comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantes uos inuicem incaritate.i. indilectio¬
ne dei et proxii: luxta illud. Alter alteri¬
us onera portate: imitantes naturam ceruoꝵ
Herbi gracia. Qui diues ẽ. opib huius sedi:
sub portet illum qui pauꝑ ẽ substantia pre¬
& ille qui sc̃s est sua scĩtate sustentet illuni

Expanded text:
tantes vos invicem in charitate vel in dilectione Dei et proximi, juxta illud: Alter alterius onera portate, imitantes naturam servorum; verbi gratia: qui dives est opibus hujus saeculi, supportet illum qui pauper est in substantia prae, ille qui sanctus est sua sanct
Abbreviated transcription (Latin):
d nõ. ut digne et scẽ uiuatis: illa uocatione qͣ
uocati estis inbaptisinate. Estis uocati ut scĩ es¬
secis & in maculati: scȩ & in maculate conuer¬
samini. ambrlantes deuirtute inuirtutem.
Quod autem dic̃ ego uinctus: duplici mͦ in tel¬
ligi pocest. ł uinctus catenis. et positꝰ in carce.
ꝓpter dnm̃. Cum omni humilitate. & mau¬
suecudine sub̃ ambulate et couuersamini. digne
cum pacientia. subportantes uos inuicem inca¬
ritate. h uinilis dr̃. humi ad clinus. Mansue¬
tudo ẽ lenitas: ꝙ tranquillitas animi. Am

Expanded text:
lla vocatione qua vocati estis in baptismate. Estis vocati ut sancti essetis et immaculati, sancte et immaculate conversamini, ambulantes de virtute in virtutem. Quod autem dicit, ego vinctus, duplici modo intelligi potest: vel vinctus catenis et positus in carcerepropter Deum cum omni humilitate et consuetudine; subaudis, ambulate et conversamini digne. Cum patientia supportantes vos invicem in charitate. Humilis dicitur humi acclivis. Mansuetudo est lenit
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ humanȩ. hoc ẽ. uc dec uobis scientiam
quatinus posseͥtis intelligere quanta sit cari¬
tas xp̃i. qui pronobis mortuus ẽ quȩ caritas
transcendit & excedit omnẽ scientiam humanẽ.
et non solum humanã. s etiam diuinam quã
hominib largitur. Et quomͦ possumus illam
scire: si suꝑeminens ẽ scientiȩ quȩ om nib tͥ¬
buitur. hoc debemus scire quia ignoramus
illam. Quis enĩ hominũ mortalium ualet
comprehendere. quanta caritas funit indo pa¬
tre qui pronobis unicũ filium non solum in¬
carnari ꝓ nobis. s etiam mori ꝑromisit. Sreͥ¬
⁊ iai pleamini in omnẽ plenitudi¬
nem dei. Id circo inquit exoro scire uos caritatẽ
xp̃i. ut impleamini uirtutib. et inereamini
annumerari innumero fidelium. ex quib co¬
tidie corpus. xp̃i impletur. Plenitudo enim cor¬
poris xp̃i ẽ ȩccłia. quȩ cotidie exomuib geu¬
tib impletur. Ei autẽ qui potens ẽ omnia fa¬
cere suꝑ habundanter quod petimus. aut in¬

Expanded text:
is scientiam quatenus possitis intelligere quanta sit charitas Christi qui pro nobis mortuus est, quae charitas transcendit et excedit omnem scientiam humanam, et non solum humanam, sed etiam divinam quam hominibus largitur. Et quomodo possimus illam scire, si supereminens est scientia quae omnibus tribuitur? Hoc debemus scire, quia ignoramus illam: quis enim hominum mortalium valet comprehendere quanta charitas fuit in Deo Patre, qui pro nobis unicum Filium non solum incarnari, sed etiam mori permisit? Sequitur: Ut impleamini in omnem plenitudinem Dei. Idcirco, inquit, exoro scire vos charitatem Christi, ut impleamini virtutibus, et mereamini annumerari numero fidelium ex quibus quotidie corpus Christi impletur. Plenitudo enim corporis Christi est Ecclesia, quae quotidie ex omnibus gentibus impletur Ei autem qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut in
Abbreviated transcription (Latin):
omnib nr̃is bonis oꝑibus. tam ꝓlatitudine
caritatis. ꝗͣ propacientiȩ longanimitate & ꝑ¬
seuerantia in bonis oꝑibus. sublimitatẽ patͥe
çȩlestis queramus. sꝑantes nos adeo remunera¬
turos. Profundum autẽ siue occultum cari¬
tatis ẽ. ut omnia bona que habemus deoc
culto dei dono. et in spiratione nobis uenre

Expanded text:
omompatientia, longanimitate, perseverantia in bonis operibus, sublimitatem patriae coelestis quaeramus, sperantes nos a Deo remunerandos. Profundum autem sive occultum charitatis est, ut omnia bona quae habemus de alto Dei dono et inspirationem nobis venire
Abbreviated transcription (Latin):
DERE IAUOSISMETIPSIS CĨ OMNIB: ScĩS
ue six latitiido. et lonoituido.esgsli¬
MITAS. ET PROFIINDUAI.Ex superiorib ista
pendent. Ideo etiam submitto sensum cordis
mei addeũ. ut sitis incaritate radicati. sicuti
arbor plantata radicitus firmatur in terra.
ut humorẽ habeat. et auento facile ño eradi¬
cetur ÷ & non solum radicati sed fundati in
ipsa caritate. qͦͣsi suꝑ solidissimã petram. ut
possitis intelligere quȩ sit latitudo caritatis. La¬
ertudo caritatis ẽ. quia diligitur ds̃: & non so-¬
lum amicus. S etiam inimicus: De quo man-¬
dato dt̃ psalmista. Latum mandatũ tuum ni¬
mis. Tongitudo caritatis ẽ. ꝑseuerantia in bo¬
nis oꝑib Longanimitas etiam siue longitudo
caritatis ẽ: ab inicio fidei usq ad finem spei .i.
usq dum ꝑueniamus ad illud utꝙ modo te¬
nemus in spe. tunc possideamus in re. paciẽt
ꝓdei amore aduersa huius seculi tolerare.
Sublimitas siue altitudo caritatis ẽ. ut pro

Expanded text:
sis cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum. Ex superioribus ista pendent: Ideo etiam submitto sensus cordis mei ad Deum, ut sitis in charitate radicati, sicut arbor plantata radicitus firmatur in terra ut habeat humorem, et a vento facile non eradicetur, et non solum radicati, sed et fundati in ipsa charitate, quasi super solidissimam petram, ut possitis intelligere quae sit latitudo charitatis. Latitudo charitatis est qua diligitur Deus, et non solum amicus, sed etiam inimicus. De quo mandato dicit Psalmista: Latum mandatum tuum nimis . Longitudo charitatis est perseverantia in bonis operibus. Longanimitas etiam sive longitudo charitatis est ab initio fidei usque ad finem spei, usque dum perveniamus ad illud, ut quod modo tenemus in spe, tunc possideamus in re, patienter pro Dei amore adversa saeculi hujus tolerantes. Sublimitas sive altitudo charitatis est, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
test omnia facere que nobis necessaria sunt¬
suꝑ habundanter ꝗͣ petimus .i. qui potest om¬
nia nobis tribuere plusquã nos petere sciamꝰ.
aut pecere presumamus: et hoc scđm uirtu¬
tem diuinitatis potentiȩ. quȩ uirtus diuinita¬
tis operatur in nobis niracula. fidem. uirtu¬
tes. et doctrinam. sit gła inȩccłia et in xp̃o iħu.
Inȩccłia ẽ gła dei patris. quia multitudo fide¬
lium glorificat & laudat dm̃ patrem in om̃ib
inme maneus: ipse facit opera. Inomnes gͦ¬
generationes sit deo patri gła .i. inpresentes
nerationes iudȩorũ. & in omnia futura scła.¬

Expanded text:
test omnia facere quae vobis sunt necessaria superabundanter quam petimus, id est qui potest omnia nobis tribuere plus quam petere sciamus, et petere praesumamus, et hoc secundum virtutem divinitatis potentiae suae: quae virtus divinitatis operatur in nobis miracula, fidem, virtutes et doctrinam, sit gloria in Ecclesia et in Christo Jesu. In Ecclesia est gloria Dei Patris, quia multitudo fidelium glorificat et laudat Deum Patrem in omnibus in me manens ipse facit opera . In omnes generationes sit Deo Patri gloria, id est in prnerationes Judaeorum in omnia futura sa
Abbreviated transcription (Latin):
mentum. Ideoq ꝑdiuitias non incongrue
mysteriũ incarnationis et passionis. xp̃i pos¬
sumus intellegere. redẽptionem quoq gene-¬
ris humani et fidem gentium. et quod nulla
distantia eẽt. interiudȩos & gentiles in gr̾a di.
Quȩ omnia idcirco sacramentũ recte appel¬
lantur: quia ante xp̃i aduentum occulta
et secreta fuerunt. Sed si in uestigabiles sunt
ipse diuitiȩ quomͦ apłs missus ẽ eas euan-¬
gelizare : Nam in uestigabiles resẽ: quȩ ñ
potest uestigari et comprehendi Quod du¬
pliciter potest solui. Inuestigabiles siquidẽ
ante domini aduentum fuerunt. quia nulluꝰ
potuit eas adliquidũ cognoscere. Sedquȩ
antea erant inuestigabiles domino aduemi¬
ente uestigabiles & comprehensibiles factȩ sunt.¬
Hel aliter: insua natura in uestigabiles sunt.s¬
ꝑ gratiam et reuelationem scĩ sp̃s hominib fi¬
delib uestigabiles sunt. uerbi gracia. Statua

Expanded text:
ongrue mysteria incarnationis et passionis Christi possumus intelligere, redemptionem generis humani et fidem gentium, et quo nulla distantia est inter Judaeos et gentiles in gratia Dei. Quae omnia sacramentum recte appellantur, quia ante Christi adventum occulta et secreta fuerunt. Sed si investigabiles sunt ipsae divitiae, quomodo Apostolus missus est eas evangelizare? Nam investigabilis res est, quae non potest investigari et comprehendi. Quae dupliciter potest solvi: Investigabiles siquidem ante Domini adventum fuerunt, quia nullus eas potuit ad liquidum cognoscere; sed quae erant ante investigabiles, Domino veniente, vestigabiles et comprehensibiles factae sunt. Aliter: in sua natura investigabiles sunt, per gratiam autem et revelationem sancti Spiritus hominibus fidelibus vestigabiles su
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit plus omnib illis labori. Aliud ad
tempus uocationis suȩ. Plus enĩ omnib apłis
laborauie: quia cum cet̾i in locis sibi distributis
predicarent. ille non solum iudȩis. sedetiam
ter et predicator. Minimo autem quod dic̃:
tale ẽ ac si dicer&. nouissimo et ultimo. Nouis¬
simus enĩ om̃ium apłorum. ipse uocatus ẽ
ad graciã euangelii. quia illi ad nõ ante pas
catus est euangelizare ẽ. bona ad nuntiare.
quia euangelium ẽ. bonum nuntium: euati¬
gelizat gͦ non solum qui euangeliũ predicat
axp̃o replatum. sed qui bona adnuntiat. et
gaudia patrie cȩlestis promittit quȩ inlege
& ꝓ pħis. psalmis dictisq scõrum patrũ conti¬
uentur. Quȩ sunt iste diuitiȩ xp̃i inuestiga¬
tib Nimirũ ille dequib idem apłs alibi dic̃
quȩ occulus non uidit nec auris audiuit. nec
in cor hominis ascenderunt quȩ preparauit.

Expanded text:
quod dicit: Plus omnibus laboravi; aliud ad tempus vocationis suae. Plus enim omnibus apostolis laboravit, quia cum caeteri in locis sibi distributis praedicarent, ille non solum Judaeis praedicaviter et praedicator . Minimo autem quod dicit, tale est, ac si diceret, novissimo et ultimo. Novissimus enim apostolorum ipse vocatus est ad gratiam Evangelii, quia illi ante passionem acatus est. Evangelizare, est bona annuntiare, quia Evangelium est bonum nuntium. Evangelizat ergo, non solum qui Evangelium praedicat Christi ore prolatum, sed qui bona annuntiat, et gaudia patriae coelestis promittit, quae in lege et prophetis et psalmis, dictisque sanctorum Patrum continentur. Quae sunt istae divitiae Christi investigatibus? Nimirum illae, de quibus idem Apostolus alibi dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. bene conuenit. quia illi ẽ ꝓpriȩ & na¬
turaliter pater:. nobis autem adoptiue. Sequit᷑
Ex quo dõ patre. ex quo omnis paternitas in ce-¬
lo & interra nominatur. Sicuti in presenti se¬
culo habemus quos appellamus patres. & st̃
aquib apellam̃ patres. ita & in illo collegio
scõrum spũum sunt qui alios diligunt uoca
re patres. sicut prelatos. Uerbi gracia. Angeli
diligunt archangelos appellare patres. sic de
ceteris uirtutib intelligendum. Ideoq dicit
ex quo omnis paternitas incȩlo & in terra no¬
minatur. quia & angeli in cęlo & homines
in terra ab illo exordium sumpserunt. & ab il¬
lo qui ẽ pater om̃ium rerum acceperunt ut
patres alios uocarent. Ut det uobis scđin di¬
uitias gracie suȩ uirtutẽ. corroborari ꝑ spĩ¬
ꝑfidem incordib ur̃is. Iadcirto inquit Flecto
genua mea ad patrẽ dni nr̃i. ut ipse det uob̃
uirtutem secundũ largitatem głȩ suȩ. & secun-¬
infide. et possit xp̃c habitare ꝑfidem in in¬

Expanded text:
isti, bene convenit, quia illi est proprie et naturaliter pater, nobis autem adoptivus. Sequitur: Ex quo, Deo Patre, omnis paternitas in coelo et in terra nominatur. Sicut in praesenti saeculo habemus quos appellamus patres, et sunt a quibus appellamur patres, ita et in illo collegio sanctorum spirituum sunt qui alios diligunt archangelos vocare patres, sicut praelatos, verbi gratia: angeli diligunt archangelos appellare patres, sic de caeteris virtutibus intelligendum. Ideo dixit, ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur, quia et angeli in coelo et homines in terra ab illo exordium sumpserunt, et ab illo qui est Pater omnium rerum acceperunt ut patres aliorum vocarentur. Ut det vobis secundum divitias gloriae suae virtute corroborari per Spifidem in cordibus vestris. Idcirco, inquit, ego flecto genua mea ad Patrem Domini nostri, ut ipse det vobis virtutem secundum largitatem gloriae sfide, et possit
Abbreviated transcription (Latin):
tes fuerunt quȩ misteria suꝑius memorata ad
dicatione sua gentiles trahere adfidem. Quod
probari potest. ꝑ hoc ꝙ angeli admiranda dixe¬
runt illo ascendente adcȩlos ꝓpria uirtute. Quis
ẽ. iste quiuenit deedom e decruento et sangui¬
nolento mundo: et inpsalmo. Quis est iste rex
głȩ:Illis enim qui maioris dignitatis sunt. et ꝑ¬
quorum ministeriũ illa nuntiata sunt cog¬
nita fuerunt. ut pote consiliariis et nuntiis.
Illis uͦ qui minoris potestatis sunt. potest ẽẽ ut

Expanded text:
tes fuerunt, quae mysteria superius memorata ad tes fuerunt, quae mysteria superius memorata ad oepissent praedicatione sua gentiles trahere ad fidem. Quod probari potest per hoc quod angeli admirando dixerunt illo ascendente ad coelos: Quis est iste qui venit de Edom hoc est de cruento et sanguinolento mundo. Vel in Psalmo: Quis est iste rex gloriae? Illis enim qui majoris dignitatis sunt et per quos illa nuntiata sunt, cognita fuerunt utpote consiliariis et nuntiis; illis vero, qui minoris potestatis sunt, potest esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia dei. principib & potestatib incȩlestib
ꝑ eccliam multiformis sapientia dr̃. quasi mul¬
tiplex multas species et formas habens. Hi.¬
deamus quomͦ sic multiformis. Filius di natꝰ ẽ
de uirgine sine semine uirili. uagiebat in p̃¬
decȩlo. Ab herode querebatur interfici ut ho¬
mo: sed amagis stella ducente querebatur ad¬
orari ut deus. Al ortuus ẽ ut homo. resurrex̃
ꝑ potentiam deitatis. Resurgens amortuis.
apparuit discipulis in habitu hominis. sed
Spm̃ scmñ dedit eis ut deus. Ecce qualiter mul¬
tiformis ẽ sapientia dĩ. Ut ergo ista multiplex
sapientia dei manifestaretur principib et po¬
testatib incȩlestib. quas beatus hieronimus
angelicas uirtutes uult intellegi cęlo residentes
filius dei ueniens inmundũ reuelauit eam apłis
suis. et ꝑ eccłiam hoc ẽ. in ȩccłia predicantib a¬
beatus hieronimus ꝙ quedã angelice dignita¬

Expanded text:
sapientia Dei, et principibus et potestatibus in coelestibus sapientia Dei, et principibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam. Multiformis sapientia Dei dicitur, quasi multiplex et multas species et formas habens. Videamus quomodo multiformis sit. Filius Dei natus est de virgine sine virili semine, vagiebat in prae ut Deus in coelo; ab Herode quaerebatur interfici ut homo, sed a magis stella ducente quaerebatur adorari ut Deus; mortuus est ut homo, resurrexit per potentiam Deitatis. Resurgens a mortuis apparuit discipulis in habitu hominis, sed Spiritum sanctum dedit eis ut Deus. Ecce qualiter multiformis est sapientia Dei. Ut ergo ista multiplex sapientia Dei manifestaretur principibus et potestatibus in coelestibus, quas beatus Hieronymus angelicas virtutes vult intelligi in coelo residentes, Filius Dei veniens in mundum revelavit eam apostolis suis. Et per Ecclesiam, hoc est, in Ecclesia praedicantibus abeatus Hieronymus, quod quaedam angelicae dignita
Abbreviated transcription (Latin):
potuit in telligere quid prefigurabat.S ꝑ reue¬
lationem scĩ sp̃s danieli uestigabilis et comp̃¬
hensibilis fuit. qui in terpretator eius extitit. Da
qui uoluissent credere: quia sicut ille qui infi¬
delis et incredulus ẽ. intenebris moratur.: Ita
qui fidelis & credulus extitit in luce que iestit.⁊
non solum illuminare. sed euangelizare. quȩ
sit dispensatio.i. distributio. ł ministratio sa¬
cramenti abscondi  in deo ascłis qui omnia creaũ
Idem appellat mͦ sacram̃tum quod suꝑius
diuitias. misteriũ scilicet incarnationis filii
dei. fidẽ. et salutem gentium. & gaudia uitȩ
ȩternȩ. ꝙ ascłis siue abinicio absconditum fuit
indeo uero: qui omnia creauit. Notandum qr
non dicit deo fuit absconditum. s indeo.
usq quo ipse ꝑ semet ipsum manifestare dig¬
natus ẽ. Un & appellatur sacram̃tum quodd
ẽ. res secreta atq occulta. anteꝗͣ ad publicũ
deducatur. Sequitur. Ut innotescat hoc est
manifeste et nota fa iat: multiformis

Expanded text:
intelligere quid praefiguraret, per revelationem sancti Spiritus Danieli vestigabilis et comprehensibilis fuit, qui interpretator ejus exstitit. Datem omnes qui voluissent credere, quia sicuti ille qui infidelis et incredulus est, in tenebris moratur, ita qui fidelis et credulus exsistit in luce quiescit; et non solum illuminare, sed et evangelizare quae sit dispensatio, id est distributio vel ministratio, sacramenti absconditi in Deo, qui omnia creavit. Idem modo appellat sacramentum quod superius divitias, mysterium incarnationis Filii Dei, fidem et salutem gentium, et gaudia vitae aeternae quod a saeculis, sive ab initio, absconditum fuit in Deo vero qui creavit omnia. Notandum quia non dicit Deo fuit absconditum, sed in Deo usquequo ipse per semetipsum manifestare designatus est. Unde appellatur sacramentum, quod est res secreta et occulta, antequam in publicum deducatur. Ut innotescat, hoc est, manifesta et nota fiat, multiformis
Abbreviated transcription (Latin):
ad deum ꝑatrem per ipsuor
ETo: Ne difficiatis intribulatio¬
nib meis prouobis .i. ne receda¬
tis afide xp̃i dum me uidecis
tribulari prouobis. quȩ tribula-¬
tio ẽ gloria ur̃a. Conuenientius diceret quȩ tri¬
bulationes sunt glȩ ur̃ȩ. Pro illis gͦ apłs tribu¬
labatur. quia dum illis predicabat uerbum: conp̃¬
hendebatur aꝑsecutorib: sed eius tribulatio gloria
illorum erat. qui confortabantur in fide. et ꝑ pas¬
sionem suam adquirebat eis głam ȩternam. Huiꝰ
rei gracia.i. ꝓpterea ne uos recedatis a fide .xp̃i.
xp̃i sicut sunt exteriores occuli corporis. et exte¬
riora genua ceteraq inembra. ita etiam dicun-¬
tur e̾e̾ et interiora. Uñ hic apłs non loquitur
miliatum sensũ mentis. Flecto inquit genua
mea .i. subinitco & humilio sensum cordis
mei: orando dm̃ prouobis. Quodq sequicur

Expanded text:
ad Deum Patrem per ipsum, obsecro vos ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis, id est, ne recedatis a fide Christi, dum me videtis tribulari pro vobis, quae tribulatio est gloria vestra. Convenientius diceret, quae tribulationes sunt gloria vestra. Pro illis ergo Apostolus tribulabatur, quia dum illis praedicabat verbum, comprehendebatur a persecutoribus. Sed ejus tribulatio gloria illorum erat, qui confortabantur in fide, et per passionem suam acquirebant gloriam aeternam. Hujus rei gratia, id est propterea ne vos recedatis a fide Christi, esu Christi. Sicut sunt exteriores oculi corporis et exteriora genua, caeteraque membra, ita etiam dicuntur esse et interiora. Unde hic Apostolus non loquitur miliatum sensum mentis. Flecto, inquit, genua mea, id est, submitto et humilio sensum cordis mei, orando Deum pro vobis. Quod sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui signaculum fidei ꝑcipiunt. Unus est
deus om̃ium creaturarũ. & pater om̃ium re¬
rum.i. creator qui sub̃ pater suꝑ omnes crea¬
turas excellit: & ꝑ omnia sub ẽ filius: quia.
delium diffusus ẽ. & in omnib creaturis: iux¬
ta illud Sp̃s dñi repleuit orbem t̾rarum.
Unicuiq autem nr̃m data est gracia: secdm
m̃suram donationis xp̃i. Loquitur hoc loco
niũ credentium. data ẽ. gracia .i. fides. remissio
peccatorum : redemptio & quicquio boni habe¬
mus. Gracia autẽ dr̃ gratis data. et hȩc omnia
gratu itaꝰ munere om̃pis dei largita sunt no¬
bis scdm mnensuram donationis xp̃i. Donatio¬
nem ł douum patris et filii. debemus intelle¬
ram habeat & mensurabilis sit: sed quomͦ po¬
test mensurabilis ẽẽ. de quo dr̃ sp̃s domini re-¬

Expanded text:
tur, qui signaculum fidei percipiunt. Unus est tur, qui signaculum fidei percipiunt. Unus est Deus omnium creaturarum, et pater omnium rerum, id est creator, qui, subaudis Pater, super omnes creaturas excellit, et per omnia est Filius, quia oui in cordibus fidelium diffusus est, et in omnibus creaturis, juxta illud: Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Loquitur in hoc loco est gratia, fides et remissio peccatorum et redemptio, et quidquid boni habemus. Gratia autem dicitur gratis data. Et haec omnia gratuito munere omnipotentis Dei largita sunt nobis secundum mensuram donationis Christi: donationem vel donum Patris et Filii debemus intelliram habeat et mensurabilis sit. Sed quomodo potest mensurabilis esse, de quo dicitur: Spir
Abbreviated transcription (Latin):
liciti.i. studiosi. cauti. & ad tenti semꝑ sitis ser
xp̃o habeatis. ut non sint in uobis scimata atq
hereses et hoc agite inuinculo pacis: i. indilec¬
tioneꝰ ꝙ̃ dilectione proximi: siue inconcordia
frat̾nitatis. Dilectio et enim uinculũ recte ap¬
pellatur: quia duos ligat & coniungit. dm
uidelicet et homine᷑: ł ouos proximos. Unũ
habitat inuobis: sicut uocati estis inuna spe
inbaptisiate: scd̾m illud Scĩ estote: quia et ego
Sc̃s sum. Ideoq scẽ uiuere debetis. Bene autem
unã spem habent ꝑueniendi ad patriam cȩ.¬
lestem. Unus dñs ẽ. om̃ium creaturarũ. una fi¬
des debet ẽẽ. inomnib credentib: unum bap¬
tisma ẽ. Licet alii minorẽ. alii maiorẽ fidem
habeant: quia maiora et ininora de deo in¬
telligunt: tamen in hoc dr̃ ẽẽ. una fides. quia
unum dm credunt tͥnitatem hab̾e inꝑsonis.
unitatem in substantia Unum ẽ. baptisma: qͥa
omnes equaliter ꝑuniuersum orbem baptizan¬

Expanded text:
tis de m babeatis; et non sint in vobis schismata atque haereses, et hoc agite in vinculo pacis, id est in dilectione Dei et proximi, sive in concordia fraternitatis. Dilectio etenim vinculum recte appellatur, quia duos ligat et conjungit, Deum videlicet et hominem, vel duos proximos. Unum habitat in vobis, sicut vocati estis in una spe baptismate, secundum illud: Sancti estote, quia ego sanctus sum , ideo sancte vivere debetis. Bene autem unam spem habent perveniendi ad patriam coelestem. Unus est Dominus omnium creaturarum, una fides debet esse in omnibus credentibus, quibus unum baptisma est. Licet alii majorem, alii minorem fidem habeant, qui majora et minora de Deo intelligunt, tamen in hoc dicitur esse una fides, quia unum Deum credunt trinitatem habere in personis, et unitatem in substantia. Unum est baptisma, quia omnes aequaliter per universum orbem baptizan
Abbreviated transcription (Latin):
pes. Quare non seruauit morems siium. ponen¬
do nomen apłatus sui in hac epła. sicrit in om̃ib¬
Philippenses gͦ ut diximus postquã ꝑ illum cre¬
diderunt non dubitauerunt quin ipse esset
apłs &r magister gentium: ideoq non fuit ne-¬
cesse ut eis scribens. apłm se nominaret. Cho¬
rinthii uero seducti a pseudo apłis recesser unt
a deo electum & missum: dicentes. Uere pau¬
lus non uidit xp̃m in carne. E uis doctrina¬
non est uera: ad quos necesse dux̃ se apłm no¬
uisum qd̃ philippensib uerbũ dei deberet p̃¬
dicare. Nam apparuit ei sicut in actib apłoꝵ

Expanded text:
pes. Quare non servavit morem suum, ponendo nomen apostolatus sui in Epistola hac, sicut in omnibPhilippenses ergo, ut diximus, postquam per illum crediderunt, non dubitaverunt quin ipse esset Apostolus et magister gentium, ideoque non fuit necesse ut eis scribens, apostolum se nominaret. Corinthii vero, seducti a falsis prophetis, recesserunt a Deo electum et missum, dicentes: Vere Paulus non vidit Christum in carne, neque ejus doctrina est vera. A quo necesse duxit se apostolum novisum quod Philippensibus verbum Dei deberet praedicare. Nam apparuit ei, ut legimus in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
płorum qui fuit genere sirus. Et demas: hic adtẽ¬
pus discessit ab illo. sedemendatꝰ redut Saluca¬
te fris qui sunc ladiciȩ. Salutare ẽ. salutem ob¬
tare & nimpham. nimphanobił quedamerat

Expanded text:
olorum; qui fuit genere Syrus; et Demas. Hic ad tempus discessit ab illo, sed emendatus rediit. Salutate fratres qui sunt Laodiciae. Salutare est salutem optare; et Nympham. Nympha nobi
Abbreviated transcription (Latin):
sorini. qui desinguł sororib nascuntur: ldeo
ut maioris honoris hab̾etur apud illos ꝓpter
barnaban: & nisi dixisset suscipite illum neqͣ¬
quam auderent exciꝑe illum. quia iam audie-¬
rant illum ab illo discessisse. sed licet adtempꝰ¬
ẽ. in ter paulum & barnaban. sicut inactib a¬
płorum habetur. qui recessit abeato paulo de
quodam conflictu quem habuit cũ ꝑ secutorib:
& qͣuidã dicunt ipse scripsit euangelium qr¬

Expanded text:
orii, quia de singulis sororibus nascuntur. Ideo ut majoris honoris haberetur apud illos propter Barnabam, et nisi dixisset, suscipite illum, nequaquam auderent suscipere illum: quia jam audierant illum ab eo discessisse. Emendatest inter Paulum et Barnabam, sicut in Actis apostolorum legitur qui recessit a beato Paulo de quodam conflictu, quem habuit cum persecutoribus: et ut quidam dicunt, ipse scripsit Evangelium, q
Abbreviated transcription (Latin):
Si morses exterritus est. quid dicendiun est¬
de aliis: Sed accessistis ad syon montem et
ciuicatem dei uiuentis hierłm cęlestem.
Ex suꝑiorib ista pendent ubi dictum est. ñ
accessistis ad tractabilẽ ⁊ accessibilẽ ignem
montis synai: s accessistis ad syon montem.

Expanded text:
Si Moyses exterritus est, quid dicendum de aliis? Sed accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Hierusalem coelestem. Ex superioribus ista pendent, ubi dictum est: Non accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem montis Sinai, sed accessistis ad Sion mon
Abbreviated transcription (Latin):
scipimꝰ in spe. hortatur apłs ut habeamus grãm
ꝑ quã seruiamꝰ deo placentes alli. Grãm autẽ dĩ¬
dicit fidem rectam. spem certã. caritatẽ ꝑfectam.
cum oꝑatione sca. ꝑ quȩ debemꝰ deo seruire cum
metu. tim̃tes eum ut dm̃ ⁊ uidicẽ omniũ. ⁊ cũ
reuerentia diligentes illũ ut patrẽ. Timere enĩ
debemꝰ. ne ⁊ hic flagellem̃. ⁊ postmodũ arequie
ẽparemur. Etenim ds̃ noster ignis consumenᷤ¬
est. Ds̃ omp̃s ignis consumens appellat᷑. ñ ut
materiam ꝗ̃ fecit consumat. sed quod excerius
homo attrahit rubiginẽ scił peccatoꝵ. N oN
enim illud consumit qd̃ ipse fecit: sed qd malitia
hominũ intulit. Agit et aliud iste ignis. dũ
corda uidelicet hominũ ad amorẽ dei accendit.
De quo igne ueritas dicit. Ignem ueni mittere
in t̾rã. & qͥd uolo nisi ut ardeat: Terra enim
uocata sunt corda t̾rena. quȩ dũ semꝑ in infimiꝰ

Expanded text:
scipimus in spe, hortatur Apostolus, ut habeamus gratiam, scipimus in spe, hortatur Apostolus, ut habeamus gratiam, per quam serviamus Deo placentes illi. Gratiam autem dicit fidem rectam, spem certam, charitatem perfectam, cum operatione sancta, per quae debemus Deo servire cum metu, timentes illum ut Deum et judicem omnium, et cum reverentia diligentes illum ut patrem. Timere enim debemus, et ne hic flagellemur, et postmodum a requie separemur. Etenim Deus noster ignis consumenest. Deus omnipotens ignis appellatur, non ut materiam quam fecit, consumat, sed quam exterius homo attrahit, rubiginem scilicet peccatorum; non enim illud consumit quod ipse fecit, sed quod malitia hominum intulit. Agit et aliud iste ignis, dum corda videlicet hominum ad amorem Dei accendit, de quo igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper in infimis
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ abhac specie in meliorẽ. uxta qd̃ idem
apłs alibi dic̃. Preteric figura huiꝰ mundi
in utata figara remanebit substantia: eritq
postea cęlũ nouũ ⁊ tr̃a noua. Celum aut̃ hic
ñ sidereũ. neq ȩthereũ. sed istud aeriũ acciꝑe:
sumꝰ in re. habemus gr̃am ꝑ quam seruiamꝰ
placentes deo cum metu et reuerentia. Reg¬
nũ immobile ȩccłia est cęlestis. quȩ constat
ex angłis sc̃ĩs. ⁊ hominib iustis. Regnũ aut̃
Hoc regnũ mͦ suscipimꝰ in spe. tunc uͦ ꝑcipiemꝰ
in re cum tradiderit xp̃s regnũ deo & patri:
ucirco autem immobile appellatur. Quoniam
si cęlum ⁊ tra immobilit̾ ꝑmanebunt pꝰ immu¬
tationẽ. multo mag̃ electi pꝰ resur rectionem
immobilit̾ immor talitatẽ in corpore. & in com¬
mutabilitatẽ in anima ꝑcipient ȩt̾nalit̾ regna¬
turi cum deo. eruntq ipsi regnũ unmobile
ompis dei. ⁊ regnũ illoꝵ contemplatio sc̃ȩ
trinitatis. Etꝰ istud regnũ immobile modosus¬

Expanded text:
c specie in meliorationem: juxta quod idem Apostolus alibi dicit: Praeterit figura hujus mundi. Mutata figura, remanebit substantia: eritque postea coelum novum, et terra nova. Coelum autem hic non sidereum, neque aethereum, sed istud aereum accipe, sumus in te. Habeamus gratiam, per quam serviamus placentes Deo cum metu et reverentia. Regnum immobile, Ecclesia est coelestis, quae constat ex angelis sanctis et hominibus justis: Regnum autem Hoc regnum modo suscipimus in spe, tunc vero percipiemus in re, cum tradiderit Christus regnum Deo Patri. Idcirco autem immobile appellatur, quoniam si coelum et terra immobiliter permanebunt post immutationem, multo magis electi post resurrectionem immobiliter immortalitatem in corpore, et incommutabilitatem in anima percipient, regnaturi aeternaliter cum Deo, eruntque ipsi regnum immobile omnipotentis Dei, et regnum illorum contemplatio sanctae Trinitatis. Et quia istud regnum immobile modo su
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitu ubi popłs stabat. q̃ndo dedit legem¬
morsi: ipse nunc reꝓmittit non partẽ mouendã
a se. neq ipsã totã terrã solũmꝰ. sed etiam cęlũ.
& ideo q̃nto maiora oꝑa fieri ꝓmittit. tanto mag̃
tim̃dꝰ est. Licet enĩ t̾rȩ motꝰ sepius fuerit in dĩ¬
uersis locis diu̾sisq partib mundi: tam̃ ñ
fuit tantiis ꝑ totũ mundũ. & si mota est terra.
ñ tam̃ cęlũ. U nde benedic̃ semel futurũ esse
hoc in die iudicii. ostendens quia nunꝗ̃ iter̃
mo ueb untur. Unde sequit᷑. Quo
Quod autem
adhuc semel dicit. ostendit mobilium transla¬
tionem tanquam factorum. ut maneant ea
quę sunt unmobilia. Ista motio cęli et t̾̃rȩ ad
innouationẽ ⁊ meliorationẽ illoꝵ ꝑtinet. Terra
quippe apꝓpinqͣnte die iudicii motũ sustinebit.¬

Expanded text:
in circuitu ejus ubi populus stabat, quando in circuitu ejus ubi populus stabat, quando  movendam a se, neque ipsam totam terram solummodo, sed etiam coelum. Et ideo quanto majora opera fieri promittit, tanto magis timendus est. Licet enim terraemotus saepius fuerit in diversis locis diversisque partibus mundi, non fuit tamen per totum mundum, et si mota est terra, non tamen coelum. Unde bene dicit semel futurum esse hoc in die judicii, ostendens quia nunquam iterum movebuntur. Unde et sequitur: Quod autem adhuc semel dicit, ostendit mobilium translationem tanquam factorum, ut maneant ea quae sunt immobilia. Ista motio coeli et terrae ad innovationem et meliorationem illorum pertinet. Terra quidem, appropinquante die judicii
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. qm̃ indextera ᷤ sedet consid̾ans qd unꝰ¬
quisq nr̃m agit. Si enim illi non effugerunt
dictam om̃pis clei ñ effriger̃. qui p̃cepta illius
p̃uaricati sunt fabricando idolum. ꝙ̃ ꝑ angłm. ł
euadere iundictã illiꝰ. si p̃cepta quȩ filiũ data
sunt contẽpserimꝰ. Illi inquit in t̾ra loquen¬
tem audier̃. nos de cęlo. Propt̃ unitatẽ autẽ
ꝑsonȩ quã habet filius dei in duab naturis.
dr̃ de cęlo nob̾ loqui. In t̾ra enĩ uidebat᷑ loqui
ꝑ humanicatẽ. sed erat in t̾ra ⁊ in cȩlo ꝑ dnunt᷑¬
tatem. Unde ipse dicit. Nemo ascendit i
celũ nisi qui descendit de celo: filiꝰ hominis qui
ipse quoq nob de cȩlo loquit᷑. Qua ꝓpt̾ audien
dus est multotiꝰ ꝗ̃ morses. Sequit᷑. Cuius
uox mouit terram tunc sub q̃ndo lex data est.
nunc repromitait dicens Ndh uesemel ce ego
morebo non solum terram. sed etiam cęlum.
Ipse qͥ tunc iussione montẽ srna mouit. ⁊ t̾ram

Expanded text:
uoniam in dextera Dei sedet, considerans quod unusquisque nostrum agit. Si enim illi non effugerunt,dictam omnipotentis Dei non effugerunt, qui praecepta illius praevaricati sunt fabricando idolum, quae per Moyseevadere vindictam illius, si praecepta, quae per Filium data sunt, contempserimus. Illi, inquit, in terra loquentem audierunt, nos de coelo. Propter unitatem autem personae, quam habet Filius Dei in duabus naturis, dicitur de coelo nobis loqui. In terra autem videbatur loqui per humanitatem, sed erat in terra et in coelo per divinitatem: unde ipse dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui ipse quoque de coelo nobis loquitur. Quapropter auddus est multo melius quam Moyses. Sequitur, cujus vox movit terram tunc, subaudis quando lex data est, nunc repromittit, dicens: Adhuc semel et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum. Ipse qui tunc jussione movit montem Sina, et terram
Abbreviated transcription (Latin):
ad syon montẽ. ħ÷ ad ciuitatẽ dei uiuentis.
ierłm cęlestẽ cęlestẽ fide et desidio. Et acces:¬
sistis ad frequentiam siue multitudinem
multorum milium angłorum consotiati illis
in fide: consociandi iter̃ in gła. uixca quod
dñs dicit. er̃ electi sic̃ angłi dei incȩlo. Et
accessissis ad eccłiam p̾mituorum. qui con¬
scripti sunt in cęlis. E ccł̃iam pͥmiciuoꝵ
debemꝰ acciꝑe in apłis. qͥ pͥmi credider unt.:
quorũ fidei illi adiuncti sunt credendo.
& quoꝵ nomina scripta st̃ in memoriam
omp̃is dei. uxta qd ipsa ueritas eis dix̃.
Gaudece qd̾ noĩa ur̃a scripta st̃ in cęlis.
Et accessistis ad dm̃ udicem omnium .i.
enĩ iudicabit dt̃ pat̾ ñ solũ modo iudeos.
sed ⁊ om̃s homines Et accesfistis ad sp̃m
om̃iũ peccatoꝵ. & bene s iusti uocant᷑. quiã
tunc iusti ꝑfecte existunt. dũ ab om̃ib conta

Expanded text:
ad Sion montem, hoc est, ad civitatem Dei viventis: Hierusalem coelestem fide et desiderio. Et accessistis. Ad frequentiam. Sive multitudinem. Multorum millium angelorum. Consociati illis in fide, consociandi iterum in gloria. Juxta quod Dominus dicit: Erunt electi sicut angeli Deo in coelo. Et accessistis. Ad Ecclesiam primitivonum, qui conscripti sunt in coelis. Ecclesiam primitivorum debemus accipere in apostolis, qui primi crediderunt, quorum et quorum nomina scripta sunt in memoria omnipotentis Dei, juxta quod ipsa Veritas eis dixit: Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Et accessistis ad Deum judicem omnium, id enim judicabit Deus Pater non solummodo Judaeos, sed omnes homines: et accessistis ad spiritum omnium peccatorum: et bene perfecti vocantur, quia tunc justi perfecti existent, dum ab omnibus conta
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ aninas scõꝵ. qui ap̃ dm̃ ꝓbabiles extiter̃.
quib conuincti fuerant illi fide et desidio.
ccessistis quoq ad iħm mediacorem testam̃ci
noui. Dominus iħs ꝑ hoc qd̾ homo pariter & ds̃
patris retulit nob̾. ⁊ mͦ nr̃a refert ad illũ. int̾pel¬
lans assidue ꝓ nob̾. simulq sua passione confir¬
mauit nob̾ testam̃tũ nouũ.Ad asꝑsionem q̃q
sanguinis accessistis. melius loquentem quam ab el.
More legis asꝑsionis noĩe. emundationẽ xp̃i san¬
guinis intimauit. qm̃ mundatio quȩ ꝑ sanguinẽ
fiebat asꝑsio uocabat᷑. Accesser̃ gͦ illi ad sanguinẽ
fide passionis eius mundati sunt. Sanguis gͦ xͥ
melius loquit᷑ ꝗͣ sanguis abel. qr sanguis abel
uindictam exposcebat homicidiȩ fr̃isa deo.
Sangus uͦ xp̃i uitã et indulgentiã implorat
suis ꝑ secutorib dicente illo ad patrẽ. pat̾ ignosce
illis qr nesciunt qͥd faciunt. uł certe meliꝰ loqͥt᷑
dum nos loquentes facit qd̃ iħs ipse ÷ filius dĩ.

Expanded text:
it, animas sanctorum qui apud Deum probabiles exstiterunt, quibus conjuncti fuerant illi fide et desiderio. Accessistis quoque ad Jesum mediatorem Testamenti Novi. Dominus Jesus per hoc quod homo pariter et DeuPatris retulit nobis, et modo nostra refert ad illum interpellans assidue pro nobis, simulque sua passione confirmans nobis Testamentum Novum. Ad aspersionem quoque sanguinis accessistis melius loquentem quam Abel. More legis, aspersionis nomine emundationem Christi sanguinis intimavit, quoniam mundatio quae per sanguinem fiebat, aspersio vocabatur. Accesserunt ergo illi ad sanguinem fide passionis ejus mundati sunt. Sanguis vero Christi melius loquitur quam sanguis Abel, quia sanguis Abel vindictam exposcebat homicidae fratris: sanguis vero Christi vitam et indulgentiam implorabat suis persecutoribus, dicente illo ad Patrem: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Vel certe melius loquitur dum nos loquentes facit quod Jesus ipse est Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatẽ: portemus et imaginem cęlestis in
spe ⁊ fide: in nouitate uitȩ ambulantes ⁊ sp̃em
resurrectionis habentes: C aro et sanguis regnũ
dei non possidebunt: Inscripturis aliq̃ndo caro
accipitur scđm naturã: ut hoc nunc os ex ossib
meis: et caro de carne mea: aliq̃ndo scđm cor-¬
ruptionẽ ⁊ mortalitatẽ. siue fragilitatẽ: ut ibi:
Recordatꝰ ÷ qr caro st̃: id ÷ fragiles ⁊ miseri. Ali¬
q̃ndo scđm culpã ⁊ p̃uaricationẽ: In hoc uͦ loco
accipit᷑ tam scđm corruptionẽ ꝙͣ scđ̾m culpam:¬
ds̃ ur̃: Et sic̃ dr̃. d̃s neminẽ tẽptat. ita potest dici
caro possidebit regnũ dei. et caro ñ possidebit
regnum dei: Igit᷑ in electis possidebit caro ⁊ sanguĩ¬

Expanded text:
mortalitatem, portemus et imaginem coelestis, in mortalitatem, portemus et imaginem coelestis, in fide et spe, in novitate vitae ambulantes, et spem resurrectionis habentes Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. In Scripturis aliquando caro recipitur secundum naturam, ut: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Aliquando secundum corruptionem et mortalitatem sive fragilitatem, ut ibi: Recordatus est quia caro sunt , id est fragiles et miseri. Aliquando secundum culpam et praevaricationem. In hoc vero loco accipitur tam secundum corruptionem, quam secundum culpamEt sicut dicitur, Deus neminem tentat, ita potest dici: Caro possidebit regnum Dei, et caro non possidebit regnum Dei. Igitur in electis regnum Dei possi
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato suos fideles in baptismate absq pec-¬
cato facit eẽ: qm̃ eyrographũ mortis penicus
collit: Itaq secundꝰ ł nouissimꝰ adam recte dr̃.
deinc eps uͦ ad scđm adam qͥ p̃uaricationes pͥmi
remittit Nam et cu pͥmus es adam usq qͦ bapti¬
zeris: scds cũ baptizaris: Et non prius quod
sp̃uale ÷ sed qd̵̃ animale: deinde qd̃ sp̃uale est:
Nemo ascendit in cęlũ nͥ qͥ de cęlo descendit: filiꝰ
hominis qͥ est in cęlo: Non ipse homo ꝑ se decȩlo
natio: natiuitas eiꝰ: resurrectio. ⁊ cetera talia. quȩ
ipse patrauit positꝰ in mundo ꝑ p̾sentiam carnis:
Doctrina quoq eiꝰ et miracula: cȩlestia fuerunt:
Quale̾s t̾renus aclam tales et terreni homines : i.
mortales peccatores Et qualis cȩlestis adama.
les uidelicet et sine peccato: Et hoc sunt mͦ inspe:
in resurrectione aut̃ erunt in re: Sicut porta¬
uimus imaginem t̾reni hominis . ĩ. peccatum &

Expanded text:
s autem sine peccato suos fideles in baptismate absque pecs autem sine peccato suos fideles in baptismate absque peccato facit esse, quoniam chirographum mortis penitus tollit. Itaque secundus vel novissimus Adam recte dicitdeinceps vero ad secundum Adam, qui praevaricationes primi remittat. Nam et tu primus es Adam usquequo baptizeris: secundus, cum baptizaris. Sed non prius quod spiritale est, sed quod animale est, deinde quod spiritale est, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Non ipse homo per se de coenatio, nativitas, resurrectio, et caetera talia quae ipse patravit, positus in mundo per praesentiam carnis: doctrina quoque ejus et miracula ejus coelestia fuerunt. Qualis terrenus, Adam; tales et terreni, homines, id est mortales peccatores; et qualis coelestis Adam idles videlicet, et sine peccato. Et hoc sunt modo in spe, in resurrectione autem erunt in re. Sicut portavimus imaginem terreni hominis, id est peccatum et
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ni indiget cibo ⁊ potu: ita et illa immortalia
erunt: nec indigebunt cibo aut potu: Ideo dic̃ semi¬
nat᷑ corpꝰ .i. sepelit᷑: qr uelut granũ. uiriditate resur¬
rectionis donabit᷑ Si est corpus animale modo
in bac uita. est et spiritale: i. erit ⁊ sp̃uale in alia
uita qd non poterit mori: Sic ÷ iam in xp̃o: Et ita
erit sp̃uale corpus: ut supͣ diximus: Eactus est primꝰ
homo adam in animam uiuentem: Hoc scriptum est
in genesi: Q uod uͭ sequit᷑ nouissimis adam in sp̃um
uiuificantem: hoc apłs addidit de suo: Adam factꝰ
est in animã uiuentẽ .i. animał factus est ⁊ corpus
eius aniatũ ÷ ita: ut si peccaret sic̃ ⁊ fecit mori
potusset: ideoq mortał extitit: N ouissimis adã¬
nato capite emuisit in resurrectione corpus cius ui¬
uissimus adam. aut scđs dicatur. cum multi
int̃ adam de quo ñ ÷ ambiguũ quin pͥmussit.
et int̾ xp̃m fuerint: Ad qd̃ dicendũ. qr uidelicet
in adam qͥ peccator om̃s peccatores genuit comp̃

Expanded text:
on indiget cibo et potu, ita et illa immortalia erunt, nec indigebunt cibo aut potu, ideoque dicit: Seminatur corpus, id est sepelitur; quia velut granum viriditate resurrectionis donabitur. Si est corpus animale modo in hac vita, est et spiritale, id est erit spiritale in alia vita, quod non poterit mori: sicut est jam in Christo; et erit ita spiritale corpus, ut supra diximus. Factus est primus homo Adam in animam viventem. Hoc scriptum est in Genesi. Quod vero sequitur, novissimus Adam in spiritum vivificantem, hoc Apostolus addidit de suo. Adam factus est in animam viventem, id est animalis factus est, et corpus ejus animatum est, ita ut si peccaret, sicut et fecit, mori potuisset, ideoque mortalis exstitit. Novissimus Adanato capite emisit, in resurrectione corpus ejus vivissimus Adam aut secundus dicatur, cum multi inter Adam de quo non est ambiguum quin primus sit et inter Christum fuerint. Ad quod dicendum, quia videlicet in Adam peccatore, qui omnes peccatores genuit compre
Abbreviated transcription (Latin):
&e incorruptio detur: Cum autem mortale
hoc incluerit immortalitatem: Quasi tan¬
genlo ⁊ digito demonstrando corpꝰ suum:
hoc dicebat apłs: hoc mortale dicit: quoniã
ũ aliud ꝙͣ qd̃ deposuero recipiam corpus C unc
fiet sermo qui scriptus est: sub in oscȩ. A psorta¬

Expanded text:
et incorruptio detur. Cum autem mortale et incorruptio detur. Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem, quasi tangendo et digito demonstrando corpus suum, hoc dicebat Apostolus. Hoc mortale dicit, quoniam non aliud quam quod deposuero, recipiam corpus. Tunc fiet sermo qui scriptus est, subaudis in Osee, s
Abbreviated transcription (Latin):
uib int̾uallis: cũ aliqͥd sibi cedit atq succedit:
In ictu oculi: Itus oculi ẽ qd̃ palpebraicit.i.
tanta mora fiat in udicio: Ictus oculi intelli¬
gitur quo solis splendore subito ut uix cogita¬
ri possit: feritur oculus: IN noiussima tuba
Itdest in uoce angłica: Quoniam dominus
in uissu dei patris. et in tuba .i. in p̃coniis an¬
głorum decendet de cęlo: Non ÷ enim intelli¬
gendũ qđ tubã corporalẽ accipiet angłs. uł
ipse uidex uocẽ emittat humanã. sed uox
angłor tuba appellat᷑ ꝓpt̃ magnitudinem:
noli tuba canere ante te:i. noli facere in ma¬
ni festatione. Manet enim sub angłs tuba
siue cum tuba .i. insonabit uox angłica: et
mortui resurgent incorrupti: idr integri cor¬
poris sine diminutione menbroꝵ. ⁊ unmorta¬
les Et nos sub fideles unutabim᷑ sub̾ in meliꝰ¬
adgłam: qr ȩt̃nȩ uitȩ immortalitate gliricabim᷑
Oportet enim corruptibile hoc sub corpus

Expanded text:
vibus intervallis cum aliquid sibi cedit atque succedit; vibus intervallis cum aliquid sibi cedit atque succedit; in ictu oculi. Ictus oculi est quod palpebra icit, iugustinus ne tanta mora fiat in judicio, ictus oculi intelligitur, quo solis splendore subito, ut vix cogitari possit, feritur oculus; in novissima tuba, id est in voce angelica, quoniam Dominus in jussu Dei Patris, et in tuba, id est in praeconiis angelorum descendet de coelo. Non est enim intelligendum quod tubam corporalem accipiat angelus, vel ipse judex vocem emittat humanam, sed vox angelorum tuba appellatur propter magnitudinem, noli tuba canere ante te , id est noli facere in manifestatione. Canet enim, subaudis angelus, tuba, sive cum tuba, id est insonabit vox angelica, et mortui resurgent incorrupti, id est integri corpore, sine diminutione membrorum et immortales, et nos fideles immutabimur, subaudis in melia aeternae vitae immortalitate glorificabimur. Oportet enim corruptibile hoc, subaudis corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
& incorruptibiles: Uel etiã caro ⁊ sanguis ꝑ culpã
ñ possidebit: qr ibi nulla erit culpa uł p̃uari¬
catio: Itaq caro .i. mortalitas: et sanguis.i. corru¬
ptio uł homo carnalib desidiis deditus: regnũ dĩ
ñ possidebt: Et cam̃ caro ⁊ sanguis regnũ dei
possidebt̃: in glorificata ueritate uaturȩ: Heq
corruptio incorruptelãm siue in corruptionem
possidebit: id÷ resurrectionẽ ñ possidebit: Corru¬
ptio aliqua: qr iam ñerit in resuscitatis ad uitã
mortalitas ⁊ corruptio: Ecce misterium uob
dico .i. secretum et occultum qd̵ lateat infide¬
les: quod actenus latuit uos: Nam misterium
grecum est: quod latine dicitur secretum uel
occultũ: Omnes quidem resurgemus. i. bo
ni et mali: sed non omnes unmutabimur. sub
gno patris sui: In momento: Alomentũ est mi¬
nuũ atq angustissimũ tẽpus: uocatum a mo¬
tu siderũ ⁊ stellarũ: ꝑ quod significat᷑ breuis¬
simum tẽporis spatiũ: E st ͤ ex tremitas horȩ inbre¬

Expanded text:
 incorruptibiles; vel etiam, caro et sanguis per culpam non possidebit, quia nulla erit ibi culpa vel praevaricatio. Itaque caro, id est mortalitas, et sanguis, id est corruptio, vel homo carnalibus desideriis deditus, regnum Dei non possidebit, et tamen caro et sanguis regnum Dei possidebunt in glorificata veritate naturae. Neque corruptio incorruptelam, sive incorruptibilem, possidebit, id est resurrectionem non possidebit corruptio aliqua, quia non erit jam in resuscitatis ad vitam mortalitas et corruptio. Ecce mysterium vobis dico, id est secretum et occultum quod latet infideles, vel quod hactenus latuit vos. Nam mysterium Graecum est, quod Latine dicitur secretum et occultum. Omnes quidem resurgemus, id est boni et mali; sed non omnes immutabimur, subagno Patris sui. In momento. Momentum est minimum atque angustissimum tempus, vocatum a motu siderum et stellarum, per quod significatur brevissimum temporis spatium; est enim extremitas horae in bre
Abbreviated transcription (Latin):
patrib fuisse locuttis dicens. Multifariam.
.i. multis locutionib: multisq multisq modis
nostris. Deinde ut ostenderet qͥnta differentia
eẽt gr̃e inter illos et patres ipsoꝵ: subiunxit.
Houissime diebus istis ultimȩ etatis locutus ẽ
nob̾ ꝑ filium. Dicendo aut̃ locutus est et in¬
sicione ꝑ. accipitur: sicut multis in locis epłae
eius inuenit̾ his p̃positionib indifferenter uti.
Considemꝰ gͦ. quomͦ inultis locutionib multisꝙ
qualitatib locutus sit ds̃ pater patrib ueteris
testam̃ti. A ultis locutionib multisq qͣlitatib
locutꝰ est eis. qr non semꝑ uniformit̾ secreta¬
sua eis reuelauit. Aliq̃ndo enim aꝑte. et ꝑ
angłm locutꝰ est eis. ut habrahȩ cui dix̃ scđm
hoc tempꝰ ueniam. eritq sarȩ filius mor si
quoq legalia p̃cepta dando: non occides. ñ
adulteriũ facies. cȩteraq huiꝰ modi. Ioth qͦq

Expanded text:
patribus fuisse locutos dicens: Multifariam, id patribus fuisse locutos dicens: Multifariam, id est multis locutionibus: multisque modis, nostris. Deinde ut ostenderet quanta differentia esset gratiae inter illos et patres illorum, subjunxit: Novissimis diebus istis ultimae aetatis, locutus est nobis per Filium. Dicendo autem: Locutus est in prsitione per accipitur: sicut multis in locis Epistolae ejus invenitur his praepositionibus indifferenter uti. Consideremus ergo, quomodo multis locutionibus, multisque qualitatibus locutus sit Deus Pater patribus Veteris Testamenti, multis vero locutionibus, multisque qualitatibus locutus est eis, quia non semper uniformiteis revelavit. Aliquando enim aperte, et per angelum locutus est eis: ut Abraham, cui dixit: Secundum hoc tempus veniam, eritque Sarae filius. Moysi quoque praecepta legalia dando: Non occides; Non adulterabis, caeteraque hujusmodi. Loth quoque