comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum habitantibus caedar: Velo¬
citer cuferetur . et omnis scgitta¬
riorum id est diuersorum doxma¬
tum numerus qui constitutus
inscltua itbiae uulnerabat
redigetur innihili: postquam fu¬
gientes desaltu fuerint liberacti
ecaquam baptismi saluatoris
acceperint comederintque cae¬
lestempanem: haecenim futura
idest mente cernentium dm̃
libro hebraicorum nominũ
posuimus sion interpretari
speculam qua e in sublimibus
sita delongeuenientia contẽ¬
platur: Cumigitursion
iuxta legĩs tropologicie peft¬
ratur adecclesiam ut esł
constitutus sum rex cibeo. su¬
persion montem sc̃m̃ eius. Et
qui confidunt indnõ sicut mons
sion. Et diligit dñsportassion
superomnia tabernacula iacob
Et manifestius apostolus: acces
tem: Quaerimus quare in
presenti uisione uallission di¬
catur: Ipseque uerborum con¬
sequentia traimur ad intellegen¬
tiam spiritalem: ut omnes
peruersorum dogmatum prin¬
cipes qui corruerunt de sublimi¬

Expanded text:
cum habitantibus Cedar , velocum habitantibus Cedar , velociter auferetur, et omnis sagittariorum, id est, diversorum dogmatum numerus, qui constitutos in saltu Arabiae vulnerabat, redigetur in nihili, postquam fugientes de saltu fuerint liberati: et aquam baptismi salutaris acceperint, comederintque coelestem panem. Haec enim futura id est, mente cernentium Deumlibro Hebraicorum Nominum posuimus, Sion interpretari speculam quae in sublimibus sita, de longe venientia contemplatur. Cum igitur Sion juxta leges tropologiae referatur ad Ecclesiam, ut estconstitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus ; et: Qui confidunt in Domino sicut mons Sion ; et: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob ; Et manifestius Apostolus: Accesstem : quaerimus quare in praesenti visione, vallis Sion dicatur. Ipsaque verborum consequentia trahimur ad intelligentiam spiritualem, ut omnes perversorum dogmatum principes, qui corruerunt de sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
tententur et ad sedes ues traes
citius transeant: fugerun tenim
gladios hereticorum dostrinã
gentilium blas phemias iudaeorũ
et quia multos uiderunt eorum
iccculis interfestos et cecidisse in
proelio plurimos ipsicupiunt
uestro auxilio liberari:
Locus hic proprie aduersus eos¬
qui intellegi potest : qui trocden¬
tes seo cioatq desidie propria
sclutes contenti sunt nec pȩniter¬
tibus atque conuersis porrigui
manum
Onm̃ haec dicit dñ scdme Adhuc
in uno anno quasi anni mercenna¬
ri et cuferetur omnis glona
cedc et reliquiae numeri
sagittariorum fostium de
ds̃ in łlocutus est
Ideo uobis dico ut occurratis cum
aqua et panibus fugientibus de
scltu etarabia quia dñs haec
futura pollicitus est: sicut annis
mercennariicito prace terierit
qui cotidienihiladiud nisi merce¬
in opereest aclabore ut merce¬
dem laboris accipiat: sic omnis
gloriaecaedar quod in terpre¬
tntur tenebrae : Dequo etin
psclmis legimus: Habitacui

Expanded text:
tententur, et ad sedes vestras tententur, et ad sedes vestras citius transeant. Fugerunt enim gladios haereticorum, doctrinam gentilium, blasphemias Judaeorum. Et quia multos viderunt eorum jaculis interfectos, et cecidisse in praelio plurimos, ipsi cupiunt vestro auxilio liberari. Locus hic proprie adversus eos intelligi potest, qui tradentes se otio atque desidiae, propria salute contenti sunt, nec poenitentibus atque conversis porrigunt manum. Quoniam haec dicit Dominus ad me: Adhuc in uno anno, quasi in anno mercenarii, et auCedar. Et reliquiae numeri sagittariorum fortium de Israel locutus est. Ideo vobis dico, ut occurratis cum aqua et panibus, fugientibus de saltu et Arabia: quia Dominus haec futura pollicitus est. Sicut annus mercenarii cito praeterit, qui quotidie nihil aliud nisi mercete semper in opere est ac labore, ut mercedem laboris accipiat: sic omnis gloria Cedar, quod interpretatur tenebrae, de quo et in Psalmo legimus: Habitavi
Abbreviated transcription (Latin):
facie enimgladiorum fuerunt
aifticie gladuinminentis a facie
arcus extenti a faciegracuis
pro clui l.xx. In occursum
si tienti festetquam: qui habita¬
tis in regione theman: cumpa¬
nibus occurrite fugientibus ꝓpt̃
multitudinem occisorum ꝓpt̃
turbam errantium propt̃
multitudinem gladii. et ꝓpter
multitudinem arcuum inten¬
torum Et proptermultitu¬
dinem cadentium inbello
Iosquiestis intheman quod inter¬
pretatur aus teratque ꝑfectio
et in eouersamini lode quo
scriptum est ds̃ ab austroueni¬
et Equi consum matiestisatq
perfcsti ut habetis in uobis
Lumen scientiace scriptu rocrũ:
fugientibus de arabia et de
saltu. occurria cumaqua et
panibus. et nolite expestare
donec ipsi ciduos ueniant sed imi¬
tamini illum euangelicae para¬
bolae patrem qui occurrit filio
reuestenti: et illequidem dedit
stolam obtulitanulum : Vos
autem aquas et panes offeste fugi¬
entibus : ut quilassierant atque
confesti uestra misericordia sus¬

Expanded text:
facie enim gladiorum fugerunt facie enim gladiorum fugerunt a facie gladii inminentis a facie arcus extenti, a facie gravis praelii. LXX: In occursum sitienti ferte aquam qui habitatis in regione Theman, cum panibus occurrite fugientibus propter multitudinem occisorum, propter turbam errantium, propter multitudinem gladii, et propter multitudinem arcuum intentorum, et propter multitudinem cadentium in bello. Vos qui estis in Theman, quod interpretatur Auster atque perfectio, et in eo versamini loco, de quo scriptum est: Deus ab Austro veniet , et qui consummati estis atque perfecti, et habetis in vobis lumen scientiae Scripturarum, fugientibus de Arabia, et de saltu, occurrite cum aqua et panibus, et nolite exspectare donec ipsi ad vos veniant; sed imitamini illum Evangelicae parabolae patrem, qui occurrit filio revertenti. Et ille quidem dedit stolam, obtulit annulum : vos autem aquas et panes offerte fugientibus, ut qui lassi erant atque confecti, vestra misericordia sus
Abbreviated transcription (Latin):
In saltum ad ues peram dormie¬
tis et in semitis dodanim. L.xx.
Insaltu aiduesperam dormietis
inui dedan
Qui in malitia esse coeperunt
et peccatorum ingrediuntur
uiam non dormiunt nec mo¬
roentur inagris consitis etno¬
ualibus nec in pratis et segetib
qua sadmetendum essecanden¬
tes saluatordocet nec interar¬
bores pomiferas sed infruc¬
tuosis saltibus ubi uae praes et
spinae sunt et bestice commo¬
rantur. De huiuscemodi
saltu. et in regum uolum ine
legimus quod plures deuoraue¬
rit silua uel saltus quam in¬
terfesti sint gladio : quando
aib essedonaduersus patrem
extitit contrax perduellis
rec teque qui auespera n prin¬
cipium malorum est inuia et
insemitis habitaredicuntur
et inuiadedan quod interp̃tatur
iudicia : Quodenim habent
peccatorum genera: totiudi¬
ciorum merentur sententias:
et graende iudicium interp̃tari:
Iccurrentis sitienti feste aquã
quihabi tatis terraem austri.cũ
panibus occurrite fugienti a

Expanded text:
In saltu ad vesperam dormieIn saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. LXX: In saltu ad vesperam dormietis in via Dedan. Qui in malitia esse coeperunt, et peccatorum ingrediuntur viam, non dormiunt, nec morantur in agris consitis, et novalibus, nec in pratis, et segetibus, quas ad metendum esse candentes, Salvator docet, nec inter arbores pomiferas; sed in infructuosis saltibus, ubi vepres et spinae sunt, et bestiae commorantur. De hujuscemodi saltu et in Regum volumine legimus, quod plures devoraverit silva vel saltus, quam interfecti sint gladio, quando Absalon adversus patrem exstitit perduellis . Recteque, quia vespera principium malorum est, in via et in semitis habitare dicuntur, et in via Dedan, quod interpretatur judicia. Quot enim habent peccatorum genera, tot judiciorum merentur sententias. et grande judicium interpretari. Occurrentes sitienti ferte aquam, qui habitatis terram Aupanibus occurrite fugienti a
Abbreviated transcription (Latin):
ONUS IN ARABIA
Noc ineditione lax interpte¬
tatum non habetur: sed quod
sequitur. In scltu. aduesperã
dormietis insemitis dodanim
Cum prioriuisioni coniunstur
est ut legcitur si quaeris quis
et ad mehabita: in saltu a rxbia
linguanre uesperam sonat quae
noctis tenebrarum que principi¬
um est: omnisque quibabetiniti¬
umpeccatorum uersatur inues¬
pera : Quicutem uenit ad sum¬
mum in media note consistit.
Vnde et inaegrpto primo genita
inmedit noste ceduntur: Et apos¬
tolus petrus. antequam gtillus
cantar& terdnm negauit: Quod
medianox intellegitur: Post¬
quam autem nox prrecessit et coe¬
pitdies ad propinquare supera¬
tis medie nostis tenebris et gallo
lucis nuntitin resonante : fleuit
amare: Et intellexitpeccatum
suum Et eo tempore dicere potuit:
Adues peraem demorabitur fletus
et admatutinum laetitia. hoc
interim depraesentiloco: cete¬
rum nomen a robiae idest
uespere et occidentis inadiis
scripturarum locis diuersas
intellegentias repit

Expanded text:
Onus in Arabia. Hoc in editione LXX Interpretum non habetur: sed quod sequitur: In saltu ad vesperam dormietis in semitis Dodanim, cum priori visione conjunctum est, ut legatur, si quaeris, quaere: et ad me habita in saltu. Arabia in lingua nostra, vesperam sonat, quae noctis et tenebrarum principium est, omnisque qui habet initium peccatorum, versatur in vespera. Qui autem venit ad summum, in media nocte consistit. Unde et in Aegypto primogenita in media nocte caeduntur . Et Apostolus Petrus, antequam gallus cantaret, ter Dominum negavit, quod media nox intelligitur : Postquam autem nox praecessit, et coepit dies appropinquare, superatis mediae noctis tenebris, et gallo lucis nuntio resonante, flevit amare, et intellexit peccatum suum, et eo tempore dicere potuit: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Hoc interim de praesenti loco. Caeterum nomen Arabiae, id est, vesperae et Occidentis, in aliis Scripturarum locis diversas intelligentias recipit.
Abbreviated transcription (Latin):
morosum quiptolomaidi inminet
et inquo orocbit helias festilitati
et abundantiae compar&:
Acperhoc significat omnem lae¬
titiam etfertilitatem deuberri¬
mis quondam urbibus auferendã
Et in uineis non exultabit neque
iubilabit: subauditur prioruin¬
demiator id est colonus moabitis
prouinciae Deniques tatim sub¬
iecit: Vinum in torculari non
calcabit : quiucalcare consueue¬
roet: Vocem calcantium abs¬
tulit : nequaquam inuindemia
lcetos uindemictor celeum¬
acan tabit sed hostilis ubique¬
uastitas et uistorum orietur
clamor
Superhoc uenter meus admocib
qua si crtharo sonabit: et uisce¬
rame admurum costilateris
Nequisputar& plactum ꝓphe¬
tae exultationis indicium
perquam inimicospopuliisrłis
gcuder& esse captiuos excid¬
fetu et eximo cordis dolore
potentissimam urbem quondã¬

Expanded text:
morosum, qui Ptolemaidi imminet, morosum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo oravit Elias, fertilitati et abundantiae comparet, ac per hoc significat omnem laetitiam, et fertilitatem de uberrimis quondam urbibus auferendam. Et in vineis non exsultabit, neque jubilabit. Subauditur prior vindemiator, id est, colonus Moabitidis provinciae. Denique statim subjeccalcabit, quod calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Nequaquam in vindemia laetus vindemiator celeuma cantabit, sed ubique hostilis vastitas, et victorum orietur clamor. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Ne quis putaret planctum Prophetae exsultationis indictum, per quam inimicos populi Israel gauderet esse captivos, ex affectu, et ex intimo cordis dolore, et potentissimam quonda
Abbreviated transcription (Latin):
reges gentium quiuas taueroent
moao. omnes uiculos cas tellaque¬
populatos: usque cid iater ꝑuener
Errauerunt in desesto propagines
eius relisttie sunt troensierunt mare
Flagella et propagines populum
fugitiuos que eius intellege: Et tron¬
situm maris captiuitatem in ba¬
brlonem dequapostea lecturi
sumus: Superhoc plorabo¬
infletuiater uineam sabama
in ebriabote lacrima mea esebon
et elecile:¬
Vox plangentis prophetae et
magnitudinem uas tatis lacri¬
marum magnitudine contes¬
tantis flentisque uinetm iauer
et scibama et esebon et eleade
urbes quondam ualidissimas
assprio putante succisas:
Qnm̃ superuindemiam tuam
et supermessem tuam: uox cal¬
cantium iñ ruit:
Calcatores uuas et uindemiae
lactitiam congregantes hostium
exercitus intellege. Et quod in ip¬
solae titiae tempore captiuittitis
tempus aaduenerit :
Etcuferetur laetitia exultatio
decarmelo: TΑΙΩMΑ
scriptu rocrum quo semper carme¬
lum montem optimum atque ne¬

Expanded text:
reges gentium, qui vastaverant reges gentium, qui vastaverant Moab, omnes viculos castellaque depopulatos. Usque ad Jazer pervenerunt: erraverunt in deserto: propagines ejus relictae sunt: transierunt mare. Flagella et propagines populum fugitivosque ejus intellige: et transitum maris captivitatem in Babylonem, de qua postea lecturi sumus, in fletu Iazer vineam Sabama inebriabo te lacrima mea Esebon et EleVox plangentis Prophetae, et magnitudinem vastitatis lacrymarum magnitudine contestantis, flentisque vineam Jazer, et Sabama, et Esebon, et Eleale, urbes quondam validissimas, Assyrio putante succisas. Quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium irruit. Calcatores uvarum et vindemiae laetitiam congregantes, hostium exercitus intellige, et quod in ipso laetitiae tempore captivitatis tempus advenerit. Et auferetur laetitia, et exsultatio de Carmelo. Idioma Scripturarum est, quod semper Carmelum montem opimum, atque ne
Abbreviated transcription (Latin):
Audiuimus superbiã mocb super¬
bus est ualde. superbia eius etaid¬
roguntia eius et indignatioes:
plus quam fortitudo eius: Id cir¬
coululait mocib ad moaib
uniuersus ululabit: hisquilae¬
tantur supermuro cocti late
ris : loquimini plagas eius
Rursum ad procesentia redit
et superbiae arguit moab qđ
multoplus elatussit quam cius
fortitudo poscebat : Et propt̃
hanc su perbiam ululaturus
moab ad mocib: id est populus
adurbem uel metropolis cidp¬
uinciam etcunta ululatibus
terra resonabit supermuros
costilateris De quibus et hiere¬
mias ait: Ideo supermocib
tilis lamentantes. Perhaec
cuitem : et potentiam pristinȩ
felicitatis et plagas repentina
sub uersionis ostendit:
Onm̃ suburbana esebon desesta
sunt uine stibama
INter esebon et scbama uix
quingenti passussunt : Et per
metaforan uinete omnis
prouinciae significet uastitatem:
Iomini gentium exciderunt fla¬
gellacius: Serua transladio¬
neme quam coeperat ostendens

Expanded text:
audivimus superbiam Moab superaudivimus superbiam Moab superbus est valde superbia eius et arrogantia eius et indignatio eius plus quam fortitudo eius idcirco ululabit Moab ad Moab universus ululabit his qui laetanturis, loquimini plagas ejus. Rursum ad praesentia redit, et superbiae arguit Moab, quod multo plus elatus sit quam ejus fortitudo poscebat, et propter hanc superbiam ululaturus sit Moab ad Moab, id est, populus ad urbem, vel metropolis ad provinciam, et cuncta ululatibus terra resonabit super muros cocti lateris, de quibus et Jeremias ait: Ideo super Moab tilis lamentantes . Per haec autem et potentiam pristinae felicitatis, et plagas repentinae subversionis ostendit. Quoniam suburbana Esebon deserta sunt: vinea Sabama. Inter Esebon et Sabama vix quingenti passus sunt, et per metaphoram vineae, omnis provinciae significat vastitatem. Domini gentium exciderunt flagella ejus. Servat translationem quam coeperat, ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
ut putent scõs eotempore propter
uiciniam urbis hiero solymae
cida rocbas transituros Et nunc
eis pracecipine prodant fugientes
adse: Et proce pa racbitur in mise¬
ricordia solium : et sedebit super
illud inueritate in tab naculo
deuid iudicans etquaerens
iudicium et uelociter reddet
quod iustum est
Hebrocei locum is tum sicinter¬
procetantur: fugato assyrio
regnauit iudae etechias uir
iustus et retinebitsolium dđ
subiesto sibi populo dĩ iudiccns
ueritatem : aliidexp̃o intelle¬
gunt: finito antixp̃i puluere
et uas tatore sublato qui con¬
culcabat uniuersam te iraem
rexxp̃sadueniet qui sed ebit
intabernaculo dauid et indiẽ
iudicii reddet cunctis proope¬
ribus suis: Nec estulla dubita¬
tio quin capitulum hoc dexpo
uaticinetur: sed nos etinprimo
cduentu id ipsum intellegerepos¬
sumus: Adque in ecclesicie tab¬
naculode monstrocre quod in
omni terra moaib. ecclesicrum
tropeas urguenti cxpĩ testen¬
tur imperium.

Expanded text:
ut putent Sanctos eo tempore propter ut putent Sanctos eo tempore propter viciniam urbis Hierosolymae ad Arabas transituros, et nunc eis praecipi, ne prodant fugientes ad se. Et praeparabitur in misericeum in veritate in tabernaculo David iudicans et quaerens iudicium et velociter reddens quod iHebraei locum istum sic interpretantur: Fugato Assyrio, regnabit Judae Ezechias vir justus, et retinebit solium David, subjectum sibi populum Dei judicans in veritate. Alii de Christo intelligunt. Finito Antichristi pulvere, et vastatore sublato, qui conculcabat universam terram, rex Christus adveniet, qui sedebit in tabernaculo David, et in die judicii reddet cunctis pro operibus suis. Nec est ulla dubitatio, quin capitulum hoc de Christo vaticinetur. Sed nos in primo adventu idipsum intelligere possumus, atque in Ecclesiae tabernaculo demonstrare, quod in omni terra Moab Ecclesiarum tropaea surgentia Christi testentur imperium.
Abbreviated transcription (Latin):
et uagos ne prodas: Habitabut᷑
aputte profugimei moab esto
latibulum corum a facie uasta¬
toris. finitus est enim puluis
consum matus est miser defecit
qui conculcabat terroe.
Promisero inhebrocico legitur
sođ quod potest et uastator
in tellegi. Loquitur autem cd
mocib: ut consilium sclutis in ue¬
niat et senibus congregatis cogat
salutare concilium: Uis inquit
scluus esse et dĩmisericordicm ꝓ¬
mereri inclaroluce et in aper¬
ta fugt populi mei tuquasinox
etumbiacesto suscipe fugientes
uagosque ne prodas ethoc quare
dixerit statim in fest habitabi
aput̃ te profugimei Uas tata
enim hieru sedem et omniiudaeti
quae confinis est moabitidis ad te
meus populus tracns migrabit:
Estoigitur latibulum eorum ne
timeas impetum uastatoris qui¬
aa sicut puluis ci totixensibit Et
depopulator uniuerse teroce
qui conculcabat etim. et suis pedi¬
bus subiciebat auya flante dispe¬
riet : Quidam locum hunc male
decinticristo interpracetantur

Expanded text:
et vagos ne prodas. Habitabunt et vagos ne prodas. Habitabunt apud te profugi mei: Moab, esto latibulum eorum a facie vastatoris: Finitus est enim pulvis, consummatus est miser: defecit qui conculcabat terram. Pro misero in Hebraico legitur SOD  , quod potest et vastator intelligi. Loquitur autem ad Moab, ut consilium salutis inveniat, et senibus congregatis, cogat salutare concilium. Vis, inquit, salvus esse, et Dei misericordiam promereri? In clara luce, et aperta fuga populi mei, tu quasi nox et umbra esto, suscipe fugientes, vagosque ne prodas. Et hoc quare dixerit, statim infert: Habitabunt apud te profugi mei. Vastata enim Jerusalem, et omni Judaea quae confinis est Moabitis, ad te meus populus transmigrabit. Esto igitur latibulum eorum, nec timeas impetum vastatoris, quia sicut pulvis cito transibit: et depopulator universae terrae, qui conculcabat eam, et suis pedibus subjiciebat, aura flante disperiet. Quidam locum hunc male de Antichristo interpretantur,
Abbreviated transcription (Latin):
beto solat̃ium: Egredietur
de cecignus imnaculatus quitol¬
lit peccatum mundi: quid omine¬
tur in orbe terrarum: depetra
deseste hoc es t deruth: quae
maritimorte uiducita deboth
genuit obed et deobed iessẽ
et deiessẽ douid et dedauid xpm̃:
Montem cutem filiaesion aut
ipsam urbem hiero solimam in¬
terprocetabimur. &ut iuxta¬
sacratm intellegentiam ec¬
clesiam quaesit inuistutum
culmine constituta.
Et erit sicut cuis fugiens. etpul¬
lidenido a uolantes sicerunt
filice moab intranscensum
arnon Redit adordinem
quem coeperat: Cumposuero
inquit his qui fugerint demoab
et reliquiis terroce. leonem seuis¬
simum qui eorum astus ossaque
confringat tunc pauidi auola¬
bunt Et omnes filie id est uilla
et urbes prouin cicemoab intraers¬
censum arnon migrabunt
quiest terminus amorreorum
et moabitarum. Traenscensum
ciutem ethicponens. captiuitatẽ
significat
niconsilium coge concilium
pone quasi noste umbram tuã
in meri die cibsconde fugientes

Expanded text:
beto solatium hoc: Egredietur beto solatium hoc: Egredietur de te Agnus immaculatus qui tollat peccata mundi, qui dominetur in orbe terrarum. De petra deserti, hoc est, de Ruth, quae mariti morte viduata, de Booz genuit Obed et de Obed Jesse, et de Jesse David, et de David Christum. Montem autem filiae Sion, aut ipsam urbem Hierosolymam interpretabimur, aut sacratam intelligentiam, Ecclesiam, quae sit in virtutum culmine constituta. Et erit, sicut avis fugiens, et pulli de nido avolantes, sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon. Redit ad ordinem quem ceperat: Cum posuero, inquit, his qui fugerint de Moab, et reliquiis terrae leonem saevissimum, qui eorum artus, ossaque confringat, tunc pavidi avolabunt, et omnes filiae, id est, villae, et urbes provinciae Moab, in transcensu Arnon migrabunt, qui est terminus Amorrhaeorum, et Moabitarum. Transcensum autem et hic ponens, captivitatem significat. consilpone quasi noctem umbram tuam in meridie: absconde fugientes,
Abbreviated transcription (Latin):
rae: Nequis scriptoris uitium
putet eterrorem dum emen¬
dare uult faciatuna urbs
et perm et pers̃. litteram
ens. indito utroque nomine. prop¬
terlatices quitacite fluant usq
hodie in differenter: et dimon
et dibonhocoppidum dicitur
Quod autem ait: ponam super
dibon ad ditamenta e questionẽ
facere uidebatur quid esset.&
sequenti uersiculo demons trecuit
dicens : hisqui fugerint mocib
leonem et reliquiis terytre: Vt
etiam qui fuga lapsisunt abestus
consumantur: Quam quam
et permeta foran. leonem regẽ
hostium possumus intellegere
Vt potentiam eius quasi rugitum
nemo possit euadere:
Quod interprocetamur. non ẽ
his toria sed prophetia: Omnis
autem prophetia uenigmatib
in uoluitur. et procecisis senten¬
tiis dum decilioloquitur troen¬
sit ad aliud: nesi ordinem scrip¬
tura conseruet. non sit uati¬
cinium sed narroctio: Et est
sensos O moab inqua de seuitu¬
rusestleo et dequa nereliquiae
quidem saluari poterunt. ha¬

Expanded text:
rae. Ne quis Scriptoris vitium rae. Ne quis Scriptoris vitium putet, et errorem emendare dum vult, faciat, una urbs et per M, et per B, litteram ens. Indito utroque nomine propter latices qui tacite fluant, usque hodie indifferenter et Dimon et Dibon hoc oppidulum dicitur. Quod autem ait: Ponam super Dibon additamenta, et quaestionem facere videbatur, quid esset, sequenti versiculo demonstravit dicens: His qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae: ut etiam qui fuga lapsi sunt, a bestiis consumantur. Quamquam et per metaphoram leonem, regem hostium possumus intelligere, ut potentiam ejus quasi rugitum nemo possit evadere. Quod interpretamur, non est Historia, sed prophetia. Omnis autem prophetia aenigmatibus involvitur, et praecisis sententiis, dum de alio loquitur, transit ad aliud: ne si ordinem Scriptura conservet, non sit vaticinium, sed narratio. Et est sensus: O Moab, in quam desaeviturus est leo, et de qua ne reliquiae quidem salvari poterunt, ha
Abbreviated transcription (Latin):
tur : quod nomen propter am¬
bii guitatem. tracnsfertur. et in
corbos atque occidentem loca¬
que campestria. Est autem sen¬
sus: iuxta morbi magnitudinem:
erit uastatio: Uisitationem
hic non proremedio sed propla¬
ga accipe: uisi tabo in uirga ini¬
qui tates earum : Et in uerberibus
peccata eorum: Torpentem
scdicumbabylonia accipe flumi¬
na dequibus et deuid inpsallici¬
bus inmedio eius suspendimus orga¬
na nỹac: si ue uallem a rabiae per
quam pergitur cidas syrios
Imocib: usque cdgtillim ulula¬
tus eius est: et usque cid puteum
helim clamor eius
Eadem propeomni ethieremics
scribit: sunt̃ autem ecurbes et
loca moabitarum inquibus cla¬
mor etheiulatio captiui populi
describitur
Quiaciqua edibon ixepleti sunt san¬
guinen: Vbi prius eratluxs¬
ria propter in riguos agros et
fontes iugiter manentes ibi pro
multitudine interfectorum riui
scinguinis fluent
Ponam enim superdibonaddi¬
tamenta hisqui fugerint de
moad leonem et reliquus ter¬

Expanded text:
tur: quod nomen propter amtur: quod nomen propter ambiguitatem transfertur et in corvos, atque Occidentem, locaque campestria. Est autem sensus: juxta morbi magnitudinem erit visitatio. Visitationem hic non pro remedio, sed pro plaga accipe. Visitabo, inquit, in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum . Torrentem salicum, Babyloniae accipe flumina, de quibus David, In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra : sive vallem Arabiae, per quam pergitur ad Assyrios. Moab usque ad Gallim ululatus eius et usque ad puteum Helim clamor eiusEadem prope omnia, et Jeremias scribit. Sunt autem urbes, et loca Moabitarum, in quibus clamor, et ejulatio captivi populi describitur. Quia aquae Dibon repletae sunt sanguine. Ubi prius erat luxuria propter irriguos agros, et fontes jugiter emanantes, ibi prae multitudine interfectorum rivi sanguinis fluent. Ponam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis ter
Abbreviated transcription (Latin):
A quae enim nemrim: deserttie
erunt Hoc oppidum: super
mare mostuum est sclsis aquis
Et obhocipsum sterilibus: siue
cutem adlusit ad nomen siue
quod ante fuerat post uastita¬
tem Accidit ut &iam aquae
inamaritudinem uesterentur
Quia aruit herba defecit germen.
uiror omnis interit:
Non utquidam putant uere propt̃
steriles nemrim aquas omnis
herba ex aruit: sed perm&a¬
foraen scripturo loquitur: Et est
sensus : incuncta moab: aquaenem¬
rim erunt slscie et amaroce: et¬
quo modo ibi nulla herba pullu¬
lat sic totum prouinciam siccitas
consequetur: idest a segor usque
ad oroncum afinibus usqueadfi¬
nes: id ipsum hieremias iquae nem¬
rim pessimaeerunt :
Secundum magnitudinem operis.
et uisitatio eorum ad torrentem
scdicum ducent eos
Prosclicibus in hebrceo legimus
atebim quod possunt et arabes
intellegi. edegiorbim idestul¬
la infinibus eorum sita: cuiusple¬
risque accolae in monte coreb
heliae prtcebuisse alimenta dicun¬

Expanded text:
Aquae enim Nemrim desertae Aquae enim Nemrim desertae erunt. Hoc oppidum super mare Mortuum est, salsis aquis, et ob hoc ipsum sterilibus. Sive autem allusit ad nomen, sive quod ante non fuerat, post vastitatem accidit, ut etiam aquae in amaritudinem verterentur. Quia aruit herba, defecit germen, viror omnis interiit. Non ut quidam putant, vere propter steriles Nemrim aquas omnis herba exaruit, sed per metaphoram Scriptura loquitur. Et est sensus, in cuncto Moab aquae Nemrim erunt salsae et amarae; quomodo ibi nulla herba pullulat, sic totam provinciam siccitas consequetur, id est, a Segor usque ad Oronaim, a finibus usque fines. Id ipsum Jeremias: Aquae Nemrim pessimae erunt . Secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum: ad torrentem salicum ducent eos. Pro salicibus in Hebraeo legimus ARABIM , quod potest et Arabes intelligi, et legi ORBIM , id est, villa in finibus eorum sita, cujus a plerisque accolae in monte Oreb Eliae praebuisse alimenta dicun
Abbreviated transcription (Latin):
parua seruata est: appellatur¬
quebala idestabsorta tra¬
dentibus hebraceis quod testio
terra motu prostracta sit: ipsa
est quaehodie sprosermone uocat᷑
⁊oaro hebroceo segor utroqtam̃
paruulã possumus uitulam. &¬
conternantem properfestu
cetate accipere sicut enim
tricesimus in hominibus annus:
itamnpecudibus aciumentis
tertius robustissimus est:
Vec tes quoque proterminis et
robore intellege : eoquod segor
infinibus moabitarum sitasit :
diuidens cbeis terramphilistĩ:
Derciscensum enimluith flens
ascendet: Et hieremias percis¬
censum luith ploraensciscensum
infletum : Incellegimus cutem
diuam esse itineris quodducit
ad assyrios : et perhoc captiuita¬
tem significari : Et inuiam
oronum: Clamorem con¬
tritionis leuabunt: Rursum
hieremias: uox cdamoris oronaĩ
uastittis et contritiomagna:
Longumest siuelim desingulqs
dicere cum perspicuumsit uel¬
urbium in mocio uellocorum
esse nomine᷑ quaedeserunt trocns¬
migroentes:

Expanded text:
parva servata est, appellaturparva servata est, appellaturque Bala, id est, absorpta: tradentibus Hebraeis, quod tertio terraemotu prostrata sit; ipsa est, quae hodie Syro sermone vocatur Zoora, Hebraice Segor, utraque parvula. Possumus vitulam conternantem pro perfecta aetate accipere. Sicut enim tricesimus annus in hominibus, ita in pecudibus ac jumentis, tertius robustiVectes quoque pro terminis, et robore intellige, eo quod Segor in finibus Moabitarum sita sit, dividens ab eis terram Philisthiim. Per ascensum enim Luith flens ascendet. Et Jeremias: Per ascensum Luith plorans ascendet in fletum. Intelligimus autem clivum esse itineris quod ducit ad Assyrios, et per hoc captivitatem significari. Et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Rursum Jeremias: Vox clamoris Oronaim, vastitas, et contritio magna. Longum est, si velim de singulis dicere, cum perspicuum sit urbium in Moab, vel locorum esse nomina, quae deserunt transmigrantes.
Abbreviated transcription (Latin):
est: quidamputant. non uiros:
sed nomen urbis intellegi: quae
ideo appellatur eluscc. et est in
moabitis partibussita:
Possumus ctem et hocdicere qđ
uniuersa pugnatorum fortitu¬
do corruerit et mutuis fletibus
omnis teroc resonarit : sincuitẽ
cluse ut aquila uoluit exertis
umeris intelleguntur: Ille nobis
sensus suggeritur quod ad planger¬
dum cunctinudauerint pecto ros:
ormeum aadmoab clamauit
Prophecaloquitur dolenas ad¬
fectu. uel quod hostes quoque cre¬
aturoc sinedĩ inquos tot mala
superueniant: uel quod tantis
calamitatibus oprimendi:
ut etiam inimicis miserabiles
fiant id ipsum hicremias. prop¬
terea cormeum admocb
quasi tibia resonabit:
Vestes eius usque tid segor uitu¬
lam conternantem: Et hiere¬
mias: a segor inquit usque ad
oroncum uitula consternantẽ:
Dehac et in libris quaestionum
hebrocicarum diximus: Et nunc¬
breuiter adnotamus quod ipsa
sit quinta urb spost sodomam
et gomorram ad amam et
eseboin. qua ecid preces loth

Expanded text:
est, quidam putant non viros, est, quidam putant non viros, sed nomen urbis intelligi, quae hodie appellatur Eluza, et est in Moabitidis partibus sita. Possumus autem et hoc dicere, quod universa pugnatorum fortitudo corruerit, et mutuis fletibus omnis terra resonarit. Sin autem Eluse, ut Aquila voluit, exertis humeris intelligantur, ille nobis sensus suggeritur, quod ad plangendum cuncti nudaverint pectora. Cor meum ad Moab clamabit. Propheta loquitur dolentis affectu, vel quod hostes quoque creatura Dei sint, in quos tot mala superveniant: vel quod tantis calamitatibus opprimendi, ut etiam inimicis miserabiles fiant. Idipsum Jeremias ait: Propterea cor meum ad Moab quasi tibia resonabit. Vectes ejus usque ad Segor vitulam conternantem. Et Jeremias: A Segor, inquit, usque ad Oronaim vitulam conternantem. 187 De hac et in libris Quaestionum Hebrbreviter annotamus, quod ipsa sit quinta urbs post Sodomam et Gomorrham, Adamam et Seboim, quae ad preces Lot
Abbreviated transcription (Latin):
Nonerunt priuatȩ lacrimae pu¬
blicum luctun publica lamenta
resonabunt nec matronȩ nec
uirgines necciettis parua puero¬
rum nec fracstisenum gressus tene¬
buntur domibus pudorem et in¬
bechillitatem extrocema captiuitas
nesciet
Clamauit esebon et elecile:
Uomina ciuitatum moabiticae
prouinciae: quarum esebon urbs
fuit quondam regis cimorreorun
dequa ide hieremics : ignis egrs¬
sus est dee sebon et flam mademedo
bon cogitatio: et ideo adludens
d nomen hieremias contraoesebo
ait cogitauerunt mala
Vsque cidiasa cuuiditti est uox eorũ
Vrbisiasa mortuo mari in minet
ubies t terminus prouincice
moabitarum : Hoc ergo
indiccit quodusque ed extremo
fines ululatus prouinciae per¬
sonabunt: unde ethieremias ait.
declamore esebon. usque alecle
et ia scn dederunt uocem suam:
Superhoc expediti moab ululaburt
anima eios ululauit sibi:
Uerbum hebrocicum eluse. ꝓquo
aquila EEOMOrC¬
idesł expeditos exercitu sumeris
symmachus diccnstos intp̃tatus

Expanded text:
Non erunt privatae 186 lacrymae, puNon erunt privatae 186 lacrymae, publicum luctum publica lamenta resonabunt; nec matronae, nec virgines, nec aetas parva puerorum, nec fracti senum gressus tenebuntur domibus, pudorem et imbecillitatem extrema captivitas nesciet. Clamabit Esebon et Eleale. Nomina civitatum Moabiticae provinciae, quarum Esebon urbs fuit quondam regis Amorrhaeorum, de qua idem Jeremias, Ignis egressus est de Esebon, et flamma de medt diximus, cogitatio: et ideo alludens ad nomen, Jeremias contra Esebon ait: « Cogitaverunt mala, usque Jesa audita est vox eorum. » Urbs Jesa Mortuo mari imminet, ubi est terminus provinciae Moabitarum. Hoc ergo indicat, quod usque ad extremos fines ululatus provinciae personabat. Unde nunc Jeremias ait: « De clamore et Jaza dederunt vocem suam . Super hoc expediti Moab ululabunt, anima ejus ululabit sibi. Verbum Hebraicum ELUSE , pro quo Aquila id est, expeditos, et exertis humeris, Symmachus accinctos interpretatus
Abbreviated transcription (Latin):
in mec infantia quando totius
orbislitus troens gressasunt
maria etidem no temurosisti¬
us conruisse: ascenditdomus
et dibon ad excelsa in planstũ
supernabo et super medaba
moabululauit: ne molestum
tibisit quod perhistoriae uiam
ꝗpaedior. ut enimhoc facere
ioseuolusti sub auditur ciutẽ
sosius tegiaeturbs diboniadido¬
la qua e inceditis positae sunt
ascendit supernabo et superme¬
daba nobiles tiuitates ululouit
uniuersa prouintia Innabo
enim croet chamos idolum con¬
secroctum : quod ailio nomine
appellatur beel fegor: incunc¬
tis capitibus eius caluitium omnis
barba rocdetur: Aput antiquos
barbaeccipitisque roestiroc luctus
ibdicium fuit. per hac cergo
magnitudo meroris ostenditur
Hieremia contramoab eadem
condamante: omne caput cal¬
uitium. et omnis barba pocdetur.
et in cunstis manibus conligatio.
et super omnem dor sumcilicium
Et in triunseius ticcinsti s unt saccho
supertestt eius et inplateis eius
omnis ulula tꝰ descendet infletũ

Expanded text:
in mea infantia, quando totius in mea infantia, quando totius orbis littus transgressa sunt maria, eadem nocte muros urbis istius corruisse. Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum super Nabo, et super Medaba Moab ululabit. Ne molestum tibi sit quod per historiae viam gradior, ut enim hoc facerem, ipse voluisti. Subauditur autem, domus regia, et urbs Dibon ad idola quae in editis posita sunt ascendit: super Nabo, et super Medaba, nobiles civitates, ululabit universa provincia. In Nabo enim erat Chamos idolum consecratum, quod alio nomine appellatur Beelphegor. In cunctis capitibus ejus calvitium, omnis barba radetur. Apud antiquos barbae capitisque rasura luctus indicium fuit. Per haec ergo magnitudo moeroris ostenditur, Jeremia contra Moab eadem conclamante: Omne caput calvitium, et omnis barba radetur, et in cunctis manibus colligatio, et super omne dorsum cilicium . In triviis ejus accincti sunt sacco; super tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendet in fletum.
Abbreviated transcription (Latin):
eius sicut ergo contioe babrlone
et philis tim prophetai uatia nc̃icu
Quomodo processerint popula
iudaeorum itanunc u ssipul
pirredicitur mocibitirum id est
a rorbiae cibassirio etbabrlo¬
nio: Ab utroque enim xente
uas tati sunt: et eo tempore
quo sennacherib captiuum duxit
isrł etquando nabuchodonoso
uerac tenim adutrum que hostẽ
ephrocim et iudac dicente hiere¬
mia. Alidet manuum moab
inuomitusuo et erideris u&iã
ipse fuit enim inderi sum tibiisł
quasiinter fures repperissescũ
propter uerba ergotua quae
ciduersũ illum locutus ẽs c̃ap¬
tiuus duceris: Quod autem ait
nosteuas tuttestar moabcon¬
ticuit. decorum in uestionis.
principium utuastar&ur in
tenebint̃ quideincestu patris
noste conceptus est. nisi forte
nostem promagnitudinem
erroris accipimus : Et creden¬
dum. quia sibi confidebat inmu¬
ris insidis ecm et cuniculis fus¬
se superacttm:. Audiuiquenda
areo politensed et omnisciuitas
testis est motuterrae magno

Expanded text:
ejus. Sicut ergo contra Babylonem, ejus. Sicut ergo contra Babylonem, et Philisthiim Propheta vaticinatus est, quod oppresserit populum Judaeorum; ita nunc vastitas 185 praedicitur Moabitarum, id est, Arabiae; ab Assyriis, et Babyloniis. Ab utraque enim gente vastati sunt, eo tempore quo Sennacherib captivum duxit Israel, et quando Nabuchodonosor verat enim ad utramque hostem Ephraim et Judae, dicente Jeremia: Allidet manum Moab in vomitu suo, et erit in derisum etiam ipse. Fuit enim in derisum tibi Israel, quasi inter fures reperisses eum . Propter verba ergo tua, quae adversus illum locutus es, captivus duceris. Quod autem ait: Nocte vastata est AR, Moab conticuit, decorum invectionis principium, ut vastaretur in tenebris; qui de incestu patris nocte conceptus est. Nisi forte noctem pro magnitudine terroris accipimus: et credendum, quia sibi confidebat in muris, insidiis eam, et cuniculis fuisse superatam. Audivi quemdam Areapolitem, sed et omnis civitas testis est, motuterrae magno
Abbreviated transcription (Latin):
balaam de me sopotamiam ut
maledicer& isrłi ubi etinitiatus
est populus beelphegor : huius me¬
tropolis ciuitasar quȩ hodie ex
hebyeo et greco sermone conposid
areopolis nuncupatur
Non ut pleriqueces timant quod
apcuidest mastisciuitas sit inter¬
procetatur autem ar Et ANT¬
A soc id est aduersarius quantae
autem fuerit potentiae. hieremias
tes taturdicens: Nonest ultra
exultatio in moabi: et iterum ha¬
buisti fiduciam in munitionibus tu¬
is et inthescuristuis Et rursum
fertilis fuit mocib ab adulescentia
sua. Et requieuit in fecibus suis. nec
traens fusus est deuase inuas etin
trans migrationem non abiit
Et idcir copermansitgustus eius i neo
et odor eius non est in mutatus.
Et in alioloco quomodo fracta est
uirga fostis baculus gloriosus
et post modicum audiuimus suꝑbiã
moab superbus est ualde sublimi¬
tatem eius et tidrogantiam et super¬
biam et altitudinem cordis illius
egoscio aitdñs: Et iastantiam

Expanded text:
Balaam de Mesopotamia, ut Balaam de Mesopotamia, ut malediceret Israel, ubi et initiatus est populus Beelphegor . Hujus metropolis civitas AR  , quae hodie ex Hebraeo et Graeco sermone composita Areopolis nuncupatur; non ut plerique existimant quod ἄρεος, id est, Martis civitas sit. Interpretatur autem Ar et ἀντίδικος, id est adversarius. Quantae autem fuerit potentiae, Jeremias testatur , dicens: Non est ultra exsultatio in Moab. Et iterum: Habuisti fiduciam in munitionibus tuis, et in thesauris tuis. Et iterum: Fertilis fuit Moab ab adolescentia sua, et requievit in faecibus suis, nec transfusus est de vase in vas, et in transmigrationem non abiit, et idcirco permansit gustus ejus in eo, et odor ejus non est immutatus. Et in alio loco : Quomodo fracta est virga fortis, baculus gloriosus? Et post modicum: Audivimus superbiam Moab, superbus est valde. Sublimitatem ejus, et arrogantiam, et superbiam, et altitudinem cordis illius ego scio, ait Dominus, et jactantiam
Abbreviated transcription (Latin):
idestrumor in populo subiu¬
ꝯtibatur perordinem cunsta¬
rum gentium. foenices quoque
et pclestinos esse uastandos
Quid respondebitur nuntiis gentis
quia dñs fundauitsion et in ipso
sperrbunt pauperes populieius
acmene eius uidebatur in gene¬
yoclisententia &iam iudas esse
conpracehensus: siinquit quȩsie¬
rint angeli gentis caisspriae
quare solus iudas euaserit.
pespondete ei quiad ñs fundauerit
sion et ipse humilem suum populũ
suauistute protexerit. Proan¬
gelis. lax transtulerunt reges
unius alepħ litteroce errore
decepti
uia noste uas tata estãrmo¬
ab conticuit: quia nocte uasta¬
tus est murus moab conticuitas¬
cendit domus etdibon ad excel sa
inplanctum supernabo et super
Dehonere et depondere se mel dixs¬
sc̃ sufficiat hoc tantum breuiter
admoneo quod onus semper tantum¬
tristitiae consequantur uisionem
uel statm la&a uel in fine la&a
post tristigsa moab prouino ado
aroebum inqua fuit balac filus
beor qui conduxit hariolum

Expanded text:
id est, rumor in populos vaid est, rumor in populos vagabatur per ordinem cunctarum gentium, Phoenices quoque et Palaestinos esse vastandos. Quid respondquia Dominus fundavit Sion et in ipsa sperabunt pauperes populi eius agmen ejus, videbatur in generali sententia etiam Judas esse comprehensus. Si; inquit, quaesierint Angeli gentis Assyriae, quare solus Judas evaserit, respondete eis, quia Dominus fundaverit Sion, et ipse humilem populum sua virtute protexerit: Pro Angelis   LXX transtulerunt reges  , unius ALEPH litterae errore decepti. quia nocte vasab conticuit: quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum super Nabo, et super De onere, et pondere semel dixisse sufficiat. Hoc tantum breviter admoneo, quod onus semper tristia consequantur. Visionem autem vel statim laeta, vel in fine laeta post tristia. Moab provincia est Arabum, in qua fuit Balac filius Beor ; qui conduxit hariolum
Abbreviated transcription (Latin):
cemtuam et reliquias tuas in ter¬
ficiam: Totum perfiguras
loquitur estautem sensus qđ
populodĩ fiducialiter requies¬
cente sic ceturra dixphilis ticgm
et omnes reliquiae consumantur:
Vlula posta clamaciuitas¬
prostrata est philis tec om¬
nis abaquilone enim fumus
ueniet non est quieffugiat
cgmen eius
Portam uocat. prohisqui inpor¬
ta sunt et ciuitatem. proha¬
bi tatoribus ciuitatis : sermo¬
nem que dirigit adurbespa¬
lestinorum. quod eiula rede¬
beat et lugere : Veniente
sennacherib etcorrentis
modo cunstauas tante. subre¬
geenim et echia uenit assyrius.
et interceteras nationes uasta¬
uit philis teos ad quos loquitur
hieremias: Eccetique ascendunt
ab aquiloneerunt quasi torrers
inundant s& operient tentem
& plenitudinem eius urbem et
habitatores illius. Abaquilo¬
neenim uenit assyrius et deeius
ardore egredients ninfuen et
nationes cetẽros subiugatis
Eotempore quohaec canebantur
fumus ascendebat in excelsum

Expanded text:
cem tuam, et reliquias tuas intercem tuam, et reliquias tuas interficiam. Totum per figuras loquitur. Est autem sensus, quod, populo Dei fiducialiter requiescente, siccetur radix Philisthiim, et omnes reliquiae consumentur. Ulula porta, clama ciprostrata est Philisthaea omnis Ab aquilone enim fumus veniet, et non est qui effugiat carmen ejusPortam vocat pro his, qui in porta sunt, et civitatem pro habitatoribus civitatis, sermonemque dirigit ad urbes Palaestinorum quod ejulare debeant, et lugere venientem Sennacherib, et torrentis modo cunctage enim Ezechia venit Assyrius, et inter caeteras nationes vastavit Philisthaeos. Ad quos loquitur Jeremias: Ecce aquae ascendent ab aquilone, et erunt quasi torrens inundans: et operient terram et plenitudinem ejus, urbem et habitatores ilius . Ab aquilone enim venit Assyrius, et de ejus ardore egredientes, Ninivem et nationes caeteras 184 subjugantes. Eo tempore quo haec canebantur, fumus ascendebat in excelsum,
Abbreviated transcription (Latin):
et regulum nominarat. oreeius
et spũdicit uolucres de uoraeri
Quod autem nullus regum iuda sic
percusserit philistim quomodo
eos depopulatus est et echias:
Audi regum librum ipsepercussit
philistim usqueadgatam . et usque
ad terminos eius aturrecustodum
usque aidurbesmunitas. Proeo
autem quod nostrans tulimus ab¬
sorbens uolucrem. et in hebicico
ut sit sensus de radice colubrinas¬
cetur regulus: et fructus illius id
est reguli serpens uolans ũtdia¬
chonem uolantem intellegus:
Et pascentur primo genita paupe¬
rum et pauperes fiducialiter pe¬
quiescent
Cum te percusserit regulus et
deuastarit: Necquaquam insi¬
diaberis iudam et pcuiperculum
populum meum tua frocde ter¬
rebii s sed processus proprus an¬
gustus flebis calamitatentuã
Humiles autem et pauperes qui
non indiuitus. etinpotentia sed
in meo nomine confidebant.
secura pace requiescent et nul¬
lius hostis impetum formidabun
Et interire faciam in stime racdi¬

Expanded text:
et regulum nominarat, ore ejus et regulum nominarat, ore ejus et spiritu dicit volucres devorari. Quod autem nullus regum Juda sic percusserit Philisthiim, quomodo eos depopulatus est Ezechias, audi Regum librum: Ipse percussio Philisthiim usque ad Gazam, et usque ad terminos ejus: a turre custodum usque ad urbes munitas . Pro eo autem quod nos transtulimus absorbens volucrem, et in Hebraeo sut sit sensus: de radice colubri nascetur regulus, et fructus illius, id est, reguli serpens volans, ut draconem volantem intelligas. Et pascentur primogeniti pauperum, et pauperes fiducialiter requiescent. Cum te percusserit regulus, et devastaverit, nequaquam insidiaberis Judae, et pauperculum populum meum tua fraude terrebis; sed pressus propriis angustiis, flebis calamitatem tuam. Humiles autem et pauperes, qui non in divitiis et in potentia, sed in meo nomine confidebant, secura pace requiescent, et nullius hostis impetum formidabunt. Et interire faciam in fame radi
Abbreviated transcription (Latin):
quiambula uerat inuiis regusisrł.
et cognatione eis fuerat copulatus :
Intellegimus philisteos euicino lae
tatos fuisse et in sultassei srłi quod
maturo rege perdito e techicie
iuueni subiacerent. Philisteos
cutem ut su pra diximus palestinos
significat: quos cilienigenas uulgcata
scribiteditio Cum hoc nonuni¬
usgentis sed omnium exterrarũ
gentium uocabulum sit: Neinquit
Lc&eris ophilis teco ne in sultespo¬
pulomeo quod percussoris tuia¬
chat uirga confracta sit quodba¬
culus qui teferire solitus eraet uide¬
a turmoste contritus e÷ quod colu¬
ber interfectus. Prohocenim
nocentior nascetur etechias rego¬
lus quem greciuocant basiliscum.
qui te suo aspestu interficiat et
spũ oris occidat: Quomo do enĩ
nolla cuis reguliaspestum potest
in lesc titensire sed quamuis pro¬
cul fuerit eius ore sorbetur
ita et tu ad conspectum ezechiame
totus peribis: et pulchreseruabit
METΑ ΦΟΡΛN: quia enim serpentẽ

Expanded text:
qui ambulaverat in viis regum Israel, qui ambulaverat in viis regum Israel, et cognatione eis fuerat copulatus, intelligimus Philisthaeos e vicino fuisse laetatos, et insultasse Israeli, quod maturo rege perdito, Ezechiae juveni subjacerent. Philisthaeos autem, ut supra diximus, Palaestinos significat, quos alienigenas Vulgata scribit editio: cum hoc non unius gentis, sed omnium externarum gentium vocabulum sit. Ne, inquit, laeteris, o Philisthaea, ne insultes populo meo, quod percussoris tui Achaz virga confracta sit; quod baculus qui te ferire solitus erat, videatur morte contritus; quod coluber interfectus. Pro hoc enim nocentior nascetur Ezechias regulus, quem Graeci vocant basiliscum, qui te suo aspectu interliciat, et spiritu oris occidat. Quomodo enim nulla avis reguli aspectum potest illaesa transire: sed quamvis procul fuerit, ejus ore sorbetur: 183 ita et tu a conspectu regis Ezechiae totus peribis. Et pulchre servavit metaphoram: quia enim serpentem
Abbreviated transcription (Latin):
ubiscriptum est : sicut terebintus
& sicut quercus quae ex pandit
racmossuos. semen sc̃m̃ erit ger¬
meneius: sub io atham rege
prophecatum Testius succt¬
dit cera filius ioatham fili
otiae regisiudae subquo ascer¬
dit racsin rexsrriae et faccẽ fili¬
us romelice rexisrł in hieruscilẽ
ad preliandum contrac eam &
reliqua quae scriptura comme¬
morat Igitur subachat usq
ad pracesentem locum : quem nunc
exponere nitimur : omnia quae
in medio posita sunt uaticinata
cognoscimus: Quomortuo
quastus id est ultimus succedit
etechics sub quo omnis usque
ad finem texitur liber.
Nelci&eris filistea omnistu qm̃
comminuta est uirga percussoris
tui. De racdiceenim colubri
egredietur regulus et semeneius
cbsorbens uolucrem
Naturteleest quod dicimus mor¬
tuo rege aduersarum gentium
semꝑ laetantur in imici : exreb
nodis bellaciuilia et seditiones ac
regnandi in peritiam praces tolantes:
Mostuo igitur achad peccatore

Expanded text:
ubi scriptum est : Sicut terebinthus ubi scriptum est : Sicut terebinthus et sicut quercus quae expandit ramos suos: semen sanctum erit germen ejus, sub Joatham rege prophetatum . Tertius succedit Achaz filius Joatham filii Oziae regis Juda, sub quo ascendit Rasin rex Syriae, et Phacee filius Romeliae, rex Israel, in Jerusalem ad praeliandum contra eam, et reliqua quae Scriptura commemorat. Igitur sub Achaz usque ad praesentem locum, quem nunc exponere nitimur, omnia quae in medio posita sunt, vaticinata cognoscimus: quo mortuo quartas, id est, ultimus succedit Ezechias, sub quo omnis usque ad finem texitur liber. nelaeteris,Philistaea omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris. tui. de radice enim colubri eg.redietur regulus et semen eius absorbens uNaturale est quod dicimus: mortuo rege adversarum gentium, semper laetantur inimici, ex rebus novis bella civilia et seditiones ac regnandi imperitiam praestolantes. Mortuo igitur Achaz peccatore,