comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teriora penitrant. Et omẽm in qͥt descriptionẽ eiꝰ si¬
ue substantiã ut .lxxͣx. transtulerunt quȩ ñ tã ad
naturã domꝰ quã ad suppellectilẽ ꝑtin& atq diui¬
cias. Et uniuersa p̾cepta eimctũq or dinẽ & om̃s le¬
ges tepli ostendes eis: qͥ portauert̃ toritũ inqͥtatũ
suarũ. & cessauerunt siue confusi sunt. suꝑ his quȩ
ante gesserant. Iccirco autẽ ostendes eis: ut custodi¬
ant omã que p̃cepta sunt. Nichil enĩ ꝓdest scire de¬
scriptionẽ domꝰ. & om̃s distributiones eiꝰ de quib scri

Expanded text:
nquit, descriptionem ejus sive substantiam, ut LXX transtulerunt. Quae non tam ad naturam domus, quam ad suppellectilem pertinet atque divitias. Et universa praecepta cunctumque ordinem, et omnes leges templi ostendes eis, qui portaverunt tormentum iniquitatum suarum, et cessaverunt, sive confusi sunt super his, quae ante gesserant. Idcirco autem ostende eis ut custodiant omnia quae praecepta sunt. Nihil enim prodest scire descriptionem domus et omnes distributiones ejus, de quibus scri
Abbreviated transcription (Latin):
in hebraieo ñ habet᷑. Si enĩ adduetꝰ fuerat ad por¬
tã quȩ respiciebat orientẽ: qͥd necesse fuit ut
educeretur. cũ ideo inductus sit ut uder& quid
in porta fier& : Deinde ubi dicit᷑ uox erat ei haut
dubiũ quin dĩ quasi uox aquarũ multarũ qđ &
ioħs in sua confirmat apocalipsi: & locae posuert̃
& uox castrorũ quasi uox geminantiũ multoꝵ. Ter¬
cio in hebraico hab&. uidi uisionẽ scd̾m speciẽ quã
uiderã : quando uenit ut disꝑder& ciuitatẽ. Uenit
autẽ ille qͥ in pͥncipto huiꝰ ꝓpħe uestitꝰ erat lineis
& atram̃tariũ habebat ad lumbos cũ aliis sex
ut disꝑder& ciuitatẽ: non ut unger& qđ locoe.
singulis qͣntũ explanationis patit̾ difficultas. Nec
ꝓpħe ezechielis remaneat in nobis. qͥ cupimus re¬
uelata facie ueritatẽ dñi contẽplari. Błia gͦ dĩ
isrł ingreditur ꝑ uiã orientalẽ. ꝑ quã & egressa

Expanded text:
in Hebraico non habetur. Si enim adductus fuerat ad portam, quae respiciebat Orientem, quid necesse fuit ut educeretur, cum ideo inductus sit, ut videret quid in porta fieret Orientali? Deinde ubi dicitur: Vox erat ei, haud dubium quin Dei, quasi vox aquarum multarum, quod et Joannes in sua confirmat Apocalypsi, Septuaginta posuerunt: Et vox castrorum quasi vox geminantium multorum . Tertio in Hebraico habetur: Vidi visionem secundum speciem quam videram, quando venit, ut disperderet civitatem. Venit auteet atramentarium habebat ad lumbos, cum aliis sex, ut disperderet civitatem, non ut ungeret, quod Sepsingulis, quantum explanationis patitur difficultas: ne dd et prophetae Ezechielis remaneat in nobis, qui cupimus revelata facie veritatem Domini contemplari . Gloria ergo Dei Israel ingreditur per viam Or
Abbreviated transcription (Latin):
sũbaudiat᷑ calamorũ : sicuti qͣrto sũp̃dictũ ẽ. ad ori¬
entalẽ uentũ. & ad aqͥlonẽ. & ad austrũ. & ad mare.
qͥngentenis calamis murũ partiũ singłarũ abeo
qͥ tenebat calamũ fuisse dim̃sũ. Qngentefimꝰ au¬
tẽ numerus qͥ uicinus ẽ. qͥnqͣgenario qd̃ ad remis¬
sionẽ ꝑtin& om̃ium peccatoꝵ : ñ solũ uetꝰ script᷑a.
si. e& saluatoris in euangłio uerba demonstrant di¬
centis: duo debitores erant cuidã feneratori. unꝰ
debebat denarios qͥngentos & aliꝰ qͥnqͣginta. Et
murꝰ diuidit int̾ seu̾ariũ & uulgi locũ. E& qͦ intel¬
ligimꝰ. omẽm supra templi descriptionẽ sacerdotũ
qͥ funt filii fadoch fuisse ministeriis delegatam.
hunc autẽ niutrũ qͥ tanto sp̃atio dilatetur. & uni¬
uersa cireu̾eat. separare scũaruĩ & uulgi locum.

Expanded text:
icuti quarto supra dictum est, ad Orientalem ventum, et ad Aquilonem, et ad Austrum et ad mare quingentis calamis, murum partium singularum ab eo qui tenebat calamum fuisse dimensum. Quingentesimus autem numerus qui vicinus est quinquagenario, quod ad remissionem pertineat omnium peccatorum, non solum vetus Scriptura , sed et Salvatoris in Evangelio verba demonstrant, dicentis: Duo debitores erant feneratori cuidam: unus debebat denarios quingentos, et alius quinquaginta . Et murus dividit inter sanctuarium et vulgi locum. Ex quo intelligimus, omnem supra templi descriptionem, Sacerdotum, qui sunt filii Sadoc, fuisse ministeriis delegatam. Hunc autem murum, qui tanto spatio dilatetur, et universa circumeat, separare sanctuarium et vulgi locum.
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos. & cubiti t̾ciã partẽ. ꝑ quę sce̾ & uenerabi¬
us trinitatis misteriũ demonstrat᷑. que cingit &
uallat omia : & habitatores tẽpli sui prãt tutissi¬
mos. Unde trecentoꝵ cubitoꝵ archa noe hab& lon¬
gitudinẽ. & triginta cubitoꝵ altitudinẽ: quȩ con¬
sũmat᷑ in uno cubito. Qđ autẽ ibi addunt᷑ qͥnqͣgin¬
ta eubiti in latitudine. remissionis ut sepe dixtmꝰ

Expanded text:
nerabilis Trinitatis mysterium demonstratur, quae cingit et vallat omnia, et habitatores templi sui praestat tutissimos. Unde trecentorum cubitorum arca Noe habet longitudinem, et triginta cubitorum altitudinem, quae consummatur in uno cubito . Quod autem ibi adduntur quinquaginta cubiti in latitudine, remissionis ut saepe diximus
Abbreviated transcription (Latin):
quarto ad mare. id ẽ. ad occidentẽ: ꝑ quattuor
in delic& uentos murũ in circuitu tã in longitu¬
dine quã in latitudine hoo ẽ. ꝑ quadrũ. Q murus
simul habebat duo milia calamos. Sin autẽ ealamꝰ
pars cubiti ẽ: ꝑspicuũ ẽ. murũ ext̾iorẽ habuisse ꝓ
cireuitũ ealamos duomilia : qͥ faciunt cubitos duo¬
decĩ milia. trecentos triginta tres. & trientẽ de duobꝰ
milib. Prudens lector & diligens legat librũ iħu
naue : & inuent& quomͦ in suburbanis hȩc m̃sura
seruet᷑. Unde & legio demonũ hunc numerũ elegit
in suffocatione porcoꝵ: ut qͥa seruientib dõ p̾cepto
dñi separatus ẽ. in contrariã partẽ referat᷑.: ad ꝑ¬
dicionẽ eoꝵ qͥ uitã ceno dignã & sordib plenã con¬

Expanded text:
tuor videlicet ventos murum in circuitu tam in longitudine, quam in latitudine, hoc est, per quadrum. Qui murus simul habebat duo millia calamos. Sin autem calamuspars cubiti est, perspicuum est murum exteriorem habuisse per circuitum calamos duo millia, qui faciunt cubitos duodecim millia trecentos triginta tres, et trientem de duobus millibus. Prudens lector et diligens legat librum Jesu Nave, et inveniet quomodo in suburbanis haec mensura servetur. Unde et legio daemonum hunc numerum eligit in suffocatione porcorum , ut qui servientibus Deo praecepto Domini separatus est, in contrariam partem referatur ad perditione
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dr̃. qđ plenitudo głiȩ dni fuerit intẽplo. de qͣ
& ysaias scribit. Uidi dnm̃ sedentẽ suꝑ solĩ excel-¬
sum & eleuatũ. & plena domus głia eiꝰ .: qͣndo reue¬
lata facie gliam dnĩ contẽplantes. reformam᷑ in ima¬
ginẽ creatoris. Uox quoq erat dĩ quasi uox aqͣrũ
multarũ. om̃ium scilic& in toto orbe popłoꝵ ut io¬
haunes euangłista int̾p̾tat᷑: siue qͣsi uox castroꝵ
& sic̃ uox geminantiũ multoꝵ. ut exercitꝰ dĩ sacri
menta cognoscer&. Qđ intelligens & iacob uocauit
nom̃ unius loci castra: de quib & alibi seriptũ est.
Currus dĩ decẽ milib multiplex milia letantiũ. Ua
autẽ uox dr̃ castroꝵ & multitudinis. ꝓpt̾ unũ in

Expanded text:
ni fuerit in templo. De qua et Isaias scribit: « Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum . » Et plena domus gloria ejus, quando revelata facie gloriam Domini contemplantes reformamur in imaginem creatoris . Vox quoque erat Dei quasi vox aquarum multarum: omnium scilicet in toto orbe populorum, ut Joannes evangelista interpretatur, sive quasi vox castrorum et sicut vox geminantium multorum, ut exmenta cognosceret. Quod intelligens Jacob, vocavit nomen illius loci, castra . De quibus et alibi scriptum est: Currus Dei decem millium multiplex, millia laetantium . Una autem vox dicitur castrorum et multitudinis, propter unum in
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce głia dĩ isrł. ueniebat ꝑ uiã orientis. & uox
castroꝵ quasi uox geminantiũ multoꝵ & t̾ra resplen-¬
debat quasi fulgur agłia ꝑcireuitũ. Et uifio quã
uidi seđm uisionẽ quã uiderã qͣndo ingrediebar
ut ungerẽ ciuitatẽ. & uisio eurrus quẽ uidi scãm
uisionẽ quã uiderã suꝑ fluuiũ chobar. Cecidiq in
faciẽ meã. & głia dñi ingressa ẽ. domũ ꝑ uiã por¬
te quȩ respiciebat orientẽ. & assumpsit me sp̃s &
introduxit me in atetũ interiꝰ. & ecce plena głia
dñi domus. Et steti. & ecce uox de domo loquentis
ad me. & iur stabat iuxta me. & dixit ad ine. Ui¬
disti fili hominis locũ solii mei. & locũ uestigii
domꝰ isrł insempit̾nũ & ñ contaminabunt ultra
domꝰ isrł nom̃ scm meũ. ipsi & duces eoꝵ in forni¬
catione sua. & in homicidiis ducũ in medio sui. eũ
ponerent lim̃ meũ in limimb suis. & postes meos
ureta postes suos. & dederunt parietẽ meũ qͣsi

Expanded text:
ecce gloria Dei Israel veniebat per viam Orientis: et vox castrorum quasi vox geminantium multorum: et terra resplendebat quasi fulgur a gloria per circuitum. Et visio quam vidi secundum visionem quam videram quando ingrediebar ut ungerem civitatem ÷ Et visio currus quam vidi  secundum visionem quam videram super fluvium Chobar: cecidique in faciem meam. Et gloria Domini ingressa est domum per viam portae, quae respiciebat ad Orientem. Et assumpsit me spiritus, et introduxit me in atrium interius: et ecce plena gloria Domini domus. Et steti, et ecce vox de domo loquentis ad me: et vir stabat : Fili hominis, locus solii mei, et locus vestigii domus Israel in sempiternum. Et non contaminabunt ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et duces eorum in fornicatione sua et in homicidiis ducum in medio sui, cum ponerent limen meum in liminibus suis, et postes meos juxta postes suos. Et dederunt parietem meum 520 quasi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in atriũ exteriꝰ sacerdotes ut semꝑ sci̾ sint qui
offerunt obelo p̾notamꝰ : qr in hebraico ñ habetur.
Cũq cõpless& mensuras domꝰ int̾ioris. edixe̾ me ꝓuiã
porte quę respiciebat ad uiã. orientalẽ. & mens
ẽ. eã undiq ꝑ circuitũ siue similitudinẽ domus
ꝑ circuitũ mordine. Mensus ẽ. autẽ contͣ uentũ
orientalẽ. siue & steti postergũ portȩ respicientis
ad̃ orientẽ calamo m̃surȩ ꝑ circuitũ qͥngentos cala¬
mos. in calamo mensire ꝑ girũ. Et mensus ẽ. con¬

Expanded text:
tur in atrium exterius sacerdotes, ut semper sancti sint qui offerunt, obelo praenotemus, quia in Hebraico non habetur. Cum jue complesset mensuras domus interioris, eduxit me per viam portae quae respiciebat ad viam orientalem; et mensus est eam undique per circuitum sive similitudinem domus per circuitum in ordine Mensus est autem contra ventum Orientalem sive et steti post tergum portae respicientis ad Orientem calamo mensurae per circuitum quingentos calamos, in calamo mensurae per gyrum Vulg. c
Abbreviated transcription (Latin):
cerint᷑. quȩ nc̃ ꝑ speculũ uidemꝰ in emgnate
eũ autẽ uenerit qđ ꝑfectũ ẽ. tunc qđ ex parte
e destruet᷑. Unde & moises in tabernacło. & salo¬
mon in edificio ñ ueritatẽ tentorii & tẽpli. s
similitudinẽ figurãq fecerunt: ut ꝑ hȩx quȩ
minora st̃ & t̾rena. ea quȩ in celestibꝰ & in spãli edi¬
ficio sunt intelligere possemꝰ. Sir autẽ qͥ ꝓpħam
eduxerat. neqͣꝗͣ in atriũ ext̾ius. s ꝑ uã porte quę
respiciebat ad uiã orientalẽ : pͥmũ mensꝰ ẽ. contͣ¬

Expanded text:
speculum videmus in aenigmate: cum autem venerit, quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur . Unde et Moyses in tabernaculo, et Salomon in aedificio, non veritatem tentorii templi, sed similitudinem figuramque fecerunt: ut per haec quae minora sunt et terrena, ea quae in coelestibus, et in spirituali aedificio sunt, intelligere possimus. Vir autem qui prophetam eduxerat, nequaquam in atrium exterius, sed per viam portae, quae respiciebat ad viam Orientalem, primum mensus est cont
Abbreviated transcription (Latin):
teris. Quando autẽ ꝓcedendũ ẽ. ad eos qͥ ñ possurs
adita tẽpli penitrare. nec diuinȩ scientie archana
cognoscere : egrediant᷑ inquit foras ad eos sacerdotes
in atriũ exteriꝰ : neqͣꝗͣ cũ his uestim̃tis quib intrin¬
secus induti erant uiscera uidelic& miscdĩȩ & dnm̃¬
his utuntur sermonib de qͥb loquit᷑ ds. mysteriũ meũ
miꝰ & meis: ne incurrant in illud qđ saluator ꝓhib&
dicens. nolite dare sem̃ canib nec piciatis margaritas
ante porcos. s ponent uestim̃ta sua intrinsecꝰ qͥbꝰ
induunt᷑ quando ministrant in tẽpli aditis. Sc̃ã
eñ sunt: & ad eos qͥ ꝓfectã ñ habent scitatẽ non
debent ꝓferri. Accipientq alia uestim̃ta : & sic
ꝓcedent ad popłm. Sic inqͥt loquent᷑ ad popłm:
qͦmͦ potest audire popłs. Unde & apłs ad corinthi¬
os loquebatur. inqͥb audiebat᷑ fornicatio. & talis
fornicatio qualis nec int̾ gentes qͥdẽ. lac uobis po¬

Expanded text:
teris. Quando autem procedendum est ad eos, qui non possunt templi adyta penetrare, nec divinae scientiae arcana cognoscere: egrediantur, inquit, foras ad eos sacerdotes in atrium exterius: nequaquam cum his vestimentis quibus intrinsecus induti erant, viscera videlicet misehis utantur sermonibus, de quibus loquitur Deus: Mysterium meum mihi et meis: ne incurrant in illud quod Salvator prohibet, dicens: Nolite dare sanctum canibus, nec projiciatis margaritas ante porcos . Sed ponent vestimenta 516 sua intrinsecus, quibus induuntur, quando ministrant in templi adytis; sancta enim sunt, et ad eos qui perfectam non habentdebent proferri. Accipientque alia vestimenta, et sic procedent ad populum. Sic, inquit, loquentur ad populum, quomodo potest audire populus. Unde et Apostolus ad Corinthios loquebatur, in quibus « audiebatur fornicatio et talis fornicatio, qualis nec inter gentes : » « Lac quidem vobis po
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ confusione eẽ. ꝓpetuũ. s omĩa p̃tire & fluere.
Quȩ qͥ considerauerit: cad& suꝑ faciẽ suã intelligens
quã ꝓcul sit a maiestate dĩ. & flect& genua ad patrẽ
dñi ingressa ẽ. tẽplũ ꝑuiã porte quȩ respiciebat ad
orientẽ: statĩq me eleuauit sp̃s. Ipse enĩ iacens ꝑge
re non ualebã: & introduxit me in atriũ int̾ius. fo¬
ris enĩ ceciderã. Et ecce qͥ pͥus conspexerã gliã dĩ isrł
uenientẽ ꝑuiã orientalẽ : uidi repletã gła dm̃ domũ
eius: N uocẽ ad me de domo int̾iore loquentis auduui.
Quȩ quid sit loquuta scriptura ñ narrat: ñ forte illud
apłi. & audiui uerba ineffabilia quȩ ñ lic& homini
loqui. Uir autẽ inqͥt ille qͥ stabat uxta ꝓpħ̃am. dix̃¬

Expanded text:
uere . Quae qui consideraverit, cadet super faciem suam intelligens quam procul sit a majestate Dei, et flectet genua ad Patrem Domini ingressa est templum per viam portae, quae respiciebat ad Orientem, statimque me elere non valebam; et introduxit me in atrium exterius. » Foris enim cecideram. Et ecce, qui prius conspexeram gloriam Dei Israel venientem per viam orientalem, vidi repletam gloria Domini domum ejus: et vocem ad me de domo interiori loquentis audivi. Quae quid sit locuta, Scriptura non narrat, nisi forte illud Apostoli: « Et audivi verba ineffabilia, quae non licet homini loqui . » Vir autem, inquit ille, qui stabat juxta p
Abbreviated transcription (Latin):
terit conuenire qdđ seqr̃. fili hominis locꝰ solii mei.
isrł cernentiũ dm̃ & habitat in ꝑpetuũ ñ scdm tẽplũ
salomonis ad tẽpꝰ: Et locꝰ eiꝰ ẽ. ille de quo scriptũ ẽ. & fa¬
ctꝰ ẽ in pace locꝰ eius quȩ exsuꝑat omem̃ sensũ.: & locꝰ
uestigioꝵ pedũ illius apłis dicentib. adoremus in loco
ubi steterunt pedes eius. Et pulchre dix̃ steterunt:
dñi in sinagoga ambulant & p̃tereunt. Ut autẽ sci¬
amꝰ hoc dici de ȩcclia : iungit᷑ & ñ polluent ultra
erint prius nom̃ scm̃ dĩ: ponit manifestius. Ipsi &
reges eoꝵ tũ popłs quã sacerdotes. In fornieationib
suis qͥb a dõ forneati sunt. &m ruinis regũ suoꝵ
qͥ frustra sibi ꝑ suꝑbiã regũ nom̃ assumunt. Demq
seqr̃. Et in excelsis. Arrogans enĩ mens offendit dm̃:
humilis ad miscdiã ꝓuocat. Qͥ pꝰ suꝑbiã inimo ꝑsũꝑ

Expanded text:
 locus solii mei, Israel cernentium Deum, et habitat in perpetuum, non secundum templum Salomonis ad tempus? Et locus ejus est ille de quo scriptum est: Et factus est in pace locus ejus , quae exsuperat omnem sensum: Et locus vestigiorum pedum illius, Apostolis dicentibus: Adoremus in loco ubi steterunt pedes ejus . Et pulchre dixit, steterunt:  in synagoga ambulant et praetereunt. Ut autem sciamus hoc dici de Ecclesia, jungitur: Et non polluent ultra erint prius nomen sanctum Dei, ponit manifestius: Ipsi et reges eorum, tam populus quam sacerdotes, in fornicationibus suis quibus a Deo fornicati sunt: et in ruinis regum suorum, qui frustra sibi per superbiam, regium nosequitur: « Et in excelsis; » arrogans enim mens offendit Deum, humilis ad misericordiam provocat. Qui post superbiam, imo per
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ẽm terrã exiuit sonus eoꝵ. & in fines orbis
terrarũ uerba eoꝵ: quotidieq implet᷑ in credentibꝰ
& ad ꝑfectũ complebit᷑ qͣndo corruptiuum hoc induerit
in corruptionẽ & mortale istud fuerit immortalitate
uestitũ. Qđ̃ autẽ infert̾ & uidi uisionẽ scđ̾m speciẽ
ꝗͣ uiderã. qͣndo uenit ut disꝑder& ciuitatẽ ꝓ quo
łoea. tastulerunt qͣndo ingressus sũ ut unguerẽ
cuitatẽ: cũ iuxta hebraieũ ꝑspicuũ sit. iuxta locae
plurimã obscuritatẽ hab&. qͦmͦ ez echiel ingressus
sit ut unger& ciuitatẽ. ad cuiꝰ ꝓpħiã cominationẽq
coxiderit : nͥ forte illud dicamꝰ qđ correptio ꝓpħȩ sit
unctio ciuitatis. & unctio olei exultationis sacerdo¬
talis & regii: qd qͥ libent᷑ receꝑint & audire uolueris
effictunt᷑ uncti dñi. de quib scriptũ ẽ. Nolite tange¬

Expanded text:
s orbis terrae verba eorum : quotidieque impletur in credentibus, et ad perfectum complebitur, quando corruptivum hoc induerit incorruptionem, et mortale istud fuerit immortalitate vestitum . Quod autem infertur: Et vidi visionem secundum speciem quam videram, quando venit ut diungerem civitatem, cum juxta Hebraicum perspicuum sit; juxta Septuaginta plurimam obscuritatem habet: quomodo Ezechiel ingressus sit ut ungeret civitatem; ad cujus prophetiam comminationemque ceciderit: nisi forte illud dicamus, quod correptio prophetae, sit unctio civitatis, et unctio olei exsultationis sacerdotalis, et regii, quod qui libenter receperint, et audire voluerint, efficiuntur uncti Domi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & sulphur pluã suꝑ eũ: ꝑ quȩ de monstrat᷑ sudicii
sempiterni. & non solũ suꝑ eũ qͥ auctor ꝑuersitatis
fuit. s & suꝑ omẽm exercitũ & multt¬
tudinẽ
eiꝰ & suꝑ popłos multos qͥ sunt cũ eo.
Plures enĩ habent heretici socios: immo
diabolus pͥnceps eoꝵ infunta multitudia
circundatur. Omĩq errore sublato. & punitis atq
destructis hereticoꝵ pͥncipib magnificatur dñs
& scĩficatur incredentib. & notus fit in ocłis gen¬
tium multarũ quȩ illius fidei crediderunt: &
tã ex beatitudine sui. quã ex aduersarioꝵ penis
scient atq cognoscent qđ ipse sit dñs. Hȩc ut
potuimus intͣpͣtati sumus: obedientes illi pͥcepto
neq ad dexterã neq ad sinistrã declinabis. sed
uia regia ingredieris. Siquis autẽ nrã rephendit:
aut meliora ꝓferat quȩ sequam᷑: aut si nichu
uoluerit dicere ꝑfectã dõ scientiã derelinquat.

Expanded text:
inquit, et sulphur pluam super eum: per quae demonstratur poena judicii inquit, et sulphur pluam super eum: per quae demonstratur poena judicii sempiterni. Et non solum super eum, qui auctor perversitatis fuit, sed et super omnem exercitum et multitudinem ejus, et super populos multos, qui sunt cum eo. Plures enim habent haeretici socios, immo diabolus princeps eorum infinita multitudine circumdatur. Omnique errore sublato, et punitis atque destructis haereticorum principibus, magnificatur Dominus, et sanctificatur in credentibus, et notus fit in oculis gentium multarum, quae illius fidei crediderunt: et tam ex beatitudine sui, quam ex adversariorum poenis scient, atque cognoscent, quod ipse sit Dominus. Haec ut potuimus interpretati sumus, obedientes illi praecepto: Neque ad dexteram, neque ad sinistram declinabis, sed via regia ingredieris . Si quis autem nostra reprehendit: aut meliora proferat, quae sequamur, aut si nihil voluerit dicere, perfectam Deo scientiam derelinquat;
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius subuertent᷑ montes. qͥ se eleuabunt contra
scientiã dĩ: & cadent sepes siue ualles quȩ uł humi¬
litate sensus ad ima demersȩ sunt. uł certe muni¬
tionis aliquid pollicent᷑ ut imitent᷑ ȩccłiam dĩ. De
cuiꝰ sepibꝰ dicit̾: qͥ destruit sepẽ: mordebit eũ colu¬
ber. & omis murus in t̾rã corru&. Cũ enĩ eccłi astici
sermonis apparuerit fortitudo: om̃a corruent munim̃¬
ta. Et uocabo inquit eum aduersũ illũ hoc ẽ. hereti¬
corũ pͥncipẽ. gog. in cunctis montib eius gladiũ &
pͥncipes exercitus eius gladio dnĩ conficiantĩ Tunc
heresis dimicabit aduersũ heresim: quoꝵ uit̾ se pu¬
gnatio. nra uictoria ẽ. Et tudicabo inquid eũ morte
uł peste & sanguine & imbre uehem̃ti: & lapidibꝰ
imm̃sis. siue grandinis. Iudicat᷑ autẽ gog morte sua
siue grandmis. qͥ calorẽ illius faciant refrigescere.
Om̃s adulterantes: quasi clibanus corda eoꝵ. Ignem

Expanded text:
tis ejus subvertentur montes, qui se elevabant contra scientiam Dei, et cadent sepes sive valles, quae vel humilitate sensus ad ima demersae sunt; vel certe munitiones quae aliquid pollicentur, ut imitentur Ecclesiam Dei. De cujus sepibus dicitur: « Qui destruit sepem, mordebit eum coluber . » Et omnes muri in terram corruent: cum enim ecclesiastici sermonis apparuerit fortitudo, omnia haereticorum corruent munimenta. « Et vocabo, inquit, eum adversum illum, » hoc est haereticorum principem Gog, in cunctis montibus ejus gladium, et principes exercitus ejus gladio Domini conficiantur. Tunc haeresis dimicabit adversum haeresim, quarum inter se compugnatio nostra victoria est. « Et judicabo, inquit, eum morte vel peste, et sanguine et imbre vehementi, et lapidibus immensis » sive grandinibus. Judicatur autem Gog morte sua sive grandinis qui calorem illius faciant refrigescere: « Omnes enim adulterantes, quasi clibanus corda eorum
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ teriã meã. Oport& enim & hereses eẽ. ut ꝓba¬
ti quiq manifesti fiant. & dĩ uoluntute anaromierne
diabolus & omĩa ꝑuersitatis dogmata derelicta sur
ut sciant om̃s gentes & intelligant me cũ seificatꝰ
fuero in te in oclis eoꝵ. ogog: hoc ẽ. cum penis tuis
me intellexerint udicẽ. & fecit apostropħã ad ip¬
sum gog. Nonne tu ille es de quo loquutus sum
rael. moysi uidelic& qͥ ait innumero libro dũ taxat
uirxta laxͣ egredietur homo de semine eitis. & do¬
minabit᷑ gentiũ plurimarũ & eleuabitur gog &¬
regnũ eius. & cresca& regnũ illtus: Cȩterũ uix¬
ta hebraieũ : ita scriptũ repperi. Tolletur ꝓpter
etũ sit. Et in alio loco: mundabit terrã popli sui.
ohel quaq in ualle iosaphat hoc ẽ iudieri di desor¬
bit
popłos congregandos: & isaias om̃sq ꝓpħe in quoꝵ¬

Expanded text:
ereses esse, ut probati quique manifesti fiant , et Dei voluntate ἀγωνιστὴς diabolus et omnia perversitatis dogmata derelicta sunt: ut sciant omnes gentes, et intelligant me, cum sanctificatus fuero in te in oculis eorum, o Gog, hoc est, cum poenis tuis me intellexerint judicem. Et facit apostropham ad ipsum Gog; Nonne tu ille es de quo locutus sum rael? Moysi videlicet, qui ait in Numerorum libro, dumtaxat juxta LXX: Egredietur homo de semine ejus, et dominabitur gentium plurimarum, et elevabitur Gog regnum ejus, et crescet regnum illius . Caeterum juxta Hebraicum ita scriptum reperi: Tolletur proptectum sit. Et in alio loco: Mundabit terram populi sui . Joel quoque in valle Josaphat, hoc est, judicii Dei, describit populos congregandos. Et Isaias omnesque pro
Abbreviated transcription (Latin):
rit dic̾ dñs. Hec ẽ. dies de qua loquutus sum. Et
annis. Et ͣ portabunt siue ñ assument ligna de
regionibꝰ siue de campis neq succendent de sattibꝰ.
qm̃ arma succendent igni & dep̾dabunt᷑ eos qͥbꝰ
prede fuerant. & diripient uastatores suos. ait

Expanded text:
Al. tacet Deus; haec est dies, de qua locutus sum. Et annis. Et non portabunt sive non assument ligna de regionibus sive de campis, neque succident de saltibus: quoniam arma succedent igni, et depraedabuntur eos quibus praedae fuerant; et diripien
Abbreviated transcription (Latin):
euitũ os uallis. & sepelient ibi gog. & omẽm mul¬
atudinem eius. & uocabit̾ uallis siue. gẽ. multitu¬
dinis
gog. & sepelient eos domus isrł ut
mundent terrã siue ut mundetur
s nata
dies in qua głificatꝰ sum ait dñs as. Q uiros iugiter
constiauent lustrantes siue circũeuntes terrã qͥ se
ut emundent eã. Post menses autẽ septẽ querere
incipient & circũibunt ꝑagrantes terrã. Cũq ui¬
derint os hominis. statuent uxeta illud titulũ ut
sepeliant illud pollinctores in ualle siue gẽ mul¬
titudinis gog. Nomen autẽꝰ amona cͣiuitatis siue
Πolyan Abioꝵ. & mundabunt terrã. siue munda¬
bitur terra. Et hȩc iudaice traditionis heredes &

Expanded text:
omnem multitudinem ejus; et vocabitur vallis sive GE  multitudinis Gog. Et sepelient eos domus Israel, ut mundent terram sive ut mundetur nata dies, in qua glorificatus sum, ait Dominus Deus. Et viros jugiter constituent, lustrantes sive circumeuntes terram, qui ut emundent eam: post menses autem septem quaerere incipient. Et circuibunt peragrantes terram: cumque viderint os hominis, statuent juxta illud titulum, donec sepeliant illud pollinctores in valle sive GE  multitudinis Gog. Nomen autem civitatis Amona sive Polyandrion: et mundabunt terram sive mundabitur terra. » Et haec Judaicae traditionis haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã isrł ascend& indignatio mea in furore meo
contra te. & in zelo meo ꝓpopło meo. In igne ire
mee loquutus sum: qͥ omia uicioꝵ tuoꝵ ligna c̃¬
sumat. Illo inquit tẽpre erit magna cominotio
suꝑ terrã isrł. Immittente enĩ diabolo. crebro con¬
tra ȩccliam fi& ꝑsecutio. Que quando sopita fuerio
& dĩ uicta p̾sidio : tunc cominouebunt᷑ a facie eius
pisces maris & uolucres cȩli & bestiȩ agri. & om̃e
reptile quod mouet̾ suꝑ terrã: cunotiq homines
qui sunt suꝑ faciẽ terrę. Qđ manifeste de habita
aliud uolucres cęli. aliud bestiȩ agri: & omĩa rep¬
tilia que mouent᷑ suꝑ terrã. Aliud retinentes ho¬
minis dignitatẽ : habitant suꝑ faciẽ terrȩ. Quod
aut̃ morũ diuersitas uariiꝰ signetur nominib et
apłs scribit ad corintios: qͥ alia corpora pꝰ resurre¬
ctionẽ dic̃ eẽ. cȩlestia. alia terrena. Aliua corpꝰ pis¬
cis. aliud uolucris. alud bestiarũ. aliud reptiliũ.

Expanded text:
meo contra te, et in zelo meo pro populo meo. In igne irae meae locutus sum, qui omnia vitiorum tuorum ligna consumat. Illo, inquit, tempore erit magna commotio super terram Israel. » Immittente enim diabolo crebra contra Ecclesiam persecutio fiet: quae quando sopita fuerit, et Dei victa praesidio, tunc commovebuntur a facie ejus pisces maris, et volucres coeli, et bestiae agri, et omne reptile quod movetur super terram, cunctique homines qui salii ut volucres coeli, alii ut bestiae agri, et omnia reptilia quae moventur super terram, alii ut retinentes hominis dignitatem habitant super faciem terrae. Quod autem morum diversitas variis signetur nominibus, et Apostolus scribit ad Corinthios , qui alia corpora post resurrectionem dicit esse coelestia, alia terrena, aliud corpus piscis, aliud volucris, aliud bestiarum, aliud reptilium,
Abbreviated transcription (Latin):
uenies de loco tuo. Qui sit autẽ locus heretice pra¬
uitatis : sequens sermo demonstrat. Alateribꝰ aqͥlo¬
nis. qͥ omẽm calorẽ credentiũ refrigerare conat᷑.
Uementq cũ eo popłi multi om̃s ascensores eqͦrum
de quib scriptũ ẽ. equum & ascensorẽ ꝓiecit in ma¬

Expanded text:
venies de loco tuo. Qui sit autem locus haereticae pravenies de loco tuo. Qui sit autem locus haereticae pravitatis, sequens sermo demonstrat: A lateribus Aquilonis, qui omnem calorem credentium refrigerare conatur. Venientque cum eo populi multi, omnes ascensores equorum, de quibus scriptum est: Equum et ascensorem
Abbreviated transcription (Latin):
ror ꝑspicuus ẽ. Si enĩ ꝑ chĩ litterã scribas appellat᷑
catulus leonis: si autẽ chem. quȩ hebraice dr̃ cõph.
ager appellatur & iulla : unde & capharnaũ ager
pulcherrimus dr̃. Dicent gͦ saba & dedan. & negoci¬
atores tharsis. & om̃s scĩ qui leonũ catuli nuncu¬
pantur : uł certe uillȩ habitationesq credentiũ.
Ogog. nũquid icciroo uenis ut spolia rapias ȩcłię:
& ideo multitudinẽ congregasti. ut xp̃i possessio
tua fiat hereditas: Aut putas te argentũ & aurũ
qđ in eloquio sensuq intelligitur eccłię possessu¬
rũ: ut auferas suppellectilẽ omem̃q substantiã &
diripias manubras infinitas. xpĩ uictoriis congre
hominis. loquere ad gog: & dic ei. Hec dicit dñs dt̃
Quando tocius mundi errore sublato. popłs meus
ifrł qͥ mente cernit dm̃. habitauerit in eccłia con-¬
fident̃ siue in pace: tunc scies siue consurges. &

Expanded text:
ror perspicuus est. Si enim per chi litteram scribas, appellatur ror perspicuus est. Si enim per chi litteram scribas, appellatur catulus leonis: sin autem per ce, quae Hebraice dicitur COPH, ager appellatur et villa. Unde et Capharnaum, ager pulcherrimus dicitur. Dicent ergo Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, et omnes sancti, qui leonum catuli nuncupantur, vel certe villae habitationesque credentium: O Gog, numquid idcirco venis ut spolia rapias Ecclesiae, et ideo multitudinem congregasti, ut Christi possessio tua fiat haereditas? Aut putas te argentum et aurum, quod in eloquio sensuque intelligitur, Ecclesiae possessurum, ut auferas supellectilem omnemque substantiam, et diripias manubias infinitas, Christi victoriis congreghominis, loquere ad Gog, et dic ei: Haec dicit Dominus Deus, quando totius mundi errore sublato, populus meus Israel qui mente cernit Deum, habitaverit 450 in Ecclesia confidenter, sive in pace: tunc scies, sive consurges, et
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia ẽ. ut diripiat spolia. & inuadat p̾dam
eccłiȩ: & inferat manũ suam suꝑ eos qui deserti
fuerant quando dĩ noticiã non habebant. & p̾ea
restituti ꝑ xp̃m ueniant ad patrẽ de quo loquitur
in euangłio: pat̾ reuelaui nom̃ tuũ hominib. Et
ut sciamus popło qui desertus fuerat & postea resti¬
tutus significari popłm xpi̾anũ : seqͥtur. & suꝑ po¬
płm qui ẽ. congregatus ex gentib. Qui popłs pos¬
sidere cepit hereditatẽ xp̃i. & eẽ. habitator umbilici
terrȩ. Ueritas enim de terra orta ẽ: quȩ dicit in e
tante atq dicente. & possessionẽ ȩccliȩ rapere festi¬
nante. gentes quȩ aberrore pͥstino conuersȩ fuerui
ad salutẽ saba. & dedan. & negociatores tharsis. car¬
tagins siue maris qͥ int̾ scli huius fluctus bonis
catuli leonũ ut inhebraico continetur : loquentur
ea que sequunt᷑. Ut autẽ ꝓ catulis leonũ qͥ hebraice

Expanded text:
stultitia est, ut diripiat spolia, et invadat praedam stultitia est, ut diripiat spolia, et invadat praedam Ecclesiae, et inferat manum suam super eos, qui deserti fuerant, quando Dei notitiam non habebant, et postea restituti per Christum, veniant ad Patrem, cui loquitur in Evangelio : « Pater, revela nomen tuum hominibus. » Et ut sciamus populum, qui desertus fuerat, et postea restitutus significare populum Christianum, sequitur: « Et super po qui est congregatus ex gentibus, qui possidere coepit, et esse habitator umbilici terrae. Veritas enim de terra orta est ; quae dicit in tante, atque dicente, et possessionem Ecclesiae rapere festinante, gentes quae ab errore pristino conversae fuerant ad salutem, Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, Carthaginis, sive maris qui inter saeculi hujus fluctus bonis catuli leonum ut in Hebraico continetur, loquentur ei quae sequuntur. Ut autem pro catulis leonum, qui Hebraic
Abbreviated transcription (Latin):
agmina tua & popłi mutti tecũ : pulchreq ascen-¬
dens gog non hab& pluuiã uoluntariã. ñ imbrẽ
temporaneũ & serotinũ qui arentia arua lecifi¬
cat: sed tẽpestatẽ & caligine̾ ut cuncta tenebris
&errore conflindat. olpterea hec ei loqͥtur dñs ds̃.
In illo tẽprẽ hoc ẽ. in diebꝰ nouissimis. ascendent
sermones suꝑ cortuũ: & cogitabis cogitationem
pessimã : scriptura dicente. Si sp̃s potestatẽ ha-
scriptũ ẽ. ascensiones in corde suo disposuit. Dicitq
gog. Ascendã ad terrã absq muro siue piectã: hoc
ẽ. quȩ dĩ auxilio destituta ẽ. nee dialecticoꝵ argit¬
mentatione munita ueniã ad quiescentes habitan¬
tesq secure. siue in pace. Rex enim nr̃ pacificꝰ ẽ. &
in pace locus eius. Om̃s inquit habitant sine mu¬
ro: uectes & portȩ non sunt eis. Hȩc diabolus pͥn-¬
ceps hereticorũ loquitur: qđ nulla habeat mum¬
m̃ta ȩccłia nec sapientiã sclarẽ quȩ apud deum

Expanded text:
agmina tua, et populi multi tecum. Pulchreque ascendens Gog non habet pluviam voluntariam, non imbrem temporaneum et serotinum, qui arentia arva laetificet: sed tempestatem et caliginem, ut cuncta tenebris et errore confundat. Propterea haec ei loquitur Dominus Deus: « In illo tempore, hoc est in diebus novissimis, ascendent sermones super cor tuum, et cogitabis cogitationem pessimam; Scriptura dicente: Si spiritus potestatem scriptum est: « Ascensiones in corde suo disposuit . » Dicitque Gog, « Ascendam ad terram absque muro, » sive projectam, hoc est quae Dei auxilio destituta est, nec dialecticorum argumentatione munita. « Veniam ad quiescentes habitantes que secure, » sive in pace: rex enim noster pacificus est, et in pace locus ejus. « Hi omnes, inquit, habitant sine muro: vectes et portae non sunt eis. » Hoc diabolus princeps haereticorum loquitur, quod nulla habeat munimenta Ecclesia, nec sapientiam saecularem, quae apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
cerit iudiciũ atq iusticiã: ipse animã suã uiui¬
ficabit. Considerans eñ auertit se ab om̃ib umqͥta¬
tib suis quas oꝑatus ẽ : uita uiu& Eñ morietur.
Econtrario ait gentiũ popłs ñ habens noticiam
dĩ & imptus. si se auerterit abimpietate sua. ꝗͣ
pͥus oꝑatus ẽ. in idolatria & fecerit ea quȩ isrłi
lege p̃cepta sunt. ipse pͥus mortuus uiuificabit
amnã suã. Uidensq se interisse miniqͥtatib qͣs
oꝑatus ẽ. cred& in eũ qͥ dicit. ego sũ uia & uita

Expanded text:
cerit judicium atque justitiam, ipse animam suam vivificabit. Considerans enim avertit se ab omnibus iniquitatibus suis, quas operatus est, vita vivet et non morietur. » E conDei, et impius, si se averterit ab impietate sua, quam prius operatus est in idololatria, et fecerit ea quae Israeli lege praecepta sunt: ipse prius mortuus vivificabit animam suam. Vidensque se interisse in iniquitatibus quas operatus est, credet in e
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in chamo & in cauea. Uenit ad regẽ babilonis.
&̃ introduxerunt eũ in carcerẽ ut ñ audiretur
uox eiꝰ ultra suꝑ montes isrł: Scio me in hoc loco
multiplicẽ legisse explanationẽ : & tantis obscu-¬
ritatib inpeditã ut ñ tã aꝑuerit ꝗͣ inuoluerit le¬
etionẽ  dũ untuersa quȩ seripta sunt refert ad
contrarias fortitudines. & in celesti ierłm leones
& bella describit. Quomͦ alter eoꝵ captus sit : &
rursum in locũ eins alius constitutꝰ. Alultaq po-¬
nit testimonia diabolũ & comites eius leones ap¬
animã confitentẽ tͥ. Certe ubi ad historiã uenit: qic̃

Expanded text:
eum in chamo, et in cavea venit ad regem Babylonis, eum in chamo, et in cavea venit ad regem Babylonis, et introdvox ejus ultra super montes Israel. Scio me in hoc loco multiplicem legisse explanationem, et tantis obscuritatibus impeditam, ut non tam aperuerit, quam involverit lectionem, dum universa quae scripta sunt, refert ad contrarias fortitudines, et in coelesti Jerusalem leones et bella describit: quomodo alter eorum captus sit, et rursum in locum ejus alius constitutus, multaque ponit testimonia: diabolum, et comites ejus, leones apanimam confitentem tibi . Certe ubi ad historiam venit, dic
Abbreviated transcription (Latin):
duxerunt eũ ad regẽ babilonis : miseruntq eun
in carcerẽ ne audiret᷑ uox eius ultra suꝑ montes
usrł. Lxxͣx. Et tu accipe lam̃tũ suꝑ pͥncipẽ isrł.
& dices. Quid mater tua catulus in medio leonũ
facta ẽ: In medio leonũ multiplicauit eatulos suos:
& exiliuit unus de catulis eius. Leo factus ẽ: &
didicit raꝑe rapinas. hominesq comedit. Et audi¬
erunt contra eũ gentes: in corruptione earũ ca¬
ptus ẽ : & adduxerunt i chamo in terrã egipti.
Quidit qm̃ ablatus eẽt. abea. & ꝑisse substantia
eiꝰ : & tulit aliũ de catulis suis. leonẽ constituit
eũ. & conuerfabat᷑ in medio leonũ. Leo factus ẽ:
& didicit raꝑe rapinas. hominesq comedit. Et
pascebatur in audatia sua: & ciuitates eorũ in deser¬
tũ adduxit. & uastauit terrã & plenitudinẽ eiꝰ.
a uoce rugiais sui. Et dedit suꝑ eũ gentes ꝑcir¬
cuitũ de regiomb: & expanderunt suꝑ eũ retia
sua. In corruptione earũ captus ẽĩ & posuerunt

Expanded text:
t eum ad regem Babylonis, miseruntque eum in carcerem ne audiretur vox ejus ultra super montes Israel. LXX: Et tu accipe lamentum super principem Israel, et dices: Quid mater tua catulus 218 in medio leonum facta est? in medio leonum multiplicavit catulos suos. Et exsilivit unus de catulis ejus: leo factus est, et didicit rapere rapinas: homines comedit, et audierunt contra eum gentes. In corruptione earum captus est, et adduxerunt in chamo in terram Aegypti. Et vidit quoniam ablatus esset ab ea, et perisset substantia ejus, et tulit alium de catulis suis, leonem constituit eum: et conversabatur in medio leonum. Leo factus est, et didicit rapere rapinas: homiia sua, et civitates eorum ad desertum adduxit, et vastavit terram et plenitudinem ejus a voce rugitus sui. Et dedit super eum gentes per circuitum de regionibus: et expanderunt super eum retia sua. In corruptione earum captus est, et posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
de leunculis suis. leonẽ constituit eũ. Q incedebat
intͥ leones & factus ẽ. leo. Didicit p̾dã capere :
& homines deuorare. Didieit uiduas facere: & ei¬
uitates eorũ indesertũ adducere. Et desolata est
terra & plenitudo eiꝰ: a uoce rugitus illius. Et con¬
Suenerunt aduersus eũ gentes undiq de ꝓuinciis.

Expanded text:
um. Qui incedebat inter leones, et factus est leo. Didicit capere praedam, et homines devorare. Didicit viduas facere, et civitates eorum in desertum adducere, et desolata est terra, et plenitudo ejus, a voce rugitus illius. Et convenerunt adversum eum gentes undique de provinciis
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid uia mea ñ ẽ. ęquaͣ & nom magis uie ur̃ȩ
praue sunt : Beddit causas: quare dni iusta sen¬
tentia sit. Putatis me ait inquũ ut peccata pa¬
trũ reddã filiis : & aliis comedentib unã acer¬
bã aliorũ dentes obstupescant : Eece unusqͥsq
lã : s sic eã accipitis quasi historię ueritatem:
ut alioꝵ scelera in alus puniant᷑. Cũ autẽ auer¬
terit se iustꝰ a iusticia sua & fecerit miqͥtatẽ.

Expanded text:
Numquid via mea non est aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant ? Ecce unusquisqulam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
praue sunt: Usq bodie isrł blasphemat dm̃: cur
popłin siuĩ reliquerit. & gentiũ assumpserit mul¬
ttudinẽ. Quos arguit dñs qđ iiȩ eorũ praue
sint. añ autẽ iusta sententia: ut ꝓditis colonis
pͥorib alios in uineã suã mittat agricolas. Qđ
intelligentes in euangłii parabola : dixere iudei.
Non erit istud. Iccireo unũquẽq utxta uias suas
iudicabo domus isrł:: ait dñs ds̃. Siue de gen¬
tiũ multitudine siue de isrł popło sunit qͥ uidi¬
cantur : ñ ẽ ꝑsonarũ acceptio apud dm̃: s unus¬
guisq fua coronabitur fide. & impietate atq in¬
fidelitate damnabitur. Conuertimini & agite
penitentiã ab om̃ib miqͥtatib ur̃is: & ñ erit
uobis in rumã iniqͥtas. oRicite a uobis om̃s iniqͥ

Expanded text:
 Usque hodie Israel blasphemat Deum, cur populum suum reliquerit, et gentium assumpserit multitudinem. Quos arguit Dominus, quod viae eorum pravae sint, Domini autem justa sententia, ut perditis colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud . Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. Sive de gentium multitudine, sive de Israel populo sint qui judicantur: Non est personarum acceptio apud Deum , sed unusquisque sua coronabitur fide: et impietate atque infidelitate damnabitur. Convertimini et agite poenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris, et non erit vobis in ruinam iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
exortationẽ hanc in qua seriptũ ẽ. conuertimini
& agite penitentiã suꝑ ꝑsona acciꝑe uideorũ : qͦs
ñ uult mori & quib nunc loquitur quare morie¬
mini domus isrł qui habetis patres abrabã. isaac
cur tro uieio morimini. qͥ patrũ merito. & mea
debetis uiuere miscdĩa : Quia nolo morte̾ morien¬
uos mori : quos in salutẽ genui. filios autẽ genui
& exaltaui : ipsi autẽ sp̃uerunt me. Reuertimini

Expanded text:
 Convertimini et agite poenitentiam, » super persona accipere Judaeorum, quos non vult mori, et quibus nunc loquitur: « Quare moriemini, domus Israel, » qui habetis patres Abraham, Isaac Cur vestro vitio moriemini, qui patrum merito, et mea debetis vivere misericordia. « Quia nolo mortem peccatvos mori, quos in salutem genui. « Filios autem genui et exaltavi, ipsi autem spreverunt me. Revertimini
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis suis quȩ oꝑatus ẽ. auerterit se & custo¬
dierit uniuersa p̾cepta dñi: quo scilic& omĩa
crimina derelinquat. & cunctas uirtutes sequa¬
tur. Si omĩa bona fecerit & cuncta deseruerit
mala : & ego omĩũ iniqͥtatũ eiꝰ quas oꝑatus est
obliuiscar. In iusticia sua quã oꝑatus ẽ: tu&. Non
tã mea quã sua uiu& iusticia: lic& iusticiȩ meȩ

Expanded text:
peccatis suis quae operatus est, averterit se, et custodierit universa praecepta Domini, quo scilicet omnia crimina derelinquat, et cunctas virtutes sequatur: si omnia bona fecerit, et cuncta deseruerit mala; et ego omnium iniquitatum ejus, quas operatus est, obliviscar. In justitia sua, quam operatus est, vivet. Non tam mea quam sua vivet justitia: licet justitiae me
Abbreviated transcription (Latin):
ut conuertatur a uiis suis & uiuat: Ergo dñi
uoluntatis: o̾m̃s saluos fieri: & ad noticiã ueri¬
tatis uenire. Ubicũq autẽ ludetur seuera & tru¬
culenta sententia : ñ bomines s peccata condeni¬
nat. Si autẽ auerterit se iustus a iusticia sua &
fecerit iniqͥtatẽ scdm om̃s abhominationes quas

Expanded text:
onvertatur a viis suis, et vivat? . Ergo Domini voluntatis est, omnes salvos fieri, et ad notitiam veritatis venire. Ubicumque autem Dei videtur severa et truculenta sententia, non homines, sed peccata condemnat. Si autem averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes abominationes q
Abbreviated transcription (Latin):
bas aquã sior: Et quid tibi & uie assirioꝵ ut
bibas aquã fluminis : oł sior nos turbidã int̾¬
p̾tati sumus: quod uerbũ hebraicũ significat
ꝓ quo comnunis editio hab& geon. Quia gͦ suꝑ
filios memphis & tapħnis posuerat qͥ constupra¬
uerunt isrł usq ad uerticẽ: nunc manifestius
ipsũ egiptũ nominat. Iulliq dubiũ quin mlꝰ
aquas turbidas habeat: & quod fluuiũ asstri¬
orũ euphraten signific&. dicente scriptura qdđ
rȩpmissionis terra sit a torrente egipti usq ad
flumen magnum cuphraten. Qui autẽ xpm̃
reliquerint fontẽ uite & hereticorũ sibi foderirs
lacus qui aquas doctrinarũ continere non pos¬
sunt: necesse ẽ. ut leonib subiaceant qͥ redigars̃
terrã eorũ in solitudinẽ. & uniuersas ecclias de¬
struant. & usq ad uerticẽ polluantur & bi¬
bant aquas turbidas & fluenta assirii flumi¬
nis
& aquilonis. unde exardescunt mala suꝑ terrã.

Expanded text:
bas aquam Sior? et quid tibi et uiae Assyriorum. ut bas aquam Sior? et quid tibi et uiae Assyriorum. ut bibas aquam fluminis? Pro \'Sior\' nos \'turbidam\' interpretati sumus, quod uerbum Hebraicum significat, pro quo communis editio habet \'Geon\'. quia ergo supra filios Mempbis et Taphnas posuerat, qui constuprauerunt Israhel usque ad uerticem, nunc manifestius ipsam Aegyptum nominat. nullique dubium, quin Nilus aquas turbidas habeat et quod fluuium Assyriorum Eufraten significet dicente scriptura, quod repromissionis terra sit a torrente Aegypti usque ad flumen magnum Eufraten. qui autem Christum reliquerint, fontem uitae, et hereticorum sibi foderint lacus, qui aquas doctrinarum continere non possunt, necesse est, ut leonibus subiaceant, qui redigant terram eorum in solitudinem et uniuersas ecclesias destruant, et usque ad uerticem polluantur et bibant aquas turbidas et fluenta Assyrii fluminis et aquilonis, unde exardescunt mala super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
constuprauerunt te usq ad uerticẽ. Num qͥd
non istud factũ ẽ. tibi quia dereliquisti dñm
dm̃ tuũ eo tẽprẽ quo ducebat te ꝑ uai᷑ hoc
quod nos dixinius eo tempre quo ducebat te
ꝑuiã: in loeae. non habetur. Duas autẽ urbes¬
quas maximas egipti inemphin. & taphnas
nominat : eorũq dicit filios constuprasse is¬
rł usq ad uertieẽ: illo sensu quo isaias pofuit
a plauta pedis usq aduerticẽ non ẽ. in eo sa¬
nitas. Ianta autẽ fuit libido egiptioꝵ qͥ sunt
magnis carnib : ut nulli parcerent membros
omã constuprarent. Iuxta litterã refert ad
idola egiptiorũ: iuxta intelligentiã spãlẽ ad
magistros ꝑuersi dogmatis qͥ ȩcełiȩ puritatẽ
sua polluunt turpitudine. Hec autẽ iectrco
euenient ei : quia dereliquit dnm̃ dm̃ suũ & il¬
lo maxime tempre quo ipsũ doctorẽ sequi debu¬
it. & mine quid tibi uis in uia egipti ut bi¬

Expanded text:
constuprauerunt te usque ad uerticem. numquid constuprauerunt te usque ad uerticem. numquid non istud factum est tibi. quia dereliquisti dominum deum tuum eo tempore, quo ducebat te per uiam? Hoc, quod nos diximus: eo tempore. quo ducebat te per uiam, in LXX non habetur. duas autem urbes maximas Aegypti, Memphin et Taphnas, nominat earumque dicit filios constuprasse Israhel usque ad uerticem illo sensu, quo Isaias posuit: a planta pedis usque ad uerticem non est in eo sanitas. tanta autem fuit libido Aegyptiorum, qui sunt magnis 9 carnibus, ut nulli parcerent membro. sed omnia constuprarent. iuxta litteram refer ad idola Aegyptiorum, iuxta intellegentiam spiritalem ad magistros peruersi dogmatis, qui ecclesiae puritatem sua polluunt turpitudine. haec autem idcirco euenient ei, quia dereliquit dominum deum suum, et illo maxime tempore, quo ipsum ductorem sequi debuit. Et nunc quid tibi uis in uin Aegypti, ut bi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ rugierunt leones & dederunt uocẽ suã.
Posuerunt terrã eius in solitudmẽ. & ciuitates
illius exuste sunt: & non ẽ. qͥ babit& in eis. Int̾̃¬
rogat sermo diumus: ut ipse respondeat. Leones
autẽ uocat principes babilonis qui terrã eius
posuerunt in solitudinẽ. & eiuitates illius incen¬
dio deleuerunt: uel certe iuxta auagogen. le¬
ones intelligamus aduersarias potestates aut
hereticoꝵ pͥncipes qͥ terrã ȩccłię desolantes.
om̃s illius urbes heretico incendio uastauerunt¬
& illo igne de quo scriptũ ẽ. Om̃s adulterantes
quasi clibanus corda eorũ. Illi enim: uere dañs
uocẽ sua. & in hoc eodẽ ꝓpħa sub ꝑdicis ꝑsona
clamant & congregant quȩ non pepererurs:
faciuntq diuitias non eũ iudicio. Apterea autẽ
urbes illius uastate & delete : quia non habita
torẽ habent dm̃. dicente scriptura : & non ẽ. qͥ
in habitet in eis. Filii quoq mempheos Ecaphnes

Expanded text:
super eum rugierunt leones et dederunt uocem suam, super eum rugierunt leones et dederunt uocem suam, posuerunt terram eius in solitudinem, et ciuitates illius exustae sunt, et non est, qui habitet in eis. Interrogat sermo diuinus, ut ipse respondeat. leones autem uocat pnncipes Babylonis. qui terram eius posuerunt in solitudinem et ciuitates illius incendio deleuerunt. uel certe iuxta ἀναγωγὴν leones intellegamus aduersarias potestates aut hereticorum principes, qui terram ecclesiae desolantes omnes illius urbes heretico incendio uastauerunt et illo igne, de quo scriptum est: omnes adulterantes, quasi clibanus corda eorum. illi enim uere dant uocem suam et in hoc eodem propheta sub perdicis persona clamant et congregant, quae non pepererunt. faciuntque diuitias non cum iudicio. propterea autem urbes illius uastatae et deletae sunt, quia non habent habitatorem deum dicente scriptura: et non est, qui inhabitet in eis. Filii quaque Mempheos et Taphnas