comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a substantiã humant anime ꝑ semetipsã inopẽ & steriłe doni&. su& fluen¬
tis necessariis irrigat: & benesicit suȩ uisitationis infusã fide &bonis oꝑib fecun¬
dat. Quã uisitationẽ psalmista ꝑhanc similitadinẽ postulans dicit. Anima
mea sic̃ t̾ra sine aqua tibi. Et bene dona sc̃i sp̃t ñmͦ aquȩ uiuȩ s fluminib
qͦmͦ aqua uiua ꝓpͥã certãq habet uenã. &de fonte suo nascit᷑. fluendo aut̃

Expanded text:
gratia substantiam humanae animae, per semetipsam inopem et sterilem, donorum suorum fuentiis necessariis irrigat, et beneficio suae visitationis infusam, fide et bonis operibus fecundat. Quam visitationem Psalmista per hanc similitudinem postulans dicit: « Anima mea sicut terra sine aqua tibi . » Et bene dona sancti Spiritus, non modo quomodo aqua viva propriam certamque habet venam, et de fonte suo nascitur, fluendo autem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. stabat ilłc & clamabat dic̃s. Siqͥo sitit. uenat ad me &ebibat.
tis. eode anno secuturã pasche festiuitatẽ. utiq nouissimã utt̾is pͥmãq noui testam̃ti.
cauit. qͥcqͥd iudei celebrauert̃. ñ iã festiuitas aut solłepnitas. s uixta ꝓpħam stetus
sollepnitatũ debet nuncupari. In illa nanq noiuissima festuuitate magna stetit
&multis lacͥmis. du ꝑcussus uiolentia passionis sic̃ p̾siguratũ ẽ in illa petta quã
moyses uirga ꝑcussit. effudit nob de semetipso qͦd bibertmꝰ pͥmũ aꝗͣ qͣ abluertm᷑.
& sangͥnẽ suũ qͦ potarem᷑. deinde insufflandõ sp̃m sc̃m dans apłis. &iuxta aliõ¬

Expanded text:
itatis, stabat Jesus et clamabat, dicens: « Si quis sitit, veniat ad me et bibat. tis eodem anno secuturam Paschae festivitatem, utique novissimam Veteris primamque Novi Testamenti; quid Judaei celebraverunt, non jam festivitas aut solemnitas, sed, juxta prophetam stercus solemnitatum debet nuncupari . In illa namque novissima festivitate magna, stetitmultis lacrymis ; dum percussus violentia passionis, sicut praefiguratum est in illa petra, quam Moyses virga percussit , effudit nobis de semetipso, quod biberemus, primum aquam qua ablueremur, et sanguinem suum quo potaremur deinde insufflando Spiritum sanctum dans apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
ł sc̃a scee qncła cũi tab̾nacułu gntiliũ çccła florescenit. exaruit. Sic emorrousa tan¬
enie fimbriã uestim̃ti dni & afluxu sangͥnis lib̾ata. c̃festim archifinagogi fi¬
lia mortua ẽ. qͣ tc̃ ꝓfecto nata fuerat qͣndo infirmitatẽ incidit mulier p̃dicta
Nã & puella erat annoꝵ xii. &hec mulier habebat in infirmitate annos duode
cim. Qd s uult hoc: Uideł qͥa t̃c synagoga in abraħa. ysaac. & ia cob nata ẽ
qͣndo g̃ntilitas in ydolatriã defiuere incipiebat & ecce gñtilitate ab cide

Expanded text:
 quondam Dei tabernaculum Gentilium Ecclesia florescente exaruit. Sic 222 Haemorroyssa tangente fimbriam vestimenti Domini et a fluxu sanguinis liberata confestim archisynagogi filia mortua est , quae tunc profecto nata fuerat, quando in infirmitatem incidit mulier praedicta. Nam et puella erat annorum XII. Et haec mulier habebat in infirmitate annos XII. Quid sibi vult hoc? videlicet quod tunc Synagoga in Abraham, Isaac et Jacob nata est, quando gentilitas in idololatriam defluere incipiebat, et ecce gentilitate
Abbreviated transcription (Latin):
erapulati. Ibit ibit indisꝑsionẽ g̃ntiũ &d ocebit gntes. &du uos hoc p̃cauen¬
tes & auertere uolentes ipsũ occideritis. t̃c̃ suꝑ eqͦs suos &qͥdrigas saluatio¬
nis ascendens. tota salute secũ auob̾ tñsmigͣnte indisꝑsionẽ gntiũ eqͥtabit
Mors ipsa uia ẽ uite adg̃ntes ꝓficiscendi. ionas ñ ꝑarida tnsiuit in ninninen cun¬
tatẽ magnã s mare ingressus maxq abisso uallatꝰ & pelago cooꝑtꝰ atq pꝰtriduũ de

Expanded text:
i. Ibit in dispersionem gentium, et docebit gentes, et dum vos hoc praecaventes quod avertere volentes ipsum occideritis, tunc super equos suos et quadrigas salvationis ascendens, tota salute secum a vobis transmigrante, in dispersionem gentium aequitabit . Mors ipsa via est vitae ad gentes proficiscenti. Sic Jonas non per aridam transivit in Ninivem civitatem magnam , sed mare in
Abbreviated transcription (Latin):
tis nolite gaudere. nolite exułtare. Na ur̃o scelere ab hac uita eiectꝰ. uado
adeũ qͥmt misit. Ed deinde  Iam ñc dico nob. Quertus me. & qͦ ego ua¬
carisã habetis ut me qͣratis. nolite putare qͦd pꝰqͣme occideritis causa hec ces
nẽ uos ad ducã. inñgentẽ ingentẽ insipientẽ. inirã uosmitta. Na ñc una
qͥđẽ turba uniꝰ gentis. ł t̃re huiꝰ plebecula submurmurat. qͥbda credentib
a solis ortu usq ad occasũ laudabile erit nom̃ xp̃i đni. &laudabt eũ õs ꝗs.¬

Expanded text:
tis, nolite gaudere, nolite exsultare. Nam vestro scelere ab hac vita ejectus, « vado tis, nolite gaudere, nolite exsultare. Nam vestro scelere ab hac vita ejectus, « vado ad eum, qui misit me. » Quid deinde? Jam nunc dico vobis. « Quaeretis me et causam habetis, ut me quaeratis; nolite putare quod, postquam me occideritis, causa haec cessnem vos adducam in non gentem, in gentem insipientem, in iram vos mittam. Jam nunc una quidem turba unius gentis vel terrae hujus plebecula submurmurat, quibusdam credenta solis ortu usque ad occasum. laudabile erit nomen Christi D
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ tempꝰ uob̃tũ sum. &uado adeũ qͥme misit.  Tudeis qͣrentib eũ ut suͣ
dictũ ẽ app̃hendere. pͥncipib &phariseis ñc mittentib ministris qͦ uenientib illu
app̾hendert. hȩc inuicte maiestatis suȩ oscius locut᷑ ẽ iłłe. Adhuc inqͥt modi¬
cũ tempꝰuob̃ci sum. Consciꝰ inꝗͣ potestatis suȩ nec ignorans qͥbꝰ uinculis ligatũ
ł qͦ cͥculo narib infrenatũ tenebat cubantẽ in cordib illiꝵ p̃positũ mortis diabo¬
łu. dixit hȩc &cȩt̾a qͦ sequunt᷑. Ad sidiceret. Iam cit uultis me app̾hendere. sic
dudere me: Sustinebitis &exspectabitis paulisꝑ donec ꝑficiã sanitates &impleã
tẽpꝰmeũ. &interĩ uelit nolit agitator ur̃i. dux mortis &inferni. uiuens eto cũ
uiuentib mortalis cũ mortalib uobcũ ero. int̾ uos ambulo. Cũ ꝑfecero opꝰmẽũ
mala uoluntas uob innata ẽ facultas danda ẽ. Facitote ut libri. S cũ feceri¬

Expanded text:
 vado ad eum qui me misit. » Judaeis quaerentibus eum, ut supra dictum est, apprehendere, principibus et Pharisaeis nunc mittentibus, ministris quoque venientibus illum apprehendere, haec invictae majestatis suae conscius locutus est Jesus. « Adhuc, inquit, modicum tempus vobiscum sum. » Conscius, inquam, potestatis suae, nec ignorans quibus vinculis ligatum vel quo circulo naribus infrenatum teneret , cubantem in cordibus illorum praepositum mortis diabolum, dixit haec et caetera quae sequuntur. Ac si diceret: Tam cito vultis me comprehendere, sic m properatis excludere me. Sustinebitis et exspectabitis paulisper, donec perficiam sanitates et impleam tempus meum, et interim velit nolit agitator vestri, dux mortis et infealis cum mortalibus vobiscum ero, inter vos ambulabo . Cum perfecero opus meum, mala voluntas vobis innata est, facultas danda est. Facitote ut libet. Sed cum feceri
Abbreviated transcription (Latin):
a semetipsos hoc dixer̃t añ ip̃m int̾rogauert̃. nec enĩ in humilitatis artẽ qͦ suꝑbis
m̃tib ardua eᷤ. saltẽ tantilłu aspirart pot̾ant. ut abipso qͥcꝗͣ intentione discen¬
di qͣrerent. Nunqͥd aiunt indisꝑsionẽ g̃ntiũ iturꝰ ẽ. & docturꝰ g̃tes : Onidei
cidat. Ad eone timetis ne si pꝰ xp̃m totꝰ mundꝰ eat. & g̃ntib d̾s innotescat ur̃a
singularis ꝗła deꝑat: Itoc enĩ nob̃ p̃saga mens ur̃a p̃dicabat. qͦd si iuxta ꝓpħiã
iacob xp̃c uenisset qͥ eocspectatio gñtiu foret. uĩa de huniꝰ dĩ cultu tanꝗͣ uni¬
corniũ sinꝗłaris suꝑbia suꝑ t̾ram se ultra magnificart ñ apponeret. Lg &uos
ex habundantia cordis ad uos ipsos locuti estis. qͥa qd timebatis. ꝓpt̃ qͦd xp̃o in¬

Expanded text:
nterrogaverunt, nec enim in humilitatis arcem, quae superbis mentibus ardua nimis est, saltem tantillum, aspirare poterant, ut ab ipso quidquam intentione discendi quaererent. « Nunquid autem in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? » O Judaei, cidat! Adeo ne timetis ne si post Christum totus mundus cat, et gentibus Deus innotescat, vestra singularis gloriam depereat? Hoc enim vobis sset , qui exspectatio gentium foret, vestra de unius Dei cultu tanquam unicornium, singularis superbia super terram se ultra magnificare non apponeret. Igitur et vos abundatia cordis ad vosipsos locuti estis, quia quod timebatis propter quo
Abbreviated transcription (Latin):
& a flumine usq ad t̾minos orbis t̾̃rarũ corã illo ꝓcident ethyopes ainimici
eiꝰ t̃ram lingent &cet̾a. Tc̃ utiq maiore ꝗͣ nc̃ inuidia qͣretis me. cupientes nom̃
mtũ extingȩre s frustra. Nã qͦ ego uado uos ñ potestis uenire. Nc ubi ego sum
uos potestis uenire. immo qr ego aduosueni. uts me potestis inutnire. & pꝰmo
ditũ &iã pot̾itis ap̃phensũ de ur̃a t̾ra uiuentiũ ꝯterendo eicere. Uerũ hoc
uob facientib eao uado qͦuo s ñ potestis uenire. s nec saltẽ lapide illuc po¬
t̾itis iacere. Queretis me tam̃ ardentissima ꝑsecutione & seruos meos qđẽ
occideris. flagellabitis. crucifigetis. lapidabitis. & de ciuitate inciuita¬
tẽ pseqmini. me aut̃ otingert ñ pot̾itis. s sospes ego cũ alios occuderitis.
alios substituã testes meos. ut magis ac magis gens insipienꝰt mulemini. Dixert̃ ꝗͦ
uidei ad semetipsos. Quo hc iturꝰ ẽ q ñ inueniemꝰ eum: Quis ẽ sermo ꝗͣdixit qͣrttis me

Expanded text:
 coram illo procident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent , » etc. Tunc utique majori quam nunc invidia quaeretis me, cupientes nomen meum exstinguere, sed frustra. Nam « quo ego vado, vos non potestis venire. » Nunc « ubi ego sum, vos potestis venire, » imo, quia ego ad vos veni, vos me potestis invenire, et post modicum etiam poteritisilluc poteritis jacere. Quaeretis tamen me ardentissima persecutione, et servos meos quidem occidetis, flagellabitis, crucifigetis, lapidabitis, et de civitate in civitatem persequemini . Me autem contingere non poteritis, sed sospes ego, cum alios occideritis, alios substituam testes meos, ut magis ac magis gens insipiens aemulemini. « Dixerunt ergo Judaei ad semetipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? quis est sermo quem dixit, quaeretis me
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sulere scirent. audebat inꝗͣ uniꝰ agni fiducra qͥ & ipse longe ali¬
ud intendebat c̃s pirare ad incursanđu uniu̾ sũ mũdu magnã
utiq siluã fera frem̃tiũ ilłaq t̃ribiłe ⁊ fortẽ nimis bestiã se posse
caꝑẽ p̃sumebat qͦ uixta daniełe comederat atq: cõminuerat : nõ
reliꝗͣ pedibꝰ suis nemine resistere audente c̃culcabat. At ille ñ uene¬
rat reges occidere .s segibꝰ uiste regnandi screntiã p̃dicare. ñ reqa
t̃a t̃butis⁊ uettigalibꝰ p̃mere s̃ qđ deerat regibꝰ: ppłis de thesauro
regni celq uitȩ ȩt̾nȩ donaria ꝓferre. longe aliũ de bellatus erat ho¬
stẽ ꝙ̃ tyberiũ cesarẽ aliãq captus bestiã ꝗ romã tc̃ tp̃ris uidꝰꝙ doni¬

Expanded text:
sulere scirent, audebat, inquam, unius Agni fiducia, qui et ipse longe aliud intendebat, conspirare ad incursandum universum mundum, magnam utique silvam ferarum frementium, illamque terribilem et fortem nimis bestiam se posse capere praesumebat, quae juxta Danielem comederat atque comminuerat, et nunc reliqua pedibus suis, nemine resistere audente, conculcabat . At ille non venerat reges occidere, sed regibus juste regnandi scientiam praedicare; non regna terrarum tributis et vectigalibus premere, sed quod deerat regibus et populis, de thesauro regni coelorum vitae aeternae donaria proferre. Longe alium debellaturus erat hostem, quam Tiberium Caesarem, aliamque capturus bestiam quam Romam, tunc temporis Jud
Abbreviated transcription (Latin):
Paduitoribꝰ eq sufficrentia de lege ꝓphis. ⁊ psalmis aduum̃to
subministraũ eugłicȩ fidi. Uñ incetis cugłistis signant̃ exp̃ssũ
legimꝰ qr cũ benedixisset ⁊ fregisset o̾dit difcipłis sius panes.
discipłi aut̃ turbis. Ut aut̃ impleti s̃ diã discipłis sius. Colli¬
gite ꝗͦ suꝑauert̃ fragm̃ta ne ꝑ eant. Magnũ qͥdłe infacto e

Expanded text:
vel auditoribus eorum sufficientia de Lege et Prophetis et Psalmis adinventa subministrant evangelicae fidei. Unde in caeteris evangelistis signanter expressum legimus: « Quia cum benedixisset et fregisset, dedit discipulis suis panes, discipuli autem turbis » « Ut autem impleti sunt, dixit discipulis: Colligite, quae superaverunt fragmenta ne pereant. » Magnum quidem in fact
Abbreviated transcription (Latin):
qr ut secũ c̃xurarent illos indesertũ locũ eduxisset. uerũ ꝑhoc ipsũ qd
fugͥit abens xp̃o fugit uertiatis sp̃c sic̃ ab illo da pnato symone fugit
offensus eo inqͦ totꝰ erat felle amaritudinis. Quo aut̃ fugit ab istiᷤ
inmontẽ in sũmã cęli altitudinẽ liluo fugit ulic se abscondit ab
his. illic se c̃tinet araptoribꝰ: grassatoribꝰ istis. ñ qdđ iluc ante impetũ
ipsꝙ ñ ascenderit s q ñ inde suꝑ illos ulla donꝙ suꝙ parte respicit
& curta uiles sarcinulas occupatos scił uent᷑ & turpi lucro deditos despi¬
ciens solis illis se impendit nec nimis alte se ab illis sub mouet qͥdice

Expanded text:
quia ut secum conjurarent, illos in desertum locum oduxisset. Verum per hoc ipsum quod quia ut secum conjurarent, illos in desertum locum oduxisset. Verum per hoc ipsum quod is Christus, fugit veritatis Spiritus, sicut ab illo damnato Simone fugit, offensus eo, in quo totus erat, felle amaritudinis . Quo autem fugit ab istis? in montem, in summam coeli altitudinem. Illuc fugit, illic se abscondit ab his, illic se continet a raptoribus et grassatoribus istis, non quod illuc ante impetum ipsorum non ascenderit, sed quia non inde super illos ulla donorum suorum parte respicit, 192 et circa viles sarcinulas occupatos, scilicet ventri et turpi lucro deditos , despiciens solis illis se impendit, nec nimis alte se ab illis submovet, qui dice
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt restituturꝰ tp̃rale regnũ isrł. ita sensisse de illo magiorege
isrł cũ usq hodie ꝗ̃ plurimi exeis qͥ magnifice p̃dicant spuale
tumultu ac strepitu officia regni di p̃riꝑe. qͣnto uia solent chyliar¬
ei centuriones siue pentharor ꝓtp̃ralis regni honoribꝰ strepese in¬
uiceq̃ adusari⁊ inuidere. Deqͣlibꝰ utiq ta acerrime q̃ uer issi mne
potẽ dici qr õs qͦ sua s̃ ꝙͣr t̃ ñ qͣ iħu xp̃ri Ihc gͦ illic p̃sens tẽ cogno¬
turi e̾ẽnt ut raꝑent eũ⁊ fac̾ent suꝑ se regẽ fugit iterũ in montẽ
ipse solus. ꝑlane hoc faciendo⁊ illos qͥdde hores de manu eȩsarisł
inmaculatũ. dicentes pilato qr regẽ se fec̃ or̃s qͥ se ipsũ regẽ fac̃ c̃t dic̃
cesari. si ho ilimitis ñ es amicꝰ cȩsaris Quantomagis si ñ p̃occupasset
eos fugiens. si sustinuisset donec ilłu raꝑent: regẽ c̃clamarent occa¬
sionẽ calupniȩ rapussent adu̾saruꝰ. Plane hoc adiecissent dicentes

Expanded text:
esset restituturus temporale regnum Israel ita sensisse de illo magno rege Israel , cum usque hodie quam plurimi ex eis, qui magnifice praedicant spirituale tumultu ac strepitu officia regni Dei praeripere, quanto vix solent chiliarchi, centuriones sive pentarchi, pro temporalibus regni honoribus strepere, invicemque adversari et invidere. De qualibus utique tam acerrime quam verissime potest dici, t raperent eum, et facerent regem super se, fugit iterum in montem ipse solus. » Plane hoc faciendo, et illos quidem homines de manu Caesaris vel immaculatum , dicentes Pilato: « Quia regem se fecit, omnis qui seipsum regem facit, contradicit Caesari; si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . » Quanto magis, si non praeoccupasset eos fugiens, si sustinuisset donec illum raperent et regem conclamarent, occasionem calumniae rapuissent adversarii? Plane hoc adjecissent, dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
utilit̃ puidit ne de e̾et xp̃ianȩ fidi os aut sp̃c qͦ phanta sticã qͦq blas¬
phemiã leuit̃ ex sufflare posset. fuert̃ enĩ herẽtia qͥ drm nrm̃ ñ ue
rũ : solidu ẜ phantasticũ corpꝰ habuisse dic̾e̾nt. hoc argunt̃ro nimnis
in firmo abutentes qr suꝑ aqͥs ambulaũ. Si inqͥunt suꝑꝰ aqͣs ambulã
phantasticũ ⁊ñ uerũ corpꝰ fuit. Hoc dixert̃ tã imꝑiti ꝗͣ impu tã he¬
betesꝗ̃ audaces. Nã eiꝰde auctorttatis ueritas eiꝰde: eade ueriiatis au¬
ctoritas petrũ refert ibide suꝑ easde ambulasse aqͣs.⁊ ñ añ cepisse
merqi ꝙ̃ timeret uidens uentũ ualidu uenientẽ fortassis insigũ
qłs portentũ fut᷑ȩ negationis q dict̾us erat flante magno uento
ipse suꝑ aqs ambulauit casde. S petrũ uerũ fuisse hor̃em unno
seqͥbat᷑ ut hostes & negatores uȩ humanitatis axp̃i obmutesceren

Expanded text:
utiliter providit, ne deesset Christianae fidei os aut spiritus, quo phantasticam quoque blasutiliter providit, ne deesset Christianae fidei os aut spiritus, quo phantasticam quoque blasphemiam leviter exsufflarrum et solidum, sed phantasticum corpus habuisse dicerent, hoc argumento nimis infirmo abutentes, quia super aquas ambulavit. Si, inquiunt, super aquas ambulavit, phantasticum et non verum corpus fuit. Hoc dixerunt tam imperiti quam impii, tam hebetes quam audaces. Nam ejusdem auctoritatis veritas, ejusdem et eadem veritatis auctoritas, Petrum refert ibidem super easdem ambulasse aquas, et non ante coepisse mergi quam timeret , videns ventum validum venientem, fortassis in signum et portentum futurae negationis, quia dicturus erat, flante magno vento ipse super aquas ambulavit easdem. Sed Petrum verum fuisse hominem, imo sequebatur ut hostes et negatores verae humanitatis Christi obmutescerent,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝑficit. & ad longe deiectos in ꝓfunđu animos de longinqͦ
ẽt̃ne stabilitatis sue littore auxiliatrix gã ꝓcurrit. Nã ignti qͣnq
stadio nũs cũ tot᷑ sit qͣratꝰ ex qͥnario insẽ ducro cõpositus. qͥnqͥes
enĩ qͥnq iuginti qͥnq faciunt ꝑfectionẽ boni oꝑis eatͥnsicus sig¬
nificat qđ qͣnq sensibꝰ corꝑum ꝑ ficit᷑: qͥnq libris moysi cõmđas
liberat. Et timuert̃ in qͥt immo ⁊ p̃timore clamauert̃. uiata aliũ
eugłistã qr putauert̃ qđ phantasma ẽet. Alle aut̃ dix̃ eis. Ego sũ.
mon petrus magnȩ fidi : dilectionis ardens erga dnm iħm. dne in¬
qt si tues iube me uenire adte suꝑ aqͣs. ⁊ illo dicente ueni. descenons
de nauicula ambulabat suꝑ aqͣs ut ueniret ad iħm. Hoc c̃tͣ suos in¬
micos q sda hereticosqͥaberroris sui qͣlitate fantastiei dictis̃ ueritas

Expanded text:
tionis 193 perficit, et a longe dejectos in profundum animos de longinquo tionis 193 perficit, et a longe dejectos in profundum animos de longinquo aeternae stabilitatis suae littore, auxiliatrix gratia procurrit. Nam viginti quinque stadiorum numerus, cum totus sit quadratus ex quinario in se ducto compositus quinquies enim quinque viginti quinque faciunt perfectionem boni operis intrinsecus significm naviculam liberat. Et timuerunt, inquit, imo prae timore clamaverunt juxta alium evangelistam, quia putaverunt, quod phantasma esset. « Ille s non tacuit, quia Simon Petrus magnae fidei et dilectionis ardens erga Dominum Jecendens de navicula ambulabat super aquas, ut veniret ad Jesum . » Hoc contra suos inimicos quosdam haereticos qui ab erroris sui qualitate, Phantastici dicti sunt veritas
Abbreviated transcription (Latin):
admatutinũ lȩticia. idẽ scđm peccatũ adȩ qͥ pꝰmeridiẽ declinan¬
teiã die reqͥsitꝰ: peccator inuentꝰ ẽ demorabit᷑ adusitas mor
matutino surreã lȩticia succedit in mortalitatis: incorrupti¬
onis. Sane qd ait cũ remigassent qͣsi stadus iuginti qͥnq aut
t̾guta magnitudinẽ spectat miracłi. qđ cũ ilis ascendentibꝰ
naiũ iħc ñ uenisset ad eos. tanto spacio usq ad illos suꝑ mare am¬
bulauerit. Nã cũ littora curua suit ⁊ñ nullis in locis latꝰ c̃tinen¬
us tenuẽ ꝓducat in eqͦra linguã. qͦcũq eact̃ctu littoris iho mare
ascenderit magno satis spatio suꝑ aquas ambulaũ. Si de sinuoso
lutoris secȩssu ascendit .xxx. stadus ambulaũ. si magis intror sus
ltẽ si mysticũ sensũ hic inistis nius attendere libet qͣndo intẽ p¬
tationibꝰ subuenit siue aꝑfectione boni oꝑis siue afide qͦq sc̃ȩ
tͥntratis ui ꝑsecutionis exturbatos iuisitati gnde cursũ suȩ digna¬

Expanded text:
dum peccatum Adae , qui post meridiem declinante jam die, requisitus et peccator inventus est, demorabitur adversitas mortmortem suam , matutino surrexit, laetitia succedit immortalitatis et incorruptionis. Sane quod ait: « Cum remigassent quasi stadiis viginti quinque aut triginta, » magnitudinem spectat miraculi, quod cum illis ascendentibus navim Jesus non venisset ad eos, tanto spatio usque ad illos super mare ambulaverit. Nam cum littora curva sint, et nonnullis in locis latus continentis tenuem producat in aequore linguam, quocunque ex tractu littoris Jesus mare ascenderit magno satis spatio super aquas ambulavit. Si de sinuoso littoris secessu ascendit, triginta stadiis ambulavit, si magis introrsum pItem si mysticum sensum hic in istis numeris attendere libet, quando in tentationibus subvenit, sive a perfectione boni operis sive a fide quoque sanctae Trinitatis, ut persecutionibus exturbatos visitet, grandem cursum suae digna
Abbreviated transcription (Latin):
gerat iterũ ipse solus.: Nare aut̃ magno uento flante surgebit
H oc & tc̃ factũ ẽ⁊ sepe fit. ut uento elem̃tali flante mare earur gt̃
& qͣnto uehem̃tior flatꝰ inhorruerit. tanto magis intum escat. uagasq
undas collidat & inuoluat. Tc̃ dep̃hensa influctibꝰ nauicula nc̃ in cȩ¬
lu erigit᷑ nc̃ abinabyssũ dimergit᷑: ut ait qͥda. nubila tangunt᷑ uelis
& t̾ra carina. at illa uͦ tẽpestas tanto miracło dni suꝑ aqͣs ambulantis
sedata scłi turbines significat. qͦs tẽ saluator calcat ⁊ mitigat qͣndo
clamanti ad se eccłȩ pacẽ : qͥetẽ intp̃re oportuno reformat. lgit᷑ uentꝰ
magnꝰ. uentꝰ urens ẽ diabolus. ꝗͦ & ꝑuentũ aqͥlonẽ sc̃a scͥpt᷑a signifi

Expanded text:
ipse solus. « Mare autem, magno vento flante, surgebat. » Hoc et tunc factum est, et saepe fit, ut vento elementari flante, mare exsurgat, et quanto vehementior flatus inhorruerit, tanto magis intumescat, vagasque undas collidat et involvat. Tunc deprehensa in fluctibus navicula, nunc in coelum erigitur, nunc in abyssum demergitur , et, ut ait quidam: Nubila tanguntur velis, et terra carina. At vero tempestas illa, tanto miraculo Domini super aquas ambulantis sedata, saeculi turbines significat quas nunc Salvator calcat et mitigat, quando clamanti ad se Ecclesiae pacem et quietem in tempore opportuno reformat. Igitur ventus magnus, ventus urens, est diabolus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽẽ uibente ibui. lussit in qͥt ihc discipłos suos ascendere in na¬
uicuła. ⁊ p̃cedẽ eũ t̃nsfretũ donec dimateret turbas. Et dimissatur¬
ba. ascendit inmontẽ solus orare: ascendentibꝰ nauĩ discrpłis:tem
talitatis t̃nsut: aqͣ mortis semel int̾uert̃ usq ad aiãm eiꝰ iã adip¬
sas passionis aqͣs ñ reutit᷑ resurgens qͥppe ermortius iã ñ mortẽ

Expanded text:
in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas. Et dimissa turba ascendit in montem solus orare . » Ascendentibus navim discipulis, et talitatis transiit, et aquae mortis semel intraverunt usque ad animam ejus, jam ad ipsas passionis aquas non revertitur: « Resurgens quippe ex mortuis, jam non moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
supauert̃ fragm̃ta ne ꝑeant. ñ fołu in dispensatione u̾bi di in qͦ
maxime cauendu ẽ ne nimis in portune. ⁊ absq discretione infir¬
mis aut fastidiosis auditoribꝰ ingerat᷑. uerũ etiã inusu ł uictu panis
huiꝰ uisibilis qͦ corpꝰ pascit᷑ curandu ẽ ne nob saturatis ꝑeat qđ esuri¬
lit̃ reficim̃. Nonita simꝰ in cauti pensatores diuinȩ alittudinis. ut
cũ dicimꝰ pat̾ scđm institutionẽ filii sui panẽ nrm̃ cottidianũ da
nob hodieñ arbitrem̃ panẽ istũ uisibise qͦ sustentam̃ incorꝑe adhãe
sollepnẽ peticionẽ ładcurã tanti pat̾s ꝑtinẽ. Eđ enĩ uice eiꝰ ħt eurare
sicurã ipse hab̾e ñ dignet᷑ de sustentatione huiꝰ misere uite ns̃e Añ

Expanded text:
ereant, » non solum in dispensatione Verbi Dei in quo maxime cavendum est, ne nimis importune et absque discretione infirmis aut fastidiosis auditoribus ingeratur verum etiam in usu vel victu panis hujus visibilis, quo corpus pascitur, curandum est ne nobis saturatis pereat, quod esuriliter reficimur? Non ita simus incauti pensatores divinae altitudinis, ut cum dicimus Patri secundum institutionem Filii sui: « Panem nostrum quotidianum da nobis hodie , » non arbitremur panem istum visibilem quo sustentamur in corpore, et solemnem petitionem vel ad curam tanti Patris pertinere. Quis enim vice ejus habet curare, si curam ipse habere non dignetur de sustentatione hujus miserae vitae nostrae?
Abbreviated transcription (Latin):
de regno di qdđ ẽ spũałe panẽ frange esurienti refec̃ eos carnalibꝰ
epulis ⁊ deiñ p̃dicauit eis ut esurirent & sitirent cibũ ⁊ potũ corpis¬
⁊sanguinis sui. lgit᷑ qđ nc̃ ait. colligite qͦ suꝑauert̃ fragñita nȩ ꝑeant
reuerent̃ ut p̃dictũ ẽ audiendu. & diligent᷑ ẽ obseruandu. in or̃ pane
mia nimiũ ⁊ fortia p̃dicemꝰ infirmis. ne indignis indiscrete tlamꝰ
eucharistiã dnici corꝑis & sangunis. neue habundantiã nr̃ãm
in carnalibꝰ cibis ꝗͣ aliꝙ in opiã supplere possit. aut insuꝑ fluitate
abutamͣ aut ꝑ incuriã perire patiam᷑. Collegert̃ gͦ⁊ im pleuert̃
duodeẽ cophinos fragm̃tꝙ ea qͥnq panibꝰ ordeaceis qͦ suꝑ fuert̃ his

Expanded text:
d est panem spiritualem frangere esurienti. Refecit eos carnalibus epulis, et deinde praedicavit eis ut esurirent et sitirent cibum et potum sanguinis sui. Igitur quod nunc ait: « Colligite quae superaverunt fragmenta ne pereant; » reverenter, ut praedictum est, audiendum et diligenter est observandimia nimium et fortia praedicemus infirmis, ne indignis indiscrete tradamus Eucharistiam Dominici corporis et sanguinis, ne abundantiam nostram in carnalibus cibis, quae aliorum inopiam supplere possit, aut in superfluitate abutamur, aut per incuriam perire patiamur. « Collegerunt ergo et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum ex quinque pani
Abbreviated transcription (Latin):
uillasq ꝓrimas ⁊emerent sͥ escas. deriꝰ uͦ ⁊ multomaxime redargui
ẽ ille nulliꝰ fidi puer uidaicꝰ ppłs sensu pariuilus. & malicia nimĩ¬
uetꝰ ut ad emulationẽ adduceret᷑ inñ puerũ. in puerũ insipientẽ.
du uidet panes diuinȩ sc̃pt᷑e qͦs uolebat soł portare nec tam̃ cura¬
bat manducare sͥ ablatos: totimũdo cõmunicatos. iuaxta qđ ide

Expanded text:
villasque proximas, et emerent sibi escas . Acrius vero et multo maxime redargutus est ille nullius fidei puervetus, ut ad aemulationem adduceretur in non puerum, in puerum insipientem, dum videt panes divinae Scripturae, quos volebat solus portare, nec tamen curabat manducare sibi ablatos et toti mundo communicatos. Juxta quod ide
Abbreviated transcription (Latin):
neplacitũ ꝗrẽ suȩ panẽ celestis doctͥnȩ distͥbuit. hoc p̃cipiens unu̾si
ut discũbant suꝑ fenũ i ut repͥmant uicia carnis qr uibł ors caro
sius accepit. qñ ipse iixta ioħis a pocalypsin uerꝰ agnꝰ assistigs
mo & reuera occisus. s. denuouuius. ħns cornua septẽ  ocłos septẽ
qͥ s̃ septẽ spc̃ di missi in oẽm trã abipso recepto incȩlu uenit
ꝑincarnationis mysteriũ. & passionis ac resurrectionis suȩ
trum phu usq addeat̾am sedentis suꝑ thronũ.⁊ sic ueniendo
ł eundo accepĩt librũ de dect̾a sedntis suꝑ thronũ & aꝑuit ilłu

Expanded text:
neplacitum gratiae suae panem coelestis doctrinae distribuit, hoc praecipiens universis, ut discumbansuis accepit, quando ipse juxta Joannis Apocalypsim 190 verus Agnus assistens mo revera occisus, sed denuo vivus, habens cornua septem et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram, ab ipso recepto in coelum, venit per incarnationis mysterium et passionis ac resurrectionis suae triumphum, usque ad dexteram sedentis super thronum; et sic veniendo vel eundo accepit librum de dextera sedentis super thronum, et aperuit illum
Abbreviated transcription (Latin):
qr de torrente passionis inuia bibit. Ibi sedebat cũ discipłis suis ꝓ
cul dubro inmagna sollepnitate ꝯtẽplationis hñs corã se opꝰ suũ. &
habebat addec̾tam maiestatis inexcelsis & qł uͥ foret ipse illic e̾ent
simul & discipłi sui. Si enĩ õĩs uita sapientis meditatio mortis ẽ cũ
utiq nesciat ho finẽ suũ qͣͥntomagis ipse qͥ nouerat & ꝓuelle suo
sanguine suo du descenoret incorruptionẽ. cũctas humanitatis
sue iuas scđm eunde finẽ suũ corã se habebat. Quã ꝯgruo aut̃ t̃p̃re

Expanded text:
t, quia de torrente passionis in via bibit . « Ibi sedebat cum discipulis suis, » procul dubio in magna solemnitate contemplationis, habens coram se opus suum, et habebat « ad dexteram majestatis in excelsis , » et quod ubi foret ipse, illic essent simul et discipuli sui. Si enim omnis vita sapientis meditatio mortis est, cum utique nesciat homo finem suum , quanto magis ipse qui noverat et pro velle suo itas esset in sanguine suo, dum descenderet in corruptionem , cunctas humanitatis suae vias secundum eumdem finem suum coram se habebat? Quam congruo autem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
mati: accincti ꝑgemꝰ adp̃liũ añ filios isrł donec intducamꝰ eos ad loca
sua. usq du possideant hereditatẽ suã. nec qͥcꝗͣ qͣrimꝰ t̃nsiordanen qr

Expanded text:
mati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel, donec introducamus eos ad loca mati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel, donec introducamus eos ad loca sua, usque dum possideant haereditatem suam, nec quidquam quaer
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m turba er eõntiũ secuta ẽ. illuc iste puer deportaũ secũ integros
qͥnq moysarce legis panes .÷ totiđde libros duos qͦq pisces ÷ ꝓpħas õs
& p̃salmos legẽ simul & eugłium testificantes. ł unũ eundeq x p̃m
reaẽ simul sac̾dotẽ claris p̃conus c̃cinentes. lllos scͥpt᷑a panes ac pisces
collo seruili bauilat nec manducat. sudat subonere lat̾e nec attingit
manu ł dente medulła spũalis inttelligentiȩ. Non gͦ sͥ s: oĩ mũdo por
diat. ut ñ dicat paganꝰ siue hereticꝰ anob̾ c̃ficta ẽe qcũq de xp̃o ẽtra¬
ipsos ꝓferimꝰ testimonia. gͣcũq derege & sponso suo catholica ctͣ os
ueritatis adu̾sarios p̃dicat excła. nec negare qͤat ide stultꝰ puer suo
c̃iuctꝰ onere .i. lege sua. Nã ꝗͣ ad mͦđu filii ruben ⁊ gad. & dimidiȩ tͥbꝰ
manasse nolentes t̃nsire cũ cetis filus isrł ad habitandu tͣnsiordanen.
s cit᷑ ipsũ caulas ouiũ fabricantes: stabula uim̃tꝙ nos ipsi inqͥunt ar¬

Expanded text:
Christum turba credentium secuta est , illuc iste puer deportavit se, cum integros quinque Mosaicae legis panes, id est totidem libros; duos quoque pisces, id esestificantes, vel unum eumdem Christum regem simul et sacerdotem, claris praeconiis concinentes. Illos Scripturarum panes ac pisces, collo servili bajulat nec manducat, sudat sub onere litterae, nec attingit manu vel dente medullam spiritualis intelligentiae. Non ergo sibi sed omni mundo portdiat: ut non dicat paganus sive haereticus, a nobis conficta esse quaecunque de Chrproferimus testimonia; quaecunque de rege et sponso suo Catholica contra omnes veritatis adversarios praedicat Ecclesia, nec negare queat idem puer stultus, suo convictus onere, id est lege sua. Nam quemadmodum filii Ruben, Gad, et dimidiae teris filiis Israel ad habitandum trans Jordanem, et citra ipsum caulas ovium fabricantes et stabula armentorum, nos ipsi, inquiunt, ar
Abbreviated transcription (Latin):
ysaae. scił iacob astu matͥs maiori filio benedictionẽ p̃riputt. ẽtectꝰ
birsitis hedo pelliculis. Sic & in plerisq gestis. mandatis siue ho¬
lochaustis adeo macra lit̾ta ẽ ut ꝗͣ libet esurienti ł di ubũ desidam
eugłita posuit dicẽs. Hoc aut̃ dicebat tẽptans cũ. ipse enĩ screbat qͥb
cet facturus. Statĩq aluid assumit sic. Erat aut̃ fenũ multũ in loca¬

Expanded text:
Isaac, scilicet Jacob, astu matris majori filio benedictionem praeripuit, contectus hirsutis haedorum pelliculis? Sic et in plerisque gestis, mandatis, sive holocaustis adeo macra littera est ut quamlibet esurienti vel Dei Verbum desEvangelista posuit, dicens: « Hoc autem dicebat tentans eum. Ipse enim sciebat quid esset facturus. » Statimque aliud assumit sic: « Erat autem fenum multum in loc
Abbreviated transcription (Latin):
s. absoluto adu̾bro pꝰ abiit legendu ẽ. Non enĩ abiherosolimis uͥ facta
ł dicta fuerant ea ꝗͣ sup̃ memorata s̃ abiit d̾ns iħo t̃nsmare galyle
ut fac̾et łdic̾et ea gͤ p̃senti c̃tinent᷑ lectione. Nã & qͣnto pꝰ abierit¬

Expanded text:
sed absoluto adverbio, « post abiit, » legendum. Non enim ab Jerosolymis, ubi facta sed absoluto adverbio, « post abiit, » legendum. Non enim ab Jerosolymis, ubi facta vel dicta fuerant ea, quae supra memorata sunt, abiit Dominus Jesus trans mare Galilaeae, ut faceret vel diceret ea quae praesenti contine
Abbreviated transcription (Latin):
IaEIIBATI ANNr curriculo qͥd deinceps fecerit ꝗͦq dix̾it dns ibo
Seqͣntis gͦ anni qͥ ultimꝰ ẽ uitȩ mutabilis. uitȩ in cõmutabili sẽꝑ inse ui¬
uenti narrationẽ ingredit᷑ tanto plus splendoris habentẽ. qͣnto uiciniꝰ
spectat mox affutura pꝰ finẽ eiꝰde anni dnicȩ passionis & resurrectionis
sempr̃nã lucẽ. Tõ enĩ u̾e nob̾ oĩ nube discussa benigna solis et̃ni claritas
emicuit qñ uerꝰ iste agnꝰ ut auferret peccata mũdi mortẽ nram mo¬
riendo ostrux̃ & uitã resurgendo reꝑauit. Nuiꝰ aut̃ beneficii claritatẽ
nr̃ȩ suȩ carnis escã suiq sanguinis potũ cõm̃dans. nͥ manduca ueritis
in qͥt carnẽ filii hõis & biberitis eiꝰ sanguinẽ ñ habebitis uitã in uobis
Igit᷑ habito cũ uideis fioli & oĩ acceptione digni sermonis ẽflictu. heç
quđ ẽ tyberiadis. & seqͦbat᷑ eũ multitudo macima. qr uidbant signa
ꝗͣ faciebat suꝑ his qͥ infirmabant᷑. Non p̃positiue pꝰ hec abut.

Expanded text:
aelibati anni curriculo, quod deinceps fecerit, quaeque dixerit DomSequentis ergo anni, qui ultimus est, vitae mutabilis, vitae incommutabili semper in se viventi narrationem ingreditur, tanto plus splendoris habentem quanto vicinius spectat, mox affuturam post finem ejusdem anni Dominicae passionis et resurrectionis sempiternam lucem. Tunc enim vere nobis omni nube discussa, benigna solis aeterni claritas emicuit, quando verus iste Agnus, ut auferret peccata mundi, mortem nostram moriendo destruxit, et vitam resurgendo reparavit . Hujus autem beneficii claritatem ariam vitae nostrae, suae carnis escam, suique sanguinis potum commendans: « Nisi manducaveritis, inquit, carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . » Igitur habito cum Judaeis fideli et omni acceptione digni sermonis conflictu, haec ant signa quae faciebat super his qui infirmabantur. » Non praepositive, post haec abiit,
Abbreviated transcription (Latin):
adeũ. ilic̃ adphilippũ. bñ ememꝰ panes ut manducent hii. Hoc aut̃
dicebat tẽptans cũ ipse enĩ sciebat qͥd c̾e̾t facturus. t c̃iunctio¬
nis int̃posite uim teneas. memorit̃ illd scienđu ẽ. qł iccͥco tͣnsie¬
rit & in montẽ subierit ut turbe seqͤrent᷑ immo iecͥco mortis
amarttudinẽ passus sit & in cełu ascenderit ut nos eiꝰ uestigia
seqͣntes ad thronũ grẽ ꝑ ipsũ fiducialit̃ accederemꝰ Cũ gͦ subleuasset
in qͥt ocłos. Subleuati ocłi iħu fenestre salutis & patentes mĩȩ ianue¬
ẽ Quo etra psalmista de his qu&̧ iuscera cruolia misereri nołt &e par¬
rebant᷑ ut i ho ocłos suos inirã uiste dep̃ssos minime subleuaret s
eatra debitũ iusticiȩ miscditer de nob̾ recogitans. cũ ẽẽt insinu patͥs
ꝓspexit de excelso sc̃o suo. & postmođu cȩlo iterũ receptꝰ aspect᷑us erat
decȩlo int̾rã ut audiret gemitꝰ cõpeditꝙ ut solue̾t filios int̾empto

Expanded text:
i? Hoc autem dicebat tentans eum; ipse enim sciebat quid esset facturus. » Ut conjunctionis interpositae vim teneas, memoriter illud sciendum est quod idcirco transierit et in montem subierit, ut turbae sequerentur; imo idcirco mortis amaritudinem passus sit, et in coelum ascenderit, ut nos ejus vestigia sequentes ad thronum gratiae per ipsum fiducialiter accederemus . « Cum ergo sublevasset, inquit, oculos. » Sublevati oculi Jesu fenestrtra Psalmista de his, quorum viscera crudelia misereri nolunt et parrebantur, ut Jesus oculos suos, in iram juste depressos, minime sublevaret, sed extra debitum justitiae misericorditer de nobis recogitans, cum esset in sinu Patris, « prospexit de excelso sancto suo, » et postmodum coelo iterato receptus, aspectus erat de coelo in terram, u
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt tͣnsmare galileȩ qtł ẽ tyberiadis. Primo dicendu uiata hẏstoriã
qr mare galyleę qł multis ꝓdiu̾sitate circũ iacentiũ regionũ uoca¬
bulis distinguit᷑. illis tantũ in locis mare tyberiadis uocat᷑. uͥ tyberiadẽ
ciuitatẽ aqͥs ut auint calidis salubrẽ ab occidnte p̃monstrat. Srqͥłe init̃¬
fluente iordane duo de .xx. passuũ milibꝰ inlongũ. & qͥnq eatendit᷑
inlatũ. Sołu hoc miracłm de oĩbꝰ qͣ ab aliis dictas̃ ab hoc eugłista tre
ratũ ẽ. Quare: Ui dł ut scđm auctoris intentionẽ & opꝰ parit̃ & causas
oꝑis ꝑsc̃beret. Nã cũ hec uisibilia fac̾et dns. iusibiliũ instantia rerũ
ꝗͣ intꝰ meditabat᷑. foris miranda oꝑabat᷑. Deniq cũ cibꝰ siuis e̾et fac̾e uo¬

Expanded text:
Primo dicendum juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis mare Tiberiadis vocatur, ubi Tiberiadem civitatem, aquis, ut aiunt, calidis salubrem ab occidente praemonstrat. Siquidem interfluente Jordane, duo de viginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Solum hoc miraculum de omnibus, quae ab aliis dipariter et causas operis perscriberet. Nam cum haec visibilia faceret Dominus invisibilium instantia rerum quae intus meditabatur, foris miranda operabatur. Denique cum cibus suus esset, facere vo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliꝗͣ õsittuit suꝑ familiã suã ut det illis intp̃re tritici m̃surã qͥd
aliud ꝗ̃ int̾rogat & tẽp̃tat. idẽ re ipsa indicat qͥs bonꝰ e fidelis qͥs
aut̃ neꝗ̃ seruus sit Nã si nihil accepissent hi qͥ nẽ reꝓb łqͥ suo met
uidicio reꝓbandi s̃ semetipsos nescirent. St̃ aut̃ pleriq qͥ du libent
tq denariꝙ panes ñ sufficient eis ut unꝰ qͥsq modicũ qͥd accipiat
Tale nãq ẽ hoc ac sidicant hu qͥbꝰ eugłu dispensatiocredita ẽ. Omiũ
magists ꝙ ueterũ parit̃ & nouꝙ doctͥna ñ qͥcꝙ̃ efficiet ut genssto¬
lida & antiqͣ fame audiendi u̾bũ łi p̃mortua modicũ gͥd fidi ł¬

Expanded text:
tuit super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram , » quid aliud quam interrogat et tentat, id est, re ipsa indicat, qui bonus et fidelis, quis autem nequam servus sit? Nam si nihil accepissent hi, qui nunc probi vel qui suomet judicio reprobandi sunt, semetipsos nescirent. Sunt autem plerique qui, dum libenter torum denariorum panes non sufficerent eis, ut unusquisque modicum quid acciperet. » Tale namque est hoc ac si dicant hi quibus Evangelii dispensatio credita est: Omnium magistrorum veterum pariter et novorum doctrina non quidquam efficiet, ut gens stolida et antiqua, fame audiendi Verbum Dei praemortua, modicum quid fidei
Abbreviated transcription (Latin):
daũ peccatũ suꝑ habundante grã nos idolatre qͦuq multiplicia fue¬
& ex pediti curreremꝰ & currentes ñ lassarem. laborantes ñ defi
delectati spũaliũ pretate donꝙ qͥbꝰ ut iã dictũ ẽ infirmȩ aĩ̧ sanant
fuert̃ & in illa multttudine magna ꝗͣ plurimi qͥ dnm ñ reuera
seqͣbant᷑ ꝓpt̃ signa ꝗͤ faciebat suꝑ his qͥ infirmabant᷑. nec tã
delectabant᷑ pra c̃gratulatione de remedio ꝓximo ꝗ t̾hebant᷑
udarco more ad ea capienda g pꝰ mͦdu abipso dno murmurantes
tis inqͥt adme ñ qi uidistis signa. ẜ qr manducastis exrpanibꝰ & satu¬
rati estis. at tam̃ ꝗ̃ libet diu̾sa m̃te magna tc̃ secuta ẽ. maxima nc̃

Expanded text:
davit peccatum superabundavit gratia ; nos idololatrae, quorum multiplicia fuei expediti curreremus, et currentes non lassaremur, laborantes non deficedelectati spiritualium pietate donorum, quibus, ut jam dictum est, infirmae animae sanantur, fuerunt et in illa multitudine magna quam plurimi, qui Dominum non revera sequebantur, propter signa quae faciebat super his qui infirmabantur, nec tam delectabantur pia congratulatione quam trahebantur Judaico more ad ea capienda, quae postmodum ab ipso Domino murmurantes tis, inquit, ad me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus et saturati estis.
Abbreviated transcription (Latin):
comunq subdendo. Et s erat u̾bũ. Substantiã qͥpe breuit᷑ u¬
nã eẽ testatꝰ ẽ in duabus ꝑsonis dĩ & u̾bi sui. qͣegre ferunt sa¬
belliani. moleste accipiunt arriani. Nã illi qͥdẽ idẽ sabelliani
mallent᷑ ut dixisset. di & u̾bi sui. sic̃ unã substantiã. sic unam
eaaider pͥsonã isti aũ id ẽ arrian sic̃ duas ꝑsonas ita nichilonimꝰ
duã ac diuisas uellẽt eũ exp̃ssisse substantiã. Solũ enĩ patrem
cẽ dm rcreatorẽ. filiũ uͦ c̾at᷑am ẽẽ uolunt. licet magnã atq
excellentẽ. S u̾itaᷤ p̃sentiᷤ testimonii tamꝗͣ uox fulgurantis
tonitrui u̾berat utrinq t̾ram idẽ utraꝵq parciũ cautͣiatã
equȩ c̃funđ c̃scientiã. ł xultent ꝗͥ omousiam .i. confessores c̃¬

Expanded text:
 Deus erat Verbum. » Substantiam quippe breviter unam esse testatus est in duabus personis, Dei et Verbi sui. Quod aegre ferunt Sabelliani, moleste accipiunt Ariani. Nam illi quidem, id est Sabelliani, mallent ut dixisset, Dei et Verbi sui, sicut unam substantiam, sic uname personam: isti autem, 92 id est Ariani, sicut duas personas, ita nihilominus duas ac diversas vellent eum expressisse substantias. Solum enim Patrem esse Deum vel Creatorem; Filium vero, creaturam esse volunt, licet magnam atque excellentem. Sed veritas praesentis testimonii, tanquam vox fulgurantis tonitrui, verberat utrinque terram, id est, utrarumque partium cauteriatam aeque confundit conscientiam . Exsultent igitur Homousiani, id es
Abbreviated transcription (Latin):
pͣcentor u̾itatis eodẽ digito ꝑcutit. Et deplenitudine eiꝰ ingͥt
nos om̃s accepimꝰ. Hoo ꝓfecto altiꝰ sonat. Nã si om̃s impleũ. & omibꝰ¬
ꝓculdubio pͥor erat. S qd ẽ illut deplenitudine eiꝰ om̃s accepi¬
mus : Itiq ut cetͣa nc̃ omittã. totũ illut ab ipso accepimꝰ. unde
uob̾ mirandi apparemꝰ. unde pͣcipue ego ioħs uideor magnꝰ.
q sũ eaͣto senili &sterili comitantibꝰ ꝓdiguis ꝓgenitꝰ. qͥ sum
luc̾na ardens & lucẽs. ita ut inlumine meo uoꝰ exultare uo¬
lueritis dicentes. magnꝰ hic ẽ. xpͣc hic eͣ. Ita nosom̃s ab illo ac¬
cepimꝰ singłi uiata beneplacitũ eiꝰ. ut alii ex nob̾ ꝓphetali spũ
digni. alii pat̾archȩ magni. alii regeᷤ electi inuenti sint fide
pͣclari iusticia insigneᷤ. longanimes inspe. ob edienteᷤᷤ in p̃ceptiᷤᷤ.
creduli in ꝓmissionibꝰ. futuroꝵ p̃scii. u̾bo potenteᷤᷤ. miracłis efful

Expanded text:
praecentor veritatis eodem digito percutit. « Et de plenitudine ejus, inquit, praecentor veritatis eodem digito percutit. « Et de plenitudine ejus, inquit, nos omnes accepimus. » Hoc profecto altius sonat. Sed quid est illud, quot illud, quod de plenitudine ejus omnes accepimus? Utique ut caetera nunc omittam totum illud ab ipso accepimus, unde vobis mirandi apparemus, unde praecipue ego Joannes videor magnus quod sum ex utero senili et sterili , comitantibus prodigiis progenitus, quod sum lucerna ardens et lucens , ita ut in lumine meo vos exsultare volueritis, dicentes: Magnus hic est, Christus hic est. Ita nos omnes ab illo accepimus, singuli juxta beneplacitum ejus, ut alii ex nobis prophetali spiritu digni: alii patriarchae magni; alii reges, electi inventi sint, fide praeclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promissionibus, futurorum praescii, verbo potentes, miraculis effulg
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictũ ẽ mutuo sese respiciunt ꝙ facies eoꝵ sumnises ngtita ut
ex alt̾iꝰ uisiõe ꝓmptũ sit & alt̾ũ cognosc̾e. lgit᷑ qͥ hic supͣ dix̃. in
pͥncipio erat ide ẽ ꝙͣ ille ncͣ ait. pͥor me erat magna & decenti
gratuitate contentꝰ sic dixisse cũ & ipse dic̾e potuisset. in pͥnci¬
pio erat. Sufic̾ enĩ hoc modicũ mediocͥs enunciatiois flabellũ
partũ ł conceptũ. posito nãq aioħe baptista sic dicente. pͥor
me erat. assumit ꝓtinꝰ c̃scia ferre om̃is iudea. S tiuiꝰ exortꝰ.
illiꝰ exortu totis sex m̃sibꝰ pͥor me erat. Conclusit uniu̾sa aͥam
tu qͦ conceptꝰ ẽ pͥor erat. Suffic̃ ꝗͥ adu̾sus sordes hereticas dixis¬
se ioħm prior me erat quia sianͣ ioħem extitit. ab ut᷑o mariȩ
xp̃c miciũ existendi non habuit. Quod site altior enunciatio de¬
lectat. & in hoc tãꝗꝙͣ cȩlesti modulamine uiuat maꝗͣ acutaᷤᷤ qmͣ
graues audire chordas. ecce altiorẽ qͥdẽ. s modi eiꝰdẽ chorcła hic

Expanded text:
ut dictum est, mutuo sese respiciunt, et facies eorum similes sunt, ita ut ex alterius visione promptum sit et alterum agnoscere. Igitur quod hic supra dixit: « In principio erat, » idem est, quod ille nunc ait: « Prior me erat. » Magna et decenti gravitate contentus sic dixisse, cum et ipse dicere potuisset: « In principio erat. » Sufficit enim hoc modicum mediocris enuntiationis flagellum, partum vel conceptum. Proposito namque a Joanne Baptista sic dicente: « Prior me erat, » assumit protinus conscia omnis fere Judaea; sed tuus exortus, illius exortu totis sex mensibus prior erat. Concludit universa Chritu, quo conceptus est, prior erat. Sufficit igitur adversus sordes haereticas dixisse Joannem: « Prior me erat; » quia si ante Joannem exstitit, ab utero Mariae Christus initium existendi non habuit. Quod si te altior enuntiatio delectat et in hoc tanquam coelesti modulamine juvat magis acutas quam graves audire chordas, ecce altiorem quidem, sed modi ejusdem chordam hic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ erierant desinu ꝗgrẽ dĩ cũ petc̃o pͥme pͥuaricatioi̾s nati. &
nrãm introuut. adã nesciũ. serpens ignoraũ. eua nec delectata
hunc & mitt̃ũ eiꝰ misit. & insinii suo continuit. quẽ & ñe &
semꝑ tanta custodit cura. tanta c̃fouet diligentia. re tẽp¬
tator. diabolus nulla umꝗͣ inueniat eiꝰ uestigia ignoret ũ
ueniat. nesciat qͦuadat. Cuia gͦ sic ẽ insinu pats. qr peccatiu
nec fec̾ nec aliunde contã. iccirco ad reconciliandos hoies uultui

Expanded text:
rant de sinu gratiae Dei, cum peccato primae praevaricationis nati, et nostram introivit. Adam nescivit. Serpens ignoravit, Eva nec delectata hunc, et in uterum ejus misit, et sinu suo continuit, quem et nunc et semper tanta custodit cura, tanta confovet diligentia, ut tentator diabolus nulla unquam inveniat ejus vestigia, ignoret unde veniat, nesciat quo vadat. Quia ergo sic est in sinu Patris, quia peccatum non fecit, nec aliunde contraxit, idcirco ad reconciliandos homines vultui
Abbreviated transcription (Latin):
liginoso loco s digito p̃tento monstrabat uerũ solẽ exortũ eis qͥto¬
ti adusi mortalitatis suȩ sequebant᷑ occasũ. Ap̃i nãq humanitati
pene coeuus aderat. cuiꝰ exortũ ñ plus ꝗͣ sex m̃sibꝰ ipse ortu suo p̃¬
cesserat. Igtt᷑ officio ꝓpħa ñerat. recteq hoc denegat reqͥsitus. ł. si
dicat sponse paranimphiis. Non ego legatꝰ ut cet̾i. xenia tͥ reulo¬
uas asponso tuo detuli. s ipse spons me architricliniũ ł consecͣ¬
talẽ habens ecce te nuptiali die conueñ. Hirtute aũ ł gr̃ã ꝓpħa

Expanded text:
monstrabat verum solem exortum eis, qui toti aversi, mortalitatis suae sequebantur occasum; Christi namque humanitati pene coaevus aderat, cujus exortum non plus quam sex mensibus ipse ortu suo praecesserat. Igitur officio propheta non erat, recteque hoc denegat requisitus, velut si dicat sponsae paranymphus: Non ego legatus, ut caeteri, xenia tibi vel eulogias a sponso tuo detuli, sed ipse sponsus me architriclinum vel consecretalem habens, ecce te nuptiali die convenit. Virtute autem vel gra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ querebant. depsona tantũ helye reqͥrebant. Igit᷑ contriu
ñe sententiȩ uitatis qđ helyam se ce̾ denegat. qͥa ꝓculdubio
q mystico intellectu ut iã dictũ ẽ uerũ erat. illo sensu qͥi
terroꝗabant sidiceret᷑ helyas sũ. falsũ erat. ꝓ pħa estu. Et
responđ. Non. Et hoc plane uerũ ẽ. licet de illo dicat dns.
Quid existis in desertũ uidere : A pħam. ł tiã dico uob̾. & plusꝗͣ¬

Expanded text:
 Eliae requirebant. Igitur contrarium non est sententiae veritatis, quod Eliam se esse denegat, quia procul dubio, quod mystico intellectu, ut jam dictum est, verum erat; illorum sensu, qui interrogabant, si diceret: Elias ego sum, falsum erat. « Propheta es tu? Et respondit: Non. » Et hoc plane verum est, licet de illo dicat Dominus: « Quid existis in desertum videre? prophetam? Etiam dico vobis, et plus
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. Miser ꝗͥ in qͥt eugłista abierłmis sac̾dote̾ & leuitas adeũ.
ut interroqarent eũ. luquis es: luinquiunt ħo intanti nõis. qui
tanta auctoritate nouũ baptismi ritũ inducis. quẽ te ẽẽ dicis:
N imirũ audire cupiebant exore ipsiꝰ utrũ ipse ẽẽt xp̃c. sic̃ uulgo
eristimabat. Atille neͥ harundo erat sic̃ supͣdictũ ẽ. ut uento ad¬
u̾so posset agitari & au̾itate deflecti nec ho mollibꝰ uestitꝰ. ut m̃ su¬
rã suã excedentis famȩ suȩ p̃conia qͣsi palpantiũ manꝰ molli assen su
eroiperet ueluti saciunt biqͥindomibꝰ regũ s̃. qͥa potestatẽ habenꝰ¬
tes ꝗratulant᷑. qđ ab adulatoribꝰ sius benefici uocent᷑. Interrogat᷑

Expanded text:
solymis sacerdotes et levitas ad eum, solymis sacerdotes et levitas ad eum, ut interrogarent eum: Tu qui es? » Tu, inquiunt, homo tanti nominis, qui tanta auctoritate, novum Baptismi ritum inducis, quem te esse dicis? Nimirum audire cupiebant ex ore ipsius, utrum ipse esset Christus, sicut vulgo existimabatur. At ille, nec arundo erat, sicut supra dictum est, ut vento adverso posset agitari, et a veritate deflecti; nec homo mollibus vestitus , ut mensuram suam excedentis famae suae praeconia, quasi palpantium manus, molli assensu exciperet, velut faciunt hi, qui in domibus regum sunt, quia potestatem habentes gratu