comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huic esse ut acerrimo dolore recti qͥd
et ĩmoti alii et̃ leti sint. quod fiei non
poss nͥ aĩm ꝰ a sensu doloris auersus
ipãm de qua loqͥmur/ firmitatez atq
ꝯstanciã induisset D Intellige̾ ui¬
deor s ꝑage quid est sermo intimus¬
Rẽ Et hoc dicam gnõsa mens eque
uoluptatũ doloruq ꝯtemptrix et u¬
trisq pariter cedem nefcio ubi adesse
ꝑiculu seq cirmẽta hostibꝯ suis ui¬
det arma capit obuiãq progredi¬
ens seq in preluĩ cohortans multa
secũ multaq cũ deo suo loqͥtur ꝙͣuis
hoc ultimũ Cicero uel nesciuit uel
non rite scuit non defectu ingeinii
si graçie. Cali sane collequio ad deco¬
ris obẜuã ͣ atq ad illa que diximꝰ
ad intendendas uires ad confirmãda
ꝯsilia nullũ efficatius. Aliis tñ ꝟ̾bis
contͣ uoluptatẽ blandicias atq aliis
conẗ doloris nimas esse utenduz ex
quibꝯ utrobiq pronũ est aduerte̾ sci¬

Expanded text:
hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam et immoti, alii etiam leti sint, quod fieri non posset, nisi animus a sensu doloris aversus ipsam de qua loquimur firmitatem atque constantiam induisset. Intelligere videor, sed perge: quid est sermo intimus? Et hoc dicam. Generosa mens eque voluptatum dolorumque contemptrix et utrisque pariter cedere nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam hostibus suis videt, arma capit, obviamque progrediens, seque in prelium cohortans, multa secum, multa cum Deo suo loquitur, quamvis hoc ultimum, Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu ingenii sed gratie. Tali sane colloquio ad decoris observantiam, atque ad illa que diximus, ad intendendas vires, ad consummanda consilia nullum efficacius, aliis tamen verbis contra voluptatum blanditias, atque aliis contra dolorum minas esse utendum, et quibus utrobique pronum est, advertere sci
Abbreviated transcription (Latin):
nauiã et dolorem et mortẽ et dura õ¬
ma uinci posse credat Inqz hac sm̃a
fixꝯ et ĩmiobilis ꝑseuet promptus pro¬
aiͦ uirtute pati fortiter. quod multis
togitare difficile est quodq nũꝙͣ ab
homẽ fieri posset qui nũꝙͣ sẽper auri
et gẽmaiũ spẽm suꝑ mulsebrẽ fornã
et suꝑ onĩe ꝯcupiscibile uirtutis pulch̾¬
tudinez adamasset hac cõfirmatõe
aĩmi et faise opi mones et uam metꝰ
ĩfirmãtur et acies doloris obtũdũtur
fitq ꝙ ticero idem uult ut sicut ĩ pre¬
no pauidꝮ miles abiectisq armis uiso
hoste diffigiens. sepe ipẽ sibi ꝑiculu
fecit ubi sibi ĩpaiido ꝑiculu nõ fuiss
Sic ignauũ aĩm et sensibꝯ sequẽte
sola cogitacõ doloris examinat qͥ un¬
tute firmatꝰ atq armatus ĩ columis
atq doloris uictor et prope nil molesti
sentiens euasiss paciẽtia enĩ nõ mõ
aĩ uimi augeri s asꝑitatem ip̃am dolois
inmminui et pene ad nichil redigi atq

Expanded text:
naviam et dolorem et mortem et dura omnia vinci posse; inque hac sententia fixus et immobilis perseveret, promptus pro virtute pati fortiter, quod multis cogitare terribile est, quodque nunquam ad homine fieri posset, qui non super auri atque gemmarum speciem, super muliebrem formam, et super omne concupiscibile virtutis pulchritudinem adamasset. Hac confirmatione animi, et false opiniones, et vani metus infirmantur, et acies doloris obtunditur. Fitque quod Cicero idem vult, ut sicut in prelio pavidus miles, abiectisque armis viso hoste diffugiens, sepe ipse sibi periculum fecit, ubi impavido periculum non fuisset, sic ignavum animum et sensibus obsequentem sola cogitatio doloris exanimat; qui, virtute firmatus atque armatus incolumis ac doloris victor et prope nil molesti sentiens, evasisset. Patientia enim non modo animi vim augeri, sed asperitatem ipsam doloris imminui, et pene ad nichilum redigi, atque
Abbreviated transcription (Latin):
No dicam est in ip̃is quoq fortissis
aĩmis nescio quid admixtũ diffiden¬
cie et ueris imbutos falsa circũsonãt
tantũq coit errorũ ppłariũ ad arcem
mentis expugnãdam ut iudiciũ tene
difficile est. Subit interd torpor qͥdẽ
subit dubita ͦ an uera sint que a doc¬
tissimis atq sanctissimis uiris de uir¬
ticte paciencie de honesta spe de splẽ¬
dore glorie dicisolent. An id uerius
quod ab aliis disputatu uulgus ꝓbat
uacuitatem doloris optimã pessimũ
dolorem. uoluptatez bom finez. Et ille
quid paucoruz hee ferme oĩm uoces
sunt quoruz sepe tantꝰ est sonitꝰ ut ꝑ¬
pauce ille uoces adhortanciũ audiri
nequeant et custodes arces ex friti
omissa defensione fugam cogitent. In
hoc statu dubiũ nutantẽq p̃fidiis fii¬
mare añn oportet ne de fiña excidat
ut olim dyonsius heracleontes qͥcũ
zenoms p̃ceptoris sui de dolore sm̃ãz
dolore uictus abiceret a cleante condis¬

Expanded text:
o? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis o? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis animis nescio quid admixtum diffidentie, et, veris imbutos, falsa circumsonant, tantumque coit errorum popularium ad arcem mentis expugnandam caterva, ut iudicium tenere difficile sit. Subit interdum torpor quidam, subit dubitatio, an vera sint que a doctissimis atque sanctissimis viris de virtute patientie, de honesti specie, de splendore glorie dici solent, an id verius, quod ab aliis disputatum vulgus probat, vacuitatem doloris optimam, pessimum dolorem, voluptatem boni finem; et ille quidem paucorum, he ferme omnium voces sunt: quarum sepe tantus est sonitus ut pauce ille voces adhortantium audiri nequeant, et custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam cogitent. In hoc statu dubium nutantemque presidiis firmare animum oportet, ne de sententia excidat ut olim Dionysius Heracleotes, qui, cum Zenonis preceptoris sui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleante condis
Abbreviated transcription (Latin):
les opp̾mat si dep̃hendat in tantũ Se¬
pe ad subitu magni hostis occursũ uir
fortissimꝰ licet expalluit da spaciu
colligendi sese inq instans discrimen
añni intendendi uemientem hostẽ secu¬
rus excipiet uisis testibꝰ pugnaturi
athlete brachia extendũt uiso oñe sb¬
ituri illuc ceruix intenditur et illa.
pũgnã fiius obeũt. et hec ponda in¬
tenta fert leuiꝰ cui negligens ac rͥmis¬
sa succũbe̾t. Ad hũc igitur mod ĩsigmi
difficultate ꝯspecta aĩmꝰ contͣ illã ĩten¬
dendꝰ est. Q si ad plenũ fiat t̾ribiliu
oĩ uictor euadet. Alioqͥn incredibile
uis ꝑus sepe deicitur. Hec est illa aĩ
ciceroniana ꝯtencio seusi dici maius
intencio quo ad hoc enĩ duobis hnĩs uo¬
cabulis sensꝰ idem et origo que ut ui¬
des apud illu in ꝓ miscuo usu sũt deq
umꝰ uerbi fonte descendũt D Uideo
teq libens audio s ꝙ est confirma ͦ¬

Expanded text:
les opprimat, sed deprehendat intentum; seles opprimat, sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni hostis occursum, vir fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile , quam parvis sepe deicitur. Hec est illa animi Ciceroniana contentio, seu sic dici mavis intentio quo ad hoc enim duobus his vocabulis sensus idem et origo, que, ut vides, apud illum in promiscuo usu sunt, deque unius verbi fonte descendunt. Video, teque libens audio, sed quid est confirmati
Abbreviated transcription (Latin):
tñ mutato fortasse aĩo huiꝰ rei nõ me¬
diocrẽ oꝑam dedit. s hec passim ĩ pho
ngere operosu nimis neq ꝯpendii
huiꝰꝯ est scienti uo̾ suꝑuacuũ cui doceri¬
non expediat s moueri. dD Scio ita
esse neq de õmbus quebam s hͦ u¬
mĩ quod tu michi ꝯͣ hunc hospitẽ cui
nũc̃ ꝯgredior dolorem arma mõstres.¬
Rõ Ad̾ id tibi uec melius possũ n ͨ b ͤ
et que sũt inquit ista arma rñdet illi
hec sepe olim tamen uereor ne niͥ ac¬
cidat quod multis solet qui apud se
legẽtes intellige̾ sibi õma uident᷑ apᵈ
alios locuturi. tũc deniũ nichil ĩtellex¬
isse se ĩtelligũt dic si lib que nã ista
ꝯtencio Rẽ Satis id quid si parũ ultͬ
idem aliter. Multa sunt añnis corpoi¬
bus q siłia et ut nullu tm̃ corꝑis robur
sit nuilliꝰ aĩmi tantus est uigor qͥ non
ĩpuiso et graui fasce curuescat fac pro¬
inde ut erigentur ne utũq sua mo¬

Expanded text:
idem tamen, mutato fortasse animo, rei non meidem tamen, mutato fortasse animo, rei non mediocrem operam dedit; sed hec passim in philingerere operosum nimis, neque compendii huius est, scienti vero supervacuum, cui non doceri expediat sed moneri. Scio ita esse, neque de omnibus querebam, sed hoc unum que tu michi contra hunc hostem, cui nunc congredior dolorem, arma monstrares. Ad id tibi nec melius possum, nec breet “Que sunt, inquit ista arma?”, respondethoc sepe olim, tamen vereor ne michi accidat quod multis solet, qui apud se legentes intelligere sibi omnia videntur, apud alios locuturi, tum demum nichil intellexisse se intelligunt. Dic, si libet, quenam ista contentio est? Satis id quidem, si parum ultra idem aliter. Multa sunt animis corporibusque similia, et ut nullum tantum corporis robur, sic nullus animi tantus est vigor, qui non improviso et gravi fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua mo
Abbreviated transcription (Latin):
armã aĩ que niemoras. Ao bñ habet
iam ꝯcipio spem salutis tue. Int̾ as¬
ꝑitates enĩ reru flere muliebre est
ꝯsultare aũt inti et obstare ĩplorare
auxiliu atq ꝯsilui illud uirile est et
ad uincendu efficax. Arma qͥd aĩ
et bellandi artes pro diu̾sitate hosti¬
um multe et uarie sunt nec ulluz
ph̾ie munꝰ utilius aut sanctius ꝙͣ
de hiis age̾ que ut reor aliquãto
magis ad uos ꝑtinẽt ꝙͣ nosse quid
agant astra quid naͣ ꝙͥ iupit̾ intu¬
ens promittat ꝙ saturno iunctꝰ n
mars nunetur quos m̾curius inter¬
pres uaga a prẽ frẽq mores capiat
quos obuiis quibusq uñ ymber et
estus Nñ tremor fraru qua ui ma¬
ria alta tumescant et non nosfe uñ
estus ac tumor tremorq ac debilitas
m̃oru quibus. ue remediis tẽꝑetur
estus cõpescatur tumor tremor acde¬
bilitas roborãtur ac firmẽtur. Quo
in srudio et si socratem ludat aꝵ ͥ ͤ ᷑ Id̾

Expanded text:
arma animi que memoras? Bene habet: arma animi que memoras? Bene habet: iam concipio spem salutis tue, inter asperitates enim rerum flere muliebre est, consultare autem, niti, obstare, implorare consilium atque auxilium, id virile est et ad vincendum efficax. Arma quidem animi, et bellandi artes, pro diversitate hostium, multe et varie sunt; nec ullum philosophie munus utilius aut sanctius, quam de his agere, que ut reor aliquanto magis ad vos pertinent, quam nosse quid agant astra, quid naturam Iupiter intuens promittat, quid Saturno iunctus Mars minetur, quos Mercurius interpres vagus a patre fratreque mores capiat, quos ab obviis quibusque, unde imber et estus, unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, et non nosse, unde estus ac tumor tremorque ac debilitas animorum, quibusque remediis temperetur estus, compescatur tumor, tremorque ac debilitas roborentur ac firmentur; quo in studio et si Socratem ludat Aristoteles,
Abbreviated transcription (Latin):
us quẽ signasse tibi ulocu uolui ua¬
let enĩ miris modis ad id quo nũc a¬
ges maxiẽ paciẽͣ roburq aĩ quo e¬
neruato atq amisso false uulgi sub¬
eunt sentencie et indigni uiro gemi¬
tus erũpunt. D Nũc languori meo
ꝓpius adhibeo manũ docens ubi illa
reꝑiam que in hoc statu stoycorũ o¬
pimonibus ĩhuanis ac saxeis potio¬
ra ꝙͣ mͥ oportiũora confido ꝙuis et
confidendo diffidam/ qr dũ remedii
auidus sepe locũ illũ repeto ad tolle
satis ĩueni. Rẽ Ego hant diffidẽciã
non ꝯp̃hendo s laudo. Nemo sibi mł¬
tu fidat inq õmi difficultate non ab
homiẽ s a deo speret auxiliu At nõ
ita ut armatos uenturos sibi de celo
deos credat malis forsan interduz nũ¬
ꝙͣ terte diuinitas in ortibus fauẽt ut
subsidio dignꝰ sis quod in te est faci¬
to ex titandꝰ attollendo et armãdus
est aĩmꝰ contͣq suos hostes in aciem
educendꝰ. D Reliqua insi fallor ĩ¬
telligo unũ quero que nam sũt hec

Expanded text:
us, quem signasse tibi locum volui; valet enim miris modis, ad id quo nunc eges, maxime patientiam roburque animi; quo enervato atque amisso, false vulgi subeunt sententie, et indigni viro gemitus erumpunt. Nunc languori meo propius adhibes manum, docens ubi illa reperiam, que in hoc statu, Stoicorum opinionibus inhumanis ac saxeis potiora et michi opportuniora confido, quamvis et confidendo diffidam, quia dum remedii avidus sepe locum illum repeto, ad tolersatis inveni. Ego hanc diffidentiam non reprehendo sed laudo. Nemo sibi multum fidat, inque omni difficultate non ab homine, sed a Deo speret auxilium, at non ita ut armatos venturos sibi de celo Deos credat; malis forsan interdum, nunquam certe divinitas inertibus favit. Ut subsidio dignus sis, quod in te est facito: excitandus, attollendus et armandus est animus, contraque suos hostes in aciem educendus. Reliqua, nisi fallor, intelligo; unum quero: quenam sunt hec
Abbreviated transcription (Latin):
lem uel breuẽ pacientiam requit D heu
mͥ sũmo cuicior dolore. Rodi sũmꝰ nẽ¬
pe breuis est dolor parce gemitibus aut
fuget aut fugiat est ncce sic utrĩq lib̾¬
tas in foribus Iterim forti aĩo ferre in¬
morlia speciosu ac uirile est. D. Epe¬
cõsum dictu fateor factu nec possibile
quid reor. Nõ Non impossibilitas rerũ
mĩẽs non dii et moribũdꝰ corpuscula
uii doloris ferre non ualent. Rõffragi¬
lia corꝑa huana non negem. s nõ us¬
q adeo qnͥ ad tollerãtiam oĩs aduersi
satio uiriũ habitura sint nisi maior
multo eẽt infirmitas aĩoru et illa ẽ
que uiro indignos eilatus et mulie¬
bres atq hicles uoces elicit. Quid ẽ
emĩ oro te cur ĩpossibile homĩ censeas
ꝙ sepo olim et potuisse uides hominẽ
et focisse. O heu mͥ rursus ad hystoiͦ¬
as uocor et ĩ medio dolorũ estu uix
pũtiu uix mei ip̃iꝰ memor ĩ mẽoriã
protrahor antiquoru. Rõ an non er¬

Expanded text:
lem vel brevem patientiam requirit. Heu lem vel brevem patientiam requirit. Heu michi, summo crucior dolore! Si summus, nempe brevis est dolor; parce gemitibus: aut fuget aut fugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac virile est. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non impossibilitas rerum  homines non dii, et moribunda corpuscula vim doloris ferre non valent. Fragilia corpora humana non negem, sed non usque adeo quin ad tolerantiam omnis adversi sat virium habitura sint, nisi maior multo esset infirmitas animorum. Illa est, que viro indignos eiulatus, et muliebres atque humiles voces elicit. Quid est enim, oro te, cur impossibile homini censeas, quod sepe olim et potuisse vides hominem et fecisse. Heu michi, rursus ad historias vocor, et in medio dolorum estu, vix presentium, vix mei ipsius memor, ad memoriam protrahor antiquorum! An non er
Abbreviated transcription (Latin):
Ne Si non languet hospes corꝑis
aĩmꝰ bñ est. Quidq tuguriolo suo e¬
ueniat saluꝰ eiuꝑit. ¶ Toto corpore cͫ¬
cior nigens malu Rle Stoici unũ ĩ r
bus hũanis bonũ dicũt uirtutem. Et ꝙͣ¬
uis ahi alitͤ hec uerior tñ uiriliorq sen¬
tencia uisa est cui ꝯsequens est unũ qͦ
quod huic bono obicitur malũ eẽ uiciũ
quo fit ut dolor corꝑis molestissimꝰ li¬
cet malũ tñ utiq non sit D heu mͥ
miẜo ego torqueor tu disputas phicas
fabellas. Aõ Iure te miẜuz dicis uel
hoc ipõ uel hũane uite regulas fabel¬
las uocas. D Sonora hec in scolis
famosa per libros sed nec etuleos nͨ
egrotaneũ ascensura grabatulos diꝯ̾.
scribũturq facilius ꝙͣ probant᷑. Nõ y¬
uoͬ et ad dolorem et ad eg̾tudine et ad
mortem prosunt s non oĩbus quippe
qr non om̃ inside̾ pectoi̾bꝰ et ꝓfecta
quibꝰ credita non sunt salubria esse
non possunt T Heu ego crucior tu dis
tus erit. aut intensus atq ita uel faci¬

Expanded text:
 Si non languet hospes corporis, animus, bene est; quicquid tuguriolo suo eveniat, salvus eruperit. Toto corpore crucior, ingens malum. Stoici unum in rebus omnibus humanis bonum dicunt, virtutem, et quamvis alii aliter, hec verior tamen viriliorque sententia visa est; cui consequens est, unum quodque quod huic bono obicitur malum esse, vitium; quo fit ut dolor corporis, molestissimus licet, malum tamen utique non sit. Heu michi misero, ego torqueor, tu disputas, Philosophice fabelle. Iure te miserum dicis, vel hoc ipso, quod humane vite regulas fabellas vocas. Sonora hec in scholis, famosa per libros, sed nec equuleos nec egrotantium ascensura grabatulos: dicuntur scribunturque facilius, quam probantur. Immo vero et ad dolorem, et ad egritudinem, et ad mortem prosunt, sed non omnibus, quippe que non omnium insedere pectoribus, et profecto quibus credita non sunt, salubria esse non possunt. Heu, ego crucior tu disptus erit, aut intensus, atque ita vel faci
Abbreviated transcription (Latin):
hinc tu me urges hinc dolor et tui tͤ¬
daz nesçio aõ Crede nobilioᷤ inq iᵈ
mu illud et exoimiũ mũdi decus oum
sc qui dĩnam atq humanã in se uniuit
nãm tot tantosq pro te passum trucia¬
tus. utq prĩs illoru collatione facilia
ỹmo uero dulcia longeq suauia iudica¬
ri possint. ualidissimũ hoc remedii genꝰ
scrutantes cũcta philosophi nescierunt

Expanded text:
hinc tu me urges, hinc dolor, et cui crhinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescio. Crede nobiliori, in mum illud et eximium mundi decus, eum icet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi nesciverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi rei argumẽta aĩe oculisq et
auribꝰ hesissent ꝙ memoria ymagnies
rerũ tenes ꝙͣ multa uidisti aut legisti.
quot hystorias audisti: quibꝰ non pro¬
batũ tibi s demõstratũ esse debeat. Ita
esse ut dico et si non doloris omez sen¬
sũ paciencia eripit quod ip̃m tamẽ et
fieri posse et factuz esse ꝯtendimꝰ ac do¬
loris certe uictoriam ferendiq uilitͤ
ut res dat. Quid uero te plꝰ habuit
G. mariꝰ uir lr̃aru mops. s uirtutum
diues militartuz. An non ip̃e tarneus
atq ossens fuit Quid plus muctus
pompeiusq quid plus habuit zeno.
quid theodor ꝰ quid metheodorꝰ possi¬
ẜuili ꝯdicõne s aĩoru ingenuitate mi¬
rabili omne suppliciũ ꝑtulerũt nõ mõ
fortiter s iocũde. Quod si ad nrõs aĩ
uos uiri sine fletu et questibꝰ non fer¬
retis. Sz iam de re ut aũt oĩ asꝑri¬
ma pluraq pro consuetudine dixei¬
mꝰ desinẽdi est dolorem enĩ si nõ le¬
nit uirtus, uerba non lement Theu

Expanded text:
ce rei argumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ipsum tamen et fieri posse et factum esse contendimus, at doloris certe victoriam, ferendique viriliter vires dari. Quid vero te plus habuit Gaius Marius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus fuit? quid plus Mutius Pompeiusque? quid plus habuit Zeno? quid Theodorus? quidve Theodatus, Possiservili conditione, sed animorum ingenuitate mirabili omne supplicium pertulerunt, non modo fortiter, sed iucunde? Quid, si ad vestros animum vos viri sine fletu et questibus non ferretis. Sed iam de re, ut aiunt, omnium asperrima, plura quam pro consuetudine diximus; desinendum est: dolorem enim si non lenit virtus, verba non lenient. Heu
Abbreviated transcription (Latin):
õnes non poeticũ mõ s pascorium
non omẽs pñt ỹmo nam pot̾ uelle
cius afferre et hũc tibi tortorẽ aufer¬
re meditor ꝙ insi tu qui potes manũ
dederis solari non possui O Pape
quid est hoc ꝙ me posse ais an possũ
dolorem non sentle quẽ sentio a ma¬
lit̃ negare quod pessuũ exꝑior Rõ¬
Pmũ non requiro obstat em̃ natua
Aiterũ ne impetrem non naͣ nõ ueri¬
Scio plane dolorem non esse aĩ uiciũ
s corporis Ecio dolorem non aliud
eẽ ꝙ ꝑfidiam scio dolorem aliud fure̾¬

Expanded text:
omnes non poeticum modo sed pastorium omnes non poeticum modo sed pastorium non omnes possint, immo iam potes, velle tius afferre, et hunc tibi tortorem auferre meditor; quod nisi tu, qui potes, manum dederis, sola non possum. Pape! Quid hoc est quod me posse ais? an possum dolorem non sentire quem sentio, aut malum negare quod pessimum experior? Primum non requiro, obstat enim natura; alterum ne impetrem, non natura, non verica dicitis! scio plane dolorem non esse animi vitium sed corporis; scio dolorem aliud esse quam perfidiam, dolere aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
empla propoĩmꝰ D hom̃ fateor s
paucoꝵ estq ultima et ex acta rari¬
tas nullitati ꝓxina. Non multũ int̾¬
int᷑ femicẽ et chymera int̾esse dixerĩ
illos sequor qui chymerã nichil esse
uolũt apud alios nãq cilicie mõs est¬
No Quasi uero mutandꝰ tibi ꝓpona¬
tur femix et non acies uirorũ q̃ quo
rarior eo digmor cui similis fieri
uelis quisqͥs raros sequi negligit ra¬
uis ẽẽ un non poterit. D Uideo u¬
uĩ ex paucis fie̾i iubes unꝰ ex mł¬
tis sum Rõ prope iuuuũ te maluerĩ
ꝙͣ ex multis unũ nescio emĩ an nõ
esse an stultũ esse sit meliꝰ atqui pli̾¬
moru idem et stultoru e nũo sit o¬
portet. D Ego uero nil peius ẽẽ ꝙͣ
nil eẽ scio Rd Nescis ꝙ mali sit esse
sit omibus idq ad õnies trahi uelis¬
Riõmale ais forte uigtus enĩ non for¬
tuita s deliberata prorsus et elc̾iua
est non casu equidez querenda sed
studio Neq ergo qd̾ un tasus dedit
fatigor . D. At non ꝯmĩa possumꝰ

Expanded text:
empla proponimus. Hominum fateor, sed paucorum; estque ultima et exacta raritas nullitati proxima: non multum inter Phenicem et Chymeram interesse dixerim illos sequor, qui Chymeram nichil esse volunt, apud alios namque Cilicie mons est. Quasi vero imitandus tibi proponatur Phenix et non acies virorum, que quo rarior, eo dignior cui similis fieri velis; quisquis raros sequi negliget, rarus esse vir non poterit. Video unum ex paucis fieri iubes; unus ex multis sum. Prope nullum te maluerim, quam ex multis unum; nescio enim an non esse, an stultum esse sit melius. At qui plurimorum, idem et stultorum e numero sit oportet. Ego vero nil peius esse quam nil esse scio. Nescis quid mali sit esse sit omnibus, idque ad omnes trahi velis. Male ais “forte”: virtus enim non fortuita, sed deliberativa prorsus et electiva est, non casu equidem querenda, sed studio; neque ego quod uni casus dedit, fatigor. At non omnia possumus
Abbreviated transcription (Latin):
hiis loquor que homines uocãt bona.¬
Rõ Huiꝰ noĩs doctos olim int̾ homines
longalis fuit. que adhuc pendet. pen
latione te cruciet uel false ͬ oppͥmet. opta¬
teto fac succedat enĩ quod ad corpꝯ atti¬
nec. hosti arma ꝑ aueris. quod ad fortua
añn et sepe et ledunt. G. Ieci egospei
anchora nec mouebo. Roat qui solent
naute tẽpestate orta nauis anchorã p̃¬
cidẽ.si diuelli nequit relictaq illa fugã
capere. non em̃ ꝙ tnͣquillo mari apud
poeta dente tenati anchorã fundabat
nauis in magnis q pelagi motibꝰ ac¬
cidit ubi uero naues fundat illa sed
alligat et naufragio uinctas tradit nͨ
hercle alitͥ int̾ procellas hũanaꝵ rerũ
spes affixa et tenax multos ĩ exiciũ
traxit. que abscisa utiq et abiecta spe
columes euasissent. Sepe gͦ subtra¬
henda spei anchora. uel si hereat di¬
uellenda si nec quidẽ illud liceat absc̃i¬
denda rerũq sub fluctibꝰ r̾linquẽda ẽ

Expanded text:
his loquor que homines vocant bona.his loquor que homines vocant bona. Huius nominis doctos olim inter homines longa lis fuit, que adhuc pendet pendelatione te cruciet, vel fasce opprimat exoptato. Fac succedat enim: quod ad corpus attinet, hosti arma paraveris; quod ad fortunamanimum sepe et ledunt. Ieci ego spei bone anchoram nec movebo. Atqui solent naute tempestate orta navis anchoram precidere si divelli nequit relictaque illa fugam capere; non enim quod tranquillo mari apud poetam: Dente tenaci ancora fundabat naves in magnis quoque pelagi motibus accidit, ubi non naves fundat illa sed alligat et naufragio vinctas tradit. Nec hercle aliter inter procellas humanarum rerum spes affixa et tenax multos in exitium traxit, qui abscissa utique et abiecta spe incolumes evasissent. Sepe igitur subtrahenda spei ancora vel, si hereat, evellenda; si ne id quidem liceat, abscindenda rerumque sub fluctibus relinquenda est,
Abbreviated transcription (Latin):
dolis inclusi tociens cordis arche r̾poĩ¬
tis ie. Spembonã usq ad ultinũ nõ de¬
seram Rõ Quid si diu ante illa te desi¬
erit an ne illã retrahes. an sequers an
expͤtabis ut redeat. Anͣge aut̃ spem qñ
nichil est dulcius ꝙͣ falli. Non ego tibi spẽ
quã mordaciter tenes eripiam tuĩ iᵈ ad¬
moneo non eẽ spem bonã quã tu rer nõ
est spes bona que bonũ sibi proposuit s
que bene. Bonũ sperare enĩ scelestissimi
q hoĩes possũt. ỹmo ut solent. Uere ita¬
q bona spes est que de uero bono rite cõ¬
cepta est. hanc qui habet strĩgat. tene¬
at neq abie eã uel in ultimis sinat soro¬
resq illi suas iũgat cai̾tatem et fide hͨ
spes leta dulcis uerax. felix est quoq
nec sꝑ antẽ fallit nec ꝯfundit s ad opta¬
cũ prouehit aĩmq interim sꝑati boni an¬
ticipatione letificat. Ad uos seu uerũ boͫ
cũ uenerit. E Humanũ sapio. et de

Expanded text:
dolis in clusi totiens cordis arce reponidolis in clusi totiens cordis arce reponitis. Spem bonam usque ad ultimum non deseram. Quid si diu ante illa te deseruit? Anne illam retrahes, an sequeris, an expectabis ut redeat? Age autem, spera, quando nichil est dulcius quam falli. Non ego tibi spem quam mordicus tenes eripiam; tantum illud admoneo, non esse spem bonam quam tu reris: non est spes bona que bonum sibi proposuit, sed que bene. Bonum quidem sperare scelestissimi quoque homines possunt, immo et solent; vere itaque bona spes est, que de vero bono rite concepta est. Hanc qui habet stringat, teneat neque abire eam vel in ultimis sinat sororesque illi suas iungat, caritatem, fidem. Hec spes leta, dulcis, verax, felix est queque nec sperantem fallit nec confundit, sed ad optimum provehit animumque interim sperati boni anticipatione letificat. At vos seu verum bonum cum venerit. Humanum sapio et de
Abbreviated transcription (Latin):
igitur tollat tediũ ac laberem aĩ. Au¬
disti ueteri dici solitũ prouerbio. mag¬
nus labor expectare. BEpei bone ex¬
pectacõ blanda est Rõs et fallax et
anceps et auxia. si hoc negas nũꝙͣ a
liquid expͣtasti. s se fallenciũ ĩ extima¬
bilis turba est quibꝰ ad id qd̾ agũt nͣ
prorsus ĩ efficax sese offert nichil res¬
buit negat nlli se flecti facilis. et fal¬
li prona tredulitas. argumẽtũ bero
leuitatis ingens atq amẽtie dixeriz.
passim obuias.spes ãplecti et hiis illito
certis ut bonis. pasci ad quas docti om̃s
et experti rerũ tardisũt. E Bonã inte¬
rni spem habeo. Ro Interim dicis. tredo
dũ te illa fefellerit. hic est enĩ mos ĩ¬
uitispẽ deponitis. nũꝙͣ illã relucturi. nͥ
uos illa relinq̃ret que cũ uos sepe rħ¬
querit mirũ dictu iterũ atq iterũ re¬
deũtem. Cupide semꝑ excipitit ꝓ afsiq
obiuã qiͣ obliti uetens. nouis armatũ

Expanded text:
tibi tollat tedium ac laborem animi: autibi tollat tedium ac laborem animi: audisti vetere dici solitum proverbio: “Magnus labor expectare”. Rei bone expectatio blanda est. Sed fallax et anceps et anxia; si hoc negas, nunquam aliquid expectasti. Sed se fallentium inextimabilis turba est, quibus ad id quod agunt nichil prorsus inefficax sese offert, nichil respuit, nulli se negat, flecti facilis et falli prona credulitas. Argumentum vero levitatis ingens atque amentie dixerim passim obvias spes amplecti et his illico certis ut bonis pasci, ad quas docti omnes et experti rerum tardi sunt. Bonam interim spem habeo. Interim dicis: credo dum te illa fefellerit. Hic est enim mos: inviti spem deponitis, nunquam illam relicturi nisi vos illa relinqueret; quin cum vos sepe reliquerit, mirum dictu!, iterum atque iterum redeuntem cupide semper excipitis progressique obviam quasi obliti veterum novis armatam
Abbreviated transcription (Latin):
spes õms. boni absentꝭ expectacõ sit
consequẽs est sperãtem pro ea saltem
parte qua sperat mali aliquid pati.
GOulce est sperae Reõ Audio quidez
multos hoc dice̾. s hanc ego dulcedi¬
nem non agnosco nã sisꝑare et opta¬
to curare eciã dulce est. quod qui dyͭ
hanõ dubie gustu caret. G. Sꝑarei
delc̃abile est Rõ Ergo et pendẽ et affi¬
ci et torqueri, spes est longi supplicii lõ¬
gat Itaq sepe uir sapiens spem ꝑditã
lucrũ uocat seq ĩ futura cãpidine libe¬
ratũ ab exspectanõibus uanis ad gan¬
dendũ bonis suis cogi gaudet. E. De
euẽtu sors uiderit ego in spe gaudeo. Rõ¬
Uideant forsan neqũ forsau nire doleas
et optasse et sperasse et sꝑata cõsecutũ
eẽ peniteat multos quos suspensa diu
torserat ad exitũ spes ducta pessunde¬
dit. Multi u̾otunis et ualde licet non sa¬
tis seris. longespei periere successibus
Nemo michi tollatspem. RõNlemo

Expanded text:
spes omnis boni absentis expectatio sit, spes omnis boni absentis expectatio sit, consequens est sperantem pro ea saltem parte qua sperat mali aliquid pati. Dulce est sperare. Audio quidem multos hoc dicere; sed hanc ego dulcedinem non agnosco. Nam si sperare, et optato carere etiam dulce est; quod qui dixerit haud dubie gustu caret. Sperare delectabile est. Ergo et pendere et affici et torqueri spes est et longi supplicii lonaque sepe vir sapiens spem perditam lucrum vocat seque infinita cupidine liberatum ab expectationibus vanis ad gaudendum bonis suis cogi gaudet. De eventu sors viderit; ego in spe gaudeo. Vide autem ne quando forsan in re doleas et optasse et sperasse et sperata consecutum esse peniteat: multos quos suspensa diu torserat, ad exitum spes ducta pessumdedit, multi votivis et valde, licet non sat, seris longe spei periere successibus. Nemo michi tollat spem. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uid quid in re sit spem inͥ nullus
reperiet. Rõhanc auferre põt
nemõ ip̃ã se se sensim eripit. et ĩopinis
euentibꝰ sepe lusa ꝯsumil᷑. G Epero
multa. Rõ Et multa metuas oportet
sine metu enĩ spes non habitat.G. Epe¬
ro bona RõMala ergo times ut em
opposita spes timori est. sic aduersaͦ
de fonte oritur et ncłlu est qd̾ spare
ceꝑis. eius qͣriũ ut formides M Eꝑo
leta. Rõ S incerta quoru studio c¬
ta neglig̾e. demẽtia certa est qui eqͥ¬
dem qd̾ non habet sꝑat. quod habet
obliuscitur. E Eperare meliora ñ
prohibeor Riõ Quid si difficilia. qͥd
si ĩpossibilia uenturaq nũꝙͣ. quid pe
iora. quid si pessina sũt que sꝑas et
meliora tibi fingis G Iuuat in spe
uiuere Rẽ Dit uerius in spe mori.
nã et futura ꝯfĩgẽtibus pñcia delca¬
bũtur. et qui longinqua prospiciunt
que sub oculis st̃ non uident et qui
cras uiue̾ destinãt hodie non uiuũt
nond est cuiꝰ ĩ iciu sꝑatur. Ita cu

Expanded text:
uicquid in re sit, spem michi nullus eripiat. Hanc auferre potest nemo, ipsa sese sensim eripit et inopinis eventibus sepe lusa consumitur. Spero multa. Et multa metuas oportet; sine metu enim spes non habitat. Spero bona. Mala igitur times; ut enim opposita spes timori est, sic adverso de fonte oritur et necesse est, quod sperare ceperis, eius contrarium ut formides. Spero leta. Sed incerta, quorum studio certa negligere dementia certa est; qui equidem quod non habet sperat, quod habet obliviscitur. Sperare meliora non prohibeor. Quid si difficilia, quid si impossibilia venturaque nunquam? Quid si peiora, si pessima sunt que speras et meliora tibi fingis? Iuvat in spe vivere. Dic verius: in spe mori; nam et futura cogitantibus presentia dilabuntur et qui longinqua prospiciunt, que sub oculis sunt non vident, et qui cras vivere destinant hodie non vivunt. Nondum est cuius initium speratur; ita, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sane nit̾ socerũ ac geneꝵ possit esse
discordie ut sileam ãtiquã danai fabel¬
lam et numerianũ apri sotri sui dolo
nepharie ĩt̾emptũ ĩsuꝑ stilliconẽ cupi¬
ditate ĩperii de fũcti soceri et genei ui¬
uentis oblitũ ab unde. Cesaris atq põ¬
peii notissimũ est exemplu.
De de

Expanded text:
sane inter socerum ac generum possit esse sane inter socerum ac generum possit esse discordie, ut sileam antiquam Danai fabellam et Numerianum Apri soceri sui dolo nefario interemptum, insuper Stiliconem cupiditate imperii et defuncti soceri et generi viventis oblitum, abunde Cesaris atque Pompeii notissimum est exemplum. 76 DE
Abbreviated transcription (Latin):
is esse uel filio carior si quidẽ filiũ
casus affert geneꝵ electio acceptũ igit᷑ fi¬
lie fer que nepotũ gẽit̾x filiũ iam nuc̃
dedit S Generũ optimũ sors tribuit¬
RõSũt hoc ĩ gn̾e̾ et fidei ĩsignis et per¬
pa. ꝙͣ antonio marcus aurelius erga
quẽ usq ad illiꝰ uite finẽ tribus ac ui¬
gĩti ãnis ita se gessit ut nõ mõ amorẽ
eiꝰ ac filiã s ĩperii quoq successionẽ ut
filiꝰ fide ꝑpetua ac sedulitate meruerit
At non talis erga claudiũ fuit nero l
is quoq non suis meitis sed matris ĩ¬
gemo priaipis filiã nactus et ĩperiũ. P¬
Unaĩmẽ et ꝯcordem geneꝵ ĩueni. Rõ¬
Dide ne spes sucessionis aut honorũ
ꝯpeticio ꝯcordiã hant ĩfringat Qͥs eĩ
non uiue illũ optet cuiꝰ sibi utilẽ uitã
uidet Sin aut uitã obstare aliquo for¬
sitan aspirãte aut utilior ẽẽ mors ceꝑit
seu uidei̾ mutãtur habitus atq affectus
aĩoꝵ occulmũq mox odiũ erũpit Qtũ

Expanded text:
 esse vel filio carior, si quidem filium casus affert, generum electio: acceptum igitur filie fer que, nepotum debitrix, filium iam nunc dedit. Generum optimum sors tribuit. Sunt hoc in genere et fidei insignis et perpa, quam Antonino Pio Marcus Aurelius, erga quem usque ad illius vite finem tribus ac viginti annis ita se gessit, ut non modo amorem eius ac filiam sed imperii quoque successionem ut filius fide perpetua ac sedulitate meruerit. At non talis erga Claudium fuit Nero, licet is quoque non suis meritis sed matris ingenio principis filiam nactus et imperium. Unanimem et concordem generum inveni. Vide ne spes successionis aut honorum competitio concordiam hanc infringat. Quis enim non vivere illum optet, cuius sibi utilem vitam videt? Sin autem vita obstare aliquo forsitan aspiranti aut utilior mors esse ceperit seu videri, mutantur habitus atque affectus animorum occultumque mox odium erumpit. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
fidem caritatẽ arcis ĩ medio prouidẽtiã
sup̃me turris in uertice. bonã famã ĩ
circuitu dei atq hoĩm assit amor absit
metus dignos cole ceteros p̃teri neq
cultos/ neq offensos ita nec aliꝰ te nͤ
tu aliũ cõtremisces. et ĩ domo huĩli tu¬
cius uiues ꝙͣ ĩ arce uixisti hanc tibi ar¬
cem nemo nemo usꝙͣ ĩudebit hauc
tibi nemo pot̾it aut ualet eriꝑe hac
malos in stuporẽ bonos ĩ amore imi¬
tandiq scudiũ excitabis. O ꝙͣ facile e¬
rat tnͣsquillã serenãq uitã age̾ in uos
eam inquieta ac turbidã fecissetis
õma ferme et ur̃am et ꝓximoꝵ in ꝑ¬
niciem ꝯquerentes. Ad quid enĩ ar̃ces
et ad ĩstar aranearu muscas captãciũ
p̃cereũtibꝰ insultetis at qui cũctis ani¬
mãtibꝰ lustra sufficuĩt ac indi solꝰ ho¬
mũcio arces querit quo nullũ aĩal

Expanded text:
fidem, caritatem arcis in medio, providentiam fidem, caritatem arcis in medio, providentiam supreme turris in vertice, bonam famam in circuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, ceteros preteri, neque cultos neque offensos; ita nec te alius, nec tu alium contremisces, et in domo humili tutius vives, quam in arce vixisti. Hanc tibi arcem nemo usquam invidebit, hanc tibi nemo poterit aut volet eripere; hac malos in stuporem, bonos in amorem imitandique studium excitabis. O quam facile erat, tranquillam serenamque vitam agere, ni vos eam inquietam ac turbidam fecissetis, omnia ferme et vestram et proximorum in perniciem conquirentes! Ad quid enim arces iet, instar aranearum muscas captantium, pretereuntibus insultetis; atqui cunctis animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus homuncio arces querit, quo nullum animal
Abbreviated transcription (Latin):
qr quẽ metuit quisqz perie cupit dic¬
tũ pus ab ẽs ẽmo quẽ metuũt inquit
oderũt quẽ quisq odit ꝑisse expetit
Eras in tua arce metuẽdus s et metu¬
ens et quos inquies metuebã iã ueo
quos non om̃es metuet qui cepit me¬
tui. s illos in p̾mis a qͥb ꝯ ip̃e metuitur
Nam et cycero ẽmũ secutꝰ qui se ĩqͥt
metui uolent a qͥbꝰ metuẽtur eosde
metuent ip̃i ncc̃e est Sepe idem repe¬
to qr ita se res h nec adu̾titis in hoc
ceci ut in reliquis dũ supͣ omes ẽẽ nn¬
tinũ. infra oñs estis. ꝙ enĩ est timore
depressius sic conatꝰ duis noster ĩ ad¬
uersu desinit. D. Arcẽ michi carissĩã
amisi. Nõ ffac tibi cariorem aliã quã
non ꝑdas. cir cũualla arm piis cogitacõ¬
nibꝰ honestis uitã actibꝰ prudẽciã ac
fortitudinẽ ante fores loca. iusticiam
atq modestiã in propugnatulis huãĩ ͭ ͤ
et mãsuetudinẽ undiq in muris spem

Expanded text:
Quia quem metuit quisque perire cupit, dicQuia quem metuit quisque perire cupit, dictum prius est ab Ennio: Quem metuunt, inquit, oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in hoc ceci, ut in reliquis; dum supra omnes esse nitimini infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus omnis vester in adversum desinit. Arcem michi carissimam amisi. Fac tibi cariorem aliam quam non perdas; circumvalla animum piis intentionibus, honestis vitam actibus; prudentiam ac fortitudinem ante fores loca, iustitiam atque modestiam in propugnaculis, humanitatem ac mansuetudinem undique in muris, spem,
Abbreviated transcription (Latin):
nitissimã tutissimãq arceni sine mu¬
ris sme turribꝰ sine ullo proͥsus oꝑo¬
so rerũ aꝑpatu si uis tute uiue̾ bñ ui-¬
ue nil uirtute securiꝰ bñ aũt uiue̾
non hoc dico suꝑbe laute pompatice.
s iuste et sobrie s modeste nullis opiͣs
est arcibꝰ non tutũ te p̃stiterũt. s sol¬
licitũ fornudabilẽq ac modestũ. Q
est aut̃ hec uoluptas metui nec ama¬
ri. An illud laberii notissimũ uon
audisti ncc̃e est ꝙ multos timeati
quẽ multi timẽt hoc ille dixit in iu¬
liu cesarem ꝙͣto id in alios illo et mi¬
nores et formdabiliores rectiꝰ di
timeri. Nemo enĩ gͣtis metuit᷑ una
et metuit et ꝑ iculosius est uni multos
timẽ ꝙͣ multis unu nõne sacius ml¬
to est ꝙ nullꝰ te metuat et tu nullũ.
ꝙͣ ꝙ te multi metuãt et tu multos.
Segregari enĩ ista neq̃ut̃ semꝑq me¬
tu metue queritur poscis huiꝯ dicti
causã illa ꝑfecto est ꝙͣ ouidiꝰ naso ait

Expanded text:
nitissimam tutissimamque arcem sine munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an illud Laberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores, rectius dtimeri. Nemo enim gratis metuitur, una et metuit; et periculosius uni est multos metuere, quam multis unum. Nonne satius multo est quod nullus te metuat, et tu nullum, quam quod te multi metuant, et tu multos? segregari enim ista nequeunt, semperque metu metus queritur. Poscis huius dicti causam? illa profecto est, quam Ovidius Naso ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc ergo tyrãndis suꝑee¬
rant senma q̃ iam tandẽ amissis arᷝ
abiecisti non est satis uenẽosũ scipide
p̃scidisse insi radicem uulseris qui ĩ ar¬
tibꝰ fidit tyrãnꝰ esse non desiit
Montania arce p̾uatus sum
bicũq arces sunt cõpedes libertatis
tonet ac fulmmiet. Hiis pͥuari nõ mõ
non flebile s optandu est Sũt enĩ
aliqua ex hiis etiã que bona uulgus
appellat quibꝰ boni quoq modestiq¬
temptent᷑ atq ad illicitũ urgeant᷑ qͥ¬
bus motibꝰ si obstare uirtutis ope nõ
ualeas quid ni optanda sit amissio e¬
arũ reru rerũ que hos pariũt motꝰ
DArcem fortissimã amisi Ro Tu
fortunã dicis fragilem probat euẽtꝰ.
Amisisti pocius rem ufui ineptã diffi¬
cileniq custodia rem ĩutilem tibi ui¬
cims õmbꝰ odiosa iam dormie nocti¬
bus incipies et dormĩe alios sines¬
D Tutissima iͥ arx durata diruta
est Nõ Qũo eriat tũta que periit ip̃ã
tecũ cogita. ego aũt̃ ostendã tibi mu-¬

Expanded text:
Adhuc ergo tyrannidis supererant semina, que iam tandem amissis arcibus abiecisti? non est satis venenosum stipitem precidisse, ni radicem vulseris: qui arcibus fidit, tyrannus esse non desiit. Montana arce privatus sum. Ubique arces sunt compedes libertatis,tonet ac fulminet. His privari non modo non flebile sed optandum est. Sunt enim aliqua ex his etiam, que bona vulgus appellat, quibus boni quoque modestiqtententur, atque ad illicitum urgeantur; quibus motibus si obstare virtutis ope non valeas, quidni optanda sit amissio earum rerum, que hos pariunt motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tutissima michi arx diruta est. Quomodo esset tuta que periit, ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam mu
Abbreviated transcription (Latin):
cantũ ex opibꝰ meis fero. RoAaufer
ꝙͣtu actulisti uel si maius qͣntu re¬
ges auferunt. TQuid ĩpube̾s nati
agent. Rõ adolescent si uixerit ac
senescent ac ipĩ suas agẽt uias for¬
tunãq suã et labores uite obibunt.
Interim sub tutela dei erunt et tu
forsan sine pr̃e impubes uixisti ẽ
morienti anxio quid uxor ro

Expanded text:
tantis ex opibus mecum fero! Aufer tantis ex opibus mecum fero! Aufer quantum attulisti, vel si maius, quantum reges auferunt. Quid impuberes nati agent? Adolescent si vixerint ac senescent, et ipsi suas agent vias fortunamque suam, et labores vite obibunt; interim sub tutela Dei erunt. Et tu forsan sine patre impubes vixisti. 128 DE MORIENTE ANXIO QUID UXOR, EO
Abbreviated transcription (Latin):
as dico. Moc est tibi ad breue cẽpꝰ
obsecutas Iam uero tempꝰ est abe¬
ũdi cͣredendiq aliis siue illis paru
obsequãt᷑ et uicissitudine sua ẜuẽt
nisi ambitiose mori. et ꝙ stulti quidẽ
fecere tuo tetũ tumulo uis ĩferri qñ
sepulchroru effossoribꝰ ꝓ futura. De¬
niq iam terre metalliq cura ꝓice
celũ tandem teq ip̃m cogita. DOpes
mee fugiũt a me Rõ Putabas ne n¬
mãsuras cũ fugeret uita cũ te ip̃e ꝯ¬
tinue rapiaris. O Quid de opibꝰ
meis erit postꝙͣ mee esse desierint¬
Ro Quid de eis erat anteꝙͣ tue eẽ
ĩceperũt D Opes cantas linquo nu-¬
dus abiens Rõ Nudus intrasti nudꝰ
egrederis non est ꝙ querarib. s est
uñ grãs agas aliem usus medio tẽꝑe
tuꝯ fuit mil tuũ tibi p̃rpitur s exple¬
to usu reposcitur alienũ e uicina mi¬
grãtes aduene ultro si quis est pudor
ꝯmodata uasa r̾stituũt. D heu nil

Expanded text:
as dico, hoc est, tibi ad breve tempus as dico, hoc est, tibi ad breve tempus obsecutas. Iam vero tempus est abeundi cedendique aliis; sine illis parumper obsequantur, et vicissitudinem suam servent, nisi ambitiose mori et quod stulti quidam fecere tua tecum tumulo vis inferri, quandoque sepulcrorum effossoribus profutura. Denique iam terre metallique curam proice, celum tandem teque ipsum cogita. Opes mee fugiunt a me. Putabas ne mansuras cum fugeret vita, cum tu ipse continue rapereris? Quid de opibus meis erit, postquam mee esse desierint? Quid de eis erat, antequam tue esse inciperent? Opes tantas linquo nudus abiens. Nudus intrasti, nudus egredere; non est quod queraris, sed est unde gratias agas. Alieni usus medio tempore tuus fuit; nil tuum tibi preripitur, sed expleto usu reposcitur alienum. E vicinia migrantes advene ultro, si quis est pudor, commodata vasa restituunt. Heu, nil
Abbreviated transcription (Latin):
ex igne seu nulle tibi opes fuerint. mo¬
menta mortemq sollicitent D. Qr
erit de filiis Rõ Erit ubi uiuat nom̃
tuuz si sint boni si qua ea cõsolacõ mor¬
tis est non totus iiteriisse uideberis
in illorti uultibus inq actibus te sibi
redditã amiti credent et gaudebũt at
si mali. cur non cupide deseras qͦs
corrige̾ ne quiuisti et corrigendos ac
domãdos mũdo tradas ac fortuẽ ne¬
ue illos moriens suspires qui te moi
segniꝰ suspirent et forte citius mor¬
tuũ suspirabunt. DQuid de opibꝰ¬
Rõ Times ne a te dimisse non sint
dñõs reꝑtue̾ expectantur exoptãt᷑
estimãtur nec tam de ꝯtemptu ꝙ de
certanniẽ metuend proiide iam nuc
hee diuicie tue esse desinẽt cuiꝰ aũt
sunt future quid filios aspicis sciri
nec potest quidẽ nec oportet, satis ẽ
scire tuas fuisse si fuerint tue et non
pocius illius rerũ dñe tnͣseũtiũ atq
mortaliu que fortua dicitur si sic tũ¬

Expanded text:
exigue, seu nulle opes tibi fuerint; moexigue, seu nulle opes tibi fuerint; momenta mortem quoque sollicitant. Quid erit de filiis? Erit ubi vivat tuum nomen, si sint boni, si qua ea consolatio mortis est, non totus interiisse videberis, in illorum vultibus inque actibus te sibi redditum amici credent et gaudebunt; at si mali, est cur cupide deseras, quos corrigere nequivisti, et corrigendos ac domandos mundo tradas ac fortune, neve illos moriens suspires, qui te mori segnius suspirant, et fors ocius mortuum suspirabunt. Quid de opibus? Timesne, a te dimisse, non sint dominos reperture? expectantur, exoptantur, extimantur, neque tam de contemptu quam de certamine metuendum; proinde iam nunc he divitie tue esse desinent; cuius autem sint future quid filios aspicis? sciri autem non potest quidem nec oportet; sat est scire tuas fuisse, si fuerint tue, et non potius illius rerum domine transeuntium atque mortalium, que fortuna dicitur; sed sic tu
Abbreviated transcription (Latin):
Quo deuenient opes. Rõ Unde uene¬
runt reuertent᷑ hoc est ad fortũe ma¬
nus inde rursus ad alios abitu̾e apᵈ
neminẽ du mãlure uage sunt enĩ
stare nesciũt nec sine imsterio rotũ¬
dã nũmi formã opinati sunt s uolubi¬
litatis iudiciuz est esse dixeuĩt quid
face̾ non inficior s non minꝰ t̾angu¬
laris aut quadrãgularis uolubilis ha¬
beret᷑ ꝙ attinet ad diuiciarũ fluxu
quaru nã est labi assidue ac uolui o¬
disse umiꝰ seras arcule crebris ac ua¬
riis possessoib ꝯ delcari siue ut iubigi¬
nem motu uitent siue ut fallãt c̾cui¬
cõe ꝙͣ plurimos siue ut cũ dñs suis
de instabilitate contendant .¶ Hanc
tu igitur moriens uel uiuẽ ti suꝑua¬
cua cura pone qñ si locuples mori¬
eris agnosce fortune fidem rarã us¬
q ad exitu euita diuitias et iam tibi
non necessarias aliis linq̃ at si pauꝑ
expeditus proficisce seu ingentes seu

Expanded text:
Quo devenient opes? Unde veneQuo devenient opes? Unde venerunt revertentur, hoc est, ad fortune manus; inde rursus ad alios atque alios abiture, apud neminem diu mansure. Vage sunt enim, stare nesciunt. Neque sine mysterio rotundam nummi formam opinati sunt, sed volubilitatis indicium esse dixerunt quidam, facete, non inficior, sed non minus triangularis, aut quadra volubilis haberetur; quod attinet ad divitiarum fluxum, quarum natura est labi assidue ac volvi, odisse unius seras arcule, crebris ac variis possessoribus delectari, sive ut rubiginem motu vitent, sive ut fallant circuitione quam plurimos, sive ut cum dominis suis de instabilitate contendant. Hanc tu igitur moriens, vel viventi supervacuam, curam pone; quin si locuples moreris, agnosce fortune fidem raram usque ad exitum e vita, divitias quoque iam tibi non necessarias aliis linque. At si pauper expeditus proficiscere, seu ingentes, seu