comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit pernoctans in or̃one. Spẽs
tibi datur forma prestribitur.
quam debeas iutari. Quid em̃
te pro salute tua facere oportet.
tat Quid te facere cõuenit cũ
uis aliquod officiũ pietatis ad
orauit prius et solus orauit: nec
ubiq solus obsecrat. dei enĩ con¬
silium humana uota nõ capiũt.
nec quisꝙͣ interioꝵ potest esse
Tu inꝙͣ tũ oralieris mt̾ra in cu¬
biculum tuũ. et clauso hostio
ora. Et quod dixit fecit solus in
oratione pernoctabat nõ modo
abstondens se aturbis sed ne ui¬
lum quid̃ discipuloꝵ ne ullum
domesticoꝵ admittens. demq
tres secũ mtimos sibi adduxerat:
cũ ultĩo ꝓperaret ad mortem a
auulsus est ab ip̃is orare uolens.
ergo et tu fac similiter quando
orare uolueris. Unde et crisoꝰ.

Expanded text:
quit pernoctans in oratione dei. species tibi datur, forma praescribitur quam debeas aemulari. quid enim te pro salute tua facere oportet, tat? quid te facere conuenit, cum uis aliquod officium pietatis adoorauit prius et solus orauit? nec ubique solus obsecrat; dei enim consilium humana uota non capiunt, nec quisquam interiorum potest esse uit, cum oraveris, intra in cubiculum tuum et clauso ostio ora . Et quod dixit, fecit. Solus in oratione pernoctabat, non modo se abscondens a turbis, sed nec ullum quidem discipulorum, nec ullum domesticorum admittens . Denique tres secum intimos sibi adduxerat, cum ultro properaret ad mortem; avulsus est et ab ipsis orare volens . Ergo et tu fac similiter, quando orare volueris. 5. De caetero
Abbreviated transcription (Latin):
maledicta. Seuebat lingua¬
maledita: et ille intendebat
quid in octulto ageret deus uox
maledicentis in auribus et aĩ¬
mus mclmat se ab bñdictõem
Et id̾eo dicit bonũ michi qr hũi¬
liasti me ut distam iustifica¬
cões tuas uides qr huĩlitas iusti¬
ficat nos hũlitas dixi. et non
hiũiliatio. Quantihiuliãtur.
qui hũiles non sunt. Aln cum
rancore hũiliantur. aln paci¬
enter aln et libenter. primirei
sũt. sequentes ĩnoxn. ultĩ iusti
Quãꝙͣ et ĩnocencia pars iusti¬
cie est. sed cõsũmatio eius apud

Expanded text:
maledicta. Emaledicta. Emaledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionemet ideo dicit: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles non sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
obtinentur. Propt̾ea qui pro¬
uehendus est correctione huĩ¬
liatur. huilitate grã meretur
te ergo cũ te huiliari uideris.
habeto id fignũ in bonũ oĩno¬
est argumentũ gre ꝓpĩquãtis.¬
nã sicut ante ruinam exaltut᷑
cor ita et ante exaltacõnem hu¬
miliatur. Sane utrũq legis
deũ scilicet et superbis resist̾e
rũ est cũ per seipm̃ hũiliat nos
deus.si tũt libenter accipimus.
insi et qñ per aliũ hoc facit. si¬
accipe huiꝰ rei mirabile dotu¬
mentũ de sancto dauid aliqñ
maledictũ est illi et aseruo. at
ille nec tumultam sentit ĩui¬
riam qr p̾sentat al p̾sentit ga¬
ciam. Quid michi ait et uobis
filii sariue: o uere hoĩem scdm̃
cor dei qui se ulciscenti potius
ꝙͣ exprobranti suctendendum
putauit unde et secura cõscĩa
loquebatur. Si reddidi retribu¬
entibus michi mala. decidam
merito ab ĩmitis meis mais
Deciuit ergo prohiberi maledic¬
tũ cõuiciantem questũ estimãs

Expanded text:
obtinentur, propterea qui proobtinentur, propterea qui provehendus est, correptione humiliatur, humilitate meretur. Tu ergo cum te humiliari videris, habeto id signum in bonum omnino argumentum gratiae propinquantisNam sicut ante ruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiliatur, Sane utrumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, rum est cum per se ipsum humiliat nos Deus, si tunc libenter accipimus, nisi quando et per alium hoc facit, saaccipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, filii Sarviae? O vere hominem secundum cor Dei, qui se ulciscenti, potius quam exprobranti succensendum putavit! Unde et secura conscientia loquebatur: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Vetuit ergo prohiberi maledicum conviciantem, quaestum aestimans
Abbreviated transcription (Latin):
plus al supra ꝙͣ sentit in se.
Rius dabit michi apd̾ hoĩes
tantũ de ueris digne hũiliari.
qͣtũ uel de falsis datũ est ĩdig¬
ne exaltari illam michi uotẽ
apheticã reassumerẽ. Exaltatꝰ
autẽ hũiliatus sũ et cõturba¬
tus. et illud ludam et uilior
fiam. ludam scilz ut illudar.
bonus ludus quo michol ni¬
scitur et deus delectatur bonꝰ
ludus qui homĩbus quidem
ridiculũ sed angelis pulcherri¬
nũ spectatulũ prebet bonus
inꝙͣ ludus quo efficimur ob¬
probriũ habundantibus despec¬
tio superbis. hoc casto et religi
oso ludo ludebat qui dicebat.
Spectatulũ facti sumus et an¬
gelis et hominib. hoc ludo et
nos interĩ ludamus. Ut illuda¬
mur. cõfundamur. hũiliem
donec ueniat qui deponit potẽ¬
tes et exaltat hũles qui nos
letificet et glorificet et ĩterm̃
ał nntentem ad altiora. ne dũ
supra se attollitur cadat a se nͥ
firmiter per ueram hĩilitatẽ
fuerit solidatus. maxima emĩ
insi humilitatis merito mĩme

Expanded text:
supra quam sentit in se. Quis dabit mihi apud homines tantum de veris digne humiliari, quantum vel de falsis datum est indigne exaltari? Illam mihi vocem propheticam jure assumerem: Exaltatus autem, humiliatus sum et conturbatus ; et illud: Ludam, et vilior fiam . Ludam scilicet ut illudar. Bonus ludus, quo Michol irascitur, et Deus delectatur. Bonus ludus, qui hominibus quidem ridiculum, sed Angelis pulcherrimum spectaculum praebet. Bonus, inquam, ludus, quo efficimur opprobrium abundantibus, et despectio superbioso ludo ludebat qui dicebat: Spectaculum facti sumus Angelis et hominibus . Hoc ludo et nos interim 94 ludamus, ut illudamur, confundamur, humiliemur, donec veniat qui potentes deponit, et exaltat humiles; qui nos laetificet, glorificet, in aeternum itentem ad altiora, ne, dum supra se attollitur, cadat a se, nisi in se firmiter per veram humilitatem fuerit solidatus. Et quia nisi humilitatis merito maxima minime
Abbreviated transcription (Latin):
qr talis sciencia nõ inflat sed hu¬
miliat. et est quedã p̾ꝑacio ad
edificandum. nsi enim super
hiũlitatis stabile fũdamẽtũ
Porro ad se huĩliandũ ichil
aĩa ĩuenire uiuatius seu accõ¬
modatius potest.ꝙͣ si se in uerita¬
te prospexerit tantũ nõ dissi¬
mulet. non sit in spũ eius dolꝰ
statuat se ãte faciem suã. nec

Expanded text:
 talis scientia non inflat, sed humiliat. et est quaedam praeparatio ad aedificandum. Nisi enim super humilitatis stabile fundamentum, Porro ad se humiliandum nihil anima invenire vivacius seu accomodatius potest, quam si se in veritate invenerit, tantum non dissimulet, non sit in spiritu ejus dolus. Statuat se ante faciem suam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
prestas hũilibus. inter medium
montiũ pertransibũt aque duo¬
eñ montes sũt due spẽs suꝑbie.
quaꝵ una nasçitur ex re tempo¬
montes est uallis hũilitatis nõ
declinans ad aliquam speciem
superbie et in isto medio tͣnseũt¬

Expanded text:
estat humilibus, ‘inter medium montium pertransibunt aque’. Duo montes sunt due species superbie, quarum una nascitur ex re tempomontes est uallis humilitatis non declinans ad aliquam speciem superbie et in isto medio
Abbreviated transcription (Latin):
nora tua et ea q̃ agis ĩspicias.
et ad quem finem queq p̾uẽ
felicitatẽ et gaudium recipies.
ea uero dimittes unde tormẽ¬
tu sti misticiamꝰ merearis hec¬

Expanded text:
ora tua, et ea quae coram agis, inspicias, et ad quem finem quaeque pervfelicitatem et gaudia recipias; ea vero dimittes, unde tormenta et tristitiam merebaris
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas ad quã utiq ducit
hiũiliatio tocius est spũalis fa¬
brice fũdamentum.Si quidem
siue huilitatem sicut paciẽtia
ad pacem sicut lectio adscĩam.
diuirtutẽ appetis hiulitatis uiã
nõ refugias hiuiliacoĩs illam
Nnõ pateris hũiliari nõ pot̾i̾s

Expanded text:
humilitas, ad quam utique ducit humiliatio, totius sit spiritualis fabricae fundamentum? Siquidem tatem, sicut patientia ad pacem, sicut lectio ad scientiam. Si virtutem appetis humilitatis, viam non refugias humiliationis. Nam si non pateris humiliari, non
Abbreviated transcription (Latin):
quali gaudio replebatur sba
esse sciebat. degentem secum
edentem secũ quecũq nosse uo¬
lebat dulci affatu docentem
haberet. Quis capiet ꝙͣ mirablis¬
itaq et meffabilis amoris affec¬
tus consideniri queat. inter
hũc tasem tante matris filiũ
et hanc talem tãti fili matrẽ
ppendant hn saltem quomodo
qui unico dilectoĩs feruore sepe
altrinsecus amant mater sti¬
licet filiũ et filius matrem.
Nec putetur ab aliquo uel parũ
affectu ipsius matris in filiũ
suũ. nullo siquid̾ modo credi¬
dermi ꝙ is qui ad eũ ĩtelligen¬
dũ promeruit ab amoris ip̃iꝰ
dultedine extraneus usq quaq
fieri possit. Qui autẽ in huiꝰ¬
dilectionis suauitatẽ tranfit
nullo pacto deficiendi et ĩ retri¬

Expanded text:
quali gaudio replebatur totaesse sciebat, secum degentem, secum edentem, se quaecunque nosse volebat dulci affatu docentem haberet, quis capiet? CAPitaque et ineffabilis amoris affectus considerari queat inter hunc talem tantae matris filium, et hanc talem tanti filii matrem, perpendant hi saltem quoquo modo qui unico dilectionis fervore sese altrinsecus amant, mater scilicet filium et filius matrem nec putetur ab aliquo contemnendaffectu istius matris in filium suum. Nullo siquidem modo crediderim quod is qui ad eum intelligendum provehi meruerit ab amoris ipsius dulcedine extraneus usquequaque existere possit. Qui autem in dilectionis suavitatem transit, nullo pacto diffidendum
Abbreviated transcription (Latin):
tro respiciens aut tortuosum et ĩuti¬
lem facit sulcũ. aut arantũ boũ suoꝵ
uestigia uulnenibit. Ita et qui diret¬
to tramite ac spĩtali uomere uicia
mũdana ꝑsultans ĩcedit ad dei regnũ.
si aspectũ suũ ad ĩpia et uana cõuer¬
tit. et iuges suos hoc ẽ corpꝰ et aĩam
uulnerbit. et optimi itineris ꝑicu¬
losũ ninis ĩcurrit errorem. Unde et

Expanded text:
tro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Quidquid fecero deus assistit. Ut pote
ꝓpetuus inspector om̃ cogitacionũ
intẽcionũ et actionũ. Cũq hec di¬
ligenter considero. timore ꝑiter et
nigenti rubore cõfundor.qr illum
uidentem intueor multa enĩ sunt
in me de quib corã eo erubesco et¬

Expanded text:
Quidquid fecero, pariter assistit, utpote perpetuus inspector omnium cogitationum, et intentionum et actionum mearum. Cum haec diligenter considero, timore pariter et ingenti rubore confundor; quod illculta mea videntem intueor. Multa enim sunt in me, de quibus coram oculis e
Abbreviated transcription (Latin):
ubi beda. Quãta sanctis cura sit
ne quod turpe de quo erubescere
debeant admittant ostendit eli¬
zabeth. que et de ip̃is q̃ accipere
cupiebat donis erubestit. Stude

Expanded text:
ines. Quanta sanctis cura sit, ne quid turpe de quo erubescere debeant admittant, ostendit Elisabeth, quae et de ipsis quae accipere cupiebat donis erubescit, et
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. uel talis gratie acceꝑit filiũ.
gaudent et alii. quib mauditum
eathenus regni celestis euã gelizauit
leticia est in ortu et gn̾atione iusto¬
rũ. sanctus enĩ nõ solum parentũ
gratia. sed eciam salus est pli̾moꝵ

Expanded text:
natum, vel talis gratiae acceperit filium. Gaudent et alii quibus inauditum eatenus regni coelestis evangelizarit etitia est in ortu et generatione sanctorum; sanctus enim non solum parentum gratia, sed etiam salus est plurimorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi beda. Iohannes int̾pretatur in
quo est grã. uel dñ gratia. quo noĩe
declaratur primo parẽtib eius
gr̃am quib decrepitis filiꝰ nasce̾¬
tur ẽẽ donatã. dem̃ ip̃i iohanni qui
magnus coram dño erat futurus.
et adhuc in utero matris spũs sãcti
sit munere ditandꝰ postremo eciã
filuis israel quos ad dnn eint con¬

Expanded text:
us. Joannes ergo interpretatur: in quo est gratia, vel Domini gratia. Quo nomine declaratur, primo parentibus ejus gratiam quibus decrepitis filius nasceretur, esse donatam; deinde ipsi Joanni, qui magnus coram Domino futurus, et adhuc ex utero matris Spiritus sancti sit munere ditandus: postremo etiam filiis Israel, quos ad Domin
Abbreviated transcription (Latin):
cõprehendi. ligari flagellari.
conspui. spinis coronarideuderi.
colaphizari.crucifigi. mori. se¬
peliri. Uñ ei cõgruit quod dicit᷑.
martha martha sollicita es et
turbaus erga plurima. Nemo
adiuuari a dĩnitate. quã eidem
filio sciebat messe ꝑ theoricã
q̃ est pors marie. hoc ẽ qd̾ mar¬
tha conqueritur ꝙ eam soror
relinquit solã mĩstrare et eiꝰ
auxiliũ in mĩsterio flagitat.
hec de parte marthe. Porro de
parte marie q̃ optima p̾dicat᷑.
ꝙͣta uel qualis fuerit in beata
maria quis digne loquatur.:
laudatur sedtñ a dño nõ uitu¬
peratur qualis est pars quam
optimã maria elegit que sic
laudatur. ut ab ea nõ auferri
dicatur. Oꝙͣ magna multitu¬
do dulcedinĩs dei affuit in bea
nõ sapiebat in qua sapĩa dei la¬
tebat et in cuiꝰ utero corpus

Expanded text:
comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde et bene ei congruit quod dicitur: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima . Nemo atione a divinitate, quam eidem filio sciebat inesse per theoriam, quae est pars Mariae, hoc est quod Martha conqueritur quod eam soror sua reliquerit solam ministrare, et ejus auxilium in ministerio flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de parte Mariae, quae optima praedicatur, quanta vel qualis fuit in beata Maria, quis digne loquatur? laudatur, sed tamen non vituperatur, quaoptimam Maria elegit, quae sic laudatur, ut ab ea non auferri dicatur. O quam magna multitudo dulcedinis Dei fuit in beatnon sapiebat, in qua sapientia Dei latebat, et in cujus utero corpus
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ auferetir ab ea. Exalta¬
ta enĩ est suꝑ choros ãgelorum.
repletum est in boins desideriũ
suum. uidet deũ facie ad faciẽ
sicuti est. grudet cũ filio suo
nietermum. hec est pars opti¬
ma.q̃ nõ auferetur ab ea cuiꝰ
et nos ꝑticipes simꝰ meritis
et pretibus eius per ihm̃ xpͣm

Expanded text:
quae non auferetur ab ea. Exaltaquae non auferetur ab ea. Exaltata est enim super choros angelorum, repletum est in bonis desiderium suum , videt Deum facie ad faciem, sicuti est , gaudet cum filio in aeternum. Haec est pars optima, quae non auferetur ab ea; cujus et nos participes simus, meritis et precibus ejus, per Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
cõseruabat omĩa uer ba ageloꝵ
pastoꝵ. magoꝵ.necnon ipsuis
filii fiu cõferens incorde suolle¬
mo u̾mꝙͣ sicut ista gustauit ꝙͣ
suauis est dñs. Inebriabatur
ab ubertate domꝰ dei. et torrente
uoluptatis eius potabatur. Nec
mirum qũ apud eã ĩmo intra
eam erat fons uite. de quo ma¬
nabat tãta ꝑfectio utriusq
uite circa plurima ut martha
occupabatur. cura unũ ut ma¬
ria delectabatur. Porro unum
est nccͣmͣ. qr plurima auferũtur.
unũ manet. Singulariter igit᷑
partem marthe ꝑegit. singula¬
riter optimã marie ꝑtẽ elegit/
Sed pars marthe ei au̾fertur/iã
enĩ nõ erit sollicita ut mĩstret
tũ a facie herodis quia ip̃e ascen¬
ditm celũ. et herodes destendit
ad infernũ a facie eiꝰ. Iam non
tubabitur erga plurima q̃ fece¬
rũt filio suo iudei. qr omina sub¬
dita sũt ei. Iam filius marie a
iudeis uel militibus nõ flagellab̾r.¬
ergo marthe aufertur sed bono
suo qr pars marie ei pͥficitur

Expanded text:
ervabat omnia verba angelorum, pastorum, magorum, necnon ipsius filii sui, conferens in corde suo. Nemo unquam sicut ista gustavit quam suavis est Dominus. Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum, quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae, de quo manabat tanta perfectio utriusque vitae. Circa plurima vero ut Martha occupabatur, cujus unum ut Maria delectabatur, quia unum est necessarium, plurima offeruntur, unum manet. Singulariter igitur partem Marthae peregit, singulariter optimam partem Mariae elegit. Sed pars Marthae ei aufertur. Jam enim non erit sollicita ut mtum a facie Herodis; quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit in infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima, quae fecerunt filio suo Judaei; quia omnia subjecta sunt ei . Jam filius Mariae a Judaeis, vel militibus, non flagellabitergo Marthae ei aufertur, sed bono suo; pars vero Mariae ei perficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cura ext̾iora occupatur. Illa
nrteriora cõtemplatur. dicut
autem maria singularis est¬
uitar quar iste due sorores
typum tenent in ea extitit᷑ si¬
gularis. Nũꝙͣ in aliqua ꝑsona
ria contẽplatiom uacauit. nũq̃¬
est exhibuit altm. Martham
et mariam dico. eoꝵ significã¬
cia intelligo. Sed uideamus
actionẽ huiꝰ marthe. deide
coniciamꝰ cõtẽplacionẽ huiꝰ
maue Et ut plemꝰ id faciamꝰ.
quid alii per marthani operãt᷑.
et quid ista opata ẽ cõferamꝰ.
Alii quẽ libet hospitẽ in domo¬
sua suscipiũt ista nõ quẽlibet
sed ꝓpriũ filiũ dei qui nõ habet
ubi caput suũ reclinet. nõ in
domo sed inutero suscepit. Aln
nudũ quẽlibet ueste mutabłi
atq corruptibili undelibet cõ¬
posita operiũt. Ista uerhũ dei qd̾¬
in eadem uirgine carnẽ ni unita¬
te persone assũpsit que sinefi¬
ne incorruptibilis atq ĩ cõmu¬
tabilis permanebit. Aln quẽ¬
libet esurientẽ et sitientem

Expanded text:
circa exteriora occupatur, illa circa exteriora occupatur, illa interiora contemplatur. Sicut autem mater Dei est singularis, itum, quarum istae duae sorores typum tenent, in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua persona ria contemplationi vacavit, nunqest sic exhibuit. Cum Martham vel Mariam dico, earum significata intelligo. Sed jam videamus actionem hujus Marthae, deinde conjiciamus contemplationem hujus Mariae. Et ut planius id faciamus, quid alii per Martham operantur, et quid ista operata sit, conferamus. Alii quemlibet hospitem in domo suscipiunt, ista non quemlibet, sed proprium Dei Filium, qui non habet ubi caput reclinet, non in domo, sed in utero suscepit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atque corruptili undelibet composita operiunt, illa Verbum Dei in eadem virginea carne in unitate personae assumpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlibet esurientem et sitientem
Abbreviated transcription (Latin):
nem accipiniꝰ.Castellũ enim
dicitur quelibet turris et mu¬
muicem defendũt. ita uthostes
per murũ ab arce et a muro
per arcem arceantur. huiõi
castello nõ incongrue uirgo
maria assimilatur. quã uirgi¬
nitas mẽtis et corꝑis ita qͥsi
murus undiq uallauit. ut nul¬
li uiꝙͣ libidini esset ad eã ac¬
cessus. nec sensus eiꝰ aliqua
corruperetur illecebra. Et qr
uirgmitatem cũ libido non
possit solet ĩpugnare suꝑbia.
Est in ead̾ uirginitate turris
hiũlctatis omem repellens
suꝑbiã. Itaq hec duo muruo
uidelicet uirgĩtas. et turris hu¬
militas ab alterictro mumũt᷑.
ut nũꝙͣ in hũili uirgĩe fuerit
nec superla uirgĩtas. nec inq¬
nata hũilitas. sed sẽp in eadẽ
ꝑmãsit et hũclis uirgĩtas et
sorores sicut scĩ patres plenis¬
sime exposuerũt duas in sta
eccłia uitas designãt. martha
scil actiuam maria uo̾ cõtem¬
platiuã. Ista laborat ad exhi¬
benda ndigenti omĩa huc̃¬
tatie officia. Illa uacat et ui¬

Expanded text:
nem accipimus. Castellum enim dicitur quaelibet turris et munvicem sese defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et a muro per arcem arceantur. Hujusmodi castello non incongrue virgo Maria assimilatur, quam virginitas mentis et corporis quasi murus ita undique vallavit, ut nullus unquam libidini esset ad eam accessus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turrishumilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec duo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis ab alterutro muniuntur; ut nunquam in humili Virgine fuerit nec superba virginitas, nec inquinata humilitas: sed semper in eadem permanserit et humilis virginitas et stae, sicut sancti Patres nobis plenissime exposuerunt, duas in Ecclesia sancta vitas designant: Martha scilicet activam, Maria contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia, illa vacat et vi
Abbreviated transcription (Latin):
operuit. esurientẽ pauit. sitientẽ
lacte potauit. infirmũ ꝑ infau¬
tiam et iacentem nõ solũ uisita¬
uit sedet balneando lemendo
fouendo gestando freqñtauit.
ut merito de illa dicatur. Martha
autẽ sutagebat circa frequens
mĩsteriũ. Comp̾henso et cruciflxo
qͣi in carcere posito affuit. sicut
scͥptũ est. Stabat autẽ iuxta cru¬
tem ihesu mater eiꝰ. Inter hec sol¬
licita erat. et turbab̾atur: cum
fug̾et in egyptũ a facie herodis.¬

Expanded text:
em lacte potavit, infirmum per infantiam jacentem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem Jesu mater ejus . Inter haec autem sollicita erat, et turbabatur, cum fugeret in Aegyptum a facie Herodis
Abbreviated transcription (Latin):
Unusquisq xp̃ianus in mẽbris
Xp̃i zelo domus dei comedat᷑
Qiuis comeditur zelo domus dei
qui omĩa que forte ibi uidet
peruersa satagit corrigi. cupit
emendari. nõ quiescit. si emen¬
dare non potes tolem. geme¬
sustine paleam. uerbi grã Uides
fratrem currere ad theatrũ pro¬
hibe. mone. contristare. Sic zelꝰ
domus dñi comedit te uidesa¬
lios currere et mebriari uelle.
potes blandire noli quiestere.
marcidus ad te solũ expectans.
et quasi sufficiens tibi. dixi̾s
in corde tuo quid mͥ est cirare
aliena pctã. sufficit michi aĩa
mea ut ipsam integrã seruẽ
deo. Eya non uenit tibi ĩ mẽte
seruus ille qui abscondit ta¬
lentũ et noluit erogare nun¬
quid eñ accusatus est qr ꝑdidit.
et nõ quia sine lucro seruauit:
Sic ergo audite frẽs mei ut nõ

Expanded text:
unusquisque christianus in membris Christi zelo domus Dei comedatur. Quis comeditur zelo domus Dei? Qui omnia quae forte ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemuiescas. Verbi gratia, vides fratrem currere ad theatrum, prohibe, mone, contestare, si zelus domus Dei comedit te. Vides alios currere, et inebriare velle, potes blandire, noli tamen quiescere. marcidus, ad te solum exspectans, et quasi tibi sufficiens et dicens in corde tuo: Quid mihi curare est aliena peccata, sufficit mihi anima mea, ipsam integram servem Deo, etiam non tibi venit in mentem servus ille, qui abscondit talentum et noluit erogare? Noquid enim accusatus est quia perdidit, et non quia sine lucro servavit ? Sic ergo audite, fratres mei, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
quo suspendit acrimĩe. auidio¬
res reddit ad crimen et estuat
aĩo quousq perficiat qd̾ malũ
cogitut. Soliis em̃ dei est timor.
qui notentes corrigit. fugat cri

Expanded text:
quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat cri
Abbreviated transcription (Latin):
trantur maximũ esse signoꝵ
ꝙ lazarus silstitatus est. ꝙ cetꝰ
ex utero lumen accepit. ꝙ in ior¬
dane uox audita sit patris ꝙ trãs
inter omĩa que fecit dñs hoc ui¬
detur esse mirabilius ꝙ unus hõ
et illo tempore contemptibilis.
et in tm̃ uilis. Ut postea crucifige¬
retur. ut scribis et phariseis con-¬
tra se seuientibus et uidentib
lutra sua destrui. potuerit ad
unius flagelli uerbem tantam
eicere multitudinem mensas
thedrus et talia facere que infi¬
atq sydereũ radiabat ex oculis
eus. et dĩnitatis maiestas lu¬
cebat in facie. hec ieroꝰ. Sic et¬

Expanded text:
trantur maximum esse signorum, quod Lazarus suscitatus est , quod caecus ex utero lumen acceperit , quod ad Jordanem vox audita sit Patris , quod inter omnia signa quae fecit, hoc videtur esse mirabilius quod unus homo, et illo tempore contemptibilis, et in tantum vilis ut postea crucifigeretur, Scribis et Pharisaeis contra se saevientibus et videntibus lucra sua destrui, potuerit ad unius flagelli verbera tantam ejicere multitudinem mensasqingere, et talia facere quae infiatque sidereum radiabat ex oculis ejus, et divinitatis majestas lucebat in facie. Hoc ergo test
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ nõ qua uenimꝰ uia redeamͭ
nec prioris nr̃e cõuersacoĩs uesti¬
nobis aliquid magi ĩmuant. ꝙ ĩ¬
regionẽ suam ꝑ aliã uiã reuer¬
tũtur. Regio quippe nrã paradisꝰ
per uiam qua uenimꝰ ꝓhibemur.
a Regione et em̃ nostra suꝑbiendo.
mobediendo. iusibilia sequendo
tibũ uetitũ gustando discessimꝰ¬
s edadeã necesse est ut flendo obe¬
diendo uisibilia contẽpnendo
atq appetitũ carnis refrenando
redeamus ergo. Per aliam ergo uiã
ad regionẽ nostium regredimur.
qm̃ qui a ꝑadisi gaudns per delec¬
tamenta discessimꝰ ad hec per la¬

Expanded text:
ut non qua venimus redeamus, nec prioris nostrae conversationis vestinobis regionem suam per viam aliam revertuntur. Regio quippe nostra paradisus per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per la
Abbreviated transcription (Latin):
paruulũ inter manꝰ suas uer¬
sari et ad ubera pendere atqz
ad paruas parui corporis lesto¬
nes pariuloꝵ more uagire cõ¬
spiceret. Quo precor affectu mo
quo ue studio ad occurrendum
cũctis que ĩcõmoda illi fore tĩe¬
bat parabatur castissimũ corpꝰ¬

Expanded text:
parvulum inter manus suas versari, et ad ubera sua pendere atque ad parvas parvi corporis laesiones parvulorum more vagire conspiceret, quo, precor, affectu pi, quove studio ad occurrendum cunctis, quae incommoda illi fore timebat, parabatur castissimum corp
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bernardꝰ. Adorant magi et
offerũt munera adhuc lactãti
matris ubera. Sed ubi est o magi
ubi est purpura regis huiꝰnũꝙͥ
uiles panni isti quib est ĩuolutꝰ:
si rex est dyadema eius ubi ests
te quo coronauit eũ mater sua
in sacto nr̃e mortalitatis de quo
resurgens ait. Conscidisti saccũ
meũ.et cirtũdedisti me leticia.¬

Expanded text:
nt moriturum. Adorant Magi, et offerunt munera adhuc sugenti matris ubera. Sed ubi est, o Magi, ubi est purpura regis hujus? Nunquid viles panni isti, quibus est involutus? Si rex est, diadema ejus ubi est? Sed te, quo coronavit eum Mater sua, in sacco mortalitatis, de quo resurgens ait: Quia conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
ante eũ uenerantur ut regem.
adorant ut deũ. sed profecto qui
illos adduxit. ip̃e et instruxit.
et qui per stellam foris ãmonuit.
ipse in occulto cordis nitus edocuit.
sub publice sella regalis. non de
membris purpiul. nõ in capite
dyadema fulgebat. nõ pompa fa¬
mulãtiũ. nõ terror ex̾citus non
głiosorũ fama preliorũ ad eum¬
ħos uiros ex remotis cũ tanto uoto
supplices attraxerat. Iacebat in
presepio puer ortu recens. corꝑe
exiguus. cõtẽptibilis pauꝑtate.
sed magnũ aliquidlatebat in
portante sed celo narrãte didice

Expanded text:
nt, venerantur ut regem, nt, venerantur ut regem, adorant ut Deum. Sed profecto qui illos adduxit, ipse et instruxit; et qui per stellam foris admonuit, ipse in occulto cordis edocuit.sub poplite sella regalis, non de membris purpura, non de capite diadema fulgebat: non pompa famulantium, non terror exercitus, non gloriosorum fama praeliorum hos ad eum viros ex remotis terris cum tanto voto supplicationis attraxerat. Jacebat in praesepi puer ortus recens, exiguus corpore, contemptibilis paupertate: sed magnum aliquid latebat in portante, sed coelo narrante didice
Abbreviated transcription (Latin):
o magiquid facitis. lactantem
puerũ adoratis in tugurio uili.
in uilib pãnis. ergone deus est
iste. deus certe in templo sancto
suo.deus in celo sedes eius. et uos
eũ queritis in uili stabulo ĩ ma¬
tris gremnio. Quid facitis ꝙ et au¬
rũ queritis seu offertis ergo rex
est iste. Et ubi aula regia ubi tro¬
nus. ubi turie regalis frequẽcia:
Nũquid aula est stabulũ. tronꝰ
presepiũ. curie frequencia ioseph
et maria: Quomodo insipientes
facti sũt uiri sapiẽtes. ut adorent
paruulũ despicabilem tã sua eta
sapiens fiat stultus. ut sapiens
sit. Nõne timendũ erat fratres̃
ne scãdalizarentur uiri isti. et il¬
lusos se crederent.cũ tãta indig¬
na uiderent a regia ciuitate ubi
regem querendũ cõiecturabãtur
ad bethleem uillã paruilã diri¬
gũtur: Ingrediũtur ĩ stabulũ.
muemũt inuolutũ pãnis infan¬
tulũ. Non illis sordet stabulũ. non
offendũtur pannis. nõ scãdalisã¬
tur lactãtis infancia procidũt¬

Expanded text:
o Magi? Quid facitis? Lactentem puerum adoratis, in turgurio vili, in vilibus pannis! Ergone Deus est iste? Deus certe in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus; et vos eum quaeritis in vili stabulo, in matris gremio. Quid facitis, quod et aurum offertis? Ergo rex est ipse? Et ubi aula regia, ubi thronus, ubi curiae regalis frequentia? Nunquid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae frequentia Joseph et Maria? Quomodo ita insipientes facti sunt viri sapientes, ut adorent parvulum dessapiens, fiat stultus ut sit ss . Nonne timendum erat, fratres, ne scandalizarentur viri isti, et illusos se crederent, cum tanta indigna viderent? A regia civitate, ubi regem quaerendum conjectabant, ad Bethlehem villam parvulam diriguntur; ingrediuntur stabulum, inveniunt involutum pannis infantulum. Non illis sordet stabulum, non pannis offenduntur, non scandalizantur lactentis infantia; procidu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmerito cũ tres ad adorandum
puerũ noui syderis claritus de¬
duxisset. nõ eum ĩperantẽ demo¬
nib. nõ mortuos suscitantẽ. nec
cetis uisum mec claudis gressũ.
aut mutis eloquiũ reformãtẽ.
uel in aliqua diuinarũ uirtutũ
actione uiderũt. ded puerũ silen¬
tem quietũ sub matris solicitu¬
dine quietũ seu constitutũ ĩ quo
nullũ quid̃ apparet de potestate
signũ sed magnũ prebetur de
humilitate miraculũ. Tota em̃¬
saluatoris uita que et dyabolũ
supenuit et mũdũ huilitate est¬
concepta. hũilitate est confecta
dispositos dies sub persecutione
onis nec passiuo defuit mãsuetudo
tris usq ad suppliciũ trucis pro
om̃i fortitudine et elegit et docuit.

Expanded text:
immerito, cum tres magos ad adorandum Jesum novi sideris claritas deduxisset, non eum imperantem daemonibus, non mortuos suscitantem, non caecis visum, aut claudis gressum, aut mutis eloquium reformantem, nec in aliqua divinarum virtutum actione viderunt; sed puerum silentem, quietum, et sub matris sollicitudine constitutum; in quo nullum 137 quidem appareret de potestate signum, sed magnum praeberetur de humilitate miraculum. Ipsa alvatoris, quae et diabolum superavit et mundum, humilitate coepta, humilitate confecta est. Dispositos dies sub persecutione onis, nec passuro defuit mansuetudo tris usque ad supplicium crucis, pro omni fortitudine et elegit et docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidisset puerũ caua mami a¬
quam bibentẽ fregit protinus
exemptũ eperula calicem. hac
obiurgatione sui. ꝙͣdiu homo
stultus superuatuas sarcinas
habui. qui se cõplicuit in doliõ.¬

Expanded text:
idisset puerum cava manu bibentem aquam, fregit protinus exemptum e perula calicem cum hac obiurgatione sui: " quamdiu homo stultus supervacuas sarcinas habui ! " qui se conplicuit in dolio
Abbreviated transcription (Latin):
quib abest xpũs qui bonoꝵ me
ritoꝵ copiis egent. at uero cui uir¬
tus sua uolũtate sufficit. qr sua
domo recipit xp̃m. cõuiuiũ mag¬
nũ exhibet. hoc est bonoꝵ oꝑũ
spũale cõuiuiũ. quo diues ppłus
eget pauꝑ epulatur. Nemo tibi¬
xpm potest auferre/ nisi te illi ip̃e
auferas. non te auferat iactãcia.
nõ te auferat arrogãçia hͨ ambroꝰ¬

Expanded text:
quibus abest Christus bonorumque meritorum copiis egent: at uero cui uirtus sua uoluptate sufficit, qui recipit domo Christum conuiuium magnum exhibet, hoc est bonorum operum spiritale conuiuium, quo diues populus eget, pauper I epulatur. et iChristum potest auferre, nisi te illi ipse auferas. Non te auferat jactantia tua, non te auferat arrogantia,
Abbreviated transcription (Latin):
uehimur ad ethera ut helyas hiis
quatuor angulis cõstituitur
prima ecclesia. hus quatuorlit
nomen dm̃i agnoscitur a nobis.
quibus simili exemplo p̾cipitur
ut audiamus uocem dni uocãtis.
et obluuscamur populũ uici¬
que est stulticia deo et rethe
aranearũ in quo nos uelud cu¬
lices pene lapsos tenebat aer¬
pristine cõuersacoĩs abhoĩantes
Symon autem obediens. andre¬
as uirilis. iacobus supplantans.
iohes gr̃ in latinũ sonat. qͥbus
quatuor noĩbus in ymaginẽ
dei cõuertimur. obediẽtia ut au¬
diamus. Uirilitate ut pugne¬
mus. supplãtatõẽ ut ꝑseueremꝰ
Per prudenciam enĩ obedimus.
per iusticiam uiriliter agimꝰ
per tẽperanciam serpentẽ calcamꝰ
per fortitudĩem grãm dei m̾em.¬

Expanded text:
vehimur ad aethera, ut Elias: his quatuor angulis construitur prima Ecclesia: his quatuor litnomen Domini agnoscitur a nobis. Quibus simili exemplo praecipitur, ut audiamus vocem Domini vocantis, et obliviscamur populum vitiquae est stultitia Deo: et rete aranearum, in quo nos velut culices pene lapsos tenebat aerpristinae conversationis abominantesSimon, obediens: Andreas, virilis: Jacob, supplantans: Joannes, gratia, in Latino sonat. Quibus quatuor nominibus in agmen Domini conjungimur: obedientia, ut audiamur: virilitate, ut pugnemus: supplantatione, ut perseveremus: per prudentiam, obedimus: per justitiam, viriliter agimus: per temperantiam, serpentem calcamus; per fortitudinem, gratiam Dei me
Abbreviated transcription (Latin):
insipientes. relictis fortibus debi¬
les. relictis dĩtibus paupes elegit.
et predicatores infirmos abiec¬
tosq qui potentes quosq et fi¬
deles populos colligerent habere
eũ tales uenire debuerant. qui
de laude ꝓpria mlhabebant. ut
tanto solius ueritatis cognosde¬
retur esse quod agerent quãto
et aꝑte cerneretur si ad hoc agẽ¬
dum ydonei per se non fuissent.

Expanded text:
insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus paupet praedicatores infirmos abjectosque, qui potentes quosque et fideles populos colligerent, habere eum tales venire debuerant, qui de luce propria nil habebant, ut in tantum solius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quantum aperte cerneretur, quod ad hoc agendum idonei per se non fuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
Siego dñs. ubi est timor meꝯ¬
sedsi se sponsũ exhibeat. puto
quia mutabit uocem et dicet.
Exigit ergo deus timeri ut dñs.
honorari ut pater. et ut spõsus
amari. quod in hiis prestat qd
eminet. nẽpe amor absq hoc et
tĩor penã habet. et honor non
habet gnitiam. Seruilis ẽ tĩor.
ꝙͣdiu ab amore nõ manumit¬
titur. et qui de amore nõ uenit
honor non honor sed adulatio
est. et quidem soli deo honor et
trũ deuesi melle amoris cõdita
nõ fuerint. Ideo per se sufficit.
ideo per se placet. et ꝓpter se ip̃e
m̾itum. ip̃e p̾miũ est sibi. amor
preter se nõ requirit causam.
nõ fructũ fructus eius usus eiꝰ.¬

Expanded text:
Si ego pater, ubi est honor meuSed, si sponsum exhibeat, puto quia mutabit vocem, et dicet: Exigit ergo Deus timeri ut Dominus, honorari ut pater, et ut sponsus amari. Quid in his praestat, quid eminet? Nempe amor. Absque hoc et timor poenam habet, et honor non habet gratiam. Servilis est timor, quandiu ab amore non manumittitur. Et qui de amore non venit honor, non honor, sed adulatio est. Et quidem soli Deo honor et ptabit Deus, si melle amoris condita non fuerint. Is per se sufficit, is per se placet, et propter se. Ipse meritum, ipse praemium est sibi. Amor praeter se non requirit causam, non fructum. Fructus ejus, usus e
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Et obtulerunt ei om̃s male
hñtes uariis langoribus et torm̃¬
tis cõprehensos. et qui demonia
habebant. et lunaticos. et paliti¬
ut pacius adeant ĩuisibilia. ali¬
ter parũ erat mox morituris

Expanded text:
iam, et obtulerunt ei omnes male habentes variis languoribus et tormentis comprehensos, et qui daemonia habebant, et lunaticos et paralytiut paratius audiant invisibilia. Aliter parum erat mox morituris
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc cõsilia salutaria aduoca.cũ
tibi alludit uite ꝓsperitas. Tũc te
uelud in lubrico sustinebis ac siste̾
nec dabis tibi ĩpetus liberos sed
cirtũspicies quo eũdũ sit uel qͦusq¬

Expanded text:
t. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosperitas, tunc te velut in lubrico retinebis ac sistes, nec tibi dabis impetus liberos, sed circumspicies quo eundum sit, vel quousq
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ de rupe destenderet. atq in
ip̃a rupe latere uellet.subito ad
tactũ dnice uestis saxum illud sub¬
terfugit. et ad instar cere resolutũ
quẽdam sinum. quo dñicũ corpꝰ
reciperetur effecit. tãte utiq capa¬
citatis ꝙͣte ipsũ corpꝰ dm̃cum
extitit ꝙͣtitatis. in quo uestigia¬
pedũ et uniuersa lineamenta.et
ruge uestis que a tergo dñ fuerãt.
ueluti de manu sculptoris ĩpressa

Expanded text:
de rupe descendisset atque in ipsa rupe latere uellet, subito ad tactum dominice uestis saxum illud subterfugit et ad instar cere resolutum quendam sinum quo dominicum corpus reciperetur effecit, tante utique capacitatis quante ipsum corpus exstitit quantitatis, in quo uniuersa lineamenta et tegimen uestis que a tergo domini fuerant ueluti de manu sculptoris expressum
Abbreviated transcription (Latin):
ierołꝰ ꝙ nõ omĩa loquutꝰ sit eis in
panibolis sed multa. Si em̃ dixisset
cũcta in pabolis. absq emolumẽto
populi recessissent. perspicua mi¬
scet obsturis. Ut per ea que ĩtelli¬
gũt prouotentur ad eoꝵ noticiã
que nõ intelligũt. In hus autem
quatuor ꝑabolis et alus tribus

Expanded text:
od non omnia locutus sit eis in parabolis; sed multa. Si enim dixisset omnia in parabolis, absque emolumento populi recessissent. Perspicua miscet obscuris, ut per ea quae intelligunt, provocentur ad eorum notitiam quae non intelligunt. Ecce exiit q
Abbreviated transcription (Latin):
intercetera eciã ĩcomoda q̃ pati¬
tur febricitãs est istud ꝙ habet
palatũ mordinatũ ꝓpter qd̾ dul¬
cia sibi uidentur amara et insi¬
spũalia sibi uidentur isipida

Expanded text:
Inter cetera autem incommoda que patitur febricitans est quia habet palatum inordinatum, propter quod dulcia uidentur sibi amara et insiuod omnia spiritualia sibi uidentur insipida
Abbreviated transcription (Latin):
lauit nõs quando sanguinem
dedit pro nobis. uel qñ baptiza¬
mur in misterio passionis illiꝰ
uerũ etiam cotidie lauat᷑ nos
in sangiũe suo cũ eiusd̃ beate
passionis memoria ad altare
replitatur cũ pamis et unncre¬
atum in sacmentur carins et
sangiũs eius in effabili sancti¬
spiritus sanctificatione trũs

Expanded text:
lavit nos, quando sanguinem suum dedit pro nobis, vel quando baptizamur in mysterio passionis illius; verum etiam quotidie lavat nos in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis memoria ad altare replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
Quappter siue aclericis siue a
laicis siue eciam a mulierib¬
non tamen iteratur. Et scd̾¬
maticus siue faciorosus qͥsq
in confessione scẽ trinitatis
baptizet. non ualet ille a ca
uel inuocatio tanti noĩs uide¬
atur a nullari. Potestas quid̾¬

Expanded text:
Quapropter sive a clericis sive a laicis, seu etiam a mulieribnon tamen reiteratur. Hocmaticus, sive facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet, non valet ille qui ivel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
miserabiliter laborantib quid
conferũt tot mutatoria uel extensa
in particis uel plicata in manicis
Nostrũ est quod offenditis nobis cru¬
deliter subtrahitur. quod ĩamter
expenditis. Et nos em̃ dei plasma
sit de fraterna porcõe pasc̾e oculos
urõs uita nr̃a cedit uobis in super¬
fluas copias. nr̃is necessitatibus
detrahitur. quidquid accidit lum¬
tatibus uestris.Duo demq mala
de una prodeũt idice cupiditatis.
dũ et uos uanitando peritis et nos

Expanded text:
miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatsit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
sentiũt. In explebilis est auaricia
nec deũ timet nec hoĩem reuere¬
tur nec patri parcit. nec matrẽ
agnoscit. non fiatri obtemperat
non amico fidem seruat. uiduã
opprimit pupillũ ĩuadit. Que ẽ
nisania hec acquirere aurũ et
coluber utroq cõsueuit ore mord̾e.
utroq pestifeꝵ uirꝰ ĩfluere dũ
aut aliena res q̃ritur. aut hĩta
delectabiliter possidetur. Aliena¬

Expanded text:
em. Inexplebilis est avaritia nec Deum timet, nec hominem reveretur. Non patri parcit, non matrem agnoscit, non fratri obtemperat, non amico fidem servat. Viduam opprimit, pupilli rem invadit. Quae est insania acquirere aurum et coluber; utroque consuevit ore mordere, utroque pestiferum virus influere; dum aut aliena res quaeritur, aut habita delectabiliter possidetur. De
Abbreviated transcription (Latin):
ubi beda Qui multa tibi delici
nocte morte ꝑemptus aliis con¬
gregata relinquens. hec adeo ad
hoĩem dic̾e est prauas eiꝰ machi¬
natoẽs subita aĩaduersione cõ¬

Expanded text:
Qui multa tibi delicianocte morte praereptus, aliis congregata relinques. Haec Deo ad hominem dicere est, pravas ejus machinationes subita animadversione com
Abbreviated transcription (Latin):
qñ hamũ non uidens estam deuo¬
rat. sed cũ piscator eũ adducere
ceperit uistera eiꝰ torquentur
primo. deinde ab omĩ leticia
sua per ipsam estam de qua leta¬
tus est ad cõsũpsionem trahitur.
sic sũt om̃s qui de boĩs tpãlibus
beatos se putant. hamũ enĩ acce¬
perũt. et tũ illo uagantur. Uẽĩet
tempꝰ ut sentiant ꝙͣta tormẽta
cũ aiuiditate deuorauerũt. hec¬
spem suam ponit. cũ et diuicie
tam facile amittantur. et hõ tã
subito moriatur : qui eñ ista¬

Expanded text:
quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde ab omni laetitia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. sic sunt omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. espem suam ponet, cum et divitiae tam facile amittantur, et homo tam subito moriatur? Sic, i
Abbreviated transcription (Latin):
qui sibi thesaurizat et non est
in deũ diues stultus ẽ et ĩ nocte
esse diues non sibi thesaurizet
sed pauperib possessa distribu¬
at. Sit eñ sapiens et filiꝰ lucis
ẽẽ merebitur. Unde bñ et psal tͣ
cũ de auaro quolibet dĩte pre¬
misisset sed et frustra contur¬
batur thesaurizat et ignorat
cui cõgregabit ea. moxꝰ ubi cor¬
dis sui thesaurũ locasset ape¬
ruit dicene Et nũc q̃ est expec¬
tacio mea. nonne dñs et substã¬
tia mea apud te est. hec beda.¬

Expanded text:
qui sibi thesaurizat, et non est in Deum dives, stultus est et in nocte Deum dives, non sibi thesaurizet, sed pauperibus possessa distribuat. Sic enim sapiens et filius lucis esse merebitur. Unde bene Psalmista cum de avaro quolibet divite praemisisset: Sed et frustra conturbatur, thesaurizat et ignorat cui congregabit ea , mox ubi cordis sui thesaurum locasset, aperuit dicens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea apud te est ? D
Abbreviated transcription (Latin):
declinat. qui ꝓpter dĩna descẽderat.
nec uidex dignatur esse litium
et arbiter facultatũ uiuoꝵ hñs
mortuoꝵ q uidiciũ et arbitriũ
merctoꝵ. Non solũ ergo quid pe¬
tas sed aqͥuo postules intuendũ
est. nec maiorib intento aĩo pu¬
tes mĩoribus obstrependũ. unde
nõ ĩmerito refutatur hic frter.
qui dispẽsatorem celestiũ gesti¬
ebat cormiptibilib occupare.¬

Expanded text:
declinat qui propter diuina descenderat nec iudex esse dignatur litium et arbiter facultatum uiuorum habens mortuorumque iudicium arbitriumque meritorum. non ergo quid petas, sed a quo postules intuendum est, nec maioribus intento animo putes minoribus obstrependum. unde non inmerito refutatur hic frater, qui dispensatorem caelestium gestiebat corruptibilibus occupare
Abbreviated transcription (Latin):
co legitur. Est qui locupletatur
parce agendo. et hec est pars mer¬
cedis illiꝰ in eo quod dicit. Inueĩ
requiem michi. et nũc mandu¬
cabo de bonis meis solus. et ne¬
scit ꝙ tẽpus p̾t̾eat et relinquat
Nõ rephenditur iste diues meo¬
ꝙ terram coluerit et fructus
seruare uoluerit. sed ꝙ omnem
uite sue fiduciam in sua habũ¬
ml paupibus erogare cõstitiu̾t
iuxta ĩperiũ dm̃ dicentis. quod

Expanded text:
ernum est qui locupletatur parce agendo et haec pars mercedis illius in eo quod dicit inveni requiem mihi et nunc manducabo de bonis meis solus et nescit quod tempus praetereat et relinquet o reprehenditur iste dives, quod terram coluerit et fructus servare voluerit, sed quod omnem vitae suae fiduciam in sua abunil pauperibus erogare constituerit, juxta imperium Domini dicentis: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
gregori llos ergo nos illa niu¬
lier expressit. si toto corde ad do¬
minũ post pctã redeamꝰ si eiꝰ
penitencie luctus imutemur.
quibus opĩonis bone odore ec¬
timꝰ. dũ in pctĩs positi eiꝰ iti¬
neribus remtebamur sed si ad
uerã penitenciam post pctm̃
cõuertimur. iam retro secus pe¬
des stamus. qr eius uestigia seqͥ¬
mur quem ĩpugnabamus. la¬
crimis muller pedes rigat qd̾
ultiis mẽbris dñi ꝑ cõpassio¬
nis affectũ inclinanut. Caꝑil¬

Expanded text:
desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. quibus opinionis bonae odore Ectimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quoultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si
Abbreviated transcription (Latin):
ait bernardꝮ. felices lacrime.
quas benigna manus cõditoris
absterget. Et beati ocu̾li. qui in
talibus liq̃fieri fletibus elege¬
rũt. ꝙͣ eleuari insuperbia. ꝙͣ om¬
ne sublime uidere. ꝙͣ auaricie
petulançie famulariunde et¬
crisdꝰ. Sicut autẽ ub̾i uehemĩs
ymber ꝓrĩpit fit serenitas.
sic lacrimis effusis apparet᷑
trãsquillitas. et perit caligo
reatuũ. et sicͭ per aquam et spi¬
ritũ purgamur. sic ꝑ lacrimnas
et cõfessionem denuo mũdamut¬
dere domũ pharisei recũbentẽ
ibi dmñ tuum attende. accede
cũ beatissima peccatrite ad pe
des laua lacrimis.terge capil¬
lis̾.demulce ostulis. fou̾e uneuẽ¬
tis llonne iam satro liquoris
illiꝰ odore perfunderis. Si tibi
adhuc suos negat pedes. nista.
ora. et gruidos lacriuns ou¬
los attolle. tius q suspirns me¬
narrabilibus q gemitibus extoꝵ¬
que quod petis. luctare cũ eo sicͭ
lacob. ut ipse se gaudeat superan.
uidebitur tibi aliqñ ꝙ auertat

Expanded text:
ierunt . Felices lacrymae, quas benigna manus Conditoris absterget: et beati oculi, qui in talibus liquefieri fletibus elegerunt, quam elevari in superbiam, quam omne sublime videre, quam avaritiae et petulantiae famulari. Sedecum: ‘Sicut autem ubi uehemens imber prorumpit fit serenitas, sic lacrimis effusis apparet tranquillitas et perit caligo reatuum’. Et sicut per aquam et spiritum, sic per lacrimas et confessionem denuo mundamudere domum Pharisaei, recumbentem ibi Dominum tuum attende, accede cum beatissima peccatrice ad pedes ejus, lava lacrymis, terge capillis, demulce osculis, fove unguentis. Nonne jam sacro liquoris illius odore perfunderis? Si tibi adhuc suos negat pedes, insta, ora, et gravidos lacrymis oculos attolle, tuisque suspiriis, inenarrabilibusque gemitibus extorque quod petis. Luctare cum eo, sicut Jacob , ut ipse se gaudeat superari. Videbitur tibi aliquando quod avertat