comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. Ut uͦ plura ꝑ se mnui¬
c̃ẽ sint. nulla patitur ratio: qm̃
irrationabilis cogitatio ẽ. ut ali¬
qua res sit ꝑ illud cui dat eẽ. Nam
nec ipsa relatiua sic funt ꝑmui
qui referunt᷑. omĩno ñ sunt per
inuicẽ: & ipsȩ relationes quib re-¬
ferunt᷑. non omĩno funt ꝑ inuicẽ:
qͥa eẽdem sunt ꝑ subiecta. Cum

Expanded text:
non possunt: ut vero plura per se invinon possunt: ut vero plura per se invicem sint, nulla patitur ratio; quoniam irrationalis cogitatio est ut aliqua res sit per illud cui dat esse: nam nec ipsa relativa sic sunt per squi referuntur, omnino non sunt per invicem; et ipsae relationes quibus referuntur, non omnino sunt per se invicem, quia eaedem sunt per subjec
Abbreviated transcription (Latin):
on solum omĩa bona ꝑiddem ali¬
quid sunt bona: & omĩa mag¬
na ꝑ iddem aliquid sunt magna:
s quicqͥd est. ꝑ unũ aliquid uidet᷑
eẽ. Omẽ namq qd̃ est: aut est ꝑ ali¬
quid. aut ꝑ nichil. S nichil est ꝑ
nicħ. Non enim uel cogitari potest
ut sit aliquid: nisi ꝑ aliquid. Quic-¬
quid est gͥ. ñ nisi ꝑ aliquid est. Qd̃
cũ ita sit: aut est unũ. aut sunt
plura: ꝑ quȩ funt cuncta quȩ st̃.
S sisunt plura: aut ipsa referuntur
ad imũ aliquid ꝑ quod sunt: aut
eadem plura singła sunt ꝑse: aut
ipsa ꝑse inuicẽ funt. At si plura
ipsa sunt ꝑ unũ: iam ñ sunt omĩa
ꝑ plura: s potius ꝑ illud unum
ꝑ qd̾ hȩc plura sunt. Si uͦ ipsa plu¬
ra singła sunt ꝑse: utiq est una
aliqua uis uel natura existendi
ꝑse. ꝗͣ habent ut ꝑ se sint. Non est
aũ dubium. qd̃ ꝑ id ipsum unũ
sint: ꝑ quod habent ut sint ꝑse.
Ueruis gͦ ꝑ ipsum unũ cuncta st̃.
qͣm ꝑplura: quȩ sine eo uno esse

Expanded text:
on solum omnia bona per idem aliquid sunt bona, et omnia magna per idem aliquid sunt magna; sed quidquid est, per unum aliquid videtur esse. Omne namque quod est, aut est per aliquid, aut per nihil; sed nihil est per nihil. Non enim vel cogitari potest ut sit aliquid non per aliquid. Quidquid igitur est, non nisi per aliquid est. Quod cum ita sit, aut est unum, aut sunt plura, per quae sunt cuncta quae sunt. Sed si sunt plura, aut ipsa referuntur ad unum aliquid, per quod sunt; aut eadem plura singula sunt per se; aut ipsa per se invicem sunt. At si plura ipsa sunt per unum, jam non sunt omnia per plura; sed potius per illud unum, per quod haec plura sunt. Si vero ipsa plura singula sunt per se, utique est una aliqua vis vel natura existendi per se, qua habent ut per se sint. Non est autem dubium quod per idipsum unum sint, per quod habent ut sint per se. Verius ergo per ipsum unum cuncta sunt, quam per plura, quae sine eo uno esse
Abbreviated transcription (Latin):
alia sunt. st̃ ꝑ aluid: & ipsũ solũ ꝑ seipsũ
At quicqͥd est ꝑ aliud. minꝰ est qͣm illud
ꝑ qd̃ cuncta sunt alia. & qd̾ solũ est
ꝑse. Quare illud qd̾ est ꝑse: maxime
omniũ est. Est gͥ unũ aliquid. qd̾
solum maxime & sũme omniũ ẽ.
Qo̾ aũ maxime ominiũ ẽ. & ꝑ qd̾ est

Expanded text:
alia sunt, sunt per aliud et ipsum solum per seipsum. At quidquid est per aliud, minus est quam illud per quod cuncta sunt alia, et quod solum est per se. Quare illud quod est per se, maxime omnium est. Est igitur unum aliquid, quod solum maxime et summe omnium est: quod autem maxime omnium est,
Abbreviated transcription (Latin):
Terra eius. t̾renoꝵ delectatio ẽ: cui inhe¬
ret.Cognatio eiꝰ demones st̃: quib
ꝑ culpam quasi ꝑ sanguinẽ ꝓpinqͣ
dinoscit᷑. Domus patris eius praua
conu̾satio ẽ. in qua sub patre diabo¬
lo.diu pͥmum mansit. Terra ad qͣm
inuitatur uita spiritał ẽ: ad quam
cum anima diuino sermone com¬
puncta. declinans a malo &e faciens
bonum transit. figit in ea tab̃nacu¬
lum ꝑ honestam conu̾sationẽ: & edi¬
ficat altare lapideũ ꝑ fidem firmam.¬
& offert sacrificiũ ꝑ bonam actionẽ.

Expanded text:
Terra ejus terrenorum delectatio est, cui inhaeTerra ejus terrenorum delectatio est, cui inhaeret. Ejus cognatio daemones sunt, quibus per culpam quasi per sanguinem propinqua dignoscitur. Domus patris prava conversatio est, in qua sub patre diabolo diu primum permansit. Terra ad quam invitatur vita spiritualis est, ad quam cum anima divino sermone compuncta, declinans a malo et faciens bonum, transit: figit in ea tabernaculum per honestam conversationem, et aedificat in ea altare lapideum per firmam fidem; offert sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. domꝰ autẽ patris eiꝰ. synago¬
ga siue templum. Qui de his omnib
exiuit: quando iudeam. & ppłm ifrħ¬
ticum. & templum dereliquit. & ꝑ
p̾dicationẽ apłoꝵ in latitudinem
gentium uenit: & fixit ibi tab̾nacu¬
lum. scilicet scãm eccłiam: & edificauit
altare ꝑ credentiũ fidem: & suꝑ illud
offert cotidie sacrificiũ patri. ꝑ bo¬
nam fideliũ suoꝵ actionẽ: ibiq dila¬
tatur ad orientẽ & occidentẽ. ad sep¬
temtrionẽ & meridiem. sic̾ scͥptum ẽ.
uocabo ab oriente & occidente sem̃
tuũ: &e dicam aquiloni da. & austro
noli ꝓhibere. In om̃ib nanq parti¬
b mundipossessio xͥ: quia in om̃ib
etꝰ. udea: cognatio eiꝰ. ppłs isrł. domꝰ
patris eius. templu: terra ad quam
altare. fides: sacrificiũ. opus bonũ:
xp̃i dilatatio. tocius mundi pos¬
sessio.
quelibet anima:in ur caldeoꝵ
id ẽ in medio uitioꝵ posita. Istiꝰ pat̾
diabolus ẽ. sicut de ipsa &e aliis mał
scͥptum ẽ. Uos ex patre diabolo estis.

Expanded text:
patris ejus, synagoga, sive templum. Quis de his omnibus exivit, quando Judaeam et populum Israeliticum et templum dereliquit, et per praedicationem apostolorum in latitudinem gentium venit, et fixit ibi tabernaculum, scilicet sanctam Ecclesiam, et aedificavit altare per praecedentium fidem, et super illud offert sacrificium Patri, bonam fidelium suorum actionem. Ibique dilatatur ad orientem et occidentem, ad septentrionem et meridiem, sicut scriptum est: Vocabo ab oriente et ab occidente semen tuum, et dicam aquiloni, Da, et austro, Noli prohibere . In omnibus namque partibus mundi, possessio Christi, quia in omnibus cognatio ejus populus Israel, domus patris ejus templum ad quod altare fides, sacrificium opus Christi bonum, dilatatio totius mundi possessio.anima, in Ur Chaldaeorum, id est in incendio vitiorum posita. Istius pater diabolus est, sicut de ipsa et de aliis malis scriptum est: Vos ex patre diabolo estis .
Abbreviated transcription (Latin):
sta: altare fides firmã. sacrificium.
actio bona: eius dilatatio. uirtutũ
exercitatio. & bonoꝵ oꝑm exhibitio.
ysidorus de sacrificio abrahe.iii.
ixit dñs ad abraham. Sume tͥ
columbam. Qui tollens uniu̾sa hec:
animalia diuisit: aues autẽ ñ diui¬
sit. Statutus ẽ modꝰ ꝓmissi seminis
abrahȩ: & ista ẽ figura. Piuuencam
illam. significata ẽ plebs posita sub
iugo legis: ꝑ capram eadem plebs
peccatrix futura. ꝑ arietem eadem
plebs regnatura. Quȩ animalia ido
ad abraham. & inde usq ad dauid:
ppłs ad oleuit ꝑ turturẽ & columbã.
sp̃ales in eo ppło figurati sunt. indi¬
uidui filii ꝓmissionis: & heredes reg¬
ni futuri. Quoꝵ etas temporalis
gressi sunt desiderio temporalia.
S quid ẽ hoc qͦd animalia illa tria
diuidunt᷑ adu̾sum se inuicẽ partibꝰ
constitutis: nͥ qͦd carnales. &e in ppło
ueteri. & nunc int̾ se diuidut᷑: Por¬
ro aues idenro ñ duidunt᷑: qͥa sp̃aleᷤ
indiuisi sunt: seisma ñ cogitant. nec

Expanded text:
acrificium ejus actio bona, cujus dilatatio est virtutum exercitatio et bonorum operum exhibitio. CAP. III.-- De sacrificio Abrahae. Item dixit Dominus ad Abraham: Sume vacet columbam. Qui tollens universa haec animalia divisit, aves autem non divisit . Statutus est modusAbrahae, et ista est figura. Per juvencam enim significata est plebs posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs peccatrix futura. plebs regnatura. Quae animalia propterea ad Abram, et inde usque ad David, populus adolevit. 7. Per turturem et columbam spirituales in eo populo figurati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri, quorum aetas temporalis gressi sunt desideria temporalia. Sed quid est quod animalia illa tria dividuntur adversus se invicem partibus constitutis, nisi quod carnales et in populo veteri, et nunc inter se dividuntur? 8. Porro aves idcirco non dividuntur, quia spirituales individui s
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. quam p̾dicant in auxilium
aplice fidei & uitȩ firmitatẽ. Seda cir¬
cumcisio que ꝑ iosuȩ facta ẽ: designat
post carnalem circũcisionẽ sp̃ualem.
S ae pascha qͦd filii isrł transito iorda¬
ne celebrauerunt. figurat ueri pasche
&e ueri agni comestionẽ. Duodecim
quoq lapides de iordane tollimus:
qͣndo aplice fidei. & uitȩ firmitatem
mente tenemus. Angłm quoq an nr̃
an adu̾sarioꝵ sit ꝑcunctam᷑: dum qͥd
sit bonũ. qͥdue malum districte discu¬
timus:¬

Expanded text:
veritate, quam praedicant in auxilium veritate, quam praedicant in auxilium apostolicae fidei et vitae firmitatem. Secunda circumcisio, quae per Josue facta est, designat post carnalem circumcisionem spiritualem. Sed et pascha, quod filii Israel, transito Jordane, celebraverunt, significat veri paschae, et veri Agni comestionem. Duodecim quoque lapides de Jordane tollimus, quando apostolicae fidei, et vitae firmitatem mente tenemus. Angelum quoque an noster, an adversariorum sit percontamur, dum quid sit bonum, quidve malum discrete discutimus
Abbreviated transcription (Latin):
entur p̾mia. Iordanis significat baptis¬
mum: quia sicut ppłs isrłiticꝰ stantib
in iordane sacerdotib intrauit t̾ram
danis in dulcedinẽ ꝑmansit: pars infe¬
nor in amaritudinẽ marinã defluxit:
qͥa electi baptizati. acceptȩ gr̃e dulce¬
dinem custodiunt: reꝑbi uͦ in amari¬
tudinẽ uicioꝵ amissa dulcedine grẽ¬
fiuunt. Exeicitũ isrł p̾cesserunt filii
ruben & gat᷑. & dimidia tribus manaᷤᷤ¬
se pugnaturi: quoꝵ patres in filiis
matrũ suaꝵ fuerant pͥmogeniti: et
antiqui iusti nos p̾cedunt exemplis:
genes. Uidemus inquit ysaiam. ihere¬
miam. accinctos expeditosq ad auxiliũ
nr̃m: qui cum uoluminũ suoꝵ iacłis.
cordis nr̃i hostes acerrimos uulnerant
Accingitur &e daniel ad auxiliũ nr̃m
cum nos de regno xp̃i. & de antixpi
futura fraude instriit ac p̾monet. Ad¬
est iezechiel. sacramenta nobis celestia
in quadriformib rotaꝵ oculis signanᷤᷤ.
Docet & osee bissenas agminis turmas:
&e p̾cedunt nos suçcincti lumbos in

Expanded text:
etua. Jordanis significat baptismum; quia, sicut populus Israeliticus, stantibus in Jordane sacerdotibus, intravit terram danis in dulcedine permansit, pars inferior in amaritudinem marinam defluxit; quia electi baptizati gratiae dulcedinem custodiunt, reprobi vero in amaritudinem vitiorum, amissa dulcedine gr. Exercitum filiorum praecedunt filii Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse pugnaturi, quorum patres in filiis matrum suarum fuerunt primitivi: et antiqui justi nos praecedunt exemplis, genes: Videmus, inquit Isaiam, Jeremiam et alios accinctos, expeditosque ad auxilium nostrum, qui voluminum suorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnerant. Accingitur et Daniel ad auxilium nostrum, cum nos de regno Christi et Antichristi futura fraude instruit et praemonet. Adest Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum oculis signans. Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos praecincti lumbos in
Abbreviated transcription (Latin):
qui dedit legem:. significat legem.
Moyse mortuo. id est lege scd̾m carna¬
les ⁊ ueteres obseruantias mortua. con¬
summata siue finita. statim iħe sal¬
uator nr̃. qui ppłm suũ saluat a pec¬
catis eoꝵ. iħc inquã filiꝰ di. manifesta¬

Expanded text:
qui dedit legem, significat legem. Moyse mortuo, id est lege secundum carnales et veteres observantias mortua, consummata sive finita statim, Jesus Salvator noster, qui populum suum salvat a peccatis eorum . Jesus, inquam, Filius Dei manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
gestis. uerũ & in nomine. transiorda¬
nem hostium regna subuertit᷑. diui¬
dit t̾ram uictori ppło: &e ꝑ singulas
urbes. uiculos. montes. flumina. tor¬
rentes atq confinia. ecclie celestisq

Expanded text:
gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestisque
Abbreviated transcription (Latin):
liath caput eoꝵ: qui ante aduen¬
tum ueri dauid suꝑari ñ potuit.
Geth cuntasgolie. int̾pretat᷑ torcular.
Hic ẽ mundꝰ uł infernus: in qͣuelut in¬
torculari obnoxios peccatis ꝯculcabat.
Altitudo goliȩ diaboli supbra ꝑ quã
ad nocendũ uersutiȩ. Dauid a patre ad
uisitandũ fr̃s missus ẽ: &e xp̃c a patre
d̾o ad oues quȩ pierunt domus isrł.
Dauid ephypolenta. id est trium mo

Expanded text:
liath, caput eorum, qui ante adventum Domini superari non potuit; Geth, civitas Goliae, interpretatur torcular. Hic est mundus et infernus, in quo velut obnoxios peccatis conculcabat. Altitudo Goliae diaboli superbia, per sunt ad nocendum versutiae. David a patre ad visitandum fratres missus est, et Christus a Patre Deo ad oves quae perierant domus Israel. David ephi polent
Abbreviated transcription (Latin):
ecerunt filii isrł. sacerdotes
& leuite & reliqui filioꝵ trans¬
migrationis dedicationẽ domus dei
in gaudio. Recte dedicat᷑ templum
a sacerdotib &e leuitis. & reliquis filio¬
rum transmigrationis in gaudio. qͥa
correctis peccatorib fit gaudium in ce¬
lo coram angłis dĩ: & magistris qui ꝓ
eorum salute laborauerunt. &e om̃ĩb
qui de confusione peccatoꝵ ad uirtutũ
arrem. t̾ram scilicet ꝓmissionis mente
&e̾ oꝑe transmigrarunt. Sacerdotes gͦ¬
& leuite. & omĩs ppłs in dedicatione
restaurate domus gaudent: qͥa om̃s
doctores eccł̃iȩ. reconciliatis ꝑ peniten¬
tiam peccatorib congaudent. Qi¬

Expanded text:
ecerunt filii Israel sacerdotes, et Levitae, et reliqui filiorum transmigrationis, dedicationem domus Domini in gaudio . Recte dedicatur templum a sacerdotibus, et Levitis, et reliquis filiorum transmigrationis in gaudio, quia correctis peccatoribus, fit gaudium in coelo coram angelis Dei , et magistris qui pro eorum salute laboraverunt, et pro omnibus qui de confusione peccatorum ad virtutum arcem, terram scilicet promissionis, mente et opere transmigraverunt. Sacerdotes, et Levitae, et omnis populus in dedicatione restauratae domus gaudent, quia omnes doctores Ecclesiae de reconciliatis per poenitentiam peccatoribus gauden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria infirmitas incessant̾ attendat᷑.
Uires nr̃as ueracit̾ examinare negligi¬
mus: & quia de nob fortia credimus: p̃
nos minus agnoscimus. illos quos re¬
p̾hendere intimur plus uidemus.
Singula hȩc mala sunt. quȩ sepe a
subditis in p̾latis. sepe a p̾latis in sub¬
ditis cõmittunt᷑: quia p̾lati subditoᷤᷤ¬

Expanded text:
propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus; et quia de nobis fortia credimus, idcnosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur; quia et omnes subdito
Abbreviated transcription (Latin):
cti rectoꝵ facta iudicant: & si regimen
ter quȩ agenda sunt uident:. quia eoꝵ
oculos nebula elationis obseurat:¬
bat: ut quia illa quȩ iudicauerat
ne sibi rectoꝵ. facta displiceant. Si aũ
magistroꝵ uita iure rep̾hendit᷑ opor¬
tet ut subditi eos etiam cũ displicent
uenerent᷑. S sollert̾ intuendum est:¬
ne eum quem uenerari necesse ẽ imi¬
tari appetas: aut quẽ imitari despicis.
uenerari contemnas. Subtilis enim
uia tenenda ẽ rectitudinis &e humili¬
tia non recedat.¬

Expanded text:
ctiones dijudicant, et si ipsos regimen ter ea, quae agenda sunt, videant; quia eorum oculos ipsa nebula elationis obseuratpro eo quod illa quae judicaverat ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cum displicent, venerentur. Sed hone aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitia non recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
salua fide res agitur: uirtutis ẽ meri¬
tum quicquid pͥoris ẽ tolerare. Debet
tam̃ humilit̾ suggeri. si forte ualeat.
qͦd displicet emendari. S curandum
dinata defensio: &e dum rectitudo in¬
caute dirigitur: magistra rectitudiniᷤᷤ
humilitas amittat᷑. Nec eum sibi p̾eẽ
quis despiciat: quẽ forte in aliquo rep̾¬

Expanded text:
rtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur: debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari; sed curandumdinata defensio; et dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; nec eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
plebium: ut sepe ex culpa pastoꝵ. dete¬
rior fiat uita plebium: & ex merito ple¬
bium mutet᷑ uita pastoꝵ. S quia re
iudicent subditi uitam regentium.
ꝑsemetipsum enim dñs nummula¬
riorum es fudit. & cathedras uenden¬
tium columbas euertit. significans
qͥa ꝑ magistros uitã uidicat plebiũ:
ꝑ semet ipsum facta magistroꝵ: quã¬

Expanded text:
ctantur, ut sepe ex culpa rectorum deterior fiat vita plebium, et sepe ex merito plebium mutetur vita rectorum. Sed quia reciudicare vitam regentium.semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit, significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat ma
Abbreviated transcription (Latin):
etiam uere bom delinquat uita pasto¬
ris. Dauid enim do teste laudatus. se
cretoꝵ di conscius. tumore repentinȩ
elationis inflatus. ppłm numeran
corda rectoꝵ. Iustus uͦ iudex. peccantiᷤ
uiciũ ex ipsoꝵ. animadu̾sione coeri¬
puit: quoꝵ causa peccauit. S quia

Expanded text:
etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus, ille secretorum Dei conscius David, tumore repentinae elationis inflatus, populum numerandvita regentium. Justus vero judex, peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit,
Abbreviated transcription (Latin):
irasei contra isrł̃ commouitq dd̃
in eis dicentẽ ad ioab. Uade numera
isrł & iudam: &e numerauit ppłm.
Propter quã causam immisit dñs pe¬
stilentiã in isił. c& mortui sunt exppło
a dan usq bersabee. lxxͣ. milia uiroꝵ¬

Expanded text:
irasci contra Israel. Commovitque in eis David dicentem ad Joab: Vade, numera Israel et Judam. Et numeravit populum. Propter quam causam immisit Dominus pestilentiam in Israel: et mortui sunt ex populo a Dan usque ad Bersabee septuaginta mi
Abbreviated transcription (Latin):
enit ionathas in agrũ iuxta placi¬
tum dauid: & puer paruulus cum eo.
Et ait ad puerum suum. Uade & affer

Expanded text:
enit Jonathas in agro juxta placitum David: et puer parvulus cum eo: et ait ad puerum suum. Vade: et affer
Abbreviated transcription (Latin):
Et erit sanguis in signo uob̾ super
domos in quib ibi eritis. & uidebo
sanguinẽ. & ꝓtegam uos: & ñ erit
in uob̾ plaga diminutionis. cũ ꝑ¬
cutiã terrã egipti. Qd̾ medio die
in passione eius tenebre futurȩ
eẽnt: apd̾ amos. Et erit in illa die
dicit dns. occidet sol meridie: & ob¬
tenebrabit᷑ dies lucis: & conu̾tam
dies festos in luctũ: & omnia can¬
tica ur̃a in lamentationẽ. Itẽ apd̾
Iheremiã. Exterrita ẽ quȩ parit. &
teduit anima eiꝰ: subiit sol. & cum
ad huc medius dies eẽt. confusa est.
& maledicta. Reliquos eoꝵ in gla¬
dio dabo: in conspectu inimicoꝵ su
oꝵ. Item in eugłio. Asexta aũ hora
tenebrȩ factȩ sunt suꝑ totã terrã:
usq in horam nonã. Qd̾ amorte ñ
uinceret᷑. nec apd̃ inferos remansu

Expanded text:
« Et erit sang« Et erit sangdomos in quibus ibi eritis, et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga deminutionis, cum percutiam terram Aegypti. qin passione ejus tenebrae futurae essent, apud Amos: « Et erit in illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et obtenebrabitur dies lucis, et convertam dies festos in luctum, et omnia cantica vestra in lamentationem . » Item apud Jeremiam: « Exterrita est quae parit, et taeduit anima ejus: subiit sol, et cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. Reliquos eorum in gladio dabo in conspectu inimicorum suorum . » Item in Evangelio: « A sexta autem hora tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam . » Quod a morte non vinceretur, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
in passione crucis & signo. uirtꝰ om̃is
celos uirtus eius: & laudis eiꝰ plena ẽ
t̾ra: & splendor eiꝰut lux erit: comua
in manib eiꝰ erunt. & illic constabi¬
lita ẽ uirtꝰ głe etꝰ: & constituet dilecti¬
onẽ ualidam: ante faciem suã ibit¬
uerbũ & precedet in campos scdm
gressus suos. Item apud ẏsaiã. Ecce
natus est uob̾ puer. & datus ẽ uob
filius: cuiꝰ imꝑium suꝑ humeros
eiꝰ. & uocatum ẽ nomen eiꝰ magnȩ
cogitationis nunciꝰ. Hoc signo cru
cis & amalech uictus ẽ. ab iħu per
moysen. Qd̃ in hoc signo crucis salus
sit omnib qͥ in frontib notantur:
apd̾ ierechiel dñs dicit. Transi me¬
diam iherłm. &̃ notab signa cau
suꝑ frontes uiroꝵ. qui ingemunt.
& merent ob iniquitates que funt
in medio ipsoꝵ. Item illic. Uadite
& cedite & nolite parcere ocłis ur̃is:
cite: ut ꝑdantur. Omnẽ aũ super
quẽ signũ scriptũ est: ne tetigeri¬
tis. Item in exodo ds ad moysen.

Expanded text:
in passione cin passione ccaelos uirtus eius et laude eius plena est terra et splendor eius ut lux erit: cornua in manibuseius erunt et illic constabiiae eius, et constituet dilectionem ualidam. ante faciem suam ibituerbum et praecedet in campum secundum gressus suos. Item apud Esaiam: Ecce natus est uobis puer, datus est nobis filius, cuius imperium super humeros eius: et uocatum est nomen eius magnae cogitationis nuntius. Hcis et Amalech victus est ab Jesu per Moysen . 275 Quod in hoc signo crucis salus sit omnibus, qui in frontibus notantur, apud Ezechielem Dominus dicit: « Transi mediam Hierusalem, et notabis signo thau super frontes virorum, qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . » Item illic: « Vadite et caedite, et nolite parcere oculis vestris, cite, ut perdantur. Omnem autem super quem signum scriptum est, ne tetigeritis . » Item in Exodo Deus ad Moysen:
Abbreviated transcription (Latin):
nocte assatas igni: & aruna cum
pigridiis edent. Non edetis ex els cru¬
dam neq coctam in aqua nisi assa¬
tam igni. caput cum pedib & inte
ne. Et os ñ confringetis ab eo: quȩ
autẽ relicta fueruint de eo usq in ma¬
ne. igne crementur. Sic aũ comede¬
tis eum. Lumbi ur̃i precincti. calcia¬
m̃taq ur̃a in pedib ur̃is: & baculi
ur̃i in manib uris: & edetis eum festi¬
nant᷑: pascha enĩ est dni. Qd̃ cruci
illũ fixuri eẽnt iudei: apd̃ ysaiam.
Expandi manꝰ meas tota die ad ple¬
bem contumacẽ & contradicentẽ mͥ:
qͥ ambulant uias ñ bonas. s pꝰt pec¬
cata sua. Item apd̾ iheremiam. Ueni¬
te mittamꝰ lignũ in panem eiꝰ: & era¬
damꝰ a t̾ra uitã eius. Item in deutero¬
nomio. Et erit pendens uita tua ante
ocłos tuos: & timebis die ac nocte: &
ñ credes uitȩ tuȩ. Item in psalmo .xͦxiͦ.
Effoderunt manus meas & pedes me¬
os: dinumerauert omĩa ossa mea. Qd̃

Expanded text:
nocte assatas igni, et azyma cum nocte assatas igni, et azyma cum picridibus edent. Non edetis de eis crudam, neqtam igni. Caput cum pedibus et intne, et os non confringetis ex eo: quae autem relicta fuerint de eo usque in mane, igne crementur. Sic autem comedetis eum: Lumbi vestri praecincti, calceamentaque vestra in pedibus vestris, et baculi vestri in manibus vestris: et edetis eum festinanter. Pascha enim est Domini . » Quod cruci illum fixuri essent Judaei, apud Isaiam: « Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem, et contradicentem mihi, qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua . » Item apud Jeremiam: « Venite, mittamus lignum in panem ejus, et eradamus a terra vitam ejus . » Item in Deuteronomio: « Et erit pendens vita tua ante oculos tuos: et timebis die et nocte, et non credes vitae tuae . » Item in psal. XXI: « Effoderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. » Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uit os suũ. In humilitate iudiciũ
eiꝰ sublimatũ est. Natiuitatẽ aũt
eiꝰ quis enarrauit. Qm̃ auferet᷑ de tr̃a
uita eius. Afacinorib ppłi mei addu¬
ctus est ad mortẽ: & dabo malos pro
sepultura eius. & ipsos diuites ꝓ
morte eius: quia facinus ñ fecit. ne¬
q insidias ore suo. Propterea ipse
consequetur multos: & fortium di¬
uidet spolia: ꝓpterea quod tradita
ẽ ad mortem anima eius: & inter
facinorosos deputatus ẽ: & ipse
peccata multoꝵ ꝑtulit: & ꝓpter
facinora illoꝵ traditus est. Item
nes eoꝵ. Ego sicut agnus. sine ma¬
licia ꝑductus sum aduictimã: in
ie cogitauerunt cogitatũ dicentes.
Uenite mutamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ :¬
& eradamꝰ a terra uitã eus: & nom̃¬
in exodo d̾s ad moysen. Accipiant
singłi ouem sͥ. ꝑ domus tribuũ. ouẽ
sine uitio: ꝑfectum mascłm anmcu¬
lũ erit uob̃. ab agnis & hedis accipi¬
etis: & occident illum omẽ uulgus
synagoge filioꝵ ifrł. ad uesꝑam: &
accipient de sanguine. & ponent

Expanded text:
n humilitate iudicium eius sublatum est: natiuitatem autem eius quis enarrabit? quoniam auferetur a terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem, et dabo malos pro sepultura eius et ipsos diuites pro morte eius, quia facinus non fecit neque insidias ore suo. propterea ipse consequetur multos et fortium diuidet spolia, propterea quod tradita est ad mortem anima eius, et inter facinerosos deputatus est. et ipse peccata multorum pertulit et propter facinora illorum traditus est. Item nes eorum. ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uictimam: in me cogitauerunt cogitatum dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius, et nomin Exodo Deus ad Moysen: Accipiant sibi singuli ovem per domos tribuum, ovem sine vitio, perfectum, masculum, anniculum erit vobis. Ab agnis et ab haedis accipietis, et occident illum omne vulgus synagogae filiorum Israel ad vesperam; et accipient de sanguine ejus, et ponent
Abbreviated transcription (Latin):
in tyꝑo uel umbra eiuscde precesserunt:
prefigurantes illud sacrificiũ. qd̾ unꝰ
&& uerꝰ sacerdos obtulit. mediator dei
e hominũ. Cuiꝰ sacrificii p̃missas figͥas
inuictimis animaliũ celebrari opor¬
tebat. propt̾ emundationẽ carnis
& sanguinis: ꝑ quã unã uictimã fie¬
ret remissio peceatoꝵ de carne & san-¬
gͥne contractoꝵ: quȩ regnũ di ñ pos¬
sidebunt: qͥa eadem substantia cor¬
poralis in celestem cõmutabit᷑ quali¬
tatẽ. Ipse enĩ in uitulo ꝓpt̾ uirtutẽ
crucis offerebat᷑: ipse in agno ꝓpter
innocentiã. ipse in ariete propter
principatũ. in hyrco ꝓpt̾ similitudi¬
nẽ carnis peccati. ut de peccato dam¬
naret peccatũ: in turture & colũba
ꝓpt̾ dm & hominẽ: qͥa mediator di
& hominũ in duaꝵ substantiaꝵ
coniunctione ostendebat᷑. Porro in
similagine consꝑsionis: credentiũ
ꝑ aquã baptismatis collectã eccłiapa
quȩ corpꝰ est xp̃i. ꝑspicue demonstita¬
bat. Nos aut̃ moralit̾ muꝰ do ui¬

Expanded text:
in typo, vel umbra ejusdem praecesserant, praefigurantes illud sacrificium quod unus et verus sacerdos obtulit, mediator Dei et hominum: cujus sacrificii promissivas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat propter emundationem futuram carnis et sanguinis; per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanuine contractorum, quae regnum Dei non possederunt , quia eadem substantia corporalis in coelestem commutabitur qualitatem. Ipse enim in vitulo propter virtutem crucis offerebatur; ipse in agno, propter innocentiam; in ariete propter principatum; in hirco, propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, propter Deum hominem, quia Mediator Dei et hominis in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis conspersione credentium, per aquam baptismatis collectam Ecclesiam, quae corpus est Christi, perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vi
Abbreviated transcription (Latin):
nocte. & ecce in nubib celi quasi filius
hominis ueniens uenit usq ad uete¬
rẽ dierũ. & stetit in conspectu eiꝰ: &e qͥ
assistebant obtulerunt eũ: & data est
ei potestas regia: & om̃s reges terrȩ. &

Expanded text:
nocte et ecce in nubibus caeli quasi filius nocte et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius et qui adsistebant optulerunt eum, et data est ei
Abbreviated transcription (Latin):
leonis uida ad predam fili mi ascen¬
disti:. requiescens accubuistiut leo.
de qͣsi leena. Es suscitabit eũ Typice
catulũ leonis d̾nm saluatorẽ appel¬
lat: tanꝙͣ leonina ortũ ꝓsapia. uide¬
licet regia styrpe ꝓgenitũ. Bene aũ
catulus leonis uocat᷑: cuiꝰ natura eq̃
br̃. ut nascens trib dieb dormiat.
deinde rugitu pat̾no excitatꝰ assur¬
gat. Que figura pulcherrime arri¬
bet d̾nicȩ dormitioni: qͥ trib dieb
bormiens ad patrẽ clamat. Tu autẽ
huẽ nuserere mei: & resuscita me.
S resuscitatꝰ ad predam ascendit:
qͥa expolians infernũ. iustos quosq ad
suꝑna secum tanqͣ preda egregiam
tumphando euexit. Qͣ ut leo ce qͣsi
leena accubauit: quia qui dormire
ꝑ carnẽ in sepulchro uoluit: quasi
leo uictor de hostib triphauit.
Qd̾̃ autẽ subuingit. qͥs suscitabit eũ:
subauditur. qͥs nisi pater᷑. Qd̃ cum
resurrexiss accipet a patre omneni
potestatẽ. & potestas eius ȩt̾na sit:
apud danielem. Uidebam in uisu

Expanded text:
uda, ad praedam, fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena, quis suscitabit eum . » Typice catulum leonis, Dominum Salvatorem appellat tanquam leonina ortum prosapia, videlicet regia stirpe progenitum. Bene autem catulus leonis vocatur, cujus natura esse dicitur, ut nascens, tribus diebus dormiat, deinde rugitu paterno excitatus assurgat. Quae figura pulcherrime arridet Dominicae dormitioni, qui tribus diebus dormiens, ad Patrem clamat: « Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me . » Sed resuscitatus ad praedam ascendit, quia exspolians infernum justos quosque ad superna tanquam praedam egregiam triumphando evexit. Qui ut leo, et quasi leaena accubavit, quia qui dormire per carnem in sepulcro voluit, quasi leo victor de hostibus triumphavit. Quod autem subjungit: « Quis suscitabit eum? subauditur, quis nisi Pater? » Quod cum resurrexisset, acciperet a Patre omnem potestatem, et potestas ejus aeterna sit, apud Danielem: « Videbam i
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã a me: s ego ame pono eã.
Potestatẽ habeo ponendi eam: &
potestatẽ habeo iterũ sum̃di eam
Hoc enim mandatũ accepi a patre
ret: apd̃ osee. Uiuficabit nos post
biduũ: die tercio resurgemꝰ. Item
in exodo. Et dixit dns ad moysen.
Descende & testificare ppło. & sc̃ifica
eos hodie &̃ cras: & lauent uestem
sua: & sint parati in perenddinũ
diem. Die aũ tercia. descendet d̃ns
in montẽ sẏna. Item in eugłio. Proge¬
nies nequã & ad ultera signũ querit:
& signũ non dabit᷑ illi nͥ signũ ione¬

Expanded text:
mam meam a me, sed ego a me pono eam, potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Hoc enim mandatum accepi a Patre RET. Apud Osee: Vivificabit nos post biduum, die tertio resurgemus . Item in Exodo: Et dixit Dominus ad Moysen: Descende et testificare populo, et sanctifica illos hodie et cras, et lavent vestem suam, et sint parati in perendinum diem. Die enim tertio descendet Dominus in montem Sina . Item in Evangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Jon
Abbreviated transcription (Latin):
ce celorum alta penetrauit:. Quod
humilis in pͥmo aduentu suo ue¬
niret: apud ysaiam. Dñe quiscre¬
didit auditui nr̃o: & brachiũ dñi
cui reuelatũ est: Annuncianimꝰ
corã ipso sicut pueri. sicut radix
in t̾ra sitienti: ñ est figura eiꝰ neq
claritas: & uidimꝰ illum. & ñ ha¬
buit figuram neq speciem: s fig̾a
eiꝰ sine honore. & deficiens preter
ceteros homines: homo in plaga
positus. & sciens ferre imbecillita¬
tem: qͥa au̾sa est facies eius. inhono¬
ratꝰ est. & non est computatꝰ. Hic
peccata nr̃a portat. & ꝓ nob̾ dolet:
& nos putaiumꝰ esse illũ in dolore
& inplaga. & in uexatione. ipse aũ

Expanded text:
et coelorum alta penetravit? Quod et coelorum alta penetravit? Quod humilis in primo adventu suo veniret, apud Isaiam: « Domine, quis credidit auditui nostro? Et brachium Domini cui revelatum est? » Annuntiavimus coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra sitienti: non est figura ei, neque claritas; et vidimus illum, et non habuit figuram neque speciem, sed figura ejus sine honore, et deficiens praeter caeteros homines: homo in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem, quia aversa est facies ejus, inhonoratus est, et non est computatus. Hic peccata nostra portat; et pro nobis dolet, et nos putamus esse illum in dolore et in plaga, in vex
Abbreviated transcription (Latin):
abel mors xp̃i figurat᷑: qͥa sicut
ille a frẽ maiore occidit᷑ in campoͬ
ita xp̃c caput minoris ppłi natu.
a iudaico popło maiore natu occidi¬
t̃ in caluariȩ loco. Item in genesi qͥs
ꝑ immolationẽ filii significabat᷑
in abraham. nͥ pater excelsus. Qs
in ysaac. nisi xp̃c:. Nam sicut abra¬
ham unicũ filium suũ ce dilectũ
uictimã dõ obtulit: ita ds pater ꝓ¬
prio filio suo ñ peꝑcit: s ꝓ nobis¬
ouib tradidit illũ. Et sicut ysa¬
ac ligna sͥ portauit. in quib erat
ponendus: ita xp̃c portauit lignũ
crucis suȩ in humeris. in qua e¬
rat crucifigendꝰ. Asmus autẽ qui
hec portabat. insensata stulticia
intacta diuinitate. cruci affigit᷑:
Inter spinas enim iudaicoꝵ pecca¬
toꝵ suspensus est. Quẽ samson
te portas tulit. & ñ solum liber
exit. s etiam montis uerticem
xpm̃: qui ante lucem resurgens
non solum liber de inferno exiit.
s & ipsa inferni claustra destrux̃:

Expanded text:
Abel , mors Christi figuratur: quia sicut Abel , mors Christi figuratur: quia sicut ille a fratre majore occiditur in campo, ita Christus caput minoris populi natu, a Judaico populo majore natu occiditur in Calvariae loco. Item in Genesi, quis per immolationem filii significabatur in Abraham, nisi Pater excelsus? Quis in Isaac, nisi Christus? Nam sicut Abraham unicum filium suum et dilectum, victimam Deo obtulit, ita Deus Pater proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis tradidit illum , et sicut Isaac ligna sibi portavit, in quibus erat imponendus, ita Christus portavit lignum crucis suae in humeris, in qua erat crucifigendus . Asinus autem, qui in haec portabat, insensata est stultiintacta divinitate, cruci affigitur? inter spinas enim Judaicorum peccatorum suspensus est. Quem Samson te portas tulit, et non solum liber exiit, sed etiam montis verticem  nisi Christum, qui ante lucem resurgens, non solum de inferno liber exiit, sed et ipsa inferni claustra destruxit,
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ malachiam. Non est mn uolun¬
acceptũ non habeo de manib ur̃is:
rificatũ est nom̃ meũ apud gentes:
& in om̃i loco odores incensi offe¬
runt̾ nomini meo. & sacrificium
mundui: qm̃ magnũ est nom̃ me¬
ũ apd̃ gentes. Item in psalmo . c̃. no¬
no. Ante luciferũ genui te. Iuiaiit
d̃ns & ñ penitebit eum: tues sacerdoᷤᷤ
ineternũ scđ̾m ordinem melchise¬
dech. Item in libro regum: dicit
dns ad hely sacerdotẽ. Suscitabo
mͥ sacerdotẽ fidelem: qui omĩa quȩ
st in corde meo faciet: & edificabo
ei domũ fidelem: & transibit in
niet adorare in obolo pecuniȩ. &¬
mutatione premissis: addamus
aliqua de eisdem auctoritatib p¬
lata: xp̃i passionẽ & resurrectio¬
nẽ loquentia. Inseramꝰ etiã prin¬
cipalia sacrificia. quȩ in exteriori
tabernacło offerebant᷑. in id ipsum
consonantia: ut deinceps cõmods
aptare possimꝰ sacerdotio ueteri
& eugłicȩ ui̾tati nr̃a sacramenta.
Primo itaq qd̾ ingenesi in morte

Expanded text:
apud Malachiam: « Non est mihi volunacceptum non habeo de manibus vestririficatum est nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo, et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes . » Item in psalmo cente Luciferum genui te: Juravit Dominus, et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. » Item in libro Regum dicit Dominus Deus ad Heli sacerdotem: « Suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo, faciet, et aedificabo ei domum fidelem et transibit in n domo veniet adorare in obolo pecuniae, mutatione praemissis, addamus aliqua de eisdem auctoribus prolata, Christi passionem et resurrectionem praeloquentia. Inseramus etiam principalia veterum sacrificia, quae in exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus sacerdotio veteri et evangelicae veritati nostra sacramenta. Primo itaque Genesi morte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qͣlitatib causaꝵ in ꝑsona d̾ni of¬
ferebant᷑. Primũ itaq sacrificium
uitulus ex arm̃tis xp̃m demoniste:
ex patriarchaꝵ ꝓgenie descendentẽ.
Hic aratro crueis suȩ carnis nr̃ȩ ter¬
rã ꝑdomuit: atq sp̃c scĩ sem̃. uirtu¬
tũ fruge ditauit. Iste uitulus sine
macła est: qͥa sine peccato ad passio¬
nẽ ducitur. Offertur aũ ñ in taber¬
uacło. s ad ostium eiꝰ: qͥa extra castra
passus ẽ xp̃c. Perfilios aũ aaron sa¬
cerdotis offertur sanguis eiꝰ. qd̾ de
anna & caypha intelligitur: qͥ con¬
siliũ adu̾sus eum facientes. effude
tur: & a ioħe omib demonstratur.
Eoce agnus di: ecce qͥ tollit peccata
mundi. Bene gͦ in sacrificis agnꝰ
offerebat᷑: ut innocentiȩ & passioĩs
xp̃i figura demonstraret᷑. Bene &
hedus: quia ꝑ eius mortẽ. auctor
peccati diabolus agnoscit᷑ ugulatꝰ.
Terciũ sacrificiũ dicitur. turtur &¬

Expanded text:
pro qualitatibus causarum in persona populi ofpro qualitatibus causarum in persona populi offerebantur. 2. Primum itaque sacrificiumvitulum ex armentis Christum demonstrat, ex patriarcharum progenie descendentem; hic aratro crucis suae terram carnis nostrae edomuit, atque Spiritus sancti semen virtutum fruge ditavit. Iste vitulus sine macula est, quia sine peccato ad passionem ducitur. Offertur autem non in tabernaculo, sed ad ostium ejus, quia extra castra passus est Christus. Per filios autem Aaron saceAnna et Caipha intelligi potest, qui consilium adversus eum facientes effuderutur, et ab Joanne omnibus demonstrabatur: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Bene ergo in sacrificio agnus offerebatur, ut innocentiae et passionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, diabolus agnoscitur jugulatus. Tertium sacrificium dicitur turtur
Abbreviated transcription (Latin):
turẽ: du carnis seruamꝰ castitate.
Panes arimos: dum ñ inferm̃to maliciȩ.
s in arimis finceritatis & uitatis ambu
eo aũ ppło hȩc rite celebrata sunt. cuiꝰ
regnũ &e sacerdotiũ ꝓpħia erant uen¬
turi regis & sacerdotis: ad regendos
&e congregandos fideles in omĩb gen¬
tib & introducendos in regnũ celoꝵ.
gani. Qͤ immolant gentes ut ait
apłs: demoniis immolant. & ñ dõ.
Antiqͣ enĩ res est. & p̃nunciata ĩ mola¬
tio sanguinis: futurã passionẽ medi¬
atoris ab inicio gñis humani testifi¬
cans. Hanc enĩ primꝰ abel obtulisse
in sacris luteris inuenit᷑. In exor¬
dio aũ leuitici. iiiͬ. gn̾a principali¬
ũ oblationũ describunt᷑. quȩ iodo¬
rẽ suauitatis dno offerri uibentur:
id est pͥmũ uitulũ de arm̃tis sine ma¬
cula: sca̾m. agnũ de ouib: terciũ. tur¬
turẽ & columbã : quartũ. similagi
nẽ comꝑsam. arima oleo uncta cli¬
bano cocta. Reliqua aũ sacrificia:

Expanded text:
carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambuleo autem populo haec rite celebrata sunt, cujus regnum et sacerdotium prophetia erat venturi regis et sacerdotis, ad regendos et sacrandos fideles in omnibus gentibus, et introducendos in regnum coelorugani, quia quae immolant gentes, ut ait Apostolus, daemoniis immolant, et non Deo. Antiqua enim res est praenuntiativa immolatio sanguinis, futuram passionem Mediatoris ab initio generis humani testificans. Hanc enim primus Ain sacris Litteris invenitur . In exordio autem Levitici, quatuor genera principalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis Domino offerri jubentur, id est, primum vitulus de armentis sine macula; secundum agnus de ovibus; tertium turtur et columba; quartum similago conspersa, azyma oleo uncta, clibano cocta. Reliqua autem sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
gine nasciturũ: & nouũ testam̃tũ
& nouũ sacerdotiũ & iudeis & gen¬
tib allaturũ. Prius enĩ moyses
bomĩ: dico ego oꝑa mea regi. Et aliꝰ
psalmꝰ. Uerbo dm̃ celi firmati st̃: &
spũ oris eius omĩs uirtus eoꝵ. Qd̾
& subdidit columnas septẽ: macta¬
uit hostiam suam: & misit seruos¬
suos conuocans cũ excessa p̃dicatioe
ad crateram dicens. Qui ẽ insipiens:
declinet ad me. Et egentib sensu. dic̃.
Uenite edite de panib meis &e bibite
uinũ qd̵ miscui uob̃. Derelinquite i¬
sipientiam. & querite prudentiam:
& corrigite scientie intelligentiã. Od̾
ds uenturꝰ eẽt illuminator gñs hu¬
mani & saluator: apd̾ ysaiam. Con¬
solamini pusillammes. nolite ti¬
mere: ds iudiciũ retribuet: ipse ue¬
niet & saluabit nos. Tunc aꝑientur
ocłi cecoꝵ: & aures surdoꝵ patebt̃.

Expanded text:
gine nasciturum, et novum testamentum, et novum sacerdotium Judaeis et gentibus allaturum. Primus enim Moyses bonum, dico ego opera mea regi . » Et alius psalmus: « Verbo Dei coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . » Quod et subdidit columnas septem; mactavit hostiam suam, et miscusuos, convocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: Qui est insipiens, declinet ad me; et egentibus sensu dicit: Venite, edite de panibus meis, et bibite vinum, quod miscui vobis. Derelinquite insipientiam, et quaerite prudentiam, et corrigere scientiae intelligentiam . » Quod Deus venturus esset illuminator generis humani et Salvator, apud Isaiam: « Consolamini, pusillanimes, nolite timere: Deus judicium retribuet, ipse veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures sur
Abbreviated transcription (Latin):
ad orabt̃ in conspectu eiꝰ om̃s patͥȩ
tur omniũ gentiũ. Ad hec quid illa
leuitica sacrificia significant: nisi
xp̃m passum. resurgentẽ. celos as¬
cendentẽ. & ꝑ asꝑsionẽ fui sanguiniᷤᷤ
in aqua baptismi ppłos noui testa¬
m̃ti scĩficantem. Qd̃ ut manifestiꝰ¬

Expanded text:
adorabunt in conspectu ejus omnes patriae tur omnium gentium. Ad haec, quid illa Levitica sacrificia significant nisi Christum passum, resurgentem, coelos ascendentem, et aspersione sui sanguinis in aqua baptismi populos Novi Testamenti s
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiderimꝰ. tunc facilius utrorũq
sacram̃toꝵ concordiã intelligere
possimꝰ: cum qd̾ illa futurũ fatent᷑:
hec ꝓut dns instituit. unitent᷑. Quȩ
gͦ diximꝰ appositis testimoniis osten¬
damꝰ: ut pͥmo umbrã cum ueritate
consonare uideaniꝰ: ac pͥmo ueniat
moyses in mediũ. in rubo succenso
& non combusto. cum do loquens.
Qͦ facto figuratur. quia de ppło uida¬
ico peccatoꝵ spmis obsito. ille erat
exiturus: qui mn igne detratis carnis
nr̃e peccata quasi rubi spinã acciꝑet:¬
& inconsumptã humanitatis nr̃ȩ¬
substantiã. etiam in ipsa diuinitatiᷤ
flamina seruaret. Item apud eund̾e
nullo extrinsecꝰ infuso humore. de
carne uirginis genitꝰ. amaritudinẽ
passionis in carne tanꝙͣ incortice
suȩ gustu tanꝙͣ nulei dulcedine
pascit. Dehinc in libro iudicũ qͥd in
uellere gedeonis compliito intelli¬
git: nͥ qd̃ psalmꝰ de xp̃i natiuitate
lore. sine strepitu. sine carms corrup¬
tione: quippe qui matͥs uscera non

Expanded text:
ta viderimus, tunc facilius utrorumque sacramentorum concordiam intelligere possimus, cum quod illa futurum fatentur, haec prout Dominus instituit, imitentur. Quae ergo diximus, appositis testimoniis, ostendamus, ut primo umbram cum veritate consonare videamus. « Ac primo veniat Moyses in medium, in rubo succenso, et non combusto, cum Deo loquens . » Quo facto figuratur, quia de populo Judaico peccatorum spinis obsito, ille erat exiturus, qui in igne Deitatis, carnis nostrae peccata, quasi rubi spinam acciperet, et inconsumptam nostrae humanitatis substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma servaret. Item apud eumdem nullo extrinsecus infuso humore, de carne virginis genitus, amaritudinem passionis in carne tanquam in cortice suae gustu, tanquam nuclei dulcedine pascit. Dehinc in libro Judicum, quid in vellere Gedeonis compluto intelligitur , nisi quod psalmus de Christi nativitate e sine strepitu, sine carnis corruptione; quippe qui matris viscera non
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatẽ & ñ frustrabit᷑ eum: defruc¬
tu uentͥs tui ponam suꝑ sedem tuã.
Qd eẽt in bethleem nasciturꝰ: apud
micheã. Et tu bechleem effrata. ñ¬
quid exigua es in milib uida᷑. Ex te
mͥ ꝓcedet qͥ sit princeps apud ifrael:
& egressus eius a pͥncipio. a dieb
scłi. In hunc modu multa de uetib
scͥpͥturis colligi possunt: q̃ tpralẽ¬

Expanded text:
de fructu ventris tui ponam super sedem tuam. » Quod esset in Bethlehem nasciturus, apud Michaeam: « Et tu, Bethlehem Effrata, nunquid exigua es in millibus Juda? Ex te mihi procedet qui sit princeps apud Israel; et egressus ejus a principio, a diebus saeculi . » In hunc modum multa de veteribus scripturis colligi possunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dendii: qm̃i dissimilis ẽ aliis uita
illiꝰ. & mutatȩ sunt uiȩ eiꝰ. Tanqͣm
nugaces estimati sumꝰ ab illo: con¬
tinet se auiis nrĩs quasi ab uninũ¬
diciis: & prefert nouissima iustoꝵ:
& głatur se patrem habere deum
Uideamꝰ gͦ si sermones illiꝰ ueri sut:
& temptemꝰ quȩ uentura sunt illi.
Contumelia & torm̃to int̾rogemꝰ¬

Expanded text:
dendum: quoniam dissimilis est aliis uita illius, et mutatae sunt uiae eius. tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, continet se a uiis nostris quasi ab inmunditiis et praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem Deum. uideamus ergo, si sermones eius ueri sunt, et temptemus, quae euentura sunt illi. contumelia et tormento interrogem
Abbreviated transcription (Latin):
uoctriuna pacis nr̃e suꝑ illũ: luo¬
re eius sanati sumꝰ: om̃s sicut oue ᷤᷤ
errauimꝰ. Homo auia sua errauit:
& d̾ns tradidit illum ꝓpeccatis
nr̃is. & ipse ꝓpterea quod uexatus
est. ñ aꝑuit os suũ. Item apude¬
und̾e dicit. Non sum contumax.
neq contradico: dorsum meũ po¬
sui ad flagella. & maxillas ad pal¬
mas: faciem aũ meam ñ auerti
a feditate sputoꝵ: e fuit d̾s auxi¬
quẽ uidei occisuri eent: in sapĩa
salomonis dr. Circumueniamꝰ
iustũ. qm̃ insuauis ẽ nob̃. & contͣ¬
peccata legis: ꝓmittit scientiã d̃i
se habere. & filium di se nominat:
factus ẽ nob̃ in traductione cogita

Expanded text:
doctrina pacis nostrae super illum, liuore eius nos sanati sumus. omnes sicut oues errauimus, homo uia sua errauit. et Deus tradidit illum pro peccatis nostris, et ipse propterea, quod uest, non aperuit os suum. Item apud eumdem dicit: Non sum contumax, neque contradico, dorsum meum posui ad flagella, et maxillas ad palmas: Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum, et fuit Deus auxiquem Judaei occisuri essent, in sapientia s uerbis: circumueniamus iustum, quoniam insuauis est nobpeccata legis. promittit scientiam dei se habere et filium dei se nominat. factus est nobis in traduc
Abbreviated transcription (Latin):
tu xꝑi euacuanda esset. & spũalis
successura: moyses dicit. In nouis¬
sumis dieb circumcidet d̾s cor
tuũ. & cor seminis tui: ad dñm dm
tuũ amandu. Item apd̃ iħu naue.
Et dixit dns ad iħm. Fac tͥ cultellos
petrinos nimis acutos: & circũcide
sccd̃o filios ifrl̃. Item apd̃ iherenuiã.¬
nouate int̾ uos nouitatẽ: & ne semi¬
nauitis in spiis: circumcidite uoᷤᷤ
dis ur̃i:. ne exeat sicut ignis ira mea:
& ñ sit qui extinguat. Qd̾ lex prior
quȩ ꝑ moysen data est. cessatura ẽẽt:
apud ysaiam. Tunc manifesti ert̃
iam. De syon ꝓcedet lex. & uerbum
dni de irłm: & iudicabit it̾ gentes.
Item apud iheremiã. Ecce dies ueni¬
ent dicit dns. & consummabo super
domũ ifrł & suꝑ domũ uida testa¬
mentũ nouũ: ñ scđm testamentũ
qd̾ disposui patrib eoꝵ in die qua

Expanded text:
vacuanda esset, et spiritalis successura, Moyses dicit: « In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui, ad Dominum Deum tuum amandum . » Item apud Jesum Nave: « Et dixit Dominus ad Jesum: Fac tibi cultellos petrinos nimis acutos, et circumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeremianouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis. circumcidite uos dis vestri ne exeat sicut ignis ira mea, et non sit qui exstinguat . » Quod lex prior, quae per Moysen data est, cessatura esset, apud Isaiam: « Tunc manifesti erunt, iam: « De Sion procedet lex, et verbumni de Hierusalem, et judicabit inter gentes . » Item apud Jeremiam: « Ecce dies venient, dicit Dominus, et consummabo super domum Israel, et super domum Juda testamentum novum, non secundum testamentum quod disposui patribus eorum in die q