comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des. et edue ranas suꝑ t̾ram. egspti. Extendit aaron
manum suꝑ aquas. egypti. et ascenderunt tane ope
ducuntur. quib indicari figuraltẽ arbitrantur car¬
mina poetarum: qui inan quadam. et iuflata mo¬
dulatione. uł ut ranarum sonis et cantib mundo¬
huic deceptionis fabulas intulert̃ Rana enim ẽ lo¬
quacissima uanitas. ad nichil enim animal aliud
istito utile. ẽ. nisi quod sonum uocis. inꝓbis et in¬

Expanded text:
des, et educ ranas super terram Aegypti. Extendit Aaron manum super aquas Aegypti, et ascenderunt ranae, oproducuntur, quibus indicari figuraliter arbitrantur carmina poetarum, qui inani quadam et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibhuic deceptionis fabulas intulerunt. Rana est enim loquacissima vanitas; ad nihil enim aliud animal ipsum utile est, nisi quod sonum vocis improbis et im
Abbreviated transcription (Latin):
nici. quo tibi mandat: cum facis elemosinam. nes¬
ciat sinistra tua: quid faciat dextera uia: ut sit ele¬
mosina tua in abscondito: et pat̾ tuus qui uidet
in abscondito reddee tibi. Sic et de ieuinio et de
oratione. et cet̾is spãlib artib nobis faciendum ẽ
ne forte ꝑdamus fructum laboris nr̃i. et dicat

Expanded text:
nici, quod tibi mandat: Cum facis eleemosynam, nesnici, quod tibi mandat: Cum facis eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua; ut sit eleemosyna tua in abscondito; et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . Sic et de jejunio et de oratione, et caeteris spiritualibus artibus nobis faciendum est, ne forte perdamus fructum laboris nostri, et dicat
Abbreviated transcription (Latin):
renat᷑. I uuo utiq quod ineuũglo legit᷑ ubi de bap¬
tisino dr̃i commemorat᷑. Iħ̾c inquit ut ascendie de
baptismo: ductus ẽ abspũ indesertum ut temptaret᷑
adiabolo. Hoc ergo tibi inminet ut aquis salutarib
mundatus. et nouus homo effectus insidias. et tẽp¬
tationes ꝑferas diaboli. et ministrorum eius: quibꝰ
hoc uoti ẽ ut quioquid masculinum ac p̃cipuum
gignas oꝑis. aquis submergant. de quib aquis
ꝓpħa dicit: quia intrauert̃. aque usq ad animan
meam. Quid gͦ dabimus tͥ consilii. nisi ut masculũ
natum crib mensib more leuite. elegantem occul¬
tes infantem. ne hostis illum recipiat et int̾ficiat:
t̾bi gr̃a. si facias elemosinam: quia opꝰ dĩ ẽ mascu¬
lum generans. s si ita facis ut hominib innotescat.
abegyptiis. rapitur elemosina tua. et aqͥs spãlib
submergetur. Uide gͦ. ne obliuiscaris p̃cepti domi¬

Expanded text:
renatus. Illud utique, quod in Evangelio legitur: ubi de baprenatus. Illud utique, quod in Evangelio legitur: ubi de baptismo Domini commemoratur. Jesus, inquit, ut ascendit de baptismo, ductus est ab Spiritu in desertum, ut tentaretur a diabolo . Hoc ergo tibi imminet, ut aquis salutaribus mundatus et novus homo effectus, insidias et tentationes perferas diaboli et ministrorum ejus; quibus hoc voti est, ut quidquid masculini ac praecipui gignas operis, aquis submergant. De quibus aquis Propheta dicit: Quia intraverunt aquae usque ad animam meam . Quid ergo dabimus tibi consilii, nisi ut masculum natum, tribus mensibus more Levitae elegantem occultes infantem: ne hostis illum rapiat et interficiat? Verbi gratia, si facias eleemosynam, quia opus Dei est, masculum generas, sed si ita facis ut hominibus innotescas, ab Aegyptiis rapitur eleemosyna tua, et aquis spiritualibus submergetur. Vide ergo ne obliviscaris praecepti Domi
Abbreviated transcription (Latin):
trices uiuificando infantes paruulos. aliud pha¬
raoni mentiendo. Nam in illis uiuifi candis opꝰ
ceret illis pharao. quod potuit ñ adlaudẽ s adue¬
niam ꝑtinere. Neq hinc actoritatẽ. adm̃tiendũ
ẽẽ ꝓpositam mͥ uidetur. Inqua magis recõpensa.
tione noscitur quid mendatii culpamereatur. Nam
benignitatis eorum merces: que eis in et̃na uta. po¬
tuit retribui. ꝓadmissa culpa mendatii intrena ẽ
reconpensatione declinata: ut inuita sua quam m̃¬
tiendo tueri uoluert̃ ea q̃ fecert̃ bona reciꝑent. et ul¬
terius quod expectarent merredis sue p̃mium ñ
hab̾ent. Precep̃ autem pharao omni ppło suo: dicẽs
Quicqͥd masculimi sexus natum fuerit. influmin
ꝓicite. quicquid feminei reseruate. Uidete quid pͥn¬
ceps. huius mundi ppło suo p̃ceꝑit. scilicet ut nros in¬
fantes rapiant et influm̃ ꝓiciant. Unde consid̾a
o homo quid tͥ immineat. postquã natꝰ fueris. immo

Expanded text:
trices vivificando infantes parvulos, aliud Phatrices vivificando infantes parvulos, aliud Pharaoni mentiendo: nam in illis vivificandis opus ceret illis Pharao, quod potuit non ad laudem, sed ad veniam pertinere. Neque hinc auctoritatem ad mentiendum esse propositam mihi videttione noscitur quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis eorum merces quae est in aeterna vita potuit retribui, pro admissa culpa mendacii in terrena est recompensatione declinata; ut in vita sua quam mendacio tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona receperunt, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium, non haberent. Praecepit autem Pharao omni populo suo dicens: Quidquid masculini sexus natum fuerit, in flumen projicite; quidquid feminei reservate. Videte quod princeps hujus mundi populo suo praeceperit, scilicet ut nostros infantes rapiant, et in flumen projiciant. Unde considera, o homo, quid tibi immineat postquam natus fueris, imo
Abbreviated transcription (Latin):
lud in eo uiuificare. quod femineum. quod inbe¬
cillum et fragile et ꝓnum aduitia cernitur idẽ am¬
bitionem. uolentiam. libidinem. iracundiam. cru¬
delitatem furorem. et cet̾a his similia. q̃ infeminar̃
figura sunt. Tunuert̃ aũt obstretrices dm̃ et ñ fe¬
cerunt uixta p̃ceptum regis egypti. s conseruabãt
mares. Quib ad se. accersitis rex ait. Quid nam est
hoc quod facere uoluistis ut pueros seruaretis q̃
respond̾unt. Non suñt hebree. sicut egẏptie mu¬
lieres. Ipse enim obstetricandi habent scientiam:
et pͥusquam ueniamus adeas pariunt. Bene gͦ fe-¬
cit ds̃ obstetricib et c̾uit ppłs. confortatusq ẽ. nimiᷤ.
Et qr timuerant obstetrices dm̃. edificaũ ilł domo
Queri solet utrũ talta m̃datia approbata sint.
actoritate. diuina: quando qͥdem scͥptum ẽ. dm̃
mendatio. an et ipsum m̃datium dignum p̃mio
iudicabat: incertum ẽ. Aliud enim faciebant obste¬

Expanded text:
lud in eo vivificare, quod femineum, quod imbelud in eo vivificare, quod femineum, quod imbecillum et fragile, et pronum ad vitia cernitur; id est, ambitionem, vinolentiam, libidinem, iracundiam, crudelitatem, furorem, et caetera his similia, quae in feminarum figura sunt. Timuerunt autem obstetrices Deum, et non fecerunt juxta praeceptum regis Aegypti, sed conservabant mares.acere voluistis, ut pueros servaretis? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres. Ipsae enim obstetricandi habent scientiam: et priusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus, et crevit populus confortatusque est nimis: et quia timuerunt obstetrices Dquaeri solet utrum talia mendacia approbata sint auctoritate divina, quandoquidem scriptum est Deum mendacio; an et ipsum mendacium dignum praemio judicabat, incertum est. Aliud enim faciebant obste
Abbreviated transcription (Latin):
quam etiam corporalib habilis atq cominoda
disciplinis. Obstetrices enim quedam medie sunt:
et tam masculos quam feminas fouent. Sic eru¬
ditio ista commnunis rationabilis scientie adom̃s
ꝓpe modum ꝑtingit sensus: omnes instruit. oms¬
q fouet. et suie celestia meditari siue mundana
disponi suis possessorib inꝓmptu ẽsiquis ui¬
rilis mea animi fuerit. et uoluerit celestia querere.
ꝑhuius modi eruditionẽ. ad diuinorum intelligẽ¬
tiam paratiorueniẽt. si aũt secularia. quis uegotia
peam agere uoluerit. adhoc ipsãm utilissimam ha¬
bebit. Iubet queq masculos occidi pharao. et femi¬
nas reseruare sic et diabolus nec robur fidĩ p̃ualeat.
conat᷑ ut int̾fectis uirtutib uitia remaneant. fortis¬
simosq et uiriles animi sensus unde celestia sapi¬
mus et diuina: id ẽ rationem prudñtiam: inno¬
centiam et fidem inhomine. occidere festinat: et il¬

Expanded text:
quam corporalibus habilis atque commoda quam corporalibus habilis atque commoda disciplinis. Obstetrices enim quaedam mediae sunt, et tam masculos quam feminas fovent: sic eruditio ista communis rationabilis scientiae ad omnes propemodum pertingit sensus: omnes instruit, omnes fovet; et sive coelestia meditari, sive mundana disponi, suis possessoribus in promptu est. Si quis virilis in ea animi fuerit, et voluerit coelestia quaerere, per hujusmodi eruditionem ad divinorum intelligentiam paratior veniet. Si autem saecularia quis negotia per eam agere voluerit, ad hoc ipsam utilissimam habebit. Jubet quoque masculos occidi Pharao, et feminas vivere: sic et diabolus, ne robur fidei praevaleat, conatur ut interfectis virtutibus, vitia maneant: fortissimosque et viriles animi sensus, unde coelestia rapimus et divina, id est rationem, prudentiam, innocentiam et fidem in homine occidere festinat; et il
Abbreviated transcription (Latin):
gistros ac p̃positos suos heriticos uidelicet et
philosophos seu falsos xͥanos ut affligĩmur one ã¬
rib scełum ne egrediamur lib̃i aseruitate pec¬
catorum et uitiorum. Quodq dicitur quanto
oppͥmebãt. illos tantomagis multiplicabantur
et crescebant: significat quod quanto seuit diabo¬
lus ꝑsequendo ipĩanos. et augendo temptatioẽs
iiq torm̃ta. tantomagis crescunt electi inaugm̃to meri¬
torum: et multiplicãtur in recributione p̃miorũ
quorum una uocabatur. sephra alt̾a phua. p̃cipiẽs
eis. Quilo obsterricabitis hebreas et partus tempus
aduenerit.si masculus fu̾it int̃ficite illum si femi¬
na reseruate. Istas obstecrices id ẽ phuam que ap̃
nos rubens uł uerecundia dici pot̃. et sephrã q̃
anis eius uł pulcritudo siue placens intp̃. Quidã
dixer̃t rationabilis eruditionis formam tenere.
que subtilis pulcra et nerecunda ẽ. et tam spãlibꝰ

Expanded text:
gistros ac praepositos suos, haereticos videlicet, gistros ac praepositos suos, haereticos videlicet, philosophos, seu falsos Christianos, ut affligamur oneribus scelerum, ne egrediamur liberi a servitute peccatorum et vitiorum. Quodque dicitur, Quanto opprimebant illos, tanto magis multiplicabantur et crescebant, significat quod quanto saevit diabolus persequendo Christianos, et augendo tentationes atque tormenta, tanto magis crescunt electi in augmento meritorum, et multiplicantur in retributione praemiorum. aeorum eis: Quando obstetricabitis Hebraeas, et partus tempus advenerit, si masculus fuerit, interficite illum: si femina reservate . Istas obstetrices, id est, Phuam, quae apud nos rubens vel verecunda dici potest, et Sephram, quae avis ejus vel pulchritudo sive placens interpretatur, quidam dixerunt rationabilis eruditionis formam tenere, quae subtilis, pulchra et verecunda est, et tam spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
loqui ꝑsuadet. et foueam p̃parat ꝑditionis hisqͥ
sibi obtemꝑantes linguis suis dolose agunt. Ai¬
t̾a uero q̃ dicitur commotio tinee. uł malitiam
detinans ibi construitur. ubi malitiosus. ipse
malitiam m̃ti. ꝑu̾se ingerit. et auaritie pestem
introducit. qͥ enim sequuntur illum: nisi qͥ colli¬
gunt. ꝑfraudem diuitias. et condunt chesaurts
suos. Int̾ra ubi tinea demolitur: et fures effodiũt
atq furantur: nos ergo si desubstantia nr̃a
de illa impendimus. inꝓximos nros egentes iuĩ¬
gamurq ꝑobedientiam. p̃dicatorib ueritatiᷤᷤ.
dic et nobis spalis pharao. filii isrł. p̃ualuerũt
nimis suꝑ nos. et iunguntur uumicis nr̃is. qr
p̃ualebimus illi. et eo iniuto ꝑgimus de tra sua
deponentes ueterem hominem. cum actib eius
atq relinquentes imaginem t̃reni parentis nr̃i. in¬
duemus nos imaginem. celestis redemptoris. Inde
enim maxime sollicitat᷑ diabolus et certat. ꝑmna-¬

Expanded text:
loqui persuadet, et foveam praeparat perditionis his qui loqui persuadet, et foveam praeparat perditionis his qui sibi obtemperantes, linguis suis dolose agunt. Altera vero, quae dicitur commotio tineae vel malitiam detinens, ibi construitur, ubi malitiosus ipse, malitiam menti perversae ingerit, et avaritiae pestem introducit. Qui enim sequuntur illum, nisi qui colligunt per fraudem divitias, et condunt thesauros suos in terra, ubi tinea demolitur, et fures effodiunt atque furantur? Nos ergo si de substantia nostra de illa impendamus in proximos nostros egentes, jungamurque per obedientiam praedicatoribus veritatis, dicet de nobis spiritualis Pharao: Filii Israel praevaluerunt nimis super nos, et junguntur inimicis nostris, quia praevalebimus illi, et eo invito pergimus de terra sua, deponentes veterem hominem cum actibus ejus, atque relinquentes imaginem terreni parentis nostri, induemus nos imaginem coelestis Redemptoris. Inde enim maxime sollicitatur diabolus, et certat per ma
Abbreviated transcription (Latin):
huius mũoi facis. scito quia surrerit. inte alius
rex. qui nescit iosep. Pot̃ quoq̃ rex egypti. qui nes¬
cit ioseph diabolus accipi. qui dixit incorde suo
ñ ẽ. ds̃ qui genti sue. idẽ apostatis angłis quodã¬
modo loquitur. Ecce uiri isrł c̾uerunt. et inualue¬
rt̃ nimis suꝑ nos: hi scilicet. qͥ m̃te dm̃ uide pos¬
ft̃. Et unde. hoc sensit diabolus: quia fortis sit gẽs
isrł. nisi quia sepe ẽg̾ssus ẽ et sepe suꝑatꝰ ẽ. Sillud
qd timet nequando eueniat illis bellum. et uin¬
gantur adu̾sariis illorum: et deuictis illis det̾ra
quod sibi unmineat bellum. cum eum sensit uẽ¬
turum. qui cum sidutia trium phet ipsum. et sa¬
tellites eius. Docet gͥ pharao ifrahelitas edifica¬
re sibi cuittates. idẽ phiton q̃ intp̃tatur os de¬
tes p̃cepit sibi edificare pharao. qui int̃p dissipa¬
tor: et uerus inimicus ẽ. ppłi dĩ. Urbẽ scilicet q̃
dicitur oris defectio. uł. os abissi: commnendatiũ

Expanded text:
hujus mundi facis, scito quia surrexit in te alius hujus mundi facis, scito quia surrexit in te alius rex qui nescit Joseph. Potest quoque rex Aegypti qui nescit Joseph, diabolus accipi, qui dixit in corde suo, non est Deus: qui genti suae, id est apostatis angelis quodammodo loquitur: Ecce viri Israel creverunt, et invaluerunt nimis super nos: hi scilicet, qui mente Deum videre possunt, et unde hoc sensit diabolus, quia fortis sit gens Israel, nisi quia saepe congressus est, et saepe superatus est? Sed illud, quod timet, ne quando eveniat illis bellum et jungantur adversariis illorum, et devictis illis, de terra quod sibi immineat bellum: cum eum sensit venturum, qui cum fiducia triumphet ipsum et satellites ejus. Docet igitur Pharao Israelitas aedificare sibi civitates; id est Phiton, quae interpretatur os detes praecepit sibi aedificari Pharao, qui interpretatur dissipator, et verus inimicus est populi Dei: urbem scilicet quae dicitur oris despectio vel os abyssi: cum mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
et crescebant. Oderantq filios isrł. egyptii. et affli-¬
gebant inludentes eos. et inuidentes. atq adama-¬
ritudinem ꝑducebant uitã eorum. oꝑib duris lu-¬
ti et lateris omniq famulatii. quo int̾rae oꝑib p̃
mebantur. Mistice. aũt pͥmum uidñdum ẽ. qui
sit iste. rex qui sciebat ioseph: et qͥ sit qui nesciebat.
moriam ioseph. id ẽ .xͥ. huius enim meminit rex
latere. consummuntur. t̾rens scilicet curis. neq
his admiscentur palee. idẽ leues et inrationabi¬
les actus. Nec masculini necant᷑. hoc ẽ. oꝑa iamꝑ-¬
fecta. Si uero sensus nr̃ nescierit xp̃m. tẽ sapien¬
tia carnis q̃ inimica ẽ dõ succedit in regnum. et
alloquit᷑ gentem suam: corporeas scilicet uolũ¬
tates. et uocatis ducib uitiorum init᷑ consiliũ
cõt᷑ isrł. quomodo oppͥmatur supra dictis malis
Et tu gͦ qui hec andis. si pꝰ donum. baptismi oꝑa

Expanded text:
et crescebant: oderantque filios Israel Aegyptii, et affliet crescebant: oderantque filios Israel Aegyptii, et affligebant illudentes eis, et invidentes: atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti emebantur. Mystice autem primum videndum est quis sit iste rex qui sciebat Joseph; et quis sit, qui nesciebat.moriam Joseph, id est, Christi hujus enim meminit rex latere consumuntur, terrenis scilicet curis; neque eis admiscentur paleae, id est, leves et irrationabiles actus; nec masculi necantur, hoc est opera jam perfecta. Si vero sensus noster nescierit Christum, tunc sapientia carnis, quae inimica est Deo, succedit in regnum: et alloquitur gentem suam, corporeas scilicet voluntates: et vocatis ducibus vitiorum, initur consilium contra Israel, quomodo opprimatur supradictis malis. Et tu ergo, qui haec audis, si post donum baptismi opera
Abbreviated transcription (Latin):
te uirtutum numerus augetur: et int̾ra multi¬
plicab̾is intua scilicet carne ꝑquam uirtutes admi¬
nistrantur. Surrexte int̾ra rex nouus suꝑ egyptũ
qui ignorabat ioseph. et ait adppłm suum. Ecce po¬
pulus filiorum isrł. multus et fortior nobis ẽ. ue¬
nite sapient̃ oppͥmamus eum ne forte multiplicẽt᷑
Incronicis eusebii et ieromimi legimus quod post
ingressum ia cob inegy ptum. pͥmus amosis reg¬
nau̾it annisxxu. Post quẽ nẽbrõ annis .xiii. de hine
ammenophis annis xxi. post hunc mefres annis
rii. Postquẽmi̾farmutusis annis . xxui. posteum
thitimosis. annis. uiuii. deinde ammanophis an¬
nis .xxxi. sub quo ãnram genuit. mosen: cum eẽt
annorum .lix. Er posuit itaq eis magistros oꝑũ
ut asfligerent eos. onerib edificauert̃q urbes ta
b̾naculorum pharaoni. phiton. et ramesses. Quã¬
toq oppͥmebant eos multomagis multiplicabant᷑.

Expanded text:
te, virtutum numerus augetur: et in terra multite, virtutum numerus augetur: et in terra multiplicaberis, in tua scilicet carne: per quam virtutes administrantur. Surrexit interea rex novus super Aegyptum qui ignorabat Joseph, et ait ad populum suum: Ecce populus filiorum Israel multus et fortior nobis est. Venite sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur. In Chronicis Eusebii et Hieronymi legimus, quod post ingressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, post quem Mispharmutusis annis XXVI, post eum Tithimoris annis IX, deinde Amonaphis annis XXXI, sub quo Amram genuit Moysen cum esset annorum LXX. Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos oneribus: aedificaveruntque urbes tabernaculorum Pharaoni, Phitom et Ramesses. Quantoque opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et de redemptore. nr̃o ioħs scribit. quia inmun¬
do erat. et mundus ꝑipsum factus ẽ et mundꝰ
eum ñ cognouit Quo mortuo et uniuersis fr̃ibꝰ
eius omniq cognatione. illa filii iscł. creuert̃ et
quasi germinantes multiplicati ft̃. ac raborati
nimis impleuert̃ t̾ram. Mortuo ioseph et fr̃ĩb eiꝰ
creuerũt filu isrł. et inualuert̃ nimis: sic et uerus
nr̃ ioseph. postquam ꝓomnib gustauit mortem.
ꝑquam destruxit diabolum. qui habebat mortis
imꝑium. multiplicatꝰ ẽ fi delium ppłs. Nisi enim
sicut ipse ait. cetidisset grantm frum̃ti int̾ram
et mortuum fuisset. ñ utiq fruccam nc̃ płimum
totius orbis tra eccłe. sustulisset. Moralit quoq̃et in
te si moriatur ioseph. idẽ si mortificationẽ xp̃i. in
corpore tuo suscipias: et mortifices m̃brum tuum
peccato: tẽ inte multiplicant᷑ filu isrł. id ẽ sensus
boni. et sp̃ales. Qtidie enim morientib uitiis in

Expanded text:
Et de Redemptore nostro Joannes scripsit: quia in munEt de Redemptore nostro Joannes scripsit: quia in mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . Quo mortuo et universis fratribus ejus, omnique cognatione illa filii Israel creverunt, et quasi germinantes multiplicati sunt: ac roborati nimis, impleverunt terram. Mortuo Joseph et fratribus ejus, creverunt filii Israel, et invaluerunt nimis. Sic et noster verus Joseph, postquam pro omnibus gustavit mortem, per quam destruxit diabolum, qui habebat mortis imperium, multiplicatus est fidelium populus. Nisi enim sicut ipse ait, cecidisset granum frumenti in terram et mortuum fuisset, non utique fructum , nunc plurimum totius orbis terrae sustulisset. Moraliter quoque et in te si moriatur Joseph, id est mortificationem Christi in corpore tuo suscipias, et mortifices membrum tuum peccato, tunc in te multiplicantur filii Israel, id est sensus boni et spirituales. Quotidie enim morientibus vitiis in
Abbreviated transcription (Latin):
mina filiorum isrł. qui ingressi sunt egyptum. cum
ia cob singłi cum domib suis. introierunt. Ruben.
simeon. leui. iudas. ysachar. tabulon. et benamĩ
dam. et neptalim. gad et aser. Quid ergo istixi.¬
filii acob. qui ingressi sunt cum eo in egyptum si¬
ue magis .xii. addito uidelicet ioseph significant.
nisi apłorum ordinem. de quib ipse saluator ait.
sicut misit me pat̾ et ego misi uos inmnundum:
egyptus enim hic mundus ẽẽ siguralit. multis ꝓpħe¬
tarum uocib ad ꝓbatur. Nec ñ et septuaginta qͥn¬
q anime. qui simul inegyptum cum p̃dicto patri¬
archa introisse describuntur: p̃dicatorum ordi¬
nem typice designant. quia septuagynta discipłos
ad p̃dicandum dĩ uerbum. intoto orbe saluator
miserat. ut penthatencum legis spãlit seruandũ
docerent. Alit̾ hȩseptuaginta anime. que in egy p¬
tum ingͥssi sunt. mistice. innumero remissionis ac
rabatur post tanta peccata et sacrilegia donaret᷑
remissio peccatorum. Ioseꝑh aũt inegypto erat.

Expanded text:
mina filiorum Israhel qui ingressi sunt Aegyptum cum Iacob singuli cum domibus suis introierunt Ruben Symeon Levi Iuda Isachar Zabulon et Beniamin Dan et Nepthalim Gad et Aser erant ifilii Jacob, qui ingressi sunt cum eo in Aegytum, sive magis duodecim addito videlicet Joseph significant, nisi apostolorum ordine? De quibus Salvator ipse ait: Sicut misit me Pater, et ego misi vos in mundum . Aegyptus enim, hic mundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbatur. Necnon et septuaginta quinque animae, quae simul in Aegyptum cum praedicto patriarcha introisse describuntur, praedicatorum ordinem typice designant: quia septuaginta discipulos ad praedicandum Dei verbum in toto orbe Salvator miserat: ut Pentateuchum legis spiritualiter servandum docerent. Aliter hae septuaginta animae, quae in Aegyptum ingressae sunt, mystice in numero remissionis accrabatur, post tanta peccata et sacrilegia, donaretur remissio peccatorum. Joseph autem in Aegypto erat.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur dĩ aduitorium: que nomina bene. cõ¬
uentunt ppło xp̃iano: excircumcisione et p̃pu¬
tium bene conuocato. aduene enim sunt. quia ĩmcolatu
inistrus mundi acelesti patria modo ꝑegrinãt᷑
s tam̃ dĩ aduitorio numquam carebunt. Post mł¬
tum  temporis mortuus ẽ rex egypti. et ingemis¬
centes filii isrł ꝓpt̃ oꝑa uociferati. sunt. ascendit¬
q cdamor eorum ad dm̃ aboꝑib et audiuit ge

Expanded text:
vocatur Dei adjutorium: quae nomina bene convocatur Dei adjutorium: quae nomina bene conveniunt populo Christiano, ex circumcisione et praeputio convocato. Advenae enim sunt, qui in incolatu istius mundi a coelesti patria modo peregrinantur, sed tamen Dei adjutorio nunquam carebunt. Post multum temporis mortuus est rex Aegypti: et ingemiscentes filii Israel propter opera vociferati sunt. Ascenditque clamor eorum ad Deum ab operibus, et audivit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ philosophos seu idolorum sacerdotes ale¬
sione earum conpescuit. Quod aũt rahuhel ad¬
mratus ẽ. filias suas uelotius solito uenisse signi¬
ficat stuporem diaboli de ueloci conuersione gẽ¬
tium adfidem xp̃i. quia ꝓmtiores fuerunt ad
obedientiam euugłii ꝓqua etiam moysi parati
erant. ꝗilam unquam ineius cultu uł idolatria
existerent. Accepit gͦ moyses unam de filiab ra¬
huel. qui int̃ptatur pastio dĩ. siue ainicus ens
ds̃. nomine sephoram. que intp̃tatur pulcritu¬
do siue placens. que genuit ei filium quem uo¬
cauit iersan. quod interp̃tatur aduena. peꝑit et
alterum. qui uocatus ẽ. elierer et int̃p̃tatur ds̃ m̃i
aduitor. Cum redemptor nr̃ de gentili ppło eccłã
septiformem sp̃ali coniugio sibi copulauri. qiuie
tholica ẽ una. de qua incantica canticorum dicit
Una ẽ columba mea electa genitrici sue. hec unũ
genuit filium qui uocatur. aduena. et alterũ qͥ

Expanded text:
hoc est philosophos seu idolorum sacerdotes, a laehoc est philosophos seu idolorum sacerdotes, a laesione earum compescuit. Quod autem Raguel admiratus est filias suas velocius solito venisse, significat stuporem diaboli de veloci conversione gentium ad fidem Christi: quia promptiores fuerunt ad obedientiam Evangelii, pro qua etiam mori parati erant: quam unquam in ejus cultu vel idololatria existerent. Accepit ergo Moyses unam de septem filiabus Raguel, qui interpretatur pastio Dei sive amicus ejus Deus, nomine Sephoram, quae interpretatur pulchritudo sive placens; quae genuit ei filium quem vocavit Gersan, quod interpretatur advena. Peperit et alterum, qui vocatus est Eliezer, et interpretatur Deus meus adjutor, cum Redemptor noster de gentili populo Ecclesiam septiformem spirituali conjugio sibi copulavit; quae l in fide catholica, de qua in Cantico canticorum dicit: Una est columba mea, electa genitricis suae . Haec unum genuit filium, qui vocatur advena, et alterum qui
Abbreviated transcription (Latin):
bedientiam. quod bene exprimunt ipsa nomi¬
na. Egyptus enim que intptatur tenebre: sig¬
iificat tenebras mentium infidelium. Madian
aũt contradictio. uł responsio demonstrans gẽ¬
tes primum contradicentes euugłice p̃dicati¬
oni. Unde et simeon de xp̃o in euugło. ad mariã
dixisse legitur. Iste inquit erit inrumam. et resur¬
reccionem multorum inifrł: et insignum cui con¬
tradicetur. Post ea pia deuotione. et bonis oꝑib
respondentes sibi. Sedit gͦ moises tuxta puthe¬
um. adquam uenerant .uii. filie ficerdotis ma¬
dian. ad auriendas aquas ut adaquarent gre¬
ges patris sin. quib adu̾sabantur pastores. s mo¬
yses defensis puellis adaquauit oues. earum. sic
et redemptor nr̃ p̃sidens scientie legis siue sapi¬
entie mundane. uenientib ad se septem eccłus de
domo diaboli. inpendit doctrinam sp̃alem: qua
possent sensus cordis sui refonciliare: et sibi obe¬
diendib potum uite tribuere. falsosq pastores

Expanded text:
bedientiam, quod bene exprimunt ipsa nomibedientiam, quod bene exprimunt ipsa nomina. Aegyptus enim quae interpretatur tenebrae, significat tenebras mentium infidelium. Madian autem contradictio vel responsio: demonstrans gentes primum contradicentes evangelicae praedicationi. Unde et Simeon de Christo in Evangelio ad Mariam dixisse legitur. Iste, inquit, erit in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur . Postea pia devotione et bonis operibus respondentes sibi. Sedit ergo Moyses juxta puteum ad quem venerant septem filiae sacerdotis Madian ad hauriendas aquas, ut adaquarent greges patris sui. Quibus adversabantur pastores, sed Moyses defensis puellis, adaquavit oves earum. Sic et Redemptor noster praesidens scientiae legis seu sapientiae mundanae venientibus ad se septem ecclesiis de domo diaboli, impendit doctrinam spiritualem, qua possent sensus cordis sui refocillare, et sibi obedientibus potum vitae tribuere; falsosque pastores,
Abbreviated transcription (Latin):
pharao sermonẽ hunc: et querebat occidere moy¬
sen. qui fugiens de conspectu. etus moratꝰ ẽ uit̾ra
madian: et sedit uixta putheum. Erant sacer¬
doti madian septem filie. que uenerunt adhau¬
dam aquam: et impletis canalib ad aquare cupi¬
ebant gregem patris sui. Suꝑuentre pastores. et
eiecerunt eas. Surrexitq moyses et defensis pu¬
ellis. adaquauit oues earum. que cum reuertis¬
sent adrahuhel patrem suum dixt ad eas. Cur
uelotius uenistis solite r̾esponder̃. uir egyptius
lib̾auit nos de manu pastorum: insuꝑ et hau
sit aquam nob̾cum. potumq dedit ouib at ille
ubi ẽ inquit: quare. dimisistis hominem: uo¬
cate eum ut comedat panem. Iurauit ergo moy¬
ses quod habitaret cum eo: & reliqua. suga mo¬
ysi qua abegypto secedens migrauit int̾ram
madian. significat quod redemptor nr̃ deserẽs
inapłis adgentes conuocandas. ubi contradic¬
tionem primitus inuenit. post ea deuotam o¬

Expanded text:
Pharao sermonem hunc et quaerebat occidere MoPharao sermonem hunc et quaerebat occidere Mosen qui fugiens de conspectu eius moratus est Madian et sedit iuxta puteum erant sacerdoti Madian septem filiae quae venerunt ad hauriendas aquas et impletis canalibus adaquare cupiebant greges patris sui supervenere pastores et eiecerunt eas surrexitque Moses et defensis puellis adaquavit oves earum quae cum revertissent ad Raguhel patrem suum dixit ad eas cur velocius venistis solito responderunt vir aegyptius liberavit nos de manu pastorum insupesit aquam nobiscum, potumque dedit ovibus. At ille, ubi est, inquit? Quare dimisistis hominem? Vocate eum, ut comedat panem. Juravit ergo Moyses quod habitaret cum eo, et reliqua. Fuga Moysi, qua ab Aegypto recedens migravit in terram Madian, significat quod Redemptor noster deserens in apostolis ad gentes convocandas; ubi contradictionem primitus invenit, postea devotam o
Abbreviated transcription (Latin):
bum eius et faciunt. conparat prudenti uro
qui edificat domum suam supra petrã: ne temp¬
tationib cadat et corruat. Illos aũt qui audiũt
et non facuint conparat stulto edificanti. suꝑ ha¬
renam. cuuis temptata domus ruinã efficit mag¬
nam. Ineo aũt quod rixantes duos hebreos moỹ¬
ses pacificare uoluit. xp̃i typũ ut quidam uolt̃
tenet: qui duorum ppłorum discordiã pacificare
studens insemet ipso angulari uidelicet lapide
consociauit. atq coadunauit. Qui uero in iuriã
fecit ꝓximo et reconciliatorẽ in honeste sꝑnens
reppulit. uidaicum ppłm demonstrat: qui p̃dica¬
tionem xp̃i et uerbum recontiliationis ingrate
suscepit hostisq uerus credentis ppłi semꝑ fuit
sicut in euugło legitur. quod ceco nato: axp̃o in¬
luminato maledixerint. ita dicentes. Tu discipls
euis sis: nos aũt moysi discipłi sumus. Et alibi no¬
lumus inquiunt hunc regnare suꝑnos. Audiriitq

Expanded text:
bum ejus et faciunt, comparat prudenti viro bum ejus et faciunt, comparat prudenti viro qui aedificat domum suam super petram: ne tentationibus cadat et corruat. Illos autem qui audiunt et non faciunt comparat stulto aedificanti super arenam, cujus tentata domus, ruinam efficit magnam. In eo autem quod rixantes duos Hebraeos Moyses pacificare voluit, Christi typum, ut quidam volunt tenet; qui duorum populorum discordiam pacificare studens in semetipso, angulari videlicet lapide consociavit atque coadunavit. Qui vero injuriam fecit proximo, et reconciliatorem inhoneste spernens repulit, Judaicum populum demonstrat: qui praedicationem Christi verbum reconciliationis ingrate suscepit. Hostisque verus credentis populi semper fuit: sicut in Evangelio legitur, quod caeco nato a Christo illuminato, maledixerunt ita dicentes: Tu discipulus ejus sis: nos autem Moysi discipuli sumus . Et alibi: Nolumus, inquiunt, hunc regnare super nos . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
terra ante utilia semina. quadam herbar̃. quam¬
iuis iutilium ferꝰ citate laudari. an omnino ipsũ
factum iustificandum sit. Quod idõ ñ nudetur. qr
nullam adhuc legyptimam potestatẽ. gerebat. Nec
acceptam diuinitus. nec humana societate ordi¬
bat intelligere. fr̃s suos: quod ꝑeum ds̃ daret il¬
lis salutem. ut ꝑ hoc testimonium uidecur moy¬
ses iam diuinitus admonitus. quod scͥptura eo
loco tacet. hoc audire potisse. Igitur moyses
ꝑegrinum frẽm. abegyptio lib̾anit inuriam. ꝑ¬
peti entem multum eẽ ñ ferens frẽm defendit: et
eundem egyptium occidit. Cuius figura facillime
occurrit inuiriosum nobis in hac ꝑegrinatione
diabolum ad nõxp̃o nobis defensis occidi. Quod
uͦ insabulo harene obruit int̾emptũ manifestũ
ẽ eius iam morticinã. p̃sentiam ineis latere qui
ñ habent stabile fundam̃tum. Unde et eccłam
dñs inpetra edificat: et eos qui audiuite uer¬

Expanded text:
terra etiam ante utilia semina, quadam herbarum quamterra etiam ante utilia semina, quadam herbarum quamvis inutilium feracitate laudari; an omnino ipsum factum justificandum sit: quod ideo non videtur, quia nullam adhuc legitimam potestatem gerebat, nec acceptam divinitus, nec humana societate ordibat intelligere fratres suos, quod per eum Deus daret illis salutem : ut per hoc testimonium videatur Moyses, jam divinitus admonitus; quod Scriptura eo loco tacet, hoc audere potuisse. Igitur Moyses peregrinum fratrem ab Aegyptio liberavit injuriam perpetientem, inultum esse non ferens fratrem defendit, et eumdem Aegyptium occidit: cujus figura facillime occurrit injuriosum nobis in hac peregrinatione diabolum, a Domino Christo nobis defensis occidi. Quod vero in sabulo arenae obruit interemptum, manifestum est ejus jam morticinam praesentiam in eis latere, qui non habent stabile fundamentum. Unde et Ecclesiam Dominus in petra aedificat, et eos qui audiunt ver
Abbreviated transcription (Latin):
excip̃ xp̃m asinagoga. matre sua carnali expul¬
sum quasi infantem: quia tunc paruulñs uide¬
batur cũm homine. cerneretur. Inuentt illa moy¬
sẽ. inclusum inuasculo quod exmultis agrestib uir¬
scorum. qui inunitatem sui contexti. et multoꝵ
et eum religiosa obseruatione suscipientes tuẽ¬
tur. Indieb illis postquam creuerat moyses: eg̾s¬
sus ad fr̃s suos uidit afflictionẽ eorum: et uirũ
egyptium ꝑcitientẽ. quendam de hebreis frĩb
suis. Cumq circumspexisset huc atq illuc. et nul¬
lum adẽẽ uidisset ꝑcussum egyptium abscondit
sabulo Et egressus die altero: conspexit duos hebre¬
os rixantes: duxitq ei qui faciebat inuiriam: Quare
ꝑximum ꝑcutis tuum: qui respondit. qui constitu¬
te te pͥncipem et udicem suꝑ nos: nunõ occidere
me. tu uis. sicut occidisti heri egẏptinm. ẽimuit
moyses et ait. Quomodo palam factum ẽ uerbum
erit qua hoc peccatum admiserit sicut solet ub̾a

Expanded text:
Christum excepit a Synagoga matre carnali expulChristum excepit a Synagoga matre carnali expulsum, quasi infantem. Quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. 3. Invenit illa Moysen inclusum in vasculo thibi, quod ex multis agrestibus virsanctorum, qui in unitatem sui contexti ex multorumet eum religiosa observatione suscipientes tuequam creverat Moses egressus ad fratres suos vidit adflictionem eorum et virum aegyptium percutientem quendam de Hebraeis fratribus suis cumque circumspexisset huc atque illuc et nullum adesse vidisset percussum Aegyptium abscondit sabulo et egressus die altero conspexit duos Hebraeos rixantes dixitque ei qui faciebat iniuriam quare percutis proximum tuum qui respondit quis constituit te principem et iudicem super nos num occidere me tu dicis sicut occidisti Moyses et ait: Quomodo palam factum est verbumerit, quia hoc peccatum admiserit sicut solet ubera
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ad eccłam uenit. et ꝑeam rite intellecta ẽ. for¬
tior efficitur. Quid gͥ ẽ. quod mercedem accepit
illa que puerum nutriebat afilia pharaonis. nͥ
quod sinagoga ap̃ quam lex nata et nutrita erat
abeccłis istam mercedem accep̃. ut ultra. ydola ñ
coleret: udens eos qui exgentib crediderant. ita
conuersos ad dnm̃ ut penitus respuerẽt simula¬
cra. et ultra ñ colerent. ipsa quoq doceret᷑ erubes¬
cere idola cołe. Alit̃ Moyses ad ripã fluminis expo¬
situs reꝑitur cũ dñs cuius mos ses tẏpum indue¬
rat ad flumen lauacri. et ad aquam baptismatis
a credentib inuenitur. Riorabat infans: quia xͦ
ueteris hominis. quem induerat peccata deflebat.
Unde et ad resuscitandum lazarum fleuit: iudeoꝵ
deplorans ꝑfidiam. filia pharaonis descendñs ad
lauacrum fluminis. collegit infantem. Eccl̃a exgen¬
tib lauacri salutaris scĩficationem desiderans:

Expanded text:
vero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, forvero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, fortior efficitur. Quid igitur est, quod mercedem accepit illa, quae puerum nutriebat, a filia Pharaonis, nisi quod Synagoga apud quam lex nata et nutrita erat, ab Ecclesia istam mercedem accepit, ut illa idola non coleret, videns eos qui ex gentibus crediderant, ita conversos ad Dominum, ut penitus respuerent simulacra, et ultra non colerent, ipsa quoque doceretur erubescere idola colere. Aliter, Moyses ad ripam fluminis expositus reperitur, cum Dominus cujus Moyses typum induerat, ad flumen lavacri et aquam baptismatis, a credentibus invenitur. Plorabat infans, quia Christus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Phlavacrum fluminis, collegit infantem. Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans,
Abbreviated transcription (Latin):
rente hoc ẽ dõ patre: tam̃ antea alium quando
ydolis. seruiebat secura ẽ parẽ: de qͦ ꝑ diuinã nocẽ ĩpsal¬
mo adipsam dictum ẽ. Audi filia et uide. et inclma
aurem tuam. et obliuiscere. ppłm tuum et domũ
patris tui. hec gͦ exiuit de domo patris et uentt¬
adaquas baptisii ut lauaretur apeccatis õib q̃¬
contraxerat indomo patris sui. ueniensq adbap¬
tismum suscepit legem: que tamen lex intra fis¬
cellam. tũo erat scirpeam exmultis uirgultis siue
expapiro contextam ac linitam pice. et bitumine
quia uilib utiq et trestrib iudõrum sordebat
septa. traditionib usq quo eccła sumpserat illã
de palustrib et luteis loculis carnalium sensuũ
et intra sapientie uere aulas. et regalia tecta cõ¬
su euerat. hec infantiam suam aput suos. trans¬
egit: aput illos scilicet qui sp̃alit̾ eam intellige¬
re. nesciebant. paruula et lactantiũ fiens cib Cũ

Expanded text:
rente, hoc est Deo Patre, tamen antea alium quando rente, hoc est Deo Patre, tamen antea alium quando idolis serviebat, secuta est patrem: de quo per divinam vocem in psalmo ad ipsam dictum est. Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Haec ergo exivit de domo patris, et venit baptizari ut lavaretur a peccatis, quae contraxerat in domo patris sui, veniensque ad baptismum suscepit legem: quae tamen lex intra fiscellam tunc erat scirpeam, ex multis virgultis sive ex papyro contexta, ac linita pice et bitumine: quia vilibus utique et terrestribus Judaeorum sordebat septa traditionibus, usquequo Ecclesia ruperat illam de palustribus, et luteis locis carnalium sensuum, et intra sapientiae verae aulas, et regalia tecta consciverat. Haec infantiam suam apud suos transegit: apud illos scilicet, qui spiritualiter eam intelligere nesciebant parvula et lactantium fiens cibus. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Infansq grate. quodam modo eius accessit. ad
ub̾a. et supplicante regina commissum ẽ ei cum
omni diligentia. pueri nutrim̃tum. Cui scdm
euentum rerum nom̃ ipositum ẽ eo quod de
flumine sit saluatus. Aquam enim mos egyp¬
tii uocantes. is uero saluatꝰ. Componentes traq
hec exambob moysis ei nom̃ imposuert̃ id ẽ ex
aqua saluatus. Parñtes moysi quoꝵ fidẽ et oꝑa
lex naturalis decorabat: patriarche sunt. aqͥb
ipse moyses. et illi qui legem lutere acceꝑunt
nati sunt. Trib gͦ mensib moyses indomo parñ¬
tum natus occultatur: cum lex uet̾. trib tempo¬
rib inuidaica plebe. ante aduentum xp̃i late¬
ret. hoc ẽ. subiuidicib subregib subsacerdotibꝰ
donec uenit ipse. qui legem dedit et ꝑtotã mũ¬
di latitudinem spãlit̃ eam obseruandam. gentib
tradidit. filia aũt pharaonis eccła ẽ. exgentib
congregata.: que quamius nc̃ uero gaudeat pa¬

Expanded text:
infansque grate quodammodo ejus accessit ad infansque grate quodammodo ejus accessit ad ubera, et supplicante regina, commissum est ei cum omni diligentia pueri nutrimentum: cui secundum eventum rerum, nomen impositum est, eo quod de flumine sit salvatus. Aquam enim mos Aegyptii vocantes, is vero salvatus, componentes itaque haec ex ambobus, Moyses ei nomen imposuerunt, id est, ex aqua salvatus. Parentes Moysi, quorum fidem et opera lex naturalis decorabat, patriarchae sunt, a quibus ipse Moyses et illi qui legem litterae acceperunt, nati sunt. Tribus ergo mensibus Moyses in domo parentum natus occultatur, cum lex vetus tribus temporibus in Judaica plebe ante adventum Christi lateret, hoc est sub judicibus, sub regibus, sub sacerdotibus, donec venit ipse qui legem dedit, et per totam mundi latitudinem spiritualiter eam observandam gentibus tradidit. Filia autem Pharaonis Ecclesia est ex gentibus congregata, quae quamvis nunc vero gaudeat pa
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant destinati cum alueo: uidens infantem ualde
gauisa ẽ ꝓpt̾ magnitudinem. et speciem eus. łã¬
to enim ds̃ studio. circa moy sen usus ẽ. ut abip¬
sis qui ꝓpt̃ natiuitatẽ decreuer̃t int̾imere
omne genus ebreorum: alim̃to et cura dignus
haberetur. uissitq mulierem adduci thermo¬
the regis filia que daret infanti mamillã. Quo
ñ accedente. ad illius uba. s euitante. et hoc in mł¬
tis mulierib faciente. maria al sistens his q̃ fie¬
bant ñ quasi uideretur exoꝑib ei int̃ alios aosta¬
re ait. fr̃ustra oregina has mulieres adnutrim̃¬
tum infantis uocas. q̃ nullam ad eum cognati¬
onem habent. Si uero quandam hebraicarũmuliet̃
adduci p̃ceꝑis: puto tanquam contribule sue
possit: ub̃a exciꝑe. Cumq putaretur benedixi¬
se. uissit hancire ut aliquam q̃ lactare eum pos¬
sit adduceret. Illa uero accepta hunismoĩ pote¬
state. reuersa ẽ. agens matrem. nulli cognitam.

Expanded text:
fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde gavisa est propter magnitudinem et speciem ejus. Tanto enim studio Deus circa Moysen usus est, ut ab ipsis qui propter ejus nativitatem decreverant interimere omne genus Hebraeorum, alimento et cura dignus haberetur. Jussitque mulierem adduci Thermothe regis filia, quae daret infanti mamillam. Quo non accedente ad illius ubera, sed evitante, et hoc in multis mulieribus faciente, Maria assistens his quae fiebant, non quasi videretur ex operibus ei inter alios astare, ait: Frustra, o regina, has mulieres ad nutrimentum infantis vocas, quae nullam ad eum cognationem habent. Si vero quamdam Hebraicarum mulierum adduci praeceperis, puto tanquam contribulis suae poterit ubera accipere. Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc ire, ut aliquam quae lactare eum posset adduceret. Illa vero accepta hujusmodi potestate, reversa est agens matrem nulli cognitam,
Abbreviated transcription (Latin):
lie pharaonis. quẽ illa adoptaũ in locũ filii. uo¬
cauitq nom̃ eius moysĩ dicens. quia de aqua tu¬
li eum. Hinc ap̃iosephum talit scͥptum repꝑitͦ.
Metuens aũt amaramis ne captus regieiracundie¬
tũ b̾et. et ipse cum puero deꝑiret. et dĩ ꝓudñtiam
excludẽt. delibauit potuis hoc modo pueri. con-¬
sulere saluti ꝓuidñtiamq latendi hauc ẽẽ iudica¬
uit. Uas rotundum exuimine. conplacitum uelut
alueoli magnitudine. p̃pararunt. quod sufficeret
ut infans ibi spatiose iaceret. deinde unxert̃ illud
bitumine. Natura namq bituminis ẽ ut inuimi¬
nalib uascuł accessum possit aque coħcere. Illie
gͦ mittentes infantem. et circa flumum ponenteᷤ
euis salutem dõ reliquerũt. Thermunth gͥ erat
filia regis. hec dum ludet circa litus fluminis por¬
tari afluiuio illud uas conspiciens p̃cep̃ ut ad se
ille alueus portaretur. Uenientib aũt qui adhoc

Expanded text:
liae Pharaonis; quem illa adoptavit in locum filii, voliae Pharaonis; quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus Moyses, dicens: Quia de aqua tuli eum . Hinc apud Josephum taliter scriptum reperitur. Metuens autem Amramis, ne captus regiae irae succumberet, et ipse cum puero deperiret, et Dei providentiam excluderet, deliberavit potius hoc modo pueri consulere saluti, providentiamque latendi hanc esse indicavit. Vas rotundum ex vimine complicitum, velut alveoli magnitudine praepararunt, quod sufficeret ut infans ibi spatiose jaceret: deinde unxerunt illud bitumine. Natura namque bituminis est, ut in viminalibus vasculis accessum posita, coerceat. Illic ergo mittentes infantem et circa fluvium ponentes, ejus salutem Deo reliquerunt. Thermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvio illud vas conspiciens, praecepit ut ad se ille alveus portaretur. Venientibus autem qui ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
stirpis sue: que concepit et ꝑeꝑit filium. et uidẽs
eum elegantem. abscondit trib m̃sib Cumq iã
celare non posset: sumpsit fascellam scirpeam: et
liniuit eam bitumine. ac pice posuitq intus in¬
fantulum: et exposuit eam incarecto ripe flumi¬
nis. stante ꝓcul sorore eius et considerante. euen¬
tum rei. Ecce aũt descendebat filia pharaonis ut
lauaretur influmine: et puelle euis gradiebant᷑
ꝑcrepidinẽ alueiQcum uidisset fiscellam inpa¬
pirione. misit unam e. famulis suis: et allatam
aꝑiens. cernensq in ea paruulum uagiantẽ miser¬
ta eus ait. De infantib hebreorum ẽ. Cui soror pue¬
ri. uis inquit. ut uadam et uocẽ tͥ. hebreãmulierẽ
que nutrire possit infantulum: respondit ei. lia¬
de. Prerit puella. et uocauit matrẽ eius. adquam
loquita filia pharaonis. accipe ait puer̃ istum. et
nutri mͥ. ego tibi dabo m̾cedem tuã. Suscepit mu¬
lier et nutriuit puerum: adultumq tradidit fi¬

Expanded text:
ilium; et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice, posuitque intus infantulum, et exposuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine: et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis; et illatam aperiens cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus ait: De infantibus Hebraeorum est. Cui soror pueri, Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit ei, Vade. Perrexit puella, et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum istum et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier et nutrivit puerum, adultumque tradidit fi
Abbreviated transcription (Latin):
moysen. s nc̃ uade tu. et ego aꝑiam os tuum. et
instruam te. que loquiiturꝰ es. satis hic apparet
ñ tantum instructionẽ. oris. s ipsam etiam aꝑtio¬
nem. addĩ uoluntatem et gr̃ãm ꝑtinere. Non enĩ
ait. tu aꝑi os tirum. et egõ instruam te. s utrumq
ipse ꝓmisit. aꝑiam et instruam. Alibi aut̃ dicit᷑ in¬
I psalmo. dilata. os tuum. et adimplebo illud. ubi sig¬
nificat in homine. uoluntatem accipiendi quod
ds̃ donat. uolenti: ut aduoluntatis exordium. ꝑtineat
dilta os tuum. ad dĩ aũt grãm. et adimplebo illud hic
uero et aꝑiam ostium et istruam. te. At ille obsecro
inquit domine mitte. quem missutꝰ es. Iratꝰ domi¬
nus inmoysen ait araron fr̃tuus leuites scio quod
eloqñs sit. Eoce ipse egreditur moccursum tuũ ui-¬
densq: letabitur corde. loq̃re. adeum. et pone u̾ba
mea inore euis. Ego ero more. tuo. et more illius et
ostendam uob̾. quid agere debeatis Ipse loquetur

Expanded text:
Moysen: Sed nunc vade tu, et ego aperiam os tuum, et Moysen: Sed nunc vade tu, et ego aperiam os tuum, et instruam te quae locuturus es; satis hic apparet, non tantum instructione oris, sed ipsam etiam apertionem, ad Dei voluntatem et gratiam pertinere. Non enim ait: Tu aperi os tuum, et ego instruam te: sed utrumque ipse permisit, Aperiam et instruam. Alibi autem dicit in psalmo. Dilata os tuum et adimplebo illud : ubi significat in homine voluntatis accipiendi quod Deus donat volenti; ut ad voluntatem exordium pertineat, dilata os tuum, ad Dei gratiam, et adimplebo illud: hic vero, et aperiam os tuum et instruam te. At ille: Obsecro, inquit, Domine, mitte quem missurus es. Iratus Dominus in Moysen ait: Aaron frater tuus Levites, scio quod eloquens sit. Ecce ipse egredietur in occursum tuum. vidensque te, laetabitur corde. Loquere ad eum et pone verba mea in ore ejus. Ego ero in ore tuo et in ore illius, et ostendam vobis quid agere debeatis. Ipse loquetur