comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i reatus emolliat. ut et homo
qui malum quod fecit exꝑiri ꝑcus-¬
sus. poterat: saltem expectatus e
maximiano tunc patre monasterii
mei atq prb̃ro: nunc autẽ syracu¬
sano ep̃o narrante cognoui. Hane
itaq si sollerter auditis: caritati
temporib uictorinus quidam exti¬
tit: qui alio quoq nomine emilia¬
nus appellatus est. Non inops sub¬
stantiȩ iuxta mediocritatem uitȩ.
sed quia plerumq regnat in rerũ
opulentia carnis culpa: inquodã
facinore lapsus ẽ. quod debuisset
ualde ꝑtimescere: ac de suȩ mortis
immanitate cogitare. Reatus igit᷑
sui consideratione compunctus.
erexit se contra se. Mundi huius
omnia reliquit: monast̾ium petiit.
In quo nimirum monasterio tantȩ
humilitatis. tanteq sibi districtio¬
nis exticit: ut cuncti fr̃s qui illie
ad amorẽ diuinitatis excreuerant.
suam cogerentur uitam despice¬
re. dum illuis penitentiam uide¬
rent. Studuit namꝙ toto mentis

Expanded text:
nostri reatus emolliat, et homo nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus eMaximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitatitemporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis
Abbreviated transcription (Latin):
faciem homo ẽ monitꝰ qͥndo adiusticiã
conditus precepta rectitudinis acce¬
pit. Sed cum hec eadem precepta con¬
tempsit: quasi conditori suo dorsum
mentis in faciem dedit. Sed ecce ad¬
huc post tergum sequitur ꝙ monet.
quia iam & a nob̾ contemptus est:
& tam̃ nos adhuc uocare noncessat.
Quasi dorsũ ei infaciem damus.
cuius uerba despicimus. eiuus pre¬
cepta calcamus. Sed stans postter¬
gum nos auersos reuocat: qui &
uidet quod despicitur. ꝙ tamen ꝑ
precepta clamat: ꝑ patientiam ex¬
bet ur̃m loquenti famulus suus. su¬
bito suꝑbiret. terga infaciem mitte¬
ret: nunquid non contemptus dñs
eiꝰ suꝑbiam feriret: uulnera districte
animadũsionis infligeret: Eece nos
peccando auctori nr̃o terga infaciẽ
dedimus: ꝙ tamen sustinemiur. Su¬
ꝑbe auersos benigne reuocat. & qui
ferire nos auersantes potuit. ut reũ¬
tamur munera ꝓmittit. Tanta gͦ
conditoris nr̃i miscłia duritiam

Expanded text:
faciem homo monitus est quando, ad justitiam faciem homo monitus est quando, ad justitiam conditus, praecepta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat, per patientiam exbet vestrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
medias erumpentes: aquam quã
rex desiderauerat illesi detulerur
Sed uir flagellis eruditus. semet¬
ipsum ꝓtinus eum ꝑiculo militum
aquam desiderasse reprehendit. eas
dño fundens libauit. sicut seriptũ ẽ
quippe dñi effusa aqua conu̾sa ẽ: qͥa
culpam concupiscentiȩ mactauit. per
penitentiam rep̾hensionis suȩ. Qui gͦ¬
aliquando concupiscere alienam con¬
uigem non timuit. post etiam qui a
aquam concupiseeret expauit. Quia
enim se illicita ꝑpetrasse meminerat.
contra semet ipsum iam rigidus etiã
alicitis abstinebat. Sic sic agimus pe¬
intentiam: si ea quȩ commisimus per¬
fecte deploramus. Pensemus suꝑnas
diuicias conditoris nr̃i peccare nos
peccare ꝓhibuit. etiam post culpam
expectare adueniam non desistit. Ecce
ipse nos quem despeximus uocat: a¬
uersi ab illo sumus. & tamen non a¬
uertitur. Unde bene ꝑ ysaiam dicit᷑.
Et erunt oculi tui uidentes precepto¬
rem tuum: & aures tuȩ audient uo¬

Expanded text:
medias erumpentes, aquam quam medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic 1610 squippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias conditoris nostri. Peccare nos peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos, quem despeximus, vocat. Aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur. Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vo
Abbreviated transcription (Latin):
qui plangit uicium. ꝑ petrare uicia
timeat. Nam cogitandũ summoꝑe
ẽ ut qui se illicita meminit commi¬
sisse. a quibꝰdam etiam licitis stude¬
at abstinere. quatinus ꝑ hoc condi¬
tori suo satis faciat. ut qui commi¬
sit ꝓhibita sibimet ipsi abscidere
debeat etiam concessa: & se repre¬
hendat in minimis. qui se meminit
in maximis deliquisse. Nimia sunt
quȩ loquor si hȩc ex sacri eloquii
testimoniis non affirmo. Lex certe
ueteris testamenti alienam uxorem
concupiscere ꝓhibet. A rege ergo for¬
tia iubere militib: uel desiderare a¬
quam non penaliter uetat. Et cun-¬
cti nouimꝰ qđ dauid concupiscentiȩ
muerone transfixus. alie nam conui¬
gem concupiuit. ꝙ abstulit. euius cul¬
pam digne uerbera sunt sequuta. et
malum quod ꝑpetrauit. ꝑpeniten¬
dȩ lamenta correxit. Qui cum lon¬
ge post contra hostium cuneos sede
ex desiderio uoluit. Cuius electi mili¬
tes inter cateruas aduersantium

Expanded text:
qui plangit vitium perpetrare vitia qui plangit vitium perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in miin maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et concupivit et abstulit . Cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederex desiderio voluit . Cujus electi milites, inter catervas adversantium
Abbreviated transcription (Latin):
nam: lapsis uero ut surgere appe¬
tant ꝓmitcit miscdiam. Illos ter¬
ret ne p̾sumant in bonis. istos re-¬
fouet ne desꝑent in malis. Iustus
es. iram ꝑ timesce ne corruas. Pecca¬
tor es. p̃sume de miscd̃ia ut surgas.
Ecce autem iam lapsi sumus: sta¬
re nequaquam ualemus. Inprauis
nr̃is desideriis iacemus: sed qui
tat : ꝙ prouocat ut surgamus.
Sinum suȩ pietatis aꝑit. nosq ad
se reciꝑe ꝑ penitentiam querit. S
penitentiam agere digne non pos¬
sumus: nisi modum quoq etdem
penitentie cognoscamꝰ. Penitentiam
quippe agere ẽ: & ꝑpetrata mala
plangere. & plangenda non ꝑpe¬
trare. Nam qui sic alia deplorat.
ut tamen alia committat adhuc
penitentiam agere aut ignorat.
aut dissimulat. Quid enim prodest
tamen adhuc auariciȩ estib auhe¬
lat: Aut quid prodest siire culpas
iam lugeat: & tamen adhuc inuidie
facib tabeseat: Sed minus ẽ ualde
quod dicimus. ut qui peccata deplo
rat ploranda minime commitat. ꝙ

Expanded text:
nam; lapsis vero, ut surgere appenam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misecricordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce, ne corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui tat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere, aut dissimulat, aut ignorat. Quid enim prodest tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata drat, ploranda minime committat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tem scientie dñ uident: Throni
quis potest. nisi creator suus eius¬
eius menti presideat: Quȩ ergo
exparte ab omnib habentur: eis
pͥuato nomine data sunt: qui hȩc
in munere plenius acceperunt.
Nam qe si qua illie sic alii haben
ut haberi ab aliis nequa quam pos¬
sint: sicut speciali nomine domina¬
tiones & pͥncipatus uocantur. cun
Sed ecce dum cȩlestium eiui-¬
um secreta rimamur: ab expositi-¬
onis nr̃e ordine longe digressi
sumus. Suspiremus ergo ad eos
de quib loquimur: sed redeamus
ad nos. Meminisse etenim debemꝰ.
quia caro sumus. Taceamus interĩ
de secretis cȩlestib sed ante condi¬
toris oculos manu penitentiȩ ter-¬
gamus maculas criminis nr̃i.
Eece ipsa diuina miscđia pollicet᷑
dicens. Gaudium erit in cęlo. suꝑ
quacumq die ustus peccauerit.
omnes iusticie eiꝰ in obluuone erũt
coram me. Pensemus si possumus
dispensationem suꝑnȩ pietatis.
Stantib si ceciderint minatur pe¬

Expanded text:
tem scientiae Deum vident? Throni tem scientiae Deum vident? Throni quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere plenius acceperunt. Nam etsi qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncSed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo superquacunque die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt coram me . Pensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poe
Abbreviated transcription (Latin):
currunt. Sciendum quoq ẽ: quia
plerumq ipsi beatorum spũum or¬
dines. uicinoꝵ sibi ordinum uocabu¬
la sortiuntiur. Thronos etenim scili¬
cet sedes dei. specialem beatorum
sp̃uum ordinem diximus. ꝙ tamen
ꝑ psalmistam dr. Q sedes suꝑ che-¬
rubin appare. Quia uidelicet᷑ dum
in ipsis distinctionib agminum. che¬
rubin. thronis ungitur: sedere eti¬
am suꝑ cherubin. dñs exuicini ag¬
minis equalitate ꝑhibetur. Sic qͥp¬
pe in illa summa ciuitate specialia
quȩdam singulorum sunt. ut tamen
sint communia omnium. Et quod
alio ordine. totum possidet. Sed id
circo uno eodemq uocabulo cõmu¬
niter non censentur: ut ille ordo uo¬
cari pͥuato unius cuiusq rei nomi¬
ne non debeat: quia hoc inmune¬
re plenuis accepit. Seraphin nãq.
incendium diximus: & tamen amo¬
re conditoris simul omnes ardent
Cherubin uero plenitudinem scien¬
tie ꝙ tamen quis aliquid ibi nes¬
ciat ubi ipsum omnes simul fon¬

Expanded text:
currunt. 14. Sciendum quoque est quia currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod alio ordine totum pocirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus; et tamen amore Conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudo scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fon
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quod aꝑtis testimoniis non appro¬
bamus. Hoc tamen certissime scimus.
quia ad explendum de suꝑnis ministe¬
rium alii sp̃c alios mutunt: ⁊acharia
scilicet ꝓpħa testante qui ait. Ecce an¬
gelus qui loquebatiu in me egredie¬
batur. & alius angłs egrediebatur
moceursum eus: & dixit ad eum.
Curre. & loquere ad puerum istum
dicens. Absq muro habitabit᷑ ierłm.
Dum enim angłs ad angłm dicit
curre && loquere dubium non est qͥa
alius alium mitit. Minora uͦ st̃ qͥ
mittuntur. maiora quȩ mittunt. S
hoc quoq de ipsis agminib quȩ mit¬
tuntur: certum tenemus: quia et
cũ ad nos uenunt sic exterius implẽt
ministeriũ: ut tam̃ nunquam desir
interius ꝑ contemplationẽ. Et mit¬
tuntur igitur & assistunt: quia et¬
si circumscriptus ẽ anglicus
spẽ: summus tamen sp̃c ipse qui
As ẽ circumscriptus non ẽ Angłi
itaq ꝙ missi ante ipsum sunt. quia
quolibet missi ueniant: intra ipsũ

Expanded text:
mus quod apertis testimoniis non appromus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tari: & tetigit os meum. Sed in hac
ꝓpħȩ sententia uult intelligi. quia
hi sp̃c qui mituntur. eorum uocabu¬
lum ꝑcipuint. quorum officium geruri.
Quia enim ut peccata loquutionis in¬
cendat. de altari angłs carbonem por-¬
tat seraphin uocantur. quod incendi-¬
um dicitur. Huic autem sensui & il¬
lud creditur non inconuenient̃ opitu-¬
lari: quod ꝑ danihelem dicitur. Mi¬
lia milium ministrabant ei. & decies
milies centena milia assistebant ei.
Alud namq ẽ ministrare: aliud assi¬
stere. Qui amministrant dõ. qui & ad
nos nunciando exeunt. Assistunt uero:
qui sic contemplatione intima ꝑfruun¬
tur. ut ad explenda foris oꝑa minime
mittantur. Sed quia in quibꝰdam scrip¬
turȩ locis. quȩdam ꝑ cherubin. quȩd̾a
uero ꝑ seraphin agi didicimus. utrũ
ꝑ se hec faciant an per subiecta agmi-¬
na agantu: quȩ sicut dicitur in eo
qđ amaiorib ueniunt. maiora uocabu¬
la sortiuntiur. Nos affirmare nolu¬

Expanded text:
tari, et tetigit os meum . Sed 1608 in hac tari, et tetigit os meum . Sed 1608 in hac prophetae sententia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit. & nequaquam gemit.
Quis quis ergo talis est. fr̃s mei. ge¬
mendus ẽ ualde quia non gemit.
Pensemus ergo accepta electorum
munera: & uirtute qua possumus
ad amorem tantȩ sortis anhelemus
Qui in se donorum grãm minime
recognoscit gemat. qui uero in se
minora cognoscit. maiora aliis non
inuideat. quia & suꝑnȩ illȩ distin¬
ctiones beatorum sp̃uuim ita sunt
condite: ut aliȩ aliis sint p̃late.
fertur uir hyonisius ariopagita anti¬
quuis udelicet & uenerabilis pater
dicere. qđ ex minorib angłorum agmi¬
nib foris ad explendum ministerium.
uel uisibilit̾ uel inuisibiliter mittunt᷑
scilicet Qͣd humana solatia. aut angłi
aut archangłi. ueniunt. Nam suꝑio¬
ra illa agmina ab intimis nunquam
recedunt. qm̃ ea quȩ p̃minent usum
exterioris ministerii nequaquam ha¬
bent. Cui rei illud uidetur ẽẽ contra¬
rium. qđ ysaias dicit. Et uolauit ad
me unus de seraphin. & in manu etꝰ
calculus quem forcipe tulerat de al¬

Expanded text:
intelligit, et nequaquam gemit. intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, aliis majora non invideat, quia et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de al
Abbreviated transcription (Latin):
more pascuntur. terrena quȩq abi¬
ciunt. cuncta temporalia mente trañ¬
cendunt. amant &e ardent. atq in ip¬
so suo ardore requiescunt. amando
ardent. loquendo & alios accendunt
& quos uerbo tangunt. ardere pro¬
tinus in dei amore faciunt. Quid er¬
go istos. nisi seraphin dixerim: Quoꝵ
cor in igne conũsum lucet & urit qͥ
& mentiũ oculos ad suꝑna illumi¬
nant: & compungendo infletib. uici¬
orum rubiginem purgant. Qui ergo
ita ad amorem sui conditoris in flam¬
mati sunt: quo nisi in seraphin nu¬
introrsus redite aduosmet ipsos re¬
ducite: secretoꝵ ur̃oꝵ merita cogita¬
tionesq discutite. Uidete siquid iam
boni uob̃cum intus agitis. uidete si
innumero horum agminum quȩ
breuiter tangendo ꝑ strinximus.
sortem ure uocationis inuenitis.
Ue autẽ animȩ quȩ in se de his bo¬
nis quȩ enumerauimus minime aliqͥd
recognoscit. eiq ad huicue deteruis
imminet. si & pruatam se donis

Expanded text:
more pascuntur, terrena quaeque abjimore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim nuintrorsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Quorum profecto mentib
dum diuina contemplatio presto ẽ
in his uelut inthrono suo dñs presi¬
dens. alioꝵ facta examinat: & cun¬
cta mirabilit̃ de sua sede dispensat.
Quid ergo isti. nisi throni sui condi¬
toris sunt: uel quo. nisi ad suꝑnarũ
sedium numeros asscribuntur. ꝑ
quos dum sca eccłia regitur. plerũq
de quibusdam suis infirmis actibus
etiam electi uidicantur. Et sunt ñ¬
nulli qui tanta dei ac ꝓximi dilec-¬
tione pleni sunt. ut cherubin uire
nominentur. Quia enim ut prefa¬
ti sumus. cherubin plenitudo sei¬
entie dicitur. & paulo dicente di¬
dicimus. quia plenitudo legis ẽ
karitas. omnes qui dei & proxi¬
mi. caritate ceteris amplius pleni sue
meritoꝵ suorum sortem inter cheru¬
bin. numeros ꝑceꝑunt. Et sunt non¬
nulli qui suꝑnȩ contemplationis fa¬
cib accensi. in solo conditoris sui desi¬
derio anhelant. nichil iam in hoc
mundo cupiunt. solo ȩternitatis a¬

Expanded text:
possint. Quorum profecto mentibus possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis a
Abbreviated transcription (Latin):
nulli. qui etiam de obssessis corporib
malignos sp̃c fugant eosq uirtute
orationis. ꝙ ui accepte potestatis ei¬
ciunt. Quo itaq isti meritum suũ.
nisi inter potestatum cęlestium nu¬
merum sortiuntiu: Et sunt non¬
nulli qui acceptis uirtutib etiam
electorum hominum merita trans.¬
cendunt: cumq & bonis meliores
sunt: electis quoq frĩb principan¬
tur. Quo ergo isti sortem suam. nͥ
inter pͥncipatuum numeros accepe-¬
runt: Et sunt non nulli. qui sic
insemetipsis cunctis uiciis omnib ꝙ
desideriis dominantur. ut ipso ui¬
re mundicie dii inter homines uo¬
centur. Unde & ad moysen dicit᷑
Ecce constitui de dm̃ pharaonis. Q
gͦ isti: nisi inter numeros domina¬
tionum currunt: Et sunt non nul¬
li qui dum sibimet uigilanti cura
dominantiu: dum se sollicita inten¬
tione discutiunt. diuino timori semꝑ
inherentes: hoc in munere uirtuitis
accipiunt. ut uidicare recte ꝙ alios

Expanded text:
nulli qui etiam de obsessis corporibus nulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios
Abbreviated transcription (Latin):
trahere. nosq ipsos ad incrementa
uirtutum bonis studiis inflammna¬
re. Quia enim illic tanta ascensu¬
ra creditur multitudo hominum
quanta multitudo remansit angłoꝵ
suꝑ est ut ipsi quoq homines qui ad
cȩlestem patriam redeunt: ex eis ag¬
minib aliquid illue reuertentes imi¬
tentur. Distinc̃te namq conũsatio¬
nes hominũ. singłorum agminũ
ordinib congruunt. ut et in eorũ
sortem ꝑ conũsationis similitudinẽ
deputentur. Nam sunt pleriq
qui parua capiunt sed tamen hec
eadem parua piȩ annuntiare fr̃ib
non desistunt. Isti itaq in angłoꝵ
numerum currunt. Et sunt non¬
nulli qui diuinȩ largitatis munere
refecti. secretoꝵ celestium summã
& capere p̃ualent: & nuntiare.
Quo ergo isti. nisi inter archangłoꝵ
numerum deputantur: Et sunt
aliqui qui mira faciunt. signa ua¬
lenter oꝑantur. Quo ergo isti: nisi ad
suꝑnarum uirtutum sortem. & nu¬
merum congruunt: Et sunt non¬

Expanded text:
trahere, nosque ipsos ad incrementa trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Distincte namque conversationes hominum singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
etiam uocantur illa scorum spiritu¬
um agmina: quȩ ex singłari ꝓpin¬
quitade sui conditoris incomparabili
ardent amore. Seraphin namq: ar¬
dentes. uel incẽdentes uocantur. Quȩ
quia dõ coniuncta sunt ita. ut inter
hȩc & dm̃ nulli alii sp̃e inter sint.
tantomagis ardent. quanto hunc
uicinuus uident. Quorum profecto
flamma amor ẽ: quia quo subtiliꝰ
claritatem diuinitatis eius aspici¬
unt: eoualidius in eiꝰ amore flam¬
mescunt. Sed quid ꝓdest nobis de
angłicis sp̃itib ista ꝑstringere: si
non studeamus hȩc etiam ad nr̃os
ꝓuectus congrua consideratione
diriuari: Quia enim suꝑna illa ci¬
uitas ex angłis & hominib con-¬
stat. ad quam tantum credimus
humanũ genus ascendere. quan¬
tos illie contigit electos angłos re¬
mansisse. sicut seriptum ẽ statuit
terminos gentium scđm numerũ
angłorum dei: debemus & nos ali¬
quid ex illis distinctionib suꝑnoꝵ
cuuum ad usum nr̃e conũsationis

Expanded text:
etiam vocantur illa sanctorum spirituetiam vocantur illa sanctorum spirituum agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. Lectio IIIa. Seraphin namque ardentes vel incendentes vocantur. Que quia ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto mavicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ipsis quoꝙ bonis angłorum sp̃i¬
tib p̾sunt. qui subiectis aliis dum
quȩ sunt agenda disponunt eis ad
explenda diuina mysteria principan¬
tur. Dominatioes autem uocantur.
qui etiam potestates principatuũ
dissimilitudine alta transcendunt.
Ea ergo angłorum agmina quȩ mi-¬
ra potentia p̃minent. pro eo quod
eis cetera adobediendũ subiecta st̃
dominationes uocantur. Throni qͦꝙ
illa agmina sunt uocata: quibus
p̃sidet. Quia enim thronos latino
eloquio sedes dicimus. throni d̃i
dicti sunt hi qui tanta diuinitatis
gr̃a replentur. ut in eis dominus
sedeat. & ꝑ eos sua iudicia decernat.
Unde ꝙ ꝑ psalmistam dr. Sedes
suꝑ thronum. qui iudicas equita¬
tem. Cherubin quoq: plenitudo sci¬
entie dicitur. Et sublimiora illa ag¬
mina. idcirco cherubin uocata sunt.
quia tanto ꝑfectiori scientia plena st̃.
dum. eo plene omnia sciant. quo ui¬
sioni conditoris sui ꝑ meritum dig¬
nitatis appropinquant. Seraphin

Expanded text:
qui ipsis quoque bonis angelorum spiriqui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda bona disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes vero vocantur qui etiam potestates principatuum dissimilitudine alta transcendunt. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni scilicet illa agmina sunt vocata quibus mnipotens praesidet. Quia enim thronos latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua iudicia decernat. Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt,dum eo plene omnia sciant, quo visioni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphin
Abbreviated transcription (Latin):
pe nuntiare ueniebat. qui ad debellan¬
das aereas potestates humilis appa¬
rere dignatus est. De quo ꝑ psalmi¬
stam dr. Tollite portas pͥncipes ur̃as¬
& eleuamini porte ȩternales & intro¬
ibit rex głe. Quis ẽ iste rex gloriȩ:
dñs fortis & potens. dominus poters
nem nuntiandus erat. qui uirtutũ
dñs & potens in prelio. contra po¬
Raphael quoq interpretatur ut
diximus. medicina dei. quia uideli¬
cet dum tobi oculos quasi per offi¬
cium eurationis tetigit cecitatis eł
dum mittitur. dignum uidelicct
fuit: ut di medicina uocaretur. Sed
quia angłorum nomina interp̃tan¬
do ꝑstrinximus: nunc suꝑ ẽ ut ip¬
sa officiorum uocabula breuit᷑ exe¬
quamur. Uirtutes etenim uocant᷑
etiam uocant᷑ hi. qui hoc potentius
eorum dicioni uirtutes diuersȩ sub¬
iecłe sint. quorum potestate refre-¬
nantur: ne corda hominũ tantum
temptare p̃ualeant. quantum uo-¬
lunt Principatus etiam uocantur

Expanded text:
pe nuntiare veniebat, qui ad debellanpe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam dicitur: Tollite portas principes te eternales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus potens nem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et potens in prelio ad deRaphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius dum mittitur, dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviter exequamur. Virtutes etenim vocanturetiam vocantur hi, qui hoc potentius eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo dei: Raphael uero. dicitur
medicina dei. & quotiens mirȩ uir¬
tutis aliquid agitur. michael mitqi
ꝑhibetur. ut & ex ipso actu & nomi
ne detur intelligi. quia nullus potest
facere. quod facere preualet ds. Un¬
de & ille antiquus hostis qui ẽẽ do
ꝑ suꝑbiam similis concupiut diceis
in cȩlum conscendam. & suꝑ astra ex
altabo solium meum. sedebo inmon¬
te testamenti. in laterib aquilonis.
ascendam suꝑ altitudinẽ nubium. si¬
milis ero altissimo: dum infine inun¬
di. in sua uirtute relinquetur: extre¬
mo supplicio ꝑimendus cum micha¬
ele archangło preliaturus ẽẽ ꝑhibe¬
tur. sicut ꝑ iohannem d̃r. Factum
ẽ prelium incęlo. cum michaele archan¬
gelo: ut qui se a dei similitudine suꝑ¬
bus extulerat. ꝑ michaelem ꝑ emptus
discat. quia ad di similitudinem per
suꝑbiam nullus exurgat. Ad ma-¬
riam quoq gabriel mittitur. qui
dei fortitudo nominatur. Illum quip¬

Expanded text:
«for«formedicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine 1605 detur intelligi quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis, qui Deo esse per superbiam similis concupivit, dicens: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo , dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplicio perimendus, cum Michaele archangelo praeliaturus esse perhibetur, sicut per Joannem dicitur: Factum est praelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur Lucae I, 26, qui Dei fortitudo nominatur. Illum quip
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ẽ officii non naturȩ. Nam
scĩ illi cȩlestis patriȩ sp̃c. semꝑ qui¬
dem sunt sp̃e. sed semꝑ uocari an¬
głi nequaquam possunt. quia tunc
solum sunt angłi. cum ꝑ eos aliqua
nunciantur. Unde ꝙ ꝑ psalmistã
dicitur. Qui facit angłos suos sp̃c.
Ac si patenter dicat. Qui eos quos
semꝑ habet sp̃c. etiam cum uolue¬
rit angłos facit. Hii autem qui
minima nuntiant angłi. qui uero
summa annuntiant: archangłi
uocantur. Hinc ẽ enim qđ ad ma-¬
riam uirginem non quilibet angłs:
Ad hoc quippe ministerium sum¬
mum angłm uenire dignum fue¬
rat. qui summũ omnium nuntia¬
bat. Qui idcirco etiam pͥuatis no¬
minib censentur. ut signetur ꝑ uo¬
cabula. etiam in oꝑatione quid ua-¬
leant. Neq enim in illa sca ciuita¬
de quam de uisione omnipotentis
sint: sed cum ad nos aliquid mini¬
straturi ueniunt: apud nos etlam
nomina a ministeristrahunt. Micha¬
el namq quis ut d̃s. Gabriel autem

Expanded text:
nomen est officii, non naturae. Nam nomen est officii, non naturae. Nam sancti illi celestis patrie spiritus semper quidem sunt spiritus, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per psalmistam dicitur: «Qui facit angelos suos spiritus»; ac si patenter dicat: qui eos, quos semper habet, spiritus, etiam, cum voluerit, angelos facit. Hi autem, qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim, quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, ctio IIa. Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione, quid valeant; neque in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis sint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem
Abbreviated transcription (Latin):
tam dir. Tu signaculum similitu¬
dinis plenus sapientiȩ & ꝑfectus
decore indeliciis paradysi dei fui¬
sti. In quo notandum qđ non ad
similitudinẽ di factus. sed signa¬
culum similitudinis dicitur. ut
quo in eo subtilior ẽ natura eo ii
illo imago di subtilius insinuetur
expressa. Quo in loco mox subdit᷑
Omnis lapis preciosus. oꝑimen¬
tum tuum. Sardius. toparus. &
iaspis. crisolitus. onix & berillus
saphirus. carbunculus. & smarag¬
dus. Ecce nouem dixit nomina la¬
pidum. quia profecto nouem sunt
ordines angłorum. Quib nimirũ
ordinib ille pͥmus angłs ideo ornatꝰ
& oꝑtus extitit. quia dum cunctis
agminib angl̃oꝵ prelatus ẽ: ex eoꝵ¬
in comparatione clarior fuit. Sed
cur istos ꝑsistentium angłoꝵ cho¬
ros enumerando ꝑstrinximus. si
non eorum quoq ministeria subti-¬
liter expͥmamus: Greca etenim lin¬
gua. angłi nuncii. archangłi uero
summi nuncii uocantur. S ciendũ
uero ẽ qđ angłorum uocabulum

Expanded text:
ilitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolythus, onyx, et beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum,
Abbreviated transcription (Latin):
atq seraphin. Esse namq angłos
& archangłos pene omnes sacri e¬
loquii pagine testantur. Cheru¬
bin uero atq seraphin. sepe ut no¬
tum ẽ libri propharum loquun¬
tur. Quatuor quoq ordinum no¬
mina. paulus apl̃s ad ephesios e¬
numerat dicens. Supra omnem
principatum. & potestatẽ. & uir¬
tutem. & dominationẽ. Qui rursꝰ
ad colosenses scribens ait. Siue chro
states. Dominationes uero pͥncipatꝰ
ac potestates. iam ad ephesios loquẽs
descripserat sed ea quoq colosensib
dicturus p̃misit thronos. de quib
necdum quicquam fuerat ephesis
loquutus. Dum ergo illis quatuor
quȩ ad ephesios dixit. id est princi¬
patib. potestatib. uirtutib atq
dominationib coniunguntur thro¬
ni:quinq sunt ordines qui specia¬
liter exprimuntur. Quibus dum
angłi & archangłi. cherubin. atq
seraphin. adiuncta sunt. ꝓculdu¬
bio nouem ẽẽ angłorum ordines
inueniuntur. Unde & ipsi an¬

Expanded text:
a ponamus: Esse namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: nationes . Dominationes vero et principatus ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus, praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios dixit, id est principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim, adjuncta sunt, procul dubio novem esse angelorum ordines in
Abbreviated transcription (Latin):
buit: & nunquã fertilem messem
ꝑducit. Sed inter hȩc sciendum est.
quia sunt pleriq usti in quorum ui¬
ta tantum studium ẽ ut eis quilibet
peccatoꝵ penitentia proponi nulla¬
tenus possit. Nam multi &e nulloꝵ
sibi malorum sunt conscii: & tamen
intanti ardoris afflictione se exerunt.
ac si peccatis omnib angustentur.
Cuncta etiam licita respuunt ad des¬
pectum mundi sublimiter accendu¬
concessa contempnunt uisibilia. in¬
in uisibilib accenduntur. lamentis
gaudent. in cunctis semecipsos hu¬
miliant. Et sicut non nulli peccata
oꝑum: sic ipsi peccata cogitationũ
deplorant. Quid itaq istos nisi iustos

Expanded text:
buit et nunquam fertilem messem buit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accingunconcessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorant. Quid itaque istos
Abbreviated transcription (Latin):
meminerunt. Et plerumq pigri
remanent ad exercenda bona preci¬
pua: quia ualde sibi securi sunt. qd
nulla commiserint mala grauiora.
At contra non numquam hi qui se
aliqua illicita egisse meminerunt.
ex ipso suo dolore compuncti. in ar¬
deseunt ad amorem dei: seseq in mag¬
nis uirtutib exercent: cuncta & dif¬
ficilia scĩ certaminis appetunt. om¬
nia mundi derelinquunt. honores
fugiunt. acceptis contumeliis letan¬
tur. flagrant desiderio. ad cȩlestem
patriam anhelant. Et quia se erras¬
se ado considerant. dampna prece¬
dentia lucris sequentib compensãt.
Maius ergo de peccatore conũso
quam destante iusto gaudium fit
in cȩlo. quia q dux inprelio plus
eum militem diligit. qui post fugã
reũsus h ostem fortiter p̃mit. quam
illum qui nunquam terga p̃buit. ꝙ
nunquam aliquid fortiter fecit. Sie
agricola illam amplius t̃ram amat
quȩ post spinas uberes fruges profut
quam eam quȩ nunquã spinas ha¬

Expanded text:
meminerunt. Et plerumque pigri meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas ha
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Uicini eiꝰ quoq sunt: quia cla¬
ritate uisionis illius. assiduitate ꝑ¬
fruunt᷑. Et notandum quod non di¬
cat congratulamini inuente oui. sed
michi: quia uidelicet eius gaudiũ¬
ẽ uita nr̃a. Et cum nos ad cęlum re¬
ducimur. sollempnitatẽ leticie illius
implemus. Dico uobis. quod ita gau¬
dium erit in cęlo suꝑ uno peccatore
penitentiam agente: quam suꝑ no¬
naginta nouem iustis. qui non indi¬
gent penitentia. Considerandum no-¬
bis ẽ fr̃s mei. cur dñs plus de conũsis
peccatorib quam destantib iustis
in cęlo gaudium ẽẽ fateatur: nisi
hoc quod ipsi ꝑ cotidianum uisio¬
nis exꝑimentum nouimus: Quia
plerumq hi qui nullis se opp̃sos
peccatorum molib sciunt: stant qͥ¬
dem inuia iusticiȩ nulla illicita ꝑ¬
petrant. sed tamen ad cȩlestem patri-¬
am anxiȩ non anhelant. Tantoq
sibi in rebus licitis usum prebent.
quanto se ꝑpetrasse nulla illicita

Expanded text:
unt. Vicini quoque ejus sunt, quia claunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicat, Congratulamini ovi inventae, sed Mihi, quia videlicet ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam habente, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita
Abbreviated transcription (Latin):
ram dñs unam ouem querebat. qͥa
rationalis creaturȩ numerus. angłoꝵ
uidelicet ꝙ hominum qui aduiden
dum dm̃ conditus fuerat ꝑeunte
homine erat ĩminutus. Et ut ꝑfe¬
cte summa ouium integraret᷑ in cę¬
lo: homo ꝑditus querebatur int̾ra.
Nam quod hic euuangłista dicit
in deserto. alius dicit inmontibus.
ut significet in excelsis: quia nimi¬
rum oues quȩ non ꝑierant: in sub¬
limib stabant. Et cum inuenerit
ouem. imponit humeros suos ga¬
udens. Ouem in humeris suis im¬
posuit: quia humanam naturam
suscipiens. peccata nr̃a ipse porta¬
uit. Et ueniens domum. conuocat
amicos & uicinos dicens eis. Con
gratulamini mͥ. quia inueni ouẽ
quȩ ꝑierat. Inuenta oue ad domũ
redit. quia pastor nr̃ reparato ho¬
mine ad regnum cȩleste rediit.
Ibi amicos & uicinos inuenit. il¬
los uidelicet angłorum choros qui
amici eiꝰ sunt: quia uoluntatẽ eius
continue in sua stabilitate custodi¬

Expanded text:
ra Dominus unam quaerebat, quia ra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicensgratulamini mihi quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros. Qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodi
Abbreviated transcription (Latin):
egri erant. ita ut egros se ẽẽ nesciren.
quatinus quod erant agnoscerent.
cȩlestis eos medicus blandis fomen¬
tis curat benignum paradygina obi¬
cit. & in eorum corde uulneris tumo¬
rem p̃mit. Ait namq. Quis ex uob̾¬
homo. qui habet centum oues: Et
si ꝑdiderit unam ex illis. nonne di¬
muttit nonaginta nouem indeser
Ecce mira dispensatione pietatis.
similitudinẽ ueritas dedit. quam
& inse ipse homo recognosceret &
tamen hȩc specialiter ad ipsum au¬
ctorem hominũ ꝑtineret. Quia enĩ
centenarius numerus ꝑfectus est.
ipse centum oues habuit. cum an¬
głoꝵ substantiam &e hominum cre-¬
auit. Sed una ouis tunc periit. quan¬
do peccando homo pascua uitȩ dere¬
liquit. Dimisit autẽ nonaginta nouẽ
oues indeserto: quia illos summos
angłoꝵ choros reliquit in cȩlo. Cur
autem celum desertum uocatur. nͥ
tem cȩlum homo deseruit quando
peccauit. Indeserto autẽ nonaginta
nouem remanserant. quando inter¬

Expanded text:
egri erant ita ut aegros se esse nescirent, egri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobhomo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonEcce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nistem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in ter