comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nongͦ concupĩam carnus in illo u̾bo lau¬
dauit apłs. s nat᷑alẽ usũ appellauit illũ usã
unde uata huana pͭ nascendo subsist̾e. nec
dix̃ usũ ꝯiugalem s natałe. eũ uolens intel¬
ligi qͥ sit in m̃bris ad hoc creatis. ut ꝑ ea pos¬
sit ad gu̾andũ sexus ut̾q misceri. At ꝑ hos

Expanded text:
am carnis in illo verbo laudavit Apostolus, sed naturalem usum appellavit illum usum, unde natura humana potest nascendo subsistere. Nec dixit usum conjugalem, sed naturalem, eum volens intelligi qui fit in membris ad hoc creatis, ut per ea possit ad generandum sexus uterque misceri. Ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ħ̾ pena peci. ꝙ tñ ꝙ̃ ip̃a pcc̃m ẽ. Iũdicio eĩ
iustissimi di tͣditi st̃ siue desendo. siue alio
modo explitabili ł in explicabile in passões
ignominie. ut crimina cͥminib uindica¬
rent᷑. ꝙ suplicia peccantiũ ñ tm̃ sint torsũta

Expanded text:
est poena peccati, et tamen ipsa peccatum est. Judicio enim justissimo Dei traditi sunt, sive deserendo, sive alio modo explicabili, vel inexplicabili. In passiones ignominiae, ut crimina criminibus vindicarentur, et supplicia peccantium non tamen sint tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
sub munimine om̃iũ rͥtutũ. ꝙ ꝓtendit᷑
añ om̃ia arma. ꝙ pͥus inpugnat diabo¬
lus. unde. Prima petit campũ dubia sib
sorte duelli. pugnata fides. Hanc gͥ su¬
nea. qꝑ de uitio in uitiũ intend̾t. ꝙ assu.¬
ga. fa. spe suꝑne salutis gaudentes. Ga¬
lea eĩ ẽ salus et̾na cꝰ memoria ꝙ spes m̃tẽ
obuoluit ne deficiat. ꝙ t̾ãlib armis splen-¬

Expanded text:
sub munimine omnium virtutum quod protenditur ante omnia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc igitur sunea, quia de vitio in vitium incendunt. Et assu spe supernae salutis gaudentes. Galea enim est salus aeterna, cujus memoria et species mentem obvolvit, ne deficiat, et talibus armis splen
Abbreviated transcription (Latin):
dñs .i. creator om̃iũ. diues in õs .i. sufficiens
ditare õs qͥ inuocant illũ fide ꝙ oꝑe. aliis non
ẽ ip̃e diues qr participes ñ sunt bonoꝵ eiꝰ. qͥ añ
inuocant: recipient et̾nam remun̾atõnem.
Deinde ab auctoritate ysaie ꝓbat qd̃ dixerat.

Expanded text:
d est Creator omnium dives in omnes, id est sufficiens ditare omnes qui invocant illum, fide et opere; aliis non est ipse dives, quia participes non sunt bonorum ejus; qui autem invocant recipient aeternam remunerationem. Deinde ab auctoritate Isaiae probat quod dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia cõicauit in rõne lati et
accepti nisi uos soli. Qui et
thessalonicã semel ꝙ bis in usũ
mͥ misistis. ñ qr quero datum
s reqͥro fructũ ħundantẽ in ra¬

Expanded text:
communicavit in ratione dati et accepti, nisi vos soli. Qui et Thessalonicam semel et bis in usum mihi misistis. Et quia non quaero datum, sed requiro fructum abundantem in ra
Abbreviated transcription (Latin):
fruat et̾e uite uenit. ł rẽpululastis a scłi
arboꝵ qr stilitate aruerant ꝙ qͣi marcue¬
rant. refloriustis dico ita ut ostende̾tis uos
sentire mistcłi cõpassione: ꝙ me pungebat
uid̾ent᷑ aliqͣ mala tã intermisisse: addit.
ccupati aũ eratis ñ qͣi ꝓpter
penuriam dico. Ego enĩ didi¬
ci in qͥb sum sufficiens esse.
Scio ꝙ humiliari. scio ꝙ ħun¬
dare ubiq ꝙ in om̃ib institu¬
tus sum. ꝙ satiari & esurire ꝙ pe

Expanded text:
rnae vitae evenit. Vel, repullulastis, a simili arborum, quia sterilitate aruerant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod pungebat viderentur aliqua mala causa intermisisse, addit: ccupati autem eratis. Non quasi propter penuriam dico: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse. Scio et humiliari, scio et abundare ubique et in omnibus institutus sum, et satiari, et esurire, e
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria misert̃ unde alacͥtatẽ suã ꝓpensiorẽ
ftam ostend̾. qr in qͦ negligentes fc̃i fu̾ant
adhibita sollertia iterar̃t ut memores fci
apłi sui fructꝰ ei mitt̾ent in horreo celesti con
in dono p̃p̃ donũ. unde qm tandẽ .s. pꝰt mł¬

Expanded text:
s Unde alacritatem suam propensiorem factam ostendit, quia in quo negligentes facti fuerant adhibita solertia iteraverunt, ut memores facti apostoli sui fructus ei mitterent in horreo coelesti condin dono propter donum. Unde; Quoniam tandem
Abbreviated transcription (Latin):
.s. luxͣiari. in spectacłis nugari. ebriositate
ingurgitari. tpitdie fecere. y. nicħ mali
gari. ł belli timore ł morbo. ł aliqͣ adu̾sita¬
te. s om̃ia in terũ hũndantia. in pate cͣ¬
cogat᷑ in extremo gehenna dãpnare: modo
flagello lignat᷑ castigare. bonũ ẽ nob̾ ut
subueniat castigando. Eͦ gaudete indo. ñ in¬
Ides ħ facite qr ħ ẽ modestia & rectus modus

Expanded text:
 luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace cacogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est subveniat castigando. Ergo gaudete in Domino, nIdeo hoc facite, quia haec est modestia, et rectus modus
Abbreviated transcription (Latin):
in hat epła pͣuos ꝙ incerrectos corrig̾e̾ ꝙ bo¬
nos ad ꝑsenantiam alioꝵq correct̃onem
cohortari. Nodꝰ tał ẽ. de more suo salutati
onẽ p̃mittit. qͣ p̃missa. de bonis eoꝵ gr̃as
agit. cõmemorans ñ solũ fidem ꝙ oꝑa : sꝙ̃¬
ꝯusionis modũ ꝙ maloꝵ sustinentiã. ꝙ uͭ
serit. deinde puos ut a luxͣia ꝙ otio ꝙcuri¬
ositate ꝯtineant obsecrat. ꝙ mortuos re¬
surrectos ꝯfirmat. cura finem moralis ẽ
instructõ. Premittit ã salutatõem dicens.

Expanded text:
in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans non fidem et opera, ssionis modum et malorum sustinentiam. Et ut rserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutationem, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
es dsu ẽ dũ iudiciũ incipit a domo cłni .i. a sal¬
uandis: incip̃ pena q̃ consũmabit᷑ in reꝑbis.
Io̾ eĩ hic puniunt᷑ electi. ut ibi ñ puntant᷑. in
qͦ die ẽ ꝙ ignis tͥbulatõis qͦ urit᷑ amor tẽporali¬
uĩ rerũ dũ hoies ꝯtͥstant᷑ de amissis. Uñ ꝙ dicit᷑.

Expanded text:
es Domini est, dum judicium incipit a domo Dei , id est a salvandis, incipit poena quae consummabitur in reprobis. Ideo enim hic puniuntur electi, ut ibi non puniantur, in quo die est etiam ignis tribulationis quo uritur amor temporalium rerum, dum homines contristan
Abbreviated transcription (Latin):
portat cũ alio ñ ꝑicit in alt̾m. Aliaq̃ ẽ aliis
i ꝓ aliis portiit᷑. Itẽ rt̾ cliu̾sos homines
hec d̃icit. Cont᷑ eos eĩ qui putant hõiem
alienis inqͥnari pcc̃is: dic̃. Unꝰqͥsq e .o .s.¬
por. Alieno qͥdẽ pcc̃o nulłs inqͥnat᷑ n ꝯsen¬
tiendo ł imitando fec̾it suñ. Itẽ contͣ negli¬
gentes qͥ nullũ curant corrige̾. securi ꝙ ali¬
onis ñ comitarent᷑ pecis dic̃. inucẽ oña por¬
tate. Onera inftrmitatis inuitẽ portamꝰ
dũ lenitate iram alt̾iꝰ sustinemꝰ. & dumei
qͥ lesit si petit indulgemꝰ ꝙ hi. Uel ꝑ onꝰ¬

Expanded text:
portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinari peccatis, dicit, unusquisque onus. Alieno quidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis invicem portamus, dum lenitate iram alterius sustineamus, et dum ei qui laesit, si petit indulgemus, et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas fr̃em tuũ ñ mauducantẽ. aut tu n mau-¬
ducans qͣre sꝑnis fr̃em tuũ manducantẽ ñ ita
debes fat̾e. Oss eĩ stabimꝰ ut iudicandi añ tͥbu
udex ab om̃ib uideat᷑. ꝙ ip̃e ex eminenti loco
bit ꝙ cãs diuidicabit. ꝙ uere. Scriptũ ẽ eĩ in¬
iã uiuo in potentia q̃ in hoc patet. qm̃ flectet᷑
inͥ in uidicio om̃e genu ꝙ inimicoꝵ. ꝙ om̃is lin¬

Expanded text:
judicas fratrem tuum non manducantem? Aut tu, non manducans, quare spernis fratrem tuum manducantem? Non ita debes facere. Omnes enim stabimus, ut judicandi, ante trijudex ab omnibus videatur, et ipse ex eminenti loco bit et causas dijudicabit. Et vere, scriptum est ejam vivo in potentia, quae in hoc patet. Quoniam flectetur mihi in judicio, omne genu, etiam inimicorum, et omnis lin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ cło sp̃s dũ sugg̾it & uiuat bonos conatꝰ.
.i. discordie austor s pacis. ꝙ ĩo alter cedat
alteri. Dissensionis ã d̾s eẽt si qͦs replet si¬
alter alt̾i cetlat alr dissentionis eẽt ꝙ ñ
patis. Hec aũ de orclinabili usu linguaꝵ

Expanded text:
honicus, clamare aliqua vel subticere. Unde si est discordiae auctor, sed pacis, et ideo alter cedat alteri. Dissensionis autem Deus esset, si quos replet sialter alteri cedat; aliter dissensionis esset, et non pacis. Haec au
Abbreviated transcription (Latin):
erat hoc nom̃ accepit: tc̃ ip̃e dei filiꝰ sibi dedit
filii poterat hõi p̾stare: S forte ilicet᷑ qr a do
nuit. Si gͦ a pr̃e om̃ia: qͣre ñ dicat᷑ tuncta
filio suo ꝑ gn̾atõem dedisse cũ sibi eqͣlem ge¬
nuit. Io donatũ illi sig̃c: qui se exinaniuit
hͥ formam serui accepit. S nũꝙͥ pot̾at se ex
ma dei se exinanut formã serui accĩpiens.
gͦ hõi ñ est donatũ nom̃ dei s ei qͥ ẽ eqͣsł pr̃i.¬

Expanded text:
erat hoc accepit, tunc ipse Dei Filius Deus sibi dedit Filii poterat homini praestare? Sed forte dicetur quia a Deo o a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse, cum sibi aequalem genuit? Item donatum illi significat qui se exinanivit, qui formam servi accepit. Sed nunquid poterat se exima Dei, se exinanivit formam servi accipiens. Ergo homini non est donatum nomen Dei, sed ei qui aequali
Abbreviated transcription (Latin):
satenꝰ. illi nũqͣ credo nec scruio. uelut
siqͥs p᷑purã ł dyadenra regale iacens in¬
ueniat nũqͥ. ea conabitur adorare:. Cũ
uͦ ea rex fu̾it indutꝰ ꝑicłm mortis incurrit
si ea cũ rege qͥs adorare contẽpł̾t. ita ꝙ̃ in

Expanded text:
eo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. ꝙ xp̃c ex dilectõe se ꝑ nob̾ tͣdidit.
Et cũ ħ oña constent & uihiis instructi
fuistis condolendo dic̃ o uos galathe estis iun¬
sensati. qr nec se circũuentos cognoscunt.
Et cũ pͥus recte instructi fu̾itis: qͥs uos fasci.¬
i. decepir u̾tati ñ obedure. Ueritas enĩ se
ing̾it uob: ꝙ uos ei ñ creditie: Et qͥs uos
oificatõib. ałi q̃dam ocłis hoi osten¬
cet infantib. Sicunt᷑ eĩ qͦꝵdam oculi
uisu urentes .ꝙ. hͥ eoꝵ actꝰ fastinato dicit᷑¬

Expanded text:
stus ex dilectione se pro nobis tradidit. Et cum haec omnia constent, et in his instructi fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos faci decepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. Et quis vos dificationibus aliter quaedam oculis hominum ostencet infantibus. Dicuntur enim quorum dam oculi visu urentes, dum et hic eorum actus fascinatio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
i in ur̃is intellestib falsis: xp̃s crutifixꝰ est
ut purꝰ ħo sine salicte uua. In oculis ꝙ sensib
H ẽ iurga moysi q̃ uersa in serpentẽ deuo¬
rauit serpentes magoꝵ. Hi ẽ sũmꝰ sac̃dos
in lege. in cuiꝰ morte qͥ sanguinẽ ꝑximi
fudert ignorant̾ ꝙ ob id metuentes ad ciui¬
tatẽ refugii se ꝯtułant absoluebant᷑ ꝙ se¬
cari fiebant a metu. Ita moete xͥ dãpnato
suꝑbo salus nr̃a ꝓcurata ẽ ꝙ uisinuabat ĩ¬
estabile nom dm̃i scͥptũ ui lamina auurea.
sũmi pontificis. ꝙ erat tetragͣmaton .i. qͣ
pͥncipiũ possessionis uite iste. acsi dretur.
Ille cuiꝰ iste legał sac̾dos ꝑsonã gerit: ẽ no

Expanded text:
istus crucifixus est, ut purus homo sine salute vestra. In oculis et sensibus Haec est virga Moysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, quod erat tetragrammaton, id est principium passionis vitae iste; ac si diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit perso
Abbreviated transcription (Latin):
Siłt iniuidia tanꝙͣ fascinꝰ utit. Inuidꝰ¬
enini ñ sibi mͦ nocet cũ aliena felicitate
tabescit s ꝙ̃ his in qͥb aliqͣ bona ẽẽ iuci¬
punt unde in libro qͥ sapĩa salomonis in¬
scribit᷑. fa scinatõ inalignitatis obscurat bo
galathe fidei stomacho nauseante cibũ sp̃s

Expanded text:
 invidia tanquam fascinus urit. Invidmodo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bon, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseante cibum Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc aere caliginoso ñ cũ ħoib in mundo. Qͥ
ad ista caliginosa de apparatu suꝑnoꝵ angło¬
rũ cũ angłis apostatis lapsus ẽ tanqꝙͣ ad car¬
cem. caliginosus eĩ aer inferuꝰ ẽ demonũ us¬
q ad uiditium. Uñ in canonita epła dr. car¬

Expanded text:
in hoc aere caliginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est daemonum usque ad judicium. Unde in canonica Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eã alt̾a torona aureola. ꝑ coronã altã
digitis qͣtuor q̃ m̃sam oꝑiebat gła uite et̾¬
nuntiat᷑. ꝙ erat interasilis ꝓ eliu̾sitate m̾i¬
toꝵ. Corona aureola sr̃ illam ẽ ꝑfectio remu¬
niatõis eoꝵ qͥ indoctorib excellt. u̾ apłs ait.¬

Expanded text:
altera corona aureola. Per coronam altam digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aetenuntiatur: et erat in terra simul pro diversitate meritorum. Corona aureola, super illam, est perfectio remunerationis eorum qui in doctoribus excellunt. Ideo Apost
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ imago dei in qͣ renouati estis in agnitõe
Dei. In unagine gͥ sua cognosce auctorem
eiꝰ qui corꝑali sensu ñ attingit᷑. Ne gͦ pute¬
tis corporeo sensu deũ attingi s ocłis m̃tis
ip̃m cognoscite ix aurib m̃tis ip̃m audite.
tes. ħ ait ut ꝓpensiores sunt. qr cũ plene sti¬
erint qͥ fructus ẽ credentiũ ꝓpensiores fiãt
spei intellex̾et aꝑit subdens. Et sciatis que
sint diuitie & c̃. Hẽ spes. spem enĩ accipit
rem sꝑatã. uel ita. it sꝑes ꝓpͥa accipiat᷑. ꝙ

Expanded text:
 est imago Dei, in qua renovatis in agnitione Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. tes. Hoc dicit ut propensiores sint, quia, cum plene scierint quis fructus credentium, propensiores fient spei intellexerit, aperit subdens: Et, sciatis, quae sint, divitiae, etc. Haec est spes. Spes enim accipit rem speratam. Vel ita ut spes propria accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nõn eos aucdiamꝰ qͥ negant ad dext̾am pa¬
tris sedere filiũ dicentes. Nũqͥ. d̃s p̃r ħt la¬
tus dextrũ ł sustrũ sic̃ corꝑa ᷑ nͨ nos ħ de d̾o̾
sentimꝰ. Nulla forma enĩ corꝑis d̾s̃ fruitur.
ꝙ concludit᷑. s dext̾a dei ẽ bitudo et̾na. q̃

Expanded text:
Non eos audiamus qui negant ad dexteram Patris sedere Filium, dicentes: Nunquid Deus Pater habet latus dexterum, vel sinistrum, sicut corpora? Nec nos hoc de Deo sentimus. Nulla enim forma corporis Deus finitur et con
Abbreviated transcription (Latin):
natde carnali ꝑpagandꝰ ẽ ppꝰ s regn̾atõe sp̃uali
celligendꝰ. Et q tepus breue ẽ reliqũ ẽ .i. hoc
solũ restat agend ut qͥ ħnit uxores sint tanqͣ
ꝙ qͥ ꝓpt̾ infirmitate ꝓpͥam duc̃ uxorẽ plangẽs
potiꝰ q sñ uxore ẽẽ ñ potuit ꝙͣ gaudens qr dui¬

Expanded text:
atione spirituali colligendus. Et quia tempus breve reliquum est, id est hoc solum restat agendum, ut qui habent uxores sint tanquaEt qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem plangens potius, quia sine uxore esse non potui
Abbreviated transcription (Latin):
angłis assimilant᷑. Maior tñ uictoria uirginũ
ꝙͣ. angłoꝵ. Angłi enĩ sñ carne uiuunt. uir¬
gines uͦ incͣne tumphant. Inde ẽ ꝙ in tab̾na¬
cło dñ sup̃mnũ oꝑim̃tũ erat de pellib iacincti¬
nis ꝑ ꝙ intelligͣ celibũ uita. Ht̃ enĩ iacinatus
spem scłem throno. ita qͥ in cͦne uirgineã puri¬
tatẽ seruant sr̃celestib similant᷑. Hii st̃ qͥ cũ¬

Expanded text:
imilantur. Major tamen victoria virginum quam angelorum. Angeli enim sine carne vivunt, virgines vero in carne triumphant. Inde est quod in tabernaculo Domini supremum operimentum erat de pellibus hyacinthinis, per quod intelligitur caelibum vita. Habet enim hyacinthus speciem similem throno, ita qui in carne virgineam puritatem servant, supercoelestibus similantur. Hi sunt qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ flentes ut sp̃e futi boni ñ cedant ł frangã¬
tur. Et qͥ gaudent ꝓ aliqͣ ꝓspitate scl̃i sint
tanqͣ ñ gaidentes ut int̾us timeant sp̃ua¬
sr eorrĩpi. Et qͥ emunt ut fatiunt ꝯiugati qͥ
pusdent filiis sint tariꝙͣ ñ possidentes. ut .s.
tent᷑ muala. bonis dent᷑. Itemeꝑ tellunt᷑ ut

Expanded text:
et spe futuri boni non cedant, vel frangantur; et qui gaudent pro aliqua prosperitate saeculi, sint tanquam non gaudentes, ut intus timeant spiritualiter corrumpi; et qui emunt, ut faciunt conjugati, qui provident filiis, sint tanquam non possidentes, scilicet tentur mala, bonis dantur. Itemque tollentur ut
Abbreviated transcription (Latin):
pepiliaris dei qͣm gentili qͥ dr̃ canis ĩmũ¬
de circũcisione: Ad hoc Redet. Ualuit qͥdẽ olim
hoc ꝑ oẽm modũ. Om̃is modꝰ ẽ uel in ãmini¬
stratõe temꝑaliũ uel in resatõe sp̃ualiũ. In
qͦ utroq młta fec̃ udeis q̃ ñ gentib ꝙ ita

Expanded text:
peculiaris Dei, quam gentili qui dicitur canis immunde circumcisione? Ad hoc respondet: Valuit quidem olim, hoc per omnem modum. Omnis modus est vel in administratione temporalium, vel reseratione spiritualium in quo utr
Abbreviated transcription (Latin):
ut grã dei det᷑ uidignis ꝙ cõm̃dabilior sit gr̃a
ẽ eĩ falłe ꝙfalli quẽ tẽꝑa ꝙ nate᷑ ubecillitas fa¬
ciunt ẽẽ mutabiłe. Nata eĩ qͣ failit᷑. ñ absurde
d̃o qͥ negat deũ implesse ꝓmissa. Hoc fac̃ inat᷑
mñdacẽ ẽe ꝓnuntiat. qñ ꝓmissis eiꝰ ñ credit.

Expanded text:
ut gratia Dei detur indignis, et commendabilior sit gratiest enim fallere et falli: quem tempora et naturae imbecillitas faciunt esse mutabilem. Natura enim quae fallitur non absurde Deus, qui negat Deum implesse promissa. Hoc facit maximmendacem pronuntiat, quoniam promissis ejus non credit,
Abbreviated transcription (Latin):
alio. ꝙ sic maneat caritas ꝙ ħuilitas. Si
ẽi huilis es  amas unitatẽ tibi ħt qͥsquis
in illa aliꝙͥ ħt tolle inuidiã ꝙ tuñ ẽ ꝙ ha¬
beo. liuor separat caritas iungit. Sit in hu¬
mano corꝑe ocłs solus udet s ñ sibi soli. sit

Expanded text:
alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus solus videt, sed non sibi soli, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẜ humanũ affcm̃ quẽ habebat ad carnẽ
suam potuit iñ t̾reri ł cont̾stari nimis de eo
ꝙ ñ erat sensurꝰ mortuꝰ. & ꝑ hoc inobedien¬
tia ꝓphe puniri potuit ne ad supliciũ tarta¬
reum eius aĩa rapet᷑. Uñ suld̾. ut non. ꝙ c̃.

Expanded text:
um humanum affectum quem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. Et per hoc inobedientia potuit puniri, ne ad supplicium tartareum ejus anima raperetur. Unde subdit: Ut non, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
stĩa ꝓferatur ut se udignũ ħo iudicet parti¬
cipatõe corꝑis ꝙ sanguius dñi. ut qͥ separari
a regno timet ꝑ ultimã sn̾iam ad tempus ꝑ
eccͣstitã clisciplinam a sacͣm̃to celestis panis
separetur. Indigne enĩ accipit si tõ accipit
tus ñ uidicet᷑ a dño. Pcc̃a enĩ siuie parua siue
magna sunit: impunita ẽẽ ñ posst̃ qr uł ho¬
mine penitente ł deo uĩdicante plectunt᷑.
Cessat aũ uindicta aiuina: si confessio p̃our¬
rat humana. Uñ ait. si nos. di. ñ .ii. iudica

Expanded text:
s proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipitus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confessio praecurrat humana. Unde ait: Si nosmetipsos dijudica
Abbreviated transcription (Latin):
õs ꝯueniant ut młtoꝵ oblatõ insinił cele¬
bret᷑ ꝙ om̃ib ministret᷑. S siqͥs esurit ꝙ
imꝑatiens ñ iuslt expestare. mandutet
domi suos cibos .i.: pane t̾reno pascat᷑ nec
p̾t enchatistiã sumat. Ideo ita ordinate ꝙ
te ꝙ dixi. cet̾a aũ de eodẽ .i. q̃ ad etusdẽ
sacram̃ti ordinẽ ꝑtinent cũ ueno̾ dispo¬
nam. s hiis catete ñ potestis. Ecde caput
salutis ordine agendũ ostendit iͥ si errat᷑

Expanded text:
latio in simul celebretur, et omnibus ministretur. Sed si quis esurierit, et impatiens non vult exspectare, manducet domi suos cibos, id est pane terreno pascatur, nec post eucharistiam sumat. Ideo ita ordinate et te quod dixi, caetera autem de eodem, id est quae ad ejusdem sacramenti ordinem pertinent, cum venero, disponam, sed his carere non potestis. Ecce caput vestrae salutis ordine agendum ostendit, ubi si erratur,
Abbreviated transcription (Latin):
is nati st̃. ꝙ sub creatoris uen̾atõe nati st̃ ex
parte. Uel ita. ut agat de aliis iã naus qͥ in in
fidelitate iã remanent si uicissim se dimittñt.
q. dico ut fideł ñ dumiitat infidełe. Alioqͥn .i.
si uos inuitẽ dimiititis filii ur̃i qͥ maiorẽ ꝑtẽ
secunt᷑ ĩmundi eẽnt .i. in insidelitate remane¬
bt. maior enĩ fr̃ erat numerꝰ infideliũ ꝗͣ fide
parentib auctore suie utroq ꝙ ñ fi̾e̾t si uno
credente dissociaret᷑ ꝯuigiũ ꝙ ñ tołaret᷑ infide¬
litas ꝯuigis usq ad oportunitatem credenidli

Expanded text:
eratione nati sunt ex pare. Vel ita, ut agat de filiis jam natis quae in fidelitate remanent, si vicissim se dimittunt. Quasi dicat: Dico ut fidelis non dimittat infidelem. Alioquin, id est si vos invicem dimittitis, filii vestri, qui majorem partem sequuntur, immundi essent, id est in infidelitate remanebunt: major enim tunc erat numeparentibus auctore, sive utroque, quod non fieret si uno credente dissociaretur conjugium, et non toleretur infidelitas conjugis usque ad opportunitatem credendi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ induti ñ cogemini seruire cͣm. uñ subdit.
Et tͣnis curã ne fec̾itis. ñ dico in necariis ad sus¬
tentatõem s in desid̾iis illicitis. Sic enĩ sum̃da
st̃ alim̃ta ꝙ̃ admod̾ medicaiñta. Fames enĩ ꝙ si¬
tis qͥdam dolores sunt. urunt. & sic̃ febres ne¬
ꝯsołonem munerũ dei. qͥ regnũ dei q̃rentib om̃ia
adicienda ꝓmisit. Siogͦ sum̃da ẽ alimonia ut me¬
dicina. s c̃ ad qͥetem sacietatis ab indigentia tnsit᷑
esse cã edendi adiung̃ se tanqͣ pedisseqͣ ꝑicłosa io¬
cunditas. ꝙ sepe conat᷑ p̃ire ut eiꝰ cã fiat ꝙ salu¬
tis cã faciend̾ erat. ꝙ sepe incertũ fit utrũ adhuc¬
necessaria corꝑis cura subsidiũ petat an uolup¬
taria cupiditas fallacie ministiũ suppetat. Ad ħ
intertũ hilarescit infelix aĩa gaudens ñ appa¬
rere ꝙ satis sit mod̾atõi ualitudins. ut obten¬
tu salutis obumbret negociũ uoluptatis. nec idẽ
utͥusq modꝰ ẽ. nã ꝙ saluti sat ẽ: cdelectatõi parũ ẽ.¬

Expanded text:
quem induti non cogemini servire carni. Unde subdit: Et carnis curam ne feceritis, non dico in necessariis ad sustentationem, sed in desideriis illicitis. Sic enim sumenda sunt alimenta quemadmodum medicamenta. Fames enim et sitis ut quidam dolores urunt, et sicut febres nensolatione munerum Dei, qui regnum Dei quaerentibus omnia adjicienda promisit. Sic ergo sumenda est alimonia ut medicina, sed dum ad quietem satietatis ab indigentia transitur esse causa edendi adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et saepe conatur praeire, ut ejus causa fiat quod salutis causa faciendum erat, et saepe incertum fit, utrum necessaria corporis cura subsidium petat, an voluptaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix 60 anima gaudens non apparere quid satis est moderationi valetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium voluptatis. Nec idem utriusque modus est; nam quod saluti sat est delectationi pater e
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ aũ antixͦ in babilone de tͥbu dan iuxͣ
ꝙ iacob ait. Eiat dan colub̾ in uia cerastes
in semita. Et cũ uen̾it iosolimã circũcidet se
dicens uideis Ego sũ xͦ uob̾ ꝓmissus. t̃c̃ ꝯfluẽt
ad eũ õs iucłi ꝙ reedificab̾t teplũ a romanis
destructũ sedebitq ibi dicens se ẽẽ deũ. uel ĩ.

Expanded text:
tus in Babylone de tribu Dan, juxta quod Jacob ait: Fiat Dan coluber in via, et cerastes in semita : et cum venerit Jerosolymam, circumcidet se dicens Judaeis: Ego sum Christus promissus. Tunc confluent ad eum omnes Judaei, et reaedificabunt templum a Romanis des
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ bñ oꝑant᷑ s hiis qͥ male. Si enĩ bonꝰ ẽ pͥncepꝰ
bn oꝑantẽ ñ punit s dilig̃. si uͦ malꝰ ẽ ñ nocet
bono: s pͣgat eũ. Malꝰ uͦ debet timere qi insti¬
tuti st̃ pͥncipes ut mala puntant. Pncipes dic̃
illos qͥ pp̃ corrigendã uitã ꝙ ꝓhibendo adu̾sa
creant᷑ dei ħ̾ntes imaginẽ ut sub uno cet̾i fint.

Expanded text:
 operantur, sed his qui male. Si enim bonus est princeps bene operantem non punit, sed diligit. Si vero malus est non nocet bono, sed purgat eum. Malus vero debet timere, qui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam vitam, et prohibendo adversa creantur, Dei habentes imaginem, u
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝑmittentis filiũ nascitm ꝙ postea dicen¬
tis occide mͥ filiũ tuũ s erat in corde eiꝰ fides
incontussa & ñ deficiens qͣ credid̾ deũ qͥ dedit
ut elle de senib nast̾et᷑ posse ꝙ̃ de morte repa
intͥ uideos incornib crucis potuit deo offer¬
ti spinis iudaias ante coronata.¬

Expanded text:
Dei promittentis filium nasciturum, et postea dicentis: Occide mihi filium tuum. Sed erat in corde ejus fides inconcussa et non deficiens qua credidit Deum qui dedit, ut ille de senibus nasceretur posse, etiam de morte reparinter Judaeos in cornibus crucis potuit Deo offerri spinis Judaicis ante coronatio
Abbreviated transcription (Latin):
& lib̾a monstrat᷑ & mat̾. Letari eĩ ꝙ erũꝑe &
clamare: ꝑtinent ad libertatẽ. Ysaias aspi¬
matrẽ. Ysaias aspiciens ad tempꝰ xͥ eccłiam¬
Oeccłia gentiũ st̾ilis q̃ temꝑe legis nͨ uͥtute
miracłi paris qr illo temꝑe .q. nullos genu
in corde. erũꝑe .i. leticiã m̃tis exͣ ostende et
clama .i. gaudiũ tuũ aliis predica. qr ma¬
gis młti .i. plures st̃ filii tui olim deserte. par¬

Expanded text:
et libera monstratur et mater. Laetari enim, et erumpere, et clamare pertinent ad libertatem; quiamatrem. Isaias aspiciens tempus ChriO Ecclesia gentium sterilis quae, tempore legis, non virtute miraculi paris, qui illo tempore quasi nullos genuiin corde, erumpe, id est laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium tuum aliis praedica, quia magis multi, id est plures sunt filii tui, olim desertae, par
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ã de antiqͣ sara sr̃flue dret ysaias. q̃
mlt̾o añ tẽꝑe obierat. Uel ꝑ ierłm intellig᷑
hic suꝑna ciuitas celestis curia. Suꝑna ẽ
cĩ scõꝵ ciuitas licet in qͥbdã qͦs hic parit
adhuc ꝑegͥnet᷑ doneo regni eiꝰ tempꝰ adueni¬
at qñ ꝯgregata᷑ ẽ om̃s in sius corꝑib resur¬
gentes. Do hac gͦ dic̃. Illa ã ierłm q̃ sursũe̾

Expanded text:
 superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per Jerusalem intelligitur hic superna civitas, coelestis curia. Superna est enim sanctorum civitas licet, in quibusdam quos hic parit, adhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando congregatura est omnes in suis corporibus resurgentes. De ha
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ eccͣ sine uiro xͦ .i. sũ ullo sponsi sermonis
alloqͥo. diuiacuit in deserto. s postꝙͣ accepit
illa librũ repudii & om̃ia ornam̃ta uite in
lio putrescente: aliũ lubis suis balteũ. aliud
bi ꝑfe̾ns germ̃. St̾ił eĩ erat in om̃ib genti¬
b ecclia añqͣ. iste fetꝰ quẽ cernimꝰ oriret᷑. hoc

Expanded text:
vero Ecclesia sine viro Christo, sine ullo sponsi sermonis alloquio, diu jacuit in deserto. Sed postquam accepit illa librum repudii, et omnia ornamenta viri, in lo putrescente, alium lumbis suis balteum, rbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem ce
Abbreviated transcription (Latin):
anistatũ ẽ de xͦ. ꝙ q excitati estis in lege ꝙ
pio cathe a tõis ur̃e ut uos deceamini sic̃ pui¬
eri qͥb pͥma elem̃ta littaꝵ dant᷑ ao legenidũ
ꝯtinet. ut natruitas. pasłlo. ꝙ fc̃i estis .i. ad hoc
redasti qͥb opus sit lacte ad siłitucdinẽ infan¬
tiũ .i. ħuili sermone ñ ꝙͣ solido cib qͥ confir¬
mer cor .i. dectrina q̃ est de archanis dei.

Expanded text:
isto, et quia exercitati estis in lege et pio catechizationis vestrae, ut vos doceamini, sicut pueri quibus prima elementa litterarum dantur ad legendum, tinet, ut nativitas, passio. Et facti estis, id est ad hoc redacti, quibus opus sit lacte, ad similitudinem infantium, id est humili sermone, non etiam solido cibo, qui consumat cor, id est doctrina quae deest arcanis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
aa Hadentes itar.¬
mone de pontifice magno eiꝰq noua lege ꝙ
sacͥficio q̃ uet̾ib p̃tulit subdit᷑ morał iustrue¬
to in qͣ eos hortat᷑ ad młta maxͦ ad fidẽ. pati¬
entiã. patẽ. mundiciã ꝙ fr̃nitatis caritatẽ.

Expanded text:
 Habentes itamone de pontifice magno, ejusque nova lege et sacrificio, quae veteribus praetulit, subditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fra
Abbreviated transcription (Latin):
ritui ꝯtumeliã fac̃ qͥ remissõem qͣm ip̃e sp̃s fac̃
asseͥbit cͣnalib obseruantiis ł qͥ eũ male ui¬
sanguinẽ puillutũ duc̃. si ab eomundatꝰ ad uo¬
initũ redit ꝙ penite̾ neglig̃. Sp̃ui ẽ iniuriꝰ qͥ
nonsiett Scimꝰ enĩ illũ qui¬

Expanded text:
remissionem quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel qui eum male visanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad vomitum redit et poenitere negligit. Spiritui est injurius qui non suscipit. Scimus eni
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit illam. nͥ recessit ab illo. Ueñ in
tͣnẽ ut eũ hoies manilucarent. ꝙ manebat
ap̃ prẽm uiteg̾ ut angłos pasce̾t. Sequit᷑.¬
Qm̃ unꝰ panis. Ex ponit qͦmͦ calix bndicti¬
onis ꝙ panis fiant aicipienti caro ꝙ sau¬

Expanded text:
in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat apud Patrem integer, ut angelos pasceret. Quoniam unus panis. Exponit quomodo calix benedictionis et panis fiant accipienti caro et sa
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare uolu̾it: qͣr sopitos cui̾es eruens
ñ erit pius deductor uel bauilus corporis:.
s impiꝰ sepult᷑e uiolator. Nam ꝑcessu tẽꝑis
obseruatões ille ab om̃ib gͥanis sunt de¬
serende. Itm ip̃m apłm int̾rogans paulsi
io restitisse ꝙ illa simulatõe gentes iuda¬
rare cogobat: utrũ uerũ scͥpserit. an ꝙ̃
nescio qua dispensatiua falsitate iñti¬

Expanded text:
voluerit, quasi sopitos cineres eruens non erit pius deductor vel bajulus corporis, sed impius sepulturae violator. Nam processu temporis observationes illae ab omnibus Christianis sunt deserendae. Item ipsum apostolum Paulum  restitisse, quod illa simulatione gentes iudaizare cogebat, utrum uerum scripserit an 3OI forte nescio qua dispensatiua falsitate menti
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝵ ostendit linguas sũ ꝓpħia inutiles esse.q.
dedłint clistinctd̃es so.i. ddistinctos .. intelli¬
Sitharirat᷑ i. qͥs indicare pot̾it modos ł con¬
sonantias cantilene: Etenĩ. Itẽ ꝑ aliam si¬
nilindinem idem ostendit .q. uere de istis ne¬
sciet᷑ qr nͦ de tuba. Etenĩ si tuba det intertam
uece. iudeio erat uslis tube in festis ꝙ belis
diu̾sio ionis. Sisͦ det incertã uaxm .s. q̃ uellã

Expanded text:
 ostendit linguas sive prophetias inutiles esse. Qudederint distinctiones sonituum, distinctos et intelliitharizatur, id est quis indicare poterit modos, vel consonantias cantilenae? Etenim. Item, per aliam similitudinem idem ostendit. Quasi dicat: Vere de istis nescietur, quia nec de tuba. Etenim si tuba det incertam vocem. Judaeis erat usus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si ergo det incertam
Abbreviated transcription (Latin):
erpona scͥptam que de futis agit. aut in doctna
post ait. sicui sedenti reuelatũ fu̾it ꝙ c̃. ꝓphia ẽ
didicit: doctrina eoꝵ q̃ alio docente assecutꝰ ẽ.
um decłint qͦmͦ sciet᷑ il qsd̾ canit᷑
aut citharizat᷑. Etenim si
incertã uocem det tuba qͥs p̃pa¬
rabit se ad bellum: ita ꝙ uos
ꝑlinguam nͥ manifestũ smo¬
nem decłitis qͣmͦ id sciet᷑ qd̾̃ cłr:¬

Expanded text:
exponam Scripturam quae de futuris agit; aut in doctrinpost ait: Si cui sedenti revelatum fuerit, etc. Prophetididicit, doctrina eorum quae alio docente assecutus est. um dederint, quomodo scietur quod canitur aut citharizatur? Etenim si incertam uocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et uos per linguam, nisi manifestum sermonem dederitis, quomodo scietur id
Abbreviated transcription (Latin):
a uob: nullo mau. ꝙ u̾e nescit᷑. eritis enĩ io¬
qutes un a era .i. ad aures hominũ inaui ae¬
ris istu. ñ ad corda hoim intelstu. ĩo eritis loq̃n¬
tes in aera q tam młta eritis loq̃ntes ut puta
młta st̃ gn̾a linguaꝵ in hoc toto mundo. Ml¬

Expanded text:
 Nullo modo. Et vere nescietur; eritis enim loquentes in aera, id est ad aures hominum inanis aeris ictu, non ad corda hominum intellectu. Ideo eritis loquentes in aera, quia tam multa eritis loquentes, ut puta, multa sunt genera linguarum in hoc mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
ad beatã immortalitatẽ tnͣsire ñ sin̾et: s ad
hoc se int̾ponit mortał ꝙ beatꝰ. ut morta¬
litate tnsacta ex mortius ĩmortale. ꝙ ex
misis beatos fac̾et. Aliꝰ ẽ gͦ mediꝰ malus qͥ
sepatat amicos. Aliꝰ bonꝰ q̃ reconciliat inimi
nullũ excepit qͥ uelit. cuiꝰ rei testi. tem. su

Expanded text:
ad beatam immortalitatem transire non sineret, sed ad hoc se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inimicnullum excepit qui velit. Cujus rei testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
ta mortalitas int̾uentendo ꝑducat quẽ n
ñ si mortalem oportebat n ꝑmanie morta¬
lem. Mortalis qͥpe fc̃ ẽ ñ infirmata ũbi di¬
uinitate s cͣnis suscepta infirmitate. Boniã
li aũ angłi qͦdãmꝰ medi st̃ qi ĩmortales st̃ cũ
deo miseri cũ hoib. s ñ st̃ ueri ꝙ honimedii.
mortalis ꝙ miser ut ad beatã ĩmortalitatẽ

Expanded text:
ta mortalitas interveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni auli autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, miseri cum hominibus; sed non veri et boni medii, mortalis et miser, u
Abbreviated transcription (Latin):
esse arbttͣtus ẽ s in qͥb deũ loqͥ intellex̃ qͥb¬
uã cliuine maiestatis existentib ꝙ appa¬
rentib signis. sic̃ in ħoib dei sepe apparu¬
isse scͥptã testat᷑ postea uͦ angłos cognouit
cũ se uidente in celos irent. Sic ꝙ loth qͥ oc¬
currit anglis & ãdorauit in faciẽ uidet᷑ in¬
tellexisse ꝙ angłi essent s rurfũ cũ ad re

Expanded text:
um loqui intellexit, quibusdam diem majestatis existentibus et apparentibus signis, sicut in hominibus Dei saepe apparuisse Scriptura testatur; postea vero angelos esse cognovit, cum se vidente in coelos irent. Sic et Lot qui occurrit angelis, et adoravit in faciem, videtur intellexisse quod angeli essent, sed rursus c
Abbreviated transcription (Latin):
nit mediatorẽ ñ quẽlibet ꝙ pͥncipẽ ł an¬
głm s unicũ filiũ. Ut qr uia nos ꝑduct᷑s
ess ad iliam ineffabilem ĩmortalitatem
ꝙ cũ angłis eqͣluatẽ ꝑ ip̃m filiũ ostenderet
ꝙ p̃beret. Parũ eĩ erat deo fac̾e filiũ suũ de¬

Expanded text:
ediatorem non quemlibet principem vel angelum, sed unicum Filium, ut qua nos via perducturus esset ad illam ineffabilem immortalitatem et cum angelis aequalitatem, per ipsum Filium ostenderet et praeberet. Parum enim erat Deo facere Filium suum de
Abbreviated transcription (Latin):
se faciant filii isbł a moute q si ħo uel be¬
sta tetig̾it montẽ lapidib gudinis iut̾ficie¬
tur. Et ita erat tribile ꝙ uidebat᷑ ut nͨ au¬
derent auslire ⁊ acced̾e ad montẽ. Nam ꝙ̃
moyses clix̃. Ext̾ritꝰ sũ ꝙ tremebundꝰ. ssłtũ¬

Expanded text:
e faciant filii Israel a monte, quia si homo vel bestia tetigerit montem, lapidibus grandinis interficietur . Et ita, erat terribile quod videbatur, ut nec audire auderent, nec accedere ad montem, Nam etiam Moyses dixit: Exter
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ e uoce illa uerboꝵ sig̃cat᷑ legis p̃ceptio
bilem. qr sola p̃ceptio erat sñ gr̃a adiu¬
uaute. Not eĩ portabãt ꝙ dicebat᷑ q sñ
lapidari. s si in eccłia uult reu̾ti: miscd̾t
suscipit᷑. Moyses ibi t̾ritus ẽ q tanta erat
gͦ distanttã. ibi post pascha ꝙ agni ĩmola¬
tõe celebratũ etat .l. die descendit d̾s in sy¬
na in igne s plebem longe stantẽ t̾ritãs
ꝙ digito suo scribeus in lapide ꝙ ũ ui cor¬

Expanded text:
 illa verborum significatur legis praeceptio bilem, quia sola praeceptio erat sine gratia adjuvante. Non enim portabant quod dicebatur, quia sine lapidari; sed si in Ecclesia vult reverti, misericorditer recipitur. Moyses ibi territus est, quia tantum erat ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebratum erat primo die, descendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide, non in cor
Abbreviated transcription (Latin):
D̾s lignũ illd̾ ĩo tang̾e̾ ꝓhibu̾t qd̾ sciebat eos
si tetigissent: sic deos futos tanꝙͣ eis cłiuinitatẽ
inuideret. q̃ eos ħoies fecerat. s ꝙ̃ si uirum
p̃p aliꝙͣ mñtis elatõem q̃ deũ int̾noꝵ struta¬
torẽ latere ñ pot̾at sollicitauit aliqͣ exꝑienili
cupiditas. cũ młrem uideret accepta illa es
ali inte p̃ditꝰ erat nullo mͦ ͤ credidisse ꝙ dia¬

Expanded text:
deo lignum illud tangere prohibuerit, quod sciebat eos, si tetigissent, uelut deos futuros, tamquam eis diuinitatem inuideret qui eos homines fecerat. sed etiam si uirum propter aliquam mentis elationem, quae deum internorum scrutatorem latere non poterat, sollicitauit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem uideret accepta illa escitali mente praeditus erat, ullo modo credere
Abbreviated transcription (Latin):
cit ꝙ uxori morem ge̾ret ꝙ ꝑ penitentiam
ueniam ħret. Minꝰ gͦ p̾caũ qui de penitentia
ꝙ dei m̃ĩa cogitauit. Postꝙͣ. eĩ młr seducta
mancdutasi eiq dedit ut simł ederet uoluit
eam eam ꝯt̾stare quã credebat sñ suo solatio
contabest̾e̾. ꝙ a se alienatã om̃ino int̾ire. ñ
qͥdem uictꝰ carnali concupiscentia qͣm ñdũ
senserat s amicali qͣdã beniuolentia qua
plerũ q sir ut do offendat᷑. ne offendatur
amituo ꝙ eum fate ñ debuisse di uine sñe
falli potuit ut ueniale cred̾e̾t ẽẽ cõmissũ.
s dolo illo serpentino qͦ młr seducta ẽ nlło
mͦ arbitror ilũ seduci potusse.¬

Expanded text:
poenitentiam veniam haberet. Minus ergo peccavit, qui de poenitentia et Dei misericordia cogitavit. Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire; non quidem carnali victus concupiscentia, quam nondum senserat, sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus ne offendatur amicus, quod eum facere non debuisse divinae sententiae falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo arbitror illum potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ p̃dicatores ñ recipiã. ꝙ sit ẽ fcm̃. U̾bi ẽ enĩ
sapiens int̾ p̾clicatores int̾ qͦs si ẽẽ uolu̾it sãpiã
illã abit̾e oꝑtuit. Et nota ꝙ. pͥme pouit genꝰ de¬
inde sifls̃ sp̃es clicens. Ubi scriba: ubi inqͥsitor
qͥsitor ẽ qͥ socreta nat᷑e rimat᷑. ẽales ñ recip̃ ds
it̾ p̃clicatores s stultos fecit unde subdit. Non¬

Expanded text:
st factum. Ubi est enim sapiens, inter praedicatores? inter quos si esse voluerit, sapientiam illam abjicere oportuit. Et nota quod primum ponit genus; deinde subdit species, dicens: Ubi scriba? ubi inquisitor quisitor est qui secreta naturae rimatur. Tales enim recipit Deus inter praedicatores, sed stultos fecit. Unde subdit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
linqͥt᷑ ne accuset᷑ alii copłatꝰ. Infideł ã clisce¬
dens: ꝙ in deũ ꝙ in mt̃iontũ peccat. Itaꝙ ñ ẽ
ei fides seruanda ꝯiugii: qͥ iõ iscessit ne au
nẽ dei ꝯfirmat᷑ ꝯiugium. Notaꝙ ambrosius
infidelem si alii copłau̾i̾t se: adult̾ ẽ. Hic uͦ dit̃

Expanded text:
nquitur ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens et in Deum et in matrimonium peccat. Itaque non est ei fides servanda conjugii, quia Deo recessit, ne audnem Dei, confirmatur conjugium. Nota quod Ambrosius infidelem alii copulaverit se adulter est; hic vero dicit
Abbreviated transcription (Latin):
desa̾t. Eo eiũ mͦ młr insidł redissime dimittit᷑
si uiro suo ditat. ñ ero uxor tua nͥ mͥ de latro¬
cinio diuitias ꝯg̾as. nͥ solita lenocinia ex̾ceas
tenebit᷑ amore diuine grẽ ꝙͣ carms uxorie ꝙ
m̃brũ qo̾ eũ scancalizat fortit̾ amputat. Nonẽ
git᷑ fideł seqͥ infidelem odio fidei discedentẽ. s
qͣndiu in pacesimł ẽẽ posst̃. ñ separent᷑ si in
eo poter̃t uocari. in eo manend̃ ẽ. ꝙ io aitt ñ
ẽ subiectꝰ. Qͥa ñ debet᷑ reuerentia ꝯiugii ei qui

Expanded text:
issime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua nisi mihi de latrocinio divitias congeras, nisi solita lenocinia exerceastenebitur amore divinae gratiae, quam carnis uxoriae, et membrum quod eum scandalizat fortiter amputat. Non escogitur fidelis sequi infidelem odio fidei discedentem. Sed quandiu in pace simul esse possunt non separentur, si in eo poterant vocari, in eo manendum est. Et ideo ait non est subjectus, quia non debetur reverentia conjugii ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
cͥum uidit pueros simł ludentes & dix̃.
Eice ꝙc̃. Qͥ ẽ hoc : Ꝙ eĩ mali fec̾at ysma¬
hel puero ysaac qr ludebat c̃ illo: S illa
lufio: illusio erat. Illa lusio deceptõem sig
nificabat. Illũ ludũ sara intellex̃: ꝙ apłs
minorẽ alusio ẽ sepe: ꝙ desceptio. qr scienᷤ
se hr̃e alia negocia q̃ intendit simulat pu
des fat̃. sic & mͦ plus ꝑsecunt᷑. qͥ uos aludẽ¬
do seduc̃t̃. Et sĩt sara intellex̃ ludũ illum
ita ꝙ eccłia intellig̃ ludũ istũ ꝑsecutonẽ.

Expanded text:
 dixit: ejice, etc. Quid est hoc? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio illusio erat, illa lusio deceptionem significabat; illum lusum Sara intellexit, et Apominorem illusio est et deceptio, quia sciens se habere alia negotia quae intendit, simulat qudes facit. Sic et modo plus persequuntur qui nos illudendo seducunt. Et sicut Sara intellexit lusum illum, ita et Ecclesia intelligit lusum istum persecutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. in qͦ ꝙ statis .i. stare dat᷑ uob̾ qͥ sñ eo ca¬
ditis ꝑ qd̾ & saluamini iã ex certitutłie spei
netis illd̃ euugłm .i. resurrõem mortuoꝵ.
tenetis dico nͥ frustra credidistis .i. aut te¬
netis refurrõem mortuoꝵ aut incassũ est
fides q̃ ñ accipit᷑ nͥ spe resurrõis. Uel ita.

Expanded text:
 statis, id est stare datur vobis qui sine eo caditis, per quod et salvamini, jam exercitudine spei, netis illud Evangelium de resurrectione mortuorum tenetis dico, nisi frustra credidistis, id est aut tenetis resurrectionem mortuorum, aut incassum est fides, quae non accipitur nisi spe resurrectionis. Vel ita:
Abbreviated transcription (Latin):
missione abrahe. Si ergo lex iustificat:
ñ est iustificatꝰ abuaham qͥ mulcũ aute
legem fuit. Qd̃ qr dr̃e ñ possunt: cogun¬
tur fat̾i non legis oꝑib iustificari homi¬
nem s fide. simul is nos cogit intelligere
õs antiqͦs qͥ iustificati st̃ ex ip̃a fide usti¬
ficatos eẽ. gͦ lex ñ facit irritũ. ĩ. ñ infir¬

Expanded text:
missione facta. Si ergo lex justificat, non est justificatus, Abraham, qui multum ante legem fuit. Quod quia dicere non possunt, coguntur fateri non legis operibus justificari hominem, sed fide, simul etiam nos cogit intelligere omnes antiquos qui justificati sunt ex ipsa fide justificatos esse. Ergo lex non facit irritum, i
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ gub̾nat ꝙ regit sic eos qͥ tenebre st̃ ad
osne malũ diabolꝰ p̃cipitat ꝙ instigat. H¬
ĩmo ꝑ illo s contͣ diabolum qͥ cũ illo oꝑat᷑
ꝙ in illo: oremꝰ ꝙ qͥcqͥd possumꝰ fatiamus
ut liabolꝰ expellat᷑ & angłi eiꝰ. ꝙ ħoies li¬

Expanded text:
 gubernat et regit, sic eos, qui tenebrae sunt, ad omne malum diabolus praecipitat et instigat. imo pro illo, sed contra diabolum, qui cum illo operatur, et in illo oremus, et quidquid possumus faciamus, ut diabol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ angłos eiꝰ uͦs rectores m̃di dic̃. qi ip̃i re¬
gt ilectores m̃ili. Non eĩ regt m̃dũ qͥ ꝯstat
ex celo ꝙ t̾ra. s m̃dũ poc̃ores dic̃. de qͦ alibi.
eos hm̃s ꝓpetuã luctam: contͣ qͣm nos armat
ĩdũ reg̾e: subd̾ ꝙͥ m̃di nõie iutellexit.s. te¬

Expanded text:
i regunt dilectores mundi. Non enim regunt mundum qui constat ex coelo et terra, sed mundum peccatores dicit. De quo alibi: eos habemus occultam luctam, ad quam nos armat m regere, subdit, quid mundi nomine intellexit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis. aut morit᷑ rẽꝑałr .s. dissolutõe aĩe ꝙ cor¬
ꝑis sibi .i. ad laudem suam s dei. Sic̃ enĩ ma¬
gnitusis eiꝰ ñ ẽ fuus: sic nr̃e laudis ñ erit
finis. Non eĩ cũ mortui fu̾imꝰ in hac carne:
ac mał accipit᷑. Et uere nemo sibi qi dño.ꝙ ħẽ.

Expanded text:
poris, aut moritur, dissolutione animae et corporis, sibi, id est ad laudem suam, sed Dei. Sicut enim magnitudinis ejus non est finis, sic nostrae laudis non erit finis. Non enim cum mortui fuerimus in hac carne dac malis accipitur. Et vere nemo sibi, sed Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ relicła. cũ iacob intret ad liam ocłis lippã.
ꝙ de monte cũ moyse descendat ad campos
.i. de ocio ꝯtẽplatõis ad laborem actõis. Nõn
eiim sic ẽẽ qͥsq debet ocliosus ut in eodẽ ocio
utilitatẽ ñ cogitet ꝓximi. nͨ sic actuosus ut
contẽpłoem non requirat dei. In ocio ñ in¬
ers uacat᷑o delestare debet. s uel ingͥsitio uel
inuentõ u̾itatis. ut in ea qͥsq ꝓficiat ꝙ esd̃
inuen̾it: alt̾i ñ inuideat. In actõe uͦ ñ aman¬
dꝰ ẽ honor in hac uita siue potentia qr om̃ia
rem ł potentiam fit si recte ꝙ utiłr fit. s. ut ita
leat ad salutẽ subditoꝵ. ĩo ait. Si qͥs ep̃. de .b.¬

Expanded text:
sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners vocatio delectare debet, sed vel inquisitio, vel inventio veritatis, ut in ea quisque proficiat, et quod invenerit alteri non invideat. In actione vero non amandus est honor in hac vita sive potentia, quia omnia rem vel potentiam fit, si recte et utiliter fit, scilicet ut valeat ad salutem subditorum. Ideo ait, si quis ep
Abbreviated transcription (Latin):
illi dict̃. Non fallit nos uisus nͨ fallit᷑.q. eẽt.
si cred̾et᷑ sic frangi ut uidet᷑ nͦ illusio ẽ qr ad
utilitatẽ fidei: ñ ad deceptõem sic fit. Alii
dict̃ ꝙ ibi fit fractõ ñ qͥdem in corpe s in ip̃a
dicens. panis quẽ frangimꝰ. Itẽ augꝰ. Qñ¬
cat᷑ partes de ilo facimꝰ. ꝙ qͥdẽ sit fit in satͣ¬

Expanded text:
illi dicunt: Non fallit nos visus nec fallitur: quod esset, si crederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed in ipsa dicens: Panis quem frangimus. Item Augustinucatur, nec partes de illo facim
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ fusuri st̃ qͥ me crucifigent. s satram̃tũ
aliqd̃ cõm̃daui uob̾. Ex hiis u̾bis calũpnia¬
tores u̾itatis audattam sumunt oblatnͣdi
mandutati estis. s in sacͣm̃to. si morsib de¬
cerptũ ꝙ lacatã ut putatis: s integrum ꝙ
illesũ. Cũ ã panis ꝙ uinũ a sc̃is dicat᷑ q a cunc

Expanded text:
 me crucifigent, sed sacramentum aliquod commendavi vobis. Ex his verbis calumniatores veritatis audaciam sumunt oblatrandi manducaturi estis, sed in sacramento non morsibus discerptum et laceratum, ut putatis, sed integrum et illaesum. Cum