comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabit ei. ut uos ad miremini.
Sicut enim pater suscitat mortuos & ui¬
uificat. sic & filius quosuult uiuificat
Ea enim patrem demonstraturum
filio dicit. quae mirentur: & quac
eadem essent illa mox docuit: Sicut
enim pater suscitat mor tuos. sic & filiuꝰ
quosuult uiuificat. Ex ȩquata uirtus
est pernaturȩ in dissimilis unitatem¬
& demonstratio opcrum. Nonigno¬
rantionis instructio est sednrãe fidei
quae non filio scientiam ignoratorũ.
sed nobis confessionem natiuitatis inuꝙ̃
Demonstrare enim patrem est. ꝑfiliũ
facere quae facturus est. Nam maiora
opera sunt resurrectio mortuorum
quȩ erit in nouissimo die. quã istius
languentis sanitas. quixp̃i uerbo sana¬
tus est. ex quo nataest huius occasio tora
sermonis: Dicit enim. utuos miremim
Et hoc difficile est uidere: quomo do
tam quam temporaliter filio coaet̃no
aliqua demonstr& acternus pater.
iora: Maiora ergosunt opera mortu¬
os suscitare. quam languidos sanare:

Expanded text:
demonstrabit ei, ut vos admiremini. demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim Pater suscitat mortuos, et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit quae mirentur. Et quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos, sic et Filius quos vult vivificat. Exaequata virtus est per naturae indissimilis unitatem; demonstratio operum, non ignorationis habet instructionem, sed nostrae fidei, quae non Filio scientiam ignoratorum, sed nobis confessionem unitatis invexit. Demonstrare enim Patrem, est per Filium facere quae factopera sunt resurrectio mortuorum, quae erit in novissimo die, quam istius languentis sanitas, qui Christi verbo sanatus est, ex quo nata est hujus occasio tota sermonis. Dicit enim: « ut vos miremini; » et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstret aeternus Pater, jora? Majora ergo sunt opera mortuos suscitare, quam languidos sanare.
Abbreviated transcription (Latin):
patre & filio. nisi quod pater pater
est. & filius filius est: Separatio est in
personis. sed unitas innatura: Non enĩ
potest filius a sẽ facere quicquã. nisi qđ
uiderit patrem facientem. Non debe¬
mus carnaliter intellegere hanc senten¬
tiam. quasi duorum hominum patris
& filii. unius ostendentis. alterius
uidentis. unius loquentis. alterits
audientis. Quia nec pater minorem
hab& potestatem. nec minorem dĩ filiũ
cumin patre & filio nulla distantia
diuinitatis sit. sed una maiestas. Id eo
subiecit. Omã enim quaecumque fac̃
pater. eadem & filius facit similiter
Significationem unius nature osten¬
dit᷑. & unius operationis: quia cõmu¬
nis est operatio patris & filii. qͦuorũ
estuna natura. una etiam & operatio.
Ideo subsequenter subiunxit. Pater
diligit filium. & om̃a demonstrat ei
quae ipsc facit ut ostender& omnẽ
hanc patris demonstrationẽ fidei nr̃ȩ
continuo ait. Et maiora horum opcra

Expanded text:
Patre et Filio, nisi quod Pater Pater Patre et Filio, nisi quod Pater Pater est, et Filius Filius est. Separatio est in personis, sed unitas in natura. « Non enim potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. » Non debemus carnaliter intelligere hanc sententiam, quasi duorum hominum Patris et Filii, unius ostendentis, alterius videntis: unius loquentis, alterius audientis: quia nec Pater minorem habet potestatem, nec majorem Dei Filius, cum Patre et Filio distantia Divinitatis non sit, sed una majestas. Ideo subjecit: « Omnia enim quaecunque facit Pater, eadem et Filius facit similiter. » Significationem unius naturae ostendit, et unius operationis: quia communis est operatio Patris et Filii, quorum est una natura, una etiam operatio. Ideo consequenter subjunxit: « Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. » Ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae continuo ait: Et major horum opera
Abbreviated transcription (Latin):
nondm̃. C arnem uiderunt. diuinita¬
tem noncrediderunt. Dixit enim.
Non potest ase filius facere quicquam.
nisi quod uiderit patrem facientem
Uon alia opera facit pater qua uidet
filius & alia filius quam uiderit patrẽ
facien tem. sed eadem opera ipse pater
Non cum ille fecerit alia filius similiter
facit. sed quęcumq ille feccrit. haec
& filius similiter facit. Si haec facit filius
quae fecerit pater: perfilium facit pat̃
operasunt patris & filii: Et quomodo
ea facit & filius & eadem & similiter:
Neforte eadem. sed dicis simi liter.
Eadem inquit. & similiter . Et quomo¬
do possit eadem non similiter. dumom̃a
quae pater facit perfilium facit. sicut
dictum est Om̃a peripsum facta sunt.
& sine ipso factum est nihil. Ideo simi¬
literdixit. quia eadem facit filius quȩ
facit & pater: quia una patris & filui
indiuinitate substantia & operatio.
una uoluntas & potestas. una uita
& essentia. & aequalia om̃a sunt in

Expanded text:
non Deum: carnem viderunt, Divinitanon Deum: carnem viderunt, Divinitatem non crediderunt. « Dixit enim: Non potest a se Filius facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. » Non alia opera facit Pater quae videat Filius: et alia Filius quae viderit Patrem facientem; sed eadem opera ipse et PatNon cum ille fecerit, alia Filius similiter facit; sed quaecumque ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Si quae fecerit Pater, per Filium facit Pater.opera sunt Patris et Filii. Et quomodo ea facit et Filius et eadem et similiter? Ne forte eadem, sed dicis « similiter. » Eadem, inquit, et similiter: et quomodo possit eadem non similiter, dum omnia quae Pater facit, per Filium facit, sicut dictum est: « Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . » Ideo similiter dixit: quia eadem facit Filius quae facit et Pater, quia una Patris et Filii in Divinitate substantia et operatio, una voluntas et potestas, una vita et essentia. Et aequalia omnia sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
quod ess& Commoti ergo sunt iudaei
& indignati merito quidem: quod aude¬
bat homo aequalẽ sẽ facere dõ. sed ideo
inmerito. quia in homine non intelle¬
gebant dm̃. Carnem uidebant. dm̃
nesciebant. Habitaculũ cernebant
habitatorem ignorabant. Caro enĩ illa
templum erat. ds̃ in habitabat intus.
Non ergo iħs carnem aequabat patri
non formam serui dño comparabat.
non quod factum est ꝓpternos. sed qđ
erat quando fecitnos. Quisnam que
sit xp̃s catholicis loquor. nostisquia
bene credidistis. non uerbum tantum.
nostis. In principio erat uerbum. &
uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ
hic aequalitas cumpatre. sed uerbum
caro factumest. & habitauit in nobis
Hac carne maior est pater: ita pater.
& aequalis & maior: A equalis uerbo.¬
maior carne : aequalis ei perquẽ fecit
nos. maior eo qui factus est propt̃nos
Commotisunt uero & turbati iudaei.
quia sẽ aequalem xp̃s patri fecit. qui
hominem tantum modo intellexerunt

Expanded text:
quod esset. « Commoti igitur Judaei, quod esset. « Commoti igitur Judaei, et indignati sunt. Merito quidem, quod audebat homo aequalem se facere Deo; sed ideo immerito, quia in homine non intelligebant Deum. Carnem videbant, Deum nesciebant; habitaculum cernebant, habitatorem ignorabant. Caro enim illa templum erat, Deus inhabitabat intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, non formam servi Domino comparabat: non quod factum est propter nos, sed quod erat quando fecit nos. Quis namque sit Christus, catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, nostis. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, 511 et Deus erat Verbum. Hic aequalitas cum Patre. Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis: hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis et mamajor carne: aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. « Commoti sunt vero et turbati Judaei, » quia se aequalem Christus Patri fecit, qui hominem tantummodo intellexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
disponens. regens. accumulans Acsi
aperte dicat. Quidmihi inuidetis.:
Curme uituperatis ceci legis doctores
quod informa hominis sabbato salutem
unius hominis operatussum. qui innatura
diuinitatis una cumdõ patre totum
genus humanum immo totã mundi
machinam. & cuncta uisibilia & inui¬
sibilia quictus semper operor. Sed ipsi
tales actanti mysterii minus capaces.
ꝓpterea magis quȩrebant cum interfi¬
cere. quia non solum soluebat sabbatũ.
sed & patrem suum dicebat dm̃. ȩqualemi
se faciens dõ. Ineo maxime dole bant. qͥa¬
inhis quẽ uerum &x infirmitate carnis
hominem cognouerant. uerum se dei
filium credi uoluiss&. id est non gratia
adoptatum. ut ceteros scõs de quibus
loquitur per propha am: E go du estis
& filii ex celsi om̃s: sednatura patris
peromã aequalem. Notandum sane
quod dictum est aequalem se faciens
dõ. adiudaeorum personam dictum. qui
putabant dnm ihm̃ predicando se facere
quod non.eẽt. & non ueraciter intimare

Expanded text:
disponens, regens, accumulans. Ac si disponens, regens, accumulans. Ac si aperte dicat: Quid mihi invidetis? cur me vituperatis, caeci legis doctores, quod in forma hominis sabbato salutem unius hominis operatus sum, qui in natura Divinitatis una cum Deo Patre totum genus humanum, imo totam mundi machinam, et cuncta visibilia et invisibilia quietus semper operor? Sed ipsi talis ac tanti mysterii minus capaces, « Propterea magis quaerebant eum interficere, quia non solum solvebat Sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. In eo maxime dolebant, quia is quem verum per infirmitatem carnis hominem cognoverant, verum se Dei Filium credi voluisset, id est, non gratia adoptatum, ut caeteros sanctos quibus loquitur Propheta: Ego dixi: Dii estis, t filii Excelsi omnes , sed natura Patri per omquod dictum est, aequalem se faciens Deo, a Judaeorum persona dictum, qui putabant Dominum Jesum praedicando se facere quod non esset, et non veraciter intimare
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑeratur. & ego õperor. E trełqͣ o c̃¬
PERATUR PAT̃ ET TINUS
ut naturarum diuersitas ꝑmancas
qae in prima condicione mundi condi¬
& sunt. Ideo enim dictum est in psalmis
Qunifinxit singillatim corda corum.
Uon in cognita animarum genera.
edeiusdem substantiae animas. quae
in primo homine condita est reformat
Qua propter psalmista cum non solum
primordialem mundi creationẽ. sed
&cotidianam creaturȩ gubernationẽ.
adlaudem creatoris referr& ait inter
cctera : Om̃a insapientia fecisti. Si aut̃¬
xp̃m dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiam. Recte
confitemur. & om̃a insapientia fecit
acregit ds̃. constat nimirum quia
pater usque modo operatur. opcratur
&filius Ergo pater ms inquit. non sex
blum ut putatis dieb prim is operatus
est. uerum usque modo operatur. non
nouum creature genus instituendo.
sed quae in principio creauerat. nede¬
ficiant propagando. Etego operor
subauditur usque modo cumeo cuncta

Expanded text:
operatur, et ego operor, » et reliqua. Ooperatur, et ego operor, » et reliqua. Operatur Pater et Filius, ut naturarum diversitas permaneat, quae in prima conditione mundi conditae sunt. Ideo dictum est in Psalmis: « Qui finxit sigillatim corda eorum . » Non incognita animarum genera, sed ejusdem substantiae animas, quae in primo homine condita est, reformat. Quapropter Psalmista, cum non solum primordialem mundi creationem, sed et quotidianam creaturae gubernationem ad laudem Creatoris referret, ait inter caetera: « Omnia in sapientia fecisti . » Si Christum Dei virtutem et Dei sapientiam recte confitemur, et omnia in sapientia hac regit Deus, constat nimirum quia Pater usque modo operatur, operatur et Filius. Ergo Pater meus, inquit, non sex solum, ut putatis, diebus primis operatus est, verum usque modo operatur, non novum creaturae genus instituendo, sed quae in principio creaverat, ne deficiant, propagando. « Et ego operor, » subauditur, usque modo, cum eo cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
Eteiecerunt eumforas. Ipsi illum ma¬
gistrum fecerant. ipsi ut discerent totie
interrogauerunt. & interrogatum
docentem ꝓiecerunt. Dum ergo au¬
diuit iħs quia eiecerunt eum foras.
& cum inueniss& eum dixit ei. Tu
credis infiliumdĩ: Modo lauat fa¬
ciem cordis Respondit ille & dixit.
quasi ad huc inunctus. Quis es dnẽ
utcredam incum.: E tdixit ei iħs.
Etuidisti eum. & qui loquitur tecũ
ipse est. Tunc ꝓstratus. ad orauit eũ.
Denique iamfacie lota cordis & munda¬
ta conscientia agnoscens illum non
filium quod ante crediderat. sed filiũ
dĩ quẽ uidebat ait. Credo dre
Sed parum est dicere credo: Uis uider
qualem credat.: Procidens ad oraut
cum:. Sed sidm̃ dĩ filium non credidissa
quẽ uidebat. nullatenus adorass& eũm
Incumbite ergo orationibus peccatores
confitemini peccata ur̃a. orate ut dele¬
antur . orate utminuant᷑. orate utuo¬
bis proficientib ipsa deficiant

Expanded text:
Et ejecerunt eum foras. » Ipsi illum maEt ejecerunt eum foras. » Ipsi illum magistrum fecerant, ut discerent toties interrogaverunt: et interrogatum docentem projecerunt. « Dum ergo audivit Jesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenisset eum, dixit ei: Tu credis in Filium Dei? » Modo lavat faciem cordis. « Respondit, et dixit » quasi adhuc inunctus: « Quis est, Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum ipse est. Tunc prostratus adoravit eum. » Denique jam facie lota cordis, et mundata conscientia, agnoscens illum non filium Joseph quod ante crediderat, sed Filium Dei quem videbat, ait: « Credo, Domine. » Sed parum est dicere Credo. Vis videre qualem credat? « Procidens adoravit eum. » Si Deum Dei Filium non credidisset quem videbat, nullatenus adorasset eum. Incumbite ergo orationibus peccatores. Confitemini peccata vestra, orate ut deleantur, orate ut minuantur, orate ut vobis proficientibus ipsa deficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc inunctus loquitur: nam & pec¬
catores ex audit ds̃. Sienim peccatores
ds̃ non ex audir&. frustra ille publicanꝰ
oculos interram dimittens. & pectus
sionem meruit iustificationẽ. quomodo
iste cecus inluminationem: Sed pecca¬
torib lauandum est corpaenitentiȩ
lacrimis ut ex audiantur. & fiat in cor¬
de illorum quod factum est infacię̧
cȩci huius. & sentiat᷑ dm̃ illos e audire.
qui ut peccatores saluar&. uenit in
mundum.: A scło nonest auditum.
quia quis aperuit oculos cȩci nati.
Nisi ess& hic adõ. non poterat facere
quicquam. Labere & constanter¬
facta sunt adnõ. a quofierent nisi
adnõ. Aut quando discipulis talia
fierent. nisi in cis ds̃ habitar& : Respor¬
derunt & dixerunt ei. Inpeccatis natus
es totus. Quid est totus : Cum oculis
clausis. Sed qui aperuit oculos. saluat¬
& totum. Ipse incorde resurrectionem.
qui infacie dedit inluminationem.
Inpeccatis natuses totus. & tũ doces nos:

Expanded text:
» Adhuc inunctus loquitur, nam pec» Adhuc inunctus loquitur, nam peccatores exaudivit Deus. Si enim peccatores Deus non audiret, frustra ille publicanus oculos in terram demittens, et pectus sionem meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. Sed peccatoribus lavandum est cor poenitentiae lacrymis, ut exaudiantur: et fiat in corde illorum quod factum est in facie caeci hujus, et sentiant Deum illos exaudire, qui, ut peccatores salvaret, venit in mundum. « A saeculo non est auditum, quia quis aperuit oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam, » libere, constanterfacta sunt a Domino, a quo fierent, nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eis Deus habitaret? « Responderunt et dixerunt ei: In peccatis natus es totus. » Quid est « totus? » cum oculis clausis; sed qui aperuit oculos, salvat et totum. Ipse dabit in corde resurrectionem, qui in facie dedit illuminationem. « In peccatis natus es totus, et tu doces nos?
Abbreviated transcription (Latin):
stomachans aduersus duritiã iudȩoꝵ.
& ex ceco uidens. nonferens cecos. res¬
pondit eis. Dixi uobis. iam & audistis.
Quiditerũ uultis audire : Numquid
& uos uultis discipuli eius ficri : Quid ÷
numquid & uos nisiquia ego iam sũ.
Numiquid & uos iam nonuideo.: Sed
non uideo uos uidere. Maledixerunt
ei. & dixerunt. Tu discipulus ciussis
Tales maledictio ueniat supernos. &
super filiosnrõs. Maledictum est
enimsicor discutias. nonsi uerba per¬
pendas . Nosaut̃ moxsi discipuli sumus
Nosscimus. quia moysi locutus est ds̃
Habetis enim dnm̃ dicentem. si crede¬
retis moxsi. crederetis & mihi. De me
enim scripsit ita nese quimini seruũ.
& dorsum ponitis contra dnm. Res¬
pondit ille homo. & dixit eis . In hoc
enim mirabile est. quia uos nescitis
unde sit. & aperuit meos oculos
Scimus aut̃. quia peccatores ds̃ non
audit Sedsiquis dĩ cultor est. & uo¬
luntatem eius facit: hunc ex audit.

Expanded text:
stomachans adversum duritiam Judaeorum, stomachans adversum duritiam Judaeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos, « Respondit eis: Dixi vobis jam, et audistis. Quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri? » Quid est « nunquid, » nisi quia ego jam sum? Nunquid et vos jam video? sed non video vos videre. « Maledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipulus illius sis. » Tale maledictum super nos, et super filios nostros. Maledictum est enim si cor discutias, non si verba perpendas. « Nos autem discipuli Moysi sumus. Nos scimus quia Moysi locutus est Deus. » Habetis enim Dominum dicentem: « Si crederetis Moysi, crederetis et mihi . » De me enim scripsit ita: Me sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum. « Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc enim mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit meos oculos. Scimus autem quia peccatores Deus non audit; sed si quis Dei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit.
Abbreviated transcription (Latin):
eis parentesciꝰ & dixerunt. Scimus
quia hic est filius noster. & quia cȩcus
natus est: quomodo aut̃ nunc uideat
nescimus. autquis eius aperuit oculos
nos nescimus. Ipsum interrogate. aeta¬
tem hab&. ipse dese loquatur. Scimꝰ
aut̃ quia filius noster. ẽ. sed iuste coge¬
remur loqui pro infante.quia ipse
ꝓse loqui non poss&. iste olim loquit᷑.
modo uid&. Cę̧cum anatiui tate noui¬
mus. loquentem olim scimus. uidentẽ
modo uidemus. Ipsum intrrogate.
ut instruamini. Haec dixerunt paren
tes eius. quia timebant iudacos. Iam
enim conspirauerunt uidaei. utsiquis
cum confiteretur esse xp̃m. extra syna¬
gogam fier&e. Propterea parentes eiꝰ
dixerunt quia actatẽ hab&. ipsum
interrogate: uocauerunt rursũ homi
nem quifuerat cȩcus. & dixerunt ei:
głam dõ Nosscimus quia hic homo
peccator est. D ixit ergo ille. Si pecca¬
tor est nescio. unum scio. quia cę̧cus
Itum essem modo uideo. Dixerunt
ergo ei Quid fecit tibi. quomodo
aperuit tibi oculos : Et ille iam

Expanded text:
scimus quia hic est filius noster et quia caecus natus est quomodo autem nunc videat nescimus aut quis eius aperuit oculos nos nescimus ipsum interrogate aetatem habet ipse de se lautem, quia filius noster est; sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt, caecum a nativitate novimus. Loquentem olim scimus, videntem modo videmus, ipsum interrogate, ut instruamini. tes ejus, quoniam timebant Judaeos: jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur esse Christum, extra synagogam fieret. Propterea parentes ejus dixerunt: Quia aetatem habet, ipsum interroganem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: us quia hic homo peccator est. Dixit ergo eis ille: Si peccator est, nescio. Unum scio, quia caecus cum essem, modo video. Dixerunt ergo ei: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? » Et ille jam
Abbreviated transcription (Latin):
re: Apłs enim paulus ministrum se dicit
noui testamenti. non littera sed spũ
Nam littera inquit occidit. sp̃s autem
uiuificat. Lit tera occidens. quasi
lapisest premens Remouete inquit
lapidem. remouc̃te legis pondus. grãm
predicate. Dicit ci martha soror eius
quimor tuus fuerat. Dnẽ. iamfȩt&: qua¬
triduanus enim est. Dicit ei iħs. Non ne
di. Quia & pudentẽ & quatriduanum
suscitat. Om̃s enimpeccauerunt. & egent
gładĩ: & ubi habundauit peccatũ. suꝑ¬
habundauit grã: Tulerunt ergo lapidẽ.
Iħs aut eleuatis sursum oculis. dixit. Pater
gras agotibi : qnm̃ audistime. Ego aut̃
sciebã : quia semper me audis : Sed propt̃
populum qui circumstat dixi. ut credaN
quia tume misisti: Haec cum dixiss&.¬
uoce magna clamauit. Fremuit. lacri¬
mauit. uoce magna. Quã difficile sur¬
git. quã moles malȩ consuetudinis p̃mit
Sed tamen surgit. quia occulta gratia
intus uiuificabatur: Surgit post uocem

Expanded text:
re. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit re. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non littera, sed spiritu. Nam « littera, inquit, occidit, spiritus autem vivificat . » Littera occidens, quasi lapis est premens. « Removete, inquit, lapidem, » removete legis pondus, gratiam praedicate. « Dicit ei Martha, soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam foetet, quatriduanus enim eDei? Quia et putentem et quatriduanum suscitat. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei; et ubi abundarit peccatum, superabundavit gratia . Tulerunt ergo lapidem. Jesus autem, elevatis sursum oculis, dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autsciebam quia semper me audis; sed propter populum qui circumstat, dixi, ut credant quia tu me misisti. Haec cum dixisset, magna voce clamavit. Fremuit, lacrymavit, voce magna clamavit. Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit! Sed tamen surgit: occulta gratia intus vivificatur; surgit post vocem
Abbreviated transcription (Latin):
Uid& enim dñs . quando miseretur Vnde
illi dr̃ uide humilitatẽ meã & laborem
meum. & dimitte om̃a peccata mea
Lacrimatus est xp̃s. Dixerunt ergo uidȩi
Ecce quomodo amabat eum: Quid est
amabat eum. Nonuenit uocare iustos.
sed peccatores ad poenitentiam : Quidam
aut̃ dixerunt &xipsis . Non poterat hic qui
aperuit oculos cȩci facere. ut & hic non mo¬
reretur .: Quinoluit facere ut non more¬
retur. plus est quod facturus est utmor¬
tuus suscitetur : Ihsergo rursum fre¬
mens insem& ipso. uenit ad monumentũ
Fremat & inte. sidispones rcuiuescere.
om̃i homini dicitur qui premit᷑ pessima
consuetudine: Uenit ad monumentũ
Erataũt inspelunca. & lapis suꝑ positus
erat ei: Mortuus sublapide. rtus suble¬
ge Scitis enim. quia lex quaedata est
iudaeis. in lapide scripta est. Om̃s aut rei
sublegesunt. Bene uiuentes enim. inlege
non sunt. Iusto. lexposita non est. Qud÷
ergo lapidem remouere: Crãm predica¬

Expanded text:
Videt enim Dominus, quando miseretur; unde Videt enim Dominus, quando miseretur; unde illi dicitur: Vide hmeum, et dimitte omnia peccata mea. » « Lacrymatus est Christus. Dixerunt ergo Judaei: Ecce quomodo amabat eum. » Quid est, amabat eum? Non venit vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . « Quidam autem dixerunt ex ipsis: Non poterat hic, qui aperit oculos caeci nati, facere ut hic non moreretur? » Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. « Jesus ergo, rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. » Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: « Venit ad monumentum. » « Erat autem spelunca et lapis superpositus erat ei. » Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est: omnes autem rei sub lege sunt. Bene viventes enim, in lege non sunt, justo lex posita non est. Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedica
Abbreviated transcription (Latin):
appar& spes resurgentis. Ergo fides tua
xp̃s incorde tuo. Eleuit ergo xp̃s amicũ
mor tuum. quẽ uenit resuscitaturus.
Quare enim fleuit. nisi quia hominẽ
flere docuit oppressum pondere pecca¬
torum.: Quare fremuit & turbauit
sem& ipsum. nisi quia fides hominis
sibi merito displicentis. fremere quem
ad modum deb& in accusatione maloꝵ
operum. ut uiolentiȩ pęnitendi cedat
consuetudo peccandiͦ E tdixit ubi po¬
suistiscum: Scis quia mor tuussit & ubi
sit sepultus ignoras . Et ista significatio ẽ
non ausussum dicere nescit. Quid enim:
ille nescit :: Sed quasi nescit unde hoc
ꝓbamus.: Dñm audi dicturũ iniudicio.
non nouiuos discedite ame. Quid est non
noui uos. Nonuideo milla iustitia quã
noui: Sic & hic tamquã nesciens talem
peccatorem dixit: ubi posuistis eum
Talis est uox dñi inparadyeso. post ea quã
peccauit adam: Adam ubies: Dicunt ei
Dnẽ ueni. & uide Quidest uide: Miscrere

Expanded text:
apparet spes resurgentis. Ergo fides tua apparet spes resurgentis. Ergo fides tua Christus in corde tuo. Flevit ergo Christus amicum mortuum, quem venit resuscitaturus. Quare enim flevit, nisi quia hominem flere docuit, oppressum pondere peccatorum? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis, fremere hunc admodum debet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? Et dixit: « Ubi posuistis eum? » Scis quia mortuus sit, et ubi sit sepultus ignoras? Et ista significatio quae est? Non ausus sum dicere, nescit. Quid enim ille nescit? sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio: « Non novi vos, discedite a me . » Quid est, non n vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit: Ubi posuistis eum? Talis est vox Domini in paradiso posteaquam peccavit Adam: Adam, ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni et vide. Quid est vide? Miserere.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est iħs. ucrum est quia uoluit.
Dormiuit iħs. uerum est quia uoluit
In illius potestate erat sic uelsic affici.
uel non affici. Ueram enim animam
suscepit. & carnem totius hominis
sibi coaptans. in ꝑsonȩ unitatẽ naturã.
Nam & anima apłi uerbo inlustrata .ẽ.
anima p&ri. & anima pauli uerbo
denulla dictum est uerbum caro factũ
est. denulla dictum est.ego & pater
ac perhoc ubi summa potestas. scđm
uoluntatis nutũ turbatur infirmitas.
Hoc est quodait. turbauit sem& ipsum
Quid est ergo quod turbat sem& ipsũ
xp̃s. nisi ut significa̾t tibi quomodo
turbari tu debeas cum tanta male peccati
grauaris & premeris : Ad tendisti enim tẽ
uidisti te. computasti tibi. illud feci & pe¬
percit ds̃. illud commisi. & sustulit me.
cuuangelium audiui & contempsi. bap¬
tizatussum. & iterum ad eadem reuolu¬
tussum. Quid faciam : Quoeo: unde
euado: Quando ista dicis. iamfremit
sps. quia fides fremit. In uoce frementis.

Expanded text:
t Jesus, verum est, quia voluit; t Jesus, verum est, quia voluit; dormivit Jesus, verum est, quia volIn illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Veram, inquit, animam suscepit et carnem, totius hosibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli verbo illustrata est; anima Petri et anima Pauli verbo de nulla dictum est: « Verbum caro factum est , » de nulla dictum est: « Ego et Pater Ac per hoc ubi summa potestas, secundum voluntatis nutum turbatur infirmitas, hoc est quod ait: « Turbavit semetipsum. » Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi, quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccata gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te, computasti tecum; illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et sustinuit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum; quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit spiritus, quia fides fremit. In voce frementis
Abbreviated transcription (Latin):
bantur eam : cumuidissent mariam
quia cito surrexit & exit: secuti st̃
cam dicentes quia uadit ad monumen¬
tum. ut plor& ibi. Quare hoc ꝑtinuit
ad euuangelistã narrare :ut uideamꝰ
quae occasio fecerit ut plures ibi essent.
quando lazarus resuscitatus est: Putan¬
tes autẽ iudaei propterea illã festina¬
re. ut doloris sui solacium lacrimisquȩ¬
rer&. secuti sunt eam ut tam grande
miraculũ quatriduani mortui resurgen¬
tis. testes plurimos inuenir&. Maria
ergo cumueniss& ubi erat ihs. uidens
eum cecidit ad pedes eius & dixit ei
Dnẽ sifuisses hic. non esset mortuus frat̃
ms Iħs ergo utuidit eam plorantem.
& iudacos quicum illa erant plorantes.
fremuit spũ & turbauit se ipsum & dix̃
ubi posuistis cum.  Aliquid nobis insi¬
nuauit fremendo spũ. & turbando se¬
ipsum. Quis enim cum poss&. nisi ipse
se ipsum turbare: Itaque primo hic
ad tendite potestatẽ. & sic inquiri te
significationem. Turbaris tu nolens.
tur batur xp̃s quia uoluit. Contrista¬

Expanded text:
ssent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam dicentes, quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Desus ergo, ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Aliquid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset nisi ipse  Ms., seipsum turbare? Itaque primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens, turbatur Christus, quia voluit. Esurivi
Abbreviated transcription (Latin):
scens incipit peruenire adrationales
annos ut legem sapiat naturalem
quam om̃s habent in corde fixam
de paganis dicitur. & non innatura
ipsa. sicut quodammodo legitur: Fur¬
tum uispati: Utique nonuis Ecce
lex incorde tuo quod nonuis pati.
facere noli: & hanc legem transgredi¬
untur homines. Ecce alter dies mortis.
Dataest & ĩam lex diuinitus ꝑfamulũ di
moysen: dictumque ÷ illic Nonocci¬
des. non mȩchaberis. non falsũ testimo¬
nium dices. Honora patrẽ tuum & ma¬
trẽ tuã. non concupisces rem ꝓximi
restat uenitur Et euuangeliũ predi¬
catur . regnum caelorum diffamatur.
ubique xp̃s minatur gehennam. uitã
ꝓmittit ac ternam . & illud contemp¬
nitur. transgrediuntur homines cuuan¬
gelium Ece quartus dies mortis.
merito iam putet Numquid deta¬
libus neganda est miscđia : Absit
Etiam ad tales excitandos. non dedig¬
natur accedere: Multi aut̃ exiudȩis
uenerant ad martham & mariam.
ut consolarentur eas defratre suo

Expanded text:
scit, incipit accedere ad rationales scit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam omnes habent in corde fixam.de paganis dicitur, et non in natura ipsa quodammodo legitur? Furtum facere vis? pati utique non vis. Ecce lex in corde tuo: Quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur homines: ecce alter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen. Dictum est illic: « Non occides, non moechaberis, non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupisces rem proximi restat? Venit ad Evangelium, praedicatur regnum coelorum, diffamatur ubique Christus, minatur gehennam, vitam promittit aeternam, et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est misericordia? Absit. Etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur 575 eas de fratre suo.
Abbreviated transcription (Latin):
uos ut urã fides augeatur siue firmetur
sed credatis: quod intellegendum est
ut amplius robustiusque credatis. Sed
eamus ad eum. Dixit ergo thomas qui
dicitur didimus ad condiscipulos
Eamus & nos. & moriamur cumeo
Uenit itaque iħs. & inuenit eum . uiͦIͦ.
diesiam inmonumento habentem
Dequat tuor diebus multa quidem
dici possunt. sicut se habent obscura
legentium multos sensus pariunt
Dicamus & nos quid nobis uideatur
significare mortuus quatriduanus.
Quando enim in illo cȩco intelligimus
quodam modo humanum genus. siforte
& inisto mortuo multos intellecturi
sumus : Diuersis enim modis una res
significari potest: homo quando na¬
scitur. iam cum morte nascitur: quia
deadam peccatum trahit. unde dicit
apł̃s. Perunum hominẽ peccatum
intrauit inmundo. & per peccatũ
mors. & ita in om̃s homines ꝑtransit¬
in quo om̃s peccauerunt Ecce habes
unum diem mortis quod homo tra¬
hit. demortes ꝓpagine. Deinde cre¬

Expanded text:
vos, ut vestra fides augeatur, sive firmetur; vos, ut vestra fides augeatur, sive firmetur; sed ut credatis, quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. « Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: Eamus et nos, et moriamur cum eo. Venit itaque Jesus, et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura e intelligentium multos sensus pariunt. Dicamus et nos quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus. Diversis enim modis una res significare potest. Homo, quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit; unde dicit Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors: et ita in omnes homines in quo omnes peccaverunt . » Ecce habes unum diem mortis, quod homo trahit de morte propaginem. Deinde cre
Abbreviated transcription (Latin):
cum facta fuerit resurrectio. & bonoꝵ
gaudium ampliuserit. & malorum
tormenta grauiora. quando cum
corpore torquebuntur. Dum dris
dedormitione amici dixerat. discipłi
responderunt. quomodo intellexer̃
Dñe. sidormit saluuserit. Solent enĩ¬
eẽ. somnia acgrotanti peritura.
enim dixerat dormit. Ait ergo mani¬
feste Lazarus mortuus est. & gaudeo
ꝓpter uos ut credatis. quia non eram ibi
&ger enim non mortuus fuerat nunti¬
atus: sed quid later& quicreauerat
& ad cuius manus anima morientis exie¬
rat: hoc est quod ait gaudeo ꝓpttruos
ut credatis quia non eram ibi: ut iam in¬
ciperent ad mirari. quia dñs potuit
dicere mortuum quod net uiderat nec
audierat. ubi sane meminisse debemus.
quod adhuc & iam ipsorum discipuloꝵ¬
corda qui in eum iam crediderunt
miraculis aedificabat. fides non ea
tali uerbo usussit quasi tunc credere
inciperent. Non enim ait gaudeo ꝓpt̃

Expanded text:
cum facta fuerit resurrectio, et bonorum cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Dum Dominus de dormitione amici dixerat, discipuli responderunt, quomodo intellexerunt: « Domine, si dormit, salvus erit. » Solent enim somnia esse aegrotanti interitus enim dixerat, « dormit. » Ait ergo manifeste: « Lazarus ergo mortuus est, et gaudeo propter vos ut credatis, quia non eram ibi. » Aeger enim, non mortuus fuerat nuntiatus, sed ut lateret qui creaverat, et ad cujus manus anima morientis exierat. Hoc est, quod ait, « gaudeo propter vos ut credatis quia non ibi eram, » ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat, nec audierat. Ubi sane meminisse debemus, quod adhuc etiam ipsorum discipulorum, qui in eum non crediderant, miraculis aedificabatur fides: non utali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim ait, gaudeo propter
Abbreviated transcription (Latin):
sinonuultis errare. E tposthaec dicit
cis. Lazarus amicus nr̃ dormit. seduado
ut asomno excitem cum Uerũ dixit
sororibus mortuus erat: dño dormiebat
homnib mortuus erat. qui cũ suscita¬
re non poterant. Nam dñs tanta facili¬
tate suscitabat eum desepulchro. quanta
tu non excitas dormientem delecto
Ergo scđm potentiam suã dormientẽ excitai
quia & alii mortui dictisunt inscrip¬
turis sepe dormientes. sicut apłs dicit
Dedormientib aut̃ nolo uos ignorare
fratres. ut non contristemini. sicut
& ceteri quispem non habent. Ideo
& ipse dormientes appellauit. quia
resurrecturos ꝓnuntiauit. Et̃ malio
loco : Om̃squidem dormiemus. sed non
om̃s resurgemus. Mor tẽ nr̃am. dormi¬
tionis nomine significans Nam corpꝰ
dum deseritur abanima. dormit inse¬
pulchro: usque resuscitatur in nouissi¬
modie: Animȩ uero dum deserunt
corpora diuersas receptiones habent.
gaudium bonȩ. male tormenta. Sed

Expanded text:
si non vultis errare. « Ex post haec dicit si non vultis errare. « Ex post haec dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem eum. » Verum dixit; sororibus mortuus erat, Domino dormiebat: hominibus mortuus erat, qui cum suscitare non poterant. Nam Dominus tanta facilitate suscitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem, quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit: « De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini sicut et caeteri, qui spem non habent . » Ideo et ipse dormientes appellavit, quia resurrecturos pronuntiavit. Et in alio loco: Omnes quidem dormiemus, sed non omnes resurgemus , mortem nostram dormitionis nomine significans. Nam corpus dum deseritur ab anima, dormit in sepulcro usque ad resuscitationem in novissimo die. Animae vero dum deserunt corpora, diversas receptiones habent: gaudium bonae, malae tormenta. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne duodecim sunt hora diei :
Siquis ambulauerit indic. non offendit
Me sequimini. si non uultis offendere
Nolite mihi consilium dare. quosame
consilium oport& accipere. Quo ergo
pertin&. nonne duodecim hore sunt
diei : Quia utdiem se esse ostender&
xIIͫ discipulos elegit. Si egosum inquit
dies & uos hore. numquid horȩ dici
consiliumdant: Horȩ diem sequunt᷑
non horas dies. Si ergo illi hore. quid ibi
iudas : Et ipse inter duodecim horas.
Si hora erat: lucehat. Silucebat. quomo¬
do diem ad mortem trahebat:: Seddñs
in hoc uerbo. non ipsum iuda successorẽ
ipsum preuidebat. Iuda enĩ cadente.
successit mathias. & duodenarius man¬
sit. Nonenim frustra duodetĩ discipłos
elegit ipse. quispiritalis est dies
Secuntur ergo diem. predicant hore
diem. hore in lustrentur adie. hore
inluminentur adie. per horarũ predi¬
cationem: credat mundus diem. Ergo
ait decompendio. Me sequimini:

Expanded text:
« Nonne duodecim sunt horae diei? « Nonne duodecim sunt horae diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. » Me sequimini, si non vultis offendere. Nolite mihi consilium dare, quos a me consilium oportet accipere. Quo ergo pertinet, « Nonne duodecim horae sunt diei? » Quia ut diem se esse ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, nunquid horae diei consilium dant? Horae diem sequuntur, non horas dies. Si ergo illi horae, quid ibi Judas, et ipse inter duodecim horas? Si hora erat, lucebat, si lucebat, quomodo diem ad mortem trahebat? Sed Dominus in hoc verbo, non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevidebat. Juda enim cadente, successit Matthias, et duodenarius mansit. Non enim frustra duodecim discipulos elegit, nisi quia ipse spiritualis est dies. Sequantur ergo horae diem, praedicent horae diem. Horae illustrentur a die. Horae illuminentur a die. Per horarum praedicationem, credat mundus diem. Ergo ait de compendio: Me sequimini,
Abbreviated transcription (Latin):
pondit iħs . Nonne duodetĩ sunt horae
dici : Quid sibi uult ista responsio.  Illi
lapident Et dñs. Nonne duodecim
hore sunt dici: Siquis ambula uerit
idie non offendit. quia lucem huius
mundi uid&. Siaut̃ ambulauerit in
nocte offendit. quia lux non est in ea:
Dedie quidem locutus est. sed ad nostrã
intellegentiam quasi ad huc nox est.
Inuocemus diem. ut repellat noctem.
& cor lumine illustr&. Quidenim dñs
dicere uoluit: Q uantũ mihi uidetur.
quantum subiac& altitudo ꝓfunditasq
sententiȩ. redarguere uoluit dubitatio
nem illorum & inselicitatem: Uoluer
enim dare dño consilium nemorcret᷑
quiuenerat mori. nȩ ipsi morerentur
Sic & iam quodam alio loco sc̃s p&rus
diligens dñm. sed adhuc nonplene iN¬
telligenscurueniss&. timuit nemore¬
retur: & uitȩ displicuit idest ipsi dño
Cumergo uellent dare consiliũ homi¬
nes dõ. discipuli magistro. serui dño.
aegroti medico. corripuit eos & ait

Expanded text:
pondit Jesus: Nonne duodecim sunt horae pondit Jesus: Nonne duodecim sunt horae diei? Quid sibi vult ista responsio? Illi lapident? Et Dominus, Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit, quia lucem hujus mundi nocte, offendit, quia non est lux in eo. De die quidem locutus est, sed ad nostram intelligentiam quasi adhuc nox est. Invocemus diem, ut repellat noctem et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum subjacet altitudo profunditasque senem illorum et infidelitatem. Voluerunt enim dare Domino consilium ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco sanctus Petrus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur. Et vitae displicuit, id est ipsi Domino. Cum ergo vellent dare consilium homines Deo, discipuli magistro, servi Domino, aegroti medico, corripuit eos et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
utglorificct᷑ filius dĩ peream: Perquã
Per illam infirmitatem Diligebat aũt
iħs martham & sororem eius mariam.
& lazarum. Ille languens. ille tristes
om̃s dilecti sed diligebat cos & languen¬
tium saluator. immo & iam mortuorũ
suscitator. & tristium consolator
Vtergo audiuit quodinfirmaretur.
tunc quidem mansit in eodem loco
duobus diebus. Nuntiauerunt ergo
ille: mansit illic ille. Iamdiu tempus
dictum est quouisque quatriduum cõ¬
pleretur: non frustra nisi quia forte
immo quia certe & ipse numerus
dierum. intimat aliquod sacramentum.
Deinde posthaec dicit discipulis suis
Eamus inudaeam iterum: ubi pęne
fuerat lapidatus. quia propterea in de
decessisse uidebatur: ne lapidare tur
Discessit enim ut homo. sed in redeundo
quasi oblitus infirmitatẽ: ostendit po¬
testatem: Eamus inquit inudatam.
denique: hiͦc dicto. uidete quẽ ad modũ
discipłis Rabbi nunc querebant te iu¬
daei lapidare. & iterũ uadisilluc. Res¬

Expanded text:
Ut glorificetur Filius Dei per eam, per quam? Ut glorificetur Filius Dei per eam, per quam? per illam infirmitatem. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam, et Lazarum. Languens ille, tristes omnes dilecti; sed diligebat eos et languentium Salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit, quod infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illae, mansit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quo usque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis suis: Eamus, in Judaeam iterum. Ubi pene fuerat lapidatus, qui propterea inde discessisse videbatur, ne lapidaretur. Discessit enim ut homo; sed in redeundo quasi oblitus infirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto videte, quemadmodum discipuli: Rabbi, nunc quaerebant te Judaei lapidare, et iterum vadis illuc? Res
Abbreviated transcription (Latin):
Non auserunt dicere ueni & sana: non
sunt ause dicere. ibi iube. & hic fict
Cur enim non & iste laudantur sifides
illius centurionis inde laudatur quod ait.
nonsum dignus ut intres subtectũ meũ
sed tantum dic uerbo & sanabitur puer
ms : Nihil horum iste. sed tantũ modo
dnẽ. ecce quẽ amas infirmatur. Suffi¬
cit ut noueris. non enim amas & dese
ris. Dicit aliquis. Quomodo plaza¬
rum peccator significabatur. & ad nõ
sic amabatur.:: Aueliat etim dicentẽ
Non ueni uocare iustos. sed peccato.¬
tores conuersos non amar&. Audiens
aut̃ iħs. dixit illis. infirmitas haec
non est admortẽ sed ꝓgła dĩ ut glorisfi¬
cetur filius dĩ peream ł alis glorificatio
ipsius non ipsum auxit. sed nobis ꝓfuic
hoc ergo ait non est admortẽ. quia
ipsa mors non est admortẽ. sed potius
admiraculum. quo facto crederent
permortem Nam sunt heretici qhoc
negant. quod filius dĩ sit ds̃ . Ecce au¬
diant: infirmitas ergo haec inquit

Expanded text:
Non ausae sunt dicere, Veni Non ausae sunt dicere, Veni sunt ausae dicere: Ibi jube, et hic fiet. Cur enim non istae laudantur, si fides illius centurionis inde laudatur, quod ait: « Non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus? » Nihil horum istae, sed tantummodo: « Domine, ecce quem amas infirmatur. » Sufficit ut noveris, non enim amas ris. Dicit aliquis: Quomodo per Lazarum peccator significabatur, et a Domino sic amabatur? Audiat eum dicentem, Non veni vocare justos, sed peccatotoautem Jesus, dixit illis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eam. » Talis glorificatio ipsius non ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait, « non est ad mortem, » quia ipsa mors non est ad mortem, sed potius ad miraculum, quo facto, crederent mortem. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus, ecce audiant: « Infirmitas ergo haec, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
languens lazarus abethania. decastello
mariȩ & marthe sororũ cius. S trł̃qͣ.
LURIMA UERO IN HOC OM¬
miraculo resuscitationis lazari
manifesta sunt. expositione in
singulis non in digemus. Insuperio¬
ri lectione manifestat cuuangelista
quod dñs exiit demanibus corum qui¬
lapidare eum uoluerunt. & abiit trans
iordanen ubi iohannes baptizabat
Ibi ergo dño constituto. infirmabatur
in b& hania lazarus. quod castellum
erat ꝓximum hierosolymis. Maria
aut̃ erat quaeunxit dñm unguento.
& extersit pedes eius capillis suis: cuius
frater lazarus infirmabatur MiscruNT
ergo sorores eius ad eumdicentes. Iam
intelligimus quomiscrunt: ubi erat dñs
qñm absens erat transiordanen scilic&
miserunt ad dñm nuntiantes quod
egrotar& frater carum. utsi dignaret᷑
uenir&: ut eum ab egritudine libe¬
rar&. Ille distulit sanare. ut poss&
resuscitare. Quid ergo nuntiauerunt
sorores eius: Dñe. ecce quemamas
infirmatur . Nondixerunt ueni. aman¬
ti eum tantum modo nuntiatum fuit.

Expanded text:
ens Lazarus a Bethania, de castello Mariae et Marthae sororum ejus, » et reliqua lurima vero in hoc miraculo resuscitationis Lazari, quia manifesta sunt, expositione in singulis non indigemus. In superiore lectione manifestat evangelista, quod Dlapidare illum voluerant, et discessit trans Jordanem ubi Joannes baptizabat . Ibi ergo Domino constituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Jerosolymis. 5. Maria autem erat quae unxit Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo intelligimus quo miserunt, ubi erat Dominus: quoniam absens erat, trans Jordanem scilicet. Miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum, ut si dignaretur veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare. Quid ergo nuntiaverunt sorores ejus? Domine, ecce quem amas infirmatur. Non dixerunt, Veni: amanti enim tantummodo nuntiatum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
liter obseruabant. spiritualiter uiola¬
bant. Alii dicebant. Quomodo potest
homo peccator haec signa facere.
Eccesunt inuncti. & scisma erat inter
eos: Diesille diuisuserat. inten lucã
& tenebras. Dicunt ergo cȩco iterum:
Tũ quid dicis de eos Nui aperuit oculos
tuos Quid de illo sentis : Quid ȩsti¬
omas: Quid indicas Quȩre bant quẽ¬
admodum hommi calumpniaren tur.
ut desy nagoga pelleretur sed &xp̃o
inueniretur: Sedille constanter qđ
sentiebat & pressit. Aitenim. Quia
proph&a est. Adhuc quidem munctꝰ
incorde. nondum dĩ filium confitet᷑
nec mentitur: tamen ipse dñs dese ipso
ait non est proph&a sine honore
nisi inpatria sua. Non crediderunt
ergo iudaei de illoquia cȩcus fuiss& &
uidiss&. donet uocauerunt parentes
eius quiuiderat. & interrogauerunt
eos dicentes. Hic est filius uester. quẽ

Expanded text:
liter observabant, spiritualiter violaliter observabant, spiritualiter violabant. « Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? » Ecce sunt inuncti. « Et schisma erat in eis. » Dies ille divisus erat inter lucem et tenebras. « Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo, qui aperuit oculos tuos? quid de illo sentis? quid existimas? quid indicas? » Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: « Quia propheta est, » adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » « Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset, et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui viderat, et interrogaverunt eos, dice