comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hax hȩlimarde regione int̃p̾tatis. Susae autꝰ metroptolis ẽ regionis aelamitarũ
inqua danihel scđm ystoriã iosephi turre extrux̃ excelsã. & quadro aedificata
deatꝰ. In ea queregũ ꝑsarũ atque medorũ cõdunt᷑ reliquiȩ. & custos siue ȩdituus
hac sa erdos eiusdẽ loci iudeus ẽ. Cũ essẽ insusis castro: Nõ qđ castrũ sit urbs ut
diximus metropolis & potentissima. sed quo tanta firmitate aedificata ut castrũ
eẽ udeat᷑. Uidi autͥ iniusiorie esse me suꝑ portã ulai: ꝓquo aquila trans dulit.
& apud romanos carm̃tał dicit᷑. haberetes singulȩ exxꝓprus causis origenes tomi¬
nu̾. Et leuaui occulos meo &uidi Quãuis in somnis uideantꝰ queuidentꝰ inum

Expanded text:
dem regionem interpretati sunt. Susis autem metropolis est regionis Elamitarum, in qua Daniel secundum historiam Josephi, turrim exstruxit excelsam, et quadro aedificatam sse nova. In eaque regum Persarum atque Medorum conduntur reliquiae, et custos sive aedituus, ac sacerdos ejudem loci Judaeus est. Cum essem in Susis castro. Non quo castrum ipsa sit urbs, ut diximus, metropolis et potentissima, sed quo tanta firmitate aedificata, ut castrum esse videatur. Vidi autem in visione me esse super portam Ulai. Pro quo Aquila transtulit, rta, 673 et apud Romanos, Carmentalis dicitur: habentes singulae ex propriis causis origines nominum. Et levavi oculos meos et vidi. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutendi s. Ut cõdemnent᷑ uidei qui nõ credentes ueritati susceper̃ mdaciũ. De quo
tempre. & saluator in aeuuangłio loqͥtꝰ: Nisi adbreuiati fuissent diesilli. nequaquã
salua essa ulla caro. Nõ cõuenirehaec tẽpra antrocho in extrema uisione dicemꝰ.
Et iudiciũ sedeb. & auferatꝰ potencia. & cõteratꝰ & dispereat usque infine̾ hoc de
antichristo: hocẽ de cornuparuulo. qđ granidia loquebatꝰ. quia regnũ eiꝰdestruen¬
dũ sit inꝑp&uũ. Regniũ autꝰ & potestas & magnitudo regrn. que e suꝑ ome celũ.

Expanded text:
permittendi sunt, ut condemnentur Judaei, qui non credentes veritati, susceperunt mendacium. De quo permittendi sunt, ut condemnentur Judaei, qui non credentes veritati, susceperunt mendacium. De quo tempore et Salvator in Evangelio loquitur. Nisi abbreviati essent dies illi, nequaquam salva esset omnis caro . Non convenire haec tempora Antiocho, in extrema visione dicemus. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finem. Hoc de Antichristo, id est, de cornu parvulo, quod grandia loquebatur, quia regnum ejus destruendum sit in perpetuum. 672 Regnum autem et potestas, et magnitudo regni, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
quat tuor rogaua cõsurgenT deterra. Suscipient aua regnũ sci di atisstino   quattuor
Sciꝰ aut̃ requaquã habebunt terrenũ regnũ sedaeleste. Cessat ergo mille annoru̾
ligit᷑ . doceat qui in is tacõtendit: quomodoregnũeoꝵ ꝑpouu̾sit. Ec sermones contra ex
celsũ loquet᷑ Siue ut int̃pͥtatus ẽ sỹmachus. sermones quasids̃ loquet᷑. ut qui di assu¬
mit potereciã . uerba quoq diuinȩ sibi uindicet maiestatis. Gt scõs alcissum cõteret.
& putabit qđ possit mutare tempora & leges: Preliabit᷑ em̃ antichristus cõtra scos. &
superab eos. Intantãq eriget᷑ suꝑbiã. ut leges. & cerimonias mutare conetur. Et ele
nueius usq ad tẽpus & tempora. & dimidiũ temporis: Tempus. annũ significat.
Tempora : uxta hebraici sermonis ꝓprictatẽ. qͥ& ipsi duale numerũ habent. duos
annos p̃figurant. Dimidiũ aut̾ temporis sexmenses. quib: scĩ potes tati antichristi

Expanded text:
quatuor regna consurgent de terra. Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi. Quatuor nterram : sancti autem nequaquam habebunt terrenum regnum, sed coeleste. Cesset ergo mille annorum ligitur, doceat qui ista contendit, quomodo regnum eorum perpetuum sit. Et sermones contrl. loquitur . Sive ut interpretatus est Symmachus: Sermones quasi Deus loquitur, ut qui Dei assumit potentiam, verba quoque divinae sibi vendicet majestatis. Et sanctos altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges. Praeliabitur enim Antichristus contra sanctos, et superabit eos: in tantamque erigetur superbiam, ut leges Dei, et caeremonias mutare conetur, et elevnu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium temporis. Tempus, annum significat. Tempora, juxta Hebraici sermonis proprietatem, qui et ipsi dualem numerum habent, duos annos praefigurant. Dimidium autem temporis, sex menses: quibus sancti potestati Antichristi
Abbreviated transcription (Latin):
cio ci loquentis Proaltero nescioquo. qđ simacũ int̾p̾tatũ ẽ. NI TIOTE
uerbũ ebraicũ posuerꝰ Noergo angłi tacens. generalit̃ unũ quẽliba de
angłis indicauit Usq quo uisia &uige sacrificiũ. & peccatũ desolationis
q factaẽ. &scũ ariu & fortitudo cõculcabit᷑. Unus angłs interrogat alterũ
angłm. usq ad quo tẽpus dĩ iudicio sub.t luo chorege syriȩ tẽpłũ futurũ
desolanĩ et simulacrũ iouis staturũ intẽplo dĩ Et dixit ei Ysq ad uesperũ.¬
& mane dies duomilia eoe: & mundabitur scãuariũ: Legamus macha¬
olimã uniũ sã uastasse Reuersũq anno.nͦi. intẽplo posuisse statuã
iouis. &usq adiudã machabeũ. id est usq ad annũ. exluiͫͦͬ. ꝑ an nos

Expanded text:
cio, cui loquenti. Pro altero nescio quo, quod Symmachus interpretatus est τινί ποτε, verbum Hebraicum posuerunt. Nomen ergo angeli tacens, generaliter unum quemlibet de angelis indicavit. Usquequo visio et juge sacrificium, et peccatum desolationis  sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Unus angelus interrogat alterum angelum usque ad quod tempus Dei judicio sub Antiocho rege Syriae, templum futurum sit desolatum, et simulacrum Jovis staturum in templo Dei, juxta id quod suet mane dies duo millia trecenti, et mundabitur sanctuarium. Legamus Machasolimam universa vastasse reversumque anno tercio in templo posuisse statuam lovis et usque ad Iudam Machabeum, id est usque ad annum centes
Abbreviated transcription (Latin):
hominibos mortesiteomoninatos¬
¶ Mors in hominib: de peccciti ꝓpagineuenit Nõeñieo modo
quo cingłoscondidertit dsitti&& homines condidissecreden đ est : ut &ei c̃¬
si. peccãssentmoriomino nõ possent Sedita ẽ cõditũ homout perfunt.
obedientiȩ munere. sineint̃ uentu mortis angelica eũ inmortalittis.¬

Expanded text:
hominibus mortem sit comminatus. Mors in hominibus de peccati propagine venit. Non enim eodem modo, quo angelos condiderat Deus, ita et homines condidisse credendus est; ut etiamsi peccassent, mori omnino non possent. Sed ita conditus est homo, ut perfunctus obedientiae munere, sine interventu mortis, angelica eum immortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
fernũ missus est nascendo ad illut moriendo Etȩcquidẽ dicens amferiu
ait Frsnecego expertussũ ad uenecuos. & fortassis alic uiaerit & nõꝑ in¬
fernũ erit In c̃ta sunthȩc uerũ quiadic̃ scriptura. cui cõtradicinõ patest
fruistianimã meã ex infernomferiori Intelligimus tã quãduo infer¬
naeẽ . superius && inferius Nã unde fernũ inferius. nisi quia est infer¬
ipsos inferos sit aliqua pars inferior.ubidiues ille inmaniter. tor¬
q batur & aliqua pars superioris inferni. inquocibra c̃ cũ lata role¬
tordic̃ Fortassis aput ipsos inferos esta liqua pars inferior. quotradun¬
tur impii qui plurimũ peccauer̃ & enĩ aput inferos utr̃u in locis quibꝰ¬
dã ĩa fuiss& abrahã. nõsatis possumu̾ definire : Nõdũ eñi dñsuenerat.
ad infernũ uteruer& in deom̃iũ sc̃or p̃cedentiũ animas. & tam̃ abra¬

Expanded text:
fernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eiufernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eiusum adhuc, nec vos, et fortassis alia via erit et non per infernum erit, incerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura cui contradici non potest: Eruisti animam meam ex inferno inferiori, intelligimus tanquam duo inferna esse, superius et inferius. Nam unde infernum inferius, nisi quia est inferipsos inferos sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laedicam, fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii qui plurimum peccaverunt, etenim apud inferos utrum in locis quibusdam jam fuisset Abraham non satis possumus definire. Nondum enim Dominus venerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas, et tamen Abra
Abbreviated transcription (Latin):
Utr̃u postaduentũ mediatoris ad infe E¬
ros. ex quo scĩ srese ratũ e iter adcȩlos aspicere ualeant. autbonimalo
indolorib. aut malibonos in requiẽ contitutos xxxu Cõtraeosqui¬
Cõtraeosqui¬
bus parũ uidaur qđ anima postmorte carnis inquadã corporali si mi¬
litudine l&aq dã uideat. uł tristitia sentiad. & qđ ex p̃sio ra sint ibiloa¬
uisauł tristiciaquahic uidere poss̃ ꝑ sõnũ ab animo xxxui. Quidi¬

Expanded text:
Utrum post adventum Christi ad inferos, ex quo sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutos. Ecce, LuContra eos quibus parum videtur quod anima post mortem carnis in quadam corporali similitudine laeta quaedam videat, vel tristia sentiat. Et quod expressiora sint ibi laeta vel tristia, quam hic videri possunt per somnium ab animo. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
hodicsit. crassit futurũ ẽ. debitũ estredendũ Quidergo agithomotimens
fugiens. occultansse. neinueniatur ab inimico Nũqui dagit ut ñ mona¬
tur s& ut paulo. serius moriat᷑ Nõ accepit deuitȩ securitatẽ. soe postula
tione. Quantum lib& diu differat᷑. ueni& qđ differtur Illã mortẽtime
am. secundãq: istã carnis mortẽ excipit primã. Seruemu sergo sermo¬
nẽ dĩ infideꝑuenturi. ad speciem qua aacceperimus plenissimã liberta¬
tẽ. Depatribꝰ olimmortuis talẽ dñs responsũ uideis dedit dicens Egosũ

Expanded text:
Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dilationem. Quantumlibet diu differatur, veniet quodamus secundam, quae istam carnis mortem excipit primam. Servemus ergo sermonem Dei in fide, perventuri ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. De patribus enim olim mortuis tale Dominus responsum Judaeis dedit, dicens: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ istamor
relictio corporis. depositio sarcine grauis osialia sareina nõportetur.
qu ahomo ingehenna p̃cipitetur. Deipsaergo morte dñsdix̃. mortẽ nõ
uidebit incicẽnũ. qui sermone meũ seruauerit Expauescamus istã mor¬
tẽ sedillatimeamꝰ:. Qđ estaut̃ grauius. multi ꝑuer se tim̃do ista incider̃
inillã Dictũ est aliquib ad orate idola qđ sino feceritis int̃ficiemini
Audque ad modũ ille nabu codonosor dix̃ Si nõ feceritis mittemin in ca¬
minoigni s ardentis multitimuer & ad orauer̃ nolente smori& mortu
is limendo mortẽ q ñ euaditur incider̃ inmortẽ qu a euadere felit̃ põ¬
sent sustãq noeuadit̃ infelicit nõ timerent natus es homo moritur uͥes
quaibi s ut nõ moriaris quid facies ut nõmoriaris: ut dñstuus necessi tato
moriturũ tecõsolaroeur uolunta temordignatus est Quan douides
xp̃mmortuũ dedignaris mori Ergomoriturus es. quo euadas hoc nõ habes

Expanded text:
Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennam praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dicit: Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit . Non expavescamus istam mortem, sedin illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua ibis, ut non moriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. fluctibꝰ uiolentius. excitatis ad nunciarae. futura naufragia.
nõ neportũ uel ocit̃ p&eres: Mundus eccenutat. & labit᷑ & ruinã sui.
nõiã senec tutererũ. s& sine testatur & tu nõdõ grasagis Nõ tibi gratu¬
laris qđ exitũ maturiore sub tractus. rumis & naufragus. & plagis
inminentibꝰ exuaris Itẽ a plectamꝰ diem qui ad signat singulisdo¬
micilio suo Qui nosistincereptos. & laq issecularibus exolutos. pa¬
radisorestitu&. & regno: quis nõ peregre constitutus ꝓper&e inpa¬
triã regredi: Quisnõ ad nauiga refestinansuentũ ꝓperũ cupidius
optarae. ut uelo eit caros licer& ãplecti. Patrianr̃a paradi sũ cõputem

Expanded text:
tas, fluctibus violentius excitatis, pronuntiaret futura naufragia, tas, fluctibus violentius excitatis, pronuntiaret futura naufragia, nonne portum velociter peteres? Mundus ecce nutat et labitur, et ruinam sui non senectute rerum, sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis? non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus, ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exueris? » Item: « Amplectamur diem, qui assignat singulos domicilio suo: qui nos istinc ereptos, et laqueis saecularibus exutos, paradiso restituit et regno. Quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? Quis non ad suos navigare festinans, ventum prosperum cupidius exoptaret, ut velociter liceret charos amplecti? Patriam nostram paradisum deputem
Abbreviated transcription (Latin):
tione gaudere Itẽ eius estinmundo. diuuellemanere. que mundus
oblectat que scłmblandiens atq: decipiens. in lecebris. tr̃ȩnȩ uolup¬
tatis inuitatꝰ Porro qđ mundus hoderit xp̃ianũ. quidamas eũ quite
hodit. & nõmagis seq risxp̾m qui teredemit & diligit. Itẽmentẽ
integra. fidefirma uirtute robusta paratia domne uoluntatẽdĩ
simꝰ. pauorẽ mortalitatis. excluso. in mortalitate .q: sequit᷑ cogite¬
mus hocnos ostendamꝰ esse qđ credimꝰ. nec carorũ lugeam. excessũ
&cũ arcessionis. propriȩ diesuenerit Incunctant᷑. & libenter. ad
dñmipsũ uocante ueniamus: Qđ cũ sẽ ꝑfaciendu fuerit di seruis. numnc
fieri multomagis deb& corruente i ã mundo. & maloꝵ infestantiũ tur¬
binibꝰ obsesso Ut qui cernim: cepisseĩagrauia. & scimꝰ. inminere. graui¬
ora: Lueru maximũ cõputemꝰ. siistine uelocius recedami Simabitaculo
tuo pariaee suetustate nutarent. tecta desu ꝑ tremerent. domꝰ iã fati¬

Expanded text:
tione gaudere . » Item: « Ejus est in mundo diu manere velle, quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens atque decipiens, illecebris terrenae voluptatis invitat. Porro cum mundus oderit Christianum, quid amas eum qui te odit, et non magis sequeris Christum qui te redemit et diligit ? » Item: « Mente integra, fide firma, virtute mentis robusta, parati ad omnem voluntatem Dei simus: pavore mortalitatis excluso, immortalitatem, quae sequitur, cogitemus. Hoc nos ostendamus esse, quod credimus, ut nec charorum lugeamus excessum, et cum accersionis propriae dies venerit, incunctanter et libenter ad Dominum, ipso vocante, perveniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei servis, nunc fieri multo magis debet, corruente jam mundo, et malorum infestantium turbinibus obsesso: ut qui cernimus coepisse jam gravia, et scimus imminere graviora, lucrum maximum deputemus, si istinc velocius recedamus. Si in habitaculo tuo parietes vetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus jam fati
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑuenic. qđ int̃im. moriam᷑ ad inmortalitate morte tranꝰ gredi¬
mur Nec potest uita &̃ nasuccedere. nifuinccõtingerit exire Nõ estexi¬
tus iste . sae transitus. & tẽporali it inere decurso. ad & nã trans grẽsus
Quis nõ ad meliora festin& quis nõmutari. & refor mari. ad xp̃i speci¬
ciem & adcȩlestis grȩdignitate cicius ex obite Itẽ uenturus ad xp̃i se

Expanded text:
tate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. quis non ad meliora festinet ? quis non mutari et reformari ad Christi speciem et ad caelestis gratiae dignitatem citius exopte
Abbreviated transcription (Latin):
est eni illu d qđ dñs dic̃ Quicredit in me. & iãsimortuus fuerit atẽpus
qui se nõ credit cũ xp̃o incipere regnare Scriptũ est &iustũ e st. & iustũ fi¬
deuiuere Suustuses & fideuiuis. siuere indñocredis. quur nõcũ xp̃o
futurus. & dedñ i pollicitatione securus. qđ ad xp̃muocaris. ãplecterꝰ
& qđ di abolocareas gratuleris Symeondeniq illeistus. quiuereiustus
nissae. agnouit in sp̃m natũ esse iã xp̃m de quosibi fuerat. ante p̃dictũ: Quo
ui so sciuit secut oesse moriturũ : L&eusitaq: demorte iã ꝓxima & deuici¬
na circessione securus. accepit in manus puerũ. &benedicen sdm̃. ex
tunc ẽe seruisdĩ pacẽ. tuncliberã tunctran quillã qui&em. quando
de istius mundit᷑binibꝰ. extructi. sedis & securitatis &erne portũ pai¬
mus quando expuncta hac morte ad inmortalitatẽ ꝑueniem. Illa
esteninr̃a pax. illa fida tranquillitas. illa stabilila firma & ꝑpaen¬

Expanded text:
 XII, 25; id est, qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit ad tempus qui se non credit cum Christo incipere regnare. Scriptum est enim: Justus autem de uiuere. si iustus es et fide uiuis, si uere in Deum credis, cur non cum Christo futurus et de Domini pollicitatione securus, quod ad Christum uoceris amplecteris et quod diabolo careas gratularis? Simeon denique ille iustus qui uere iustus nisset, agnouit in spiritu natum esse iam Christum, de quo sibi fuerat ante praedictum: quo uiso sciuit se cito esse moriturum. laetus itaque de morte iam proxima et de uicina arcessitione securus accepit in manus puerum et benedicens Deum extunc esse semis Dei pacem, tunc liberam, tunc tranquillam quietem, quando de istis mundi turbinibus extracti sedis et securitatis aeternae portum petiuimus, quando expuncta hac morte ad immortalitatem uenimus. illa est enim nostra pax, illa fida tranquillitas, illa stabilis et firma et pe
Abbreviated transcription (Latin):
lisiurare qđ ñ lic&. tot ꝑsecutiones animꝰ cotidiepatitur Totpe¬
riculis pectus urguetur. & delectat.hic int̃ diaboligladios diu
starecũ magis concupiscendosit. & obtando ad xp̃m. subueniente.
uelocius morte ꝓperare. ipso instruente. & dicente nob Am̃am̃
dico uob. qđ uosplorabitis. & plang&is. scłmaut̃ gaudebit uostris¬
teseritis sed tristiciaura in l&icia uenioe. Quis nõ tris ticiã care¬
reobto. quis nõ ad l&itiã uenire festin&e: quando aut̃ in loritia¬

Expanded text:
leris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot peleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ & ꝑpetual&itia. & posses sio pas radisinuꝑ amis samundo transe¬
unte iãueniunt lãtrens celestia & magnaporuis. & caducis & nasucce¬
dunt: Quis hinc anxi&atis. & sollicitudinis locus est. quisint̾ hectrepi¬
dus& mestus est nisicui spesce fidesdeẽ Itẽ idẽ doctor post ali qua
quid aluit inmundo. qua pugnatiduessus diabolo. cotidie gerit᷑ quã ad¬
uersus iacula eiꝰ &tela cõflctationibꝰ adsiduis dimicat᷑ Quũ auan¬
tia nobis cũ inpudicitia. cũ ira. cũ ãbitione. cõgre̾sioẽ.cũ carnali
b: uiciis. cũ in lecebris secularib. adsidua omolestaluctatioẽ ob¬
sessamens hominis. & undiq: diaboli. infestatione uallata. uix ho¬
currit singulis uixresistit Siauantia pstrataẽ. exurg& libido Si
libido cõp̃saẽ.succedit abitio Siabitio cõtetaẽ.iraexaperat
inflat suꝑbia. ui nolentia inuitat᷑ inuidia cõcordiãrũpit Amici¬
tiã telus abscidit Cogeris maledicere. qđ diuinalex piboe Cõpel¬

Expanded text:
et perpetua laetitia, et possessio paradisi nuper amissa, mundo transeunte, jam veniunt. Jam terrenis coelestia, et magna parvis, et caducis coelestia succedunt. Quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? Quis inter haec trepidus et moestus est, nisi cui spes et fides deest? » Item idem doctor post aliqua: « Quid aliud in mundo quam pugna adversus diabolum quotidie geritur, quam adversus jacula ejus et tela conflictationibus assiduis dimicatur? Cum avaritia nobis, cum impudicbus uitiis, cum inlecebris saecularibus adsidua et molesta luctatio. obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix occurrit singulis, uix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpel
Abbreviated transcription (Latin):
res uitȩ fugientis Quid nõ fac̃ homo sub mortis periculo constitutus:
Gladio inpendente ceruicibꝰ: pdider̃ homines. quicquid sibi unde uiueren
reseruabant Quis nõ cõtinuo ꝓdidit. neꝑcuteretur & post ꝓdicionẽ
fortasse ꝑcussus est Quis nõ ut uiuer& cõtinuo ꝑdere uoluit undeui uerd
eligens uitã m̃dicante quacelerẽ mortẽ: Cuidictũ est . Nãuiganemoria¬
ris & distulit : Cui dictũ est. laboranemoriaris. & pigerfuit : Leuia ds̃
uib& ut inct̃nũ uiuamus. & ob edire neglegimus. Nõtibi ds̃dic: Perde
quicquid abesutuiuas. exiguotẽpore in labore sollicitus Sed da pauperi unde¬
habes. utuiuas sẽ ꝑsinelabore securus accusant no̾hamato resuitȩ tẽporalis:
quã neccũ uolunt. nec quã dui uolunt habent: & nos inui ceciccusamus: Tãpigri
ta tepidi ad capescendãuitã &̃na : qua siuo luerimꝰ habebimus. Cũ habuermus
nõ amittimꝰ : Hanc aut̃ morte quatimem. &iã sinoluerimꝰ. habebimus xii.

Expanded text:
res vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, continuo perdere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habes, uhabes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capescendam vitam aeternam, quam si voluerimus, habebimus: cum habuerimus, non amittemus. Hanc autem mortem quam timemus, etiamsi noluerimus, habebimus. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
dator et humanorum corpoꝵ reparator quite apeccatoribus exorari uolinsti.
eraudi p̃ceꝰ quas speciali deuocione ꝓ am̃a famłi tui. E tibi lacrimabiliter
fundimus ut liberare eã ab inferoꝵ cruciatił et collacare int̃agmina scõꝵ
tuoꝵ digneris uerte qͦq celesti ⁊ stola ĩ mortalitati indu & paradisi a me
nitate cõfouerꝰ iubeas. E O qͥhumanarũ am̾arum ẽnus amator es
am̃am fabnłi tui.ilł. quã uerit̾ dũ incorpore maneret tenunit fides. ab om̃i
cruoiatu iferoꝵ redde ex tentẽ ut se glegata abĩ fernalib cdaustris scoꝵ

Expanded text:
dator et humanorum corporum reparator, qui te a peccatoribus exorari voluisti, exaudi preces, quas speciali devotione pro anima famuli tui ill. tibi lacrymabiliter fundimus, ut liberare eam ab infernorum cruciatibus, et collocare inter agmina sanctorum tuorum digneris, veste quoque coelesti, dator et humanorum corporum reparator, qui te a peccatoribus exorari voluisti,  humanarum animarum aeternus amator es, animam famuli tui, quam vera dum in corpore vixit, tenuit fides, ab omni cruciatu infernorum redde extorrem, ut segregata ab infernalibus claustris sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
lauacru regenerationis. iã sci nõ possent mortẽ ꝑ paicor poralẽ Cũ paruu¬
ueret᷑ atq ita ñ inui sibili p̃mio ꝓbar&eur fides sediã necfides ess&. cõfestĩ suiope¬
risq rendo & sum̃ domercede. nunc uero maiorẽ aemirabiliore gr̃msaluc¬
toris inusus iustitiȩ peccati poena cõu̾saestꝰ De hocquoq: itaiulianus pomeri
usait Ideoregnerati hic ad& ernã beatitudinẽ transire sinecarnis morte
ñ poss̃ qui añ p̃sentis uitȩ est sed future omnẽ bonũ qđ in eiꝰ sacram̃ta quib
regenerantur efficiunt Etutiq si spesalui fiunt quicũq salucint᷑. & spes nõ
hanc ui sibilẽuitã sine termino possidendã uiderent᷑ uelle in xp̃orenaci
atq ita nec fidelesessent in quib nullaess& inuisibiliũ fides. & adbonci
inui sibilia ꝑmerenda tepidi redderent᷑ uitȩhuius tẽporis amatores

Expanded text:
lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum paruulauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum paruuueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, confestim sui operis quaerendo et sumendo mercedem. Nunc uero maiore et mirabiliore gratia Saluatoris in usus iustitiae pecus ait: « Ideo regenerati hinc ad aeternam beatitudinem transire sine carnis morte non possunt, quia non praesentis est vitae, sed futurae omne bonum, quod in eis sacramenta, quibus regenerantur, efficiunt. Et utique, si spe salvi fiunt quicunque salvantur, et spes non hanc visibilem vitam sine termino possidendam, viderentur velle in Christo renasci: atque ita nec fideles essent, in quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promerenda tepidi redderentur vitae hujus temporalis amatores
Abbreviated transcription (Latin):
constat esse cõtrariã instrum̃ tufier& ꝑ qd̃ transircurad uita osiu
Cotracos quidicunt si inbaptis mopeccatũ primi hominis soluitur qua¬
dant᷑ Queni hec dicunt solent argutis ꝓpositionib dicere Morsq in
primuhomine uenit demalo i noboedientiȩ ciccidit &ideo ꝓorigincili
in baptis mate soluit᷑ curmortis huiu̾ suplicio teneam : Hisobiecti¬
onib ratio ꝓlata rẽpond&& Sic eñi deis doctor egregius agustin.
eloqui t᷑ dicenꝰ ad hocrelinquit᷑ animȩ experim̃tũ septirationi
a corpore quauis ablato iãcriminis nexũ Em̃si regenerationis sacram̃tũ
cõtinuo seq retͣ in mortalitas corpoꝵ. ipsci fides enerua r&eur. Quȩ tunc
certam ine in maioribꝰ dũ taxat a&atib & iã mortis fuerat superandus
timor qđ in sc̃ĩs martiribꝰ: maxime eminuit Cuius ꝓfecto ẽ taminis essae
nulla uictoria nullagła quianec ipsũ omnino nõposs& esseẽtam̃ si post

Expanded text:
constat esse vitae contrariam, instrumentum fieret, per quod tranconstat esse vitae contrariam, instrumentum fieret, per quod tranContra eos qui dicunt, si in baptismo peccatum primi hominis solvitur, quadant. Qui enim haec dicunt, solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem venit, de malo inobedientiae accidit, et ideo pro originali nale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus um est ad hoc relinqui animae experimentum separationis a corpore, quamuis ablato iam criminis nexu, quoniam, si regenerationis sacramentum continuo sequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc m robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post
Abbreviated transcription (Latin):
occidit Sedstatĩ illic scriptũ est. quia st&it leo iuxta asinũ. & nõ comedit
decadauere Exqua re ostendit᷑ qđ peccatũ in oboedientiȩ in ipsa fuȩrit
mortelaxatũ Iuidisde leo queui uente p̃sũpsit occidere. cõtingere nõ
p̃sũ sit occisũ Qui eñi occidendi ausũ abuit. decadauere occisi comdendi
licenciã nõ accepit Vndeita ee credendũ est. qđ pleruq: deculpismini¬
mis ipsesolũ pauor egredientes. iustoꝵ animais purg& Nã in ipso exitu
uitȩ animȩ electot nimio terrent̃ m& u Incertiutr̃u ad p̾miũ anad
suppliciũ transeant. Quidã cuitͥ electi infinesuopurgant᷑ ale uibꝰ.
quib dã peccatis. Quidã uero in ipso suo fine hil arescunt. &̃ noꝵ cõtẽpla
Horsqua sẽ parat᷑ corpus ab anima estplerũq bonis bona. quia ꝑ ea
transitur ad inmortalitate futura Nõqui amorsbonũ aliquid factaẽ
q anteamalũ fuit sed tantũ dĩ fidei p̃stitit gratia ut mors quauitȩ

Expanded text:
occidit. Sed statim illic scriptum est, quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere ejus . Ex qua re ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qui viventem praesumpserat occidere, occisum non praesumit attingere. Qui enim occidendi ausum habuit, de cadavere occisi comedendi licentiam non accepit . » Unde ita esse credendum est, quod plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purget. Nam in ipso exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incertae utrum ad praemium, an ad supplicium transeant. Quidam autem electi in fine suo purgantur a quibusdam levibus peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt, aeternorum contemplatt tamen bonis bona sit. Mors, qua separatur corpus ab anima, est plerumque bonis bona; quia per eam pertransitur ad immortalitatem futuram. Non quia mors bonum aliquod facta est, quae antea malum fuit, sed tantam Deus fidei praestitit gratiam, ut mors, quam
Abbreviated transcription (Latin):
oũimminentemorte . animȩ acor poreseparantur. angłosibi
he Quasententiaueris simȩ cõfirmat᷑ qđ in separatione scaru animan
& egressũ acor pore : angłoꝵ sẽꝑ habeantur excubie Nã& sc̃saugustinus
exilla opinione disserenꝰ qua uoluit ostendere: Sisciant mor tuiquid
agant uiui hoc quoq: indisputatione p̃dictȩ questionis. int̃serens
dicit Nisieñĩ essent angliqui possent int̃esse: & ui uorũ &mortuoꝵ
głis insinu abrahe Nunc ergo hionuncib es se potuerꝰ qui hinc illuc
que ds uoluit abstulerunt ltẽ idẽ doctor in libris de trintatedĩ suo
dicit Quicũq dedie indiem ꝓfitiendo renouat᷑ in agnitionedi
Iustitia &e sci tate ueri tatis t̃rains ferr&e amorẽ atẽ poralib: adeer

Expanded text:
imminente morte, animae a corpore separantur, angelos ibi ahae . Qua sententia verissime confirmamur, quod in separatione sanctarum animarum, et egressu a corpore, angelorum semper habeantur excubiae. Nam et sanctus Augustinus ex illa opinione disserens, qua voluit ostendere, si sciant mortui quid agant vivi, hoc quoque in disputatione praedictae quaestionis interserens, ait: « Nisi enim essengelis in sinum Abrahae. Nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc, quem Dominus voluit, abstulerunt » . Item idem doctor in libris de Trinitate sic dicit: « Quicunque de die in diem proficiendo renovatur in agnitione Dei, justitiaque ac sanctitate ver
Abbreviated transcription (Latin):
Gortẽ carnis omnis
homoti& & morte animȩ pauci : Propt᷑ mortẽ carnis qͣ sine dubioq¬
doq uenturaest. curr orns neueni at: in deest qđ laborant : Laborat

Expanded text:
mortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓximi ꝑ omĩa decaloguꝰ implebit᷑. Vndecimũ iacinctus : Iacinctu inceio¬
pia reperit᷑ : ceruleũ color ẽ habẽs obtimũ qͥ nec rađẽ nec densitate obtõsũ
scc exx utroꝗ tẽperam̃ toluca & purificatũ suauit̃ florẽ trait. hicaut̃ nõ
rutilate qualit̃ : s& cũ celifacie mutat᷑. Serenoenĩ ꝑspicuu̾atꝗ gratu. nubi
lo cõrã oculis euanes ẽ atꝗ marcesc&. Indicat aut̃ anima celesti sẽꝑintenti¬
onideditas atꝗ angelice quodã modo quantũ morta lib̵ fas est c̃uersationi ꝓ¬
pinquãtẽ qͣb̵ om̃icustodiadiscrecioni c̃seruar e p̃cipit᷑. neuł nimia sensisubti¬
litate callentes altiora seꝗre ce fortiora sescrutariaudeãt. Głaenĩ dnicdas¬

Expanded text:
proximi per omnia Decalogus implebitur. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus in Aethioproximi per omnia Decalogus implebitur. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus in Aethiopia reperitur, caeruleum colorem habens; optimus qui nec rarus est, nec densitate obtusus, sed ex utroque temperamento lucet, et purificatum suaviter florem trahit. Hic autem non rutilat aequallo coram oculis evanescit atque marcescit. Indicat enim animas coelesti semper intentioni deditas, atque angelicae quodammodo quantum mortalibus fas est, conversationi propinquantes, quibus omni custodia discretionis conversatio percipitur, ne vel nimia sensus subtilitate callens, altiora se quaerere, et fortiora se scrutari audeat. Gloria eni
Abbreviated transcription (Latin):
tota animatotauirtute. Qđ nõnisi inillis celestis regniculmine : al inte grum
ꝑficiposse certissimũ ẽ. Decimus chrisoprassus. Chriso prassus estuiridis aure¬
aque cõmixture : qđ dã etiã purpureũ iubartraens : aureis inter uenientibu̾
guttis. Nascitur autẽ inindia: qui significateos quiuiriditatẽ et̃ ne patrie ꝑ fecte
caritatis. fulgore ꝓmerentes ea etiã c&eris purpurea martiriis uiluce pati
aparentis ex ẽpla secunt᷑. iã uelut in india id est ꝓpesolis ortũ meritorũ
suort fulgorẽ ostendũt. & qͥauelutsol in regnopatris fulgereregiꝗ suocui
nunc c̃paciunt᷑ tũc c̃regnare desiderant expectãt: iure in decimo locosposi¬
ti ÷ denariũ enĩ qđ dominiceuine ecultorẽ remunerant᷑ & erniregiꝰpcipi¬
enda imago figurat᷑ Vbi qđ in nono graduñ poterat: ꝑ fecte dileccionẽ dĩ

Expanded text:
tota anima, tota virtute , quod non nisi in illo coelestis regni culmine ad integrum tota anima, tota virtute , quod non nisi in illo coelestis regni culmine ad integrum perfici posse certissimum est. Decimum chrysoprasus. Chrysoprasus est, viridis aureaeque commisturae, quoddam etiam purpureum jubar trahens, aureis intervenientibus guttis. Nascitur autem in India. Qui significat eos qui viriditatem aeternae patriae, perfectae charitatis fulgore promerentes, eam etiam caeteris purpurea martyrii sui luce patefapparentis exempla sequuntur, jam velut in India, id est, prope solis ortum, meritorum suorum fulgorem ostendunt. Et quia velut Sol in regno Patris fulgere, regique suo, cui nunc compatiuntur, tunc conregnare desiderantes exspectant, jure in decimo loco sunt positi. Per denarium enim quo Dominicae vineae cultores remunerantur, aeterni Regis percipienda imago figuratur, ubi quod in nono gradu non poterat, perfecta dilectione Dei
Abbreviated transcription (Latin):
pation appellat᷑ unde & ipse nom̃ accip̃ inueniridicit᷑: duplicit̃ intellegen¬
dũ ẽ qͥace ille p̃cipue id est egiptioꝵ regiones monacorũ gregib abundent.
& qͥcũq soliiusticie uicinius habitauerit etherei nimirũ luminis fulgore
coloret᷑. Et pulchre sic̃ in octauo ordine actiuȩ uite ꝓfeccio: sicnonospe¬
culatiue suauitatis gẽmaponitur. Siue qͥa uuiil. ordines angłoꝵ cort
uitã imitatur in scriptura scã reperiantur. Siueqͥa aꝑfectebeatitudi¬
nis denario unotantũ ut it adicã gradũ mortis ab est. Cũ sumodes iderio
ꝓphaa suspirans agebat. Id eo dilex imandatatua : suꝑaurũ & tobariõ
Id est suꝑ omnẽ ꝓbate accionis claritatẽ : suꝑb̾mnẽ ꝙ: in hoc scło fieripot̃¬
cõtẽplatiui gaudii sublimitatẽ . dulcissimomandatortuoꝵ delectabar
amore Quor primũ & maximũ ẽ. Diriges dñĩdm̃tuũ ex toto corde¬

Expanded text:
Topazion appellatur unde ipse nomen accepit inveniri dicitur, dupliciter intelligenTopazion appellatur unde ipse nomen accepit inveniri dicitur, dupliciter intelligendum est, quia et ille praecipue, id est, Aegyptiorum regiones, monachorum gregibus abundent, et quicunque Soli justitiae vicinus habitaverit, aetherei nimirum luminis fulgore coloretur. Et pulchre sicut in octavo ordine activae vitae perfectio, sic in nono speculativae suavitatis gemma ponitur. Sive quia novem ordines angelorum, quorum vitam imitatur, in Scriptura sancta reperiantur, sive quia a perfectae beatitudinis denario uno tantum, ut ita dicam, gradu mortis abest. Cui summo desiderio propheta suspirans aiebat: Ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion , id est, super omnem probatae actionis claritatem, superque omnvi gaudii sublimitatem dulcissimo mandatorum tuorum delectabar amore, quorum primum et maximum est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
quã : irradiat. hec regib̵ ipsis fertur essemirabilis : ut interdiuitias nihilsesimi
le possidere cognoscant. Cuius pulcherrimȩ naturȩ equalitas: cõtẽplatiuȩ uitȩ
decoridignissime c̃parat᷑. hancenĩ reges scłi : quoꝵ cor est in manudĩ cunctis
bonorũ operũ diuitiis uniuersisq uirtutũ gẽmis merito p̃fer̃. in eũ maxime
purȩ suȩm̃tis intuitũ atiemq dirigentes: tanto ardentius celes uitȩ dulce di¬
nẽ animo cõplectentes : quanto frequentiu̾ su ꝑ negr̃e fuerint splendore ꝑcꝰ¬
si. habent ergo sc̃iuri aureũ colorẽ ex internȩ flãmacaritatis. habẽt ȩtͥereũ
curisq & dolorib̵ agi: & inilla celestis uite gaudia tranqͥllem̃tis statui deleo¬
tatũ intueri. quinpotius in gemescendoꝓclamat. Turba tus est inqͥens p̃ira
oculums : inueteraui in t̃ om̃s inimicosmeos. Qđuero in insula tebarde ꝗto

Expanded text:
quas, irradiat. Hic regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitiquas, irradiat. Hic regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitile possidere cognoscant. Cujus pulcherrima naturae qualitas contemplativae vitae decori dignissime comparatur. Hanc enim reges sancti, quorum cor est in manu Dei, cunctis bonorum operum divitiis universisque virtutum gemmis merito praeferunt, in eam maxime purae suae mentis intuitum aciemque dirigentes, tanto ardentius coelestis vitae dulcedinem animo complectentes, quanto frequentius supernae gratiae fuerunt splendore percussi. Habent ergo sancti viri aureum colorem ex flamma internae charitatis, habent aetherium curisque et doloribus agi, et illa coelestis vitae gaudia tranquillae mentis statu delectatus intueri. Quin potius ingemiscendo proclamat: Turbatus est, inquiens, prae ira oculus meus: inveteravi in omnes inimicos meos . Quod vero in insula Thebaide, quae
Abbreviated transcription (Latin):
reuiri. Sa nõẽ ꝑfecti fulgoris uł umana uł & iã diuina sapientia : nisi
operũ q̃ q̃ cõsumatio subnectat᷑. Nã senariose penumero : ꝓfecciodesignat᷑ accionis.
Maxi cũ in hoenumero mundiuius sit opus cõsumatũ : qđq tenenti manũ adure¬
redicit᷑ : ꝓculdubio pat& : qͥ a quis scõuiro c̃iungit᷑ : eiuꝰ ni nirũbone c̃uersationis
igne recrettus. Nonu̾topaciuꝰ : Topatiu lapis quantũ inuentioneraru̾ : tamen uiii¬
mertiũ quantita tẽp̃ciosus est . Quiduõfertur abere colores unũ auri purissimi¬
& alterũ etera claritate relucentẽ pinguedorosea. uerecundiaeq puritaᷤ uicinꝰ.
lapidi crisoprasso. magnitud ine uł colore. Quimaxime lãpat. cũ solis splendore ꝑcu¬
titur. om̃iũ iemarũ superans p̃ciosissima claritates. in aspectũ suũ singularit̃ ꝓuo¬
cãsoculo cupidissimã uoluptatẽ. Quẽ sipolire uelis obscura. Sinaut̃ ꝓprierelin¬

Expanded text:
re viri . Sed non est perfecti fulgoris vel humana vel etiam divina sapientia, nisi operum quoque et consummatio subnectatur. Nam senario saepenumero perfectio designatur actionis, maxime cum in hoc numero mundi hujus sit opus consummatum. Quodque tenentis manum adurere dicitur, procul dubio patet quia quisquis sancto viro conjungitur, ejus nimirum bonae conversationis igne recreatur. Nonum topazius. Topazius lapis quantum inmercium quantitate pretiosus est, qui duos fertur habere colores: unum auri purissimit alterum aetherea claritate relucentem: pinguedo rosea, verecundaque puritas; vicinus lapidi chrysoprasso magnitudine vel colore, quia maxime lampat, cum solis splendore percutitur, omnium gemmarum superans pretiosissimas claritates, in aspectum suum singulariter provocans oculorum cupidissimam voluptatem. Quem si polire velis, obscuras: si naturae propriae relin
Abbreviated transcription (Latin):
xii. serenaluce uisu̾ait. Sapientiã aut loqͥm̃ int̃ꝑfecto. Duodecimꝰ a metstus
Ametistus purpureur e ꝑmixto uiolatio colore & quasirose nitore quãdã ꝙ
leniter flamulansfondẽs. Sce & qͥdã in purpura illiũ ñ extoto igneũ se quasiꝰ
uinũ rubes apar&. Purpure uergo decorecelestisregnihabitũ roseuͭ uero atꝙ
EXPUCIT UBERAETUICI PUILO SOPUI COSMOGRAPUINATIONE
SCITANOBILIPRO SAPIA PARENTṼ ABEOFA AE TUICAPUILO¬
SOPHIA ARELIQUISSAPIENTIBUORIGINE TRAXITARCE N:¬

Expanded text:
in serena luce visus ait: Sapientiam autem loquimur inter perfectos . Duodecimum amethistus. Amethistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, quasdamque leniter flammulas fundens, sed et quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed quasi vinum rubens, apparet. Purpureus ergo decor coelestis regni habitum, roseus vero atque Explicit liber Aethici philosophi chosmografi natione Scitica nobile prosapia parentum, ab eo enim ethica philosophia a reliquis sapientibus originem traxit
Abbreviated transcription (Latin):
&x.im. pueri nõ s̃ ingressi ad regẽ cũ aliis sapientibus. & plata sententia
iubeant̃ perire cũ coxeris. Qđ ita edisser: ut eo tẽpore quorex p̃mia
adona & honorẽ maximã ꝓmittebat irenoluerint nempudent᷑
diuitias & dignitatẽ chaldaicã. uiderent᷑ ad petene: Aut certe ipsi
ebaldei inuidentes glȩ coꝵ ascientiȩ soli ingressi sunt quasi soli p̃mia¬
accepturi Et potea ipericulo uoluerint habert cõsortes quos in spe

Expanded text:
egem cum aliis sapientibus, et prolata sententia jubeantur perire cum caeteris. Quod ita edisserunt, ut eo tempore quo rex praemia et dona, et honorem maximum promittebat, ire noluerint, ne impudenter divitias et dignitatem Chaldaicam viderentur appetere. Aut certe ipsi Chaldaei invidentes gloriae eorum et scientiae, soli ingressi sunt, quasi soli prapercepturi, et postea in periculo voluerint habere consortes quos in spe
Abbreviated transcription (Latin):
it odomat om̃ia sex pedes eiꝰ & digrii exparteferrei. & exparte s̃ fictiles
Qđ hoc tẽpore manifestissime cõ ꝓbatur Sic̃ enĩ in principio nichilro¬
mano imperio forcius exdurius fuit. ita infine rerũ nichil in becillius
quando eñi bellis ciuilibus & aduer sũ diuersas nationes aliarũ gentiũ bar¬
Infine horũ negnoꝵ. dominus atq saluator sine manibus id est absq cortu
or humano semine de utero uirginali. abscisus ẽ o cõrritis om̃ibus reg¬
nis factus ẽ mons magnus ximpleuit uniuersanterrã Qđ uidȩi
& impius porphirius male adppłum referunt isrł quẽ infinẽ scłoꝵ
uolunt esse fortissimũ. & om̃ia regna cõterere. & regnare in ãnum.
D s̃magnus ofiendit negi que firuras postea. &ueru̾ ẽ somnũi. &fi¬
delis int̾p̃tatio eius. Rursũ reuelationẽ somnii nõ uidic̃ merrrosoe

Expanded text:
it et domat omnia. Sed pedes ejus et digiti ex parte ferrei, et ex parte sunt fictiles, quod hoc tempore manifestissime comprobatur. Sicut enim in principio nihil Romano imperio fortius et durius fuit, ita in fine rerum nihil imbecillius: quando et in bellis civilibus, et adversum diversas nationes, aliarum gentium baris, Dominus atque Salvator, sine manibus, id est, absque coitu et humano semine, de utero virginali, et contritis omnibus regnis, factus est mons magnus, et implevit universam terram: quod Judaei et impius Porphyrius male ad populum referunt Israel, quem in fine saeculorum volunt esse fortissimum, et omnia regna conterere, et regnare in aeternum. Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea: et verum est somnium, et fidelis interpretatio ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
lauit . qđ  alexandr̃ũ magnũ regẽ macedonũ inpontifice ioiade.
fecisse legimus qđ sidis plica hoc dicendũ ẽ nabuchodosor signort mag¬
nitudine & stupore cõfusũ quid facer& ignorasse Ut quidm uerũ intelle¬
gebat & dñm regũ seruũ ei. adonar& & illi adolero in censũ Tuncrex
danielẽ in sublime extulit. & munera magna multa dedit ei & confti¬
tuit eũ principẽ suꝑ om̃s ꝓuintias babilonis. & p̃fectũ magis trat̾usuꝑcune
tos sapientes babilonis : Et in hoc calũniator ȩccłȩ ꝓpħam rep̃hendere
nitttur quare nõ recusarit munera. & honorẽ babiloniũ libent̃ suscepe¬
rit aõ cõsiderans ideo rege uidisse soniũ. & int̾p̾tationis misteria ꝑpu
erũ reuelata. ut danihel crescere. & in loco capiuitatis princebs
om̃i ũ fieroe chaldeoꝵ. &dĩ om̃i potentia nosceretur qđ quidẽ & in
ioseph apud pharconẽ & in egiptũ factũ legimus & in mardocheo apud

Expanded text:
 magnum regem Macedonum, in Pontifice Joiada fecisse legimus. Quod si displicet hoc, dicendum est Nabuchodonosor signorum magnitudine et stupore confusum, quid faceret ignorasse, ut qui Dominum verum intelligebat et Dominum regum, et servum ejus adoraret, et illi adoleret incensum. Tunc rex Danielem in sublime extulit, et munera magna, et multa dedit ei, et constituit eum principem super omnes provincias ovincias Babylonis, etc. Et in hoc calumniator Ecclesiae prophetam reprehendere nititur, quare non recusarit munera, et honorem Babylonium libenter susceperit: non considerans ideo regem vidisse somnium, et interpretationis mysteria per puerum revelata, ut Daniel cresceret, et in loco captivitatis princeps omnium fieret Chaldaeorum, et Dei omnipotentia nosceretur. Quod quidem et in Joseph apud Pharaonem et Aegyptum factum legimus : et in Mardochaeo apud
Abbreviated transcription (Latin):
uerat rex nottiã futuroꝵ solertia m̃tis humanȩ posse cõp̾hendi: & id co
sapientes babilonis int̃fici uisserat Ergo danihel & eos excusat qui di¬
cene nõpotuer̃ &ipse inuidiã fugit nequis estimoꝵ eũ quedicturus
ẽ ppria diaisse sapientia. Causa aut̃ reuelationis ꝓphacicȩ regis ẽ de¬
sideriũ : qui uoluit uentura cognoscere. Ergo hononit rege quando
ꝓpt̃ illius scientiã sibidic̃ adõ misteria reuelata Et hoc cõsiderandũ
qđ sõnia in quibus aliqua uentura signart᷑ &quasi ꝑ nubilũ ueritas de¬
monstratur nõ pateant cã iectoribus ahumanȩ ntnis arbitrio. s&e

Expanded text:
rex notitiam futurorum solertia mentis humanae posse comprehendi; et ideo rex notitiam futurorum solertia mentis humanae posse comprehendi; et ideo sapientes Babylonis interfici jusserat. Ergo Daniel eos excusat qui dicere non potuerant, et ipse invidiam fugit, ne quis aestimet, eum quae dicturus est propria dixisse sapientia. Causa autem revelationis propheticae, regis est desiderium, qui voluit ventura cognoscere. Ergo honorat regem, quando propter illius scientiam sibi dicit a Deo mysteria revelata. Et hoc considerandum, quod somnia in quibus aliqua ventura signantur, et quasi per nubilum veritas demonstratur, non pateant conjectoribus et humanae mentis arbitrio, se
Abbreviated transcription (Latin):
no iussimos tranftuler̃. Qđsi italegit᷑. sollicitius requi ramus
putant esse periturũ Nũ quã eñi dies appellarent᷑ nouissimi :
eids̃ fuuroꝵ misteria reuelarit quia ipserex scire uoluerit uen¬
tura. E ut nabu cõdonosor diuine inspirationis miret᷑ grãm :¬
cũ nõ solũ quid in somno uiderit. s& ante som niũ quia tactius
cogitauerit exponit: Et qui reuelat misteria ostendit tibi que
uenturas: Illud qđ in euangłio legimus qui solẽ suũ oriri facit
suꝑmalos ebonos exiã suꝑ nabuchodonosor intellegimus esse cõ¬
pletã Tanta enimlem̃tia ẽ omnipotentis dĩ. ut oxiã nabucodono¬
sori dispensationis suȩ quamundũ negit misteria reuelarii Int̃¬
malo atque terreno id esttui quosua ds̃ sacram̃ta monstrauit. Michi
quoq: nõ in sapientiaq: ẽ in me plus quã incunctis uiuentibus sacram̃¬
iũ hoc reuelatũ ẽ. sor ut int᷑p̃tatio manifesta fienoe regi arłq Puta¬

Expanded text:
novissimos transtulerunt. Quod si ita legitur, sollicitius requiramus,putant esse periturum. Numquam enim dies appellarentur novissimi, ei Deus futurorum mysteria revelarit, quia ipse rex voluerit scire ventura, et ut Nabuchodonosor divinae inspirationis miretur gratiam, non solum quid in somnio viderit, sed ante somnium quid tacitus cogitarit, exponit. Et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae ventura sunt. Illud quod in Evangelio legimus: Qui solem suum oriri facit super malos et bonos , etiam super Nabuchodonosor intelligimus esse completum. Tanta enim est clementia omnipotentis Dei, ut etiam Nabuchodonosor dispensationis suae qua mundum regit, 633 mysteria revelaret. Intemalo atque terreno, id est, χοϊκῷ sua Deus sacramenta monstravit? Mihi quoque non in sapientia, quae est in me plusquam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: sed ut interpretatio regi manifesta fieret,