comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iambꝰ: qui temporibꝰ par ẽ. s ñ similit̾
plaudit᷑. Si dactilũ. ñ sequit᷑ alius: qͥ
saltem ei temporibꝰ coȩquet᷑. Si dicho¬
riũ: eadem dissicultas ẽ. Qd enĩ restat.
nec temꝑibꝰ cũ eo nec plausu conue-¬
nit. Quare aut hoc merrũ ñ ẽ. aut
falsũ ẽ qͦd inter nos de pedum copu¬
latione dissertum ẽ: nam qͥd aliũd
dicam ñ in uenio. m Metrũ quid̾e
eẽ. & eo qd plus ẽ qͣm pes. certũq fi¬
nẽ habet. & ipsarũ auriũ iuditio
ꝯuincim᷑: ñ enĩ tam suaui sonaret
eqͣlitate. aut motu tã concinno plau¬
deret᷑. si ñ in eẽt illa numerositas. que
ꝓfecto eẽ nisi in hac parte musicȩ ñ potest.
falsa uͦ eẽ que int̾ nos constiterunt miror qͥd
existimes: ñ eñ aut numeris quicqͣm ẽ ceruꝰ:
aut illa pedu ꝯmemoratione & collocatione
ordinauiꝰ nã ex ipsa nuineroꝵ ratione q̃ nul¬
lo mͦ fallit exp̃ssum ẽ. quicqͥd in eis ꝙ ad mul¬

Expanded text:
iambus, qui temporibus par est, sed non similiter iambus, qui temporibus par est, sed non similiter plauditur: si dactylum, non sequitur alius qui ei saltem temporibus coaequetur: si choriambum, eadem difficultas est; quod enim restat, nec temporibus cum eo, nec plausu convenit. Quare aut hoc metrum non est, aut falsum est quod inter nos de pedum copulatione dissertum est: nam quid aliud dicam non invenio. 16. M. Metrum quidem esse et eo quod plus est quam pes, certumque finem ncitur. Non enim tam suavi sonaret aequalitate, aut motu tam concinno plauderetur, si non inesset in illo numerositas, quae profecto esse nisi in hac parte musicae non potest. Falsa vero esse, quae inter nos constiterunt, miror quod existimes: non enim aut numeris quidquam est certius, aut illa pedum commemoratione et collocatione ordinatius. Nam ex ipsa numerorum ratione, quae nullo modo fallit, expressum est quidquid in eis et ad mul
Abbreviated transcription (Latin):
metrũ fieri puto. m Cur tand̾e id pu¬
tas: D Quia int̾ rithinũ ⁊ metrum
hoc int̾ẽẽ dixisti. qͦd in richimo contex¬
tio pedu nulłu certũ habet finẽt ĩ me¬
tro uͦ habet. Ita ista pedũ contęrtio & ri¬
thim ⁊ metri eẽ intelligit᷑:. s ibi infini¬
metrũ pedibꝰ confit: nec utiꝙ possunt dici
pedes. u̾ nusqͣm duo sunt᷑. dlta ẽ. m Inspi¬
ciamꝰ gͥ metra illa quȩ a me paulo ante cõ¬
memorata st̃.⁊ uideamꝰ quibꝰ pedibꝰ cõ¬
stent: ñ enĩ te in hoc gn̾e animad u̾ten¬
do. rudem ẽẽ adhuc decet: ea st̃ autem
Ite gͥ camenȩ fonticule ꝓuelle. que ca¬
nitis sub antris mellifluos soriores sa¬
tis hoc ẽẽ ad id qͦd intendimus puto:
tu iam metire ista: & qͦs habeant pe¬
des renuncia.  Om̃ino ñ possũ eos
enĩ metiendos puto. quisͥ logitime co¬
pulari q̃unt: nec ualeo me hinc expe¬
dire. Si enĩ pͥmũ choriũ feceroͬ sequit᷑

Expanded text:
metrum fieri puto. M. Cur tandem id pumetrum fieri puto. M. Cur tandem id putas? D. Quia inter rhythmum et metrum hoc interesse dixisti, quod in rhythmo contextio pedum nullum certum habet finem, in metro vero habet: ita ista pedum contextio et rhythmi et metri esse intelligitur; sed ibi infinimetrum pedibus confit, nec utique possunt dici pedes, ubi minus quam duo sunt? D. Ita est. M. Inspiciamus igitur metra illa quae a me paulo ante commemorata sunt, et videamus quibus pedibus constent: non enim te in hoc genere animadvertendo rudem esse adhuc decet. Ea sunt autem: Ite igitur, Camoenae Fonticolae puellae, Quae canitis sub antris Mellifluos sonores. Satis haec esse ad id quod intendimus puto: tu jam metire ista, et quos habeant pedes renuntia. D. Omnino non possum: eos enim metiendos puto, qui sibi legitime copulari queunt; nec valeo me hinc expedire. Si enim primum chorium fecero, sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s pedes quibꝰ diuisis duo fieri ñ pos¬
sunt. ꝯiunctos pedes facere potuerunt.
Et ita in sertã sillabam usq ꝓgressi sunt:
nom̃ tantũ pedis in eos. qui qͣrtam ex¬
cesserunt tnͣsferre ausi sunt. Ad pͥnci¬
patũ uͦ qui ẽ in richinis & methris: mil¬
lo mͦ eos aspirare siuerunt. S cũ pro
longis breue duplicant᷑: ꝙ̃ ad septimã
atq octauam ut iam ostendit ratio sil¬
labam ꝑuenit᷑. Ad quẽ numerũ: nemo
cerendit pedem. S qm̃ uideo constare
int̾ nos quẽlib pluriũ qͣm qͦtuor sil¬
labarũ. cũ ꝓ longa duas breues ponimꝰ:
ñ cũ hiis legitimis pedibꝰ. s ꝓ hiis posse
poni: neq ꝑ se ipsos rithinũ creare. ne
in infinitũ eat: qd ratione finiend̾u ẽ.
disputatũ: transeamꝰ ad metra si placet.
ligo. M Dedes ne coniuncti metrũ cre¬
ant: an metris ꝯiunctis pedes creant᷑:
D S̾ cio iam qͥd dicas: & coniunctis pedibꝰ

Expanded text:
omnes pedes, quibus divisis duo fieri non posomnes pedes, quibus divisis duo fieri non possunt, conjuncti pedem facere potuerunt: et ita qui in sextam syllabam usque progressi sunt, nomen tantum pedis in eos, qui quartam excesserunt, transferre ausi sunt; ad principatum vero, qui est in rhythmis et metris, nullo modo eos aspirare siverunt. Sed cum pro longis breves duplicantur, etiam ad septimam atque octavam, ut jam ostendit ratio, syllabam pervenitur: ad quem numerum nemo tetendit pedem. Sed quoniam video constare inter nos quemlibet plurium quam quatuor syllabarum, cum pro longa duas breves ponimus, non cum his legitimis pedibus, sed pro his posse poni, neque per seipsos rhythmum creare, ne in infinitum eat quod ratione finiendum est, disputatum; transeamus ad metra, si placet. ligo. M. Pedesne conjuncti metrum creant, an metris conjunctis pedes creantur? D. Scio jam quid dicas, et conjunctis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uidet᷑ d Iam intelligo. m Responde
gͦ utrũ illi qui ꝓ aliis ponunt᷑: possint
ꝙ̃ ipsi ꝑ se facere rithinũ. d Possunt.
barũ pes potest suo nomine rithinũ
facerẽ. quia ꝓ bacchio uł creticho. uł qͦ¬
libet peane pom potest᷑d Non potest
quidẽ. S iam istũ ñ uocamꝰ ped̾ẽ. s ꝓgres¬
sionis illius usq ad qͣt̾nariũ numerũ
satis memini: ego autẽ cũ om̃s posse re¬
spondi. pedes utiq posse respondi.
Laudo ꝙ̃ in nomine retinendo diligẽ¬
tiam. ⁊ ugilantiã tuã: s scias multis
eẽ uisũ. ꝙ̃ senarum sillabarũ pedes
nc̃cupandos: s amplius qd̾ sciam ne¬
mini placuit:. ꝙ illi quibꝰ hoc placuit.
negauerunt ad rithinũ aut ad metrũ
ꝑ se gignend̾u. tam longos pedes adhi¬
bere oportere. Itaq ne nomina quid̃e
hiis indiderunt: quo circa uerissimꝰ
ẽ ille ꝓgressionis modus. qui usq ad qͥ¬
tuor sillabas ꝑuenit: qnͣdo quidẽ hii qͥ¬

Expanded text:
sum videtur? D. Jam intelligo. M. Responde sum videtur? D. Jam intelligo. M. Responde ergo utrum illi qui pro aliis ponuntur, possint etiam ipsi per se facere rhythmum. D. Possunt. barum pes potest suo nomine rhythmum facere, quia pro bacchio vel cretico vel quolibet paeone poni potest. D. Non potest quidem; sed jam istum non vocamus pedem, si progressionis illius usque ad quaternarium numerum satis memini. Ego autem cum omnes posse respondi, pedes utique posse respondi. M. Laudo etiam in nomine retinendo diligentiam et vigilantiam tuam. Sed scias multis visum esse etiam senarum syllabarum pedes nuncupandos; sed amplius, quod sciam, nemini placuit. Et illi quibus hoc placuit, negaverunt ad rhythmum, aut ad metrum per se gignendum tam longos pedes adhiberi oportere. Itaque ne nomina quidem his indiderunt. Quocirca verissimus est ille progressionis modus, qui usque ad quatuor syllabas pervenit; quandoquidem hi
Abbreviated transcription (Latin):
uolueris: in trigrata duas breues ꝓ¬
ficiscimur. Huc qͦ. ratio tua pedem
te cõpellit addiicere: ꝙ rursus lex illa
duplum numerũ breuiũ ꝓ longis loca¬
re: atq ita nultꝰ constitiit᷑ mod̾. d lam
cedo rationi. qua usq ad qͣt̾nariũ silla¬
barũ numerũ ꝓmouemꝰ pedem : ꝓ hiis
autẽ legitimis pedibꝰ poni oportere pedes
pluriũ sillabarũ. dũ breues due uniꝰ lon¬
ge locum occupant ñ recuso. m facile¬
ẽ gͦ te ꝙ̃ illud uidere atq concedere. alioᷤ
pedes ẽẽ ꝓ hiis penes quos rithini est
pͥncipatꝰ alios qui eũ hiᷤ collocant᷑. nã ubi
ꝓ longis singłis geminant᷑ breues ꝑ eo
qui rithinũ optinet aliũ locamꝰ: ut ꝓ
iambo uł trocheo tribracũ: aut ꝓ spõn¬
deo dactilũ. aut anapestũ. aut ꝓceleu¬
maticũ. Ubi uͦ ñ idem fit. ñ ꝓ eo s cũ co
ponit᷑. quisqͥs miscetur inferior: ut cũ
dactilo anapestus: cũ ionico utrolibet

Expanded text:
volueris, in triginta duas breves pvolueris, in triginta duas breves proficiscimur: huc quoque ratio tua pedem te compellit adducere, et rursus lex illa duplum numerum brevium pro longis locare: atque ita nullus constituetur modus. D. Jam cedo rationi, qua usque ad quaternarium syllabarum numerum promovemus pedem. Pro his autem legitimis pedibus poni oportere pedes plurium syllabarum, dum breves duae unius longae locum occupant non recuso. Cest ergo te etiam illud videre atque concedere, alios pedes esse pro his, penes quos rhythmi est principatus, alios qui cum his collocantur. Nam ubi pro longis singulis geminantur breves, pro eo qui rhythmum obtinet, alium locamus; velut pro iambo vel trochaeo tribachum, aut eo dactylum aut anapaestum aut proceleumaticum. Ubi vero non idem fit, non pro eo, sed cum eo ponitur quisquis miscetur inferiorum; ut cum dactylo anapaestus, cum ionico vero utrolibet
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ sillabarũ ꝓgredi ped̾e: cũ eũ¬
dem numerũ ad rithinũ admitti pos¬
se uideamꝰ. Noꝙ enĩ me mouet qͦd ꝓ alio
dicis admitti: immo hoc me magis ã¬
monet q̃rere uł potius queri. qͦd ñ ꝙ̃
suo nomine admittit᷑. qui ꝓ alio pot̾.
M Non mirũ ẽ qͦd hic falleris: s facilis
explicatio ueriẽ. Nã ut omittã tanta
que ꝓ quat̾nario numero iã ante dis¬
putata sunt. cur usq ad illũ fieri de¬
beat ꝓgressio silabarũ. fac me iã ces¬
sisse tͥ & consensisse usq in octo sil¬
labas pedis debere longitudinẽ corri¬
giꝰ. nũ resistere poteris ẽẽ iam posse oc
to sillabarũ pedem: certe enĩ ad quem
numerũ sillabarũ ꝑuenit pes. ñ solus
ad eũ ꝑuenit qui b̾uibus. s ꝙ̃ qui
longis sillabis constat: Quo fit ut ad¬
hibita rursus ea lege que adrogari ñ
potest. duas breues ꝓ una longa pom.
licet ad sedecim sillabas ꝑtendamus:
u̾ si rursus pedis inerementũ statuiere

Expanded text:
arum progredi pedem, cum eumdem numerum ad rhythmum admitti posse videamus? Neque enim me movet, quod pro alio dicis admitti: imo hoc me magis admonet quaerere, vel potius queri, quod non etiam suo nomine admittitur qui pro alio potest. M. Non mirum est, quod hic falleris; sed facilis explicatio veri est. Nam ut omittam tanta quae pro quaternario numero jam ante disputata sunt, cur usque ad illum fieri debeat progressio syllabarum; fac me jam cessisse tibi et consensisse usque in octo syllabas pedis debere longitudinem porrigi: num resistere poteris esse jam posse octo longarum syllabarum pedem? Certe enim ad quem numerum syllabarum pervenit pes, non solus ad eum pervenit qui brevibus, sed etiam qui longis syllabis constat. Quo fit ut adhibita rursus ea lege, quae abrogari non potest, qua duas breves pro una longa poni licet, ad sexdecim syllabas pertendamus. Ubi si rursus pedis incrementum statuere
Abbreviated transcription (Latin):
tico istũ rithinũ s tribracho currere:
Nideo iuditiũ ad plausũ illũ eẽ reuocand̾r:
ut si unũ tempꝰ ẽ in leuatione duo in po¬
sitione. so ẽ una ꝙ due sillabe: aut contͤ
due in leuatione una impositione: tri¬
brachꝰ rithinꝰ eẽ dicat᷑. m Rocte intelligis:
qmobrem iã dic mͥ utrũ spondeus pes pir¬
richio rithino possit adiungi. o Nullo
mͦ: ñ enĩ ꝯtinuabit᷑ plausus equalis. cũ le-¬
uatio & positio in pirrichio singła ĩ sp̃o¬
deo uͦ bina tempora teneant. M Potest gͦ ꝓ
celeumatico adiungi: d Potest. m Qd
cũ ei adiungit᷑. int̾rogati utrũ rithinus
ꝓceleumaticꝰ an spondiacus sit. qͥd respõ¬
debimꝰ: s Qd censes: nͥ spondeo datũ ẽẽ pͥn¬
cipatumͦ. Cũ enĩ plausu ista ꝯtrou̾sia ñ
diiudicet᷑: nã in utͦq bina leuamꝰ ac po¬
nimꝰ tempora: qͥd alusd restat nisi ut ille
regnet: qui in ipso ped̾u ordine pͥor ẽ:

Expanded text:
tico istum rhythmum, sed tribracho currere. D. tico istum rhythmum, sed tribracho currere. D. Video judicium ad plausum illum esse revocandum, ut si unum tempus est in levatione, duo in positione, id est, una et duae syllabae; aut contra duae in levatione, una in positione; tribrachus rhythmus esse dicatur. 8. M. Recte intelligis. Quamobrem jam dic mihi utrum spondeus pes pyrrhichio rhythmo possit adjungi. D. Nullo modo: non enim continuabitur plausus aequalis; cum levatio et positio in pyrrhichio singula, in spondeo vero bina tempora teneant. M. Potest ergo proceleumatico adjungi. D. Potest. M. Quid cum ei adjungitur? interrogati utrum rhythmus proceleumaticus an spondiacus sit, quid respondebimus? D. Quid censes, nisi spondeo dandum esse principatum? Cum enim plausu ista controversia non dijudicetur, nam in utroque bina levamus ac ponimns tempora; quid aliud restat, nisi ut ille regnet qui in ipso pedum ordine prior est?
Abbreviated transcription (Latin):
pudet tam̃ manifestã rationẽ ñ me cito
mũ continuare ñ possint: Nam qͦd de ꝓ¬
celeumatico inuentũ ẽ. eui tollit pirri-¬
chiꝰ pͥncipatũ: hoc & dedixambo ꝙ dedi¬
corio ꝙ de dispondeo inuentũ puto:ͥ nͥ tͥ
alud uidet᷑ d Quid mͥ aliud uid̾i pot̾:
cũ pluta illa ratione. hoc qͦd sequit᷑ im¬
ꝓbare ñ possim: n Hide ꝙ̃ ista & com¬
para ac iudica: nam uidr cũ tale incer¬
tũ euenit. plausu potiꝰ debere decer ni
quo pede currat᷑: ut si pirrichio uelis
currere. unũ tͥ tempꝰ leuandu unum
ponend̾u sit. si ꝓceleumatico. duo: duo ͥ
ita ꝙ pes apparebit: ꝙ nultꝰ ped̾i erit
a rithini ꝯtinuatione seclusus .d Huic
magis faueo sententie: que nullũ pe¬
du ab hac contexione ẽẽ ĩmunẽ sinit.
M Recte facis: & qͦ magis hec aꝓpbes.
considera de tribraco pede quid respõ-¬
dere possimus: si nichilomi nꝰ quisq
contendat. ñ pirrichio aut ꝓceleuma¬

Expanded text:
pudet tam manifestam rationem non me cito pudet tam manifestam rationem non me cito mum continuare non possint? Nam quod de proceleumatico inventum est, cui tollit pyrrhichius principatum, hoc et de diiambo et de dichorio et de dispondeo inventum puto: nisi tibi aliud videtur. D. Quid mihi aliud videri potest, cum probata illa ratione hoc quod sequitur improbare non possim? M. Vide etiam ista, et compara ac judica. Nam videtur, cum tale incertum evenit, plausu potius debere discerni quo pede curratur: ut si pyrrhichio velis currere, unum tibi tempus levandum, unum ponendum sit; si proceleumatico, duo et duo: ita et pes apparebit, et nullus pedum erit a rhythmi continuatione seclusus. D. Huic magis faveo sententiae, quae nullum pedem ab hac contextione esse immunem sinit. M. Recte facis, et quo magis hoc approbes, considera de tribracho pede quid respondere possimus, si nihilominus quisque contendat non pyrrhichio aut proceleuma
Abbreviated transcription (Latin):
quando numerati quide pedes s pari
numero nob̃ ꝓponunt᷑: sicuti st̃ decem.
M At qui nec de ipso impari numero pir
dicat᷑ rithmꝰ qͥnq hab̾e ꝓceleumaticos
& semipedẽ: num resisti potest. cũ mul¬
tos inueniamꝰ ũ̾sus claudi semipede᷑ d
lam dixi me nescire: qͥd de hac re dici
possit. m Nc̃ x̃ illud nescis. ꝓceleuma¬
tico p̾orem ẽ pirrichiũ. si quide duobꝰ
pirrichiis ꝓcdeumaticus confit̾ sicut ꝑͥ¬
us ẽ unũ qͣm duo. & duo qͣm quatuor᷑ d¬
Nerissimũ ẽ. M Cum gͦ in hoc ambuita¬
tẽ incidimꝰ. ut possit in rithimo & pirri¬
chiꝰ metiri ⁊ ꝓceleumaticeꝰ: cui pͥncipatũ
daituri sumꝰ pͥori ex quoiste constat. an po¬
tiori ex quo iste ñ constat: Nemo du¬
bitat pͥori ẽẽ dand̾ũ. M Edgͦ dubitas de
Hac re consultus respondẽ pirrichiũ po-¬
tius qͣm ꝓceleumaticũ istũ rithinũ eẽ
nc̃cupand̾u: d lam om̃ino ñ dubito:

Expanded text:
quando numerati quidem pedes, sed pari quando numerati quidem pedes, sed pari numero nobis proponuntur, sicut isti sunt decem. M. Atqui nec de ipso impari numero pyrrdicatur rhythmus quinque habere proceleumaticos et semipedem? numquid resisti potest, cum multos inveniamus versus claudi semipede? D. Jam dixi me nescire quid de hac re dici possit. M. Num etiam illud nescis, proceleumatico priorem esse pyrrhichium? siquidem duobus pyrrhichiis proceleumaticus confit; sicut prius est unum quam duo, et duo quam quatuor, erissimum est. M. Cum ergo in hanc ambiguitatem incidimus, ut possit in rhythmo et pyrrhichius metiri et proceleumaticus, cui principatum daturi sumus? priori, ex quo iste constat; an posteriori, ex quo ille non constat? D. Nemo dubitabit priori esse dandum. M. Quid ergo dubitas de hac re consultus respondere, pyrrhichium potius quam proceleumaticum istum rhythmum esse nuncupandum? D. Jam omnino non dubito:
Abbreviated transcription (Latin):
edita ut dicis gͣmaticam a musica discreuis¬
se: ꝙ in hoc tegñe inscientiã tuã eẽ confes¬
sũ. Quare a meaccipe hoc exempli genus.
Ago celeriter agile quod ago t̃ qͦd anima
uelit. d Habeo istud. M Hoc gͦ qͦciens li¬
bet repetendo esficies richini huiꝰ lon¬
gitudinẽ qͣntum uoles: qͣmꝗͣ hii decem
pedes ad exempłii sufficiant. s illud q̃ro.
si tͥ quispiã dicat ñ pirrichiis s ꝓ celeu¬
maticis pedibꝰ hunc ritbinũ constare qͥd
respondeb:  Prorsus ignoro. Nam ubi
decem pirrichii st̃. qnͥq ꝑceleumaticos me¬
tior. & eo maior dubitatio ẽ qͥd de rithino
ꝯfulemur. qui scilicet ꝑpetuo fluit. unde¬
cim enĩ pirrichii. uł tredecim. ꝙ qͦdibet
impari numero ñ possunt habere in¬
tegrũ ꝓceleumaticoꝵ numerũ. Si gͦ eẽt
certus finis in boc de quo agit᷑ rithino:
ibi saltem dicere possemꝰ pirrichio potiꝰ
qmͣ ꝓceleumatico eũ currere: uͥ om̃s inte¬

Expanded text:
ita, ut dicis, grammaticum a musico discrevisita, ut dicis, grammaticum a musico discrevisse, et in hoc te genere inscitiam tuam esse confessum. Quare a me accipe hoc exempli genus: Ago celeriter agile quod ago tibi quod anima velit. D. Habeo istuc. 6. M. Hoc ergo quoties libet repetendo, efficies rhythmi hujus longitudinem quantam voles, quanquam hi decem pedes ad exemplum sufficiant. Sed illud quaero, si tibi quispiam dicat, non pyrrhichiis, sed proceleumaticis pedibus hunc rhythmum constare, quid respondebis? D. Prorsus ignoro: nam ubi decem pyrrhichii sunt, quinque proceleumaticos metior; et eo major dubitatio est, quod de rhythmo consulimur, qui scilicet perpetuo fluit. Undecim enim pyrrhichii vel tredecim, et quolibet impari numero, non possunt habere integrum proceleumaticorum numerum. Si ergo esset certus finis in hoc de quo agitur rhythmo, ibi saltem dicere possemus pyrrhichio potius quam proceleumatico eum currere, ubi omnes inte
Abbreviated transcription (Latin):
que sic distingunt᷑. ut om̃e metrũ x̃ rit
om̃is ũsus & rithinus & metrũ: nã hoc
ut arbitror eẽ osequens uides. D Hideo
de rithino. in qͦ nulłu metrũ ẽ: deinde
de metbro uͥ u̾sus ñ ẽ: pꝰtremo de ipso
u̾su qnͣtũ possumꝰ disseramꝰ. D Placet uͦ.
M Sume gͦ tͥ ab ipso capite pedes pirrichi
ñ ꝓgreditur u̾sus: qͦd suo loco diligent̃
tractabit᷑ d Bene quide tu ñ multos
pedes mͥ ꝓposuisti copulandos: s uide¬
ris mͥ ñ recordari iam te satis discreuisse.
qͥd int̾ ginaticũ & musicũ int̾sit: cũ gͦ tͥ
respondissẽ sillabarũ longarũ &bre¬
uiũ cognitionẽ me ñ hab̾e. quȩ a gramati¬
cis tradit᷑. nͥ forte si ꝑmittis ut ñ u̾bis.s ali¬
qͦ pulsu rithinũ istũ exhibeam: nã usortiũ
auriũ ad tempoꝵ momenta moderanda
me posse habere ñ nego: quȩ ue sillaba
paucendi ul corripienda sit q̃o in auclo¬
ritate situm ẽ om̃ino nescio. m fattor nos

Expanded text:
Quae sic distinguuntur, ut omne metrum etQuae sic distinguuntur, ut omne metrum etomnis versus est rhythmus et metrum: nam hoc, ut arbitror, esse consequens vides. D. Video de rhythmo in quo nullum metrum est, deinde de metro ubi versus non est, postremo de ipso versu, quantum possumus, disseramus. D. Placet vero. M. Sume ergo tibi ab ipso capite pedes pyrrhichinon progreditur versus, quod suo loco diligenter tractabitur. D. Bene quidem tu non multos pedes mihi proposuisti copulandos; sed videris mihi non recordari, jam te satis discrevisse, quid inter grammaticum et musicum intersit, cum ego tibi respondissem, syllabarum longarum et brevium cognitionem me non habere, quae a grammaticis traditur: nisi forte permittis, ut non verbis, sed aliquo plausu rhythmum istum exhibeam: nam judicium aurium ad temporum momenta moderanda me posse habere non nego; quae vero syllaba producenda vel corripienda sit, quod in auctoritate situm est, omnino nescio. M. Fateor nos
Abbreviated transcription (Latin):
lam liquet qͦd dicis M At qui scias
oportet a uetibus doctis in quibꝰ
magna ẽ auctoritas. illud suꝑiꝰ genꝰ
ñ eẽ u̾sum appellatũ: s ħc definitũ
ẽẽ ꝙ uocatũ u̾sum. qui duobꝰ qͣsi
m̃bris constaret certa m̃sura & ra¬
tione ꝯiunctis:s tu ñ multũ labo¬
ras de nomine: qͦd nͥ a me uł ab alio
qͦlibet tͥ indicaret᷑. nullo mͦ de hac
int̾rogatus respond̾e posses.: s qͦd
ratio docet in id p̃cipue animũ &
maxime intende uelut hoc ipsũ
quod nc̃ agimus: ratio enĩ docet
int̾ hec duo gña distare aliqͥd: q̃¬
bꝰlibet uocabuł nc̃cupent᷑. Itaq hoc bene ĩ¬
t̾rogatus posses dicere ipsa ueritate confisus:
illud autem nͥ auctoritatẽ secutꝰ ñ posses. D
Aꝑtissime iã ista cognoui: & qͣntipendas hoc
de quo metã crebro ammones iam existi¬
mo. M Hec gͦ tria nomina quibꝰ disseren¬
di causa necessario usuri sumꝰ. memoriȩ
mandes uelim. rithinũ metrũ u̾sumᷤ

Expanded text:
D. Jam liquet quod dicis. M. Atqui scias D. Jam liquet quod dicis. M. Atqui scias oportet, a veteribus doctis, in quibus magna est auctoritas, illud superius genus non esse versum appellatum; sed nunc definitum et vocatum esse versum, qui duobus quasi membris constaret, certa mensura et ratione conjunctis. Sed tu non multum labores de nomine, quod nisi a me vel a quolibet alio tibi indicaretur, nullo modo de hoc interrogatus respondere posses. Sed quod ratio docet, in id praecipue et maxime animum intende, velut hoc ipsum quod nunc agimus: ratio enim docet inter haec duo genera distare aliquid, quibuslibet vocabulis nuncupentur: itaque hoc bene interrogatus posses dicere ipsa veritate confisus; illud autem nisi auctoritatem secutus, non posses. D. Apertissime jam ista cognovi, et quanti pendas hoc, de quo me tam crebro admones, jam existimo. M. Haec ergo tria nomina, quibus disserendi causa necessario usuri sumus, memoriae mandes velim: rhythmum, metrum, versum.
Abbreviated transcription (Latin):
ũsus finiat᷑ pars orationis: nã si ita eẽt.
om̃s eodẽ loco ħe haberent articułu:
aut cerre rarissime in hiis inuenire¬
tur qui ñ haberet: nc̃ uͦ cũ sint unde¬
cim. sexita st̃ qnq ñ ita. d & hoc ac¬
cipio: adhuc quo ratio tendat expec¬
to. m Atrende gͦ &̃ in ista ꝑuulgatis¬
sima. Arma uirũq cano troiae qͥ pͥmꝰ
ab horis: & ne longum faciamꝰ. qr car¬
men notissimũ ẽ. ab hoc u̾su usq
ad quẽ uolueris explora singłos: in¬
uenies infinitũ partẽ orationis in qͥn-¬
to semipede: id ẽ in duobꝰ pedibꝰ. &
semisse. Nã hii u̾sus ostant pedibꝰ tẽ¬
poꝵ quat̾norũ: quare iste finis de
quo agit᷑ partis orationis. qͣsi legitimꝰ
que ante ista exempla ꝓposuerã. nõ¬
nicħ distare. qͦd aliud scilicet me¬
trũ ante qͣm claudat᷑. ñ habet certũ
& statutũ aliquẽ articułu. sicut in
illis undecim u̾siculis explorauimꝰ:
aliud uͦ habet. sicut in heroico me¬
tro qͥntus semipes satis indicat

Expanded text:
sus finiatur pars orationis: nam si ita esset, omnes eodem loco hunc haberent articulum, aut certe rarissime in his inveniretur qui non haberet: nunc vero cum sint undecim, sex ita sunt, quinque non ita. D. Et hoc accipio, et adhuc quo ratio tendat exspecto. M. Attende ergo etiam in ista pervulgatissima: Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris. Et ne longum faciamus, quia carmen notissimum est, ab hoc versu usque ad quem volueris explora singulos; invenies finitam partem orationis in quinto semipede, id est, in duobus pedibus et semisse: nam hi versus constant pedibus quaternorum temporum: quare iste finis de quo agitur partis orationis, quasi legitimus quae ante ista exempla proposueram, nonnihil distare: quod aliud scilicet metrum antequam claudatur, non habet certum et statutum aliquem articulum, sicut in illis undecim versiculis exploravimus: aliud vero habet, sicut in heroico metro quintus semipes satis indicat.
Abbreviated transcription (Latin):
longior. qm triginta duũ temporũ
& metrũ sit ꝙͣ longitudo u̾sus. si cõ¬
iunctionẽ duoꝵ m̃broꝵ talẽ ñ habe¬
at. qualis in u̾su p̃cipit᷑. s tantũ cer¬
to fine claudat᷑. neq debeat longiꝰ eẽ
qͣm u̾sus: ñ ne manifestũ ẽ ut u̾sum
pedes octo. ita metrũ triginta duo tem¬
pora excedere ñ oportere: U Assentior.
M Erit gͦ idem sꝑaciũ temporis ⁊ idem
numerꝰ pedu & metro & u̾sui cõmu-¬
nis quida t̾minꝰ. ultra quẽ ꝓgredi utr̃q
ñ debeat: qmͣuis metrũ qͦdruplicatis
pedibꝰ a quibꝰ eẽ incipit. u̾sus autẽ qͣ¬
druplicatis temporibꝰ ã quibꝰ ⁊ ipse ẽẽ
incipit finiat᷑: ut crescendi scilicet mo¬
d̾u quat̾naria illa ratione seruata.
metrũ cũ u̾su ꝯmunicauerit in pedi¬
bus. usus cũ metro in temporibꝰ. d In¬

Expanded text:
m triginta duum temporum, et metrum sit etiam longitudo versus, si conjunctionem duorum membrorum talem non habeat qualis in versu praecipitur, sed tantum certo fine claudatur, neque debeat longius esse quam versus: nonne manifestum est ut versum pedes octo, ita metrum triginta duo tempora excedere non oportere? D. Assentior. M. Erit ergo idem spatium temporis, et idem numerus pedum et metro et versui, communisque quidam terminus, ultra quem progredi utrumque non debeat: quamvis metrum quadruplicatis pedibus, a quibus esse incipit; versus autem quadruplicatis temporibus, a quibus et ipse esse incipit, finiatur: ut crescendi scilicet modum quaternaria illa ratione servata metrum cum versu communicaverit in pedibus, versus cum metro in temporibus. D. In
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut deinceps om̃ibꝰ sex temporũ pedibꝰ
om̃s totid̾e temporũ postĩores copulari
queant: solusq antipastus qui nullum
sibi uelit misceri remaneat. Hos consecũt᷑
cturꝰ quia nec postiorẽ quemꝙͣ. inuenit.
nec equalem. Itaq om̃ium pedo octo st̃.
qui nullũ alio mixtũ rithinũ faciunt:
pyrrichiꝰ. tribracus. ꝓceleumatichꝰ. pean
qrtus. antipastus. epitritus scđs. ꝙ qrtus.
y dispondrus: reliqui eos qui se post̾ĩores
copulari s patiunt᷑. ita ut richini nom̃
optineant: ꝙ̃ si pauciores in ea serie nume¬
rent᷑. En ut opinor satis a me qͦd uoluisti
explicatũ & digestũ ẽ: tuũ ẽ iam uidere
enĩ q̃rimꝰ. S qͥd tandẽ restare arbitraris
qͦd ad rithinũ attinet. ñne illd̾ considerã¬
dũ ẽ. utrũ aliqua dimensio pedis. qͣmuis
octo tempora ñ excedat. que dispondeus
optinet. excedat tam̃ numerũ qͥtuor silla¬

Expanded text:
tur ut deinceps omnibus sex temporum pedibus, tur ut deinceps omnibus sex temporum pedibus, omnes totidem temporum posteriores copulari queant; solusque antispastus, qui nullum sibi velit misceri, remaneat. Hos consequuntur cturus, quia nec posteriorem quemquam invenit, nec aequalem. Itaque omnium pedum octo sunt, qui nullo alio mixto rhythmum faciunt: pyrrhichius, tribrachus, proceleumaticus, paeon quartus, antispastus, epitritus secundus, et quartus, et dispondeus: reliqui eos, qui se posteriores sunt, copulari sibi patiuntur, ita ut rhythmi nomen obtineant, etiamsi pauciores in ea serie numerentur. Hoc est, ut opinor, satis a me quod voluisti, explicatum atque digestum: tuum est jam videre enim quaerimus. Sed quid tandem restare arbitraris, quod ad rhythmum attinet? Nonne illud considerandum est utrum aliqua dimensio pedis, quamvis octo tempora non excedat, quae dispondeus obtinet, excedat tamen numerum quatuor sylla
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi cretico om̃s qui post illũ st̃ quinq tem¬
porũ pedes iure miscentur: s ñ om̃s eadem
diuisione: alii namq ad duo ꝙ tria. alii
ad tria & duo tempora diuidunt᷑. Iste au¬
tẽ crethicus utroq mͦ diuidi potest: quia
media breuis cuilibet parti tribuit᷑: palm¬
bachiꝰ autẽ. qr eiꝰ diuisio a duobꝰ tẽporibꝰ in¬
cipiens in tria desunt᷑: congruos ⁊ copula¬
biles habet peanes om̃s pret scđ̃m. Molo¬
sus de trisillabis restat: a quo pͥmo incipi¬
unt sex temporũ pedes. qui om̃s eidẽ ꝯuin-¬
gi possunt. partĩ ꝓpter simpli dupliq ra¬
tionẽ: partĩ ꝓpter illã quã nob̃ plausus ostẽ¬
dit particionẽ longe sillabe. quȩ singula
tempora parti utriq concedit. quia in se¬
nario nutmero par lat̾ibꝰ mediũ ẽ: ob qͣm
causã & molosus ꝙ ambo iomci. ñ sołu
in simplam & duplam. s ꝙ in ȩquas par¬
tes ꝑ terna tempora feriunt᷑. Hinc effici¬

Expanded text:
ipsi cretico, omnes qui post illum sunt quinque temipsi cretico, omnes qui post illum sunt quinque temporum pedes jure miscentur, sed non omnes eadem divisione. Alii namque ad duo et tria, alii ad tria et duo tempora dividuntur. Iste autem creticus utroque modo dividi potest, quia media brevis cuilibet parti tribuitur. Palimbacchius autem, quia ejus divisio a duobus temporibus incipiens, in tria desinit, congruos et copulabiles habet paeones omnes, praeter secundum. Molossus de trisyllabis restat, a quo primo incipiunt sex temporum pedes, qui omnes eidem conjungi possunt, partim propter simpli duplique rationem; partim propter illam quam nobis plausus ostendit, partitionem longae syllabae, quae singula tempora parti utrique concedit, quia in senario numero par lateribus medium est. Ob quam causam et molossus, et ambo ionici non solum in simplum et duplum, sed etiam in aequas partes per terna tempora feriuntur. Hinc effici
Abbreviated transcription (Latin):
plauderet᷑. pͥncipatũ tam̃ mixtꝰ auferret:
M Qͥd. spondiaco rithino: quẽ tandẽ copu¬
lauimꝰ pedem: DSane in hoc largissima
copia ẽ: nam & dactiłu ꝙ anapestũ. ꝑcele¬
umaticũ. nulla imparilitate temporũ.
nulla claudicatione plausus. nulla pͥnci¬
patus ademptione impediente huic uideo poᷤ
ordine ꝑsequi: quocirra remota int̾roga¬
tione mea. uł potiꝰ tamꝙͣ de om̃ibꝰ int̾ro¬
ganti responde breuit̾ dilucideq qnͣtũ
potes: qͦmͦ singuli qui restant pedes. aliis
legitime immixtis optineant siũ nom̃ ĩ
rithino. d faciam: neq ullius negocii ẽ
tanta rationũ luce p̃missa: nã tribraco
nultꝰ miscebit᷑. Om̃s enĩ pͥores st̃ qͥ ei st̃
temporibꝰ pares: dactilo anapestꝰ potest :
nã & ẽ posterior tempore ac plausu cur¬
rit equalit̾: utͥsq autẽ ꝓceleumaticꝰ eadẽ
scilicet ritione copulat̾. lambacchio cre

Expanded text:
plauderetur, principatum tamen mixtus auferret. plauderetur, principatum tamen mixtus auferret. M. Quid? spondiaco rhythmo quem tandem copulabimus pedem? D. Sane in hoc largissima copia est: nam et dactylum et anapaestum et proceleumaticum nulla imparilitate temporum, nulla claudicatione plausus, nulla principatus ademptione impediente, huic video misordine persequi: quocirca remota interrogatione mea, vel potius tanquam de omnibus interrogatus responde breviter, dilucideque quantum potes, quomodo singuli qui restant pedes, aliis legitime immixtis, obtineant suum nomen in rhythmo. D. Faciam: neque enim ullius negotii est, tanta rationum luce praemissa. Nam tribracho nullus miscebitur; omnes enim priores sunt, qui ei sunt temporibus pares. Dactylo anapaestus potest; nam et est posterior, et tempore ac plausu currit aequaliter: utrique autem proceleumaticus eadem scilicet ratione copulatur. Jam bacchio cre
Abbreviated transcription (Latin):
ferat᷑ necẽẽ ẽ: om̃s enĩ pͥores illo st̃ qui to¬
inuenti fuerint. cogit nos ratio qͣm ui¬
disti pͥncipatũ dare. idẽ ex eo rithinũ
nc̃cupare. ñ enĩ iã ꝓceleumaticꝰ rithmꝰ
alio aliqͦ quatuor tempoꝵ mixto. s sp̃o¬
diacus aut dactilicꝰ aut anapesticꝰ am¬
phibracũ enĩ ab istoꝵ copulatione nũo¬
duplicato pyrrichio gignit᷑ satis discussimꝰ:
q̃re dicas uelim huic quẽ cetises ad miscen¬
dũ pedem᷑: ut iambicꝰ rithiꝰ suũ nom̃ ob¬
tineat: d Eñ tribrachu: qui ꝙ temꝑibꝰ ꝙ
plausu congruit. & qr posterior ẽ regno pel¬
lere ñ potest᷑. Nam choriꝰ ẽ quid̃e posł̾ior. &
totidẽ tempoꝵ. s ñ eodem mͦ plaudit᷑. m
Age iam uide rithinũ trochaicũ. ꝙ ad ead̾e
de hoc ꝙͦ responde: DIdẽ respondeo. Nã
potest ⁊ huic ñ solũ spacio temꝑis. s plau¬
su &̃ concinere tribracͥus: cauendu autẽ
iambũ quis ñ uideat: qui etiã si cqualiter

Expanded text:
feratur necesse est. Omnes enim priores illo sunt, qui toinventi fuerint, cogit nos ratio, quam vidisti principatum dare, id est, ex eo rhythmum nuncupare; non erit jam proceleumaticus rhythmus, aliquo alio quatuor temporum mixto, sed spondiacus aut dactylicus aut anapaesticus. Amphibrachum enim ab istorum copulatione numeroduplicato pyrrhichio gignitur, satis discussimus. Quare dicas velim huic quem censes admiscendum pedem, ut iambicus rhythmus suum nomen obtineat. D. Quem, nisi tribrachum, qui et temporibus et plausu congruit; et quia posterior est, regno pollere non potest? Nam chorius est quidem posterior, et totidem temporum, sed non eodem modo plauditur. M. Age, jam vide rhythmum trochaide hoc quoque responde. D. Idem respondeo: nam potest et huic non solum spatio temporis, sed plausu etiam concinere tribrachus. Cavendum autem iambum quis non videat? qui etiam si aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ħnt᷑ multi quide ꝓ hiis poni posst̃.
s ipsi ꝑ se rithinũ facere. ac rithini
nom̃ optinere ñ possunt: & id̾o ne
pedes quide istos appellandos puta-¬
uert̃. Q mobrem repugnantia illa q̃
nos mouebat:. iam ut opinor compo-¬
sita ẽ & sopita. Qnͣdoquidẽ licet ⁊ plu¬
res sillabas qͣm qͣtuor ꝓ aliqͦ pede po¬
nere: & pedem tam̃ ñ appellare. nͥ eũ
quo rithmꝰ efficiat᷑. Oportebat enĩ pedi
constitui aliquẽ mod̾u ꝓgressionis
in sillabis: is autẽ modus constitui
optimꝰ potuit: qui de ipsa numeroꝵ
ratione translatꝰ in qͣternario constitit.
Itaq longarum sillabarũ quatuor pes cẽ
potuit. Cũ autẽ ꝓ co breues octo ꝯstitui¬
mꝰ. qr tantũ spacii habent in tempore ꝓ
altero pom possunt: qr uͦ legitimã ꝓgres¬
sionẽ idẽ quat̾nariũ numerũ exced̾t. ꝓ
se ipsȩ pom ac rithinũ gignere ñ sensu¬

Expanded text:
habent, multi quidem pro his poni possunt; habent, multi quidem pro his poni possunt; sed ipsi per se rhythmum facere, ac rhythmi nomen obtinere non possunt: et ideo ne pedes quidem istos appellandos putaverim. Quamobrem repugnantia illa quae nos movebat, jam, ut opinor, composita est et sopita, quandoquidem licet et plures syllabas quam quatuor pro aliquo pede ponere, et pedem tamen non appellare, nisi eum quo rhythmus efficiatur. Oportebat enim pedi constitui aliquem modum progressionis in syllabis. Is autem modus constitui optime potuit, qui de ipsa numerorum ratione translatus in quaternario constitit. Itaque longarum syllabarum quatuor pes esse potuit. Cum autem pro eo breves octo constituimus, quoniam tantum spatii habent in tempore, pro altero poni possunt. Quia vero legitimam progressionem, id est quaternarium numerum excedunt, pro se ips
Abbreviated transcription (Latin):
pondeus ñne octo efficit: cũ ꝓ oĩibꝰ lon
multarũ sillabarũ metiri pedes. ꝙ pedẽ
qui adhibetur ad numeros. ñ ercedere
qͣtuor sillabas ante tcͣtatis ratiomibꝰ cõ¬
fitem᷑ : ñ ne tͥ uidet᷑ int̾ se ista pugnare:
Dlinmo maxime: ꝙ qͦmͦ istuc pean pos¬
sit ignoro. M Ctiã hoc facile ẽ. si te ipsũ
rursus int̾roges. utrũ rationabiliter
int̾ nos paulo ante constiterit. id̾o pyr¬
richiũ & ꝓceleumaticũ plausu debe¬
re duudicari atq discerni: ne sit ultꝰ
pes legitimȩ diuisionis qui rithinũ
ñ faciat: idẽ autẽ. ut ex eo rithmnꝰ noĩet᷑
D Hoc uͦ meminb̾ & ñ inuenio cur
mͥ placuisse peniteat᷑. s quorsũ ista:
M Quia scilicet hui om̃s pedes quat̾na¬
rũ fillabarũ. excepto amphibraco rith¬
mũ faciunt᷑. id ẽ pͥncipatũ in rithino
tenent:. eũq uisu & nomine efficiũt.
Illi uero qui plures qm quatuor sillabas

Expanded text:
pondeus? nonne octo efficit, cum pro omnibus longpondeus? nonne octo efficit, cum pro omnibus longmultarum syllabarum metiri pedes, et pedem qui adhibetur ad numeros, non excedere quatuor syllabas, ante tractatis rationibus confitemur? nonne tibi videntur inter se ista pugnare? D. Imo maxime, et quomodo istud pacari possit, ignoro. M. Etiam hoc facile est, si te ipsum rursum interroges, utrum rationabiliter inter nos paulo ante constiterit, ideo pyrrhichium, et proceleumaticum plausu debere dijudicari atque discerni, ne sit ullus pes legitimae divisionis, qui rhythmum non faciat, id est, ut ex eo rhythmus nominetur. D. Hoc vero memini, et non invenio cur mihi placuisse poeniteat: sed quorsum ista? M. Quia scilicet hi omnes pedes quaternarum syllabarum, excepto amphibracho, rhythmum faciunt, id est, principatum in rhythmo tenent, eumque usu et nomine efficiunt: illi vero qui plures quam quatuor syllabas
Abbreviated transcription (Latin):
de uel offensione auriũ. siue qd ad plau¬
sũ ac diuisionẽ pedu. siue qͦd ad spaciũ tẽ¬
poris ꝑtinet. ꝓ una longa sillaba duas pos¬
se poni breues: o Qs hoc negauerit:M
Hinc gͦ ẽ qd ꝓ iambo uł chorio tribracũ
ponimꝰ. & ꝓ spondeo dactiłu. uł anape¬
pͥma duas breues ponimꝰ: uł quatuor ꝓ
utraq o Assentior. m fac igit᷑ hoc idem
in ionico qͦlib. uł alio quopiã quadrisil¬
labo sex temporũ pede: ꝙ ꝓ una eiꝰ quac̃ꝙ.
longa duas breues ostitue. Nũ quicgͣm
m̃sure deꝑit: aut plausui resistit:d Ni¬
cħ om̃ino. m Considera gͦ quot sillabȩ
siunt.  Qnq fieri uideo. m Uides cer¬
te posse qͣtuor sillabarũ numerũ excedi:
O Hideo sane. m Qd si ꝓ duabꝰ que ibi
sunt longȩ. qͣtuor breues posueris: ñ ne
in uno pede sex sillabas necc̃ẽ ẽ metiri:
Olta ẽ. m Qd si cuiꝰ libet epitriti om̃s lon¬
gas soluas in breues: nũ &̃ de septẽ sillabiᷤ
dubitand̾u ẽ:o Nullo mͦ. m Qd ipse dis¬

Expanded text:
aurium, sive quod ad plausum ac divisionem pedum, sive quod ad spatium temporis pertinet, pro una longa syllaba duas posse poni breves? D. Quis hoc negaverit? M. Hinc ergo est, quod pro iambo vel chorio tribrachum ponimus, et pro spondeo dactylum vel anapaema duas breves ponimus, vel quatuor pro utraque. D. Assentior. M. Fac igitur hoc idem in ionico quolibet, vel alio quopiam quadrisyllabo sex temporum pede, et pro una ejus quacumque longa duas breves constitue. Num quidquam mensurae deperit, aut plausui resistit? D. Nihil omnino. M. Considera ergo quot syllabae fiunt. D. Quinque fieri video. M. Vides certe posse quatuor syllabarum numerum excedi. D. Video sane. M. Quid, si pro duabus, quae ibi sunt longae, quatuor breves posueris? nonne in uno pede sex syllabas necesse est metiri? D. Ita est. M. Quid, si cujuslibet epitriti omnes longas solvas in breves? num etiam de septem syllabis dubitandum est? D. Nullo modo. M. Quid ipse dis
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit qͥd erimꝰ. & scimus qr cũ ap¬
paruerit similes ei erimꝰ. qm̃ uidebi¬
mus cũ sicuti ẽ. q̃ro gͦ utrũ existimes
dentia ibi cẽ possit. que ñ eligit quid
sequatur nͥ in adu̾sis: aut temꝑan¬
tia que amorem ñ au̾tit nͥ ab adu̾sis:
aut fortitudo que ñ tolerat nͥ aduersa:
aut iusticia que ñ appetit oquari beatis¬
simis animis. & inferiori naturȩ cdñari
nisi in adu̾sis: idẽ dũ assecuta ͤ d ip̃m qͣd
appetit. M Non usq quaq absurda ẽ re

Expanded text:
d erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes illi erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : quaero ergo, utrum existimes dentia ibi esse possit, quae non eligit quid sequatur nisi in adversis; aut temperantia, quae amorem non avertit nisi ab adversis; aut fortitudo, quae non tolerat nisi adversa; aut justitia, quae non appetit aequari beatissimis animis, et inferiori naturae dominari, nisi in adversis, id est, nondum assecuta idipsum quod appetit.
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ sũmi dĩ ꝯscibstantialẽ ꝙ incõ¬
mutabilem tͥnitatem. ex quo om̃ia
ꝑ quẽ om̃ia in qͦ om̃ia. duoꝵ testa¬
m̃torũ auctoritatẽ secuti uenerant᷑
& colunt: eã credendo sꝑando dili-¬
gendo. Hii enĩ ñ scintillantib huma-¬
nis ratiocinationib: s ualidissimo
& flagrantissimo caritatis igne pur¬
gant᷑. Nos autẽ dũ negligendos ẽẽ
ñ existimamꝰ. qͦs heretici rationis
scientie fallaci pollicitatione decipi¬
unt: tardiꝰ incedimꝰ consideratione
ipsarũ uiarũ quã sc̃i uiri: qui eas uo¬
lando ñ dignant᷑ attendere. qͦd tam̃
facere ñ audcremꝰ ñ multos pios ecłie
catholice matris optimȩ filios. qui pue¬
rilibus studiis loquendi ac disserendi
facultatem quantũ satis ẽ consecuti es¬
sent. eadem refellendorũ hereticorũ
necessitate fecisse uideremus

Expanded text:
unius summi Dei consubstantialem et incomunius summi Dei consubstantialem et incommutabilem Trinitatem, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia duorum Testamentorum auctoritatem secuti venerantur et colunt eam credendo, sperando et diligendo. Hi enim non scintillantibus humanis ratiocinationibus, sed validissimo et flagrantissimo charitatis igne purgantur. Nos autem dum negligendos esse non existimamus quos haeretici rationis et scientiae fallaci pollicitatione decipiunt; tardius incedimus, consideratione ipsarum viarum, quam sancti viri qui eas volando non dignantur attendere. Quod tamen facere non auderemus, nisi multos pios Ecclesiae catholicae matris optimae filios, qui puerilibus studiis loquendi ac disserendi facultatem quantum satis est consecuti essent, eadem refellendorum haereticorum necessitate fecisse videremus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc gn̾e specie. ac salub̃rima lo¬
ci excellentia: Ista certe omia q̃ carna¬
lis sensus ministerio numeramꝰ ꝙ q̃
cumq in eis sunt locales numeros qͥ
uident᷑ ẽẽ in aliquo statu: ñ p̃ceden¬
tibꝰ intimis in silentio temꝑalibꝰ nu¬
meris qui sunt in motu. nec accipere
posst̃ nec habere. Illos iudem in tem¬
poꝵ int̾uallis agiles p̃cedit ꝙ modi¬
ficat uitalis motꝰ. seruiens dno rerũ
om̃iũ: ñ temꝑalia habens digesta in¬
t̃ualla numeroꝵ suoꝵ. s temꝑa mini¬
strante potentia: supͣ quã rationa les
& intellectuales numeri beatarum
animarũ atq scãrũ. legem ipsã dei
sine qua foliũ de arbore ñ cadit. &
cui nr̃i capilli numerati ft̃: nulla
int̾posita natura excipientes: usꝙ
tantis tantillus tecũ contuli. Sermo¬
nẽ autem hunc nr̃m mandatũ lit¬
teris si qui legent. sciant multo in¬
sirmiorib hec ẽẽ scͥpta ꝗͣ st̃ illi. qui

Expanded text:
in hoc genere species, ac saluberrima loin hoc genere species, ac saluberrima loci excellentia? Ista certe omnia quae carnalis sensus ministerio numeramus, et quaecumque in eis sunt, locales numeros qui videntur esse in aliquo statu, nisi praecedentibus intimis et in silentio temporalibus numeris qui sunt in motu, nec accipere illos possunt, nec habere. Illos itidem temporum intervallis agiles praecedit et modificat vitalis motus, serviens Domino rerum omnium, non temporalia habens digesta intervalla numerorum suorum, sed tempora ministrante potentia; supra quam rationales et intellectuales numeri beatarum animarum atque sanctarum, legem ipsam Dei, sine qua folium de arbore non cadit, et cui nostri capilli numerati sunt, nulla interposita natura excipientes, usquetantis tantillus tecum contuli. Sermonem autem hunc nostrum mandatum litteris si qui legunt, sciant multo infirmioribus haec esse scripta, quam sunt illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
& eqͣlitas partiũ. que in longitudine¬
ꝙ in latitudine & in altitudine rep¬
ꝑitur: unde ꝓportionalitas queda÷ ita
enĩ malui analogiam uocare: ut quã
rationẽ habet longitudo ad inparilem
notam: eandẽ latitudo ad longitudinẽ
ꝙ ad latitudinẽ habeat altitudo: unde
queso ista nisi ab illo sũmo atq et̾no
pͥncipatu numeroꝵ. & similitudinis
& qqͣlitatis ꝙ ordinis ueniunt: Athoc
si t̾rȩ ademeris: nicħ erit. Quocirca
qua item a cet̾is elem̃tis terra discer¬
nit᷑. ñ ne ꝙ unũ aliquid qnͣtũ accipit
ostentat: & nulla pars eius a toto ẽ
dissimilis: & earumdẽ partiũ ꝯnexi¬
one atq concordia suo gñe saluber¬
rimã sedem infimã tenet. cui suꝑfũ¬
dit᷑ a quarũ naiura nitens & ipsa
ad unitatẽ: speciosior & ꝑlucidior
ꝓpt̾ maiorẽ similitudinẽ paruũ. &
custodiens locũ ordinis ꝙ salutis sue:
Quid de aeris natura dicam. multo
faciliore ꝯplexu ad unitatẽ nitente:
sibiliũ corpoꝵ t̾minatur: & sũma

Expanded text:
s quoque partium, quae in longitudine et latitudine et altitudine reperitur? Unde corrationalitas quaedam ita enim malui analogiam vocare, ut quam rationem habet longitudo ad impertilem notam, eamdem latitudo ad longitudinem, et ad latitudinem habeat altitudo? Unde, quaeso, ista, nisi ab illo summo atque aeterno principatu numerorum et similitudinis et aequalitatis et ordinis veniunt? Atqui haec si terrae ademeris, nihil erit. Quocirca qua item a caeteris elementis terra discernitur, nonne et unum aliquid quantum accepit ostentat, et nulla pars ejus a toto est dissimilis, et earumdem partium connexione atque concordia suo genere saluberrimam sedem infimam tenet? Cui superfunditur aquarum natura, nitens et ipsa ad unitatem, speciosior et perlucidior propter majorem similitudinem partium, et custodiens locum ordinis et salutis suae. Quid de aeris natura dicam, multo faciliore complexu ad unitatem nitente, sibilium corporum terminatur, et summa
Abbreviated transcription (Latin):
agendi adu̾sus succed̾ntes passio¬
nes corꝑis sui au̾tit animã a con¬
templatione ęt̾norũ: sensibilis uo¬
luptatis cura eiꝰ auocans intenti¬
onẽ. Hoc autẽ agit occursoribꝰ nu¬
meris. Aũtit ꝙ amor de corꝑib o-¬
ꝑandi. ꝙ inquietam facit̾. hoc au¬
tem agit ꝓgressorib numeris. Au̾¬
tunt phantasie. atq phantasma-¬
ta: ꝙ hec agit recordabilib nume¬
ris. Aũtit deniq amor uanissime
cognitionis taliũ rerũ: & hoc a¬
git sensualib numeris.: quib in¬
ft̃ quasi regule q̃dam artis imita¬
tione gaudentes: & ex hiis curio¬
sitas nascitur. ipso cure nomi ne
inimica securitati: ꝙ uanitas impoᷤᷤ
ueritatis. Generalis autẽ amor ac¬
tionis que aũtit a uero. a suꝑbia
ꝓficiscitur: quo uitio imitari d̾m¬
cte itaq scͥptũ ẽ in scĩs libris. mi

Expanded text:
adversus succedentes passiones corporis sui, avertit animam a contemplatione aeternorum, sensibilis voluptatis cura ejus avocans intentionem: hoc autem agit occursoribus numeris. Avertit etiam amor de corporibus operandi, et inquietam facit: hoc autem agit progressoribus numeris. Avertunt phantasiae atque phantasmata: et haec agit recordabilibus numeris. Avertit denique amor vanissimae cognitionis talium rerum: et hoc agit sensualibus numeris, quibus insunt quasi regulae quaedam artis imitatione gaudentes: et ex his curiositas nascitur ipso curae nomine inimica securitati, et vanitate impos veritatis. 40. Generalis vero amor actionis, quae avertit a vero, a superbia proficiscitur, quo vitio Deum imitari, quct
Abbreviated transcription (Latin):
locales numeros temꝑales numeri
antecedant. neceẽ ẽ. Nullũ ẽ enĩ stirpi¬
ũ genꝰ. qd ñ certis ꝓ suo semine di¬
mensionib tempoꝵ ꝙ coalescat ꝯ
germinet. & in auras ẽmicet ꝙ folia
explicet ꝙ roboret᷑. ꝙ siue fructũ siue
ipsius ligni occultissimis numeris
uim rursus seminis referat: qnͣtoma¬
gis animaliũ corpora: in qͥb int̾ualla
m̃broꝵ numerosã parilitatẽ multo
magis aspectib offert̃: An ista de ele-¬
m̃tis ficri posst̾: & ipsa clem̃ta ñ po¬
tuert̃ de nichilo: Quasi uͦ quicꝗͣ sit
ineis elem̃tis uilius & abiectiꝰ ꝙͣ t̾ra
ẽ: que pͥmo gn̾alem sp̃em corporis ha-¬
bet: inqua unitas queda & nume¬
ri ꝙ ordo eẽ ouincit᷑. Namꝙ ab ali¬
qua imparili nota. in longitudinẽ
necẽẽ ẽ porrigat᷑: quelib eiꝰ qnͣtũuiᷤ
parua particula t̾ciam latitudinẽ
sumat: & quartã altitudinẽ qua cor

Expanded text:
locales numeros, temporales numeri antecedant necesse est. Nullum est enim stirpium genus quod non certis pro suo semine dimensionibus temporum et coalescat, et germinet, et in auras emicet, et folia explicet, et roboretur, et sive fructum, sive ipsius ligni occultissimis numeris vim rursus seminis referat: quanto magis animalium corpora, in quibus intervalla membrorum numerosam parilitatem multo magis aspectibus offerunt? An ista de elementis fieri possunt, et ipsa elementa non potuerunt fieri de nihilo? Quasi vero quidquam sit in eis vilius et abjectius quam terra est. Quae primo generalem speciem corporis habet, in qua unitas quaedam et numeri et ordo esse convincitur. Namque ab aliqua impertili nota in longitudinem necesse est porrigatur quaelibet ejus quantumvis parva particula, tertiam latitudinem sumat, et q
Abbreviated transcription (Latin):
passibilitas ordinatio eiꝰ. aut illȩ
st̃ quatuor uirtutes ꝑfectȩ atq con¬
sũmate: aut ne de nominib cũ res
ꝯueniant frustra laboremus ꝓ istĩ
uirtutib. quib constituta utitur¬
in laborib anima. tales qued̾a po¬
tentiȩ in ȩt̾na ei uita spandȩ sunt:
nos tantum meminerimꝰ qd susceptã
ad p̃sentem disputationẽ maxime ꝑ¬
tinet. id agi ꝑ ꝓuidentiã di ꝑ quam
cuncta creauit & regit. ut ꝙ̃ peccatͥr
& erumpnosa anima numeris aga¬
tur & numeros agat. usq ad infirmã
carnis corruptionẽ: qui certe numeri
minꝰ minꝰq pulchri eẽ possunt: peni¬

Expanded text:
passibilitas, ordinatio ejus, aut illae passibilitas, ordinatio ejus, aut illae sunt quatuor virtutes perfectae atque consummatae; aut ne de nominibus cum res conveniant, frustra laboremus, pro istis virtutibus, quibus constituta in laboribus utitur anima, tales quaedam potentiae in aeterna eNos tantum meminerimus, quod ad susceptam praesentem disputationem maxime pertinet, id agi per providentiam Dei, per quam cuncta creavit et regit, ut etiam peccatrix et aerumnosa anima numeris agatur, et numeros agat usque ad infimam carnis corruptionem: qui certe numeri minus minusque pulchri esse possunt, peni