comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t ralorat᷑ cõcupiscentia carius mar¬
cessit hoc est esaua pt᷑ genito iacob sup¬
plantat᷑. Itẽ cõcupiscentia carius qͣsi
turps ⁊ indecorus. Et lm̃ pilosus qr sicut
luptatẽ usq ꝓfluit et quẽadmodũ pilꝰ
p̾cidi p̃t sine dolore euelli sine dolore nõ
p̃t sic appetitꝰ carnis qnͣtũ ad suꝑfluita¬
tẽ ꝑtinet qͣi extra sensũ carnis sine detͥ¬
mento p̾ciditur s qͣntũ ad ncc̃itatem
spectat. intra carnem nõ sine decrimẽ¬
to extirpat᷑. Ecte diximꝰ quid sit seyr.
nunc quid sit motis seyr udeamus.
Mabet enĩ seyr iste montẽ ht̃ ⁊ ualse
etꝰ ut plus dicam h̃t̃ montẽ ħt̃ campũ
ho et uallẽ S in ualle est debilis ĩ cam
po fortis in monte insuꝑabilis. Seyr
i monte est appetitus tarnis in ncc̾ita¬
re. Seyr in campo est appetitus carnis
in sacietate. Seyr in ualle est appetit᷑
carnis ⁊̃ uoluptate. Qñ ad uiuendũ
tr̃itaro sustentamentũ accipit seyr in
monte ẽ. Qñ uero ad robur nutrimen¬

Expanded text:
tur, tunc concupiscentia carnis marcescit. Hoc est Esau a post genito Jacob supplantatur. Item concupiscentia carnis quasi turpis et indecorus. Et bene pilosus, quia, sicut luptatem usque profluit. Et quemadmodum pilus praecidi sine dolore potest, evelli sine dolore non potest, sic appetitus carnis, quantum, ad super fluitatem pertinet quasi extra sensum carnis, sine detrimento praeciditur, sed quantum ad necessitatem spectat, quasi intra carnem sit, non sine detrimento exstirpatur. Ecce diximus quid sit Seir; nunc quid sit mons Seir videamus. Habet enim Seir iste montem, habet et vallem; et ut plus dicam habet montem, habet campum, habet vallem; sed in valle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnis in satietate; Seir in valle est aptitus carnis in voluptate. Quando ad vivendum tantum caro sustentamentum accipit, Seir in monte est. Quando vero ad robur nutrimen
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfidiam gn̾at: ac deunde ꝑ huius
mundi amorẽ ad uicia inflãmati
Montes leopardoꝵ diuitie st̾ ⁊ pompe
huins scłi in quib ꝑu̾si se extostunt᷑
et electoꝵ uitã tanto acrius infes¬
tant. quanto eos in hoc scło abiectos
et se sublimes aspiciunt. Bene dr̃ gͦ
ad sponsã. Uenies et transibis ad
montẽ seyr et hermon a cubilib leo¬
tib leopardoꝵ. Sed quid eft de cub ib
leonũ ad montẽ seyt nͥ de in continẽtia
ad castitatẽ de uolũptate ad ꝑsimoniã
Et quid est de montib leopardoꝵ ad nd¬
tem hermon nͥ de suꝑbia ad humilitatẽ
de crudelitate ad patĩam. Et nota ꝙ̃
dixit de cubilib non de cubili de monti¬
bus nõ de mõte ad monte nõ ad mon¬
tes. De cubilib gͦ ad montẽ de monti¬
b ad monte̾. hoc est de multis ad u¬
nũ ꝓgredamm᷑. qr qnͣtomagis mundũ
fugiendo deo appropinquare incipimꝰ
tantomagis ĩ unũ tongregam᷑. uisio

Expanded text:
ad perfidiam generat, ac deinde per hujus mundi amorem ad vitia inflammat? Montes leopardorum divitiae sunt et pompae hujus saeculi, in quibus perversi se extollunt, et electorum viam tanto acrius insectantur, quanto eos in hoc saeculo abjectos et humiles aspiciunt. Bene ergo dicitur ad sponsam: Venies, et transibis ad montem Seir et Hermon, a cubilibus leotibus leopardorum. Sed quid est de cubilibus leonum ad montem Seir, nisi de incontinentia ad castitatem, de voluptate ad parcimoniam: Et quid est de montibus leopardorum ad montem Hermon, nisi de superbia ad humilitatem, et de crudelitate ad patientiam? Et nota quod dixit de cubilibus non de cubili, de montibus non de monte, et ad montem non ad montes. De cubilibus ergo ad montem, de montibus ad montem, hoc est de multis ad unum progredimur, quia quanto magis mundum fugiendo Deo appropinquare incipimus, tanto magis in unum congregamur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
depaut et ex m̾ito pͥuaricatonis sue
dum ueci capitis menbrũ ẽe noluo
abuuitate corꝑis illius p̾cisus caput
uiquoꝵ om̃im Ec̃s est. Constat tẽe
qd omis homo scdm̃ pͥmã gn̾ationem
qua inpcc̃o concipitur et cũ pito nasi¬
tur hmnus capitis menbrũ est ⁊ ad ullẽ
sotietate ꝑtinet. Sed quisqͥs ꝑ sacra¬
menta fibei regeneratus mebrũ Ñ¬

Expanded text:
separavit, et ex merito praevaricationis suae, dum capitis membrum esse noluit, ab unitate corporis illius praecisus caput iniquorum omnium factus est? Constat autem quod omnis homo secundum primam generationem, qua in peccato concipitur, cum peccato nascitur, hujus capitis membrum est, et ad illius societatem pertinet. Sed quisquis per sacramenta fidei regeneratus membrum
Abbreviated transcription (Latin):
rismata uͥtutũ accepimꝰ et qd qͥsq ht.
hoocui arra ẽ. Arta est diuiti diuine su¬
e quib fouet᷑ ne eũ molestia pauꝑta¬
tis frangat. Arca ẽ pauꝑi pauꝑtã su¬
a qua caftigat᷑ ne habundans ꝑ incõ¬
tinentiã diffluat. Ar̾ra est forti fortitu¬
da sua q̃ raborat᷑. ut ad bonũ opus con¬
ualescat Arra est debili debilitas sua
qua stringit᷑ ne malũ ꝑficiat Arca est
saipienti sapĩa sua qua illuminat᷑ in
pfitiat. a tra est insipienti simplicitaᷤᷤ
lua qua humiliat᷑ ne suꝑluat. Et oĩo
qͥd qͥd ĩ hac uita humana fragilitas
tosierat  ec pꝰ conditor qntũ iñ lua
bonitate est uel ad correctionẽ p̃ita¬
tis uł ad ꝓfetũ uirtutis dispensat¬
¶ deo in oĩb grãs age debemꝰ ut dũ uꝙ¬

Expanded text:
tutum accepimus: et quod quisque habet, hoc cuique arrha est. Arrha est diviti divitiae suae, quibus fovetur, ne eum molestia paupertatis frangat; arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam defluat; arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat; arrha est debili debilitas sua, qua stringitur, ne malum perficiat; arrha est sapienti sapientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua humiliatur, ne superbiat: et omnino quidquid in hac vita humana fragilitas tolerat, hoc pius Conditor, quantum in sua bonitate est, vel ad correctionem pravitatis vel ad perfectum virtutis dispensat. Ideo in omnibus gratias agere debemus, ut dum u
Abbreviated transcription (Latin):
contra se stare conspicat᷑. Isti gͦ tanto
grauiores tribulatões sepe sustinẽt
qñtomagis cõmunẽ oĩm hostem sib
libus leonũ. Quid ꝑcubilia leonũ nͥ
ut ita dicam sopita crudelitas intel¬
ligitur. Et quid est sopita crudelitas
nͥ carnuis uoluptas q̃ improuidos qͦsq
nunc quidẽ delectat ꝑ exꝑientiã post
uero crnciat pͥus ꝑ consciam demͣ ꝑ

Expanded text:
contra se stare conspicatur. Isti ergo tanto contra se stare conspicatur. Isti ergo tanto graviores tribulationes saepe sustinent, quanto magis communem omnium hostem sibilibus leonum . Quid per cubilia leonum nisi ut ita dicam sopita crudelitas intelligitur? Et quid est sopita crudelitas, nisi carnis voluptas, quae imprudens quos nunc quidem delectat per experientiam, post vero crucia
Abbreviated transcription (Latin):
Et auathema anathematis nͥ hũ qui se¬
parati ã corꝑe dyaboli fc̃ sunt mẽbra
xp̃i. iuis significet hermõ iam dixi¬
nus nũt quid significet mons hmo
uideam stam ꝙ̃admodũ sup᷑ de sepr dic¬
tun est ita et nunc de hermon dici p̃
q uidelic alii et mons hermon alii cãpͦ
hermon ailii uallis hermon. Uallis ħ¬
mon dici post̾ qui ꝑ fidem quide a dra¬
talo iam seꝑati sunt sed adhuc ꝑ uitã
carnalẽ in infinitis desideruis ꝓstrati
iacent. Campus hermõ st̾ hii fideles
qui mediũ quedã statũ tenentes nec
p uoluptatẽ carnis ̃ imo depressi sũt
erigĩ possunt. Mons uero hermd sunt
un qui non solĩ ꝑfidem a dyabolo st¬
seran sed ⁊ͥ ꝑ eminentia uͥtutis et ꝑ
constantiã m̃tis contra dyabolũ sunt̾
orestret hii prcifecto st quib antiquũ
hostis magis inuidet qͥs nõ solũ ase
diuisos sed ⁊ contra se erectos uidet
Nnĩ at̃ gͣ quos iugit᷑ ꝑsequendo oppri¬
mere mtitur quos et a se recessisse̾ et

Expanded text:
t anathema anathematis, nisi qui separati a corpore diaboli, facti sunt membra Christi? Quid significet Hermon jam diximus; nunc quid significet mons Hermon videamus. Nam, quemadmodum supra de Seir dictum est, ita et nunc de Hermon dici potest, quod videlicet alii sunt mons Hermon, alii campus Hermon, alii vallis Hermon. Vallis Hermon dici possunt, qui per fidem quidem a diabolo jam separati sunt, sed adhuc per vitam carnalem in infimis desideriis prostrati jacent. Campus Hermon sunt hi fideles qui, medium quemdam statum tenentes, nec per voluptatem carnis in imo depressi sunt,erigi possunt. Mons vero Hermon sunt ii, qui non solum per fidem a diabolo sentiam virtutis, et per constantiam mentis contra diabolum sunt erecti. Et hi profecto sunt, quibus antiquus hostis magis invidet, quos non solum a se divisos, sed etiam contra se erectos videt. Hi sunt ergo, quos jugiter persequendo opprimere nititur, quos et a se recessisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
iali de antiquo hoste loquens ait
Sub umbra dormit in secreto cala¬
mi ⁊ in locis humentib. In illis enĩ
m̃tib dyabolus pausat que intus
a calore diuini amoris frigide foris
nunc influxa carnaluũ uoluptatũ de¬
lectatõne gaudent ⁊ q̃ sub in de ama¬
ritudo secutura sit nõ p̾uident Cu¬
bilia gͣ leonũ sunt blandũnta car¬
naliũ uoluptatũ q̃ nunc quidẽ mol¬
lia uidentur ꝑ exꝑientiã post uero
crudelia sentientur ꝑ penã. Nunc si¬
quidẽ loco cubat ⁊ dormit qr m̃tib
carnaliũ nunt ꝑ delectatom pct̃i dỹa¬
bolus blandũ se simulans nundũ q̃¬
lis futurus sit estendit. Sed tunc e¬
uigilare incipiet. qñ eos quos illi¬
citis nũc delectatonib seducẽs spon¬
taneos tener inculpa post aꝑte fe¬
uiens inuitos trahet ad tormenta.
dus a leane ⁊ pardo ꝓcreat᷑ Qi itͥ gͦ¬

Expanded text:
Job de antiquo hoste loquens, ait: Sub umbra dormit in secreto calami, in locis humentibus . In illis enim mentibus diabolus pausat, quae intus a calore divini amoris frigidae, foris nunc influxa carnalium voluptatum delectatione gaudent, et quae subinde amaritudo secutura sit, non praevident. Cubilia ergo leonum sunt blandimenta carnalium voluptatum, quae nunc quidem mollia videntur per experientiam, postntientur per poenam. Nunc siquidem leo cubat et dormit, quia mentibus carnalium nunc per delectationem peccati diabolus blandum se simulans nondum qualis futurus sit, ostendit. Sed tunc evigilare incipiet, quando eos, quos illicitis nunc delectationibus seducens spontaneos tenet in culpa, post aperte saeviens invitos trahet ad tormenta. dus a leone et pardo procreatur. Leo
Abbreviated transcription (Latin):
les lybani qr primũ ꝑ abstinentiã con¬
cupiscentiã carnus occidit deit̃ ꝑ mũdi¬
tiam cordas ignorantiã m̃tis abstergit
Poftremoq t̾cio die ad colioquiũ span¬
ce ueniens desid̾io suo animũ accendit
¶deo cõuenient᷑ dixit mons morre tł col¬
us morce et colles lybani nõ montes lo¬
bami qr in affuctõne debemꝰ ẽe constãtes
et in successu uͥtutũ humiles Altitudo
enĩ montis eminentiã significat mag¬
namimitatis et mediocritas collis tẽ¬
perantiã humilitatis Itẽ montẽ singu¬
iari nuo posuit ⁊ colies płali. Significat
qr ĩ mortificatd̃e ext̾ioris delectat̃s ꝑa
mus. In monte myrre accipimꝰ fortitu¬
dine̾ contra carns concupistentiã in
coslib lẏbani accipimꝰ illuminatõnem
mẽtis contra ignorantiã In colloquio
sponsiaccipimꝰ caritatẽ conita maliuo¬
lentia et cordis abidurantiã. Potentia
ad prem sapĩa ad filiũ caritas ad spri
care in pãem. peccare in filiũ pettare ł¬

Expanded text:
 primum per abstinentiam concupiscentiam carnis occidit, deinde per munditiam cordis ignorantiam mentis abstergit, postremo quasi tertio die ad colloquium sponsae veniens desiderio suo animam occidit. Ideo convenienter dixit: Mons myrrhae, non collis Myrrhae, et colles non montem Libani, quia in afflictione debemus esse constantes, et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat magnanimitatis, et mediocritas collis temperantiam humilitatis. Item quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mortificatione exterioris delectationis mus. In monte Myrrhae accipimus fortitudinem contra carnis concupiscentiam. In collibus Libani accipimus illuminationem mentis contra ignorantiam. In colloquio Sponsi accipimus charitatem contra malevolentiam et cordis obdurationem. Potentia ad Patrem, sapientia ad Filium, ccare in Patrem, peccare in Filium, peccare
Abbreviated transcription (Latin):
spondet se iusitaturũ illã. Nota gͥ ꝙ
non est semꝑ domi sponsus iste. Cauet
enĩ forte ne uilescat amorsuus. Et citiꝰ
ritur absens stuctiꝰ teneat᷑ p̾sens. Et
tunc forte aberat qñ hec diceliat. S ne
rursũ iongiori mora aliqͣtenus abliui¬
onẽ gigneret redire disponebat et ait
Ibo m. S ecũ loquit᷑ qd̾ futurus est qr ad
dicendũ dulce ẽ qd̾ dulce est ad faciendũ
et nescio quo pacto qd multũ cupimꝰ. nũ¬
sponsus demi est qñ ꝑ unt̾nũ gaudiũ ñ¬
tem replet. Tunc recedio qñ dulcedinẽ
ꝯtemplatoĩs sultrahit. S ed qua siłitu¬
dine aĩa sponsa dei drͣ. Ideo sponsa qr do¬
nis gr̃aꝵ sb̾arrata. Ideo sponsa qr casto
amore illi sotiata. Ideo sponsa qr prole
uirtutũ fecundata. Nulla est aĩa q̃ huꝰ
sponsi arrã nõ acceꝑit. Sed est arra q̃dã
cõmimis q̃dam sp̃alis. Cõmunis arra

Expanded text:
spondet se visitaturum illam. Nota ergo quod non semper domi est sponsus iste. Cavet enim forte, ne vilescat amor suus; et quia citius ritur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursus longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi; secum loquitur quod facturus est, quia ad dicendum dulce est quod dulce est ad faciendum, et nescio quo pacto quod multum cupimus, nunsponsus domi est, quando per internum gaudium mentem replet. Tunc recedit, quando dulcedinem contemplationis subtrahit. Sed qua similitudine anima sponsa dicitur? ideo sponsa, quia donis gratiarum subarrhata. Ideo sponsa, quia illi casto amore sociata; ideo sponsa, quia prole virtutum fecundata. Nulla est anima, quae hujus sponsi arrham non acceperit. Sed est quaedam arrha communis, quaedam specialis. Communis arrha
Abbreviated transcription (Latin):
turo scło sũ malo ꝑsen̾au̾it ut tolera¬
luliorẽ sentiat penã. Nͥ uͦ ex malitia
peccant eoꝵ delictũ nutiã ħt excusatõ¬
ne et i dea pena eoꝵ remissionẽ hale
nõ debet qr siue penituerint ĩ hoc scło

Expanded text:
ulo, si in malo perseveraverit, ut tolerabiliorem sentiat poenam. Qui vero ex malitia peccant, eorum peccatum nullam habet excusationem, et ideo poena eorum remissionem habere non debet, quia, sive poenituerint
Abbreviated transcription (Latin):
efficatie fu̾it in eõ siu̾a in p̃sentiarũ
absoluemꝰ. Cũ .n. robectus p̃fatus in
domo sua qm de nemorib archiep̃ ꝓ
uoluntate sua passim succisis ĩ can¬
tuariã construx̾at quibdã comitan¬
tib ei conuinul fecisser panẽ¬
recusabant qͥ de manib alioꝵ qͥolibet
porrectũ auide sumebãt. Mirantibus
cunctis et reliquias eius fragm̃tis a¬
uoꝵ contiscentib ali utrisq tanqͣm tac¬
tu contaminatis uisist̾ canes abstin̾e
presul sicut in mensa dei se deuotum
ita post in mensa scłi more suo se io¬
feria erat et natalis dñi dies carnib
sicut alii uescererͣ eas tali die sumere
qmͣ abstinere religiosius iudicans. De¬

Expanded text:
efficaciae fuerit in eo sententia, inpraesentiarum absolvemus. Cum enim praefatus Robertus in domo sua, quam de nemoribus archiepiscopi pro voluntate sua passim succisis in Cantuaria construxerat, quibusdam communicantibus ei convivium fecisset, canerecusabant, qui de manibus aliorum quidlibet porrectum avide sumebant: mittentibus cunctis et reliquias ejus fragmentis aliorum commiscentibus ab utrisque tanquam tactu contaminatis visi sunt canes abstinepraesul et in mensa Dei se devotum et post in mensa saeculi more suo se juae sexta feria erat, et Natalis Domini, tunc carnibus sicut et aliter vesceretur, eas tali die sumere quam abstinere religiosius indicans.
Abbreviated transcription (Latin):
inspurios ĩuehit᷑ et płos q de aulicis
regi pr̃i mag̾ familiarib et p̃sertu
domũ illã exasperantã de qua supͣ te¬
tigimus in spũ iudicii ⁊ spm̃ ardoris
broc et illũ supͣ dcm̃ robertũ qui in cõ¬

Expanded text:
et plerosque de aulicis regi patri magis familiaribus, et praesertim domum illam exasperantem, de qua supra tetigimus, in spiritu judicii et spiritu ardoris Broc, et illum supra dictum Robertum, qui in con
Abbreviated transcription (Latin):
post alia ĩ calce sermonis ꝙ ĩ staret
tẽpits dissolutõis sue et in sreui se mi¬
graturũ ab eis. Et quidẽ cũ hec de exces
audires ꝑtotã eccam eiulatus ⁊ lacri¬
max exitus emanare et int̾ se subm᷑
aut cui nos desolatos relinquis. Gan

Expanded text:
post alia in calce sermonis, quod instaret tempus dissolutionis suae, et in brevi se migraturum ab iis. Et quidem cum haec de excessaudires per totam ecclesiam ejulatus et lacrymarum exitus emanare et inter se submuaut cui desolatos relinquis? n
Abbreviated transcription (Latin):
rieñ archiep̃o quidã amicꝰ suus
Sciatis hunc ẽe tenorẽ mandatoꝵ q̃
henricus rex in angliã misit . s. utõs
portus cautissume custadiant᷑ ne lr̃e
int̾dc̃onis ullatenꝰ deferant᷑. Et si aͥs
regularis illas actułit pedib trũcet᷑
sicl̾icus ocłos et genitalia amittat
si laitus suspendat᷑ si leprosus cõbu
ens recedere uolu̾it nichil secũ defe¬
rat p̾ter baculũ. Uult ⁊̾ ut om̃s sco¬
lares repatriare cogant᷑ aut bñficiis
suis pͥuent᷑ et qui remansetint sine
spe remeandi remanebũt. Et pb̃ri qͥ
cantare nolu̾int genitalia amittãt

Expanded text:
riensi archiepiscopo, quidam amicus suus. Sciatis hunc esse tenorem mandatorum, quae Henricus rex in Angliam misit. Scilicet ut omnes portus cautissime custodiantur, ne litterae interdictionis ullatenus illuc deferantur. Et si aliquis regularis illas attulerit, pedibus truncetur; si clericus, oculos et genitalia amittat; si laicus, suspendatur, si leprosus, combuens recedere voluerit, nihil secum deferat praeter baculum. Vult etiam ut omnes scholares repatriare cogantur, aut beneficiis suis priventur; et qui remanserint sine spe remeandi remanebunt. Et presbyteri, qui cantare noluerint, genitalia amittant;
Abbreviated transcription (Latin):
beto. Nichoꝰ uel cuiuslib turbatõis
edande uel recuꝑande reg̾ gr̃e cau¬
ponerẽ. Et caput tetigit. Indignãtes
gͦ ep̃i regressi sunt hec regi nũcianteᷤᷤ
Et accensa est in hiis uehem̃ter reg̃̾
ut sole bat comedit post cenã milites eiꝰ
qui aderant reddito ei homagio suo
et inpetrata licen cũ laccimis ab eodis

Expanded text:
equam vel cujuslibet turbationis sedandae, vel recuperandae regiae gratiae cauponerem. » Et caput tetigit. Indignantes ergo episcopi regressi sunt, haec regi renuntiantes: et accensa est in his regis ubi solebat, comedit. Post coenam, milites ejus omnes qui aderant, reddito ei homanagio suo, et impetrata licentia, cum lacrymis ab eo dis
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ cõuentuale monast̾iũ. Ui
facie tribulãtis. Sinite pauꝑes xp̃i et
biscũ ut epulemͣ in dño ad inuitẽ. Et
implete st̾ domꝰ et atͥa cutũqꝙ discum¬
postea secꝰ arã bẽ marie deposuit sedio
et domestici eiꝰ cirta eũ. Tunc ait ad
eũ wilłs filiꝰ stephĩ. Ista equidẽ ista
fuit amara dies. Cui ille. Ultĩa erit
amarior. Et post modicũ suos hortat᷑
dicẽs. Muisquis ur̃m in silentio et pace
se h̾eat. Amare u̾bũ de ore ũto ñ exẽat

Expanded text:
monachorum conventuale monasterium. Vfacie tribulantis. Sinite pauperes Christbiscum, ut epulemur in Domino ad invicem. » Et impleta sunt domus et atria circumquaque discumtea secus aram Beatae Mariae deposuit. Sedit, et domestici ejus circa eum: tunc ait ei Willelmus filius Stephani: « Ista equidem, ista fuit amara dies. » Cui ille: « Ultima erit amarior. » Et post modicum, suos hortatus, ait: « Quisque vestrum in silentio et pace sua se habeat. Amare verbum de ore vestro non exeat
Abbreviated transcription (Latin):
alanus. Uenienti gͥ ei ad ult̾iorẽ po tã
clausa est ianua nec potuit exire nls
uiuento ibid̾ custode. Et dũ res agert
ĩ metu et dubio nutu dei contigit cli¬
qͣs arripiens familiaris quidã archien
unã post alterã tẽptauit donec ianuã¬

Expanded text:
autem venienti ad ulteriorem portam, clausa est janua, nec potuit exire, nullo ibi invento custode. Et dum res ageretur in metu et dubio, nutu Dei contigit claquas arripiens familiaris quidam archiepiscopi, unam post alteram attentavit, donec a
Abbreviated transcription (Latin):
In tpͣre uet̾is legis exortiste .i. adiura¬
tores ꝑ doctrinã salomonis demones
ab hominib eicielãt. Et nos similit̾
citant .i. adiurant demones expellen¬
do ĩ tẽplo erant cantores apd̃ nos sunt

Expanded text:
In tempore veteris legis exorcistae, id est adjuratores, ex doctrina Salomonis daemones ab hominibus abigebant: sed et nos similiter cizant daemones. In templo erant cantores; apud nos sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rimo gͥ sero reditꝰ eiꝰ cantuariã tii¬
reu̾sus apud wrotham uenit
ad eũ quidẽ sacerdos will̾s nõie pauꝑ
sed hĩtu religiosus qui tunc celeb̾rat
apud chidingestuñ. Hhio ad secretũ
admissus ait ei. Dñe ecce affero uo
usione nocturna aꝑuit̃ ⁊ has qͣs
apud me habebã hoꝵ scõꝵ reliqͥas
sione mea q̃sun a bo laurento signũ
aliqd̃ dicens ꝙ alias mͥ nõ cred̾etis. Et
u̾s laurentiꝰ dixit mͥ ꝓint̾ signo quod
nuꝑ in sinũ ur̃m manũ u̾ecistis ⁊ ci¬
litiũ quo ꝓximũ carni ut̃e utinũ dis¬
cissum ĩuenistis ⁊ apud uos delib̾ans
utrũ illud resui fac̾etis an aliud nouũ
indu̾etis. Et post modicũ it̾m ĩecta ma¬
nu illud integrũ inuenistis. Ad hec

Expanded text:
rimo sero reditus ejus Cantuariam versus, apud Wrotham, venit ad eum quidam sacerdos Willelmus nomine, pauper et habitu religiosus, qui tunc celebrarat apud Chidingston. Hic ad secretum admissus, ait ei: « Domine, ecce affero vobvisione nocturna apparuit, et has, quas apud me habebam, horum sanctorum reliquias beato Laurentio signum aliquod, dicens quod alias mihi non crederetis; et beatus Laurentius dixit mihi pro intersigno, quod nuper in sinum vestrum manum injecistis, et cilicium quo proximo carni vestrae utimini discissum invenistis, et apud vos deliberans utrum illud refici faceretis, an aliud novum indueretis, post modicum injecta manu, illud integrum invenistis. » Ad haec,
Abbreviated transcription (Latin):
añqͣm ciuitatẽ intraret ut ip̃am
uidit et metropolitanã ecc̃am ĩ qua mͣr¬
tas tanta pauꝑis serui formã induit
nudis pedibi et toto ⁊̃ nudato corꝑe
p̾t̾ qmͣ uili quadã tuica suꝑ nudo a¬
plebeis uilissimoꝵ unus abiecte sicĩ¬
cessit. Ecce dd̾ alt̾ qui tam dilc̃o filio
suo quasi absalone alt̾o ob pc̃cm ip̃im
ꝑseqñte nudis plantis sicut pͥmꝰ dd̾ ci¬
uitatẽ exiuit iste sc̃s ingreditͣ et ita
in suspiriis et gemitib ⁊ nat̃onili
pͥus treme bundꝰ ip̃e timens ⁊ tremẽs
mt̃is adiit sepulturã. Ulu tota aduẽ¬

Expanded text:
am civitatem intraret, ut ipsam vidit et metropolitanam ecclesiam in qua martas tanta pauperrimi servi mox formam induit, nudis pedibus et toto etiam nudato corpore, praeterquam vili quadam tunica super nudo aplebis vilissimorum unus, abjecte sic incessit. Ecce David alter, qui tam dilecto filio suo quasi Absalone altero ob peccatum ipsum persequente, nudis plantis, sicut primus David civitatem exivit, et iste secundus ingreditur. Et ita in suspiriis et gemitibus, tot gentibus et nationibus tremebundus, ipse timens et tremens, martyris adiit sepulturam. Ubi tota illa adven
Abbreviated transcription (Latin):
bnito sicut gemehundas ⁊ pias ante
mr̃em ꝙ̃ a deo dilex̾at ⁊ a quotm dilec¬
tus fu̾at or̃ones effundẽs eiꝰ nec dubi¬
um meritis or̃onib et patͦnis in tã
arcto toto cordis affiũ se cõmendans¬
dem etia corã m̃res sepultura qͣi corã
ip̃o. m̃re scõ illo et uen̾abili fr̃m cetu
couocato a singłis fcm̃ uͥge disciplina¬
lis ꝑtussiones singulas uelut quasd̾
scd̃̾as qͣdragenas apłicas ĩmo regias
nouas et sicut achitror usq runc ĩau¬

Expanded text:
cut gemebundas et pias ante martyrem, quem adeo dilexerat et a quo tantum dilectus, orationes effundens, ejus, nec dubium, meritis, orationibus et patrociniis in tam arcto toto cordis affectu se commendansdem etiam coram martyris sepultura, quasi coram ipso martyre sancto illo et venerabili fratrum coetu convocato, a singulis fratrum virgae disciplinalis percussiones singulas velut quasdam secundas quadragenas apostolicas, imo regias, novas et sicut arbitror usque tunc inau
Abbreviated transcription (Latin):
isluo studio regũ tractet᷑ sanctõ legũ
Nua ppłs cura seruet mortalia iura
Ille refert m̾itis eiꝰ p̃cib q beatis
xp̃icolas letos et festa pace qͥetos
Et florere fidem post hec ꝑsuadet eidẽ
Ut que nũc floret nequando marce¬
at oret
Antidotoq p̃cũ cõfortet et extitet eqũ

Expanded text:
um, Quo studio regum tractetur sanctio legum, um, Quo studio regum tractetur sanctio legum, Qua populus cura servet mortalia jura? Ille refert meritis ejus precibusque beatis, Christicolas laetos et festa pace quietos, Et florere fidem. Post haec persuadet eidem, Ut quae nunc floret, ne quando marceat, oret; Antidotoque precum confortet et excitet aequ
Abbreviated transcription (Latin):
lite
Dũ sic certat᷑ sacra femina talia fat᷑
Hoc tͥ preberi ꝙ debet uir mulieri
Bera loqui detur tnsgssor uiris het
ter idem.
Tis trib urgeris parẽ p̃ci mulieris
Te peccatria bñdicere ñ bñdici
Precipit ex more sacro manus uncta
liquore
qntulit ista pat᷑ claret sacris o sacra
Miaret quantoꝵ mat̾ satra sis m̾itoꝵ
Nam licet ignotus fuerim longeq¬
temotus
Nec dictũ t̾ sit q̃ uita quis ordo mͥ fit
Omĩa nouisti nom̃ quoq ñ taciusti
Ista docent qnͣt sis ⁊ qmͣ grata tonãti
Cui sic ergo places hunc flectas nũc
Si petis ip̃e dabit pete uotũ uita ur
uita beatoꝵ uotis succurrit eoꝵ
Ihanc d̾s atcendit et p̾mia digna re
Nullus ei flexus uenit ex discrimĩe
¶sexus
Rec ꝓ ꝑsona datur aufert᷑ ue corona
Gm̃ uel meritũ dat munꝰ cuiꝙ petitũ
Iiis mulier cedit lacrimisq p̃cantis
obedit
Surgit᷑ ⁊ paucis p̃missis illa requirit
Que pax sc̃aꝵ quis sit status eccłiaꝵ¬

Expanded text:
lite. Dum sic certatur, sacra femina talia faturHoc tibi praeberi quod debet vir mulieri. Vera loqui detur, transgressor juris habetur ter idem, His tribus urgeris parere preci mulieris. Te peccatrici benedicere, non benedici, Praecipit ex more sacra manus uncta liquore, Intulit ista Pater: Claret satis, o sacra Claret quantorum, mater sacra, sis meritorum. Nam licet ignotus fuerim, longeqremotus, Nec dictum tibi sit quae vita, quis ordo mihi sit, Omnia novisti, nomen quoque non tacuisti. Ista docent quanti sis, et quam grata Tonanti. Qui sic ergo places, hunc flectas, hunc Si petis, ipse dabit; pete, votum vita juvabit. Vita beatorum votis succurrit eorum: Hanc Deus attendit, et praemia digna rependit. Nullus ei flexus venit ex discrimine sexus Nec pro persona datur auferturve corona; Gratia vel meritum dat munus cuique petitum. His mulier cedit, lacrymisque rogantis obedit. Surgitur, et paucis praemissis, illa requirit: Quae pax sacrarum, quis sit status Ecclesiar
Abbreviated transcription (Latin):
dñe fangatꝰ es ex itin̾e et uentuti su¬
mus hodie ad eximie hũanitatis ii¬
tos qui plurimũ congratulabũt᷑ t̾ in
dũo qr illesus euasisti. Fac gͥ caritatẽ
eis in ꝓ aduentu tuo comedãt pĩguia
intulit alt̾. Dñe forsitan nõ habun¬
dant piscib et oportebit uos eis con¬
cant ꝓiecit se cum impetu in gremiũ
in laude dei. Morã aliqͣm faciens cum
abbe sã lertimi suos cõsacerdotes ⁊ cłi¬
cos ⁊ laci agminis sui aliqͦs ibii expͤ¬
tabat. Wilłs. Contigit eodẽ tp̃re ri¬
cardũ de lucy familiarẽ reg̃ anglie
de pegre redeuntẽ ad eunde̾ locũ deuẽi¬
re. Qͥ audito archip̃suł egressu de bri¬
tanua accessit ad eũ ꝓmittens ei gra¬
tiã regis redditurũ si rediret. Presul uͦ
se nõ credebat ei timens laq̃os quos
euaserat. Ille uͦ ꝙ̃ reduc̾e nõ pot̾at dif¬
fiduciatũ dimisit et debitã¬

Expanded text:
ne, fatigatus es ex itinere et venturi sumus hodie ad eximiae humanitatis viros qui plurimum congratulabuntur tibi in Domino quod illaesus evasisti: fac igitur charitatem iis, ut in adventu tuo hodie comedant pinguia. intulit alter: « Domine, forsitan non abundant piscibus et oportebit nos eis conjecit se cum impetu in gremium it. Moram aliquam faciens cum abbate Sancti Bertini, suos consacerdotes et clericos et laceri agminis sui aliquid ibi exspeAG. 22. Contigit eodem tempore Ricardum de Luci, familiarem regis, peregre redeuntem, ad eumdem locum devenire. Qui audito archipraesulis egressu a Britannia, accessit ad eum, promittens se ei gratiam regis redditurum, si rediret. Praesul vero se non credebat ei, timens laqueos quos evaserat. Ille vero, quem reducere non potuit, diffiduciatum dimisit, et debita
Abbreviated transcription (Latin):
ad honorẽ dei singulis annis sollẽpnit᷑
celebrandã et inter scõꝵ mr̃m festiui¬
tates enu̾andã ẽẽ constituimꝰ et eã ꝑ
non et in aliis regionib consaitums
p̾cipimꝰ deuotissime celebrari. Na gͣ¬

Expanded text:
emniter celebrandam, et inter sanctorum martyrum festivitates connumerandam esse constituimus: et eam per m in Gallia, nec non et in aliis regionibus constitutos praecipimus devotissime celebrari.
Abbreviated transcription (Latin):
riemrochitides intrauit assiria si pa¬
cũ obtinuit ĩ ea. Quo mortuo. ninus
filiꝰ eius tetã obtinuit assiriã ⁊ ciꝰ¬
tatẽ in qua caput regni erat itinere
triũ dieꝵ ampliauit ⁊ asuo noĩe nini¬

Expanded text:
raeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Nini
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃us ex ꝑte nr̃a significes te istud mã
celebrandũ illius p̾tiosi mr̃is festiui¬
tatẽ inuites attentius ⁊ horteris Ita
ꝙ ip̃i ad hoc ꝑ studiũ et solucitudinem
tuã uehementĩ accendant᷑ et eã faci¬
ant a suis prochianis annuatĩ cum
magna deuotõne obseruari ꝑ cuiꝰ meri¬
tanos illi saciet celestis gr̃a. Amenh¬

Expanded text:
pis ex parte nostra significes, te istud a celebrandam illius pretiosi martyris festivitatem invites attentius et horteris, ita quod ipsi ad hoc per studium et sollicitudinem tuam vehementius accendantur, et eam faciant a suis parochianis annuatim cum magna devotione observari. Per cujus merita nos illi societ coelestis gratia. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
multiplices pene seniũ sitis ardor ha
Ans adu̾sant᷑ ceptis ⁊ uota moriant᷑
Sic zosimas q̃stus cutũ fert lumina
Nescit utrũ ꝓperet dubiusq quid eli¬
gat heret
gat herer
Clamitat auscultat non uox nec x¬
mago resultat
srd soñ audit᷑ nõ forma pedũ reperit᷑.
dũq ꝑertaret dũ uisu cuncta notaret
Desuꝑ algenres artꝰ aĩaq carentes
Illuxit radius qͣi dux ⁊ prenius huiꝰ
Omine letat᷑ drimꝙ deum uenerat᷑
Cuł ut eo repperit ꝙͣ uons ꝙͣ pede q̃rit

Expanded text:
Multiplices poenae, senium, sitis, ardor, arenae His adversantur coeptis, et vota morantur. Sic Zosimas questus circumfert lumina moestus Nescit utrum properet, dubiusque quid eligat, haeretgat, haeret; Clamitat, auscultat; non vox, non echo resultat Non sonus auditur; non forma pedum reperitur Dumque pererraret, dum visu cuncta nutaret, Desuper algentes artus animaque carentes Illuxit radius quasi dux et praevius hujus: Omine laetatus, Dominumque Deum veneratus Currit eo, reperit quam votis, quam pede quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
Uitritẽ mũdi dissoluit uita secunda
Mysteriis plene tͣnͣsacto uesꝑe cene
Nox gͣuis obrepsit qr solcũ sole recessit
His zosimaᷤᷤ demũ nom̃q diẽꝙ sũpmũ
Agnoscit dubiꝰ qͥs ꝯditor extitit huiꝰ
Nã nil legisse mulierẽ nil didicisse
Nou̾at istoꝵ nͨ uel memorẽ studioꝵ
Comꝑit hunic etiã post tͣdita sacͣ mariã
Illuc traductã mom̃to moxq solutam
Quo uix expletis bis qͥnq decẽꝙ dietiᷤ
Uen̾as his fessus uictũq sabore ꝓfessꝰ
Nͥ noua lam̃tis testatꝰ uulna mẽtis
assidet examim madet ymbre dolori
opicni
Iratus fatis studet officio pietatis
Laudib applaudit tegit artus lumi¬
na claudit¬
Ntͥ amplexat᷑ uestigia nunt uen̾at᷑
Ora comas uultꝰ erat his ĩ curia cultꝰ
Ihoꝵ maiestas ꝯtẽptꝰ sqͥualor egestas
temina miloa sano laurinis pueta

Expanded text:
em mundi dissolvit prima secundi. Mysteriis plenae transacto vespere coenae, Nox gravis irrepsit, quia sol cum sole recessit. His Zosimas demum, nomenque diemque supremum Agnoscit dubius. Quis conditor exstitit hujus? Nam nil legisse mulierem, nil didicisse Noverat istorum, nec vel memorem studiorum. Comperit hinc etiam post tradita sacra Mariam Illuc traductam momento, moxque solutam, Quo vix expletis bis quinque decemque diaetis Venerat is fessus, victumque labore professus; Qui nova lamentis testatus vulnera mentis Assidet exanimi, madet imbre doloris opimi, Iratus fatis studet officio pietatis, Laudibus applaudit, tegit artus, lumina clauditnc amplexatur vestigia, nunc veneratur Ora, comas, vultus. Erat his incuria cultus; Horum majestas, contemptus, squalor, egestas. 1276 Femina munda satis lacrymis pieta
Abbreviated transcription (Latin):
Fleo suꝑ ⁊ scĩs ꝑia diuidit oscła plãtiᷤᷤ
Neq reuertat᷑ uotis ⁊ uote p̾catur
Grande putãs muꝰ comitari fune¬
re funus
Occasuq pari cõ uiu̾e ꝯtumulari.
dum doset ⁊ dubius de noĩe fluctu¬
Suscitat hora cenis inuentũ nom̃
harenis
Et nubes m̾tis delabr̃ his docum̃tis
Sc̃e pat̾ pharie sepeli p̾cor ossa marie

Expanded text:
Flet super et sanctis pia dividit oscula plantis. Neve revertatur votis et voce precatur, Grande putans munus comitari funere funus, Occasuque pari convivere, contumulari. Dum dolet, et dubius de nomine fluctuSuscitat ora senis inventum nomen aren Et nubes mentis dilabitur his documentis Sancte Pat
Abbreviated transcription (Latin):
Mundũ mouẽs nõ mouetis locum
tenẽs nõ teneris
T empus mutas ñ mutaris. uaga
firmans nõ uagaris
uis eterna uel netesse nõ alternat
nunc et idem

Expanded text:
Mundum movens non moveris, Locum tenens non teneris, Tempus mutans non mutaris, Vaga firmans non vagaris. Vis externa, vel necesse Non alternat nunc et idem
Abbreviated transcription (Latin):
s pociꝰ id credendũ cũ maledcõne pat̾na
reuersi sũt in se et semĩe suo maledã
qui pr̃is sui uerẽda nõ opuerũt led poꝰ
frõtose deteg̾e neqͣꝙͣ ueriti st̾. Et quidẽ
eo festinantiꝰ accelerauerũt reũti ꝙ ip¬
sis secreto intimatũ fuisses nõ nullos
de militib t̾ce fauore archipresuł et
ip̃oꝵ odio sarcinis suis in quibus nõ
modicũ argenti sꝑabat᷑ ꝑ uiam para¬
uisse insidias. Unde festinanter et su¬
bito frantiã exeunt. Miro si quid̃ mͦ
et incredibili mox ut de archipresule
ꝑ uniu̾sũ ecc̃aꝵ orbem ĩnotuit sic oĩ¬
um dedit ei dñs gr̃ãm et fauorẽ ĩ ad¬
uersantes uero. e diu̾so oĩm corda cõ¬

Expanded text:
one paterna reversi sunt, et in se et in semine suo maledicti, qui patris sui verenda non operuerunt, sed potius frontose detegere nequaquam veriti sunt. Et quidem eo festinantius acceleraverunt, reveriti quod ipsis secreto nuntiatum fuisset, nonnullos de militibus terrae, favore archipraesulis, et ipsorum odio, sarcinis suis, in quibus non modicum argenti sperabatur, per viam paravisse insidias. Unde festinanter et subito Franciam exeunt, et incredibili, mox ut de archipraesule per universum ecclesiarum orbem innotuit sic, omnium dedit ei Dominus gratiam et favorem: in adversantes vero e diverso omnium odia con
Abbreviated transcription (Latin):
batur archipresuł in angłiam in qua
iam uelut publicus hostis habebat᷑ et
a qua cũ tanta difficultate et tot ꝑituł
quasi ip̃o dño educente iam exierat. su¬
a auͣcte remitt̾e ne sic archipresuł in¬
nocentia et cã opprimeret᷑ iusticie. Uñ
et in se dei ꝓuocaret iuditiũ eo ton ecce
tendens. tanqmͣ si uinculatꝰ in carcere
contra maglm et dm̃n cart̾is dimicar

Expanded text:
batur archipraesulem in insulam, in qua batur archipraesulem in insulam, in qua jam velut publicus hostis habebatur, et a qua cum tanta difficultate et tot periculis, quasi, ipso Domino educente, jam exierat, sua auctoritate remittere: ne sic archipraesulis innocentia, et causa opprimeretur justitiae, unde et in se Dei provocare judicium, et toti Ecclesiae tendere, tanquam si vinculatus in carcere contra magistrum et dominum carceris dimicet.
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit fidẽ. Uñ et qui missi fu̾ant uidẽ¬
tes sic fortit̾ et instanter regis noĩe
postulant ut archiep̃m in angliã remuit¬
teret parit᷑ et a latere suo legatũ qͥ re¬
mota appellatõne cãm inter regem et
archipresulẽ audirer: et int̾ ipõs uel
cõponeret uł cãm ꝑ sententiã t̾mina
dens uł renuens hortabat᷑ atcentius
chil obicientes suã fac̾ent petitonem.
adiciens in absen᷑ eius nichil in eum
statuendũ nec ip̃os in forma illa quã
petebant exaudiendos. At illi expecta¬
re nolentes eo ꝙ ut aiebant ultra t̾mi¬
nũ a rege sͥ p̃fixum in curiã morã fa¬
cere nõ audebant crebͦ postulant et in¬
stant̾ regis petitõnem adimpleri. Arta¬
batur itaq romanꝰ pontifex c̃nens . n.¬
et dicũ qđ̃ tunc erat in eccłia dei scis¬
retur repulsã. preserũ ꝑ tã magnos et
honoratos fc̃a petitone maiꝰ in eccłia
scisma fieret. qd̃ et ip̃i qui missi fu̾ant¬
et p̾sertin laici minabant᷑. Inde uͦ uere¬

Expanded text:
ius agerent. Unde et qui missi fuerant, videntes sic, fortiter et instanter regis nomine postulant ut archipraesulem in Angliam remitteret, pariter et a latere suo legatum, qui remota appellatione causam ibi inter regem et archipraesulem audiret et inter ipsos vel componeret dens vel renuens, hortabatur attentius hil objicientes suam facerent petitionem, adjiciens in absentia ejus nil in eum statuendum, nec ipsos in forma illa quam petebant exaudiendos; at illi exspectare nolentes, eo quod, ut aiebant, ultra terminum a rege sibi praefixum in curia moram facere non audebant, crebro postulant et instanter dictam regis petitionem adimpleri. Arctabatur itaque Romanus pontifex cernens et dirum quod tunc erat in Dei Ecclesia schisretur repulsam praesertim per tam magnos et honoratos factae petitionis, major in ecclesia scissura fieret: quod et ipsi qui missi, praesertim laici, minabantur. Inde vero vere
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nitas nr̃a sat̾ exꝑta est in nouitate
sue ꝓmotõis dñi regis fidelitatẽ et de¬
uotõm dũ se ip̃m suos et sua oĩa ur̃e pe¬
nitus exposuit uoluntati. Et ꝓ certo sub
catholice fidei unitate qm hales ĩ xp̃o
regere. ut credimꝰ fidelior nõ est uł deo
deuotior. seu ad eã ad quã assũptus est
patis conseruatõm moderatior. Nichoꝰ
et ordine eq̃ instrudus in hiis q̃ ad eũ
ꝑtinent ꝓuidus et discretus licet ut qͥb¬
dam uisũ est minis acutus. Et nͥ ista que
nunt est intec dñm regẽ et dñm archiep̃m
esset dissentio regnũ et sacerdotiũ mu¬
tuo congauderẽt ad inuicẽ paci et cõcor¬
die sub principe bono et pastore optimo
istã dissentionẽ ⁊ ad patis et amoris
reformationẽ uelit ur̃a gr̃a ĩuigilare
aitentius. Hec itaq comes eleganter

Expanded text:
aternitas Vestra satis experta est in novitate suae promotionis, domini regis fidelitatem et devotionem, dum se ipsum, suos, et sua omnia vestrae penitus exposuit voluntati: et pro certo sub catholicae fidei unitate, quam habes in Christo regere, ut credimus, fidelior eo non est, vel Deo devotior, seu ad eam, ad quam assumptus est, pacis conservationem moderatior. Nihilomet ordine aeque instructus, in his, quae ad eum pertinent, providus et discretus, licet ut quibusdam visum est nimis acutus. Et nisi ista, quae nunc est inter dominum regem et dominum archiepiscopum esset dissensio, regnum et sacerdotium mutuo congauderent ad invicem paci et concordiae sub principe bono, et pastore optimo.istam dissensionem, et ad pacis et amoris reformationem velit Vestra Gratia invigilare attentius. » Haec itaque comes eleganter,
Abbreviated transcription (Latin):
cum fr̃ibus sius uenerabilib cardi¬
nalib qui tunc fere om̃s in cutia pi¬
sentes aderant consistoriũ intrauit
archipresuł ut uel finẽ uiderẽt. Con¬
surgentib gͥ ex adu̾so nũciis regis.
pͥmus et ceteroꝵ signifer in hunc mod̾
inchoat londonieñ. Pater inqͥt ad uos
spectat catholice eccłie cura et sollicitu¬
do ut qui sapuint ꝑ ur̃am foueant᷑
pudentiã ad exempla moꝵ et qui de
sapĩam nõ creditur saꝑe qui in sua
sapĩa confidens et frm concordiã et
tendit. Nuꝑ si quidẽ in anglia orta ẽ
dissentio inter regẽ et sacerdotiũ pro
leui et minus utili occasiõe q̃ facilius
posset extingui si adhibita ẽẽt mode¬
rata curatio. Uerum dñs cantuarien
suos ⁊ singulari in hac ꝑte et ñ nr̃o
usus consilio acrius eqͦ institit nõ cõ-¬
siderata temꝑis malicia qd̃ uel qua
srendiũ ex tale impeni posset pio¬

Expanded text:
cum fratribus suis venerabilibus cardinalibus, qui tunc fere omnes in curia praesentes aderant, consistorium intrans, ariensis, ut vel finem viderent. Consurgentibus igitur ex adverso nuntiis regis, primus, et caeterorum signifer, in hunc modum inchoat Londoniensis: « Pater, ad vos spectat Catholicae Ecclesiae cura et sollicitudo, ut qui sapiunt per vestram foveantur prudentiam ad exemplum morum, et qui dessapientiam non creditur sapere, qui in sua sapientia confidens, et fratrum concordiam, et tendit. Nuper siquidem in Anglia orta est dissensio inter regnum et sacerdotium ex levi et minus utili occasione, quae facilius potuisset exstingui, si adhibita ei fuisset moderata curatio. Verum quia dominus Cantuariensis suo et singulari in hac parte, et non nostro usus consilio, acrius aequo institit, non considerata temporis malitia, quod vel quale dispendium ex tali impetu posset pro
Abbreviated transcription (Latin):
minũ egẽ et nos ĩmo totũ regnũ te¬
metiatis sue culpã retorq̃re. Quo cc
ad deplorandã mutue frat̾nitate fa¬
mã uim nemine inferente uł minas
ientante fugã iniit sicut sqͥtũ est
fugit impius nemiue ꝑseq̃nte. Ad ħ¬

Expanded text:
in totum regnum, temeritatis suae culpam retorquere. Quocirca ad decolorandam mutuae fraternitatis infamiam, vim nemine inferente, vel minas intentante, fugam inivit, sicut scriptum est: Fugit impius nemine persequente. »
Abbreviated transcription (Latin):
facilius credere oportet ip̃m in hãc ob¬
stinatiã de sua leuitate de more ĩcidis
apponat grauiorẽ. Intelligenti sat̾ dc̃m
nõ oporter multũ in hus morari. Cau¬
aliquis ep̃oꝵ amplius addidit Id aute
uidens comes arundelie. stabat .n. I ordi¬
ne suo cũ multitudine militũ postulat
Ideꝯ oportet nos edisserere qͣm possumꝰ
ad qͥd sumus missi nõ ad hoc unꝙ ut cõ¬
tendamꝰ uel cuiqm faciamꝰ contume¬
lias in conspcũ maxime tanti uiri cuiꝰ
nirtui ⁊ auͣcti se de uire totus inclinat
mũdus. Sed ad hoc ꝑtuldubio uenimꝰ

Expanded text:
facilius credi oportet ipsum in hanc obfacilius credi oportet ipsum in hanc obstinationem de sua levitate de more incidissendum manum apponat graviorem. Intelligenti satis dictum non oportet multum in his immorari. Caualiquis episcoporum amplius addidit. Id autem videns comes de Arundel, stabat enim in ordine suo cum multitudine militum, postulat Ideo oportet nos edicere, quomodo possumus, ad quod sumus missi: non ad hoc utique ut contendamus, vel cuiquam faciamus contumelias, in conspectu maxime tanti viri cujus nutui et auctoritati se de jure totus inclinat mundus, sed ad hoc procul dubio venimus,
Abbreviated transcription (Latin):
est a dño ira demũ ꝙ amplius mun¬
re nõ potuit. Excepit illũ ꝓinide sermo¬
nẽ facundus hylariꝰ cycestreñ ep̃t ma¬
debitũ statũ titius reuocare ne uniꝰ
hoĩs ĩmoderata p̾ sumptio multoꝵ
stragẽ et catholice ecc̃e scissurã possut
ꝓcurare. Id parũ artendit dñs cantu¬
atien dumi relicto maturiori cõsilio
se solũ consuluit ut sic sͥ ⁊ suis regi
et regno ppło et clero gͣuiores labo¬
res ꝓcuraret et angustias. Et uirũ
ti sunt in risũ uniu̾si. Int̾ quos unus
ꝓrumpens in uocẽ male inquit tandẽ
inquit tandẽ uenisti ad portũ. In quo u̾bo
epm̃ illũ ita infatuauit dñs ꝙ de ce¬
tero fc̃s est mutus et elinguis. Ebora¬
ceñ aũ prioꝵ ruinã aitendẽs ãĩ impe¬
tũ studuit temꝑare. Pat̾ in qͥt moros
cantuar̾ et studia nemini ĩnotuerunt
plus qͣm mͥ. Id aĩ eius nouũ ꝓpositũ ab
inttio ut qd̃ semel arripuerit ex sentẽcia
ab eo de facili nõ posset auelli. Quare

Expanded text:
est a Domino, ita demum quod amplius mutire non potuit. Excepit illum proinde sermonem facundus Hilarius Cicestrensis episcopus, madebitum statum citius revocare, ne unius hominis immoderata praesumptio multorum stragem et Catholicae Ecclesiae scissuram possit procreare. Id parum attendit dominus Cantuariensis, dum relicto maturiori consilio se solum consuluit, et sic sibi et suis, regi et regno, populo et clero graviores labores procrearet et angustias. Et certe ti sunt in risum universi. Inter quos unus prorumpens in vocem inquit: « Male tandem venisti ad portum. » In quo verbo episcopum illum ita infatuavit Dominus, quod de caetero factus est mutus et elinguis. Eboracensis autem, priorum ruinam attendens, animi impetum studuit temperare. « Pater, inquit, mores Cantuariensis et studia nemini innotuere plusquam mihi. Et id animi ejus novi propositum ab initio, ut quod semel arripuerit ex sententia, ab eo facile non possit avelli. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
sachane celũ t̾ram ꝙ suo teler putã¬
tes acridere ꝓniores et aĩosiores effc̃
in blandiciis elem̾toꝵ sͥ lilandiebant᷑
Abierat ranultꝰ de broc ĩ octursũ eoꝵ
totaꝙ cõmota regione maritima
mulio milite stipatus aduentabat
Dota itaq nocte illa de nece archip̃¬
ilig ⁊ caftello illo tractantes ĩ cras
qui fuit quartus natał dñi dies
udelicet in scõꝵ ĩnocentũ die cũ com¬
u pr̃ arma sua militaria et ĩ au¬
im insaniã f̾entes. Aliĩ uero cum
Sa dĩis et fustibi uener̃t occultis m̃
hiis om̃ib adhuc ne forte xp̃c dñi
fugrreo et absconderet se ab eis. Q
de pugna qͣm de fuga cagitabat. Qͣ¬

Expanded text:
Satanae, coelum terramque suo sceleri putantes arridere, proniores et animosiores effecti, in blanditiis elementorum sibi blandiebantur. Abierat Ranulfus de Broc in occursum eorum, totaque commota regione maritima, multo milite stipatus adventabatota vero nocte illa de nece archipraesulis in castello illo contrectantes in crastino qui fuit quartus Natalis Domini dies, videlicet in Sanctorum Innocentium die cum comnihil praeter arma sua militaria et insaniam inauditam portantes. Alii vero cum gladiis et fustibus venerunt occultis tamen his omnibus adhuc, ne forte christus Domini fugeret et absconderet se ab eis. Qude pugna quam de fuga cogitabat. I
Abbreviated transcription (Latin):
crebras aeris et maris mutatões et
portu sed in diu̾sis intrassent om̃s mñ
eadẽ die applicantes eade̾ die ĩmo fere
eĩdem d̾ei eadẽ hora ad locũ quẽ statue¬
rant cõuenect. ad castellũ indelicet qd̃¬

Expanded text:
crebras aeris et maris mutationes et portu, sed in divisis intrarent, omnes tamen eadem dle applicantes, eadem die, imo fere ejusdem diei eadem hora ad locum, quem statuerant convenerunt, ad castellum videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
na ecc̃e cantuarie qͥ iherosolunis ꝓ
tociꝰ mũdi salute inr se ip̃o semel mor¬
tuus est cũ uero et suua breuis ẽẽt
uiter tot turbas occurrẽtes ⁊ oppu
In sonitu campanaꝵ in organis in
uentu suo debita prũi deuot̾one et

Expanded text:
ierosolymis pro totius mundi salute semel mortuus est. Cum vero, etsi via brevis, inter tot turbas occurrentes et compin sonitu campanarum, in organis, inventu suo, debita patri devotione et
Abbreviated transcription (Latin):
terponeret Misit ⁊̃ nunc ad hos nũc
ad alios ad illos maxĩe qui credebãt᷑
a rege angloꝵ libentiꝰ audici et benig¬
nius et quoꝵ ope et industria spera¬
lat᷑ u̾bũ pacis meliꝰ et efficatius ꝓ¬
moneri

Expanded text:
terponat. Mittit etiam nunc ad hos, nunc ad illos, ad eos maxime qui credebantur a domino rege Anglorum libentius audiri et benignius, et quorum opere et industria sperabatur verbum pacis posse melius et efficacius promoveri
Abbreviated transcription (Latin):
miseret᷑ uinci potuit oblitos sui de
se ãmonuit auersas a se reuocauit
uenientes ad se benigne suscepat
penitentib indulsit ꝑseuerãtes cus¬
taduit stantes tenuit lapsos erex̾.
Malas delectatoes ĩ amaritudĩes
cõmutauit. s tursũ salubrit̾ ama¬
ricatis cõsolatoẽs suas tribuit. Pos¬
tremo aũ tribulatõe purgans quie¬
tẽ eo pacẽ ꝑfcãm restituit qui nec
peccantibi unꝙͣ defuit ut corrig̾er
nec iustis ut fustodiret. Muisqͥs hꝰ¬
modi meditatõib añ or̃onis tempꝰ
animũ suũ exercit nec I ꝓudꝰ for¬
tassis nec tepidus ad oronẽ uenit̃
meditatio namq assidua scĩam pa¬
rit. Scĩa uero parca ignorantiam

Expanded text:
misereretur vinci potuit, oblitos sui de misereretur vinci potuit, oblitos sui de se admonuit, aversos a se revocavit, venientes ad se benigne suscepit, poenitentibus indulsit, perseverantes custodivit, stantes tenuit, lapsos erexit, malas delectationes in amaritudines commutavit, sed rursum salubriter amaricatis consolationes suas tribuit. Postremo autem tribulatione purgatis quietem et pacem perfectam restituit, qui nec peccantibus unquam defuit ut corrigeret, nec justis ut custodiret. Quisquis hujusmodi meditationibus ante orationis tempus animum suum exercuit, nec improvidus fortassis nec tepidus ad orationem venit. Meditatio namque assidua scientiam parit, scientia vero parta ignorantiam