comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵdem maloꝵ dampnatio intel¬
ligitur. s tam̃ ꝑ uineam illos¬
det̾minacius habemus qͥ maiõ¬
ri studio mala opantur: sic̃ uinee
ut fructificet maior cina qͣ t̾re¬
s adhiletur.

Expanded text:
eorumdem malorum damnatio intelligitur; sed tamen per vineam illosdeterminatius habemus qui majori studio mala operabantur, sicut vineae, ut fructificet major cura quam terrae adhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne tubaꝵ. ⁊ ĩpugna mulieris
contͣ diabolum: a pͥncipiõ redẽp¬
tionis secutꝰ÷ ordineni usq ad.
cliem iudicii. In hiis n̾o tͥb seq̃n¬
tib cͥca ultima tempora morat᷑.
aciꝰ. de illis u̾o parum ⁊ ocultiꝰ.
glĩ tenentes fialas. ĩ quib ꝯti

Expanded text:
ne tubarum, et in pugna mulieris contra diabolum, a principio redemponis secutus est ordinem usque ad diem judicii. In his vero tribus sequentibus circa ultima tempora moratur,atius, de aliis vero parum et occultius. geli tenentes phialas, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. gentiles dm̃ ignorantes pub-¬
lice uxorib utentes. qui ydolo¬
um quib error ydoloꝵ cultura
ĩputatur.⁊ fornicantur ĩmũ.u¬
dicie carnis seruientes.Stul¬

Expanded text:
 gentiles Deum ignorantes, publice uxoribus utentes, qui idoloum, quibus error idolorum cultura imputatur, et fornicantur immunditiae carnis servientes. Stul
Abbreviated transcription (Latin):
tor ut ꝯmendet aucborem. blã¬
ĩ imici ꝑdocit.
B. Terrã ⁊ cognationẽ abrahe
chaldeoꝵ patͥam genusq appellat
ude tam exierat. dogens modo in
mesopotamia.S adhuc tenebat᷑
spe ⁊ desid̾io redeundi.⁊ ido auditexi
de t̾ratua.⁊ de cognatione tua nõ
ut corpus extraheret ꝙ iam fece¬
rat. s amorem cordis euelleret. Ido
chaldeam egressin mesopothami¬
am ingressus. ĩ carram moratꝰ.
⁊ in t̾ram ꝓmissionis ÷ ĩ luctus.

Expanded text:
torem, ut commendaret Salvatorem. Blaninimici perdocuit. c. Terram et cognationem Abrahae Chaldaeorum patriam, genusque appellat, unde jam exierat, degens modo in Mesopotamia; sed adhuc tenebatur spe et desiderio redeundi, et ideo audit: Exi de terra et de cognatione tua; non ut corpus extraheret quod jam fecerat, sed ut amorem mentis evelleret. Ideo a Chaldaea est egressus, Mesopotamiam ingressus, in Charris moratus, et in terram repromissionis inductus.
Abbreviated transcription (Latin):
B. Quia stepħs ĩ simulabatur
blasphemasse ĩ moysen ⁊ d̾m.
ĩ pͥncipio sui sermonẽis illoꝵ
calumpnie occurrit dicens
qͣui loquebatur patrib ⁊ aꝓpħis
deum eẽ maiestatis ⁊ głie pꝰ q̃
moysen ⁊ laudat. s illos rebelles
⁊ semꝑĩobedientes conꝓbat .s
arte loquendi usus ÷ ad ꝑsecu¬
torei. incipiens qͣi tim̾et eossic.

Expanded text:
. Quia Stephanus insimulabatur blasphemasse in Moysen et Deum, in principio sui sermonis illorum calumniae occurrit, dicens Deum qui loquebatur patribus et prophetis Deum esse majestatis et gloriae. Moysen etiam laudat: sed illos rebelles et semper inobedientes comprobat. Sed arte loquendi usus est ad rebelles, incipiens quasi timeret eos: sic,
Abbreviated transcription (Latin):
autem appollion. ⁊ latine habens no¬
Te unum abiit
ris p̃dicatores. xp̃m subleuantes
⁊ ꝓ eo mori parati. sicut sanguis
fraudes antixp̃i.¬

Expanded text:
autem ἀπολλύων, et Latine habens noe unum abiitraedicatores Christum sublevantes, et pro eo mori parati, sicut sanguis fraudes Antichri
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ cultus sit ñ capil¬
tus homo cordis interior.
soli do̾ notꝰ in ĩcorruptibi¬
ĩpugnatione uicioꝵ et¬
modesti ne supbrat quita absconditus¬
lis sp̃c ⁊ si hominib ñ patet: tñ
in conspectu dei est diue. homo cordis in¬

Expanded text:
um cultus sit non capilatus, homo cordis interior soli Deo notus in incorruptibiimpugnatione vitiomodesti, ne superbiat, qui talis spiritus, etsi hominibus non patet, tamen in conspectu Dei est dives. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbe tris lingura ⁊ mẽs
humani gen̾is cũ eẽt u¬
ita ut cum om̃ib lingnis
nes: nemo tam̃ ꝓxumsii
uolntatem. aut u̾ba cog¬

Expanded text:
 mens humani generis cum esita ut cum omnibus ibi linguis nes, nemo tamen proximi untatem aut verba cog
Abbreviated transcription (Latin):
illi parebant. Quib cum narras¬
set omĩa misit illos in ioppen. Poᷤ¬
tera aũ die iter illis facientib ⁊
appinqͣntib
B. Alii. apparentib illis¬
.s. qui a cornelio missi erãt.

Expanded text:
illi parebant quibus cum narraset omnia misit illos in Ioppen tera autem die iter illis facientibus et adpropinquantibus tera: Apparentibus illiscet qui a Cornelio missi sunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
dam qui cognominatur petrus.¬
hic hospitatur apud symonem¬
quendam coriarium cuiꝰ est do¬
mus uxta maie hic dicet tibi
qͥd te oporteat fac̾e Et cum disces¬
sisset angelus qui loquebatur illr.¬

Expanded text:
dam, qui cognominatur Petrus.Hic hospitatur apud Simonequemdam coriarium, cujus est domus juxta mare: hic dicet tibi quid te oporteat facere. Et cum discessisset Angelus, qui loquebatur ill
Abbreviated transcription (Latin):
picabar malum. Quẽstiones no quasdam de suꝑsticione ha-¬
bebant adusus eum. ⁊ de quodan iħu defuncto quem affir¬
mabat paulus iuu̾e Pesitans autẽ ego de huiusmedi ques¬
tione dicebam si uellet ire iersia ⁊ ibi iudicari de istis. Pau¬
lo autem appellante ut seruaretur augusti cognitioni iussi

Expanded text:
picabar malum quaestiones vero quasdam de sua superstitione habebant adversus eum et de quodam Iesu defuncto quem adfirmabat Paulus vivere haesitans autem ego de huiusmodi quaestione dicebam si vellet ire Hierosolymam et ibi iudicari de istis Paulo autem appellante ut servaretur ad Augusti cognitionem iussi
Abbreviated transcription (Latin):
uere qui diligit deum diligit
fr̃em. Nam qui diligit deum
patrem diligit deum filium
a patre genitum. ⁊ qui dilig̾
deum filium diligit ⁊̃ eius fi¬
lios. mẽbra illius capitis. gͦ dili
gamus filios dei. ut diligamꝰ fi

Expanded text:
ere qui diligit Deum, diligit fratrem. Nam qui diligit Deum Patrem, diligit Deum Filium, a Patre genitum, et qui diligit Deum Filium, diligit etiam Dei filios, membra illius capitis. gamus filios Dei, ut diligere pos
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑclictonem sibi inducunt.
qui redemptorẽ sinm negant
uł nõ qualẽ u̾itas ostendet. s
qualem ip̃i sibi fĩñgunt pre¬
tant.
seductos associant. s ĩ eis qͦ qͦs
ꝑ impurissima sua facta ⁊ sacͥ¬
ficia uł minist̾ta execranda. q̃
facuit ĩ odium xp̃iani nomĩs
concitant. existimantib ĩperi¬
tis om̃s xp̃ianos huiusmodi fla

Expanded text:
to perditionem sibi inducunt, qui Redemptorem suum negant, vel non qualem veritas ostendit, sed qualem sibi ipsi fingunt, praetant. seductos associat, sed in eis quoque quos per impurissima sua facta et sacrificia, vel mysteria exsecranda quae faciunt, in odium Christiani nominis concitant, existimantibus imperitis omnes Christianos hujusmodi fla
Abbreviated transcription (Latin):
uigilate ino
p̃ter idsolum ꝙ precatur cũ
ad orandum stamus. omĩs
carnał cogitacio absistat.Ĩ¬
tencio cordis sincera. dm̃ ñ¬
sono nocis. s sensuaĩ oret.

Expanded text:
Vigilate in eter id solum quod precatur. Cum ad orandum stamus, omnis alis cogitatio absistat, intentio cordis sincera Dsono vocis, sed sensu animi oret.
Abbreviated transcription (Latin):
B. filus dei de ppło ifrł carnẽ
assumpsit apparens ĩ similitu¬
dine moysi. ut sicut ille carz¬
nalem isrł cerunoniis ⁊ sacͥs
legalib instructum. ⁊ purifi¬
catum ĩ t̾ram ꝓmissĩonis in¬
moysi de t̾ra ꝓmissionis ab ĩ¬
imicis sunt eiẽcti. sic qui doctͥ¬
nam euͣngelii despiciunt. ꝑ
ultores sp̃e. de cetu sc̃oꝵ pellẽ¬

Expanded text:
. Filius Dei de populo Israel carnem assumpsit, apparens in similitudine Moysi, ut sicut ille carnalem Israel caeremoniis et sacris legibus instructum et purificatum in terram promissionis inMoysi de terra promissionis ab inimicis sunt ejecti, sic qui doctrinam Evangelii despiciunt per ultores spiritus de coetu sanctorum pelle
Abbreviated transcription (Latin):
Ordine narrationis. ⁊ qͥa
istud post illa duo contigͥ.
care nõ potuit : ĩmisit ei ᷤᷤ¬
heticos.⁊ quosdam subu̾tit.
henditur. sicut est eũnge¬
lumi. flumina que inde

Expanded text:
ordine narrationis et quia istud post illa duo contigit.care non potuit, immisit eis haereticos, et quosdam subvertit. henditur, sicut est Evangelium. Flumina, quae inde
Abbreviated transcription (Latin):
singłarem laudem accedit
ĩ quo eum maxime debemꝰ
ritas ex deo est
natꝰ ÷. ⁊ deum nouit qr deꝰ
caritas est. dixerat ex deo¬
caritas est.

Expanded text:
singularem laudem accedit  quo eum maxime debemus igit, ex Deo natus est et Deum novit, quia Deus charitas est. Dixerat: Chharitas est.
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat deus ꝑmanus pauli. ita¬
ut etiam suꝑ languidos deferrent᷑
a corpore eius. sudaria uł semicincia
⁊ recelebant ab eis languores ⁊ sp̃ẽ
nequam egrediebantur. Cempta.¬

Expanded text:
faciebat Deus per manus Pauli, itauper languidos deferrentur a corpore eius sudaria vel semicincia, et recedebant ab eis langores, et spiritus nequam egrediebantur. He
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tempore paulus ĩ epheso scͥp¬
R. Festes ex uno lat̾e pendentes¬
siue zone uł uestes nocturne.
uł genus sudarii quo hebrei u¬
tuntur in capite.¬

Expanded text:
Hoc tempore, Paulus in Epheso scripia Vestes ex uno latere pendentes, vel zonae sive vestes nocturnae, vel genus sudarii, quo Hebraei utuntur in capite.
Abbreviated transcription (Latin):
Illd̾ in ihrłm. hoc in epheso que
est ciuitas grecoꝵ. In quo osten¬
ditur illos tm̃ suie de uideis siue de
gentib sp̃u repleti qͥ sunt ĩcathoͭ¬
lica untate.
R. ab hora qͥnta usq ad horanmo¬
nam ⁊ decimã sicut traditur a qͥbꝰ¬

Expanded text:
illud in Jerusalem, hoc in Epheso, quae est civitas Graecorum. In quo ostenditur illos tantum sive de Judaeis, sive de gentibus spiritum replere, qui sunt in catholica unitate.. Ab hora quinta usque ad horam nonam et decimam: sicut traditur a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nomine t̾nitatis. baptrzati a
bonus uł malus nunister bapti
tizati: a paulo sunt rebaptizati.¬
B. Questio est si ille qui ꝑig
noranciam forte a nõ laptizato.
s tam̃ recte fidei baptizatus ÷. de¬
beat rebaptizari. quam hoe capło¬
expositam reor. Quid enĩ refert
an nunc sine susceptione eiꝰdem
qͥsq baptizetur: cũ quos iohs

Expanded text:
ptizati a bonus vel malus minister baptiztizati, a Paulo sunt baptizati. Quaestio est, utrum ille qui per ignorantiam forte a non baptizato, sed tamen rectae fidei baptizatus est debeat rebaptizari? Quam hoc capexpositam reor; quid enim differt, an nunc sine successione ejusdem quisque baptizetur, cum etiam ips
Abbreviated transcription (Latin):
Que concupiscentia ⁊ su¬
ꝑbia nõ est ex patre. Pug
more. quẽ d̾o p̃fermius.¬
Q fecit deus hornines rectos
ip̃i se miscuerunt ĩ finitis
questionib deꝰ eͥ ĩtẽptator

Expanded text:
Quae concupiscentia, et superbia non est ex Patre. Pugnmore quem Deo praeferimus. Fecit Deus homines rectos, ipsi autem se miscuerunt infinitis quaestionibus . Deus intentator
Abbreviated transcription (Latin):
Cuni aũ. Nõ qͣmcito baptizatꝰ:
latis scribit. pͥmo abiit ĩ arabrã.
⁊ iñ reu̾sus ÷ damascum. deiñ pꝰ
annos tres uenit ierłiã uide̾
petrum. ⁊ c̾. Deiñ ut lucas restat᷑
insidias ꝑtulit. nõ facile patet.
nam ⁊ scd̾a iñtelligi potest ex eo
ꝙ dr̃ mults dieb impletis ꝯsiꝰ¬
lium fecisse iudeos.¬

Expanded text:
nisset. Non quam cito baptizatus latis scribit primo abiit in Arabiam, et inde reversus est Damascum; deinde post annos tres venit Jerusalem videre Petruminsidias pertulerit, non facile patet. Nam et secunda intelligi potest, ex eo quod dicitur multis diebus impletis consilium fecisse Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
in fine epłe quid loqͥ debea¬
mus ostend̾et. oremus ⁊ psal¬
lamus quociens adu̾sis pul¬
samur. pecc̃an confiteamur.
ꝓinuicem oremus ut salue¬
mur ꝓ salute ꝓximoꝵ ñ so¬
lum temꝑali. s pocius et̾na
Si enĩ magne mercedis ÷ a
morte eriꝑ qͣn morituram.¬

Expanded text:
in fine Epistolae quid loqui debeamus, ostenderet. Oremus, et psallamus, quoties adversis pulsamur, peccata confiteamur, pro invicem oremus ut salvemur: pro salute proximorum non solum temporali, sed potius aeterna. Si enim magnae mercedis est a morte eri
Abbreviated transcription (Latin):
magna sicut talentum descendit de celo in homines.
t blasphamau̾unt hoĩes d̾m apter
plagam grandiuis qm̃ magna fac
ta est uehementer. Et i¬
tuenit unus

Expanded text:
magna sicut talentum descendit de caelo in homines et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis quoniam ta est vehementer et venit unus
Abbreviated transcription (Latin):
positi quamins sciant se
ꝓm̾ito puniri: dolebunt
tam̃ ꝙ d̾s tantã potenciã
hat. ⁊ ꝙ plagas eis ĩferat
⁊ h̾ blasphe.¬
in locum qui dicitur hebraice erma

Expanded text:
positi, quamvis sciant se pro merito puniri, dolebunt tamen quod Deus tantam potentiam habet quod plagas eis inferat, et est blasphein locum, qui vocatur Hebraice Erma
Abbreviated transcription (Latin):
stimulo restitisti s nẽ si resistis ꝯͣ stimulũ caleitrabis. ꝙ satis durum ÷. Stimulus ⁊ ip̃a correꝑtiõ.
calcitrare. Ego autẽ cdixi. Quis es dñe: dñs autẽ dix̃. Egosũ
iħc queni tu ꝑsequeris. s exurge ⁊ sta supra pedes tuos. adħ
enĩ apparuitibi ut constituam te minustrũ ⁊ testem eoꝵ q̃¬
iudisti ⁊ eoꝵ quib apparebo tibi. eripiens te de ppłis ⁊ genti

Expanded text:
stimulo restitisti, sed nunc si resistis contra stimulum calcitrabis, quod satis durum est. Stimulus est ipsa correctio.ne? Dominus autem dixit: Ego sum Jesus quem tu persequeris. Sed exsurge, et sta super pedes tuos: ad hoc enim apparui tibi, ut constituam te ministrum et testem eorurum quibus apparebo tibi, eripiens te de populo, et genti
Abbreviated transcription (Latin):
B. De hoc iosepħꝰ dicit. qi
cogebat ppłm ne tͥbuta sol¬
uendo romanis lib̃tatem a¬
mtt̾et. ꝓferens ex lege soli
deo seruiendum.⁊ eos qͥ deci¬
buta dari cesari.

Expanded text:
. De hoc Josephus dicit quia cogebat populum ne tributa solvendo Romanis libertatem aferens ex lege soli Deo serviendum, et eos qui decibuta dare Caesari.
Abbreviated transcription (Latin):
num uĩctus ab ierosolimis traditus sum ĩ manus roma¬
noꝵ. Qui cum inter rogationẽ de me habuissent uolue¬
tradicentib autẽ iudeis: coactus sum appellare cesarem. nõ
quasi gentẽ meam habens aliquid accusare: s ut eruã ani¬
uide ⁊ alloqui. pp̃ spem eni isrł catheua hac circuindatus
sum. at illi dixerunt ad eum. Nos neq litteras acce¬
piius de te a iuidea. neq adueniens aliquis tr̃m nuncia¬
uit aut locutus est quidde te malum. Rogamus autẽ a
te audire que sentis. Nlan de sectahac notum est nobis qr uͥq
ei contradicitur Cum constitussent autẽ illi diem uene

Expanded text:
vinctus ab Jerosolymis traditus sum in manus Romanorum: qui cum interrogationem de me habuissent, voluetradicentibus autem Judaeis, coactus sum appellare Caesarem, non quasi gentem meam habens aliquid accusare. Propter videre, et alloqui. Propter spem enim Israel, catena hac circumdatus sum. At illi dixerunt ad eum: Nos neque litteras accepimus de te a Judaea, neque adveniens aliquis fratrum, nuntiavit, aut locutus est quid de te malum. Rogamus autem a te audire quae sentis: nam de secta hac notum est nobis, quia ubique ei contradicitur. Cum constituissent autem illi diem, vene
Abbreviated transcription (Latin):
Rab̃. Petrus ⁊ ioħs m̾ito pͥmmi po¬
nuntur qui simul cucͤrerunt ad
monim̃tum. qr plus cet̾is ama-¬
bant. pͥmus si fas ÷ dicr. plus cet̾iᷤᷤ
dilexit᷑. aliũ płimũ iħe amauit.¬

Expanded text:
r. Petrus et Joannes merito primi ponuntur, qui simul cucurrerunt ad monumentum, quia plus caeteris amabant. Primus si fas est dici plus caeteris dilexit: alium, plurimum Jesus amavit.
Abbreviated transcription (Latin):
e adiua ĩ contemplatiuã
ascendens. it̾m descendet ĩ conu̾satiõnẽ actualem. Mons
lucerne.s. de templo resplendentis. ac soł ex alt̾a parte
orientis ⁊ olei in ip̃o monte naturał lucis. que ta con¬
ueniunt ꝑfectioni pp̃ diuini u̾bi lucem de eccłia fulgẽ¬
tem. pp̃ solis iusticie fulgorem pp̃ pure ꝯscĩe nitorem.¬

Expanded text:
e activa in contemplativam ascendens, iterum descendit in conversationem activalem. Mons r: lucernae scilicet de templo resplendentis, ac solis ex altera parte orientis, et olei in ipso monte naturalis lucis: quae tria conveniunt perfectioni propter divini Verbi lucem de Ecclesia fulgentem, propter solis justitiae fulgorem, propter purae conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
In greco ita ponitur cũ intͦis¬
sent in ciuitatem ĩ cenaculũ as¬
cend̾unt ubi erant manẽter
petrꝰ ⁊c̾. In g̾co sic ÷ ordo nõinũ
Sẏmon zelotes ⁊ uidas iacobr.

Expanded text:
In Graeco ita ponitur: Cum introissent civitatem, in coenaculum ascenderunt, ubi erant manentes Petrus, etc. In Graeco sic est ordo nominum: Simon Zelotes et Judas
Abbreviated transcription (Latin):
Abyssus .i. tenebrosi ᷤ ¶Iuteus¬
est e¬
ꝓfundi  om̃s ħetici. qui alies
mergunt prauis sententiis:
In hos clauem .i. potestatẽ ac¬
ciꝑe dicitur: qr tunc. nõ sic̃ mͦ
a d̾o refrenabitur. Uł clauis sũt¬

Expanded text:
Abyssus, id est tenebrosi. Puteusest profundiores haeretici, quia alios mergunt pravis sententiis. In hos clavem, id est potestatem accipere dicitur, quia tunc non sicut modo a Deo refrenabitur. Vel clavis
Abbreviated transcription (Latin):
udꝰ łistas ad uttatis lineam correximiꝰ ita has ꝓpͥo ordini dõ
iuiuante eadidimus. Est enĩpͥmi eaꝵ ima iacobi. Detͥ
due. Iohis. tres. ⁊ iuide una. Que si ut ab eis digeste st̃
ita quoq ab intẽr pͥtantib fideliter in latinum eloqͥiũ
ĩ qua ⁊̃ ab infidelib translatoril multum erratum
et̃ fidei iutate cõꝑibꝰ tͥum tantũmꝰ uocabula. hoc est
uerbiq ac sp̾e testimonium omittentib. In quo maxi¬
me ⁊ fides catholica roboratur. ⁊ ꝑatͥs ⁊ filii. ⁊ sp̃c sci una

Expanded text:
um ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum verterentIn qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et Filii ac Spiritus sancti una
Abbreviated transcription (Latin):
Nec est resurrectio pͥma qd̾
diabolus ita ligatus est. ⁊ ꝙ a
peceatis resurgunt hoĩes. ⁊ ꝙ
ip̃is mortius statim anime fru¬
entur et̾ua requie.¬
ĩ quib modo ligatus ÷. ne ꝓ
cutores diabolum ĩ se tegentes
⁊ tandẽ ad aꝑtam ꝑsecutio¬
nem ꝓcedentes.uł ad litt̾am
has̃ duas gentes pͥus seducet.
⁊ ꝑ eas ad alias ꝓcedet. sĩħ psẽt

Expanded text:
ec est resurrectio. Quod diabolus ita ligatus est, et quod a peccatis resurgunt homines, et quod ipsis mortuis statim animae fruuntur aeterna requiein quibus modo ligatus est, ne pro nes persecutores diabolum in se tegentes, et tandem ad apertam persecutionem procedentes. Vel ad litteram has duas gentes prius seducet, et per eas ad alios procedet. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Dicta destructione diabo¬
li ⁊ suoꝵ mẽbroꝵ. supponit
destructionem mundi ad
maiorem penam impioꝵ
Competit enĩ ut destructis
malis mundus destruat᷑¬

Expanded text:
Dicta destructione diaboli et suorum membrorum, supponit destructionem mundi, ad majorem poenam impiorum. Competit enim ut destructis malis mundus destruat
Abbreviated transcription (Latin):
cum᷑. Et nemo apponetur tibi ut noceat te. qm̃ ppls est¬
mͥ multus in hac ciuitate. Sedit autem annum. ⁊ sex mẽ¬
ses docens apud ees uerbum dei. Gallione autem ꝓconsule
achaie insurrexerunt uno animo iudei in paulum. Et ad¬
dux̾unt eum ad tribunal dicent

Expanded text:
cum: et nemo apponetur tibi, ut noceat te: quoniamultus in hac civitate. Sedit autem ibi annum et sex menses, docens apud eos verbum Dei. Gallione autem proconsule Achaiae, insurrexerunt uno animo Judaei in Paulum, et adduxerunt eum ad tribunal, dicent
Abbreviated transcription (Latin):
ti: in quo hẽtici aliquid ñ per
in doctis. humili stabilitate u̾¬
bis doctoꝵ auditum p̃bere. ꝙ
stabilitatẽ qr hẽtiei ñ ħ̾nt uen¬
to suꝑbie qͣi palea leuis de eccłia

Expanded text:
t in quo haeretici aliquid non perindoctis, humili stabilitate verba doctorum auditum praebere, quam stabilitatem quia haeretici non habent, vento superbiae quasi palea levis
Abbreviated transcription (Latin):
am ui qua de fider ⁊ caritatis ꝑ¬
fectione agit ut intelligamus
quid credere quid. nlig̾e debeamꝰ.
Multis enim prauis dogniatib.
inducti. de sinceritate fider ⁊ cari¬
tatis ñ bene intelligebant. dica
uiuari. luxurtari. consentire a¬
lienis uiciis. contradicentes cõ¬

Expanded text:
am, in qua de fidei et charitatis perfectione agit, ut intelligamus, quid diligere quidve credere debeamus. Multi enim pravis dogmatibus inducti de sinceritate fidei et charitatis non bene intelligebant. Dicebvivari, luxuriari, consentire vitiis alienis, contradicentes co
Abbreviated transcription (Latin):
Tristatꝰ ꝓse oret.
infirmatus corꝑe
uł fide qr maiorem tꝰ.¬
mine ñs tinet plagam pli¬
moꝵ se aduitorio.⁊
Astruit exemplo qͣn
tempore ꝯtinuerit celos t̾¬
ris ymbres au̾terit fructꝰ
mortalib negau̾it᷑. Ne trepi¬
daret nr̃a fragilitas repu¬
tans se nõ posse fac̾e similiã
tanto a pħe. qui cͣru igneo
rapi meruit ad celos. con¬
sulte de eiꝰ orõne locuturꝰ
ab humilitate inchouiit.
te. infirmus uniꝰ mulier¬
cule mim̾is ext̾ritꝰ fugit
ꝑ deserta.
Ostensa efficatia orõnis
ostendit qͣnti sit̃ m̾iti ꝓ
fr̃ib orare.⁊ ad sospitatẽ

Expanded text:
Tristatus, pro se oret; infirmatus corpore vel fide quia majorem sustinet plagam plurimorum se adjutorio, et Astruit exemplo quantempore continuerit coelos, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit. Et rdaret fragilitas, reputans se non posse dicere similia tanto prophetae, qui curru igneo apui meruit ad coelos . Consulte de ejus oratione locuturus, ab humilitate inchoavit, te infirmus, unius mulierculae minis exterritus fugit per deserta Ostensa efficacia orationis, ostendit quanti sit meriti pro fratribus orare, et ad sospitatem
Abbreviated transcription (Latin):
te cum ipso quem estimau̾unt
qm̃ in templum ĩ troduxiss paulus. Cõmotaq ÷ ciuitas to¬
ta. Et facta÷ concursio ppłi Et app̃hendentes paulum
trahebant eum extra templum.⁊ statim clauie siunt
ianue. Querentib autẽ eum occid̾e nunciatum est tri¬
buno cohortis. qr tota confunditur iħrłm. Qui statim as¬
sumptis militib ⁊ centurionib decucurrit ad illos. Qͥ
cum uidissent tribunum ⁊ milites cessauerunt peute pau-

Expanded text:
te cum ipso, quem aestimaverunt quoniam in templum introduxisset Paulus. Commotaque est civitas tota, et facta est concursio populi. Et apprehendentes Paulum, trahebant eum extra templum: et statim clausae sunt januae. Quaerentibus autem eum occidere, nuntiatum est tribuno cohortis: Quia tota confunditur Jerusalem. Qui statim assumptis militibus et centurionibus, decurrit ad illos. Qui cum vidissent tribunum et milites, cessaverunt percutere Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmemorat aplc̃ ut ꝯuincat eos
sionis. aut aduentus. s cũ ita
na sua memoria contẽpletur:
it annoꝵ mille cireuitus. ⁊ ita
nulle annos ut uniꝰ diei spaci¬
ũ sine labore cucumipiciat.
manifeste intelligendũ quod
um finem certissime nou̾it.
⁊ absq ulla dubitaciõe hoc qͦ¬

Expanded text:
memorat, ut convincat eos sionis aut adventus, ad judicana sua memoria complectatur, ut annorum mille circuitus, ita mille annos ut unius diei spatium sine labore circumspiciat, manifeste intelligendum quod um finem certissime noverit, et absque ulla dubietate hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
lo nouissima designatur
ꝑsecutio. in qua quidamiu¬
decor sunt decipiendi qͥdã
helye monitis legem sp̃a¬
liter impleturi. hostẽ cͥdunt᷑

Expanded text:
lo novissima designatur persecutio, in qua quidam Judaeorum sunt decipiendi: quidam Eliae monitis legem spiritualiter impleturi, hostem credunt
Abbreviated transcription (Latin):
Que sit gr̃a quam confeit᷑.
humilib subdit. ut quo
magis humiliati fuerint.
pp̃ ip̃m tempore certanũs
eo głiosius exaltentur tẽ¬
pore retributionis. humi
catis incipit salub̾ter at¬
teri. uł qñ spontanea m̃tis
deuocione ꝑfectiores do ⁊
armatus. ⁊ ad om̃e genus
humilitatis sequitur mer¬

Expanded text:
Quae sit gratia quam Deus confert humilibus, subdit: ut quo magis humiliati fuerint propter ipsum tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur tempore retributionis. Humilcatis incipit salubriter atteri; vel quando spontanea mentis devotione perfectiores Deo et armatur animus, et ad omne genus humilitatis sequitur con
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ secdentẽ¬
Mulierẽ .i. illos molles
qui eue a qua pecc̃m ĩ¬
cepit conformantur. qui
ħnt diabolum fundam̃tum¬
qui est sangͥneus. ⁊ ĩse⁊ in
dunt. uel eloquia dei male
intelligunt.

Expanded text:
Mulierem sedentem. Id est, illos molles qui Evae a qua peccaepit conformantur; qui habent diabolum fundamqui est sanguineus et in se et in dunt, eloquia Dei male intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quicuniq. Hanc siñam ex simili
uideamus. Si quis me offend̾e̾t᷑. ⁊
qui unũ mandatũ negligit. cet̾a
que completa uidebantur ad iuita¬
re sibi ĩutilia reddit̃.
Nel aliter. Caritas ÷ plenitudo
legis in cuiꝰ p̃ceptis tota lex pendet
Qui autem contra caritatem facit
m̾ito omĩum reus ÷. Nemo aut̾
peccat nisi contra caritatẽ faciat
qr nec d̾m u̾e diligit. cuiꝰ legẽ ne¬
gligit nec ꝓxiium in quẽ delin¬
quit. qr gͦ suꝑiꝰ ostend̾at eos ĩ ca

Expanded text:
is. Hanc sententiam ex simili videamus: Si quis me offenderet, omnqui unum mandatum negligit, caetera, quae completa videbantur adjuvare, sibi inutilia reddit.Vel aliter: Charitas est plenitudo legis, in cujus praeceptis tota lex pendet . Qui ergo contra charitatem facit, merito omnium reus est. Nemo autem peccat, nisi contra charitatem faciat, quia nec Deum vere diligit, cujus legem diligit, nec proximum, in quem delinquit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuites eligere. pupillos ⁊ ui¬
duas uisitare. gͦ sic loqͥmini: ⁊
.s. f. hoc loquendo ⁊ faciendo cu¬
ratea it ꝓximes diligendo ad̾o
diligi mereamini. mĩam ĩpen
Lex lib̾tatũ. lex̃caritatis quanꝰ
suꝑius regalem uecauit qua de̾
diliges ꝓximũ.t. sic̾.t.ip. qua
loge uos deus iudicat cũ magnta

Expanded text:
 divites diligere, pupillos et viduas visitare, ergo sic loquimini et sic facite. Haec loquendo et faciendo curate, ut proximos diligendo, a Deo diligi mereamini; misericordiaLex libertatis, lex est charitatis, quam superius regalem vocavit, qua dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum, qua lege vos Deus judicat, cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
nationem et̾nam quam inde
pacient᷑ impii: monẽt᷑ atten
pit cotidie. ⁊ ad eundem inte¬
ritum quo illos ducit̃.

Expanded text:
nationem aeternam, quam inde patientur impii, monentur attendpit quotidie, et ad eumdem interitum quo illos, ducet
Abbreviated transcription (Latin):
B. Doctori obuiam uenit auditor
nam qui tarde ad credendum ꝑ¬
trahitur qͣi a doctore iacens eri
litatis ⁊ pudoris indicia p̃fert:
iure a p̃ceptore suo meretur erigi.

Expanded text:
 doctori venit auditor,nam qui tarde ad credendum pertrahitur, quasi a doctore jacens eriglitatis pariter et pudoris indicia praefert, jure a suo praeceptore meretur erigi.
Abbreviated transcription (Latin):
Si itantes ꝑ malician¬
remotam. tam̃ rationabi¬
les ꝑ sapĩam. nec ratio a d̃
u̾sucras scli uos trahat. s
sine dolositis. Uñ estote pru
dentes sicut ser.⁊ c̃. mͦ xͦ¬

Expanded text:
s infantes per malitiaremotam, tamen rationabiles per sapientiam, ne ratio ad versutias saeculi vos trahat, sed sine dolo sitis. Unde dicitur: dentes, sicut serpentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Offendit uerbo qui eo qd̾
u̾bum audiuit offendit
animo daũ ꝙ audiuit nõ
credit. cuiꝰ stulticiam exag¬
gerat. nec credunt in quo¬
⁊ positi sunt. ꝑnaturã adħ
facti sunt hontines ut cre¬
dant d̾o ⁊ eius uoluntati ob¬

Expanded text:
Offendit verbo qui eo quod verbum audivit; offendit animo, dum quod audivit, non credit, cujus stultitiam exaggerat. Nec credunt in quo positi sunt: per naturam ad hoc sunt facti homines, ut credant Deo et voluntati
Abbreviated transcription (Latin):
gatur deus. in t̾ra datur
ut diligatur ꝓximꝰ. bis .ii.
pꝰ resurrectionem datus est.
ad duo p̃cepta caritatis ꝯ¬
mendanda.
dici locutio linguaꝵ de ore

Expanded text:
in terra datur, ut diligatur proximus: bis enim post resurrectionem est datus ad duo praecepta charitatis commendanda. dici locutio linguarum de ore
Abbreviated transcription (Latin):
.lxix.
.lxx.
.lxxi.
.lxxii.
.lxxiii.
.lxxiiii.
.lxxui.
.lxxuii.
.lxxuiii.
.lxxx.
.lxxxii.
.lxxxiii.
.lxxxiiii.
.lxxxu.
lxxxui.
.lxxxuii.
.lxxxuiii.
.lxxxix.

Expanded text:
LXIX LXX LXXI LXXII LXXIII LXXIIII LXXVI LXXVII LXXVIII LXXXI LXXXII LXXXIII LXXXIIII LXXXV LXXXVI LXXXVII LXXXVIII LXXXIX
Abbreviated transcription (Latin):
loquia. is qui aduenerat prbr
dixit
Surge & sumamus cibũ. quia hodie
pascha est
ed pascha est. quia uidere te merui

Expanded text:
loquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Scio quia Pascha est, quia videre te merui
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine uenientes atq omĩpotenti dõ laudes canen¬
se turba cõprimer& quidã exhis qͥ extra sacrarium
stabant porcũ subito intra suos pedes huc illucq discus¬
rere senserunt. Quẽ dũ unus quisq sentir& & iuxtase
stantib indicar&. isdẽ portus aeccłȩ ianuas petut. &
ommnes ꝑ quos transiit in admirationẽ cõmouit. sed uideri
nihil potuit quãuis sentiri potuiss&. Quod ideirco diuina
pietas ostendit̾. ut cunctis patescer& quia de loco eodẽ
in mundus habitator exir&. Pesacta igitur missarum
celebratione. recesserunt. Sed adhuc nocte eadẽ magnus
in eiusdẽ ȩccłȩ tectis strepitus factus ẽ. acsi in hȩc aliqͥs
errando discurrer&. Sequenti autẽ nocte . grauior
sonitus excreuit. Cũ subito tanto terrore in sonuit. acsi
omis illa ȩccła afundamentis fuiss& euersa & protinus
recessit. ac nulla illic ulterius inquie tudo antiqͥ hostis

Expanded text:
multitudine venientes atque omnipotenti Domino laudes canenmultitudine venientes atque omnipotenti Domino laudes canense turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes per quos transiit in admirationem commovit; sed videri a nullo potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundus habitator exiret. 32. Peracta igitur missarum celebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
alienis iã manib ad suũ habitaculũ reductus. Quod
dũ langobardi in eadẽ regione positi om̃s agnoscerent.
nequaquã ulterius p̃sumpserunt catholica loca temerare.
Miro & enĩ modo res gestaest ut quia eiusdem arriani
causa lãpades in ȩccła beati pauli apł̃i fuerant extinctȩ.
unoeodẽq tẽpore & ipse lumen ꝑder&. & in ȩcda lumen rid¬
ed neq hoc sileã quod ad eiusdẽ arrianȩ hereseos dãpna¬
tionẽ in hac quoq urbe ante bienniũ pietas superna
monstrauit. Ex his quippe quȩ narro aliud populus
agnouit. alia autẽ sacerdotes & custodes aecclesiȩ se
audisse seuidisse testati sunt. Arrianorũ ȩccła in regi¬
one urbis huius quȩ subura dicitur cũ clausa usq ante
bienniũ remansiss&. placuit ut infide catholica introdicos
illic beati sebastiani & scȩ agathȩ martyrũ reliqui is
dedicari debuiss&: qđ factũ est. Nam cũ magna populi

Expanded text:
alienis jam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod alienis jam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro enim modo res gesta est, ut quia ejusdem Ariani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant exstinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in eccleed neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martirum reliquiis, dedicari debuisset. Quod factum est. Nam cum magna populi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss& & locũ illic ubi sollẽpnia sua ager& non haber&.
cȩpit ab eiꝰ ciuitatis epõ eoclesiã petere quam suo errori
dedicar&. Iuod dũ ualde ep̃s negar& isdẽ qui uenesat
arrianus beati pauli apł̃i illic ȩccl̃am comminus sitã se
die altero uiolenter intraturum esse professus est. Quod
eiuisdẽ ȩccłȩ custos audiens festinus cucurrit. ȩcclesiam
clausit. seris muniuit. P acta autẽ uespera. lãpades omẽs
extinxit. seq in interiorib abscondit. In ipso autẽ adue¬
nientis lucis crepusculo arrius ep̃s collecta multitudine
aduenit. clausas ȩoclesiȩ ianuas effringere paratus.
Sed repente cunctȩ simul regiȩ diuinitus concusse abiectis
longius seris aꝑtȩ sunt. atq. cũ magno sonitu omĩa ȩcclesiȩ
daustra patuerunt. Et effuso desuꝑ lumine om̃s quȩ extinctȩ
fuerant lãpades accensae sunt. Arrianus uero ep̃s qui
uim facturus aduenerat. subita cȩcitate ꝑcussus est. atq.

Expanded text:
enisset, et locum illic ubi solemnia sua ageret non haberet, coepit ab ejus civitatis episcopo Ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, idem qui venerat Arianus, beati Pauli apostoli Ecclesiam illic cominus sitam se die altero violenter intraturum esse professus est. Quod ejusdem ecclesiae custos audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes exstinxit, seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae januas effringere paratus. Sed repente cunctae simul portae divinitus concussae, abjectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae exstinctae fuerant lampades accensae sunt. Arianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est, atque
Abbreviated transcription (Latin):
serat. quã sibi qͥ peccati illius dãpna toleralat. Nec
pensabat qͥđ ipse exterius. sed tulpȩ reus quantum ꝑ¬
debat intus. Hunc itaq cũ dies mortis egredi edorpore
irger&. conuenerunt multiut tã scȩ̃ animȩ de hoc
mundo recedenti. suas animas cõmendarent. Cũq lecto
lius hi qͥ conuenerant omnes adsisterent. alii ingre¬
bentes angelos uiderunt. sed dicere aliqđ nullo modo
pituerunt. Ali omi no nihil uiderunt. sed omnes qui
aderant ita ue hementissimus timor ꝑculit. ut nullus
greiliente illa scã anima illic stare potuiss&. Et hi
rgo qͥ uiderant & hi qͥ omnino nihil uiderant. uno om̃s
inore ꝑculsi & territi fugerunt. ut palã daretur

Expanded text:
serat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec serat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt, alii omnino nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, ut palam daretur
Abbreviated transcription (Latin):
possidens. nihil quȩrens. solã cũ dõ pauꝑtatẽ diligen
inter aduersa semꝑ patientiã amplectens. conuentis
saeculariũ fugiens. uacari semꝑ orationi concupiscens
de quo unũ uirtutis bonũ refero. ut ex hoc uno ualea
eiꝰ multa pensari. Is nãq cũ quodã die messẽ qua sul
manu seuerat decisa ad areã deduxiss& m nihilꝙ
aliud cũ discipulis suis ad totius annistipendium haber&.
quidã ꝑuersae uoluntatis uis antiqui hostis stimulis
instigatus. eandẽ messẽ igni subposito ita ut erat in
area incendit. Quod factũ dũ alter aspicer&. eiꝰdem
di famulo cucurrit & nuntiauit. Iuod postquã indicauit.
adiunxit dicens. Ue ue pat̃ stephane. qͥđ tibi contigit.
uiille statĩ uultũ acmente placida ilicorespondit.
e qđ illi contigit qͥ hocfecit. nã mihi quid contigit:
nquib: ei uerbis ostenditur. in quo uirtutis culmine
sedebat. qͥ unũ quod insũptũ mundi habuerat. tã secura
pdebatmente. Magisq illi dolebat qͥ peccatũ commi¬

Expanded text:
tem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commi
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare cõpulsus est. quantȩ uirtutis fuerat. qui uictus
abscedebat. Perpende quȩso iste uir dnĩ in quo mentis uer¬
tice stetit. qͥ cũ serpente per triennium iacuit securus.

Expanded text:
monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus.
Abbreviated transcription (Latin):
more suo in oratione fuit occupatus. Cũ die tertio is
qui necessitate debiti a fligebatur rediit. suꝑ artã¬
uero monasterii quȩ erat frumento plena subito tredecĩ
solidi sunt inuenti. Quos uirdĩ deferreiussit. & afflicto
petitori tribuit dicens. ut duodecĩ redder&. & unum
in expensis ꝓpriis haber&. Sed ad ea nunc redeam.
quȩ eius discipulis in libri huius exordio p̃dictis refe
agnoui. Quidã uir grauissima aduersarii
sui emulatione laborabat. cuius ad hoc usq odium
ꝓrupit. ut ei nescienti in potu uenenũ dar&. Qui
quãuis uitã auferre non ualuit. cutis colorẽ tamen
mutauit. ita ut diffusa in corpore eiꝰ uarietas. leprȩ
morẽ imitari uideretur. Sed ad dĩ hominẽ deductud.
salutẽ pristinã cicius recepit. Nã mox ut eum
contigit. omnem cutis illius uarie tatẽ fugauit.

Expanded text:
more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed neq hoc silendũ puto. quod i: lustri uiro aptonio
narrante cognoui. qui aiebat patris sui puerum
morbo elephantino fuisse correptũ. ita ut iã pilis
cadentib cutis intumescer &. atq in crescentẽ saniẽ
occultare non poss&. Qui ad uirũ dĩ ab eodem
patre eiꝰ missus est. & saluti pristinȩ sub omrii
celeritate restitutus
eq illud taceam.
quod eiꝰ discipulus peregrinus nomine narrare con¬
sueuerat. quia diẽ quadã fidelis uir quidã necessi¬
tate debiti cõpulsus. unũ sibi fore remediũ credidit
si addĩ uirũ ꝑger&. & quae eũ urg. ẽr& debiti
necessitas indicar&. Ulenit itaq ad monasterium.
omĩ potentis dĩ famulũ repperit. quodq acreditore
suo ꝓduodecĩ solidis grauiter ad fligeretur intimauit.
Cui uenerabilis pater nequaquã se habere duodecim
solidos respondit. sed tamen eiꝰ in opiã blanda locutione
consolatus ait. Uade . & post biduũ reuertere. quia
de est hodie qͦd tibi debeam dare. In ipso autẽ biduo.

Expanded text:
Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutuseque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ fuit. ut ad monasteriũ aliud positũ longe trans¬
mitterent. Illuc igitur euntes fr̃s. omnes ridẽ monas¬
terii monachos tristes uehementer inuenerunt. Iuibus
cũ dicerent qͥd habetis quod uos intanto merore depri¬
mitis .: Responderunt dicentes: Noci huius desolationt̃
gemimus qͥa unus fr̃ cuius nos in hoc monaster io uita¬
continebat. hodie quartus est dies. qđ ex hac luce sub¬
tractus est. Cũq fr̃s qui uenerant studiose reqͥrerent
qualiter dictus fuiss&. responderunt: Vrsus Qui
uocationis eĩ horã subtiliter inquirentes. ipso eũ momento
cognouert̃ exisse de corpore. quoꝑ iohannẽ qui apud
eos defunetus est fuerat uocatus. Qua exre colligit᷑.
qͥa utrorũq par fuit meritũ. eisq datũ est ut in una
mansione socialiter uiuerent. quibus e corpore conti

Expanded text:
sarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transsarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore conti
Abbreviated transcription (Latin):
ã uir uitȩ uenerabilis eleutherius senex. dequo p̃ce¬
denti libro multa narraui. in monasterio germanum
fratrẽ iohannẽ nomine se habuisse ꝑhibuit. qui ante dies
quat tuordecĩ suũ exitũ frĩb prȩlixit. Cũq decrescentes
cotidi e cõputar& dies. ante triduũ quã uocaretur ex
corpore. febre correptus est . Adhorã uero mortis ue¬
niens. mysteriũ dominici corporis & sanguinis accepit.
U ocatisq frĩ bus. corãse psallere p̃cepit. Quib tamen anti¬
phonã ipse ꝑ sem& ipsũ. desem& ipso imposuit dicenis.
A perite mihi por tas iustitiȩ. & ingressus in eas confitebor
cdõ. hȩx porta dnĩ. iusti introibunt ꝑ eam. Cũq corã
uoce clamauit dicens. Vrse. ueni. Quod mox
ut dixit eductus ecorpore. mostalẽ uitam finiuit.
Mirati sunt fr̃s. qͥa hoc quod moriens frater clamauerat
ignorabant. Quo defuncto in monasterio facta est
magna tristitia. Iuarto autẽ die. quoddã fratrib neces¬

Expanded text:
am vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mdomino: haec est porta domini, iusti introibunt per eam. non it dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus neces
Abbreviated transcription (Latin):
ihi hoc nontã appar& mirũ quia uisus est.
sed quia isdẽ qui eum uidit. cum sanus ess&x. egrotauit.

Expanded text:
ihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nuos dies lȩtus ac securus ꝓceder&. ȩstimans qđ eiꝰ scelis
dñs aut non uidiss&. aut iusũ misericorditer di misiss&.
Die autẽ septimo. subita morte de functus est. Cũq sepil¬
turȩ traditus fuiss&. ꝑ longũ tẽpus cunctis uidentibus
de sepulcro eiꝰ flãma exiit. & tãdiu eiꝰ ossa concremauit
quousq: omne sepulcrũ consumer&. & terra quȩ intumuld
collecta fuerat defossa uideretur. Quod uidelic& omp̃s
dñs faciens. ostendit qđ eiꝰ anima in occulto pertulit.
taius &iã corpus ante humanos oculos flãma consupsit.
Qua inre nobis quoq: hȩc audientib: exemplo formidins
dare dignatus est. quatinus ex hac consideratione
colligamus quid anima uiuens &sentiens ꝓreatu
suo patitur. sitanto ignis supplicio &iã insensibilia
ossa concremantus.
osse uelim.
siuel boni bonos in regno. uel mali malos insupplicio
cognoscant.

Expanded text:
nuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus nuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulum collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens ostendit quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, 424 quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patiatur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur. osse velim si vel boni bonos in regno, vel mali malos in supplicio agnoscant.