comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nire regnando. pͥus illũ pre-¬
ueniat obsequendo. sic̃ ait
apłs. honore inuicẽ p̃uemien¬
tes. Uincat eũ officiis.ut pos¬
sit uncere scĩtate. Si enĩ te
ñ lesit fr̃: obseqͥum meret᷑ ut
diligas. Quod si forsitan lesit:
magis obseqͥum meret᷑ ut um¬
cas. Nec enĩ nr̃e xp̃ianitatis sũ¬
ma ẽ. ut amantibꝰ uicissitudinẽ.
ledentibꝰ patientiã rependamꝰ.
Qui gͦ fuerit patientior ad in¬
iuria. potentior constituet᷑ in
regno. Non enĩ ad imꝑrũ celoꝵ.
sed humilitate. pauꝑie. lenita-¬
te. Arta enĩ ⁊ angusta uia est
que ducit ad regnũ. Quisqͥs gͦ
honoribꝰ inflatꝰ fuerit. ⁊ auri
thesauris dilatatꝰ: tanquã omᷤ¬
tum ⁊ impeditũ animal. per
angustũ regni iter transire ñ
poterit. Simul etiã ut se esti¬
mat ꝑuenisse. sarcinã eiꝰ exi-¬
gua porta ñ capiens. reꝑcussã
lumine retrorsũ redire cõpel¬
let. Tam enĩ angusta ẽ diuiti
porta celestis. quã ẽ camelo
acus foram̃ exiguũ. Unde ait

Expanded text:
gnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait
Abbreviated transcription (Latin):
int: ⁊ de spinis ñ germinauit.
suris. sollicite carpe: ne cũ ad uuã
manũ mittis. lacereris ab symis.
Hoc ẽ qͦd dico. Sic audi qͦd bonũ
ẽ: ne malos mores imiteris. Pre¬
dicet ex occasione: salutet in uia.
Illi nocebit qͦd ñ audunt p̃ceptũ
xp̃i: neminẽ in uia salutaueritis.
Tibi ñ nocebit. qͥ siue a transeunte
siue a ueniente salutẽ audis. salutẽ
tenes. lpłm audi. sic̃ ꝓmiserã admit¬
tentẽ ista. Od enĩ. dũ omni mͦ siue
occasione siue ueritate. xp̃s annun

Expanded text:
vit, et de spinis non germinavit. vit, et de spinis non germinavit. suris, sollicite carpe, ne cum ad uvam manum mittis, lacereris a spinis. Hoc est quod dico: Sic audi quod bonum est, ne malos mores imiteris. Praedicet ex occasione, salutet in via: illi nocebit quod non audivit praeceptum Christi, Neminem in via salutaveritis; tibi non nocebit, qui sive a transeunte, sive a veniente salutem audis, salutem tenes. Apostolum audi, sicut praemiseram, admonentem ista. Quid enim? Dum omni modo, sive occa
Abbreviated transcription (Latin):
casionẽ salutare ͦ. P occasionẽ sa¬
lutẽ annuntiare. Qd ẽ aũt aliud
ꝑ dilecꝰtionem. ñ ꝑ occasionem.
hoc salutẽ ẽ annuntiabant: engł̃m
p̃dicabant. Sed aliud reqͥrebant.
et ideo ꝑ occasionẽ salutab ant.
Et qͥd ẽ hocꝰ. Sitalis fueris qsͥs
es. facis. Immo ñ talis. qͥsqͥs facis.
Seo forte talis aliqͥs qͥ facis. si ta-¬
lis fueris ñ facis: sed fit de te. Nã
tales eeñt p̃cepit. Et ipsi ag ũt
aliqͥd. ⁊ ꝓficit᷑ ex ipsis. Aliud que¬
runt: ⁊ xp̃m annuntiant. Ed que¬
rat annuntiator ne cures: quod
ab ore ipsius : Salutẽ tene ab ore
ipsiꝰ: noli uidex eẽ cordis ipsiꝰ. Sed
indes eũ alia reqͥrentẽ. Ed ad te ͦ
Audi salutẽ. Que dicunt facite.
Securũ te fecit. Quidͤ. Que dicũt
facite. Mala faciunt. Que faciunt
facere nolite. Bona faciunt: non
in ina salutant: ñ ꝑ occasionẽ eugłm
annuntiant. Imitatores eoꝵ. estote:
implicito palmite int̾ spinas cre¬

Expanded text:
occasionem salutare? Per occasionem saoccasionem salutare? Per occasionem salutem annuntiare. Quid est autem aliud,per dilectionem, non per occasionem. hoc est, salutem annuntiabant, Evangelium praedicabant: sed aliud quaerebant; et ideo per occasionem salutabant. Et quid est hoc? Si talis fueris, quisquis es facis: imo non talis quisquis facis, sed forte aliquis talis qui facis. Si talis fueris, non facis, sed fit de te. CAPUtales essent, praecepit. Et ipsi agunt aliquid, et perficitur ex ipsis: aliud quaerunt, et verbum annuntiant. Quid quaerat annuntiator, ne cures: quod ab ore ipsius, salutem tene ab ore ipsius. Noli judex esse cordis ipsius. Si vides eum alia requirentem, quid ad te? Audi salutem: Quae dicunt, facite. Securum te fecit, qui dixit, Quae dicunt, facite. Mala faciunt: Quae faciunt, facere nolite . Bona faciunt, non in via salutant, non per occasionem Evangelium annuntiant: imitatores eorum estote,implicite in palmite inter spinas cre
Abbreviated transcription (Latin):
te. sic agite qͦd iniunxi: ut ne mi¬
nima qͥdẽ uos retardent agentes:
sed oĩa contemnentes ad finẽ ꝓpo¬
sitũ festinate. Sed ẽ aliud qͦd hic
magis cogitẽ. ñ dissimulo intellige¬
re qͦd plus ꝑtinet ad me:. ad omneᷤ¬
nos dispensatores. sed ⁊ ad uos
auditores. Qui salutẽ dicit. Nlam
et antiqͥ in epłis suis sic scribebant
Ille. illi salutẽ. Salutatio a salute
nom̃ accepit. Eͥd gͦ ẽ. neminẽ in ina
salutaueritis: Q ui salutant iuia
ꝑ occasionẽ salutant. U ideo uos
cito intellexisse. nec tam̃ debeo iã
finire. Non enĩ om̃s cito intellexis¬
lis. Uidi in uoce intelligentes: p̃u¬
res uideo in silentio reqͥrentes. Sed
qͥa de ina loqͥm᷑. tanqͣm in uia am¬
bulemꝰ. Ueloces tardos expecta¬
te. ⁊ parit̾ ambulate. ¶ͥd gͦ dixi
qͥ in uia salutat. ꝑ occasionẽ salutat ͤ
Aliud agebat. aliud occurrit.
Auud petebat. aliud de tͣnsuerso
qͦd ageret inuenit. ¶ͥd ẽ gͦ ꝑoc

Expanded text:
te, sic agite quod injunxi, ut ne mite, sic agite quod injunxi, ut ne minimum quidem vos retardent agentes; sed omnia contemnentes, ad finem propositum festinate. 9. Sensus alter recmagis recogitem non dissimile intelligere, quod plus pertinet ad me et ad omnes dispensatores, sed et ad vos auditores. Qui salutat, salutem dicit. Nam et antiqui in epistolis suis sic scribebant: Ille illi salutem. Salutatio a salute nomen accepit. Quid ergo est, Neminem in via salutaveritis? Qui salutant in via, per occasionem salutant. Video vos cito intellexisse, nec tamen debeo jam finire. Non enim omnes cito intellexistis. Vidi in voce intelligentes, plures video silentio requirentes. Sed quia de via loquimur, tanquam in via ambulemus: veloces tardos exspectate, et pariter ambulate. Quid ergo dixi, Qui in via salutat, per occasionem sAliud agebat, aliud occurrit: aliud petebat, aliud de transverso quod ageret invenit. Quid est ergo per
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uiatori iter agenti. sed miliario
similis eris iter ostendenti. Ergo
stoliditatẽ deponamꝰ: et u̾ba dm̃
intelligamꝰ. ⁊ in uia neminẽ salu¬
temꝰ. Non enĩ sine causa hoc rubem᷑.¬
Qͥd gͦ ẽ neminẽ salutetis in uia ͦ
Porest qͥdẽ et simplicit̾ sic accipi.
qͥa iussit nos festiuant̾ agere inium¬
cta. ⁊ hoc ita dixit. neminẽ ꝑ uiã
salutaueritis. tanqͣm dicens. omnia
p̃termittatis. dũ qͦd iniunctũ ẽ per¬
agats. ea locutione qua solent
dicta exaggerari consuetudine ser¬
mocinandi. Nec longe ꝑgamꝰ In
eodẽ sermone paulo post dicit.
Et tu capharnaũ. que usq ad ce¬
lum exaltata es:. usq in infernum
depͥmeris. Qd ẽ usq in celũ exalta¬
ta esͦ. Nunqͥd ciuitatis illiꝰ menia
nubes tetigert̃: ad sydera ꝑuener̃.ͤ
Sed qͥd ẽ in celũ exaltataes. Nimiũ
tͥ felix iuderis. nimiũ potens. nimi¬
um suꝑba es. Sic̃ gͦ hoc exaggeran¬
di gra dictũ ẽ in celũ exaltaris ei

Expanded text:
non viatori iter agenti, sed milliario non viatori iter agenti, sed milliario similis eris iter ostendenti. Ergo stoliditatem deponamus, et verba Domini intelligamus, et in via neminem salutemus. Non enim sine causa hoc jubemQuid ergo est, Neminem salutaveritis in via? Potest quidem et simpliciter sic accipi, qui jussit nos festinanter agere injuncta: et hoc ita dixit, Neminem per viam salutaveritis, tanquam diceret, Omnia praetermittatis, dum quod injunctum est peragatis; ea locutione qua solent dicta exaggerari consuetudine sermocinandi. Nec longe pergamus: in eodem sermone paulo post dicit, Et tu Capharnaum, quae usque ad coelum exaltata es, usque in infernum deprimeris . Quid est, usque ad coelum exaltata es? Numquid civitatis illius moenia nubes tetigerunt, aut ad sidera pervenerunt? Sed quid est, in coelum exaltata es? Nimium tibi felix videris, nimium potens, nimium superba es. Sicut ergo hoc exaggerandi gratia dictum est, in coelum exaltaris, ei
Abbreviated transcription (Latin):
tam t̾ra scã. quã dei eccłaᷤ. In illa
mortuis oꝑibꝰ. renunciemꝰ. Nam
de his calciam̃tis qͥbꝰ calciati am¬
bulamꝰ. consolat᷑ me idẽ ipse dñs
meus. Si enĩ ipse calciatꝰ ñ eẽt:
ñ de illo ioħs dic̾et. Non sũ dignꝰ
soluere corrigiã calciam̃toꝵ enis.
Sit gͦ obedientia: ñ subrepat su¬
ꝑb a duricia. Ego inqͥt eugłm im¬
pleo: qͥa nudo pede ambulo. Tu
potes: ego ñ possum. Qͦd simul ac¬
cepimꝰ custodiamꝰ: qͣuoqͦ mͦ carita¬
te flagremꝰ: inuicẽ diligamꝰ. Ac
sit fit. ut ego amem fortitudinẽ
tuãꝰ. ⁊ tu portes infirmitatẽ meã.
Qdaut̃ tͥ uidet᷑ qͥ ñ uis intelligere
quẽadmodũ ista dicta sint. ⁊ co¬
calumniari de loculis ⁊ de calci-¬
am̃tis. qͥd tͥ uidet᷑: Itane placet
ut it̾ agentes occurramꝰ caris nr̃is.
et ñ salutemꝰ maiores. ñ resalute¬
mus minores. Ideone eugłm im¬
ples. qͥa salutaris ⁊ taces. Sic uero

Expanded text:
ra sancta, quam Dei Ecclesia? In illa ra sancta, quam Dei Ecclesia? In illa mortuis operibus renuntiemus. Nam de his calceamentis, quibus calceati ambulamus, consolatur me idem ipse Dominus meus. Si enim ipse calceatus non esset, non de illo Joannes diceret: Non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum ejus . Sit ergo obedientia, non subrepat superba duritia. Ego, inquit, Evangelium impleo, quia nudo pede ambulo. Tu potes, ego non possum. Quod simul accipimus, custodiamus. Quomodo? Charitate flagremus, invicem diligamus: ac sic fit ut ego amem fortitudinem tuam, et tu portes infirmitatem meam.autem tibi videtur, qui non vis intelligere quemadmodum ista dicta sint, et cocalumniari de loculis et calceamentis? quid tibi videtur? Itane placet ut iter agentes occurramus charis nostris, et eos non salutemus majores, non resalutemus minores? Jamne Evangelium imples, quia salutaris et taces? Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Iste dñs nr̃ loculos habuit in
uia. ⁊ ipsos loculos iude cõmen¬
dauerat. Patiebat᷑ qͥdẽ furẽ: sed
ego a dño meo discere cuyiens di¬
co. Dñe patiebaris furẽ. Ande
habebas. unde toleret. Me homi¬
nẽ miserũ ⁊ infirmũ monuisti. ne
sacculũ portarẽ. Tũ portasti locu¬
los. ⁊ erat uͥ furẽ patereris. Siñ
portares: nec ille inueniret qͦd au¬
ferret. Qͥd restat. nͥ ut hic dicat
mͥ. intellige qͦd audis nolite porta¬
re sacculũ. ¶d ẽ sacculus. Pecunia
clausa. id ẽ occulta sapientia. Od
ẽ nolite portare sacculũ Nolite
fieri sapientes penes uosmet ip¬
sos. Accipite sp̃m scm̃. Fons in te
debet ẽẽ. ñ saccus. Unde eroget᷑:
ñ ubi includat᷑. Hoc ẽ ⁊ pera. qͦd
sũt. nob̾ tegmina pedũ. ¶ ͥd gͦ n
bem᷑. Renuntiare mortui s oꝑibꝰ.
Hoc in fi gura moyses ammone¬
bat᷑: quando ei dñs loquens ait.
Solue calciam̃ta de pedibꝰ tuis:
locus eñ in quo stas t̾ra scã ẽ. Ed

Expanded text:
ster loculos habuit in via, et ipsos loculos Judae commendaverat. Patiebur quidem furem : sed ego a Domino meo discere cupiens dico, Domine, patiebaris furem, unde habebas unde tolleret? Me hominem miserum et infirmum monuisti nec sacculum portare: tu portasti loculos, et erat ubi furem patereris. Si non portares, nec ille inveniret quod auferret. Quid restat, nisi quod hic dicat mihi, Intellige quod audis, Nolite portare sacculum. Quid est sacculus? Pecunia clausa, id est, occulta sapientia. Quid est, Nolite portare sacculum? Nolite fieri sapientes penes vosmetipsos. Accipite Spiritum sanctum. Fons in te debet esse, non sacculus; unde erogatur, non ubi includatur. Hoc est pera, quod est sunt, nobis tegmina pedum. Per hoc ergo jubemur renuntiare mortuis operibus. Hoc in figura Moyses admonebatur, quando Dominus loquens ait, Solve calceamenta de pedibus tuis: locus enim in quo stas ter
Abbreviated transcription (Latin):
tulisse. dextras sibi datas fuisse. id¬
ẽ signũ concordie. signũ consonan-¬
tie. qͦd ab eis que ipsi didicerant
in nichilo discrepabat. Deinde pla¬
cuisse dicit uit̾ se ⁊ ipsos . ut ip¬
se adgentes. illi aut̃ in circũcisio¬
nẽ irent. Ille seminator illi messo¬
res. Merito etiã athemenses qͣm¬
uis nescientes. nom̃ suum ei di-¬
xert̃. Audientes enĩ ab eo uerbũ.
qͥs ẽ inqͥunt hic seminator u̾boꝵ¬

Expanded text:
tulisse, dexteras sibi datas fuisse, et signum concordiae, signum consonantiae, quod ab se ipsi didicerant, eis in nihilo discrepabat. Deinde placuisse dicit inter se et ipsos, ut ipse ad Gentes, illi autem in circumcisionem irent ; ille seminator, illi messores. Merito etiam Athenienses, quamvis nescientes, nomen suum ei dixerunt. Audientes enim ab eo verbum: Quis est, inquiunt, hic seminator verbo
Abbreviated transcription (Latin):
salutantes in uia. hoc ẽ ñ aliud
te eugłm annuntiantes. ueniant
domũ. ⁊ dicant pax huic domui.
Non solũ ore dicunt. quo pleni
sũt fundunt. Predicant pacẽ. et
habent pacẽ. Non sũt tales. de
qualibꝰ dictũ ẽ. Pax.pax. ⁊ ñ est
dicant. ⁊ ñ habent. Laudant. et
ñ amant. Dicunt ⁊ ñ faciunt. Sed
tam̃ tu accipe pacẽ: siue occasio¬
ne siue ueritate xp̃s annuntiet᷑.
¶d gͦ plenꝰ ẽ pace. ⁊ salutat pax
huic donnuui. si ẽ illic filiꝰ pacis:
reqͥescit suꝑ eũ pax illiꝰ. Siquo
minꝰ forte enĩnͣ ẽ illic filiꝰ pacis:
nichil ꝑdidit qͥ salutauit. Ad
que ñ discessit a te. Hoc enĩ di¬
cere uoluit. Tibi ꝓdest qͦd a¬
nuntiasti. illi nichil ꝓfuit qͥ ñ sus¬
cepit. Non qͥa ille inanis reman-¬
sit. ideo tu ꝑdidisti mercedẽ. Red¬
dit᷑ tͥ ꝓuoluntate tua. redilit᷑
tͥ ꝓ caritate qm unpendisti. red¬
dit tͥ qͥ securũ te fecit uoce euan¬
gelica. pax in t̾ra hominibus
bone uoluntatis:

Expanded text:
salutantes in via, hoc est, non alite Evangelium annuntiantes, veniant ad domum et dicant, Pax huic domui. Non ore solum dicunt: quo pleni sunt, fundunt; praedicant pacem, et habent pacem. Non sunt tales de quibus dictum est, Pax, pax, et non est dicantes, non habent; laudant, et non amant; dicunt, et non faciunt. Sed tamen tu accipe pacem; sive occasione, sive veritate Christus annuntietur. Qui ergo plenus est pace, et salutat, Pax huic domui; si est illic filius pacis, requiescet super eum pax illius: si quo minus, forte enim non est illic finihil perdidit qui salutavit; ad quae non discessit a te. Hoc enim dicere voluit: Tibi prodest quod annuntiasti, nihil ei profuit qui non suscepit: non quia ille inanis remansit, ideo tu perdidisti mercedem; redditur tibi pro voluntate tua, redditur tibi pro charitate quam impendisti, reddet tibi qui te securum fecit voce angelica, Pax in terra hominibus bonae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
de suo loqͥt᷑. Debetis gͦ audire.
qͥd ꝓtineat ad disyensatorẽ: siue
ut nob̃ ipsis si tales inueneritis
congratuleminiꝰ siue ut etiã in
hoc ipso instruamini. Quã multi
enĩ in hoc ppło futuri sũt dispensa¬
tores. Et nos ibi fuimꝰ uͥ estis. St̃
nos qͥ uidem᷑ mͦ de suꝑiori loco.
conserius metiri cibaria. ante pau¬
cos annos in inferiori loco cũ ser¬
ins accipiebamꝰ cibaria. Ep̃s la¬
icis loquor. Sed unde scio. quã
multis futuris ep̃is loquar᷑. Ergo¬
uideamꝰ quomͦ nos intelligamus.
qͦd p̃cepit dñs eis qͦs mittebat
eugłm p̃dicare. et metere para¬
tã messem: uideamꝰ. Nolite inqͥt
ferre sacculũ. aut perã. aut cal¬
ciam̃ta.: ⁊ neminẽ ꝑ uiã salutaue¬
ritis. Et in quamcũq domũ intra¬
ueritis: dicite. Pax doniu huic.
hoc amente scõꝵ. Ergo nec illud
accipiendũ ẽ carnalit̾. Ae ꝑ hoc.
forte nec saccus: forte nec calcia¬
m̃ta nec pera. Maximeq illud

Expanded text:
de suo loquitur . Debetis ergo audire de suo loquitur . Debetis ergo audire quid pertineat ad dispensatorem, sive ut in vobis ipsis, si tales inveneritis, congratulemini, sive etiam in hoc ipso instruamini. Quam multi enim in hoc populo futuri sunt dispensatores? Et nos ibi fuimus ubi estis: et nos qui videmur modo de superiore loco conservis metiri cibaria, ante paucos annos in inferiore loco cum conservis accipiebamus cibaria. Episcopus laicis loquor: sed inde scio quam multis futuris episcopis loquor. videamus quomodo nos intelligamus, quod praecepit Dominus eis quos mittebat Evangelium praedicare, et mente paratam messem videamus. Nolite, inquit, ferre sacculum aut peram, aut calceamenta; et neminem per viam salutaveritis. Et in quamcumque domum intraueritis, dicite: pax domui huic. hoc a mente sanctorum. Ergo nec illud accipiendum est carnaliter: ac per hoc forte nec saccus, nec calceamenta, nec pera; maximeque illud
Abbreviated transcription (Latin):
nes inte uiciose. Ed enĩ penis solli¬
citudine uite. que ꝑuenire ñ ꝑmit¬
tit ad uitã. Quid miseriꝰ. qͣm curã¬
do uitã amittere uitã. Qiid infeli¬
cius. qͣm tim̃do mortẽ. cadere in
mortẽ. Exstirpent᷑ syine. paret᷑
ager. suscipiãtur semina: ꝑueniat᷑¬
ad messẽ. Horreũ desideret᷑: non
quos qualescũq dñs in agro suo
constituit oꝑarios. dicere. ista uob̃.
seminare. plantare. rigare. Aliqͥ
hec fidelit̾ agere: ad uos fidelit̾
capere. ad dñm nos adtuuare oꝑ¬
antes. uos credentes. laborantes.
sed mundũ in illo uincentes. Quod
gͦ ad uos ꝑtinet dixi. qͥd ad nos ꝑ¬
tineat uolo dicere. Sed forte ali
ne dicit. O si iã dimittat nos. Iam
dixit qͥd ꝑtineat ad nos. qͦd ad ip¬
sum ꝑtinet qͥd ad nos. Puto meliꝰ¬
ẽẽ:. ut alt̾na ⁊ mutua caritate ꝑ¬
de meo do. sed illiꝰ a quo accipio ⁊
ego. Nlam si de meo dedero. m̃da¬
tiũ dabo. ¶m enĩ loqͥt᷑ m̃datium:

Expanded text:
nes vitae vitiosae . Quid enim pejus sollines vitae vitiosae . Quid enim pejus sollicitudine vitae, quae pervenire ntit ad vitam? Quid miserius, quam curando vitam, amittere vitam? Quid infelicius, quam timendo mortem, cadere in mortem? Exstirpentur spinae, paretur ager, suscipiantur semina, perveniatad messem, horreum desideretur, non quos qualescumque Dominus in agro suo constituit operarios, dicere ista vobis, seminare, plantare, rigare, aliquihaec fideliter agere: ad vos, fideliter capere: ad Dominum, nos adjuvare operantes, vos credentes, omnes laborantes, sed mundum in illo vincentes. Quid ergo ad vos pertinet, dixi: quid ad nos pertineat, volo dicere. Sed forte alicne dicit: O si jam dimittat nos! Jam dixit quid pertineat ad nos; quod ad ipsum pertinet, quid ad nos? Puto melius esse in alterna et mutua charitate pde meo do; sed de illius a quo accipio et ego. Nam si de meo dedero, mendacium dabo. Qui enim loquitur mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħis. Ipse dñs seminauit. Ipse
enĩ in apłis fuit. qͥa ⁊ ipse messuit
ap̃s. Non enĩ illi aliqͥd sine illo:
Ille ꝑfectꝰ ẽ sine illis: Ipse enĩ illis
ait: qͥa sine me nichil potestis face¬
re. Seminans gͦ. xp̃s iã in gentibꝰ
qͥd dicitꝰ Exiit seminans seminare.
Ibi mittunt᷑ messores ietere. Hic
exiit seminans seminare impiger.
ud cecidit in uia. aliud in petro¬
sa loca. aliud int̾ symas. Si istaᷤᷤ¬
t̾ras difficiles tuneret: ad t̾ram
bonã ñ ꝑueniret. Qͥd ad nosͦ. Od
nob̃ ẽ iã de iudeis disputare. et
loqͥ de palea. Oculũ ad nos. ne na
simꝰ: ne saxũ. ne spine. sed t̾ra bo¬
na. Paratũ cormeũ. Unde trice¬
nũ: unde sexagenũ: unde cen
sed totũ iͥticũ ẽ. Uia ñ sit. ubi con¬
culcatũ sem̃ a transeuntibꝰ uelut a¬
uis auferat inimicus. Saxũ ñ sit:
uͥ modica t̾ra statĩ faciat germina¬
re qͦd ñ possit solem portare. Syine
ñ sint: cupiditates scłi. sollicitudi¬

Expanded text:
etis. Ipse Dominus seminavit. Ipse enim in Apostolis fuit, quia et ipse messuit Christus. Non enim illi aliquid sine illo: ille perfectus est sine illis. Ipse enim illis ait: Quia sine me nihil potestis facere . Seminans ergo Christus jam in Gentibus quid dicit? Exiit seminans seminare. Ibi mittuntur messores metere, hic exiit seminans seminare impiger. ud cecidit in viam, aliud in petrosa loca, aliud inter spinas? Si istas difficiles terras timeret, ad terram bonam non perveniret. Quid ad nos, quid nobis est jam de Judaeis disputare, et loqui de palea? Hoc solum ad nos, ne via simus, ne saxum, ne spinae, sed terra bona. Paratum cor nostrum, unde tricenum, unde sexagenum, unde millsed totum triticum est. Via non sit, ubi conculcatum semen a transeuntibus velut avis auferat inimicus. Saxum non sit, ubi modica terra statim facit germinare, quod non possit solem portare. Spinae non sint, cupiditates saeculi, sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
messis erat. Gignenda acceꝑat
postolos expectabat matura meꝰ¬
sores. Mox ut hoc audnuit cre¬
didit. ydriã dimisit. ⁊ festinan¬
t̾ eueurrit: annunciare dñi ce¬
pit. Discipłi tunc ierant ad emen¬
dos cibos. Qui redeuntes inue¬
nert̃ dnm loquentẽ cũ muliere.
et admirati sũt. Non sũt tamen
ausi dic̾e ei. Eͥd uel quare cũ illa
loqueris. Admirationẽ apud se
habuert̃. audaciã corde p̃ssert̃.
huic gͦ samaritane ñ erat nouũ
nom̃ xp̃i. iã expectabat uenien¬
tẽ. iã crediderat ẽẽ uenturum.
Iende crediderat. si nemo semi¬
nauerat᷑. Sed hoc exp̃ssius audi¬
te. Dñs tunc ad discipłos suos
ait. Dicitis qͥa adhuc longe ẽ estas.
leuate ocłos ur̃os:  uidete abbaᷤ
regiones ad messem. Et adiungit.
Alii laborauert̃: ⁊ uos in laboreᷤ
eoꝵ intrastis.L.aborauit abrahã.
ysaac. iacob. moyses. ꝓpħe labora¬
uert̃ seminando:. in aduentu dñ
matura messis inuenta ẽ. Missi
messores cũ falce eugłii. portart̃

Expanded text:
messis erat. Gignenda acceperat postolos exspectabat matura messores. Mox ut hoc audivit credidit, et hydriam dimisit, et festinanter cucurrit, annuntiare Dominum coepit. Discipuli tunc ierant ad emendos panes: qui redeuntes invenerunt Dominum loquentem cum muliere, et mirati sunt. Non sunt tamen ausi dicere ei: Quid vel quare cum illa loqueris? Admirationem apud se habuerunt, audaciam corde presserunt. Huic ergo Samaritanae non erat novum nomen Christi, jam exspectabat venientem, jam crediderat esse venturum. Unde crediderat si non Moyses seminaverat? Sed hoc expressius audite. Dominus tunc ad discipulos suos ait: Dicitis quia adhuc longe est aestas, levate oculos vestros, et videte albas regiones ad messem. Et adjungit: Alii laboraverunt, et vos in labores eorum intrastis . Laboravit Abraham, Isaac, Jacob, Moyses, Prophetae; laboraverunt seminando; in adventu Domini matura messis inventa est. Missi messores cum falce Evangelii, portaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
cathedras uendentiũ columbas
euertit. et numularioꝵ effudit
es. Qui namq sũt in tẽplo dei ho¬
die qͥ colũbas uendunt. nisi qͥ in
eccła p̾ciũ de impositione manus
accipiunt: ꝑ quã uidelicet impo¬
sitionẽ sp̃s sc̃s celitꝰ daturͦ. Colũ¬
ba gͥ uendit᷑. qͥa manꝰ impositio

Expanded text:
cathedras vendentium columbas cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manus impositio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pectora plenitudine scientie sint
referta. Per leones aũt terror se¬
ueritatis: ꝑ boues uͦ patientia
mansuerudinis figuratur. Itaq
in basibꝰ nec leones sine bubus.
nec boues sine leomibꝰ expͥmunt᷑:
qͥa sẽꝑ in sacerdotali pectore cũ
terrore seueritatis custodiri de¬
bet uirtus mansuetudinis: ut
et iram mansuetudo condiat. ⁊ ean¬
dem mansuetudinẽ ne fortasse dis¬
soluta sit. zelus idistrictionis accẽ¬
ddat. Sed ista cur loqͥmur. cũ adhuc
plerosq grauari factis atrocioribꝰ
uideamꝰ: Sob̃ enĩ sacerdotibus
lugens loquor. qͥa ñmillos ur̃m
cũ p̃miis facere ordinationes ag¬
nouimꝰ: spiritalẽ grãm ueudere :
et de alienis iniqͥtatibꝰ cũ pecca¬
tidamno temporalia lucra cumu-¬
lare. Cur gͦ ad memoriã urãm nõ
redit. qͦd uox dnĩca precipiens di-¬
cit᷑ gratis accepistis. gratis date:
Cur ñ ante mentis ocłos reuocatis
qͦd tẽplum redemptor nr̃ ingressuᷤ.

Expanded text:
tum pectora plenitudine scientiae sint tum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic exerceat᷑ zelus rectitudi¬
nis contra praua acta ꝓximoꝵ
qͣtinus inferuore districtionis
nullo modo relinquatur uirtꝰ
mansuetudinis. Ira etenĩ saceł¬
dotis nequaquã debet ẽẽ pre-¬
ceps ⁊ ꝑturbata: sed magis ex
consilii grauitate metienda. Et
portare gͥ debemꝰ qͦs corrigimus:
et corrigere qͦs portamꝰ. Ne si ex
utroq uinĩ defuerit: uel in fer-¬
uore uel in mansuetudine actio
sacerdotalis ñ sit. Hinc ẽ nãq qͦd
in tẽpli ministerio inbasibꝰ tem¬
pli sculptorio oꝑe leones ⁊ boues.
et cherubin expressa sũt. Che¬
rubin qͥppe. ẽ plenitudo scientie:
Sed qͥd ẽ qͦd in basibꝰ nec leones
sine bubus. nec boues sine leoni¬
bus fiunt᷑. Quid enĩ aliud desig¬
nant. bases in templo.: nisi sacer¬
dotes in eccła. Qui dũ sollicitu¬
dinẽ regiminis tolerant: quasi
more basiũ suꝑ impositũ omis por¬
tant. In basibꝰ gͥ cherubin exprimi¬
tur: quia decet nimirũ ut sacerdo¬

Expanded text:
ut sic exerceatur zelus rectitudiut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
seẽ anime suꝑno sponso placuer.
intuenda nob̃ celestia p̃cepta pre¬
bet. Quibꝰ si diligent̾ intendimꝰ:
demꝰ. identes aut̃ maculas. in
penitentie dolore cõpiingim᷑. Com¬
puncti uͦ. qͣsi in labro de speculis
mulierũ lauam᷑. Est aut̃ ualde
necessarnĩ. ut cũ de nob̾ in cõpun¬
ctione afficim᷑: etiã cõmissoꝵ. nob̃
uitã zelemus. Sic gͦ amaritudo
cõpunctionis afficiat: ut tam̃ a
ꝑximoꝵ custodia ñ auertat. Quid
enĩ ꝓdest. si amantes nosmet ipsos:
relinquamꝰ ꝓrimos. Sel qͥdrur¬
sum ꝓdest. si amantes uel zelan¬
tes ꝓrimos : r elinquamꝰ nosmet¬
ipsos. In ornam̃ta qͥppe caberna¬
culi bistinctus coceus offerri p̃ci¬
pit᷑. ut ante dei ocłos caritas nr̃a
dei ⁊ ꝓximi amore coloret᷑. Ille
aũt uere se diligit. qͥ pure diligit
auctorẽ. Tunc gͦ coccus bis tin¬
git᷑. quando erga se ⁊ ꝓximum
ex amore ueritatis animus inflã-¬
mat᷑. Sed int̾ hec sciendũ nob̃ ẽ.

Expanded text:
sanctae animae superno sponso placuerunt sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, demus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
custodiri debuer̃t. Nulla ani¬
marũ lucra querimꝰ: ad nr̃a co¬
tidie studia uacamꝰ. Terrena
ipso quo ceteris prelati sumꝰ. ad
agenda quelibet maiorem licen¬
tiã habemꝰ:. suscepte benedicti¬
onis ministeriũ uertimꝰ ad am¬
bitionis argum̃tum. Dei causas
relinqͥmꝰ: ad t̾rena negotia uaca¬
mꝰ Locũ scĩtatis accipimꝰ: ⁊ t̾renis
actibꝰ implicam᷑. Impletũ ẽ in nob̃

Expanded text:
custodiri debuerant. Nulla anicustodiri debuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum. Dei causas relinquimus, ad terrena negotia vacamus: locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in
Abbreviated transcription (Latin):
intus efficim᷑: quanto ad ea que
foris sũt studiosiores uidem᷑ A su
qͥpe cure t̾rene a celesti desiderio
obdurescit animꝰ. Et dũ ipso suo
usu durus efficitur ꝑ actionẽ scłi:
ad ea emolliri ñ ualet que ꝑtinent
ad caritatem dei. nde bene sc̃a
eccła de membris suis infirmanti¬
bus dicit. Posuer̃t̃ me custodẽ inui
cotidiani laboris excolimꝰ. Sed
custodes in uineis positi. nr̃am ui¬
neã minime custodimꝰ. quia dũ
extraneis actionibꝰ implicamur:
ministeriũ actionis nr̃e negligimꝰ.
uis preiudiciũ quã asacerdoti¬
bus tolerat ds̃ qͣndo eos quos
ad alioꝵ correptionẽ posuit:
dare de se exempla prauitatis
cernit. qͣndo ipsi peccamꝰ: qui
compescere peccata debitimꝰ
Plerumq qͦd ẽ grauiꝰ. sacerdo¬
tes qͥ propria dare debuerant:
etiã aliena diripiunt. Plerumq
siqͦs humilit̾. siqͦs continenter
uiuere conspiciunt.irrident.
Considerate gͦ qͥd de gregibuᷤᷤ
cipiunt: contra qͦs dei greges

Expanded text:
intus efficimur, quanto ad ea quae intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus; et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. Unde bene sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vit, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimjus praejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus aunt, contra quos Dei greges
Abbreviated transcription (Latin):
eiciens. cathedras uendentiũ co-¬
lumbas euertit. Quia subditoꝵ
qͥdẽ culpas ꝑ pastores ꝑcutit: sed
pastoꝵ uitia ꝑsemet ipsũ feriet.
Ecce mͦ hominibꝰ negari potest.
qͦd latent̾ agitur. Ille certe iuder
affligit. Sed necui hoc iniuriosũ
uideat᷑ fortasse qͦd assero. me quoq
parit̾ accuso: quãuis barbarici
timoris necessitate cõpulsus. ual¬
riora enĩ negotia dilapsi sumus:
et aliud ex honore suscepimus:
atq aliud ex officio actionis exh¬
ibemꝰ. Ministeriũ predicationis
reliquimꝰ. et ad penam nr̃am ut
uideo ep̃i uocam᷑. qͥ honoris nom̃¬
nãq dm̃ hii qͥ nob̃ cõmissi sunt:
et tacemꝰ. In prauis actibus iacẽt:
et correctionis manũ ñ tendimꝰ.
Cotidie ꝑ multas neqͥtias ꝑeunt:
et eos ad infermĩ tendere negli-¬
gent̾ uidemꝰ. Sed quando nos
uitã corrigere ualeamꝰ alienam:
qͥ negligimꝰ nr̃am. Curis enĩ scła¬
ribꝰ intenti. tanto insensibiliores

Expanded text:
ejiciens, cathedras vendentium coejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, valriora enim negotia delapsi sumus, et aliud ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus. Ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomenamque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus: in pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus. Quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bet᷑. Sed redemptor nr̃ cathe¬
dras uendentiũ colũbas euertit:
qͥa taliũ negotiatoꝵ sacerdotiu
destruit. hinc ẽ qͦd sacri canoneᷤ
symoniacã here sin damnant.
et eos sacerdotio pͥuari p̃cipiũt:
qͥ de largiendis ordinibꝰ p̃ciũ que¬
runt. Cathedra gͦ uendentium
columbas euertitur: quando hi
qͥ spiritalẽ grãm uenundant.
uel ante humanos uel ante dei
oculos sacerdotio priuãt᷑. Et qͥde̾
multa sũt alia prepositoꝵ. mala:
que humanos modo oculos latent
Et plerũq se pastores scõs homi¬
tubꝰ exhibent: atq in occultis sirs
uideri turpes ante interni arbi¬
tri oculos ñ erubescunt. Neniet
nec longe ẽ. in quo pastoꝵ pastor
appareat. ⁊ unius cuiꝰq facta in
publicũ deducat. Et qͥ modo sub¬
ditoꝵ culpam ꝑ prepositos ulciᷤ¬
citur: tunc prepositoꝵ. mala ꝑ
semet ipsum seuiens damnet.
Ende ⁊ ingressus in tẽplũ. ꝑse
qͣsi flagellũ de fumiculis fecit: ⁊
de domo dei prauos negotiatores

Expanded text:
betur. Sed Redemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri canones simoniacam haeresim damnant, et eos privari sacerdotio praecipiunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crubescunt. Veniet, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mala per semetipsum saeviens damnat. Unde et ingressus in templum, pesi flagellum de funiculis fecit, et de domo Dei pravos negotiatores
Abbreviated transcription (Latin):
admoneat᷑ ut se corrigat. quatiuꝰ
quisqͥs se ad sacerdotẽ umxerit.
sale sermonis illiꝰ conditꝰ redeat.
hec frẽs R̾mĩ uob̾cũ sollicite cogi¬
tate. hec ꝓximis ur̃is impendite.
Omĩpotenti deo fructũ uos red-¬
dere de negotio qͦd accepistis pa¬
rate. Sed ista que dicimꝰ: melius
apud uos orando quã loquendo
cimur. in tuis oculis ẽẽ ualeamus:¬

Expanded text:
admoneatur ut se corrigat, quatenus admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo cimur, in tuis oculis esse valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
habeamꝰ. Et sic debemꝰ agere curã
nr̃am: ut ñ negligamꝰ curã ꝓximi.
Et qͥsqͥs ad nos iungit᷑: ex lingue
nr̃e sale condiat᷑. Cum uacantem
quẽ piã ⁊ lubricũ uidemꝰ: admo¬
nendꝰ ẽ ut coniugio frenare stu¬
deat inqͥtatẽ suã. quatinꝰ ꝑhoc
qͦd licet. discat suꝑ are qͦd ñ licet.
Cũ coniugatũ uidemꝰ: ad monen¬
dus ẽ ut sic exerceat curã scłi:
ne postponat amorẽ dei. Sie pla¬
ceat uoluntati coniugis. ut non
displiceat conditori. Cũ clericũ
uidemꝰ: admonendꝰ ẽ quatmꝰ sic
uiuat: ut exemplũ uite scłaribꝰ
prebeat. ne siqͥd in illo iuste re¬
prehendit᷑. ex eiꝰ uitio ipsa religio¬
nis nr̃e estimatio grauet᷑. Cũ mo¬
nachũ uidemꝰ: admonendus est
ut reuerentiã habitu s sui in acłu.
in locutione. in cogitatione sua sẽ¬
per circũp̾iciat: ut ea que mun¬
di sũt ꝑfecte deserat: et qͦd osten¬
dit humanis ocłis habitu. hoc
ante dei oculos moribꝰ pretendat.

Expanded text:
ic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ses duas uã transactã. aliã futu¬
rã. Trãsactã in ppło udeoꝵ. futu¬
rã in ppłis gentiũ. Probemꝰ hoc.
Et unde. nisi de scriptura dei ͦ
lo dic̾tũ ẽẽ. Messis multa. oꝑarii
pauci. Rogate dũm messis. ut
mittat oꝑarios in messẽ suã. Sed
qͥa in illa messe futuri erant con¬
tradictores ⁊ ꝑsecutores iudei:
ecce inqͥt mitto uos siẽ agnos in
medio lupoꝵ. Euidentiꝰ de hac
messe aliqͥd ostend amꝰ. In eugłio
sedm ioħem ad puteũ uͥ fatigat᷑
dñs sedit. magna qͥd ẽ acta sunt
sacramenta: sed angustũ tp̃s ẽ
possent ẽẽ messores. Samarita¬
debet adorari ds̃: ait illa. Seimꝰ
qͥa ueniet messias qͥ dicit᷑. xp̃s:⁊¬

Expanded text:
s duas, unam transactam, aliam futuram: transactam in populo Judaeorum, futuram in populis Gentium. Probemus hoc: et unde nisi de Scriptura Dei Dolo dictum esse, Messis multa, operarii autem pauci. Rogate Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Sed quia in illa messe futuri erant contradictores et persecutores Judaei: Ecce, inquit, mitto vos sicut agnos in medio luporum. Evidentius de hac messe aliquid ostendamus in Evangelio secundum Joannem: ad puteum ubi fatigatus Dominus sedit, magna quidem acta sunt sacramenta, sed angustum tempus epossent esse messores. Samaritadebeat adorari Deus; ait illa, Scimus quia veniet Messias, qui dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis diem qͦ iudex ueniet: et
rationẽ cũ seruis qͥbꝰ talenta credi¬
dit ponet. Ecce in maiestate t̾ri¬
bili int̾ angłoꝵ. atti archangłoꝵ.
choros uidebit᷑. in illo tante ma¬
iestatis examine electoꝵ omnium
et reꝓboꝵ multitudo deducet᷑. ⁊
unusquisq qͥd sit oꝑatꝰ ostendet.
Ibi petrus cũ iudea conuersa quã
post se traxit apparebit. Ibi pau¬
lus conu̾sũ ut ita dixerĩ mundum
ducensꝰ. ĩbi andreas post se achaĩã.
iohes asẏam. thomas indiã in cons¬
pectu sui conu̾sam ducet. Ibi om̃s
dĩci gregis arietes cũ animarũ
onibꝰ suis deo post se subditũ gre¬
gem trahunt. Cum gͥ tot pasto¬
res cũ gregibꝰ suis ante eterni pas¬
toris ocłos uenerint. qͥd nos mise
ri dicturi sumꝰ qͥ ad dñm nr̃m post
negotiũ uacui redimꝰ : qͥ pastoꝵ
nom̃ abemꝰ. et oues qͣs ex nutri¬
mento nr̃o debeamꝰ ostendere non
habemꝰ. Is ic pastores uocati sumꝰ:

Expanded text:
ctionis diem, quo judex veniet, et ctionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum aedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fati sumꝰ: missis p̃dicatoribꝰ dicit᷑.
Uos estis sal t̾re. Si gͥ cibus dei
ẽ ppłs. condim̃tum cibi sacerdote ᷤ
ẽẽ debuerant. Sed qͥa dũ nos ab
orationis ⁊ eruditionis scẽ usu cessa¬
mꝰ. sal infatuatũ ẽ. condiri ñ ualet
cibꝰ dei. Atq iecireo ab auctore
ñ sumit᷑. qͥa exigente fatuitate
nr̃a. minime conditur. Pensemus
gͦ qͥ uinquã ꝑ linguã nr̃am conu̾¬
si. qͥ de ꝑuerso suo oꝑe nr̃a incre¬
patione correpti: penitentiã egert̃.
Quis luxuriã ex nr̃a eruditione
deseruit᷑. Quis auaritiã. qͥs suꝑ¬
biã declinauit. Pensemꝰ qͦd lucrũ
deo fecimꝰ nos. qͥ accepto talento
ab eo ad negotiũ missi sumꝰ. Exce¬
enĩ dicit. Negotiamini dũ uenio.
Ecce iã uenit: ecce de nr̃o negotio
lucrũ reqͥrit. Quale ei animarũ
lucrũ de nr̃a negotiatione mon-¬
stabimꝰ. Quos eiꝰ conspectui ani¬
marũ manipulos de p̃dicationis
nr̃e segete illaturi sumꝰ. Ponamꝰ
aute oculos nr̃os illũ tante distri¬

Expanded text:
praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui animarum manipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? 17. Ponamus ante oculos nostros illum tantae distri
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. Pensemꝰ gͦ cunꝰ sit apud dm̃
criminis. peccatoꝵ p̃cium mandu¬
care: ⁊ nichil contra peccata pre¬
dicando agere. Nudiamꝰ qͥd beati
iob uoce dicit᷑. Si aduersum me
terra mea clamat. et cũ ipsa sulci
q pecimia. Terra etenĩ contra pos¬
sessorem clamat. qͣndo contͣ pasto¬
rem suũ iuste eccła miirmurat.
Guꝰ enã sulci deflent. si corda au¬
dientium que aprecedentibꝰ sũt
patribꝰ p̃dicationis uoce ⁊ uigore
inuectionis exarata. uident aliqͥd
qͦd lugeant de uita pastoris. Quiꝰ
qͥa districtus pastor prerogat ta-¬
lentũ uerbi. ne ad damnationẽ
suã de eccła stipendĩũ sumat a-¬
lim̃ti. Tunc enĩ de t̾ra nr̃a cum
pecunia fructus comedimꝰ. quan¬
do sumentes eccłastica subsidia.
inp̃dicatione laboramꝰ. Preconeᷤᷤ
namq sumꝰ uenturi iudicis. Suis
gͦ uenturũ iudicẽ mintiet᷑. si p̃

Expanded text:
camus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum camus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra merius: Terra etenim contra possessorem suum clamat, quando contra pastorem suum iuste ecclesia murmurat. Cuius etiam sulci deflent, si corda audientium, quae praecedentium sunt patrum praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid, quod lugeant, de vita pastoris. At quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si p
Abbreviated transcription (Latin):
nichil obstat in patria. qͥa sum¬
ptus sumpsit in uia. Sed qͥd nos
possumus. qͥd nos o pastores ag¬
mus. qͥ ⁊ mercedẽ couse qͥm᷑ et
tam̃ oꝑarii nequaquã sumꝰ. Eru
sine labore hic ꝑcipere mercez ẽ
laboris. Ecce ex oblatione fide
dis peccatis suis fideles obtuł ert
nec tam̃ contra peccata ead em
uel orationis studio uel p̃dicatio¬
nis ut dignũ ẽ insud amꝰ. Uixꝓ
culpa sua quempiã aꝑta uoce
reprehendimꝰ. et adhuc qͦd est
grauiꝰ aliquande si ꝑsona in hoc
mundo potens sit: eiꝰ forsitan ⁊ er¬
rata laudant᷑ : ne si ad u̾etur: per
iracundiam muus subtrahat
qͦd impendebat. Sed debenꝰ sine
mei cõmedent. Cur aut peccasa
yopłi comedere dicunt᷑. liisi qͥa pec¬
cata delinquentiũ fouent. ne tẽ¬
poralia sipendia amittant. Sed
et uos qui ex chlationibꝰ fidelĩ
uiuimꝰ. quas illi ꝓsuis peccatis ob
tulerunt: si comedimꝰ ⁊ tacemus:
eoꝵ. ꝓculdubio peccata mandu¬

Expanded text:
nil obstat in patria, quia sumnil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Frusine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fideldis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine mei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata mandu
Abbreviated transcription (Latin):
inchoet᷑. que illic de ueritatis ui¬
sione ꝑficitur. Qua inre conside¬
randũ est:. qͦd uni nr̃o oꝑi merce
des due debent᷑. Una in uia. al¬
tera in patria. Una que uos in la¬
bore sustentat. alia que nos in re¬
surrectione remunerat. Merces
itaq que in p̃senti recipitur. hoc
in nobis debet agere: ut ad sequen¬
tẽ mercedẽ robustius tendatur.
Uerus gͦ qͥsq p̃dicator ñ ideo p̃di¬
care debet ut in hoc tẽpore mer¬
cedem recipiat: sed ideo mercedẽ
reciꝑe ut p̃dicare subsistat. Quis¬
qͥs namq ideo predicat. ut hic
uel laudis uel muneris mercedẽ
recipiat: eterna ꝓculdubio mer¬
cede se priuat. Quisqͥs uero uel
ea que dicit ideo placere homi¬
nibꝰ appetit. ut dum placet qͦd
dicit᷑. ꝑ eadem dicꝰta ñ ipse sed
dũs ametur: uel iccirco t̾rena
stipendia in p̃dicacione conseqͥt᷑.
ne a predicationis uoce ꝑ indi¬
gentiã lassetur. huic ꝓculdu¬
bio ad recipiendã mercedem

Expanded text:
inchoetur, quae illic de veritatis viinchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem