comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bene tibi erit. Gisericors igͥ
dominus cui omnia possibi¬
lia sunt suum mirando famu¬
lum molam solam diuino nu-¬
mine rotatam sine ullo huma¬
ne manus amminiculo ꝑ mul¬
tos iam dies grana infarinã
redigere concessit. Sc̃s uero
Winnocus manib ad celum
eleuatis. clauso etiam scd̃m
domini preceptum ostio. sa¬
cras canendo orationes alta¬
molam stando securus ĩ m̃sas
om̃upotenti domino largito¬
gr̃as. qui sue misertus senec¬
tuti tale ei prestitit solamen.
Omnes ergo dei famuli ĩ pre¬
dicta cella cõmorantes. ualde
ammirantes inuicem int̾ se
dicebant. Quomodo uetus hõ
carnali uirtute disertus. tantã
cotidie farine copiam suis ꝑ
molam laborare potuisset ma¬
nibus. nisi ei diuina suffra¬
garetur miscd̃ia. Tunc unus
ex illis hoc mirabile signum
explorare uolens audaci aĩo
ad eandem accessit domũ. ĩ qͣ
sc̃s Winnocus diuina adiutꝰ
misccdłia laborare solebat. Hĩc
per paruum foramen miser¬
curiosis intuens oculis sc̃m
Winnocum intenta mente

Expanded text:
non laboret. Misericors igitur Dominus, cui omnia possibilia sunt, suum miserando famulum molam solam, divino numine rotatam, sine ullo humanae manus adminiculo per multos iam dies grana in farinam redigere concessit. Sanctus vero Winnocus, manibus ad caelum elevatis, clauso etiam secundum Domini preceptum ostio, sacras canendo orationes molam stando securus inmensas omnipotenti Domino agias, qui, suae misertus senectuti, tale ei prestitit solamen. Omnes ergo Dei famuli in predicta cella commorantes, valde admirantes, invicem inter se dicebant, quomodo vetus homo, carnali virtute desertus, tantam cotidie farinae copiam suis per molam laborare potuisset manibus, nisi ei divina suffragaretur misericordia. Tunc unus ex illis, hoc mirabile signum explorare volens, audaci animo ad eandem accessit domum, in qua sanctus Winnocus, divina adiutus misericordia, laborare solebat. Hinc miser per parvum foramen curiosis intuens oculis, sanctum Winnocum intenta mente,
Abbreviated transcription (Latin):
uin igitur agius xp̃i
confessor Winnocꝰ iam
uenerabili senectute fuisset
aggrauatus. carnali etiã uir¬
tute disertus in defessa tam̃
obedientie uoluntate fauẽte
sibi domino roboratus mente
cogitauit sollicita. quomodo
deo et fratͥbussibi subiectis sua¬
rum labore manuum in sua
potuisset senectute seruire. me¬
mor etiam sermonis domini
dicentis. qui ꝑseuerauerit resq
infinem hic saluus erit. uir
ergo uenerabilis humilitate
et obedientia plenus. in spi¬
rante domino sibi salubre in¬
uenit consilium. uolens etiã
molam suis sacris rotare ma¬
nib. ut grana infarinam re
ille benigne sepe recipiebat᷑.
mor etiam apłici precepti qͦ¬
ait. non manducet qui non

Expanded text:
um igitur agius Christi confessor Winnocus venerabili senectute fuisset adgravatus, carnali etiam virtute desertus, indefessa tamen oboedientiae voluntate, favente sibi Domino, roboratus, mente cogitavit sollicita, quomodo Deo et fratribus sibi subiectis suarum labore manuum in sua potuisset senectute servire, memor etiam sermonis Domini, dicentis: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Vir ergo venerabilis humilitate et oboedientia plenus, inspirante sibi Domino, salubre invenit consilium, volens etiam molam suis sacris rotare manibus, ut, grana in farinam redisti, quos ille benigne sepe recipiebat, mor etiam apostolici precepti: Non manducet, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
sum irrep̾hensibilem in omnib
exhibere: ne ueritatẽ cogeretur
uerbis adulatoriis palliare.
Mirabantur uiri literati euis quẽ
ũ homo docuerat uerboꝵ uirtutem.
uidentes ad ip̃m nobiles et igno¬
biles et diuites et egenos turmatĩ
confluere: eiq uelͥ a nouo sideri in
tenebris orienti solliciter intend̾e
Om̃i naiq orlini. conditioni etat
et sexui congruent̾ documenta sa¬
lutis impendit: om̃ib uiuendi re¬
gulam tribuit: cuius hodie felicem
ducatũ in utroq sexi sequentium
triũphare se gaudet eccłia triplici
milicia saluandoꝵ. Tres enĩ ut supͣ
tetigimus ordines ordinauit. quoꝵ
pͥmũ ip̃e ꝓfessione simul habitu
suꝑ om̃s excellentissime tenuit: ꝙ̃
et ordinem fr̃m minoꝵ sicut in re¬
gula scripserat. appellauit. Sods
itiam qui supra memoratus est
pauꝑũ dñarũ et uͥginũ felix ab eo
sumpsit ex ordiũ: tercius quoq non
mnediocͥs ꝑfectionis or o penitentiũ

Expanded text:
sum irreprehensibilem in omnibus sum irreprehensibilem in omnibus exhibere, ne veritatem cogeretur verbis adulatoriis palliare. Mirabantur viri litterati eius, quem non homo docuerat, verborum virtutem, videntes ad ipsum nobiles et ignobiles divites et egenos turmatim confluere, eique, veluti novo sideri in tenebris orienti sollerter intendere. Omni namque ordini, conditioni, aetati et sexui congruenter documenta salutis impendit; omnibus vivendi regulam tribuit, cuius hodie felicem ducatum in utroque sexu sequentium triumphare se gaudet Ecclesia triplici militia salvandorum.Tres enim, ut supra tetigimus, Ordines ordinavit; quorum primum ipse professione simul et habitu super omnes excellentissime tenuit, quem et Ordinem Fratrum Minorum, sicut in Regula scripserat, appellavit. Secundus etiam, qui supra memoratus est, pauperum Dominarum et virginum felix ab eo sumpsit exordium. Tertius quoque non mediocris perfectionis Ordo Poenitentium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesserur. Uenerunt gͦ ad locurr
quendã solitariũ ꝓpe ciuitatem
ortensen: ubi quibdam eoꝵ ĩ eadẽ
ciuitate m̃dicantib in magna ne¬
cessariꝵ penuria fere ꝑdies qua¬
dragnita manser̃t. ibiq cum genti
gaudio sc̃e pauꝑtatis inicia re¬
uantes. pacto illam ꝑpetuo firi. a¬
uerũt. Post hec uallem spoletanã
intrantes. piũ noui iusticie Zela¬
tores habuere tractatũ. utrũ ĩ locis
solitariis an potius inter ho
foret illis morandũ. At uero sc̃s uͥ
dei ueluti de sua diffusus industͥa.
deuotis ꝯr̃onũ. studiis negocia cũc¬
ta p̾ueniens: ibi quid ageret ĩ falli¬
biliter didicit: zeloq ductus diuino
ꝓximoꝵ lucris intendere quã sibi
soli uiuere p̃elegit: Tunc sc̃s franciᷤ¬
cus in dño confortatus. ex auctorita¬
te apł̃ica fiducialiuis agere cepit:
et ꝑ ciuitates uillasq et castella
cͥcuiens penĩam constantissime p̃¬
duauit. Curabat p̃cipue semetip¬

Expanded text:
processerunt. Venerunt ergo ad locum processerunt. Venerunt ergo ad locum quemdam solitarium prope civitatem Ortensem, ubi quibusdam eorum in eadem civitate mendicantibus, in magna necessariorum penuria fere per dies quadraginta manserunt, ibique cum ingenti gaudio sanctae paupertatis initia renovantes, pacto illam perpetuo firmaverunt. 23 Post haec vallem Spoletanam intrantes, pium novae iustitiae zelatores habuere tractatum, utrum in locis solitariis an potius inter homines foret illis morandum. At vero sanctus vir Dei, veluti de sua diffisus industria, devotis orationum studiis negotia cuncta praeveniens, ibi quid ageret infallibiliter didicit, zeloque ductus divino proximorum lucris intendere quam sibi soli vivere praeelegit. Tunc sanctus Franciscus, in Domino confortatus, ex auctoritate apostolica fiducialius agere coepit, et per civitates villasque castella circuiens, poenitentiam constantissime praedicavit. Curabat praecipue semetip
Abbreviated transcription (Latin):
tif tanta se a xp̃i uicario beneficia
consecutũ. diuine suꝑ omib clem̃¬
tie gr̃as egit: ei isitatis pͥncipis apłoꝵ
liminib. ⁊ oratione completa. gau¬
denter cũ suis ab urbe recessit. ¶Houe¬
bat ꝓtinꝰ eum dati ratio. ne forsitan
remaneret incͣtus. piaq cum fr̃ibus
incepit tracti de consilia qual. ter
in obseruando regulam pͥmũ inse¬
metip̃is ꝑ uͥtutũ increm̃ta ꝓficerẽt.
de hunc qualiter edificando ꝓxinios.
intalenta sͥ credita dño fenerarent.
Hec et huis similia pie ꝯnferentib
illis. accidit rt in quendã locum
dese tum iam hora diei ꝓgrediente
uenirent: idi humano destititi
udebantut auxiro: cum refectiõe
corꝑis prelabore.tineris ĩdig̾ent.
Sea pauꝑib suis ꝓuidentia diui¬
na non defuit: quẽ mirabilit̾ illuc
panem ꝑ qͥndam in opinate ueni¬
entem. et subtio disparentem por¬
rexit. Comedentes itaq parit̾ et
mirantes. Ñas deo re tuler̃t: et ñ
modicum confortati. in cepto itiñe

Expanded text:
ia consecutum, divinae super omnibus clementiae gratias egit; et visitatis principis Apostolorum liminibus et oratione completa, gaudenter cum suis ab Urbe recessit. Movebat eum protinus dati ratio, ne forsitan remaneret ingratus, piaque cum fratribus incepit tractare consilia, qualiter in observando regulam primum in semetipsis per virtutum incrementa proficerent, dehinc qualiter aedificando proximos in mna sibi credita Domino foenerarent. Haec et his similia pie conferentibus illis, accidit ut in quemdam locum desertum, iam hora diei progrediente, venirent, ubi humano destituti videbantur auxilio, cum refectione corporis prae labore itineris indigerent. Sed pauperibus suis providentia divina non defuit, quae mirabiliter illis panem per quemdam inopinate venientem et subito disparentem porrexit. Comedentes itaque pariter et mirantes, gratias Domino retulerunt; et non modicum confortati in coepto itinere
Abbreviated transcription (Latin):
aliena rapere si posset: concupis¬
Qre si non posset:Sed celestiz
medicus: singulis quibus ꝙ iii¬
cis obuantia adhibet medica-¬
uienta. Nam sicut arte medici¬
ne calida frigidis. frigida calidis
curantur. ita dominus nr̃ contͣ¬
ria opposuit m edicamenta pec¬
catis. ut lubricis continentiã.
tenacib largitatem. iracundis
mansuetudinem. elatis p̃cipet
humilitatem. Certe cum se seqͤnti¬
bus noua mandata ꝓponeret.
dixit. Nisi quis renũtianerit cãb
que possidet: non potest m̃s eẽ
discipulus. Ac si aperte dieat.
Qui per uitam neterem aliena
concupiscitis: per noue contẽpla¬
tionis studium. et ur̃a largiinꝑ¬

Expanded text:
ncupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimin
Abbreviated transcription (Latin):
si estis iam quod uouistis. ĩ celis
fore debet. Illuc dirigite iñtem.
illuc abscondite uitam uestrain
donec furor ꝑtranseat domini:
quo beata dei genitrix hodie ꝑ¬
uenit. Ibi namq habetis sponsũ
ibi pontificem: ibi omnia q̃cũq
quesistis. Illuc dirigite mentem:
ut cũ xp̃c uirginis filius. appa¬
ruerit in fine seculi. cum ipso
et uos appareatis in gła AMEN.

Expanded text:
si estis jam quod vovistis, in coelis si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abscondite vitam vestram, donec pertranseat furor Domini, quo beata Dei genitrix hodie pervenit: ibi namque habetis sponsum, ibi pontificem, ibi omnia quaecumque quaesistis. Illuc dirigite mentem, ut cum Christus Virginis filius apparuerit in fine saeculi, cum ipso et vos appareatis in gloria. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ut unitas commendetur ecclesie.
et societas corporis xp̃i intelliga¬
uir. Ex quo dominus. uolo par
quia ego et tu unum sumꝰ. ut
et ip̃i in nobis unũ sint. Que
profecto unitas: ꝑ urum media¬
torem dei et hominum efficit᷑.
facite ergo uoluntatem patris
et uos: ut unum ẽẽ possitis.
Ornate lampades ur̃as. occur¬
rite sponso. quia iam ad hostiũ
pulsat: et matrem si eam dili¬
gitis seqͥmini. Intus autẽ ꝑate
et ornate lampades ur̃as: quia
filie regis estis. Omnis gͦ glia
ur̃a ab intus sit. et intus habete
quos bous lucrat ue forte st̃ has
sollempnitates. prius quã spontꝰ
ueniat. ur̃e lampades extingͥnt᷑.
Nam celebritas huiꝰ diei ñ niu
accensis lampaclib intꝰ et foris.
recte colitur. Ides emendum est
oleum. dum uacat: ne cũ spon¬
sus uenerit quod absit. uacue
inueniamini. Propterea q̃ sur¬
sum sut sapite. ubi beata ꝑ¬
uenit uirgo. et non que super
terram: quia um̃ conuersatio

Expanded text:
ut unitas commendetur Ecclesiae, ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. Ex quo Dominus: Volo, Pater, inquit, quia ego et tu unum sumus, ut et ipsi in nobis unum sint . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possitis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnis enim gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veniat, vestrae lampades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beata pervenit Virgo, et non quae super terram; quia vestra conversatio,
Abbreviated transcription (Latin):
rium uirginitatis: iuduarũ
gliscit et confortatur exemplis.
Que cum uiris castum serua¬
runt conubium docent integͥ¬
tatem magis uirginib e eo ser-¬
uandam. et quod prope mo¬
dum non inferioris uirtutisẽ.
a conuigio abstinere. quod ali¬
quando delectaperit: quam
conuigii delectamãta nescire.
In utroq siquidem gradu. for¬
titudo laudatur. e celestis ui¬
te predicatur uirtus: id circo
cognationem iam cum p̃o.
uterq ordo sortitur. unde dsis
Ubi non sexus non conditio. nõ¬
etas discernitur: sed qui fecerit
inquid uoluntatem patͥs mei
qui in celis est.
nde quia libera facultaᷤ
cunctis prestatur: estote
estote sorores ac propinque. qͥa
quod carne non potuistis. gratia
totum condonatũ est uobis. Et
ideo diligite matrem domini.
que uobis sponsum genuit ĩ¬
mortalem: cuiꝰ et uobiscum so¬
tor est ip̃a. quia uoluntatẽ pa¬
tcis fecit. ut ẽẽt mater. Propĩqͣ
quidem uobis. non carne s sp̃u

Expanded text:
rium virginitatis, viduarum rium virginitatis, viduarum gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescire: In utroque siquidem gradu fortitudo laudatur, et coelestis vitae praedicatur virtus. Idcirco cognationem jam cum Christo uterque ordo sortitur. Unde Dominubi non sexus, non aetas, non conditio discernitur, sed, qui fecerit, inquit, voluntatem Patris mei, qui in coelis est. XIX. Unde quia libera facultas cunctis prestatur, estote,estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu:
Abbreviated transcription (Latin):
eata itaq mania. hodie
iam ab omnib gentibus
longe late q predicatur: ⁊ uob̾
que secitte estis exemplum tan¬
te uirginis beatitudo condona¬
tur celestis. Quas non illecebre
sollicitant corporis. ñ colluiuo
precipitat uoluptatis. ñ estus
in flammat incentiue carnis:
ĩmo angłica unitatio delectat᷑
interris. quorum infuturo eqͣli¬
tas reꝓinutit᷑ in celis. Beate gͦ
liberate a lege uiri. sic ꝑmanser̃t
Beatior inquit erit: si sic ꝑman¬
serit. scđ̃m meum consiluum.
Puto enim ait: quod et ego spi¬
ritum dei habeo. Euidenter
uolens expͥmere quid sit int̾
eam que adhuc iiucta ẽ uiro:
et inter eam que iam soluta
uinculo. beatior predicatur.
Quod si utraq beata. quia in
xp̃o: beatior tamen quecumq
iam soluta est. et celestia sectat᷑
Ideo uidue semꝑ uirginib bñ
copulantur: nt ait apłs. Quli¬
er innupta et uirgo. cogitat q̃
sunt domini: ut sit sc̃a corꝑe
et sp̃u. Quodammͦ enĩ magiste¬

Expanded text:
eata itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae sollicitant corporis, non colluvio praecipitat voluptatis, non aestus inflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio delectat in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in coelis. Beatae igitur liberatae a lege viri, sic permanserunt. Beatior, inquit, erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in Christo, beatior tamen quaecumque jam soluta est vinculo, et coelestia sectatur. Ideo viduae semper virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu : quodammodo enim magiste
Abbreviated transcription (Latin):
terre. et prohiberent holocau¬
sta et sacrificia. et placatio¬
nes fieri in templo dei. et ꝓ¬
hiberent celebrari sabbatũ.
et dies sollempnes. et coinqͥ¬
Et uissit edificare aras et
caines suutas et pceca com
munia. et relinquẽte filios
suos in circumcisos. et comqͥ¬
nare animas eoꝵ in omnib
ut munditus et ab homina¬
tionib: ita ut obliuiscerent᷑
legem. et immutarent oĩns
iustificationes dei. Et qͥcũq
non fecisset secundum ubũ
regis antiochi moreretur. Se¬
cundum omnia uerba hec
scripsit omni regno suo. et
preposuit pͥncipes popislo
qui hec fieri cogerent. ⁊ iꝰse¬
runt ciuitatib uide sacri¬
ficare. Et congregati st̃ mul

Expanded text:
terrae et prohiberent holocauterrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquet iussit aedificari aras et carnes sumunia, et relinquere filios suos incircumcisos, et polluere animas eorum in omni inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni regno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerent et iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et co
Abbreviated transcription (Latin):
sidias scĩficationi: et
indiabolum malum in iscl̃¬
semper. Et effuderũt sangͥnẽ
innocentem ꝑ circuitũ scĩfi¬
cationis: et contaminauerũt
sc̃ificationem. Et fugerunt
habitatores ierłm propt̾ eos
et fc̃a est habitatio exterorũ
et fc̃a est extra semini suo. Et
nati eius reliquerunt eã: scĩ¬
ficatio euis desolata est sicut
solitudo. Dies festi eius cõu̾si
sunt luctum sabbata euis ĩ
obprobrium. honores eius in
nihilum. Secundum głiam
euis multiplicata est ignomi¬
nia eius. et sublimitas eius
conuersa est in luctum. Et
scripsit rex antiochus omni
regno suo. ut esset omĩs po¬
pulus unus. Et reliquerũt
unusquisq legem suam: et
consenserunt omnes gentes
scd̾m uerbum regis antiochi.
Et multi ex isrł consenserũt
er: et sacrificauerunt idoles.¬
et coinquinauerũt sabbatũ.
Et misit rex antiochus lebros
ꝑ manus nuntioꝵ in ierusalẽ.
et in omnes ciuitates uide.
ut sequerentur leges gentiũ

Expanded text:
sidias sanctificationi et sidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificaet coinquinaverunt sabbatum et misit rex Antiochus libros per manus nuntiorum in Hierusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium
Abbreviated transcription (Latin):
immutata est. Om̃is maritꝰ
sumpsit lamentum. que se¬
debat in thoro maritali lu¬
gebat. Et commota est terra
super habitantes in ea: et uni¬
uersa domus iacob induit con¬
fusionem. Et post duos annos
dierum. misit rex pͥncipem
tributorum in ciuitates uida.
et uenit ierłm cum turba ma¬
gna. et locutus est ad eos
uerba pacifica in dolo. et cre¬
diderunt ei. Et iuruit suꝑ
ciuitatem repente. ⁊ ꝑcussit
dit populum multũ ex isł.
et accepit spolia ciuitatis. et
succendit eam igni. Et destru¬
xit domus eius et muros eiꝰ
in circuitu et captiuas duxe¬
runt mulieres et natos. et
pecora possederunt. Et edifi¬
cauerunt ciuitatem dauid
muro magno et firmo. ⁊ tur¬
rib firmis et fc̃a est illis in
arcem. Et posuerunt illic
gentem peccatoꝵ uiros ini¬
quos: et conualuerũt in ea.
Et posuerũt arma et escas
et congregaueĩt spolia ierłm:
et reposuerunt illic. et facti
sunt in laqͥum magnũ.U¬
t factum est hoc adiu¬

Expanded text:
inmutata est omnis maritus inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit dit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad in
Abbreviated transcription (Latin):
euis et fugit: et ceciderun
uulneratĩ mutti. Et compre¬
n muti as munitas in
tẽr aigipti et accepit spolia
terre egypti. Et conuertit an¬
tiochus post quam percussit
egyptum. in centesimo et qui¬
dragesimo et tercio anno et
ascendit ad isrł. Et ascendit
ierosolimam in muttituli¬
ne graui. et intrauit in sc̃łfi¬
cationẽ cum suꝑbia. Et acce¬
pit altare aureum. et cande¬
labrum luminis. et uniu̾sa
uasa eus. Mensam propo¬
sitionis et libatoria ⁊ fialas.
et mortariola aurea. et uelũ
et coronas. et ornamentũ au¬
reum quod in facie templi
erat. et comminuit omnia.
Et accepit argentũ ⁊ aurũ.
et uasa concupiscibilia. et
accepit thesauros occultos
quos inuenit: et sublatis oĩbꝰ
abiit in terram suam. Et fec̃
cedem hominum. et locutus
est suꝑbia magna.
T factus est planctus
magnus in isrl̃: et in
omni loco eorum. Et ingemu¬
erunt pͥncipes et seniores.
uiuenes et uirgines infirma¬
ti sunt. et speciositas mulier̃

Expanded text:
eius et fugit et ceciderunt eius et fugit et ceciderunt vulnerati multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosolymis in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum et candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
radix peccatrix antiochus
illustris. Alius antiochi re¬
gis qui fuerat rome obses:
et regnauit in anno cẽtesimo
et suaserunt mulcũ diceu¬
tes. Eamus et disponanius
testamentum cum gentib¬
que circa nos sunt: quia ex
quo recessimus ab eis inuene¬
runt nos multa mala. Et
bonus uisus est sermo ĩ ocłis
eorum. Et destinauerunt
aliqui de populo. et abier̃t
ad regem: et dedit illis pote¬
statem ut facerent iusticias
gentium. Et edificauerunt
gymnasium in ierosolinis
sccłm leges nationũ: et fecer̃
sibi preputia et recesserunt
a testamento scõ. et iuncti sũt
nationibus et uenundati st̃
ut facerent malum. le. uiii.¬
t paratum est regnũ
in conspectu antiochi. ⁊
cepit regnare in terra egypti.
ut regnaret super duo regna.
Et intrauit egyptum in mul¬
titudine graui. incurribus
et elefantis et equitib.⁊ co¬
piosa nauium multitudine.
Et constituit bellum ad u̾sus
ptolomeũ regem egypti. et ue¬
ritus est ptolomeus a facie

Expanded text:
radix peccatrix Antiochus radix peccatrix Antiochus Inlustris filius Antiochi regis qui fuerat Romae obses et regnet suaserunt multis, dicentes: Eamus et disponamus testamentum cum gentibsunt quia ex quo recessimus ab eis invenerunt nos multa mala et bonus visus est sermo in oculis eorum et destinaverunt aliqui de populo et abierunt ad regem et dedit illis potestatem ut facerent iustitiam gentium et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum et fecerunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bellum adversus Ptolomeum regem Aegypti et veritus est Ptolomeus a facie
Abbreviated transcription (Latin):
est post quam alex¬
ancder philippi
macedo qͥ pͥmus
regnauit ingrecia. egressus
de terra cethim. pertussit
cdarium regem ꝑsarum ⁊ me¬
dorum et constituit prelia
multa. et omniũ optinuit
munitiones: et interfecit
reges terre. Et ꝑtransiit usq
ad fines terre. et accepit spo¬
la multitudinis gentium:.
et siluit terra in conspectu
eus. Et congregauit uirtutẽ
exercituum fortem nimis. et
exaltatum est et eleuatum
cor eus: et optinuit regioẽs
gentium et tyrannos. et fc̃i
sunt illi in tributum. sc̃ . iiͣ.¬
t post hec decidit in
lectum et cognouit qͥa
moritur. et uocauit pueros
suos nobiles qui secum erãt
nutriti a iuuentute sua: et
diuisit illis regnum suum
cum adhuc uiueret. Et reg¬
nauit alexander annis duo¬
decim et mortuus est: et opti¬
nuerunt pueri eus regnũ
unusquisq in loco suo. ⁊ im¬
posuerunt sibi omnes dia-¬
demata post mortem eius.
et filii eorum post eos annis
multis. et multiplicata sũt
mala interra. Et exiit ex eis

Expanded text:
est, postquam Alexander Philippi Macedo, qui primus regnavit in Graecia, egressus de terra Cethim, percussit Darium regem Persarum, dorum, et constituit prelia multa, et omnium obtinuit munitiones, et interfecit reges terre, et pertransiit usque ad fines terre, et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu eius. Et congregavit virtutem et exercitum fortem nimis, et exaltatum est et elevatum cor eius et obtinuit regiones gentium et tyrannos et facti sunt illi in tributum et post haec decidit in lectum et cognovit quia moritur et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant nutriti a iuventute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
confissor uer le¬
tinus. signis atq
uirtutib decoratus. in sithu
monasterio multitudini
preerat monachoꝵ. ex młtis
undiq partib. diuina eos
stimulante gr̃a religiosi ad eũ
uniebant uiri. optantũ eti¬
amiut sub sacre regule ngo
secum in dei ꝑseuerassent
seruitio.

Expanded text:
confessor Bertinus, signis atque virtutibus decoratus, in Sithiu monasterio multitudini preerat monachorum, ex multis undique partibus, divina eos stimulante gratia, religiosi ad eum veniebant viri, optantes etiam, ut sub sacrae regulae iugo secum in Dei perseverassent servitio.
Abbreviated transcription (Latin):
crimen. Nam mulier ad qͣm
cubicularii eius. uestimenta
deferebant ad abluendum.
que sub specie religionis erat
ueste mutata: concepit ⁊ pe¬
perit. Qua de re. surrexit
omnis populus turonorũ
inira: et totum crimen suꝑ
episcopum referunt. uolen¬
tes eum unanimit̾ lapida¬
re. Aiebant enim. Siu sci¬
pietas: tuam ce lauit luxu¬
riam. Ne nos deus diu tius
sinat manus tuas indignas
osculando pollui. Illo quog
econtrario uiriliter hec ne¬
gante: afferte inquid infan¬
tẽ ad me. Cũq oblatꝰ fuiss ĩfans
triginta dies ab ortu habens:
te generaui coram cunctis
edicas. Et ille infans sc̃o¬
pater meus. Populi s autẽ
rogantib. ut quis esset pat̾¬
eius interrogaret: ait sanc¬
hoc meum. Quod ad me ꝑ¬
tinuit: sollicitus fui. Uobis

Expanded text:
crimine. Nam mulier, ad quam cubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis populus Toronorum in ira, et totum crimen super episcopum referunt, volentes eum unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens,  generavi, coram cunctis edicas'. Et ille: 'Nopater meus'. Populis autem rogantibus, ut quis esset pater interrogaret, ait sachoc meum. Quod ad me pertinuit, sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine adquisisti cũctos
etiam qui te ꝑ nos in nor ĩe
tuo petierent ut pollicitus
cs clement̾ exaudi: qm̃ tuũ ẽ
regnum et potestas cũ patͤ
et sp̃u scõ. ante omnia. et in
omnia scła scłoꝵ. Cumq
beatus rusticus ⁊ eleutherius
cunctiq fideles. et multi et iã
paganorum qui eum lamen¬
tantes prosequebantur respon¬
dissent amen: positis genibus
et protensis ceruicib. uno eodẽ¬
q memento hebetatis sccł̃m
decollati sunt: atq in hac fid̾i
constantia ꝑmanentes. redden

Expanded text:
sanguine acquisisti: cunctosque sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancto Spiritu ante omnia, et in omnia saecula saeculorum. Cumque beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, redden
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu om̃iũ sc̃i martytes
nudi cesi. et suis uestib re indu¬
ti: eregione ydoli mercurii ad
locum constitutũ educti. ad
decollationẽ sunt genua flecte
domini dyonisius manus
expandens: et oculos ad celos
erigens ait. Seus d̾s meus
qui creasti me. et gr̃a tua in
uitam hanc indiexisti. qui
eterna sapĩa tua dociustime.
et consilia secretoꝵ tuorum
non abscondisti a me. secd sẽꝑ
ĩmiscdia et miseratioĩb tius
multis consolatus es me. et
fuisti mecum in omnibus
ad quecumq prexi: tibi gr̃as
ago procunctis que fecisti ⁊
ostendisti michi. atq dignatꝰ
es oꝑari ꝑme. OSaxime qͥa
nunc humilitatem meã usi¬
tast ꝑte. et uocasti senectutẽ
meam tuo desiderio fatigatã
ad te: sciens quia iam ex ml̾¬
to tempore largius concupiuz
uidere te. Nunc iam domine
ꝑ coronam martyrii cũ fr̃ib
meis seruis tuis suscipe me:
tuosq tue custodie commendo:
quos ministerio nr̃o et tͥ tuo

Expanded text:
in conspectu omnes sancti martyres in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flecterDomini Dionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo
Abbreviated transcription (Latin):
licitate excedite: et infeliciter
ut desideratis obite. Ato hãc
rusticus. et eleittherius. in ago¬
nia pari confessione fidei et
uirtutis constantia roborati:
post nimia tormenta głosum
complere martyriũ elegerũt.
Et iuidicis abstracti conspͤtib.
ac funerib sibi scõꝵ ostensis di¬
uina iusta et occulta laudaue¬
re iudicia: qui sic eoĩ ĩp̃senti
humiliare disponit. quos in ce¬
lesti regno tam gloriose exalta¬
ri ante omne tempus decͤuit.
Deinde tertore subiuncto. ml¬
tisq in iuriis et non antea ꝑ¬
latis suppliciis macerati. xp̃i
se famulos magna confessioĩe
uoce proniintiant. Lacerabat᷑q
rabie: cui seruiuit et bestia.
Qui precurrebat ad torm̃ta:
ne tarde iret ad głam. Prouo¬
cabat in se penam: ut maior
eẽt uictoria. Confligebant ĩt̾
se illic carnifices. hinc palma¬
ta uox martyris. Ambiebat
supplicia: ut tormento crescente
cresceret et corona. Qua ꝓpt̾
iterum uelut abinitio uirgis

Expanded text:
licitate excedite, et infeliciter, licitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturqurabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi lux de celo suꝑ eũ
et omnes qui ibi aderant: qͣ¬
lem nemo eorũ antea uiderãt.
illi dicens. Accipe hoc care m̃s.
quod mox complebo tibi una
cum patre meo: qm̃ mecũ est
maxima merces tua: et hiis
qui audierint te salus in reg¬
no meo. Nunc facies fortiter.
et memoria tua erit in laude.
Bilectio autem autẽ ⁊ benigni¬
tas quam habes: semper ꝑro
quib cumq petierit ĩpetͣbit.
Huiꝰ uero terribilis et ad mi¬
randi spectaculi misterio: quã¬
quam ad huc pagana curiosi¬
tate. tamen miratuloꝵ sollici¬
ta predicta lartia intererat.
famulos de squalore carceris
educentes. p̃fecti obtutibus
iterum presentarũt. Quib
prefectus ait Si prudenti cõ¬
silio tandem ad uitã tenditis.
immnolate diis. et uiuite. Si
uero mori eligitis: mortuoꝵ
quos se duxistis cadauera in¬
feliciter in humata. et torm̃¬
torum ad huc signa seruantia
euntes cernite: et si ñ resipue¬
ritis. infelicitatem eoꝵ infe¬

Expanded text:
hujus modi lux de coelo super eum hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eorum antea viderat: iilli, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia intererat. famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infe
Abbreviated transcription (Latin):
latice fidelibus tuis aduitã
eleutheriꝰ flentes. et ad pencs
similes uoto promptissimo
properantes uincti diferũt᷑.
non dimittuntur. Cumq
extincto ad orationem eius
fornacis incendio. beatus
domini pontifex dyonisus
fuisset splendidior auro edu¬
ctus: patibulo cruciare scipi¬
tis tormentalium instrumen¬
torum confixione appendit᷑.
mortuus deponitur: et ĩcar¬
cere glaucini tres simul electi
domini. cum fidelium mul¬
titudine recludunt᷑. Buce¬
bantur sane a delicto obliga¬
tis iusti inuinculis. condemp¬
nandi a dampnatis: et inno¬
centes anocentib exponunt᷑.
Ubi cum post multas et per¬
necessarias popłi. qui eum
sequendo carcerem irruꝑat.
ex hortationes. et ad absentes
directa institutionũ p̃cepta
dominica. missarum sollẽp¬
nia ut confirmarent᷑. partiei¬
patione corporis et sang̾nis
iam in celis positus celebraret.
hora qua frangebatur panis
sc̃s̃. quo ip̃e et populus cõmu¬
nicare debebant. resplenduit

Expanded text:
latice, fidelibus tuis ad vitam latice, fidelibus tuis ad vitam Eleutherius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur.mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguinis jam in coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit
Abbreviated transcription (Latin):
transieris ꝑ ignem flamme
non nocebunt te. et dedistim
ꝑiculosioꝵm ignem incupidi¬
tatib uincere: fac et ad noĩs
tui glam hanc adustionẽ me
suꝑare. Et siccum ambusto
toto corpore fuisset leuatus.
ad bestias ferocissimas inra¬
biem multo ieiunio excitatas.
proiectus subrigitur. Quas
cum impetu ualidissimo con¬
spexisset accurrere: contra
eas faciens signum crucis.
et suspiciens in celum ait.
Tu domine qui semꝑ idem
es: ad esto nunc mͥ eandem po¬
tentiam exercendo: quam in
lacu seruo tuo danieli mise¬
ricorditer contulisti. Pueniẽ¬
tes autem ad eum bestie: mã¬
suetissime ꝓcidebant ei. le .uiii.¬
reparantur quoq in¬
gentia clibani ĩcendia:
et in ea uir dñi sc̃s dyonisius
uexillo sc̃e crucis armatus
proicitur. Et hic inquiens mͥ
non deeris domine ihu xp̃e.
ut illesus hac etiam ꝓpetui
tormenti ymaginaria cõcre¬
matione egrediar. roreq tui
gos. qui rumpheam ignitam
incustodia ꝑadisi. cruoris tui

Expanded text:
transieris per ignem, flammae transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucis armatus, projicitur, et hic, inquiens, mihi non deeris, Domine Jesu Christe, ut illaesus hac etiam perpetui tormenti imaginaria concrematione egrediar: roreque tuigos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui
Abbreviated transcription (Latin):
rarentur. non desinebat pre¬
dicare dicens. Laudem dñi
ioquatur os meum: et bene¬
dicat omnis caro nomen
sc̃m eius: qm̃ stigmata passi¬
onis xp̃i ꝑferre dignus habi¬
tus sum. pro confessione euis
in corpore meo: quod est glia
uĩa o uiri fideles ⁊ dilectissimi
fratres. Ideoq uidete ne defiei¬
atis int̾ribulationibus meis.
sed magis armentur corda
ur̃a. et ad similia propter
cus et eleutherius satis acer¬
rime: et immenso cathenaꝵ
pondere simul scĩ dñi onerãt᷑.
et in ergastulum tenebrosis¬
simi carceris retruduntur.
Indeq ad prefecti auditionẽ
reducti. incatastis extensi ⁊
flagellati: dño gr̃as referebãt.
Tunc beatissimus et accep¬
tabilis xp̃o hostia. dyonisius.
in oculis suoꝵ suꝑ lectum
ferreum sub positis flãmis
nudus extensus est: et can¬
tabat dicens. Ignitũ eloqͥũ
uus tuus dilexit illud. Prop¬
terea domine ihu xp̃e. om̃ipo¬
tentis dei patris uirtus et
sapientia. qui dixisti cum

Expanded text:
rarentur, non desinit praerarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro nomen sanctum ejus: quoniam stigmata passionis Christi perferre dignus habitus sum pro confessione ejus in corpore meo: quod est gloria vestra, o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis armentur corda vestra, et ad similia propter cus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium vus tuus dilexit illud. Propterea, Domine Jesu Christe, omnipotentis Dei Patris, virtus et sapientia, qui dixit: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c inspirati. et zelo fidei
in flammnati: sono unius
uocis eisdemq uerbis. cum
non nisi unus int̾rogaretur
reddidere responsum: ac si
unius hominis ore sermo
procederet. In hoc inquiunt
manifestum est nos ẽẽ uerissi¬
mos xp̃ianos: cum corde cre¬
damus. ore confiteamnur. et
opere pio colainus patrem
et filium et sp̃m sc̃m. unum
deum et dñm: ita ut intͥnita¬
te ꝑfecta. et plenitudo sit di¬
uinitatis. ⁊ unitas potestatis.
tortorib traditi ad loca¬
penalia ducti sunt: et ĩ con¬
spectu scõꝵ rustici.⁊ eleuteri
ut tormentoꝵ ip̃ius t̾rore
ab intentione sua resipisce¬
rent. preciosus campi doctor
eorum et fortissimus athleta
dyonisius expoliatur: ⁊ toto
corpore nudue a ternis militũ
ternionib uicissim flagellat᷑.
nec uincitur: quin inter cre¬
pitus uerberũ dei głam col¬
laudare. et c̃militones suos
ut adhec se inuictos p̃pararẽt
commonere. omnes q fideles
ut hinc in dñica fide corrobr¬

Expanded text:
Spiritus inspirati, et zelo fidei Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, unum Deum ac Dominum, ita ut in trinitate perfecta, et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis.tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corrobo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scõ rustico archi presbr̃o.
et eleutherio. archidia cono
suo. p̾fecti p̾sentie sistitur.
Quem cum nimia seuertta¬
te. p̃fectus alloquit᷑ dicens.
Tu ne es ille infandissimus
senex. qui diceris dyonisius
ioincus. et agnominaris et¬
macharius: qui etiam deoꝵ
nr̃oꝵ culturam euacuas. et
inuictissimi pͥncipis statuta
contempnis: Cui beatus dy¬
onisius ait. Senex quidẽ
sum corpore: sed feruore deuo¬
tionis fidei. atq salutari con¬
fessione domini et saluatoris
mei ihu xp̃i maneo semper
nouus: et nouos illi genitos
ꝑ msteriũ predicatioĩs mee
infantes. quos illi fons sacri
baptismatis parturit. rati¬
onabili lacte pasce sine dolo
non cesso. Sed et illius pͥnci¬
pis scita qui uere est inuic¬
tissimus: innocenti oꝑe et
mundo corde conseruo. Cui
prefectus. Sic ergo cuiꝰ nu¬
minis te profiteris ẽẽ culto¬
rem: et cuiꝰ conditionis te
asseris. Tunc hii tres beatis¬
simi uir dyonisius. rusticus.
et eleutherius. ita dono fcc̃

Expanded text:
cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris mei Jesu Christi, maneo semper novus, et novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾e xp̃c diu laboranti
seni scĩssimo. sudores certami¬
num suoꝵ decreuerat. ꝓprii
sanguinis fonte abluere quo
posset liberus carnis sarci¬
na liberatus ⁊ suꝑ niuem
dealbatus presente illuis
astare: et qui semet ip̃m holo¬
caustum odori ferum offere¬
bat sacrificiũ laudis ugiter
merabili caterna demonicoꝵ
uiroꝵ curritur: et sc̃s dñi ra

Expanded text:
istus diu laboranti seni sanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter merabili pene caterva daemonicorum virorum cernitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
et ie¶m. ut mitteret ad
eos. exertitum ad conteren¬
dant et exstirpandam uͥ¬
tatem isrł. et eliquias
ierłm: et auferendam me¬
moriam eorum de loco. ⁊
ut constitueret habitatoreᷤ
filios alienigenas in om̃ibꝰ
finibus eoꝵ: et sorte distri¬
ueret terram eoꝵ. Et rex
issumpsit partem exercitꝰ
residui. et exiit ab antiochi¬
a ciuitate regni sui. anno
centesimo. et quadragesimo
et septimo. ⁊ transfretauit

Expanded text:
et Hierusalem ut mitteret ad et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit