comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri essent ut facerent eum regẽ. fugit
iterum in montẽ. solus. Quis enim
principari hominib tam sine culpa
potuisset. quã is qui hos nimirum
regeret. quos ipse creauerat: S ed
quia idcirco in carne apparuit. ut ñ
solum nos per passionẽ redimeret.
uerum etiã per conuersationẽ doce¬
ret. exemplum se sequentibus prȩ¬
bens. rex fieri noluit: ad crucis ue¬
ro patibulum sponte ꝑuenit. Oblatã
głam culminis fugit: p enã ꝓhosȩ
mortis appeuit. ut membra eiꝰ iude¬
licet discerent fauores munca fuge¬
re. terrores minime timere. pro ue¬
ritate aduersa diligere. ꝓspera for¬
miclando declinare: quia & ista sepe
per tumorem cor inquinant. & illa
per dolorẽ purgant. In istis se ani-¬
mus erigit. in illis autẽ quando
se erȩrerit sternit. In istis se homo
obliuiscitur. in illis. uero ad sui me-¬
moriã. nolens &̃ coactusq reuocatur.
In istis sepe & ante acta bona depere¬
unt. in illis autẽ longi quoq tempo¬
ris amissa tergunt᷑. Nam plerumq

Expanded text:
 eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret, quos ipse creaverat? Sed quia idcirco in carne venerat, ut non solum nos per passionem redimeret, 5 verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ec itaq breuiter diximus.
ut quantũ sit pondus regum¬
nis monstraremus. ne temera-¬
ri sacra regimina quisquis his impar
est aucleat. & per concupiscentiã cul-¬
minis. ducatũ suscipiat ꝑditionis.
Hinc enim pie iacobus ꝓhibet dicens.
Nolite plures magistri fieri fr̃s mei.
qui suꝑnorũ quoq sp̃uum scientiã
sensumq transcendens. ante secula

Expanded text:
ec itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei .qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula
Abbreviated transcription (Latin):
ta reducat ad ueniam.Lorica
est homo indutꝰ ad carnem.
ferreis meubra ditnsa circulis
ambit: mittit cũ labore meta-¬
neas. allidit in pauimentũ cre¬
git᷑ anmȩ refrigertũ ꝓcuret᷑:
Quodeũq enĩ illud est ꝑ qd caro
penttentie causa lacerat᷑. atq

Expanded text:
ta reducat ad veniam. Lorica ta reducat ad veniam. Lorica est homo indutus ad carnem, ferreis membra diversa circulis ambit, mittit eum labore metanoeas, allidit in pavimentum cregitur, animae refrigerium procuretur? Quodcunque enim illud est per quod caro poenitentiae causa laceratur
Abbreviated transcription (Latin):
Satis enĩ absurdũ est ut cuiꝰ¬
rei pars minima grate suscipit᷑:
maxima rȩꝓbet᷑. Et minis inep¬
tũ est credi. ut bonũ qͥd debeat
incipi. si ñ ꝑmittat᷑ augeri. Qd¬
ciplina purificat: in conspectu
di multiplicata sordescat: Nã
si diurnũ ieuniũ bonũ est. bi¬
duanũ uł t̾duanum meliꝰ esb.
Sic uigilare. sic psallere. sic labo¬
rare. sic obedire. sic meditatio¬
nib scͥpturarũ uigilant̾ insis¬
tere. Unus quisq pĩꝰ labor quo
ꝓlixior est. eo ꝓpensioris merce¬
dis głã dignus est. Solum autẽ
hoc pictatis genꝰ quo magis au¬
get᷑ eo det̾ius iudicabit᷑. Dicis
ut qͥd ꝑcutio carnẽ: Respondeo
Ut qͥd ꝑeritio sp̃m  Dicit enĩ
psalmista. Exercitabar &
scopebam sp̃m meũ. Carnẽ si¬
qͥdẽ & sp̃m scopo: q̃ me deliqͥs¬
se ꝑ carnẽ & sp̃m recognosco.
illã cũ cet̾is afflictionib etiam
ꝑctissione uirgarũ: ut qͥa leta
me caro traxit ad culpã. afflic¬

Expanded text:
satis enim absurdum est, ut cusatis enim absurdum est, ut curei pars minima grate suscipitur, maxima reprobetur et nimis ineptum est credi, ut bonum quid debeat incipi, sed non permittatur augeri. Quciplina purificat, in conspectu Dei multiplicata sordescat. Nam si diurnum jejunium bonum est, biduanum, et triduanum melius est. Sic vigilare, sic psallere, sic laborare, sic obedire, sic meditationibus Scripturarum vigilanter insistere. Unusquisque pius labor quo prolixior est, eo propensioris mercedis gloria dignus est; solum autem hoc pietatis genus quo magis augetur, eo deterius judicabitur? Dicis, ut quid percutior carnem? respondeo: ut quid percutio spiritum? Dicit enim Psalmista: « Exercitabar et scopebam spiritum meum . » Carnem siquidem, et spiritum scopo, qui me deliquisse per carnem et spiritum recognosco: illam cum caeteris afflictionibus etiam percussione virgarum, ut quia laeta me caro traxit ad culpam, afflic
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ. sed ꝑhorrescis ut conti¬
nuet᷑ cũ disciplina psalterium..
Sed dic obsecro frat̾ ut cũ pace
tua loquar. detestaris illas quȩ
ex more frunt in capitulo disci¬
plinas: Dampnas fortassis. &
hoc qd̾ sepe fr̃i de leui qualibet
offensione confesso. incenas for¬
tasse. uł ut multũ qͥnquage¬
nas uerberũ plagas subire p̃ci-¬
pimꝰ: Sed qͥa disciplinȩ istȩ ad
tolerandũ leues sunt & exigne
atq int̾ fr̃s regularit̾ assuete
ꝑspicuũ est qͥa ñ derogas. ñ rep̃¬
hendis: ne contͣ cõmimẽ scĩ or¬
dinis consuetudinẽ uenire in¬
dearis. Age gͥ si qͥnquagenas
ut dictũ est licet imponere.
cur ñ etiã sexagenas. uł etiã
si p̾sumimꝰ dicere. usq cen¬
tenas: Quod si centenariũ in
hoc piȩ deuotionis sacrificio nu-¬
merũ licet attingere. cur non
etiã ducentoꝵ. cur ñ trecentoꝵ.
quadringentoꝵ. quingentoꝵ:
Cur certẽ & millenariũ. ac dem¬
ceps ñ liceat attexere numerũ:

Expanded text:
psalmum, sed perhorrescis, ut contipsalmum, sed perhorrescis, ut continuetur cum disciplina Psalterium. Sed dic, obsecro, frater, ut cum pace tua loquar, detestaris illas, quae ex more fiunt in capitulo disciplinas? damnas fortassis et hoc quod saepe fratri de levi qualibet offensione confesso, vicenas fortasse, vel, ut multum, quinquagenas verberum plagas subire praecipimus? Sed quia disciplinae istae ad tolerandum leves sunt et exiguae, atque inter fratres regulariter assuetae, perspicuum est quia non derogas, non reprehendis, ne contra communem sancti ordinis consuetudinem venire videaris. Age igitur, si quinquagenas, ut dictum est, licet imponere, cur non etiam sexagenas, vel etiam, si praesumimus dicere, usque centenas? Quod si centenarium in hoc piae devotionis sacrificio numerum licet attingere, cur non etiam ducentorum, cur non trecentorum, quadringentorum, 222 quingentorum? cur certe et millenarium, ac deinceps non liceat attexere numerum?
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Qui dilexit inquit me: &
tradidie semetipsum ꝓ me. Siue.
gͦ me ꝓpͥa manus afficiat. siue car-¬
infex ictũ infligat. ego specialit̾
huius examinationis auctor exis-¬
to. qui me ad examinandum ul-¬
troneus offero. Preterea quia tym-¬
panũ est pellis arida. ille iuxta
ꝓphetã in tympano d̾m ueracit̾
laudat: qmi confectum ienimo
corpus ꝑ disciplinã uerberat.
Plane & sacricanones ñnullos
qui delinquunt uapulare p̃ci-¬
piunt. Unde sci pleriq ponti-¬
fices quosdã ad penitentia ue-¬
mentes priꝰ in ocłis suis uerbe¬
rari p̃cipiunt: sicq deinceps
penitentiȩ iudiciũ ponunt. Nã
& ante nos omĩb fere scĩs monaᷤ¬
leriis. hec disciplinȩ regła nequa¬
qͣm fint incognita. & si non ad¬
eo frequentata. Unde & singłos
annos penitentiȩ. millenis scopis
redimere consueuerant. Tn qͦ
ñ discipline regulam sed longi-¬
oris disciplinȩ detestaris insanĩa:
nec ꝓhibes cũ disciplina dici

Expanded text:
alibi: « Qui dilexit, inquit, me, et alibi: « Qui dilexit, inquit, me, et tradidit seipsum pro me . » Sive ergo me propria manus affligat, sive carnifex ictum infligat, ego specialiter hujus examinationis auctor existo, qui me ad examinandum ultroneus offero. Praeterea, quia tympanum est pellis arida, ille, juxta Prophetam, in tympano Dominum veraciter laudat , qui confectum jejunio corpus per disciplinam verberat. Plane et sacri canones nonnullos, qui delinquunt, vapulare praecipiunt; unde sancti plurimi pontifices quosdam ad poenitentiam venientes, prius in oculis suis verberari praecipiunt, sicque deinceps poenitentiae judicium imponunt. Nam et ante nos, omnibus fere sanctis monasteriis haec disciplinae regula nequaquam fuit incognita etsi non adeo frequentata; unde et singulos annos poenitentiae millenis scopis redimere consueverunt. Tu quoque non disciplinae regulam, sed longioris disciplinae detestaris insaniam, nec improbas cum disciplina dici
Abbreviated transcription (Latin):
utebatur in hello: Nam &
apłs iterũ dicit. Castigo cor¬
pus meum. & in seruitutem
redigo. & alibi. Sc̃i ludibria
& uerbera exꝑti. Porro dum
manus carnificis nc̃ ab infli-¬
cessat. quid obest si sc̃a de¬
uotio ipsa sibimet unde
scĩs martyrib partice ps
fieri mereat᷑ exhibeat: Nã
cũ sponte me ꝓpriis manib
ante conspectum dñi uerbero:
deuotionis ingenuȩ desiderium
si carnifex accurreret ꝓmptus
ostendo. Quod si ꝓ amore xp̃i tã
dulcis mͥ est pena cũ deest: quo
susciꝑet᷑ animo si ꝑsecutor offer¬
ret: Sellem ꝓ xp̃o subire marty-¬
rium. non habeo cessante studio sa¬
cultatem: ipse me uerberib atte¬
rens. ostendo saltim feruentis
animi uoluntatem. Ean̾uͦ si me
ꝑsecutor allideret. ipse me uer¬
berarem: qͥa uerberandũ me ul¬
troneus exhiberem:. Nam si sol¬
lert̾ scͥptura discutit᷑. ipse rex
martyrũ xp̃c ñ solum a iuda.
sed etĩã a patre. & a semetipso
qͦ traditꝯ inuenit᷑. Nam de

Expanded text:
utebatur in bello? Nam et utebatur in bello? Nam et Apostolus iterum dicit: « Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . » Et alibi: « Sancti ludibria et verbera experti . » Porro dum manus carnificis nunc ab inflicessat, quid obest, si sancta devotio ipsa sibimet, unde sanctis martyribus particeps fieri mereatur, exhibeat? Nam cum sponte me propriis manibus ante conspectum Dei verbero, devotionis ingenuae desiderium, si carnifex occurreret, promptus ostendo. Quia si pro amore Christi tam dulcis est mihi poena, cum deest; quo susciperetur animo, si persecutor offerret? Vellem pro Christo subire martyrium, non habeo, cessante studio, facultatem; ipse me verberibus atterens, ostendo saltem ferventis animi voluntatem. Enimvero si me persecutor allideret, ipse me verberarem, quia verberandum me ultroneus exhiberem. Nam si solerter Scriptura discutitur, ipse rex martyrum Christus non solum a Juda, sed etiam a Patre et a semetipso quoque traditus invenitur. Nam de
Abbreviated transcription (Latin):
quis in hac uita ꝑfectam egerit
penitentiam. nullam postmodũ
ꝓ suis excessib sentiet penam.
Porro tricenariꝰ ꝓpt̾ mystertum
Isc̃e trinitatis ad fidem: quina-¬
rius autẽ ꝓpt̾ quinq sensus nr̃as
ꝑtinet ad oꝑationem. Et quia
quisq cũ peccat. nł errat in
fide. uł delinquit in oꝑe. dignũ
fuit ut paulus qui utrobiq pec¬
cauerat. ad ꝑfecte purgationie
quies uerberũ ureret᷑ quadra¬
genis. Quod autẽ dicitur una
uerunt ictũ de quadraginta
minuere: ut dum ad legałe
calculum ñ ꝑtingerete. cont᷑
p̃ceptum legis nullatenꝰ exce¬
dere potuissent. & dum eitra
ꝑsisterent: ult̾iꝰ ñ transireñ.
Cum gͦ ũ mͦ iretustȩ legis auc¬
toritas. sed euũgłica gr̃a uer-¬
berum plagas. mͦ per p̾cepta.
gamus sepe numero uerbera¬
tos. quecunq autẽ scͥpta suĩ
ad nr̃ãm doctrinam scripta
sunt. quid absurdũ est quid
ineptum. si nunc sc̃a eccłia
in pacis ocio uttr᷑: quo dudũ

Expanded text:
quis in hac vita perfectam egerit quis in hac vita perfectam egerit poenitentiam, nullam postmodum pro suis excessibus sentiet poenam. Porro ternarius propter mysterium sanctae Trinitatis, ad fidem; quinarius propter quinque sensns nostros, pertinet ad operationem. Et quia quisque cum peccat, vel errat in fide, vel defuit ut Paulus, qui utrobique peccaverat, ad perfectae purgationis quies ureretur verberum quadragenis. Quod autem dverunt ictum de quadraginta minuere; ut dum ad legalem calculum non pertingerent, contra praeceptum legis nullatenus excedere potuissent, et dum citra persisterent, ulterius non transirent. Cum ergo non modo vetustae legis auctoritas, sed et evangelica gratia verborum plagas modo per praecepta, gamus saepenumero verberatos. « Quaecunque autem scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt . » Quid absurdum est, quid ineptum, si nunc sancta Ecclesia in pacis otio utitur quo dudum
Abbreviated transcription (Latin):
ces dignũ uiderint. ꝓsternent:
e corã se facient uerberari. Sbi
& mox addit᷑. Pro mensura pec¬
cati erit & plagarũ modts. ita
ut quadragenariũ numerũ duͦ¬
taxat non excedant: ne fede la-¬
ceratus ante ocłos tuos obeat
frat̾ tuus. Qd̃ indelicet illi po¬
pulo legale p̾ceptũ: nobis est al¬
legorice mysterium. Quadrage¬
nariꝰ siquidem numerus: huma¬
mane inte significat cursum.
Hinc est qd̾ isrł annis quadra¬
ginta gradit᷑ ꝑ desertũ. Hinc mo¬
ẏses e helẏas insuꝑ & ipse dñs
tot dieb ꝓtraxere ieiumum.
Qui etiã sicut horis quadragnita
N̾mn sepulchro mortuus iacine. ita
nchilominꝰ pꝰt resurrectionẽ
suam dieb totidem cũ discipłis
fuit: quatinꝰ nos sua menbra
pus magister edoceat. ut ꝑ ca¬
pitis nr̃i uestigia gradientes. &
mortui mundo. & uelut ꝑegͥni
hospitem᷑ in scło. Mystice qͦ pec¬
cator in lege dum uapulare pre¬
cipit᷑. excedi quadragenarius pla¬
garũ nunerus ꝓhibetur: qͥa quiᷤ¬

Expanded text:
sternent et coram se facient verberari; » ubi et mox additur: « Pro mensura peccati erit et plagarum modus, ita ut quadragenarium numerum duntaxat non excedant, ne foede laceratus ante oculos tuos obeat frater tuus . » Quod videlicet illi populo legale praeceptum nobis est allegoriae mysterium. Quadragenarius siquidem numerus humanae vitae significat cursum. Hinc est quod Israel annis quadraginta graditur per desertum . Hinc Moyses et Elias , insuper et ipse Dominus , tot diebus protraxere jejunium. Qui etiam sicut horis quadraginta , in sepulcro mortuus jacuit, ita nihilominus post resurrectionem suam diebus totidem cum discipulis fuit, quatenus nos sua membra pius magister edoceat, ut per capitis nostri vestigia gradientes, et mortui mundo, et velut peregrini hospitemur in saeculo. Mystice quoque peccator in lege dum vapulare praecipitur, excedi quadragenarius plagarum numerus prohibetur; quia quis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt occultum: fuerat fortassis
ut cumq ferendum. Sed ha scelꝰ
orĩ pudore pristposito pestis hec
in tantam ꝓrupit audatiam. ut
ꝑora poprili uolitent loca scor¬
tantiũ. nomina concubinarum.
soceroꝵ qͦ uocabula simul & so¬
cruum. fr̃m deniq & quoru̾libet
ꝓpinquoꝵ Et ne qͥd his asserti¬
onib deeẽ indeat᷑: testimonio
sunt discursio famuloꝵ effu-¬
sio mimerũ. cachinnarͥũ. ioca.
secreta colloquia. Postremo ubi
om̃is dubietas tollit᷑: ut̾i tum̃¬
tes & pueri uagientes. Ergo
pre pudore nescio qͦmͦ suppri¬
mat᷑ in sẏnodo quod priblice
nociferat᷑ in mundo: ut non
mͦ peccantes ut dignũ est
qui ultores ẽẽ debuerant
uideant᷑ in culpa.

Expanded text:
esset occultum, fuerat fortassis esset occultum, fuerat fortassis utcunque ferendum; sed, ah scelus! omni pudore postposito, pestis haec in tantam prorupit audaciam, ut per ora populi volitent loca scortantium, nomina concubinarum, socerorum quoque vocabula, simul et socruum, fratrum denique, et quorumlibet propinquorum, et ne quid his assertionibus deesse videatur, testimonio sunt discursio nuntiorum, effusio munerum, cachinnantium joca, secreta colloquia; postremo, ubi omnis dubietas tollitur, uteri tumentes, et pueri vagientes. Ergo prae pudore, nescio quomodo supprimatur in synodo, quod publice vociferatur in mundo; ut non modo peccantes, ut dignum est, qui ultores esse debuerant, videantur in culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
summo pon¬
tor monachꝰ
debite subiectionis obsequirioi
Nuꝑ habens cũ nonnullis ep̃is
ex ur̃e maiestatis auctoritate
colloqͥum. scĩs eoꝵ femorib uo¬
lui seras apponere: temptaui
genitalib sacerdotũ ut ita lo¬
quar continentie fibuilas ad¬
indicimꝰ: huiꝰ antẽ capituli
nudam saltin ꝓmissionẽ tre¬
mulis ꝓlatam labiis difficiliꝰ
extorquemus. Primo qͥdem¬
qͥa fastigiũ eastitatis attin¬
gere se posse desꝑant. denide
quia sẏnodali se plectendos ẽe
sententia ꝓpt̾ luxuriȩ uicium non
formidant Nrĩs quidem tem¬
porib genuina quodamͦ roma¬
ne eccłiȩ consuetudo seruatui.
ut de cet̾is qͥdem eccłrasticȩ dis¬
ciplinȩ studiis examen ꝓut dig¬
nũ est moueat: de cłicorũ uͦ li¬
bidine ꝓpt insultationẽ scłariũ
dispensatine conticescat Qđ cer¬
te satis correptione dignũ est:
ne unde utilgus omẽ conquerit᷑
inde potissimũ a magistris ȩccłȩ
in iudiciis taceat᷑. Si emi malũ hoc

Expanded text:
summo pontor monachus debitae subjectionis obsequium. Nuper habens cum nonnullis episcopis ex vestrae majestatis auctoritate colloquium, sanctis eorum femoribus volui seras apponere, tentavi genitalibus sacerdotum, ut ita loquar, continentiae fibulas adindicimus. Hujus autem capituli nudam saltem promissionem tremulis prolatam labiis difficilius extorquemus. Primo, quia fastigium castitatis attingere se posse desperant: deinde quia synodali se plectendos esse sententia propter luxuriae vitium non formidant. Nostris quippe temporibus genuina quodammodo Romanae Ecclesiae consuetudo servatur, ut de caeteris quidem ecclesiasticae disciplinae studiis examen, prout dignum est, moveat; de clericorum vero libidine propter insultationem saecularium dispensatorie conticescat. Quod certe satis correctione dignum est, ne unde vulgus omne conqueritur, inde potissimum a magistris Ecclesiae in judicio taceatur. Si enim malum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tudinalit̾ inferunt. ubi detͣc¬
tionis pedem diutiꝰ impressiᷤ¬
ti. cũ di auxilis respondemus.
Hoc itaq discipline genꝰ ue¬
quaqͣm modernis est studiis
nouit̾ adinuentum : sed ex sa-¬
cre scͥpture potis auctoritate
platũ. Notimꝰ enĩ dñm sal¬
uatorem a p̃sidis militib uer¬
beratum. beatos apłos in conci¬
liis a sacerdotũ pͥncipib cesos:
mꝰ uirgis ac flagris duriorib
laniatos. Paulus etiam qͥa ter
uirgis cesus est: & qd̾ quinqͥes
quadragenas unam mintis ac-¬
cepit. qd̾ utiq tale est. Prece¬

Expanded text:
tudinaliter inferunt, ubi detractudinaliter inferunt, ubi detractionis pedem diutius impressisti, cum Dei auxilio respondemus. Hoc itaque disciplinae genus nequaquam modernis est studiis noviter adinventum, sed ex sacrae Scripturae potius auctoritate prolatum. Novimus enim Dominum Salvatorem a praesidis militibus verberatum; beatos apostolos in conciliis a sacerdotum principibus caesos; um legimus virgis ac flagris durioribus laniatos; Paulus etiam quia ter virgis caesus est, et quod quinquies quadragenas, una minus, accepit . Quod utique tale est. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ui dicatiam
eloquentiam pu¬
tat: rerũ simi-¬
litudine seduc-¬
Eꝰ oberrat. Sicie enĩ uir sapi-¬
ens dicit. Labia imprudentiui
stulta narrabine: uerba au-¬
tẽ prudentiũ statera pondera¬
bunt᷑. Plane sicut equus in¬
frenis ꝑ anfractꝰ & inuia
plana uł ardua queq tͣns-¬
mitit: sic lingua stultoꝵ rec
tunt. indifferent̾ ac leuit̾ ef-¬
fluit. Prudens autẽ quȩ dicen-¬
da sunt ponderat: & tanqͣm
cautꝰ uiator. sollert̾ attendit.
nbi linguȩ suę uestigium figat.
Ille quicquid occultũ est. ꝑ mi¬
prtientiam fandi ꝓducit in me-¬
dium: iste si dictat utilitas
sub claue silentii seruae ar¬
chanum. Unde & idem sapi¬
ens. In ore inquit fatuoꝵ cor
eoꝵ: & in corde sapientiũ os
illoꝵ. Plurimũ fel frat̾ in nos
nꝑ euomuisti: dicens & scri¬
bens. qd uesani utiq capitis
uideat᷑ ebullire furorem.. Ex.
cetera quidẽ quȩ simultatis
acerrimȩ liuore debachat ꝯ es
omittimꝰ. de discipliuis autẽ
uerberũ quas sibi fr̃s consue-¬

Expanded text:
ui dicaciam eloquentiam putat, rerum similitudine ductus, oberrat. Sicut enim vir Sapiens dicit: « Labia imprudentium stulta narrabunt, verba autem prudentium statera ponderabuntur . » Plane sicut equus effrenis per anfractus et invia plana, vel ardua quaeque transmittit, sic lingua stultorum retunt, indifferenter ac leviter effluit. Prudens autem, quae dicenda sunt, ponderat; et tanquam cautus viator, solerter attendit ubi linguae suae vestigium figat. Ille quidquid occultum est, per impatientiam fandi producit in medium; iste, si dictet utilitas, sub clave silentii servat arcanum. Unde et idem Sapiens: « In ore, inquit, fatuorum cor eorum, et in corde sapientium os illorum . » Plurimum fel, frater, in nos nuper evomuisti, dicens et scribens quod vesani utique capitis ur ebullire furorem. Et caetera quidem, quae simultatis acerrimae livore debacchatus es, omittimus; de disciplinis autem verberum, quas sibi fratres consue
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ẽm int̾nis obtutib quasi
reuelata faciȩ contemplat᷑
Sonet in qͥt uox tua in au¬
rib meis: uox enũ tua dul¬
cis. ⁊ facies tua decora. O ꝗͣ
suaue cõmercrã. immo qͣm
menarrabilis dulcedo in hu-¬
manis uiscerib orit᷑. cũ cre¬

Expanded text:
si revelata facie contemplatur. « Sonet, inquit, vox tua in auribus meis: vox enim tua dulcis, et facies tua decora. » O quam suave commercium, imo quam inenarrabilis dulcedo in humanis visceribus oritur! cum Cre
Abbreviated transcription (Latin):
mistã dicit᷑. Montes excelsi
ceriris: petra refugiũ erinaci-
is. Quid enĩ hoc loco ꝑ mon¬
tes. nͥ altę scͥpturarũ intelli¬
gende sunt ꝓsunditates:
Hii nimirũ qui iã dare saltꝰ¬
contẽplationis nouerunt:
u̾tices quasi cacumina mon¬
tana conscendunt Ad que
ꝓfecto cacumina qͥa infirmi
ꝑtingere nequernt: recte
illie subd̾it᷑ Pet᷑ refugiũ
erinaciis Quia uideł inua¬
lidos qͦsq ñ intelligentia sub¬
limis exercet: sed sola in xp̃o
fides humilit̾ continet. So¬

Expanded text:
issam. « Montes excelsi issam. « Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . » Quid enim hoc loco per montes, nisi altae Scripturarum intelligendae sunt profunditates? Hi nimirum qui jam dare contemplationis saltus noverunt, vertices quasi cacumina montana conscendunt, ad quae profecto cacumina quia infirmi pertingere nequeunt, recte illic subditur: « Petra refugium herinaciis: » quia videlicet invalidos quosque non intelligentia sublimis exercet, sed sola in Christo fides humiliter continet. C
Abbreviated transcription (Latin):
facies tua decora. Anima
quippe sc̃a iure xp̃i amica &
sponsa uocat᷑. qͥa illi ꝑ ficłe.
dilectionẽq comungit᷑ Sed
hȩc sponsa quasi adhuc ia-¬
cex. dũ in mnundanis actio¬
nib implicat᷑: tẽ surgit.
cũ ad ꝓeinctũ diuine serui¬
tutis trigrt᷑. Ac si dicat.
Quȩ in scłaris uite molli¬
de iaces. iã surge: atq ad
familiare contuberniũ meẽ
contemplationis erigere. Co
ft̃ redemptoris. Que ꝓfecto
ñ casu qͥnq ft̃. lanceȩ sci¬
licet & clanioꝵ. sed qͥa nos
fueramꝰ quinq sensurim
uuln̾ib sanciati. ꝑ has qͥnq
plagas saluti sumꝰ ppetue
In hiis gͥ foraminib dđi colu̾ba
consistit: qͥa sc̃a quelibet ani¬
ma totã ꝓprie salutis spem ĩ
sui redẽptoris passione consti¬
tuit. Ibi uelud ab accipitͥs
incursu defendit᷑: qͥa a cunc¬
lis malignoꝵ sp̃uri insidus
custodit᷑. Illic plane nidificat:
qͥa illic fetꝰ bonoꝵ oꝑum co¬
aceruat De hac petra ꝑ psal¬

Expanded text:
facies tua decora . » Anima facies tua decora . » Anima quippe sancta jure Christi amica et sponsa vocatur, quia illi per fidem dilectionemque conjungitur. Sed haec sponsa quasi adhuc jacet, dum in mundanis actionibus implicatur; tunc surgit, cum ad procinctum divinae servitutis erigitur. Ac si dicat: Quae in saecularis vitae mollitie jaces, jam surge, atque ad familiare contubernium meae contemplationis erigere. « Csunt Redemptoris, quae profecto non casu quinque sunt, lanceae scilicet et clavorum; sed quia nos fueramus quinque sensuum vulneribus sauciati, per has quinque plagas saluti sumus perpetIn his ergo foraminibus Dei columba consistit, quia sancta quaelibet anima totam propriae salutis spem in sui Redemptoris passione constituit. Ibi velut ab accipitris incursu defenditur, quia a cunctis malignorum spirituum insidiis custoditur. Ibi plane nidificat, quia illic fetus bonorum operum coacervat. De hac petra per Psal
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sconu̾sio: ñ te ase mundue
reppudit. sed solꝰ ardor diuimi
dentia diumia disposuit. ad
su̾at excitatꝰ quatinꝰ isrłitarũ
ppłos egypto desormit̾ inhe-¬
rentes aliꝰ dũ uocaret. quasi
t᷑heret. alis uelut impelleret
dũ seuiret: ut dũ plebs in
saltĩ seuientib impellam᷑:
atq hec egyptꝰ ita uideł p̃¬
sens que nos opp̃ssit blandi¬
ens. adiuuet p̃mens: quatmrꝰ
que du foueret iugo nos ser¬
uitutis attriuerat. libertatiᷤs
uiã dũ affligit ostendat.
Hȩc itaq causa est qd̵ ab in¬
uistis iusti sinunt᷑ affligi. ut
dñ fut᷑a bona audiunt. que di¬
ligunt. patiant᷑ ccĩã mala p̾-¬
sentia que ꝑhorrescunt: atq
ad faciliorẽ exitũ dũ amor. ꝑ¬
rideret undiq. ñ te mundꝰ
qui blandiebat᷑ impulit. sed
specios forma p̃ filiis hominũ
sa mea. & ueni. colũba mea in
foraminib petrȩ. in cau̾na
maceriȩ. ostende mͥ faciem
tuã. sonet uox tua in aurib
meis. nox enĩ tua dulcis. &

Expanded text:
n te mundus a se repulit, sed solus ardor divini dentia divina disposuit ad eerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videsens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; quatenus, quae, dum foveret, jugo nos servitutis attriverat, libertatis viam, dum affligit, ostendat. Haec itaque causa est quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut, dum futura audiunt bona quae diligunt, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescunt, atque ad faciliorem exitum, dum amor prrideret, non te mundus, qui blandiebatur, impulit; sed speciosus forma prae filiis hominum sa mea, et veni: columba mea in foraminibus petrae, in caverna maceriae: ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis: vox enim tua dulcis, et
Abbreviated transcription (Latin):
in cornu. in loco uberi: &
maceria circũdedit ⁊ circũ¬
fodit eã. Quid gͦ ꝑ macerĩa¬
lapidũ nͥ p̃sidiũ & excubias
intelligimꝰ angłoꝵ: Quib
uideł anima in certami ne
posita uallat᷑ atq circũdat᷑:¬
& a cunctis adu̾santiũ sp̃u¬
ui tẽptationib custodit᷑.
Porro qd̾ seqͥt᷑ ostende mͥ fa-

Expanded text:
loco uberi, et maceria circumdedit et circumfodit eam . » Quid ergo per macerialapidum, nisi praesidium et excubias intelligimus angelorum? Quibus videlicet anima in certamine posita, dum vallatur atque circumdatur, a cunctis adversantium spirituum tentationibus custoditur. Porr
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitus infirmitatis tuȩ freno re.¬
uoceris. Unde necesse est. ut cum
uirtittum nobis copia blanditur.
ad infirma sua mentis oculus rede¬
at. seseq salubriter deorsum p̾mat.
nee recta quȩ igit. sed quȩ agere
negligit aspiciat: ut dum cor ex me¬
moria infirmitatis atteritur. apud
humilitatis auctorem robustuis in
uirtute solidetur: quia & pberũq
om̃ps deus idcirco rectorum mentes
quamuis ex magna parte ꝑfecit. mi¬
ꝑfectas tamen ex parua aliqua par¬
te derelinquit: ut cum miris uir¬
tutib rutilant. imꝑfectionis sue
tedio tabescant: & nequaquam se
de magnis erigant. cum adhuc
contra mimina nitentes laborant.
S quia extrema non ualent iunce¬
re. de precipius actib non audeant
superbire.
Ecce bone uir reprehensionis meȩ
necessitate compulsus. dum monstra¬
re qualis esse debeat pastor in uigilo.
pulchrum depnixi hominem pictor
qui adhuc in delictoꝵ fluctibus uersor
Sed in huius quȩso uitȩ naufragio.

Expanded text:
sollicitus infirmitatis tuae freno revsollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et plerumque omnipotens Deus idcirco Rectorum mentes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio
Abbreviated transcription (Latin):
uinxit. Auertisti faciem tuam a me
& factus sum contͣbatus. Ac si aꝑte
dicat. Portem me inter uirtures cre¬
didi: sed qnͣtȩ infirmitatis sim dere¬
lictus agnoui. Hinc rursum dicit.
Iuraui & statui custodire. uidicia ui¬
sticiȩ tuȩ. S quia eus uirium non
erat manere in custodia quam iu¬
rabat: debilitatem suam ꝓtinus tur¬
batus inuenit. unde & ad precis opem.
repente se contulit dicens. Humiliatus
sum usq quaq. domine uiifica me
scctm uerbum tuum. Nonnũquam
uero suꝑna moderatio priusquã per
munera ꝓuehat. infirmitatis memori¬
am ad mentẽ reuocat: ne de acceptis
uirtutib intumescat. Unde ierexli¬
el ꝓpheta quoties ad contemplanda ce¬
lestia ducitur. prius filius hominis
uocatur. ac si hunc aꝑte domnus am¬
moneat dicens. Ne de his quȩ uides
in elatione cor subleues: caute ꝓpen¬
de quod es: ut cum summa penetras.
esse te hominem recognoseas: quatenꝰ
dum ultra te. raperis. ad temetipsũ

Expanded text:
junxit: Avertisti faciem tuam a me, junxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde et ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usquequaque, Domine; vivifica me secundum verbum tuum . Nonnunquam vero superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑni rectoris deserit. laudem ꝓtinus pri¬
uatam quexit. & sibi arrogare inciꝑit.
omne bonum. quod ut largitoris p̃co¬
nio seruiret accepit Opinionis sue glo¬
riam dilatare desiderat. satagit ut mi¬
rabilis cunctis innotescat. In suo gͦ no-
mine fornicatur: qui regalis thori con¬
nubium deserens. corruptori sp̃iu in
laudis appetitu substernitur. Hinc da¬
uia ait: Tradidit in captiuitatẽ uir¬
tes eoꝵ. & pulchritudines eor in manus
immici. In captiuitatem etenim uirtus.
& pulchritudo in manus inimici tra¬
ditur: cum decepte menti antiquus
hostis ex boni oꝑis elationss dominatur.
Quȩ tamen uirtutis elatio. quamuis
plene ñ suꝑat: ut cũq tamen & electo¬
rum seꝑe animum temptat. Sed cũ
subleuatus destituit᷑. destitutus ad
formidinem reuocatur. Hinc etenim
dauid iterum dicit. Ego dixi in mea¬
habundantia: ñ mouebor in ȩternũ.
S quia de confidentia urtutis. in¬
tumuit: paulopost quid ꝑtulit ad¬

Expanded text:
perni rectoris deserit, laudem protinus priperni rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electorum animum saepe tentat; sed cum sublevatus destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc etenim David iterum ait: Ego dixi in abundantia mea, non movebor in aeternum . Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post quid pertulit ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia reminiscendo qd gessit. dũ se apud
s erigit. apud humilitatis auctorẽ cadit.
Hinc nãq suꝑbienti animȩ dicit᷑. quo
pulchrior es: descende & dormi. cũ incir¬
cũcisis. Ac si aꝑte diceret᷑: quia ex uirtu¬
tum decore te eleuas. ipsa tua pulchritu¬
dine impelleris ut cadas. Hinc sub hie¬
rusalem specie. uirtute suꝑbiens ani¬
ma reꝓbat᷑ cum dicit᷑. Perfecta eras in
detore meo. quẽ postierã suꝑ te dicit dñs.
& habens fidutiam in pulchritudine tua
fornicata es in nomine tuo. Eiducia
quippe suȩ pulchritudinis ammus ad¬
tollit̾: cũ de uirtutũ meritis. lȩta apd
se securitate głatur. S per hane ean¬
dẽ fidiiciã ad fornicationẽ ducit᷑. quia
cũ interceptã mentem cogitationes sue
decipiunt: hanc maligni spc̃ per ĩnũ¬
mera uitia seducendo cor runpunt.
Notancdum uͦ quod dicit᷑. fornicata es
in nomine tuo: quia cũ respectũ mens su¬

Expanded text:
quia reminiscendo quod gessit, dum se apud quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis . Ac si aperte diceretur: Quia ex virtutum decore te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutem meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens su
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia sȩꝑe dũ p̾dicatio modis
congruentib ubertim fundit̾.
apud semetipsũ de ostensione
sui occulta lȩticia loquentis am¬
mus subleuat᷑. magna cura ne¬
cesse ẽ. ut timoris laceratiõe se
morleat: ne qui alioꝵ uulnera meden¬
do ad salutẽ reuocat. ipse per negligen¬
tiã suȩ salutis intumescat: ne ꝓrimos
iuuando se deserat. ne alios erigens ca¬
dat. Nam quib dã sepe magnitudo
uirtutis occasio ꝑditionis fuit. ut cũ
de confidentia uiriũ mordinate secu¬
ri funt. per negligentiã mopmate mo¬
rerent᷑ Uirtus namq cũ uitus reniti¬
t̃. quadã delectatione eiꝰ sibimetipsi ani¬
mus blandit᷑. fitq ut bene agentis
mens metũ suȩ circũ spectionis abicut
nq in sui confidentia se curare quiescat.
cũ um torpenti seluctor callidus om̃e qd̃
bene gessit enumerat. eamq quasi pre ce¬
teris ĩpollentem. in tumorẽ cogitationis
raltat. Unde agt. ut ante iusti iuidicis
cełos fouea sit mentis memoria uirtutis.

Expanded text:
Sed quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis;
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt
lȩti. atq aliter tristes.
cet sunt tristia quȩ se¬
cuntur ex supplicio. tristib uero
ex regno. Discant lȩti ex inmarũ
asꝑitate quod timeant. audiant
tristes premiorum gaudia de qui¬
bus presumant. Illis quippe dicit᷑.
Ye uobis qui ndetis nunc. quoni¬
am flebitis. Isti uero eodem magi¬
stro dicente audiant. Iterum ui¬
debo uos. & gaudebit cor uestrũ.
& gaudium ur̃m nemo tollet a
uobis. N onnulli autẽ. leti uel
tristes non reb fuint. sed conspar¬
siomibus eristunt. Quibus ꝓfecto
intimandum est: quod quedam
uitia quibusdam consparsionibus
uirta sunt. Habent enim leti ex ꝓ¬
ꝓinquo luxuriam: tristes iram.
Vnde necesse ẽ. ut ñ solum quisq
consideret quod ex consparsioni.
sustinet: sed etiam quod ex uici¬
no deterius perurget. ne dum ne.¬
quaquam pugnat contra hoc qd̃
tolerat: ti quoq a quo se liberum
estimat: uicio succumbat.

Expanded text:
liter admonendi sunt laeti atque aliter tristes . nda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus veroex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
rogantia sapientiȩ suş siue insticiȩ cerbe.
Pupilla namq oculi nigra indet. albu¬
gnie toleranis. nichil inelet. quia iuide¬
ueet sensus humanȩ cogitationis. si stul¬
tum se peccatoremq intelligit. cognitio¬
nem intimȩ clarttatis adprebeneuit. Si
atte candiorem fibi iuisticie seu sapientis¬

Expanded text:
rogantia sapientiae, sive justitiae caecatur. rogantia sapientiae, sive justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra, videt: albuginem tolerans, nihil videt: quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit; si autem candorem sibi justiti
Abbreviated transcription (Latin):
& duiitus. & uoluptatib tutȩ euntes
susfocant᷑. & ñ referunt sructũ. Lnpas
uero est. cuuis quidem ingeniũ ad cog¬
nitionẽ ueritatis eimicat. sed tamẽn hos
carualla opa obscurant. In uppicus quip¬
pe oculis puipille sanȩ sunt. sed huino¬
re definenti infirmantes palpebre
grossescitit. Que qrtia infusione crebro
aiterͥͣnt̃. etiam̃ attes puipillȩ uitiatur.
Et sunt ñ ntullut quoꝵ sensum carualis
nite oꝑatio sartiat. qra iuidere recta
sultulter per nigeniũ poterant s usu
pratioꝵ actutũ caligantur. Lnppus itaq: ũ.
cuiis sensum natura exacuit. sea conuier¬
sationis prauitas confundit. Cui bene ꝑ
ãgl̃m dicitur: C ollino inungue oculos
tiuos. ut tudeas c ollirio quippe oculos ut
indeaitis intingiumus. eu ad cognoscen¬
dam ueri luminis claritatẽ. intellectus
nr̃i aciem mecticamine bonȩ oꝑationus ad
uiuiamus. Abuiginẽ uero habet in otulo.
qui ueritatis lucẽ indere ñ sinit. quia ar¬

Expanded text:
 divitiis et voluptatibus vitae euntes  divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit; sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri acieoculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia ar
Abbreviated transcription (Latin):
grandis & tortus est: discretionis sub
tilitas immoderata. quȩ dũ plusquã
decet excreuerit. actionis suȩ rectitudi¬
nẽ ipsa confundit. Fracto autẽ pecde
uel manu ẽ. qui uiã dñi ꝑgere om̃i¬
modo ñ ualet. atq a bonis actib fcin¬
ditus ex sors uacat. quatentis hec ñ
ut claudus saltem cũ infirmitate tent¬
at. sed ab his om̃imodo alienus existat.
Silbus uero est. quem terrene sollicitu¬
amis ꝑoncdus deprmnit. ne unqt̃a acl
iupna respiciat: sed solis hs cras in imi¬
funis caltanit᷑ intenctat. Qui & si quando
aligraici ex bono patriȩ celestis auduerit.
ad hoc nimirũ paiersȩ consuetudins
poncere pregrauatus. corclis faciem non
n talet: qñe terrenş usus sollicitudimis
curnũ tenet. Ex horũ qrappe spͤcie psal¬
mista ait. Incaruatus sũ & hrimiliatus
sum usq quaq Quorũ calꝑam quoq¬
per semetipsam ueritas repbans ait.
Semen autẽ quod in spmis orcidit. h

Expanded text:
grandisgrandistilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non non valet, quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista ait: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Quorum culpam per semetipsum Dominus reprobans ait: Semen autem, quod in spinas cecidit, ii
Abbreviated transcription (Latin):
uni in nitit᷑. illue grissus oꝑis efficactor
ñ secunt᷑. Hhinc & enĩ paulus dicit. R
missas manus. & dissoluta genua erigi¬
te. & gressus rectos facite pecdib ur̃is.
ut ñ claudicans erret. magis autẽ sane¬
tur. Paruo autẽ naso ẽ: qui ad tenen¬
dam mensurã discretionis idoneus ñ
est. Naso quippe edores fetoresq dis¬
cernimus. Recte gͦ per nasim dis¬
cretio exprimit᷑. per quã uirtutes eligi¬
mus: delicta reꝓbamus. Unde & in
laude sponsȩ dicit᷑. Nasus tuus sicut
turris quȩ est in libano. quia iminiruĩ
sc̃ã ȩccłia quȩ ex catisis singulis tempta¬
menta ꝓdeant. per discretionẽ conspicit.
& uentura uitiortun bella ex alto de¬
prehendit. S sunt ũnulli. qui dum
estimari hebetes nolunt. sepe se in
quibusdam inquisitionib plusquam
necesse est exercentes. ex ninua subtilita¬
te fallunt᷑. Unde hic quoq subditur.
uel grandi & torto nasn. Nasus etem̃

Expanded text:
ium innititur, illuc gressus operis efficaciter ium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Pissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia quae ex causis singulis tentamenta prodeant, per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plus quam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus enim
Abbreviated transcription (Latin):
inc & enim suꝑna uoce ad moysen
encitur. Loquere ad aaron. Homo
gd̾e semine tuo per familias qui iubue¬
rit maculam. nͣ offeret panes dõ suo.
nec accedat ad ministeriũ enis. Ybi re
pente subiungit᷑. Si cęcus. fuerit. si
claudus. si uel paruo uel grandi & tor
to naso. si fracto pede. si manu. si gibb
si lippus. si albuginẽ habens in oculo.
si iugem scabiem. si impetiginẽ in cor¬
pore. uel ponderosus. Cecus quippe
est: qui suꝑnȩ lumen contẽplationis ig
norat. qui prȩsentis uitȩ tenebris op¬
pressus. dum uenturã lucẽ nequaquã
diligendo conspicit. quo gressũ oꝑis
porrigat nescit. Hinc etenĩ ꝓphetan¬
te anna dicit᷑. Pedes scoꝵ suoꝵ serua¬
bit. & impii in tenebris conticessent.
Claudus uero est: qui quidem quo per¬
gere debeat aspicit. sea per infirmitatr̃
mentis. uitȩ uiam ꝑfecte ñ ualet terere
quã uidet. quia ad uirtutis statũ dũ
fluxa consuetudo ũ erigit᷑. quo desitden¬

Expanded text:
inc etenim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per familias qui habuerit maculam, non offeret panes Domino Deo suo, nec accedet ad ministerium ejus . Ubi et repente subjungitur: Si caecus fuerit, si claudus, siu, si gibbus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desider
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse quis ueniat. ut pro se ad niter¬
cedenctũ nos apud potentẽ quẽpiam
uirũ qui sibi iratus. nobis uero ẽ in co¬
gnitus ducat. ꝓtinus respondenius.
Ad intercedendũ uenire ñ possitmus.
quia samiliaritatts eiꝰ noticiã non ha¬
bemus. Si gͦ homo apud hominẽ cde
quo minie prestuit fieri interces¬
sor erubescit. qua mente apud dum̃
intercessionis locũ pro popło artipit.
qui familiarẽ se eius gr̃e esse ꝑ uitȩ
meritum nescit: aut ab eo quomodo
aliis ueniã postulat. qui utrum fibi
placatus sit ignorat: Qua in re est ad¬
huc aliud sollicitius formidandũ. ne
qui placare posse iram credit᷑. hanc ip¬
se ex ꝓprio reatu mereatur. C uncti
enĩ liquide nonimus. quia cũ is qui
displicet ad intercedendũ mittitur:
irati animus ad deteriora ꝓuocat᷑. Qui
gͦ adhuc desideriis terrenis adstringi¬
itir. caueat ne districti irã iuidicis gra¬
uius accendens. dũ locꝰt delectat᷑ głe. fi¬

Expanded text:
fortasse quis veniat, ut pro se ad interfortasse quis veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem de quo minime praesumit fieri intercessor eruintercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo in aliis veniam postulat, qui, utrum sibi sit placatus, ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare iram posse creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat, ne districti iram Judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fi