comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut eognoscantur iudiciadĩ. Quid dignũ offerã dño curuem genudo excelso
Uumquid offerã ei holo caustomata & uitulos anniculos : Numquid placari
potese dĩs inmilib arietũ autinmultis milibus hircorũ piguium.
Num quid dabo primo genitũ meũ ꝓsceleremeo fructus uentrismei: Lxxx¬
nquo ad p̃hendã dñm suscipiã dm̃meũ excelsũ. siad prehendã eum
holocausto inuitulis anniculis si suscipiatdns inmilibus arietum.
uel inderẽ inilibus hyrtorũ pinguiũ. sidabo primogenita mea pimpietate
fruetus uentris mei. ꝓpeccato animȩneȩ. Ds̃ populũ aduditium ꝓ¬
uocat ille sciens peccatũ suũ nonuult contendere sedrogare. Necta m̃
nulla humilitas potest matulas eluere delictorũ . quia in possibileest
sanguine taurorũ & uitulorũ & holocausta medullata. & cruorem

Expanded text:
ut cognoscatur justitia Dei. Quid dignum offeram Domino? curvabo geut cognoscatur justitia Dei. Quid dignum offeram Domino? curvabo genumquid offeram ei holocautomata, et vitulos anniculos? Numquid placari potest Dominus in millibus arietum, aut in multis millibus hircorum pinguium? Numquid dabo primogenitum meum pro scelere meo, fructum ventris mei In quo apprehendam Dominum? suscipiam Deum meum excelsum? Si apprehendam eum in holocaustis, in vitulis anniculis? suscipiat Dominus in millibus arietum, 505 vel in decem millibus hircorum pinguium? si dabo primogenita mea pro impietate: fructus ventris mei pro peccato animae meae. Deus populum ad judicium rovocarat; ille sciens peccatum suum non vult contendere, sed rogare; nec tamen nulla humilitas potest maculas eluere delictorum, quia impossibile est sanguinem taurorum, et vitulorum, et holocausta medullata, et cruorem
Abbreviated transcription (Latin):
re i ipsius ueritatetõ pulsus uanis popłs gentiũ tetus deto qu ipelle
est. Nã beor iner p̃tatur inpelle. semꝑ incarm & mortis operib dedi¬
tus. respondit ꝓnobis uanius popłs artus exeo quatotus inpelleest . sem¬
ꝑ commutans loca uelstans suꝑspinas siue suꝑ funiculos. ut uulgate
quoq editionis sequamur errorẽ. Spinȩ aut̃ iuxta eloquiũ salua¬
ae quipphetabunt percata sua quasi funẽ longũ & quasilorũ uigi uitulȩ
iniquitates. Si igitur stat nonstat nisi inspinis & infunibus: Siautem
noluerit cirtuire non hab& stabilẽ gradũ. sedsemꝑfluctuans & bacillans
peruenit usq ad galgala. quod int̃ p̃tatur c̃hilismos: idest uolubilitas uel
uoluturium. Si quando uiderimus consurgere aliquos aduersũnos & auidis
faucibus nrinsitire sanguinẽ. exinꝓuisa dis pensationedĩ ꝓnobis fieri eos
qui contranos uenerant. Dicamus balaã defuniculis uenit usq. ad galgal.

Expanded text:
rei ipsius veritate compulsus vanus populus gentium, natus de eo qui in pelle est: nam Beor interpretatur in pelle, semper carni et mortis operibus deditus: responditque pro nobis vanus populus, ortus ex eo qui totus in pelle est, semper commutans loca, vel stans super spinas, sive super funiculos, ut Vulgatae quoque editionis sequamur errorem. Spinae autem juxta eloquium SalvaVae qui protrahunt peccata sua quasi funem longum, et quasi lorum jugi vitulae iniquitates . Si igitur stat, non stat nisi in spinis et in funibus: si autem voluerit circuire, non habet stabilem gradum, sed semper fluctuans et vacillans, pervenit usque al Galgala, quod interpretatur κυλισμὸς, id est, volubilitas vel volutabrum. Si quando viderimus consurgere aliquos adversum nos, et avidis faucibus nostrum sitire sanguinem, et ex improvisa dispensatione Dei, pro nobis fieri eos, qui contra nos venerant, dicamus, Balaam de funiculis venit usque ad Galgal,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ significantius graece p̃haragg&ħ̃ appellantur eorũ fundamenta qui
horũ imaginẽ preceperunt. Iudiciũ ergo dñi cũ popło suo & cũ isrł iudica¬
bitur. qui poterat quasids̃ ꝓsceleribus popłi peccatoris inferre supplicia.
N on uult uideri potens sediustus. & ad iudiciũ ꝓuocat peccatores. Iuxta illud
ꝓpheticũ. Uenite & iudicemur dicitdñs: etiam nunc populũ issł cogit p̃sen
insermonibussuis. & uncat cũuidicatur. Populus is quid fecitibi. & quid
molestus fui tibi. respondemihi. quia eduxite deterra egypti. & dedomo

Expanded text:
quae significantius Graece φάραγγες appellantur, eorum sunt fundamenta, quiquae significantius Graece φάραγγες appellantur, eorum sunt fundamenta, quihoici imaginem receperunt. Judicium ergo Domini cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. Qui poterat quasi Deus pro sceleribus populi peccatoris inferre supplicia, non vult videri potens, sed justus, et ad judicium provocat peccatores, juxta illud propheticum: Venite, et judicemur, dicit Dominus , etiam nunc populum Israel 502 cogit,in sermonibus suis, et vincat cum judicatur . . Popule meus, quid feci tibi: et quid molestus fui tibi, responde mihi, quia eduxi te de terra Aegypti, et de dom
Abbreviated transcription (Latin):
esse dicurtur. Dicũt enĩ interdũ ep̃i culpaest. interdũ plebis & sȩpe magis tes
pedati sepediscipulus & non numquã patris uitiũ est. Nonnũ quã fili ut
uelbene uelmale erudiantur. ita iniudiciodĩ uelad angelos erimen separa¬
tui sinonegerint cuneta quȩ adsuũ offitiũ ꝑtinebant. uela dpopulũ si illis
uniuersa facientibus. ipsi audire contempserint. Sunt qui montes & colles
& fortia funda m̃ta terrę. abraham. isa at¬
commententur. quibus quasi auditoribus ad
nimus. Ignis accensusest exfurore meo ardebit. usq aduiferos deor sum
Deuorauit terrã & fundamenta eius fortia & antiqua fundam̃taterre: quo¬
rũ causa hucusq terra non p̃terit. & super manẽ pendens librata consipeit
iustorũ merita sunt. Dequibus apłs loquitur. Aedificati ait suꝑfundam̃ta
fortia fundam̃ta sunt. Est terrȩ sisecundũ septuagita ualles. & prerupta

Expanded text:
esse dicuntur. Sicut enim interdum episcopi culpa est, interdum plebis; et saepe magister esse dicuntur. Sicut enim interdum episcopi culpa est, interdum plebis; et saepe magister peccat, saepe discipulus, nonnumquam patris vitium est, nonnumquam filii, ut vel bene vel male erudiantur: ita in judicio Dei, vel ad Angelos crimen referetur, si non egerint cuncta quae ad suum officium pertinebant, vel ad populum, si illis universa facientibus, ipsi audire contempserint. Sunt qui montes et colles et fortia fundamenta terrae, Abraham, Isaaetantur, quibus quasi auditoribus  Animus: Ignis accensus est ex furore meo, ardebit usque ad inferos deorsum: devorabit terram, et fundamenta ejus . Fortia et antiqua fundamenta terrae quorum causa hucusque terra non praeterit, et super inane pendens, librata consistit justorum merita sunt, de quibus Apostolus loquitur: Aedificati super fundamenta fortia fundamenta sunt terrae: sic secundum LXX valles et praerupta,
Abbreviated transcription (Latin):
bitur : Promuntibus ad quos ꝓpħa laquitur. & fortib fundam̃ taterrȩ colles
&ualles. Septuaginta transtaler̃ id ut mihi uidetur intellegentes. quod popłs
nihil dignũ montiũ auditione fecerit. seduel collibus quiinferioressunt su¬
& surge amortuss . & in luminabit texp̃s. Surge amortuis. ut in nouitate am¬
bules uitȩ utterrã deserens altiora nitaris. & iudicio contende aduersum
montes quos non alios significari puto quã angłos quib rerũ humanarum
commissaest ꝓcuratio. Deutero nomii cantico congruente: Cum diuide¬
r& excelsus gentes cũ disseminaret filios adã. conscituit terminos terrȩ
sedm numerũ angelorũdi. Hisunt administratori i sp̃siisi inminisceriũ
ꝓpt̃eos quihereditatẽ salutis possessuri sunt: & contende iudicio ut siue
apoplor or referatur adprincipes. Legamus a pocalipsin ioħis apłi. inqua
laudanter aceusanturq angeli eadesiarũ ꝓuirtutib uituisq eorũ quibus prȩ¬

Expanded text:
ro fortibus fundamentis terrae, colles et valles LXX transtulerunt, id, ut mihi videtur, intelligentes, quod populus nihil dignum montium anditione fecerit, sed vel collibus qui inferiores sunt a suet resurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Surge a mortuis, ut in novitate ambules vitae, ut terram deserens, ad altiora nitaris. Et judicio contende adversum montes, quos non alios significari puto quam Angelos, quibus rerum humanarum commissa est procuratio, Deuteronomii Cantico in idipsum congruente: Cum divideret excelsus gentes, cum disseminaret filios Adam, constituit terminos terrae secundum numerum Angelorum Dei . Hi sunt administratorii spiritus, missi in ministerium propter eos qui haereditatem salutis possessuri sunt. Et contende judicio; ut sivea populo, et referatur ad principes. Legamus Apocalypsin Joannis Apostoli, in qua laudantur accusanturque Angeli Ecclesiarum pro virtutibus vitiisque eorum, quibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
atq. consumat. Postquã aut̃ hocfecerit reliquiis iacob: tunc con¬
uertentur ad gentes. quas depasti sunt apłi quasi agni gramen: & quia
rorẽ sermonis recipere noluer̃ Faciã inquit inira & infugrore ul¬
tionẽ ingentibus. ꝓeo quod audire noluerit̃. Undec&e ꝓp̃naait.¬

Expanded text:
atque consumat. Postquam autem hoc fecerit reliquiis Jacob, tunc conatque consumat. Postquam autem hoc fecerit reliquiis Jacob, tunc convertetur ad gentes quas depasti sunt Apostoli quasi agni  Al. agri gramen. Et quia rorem sermonis recipere noluerunt, faciam, inquit, in ira et in furore ultionem in gentibus, pro eo quod audire noluerunt. Unde et prophet
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nesciunt. docent quȩ non didicerunt. M agistrir̃ cũ discipuli
ante non fuerint. Cũ ergo docuerit ds̃ hominẽ scientiã cessabt
falsȩ p̃sumptiones. & ꝑuersa doctrina tolletur. & dis ꝑdã sculptilu
tua. & titulos tuos demediotui. Sculptilia nrã sunt. quȩ aloquen¬
tibus facta sunt. uelquȩ ipsi fingimus nobis. Vnde p̃cipitur in lege
nenobis sculptile faciamus. & netitulos interranrã ponamus. & ne¬
quaquã ultra adorabis opera manuũ tuarũ. Infelix humana conditio.
& insipientiȩ plena erroris .: Scit de suo sensu dogmata esse cõposta
non ignorat ase esse idolũ simulatũ. & ꝓdõ ad orat oꝑa manuũ su¬
arũ. Et curuatur homo ut deceptus decipiat. Additur in ꝓmis¬
sione. quȩ dirigitur ad reliquias. id est ad s tolimita iacob. Et suo¬
cidã lucos demediotui. & disꝑdã ciuitates tuas. & om̃a ligna siluarũ¬

Expanded text:
quae nesciunt: docent quae non 498 didicerunt: magistri sunt, cum discipuli quae nesciunt: docent quae non 498 didicerunt: magistri sunt, cum discipuli ante non fuerint. Cum ergo docuerit Deus hominem scientiam, cessabunt falsae praesumptiones, et perversa doctrina tolletur. Et disperdam sculptilia tua et titulos tuos de medio tui. Sculptilia nostra sunt, quae a loquentibus facta sunt, vel quae ipsi fingimus nobis. Unde praecipitur in Lege , ne nobis sculptile faciamus, et ne titulos in terra nostra ponamus : et nequaquam ultra adorabis opera manuum tuarum . Infelix humana conditio et insipientiae plena atque erroris, scit de suo sensu dogmata esse composita, non ignorat a se esse idolum simulatum, et pro Deo adorat opera manuum suarum, et curvatur homo, ut deceptus decipiat. Additur in repromissione quae dirigitur ad reliquias, id est, ὑπόλειμμα Jacob: Et succidam lucos de medio tui, et disperdam civitates tuas, ut om
Abbreviated transcription (Latin):
ni acra i perierut interficiã equostuos demediotui. Idest deprin
aipali cordistui lasciuientes impetus. & equorũ more ruptis uinculis
ꝓruentes & currustuos quib tibi inui istuis placebas: & peccita pecaa¬
tis conse uns. qua striumphans in quadrigis ferebaris: & disꝑdã ciu¬
tates terraetuȩ. Nonenĩ ȩdificasti urbẽ quã lȩtificat impetus flu¬
minisdi. Etquȩ in montibus sitaest. ut caelestẽ hiersłm : Sed
quã aedificauerat cam. Vndedicuntur ciuitates terrae. operibus a¬
renis extructȩ. Et auferã inquit om̃s munitiones tuas. diuitias
scilicet & pompã scłi. & rethorũ eloquentiã. dialecticorũq ten¬
diculas. in quibus tibi uelut inmunitionib: confidebas. Et auferĩ
maleficiatua demanibus tuis. quibus uel ipse decipiebaris ab aliis
uel deceptis decipiebas: & loquentes illȩ ꝓnuntiantes nonerunt tibi
N unc deloquentibus & ꝓnuntiantibus. plenus est orbis. Loquuntur

Expanded text:
i tui perierint, interficiam equos tuos de medio tui, id est, de principali  ἡγεμονικῷ cordis tui lascivientes impetus, et equorum more, ruptis vinculis, proruentes, et currus tuos quibus tibi in vitiis tuis placebas, et peccata peccatis consocians, quasi triumphans in quadrigis ferebaris. Et disperdam civitates terrae tuae: Non enim aedificasti urbem quam laetificat impetus fluminis Dei , et quae in montibus sita est, et coelestem Jerusalem , sed quam aedificaverat Cain . Unde dicuntur civitates terrae, operibus terrenis exstructae. Et auferam, inquit, omnes munitiones tuas, divitias, scilicet, et pompam saeculi, et rhetorum eloquentiam, dialecticorumque tendiculas, in quibus tibi velut in munitionibus confidebas. Et auferam maleficia de manibus tuis, quibus vel ipse decipiebaris ab aliis, vel deceptus alios decipiebas, et loquentes, sive pronuntiantes non erunt tibi. Nunc loquentibus et pronuntiantibus plenus est orbis: loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mcntueiti. Synina. bus & theodotio transtuler̃. & antiqua fundamenta
terix. Quinta aut̃ edicio ipsũ hebraicũ posuit. aethanim. fundam̃ta terrȩ.
Prima igitur uox ꝓpheta esse. audit quȩdñs loquitur. Deinde ds̃ loquitur
ad ꝓphetã. Surge contende iudicio aduersũ montes. & audiant colles uocẽ
tuã. Rursum ꝓpheta sicut ei fuerat imperatũ. montibus loquitur. & nor
solũ montibus. sed ad fortia quoq fundamenta terrȩ. Causamq. reddit.¬

Expanded text:
nt, Symmachus et Theodotio transtulerunt, et antiqua fundamenta terrae: quinta autem editio ipsum Hebraicum posuit, ETHANIM , fundamenta terrae. Prima igitur vox prophetae est: Audite quae Dominus loquitur. Deinde Deus loquitur ad prophetam: Surge, contende judicio adversum montes, et audiant colles vocem tuam. Rursum propheta, sicut ei fuerat imperatum, montibus loquitur, et non solum montibus,sed ad fortia quoque fundamenta terrae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ici aerit tribulationibus uariis. & domos animarũ nr̃arum.
nos axp̃i caritate separauerit. tunc xp̃s pax siue ipse xp̃serit in noli
& dicetur descõ: Nihil ꝓderit inimicomeo. Ponamus exẽplũ. ut quol
dicimus possit manifestius fieri. Uenit assyrius suꝑ terrã quondam
pauli. & ascendit suꝑ regionẽ eius quando fuit in laborib: supramoli
in plagis abundantius : in carceribus nimiis. in mortibus frequent᷑
ideo implebatur pace. quia impletus fuerat contumeli is iudaicisinad¬
uentuxp̃i. quẽ sibi simulant. hȩcom̃a iuxta litcerã futura eẽ. contenli
Et suscitauimus suꝑ eũ septẽ pastores. & nouem primates homines.
& pascent terrã assyrii ingladio. & terrã nembrod in lanceis euss.
& lib̾auit deassur cumuenerit in terrã nrãm. & cum calcauerit in

Expanded text:
caverit tribulationibus variis, et domos animarum nostrarumnos a Christi charitate separaverit: tunc Christi pax, sive ipse Christus erit in nobis, et dicetur de sancto, Nihil proderit inimicus in eo. Ponamus exemplum, ut quod dicimus, possit manifestius fieri. Venit Assyrius super terram quondam Pauli, et ascendit super regionem ejus, quando fuit in laboribus supra modum; in plagis abundantius, in carceribus nimis, in 493 mortibus frequenter: ideo implebatur pace, quia impletus fuerat contumeliis . Judaei in adventu Christi, quem sibi simulant, haec omnia juxta litteram futura esse contendunt. Et suscitabimus super eum septem pastores, et octo pEt pascent terram Assur in gladio, et terram Nemrod in lanceis ejus: Et liberabit ab Assur cum venerit in terram nostram, et cum calcaverit in
Abbreviated transcription (Latin):
serua eos in nominetuo quos dedistimihi. utsint unũ sicutnos. Quando
erã cumeis. egoseruabã eos in nominetuo: quos dedistimihi custodiui.
& nullus ex his perut. Et conuertentur siue ut melius interp̃ta¬
tus est sẏmmachus habitabunt. Iacob enĩ uerbũ hebraicũ utrũq sig¬
nificat. Habitabunt aũt in ȩccła dni. quia magnificatus est xp̃s usq
adterminũ terrae. Siue iuxta lxx. quia magnificabantur ipsi
cumpastore suo usq ad extremũ terrȩ. ut inomnẽ terrã exeat sonus
eorũ. & infines orbisterrȩ uerbaeorũ. Eterit iste pax assyrius
cũuenerit interrãuram. & quando palcauerit in domibus nr̃is. Laxx¬

Expanded text:
serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos: quando serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos: quando eram cum eis, ego servabam eos in nomine tuo: quos dedisti mihi, custodivi, et nullus ex his periit . Et convertentur, sive ut melius interpretatus est Symmachus, habitabunt. JASUBU   enim verbum Hebraicum utrumque significat. Habitabunt autem in Ecclesia Domini, quia magnificatus est Christus usque ad terminum terrae. Sive, juxta LXX, quia magnificabuntur  Al. magnificantur ipsi cum pastore suo usque ad extremum terrae, ut in omnem terram exeat sonus eorum et in fines orbis terrae verba eorum . Et erit iste pax: Assyrius cum venerit in terram nostram, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
quiuenturũ xpm̃ adnuntiauer̃: Et complebitur psalmi uaticinium :¬
ropatribus tuis natisunt tibi filii. & cetera quȩ sequuntur. Et stabit
& pascet infortitudinedñs. insublimitate nominis dñi dĩ sui. & con¬
uertentur. quia nunc magnificabitur usq ad terminosterrȩ. Lxx
quia nunc magnificabitur usq ad terminos terrȩ. Postquã sol iusti¬
ciȩ egressus fuerit a summitate caelorũ. & ꝑuenerit usq ad t̃minos
eorũ. & pe ꝑerit pariens & reliquiȩ frum eius conuersȩ fuerint ad
filios isrł̃ : tunc ipsedñs quiprius ambulabat. & cumhis qui initinere
erant positi Necdũ habebat fixum gradũ. stabit & pasc& eos infor¬
titudine dñi. ut possint dicere. Dñs pasc&me. & nihil mihi deerit.
in loco pascuȩ ibime collocauit. Superaquas refectionis enutriuit mẽ.
animã meã conuertit. Pasc& aut̃ eos non solũ infortitudine dñi. sed
in sublimitate nominis dñidĩsui. quando dicit ad patrẽ. Paterscũe

Expanded text:
qui venturum Christum annuntiaverunt, et complebitur psalmi vaticinium; Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, et caetera quae sequuntur . Et stabit et pascet in fortitudine Domini, in sublimitate nominis Domini Dei sui, et convertentur, quia nunc magnificabitur usque ad terminos terrae. LXX:quia nunc magnificabuntur usque ad terminos terrae. Postquam sol justitiae egressus fuerit a 492 summitate coelorum, et pervenerit usque ad terminos eorum, et pepererit pariens, et reliquiae fratrum ejus conversae fuerint ad filios Israel: tunc ipse Dominus qui prius ambulabat, et cum his qui in itinere erant positi, necdum habebat fixum gradum, stabit et pascet eos in fortitudine Domini, ut possint dicere: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae, ibi me collocavit, super aquas refectionis enutrivit me: animam meam convertit . Pascit autem eos, non solum in fortitudine Domini, sed et in sublimitate nominis Domini Dei sui, quando dicit ad Patrem: Pater sancte,
Abbreviated transcription (Latin):
ta & pecora. Homines & iumenta saluosfaci& dñs. & raperent
nunut int̾ficerent. sedut diuiderent. Hoc est de infidelibus
separarent. & nemo ess& quieis resister&. Leonẽ aũt & tatulũ
lemnis. itainium̃tis & in ouibus ꝑuagantes. manusdĩ exaltatur.
desistant. sedut ineo quo inimici funt pereant. Sicut thessaloni¬
uiuebant. Deniq infert. & destru& in lustratione aduentus sui.

Expanded text:
nta et pecora: homines quippe et jumenta salvos faciet Dominus . Et raperent, nta et pecora: homines quippe et jumenta salvos faciet Dominus . Et raperent, non ut interficerent, sed ut dividerent, hoc est, ab infidelibus separarent, et non essent qui eis resisterent. Leone autem et catulo leonis, ita in jumentis, et in ovibus pervagante, manus Dei exaltatur desistant; sed quia in eo quod inimici sunt pereant. Sicut Thessalonivivebant. Denique infert: Et destruet illustratione adventus sui.
Abbreviated transcription (Latin):
aspersa suedaũt sequitis:. & sicut ignis suꝑ gramien. ut on cone¬
getur quis quã neq sit infiliis hominũ: De his accipiam .s. quid
tibus credere noluerunt. quod sint supereos apłi ereliquiȩ iacob.
icut agni carpentes gramen & herbã dentibus demetentes. & hoc fa-¬
tient. utqui angelieẽ noluerunt. spiritalẽ accipientes errore. nequaquã
interhomines congregentur. neq in parte rationabili deputentur:
eddicatur deeis. In labore hominũ non sunt. & cũ hominibus non
flagellabuntur. Eterunt quoq reliquiȩ ia cob inmediogentiũ.
quasileo inumentis insaltu. & quasi catulus leonis ingregibus ouiũ :
a scenidens accubasti. Dormisti utleo. & quasi catulus leonis
tinalio loco: Accubans requieuit utleo. & quasicatulus leonis.
qui sustitauit eũ : Dedit & apłis suis quibus dixerat. Ite bap
leoni nemopotest resistere iniumentis. & catulo leonis inouib
ita illi demani assirii. & demanu diaboli liberati rap sent ium̃¬

Expanded text:
em sequitur: Et sicut agni super gramen, ut non congregetur quisquam neque sit in filiis hominum, de his accipiamus, qui de gentibus credere noluerunt, quod sint super eos Apostoli et reliquiae Jacob, sicut agni carpentes gramen, et herbam dentibus demetentes. Et hoc facient, ut qui Angeli esse noluerunt, spiritualem accipientes rorem, nequaquam inter homines congregentur, neque in parte rationabili deputentur, sed dicatur de eis: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Et erunt reliquiae Jacob in medio gentium quasi leo in jumentis in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus ovium. ascendisti: accubans dormisti ut leo et quasi catulus leonis . Et in alio loco: Accubans requievit ut leo, et quasi catulus leonis, quis suscitabit eum? dedit et apostolis suis quibus dixerat: Ite, bapleoni nemo potest resistere in jumentis, et catulo leonis in ovibus, ita illi de manu Assyrii, et de manu diaboli liberati, 497 raperent jume
Abbreviated transcription (Latin):
in quodicitur deseithim usq ad galgala. ut orgnosceres iusticias dnuĩ.
Ita ex ponunt abeo tempore quofornicati estis inmediã usq acdtẽpus quo
saul asq adgalgala est unc tus in regẽ. repetite memoria quȩ mala ope¬
aut̃ qui cupimuas reuelata fatię gloriãdñ contẽplari. & uere habemus
patrẽ abrabã. Audiamus cũ pecciuerimus aduersũ nos disputantẽ dm̃ &
nos in beneficiorũ suorũ magnitudine arguentẽ. Serui uimus quippe
aliquando pharaoni & ꝑgyrto populo lutũ & lateres fabricatis umus
&e redemitnos quidedit sem& ipsĩ rede p̃tionẽ ꝓomtibus. ut diceremis
quir edẽptieranus adiic̃ quosredemit derianu inimicorũ & quos
deregionibus congregauit. Quia mȩternũ in iscđa euis. Etmisit¬

Expanded text:
in quo dicitur, de Settim usque ad Galgal, ut cognosceres justitias Domini , in quo dicitur, de Settim usque ad Galgal, ut cognosceres justitias Domini , ita exponunt: ab eo tempore quo fornicati estis in Madian, usque ad tempus quo Saul apud Galgal est unctus in regem , repetite memoria quae mala opeautem qui cupimus revelata facie gloriam Domini contemplari, et vere habemus patrem Abraham, audiamus cum peccaverimus adversum nos disputantem Deum, et nos in beneficiorum suorum magnitudine arguentem. Servivimus quippe aliquando Pharaoni, et Aegyptio populo lutum et lateres fabricati sumus: et redemit nos qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, ut diceremus qui redempti eramus a Domino, quos redemit de manu inimicorum, et quos de regionibus congregavit: Quia in aeternum misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
stum. sed paulatĩ librariorũ errore factuinest.
tib uelut significanter. inhebraico scriptũ est. quolabore dep̃hensi an
benefitiamea. Contumeliã interp̃taberis. & pepones carnesq acgiptias
desiderans. dolebis tẽ eductũ deterra egypti acdedomoseruitutis meo
auxilio liberatũ. quiadedi deductores tabi moysen amicũ meũ. & aaron
sacerdotẽmeũ & mariã ꝓphecem meã. Quod si hoc tibi paruũ uidetur
recordare illius temporis quando balac rexmoab balaam diuinũ aduer¬
sũte mercede conduxit. Etui de quomodo contra uoluntatẽ suã cupienstib
maledicere ariolus benedixerit. Desetthim usq adgalgala totũ exerci¬
tũ isrł oculis lustrans. & inmutans loca. quasiego nom possẽ cũ ꝑgente ꝑ¬
gere. & cum transeunte transire. Et hac feci ut miscdȩ meȩ & iusticiȩ
noscerentur tibi tantũ te amantis. utcũ ego cotidie ore blasphemantiũ
maledicar. tibi ab initio nondimiserĩ maledici. Hebrei hunc locum

Expanded text:
scum; sed paulatim librariorum errore factum esse,tibi? vel, ut significantius in Hebraico scriptum est, quo labore te pressi? an beneficia mea contumeliam interpretaberis, et pepones 503 carnesque Aegyptias desiderans, dolebis te eductum de terra Aegypti, ac de domo servitutis meo auxilio liberatum, quia dedi ductores tibi Moysen amicum meum, et Aaron sacerdotem meum, et Mariam prophetissam meam? Quod si hoc tibi parvum videtur, recordare illius temporis quando Balac rex Moab, Balaam divinum adversum te mercede conduxit, et vide quomodo contra voluntatem suam, cupiens tibi maledicere hariolus benedixerit : de Settim usque ad Galgal, totum exercitum Israel oculis lustrans, et mutans loca, quasi ego non possem cum pergente pergere, et cum transeunte transire: et hoc feci, ut misericordiae meae et justitiae noscerentur tibi, tantum te amantis, ut cum ego quotidie ore blasphemantium maledicar, tibi ad inimico non dimiserim maledici. Hebraei hunc locum
Abbreviated transcription (Latin):
te deuniuersis gentibus. quȩ mecũ noluerunt audire sermonem.
Respondeat hoc loco carneus isrł. utrum facta dicat haec banfutura
Si facta commemorat prebeat historiã det auctoritate ueterorũ librorũ
Doceat cunctas gentes & assẏrium israheli quondã fuisse subiectũ. Si aut̃
se uana spe ludens futurũ putat esse quod dicitur. quandoxp̃s uenerit
quȩ tunc deisrł idola auferentur. quȩ modo non colit qui succidentur
loci quos non hab& quȩ urbes subruentur. quȩ olim subrutesunt qui
tollentur arioli quosnunc ñ habeat. nec habere se gloriatur. Iamen
tanto tempore deselictaest filiasion & sedet sine altare. & sine sacer¬
docibus. & aliis fruges eorũ comedentibus. ipsi siccis faucibus sibi futura
ꝓmirtunt quȩ nesciunt. Audite quȩdñs loquitur: surgecontende¬

Expanded text:
te de universis gentibus, quae meum noluerunt audire sermonem. te de universis gentibus, quae meum noluerunt audire sermonem. Respondeat hoc loco carneus Israel, utrum facta dicat haec an futura? Si facta commemorat, praebeat historiam, detauctoritatem veterum librorum: doceat cunctas gentes et Assyrium Israeli quondam fuisse subjectum. Si autem sevana spe ludens futurum putat esse quod dicitur: quando Christus venerit, quae tunc de Israel idola auferentur, quae modo non colit? qui succidentur luci, quos non habet? quae urbes subruentur, quae olim subrutae sunt? qui tollentur harioli, quos cum non habeat, nec habere se glorietur: tamen tanto tempore derelicta est filia Sion, et sedet sine altari, et sine sacerdotibus; et aliis fruges eorum comedentibus, ipsi siccis faucibus sibi futura promittunt quae nesciunt. Audite quae Dominus loquitur: Surge, contende
Abbreviated transcription (Latin):
si pluua suꝑherbã. & nequaquã sperabunt in homi nibas & infiliis
hominũ sedindõ. & erunt in medio gentiũ ati. popłorũ sangumarii
atii erudeles. & deueteribus quondã sedñi uindicantes quasi leo
inium̃tis siluarũ. & quasi catulus leonis in gregilius pecorũ. & nuillus
erit qui possit eorũ robori resistere. Iunc ex altabitur od̃ uel oꝰ
isrł manustuas superassyrios. & om̃s hostestui & in imicitui qui ñ
te possident interibunt. In illa uidelic& die quando degentibus
fueris liberatus. auferã equos & quadrigastuas quȩ inmediis urbib
tuis sunt. Non quod equos & quadrigas quȩ in medio urbiũ tuorum¬
uersantur. & disꝑdã om̃s ciuitatestuas. & munitiones quas idolis
dedicasti Etauferã magos & ariolos deterratua. & perire faciam
dedicaras. Cumq hoc tibi fecero. & ita placatus fuero ut quicquid inte
maliest auferatur. Tunc etiam infurore & indignationemea ulciscas

Expanded text:
si pluvia super herbam, et nequaquam sperabunt in hominibus, et in filiis hominum, sed in Deo. Et erunt in medio gentium atque populorum sanguinarii atque crudeles, et de veteribus quondam se dominis vindicantes, quasi leo in jumentis silvarum, et quasi catulus leonis in gregibus pecorum, 499 et nullus erit qui possit eorum robori resistere. Tunc exaltabitur, o Deus, vel o Israel, manus tua super Assyrios, et omnes hostes et inimici tui, qui nunc te possident, interibunt. In illa videlicet die, quando de gentibus fueris liberatus, auferam equos et quadrigas tuas, quae in mediis urbibus tuis sunt. Non quod equos et quadrigas tunc habuerit Isrversantur: et disperdam omnes civitates tuas, et munitiones quas idolis dedicasti: et auferam magos et hariolos de terra tua, et perire faciam dedicaras. Cumque hoc tibi fecero, et ita placatus fuero, ut quidquid in te mali est, auferatur: tunc etiam in furore et in indignatione mea ulciscar
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderit suꝑterminos ur̃os. U binos posuimus optimates homines
in hebreo seriptũ est. uẽ sichae adam̃. simmachus interp̃tatus est
cr̃ystos hominũ. theodotio etquinta editio. principes homines.
Aquila graues uol constitutos homines. idest catẽstamenus : rursi
in eo ubi ego & aquila transtulimus lanceis eius. ut subaudiatus
terrȩ nembrod. simmachus uertit entos pylon autes. id est intra
portas eius : Theodotio inportis eorũ. quinta editio. et iparaxibis in
autoñ quodnos possumus dicere infisicis eorũ. in hebreo aut̃ positũ
est. bafec thatẽ. Tunc igitur erit pax. cumreliquiȩ frũm xp̃i co¬
uersȩ fuerint ad filios isrł. & uenerit assẏrius in terrã nrãm. & adiu¬
ti ad nõneũ quinrãs domus calcare cupiebat. uelocit̃ contriuerunus
subpedibus nr̃is. Ipse enĩ dñs ait. Suscitauimus suꝑͣ septẽ pastores.
e oeto pranates hominũ. Sucie

Expanded text:
es homines, et in Hebraico scriptum est NESICHE ADAM  , Symmachus interpretatus est Christos hominum; Theodotio et quinta editio, principes hominum; Aquila graves, vel constitutos homines, id est, καθισταμένους. Rursum in eo ubi ego et Aquila transtulimus, in lanceis ejus, ut subaudiatur, terrae Nemrod, Symmachus vertit, ἐντὸς πυλῶν αὐτῆς, id est, intra portas ejus; Theodotio, in portis eorum; quinta editio, ἐν παραξίφησιν αὐτῶν, quod nos possumus dicere, in sicis eorum: in Hebraeo autem positum est BAPHETHEE  . Tunc igitur erit pax, cum reliquiae fratrum Christi conversae fuerint ad filios Israel, et venerit Assyrius in terram nostram, et adjuti a Domino, eum qui nostras domus calcare cupiebat, velociter contriverimus sub pedibus nostris. Ipse enim Dominus ait: Suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates hominum, ve
Abbreviated transcription (Latin):
si leo in ium̃tis in saltu. & quasi catulus leonis ingregib pecorũ.
quomodo ꝑtranseat & diuidens rapiat. & nonsit quieruat. Ele¬
uabitur manustua suꝑ eos quitribulant tẽ. & om̃s inimicitui ꝑdeit̾
Eterit indie illa dicidñs. interficiã equostuos demediotui. & dsꝑ̨
munitionestuas. & auferã maleficiatua demanib tuis. & qui
loquantur nonerunt inte. & difperdã sculptiliatua. & statuas
demediotui. & ultra Non adorabis oꝑ amanuũ tuarũ. & sucd¬
dã lucos demediotui. & demoliar ciuitatestuas. & faciã inira &
in furore ultionẽ ingentibus. ꝓquod non audierunt. Lib̾atis nobs
deassur quando uenerit superterrãnrãm. & ascenderit su ꝑtermi¬
nos nr̃os. & lib̾atis adño quisuscitauit suꝑeũ septẽ pastores. & octo
deuidȩis ecdesiam. erunt Inmedio popłorũ multorũ quasi ros
adño cadens. Ardebant enĩ ignitis dĩdoli da

Expanded text:
asi leo in jumentis, in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus pecorum: quomodo si pertranseat et dividens rapiat, et non sit qui eruat. Elevabitur manus tua super eos qui tribulant te, et omnes inimici tui perdentur. Et erit in die illa, dicit Dominus, interficiam equos tuos de medio tui, et munitiones tuas. Et auferam maleficia tua de manibus tuis, et qui loquuntur, non erunt in te: et disperdam 496 sculptilia tua, et statuas tuas de medio tui, et ultra non adorabis opera manuum tuarum: et succidam lucos de medio tui, et demoliar civitates tuas, et faciam in ira, et in furore ultionem in gentibus, pro eo quod non audierunt. Liberatis nobis de Assur, quando venerit super terram nostram, et ascenderit super terminos nostros, et liberatis a Domino qui suscitavit super de Judaeis Ecclesiam, erunt in medio populorum multorum, quasi ros a Domino cadens. Ardebant enim ignitis diaboli jac
Abbreviated transcription (Latin):
quã uenatorẽ in bonã partẽ legi. Ismahel & esau uenatores fuer̃.
& precesserunt intẏpo populi iudaici. quorũ alter filius aegyptiȩ
est. ambulans iuxta carnẽ. & iuxta carnẽ uiuensi alter primitiua
ꝓpterlenticulã perdidit. & benedictionib frĩs inuidens : fugat eũ
imnne sopotamiã. Redacta ergo terranembrod infoueis suis: Qui
enĩfodit foueam incid& in eam: Etquilacũ aperuit &reffodit eũ.
incidet infoueã quãfecit. E treuertetur doloreuis in
caput eius. & superuerticẽ eius iniquitas eius descendet. St confosso
asyrio aseptẽ pastoribus. & octo morsibus. libabit nos xp̃s demanu
assur. quiuenerat superterrãnrãm. & calcare cupiebat terminos
isrł. Quod aut summachus ait : Etpascent terrã assur ingladio.

Expanded text:
quam venatorem in bonam partem legi. Ismael et Esau venatores fuerunt , quam venatorem in bonam partem legi. Ismael et Esau venatores fuerunt , et praecesserunt in typo populi Judaici, quorum alter filius Aegyptiae est, ambulans juxta carnem et juxta carnem vivens: alter primitiva propter lenticulam perdidit, et benedictionibus fratris invidens, fugat eum in Mesopotamiam. Redacta ergo terra Nemrod in foveis suis: Qui enim fodit foveam, incidet in eam : et qui lacum aperuit et effodit eum, incidet in foveam quam fecit, et revertetur dolor ejus in caput ejus, et super verticem 495 ejus iniquitas ejus descendet . Et confosso Assyrio a septem pastoribus, et octo morsibus, liberavit nos Christus de manu Assur, qui venerat super terram nostram, et calcare cupiebat terminos Israel. Quod autem Symmachus ait: Et pascent terram Assur in gladio,
Abbreviated transcription (Latin):
dems cx seeo intemplo hetecliel quodint̃p̃tatur ꝑtel esia: sexde¬
estis biers łm septẽ &ueto gradibus ascenditur & iunpsalterio quin¬
decĩ e adis sunt : Quibus ꝑ ebdomidis & ogao adẽ adcilendis qai
landes scandimus in octaua die glebratur cirtũcisio spiritilis & in
templo udȩorũ destruitur sabbatũ. Et quida psal nurodasti &m¬
seribuntur. Isti igitur septẽ pastores & nomorsus hominum :¬
ascent assir ingladio: uiuensẽenĩ & ꝑfficax sermodĩ & acutus
super omnẽ gladiũ bicipitem missus est. ab eo quiuenit gladium
mittere super terrã. ut diuidantur duo intres. Etterrã nẽ brod
quȩ interp̃tatur temptatio. descendent Ipascent in fouea eius
Cigantis enĩ & uenatoris & superbientis contradm̃ terra. nonest
inmontibus sed infoueis. Iste cecidit quasi fulgur decaelo & sem¬
per uersatur inbestias: & quia uenatorest. infructuosa ligna lus¬
trat & saltus. Quantũ egopossũ inmea recolere memoria. Num¬

Expanded text:
o . Et in templo Ezechiel, quod interpretatur Ecclesia et coelestis Jerusalem, septem et octo gradibus ascenditur . Et in Psalterio quindecim gradus sunt, quibus per hebdomadem et ogdoadem ad canendas Deo laudes scandimus. In octava die celebratur circumcisio spiritualis, et in templo Judaeorum destruitur sabbatum, et quidam psalmi pro Octava inscribuntur. Isti igitur septem pastores et octo morsus hominum, pascent Assur in gladio. Vivens enim et efficax sermo Dei, et acutus super omnem gladium bicipitem , missus est ab eo qui venit gladium mittere super terram, ut dividantur duo in tres . Et terram Nemrod qui interpretatur, tentatio descendens  pascent in fovea ejus; gigantis enim et venatoris et superbientis contra Dominum terra, non est in montibus, sed in foveis. Iste cecidit quasi fulgur de coelo, et semper versatur inter bestias; et quia venator est, infructuosa ligna lustrat et silvas. Quantum ergo possum mea recolere memoria, num
Abbreviated transcription (Latin):
sit uerad gie modĩ rapiꝗͣ quȩ est ȩcclesia. sedetiã cum suꝑbia et suꝑcilio
biere asttt. Numquid iustificari potest quiabsq statera et pondere
meiiga frauaulent aitestimoniis scripturarũ diuiciassuas. quȩdiuiciȩ
thesaurĩ iniquita sunt. Nãcum p̃cipiatdñs. nonerit in scło tuo pondus gran¬
de etmninus. Hu turpilucri grãsemꝑ personã accipiunt iniudicio. etinea¬
dẽ causa diuites acpauperes noniuxta negociũ. sediuxta facultatũ diuersi¬
tatẽ alit̃ atq alit̃ iudicant. et habitatores ciuitatissuȩ quã prauis dogma¬
tibus ꝑuersaq doctrina acse ornariputant. loquuntur mendaciũ etponun
in excelsũ ossuũ. & simplicitatẽ ecdesiastici popłi despiciunt. Unde
clementissimusds̃ noneos parit̾ ꝑcutit. sed paulatĩ ꝑplagas nititur cõmoner
dicens : etego incipiã te ꝑtutere ꝑditione ꝓpt̃pectata tua. O ciuitas quã he

Expanded text:
 de domo Dei rapiat, quae est Ecclesia, sed etiam cum superbia et supercilio  de domo Dei rapiat, quae est Ecclesia, sed etiam cum superbia et supercilio aliena devastet. Numquid justificari potest qui absque statera et pondere congregat fraudulenter de testimoniis Scripturarum divitias suas, quae divitiae thesauri iniquitatis sunt? Nam cum praecipiat Dominus: Non erit in sacculo tuo pondus grande et minus : hi turpis lucri gratia semper personam accipiunt in judicio, et in eadem causa divites ac pauperes, non juxta negotium, sed juxta facultatum diversitatem, aliter atque aliter judicant; et inhabitatores civitatis suae, quam pravis dogmatibus, perversaque doctrina a se ornari putant, loquuntur mendacium, et ponunt in excelsum os suum, et simplicitatem Ecclesiastici populi despiciunt. Unde clementissimus Deus non eos pariter percutit, sed paulatim per plagas nititur commonere, dicens: Et ego incipiam te percutere perditione propter peccata tua; et est se
Abbreviated transcription (Latin):
tatorestuos insibiliĩ & opꝓbriũ populimei portaretis dũ capti ab assyriis
quasipłsdĩ uincimini. et ꝓpt̃ uos nom̃ineũ blas phematur ingentibus.
non tantũ p̃senti loco quodubilegitur. ecoppbriũ meipopłi portabitis.
mei sonat. Nulli dubiũ est male supra ꝓamr̃i. popłm meũ esse trans¬
latũ hucusq iuxta hebraicũ quid nobis uidetur expressimus. Nunc ad
tionẽ lxx int̃pretũ reuertentes desingulis ut possumus dis¬
putemus. Tribus samaritica uocatur ad audiendũ quȩse abscidit apopło
dĩ. & dicitur illi. frustra fabricaris idola. aures. uitulos artifici cõponis
manu & imitacione hiersłm. uis aliã metropolĩ extruere. Quis enĩ or¬
nare poterit ciuitatẽ. num ignis quiardentibus diaboli iaculis succiditur
domus iniqui. qui scđm duritiã suã etcor inpenitens thesauritat sibi irã
indie mie & reuelationis iusti iudiciidĩ. & iniquitatẽ auget iniuria:

Expanded text:
tatores tuos in sibilum, et opprobrium populi mei 510 portaretis, dum capti ab Assyriis, quasi populus Dei vincimini, et propter vos nomen meum blasphematur in gentibus . Notandum in praesenti loco, quod ubi legitur, et opprobrium mei populi portabitis: mei sonat, nulli dubium est male supra, pro Amri, populum meum esse translatum. Huc usque juxta Hebraicum quid nobis videretur expressimus: nunc ad translationem LXX interpretum revertentes, de singulis, ut possumus, disputemus. Tribus Samaritica vocatur ad audiendum, quae se abscidit a populo Dei. Et dicitur illi, frustra fabricaris idola, aureos vitulos artifici componis manu, et imitatione Jerusalem vis aliam metropolim exstruere: quis enim ornare poterit civitatem? Num ignis, qui ardentibus diaboli jaculis succenditur; et domus iniqui, quae secundum duritiam suam et cor impoenitens thesaurizat sibi iram die irae, et revelationis justi jud
Abbreviated transcription (Latin):
tudine : Alioquin tã grandes arbores sunt. ut latissima exxillis
tabulata caedantur. lignumq fortissimum est etincredibilis leui¬
tatis acpulchritudinis. ita ut exhis etiam uasa torcularium quae
apcenac & õnaiac̃ uocant ditissimi quiq et studiosissimi fatiant:
Quȩligna in locis cultis et in romano solo. absq arabiae solitudine non
inueniuntur: Protorrente funiculorum siuȩ spinarum . sym¬
machus interpretatus est uallem spinarum. Est autem locus
iuxta libiadem trans mare mortuum sexto abea distaris miliau¬
rio ubi quondam cum madianitis fornicatus est israhel. Huius
loci ex ꝑsonadĩ micheas propheta meminit dicens: Populus ins
memento quaeso quid eogitauerit balach rex moab. etquuidrei¬
ponderit balam filius beor desechim usq adgalgalam: Pro quo
et ibi Lax transtulerunt aΠOT UNEXO IN uN. hocest a funiculis

Expanded text:
tudine. Alioquin tam grandes arbores sunt, ut latissima 216 ex illis tudine. Alioquin tam grandes arbores sunt, ut latissima 216 ex illis tabulata caedantur, lignumque fortissimum est, et incredibilis levitatis ac pulchritudinis, ita ut ex his etiam vasa torcularium, quae ἂρσενας et θηλύας vocant, ditissimi quique et studiosissimi faciant, quae ligna in locis cultis, et in Romano solo, absque Arabiae solitudine non inveniuntur. Pro torrente funiculorum, sive spinarum, Symmachus interpretatus est, vallem spinarum. Est autem locus juxta Liviadem trans mare mortuum, sexto ab ea distans milliario, ubi quondam cum Madianitis fornicatus est Israel. Hujus loci ex persona Dei Michaeas propheta meminit, dicens: Populus meus, memento, quaeso, quid cogitaverit Balach, rex Moab, et quid responderit Balaam filius Beor de Settim usque ad Galgalam . Pro quo et ibi Septuaginta transtulerunt, ἀπὸ τῶν σχοίνων, hoc est, a funiculis
Abbreviated transcription (Latin):
lex transtulerunt torrentem funiculorum. uddessurao derti itu
quod funiculos significat. aut iuxta aegeptios mensura mn com ta ue¬
ris. psalmista dicente : semitam meam etfuniculum meum tes fun¬
uestigasti In milo enim flumine siue inriuis euis. solent naues furi¬
bus trahere cerca habentes spatia. quae appellant funiculos. ut labori
defensorum recentia trahentium colla succedant: Nec mirum siuna¬
quaeq gens certa uiarum spatia suis appell& nominibus: cum et
latini mille passus uocent. etgalli leugas. et persae para sangas. et
rastas uniuersa germania : atq insingulis nominib diuersa men¬
sura sit. Haec propterea. quia uerbum hebraicum isattior. lxox.
funiculos trans tulerunt: Ceterum nulli dubium est. omnia quae
intabernaculo dĩ legimus delignis sethim fuisse perfecta. quȩ sep
tuaginta inter precati sunt ligna inputribilia: Est autem genus
arboris inheremo. spinȩ albae simile colore etfoliis. non magni¬

Expanded text:
 transtulerunt, torrentem funiculorum, id est, σχοίνων: quod aut funiculos significat, aut juxta Aegyptios mensuram certi itineris, Psalmista dicente: Semitam meam et funiculum meum tu investigasti . In Nilo enim flumine, sive in rivis ejus, solent naves funibus trahere, certa habentes spatia, quae appellant funiculos, ut labori defessorum, recentia trahentium colla succedant. Nec mirum si unaquaeque gens certa viarum spatia suis appellet nominibus, cum et Latini mille passus vocent, et Galli leucas, et Persae parasangas, et rastas universa Germania, atque in singulis nominibus diversa mensura sit. Haec propterea, quia verbum Hebraicum SATTIM   Septuaginta funiculos transtulerunt. Caeterum nulli dubium est, omnia quae in tabernaculo Dei legimus, de lignis Settim fuisse perfecta: quae LXX interpretati sunt ligna imputribilia. Est autem genus arboris in eremo, spinae albae simile, colore et foliis, non magni
Abbreviated transcription (Latin):
aut ministͥ eccẽ. qui in terris scõꝵ qͣs
possident.tam nqͣ gerũt. ut stipendiis
q̃ suffic̾e debeant. minime ꝯtenti. sr̃¬
flua quib egeni sustentandi forent.
impie sacrilegeq renneant. ⁊
in usus sue sr̃bie atq lux̾ie.

Expanded text:
ant ministri Ecclesiae, qui in terris sanctorum quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdit. Enfemianꝰ textũ carte qudiẽs. nimi¬
ꝯ dolore ꝯtͤmiiit. cũ magno euilatu si
corpus filii ꝓtubuit. adr. uͦ scisa ueste
eiulans act̾rit: flebili uoce fliuñ lac̾ma¬
rũ fũdit. porro nobił sponsa młta l¬
ude digna rupto specło misq̾błi spõsũ
sut lam̃tat᷑ se tͣcurẽ ĩmit᷑am ꝓtestat᷑:

Expanded text:
nimio dolore contremuit, cum magno ejulatu super corpus filii procubuit. Mater vero scissa veste ejulans accurrit, flebili voce flumen lacrimarum fundit. Porro nobilis sponsa multa laude digna, rupto speculo, miserabiliter sponsum suum lamentatur, se turturem imitaturam protestatur,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Q hũana głidm delnĩas fug̃a na¬
portũ subiit. At ilłe domũ prĩs ingͦssuc a mlło
T̃agnit᷑. In qͣ itm̃ ꝑ płimos anos. pauper
lacuit. bonitate młta ꝯspicuus cłaruit
Nam ꝑentes suos potẽtia ł d̾initꝰ polle¬
re. sẜiectos eoꝵ uario ornaru flor̾e. se
h̾e̾dem sũma egestate sualentẽ. a ꝓpͥis

Expanded text:
it. Qui humanam gloriam declinans fugam naportum subiit. At ille domum patris ingressus a nullo est agnitus. In qua iterum plurimos annos pauper latuit, multa bonitate conspicuus claruit. Nam parentes suos potentia et divitiis pollere, subjectos eorum vario ornatu florere, sed haeredem summa egestate squalentem a
Abbreviated transcription (Latin):
ci angusta ictũa occulte flagͣitiis iusud̾a¬
tiũ. ẜauꝑes fũt qui se bonis oꝑib ulcu¬
os agnoscũt. Nebiles sũt̃ qͥ se mn p̃ceptis
diũcis languissẽ ꝯspitis̃t. Ceci sũt qui
oculos cordis ab luce ui̾tatis dauserũt
Elaudi sũt qui in uiit diñ ñ ambulauo̾t
W̾ hii om̃es uocdti add ꝯuiuiũ d̾i uomũt: dũ

Expanded text:
ci, angusta itinera occulte flagitiis insudantium. Pauperes sunt qui se bonis operibus vacuos agnoscunt. Debiles sunt qui se in praeceptis Dominicis languisse conspiciunt. Caeci sunt qui oculos cordis a luce veritatis clauserunt. Claudi sunt qui in viis Domini non ambulaverunt. Sed hi omnes vocati ad
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾a st̾r fuĩt. ⁊ tandẽ stĩł saninelẽ genu¬
erit e heli sac̾totio. saulem abdicauit a
regno. Band ungens oleo Gliinaius sce¬
ꝑti o. Qͥ daiuid goliam forcẽ fonda ⁊ la¬
pcce stͣuit: ꝓp̾o ense caput amputauit¬
płiuus p̃ aliis desudauit. Ueiuctis hostib¬
lonion tẽplũ toto orbe famosũ ꝯstituit
uẽ. sͥ copulaiut̃. ẽ deus qui sẏnagagam
⁊ ectͣam sibi desponsaũ. Ex qͥb synagoga
fexa fuit. qr iudaỹcũ ppłm ad caruales

Expanded text:
altera sterilis fuerit, et tandem sterilis Samuelem genuerit . Qui Heli sacerdotio, Saulem abdicavit a regno, David ungens oleo, sublimavit sceptro. Qui David Goliath fortem funda et lapide stravit, proprio ense caput amputavit, plurimis desudavit, devictis hostiblomon templum toto orbe famosum constituit, uxores copulavit est Deus, qui Synagogam et Ecclesiam sibi desponsavit; ex quibus Synagoga fecunda fuit quia Judaicum populum ad carnales
Abbreviated transcription (Latin):
hic nobilissimis natalib rome ꝓcͤatꝰ. gn̾s¬
se Ac speciose Ppõce ẽ copłatus. aͣ pͥma nocte
i secł̾o ⁊ eliquẽs ꝑegre abiit. ⁊ ptũ am se¬
cũ allata egenis dist̾buit. młtos ãnos iñ¬
t̾ pauꝑes ip̃e peuꝑ deguit Int̾ qͦs a sus¬

Expanded text:
Hic nobilissimis natalibus procreatus, generosae ac speciosae sponsae est copulatus. Quam prima nocte in lecto relinquens peregre abiit, peccuniam secum allatam egenis distribuit, multos annos inter pauperes ipse deguit, inter quos a s
Abbreviated transcription (Latin):
estis uocati. qͣlib negõ inpliciti: ue
cudib amicicia ĩpediti. ab ea sitis xcu¬
saci. Nos etenĩ su̾i sĩmi prĩffamilias
sunsꝰ: ab eo missi. uos ad epulas et̾ne
societatis inuicamꝰ. Iaͥ ad nuptias ag¬
ni festinate om̃es inꝗ̾di asiꝗͣ ianua
claudat᷑. ⁊ cũc pulsantib ⁊ intͣre de

Expanded text:
ete ne quolibet negotio impliciti, ne cujuslibet amicitia impediti, ab ea sitis excusati: nos etenim servi summi patris familias sumus ab eo missi, vos ad epulas aeternae satietatis invitamus. Igitur ad nuptias Agni festinate omnes ingredi antequam janua claudatur, et tunc pulsantibus et intrare de
Abbreviated transcription (Latin):
gi anciã sudinssimi odoris hauriebaut
ac depulca adũca ualititiẽ. om̃es de ꝑcep¬
ts sauitate gaudebant ⁊ emũ cũ in g¬
infico honore carnis matia t̾re m̃ada¬
t᷑. aĩa in celis exultans oĩl se ĩ uocanci¬

Expanded text:
ic  suavissimi odoris hauriebant, ac depulsa adversa valitudine omnes de percepta sanitate gaudebant. Demum cum magnifico honore carnis materia terrae mandatur, anima in coelis exultans omnibus se invocanti
Abbreviated transcription (Latin):
de sectis ⁊ricib gentiliũ młtos ĩ domũ
dei collegit. uie ña sũt dũse secte. phi¬
losophoꝵ: sepes diu̾si ⁊ itus paganorũ
pulsus intͣuit: Dit paulꝰ apħ corã eõ
magii excitauit. Constantinꝰ ꝯpulsus

Expanded text:
de sectis et ritihus gentilibus multos in domum Dei collegit. Viae namque sunt diversae sectae philosophorum, sepes diversae ritus paganorum.mpulsus intravit dum Paulus apostolus coram eo magum e