comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ucet guuidere cum gaudentib Nunqͥd
non ero unus de numero letantium:
Exultaui fateor. s cum tremore. Exuil¬
taui sed in ipso exultationis meȩ ar¬
nculo timor & tremor uenerunt suꝑ
ine. Ego eiim & si nomen patris depo¬
sui.ẜ. non timorem ẜ. ñ anxietatẽ. postre¬
mo nec affectũ. nec uiscera pattis. C onsi¬
do gradum & casum ucreor. Considero
fastigium dignitatis. & intͥcor faciẽ
abyssi ucentis deorsum. Attendo cel
lexit. Quod quidẽ ad causam magis
quam ad tempꝰ arbitror referendum.
ut sic intelligatur dictum. cum in
honore ẽẽt. non intellex. acsi dic̾ẽtur.
honor absorbuit intellectum. Et qui¬
dem elegeras abiectus ẽẽ. indomo dei
tui & recumbere in nouissimo loco ĩ
coniuiuio eiꝰ .s. placuit dice ei qui te
inuitauit. amice ascende supiꝰ. Itaq
ascendisti in altum. noli altum sape
s time. ne forte contingat sero mise¬
rabilem illam emittere uocẽ. A facie
irȩ indignationis tuȩ. eleuans allisi¬

Expanded text:
licet gaudere cum gaudentibus? nunquid non ero unus de numero laetantium? Exsultavi, fateor, sed cum tremore: exsultavi, sed in ipso exsultationis meae articulo timor et tremor venerunt super me. Ego enim etsi nomen patris deposui, sed non timorem, sed non anxietatem, postremo nec affectum, nec viscera patris. Considero gradum, et casum vereor: considero fastigium dignitatis, et intueor faciem abyssi jacentis deorsum. Attendo celsn intellexit Quod quidem ad causam magis, quam ad tempus arbitror esse referendum: ut sic intelligatur dictum, cum in honore esset, non intellexit, ac si diceretur, Honor absorbuit intellectum. 4. Et quidem elegeras abjectus esse in domo Dei tui, et recumbere in novissimo loco in convivio ejus; sed placuit dicere ei qui te invitavit: Amice, ascende superius . Itaque ascendisti in altum; noli altum sapere, sed time, ne forte contingat sero miserabilem illam emittere vocem: A facie irae et indignationis tuae, elevans allisi
Abbreviated transcription (Latin):
ria p̃sumptione rephendimus. sed fi¬
liali amore paterno cordi suggerimꝰ.
quantum ex hoc & suꝑbit impius &
incenditur pauꝑ. Cȩterum quã diu
illum quantum ue huic compati de¬
beatis. non ẽ. nr̃m p̃scribere uobis.
Uos ur̃a hinc potius dulcissime pat̾
uiscera consulite

Expanded text:
ria praesumptione reprehendimus, sed firia praesumptione reprehendimus, sed filiali amore paterno cordi suggerimus, quantum ex hoc et superbit impius, et incenditur pauper. Caeterum quandiu illum pati, quantumve huic compati debeatis; non est nostrum praescribere vobis: vos vestra hinc potius, dulcissime Pater, viscera consulite.
Abbreviated transcription (Latin):
de pontiniaco & bernardus
de clara ualle quicquid potest peccatoꝵ
or̃o. Lacrimabilem ep̃orum immo to¬
tius eccłȩ querimoniam. nos eiꝰ quoq
filii si tam̃ digni dissimulare non pos¬
sumus. Quȩ uidimus loquimur. Mag¬
na siquidem nos necessitas de claustris
ad publicum traxit. ubi & quod iudi¬
mus loquimur. Tristes uidimꝰ. tristes
& loquimur. honorem ecclȩ honorii
temꝑe non minune lesum. Lam regis
flexerat iram humilitas uel potus con¬
stantia ep̃orum. cum ecce a summo
pontifice summa suꝑueniens auctori¬
tas. heu deiecit constantiam. suꝑbiã
statuit. Sennus quidem id a uobis ꝑ
mendacium fiusse subreptum. quod
ex ur̃is litteris palam datur aduerti.
ut euerti tam iustum tamq necessa¬
rium int̾dictum iuberetis. Sed nun¬
quid non uel tandem rep̃henso men¬
datio. mentitam se sentiat iniquitas s.
& non utiq tantȩ maiestati: Est autẽ
quod miramur qua nam ratione ui¬
dicatum sit de parte. abiudicatum
absenti. Quod quidem non temera¬

Expanded text:
BERNARDUS de Clara-Valle, quidquid potest peccatorum oratio. Lacrymabilem episcoporum, imo totius Ecclesiae querimoniam, nos quoque ejus filii, si tamen digni, dissimulare non possumus. Quae vidimus loquimur. Magna siquidem nos necessitas de claustris ad publicum traxit: ubi et quod loquimur vidimus. Tristes vidimus, tristes et loquimur: honorem Ecclesiae, Honorii tempore non minime laesum. Jam Regis flexerat iram humilitas, vel potius constantia episcoporum: cum ecce a summo Pontifice summa superveniens auctoritas, heu! dejecit constantiam, superbiam statuit. Scimus quidem id a vobis per mendacium fuisse subreptum quod ex vestris litteris palam datur adverti, ut everti tam justum tamque necessarium interdictum juberetis. Sed nunquid non vel tandem deprehenso mendacio, mentitam se sentiet iniquitas sibi, et non tantae utique majestati? Est autem quod miramur, quanam ratione judicatum sit de parte, adjudicatum absenti. Quod quidem non temera
Abbreviated transcription (Latin):
cui uos satis dignant᷑ sociastis. sedñ
ipsam grauit lesistis. quatinus a tal¬
to malo desistatis. Alioquin si nonl
meremur exaudiri. sed contempnin
& nos fres & amici ur̃i. & qui cotidi
oranus ꝓ nob̃ & filiis ur̃is & regno.
ex hoc iam noueritis paruitatẽ nt̃un
in quibꝰ ualuerit non posse deesse ȩccłȩ
di & ministro er. uenerabili patri uide

Expanded text:
rnitatem, cui vos satis dignanter sociastis, sed nunc rnitatem, cui vos satis dignanter sociastis, sed nunc ipsam graviter laesistis, quatenus a tanto malo citius desistatis. Alioquin si non meremur exaudiri, sed contemnimur, et nos fratres, et amici vestri, et qui quotidie oramus pro vobis et filiis vestris et regno; ex hoc jam noveritis parvitatem nostram, in quibus valuerit, non posse deesse Ecclesiae Dei, et ministro ejus, venerabili videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
francorum ludouico S tepiu¬
nus abbas cist̾ciensis. totꝰ q as¬
uentus abbatum. & fr̃m cist̾ciensiu
accepistis iuste & sapient aministrat
studueritis. Hoc: quod uob̃ optamis
& ꝓ uob̃ oramus. itt & hic fideliter ei
lic feliciter regnetis. Cȩterum uos qu¬
nam consilio eisdem nr̃is ꝓ uob̃ orati¬
nib quas si recolitis olun tam hummltꝰ
requisistis mͦ tam acriter repugnats
Qua enum fiducia manus ꝓ uob len¬
re p̃sumimus. ad sponsum ȩccłe. qũ
ita & sine causa ut putamus ausu in¬
consulto consulte contristatis: Griu
siquidem aduersum uos apud cuno
sponsum & dñm suum querinonian
deponit. dum quem acce pat defensin
sustinet oppugnatorẽ. Attenditis in
cui ex hoc infensum uos redlitis:
Non utiq ep̃o parisiensi. secd dño
paradisi & quidem terribili & ci qu
aufert sp̃m principum. Ipse ẽ. quippi
qui ad ep̃os dicit. Qui uos sꝑnit. in
quidem sed amant̾ intimare curat¬
mus. monentes & rogantes ꝑ illam

Expanded text:
Francorum LUDOVICO, STEPHANUS abbas Cisterciensis, totusque conventus abbatum et fratrum Cisterciensium, accepistis, juste et sapienter administrare studueritis. Hoc est quod vobis optamus, et pro vobis oramus; ut et hic fideliter, et illic feliciter regnetis. Caeterum vos quonam consilio eisdem nostris pro vobis orationibus quas, si recolitis, olim tam humiliter requisistis modo tam acriter repugnatis? Qua enim jam fiducia manus pro vobis levare praesumimus ad Sponsum Ecclesiae, quam ita, et sine causa ut putamus, ausu inconsulto contristatis? Gravem siquidem adversum vos apud eumdem Sponsum et Dominum suum querimoniam deponit, dum quem acceperat defensorem, sustinet oppugnatorem. Attenditis jam cui ex hoc infensum vos redditis? Non utique episcopo Parisiensi , sed Domino paradisi; et quidem terribili, et ei qui aufert spiritum principum . Ipse quippe est qui ad episcopos dicit: Qui vos spernit, me quidem, sed amanter intimare curavimus: monentes et rogantes per illam
Abbreviated transcription (Latin):
qr idẽ ep̃c ꝑmanum om̃iun religiosoꝵ
se ad iusticiam offert. si tamen qued pͥus
quod quidem eadem ipsa usticia udet᷑
exigere. res ei suȩ inuiste ablate restitu¬
antur. eiꝰ interim peticioni differendo
suꝑsedimus. Et siquidem dõ inspiran¬
te placuerit uob̃. nr̃is p̃cib autem in¬
clinare. nr̃o consilio studioq paccm cũ
cp̃o. umo cum dõ reformare. parati
sumus huius rei gr̃a fatigari usq ad
uos. quocumq uobis placuerit. Sin
autem: nos amicum audire & dĩ sacer¬
doti obedire necesse ẽ.¬

Expanded text:
scopus per manum omnium Religiosorum se ad justitiam offert, si tamen prius quod quidem eadem ipsa justitia videtur exigere res ei suae injuste ablatae restituantur: ejus interim petitioni differendo supersedimus. Et siquidem Deo inspirante placuerit vobis nostris precibus aurem inclinare, nostro consilio studioque pacem cum episcopo, imo cum Deo reformare; parati sumus hujus rei gratia fatigari usque ad vos, quocunque vobis placuerit: sin autem, nos amicum audire, et Dei sacerdoti obedire necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
memorie. harm̾. cancellanꝰ
dnm metensem ep̃m spetiali am¬
plectebat᷑ dilectione: & mncios
eius quotiens romam uenuer
płimum acceptabat. & uiuabat
studiosius. Unde rogo uos quoq
ꝑ eadem gradi uestigia. & nobi¬
li ep̃o in magna necessitate posito
armis ȩccłȩ subuenire

Expanded text:
memoriae Haimericus cancellarius dominum Metensem episcopum speciali amplectebatur dilectione; et nuntios ejus, quoties Romam venirent, plurimum acceptabat, et juvabat studiosius. Unde rogo vos quoque per eadem gradi vestigia, et nobili episcopo, in magna necessitate posito, armis Ecclesiae subvenire
Abbreviated transcription (Latin):
re contͣ insensatos. Annescitis qr
his offensis nichil om̃ino ualetis:
his ꝓpiciis nichil om̃ino timetis:
Non in quã ñ timebis sub hoꝵ cu¬
tela milia popłi circumdantis te
urbs inclica: ciuitas fortium. Re-¬
cordare ꝓinde illis simul & milib
mr̃m. qui quidẽ apuo te. s contra
te sunt. ꝓpter grande peccatũ qͦd
peccasti in quo &e ꝑsistis. Reconcili¬
are etiam om̃i eccłie scõꝵ qui ubiq
terrarum audito hoc uerbo scan¬
dalizati sune. Alio quin pagina
ista contrate in testimonĩ erit. s &
ipsi apłi & martires tui stabunt in
magna constantia aduersus eos qui
se angustrauert̃. & qui abstulerunt
labores eorum. S ia finem loquen¬
di om̃s pariter audiamus. Annunci¬
aui iusticiam. p̾nunciaui ꝑiculum.
u̾icatem ñ tacui. hortatus sũ ad meli¬
ora suꝑẽ ut aut de ur̃a citius correp¬
tione lecem᷑. aut de iusta imminẽti
dampnacione certi in consolaliliter
lugeamꝰ. arescentes &e tabescences p̃ti

Expanded text:
rae contra insensatos. An nescitis quia rae contra insensatos. An nescitis quia his offensis nihil omnino valetis, his propitiis nihil omnino timetis? Non, inquam, non timebis sub horum tutela millia populi circumdantis te, urbs inclyta, civitas fortium. Reconciliare proinde illis, simul et millibus martyrum, qui quidem apud te, sed contra te sunt propter grande peccatum quod peccasti, in quo et persistis. Reconciliare etiam omni Ecclesiae sanctorum, qui ubique terrarum audito hoc verbo scandalizati sunt. Alioquin pagina ista contra te in testimonium erit: sed et ipsi Apostoli et martyres tui stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, et qui abstulerunt labores eorum. Sed jam finem loquendi omnes pariter audiamus. Annuntiavi justitiam, praenuntiavi periculum, veritatem non tacui, hortatus sum ad meliora: superest ut aut de vestra citius correctione laetemur; aut de justa imminenti damnatione certi, inconsolabiliter lugeamus, arescentes et tabescentes prae
Abbreviated transcription (Latin):
ueramus: s nc̃ ꝑ te manifestiꝰ edo¬
cemͣ omnẽ ueritatem illiꝰ sermonis¬
domestici eiꝰ. ue fr̃i a fr̃e in medio
tui. & filiis a parentib. Ue ñ agla¬
diis s a labiis iniqͥs & alingua dolo¬
sa. Usqueqͦ male in malo uos alte¬
rutrum confortatis. & gladiis labioꝵ
inuicem sternitis. inuicẽ ꝑ dicis. ut
ab inuicem consumamini Rongre.¬
gamini oues dispse redite ad pas¬
cua: redite ad pastorem & ep̃m ani¬
marum ur̃arum. Re dite p̃uaricatos
ad cor. Quod loquor non quasi hoᷤ¬
tis conuincians: s quasi amicus ob¬
urgans. Habet uera amicicia nũ¬
nũqͣm ob iurgationẽ: ad ulationẽ
nũqͣm. Sed iungimꝰ & obsecratio¬
nem. Obsecramus ꝓ xp̃o reconci¬
liamini deo. reconciliamini prm¬
cipibus ur̃is. petrũ loquor & pau¬
lum quos utiq inuicario & surces¬
sore suo fugenio suis sedibꝰ &
edibꝰ effugastis. Reconciliamini
inqͣm orbis pͥncipib. ne forte

Expanded text:
veramus, sed nunc per te manifestius edoveramus, sed nunc per te manifestius edocemur omnem veritatem illidomestici ejus. . Vae fratri a fratre in medio tui, et filiis a parentibus! vae non a gladiis, sed a labiis iniquis et a lingua dolosa! Usquequo male in malo vos alterutrum confortatis, et gladiis labiorum invicem sternitis, invicem perditis, ut ab invicem consumamini? Congregamini, oves dispersae, redite ad pascua, redite ad Pastorem et Episcopum animarum vestrarum. Redite, praevaricatores, ad cor. Quod loquor, non quasi hostis convicians, sed quasi amicus objurgans. Habet vera amicitia nonnunquam 242 objurgationem, adulationem nunquam. 6. Sed jungimus et obsecrationem. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo, reconciliamini principibus vestris, Petrum loquor et Paulum, quos utique in vicario et successore suo Eugenio suis sedibus et aedibus effugastis. Reconciliamini, inquam, orbis principibus, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑabilit̾ ꝑiit. Et nc̃ qͥd tibi uisũ est
int̾are maliciã. in nouare denuo suꝑte
dies malos: Quid mͦ uel lucri ampli¬
oris. uel certioris spei arridet tibi:
Nisi qͦd in eo nouissima tu a cernum¬
tur in cautiora priorib qͦd tunc qͥdem
multi ñ solũ de plebe. s etiã de clero
ce de pͥncipib ñ nulli ꝑ orbem in scis¬
mate illo fauenint tibi: Nunc uͦ
sicut manꝰ tue cont᷑ om̃s: sic manus
om̃ium contrate. Mundus ẽ asan¬
gume tuo mundus om̃is. pret̾te so¬
lam ce filios tuos qͥ inte sunt. Ue eigo
nunc tibi popłe miserande & ue du¬
plo quã ante ñ ab exteris natiombud
ñ afferitate barbaroꝵ. ñ amilib ar¬
matoꝵ. Lle tm̃ afacie tuoꝵ tibi. ue
a domesticis & amicis. a clade in tes¬
tina. a cruciatu p̾cordioꝵ. a toicio¬
nibus uscerum. Agnoscis ne iã qͥa
ñ om̃s pacifici. qui domestici. nec
om̃s amici. qͥuident᷑. Q si alias no¬

Expanded text:
cuperabiliter periit. Et nunc quid tibi visum est cuperabiliter periit. Et nunc quid tibi visum est iterare malitiam, innovare denuo super te dies malos? Quid modo vel lucri amplioris, vel certioris spei arridet tibi? nisi quod in eo novissima tua cernuntur incautiora prioribus, quod tunc quidem non solum multi de plebe, sed etiam de clero, et de principibus nonnulli per orbem in schismate illo faverunt tibi: nunc vero sicut manus tuae contra omens, sic manus omnium contra te. Mundus est a sanguine tuo mundus omnis, praeter te solam, et filios tuos qui in te sunt. Vae ergo nunc tibi, popule miserande, et vae duplo quam ante, non ab exteris nationibus, non a feritate barbarorum, non a millibus armatorum. Vae tantum a facie tuorum tibi; vae a domesticis et amicis, a clade intestina, a cruciatu praecordiorum, a tortionibus viscerum. 5. Agnoscisne jam quia non omnes pacifici qui domestici, nec omnes amici qui videntur? Et si alias no
Abbreviated transcription (Latin):
oculi tui erant: Quid gͦ nunc ro¬
ina nisi sine capite truncũ corpꝰ. sine
oculis frons effosa. facies tenebrosa:
Aꝑi gens misera aꝑi oculos tuos &
uide desolationẽ tuã. iam iamq in¬
minentem. Quomͦ in breui nrata¬
tus ẽ color optimꝰ facta ẽ quasi ui
dua ania gentiũ pͥnceps ꝓuinciarr.
uerũ inicia maloꝵ sunt hec: graui¬
ora tumemꝰ. Numqͥd ñ ꝓpe interi¬
tum essi ꝑsistis: Reuertere reuer¬
tere sunamitis. reu̾tẽ ad cortuum.
agnosce iam uel sero que quanta a
quib patiaris. uel passa sis. Recor¬
dare qua causa quo fine ꝑ quos & in
quos usus ñ longe ante hos dies.
cunctarũ q̃ inte st̃ ȩccłarũ om̃is or¬
natus et cenfus. ꝓfligatꝰ ẽ. quicqͥd
in altarib & altarium itasis. quicqͥd
in ipsis sacris imaginib auri &e ar¬
genti repiri tunc potuit. manib impi¬
orum direptũ & asportatũ ẽ. Quid
ex his om̃ib tuintus nunc marsupiis
inuenis: Porro decor domꝰ dñi in re¬

Expanded text:
oculi tui erant? Quid ergo nunc Rooculi tui erant? Quid ergo nunc Roma, nisi sine capite truncum corpus, sine oculis frons effossa, facies tenebrosa? Aperi, gens misera, aperi oculos tuos, et vide desolationem tuam jamjamque imminentem. Quomodo in brevi mutatus est color dua domina gentium, princeps provinciarum ? 4. Verum initia malorum sunt haec: graviora timemus. Numquid non prope interitum es, si persistis? Revertere, revertere, Sunamitis, revertere ad cor tuum: agnosce jam vel sero, quae, quanta, a quibus patiaris, vel passa sis. Recordare qua causa, quo fine, per quos, et in quos usus, non longe ante hos dies cunctarum, quae in te sunt, ecclesiarum omnis orantus et census profligatus est. Quidquid in altaribus et in altarium vasis, quidquid in ipsis sacris imaginibus auri et argenti reperiri tunc potuit, manibus impiorum direptum et asportatum est. Quid ex his omnibus tu in tuis nunc marsupiis invenis? Porro decor domus Domini irre
Abbreviated transcription (Latin):
letur. Quid uob̾ uisum ẽ. oromani.
offende principes iundi. ur̃os au¬
tem speciales patronos: Cur regẽ
t̾re cur dñm cęli furore tam in¬
tolerabili ꝙͣ irracionabili in uos¬
pariter ꝓ uocatis. dũ sacram & apłicã
sedem diuinis regalib q pͥuilegiis sin¬
gulariter sublimatã. ausu sacrilego
incessere. suoq minuere honore con¬
tenditis. quam uel soli contͣ om̃s si
opportuisset de fende de buissetrs:
Sic fatui romani ñ iudicantes neq qͥ
honestũ ẽ discernentes cap̃ ur̃m atq
om̃ium qͦd in uob̾ ẽ deturpatis. ꝓ quo
magis nec ur̃ĩs ipsis ceruicib parcen¬
dum auob̾ foret. si necessitas exegisset:
Patres ur̃i urbi orbem subiugauert̃.
uos urbem ꝓꝑatis. orbi facẽ fabułã.
En petri heres petri sede & urbe auo¬
bis pulfus ẽ: en reb &e domib suis
ur̃is manib spoliati st̃ cardinales atq
ep̃i ministri añi. O popłe stulte &
insipiens: ocolumba seducta. ñ ha¬
bens cor. Nonne ille caput &e illi

Expanded text:
letur. 3. Quid vobis visum est, o Romani, offendere principes mundi, vestros autem speciales patronos? Cur Regem terrae, cur Dominum coeli, furore tam intolerabili, quam irrationabili in vospariter provocatis, dum sacram et apostolicam sedem, divinis regalibusque privilegiis singulariter sublimatam, ausu sacrilego incessere, suoque minuere honore contenditis, quam vel soli contra omnes, si oportuisset, defendere debuistis? Sic fatui Romani; non judicantes, neque quod honestum est discernentes, caput vestrum atque omnium, quod in vobis est, deturpatis, pro quo magis nec vestris ipsis cervicibus parcendum a vobis foret, si necessitas exegisset? Patres vestri Urbi orbem subjugaverunt: vos Urbem properatis orbi facere fabulam. En Petri haeres Petri sede et urbe a vobis expulsus est: en rebus et domibus suis, vestris manibus spoliati sunt cardinales atque episcopi ministri Domini. O popule stulte et insipiens, o columba seducta non habens cor! Nonne ille caput, et illi
Abbreviated transcription (Latin):
cium reuertatur. Mea gͦ defensio ad
eos qͥ mͥ hinc forte succensendũ in dig¬
nandum ue pucauerint: hec sit.
Si neq hoc sacis ẽ: etiam istud ad¬
itio. Cominuntso causa ẽ: & ñ est
distinctio pusilli & magni. Dolor.
nempe in capite ẽ. ac ꝑ hoc minime
alienus ne aminimis quidẽ uel ex¬
mus iste. quia maximꝰ ẽ. & quia
cũ sit capitis ñ pot̾ non ẽẽ ce cor¬
poris. cuiꝰ menbrũ sũ ego. Nũ qͥd
ñ dolente capite clamat lingua ꝓ
& om̃ia ꝑ ipsam suũ caput suũq
capitis fatent᷑ incõmodũ : Dimit¬
tite.ꝓ inde queso dimitate ut plan¬
gam paululum ap̃ uos dolorem
meũ. Nec meũ tantũ: s & tocuiꝰ
eccłiȩ. Nonne ipsius uox ẽ hodie
ꝑ uniuersũ mundũ caput meum
doleo caput meũ doleo : Quis nãq
uel nouissimus xp̃ianoꝵ in toto
sit orbe qui ñ głietur hoc capite
qõ ambo illi głosi principes terre
a lt̾ amisso alt̾ sub misso in cruce
capite suo triumpho extulerunt.

Expanded text:
cium revertatur. Mea ergo defensio ad cium revertatur. Mea ergo defensio ad eos qui mihi hinc forte succensendum indignandumve putaverint, haec sit. 2. Si neque hoc satis est, etiam istud adjicio. Communis est causa, et non est distinctio pusilli et magni. Dolor nempe in capite est, ac per hoc minime alienus ne a minimis quidem vel exmus iste, quia maximus est; et quia cum sit capitis, non potest non esse et corporis, cujus membrum sum ego. Numquid non dolente capite clamat lingua pret omnia per ipsam suum caput, suumque capitis fatentur incommodum? Dimittite proinde, quaeso, dimittite, ut plangam paululum apud vos dolorem meum; nec meum tantum, sed et totius Ecclesiae. Nonne ipsius vox est hodie per universum mundum: Caput meum doleo, caput meum doleo? Quis namque vel novissimus Christianorum in toto sit orbe, qui non glorietur hoc capite, quod ambo illi gloriosi principes terrae, alter amisso, alter submisso in cruce capite, suo triumpho exstulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ante faciem dm̃. si dicere
potero iusticiã tuã ñ abscondi in cor-¬
de meo. ueritatem tuam & salutare tu¬
um dixi. P huius modi sane ñ uereor
quam uis uerecundia reluctante ꝓ
mea ignobilicate scribere de longni¬
quo ad popłm głosum. atq his lit¬
teris cransmontanis sui ipsoꝵ ꝑiculi
atq peccati cõmonere romanos. si for¬
te auohant ce qui escant. Quis scit
si conũcant᷑ ad p̾cẽ pauꝑis. qui ñ ce¬
dunt potentium minis. ñ om̃i ar-¬
maturȩ fortium: Nonne quoncsa
in babilone ad uocẽ pueri iumioris
uniꝰ om̃is ille popłs qui senib iniqͥs
iudicib seductus fuerat. reuersus est
ad iudicium. & sic seruatus est sangͥs
innorius indie illa: Ita nunc quoq
& si adolescentulus sum ce contemp¬
tus. ad olescentulus dico ñ annoꝵ
paucitate s meritorũ. potens ẽ tam̃
d̾s dare etiam uoci suȩ uocẽ uirtutis.
perquam frat ut c is ppłs quẽ inchͣlo¬
minus constat ẽẽ seductũ ad iudi¬

Expanded text:
nte faciem Domini, si dicere potero: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Pro hujusmodi sane non vereor, quamvis verecundia reluctante, pro mea ignobilitate scribere de longinquo ad populum gloriosum, atque his litteris transmontanis sui ipsorum periculi atque peccati commonere Romanos, si forte audiant, et quiescant. Quis scit si convertantur ad precem pauperis, qui non cedunt potentium minis, non omni armaturae fortium? Nonne quondam in Babylone, ad vocem pueri junioris unius, omnis ille populus, qui a sensibus iniquis judicibus seductus fuerat, reversus est ad judicium, et sic servatus est sanguis innoxius in die illa ? Ita nunc quoque, etsi adolescentulus sum ego et contemptus adolescentulus dico, non annorum paucitate, sed meritorum, potens est tamen Deus dare etiam voci meae vocem virtutis, per quam fiat ut et is populus, quem nihilominus constat esse seductum, ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
clareuallis uocatus abbas declinare a malo
& facere qd̾ bonum ẽ. Sermo mͥẽ adte po¬
płe sublimis ce illustris. cũ sim uilis exign¬
aq ꝑsona: ac nulliꝰ pene momenti. homũ¬
tio. Id quidem uerecundum atq onero¬
sum mͥ consid̾anti quis. quib scribam: si¬
mulq quam alit̾ hoc alius iudicare pos¬
ait. S leuiꝰ reor uerecundia ap̃ homines
piclitari. quã condemuari apud dm̃
silentio ueni. tacituruitate & abscon¬
sione iusticiȩ. Ipse eñi dicit. annuncta¬

Expanded text:
malo, et facere quod bonum est. 1. Sermo mihi est ad te, popule sublimis et illustris, cum sim vilis exiguaque persona, ac nullius pene momenti homuncio. Id quidem verecundum atque onerosum mihi consideranti, quis, quibus scribam, simulque quam aliter hoc alius judicare possit. Sed levius reor verecundia apud homines periclitari, quam condemnari apud Deum silentio, veri taciturnitate et absconsione justiti
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidẽ egui officiis
amicoꝵ homo nunirum
mente semꝑ et corpe miserandus.
s: nunc marime opus ce tempus mise¬
rendi cui urgente conscientia et aggira¬
uata manu dñi suꝑ me duro me car¬
ceri mancipaui. durꝰ iudex in memet¬
ipsum. Si ad huc pater estis nã fuise
uos fateor sentiat filius. & ille filiꝰ m
quo usq ad hanc diẽ filialis erga uos
affectꝰ ñ tepuit. Scio scio difficile pos¬
se extorqueri clauã de manu ħcu¬
lis. & ido multũ iusto quia rẽ peto
difficilem. At quanto difficilior tan¬
to uiolentior adpmerendam retribu¬
tionem. Grandis me fatebor bene¬
ficii debitorẽ: grandis ꝓrsus si opti¬
nuero. Nec ignoro dare qũa acipe¬
esse beatius. s cedo necessitati. occur¬
ro ꝑiculis. angustiis consulo. honesti
plane nunc aut dissimulator aut
im memor. Cedens itaq honorabiłe
uob̾ ut dignum ẽ partem. mͥ uerecun¬
diorem assumo. non mͦ ad accipiendũ
inuerecundior s et importunior ad

Expanded text:
er quidem egui officiis amicorum, homo nimirum mente semper et corpore miserandus: sed nunc 211 maxime opus et tempus miserendi, cum, urgente conscientia et aggravata manu Domini super me, duro me carceri mancipavi durus judex in memetipsum. Si adhuc pater estis nam fuisse vos fateor, sentiat filius, et ille filius, in quo usque ad hanc diem filialis ergo vos affectus non tepuit. Scio, scio difficile posse extorqueri clavam de manu Herculis: et ideo multum insto, quia rem peto difficilem. At quanto difficilior, tanto violentior ad promerendam redhibitionem. Grandis me fatebor beneficii debitorem, grandis prorsus, si obtinuero. Nec ignoro dare quam accipere beatius esse : sed cedo necessitati, occurro periculis, angustiis consulo, honesti plane nunc aut dissimulator aut immemor. Cedens itaque honorabiliorem vobis, ut dignum est, partem, mihi verecundiorem assumo, non modo ad accipiendum inverecundior, sed et importunior ad
Abbreviated transcription (Latin):
minib. num illa quȩ corain dõ ẽ.
impudentia impunita relinquitur.
Quid quęso rationis ht uerccnudari.
ad dicin hominis & uultum dĩ non
uereri: Nam uultus dñi suꝑ facien¬
tes mala. Iu gͦ plus times obꝓbria
quain tormenta. & qui trepidas ad
linguai carnis contempius gladiũ
qui douorat carues: Heccine ẽ. illa
moꝵ pulcherria compositio. qua
inforinari te scribis scientiȩ huius
apphensione cuiꝰ studio & amore sie
ferues. ut non uerearis sc̃o ꝓposito
p̾iudicium facere: Sed quęso te qͥd

Expanded text:
minibus, num illa, quae coram Deo est, minibus, num illa, quae coram Deo est, impudentia impunita relinquitur? Quid quaeso, rationis habet verecundari ad diem hominis, et vultum Dei non vereri? Nam vultus Domini super facientes mala . Tu ergo plus times opprobria quam tormenta; et qui trepidas ad linguam carnis, contemnis gladium qui devorat carnes? Haeccine est illa morum pulcherrima compositio, qua informari te scribis scientiae hujus apprehensione, cujus studio et amore sic ferves, ut non verearis sancto proposito praejudicium
Abbreviated transcription (Latin):
arissimo filio suo thome. fr̃
Benefacis agnoscens debitum tuȩ
nis. non diffitens. Sed uolo te non
soliuns quid. sed & cui ꝓmiseris cogi¬
tare. Nam ego nichil michi usurpo.
ex eo quod ine coram & non iͥn ꝓmis¬
sum ipse mecum recolis. Erustra ꝓm¬
de tines exꝓbratum tͥ iri ame suꝑ
frustratoria dilatione. qui testis accitꝰ
sunl & non dñs uoti. U idi & gauisꝰ
siunl& hoc orq ut gaudium meum
pleniun sit. quod non erit nisi cum
fuerit impleta ꝓmissio. Texminumn
posiusti. quẽ non oportuit transgre¬
di. Transgressus es. quid ad me:. Tuo
dño st̾̃as. aut cadis. Michi sane de¬
cretum ẽ. ꝓ uinminenti ꝑienlo non
ꝓbris non minis agere tecũ. seqd mo¬
nitis. idq quatenus ȩquo ad miseris
anuno. Si me audieris. bene. si non.
ego nͨ iudico quemquam . ẽ. qui querit
& iudicet. Qui enim iudicat nos alo¬
minꝰ ẽ. Et hinc tͥ plus timendum
arbitror. ac dolendum. quia non ho¬
mini sed dõ mentitꝰ es. Et si ego ut
uis tuę uerecundię parco coram ho¬

Expanded text:
arissimo filio suo THOMAE, fra1. Bene facis agnoscens debitum tuae nis non diffitens: sed volo 116 te non solum quid, sed et cui promiseris, cogitare: nam ego mihi nihil usurpo ex eo quod me coram, et non mihi promissum ipse mecum recolis. Frustra proinde times exprobratum tibi iri a me super frustratoria dilatione, qui testis accitus sum, et non dominus voti. Vidi et gavisus sum; et hoc oro, ut gaudium meum plenum sit: quod non erit, nisi cum fuerit impleta promissio. Terminum posuisti, quem non oportuit transgredi. Transgressus es, quid ad me? tuo domino stas, aut cadis. Mihi sane decretum est pro imminenti periculo non probris, non minis agere tecum, sed monitis; idque quatenus aequo admiseris animo. Si me audieris, bene; si non, ego non judico quemquam: est qui quaerat et judicet; qui enim judicat nos, Dominus est . Et hinc tibi plus timendum arbitror ac dolendum, quia non homini, sed Deo mentitus es. Etsi ego tuae, ut vis, verecundiae parco coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
peccator. & gr̾a subintrauit ut ha¬
bundaret delictum. Quod tam̃ ñ
fuit culpa dautis. sead addeutis p̃ua¬
ricationẽ. Sui nimirum arbitru
erat quo male lib̾ liberum habuit
contristare sp̃m. contempnere gr̃am
nec mancipare effectui suggestum
dĩ ut posset dicere gra dĩ in me ua¬
eua non fuit. Ti si sapis. illiꝰ insipien¬
tia ꝓderit tͥ. & lauabis manus tuas
in sanguine peccatoris & curabis cito
absoluere te alaqueo ꝑditionis. ine a
timore horribili. E go enim haua
secus fero fateor auersionẽ tuam. qua
euscerationẽ incã. qm̃ karissimus
factus es mͥ . & patero te amplector
affectu. E aꝓpter ad omnẽ recordatio¬
nem tui anunam meã transũberat
gradus iste tunoris. tanto accrbiꝰ quan¬
to te minis tuncitẽ considero. Scio
nempe ubi de talib legerim. Cuin dix¬
crint pax & securitas. tunc subitaneꝰ
cis suꝑueniet interitꝰ tanquam ĩ utero
habenti & non effugient. Multa aũ

Expanded text:
peccatum; et gratia subintravit, ut apeccatum; et gratia subintravit, ut abundaret delictum: quod tamen non fuit culpa dantis, sed addentis praevaricationem. Sui nimirum arbitrii erat, quo male liber liberum habuit constristare spiritum, contemnere gratiam, nec mancipare effectui suggestum Dei, ut posset dicere: Gratia Dei in me vacua non fuit . 4. Tu si sapis, illius insipientia proderit tibi, et lavabis manus tuas in sanguine peccatoris, et curabis cito absolvere te a laqueo perditionis, me a timore horribili. Ego enim haud secus fero, fateor, aversionem tuam, quam eviscerationem meam: quoniam charissimus factus es mihi, et paterno te amplector affectu. Ea propter ad omnem recordationem tui, animam meam transverberat gladius iste timoris, tanto acerbius, quanto te minus timentem considero. Scio nempe, ubi de talibus legerim: Cum dixerint, pax et securitas, tunc subitaneus eis superveniet interitus, tanquam in utero habenti, et non effugient . Multa autem
Abbreviated transcription (Latin):
mitum ꝓuocare. heu heli uderis
mͥ uno sp̃u ambulare. sicut & uno
censeri nomine. cum altero illo tho¬
ma. olim scilicet p̾posito de beuerla
domui toto desiderio deuouisset. cepit
indnciari. & ita panlatim refrigesecre
donec subita & horreuda morte prep
cator & duplo filius gehenne. quod ab
eo si fieri potest. auertat miserator &
misericors dñs. Exstat epła quam ad
cum frustra scripsi. nisi quod mneain
ipsiꝰ animam lib̾aui. denuntians quod
m ine fuit. quȩ oportuit fieri cito.
Beatus foret si me audisset. dissimu¬
lauit. muudus ego sum a sanguine
eiꝰ. Uerum id non sufficit mͥ. quia
& si sun infacto isto securꝰ de me. illa
tam̃ quȩ non querit quȩ sua sunt ca¬
ritas urget me lugere illum. qui se¬
curus non exiit. qm male securus uix
O iuidicioꝵ dĩ abyssus multa. oterri¬
bilis inconsiliis d̾s suꝑfilios homi¬
num. Sp̃m donauit quem erat abla¬
turus. ut cẽt supͣ modum peccaus

Expanded text:
mitum provocare. 3. Heu! heu! videris mitum provocare. 3. Heu! heu! videris mihi uno spiritu ambulare, sicut et uno censeri nomine, cum altero illo Thoma, olim scilicet praeposito de Beverla, domui toto desiderio devovisset, coepit induciari, et ita paulatim refrigescere, donec subita et horrenda morte praereptaricator, et duplo filius gehennae quod ab eo, si fieri potest, avertat misericors et miserator Dominus!. Exstat epistola, quam ad eum frustra scripsi : nisi quod meam ipsius animam liberavi, denuntians, quod in me fuit, quae oportuit fieri cito. Beatus foret, si me audisset. Dissimulavit: mundus ego sum a sanguine ejus. Verum id non sufficit mihi; quia etsi sim in facto isto securus de me, illa tamen, quae non quaerit quae sua sunt, charitas urget me lugere illum qui securus non exiit, quoniam male securus vixit. O judiciorum Dei abyssus multa! o terribilis 117 in consiliis Deus super filios hominum! Spiritum donavit, quem erat denuo ablaturus, ut esset supra modum peccans
Abbreviated transcription (Latin):
tus trepicdare timores ubi non ẽ. tunor.
& timorem ai acreluiquere: Quam
caubriꝰ disceres itim & hunc crucifix¬
um. quam utiq scientiam haut facile
nsi qui mundo crucifixꝰ erit. apphen¬
dit. ꝑ aueris fili falleris. si te putas iue¬
nre ap̃ mundi magistros. quam soli
xpi discipuli id e. mundi contempto¬
res di munere assequntur. Nec enum
hanc lectio docet. sed unctio. non litt̾a
sea sp̃c. non eruditio scd exercitatio ĩ
mandatis dñi. Seminate inquit uob̾¬
ad uisticiam. metite spem uitȩ. illumi
quo formetur granum uitȩ & ñ palea
ois seininasti. nondũ spei mamipulos
mesuisti. & ueram te p̃sumis scientiã
sectari: Nisi foite ꝓ uera supponit᷑
illa quȩ inflat. & stultiꝰ erras appen¬
deus argentum tuum non in panib
s labores tuos non in saturitate. Ob¬
am dĩ. non ẽẽ. annum placabilem
dño. sed discordiȩ seminariũ. ire fo¬
mite. iutrimentum apostasiȩ qui
sp̃m extinguat. gram int̾cludat. te¬
porẽ afferat. illum qui dõ solet uo¬

Expanded text:
epidare timore ubi non est timor, et timorem Domini relinquere? Quam salubrius disceres Jesum, et hunc crucifixum! quam utique scientiam haud facile, nisi qui mundo crucifixus est, apprehendit. Falleris, fili, falleris, si te putas invenire apud mundi magistros, quam soli Christi discipuli, id est mundi contemptores, Dei munere assequuntur. Nec enim hanc lectio docet, sed unctio; non littera, sed spiritus; non eruditio, sed exercitatio in mandatis Domini. Seminate, inquit, vobis justitiam, metite spem vitae, illuminquo formetur granum vitae, et non palea tiam seminasti, nondum spei manipulos messuisti; et veram te praesumis sectari scientiam! nisi forte pro vera supponitur illa quae inflat. Et stultius erras appendens argentum tuum non in panibus, et labores tuos non in saturitate. Obam Dei, non esse annum placabilem Domino, sed discordiae seminarium, ira fomitem, nutrimentum apostasiae, qui spiritum exstinguat, gratiam intercludat, teporem afferat illum qui Deo solet vo
Abbreviated transcription (Latin):
ille retinuit seruos sibi fecit amicos.
Quro facimꝰ ÷ uidem̾ in trasse causã.
ñ porrigere precem. Non expedit
in argumentationib istis. ñ plus qͣm
in telis aranearum. frustra iactt᷑ rete
ante oculos pennati. Noui quã ualidi¬
ora mͥ ualeant responderi. p̃sertim a
tali ingenio. Quam obrem arma mea
p̃ces pauꝑum sunt: & abundantius in
let paupum preces pauꝑum pater.
pauꝑtatis amator. Nuid nam isti:
Non sum solus. et si solus. fortasse pre¬
sumere possem. Om̃s filii ur̃i qui me
cum & qui mecũ ñ sune mecũ tam̃
sune in hac supplicatione. Quis nu-¬
meret eos: Solus sane fr̃. ph. excipi¬
tur: qui nec postulat nec petit postu¬
lari & an uelit ignoro magis qd̃ in
se est eligit abiectus esse indomo dĩ
sui. Sed nec nos quidẽ pro homine
s pro ordine postulamꝰ. cui dispensati¬
onem in eo factam ñ parũ ꝓfuturam
confidimus.

Expanded text:
ille retinuit servos, iste sibi fecit amicos . 2. ille retinuit servos, iste sibi fecit amicos . 2. Quid facimus? Videmur intrasse causam, non porrigere precem. Non expedit in argumentationibus istis, non plus quam in telis aranearum. Frustra jacitur rete ante oculos pennatorum . Novi quam validiora valeant mihi responderi, praesertim a tali ingenio. Quamobrem arma mea preces pauperum sunt, et abundamus in let pauperum preces pauperum pater, paupertatis amator. Quinam isti? Non sum solus: et si solus, fortasse praesumere possem. Omnes filii vestri qui mecum sunt, et qui mecum non sunt, mecum tamen sunt in hac supplicatione. Quis numeret eos? Solus sane frater Philippus excipitur, qui nec postulat, nec petit postulari, et an velit, ignoro: magis, quod in se est, elegit abjectus esse in domo Dei sui. Sed nec nos quidem pro homine, sed pro Ordine postulamus, cui 259 dispensationem in eo factam non parum profuturam confidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ceteris non miscemꝰ. qm̃
ceteris ampliꝰ cangit et angit nos &r eget
singularice propriȩ p̾cis instantia. Nr̃¬
miliauit ñ est exalcatus quasi utrũq
pariter dñs ñ dixisset. Rigorẽ. s sine
dispensatione. Iudicium s sine miscdia.
Multi quod negandũ non ẽ. sic men¬
surauerunt: s nullus ita sibi uoluit
mensurari. Si autem inqua mensura m̃si
fueritis. remetiet᷑ uobis. erit ꝓ fecto ui¬
dicium sine miscdia ei qui ñ fecit mi¬
ricordiam. Capax ẽ uester
apłatus rei utriusq &. zeli
scilicet ce miserationis. Et
honor quidem maiestatis iudicium
diligit s absit ut apud udiciũ man¬
suetuinis. Quam quã dispensator
ille. cuiꝰ lausẽ in eugłio. elegit potius
fraudem fac̾e dño suo quã primo non
misereri. Deniq procentũ nunc qͥdẽ
octoginta. nunc uͦ quinquaginta re¬
tribuit. Iuste laudat᷑ est. qui dnm
suum rerum maluit quã ꝑsonarũ
iacturam facere. Et quia dignꝰ ẽ. qͥ
sic oꝑat᷑ mercede sua uno tali oꝑe qͦs

Expanded text:
quod caeteris non miscemus, quoniam caeteris amplius tangit et angit nos, et eget singulari propriae precis instantia. ltatus, quasi utrumque pariter Dominus non dixisset . Rigor est, sed sine dispensatione; judicium, sed sine misericordia. Multi quod negandum non est sic mensuraverunt: sed nullus ita sibi voluit mensurari. Si autem in qua mensura mensi fuerimus, remetietur nobis , erit profecto judicium sine misericordia ei qui non fecerit misericordiam. Capax est vester apostolatus rei utriusque, et zeli scilicet et miserationis. Et honor quidem majestatis judicium diligit: sed absit, ut ad praejudicium mansuetudinis. Quanquam dispensator ille, cujus laus est in Evangelio, elegit potius fraudem facere suo domino, quam proximo non misereri. Denique pro centum nunc quidem octoginta, nunc vero quinquaginta redhibuit. Juste laudatus est, qui domino suo rerum maluit, quam personarum jacturam facere. Et quia dignus est qui sic operatur, mercede sua; uno tali opere quos
Abbreviated transcription (Latin):
utdelicet filii qͥ patris uerecunda
tam curiose scrutati sunt: nescioque
in cõꝑta om̃ib crimina somniantes.
Stupent qui audiunt: adsubitam
et in opinatam criminationem. Eru¬
bescunt: quia nũq̃m dictus fuerat
sermo huicemodi de odone. Scĩ pyo¬
nisi abbas nequaquam submodio
iater. Su ꝑ candelabrum stat. ut &e si
uelit ñ possit dissimulare quodẽ. Et
lumen eis et fum̾ eius. ab om̃ib uide¬
atur. necesse est. Numquid isti lui¬
ceos in eum oculos intenderunt: uiden¬
tes quȩ nemo uidere adhuc aui potu¬
it: Suspecta fateor mͥ hoꝵ delatio ẽ.
Magis autem incredibilem reddit:
unus illoꝵ nomine raimundus. qui
ut auint cap̃ ẽ huiꝰ attentate malieiȩ
homo ut cõꝑi palam loquax. clam
susurro anxie ambitioius. adulato¬
rie blandus. totus cõpositus ad fallen¬
dum. ad ꝑturbandum ñ minꝰ. No¬
taui sub pelle ouina lupum. accer¬
tis de signaui indiciis. qd̾ iam aut
mordere ñ audeat. aut nocere ñualeat.

Expanded text:
videlicet filii, qui patris verecunda videlicet filii, qui patris verecunda tam curiose scrutati sunt, nescio quae incomperta omnibus crimina somniantes. Stupent qui audiunt ad subitam et inopinatam criminationem. Erubescunt, quia nunquam dictus fuerat sermo hujuscemodi de Odone. Sancti-Dionysii abbas nequaquam sub modio latet. Super candelabrum stat: ut, etsi velit, non possit dissimulare quod est. Et lumen ejus, ut fumus ejus, ab omnibus videatur necesse est. Numquid isti lynceos in eum oculos intenderunt, videntes quae nemo adhuc videre alius potuit? Suspecta, fateor, mihi horum delatio est. Magis autem incredibilem reddit unus illorum, nomine Raymundus, qui ut aiunt, caput est hujus attentatae malitiae; homo, ut comperi, 276 palam loquax, clam susurro; anxie ambitiosus, adulatorie blandus; totus compositus ad fallendum, ad perturbandum non minus. Notavi sub pelle ovina lupum, ac certis designavi indiciis, quo jam aut mordere non audeat, aut nocere non valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nis abbatis: et si nemo asiꝰ scriberet.
ego scribere ñ dubitarẽ. Causa bona
est et neutra ex parte nutans. Eccłia
nobilis ẽ. et abbas bomi testimonii ẽ.
Inud orbi: hoc nobis qui uicii sum.
notissimum. Ad hec & is &e illa. speci¬
alis res ur̃a ẽ. ꝓ his om̃ib uel solus ut
dixi si opus sit scribe ñ confundor. Nc̃
uͦ tales mecũ scribunt. qͥb minime
de credet᷑: etiã me ñ scribente. Ipsi st̃
quoꝵ manꝰ satis supq tractauerunt
de uerbo hoc. Ecce hii sciunt qͥd fecerit
abbas: et quod sciunt loquunt᷑.
Secure ꝓdeunt porrectȩ anobis pre¬
ces pro eo. tam indubitatis fulto tes¬
timoniis. Securus urãm sollicitudi¬
nem ꝓ ur̃a ipsiꝰ proprietate sollicito
&e cõpello: nempe in uasa nequit̃.
uexata atrocit̾. Rogo obsecro. leua¬
te manum. extendite brachium op¬
ponite scutum. Gladiꝰ petri: de fen¬
dat patrimonium petri. Frustra qͥ¬
dam in furrexerunt in hominẽ que
fama publica satis excusat immo
celebris cõmendat opinio. Boni

Expanded text:
nis abbatis, etsi nemo alius scriberet, ego scribere non dubitarem. Causa bona est, et neutra ex parte nutans: ecclesia nobilis, et abbas boni testimonii est. Illud orbi, hoc nobis, qui vicini sumus, notissimum est. Ad haec et is, et illa specialis res vestra est. Pro his omnibus vel solus, ut dixi, si opus sit, scribere non confundor. Nunc vero tales mecum scribunt, quibus minime decredetur, etiam me non scribente. Ipsi sunt, quorum manus satis superque tractaverunt de verbo hoc. Ecce hi sciunt quid fecerit abbas; et quod sciunt, loquuntur. Secure prodeunt porrectae a nobis preces pro eo, tam indubitatis fultae testimoniis. Securus vestram sollicitudinem pro vestra ipsius proprietate sollicito et compello, nempe invasa nequiter, vexata atrociter. Rogo, obsecro, levate manum, extendite brachium, opponite scutum. Gladius Petri defendat patrimonium Petri. 2. Frustra quidam insurrexerunt in hominem, quem fama publica satis excusat, imo celebris commendat opinio. Boni
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽẽ ꝯfido. quippe quẽ tanqͣm me
ipsum dilico. Sime tu eq̃ diligis.
immo quia diligis. uide ne dñs ceno¬
mannensis exte quod inte ẽ. in aliquo
redeat constłat᷑. Alioqͥn. ego constris¬
tarer in homine. quẽ satis ꝓsua ho¬
nestate dilico. & a te di ligiuolo.

Expanded text:
me esse confido, quippe quem tanquam me ipsum diligo. Si me tu aeque diligis, imo quia diligis, vide ne dominus Cenomannensis ex te quod in te est in aliquo redeat contristatus. Alioquin ego contristarer in homine quem satis pro sua honestate diligo, et a te diligi volo.
Abbreviated transcription (Latin):
semsi licuisset. Nunc aute ꝓ me hos
de frib nr̃is destinare curauiꝰ. si forte
suus & nr̃is p̾cibł a tua dignitate optine¬
ant. uel ꝑfectam concordiam: si fieri
potest / aut certe indueus usq dum li¬
ceat. nob̾ firmam querere pacẽ. ad dĩ
uoluntatẽ &. honorẽ uiũ & patriȩ salittẽ.
Alioquin si nec oblatã iusticiã recipis.
nec nos p̾cantes respicis. immo dm
in nob̾ de tua salute commnonentẽ ñ
attendis. uideat ipse & iudicet. Scimꝰ
aute quod merito formidamus. diffici¬
le posse congredi tantos exercitꝰ. absq¬
ntriꝰq partis grauissima strage.
sit ignoratur

Expanded text:
hos de fratribus nostris destinare curavi, si forte suis et nostris precibus a tua Dignitate obtineant vel perfectam concordiam, si fieri potest, aut certe inducias, usquedum liceat nobis firmam quaerere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, et patriae salutem. Alioquin si nec oblatam justitiam recipis, nec nos precantes respicis, imo Deum in nobis de tua te salute commonentem non attendis, videat ipse et judicet. Scimus autem quod merito formidamus, difficile posse congredi tantos exercitus absque partis gravissima strage. SIT IGNORATUR
Abbreviated transcription (Latin):
mnis potestas ab ipso ẽ: cui di¬
cit ꝓpħa. Tua ẽ. potentia tuũ
regnum dñe. tu es suꝑ om̃es
gentes. Hinc gͥ dignum duxi. tuam o
ilustris pͥncepiꝰ commnonere excellentia
quantũ te oporteat deferre terribili. &
ei qui aufert sp̃m pͥncipum. Comes
ghennensis ut accepimus ꝑ os eiꝰ ad
iusticiam se optulit & offert. de omnib
que te dicis habere aduersꝰ eum. Si suꝑ
hoc alienam ꝑgis inuadere terram. ec¬
cłas destruere. incendere domos. exula¬
ie pauꝑes. homicidia ꝑpetrare. & hu¬
manum fundere sanguinẽ. non ẽ. du¬
biũs quin grauit᷑ irtites aduersum te
patre orphanoꝵ & iudicẽ uiduarũ.
Focerte irato. non expedit tͥ dimicate.
in quantalibet multitudine uel for¬
titudine. Nichil enim int̾erit apud
omnipotentẽ din sabaoth in multis
m inpaucis dare cui uolet uictoriã.
Ipse nimirũ cum uoluit fecit. ut iutꝰ
mille & duo sugarent decẽ milia. Hec
pauꝑ ego pauꝑum ꝑmotꝰ clamoribꝰ
tiȩ magnificentiȩ sctibere uolui. sci¬

Expanded text:
mnis potestas ab ipso est, cui dicit propheta: Tua est potentia, tuum regnum, Domine; tu es super omnes gentes . Hinc ergo dignum duxi tuam, o illustris princeps, commonere Excellentiam, quantum te oporteat deferre terribili, et ei qui aufert spiritum principum. Comes Gebennensis, ut accepimus per os ejus, ad justitiam se obtulit, et offert de omnibus quae te dicis habere adversus eum. Si super hoc alienam pergis invadere terram, ecclesias destruere, incendere domos, exsulare pauperes, homicidia perpetrare, et humanum fundere sanguinem; non est dubium quin graviter irrites adversum te Patrem orphanorum et Judicem viduarum. Eo certe irato, non expedit tibi dimicare in quantalibet multitudine vel fortitudine. Nihil enim intererit apud omnipotentem Dominum sabaoth, in multis an in paucis, cui volet dare victoriam. Ipse nimirum cum voluit fecit, 102 ut unus mille, et duo fugarent decem millia . 2. Haec pauper ego, pauperum permotus clamoribus, tuae Magnificentiae scribere volui, sci
Abbreviated transcription (Latin):
enitet me scripsisse ꝓ ui
uene illo: etuelim si fieri
possit reuocari precem. ꝑ quã uideor
approbasse uidicium amici. suꝑ colla¬
ta ec male collocata abeo p̃positura.
Quod utiq nec facio. nec feci umquã.
Sed uicit me fateor ut sic seriberem
dilectio qua tenebar uehementer astrie¬
tus auinculo ad olescentis: affectu gran¬
di nimis. s minus sp̃ali in hac parte.
Yrgebat maxime plaga recens de mor¬
te illius. Uidebar leuitate usus. sed
malo ꝑiclitari apud dm meum preci¬
pitatione scribendi. quã apud dm
suspicione mendacii. Quã quam cau¬
te acꝓuide de prepositura scripsi nichil
ad ipsum quod indubitant̃ scirem
duos. ut memini pre decessores eurs
eam alit̾ oroinasse. atq alias & suo
confirmasse priuilegio. Tu autem si
esficere poteris apud ipsum ut ecclẽ
priuilegium et priuilegio efficatiam
reddat: bonum opus oꝑatus es. Uti¬
nam aneuo sanguinis huiꝰ. scm̃ pur¬
garet ep̃ni: & ad olescenti inalis pro¬
uideret.¬

Expanded text:
enitet me scripsisse pro juvene illo; et velim, si fieri possit, revocari precem, per quam videor approbasse judicium amici super collata et male collocata ab eo praepositura, quod utique non facio, nec feci unquam. Sed vicit me, fateor, ut sic scriberem, dilectio qua tenebar, vehementer astrictus avunculo adolescentis, affectu grandi nimis, sed minus spirituali in hac parte. Urgebat maxime plaga recens de morte illius. Videar levitate usus: sed malo periclitari apud dominum meum praecipitatione scribendi, quam apud Deum suspicione mendacii. Quamquam caute ac provide de praepositura scripsi, nihil ad ipsum; quod indubitanter scirem duos ut memini, praedecessores ejus ipsam aliter ordinasse, atque alias suo confirmasse privilegio. Tu autem si efficere potueris apud ipsum, ut Ecclesiae privilegium, et privilegio efficaciam reddat, bonum opus operatus es. Utinam a naevo sanguinis hujus sanctum purgaret episcopum, et adolescenti in aliis provideret
Abbreviated transcription (Latin):
mas. ut plus amans inquiens minus
diligar. Hec quppe sunt uerba tua
quȩ nollem fuisse tua. quia nescio.
si sunt uera. Sed tu si scis unde scis:
Unde inquam ꝓbasti magis nos a te
diligi quam te anob̾: An ex hoc qͦd
in literis tus subiunxisti. quia uide¬
licet. qui uadunt & ueniunt. ꝑ te de
nr̃is. nullum tͥ a nob̾ deferunt mo¬
nimentum. gr̃ȩ uel amoris: Quoduͦ
monim̃tum quod amoris exꝑim̃tũ
a nobis requiris: Nunquid forte uͦ¬
scrupulum mouet tͥ. quod ad pluri
ma tua ad nos scripta necdum uel
semel rescripsi: Sed quando ego ma-¬
turitatẽ sapientiȩ tuȩ delectari pos¬
se putarem scriptitationibꝰ impitiȩ
mes: Sciebam enim qui dixit. Ei¬
uoli. non diligainus uerbo. neꝙ lin

Expanded text:
mas: « Ut plus amans, » inquiens, « minus mas: « Ut plus amans, » inquiens, « minus diligar. » 2. Haec quippe sunt verba tua, quae nollem fuisse tua, quia nescio si sunt vera. Sed et tu, si scis, unde scis? unde, inquam, probasti magis nos a te diligi, quam te a nobis? An ex hoc quod in tuis litteris subjunxisti, quia videlicet qui vadunt et veniunt per te de nostris, nullum tibi a nobis deferunt monimentum gratiae vel amoris? Quod vero monimentum, quod amoris experimentum a nobis requiris Nunquid forte scrupulum movet tibi, quod ad plura jam tua ad nos scripta, necdum vel semel rescripsi? Sed quando ego maturitatem sapientiae tuae delectari posse putarem scriptitationibus imperitiae meae? Sciebam enim qui dixit: Filioli, non diligamus verbo neque lin