comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fletus & lamentatio ezre ꝓfecerit ostendit᷑.
cũ mox ad eũ coetus flentiũ ꝑmaximus
utriusq sexus & om̃is etatis collectus esse
phibetur. Flebant autẽ uel hi qͥ peccaueranł
poenitentiã sui reatus agentes. uel illi qui
in castitate ꝑmanserant de ftͣm suor pre¬
uaricatione & casu dolentes. Sed siue hi
siue illi siue utriq fleuerint: multũ om̃s
conturbati add preces & lamenta sui ponti¬
ficis ostenduntur. cũ etiã mulieres. cum
ptieri qͦq hic interfuisse nartant᷑. Potest
autẽ & ca discretione factũ intelligi. qđ
prius in nocentes & recti ad eũ confluxeriĩł
cũ ait. &̃ conuenerunt ad me om̃s qui
timebant uerbũ dĩ isrł. ꝓ transgressione
eorũ qͥ de captiuitate uenerant. nunc uͦ
etiã ipsi qͥ peccauerunt cũ uxorib suis &
liberis poenitentiã acturi conuenerint.
Et respondit sechenia filius iehiel de filiis
helam. & dixit ezre. Nos pͥuaricati sumus
in dm̃ nr̃m. & duximus uxores alienige¬

Expanded text:
fletus et lamentatio Ezrae profecerit, ostenditur, cum mox ad eum coetus fluentium permaximus utriusque sexus et omnis aetatis collectus esse perhibetur. Flebant autem vel hi qui peccaverant, poenitentiam sui reatus agentes; vel illi qui in castitate permanserant, de fratrum suorum praevaricatione et casu dolentes. Sed sive hi, sive illi, sive utrique fleverint, multum omnes conturbati ad preces et lamenta sui pontificis ostenduntur, cum etiam mulieres, cum pueri quoque hic interfuisse narrantur. Potest autem et ea discretione factum intelligi, quod prius innocentes et recti ad eum confluxerint, cum ait: Et convenerunt ad me omnes qui timebant verbum Dei Israel, pro transgressione eorum qui de captivitate venerant ; nunc vero etiam ipsi qui peccaverunt cum uxoribus suis et liberis poenitentiam acturi convenerint. Et resElam, et dixit Ezrae: Nos praevaricati sumus in Deum nostrum, et duximus uxores alienige
Abbreviated transcription (Latin):
congruit redẽptoris nr̃i. qͥ in similitudine
carnis peccati ut peccata tolleret mundi
apparuit. Unde & in psalmis qui euan¬
gelio teste ex ipsius ꝑsona scripti sunt: ma¬
nifeste sua delicta appellat: quȩ in se su¬

Expanded text:
congruit Redemptoris nostri, qui in similitudine carnis peccati, ut peccata mundi tolleret, apparuit. Unde et in Psalmis, qui, Evangelio teste, ex ipsius persona scripti sunt, manifeste sua delicta appellat, quae in se su
Abbreviated transcription (Latin):
mine interni arbitri. eẽ. meminissent.
quȩ uitus esse ꝑmixta darescebat. Sedit
merens. ut ꝑ lamenta poenitentię ue-¬¬
niam reatus tanti ꝓmerendã. ẽẽ. doceret.
Nec mirandũ si tanta boni prȩsults cȩpta.
magnũ mox in subditis fructũ uirtutis
ꝓcrearent. Uide enim quid sequitur.
Et conuenerunt ad me om̃s qͥ timebanł¬
Oquanta rerũ mutatio. Supra dictũ est
quod ꝑfidiam principũ & magistratuuiꝰ
multi sint ad luxuriã secuti. & nunc
bono principe in lamenta conuerso. &
ꝑ suos luctus ac lacrimas quid esset
peccatorib agendũ innuente: conuenisso e
dicunt᷑ ad eũ om̃s qͥ timebant uerbũ dĩ.
quo transgressores. ce̾. puniendos cõminat᷑.
O quantũ exempla pia. bonos iuuant
doctores. Hil omnino locutus erras. sed
solũ audito scelere in lacrimas & ploratꝰ
esse conuersus scribit᷑. & turbã ad se fide¬
lium ñ uociferando sed merendo traxisse

Expanded text:
mine interni arbitri esse meminissent, mine interni arbitri esse meminissent, quae vitiis esse permista clarescebat. Sedit moerens, ut per lamenta poenitentiae veniam reatus tanti promerendam esse doceret. Nec mirandum, si tanta boni praesulis coepta, magnum mox in subditis fructum virtutis procrearent. Vide enim quid sequatur: Et convenerunt ad me omnes qui timebanO quanta rerum mutatio! Supra dictum est quod perfidia principum et magistratuum multi sunt ad luxuriam secuti, et nunc bono principe in lamenta converso, et per suos luctus ac lacrymas quid esset peccatoribus agendum innuente, convenisse dicuntur ad eum omnes qui timebant verbum Dei, quo transgressores esse puniendos comminatur. O quantum exempla pia bonos juvant doctores! Nihil omnino locutus Ezras, sed, solo audito scelere, in lacrymas et ploratus esse conversus scribitur, et turbam ad se fidelium non vociferando, sed moerendo traxisse.
Abbreviated transcription (Latin):
mites malor oꝑum abiciat Vnde lȩpsus
in leuitico cũ recepisset sanitatẽ. inter
alias purificandi cerimonias. etiã om̃s
pilos suȩ carnis eradere pͣcipit᷑. ut sic ho¬
stus expiatus castra mereretur ingredi.
Quia tunc demũ a uitioꝵ foeditate ꝑfe¬
cte mundam᷑. cũ non solũ actus sed &
cogitatus a nob̾ nexios expellere satagimꝰ.
Barba qͦq quȩ uirilis sexus & ȩtatis index
est. in significatione uirtutis poni solet.
Scidit palliũ & tunicã pontifex. ut po¬
pulum quẽ regebat minus ꝑfecta hab̾e
oꝑa designaret: & quȩ a sua soliditate ne¬
cesse esset discindi ꝑpoenitentiã. atq in
meliore᷑ habitũ renouari. Euellit pilos
capitis. ut eidẽ popło intimaret cogi¬
tationes nequã suo de corde extirpandas
ac renascendis utilib locũ. cẽ. dandum.
Euellit pilos & barbe. ut in ipsis etiam
quas habere uidebant᷑ uirtutib humili¬
arentur. & parua hec aut nulla in exa¬

Expanded text:
mites malorum operum, abjiciat. Unde leprosus mites malorum operum, abjiciat. Unde leprosus in Levitico cum recepisset sanitatem, inter alias purificandi caeremonias, etiam omnes pilos suae carnis eradere praecipitur, ut sic expiatus hostiis castra mereretur ingredi . Quia tunc demum a vitiorum foeditate perfecte mundamur, cum non solum actus, sed et cogitatus a nobis noxios expellere satagimus. Barba quoque, quae virilis sexus et aetatis index est, in significatione virtutis poni solet. Scidit pallium et tunicam pontifex, ut populum quem regebat, minus perfecta habere opera designaret, et quem sua soliditate necesse esset discindi per poenitentiam, atque in meliorem habitum renovari. Evellit pilos capitis, ut eidem populo intimaret cogitationes nequam suo de corde exstirpandas, ac renascendis utilibus locum esse dandum. Evellit et pilos barbae, ut in ipsis etiam, quas habere videbantur, virtutibus humiliarentur, et parva haec aut nulla in exa
Abbreviated transcription (Latin):
etras intimũ cordis dolorẽ ostendit.
Scindit uestimentũ. euellit pilos capi¬
tis & barbe. sedet merens. ut tali deho¬
nestamento corporis & indumti cum
merore uultus. uelocius omniu animos
ad poenitentiã uł sui uel frat̾ni reatus
excitet. Uerũ quia ꝑ uestimenta solent
oꝑa nt̃a designari. quib aut ad głam
si mundi. aut ad interitũ quis induat᷑
si polluta. nec nuptiali splendida cari¬
tate ꝓbentur: ꝑ pilos capitis cogitatio¬
nes. quȩ de occulta cordis radice uelut
de internis cerebri sinib oriunt᷑. que
si recte sunt conseruari. sin atitẽ repbe
debent abscidi. Unde de samuhelequi
sc̃s erat futurus ait genitrix. & nouacu¬
la non ascendet suꝑ caput iꝰ. Et aplis
dñs. Et capillus inquit de capite ur̃o
non ꝑibit. Quia nimitũ om̃s scõrum
cogitatus. ȩterna apud dm̃ sunt memo¬
rũ digni. At uͦ peccator ut mundari pos¬
sit abiniquitatib suis: reꝓbas necesse est
a se cogitationes. originesꝰ uidelicet & fo¬

Expanded text:
Ezras intimum cordis dolorem ostendit, scidit vestimentum, evellit pilos capitis et barbae; sedet moerens, ut tali dehonestamento corporis et indumenti cum moerore vultus velocius omnium animos ad poenitentiam vel sui vel fraterni reatus excitet, quia per vestimenta solent opera nostra designari, quibus aut ad gloriam, si munda, aut ad interitum quis induatur, si polluta, nec nuptiali splendida charitate probentur. Per pilos capitis cogitationes, quae de occulta cordis radice, velut de internis cerebri sinibus, oriuntur. Quae si rectae sunt, conservari: sin autem reprobae, debent abscindi. Unde de Samuele, qui sanctus erat futurus, ait genitrix: Et novacula non ascendet super caput ejus . Et apostolis Dominus: Et capillus, inquit, de capite vestro non peribit, quia nimirum omnes sanctorum cogitatus aeterna apud Dominum sunt memoria digni. At vero peccator, ut mundari possit ab iniquitatibus suis, reprobas necesse est a se cogitationes, origines videlicet et fo
Abbreviated transcription (Latin):
quare: uerba inquit delictorum meorũ.
Et iterũ. ds̃ tu scis insipientia meã. & deli¬
cta mea a te non sunt abscondita. ñ quod
ipse delicta in se uł insipientiã posset hab̾e
qui sicut apłs ait factus est nobis sapientia
a dõ. & iusticia & scificatio & redemptio.
sed qͥa causã eoꝵ qͦs saluare uenerat in se
suscipiens. etiã ea que illoꝵ fragilitati ue¬
racitet conuenerant. miscdi̾ter in se trans¬
ferre dignatus est. Sic gͦ orante etra &

Expanded text:
m meorum . Et iterum: Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita ; non quia ipse delicta in se, vel insipientiam posset habere, qui, sicut Apostolus ait, factus est nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, ac redemptio; sed quia causam eorum quos salvare venerat, in se suscipiens, etiam ea quae illorum fragilitati veraciter convenerant, in se transferre dignatus est. CAPUT XIII. Orante ac
Abbreviated transcription (Latin):
popłm & domũ dĩ. Alia editio habet. &
clarificauerunt popłm & domũ dĩ. Le¬
uatierunt gͦ popłm. dũ cũ auctoritate
regia qua ezras sublimatus est honora¬
bilem om̃ib fecerunt. Leuauert̃ & do¬
mum dĩ. augustius orando uasis&e do¬
narus que in illaꝰ rex & consiliaru ac
principes eiꝰ miserunt: ministros quoq
ac sacerdotes illius a tributis & uectiga¬
libus preter dño soli liberos teddendo
Mystice autẽ popłs & templũ dt̃. unã
eandeq scẽ ęccłẽ figurã tenuit. Quã le¬
uat ez ras & filii transiigrationis allatis
de babylone uasis dõ sacris. cũ p̾dicatores
sc̃i aggregatis ei donante dño nouis
credentiũ coetib honorabilem eã om̃ib
etiã externis ac terribilẽ exhibent. Itẽ
predicatores idem cũ eos quos suis uel exẽ¬
plis in bona conuersatione instituere
uel uerbis. usq ad cęlestiũ ꝑceptionem
pͣmiorũ ꝓuehunt: leuant iã popłm &
domũ dei. quia magnũ ꝓfecto & ma¬

Expanded text:
Editio habet: Et clarificaverunt populum et domum Dei. Levaverunt ergo populum, dum eam auctoritatem regiam, qua Ezras sublimatus est, honorabilem omnibus fecerunt. Levaverunt et domum Dei augustius ornando vasis ac donariis, quae ad illam rex te consiliarii ac principes ejus miserunt; ministros quoque ac sacerdotes illius a tributis et vectigalibus, praeterquam Domino soli, liberos reddendo. Mystice autem populus et templum Dei unam eamdemque sanctae Ecclesiae figuram tenuit; quam levat Ezras et filii transmigrationis, allatis de Babylone vasis Deo sacris, cum praedicatores sancti, aggregatis ei, donante Domino, credentium coetibus, honorabilem eam omnibus etiam externis ac terribilem exhibent. Item praedicatores iidem, cum eos quos suis vel exemplis in bona conversatione instituere, vel verbis usque ad coelestium perceptionem praemiorum provehunt, levant jam populum et domum Dei, quia magnum profecto et ma
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cełi. frumentũ. sal. uinũ. oleũ. scđm
ritum sacerdotũ qui sunt in ierłm det᷑ eis
ꝑ dies singulos. ne sit in aliquo querimo¬
na. & offerant oblationes dõ celi. orentq
ꝓ uta regis & filiorũ eius. Quis nanq

Expanded text:
Deo coeli , frumentum, sal, vinum et oleum secundum Deo coeli , frumentum, sal, vinum et oleum secundum ritum sacerdotum, qui sunt in Ierusalem, detur eis per dies singulos, ne sit in aliquo querimonia. Et offerant oblationes Deo coeli orentque pro vita regis et filiorum eius. A me
Abbreviated transcription (Latin):
norum regaliũ uł adiuita sit. uel etiã locu¬
pletata ꝑ orbẽ: Quãitis etiã urita allego¬
tam possit accipi. qđ de aita regis sumptus
in opus templi tribuant᷑ cũ etiã ex familia
principũ scłariũ aliqui ad fidẽ xp̃i fauentib
ipsis principib conueniint. Qui uelut
n arta erant regis. dũ regaliũ essent areba¬
norum conscti. Reddunt᷑ prb̃is. hoc ÷ seni¬
oribus tudeorũ in sũptus oꝑis templi. dũ
his qui in confessione xp̃i precesserunt ma¬
gistrts erudiendi atq eccłȩ membris adu¬
nandi comintitunt᷑. Qualis fuit cassiodo¬
ius quondã senator. tepente ȩccłẽ doctor.
Qui dũ in expositione psalmorũ quam
egrgiam fecit ciligent᷑ intuitus est. quid
ambrosius. quid hylartus. qͥd augustinus.
quid eẏrillus. quid ioħes. quid coeteri pa¬
tes sciꝰ dyxerint: edoctũ se ꝓculdubio a
seniorib uudeoꝵ. idest confitentiũ & lau¬
qđł sequitua. Quod si necesse fuerit. &
utulos & agnos & hedos in holocaustum

Expanded text:
djuta sit, vel etiam locupletata per orbem? Quamvis etiam juxta allegoriam possit accipi, quod de arca regis sumptus in opus templi tribuantur, cum etiam ex familia principum saecularium aliqui ad fidem Christi, faventibus ipsis principibus, conveniunt; qui velut in arca erant regis, dum regalium essent arcanorum conscii. Sed dantur presbyteris, hoc est senioribus Judaeorum, in sumptus operis templi, dum his qui in Christi confessione praecesserunt magistris erudiendi, atque Ecclesiae membris adunandi committuntur; qualis fuit Cassiodorus quondam senator, repente Ecclesiae doctor; qui dum in expositione Psalmorum, quam egregiam fecit, diligenter intuitus est quid Ambrosius, quid Hilarius, quid Augustinus, quid Cyrillus, quid Joannes, quod caeteri fratres dixerunt, edoctum se procul dubio a senioribus Judaeorum, id est, confitentium et lauopus Dei. Quod si necesse fuerit, et vitulos et agnos et hedos in holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
dicente iacobo apło. Uoluntarie enun
genuit nos uerbo ueritatis. Q quasi
ꝓfanã de filiab exterorũ sobolẽ ꝓcreant:
dũ illecebras errantiũ secuti. ꝑuersos ex
his actus in cunctorũ noticiã ꝓferunt.
Cũq audisseꝰ sermonẽ istũ scidi palliũ

Expanded text:
dicente apostolo Jacobo: Voluntarie enim dicente apostolo Jacobo: Voluntarie enim genuit nos verbo veritatis ; et quasi profanam de filiabus exterorum sobolem procreant, dum, illecebras errantium secuti, perversos ex his actus in cunctorum notitiam proferunt. Cumque audissem sermonem istum, scidi pallium
Abbreviated transcription (Latin):
dolent scĩficationẽ suã abominationib
gentium esse coinquinatã. & qđ grauiꝰ
est principes etĩ a quib cortigi debue¬
rant primos errasse fatent᷑. Notandũq
diligenter atq in exemplo opis trahendũ.
qđ ea quȩ principes peccauerunt. &¬
plebem sibi cõmissã peccate fecerunt.
eque pͥncipes alii qui sanius saptebuł
corrigere satagunt. Uerũ quia ꝑ seip¬
sos nequeunt: referunt ad pontificẽ
te flagitiũ tam graue. tã multifidũ.
tã diutinũ expietur. Nulli autẽ dubiũ.
quin uxores alienigene. hereses & suꝑ¬
sticiosas phylosophorũ sectas figuralit᷑
exprimant. Quȩ cũ in ȩccłam incaute
admittuntur: multũ sepe semen scm̃
catholicȩ ueritatis & pure actionis suis
contaminant errorib. Sed & peccata
oñia quib ethnici solent pollui. dũ
xp̃iant ñ erubescunt imitari: quasi
ꝑ uxores alienigenas degenerant a se¬
mine sc̃o uerbi dĩ quo fuerant generati.

Expanded text:
dolent sanctificationem suam ab hominibus dolent sanctificationem suam ab hominibus gentium esse coinquinatam; et quod gravius est, principes etiam, a quibus corrigi debuerant, primos errasse fatentur. Notandumque diligenter, atque in exemplum operis trahendum, quod ea quae principes peccaverunt, et plebem sibi commissam peccare fecerunt, aeque principes alii, qui sanctius vivebant, corrigere satagunt. Verum quia per seipsos nequeunt, referunt ad pontificem,te flagitium tam grave, tam multifidum, tam diutinum expietur. Nulli autem dubium quin uxores alienigenae haereses et superstitiosas philosophorum sectas figuraliter exprimant. Quae cum in Ecclesiam incaute admittuntur, non solum semen sanctum catholicae veritatis et purae actionis suis contaminant erroribus, sed et peccata omnia, quibus ethnici solent pollui, dum Christiani non erubescunt imitari, quasi per uxores alienigenas degeneratam a semine sancto verbi Dei, quo fuerant generati,
Abbreviated transcription (Latin):
cituum. Ubi uidam dicens. manifeste
prune transinigrationis popłm hoc faci¬
nore pollutũ significat. Quod uͦ adiun¬
git. disꝑdat dñs uirũ qui fecerit hoc.
magistrũ & discipłm de tab̾naculis iacob
appellatione magistri & discipłi & pͥn¬
cipes & popłm hac pͣuaricatione pollu¬
tum atq a consortio scõtũ si ñ corrige¬
rent. ambos eradicandos. ẽẽ docuit. Et
quod addidit offerentẽ munꝰ dño exer¬
cituum : ad monet incassũ eos dño ui¬
ctimas hostiarũ offerre. qͥ sẽ ipsos peccan.
do ñ timent diabolo subdere. Inter que
miranda fides & ꝓpositũ optimũ popłi
de captiuitate eruti. qui se semen scm.
alias autẽ gentes ad distinctionẽ suam
popłos terrarũ appellant. ut palam in¬
sinuent se ipsos quãuis de t̾ra ꝓcreatos.
non tamen in terra sed in celis habere
conuersationẽ. dũ pre coeteris nationib
in dm̃ cęli credebant. & celestia abillo
beneficia consequi sꝑabant. Vnde merito

Expanded text:
cituum . Ubi Judam dicens, manifeste cituum . Ubi Judam dicens, manifeste primae transmigrationis populum hoc facinore pollutum significat. Quod vero adjungit: Disperdat Dominus virum qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Jacob; appellatione magistri et discipuli, et principes et populum hac praevaricatione pollutum, atque consortio sanctorum, si non corrigent, ambos eradicandos esse docuit. Et quod addidit: Offerentem munus Domino exercituum, admonet incassum eos Domino victimas hostiarum offerre, qui seipsos peccando non timent diabolo subdere. Inter quae miranda fides, et propositum optimum populi de captivitate eruti, qui semen sanctum, alias autem gentes ad distinctionem suam populos terrarum appellant, ut palam insinuent seipsos, quamvis de terra procreatos, non tamen in terra, sed in coelis habere conversationem, dum prae caeteris nationibus in Deum coeli credebant, et coelestia ab illo beneficia consequi sperabant. Unde merito
Abbreviated transcription (Latin):
dum quomͦ hoc popłs isrł cũ sacerdotib
& leuitis scelus patrasse dicat᷑. cũ illa trans¬
migratio magis de uida & beniamin
quã de decẽ tribubus quȩ isrł uocabint
extuerit. Sciendũ enĩ qđ abducto qi
captiuitatẽ isrł idest tribub dẽcẽ. indif
ferenter pristino nomine & duȩ trib
itidas ac beniamin appellentur isrł.
Popłs gͥ isrł hoc loco ñ ad distinctionẽ
ude & beniamin decẽ trib st̃ accipi¬
ende. sed ad distinctionẽ popłoꝵ t̾rarũ
generaliter popłs dĩ intelligendus. qui
dignitatẽ sui nominis celestis t̾renorũ
societate polluerit. Nã & idem malachi
ꝓpħa quẽ ipsũ. eẽ etram hebrei asseue¬
rant. in libro suę ꝓpheciȩ huiꝰ preuari¬
cationis ita meminit. Transgressus est
in ierłm: quia contaminauit uidas scifi¬
cationem dñi quã dilexit. & habuit fi¬
rit hoc. magistrũ & discipłm de taberna.¬
culis iacob: & offerentẽ munꝰ dño exer¬

Expanded text:
dum quomodo hoc populus Israel cum sacerdotibus dum quomodo hoc populus Israel cum sacerdotibus et Levitis scelus patrasse dicatur, cum illa transmigratio magis de Juda et Benjamin, quam decem tribubus, quae Israel vocabantur, exstiterint. Sciendum enim quod abducto in cferenter pristino nomine, et duae tribus Juda ac Benjamin appellant Israel. Populus igitur Israel hoc loco non ad distinctionem Judae et Benjamin decem tribus sunt accipiendae, sed ad distinctionem populorum terrarum generaliter populus Dei intelligendus, qui dignitatem sui nominis coelestis, terrenorum societate polluerit. Nam et idem Malachias propheta, quem ipsum esse Ezram Hebraei asseverant, in libro suae prophetiae hujus praevaricationis ita meminit: Transgressus est in Jerusalem: quia contaminavit Judas sanctificationem Domini, quam dilexit, & habuit fiit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Jacob, et offerentem munus Domino exer
Abbreviated transcription (Latin):
culpa transgressionis. & in malachi ꝓpħa
manifeste descripta. ac ꝓphica auctorita¬
te redarguta est. Quia uidelicet reuersi
de captiuitate babyloniȩ tã principes &
sacerdotes ac leuitȩ quã reliquus popłs.
abiecerunt uxores suas istłitici generis
quȩ patiꝑtate & inopia longioris itineris.¬
& fragilitate sexus non ferentes laborem
confecte erant. & infirmitatẽ ac defor¬
mitatem corporũ contraxerant. & cũ
alienigenis uel ętate florentib uł cultu
corporũ pulchriorib. uł potentũ ac
diuitũ filiab matrimonia copularu E
Qđ ñ de his qui tunc cũ ezra. sed de
illis intelligendũ est qui cũ zorobabel
& iesu iã dudũ de captiuitate ascende¬
rant. Neq enĩ poterant hi qui cũ ezra
uenerant tã cito tanti ducis ac presulis
mensib in patria demorati suas relique¬
rint. & uxores acceꝑint exteras. De quor
numero potius intelligendi sint hi prin¬
cipes fuisse. qui hoc facinus ad et ram
referentes castigare curarunt. Nec miran¬

Expanded text:
culpa transgressionis, et in Malachia propheta manifeste descripta, ac prophetica auctoritate redarguta est; quia videlicet reversi de captivitate Babyloniae tam principes et sacerdotes ac Levitae, quam reliquus populus, adjecerunt uxores suas Israelitici generis, quae paupertate et inopia longioris vitae, et fragilitate sexus, non ferentes laborem, confectae erant, et infirmitatem ac deformitatem corporum contraxerunt, et cum alienigenis vel aetate florentibus, vel cultu corporum pulchrioribus, vel potentum ac divitum filiabus matrimonia copularunt. Quod non de Israel, qui tunc cum Ezra, sed de illis intelligendum est, qui cum Zorobabel et Jesu jamdudum de captivitate ascenderant; neque enim poterant hi, qui cum Ezra venerant, tam cito tanti ducis ac praesulismensibus in patria demorati, suas reliquerint, et uxores acceperint externas; de quorum numero potius intelligendi sunt hi principes fuisse, qui hoc facinus ad Ezram referentes castigare curarunt. Nec miran
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine absq peccato. A quo sordida
uestimenta auferunt᷑. & indintur mutato¬
riis: cũ lauerit nos a peccatis nr̃is in san¬
guine suo. ut sit qđ apłs ait. Quicunq
enĩ in xp̃o baptirati estis. xp̃m iudui̾stis.
Uel qui sordida habuit uestimenta in pas¬
sione. mutatoria accepit in resurrectione.
ita ut de illo ueraciter dicere possimus.
accepit in capite. quia sempiternũ hab̾e
ꝓbatus est sacerdotiũ. iuxta illud psalimistę
Tu es sacerdos in eternu᷑. Qđ uͦ dicit ez ras
fr̃s quoq iesu filii iosedech uxores duxisse
alienigenas: ñ fr̃s eius carnales. sed more
sc̃e scripture cognatos oportet intelligi.
Neq enĩ fr̃s eius germani eatenus in carne
uiuere & uoluptati oꝑam date poterant.
cũ centũ & amplius anni essent transacti.
ex quo ꝙ̇rus regnare incipiens. iesũ & ro¬
robabel cũ transmigratione iuda & benia¬
min ad construendã domũ dñt ieru solimã

Expanded text:
similitudine absque peccato . A quo sordida similitudine absque peccato . A quo sordida vestimenta auferuntur, et induitur mutatoriis, cum laverit nos a peccatis nostris in sanguine suo, ut sit quod apostolus ait: Quicunque ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis. Vel qui sordida habuit vestimenta in passione, mutatoria accepit in resurrectione, ita ut de illo veraciter dicere possimus: rim quoque accepit in capite, quia sempiternum habere probatus est sacerdotium, juxta illud Psalmistae: Tu es sacerdos in aeternum . Quod vero dicit Ezras, fratres quoque Jesu filii Josedec uxores duxisse alienigenas, non fratres ejus carnales, sed more sanctae Scripturae cognatos oportet intelligi; neque enim fratres ejus germani eatenus in carne vivere, et voluptati operam dare potuerunt, cum centum et eo amplius anni essent transacti ex quo Cyrus, regnare incipiens, Jesum et Zorobabel cum transmigratione Juda et Benjamin, ad construendam domum Domini Jerosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ablatis sordib peccatorũ mundum
habuerit sacerdotium. Sed intuendũ. qđ
ñ scribat ez ras iesũ ipsũ alienigenã du¬
xisse uxorẽ. sed quosdã de filiis & fr̃ib eiꝰ.
hoc facinore dicat esse pollutos. quãuis
& culpa filioꝵ ad patrẽ respiciat. nec ꝑfe¬
cte possit esse iustus. qͥ filios delinquentes
dũ potuit corrigere neglexit. Unde aiur̃
quidã. prȩfatã de iesu ꝓphetiã ñ ad filiũ
iosedech sed ad dñm saluatorẽ. ẽẽ. referendã
Qui cũ sit splendor głe &e figura substan¬
tiȩ dĩ: sordida ad tẽpus uestim̃ta acceꝑit.
ex compassione niȩ fragilitatis. dicente isaia.
Ipse autẽ uulneratus est ꝓpt̾ iniquitates
nrãs. & infirmatus est ꝓpt̾ peccata nr̃a
Cui sathan stabat a dextris ut aduersaret᷑
ei. quęrens semꝑ dextris eiꝰ & uirtutib con¬
traure. ut sacra euangłii refert hystoria.
Et apłs. Temptatus est inquit ꝑ om̃ia pr

Expanded text:
quod, ablutis sordibus peccatorum, mundum quod, ablutis sordibus peccatorum, mundum habuerit sacerdotium. Sed intuendum, quod non scribit Ezras Jesum ipsum alienigenam duxisse uxorem, sed quosdam de filiis et fratribus ejus hoc facinore dicit esse pollutos. Quamvis et culpa filiorum ad patrem respiciat, nec perfecte possit esse justus qui filios delinquentes, dum potuit, corrigere neglexit. Unde aiunt quidam praefatam de Jesu prophetiam non ad filium Josedec, sed ad Dominum Salvatorem esse referendam. Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae Dei, sordida ad tempus vestimenta acceperit, ex compassione nostrae fragilitatis, dicente Isaia: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et infirmatus est propter peccata nostra ; cui Satan stabat a dextris, ut adversaretur ei, quaerens semper dextris ejus, et virtutibus contraire, ut sacra Evangelii refert historia. Et apostolus: Est, inquit, per omnia pro
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ. Ecce abstuli a te iniquitatẽ tuã.
& indui te mutatoriis. Q̾ dixit. Ponite
cẏdarim mundã suꝑ caput eius. Recte
inquiunt stabat sathan a dextris illius
ñ a sinistris ut aduersaret᷑ ei: qͥa uera
erat accusatio. eo qd̃ & ipse cũ coeteris alie.¬
nigenam accepisset uxorẽ. Qđ autẽ dicit᷑
quia iesus erat indutus uestib sordidis:
tripliciter interpretant᷑. uł obconiugiũ
illicitũ. uel obpeccata popłi. uł ꝓpter
squalorẽ captiuitatis. Angls autem ante
cuius faciẽ stabat iesus precepit angłis coe¬
teris ex ꝑsona dñi ut auferant abeo sordi¬
da uestimenta. de quib diximꝰ. Qui cũ
preceptũ oꝑe complessent: rursus idem
angłs loquitur ad iesum. Ecce abstuli a
te iniquitatẽ tuã. Hec sunt sordida uesti¬
menta. Et indui te mutatoriis. Hoc est
isrłitem tibi coniugẽ copulaui. Qđq se¬
quitur. ponite cydarim mundã super
caput eius. quȩ mitra a plerisq dicit᷑.
in hac uolunt intelligi sacerdotii dignitatẽ.

Expanded text:
abstuli a te iniquitatem tuam, et indui te mutatoriis. Et ponite cidarim mundam super caput ejus . Recte, inquiunt, stabat Satan a dextris illius et a sinistris, ut adversaretur ei, quia vera erat accusatio, eo quod et ipse cum caeteris alienigenam accepisset uxorem. Quod autem dicitur, quia Jesus erat indutus vestibus sordidis, tripliciter interpretatur, vel ob conjugium illicitum, vel ob peccata populi, vel propter squalorem captivitatis. Angelus autem, ante cujus faciem stabat Jesus, praecepit caeteris angelis ex persona Domini ut auferant ab eo sordida vestimenta, de quibus diximus. Qui cum praeceptum opere complessent, rursus idem angelus loquitur ad Jesum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam; haec sunt sordida vestimenta; et indui te mutatoriis, hoc est, Israelitem tibi conjugem copulavi. Quodque sequitur: Ponite cidarim mundam super caput ejus; quae mitra a plerisque dicitur; in hac volunt intelligi sacerdotii dignitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
subiungitur. quia uententes terusolimã
qui ascenderant de babylone triduo
manserint ibi. & sic argentũ & aurum
& uasa quę attulerant oblata & appensa
sint in domo dñi. Tres qͥppe dies sunt
mansionis in ierłm. tres eximie utrtutes
cunctis fidelib habende. fides. spes. & caritaᷤ.
Has gͦ oportet doctores primo in serpsis
ostendere. & sic eos qͦs docuert̃. quosq eisdẽ
uirtutib instituert̃. pͣcedentib in xp̃o pa

Expanded text:
subjungitur, quia venientes Hierosolymam subjungitur, quia venientes Hierosolymam qui ascenderant de Babylone, triduo manserint ibi, et sic argentum et aurum, et vasa quae attulerant, oblata et appensa sint in domo Domini. Tres quippe dies sunt mansionis in Hierusalem, eximiae virtutes cunctis fidelibus habendae, fides, spes, et charitas. Has ergo oportet doctores primo in seipsis ostendere, et sic eos quos docuerunt, quosque eisdem virtutibus instituerunt, praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
sẏmbolũ fidei tradimus. qđ ꝑ duodecam
apłos oidinatũ. & totidem est sententus
comprehensũ: quasi duodetum dieb iN
prima mansione consistimꝰ. & sic coeptũ
ad terrã repromissionis iter aggredimur.
quia ꝑ acceptã fidei noticiã uirtutũ eis cal¬
lem quo ad uitã ꝑueniat᷑ ingrediendũ. R
monstramus. Quib dieb etras cũ filiis
transmigrationis. ieiuniis & orationib &
congregationi leuitarũ ao nathinneorũ
deditus erat. Quia numirũ necesse . ẽ. ut
cũ nouos popłos fidei ad quitere ꝓponimꝰ.:
tunc ipsi uirtutũ studtis maxune oꝑam
demus. quib & nosipsos dño familiarius
commendemꝰ. & eis quos ȩrudimꝰ exemplũ
bone actionis prębeamꝰ. Fr̃m qͦq cohortẽ
religiosã nob̃ in auxiliũ aduocemꝰ. qͦ adiuti
animas fideliũ ad societatẽ elector atq ad
artẽ uite ꝑfectioris. quasi uasa scã ad tẽ¬
plum dñi efficacius tranfferamꝰ. Apte qͦq

Expanded text:
symbolum fidei tradimus, quod per duodecim symbolum fidei tradimus, quod per duodecim apostolos ordinatum, et totidem est sententiis comprehensum, quasi duodecim diebus in prima mansione consistimus; et sic coeptum ad terram repromissionis iter aggredimur, qui per acceptam fidei notitiam, virtutum eis callem, quod ad vitam perveniamus, ingrediendum esse monstramus. Quibus diebus Ezras cum filiis transmigrationis, jejuniis, et orationibus, et congregatione Levitarum ac Nathum necesse est, ut cum novos populos fidei acquirere proponimus, tum ipsi virtutum studiis maxime operam demus, quibus et nosipsos Domino familiarius commendemus, et eis, quos erudimus, exemplum bonae actionis praebeamus: fratrum quoque cohortem religiosam nobis in auxilium advocemus, quo adjuti animas fidelium ad societatem electorum, atque ad arcem vitae perfectioris, quasi vasa sancta ad templum Domini efficacius transferamus. Apte quoque
Abbreviated transcription (Latin):
die mensis primi cocꝑint ascendere de
babylone. & nunc dicit᷑ quia duodecimo
eiusdẽ mensis die ꝓmouerint a flumi¬
ne ahauua. Pruno gͦ die mensis de por¬
tis babyloniȩ exierunt. sed usq ad duo¬
decimum diẽ uixta memoratũ flumen
expectabant. donec ad se leuitas & nathin¬
neos de casphiȩ locis euocarent. seq tpsos
obꝑicula longi itineris. sollertius dũo
ex tẽpore ieiunando & orando cõmenda¬
rent. Et nos gͦ cũ nouos ecłẽ popłos di¬
abolo renunciare & dm̃ uerum credere
ac confiteri docemus: quasi primi mͣsis
initio de babylone cũ pecunia dño con¬
secranda egredimut. quia pͥncipiũ eis
noue conuersationis quę ereptos a dia¬
bolo ad regnũ cęleste ducat ostendimnꝰ.
Unde idem mensis. in scriptura sacra
mensis nouorum siue nouarũ frugũ
solet appellari. Nã & ipso mense subea¬
dem significatione nouȩ conuersationis.
patres de egypto ꝑ moysen educti sunt.
Uerũ cũ cisdem nouę uitę auditorib

Expanded text:
die mensis primi coeperint ascendere de Babylone; et nunc dicitur, quod duodecimo ejusdem mensis die promoverint a flumine Ahava. Primo ergo die mensis de portis Babyloniae exierunt, sed usque ad duodecimum diem juxta memoratum flumen exspectabant, donec ad se Levitas et Nathinneos de Caspiae locis evocarent, seque ipsos ob pericula longi itineris solertius Domino ex tempore jejunando et orando commendarent. Et nos ergo cum novos Ecclesiae populos diabolo renuntiare, et Deum verum credere ac confiteri docemus, quasi primi mensis initio de Babylone cum pecunia Domino consecranda egredimur; quia principium eis novae conversationis, quae ereptos a diabolo ad regnum coeleste ducat, ostendimus. Unde idem mensis in Scriptura sacra mensis novorum sive novarum frugum solet appellari. Nam et ipso mense, sub eadem significatione novae conversationis, patres de Aegypto per Moysen educti sunt. Verum cum eisdem novae vitae auditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
est in manu tua. Et in libto hester legimꝰ
moris fuisse regib ꝑsarũ. ut in cu¬
ctis quȩ agenda siue decernenda. ẽẽnt.
septem sapientũ uterent᷑ consilio. Septẽ¬
autẽ confiliariis utunt᷑ fideles. cũ ini
om̃ib que faciunt precepta ac decreta
sequuntur scripturȩ diuinȩ. De qua
dicit psalmista. ꝑloquia dñ eloquia
casta. argentũ igne examinatũ terrȩ.¬

Expanded text:
es, etc. Et in libro Esther legimus moris fuisse regibus Persarum, ut in cunctis quae agenda sive decernenda essent septem sapientum uterentur consilio. Septem consiliariis utuntur fideles, cum in omnibus quae faciunt praecepta ac decreta sequuntur Scripturae divinae. De qua dicit Psalmista: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, pr
Abbreviated transcription (Latin):
nominat. De quib notandũ qͦd multum
libera in pace quãus inter exteros uiue¬
bant. qui statim ad imꝑium siue ad p̾ces
etre. tantã exercitus copiam destinare uile¬
bant. Ham ducentos quinquaginta & octo
uiros electos in illa expeditione fuisse se¬
quens eor cathalogus ostendit. quib adiun¬
ctis ez ras in exercitu suo mille septingen¬
torum ꝓpe uirorũ summã habuisse re¬
peritur. Et predicaui ibi ieuiniũ uixta¬

Expanded text:
nominat. De quibus notandum, quod multum nominat. De quibus notandum, quod multum libera in pace, quamvis inter exteros vivebant, qui statim ad imperium sive ad preces Ezrae, tantam exercitus copiam destinare valebant. Nam ducentos quinquaginta et octo viros electos in illa expeditione fuisse, sequens eorum catalogus ostendit; quibus adjunctus Ezras, in exercitu suo mille septingentorum prope virorum summam habuisse reperitur. Et praedicavi ibi jejunium, et
Abbreviated transcription (Latin):
bit orosius. subaquilonis plaga ab occea¬
no oritur. Cuius utraq cita occeanũ
litora. & loca deserta incultaq habent᷑
Inde meridiem uersus ꝑ longas angu¬
stias tenditur. donec ꝑ magria spacia
dilatatũ. cuucasi montis radicib termint̃:
Habet aboriente usq ad occeanũ hẏita¬
norum & scitarũ gentes plurunas. ꝓpter
terrarũ infoecundam diffusionẽ late ob¬
errantes. Aboccidente gentes habet mul¬
tas. sed generaliter regio pluruna albania
ulterior subinari & monte caspio amazo¬
num nuncupat᷑. Ubi notandum. quod
cũ hystorici caspiu scribant: ezras loca
casphie nominet. Hebiei nanq .p. luterã
ñ habentes. ꝓ hoc in nominib grecis siue
barbaris.f. littera utuntur. ut fecrus. filatꝰ.
Ergo & in casphie loca filii isił ꝑ captiui¬
taitem assyriorũ uł chaldeorũ ꝑuenisse
ꝓbantur. dũ illo mitcit et̾ias ad ducendos
sibi muistros domus dĩ. leuitas uidelicet
& nathinneos. quos iosephus sacros seruos

Expanded text:
bit Orosius, sub aquilonis plaga ab oceano oritur, cujus utraque circa oceanum littora et loca deserta incultaque habentur. Inde meridiem versus per longas augustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum, Caucasi montis radicibus terminetur. Habet ab oriente usque oceanum Hircanorum et Scytharum gentes plurimas, propter terrarum infecundam diffusionem late oberrantes. Ab occidente gentes habet plurimas. Sed generaliter regio multo Albania ulterior sub mari et monte Caspio, Amazonum nuncupatur. Ubi notandum, quod cum historici Caspium scribant, Ezras hoc loco Casphiae nominet. Hebraei namque P litteram non habentes, pro hoc in nominibus Graecis sive barbaris Ph littera utuntur, ut Phetrus, Philatus. Ergo et in Casphiae loca filii Israel per captivitatem Assyriorum vel Chaldaeorum pervenisse probantur, dum illo mittit Ezras, ad adducendos sibi ministros domus Domini, Levitas videlicet et Nathinneos, quos Josephus sacros servos
Abbreviated transcription (Latin):
in pane & uino offerendũ precepit: uł
quta ad fine̾ ꝑueniente sacrificio legali
sua nos passione liberauit. atq a popłis
terraru separans celestes fecit. & casto sibi
corde & corpore concessit adherere..
Ipsa quoq oratio qua se cum esset iustꝰ
popło peccatori sociabat dicens. ds̃ ms

Expanded text:
in pane et vino offerendum praecepit; vel in pane et vino offerendum praecepit; vel quia ad finem proveniente sacrificio legali, sua nos passione liberavit, atque a populis terrarum separans, coelestes fecit, et castos sibi corde ac corpore concessit adhaerere. Ipsa quoque oratio, qua se, cum esset justus, populo peccatori sociabat, dicens: Deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s faciẽ meã ad te. Parauerat se ezras ꝑ
compunctionẽ cordis simul & afflictionẽ
corporis. qͥ dignus efficeret᷑ auditu suꝑnę
pietatis. & sic in uerba orationis ꝓrũpebat.
Curuat autẽ genua. expandit manus.
ambigens. qđ in sp̃u humilitatis & in ani-¬
ma contrita. quã qđ carnib & sanguine
offerritur pecudũ. Typice autẽ qđ scisso
plurimorũ mentes ad poenitentiã con¬
uertit. ut in sequentib scriptũ est dñm
saluatorẽ ostendit. qui ꝓ nr̃is scelerib &
ante passionẽ & in ipso tempote passionis
orare dignatus . ẽ. quiq extentis in cruce
manib indumentũ sue carnis obnr̃̾am
restaurationẽ ad tẽpus uulnerib scindi
ac mortificari uoluit. ut qui sicut apłs
ait mortuus esset ꝓpt̾ peccata nr̃a: resut¬
gerit ꝓptꝰ iustificationem nt̃am. Quod
apte in tẽpore sãcrificii uesꝑtini factũ. ẽ
uel quia dñs in fine scłi sacrificiũ suȩ car¬
nis & sanguinis obtulit patri. ac nobis

Expanded text:
e mea, etc. Paraverat se Ezras per compunctionem cordis, simul et afflictionem corporis, qui dignus efficeretur auditu supernae pietatis, et sic in verba orationis prorumpebat. Curvat autem genua, et expandit manus, ambigens, quod in spiritu humilitatis, et in anima contrita, quam quod carnibus et sanguine offerretur pecudum. Typice autem, quod induplurimorum mentes ad poenitentiam convertit, ut in sequentibus scriptum est, Dominum Salvatorem ostendit, qui pro nostris sceleribus et ante passionem, et in ipso tempore passionis orare dignatus est; quique, extensis in cruce manibus, indumentum suae carnis ob nostram restaurationem ad tempus vulneribus scindi ac mortificari voluit, ut qui, sicut Apostolus ait, mortuus est propter peccata nostra, resurgat propter justificationem nostram . Quod apte in tempore sacrificii vespertini factum est, vel quia Dominus in fine saeculi sacrificium suae carnis et sanguinis obtulit Patri, ac nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ. & inuenies scriptũ in commen¬
tariis. & scies qm̃ urbs illa urbs rebel¬
lis est. & nocens regib & ꝓuntiis. & bel¬
la concitant᷑ in ea ex dieb antiquis.¬
Sal in palacio comedunt samaritani.
cũ heretici sapore mundanȩ phyloso¬
phiȩ. cũ suauitate rethorice. cũ uersu¬
tia artis dialecticę instruunt᷑. Qui etiã
lesiones regis ꝑsici uidere nefas ducurt̃
cũ sufferre nequeunt siqui regnum
diaboli pia fide uł actione impugnare
conantur. Tment bella concitari iN
ȩccła. ne a ꝓpugnatorib illtus hereses
& fallaciae ipsorũ una cũ gentilium
dogmatib debellent᷑. duce nimirum
illo qui ait. Non ueni pacẽ mittere
sed gladiũ. Et iterũ. Ignẽ ueni mutere
in terrã. & quid uolo nisi ut ardeat:
Gladiũ uidelicet uerbi sui qͦ aduersari¬
os sternat. & ignẽ caritatis quo suorũ
corda accendens. om̃ia contrarie secte
arma & scuta cõburat. Nunciamꝰ nos

Expanded text:
tuorum, et invenies scriptum in commentuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex diebus antiquisSal in palatio comedunt Samaritani, cum haeretici sapore mundanae philosophiae, cum suavitate rhetoricae, cum versutia dialecticae artis instituunt. Qui etiam laesiones regis perfici videre nefas ducunt, cum sufferre nequeunt, si qui regnum diaboli pia fide vel actione impugnare conantur, et timent bella concitari in Ecclesia, ne a propugnatoribus illius haereses et fallaciae ipsorum una cum gentilium dogmatibus debellentur, duce nimirum illo qui ait: Non veni pacem mittere, sed gladium . Et iterum: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut ardeat ? Gladium videlicet sui verbi, quo adversarios sternat; et ignem charitatis, quo suorum corda accendens, omnia contrariae sectae arma et scuta comburat. Nuntiamus nos
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ de ciuitate dñi qđ est eccła hos tes
ipsius ciuitatis confitent᷑. quia si edifica¬
ta post captiuitatẽ fuerit & muri illius
contra mundi huiꝰ suꝑbiã erecti: tribu¬
tum nefande seruitutis. ciues illius hoc
est electoru popłi ultra malignis spiri¬
tibus peccando non dabunt. Quin im-¬
mo pͥncipib potestatis aeris huiꝰ edifica¬
tio pietatis nocebit. dũ cotidie ꝑ lauacrũ
regenerationis regno diaboli auferunt᷑.
plures ex his qui in seruitiũ regni illuis
obreatum primȩ transgressionis fuerant
sed suo conditori iam iustũ uectigal
debite seruitutis tribuunt. annuosq
redditus primitiarũ ac decimarũ sua¬
rum quȩ ꝑ inchoationẽ ac ꝑfectionẽ
bonorũ oꝑum fiunt. illi a quo acceꝑtiñt
largitori donorũ & bene uiuendo &
gr̃as agendo referunt. Nos gͦ memores
salis quod in palatio comedimꝰ. & quia
lesiones regis uidere nefas diicimꝰ: iccir¬
co misimus & nunciauimus regi. &
recenseas in libris hẏstoriarũ patrum

Expanded text:
verum de civitate Domini, quae est Ecclesia, hostes ipsius civitatis confitentur; quia si aedificata post captivitatem fuerit, et muri illius contra mundi hujus superbiam erecti, tributum nefandae servitutis cives illius, hoc est electorum populi, ultra malignis spiritibus peccando non dabunt. Quinimo principibus potestatis aeris hujus, aedificatio pietatis nocebit, dum quotidie per lavacrum regenerationis regno diaboli auferuntur plures ex his, qui in servitium regni illius ob reatum primae transgressionis fuerant sed suo Conditori jam justum vectigal debitae servitutis tribuunt, annuosque redditus primitiarum ac decimarum suarum, quae per inchoationem ac perfectionem bonorum operum fiunt, illi a quo acceperunt largitori donorum, et bene vivendo, et gratias agendo referunt. Nos ergo memosalis, quod in palatio comedimus, et quia laesiones regis videre nefas ducimus, idcirco misimus et nuntiavimus regi, ut recenseas in libris historiarum patrum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nr̃m ꝓ hoc. & euenit nobis ꝓspere.
Oportet nanq omnimodis. ut quicuinq
ad deprecandã miscdĩam dñi ingredit᷑.
primo continentius uiuendo dignũ sẽ
qui exaudiat᷑ prebeat. atq ita dnm
rogans ñ dubitet ꝓsꝑe sibi euentura

Expanded text:
m pro hoc, et evenit nobis prospere. Oportet namque omnimode, ut quicunque ad deprecandam misericordiam Domini ingrediatur, primo continentius vivendo, dignum se qui exaudiatur praebeat; atque ita Dominum rogans, non dubitet prospere sibi eventura
Abbreviated transcription (Latin):
nandi & orandi cũ aliquid magne uir¬
tutis inciꝑe uolumꝰ. & quia nunquam
nentiam atq orationes cũ fide querimꝰ.
non impetremus. Sedd diligentius intuen¬
dum quod ieiuniũ premittit᷑. & sic ora¬
tio stibseruta docet᷑. Primo uanq ait. &
predicaui. ieuiniũ ut affligeremur cotã
año. ac decnde subiungit. & peterrinus

Expanded text:
nandi et orandi, cum aliquid magnae virtutis incipere volumus: et quia nunquam liatore per continentiam atque orationes cum fide quaerimus, non impetremus. Sed diligentius intuendum, quod jejunium praemittitur, et sic oratio subsecuta docetur. Primo namque ait, Et praedicavi jejunium, ut affligeremur coram Domino. Ac deinde su
Abbreviated transcription (Latin):
monem quẽ dixerat. & ueritatẽ quã co¬
gnouit iterato sermone confirmat. Supͣ
nanq ait in manu ez re legẽ. eẽ. dĩ ipsius.
nunc autẽ dicit sapientiam dĩ eius esse¬
in manu illius. quia nimirũ lex dĩ sapi¬
entia est dicente psalmista. Os iusti mectita¬
bitur sapientiã. & lingua eiꝰ loquetuꝵ

Expanded text:
monem quem dixerat, et veritatem, quam comonem quem dixerat, et veritatem, quam cognovit, iterato sermone confirmat. Supra namque ait, in manu Ezrae legem esse Dei ipsius. Nunc autem dicit, sapientiam Dei ejus in manu illius. Quia nimirum sapientia est lex Dei, dicente Psalmista: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus l
Abbreviated transcription (Latin):
legio quo sacerdotes. leuitȩ & coeteri domꝰ
dĩ ministri a uectigalib immunes reddunt᷑.
manifeste ostendit᷑. qđ coetera plebs filior
isrł ad patriã ꝑueniens tributa regi pen¬
debat. Quod discreta om̃imodis ꝓuisione
rex fecisse cognoscit᷑. ut hi qͥ diuino ser¬
uitio semꝑ occupati erant. a suo essent
famulatu liberi. quiq nil in tra ꝓpruiꝰ
possidebant. sed ex decimis popli uiuebant.
abhis nemo tributa soluenda exigeret.
Ex quib om̃ib aꝑtissime ꝓbatur. rex ñ
solũ dilexisse. sed & optime didicisse quȩ
Setra scđm sapientiã dĩ tui que. ẽ in manu
tua constitue iudices & presides: & iudi¬
Scent om̃i popło qui est trans flumen. his
tudelicet qui nouert̾ legẽ dĩ tui. Sed im¬
peritos docete libere. Q om̃is qͥ ñ fecerit
Slegẽ dĩ tui. & legẽ regis diligenter: iudi¬
Scium erit de eo. siue in mortẽ. siue iN
exiliũ. suie in condemnationẽ substantie
eius. uel certe in carcerẽ. Repetit rex ser

Expanded text:
legio, quo sacerdotes, Levitae, et caeteri domus Dei ministri a vectigalibus immunes redduntur, manifeste ostenditur, quod caetera plebs filiorum Israel, ad patriam perveniens, tributa regi pendebat. Quod discreta omnimode provisione rex fecisse cognoscitur, ut hi qui in divino servitio semper occupati erant, a suo essent famulatu liberi; quique nil in terra proprium possidebant, sed ex decimis populi vivebant, ab his nemo tributa solvenda exigeret. Ex quibus omnibus apertissime probatur, regem non solum dilexisse, sed et optime didicisse quae Ezra, secundum sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue judices et praesides, ut judicent omni populo qui est trans flumen, his videlicet qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos docete libere. Et omnis qui non fecerit legem Dei tui, et legem regis diligenter, judicium erit de eo, sive in mortem, sive in exsilium, sive in condemnationem substantiae ejus, vel certe in carcerem.
Abbreviated transcription (Latin):
tolerare ñ potuerint. ut templũ & ciuitas
dĩ contra utilitatẽ eius edificaret᷑. Nunc
autẽ hic artatxerxes iubet om̃ib arte
publice custodib. ut int̾ alia donaria
sal: suũ in quantũ opus sit in domũ dĩ
tici nonnunquã ad impugnandã ȩccłam
fraudulento humanę sapientiȩ gustu ani¬
mentur. hic autẽ insinuat᷑ qđ conuersi
ad fidẽ scli sapientes. ipsã sepe fidem per
disciplinã eiusdẽ sapientie scł̃aris adiuuent
dũ aduersarios eius ꝑ eã potentiꝰ uincunt.
Uobisq notũ facimꝰ de untuersis sacerdo

Expanded text:
tolerare non potuerint, ut templum et civitas tolerare non potuerint, ut templum et civitas Dei contra utilitatem ejus aedificaretur. Nunc autem hic Artaxerxes jubet omnibus arcae publicae custodibus, ut inter alia donaria sal suum, in quantum opus sit, in domum Dei tici nonnunquam ad impugnandam Ecclesiam fraudulento humano sapientiae gustu animentur. Hic autem insinuatur, quod conversi ad fidem simul sapientes, ipsam saepe fidem per disciplinam ejusdem sapientiae saecularis adjuvent, dum adversarios ejus per eam potentius vincunt. Vobisque no
Abbreviated transcription (Latin):
in domo dĩ celi. Sal sapientiã designare
constat om̃ib. Unde & in cõmum locu¬
tione insulsi uocant᷑ hebetes. Sed distat
cuius modi sit sal. Nã & dñs ꝑ legẽ in om̃i
sacrificio sal offerri precipit. Et in euan¬
gelio dicit. Habete in uob̾ sal. & pacem
habete int̾ uos. Nec tamen frustra dauid
in ualle salinarũ idumeos ꝑcussisse legit᷑.
quia nimirũ sal cȩlestis sapientiȩ qͦ inttiasł
cathecumini. in cunctis oꝑum nr̃or sacri¬
ficiis offerre iubem᷑. Salinas uͦ uallium
cũ incolis suis ꝑcutit dauid: qͥa infimã
ac mundanã sapientiã cũ sectatorib eiꝰ
destruit xp̃c. Vnde bene nunc precipit᷑
sal absq mensura tribui diligenter gi
domo dĩ cęli. quia nimirũ necesse est
ut quicquid sapientie quis habet. totum
hoc in obsequiũ sui creatoris exhibeat.
Et recolendũ. qđ in suꝑiorib huius libri
legitur dixisse samaritanos scribentes ad
alterum artarxerxem. quia memores fue.¬
rint salis qđ in palatio comederant. ideoq

Expanded text:
itum, etc. Sal sapientiam designare constat omnibus, unde et in communi locutione insulsi vocantur hebetes; sed distat cujusmodi sit sal. Nam et Dominus per legem in omni sacrificio sal offerri praecepit , et in Evangelio dicit: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Nec tamen frustra David in valle Salinarum Idumaeos percussisse legitur, quia nimirum sal coelestis sapientiae, quo initiantur catechumeni, in cunctis operum nostrorum sacrificincolis suis percutit David, quia infirmam ac mundanam sapientiam cum sectatoribus ejus destruit Christus. Unde bene nunc praecipitur, sal absque mensura tribui diligenter in domo Dei coeli; quia nimirum necesse est ut quidquid sapientiae quis habet, totum hoc in obsequium sui Creatoris exhibeat. Et recolendum, quod in superioribus hujus libri legitur dixisse Samaritanos, scribentes ad alterum Artaxerxen, quia memores fuerint salis quod in palatio comederant, ideoque