comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suues gẽmata ¶ gana bibere gleriosũ
⁊eor E Ruperbia dinu se attollat net des¬
censum cogitat nec riuuam care libentius
bibitis qmͣ secure / ambiciose quani sapide sic
sollicitat uimi sapor qmͣ in solencia ciphi co¬
loren obstupescitis et genimatũ iadios hunc
stuporem uullo non p̃cio extimandum arbit¬
eũi ungilianꝯ euersor pr̃ie hoc ip̃o de quo
loquor p̃cio genima querit iusticia salic
ac pietate ꝓperans huis amisẜ illam adipii¬
ci et ut gemina bibat cuem atq hoĩem
obluusci ¶  libente geniatis utor pocuł¬
R. Et fortassis alia desideru taui incensi
iadix neq solus fulgor allicit s aliqua
latens uirtus naui quis omĩs genimaꝵ
uires atq uirtutes explicet Ita dico nõ
omi que de hiis diciuitur aut scribunt᷑
pars septua uera esset/ s nec septu a¬
gesama uera est/ nec ꝓfecto centesima ꝙ
si ut pliuius ait nulla fraus uite lucrosior
quis miretur si et nulla nuumerosior nõ ꝙ

Expanded text:
sumes gemmata. Gemma bibere gloriosum sumes gemmata. Gemma bibere gloriosum reor. Superbia dum se attollat, nec descensum cogitat nec ruinam: care libentius bibitis quam secure, ambitiose quam sapide. Sic sollicitat vini sapor quam insolentiam scyphi color. Obstupescitis ad gemmarum radios, hunc stuporem nullo non pretio extimandum arbitille Virgilianus eversor patrie, hoc ipso de quo loquor pretio, gemmam querit, iustitia scilicet et pietate, properans his amissis illam adipisci et, ut gemma bibat, civem atque hominem oblivisci? Libenter gemmatis utor poculis. Est fortasse alia desiderii tam intensi radix neque solus fulgor allicit, sed aliqua latens virtus. Nam quis omnes gemmarum vires atque virtutes explicet? Ita dico, si omnium que de his dicuntur aut scribuntur, pars septima vera esset; sed nec septuagesima vera est neque profecto centesima. Quod si, ut Plinius ait, “nulla fraus vite lucrosior”, quis miretur si et nulla numerosior? Non quod
Abbreviated transcription (Latin):
Uuat gẽmus bibe̾/ E Cauari gẽmas
ad pocula luxuria uetus est / non uitrũ
modo rem fragilem ac ꝓfecto pulchrmiã
auiudissimaui q despiciens s argentin
lp̃m que aurũ humane oliui cupiditatis
Ultunam meaui iuuentum q aliquid quo
auariçiã luxus excederet non satis digna
magui mali causa uidit q poeta dũ di¬
ceret hit petit excidiis urbem miseres q
s humuanitati obuium et ut sares unde
ortum addidit ut genua bibat en cuu¬
liũ parfuroris causa ut cum talix argẽ¬
teus diuino cultui satis esset humano
uisui parum sit nisi p̃ciũ faciente ꝑiculo
gemme eciam ꝑegriuo cotificre ex cauent᷑
quibus bibat infelix homiuicie et pollu¬
ta mendaciis ac spurtitiie labia io cundius
applicet ⁊es et potui in cõmoda uoluptrite mt̾¬
pellante et apparenti oꝑosa et tustodie difsicil
et saluti ancepe et ueuenis aꝑptissima uerũ
namq est illud alterius poẽte nulla aconita
bibunt᷑ fictilibus tunq illa tune cum pocula

Expanded text:
uvat gemmis bibere. Cavari gemmas ad pocula luxuria vetus est, non vitrum modo, rem fragilem ac profecto pulcherrimam mundissimamque despiciens, sed argentum ipsumque aurum humane olim cupiditatis ultimam metam inventumque aliquid quo avaritiam luxus excederet, non sat digna magni mali causa. Vidit hoc poeta dum diceret: Hic petit excidiis urbem miserosque sed humanitati obvium; et ut scires unde ortum, addidit “ut gemma bibat”. En civilium par furorum causa, ut cum calix argenteus divino cultui satis esset, aureus humano usui parum sit nisi pretium faciente periculo, gemme etiam peregrino artificio excaventur, quibus bibat infelix homuncio et polluta mendaciis atque spurcitiis labra iucundius applicet, res et potui incommoda, voluptatem interpellante metu, et apparatui operosa et custodie difficilis et saluti anceps et venenis aptissima. Verum namque est illud alterius poete: Nulla aconita bibuntur fictilibus. Tunc illa time, cum pocula
Abbreviated transcription (Latin):
nũ corpus humanã q aĩa assũp̃¬
sit nec angelite spẽi ascribi uo¬
luit s humane ut sic quantũ te
dũs amet agnostas et gandeas
ita eñi ut p̃clare ait Angustinꝰ
demonstrauit carnalibus et non
latentibus intueri mente ueritatẽ
corꝑeis q sensibus dediti quan
excelsum locum int̾ creaturas ha¬
beat humana naturas Quid qd̾
ĩdem ip̃e qui nos sua dignatione
tam inrafita angelis ptulerat

Expanded text:
num corpus humanamque animam assumpnum corpus humanamque animam assumpsit, nec angelice speciei ascribi voluit, sed humane, ut sic quantum te Dominus tuus amet agnoscas et gaudeas. “Ita enim, ut preclare ait Augustinus, demonstravit carnalibus et non valentibus intueri mente veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habet humana natura”. Quid, quod idem ipse vos, qui hac sua dignatione tam mirifica Angel
Abbreviated transcription (Latin):
quia tam magna eranti ut per
me illa nou taperem nifider ma¬
gisterio dadicissem resurgendi q¬
spes et hoc ip̃m corpus post inte¬
ditum agre quidem lucidum ꝙ
et in molabile multa cinu gloria
resumendi et ꝙ onnnem nõ huma¬
nam mõ s angelitam dignita¬
tem suꝑemmet ip̃a hñitas sic ꝯ¬
iũc̃t a dnunitati ut qui deus erat
ma homnus felicitis ac gloria
Altum undiq octultum q m̃isteriu
mirum et salutare ꝯmertiũ quod
nescio an celestis s profecto mor¬
talis lingua non equat ꝑ arũ¬
ne tibi autem uel hoc uno al biro¬
notabilitata condicio humana
parũ q expurgata miscri a uideͬ
Sen quid oro altius non dicam
sperare s optare sed cogitare hõ
potuit qnam ut esset deus Ecci
iam deus est Quid iam restat
oro que not a ur̃a suspirent nedũ
repire quidem s nec fingere mans
aliquid delictum terte cuni ad salu¬
teu urãm se duunitas cliuaret
non aliguid cum poss nisi hnua¬

Expanded text:
quia tam magna erant, ut per quia tam magna erant, ut per me illa non caperem, nisi fidei magisterio didicissem: resurgendi spes, et hoc ipsum corpus post interitum, agile quidem lucidumque et inviolabile, multa cum gloria resumendi; et, quod omnem non humanam modo, sed angelicam dignitatem supereminet, ipsa humanitas sic coniuncta divinitati, ut qui Deus erat,ma hominis felicitas ac gloria! altum undique occultumque misterium, mirum et salutarem commercium, quod nescio an celestis, sed profecto mortalis lingua non equat. Parumne tibi autem vel hoc uno nobilitata conditio humana, parumque expurgata miseria videtur? seu quid, oro, altius non dicam sperare, sed optare, sed cogitare homo potuit quam ut esset Deus? ecce iam deus est. Quid iam restat, oro, quo vota vestra suspirent, nedum reperire quidem, sed nec fingere maius aliquid relictum? certecum ad salutem vestram se divinitas inclinaret, non aliud, cum posset, nisi huma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuexa precipites et florcas ripas
diparum q toros et prata Recencia
⁊nus ut uirgilius ait Quĩd sonoꝵ
littoribus sp̾nuantes scopulos ã¬
traq roscida et flauescentes a¬
gros et umeta g̾minantia et Ꝯ¬
moditates urbiũ et ruris ecia et
solitudinũ libertatem Quid spͨ
teleritate uolubilem atq in comꝑa¬
bili decore nurabilem/ Inq illo fix¬
as et errantes quas dicitis sen
uagantes stellas solem in p̾mis
at lunam clarissima mũda lunũã
ut maro seu lucidum celi decus
ut ait flactus hinc t̾re fruges
hunit uigor ammantiũ huic uarietas
tempestatum huic ues amniũ et
huc menses et dies et noctes et
momenta metimini sine quibus
uita fastidio non taret hus at¬
cedet corpus licet caducum et fra¬
gile imꝑiosum tñ aspectu serenũ¬
q et erectum aptumiq celestibus
ꝯtemplandis accẽdit in mortali¬
tas anime et ad celumi iter ac
p̾cio exiguo merces in estimabiles
et que in fiuem sciens distuli

Expanded text:
convexa precipites, et floreas ripas, convexa precipites, et floreas ripas, riparumque thoros, et prata recentia rivis, ut Virgilius ait. Quid sonoris litoribus spumantes scopulos, antraque roscida, et flavescentes agros, et vineta gemmantia, et commoditates urbium, et ruris otia, et solitudinum libertatem? Quid speceleritate volubilem atque incomparabili decore mirabilem, inque illo fixas et errantes quas dicitis, seu vagantes stellas, solem in primis ac lunam clarissima mundi lumina, ut Maro ait, seu lucidum celi decus, ut Flaccus ait. Hinc terre fruges, hinc vigor animantium, hinc varietates tempestatum: hinc vos annum, hinc menses et dies, et noctes et momenta metimini, sine quibus vita fastidio non careret. His accedit corpus, licet caducum et fragile, imperiosum tamen aspectu, serenumque et erectum, aptumque celestibus contemplandis; accedit immortalitas anime, et ad celum iter, ac pretio exiguo merces inextimabilis, et que in finem sciens distuli,
Abbreviated transcription (Latin):
pori quibus ncccates ur̃e omnes
Diuino bñ ficio compresse siut
Cante q oportiũtates et tam ua¬
rie zex sp̃es non nc̃ritatis mõdo¬
tm̃ ur̃e s oblectationis seruentiũ
miris ineffabilibus q modis tã¬
ta uis ⁊ adicum tot herbaꝵ sucti
tot florum tam iocunda uarietas
tot odorui et coloꝵ et sapoꝵ et
sonoꝵ ex confriis orta contordia
tot aĩalia celo tris at pelago
non insi nr̃is usibus dẽdita hoĩs¬
q soluis ad obsequiũ creata Nisi
eñ pct̃i nigum sponte subrisset
om̃iq subcelo sunt dñiu haberet
Adde colliũ ꝓspectus aptnciones
Uallium uiubrosus saltus altren¬
tes q alpes et tepencia lutora
adde tot salubres scatebras aq
tot sulphureos fumantes q tot
intidos at gelidos fontes tot infu-¬
sa et circũfusa t̾ris maria tot an¬
nes assidue mobiles et ni mobili
stabilitate certissimos regnoꝵ fines
Adde lacus maris enmilos et stag¬
na iacentia et ⁊iuos int̾ montiũ

Expanded text:
pori, quibus necessitates vestre omnes pori, quibus necessitates vestre omnes divino beneficio, comprehense sunt? tante quoque opportunitates, et tam varie rerum spevestre, sed oblectationi servientium miris et ineffabilibus modis? tanta vis radicum, tot herbarum suci, tot florum tam iocunda varietas? tot odorum et colorum et saporum et sonorum ex contrariis orta concordia? tot animalia celo, terris ac pelago, non nisi vestris usibus dedita, hominisque solius ad obsequium creata? nisi enim peccati iugum sponte subiissetis, omnium que sub celo sunt dominium haberetis. Adde collium prospectus, apricationes vallium, umbrosos saltus, algentesque Alpes, et tepentia litora. Adde tot salubres scatebras aquarum, tot sulphureos fumantesque, tot nitidos ac gelidos fontes, tot infusa et circumfusa terris maria, tot amnes assidue mobiles, et immobili stabilitate certissimos regnorum fines. Adde lacus, maris emulos, et stagna iacentia, et rivos inter montium
Abbreviated transcription (Latin):
solet ac remoꝵ auxilio fugiẽdũ
censet cytero tiu in hoc quidẽ et
in multis assentio O Pñtis me
unserie cogitacio mestum fatit¬
E Miseriam ꝗditionis hinane
magnã multiplicẽq non ne go
quam quidam integris uoliũbꝰ de¬
ftere s si indiu̾sum aspicias multa
itidem que felicem uitam ac io cun¬
dam faciant iudebis et si de hot
nemo hactenꝰ insi fallor scripserit
aggressi q aliqui destiteruit ꝙ dif᷑¬
ficilem et contrariũ scribentibꝰ sub¬
tiliorem longe q imparem mate¬
niam se sortitos intelligerent eo
ꝙ humana nuseria ninus multa
ꝓrsus euident̾ emineat felicitas
parua et latens stilo q fodienda
altius sit ut ostendi possit incre.¬
dulis an autẽ ut ex multis sũ¬
ma deliberem parua nobis gan¬
dui causa est ymago illa et sun¬
litudo dei creatoris hmnana anto
in aĩa ingeniũ memioria ꝓidẽ ł¬
equo elo quia tot nuenta tot ar¬
tes hiic aĩo famulantes huir cor¬

Expanded text:
solet, ac remorum auxilio, fugiendam solet, ac remorum auxilio, fugiendam censet Cicero, cui in hoc quidem, ut in multis, assentior. Presentis me miserie cogitatio mestum facit. Miseriam conditionis humane magnam multiplicemque non nego, quam quidam integris voluminibus deflevere; sed si in diversum aspicias, multa itidem que felicem vitam ac iucundam faciant videbis, etsi de hoc nemo hactenus, nisi fallor, scripserit, aggressique aliqui destiterint quod, difficilem et contrariam scribentibus, steriliorem longeque imparem materiam se sortitos intelligerent, eo quod humana miseria nimis multa prorsus evidenter emineat, felicitas parva et latens stiloque altius fodienda sit, ut ostendi possit incredulis. An autem, ut ex multis summam delibem, parva vobis gaudii causa est, imago illa et similitudo Dei creatoris, humana intus in anima? ingenium, memoria, providentia, eloquium, tot inventa, tot artes hinc animo famulantes, hinc cor
Abbreviated transcription (Latin):
Ristis sum R Refert qua ex
causa tristis sis aut letus
Ista enĩ ut alia multa indiffeũcia
dixerruu que leui moniẽto pñt
boua esse uel mala Tristicia nẽ¬
pe de ꝑctõ utilis modo desꝑ acio¬
ni subrepenti clanculũ manu
det ac gauduũt de uirtute de ꝙ
memoria bonorum oꝑum honestũ
modo ne ingerenti se suꝑbie fores
pandat harum igitur passionũ ꝑ
licitas te letificet alterus iute nec
eñi causa hec misera et si prostõ
D Mestus sum R̾ Mali huiꝯ
tot ⁊ adices quot sunt que uno
nomĩe aduersa dicitis de quibus
multa iam diximiꝰ et ut te pro¬
nũ in querelas uideo multa ũc
eciam sunt dicenda Est auten
qñ nulla ꝓrsus aꝑꝑens cansa nõ
morbi non dampna non nuriẽ
non ignomine non caroꝵ mortes
nec ullus oĩo rerum talũ mopmnꝯ¬
⁊ uinor s dolendi uoluptas quedã
mest ami aiam facit pestis eo fiuies¬
tior auo ignocior causa atq ita
difficilior cura est Itaq han cen
ne scopulum om̃i ueloꝵ ut dia

Expanded text:
ristis sum. Refert qua ex causa tristis sis aut letus. Ista enim ut alia multa, indifferentia dixerim, que levi momento possint bona esse vel mala. Tristitia nempe de peccato utilis, modo ne desperationi subrepenti clanculum manum det, at gaudium de virtute, deque memoria bonorum operum honestum, modo ne ingerenti se superbie fores pandat. Harum igitur passionum prlicitas te letificet alterius vite. Neque enim tam hec misera, etsi profecto . Mestus sum. Mali huius tot radices, quot sunt que, uno nomine, “adversa” dicitis, de quibus et multa iam diximus, et ut te pronum in querelas video, multa nunc etiam sunt dicenda. Est autem quando nulla prorsus apparens causa, non morbi, non damna, non iniurie, non ignominie, non carorum mortes, neque ullus omnino rerum talium et inopinus rumor, sed dolendi voluptas quedam, mestam animam facit; pestis eo funestior, quo ignotior causa atque ita difficilior cura est. Itaque hanc ceu anime scopulum, omni velorum, ut dici
Abbreviated transcription (Latin):
mitibus obse qui do cuit sic ex omnni
nature parte ꝑtum aliquid non
est tibi bonis ⁊obur at tibi bos
arat non est tibi equi celeritas
tibi fũ equus ambulat non est
tibi herodii uolatus s herodius
tibi uolat Non est tibi elephantis
at tameli moles s ille tibi turrĩ
uehit hit sartiuam Non est tibi
cerui formi non agnipellis aut
uulpetule s illi hec tuo nomine pos¬
sident an ne illis quid uos mopes
taliũ ditant aut in elegans ⁊ ñsũ
illũd fit Romam Ducis habere ista
hominẽ nolle s hec habentibus ĩ¬
parare Est hoc̃ quidem mõ bremt̃¬

Expanded text:
nutibus obsequi docuit: sic ex omni nutibus obsequi docuit: sic ex omni nature parte partum aliquid. Non est tibi bovis robur, at tibi bos arat. Non est tibi equi celeritas, tibi tamen equus ambulat. Non est tibi herodii volatus, sed herodius tibi volat. Non est tibi elephantis aut cameli moles, sed ille tibi turrim vehit, hic sarcinam. Non est tibi cervi corium, non agni pellis aut vulpecule, sed illi hec tuo nomine possident. An ne igitur his qui vos inopes talium dicunt, haud inelegans responsum illud sit Romani ducis: “Habere ista hominem nolle, sed hec habentibus imperare”? et hec quidem modo brevi
Abbreviated transcription (Latin):
dit lac̾iuas dẽdit risum affectuũ
q latentiũ̃ Que ꝙͣnis ad argume¬
tum miserie qidam trahunt ꝙ
fletus preceps risus serus sit Ortꝰ
eñĩ statun flet ante diẽ quadra¬
gresimũ non ridet Aut id uel inqx̃ie
prudens aĩal argint uenturi. p̾cu
non quidem finis quen uirtutis
gub̾natulo felicem dico s difficilis
ꝙ nigressus est studii atq instan¬
ciũ laborũ demq quod cuuq ⁊ obur
est alus quecumq uelonitas que¬
tumq oportũitas quetũq ꝯmodi¬
tas tota homi deẜuit ille indomi¬
tos bones ad iguin et feroces e¬
quos ad frenũ cogit ursos unguib ꝯ
apros dentibus cernos coruibꝯ me¬
tuendos decus fecit ille mensaꝵ
lnites uulpes et infinita huiꝰ ge
aĩalia quia esui non erant usin pel¬
lis ac corii reẜuanit Retibus ma¬
ria tambus siluas uolutribus ce¬
lum omne lustrauit Et q uibꝰ tũ
nullum erat hõi ꝯmertiũ huma¬
nas uotes intelligere et humans

Expanded text:
dit lacrimas, dedit risum, affectum, dit lacrimas, dedit risum, affectum, signa latentium que, quamvis ad argumentum miserie quidam trahant, quod fletus precox, risus serus sit ortus enim statim flet, ante diem quadragesimum non ridet, id vel maxime prudens animal arguit, venturique prescium, non equidem finis, quem virtutis gubernaculo felicem dico, sed difficilem, quod ingressus est stadii atque instantium laborum. Denique quodcunque robur est aliis, quecunque velocitas, quecunque opportunitas, quecunque commoditas, tota homini deservit; ille indomitos boves ad iugum, et feroces equos ad frenum cogit, ursos unguibus, apros dentibus, cervos cornibus metuendos, decus fecit ille mensarum; linces, vulpes et infinita id genus animalia, quia esui non erant, usui pellis ac corii reservavit; retibus maria, canibus silvas, volucribus celum omne lustravit; et quibuscum nullum erat homini commercium, humanas voces intelligere et humanis
Abbreviated transcription (Latin):
langiudum ocularibꝰ refonet Ee
in re maioribus ur̃is acutius co¬
gitastis qui uasculis uitreis aqua
plenis ut seneca meminit uteban᷑
ppe delectabilis nature ludus blã¬
Da parens at benigna quod huic
filio eripit in te restituit ut cum
tristem fecerit consolatur Quid
quod bos elephas camelus leo ti¬
gris pardus et similia quani qua¬
nueruit ꝯtempnũtur cum obierint
non sunt cedunt semo succũbũt
morti solum hoĩem nirtute prẽditũ
que homĩs soluis est ꝓp̾a et uene¬
rabilem senectus et mors gloriosũ
ac felicem facit tñfferens non ex¬
uigenciora nullum digintate p̃stã¬
tiũs nullum tiuꝰ par cura creatori
fuerit dedit spĩcã capitis figurã
spectent aĩalia ceta tram/ os hommi
sublime dẽdit celum q iudere iussit
et erectos ad sydera tollere unltus
ut p̃cdlare ait naso dictum licet
p̾us a tullio dedit oculos dedit frõ¬
tem an quib ꝯ secreta auimi ⁊ elu¬
terent dẽdit roẽm dedit orõen de¬

Expanded text:
languidum ocularibus refovet, qua languidum ocularibus refovet, qua in re maioribus vestris acutius cogitastis, qui vasculis vitreis aqua plenis, ut Seneca meminit, utebantur; prope delectabilis nature ludus blanda parens ac benigna!, quod hinc filio eripit, inde restituit, et, cum tristem fecerit, consolatur. Quid, quod equus, bos, elephas, camelus, leo, tigris, pardus et similia quantanuerint, contemnuntur, cum obierint, non sunt? cedunt senio, succumbunt morti; solum hominem virtute preditum, que hominis solius est propria, et venerabilem senectus et mors gloriosum ac felicem facit, transferens non exvegetiora, nullum dignitate prestantius, nullum cuius par cura creatori fuerit. Dedit sphericam capitis figuram spectent animalia cetera terram, os homini sublime dedit, caelumque videre iussit, et erectos ad sydera tollere vultusut preclare ait Naso, dictum licet prius a Tullio. Dedit oculos, dedit frontem, in quibus secreta animi relucerent, dedit rationem, dedit orationem, de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuiderit homini unũ raptorẽ ał¬
reꝑtiorem om̃i ꝯtuterit intellectũ
ut illa s. alieno hir suo quodam
ꝓp̾o et int̾uo p̃sidio tutus esset ce¬
tera quantii nascentibꝰ obtigisset
ci assequi posset ingeme sit ẜis¬
dñs ał dius ac bubulcis si quid
forte tibi nobilis largiatur frti sui
tuiq porciuculam assignat uxori
Nnichil aut filie ut illi hoc tnĩ hu
pro eorum captu plus minꝰ ne
ꝑticipant Git illis frenũ ꝓponi᷑
uel semo nel scabie depilata aut
caligancia oculis aut pede clau¬
da conspciꝰ ⁊emedii nichil ẽ insi
ab homine conferatur homo aũt
per se ndus ngemo nestitur nez
ornatur et si res poscat armat᷑
claudus atq debilitatꝰ equo a
naui fertur ant uehiculo aut aux¬
q quii amisẜ artubꝰ pedes lingque¬
es manꝰ ferreas nasus terees
fabricare didicit et fortuitis cãibꝰ
obstare et ualitudinem fatistentẽ
medicamibus erigit gustum q tor¬
pentem saporibus excitat insum

Expanded text:
providerit, homini unum repeproviderit, homini unum repertorem omnium contulerit, intellectum, ut illa scilicet alieno, hic suo quodam proprio et interno presidio tutus esset, cetera quantum nascentibus obtigisset ci assequi posset ingenio. Sic servis dominus ac bubulcis, si quid forte cibi nobilis largiatur, suam cuique portiunculam assignat, uxori nichil aut filio, ut illi hoc tantum, hi pro eorum captu plus minusve percipiant. Sic illis frenum preponitur, vel senio vel scabie depilata, aut caligantia oculis aut pede clauda conspicimus, remedii nichil est nisi ab homine conferatur; homo autem, per se nudus, ingenio vestitur atque ornatur, et, si res poscat, armatur; claudus atque debilitatus equo aut navi fertur, aut vehiculo aut auxque; quin, amissis artubus, pedes ligneos, manus ferreas, nasos cereos, fabricari didicit et fortuitis casibus obstare; valitudinem fatiscentem medicaminibus erigit, gustumque torpentem saporibus excitat; visum
Abbreviated transcription (Latin):
tore mimutur ant̾q omia diumna
manꝯ corꝑa singulari quãdam
hominis maiestate nani quid ortꝯ
obscenitas humane detrahit dig¬
intati nonue feda eradice ꝓcere
frondentes q arbores ex urgunt h¬
bosum solum gratis umbris fouẽ¬
tes nonue fedissimo funo se getes
lete fuint uec fastiditur origo uilis¬
sima zei optime uos segetes dei estie
in aca indicii uentilande summi
prisfamilias in horreo reponende
frestris fuit origo quamꝙͣ nobilie
at celestis exꝑte sit s fuit qualis¬
cumq ortus quanitũlibet difficile
incrementũ sedes ultima celum sit
Quid illa miditas inbecillitas q
corporea multarum q reruiu gra¬
uis indigencia que humane condi¬
ciomis infamue asscribunt᷑ bariaꝵ
uonne artiũ at multiplici reme¬
Diorum supplentur auxilio ut ma¬
gis ad gloriã hõĩs quã miseriã
trahi possit quod aĩautibus cet̾is
ẽdne carentibus preualidam cutẽ
ungues q et uillos mater natura

Expanded text:
core munitur, interque omnia divine core munitur, interque omnia divine manus opera singulari quadam hominis maiestate. Nam quid ortus obscenitas, humane detrahit dignitati? nonne feda e radice procere frondentesque arbores herbosum solum gratis umbris vestiunt? nonne fedissimo fimo, segetes lete fiunt? nec fastiditur origo vilissima rei optime? vos segetes Dei estis in area iudicii ventilande, summique patris familias in horreo reponende; terrestris fuit origo, quanquam nobilis ac celestis ex parte sit; sed fuerit qualiscunque ortus, quantumlibet difficile incrementum: sedes ultima celum sit. Quid illa nuditas imbecillitasque corpora multarumque rerum gravis indigentia, que humane conditionis infamie ascribuntur? variarum nonne artium ac multiplici remediorum supplentur auxilio? ut magis ad gloriam hominis quam miseriam trahi possit, quod animantibus ceteris ratione carentibus prevalidam cutim, unguesque et villos mater natura
Abbreviated transcription (Latin):
creaturas excellentiãs declararet oit
nemxe ihero nimꝰ tantam dignita¬
tem esse aĩarum ut una queq ab
ortu suo habeat angelum sibi ad
custodiam doputatimi ꝑ at̾ua uẽ
et plus quam ꝑat̾na de uobis deo
cura est ut dictum ẜatirici parꝑ
inflectam uere carior est illi homo
quam sibi Quis hic tibi tristiaie
locus aut querele non natura igĩ
ura s culpa mestoe uos et querulos
facit DMestum me orignus ui¬
litas et nature fragilitas nudi¬
tas q et mopia et fortune asperi¬
tas et inte breuitas et fuus int̃¬
tus facit E Mlulta studio ꝯque¬
ris. ut mestus sis contrario instã¬
dum erat ut honesto gaudio leta
esses Nen autem mores urõs cu¬
pide malis ur̃is nncumbitis ꝓni
quod ad utilitatem orgnus attiu
aut corporis feditatoni quid quid qo¬
rilibet ingenius ac̃natiun est
non solum admota resurrectione
illa quani uera mortaliũ fides spe¬
⁊ at et glorificandorum corꝑni no¬
bilitate diliutur sed pñti eciam de¬

Expanded text:
creaturas excellentiam demostraret? ait nempe Hieronymus, tantam dignitatem esse animarum, ut unaquaque ab ortu suo, habeat angelum, sibi ad custodiam deputatum. Paterna vere et plusquam paterna de vobis deo cura est, et, ut dictum Satyrici parumper inflectam, vere carior est illi homo quam sibi. Quis hec inter tristitie locus aut querele? non natura igitur vestra sed culpa mestos vos et querulos facit. Mestum me originis vilitas, et nature fragilitas, nuditasque et inopia et fortune asperitas, et vite brevitas et finis incertus facit. Multa studio conquiris, ut mestus sis; contrario instandum erat, ut honesto gaudio letus esses. Novi autem mores: cupide malis vestre incumbitis; proinde quod ad vilitatem originis attinet, aut corporis feditatem, quicquid quorumlibet ingeniis acervatum est, non solum admota resurrectione illa quam vera mortalium fides sperat, et glorificandorum corporum nobilitate diluitur, sed presenti etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
hanc pħi appellant et tnͣquillitatẽ
renchendi perit nosse Eud de pͦ
cicero tustulano suo tercia luce dis¬
seruit Enid de 2ͦ Seueta in eo libͤ
quem de aĩ tñquillitate composuit
festinanti e quidem ut alla et spectan¬
ti mensam non uacat uniu̾sa complec¬
ti. Pro tempore igitur alligatũ unl¬
si het non sufficiunt uti queas iam
ta illa que ultimo questus est ne rũso
quidem digna tredidi qñ et asꝑitas
fortuue ip̃a est de qua ꝑs magna ho
secundi collo quii nr̃i fuit et futura ẽ
et asꝑitatem ipãm inte brenitas le¬
ꝯnre debet ac mimiere et incertũ uite
fiuem statuit natura ut pñs semꝑ
aut ꝓximꝰ crẽderetur¬

Expanded text:
ant, depellendam, et tranquillitatem revehendam, proderit nosse, quid de primo Cicero, in Tusculano suo tertia luce disseruit, quid de secundo Seneca, in eo libro quem de animi tranquillitate composuit. Festinanti equidem ad alia, et spectanti metam, non vacat universa complecti; pro tempore igitur alligatum vulsi hec non sufficiunt, uti queas. Iam tria illa que ultimo questus es, ne responso quidem digna credidi, quando et asperitas fortune ipsa est, de qua magna pars huius secundi colloquii nostri fuit, et futura est, et asperitatem ipsam vite brevitas lenire debet ac minuere; et incertum vite finem statuit natura, ut presens semper aut proximus crederetur
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ est añu cura celesti q medico cu¬
⁊andum offer De reliquo unũ hoc tre¬
pide dixerm/ et si non quod nuiat/. ad
profecto quod expedit spera O Ualitu¬
do michi anxia est E Est que obliuio¬
nem sõmũ que discuciat et torporem
abigat. D Ualitudo nuchi mifirma
est R In infirnitatibus gloriare
et uirfũtem ꝑfice duo hec uĩnus nng̃ri
ore didicisti U Ualitudo misera ẽ
EComes iniocunda s fidelis/ que tẽ
crebro uellicet iter signet et condicienes
admoneat oportunũ inꝑiculis moni¬
tor fidus D Ualitudo corporis extre¬
ma sine remedio est E Sile et gau¬
de ruinoso carcere unictam te egre¬
diere faciluis ac tucus
De ignobili patria. G. Dolor

Expanded text:
tuum est, animum cura, celestique medico cutuum est, animum cura, celestique medico curandum offer. De reliquo unum hoc intrepide dixerim: etsi non quod iuvat, at profecto quod expedit spera. Valitudo anxia est. Est que oblivionem somnumque discutiat, et torporem abigat. Valitudo infirma est. In infirmitatibus gloriare, et virtutem perfice: duo hec unius magistri ore didicisti. Valitudo misera est. Comes iniucunda, sed fidelis, que te crebro vellicet, iter signet, et conditionis admoneat: optimum in periculis monitor fidus. Valitudo corporis extrema sine remedio est. Sile et gaude ruinoso carcere vinctum te: egrediere facilius ac citius. 4 DE IGNOBILI PATRIA Igno
Abbreviated transcription (Latin):
Taduersa ualitudo est
Quod exspectaibam audio cogna¬
te et eñi suuit querele. At caro spiu
hostis est uitissim q contͣ se militant
quod in se exꝑtus ille magnus ueri aĩtꝰ
ni oĩbus uerum dixit consequens est
carne nobilior melior q est tiu maxie
M ala ualitudo corporis est Rt Si
ualitudo ar bona est pone sollicitudi¬
nem quid quid corꝑi euenerit saltius ẽ¬
D Corpus egrum infirmũ ꝙ est R
Multis ad salutem amme profuit corpo¬
ris egritudo Ille nir altus et humili ex
aquis uectus ad sidera celiq clauiger
effectus/ cuiꝰ umbra sola morbos corpis
molestias q pellebat int̾rogatus aqñ
cur filiaui ip̃e suam graui morbo pͥs¬
sam smeret ⁊ espondit sit expedit ei
Tu quid fes scis an et tibi sic expedi¬
at O. Diu corporũ morbo sic effectꝰ
sum E Ille idem de quo loquor filiã
mox ut tuto sanam fieri posẜe coguouit
et sauauit et sauandis aliis habilem
fecit. et tu facito ut secura tibi santas
tua sit fortasse sanabere/ demaz quõd

Expanded text:
adversa valitudo est. Quod expectabam audio, cognate etenim sunt querele; at si caro spiritui hostis est, vicissimque contra se militant quod in se expertus ille magnus veri amicus, in omnibus verum dixit, consequens est carne nobilior meliorque est, cui maxime Mala est valitudo corporis. Si valitudo animi bona est, pone sollicitudinem: quicquid corpori evenerit, salvus es. Corpus egrum infirmumque est. Multis ad salutem anime profuit corporis egritudo. Ille vir altus ex humili, ex aquis vectus ad sidera, celique claviger effectus, cuius umbra sola morbos corporum molestiasque pellebat, interrogatus aliquando, cur filiam ipse suam gravi morbo pressam sineret, respondit: “Sic expedit ei”. Tu quid scis, an et tibi sic expediat? Diu corpore sic affectus sum. Ille idem de quo loquor, filiam mox ut tuto sanam fieri posse cognovit, et sanavit, et sanandis aliis habilem fecit. Et tu facito ut secura tibi sanitas tua sit: fortasse sanabere. Denique, quod
Abbreviated transcription (Latin):
leticia suumniũ est iuenisti grauẽ et in¬
utileni terre fecen pudeat celestis natẽ
ãm hiis actelli ¶ Thescrurus insprra¬
tus obtigit R Hunc mansurũ ciedis et
repente desinet quecumq cito trescunt
ato occidunt subite opes quasi felicitas
sompiantis d
De fenore c.¬

Expanded text:
letitia summum est, invenisti gravem et inletitia summum est, invenisti gravem et inutilem terre fecem; pudeat celestis nature animum his attolli. Thesaurus insperatus obtigit repente. Hunc mansurum credis: et repente desinet. Quecunque fere cito crescunt, cito occidunt, subite opes quasi felicitas somniantis. 56 DE FENORE
Abbreviated transcription (Latin):
E Cane dolos et insidias ha
mis esta pretenditur uiscus et laquer
blandum aliquod per se ferunt E Che¬
saurũ mnuem R Multis thesaurus
more fuit ut nullũ corpori ꝑiculum
fit disc̾uen est ingens anime non faciant
opes desiderium ỹmo nec mitigant s
accendunt humiana cupiditas successibus
mardescit et crescente auro crescit ana
sitis et querendi studiũ/ miuuitur uirtꝯ
que una mors anuue est G Thez. nirũ
michi sors obtulit R Pondus infestuui
contrariũ modestie/ nil sibi non arrogat
ꝙͣ repente fortuna beau̾it E Iuscius in
The aurimi incidi N̾ Tucius for an an
colubrium intidisses Qui em̃ẽ dinicie ami
et argenti uirtutũ mopiara afferre sols¬
ant id q sit om̃ibus ꝓp̾uni tũ p̾cipue re¬
pentine Ee alie scilz sensui necent diuu
et uero ali quid detrahunt/ indies et epi¬
nibus rebur falsis adicumt Hee subi¬
tum pariunt stuporem in ꝓniso q impe¬
tu mentem turbant ¶ Chesanrũ mue¬
tun demicibdidi R audihat tua

Expanded text:
 Cave dolos et insidias fortune: hamis esca pretenditur, viscus et laquei blandum aliquid pre se ferunt. Thesaurum inveni. Multis thesaurus mors fuit: ut nullum corpori periculum sit, discrimen est ingens anime. Non satiant opes desiderium, immo nec mitigant sed accendunt. Humana cupiditas successibus inardescit, et crescente auro crescit auri sitis et querendi studium minuiturque virtus, que una mors anime est. Thesaurum michi sors obtulit. Pondus infestum contrariumque modestie: nil sibi non arrogat, quem repens fortuna beaverit. Inscius in thesaurum incidi. Tutius forsan in colubrum incidisses, cum enim divitie auri et argenti virtutum inopiam afferre soleant idque sit omnibus proprium, tum precipue repentinis. Quod alie scilicet sensim nocent, dum et vero aliquid detrahunt in dies et opinionibus falsis robur adiciunt, he subitum pariunt stuporem improvisoque impetu mentem turbant. Thesaurum inventum domi abdidi. Quod in hac tua
Abbreviated transcription (Latin):
eos seducentes ac ꝑmientes decli¬
de ꝓderit si illud p̾clarissime apud
Innũ a scipione affricano dictam¬
masmisse dictum sibi quis quis
hac peste laborabit accipiat uin¬
ce inquit am̃i taue ne deformes
multa bona uno uicio et tot me¬
ritorũ grãm maiore calpa quam
causa culpe est corrumpas Idq
facilius fiet si quis acritꝰ rei uilita

Expanded text:
eosque seducentes ac perimentes declieosque seducentes ac perimentes declide proderit, si illud preclarissime apud Livium a Scipione Africano Masinisse dictum, sibi quisquis hac peste laborabit accipiat. “Vince, inquit, animum, cave deformes multa bona uno vitio et tot meritorum gratiam maiore culpa quam causa culpe est corrumpas.” Idque facilius fiet, si quis acriter rei vilita
Abbreviated transcription (Latin):
De luxuria dolor¬
Sta quatior libidinis ꝑ
At qui libidinẽ torpor gignͭ
gula autem passit Quid miri t
filiam post parentes sequi Culain
terte et luxuriaui coem̃ nobis esse
cum belus maxieq bestialen
uitam nr̃am facere sapientibus
uisum est itaq cum sunit alia gra¬
miora mala millũ uilius O libi¬
ad mortem aĩe et corporis et infa¬
mem notam seram qz penitenciã
et fortasse mutilem mint igitur et
raptantem sequere que te tales
reptet ad exitus Cogita aũt in an¬
nĩabiliũ casus miserabiles acfa¬
mosos non mõ singularũl hõmi
s urbiũ ac regnorũ qui tibi ꝑtim
uisu ꝑtumm auditu et maxime lec¬
tioue debent ẽẽ notissu reptan¬
ti nequaꝙͣ ut arbitror manũ dab̾
audi enĩ quid hunc doctissimi uiri
senserint, ac scuipseruit uoluptates
ait cicero blaudissime dñe maiorer
ꝑtes animi a uirtute de torquent
in hoc inquit seneca uos ꝯplectũ
ut strangulet non alit̾ ergo quã
latiũculi uiatoribus insidiantes

Expanded text:
DE LUXURIA Estu quatior libidinum. Atqui libidinem torpor gignit, gula autem illam parit. Quid miri igitur, filiam post parentes sequi? Gulam certe et luxuriam communes vobis esse cum beluis, maximeque bestialem vitam vestram facere, sapientibus visum est; itaque cum sint alia graviora mala, nullum vilius. Libiad mortem anime et corporis et infamem notam, seramque penitentiam et fortasse inutilem? I nunc igitur, et raptantem sequere, que te tales raptet ad exitus. Cogita autem innumerabilium casus miserabiles ac famosos, non modo singularium hominum, sed urbium et regnorum, qui tibi partim visu, partim auditu, et maxime lectione debent esse notissimi: raptanti nequaquam, ut arbitror, manum dabis. Audi enim quid hinc doctissimi viri senserint ac scripserint. “Voluptates, ait Cicero, blandissime domine, maioris partis animos a virtute detorquent.” “In hoc, inquit Seneca, nos complectuntur ut strangulent”. Non aliter ergo quam latrunculi viatoribus insidiantes,
Abbreviated transcription (Latin):
uno clarius asscribare nõmĩbus om̃s
quidem qui ad gloriam intunt᷑ la¬
boriosus atq ardiuis trauies agit
ad ignamã denexa et facilis uiaẽ
net regum filios excipio labor et uir¬
tus nr̃e arces sunt non ocũ et uo¬
luptas quibus qui se aplitant hn
de inde a natura homĩ degenerant
atq in pecudem se tnͣsformant D
Gr̃aui atteror labore R Sdeni tenden¬
tibus graiuis labor qui intentibus
bor extulit multos industria so¬
por nullũ
De duro ilinere. O.

Expanded text:
uno claris ascribare nominibus: omnes uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus trames agit. Ad ignaviam devexa et facilis via est. m nascitur, nec regum filios excipio. Labor et virtus vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, atque in pecudem se transformant. Gravi atteror labore. Idem cedentibus gravis labor, qui nitentibus bor extulit, multos industria, sopor nullum. 57 DE DURO ITINERE
Abbreviated transcription (Latin):
uitis obstare et radicata ꝯuellere de¬
inq int̾ priste uirtutis ac seculi ex¬
emplaris causas huic labor ascrip¬
toribus ponitur huic ꝑ auꝑtas. op¬
tabiles corporumi molestie que me¬
dentur mobestus ammoꝵ ¶Durꝰ
est labor R Dura est urrtus durus
labor. mollis uoluptas/. mollis mertia
sumilia bñ cohabitant. int̾ aduersa
duurciũ est D Nnniũ laborosa est¬
sors mea R Honoratum te et gratũ
accipis/ uescis ut nocce media dum di¬
cate deo nirgines stratis surgunt al¬
gent uigilant et diuinis obsequiis ex¬
centur adultere suis intẽrĩ ꝑficunit᷑
illecebris/ dumiq prodefendenda prĩa
miles in castris pro agonda dux in
tabnatulo. pro ornanda studiosus int̾
libros excubat. leno infamis int̾ suas
acies inqz suis tentoriis ꝯquiescit
quid uero melius sit diffinire ne mo
ai nel modicũ ingemũ sit pudoris
hesitet E labore urgeor acerriio Re
Bene semper causa tiui laboris
honesta sit honestus est labor quo de

Expanded text:
vitiis obstare, et radicata convellere. Devitiis obstare, et radicata convellere. Denique inter prisce virtutis ac seculi exemplaris causas, hinc labor a scriptoribus ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. Dura virtus, durus labor, mollis voluptas, mollis inertia; similia bene cohabitant, inter diversa divortium est. Nimium laboriosa sors est mea. Honoratum te ingrate accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas acies, inque suis tentoriis inquiescit? Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet. Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove
Abbreviated transcription (Latin):
sici amuos acuunt atq ex̾cent prenĩ
omne genus hõmĩ percurre nbi fame
multum et płimũ est laboris et ommi¬
no uirtutum amatoribus amandus
est labor smne quo ad ea que.muant
et quan cupiunt gloriam ꝑuenire fas
non est O llabore ex̾ceor ꝯtinuo R
Paruni profecerit labor magnus insi
sit ugis. nam et ip̃ã que labore que¬
ritur gloria insi sit ꝑpetua nec magna
indebitur Q Minio crebris exagitor
laboribus R Annũ et parupi pro
uarietate pacienciũ accipitur Igna¬
ne labore oñs est nimius. nullus in¬
dustrio O Multi me truciant labo¬
des E Non te cruciant si nir es s
.icuũt et ex̾cent nis autem nosse
quid int̾ laborem et delicias intersit
sardanapalum confer cum alchide.
sergiũ oratam cum archilio regulo
apruciũ tum mario D labor me
uigis extenuat E Multis pro reme¬
dio labor fuit. et quos quies infete¬
rat defedunt det̾sitq nam curare
illum animos constat et orientibꝰ

Expanded text:
sic animos acuunt atque exercent. Proinde sic animos acuunt atque exercent. Proinde omne genus hominum percurre: ubi fame multum et plurimum est laboris, et omnino virtutum amatoribus amandus est labor, sine quo ad eam quam amant et quam cupiunt gloriam pervenire fas non est. Labore exerceor continuo. Parum profecerit magnus labor nisi sit iugis. Nam et ipsa que labore queritur gloria, nisi sit perpetua nec magna videbitur. Nimis crebris exagitor laboribus. Nimium et parum pro varietate patientium accipitur; ignavo labor omnis est nimius, nullus industrio. Multi me cruciant labores. Non te cruciant si vir es, sed acuunt et exercent. Vis autem nosse quid inter laborem et delitias intersit? Sardanapalum confer cum Alcide, Sergium Oratam cum Attilio Regulo, Apicium cum Gaio Mario. Labor me iugis extenuat. Multis pro remedio labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, detersitque. Nam curare illum animos constat, et orientibus
Abbreviated transcription (Latin):
dum ĩter O Nio labore ꝯfitior¬
E labor area est uirtutũ re qui¬
es uoluptatum nil sine labore
laudabile. nl excelsum. ꝓinde
laudis herculee fundamentum
labor milla re magis ulixes ꝙͣ
labore cognostitur ꝙͣtalib prudẽ¬
cia fungeretur. s ociosa fuiss si
ignota esset labor ro niulcor duces
stipiades et camilluni. labor fabros
labor curios. labor fabritiũ et me¬
tallos labor magnũ quoq pom¬
peiũ. labor hambalem. labor iiliũ
cesarem Alustrauit. labor ccitho¬
nbus. labor mario fantam de¬
dit. papiriũ cursorem ac postre¬
mũ nĩge. laboriosa milicia cla¬
ros fecit. ut ꝑhõs ut poetas sileam¬
quorum uita omis quid nsi clarꝰ
et delectabilis labor est Quid de arti
ficibus dicam quibusipã qualiscũq
est gloria quo studio querenda sit nos¬
tia quibus industria et ante luca¬
na ugilia p̾ueniri deq hoc queri so¬
litum demioscenẽ accepim ꝰ qui pro¬
fecto non ꝑuulus stimulus ẽẽ p̃t
magna tractantibus qñ mĩma quo

Expanded text:
est iter. Nimio labore defatigor. Labor area est virtutum, requies voluptatum. Nil sine labore laudabile, nil excelsum. Proinde laudis Herculee fundamentum, labor; nulla re magis Ulyxes quam labore cognoscitur: quantalibet prudentia fingeretur, si otiosa fuisset, ignota esset. Labor Romuleos duces, Scipiadas et Camillum, labor Fabios, labor Curios, labor Fabritium et Metellos, labor Magnum quoque Pompeium, labor Hannibalem, labor Iulium Cesarem illustravit, labor Catonibus, labor Mario famam dedit, Papyrium Cursorem ac Fescennium Nigrum laboriosa militia claros fecit. Ut Philosophos, ut Poetas sileamquorum vita omnis, quid nisi clarus ac delectabils labor esficibus dicam, quibus ipsa qualiscunque est gloria, quo studio querenda sit nosti; a quibus industria et antelucana vigilia preveniri, deque hoc queri solitum Demosthenem accepimus; qui profecto non parvus stimulus esse potest magna tractantibus, quando minima quoque
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse intellexit possum in offenẜ
auribus senecam audirẽ O Mul¬
ti donũ ẜui occupant. E Multe
ergo lites multa uirgia multa
bella de re qualibet pugna erit no¬
ua cotidie tmina ꝓferuntur ut
purgentur et tu medius int̾ ꝑtes
potes  Obsideor famulis sme
quibus uiuere nequeo quid agã¬
R Si eousq ꝑuentu est ut sñ
hostibus tuis eẽ non audecis pau¬
citati illorum at uilitati consule
pelle formosos pelle comptos et cal-¬
lidos pelle uel facile sibi placentes
uel ingenio uel gnͬe int̾ ꝑ aucos eosz
ebetes atq racustos tucius ages nõ
qui a meliores s quia minus ausuri
quos uelud hyeme serpentes tract a
uis ueneni atq mutilis mertie tor-¬
por obstruxerit Demq non suma
est ut in ẜuo sola quidem aut
certe pͥma fides extuuanda est Bi
quid in hac ꝑte pertuleris crede m
magno cuni fenore uiciorun qualis¬
cumq illa breuis tibi ueniet uolup¬
tas quia sane ꝑata est fides ꝓxi¬

Expanded text:
talibus intellexit, possum inoffensis talibus intellexit, possum inoffensis auribus Senecam audire. Multi domum servi occupant. Multe igitur lites, multa iurgia, multa bella; de re qualibet pugna erit, nova quotidie crimina proferantur, ac purgentur, et tu medius inter partpotes. Obsideor famulis sine quibus vivere nequeo. Quid agam? Si eo usque perventum est, ut sine hostibus tuis esse non audeas, paucitate illorum ac vilitate tibi consule: pelle formosos, pelle comptos ac callidos, pelle vel facie sibi placentes, vel ingenio vel genere, inter paucos eosque hebetes atque incultos tutius ages, non quia meliores, sed quia minus ausuri, quos velut hieme serpentes coacta vis veneni, atque vilis inertie torpor obstrinxerit; denique hec summa est, ut in servo sola quidem, aut certe prima fides extimanda sit. Si quid hac in parte pretuleris, crede michi, magno cum fenore vitiorum, qualiscunque illa brevis tibi veniet voluptas, quia sane perrara est fides; proxi
Abbreviated transcription (Latin):
niter se dissident eiũ muruiurant
altritantur alt̾ ad alt̾uis respi¬
ndnisse sũũ decus existimat et ml
censet ocius ꝙͣ nch̃il agere cuncta
pollicitus de hris namꝙͣ nunt lo¬
quimir qui falsa professione uent̾s
ignani negocium agentes ẜuicio hu-¬
mili non tñi uolutarie s importu¬
ne sese offerunt in mĩabilis turba s
nilis qui cum tot pateant artes ab¬
quos non uolunt as ꝓpͥa s aliena uis
et sua sors inẜuiciũ traxit ut mĩs ⁊ a¬
rior ita celebrior uirtus et nocior fides
ni mirum aliud est seruire uelle aliud
cogi hi ergo fortune memores ut
eosdem se ni cõi statu prebeant nec
quos uolentes sompni uent gula
ociũ cupiditas mali duces inẜui¬
ciũ deduxere in quo nurum non ẽ
si dulcibus suis studerit atq id agũt
quod secuti falsum simul atq hñi¬
lem titulum ẜuitutis assumpserant
Contra hii qui tale nichil quod se¬
querentur habuere naturam secuti
atq fortunam sepe ꝙ liberi fuerãt
serui ostendunt et si de talibus

Expanded text:
nim dissident, murmurant, altercantur, alter ad alterius respinduisse, suum decus existimat, et nichil censet honestius, quam nil agere, cuncta pollicitus. De his namque nunc loquimur, qui falsa professione ventris ignavi negotium agentes, servitio humili, non tantum voluntarie, sed importune sese offerunt, innumerabilis turba sed vilis, qui, cum tot pateant artes abquos non voluntas propria sed aliena vis et sua sors ad servitium traxit, ut numerus rarior, ita crebrior virtus et notior fides. Nimirum aliud est servire velle, aliud cogi. Hi ergo fortune memores, ut eosdem se in omni statu prebeant, neu quos volentes somnus venter, gula, otium, cupiditas mali duces in servitium deduxere, in quo mirum non est, si ducibus suis student, atque id agunt quod secuti falsum simul atque humilem titulum servitutis absumpserunt: contra, hi qui tale nichil quod sequerentur habuere, naturam secuti ac fortunam, sepe quod liberi fuerant, servi ostendunt. Et si fortasse de
Abbreviated transcription (Latin):
perfidos nisolentes qui neq ẜmonẽ
teneant neq ꝯsiliũ habeant et ꝯ¬
nictum fedent salutis uiteq dñi et
priõuii et faine segnes gule autem
ꝓpͥe atq libidinis uigilantissimi cura¬
tores Werum ideo ille fortasẜ hor ꝯ¬
sulit quia in ẜuo uerum oꝑmatur
quod i au aute de amico dixerat fi¬
delem si credideris façies credo nõ co¬
git aus ex optumo gn̾e hoñ quuces
esse solitos ẜuos ex pessimo Equidẽ
non si mille annos lupum agnum
credideas agnus fiet  Obsideor
unde quesieris quod inte est non ob¬
sidebris nisi duun uoles neq uero nõ
obedieris uisi quod in urbibus male
pacatis accidit una pars ua qua¬
si factio sediciosorum cuuũ obsidentibꝰ
faueret/ uis hoc malo liberarl purga
animi tui statum ẜues eñ castigare
uoꝵ hiis seuece ꝯsilus neq alus p̃t¬
si te uelis ꝯponere nemo uetuerit pom¬
pas abige pelle suꝑbiam Ita emĩ
uel fugabis ẜuorum inimicam aciẽ

Expanded text:
perfidos, insolentes, non neque sermonem perfidos, insolentes, non neque sermonem teneant neque consilium habeant et convictum fedent, salutis viteque domini et patrimonii et fames segnes, gule autem proprie atque libidinis vigilantissimi curatores. Verum ille ideo fortassis hoc consuluit, quia in servo verum opinatur, quod iam ante de amico dixerat: “Fidelem, si credideris, facies.” Credo, non cogitans ex optimo genere hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; equidem non si mille annis lupum agnum credideris agnus fiet. Obsideor unde quesieris, quod in te est: non obsideberis nisi dum velis. Neque vero nunc obsiderent, nisi, quod in urbibus male pacatis accidit, una pars animi, quasi factio seditiosorum civium, obsidentibus faveret. Vis hoc malo liberari? Purga animi tui statum! Servos enim castigare neque his Senece consiliis, neque aliis potes. Te, si velis componere, nemo vetuerit: pompas abige, pelle superbiam; ita enim vel fugabis servorum inimicam aciem,