comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iceret. qr lex ẽ ad uitam. ⁊ bona nibet. ⁊ ma¬
la ꝓhibet. ⁊ fecit peccatum ognoscere. Itaq lex q̃
catorem. ⁊ bonuur i. utile. uitam ad qͥrens. Se¬
quit᷑. Qd̃. ergo. hic qͣt. utrum lex. ⁊ si sit bona si
tñ efficienda. dampnosa. qd̾ ex p̃dictis. indebatut
posse colligi. dix̾at enim mandatũ eẽ ad mortẽ
pot̾ bonum effecisse mortem. qd sibi opponens
remouet. ⁊ quo intelłm die̾it mandatum. esse
ad morcem. exponit contra qͦstam impios. qui

Expanded text:
icat: Quia lex est ad vitam, et bona jubet et mala prohibet, et fecit peccatum agnoscere. Itaque lex qucatorem, et bonum, id est utile vitam acquirens. Quid ergo! Hic quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios qui d
Abbreviated transcription (Latin):
datur hoc bonum michi. ad̾o ita ut sit efficiens cã
mortis: absit. Non enim ẽ ex ip̃ã lege mors. s ex
uitõ hominis. qr ñ lex. S fomes ẽ efficiens cã¬
causa mortis. qui bonam rem uertit ĩ malum
Sic̃ enim medicina. si ẽ cã mortis. si ostendat ne¬
nena mortifera. licet his mali homines auitll¬
t᷑. admortem suam. uł alioꝵ. siclex q̃ uenena
peoc̃oꝵ demonstrat. ⁊ hominẽ lib̾tate suã ab¬
utentẽ. quasi fretio cohibeo.⁊ ꝯposico gressu:
incedere docet. non ÷ efficiens oausa pecrati. S

Expanded text:
datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ uomeu humilitatis. qr non impẽtat. sec
orat. ẽ enun hic int̾cessio pro honesimo. sõ q̃
humilitatis sunt ꝯmemoradincipiens ab in¬
iuria sua. uc dignitatem epłe sue fac̾et. Sic̃
enimperat cansa uinciri opprobrium est.
sic ecc̃a pro xp̃o custodie ỹmcuia sustiñe max¬
uuagłia eit. eo enim tempore in enstodia erat

Expanded text:
non imperat, sed orat. Est enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuria sua ut dignitatem suae Epistolae faceret. Sicut enim peccati causa vinciri opprobrium est, sic contra pro Christo custodiae vincula sustinere maxima gloria est. Eo enim tempore in custodia erat,
Abbreviated transcription (Latin):
postea philononem
ob secrat cum ei imꝑ¬
are possetut honesi¬
mo ꝑeat. ⁊ gr̃as deo agat qi calenillum rece¬
ꝑit ut nou sermm estimet s dilectissimũ
fr̃̾emr ac deĩ dicit ut paret sibi hospitu

Expanded text:
postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospitium
Abbreviated transcription (Latin):
pheta xp̃i est ꝙ ⁊ dominus ꝓpħamm sic ⁊ an¬
gelus xpẽ est. ⁊ dominus angelorum. Nam¬
⁊ ip̃e dictus est magni consilũ angelus:⁊ moy¬
si dictum est de eo. Suscicabo eis. pphani si¬
milem tui. si xͦ uͥl annuntiaret. Angelus
retur.ex eo ꝙ p̃seu̾s amnunciauit angelus e¬

Expanded text:
pheta Christus est et Dominus prophetarum, sic et angelus est et Dominus angelorum. Nam et dictus est magni consilii Angelus, et Moysi dictum est de Deo: Suscitabo eum prophetam similem tui , si Christus nihil annuntiaret, angelus retur. Ex eo quod praesens annuntiavit, angelus e
Abbreviated transcription (Latin):
pore promissionis.⁊ empus enim consticu̾
dominus ꝓmissis suis ⁊ tempus eis que pto¬
misic inplendis. ꝓmissionum tempora ha¬
buenint ipħas asflacos ⁊ impictas uer̾to d̾i
usq ad iohannẽ. ab illo aũt usq ui firiem.
cempus ÷ implendi q̃ ꝑromissa sunt. unicus
dei filuis bentuns trat ad homines assump¬
cesiurrecturꝰ. ascensurꝰ. sessutꝰ. ad dexceram

Expanded text:
pore promissionis. Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpresurrecturus, ascensurus, sessurus ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
galibus sufficere. ad¬
iusticiam. ⁊ salutem.
legalia ũo post passi
non profice. iĩiu etiam officere. a uonundam
hebreorum suꝑsticõ sam traditõem exeludens.
qui xp̃m conficentes legales obsemiautias ce¬
uend as putabant. ⁊ in hunc errorem quosdã
⁊̃ qui de gentialitate u eũant ad xp̃m sua aucͤ¬

Expanded text:
galibus sufficere adjustitiam et salutem. Legalia vero post Christi non proficere, verum etiam officere, quorumdam Hebraeorum existimationem excludens, qui Christum confitentes legales observantias tenendas esse putabant; et in hunc errorem quosdam etiam, qui de gentilitate venerant ad Christum, sua auc
Abbreviated transcription (Latin):
ture: non iam portio domim ẽ iacobtm̃. et
ꝑs enis iscł. s omi prorsus natione mũdiꝰ
uit inditiu. deiñ ad suꝑiorem gtadum
alciorem q transcendit. subcens. per q̃m ũ
ꝑ sibum uñ coce̾mim. fecit non solum eter
lia ⁊ inuisibilia ⁊ inmutabilia. q̃ mius no¬
dicur. una quidem reuocans uos a nefanto er¬
rore sabellũ. alia u̾o ab amanice impietatis
epͣnens a pr̃e subsistere. Sunt enin quidam
qm eum exͣneum ẽẽ delitent. ꝙ male uisum
ꝙ non ab̃ eo alienus ex istit. E ui tum sit splẽ.¬

Expanded text:
turae. Non jam portio Domini tantum Jacob et pars ejus Israel, sed omnes prorsus nationes mundi. vit edictum. Deinde ad superiorem gradum altioremque transcendit, subdens: Per quem, Verbum Patri coaeternum, fecit, non solum aeterna, id est invisibilia et immutabilia quae minus noeditur, una quidem revocans nos a nefando errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est us est, et quod non ab eo alienus existat. Qui cum sit sple
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui audienint. ⁊ inderint. Io. est: loqns
de p̾senti utit᷑ pretĩto qr idem ipse modo loqnit᷑
suuiat .s. qm̃ multo in meduim tempore ꝑ¬
ciurente. qñ iam ꝓximi eramus ad penam.
ores excitimus ⁊ dignores ꝙ prucent᷑ astait

Expanded text:
ersunt qui audierunt et viderunt. Locutus est: loquens de praesenti utitur praeterito, quia idem ipse modo loquitursinuat, quoniam multo in medium tempore percurrente, quando jam proximi eramus ad poenam, ores e
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis digntatem uoluit añ feire nominan
ipẽ hninilis non se apłm nommanit ne suꝑ¬
facinidia quͣ alie saue mirandum non est.
c̃ naturale sic unitmq plus in sua cmͣ in a¬
tia ualere lingia. cet̾as enim epłas apłs.

Expanded text:
ordinis dignitatem voluit anteferre nominandipse humilis, non se Apostolum nominavit, ne superfacundia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena valere lingua. Caeteras enim Epistolas
Abbreviated transcription (Latin):
incognito corde alie¬
n serui. ñ h̾s iudica¬
dm̃. stat qui stat. aut¬
dentis qui erigere p̃t
uł udicare. stat aut
cadit. Io̾ dic̃ quia am

Expanded text:
incognito corde alieni servi tu non habes judicam stat, qui stat; dentis, qui potest judicare. Stat, aut cadit, ideo dicit: quia am
Abbreviated transcription (Latin):
ti iui reꝑti ep̃o uemente morientur. sic etũ
ri pot̾it nisi mors p̃cesserit. Si ergo scos qui re¬
ꝑientur xp̃o Gemiente uiuentes eiq obuam
rapientur ẽdid̾mins in eo raptu de mortali¬
b corporib exituras ⁊ ad eadem mor in mor¬
calia reddituros generalider dictum eẽ hoc

Expanded text:
Sic enim ri poterit, nisi mors praecesserit. Si ergo sanctos qui reperientur Christo veniente viventes, eique obviam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros, et ad eadem mox immortalia redituros, generaliter dictum esse hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ł camem xp̃m dicit.sic ĩ mine futimum orbem
ducit. qucum ad xpim f̾timis qmiꝑpe erat orbis
qnͣtum ad filum dei. qui semꝑ erat i ne de
alt̃a orbe disput are intelligetur addit de quo.
orbe .io. ħ addit ne m̃tem auditons errare re¬
liuq̃rec dum alius quereret᷑ orbis: hune ergo
ꝓbat auctoritate d auid qui situra ĩ p̃denta
befert ut pote admissuis diuiis consibiis.

Expanded text:
 Christum dicit, sic etiam nunc futurum orbem dicit quantum ad Christum. Futurus quippe erat orbis quantum ad Filium Dei qui semper erat, et ne de altero orbe disputare intelligeretur, addit de quo orbe loquimur. Hoc addit ne mentem auditoris errare relinqueret, dum alius quaereretur orbis. Hunc ergo comprobat auctoritate David, qui futura quasi praeterita refert, utpote admissus divinis consiliis
Abbreviated transcription (Latin):
uani dm̃: iam reuelata fide admiserant tan¬
qmͣ iucam officu sui. Uetumptũ sic̃ definicta
corpora deducenda erant quod ammodo ad
sepulturam uec sunulate. s religiose ũ erãt
deserenda continuo ẜ inimicoꝵ obiectõnib
taueuͣ eauum morsib prshicienda. deo ñc
quisquis xfuanornim qi miͣuis sic ex iudeis ea

Expanded text:
namque Domini jam revelata fide, amiserant tannamque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose, non erant deserenda continuo, vel inimicorum obtrectationibus tanquam canum morsibus projicienda. Ideo nunc quisquis Christianorum quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
creũant ierosolums ne quisqmͣ cunc indeos
trina non cogeret. Itaq si post ħ apłori de¬
cretum pecrus hũit illam in antiochia simula¬
tõem. qua gentes cog̾et iudaizare. ñ mir̃ si pau¬
ius constringebat eum libere debere assertre
ꝙ ẽ eecis apłis se ieroso limis decreuisse me
bat paulusũ timide ħ subtegere. i fident̃
asserere ꝙ eum panter sentire iam nou̾at
cum conuesci niderat. Hon enm neganuis
atͣ si eius simulatõem qua gentes cogebat
indaizate arquebat ꝙ sic illa omma simula¬
more petrꝰ inciderat. ut de illo paulus ue scci¬
beret ꝙ enm indiss non tecte ambulantem
gences udazare cogebat ꝙ paulus utiq ũ
faciebat. ob ħ illa Getera faciebat ueracit᷑
ubi opus erat obsemans ut dampnanda nõ
ẽẽ monstraret p̾dicans tñ instanter non eis
s gr̃a fidei saluos fĩ fideles ne ea uelut necc̃ia
quisqmͣ suscipetet post passionẽs ⁊ resuirectõẽ

Expanded text:
creverant Hierosolymis, ne quisquam tunc Judaeos creverant Hierosolymis, ne quisquam tunc Judaeos tiana doctrina non cogeret . Itaque si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem qua gentes cogeret judaizare, non mirum si Paulus constringebat eum libere debere asserereeteris apostolis se Hierosolymis decreuisse membat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerattibus eum conuesci uiderat. neque enim at, sed ejus simulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulamore Petrus inciderat, ut de illo vere Paulus scriberet, quod eum vidisset non recte ambulantem gentes judaizare cogebat, quod Paulus utique non faciebat: ob hoc illa vetera veraciter ubi opus erat observans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanter non eis, sed gratia fidei salvos fieri fideles, ne ea velut necessaria quisquam susciperet, post passionem et resurrectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ gences sunc uteorum dicens non debere
circumcidere filios suos n ẜ consuetudinẽ
uenire uulcitudinem. Audient ⁊ enmi te sr̃¬
uenisse. hoc ergo fac ꝙ tibi dm̃s. sunt nob iri
quatuor uotum hñdes s̃ se. hiis assumptis
que de illo audierant hii qui ẽ de uideis cre¬
didissent ttr̃ emulatores erant legis. qui sic
eam uolebant obseniari canqͣm sũ hiis in
enangłio sał credentib esse non possit i
senserant paulum uehem̃tissimum gr̃e p̃di¬
catorem. ⁊ intentõni eorum maxime ad ñsũ
ab emulis ẽ. none legis qui non intelligebãt
quo animo a uideis fidelib illa tunc obser
tur paulus ꝯfe p̃dicator eg̃gius d ampnare
legem moysi ut saculegam nec deo mandan¬
de scriptam ⁊ õ huis false cominacõnis ĩui¬
diam diluere uolens ipse iudaiz auit ostendẽs
ñ eam ẽẽ sacrlegam uideis ut ẽ ycolatͥa gen¬
tib nec cñ esse necc̃iam saluti. Porra apłi de¬

Expanded text:
qui per gentes sunt Iudaeorum dicens non debere qui per gentes sunt Iudaeorum dicens non debere cirvenire multitudinem. Audierunt etenim supervenisse. Hoc ergo fac quod tibi dicimus. Sunt nobis viri quatuor, votum habentes super se: his assumptis, quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui non intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus illa tunc observtur Paulus gratiae praedicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, nec Deo mandante scriptam, et ideo hujus falsae criminationis invidiam diluere volens ipse judaizavit, ostendens non eam esse sacrilegam Judaeis, ut est idololatria gentibus, nec tamen esse necessariam saluti. Porro apostoli de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ fatsum de illo dieit qui dicit eni rectũ
fecisse ꝙ nouit enm facere debnisse.Si aũt
uorum scripsit paulus uenim est ꝙ petius
ñ recte ambulabat ad u̾icatem enigłii
ego illud quidem pecrum sic egisse cͥdo. ut gẽ¬
cues cog̾et iudaiare. ħ enin lego senꝑsisse
nõn
uc pucarent qui credebant in xp̃m se sũ illis le¬
galib saluos esse non posse. hoc emm conden¬
debant anthiochie. qui ex circumcisione c̃di¬
derant. Ip̃m u̾o panlum credo nouita egisse.
qũ tymotħm circimicidit uł cheneͥs uotum
ꝑ soluit uł ierosolims a iacobo monitus le¬
galia illa suscepit. ut putare uid̾etur ꝑ illa
iegalia salutem dari. S ne illa que in ũbis
futurorum deus fi̾ uisserat canqͣm ydolatͥam
gentumi dampnare ẽderetur hoc est enim¬
ꝙ illi iacobus aat uides inquit fr̃ legis qͣt
milia sunt inuidea. qui c̃diderunt ĩ xp̃o. ⁊ hii
ouines enuilatores legis sunt. Audierunt ã
de ce ꝙ discisionem doceasn a moyse corim

Expanded text:
n recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse non ut putarent qui credebant in Christum, se sine illis legalibus salvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salutem posse dari, sed ne illa quae in umbris futurorum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentium damnare crederetur. Hoc est enim quod Jacobus ait: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea qui crediderunt in Christo, et hi omnes aemulatores legis sunt. Audierunt enim de te quia discessionem doceas a Mose eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. tra iste merito ui¬
sticie. nos lib̾asse uideat᷑.¬
⁊ ordinem assignatõis
rat .s. qualit̃ adam sitr
forma futuri: explicats
dicens. Sic̃. Nt. ꝑ mnobedientiã imius hominus

Expanded text:
didit, ita iste merito justitiae nos liberasse videatur, et ordinem assignationis, rat, scilicet qualiter Adam sit forma futuri, explicat hic, dicens: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iuiuficatur
nͥ prius mori¬
atur ⁊ ꝙ semi¬
nas non corpꝰ
ꝙ futurum ẽ
senunas. set
nudum gra¬
num ut pu¬
ta tritici. au
illi corpus si¬
cut uult ⁊u
uiciiq semi

Expanded text:
iuificatur, nisi prius moriatur. Et quid seminas? Non corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum, ut puta tritici aut illi corpus, sicut uult, et unicuique semi
Abbreviated transcription (Latin):
uł iniłtunt. ⁊ ne leua putent᷑. susurratio. ⁊ decͣc¬
tio. qr in u̾b̾ sunt: add̾ de eis. do odsbiles. ⁊ ꝯtume¬
liosos. qui dictis ł fc̃s. otimelias ⁊ tͣpia. infͦ¬
.suꝑbos. in honoribꝰ. elatos. Elati fc̃. qͥ no¬
lunt pati priorem ł par inuentores mialoꝵ
qtui uonum genꝰ mali cͦcumꝙ inueniũt. ũbo
uel opere. parentib. carnalib. uel sp̃nalib.
non obedientes .s. feris. in dormit̃ores. insipieu¬
des .s. non discernentes. int̾ bonũ. ⁊ malũ. In ꝯ

Expanded text:
tunt, et ne levia putentur susurratio et detractio, quia in verbis sunt, addit de eis: Deo odibiles, et contumeliosos, qui dictis vel factis contumelias et turpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores malorum, qui novum genus mali cujuscunque inveniunt verbo vel opere. Parentibus, carnalibus vel spiritualibus, non obedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non disc
Abbreviated transcription (Latin):
s. qm̃ qͥ calia agũt. dig
sunt morde et̾na ne pu¬
tantum affligi. quibꝰ¬
delectantur. add̾ hio :¬
i sunt merte. Et no solum qͥ faci¬
unt ea sunt digni mor

Expanded text:
oniam qui talia agunt, digni sunt morte aeterna. Ne putantum affligi, quibdelectantur, addit hic nam. Et non solum qui faciunt ea, dig
Abbreviated transcription (Latin):
no el ausic sub pccci dominio. uicti eumi
concupiscentia ⁊̃ ip̃ius mandati transg̃s¬
sub pecc̃o. Non est enm lex data ut pecẽm
anfeicet s ut sub peccato omnia desusa
conuinẽet. qui sibi samis iudebatur ut pte¬
cata demoustrarentur. non ut auferent᷑
data est ut inueniret se homo non ut
morb sanarecur. s ut p̃uaneatõne iuor¬
bo c̃scente medicus qiienr. Q u ergo ne¬
gat egritudinem suam suꝑ fluumi iudi¬
cac saluatorem. ergo ⁊ u nacura nr̃a cre¬
atorem landemus ⁊ pp̃ uitium ꝙ nobis in¬

Expanded text:
no clausit sub peccati dominio. Victi enim concupiscentia, et ipsius mandati transgressub peccato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusconvinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatorem laudemus; et propter vitium quod nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
deus dispo sut ut homnnes noca sua. ⁊ legisi¬
firmitate accelerarent ad gr̃am. ⁊ c̾dendo ꝑmis¬
recur. Nec eniui suo u̾itio non implebatur lex
s uitio prudennie earius ꝙ uinium ꝑ legeni de¬
monstrandum ⁊ ꝑ gr̃am fuit sauandrim. Pn¬
Prius aũt qmͣ

Expanded text:
Deus disposuit, ut homines vota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promisretur. Nec enim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiam fuit sanandum. Prius aut
Abbreviated transcription (Latin):
terte cepit esse. Añ¬
cea uõ accetente luce.ꝙ factum est me¬
lius redditur. in quo ꝑtofitientis hominis
asfoctio signficatur. uñ apłs loqus ad
fidele ait finstis eium Aliqñ tenebre. nẽ
ã luxin domino. Ile ħ fecit qui cum te¬
nebre cẽnt sp̃ ab yssum dixit fiat liix ⁊¬
⁊ facta lux. ħ lux significat luceni que
ponunt eiusdem legis fenptori sens isse
qui potius ostendit eas cepisse cum dix̃.
In principio feat deus ce. ⁊ ter. t̾ra antem
erat unusibilis ⁊ incomposita. ⁊ tenebre
erant ec̃ fatiem abyssu iluxit dico. ad¬

Expanded text:
terrae coepit esse, antro accedente luce, quod factum est, melius redditur, in quo proficientis hominis affectio significatur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux: et facta est lux . Haec lux significat lucem, quaeponunt ejusdem legis scriptori sensisse: qui potius ostendit eam coepisse, cum dixit: In principio fecit Deus coelum, etc. Terra autem invisibilis erat et incomposita, et tenebrae erant
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilia sũt. ac ꝑ hoc.
uana. qr statum snũ ten̾e¬
non possunt. Corptiogͦ i
ip̃a ẽ uanitas. cui subiesta¬
ẽ creatura. Dico subiesta ẽ
uanitati. S tñ patienten
ferens. ꝑ cum qui subiecit
eam in sꝑe .i. pacient̾ susti¬
net. sciens dm̃ subietisse.
ad conseruatõnẽ hu̾ilitati
S non sine solatõ spei ħꝰ:
qr ⁊ ip̃a c̾atura lib̾abitiꝑt

Expanded text:
t, ac per hoc uia statum suum tenenon possunt. Corruptio ergo ipsa est vanitas, cui subjest creatura. Dico subjecta est vanitati, sed tamen patienter opter eum qui subjecit eam in spe, id est patienter sustinet sciens Deum subjecisse ad conservationem humilitatis, sed non sine solatio spei hujus, a et ipsa creatura liberabitur
Abbreviated transcription (French):
que est con solatio
⁊ adhortatio ne di¬
cam admouitio
que est quasi pi¬
grorum. consola¬
tio ũo illorum qui
pusillamines sñt.
⁊ debecis ꝑatienter

Expanded text:
quae est consolatio et adoratio, ne dicam admonitio quae est quasi pigrorum: Haimo consolatio vero illorum qui pusillanimes sunt. Et debetis patienter
Abbreviated transcription (Latin):
de sepulcro qui lo¬
cus ꝓprie mortuo
ei non succedet. pp̃e
inqmͣ ci hoc fecit
nos apcos. in omni.
bono. ut uelitis. ⁊ ũ
non est ex nobis
bonum. s ipse fac̃᷑.
tͥl enim boni hr̃e po¬
cestis uisi illo p̃ueni¬
enter⁊ tubseqͣnde. fa¬
ciat bonimi. in nob̾

Expanded text:
de sepulcro: qui locus proprie mortuorei non succedet. Ipse, inquam, qui hoc fecit, vos faciat, in omni bono, ut velitis, et ut non est ex vobis bonum, sed ipse facit. Nihil enim boni habere potestis, nisi illo praeveniente et subsequenti. Faciat bonum in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ut expetit lex agonis.
certalier. qd̾ nemo pot̾ uisi ab omnib ẽ
illum agonem impedire poss.
ab stineat ⁊ ꝙͣ ille quereret. uñ g uinamꝰ
c̃ fode̾ ũ possim. ⁊ mñdicare confundar : subdit
plices te negociis ẽ tñ
ita moneam de labo

Expanded text:
ut expetit lex agonis, quod nemo potest nisi ab omnibus quae illum agonem impedire possunt abstineat. Et quasi ille quaereret: Unde ergo vivam, cum fodere non possim, et mendicare confundar? subdit:plices te negotiis, est taita moneam te labo
Abbreviated transcription (Latin):
re pot̾it dño suo. quia
neq si edit reus est.
neq si nõ edit culpabi¬
ł ẽ. sit am̃ deuotione. hocag̃. uł ita stabit
aũt. quanis omnib regeneratis. ⁊ pie iuuenti¬
b lequerctur. apł. dictns. seruum alienum ꝯ¬
⁊ tinuo tũ respex̃. ad p̾destuatos c̾ait. stab̾ aũ
hoc de p̾destinatis dic̃.⁊ ne sibi stare arrogent
subdit. Potũs ẽ .i. d̾s statuere illum. de quo
debemus in meliorem ꝑtẽ u̾t̾e. ⁊ plus salutẽ
quam mortem reoꝵ optare. ⁊ in futuro spem
g̾nerib ciboꝵ agens. hic dicit. qd̾ alii omni:

Expanded text:
re poterit, domino suo, quia neque si edit reus est; neque si non edit, culpabilis est, si tamen devotione hoc agit. Vel ita: Stabit autem, quamvis de omnibus regeneratis, et pie viventibus loqueretur Apostolus, dicens servum alienum, continuo tamen respexit ad praedestinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis dicit. Et ne sibi stare arrogent subdit: Potens est enim Deus statuere illum, de quo debemus in meliorem partem vertere, et plus salutem quam mortem reorum optare, et in futuro spem generibus ciborum agens; hic dicit quod alii omni,
Abbreviated transcription (Latin):
dalum passiis. a caritate
que ẽ mater ominũ nir¬
tutum receclat. Dico ꝙ
in suo sensu sit habun¬
dans a ita faciet. qͥ sap̾

Expanded text:
dalum passus, a charitate quae est mater omnium virutum recedat. Dico quod in suo sensu sit abunEt ita faciet, qui sapit
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ enim lege frenatur
⁊ regitur non sibi uiuit
Sdeo qui legem dedit.
silex non ẽẽt sibi qͥsq
uiu̾et. aut nemo no

Expanded text:
 enim lege frenatur  regitur, non sibi vivit, sed Deo qui legem dedit. lex non esset, sibi quisque viveret, aut nemo no
Abbreviated transcription (Latin):
dimo.
scientiam. habundet ĩ
melius. ut qui edit cũ
gr̾arum actione ed̃at. ⁊
Q̾ abstinet ꝓ deo faciat.¬
uł. in suo sensit .i. in suo
consilio dimutat᷑. ne scan

Expanded text:
dum. scientia, abundet, in melius, ut qui edit cum iarum actione edat, et qui abstinet pro Deo faciat.el, in suo sensu, id est in suo consilio dimittatur ne scan
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc sit ħ quẽ supra ennmerat tunc u̾a
probanda sigruificat si ista q̃ subt̃ man¬
dat fuũint semata in quib non intentur
probati si non sit quod subdit .i. si uon im¬
pleant gandium. ⁊ consemient. impłte cer
senti ut malal ciusq sint omnium.

Expanded text:
a numeravit, tunc vera probando significant, si ista quae subter mandat fuerint servata: in quibus non videntur probati, si non sit quod subdit, scilicet non impleant gaudium et caetera servent. Implete sentientes, ut mala cujusque sint omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
stringit ut si ħ nõ
custodiemt. nec in¬
deantur. ut q in il¬
lis uolunt se pasp¬
bacos uid̾i ista ciuo¬
seruent ut ꝑ focti sit.
sentiendes. inquie¬
ti in anis głie causa
contendentes. pacem ecce rumpentes. seqr̃.
s ui hui sitis degentes. ut ce uobis huri
⁊ hoc. inuicem. alter .s. a lt̃m reputet dignio¬
tem. Nou ħ ita der̾emus estimare ut nos esti¬
mare finganius s ue estunemus posse ali¬
quid eẽ occultum in alio. quo uobis suꝑ¬
or sit. ⁊̃ si bonun quo nr̃at quo illo indem᷑
suꝑiores eẽ non sit occultum. non que sua
hitic docet quomͦ uitent ꝯtentõem ⁊ mã
uenͥi głiam. ⁊ quomodo arbitrentur alios
astorum. e. ut ħ p̃dicta fatiant non sint
ta tulit. neq ulła res offitõsi in istud ob¬
sequium facit libenter impendi. uisi cũ co¬
gitauius qnͣta pro nob̾ cułit domnius. inĩ
admonens subdit. He eum sen .e. ad pa¬

Expanded text:
stringit, ut si haec non custodierint, nec indeantur; ut quia iis nolunt se improbatos videri, ista quoservent, ut perfecti sisentientes, inquieti, inanis gloriae causa contendentes, pacem Ecclesiae rumpentes. Sed in humilitate sitis degentes, ut de vobis humilet hoc, invicem, alter scilicet alterum reputet digniorem. Non ita hoc debemus aestimare ut nos aestimare fingamus, sed vere existimemus posse aliquid esse occultum in alio, quo nobis superior sit, etsi bonum nostrum quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Non quae sua. Hic docet quomodo vitent contentionem, et inanem gloriam, et quomodo arbitrentur alios at: Ut haec praedicta faciant, non sint  aliis tanta tulit; neque ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit: Hoc enim sentite in
Abbreviated transcription (Latin):
gm̃ largiretur. sic oporcuit dari filium qͣm¬
ad̾m nature non delebatur ex cursib ħ ã¬
ad suꝑiorem demonstratõem nou ualent
aliud urͣ sonare in ũbis ⁊ aliud mincellec¬
cu significare siait hic abraham enim est
deus pr̃ qui ẽ pr̃ multar̃ gentiura. sic enĩ
int̾precatur hoc nom̃ abraham. alba enĩ

Expanded text:
Dei largiretur; sic oportuit dari filium quemDei largiretur; sic oportuit dari filium quemadmodum naturae non debebatur excursibus. ad superiorem demonstrationem non valent,aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu significari, sicut hic. Abraham enim est Deus Pater, qui est pater multarum gentium. Sic enim interpretatur hoc nomen Abraham. Abba enim
Abbreviated transcription (Latin):
mortem enim sar¬
re de alia uxore .s.
cecura alios genu̾¬
qui non ꝑtinent
ad hanc significa¬
dicta. cõem. ⁊ iõ multi legentes apłm
librum aut̃ genescos ignorantes
putant salos duos filios hũisse ab raham
S hos solos cominemorat apls. qr de hiis
duob scuꝑtara sp̃aliter singula exequit᷑
minnens aliquid eg̃gnim in hiis p̃figu¬
in. de. li. Non enim ħ fuistra distinxit ut̃q
q̃nidem de abraham natus est. s diuła oꝑ¬
atõne. quia qui de ancilla ẜ camuis naturã
natus est qi inuencula de sene solet conci
qui pronu sit. Illum ergo genint demonstnͣs
consuetudo naturam. Illum u̾o ded̾ ꝑmissi¬
o sig̃cans gr̃am. Ibi hum amus usus ostendit
hic diuinum bñficium comũdatur. Natus
est ergo ysmael sic̃ uascunt᷑ homines ꝑmix¬
suit aut non ista oꝑetur deus cuuis opifex
sapia artingit ut scnptum est. a fi. us. ad si.¬
for. ⁊ dis .a. sirs ubi significandum fn̾at
dei domim ꝙ indebitum hominib gratis

Expanded text:
mortem enim Sare, de alia uxore, scilicet Cethura, alios genuqui non pertinent ad hanc significationem. Et ideo multi legentes Apostolum, librum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abraham. Sed hos solos commemorat Apostolus, quia de his duobus Scriptura specialiter singula exsequitur, innuens aliquid egregium in hiibera. Non enim hoc frustra distinxit. Uterque quidem de Abraham natus est, sed diversa operatione, quia qui de ancilla secundum carnis naturam natus est, quia juvencula de sene solet concipqui promisit. Illum ergo genuit demonstrans consuetudo naturam, illum vero dedit promissio, significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permissint, aut non ista operetur Deus, cujus opifex sapientia attingit, sicut scriptum est, a fine usque ad finon sint, sed ubi significandum fuerat Dei donum, quia indebitum hominibus gratia
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃m enim eẽ pu¬
canit se iecan ĩ au¬
iaregis. dum fres sui
asflig̾ent᷑. Maxiẽ
cundicacẽ ip̃e dico

Expanded text:
Peccatum enim esse putavit, se laetari in aula regis, dum fratres sui affligerentur: maximae cunditatem. Ipsi, dico
Abbreviated transcription (Latin):
plendrim esse cognoũint. ħ nobis uł
enidenter uł latenter teportent. unde ⁊
angłs loq̃us hominib ait Euu orareas.
or̃oem nt̃am optuli deo. ad omnia quip¬
pe scienda sufficit deo iua ꝑfectõ. ht̃ tũ
annũtient. Non enim sunt ulla q̃ nes¬
ciat. s bonum corum de oꝑib sius euis

Expanded text:
plendum esse cognoverint, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet annuntient; non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est de operibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibus ut imicentur. infidelib ne pos¬
suit rep̃hendere. ⁊ aliqui conũtantr ex¬
emplo corum uult eos adquuri. ẽ enim
lucebunt oꝑa eorum non deenunt. qui
quid opus est. in sp̃nalibus. uł cemꝑalil¬

Expanded text:
entur; infidelibus, ne possint reprehendere et aliqui convertantur. Exemplo eorum vult alios acquiri. Cum enim lucebunt opera illorum, non deerunt qui quid opus est in spiritualibus vel temporalib
Abbreviated transcription (Latin):
b necessanis quas uultis impecrare fc̃e
cum gr̃anim actõne. Qi enim uult ali¬
ant .i. complcantur. distingue.or̃o ⁊ ob¬
secratõ ꝯmunit̾ fiunt ab aliquibus pro
se. uł pto aliis ⁊ de quib l reb petitio ÷¬

Expanded text:
bus necessariis quas vultis impetrare, facite cum gratiarum actione. Qui enim vult aliant, id est compleantur. Distingue. Oratio et obsecratio communiter fiunt ab aliquibus pro se vel aliis, et de quibuslibet rebus. Petitio
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium ĩ scło.
illud semꝑ augeatur ħ semꝑ minatur
donec finacur. Quid est seouli gaudi¬
uni: breuit̾ dico soculi lecicia esti im¬
gan fame. uł bellitimore. ł morbo.
ł aliqͣ adũsitate. s omina in terum
habundancia. ĩ pace camis. In secu¬
ritate male menus ag̃e. ecce gaudi
am impnuitã ñ relinq̃re. ne gaudũ sit ĩ
seło ⁊ ne cogatur in exctenio gehenne dãp¬
uare. uͦ f lagello dignatur castigare. bonũ
est nobis ut subueniat castigando ergo ꝙ
i comino sit ouine gaudium. ⁊ ħ mo sit

Expanded text:
gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est imgari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gaudiuam impunitam non relinquere, ne gaudium sit in saeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gin Domino sit omne gaudium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
partat. Si en̾im d̾s uid̾is non peꝑcit. quia sc̾is
patrib originem ducebant. ⁊ ex quoꝵ gente
ip̃e tarnem assũpsit. multomag̃. nec udb par¬
cet. si a fide recesseritis. uł in suꝑbiam ĩ tu¬
iueritis. deinde duob p̃missis duo alia reddẽ
subdit¬

Expanded text:
enim Deus Judaeis non pepercit, qui a sanctis patribus originem ducebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel in superbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddens subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. noli gloriari. adu̾sus ramos. fractos. idẽ
noli insultare malis alt̾ius. ⁊ si. ⁊t̃ putata
ẽ oliua. nõ tamen ampittata. illi suꝑbi ⁊
blasphemi. ꝑ fragientum iam ñ ibi sunt:¬
oleaster non ĩ erat. ibi ẽ. Illi ꝑ suꝑbiã fran¬
gi meruerunt. Iste ꝑ humilitatem ĩseri me¬
ruit. Illi amiserũt radicem. Iste tenuit eam¬
missionis. quia non credentib multis iud̾oꝵ.
gentes insite sunt ꝑfidem. in spe ꝓmissioĩs
ut dol̃or eẽt uid̾eis. hoc ã dr contra morem
⁊ legem insertõis:. bona eñi arbor. ĩ ñ bonã
ĩseri solec. hic ã non bona in boriam. Dicit
R. oleastrum insertũ. ut suc̾tulꝰ fru ctum
raclicis afferat. Noli sͦ gaudere. ĩ incredulita¬
te illoꝵ. ut .st. ait sulomon. Displicet deo.
qui insultat mał alt̾uis. nec enum cã gẽtiũ
Quod si głaris ad¬
uersus slłos. dicit᷑
non tu racdli¬
radicem ñ portas. s
radix te .i. gens illa
ea fidem habes. Dic̃
AO
qͣi. si non contra stantes.

Expanded text:
est, Noli gloriari adversus ramos fractos, id est noli insultare malis alterius. Et si enim putata est oliva non tamen amputata. Illi enim superbi et per fragmentum jam non ibi suntoleaster non ibi erat, et ibi est: illi per superbiam frangi meruerunt, iste per humilitatem inseri meruit; illi amiserunt radicem, iste tenuit eamsius quia non credentibus multis Judaeorum, et gentes insitae sunt per fidem in spe promissionis, ut dolor esset Judaeis. Hoc autem dicitur contra morem et legem insertionis. Bona etenim arbor in non bonam inseri solet. Hic autem non bona in bonam. Dicit enim oleastrum insertum, ut surculus fructum radicis afferat. Noli ergo gaudere in incredulitate illorum. Ut enim ait Salomon: Displicet Deo qui insultat malis alterius. Nec enim causa gentium Quod si gloriaversus illos, dicitur non tu radicem portas, sed radix te, id est gens illa ea fidem habes. Dicis go cat: Si non contra stantes,
Abbreviated transcription (Latin):
que aua filio dicta uie
uugelio qmͣ que de lege
uł de aliis a ꝓpb̾is. uł angelis dicta funt qui
ministi legis fuenuit. Nom̃ tñ legis oꝑticũ
qr ui astinctione sua qmͣ in postĩorib facit.

Expanded text:
us a Filio dicta in Evangelio, quam quae de lege, vel de aliis a prophetis, vel angelis dicta sunt, qui ministri legum fuerunt. Nomen tamen legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus fa
Abbreviated transcription (Latin):
angłos suos destinet dens. Qnͣuus enĩ multũ
int̾at iut̾ angelos ⁊ homines ꝓpinquos cũ cos
nebiscim fecit qr nr̃e saluti studeut. Pp̃ nos
discimunc nobis suo funguntur osftio. ħ
ẽ opus angłicum. angłice functionis affmm̃
ut oͥmuna fiant pro saute proximorum
magis aut̃ ħ est opus xp̃i. qr angelis nõbis
suꝑiorib p̃cepit. ad uĩam salutem anim
tus ẽ de finio der enul¬
dationem ualent
hortatur eos quib
scribit ut diligenter¬
todiant ea q̃ ꝑ illũ
amiuutiata sunt¬
eis. ⁊ ad ħ cendunt.
omma p̃missa .e.¬

Expanded text:
angelos suos destinet Deus. Quamvis enim multum intersit inter angelos et homines, propinquos tamen eos nobis fecit, quia nostrae saluti student, propter nos discurrunt, nobis suo funguntur officio. Hoc est opus angelicum, angelicae functionis officium, ut omnia fiant pro salute proximorum. Magis autem hoc est opus Christi, quia angelis nobis superioribus praecepit ad nostram salutem suum tus est de Filio Dei muldationem valent, hortatur eos quibus scribit, ut diligentetodiant ea quae per illum annuntiata suntEt ad hoc tendunt omnia praemissa
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o .i. re ũa cognouimus nos non posse
uistificari. uisi transenntes ad xp̃m nos dico
⁊ concedit nos relabi ad id ꝙ erannis. ꝙ
si patetur .i. concederet profecto nob̾ esset
minster pecc̃ .i. prioris status nr̃i sic̃ fuiss
transeuntib ad se minist̃ iusticie. s absit.

Expanded text:
id est revera cognovimus nos non posse justificari, nisi transeuntes ad Christum, nos et concedit nos relabi ad id quod eramus? quod si pateretur, id est concederet, profecto nobis esset minister peccati, id est prioris status nostri sicut fuisset transeuntibus ad se minister justitiae, sed absit!
Abbreviated transcription (Latin):
atus on sibi fccit qõem qiͣ de conitanis. ⁊ silli
ad ̃sancib ũbis dei ꝓmicentis. siliim nascitꝰ¬
um ⁊ postea dicentis occide m filiuituũ S e¬
rat in corde cuis fides inconcussa. ⁊ ñ defitiens.
qua credidꝰ deum qui dedit ut ille de sembus
nasc̾ecur. posse ⁊̃ de morte repatare. U ẜ. s. qr

Expanded text:
sibi fecit quaestionem quasi de contrariis, et sibi adversantibus verbis Dei promittentis filium nasciturum, et postea dicentis: Occide mihi filium tuum. Sed erat in corde ejus fides inconcussa et non deficiens qua credidit Deum qui dedit, ut ille de senibus nasceretur posse, etiam de morte reparare. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
miccebatur. Non tre¬
pidauit afferre qñ ex¬
igebatin: eiꝰ dexieta. e¬
ut moreretur. amis¬
cor eltetumẽ. ad fitẽ
ut nascẽcur. nec fint¬

Expanded text:
promittebatur, non trepidavit offerre quando exigebatur. Ejus dextera eut moreretur cor erectum est ad fidem, ut nasceretur. Nec fuit
Abbreviated transcription (Latin):
deo de alt̾na indigentia. ⁊ de alt̾uo sup¬
plemendo. indigentie proruntialiut
nalib in illos. Inde autem de reb sp̃u¬
alib in istos. iõ tanqmͣ sc̃orimi gaudi¬
orum sagina plemis enictans excla

Expanded text:
alterno supplemento indigentiae provincialium nalibus in 132 illos; inde autem de rebus spiritualibus in istos. Ideoque tanquam sanctorum gaudiorum sagina plenus eructans clamat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta probatur. resmicitõ mortuorim
s tñ dicet aliquis ignorantium deum quo
mortui qui ciris sunt resurgant : ita ħ
esse qmͣ modo .i. pa ssibile ⁊ mortale ⁊ qr in
naturalium cognitione ꝑ qmͣ nr̃am de resur¬
rectõne improbat fidem. sibi sapiens esse
li homine ũ legis ane¬
coritate agit s docu¬
quib mortuorimĩ
melus teformatõ
fucura credatur. ma¬
nence nature gne¬
cor. ꝙ sei non semi¬
nas dale. quod .i.

Expanded text:
dicta probatur resurrectio mortuorum. Sed tamen dicit aliquis ignorantium Deum: Quomortui, qui jam cinis sunt, resurgant? Ita hoc esse quam modo, id est passibile et mortale. Et quia in naturalium cognitione per quam nostram de resurrectione improbat fidem, sibi sapiens iste li homine non legis auctoritate agit, sed docuquibus mortuorum in melius reformatio futura credatur, manente naturae geuod seminas non seminas tale, quod, id
Abbreviated transcription (Latin):
tis quibidam quibus
danda dignitate ip̃iꝰ.
⁊ excellentia sacerdo¬
ip̃i abrahe prĩ om̃uũ
⁊ omnib leuntis .e.¬

Expanded text:
tis quibusdam quibus danda dignitate ipsius et excellentia sacerdoipsi Abrahae patri omnium et omnibus Levitis.
Abbreviated transcription (Latin):
uł iusticia. uñ melcħ¬
cie. deide aucem. dict̾
est tex salem. qui ẽ itꝑ
pacis. Salem enĩ int̾¬
p̾retatur pax. ip̃ẽ dico
morat in figura xpĩ¬

Expanded text:
 justitia; inde Melchtiae. Deinde autem dictus est rex Salem quod est rex pacis, Salem enim interpretatur pax. Ipse, dico,morat in figura
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis .Q. qui erat ali¬
brahan pũarcha. ⁊
tã magnum amiha
suo semine. benedice¬
datum .e. beuedixit
ioris dignicatis. bñ¬
dixit dico sũ ul. ãꝗ
uide tipus xp̃i melior

Expanded text:
i dicat: Qui erat alibraham, patriarcha, et tam magnum qui hasuo semine benedicedicat: Benedixit joris dignitatis. Benedixit, dico, sine ulla inde typus Christi meli
Abbreviated transcription (Latin):
i refectionen eius ⁊ suorum protulisse ⁊ ut sa¬
ẽdoteni dei decimas accepisse. Salem ũo płimi
dũt fuisse iersm. s fuit opidum regionis siche
ꝙ ⁊ hodie salem dr̃. ubiex magnitudine tiu¬
uar̃ palatutm melcħ. ostenditur. uñ ⁊ in eniͣ¬
gelio dũ. erat iohanuas bapci aus in enon iut᷑¬

Expanded text:
in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in En
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidem hic p̃
unt sacerdotium. alĩ
enimm non aud̾ent
sum̃e. non dico su¬
munc decimas. sec
hũc mau̾datum in
aliquo sũmo iuro.
nillam legem. Accep̃
a patnarcha. ẽ essec

Expanded text:
Et quidem hic praentes sacerdotium. Aliter enim non auderent sumere, non dico sumunt decimas, sed habent mandatum in aliquo summo viro nullam legem accepit a patriarcha, cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
dos fuis. ⁊ aũ cutumcisionem sumctus sac̃dotõ
ut nou gentes audeis s indei a gentib sacer¬
datium accꝑent ⁊ nou fuit mctus oło risili¬
li. ut moyses instituit. s oleo exultatõnis ipͦi¬
mr̃em.s qr in genesi inducitur subico oteur¬
usse abtahe. ⁊ uec añ nec post genealogia
eius ⁊ uuenitur uł nom̃. hinus aut̃ exempꝰ
um hũit ⁊ finem. s ecc̃e sacerdotium ⁊ in p̃t̾itum¬

Expanded text:
us sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent. Et non fuit unctus oleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puriem, sed quia in Genesi inducitur subito occurrisse Abrahae, et nec ante nec post genealogia ejus invenitur vel nomen: hujus autem exemplo um
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidem de
filiis leui sac̃¬
dotium acci¬
pientes man¬
datum hñt
decimas suiñ¬
legem id est
a sr̃ĩbus suis.
exierunt de
lumbis abͣhe.¬

Expanded text:
et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes mandatum habent decimas sumerlegem id est a fratribus suis exierunt de lumbis Ab
Abbreviated transcription (Latin):
catur rex iusti¬
rex salem qui
est rex pacis.
sine patre. si¬
ne mr̃e. sine
genealogia.
neq uutium
dierum neq¬

Expanded text:
tatur rex justirex Salem, quod est, rex pacis, sine patre, sine matre, sine genealogia, neque initium dierum, neq
Abbreviated transcription (Latin):
ablatione cutis. s ille ẽ.¬
qui ẽ uid̾s in abscõdito.
cordis .i. qni ẽ. ex corde ẽ¬
ꝯficens. ⁊ illa ẽ uera cc̃¬
cisio. q̃ ẽ cͥcumcisio .i. ĩ¬
tus. ⁊ litt̾a legis in licr̾a

Expanded text:
ablatione cutis; sed ille eJudaeus in abscondito cordis, id est qui est ex corde confitens. Et illa est vera cisio, quae est circumcisio, id etris, ut littera legis in figura
Abbreviated transcription (Latin):
non accepimus: non ueracit̾ possũt se exr̾are
Si . ⁊ uasa ire sund quib debita ꝑditio reddit᷑
hoc sibi imputent. qr ex massa sinte. qmͣ m̾ito
quib ex eadem massa factis. supplicium redd̾e
noluit. nõ se inflent. S ip̃m glorificent. qͥ eis

Expanded text:
non accepimus? Non veraciter possunt se excusare. non accepimus? Non veraciter possunt se excusare. Si enim vasa irae sunt quibus debita perditio redditur, hoc sibi imputent, quia ex massa sunt quam merito quibus ex eadem massa factis, supplicium reddere noluit, non se inflent, sed ipsum glorificent qui eis
Abbreviated transcription (Latin):
tutta mĩa: apponat gr̃am. quib uult. ⁊ lib̾et
quos uult. manifeste osteditut diues. ⁊ głosa bo
in gloriam futuram. Om̃s. it sustinet d̾s. sci¬
ꝑ auctoritates ꝓpharum. ꝙ hu sunt ex utroq¬
fuit ex una massa. ade de qua ⁊ mali. qui ft̾
uasa ure. cui debita eiat dampnato ⁊ tota
quipe bõta massa. iuste dampnatõis reciperet
debitum. nisi ex ea faceret non solũ iustus.
S etiam misencors figłs. alia uasa ĩ honorẽ
sccłm grãm. non scłm debitum. dum. ⁊ paruulis
subuenit. quorum nulla merita. die possunt ⁊
ma iores p̃uenit. ut hr̃e aliqua bona m̾̃ita pꝰ¬
sint. quia de stirpe mnobeclientie. ducit᷑ ꝓpago
peccati. atꝙ supplicu. non dditione diuina
S uoluntatis. iniquitate uitiata natura. q̃
a dõ condita ẽ bona. ¶ Si o̾ male uiuunt bo¬
mines de suo ẽ. Uł quodoriginaliter craxerunt
uel qd̾ insuꝑ addiderũt. Idõ non se extusẽt. hoĩes
qui nolunt recte uiuere dicentes. qͥd nos fecimꝰ.

Expanded text:
ricordia apponat gratiam quibus vult, et liberet quos vult, manifeste ostenditur dives et gloriosa bonin gloriam futuram. Omnes enim sustinet Deus, sciper auctoritates prophetarum quod hi sunt ex utroqsint ex una massa Adae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota quippe ista massa juste damnationis reciperet debitum, nisi ex ea faceret non solum justus, sed etiam misericors figulus alia vasa in honorem secundum gratiam, non secundum debitum, dum et parvulis subvenit quorum nulla merita dici possunt; et majores praevenit, ut habere aliqua bona merita possint, quia stirpe inobedientiae ducitur propago peccati atque supplicii, non conditione divina, sed voluntatis iniquitate vitiata natura quae a Deo est condita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod originaliter traxerunt, vel quod insuper addiderunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dicentes: Quid nos fecimus
Abbreviated transcription (Latin):
malis amio in quib humanam uaturã. ñ ma
litiã  creat. s ꝑfert eos patient̾ qͦusq:
scit oꝑte n̾o inaniter. S utens eis ad ãmo¬
nitidnem. uel excertitatõem bonoꝵ. nlt̾m
N. d̾s. ueł angłoꝵ. uel homrium crearet. ꝙͣ
malum futurum eẽ p̃sciret. nͥ parit̾ nosset eos¬
quib bonoꝵ usib cõmodaret. dico ꝙ sustin¬
uit malos. ⁊ int̾im dũ expectabat: ostendit eiꝰ
multis iuditus. uel ip̃os aliqñ pumendo. uł
alios coram eis. iram suam futuram .i. pe.
nam et̾nam. ut sibi cauerent. ⁊ i hec. quod
sustinuit eos. ⁊ iram eis ostendit. slotã. fecit

Expanded text:
malis; in quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed profert eos patienter quousque scit oportere: non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exhortationem bonorumcrearet, quem malum futurum esse praesciret, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commendaret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est poenam aeternam ut sibi caverent, et in hoc quod sustinuit eos, et iram eis ostendit. Notam fecit po
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate sua d̾s obdurat. ostendr᷑ ꝙ quidã sunt
quib nec grãm apponit d̾s. ut esar. ⁊ phara.
euenit qͣm quam futum nonit. Prescĩa .⁊t.
luntas. ꝑ qd̾ aut dampnet᷑. aut coronet᷑. Presti¬
ens itaꝙ d̾s aliquos male uoluntatis futuros
non habuit eos inmnn̾os bonorum. sic̃. ⁊ de
sciens cum nõ se corecturum. apł̃m uͦ paulũ:
elegit. p̾scus utiꝙ qd̾ fiturus cẽ fidel. Sunt ã
⁊ alii quidam quibdam gr̃a data ẽ inusum. ut sau¬
li uide. ⁊ iłł discipulis quib dominus ĩ eungłio:¬

Expanded text:
obdurat, ostenditur quod quidam sunt, quibus nec gratiam apponit Deus, ut Esau et Pharaoni, evenit quam futurum novit. Praescientia enim luntas, per quam aut damnetur aut coronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntatis futuros, non habuit eos in numero bonorum, sicut et de sciens eum non se correcturum, Apostolum vero Paulum elegit praescius quod futurus esset fidelis. Sunt autem et alii quidam, quibus gratia data est in usum, ut Sauli, Judae, et illis discipulis quibus in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi pot̾is dicere. quod iuste subtrabit gratiã.
talib. ⁊ dampnat illos. qui ita expectati: de
petcatis nolunt resipiscere. S hac p̾dc̃a gr̃a ab¬
usi sunt. Eocehic ostenditur usticia cura eos.
qui habent tp̃s oꝑandi. Sequitur. ut ostend̾et
quasi ad hoc patitur d̾s. malos ⁊ p̃ ostendit eis
iram. ⁊ ad noticiam sui attrahit. ut sic osten¬

Expanded text:
at: Poteris dicere quod juste gratiam subtrahit talibus, et damnat eos qui ita exspectati de peccatis noluerunt resipiscere, sed hac praedicta gratia abusi sunt. Ecce hic ostenditur justitia circa eos qui habent tempus operandi. Ut ostenderet. Quasi dicat: Ad hoc patitur Deus malos, et praeostendit eis iram, et ad notitiam suam attrahit, ut sic osten