comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biles post mortem non sunt: mul¬
torum solet animas etiam post mor¬
tem sacra oblatio hostiȩ salutaris
ad iuiuare. In machabeoꝵ libris le¬
gimus oblatum ꝓ mortius sacrifi¬
cium. sed & scimus quam uis in sẽp¬
turis ueterib omnino non legitur¬
tam̃ ñ parua est uniu̾sȩ ȩccłiȩ quȩ
in hac consuetudine claret auctori¬
tas. ubi in precib sacerdotis. quȩ
domino ad eiꝰ altare funduntur lo¬
cum suum habet comm̃datio delic¬
anglorum quendam prb̃m opiuatũ
ẽẽ de fr̃e suo: quod mortuus eẽt inp̃¬
lio. Qui tam̃ ñ e̾ mortuus. sed ucilne¬
ratus ac unculatus. Mox memoratꝰ
prb̃r ñ expectauit tercium diem neq
septimum. neq tricesimum: sed fre¬
quentissime celebrauit ꝓ eo missas. Tem¬
pore missȩ cotidie soluta sunt uincu
donauit ei facultatem redimendi
si posset. A tercia autẽ hora quando
missȩ fieri solebant: sepissime ur¬
cula soluebantur At ille iure torai¬
do spopondit ut ridiret: uel pecu
ne cuncta que sibi aduersa quȩ

Expanded text:
biles post mortem non sunt, multorum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adtende. in Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mortAnglorum quemdam presbyterum opinatum esse de fratre suo quod mortuus esset in praelio, qui tamen non erat mortuus, sed vulneratus et vinculatus. Mox memoratus presbyter non exspectavit tertium diem, neque septimum, neque trigesimum, sed frequentissime celebravit pro eo missas. Tempore missae quotidie soluta sunt vincudonavit ei facultatem redeundi, si posset. A tertia autem hora, quando missae fieri solebant, saepissime vincula solvebantur. At ille jurejurando promisit ut rediret, vel pecunne cuncta quae sibi adversa, quaeve
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos etiam post mortem boni
aduuent quȩ hie ꝓipsis abasie
fiunt. Inter hȩc pensandum e puo
tucior uia sit ut bonum qđ quis
pꝰmortem suam sperat agi ꝑalo
quippe ẽ liberum exire quam post
iuncula lib̾tatem querere. Hȩc nan¬
singłaris uictima. abeterno ite¬
ritũ animam saluat. quȩ illam
nobis mortem unigeniti ꝑ myfto¬
rium reparat. Qui licet sur zens
amortuis iam non mortur. & mos
ei ultra non dominabitur: tame¬
in se ipso immortaliter atq ineorp¬
tibiliter uiuens ꝑro nobis iterum
in hoc mysterio sacre oblationie
le sit ꝓ nobis hoc sacrificium: quod
ꝓ absolutione nr̃a passionem ungi¬
niti filii semꝑ imitatur.
us enim fidelium habere dubi¬
um possit. iͥpsa immolationis haa
ad sacerdotis uocem cęlos aꝑiri i
illo iħu xp̃i mysterio angłorum cho¬
ros adesse. summis ima sociari t̾re-¬
na celestib uingi: unum quidem ex
uisibilib atq inuisibilib fieri: Sd
necesse ẽ ut cum hec agimus nosmit
ipsos do incordis contritione mas¬

Expanded text:
ut eos etiam post mortem bona adjuvent, quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alquippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. CAsingulariter victima ab aeterno interitu animas solvit, quae illam nobis mortem Unigeniti per mysterium reparat. Qui licet surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, in se ipso immortaliter, atque incorruptibiliter vivens pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis le sit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii Dei semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Iesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus iungi, unum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est, ut, cum haec agimus, nosmet ipsos Deo in cordis contricione mac
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ. ꝓfecto ce aniias resurgere
inȩ mortem suam in impietate atꝙ
peceatis. sedmi quam mortem mor¬
tui fuerant de quib dominus ait.
Sine mortuos sepelire mortuas suas.
ut seilicet in anima mortui in corpo¬
re mortuos sepelirent. Propter isti¬
usmodi g in pietate & iniquitate in
areauiderint. & usꝙ infinem ꝑseuera¬
uerint. Nec fecit hic ullam differen¬
tiam bonorum & malorum. Omnib
enim bonum ẽ audire. uocem eius &
uiuere. & ad uitam pietatis ex impi¬

Expanded text:
animae, profecto et animas resurgere animae, profecto et animas resurgere mae mortem suam in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt de quibus idem ait: sine mortuos sepelire mortuos suos, ut scilicet in anima mortui in corpore mortuos sepelirent. propter istos ergo impietate et iniquitate in crediderint et usque in finem perseuerauerint". nec fecit hic ullam differentiam bonorum et malorum; omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex impi
Abbreviated transcription (Latin):
nondum de sed̾a resur¬
rectione. io est corporũ
loquit᷑ quȩ infine fu¬
tura e sid de pͥma qͣ
nune e. Hanc quippe nt distingueret
ait. Uenit hora & nunc ẽ. Non
autem ista corporum: sed animaꝵ
istam quoq pͥmam in corporib futu¬
ram ẽẽ contendunt. Quorum enim
autem corpora moriendo. Nam ce a
cadendo: cadauera nuncupãtureno
enim animarum inquiunt resur ree¬
tio potest eẽ: sed corporur. Sed quid
contra apłm dicunt. qͥui eam resur¬
rectionem appellat: Nam scđm in
runt quib ant. Si consurrexistis eũ
xpo: quȩ sursum sunt sapiteist uẽ
sensum uerbis aliis alibi posuit di¬
cens. Ut quemadmodum xp̃e resur¬
rexit amortius ꝑ głam patris. sic oe
no᷑ innouitate ambulemus uitȩ. Hinc
onem ad corpora non ad anuma ꝓtine¬
re quia corporum ẽ cadere eur non
audiunt non recedatis ab illo ne ca¬
datis s suo dño stat aut cadit. & qui
seputat stare uideat ne cadat. Puto
casus iste cauendus sit. Sigͥ caden¬
tium ẽ resurrecłio. cadunt autem &

Expanded text:
Nondum de secunda resurrectione, id est corporum, loquitur, quae in fine futura est, sed de prima, quae nunc est. Hanc quippe ut distingueret, ait: Venit hora, et nunc est. Non autem ista corporum, sed animarum istam quoque primam in corporibus futuram esse contendunt. quorum enim autem corpora moriendo; nam et a cadendo cadauera nuncupantur. non ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest esse, sed corporum. sed quid contra apostolum dicunt, qui eam resurrectionem appellat? nam secundumrunt quibus ait: si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite. quem sensum uerbis aliis alibi posuit dicens: ut quemadmodum Christus resurrexit a mortuis per gloriam patris, sic et nos in nouitate uitae ambulemus. hinc onem ad corpora non ad animas pertinere, quia corporum est cadere, cur non audiunt, Non recedatis ab illo ne cadatis, et, Suo domino stat aut cadit, et, Qui se putat stare caveat ne cadat; puto casus iste cavendus est. Si igitur cadentium est resurrectio, cadunt autem et
Abbreviated transcription (Latin):
colimus de edificio templi aliqua cõ¬
memorare. & quam decenter ornatꝰ
illiuis ȩccłiȩ significationi conueni-¬
at indagare. Marrat ergo scriptũ¬
ra quia preceperit rex salomon ut
tollerent lapides grandes. lapides
preciosos infundamentũ templi. &
quadrarent eos. Lapides autem grã¬
des & preciosi qui infundamento
locati totum onus templi sibi suꝑ¬
impositum portant. eximios sce ẽe
clesiȩ doctores insinuant. Grandes
numirum excellentia meritorum.
pretiosos claritate signorum. quia
ab ipso domino uerbum audientes.
p̃dicatigne genuerunt. Quando
enim inscripturis fundamenta
plurali numero dicuntur: uel p̃¬
dicatores soõs. uel firmas iustorũ
cogitationes significant Unde ẽ
illud psalmistȩ Fundam̃ta eiꝰ in mõ¬
tib scis. At cum singulari nume¬
ro fundam̃tum ponitur. ipsum se¬
pius auctorem bonoꝵ grnniũ indi¬
cat. De quo apłs ait fundam̃tũ
enim aliud nemo potest ponere

Expanded text:
colimus de aedificatione templi aliqua comcolimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagare. Narrat ergo sacra Scriptura quia praeceperit Salomon, ut tollerent lapides grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes praedicatione genuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indicat, de quo Apostolus ait: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere,
Abbreviated transcription (Latin):
refutat: & uitiosa quorumdã. catho¬
licoꝵ exempla. sobriȩ. & iuste. ꝙ pie
uuiendo deuitat. Non obcecatur
fumo proprie cupiditatis. quia fer¬
uet interius solo ardore dominicȩ
caritatis. Huic autem homini id est
redemptori nr̃o. qui ȩccłiam sibi uni¬
uersalem. inuincibili mentis forti¬
tudine copulauit: ꝓ modo suo qͥq
famulantur electi. quando qđ ip̃se
intota ȩccłia getieraliter facił. hoc il¬
li insuis singłi cordib agere speciali¬
tercurant. Nlam quasi in altum fodi¬
endo suam uigil anter conscientiam
discutiunt: nequid in ea sordidum la¬
teat sollerter inquirunt: cunctas a
fundo cordis suꝑuacuorũ cogitatuũ
latebras. manu sedulȩ discretionis
exhariunt. quatinus firmam in se¬
eius p̃sentiam insuꝑabiles inter scłi
terrentis. aduersa simul & prosꝑa
blandientis ꝑdurent. Hȩc uiuante
dño fr̃s km̃i de euuangłice lectionis
expositione transcurrimus: sed uide¬
tur congruum sollempnitati quam

Expanded text:
refutat, et vitiosa quorumdam cathorefutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis. Huic autem homini, id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo quique similantur electi, quando quod ipse tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter curant. Nam quasi in altum fodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fundo cordis supervacuorum cogitatuum latebras manu sedulae discretionis exhauriunt, quatenus firmam ejus praesentiam insuperabiles inter saeculi torrentis adversa simul et prospera blandientis perdurenrissimi, de evangelicae lectionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam
Abbreviated transcription (Latin):
tinebant. quia si supra petram fidei.
& ñ potius suꝑ harenam ꝑfidie le
uitatis fundati consisterent: labefa¬
tandum autem: quod hȩc mundatio
temptationũ trib modis eccłiam
impugnat. Nam uel a sua abstractꝰ
tate fatigatur: uel aꝑtiorib exteruoꝵ
appetitur insidiis. Que uidelicet tẽp¬
tamenta: dñs alibi portas inferi nũ¬
cupat. & merito quia nimirũ suuce¬
rint. in etermim trahunt interitũ.
Et suꝑ hanc petram inquit. edifica¬
bo eccłiam meam. & porte inferi
non preualebunt aduersus eam.
Et si ergo pulsant: non tamen eici¬
unt eccłiam. xp̃i porte inferi. Et sĩ.
irruit mundatio ꝑfidiȩ non sub¬
ruit domum fidei: que adiutorio
ueracit᷑ dicere potest dum anxiaret᷑
cor meum inpetra exaltasti me. Nõ
debellatur ab extraneis. quia rabiem
ꝑsequentium infidelium. cum coro¬
na martyrii paciendo suꝑat. Non
corrumpitur a falsis fr̃ib: quia or
hereticorũ dogmata recte credendo

Expanded text:
ertinebant, quia si supra petram fidei, ertinebant, quia si supra petram fidei, et non potius super arenam perfidiae vel levitatis fundati consisterent, labefatandum autem quod haec inundatio tentationum tribus modis Ecclesiam impugnat. Nam vel a sua concupiscetate fatigatur, vel aptioribus externorum appetitur insidiis. Quae videlicet tentamenta Dominus alibi portas inferi nuncupat, et merito, quia nimirum si vicerint, in aeternum trahunt interitum. Et super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, non tamen dejiciunt Ecclesiam Christi portae diaboli; etsi irruit inundatio perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ. Ꝙ fodit in altum & po¬
suit fundam̃ta supra petrã. quia in
corde suorum fidelium. quicquid t̾re¬
nȩ intentionis inuenit. funditus ex¬
styrpare studuit: quatinus eiectis
priscȩ consuetudinis ruderib & co¬
gitationib suꝑfluis: stabilem in eis
quam huiuscemodi domus funda-¬
menta locauit. Clam sieut in domo
ȩdificanda nichil petrȩ cui fundam̃¬
tum inponatur ante fertur. ita scã
imo habet in corde reconditam. neq
aliquid fidei illius ac dilectioni p̃po¬
uit. a d̾o ut ꝓhac etiam mortẽ pati
ñ dubitet Cui nimirũ petrꝰ pͥncepᷤ
nomen accepit: quando audiuit qͥa
tues petiꝰ & suꝑ hanc petram edi¬
ficabo ȩidiam meam. Inundatione au-¬
tem facta illisum ẽ flumen dom̃ui illi
& ñ potuit eam mouere. fundata enim
erat supra petram. Patet expositio quia
pulsata est. sepe pressuris eccłia. nec de¬
iecta. Quod si eredentium alii uicti ces¬
serunt. ad hane utiq domum non ꝑ¬

Expanded text:
dignatus est. Qui fodit in altum, et podignatus est. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus, ac cogitationibus superfluis, stabilem in eis quam hujusmodi domus fundamenta collocavit. Nam sicut in domo aedificanda nil petrae, cui fundamentum imponatur, antefertur, ita sancta imo habet in corde reconditam; neque aliquid fidei illius ac dilectioni praeponit, adeo ut pro hac etiam mortem pati non dubitet; cui nimirum petrae princeps nomen accepit, quando audivit, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere; fundata enim erat supra petram. Patet expositio, quia pulsata est saepe pressuris Ecclesia, nec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non p
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste ostendens: quia locutio
bona absq oꝑum attestatione nil
omnino ꝓsit. Ed autẽ uocatis ll
quȩ dico: Dñm namꝙ uocare bo¬
ni donum thesauri bone uidetur ẽẽ
fructus arboris. Omnis enim quiẽꝙ
inuocauerit nomen domini: saliuis
erit. Sed si is qui nomen domini inuo¬
cat: preceptis dñi ꝑuerse uiuendo re¬
pugnat: ꝓfecto patet quia de bono
cordis thesauro ꝓlatum ñ fuit bonũ
qd̾ lingua sonuit: nec talis fructum
confessionis fici radix sed spinȩ hoc ẽ
horrida uitiis. & non multitudine
dominicȩ dulcedinis onusta consci¬
entia ꝓcreauit. Quȩ autem sit uera
fructuũ bonorum malorumq discre¬
tio. dominus sub alia figura subden¬
do designat. Omnis qui uenit ad
me &e audit sermones meus &e facit
eos: ostendam uob̾ eui similis est. Si¬
milis ẽ homini edificanti domum.
Homo autem hic domum edificans.
scãm uidelicet ȩccłiam inqua ꝑpe¬
tuo maneret edificare. & consecrare

Expanded text:
manifeste ostendens quia locutio manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid autem vocatis me quae dico? Dominum namque vocare boni donum thesauri, bonae videtur esse fructus arboris. Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Sed si is qui invocat nomen Domini, praeceptis Domini perverse vivendo repugnat, profecto patet quia de bono cordis thesauro prolatum non fuit bonum quod lingua sonuit, nec talem fructum confessionis fici radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, et non multitudine dominicae dilectionis, onusta conscientia procreavit. Quae autem sit vera fructuum bonorum malorumque discretio, Dominus sub alia figura subdendo designat: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum. Homo autem hic domum aedificans, sanctam, videlicet, Ecclesiam, in qua perpetuo maneret, aedificare et consecrare
Abbreviated transcription (Latin):
colligunt ficus neq de ribosi¬
demiant uuam quia quessie
hue uiciorumm aculeis soraant
Aigne pruale nt Bonis hao
de bono thesauro cordis siui pore
bonum: & malus homo de mas
tbesauro ꝑfert malum. Pheao
cordis. int̾entio e̾ cogitationlas
qua ꝓuentum oꝑis iuniternus a¬
biter iudicat. Unde fit pleris
ut minora bona non nulli malsi
cȩlestis grẽ mercede oꝑentur lt¬
licet. ꝓpter intentionem cordis
qua maiora uoluerant patrare bi¬
na sipossent: & alii maiora uirti¬
tum oꝑa ostendentes. ob incuria
cordis tepidi: minora a domino
p̃mia sortiantur. Deniq opusui¬
due quȩ duos nummos detulit
ad templum: innumeris diuitũ
donariis ab interno corduim sen¬
tatore prefertur. Ex habundantua
enum cordis os loquit᷑ Humanum
quidem iudicium sepe fallit
cor ꝑximi nescit. nͥ exore ꝙ oꝑe pa¬
sare. Dominus autem ipsum opꝰ
ꝑpendit. Illi gͦ exhabundanua
cordis os loquitur: qui exqua inten¬
tione ꝓmantur uerba ñ ignorat
Quod etiam subsequent᷑ astruit

Expanded text:
colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum aculeis sordent,digne praevalent. Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo de malo thesaurcordis intentio est cogitationis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quippe judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opere pensare, Dominus autem ipsum opusperpendit. Illius ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promantur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit,
Abbreviated transcription (Latin):
cessit nec tam̃ ab eiꝰdem incarnatio¬
nis fide uacua remansit. Hoc enim
ẽ ostium porticus contra ostium tem¬
cunctorum filum corda illustra¬
ri. Und ꝓbens eadem porticu duȩ
columpne einaximi & miran¬
di oꝑis cireallim templi narran¬
tur eẽ statuę his capitella qua¬
si oꝑa lilii imposita. Colump¬
ne enun stainte ostium templi.
quiꝗ aduerdi redemptoris nr̃i
quait egh ostium. ꝑ me siqͥs

Expanded text:
aecessit, nec tamen ab ejusdem incarnatioaecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium temcunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis
Abbreviated transcription (Latin):
stigare oportet: ut adinter ne dulce¬
dins sacietatem ꝑuenire mereamur:
Namq hoc numero castigationem
uitȩ p̾sentis. significare intelligit᷑
omnis qui quadragenariũ moysi.
uel helyȩ. uł ipsus dñi ieunium
recte intelligere nouit Bene ipsum
oraculum in quo archa ꝑ cherubin
głȩ tegebatur: uiginti cubitos lon¬
gitudinis. latituainis. & altitudi¬
nis habebat Qnumerus ꝑfectionẽ
ut diximus gemine dilectionis in¬
sinuat: quia quicquid in hac pegri¬
natione ꝓ dõ geritur totum hoc in
illa mansione patriȩ ꝑhenns. ubi
magnificentia eiꝰ. continua. beatoꝵ
sp̃itium laudatione sustolliur. in
sola dilectionis amplitudine ꝑficit᷑
Erat qe porticus ante templum ui¬
ginti cubitoꝵ longitudmis unta
mensturam latitudinis templi. &
decem cubitoꝵ latitudinis. habens
ostium contra astium templi ab ori¬
ente. Que uidelicet porticus illam
scẽ eccłiȩ plebem designat: quȩ do¬
minicȩ incarnationis tempora p̃¬

Expanded text:
stigari oportet, ut ad internae dulcestigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae, vel ipsius Domini jejunium recte intelligere novit. Bene ipsum oraculum, in quo arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora pr
Abbreviated transcription (Latin):
celestium refectione opꝰ habemus
In futuro autem talib non egeniꝰ
subsidiis: ubi uixta psalmiste uo¬
cem. quicumꝙ apparuerint cũ ui¬
sticia: saturabunt manifesta gła xp̃i.
In hac uita quoq corda iustoꝵ qua¬
Ei altare incensi aunum splendida
fulgent ꝑmundiciam scitatis arõ¬
matib sunt referta desidiorũ sp̃i¬
talium: incendio flagrant amoris
continui & quasi in ꝑrimo cȩlestis
inarontus posita. suauissimum sue
orationis uaporẽ inntra scasẽoꝵ su¬
ꝑne mutunt ubi xp̃e ẽ in dextera
di sedens. Quem aptissime archa
estamenti quie ⁊ erat intrat uelu
designat in qua urna erat aurea ha¬
bens mania: & uirga aaron quȩ
fronduerat: & tabulȩ testamenti.
Ipsa namq archa naturam huma¬
nitatis eius urna mannȩ plenitudi¬
nem cliuinitatis: uirga aanon poten¬
tiam sacerdotii eius inuiolabilem:
tabulȩ testamenti designant quia
ipse ẽ qui legem dedit: quiq euam
benediction m. his qui legem faci¬

Expanded text:
coelestium refectione opus habemus: coelestium refectione opus habemus: In futuro autem talibus non egebimus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quicumque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifesta gloria Domini. In hac ergo vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam sanctitatis. Aromatibus sunt referta desideriorum spiritualium, incendio flagrant amoris continui, et quasi coelestis introitus posita suavissimum suae orationis vaporem inter saemittunt, ubi Christus est in dextera Dei sedens, quem apertissime arca Testamenti, quae erat intra velum, designat; in qua Urna erat aurea habens Manna, et Virga Aaron, quae fronduerat, et Tabulae testamenti. Ipsa namque Area naturam humanitatis ejus; Urna mannae plenitudinem divinitatis: Virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem; Tabulae testamenti designant, quia ipse est qui legebenedictionem his qui legem faci
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ cubitis. quia resusc̾itati amor¬
tius omnes electi. in complacione
eiꝰdem sui conditoris qui intribus
ꝑsonis unus ẽ ds. ȩterna sp̃c sim.¬
ul & carnis immortalitate gaude¬
bunt. Factus ẽ autem medius pari¬
es intemplo de tabulatis cedrinis.
uiginti cubitoꝵ altitudinis. qui di¬
apͥore parte templi Habebatq ora¬
culum uitint ubitos longitudinis:¬
is altitudinis. Porro
miumum pro forib oraculi.
quadraginta cubitorũ erat. In quo
erant mensȩ & candelabra de au¬
ro: sed altare aureum ꝓpe ostium
oraculi. quatinus incenso ineo thi¬
miamate. uapor sumi ascendens.
oꝑiret oraculum ubi erat archa
testamenti suꝑ quȩ erant cheru¬
biugłe obumbrantia ꝓpiatiatoriũ
Prior ergo domus presentis eccłiȩ
statum. interior uitȩ cȩlestis ingres¬
sum designat. Unde recte in priori
mensa & candelabra sunt facta. qͥa
nimirum. in hac uita. lumine scã¬
rum scripturarum & sacram̃torũ

Expanded text:
ta est cubitis, quia resuscitati a morta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi, in contemplatione ejusdem sui Conditoris, qui in tribus personis unus est Deus, aeterna spiritus simul et carnis immortalitate gaudebunt. Factus est autem medius paries in templo de tabulatis cedrinis viginti cubitorum altitudinis, qui dianctorum a priore parte templi, habebatque oraculum viginti cubitos longitudiniss altitudinis. Porro ipsum templum prae foribus oraculi XV cubitorum erat, in quo erant mensae, et candelabrum de auro. Sed et altare aureum prope ostium Oraculi, quatenus incenso in eo thymiamate vapor fumi ascendens operiret oraculum, ubi erat arca Testamenti, super qua erant Cherubim gloriae obumbrantia Propitiatorium. Prior ergo domus prioris Ecclesiae statum: interior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte priori mensae et candelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita lumine sanctarum Scripturarum, et Sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ȩt̾na requie piis a
cubiti quia omnis elem speo
aduisionem sc̃ȩ truitasquantũ
ualet se exercendo & psrando
preparat. Sex gͥ ad fidangani¬
mitate. tria ad celsitud spei
duo ꝑtinent ad latitudis a mo¬
ris. Quib trib uirtutiussigni¬
ctus ẽ numerus singła hulti¬
plicantur. multiplex eius eꝑfe¬
cdionis augmentum figuiae
nunuat. Notandum sanqod
triginta cubiti altitudim
culi: deinde alii triginta ehs¬
t̾cium cenaculum quod suꝑra
seraginta habebat eubitos i
tudine. Ac sic altitudo domi
incentum iuginti erat cubiti
denta. Prima g domus trigii
cubitis in altitudine surgit. qb
p̃sens ȩccłia ad uidendam spect
scẽ trinitatis tota intentione su¬
pendit᷑ Suꝑior domus trignt
eque cubitos se maltum atcellit
quia solute corporib animȩ ꝑfe¬
ctorum. usq ad diem uniũsalis
udicii eiusdem &e indiuidue tri¬
nitatis. p̃senti uisione fruunt᷑
Supprema domus bis tricenis al¬

Expanded text:
erna requie piis accubiti, quia omnis electorum spes ad visionem sanctae Trinitatis, quantum valet, se exercendo et purificando praeparat. Sex igitur ad fidei longanimitatem, tria ad celsitudinem spei, duo pertinent ad latitudinem amoris, quibus tribus virtutum insignictus est numerus, singula haec multiplicantur, multiplex ejusdem perfectionis augmentum figurate est . Notandum sane quod triginta cubiti altitudiniingebant; deinde alii triginta cutertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur domus triginta cubitis in altitudinem surgit, quia praesens Ecclesia ad videndam speciem sanctae Trinitatis tota intentione suspenditur: superior domus triginta aeque cubitis se in altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum, usque ad diem universalis judicii, ejusdem beatae et individuae trinitatis praesenti visione fruuntur. Suprema domus bis tricenis al
Abbreviated transcription (Latin):
apłi sententia commemorauimus.
Namq sunt nonnulla quȩ quo
animo gerantur. ignoratur a ꝑri¬
mis: unde & inutramq partem pos¬
sunt interpretantur: Sed ambigua
queꝙ istius abhis qui bona diligunt
inter pretantur inbonum ut im
designant. qui uel luxuriȩ. inudie
concupiscentie stimulis ip̃si fedant᷑
uel certe iracundiȩ detractionis. odii
supbie ce amaritudinis isp¬

Expanded text:
Apostoli sententia commemoravimus. Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut imdesignant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii, superbiae, et amaritudinis asp
Abbreviated transcription (Latin):
um. & a domino recedit cor eius. Erit
enim quasi mirice indeserto. Mirice
namq ẽ infructuosa arbor & humi¬
lis. gustu nimis amara. omniq huma¬
na cultura ꝓrsus indigna. ac ꝓpterra
comparatur is qui a diuino timore
& amore recedens. ab homineb reg¬
num uł diuitias sꝑat. qui quantum
a decore domus di fit. extorris iudi¬
candus ꝓph̾a subdendo manifestat.
Et non uidebit eum uenerit bonũ:
sed habitabit in deserto. insiccitate.
in terra salsuginis q in habitabili.
Nemo gͦ sibi fr̃s mei male in bceul
to uiuens. de fauore uulgi quasi bo¬
nus sit blandiatur. quia ꝑ si folia
uerborum ꝑ pulchra. si florem fama
gignit odoriferum: non ẽ arbor ho¬
na que facit fructus malos. Nemocũ
recto corde bona que ualet oꝑatur
de sua salute despet: quia non est
arbor mala quȩ facit fructum bo¬
num. Una quȩq arbor: de fructu:
suo cognoseitur. Hȩc enim cognitio
de aꝑtis solummodo uiciis siue uir¬
tutib accipienda ẽ qualia suꝑius ex

Expanded text:
a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana cultura prorsus indigna, ac propterecomparatur is qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabili . Nemo ergo sibi, fratres mei, in occulto male vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qualia superius ex
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͣ fundam̃tum lapides grans
& pretiosi qui templum omit ps¬
tarent sunt positi. quia ꝑipsim
ad ꝓpagandam toto orbe soriam
modum sunt apłi instructi. Q p
artius eiꝰ amori inherebant. cof¬
tius sectatores suos inedificatione ⁊¬
lestium sustentabant. Quos iudi¬
cet lapides rex quadrare precept
ut magrstros ȩccłie compositus mon¬
bus & immobiles animo eẽ debm
signaret. Sicut enim quadratum
quacumq uertitur stabit: ita ni¬
mirum uita ꝑfectorum que adur¬
ritatis lineam sollicite directae.
null. temptationũ impulsib a
sua nouit stabilitate deici. Erat
autem demplum de marmore p-¬
rio. qui ẽ lapis alb exstructum
ut candorem ecclesi astict castitas
expmeret. De quo in amoris ca¬
tico dominus ait. Sieut lilium
inter spinas: sic amica mea nẽ
filias. Habebat uero sexaginta
cubitos in longitudine. & iuign¬
ti cibitos in latitudine. & rigi¬
ta eibitos in altitudine. Longu¬
qua ipsa intus ꝑuiscera pias
spaciatur. Altitudo spem q

Expanded text:
hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesimodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos, videlicet, lapides rex quadrare praecepit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut enim quadratum quacunque vertitur parte, stat, ita nimirum vita perfectorum, quae ad veritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejici. Erat autem templum de marmore Pario, qui est lapis albus, exstructum, ut candorem ecclesiasticae castitatis exprimeret; de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Habebat sexaginta cubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudine. Longituqua ipse intus per viscera pietatis spatiatur; altitudo spem, q
Abbreviated transcription (Latin):
male arboris quis sit finis: ĩdera
alibi docet docens. Omnis arbor
quȩ non faeit fructum bonum ex¬
cidetur & in ignem mitterur
Arbores namq homines. fructus
oꝑa dicit ipsorum. Uultis enim
nosse qui sunt arbors bone. qui ara¬
le fructus: apłs docet dicens. Mani¬
festa autem sunt oꝑa carnie. Quȩ dõ
fornicatio. immunditia. lipraria. ido

Expanded text:
malae arboris quis sit finis, idem malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque hopera dicit ipsorum. Vultis autem nosse qui sint arboris bonae, qui malae fructus? Apostolus id docet: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, ido
Abbreviated transcription (Latin):
funt condite domus. obsig uesieato¬
ueturi: uidei scilicet & gentilis.
uonde bene tab̾naculum sola plebs
hebrea condidit in heremo: templi
autem structuram ꝓselug ⁊ dest do¬
uene de gentib quot quot in popło
uoRce inueniri poterant deuota fi¬
de compleuerũt. Sed cx rer poten¬
assunus tyri. conductus a salomo¬
ne commodatis artificib & ligris
gratantissime uiuit: quia nimirum
quam ille in ea qua natus oe pas¬
sus ẽ carne resuscitatis amortius
Q exaltatus est suꝑ celos as. sup
omnem continuo terram nominis
eiis gła refulsit orbisꝙ uniu̾sus ad
edificationem domus illius accepta
ab es ꝓmissione donorum celestium.
in ea quę nobis modo recitata est
lectione sc̃i euuangłii dieat aulia¬
mus e on carbor bona que facit
fructus malos: neq arbor mala fa¬
ciens fructum honum. Bonas gar¬
bores & bonos harum fructus. in
constructionẽ siue mynisterium sui
templi rex sapiens querit. At uero

Expanded text:
sunt conditae domus ob significatisunt conditae domus ob significativenturi, Judaei scilicet atque gentilis. Unde bene Tabernaculum sola plebs Judaea condidit in eremo. Templi autem structuram Proselyti, et advenae de Gentibus quotquot in populo tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ostquam ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo teejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, in ea quae nobis modo recitata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex sapiens quaerit. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
bat parietes. suꝑ bases argentea.
templum autem suꝑ lapides qua
na quoq erant imputribilia. eqͥs
& tab̃naculum omne factum &mn
plum intus ornatum. ac desuꝑ te¬
tum fulgebat. Aurum etiam de
thesauro bono optimum ꝓferebatͥ
de quo & tab̃naculi parietes intus
ac foris uestiti. & templi nontan¬
tum parietes. uerum etiam laque¬
aria. trabes. ostia. postes. & paum̃¬
ta erant cooꝑta. Sed & uasa uren¬
silia domus utriusq cuncta pene
aurea. neq hȩc nisi de auro purlꝰ¬
simo fieri licebat. fructus etiam
arborum qui in domum domini
offerebantur purissimi & exqui¬
siti eẽ iubebantur. hoc ẽ uitis oli¬
uȩ thuris. myrrȩ. uel stactes. &
ceterorum huiusmodi. quȩ uide¬
licet cuncta sp̃italiter in tellecta
ueram nr̃ȩ fidei & oꝑationem sil¬
ceritatis denuntiant. Domus ses¬
quaq ut diximus uniu̾salis ecsis
ngulam p̃monstrat. duoꝙ ineongiu¬
doensus domui in mysterio farte eĩ
ua fidelis ambigat Pobe gtenioat

Expanded text:
bat parietes, super bases argenteas, bat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides quadna quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostrae fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namtraque, ut diximus, universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongrudomus Domini in mysterio factae, cum lus fidelis ambigat. Duae etenim
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i sollempnia de¬
dicationis ȩccłiȩ celebra¬
mus debemus congrue¬
re sollempnitati quam
colimus. ut sicut ornatus studiosĩ
eiꝰdem ȩccłiȩ parietib. plurib accen¬
sis luminarib amplificato nume¬
ro lectionum. addita psalmoꝵ melo¬
dia. letis noctem uigiliis ex more
tranegimus. ita etiam penetralia
cordium nr̃orum semꝑ necessariis
bonorum oꝑum decoremus ornatib
semꝑ innobis flamina ciuine
riter & fraternę caritatis al¬
celestium memoria precepta
sea resonet. Hn sunt enimules
bone arboris. hic boni thesaldo
cordis hec fundamenta sapienss
arebitecti que nob̾ hodierna seo
uanglii. lectio comm̃dat non nos
formam solum modo sed uirtue
potius habere piẽtatis. Qd etan
mystica ueteris instrumenti us¬
bis hystoria diligenter insinuat.
quando moy ses tab̾naculum ut
templum domino salomon in
sc̃ẽ eccłiȩ typum condidit. Utraq
enim domus. firmiter fundata
ẽẽ refertur. Tab̾naculum quios
quia compactos de tabulis habe¬

Expanded text:
rissimi, solemnia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more trancordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis aucoelestium memoria praeceptorum, sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis. Quod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habe
Abbreviated transcription (Latin):
eis e: i nomni bonitate & iusticia ee
Arbornib equib ꝓderint. & hie adio
domum fide. & illuc ad habitatio¬
nem suꝑne beatitudinis. ueraeiter
ꝑtinent A udiamus denir arbore
bonam. de bonorum fructiaum pro¬
uenauri e tautem. Ego autem sieuto¬
liaia fructifera in domo domini sꝑe¬
ui. in miscaia di mei inȩternum oe
in sełm seli. fructus quippe oline.
misedie gra resplendet. Iure se talis
ad templum magni regis ꝑuinere
confidens: alibi dicit. Et misedia¬

Expanded text:
ustitia, et arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Fructus quippe olivae misericordiae gratia resplendet. Jure se talis ad templum magni Regis pertinere confidens, alibi dicit: Et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
euns regium eli non consequentie
Gunt quiq arboris fructue. srbse¬
quer tar enumerat cum arti fauielus
autem sp̃e est: karitas. gaudium
pare pauentia. bonitas. beniguitas.
fides mansuetudo. continentia. De

Expanded text:
gunt, regnum Dei non consequentur . Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, cum ait: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia ;
Abbreviated transcription (Latin):
isrł quInc diuina fide ce cari¬
tate cat. incarnationẽ sui re¬
demp futuram precinebat.
Et nmus gentib quȩ ad huc
quasd quilonem posite. ꝑfidiȩ
srigor pebant: eiusdem redẽp¬
tiongressum p̃dicabant esse
suȩ beatitudinis insonuit.
e scłorum: ut quasi flos lilii
irius colorem aurosum: exte
haberet candidum. Quid
nq auri rubor incandore: nͥ¬

Expanded text:
unc divina fide et charitate calebat, incarnationem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse perpetuae beatitudinis insonuit, fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, n
Abbreviated transcription (Latin):
ti felicis natalitia celebrauerunt:
Oquanta &e qualia de p̃sentis
uite. ꝓuisione cogitabant sed sub¬
ripiente mortis articulo. repen
temhis quȩ ꝓuidere nolebant
inuenti sunt: & cuncta simul
temporalia. quȩ simul congre¬
gata. quasi stabiliter tenere u¬
debantur amiserunt. Si gͦ trans¬
acta multitudo generis huma¬
ni ꝑ natiuitatẽ uiguit incarne.
ꝑ mortem aruit inpuluere. ui¬
delicet fenum fuit. Quia gͥ mo¬
mentis suis hore fugiunt: agite
de teneamini. Audite quid salo¬
mon dicat. Quod cumq potest
manus tua facere instanter oꝑa¬
re: quia nec opus. nec ratio. nec¬
scientia. nec sapientia ẽ apud¬
inferos: quo tu ꝓperas. Quia gͦ
qe uenture mortis tempus igno¬
ramus. & post mortem oꝑari ñ
possumus. suꝑ est ut ante mortẽ
tempora indulta rapiamus.Sic
enim mors ipsa cum uenerit uin¬
citur. si pͥusquam ueniat semꝑ¬

Expanded text:
ti Felicis natalitia celebraverunt? ti Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite,de teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia, nec rainferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincitur, si priusquam veniat sem
Abbreviated transcription (Latin):
& eum quem dnm domus inuene¬
rit dormientẽ necat. quia cum
uentura dampna sp̃c minime
p̃uidet. Hunc mors ad suppliciũ
nescientem rapit. furi autẽ resi¬
steret siuigilaret: qui aduentũ
iudicis. qui occulte animam ra-¬
pit. precauens ei penitendo occur-¬
reret: ne inpenitens ꝑiret. Hora
uͦ ultimam dñs nr̃ idcirco nobis
uoluit ẽẽ incognitam ut semper
possit ẽẽ suspectam: ut dum illã
p̃uidere non possumꝰ. ad illam
sine intermissione p̃paremur.
Pinde fr̃s mei inconditione mor-¬
talitatis ur̃ȩ mentis oculos figi-¬
de uenienti uos iudici ꝑfletus co¬
tidie & lamenta p̾ꝑate. Cum
certa mors maneat omnib: no¬
lite de temporalis uite ꝓuiden¬
tia incerta cogitare. Terrenarũ
rerum uos cura non aggrauet.
quantislibet enim auri q ar-¬
est alud nisi caro.: Nolite ergo
attendere quid habetis. sed quid
Si enim fenum popłs non ẽ ubi
sunt illi qui ea quȩ hodie colimꝰ.
uob̾cum. transacto illo anno bea-¬

Expanded text:
et eum quem Dominus domus inveneet eum quem Dominus domus invenerit dormientem necat: quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum Judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et arest aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno bea
Abbreviated transcription (Latin):
cor inpenitens: chesaurizas tibi
iram indie ire: & reuelationis
iusti uidicii dei. Hinc psalmista ait
D̾s iudex iustus fortis &. longani¬
mis. Dicturus quippe ꝙ longani¬
mem p̃misit iustum. ut quem ui¬
des peccata delinquentiũ diu pati-¬
enter ferre: scias hunc quandoꝙ
etiam districte iuidicare. Hinc ꝑ qͦn¬
dam sapientẽ dicitur. Altissimus
enim ẽ patiens redditor. Patiens
enim redditor dicitur: quia pec¬
cata hominũ & patitur & reddit.
Cam quos dui ut conũtant᷑ tole¬
rat non conũsos durius dampnat
settote: qm̃ si sciret pat̾familias
qua hora fur ueniret uigilaret.
utiq & non sineret ꝑfodi domũ
suam. Ex qua p̃missa similitudi¬
ne etiam exhortatio subinfertͣ
eum dr. Et uos estote parati. qͥa
qua hora non putatis filius hori¬
minis ueniet. N esciente autem
patrefamilias fur domum ꝑfodit.
quia dum a sui custodia sp̃c dor¬
mit. in prouisa mors ueniens. car-¬
nis nr̃e habitaculum irrumpit:

Expanded text:
cor impoenitens, thesaurizas tibi cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus est enim patiens redditor . Patiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut convertantur tolerat, non cscitote, quoniam si sciret paterfamilias, quae hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam . Ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, filius hominis veniet. Nesciente autem patrefamilias, fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens nostrae carnis habitaculum irrumpit,
Abbreviated transcription (Latin):
pe uigilia. pͥmeuum tempꝰ ẽ id ẽ
pueritia. Sedã: adolescentia uel
uuentus: quȩ auctoritate saeri e¬
Tercia autem. senectus. accipitur
Q gͦ iugilare in pͥma uigilia nolus
custodiat uel scdam: ut qui conũ¬
ti a prauitatib suis in pueritia ne¬
glexit. aduias uitȩ saltem intem¬
pore iuuentutis euigilet. Et qui ui¬
gilare in scła ugilia noluit tercie
iugiliȩ remedia non amitat ut
qui iniuuentute ad uias uitȩ: non
euigilat saltem in senectute resi¬
clusit dĩ pietas duritiam nr̃am.
Non ẽ iam quid homo excusatio.¬
nis inueniat. D̾s despicitur & ex¬
pectat. contempni se uidet ꝙ re-¬
uocat. In iuriam de contemptu suo
suscipit. & tamen quandoq reuer¬
tentib etiam p̾mia. ꝓmicit. Sed
nemo hanc eius longanimitatem
negligat. quia tanto districtiorem
iusticiam inuidicio exiget. quanto
longiorem patientiam ante uidici.¬
um prerogauit. Hinc etenim pau¬
lus dicit. Ignoras qm̃ benignitas
dĩ ad penitentiam te adducit᷑¬

Expanded text:
igilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri ea tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resiclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit