comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei res cradantur pretorẽ int̾rie¬
nire oport̾e̾nt: cuenq huiꝰs¬
modi facti: siquis impe¬
diac quominus ei res uenchi¬
te tradantur. ¶si colonꝰ. ł ĩqͥ¬
linꝰ sit is qͥ mortinis c̃ nec sit
u fim̾etur. exinuectis ẽ ill¬
acis eurm fumandum. pom¬
pomus scribit ⁊ siquid suꝑ¬
fluim ie remansent loc ꝓs
ebiti prensitione ten ⁊ si ro
legate fut fint atestatore de
cuius fiĩne agitur. nec fit
unde fim̾etur. ad eas quoq
mamimritere oportet sãciꝰ
ẽ enim de suo testatorem fu¬
nari. qũa aliquos legata cõ¬
souis si adica fu̾it poea be̾di¬
tas res emptorim auferentͣ
n̾est qr bonefider possessorẽ:
⁊ om̃um habet. qui auetore
indice comꝑauit legatanũ¬
car̃ legato cartere nͥo. si po
siri curam testator mandau̾it.
et ille accepta peccunia fun
ñ duxit. Dolo acconẽ: in eum
dandam. ¶melam scripsĩt.
credo tam̃a extra ordinem:

Expanded text:
ei res tradantur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae tradantur. Si colonus uel inquilinus sit is qui mortuus est nec sit unde funeretur, ex inuectis illatis eum funerandum Pomponius scribit et si quid superfluum remanserit, hoc pro debita pensiolegatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferend‹a› non est, quia bonae fidei possessor est et dominium habet, qui auctore iudice comparauit. legatasi potsui curam testator mandauerit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum dandam Mela scripsit: credo ta
Abbreviated transcription (Latin):
utilem funanam oandatii.
adusimsberede ei qui inpen¬
dit lucran emta berecdem u¬
quum ẽdiancem s⁊ pupil¬
lus fumis ad se ꝑtinens fine
cucons auetontate mandan¬
it dardam in euma Snem

Expanded text:
utilem funerariam dandam aduersus heredem ei qui impendit: lucrari enim heredem iniquum est. si autem pupillus funus ad se pertinens sine tutoris auctoritate mandauit
Abbreviated transcription (Latin):
siquis ꝓpate quasi negoctũ suũ
gerens. ꝓpaite pietaris grato
id ꝑfaciat. quod ẽ uerius .pi¬
item igitirt sumptus conse¬
quetur quemnͥdandi ant¬
mo fec. ¶ Iudex quideca eqͥ¬
tate cegnos cit: intilum su¬
ptum omino ñdebet admit¬
ere modicum fcm. fi forte inc¬
oncumeliam defunãi bomi¬
nis lecupletis mocticus sc̃s:
sic namn decet huius racice¬

Expanded text:
s pro parte quasi negotium gerens, pro parte pietatis gratia id faciat: quod est verius: partem igitur sumptus consequetur, quem non donandi animo fecit. Iudicem, qui de ea aequitate cognoscit, interdum sumptum omnino non debere admittere modicum factum, si forte in contumeliam defuncti hominis locupletis modicus factus sit: nam non debet huius rati
Abbreviated transcription (Latin):
reclitatem adeat patrem fam¬
ulias mortuum inferendo
locum faciat religiosum neq
iris pucet hoc ip̃o phede cum
gerere finge enin adhuc eũ
delibare i deademda herecli¬
cate egoetiam puco siñ hes
cum inculerit. s qui nis. iliꝰ
herede. uł cessante. inł ab sente.
us uerente. ne proherede ge¬
rere uideacurtamen locum
rengiosum facen pug ꝑle¬
pellurncra. quaz quis heres
cis. Oristats Ecuni locus sit re
ligiosus cum defuncti fur̾it
naturalit enim uidetur. ad
mortim ꝑtit̾ie iocus in quẽ
infertur presertim simeum
locum inferatur in quẽ ipe
si inlegatum locum sicnlacus
ab herede tillatione tat̾n cesta¬
toris fic religiosus. si modo in
ilium locumtam oportunis¬

Expanded text:
reditatem adeat patrem familias mortuum inferendo locum facit religiosum, nec quis putet hoc ipso pro herede eum gerere: finge enim adhuc eum deliberare de adeunda hereditate. ego etiam si non heres eum intulerit, sed quiuis alius herede uel cessante uel absente uel uerente ne pro herede gerere uideatur, tamen locum religiosum facere puto: plesepeliuntur, quam quis heres eis existet. sed tunc locudefuncti fuit: naturaliter enim uidetur ad mortuum pertinere locus in quem infertur, praesertim si in eum locum inferatur, in quem ipse si in legatum locum sit illatus ab herede, inlatione tamen testatoris fit religiosus, si modo in alium locum tam oportun
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: fuis inpẽsam prare
is qui filiam familias fima¬
uerit: ance quã dos pacui rel¬
atur. cum manto recte agi.ndo
ita azi dote patiẽ obligatum
actum fuit.s eo minus paͥ
mulien restituturus ẽ.¬

Expanded text:
faciat, funeris impensam praestare. Is qui filiam familias funerauit antequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatum actum fuerit, is eo minus patri mulie
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃r anconinus cum̃ pacr
rescrpsic. it̾ ad sepulcrum ł¬
ti p̾cano ⁊ c̾ocedi solere. nec
uociens ñ debetur. impetretur
abeo qui fundũadimctum
babet non tancum hoc rescri¬
ptum quod impetrindidat
faculatem etiam acconem:
ciuilem in duc̾s ertra ordinẽ¬

Expanded text:
r Antoninus cum patre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiunctum habeat. non tamen hoc rescriptum, quod impe trandi dat facultatem, etiam actionem ciuilem inducit, sed extra ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ipianus. Sifilius familias
miles sic. ⁊ habeat castrense
peculium: puco sucessores
cius ante tenen: sic demũz
ad patrem uerire qui iuũ
alienum. uel ancillam sepe¬
lirit. ht adũsus dñm furie¬
rariam accõnem Cec acco¬

Expanded text:
ictum. Si filius familias miles sit et habeat castrense peculium, puto successores eius ante teneri, sic deinde ad patrem uenire. Qui seruum alienum uel ancillam sepeliuit, habet aduersus dominum funerariam actionem. Haec ac
Abbreviated transcription (Latin):
inc̾pelletur presens ctiam con¬
pellere debet insto p̾cio iter ei
prestran. ita cam̃ ut iudex eti¬
am deo portimitate leci pros¬
piceat neuicnus magnum
patiatur decr mic̃tũ. ¶ Senatꝰ
ꝯfulto cauetur ne ufus seprl¬
ciorum permutationib poli¬
uatrr. idẽ ne sepeulcrum
alie ꝯuersacionis usir acc¬
ipiat. ¶ pretorait quod fun̾i¬
causa sumptus fc̃s ent eius
recupandi noĩe ineum: adqrẽ
eares ꝑcineat indicium dabo.
hoc edictum iusti excausa p̾po¬
sicum est. ut qui funerauit.
ꝑsequatur id quod impend¬
it sic enim fienͣ. nec inscpulta cor¬
ꝯẏa iacerent: neq: quis deal¬
ieno fum̾etur. ¶ Tntius au¬
tem eum feacere oportet: ꝙ̃
decendẽs cleg̾. s nͥ ille fes̾ null¬
am ẽẽ huius rei penam. nisi
aliquid prohoc emo lumc̃ty
ei relictum ẽ. tunc enim siñ
paru̾it uoluntati defime¬
trab hoc repellicur. sin ancẽ
de hac re defuxctus ñcauit.
nec ulli delegitum idmimꝰ
oscriptos herecles eares con¬
tingit. sinemo scnpͣtus ẽ.

Expanded text:
interpelletur praeses et iam compellere debet iusto pretio iter ei praestari, ita tamen, ut iudex etiam de oportunitate loci prospiciat, ne uicinus magnum patiatur detrimentum. Senatus consulto cauetur, ne usus sepulchrorum permutationibus polluatur, id est ne sepulchrum aliae conuersationis usum accipiat. causa sumptus factus erit, eius reciperandi nomine in eum, ad quem ea res pertinet, iudicium dabo.' Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funerauit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur. Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenam, nisi aliquid pro hoc emolumentum ei relictum est: tunc enim, si non paruerit uoluntati defuncti, ab hoc repellitur. sin autem de hac re defunctus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res contingit: si nemo scriptus est,
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus. S⁊ uendicor funddi.
excepit locum sepuleri ad laec
ut ip̃. posteriq cius illo infer¬
rentur simaut phibeatur i¬
ĩmorcirm suum interret age̾
potest in detur. enim ctiam h̾
exceptum ind̾ementẽ. etuendẽ

Expanded text:
ctum. Si uenditor fundi exceperit locum sepulchri ad hoc, ut ipse posterique eius illo infer‹r›entur, si uia uti prohibeatur, ut mortuum suum inferret, agere potest: uidetur enim etiam hoc exceptum inte
Abbreviated transcription (Latin):
putationeia cadt loci emp¬
cipretin ⁊ant sducti me¬
quis isi coactus ẽ religiosũ
quare constaret indeatur neq
berediqeq inberetem danda
banc accõneminam ut apparẽt
reccumarie quantitatis racio

Expanded text:
putationem cadit loci empti pretium aut conducti mequis, nisi coactus est, religiosum quare constare uideatur neque heredi neque in heredem dandam hanc actionem: nam ut apparet, pecuniariae quantitat
Abbreviated transcription (Latin):
Pprectiis rusticiis fructꝰr
quis ibi nascunturtacite
incelliguntur pignori ẽẽ do¬
mino fundi locatyetiam si
nominatim id non comie¬
ucatur. ꝑo pot creclitor de firͤ¬
dlum legitinam usuras
retinere. Hem
sionem et eorum que ex con¬
uentionera manifesta pign¬
dris nomine cenencur ma
ninictere mancipia obli¬
g E pignori non possumuis

Expanded text:
praediis rusticis fructus qui ibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim id non conueutatur, potest creditor de frudum legitimum usuras retinere. 9 Idsionem et eorum, quae ex conuentione manifestari pignoris nomine tenentur, quod manumittere mancipia obligata pignori n
Abbreviated transcription (Latin):
oncederenisi soluendo nen¬
ditor ñ fu̾it.: tuncenim.
msor tenebitur ¶S siuenctit¬
or maioreni modum tra̾clerit
fraudatusꝰ mensore ꝯsequẽt̾
dicit pomponius. ñ c̃ẽ accionẽ¬
ito accd aduersus ẽptorem. i¬
nisi ⁊ hic emptor soluendo
tenerieum. si hoc deiudicio:
minus culi ariplane si anidi¬
ce adhibitus ꝯ me renũciauit
dolo malo. dubitat anteneri
michi debeat: quod mag̾ad¬
mictit. ¶ hanc accȯnem he¬

Expanded text:
ondicere: nisi soluendo uenditor non fuit: tunc enim mensor tenebitur. Sed si uenditor maiorem modum tradiderit fraudatus a mensore, consequenter dicit Pomponius non eito actio adversus emptorem, nisi et hic emptor solvendo teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus contra me renuntiauerit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit. Hanc actionem he
Abbreviated transcription (Latin):
qpancrum ẽ nbi corpus .oss¬
aue bominisi conclita sũt
scelsus autem aitm̃ totus
qui sepulcine urlistinatus
enis corpo humaurmẽ:¬
diminietum est: quod men¬

Expanded text:
epulchrum est, ubi corpus ossaue hominis condita sunt. Celsus autem ait: non totus, qui sepulturae destinatus est, enus corpus humatum est. Monumentum est, quod me
Abbreviated transcription (Latin):
deamceneor. qr dr̃ri locol
abetur hereclitas. ¶ mortuo
sinio eqm̃imiue int̾rogatus
sirum eẽ. ꝯfessus sit ñ tenet̾
his qui respondit quemad¬
modum si ꝓprius eĩus fuiss.
por mortem eius non tenetur:¬
Ipianus. S isuus habostib
capcus sit dequo quis mniure
introgatus respond̾it in sua
pocestate ẽẽ quamuis iura
poluminorũ possunt interim

Expanded text:
deam, teneor, quia domini loco habetur hereditas. Mortuo seruo, quem in iure interrogatus suum esse confessus sit, non tenetur is qui respondit, quemadmodum, si proprius eius fuisset, post mortem eius non tenerictum. Si seruus ab hostibus captus sit, de quo quis in iure interrogatus responderit in sua potestate esse, quamuis iura postliminiorum possint efficere
Abbreviated transcription (Latin):
i fuus. ñ sic unius. s pluriũ
⁊omnes mencicisunt eum ĩ
sua potestate nͥ ẽẽ. uł quidam
exillis aut dolo fecenint quo
minus sic inpotestate unus q¬
uisq illorum tenebitur in sol¬
idum: quemadmodũ ten̾ẽt᷑
si hab̾nt inpotestateis uo qui
nichil doli fec̾it quomimuis ẽ¬
in potestate hab̾et. uł ñ negauit:¬

Expanded text:
uus non sit unius, sed plurium et omnes mentiti sunt eum in sua potestate non esse uel quidam ex illis, aut dolo fecerunt quo minus sit in potestate, unusquisque illorum tenebitur in solidum, quemadmodum tenerentur, si haberent in potestate: is uero, qui nihil dolo fecerit quo minus in potestate haberet uel non negauit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽreus ab solui debets nec qui¬
cquam quia int̾rogatio in
cuius nõic quis cum alio ac¬
cõnem habet: obligationẽ
trans ferre ñ potest ineumqͥ
iniure suũ ẽẽ ꝯficetur uł ut
alienũ suũ suũ ẽe ꝯfitendo.
lib̾i aucem hominis noĩe qr¬
gauonem quidem aut cõfes

Expanded text:
eus absolvi debet, nec quicquam interrogatio in cuius nomine quis cum alio actionem habet, obligationem transferre potest in eum, qui in iure suum esse confitetur, velut alienum servum suum esse confitendo: liberi autem hominis nomine qogationem quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
DemC onfessionib falsis
respondendes ita obligant᷑
si eius noĩe dequo quis in¬
t̾rogatus sic. cum aliquo sit
accõ: quia que cum alioacco

Expanded text:
Confessionibus falsis respondentes ita obligantur, si eius nomine, de quo quis interrogatus sit, cum aliquo sit actio, quia quae cum alio actio
Abbreviated transcription (Latin):
eluss̾. Iidefensor mmiudicio
int̾regatus annis quem defẽ¬
cdic heres. uił quota exparie sit.
falso responderir ip̃e quitem
tesensor adusano tenebitur i
ip̃i aueam quen difendit nu¬

Expanded text:
si defensor in iudicio interrogatus, an is quem defendit heres uel quota ex parte sit, falso responderit, ipse quidem defensor aduersario tenebitur, ipsi autem quem defendit nu
Abbreviated transcription (Latin):
tine hoc agat. Ganisͥn p
ota exparte sit.uł an in potesta¬
te habeat. eum cuius noĩe nox¬
ali iuclicio. agitur. adliband¬
um tempus impec̾are debet.
quia sipperam confessus fuit.
int̾ ẽ. ⁊̃ uiuencium ne precipi¬
tentur quam din iuste delib̾¬
quis anheres sit. ñcogitur. re¬
sponcłe. ut pucat sicon ꝯtro¬
uersiam hereditatis abaliquo
redem p̃indica. sibi. aut dicẽ.¬
doberedem. illigere cciam ab¬
lata sibi hectitate  semntousr

Expanded text:
tinere hoc agat. Gaius librota ex parte sit vel an in potestate habeat eum, cuius nomine noxali iudicio agitur, ad deliberandum tempus impetrare debet, quia, si perperam confessus fuerit, interest et uiuentium, ne praecipitentur, quamdiu iuste delibquis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controuersiam hereditatis ab alio predem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur etiam ablata sibi hereditate. 7 Idem libr
Abbreviated transcription (Latin):
¶dexibendũ possũt age om̃s
quorũ intẽss quidã ꝯsulin¬
suo iat c̾e illos. aut illos libr¬
es sibi exibi. qͥ a si eẽt exibici
qĩcos legisset doctior ⁊ inlior

Expanded text:
exhibendum possunt agere omnes quorum interest. sed quidam consuluitsua interesse illos aut illos libros sibi exhiberi, quia, si essent exhibiti, cum eos legisset, doctior et melior
Abbreviated transcription (Latin):
euł. Eutoris heͣres cum
herede pupilli tͣnsactõe. fa¬
cta cum exea maiorem pa¬
rtem soluissec. in refrouã
quancitatem pignus ob¬
lugauit quesitum ẽ. anĩ
uec̾em contractum iure
res obligaca esset. Ꝙ secum¬
dum ea que pponerẽturr.i
obligatam esset:
Queres

Expanded text:
um.Tutoris heres cum herede pupilli transactione facta, cum ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum est, an in ueterem contractum iure res obligata esset. respondit secundum ea quae proponerentur obligatam esse. QUAE RES
Abbreviated transcription (Latin):
iusiurandum reo promit¬
se. Is ⁊n actore deferẽte.deffe¬
nsor ab sentis. us presentis.
rurauit eum que defenctit
dare nõ oportere excepͦiurs
iuraĩt. Reo datur excepco.
demsi reus iurauit fideius¬
ortutꝯ sit. quia res iuctic¬
ata secũdum altucrum eoꝵ
em iniudicõ del¬
uctã ñ idcͥtͥo pluris
cresc̃e cõtẽpnꝰ to pot̾ excontum¬
acia non restituẽtis ꝑii̾urrã¬
dum inlitem. Nonemmre

Expanded text:
ius›iurandum reo promitse.Sed et si actore deferente defensor absentis uel praesentis iurauit eum quem defendit dare non oportere, exceptio iurauerit: reo enim detur exceptio: Item si reus iurauit, fideiussor tutus sit, quia et res iudicata secundum alterutrum eorum em in iudicio deductam non idcirco pluris crescere condemnatio potest ex contumacia non restituentis per iusiurandum in litem: non enim res
Abbreviated transcription (Latin):
daco ticium defendeba qͣm
iuitur ꝙ fisine mandato
deffensionem fuscepistine¬
gocium quodã modo defu¬
uctiag̾e insticueras ⁊ que¬
ad modum si illum lib̾ass
actiorita pot̾ dicia heredem
eius cadem acçõne tenerur
lutius cisius c̾clicori suo
mandacorem dedi defũc¬
to deinde debitore maiore
parte c̾dicorum ꝯ senciẽte
apretore decretumẽ ut po¬
itionem crelicores ab he¬
rectib ferantab sente eo
creclitore apud ꝙ manda¬
tor exticerat. q̃ro siman¬
datorꝯuenitur an eadm
habeat exceptom ꝙͣ herede
debitoris. E si preses aꝑḋ
pretorem ipequoq ꝯ sensi¬
sset᷑: pactus m iusta excã.
eaq exceptio et fidenissori
danda esset ⁊ mandacori.
S cum ꝓponas eumabf¬
uisse iniquũ ẽ aufernei
electõm. sic̃ pignus aucpͥ¬
uilegiũ quipotut p̾sens
uẽdum c̾clicorem heredis
sulitur. s mandatoriuł
fidenissoriquib manda¬
ciiudicio eamdem ꝑtem.

Expanded text:
dato Titium defenderas luitur. quod si sine mandatu defensionem suscepisti, negotiu‹m› quodammodo defuncti gerere institueras et quemadmodum, si illum liberasses, actio, ita potest dici et heredem eius eadem actione tener‹i.› Lucius Titius creditori suo mandatorem dedit: deinde defuncto debitore maiore parte creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem mandator exstiterat: quaero, si mandator conueniatur, an eandem habeat exceptionem quam heres debpraetorem ipse quoque consensisset, pactus uidetur iusta ex causa eaque exceptio et fideiussori danda esset et mandatori. sed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut priuilegium, qui potuit praesens uendum creditorem, heredi consulitur, sed mandatori uel fideiussori, quibus mandati iudicio eandem
Abbreviated transcription (Latin):
mam danmandauit. omi¬
nb᷑tlistractis elizi pot̾ quo
uitiliceat si lic̾tis exprimatur.
distractis quoq pĩgnoribus
ad eum crelitor redire pot̾it.
et enim que clubitatoms co¬
ins õce ñoledũt ¶ fidenussor
qui peccumam inrure . optu¬
lret ꝓpt̾ etatem eius quipete¬
bat obsignauit ac publice de¬
posuit cofestim az̾e mandati
pot̾. ¶ Nomid̾o minus oĩs
tem poris bõa fidem expłora

Expanded text:
niam dari mandauit, ominon distractis eligi potest: quod uti liceat si litteris exprimatur, distractis quoque pignoribus ad eum creditor redire poterit: etenim quae dubitationis toius commune non laedunt.Fideiussor qui pecuniam in iure optulit et propter aetatem eius qui petebat obsignauit ac publice deposuit, confestim agere mandati potest.Non ideo minus omnis temporis bonam fidem explora
Abbreviated transcription (Latin):
rssic p̾sẽte ⁊ tio recusã¬
ce. utrosq obligacos ht̃.
iure mandaci. quod si
pinuito. uł ignorance
alt̾ius mandatum sec ut
fidenissit. eum solum ꝯue¬
nire pot̾ qui mandauit.
ñ etiam reum ꝓmitrẽcli.
fide nissoris reus lib̾abit᷑.
idenim ꝯtĩsit ⁊ si meon
andaco palio soluat.

Expanded text:
te et non recusante, utrosque obligat‹o›s habet iure mandati: quod si pro inuito uel ignorante alterutrius mandatum secutus fideiussit, eum solum conuenire potest qui mandauit, non etiam reum promittendi: fideiussoris reus liberetur: id enim contingit et si meo mandato pro alio soluas.
Abbreviated transcription (Latin):
incena exhoc. R nso apparet
tenetur:ꝓficere eamremad lib¬
acõm. ¶lle uli satutem. manꝰ
ꝯoctogitacredas. fubpignore
illo. ⁊ illo. in quam pecumam
⁊ quicquidifinartum noiẽ
accessent indepnem romtuã
ine esse excausa mandaci me
irm. diem auo adiuxent pie

Expanded text:
i. ex hoc responso apparet, teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem.Mando octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et quidquid usurarum nomine accesserit indemnem rationem tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ẜ q̃ tenus res exfide agẽ¬
da esset man̾dasse. Item
quero aneum seyus ma¬
gistracu functus debitor
extitisset lucius cicius eo
nomine ꝯueniri possit.ul
res eius obligate ẽet ꝓpt̾u̾¬

Expanded text:
dem, sed quatenus res ex fide agenda esset, mandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo nomine conuenir‹i› possit uel res eius obligatae essent p
Abbreviated transcription (Latin):
crou̾sia ess de hereditate.
defuncte int̾ scͥptum here¬
amictas menius lict̾is ad
sorores suas factis  declara
quesicũ ẽ cum tra seger¬
rit idm meuiꝰ cumseri¬
ꝑco herede. itaut prediũ
et alie q̇da res exea trans¬
actioni adeum ꝑueirẽt
an exlict̃s suis possitas
meino apud sempinũ
queꝙ a publio solutatͥ¬

Expanded text:
rouersia esset de hereditate defunctae inter scriptum hereamitas, Maeuius litteris ad sorores suas factis declarauiquaesitum est, cum transegerit idem Maeuius cum scripto herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex litteris suis possit a Maeuio apud Sempronium: quaeque a Publio soluta
Abbreviated transcription (Latin):
wex ordinẽ recte petitur. n
iucdicio mandaciut salaru
tͥꝯstituatur. ¶ Sumptus boã
fide necessanos factoᷤ ⁊ sinen¬
egocio fiñe ad hibere pcuracor
npotuit iudicõ mandati res
incercidisse ꝯstic̾ic. qm̃tuhe¬
redes eius enrore lapsi non
animo firrancli set exequẽdi
que defuntus suecure fecerat
fuos uencliderat eos ab ep̾t¬
orib usucaptos uiden plac¬
uit. S uenalic ñum expro¬
uincia reu̾ sumpupliciaac
tione noutilit̾ actimim cũ
exceptõ iusti dominycã con
cognita detur. n oꝑteat eũz.¬

Expanded text:
 ordinem recte petitur neque iudicio mandati, ut salarium tibi constituat.Sumptus bona fide necessario factos, etsi negotio finem adhibere procurator non potuit, iudicio mandati restinterc‹i›disse constitit. qui non animo furandi, sed exsequendi, quod defunctus suae curae fecerat, seruos uendiderant, eos a‹b› emptoribus usucaptos uideri placuit. sed uenaliciar‹i›um ex prouincia reuersum Publiciana actione non ‹in›utiliter acturum, cum exceptio iusti dominii causa cognita detur n
Abbreviated transcription (Latin):
it. ut suui manu micteret᷑.
nec manumisserit. et p̾ci¬
um ꝯsequetur dñs ut uẽ¬
dicor⁊ ex affectus iõnem¬
andaci agetur. finge filiũ
sins numis ep̃tor preciũ
dedent.n enim alit̃ uenditi

Expanded text:
 manumitteretur nec manumiserit, et pretium consequetur dominus ut uenditor et affectus ratione mandati agetur: finge filium suis nummis emptor pretium dederit neque enim aliter
Abbreviated transcription (Latin):
modo intraid pretium.
uans.uł. alia causa cogͥet᷑.
non etiam cuadd̾ idem
cłispendium deduoens.
S necluciũtibi exac cã:
ad quirere debescum in.¬
andatum gracuitum ẽẽ
ẽ ꝓpt̾ hoc uendicom imp

Expanded text:
modo intra id pretium, liaris uel alia causa cogerentur? non etiam tu ad ide‹m› dispendium deduceris. sed nec lucrum tibi ex hac causa adquirere debes, cum mandatum gratuitum esse est propter hoc uenditionem imp
Abbreviated transcription (Latin):
timatinum ꝓhacp̃te subco¬
dicoe ꝯtractam ep̃com.quo¬
dquidm maxime q̾riptine¬
reait.ut si forte prius quam
ep̃tio fieret decesseñ⁊tucum
scires me decessie̾ ꝓpter man¬
datũ meumaliiuendere tio¬
luis. an heres ni eo nonune
tibi sit obligatus. Eretro.
sialu uendidens. an heredime¬
.o ten̾is nam siquidm sub ꝯ¬
ditione ep̾tio facta in pocest
agiq̃ad motum siqueuis a¬
na concticĩo p mortem extit¬
isset. Siuo pindem manda¬
ti agenctum sit acsialiemim
fundum emimandassez mo¬
item in secuta. cum id scieris
refoluco mandato nlłantͥa

Expanded text:
timaturum pro hac parte sub condicione contractam emptionem. quod quidem maxime quaeri pertinere ait, ut, si forte prius quam emptio fieret decesserim et tu, cum scires me decessisse, propter mandatum meum alii vendere nolueris, an heres meus eo nomine tibi sit obligatus, et retro, si alii uendideris, an heredi meo tenearis. nam si quidem sub condicione emptio facta uidetur, potest agi, quemadmodum si qua‹e›uis alia condicio post mortem exstitisset: sin uero perinde mandati agendum sit, ac si alienum fundum emi mandassem, morte insecuta, cum id scieris, resoluto mandato nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ minus abolio semar
potero: Nerua exatillicinꝰ
añt. quamras iomand¬
atrmn ad tuam rempcine¬
at ⁊ mento cuncenimliẜ¬
abitur is quidebitorem de¬
legatisi nomen eius cencor
secutus ẽ ñ cumpiculo su

Expanded text:
 minus ab illo seruare potero, Nerua Atilicinus aiunt, quamuis id mandatum ad tuam rem pertineat, et merito: tunc enim liberatur is qui debitorem delegat, si nomen eius creditor secutus est, non cum
Abbreviated transcription (Latin):
non hecs S instipulator
cumbomine uiucepiedic¬
tiõm ꝯtingere eo ergo oisu.¬
mandat. accio po uu crpi
iussisseta reus in idicio.
ꝯuentus cum recusare uellꝰ¬

Expanded text:
stipulator eum hominem usuceperitionem contingere: eo ergo casundati actio post usucapioiussisset et reus in iudicio conventus cum recusare vell
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ libet tricticum dandore¬
um hbare posse existimo.
ã reoautem ñ aliud triti¬
cum repetere pot̾it: quam
quo pessimo encicolibare
seastipłare lucuir ⁊ itaq
si ꝑacus fuit reus ꝙ dando
ipe c̾ditori lib̾an pocuit fi¬
denissori dare ⁊ fidenissor¬

Expanded text:
libet triticum dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se a stipulatore licuit. itaque si paratus fuerit reus, quod dando ipse creditori liberari potuit, fideiussori dare et fide
Abbreviated transcription (Latin):
babere madaciacconem ͨ¬
Siuecum fumẽtum Tebe¬
retur. fidenissorassrcũ de¬
c̾it siue quidex necessica¬
te soluendi plus impeclit
ꝙͣ ẽ precium solute rersiu¬
esticbum soluat isq dece¬
ssit. aut delibilicate flagice¬
oue ad nllum precium su

Expanded text:
tamen mandati actionem.Siue, cum frumentum deberetur, fideiussor Africum dedit, siue quid ex necessitate soluendi plus impendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue ad n
Abbreviated transcription (Latin):
ipas mas rsuras picalum
dumcaxatad mepcineat.
iam exmandati formam eẽ.
quem ad inodim simantẽ
possideo. mandaro meo ticui e
mandato. cumforce is cui
aheres excitent eum ennis¬
seget᷑ amdeiure enictoms et

Expanded text:
as usuras, periculum dumtaxat ad me pertineat, iam extra mandati formam est, quemadmodum si mandem, possideo: mandatu meo eum Titimandatu, cum forte is, cui heres exstiterit, eum emisset: de iure euictionis et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recte ce dr in hoc essemã¬
dati accõm ut suscipia
obligatiom que adu̾su
teuenditori ꝯpetic na et
ego cecum agere possum.
ut prestes m aduersus
uendicore ep̾̃ci acciones¬
s si mandato meo iud¬
itium suscepisti.manen¬
te iudicio sine iusta cã ñ
debes mecum agere ut tñ¬
sferatur iudicinum in me
ñduenim ꝑ fecistimãda¬
negocia gercis alicuide er¬
editorib meis ꝓmisis. et
anteꝙͣ soluas. dicẽdum
ẽceagere posseucobliga¬
tiõm suscipiam. auc si
nouat creclitor obligat¬
iom mucarecaure tibi
debeo deffẽsurun te. ¶si
ruditiotesistiꝓmiscron
exibuero ⁊ ancequam p̾¬
stemmandaciagere poss¬
unruc melib̾es. Del si

Expanded text:
n hoc esse mandati actionem, ut suscipiam obligationem, quae aduersus te uenditori competit: nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi aduersus uenditorem empti actiones.Sed si mandatu meo iudicium suscepisti, manente iudicio sine iusta causa non debes mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum enim perfecisti mandanegotia mea geris, alicui de creditoribus ‹m›eis promiseris, et antequam soluas dicendum est te agere posse, ut obligationem suscipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cauere tibi debeo defensurum te.Si iudicio te sisti promisero nec exhib‹u›ero, et antequam praestem, mandati agere possum, ut me libe
Abbreviated transcription (Latin):
sence. ⁊ uetãte fidenisserim
xat ꝑtemandati iucticiũ da¬
rnam si is qui mandarũ
fuscepit.fuit egessus man¬
datum. ipĩ quidem mand¬
aci iudicium ñ ꝯpetit. atei
res uires hrdicatis ⁊ cuqim
inor sis cã a meemenis et
mandati mͥne cenebis.tm̃¬
maend̃m ⁊ ficibi mandaui
uc uires excuteres eius cun
eram creclicurus ⁊ remitia¬
Dem Qui mandatũ sus¬
tione temprĩs acciombce¬

Expanded text:
sente et uetante fideiusserim,xat parte mandati iudicium dari: nam si is qui mandatum suscepit egressus fuerit mandatum, ipsi quidem mandati iudicium non competit, at ei res uires hereditatis, et tu, quasi minor sit, eam a me emeris, ‹et› mandati mihi teneberis. tantundem et si tibi mandaui, ut uires excuteres eius cui eram crediturus et renuntiam.Qui mandatum sus‹tione temporis actionibus ce
Abbreviated transcription (Latin):
qo ꝑ quam res expecliatur. ñ
absimił illi q̃ frequetissime
argentan solet. fideuissora
⁊priusqua soluat Agere pos¬
sit ut liberetu nectũ semꝑ
spectandum ẽ ut soluat. au¬
t iclicio accepto condemp¬
netur. sidiuinsolucionem
reusis cessau̾it. auicert esu¬
a boã clissipauit prestim pec mi
uniam fideiussor ñ habeat
qua nũata c̃ditori. mandati

Expanded text:
per qua‹m› res expediatur, non absimilis illa, quae frequentissime agitari solet, fideiussor an et prius quam soluat agere possit, ut liberetur. nec tamen semper exspectandum est, ut soluat aut iudicio accepto condemnetur, si diu in solutione reus cessabit aut certe bona sua dissipabit, praesertim si domi pecuniam fideiussor non habebit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ucins cicius pubillo memo
filio naturalidomum com¬
une ꝑmissit. ñdõatiomis c̃a
creditori filuobligne. poea
meiio de functo relcta pup¬
illa tucores eius iudices ad¬
u̾sus cicium acepernt. ⁊ticꝰ¬
rtis demutuis peticõmibus
obligandam filio suoacom¬
odanit arbitratu indicis lib̾¬

Expanded text:
ucius Titius Publio Maeuio filio naturali domum communem permisit non donationis causa creditori filii obligare: postea Maeuio defuncto relicta pupilla tutores eius iudicem aduersus Titium acceperunt et Titius de mutuis petitionibus: obligandam filio suo accommodauit, arbitratu iudicis libe
Abbreviated transcription (Latin):
tem induorumꝑ darn
collatam necc̃rio ex caiud¬
icati singłos ꝓꝑcedimidi
a ꝯueniri posse. ⁊ deberesca¬
itor pignus ueclidit. qro.
an si euicta sit possõm emp.¬
tori. regressu crecditor admͥ¬

Expanded text:
tem in duorum personam collatam necessario ex causa iudicati singulos pro parte dimidia conveniri posse et debere. Creditor pignus vendidit: quaero, an, si evicta sit possessio emptori, regressum creditor ad m
Abbreviated transcription (Latin):
caret certam sumam exadmi¬
nistra tõẽ apdesse eamq ie cre¬
ditam sͥ sedebitur umcun
tu nuda pactione pecumam
tradicam ficnposse nec huicꝰ
sile posse eẽ. quod sipecumã
ꝯuenenit ut clicuhabeas.
cctica fiez quia tunc nũnna
qui mieranctuifi̾ñt. Item
siadebitorem meo iusseroce
accipe pecuniam c̾lica fiet. id
grm benigne receptum est.
his arguncũ ẽ cum quicu
mucuam pecunam uellet.
agentum uendendum dedi¬
sset. nicħo magis pecuniam
creclitam recte petituruet tñ
peccuniam exargento reccdac¬
tam picło eius fore qui accep¬
issec argẽtum ⁊ inpposito isic̃
dicedum accõem mandati
obligatum fore procuratorẽ.
ut ꝙͣis ip̃ius ꝑiculo num¬
mi fuint. tñ usuras dequib¬
heres exꝑte esses mandauis
cibi ut prediũ hereditanũ¬
memes c̃coprecio emistiꝓ
q co heredum quidẽ ꝑcib

Expanded text:
caret certam summam ex administratione apud se esse eamque creditam sibi se debiturum cum tu nuda pactione pecuniam creditam fieri posse. nec huic simile esse, quod, si pecuniam nuenerit ut creditam habeas, credita fiat, quia tunc nummi, qui mei erant, tui fiunt: item quod, si a debitore meo iussero te accipere pecuniam, credita fiat, id enim benigne receptum est. his argumentum esse eum, qui, cum mutuam pecunia‹m› dare uellet, argentum uendendum dedisset, nihilo magis pecuniam creditam recte petiturum: et tamen pecuniam ex argento redactam periculo eius fore, qui accepisset argentum. et in proposito igitur dicendum actione mandati obligatum fore procuratorem, ut, quamuis ipsius periculo nummi f‹i›er‹e›nt tamen usuras, de quibheres ex parte esses, mandaui tibi, ut praedium heredita›eres certo pretio: emisti. pro coheredum quidem partibus
Abbreviated transcription (Latin):
tencar q̃ fi totum fundũ
emens. si cotum emere ñ
potius in ꝑtib emenclis
cibi negocium gessens si¬
ue habũis ineo fundo ꝑte
siue non eteueĩet ut ⁊ is
critale mandatum ẽ dacũ
piculo suo intenmꝑtes
emat.⁊ nisi totumement
ingracus cas retineat ṅa
ꝓp̾ius est uccum eius mo
incomodis mandacum s¬
uscͥpi possit. p̾stan queo¬
sficiuma inꝑtibus enien¬
cdis. pinde atq in toco deb
abeo quitale mandatum
fua sponce. suscepit Qd
si mandassem cibiut fun¬
dum m̾em̃es ñ ad dico i¬
eont ñ alicer mandatom̃¬
o tenear quas totum em¬
eres et᷑ ꝑtem uł q̃sdã ꝑtes
eius emis. tñ habebimus
sine dubio inuicẽ manꝰ¬
daci accionem quamis
relinquas ꝑtes emeres ñ
ominẽ ceitum ꝓcedari
fideuissi.⁊ soluicum man¬
datiagatur exstimatio eiꝰ.
ad id potius tempus sol¬
ncus sign̾o quoagatu.
refferri debet ⁊ ideo etiam¬
si mortuus fu̾ric. incħomi¬
nus ucilis ei hec accõ ẽ.

Expanded text:
tenear, quam si totum fundum emeres: si totum emere non potueri‹s,› in partibus emendis tibi negotium gesseris siue ‹h›a‹b›ueris in eo fundo partem siue non et eueniet, ut is cui tale mandatum datum est periculo suo interim partes emat et, nisi totum emerit, ingrat‹i›s eas retineat. ‹nam› pro‹p›ius est, ut cum huiusmodi incommodis mandatum suscipi possit praestarique officium et in partibus emendis perinde atque in toto debe‹a›t ab eo, qui tale mandatum sua sponte suscepit.Quod si mandassem tibi, ut fundum mihi emeres, non addito eo, ut non aliter mandato tenear, quam si totum emeres, et tu partem uel quasdam partes eius emeris, tum habebimus sine dubio inuicem mandati actionem, quamuis reliquas partes emere non ominem certum pro te dari fideiussi et solui: cum mandati a‹g›atur, aestimatio eius ad id potius tempus, quo solutus sit, non quo agatur, referri debet, et ideo etiamsi mortuus fuerit, nihilo minus utilis
Abbreviated transcription (Latin):
id q mimis ẽpretoris factũ
fit:ꝯtrana mandatiaccione
agi posse ꝯstat ut tñaccion¬
es p̾stẽtur quas habet ep̃tor
Adusus ueditorẽ fige enim
mamimississe lib̾a pͣm epto

Expanded text:
idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas habet emptor aduersus uenditorem: finge non manumississe liberam perso
Abbreviated transcription (Latin):
exptetinus ȩ mandaui cibi
dacum posse itas siste̾ ut mͥ.
cetens paitib redemptis etiã
tuam ꝑtẽ prestare debeas.S
siquidẽ cto p̾cio emendas
eas mandaium ꝙͣticũq alis¬
orum ꝑtes redemeris. fic et
tuaꝑs co artabitur.ut non
habundet mandati quanti¬
tatem inquam ancutoris¬

Expanded text:
ex parte tuus est, manda‹ui› tibi datum posse ita consistere, ut mihi ceteris partibus redemptis etiam tuam partem praestare debeas. sed si quidem certo pretio emendas eas mandauerim, quanticumque aliorum parte‹s› redemeris, sic et tua pars coartabitur, ut non abundet mandati quantitatem, in quam ti
Abbreviated transcription (Latin):
Rusũ ẽ eum quiĩ maio¬
rem summã quam iogatꝰ
ent. fideilisset ⁊actemis
mandaci accciom habere.
quatenus rogatus esset.
quiaᷤ fecisset anandatu
eiẽnamusq adeam sum¬
mam inꝙ̃ rogatus erat fi¬
demeius spectasset m᷑ qu

Expanded text:
sum est eum, qui maiorem summam quam rogatus erat fideiussisset, hactenus mandati actionem habere, quatenus rogatus esset, quia id fecisset, quod mandatum ei est: nam usque ad eam summam, in quam rogatus erat, fidem eius spectasse u
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mandãte aliquo ac¬
cionem uacti cogumir eã
prestare uidicio mandati:
itaexeat erusa obligatos¬
nos babere mandati acc¬
tionemut uberemur. ¶si
fidenssor młtiplicaut
summã inꝙ̃ fiderusserit.s¬
umptib exiusta roe fetas
factis totam eam p̾stabit is

Expanded text:
sicut mandante aliquo actionem nacti cogimur eam praestare iudicio mandati, ita ex eadem causa obligatos habere mandati actionem, ut liberemur.Si fideiussor multiplicauerit summam, in quam fideiussit, sumptibus ex iusta ratione factis, totam eam praestabit
Abbreviated transcription (Latin):
peccunic legatus sit quia ini
Uac sp̃em nsus apellatione et .x.
fructoañ ꝯtini magis accipien¬
dimi ẽ. stipulatio istaerit tnt̾¬
ponendaR et quidam aiuinc.
n̾an hanc int̾poni stipulatio¬
nem quandaca fu̾it peccina.
fructus. uelodorimallarma¬
timi miitus uidetur nsus
fiuͣctus in istis iure ꝯstitu
icant ꝑ mortem legatariiad
meutum recdiret. quam quãᷤ
scnptum sic ut usum eius citiꝰ
haberet porietatem cñ eilegatã d
nsus metione facta quria erac
resticuenda abeo peccunia pri

Expanded text:
pecuniae legatus sit, quia in hac specie usus appellatione etiam fructum contineri magis accipiendum est, stipulatio ista erit interponenda. et quidam aiunt non ante hanc interponi stipulationem, quam data fuerit pecunia: fructus uel odorum uel aromatum, nullus uidetur usus fructus in istis iure constitita, ut post mortem legatarii ad Maeuium rediret, quamquam adscriptum sit, ut usum eius Titius haberet, proprietatem tamen ei legatam et usus mentionem factam, quia erat restituenda ab eo pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriecanus michi pensionen
solu̾it. cñ si usum fructum am̃¬
ltrquia non meo nomine sec
suo firicus ẽ empcortem pl ac̃s
michi exlocato pprietar̃ qua¬
ci mea int̾ firic id factum ñ
cẽ . quam qua siãme conctuc¬
tum usum findum. cuius ahi
igau̾it retinetur usus fructus.¬
spprietanus amlocasset su¬
onomine dicẽdum amittião
enim eo nomine fruitur colo¬
nus ¶ S siemptum ameusu

Expanded text:
nem solverit, tamen usum fructum amitti, quia non meo nomine, sed suo fruitus est emptor: teneri plane mihi ex locato proprietarium, quanti mea interfuit id factum non esse. quamquam si a me conductum usum fructum quis alii locaverit, retinetur usus fructusprietarius eum locasset suo nomine, dicendum amitti: non enim meo nomine fruitur colonus. Sed si emptum a me usum
Abbreviated transcription (Latin):
num̾an debebũtitant tibi ca¬
ueam intempore mortis mee
aut capitis climimicione restit¬
ufumsnamasi fundus cibile¬
gatus fuisset et michi eius dẽ
fundi usus fructus baberes tu
qutaem tocius fundi pprietatẽ¬
em s partim cumusu fructu.

Expanded text:
numerari debebunt ita, ut tibi caueam tempore mortis meae aut capitis deminutionis restitutum iri. nam et si fundus tibi legatus fuisset et mihi eiusdem fundi usus fructus, haberes tu quidem totius fundi proprietatem, sed partem cum usu fruc
Abbreviated transcription (Latin):
decessir iacet h̾ectis eius esse. Ie¬
labeo ait spicam autem que
terracenetur dñi fundi eẽ fru¬
ctum xcipi.spica aut feno ce¬
so.aut uua ad empta. aut ex
mia cdacta sic. s ut uenim ẽ
ꝙ deolea excussa scrib̾ itaalit
ofuandũde ea olea que ꝑse de¬
cdit iulianus ait. fructuarn
fructus cunc fi eos cum perce¬
ꝑit. uoẽ fidei aucem possessoris
utione. ui morce relt que¬

Expanded text:
esse iacet, heredis eius esse Labeo ait, spicam, quae terra teneatur, domini fundi esse fructumque percipi spica aut faeno caeso aut uua adempta aut exmia coacta sit. sed ut uerum est, quod de olea excussa scripsit, ita aliter obseruandum de ea olea, quae per se deciderit, Iulianus ait: fructuarii fructus tunc fieri, cum eos perceperit, bonae fidei autem possessoris, utione uel morte reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
redacte sinc usus fructus. ex¬
cinguicuuerum etiam side¬
molitis etibus cestator alias ꝑ¬
nouas resticũit. plane si partes
reficiat. licet omnis noua fcã.
sit̾aliud erit nob̾dicendiii.¬
agnał loci usus fructus legatꝰ
si fũit ĩundacus. ut stagnũ.
iam sic. auc palus. pculdubio
cxtinguicur. s si sta gnai usus
fructus legetur. ex aruent. sic
ut ager sit fc̃s mutata reuso
fructus. extingiritur. ñcñ ñ are
eusus fructo legetur. ⁊ ibimine¬
e sint po site. uł contra puco
extingin Gerte filuensu.f
legato s ilua cesa illic sa Iõ
nunt fc̃aui cõtra cassius apͣ se¬
ium .s. int̾ire u sũ f. ꝙ̃¬

Expanded text:
redactae sint, usus fructus extinguitur, uerum etiam si demolitis aedibus testator alias nouas restituerit: plane si per partes reficiat, licet omnis noua facta sit, aliud erit nobis dicendum.Agri uel loci usus fructus legatus, si fuerit inundatus, ut stagnum iam sit aut palus, procul dubio extinguetur.Sed et si stagni usus fructus legetur et exaruerit sic, ut ager sit factus, mutata re usus fructus extinguitur.Non tamen, si arui usus fructus legetur et ibi uineae sint positae uel contra, puto extingui. certe siluae usu fructu legato si silua caesa illic sationesint facta uel contra, Cassius apud Urseium scribit interire usum f
Abbreviated transcription (Latin):
tionum. Si sub odicione mͥ
legatus sit usus fructus me¬
dio q tempore sic penes here¬
dem pot̾ heres usum fruct
alii legare queres facit ut si
condicio extitrit mei legati.
nsus fructus. ab hr̾de relictus
fimatur. ꝙ siego nsum fructũ
amiro non reu̾cetiir adlegata¬
rium cuiabherede pinre leg̾¬
tus fu̾at quia exdiusis testams¬
cis ius onictionis ñ cõtigic.

Expanded text:
tionum.Si sub condicione mihi legatus sit usus fructus medioque tempore sit penes heredem, potest heres usum fructum alii legare: quae res facit, ut, si condicio extiterit mei legati, usus fructus ab herede relictus finiatur. quod si ego usum fructum amisero, non reuertetur ad legatarium, cui ab herede pure legatus fuerat, quia ex diuersis testamentis ius coniunctionis non contingit.
Abbreviated transcription (Latin):
cur repetitus. quociens antis¬
sus ẽ quod ⁊ metianus cẽptat:
⁊ puco repetitũ uider quare
sins ad tempus sit legͣtiiᷤ.
pitis diminicione usum. fin¬
ctum. quencuran ⁊ ius accre¬
scendi secũ saluum habeat ut
putacitio ⁊ meuio nnus fn¬
ctus legatus set si  cipͥite mi¬
saluum cẽ.pin acsi alius
eẽc titio musu f̾nictu sub¬
sticucus. hos enim tam ⁊ si ñ
papimamis quent. sicicio. et

Expanded text:
tur repetitus, quotiens amissus est? quod et Maecianus temptat: et puto repetitum uideri. quare si usque ad tempus sit legatus, upitis minutione usum fructum, quaeritur an et ius adcrescendi secum saluum habeat: ut puta Titio et Maeuio usus fructus legatus est et, si Titisaluum esse, perinde ac si alius esset Titio in usu fructu substitutus: hos enim tametsi non Papinianus quaerit, si Titio et
Abbreviated transcription (Latin):
ã usuns maritums mucu¬
am dando. quasdam ncesĩ
nauem pignor accepit exꝗ
bus sin potinsset totu debi¬
cum exsolui. aliarum mccu
aliis naiibus. mpositanm
ꝓprisq nõ feneranb obliga¬
tanm. si quid sr̃ fuisset: pign¬
ori accepit. quesicum ẽ naũ
ꝓpria pempta ee qua cotui.¬

Expanded text:
usuris maritimis mutuam dando quasdam merces in naue pignori accepit, ex quibus si non potuisset totum debitum exsolui, aliarum mercium aliis nauibus impositarum propriisque faeneratoribus obligatarum si quid superfuisset, pignori accepit. quaesitum est naue propria perempta, ex qua totu
Abbreviated transcription (Latin):
nem nam si dedero decem
tramectia ut salua naue¬
e sortem cum cet̾eris usmnis
recipiam dicendum ẽ pos¬
se me sortem cum usinis
eelpere. Ulpianus.¬

Expanded text:
nem. nam si dedero decem traiecticia, ut salva nave sortem cum certis usuris recipiam, dicendum est posse me sortem cum usuris recipere. Vlpianus
Abbreviated transcription (Latin):
mantur. ñ erit traiecticia. f
uidendũ an merces exea pe¬
ccuniaꝯparate mea cauza
habeantur incerest utr¬
um etiam ip̃e ꝑiculo crecli¬
toris nauigent᷑ tunc enim
nemo sit quia parte ꝓmi¬
ssoris incerpellan nomiñ

Expanded text:
matur, non erit traiecticia. sed uidendum, an merces ex ea pecunia comparatae in ea causa habentur? et interest, utrum etiam ipsae periculo creditoris nauigent: tunc enim nemo sit, qui a parte promissoris interpellari
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ flnum adiruti possit.
R. alias quidem pignoris
dimuncio ad dampnum
debitoris. ñ etiã adcrectitoris
ꝑtinet. s cum traiectia pec¬
cuma itadacur. ui ñalias pe¬
ticio eius crecticori competat
quam si salua nauis intra
stacuta tempora. ꝑueint ip̃i¬
nus crectiti obligato ñexist
ecutio pempta ẽ. ctiam corũ
q̃ ñ s̃̾ amissa. si nains incer
sticucos dies ꝑisset. odicionẽ
scipłãcionis de fecisse iuden.¬
et ideo si ñ cã depignoriblis ꝑ
secutionem que maliis nau¬
ibus fuerunt queri qũ gͥ
ad illorum pignoꝵ ꝑsecuci¬
onem creclitor ad muti pot̾:
scilieet cunc cum condicio
extit̾it obligõis. ⁊ ano casu pi¬
gnus amifsum fuit uł nlꝰ¬

Expanded text:
i possit. respondi: alias quidem pignoris deminutio ad damnum debitoris, non etiam ad creditoris pertinet: sed cum traiecticia pecunia ita datur, ut non alias petitio eius creditori competat, quam si salua nauis intra sta tuta tempora peruenerit, ipsius crediti obligatio non exsistecutio perempta est etiam eorum, quae non sunt amissa. si navis intra praestitutos dies perisset, et condicionem stipulationis defecisse videri, ideoque sine causa de pigsecutione, quae in aliis nauibus fuerunt, quaeri. quando ergo ad illorum pignorum persecutionem creditor admitti potuerit? scilicet tunc cum condicio exstiterit obligationis et alio casu pignus amissum fuerit uel
Abbreviated transcription (Latin):
nem nullam adu̾sus pos¬
bit. ¶Srint̾ debitorem ⁊ eũ
qui fundum pignoratũ
a creditore qĩ debitoris ne¬
gõm gerenꝰ redemit. plac¬
uit ut habita ꝯpensatioñ
fructuum. solutoq quod
reliqũdebetur. fundus de
bitori restitueretur etian
hr̃s pacto od defunctus fe¬
cit fidem prestare d CPac¬
tum ut siquas finnas ⁊¬
ppt̾ tributiones p̾dripig¬
nori nexi fcãs creditor sol¬
uiss adebitore reciperet. ⁊¬
ut tributa eiusdem p̾diide¬
uãdum est¶De inofficio so
e pr̃ĩs testamento acturus.
ut ei certa quantitaqro.¬
aduiuerret. prestaret heres.
pactus est produci ad ppe¬
tuam p̾statioem to pactũ
postulabatur. E̾cum est a¬
n iure ullo. neq equitate
tale desiderium ad miati.
est. pascissi autem ut no
quantitas eo noĩe expe sa
cum usuris licitis restitu¬
atur. s ꝑsoimidia eius qd̾
ex ealitate datumerit ñli¬
debebatur petam non initł¬
ligitur mora fieri mortuo¬
q stio puto ñ ten̾i reum
pacis catur ẜuus inquo u¬

Expanded text:
etitionem nullam aduersus posbit. Si inter debitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotium gereret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum debebitori restitueretur: etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. Pactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii deinofficioso patris testamento acturis, ut eis certa quantitas, quoad uiueret heres, praestaretur, pactus est: produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur: rescriptum est neque iure ullo neque aequitate tale desiderium admitti. 5est: pacisci autem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis resti‹tu›atur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, ndebebatur, petam: non intellegitur mora mihi fieri mortuoque Sticho puto non teneri reum,paciscatur servus, in quo u
Abbreviated transcription (Latin):
uus ceꝑit. suffice enim qd
priuilezium ḋductionis ⁊¬
pdicdit. Quod tam̃ siqui
Cc hebant ĩp̃am mercemp¬
ignõi acceꝑit. puto deb̾e:
dici prefẽndos  domino iz¬
uie pignoris: Giane aũt
domino siue his qui inpo¬
testate eius sunt debeatur.
utiq eĩt tribuendum. S
ñduo plures sue  domini
sunt.utiq dominus trib¬
uetur prata debitisi. ¶õ
aũt totum peculiũ uenit
intributum:s iodum tax¬
at qudexea M̾ce ẽ.siue m̾o¬
es manz. suma precium ci¬
earum receptum .conuer¬
sum uest inpeculium. S
⁊ fiad huc deacur mcis no¬
minc aquibodam quibo
soluebat ẜuus distrah̾e. ħ
queq tribuetur prout fuĩt
uus iste intibernam hãc ĩ¬
strmentum. an hoc qͦ ꝙtri¬
buatur ⁊ labeo ait: ⁊ ħtrib¬
cnim hic apparitus ex m̾ce
non tribuenturut puta

Expanded text:
uus coeperit: sufficere enim, quod priuilegium deductionis perdidit. Quid tamen si qui contrahebant ipsam mercem pignori acceperint? puto debere dici, praeferendos domino iure pignoris. Siue autem domino siue his qui in potestate eius sunt debeatur, utique erit tribuendum. Sed si duo pluresue domini sint, utique omnibus tribuetur pro rata debiti sui. Non autem totum peculium uenit in tributum, sed id dumtaxat, quod ex ea merce est, siue merces manent siue pretium earum receptum conuersumue est in peculium. Sed et si adhuc debeatur mercis nomine a quibusdam, quibus solebat seruus distrahere, hoc quoque tribuetur, prout fuerit uus iste in tabernam habeat instrumentum, an hoc quoque tribuatur? et Labeo ait etenim hic apparatus ex mercenon tribuentur, ut puta