comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad scnatus consultũm t̾cui¬
tanum fecit apertissime ditu¬
it c̃ enim fercrdum ẽ ab in¬
testaro successionib suas qui¬
tan filias ad similitudinem

Expanded text:
ad senatus consultum Tertullianum fecit, apertissime docuit. Qui enim ferendum est ab intestato successionibus suas quidem filias ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cius ab eadem successione reclu
tiam et nos anteponi nonitati le¬
gicensemus ¶Et sanctumis
omnes logntimas psonas .i. per
uirilem sexum descendentes si¬
uemasculim siue feminim se¬
gtrus suit simili modo adsuc
cessiones tura successionis ie
grab sin preregatiuam noid
excludendas qr ꝯsanguinitatũ
nura sin germanẽ obeuaconem
nõ hnt. Cum enim unius ui¬
rilem sexum incorrupta. qͣre
maximam inuiriã res inses
rinet plerisq q̃i uulnus mreᷤ¬
tinum mccgnitum ¶ Cum ei
ad earum mulicrum successõ¬
nem masculi iure agnaconis
uccantur quis patiantur caꝵ
quidem hereditatem ad eor le¬
gutimo iire deferri. ip̃as u̾o.
neq mincem sibi neq masc¬
cuus posse codem iure succedee¬

Expanded text:
ius ab eadem successione recludtiam et nos anteponi novitati legis censemus et sancimus omnes legitimas personas, id est per virilem sexum descendentes, sive masculini sive feminini generis sint, simili modo ad iura successionis legradus sui praerogativam non ideo excludendas, quia consanguinitatis iura secundum germanae observationem non habent. Cum enim unius virilem sexum incorrupta, quaremaximam iniuriam res in se continet plerisque quasi vulnus intestinum incognitum. cum enim ad earum mulierum successionem masculi iure agnationis vocantur, quis patiatur earum quidem hereditatem ad eos legitimo iure deferri, ipsas vero neque invicem sibi neque masculis posse eodem iure succede
Abbreviated transcription (Latin):
insuccessionib hito cum nat᷑a
utrumꝰ corp eoidit ut maneat
suis ucib mmortale et altum
alt̾ius anxilio egtat. et uno se¬
moto. et alteru corumpat. sed

Expanded text:
in successionibus habito, cum natura utrumque corpus edidit, ut maneat suis vicibus immortale et alterum alterius auxilio egeat, ut uno semoto et alterum corrumpatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tris ꝓgeniem hrdem. ab intesta¬
to posse ei cxiste̾. saluo ure lit¬
timo ex auctoritate senatus
et tun matre eysenatus ꝯ sulto t¬
culiano. qͣm ꝓle exorphitiano¬

Expanded text:
tris progeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo ex auctoritate senatus et tam matre ex senatus consulto Tertulliano quam prole ex Or
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃r. E ciant qui ad succes¬
sionci uccantur pupulimor¬
tin sidefuncto euis patre tute¬
rem crsm leges nõ peticrint in¬
tra annum omincm eis siue

Expanded text:
Sciant itaque qui ad successionem vocantur pupilli mortui, si defuncto eius patre tutorem ei secundum leges non petierint intra annum, omnem eis sive
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t exterco gradu extransu̾¬
sa linea fuerat letus ubi pat¬
truis et filius fratrum et so-¬
roꝵ locum antiquitas dedit¬
uit una cum illis tam eman
patrib constitutos. et nemi¬
nem aliumm ult̾iꝯ nec nõ fr̾is
uterim et sororis germane sã
gũeuł utme fłlium et fili
st̃ p̾regatuia. eodem autem t̾¬
cio gradu sint simili uire no¬
cet¶ Successiomis urger nre ⁊¬
et nolint eam adire nullus¬
qr alius sit mẜo gradu qui suc¬
p̾senti lege emimauimus ext̃¬
co gradũ in locum recusãtium
et nullo excognatis supͣ memꝰ¬
ratos grad Ad iuris agnaten¬
nis formam redigendo s suu̾
ordinem suamq ꝓximitate
tenere incorruptam qͣs at pꝰ¬

Expanded text:
autem tertio gradui ex transversa linea fuerit locus, ubi patruis et filiis fratrum et sororum locum antiquitas dedicavit, una cum illis tam emancpatribus constitutos, et neminem alium ulterius, nec non fratris uterini et sororis germanae vel uterinae filium et filiasunt praerogativa, eodem autem tertio gradu sunt, simili iure vocentur. Successionis videliceet noluerint eam adire nullusque alius sit in secundo gradu, qui sucpraesenti lege enumeravimus ex tertio gradu, in locum recusantium et nullo ex cognatis supra memoratos gradus ad iuris agnaticii formam redigendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nt adquirisiue ꝑsacrum oͦri¬
culum emancip.ic̃o ꝓredat si¬
ue alio legntimomõdo ⁊ sicͥs
p̾rns fuint absoluti. cũ enim
fructum fres ult et sorores dm̃i¬
inirerum relictarum exceptis
mat̾nis reb in quib site cate¬
los eos ucciri oportet. sim auter
nõ frsunt tunc ad similitudĩe
eiliarimm itrum intotam frater¬
ut sit apertissimus in omnib
tractatus et no ꝑ dr̃am p̃ꝵułre

Expanded text:
 adquiri, sive per sacrum oraculum emancipatio procedat sive alio legitimo modo a sacris paternis fuerint absoluti. Cum enim fructum, fratres autem vel sorores dominium rerum relictarum? Exceptis maternis rebus, in quibus, si ex eadelos vocari oportet: sin autem non supersint, tunc ad similitudinem aliarum rerum in totam fraterut sit apertissimus in omnibus tractatus et non per differe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ maffrici dirigi debitor as¬
naue delata fenebris pecuma
ribi recleretur. ita ut naiugu
ꝑqd̾ tutium debitoris neci
licitis ꝯpitis mertib q̃ namᷤ
continebat fiscum cecupas¬
sa amissarum atrum det¬
mentum qd nõ exmirine¬

Expanded text:
 africam dirigi debitor adnave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigiirque vitium debitoris, nec licitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marin
Abbreviated transcription (Latin):
Rinsiecticiam pe¬
cumam que picuo creclitori
Dem ¶ um dicas pecuma
te. ei lege decdisse ut insa cra
urbe tibi restitueretur. ñ ĩcer¬
cum periculum ꝙ txnouiga¬
cõne maris metu solet. ad̾ te
ꝓtimisse ꝓfiteris nõ dubi¬

Expanded text:
raiecticiam pecuniam, quae periculo creditoris . Cum dicas pecuniam te ea lege dedisse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris metui solet, ad te pertinuisse profitearis, non dub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi dampnato patre turor
dat regresso eo ꝙ ño solum
nomine redire s et̾ officut
rum pendi atq esfundendi
patrimotm icenciam abi¬
itturut fuioso ac demen¬
ti Item ꝓdigo ominumra

Expanded text:
si damnato patre tutor dat regresso eo, quem non solum nomine redire, sed etiam officium rumpendi atque effundendi patrimonii licentiam abutetur, ut furioso ac dementi, item prodigo, libidinum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uatura iti osfõ lib̃is res¬
tituentei gubernacli reru
tradenda sunt curus ad
itticõnem publici niris
pinsa custodia ẽ que n bo¬
nis patrib detur luctusior

Expanded text:
ut natura, ita officio liberis restituerit, ei gubernacula rerum tradenda sunt, cujus, ad imitationem publici juris, provisa custodia est. Quae nisi bonis patribus detur, luctuosior
Abbreviated transcription (Latin):
titis uno nomine comisso¬
rum ommum sirecuꝑaco
ett filu quanciꝑaconem a
pͥatrib cum officrs petint
ut tibertinm dampnacois
sed leunatis prne testem

Expanded text:
tatis uno nomine amissorum omnium sit recuperatio. Et filii emancipationem a patribus officiis petant, ut libertatem non damnationis, sed lenitatis paternae testem
Abbreviated transcription (Latin):
nara cõnem menda cium re¬
perutur siue in fci suiemri
cendi fraute ꝓtenore inti¬
tis nõ dep̾tantis affirmnacoe
udicem cognosc̾e debere et

Expanded text:
narratione mendacium reperiatur, sive in facti, sive in tacendi fraude, pro tenore veritatis, non deprecantis affirmatione, datum judicem cognoscere debere, et
Abbreviated transcription (Latin):
sentibs ul inscriptis uł suie ut¬
ttrarum suppõicone aliq uolũ¬
ruit sine mortis ca donaconer
face et sine monumentoꝵ acces¬
sione res gesta maneat firmmta¬
te uallata et nullam ea lumpni

Expanded text:
sentibus vel in scriptis vel sine litterarum suppositione aliquis voluerit mortis causa donationem facere, et sine monumentorum accessione res gesta maneat firmitate vallata et nullam calumni
Abbreviated transcription (Latin):
ire pietatem et ex cais q̃ legi¬
b continentur fuisse ꝯstabit
nere. sino conaconis ac cep¬
tor in gracus circa donacice
mucmaturta ut miurias a¬
atroces in eum effurid at itł
manus impias inferat uł
iacture molem exinsidus¬

Expanded text:
ire pietatem et ex causis, quae legibus continentur, fuisse constabit nere, si non donationis acceptor ingratus circa donatorem inveniatur, ita ut iniurias atroces in eum effundat vel manus impias inferat vel iacturae molem ex insidii
Abbreviated transcription (Latin):
conaciões que interuos⁊
sistunt eam pos ueruns dũbi¬
tite eoꝵ ceplosa sinetimus ⁊¬
om̃os mortis ci donaciones
siue nixta mortem facientis
indigere. neq cxpectire ꝓliꝵ¬

Expanded text:
donationes quae inter vivos consistunt eam posuerunt, dubietate eorum explosa sancimus omnes mortis causa donationes, sive iuxta mortem facientis indigere neque expectare
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ que p mortem filri
tin exquo quesierat filiami
alii niptin sc collocando ⁊do
dicere ¶ S si mortis ca tona¬
cione intrem suum ꝯferens
incasum mortis sue eindem
dotem cundem frẽm suum
scipła passa ẽcum dun seue¬

Expanded text:
Nec tamen ea post mortem filii tui, ex quo quaesierat filiam, alii nuptui se collocando dotedicere. Sed si mortis causa donationem in fratrem suum conferens in casum mortis suae eam dotem eundem fratrem suum stipulari passa est, cum divi Seve
Abbreviated transcription (Latin):
utit alt̾os retinet exꝑte u̾o ma
um retineat usumfructum
ꝙ sinepotes sunt. neptes ue au
exemancipato filio aut cxfisi
nus uirił cum ip̃is porconis
habeat isumfructum ¶ Siuͦ¬

Expanded text:
tit alteros retinet, ex parte manum retineat usum fructum. Quod si nepotes sint neptesve aut ex emancipato filio aut ex filivus virilis cum ipsis portionis habeat usum fructum. si v
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrende facultatem amitat
et qui test̾m relinꝙͥ inrestato
nemo succedit ĩgitur igiturꝑᷤ¬
picis ꝙ testamentarie successio¬
nis spe durante intestati bona
defuncti nõ recte uendicent᷑.¬

Expanded text:
rendae facultatem amittat, ei qui testamentum reliquit intestato nemo succedit. igitur perspicis, quod testamentariae successionis spe durante intestati bona defuncti non recte vindicent
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. SIpater tius ꝓpͥori so¬
brmosto. tuo ignato constitu
ditate uł hec abimico no interũ¬
mente sũ capitis dumnucõ ne
penito solempniter bonor pos¬
sessõne amissa sucessit. ac ribi
pris tui q̾sita hereditas c̃ adire
pͥsidem ꝓuincie uebes ac tutore

Expanded text:
. Si pater tuus propiori sobrino tuo agnato constitutreditate, vel hoc ab initio non interveniente sive capitis deminutione perempto sollemniter bonorum possessione admissa successit ac tibi patris tui quaesita hereditas est, adire praesidem provinciae debes ac
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝓbetur ⁊ ingumnam om̃i
macula penitus direpta et
qͣi sins natalib hi mulieri¬
b rechitis neq uctibulu
in honestum eis in hercre de
cetero uolims neq diffrit¬
alios expriore m̾mno legritios
habcit ut lona eius gunabĩ¬

Expanded text:
le probetur coniugium. Nam omni macula penitus direpta et quasi suis natalibus huiusmodi mulieribus redditis neque vocabulum inhonestum eis inhaerere de cetero volumus neque diffalios ex priore matrimonio legitimos habeat, ut bona eius tam ab in
Abbreviated transcription (Latin):
datur nicħ prsus p̾dc̃is neq
donet supstitesi ut morruus
derelinqt dos siqui forte sole¬
inpniteraut data aut ꝓmifr
fucrit iurta nis antiquum fis¬
ciñti cõmodis cedat test̾o suo

Expanded text:
datur. Nihil prorsus praedictis nec donet superstes vel mortuus derelinquat. Dos si qua forte sollemniter aut data aut promissa fuerit, iuxta ius antiquum fisci nostri commodis cedat. Testamento suo
Abbreviated transcription (Latin):
l paup̃ abingeninstr̃ pa¬
reicib natisit uirce licerest¬
tumus senatorib et quibo¬
cumq amplissimis digni
nullamq int̾ingenuam ce
ma dẽ distanei. humiles u̾o
abiectisq ꝑsonas eas tĩni¬

Expanded text:
 pauper, ab ingenuis tamen parentibus nata sit. Vnde licere statuimus senatoribus et quibuscumque amplissimis dignitnullam que inter ingenuas ex tuna esse distantiam. Humiles vero abiectasque personas eas t
Abbreviated transcription (Latin):
saritores scibatur dignitite
uiustratus. an soluaturma
et libertitis comibia nõ pati¬
tur nos igitur dei seq̃ tes ni¬
dicium nõ patimirĩmo ⁊
et demꝙ cõnubio mariti fe¬
licitatem uxori fi̾ infortum¬

Expanded text:
atores scribatur dignitate illustratus, an solvatur maet libertas stare conubia non patitur. Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fieri infortu
Abbreviated transcription (Latin):
tram et adincliorem statum
reducere ꝙ si circi nr̃os subiec¬
tos impcrio nos ctum facere dif¬
fcramus nulli nena digni ẽe
uicebimur. itaq cum u̾mustũ

Expanded text:
tram et ad meliorem statum reducere: quod si circa nostro subiectos imperio nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. Itaque cum iniustum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsticuta ip̃p queq exploretur
assensus sipatris auxilio desti¬
tuta ẽ matris et ꝓpinqͦr ⁊ ip̃is
quoq requiratur adulte in¬
dicium Siutroq orbata pentu¬
mnu orratur forte certimenut
q̃rat᷑ cui potissimum ꝑuelli
iuro muigaroa sit si puella

Expanded text:
constituta, ipsius quoque exploretur adsensus. si patris auxilio destituta, matris et propinquorum et ipsius quoque requiratur adultae iudicium. Si vero utroque orbata parentnii oriatur forte certamen, ut quaeratur, cui potissimum puella iungenda sit, si puella
Abbreviated transcription (Latin):
cinus curalis fuerat man¬
cipandis si patrii potestacei
liberatus fit mulosq halt¬
ar liberos ul parentes ul et
ꝓpinquos qui ẜm legunor¬
Sinem id eius successõnem
um admissum ẽ fumt᷑ con¬
sccui ul optum facinus pr̃o¬
mere noliunt metallo eos
comient imꝑ licari./ Si uego

Expanded text:
ius curialis fuerat, mancipandis, si patria potestate fuerit liberatus nullosque habeat liberos vel parentes vel etiam propinquos, qui secundum legum ordinem ad eius successionem ium admissum est, fuerunt conscii vel compertum facinus prodere noluerunt, metallo eos convenit implicari. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
rari potu̾int psenti dementi ᷤ¬
sima sinctione pͥncipale be¬
nefitium eis sub ea legeꝯdõa¬
mus.ut si derelicta mala ⁊ in¬
honesta conuersacõne cõmo

Expanded text:
rari potuerint: praesenti clementissima sanctione principale beneficium eis sub ea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commo
Abbreviated transcription (Latin):
infumiosis obtin enoum ẽ q̃u
furion filio adiuuantes ¶Hus
itaq dubititis tales amdign¬
itires decroentes sanctimus ħ
repleri qd dim marchi ⁊stom¬

Expanded text:
in furiosis obtinendum est, quasi furiosi adiuvante. His itaque dubitatis tales ambiguitates decidentes sancimus hoc repleri, quod divi Marci
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ netustam ambigunta¬
tem decidentes. nõ cẽ mat̾mo
mum uetitum censemus si
cnm exasfectu omnes intro¬
oucuntur nupcie es nichil

Expanded text:
itaque vetustam ambigtem decidentes non esse vetitum matrimonium censemus. si enim ex adfectu omnes introducuntur nuptiae et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tunc muliere dotem auge̾¬
te licear marito quom dom¬
conem murorem suim cius¬
dem ꝙͣtitatis facere q̃ tum
ancta dos continere dinosci
paccis urcelicet re dibicone
uł retencone aucte dotis uł

Expanded text:
tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retentione auctae dotis vel
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ si so scõi oroinis iuril
postea sortita es redacta ad
liere uoluntitem lecurus¬
ciuis secutus ẽ des iderio tuo me
disciplina prutitigitur
sĩc desideras obẜititis in¬
ris pceptis sccure comugi
tuo ꝙͣ uolueris nõ ĩpe die¬

Expanded text:
ta est, si secundi ordinis virum postea sortita es redacta ad liere voluntatem eius secutus desiderio tuo meddisciplina permittit. igitur, sicut desideras, observatis iuris praeceptis sociare coniugio tuo quam volueris non impedir
Abbreviated transcription (Latin):
brinos matriniomis lina hisa
tis m̾in interconsobrinos ha¬
b friba siue exdiab sororib
si ue exfr̃e. et sorore nati sunt et
exeo m̾m̾o eoiti legtitumũt
suns parentib successores ha

Expanded text:
brinos matrimoniis licentia huius tis matrimonium inter consobrinos habus fratribus sive ex duabus sororibus sive ex fratre et sorore nati sunt, et ex eo matrimonio editi legitimi et suis patribus successores ha
Abbreviated transcription (Latin):
cum mutuo lirguntur. siq¬
dem sponsus ul parens eius
idꝙ a beo domatum fuit ncc re¬
petitur craditum et si qdem ap̃
donitorem resedit adsponsa¬

Expanded text:
um mutuo largiantur, si quidem sponsus vel parens eius id quod ab eo donatum fuerit nec repetatur traditum et, si quid apud donatorem resedit, ad sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
pellicõnes fcẽ sunt aduers
t̾uementib sr̃sedebant. ut in¬
da dotis lucrenturanroresat
sñ nuptiali remedio relinqͣt᷑
donacc̃em eam ucciri s ꝓpttr

Expanded text:
pellationes factae sunt adversus tervenientibus supersedebant, ut inda dotis lucrentur, uxores autem sine nuptiali remedio relinquantdonationem eam vocari, sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
am. Tibertum qui patrona¬
scu patromm seu patroni filia
tem nxorem ducere ausus  ap̾
ꝯpesentim indicem actre pot̾is
inorbus tempoꝵ ineoꝵ ꝯgruentẽ¬
qui si contra hoc fererint crim̃e
strupri comittunt.

Expanded text:
ae. Libertum, qui patronam seu patroni filiam tem uxorem ducere ausus est, apud competentem iudicem accusare poteris moribus temporum meorum congruentequi si contra hoc fecerint, crimen stupri committunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gire ceperant p̾riuabuntur
ludio: curatores uł tutores
minoꝵ hus rem debitam
ca cccasione murdant ut pu
copia fructus adimantur.
uhus catenus subuenimus il
eostem nõ atterat damp̃no
culpa temeritatis aliene sed
ablita ẽ redlarur curatores

Expanded text:
gare coeperant, privabuntur. ludio curatores vel tutores minorum his rem debitam ea occasione pervadant, ut pucopia et fructus adimatur, his eatenus subvenimus, ut eosdem non atterat damno culpa temeritatis alienae, sed ablata reddatur, curatores
Abbreviated transcription (Latin):
tessõnem rerum suarum ꝙͣ
ap̾alios p̾cario modo ẽt̃ ues¬
uolentib cum nulla sibi ceg¬
mta legib allegaco̾ competẽ¬
ret duxcrins resiste noumet¬

Expanded text:
essionem rerum suarum, quam apud alios precario modo esse concesvolentibus, cum nulla sibimet cognita legibus adlegatio competeret, duxerint resistendum
Abbreviated transcription (Latin):
ce competenti iudici testm ostenꝰ¬
derit no cancellatum neq abolit̾
onm urtuperacone ap̾pareat er de¬
põiconib testium lcgutiminum
uossõnem carum rerum qͦ testa¬
toris mortis tpr fuerunt no aute
legutimo modo abalio derincnt᷑.
⁊ eis cum testificicone publicr
pͥrum accipiat. ¶ Sinautcmi
aliquis contradictor extit̾ir tũc
nisuentilentur et ei posso adqui¬
ratur qui potiora exlegntimis
modis iura ostenderit. siue qui
ẽ sine qui antea detinens ꝯdicen¬
dum putauit nullisangustus
tempoꝵ ħi cõmissioneco artano
.ẜ siue cardi siue p̾mate aliꝗs
missus c̃ legis tm̃m̃o arbitriu¬
con traditõ orifsiue enim pꝰ¬
n anna le tp̃s siue p̾ maioris eui
Dcurricula aliquis fu̾it missusi
si tñ exlegutime fõrmato cesto.
missio ꝓcedar. nullum eł tp̃ris
obicitur obstaculum ñ cm t̾e¬

Expanded text:
e competenti iudici testamentum ostenderit non cancellatum neque abolituomni vituperatione appareat et depositionibus testium legitimi numsionem earum rerum, quae testatoris mortis tempore fuerunt, non autem legitimo modo ab alio detinentur, et eam cum testificatione publicarum personarum accipiat. Sin autem aliquis contradictor extiterit, tunc nis ventilentur et ei possessio adquiratur, qui potiora ex legitimis modis iura ostenderit, sive qui missus est qui antea detinens contradicendum putavit. Nullis angustiis temporum huiusmodi missione coartanda, sed sive tardius sive praemature aliquis missus est, legis tantummodo arbitriucontradictio exoritur. Sive enim post annale tempus sive post maioris aeui curricula aliquis fuerit missus, si tantum ex legitime formato testamento missio procedat, nullum ei temporis obiciatur obstaculum, nisi t
Abbreviated transcription (Latin):
munieri siue uolenti sue
uolorti pectadi iocus reliqͣ¬
tur qr hxc ip̃m uelle mulie¬
ris ab insrons nequissimi
hominis qui meditaturra
inthec ministeria suilis co¬
diconis filit dep̾hensus cr¬
ti serus citra sexts discre¬
cõnem et eum concreman¬
ibenus cum ħ ⁊ ꝯstatima

Expanded text:
e volenti sive nolenti peccandi locus relinquetur, quia hoc ipsum velle mulieri ab insidiis nequissimi hominis qui meditatur rapinam inter haec ministeria servilis condicionis fuerit deprehensus, citra sexus discretionem eum concremari iubemus, cum hoc etia
Abbreviated transcription (Latin):
lueruns ꝑleno domimo cissãt¬
rapte uirgini ui urduc unr cu¬
in lib mulieri raptorem sinĩ
raptore cam legitime copu¬
lo modo nullo tp̃rdatur n
anra seremiate licencia eiꝰ cõ¬
sentire qui hostili more ĩnr̃a¬

Expanded text:
luerint, pleno dominio eis sancraptae virgini vel viduae vel cuilibet mulieri raptorem suum sraptore, eam legitimo copulo modo nullo tempore datur a nostra serenitate licentia eis consentire, qui hostili more in
Abbreviated transcription (Latin):
utnec ernta constone emeroa¬
itaq qͥmad mod̾ in successi omb̾
pentum q̃ ab intestato de ferun
et similib u̾bis exberedacõnes
nominatim ꝓted̾o et ꝯͣ tabulas bo¬
suus cmancipiturs habet ul et
ip̃asi fuerit p̾terita ad instar fiłi

Expanded text:
constitutione emendaitaque, quemadmodum in successionibus parentium, quae ab intestato deferuntuet similibus verbis exheredationes nominatim procedere et contra tabulas posuus vel emancipatus, ut et ipsa, si fuerit praeterita, ad instar fili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pͥum fcã est meliusitiq nb in
detͣ legatirio cum ño stitimade¬
quiri sancurs s cxpectand̾ ẽc sbͤ¬
citucon seuentum et siqtempu¬
pillo mortuo lccus fu̾it sustom
stitucõ mimim locum habi̾t¬

Expanded text:
 Melius itaque nobis videtur legatario eum non statim adquiri sancire, sed expectandum esse substitutionis eventum. et si quidem pupillo mortuo locus fuerit substistitutio minime locum hab
Abbreviated transcription (Latin):
impuletib filiis sis hrdibus
gum auctores utrum cunc nei¬
noluit substitutum admittii
cu ur̃q filius eius cmancipare¬
ip̃ma etate decesẜttan alt̾utro
decedente illico substitutus ĩeiꝰ¬

Expanded text:
impuberibus filiis suis heredibus gum auctores, utrumne tunc voluit substitutum admitti, cum uterque filius eius in prima aetate decesserit, an alterutro decedente ilico substitutus in ei
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseat qm rdmodum emm u̾t̾es si
cum libart. are substitucõ fuisset ħ
induceb it q̃tinus insuspenso fi¬
at libertis et statim liber intelligi
liber et herespupillo existat.

Expanded text:
nseat. Quemadmodum enim veteres, si cum libertate substitutio fuisset, hoc inducebant quatenus in suspenso fiat libertas et statuliber intellegatutione et liber et heres pupillo existat.
Abbreviated transcription (Latin):
uł sñ mnipcus decessit ⁊ ip̃e uel
ue iiptias contraxt̾ritsiue testa¬
mentum fecerit firmmiterres pos
tinsut in certus successionis mo¬
rientis cxitus. indeatur certo subꝰ¬
titucorosuł restitucõnisfine cõ¬
cludi cui enim referent ẽ ĩtel

Expanded text:
is decesserit", et ipse vel vel nuptias contraxerit sive testamentum fecerit, firmiter res posmenti restitui, ut incertus successionis morientis exitus videatur certo substitutionis vel restitutionis fine concludi. cui enim ferendus est intel
Abbreviated transcription (Latin):
tiutrit milla liboꝵ exhins ꝓcre¬
andorumadiectonchiti exdbti¬
mo intellectirdis posusse euanes¬
ccre substonem. si is qui substone
pͥgrauatus ẽ p̃r efficiatur et liłts
humanititis intintu ħ etlitius
et pinginus intptandum et cre¬
dunus et siquis naturales habue¬
rit filios et ꝑtemcis relinqit
uł dedcrit usq romodumq̃m st

Expanded text:
tituit nulla liberorum ex his procreandorum adiectione habita, ex optimo intellectu disposuisse evanescere substitutionem, si is qui substitutione praegravatus est pater efficiatur et liberos humanitatis intuitu hoc et latius et pinguius interpretandum esse credidimus. Et si quis naturales habuerit filios et partem eis reliquerit vel dederit u
Abbreviated transcription (Latin):
iłium q̃m ir poͣfesta¬
re habebat subrdicõne q̃ inipiꝰ
potestate nõ erat peredem scrip¬
Sit nec incefectum cuis cxh̾ro a¬
int. iure testatus nõ intetur. cũ¬

Expanded text:
filium quem in potestate habebat sub condicione, quae in ipsius potestate non erat, heredem scripsit nec in defectum eius exheredavit, iure testatus non videtur. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
institutis filio suo impulrruũ
eos imacum alio t̾co substitiñt
ct u̾ba testamenti ita cdposucrit¬
d michi quisquis heres erit̾titio fi¬
stiruconem ncccntur tres substi¬
titiutrum ne duo pͥ̾ores qui et̃ ꝑa.¬
tris heredes fuceant scriptimdi
spccie q̃rebatur ẜm ułpiamumt
uoluntas testantis utrum ne ticmũ
diam. an oñis in uirilem porcõe
nb̃ at in yma quidem sp̃e utetur

Expanded text:
institutis filio suo impuberi eos una cum alio tertio substituit et verba testamenti ita composuerit: "quisquis mihi heres erit, et Titius fistitutionem vocentur tres substituti: utrumne duo priores, qui et patri heredes fuerant scripti, in specie quaerebatur secundum Ulpianum voluntas testantis: utrumne Titium diam, an omnes in virilem portionem? Nobis autem in prima quidem specie videtur
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuisset. nec exheredatũ re alle¬
gessi in cum locum ño redisses mra¬
nnfestum est et multis casib no
noluntarus. set fortiitis cuemre
potuisseut eam implere nõ posseᷤᷤ
le m̃mn te dirimere cum uiro iube¬
ret tuporo uoluntatem enis di¬
uorco comꝓbasti oportuerat
cnm u̾o cum bominores ħ obs¬
uari uetent. sn ullo dampno cõ¬
dictem retinere potusti reduigͦ
aad maritum. sciens hercditite
matris etum siredieris retentam
quit q̃m retincres licetabeo prs

Expanded text:
sus fuisses, nec exheredatum te adleges, si in eum locum non redisses, manifestum est multis casibus non voluntariis sed fortuitis evenire potuisse, ut eam implere non posses: te dirimere cum viro non iuberet. Tu porro voluntatem eius divortio comprobasti: oportuerat mvero cum boni mores haec observari vetent, sine ullo damno coniunctionem retinere potuisti. Redi igitur ad maritum sciens hereditatem matris, etiamsi redieris, retenturam, quippe quam retineres, licet prors
Abbreviated transcription (Latin):
fera potimt et ẽt ut eus. adicone
nissutuo tibi phanc successioi
qͥratur. iure concessam habes fa¬
yo gsad᷑ii in quo pupilliremsb̾¬
stituconem faciebat ip̃m ẜuum
suumsme libertate pupillo suo
pupillo existat c̃ enim alterca¬
stitucõ congregata ẽ. s in aliu
et malium gͣrad nb̃ itiq eant̾e
alt̾cicõnem desitentib mirabi

Expanded text:
ferri potuit et, ut eius aditione iussu tuo tibi per hanc successio quaeratur, iure concessam habes fao gradu, in quo pupillarem substitutionem faciebat, ipsum servum sine libertate pupillo suo pupillo existat. Causa etenim altercastitutio congregata est, sed in alium et alium gradum. Nobis itaque eandem altercationem deci
Abbreviated transcription (Latin):
filus sins reliq̾rit sñ librrtire ex
ip̃a tuteledacone p̾sumat᷑ et lib¬
tatem ei fanoreubroꝵ pupillo¬
rum imposuisse. qͣre no ħ et in he¬
ditite et humamus et fauore
tam effusus ueterum atq mnextͥ¬
cabiłtractatus locum heatneq
cium ferend̃ est supponere ct
liber fi q̃rebaturne inteaturp
codicillos hroitis ꝯfumarimo¬

Expanded text:
filiis suis reliquerit sine libertate, ex ipsa tutelae datione praesumatur etiam libertatem ei favore pupillorum imposuisse, quare non hoc et in hereditate et humanius et favore tam effusus veterum atque inextricabilis tractatus locum habeat. Neque enim ferendum est supponere quoliber fieri, ne videatur per codicillos hereditas confirm
Abbreviated transcription (Latin):
obẜundo. ut si legatumuł fide¬
icõmiss um in libertate relictur¬
noͣ tn ita impii heredes existant
dare conentur et no derelictum
licet ao huc suis constitut uo

Expanded text:
ndo, ut, si legatum vel fideicommissum eis sine libertate relinquNon tamen ita impii heredes existant,dare conentur et non derelictum, licet adhuc servis constitutis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dpr. EIingenuum te ettes¬
taniento manumissum ẽe di¬
as ap̃ suos urdices cam ag̾e de¬
bet. si tñ iustum S̾dictorem
hales idem eum qui se patro
num ẽẽ dicit memor senatus
qr de domo manumissionic.⁊
ta ut liberto data c̃ẽ uiris pru
manumissio neqr libartinam

Expanded text:
. Si ingenuum te et testamento manumissum esse dicas, apud suos iudices causam agere debes, si tamen iustum contradictorem habes, id est eum, qui se patronum tuum esse dicit, memor senatum quae de domo manumissoris habta ut liberto data esse iuris prudmanumissio libertinam
Abbreviated transcription (Latin):
liberum no possefi ẜuum cin¬
denissiminuris ẽ ¶ Cumigit᷑
xponas patrem pupilloꝵ quoꝵ
berum te penes se habuisse mmi¬
nistcrumi licet in actu longu¬

Expanded text:
liberum non posse fieri servum evidentissimi iuris est. cum igitur proponas patrem pupillorum, quberum te penes se habuisse, ministerium, licet in actu long
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam religiosi
sollicituto ad augenda pro¬
uiris pͥmio afficid si ad uicis¬
cendam cedem domini incor
pdem scnatus consulto ⁊ sta

Expanded text:
iam religiosa sollicitudo ad augendam proiuris praemio adfici debet, si ad ulciscendam caedem domini incorrpridem senatus consulto et sta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾est utrum ne eos quos cum fi¬
lio et ucatos eẽ testator expres¬
sit ꝓpter familiare ministui
et inum filioꝵ necͣcrium et ue¬
nire et manuniti uolunt an
q̃i male mitis penam irrogaue¬
rint nam pͥorecasu morte eius
cui ꝯsulebatur obsequn neces¬
sitate finita libertas pot puemr̃¬

Expanded text:
est, utrumne eos, quos cum filio educatos esse testator expresserit, propter familiare ministerium et usum filiorum necessarium et venire et manumitti noluerit, an quasi male meritis poenam inrogaverit. Nam priore casu, morte eius cui consulebatur obsequii necessitate finita, libertas potest per
Abbreviated transcription (Latin):
hi qomb uuidicare solet sed
ap̃ ꝓcuratorem rei publice nt
⁊ petentem urdicem passus ẽ
poq mortem eius qnq̾nur
fluxit natustuus exp̾scripco¬
nc qͥ exsenatus ⁊ sulto manat

Expanded text:
ibus iudicare solet, sed apud curatorem rei publicae non competentem iudicem passus est, postque mortem eius quinquennium fluxit, status tuus ex praescriptione, quae ex senatus consulto emanat
Abbreviated transcription (Latin):
cuperaconem pignori credito¬
ri si quocumq modo posioem
annitat. siue culpa sua siuc ñ
sine fortito casuli aum de¬
buerat incum bere iire suor
pignori nealiꝙͣ patiatur iac

Expanded text:
ionem creditori, quocumque modo possessionem amittat, sive culpa sua sive non sive fortuito casu. Licet enim debuerat incumbere suo pignori, ne aliquam patiatur iact
Abbreviated transcription (Latin):
ea restitin iubebu nec tnm i¬
p̾textu debiti pensionum res¬
ticuconim horum moran
pote. Icum siquid sibi deberi
comina fundi expensionbꝰ¬

Expanded text:
ea restitui iubebit. nec enim praetextu debiti pensionum restitutionem horum morari potest, cum, si quid sibi deberi domina fundi ex pension
Abbreviated transcription (Latin):
tum autẽ nõ ꝑriuit. nos
pleno legis arcicło ꝯsuma¬
umus ⁊ siue liberos iabe¬
ac mulier. suic ab in co nõ
habuerit siue genitos ami¬
monii filus quib ꝓdotios
matris iafne iam q dem de¬
dimus ypothetis ⁊tra pat̾¬
nas res ur eius creditores¬

Expanded text:
tum autem non pertulit, nos pleno legis articulo consummavimus et, sive liberos habet mulier sive ab initio non habuit sive progenitos amimonii filiis, quibus pro dote matris suae iam quidem dedimus hypothecas contra paternas res
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Assidius adicom¬
or mulierum inquietati su
gebant et ab anteriorib cre¬
ditorib subas maritoru
alios antece dant licet fue¬
rant antenores et cum ħim
psonalib statuctant accõm¬

Expanded text:
pp. Adsiduis aditionibus mulierum inquietati sumgebant et ab anterioribus creditoribus substantias maritorum alios antecedat, licet fuerant anteriores. Et haec cum in personalibus statuerant ac
Abbreviated transcription (Latin):
tituenda tedimus cuiq et̃
tacitam donauimus inẽe
here mariti credirores licet
anteriores sint temporisi
tur res uxoua: q̃ ꝓͦpternos
⁊̃ mypothecam hec mulicri
et minc indulgemus best¬
ficium licet res dotales e
exhus alic comparate no

Expanded text:
tituendam dedimus cuique etiam tacitam donavimus inessentra omnes habere mariti creditores. licet anterioris sint temporis ptur res uxoria, quapropter non et in hypothecam hoc mulieri et nunc indulgemus beneficium, licet res dotales vel ex his aliae comparatae no
Abbreviated transcription (Latin):
numcrasti consetutus essichu
ixndo iiri tuo aliꝙͥ derogam̾ĩt¬
et unte intelligis siqͣ tuo noĩe
te ib sente ab accoribus tins so¬
lutum᷑ ut indebitum num̾atũ

Expanded text:
numerasti consecutus es, nec hi hendo iuri tuo aliquid derogaverunt. Vnde intellegis, si quid tuo nomine te absente ab actoribus tuis solutum est, ut indebitum numeratum
Abbreviated transcription (Latin):
sit cum pucrum in suum dm̃¬
um uendicire. siuc nomine
cominii siue ascripricit siuer
colonirie condicoms sednec
hus qui eos nutrientos sustu
ꝓͣturare siuc masculi sint suie

Expanded text:
m in suum dominium vindicare, sive nomine dominii, sive ascriptione, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos nutriendos sustulprocurare sive masculi sint sive
Abbreviated transcription (Latin):
rante te ꝑtus aneille uel as¬
cripti̾e cue expoitus ẽ repest
eum no ꝓhiberi s s si resti¬
ficium iuste ꝯsumtta fu̾mt¬
Op̃r .ꝑ nusꝗsq sobolem sũi
nutriat ꝙsi exponendam puta
si ab ip̃is expoiros quodamino¬

Expanded text:
rante te partus ancillae vel adscripticiae tuae expositus est, repetere eum non prohiberis. Sed restificium iuste consumpta fu . Unusquisque subolem suam nutriat. Quod si exponendam putavsi ab ipsis expositos quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
sarum ꝓuntiarum salute sãt¬
timus sortiantureffectum qd̾
reus non ĩmerito nidiceturat
mus decessorem ante q̃ succes
psentem fugions non obser¬
ninerit legam ubicumq repes¬
tins fuent ueet in hac florentis

Expanded text:
sarum provinciarum salute sancimus, sortiantur effectum. Quod sreus non immerito iudicetur, amus decessorem, antequam successpraesentem fugiens non observaverit legem, ubicumque repertus fuerit, licet in hac florentiss
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fate uł alteruis ciuitis scui
militins cinuscumq potesta¬
tis uł qͦ cumq sollicitudinem
publicam gerat aut exhiltat᷑
aut occlucãturaut postremu
cunlib artis astucia cimisci¬

Expanded text:
fatae vel alterius civilis seu militaris cuiuscumque potestatis, ut quamcumque sollicitudinem publicam gerat aut exhibeatur vel deducatur, aut postremum cuiuslibet artis astutia, cuiusc
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝑfectꝰ augistalis auti
comes orientis. ant amssib
trctus incirius aut ꝗcum
duraut comes cunislibet mi¬
litis uł diumarum comesdo¬
morum postꝙͣ sibi successum
rum constitutus numcrus
quraem et consulires nec no
correctores inmetro polisspec¬
tabiles nero nidices tamçm¬
les q̃m militares incnttat¬
b. aminstrare diccesseos il
mi uł intra sacro sc̃os t̾mino
uił religiones aut potentes co¬
inos latitantes seom celeber¬
rimis locis ante omnium qͦs
nuper gubernuerant ora uer¬
senturꝰ ut pateat onmnib fa
aut crimiinib qutrimoni
comouendiita ut ab omnr de¬
fensus inuiru ꝓ inssione po
cum aministrantis acpericło
officii nec minus curanum
et diffensores ciuitatum. is
tus pulsareuolentib ut crm e¬

Expanded text:
s aut comes Orientis aut cuiuslibet tractus vicarius aut quicumque dux vel comes cuiuslibet limitis vel divinarum comes domorum, postquam sibi successum rum constitutus numerus quidem et consulares nec non correctores in metropoli, spectabiles vero iudices tam civiles quam militares in civitatibus administratae dioeceseos ilmi vel intra sancrosanctos terminos vel regiones aut potentes domos latitantes, sed in celeberrimis locis ante omnium quos nuper gubernaverant ora versentur, ut pateat omnibus faaut criminibus querimoniam commovendi, ita ut ab omni defensus iniuria provisione post eum administrantis ac periculo officii nec minus curialium et defensoris civitatis,tus, pulsare volentibus ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitute ułur ex caͣ tibi debiti
urditium fieri n fc̃am soloem pͦ
maiorem etatem ratm fec̾ig¬
xm. ¶ muto ur ignorantẽ
creditore quiso luit alni nõ se
liberat obligacone ꝙ se hoc uł
mandante uł ratum habente
co fecerit no mmus liberatde

Expanded text:
stitutae velut ex causa tibi debiti iudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam fec. Invito vel ignorante creditore qui solvit alii, non se liberat obligatione. Quod si hoc vel mandante vel ratum habente eo fecerit, non minus liberationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutere alio loco depenoin¬
si exnsta cã exẽpli ratio mimimne
cius indebite pecume solep¬
interfca tbelaconem cõtin
nicõ fuerit celebrata

Expanded text:
omittere alio loco dependi nisi ex iusta causa exempli ratio minimeius debitae pecuniae sollemniter facta liberationem continglutio, fuerit celebrata
Abbreviated transcription (Latin):
cumas ꝓ eo stipłitas ĩferre
sapsum omnimodo peale
accõne nõ aũt stitim sum¬
mam ꝓq̃ fidenissor admissus
tratere pena sit liberatus.¶Sin

Expanded text:
cunias pro eo stipulatas inferre lapsum omnimodo poenalem actionem, non autem statim summam, pro qua fideiussor admissus tradere, poena sit liberatus. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
statutum abimicõ tp̃s ꝯple¬
tum maliit reum ꝓquo
uenirur def enocre. nc̾e ei h̃o
rit cam usq ad finem adim¬
plere nulla licencia el derden¬
da minecio p̃m tratere et pe¬
cumarimn donacdon effug̾e

Expanded text:
statutum ab initio tempus completum maluerit reum pro quo convenitur defendere, licere ei hoc rit, eam usque ad finem adimplere, nulla ei licentia concedenda in medio personam tradere et pecuniarium dationem effuge
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̾. Iam tibi rescͥosisti
poste ap̃ udicem qri anso¬
lempnib u̾ois tutoris aũc¬
te inttrucinente soror tua
accepcilacone debitorẽ su¬
um uberauerit qͣre si in repe

Expanded text:
. Iam tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua acceptilatione debitorem suum liberaverit. Quare si in repe
Abbreviated transcription (Latin):
scrihstiti debitumab aristo¬
ne mandato no ipleto
cum peticio debitimanet ĩte¬
gra nicħ legitimam exacto¬
nem impedire pot̾.¬

Expanded text:
scripsisti debitum ab aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem impedire pot
Abbreviated transcription (Latin):
m: Memo exlge q̃m nuper
pinulgaumus in reb q̃ paren¬
tib ad quiri nd̃ possim̃t extimm
anquid ẽẽ inuouand. et piis¬
cum eoꝵ uoluntate nlło ⁊ enir¬

Expanded text:
nuper promulgavimus, in rebus, quae parentibus adquiri non possunt, existimet aliquid esse innovandum, et permiscum eorum voluntate. Nullo eteni
Abbreviated transcription (Latin):
miles fu̾t. si duob hroib ĩstir¬
tutis impubere altero cui potuit
usq ad temp pubertatis parens
face test̾m. altero cui postea qͣm he
rentum ꝑlaces quoutͥq pari roñ
potint substituis cum extest̾o
militis ⁊ trou̾siam eẽ ꝓponas de¬
functa ꝑiula cius filia posteaqͣ
.here extitit patri cum q̃ simmul cͥs¬

Expanded text:
miles fuit, si duobus heredibus institutis, altero, cui potuit usque ad tempus pubertatis parens facere testamentum, altero, cui posteaquam hermeorum placet, quo utrique pari ratione potuit substitui. Sed cum ex testamento militis controversiam esse proponas, defuncta parvula eius filia, posteaquam heres extitit patri, cum qua simul
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾ro mo. do. lego. uendicareti¬
bi ubrrtatem non potes. si paga¬
in testin ꝓponatin. at enim cum
restatorem militem fuisse ꝓponaᷤᷤ
sñ errore ductus liberum te credid
s dande libertatis animum hab
tibi s et legati uendicaconem
hre tep̃rogatiua dignitatis mili

Expanded text:
liberto meo do lego" vindicare tibi libertatem non potes, si pagani testamentum proponatur. At enim cum testatorem militem fuisse proponas, si non errore ductus libertum te credidit, sed dandae libertatis animum habutibi, sed et legati vindicationem habere praerogativa militaris pri
Abbreviated transcription (Latin):
limasequi uelin ommademq
palam edicint q̃ ultimaruam ca¬
pit dispõioni series alege cõ¬
cessaquib omnib exorome p̾¬
oratisuno eodemq icco et tp̃r:
tis deindeꝯ signatis tam ibersde
testio q̃m atibulano plenumi
optiebit robur testintis arbitri¬
amiq̃ mieuntem modum obser
cum humana fragilita smnortis pre.¬
cipue cogitatone turbataminus
memoria possit res plures ⁊sequi
patebit cis licentĩ et suam uolũt¬

Expanded text:
sequi velit: omnia denique palam edicat, quae ultimarum capit dispositionum series lege concessa. Quibus omnibus ex ordine peroratis uno eodemque loco et tempore, tis, dehinc consignatis tam ab isdem testibus quam a tabulario, plenum obtinebit robur testantis arbitrium. Quae in eundem modum ercum humana fragilitas mortis praecipue cogitatione turbata minus memoria possit res plures consequi, patebit eis licentia volu
Abbreviated transcription (Latin):
lo ẽt. Sinu̾o uoluerit in diluci¬
dis intuallis aliqt̾ concedere tes¬
tamentum uł ultimum uolumt¬
tem et hoc sane menre inceperiti
facere etcum sumai̾nt nullo tali
tem censemus si etalia omnia ac¬

Expanded text:
lo esse. sin vero voluerit in dilucidis intervallis aliquod condere testamentum vel ultimam voluntatem et hoc sana mente et inceperit facere et consummaverit nullo tali tem censemus, si et alia omnia ac
Abbreviated transcription (Latin):
lilrri potestite redenda suis no¬
luiates imp̃tem modum ordi¬
nantib cartulam ita subscͥpta
itrdeniq consignatam utante¬
late forme declarent cuinelint
testium custodicnoam mand̃¬
ut non reciyiat set in cetis tes
sintuto locata manib¬

Expanded text:
libera potestate concedenda suas voluntates in praedictum modum ordinantibus chartulam ita subscriptam, ita denique consignatam, ut antelatae formae declarant, cui velint ex testibus custodiendam mandut non recipiat se tantum in caecis testin tuto locata manib
Abbreviated transcription (Latin):
it qr scumis quosdam iurisꝑitoᷤᷤ
exħ ꝙ subtiluis cegitisse et nul¬
sine aliquo obstaculo face
et ncces recipientes lmgria aur̃e
penitus impedita. licet auefibus
auctorib sepnis de hocuanatu¬

Expanded text:
ia scimus quosdam iuris peritos et hoc subtilius cogitasse et nulsine aliquo obstaculo facere. et vocem recipientes, lingua autem penitus praepedita, licet a veteribus auctoribus saepius de hoc va
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ tabulari sedqr tabuliriorco
pranõ omnib locidatur q̃renti¬
b inbemus ubitabularius reptri¬
hileri testem. ut ꝙ tabulario pro
cctanum testem effectum capiat

Expanded text:
quam tabularii. Sed quia tabulariorum copia non in omnibus locis datur quaerentibus, iubemus, ubi tabularius reperihiberi testem, ut, quod tabulario pro octavum testem effectum capiat
Abbreviated transcription (Latin):
tebatur pupilli sitͥbunitum mere¬
c̃e uidetur cum qui stabilemmẽ
iira ꝑtractare et inten̾a etate extali
men nõ co minus itam freius
cum fati mumis implcret in
t̾st̾o suo potint sibiheretemis.¬
titucrt q̾m uelles ¶ Item no it̾o
rore sua dicat᷑ habuisse. uopueion¬

Expanded text:
tebatur pupillis, si tribunatum nuesse videtur eum, qui stabilem meniura pertractare et in tenera aetate ex tali men non eo minus idem frater eius, cum fati munus impleret, testamento suo potuit sibi heredem instituere quem vellet. Item non idcirco rore sua dicatur habuisse. P
Abbreviated transcription (Latin):
am ẽa intestato desuncto patre¬
fratri conferre tebucrasño tamen
co nomine adu̾sus maritum tibi
tibi delate successõnis pris aufer¬
re potueris.

Expanded text:
im eam intestato patre defuncto fratri conferre debueras, non tamen eo nomine adversus maritum tibi tibi delatae successionis patris auferre potueris.
Abbreviated transcription (Latin):
pr ¶t militibniris canu¬
rionib quos obfligitium milit̾¬
redampnatis no iliarum qͣmca¬
trensium rerumtesta facere pmit¬
titur et intestatis iure ꝓpͥo succcdit᷑¬
teruta scpta heres successionemili¬
cuis sibi q̃sũnt qmuis testamenti
scͥpta nõ contines iuris obsuaco¬
nem. hanc hereditatem fratr̃c tił¬
cius testatoris ui cius filios ibintẽ¬
tito eumc̃e no potunsseiure ꝯsti

Expanded text:
 Et militibus nostris, centurionibus quoque ob flagitium militare damnatis non aliarum quam castrensium rerum testamenta facere permittitur et intestatis iure proprio succedittra scripta heres successionem eius sibi quaesiit, quamvis testamenti scriptura non continet iuris observationem, hanc hereditatem fratrem testatoris vel eius filios ab intestato evincere non potuisse iure consti
Abbreviated transcription (Latin):
tbimnlatis dauis maior ams
lege diffinitis faciens test̾m te
manium sitiustam cibilibert᷑¬
tem competisse scire debes ꝙsim
tator eĩm manumitendi re ha¬
bũcrit q̃ ꝑ babilis uiuo manu¬
mutente ꝯsilio futura eẽtqr per
fidei cõmissum data libertas aqͦ¬
ulrt minore annis ei cuius ea ꝓ
tum quib uelint relinq̾ndi sup

Expanded text:
ticlavius maior annis lege definitis faciens testamentum te manumisit, iustam tibi libertatem competisse scire debes. Quodtator causam manumittendi te habuit, quae probabilis vivo manumittente consilio futura esset, quia per fideicommissum data libertas a quolibet minore annis ei, cuius causa trium quibus velint relinquendi sup
Abbreviated transcription (Latin):
frib tuis quos in pris connimᷤ
mortis tỹr fursse potestate ꝓpon¬
is offers q̃. autem frestin dura.¬
tes infamilia patris petulium. si
hoc neq castrense neo relic¬
tum eis doteati pcipinm hre ñ¬

Expanded text:
ribus tuis, quos in patris communis mortis tempore fuisse potestate proponis, offers. Quin autem fratres tui durantes in familia patris peculium, si hoc neque castrense neque relictum eis doceatur, praecipuum habere n
Abbreviated transcription (Latin):
dotem acceperit. alteru̾o alta
neq totem neqr donaconem anꝰ¬
te nuptias aparente suo suscepueꝰ
susecperit s simplicem tinmodo
conaconemrne exeo miustumali¬

Expanded text:
el acceperit, alter vero vel altera neque dotem neque donationem ante nuptias a parente suo suscepit vel susceperit, sed simplicem tantummodo donationem, ne ex eo iniustum ali
Abbreviated transcription (Latin):
miltiam incruit locumłxbitint
lucrũ qd̾ tp̃r mortis defunti ad cũ
puciure poterit non solum testo  ce
dito qͣrte ꝑti ab intestato sucessio no¬
ptem hns computariq̃ admoffigi¬

Expanded text:
militiam meruit, locum habebit, ut lucrum, quod tempore mortis defuncti ab eum pervenire poterat, non solum testamento condito quartae parti ab intestato successiopartem his computari, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sem. ¶ Umper eos qui negͦ¬
cia tui gercbant olei matia te
ꝓponas sigdem exempto hus
qui uirituo suuiecti fu̾umt⁊¬
ꝑte uł cui mandqueris. Siu̾o
sui iuris ꝯstituti ẜm madatu
tuum hunc xcum habuerũt
ac sibi empri quesi erunt acto¬
nem ꝑeos uł quib illi declerit
mandatum adiꝯpetentem iu¬
dicem qui ym ronam fidem

Expanded text:
s . Cum per eos qui negotia tua gerebant olei materiam tproponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti fute vel cui mandaveris, si vero sui iuris constituti secundum mandatum tuum hunc contractum habuerunt ac sibi empti quaesierunt actionem, per eos vel quibus illi dederint mandatum adi competentem iudicem, qui secundum bonam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
incipia patris qͥ
successione tibi q̃sita drio
fundi ꝓcebitis in solutu
mater cuando tibi moh au¬
ferre potuit io simnor xxu

Expanded text:
ncipia patris, qui successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. Et ideo si
Abbreviated transcription (Latin):
tuo hito tm̃ uxoris nom̃c p
ĩstris scbi feceris. Ilam siqui¬
dem uxor tui nomine suo em̃¬
anit eiꝙ res tradire sunt nec
tu pauperior ⁊ illa locupie¬
cior fc̃i ẽ habes ⁊ actõnem ⁊
si emisti quidem tu et tibi tra¬

Expanded text:
tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec tu pauperior et illa locupletior facta est, habes actionem. Quod si emisti quidem tu et tibi tra
Abbreviated transcription (Latin):
Mortis casus ancil¬
Le distracte⁊ ante tradiro
sinemora uenditoris dilan̾
nõ ad emptorem ses aduen¬
⁊ h acno expreserito inco rebo¬

Expanded text:
Mortis casus ancillae distractae etiam ante traditionem sine mora venditoris dilatam non ad venditorem, sed ad et hac non ex praeterito vitio reb