comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
restringere. eccłiasticaꝵ rerũ curam gerere: & ma¬
turũ atq efficacem se in omĩb exhibere. Qui
&̃ si ep̃o qui nunc egrotat suꝑstes exstiterit: loco
euis debeat consecrari. Cirginem stupratam
gregorus iubet uxorem ꝑciꝑe: aut stupratorẽ
eius castigatũ uerberib in monast̾io deꝑutare.
Unde felici sepontino eꝑo scribit dicens. Exspecta¬
bamus fãnitatẽ tuam sua aliquos ad dm̃ ꝑ re¬
dicatione conuertere: & male agentes ad rectitu¬
dinẽ reuocare. Qua de re nimis contristamur:
quia e diuerso in nepotis tui felicis prauitate.
tua euidenter qui dalem nutristi culpa mon¬
strata est. fuenit itaq ad nos. qd̃ suprascriptꝰ
felix euangeli diaconi tui filiam stupro deceꝑit.
Quod uerũ est quãuis ẽẽt graui de lege pena
plectendꝰ: nos tñ auquatenꝰ segis duriciam
mollientes huiusmodi disponendo. id est ut aut
qͣm stuprauit uxorẽ habeat: aut certe si renu¬

Expanded text:
restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et marestringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnibus exhibere. Qui etiamsi episcopo, qui nunc aegrotat, superstes exstiterit, loco ejus debeat consecrari. » 40. Virginem stupratam Gregorius jubebat uxorem percipere, aut stupratorem ejus castigatum verberibus in monasterio deputare. Unde Felici, Sipontino episcopo, scribit, dicens: « Exspectabamus fraternitatem tuam sua aliquos ad Deum praedicatione convertere, et male agentes ad rectitudinem revocare. Qua de re nimis contristamur, quia e diverso in nepotis tui Felicis pravitate tua evidenter, qui talem nutristi, culpa monstrata est. Pervenit itaque ad nos quod suprascriptus Felix Evangeli, diaconi tui, filiam stupro deceperit. Quod si verum est, quamvis gravi esset de lege poena plectendus, nos tamen aliquatenus legis duritiam mollientes, hujuscemodi disponendo, praecipimus ut aut quam stupravit uxorem habeat, aut certe, si renu
Abbreviated transcription (Latin):
passione potus urgeat. ꝙͣ aliquid de anditiᷤ
diffinire ꝑmittat᷑: suscepti tñ sollicitudo re¬
giminis cor nr̃m instanti pulsat atuleo.
magna nos eccłiis cura ꝓspicere: ⁊ antequã
hoꝵ possit utilitas deꝑire: qͥd fieri debeat
que mente alienata agere soleat. gemitꝰ
& fletus audire sit. Ne gͦ languente pa¬
store. grex qd̃ absit insidiatoris laniandꝰ
dentib exponatur. uł eccłie ipsiꝰ utilitateᷤ
deꝑeant: cauta nos necesse ẽ ꝓuisione trac¬
stare. Et ideo quia uiuente ep̃o.quẽ ab offi¬
cio suo necessitas infirmitatis. ñ crimen ab-¬
ducit: alium loco ei nisi recusante eo nulla
sinit ratio ordinari. Si int̾ualla egritu¬
dinis habere ẽ solitus: ipse data petitione.
nec infirmitate se ulterius ad hoc minist̾iũ¬
de eadem eccłia ministrent᷑. Enimuͦ si nullo
delis ac̃uite ẽ ꝓbabilis eligenda. quȩ ad regimen
eccłie idonea possit existere: atq de animaꝵ utili-¬
tate cogitare inquietos subdiscipline uindicta

Expanded text:
passione urgeat quam aliquid de auditis definire permittat, suscepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo, magna nos ecclesiis cura prospicere, et antequam harum possit utilitas deperire, quid fieri debeat, quid mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languente pastore, grex, quod absit, insidiatoris dentibus laniandus exponatur, vel ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. Et ideo quia, vivente episcopo quem ab officio suo necessitas infirmitatis non crimen abducit, alium loco ejus, recusante eo, nulla sinit ratio ordinari, si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse, data petitione, nec se ulterius ad hoc ministeriude eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo delis ac vitae probabilis est eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
ne atq constant̃ noui: qͥa ⁊ si ꝙͣ reb publiciᷤᷤ
fraudẽ fecit: substantia eiꝰ cedi debuit ñ li¬
ditur. ut taceã qd̾ ur̃a oppinio uehem̃ter
grauat᷑ : piissimi tñ imꝑatoris nr̃i omĩno
tẽꝑora fuscant᷑. Hoc enĩ inter reges gentiũ
⁊ imꝑatores romanoꝵ distat: qͥa reges genti.¬
dem seruata iusticia. deinde custodita ꝑ oĩa
ipsam ueritas dicit. Quȩ uultis ut faciãt
uob̾ hoĩes: ⁊ uos eadẽ facite illis. In lib̾tatẽ¬

Expanded text:
ne atque constanter novi, quia, et si quam rebus publicis ne atque constanter novi, quia, et si quam rebus publicis fraudem fecit, substantia ejus caedi debuitditur, ut taceam quod vestra opinio vehementer gravatur, piissimi tamen imperatoris nostri omnino tempora fuscantur. Hoc enim inter reges gentium et imperatores Romanorum distat, quia reges gentiidem servata justitia, deinde custodita per omnia ipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis
Abbreviated transcription (Latin):
discrimen incurreret. Deniq metu tuo
ꝑt̃ritus: de domo inqua sẽ olim receꝑat.
exire hucusq ñ audet. Qd̃ ne frustra
fecisse forsitan iudereris: fugã monachi
ipsiꝰ qui ad hostes abiit adeiꝰ qͣntũ ad nos
ꝑsatum ẽ crim̃ impingis. asserens qd̾ cũ
sit nociua: multi huic possunt crimini
subiacere. Diu̾soꝵ enĩ nobiliũ serui. mul¬
nachi. multoꝵ iudicũ homines. sepe se
hostib tradidert̃. Ergo si hoc credit᷑: seruoꝵ
diuersoꝵ fugatiũ iudices. õs sub culpa st̃
⁊ crimine constituti. Nũqͥd ⁊ dieb mag¬
e reppiri: ut eoꝵ iniqͥtatẽ tͥ estimet applicã¬
dam. Lib̾tatẽ uniuscuiꝰꝙ hoĩs. gregoriꝰ
contra udicũ insolentias liberis nichilo¬
minꝰ uocib defendebat. Unde leuntio ex¬
consulib post aliꝗͣ scͥbens ait. Si lib̾tinꝰ
in istacã cautiõis culpabił inuenit᷑: de aliis
causis qͥd ꝓ se alliget nesciõ. unũ tñ hoc be¬

Expanded text:
discrimen incurrisset; denique, ut metu tuo discrimen incurrisset; denique, ut metu tuo perterritus, de domo in qua se olim receperat, exire hucusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit, ad ejus quantum ad nos rlatum est crimen impingis, asserens quod sit nociva, 1049 multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, mulnachi, multorum judicum homines, saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur, servorum diversorum fugacium judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? » 47. Libertatem uniuscujusque hominis Gregorius contra judicum insolentias liberis nihilominus vocibus defendebat. Unde Leontio, exconsuli, post aliqua, scribens, ait: « Si Libertinus in ista causa cautionis culpabilis invenitur, de aliis causis quid pro se alleget, nescio: unum tamen hoc be
Abbreviated transcription (Latin):
attende. ⁊ ita agere stude ut prauos salu¬
brit̃ corrigas: ⁊ scandalũ de maloꝵ societa¬
te filioꝵ tuoꝵ animis ñ inducas. Pro uniꝰ
culpa iudicari aliũ: rectissimus uidex gre¬
gorius minime ꝑmitcebat. Idõq godiscal¬
co duci campanie scribens ait Iula p̃positoꝵ
sollicitudo utilis. illa ẽ cautela laudabilis:
in qͣ totũ ratio agit: ⁊ furor sibi nil uen¬
dicat. Restringendagͦ sub ratione potestaᷤᷤ
ẽ.: nec quicꝗͣ agendum. pͥusꝙͣ concitata ad
tranquillitatẽ mens redeat. Nã cõmotio¬
nis tempore: iustum putat ira qd fec̾it.
fuenit itaq ad nos magnitudinẽ tuã usꝙ
ad hoc ẽẽ impetu furoris impulsã: ut ñ
solũ frangi ianuas monaft̾ii sc̃i archangli.
uerũetiã diripi exinde qd̃ ibi inuentũ est
feceris. In suꝑ aũ sic contra abb̃em eiusdẽ mo¬
nasterii diceris exarsisse: ut nͥ occultans
se iracundie tue tempore latuiss: ñ leue

Expanded text:
attende, et ita agere stude, ut pravos saluattende, et ita agere stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate, filiorum tuorum animis non inducas. » 46. Pro unius culpa vindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve
Abbreviated transcription (Latin):
scelera ñ corrigit: s magis aliis qui talia
ꝑpetrant udet̃ dare licentiam.S ne forte
aliqͥd tͥ subreptione uł dissimulatione ut ate
reciꝑet᷑. atꝙ ad huc habeat᷑ gratis suaserit.
ñ solum hunc ate longus expellere. uerũetiã
excussum sac̾dotali te zelo modis om̃ib con¬
uenit resecare alios uͦ qui praui ẽẽ cõmemo¬
rant᷑. ꝑat̾na adhortatione a sua prauitate
cõpescere. & ad uiam stude restitudinis reuo¬
care. Quod si qd̃ absit salubri monitu eos
uideris in nullo ꝓficere: ⁊ hos ꝙͦ curabis a te
ꝓcul abicere: ne prauitates eoꝵ ex eo qd reci¬
punt᷑. displicere minime uideant᷑ ⁊ ñ solũ
ipsi inemendati remaneant. s & eoꝵ recepti¬
one alii corrũpant᷑. Et consid̾a ꝙͣ ⁊ hoĩb exe¬
crabile ⁊ picłosum antedĩ sit ocłos: si ꝑ eũ
a quo plectenda sunt crimina. nutriri uicia
uideant᷑. Hec gͥ dilectissime fr̃m diligent̃

Expanded text:
scelera non corrigit, sed magis aliis talia scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a excellentia uindicauit. S tñ quia hoc
miratꝰ sum: memetipsũ cituiꝰ reprehendi.
Hamubi domnꝰ iustinus consiliũ p̃bet. qͥa
pacẽ cum catholica eccl̃ia ñ habet: ibi non
principis nataliciũ diem in romana ciuita-¬
te uos facere uelle ꝑhibetis: exoramꝰ omĩ¬
uota ur̃a uos implere concedat. S ⁊ p̾dictꝰ
iur eloquentissimꝰ petrus: peto ut simul
ueniat. Qsi non uenerit. a urĩs obsequiis
recedat: uł certe si ur̃a excellentia fortasse
emergentib causis uenire neqͥuerit ipse
tñ sc̃e eccł̃ie unitati cõmunicet. Bonũ eñ
uirũ audio: si pessimi ñ eẽt erroris. Item
sereno maxilitano ep̃o post multa. Puenit
insocietate uł consilio suo recipiat: adeo
ut prb̃m quendã qui postqͣ lapsus ẽ. &
in suȩ ad huc dr iniquitatis pollutione
uersari. familiarẽ habeat. Qd̾ qͥdem nos
extoto ñ credimus: quia qui talẽ recipit.

Expanded text:
vestra excellentia vindicavit; sed tamen quia hoc vestra excellentia vindicavit; sed tamen quia hoc miratus sum memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non 106 apostolorum principis, natalitium diem in Romana civitate vos facere velle perhibetis; et oramus omnivota vestra vos implere concedat. Sed praedictus vir eloquentissimus peto ut simul veniat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat: vel certe si vestra excellentia fortasse, emergentibus causis, venire nequiverit, ipse tamen sanctae Ecclesiae unitati communicet. Bonum enim virum audio, si pessimi non esset erroris. » 45. Item Sereno, Massilitano episcopo, post multa: « Pervenit in societate sua vel consilio recipiat, adeo ut presbyterum quemdam, qui, postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit,
Abbreviated transcription (Latin):
dirigi: ñ aũ ur̃a sc̃ĩtas ad uerba illiꝰ inflesti.
Si em̃ illũ audit. scio quia pace eum suis
ralitano ep̃o. Hos inquit quoꝵ consiliis mes¬
sem alterus exarasti. & eradicare t̃minos mi¬
nime timuisti. induob mensib excõmu¬
nicatos ẽẽ decernimus: ita ut si qͥd eis infra
duoꝵ mensiũ spaciũ humanitꝰ euen̾it bene¬
dictione uiatici ñ pͥuent᷑. Deinceps aũ ab
eoꝵ consiliis cautus existe. teq sollicite cu¬
stodi: ne si eis in malo discipłs fueris. qͥb in
nec ulteriꝰ senestuti parcamus. Itẽ callinico
exarco italie post ñnulla. Illud uͦ cognoscite.
qͥa me ñ modice contristauit. qd maior domi
qui petitionẽ ep̃i uolens a scismate reuerti
susceꝑit. eam se ꝑdidisse ꝓfessus ẽ. ⁊ postmo¬
dum ab adu̾sariis ȩccl̃iȩ tenebat᷑. Qd̃ ego ñ
negligentia: s uenalitate eio factũ arbitror.
Unde miror: quia in eo culꝑam hanc minime

Expanded text:
dirigi, non autem vestra sanctitas ad verba illius inflecti. dirigi, non autem vestra sanctitas ad verba illius inflecti. Si enim illum audit, scio quia pacem cum suis ralitano episcopo: « Eos, inquit, quorum consiliis messem alterius exarasti, et eradicare terminos minime timuisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus; ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, teque sollicite custodi: ne, si eis in malo discipulus fueris, quibusae ulterius, nec senectuti parcamus. » Item Callinico, exarcho Italiae, post nonnulla: « Illud vero cognoscite, quia me non modice contristavit quod major domus, qui petitionem episcopi volentis a schismate reverti suscepit, eam se perdidisse professus est, et postmodum ab advesariis Ecclesiae tenebatur. Quod ego non negligentia, sed venalitate ejus, factum arbitror. Unde miror quia in eo culpam hanc minime
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt: nulla tͥ nisiquȩ ad tempꝰ ple¬
ceant loquunt᷑. Tales etiam fuert̃ sicut
iꝑse reminisceris dudũ consiliarii. qui te
ad tanti facinus ꝑduxerunt delicti. Et
ut tibi aliquid secularis auctoritatis loqͣr
cũ amicis omĩa tractanda sunt: s pͥus de
ipsis. Si uͦ in causa tua hominem consili¬
arium queris: consiliariũ me rogo suscipe.
Nullus tͥ fidelior ad consilium ẽẽ potest
q̃ qui non tua s te diligit. Item ioħi
constantinopolitano eꝑo.ꝑost non nulla
Ego⁊ beatissimo uiro domno ioħi scͥpserã.
S credo quia mͥ familiaris ur̃ ille iuuen¬
culus rescͥpserat: quia adhuc de dõ nicħ
didicit: quia uiscera caritatis nescit: quia
in celestib reb ab om̃ib accusat᷑: quia
insidiari cotidie diu̾soꝵ morib. ꝓ occulta
testam̃ta nec dm metuit. nec homines
exemplo melius emendent᷑. Iliꝰ linguam
noli acciꝑe. Ille ad consiliũ ur̃e scĩtatis debet

Expanded text:
diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus pladiligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te diligit. » Item Joanni, Constantinopolitano episcopo, post nonnulla: « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseram; sed credo quia mihi familiaris ille vester juvenculus rescripsit, qui adhuc de Deo nihil didicit, qui viscera charitatis nescit, qui in scelestis rebus ab omnibus accusatur, qui insidiari quotidie diversorum mortibus per occulta testamenta, nec Dominum metuit, nec homines on sunt, exemplo melius emendentur. Illius linguam noli recipere. Ille ad consilium vestrae sanctitatis debet
Abbreviated transcription (Latin):
de qua &̃ contraria ẽ quibidam nata suspicio.
S quia in reb ambiguiᷤ ab solutũ ñ debet ẽẽ
iudicium: hoc tuȩ constientie eligimus
cõmittendũ. Qua de re si in sacro ordine
constitutus. eius te ꝑmixtione ẽẽ recolis
maculatũ: sacerdotii honore deposito. ad
ministrandũ nullomͦ presumas accedere.
sciturus inanime tue ꝑicło ministrare: ⁊
deo nr̃o te sine dubio rationẽ reddere: si huiꝰ
conscuis sceleris. in eo qͦ es ordine celans ueri¬
tatem ꝑmanere uolueris Obhoc sollici¬
tissimus eccłiȩ dĩ custos gregoriꝰ. uniꝰcuiꝰꝙ
consiliatios arguens: quantũ in se erat᷑.
om̃s omĩno saluare certabat Unde uenan¬
tio ex monacho patricio: post aliqua sebit
dicens. Scio quia cũ epła mea suscipit᷑ ꝓti¬
nus amici conueniunt. Litteraticlienteᷤᷤ
uocantur: ⁊ de causa uitȩ consiliũ ex fauto¬
tib mortis querit᷑. Qui dum ñte s res tuaᷤᷤ

Expanded text:
contraria est quibusdam nata suspicio. contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere: sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem permanere volueris. » 44. Ob hoc sollicitissimus Ecclesiae Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens, ait: « Scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas
Abbreviated transcription (Latin):
tant: ut nullum nos denuo de eis murmur
exaspet. Si quẽ uͦ eoꝵ post hec negligentem
cognoueris. ad noseũ sine aliqua excusatiõe
transmitte: ut ꝗͣ graue sit nolle abhis qͣ
rep̃hensibilia ⁊ ualde uituꝑanda st̃ corri¬
gi. regulari in se ualeat districtione sentire.
tem uictori ep̃o parnomitano post aliqua.
Cuiꝰ inquit iã culpe sis intelligis: ut ego tã
longe positus quȩ inciuitate tua agunt᷑
agnoscam: & tot curis occupatꝰ quȩ fieri
debeant disponam. Notandũ sane quia
sicut manifesta crimina. discretissimꝰ p̾sus
gregorius aut iux aut nũꝙͣ sine uindicta
laxabat: ita nimirũ in reb dubiis. numqͣ
aliquando certã sententiã ꝓferebat. Qua¬
ꝓpt̾ andree tarentino ep̃o scribit dicens.
Inbunal iudicis ȩt̾ni securus aspiciet: qͥsqͥs
reatus sui conscuis. digna eũ modo pentten¬
tia placare contendit. Habuisse te siqͥdem
concubinã manifesta ueritate comꝑimus:¬

Expanded text:
tant, ut nullum nos de eis denuo murmur tant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut, quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt corrigi, regulari in se valeat districtione sentire. » Item Victori, episcopo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civitate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri debeant, disponam. » 43. Notandum sane, quia sicut manifesta crimina discretissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam sine vindicta laxabat: ita nimirum in rebus dubiis nunquam aliquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidem te concubinam manifesta veritate 105 comperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dimus post hanc ad hortationẽ nr̃am. soli¬
ad nos ẽ modis om̃ib transmittendꝰ. ut hic
positus discere possit quid uł qualit̃ scđ̃m
timorẽ dĩ agere conueniat sacerdotẽ.  tẽ ei
⁊ nobis tristiciam ualeant generare: de eoꝵ nos
em̃datione non mediocrit̃ cogit necessitas cogi-¬
tare. Quia gͦ nunciatũ nob̃ est campanie ẽp̃oᷤᷤ
ita negligentes existere. ut immemores hono¬
ris sui ingenio neꝙ erga ȩccł̃ias. neꝙ erga filios
suos paterne iugilantie curam exhibeant.
uł monast̾ioꝵ sollicitudinẽ gerant. seu in oꝑ¬
pressoꝵ se pauꝑum tuitionẽ impendant id̃o
bac tͥ auctoritate precipimus. ut eis ad te con¬
uocatis. ex nr̃o illos mandato districte cõmone¬
as. quatinus desides ẽẽ ulteriꝰ ñ debeant: s
sac̾dotalem se habere zelum ⁊ sollicitudinẽ
oꝑe doceant. atq ita in his quȩ eos uiste se¬
cundũ dm̃ agere conuenit. uigilantes exis¬

Expanded text:
dimus, post hanc adhortationem nostram, solidimus, post hanc adhortationem nostram, soliad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid vel qualiter secundum timorem agere conveniat sacerdotem. » 42. Item eidet nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae episcopos ita negligentes existere, ut immores honoris sui, neque erga ecclesias, neque erga filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum pauperum se tuitionem impendant: ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis ad te convocatis, ex nostro illos mandato, districte commoneas quatenus desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum, et sollicitudinem opere doceant; atque ita in his quae eos juste secundum Deum agere convenit, vigilantes exis
Abbreviated transcription (Latin):
despectus. cũ uno aut duob clericis dr ad
mare descendere. ut apud suos infabula
sit: ⁊ extraneis sic uilis ac despicabilis ui¬
deatur: ut nicħ in se habere episcõpalis inge¬
nii uel reuerentie iudicet᷑. Qõ si ita ẽ. ñ sine
culpa tua ẽẽ cognoscas: qui eũ obiurgare
atq cohercere ut dignũ ẽ distulisti. Quiag̃
hoc totum ñ solum ipsũ reꝓbat. s c̃ ad sa¬
cerdotalis officii ꝑtinere ꝓbatur obꝓbriũ:
uolumꝰ ut eũ coram aliis sacerdotib. uł qͥb¬
dam de filiis siuis nobilib contestari debeas
achortari. ut uicio torpous excusso deses ẽẽ
ñ debeat: s ineccłiȩ sue ac monast̾ioꝵ cura sit
uigilans: pat̾nam filiis suis caritatẽ exhibe
qͥb iusticia suaserit sit erectus: consilia sapien¬
tium libenter suscipiat: quatinꝰ ⁊ ciuitas
illa eius queat sollicitudine consolari: ⁊ ipse
desidie suȩ culpas ualeat oꝑire. Si uͭ qd ñ cre¬

Expanded text:
despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis ingenii vel reverentiae judicetur. Quod si ita est, non sine culpa tua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergo hoc totum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis officii pertinere probatur opprobrium, volumus ut eum coram aliis sacerdotibus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hortari, ut vitio torporis excusso, deses esse non debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans; paternam filiis suis charitatem exhibeaquibus justitia suaserit, sit erectus; consilia sapientium libenter suscipiat: quatenus, et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non cre
Abbreviated transcription (Latin):
nuncius ꝑueniret. S dum nimia te facit
stutcicia negligentẽ ñ solum de illis offen-¬
dimurꝰ s &̃ adulciscendũ desidiã tuã ni¬
chilominus ꝓuocamur. Itẽ antemio sub¬
diacono camꝑanie. Peruenit ad nos frẽm &¬
coepm nr̃m paschasiũ ita desidẽ negligentẽꝵ
in cunctis existere. ut in nullo quia sit ep̃s ag̃
se dilectionis studium sentiant: nec aliꝙͣ sup¬
plicantib sibi in quib iustum ẽ oꝑem defen¬
sionis accõmodet Et qd̃ ad huc dici ẽ grauius.
consilia sapientiũ ⁊ recta suadentiũ nulla pa¬
tiatur ratione susciꝑe. ut qͦd ipse ꝑ se nequit
attendere abaliis saltem possit addiscerẽ s reb
quȩ ad pastoralis curam ꝑtinent pretmissis.
ad fabricandam nauim se toto studio inutiliter
occupet. Unde sicut fertur contigit quadrĩgeni¬
tos aut eo ampliꝰ illũ iam solidos ꝑdidisse.
hoc qͦ eius culpis adiungit᷑ : qͦd ita cotidie

Expanded text:
nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus provocamur. » 41. Item Anthemio, subdiacono Campaniae: « Pervenit ad nos frcopum nostrum Paschasium ita desidem negligentemque in cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi iis, in quibus justum est, opem defensionis accommodet; et quod adhuc dici gravius est, consilia sapientium et recta suadentium nulla patiatur ratione suscipere, ut quod ipse per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere, sed, rebus quae ad 104 Pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandam navim toto se studio inutiliter occupet. Unde, sicut fertur, contigit quadringentos aut eo amplius illum jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
tias gregoriꝰ ⁊ subtilius inquirebat. ⁊
districtissimis redargutionib em̃da
stos inquit religiosi habitus aut ẽẽ nosseᷤ
stri militie. te illic posito nec ꝓiectis reli¬
giosis uestib. ad scł̃arem reuerti habitũ.
nare.S quia nimia desidia nimioq tor¬
pore depͥmeris: intuo dedecore res ad pre¬
sens illicita impune cõmissa ẽ. Nam sic̃ut
p̃sati sumus si sollicitus extitisses: pͥus
ad nos mulieris ułtio prauissime. ꝙͣ culpa
debuit ꝑuenire. Quiagͦ tantũ hebes tan¬
tũꝙ es negligens. ut nͥ canonicã in te fue¬
ris coercitionẽ exꝑtuᷤᷤ in aliis districtionẽ¬
⁊ disciplinã nescias custodire. qualit̃ debe¬
as ẽẽ sollicitꝰ. congruo tͥ si dño placuerit
tempore demonstrabum. Itẽ sergio de¬
fensori. Si hõ eẽs. aut districtionẽ aliquã
bãbuisseᷤᷤ i ta regłaris disciplinȩ debusti eustos ex¬
istere: ut ea quȩ illic illicite cõmittuntur.
ante uindicta coerigeres: ꝙͣ ad nos eoꝵ

Expanded text:
tias Gregorius, et subtiliter inquirebat et districtissimis redargutionibus emendstos, inquit, religiosi habitus fuisses, aut essstri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum,  destinare. Sed quia nimia desidia nimioque torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam si, ut praefati sumus, sollicitus extitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae, quam culpa, debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coercitionem expertus, in aliis disciplinae districtionem nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore demonstrabimus. » 40. Item Sergio defensori: « Si homo ehabuisses, ita regularis disciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite commiante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod uͦ monachi qͥ a gregorio in saxoniam.
missi ft̃ sc̃i benedisti regule fuerint mancipad
inter alia &̃ illud ostendit: qd̃ ex ipsis discipłis
uix potest in illis partib monach aliqͥs inue¬
niri. a quo ñ obseruet᷑ tam in ꝓposito ꝙ̃ in habitu
regula patͥs benedicti. Qua ꝓpt̃ sicut constat goe¬
gorianũ monast̾iũ. a latinitate ingrecitatẽ ne¬
cessitate potius ꝙͣ uoluntate conu̾sũ: ita fideliter

Expanded text:
uod vero monachi, qui a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conversum, ita f
Abbreviated transcription (Latin):
nientiũ. nosq precib arguentiũ. instantiꝰ
hortaremur. ut si ualeret cũ eis auxiliante
dño remearet. data scͥptis supplicatione nos
petiit. ut quia ad euisdẽ eccl̃ie regimen uł sus-¬
ceptum officiũ ꝓ eadem qua detinet᷑ molesti-¬
a. assurgere nullatenꝰ poss. eccłie ipsi ordina¬
re ep̃m deberemus. Unde qͥa cunctaꝵ eccłiaꝵ
inuincta nos sollicitudinis cura constringit.
ne duitius gregi fidelium desit custodia pa-¬
storalis. illoꝵ precib huiꝰ ꝙ ex sui imposibi¬
litate renunciatione cõpulsi uisum nob̃ ẽ
eidem ariminensi eccl̃ie deberi eꝑm ordinare:
& dans ex more preceptũ. clerũ plebẽq etꝰ¬
dem eccłie ñ destitimꝰ ammonere: quatinꝰ

Expanded text:
nientium, nosque precibus urgentium, instantius nientium, nosque precibus urgentium, instantius hortaremur ut si valeret cum eis auxiliante Domino remearet, data scriptis supplicatione, nos petiit ut, quia ad ejusdem Ecclesiae regimen vel susceptum officium pro eadem qua detinetur molestia assurgere nullatenus posset, Ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde quia cunctarum Ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit, ne diutius gregi fidelium desit custodia pastoralis, illorum precibus hujusque ex sui impossibilitate renuntiatione compulsis, visum nobis est eidem Ariminensi Ecclesiae debere episcopum ordinari; et datis ex more praeceptis, clerum plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus adm
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideat:. nos tantũmͦ indepositionẽ inson-
tis ñ fatiat ꝑmisceri. Qd uͦ ipsa fecerit si ca¬
nonicũ est sequim̃: si uͦ can onicũ non ẽ.
in qͣntũ sine peccato nr̃o ẽ portamꝰ. Pon¬
dificib uoluntarie suis rem̃tiantib sedĩb. suc¬
cessores gregorio nullomͦ denegabat. Eosqꝑ¬
postmodũ de reditib relicte eccls sufficient̃
nutriendos ẽẽ censebat. Unde mariniano
rauennati ep̃o significans ait. Qualit̃ or¬
dinati a nobis sacerdotis. corꝑis qua notũ
ẽ impediente molestia. ariminensis eccl̃ia
pastorali hactenus sit regimine destituta:
dudum fr̃nitas ur̃a cognouit. Quẽ dũ habi.¬
tatoꝵ loci illius p̃cib ꝑmoti sepius horta¬
remur. ut si de eadem capitis qua detinebat᷑
molestia melioratũ se ẽẽ sentiret. ad suam
auxiliante dño reuert̾ẽt᷑ eccłiam: qͥ datis
induriis in hoc quadriennio expestatur.
Quẽ dum nos clericoꝵ uł ciuium illint ue¬

Expanded text:
provideat. Nos tantummodo in depositione talis provideat. Nos tantummodo in depositione talis viri non faciat permisceri. Quod vero ipse fecerit, si canonicum est, sequimur. Si vero canonicum non est, in quantum sine peccato nostro valemus poinquit, voluntarie suis renuntiantibus sedibus successores Gregorius nullo postmodum de reditibus relictae ecclesiae sufficienter nutriendos esse censebat. Unde Mariniano, Ravennati episcopo, significans, ait: « Qualiter ordinati a nobis sacerdotis, corporis qua notum est impediente molestia, Ariminensis ecclesia pastorali hactenus sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum habitatorum loci illius precibus permoti saepius hortaremur ut, si de eadem capitis qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Domino, reverteretur Ecclesiam, datis induciis, in hoc quadriennio exspectatus est. Quem dum nos clericorum, vel civium illinc ve
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentissimo fr̃ĩ meo pͥme uistiniane ep̃o.¬
ꝓ egritudine capitis ꝙͣ patit᷑ precipe succe¬
succedat᷑. & omĩno inuistũ ẽ ut si molestia
corꝑis irruit. honore priuet᷑ suo egrotus.
Atq ideo hoc ꝑ nos fieri nullatens pocest. ne
peccatũ in mea anima ex eiꝰ depositione ue¬
niat. S suggerendũ ẽ. ut si is qui ẽ in re¬
gimine egrotat. dispensator uli talis reqͥ¬
ratur. qͥ possit eius curã omnẽ agere. ⁊ lo¬
cum illuis in regimine ȩccłie iꝑso ñ deposi¬
to. ac in custodia ciuitatis implere: ut neꝙ
ds̃ omp̃s offendat᷑ neꝙ ciutas inueniat᷑
ẽẽ neglecta. Si uͦ isdẽ reuerentissimꝰ ioh̃es
fortasse ꝓ molestia sua petierit. ut ab ep̃atꝰ
honore debeat uacare: eo petitionẽ scripto
si hoc ꝑetere ille noluerit: s ꝓ hoc qd̾ piis¬
simo imꝑatori cõplacet. quicqͥd iubet fa¬
cere in eius ẽ potestate. sicut nouit ipse

Expanded text:
reverendissimo fratri meo primae Justinianae epreverendissimo fratri meo primae Justinianae epegritudine capitis quam patitur praecipere succesuccedatur; et omnino injustum est ut si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Atque ideo hoc per nos fieri nullatenus potest, ne peccatum in mea anima ex ejus depositione veniat. Sed suggerendum est ut, si is qui est in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine ecclesiae, ipso non deposito, ac in custodia civitatis implere, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendissimus Joannes forthonore debeat vacare, eo petitionem scripto si hoc ita petere ille noluerit, quod piissimo imperatori placet, quidquid jubet facere, in ejus potestate est. Sicut novit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
illatis debeant defensare molestiis: ⁊ qͥetem
illiꝰ multis adimitandũ ꝓfuturã. modis
sit optata securitas: ⁊ occasio oborta sequen¬
tiũ. Deniq seuerus qͥa ad unitatẽ scẽ uni¬
u̾saliꝰ eccłȩ redire ñ meruit: ad scindendũ qͦqꝙ
sue ipsis dioceseos unitatẽ. romanũ ponti¬
ficem sua uecordia suscitauit: ad eo ut ab
ipso illius obitus tẽpore. aquilegensis dio¬
cesis in duos metropolitanos. catholicoꝵ ui¬
delicet scismaticoꝵq diuisa sit. Neq potuit
postinodũ licet om̃s generalit̾ ad un itatem
de scismate repedauerint: ad pͥstine cõiun-¬
ctionis unionẽ hactenus reformare. Si¬
cut nulli clericoꝵ ꝓ in firmitate corꝑis. qͣr¬
taꝵ subsidia gregoriꝰ minuebat: ita nulli
pontificũ ꝓ egritudine qualibet succeden¬
dum fore docebat. Unde anatholio constan¬
tinopolitano suo diacono rescribens ait.
Scͥpsit mͥ delectio tua piissimũ dñm nr̃m

Expanded text:
illatis debeant defensare molestiis, et quietem illatis debeant defensare molestiis, et quietem illius multis ad imitandum profuturam modis sit optata securitas, et occasio oborta sequentium. » Denique Severus, quia ad unitatem sanctae universalis Ecclesiae redire non meruit, ad scindendam quoque suae ipsius dioeceseos unitatem Romanum pontificem sua vecordia suscitavit, adeo ut ab ipso illius obitus tempore, Aquileiensis dioecesis in duos metropolitanos, catholicorum videlicet, schismaticorumque divisa sit, neque potuit postmodum, licet omnes generaliter ad unitatem de schismate repedaverint, ad pristinae conjunctionis unionem usque hactenus reformari. 39. Sicut nulli clericorum pro infirmitate corporis quartarum subsidia Gregorius minuebat, ita nulli pontificum pro aegritudine qualibet succedendum fore docebat. Unde Anatolio, Constantinopolitano subdiacono, rescribens, ait: « Scripsit mihi dilectio tua, piissimum dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis ep̃is eccłie se iungentib. maximaᷤᷤ
seditiones conflabat. Quappt̾ gregoriꝯ nemi¬
nẽ iam reuertentiũ. sine cautione iuratoria
penitus susciꝑe satagebat. Qua prestita huiꝰ¬
modi litteris eidem pat̾cio ⁊ exarcho commen¬
tie salubri consilio a scismate quo inheserat
resipiscens. atꝙ ad unitatẽ matͥs eccł̃ie rediens.
nr̃is ẽ epłis confirmatꝰ: quatinꝰ in uere qd̃
agnouerat sinum mat̾s eccł̃ie. fortitudine
animi fixus ac stabilis ꝑmaneret. Quo audi¬
tis: eum diuersis pͥmũ cepit si poss suasioni¬
b a bono reuocare ꝓposito. Quod dũ ꝑficere
autore deo minime ualuiss: seditionẽ illi su-¬
oꝵ cuiiũ excitare ñ timuit. Quanta uͦ pre
missione ꝑtulerit pleniꝰ illie at ueris eui¬
cino poterttis agnoscere. Direstis itaq excel¬
lentie ur̃e iussionib. his qͥ in histrie partib
locũ urm agere dõ auctore noscunt᷑. distric¬

Expanded text:
reliquis episcopis Ecclesiae se jungentibus, maximas reliquis episcopis Ecclesiae se jungentibus, maximas seditiones conflabat. Quapropter Gregorius neminem jam revertentium sine cautione juratoria penitus suscipere satagebat. Qua praestita hujusmodi litteris eidem Patricio exarcho commentiae salubri consilio ab schismate, cui inhaeserat, resipiscens, atque ad unitatem matris Ecclesiae rediens, nostris est epistolis confirmatus, quatenus in verae quam agnoverat sinu matris Ecclesiae fortitudine animi fixus ac stabilis permaneret. Quo auditis, eum diversis primum cepit, si posset, suasionibus a bono revocare proposito. Quod dum perficere, auctore Deo, minime valuisset, seditionem illi suorum civium excitare non timuit. Quanta vero prmissione pertulerit, plenius illic ac verius e vicino poteritis agnoscere. Directis itaque excellentiae vestrae jussionibus, iis qui in Istriae partibus locum vestrum agere, Deo auctore, noscuntur, distric
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñ manere. Aliudq ẽ qd̃ ab errante cõmitite᷑:
aliud qd̾ ꝑscientiã ꝑpetratur. Et nos siquidem
quanto incorporatũ te iam pͥdem fuisse in u¬
nitatem ȩccłie gauisi fueramus: abundantiꝰ
nunc dissociatũ a catholica societate confũ¬
dimur. Equa re imminente latore p̃senti¬
um. iuxta xp̃ianissimi ⁊ serenissimi rerũ
dñi iussionem. ad beati petri apłi limina
cũ tuis sequacib uenire de uolumꝰ. ut auctore
imꝑialiq iussione coactus: imminente smna¬
cũ gregorio synodalem subire conflictum:
ad unitatẽ sc̃e uniuersalis eccłie. mediante
ioħe rauennati pontifice remeauit. S cũ
post anni spaciũ ad ꝓpͥa rediss. ab aliis scis¬
maticis ꝑsuasus. ñ solũ ad pͥstinũ uomitũ
rediit: uerũ etiam mauricii deo semꝑ auersi
iussione surrepta. qua ibebat᷑ ut scismatiti
redire ad unitatẽ eccłie minime cogerent᷑.

Expanded text:
ta non manere, aliudque est quod ab errante committitur, ta non manere, aliudque est quod ab errante committitur, aliud quod per scientiam perpetratur. Et nos siquidem, 150 quantum incorporatum te jam pridem fuisse in unitate Ecclesiae gavisi fueramus, abundantius nunc dissociatum a catholica societate confundimur. Pro qua re imminente latore praesentium, juxta christianissimi et serenissimi rerum domini jussionem, ad beati Petri apostoli limina cum tuis sequacibus venire te volumus, ut, auctore imperialique jussione coactus, imminente Smacum Gregorio synodalem subire conflictum, ad unitatem sanctae universalis Ecclesiae, mediante Joanne Ravennati pontifice, remeavit. Sed cum post anni spatium ad propria rediisset, ab aliis schismaticis persuasus, non solum ad pristinum vomitum rediit, verum etiam Mauricii, Deo semper adversi, jussione surrepta qua jubebatur ut schismatici redire ad unitatem Ecclesiae minime cogerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepta. a concordia sc̃ẽ uninersalis eccłie
dissensio nulla dissociet. Hoc tamen
certa sit ur̃a caritas. quia uos cũ affectu qͦ
decet suscipio: ⁊ cũ grã relaxabo. Nec ali¬
quã uos uł quoscũq alios qui ꝓ hac ad
me causa uenire uoluerint. afflictionis
ẽ molestiã sustinere ꝑmitto. s seu ad
consentiendum mͥ eor ur̃m misccłia di
uina compunxerit. siue qd absit in ea uos
durare dissensione contigerit. ad ꝓpͥa uos
remeare. quando uolueritis. iuxta ꝑmissio¬
nem meam sine lesione uł molestia relaxa
caput totius scismatis existentẽ: romam
uenire compellit dicens. Sicut gradientem
ꝑ auia. carpentẽ denuo rectum tramitẽ tota
dñs auiditate complestitur: ita demũ dese¬
rentẽ cognitam ueritatis uiam. maiori me¬
rore quam gaudio de quo conuertente letatꝰ
fuerat contristatur: quia minoris exce̾sus ẽ.
ueritatẽ non cognoscere: quã in eadem agni-¬

Expanded text:
percepta, a concordia sanctae universalis Ecclesiae percepta, a concordia sanctae universalis Ecclesiae dissensio vos nulla dissociet. Hoc tamen certa sit vestra charitas quia vos et cum affectu quo decet suscipiam et cum gratia relaxabo, nec aliquam vos vel quoscumque alios qui pro hac ad me causa venire voluerint, afflictionem vel molestiam sustinere permitto, sed seu ad consentiendum mihi cor vestrum misericordia divina compunxerit, sive, quod absit, in ea vos durare dissensione contigerit, ad propria vos remeare quando volueritis, juxta promissionem meam, sine laesione vel molestia relaxarcaput totius schismatis existentem, Romam venire compellit, dicens: « Sicut gradientem per devia, carpentem denuo rectum tramitem, tota Dominus aviditate complectitur, ita demum de deserente cognitam veritatis viam majori moerore quam gaudio quo de convertente laetatus fuerat contristatur, quia minoris excessus est veritatem non cognoscere quam in eadem agni
Abbreviated transcription (Latin):
ad me habere desiderium ueniendi: si ꝓ¬
missum fu̾it quia nullam molestiam su-¬
stinebit. Hoc ego cognoscens ⁊ oꝑto ⁊ sue¬
census ardore caritatis inuito: ut ad me
ueniendi debeatis laborẽ assumere. qͣti¬
nus pariter conferentes que uera ⁊ re¬
demptori nr̃o st̃ placita. ⁊ cõmunit̃ lo qͣ¬
mur: ⁊ modis omĩb teneamꝰ. Ego uͦ diui¬
ne ꝓtectionis grã suffragante. satisface¬
re uob̾ dequib dubitatis paratus sum:
⁊ confido de omp̃tis dei nr̃i clem̃tia. quia
ita uobis satisfactio mea interius in here¬
bit: ut nicħ caritati ur̃e decȩto possit am¬
biguũ remanere. Nam illa que sc̃issime
quatuor synodi habuerunt. uł diffini¬
erunt. ⁊ predecessor nr̃ leo scĩssimꝰ papa
ita ea et nos sapius. sequim᷑ ac tenemꝰ:
nec ab eoꝵ fide aliquando dissentimus.
hortor dilectissimi fr̃s. ut ad me uenire
sicut prefatus sũ debeatis. dũmͦ ratione

Expanded text:
ad me habere desiderium veniendi, si pad me habere desiderium veniendi, si promissum fuerit quia nullam molestiam sustinebit. Hoc ego cognoscens, et opto, et, succensus ardore charitatis, invito ut ad me veniendi debeatis laborem assumere: quatenus pariter conferentes, quae vera et Redemptori nostro sunt placita, et communiter loquamur, et modis omnibus teneamus. Ego vero, divinae protectionis gratia suffragante, satisfacere vobis de quibus dubitatis paratus sum, et confido de omnipotentis Dei nostri clementia, quia ita vobis satisfactio mea interius inhaerebit, ut nihil charitati vestrae, de caetero possit ambiguum remanere. Nam illa quae sanctissimae quatuor synodi sapuerunt atque definierunt, sicuti praedecessor noster Leo sanctissimus papa, ita ea et nos sapimus, sequimur, ac tenemus, nec ab earum fide aliquo modo dissentimus. hortor, dilectissimi fratres, ut ad me venire, sicut praefatus sum, debeatis, dummodo, ratione
Abbreviated transcription (Latin):
te heretice peruersitatis macła iuxta ꝓ¬
fessionem tuam liberũ ẽẽ decernimus:
& catholicum atq sincere in omĩb fi¬
dei ꝓmissorem ac sequacem. i ħuxꝑi sal¬
uatoris grã claruisse ꝓnuntiamꝰ. li¬
beram ꝙͦ tribuendo licentiam ad tuũ
monasterium. intuo de loco uł ordine
nichilominus remeare. Scismaticos
ad recipiendam satiffactionẽ uenire gre¬
gorius inuitabat. Quib &̃ si nũqͣm
ad unitatẽ eccl̃ie redire uoluissent. nul¬
lam se facturum iuolentiam ꝓmitcebat.
unde petro ⁊ ꝓuidentio epis de histria
scribens ait. Ds̃ qui letatur in unitate
fidelium. ⁊ reuelat querentib ueritatẽ.
cordi ur̃õ dilectissum fr̃s aꝑiat. quanto
uos desiderio ingremio cupiam uniu̾sa
te concordes. Qd fore ñ dubito: si abiecto
contentionis stimulo. satis fieri uob̃ ue¬
raciter de his quib ẽ dubietas intenda¬
tis. Remeantis aũ castorii notarii mei e¬
doctus relatione sum. frat̾nitatẽ urãm

Expanded text:
te haereticae perversitatis macula juxta pte haereticae perversitatis macula juxta professionem tuam liberum esse decernimus, et catholicum, atque sincerae in omnibus fidei professorem, ac sequacem Jesu Christi Salvatoris gratia claruisse pronuntiamus, liberam quoque tribuendo licentiam ad tuum monasterium in tuo te loco vel ordine nihilominus remeare. » 37. Schismaticos ad recipiendam satisfactionem venire Gregorius invitabat, quibus etiam, si nusquam ad unitatem Ecclesiae redire voluissent, nullam se facturum violentiam promittebat. Unde Petro et Providentio, episcopis de Istria, scribens, ait: « Deus qui laetatur in unitate fidelium et revelat quaerentibus veritatem, cordi vestro, dilectissimi fratres, aperiat quanto vos desiderio in gremio cupiam sanctae te concordes. Quod fore non dubito si, abjecto contentionis stimulo, satisfieri vobis veraciter de his de quibus est dubietas, intendatis. Remeantis autem Castorii notarii mei edoctus relatione sum, fraternitatem vestram
Abbreviated transcription (Latin):
lum nobis manu tua porrexisti ꝑscͥptum:
in quo fidem tuam exporiens. om̃s gene¬
raliter hereses. uł qͥcqͥd adu̾sus catholice
ꝓfessionis integritatem ẽ aꝑtissime con¬
demnasti: ⁊ cuncta quȩ sc̃e quatuor u¬
niuersales sẏnodi reciꝑiunt. de semꝑ re¬
cepisse ac recipe. ⁊ que condem nauert cõ¬
demnasse. condemnareq ꝓfessus es:
eam qͦ sẏnodum quȩ imꝑatoris iusti¬
niani temporib de trib capitulis facta
ẽ. te ⁊ susciꝑe ⁊ custodire ꝓmisisti: ⁊ ꝓhi¬
bitus a nobis codicem ipsũ legere. in qͦ
pestifere fraudis uirus innexum ẽ. libẽ¬
tissime consensisti: reꝓbans &̃ atq con¬
demnans omĩa quȩ in eo contͣ catholice
fidei integritatẽ dicta uł latent̃ inserta
sunt. nec eum de legere denuo ꝓmisisti.
Hac ratione ꝑmoti. postquã &̃ ex ꝓbrata¬
ẽ a te libelli pagina. ⁊ fides tua nob̃ ca¬
tholica deo custodiente ꝑclaruit: ab oĩ

Expanded text:
lum nobis manu tua porrexisti perscriptum, lum nobis manu tua porrexisti perscriptum, in quo, fidem tuam exponens, omnes generaliter haereses, vel quidquid adversus catholicae professionis integritatem est, apertissime condemnasti, et cuncta quae sanctae quatuor universales synodi recipiunt te semper recepisse ac recipere, et quae condemnaverunt condemnasse condemnareque professus es; eam quoque synodum quae imperatoris Justiniani temporibus de tribus capitulis facta est te et suscipere et custodire promisisti, et, prohibitus à nobis codicem ipsum legere in quo pestiferae virus fraudis innexum est, libentissime consensisti, reprobans etiam atque condemnans omnia quae contra catholicae fidei integritatem in eo dicta vel latenter inserta sunt, nec eum te legere denuo promisisti: hac ratione permoti, postquam etiam ex exprobati a te libelli 149 pagina, fides tua nobis catholica, Deo custodiente, perclaruit, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
ea dissoluit. qui iniustum fateri compellit.
s magis illa ẽ suscipienda ⁊ amplectenda
confessio. quȩ exspontanea monstrat᷑ uolun¬
tate ꝓcedere: sicut apud nos fecisse dinosceriᷤᷤ.
Ne quid tñ nobis ambiguum potuiss exi¬
stere: scĩssimo ioħi quondam fr̃ĩ nr̃o constanti-¬
nopolitane ciuitatis antistiti de te preuidimus
scribendum: ut suis nos qͥd astũ eẽt epłis in¬
formaret. Qui sepe a nobis ammonicus.
rescribens innotuit codicem apud te
fuisse inuentum. quoplura continebã¬
tur heretica: ⁊ obhoc se adu̾sus dilectionẽ
tuam fuisse cõmotũ: quia quem ad nos
studuit ꝓ satis factione transinittere: poreᷤᷤ
eius partes sollicita lectione ꝑcurrimus.
Et qm̃ manifesta in eo heretice infestati¬
onis uenena repperimus: ne denuo debu¬
iss legere uetiumus. S quia hunc te sim¬
pliciter legisse testatus es. ad amputan¬
dam ambigue suspicionis materiã. libel¬

Expanded text:
ea dissolvit qui injustum fateri compellit, ea dissolvit qui injustum fateri compellit, sed magis illa est suscipienda et amplectenda confessio quae ex spontanea monstratur voluntate procedere, sicut apud nos fecisse dignosceris. Ne quid tamen nobis ambiguum potuisset existere, sanctissimo Joanni, quondam fratri nostro Constantinopolitanae civitatis antistiti, de te praevidimus scribendum, ut suis nos quid actum esset epistolis informaret. Qui saepe a nobis admonitus, rescribens, innotuit quemdam codicem apud te fuisse inventum quo plura continebantur haeretica, et ob hoc adversus dilectionem tuam fuisse commotum. Quem quia ad nos studuit pro satisfactione transmittere, priores ejus partes sollicita lectione percurrimus; et quoniam manifesta in eo haereticae pravitatis venena reperimus, ne denuo debuisset legi vetuimus. Sed quia hunc te simpliciter legisse testatus es, et ad amputandam ambiguae suspicionis materiam libel