comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uii. El iañ. Iħs xͦ. filiꝰ dei. In bethleem uide nasci¬
tur. anno cesaris augusti quadragesimo scd̃o. olimpia¬
dis centesime. nonagesime tercie. Eodem die: natł
sancte anastasie sub diocletiano imperatore. que pro
confessione domini diutiua custodia macerata. Dem¬
de cum ducentis uiris ⁊ septingentis feminis ad in¬
sulas palmarias delata ipsa quidem igni. ceteri uͦ
uariis interfectionib martyrium celebrarunt. Rome
in cimiterio aproniani: passio beate eugenie uirginis
que tempore galiem imperatoris post uirtutum insig¬
nia. post sacros uirginum choros ꝓ xp̃o dui agonizãs
nouissime gladio iugulata est. dedicatio basilice b̾i

Expanded text:
II. Jesus Christus Filius Dei in Bethleem Judae nascitur, anno Caesaris Augusti quadragesimo secundo, Olympiadis centesimae nonagesimae tertisanctae Anastasiae sub Diocletiano imperatore, quae pro confessione Domini diutina custodia macerata, dein cum ducentis viris et septingentis feminis ad insulas Palmarias delata, ipsa quidem igni, caeteri vero variis interfectionibus martyrium celebrarunt. Romae in cimiterio Aproniani passio beatae Eugeniae virginis, quae tempore Galieni imperatoris, post virtutum insignia, post sacros virginum choros, pro Christo diu agonizans, novissime gladio jugulata est. VII Kal. Di
Abbreviated transcription (Latin):
UI. Idꝰ iañ Neapoli camꝑanie. natł sancti seuerim ep̃i
& confessoris. fratris beatissimi uictorini mr̃is. qui se¬
uermnus post multarum uirtutum perpetratõnem.
plenus sanctitate quieuit. Beluaci scorum mr̃m luci
iilianus primo a persecutoribus gladio puniti sumo
te beatus lucianus post nimiam cedem cum xp̃i no¬

Expanded text:
us. Die 8. Neapoli Campaniae, natalis sancti Severini episcopi, et confessoris, fratris beatissimi Victorini martyris, qui Severinus post multarum virtutum perpetrationem, plenus sanctitate quievit. Beluacus, sanctorum martyJulianus primo a persecutoribus gladio puniti sunt. Dein beatus Lucianus post nimiam caedem, cum Christi no
Abbreviated transcription (Latin):
coronatorum. id est. seueri. seueriani. carpofori. ⁊ ui¬
ctorini. qui iubente diocletiano ictib plumbatarũ
usq ad mortem cesi sunt. Horum nomina cum mi¬
nime potuissent repperiri: que domino reuelante
interiectis annis posita ostensa sunt: statutum est.
ut ãniuersaria dies ip̃orum sub nominib supradi¬
ctorum quinq martyrium recoleret᷑. Item rome iua¬
storii. ⁊ simplicii. qui primo in carcerem trusi. deind
scorpionib grauissime sunt cesi. Sed cum a fide xp̃i
mutari non possent: uissi sunt a diocletiano in me¬
dio mari precipites dari.

Expanded text:
coronatorum Severi, Severiani, Carpofori et Victorini, qui jubente Diocletiano ictibus plumbatarum usque ad mortem caesi sunt. Horum nomina cum minime potuissent repperiri, quae Domino revelante interjectis annis postea ostensa sunt, statutum est ut anniversaria dies ipsorum sub nominibus supradictorum quinque martyrum recoleretur. V Istorii et Simplicii, qui primo in carcerem trusi, deinde scorpionibus gravissime sunt caesi, sed cum a fide Christi mutari non possent, jussi sunt a Diocletiano in medio mari praecipites dari.
Abbreviated transcription (Latin):
x. kł iunii. Apud linguonem: passio saucti deside¬
rii ep̃i. Hic cum plebem suam ab exercitu uuan
ens ingulari est uissus. Qui pro ouibus sibi credias
ceruitem libenter tetendit. & percussus gladio. migra¬
uit ad xp̃m. passi sunt autem cum es ⁊ alii plures
de numeto gregis sui. & apud eandem urbem ꝯditi.

Expanded text:
. JUNII.-- Apud Lingones passio sancti Desiderii episcopi; qui cum plebem suam ab exercitu Vandaens, statim jugulari est jussus, quique pro ovibus sibi creditis cervicem libenter tetendit, et percussus gladio migravit ad Christum. Passi sunt autem cum eo et alii plures de numero gregis sui, et apud eamdem urbem conditi.
Abbreviated transcription (Latin):
quadrati mr̃is. in cuius sollempnitate sancti agu¬
stini sermones habiti inueniuntur. Tuscie. natł sc̃o¬
rum felicissimm. eraclii. paulimi. In territorio autisio¬
dorensi. passio sancti prisci mr̃is. cum ingenti mul¬
titudine. In britanniis. sancti augustini ep̃i & confes¬
soris. qui missus a beato Gregorio primus anglorum

Expanded text:
Quadrati martyris, in cujus solemnitate sancti Augustini sermones habiti inveniuntur. Tuder TuscSS. Felicissimi, Heraclii, Paulini. In territorio Antisiodorensi, passio sancti Prisci martyris cum ingenti multitudine. In Britanniis, S. Augustini episcopi et confessoris. Qui missus a beato papa Gregorio, primus genti Anglorum
Abbreviated transcription (Latin):
te negligentes: uerberum disciplinis corripiant. Sin¬
gli uxta capacitatem suam. diuersarum artium eru¬
diantur disciplinis: ut nullus in collegio canonicus
inutilis appareat: nec uota fidelium ociosus comedat. E¬
les quippe esse in motabiliterq conuersari decet. omnes
qui diuinis officiis se manciparunt. Qua propter stu¬
deant hec. collecta sedula meditatione perlegere. & me¬
morie commnendare. ⁊ aduiuante diuina gratia uyta
uires adimplere. quo facilius & liberius maiora a scĩs
patribus edita exsequi ualeant. Uocatõne ergo qua uo¬
cati sunt: nec ad dexteram nec ad sinistram declinan¬
tes ambulant quatinus diuinis iussionib obtempe¬
rantes. ad xp̃m in cuius sorte esse noscuntur peruen¬

Expanded text:
tes negligentes verborum disciplinis corrigant. Sintes negligentes verborum disciplinis corrigant. Singuli secundum capacitatem suam diversarum artium erudiantur disciplinis, ut nullus in collegio canonico inutilis appareat, nec vota fidelium otiosus comedat. Tales quippe esse, imo taliter conversari decet omnes, qui divinis officiis se manciparunt. Quapropter studeant haec breviter collecta sedula meditatione perlegere et memoriae commendare, et adjuvante divina gratia, juxta vires adimplere, quo facilius et liberius majora a sanctis Patribus edita, exsequi valeant. Vocatione ergo qua vocati sunt, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinantes, ambulent, quatenus divinis jussionibus obtemperantes, ad Christum, in cujus sorte esse noscuntur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur uestibus. Caueant summopere. ne extra claustra mo¬
ras faciant. nisi prout sibi a priore constitutum fuerit.
& oportunitas temporis dictauerit. Intra claustra positi
non ocio uacent sed aut diuinis officiis. aut ꝓpriis uti¬
litatibus. aut certe magistrorum uissi omibus pareant:
ne otio torpentes ab apło audiant qui non uult ope¬
rari nec manducet. Seniores: spiritaliter iuniores dili¬
gant. Iuniores seniorib obsequium dignum exhibe¬
ant. Doctiores minus doctis nequaquam se preferant.
sed magis eos cum caritate edificent. neq hi qui nobi¬
litate generis. aut uirtutum donis pollent. ceteris se
tumide superextollant. Omnes in congregatione uicis¬
sim sibi caritatis officio seruiant. Quibus etiam in
refectorio comedentib ⁊ religiose silentium tenentibꝰ.
continuatim legatur lectio. Delinquentes zelo rectitu¬
dinis pariter arguant. ⁊ castigent. Pueros ⁊ adolescen¬

Expanded text:
tur vestibus. Caveant summopere ne extra claustra motur vestibus. Caveant summopere ne extra claustra moras faciant, nisi prout sibi a priore constitutum fuerit, et opportunitas temporis dictaverit. Intra claustra positi non otio vacent, sed aut divinis officiis, aut propriis utilitatibus, aut certe magistrorum pareant jussionibus, ne otio torpentes ab Apostolo audiant: Qui non vult operari, nec manducet . Seniores spiritualiter juniores diligant; juniores senioribus obsequium dignum exhibeant. Doctiores minus doctis nequaquam se praeferant, sed magis eos cum charitate aedificent. Neque hi qui nobilitate generis, aut virtutum donis pollent, caeteris se tumide superextollant. Omnes in congregatione vicissim sibi charitatis officio serviant. Quibus etiam in refectorio comedentibus, et religiosissime silentium tenentibus, continuatim legatur lectio. Delinquentes zelo rectitudinis pariter arguant, et castigent. Pueros et adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
ut signum datum fuerit. ad eccł̃iam festinato ue¬
niant: ⁊ horas canonicas non negligenter. sed cum
omni religione pariter celebrent. Eccłiam non põ¬
patice. sed reuerenter ingrediantur. In choro non cũ
baculis stent. Uaniloquiis nequaquam insistant.
sed cum omni deuotõne ⁊ ueneratione. diuine ser¬
uitutis opus peragant: scientes angłorum ppelen
ab his qui foris sunt bonum testimonium habeant. Et
aligionem ac ꝓpositum suum actibus in licitis nequaꝙy
matulent. sed potius omnes quibus se coniun xerint
sale sapientie & bonorum operum. exemplis condiant.
Contuberma feminarum nullatenus appetant. Non ua¬
nis oculis. aut petulanti tumidoq gestu. ac dissolutis
imibus incedant. Non spectatulis. non pompis secula¬
nbus inter sint. Non alee. non quibuslibet uenatiomi¬
bus inseruiant. Apłi quoq instructi documento quo
ait. Non in ueste preciosa: nequaquam preciosis delectẽ¬

Expanded text:
ut signum datum fuerit, ad ecclesiam omnes festinate veut signum datum fuerit, ad ecclesiam omnes festinate veniant, et horas canonicas non negligenter, sed cum omni religione pariter celebrent. Ecclesiam non pompatice, sed reverenter ingrediantur. In choro cum baculis non stent. Vaniloquiis nequaquam insistant, sed cum omni devotione et veneratione divinae servitutis opus peragant, scientes angelorum praeseab his qui foris sunt bonum testimonium habeant, et religionem ac propositum suum actibus illicitis nequaquam maculent. Sed potius omnes quibus se conjunxerint, sale sapientiae et bonorum operum exemplis condiant. Contubernia feminarum nullatenus appetant, non vanis oculis, aut petulanti tumidoque gestu ac dissolutis renibus incedant. Non spectaculis, non pompis saecularibus intersint, non aleae, non quibuslibet venationibus inserviant. Apostoli namque instructi documento, quo ait: Non in veste pretiosa , nequaquam pretiosis delecten
Abbreviated transcription (Latin):
anima ⁊ corpus sine querela in aduentu domini mĩi
ihesu xpisti seruetur. Sobrie ⁊ iuste & pie uiuant.
dem apłm. nemo militans dõ implicat se negociis
scłaribus. ut ei placeat cui se probauit. Ieiumum a¬
ment. hospites colligant. pauperes recreent. nudos
uestiant. infirmos uisitent. mortuos sepeliant. In
tribulatione positis opem ferant. dolentem consolen¬
tur. Amori xp̃i nichil preponant. caritatem non de¬
relinquant. Pacem si fieri potest. cum omnib ho¬
minibus habeant. Diem iudicii timeant: uitam et¬
nam spiritaliter concupiscant. Sꝑem suam deo cõ¬
mittant. Proprio ep̃o in omnibus scd̃m canonicam
institutionem obtemperent. Magistros suos non te¬
mere reprehendant. Postremo. in doctrinis spiritali¬
ticis & ceterorum bonorum operum exercitiis iugi¬
ter incumbant. In dormitorio nisi quem infirmi¬
tas detinuerit omnes dormiant. In refectorio pari¬
ter reficiantur. Cotidie ad collationem ueniant. Mox

Expanded text:
anima et corpus, sine querela in adventu Domini nostri anima et corpus, sine querela in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. Sobrie, dem Apostolum: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Jejunium ament, hospites colligant, pauperes recreent, nudos vestiant, infirmos visitent, mortuos sepeliant, in tribulatione positis opem ferant, dolentem consolentur, amori Christi nihil praeponant, charitatem non derelinquant, pacem, si fieri potest, cum omnibus hominibus habeant. Diem judicii timeant, vitam aeternam spiritualiter concupiscant. Spem suam Deo committant: proprio episcopo in omnibus secundum canonicam institutionem obtemperent, magistros suos non temere reprehendant. Postremo in doctrinis spiritualiticis spiritualibus, et caeterorum bonorum operum exercitiis jugiter incumbant. In dormitorio, nisi quem infirmitas detinuerit, omnes dormiant. In refectorio pariter reficiantur, quotidie ad collationem veniant. Mox,
Abbreviated transcription (Latin):
uaniloqui. Non inuidi. Non sompnolenti. Non pi¬
gri. Non murmuratores. Non susurrones. Non uino¬
lenti. Non multum edaces. fraudes & dolositates ca¬
ueant. usuris nequaquam inseruiant. Non iurent.
ue forte periurent. Malum pro malo non reddant.
Cum in se aliquid boni uiderint deo. ⁊ malum cũ
uiderint: sibi deputent. Discordiam fugiant. & quos
discordantes inuenerint. ad caritatis concordiam re¬
uocent. ⁊ uxta psalmiste uocem. declinent a malo
s faciant bonum. Attendant & apłm prohibentem.
llon inquit in commessatõnib & ebrietatib. Non ĩ
cubilib ⁊ in pudicitiis. Non in contentõne ⁊ emula¬
tione. sed induimini dominum iħm xp̃m. Animad¬
uertant etiam qd̃ ab his uiciis ab apło prohibitis
omnium uiciorum seges emiergat. & quod borum¬
morborum mater superbia sit. Oportet etiam ut an¬
mam corpusq suum ab inquinamento carnis & sa
custodiant. ut iuxta apłm integer spuitus eorum ꝙ

Expanded text:
vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pivaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratores, non susurrones, non vinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caveant, usuris nequaquam inserviant, non jurent, ne forte perjurent, malum pro malo non reddant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi deputent. Discordiam fugiant, et quos discordantes invenerint, ad charitatis concordiam revocent, et juxta vocem Psalmistae , declinent a malo et faciant bonum. Attendant et Apostolum prohibentem: Non, inquit, in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione, sed induimini Dominum Jesum Christum. Animadvertant etiam, quod ab his vitiis ab Apostolo prohibitis omnium vitiorum seges emergat: et quod horummorborum mater superbia sit. Oportet ut animam corpusque suum ab omni inquinamento carnis et spiritus custodiant, ut juxta Apostolum, integer spiritus eorum et
Abbreviated transcription (Latin):
deum nr̃m totis precordiis diligamus. ⁊ ꝓximum tã¬
quam nos ip̃os. Et cet̾a. Si igitur ab omnib fidelib
his salutiferis preceptis totis nisibus est. faciendum.
quantomagis ab his qui diuinis cultib mancipati
uiti a aliis exemplo bone uite condimentum esse de¬
uent: Promde oportet ut primo omnium dominum
deum diligant. ex toto corde. ⁊ tͥota anima tota uir¬
tute. & ꝓximun tanquam se ip̃os. Et debent nosse:
quia in ħis cluobus mandatis. tota lex pendet & pro¬
abete. Non occideant. neq frẽm oderint: quia ut ait
apłs. qui fratrem suum oderit. homicida est. Non ad¬
ilterentur. Non faciant furtum. Non concupiscant.
rem alienam. Non falsum testimonium dicant. Et
quod sibi nolunt fieri: alteri ne faciant. Non sint
superbia tumidi. Non detractionib assueti. Non ebri¬
tati seruientes. Non luxuria eneruati. Non iracundia
turbidi. Non quibuslibet aliis uiciis substrati. Non

Expanded text:
Deum nostrum totis praecordiis diligamus, et proximum tanDeum nostrum totis praecordiis diligamus, et proximum tanquam nosmetipsos, etc. Si igitur ab omnibus fidelibus, his salutiferis praeceptis totis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui divinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutum condimentum esse debent. Proinde oportet, ut primo omnium Dominum Deum diligant ex toto corde, ex tota anima, tota virtute, et proximos tanquam seipsos: et nosse quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Non occidant, neque fratrem oderint, quia ut ait Apostolus qui fratrem suum odit, homicida est . Non adulterent, non furtum faciant, non concupiscant rem alienam, non falsum testimonium dicant, et quod sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tumidi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non
Abbreviated transcription (Latin):
ueriter a prelatis & magistris corrigatur. ut ceteris
ne quid tale agere pertemptent. exemplum corrept̃¬
nis sibi exibite terrorem incutiat. Epylogꝰ breuites¬
patribus in superioribus huuis libelli partibus
satis sit dilucidatum. qualiter clerici uiuere debeant
adeo ut qui hec que superius comprehensa sunt se¬
dula meditatõne perlegert. perspicue in his repeti¬
re ualeat. qualis debeat esse fidei deuotio. actuum
morumq exornatio. ac diuinorum cultuum exsecu¬
tio. ꝓpter plerosq tamen simplices minusq capaces
strictum breuiterq replicandum per necessarium du¬
ximus. ut qui hec aut legere aut forte ab aliis lecta
plene intelligere nequiuerint: utantur hac deflorati¬
uncula: ut pote calatho diuersorum florum uernan¬
tium nectare referto. discant quid illis agendum qͥd¬
ue uitandum sit. Legalibus ꝓpterea institutis. enim¬
głicis q saluberrimis monemur preceptis: ut dñĩn

Expanded text:
veriter a praelatis et magistris corrigatur, ut caeteris, veriter a praelatis et magistris corrigatur, ut caeteris, ne quid tale agere pertentent, exemplo correptionis sibi exhibitae terrorem incutiant. CAPUT CXLV. QPatribus in superioribus hujus libelli partibus satis sit dilucidatum, qualiter clerici vivere debeant, adeo ut qui haec, quae superius comprehensa sunt, sedula meditatione perlegerit, perspicue in his reperire valeat qualis ejus debeat esse fidei devotio, actuum morumque exornatio, ac divinorum cultuum exsecutio: propter plerosque tamen simplices, minusque capaces, haec strictim breviterque replicanda pernecessarium duximus: ut qui haec aut legere, aut forte ab aliis lecta plene intelligere nequiverint, utantur hac defloratiuncula, utpote calatho diversorum florum vernantium nectare referto, et discant quid illis agendum, quidve vitandum sit. Legalibus interea institutis et evangelicis saluberrimis monemur praeceptis, ut Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
corum ita diligenter custodiri. ut grex dominit
fraterna concorditer fruatur pace. Et si quemlibet
prelatus. aut qui eius uice fungitur. aut forte quili¬
bet alius spiritalis frater intra claustra quippiam in¬
honeste agentem. aut extra in uiis & plateis. ocio ua¬
nisq confabulationibus uacantem reppererit. primo
secreta admonitõne eum corripiat. ⁊ post si necesse fu¬
eut. coram fratrib idem negligens acrius iudicetur.
ut deinceps emendatus in melius proficiat. feminis
namq non solum in mansiombus & claustris canon¬
corum. prandendum aut requiescendum non est.qͥu
potius nec in eis intrandi. excepto in eccłiam. ulla
tribuenda facultas quia ualde hoc a sanctis patrib
legitur inhibitum. Si quid uero caritatis officio illis
ad tribuendum est. extra claustra constituatur locus
in quo id accipiant. Nullus tamen fratrum cum ip¬
sis. nisi testes coram fuerint: loquatur. Qui uero se¬
cus quam premissum est. agere temptauerit. ita se¬

Expanded text:
corum ita diligenter custodiri, ut grex Dominicus fraterna concorditer fruatur pace: et si quemlibet praelatus, aut qui ejus vice fungitur, aut forte quilibet alius spiritalis frater, intra claustra quempiam inhoneste agentem, aut extra in biviis et plateis otio vanisque confabulationibus vacantem, repererit, primo secreta admonitione eum corripiat, et post, si necesse fuerit, coram fratribus idem negligens acrius judicetur, ut deinceps emendatus in melius proficiat. Feminis namque non solum in mansionibus et claustris canonicorum prandendum aut requiescendum non est, quin potius nec in ea intrandi, excepto in ecclesiam, ulla tribuenda facultas, quia valde hoc a sanctis patribus legitur inhibitum. Si quid vero charitatis officio illis attribuendum est, extra claustra constituatur locus, in quo id accipiant: nullus tamen fratrum cum ipsis, nisi testes coram fuerint, loquatur. Qui vero secus, quam praemissum est, agere tentaverit, ita se
Abbreviated transcription (Latin):
dei iudicium metuunt: animarum iudices fiũt.
Et alios dampnant & liberant: qui semetipsos damp¬
nari metuebant. Horum profecto nunc in eccłia locum
tenent: soluendi atq ligandi auctoritatem suscipiunt:
qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pon¬
tificalis: sed graue pondus istius est honoris. Durum qͥp
pe est ut qui nescit tenere moderamina uite sue: index
uite fiat aliene. Plerumq contingit ut ipse iudicii lo¬
cum teneat. cui ad locum uita minime concordat: &
sepe agitur ut uel dampnet immeritos: uł alios ipse
ligatus soluat. Sepe in soluendis atq ligandis subdi¬
tis sue uoluntatis motus: non autem causarum meri¬
ta sequitur. Unde fit: ut ipsa & ligandi ac soluendi po¬
testate se priuet: qui hanc pro suis uoluntatib & non
pro subiectorum meritis exercet. Sepe fit ut erga quẽ¬
libet proximum odio uel gr̃a moreatur pastor. Iudicare
autem digne te subditis nequeunt qui insubditorum cau¬

Expanded text:
Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt: et alios damnant et liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in ecclesia episcopi locum tenent: solvendi atque ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pontipe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Plerumque contingit ut ipse judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Et saepe agit ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat . 14. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita, sequitur; unde fit ut ipse et ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluptatibus, et non pro subjectorum meritis exercet. Saepe fit ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt, qui in subditorum cau
Abbreviated transcription (Latin):
sitat: illos pastoris sententia absoluat. eunc uera est
nidicis. Qs bene quatriduani mortui resuscitatio illa
significat: que uidelicet demonstrat quia prius dominus
mortuum uocauit & uiiificauit dicens. Lazare: ueni fo¬
ras. & postinodum is qui uiuis egressus fuerat a discipłis
est solutus. sicut scriptum est. Cumq egssꝰ eẽt qͥ fuerat li¬
gatus institis: tunc dixit discipulis suis. Soluite eum: &
sinte abire. Scilicet: ut pastores ecclłie ei penam debeant
admouere quam meruit: qui non erubuit confiteri quod
fecit. Sub magno moderamine pastores eccłie. uel solue¬
re studeant. uel ligare. Sed utrum iuste au iniuste obli¬
get pastor: pastoris tamen sententia gregi timenda est.
ne is qui sub est ⁊ cum iniuste forsitan ligatur. obliga¬
tionis sue sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor qͥscy
uel absoluere in discrete timeat. uel ligare. Is autem qui

Expanded text:
sitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est sitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat; quae videlicet demonstrat, quia prius Dominus mortuum vocavit, et vivificat dicens: Lazare, veni foras; et postmodum is, qui vivus egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis: Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor quisque vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
pe mortificat: qui iustum dampnat. Et non uiuentem
uiuificare nititur: qui reũ a supplicio absoluere conat᷑.
Deus omnipotens ut nos a precipitate sententie prola¬
tione compesceret. cum omnia nuda & aperta sint ocłis
eius. mala tamen sodome noluit audita iudicare qui ait
Descendam & uidebo utrum clamorem qui uenit ad me
opere compleuerint: an non est ita ut sciam. Ommipo¬
tens itaq dominus & omnia sciens. cur ante probatio¬
nem quasi dubitat. nisi ut grauitatis nobis exemplũ
ꝓponat. ne mala hominum ante presumamus credere
quam probare: quid hoc exemplo nisi nos admonemꝰ
ne ad proferendam sententiam unquam precipites
esse debeamus. ne temere indiscussa uidicemus. ne q̃li¬
bet mala audita nos moueant. ne passim dicta sine ꝓ¬
batione credamus: cause uidelicet pensande sunt: et
tunc ligandi atq soluendi potestas exercenda. Uidendũ:
que culpa aut que sit penitentia secuta post culpam:
ut quos omnipotens deus per compunctionis grãm ui¬

Expanded text:
justum damnat, et non victurum vivificare nititur qui reum a supplicio absolvere conatur. Deus omnipotens, ut nos a praecipitatae sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non est ita, ut sciam . Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis exemplum nobis proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae videlicet pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda est; videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam: ut suos Omnipotens per compunctionis gratiam vi
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃i. ⁊ eusebi monachi. temporibus claudii imperato¬
tis. qui eusebius cum sepelisset scõs martyres ulianũ
⁊ cesarium. & conũteret multos ad fidem quos felix
prb̃r baptizabat. tenti ambo. ⁊ ad forum uidicis du¬
cti. nec superati. inde cartere reclusi ⁊ nocte eadem
cum sacrificare nollent. decollati sunt. In territorio
aurelianensi: sancti leti presbiteRi.

Expanded text:
presbiteri et Eusebii monachi, tempore Claudii imperatoris, qui Eusebius cum sepelisset sanctos martyres, Julianum et Caesarium, et converteret multos ad fidem, quos Felix presbiter baptizabat, tenti sunt ambo et ad forum judicis ducti, nec superati; inde carcere reclusi, et nocte eadem cum sacrificare nollent, decollati sunt. In territorio Aurelianensi, sancti Laeti presbiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
plumbatis occissus est. felyx. ⁊ philippus. alexan¬
sunt. In affrica. natł scõrum ianuarii. marini. nadi¬
as .&. felitis decollatorum. Item rome. scatum uirginũ
afine a sccłe. Que sub persecutione ualeriari s̃ Scs¬
uett umentis sub acte ad ultimuma una capiti inliso
Naslis. altera cesa ceruice migrauerunt

Expanded text:
plumbatis occisus est. Felix ac Philippus ti. In Africa, natalis sanctorum Januarii, Marini, Naboris et Felicis decollatorum. Item Romae, sanctarum virginum Rufinae et Secundae, quae sub persecutione Valeriani et Galiani tormentis subactae, ad ultimum una, capiti illiso gladio, altera, caesa cervice, migraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
in eccł̃ia uel semel legerit: ab alia eccłia ad clericatum ñ
ꝓmoueatur. & subscripserunt. Aurelius ep̃s eccl̃ie catha¬
giniensis huic decreto consensit. & perlecto subscripsit.
Similiter & ceteri ep̃i subscripserunt.

Expanded text:
in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum mr̃m. trium puerorum. rufini. siluan &
uitalici. Cabillonis. sancti marcelli mr̃is. qui a pre¬
side prisco cum ad ꝓfanum conuiuium fuisset in¬
uitatus. ⁊ huiusmodi execrans epulas omnes qui
alerant cur ydolis deseruirent libera in crepatione
corriperet inaudito crudelitatis genere defodiri cum
cingulotenus arreptum preses iussit. Sicꝙ sc̃s dei
martyr tercio die in dei timore & laudibus perseue¬
rans. in contaminatum rectlidit sp̃m. Ip̃o die: san¬
torum magni et casti.

Expanded text:
orum martyrum trium puerorum Rufini, Silvani et Vitalici. Cabilonis, sancti Marcelli martyris, qui a praeside Prisco, cum ad profanum convivium fuisset invitatus, et ejusmodi exsecrans epulas, omnes qui aderant, cur idolis deservirent, libera imprecatione corriperet, inaudito crudelitatis genere defodi eum cingulo tenus erectum praeses jussit, sicque sanctus Dei martyr, tertio die in Dei timore et laudibus perseverans, incontaminatum reddidit spiritum. Ipso die, sanctorum Magni et Casti.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. clarissimi & doctissimi uiri. qui primus ex gen¬
tibus eccłiam iherosolimorum suscepit regendam.
ac non multo post martyrii meruit palmam. Item
sancte salome. que in euuangłio legit᷑ circa domini
sepulturam sollicita. In ciuitate osca: sanctarum
uirginum nunilonis ⁊ elodie. que pro confessione
xp̃i diutina custodia macerate: martyrium celebra

Expanded text:
episcopi, clarissimi et doctissimi viri, qui primus ex gentibus ecclesiam Hierosolymorum suscepit regendam, ac non multo post martyrii meruit palmam. Item sanctae Salomae, quae in Evangelio legitur circa Domini sepulturam sollicita. In civitate Osca, sanctarum virginum Nunilonis et Elodiae, quae pro confessione Christi diutina custodia maceratae ac ca
Abbreviated transcription (Latin):
cãtica dicit. Tristatur aliquis ur̃u:
ueniat in cor iesus et psallat in os.
quis in crimẽ currit insuꝑ ad laq̃¬
um mortis desperãdo: nõnc si ĩuocet
nonic̃ uitc cõfestĩ respirabit ad u̾itã:¬
Et utrũ ait. An non totiẽs cõfortaris:
quotiẽs iesu recordaris: Quid eque
mentẽ cogitãtis ĩpinguat quid ia
creitatos reparat scnsꝰ utures roborat:
uegetat bonos mores atq hõnestos:
castasq fouct affectioncs. Insipidus
cst oĩs cibus: si nõ hoc salc cõditur.
S. scribas nõ sapit michi: nisi lege
ro sũ. Si disputes aut cõfizas
nõ sai nichi nisi sonuerit ibi icsus.

Expanded text:
t medicina. Tristatur aliquis vestrum? Veniat in cor Jesus, et inde saliat in os; quis in crimen, currit insuper ad laqueum mortis desperando? Nonne si invocet nomen vitae, confestim respirabit ad vitaet cibus. An non toties confortaris, quoties recordaris? Quid aeque mentem cogitantis impinguat? quid ita ercitatos reparat sensus, virtutes roborat, vegetat mores bonos atque honestos, castas fovet affectiones? Aridus estSi scribas, non sapit mihi nisi legero ibi Jesum. Si disputes aut conferas, non sapit mihi, nisi sonuerit ibi Jesus.
Abbreviated transcription (Latin):
fessoris. Rome. ad gutam iugiter manentem. natł
sancti zenonis mr̃is ⁊ aliorum decem milium ducen¬
torum trium. Rodem die. beati cirilli ep̃i. qui flaminis
iiectus: cum ulesus euasisset ac stupore tanti mi¬
raculi a iudice esset diuisus. rursus pro instanti et
a lacri predicatõne facta de xp̃o ab eodem capite pli¬
xus est. In ciuitate tẏro: passio sanctorum anatholis
⁊ audacis sub ͭ mperatore. Quoꝵ a natholia xp̃i uir¬
go. diuersis plagarum generib uexata. nouissime
gladio transuerberata in oratione est. Audax quoq
in custodiam cdatus: nec mora capitali sententia i¬
ronatus. Ciuitade martula: sancti brictii ep̃i ⁊ con¬
fessoris. qui pro confessione domini post quam est
multa perpessus. ⁊ ab angło sc̃õ ⁊ beato petro apsa
confortatus: item magnas ppłorum credentium mł¬
titudines ommipotenti dõ lucri faciens: quieuit in

Expanded text:
e 9. Romae ad Guttam jugiter manantem, natalis sancti Zenonis martyris et aliorum decem millium ducentorum trium. Eodem die, beati Cirilli episcopi, qui flammis injectus, cum illesus evasisset, ac stupore tanti miraculi a judice esset dimissus, rursus pro instanti et alacri praedicatione facta de Christo, ab eodem capite plexus est. In civitate Tyro, passio sanctorum Anatholiae et Audacis sub Decio imperatore, quorum Anatholia Christi virgo, diversis plagarum generibus vexata, novissime gladio transverberata est in oratione. Audax quoque in custodiam datus; nec mora, capitali sententia coronatur. Civitate Martula, sancti Brictii episcopi et confessoris, qui pro confessione Domini postquam est multa perpessus, et ab angelo sancto et beato Petro Apostolo confortatus, item magnas populorum credentium multitudines omnipotenti Deo lucrifaciens, quievit in
Abbreviated transcription (Latin):
mĩis. Hic nimio calore fidei ignitus. librum in qͦ
continebantur crudelia edicta aduersus xp̃ianos
mecta mani detraxit ac discerpsit. Cuiq hoc
melatum esset diocletiano ⁊ maximiano augustis
in eadem urbe constitutis nimia crudelitatẽ se¬
iuentes omnia suppliciorum genera usserunt ex¬
pendi in eum. Que uir nobilissimus cum tanta
ilacritate nultus ac sp̃s pertulit. ut nec dristis
quidem prohis uideri potuisset. Ciuitate aurelia¬
nis. depositio beati euurtii confessoris. qui ut eius¬
gesta testantur primo sancte romane eclie sisb̾dae¬
aconus. de in diuino munere per columbam est. de¬
signatus pontifex prefate urbis. In territorio au¬
gustadunensi. sancte regine uirginis. Que sub
ꝑ consule olibrio equillei carceris ac lampadarum
perpessa supplicia. tandem capitali sententia fini¬
u est iussa. In territorio parisiacensi. scĩ clodoaldi

Expanded text:
nis martyris. Hic nimio calore fidei ignitus, librum in quo continebantur crudelia edicta adversus Christianos, injecta manu detraxit, ac discerpsit, cumque hoc relatum esset Diocletiano et Maximiano Augustis, in eadem urbe constitutis, nimia crudelitate saevientes, omnia suppliciorum genera jusserunt expendi in eum, quae vir nobilissimus cum tanta alacritate vultus ac spiritus pertulit, ut nec tristis quidem pro his videri potuisset. Civitate Aurelianis, depositio sancti Evurtii confessoris, qui ut gesta testantur, primo sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconus, dein divino munere per columbam est designatus pontifex praefatae urbis. In territorio Augustudunensi, sanctae Reginae virginis, quae sub proconsule Olibrio, equulei, carceris ac lampadarum perpessa supplicia, tandem capitali sententia finiri est jussa. Item in territorio Parisiacensi, sancti Chlodoaldi
Abbreviated transcription (Latin):
tam infirmmi sunt. ut possessionib renuntiare non pos¬
sint si ea que accepturi erant: dispensatori relinquãt
nichil habentib conferenda: sine peccato possident sua
Quia ⁊ ipsi quodam modo sua relinquunt: quande
ꝓpriis contensti rebus. nicbil corum que labori uel
ordim suo debeti arbitrantur accipiunt. Qd̃ si putã
iles accipi debere eorum que conferuntur eccłie portio¬
itm. ne cam udeantur abicere. se uero non posse sua
ramquere quod eis de. forme sit inter suos pauperes
recli nouerint se esse deformius possessores: de elemosi¬
no pauperum pasci. ꝓsp̃. Que sint uera gaudia uł

Expanded text:
tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori, vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius possessores de eleemosynis pauperum pasci. CAPUT XIII. Quae sint gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
taqͥ sacerdos cui dispensationis cura cominissa est.
non solum sine cupiditate s etiam cum laude pieta¬
tis accipit a populo dispensanda: & fideliter dispensan
accepta. Quia omniacut relinquid: aut eccłie reb ad¬
iungit: & se in numero pauperum paupertatis amor
constituit. ita ut unde pauperib subministrat: inde
& ipse tanquam pauper uoluntarius uiuat. Cerici
quoq quos pauperes aut uoluntas aut natiuitas fi¬
cit: cum perfectione uirtutis. uite necessaria. siue in
enda non eos habendi cupiditas ducit. sed cogit uiuen¬
di necessitas.

Expanded text:
 Sacerdos, cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipiat a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut relinquit aut Ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat. Clerici quoque, quos pauperes aut voluntas aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in denda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
martin ep̃i cinius uita tantis extitit miraculis gło¬
sa. ut trium mortuorum meruerit esse suscitator
In scithia metropoli frigie salutarie: passio sancti
menne mr̃is. qui persecutione diocletiani. post qͣm
studuit celesti regi secreta conuersatione in here¬
mo militare: ꝓcedens ad publicum ac se xp̃ianum li¬
bera uoce declarans. primo dyris cruciatib examina¬
tur. nouissime fixis in oratione genib ⁊ domino
ihͣr xp̃o grãs agens : gladio cesus est. Item lugdu¬
ni. sancti ueriam ep̃i. cuius uita fidei & uirtutũ
meritis illustris fuit.

Expanded text:
ris, cujus vita tantis extitit miraculis gloriosa, ut trium mortuorum meruerit esse suscitator. In Scithia metropoli Frigiae Salutariae, passio sancti Mennae martyris, qui persecutione Diocletiani, postquam studuit caelesti regi secreta conversatione in heremo militare, procedens ad publicum, ac se Christianum libera voce declarans, primo diris cruciatibus examinatus, novissime fixis in oratione genibus, et Domino Jesu Christo gratias agens, gladio caesus est. Item Lugduni, sancti Verani episcopi, cujus vita fidei et virtutum meritis illustris fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bris. Tacharie ꝓpħe. qui de chaldea senex
in patriam reuersus iuxta aggeam ꝓpħam iacet
conaitus. In affrica scõrum confessorum ⁊ ep̃orum
donatiam. presiclii. mansueti. germani. fuscoli. qui
pro assertione catholice ueritatis dirissime cesi.⁊

Expanded text:
. Zachariae prophetae, qui de Chaldea senex in patriam reversus, juxta Aggeum prophetam jacet conditus. In Africa, beatorum confessorum et episcoporum, Donatiani, Presidii, Mansueti, Germani, Fuscoli, qui pro assertione catholicae veritatis dirissime caesi
Abbreviated transcription (Latin):
Rome uia ardiatina. natł sancte feliu¬
le uirginis & mr̃is. que nolens nubere nec ydolis
immolare tradita est. cuidam uicario. qui fecit eam
perseuerantem in confessione xp̃i. post tenebrosam cu¬
stodiam. ⁊ famis inopiam leuari in equuleo ⁊ sic de¬
mum deponi & precipitari in cloacam. Senones de¬
amputato martyrium sumpsit.

Expanded text:
Romae via Ardeatina, natalis sanctae Feliculae virginis et martyris, quae nolens nubere, nec idolis immolare, tradita est cuidam vicario, qui fecit eam perseverantem in confessione Christi, post tenebrosam custodiam et famis inopiam, levari in equuleo et sic demum deponi et praecipitari in cloacam. Eodem damputato, martyrium sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui ex cominunicatus fuerit pro suo neglectu. sue ep̃s.
siue quilibet clericus & tempore excominunicationis sue
ante audientiam communicare presumpserit: ipse in se
dampnationis iudicetur ꝓtulisse. In tencillo sardicensi. De

Expanded text:
ut qui excommunicatus fusive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae ante audienciam communionem presumpserit, ipse in se dampnationis iudicetur protulisse sentenciam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mꝯartii. Apud siciliam scõrum mr̃m sept ⁊ guita
nouem. qui sub diocletiano ꝑ diuersa tormei ta un¬
fessionis sue coronam a xp̃o sibi paratam percipere
meruerunt. In affrita ciuitate adrumeto. sanctorum
ueroli. secundini. seruuli. & aliorum iugniti. Item iu¬

Expanded text:
. Apud Siciliam, sanctorum martyrum septuaginta novem, qui sub Diocletiano per diversa tormenta confessionis suae coronam a Christo sibi paratam percipere meruerunt. In Africa civitate Adrumeto, sanctorum Veroli, secundini, Servuli et aliorum viginti.
Abbreviated transcription (Latin):
Rome uia salaria. natł sancte basille uir¬
ginis ⁊ mñs. que cum esset ex regio genere. & habe¬
ret sponsum illustrissimum accusata ab eodem qd̃ es¬
set xp̃iana decretum ẽ a galieno augusto. ut aut syõ¬
sum reciperet aut gladio interiret. Conuenta de ħ
& rennuens assensum prebere. gladio transuerberata
est. In galliis ciuitate nemauso. sancti baldelii mr̃is.
Qui comprebensus cum sacrificare nollet: & in fide
xpisti imobilis inter uerbera & tormenta persistere
mrĩi palmam preciosa morte recepit. Byturicas. beati
austregisili ep̃i et confessor.¬

Expanded text:
Romae via Salaria, natalis sanctae Basillae virginis et martyris, quae cum esset ex regio genere et haberet sponsum illustrissimum, accusata ab eodem quod esset Christiana, decretum est a Galieno Augusto, ut aut sponsum reciperet, aut gladio interiret. Conventa de hoc, et renuens assensum praebere, gladio transverberata est. In Galliis civitate Nemauso, sancti Baudelii martyris, qui comprehensus, cum sacrificare nollet, et in fide hristi immobilis inter verbera et tormenta persisteret, martyrii palmam pretiosa morte percepit. Bituricas, beati Austregisili episcopi et confessor
Abbreviated transcription (Latin):
tercius post petrum apłm anthiocenam re¬
Icit eccł̃iam ac persecutione traiani romam
nii mr̃is. passi sunt cum eo quindecim. Godem die bei¬
ti ephrem edessene eccłie diaconi. In oppido tricastuna
sancti pauli ep̃i. cuius uita & uirtutib claruit & m
preciosa miraculis commendatur. In scotia sc̃e brigide

Expanded text:
is, qui tertius post Petrum apostolum Antiochenam rexit ecclesiam: ac persecutione Trajani Romam s est. Passi sunt cum eo et alii quindecim. Eodem die, beati Ephrem Edessenae ecclesiae diaconi. In oppido Tricastrino, sancti Pauli episcopi, cujus et vita virtutibus claruit, et mors pretiosa miraculis commendatur. In Scotia
Abbreviated transcription (Latin):
pena diuinitus illata est seruitutis. ita ut quibꝰ
aspicit non congruere libertatem: his misericordius in¬
roget seruitutem. Et licet per peccatum humane origi
alios seruos constituens. alios dominos: ut licentia
male agendi seruorum: potestate dominantium restͥu¬
gatur. Nam si omnes sine metu fuissent. quis eẽt qͥ
a malis quentpiam prohiberet: Inde & in gentibus re¬
ges. principes ꝙ electi sunt. ut terrore suo populos a
malo cohercerent. atq ad recte uiuendum legibus sub¬
derent. Quantum attinet ad rationem: non est per¬
sonarum acceptio apud dm̃. qui mundi elegit ignobi¬
lia & contemptibilia. ut que non sunt per ea que sũt
destrueret. Ne glorietur omnis caro. hoc est carnalis po¬
tentia. coram illo. Unus enim dominus: equaliter &
dominis fert consultum & serus. Melior subiecta ser¬
uitus: quam elata libertas. Multi enim inueniunt᷑
deo libere seruientes. sub dominis constituti flagitiosis

Expanded text:
poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericordius irroget servitutem. Et licet peccatum humanae origialios servos constituens, alios dominos, ut licentia male agendi servorum potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset qui a malis quempiam prohiberet? Inde et in gentibus reges principesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum; qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter, et dominis fert consultum, et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes, sub dominis constituti flagitiosis:
Abbreviated transcription (Latin):
laborant. Et tunt eorum palmas afflicti respiciant: in
quorum uunc laborib ociosi perdurant. Ualde peccamꝰ
si aliena bene gesta non diligimus. Sed nichil mer
cedis agimus: si ea que diligimus. in quantum pos¬
sumus non imittamur. Dicendum est beniuolis sub¬
ditis. quia si imittari bona minime festinant. que lau¬
dantes approbant. sic eis uirtutum sanctitas. sicut stul¬
uis spestatorib ludicrarium artium uanitas placet. Illi
namq aurigarum. a istrionum gesta fauorib efferunt:
nec tamen tales esse desiderant quales illos conspicunt
esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse: sed
tamen similiter deuitant placere. Sicendum est. beni¬
uolis subditis. ut cum proximorum facta conspiciunt.
ad suum cor redeant. & de alienis actibus non presumãt
ne bona laudent: ⁊ agere recusent. Grauius quippe ex¬
trema ultione feriendi sunt: quibus placuit quod imii¬
tari noluerit.
ropter peccatum primi hominis: humano generi

Expanded text:
laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non dilcedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant, quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt: nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen devitant similiter placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant: et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Propter peccatum primi hominis humano generi
Abbreviated transcription (Latin):
cta p̃positorum oris gladio ferienda non sunt: etiam cũ
recte reprehendenda iudicantur. Si quando uero contra
eos uel in mimmis lingua labitur: necesse est. ut per
affectionem penitentie cor prematur. quatinus ad semet
ipsum redeat. Et cum p̃posite potestati deliquerit. eius
contra se iudicium a quo sibi prelatus est. perhorrescat.
Nam cum prepositis delinquimus: enis ordinatiomi qͥ
eos nobis pretulit obuiamus. Unde moyses cum con¬
tra se ⁊ aaron conqueri ppłm cognouisset: ait. Nos enĩ
quid sumus: Nlec contra nos est. murmur ur̃m. sed
contra dm̃. Ad monendi sunt beniuoli subditi. ut sic
alienis bonis congaudeant. quatinus et ꝓpria bona ha¬
bere concupiscant. Sic proximorum facta diligendo
laudent. ut etiam imittando multiplicent. Ne si in
hoc presentis uite stadio ad certamen alienum deuoti
factores. s pigii expectatores assistant eo post certamen
sine brauio remaneant. quo nunc in certamine non

Expanded text:
cta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum cta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum rede reprehendenda iudicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est, ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatinus ad semet ipcontra se judicium, a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum in praepositos delinquis, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moses, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant: sic proximorum facta dililaudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non
Abbreviated transcription (Latin):
Saul igitur uentrem purgare est. prauos prepositos
conceptam in corde maliciam usq ad opera miseri odo¬
ris ostendere: & cogitata apud se noxia factis exterio¬
rib exequendo monstrare. Dauid namq saul ferire metu¬
it: quia pie subditorum mentes ab omni se peste ob¬
trectationis abstinentes p̃positorum uitam nullo lin¬
gue gladio pertutiunt. etiam cum de imperfectione re¬
prehendunt. Bomi subditi quando pro infirmitate se
abstinere uix possunt ut extrema quedam atq exte¬
riora p̃positorum male. sed tamen humiliter loquan¬
tur quasi oram clamidis silenter incidunt: quia uide¬
licet dum prelati dignitati saltem innoxie & laten¬
ter derogant: quasi regis superpositi uestem secant.
S tamen ad semet ip̃os redeunt. seq uehementissime.
uel de tenuissima uerbi laceratione reprehendunt.
Unde bene ⁊ illic scriptum est. Post hec dauid pereus¬
sit cor suum eo quod abscidisset oram clamidis saul. fa¬

Expanded text:
Saulem igitur ventrem purgare est, pravos praepositos Saulem igitur ventrem purgare est, pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris ostendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. David namque Saulem ferire metuit, quia piae subditorum mentes, ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Boni subditi, quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt. Quia videlicet dum praelatae dignitati, saltem innoxie et latenter, derogant, quasi regis superpositi vestem secant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde et bene illic scriptum est, quia post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Fa