comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quodlibet exignum respuitur. Casti.¬
tas sine caritate. lamꝑas ẽ. sine olco.
Subtrahe olcum. lampas non lucet.
tolle caritatẽ. castitas non placet. Sed
o quam pulchra ẽ. ut sapiens clamat.
casta gencratio cum caritate. Cum
illa inquam caritates quam describit
apłs de corde puro & conseientia bona
& fide non ficta. Porto puritas cordis
in duob consistit in quercuda gła dĩ
& utilitate ꝓximi. ut in omib uide¬
ucet actib uel dictis suis uichil querat
ep̃c suum. sed t̾ni aut di honore aut
salutem ꝓximoꝵ aut utrumq Hoc
enum agens implebit non solum offici¬
um pontiticis. sed & ethimologiam no¬
usq ad dm̃. ea fiducia qua non suam
sed illius głam querit. ꝑtingit usꝙ
ad ꝓximum. illa pictate qua & ipsi
non sibi ꝓdeẽ. desid̾at. Offeit dõ bonꝰ
mediator p̃ces & uota ppłoꝵ. reportans
illis a dõ benedictionẽ & grãm. Sup¬
plicat maiestati ꝓ excessib delinquen¬

Expanded text:
quamlibet exiguum respuitur. Castiquamlibet exiguum respuitur. Castitas sine charitate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed o quam pulchra est, ut Sapiens clamat, casta generatio cum charitate! Cum illa, inquam, charitate, quam describit Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro puritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria Dei, et utilitate proximi; ut in omnibus videlicet actis vel dictis suis nihil suum quaerat episcopus, sed tantum aut Dei honorem, aut salutem proximorum, aut utrumque. Hoc enim agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nousque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad proximum illa pietate, qua et ipsi, non sibi prodesse desiderat. Offert Deo bonus mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
Uas interumn fragile quod portamus
in quo & crebro ꝑielitamur tenet casti¬
uantur inociis. ne corrumpantur in¬
desideriis. ne carius uoluptatib con¬
putrescant. quemadmodum legitur de
quib̾dam. qui computruerunt ut uu¬
menta in stercore suo. Hoc itaq tantȩ
puleritudinis ornamentum digne dix¬
erim sacerdocium honorare. quod di¬
lectum dõ & hominib faciat sacerdo¬
tem. cuiuis quippe memoria non in
carnis snccessione. sed in sp̃uali bene¬
dictionc sit. reddatꝙ similem ingła
sc̃oꝵ. in hac licet adbuc regione dissi¬
militudinis constitutum. Uerum
quantalibet uenustate sui castitas
eminere appareat. sine caritate tam̃
nec p̃cium habet nec meritum. Hco
mirum. Quod enim absq illa bo¬
num suscipitur: Fides: Sed nec
si montes transferat. Scientia: Sed ne
illa quidemiquȩ lingua loquitur angloꝵ.
Martirium: Hec si tradidero inquit
corpus meum ita ut ardeam. Hec absq
illa quodlibet bonum suscipit᷑. nec ẽ. illa

Expanded text:
Vas interim fragile quod portamus, Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, tenet castivantur otiis, ne corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritudinis ornamentum digne dixerim sacerdotium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit, reddatque similem in gloria sanctorum, in hac licet adhuc regione dissimilitudinis constitutum. 9. Verum quantalibet venustate sui castitas eminere appareat, sine charitate tamen nec pretium habet, nec meritum. Nec mirum. Quod enim absque illa bonum suscipitur? Fides? Sed nec si montes transferat. Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur angelorum. Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus meum ita ut ardeam . Nec absque illa quodlibet bonum suscipitur, nec cum illa
Abbreviated transcription (Latin):
dito. Nam quȩ uidentur in abscon¬
dito. nullis apparent fucata colorilu
spectabilia sunt tam̃. Nullis condita
saporibꝰ. p̃dulcia tam̃. nullis eleuata
culminib excelsa tam̃. Caritas ca¬
stitas. humilitas. nullius quidem co¬
loris sunt. sed non nulluis decoris. Nec
mediocris decoris. qui diuinos quoq
delectare possit aspectus. Quid ca¬
stitate decoruis. quę mundum de im¬
mundo conceptum semine. de hoste do¬
mesticum. angłm demq de homine fa¬
cit: Differunt quidem uit se pudicꝰ¬
homo & angłs. sed felicitate ñ uirtute.
Sed & si illius castitas felicior. huius
tam̃ fortior. ẽẽ. cognoscitur. Sola ẽ. ca¬
stitas. quȩ in hoc mortalitatis & loco &
temꝑe statum quendam immortalis
głe rep̃sentat. Sola int̾ nuptiarum sol¬
lempnia. morem beatȩ illus uendicat
regionis. in qua neq nubunt neq nu¬
bentur. p̃bens quodamm̃ terris. cȩlestis
iam illius conũsationis exꝑientiam.

Expanded text:
dito. Nam, quae videntur in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita saporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immortalis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque nubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis experientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
osa. multorum dependent ceruicile
fr̃m autem laterib se micintia miss¬
rantes apponitis: Huc accedit quo
hȩc omnia nec negociationis studi
nec ꝓprio manuum exercitio uobil
borastis. sed nec uire hereditario pss¬
sidetis. nisi forte & uos in corde uĩo du¬
eritis. hereditate posside.  amus scu¬
arium dĩ. E t hec pau ci ꝑes m̃ quidẽ
coram dõ ti. cui corda loquuntur:
Nec enim audent aꝑte cuusari. aduer¬
sum uos. quib interim ꝓ sua uita ne¬
cesse habent potius supplicare. C eterũ
in futuro stabunt in magna constan¬
tia aduers cos qui se angustiauerunt.
stante quippe ꝓ eis patre orpbanorum.
& iudice uiduarum. Ipsuis enu tẽ
uox erit. Quamdiu non fecistis uni
de his minimis meis: nec mͥ fecistis.¬
Uos autem reuerentissime pat̾. uos
inquam absit. ut in talibꝰ honoran¬
dum putetis minist̾ium ur̃m. Uiden¬
tur quidem honorifica. sed oculo qui
uidet in facre. non qui uidet in abscõ¬

Expanded text:
osa, mulorum dependent cervicibus: osa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis meis, nec mihi fecistisos autem, reverendissime pater, vos, inquam, absit ut in talibus honorificandum putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscon
Abbreviated transcription (Latin):
Sileat licet fama. sed non fames. Fa
quidem silet. quia non potest muns
cunt. Dicite pontifices. in freno qui
facit aurum: Hunquid aurum
fteno repellit frigus. siue esuriem:¬
tib quid conferunt tot mutatoru
uel extensa in ꝑticis uel plicata in mr¬
ticis: Nr̃m ẽ. quod effunditis. nob
crudelit subtrahitur. quod inariutes
expenditis. Et nosenim dĩ plasma¬
xꝑi & nos sanguine redempti sumis
Nos gͦ frẽs ur̃i. Uidete quale sit de
tr̃na portione pascere oculos ur̃os.
ta nr̃a cedit uobis. in suꝑfluas copu
Hr̃is necessitatib detrahitur. quia
accedit uanitatib ur̃is. Duo dens
mala de una ꝓdeunt radice iniqui¬
tis. dum & uos uanitando pitis. si
spoliando ꝑimitis. Iumenta gradi¬
untur onusta geminis. & nr̃a nono
ratis crura nuda caligulis: Anuli
catenulȩ. tintumabula. & clauat
quedam corrigiȩ. multaq talia tam
speciosa coloribꝰ quam ponderibꝰ p̃i¬

Expanded text:
um clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama um clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest munducunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem!tibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus preti
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatem & curiositatem irruere
cernens infremuero. quo ad meum
balatum cruentis bestiis a quopiam
occurratur & succutratur pituro. Qd
facient de me qui ouicula sum. quȩ
Et quidem si non uult ut clamem ꝓ
se: nunquid ñ & ꝓ me balare licebit:
Sed & si ego sileo ne ponere uidear
in celum os meum. clamatur tam̃ in
eccła non in ueste p̃ciosa. C lamatur
autem specialit ad feminas. ut eru¬
bescat in se dep̃hendi ep̃c. quod infra-¬
giliori quoq sexu audierit rep̃hendi.
An forte nulla timetur confusio. si solꝰ¬
ego submusitare desidero: Numqͥd
& si ego non loquor sua cuiq non lo¬
quitur conscientia:. Quid si alius
audatior me. non quidem de apło ut
ego. non de euangłio. non de ꝓpħa. ñ
deniq quippiam eccłasticum. sed illud
tn gentilicum ingerat. dicite pon¬
tifices. non quidem in sc̃o sed in freno
quid facit aurum: Quam tolerabi¬
luis ceruitur in sco. quam in fieno

Expanded text:
vanitatem et curiositatem, irruere vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, qui ovicula sum, quae Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ego; non de Evangelio, non de propheta, non denique quidpiam ecclesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dicite, pontifices, » non quidem « in sancto, » sed in freno, « quid facit aurum? » Quam tolerabilius cernitur in sancto, quam in freno!
Abbreviated transcription (Latin):
non mundo sed dõ. cur qualis ppłs
talis & sacerdos: E nimu̾ si sacerdos:
pastor ẽ. & ppłs oues. dignum ẽ. ut
in nullo apparcat pastor ouib dissi¬
milis: Si instar mei qui ouis sum
pastor m̃s & ipse incuruus graditur.
uultum deorsum gerius. & terram
semꝑ respiciens. & soli uentri mente
ieuinus pabula queritans. in quo dis¬
cernimur: Ue si uenerit lupus. ñ
crit qui p̃uideat. qui occurrat. qui
eripiat. Decet ne pastorem more pͥorcoꝵ
sensib incubare corporeis. herere infi¬
mis. inhiare terrenis. & non potuis erec¬
tum stare ut hominem. cȩlum m̃te
suspicere. quȩ sursum sunt & quere
& sape. non quȩ siuit suꝑ terram:
Ceterum mͥ indignatur si uel mu¬
tum facere audeam. iubetq ori ma¬
num apponere dicens monachum
qui non habeam iudicare de ep̃is.
Ntinam & ocnlos mͥ claudas. ut nec
cernere possem quȩ contradicẽ ꝓhibes.
Magna uͦ p̃sumptio. si oiis cum sim
in ipsum pastorem lupas seuissimas

Expanded text:
non mundo, sed Deo, cur qualis populus, non mundo, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaerere et sapere, non quae super terram? 6. Caeterum mihi indignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas,
Abbreviated transcription (Latin):
ornat gemina sapientiȩ. Pudcat &¬
collo circuintexere: quod bonestius
atq suauius xꝑi iugo submittitur.
Hon xꝑi stigmata sunt hȩc. quȩ isti
martyrum exemplo circumferant ĩ
corꝑe suo. Muliebria potius eẽ. nos¬
cuntur insignia. quȩ utiq curiosiuis
& sumptuosiꝰ illȩ sibi p̃parare consu¬
cucrunt cogitantes nimirum quȩ
sunt mundi quomͦ placcant uiris.
Uerum tu sacerdos altissimi dĩ. cui
ex his placere gestis mundo andõ:
plicere ius mundo. quid tͥ ꝓdest sa¬
cerdotium: Nec enim potes duob
dñis seruire. Qui autem uult amicꝰ
cẽ. huiꝰ mundi. inimicus dõ consti¬
tuitur. Et ꝓpħa. Ds̃ inquit dissipa¬
bit ossa corum qui hominib placent.
confusi sunt. qm̃ ds̃ spreuit eos. Et
apłs. Si hominib placerem: xp̃i ser¬
uus non cẽm. Uolens itaq placere
hominibꝰ. dõ non places. Si ñ places
non placas. Cur ergo ut dixi sac̾dos:
Sinuͦ quod addidi placere intendis.

Expanded text:
ornat gemma sapientiae. Pudeat et ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atque suavius Christi jugo submittitur. Non Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur: et propheta, Deus, inquit, dissipabit ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos : et Apostolus: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Volens itaque placere hominibus, Deo non places: si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacerdos? Si vero, quod addidi, placere intendis,
Abbreviated transcription (Latin):
nitur in non nullis sac̾dotib uestiũ
cultus plutunus. uirtutum aut nullꝰ
aut exignus. Quib gͦ si rememorem
illud apłicum non in ueste p̃ciosa ue¬
reor ne indignentur. dum ni mirum
indignum ducant. insc assumptam
sententiam. quam prius in uiliorem
sexum & ordinem ꝓlatam fusse recog¬
nouerunt. Quasiu non eodem utant᷑
medici fetro. sccandis regib quo & po¬
pularib hominib aut capiti fiat in¬
uiria. si ipsis forcipib capilli excres¬
centes detondeantur. quib & unguiũ
fucrint sccata suꝑflua. Attam̃ si de¬
dignantur pari cum mulierculis ñ
quidem a me sed ab apło feriti senten¬
tia. dedignentur & cum ipsis eadem
inuolui culpa. Despiciant iam tex¬
tricum siue pellificum & ñ ꝓpriis
oꝑib głari. Horteant & murium
rubricatas pelliculas. quas galas uo¬
cant manib circiundare sacratis. & sa¬
crantib tremenda misteria. Respu¬
ant & apponere pectori. quod decente

Expanded text:
nitur in nonnullis sacerdotibus vestium nitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellificum, et non propriis operibus gloriari. Horreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius
Abbreviated transcription (Latin):
benuolos. & ut facile ad suit conpi¬
uinciales. ut gratis debitores iure il¬
icctionis. Hoꝵ acquiescendo consilil
nec p̃ceps eritis in sententia. nec us¬
hemens in uindicta. Non in coti¬
gendis remissior. ñ seuerior in pis¬
cendis. non pusillanimis in expectan¬
dis. Nec suꝑfluus in uictu. nec nota¬
bilis inuestitu. Non citus ad ꝓmit¬
tendum. non ad reddendum tardꝰ.
non ꝓdigꝰ dator. Istoꝵ consiluum sc̃ꝑ
longe ficiet a uobis malum. tempi uetꝰ.
sea cupiditati nouum symoniam. &
matrem eiꝰ auaritiam quȩ ẽ. idolorun
sciuitus. E t ut bieui omnia sermone
concludam. si his eredideritis in om̃ib
exemplo apłi honorificabitis minisf̾ĩũ
ur̃m. Ministerium inquam non do¬
minium. Ipsum itaq honorificabitis.
ñ uos. Nam qui querit quȩ sua sunt.
se cupit honorari non ministerium.
Honorificabitis autẽ non cultu uestiũ
non equoꝵ fastu. non amplis edificiis.
bonis. Quam multi aliter. Cer¬

Expanded text:
benevolos; et, ut facile adsint, comprbenevolos; et, ut facile adsint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu; non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati novum, simoniam; et matrem ejus avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermone concludam, si his credideritis, in omnibus, exemplo Apostoli, honorificabitis ministerium vestrum : ministerium, inquam, non dominium. Ipsum itaque honorificabitis, non vos: nam qui quaerit quae sua sunt, se cupit honorari, non ministerium.Honorificabitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis,, operibus bonis. Quam multi aliter! Cer
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾ ueritatẽ aduertens. dm̃ potius
ꝓpħarun confessusẽ. tu es inquiens
tione sua. U̾ ix in multitudine homi¬
num unum reꝑias. in utraq grã ci¬
summatum. Haut facile si quidem
uel prudenti beniuolentiam. uel file
incẽ. sapientiam dep̃hendas. Si nc ni¬
mero autem sunt. quos utrisq mu
rainq pastoralem digne non posse an¬
munistrari sine consilio. Hinc ipsa ci¬
storum consiliorum mat̃ sapientu
de se ipsa loquens ego sapientia inqu
habito in consilio. Sed quali consilie
Hunquid in qualicumq: Et enih¬
tis inquid intersum cogitationibꝰ:
Sed & quod infida consilia declina¬
da sint. ꝑ os salomonis talit̃ montt.
Causam tuam tracta cum amicon
& secretum extraneo ne reueles. Pnil¬
chre quoq ꝑ alium quendam sapier¬
tem/ cum sine consilio nil agendum
consulat. utoꝵ tam̃ consili irituen
paucitatem. ita loquitur. Multii
tate int̾ mortales non unum s. que
ipios q idoncos satis indulsit. Pui

Expanded text:
udenter veritatem advertens, Deum potius udenter veritatem advertens, Deum potius Prophetarum confessus est: Tu es, inquiens, ctione sua! Vix in multitudine hominum unum reperias in utraque gratia consummatum. Haud facile siquidem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunt, quos utriusque mcuramque pastoralem digne non posse administrari sine consilio. Hinc ipsa castorum consiliorum mater Sapientia de se ipsa loquens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, ait, intersum cogitationibus . Sed et quod infida consilia declinanda sint, per os Salomonis taliter monet: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum consulat, virorum tamen consilii intuens paucitatem, ita loquitur: Multi sritate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a credetis. Talib utendo consiliari¬
is. bonam uob̃ seruabitis & famam &
conscientiam. Sic dĩ sacerdotem sic
tantȩ ciuitatis decet ep̃m pucrilibꝰ ñ
agi scłaribꝰ ne consilus. Omnes
uxta dñi p̃ceptum etiam inimici
diligantur. sed ad consilium soli eli¬
gantur qui & prudentes cẽ. uideant᷑
dñs & imprudens discipuli s fr̃m infi¬
dele consilium refutabat. respondens
inꝓuido non sapis quȩ dĩ sunt: & ma¬
liuolis. uos ascendite ad diem festum
hunc. ego autem non ascendam. Nec
istoꝵ malitie. nec illiuis imprudentię
se credendum putauit. Querens de¬
niq cui se credere debeat. cui tuto sua
committat dispensanda mysteria. &
quasi difficile inueniens sub ammi ra¬
tione interrogat. Quis putas ẽ. fidelis
ouium crediturus prius eiꝰ studuit
ꝓbate beniuolentiam. scicitans si se
diligeret. ꝓbauit & prudentiam qͣn¬
do errantib hominib & putantibꝰ
ipsum. eẽ. quempiam ex ꝓphis. ille pn¬

Expanded text:
vestra credetis. Talibus utendo 462 consiliarivestra credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur ; sed ad consilium soli eligantur, qui et prudentes esse videantur, t imprudens discipuli, et fratrum infidele consilium refutabat, respondens improvido, Non sapis quae Dei sunt ; et malevolis, Vos ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione interrogat: Quis putas est fidelis ovium crediturus prius ejus studuit probare benevolentiam, ter sciscitans si se diligeret . Probavit et prudentiam, quando errantibus hominibus, et putantibus ipsum esse quempiam ex Prophetis, ille pr
Abbreviated transcription (Latin):
dalo. solus tedio. solus oneri atq ꝑicło.
ita ut ꝓpriȩ gulȩ & uentri & oculo
scandalicanti. frequent̾ irasci oporteat.
Quib gͦ molestiis angitur. quib laces¬
situr inuiriis. cui etiam & ꝓpria ces¬
sent. nunquam tam̃ de alicnus desunt
foris pugne. intus timores: Nuꝑ
autem nob̾ a ur̃is partib flare cepit
aura secundior. Rumorib siquidẽ
recentiorib nuntiata sunt de uob̃ so
uto letiora & non ex incerto famȩ. sed
ore ueridico. uen̾abilis meldensis ep̃i.
Interrogatus cnim de. cẽ. iũo. uultu
alacri & tanquam benefidens unqͥe
requirebatur. puto inquit hominem
ex hoc iam consiliis se subtracturum
carnotensis cp̃i. Hoc ab eo iesponsum
tam letus accepi. quam certus fui con¬
silia uiri fidelissima fore. In nullo
meluis poterat nobis cordis nr̃i ꝓposi¬
tum commendare in nullo sꝑem dare
certiorem ur̃i ꝓfectus in dño. Secure
nu fallor p̃fatis ambobꝰ uiris. & uos &

Expanded text:
dalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, dalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et ventri, et oculo scandalizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus lacessitur injuriis, cui etiam, etsi propria cessent, nunquam tamen de alienis desunt foris pugnae, intus timores? 2. Nuper autem nobis a vestris partibus flare coepit aura secundior. Rumoribus siquidem reae, sed ore veridico venerabilis Meldensis episcopi. Interrogatus enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et vos, et
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ hȩc autem ego recordabar illorum
uer siculorum. Qui descendunt mare
in nauib facientes oꝑationem in aquis
multis. ascendunt usq ad cȩlos & des-¬
cendunt usq ad abyssos. anuna coꝵ
in malis tabescebat. Turbati sunt &
moti sunt sicut ebrius. & omnis sapi¬
entia eoꝵ deuorata ẽ. Et ideo non uidi¬
cabam ut assolit. magis quippe ad com¬
passionem me ꝓuocabat huiusce modi
cogitatio. Si inquam temptatio est
cuiuscumq bominis uita suꝑ terrã.
quantis putatis ꝑiculis patet uita
pontificis. cui omnium necesse ẽ. fer¬
re temptationes: Si ego latens in ca¬
uerna & quasi sub modio. non quidẽ
lucens sed fumigans. uentoꝵ tam̃ im¬
petus. nec sic declinare sufficio. sed con¬
tinuis temptationum uariis fatigatꝰ
impulsib instar uento agitate ha¬
rundinis. hac illacq circumferor.
quid positus supͣ montem. positus
supra candelabraim. Solas mͥ ser¬
uandus. solus tam ipse mͥ sum scan¬

Expanded text:
Inter haec autem ego recordabar illorum Inter haec autem ego recordabar illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Anima eorum in malis tabescebat; turbati sunt; et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est . Et ideo non judicabam, ut assolet; magis quippe ad compassionem me provocabat hujuscemodi cogitatio: Si, inquam, tentatio est cujuscunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio, sed continuis tentationum variisque fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scan
Abbreviated transcription (Latin):
No uenabili henrico. xlii.¬
ꝑlacuit p̃stantię ur̃e. nouum aliquid
a nobis dictatum requirere. Grauam
pondere dignitatis. sid dignationis
muncre gratulamur. Et blanditur
petentis fauor. & peticionis terret exac¬
tio. Qui enim nos sumus ut scribamꝰ
cp̃is: Sed rursum qui sumus qui non
obediamus ep̃is: Unde dare & negare
compellor quod postulor. Scribere
tantȩ altitudini supͣ me ẽ. & eidem ñ
obedire contra me. Utrobiq ꝑiculum
sed in ea parte maius imminere uide¬
tur. si non obediero. Hac itaq exiens
qua minus apparet. facio quod iubetis.
Dat quippe ausum ipsiuis dignitatis
dignant᷑ indulta familiaritas. & excu¬
sat p̃sumptionem auctoritas imꝑan¬
tis. Igitur ex quo regni celoꝵ claues dõ¬
auctore uob̃ traditas suscepistis. ac uxta
ritum fortis illius mulieris manum¬
mittere cepistis ad fortia. si qua uos aut
egisse quȩ non deberetis. aut ꝑuuilisse
quȩ nolletis audiumus illa agentem
doluimus. & condoliumus hec patienti.

Expanded text:
no venerabili HENRICO, SPlacuit Praestantiae vestrae novum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribamus episcopis? Sed rursum qui sumus, qui non obediamus episcopis? Unde dare, inde et negare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me. Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas imperantis. auctore vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manummittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus haec patienti.
Abbreviated transcription (Latin):
de eo quod in se nouit non ẽe. nulla¬
tenus acquiescens illud sibi com¬
memorat. Qui te beati ficant.
errotem te  mittunt. Sed &. ili
nichilominꝰ uer siculi recordatie
Uerumpt̃n uani filii hominum q
mendaces filii hominum in staen
ut decipiant ipsi de uanitate inub

Expanded text:
de eo quod in se novit non esse, nullade eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. Verumtamen vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate
Abbreviated transcription (Latin):
chilominus humilitatis opponunt᷑.
Contra cęcam ut quis de se nouerit
sentire humilit᷑. Contra uanam.
nec consentire alit sẽtientib Nempe:
qui de scipso sentire humilit᷑ nouit.
in neutro ipsius de se iudicium falli
pot̾. indelicet ut aut maius aliquid
putet cẽ. quam sit: aut .i. se eẽ quod
sit. Et ideo patient carcnis quod sibi
nouit deesse humilit de eo quod certꝰ
Porro aduersus hoc ut de se alitius
se aliquid sentiat. solet ne insoleseat
uerus humilis illud sͥ uigi medita¬
tione reuoluere. Non alta sapientes
sed humilib consentientes. Et illud.
non ambulaui inmagnis: neq in
mirabilib suꝑme. Si non humilit
sentiebam. sed ex altaui animã meã.
Et item qui se putat aliquid c̃ẽ. cũ
nichil sit. ipse se seducit. Contͣ hoc
interrogat. Quid habes quod non
accepisti: Si autẽ accepisti. quid gła¬
risquasi non acceꝑis: Item qui hu¬
manas laudes consueuit ꝑfecte con¬
tempnere. cum se laudari ꝑcipit.

Expanded text:
hilominus humilitatis opponuntur: hilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus atur. 20. Porro adversus hoc, ut de se altius se aliquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consentientes : et illud, Non ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hointerrogat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit
Abbreviated transcription (Latin):
& humilis corde. Commodum reor
indagare aliquid & de suꝑbia. quatinꝰ
ex opposito sibi iutio. uirtutis decor
manifestior appareat. Suꝑbia ẽ. appe¬
titus ꝓpͥe excellentie. Hec in sp̃es duas
diuiditur. in cęcam & uanam supbiã.
Quȩ qͥdẽ & aliis nõib appellari possunt
contumatia & uanitas. Quarum prior
intelligentiȩ. posterior uoluntatis ui¬
tium ẽ. Nam ex illa rationis faluitur
oculus. & ex ista uoluntatis appetitus.
male afficitur. Quod melius ex singła¬
rium diffinitionib demonstrabimus.
Cȩca suꝑbia scu contumatia ẽ. uitium.
quo se existimans aliquis uel cẽ bonũ.
quod nonẽ. uel a se eẽ. quod ẽ. in se ñ
tas ẽ. uicium quo quis tam de eo quod
ẽ. quain de eo quod non ẽ. suis magis
quain dĩ laudib delectatur. His ita
p̃inissis aptemus iam contraria hu¬
militati singula singulis opponentes.
Hunutͥas ẽ. contemptus ꝓpͥe excellen¬
tię. contemptus opponitur appetitui.

Expanded text:
et humilis corde. 19. Commodum reor et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aliquis vel esse bonum quod non est, vel a se esse quod est, in se, non tas est vitium, quo quis tam de eo quod est, quam de eo quod non est, suis magis quam Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui.
Abbreviated transcription (Latin):
głandum U eẽ. putauit. Audi¬
to quippe ab angło auegr̃a plena. qͣsi
solam ex plenitudine illa humilitatẽ
in se cognosceret. solam respondisse ac
rependisse memoratur in gr̃am. respẽe¬
ds̃ inquiens humilitatẽ ancillȩ suȩ.
Quid deinde auctor & dator uirtutũ.
xꝑe. in quo omnes tbesauri sapientiȩ
& scientiȩ sunt absconditi. in quo oĩs
quoq plenitudo diuinitatis habitat
corꝑaliter. nonne tamen & ipse de
humilitate tanquam summa suȩ doc¬
trinȩ suarumq uirtutum głatus ẽ:
Discite ait a me non quod sobrius aut
castus aut prudens aut aliquid eiꝰ¬
modi. sed quia mitis sum & humilis
corde. A me inquit discite. Non ad
doctrinam patriarcharum. non ad ꝓ¬
pħarum lbros ego uos mitto. sed ie
nob exemplum me formam humili¬
tatis exhibeo. Inuiderunt mͥ altitudi¬
nem quam habeo apud patrem angls
& femina. illc potentiȩ. illa scientiȩ.
Uos autem emulamini karismata
meliora. discentes ame quia mitis sum

Expanded text:
gloriandum esse putavit. Audigloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem ancillae suae . 18. Quid deinde auctor et dator virtutum Christus, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi, in quo omnis quoque plenitudo divinitatis habitat corporaliter? nonne tamen et ipse de humilitate, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum
Abbreviated transcription (Latin):
diligebant. necesse non erat moneri de
ꝑseucrantia. quia scđ̃m istum pͥuari
non poterant. Curet gͥ seruus bonus:
& fidelis fide scruare non ficta caritatẽ
de corde puro & conscientia bona. pluris
estimans aminȩ uitam quam corꝑis.
minus horreus carnis mortem quam
imus. sola nisi fallor tractanda restat
humilitas. Hȩc duab p̃missis uir cu¬
tib ĩ tantũ ẽ. necessaria ut absq ista
ille nec eẽ. uirtutes uideantur. Nempe
ut eastitas seu caritas detur. humilitas
Seruatas consummat. nam uirtus
in infirmitate. hoc ẽ. in humilitate ꝑ¬
ficitur. Inunicam omis gr̃ȩ omnisq
mnicium peccati debellat suꝑbiam.
& tam a se quam a ceteris uirtutib
suꝑbam illius ꝓpulsat tirannidem.
Siquidem cum ex aliis quibꝰq bonis
uirium suarum magis cape soleat
ierementum suꝑbia. sola hȩc om̃ium
ꝓpugnaculum quoddam turrisq uir
sump.U. tioni. Sola deniq ẽ. de qua:
om̃ium. U plena uirtutum maria.

Expanded text:
diligebant, necesse non erat moneri de diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis mortem quam imus, sola, ni fallor, tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, humilitas Servatas consummat; nam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum capere soleat incrementum superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam turrisque virsumptioni. Sola denique est, de qua omnium plena virtutum Maria
Abbreviated transcription (Latin):
uitam dare potest. Demonum fideo
non adducitur in examinationẽ. ui¬
cua quippe caritate mortua ẽ. C redim
quidem & contremiscunt. sed timori
ẽ. in caritate. P inide in labore homi¬
num non sunt & cum hominib non
flagellabuntur. quod extinctȩ fida
nulla iam debeatur ꝓbatio: scd ie pli¬
tio. Solam itaq iustoꝵ fidem id est
uiuoꝵ uiuani. fornax temptationum
suscipit cxaminandam. Sed non
om̃ium iusticia manet in scłm sel
in temꝑe temptationis recedunt.
Qualis sit cuiꝰq fides. tribulatio ꝓl
Si cuiꝰ deficit. deficit ñ c̃ ĩ caritate is¬
ta ec̃ dinoscit᷑. Si cuiꝰ pscuerat ꝓbata &
ꝑfecta censetur. Liquet ex his satis
ut arbittor. non omnes qui habue¬
rint caritatẽ. hr̃e & ꝑscuerantiam in
caritate. Alioqun frustra cominonet
discipulos dñs: mauete inquiens in
dilectione mea. aut enim necdum di¬
ugebant non debuerat dicere manete
sea estote in dilectione mea. aut si iã

Expanded text:
vitam dare potest. Daemonum fides vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. Sed non omnium justitia manet in saeculum in tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate ta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam
Abbreviated transcription (Latin):
fide sunt. cum sine caritate ẽẽ. salus
non possit. aut deserentes fidem. ñ
etiam descrunt caritatẽ. cum caritas
& infidelitas sunul ẽe. non possint:
Recedunt gͦ quidem a fide. quia
ueritas asscrit. Consequent & a sa¬
lute. quia saluator redarguit. Inde
nos colliginus quod & a caritate. sine
babere bonum. sed in bono potus
ẽ. sed utinam duraturun. Hon en
qui cepit. sed qui pseuerauerit uigi
finem hic saluus erit. Non aute
durant. quia in temꝑe temptation
recedunt. Beati si interim rapti fu¬
sent. antequam malitia mutaret a¬
tantib in illis dieb teneros utiꝙ t̃
gestantib. & de recenti uita facile
piculis exturbandos. Tales sunt an¬
mę parniam adhuc & teneram habe¬
tes caritatẽ. & ob hoc carum fidem
uiuam sed fictam necesse ẽ. intenti
onis. il los uidelicet qui ex fide uiuur
Lustus nempe ex fide uiuit: sed exfil
quȩ uiuat. neq enim quȩ mortua ẽ.

Expanded text:
fide sunt, cum sine charitate salus esse fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod et a charitate, sine habere bonum, sed in bono potiusest, sed utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret cctantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione tio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerans deficit & moritur tanquã
abortiua. E outiq sensu fictam huiꝰ¬
modi dixerim nominatam. quo uasa
figuli uocamus fictilia. non quia ui¬
delicet utilia non sint. quamdiu du¬
rant. sed quia fragilia cum sint. diu
minime durant. Dehac fidei fictiõe
puto illos notari in euangłio qui ad
tempus credunt. & in temꝑe tempta¬
tionis recedunt. Interrogo eos qui di¬
cunt caritatẽ a quo semel accipitur.
nequaquam ultra recedere. Ait ueri¬
tas de quibꝰdam. Et hii radices non
habent qm̃ ad tempꝰ credunt. & in
temꝑe temptationis recedunt. Unde
& quo recedunt: Afide ad infideli¬
tatem. Item quero. Poterant ne in
illa fide saluari an non poterant:
Si non poterant quȩ inuiria salua¬
tori. quȩ ue temptatori leticia. quod
hinc recedant. ubi salus honsit: Si.¬
quidem nec saluator zelat nisi salu¬
tem. nec malignus inuidet nisi sa¬
luti. Si autẽ poterant. quomͦ aut
sine caritate sunt. quamdui in illa

Expanded text:
perseverans deficit, et moritur tanquam perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa
Abbreviated transcription (Latin):
moyse quoq quod grauius ẽ. deleri de
ubro dĩ. &. cum paulo anatheia eẽ.
modi conscientia. Ipsam deniq si ne¬
cesse ẽ. intrare gehenuam. securus me¬
dias penetrans flaminas. leta decantet
conscientia. Et si ambulauero in me¬
dio uinbrȩ mortis. non timnebo mala
qm̃ tu mecum es. Comparemus si
placet thesauros regum & fastigia reg¬
norum. eium hunismodi fiducia. Non¬
ne cuncta horum felicitas p̃tanti bo
hanc fiduciam oꝑatur caritas. de cor¬
de puro & conscienti bona. Iam uͦ
quod restat de fide non ficta: & iten
quod ex alio loco in mentem uenit.
fides sine oꝑib mortua ẽ. duo ista
mutunt nos ad quandam fidei tri¬
fariam diuisionem ut dicatur fides
mortua. ficta. ꝓbata. Et mortuam
quidem apłs diffinit eam. eẽ. quȩ
sine oꝑib ẽ. id ẽ. quȩ non opatur ex
dilectione. quasi non habens anunã
arbitror illam uocari fidem. quȩ sus¬
cepta quidem ex caritate uita. moueri
inchoat ad bene opandum: sed non

Expanded text:
Moyse quoque quod gravius est deleri de Moyse quoque quod gravius est deleri de libro Dei ; et cum Paulo anathema esse modi conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum felicitas, 467 prae thanc fiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona. 14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam quidem Apostolus definit eam esse, quae sine operibus est, id est quae non operatur ex dilectione, quasi non habens animam,arbitror illam vocari fidem, quae suscepta quidem ex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non
Abbreviated transcription (Latin):
missa flert & flenda non cominutere.
Horum naitrum solum sufficit. Nã
si prius absq scdo sufficcret. frustra
& cdauid hortaretur dicens. declina
a malo. Et ysaias. Quiescite agere
quiesce. Rursum si scđm ꝑ se post
peccatumibonam sufficit restaurare
conscientiam. si ne causa clamat pe¬
nitens in pialmo. Beati quoꝵ remissȩ
sunt iniquitates & quoꝵ tecta siuit pec¬
cita. Et illud. Uide humilitatem meã
& laborem meum: & dimitte uniũsa
bis debita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. U triusꝙ uirtutis be¬
ne conseuis ammus secure iam seipsũ
deserat. & quodaminꝰ ꝑdat. ut aliquos
uierifaciat. Cum infirmantib infir-¬
metur. uratur cum scandalitatis. fiat
etiam si oporteat uideis uidcns. nichilq
formidet eum tali conseientia. Exem¬
plo ieremie & ierechielis in egxꝑtum
uel in caldeam cum transgressoribꝰ
captiuari. sed & cum sc̃o ios fieri fr̃
draconum. & socuis strucionum: cum

Expanded text:
missa flere, et flenda non committere . missa flere, et flenda non committere . Horum neutrum solum sufficit. Nam si primum absque secundo sufficeret, frustra et David hortaretur dicens, Declina a malo : et Isaias: Quiescite agere quiesce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam sufficit restaurare conscientiam, sine causa clamat poenitens in Psalmo: Beati, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; et illud: Vide humilitatem meam et laborebis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; sed et cum sancto Job frater fieri draconum, et socius struthionum ; cum
Abbreviated transcription (Latin):
potius morte fortior: An forte quia &
ipsa ẽ mors. & scipsa fortior ẽt. non po¬
test: Bona mors non uite. sea mortis.
Bona mors & ne quaquam abborren¬
da. quę uitam & si ñ adimit ñ ꝑunit.
Adimit quidem seid ad tempus. resti¬
tuendam in temꝑe. duraturam sine
temꝑe. Deniq mortui estis inquit.
inȩternum possideam. Et ista suffi¬
ciant ꝓeo quod scriptum ẽ. caritas de
corde puro. Sane in tanta obliuiõe
sui necesse ẽ. cor bene conscium eẽ .S.
quo se in lucra securuis foris extendat
cum securam intra se reliquerit con¬
scientiam: Quid enim ꝓdest homi¬
ni si uniũsum mundum lucretur.
animȩ autẽ suȩ detrimentum pati
atur: Sed & ordinis exigit ratio. ut
qui ad sui mensuram ꝓximum iube¬
tur diligere. prius seipsum diligere
norit. Itaq duo sunt p̃cipue quę bo¬
nam reddunt conscientiam. penitere
de malis & abstinere a malis. hoc ẽ. ut
uerbis loquar beati gregorii & com¬

Expanded text:
potius, morte fortior? An forte quia et potius, morte fortior? An forte quia et ipsa est mors, et se ipsa fortior esse non potest? Bona mors, non vitae, sed mortis. Bona mors, et nequaquam abhorrenda, quae vitam etsi adimit, non perimit. Adimit quidem, sed ad tempus, restituendam in tempore, duraturam sine tempore. Denique mortui estis, inquit,in aeternum possideam. Et ista sufficiant pro eo quod scriptum est: Charitas de corde puro . Sane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimena. 13. Sed et ordinis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, ut verbis loquar beati Gregorii, et com