comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bilem sententiam ꝑhiorrescat. Audi¬
at t̾rorem iudicii. de ore ipsr iudi¬
caturi. An non habet aures ut
possit audire. que & manrũ habet
ut possit occidere: Mors a uita ĩ
mani lingue. Audiat gͦ quid de
ore ueritatis dicit᷑ & subtili me¬
ditatione discutiat quid minatur.
itaq ut ociosum uerbrm si
contra sacre scͥpturȩ sententias
fas est dicere leue sit & exiguum
omnino peccatũ. Sed quid milio
breuius. quid penna leuius inue¬
nitur.d Uerũntamen si in ilioꝵ
uł penuarum innumerabilis
multitudo congerit᷑: necesse est
graui lapide immoderant̾ p̃ssa
frangatur. Ex humentib qͦ sax-¬
is tenuis quidem & rara grtta
distillat sed si uas subesse spa¬
cio longiore ꝑmittit᷑ ita plenũ
ac ꝓfluens unda discurreret mye¬
nitur. Parue equidem sed in¬
numere scinifes: suꝑbi pharaoĩs
& totius egypti suꝑauere uirtutem
Breue tempꝰ est hora. s dum
hora horȩ continua successiõe

Expanded text:
bilem sententiam perhorrescat. Audibilem sententiam perhorrescat. Audiat terrorem judicii de ore ipsius judicaturi. An non habet aures ut possit audire, quae et manum habet ut possit occidere? «Mors enim et vita in manu linguae .» Audiat ergo quod ex ore Veritatis dicitur; et subtili meditatione discutiat quod minatur: itaque ut otiosum verbum, si contra sacrae Scripturae sententias fas est dicere, leve sit et exiguum omnino peccatum, sed quid milio brevius? quid penna levius invenitur? Verumtamen si pennarum, vel miliorum innumerabilis multitudo congeritur, necesse est gravi lapide immoderantius pressa, frangatur. Ex humentibus quoque saxis tenuis quidem et rara gutta distillat, sed si vas subesse spatio longiore permittitur, ita plenum ac si profluens unda decurreret invenitur. Parvae quidem sed innumerae cinifes superbi Pharaonis et totius Aegypti superavere virtutem . Breve tempus est hora, sed dum hora horae continua successione
Abbreviated transcription (Latin):
tia. dap̃nationis sue pꝰtinodũ
cõburatur in pena. Neq enini
negligent̾ audiendũ est: qd
diues ille petebat refrigerari
linguã suam quia cruciabat᷑
in flamma. Quia enĩ rxta
apłicam sententiam humana
lingua a gelienna hoc a gelien¬
nalib incolis nunc dicitur
inflaminari: non immerito
ptͥmodum flaminis ultͥcas
tradita cum eisdem simul me¬
ret᷑ aduri. Ynde non incon¬
grue de ꝑuersa lingua ꝑ uirũ
sapientẽ dicitur.. In flamina
inquit sua comburet iustas
Qui derelinquit dm̃i incidet
Illud etiã quante formidini
quanto nobis debet eẽ t̾rori
quod ueritas ait om̃e uer¬
bũ ociosũ qd̵ locuti fueruit
homines reddentꝰ rationem in
diȩ iudicii. Aridiat uaniloqua¬
lingua. audiat lingua ociosa. au¬
aiat lingua scabiosa. scabiosa iꝗͣ
lingua que uelut scabiem qͣndã
atq pruritum patit᷑: nisi semꝑ
cutionis ungue scalpat᷑. Audiat
& pauescat: intelligat & contra t̾ri¬

Expanded text:
tia, damnationis suae postmodum tia, damnationis suae postmodum comburatur in poena. Neque enim negligenter audiendum est quod dives ille petebat refrigerari linguam suam, quia cruciabatur in flamma . Quia enim, juxta apostolicam sententiam, humana lingua a gehenna, hoc est a gehennalibus incolis, nunc dicitur inflammari ; non immerito postmodum flammis ultricibus tradita, cum eisdem simul meretur aduri. Unde non incongrue de perversa lingua per virum Sapientem dicitur: «In flamma, inquit, sua non comburet justos. Qui relinquunt Deum, incident .» Illud etiam 391 quantae formidini, quanto nobis debet esse terrori quod Veritas ait: «Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii .» Audiat lingua vaniloqua, audiat lingua otiosa, audiat lingua scabiosa. Scabiosa, inquam, lingua, quae velut scabiem quamdam atque pruritum patitur, nisi semper cutionis ungue scalpatur. Audiat et pavescat, intelligat et tam terri
Abbreviated transcription (Latin):
fendere: qua nos possumus ar¬
tificiosa excusatione prirgare: õ¬
Nũqd nõ faciliꝰ est atq tͣnqͥl¬
lius tacere qmͣ loqui: Rumqͥd
non laboriosius est linguam
ꝑ tot ꝓlixe loquacitatis uerba
discurrere: quͣi in suo quietã
silentio ꝑmanere: Onde non
iminerito de quibdam ꝑ ihere¬
miam dicitur. Docuerunt lin¬
guam suam loqui mendacium:
ut inique agerent laborauer̃t
rent. qui tacendo utiq sine pec¬
cato melius quieuissent Et si
forte quemilibet frẽm in lingua
lum audiat quid cͥorinthiis
dicat. Quid gͦ fr̃s̃ : Cum con¬
Suenitis unusgusq ur̃m psal¬
mum habet. doctrmnam habet.
apocalipsim habet. linguani
Shabet. in t̾pretationem habet.
Somĩa ad edificationem fiant
Si quẽ gͦ tedet linguam sĩ
rigida silentii censura cõpescere
orando psallendo. legendo. siue
etiam edificationis uerba ꝓferen¬
do studeat eam salubriter ex¬
ercere: ne cui nunc ardet lin¬
gua in loquendi concupiscen¬

Expanded text:
fendere, qua possumus arfendere, qua possumus artificiosa nos excusatione purgare? Nunquid non facilius est atque tranquillius facere quam loqui? Nunquid non laboriosius est linguam per tot prolixae loquacitatis verba discurrere quam in suo quietam silentio permanere? Unde non immerito de quibusdam per Jeremiam dicitur: «Docuerunt linguam suam loqui mendacium; ut inique agerent laboraveruntrent qui tacendo utique sine peccato melius quievissent. Et si forte quemlibet fratrem in lingua lum audiat quod Corinthiis dicat: «Quid ergo, fratres? cum convenitis, unusquisque vestrum psalmum habet, doctrinam habet, Apocalypsin habet, linguam habet, interpretationem habet: omnia ad aedificationem fiant .» Si quem ergo taedet linguam suam rigida silentii censura compescere, orando, psallendo, legendo, sive etiam aedificationis verba proferendo, studeat eam salubriter exercere, ne cui nunc ardet lingua in loquendi concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
Sit gͥ lingua nr̃a modesta: sobri
a. pudica. Sit ori nr̃o saliua uir¬
go die crescente: & nͥ utilitatis
occasio p̃beat᷑. usq in crastinum
sire ꝑendie incorrupta seruetuR.
tatis clauem cellulȩ: portate &
clauem lingue Opponitis pessu¬
lum ostio adhibete retinacula
salubrit̾ ori ur̃o. Iuceps non
emittit accipitrem. nisi anserẽ
uideat: & monachus dimittit
linguam suam si loquendi neces¬
sitas non assistat. d Dedignat᷑.
uenator catulum soluere nisi lepꝰ
appareat: uiliorem habet mona-¬
chus linguam suam quam ad
nullius salutem uł commnodũ
inutilit̾ soluat .. Sudat lapis
in manu oppugnantrum menia.
incassum uolat uerbum de ore
stantis in sc̃e eccłe disciplina. sᵈ.
Arcus flexis cornibus frustra ñ
intenditur: & rationale os ad
reseraturs. Parcitur pharetre.
ut ex ea sagitta leuit̾ non exeat.
non parcitur lingue ut mor¬
dax in quodlibet uerbum uelut
ictum uulneris non infligat:
Ouid ad hoc fr̃s dicimus. d̃¬
Qua nos argumentatione de¬

Expanded text:
itur lingua nostra modesta, sobria, discreta, pudica; sit oris nostri saliva virgo die crescente, et nisi utilitatis occasio praebeatur, usque in crastinum, sive perendie incorrupta servetur. tatis clavem cellulae, portate et clavem linguae; opponitis pessulum ostio, adhibete retinacula salubriter ori vestro. Auceps non emittit accipitrem, nisi anserem videat, et monachus dimittet linguam suam, si loquendi necessitas non assistat? Dedignatur venator catulum solvere, nisi lepus appareat; viliorem habeat monachus linguam suam, quam ad nullius salutem, vel commodum inutiliter solvat? Sudat lapis in manu oppugnantium moenia, et incassum volet verbum de ore stantis in sanctae militiae disciplina? Arcus frustra flexis cornibus non intenditur, et rationale os ad reseratur? Parcitur pharetrae, ut ex ea sagitta leviter non exeat; non parcitur linguae, ut mordax in quemlibet verbum velut ictum vulneris non infligat? Quid ad haec, fratres, dicimus; qua nos argumentatione de
Abbreviated transcription (Latin):
ex opificis inepta cõpositione de¬
spicit᷑ tanti lat̾oriᷤ obsequio cõ¬
penset̃ Ft si qd̾ ñ credimꝰ sic
litt̾aturȩ usquequaq uidet᷑ ob¬
noxis ut corrigi nequeat: antꝗͦ
in publicã noticiã ꝓferat᷑ edax
eũ flamina consumat: ut illid
hic nͨ in congrue possit aptari.
Habetis aaron & ue uobiscũ:
si qd natũ fuerit questionis it¬
feretis ad eos. Non enĩ mͥ pudo¬
ris est obliterare qd̾ scͥbo: duñ
crubescã libere confiteri qd̾̃ cre¬
do: ut sic nota linguȩ possit

Expanded text:
ex opificis inepta compositione deex opificis inepta compositione despicitur, tanti laboris obsequio commendetur. At si, quod non credimus, sic liturae usquequaque videatur obnoxius, ut corrigi .nequeat, antequam in publicam noticiam proferatur, edax eum flamma consumat. Ut illud hic non incongrue possit aptari: Habetis Aaron et Ur vobiscum; si quid natum fuerit questionis, referetis ad eos. Non enim mihi pudoris est oblitterare quod scribo, dum non erubescam libere confiteri quod credo; ut, qui notat elinguem, possit
Abbreviated transcription (Latin):
rudi stilo cõposita tuis manib
offero. tanqm uidelicet. uilia
poma: qͥa tam̃ rus meliora ñ
attulit ne despicias queso. Pla-¬
ne qͥ ut ita loquar unde ge¬
nꝰ duxi. sũmũ conscendis hono¬
rẽ. te potissimũ elegi cui hoc
numusculũ traderẽ: & ut n¬
uera ꝓ pͥo pastori. ꝑexiis ouicła
ad instar apłici senatꝰ ñ tã na¬
meroso qͣm uenerando ac mys
legio. Quoꝵ uidelicet studio.
ita rectã apłicȩ traditionis lineani
seruat. sic in puritate sincerissimȩ
fidei immobilit̾ ꝑseuerat. ut om̃i
heretica pͣuitate remota. nouã illi
que sub apłis suerat hodieq rep̾sen¬
tet eccłia. siue ctiã sedẽ fidei ipsã
tholicȩ fidei sanęq doctrinȩ con¬
gruat. sollert̾ indaget: pruden¬
t examines Qd̾ si liber hic ue¬
nialit̾ rep̃hensibilis inuenit̃. ur̃a
eũ ꝓuidentia corrigat. & sic ctiã
beatissimo papȩ si ꝑ uos tͣnsierit
ut fama disꝑsit ostendat: ut qͦ

Expanded text:
rudi stilo composita tuis manibus rudi stilo composita tuis manibus offero, tanquam videlicet vilia poma, quia tamen rus meliora non attulit, ne despicias, quaeso. Plane quia, ut ita loquar, unde genus duxi, summum conscendis honorem, te potissimum elegi, cui hoc munusculum traderem, et ut revera proprio pastori perexilis ovicula ad instar apostolici senatus non tam numeroso quam venerando ac mistlegio. Quorum videlicet studio ita rectam apostolicae traditionis lineam servat, sic in puritate sincerissimae fidei inmobiliter perseverat, ut, omni heretica pravitate remota, novam illam, quae sub apostolis fuerat, hodieque representet aecclesiam sive etiam sedem fidei ipsam tholicae fidei sanaeque doctrinae congruat, sollerter indaget, prudenter examinet. Quodsi liber hic venialiter reprehensibilis invenitur, vestra eum prudentia corrigat, et sic etiam beatissimo papae, si per vos transierit, ut fama dispersit, ostendat, ut, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad te henrice uenerabi-¬
lis pat̾ redeo: & a quo cępi iam
in ip̃i opusculi calce recurro.
Nec hic queso elucubratȩ dictio¬
nis falerata discutiat᷑ urbam¬
tas. ñ accuratę dicatitatis acͥmo na
reqͥrat᷑: sed rudis sip̃licitas & ser¬
mo pauꝑculus qͥ uix explicare
queat qd̾ sentit. Proposui ẽnĩ se¬
rias quasda ac necessarias res sr̃m
meoꝵ cordib magis uilit̾ qͣui
luculeut᷑ expon̾e: nec uerboꝵ in¬
nit̃i lenociniis auriũ illecebris
deseruire. Non enĩ ignoratis qͥa
uiuacitatẽ sententiarũ sermo
ex industria cultꝰ euacuat: &
dictoꝵ. uim splendor elaborat.
eueruat. Ili sane gͣndiloqͥs &
trutinatis uerbis inseruiant:
qͥ fauorabiles plausus hominũ
aucupari de lenificȩ locutionis
amena qͦđa tienustate desudĩt
Hos autẽ qͥ midis pedib ire p̾ci¬
pim: coturnati sc̾bere ñ debenr
Ett qͥb censura taciturutatis indi¬
cit᷑: luxuriantis eloquentiȩ laci¬
niosa ꝓlixitas congruere ñ uide

Expanded text:
ad te, Henrice venerabilis pater, redeo, et a quo coepi, iam in ipsius opusculi calce recurro. Non hic, quaeso, elucubratae dictionis falerata discutiatur urbanitas, non accuratae dicacitatis acrimonia requiratur, sed rudis simplicitas et sermo pauperculus, qui vix queat explicare quod sentit. Proposui enim serias quasdam ac necessarias res fratrum meorum cordibus magis utiliter quam luculenter exponere nec verborum inanium lenociniis aurium illecebris deservire. Non enim ignoratis, quia vivacitatem sententiarum sermo ex industria cultus evacuat, et dictorum vim splendor elaboratus enervat. Illi sane grandiloquis et trutinatis verbis inserviant, qui favorabiles plausus hominum aucupari delenificae locutionis amena quadam venustate desudant. Nos autem, qui nudis pedibus ire precipimur, coturnati scribere non debemus. Et quibus censura taciturnitatis indicitur, luxuriantis eloquentiae laciniosa prolixitas congruere non vide
Abbreviated transcription (Latin):
ed qͥd mirũ si scĩ cłi qui
idicaturi sunt mundũ
in homime qni rationis erat ca¬
pax insecuti ft̃ culpã qñdo qͥdẽ
& de bruto animali ut ibidẽ
didicimꝰ expetiere uindictã
Nã in cod̾e monast᷑io cripta est
quȩ beati Gregorii dicit᷑. ubi ui¬
delicet & fons ꝑspicuis ac frigi¬
dis redundat aquis. unde bibe¬
cernit᷑. ubi estino tẽpore qͥescebat.
Quã aliqñ cͥptã p̃gnans canidã
casu ing̾ssa ẽ. siue uit estuans ui¬
beret. siue potis ut eo loci par¬
turiret. Sed necdũ ad aqͣs usq
ꝑtingens: mox ut p̾fato lectu¬
lo ꝓpinqͣuit. moriens corruit.
& in animalia ratione carentia
tã t̾ribilẽ ds exerit disciplinã.d
Si enĩ nec simplicẽ quidẽ aquã lic̃
scĩ loci noluit omp̃s ds ut in¬
sons caincła tang̾et. qua puta¬
inꝰ molestia tolerat cũ ꝑnͦstie
qͥlibet ad ꝑcipiendũ corpꝰ eiꝰ &
sanguinẽ sacͥs altarib ñ ueret᷑
appropinquare:  Sed cũ prantiᷤ
qͥsq dm reꝓbis suis actib exa¬

Expanded text:
ed quid mirum, si sancti Dei, qui judicaturi sunt mundum, in homine qui rationis erat capax, insecuti sunt culpam, quandoquidem et de bruto animali, ut ibidem didicimus, expetiere vindictam? Nam in eodem monasterio crypta est, quae B. Gregorii dicitur, ubi videlicet et fons ejus perspicuis ac frigidis redundat aquis, unde bibecernitur, ubi aestivo tempore quiescebat, Quam aliquando cryptam praegnans canicula casu ingressa est, sive ut aestuans biberet, sive potius ut eo loci parturiret. Sed necdum ad aquas usque pertingens, mox ut praefato lectulo propinquavit, moriens corruit. quando et in animalia ratione carentia tam terribilem Deus exerit disciplinam? Si enim ne simplicem quidem aquam hujus sancti loci noluit omnipotens Deus ut insons canicula tangeret, qua putamus molestia tolerat, cum perversus quilibet ad percipiendum corpus ejus et sanguinem sacris altaribus appropinquat? Sed cum pravus quisque Deum reprobis suis actibus exa
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ sacerdotale ꝓuehit᷑. ñ no-
habet suscipit incrementũ. Sic̃
enĩ una amina ꝑ omĩa coeporis
menbra diffundit᷑. sic uno dei
sp̃u scã uniuersalis ęccłia uegeta¬
t᷑. Unde & Paulus corinthiis di-¬
cit Sicut enĩ corpus unũ est &
menbra habet multa. omĩa au
menbra corporis cũ sint multa
unũ corpus sunt: ita & xp̃c.

Expanded text:
ficium sacerdotale provehitur, non ficium sacerdotale provehitur, non que, quem iam habet, suscipit incrementum. Sicut enim una anima per .omnia corporis membra diffunditur, sic uno Dei spiritu sancta universalis aecclesia vegetatur. Unde et Paulus Corinthiis dicit: Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis, cum sint multa, unum corp
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtam̃ & ante hec tã ꝑspicus
donationis indicia. int̾ ipsa ui-¬
delicet uocationis noue pͥmor¬
dia diuinitꝰ inspirati fuisse
noscunt᷑. Nã qͦmͦ possent cunc¬
ta que corporalit̾ intuebant᷑
abicere. ac sub uniꝰ uocis un¬
ꝑio ad inuisibilia festinare. nͥ
iã int̾iorib eoꝵ ocłis grã sp̃s sc̃ĩ
infulsisset: Uñ & paulus ait
latui tradidissent. si iã sp̃s eiꝰ
pͥmitias ñ haberent M Lanus
itaq diuinȩ largitatis qd̾ ia fi-
delib suis dederat. iterũ atq
iterũ dedit: ut frigida atq
arentia corda suũ miꝰ it̾ando
& feruentiꝰ accenderet & afflu-¬
entiꝰ mundaret. Sic nimirũ
sic humana natura. quȩ longo
fuerat noxiȩ uetustatis squalore
consũpta: ad florẽ noue uite
qͥbusdam erat incrementoꝵ ꝓces-¬
sib reformanda. Si gͦ scdm ea
que suꝑiꝰ cõp̃hensa sunt. ñ mͦ in
inferiori quolibet gradu qͥs con-¬
stitui sed ne baptizari qͥdẽ si¬

Expanded text:
Verumtamen et ante haec tam perspicuae Verumtamen et ante haec tam perspicuae donationis indicia, inter ipsa videlicet vocationis novae primordia divinitus inspirati fuisse noscuntur. Nam quomodo possent cuncta, quae corporaliter intuebantur, abicere ac sub unius vocis imperio ad invisibilia festinare, nisi iam interioribus eorum oculis gratia Spiritus sancti infulsisset? Unde et Paulus ait:latui tradidissent, si iam spiritus eius primitias non haberent. Manus itaque divinae largitatis, quod iam suis fidelibus dederat, iterum atque iterum dedit, ut frigida atque arentia corda suuum munus iterando et ferventius accenderet et affluentius inundaret. Sic nimirum, sic humana natura, quae longo fuerat noxiae vetustatis squalore consumpta, ad florem novae vitae quibusdam erat incrementorum processibus reformanda. Si ergo secundum ea, quae superius comprehensa sunt, non modo in inferiori quolibet gradu quis constitui, sed ne baptizari quidem si
Abbreviated transcription (Latin):
hos nẽpe gradus cũ nunistri
sunt sp̃m scm nouit̾ ac repen¬
te susciꝑe. ut ipsos tanqͣm eo¬
tenꝰ uacuos ille suꝑnꝰ habitator
tc̃ postremũ incipiat uisitare:
sed hoc potiꝰ modo ut qͦs iã in-¬
habitat ꝑ ampliorẽ grãm ad
altioris qͦ gradꝰ incrementa ꝑ-¬
ducat. Alioqͥn qͦmͦ qͥs in sube¬
undis honorib nouit̾ illũ pos¬
set acciꝑe. cũ & ipsi gradꝰ ꝑ mo-¬
rosa tẽpoꝵ int̾ualla regłarit̃
conferant᷑ & baptismꝰ cui pͥmi-¬
tie sp̃s asscͥbunt᷑ longe pͥ sus¬
ceptꝰ fuisse uideat᷑. Nam & ni
apłis eadem ũ ambigit᷑ discretio
fuisse seruata. uidelicet ut sp̃m
sc̃m quẽ iã habebant rursus re¬
ciꝑent: & de grã ad grãm suis auiet
ꝓuectib aspirarent. Saluo pla-¬
ne mysterio quo diuina ꝓuiden¬
tia pͥmitꝰ occulte in eoꝵ cordi¬
b intelligit᷑ oꝑata: bis manifesto
t̃. Primo scilicet tẽ cũ dñs in¬
sigura linguarũ ignis apparuit

Expanded text:
hos nempe gradus cum ministri hos nempe gradus cum ministri sunt Spiritum sanctum noviter ac repente suscipere, ut ipsos tamquam eotenus vacuos ille supernus habitator tunc primum incipiat visitare, sed hoc potius modo, ut, quos iam inhabitat, per ampliorem gratiam ad altioris quoque gradus incrementa perducat. Alioquin, quomodo quis in subeundis honoribus noviter illum posset accipere , cum et ipsi gradus per morosa temporum intervalla regulariter conferanttiae spiritus ascribuntur, longe prius susceptus fuisse videatur? Nam et in apostolis eadem non ambigitur discretio fuisse servata, videlicet ut Spiritum sanctum, quem jam habebant, rursus acciperent; et de gratia ad gratiam suis aucti provectibus aspirarent. Salvo plane mysterio, quod divina providentia primitus occulte in eorum cordibus intelligitur operata, bis manifesto tur: primo scilicet tunc cum Dominus inigura linguarum ignis apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
In eo sane qd̾ de sp̃u moysi tolli
dicit᷑ atq aliis dari nullũ mo¬
lucerua lum̃ quelibet mat̾ia mu¬
tuet᷑ nullo ꝓpt̾ hoc luc̾na ꝓpͥi
splendoris detͥiento minuituR.
norũ sp̃s scĩ: septẽ nichi¬
lominꝰ sunt ordines ȩccłiastice
dignitatis. Qd̃ autẽ his om̃ĩb
gradib adhuc alii p̃ferunt᷑ in¬
ordo suscipi qͣm in eodẽ ipsi sacer¬
dotio uident᷑ excellentiꝰ sublima¬
ri. Nã cũ sacerdos iccirco dicat᷑
qͥa sacrũ det. hoc est qͥa deo sacͥ-¬
ficiũ offerat. qͥd in ęccłia subli-¬
mius. qͥd eminentiꝰ sacerdotio po¬
terit inueniri. ꝑ qd̾ uidelicet mys¬
teriũ dnĩci corporis & sangui¬
nis ꝓbat᷑ offerri: Licet gͥ illi
qͥbusdã pͥuilegiis ꝓ suo quisq
minist̾io specialit̾ potiaut᷑. qͥa
tam̃ id qd̾ omĩb maius est cõ-¬
miune cũ reliqͥs sacerdotib ha-¬
bent cũ eis etiã & ipsi ñ inm̾a¬
to sacerdotii nom̃ tenent. Ad

Expanded text:
In eo sane, quod de spiritu Moysi tolli In eo sane, quod de spiritu Moysi tolli dicitur, atque aliis dari, nullum Molucerna lumen quaelibet materia mutuetur, nullo propter hoc lucerna proprii splendoris detrimento minuitur. norum Spiritus sancti, septem nihilominus sunt ordines aecclesiasticae dignitatis. Quod autem his omnibus gradibus adhuc et alii preferuntur, viordo suscipi, quam in eodem ipsi sacerdotio videntur excellentius sublimari. Nam cum sacerdos idcirco dicatur; quia sacrum det, hoc est, quia Deo sacrificium offerat, quid in aecclesia sublimius, quid eminentius sacerdotio poterit inveniri, per quod videlicet mysterium dominici corporis et sanguinis probatur offerri? Licet igitur illi quibusdam privilegiis pro suo quisque ministerio specialiter potiantur, quia tamen id, quod omnibus maius est, commune cum reliquis sacerdotibus habent, cum eis etiam et ipsi non immerito sacerdotii nomen tenent. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sentiant. unde scisinata qd̾ ab-¬
sit aut hereses pestilent̃ emer¬
gant sed om̃s unũ concordit̾ te¬
neant . atq in unitate sp̃s unani-¬
mit̾ uiuant. Porro autẽ sicut .lxx.
ali quos dñs post apłos ordinauit
totidẽq sere isti quos cũ moyse
sustentare onus ppłi uoluit ty-¬
pũ p̃tendebant prb̃roꝵ: ita nichi-¬
Et sicut neq ab apłis illi neq istia
moyse sp̃m sc̃m accipe potuerunt:
nitatis ordinib ꝓculdubio sentien
moderaminis sin dispensatione dis¬
luixit: solus etiã ꝓut ipse noute
sp̃s sui grãm in unũquẽq diffudit.
Neq enĩ in illa sp̃s datione aliud
sͥ moyses arrogare pͥuilegiũ po¬
tuit: qm qd̾ illi uox diuina p̃cȩ¬
ꝑte. Nimirũ ut uiros ligeret
eosq ducens ad ostiũ tabernacłi
cũ eis staret: hȩc est sũma opis
moysi. Qd̃ gͦ sue uirtutis in
hoc dĩ munere moyses recognosc̾e
potuit. cũ insuꝑ & duo ex his
qͥ descͥpti fuerant sc̃ptura teste

Expanded text:
sentiant, unde scismata, quod absentiant, unde scismata, quod absit, aut hereses pestilenter emergant, sed unum omnes concorditer doceant atque in unitate spiritus unanimiter vivant. li, quos Dominus post apostolos ordinavit, totidemque fere isti, quos cum Moyse sustentare populis onus voluit, typum pretendebant presbiterorum: ita nihi. Et sicut neque illi ab apostolis neque isti a Moyse Spiritum sanctum accipere potuerunt, nitatis ordinibus procul dubio sentiendmoderaminis sui dispensatione distinxit; solus etiam, prout ipse novit, Spiritus sui gratiam in unumquemque diffudit. Neque enim in illa Spiritus datione aliud sibi Moyses arrogare privilegium potuit, quam quod illi vox divina praecepit; nimirum, ut viros eligeret, eosque ducens ad ostium tabernaculi, cum eis staret: haec est summa operis Moysi. Quid ergo suae virtutis in hoc Dei munere Moyses recognoscere potuit, cum insuper et duo ex his, qui descripti fuerant, Scriptura teste,
Abbreviated transcription (Latin):
amministratione minuit᷑ neq
ꝑ bonoꝵ exequutionẽ ꝓrsus au¬
get᷑. Qd̃ nimirũ manifeste cog-¬
noscit᷑: si ille sacre tenor hysto¬
riȩ ad memoriã reuocet᷑ Dixit
enĩ dñs moysi. Congrega mͥ lxx¬
uiros de seniorib isrł. qͦs tu noᷤ¬
ti qd̾ senes ppłi sint ac magistri.
& duces eos ad ostiũ tabernacłi
federis. faciesq ibi stare tecũ: ut
descendam & loquar tͥ. & auferã
de sp̃u tuo tradamq eis. Ubi no¬
tandũ qd̃ ñ art auferes de sp̃u tu-¬
o. tradesq eis. sed potiꝰ auferã &
tradam: ut ꝓfecto ostenderet qͥa
ñ homo homini sp̃m scm̃ tradi¬
dona distribuit. Unde & paulo
pꝰt subdit᷑. Descenditq dñs ꝑ
nubẽ: & locutꝰ est ad cũ aufe¬
rens de sp̃u qui erat in moyse
& dans septuaginta uiris De
sp̃u autẽ moysi uiris dedisse
dñs dicit᷑ ut ordinatores & or-¬
dinatos unũ debere sp̃m habe-
re ꝑspicuũ doceat᷑ qͣtinꝰ recto¬
res eccłiȩ neqͣuqͣm int̾ se diu̾sa

Expanded text:
mministratione minuitur neque per bonorum exsecutionem prorsus augetur. Quod nimirum manifeste cognoscitur, si ille sacrae tenor hystoriae ad memoriam revocetur. Dixit enim Dominus Moysi: Congrega mos de senior ibus Israel, quos tu nosti, quod senes populi sint ac magistri, et duces eos ad ostium tabemaculi federis faciesque ibi stare tecum, ut descendam et loquar tibi et auferam de spiritu tuo tradamque eis. Ubi notandum, quod non ait: 'auferes de spiritu tuo tradesque eis', sed potius: auferam et tradam, ut profecto ostenderet, quia non homo homini Spiritum sanctum tradona distribuit. Unde et paulo post subditur: Descenditque Dominus per nubem et locutus est ad eum, auferens de spiritu, qui erat in Moyse, et dans septuaginta viris. De spiritu autem Moysi viris dedisse Dominus dicitur, ut et ordinatores et ordinatos unum debere spiritum habere perspicue doceatur, quatinus rectores aecclesiae nequaquam inter se diversa
Abbreviated transcription (Latin):
uerii. partĩ i pontificali codice
digesta legunt᷑. Si gͦ ñ tã flagicio¬
soꝵ pontificũ statuta cassant᷑. qͦ
pacto innocenti homini symoni-¬
aci manus officiat. quẽ ꝓpͥa sci¬
entia ñ condẽpnat: Quomͦ ali-¬
ena pͣuitas a diuina gr̃a separat:
quẽ ꝓpͥa dõ uita cõmendat:¬
Sp̃s enĩ sc̃s ꝑ eũ dat᷑.a quo ꝓcul
dubio ñ habet᷑. Sed ut nr̃e im¬
becillitatis assertio fidem audi-¬
entib p̾beat: beat Augustinꝰ
ad mediũ idoneus suffragator
accedat. Contra parmemanũ
enĩ donatistã his alloqͥt᷑ uerbis
uod autẽ inqͥt in libro

Expanded text:
verii, partim in pontificali codice verii, partim in pontificali codice digesta leguntur. Si ergo nec tam flagiciosorum pontificum statuta cassantur, quo pacto innocenti homini symoniaci manus officiat, quem propria conscientia non condempnat. Quomodo aliena pravitas a divina gratia separat, quem propria Deo vita commendats enim sanctus per eum datur, a quo procul dubio non habetur. Sed ut nostrae imbecillitatis assertio fidem audientibus prebeat, beatus etiam Augustinus ad medium idoneus suffragator accedat. Contra Parmenianum enim Donatistam his alloquitur verbis: Quod autem, inquit, in libro
Abbreviated transcription (Latin):
falsoꝵ ammnincło testiũ p̃ dic¬
tũ papã silueriũ nequit̾ con¬
dẽp̾nauit monachicis uestib
induit. & ad pontias in exili.¬
ũ destinauie. sustentans eũ
pane tͥbulatiomis & aqua an¬
gustiȩ Ibiq felix papa ille con¬
sessor factꝰ definictꝰ ac sepultꝰ
est: ad cuiꝰ tumulũ ñnulli
sanabant᷑ infirmi. Uigiliꝰ
autẽ dignis anathematis nex¬
ib irretitus. reus insuꝑ ho¬
micidii nefariĩs ausib se papã in¬
stituit. Sed o mestimabilem di-¬
qui iã despatꝰ erat ad culpã:
seruat᷑ ad penitentiam Antimũ
scilicet hereticũ patͥarchã quẽ recon¬
ciliare spoponderat intͦnitare no¬
luit: ꝓpt̾ea longo detrusus exilio
durisq afflictionib maceratus
factis digna recepit: & sic demũ
ꝓcul a patͥa defunctꝰ qͥeure in
dño. Ordinationes tam̃ eiꝰ ut dic¬
tũ est. in sua ꝑpetim stabilitate
ꝑmanserunt. Hec autẽ que de
siluerio ingilioq retulimꝰ: par¬
tim in synodali decreto ende sil¬

Expanded text:
falsorum amminiculo testium predictum papam Silverium nequiter condempnavit, monachicis vestibus induit et ad Pontias in exilium destinavit, sustentans eum pane tribulationis et aqua angustiae. Ibique felix papa ille confessor factus, defunctus ac sepultus est; ad cuius tumulum nonnulli sanabantur infirmi. Vigilius autem dignis anathematis nexibus irretitus, reus insuper homicidii, nefariis ausibus se papam instituit. Sed o inestimabilem diqui iam desperatus erat ob culpam, servatur ad poenitentiam, Antimum scilicet hereticum patriarcham, quem reconciliare spoponderat, inthronizare noluit. Propterea longo detrusus exilio durisque afflictionibus maceratus factis digna recepit et sic demum procul a patria defunctus, quievit in Domino. Ordinationes tamen eius, ut dictum est, in sua perpetim stabilitate permanserunt. Haec autem, quae de Silverio Vigilioque retulimus, partim in sinodali decreto eiusdem Sil
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd in eũ qͥ consecrandus est ꝑ
uerba descendat. Idem qͦ ipse
in expositione decimni psalmi
cecilianꝰ offendit. xp̃c qͥd uobis
fecit: Qui traditorẽ suũ quẽ
diabolũ nominauit qͥa in tra-¬
ditione dñi nec loculis dñicis
fidem potuit exhibere. cũ cęt̾i
discipłis ad p̃dicandũ regnũ
cȩloꝵ misit: ut demonstraret
dona đi ꝑuenire ad cos qui cũ
fide accipiunt. etiã si talis sit
ꝑ quẽ accipiunt. qualis iudas
fuit.
De anatholio & policro¬
nio qui post scelerata pͥmordia
bene conuersi dignos se suis

Expanded text:
quid in eum, qui consecrandus est, per verba descendat. Idem quoque ipse in expositione decimi psalmi Cecilianus offendit, Christus quid vobis fecit? Qui traditorem suum, quem diabolum nominavit, qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere, cum ceteris discipulis ad predicandum regnum caelorum misit, ut demonstraret dona Dei pervenire ad eos, qui cum fide accipiunt, etiam si talis sit, per quem accipiunt, qualis Iudas fuit. XVII. De Anatholio et Polichronio, qui post scelerata primordia bene conversi dignos se suis
Abbreviated transcription (Latin):
noscit᷑. ar ꝑ eiꝰ trans gressionẽ
nefandissima scȩlera sunt cõmiᷤ¬
sa. Multi qͦ saceridotes & cle-¬
rici ꝑ eiꝰ maliciã sunt ꝑemp-¬
ti. residui uͦ catholici ñ solũ
ab eccłiis sed etiã a locis suis
sunt ꝓhibiti. Lnberiꝰ itaq
factꝰ apostata. sex annoꝵ spacia
suꝑuixit: quicqͥd tam̃ suꝑ ordi-¬
nationib egit. fixũ & ratũ in sui
uigoris stabilitate ꝑmansie.
Quid de papa uigilio dicã qui m-¬
mirũ scęleratus & impiꝰ. qͥcqͥd
ordinando constitutt. nemo pon¬
tificũ cassare p̾supsit: Istũ de-¬
nifacio papȩ est molitꝰ insidias:
quatinꝰ eo uiuente apłicã sed̾e
sacrilegus oꝑtineret. Sed resis¬
tente senatu conatus illicitos
& nefarios implere ñ potuit.
Postinodũ uͦ solitis machinati¬
onib silueriũ papam aggress
est apłica dignitate pͥuare.
Qd̃ ille mox amens auertenᷤ. sy¬
nodale conciliũ congregauit
Ubi auctoritate sp̃s scĩ & apłi

Expanded text:
noscitur , ac per eius transgressionem noscitur , ac per eius transgressionem nefandissima scelera sunt commissa. Multi quoque sacerdotes et clerici per eius maliciam sunt perempti, residui quoque catholici non solum ab aecclesiis, sed etiam a balneis prohibiti. Liberius itaque factus apostata sex annorum spacio supervixit. Quicquid tamen super ordinationibus egit, fixum et ratum in sui vigoris stabilitate permansit. Quid de papa Vigilio dicam? Qui nimirum sceleratus et impius quicquid ordinando constituit, nemo pontificum cassare presumpsit. Istum denifacio papae est molitus insidias, quatinus, eo vivente, apostolicam sedem sacrilegus obtineret, sed, resistente senatu, conatus inlicitos et nefarios implere non potuit. Postmodum vero solitis machinationibus Silverium papam aggressus est apostolica dignitate privare. Quod ille mox animadvertens, sinodale concilium congregavit, ubi auctoritate sancti Spi
Abbreviated transcription (Latin):
aliis habeant. & reatꝰ quo p̾mim-¬
t᷑ iudiciũ ñ euadant. Nã si ꝓ se
tantũmͦ ministeriũ sacerdotale
susciꝑent: ñ ab rȩ homines de
illoꝵ meritis disputarent. Sed
q̃m ꝓ cõmuni om̃ium salute
gr̃a illa tͥbuit᷑. ñ attendunt qua¬
lib dat᷑. sed ꝓ quib dat᷑. porro
autẽ ueritas ait. Eigo sũ uitis:
& uos palmites. Ex hac uite di¬
uersi ꝓdeunt palmites. alii qͥd̃e
aliqͣndo p̾cidendi: alii germinan¬
dis fructib ꝑpetuo reseruandi
Sed qͥ p̃cidendi sunt. qͣmdiu eũu
głica uł canonica ñ accesserit¬
sententia. quicqͥd affert᷑ a bonoꝵ
palmitũ imione ñ secernit᷑. sed
indifferent̾ habetuR.
De ne-¬
quissimis epiͣs quorũ tam̃ or-¬
dinatio rata fuerit .xui.¬
Nc est enĩ qd om̃s or-¬
dinationes quȩ a libe-¬
rio heretico uidelicet & sȩdicioso
factȩ sunt in sui statꝰ noscun¬
t᷑ immobilitate seruate. Porro
liberiꝰ ꝑfidiȩ errore deceptus
arriane heresi subscͥpsisse di-¬

Expanded text:
aliis debeant et reatus, quo premuntur, iudicium non evadant. Nam si pro se tantummodo ministerium sacerdotale susciperent, non ab re homines de illorum meritis disputarent. Sed quoniam pro communi omnium salute gratia illa tribuitur, non adtendendum qualibus datur, sed pro quibus datur. Porro autem veritas dicit: Ego sum vitis, et vos palmites. Ex hac vitę diversi prodeunt palmites, alii quidem aliquando precidendi, alii germinandis fructibus perpetuo reservandi. Sed qui precidendi sunt, quamdiu falx euangelica vel canonica non accesserit, quicquid affertur, a bonorum palmitum fructibus non secernitur, sed indifferenter habetur. XVI. De nequissimis episcopis, quorum tamen ordinatio rata fuit. Hinc est enim, quod omnes ordinationes, quae a Liberio, heretico videlicet et sedicioso, sunt factae, in sui status noscuntur immobilitate servatae. Porro Liberius perfidiae deceptus errore, Arianae heresi subscripsisse dig
Abbreviated transcription (Latin):
sitio sordiũ. sed conscientiȩ bo-¬
nȩ int̾rogatio in đm Hoc est uer-¬
bũ fidci qd̃ p̃dicamꝰ. qͦ sine dubio
ut mundare ꝑossit. conseerat᷑ &
baptismus. Ap̃c quippe nobiscũ
uitis. cũ patre agͥcola. dilexit ee
eã lauachro aquȩ in uerbo. Pun-¬

Expanded text:
sitio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum'. 'Hoc est verbum fidei, quod predicamus', quo sine dubio, ut mundare possit, consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit aeceam lavacro aquae in verbo'. Mun
Abbreviated transcription (Latin):
mundus totꝰ. Unde ista tanta
uirtus aque ẽ ut corpꝰ tangat
& cor abluat. nͥ faciente uerbo:
Non qͥa dicit᷑: sed qͥa creditur.¬
Nã & in illo uerbo. aliud est sonꝰ
ris in ore tuo qͥa dñs est iltc
& credideris in corde tuo. qͣr
ds illũ suscitauit a mortuis:

Expanded text:
mentum. Vnde ista tanta uis aquę, ut corpus tangat et cor abluatur, nisi faciente uerbo, non quia dicitur, sed quia crediturNam et in ipso verbo aliud est sonusris in ore tuo, quia dominus est Iesus, et credideris in corde tuo, quia Deus illum suscitavit a mor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ad momentũ rei huiꝰ atti¬
neat. qd̾ eccłiȩ menbra deformit̾
sunt honeste ue cõposita. sed id
potiꝰ ubi sint posita. es a nobiᷤͤ
ds menbra. unuͦ qd̾q eoꝵ in cor-¬
pore sicut uoluit. Sed sepe con¬
tingit ut menbra ipsa quib
potiora sensuũ p̃rogant᷑ offi-¬
cia deformitati reꝑiant᷑ obuona:
cũ cet̾a scilicet conspicua sint
uenustate decora. Quȩ nimirũ
illoꝵ officiis cõmuni simul u-¬
tilitate participant: cũ tam̃
in se nullũ ꝓrsus neuũ eoꝵ
deformitatis admittant. Un
ide dicit apłs. Quȩ inhonesta¬

Expanded text:
ere ad momentum rei huius attiere ad momentum rei huius attineat, quod aecclesiae membra deformiter sint honesteve composita, sed id potius, ubi sint posita; et a nobis nDeus membra, unumquodque eorum in corpore, sicut voluit. Sed sepe contingit, ut membra ipsa, quibus potiora sensuum prerogantur officia, deformitati reperiantur obnoxia, cum cetera scilicet conspicua sint venustate decora. Quae nimirum illorum officiis communi simul utilitate participant, cum tamen in se nullum prorsus nevum eorum deformitatis admittant. Unde et idem dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
quada p̃rogatiua concedit:
que aliis ñ imꝑtit. Nã cũ cę-
tera menbra ꝑ eã cõmunit̾ ui-¬
uant: ocłs ab ea specialit̾ acci-¬
pit non solũ ut uiuat: sed euã
ut uideat: auris ut audiat. cor
ut sapiat. naris ut olfaciat.
lingua ut loquat᷑. Cũq eadem
anima nullatenꝰ sit diuersa:
diuersa singłis menbris iniuu-¬
git officia: sic etiã sp̃s sc̃s dũ
uniuersis in xp̃o renatis fidem
tribuit. quasi uitã cunctis ȩccłiȩ
menbris infundit. sicut diuina
tis minist̾ia ꝓuehit. uelut qͥbdã
suꝑiorib menbris specialia dona
coucedit Proptea utrũ sͥ suit ocłi
camerȩ aures. sime etiã nares.
anima ñ discernit sed siue ho¬
nesta siue feda site hȩc ꝓpͥi iuris
officiũ cuiq distͥbuit. ut qͦdamͦ
ñ magnipendere uideat᷑ cuiꝰmo¬
di ipsa sint menbra. sed loca po¬
tꝰ in qͥb sunt naturalit̾ constitu
sp̃ualis gr̃e sacramentũ ñ tã ui¬
tȩ meritũ qm iniuncti gradus
attendit officiũ. ut ñ magno-¬

Expanded text:
dit, quod aliis non impertit: nam cum 106 caetera membra per eam communiter vivant, oculus ab ea spiritualiter accipit, non solum ut vivat, sed etiam ut videat; auris ut audiat; cor ut sapiat; naris ut olfaciat; lingua ut loquatur; cumque eadem anima nullatenus sit diversa, diversa tamen singulis membris injungit officia. Sic etiam Spiritus sanctus dum universis in Christo renatis fidem tribuit, quasi vitam cunctis Ecclesiae membris infundit, sicut divina tis ministeria provehit, velut quibusdam superioribus membris specialia dona concedit. Praeterea utrum lucicamurae aures, simae etiam nares, anima non discernit. Sed sive honesta sive foeda sint haec, proprii iuris officium cuique distribuit, ut quodam modo non magnipendere videatur, cuiusmodi ipsa sint membra, sed loca potius, in quibus sunt naturaliter constitutspiritualis gratiae sacramentum non tam vitae meritum quam iniuncti gradus adtendit officium; ut non magnop
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eoꝵ nolite facere. Si gͦ sacer¬
dotis cuiuslibet prauitas non
p̃iudicat uerbo. qd̃ ꝑ illũ au¬
dientib dat᷑ quo pacto obeẽ
ualeat sacramento qd̵ ñ ab homi¬
ne sed a dõ auctorẽ tribuit᷑:
Uteq minirũ & is qͥ p̃dicat &
ille qui consecrat: ministrator
est non donator Unde fit plerũq
toris. sed ñ uno modo apd̃ au¬
ditoꝵ mentes ei fructificent
uerba: dũ alteriꝰ cor uelut gla-¬
ciali frigore torpeat. alt̾iꝰ sp̃s
audito uerbo mox diuini amo¬
ris igne feruescat. Ande gͦ fit
qd̃ uerba quȩ ex uno ore ꝓdemĩ
multoꝵq aures uniformit̾
ferrunt non uno modo ad cor¬
diũ archaua ꝑtingunt. nͥ qͥa aliꝰ
est qͥ extͥnsecꝰ ex officio lingne
ministrat. aliꝰ qͥ ꝓpͥa uirtute
uoces p̾dicantis ꝑ int̾iora dis¬
pensat: Siue gͦ in erogandis doc¬
trine uerbis. siue in eccłiasticis
ordinib cõferendis nequaqm
sacerdos suis uirib utit᷑: sed so¬
lũ exequit᷑ miunctȩ ãministri¬

Expanded text:
a eorum nolite facere. Si ergo sacerdotis cuiuslibet pravitas non preiudicat verbo, quod per illum audientibus datur, quo pacto obesse valeat sacramento, quod non homine, sed Deo auctore tribuitur? Uterque nimirum, et is qui predicat et ille qui consecrat, ministrator est, non donator. Unde fit plerumque, toris lingua, sed non uno modo apud auditorum mentes eius fructificent verba, dum alterius cor velut glaciali frigore torpeat, alterius spiritus audito verbo mox divini amoris igne fervescat. Unde ergo fit, quod verba, quae ex uno ore prodeunt multorumque aures uniformiter feriunt, non uno modo ad cordium archana pertingunt, nisi quia alius est, qui extrinsecus ex officio linguae ministrat, alius qui propria virtute voces predicantis per interiora dispensat? Sive ergo in erogandis doctrinae verbis sive in aecclesiasticis ordinibus conferendis, nequaquam sacerdos suis virtutibus utitur, sed solum exsequitur iniunctae amministra
Abbreviated transcription (Latin):
tice᷑: & in hoc gaudeo sed & gaude¬
tros sacramenti Utriꝰq ꝓfecto
mun̾is alios fideles & bonos: ali¬
os neqͣm & ꝑfidos. Sed neq abo¬
nis meliꝰ. neq a malis accipit᷑ peiꝰ
Ministri siquid̾e sunt diuersi:
sed unũ est utiq qd̵ p̃bet᷑. Bonꝰ
plane est auctor munerũ. & qd̃
dat nullas contrahit maculas
ex obseqͥo ministroꝵ Pura fluit
uena & suꝑfluo lepsa manꝰ ꝓpinan¬
tis attendit᷑: ubi clarũ atq ꝑ¬
spicuũ est qd̃ haurit᷑. Quid enĩ
ad monimentũ rei siue bonꝰ siue
sit qui minis trat. dũ mͦ unꝰ.
idẽq sẽꝑ sit qui siue uerbi
siue sacramenti pͥncipalis auc¬
bor existat: In exhibenclis sane
miraculoꝵ signis ut in ꝓphetie.
oraculis. siue etiã in habendis
magistro heliseus petiit dicens
fuisse dinoscit᷑: in quib certe
maior uirtus qm in helỹe sig¬
nis & duplex numerus inue¬
nit᷑ Quod qui eoꝵ hystorias
siuie diaconꝰ: aut qͥlibet hoꝵ.
Illic plane fides atq deuotio postu¬

Expanded text:
tietur; et in hoc gaudeo, sed et gaudeus sacramenti: utriusque profecto muneris alios fideles et bonos; alios nequam et perfidos: sed neque a bonis melius, nec a malis accipitur pejus. Ministri siquidem sunt diversi, sed unum est utique quod praebetur. Bonus plane est auctor munerum, et quod dat, nullas contrahit maculas ex obsequio ministrorum. Pura fluit vena, et superfluo leprosa manus propinantis attenditur, ubi clarum, 103 atque perspicuum est, quod hauritur. Quid enim ad momentum rei sive bonus, sive malus sit qui ministrat, dummodo unus idemque semper sit, qui sive verbi, sive sacramenti principalis auctor existit? In exhibendis sane miraculorum signis, vel in prophetiae oraculis, sive etiam in habendis magistro Eliseus petiit, dicens:fuisse dignoscitur, in quibus certe et major virtus, quam in Eliae signis, et duplex numerus invenitur: quod qui eorum historias sive diaconus, aut quodlibet horum. Illic plane fides atque devotio postu
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ Ynde ait apłs. Si enĩ uolens
hoc facio: mercedem habeo. Si au̾
inuiti: dispensatio mͥ credita est.
Ac si dicat. Illis ꝓdest qͥb dispen¬
so: ñ mͥ qͥ facio Ideo qͦ doctor ege¬
giꝰ in expositione beati ioħis cuũ¬
głistȩ sic loqͥt᷑. Lã uos mundi ei¬
Quare ñ ait mundi estis ꝓpt̾ bap¬
tismũ quo abluti estis. sed ꝓpt̾
trahe uerbũ. & qͥd est aqua nͥ
aqua: Accedit uerbũ ad elem̃¬
tũ. & fit sacramentũ etiã ipsũ
tanqͣm uisibile uerbũ. Nã de¬

Expanded text:
 Unde ait Apostolus: « Si enim volens hoc facio, mercedem habeo; si autem invitus, dispensatio mihi credita est . » Ac si dicat: Illis prodest, quibus dispenso; non mihi, qui facio. Ideo quoque 108 doctor egregius in expositione beati Joannis evangelistae sic loquitur: 'Iam vos mundi esQuare non ait: 'mundi estis propter baptismum, quo abluti estis', sed ait:trahe verbum, et quid est aqua nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum, etiam ipsum ta
Abbreviated transcription (Latin):
Sic stulti estis. ut cũ spũ ciperi¬
tis. nunc carne consummamini.
Culpas uero ueretundantiũ qua¬
si compatiens. reprehendit dicẽs.
Gaiusuis sum in dño uehementer.
qm̃ tandem aliquando reflorius¬
tis pro me sentire. sicut & sentieba¬
tis: occupati enim eratis. ut & illoꝵ
culpas increpatio detirgeret: & ho¬
rum negligentiam sermo mollior
uelaret.

Expanded text:
Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperiSic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando refloruistis pro me sentire sicut et sentiebatis; occupati enim eratis ; ut et illorum culpas increpatio dura detegeret, et horum negligentiam mollior sermo velaret.
Abbreviated transcription (Latin):
impudentes: atq alit̾ ueretundi.
⁊iter ammonendi sunt
impudentes. atq altter
ueretundi. Iuos namq
ab impudentiȩ uicio. ñ
nisi intrepatio dura compescit. istoᷤᷤ
autem plerumq ad meluis exbor¬
ttio modesta componit. Iui se
delinquere nsciunt: nisi etiam
a plurib increpent᷑. Istis plerũq
ad tonuersionẽ sufficit. quod eis
doctor mala saltem sua leniter ad
memoriam reducit. Iuos melius cor¬
rigit: qui inuehendo reprehendit.
Istis autem maior ꝓfectus adducit᷑.
si hoc quod in eis rep̃henditur. quasi
ex latere tangatur. Impudentem
quippe iudeorum plebem. dominꝰ
aꝑte increpans ait. Frons mulieris
meretricis facta ẽ tibi: noliusti
erubescere. Et rursum. uere¬
cundantẽ resouet dicens. Coi¬
susonis adolescentie obliuisceris.
& obꝓbrii uiduttatis tu ñ recor¬
daberis. quia dominabitur tui qͥ
fecit te. Impudenter quoq delin¬
quentes galathas. aꝑte patilus in¬
crepat dicens. O inseniati galathe.¬
quis uos fascinauit: Et rursũ.

Expanded text:
impudentes et verecundi. Aliter admonendi sunt impudentes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpatquis vos fascinavit! et:
Abbreviated transcription (Latin):
licet du sp̃alia p̃cepta loque¬
ret᷑: quasi funes miserat. Pt¬
modũ uͦ memorans exempla
maioꝵ: quasi uet̾es pannos
adhibebat. Enĩuͦ seris di t̃ẽ
debet timere. cũ tẽporale qͥd
cin ꝓpositũ est celestia scandere

Expanded text:
licet, dum spiritualia praecepta loqueretur, quasi funes miserat, postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Enimvero servus Dei tunc debet timere cum temporale quid cui propositum e
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ & illatas nobis iniuirias eqͦ¬
nmitꝰ ferre: & nocentib in¬
suꝑ utilia ministrare. Sit ma¬
nꝰ nr̃a ad accipiendũ catita atꝙ
sus pecta: ad erogandũ uͦ ꝓ possi¬
bilitate benigna. Sit mens in
ospis timida. sit in adu̾sitate
setura. Cũq bona facit & mala
tolerat: tẽ se ꝓculdubio nume¬
Qusqͥs enĩ recte uiuens flagel¬
lis atterit᷑: sic̃ xp̃i nẽ in utroq
uestigia seqͥt᷑ ita pꝰtmodũ erꝰ
consortio ñ pͥuatur.

Expanded text:
semper et illatas nobis injurias aequsemper et illatas nobis injurias aequanimiter ferre, et nocentibus insuper utilia ministrare. Sit manus nostra ad suscipiendum cauta atque suspecta; ad erogandum vero pro possibilitate benigna. Sit mens in prosperis timida, sit in adversitate secura, cumque bona facit et tolerat, tunc se procul dubio numeQuisquis enim recte vivens flagellis atteritur, sicut Christi nunc in utroque vestigia sequitur, ita postmodum ejus consortio non privatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis uiscus est quȩ qͥcqͥd apponit᷑
excuti ñ ꝑmittit: sed more pici᷑
herere cõpellit. Ꝙid gͦ: Rixam
mentis meȩ ult᷑ ñ ꝑferens: scõ
fr̃ĩ munꝰ suũ remitr̾e studui
Deinde auxiliante dõ dũ uixe¬
ro. contͦ sordes munerũ iã cau¬
tiꝰ ugilabo. Ecce qd̃ suꝑiꝰ dixi
qͥa seruus dĩ debet timere cũ
tẽporale qͥd ꝑcipit: tẽ gaudere
cũ ꝑdit. Amͦ itaq neq ꝓ speciȩ
monast̾ii construendi. neq ꝓ
necessitate seruoꝵ di te¬
nebo quasi mat̾iam honesta¬
tis. ubi ualeam uires exercere
cupidims. tanqͣm qui castita¬
tis aneͣlat soluere cingulũ. ut
nuptiarũ. & sub nomine ꝓpa¬
gandi g̾minis famulat᷑ illece¬
bͥs uoluptatis: ita m̃ulli dũ
ditate contenti. gaudent sine
regimine. siue qublibet exer¬
cit iis implicari. ut dũ ꝓpͥȩ sa¬
tisfaciunt auaricie. necessitati
uideant᷑ pii oꝑis deseruire. Noᷤᷤ
autẽ dilectissim gaudeamꝰ

Expanded text:
tis viscus est, quae quidquid apponitur, tis viscus est, quae quidquid apponitur, excuti non permittit; sed more piscis haerere compellit. Quid igitur? Rixam mentis meae ultra non perferens, sancto fratri munus suum remittere studui. Deinde, Deo auxiliante, dum vixero contra sordes munerum jam cautius vigilabo. Ecce, quod superius dixi, quia servus Dei tunc debet timere, cum temporale quid percipit; tunc gaudere, cum perdit. Amodo itaque neque pro specie monasterii construendi, neque pro necessitate servorum Dei, tenebo quasi materiam honestatis, ubi valeam vires exercere cupidinis. Tanquam qui castitatis anhelat solvere cingulum, ut nuptiarum, et sub nomine propagandi germinis famulatur illecebris voluptatis; ita nonnulli, dum esse ditate contenti, gaudent sive regimine, sive quibuslibet exercitiis implicari; ut dum propriae satisfaciunt avaritiae, necessitati videantur pii operis deservire. Nos autem, dilectissimi, gaudeamus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ festimꝰ intraui. sed memet¬
ipsũ intͣre uix potui. & qui e¬
tra me inordinate sũ susꝰ. iusto
iudicio in me sũ postinodui ͭ ta
loquar. satis difficult̾ ingͥssus
Int̾ cet̾a uͦ tanta ammũ meu̾
mun̾is illiꝰ caligo confudit. &
tanqͣm u̾mis sc̃atens mea cor-¬
rodere uiscera ñ cessauit. ut
teste conscientia mallẽ me le¬
pra ꝑcussũ qm illo mun̾e
sauciatũ. Attendebã porro il¬
linc tantã frĩs liberalitatẽ.
quȩ mͥ nichil debebat & obtu¬
lit: hinc meã auariciã. que qd̾
ꝑ officiũ ñ merebat᷑ accepte.
Tedebat me tẽ oblitũ qd ꝑ ui-
rũ sapientẽ dicit᷑. Non sit por
re quã accipe: illũ uerẽ beatũ
me miserũ deputabam. Heu me
inquã cũ a suscipiendis muneri¬
bus excutiendam manũ scͥptu-¬
ra p̾cipiat. qͦmͦ tu manũ excutis
ut abicias. quã potiꝰ incutis ut
accipias. stͣngis ut rapias. retra¬
his ut possidenda recondas:
Etenĩ auaricia in manu accipien-¬

Expanded text:
quidem festinus intravi, sed per memetquidem festinus intravi, sed per memetipsum intrare vix potui; et qui extra me inordinate sum fusus, justo judicio in me sum postmodum, ut ita loquar, satis difficulter ingressus. Inter caetera vero, tanta animum meum muneris illius caligo confudit, et tanquam vermis scatens mea corrodere viscera non cessavit, ut, teste conscientia, mallem me lepra percussum quam illo munere sauciatum. Attendebam porro illinc tantam fratris liberalitatem quae mihi nihil debebat, et obtulit; hinc meam avaritiam, quae, quod per officium non merebatur, accepit. Taedebat me tunc oblitum, quod per virum Sapientere quam accipere ; illum jure beatum, me miserum deputabam. Heu me, inquam, cum a suscipiendis muneribus excutiendam manum Scriptura praecipiat ; quomodo tu manum excutis, ut abjicias; quam potius incutis, ut accipias; stringis, ut rapias; retrahis, ut possiden la recondas. Et revera avaritia 836 in manu suscipien