comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo qui peccatũ fugit: ad
imaginẽ .ẽ. dei. Non est igitur
dubium. quod is qui apeccato
abstinet. fugit. Unde & apłs
clamat: Fugite fornicationem.
Perseqͣuntur enĩnos peccatorũ
illecebrȩ: ꝑsequitur libido.
Sedtufuge. tã quã furiosam
dominam: Quȩ si comp̃henderit:
nec die nec nocte requiescere sinit.
exagitat. urit. incendit. Euge
auaritiam. ne interius cõp̃hendat
Fuge ꝑfidiam: ne te sius inuoluat
retibus. Unde & dominus ait
Cum autem persequentur uos
in ciuitate ista: fugite in aliam.
Amen dico uobis. non comsũma¬
bitis ciuitates isrł: donec ueni¬
at filius hominis Et enĩ quã¬
uis ꝓpt̃ infirmitatẽ carnis fugã
nobis suadere uideatur. tamen
melius fugit qui fugit illece¬
brã sȩcularẽ. ut non teneatur
diuitiarũ suarũ sollicitudine.
non thesauri contẽplatione.
non intȩ istius cupiditate. sed
directa animi intentionefestinet
ad głam regni cȩlestis. ꝓperet
ad coronã. nec terrenorum

Expanded text:
et ideo qui peccatum fugit ad et ideo qui peccatum fugit ad imaginem est dei. non est igitur dubium quod is qui a peccato abstinet fugit. unde et apostolus clamat: fugite fornicationem. persequuntur enim nos peccatorum inlecebrae, persequitur libido: sed tu fuge tamquam furiosam dominam, quae si conprehenderit, nec die nec nocte requiescere sinit, exagitat, urit, incendit. fuge auaritiam, ne te interius conprehendat. fuge perfidiam, ne te suis inuoluat retibus. unde et dominus ait: cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. amen dico uobis, non consummabitis ciuitates Istrahel, donec ueniat filius hominis. etenim quamuis propter infirmitatem carnis fugam nobis suadere uideatur, tamen melius fugit qui fugit inlecebram saecularem, ut non teneatur diuitiarum suarum sollicitudine, non thensauri contemplatione, non uitae istius cupiditate, sed directa animi intentione festinet ad gloriam regni caelestis, properet ad coronam nec terrenorum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ quod suꝑeminet. quod
morsi millius arcȩ testimonii
aedificatione dicit. Immites in
arcam testimonii quȩ cumque
dabo tibi: & facies impositionẽ
ꝓpiciatorir & infra lmpones
prop̾iciatoriũ suꝑ arcã desuper.
& immittes testimonia quȩ dabo
& in notescam tibi inde. & loquar
tibi desuꝑ. Hoc ẽ inde. ubi supra
cȩlos est. ubi pater ẽ. inde tibi
loquar. Accedamus itaq fidei
suffragio subnixi. & enis remigns
eleuati adillam sedem gratiae.
refugientes hoc sȩculum. &enis
contagionẽ. hoc .ẽ. autem
fugere. abstinere apeccatis. ad
similitudinẽ & imaginẽ dei
formã uirtutũ assumere. exten¬
dere uires nr̃as adimitationẽ
dei. scđm mensurã nr̃ȩ possibili¬
tatis. Uir enĩ ꝑfectus. imago &
gła ẽ der. Unde & dominus ait
Perfecti estote. sicut & pater
ur̃ qui incęlis. ẽ. ꝑfectus ẽ hoc ẽ.
igitur similem. eẽ. hab̃e iustitiã.
habere sapientiã. & uirtute eẽ
ꝑfectum. Ds̃ enim sine peccato

Expanded text:
uerbum. quod supereminet, quod uerbum. quod supereminet, quod Moysi in illius arcae testimonii aedificatione dicit: et inmittes in arcam testimonia quaecumque dabo tibi et facies inpositionem propitiatorii et infra: inpones propitiatorium super arcam desuper et inmittes testimonia quae dabo, et innotescam tibi inde et loquar tibi desuper, hoc est: inde ubi supra caelos est, ubi apud patrem est, inde tibi loquar. Accedamus itaque fidei suffragio subnixi et eius remigiis eleuati ad illam sedem gratiae, fugientes hoc saeculum et eius contagionem. hoc est autem fugere: abstinere a peccatis, ad similitudinem et imaginem dei formam uirtutum adsumere, extendere uires nostras ad imitationem dei secundum mensuram nostrae possibilitatis. uir enim perfectus imago et gloria est dei. unde et dominus ait: perfecti estote, sicut et pater uester, qui in caelis est, perfectus est. hoc est igitur similem esse dei, habere iustitiam, habere sapientiam et uirtute esse perfectum. deus enim sine peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
excelĩor cȩlis factus Hoc est
igitur uerbũ quod supra cȩlos
habitans. illuminat omnia.
Unde & unctus naturaliter
legitur adeo patre: quia lum̃
est uerbum. quod illummauit
omnẽ hominẽ: uemiens in hunc
mundum. Hoc ẽ. uerbum dei.
in quo ẽ magnũ sacerdotium.
cuius mor̃ses in illo uestimento
principis sacerdotũ uertimenta
describit intelligibilia. quod
uirtute sua induit mundum. &
tamquã eo amictus fulget in om̃ĩb
Induit etiam cognitionẽ gene¬
ris humani ꝑhuius corporis sus¬
ceptionẽ ad dm̃ dicens. & inenar¬
rabilem caritatẽ infundens se
omnib spũ &plemitudine diui¬
nitatis fuȩ. Decuius plenitudine
om̃s accepimus. Ut sciamus suꝑ¬
eminentẽ scientiȩ caritatẽ xp̃i.
& impleamur in omem plenitu¬
dinẽ dei. Caput. ẽ. enĩ om̃iũ xp̃c.
ex quo totum corpiis ꝓducitur.
& mutua sibi cohexione coniungi¬
tur. incrementũ sui ȩdificatione
caritatis accipiens. Hoc ẽ igitur

Expanded text:
excelsior caelis factus. hoc est excelsior caelis factus. hoc est igitur uerbum, quod supra caelos habitans inluminat omnia. unde et unctus naturaliter legitur a deo patre, quia lumen est uerbum, quod inluminauit omnem hominem uenientem in hunc mundum. hoc est uerbum dei, in quo est magnum sacerdotium, cuius Moyses in illo uestimento principis sacerdotum indumenta describit intellegibilia, quod uirtute sua induit mundum et tamquam eo amictus fulget in omnibus. induit etiam cognationem generis humani per huius corporis susceptionem ad dominum dicens .... et inenarrabilem caritatem infundens se omnibus spiritu et plenitudine diuinitatis suae, de cuius plenitudine omnes accepimus, ut sciamus supereminentem scientiae caritatem Christi et inpleamur in omnem plenitudinem dei. caput est enim omnium Christus, ex quo totum corpus producitur et mutua sibi conexione coniungitur incrementum sui aedificatione caritatis accipiens. hoc est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
rem ad concupiscendum: in¬
trauit mors. Si audias sermones
meretricios: in trauit mors
Siluxuria sensus tuos capiat:
penitrauit mors Et ideo qui
uult ascendere: nonlȩta scłi.
non amȩna. non delectabilia.
sed plena doloris &fletus sequat᷑
Melius ẽ. enĩ ire in domum luctus:
T ues sacerdos inȩternum: Recte
in ȩternum: quia alii temporales:
omnes sub peccato. hic autẽ imp̃ua¬
ricabi.le habet sacerdotium:
Om̃s submorte . hic autẽ semper
uiuens. qm̃ qui sailuare alios potest.
ipse perire quẽ admodũ posset:
t alis enim inquit nobis decebat:
Recta ẽ elocutio. Siquidem
apud eos qui uerboꝵ & elocutio¬
num delsetum habuerunt. huius¬
modi inuenitur: Dicente aliquo.
locum editiorem. qus uictoribus
decebat: Quod ideo non prȩterii:
ut sciamus quia apłs naturalibus
magis quã uulgatis. aut scłm artẽ
utitur uerbis: Talis ergo inquit
nobis decebat. princeps: sacerdos.
iustus. sc̃s. innetens. immaculatus.
segregatus apeccatoribus: et

Expanded text:
rem ad concupiscendum, inrem ad concupiscendum, intrauit mors: si audias sermones meretricios, intrauit mors: si luxuria sensus tuos capiat, penetrauit mors. et ideo qui uult ascendere non laeta saeculi, non amoena, non delectabilia, sed plena doloris et fletus sequatur; melius est enim ire in domum luctus tu es sacerdos in aeternum. recte in aeternum, quia alii temporales omnes sub peccato, hic autem inpraeuaricabile habet sacerdotium. omnes sub morte, hic autem semper uiuens, quoniam qui saluare alios potest ipse perire quemadmodum posset? talis enim inquit nobis decebat. recta est elocutio, siquidem apud eos qui uerborum et elocutionum dilectum habuerunt, huiusmodi inuenitur dicente aliquo: locum editiorem quam uictoribus decebat. quod ideo non praeterii, ut sciamus quia apostolus naturalibus magis quam uulgatis aut secundum artem utitur uerbis. talis ergo inquit nobis decebat princeps, sacerdos, iustus, sanctus, innocens, inmaculatus, segregatus a peccatoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
lium eius abste dñẽ: ascensus
incorde ens. Beatus plane quẽ
delectatio non reuocat. quem
non inelinat uoluptas. qui ad
inferiora non respicit. quod nec
ipsius loth uxor potuit euadere.
Quo ad monitus exemplo apłs.
posteriora obliuiscens. & ca quae
sunt priora appetens. festmabat
adbrauium. & ꝑuenire meruit: qͥa
ante se xp̃m uidebat. aquo ad
iustitiȩ uocabatur coronam. Sed
ꝑuenit ille. qui se ipsum sibi ab ne¬
gauit. ut xp̃m lucraretur
Deniq non ipse uiuebat. sed uiue¬
bat in eo xp̃c. Namquis inter
tot passiones huius corporis. int̾
tot illecebras huius sȩculi. tutũ
atq intemeratum seruare uesti¬
gium potest: Respexit oculus:
& sensum mentis auertit. Audi¬
uit auris: &intentionẽ inflexit
In alauit odor. & cogitationem
impediuit : Os libauit: & crimen
retulit. Tactus contigit: &ianẽ
adoleuit. Intrauit m̃ors ꝑfenestrã :¬
dix̃ propheta. Fenestra tua :¬
oculus tuus. ẽ. Siuideas mulie¬

Expanded text:
lium eius abs te, domine: ascensus lium eius abs te, domine: ascensus in corde eius. beatus plane, quem delectatio non reuocat, quem non inclinat uoluptas, qui ad inferiora non respicit, quod nec ipsius Loth uxor potuit euadere. quo admonitus exemplo apostolus posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora adpetens festinabat ad brauium et peruenire meruit, quia ante se Christum uidebat, a quo ad iustitiae uocabatur coronam. sed peruenit ille, qui se ipsum sibi abnegauit, ut Christum lucraretur. denique non ipse uiuebat, sed uiuebat in eo Christus. Nam quis inter tot passiones huius corporis, inter tot inlecebras huius saeculi tutum atque intemeratum seruare uestigium potest? respexit oculus et sensum mentis auertit, audiuit auris et intentionem inflexit, inhalauit odor et cogitationem inpediuit, os libauit et crimen rettulit, tactus contigit et ignem adoleuit. intrauit mors per fenestram dixit propheta. fenestra tua oculus tuus est. si uideas mulie
Abbreviated transcription (Latin):
AREQUENS
NOBIS
S.E. CULO
ISTO
S. E RMO
at que utinam quã facilis
sermo: tam cautus & sollicitꝰ
affectus Sed quod penis. ẽ.
frequenter irrepit t̾renarũ
illecebra cupiditatũ. & uani¬
tatum offusio mentẽ occupat.
ut quodstudeas uitare hoc
cogites. animoq uoluas. qđ¬
exuere aute mimpossi bile:
Deniq uotimagis eam. eẽ. rẽ.
quam effectus. testatur ꝓpheta
dicendo. Declina cor meum intesti¬
monia tua. & non in auaritiam.
Non enĩmpotestate nrã .ẽ. cor nrm.
& nrẽ cogitati: ones: quȩ ipuso
effusȩ. mentem animumq. confun¬
dunt. atq alio trahunt. quã tu
ꝓposueris Ad sȩcularia reuocant.
muncdana inserunt. uoluptaria
ingerunt. illecebrosa intexunt
lp̃soq intempore. quo eleuare
mentẽ paramus: insertis cogitati¬
onib uanis. ad terrena plerumq
deicimur: Quis autẽ tambeatus.
qui incorde suo semꝑ ascendat:
Sed hoc sine auxilio diuino qui
fieri potest: Nullo ꝓfecto modo
Deniq supra: eadem scriptura
dicit. Beatus uircuius. ẽ. auxi¬

Expanded text:
requens nobis saeculo isto sermo atque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quexuere autem inpossibile. denique uoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: declinacormeumin testimonia tua et non in auaritiam. non enim in potestate nostra est cor nostrum et nostrae cogitationes, quae inprouiso offusae mentem animumque confundunt atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo eleuare mentem paramus insertis inanibus cogitationibus ad terrena plerumque deicimur. quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat ? sed hoc sine auxilio diuino qui fieri potest ? nullo profecto modo. denique supra eadem scriptura dicit: beatus uir, cuius est auxi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne dicet. Quȩ utilitas in san¬
gume meo. sidamnoquẽ ipse
saluaui: Deinde consideras
iudicẽ. non consideras aduocatũ:
Potest iste seueriorẽ ferre sen¬
tentiã. qui int̃pellare ñ desinit:
ut pat̃nȩ reconciliationis inos
conferat᷑ grã : Sed & siqua im¬
minerent grauia: nequaꝗ nos
axpõ separare deberent: Cur
nos ꝓ illo non etiã dura & acer¬
ba toleremus. qui pro nobis tã
in digna suscepit: Ideoq de.¬
bet in nobis eẽ caritas. ut nullis
non concludent eã. qͥa toren¬
tẽ transit anima diligentis
Nulla tẽpestas. nullũ ꝓfundũ
ꝑiculũ. nullus t̾ror mortis.
aut pene. iuim caritatis imminu¬
unt: in his enĩ ꝓbat᷑. inhis beata
uita ẽ: etiã simultis ꝑiculis in¬
undet᷑. Non enim frangitur

Expanded text:
nonne dicet: quae utilitas in sannonne dicet: quae utilitas in sanguine meo, si damno quem ipse saluaui? deinde consideras iudicem, non consideras aduocatum. potest iste seueriorem ferre sententiam, qui interpellare non desinit, ut paternae reconciliationis in nos conferatur gratia? Sed etsi qua inminerent grauia, nequaquam nos a Christo separare deberent. cur nos pro illo non etiam dura et acerba toleremus, qui pro nobis tam indigna suscepit? ideoque debet in nobis esse caritas, ut nullis non concludent eam, quia torrentem transit anima diligentis. nulla tempestas, nullum profundum periculum, nullus terror mortis aut poenae uim caritatis inminuit; in his enim probamur, in his beata uita est, etiamsi multis periculis inundetur. non enim frangitur
Abbreviated transcription (Latin):
Proquib igitur quod suꝑ omnia
ẽdedit. potest fieri. ut in illo
uniuersa donauerit. Nihil
enĩ excepit. quiomiũ cessit au¬
ctorem Hichil ẽ igit᷑. qđ nobis
negari posse ueream᷑ Nihil ẽ. in
quo de munificentiȩ diuinae ꝑse
ub̾tas. ut primo p̃destinaret.
deinde uocaret & quos uocaret.
hos & iustificaret: Et quos iusti¬
ficaret hos & clarificaret: Poterit
deseri abhis. quostantis benefi¬
cns suis. usq ad p̃mia ꝓsecut tꝰ est:
lnt̃ tot beneficia dei. ndmne¬
tuende sunt aliquȩ accusatoris
insidię : Sed quis audeat accu¬
sare. quos electos diuino cermt
iudicio: Num ds̃ pater ipse dcon¬
tulit. potest sua dona rescinde.
& quos ad optione suscepit. eos
a pat̾ni affectus grã religare:
Sed metus. ẽ. neuid ex seuerior
sit: Considera quẽ iudicẽ ha
omẽ iudicium. Poterit ergo te
ille dam nare. quẽ redemit amor¬
te.pro quose optulit. cinus intã
suȩ mortis mercedẽ eẽ cognoscit:

Expanded text:
pro quibus igitur quod super omnia pro quibus igitur quod super omnia est dedit, potest fieri ut non in illo uniuersa donauerit? nihil enim excepit qui omnium cessit auctorem. nihil est igitur quod negari nobis posse uereamur, nihil est in quo de munificentiae diuinae diffs ubertas, ut primo praedestinaret, deinde uocaret et quos uocaret hos et iustificaret et quos iustificaret hos et clarificaret. poterit deserere quos tantis beneficiis suis usque ad praemia prosecutus est? inter tot beneficia dei num metuendae sunt aliquae accusatoris insidiae ? sed quis audeat accusare quos electos diuino cernit iudicio? num deus pater ipse qui contulit potest sua dona rescindere et quos adoptione suscepit eos a paterni affectus gratia relegare? sed metus est ne iudex seuerior sit: considera quem habeas iudiomne iudicium. poterit ergo te ille damnare, quem redemit a morte, pro quo se obtulit, cuius uitam suae mortis mercedem esse cognoscit ?
Abbreviated transcription (Latin):
larũ lumina. dũ totius corporis
nr̃i expectatur redemptio. Sed
uereris dubios itȩ anfrartus. &
aduersarii insidias. cũ habeas auxi¬
liũ di. habeas tantã eiꝰ dignationẽ.
ut filiꝯꝓpͥrio ꝓtẽ non peꝑcerit
Pulchro uerbousa ẽ scriptura.
ut dei patris erga te piũ ꝓposi¬
tũ declararet: qui mortioptulit
filiũ. & filius mortis acerbitatẽ
sentire non potuit. Qđ inpatre
fuit. nihil sibi reliquit. totũ ꝓte
optulit. Qđ inplenitudine di¬
uinitatis. nihil ipse amisit. & te
redenuit Consiđa affectũ patriũ.
qđ pietatis ẽ. Quasi moriturt
filii suscepit ꝑiculũ. quasi orbi¬
tatis hausit dolore. ne tibi ꝑiret
fructus redemptionis. Tantũ fuit
lucraret᷑ Ille ꝓpt̃ te dispendia
nr̃a suscepit. ut te diuinis in se¬
reret. cęlestib consetrarit̾. Mtre
etiã ad didit: ꝓ nobis omnibus
tradidit illũ. ut ostendet. quod
ita om̃s diligat. ut dilectissimũ
sibi filiũ prosingulis traderet

Expanded text:
larum lumina, dum totius corporis larum lumina, dum totius corporis nostri expectatur redemptio. Sed uereris dubios uitae anfractus et aduersarii insidias, cum habeas auxilium dei, habeas tantam eius dignationem, ut filio proprio pro-te non pepercerit? pulchro uerbo usa est scriptura, ut dei patris erga te pium propositum declararet, qui morti obtulit filium. et filius mortis acerbitatem sentire non potuit, quod in patre fuit: nihil sibi reliquit, totum pro te obtulit, quod in plenitudine diuinitatis nihil ipse amisit et te redemit. considera affectum patrium. quod pietatis est quasi morituri filii suscepit periculum, quasi orbitatis hausit\' dolorem, ne tibi periret fructus redemptionis. tantum fuit lucraretur. ille propter te dispendia nostra suscepit, ut te diuinis insereret, caelestibus consecraret. mireĮ, etiam addidit: pro nobis omnibus tradidit illum, ut ostenderet quod ita omnes diligat, ut dilectissimum sibi filium pro singulis traderet.
Abbreviated transcription (Latin):
ab iectio: Sed erit tibi infuturũ
gloriosa nobilitas. deuotionis ac
fider. Nunc census tenuior: uictꝰ
angustior. sederunt tibi diuitiȩ.
remunerationis aet̾nȩ. in quibus
rei ullius egere non posiis. Nunc
amissio filioꝵ. recipies perpetuos.
quos susceꝑas temporales. Dicet᷑
dete: Beatus qui habet semen
insion. & domesticos in hierłm.¬
indignȩ inquit passiones st
huius tẽporis. ad futurã głam.
scriptura tibi dicit: Adde quia
beata uita his aduersi s̃ seculariũ
nũ non minuit᷑. sed magis ꝓbatur
Adde. qđ uł patrimonudã na
non sentit. uł necessitudinum
fortim̃te abscondit dispendia. ab¬
sorbet dolorẽ. Adde. quia nescit
naufragia. qui semꝑ inportu tran¬
quillitatis. ẽ. Quid illud. quod
labor tibi cõmunis cũ om̃icreatu¬
ra ẽ. Quia ꝓpt̃ te mundus ipse
seruitutẽ tolerat᷑ corruptionis.
quia cũ scĩs tibi laboris huius
& expectationis cõmune consor¬
tiũ est Sol occasum suũ reco¬
gnoscit. luna defectũ. errorẽ ftel¬

Expanded text:
abiectio ? sed erit tibi in futurum gloriosa nobilitas deuotionis ac fidei. num census tenuior, uictus angustior ? sed erunt tibi diuitiae remunerationis aeternae, in quibus rei ullius egere non possis. num amissio filiorum ? recipies perpetuos, quos susceperas temporales. dicetur de te: beatus qui habet semen in Sion et domesticos inHierusalem.indignae inquit passiones sunt huius temporis ad futuram gloriam scriptura tibi dicit. adde quia uita beata his aduersis saecularium ium non minuitur, sed magis probatur. adde quod uel patrimonii damna non sentit uel necessitudinum forti mente abscondit dispendia, absorbet dolorem. adde quia nescit naufragia qui semper in portu tranquillitatis est. quid illud quod labor tibi conmunis cum omni est creatura, quia propter te mundus ipse seruitutem tolerat corruptionis, quia cum sanctis tibi laboris huius et expectationis conmune consortium est? sol occasum suum recognoscit, luna defectum, errorem stel
Abbreviated transcription (Latin):
intuetur. Solem: nisi sanus & ui-¬
gens oculus non aspicit. Nec
bonũ potest uidere: nisi anima
bonã fiat. Ergobonus fiat.¬
qui uult uidere dñm: & quod ẽ.
bonũ huius boni similes simus:
hoc. ẽ. bonum. quod supra
omnẽm oꝑationem. ẽ: supra
omnem mentẽ atq intellectũ.
Ipsum ẽ quod semꝑ manet.¬
MA¬
& adipsum conuertuntur omĩa
in quo habitat plenitudo diuini¬
tatis. & ꝑ ipsum reconciliantur
omia. in ipsum. &ut plenius
definiamus quid sit bonum. ita
est bonum. quia semꝑ manet:
dans uiuere & eẽ om̃ibrs. quia
fons. ẽ. Omniũ uita xp̃c. dequo
ait ꝓpheta. Inumbra eius uiuemꝰ
Nunc autẽ uita nr̃ã abscondita

Expanded text:
intuetur. Solem nisi sanus et viintuetur. Solem nisi sanus et vigens oculus non aspicit; nec bonum potest videre nisi anima bona. Fiat ergo bonus qui vult videre Dominum, et quod est bonum. Hujus boni similes simus, Hoc est bonum quod supra omnem operationem est, supra omnem mentem atque intellectum: ipsum est quod sempemad ipsum convertuntur omnia, in quo habitat plenitudo 384 divinitatis, et per ipsum reconciliantur omnia in ipsum. Et ut plenius definiamus quid sit bonum: VITA est bonum, quia semper manet, dans vivere et esse omnibus; quia fons est omnium vita Christus, de quo ait propheta: In umbra ejus vivemus . Nunc enim vita nostra abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. fuga: Nonutiq pedũ: qui
sunt corporis lsti enim quocũq.
currunt: in terra currunt. et
desolo ad solum transeunt.
Hec nauib fugiamus aut
curribus. aut equis. qui obli¬
gantur &cadunt. sed fugiamꝰ
animo. & oculis ac pedibus
interioribus. Assuescamus
oculos nrõs: uidere quae
dilucida & clara sunt. spectare
uultum continentiȩ. & tempe¬
rantiȩ. omnesq uirtute s: in
quibus iuhil scabrum. nichil
obscurum. & tortuosum sit. & ipsum
ex pectet quis. & conscientiȩ suȩ
illum oculum mundet. ne quid
non debet dissonare abeo qui
uidet: qm̃ conformesnos deus
imaginis uoluit. eẽ. filii sui
Cognitum igitur. nobis. ẽ. illud
bonum: nec longȩ. ẽ. ab uno quo qͦ
nr̃m. In ipso eñĩ uiuimꝰ & sumus:
& mouemur Ipsius enim & genꝰ
sumus. ut apostolus gentiles
posuit significare: Ipsum est
bonum quod quȩrimus: solum
bonum. Nemo enim bonus. nisi
unus deus Hic ẽ. oculus. qui
magnũ illũ & uerum decorem

Expanded text:
est fuga? Non utique pedum, qui est fuga? Non utique pedum, qui sunt corporis. Isti enim quocumque currunt, in terra currunt, et de solo ad solum transeunt. Nec navibus fugiamus, aut curribus, aut equis qui obligantur et cadunt: sed fugiamus animo, et oculis, aut pedibus interioribus. Assuescamus oculos nostros videre quae dilucida et clara sunt, spectare vultum continentiae et temperantiae, 383 omnesque virtutes, in quibus nihil scabrum, nihil obscurum et tortuosum sit: et se ipsum spectet quis, et conscientiam suam: illum oculum mundet, ne quid non debet dissonare ab eo qui videt, quoniam conformes nos Deus imaginis voluit esse Filii sui. Cognitum igitur nobis est illud bonum, nec longe est ab unoquoque nostrum: In ipso enim vivimus, et sumus, et movemur. Ipsius enim et genus sumus , ut Apostolus gentiles posuit significare. Ipsum est bonum quod quaerimus, et solum bonum. Nemo enim bonus, nisi unus Deus. Hic est oculus qui magnum illum et verum decorem
Abbreviated transcription (Latin):
in domodnĩ om̃s dies uitae
meȩ. & uideam delectationẽ
dñi. & considerẽ tẽplũ eius
Siquis igitur purum illud
& in corporeũ summũ illud
uidere meruerit. quid
habeat aliud qđ desideret:
descendere dicens. Domine.
bonum. ẽ. nos hic ẽẽ. Et quan¬
to in eomparabilior. ẽ. illa diui¬
nitatis gloria. & lux in acces¬
sibilis: quã siquis uiderit.
quid altud concupiscat:
Non regna. non facultates.
honores. gloriã. potestates
Illis enimuti. nihil beatitudi¬
nis. ẽ. Hoc uti beatum est.
ut illa defpiciens. ad hoc conuer¬
sus maneat. Hanc igitur uidens
pulchram̃ imaginem in greditur
intro: foris relinquat uultum
corporis. Nam qui intuetur
corpora: non debet introrsum
intueri. ne more mergentis in
gurgite rapiatur atq absorbeat᷑.
& quasi in ꝓfundũ dimersus misꝗ
appareat ¶Fugiamus ergo
inpatriam uerissimã. illic patria
nobis. & illic pater a quo creati
sumus. ubi est hierusalẽ ciuitas.
quȩ. ẽ. mater omium Sed quȩ

Expanded text:
in domo Domini omnes dies vitae in domo Domini omnes dies vitae meae, et videam delectationem Domini, et considerem templum ejus . Si quis igitur purum illud, et incorporeum summum illud videre meruerit, quid habeat aliud quod desideret? descendere dicens: Domino, bonum est nos hic esse . Et quanto incomparabilior est illa divinitatis gloria, et lux inaccessibilis, quam si quis viderit, quid aliud concupiscat? Non regna, non facultates, honores, gloriam, potestates. Illis enim uti nihil beatitudinis est, hoc uti beatum est; ut illa despiciens, ad hoc conversus maneat. Hanc igitur videns pulchram imaginem ingrediatur intus, foris relinquat vultum corporis. Nam qui intuetur corpora, non debet introrsum intueri; ne more mergentis in gurgite rapiatur atque absorbeatur, et quasi in profundum demersus nusquam appareat. Fugiamus ergo in patriam verissimam. Illic patria nobis, et illic Pater a quo creati sumus, ubi est Hierusalem civitas quae est mater omnium. 79. Sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora dirigant. Exuat unus¬
quisq animã suam inuolucris
sordidiorib: & quasi aurum
igni approbet det̃sam luto
Sic enĩ purgatur anima: ut
aurũ optimũ. Pulchritudo autẽ
animȩ sincera uirtias. & decus
uerior cognitio suꝑiorum :
ut uideat illud honũ ex quo
pendent omia. ipsũ aut̃ exnullo.
Eo igtur uinit: atq intellectũ
accipit ħitȩ enĩ fons. ẽ. sũmũ
illud bonũ. cuius nobis accen¬
ditur caritas & desideriũ. cui
appropinquare. & misceri uo¬
luptas. ẽ: quo dei qui non
uidit desiderio est. & qui uidit
in est. Ideoq. alia uniuersa
despicit. hoc mulcet᷑ & dele¬
ctatur. hoc. ẽ. quod sũs mini¬
strat iniuersis substantiam:
ipse autem manens insemet¬
ipso. dat aliis: Nihil autem
insẽ ex alus suscipit. dequo
propheta ait . Dixi dño meo.
deus meus estii: qm bonorũ
meorũ non indiges Hoe solũ
udere desderauit. sicut ipse
alibi ait. Unam peti ad nõ
hanc requiram. ut in habitẽ

Expanded text:
superiora dirigant. Exuat unussuperiora dirigant. Exuat unusquisque animam suam involueris sordidioribus, et quasi aurum igne approbet detersam luto. Sic enim purgatur anima, velut aurum optimum. Pulchritudo autem animae sincera virtus, et decus verior cognitio supernorum; ut videat illud bonum ependent omnia, ipsum autem ex nullo. Eo igitur vivit, atque intellectum accipit. Vitae enim fons est summum illud bonum, cujus in nobis accenditur desiderium, cui appropinquare et misceri voluptas est: quod ei qui non videt, desiderio est: et ei qui videt, vita est; ideoque universa alia despicit, hoc uno mulcetur, et delectatur. Hoc est quod subministrat universam substantiam: ipsum autem manens in semetipso, dat aliis; nihil autem in se ex aliis suscipit, de quo Propheta ait: Dixi Domino: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Hoc solum videre desideravit, sicut ipse alibi ait: Unam petii a Domino, hanc requiram; ut inhabitem
Abbreviated transcription (Latin):
& alae ignis qui purgatũ sermo¬
nem loquebantur. His alis euo¬
lauit enoch. raptus ad caelum:
His alis euolaut helias. curru
igneo. & equis igneis ad
suꝑna trans latus. hisalis
dñs ds̃ ꝑcolumnã ignis
deducebat patrum plebem
Has alas habuit seraphim.
quanlo carbonem ignis de
altari tetigit os ꝓphetae: &
iniquitates eius abstulit. & pecca¬
ta purgauit. Harum alarum
igne purgati sunt filii leui. et
baptirantur popłi nationũ. sicut
testificatur ioħs dicens dednõ
ihir Ipse uos baptitabit inspũ &
igni Merito uri renes suos uole¬
bat. & corsuum dauid: quia alas
igneas caritatis sciebat non eẽ.
metuendas Merito ebrȩi pueri
infornace ardenti non sentiebaes
ignis incendia: quia caritatis
cis flãma refrigerabat. et ut¬
habebat ꝑfecta caritas: audi di
centem dudum. Quotiens uolui
congregare filios tuos. sicut
gallina congregat pullos suos
subalas suas. Sumamus igitur
has alas: quae sicut flãma ad

Expanded text:
et alae ignis quae purgatum sermoet alae ignis quae purgatum sermonem loquebantur. His alis evolavit Enoch raptus ad coelum. His alis evolavit Elias curru igneo, et equis igneis ad superna translatus. His alis Dominus Deus per columnam ignis deducebat Patrum plebem. Has alas habuit Seraphim, quando sumpsit carbonem ignis de altari et tetigit os prophetae, et iniquitates ejus abstulit, et peccata purgavit. Harum alarum 382 igne purgati sunt filii Levi, et baptizantur populi nationum, sicut testificatur Joannes, dicens de Domino Jesu: Ipse vos baptizabit in spiritu et igne . Merito uri renes suos volebat et cor suum David, quia alas igneas charitatis sciebat non esse metuendas. Merito Hebraei pueri in fornace ardenti non sentiebant ignis incendia; quia charitatis eos flamma refrigerabat. Et uthabebat perfecta charitas, audistitem: Quoties volui congregare filios tuos sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas ! 78. Sumamus igitur has alas, quae sicut flammae ad
Abbreviated transcription (Latin):
Bona igitur caritas. habens
alas ignis. ardens: quȩ uolitat
ꝑpectora & corda sc̃õꝵ. & exurit
quicquid materiale atq t̃renũ
ẽ. Quic quid uero sincerũ est
probat: & quod contigerit. suo
igne meborat Hunc ignẽ mi
fides. accensa deuotio. illumia¬
ta .ẽ. caritas. iustitia resplenduit
Hoc agne inflammauit corapłoꝵ
Nonne cor nr̃m ardens erat in
nobis. cum a piret scripturas:
Alȩ igitur ignis flammȩ: diuinȩ
audientium corda penitrabat
Et uere alȩ ignis: quia eloquia
dñi. eloquia casta. argentũ igne
ex aminatum. Cum paulus quoq
assumeret᷑ axp̃o: uidit circũfulsis¬
se supra se lum. et suꝑ eosqui si¬
mul erant Cecidit a pauore. &
probatior resurrexit: Deniq apłs
factus. ẽ. qui persecutor aduenerat
Sp̃s quoq sc̃s descendit: Creple¬
uit totam domum inqua erant
plurim sedentes. gusȩ sant di¬
spersȩ linguȩ tam quam ignis
Bone alȩ caritatis Uere alae.
que uolitabant perora populoꝵ.

Expanded text:
Bona igitur charitas habens alas ignis ardentis, quae volitat per pectora et corda sanctorum, et exurit quidquid materiale atque terrenum est: quidquid vero sincerum est, probat; et quod contigerit, suo igne meliorat. Hunc ignem in fides, accensa est devotio, illuminata est charitas, justitia resplenduit. Hoc igne inflammavit corda apoNonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret Scripturas ? Alae igitur ignis flammae scripturaue audientium corda penetrabat. Et vere alae ignis; quia eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum. Cum Paulus quoque assumeretur a Christo, vidit circumfulsisse super se lumen, et super eos qui simul erant, cecidit a pavore, et probatior resurrexit: denique apostolus factus est, qui persecutor advenerat. Spiritus quoque sanctus descendit, et replevit totam domum in qua erant plurimi sedentes, et visae sunt dispertitae linguae tamquam ignis. Bonae alae charitatis, verae alae quae volitabant per ora apostolorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uita nrã: tunc & noscum illo
apparebimus ingloria. Ergo
non timeamus mortẽ: quoniã
requies. ẽ. corporis: aniȩ autẽ
uł libertas uel absolutio.
Nec uereamur eũ qui potest
carnem interficere. aniã
autem non potest̃: quia non
timemus eũ quipotest uesti¬
mentum auferre. non timemus
eum qui potest nr̃a furari: nos
autem non potest. Nosigitur
animȩ sumus. si uolumus hebrȩi¬
eẽ. dehis quisunt soci iacob:
id .ẽ. imitatores eius. Nos
animae sum us. nrã aut̃ membra

Expanded text:
ita nostra, tunc et nos cum illo apparebimus in gloria. Ergo non timeamus mortem; quoniam requies est corporis, animae autem vel libertas, vel absolutio. Nec vereamur eum qui potest carnem interficere, animam autem non potest; quia non timemus eum qui potest vestimentum auferre, non timemus eum qui potest nostra furari, nos autem non potest. Nos igitur animae sumus, si volumus esse Hebraei de iis qui sunt socii Jacob, id est, imitatores ejus. Nos animae sumus, nostra autem membra
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nuptiarũ cõmendat̃ fidelib.
coniugatis. Unde dicit apłs.
Cirĩ diligite uxores ur̃as. sicut
ꝓcul dubio sacramentires est. ut
mas & femina conubio
copulati. quandiu uiuunt in¬
separabilit ꝑseuerent. necliceat
excepta causa fornicationis
a coniuge conugẽ dirimi. hoc
enĩ custoditur in xpo & ineccłia.
ut uiuens cũ uiuente in ȩt̃num
nullo diuortio separet᷑. Cuius
sacram̃ti tanta obseruatio est
inciuitate dĩ nr̃i. imonte scõ eius.
hoc ẽ mnȩcclesia xp̃i. quib.q fidelib.
coniugatis. quisine dubio m̃bra st̃
xpĩ: ut cũ filioꝵ ꝓcreandoꝵ causa.
uł nubant feminȩ uł ducantur
uxores. nec sterilẽ coniugẽ fas
sit relinquere. ut alia fȩcunda
ducatur. Quodsi quisquã fecerit.
non lege huius sȩculi ubi int̾ ueni¬
ente repudio sine crimine conce¬
ditur. cũ aliis alia copulare conubia.
qđ etiã scm̃ moỹ sen dñs propter
duriciã cordis illoꝵ. israhelitis ꝑ¬

Expanded text:
ntum nuptiarum commendatur fidelibus ntum nuptiarum commendatur fidelibus coniugatis — unde dieit apostolus: uiri, diligite uxores uestras, sicut procul dubio sacramenti res est, ut mas et femina conubio copulati quamdiu uiuunt inseparabiliter perseuerent nec liceat excepta causa fornicationis a coniuge coniugem dirimi. hoc enim custoditur in Christo et ecclesia, ut uiuens cum uiuente in aeternum nullo diuortio separetur. cuius sacramenti tanta obseruatio est in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius, hoc est in ecclesia Christi quibusque fidelibus coniugatis, qui sine dubio membra sunt Christi, ut, cum filiorum procreandorum causa uel nubant feminae uel ducantur uxores, nec sterilem coniugem fas sit relinquere, ut alia fecunda ducatur. quod si quisquam fecerit, non lege huius saeculi, ubi interueniente repudio sine crimine conceditur cum aliis alia copulare conubia — quod etiam sanctum Moysen dominus propter duritiam cordis illorum Israhelitis per
Abbreviated transcription (Latin):
Ende apparet &ilud dignitatis
magis appetisse modestiã. et hoc
fȩcunditatis ꝑ misisse naturã. Nam &
principatus magis naturaliter unius
inmultos. quã in unũ potest eẽ multoꝵ
Nẽc dubitari potest naturali ordine.
uiros potius feminis. quã uiris
feminas principari. Quod seruans
apłs ait Caput mulieris uir
Et mulieres subditȩ estote uiris ur̃is
Et apłs petrus. Quomodo sara
inquit obsequebat᷑ abrahȩ. dñm
illũ uocans. Quodlicet ita sese
habeat. ut natura principiorum
amet singularitatẽ. facilius autem
pluralitatẽ uba uideamꝰ insubditis.
tamen plures feminȩ uniuiro
nũꝗ licite iungerent᷑. nisi ex hoc
plures filii nascerentur. Unde si
una cõcumbat cũ plurib. qr non ẽ
hinc ei multiplicatio ꝓlis. sed frequen¬
tatio libidinis. coniunx ñ potest
eẽ sed meretrix. q̃m non tantum
fȩcunditas cłus fructus in ꝓle est.
nec tantũ pudicitia cuius uinculũ
ẽfides. uerũ etiã quod dã sacram̃¬

Expanded text:
unde adparet et illud dignitatis unde adparet et illud dignitatis magis adpetisse modestiam et hoc fecunditatis permisisse naturam. nam et principatus magis naturaliter unius in multos quam in unum potest esse multorum. nec dubitari potest naturali ordine uiros potius feminis quam uiris feminas principari. quod seruans apostolus ait: caput mulieris uir, et: mulieres, subditae estote uiris uestris, et apostolus Petrus quomodo Sarra, inquit, obsequebatur Abrahae, dominum illum uocans. quod licet ita sese habeat, ut natura principiorum amet singularitatem, facilius autem pluralitatem uideamus in subditis, tamen plures feminae uni uiro numquam licite iungerentur, nisi ex hoc plures filii nascerentur. unde si una concumbat cum pluribus, quia non est ei hinc multiplicatio prolis, sed frequentatio libidinis, coniux non potest esse, sed meretrix. Quoniam sane non tantum fecunditas, cuius fructus in prole est, nec tantum pudicitia, cuius uinculum est fides, uerum etiam quoddam sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
quib. ds̃ qđ ei placuerint testimo
niũ ꝑhibet. usos fuisse coniugib
Neminẽ oportet dubitare
xpĩanũ: quando quibdã etiam
singulis plures habere concessũ
ẽ. ubi ratio fuit ꝓlis multiplican¬
dȩ. non uariandȩ appetitio uolu¬
ptatis. Namsidõ patrũ nr̃oꝵ.
qui etiã nr̃ ẽ. illa numerositas
coniugũ ꝓpter eañ displicuisset.
ut copiosius se libido iactaret.
ita etiam sc̃ȩ̃ feminȩ seruissent
plurib singulȩ. Quod si aliqua
faceret. quideã nisi concupiscentię
turpitudo cõpelleret. ut plures
uiros haberet. quando ista licen¬
tia plures filios non haberet
Uerũ tam̃ magis ꝑtinere adnupti¬
arũ bonũ non unũ & multas. sed
unũ & unã. satis indicat ipsa prima
diuinitus facta coniugũ copulatio.
unde conubia sumerent inteium.
ubi honestiꝰ attendet᷑ exẽplum.
Progrediente autẽ genere huma¬
no. iuntȩ sunt quib dã bonis uiris
bonȩ feminȩ. singulis plures

Expanded text:
quibus deus quod ei placuerint perhibet quibus deus quod ei placuerint perhibet testimonium, usos fuisse coniugibus neminem oportet dubitare christianum, quando quibusdam etiam singulis plures habere concessum est, ubi ratio fuit prolis multiplicandae, non uariandae adpetitio uoluptatis. Nam si deo patrum nostrorum, qui etiam noster est, illa numerositas coniugum propterea non displicuisset, ut copiosius se libido iactaret, ita etiam sanctae feminae seruissent pluribus singulae. quod si aliqua faceret, quid eam nisi concupiscentiae turpitudo conpelleret, ut plures uiros haberet, quando ista licentia plures filios non haberet? uerumtamen magis pertinere ad nuptiarum bonum non unum et multas, sed unum et unam satis indicat ipsa prima diuinitus facta coniugum copula, ut inde conubia sumerent initium, ubi honestius adtenderetur exemplum. progrediente autem genere humano iunctae sunt quibusdam bonis uiris bonae feminae, singulis plures.
Abbreviated transcription (Latin):
Quodnunc id habet ad iunctum.¬
ut nonsit uoluntatis sed necessi¬
tatis. sine qua tam̃ in ꝑcreandis
filus ad fructũ ꝑueniri ñ potest
ipsius uoluntatis. Quȩ uoluntas
in conubis fideliũ non eo fine
det̾minatur. ut transituri filu
nascant᷑ in scło isto. sed ut ꝑmansu¬
ri renascant᷑ in xp̃o. Quodsi pro¬
uenerit. merces erit de coniugio
plenȩ felicitatis. Si autẽ non
ꝓuenerit. paxerit coniugibus
bonȩ uoluntatis. hacintentione
cordis. qui suũ uas posiidet. id
ẽ coniugẽ suã. ꝓcul dubio non
possi det in morbo desiderui. sic̃
gentes quȩ ignorant dm̃. sed
inscĩficatione & honore. sicut
fideles qui ꝑant in dm̃. Illo quip¬
pe concupiscentiȩ maloutitur
homo ñ iuincitur. quando eam
in ordinatis atq indecoris motib
aestuantẽ frenat & cohibet.
.Neq nisi ꝓpagin consulens.
relaxat atq. adhibet. ut spiri¬
talit̃ regenerandos carnalit̃
gignat. ñ ut spm carni sordida
seruitute subiciat. Sic patres
scõs ex abraham & ante abraham.

Expanded text:
quod nunc id habet adiunctum, non sit uoluntatis, sed necessitatis, sine qua tamen in procreandis filiis ad fructum perueniri non potest ipsius uoluntatis. quae uoluntas in conubiis fidelium non eo fine determinatur, ut transituri filii nascantur in saeculo isto, sed ut permansuri renascantur in Christo. quod si prouenerit, merces erit de coniugio plenae felicitatis; si autem non prouenerit, pax erit coniugibus bonae uoluntatis. hac intentione cordis qui suum uas possidet, id est coniugem suam, procul dubio non possidet in morbo desiderii, sicut gentes quae ignorant deum, sed in sanctificatione et honore, sicut fideles qui sperant in deum. illo quippe concupiscentiae malo utitur homo, non uincitur, quando eam inordinatis atque indecoris motibus aestuantem frenat et cohibet neque nisi propagini consulens relaxat atque adhibet, ut spiritaliter regenerandos carnaliter gignat, non ut spiritum carni sordida seruitute subiciat. sic patres sanctos ex Abraham et ante Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
aliis intimare. Simul cũ paulus
extollꝰ feuelationũ sublimi¬
tate sit ueritus. quanto magis
nobis studendũ ẽ. id sollicitius
indicare. cuius etiam reuelatio
obnoxia sit ꝑiculo. Non uilem
igit᷑ hunc paradisũ ȩstimare.
debemus. & ideo relinquamus
pauli secretũ. Tam̃ qm̃ legimus
in genesi. adõ paradr̃sũ eẽ plan¬
tatũ scđm orientẽ. &ibi eẽ positũ
hominẽ quẽ plasmaũ ds̃. istius

Expanded text:
emur aliis intimare? simul cum Paulus emur aliis intimare? simul cum Paulus extollere se reuelationum sublimitate sit ueritus, quanto magis nobis studendum est id non> sollicitius indicare, cuius etiam reuelatio obnoxia sit periculo! non uilem igitur hunc paradisum aestimare debemus, et ideo relinquamus Pauli esse secretum. tamen quoniam legimus in Genesi a deo paradisum esse plantatum secundum orientem et ibi esse positum hominem, quem plasmauit deus, istius
Abbreviated transcription (Latin):
PARADYSŨ
INEDEN.
ORIENTE.
ET POSUIT IBI HOMINEM
nobis uidetur incutere. quid nã
sit parałisus. & ubi sit. qualisue sit
inuestigare & explicare cupien¬
tib: maxime cũ apostolus siue
in corpore. siue extra corpꝰ nesciat.
raptũ se tam̃ dicat. usq ad tertiũ
cȩlũ. Et rursus. Scio inquit eiꝰ¬
modi hominẽ. siue in corpore siue
extra corpus nesuo. ds̃ scit qm̃
raptus ẽ in parad ysũ. & audiuit
uerba meffabilia quȩ non licet
homini loqui Pro huius modi glo¬
riabor. ꝓme autẽ ñ gloriabor.
nisi in infirmitatib meis. Si eñ
uoluero gloriari. non erostultꝰ
Namueritatẽ dico Ergosi huius¬
modi paradisus ẽ. ut eũ solus
paulus aut urc aliquis pauli simił
cũ inuita degeret indẽ potuerit
idẽ tam̃ siue in corpore. siue ex¬
tra corpus uiderit meminisse non
possit. audierit tam̃ uerba quib
ꝓhibitus sit uulgare qđ audie¬
rat. quo tandẽ modo nos parady¬
si sitũ poterimus ab soluere. quẽ
nec uide potuimus: Et si potu¬

Expanded text:
paradisum in Eden Orientem: et posuit ibi hominem nobis uidetur incutere quidnam sit paradisus et ubi sit qualisue sit inuestigare et explicare cupientibus, maxime cum apostolus siue in corpore siue extra corpus nesciat, raptum se tamen dicat usque ad tertium caelum. et rursus scio inquit eiusmodi hominem, siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit, quoniam raptus est in paradisum et audiuit uerba ineffabilia, quae non licet homini loqui. pro huiusmodi gloriabor, pro - me autem non gloriabor nisi in infirmitatibus meis. si enim uoluero gloriari, non ero stultus; nam ueritatem dico. ergo si huiusmodi paradisus est, ut eum solus Paulus aut uix aliquis Pauli similis, cum in uita degeret, uidere potuerit, idem tamen, siue in corpore siue extra corpus uiderit, meminisse non possit, audierit tamen uerba, quibus prohibitus sit uulgare quod audierat, quo tandem modo nos paradisi situm poterimus absoluere, quem nec uidere potuimus et, si potu
Abbreviated transcription (Latin):
NOBIS
FUAIEUDO
S S.CULO
ISTO
S. E RMO
at que utinam quã facilis
sermo: tam cautus & sollicitꝰ
affectus Sed quod penis. el
frequenter irrepit t̾renarũ
illecebra cupiditatũ. & uani¬
tatum offusio mente occupat.
ut quodstudeas uitare hoc
cogites. animoq uoluas. qđ¬
exuere aute mimpossi bile
Deniq uoti magis eam. cẽ rẽ.¬

Expanded text:
nobis fugiendo saeculo isto sermo atque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quexuere autem inpossibile. denique uoti magis eam esse
Abbreviated transcription (Latin):
uita nrã: tunc & noscum illo
apparebimus ingloria. Ergo
non timeamus mortẽ. quoniã
requies ẽ corporis: animȩ autẽ
uł libertas uel absolutio.
Nec uereamur eũ qui potest
carnem interficere. animã
autem non potest: quia non
timemus eũ qui potest uesti¬
mentum aiferre. non timemus
eum qui potest nrã furari. nos
autem non potest Nosigitur
animȩ sumus. siuolumũs hebrȩi
eẽ. dehis quisunt socii iacob:
id .ẽ. imitatores eius. Dos
animae sumus. nra aut̃ membra
uestimenta: ne scindantur. ne in¬
ueterascant. sedille magis quihis
utitur. seruare se debet & custo dire :¬

Expanded text:
ita nostra, tunc et nos cum illo apparebimus in gloria. Ergo non timeamus mortem; quoniam requies est corporis, animae autem vel libertas, vel absolutio. Nec vereamur eum qui potest carnem interficere, animam autem non potest; quia non timemus eum qui potest vestimentum auferre, non timemus eum qui potest nostra furari, nos autem non potest. Nos igitur animae sumus, si volumus esse Hebraei de iis qui sunt socii Jacob, id est, imitatores ejus. Nos animae sumus, nostra autem membra vestimenta, ne scindantur, ne inveterascant: sed ille magis, qui his utitur, servare se debet et custodire
Abbreviated transcription (Latin):
& adipsum conuertuntur omĩa
in quo habitat plenitudo diuini¬
tatis. & ꝑipsum reconciliantur
omĩa impsum. & ut plenius
defimamus quid sit bonum. ita
est bonum. quia semꝑ manet:
dans uiuere & cẽ om̃ibus. quia
fons ẽ Omniũ uita xp̃c. dequo
ait ꝓpheta: Inumbra eius uiuemꝰ
Nunc autẽ uita nrã abscondita

Expanded text:
, ad ipsum convertuntur omnia, in quo habitat plenitudo 384 divinitatis, et per ipsum reconciliantur omnia in ipsum. Et ut plenius definiamus quid sit bonum: VITA est bonum, quia semper manet, dans vivere et esse omnibus; quia fons est omnium vita Christus, de quo ait propheta: In umbra ejus vivemus . Nunc enim vita nostra abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti claroꝵ uiroꝵ utami
exemplis. qui in sũmis periculis
positi beatitudinẽ uitȩ non ami¬
serunt. sed ad quisier̃. An nonbeatꝰ
iacob etiã cũpatriã derelinqueret :
Immo plane beatꝰ. qui dura exilii
suscepit: ut fratris mitigaret
iracundiã. Nã sibeatꝰ ẽ. qui pecca

Expanded text:
sequenti clarorum virorum utamur exemplis, qui in summis periculis positi beatitudinem vitae non amiserunt, sed potius acquisierunt. An non beatus Jacob etiam cum patriam relinqueret? Immo plane beatus, qui dura exsilii suscepit, ut fratris mitigaret iracundiam. Nam si beatus est qui pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nec aduertunt. qđ ita nuptiarũ
bonũ malo originali qđ inde
trait᷑. ñ potest accusari. sicut
ad ulteroꝵ & fornicationũ malũ
bono naturali qđ in de nascitur
non potest excusari Nam
sic̃ peccatũ siue hinc siue in de
aparuulis trahatur: opus est
diaboli sic homo siue hinc siue
inde nascatur opus est der¬

Expanded text:
nec advertunt, quod ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulteriorum et fornicationum malum bono naturali quod inde nascitur non potest excusari. Nam sicut peccatum, sive hinc sive inde a parvulis trahatur, opus est diaboli; sic homo, sive hinc sive inde nascatur, opus est De
Abbreviated transcription (Latin):
NOUI
DITECTISSIME
FILI
UALERI.
QUIMi siciꝗam xp̃i qua peccata
sanant᷑ carnaliter natis paruulis
necessariam non eẽ contendunt.
dam natores nos cẽ nuptiarum
oꝑisq diuini. quo ex maribus et
feminis ds̃ homines creauit. in¬
uidiose clamitant. qm̃ dicimus eos
qui de tali cõmixtione nascunt᷑
trahere originale peccatum.¬

Expanded text:
noui, dilectissime fili Valeri, qui medicinam Christi, qua peccata sanantur, carnaliter natis paruulis necessariam non. esse contendunDamnatores nos esse nuptiarum, operisque divini, quo ex maribus et feminis Deus homines creat, invidiosissime clamitant: quoniam dicimus, eos qui de tali commixtione nascuntur, trahere originale peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ferantur. Hoc ergo qr dicimus.
quod antiquissima atq firmissi¬
ma catholicȩ fidei regula conti¬
netur. istinouelli & ꝑuersi dogna¬
tis assertores. quinihil peccati
eẽ inpariuilis dicant. qđ lauacro
regenerationis abluatur. tãquã
dam nemus nuptias. & tãquam
opus dĩ hoc ẽ hominẽ qui exillis
n ascitur opus diaboli eẽ dicamus.¬

Expanded text:
 Hoc ergo quia dicimus, quod antiquissima atque firmissima catholicae fidei regula continetur, isti novelli et perversi dogmatis assertores, qui nihil peccati esse in parvulis dicunt quod lavacro regenerationis abluatur, tanquam damnemus nuptias, et tanquam opus Dei, hoc est, hominem qui ex illis nascitur, opus diaboli e
Abbreviated transcription (Latin):
bus nonposseuim ueritatis ob¬
duci : Et hic mihi frequenter
niceni concilii tractatum se tene¬
re commemorat. sed in illo trac¬
tatu patresnr̃i. non carnẽ sed
dĩ uerbum unius substantiae cũ
patre essedixerunt : Et uerbũ qui¬
dem expaterna ꝓcessisse substan¬
tia carnem autẽ ex uirgine eẽ
confessi sunt:: Quomodo igitur
niceni concilii nomen obtenditur
& noua inducuntur: quae nũ quã
nr̃i sensere maiores. cum utique
scripturae dicant. quia xp̃s se¬
cundum carnem passus ẽ nonse¬
cundum diuinitatem
sc̃riptu

Expanded text:
bus non posse vim veritatis obbus non posse vim veritatis obduci. 52. Et hic mihi frequenter Nicaeni concilii tractatum se tenere commemorat. Sed in illo tractatu patres nostri non carnem, sed Dei Verbum unius substantiae cum Patre esse dixerunt; et Verbum quidem ex paterna processisse substantia, carnem autem ex virgine esse confessi sunt. Quomodo igitur Nicaeni concilii nomen obtenditur et nova inducuntur, quae numquam nostri sensere majores; cum utique Scripturae dicant quia Christus secundum carnem passus est , non secundum divinitatem: Scriptu