comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
płm suũ. Qd cernens iosẽph ruit suꝑ faciẽ patris. flens
& deosculans eũ. Precep̃q seruis suis medicis ut a roma¬
tib condirent patrẽ. Qb iussa explentib.: tnsiert᷑.xi.¬
cõmemorat script̾a forte significant aliqͥd penitentie
qͣ peceata sepelunt᷑. Non enĩ frustmi etiã .el. dies ieuimoꝵ¬
& eccłia p̾cipuã obseruationẽ ieiumoꝵ qͣdragesimã
uocant. Unde & inhebreo de niniuitis apud ionã ꝓpħĩ
tiũ intelligat᷑. in ieiunis sita defleuisse peccata.
& impet̾sse miscdiã dĩ. Nec putandũ ẽ. istũ nume

Expanded text:
 Quod cernens Joseph, ruit super faciem patris flens et deosculans eum. Praecepitque servis suis medicis ut aromatibus condirent patrem. Quibus jussa explentibus, transiercommemorat Scriptura forte significant aliquid poenitentiae, qua peccata sepeliuntur, non enim frustra quadraginta dies jejunioet ecclesia praecipuam obseruationem ieiuniorum quadragesimam uocat. unde et in hebraeo de Nineuitis apud Ionam prophetium, intellegantur in ieiuniis sua defleuisse peccata et impetrasse misericordiam dei. nec tamen putandum
Abbreviated transcription (Latin):
diuide & separare : idõ dr̃ ad uesꝑã diuide escã. qđ
totadie in lege meditans. aute ñ fec̃. Querit᷑ autẽ
de iacob cur om̃s de liberis & de ancillis genuit.
eqͣli honore filios & heredes constituerit᷑: nͥ ut os
eiꝰ conciliant᷑ cunctis pari honore & głia habttis.
celestia pͥmia largiatur. Nec ẽ. discretio udeus an
grecꝰ barbarꝰ aut scitii. seruus an liber sit. qr ꝑ om̃ã¬

Expanded text:
dividere et separare, ideo dicitur ad vesperam dividere escam, quod tota die in lege meditans, ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob, cur omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequali honore filios et haeredes constituerit, nisi ut osjus conciliantur, cunctis pari honore et gloria habitis, coelestia praemia largiatur? nec est discretio, Judaeus an Graecus, barbarus an Scytha, servus an liber sit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mortuus unde & natꝰ. Phisici autẽ de eatulo le-¬
onis scribt: qd cũ natꝰ fuerit trib dieb & tͥb no¬
etib dormit. Iñ deinde patris fremitii uł rugitu.
ueluti tremefaetꝰ eubili locꝰ: suscitare dr̃ eatulũ
dormientẽ. Qd̃ ualde c̃uenient̃ de pasfionis mor¬
te aptat᷑ in xp̃o. qͥ trib dieb & trib noctib in eu¬
bile sepuleri iacens sonnũ mortis impleũ. Bene gͦ¬

Expanded text:
enim mortuus, unde et natus. Physici autem de catulo leenim mortuus, unde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit; tunc deinde patris fremitu vel rugitu, veluti tremefacto cubilis loco, suscitari dicitur catulus dormiens. Quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo, qui tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepulcri jacens, somnum mortis implevit. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
cib inimicoꝵ tuoꝵ. Isaẽ enĩ manib atq eodẽ crucis
tropheo. & suos tex̾. &̃ inimicos & aduersarias
potestates curauit: iuxta qđ & pat̾ ꝓmittit ei
dicens. Sede addexterã meã donee ponã inimi¬
cos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ Adorabunt te filii
patris tui Qm̃ multi ex filiis iacob adorabunt
uid̾a. Qm̃ nascendo paruulꝰ factꝰ sic̃ scriptũ ẽ. Par¬
dens in cruce captiuos popłos redemisti & qͦs ille leo ẽtri
ĩuaserat: tu moriens eripusti. Deniq rediens ab infe¬
ris ascendisti in aitũ captiuã duxisti capauitatẽ.
Reqͥescens accubiusti ut leo. Manifeste in passione
xp̃c recubuit. qͣndo inclinato capite tͣdidit spm.
siue qͣndo in sepulchro securꝰ uelut qͦdã corporis
sõno qͥeuit. S qͣre ut leo & uelut catulus leonis:
In somno enĩ suo leo fuit. qͥ ñ necessitate s potestate
ħ ipsũ impleuit. tuxta qd & ipse dꝑcerat potestatẽ
habeo ponendi amimã meã & nemo eã tollat ame.

Expanded text:
micorum tuorum; iisdem enim manibus, et eodem crucis tropaeo, et suos exuit, et inimicos atque adversarias potestates curavit: juxta quod et pater promittit ei dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Adorabunt te filii patris tui, quoniam multi ex filiis Jacob adoraverunJuda, quoniam nascendo parvulus factus est, sicut scriptum est, Pardens in cruce, captivos populos redemisti, et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Deinde rediens ab inferis, ascendens in altum, captivam duxisti captivitatem. Requiescens accubuisti ut leo: manifestissime in passione recubuit, quando inclinato capite tradidit spiritum; sive quando in sepulcro securus, velut quodam corporis sonna quievit. Sed quare ut leo et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, qui non necessitate sed potestate hoc ipsum implevit, juxta et quod ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dr̃. Eae muita enĩ fame uerbi dĩ & media ueñ
rapax. qr & ipse uiolent̃ diripit regnũ dĩ. Hic aut̃
data ẽ. Comed& autẽ mane. qr legẽ ꝗͣ mane acceꝑit:
edidit adhuc & meditat᷑. Lic& sequens iegen iticie
ilege fidi ñ ꝑuenerit. Ad uesꝑam aut̾ diuid& spolia.

Expanded text:
e verbi Dei et inedia veniet rapax, quia et ipse violenter diripiet regnum Dei. Hic autem data est. Comedet autem mane, quia legem, quam mane accepit, edit adhuc, meditatur et legit, sequens legis justitiam, in legem fidei non pervenit. Ad vesperam autem dividet spolia.
Abbreviated transcription (Latin):
monstratꝰ siue benedictionib uberũ marie que ue¬
re benedicte erant. qr isdẽ sea uirgo de se potũ la
etis immulsit. unde & illa mulier in euangłio ait.
Beatꝰ uent̾ qͥ te portauit & ubera quę fuxisti. Bene¬
dictionib uberũ & uulue. Etiã hic benedicit᷑ uulua

Expanded text:
monstratur; sive benedictionibus uberum Mariae, quae vere benedicta erant, quia iisdem sancta virgo de se potum lactis Domino immulsit. Unde et illa mulier in Evangelio ait: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Benedictionibus uberum et vulvae. Etiam hic benedicitur et vulva
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mirũ amore pulehritudinis xp̃i accense. discur¬
rt. ut uerũ sponsũ ꝑ contẽplationẽ aspiciant. &
oscło caritatis illi copulent᷑ atq adhereant. s
obiurgati sunt eũ qͣndo falsis testimoniis calum¬
piantes scm̃ dm̃ oppͥmere sinagoge popłi cogita¬
uert̃. Hi uidert᷑ illi habentes iacula. Neq enim
qͥsꝗͣ in ioseph c̃iec̃ sagitcas. uł aliqͥd uulneris
pugnandi in dõ qͥ fortis ẽ. ꝓpugnator. euiꝰ uir¬
tute concidet᷑ omis neqͥcia ꝑfidoꝵ. & dissoluta
tũ dixxert. us qͥb eũ suspensũ in lignũ erucifixe¬
runt. Rescissa funt enĩ ꝑmanũ omĩpotentis ia¬
cob. hẽ. ꝑ manũ omipotentis dĩ iacob. ex euiꝰ fe¬
more ip̃se dñs pastor egressꝰ e. lapis & firmitas
eredentiũ in ifrił. Ds patris mei erit adiutor tuus

Expanded text:
pulchritudinis Christi accensae discurrunt, ut verum sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur atque adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes, sanctum Domini opprimere Synagogae populi cogitaverunt. Inviderunt illi habentes jacula. Neque enim quisquam in Joseph conjecit sagittas vel aliquod vulneris t arma pugnandi in Deo, qui fortis est propugnator, cujus virtute concidetur omnis nequitia perfidorum. Et dissoluta tum duxerunt, vel quibus eum suspensum in ligno crucifixerunt. Rescissa sunt enim per manum omnipotentis Jacob, hoc est, per manum omnipotentis Dei Jacob, ex cujus femore ipse Dominus bonus pastor egressus est, lapis et firmitas credentium in Israel. Deus patris tui erit adjutor tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
eulpas cognoscere. easq pentendo deflere. Retro uͦ
qd̃ ñ uidet᷑ cadere ẽ. ex hac uita repente decedere.
& ad que fupplicia ducat᷑ ignorare. & qr iudea er¬
sus ẽ. dicens. Salutare tuũ expectabo dnẽ id ẽ. ñ
sic̃ infideles antixpm̃. s eũ qͥ in redẽptionẽ nram¬

Expanded text:
culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non videtur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea ersus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine ; id est, non sicut infideles Antichris
Abbreviated transcription (Latin):
solũ coluber. s cerastes etiã uocat᷑. & cerasta enĩ cor¬
mua dicunt᷑. Serpensq hic cornutꝰ eẽ. ꝓhibet᷑. ꝑquẽ
c̃ morsu pestifere p̃dicationis armabit᷑ etiã cornib po¬
testatis. Qs aute nesciat semitã angustiorẽ eẽ. qͣuiã.
neno c̃sumit. Fit gͦ cerastes in semita: qr qͦs fide¬
sta ttinera constringentes. ñ solũ neqͥtia callide
ꝑsuasionis impedit. s etiã t̾rore potestatis p̾mit.
& inꝑsequitionis angore pꝰ beneficia fiete dulcedi¬
nis exerr& cornua potestatis. qͦ in loco equus hune
mundũ insinuat. qͥ ꝑ electionẽ suã in cursu la
di app̾hendere nititur: cerastes iste eqͥ ungłas mor¬
dere ꝑꝓhibet̾. Ungłam qͥppe eqͥ mordere ẽ. extrema
scli feriendo contingere. Ut cadat ascensor eiꝰ retro.
Ascensor eqͥ ẽ. qͥsqͥs extollit̾ in dignitatib mundi. qͥ re¬
tro cadere dr̃ & ñ infaciẽ. sic̃ saulꝰ cecidisse memo¬
ratur. In facie enĩ cadere ẽ. in hac uita suas unũquẽq

Expanded text:
solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerasta enim Graece cornua dicuntur, serpensque hic cornutus esse perhibetur, per cum morsu pestiferae praedicationis armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam vianeno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fidesta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labdi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro . Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur . In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat qͥ mittendꝰ ẽ. ÷ ipse erit expectatio gentiũ. Hic
locꝰ manifestissime ad iudã refert᷑. Tadiu enĩ fuit ex
semine eiꝰ apud iudeos intemerata fuccessio regni. do¬
nec xep̃c ad redẽptionẽ mundi nasceret᷑. Pbant ħ insto¬
rie tudeoꝵ. qͥb ostendit̾ pͥmũ alienigenã rege̾ in gen¬
hodie tudeoꝵ ꝑmana& regnũ. ita ñ defuit rex de po¬
pło uideoꝵ. donec uenir& cui repositũ ẽ. s ñ solũ iu¬
deis ꝓfuit qͥ mittendꝰ erat: ĩdõ seqr̃. & ipse erit expe¬

Expanded text:
 mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur. Tam diu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur primum alienigenam regem in genhodie Judaeorum permanet regnum, ita ut non defuit rex de populo Judaeorum, donec veniret cui repositum est. Sed non solum Judaeis profuit qui mittendus erat. Ideo seq
Abbreviated transcription (Latin):
bene regunt. qͥ dñant᷑ uitioꝵ suoꝵ. qͥ castigant
quoꝵ doctrina in latitudine totiꝰ mundi diffusa ẽ.
E& hac enĩ tribu fuerunt apłi qͥ st̃ principes ȩceliaꝵ
& duces. & pͥncipes ⁊abulon. & pͥncipes neptalĩ qͥ si¬
ne dubio ad ꝑsona refert᷑ apłoꝵ. Ips̃ st̃ filii ex¬
cussoꝵ .i. ꝓpħarũ. qͥ in manu potentis dĩ posia. &
tãꝗͣ sagitte excusse ꝑuenert̃ usq ad fines. Unde
& bene hic neptali ceruus emissariꝰ scribit᷑. qr m¬
mirũ apłi siue p̾dicatores ueloci saltu exilientes.
more ceruoꝵ tͣnscendunt implicam̃ta scłi htuis.
Sicq excelsa & sublimia meditantes. dant eloqͥa
pul cbritudinis. &̾ p̾dicant cunctis gc̃ib doct̾nã
dñi saluatoris. Fiiꝰ accrescens ioseph. Hec ꝓpħia
pꝰ passionẽ dni pat̾nę uocis imaginẽ p̃tulit: qr re

Expanded text:
bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant quorum doctrina in latitudinem totius mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum; et duces et principes Zabulon, et principes Nephthalim, qui sine dubio ad prophetarum, qui in manu potentis Dei positi, et tanquam sagittae excussae, pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hic Nephthalim cervus emissus scribitur, qua nimirum apostoli sive praedicatores, veloci saltu exsilientes more cervorum, transcendunt implicamenta saeculi hujus; sicque excelsa ac sublimia meditantes, dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis gentibus doctrinam Domini Salvatoris. Filius accrescens Joseph. Haec prophetia post passionem Domini paternae vocis i
Abbreviated transcription (Latin):
gipti detestabat᷑: mnoralit̾ nos instruit. ut ꝗͣdui sumꝰ
inħ mundo seꝑ desidemꝰ ingredi t̾rã uiuentiũ. ibiq
reqͥescere optemꝰ. Qđ̃ tc̃ digne fit. si numerũ annoꝵ
ȩtatis iꝑsiꝰ morib imitemꝰ. Centũ gͦ & decẽ uite sue
annis expletis mortuus ẽ. & nos studeamꝰ qđ ꝑ deealogi
obseruantiã ad et̾nã beatitudinẽ ꝗͣ centenariꝰ numerꝰ
defignat ꝑueniamꝰ. Conditqͦ ẽ. ipsẽ ioseph arornatib ⁊
reposicꝰ in ioculo in egipto. Loculuᷤᷤ ẽ. uas repositorium.
ubi aliqͥd ad conseruandũ cõmendat᷑. O felix anima
que aromatib uirtutũ condita. in ħ corpuseulo degenᷤ.
eotidie ꝓficiendo ꝑhenii uite reseruat᷑. sine dubio si
tali condim̃to condita. in fide spe earitate custodita
uenire merebit᷑. Cuiꝰ ado̾ptio ꝑfecta ẽ. leticia : ꝗͣ psal¬
mista occłis fidei aspiciens ait. Adimplebis dnẽ leticia
cũ uultu tuo. delectationes in dext̾a tua usq infine.

Expanded text:
 moraliter nos instruit, ut quamdiu simus in hoc mundo, semper desideremus ingredi terram viventium, ibique requiescere optemus: quod tunc digne fit, si numerum annorum aetatis ipsius moribus imitemur. Centum ergo et decem vitae suae annis expletis, mortuus est. Et nos studeamus quo per decalogi observantiam ad aeternam beatitudinem, quam centenarius numerus designat, perveniamus. Conditus quoque est ipse Joseph aromatibus, et repositus in loculo in Aegypto. Loculus est vas repositorium, ubi aliquid ad conservandum commendatur. O felix anima, quae aromatibus virtutum condita, in hoc corpusculo degens, quotidie proficiendo perenni vitae reservatur! Sine dubio, si tali condimento condita, in fide, spe et charitate custodita peciem pervenire merebitur. Cujus adeptio perfecta est laetitia, quam Psalmista oculis fidei aspiciens ait: Adimplebis me, Domine, laetitia cum vultu tuo, delectationes in dextera tua usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
tuxta qd̃ isaias ait. Ue anime ipsoꝵ qr cogitatio
ipsoꝵ c̾siltũ maloꝵ adu̾sus se dicentes. Ailigemꝰ
iustũ. qr mutilis ẽ. nobis. & in dolore suo suffodert᷑
murũ qͣndo lanceã cfodert̃ illud spale. & fortissi¬
niũ ppugnacłm qͥ eustodit ierlm. Maledietꝰ furor
eoꝵ qr ꝓtinax. Utiq ad tantũ facinꝰ ꝑpetrandũ. qͣndo
furore accensi & ira. obtulerunt xepm̃ pontio pila¬
to dicentes illi. crucifige. crucifige. & si hune di¬
mittis: ñ es amicꝰ cesaris. Et in dignatio eoꝵ qͥa
dura. dũ burabã latronẽ peterent. & pͥncipẽ ui¬
te crucifigendũ postularent. Diuidã eos in ia¬
cob: & disꝑgã eos in isrł. Hii autẽ duo nomi¬
nant᷑. diuisio & disꝑsio. Iccirco qr n̾nulli ex ip¬
sis dño crediderunt: qͥda in infidelitate ꝑman¬
serunt. Diuisi enĩ dicunt᷑ hi qͥ abeis separant᷑.¬

Expanded text:
uxta quod Isaias ait : Vae animae ipsorum, quia cogitatio ipsorum consilium malorum, adversum se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis. Et in dolore suo suffoderunt murum, quando lancea confoderunt illud spirituale et fortissimum propugnaculum quod custodit Israel. Maledictus furor eorum quia pertinax, utique ad tantum facinus perpetrandum quando furore accensi et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige; et: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignatio eoram, quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam illos in Israel. Hic duo nominantur, divisio et dispersio: idcirco, quia nonnulli ex ipsis Domino crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt. Divisi enim dicuntur, quia ab eis separantur
Abbreviated transcription (Latin):
pe̾ gñ̾ant᷑ reges & qđ adorent eũ om̃s trib. Non enĩ
ait fuii matris tuȩ.s filii patris tui. & qdđ seqr̃. ad
altũ. captiuã duxisse captiuitatẽ. siue qd melius
puto captiuitas passionẽ. ascensus resurrectionẽ si¬
gnificat. Ailigans ad uineã pullũ suũ. & ad uitem
asina sua. qđ uidelic& pullũ asinȩ cui suꝑ sedit ihe

Expanded text:
nt eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed, filii patris tui. Et quod sequitur: Ad altum, et captivam duxisse captivitatem ; sive, quod melius puto, captivitas passionem ascensus resurrectionem significat. Alligans ad vineam pullum suum et ad vitem asinam suam . Quod videlicet pullum asin
Abbreviated transcription (Latin):
timtnos uidit reqͥe qđ eẽt. bona. & t̾rã qđ optima.
Q sub posuit humerũ suũ ad portandũ. factꝰ ẽ.
tributis seruiens. Qa supͣ de rabulon dixerat. qđ ma¬
ris magna littora eẽt. possessitrꝰ. sidonẽ qͦq & rliqͣs
femcis urbes continger&: nẽ ad medit̾raneã ꝓum¬
tã redit. & isachar qr iuxta neptalĩ pulcherrimã
ingalilea regionẽ possessurꝰ ẽ. benedictione sua habi¬
tstorẽ facit. Asinũ autẽ osseũ uł fortẽ uocat. & hu¬
inerũ add portandũ deditũ. qr in labore t̾re. & ueben
meditans stadiũ fuũ desit ad laborandũ. & iecireo ei
om̃s trib seruiant. qͣsi magistro dona portantes.

Expanded text:
terram quod optima, et supposuit humerum ad portandum, factusque est tributis serviens. Quia supra Zabulon dixerat, quia maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret: nunc et ad Mediterraneam provinciam redit, et Isachar qui juxta Neptalim pulcherrimam Galilaeae regionem possessurus esset, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem eum fortem vocat, et humerum ad portandum deditum: quia in labore terrae et vehendmeditans studium suum dederit ad laborandum, et idcirco ei omnes tribus servierint, quasi magistro dona portantes.
Abbreviated transcription (Latin):
ruben & sic̃ simeon ert̾ mͥ: illud significat qđ sicͣ
ruben & simeon due t̾b ert̃. & ex suis uocabulis
meã genueris ostendens necdũ illo tẽpre pereatos:
tui ext. in nomine frm̃ suoꝵ uocabunt᷑ inhereditate
sua. N inqͥt accipient separatĩ t̾rã nec fumicłos ha¬
bebunt ꝓpͥos. ut reliq tͥb: s in tribub ephraĩ et
manasse qͣsi adpendices popłi cõmi scebunt᷑.
Ichi autẽ qͣndo uenieba de mesopotamia mortua
ioseph tãꝗͣ nescienti uoluit indicare ubi & qͥndo
uł amino retinere ñ poss&. quȩ res cõpudio m dici.
ñ forte ad re ꝑtinuerit cõmemorare ibi sepultã ma

Expanded text:
n erunt mihi, illud significat, sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et ex suis vocabulis t mortem meam genueris, ostendens necdum illo tempore procreatos, tui erunt. sua. Non, inquit, accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliquae tribus, sed in tribubus Ephraim et Manasse, quasi appendices populi commiscebuntur. Mihi autem quando veniebam de Mesopotamia, mortua Ioseph tamquam nescienti uoluit indicare, ubi et quando uel animo retinere non posset, quae res conpulit modo dici ? nisi forte ad rem pertinuit commemor
Abbreviated transcription (Latin):
misedĩã & ueritatẽ. Ea filiũ iuratione constrin¬
git : q seruũ constringͤit abrahã. Ille manidaus
unde ircor dueat filio suo. iste seputt̃ãm eõmidans
o pͥris sii. In utriq tam̃ eausa nominata st̃ auo il¬
la que magm habenda atq pendenda st̃ in serip¬
turis omnb qͣcũq disꝑsi legunt᷑ miscdra ⁊ iusticia.¬
tas: ita hȩc duo multũ com̃danda & consideranda fc̃.
Seruus autẽ abrahȩ dixerat. facitis in dnm meu̾ mi¬
sediã & iusticiã. sic̃ & iste filio suo dic̃. ut facias in
me miscdiã & ueritatẽ. Qa sꝰ autẽ uelit atanto
tiro tã sollicita corpris cõm̃datio. ut ñ in egipto se¬
peliat᷑ s in t̾ra chanaan. uixta patres suos: mirũ
udet᷑ & qͣsi absurdũ. nec conueniens tante ex cel¬
lentiȩ m̃tis ꝓpħice si ħ ex hominũ c̃suetudine meti¬
am̃. Si autẽ in his om̃ib sacram̃ta querunt᷑: maoris

Expanded text:
. Ea filium adjuratione constringit, qua servum constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo; iste sepulturam commendans corporis sui. In utramque causam tamen nominata sunt duo illa quae magna habenda atque pendenda sunt, in Scripturis omnibus quaecumque dispersim leguntur, misericordia et justitiatas. ita haec duo multum commendata multum consideranda sunt. seruus autem Abrahae dixerat: si facitis in dominum meum misericordiam et iustitiam; sicut et iste filio suo dicit: ut facias in me misericordiam et ueritatem. quid sibi autem uelit tanto uiro tam sollicita corporis commendatio, ut non in Aegypto sepeliatur, sed in terra Chanan iuxta patres suos, mirum uidetur et quasi absurdum nec conueniens tantae excellentiae mentis propheticae, si hoc ex hominum consuetudine metiamur. si autem in his omnibus sacram
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis p̃eio uniu̾sũ mundũ redimẽ. Qđq diẽ
accipite semina. & serite agros ut fruges habere
possitis: qͥntã partẽ regi dabitis. qͣt tuor reliquas
corpora indelic& sua quȩ uomere euanglłico exara¬
ta. & semine spãli seminata: fructũ uirtutũ ger¬
minant. ꝑ qͥntã partẽ quȩ regib dabat᷑. qͥnq sen¬
suũ census qđ aepo uero regi solui debeat: intimat᷑.
Quattuor uͦ reliqͤ in sem̃tẽ. & incibos possessorib ꝓmit¬
tunt᷑: qr actualis uite us i̾nicuiq c̃cedit᷑. qͣtenꝰ se¬
min& oꝑa uirtutũ. ut fruetꝰ iusticiȩ metat in¬

Expanded text:
sanguinis pretio universum mundum redimere. Quodque dicit: sanguinis pretio universum mundum redimere. Quodque dicit: Accipite semina et serite agros, ut fruges habere possitis: quintam partem regi dabitis, quatuor reliquas corpora videlicet sua, quae vomere evangelico exarata, et semine spirituali seminata, fructus virtutum germinant. Per quintam partem quae regibus dabatur, quinque sensuum census, quod Christo vero regi solvi debeat, intimatur. Quatuor vero reliqui in sementem et in cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, quatenus seminet opera virtutum, ut fruct
Abbreviated transcription (Latin):
in mortẽ. siue obeditionis ad tustictã. Iã de hebreis
scriptũ ẽ. qđ uiolent̾ in seruitutẽ redacti fc̃. Aegi¬
ptiũ uͦ popłm facile in seruitutẽ redigit pharao
uendiderunt enĩ semet ipsos. Ngͦ dispensatoris
culpa ẽ: ubi digna dispensant᷑ ꝓ meritis. Hoc &
paulus fecit. cũ illũ qͥ indignꝰ sc̃oꝵ consortio fuit
tradidit sathane. Nemo itaq paulũ dicat dirũ
egisse. qͥ hominẽ de ȩcesia eiecit. ut expulsus dis¬
cer& ñ blasphemare. Hominis enĩ uoluntas inqͣ
enĩ qͥs sꝑnens meliora elegit peiora: dimitait ar¬
uitrio suo ut cadat. & in desidiis infirmoꝵ sub¬
ruatur. Qd autẽ dr̃ sacerdotes ñ cõpulsos eẽ. uen¬
dere possessiones suas: qr illis statuta cibaria ex
horreis publicis p̃bebant̾: significat t̾rã ȩccłiȩ qͣ
ueri st̃ sacerdotes. liberã eẽ. accensu mundiali. qr
ũbo diuino indesinent̃ pascit̾. nec dãpnũ panis
spat iuiũ sustinebat. Alit̃. Emptio ioseph qͦ frugibꝰ

Expanded text:
ad justitiam ? Jam de Hebraeis scriptum est quod violenter in servitutem redacti sunt. Aegyptium vero populum facile in servitutem redegit Pharao. Vendiderunt enim semetipsos. Non ergo dispensatoris culpa est, ubi digna dispensantur pro meritis. Hoc et Paulus fecit, cum illum qui indignus sanctorum consortio fuit tradidit Satanae . Nemo itaque dicat Paulum dure egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare. Hominis enim voluntas iniqua , cum eum qui, spernens meliora, elegit pejora, dimittit arbitrio suo ut cadat, et in desideriis infirmorum subruatur. Quod autem dicitur, sacerdotes non compulsos esse vendere possessiones suas, quia illis statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur, significat terram Ecclesiae, qua veri sunt sacerdotes, liberam esse accessu mundiali, quia verbo divino indesinenter pascitur, nec damnum famis spiritualis ullum sustinebit. Aliter autem emptio Joseph qua frugibus
Abbreviated transcription (Latin):
& debebas nrxta ordinẽ natiuitatis tue. & heredi¬
tate᷑ que pͥmogenitis iure debet̾. & sacerdotiũ
accipe & regnũ. Hoc qͥppe in portando onere. &
pualitudo robore demonstrat᷑. Uerũ qr peccasti.
& qͣsi aqͣ que uaseło ñ tenet᷑. uoluptatis effusus
es impetu: iccirco p̾cipio tͥ. ut ultra ñ pȩeces. suꝙ
m frm nuimõ. penas peccati luens. qđ pͥmogeni¬
t ordinẽ ꝑdidisti. Principiũ autẽ doloris ẽ. omis
pͥmogenit᷑ : qr ꝓeo cõmouent᷑ pͥmũ uiscera paren¬
tũSimeon & leui fr̃s uasa iniqͥtatis bellan¬
tia. añ esilio eoꝵ ñ ueniat anma mea. & in cȩtu

Expanded text:
 nativitatis tuae, et haereditatem quae primogenitis jure debetur, sacerdotium accipere et regnum. Hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenas peccati luens, quod primogeniti ordinem perdidisti. Principium autem doloris est omnis primogenitus, quia pro eo commoventur primum viscera parentum. Simon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia. In consilia eorum ne veniat anima mea, et in coetu
Abbreviated transcription (Latin):
qr adaux̾ te mͥ dñs. siue qr int̾ fr̃s tuos maior fu¬
turꝰ es. fortissima siqͥdẽ trib fuit ephram. ut in re¬
gnoꝵ & in paralipomenon libris legimꝰ. Oinꝗͣ fili mi
ioseph qͥ tã pulcher es ut te tota de muris & turrib¬
habentes litioris sagittas. & zeli iacłi uulnerati Ne¬
rũ tu arcũ tuũ. & arma pugnandi posiusti in deo.
qͥ fortis ẽ ꝓpugnator. & uincła tua qͥb te fr̃s liga¬
uerant. abipso soluta sunt & disrupta. ut ex tuo
semine trib nascat᷑ ephraum. fortis & stabilis. & in¬
star durioris lapidis inuicta. imꝑans qͦq decẽ trib
isri. Benamii lupꝰ rapaxe. mane comed& p̃dã. & ues

Expanded text:
quia auxit te mihi Dominus, sive quia inter fratres tuos major futurus es; fortissima siquidem tribus Ephraim, ut in Regnorum et in Paralipomenon libris legimus: « Oh! inquam, fili Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris et turribhabentes livoris sagittas et zeli jaculis vulnerati: verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator; et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta sunt et disrupta. Ut ex tuo semine tribus nascatur Effraim fortis, stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. Benjamin lupus rapax, m
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ: xpi̾anoꝵ qͥ fecunditatẽ sonat. qđ ẽ. ꝓpͥũ po¬
płi iunioris qͥ corpꝰ e̾. xp̃i. qͥ fecundatꝰ ẽ. in latitu¬
dine mundi. Hos qͥdẽ cũ benedicere uell& iacob.
posuit ioseph ephraĩ ad sumstrã. manasse autẽ ad
dextam aui constituit. Atille cancellatis manib
crucis imsteriũ p̾figurans. tnsiata inminorẽ dex¬
tera. maiori sinistrã suꝑposint. Sicq crucis simili¬
tudo suꝑ caprta eoꝵ denotata. iudeis scandalum.
cis iisteriũ factũ. de dextro sinistrũ: & uiniorẽ
dextrã de simstro. qr tudeis in nr̃a deserta laben¬
tib. nos illoꝵ głiã adepti fumꝰ. taliq saeram̃to. ma¬
iori popło rudeoꝵ ppositꝰ ẽ. minor popłs gentiũ. Un

Expanded text:
 qui fecunditatem sonat, quod est proprium populi junioris, qui corpus est Christi, qui fecundatus est in latitudine mundi. Hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Joseph Ephraim ad sinistram, Manasse autem ad dexteram constituit. At ille cancellatis manibus crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextera, majori sinistram superposuit, sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis scandalum, cis mysterium factum de dextero sinistrum, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra deserta labentibus, nos illorum gratiam adepti sumus: talique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gen
Abbreviated transcription (Latin):
dieq cerit̾. Aliã autẽ editionẽ ita legit᷑. Et ego
deđi tͥ sicimã p̃cipuã suꝑ frs tuos. plusꝗͣ fr̃ib tu¬
is. ꝗͣ accepi de manib amorreoꝵ in gladio meo &¬
in sagitta. Sicimã tuxta grecã & latinã consue¬
tudinẽ declinata ẽ. Alioqͥn hebraice sice̾ dr̃ ut
legat᷑ erro moleuit. & ẽ. nc̃ neapolis urbs sama¬
ritanoꝵ. Ua gͥ sice̾m lingua hebrea tͥnffertur
in humerũ. pulchre allusit ad nom̃ dicens. & ego
dabo tibi humerũ unũ. Queri tam̃ ñ incuement᷑
potest. quȩ admodũ ualeat ad lit derã c̃uenire
Emit autẽ.c. agnis possessionẽ illã. nc̃ cepit iure

Expanded text:
autem editione ita legitur: Et ego dedi tibi Sichimam praecipuam super fratres tuos, plusquam fratribus tuis, quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichima, juxta Graecam et Latinam consuetudinem, declinata est, alioquin Hebraice Sichem dicitulegatur error inolevit, et est nunc Neapolis, urbs Samaritanorum. Quia ergo Sichem lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad nomen dicens: Et ego dabo tibi humerum unum. Quaeri tamen non inconvenienter potest, quemadmodum valeat ad litteram convenire. Emit enim centum agnis possessionem illam, non coepit jure
Abbreviated transcription (Latin):
triarchis qđ peccorẽ nutritores erant. apuericia
stia & parentib suis. & merito. nã hec e. sine ulla
dubitatione iusta seruitꝰ. & iusta dñatio. cũ peccora
homini seruit. & homo peccorib añat᷑. Sic enĩ
dictũ ẽ. cũ erearet᷑. faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ

Expanded text:
triarchis, quod pecorum nutritores erant a pueritia sua et a parentibus suis. et merito : nam haec est sine ulla dubitatione iusta seruitus et iusta dominatio, cum pecora homini seruiunt et homo pecoribus dominatur. sic enim dictum est, cum cr
Abbreviated transcription (Latin):
fiuo suoioseph. & rł. Qđ ita benedicit nepotes suosꝰ
isrł ut dexterã manuĩ minori imponat. maiori autẽ
sinistrã. & h filio suo ioseph uolenti corrige̾. qͣsi erran¬
tẽ atq nescientẽ. ita responait. Seio fuli scio. Chic erit
in popłm. & hic exaltabit᷑. s frͣ eiꝰ iumor maior ilo
erit. & sem̃ eiꝰ erit in multitudine gentiũ. Aetenꝰ de

Expanded text:
urus. Quod ita benedicit nepotes suos Israhel, ut dexteram manum minori inponat. maiori autem sinistram, et hoc filio suo Ioseph uolenti corrigere quasi errantem atque nescientem ita respondet: scio, fili, scio; et hic erit in populum, et hic exaltabitur. sed frater eius iunior maior illo erit et semen eius erit in multitudine gentium, hactenus de
Abbreviated transcription (Latin):
tribu uͦ leui pͥncipes sacerdotũ de qͥb scriptũ ẽ. qr
ẽsiliũ fecerunt ut iħm morti traderent. De qͦ ẽfilio
iste patriarcba qͥ iã m̃te dm̃ uidebat dic̃. In cfiio
eoꝵ ñ ueniat anima mea. & rliqͣ. Horrebat eni iqs
illo tẽpore ses iste patriarcha uide tantoꝵ scelerũ
consilia: quȩ in nouissimis tẽprĩb facti erant ui

Expanded text:
tribu vero Levi principes sacerdotum: de quibus scriptum est, quia consilium fecerunt ut Jesum morti traderent . De quo consilio iste patriarcha qui jam mente Deum videbat, dicit, In consilio eorum ne veniat anima mea; horrebat, enim jam in illo tempore iste sanctus patriarcha videre tantorum scelerum facinus, quod in novissimis temporibus f
Abbreviated transcription (Latin):
gmqͥt m. E uirante : adorauit isrł am̃ conũsus
ad lectuli caput. Sc̃s qͥppe & dõ deditꝰ uir. opp̾ssus
senectute sic habebat lectulũ positũ ut ipse iacen¬
tis habitus absq difficultate ulla ad orationẽ eẽt.
paratꝰ. Q habent quidẽ latini codices. & adoraũ
suꝑ caput uirge eiꝰ. Nonnulli eindatiꝰ habent. adora¬
int suꝑ caput uirge sue. uł in capite uirgę sue.
uerbũ. qđ eisdẽ litt̃is scribit᷑. siue eiꝰ siue suȩ. s accen¬
tus dispares sunt: & abeis qͥ ista nouerunt in codi¬
eib ñ contẽpnunt᷑. Ualent enĩ ad magnã disereti¬
onẽ qͣuis & unã plus litterã habere poss& si eet.
illa reddita: mox adorauit deũ. Non enĩ pudebat
eu ferre tantisꝑ insigne potestatis filii sui. ubi fi
actis. ñtiatũ ẽ. ioseph qđ egrotar& pat̾ eiꝰ. Qͥ assum¬
ptis duob filiis manasse & effraim. & rliq̃. Etiã hic¬
comemorat iacob ꝓmissiones dĩ erga se factas. dicit

Expanded text:
Quo jurante, adoravit Israel Deum, conversus ad lectuli caput. Sanctus quippe et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque difficultate ulla ad orationem esset paratus. Quod habent quidam Latisuper caput virgae ejus, » nonnulli emendatius habent: « Adoravit super caput virgae suae, » vel « in capite virgae suae, verbum, quod eisdem litteris scribitur, sive ejus, sive suae, sed accentus dispares sunt, et ab eis qui ista noverunt in codicibus non contemnuntur. Valent enim ad magnam discretionem, quamvis et unam plus litteram habere posset, et si rantis, nondum illa reddita, mox adoravit Deum? Non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figactis, nuntiatum est Joseph quod aegrotaret pater ejus. Qui assumptis duobus filiis suis, Manasse et Ephraim, commemorat Jacob promissiones Dei erga se factas, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
annos reuerteiis. plui aduersꝰ eos gentiũ uicina¬
rũ grande reppererit. & uictis hostib fortit̾ dimi¬
earit. lege librũ iħu naue : & paralipomenon.
Neptalĩ ceruus emissariꝰ. & dans eloquia pulchri¬
tudinis. siue neptalĩ ager irriguus. Utrũq enim
significat hebreũ uerbũ. aila selua. Significat
autẽ qd̃ aque calide in ipia uascant᷑ tribi. siue qd̃¬

Expanded text:
revertens, praelium adversus illos gentilium vicinarum grande invenit, et victis hostibus, fortiter dimicavit. Lege librum Jesu Nave et Paralipomenon. Nephthalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis, sive Nephthalim ager irriguus, utrumque enim significat Hebraeum verbum anioala silva. Significat autem, quod aquae calidae in ipsa nascunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa ẽ. qđ dix̃ iacob pharaoni. dies amoꝵ tute mee
qͦs incolo sie enĩ habent greci qđ latini habent. a¬
go uł habeo. uł siqͥd aliud. Utrũ gͦ idõ drẽ qͦs in¬
colo qr in t̾ra natꝰ ẽ. ꝗ̃ ñdũ popł s̃ diuina ꝓmisi¬
one hereditatis acceꝑat. & ibi uttã ducens utiq in
auena t̾ra erat. Ilon solũ qͣndo ꝑegͥnabat᷑ sic̃ in
mesopotannã : uerũ etiã qͣndo ibi erat ubi natꝰ
ẽ. An potiꝰ sedm id accipiendũ ẽ. qđ ait apłs
Quadiu sumꝰ in corpre ꝑegrinam̃ adño. Scam hoc¬
in t̾ra & pegrinꝰ sic̾ om̃s patres mei. Ilã iterũ
dic̃ de ipsis dieb uttȩ sue ñ ꝑuenert᷑ in dies an¬
noꝵ uitȩ patrũ meoꝵ qͦs dies incoluerunt. Nlon e¬
nĩ hie aliud uolebat intelligi quã id qđ latim codi¬
ces habent. uixerunt. Ac ꝑ hoc significauit hane

Expanded text:
 est quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae quos incolo sic enim habent Graeci quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos incolo, quia in terra natus est, quam nondum populus diuina promissione hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi natus est? an potius secundum id accipiendum est, quod ait apostolus: quam diusu mus in corpore, peregrinamur a dominoin terra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ significat: eo ꝑtinens qđ dictũ ẽ. Beati quoꝵ
remisse sunt iniqͥtates. & quoꝵ tecta ft̃ peccata.
Ubi gͦ sepelienda erant ħ significantia cadauiera pa¬
triareharũ nͥ in ea t̾ra ubi ille crucifixꝰ ẽ. euiꝰ san
archarii: peceata hominũ significata sunt. Dr̃ autẽ
abeo loco qđ abrahamiũ uocat᷑ ubi st̃ ista corpora.
ab eẽ iocũ ubi crucifixꝰ ẽ. dñs fere.xxx. milib ut
etiã ipse numerꝰ eũ significare intelligat᷑. qͥ in bap¬
tismo apparuit ferme .xxx. annoꝵ. & siqͥd aliud de
re tanta uł hoc mͦ sublimis intelligi potest. dũ tam̃
ñ frustra arbitrem̃ tales ac tantos homines dĩ
tantã gessisse curã ꝓ sepeliendis corporib suis. eũ
sit atq eẽ. debeat fideliũ ista securitas. qđ ubicũq
corprã eoꝵ sepeliant̾. uł insepuita etiã relinqͣnt̾.¬

Expanded text:
torum, eo pertinens quod dictum est, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadavera patriarcharum, nisi in ea terra ubi ille crucifixus est, per archarum peccata hominum figurata sunt. dicitur autem ab eo loco, quod Abramium uocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum, ubi crucifixus est dominus, fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellegatur qui in baptismo apparuit ferme xxx annorum; et si quid aliud de re tanta uel hoc modo uel sublimius intellegi potest, dum tamen non frustra arbitremur tales ac tantos homines dei tantam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicumque corpora eorum sepeliantur uel insepulta etiam per in
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ aqua peccando in xxp̃o. qͣsi aqͣ quę uasculo non
tenet᷑. uoluptatis effusus impetui. &iccirco addit:
orbe disꝑsus ẽ. ualde imminutꝰ atq adbreuiat᷑ ẽ.¬
S: qͣre talia meruerit: ita subiec̾. Quia ascendisti
dictũ eẽ. eo qđ cũ bala concubina patris sui con¬
cubuerit. ꝓpħia enĩ futura pñtiabat. ñ quȩ fuerinꝰ
gesta. ipso patriarcha dicente. Admintiabo uobis
que uent᷑a sunt nouissimis dieb. Sidõ in pt̃ito
Qui ascendit cubile dĩ patris sui. & macłauit stra¬
tũ eiꝰ. qͣndo corpꝰ dnieuĩ in qͦ plenitudo diuinita¬
tis reqͥescebat. raptũ in eruce suspendit. & ferro

Expanded text:
sicut aqua, peccando in Christo. Quae vasculo non sicut aqua, peccando in Christo. Quae vasculo non tenetur, voluntatis effusus est impetu; et idcirco addit uorbe dispersus eSed quare talia meruerit, subjungit, Quia ascendisti dictum esse, eo quod cum Bala concubina patris sui concubuerit. Prophetia enim futura praenuntiabat, non quae fuerant gesta, ipso patriarcha dicente: Annuntiem vobis, quae ventura sunt novissimis diebus. 9. Et ideo quia ascendit cubile Dei Patris, et maculavit stratum ejus, quando corpus Domini, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit, et ferro
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiã insenectute p̃heator euanglii fuerit. hebrei
bu bemamun fuit. Hoc inqͥunt gͦ significat. qđ sacer¬
dotes immolant mane hostias. ad uesꝑã diuidant
ea. que sibi apopło ex lege collata sunt. Luprĩ san¬
guinariũ. iupũ uoracẽ suꝑ altariᷤᷤ int̾ptatione po¬
nentes. & spolioꝵ diuisionẽ suꝑ sacerdotib qͥ ser¬
uientes altari inuunt de altare. Hec sed̾m histo¬
riã qͣlit̾ accipienda fint. dicta sufficiant. Mistice
aute qͣlit̾ benedictiones iste patriareharũ intelli¬
gende sint deinceps dicemꝰ. Ruben pͥmogenitꝰ
meus & cet̾a. In ruben pͥoris popłi uidet᷑ ostendis¬
meus & cet̾a. & enĩ iuxta qđ pͥmogenitis debe¬
bat᷑ . ipsiꝰ erat acciꝑe sacerdotiũ & regnũ. Addit᷑.
sit pͥncipiũ doloꝵ. nͥ dũ patri dõ semꝑ trrogare
iniuriã. dũ conittit ad eũ dorsũ: & ñ faciẽ. Iste pͥor
utiq ꝓmagnitudine uiriũ. qr copiosius ceteris
in hoc selo popłs idẽ regnauit. Effusus ẽ. autẽ

Expanded text:
Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuit. Hebraei bus Benjamdotes immolant mane hostias, ad vesperam dividant ea quae sibi a populo ex lege collata sunt. Lupum sanguinarium, lupum voracem, super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui, servientes altari, vivunt de altari. Haec secundum historiam qualiter accipienda sint, dicta sufficient. Mystice autem qualiter benedictiones istae patriarcharum intelligendae sint, deinceps dicemus. Ruben primogenitus meus, etc. In Ruben prioris populi videatur ostendismeus: etenim juxta quod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium et regnum. Additur, ium dolorum, nisi dum Patri Deo semper irrogaret injuriam, dum convertat ad eum dorsum et non faciem? Iste prior utique pro magnitudine virium, quia copiosis caeteris in hoc saeculo populus idem regnavit. Effusus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
egiptũ nigressas cẽ. dixerunt. In deuterononno. sxx
ficilis excusatio ẽ. Non eniꝰ debuit ses lueas qui
ipsiꝰ seriptor historie ẽ. ingentes actuũ apłoꝵ uo
ium̃ emittens. ẽtrarui aliqͥd scribere adus eam
seript̃am quȩ iã fuerat in gentib diuulgata. &
utriq maioris opimonis illo dũ taxat tẽprẽ lxx.
int̾ptu habebatur auetoritas. ꝗͣ lucas qͥ ignotꝰ
& uilis. & ñ magne fidi innationib ducebat᷑.
Hoc autẽ generalit obseruandũ. qđ ubicũq seĩ
apli. aut aplici uiri loquunt̾ ad popłos. his ple¬
rs̃q testimoniis abutunt᷑ quę fuerant in gentib¬
iã diulgata. lic& pleriq t̃dant lucã euanglistã
ut ꝓseltcũ hebreas littas ignorasse

Expanded text:
Aegyptum ingressas esse dixerunt: in Deuteronomio LXX facilis excusatio est. Non enim debuit sanctus Lucas, qui ipsius scriptor historiae, in gentes Actuum apostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere adversum eam Scripturam quae jam utique majoris opinionis illo duntaxat tempore LXX interpretum habebatur auctoritas, quam Lucas, qui ignotus et vilis, et non magnae fidei in nationibus ducebatur. Hoc autem generaliter obsli, aut Apostolici viri loquuntur ad populos, his plerumque testimoniis abutuntur, quae jam fuerant in gentibus divulgata: licet plerique tradant Lucam Evangelistam, ut proselytum Hebraeas
Abbreviated transcription (Latin):
S ignificat aut̃ ñ sui fecisse consuii. qđ sichem.
& emor federatos utros intfecerint. contraq¬
uis par cis & amiciciarũ sangͥnẽ fudint inno¬
cente. & quasi qͦda furore sic crudelitate rap¬
tan: muros hospites urbis euerterint. Uide seqr

Expanded text:
Significat autem non sui fuisse consilii quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerint, contra jusque pacis et amicitiarum sanguinem fuderint innocentem, quasi quodam furore sic crudeliter obstinati, muros et hospites urbis everterint. Unde sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
messe & rliq̃. Querendũ utrũ t̾ra ramesse ipsa
sit gesen. Ipsã enĩ petierant. & ipsa eis pharao
dari p̾ceꝑat. Tradidit ioseph parentib & fr̃ib op¬
timã t̾rã gesen. p̾bens eis cibaria qr fames opp̃ssẽ¬
rat t̾rã. Sic & dñs eligens optimã parentib .i. pa
de qͥb in euanglio dic̃. Hi sunt fr̃s mei. qͥ facitas
uoluntatẽ patris mei. His gͥ dat t̾rã scilic& re¬
pmissionis regni di. de qͣ dic̾ ꝓpħa. Credo uidere
patri suo ioseph. & tam̃ eũ pat̾ nec qͣndo uidit
adorauit. nec qͣndo abillo triticũ accipiebat.
Qͦmͦ gͦ somniũ ioseph mͦ impletũ putabimꝰ & nͣ po¬

Expanded text:
singulis. Quaerendum utrum terra Ramasse ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari praeceperat . Tradidit Joseph parentibus et fratribus optimam terram Gessen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic et Dominus eligens optimam terram pade quibus in Evangelio dicit: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem Patris mei . His igitur dat terram, scilicet repromissionis regni Dei, de qua dicit Propheta: Credo videre patri suo Ioseph; et tamen eum pater nec quando uidit adorauit nec quando ab illo triticum accipiebat. quomodo ergo somnium Ioseph modo inpletum putabimus et non po
Abbreviated transcription (Latin):
homini. uł iniqͥtas. uł aduersitaiꝰ fec̾. Imqͥtas qͥdẽ
sic̃ dictũ e: maledietꝰ chanaan. erit seruis frib suis.
Aaũsttas uͦ: sic̃ accidit ioseph. ut uenditꝰ a frib feruuꝰ
alieingene fier&. Itaq pͥmos seruos qͥb hoc nom̃ n
latina lingua inditũ ẽ. bella fecert̃. Q enĩ homo ab
etiã ordonat᷑alis in hominib ut seruiant femine
uiris. & filii parentib. qr & illic hec tusticia ẽ.
ut infirmior ratio seruiat fortiori. Hec gͥ in dña¬
tionib & seruitutib clara iusticia ẽ. ut qͥ excellt̃
ratione : excellant dñatione. Qđ cũ in hoc scło ꝑ ii¬
qͥtatẽ hominũ ꝑturbat᷑. uł ꝑ naturarũ carnaliũ
dtuersitatẽ fert̃ i̾ti tẽprãlẽ diu̾sitatẽ infine̾ ha

Expanded text:
homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas quidem, sicut dictum est: maledictus Chanaan; erit seruus fratribus suis; aduersitas uero, sicut accidit ipsi Ioseph, ut uenditus a fratribus seruus alienigenae fieret. itaque primos seruos, quibus hoc nomen in latina lingua inditum est, bella fecerunt. qui enim homo etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersita
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ra optima colloca patrẽ tiiĩ & fr̃s tuos. Hec re¬
peticio ñ p̃t̾misse rei. ad ꝗͣ sepe obscure ꝑ reca¬
pitulationẽ redit᷑ : s. omĩno aꝑta ẽ. Iã enĩ dioxe¬
rat script᷑a qͦmͦ uenerint ad pharaonẽ fr̃s ioseph
& qͥd eis dixerit uł abeis audierit. S hoc nẽ abi¬
nitio repetiũ. ut inde c̃texer& narrationẽ ab his
uerbis. quȩ soli ioseph dix̃ pharao qͦrũ om̃iũ in
codicib grecis qͥ a diligentiorib conseripti stͥ que¬
dã obeliscos habent. & significant ea que in he
asteriseos qͥb ea significant᷑ quȩ habent hebrei

Expanded text:
in terra optima conloca patrem tuum et fratres tuos. haec repetitio non praetermissae rei, ad quam saepe obscure per recapitulationem reditur, sed omnino aperta est; iam enim dixerat scriptura quomodo uenerint ad Pharaonem fratres Ioseph et quid eis dixerit uel ab eis audierit. sed hoc nunc uelut ab initio repetiuit, ut inde contexeret narrationem ab his uerbis, quae soli Ioseph Pharao dixit. quorum omnium in codicibus graecis, qui a diligentioribus conscripti sunt, quaedam obeliscos habent et significant ea quae in heasteriscos, quibus ea significantur quae habent hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
& ei dat᷑ illa t̾ra. ubi duꝑdiderat obruendo dõs a¬
lienos iaco. ut xpc̃ intelligat᷑ possessurꝰ gas. diis
patrũ suoꝵ rentiantes & credentes in eũ. His ita¬
cõpletis: uocauit iacob filios suos. ut benedicerae
tam̃ & sedm historiã de diuisione t̾re repmissio¬
ms qͦmͦ diuidenda fuerit nepotib illoꝵ: accipien
aertissime ueraei intellectu sentiendũ ẽ. S pͥus
historie fundaita ponenda sunt. ut aptiꝰ allego¬
rie cuim̃ pͥoris struet̾ȩ suꝑponatur. Congregamini
& audite filii iacob audite istł patrẽ urm̃. S for¬
tasse reqͥras qͣre fili i iacob dicunt᷑ qͥ c̃uenunt. ifrł¬

Expanded text:
t ei datur illa terra ubi disperdiderat obruendo deos alienos Jacob, ut Christus intelligatur possessurus gentes diis patrum suorum renuntiantes, et credentes in eum. His completis, vocavit Jacob filios suos. ut benediceret tamen et secundum historiam de divisione terrae repromissionis, quomodo dividenda fuerit nepotibus illorum, accipiencertissime veraci intellectu sentiendum est. Sed prius historiae fundamenta ponenda sunt, ut aptius allegoriae culmen priori structurae superponatur. Congregamini et audite, filii Jacob, audite Israel patrem vestrum. Sed fortasse requiras quare filii Jacob dicuntur qui conveniunt, Isr
Abbreviated transcription (Latin):
gruere. nati st̃ de asenech filia phutifar ine¬
gipto. S & ulud qđ suꝑͣ legimꝰ. facti st̃ aute
fan manasse quos genuit ei concubina sira
machir. & machir genuit galaaa. fitii autẽ
q̃si ꝑ anticipationẽ factũ eẽ. deseribit᷑. Neq
em uio tepre qͦ ingressus ẽ. iacob egiptũ eius
etatis erant ephraim & manasse ut fili¬
os generare potuerint ex qͦ manifestũ om̃s ani¬
mas quȩ ingressẽ st̃ egiptũ de femorib iacob
fuisse. lxxx. Dũ . lx ui. p̾ea st̃ ingressȩ ⁊ rep¬
pererinit in egipto tres animas ioseph iudelic& cũ
duob filus eiꝰ. septuagesimꝰ aute ipse fuerit iacob.
Hanc re ne iudeam̃ aduersũ seripture auctoritatẽ

Expanded text:
grueret, nati sunt de Aseneth filia Putipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse, quos genuit ei concubina Syra Machir; et Machir genuit Galaad. Filii autem quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint. Ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fuisse LXX, dum LXVI postea sint ingressae, et pepererunt  in Aegypto tres animas, Joseph scilicet, cum duobus filiis ejus, septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem, ne cui videamur adversum Scripturae auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
in testimoniũ uocat. ut intentũ faciat au¬
ditorẽ. & ut significet se de magnis locuturũ.
Conerescat in pluuia doctrina mea. & rł. Sic̾ in¬
numerabiles st̃ plutuarũ guttȩ. & roris. sic
in hoc carmine de inscrutabilib iudiciis dĩ dis
fructꝰ faciat. Quasi imber suꝑ herbãs &s rł.¬

Expanded text:
in testimonium vocat, ut intentum faciat auditorem, et significet se de magnis locuturum. 2 Concrescat in pluvia doctrina mea: Fluat ut numerabiles sunt pluviarum guttae et roris, sic in hoc carmine de inscrutabilibus judiciis Dei dispufructus faciat. 3 Quasi imber super herbam: et