comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ere alieno. Paulus. R. inrebus
dotalibus etiam patrem mrici
ciem que rastipularetur. pot
quia⁊ nuptias ꝯcrabere. pos¬
sunt. manente. matrimomo
dit pot̾. pat. ut sese. suos: alat
ntfundum ydoneum emat.
ermos. Si ponsama dotem de¬
annis. ut uxor habeatur exẽp¬
lo dotis ꝯditioni fauoris rõe
priuiliegrũ ꝙ int̾ ꝑsonales ac¬
duple stiplõe agere posse. porr¬
ocuius int̾e̾ ñ esse euictum ꝙ
indoce fuit. quid q ipa enicti¬
onem pati creclitur obid ꝙ
eum indocem hab̾e. defut. hꝰi

Expanded text:
ere alieno. Paulus respondit in rebus dotalibus etiam patrem mariti trem quae stipularetur, potquia et nuptias contrahere possunt. Manente matrimonio reddi potest: ut sese suosque alat, ut fundum idoneum emat, m. Si sponsa dotem deannis ut uxor habeatur, exemplo dotis condictioni fauoris ratione priuilegium, quod inter personales acpulatione agere posse. porro cuius interest non esse euictum quod in dote fuit quodque ipsa euictionem pati creditur ob id, quod eum in dotem habere desiit, hui
Abbreviated transcription (Latin):
quam pecumã sibi debet indo¬
tem filie cõis dare iusserata id
fecisse cdicatur. puto aĩadu̾cen¬
dum cẽ. utrum camdotẽ suo.
anuroris noĩe ded̾ si suo: in¬
comims uxori eum debere pe¬
ccumiã usi uxoris noi̾e decłit:
ip̃m abuxore lib̾atu ẽẽ.

Expanded text:
quam pecuniam sibi deberet in dotem filiae communis dare iusserit et id fecisse dicatur, puto animadvertendum esse, utrum eam dotem suo an uxoris nomine dedit: si suo, nihilo minus uxori eum debere pecuniam: si uxoris nomine dederit, ipsum ab uxore liberatum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
uł exceptiome pẽcti⁊ acceptũ
face̾ pene obligatõnẽ ul si.
exstiplatu agat. denegandam
ei exceptionẽ. si fundo exci¬
maco indotẽ daco pacta sit
mulier. ut quãto pluris ue¬
merit. debeac id indotem sit.
mella aitad suandum. cũ¬

Expanded text:
 exceptione pacti et acceptam facere poenae obligationem, uel, si ex stipulatu agat, denegandam ei exceptionem. Si fundo aestimato in dotem dato pacta sit mulier, ut, quanto pluris uenierit, id in dote sit, Mela ait seruandum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ffricanus. Dat̾ cum filie suen
omine dotem daret pactus. is
cud iortua filia uno płibus¬
ue lib̃is. sr̃stib declucta parte
t̾cia relinqua sibi dos. aut poi
mortem suam illi aut illis fi¬
lus quos inpocestate habebat
reddatim. dem̃ hoc ica fien sti¬
pulatus ẽsi po mortem ens
muller in matrimomo deces¬
serit. relictis filus. quesicum ẽ.
an cxstipulacione duas part¬
es illi pet̾e possint. R posse. et¬
em̃ umi crus scipulãtionis p¬
anc ẽẽ ut si tntrimono mort¬
ua esset. dos patri recldetur et
piu̾ihabendũ. hãc sic talis stip¬
ulacio int̾posica fuiss sinauis
exasia ueint mͥauc post mor¬
tem meam lucio ticio dare põ¬
des. nam⁊ si po mortem stipul¬
atoris naius uenisset. reredi
Itio raca ẽ nam ñsficit eos ex
eo matrimomo nasci. inquo

Expanded text:
ionum Pater cum filiae suae nomine dotem daret, pactus est, ut mortua filia uno pluribusve liberis superstitibus deducta parte tertia reliqua dos sibi aut post mortem suam illi aut illi filiis quos in potestate habebat reddatur: deinde haec ita fieri stipulatus est: post mortem eius mulier in matrimonio decesserat relictis filiis: quaesitum est, an ex stipulatione duas partes illi petere possint. respondi posse: etenim vim eius stipulationis hanc esse, ut, si in matrimonio mortua esset, dos patri redderetur, et perinde habendum, ac si talis stipulatio interposita fuisset: "si navis ex Asia venerit, mihi aut post mortem meam Lucio Titio dari spondes?" nam et si post mortem stipulatoris navis venisset, heredi entio rata est: nam sufficit eos ex eo matrimonio nasci, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ntuller decesẜat. frẽ suo ⁊ fil¬
ia sua expartib eqius. herecdi¬
b relictis apd patronũ mag¬
nũ pretorem marcellus ab ħ¬
erede filio marcellus exdotis
ꝓmissione uniu̾sam dotem
petebat. filie ꝯiectura qiint̾
duos placuss nullo filioꝵ
extante. mortua mulliere pa¬
item dotis reman̾e ap̾ m̃ritũ.

Expanded text:
uo et filia ex partibus aequis heredibus relictis. apud Petronium magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione universam dotem petebat illa coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis rem
Abbreviated transcription (Latin):
ute pceptione desidene ꝯsticit.
cum int patrez puelle ⁊ gener̃
ꝯuenic ut in matrimomo siñ
sibis defrmca filia dos patri res¬
tituatur. idactum int̾ ꝯ̃bentes
incelligi debet. ũlib̾is sr̃sticbu:
fiuia defuncta dos retinẽtur. nec
separabi. portio dotis adita m̃tis
data si prea nch̃ aliud ꝯuenia¬
tconueniat ut mulier m su¬

Expanded text:
ceptionem desiderare constitit. Cum inter patrem et generum convenit, ut in matrimonio sine liberis defuncta filia dos patri restituatur, id actum inter contrahentes intellegi debet, ut liberis superstitibus filia defuncta dos retineatur, nec separabitur portio dotis additamenti causa data, si postea nihil aliud conveniat. Convenit, ut mulier
Abbreviated transcription (Latin):
cur accio si tam baberes pue¬
lle macri peccuma dotis solũ¬
it.und ꝯcͣ placita petenti docẽ
obstarbit except̾o. ¶ pat si fi¬
lia nupta mortem obrss docẽ
cemum. soluto matrimomo.
exstipłatus xlitio deficit: quos
dsimulier inmnatrimomo de¬
cesserit stipulatu fisco accio

Expanded text:
es puellae matri pecuniam dotis soluerit, uiro contra placita petenti dotem obstabit exceptio. Pater, si filia nupta mortem obisset, dotete uiri soluto matrimonio stipulationis condicio deficit: quod si mulier in matrimonio decesserit, ex stipulato fisco do
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ut quibdiebus dos daca es
rum quinquenu die uir uxori
dotem recldetan statuto legib
tempore. proculus. R. quod ad.
diem reddende docis attiner. pa¬
cto existimo meliorem oclitioe
muliens fien posse. det̾iorem ñ
posse: Itaq si cancum ẽ u̇ ꝓore
tẽpore ꝙͣ legib ꝯsticutum ẽ red

Expanded text:
sit, ut quibus diebus dos data essrum quinquennii die uir uxori dotem redderet an statuto legibus tempore. Proculus respondit: quod ad diem reddendae dotis attinet, pacto existimo meliorem condicionem mulieris fieri posse, deteriorem non posse: itaque si cautum est, ut propiore tempore, quam legibus constitutum est, red
Abbreviated transcription (Latin):
ut si minoris uenierit debeat.
Si pacta sic mulier. ut sium.
plis.siu̾ minoris fundus ex¬
trinato uenierit. procium qnͣ¬
to res uenit indotẽ sitstran
eo pacto o s si cuipa mariti

Expanded text:
ipsa debeat. Si pacta sit mulier, ut, siue pluris siue minoris fundus aestimatus uenierit, pretium quanto res uenierit in dote sit, stari eo pacto oportet: sed si culpa mariti
Abbreviated transcription (Latin):
acri adqui pot̾. ꝑ partem fili¬
e ñ pot̾. ꝯi uero sic pacta sic fi¬
lia noceat ip̃i. qñq filie  gẽti
nocebit. pactũ. pacri u̾o. nu¬
llo modo noceb. nisi adiectas
queq filie persoa exꝑiacur.
dicendum ẽ pascicẽdo filiã
patris gligionem det̾iorem fa
inmacrunonio dos ad pacrez
hostibus capto filius famil¬
ias duxit uxorem. filiaq fa¬
milias nubit. necano ⁊ pacto
cum ip̃is dum dotis nomiᷤ
uiuo socero mortua sit filia:
ip̃i socero. si mortuo. filio eiꝰ.
bfilio quoq de functo: cotũ
suoberedi reddatur. benigna
int̾pretatiõe pat̾ de te̾ndi ucil¬
enstipulacionẽ ẽẽ.
Dem. Imius pactus ẽ cum
docem ꝑnepͦte suscepissent.
ne ase uene afilio dos pecet.
nominus ceite ꝑsone si hr̃s

Expanded text:
atri adquiri potest, per patrem filiae non potest. si uero sic pacta sit filia, ut noceat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, patri uero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque filiae persona experiatur. dicendum est paciscendo filiam patris condicionem deteriorem fain matrimonio dos ad patrem hostibus capto filius familias ducit uxorem filiaque familias nubit, necessario etiam pactio cum ipsis dumtaxat dotis nomineuiuo socero mortua sit filia, ipsi socero, si mortuo, filio eius, si filio quoque defuncto totum suo heredi reddatur, benigna interpretatione potest defendi utilem stipulationem esse.m Avus pactus est, cum dotem pro nepote suscepisset, ne a se neve a filio dos peteretuo minus ce
Abbreviated transcription (Latin):
eum. qui ñ accipet indotem:
nisi boc ꝯueniss plus credẽtis s
uci honisu ꝯsułet. tamuberẽ
ficale pactum int̾uerit. ut m̃¬
ritus fructus indocẽ ꝯu̾cẽt. ⁊¬

Expanded text:
eum, qui non acciperet in dotem, nisi hoc convenisset, plus trecentum: uti boni consuleret tam uberem si pactum tale intervenit, ut maritus fructus in dotem convert
Abbreviated transcription (Latin):
abro. S Idedote promissa
agitur ñ oporter inquantũ
facere pot̾ condempnari eum
qui ꝓmissit. paulus. incrio
Qd extraneũ attinet sep hox nꝰ¬
uin ẽcetum simanẽte affini¬
tate dotẽ ꝓmissã gña socero
pecut. ntiq in q̃tũ face̾ pot̾ so¬
cer ꝯdẽpnabr. si duepto ma¬
crimonio pecitur. ex cã ꝑ soa
id tribuẽdum puto. quid enĩ
asse. cͥchitorib urgẽtib patri:
nglius indr̃ pociꝰ fundũ qui
fructuos. sit.alios heredicari¬
os ubiores rectoitu reciñe. m̃¬
ritiris ꝯ sẽsit. similla inea re
captio sit fut᷑a. q̃ro an pars do¬
tis que ĩħ fũdo e. muneri. ma¬
nẽte matrimoiõ. recte soluãt᷑.¬

Expanded text:
torum Si de dote promissa agitur, non oportet in quantum facere potest condemnari eum qui promisit. Paulus: immo quod ad extraneum attinet, semper hoc verum est. ceterum si manente adfinitate dotem promissam gener a socero petit, utique in quantum facere potest socer condemnabitur. si dirempto matrimonio petitur, ex causa et persona id tribuendum puto: quid enim itoribus urguentibus patris utilius videtur potius fundum qui fructuosus sit, et alios hereditarios uberiore reditu retinere: maritus consentit, si nulla in ea re captio sit futura. quaero, an ea pars dotis, quae in hoc fundo est, mulieri manente matrimonio recte solvat
Abbreviated transcription (Latin):
indocatã mulierẽ hoc pacto fię¬
ri. s ita cligidisting̾it᷑. ut si qd
fudũ indocẽ dedit. mulier:
ita ut maritꝰ fructus redderet.
nec̃ ratum pactũ. Idẽq eẽ. et
siusum tructũ indotẽ ħ pacto
tał.s it fructo pcipet. docis futu¬
ros cogendũ dedote accionem
fructus redõs. er̃ igitur indo.¬
tem frctus ⁊ fructur usuris
que ⁊ fructib collectis. ⁊ ĩ sortẽ
recclactis ꝑcipi possit. ergo u¬
troq arbitrior int̾eẽ quara cõ¬
templatione dos sit data. uc ñ
obħei maiorem dotẽ munere
declit. qr fructus uolebat ẽẽ do¬
tisꝯtento marito ea peccuma:
que erusuris recticim̃ colligit᷑.
posse dicit  ꝯuentionẽ: uale. nec.
emm indecur stenlis eẽ finge qͣ¬

Expanded text:
indotatam mulierem hoc pacto fieri. sed ita distinguit, ut, si quidem fundum in dotem dederit mulier ita, ut maritus fructus redderet, non esse ratum pactum: idemque esse et si usum fructum in dotem hoc pacto talis, sed ut fructus perciperet dotis futuros, cogendum de dote actione fructus reddere. erunt igitur in dote fructus et fruetur iste usuris, quae ex fructibus collectis et in sortem redactis percipi possunt. ego utrubique arbitror interesse, qua contemplatione dos sit data, ut, si ob hoc ei maiorem dotem mulier dedit, quia fructus volebat esse dotis contento marito ea pecunia quae ex usuris redituum colligitur, posse dici conventionem valere: nec enim videtur sterilis e
Abbreviated transcription (Latin):
omponius aic. mantum nõ
posse pacisciut dolum solũ mͦ
possit nesit ꝑiculo erus uouien
g̾e quam uelit etiam citra ps¬
oã mulieri isqui dat dicere
possit siu̾o podata pacisci ne¬
lit utrirs ꝑsoã inpaciscẽdo
necessaria ẽ. qmi iam adquisi
lus agat: siue ad ĩcta filie ꝑsi¬
oã ei soli nocebit. ⁊ ꝓclerit pac¬
cum ꝯuẽctum. nesi sola filia
eg̾it neqrie ꝓcleit. neq e noceb
ei. siu̾o filia sola pacta fu̾it. &¬

Expanded text:
omponius ait maritum non posse pacisci, ut dolum solummodopossit, ne sit periculo eius nomen gem quam uelit etiam citra personam mulieris is qui dat dicere possit. si uero post datam pacisci uelit, utriusque persona in paciscendo necessaria est, quoniam iam adquisitlus agat siue adiuncta filiae persona, ei soli nocebit et proderit pactum conuentum nec, si sola filia aget, neque proderit neque nocebit ei. si uero filia sola pacta fuerit, q
Abbreviated transcription (Latin):
dotiitapmisit. cũ cõmocassim¬
um ẽerad̾eius scͥpsit su̾um res¬
pondisse cumprimũ fine cup¬
abolus. S ⁊ debitor muneris:
dotẽ sponso ꝓmirĩt. posse mu¬
nerem añ nuptias adebitore eã
pecumã petẽ. neq conoĩe poea
debicorem uiro obligacũ futu¬
ium. aitlabeo: falsum ẽ quiaꝰ
ca ꝓmisso impedẽti eẽt. donec
obligatio. ineacã eẽ inderur.

Expanded text:
doti ita promisit "cum commodissimum esset". Ateius scripsit Servium respondisse, cum primum sine turpabeonis. Si debitor mulieris dotem sponso promiserit, posse mulierem ante nuptias a debitore eam pecuniam petere neque eo nomine postea debitorem uiro obligatum futurum ait Labeo. falsum est, quia ea promissio in pendenti esset, donec obligatio in ea causa e
Abbreviated transcription (Latin):
docitibi ent. ñ obligatur. set
esticitur ut id quid̃ accionẽ
depecculio suar apatre pot̾ ĩ
docem sicsmarcellus ait flũe
igitur cum filio pr hec. siue c̃
patre agere instucuerit. excep¬
tione pacti ꝯuenti sb̾monebi¬
tur accione an dedote siexpla¬
tur ꝯ seq̃tur q̃ inpeculuo fins¬
se apparuit. codem tempore qͦ¬
rios dos ꝓmicebatur. ntio
sipo nuptias ꝓmissa dos ẽ.

Expanded text:
gatur, sed efficit, ut id, quod actione de peculio seruari a patre poterat, in dote sit. Marcellus. Siue igitur cum filio post hac siue cum patre agere instituerit, exceptione pacti conuenti summouebitur: actione autem de dote si experietur, consequetur quod in peculio fuisse apparuerit eo tempore quo dos promittebatur: utique si post nu
Abbreviated transcription (Latin):
ptoe̾ pacti tuebitur set tempo¬
re erat ille qui ⁊ mnua mulie¬
sororis sue retinebat: Itaq pla¬
cuat eĩ abea petitõe. osolui. nu¬
lla exhac sentẽcia fcã de rogatoẽ
fidei ꝯmissi petioni. qͥa uire
hereditario ꝑ filia hr̃s ueoris
manllus in parte duinidia ha

Expanded text:
ptione pacti tuebitur, sed ipse erat ille, qui etiam viva mulisororis suae retinebat. itaque placuit eum ab ea petitione absolvi nulla ex hac sententia facta derogatione fideicommissi petitioni, quam iure hereditario per filiam heres uxoris Marullus in
Abbreviated transcription (Latin):
Imulier debitori suo subu su¬
ris debebat. doce nuipturra ꝓ in
tractas nupcias secuci tẽporis
usuras ñcẽ dotales. qr illa:
obligatio tota tolletur: ꝑtm̃
acsi solutum debitum mu¬
neri indotẽ abea datimesset
abea ususfructo desscerit. ma¬
ritꝰ tr̃ ñ usum fructũ habet.
s suo fundo qĩdñs. ucitur.
ꝯsecutus ꝑdotem plenam. fr̃¬
dipprietate.ui sparatam .bu¬
su fructunec ẽ ꝙ ñ utẽdo mͣ¬
ritus am̾tat. clinortio ante
fc̃o ꝯstituet ĩeodẽ fundo usũ
fructum mulieri. qd si ĩm̃cu¬

Expanded text:
mulier debitori suo, qui sub usuris debebat, nuptura dotem tractas nuptias secuti temporis usuras non esse dotales, quia illa obligatio tota tolleretur, perinde ac si solutum debitum mulieri in dotem ab ea datum esse. ea usus fructus decesserit, maritus tamen non usum fructum habet, sed suo fundo quasi dominus utitur, consecutus per dotem plenam fundi proprietatem, non separatam usu fructu, nec est, quod non utendo maritus amittat. divortio autem facto constituet in eodem fundo usum fructum mulieri. q
Abbreviated transcription (Latin):
ret. scilicet isu fructu retẽto rru̾so
ad ꝓprietatẽ cet̾um si fundꝰ
totus ueniss. qnͣti debet ueni
dus comunis indot̾ dacus er
comuni diuidũdo ad iudicatꝰ¬
q fundus sono firit p̾ca ĩdot̾e
erit quãtitas. qua sonus mar¬
ito dampnatꝰ fingaut si ami¬
sia licitacione excraneo adclictꝰ
fundꝰ fuit pretii portio que.
distracta ẽ sica u̾no nice corp¬
oris nec cdiuortio secuto: prese¬
ti die qd mͥnuo ẽ restituatur.¬

Expanded text:
ret scilicet usu fructu reuerso ad proprietatem. ceterum si fundus totus uenisset, quanti debet uenirdus communis in dotem datus ercommuni dividundo adiudicatusque fundus socio fuerit, in dote erit quantitas, qua socius marito damnatus fuerit aut, si omissa licitatione extraneo addictus si fundus fuerit, pretii portio, quae distracta est, sed ita, ut non vice corporis habeatur nec divortio secuto praesenti die quod in numero est resti
Abbreviated transcription (Latin):
fĩcio sine incomodo mulieris
ad ꝓprietatẽ reu̾tetur. Si ãt
usil frinctum mantus no
amisserit morte mulieris ⁊¬
non funicirr nius fructus.
ap̃ maritu. diuortio. aute
fcõ primo uideamus ⁊ ĩ hac.

Expanded text:
ficio sine incommodo mulieris ad proprietatem revertetur. si autem usum fructum maritus non amiserit, morte mulieris non finitur usus fructus apud maritum. divortio autem facto primo videamus et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
magna sit. docis ⁊ enim quã¬
citas ꝓmodo factitit᷑as patris.
pot̾. supciis ex uoluncate
patris puelle cum filio cu¬
ris iure ꝯtractis dos ꝓmodo
¶Patrona dotem ꝓlib̾ca iure

Expanded text:
magna sit: dotis etenim quantitas pro modo facultatium patris potest. Nuptiis ex uoluntate patris puellae cum filio tutoris iure contractis dos pro moPatrona dotem pro liberta iure
Abbreviated transcription (Latin):
em Cum dotem mulieri
nomine extraneus ꝓmisit.
mulieris ꝑicurum est. s m
nitus nomen secucus usu ĩ¬
doc̾ usuras exig̾it: piculum
eius futurum respondetur.

Expanded text:
 Cum dotem mulieris nomine extraneus promisit, mulieris periculum est: sed si maritus nomen secutus usuras ex‹e›gerit, periculum eius futurum respondetur.
Abbreviated transcription (Latin):
etatur. ⁊ si pet̾e eam ceꝑit. pac¬
ci excepcione amniliere repel¬
licur. ¶muliere peccuniam
sibi debit̃a a seio cum usimris
demostranit. cas qͦꝙ docis po¬
rtionẽ ẽẽ quañr dies ꝑmip¬
instipulatu. cumdo. diuor¬
crim detuctas exdie secũdi
nitrimonii ñ eẽ pradas. plac¬
uit. qr nec fortis exactio loc̃
hab̾e. cepit. medii aũ cẽpus de¬
bebunci. ¶In donu̇ ab sẽt¬
is uxorem declucta. milłaña
inc̾ea ex bomis nins suptibus
fcĩs adexibitionem uxoris ꝓ¬
missas usuras reu̾sum i
imꝓbe petit. Gen̾ a socero
dotem arbitratu soceri ceito
oñẽ ualẽ placirit nec uid̾ri.
sile ꝙ findo ñ demostrato. ni¬
llum ẽẽ legtũ . uł stipulacio¬

Expanded text:
etatur, et, si petere ea coeperit, pacti exceptione a muliere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris demonstravit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies stipulatum cum dote post divortium deductas ex die secundi matrimonii non esse praestandas placuit, quia nec sortis exactio locum habere coepit: medii autem temporis debebuntur. In domum absentis uxore deducta, nullis in eam interea ex bonis viri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reversus vir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo onem valere placuit, nec videri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum
Abbreviated transcription (Latin):
eo alt̾i ꝓmitere. et dici solet a
ln ꝙmanico dotis mͥ nomĩe
nulierem ñ posse obligari:
his enim casibus uiro dos
quentur. ñenim estimnmꝰ
illam ica ꝓmississe. cum deci
cus miptus cogitaret. ¶Exa¬
sse haberes institutꝰ. rogotus:
mulieri dodracẽ hereclitatis
restitue. inssu eius q̃ra debet
doci ꝓmissic marito. uercor¬

Expanded text:
eo alteri promittere, etsi dici solet alii quam marito dotis nomine mulierem non posse obligari. his enim casibus uiro dos quaeritur. non enim existimabimus illam ita promississe, cum uel de Titii nuptiis cogitaret. Ex asse heres institutus rogatusque mulieri dodrantem hereditatis restituere iussu eius quod debet doti
Abbreviated transcription (Latin):
salucem. ancilla. que nupsit.
dotisq ie nomine peccumã
uirotradroit. siue sciet ancilla
esse. fiue ignoret. ñ pot̾it eam
peccumã uin facẽ. eaq nic̾o
minus mansit eius cuius f
u̾at añqũa eo nomine uiro
iurc aut pͦlicgionem repetere
miã ꝓ suo po sfidẽdo. usu cepit.

Expanded text:
salutem. Ancilla quae nupsit dotisque nomine pecuniam uiro tradidit, siue sci‹a›t se ancillam esse siue ignoret, non poterit eam pecuniam uiri facere eaque nihilo minus mansit eius cuius fuerat antequam eo nomine uiro iure aut per condictionem repetere niam pro suo possidendo usucepit,
Abbreviated transcription (Latin):
eisus Sisponsalib. ñdũ fcĩs
ticio dotem seie nomine ꝓm¬
ir̃it. cum ea. mib̾e ei nollet. ta¬
men sipo ca nupsic. dotem de¬
enissent. ¶ Simunier ancillã
paniphilã acͥcio stipłaca. de¬
ni cimipcura. qu d̾ is
sibi debebat. doçi habere pro¬
hilia. ip̃a tame pamphilia in
docem. mulieris piculo eric
lieri debebit. quia si insua
ca prior stipuło mansisset re
dderetur. nͥ forte referatur. h¬
abĩrit rem quam debebat ut
eotempore dos ꝯstituebatur.
nam ica pocerit uideri res ip¬
sa adeum ꝑuenisse. an non
habu̾it. nam si ñ habuit ma¬
gis ut hb̾acio obligatonis
potius quã res ip̃a adeum:
arcellus S./mulier ita dot̾
odum sicicio dan iufisset. ñ
nec mirum cum ꝓmissura
iriro dotem. possit. delegãte

Expanded text:
Si sponsalibus nondum factis Titio dotem Seiae nomine promiseris, cum ea nubere ei nollet, tamen, si postea nupserit, dotem devenissent. Si mulier ancillam Pamphilam a Titio stipulata, deinde ei nuptura quod is sibi debebat doti habere perhila, an ipsa tamen Pamphila in dote et mulieris periculo erlieri debebit? quia si in sua causa prior stipulatio mansisset, non redderetur. nisi forte refert, habuerit rem quam debebat uir, quo tempore dos constituebatur, nam ita poterit uideri res ipsa ad eum peruenisse: an non habuerit: nam si non habuerit, magis est, ut liberatio obligationis potius quam res ipsa ad eum rum. Si mulier ita dotemodum si Titio iussisset dari. nec mirum, cum etiam promissura uiro dotem possit delegante
Abbreviated transcription (Latin):
fundii. quasi ẽpticẽ interse f¬
acta. hunc fundum cumali¬
is rebus doci declit quero siin
ĩnt. restituatur. ⁊ partem sua
recipiat. quartam. ⁊ reddat fũ¬
dum quide̾ debeat mantus ꝯtãt᷑¬
tionẽ expsona cius petierur.
⁊ ip̃i petant qrtam pntema
illi fundum. an marito cogat᷑
resticũe fundum contẽtus ĩ
retencione luc docis cetis re
marico dotis au ferendã quo¬
denda abextraneo incͥpofica.
scõ diuortio. statim cõmicit᷑.
nec redinͣgco maciimonio ex¬
accio stipułatur quesita int̾¬
ciouint. denuo igitur ꝯ sent¬
iente scipłone dos ꝯstituẽda
ẽ. ne sequẽti matrimoio m
ꝓmissa eius stipulacus ẽ. tẽ.
enim ꝯsensus eius non est
cum aliis mptisset. pr ea ad
priorem uirum rechit. tacite
idace aliquid ẜimo docani
obuenit qra testacor nolu¬
it ad maitã ꝑtinere. id solu
pprietatatẽ mulienis ñ bab

Expanded text:
fundum quasi emptione inter se facta: hunc fundum cum aliis rebus doti dedit. quaero, si in integrum restituatur et partem suam accipiat quartam et reddat fundum, quid debeat maritus fationem ex persona eius petierint et ipsi petant quartam partem et illi fundum, an maritus cogatur restituere fundum contentus in retentione lucri dotis ceteris rebmarito dos auferenda denda ab extraneo interposita facto divortio statim committitur nec redintegrato matrimonio actio stipulatori quaesita intercidit: denuo igitur consentiente stipulatore dos constituenda est, ne sequenti matrimonio mpermissu eius stipulatus est, tunc enim consensus eius non est cum alii nupsisset, postea ad priorem virum rediit, tacite itate aliquid servo dotali obvenit, quod testator noluit ad maritum pertinere, id solutproprietatem mulier non hab
Abbreviated transcription (Latin):
elsus. Qu̾ero qnͣte peccunie
docem ꝓmitenti adulte mii¬
neri cuirrator consensum acc¬
omodare. debeat. R. modus
ex facultatib.⁊clignitate mu¬
que rõ petitur.

Expanded text:
um Quaero, quantae pecuniae dotem promittenti adultae mulieri curator consensum accommodare debeat. respondit: modus ex facultatibus et dignitate muque ratio patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
exdie stipulationis fo̾e. ã exco
chie quo dos eẽ pocuisset. idẽ.
nupcianm. ⁊ Rsum .ẽ. exdie
dum. ne si alter obsuaremus.
legau̾as lucioticio nomine.¬
et generum petere debere. exac¬
tam accione aeceptã legatis
referte. s cliuortio fc̃o dedote
uuliams nocat. ĩmo nec fili e

Expanded text:
e an ex eo die, quo dos esse potuisset, id est nuptiarum. et responsum est ex die dum, ne, si aliter obseruaremus, legauerat: 'Lucio Titio m generum petere debere, exactam acceptam legatis referri, sed divortio facto de dote Iulianus notat: immo nec filiae
Abbreviated transcription (Latin):
impcie secute .s: sceuola ait.
matrimonii cã acceptilatõ¬
nem interpositam. ñ scecu¬
tis iniptus. nullam esse:
acq ioeo suo loco mane ob¬
ligacõnem que sencencia
uera ẽ o. uociẽs aut̃ẽ extran
eus accepto fert debitorido¬
tis ꝯsticuende cã. siquidem
inptie in secute ñ furint. lib̾¬
atio ñ seq̃tur. nisi forte fica¬
ccepto tulit ut̃i mulien ĩtot̾¬
um doãcum. tunc enim cre¬
dendum. ẽ breui mam acce¬
ꝑtuniꝰ muliere. ⁊ mrito. dacũ.

Expanded text:
iae secutae, Scaeuola ait matrimonii causa acceptilationem interpositam non secutis nuptiis nullam esse atque ideo suo loco manere obligationem. quae sententia uera est. Quotiens autem exeus accepto fert debitori dotis constituendae causa, si quidem nuptiae insecutae non fuerint, liberatio non sequetur; nisi forte sic accepto tulit ut velit mulieri in totum donatum: tunc enim credendum est brevi manu acceptum a muliere et marito datum.
Abbreviated transcription (Latin):
otem peccumariam nuimu.
quid ergo sumilier inpensas
manco soluit utrum creseet.
as infundo ẽ. secundum sceu¬
olenii sententia. nan fidesi

Expanded text:
otem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito solverit, utrum crescet das in fundo est secundum Scaevolae nostri sententiam: nam si desi
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur essene ea peccunia
indotem. R. si acceptam non
fecisse ⁊ promisior soluendo
eẽ desiss. queremus ancupa
mariti ea peccunia indotẽ exac¬
ta non esset. cum u̾o acceptu
diuortio fcõ. cũm matͥmõiũ
rechiret. pacta ẽ. cum uiro uci.
sibi restitu̾et. ac dacis.x. prius¬
quam fundus ei resticueret
ĩmacrimonio deccessit.Ilud
exboa fide ẽ.⁊ negocio cõtracto
ꝯuenut.ut fundus quasĩ sine
cãpenes maritum esse ceꝑit.ɨ
glicatur ⁊ hoc euidentius cͥca
accionem pigntiac̃a appareb̾
et enim ficũt fundum corue¬
lianum pignoris causa tibi
derimut cornelañ mͥ restit¬
ues minime puco dubitatũ.
quin statim recte pignatia iad
mancipate pater doauit. ⁊ po

Expanded text:
ebatur, essetne ea pecunia in dotem. respondit, si acceptam non fecisset et promissor solvendo esse desisset, quaereremus, an culpa mariti ea pecunia exacta non esset: cum vero acceptam divortio facto cum in matrimonium rediret, pacta est cum viro, uti sibi restitueret, ac datis decem, priusquam fundus ei restitueretur, in matrimonio decessit. illud ex bona fide est et negotio contracto convenit, ut fundus, quasi sine causa penes maritum esse coeperit, condicatur. Et hoc evidentius circa actionem pigneraticiam apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi derim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim recte pigneraticia mancipatae pater donavit, ex vo
Abbreviated transcription (Latin):
doacio facta ẽ non eius pecc
ume qadebitore suari nonp¬
oterat. neq cum soluendo eẽ
cep̾. dõationis cũ cã. ꝑmancat.
cum eo loco res sit quidemcet

Expanded text:
 eius pecuniae quae a debitore servari non poterat, neque cum solvendo is esse coepit, donationis causa permaneat, cum eo loco res sit, quo esset
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.S iis qui stichũ mul¬
iendebet indocem delegatus
sit. ⁊ antequam solueret deb¬
itor stichus decessent. cũ neq̃
ꝑclebitorem stetisset. quomi¬
nus solu̾et. neq manitus in
agendo moram fecisset. ꝑicui
moriturus stichus firit. acci¬
fundus indotẽ sit. desmat
aliqua exparte docalis esse ł
nonͥ ipensa reddatur. auc pars
fundi aut totus retineatur: s
sicam̃c infundum dotalem ĩ¬
pensum sic ꝑpartes quanci fũ¬
dus ẽ. desiñe eum dotalem ẽẽ se¬
euola nr̃ discebat. nͥ mulier sꝑ

Expanded text:
m Si is qui Stichum mulieri debet in dotem delegatus sit et antequam solveret debitor, Stichus decesserit, cum neque per debitorem stetisset quo minus solveret, neque maritus in agendo moram fecisset: pericumoriturus Stichus fuerit, acfundus in dote sit, desinat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut pars fundi aut totus retineatur. sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes, quanti fundus est, desinere eum dotalem esse Scaevola noster dicebat, nisi mulier
Abbreviated transcription (Latin):
icatꝰ pars utiq dara ĩdotedota¬
uo manebit. cdiuortio autem
fco. sequetur. restitutionẽ er¬
ꝓpt̾ quam ad maricum pue¬
int. etiã alca portio scłi.nt reci¬
piat tanti p̃cii nomine amuli¬
erequantum declit ex com̃tati¬
one socio nec audiri debebit.¬

Expanded text:
icatus, pars utique data in dotem dotalis manebit: divortio autem facto sequetur restitutionem, propter quam ad maritum pervenit, etiam altera portio, scilicet ut recipiat tantum pretii nomine a muliere, quantum dedit ex condemnatione socio: nec audiri debebit
Abbreviated transcription (Latin):
solet ꝯferre. amiq libelluz
net. res que in libello ꝯtinė¬
tur indomo eius secura ĩ¬
tunsse. hec igitur ies an m¬
niti fiant. uideamus ⁊ ñ pu¬

Expanded text:
solet conferre eumque libellum net res quae libello continentur in domum eius se intulisse: hae igitur res an mariti fiant, videamus
Abbreviated transcription (Latin):
lcum enim intẽe uidet᷑ nãisi
secucis nptiis id fcc̾m ẽ. dot̾
iam ꝯstituta a maritus accep¬
to ferẽdo pit dotem. Siance
antequam nuptie sequẽren¬
cur:. nichil udetur doti ꝯstit¬
ucum esse Paulus.¬

Expanded text:
ltum enim interesse videtur. nam si secutis nuptiis id factum est, dote iam constituta maritus accepto ferendo perdit, si autem antequam nuptiae sequerentur, nihil videtur doti constitutum esse. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
er que inssit accepto fienob¬
ligetrir.⁊ puco obligari mã¬
daci accione. ⁊ hoc ip̃m ĩdotẽ
ꝯu̾ci quid̃ mulier mãdaci in¬
dicio obligata ẽ. ⁊ quid dr̃¬

Expanded text:
er, quae iussit accepto ferri, obligetur. et putem obligari mandati actione et hoc ipsum in dotem converti, quod mulier mandati iudicio obligata est. et quod d
Abbreviated transcription (Latin):
sipiamus Docis fructus ad
maritum ꝑtiñe debere equi¬
tas fucgic.cum ⁊ enim ipẽ
bona matrimonii subeat: e¬
quum ẽ eum eti am fructus
pcipere. ¶ Sifructus. ꝯstãte
macrimonio. pecptiss. doc¬
is nerunt. Si uero aucem n¬
uptias ꝑcepci fuint: ꝯu̾etũ
zuxorem ꝯuenit. cunc enim
qiͣ donacione facta fructus¬
⁊ non rectonntur. ¶Suisus
fructus indotem dacus sit.
uideamus utrum fructus
reddencdis. nec nescelsus. Ib

Expanded text:
Sabinum. Dotis fructum ad maritum pertinere debere aequitas suggerit: cum enim ipse onera matrimonii subeat, aequum est eum etiam fructus percipere. Si fructus constante matrimonio percepti sint, dotis non erunt: si uero ante nuptias percepti fuerint, in uxorem convenit: tunc enim quasi donatione facta fructus non redduntur. Si usus fructus in dotem datus sit, videamus, utrum fructus reddendi sunt nec ne. et Celsus lib
Abbreviated transcription (Latin):
ulieri debet. quid funt extim¬
acus. cet̾um sisimpliciter de¬
disset. pculdubio ꝑicuio ciꝰ
moreretur.ñ mariti¶ Ideq
inminore ccumuẽta. marce¬
llus ꝓbat: plane si emptorẽ
ꝙ dunicaxat uroriminori
amris prandum marcellus
scribit. Sceuola autem ĩ ma¬
rico notat. si dolus eius ad f¬
uit. iustam extimacionem

Expanded text:
ulier debet, quod fuit aestimatus: ceterum, si simpliciter dedisset, procul dubio periculo eius moreretur, non mariti. idemque et in minore circumventa Marcellus probat. plane si emptorem que dumtaxat uxori minori annis praestandum Marcellus scribit: Scaevola autem in marito notat, si dolus eius adfuit, iustam aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
rum adeum ꝑcineat. max¬
ime sianimatia indotem
accceꝑit. uł uestem quã
mulier acriuit. euenient
eam sĩ estimata ficret eam a
mantus extimationem.
eorum pr̃et. Quociens igit

Expanded text:
rum ad eum pertineat, maxime si animalia in dotem acceperit vel vestem, qua mulier utitur: eveniet enim, si aestimata sit et eam mulier maritus aestimationem e
Abbreviated transcription (Latin):
timacis aliquid accessit. hor
ad ꝯperẽcłum mulieris ꝑri¬
net. S si aliquid decesfit m¬
nlicris daupum ẽsi suri sobo¬
lẽ eclid ł manti lucum nõ ẽ.
s fetus docatiũ pecoris adin¬

Expanded text:
timatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est. Si servi subolem ediderunt, mariti lucrum non est. Sed fetus dotalium pecorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. hoc ⁊ ĩ m̃tre inris cia¬
eẽait̃.si forte subea ꝯlitione
uxor m̃rico det pro filia gño
indocem darct. nec uiden ux¬
orem m̃nto doasse. rectissime
ergoxit. ut ñ sit inc̾ticta un¬
donacio. iure ciuili.ñ enim
ad hoc declit ut ipẽ hãt.. s ut

Expanded text:
tenetur. hoc et in matre iuris esse ait, si forte sub ea condicione uxor marito det, ut pro filia genero in dotem daret, nec videri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure civili: non enim ad hoc dedit, ut ipse habeat, sed u
Abbreviated transcription (Latin):
munen cõmisse sintuida¬
mus harum rerum noĩe.
siũ redelentim utrum rerũ
amocarũ. ãdeposici. an in¬
andaci. mulier agere possit.
ium amocanima si aiõ a¬
miuouendi mancus eas
retineat. aut exibenduniꝰ
siu amone eas cõnifus. est

Expanded text:
e sint. videbimus harum rerum nomine, si non reddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati mulier agere possit. rum amotarum, si animo amoventis maritus eas retineat, aut ad exhibendum, si non amovere eas connisus e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba. ¶Si mulier quem docẽ
dedat.podiuortiũ nusus in
mͣtͥmoniũ recdit. ñ reuocatis
instrum̃tis. ñ cubicabis ap̃
quem res agecur scd uoiũ¬
tatẽ mutieris. qutiq ñ ĩ do¬
tata redire ĩm̃trimonũ uo¬
iuit. partibus ss fu̾gi: quasi

Expanded text:
rba: "Si mulier, quae dotem dederat, post divortium rursus in matrimonium redit non revocatis instrumentis, non dubitabit is, apud quem res agetur, secundum voluntatem mulieris, quae utique non indotata redire in matrimonium voluit, partibus suis fungi quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qr⁊ pascis solet. ne ca uiua er¬
piatur. Qd ñ ẽẽ simine aceci
aliudẽ enim cdifferre ceaccio¬
nem. aliud abinitio inid tõ¬
pus stipulari. quo matrim¬
omum fucurũ ñ sit. Itq et
anstom⁊ neracio ⁊ pompon¬
o placet. UIpianus.¬

Expanded text:
et pacisci soleant, ne a viva exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulari, quo matrimonium futurum non sit. idque et Aristoni et Neratio et Pomponio placet. Vlpianus
Abbreviated transcription (Latin):
uod siñ diortium. s pͣgm̃ fu̾it
dos deciusdem matrimomu
dotalis fundi lapides. uł arbo¬
res. que fructus ñ essent.siu
xie si ex neccitate. ñ exuotim¬
tace dotem ꝓmiserat nam ai
donaint ut eũque paitendũz
marito. quicum ñ p̾cipitauit
ad ionitionem quidonau̾it.

Expanded text:
uod si non divortium, sed iurgium fuit, dos eiusdem matrimoniidotalis fundi lapidem vel arbores, quae fructus non essent, siuexime si ex necessitate, non ex uoluntate dotem promiserat: nam si donauit, utcumque parcendum marito, qui eum non praecipitauit ad solutionem qui donauerat
Abbreviated transcription (Latin):
namẽ crechicori debicor legat
io qd̾ detet᷑. millum legatum
ẽ. quod si filic legtumt. legͣtũ¬
ualet. dos enim expinissioe
manito debxtur. legatum fili
ea siquide in hoc animocẽ test̾¬
torem filia ostendent. ut du¬
plicaret eilegatũ. abebit utrͣ¬
que dotem᷑ maritus ꝯ secutꝰ
fuit. ⁊ legatum ex cã legati. q̃d
si alter utrũque uoluit abere.¬

Expanded text:
 creditori debitor legat id quod debet, nullum legatum est. quod si filiae legavit, valet legatum: dos enim ex promissione marito debetur, legatum filiae. et si quidem hoc animo testatorem esse filia ostenderit, ut duplicaret ei legatum, habebit utrumque, dotem quam maritus persecutus fuerit et legatum ex causa legati. quod si alter
Abbreviated transcription (Latin):
it oꝑis suis. uł po sibi mer ip̃i.i
incidernt. delapse fuint heefru¬
ctuani utns sinc ꝯmoctissime
tñne ꝑsingula animana faculta¬
tis fructuan pp̃ discietionem di¬
sficilem ius incer tum sit. fuffic¬
it euntdemm̃um ꝑsingula quor
egena feraiu finico utu fractu
dom mo pprietatis assignare qm¬

Expanded text:
s suis vel post sibimet ipsae inciderint delapsaeve fuerint, hae fructuarii iuris sint? commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fructuarii propter discretionem difficilem ius incertum sit, sufficit eundem numerum per singula quoque genera ferarum finito usu fructu domino proprietatis a
Abbreviated transcription (Latin):
de mortuad fructuarium ꝑci¬
neres quod dicitur debere cro
sub mitt̾e cocies uerum ẽ. qu¬
ociens gregis.uł armẽti uel
capitum. mĩch suppͣlebit ĩtẽ
si forte co tempore quo fectus
edici sunt nichil fuit qd̾ sub¬
micti deb̾et. nunc ẽ pꝯͣ edictio¬
ecutta sunt. uidendũ ẽ puco.
uerius ea que pleno grege ech

Expanded text:
demortui ad fructuarium pertinere. Sed quod dicitur debere eum summittere, totiens uerum est, quotiens gregis uel armenti uel capitum, nihil supplebit. Item si forte eo tempore, quo fetus editi sunt, nihil fuit quod summitti deberet, nunc et post editioedita sunt, uidendum est. puto autem uerius ea, quae pleno grege edit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitueretin: solam ꝓpriecatẽ.
hr̾dem debitimmsm autẽ
idactum sit ut ꝓmisoris dũ¬
taxat usus fructus exipetur
plenam ꝓprietatem beredem
enus debiturum. hoc ita se habe̾
maifestius incã legatorum
apparet: et enim si brs aquo
decracto usit fructu ꝓpͥetas le¬
gatasit. priusquam eecest̾o ag̾¬

Expanded text:
retur, solam proprietatem heredem debiturum: sin autem id actum sit, ut promissori dumtaxat usus fructus reciperetur, plenam proprietatem heredem eius debiturum. hoc ita se habere manifestius in causa legatorum apparere: etenim si heres, a quo detracto usu fructu proprietas legata sit, priusquam ex testa
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Cuiu̾s cumq finidi
usufructuanus ꝓhibitus est.¬
aniͣ ceiectus derestitutionein
omniũ rerum simul occupaca¬
rum. ag̾ s ⁊ simecho is tempore.
alio casri int̾ced̾it. usus fructu
utił accio tribuitur.¶si tund¬
us enius usus fructus petitre
nadomino possideatu acoo
redicur⁊ ideo si defundi ꝓpric¬
otate int̾luos questio sĩt fructu¬
errius nichilominus inposse¬
cẽ ẽẽ debet. sacisq eiꝰ possessore
fiui enm cus usus fiuctus relic¬
tus e̾. Quamani de nire suo ꝑ¬
betin¶E ip̃i usu fructuano q̃u¬
estio moueatur int̾im unus fło¬
uctus cius ciffertur ẜ eaũs de
estituendo eo ꝙ erhis fructib
pceptirrus est. i si sacis ñdetur
coictum fiuctuanum ꝯsũrane
ñ posse placet etium fico loo ali¬
ter uti ñ posũt s nec eius qnutẽ
usũ fructũ cẽ. nisi inconsti¬
mendo.nl legando usum. fructũ

Expanded text:
m Cuiuscumque fundi usufructuarius prohibitus aut deiectus de restitutione omnium rerum simul occupatarum agit: sed et si medio tempore alio casu interciderit usus fructuis actio tribuitur. Si fundus, cuius ususfructus petitur, non a domino possideatur, actio redditur. Et ideo si de fundi proprietate inter duos quaestio sit, fructuarius nihilo minus in possessione esse debet satisque ei a possessore frui eum, cui ususfructus relictus est, quamdiu de iure suo probet. Sed si ipsi usufructuario quaestio moueatur, interim ususfructus eius differtur: sed caueri de restituendo eo, quod ex his fructibus percepturus est, uel si satis non detur, choatum fructuarium consummare non posse placet, etiamsi eo loco aliter uti non possit, sed nec eius quidem usum fructum esse: nisi in constituendo vel legando usu fructu
Abbreviated transcription (Latin):
fiuctus relictus an habebit in.
eo usum fructuma cum possicꝰ
paitus legan po ssit pot̾it ⁊ usꝰ
fructus eius. ¶ fetus tmpecoꝵ
sabinus ⁊ cassimus oꝑtinatis¬
unt ad fructuanũ ꝑtm̾resplañ
sigregis. uł armenti sic usus fi¬
cus legatus. debebit ex ac natis
gregem supplere .i. in locum cap
ant ꝓpria fructuarii ne lucro
ea recedat domino ⁊ sicut sub¬
stitutastat̾i dm̃ fiunt. ita pri¬
ori quoq crnatuia fructu
desimint ee euis nam alio¬
quim ꝙ nascitur fructuart

Expanded text:
fructus relictus, an habeat in eo usum fructum? et cum possit partus legari, poterit et usus fructus eius. Fetus tamen pecorum Sabinus et Cassius opinati sunt ad fructuarium pertinere. Plane si gregis vel armenti sit usus fructus legatus, debebit ex adgnatis gregem supplere, id est in locum capant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse: nam alioquin quod nascitur fructuarii
Abbreviated transcription (Latin):
tio legatꝰ ẽ ⁊ cum pheredem star¬
et quomimus prestaretur suus¬
ẽ mortuus aliud s dici ñ posse
ait. quam in id obligatum cẽ
beredem quancilegatat im ĩ¬
t̾sit moram factam ñ ec̃suc .s. ei¬

Expanded text:
tio legatus est: cum per heredem staret, quo minus praestaretur, servus mortuus est: aliud dici non posse ait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii intersit moram factam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
cuainis debeat quod suo suor¬
um qꝵ fcõ detius factum sic re¬
fficere ñc̾ ab soluendo. acec usum
fructum dexelinquere paracus ũ:
¶ nõ mag̾ hr̃s reffice̾ deber qd̾ uestu¬
tate iam decius factum retinqui:¬
set cestacor: quam siꝓprietatem.

Expanded text:
tuarius debeat quod suo suorumque facto deterius factum sit reficere, non est absolvendus, licet usum fructum derelinquere paratus sit:re. Non magis heres reficere debet quod vetustate iam deterius factum reliquisset testato
Abbreviated transcription (Latin):
summã ꝓpt̾ oꝑas suas certas
stipulatus fu̾it capice dimin
ios relin quisset testator fruct¬
uanusa eos feret sidelegatis
cedente ad huc pendentes dep̃¬
hendisset nam extantes fiuc¬
tus ad usum fructuanũ perti¬
met. ¶ Sidomimis solitus
fu̾it taberns adm̾ces suasi
utiq ꝑmictetur fructuano
locare eas uciq et ad alias nic¬
es et illud solum fuandum
istio uacue utebaturisieum
diciplinis. ui arte institu̾it u

Expanded text:
summam propter operas certas stipulatus fuerit, capite deminuros reliquisset testator, fructuarius eos feret, si die legati cedente adhuc pendentes deprehendisset: nam et stantes fructus ad fructuarium pertinent. Si dominus solitus fuit tabernis ad merces suas utique permittetur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum observandum, isterio vacuo utebatur, si eum disciplinis vel arte instituerit u
Abbreviated transcription (Latin):
apiD ominus fructuario p̃
sisse. fructus rus integrum
ceposfacto apparuit. ¶ ꝑfidi¬
comissumꝰ fiuctu pliorum
obalmm̾ta lib̾tis rencto ꝑtiu
etium ad dominum ꝓprietat
ebrioiam omnib cuẽ fruct¬
ibus qui nihis agris ñscuntꝰ
mense octobris ꝑcolonos sii¬
blatis. quesitum ẽ ucrum ⁊

Expanded text:
Dominus fructuario prasisse fructus ius integrum ex post facto apparuit. Per fideicommissum fructu praediorum ob alimenta libertis relicto partium eDecembri iam omnibus fructibus, qui in his agris nascuntur, mense Octobri per colonos sublatis quaes
Abbreviated transcription (Latin):
itio cum morietur ufus fruc¬
tus inutilit̾ legatꝰ intelligit᷑.
inid temp uidel collacus q¬
no apsona discede incip¬
usis fructu relicto sitribuca
cius rei prẽstaretur dubium¬

Expanded text:
itio "cum morietur" usus fructus inutiliter legari intellegitur, in id tempus videlicet collatus, quo a persona discedere incipVsu fructu relicto si tributa eius rei praestentur
Abbreviated transcription (Latin):
uład arrogacorem. ꝓinde si
forte usufructus Mannos
singulos finc legatus. et iste.¬
sirus oꝑas suas locau̾it. et sti¬
ꝓut capitis dimimitiõe am

Expanded text:
uel adrogatorem. proinde si forte usus fructus in annos ingulos fuerit legatus et istras suas locauit et stiut capitis minuti
Abbreviated transcription (Latin):
omponius. Proculus puc¬
cat infulam posse ita lega
tur: hoc modo. fille h̾rcli mõ
ꝓmisic ꝑ se nõ fore quo al¬
tius ea eclificia tollanti
cunc zeieorum ectificiorumr
usum fructum dolego/ uel sic
ectium illanim quo ad alter:¬
dificate ñ erunt illi usum fru¬
ctum do lego. ¶si arbores u¬
enco deiectas dominus nȯ
bus usu fuctuano cumeo.
exꝑiũdum est. E e debet regre

Expanded text:
num Proculus putat insulam posse ita legartur, hoc modo: "Si ille heredi meo promiserit per se non fore, quo altius ea aedificia tollantur, tum ei eorum aedificiorum usum fruc'Aedium illarum, quoad altdificatae non erunt, illi usum fructum do lego.' Si arbores uento deiectas dominus non bus usufructuario cum eo ex
Abbreviated transcription (Latin):
no mine debebat. et dena¬
mina soluit ex re singuloꝵ
crri mazis suus adquirat/ si
nuinacione soluirancerenit
cutus priores mimmos so¬
mat nam quos prea sotiit.
auc uenclicabit. auc si fuic

Expanded text:
nomine debebat et dena soluit ex re singulorum: cui magis seruus adquirat? si numeratione soluat, intererit, cuius priores ‹n›ummos soluat: nam quos postea soluerit, aut uindicabit aut, s
Abbreviated transcription (Latin):
spectandu erit id quod int̾
ementem uendentemq conu¬
int. ut si apparurit legati cã eñ
usum fructum. exceptum eẽ.
etiam si conditio ñ eetit̾ic. resti¬
tili auenclitore emptori debet
gacus sĩetiam si mullus int̾im
ne ppetitꝰ fieret. qui aneq in¬
ortẽnec facile capitis dimim.¬
tione pitinus ẽ. qua ratiõe ꝓpri¬
etas fieret inucił ẽet fut᷑a semꝑ
ab sce den te usiF s tñ placu¬

Expanded text:
spectandum id erit, quod inter ementem vendentemque convenerit, ut, si apparuerit legati causa eum usum fructum exceptum esse, etiamsi condicio non extiterit, restitui a venditore emptori debeatlegatus sit, etiamsi nullus interim ne perpetuus fieret, quia neque morte nec facile capitis deminutione periturus est, qua ratione proprietas inutilis esset futura semper abscedente usu
Abbreviated transcription (Latin):
Rbores inpostatis itempesta¬
tis nculpa fructuam cuersas.
a bẽo sub sticulam non placet.
quidquid infundo nascitur
uł quic quid inde pcpitu᷑ ad
fructuanum ꝑcinet pensionꝰ¬
Pnes quo iam aña loca¬
conim agrorum si ip̃e qͦ speciali¬
nẽt s ad exẽplũ uẽdit̾ois nͥ fuerit¬
xluctore in repellerescese ar̃¬
dirucł pali ꝯpendium si in
co quioꝵ ⁊ fundo uectigalẽe ꝯs¬
sucuit. ad fructuanum pcinẽt.

Expanded text:
rbores ui tempestatis, non culpa fructuarii euersas ab eo substitui non placet. Quidquid in fundo nascitur uel quidquid inde percipitur, ad fructuarium pertinet: pensiones quoque iam antea locatorum, agrorum, si ipsae quoque specialint. Sed ad exemplum uenditionis, nisi fueriuctorem repellere. Caesae harundinis uel pali compendium, si in eo quoque fundi uectigal esse consueuit, ad fructuarium pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
toclicendũ. Get ⁊ sisuus sb̾
pena emptus sit raclictis cer¬
tis quibus damsansi usufiu¬
ctus eius fuit legatus obsua¬
re. hoc. fructuanus debeat et
excedat do drantis estimacõ¬

Expanded text:
to dicendum. Sed et si servus sub poena emptus sit interdictis certis quibusdam, an si usus fructus eius fuerit legatus, observare haec fructuarius debeat ? etexcedat dodrantis aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
fiuctuan faciat ꝓpretarius.
solet quen an suum dñs coͣ¬
łcere poss et ansto apo casfiu
notat plecͥssimam eum.
cohertom habere.si modo siñ
dolo.m. faciar quamiris
usufructuarius nec oriis
quidem ministenis aũt
must tatis aitificium etu
coriumpe possit. nec suum s
cicatricibꝰ deform̃re.¶¬

Expanded text:
fructuarii faciat proprietarius, solet quaeri, an servum dominus coercere possit. et Aristo apud Cassium notat plenissimam eum coercitionem habere, si modo sine dolo malo faciat: quamvis usufructuarius nec contrariis quidem ministeriis aut inusitatis artificium eius corrumpere possit nec servum cicatricibus deformare.
Abbreviated transcription (Latin):
siexipiat ut pace .s. uł in bab.¬
itire mne liceat. ualec exceptio.
cũ ex multis saltib pastione
fructꝰ ꝑcipetur et h̾itationis
except̾one siuc tẽporarsine us
admortẽ erꝰ qui accep̾ususna
uidetur exceptus. P.

Expanded text:
si excipiat, ut pascere sibi uel inhabitare liceat, ualet exceptio, cum ex multis saltibus pastione fructus perciperetur. et habitationis exceptione, siue temporali siue usque ad mortem eius qui excepit, usus uidetur e
Abbreviated transcription (Latin):
fiuctuan̾s enit dicendumɨ
inquo casu non totum ad¬
quintur fructuano ꝓprieta¬
cis domino erit queficum.
qm̃ ex re fructuan ꝙã ei pos¬
se ostendimus: ¶ qd aucem.
diximus ex re fructuan isl
cex opis suis posse adquirere
Iucram cunc locum habeat.
quotiens iure legaci ususfr¬
Tuctus sic ꝯsticutus añ et siꝑ
tracdicionem / uł stipulacior.
uł alium quecumq moctũ.
quam ⁊ ninianus. i ui. xͦ.

Expanded text:
fructuariis erit dicendum, ut quo casu non totum adquiretur fructuario, proprietatis domino erit quaesitum, quoniam ex re fructuarii quaeri ei posse ostendimus.Quod autem diximus ex re fructuarii uel ex operis posse adquirere, utrum tunc locum habeat, quotiens iure legati usus fructus sit constitutus, an et si per traditionem uel stipulationem uel alium quemcumque modum, qua