comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
age benet male qui agit nicħ agit: ꝙ id̾o
miser erit.d Suauit̾ ꝙ̃ ista se insinuãt:
nͥ uno loco. uͥ finis t̾cii cũ initio qͣrti
copulatur.m Idipsũ om̃ino ẽ qͦd ã tuiᷤ
auribꝰ desideraux. ñ enĩ frustra sensus
offendit᷑. cũ om̃iũ sillabarũ nullo int̾¬
posito silentio tempora singula expec¬
tat: quã expectationẽ ꝓfecto fraudat
ꝯcursus duarũ consonantiũ .t. in. quȩ
p̃cedentẽ uocalem longam ẽẽ. cogunt.¬
& in duo tempora extendunt: qͦd genꝰ
gͣmatici positione longam sillabam
uocant. S ꝓpter illam ultime sillabe indif¬
ferentiã nemo cͥminatur hoc metrũ:. cũ
id sincere atq seuere aures &̃ sine accu¬
satore ꝯdempnent. Nam uide q̃so qͣntũ
intẽ. si ꝓ eo qͦd ẽ male qui agit nicħ agit:

Expanded text:
Age bene, Male qui agit, Nihil agit, Et ideo, Age bene, Male qui agit, Nihil agit, Et ideo, Miser erit. D. Suaviter etiam ista se insinuant, nisi uno loco, ubi finis tertii cum initio quarti copulatur. M. Idipsum omnino est, quod a tuis auribus desideravi. Non enim frustra sensus offenditur, cum omnium syllabarum nullo interposito silentio tempora singula exspectat: quam exspectationem profecto fraudat concursus duarum consonantium, t et n, quae praecedentem vocalem longam esse cogunt, et in duo tempora extendunt; quod genus grammatici positione longam syllabam vocant. Sed propter illam ultimae syllabae indifferentiam, nemo criminatur hoc metrum, cum id sincerae atque severae aures etiam sine accusatore condemnent. Nam vide, quaeso, quantum interes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓceleumaticꝰ. ut ab illo anapestus
excludat. d Herũ dicis. M Placet gͦ
chio an ꝓceleumatico curreret᷑.
bene ãmones: nã plausu istos numͦoᷤᷤ
hic istũ ꝓceleumaticũ metuo: quem
plausu adbibito a pyrrichio disc̾¬
nere potero. M Cur gͥ ñ cundem
plansũ adhibendu indistr᷑ut ab il¬
lis tribꝰ breuibꝰ idẽ pyrrichio ⁊ se¬
impede. pꝰ quẽ oporteret unũ tempꝰ
silere. discerneret᷑ a napestꝰ: d lam
intelligo ⁊ in uiam redeo metrũq in pyr-¬
richio minimũ tres sillabas breues. quȩ ad¬
num̃ato silentio duoꝵ pyrrichioꝵ tẽpꝰ
occupant. ẽẽ confirmo. M Probent gͦ au¬
res tue hoc genꝰ numeri: si aliquid bene ui.
benedic. bene fac animꝰ. Si aliq̃ mala uis.
maledic. malefac: animꝰ medium ẽ.
Satis ꝓbant: p̃sertim cũ iam recordatꝰ sim
quemadmod̾u eos plaudi oporteat: ne
cũ metro pyrrichio anapesti confun¬
dant᷑ pedes. M Hide ⁊ ista:. si aliquid es

Expanded text:
proceleumaticus, ut ab illo anapaestus proceleumaticus, ut ab illo anapaestus excludat. D. Verum dicis. M. Placet ergo chio an proceleumatico curreretur. D. Bene admones: nam plausu istos numeros hic istum proceleumaticum metuo, quem plausu adhibito a pyrrhichio discernere potero. M. Cur igitur non eumdem plausum adhibendum vidisti, ut ab illis tribus brevibus, id est pyrrhichio et semipede, post quem oporteret unum tempus silere, discerneretur anapaestus? D. Jam intelligo, et in viam redeo, metrumque in pyrrhichio minimum tres syllabas breves, quae, annumerato silentio, duorum pyrrhichiorum tempus occupant, esse confirmo. M. Probant ergo aures tuae hoc genus numeri: Si aliqua, Bene vis, Bene dic, Bene fac, Animus, Si aliquid, Male vis, Male dic, Male fac, Animus, Medium est. D. Satis probant, praesertim cum jam recordatus sim quemadmodum eos plaudi oporteat, ne cum metro pyrrhichio anapaesti confundantur pedes. 3. M. Vide et ista: Si aliquid es,
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ minimũ metrũ ẽẽ pyrrichiũ
tres breues sillabas: ut uniꝰ buis spa¬
cio sileatur dũ ad inigũ reu̾timur.
nicħ int̾ẽẽ. utrũ hoc metru̾ an pedes
anapestos repetamꝰ:  Iam hoc qͥd̾̃e
pauloante illa ꝑcussione ꝑcepi. m Nõ¬
ne gͦ quicqͥd hoc ẽ confusũ. distinguẽ¬
du aliqua ratione arbitraris:  Om̃io
arbitror. ꝙ Dic utrũ aliam uideas
ẽẽ rationẽ que ista distinguat. nͥ ut
metrũ pyrrichiũ ñ illud sit minimũ
pꝰ unũ enĩ pedem ac semipedẽ siłe
mora semipedis eiꝰ qui debet᷑ impl̃e¬
do pedi. atq itu redire ad initiũ. &
hoc minimũ metrũ in pyrrichio
constituere: Nonnos sinit anape¬
sti parilitas ut iã demonstratũ ẽ: qͣ¬
re pꝰ duos pedes ꝙ semipedem silen¬
du ẽ illud unũ tempꝰ. si confusione
carere uolumꝰ. M Cur enĩ ñ duo pyr-¬
richiĩ st̃ minimũ metrũ in pyrrichio.
& qͣtuor sillabe bues potiꝰ pꝰ qͣs silere
gilant̾ quidẽ. Sñ caues: ne ab hoc te ita

Expanded text:
dicimus minimum metrum esse pyrrhichium tres breves syllabas, ut unius brevis spatio sileatur, dum ad initium revertimur; nihil interesse, utrum hoc metrum, an pedes anapaestos repetamus? D. Jam hoc quidem paulo ante illa percussione percepi. M. Nonne ergo quidquid hic est confusum, distinguendum aliqua ratione arbitraris? D. Omnino arbitror. M. Dic utrum aliam videas esse rationem, quae ista distinguat, nisi ut metrum pyrrhichium non illud sit minimum, Post unum enim pedem ac semipedem silere mora semipedis ejus qui debetur implendo pedi, atque ita redire ad initium, et hoc minimum metrum in pyrrhichio constituere non nos sinit anapaesti parilitas, ut jam demonstratum est: quare post duos pedes et semipedem silendum est illud unum tempus, si confusione carere volumus. D. Cur enim non duo pyrrhichii sunt minimum metrllabae breves potius, post quas silere Vigilanter quidem, sed non caves ne ab hoc te ita
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s senũ tempoꝵ pedes: erit pꝰ eũ locꝰ
& iambo. & tria tempora silenda rema¬
nebunt: erit ꝙ cretic̃o. ꝙ unũ tacebit᷑.
Hac conditione erit ꝙ bacchio at si indu¬
as breues pͥmã cretici uł scdam bacchii
soluerimꝰ. erit & peani quarto. Qͦd autẽ
de moloso: id ꝙ̃ de ceteris sex tempoꝵ
pedibꝰ dixerim. Iam ꝓceleumaticũ ar¬

Expanded text:
omnes senum temporum pedes, erit post eum locus omnes senum temporum pedes, erit post eum locus et iambo, et tria tempora silenda remanebunt; erit et cretico, et unum tacebitur; hac conditione erit et bacchio. At si in duas breves primam cretici, et secundam bacchii solverimus, erit et paeoni quarto. Quod autem de molosso, id etiam de caeteris sex temporum pedibus dixerim. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtomagis io de ipso bacchio facere lice¬
bit: cũ p̃sertim ñ totũ de creuco posueri¬
mꝰ. qͦd pͥmȩ parti bacchii sit equale tem
atq uidicante. tu ipse ꝑ cetera excurre:
qͥd ponatur pꝰ plenũ pedem. qͣndo silen¬
tio reliqũ implet᷑. in om̃ibꝰ pedibꝰ qui
restant ex sequere: ⁊ Breuissimũ iã opi¬
nor atq facillimũ ẽ: qͦd requiris. Nã qͦd
ci potest. Post creticũ aũ ꝙ unã longã
sillabam. licet ponere iamb̃u ysponde¬
un: ita ut aut tria temꝑa aut duo aut
unũ sileat᷑. Qd autẽ de hoc dictũ ẽ: io in¬
palinbacchiũ uł unã longam uł spon¬
deũ: collocari decet. Ecirca & in hoc
metro aut tria tempora aut unũ sile-¬
bit᷑. Cadem conditio ẽ peanis tercii. Sa¬
ne ubicumq spondeus: ibi & anapestꝰ
iure ponit᷑. Post molosũ uͦ qd ad eius
atunet diuisio unẽ. aut unã longã
aut quatuor aut duas ponimꝰ: ut duo
tione exploratũ ẽ ordinari cũ eo posse

Expanded text:
quanto magis id de ipso bacchio facere licequanto magis id de ipso bacchio facere licebit, cum praesertim non totum de cretico posuerimus quod primae parti bacchii sit aequale tempatque judicante, tu ipse per caetera excurre, et quid ponatur post plenum pedem, quando silentio reliquum impletur in omnibus pedibus qui restant, exsequere. D. Brevissimum jam, opinor, atque facillimum est quod requiris: nam quod aeone dici potest. Post creticum autem et unam longam syllabam licet ponere, et iambum, et spondeum; ita ut aut tria tempora, aut duo, aut unum sileatur. Quod autem de hoc dictupalimbacchium vel unam longam vel spondeum collocari decet, quocirca et in hoc metro aut tria tempora, aut unum silebitur. Eadem conditio est paeonis tertii. Sane ubicumque spondeus, ibi et anapaestus jure ponitur. Post molossum vero, quod ad ejus attinet divisionem, aut unam longam ut quatutione exploratum est, ordinari cum eo posse
Abbreviated transcription (Latin):
potest: nã ita st̃. Laborat magister do¬
cens tardos. Hoc reuolue int̾posito tri¬
um tempoꝵ silentio: qͦd ut sentires fa¬
ciliꝰ idõ pꝰ tres pedes longã sillabã po¬
sui. qͦd ẽ initiũ cretici. qui cũ bachio
poni potest: nec ad eo pͥmi metri exẽ¬
plum dedi qͦd ẽ qͣtuor sillabarũ: ne
unus pes ñ eẽt satis ad cõmonendũ
sensũ tuu̾: qnͣtũ pꝰ illũ atq unã lon¬
gam silere debere ᷤᷤ. qd. ecce nc̃ eadem
atq ipse repetani: ut in meo silentio tͥa
tempora sentias. Labor nullus. amor
magmꝰ satis apparet solute orationi
hos cẽ ogruentiores pedes: ꝙ nich opꝰ
c̃ exemplis cetera excurrere. d Uerũ dicis.
M Snͣ tͥ cũ silendum ẽ. una tantũ longa uide¬
t᷑ poni posse pꝰ bachiũ: d Nonsane:s q̃
breuis & longa: qui eiusdẽ bacchii semi¬
pes pͥmus ẽ. Nam si nob̾ inchoare creticũ
licuit. qr cũ eodem bacchio pom potest:

Expanded text:
potest: nam ista sunt, Laborat magister dopotest: nam ista sunt, Laborat magister docens tardos. Hoc revolve interposito trium temporum silentio, quod ut sentires facilius, ideo post tres pedes longam syllabam posui, quod est initium cretici, qui cum bacchio poni potest. Nec ad primum metrum exemplum dedi quod est quatuor syllabarum, ne unus pes non esset satis ad commonendum sensum tuum, quantum post illum atque unam longam silere deberes. Quod ecce nunc edam, atque ipse repetam, ut in meo silentio tria tempora sentias: Labor nullus, Amor magnus. D. Satis apparet solutae orationi hos esse congruentiores pedes, et nihil opus est exemplis caetera excurrere. M. Verum dicis: sed num tibi cum silendum est, una tantum longa videtur poni posse post bacchium? D. Non sane; sed etiam brevis et longa, qui ejusdem bacchii semipes primus est: nam si nobis inchoare creticum licuit, quia cum eodem bacchio poni potest;
Abbreviated transcription (Latin):
o Prorsus eadem. m lam gͦ bacchiũ
consideremꝰ si placet: ꝙ dic m̃ qͥd p̾mũ eiꝰ
metrũ ẽ. O Quatuor sillabas puto eẽ. unã
breuẽ & tres longas: quarũ duȩ ad bacchi¬
um ꝑtinent. una uͦ ultima ad inchoati¬
onẽ eiꝰ pedis. qui cũ bacchio poni potest:
ut id qͦd ei debetur sit in silentiũ: in ali¬
qͦ tam̃ exemplo uellem hoc auribꝰ explo¬
rare. m facile quid̃e ẽ exempla subic̾e:
quibꝰ tam̃ ñ te arbit᷑r ita ut supioribꝰ
posse delectari: nã isti qͥ noꝵ tempoꝵ pe¬
des ut ꝙ̃ septenoꝵ ñ tam suauit̃ currtͣ.
quã hii qui aut in ȩquas partes chuid̃u¬
tur: aut in simplam & duplam. ułdu
plam ⁊ simpłã : tantũ int̾ẽ int̾ sesquatoᷤᷤ
motus & equales. aut complicatos: de
quibꝰ satis in pͥmo illo nr̃o sermone tcͤ¬
tauimꝰ. Itaq hos pedes quinq ac sep¬
tẽ scilicet tempoꝵ. ut sꝑnantiꝰ poete.
ita soluta libentiꝰ assumit oratio: qͦs
uidi faciliꝰ in exemplis. que postulasti

Expanded text:
orsus eadem. M. Jam ergo bacchium consideremus, si placet, et dic mihi quod primum ejus metrum est. D. Quatuor syllabas puto esse, unam brevem, et tres longas, quarum duae ad bacchium pertinent, una vero ultima ad inchoationem ejus pedis qui cum bacchio poni potest; ut id quod ei debetur, sit in silentio: in aliquo tamen exemplo vellem hoc auribus explorare. M. Facile quidem est exempla subjicere, quibus tamen non te arbitror ita ut superioribus posse delectari: nam isti quinum temporum pedes, ut etiam septenum, non tam suaviter currunt, quam ii qui aut in aequas partes dividuntur, aut in simplam et duplam, vel in duplam et simplam; tantum interest inter sesquatos motus et aequales aut complicatos, de quibus satis in primo illo nostro sermone tractavimus. Itaque hos pedes, quinque ac septem scilicet temporum, uti aspernantius poetae, ita soluta libentius assumit oratio: quod videri facilius in exemplis quae postulasti,
Abbreviated transcription (Latin):
I Uidet᷑ mͥ satis apparere. Nã qͦd ĩ illo
ad silentiũ. hoc in isto ad ꝓductionẽ ul¬
timȩ sillabȩ refert᷑ nã eod̾e mͦ ibi breuis
ultima. ut hic longa ꝑcutit᷑. ⁊̃ pꝰ tantiũdẽ
int̾uallum redit᷑. id caput: s ibi quiescit᷑
donec spaciũ pyrrichii pedis. hic donec
longe sillabe impleat᷑. M Ita in utroꝙ
par mora ẽ: qua int̾posita remeamꝰ. ssõ
gͥ ab surde illi ultimã sillabam metri
seu longa seu b̃uis sit. nicbad rẽ ꝑtin̾e
uoluert̃: ubi enĩ finis ẽ. silentiũ seqͥtur :
qnͣtũ ad ipsũ metrũ attinet qͦd finit᷑.
An eos in hac causa repeticionẽ ullam
uł reditũ ad caput considerare debu¬
isse existimas. ac ñ tantũmͦ qr finit᷑:
quare deinceps nicħ dicendu sit᷑: oTa
assentior ultimã sillabã indifferent̾
eẽ accipiend̾ã. M Recte. S si hoc ꝓpt̾
silentiũ sit. qm̃ ita consideratꝰ ẽ finis.
qͣsi deinceps nicħ sonaturus sit qͥ fi¬
nierit. & ob hoc spaciũ temporis ĩ ipsa

Expanded text:
D. Videtur mihi satis apparere: nam quod in illo ad silentium, hoc in isto ad productionem ultimae syllabae refertur; nam eodem modo ibi brevis ultima, ut hic longa, percutitur; et post tantumdem intervallum reditur ad caput. Sed ibi quiescitur donec spatium pyrrhichii pedis, hic donec longae syllabae impleatur. Ita in utroque par mora est, qua interposita remeamus. M. Non igitur absurde illi ultimam syllabam metri, seu longa seu brevis sit, nihil ad rem pertinere voluerunt: ubi enim finis est, silentium sequitur, quantum ad ipsum metrum attinet quod finitur. An eos in hac causa repetitionem ullam vel reditum ad caput considerare debuisse existimas, ac non tantummodo quia finitur, quasi deinceps nihil dicendum sit? D. Jam assentior, ultimam syllabam indifferenter esse accipiendam. M. Recte. Sed si hoc propter silentium fit, quoniam ita consideratus est finis, quasi deinceps nihil soniturus sit qui finierit, et ob hoc spatium temporis in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinẽ. de u̾su tecũ aliquio ag̾e
coactus sui: cuiꝰ tractando pꝰea nob̃ ẽ
constitutos locos. S pͥmo illud q̃ro.
utrũ ñ repudies qͦd ultimã sillabã
que metrũ t̾minat. seu longa seu
breuis sit: poete atq horũ iudices
gͣmatici. nicħ ad rem ꝑtin̾e arbitͣti
st̃. d Om̃ino repudio: ñ enĩ mͥ uide-¬
t᷑ ẽẽ rationis. M Dic mͥ obsecro: qͦd
metrũ sit in pyrrichio minimũ.
Tres breues. m Qͣntũ gͦ silend̾u ẽ d̾u
repetit᷑ꝰ d U nũ tempꝰ. qd ẽ uniꝰ b̾uiᷤᷤ

Expanded text:
aliquid agere coactus sum, cujus tractandi postea nobis est constitutus locus. Sed primo illud quaero, utrum non repudies, quod ultimam syllabam, quae metrum terminat, seu longa seu brevis sit, poetae atque horum judices grammatici nihil ad rem pertinere arbitrati sunt. D. Omnino repudio: non enim mihi videtur esse rationis. M. Dic mihi, obsecro, quod metrum sit in pyrrhichio minimum. D. Tres breves. M. Quantum ergo silendum est, dum repetit
Abbreviated transcription (Latin):
Sathanȩ atq imaginũ simulandarũ.
callida oꝑatio decipiendis humampͤ
sensib multiformis inuigilat. pede¬
tentim quid̾e. ne inqͥsitionib. diligẽ¬
tiorib prescͥbamꝰ. s tam̃ potiꝰ existi¬
memꝰ tale aliquid factum maligno
spũ.phitonissȩ illiꝰ ministerio. qͣndui
nobis aliꝗͥd ampliꝰ excogitare atq ex¬
plicare ñ datur. Hec sunt quȩ tunc
de phitonissa & samuele rescripsi.S.
qͣm non frustra dixerim. pedetentim
non in hoc genere simulatã samue¬
lis imaginem maligno sp̃u. phitonissȩ
ministerio p̃sentatam exstimari de¬
bere. ne inquisitionib diligentiorib
prescribamꝰ. mea posterior inqͥsitio de¬
clarauit: qͣndo inuem in libro eccłiasti¬
co uͥ patres laudant᷑ ex ordine. ipsum
sic fuisse laudatũ. ut propħasse eclam
mortuus diceret᷑. S si ce huic libro
ex hebreoꝵ qͥa in eoꝵ ñ ẽ canone con-¬
tradicit᷑: qͥd de moy se dicturi sumus.

Expanded text:
satanae atque imaginum simulandarum satanae atque imaginum simulandarum callida operatio decipiendis humanis sensibus multiformis invigilat, pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed tamen potius existimemus tale aliquid factum maligno pythonissae illius ministerio, quamdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur." Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuhele rescripsi sed quam non frustra dixerim, pedetemtim non in hoc genere simulatam Samuhelis imaginem malignae pythonissae ministerio praesentatam existimare debere, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, mea posterior inqclaravit, quando inveni in libro Ecclesiastico, ubi patres laudantur ex ordine, ipsum sic fuisse laudatum, ut prophetasse etiam mortuus diceretur. Sed si et huic libro ex Hebraeorum quia in eorum non est canone contradicitur, quid de Moyse dicturi sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus mortẽ uiuo preñtiabat. ꝑspi¬
cit qͣntũ opinor prudentia tua.
scd̃m utrũq intellectũ habere exi¬
tũ illam lectionẽ. qͥ non sit contra
fidem. nͥ forte ꝓfundiore & ꝑplexiore
inq̃sitione. quȩ uel uirium meaꝵ
uel temporis excedit angꝰtias. inue¬
niatur ad liquidũ uel posse uel ñ
posse aiãm humanã. cũ ex hac uita
emigͣuerit magicis carminibꝰ euo¬
catam. iuuoꝵ apparere ꝯspectibus.
etiã corporis liniam̃ta gestantẽ. ut ñ
solum uideri ualeat s &e agnosci: &
si pot̾ utrũq etiã iusti anima. ñ qͥd̾e
cogatur magicis sacͥs. s dignet᷑ osten¬
di occultiorib imperiis summȩ legis
obtẽꝑans: ut si fieri ñ posse clarue
rit. non uterq sensus in huiꝰ sc̃ptu¬
re tͣctatione atq expositione admit¬
tatur: S illo excluso.i maginaria si¬
militudo samuelis diabolico ritu fa¬
cta intelligat᷑. Sed q̃m siue illud si¬
eri possit siue ñ possit: tam̃ fallacia

Expanded text:
tuus mortem uiuo praenuntiabat: perspituus mortem uiuo praenuntiabat: perspicit, quantum opinor, prudentia tua, secundum utrumque intellectum habere exitum illam lectionem, qui non sit contra fidem. nisi forte profundiore et perplexiore inquisitione, quae uel uirium mearum uel temporis excedit angustias, inueniatur ad liquidum, uel posse uel non posse animam humanam, cum ex hac uita emigrauerit, magicis carminibus euocatam uiuorum apparere conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non solum uideri ualeat sed et agnosci. et si potest, utrum etiam iusti anima non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemperans, ut, si fieri rit, non uterque sensus in hujus Scripturae tractatione atque expositione admittatur, sed illo excluso, imaginaria simulatio Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam, sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵe. etiã sꝑitib talib aliqͥd diuinati¬
onis imꝑtiat. ut qͦd audiunt ab
angłis: prenuntient hominib. T̃an¬
tum autẽ audiunt. qͣntũ omĩum
dñs atq moderator. uel iubet uel
sinit. Und̾ etiã sp̃c phitonis in actibꝰ
uuangłista ẽẽ conatur. Miscent ta¬
men isti fallacias: & uerũ quod
nosse potuerint. ñ docendi magis
qͣm decipiendi fine p̾ntiant. & for¬
de hoc ẽ. qd̃ cum illa imago samu¬
elis saulem p̃dicaret moriturum.
dixit etiã secum sut᷑m. qͦd utiq
salsum ẽ. Magno qͥppe int̾uallo
pꝰ mortẽ seꝑari bonos a malis. legi
torm̃ta pateret᷑. & illũ qͥ ad eiꝰ ianu¬
am ulcerosꝰ iacebat. iam in requie
constitutum. magnum chaos in¬
teriectũ eẽ testatur. Aut si prop
terea samuel saul dixit mecum
eris. ut non ad equalitatẽ felicita¬
tis. s ad parem ꝯditionẽ mortis re¬
feratur. qͦd uterq homo fuerit. &¬
uterq mori potuerit. iamq mor¬

Expanded text:
orum etiam spiritibus talibus aliquid divinatiorum etiam spiritibus talibus aliquid divinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis praenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque moderator vel jubet vel sinit. Unde etiam spiritus pythonicus in Actibus evangelista esse conatur: miscent tamen isti fallacias et verum quod nosse potuerint, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant; et forte hoc est quod cum illa imago Samuelis Saulem praediceret moriturum, dixit etiam secum futurum, quod utique falsum est. Magno quippe intervallo post mortem separari bonos a malis, in Evtormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos interjectum esse testatur. Aut si prterea Samuhel Sauli dixit: mecum eris, ut non ad aequitatem felicitatis, sed ad parem condicionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, uterque mori potuerit, iamque mor
Abbreviated transcription (Latin):
eors uideri. E pharao spicas se dixit ui¬
disse in somnis &e boues. non spicarũ aut
Iboum imagines. Si gͥ liquido constat
nominib earũ rerum quarũ imagi¬
nes sunt. easdem imagines appellari:
non mirũ est qͦd scriptura dicit samu¬
elem uisum: etiã si forte imago samue¬
lis apparuit. machinamento eiꝰ qui
transfigurat se uelut angłm lucis: de
ministras suos uelut ministros
iusticiȩ. Iam uͦ si illud mouet. qͦmͦ
ce a maligno spũ sauli uera p̃dicta
sint: potest & illud mirũ uideri.
quomͦ demones agnouerunt xp̃m:
quem uidei ñ agnoscebant. Cum
enim uult deus. etiam ꝑ insimos
infernasq sp̃c. aliquẽ uera ognos¬
cere. temporalia duntaxat atq ad
istam mor talitatem ꝑtinentia. sacile
est ce ñ incongruum ut omĩp̃s et
uistus. ad eoꝵ penã quib ista p̃di¬
cantur. ut malũ qͦͥd eis impendet.
anteqͣm ueniat prenoscendo patiã¬
tur. occulto apparatu misterioꝵ su¬

Expanded text:
eorum uideri. et Pharao spicas se dixit uieorum uideri. et Pharao spicas se dixit uidisse in somnis et boues, non spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus earum rerum, quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est, quod scriptura dicit Samuhelem uisum, etiam si forte imago Samuhelis apparuit machinamento eius qui transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros suos uelut ministros iustitiae. Iam uero si illud monet, quomodo et a maligno spiritu Sauli uera praedicta sunt, potest et illud mirum uideri, quomodo daemones agnouerint Christum, quem Iudaei non cognoscebant. cum enim uult deus etiam per infirmos infimosque spiritus aliquem uera cognoscere, temistam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum ut omnipotens 77 et justus, ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum quod eis impendet antequam veniat praenoscendo patiantur, occulto apparatu mysteriorum su
Abbreviated transcription (Latin):
yei aptȩ. aut oꝑa huiꝰmodi que etiam
uident᷑ in somnis: & om̃s fere imagineᷤ.
earũ rerum quarũ imagines sunt
appellari nominib solent. Quis enĩ ẽ
qui hominẽ pictũ dubitet uocare ho¬
picturam cum aspicimus. propͥa quȩq
noĩa incunctanter adhibemꝰ uelut cum
intuentes tabulam aut parietem. dici¬
mus ille cato ẽ. ille salustiꝰ. ille achilles.
ille hector. hoc flumen symois. illa ro¬
maicum aliud nichil sint qͣm picte
imagines & Unde cherubim cũ sint
celestes uirtutes: fictȩ tamen ex metal¬
lo qͦd imꝑauit deus suꝑ archam testa¬
menti. magne rei significandȩ grã. non
aliud qͣm cherubin illa queq figm̃ta
uocitantur. Item qͥsqͥs uidit somniũ.
ñ dicit uidi imaginẽ augꝰtini aut sim¬
ꝓliciani. sed dicet uidi augtinũ aut
Simplicianũ: cum eo tẽꝑore qͦd tale ali¬
qͥd uidit nos ignoraremꝰ. Ueq ad eoma¬
nifestum ẽ: ñ ipsos homines s imagines

Expanded text:
rei aptae ad opera huius modi, quae etiam rei aptae ad opera huius modi, quae etiam uidentur in somnis et omnes fere imagines earum rerum, quarum imagines sunt, appellari nominibus solent. quis enim est, qui hominem pictum dubitet uocare hopicturam cum aspicimus, propria quaque nomina incunctanter adhibemus; uelut cum intuentes tabulam aut parietem dicimus: "ille Cicero est, ille Sallustius; ille Achilles, ille Hector; hoc flumen Simois, illa Roma", cum aliud nihil sint quam picturae, imagines. unde cherubin cum sint caelestes potestates, fictae tamen ex metallo, quod imperauit deus, super arcam testamenti magnae rei significandae gratia non aliud quam cherubin illa quoque figmenta uocitantur. item quisquis uidet somnium, non dicit: „uidi imaginem Augustini aut Simpliciani," sed: "uidi Augustinum et Simplicianum", cum eo tempore, quo tale aliquid uidit, nos ignoraremus. usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines
Abbreviated transcription (Latin):
tioni dei. quȩ phitonissam illã & sau¬
ostendi aspectib regis. diuina eũ sentẽ¬
tia ꝑcussurus. Cur enĩ aĩa boni hoĩs
a malis uiuis euocata si uenerit. amit¬
tere uideatur dignitatẽ suã. cũ & uiui
plerũq boni uocati ad malos ueniais.
& agant cũ eis qͦd officiũ postulat eqͥ¬
tatis. seruato atq inconcusso decore uir¬
tutis suȩ & illoꝵ uiciis pro rerũ pre¬
sentiũ uł usu uł necessitate tractatis
Quãqͣm in hoc facto potest ẽẽ aliꝰ facili¬
Ior exitus. & expeditior intellectus: ut
ñ uere sp̃m samuelis excitatũ a sua re
quie credamꝰ. s aliqͦd fantasma: oe uma¬
ginariã illusionẽ diaboli macbinatio¬
nib factã: qͣm propterea scͥptura no¬
mine samuelis appellat. qͥa solent ima¬
gines earũ rerũ nominib appellari qua¬
rum imagines sunt. sicut omĩa quȩ
pinguntur atq fingunt̃ ex aliqua
materia metalli aut ligni. uel cuiusq

Expanded text:
tioni dei, quae pythonissam illam et Sautioni dei, quae pythonissam illam et Sauostendi aspectui regis, diuina eum sententia percussurus. cur enim anima boni hominis, a malis uiuis euocata si uenerit, amittere uideatur dignitatem suam, cum et uiui plerumque boni uocati ad malos ueniant et agant cum eis quod officium postulat aequitatis, seruato atque inconcusso decore uirtutis suae et illorum uitiis pro rerum praesentium uel usu uel necessitate tractatis? Quamquam in hoc facto potest esse alius facilior exitus et expeditior intellectus, ut non uere spiritum Samuhelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea scriptura nomine Samuhelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt: sicut omnia, quae pinguntur atque finguntur ex aliqua materia metalli aut ligni aut cuiuscumque
Abbreviated transcription (Latin):
ior ẽ. ¶ uod si hoc mouet. qͦd licue¬
rit maligno sp̃ui excitare aiãm iꝰti.
& tanqͣm de abditis mortuoꝵ re¬
ceptacłis euocare: non ne magis mi-¬
randũ est. qͦd sathanas ipsũ dnm̃
assũꝑsit. & ostituit suꝑ pinnã tẽpli
Quolibet enĩ mͦ fecerit. ille etiã modꝰ
quo samueli factũ ẽ ut excitaretur
similit̾ latet. nͥ forte qͥs dixerit faci¬
liorem diabolo fuisse licentiã ad dñm
uiuum. unde uoluit assumendum.
& ubi uoluit ꝯstituendũ: qͣm ad samu¬
elis defuncti sp̃m a suis sedib excitã¬
pum. Qd̾ si illud in euangłio nos id̾o
ñ ꝑturbat. qͥa dñs uoluit. atq ꝑmisit
nulla diminutione suȩ potestatis & di¬
uinitatis id fieri. sicut ab ipsis uideis
sus ẽ: ñ ẽ absurdũ credere. ex aliqͣ dis¬
pensatione diuine uoluntatis ꝑmissũ
fuisse. ut ñ inuitus. nec nãnte atq
subiuigante magica potentia. sed uo¬
lens atq obtemꝑans occulte dispensa¬

Expanded text:
ior est. quod si hoc mouet, quod licueior est. quod si hoc mouet, quod licuerit maligno spiritui excitare animam iusti et tamquam de abditis mortuorum receptaculis euocare, nonne magis mirandum est, quod satanas ipsum dominum assumsit et constituit super pennam templi? quolibet enim modo fecerit, ille etiam modus, quo Samuheli factum, ut excitaretur, similiter latet. nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad dominum uiuum unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. quod si illud in euangelio ideo nos non perturbat, quia dominus uoluit atque permisit nulla deminutione suae potestatis et diuinitatis id fieri, sicut ab ipsis Iudaeissus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus nec dominante atque subiugante magica potentia, sed uolens atque obtemperans occultae disposi
Abbreviated transcription (Latin):
exta tua propositio ẽtutrũ
uixta historiam phitonissa
ipsum ꝓpħam samuelem
De inferno euocauerit. Hoc a me
beatȩ memoriȩ simplitianus me¬
uiolanensis ep̃e. aliqͣndo quesuiit.
Item queris inquã. utrũ sp̃c mimũ¬
dus qͥ erat in phitonissa. potuerit a¬
gere ut samuel a saule uideret᷑: & loq̃¬
retur cum eo. Sed multo maioris mi
loqui cũ deo: & petere tẽptandum
iob iustissimũ uirũ. qͥ etiã apłos tẽp¬
tandos petiit. Aut si hoc ideo non
habet difficilem questionem. qͥa ꝑ
qͣm uoluit creaturã cui uoluerit
creaturȩ. ubiq presens loquit᷑ ue¬
ritas: nec propterea magni meriti
ẽ cui loqͥtur d̾s. Inter est enĩ qͥd lo¬
quatur: qͥa & imperator cum mul¬
dis innocentib ñ loqͥtur. quib ꝓui¬
dentissime osulit ad salutẽ. ce cum
multis nocentib loqͥtur. qͦs iub&
intersici. Si gͦ hinc ꝓꝑterea nulla
questio ẽ: nulla fit questio quomͦ
etiã immundꝰ sp̃ẽ cum aĩa sc ĩ uiri

Expanded text:
exta tua propositio est, utrum iuxta historiam pythonissa ipsum prophetam Samuhelem de inferno euocauerit. hoc a me beatae memoriae Simplicianus, Mediolanensis episcopus, aliquando quaesiuit. Item quaeris, inquam, utrum spiritus immundus qui erat in pythonissa potuerit agere ut Samuel a Saule videretur, et loqueretur cum eo. Sed multo majoris mirloqui cum Deo, et petere tentandum Job justissimum virum: qui etiam apostolos tentandos petiit; aut si hoc ideo non habet difficilem quaestionem, quia per quam uoluerit creaturam cui uoluerit creaturae ubique praesens ueritas loquitur nec propterea magni meriti est cui loquitur deus; interest enim, quid loquatur, quia et imperator cum multis innocentibus non loquitur, quibus prouidentissime consulit ad salutem, et cum multis nocentibus loquitur, quos iubet interfici — si ergo hinc propterea nulla quaestio est, nulla sit quaestio, quomodo etiam immundus spiritus cum anima sancti uiri
Abbreviated transcription (Latin):
uis agere non potes: fac
uelis agere q̃d recte potes.
porse: nam uindicatur
Cum enim afflugitur
in ipa penitentia punit
factum et soluit uindictã
Ron ergo dimintur
qura punitur
in figura iudeis cucͬrisse. umbras
se. qͣndo figuratũ corpꝰ fuit. xp̃e qͥ occisꝰ est:
nã &e si ouis qͣm lex ad pascha descͥbit. ñ po-¬
test assebi ut sit ex ouib ⁊ hedis: discordat
enĩ hoꝵ aĩaliũ. ad ꝯiunctionẽ ꝯmunis fetꝰ
ipsa natura: qͦmͦ potuit pascha uerũ geri:
cũ defuerit agnꝰ taliᷤ ille qͥ pascha ẽ ⁊ At si
hedis. scłm carnẽ nascit᷑ ÷ hic ẽ solꝰ agnꝰ ille
qͥ q̃rit᷑: qͥq dũ ñ ampliꝰ qͣm semel occidit᷑ :
ñ ampliꝰ scđm uĩtatẽ qͣm semel celebratũ. ꝑ¬
uiximꝰ: tc̃ tẽporis fuert̃. Nã gͥ agnꝰ eligitur.
ut simplicit̾ designet᷑ ⁊ innocentia. Masculꝰ¬

Expanded text:
is agere non potes, fac velis agere quod recte potes. posse; nam vindicatur. Cum enim affligitur, in ipsa poenitentia punit factum, et solvit vindictam. Non ergo dimittitur, quia puniturin figura contigisse Judaeis , umbras se, quando figuratum corpus fuit occisus Christus. Nam et si ovis, qualem lex ad pascha describit, non potest inveniri, ut sit ex ovibus et haedis: discordat enim horum animalium ad conjunctionem communis fetus ipsa natura: quomodo potuit pascha verum geri, cum defuerit agnus talis ille qui pascha est? At si haedis, secundum carnem nascitur, hic est solus agnus ille qui quaeritur, quique dum non amplius quam semel occiditur, non amplius secundum veritatem quam semel celebratum ildiximus, tunc temporis fuerunt: nam agnus eligitur, ut simplicitas et innocentia des
Abbreviated transcription (Latin):
pore. ꝑfectꝰ ⁊ instructꝰ oĩ uirtutũ gene̾. Nen-¬
se pͥmo: ut totꝰ amiꝰ a pͥmordio ꝓprio ꝯsecret᷑.
Qrtadecima m̃sis: ut lumine uĩtatiᷤᷤ im¬
pleto. erroris nox oꝑiat᷑. Ad uesꝑam: ut scłi
occasꝰ imminens aꝓꝓbet᷑. Fiecto ferm̃to: ut
a corde ꝑu̾se m̃tis malicia corrupta tollat᷑. Ob¬
litiᷤ sangͥne liminibꝰ domoꝵ: ut in figura dnĩ¬
ce pa̾sioĩs fronte signet᷑. Igne assuᷤ. Est enĩ eũgłi¬

Expanded text:
instructus omni virtutum genere; mense primo, ut totus annus a primordio proprio consecretur; quartadecima die mensis, ut lumine veritatis impleto, erroris nox operiatur; ad vesperam, ut saeculi occasus imminens approbetur; ejecto fermento, ut a corde perversae mentis malitiae corruptio tollatur; oblitis sanguine liminibus domorum, ut figura dominicae pa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ soł ⁊ lauacͦ indulgentie celestiꝰ expiatis:
ꝑcipiendi xͥ corporis sacͣti cibi facultaᷤ porri¬
git᷑. Itaq ea q̃ sigurata isrłitiᷤ fuerant: in no¬
bis corroborata st̃. & q̃ in illiᷤᷤ imagineᷤ: in
nobis ipse sunt ueritates. Imitabant᷑ illi
face̾ pascha dũ in si militudinibꝰ exerceren
Non hi qͥ pecudũ ꝑtractant corq iecurq s
quoꝵ emendat pruden p̃cordia uirtus.
excludens positam subter labem uitioꝵ.
remigio alaꝵ poterunt celum penetrare.
secare ethera uacuum & letis transcurrẽ
pennis.

Expanded text:
enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis percipiendi Christi corporis sacrati cibi facultas porrigitur. Ita quae figurata in Israelitis fuerant, in nobis corroborata sunt; et quae illis imagines, in nobis ipsae sunt veritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus exercerentNon ii qui pecudum pertractant corque jecurque, Sed quorum emundat prudens praecordia virtus, Excludens positam subter labem vitiorum, Remigio poterunt coelum penetrare secundo, Aethera jam vacuum laetis transcurrere pennis.
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ diuine scientie remittit: eoꝵ tantũ q̃ ma¬
nifesta sunt. pro uiribus epulator inu̾e¬
tus. Nam quod et stantes eclunt. forma
est nequis cadat÷ aut ne quis in euan-¬
gelio ad necessitatem prosternatur: sed
uegetus animi robore contra persecuti¬
onum prelia inuictus: so est sublimis
& erectus existat. Nam quod succinctꝰ
lumbis. euangelice signum est continen¬
ue : dum locus seminum cohercetur
& constringitur: ad ditis haculis scĩ sp̃c :
quo quis nititur. Pedibꝰ calciatiꝰ: id est
lubͥco errors abiecto dum prouectione ad si¬
oem celestiũ. qͦs i ferratis p̃sidiis in euangłio
cuncta sunt fixa. sirmissima uĩtate solidata.
Stantes etiã. feruenteᷤ enĩ fide ꝓbant᷑: tepidi
⁊ negligenteᷤᷤ respuunt᷑ ⁊ uomunt᷑. Cũ ar imiᷤ
sumit᷑. xp̃c enĩ cũ oĩ simpliciꝰ animi pura
simplicitate sumit᷑. Cũ pigͥdi ͤ xenĩ hoc pas¬
chaiudeoꝵ dapnatiões ac̾bissimaᷤ ⁊ ama¬
ritudineᷤ cessit. Ac ñ nͥ cirꝯcisis dat᷑. Purgatiꝰ

Expanded text:
 divinae scientiae remittit, eorum tantum quaifesta sunt, pro viribus epulator intentus. Nam et quod stantes edunt, forma est, ne quis cadat, aut ne quis se in Evangelio ad necessitatem prosternat; sed vigentis animi robore contra persecutionum praelia invictus, id est, sublimis et erectus assistat. Nam quod succinctis lumbis, evangelicae signum est continentiae, dum locus seminum coercetur et constringitur: additis baculis, Spiritu sancto, quo quis nititur: pedibus calceatis, id est, lubrico erroris ejecto, dum provectione ad fidem coelestium quasi ferratis praesidiis in Evangelio cuncta sunt fixa, firmissima veritate solidata. Festinantes etiam: ferventes enim fide probantur, tepidi et negligentes restus enim cum omni simplicis animi pura simplicitate sumitur. Cum picridiis: etenim hoc pascha in Judaeorum damnationem acerbissimas amaritudines cessit. Non nisi circumcisis dabatur : purgatis
Abbreviated transcription (Latin):
habere qm octo tempora ñ potest᷑ d
Ita ẽ. m Qd. maximꝰ usus. quo ampliorẽ
ẽẽ ñ oporteat. qtͦ tandẽ tempoꝵ ẽẽ de¬
bet᷑: ñ ne statim uideb̾ si ad illã ꝓgres¬
sionẽ retulerimꝰ animũ. de qua tociens
tam multa dicta st: dam intelligo
gitudine. censes ne ampliorẽ ẽẽ deb̾e
qm u̾sus. cũ metrũ id qͦd ẽ minimus
tam minꝰ sit. qͣm minꝰ u̾sus.U Non
censeo. m Cũ gͦ metrũ incipiat a
duobꝰ pedibꝰ. ũsus a quatuor. aut illud
ab sꝑacio duoꝵ pedum. hoc a qͣtuor ad¬
numerato silentio: metrũ autẽ octo
pedes ñ excedat: ñ ne cũ & u̾sus metrũ
sit. necẽe erit eũ tot pedes ide ñ exce

Expanded text:
habere quam octo tempora non potest. D. habere quam octo tempora non potest. D. Ita est. M. Quid maximus versus, quo ampliorem esse non oporteat? quot tandem temporum esse debet? Nonne statim videbis, si ad illam progressionem retulerimus animum, de qua toties tam multa dicta sunt? D. Jam intelligo gitudine? censesne ampliorem esse debere quam versus, cum metrum id quod est minimum, tam minus sit quam minimus versus? D. Non censeo. M. Cum ergo metrum incipiat a duobus pedibus, versus a quatuor; aut illud ab spatio duorum pedum, hoc a quatuor annumerato silentio; metrum autem octo pedes non excedat: nonne cum et versus metrum sit, necesse est eum pedes totidem non exce
Abbreviated transcription (Latin):
ñne p̃posterari poterit. ut pͥma parssi¬
ne discͥmine ultimȩ̃. ultima pͥma fiat.
o Intelligo. M Ergo hoc ne accidat. sa¬
tisq appareat discernat᷑q in u̾su aliud
eẽ m̃brũ qͦd incipit. aliud qͦd desinit ñ pꝰsu¬
mus recusare in eqͣlia m̃bra cẽ oportere᷑:
Nullo mͦ.  Idgͦ pͥus in pyrribio conside¬
remꝰ si placet: in quo iam credo uideri tͥ
id pͥmũ ẽ plusqm pes. U assentior. M
Ergo minimꝰ ũsus. qͦt tempora possidebit:
O Dicerẽ sex: nͥ me illa p̃posteratio reuoca¬
ret:. Septem g̃ habebit: qi minꝰ qͣm tria
m̃brũ habere ñ potest. plus autẽ ha¬
bere ñ dum ꝓhibitũ ẽ m Recte intel¬
ligis: s dic qͦt pedes pyrrichios habe¬
ant septem tempora.d Tressemis. m
Debet᷑ gͦ uniꝰ temporis silentiũ. du ad
pͥncipiũ redit᷑. ut spacium pedis pos¬
sit impleri. d Debet᷑. n Sane hoc ad¬
numerata: qtͦ tempora erunt. d Octo.
duo: ita minimꝰ qͥ pͥmꝰ ẽ u̾sus minus

Expanded text:
nonne praeposterari poterit, ut prima pars sinonne praeposterari poterit, ut prima pars sine discrimine ultima, et ultima prima fiat? D. Intelligo. M. Ergo ut hoc non accidat, satisque appareat discernaturque in versu aliud esse membrum quo incipit, aliud quo desinit; non possumus recusare inaequalia membra esse oportere. D. Nullo modo. M. Id ergo prius in pyrrhichio consideremus, si placet, in quo jam credo videri tibi id primum est plus quam pes. D. Assentior. M. Ergo minimus versus quot tempora possidebit? D. Dicerem sex, nisi me illa praeposteratio revocaret. Septem ergo habebit: quia minus quam tria membrum habere non potest; plus autem habere, nondum prohibitum est. M. Recte intelligis. Sed dic quot pedes pyrrhichios habeant septem tempora. D. Tres et semis. M. Debetur ergo unius temporis silentium, dum ad principium reditur, ut spatium pedis possit impleri. D. Debetur sane. M. Hoc annumerato quot tempora erunt? D. Octo.duo; ita minimus qui primus est versus, minus
Abbreviated transcription (Latin):
M Michi ne credens: an ꝑte ipse uera eẽ ꝑspi¬
ciens:  ꝑ me ipse sane qͣmuis dicente re:
uenimus unde metrũ ẽẽ incipiat: inue
niamus ꝙ̃ quousq ꝓcedat. Lam metrũ
incipit a duobꝰ pedibꝰ siue ipso sono plenis
sime a dimplendu. qͦd deẽ annuniato silen¬
tio: quare oportet te iam respicere ad illã
qͣt̾nariam ꝓgressionẽ: mͥq renunciare.
usq ad qͦt pedes metrũ tend̾e debeamus.
o facile istuc quidẽ ẽ: nã octo pedes ẽẽ ra-¬
tio satis docet. M Qd illud. recordaris ne
dixisse nos eũ uersũ a doctis appellatũ: qͥ
duobꝰ m̃bris certa ratione dimensis co¬
pulatisq constaret᷑ o Bene memini. m
Cũ gͦ ñ sit dictũ duobꝰ pedibꝰ s duobꝰ m̃bͥs
constare u̾sum: cũq manifestũ sit u̾sũ
ñ unũ pedem hab̾e s pluros: ñ ne ipsa
res indicat longius m̃brũ eẽ ꝙͣ pedem:
OIta uͦ. M at si m̃bra equalia sint ĩ u̾su:

Expanded text:
M. Mihine credens, an per te ipse vera esse perspiM. Mihine credens, an per te ipse vera esse perspiciens? D. Per me ipse sane, quamvis dicente te uniamus etiam quousque procedat. Nam metrum incipit a duobus pedibus, sive ipso sono plenis, sive ad implendum quod deest annumerato silentio. Quare oportet te jam respicere ad illam quaternariam progressionem, mihique renuntiare usque ad quot pedes metrum tendere debeamus. D. Facile istud quidem est. Nam octo pedes esse ratio satis docet. M. Quid? illud recordarisne, dixisse nos eum versum a doctis appellatum, qui duobus membris certa ratione dimensis copulatisque constaret? D. Bene memini. M. Cum ergo non sit dictum duobus pedibus, sed duobus membris constare versum, cumque manifestum sit versum non unum pedem habere, sed plures; nonne ipsa res indicat longius membrum esse quam pedem? D. Ita vero. M. At si membra aequalia sint in versu,
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ qͣtuor temꝑibꝰ sileri oportere. nã x. ip¬
sac̃ illa de qͦ iã multa dicta st̃ moderata ꝓgͥͦs¬
sio: & in om̃ibꝰ pedibꝰ nulla leuatio aut po¬
sitio ampliꝰ qͣm quatuor occupat tempora.
Itaq cũ aliquid eanit᷑. siue pnunciat᷑. qͦd
habeat certum finẽ. & plus habeat ꝙͣ unũ
pedem. & naturali motu ante considerati¬
one num̃oꝵ. sensũ quada eqͣlirate demul¬
ccat: iam metrũ ẽ: qͣmꝗͣ enĩ minꝰ habe¬
at qmͣ duos pedes: tam̃ quia excedit unũ.
ꝙ silere cogit ñ sine m̃sura. s qnͣtũ ĩplen¬
dis temporibꝰ satis ẽ quȩ alteri debent᷑
pedi. ꝓ duobꝰ pedibꝰ auditus accipit. qͦd
duoꝵ pedum occupat tempora. donec ad
caput redeat᷑ : d̾u aunumerat᷑ sono. ꝙ̃ cer¬
tum atq dim̃sum int̾ualli silentiũ. Siã
mnͥ dicas uelim utrũ hiis que dicta st̾ cog¬
nitis assentiaris. D Cognoui ꝙ assentior.

Expanded text:
plus quatuor temporibus sileri oportere. Nam et ipplus quatuor temporibus sileri oportere. Nam et ipsa est illa, de qua jam multa dicta sunt, moderata progressio; et in omnibus pedibus nulla levatio aut positio amplius quam quatuor occupat tempora. 19. Itaque cum aliquid canitur sive pronuntiatur quod habeat certum finem, et plus habeat quam unum pedem, et naturali motu ante considerationem numerorum sensum quadam aequabilitate demulceat, jam metrum est. Quanquam enim minus habeat quam duos pedes, tamen quia excedit unum et silere cogit, non sine mensura, sed quantum implendis temporibus satis est quae alteri debentur pedi; pro duobus pedibus auditus accipit, quod duorum pedum occupat tempora donec ad caput redeatur, dum annumeratur sono etiam certum atque dimensum intervalli silentium. Sed jam mihi dicas velim, utrum his quae dicta sunt cognitis assentiaris. D. Cognovi et assentior.
Abbreviated transcription (Latin):
canitis locos monte: aut que canitis locos
nemore. hiis eñ additis. cũ sine silentio
iocunda & equabilis repeticio mouet¬
& plausu adibito tantũ spacii hoc tria
singula tenere inueniunt᷑. qͣntũ illudin qͦ
silebamus: manifestũ fit tͥum temporũ ibi
eẽ silentiũ: potest pꝰcoriiambu una sillaba
longa constitui. ut qͦtuor tempora sileant᷑:
nã ꝙ̃ sic coriiambꝰ diuidi potest. ut simplo
ꝙ duplo leuatio sͥ positioq oueniant.
Huiꝰ met exempłu ẽ. que canitis res: eui si
addas uł duas longas. uł longã: duas bre
breues ꝙ longam. uł qͣtuor breues: im¬
pleb̾ sex tempoꝵ pedem: ut nullo deside¬
rato silentio repetat᷑. Talia st̃ que canitiᷤ
res magnas: que canitis res in bono: q̃ cani¬
tis res bonum ÷ que canitis res teneras:
que canitis res mͦ bene. Quibꝰ coghitis
atq concessis. c̾redo tͥ im satis apparere
nec minꝰ uno tempore sileri posse: nec

Expanded text:
canitis locos monte: aut, Quae canitis locos canitis locos monte: aut, Quae canitis locos nemore. His enim additis, cum sine silentio jucunda et aequabilis repetitio movet, et plausu adhibito tantum spatii haec tria singula tenere inveniuntur, quantum illud in quo silebamus, manifestum fit trium temporum ibi esse silentium. Potest post choriambum una syllaba longa constitui, ut quatuor tempora sileantur. Nam etiam sic choriambus dividi potest, ut simplo et duplo levatio sibi positioque conveniant. Hujus metri exemplum est, Quae canitis res. Cui si addas vel duabreves et longam, vel quatuor breves, implebis sex temporum pedem, ut nullo desiderato silentio repetatur. Talia sunt, Quae canitis res pulchras, Quae canitis res in bona, Quae canitis res bonumve, Quae canitis res teneras, Quae canitis res modo bene. Quibus cognitis atque concessis, credo tibi jam satis apparere, nec minus uno tempore sileri posse, nec
Abbreviated transcription (Latin):
spacii silentiũ int̾pon̾e coegerunt: q nͣtũ
sillaba occuparet breuis. Et si pꝰ coriiã bũ
locetur spondeus: quo nob̃ tempora silen¬
tio ꝑagenda sunt ad caput redeuntibus.
ueluti hoc ẽ. quȩ canitis fontẽ: nã te senti¬
re iam credo silend̾u eẽ. ut cũ redimꝰ ad ca¬
put plausus ñ claudicet: s ut exꝑiri que¬
as qnta silenti huiꝰ m̃sura sit. adde unã
sillabam longam. ut fut que canitis fon¬
tẽ uos: atq hoc cum plausu repete: uide¬
bis tantũ occupare temꝑis plausũ. qntũ
insuꝑiorem occupabat:. cũ ibi due longe
pꝰ corii ãbũ. hic tres st̃ locate. Unde ap¬
paret duoꝵ ibi tempoꝵ int̾poni silentiũ:
ac si pꝰcoriiambũ iambꝰ locet᷑. sicut hoc ẽ.
que canitis locos: tria tempora silere co¬
gim᷑. Qd ut exploret᷑ addunt᷑ siue ꝑ alte¬
rũ iambu. siue ꝑ choriũ. siue ꝑ tribracũ:
ut sit. aut quȩ cãnitis locos bonos: aut q̃

Expanded text:
spatii silentium interponere coegerunt, quantum spatii silentium interponere coegerunt, quantum syllaba occuparet brevis: at si post choriambum locetur spondeus, duo nobis tempora cum silentio peragenda sunt ad caput redeuntibus, veluti hoc est, Quae canitis fontem. Nam te sentire jam credo silendum esse, ut cum redimus ad caput, plausus non claudicet. Sed ut experiri queas quanta silentii hujus mensura sit, adde unam syllabam longam, ut fiat, Quae canitis fontem vos; atque hoc cum plausu repete: videbis tantum occupare temporis plausum, quantum in superiore occupabat, cum ibi duae longae post choriambum, hic tres sint locatae. Unde apparet duum ibi temporum interponi silentium. At si post choriambum iambus locetur, sicut hoc est, Quae canitis locos, tria tempora silere cogimur: quod ut exploretur, adduntur sive per alterum iambum, sive per chorium, sive per tribrachum ut sit ita: Quae canitis locos bonos: aut, Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ qnͣtum spaciũ putes ẽẽ.  Metiri hoc
om̃ino difficile ẽ. M Herũ dicis: s ñne tͥ
uidet᷑ breuis sillaba io metiri: quã cũ ad¬
didimꝰ. neq longȩ ultimȩ ultra solitam
ꝓductionẽ. neq ullũ silentrũ in eiꝰ me¬
tiri repeticione sensus desiderauit:
Om̃ino assentior:. nam &: te illud suꝑius
ꝓnunciante atq repetente. hoc postiuᷤ
ego apud me ipse repetebũ parit̾ tecum:
ita sensi idem spaciũ temꝑis ambobus
occurrere: cũ silentio tuo breuissime ultima
conueniret. M Teneas gͥ oportet hec silenti¬
orũ spacia certa in metris eẽ: quare cũ inue¬
neris aliqͥd decẽ pedi legitimo. considerare
te oportebit. utrũ ĩmenso atq annume
ipsius silentis mod̾u: iamq in hoc metro
uͥ coriambũ. bacchiũ comꝑimꝰ. qr unũ tẽpꝰ
deẽ. ut sex temporũ eẽt. sic̃ coriambꝰ facilli¬
me id aures sensert᷑:⁊ in repeticione tanti

Expanded text:
etiam quantum spatium putas esse? D. Metiri hoc etiam quantum spatium putas esse? D. Metiri hoc omnino difficile est. M. Verum dicis: sed nonne tibi videtur brevis illa syllaba id metiri, quam cum addidimus, neque longae ultimae ultra solitum productionem, neque ullum silentium in ejus metri repetitione sensus desideravit? D. Omnino assentior: nam et te illud superius pronuntiante atque repetente, hoc posterius ego apud me ipse repetebam pariter tecum: ita sensi idem spatium temporis ambobus occurrere, cum silentio tuo brevis mea ultima conveniret. M. Teneas igitur oportet haec silentiorum spatia certa in metris esse. Quare cum inveneris aliquid deesse pedi legitimo, considerare te oportebit, utrum dimenso atque annumeipsius silentii modum: namque in hoc metro, ubi post choriambum bacchium comperimus, quia unum tempus deest ut sex temporum esset sicut choriambus, facillime id aures senserunt, et in repetitione tanti
Abbreviated transcription (Latin):
cendas aures & ad optinend̾u in rithino pͥn¬
cipatũ uilere ꝑspeximus. S uide potiꝰ cũ
sepe repeto que canitis sub antris. demuloco¬
que ista numerositate sensũ tuu̾ : qͥd distat
int̾ hoc. ꝙ si adderem ad finc̃ huiꝰ breuem
aliqͣm sillabã. ⁊ item istus eodẽ mͦ repeterẽ.
q̃ canitis sub antris ue. D Utrumq mͥ
iocunde illabit᷑ auribꝰ: hoc tñ post̾ĩus cui
sillabam addidisti breuẽ. plus tenere spa¬
cii ac temꝑis siquide longiꝰ factũ ẽ cogor
fateri. m Quid. cũ illud suꝑiꝰ quȩ cinitis
sub antris ita repeto. ut pꝰ finẽ nicħ̃ sileam÷
eadẽ ne ad te iocunditas ꝑuenit᷑. UImmo
nescio qͥd clausũ me offendit. nͥ forte illã
ultimã płꝰqͣm ceteras longas ꝓduxeris. m
Ergo siue ad ipsũ ampliꝰ qͦd ꝓducit᷑. siue
qͦd silet᷑. tenses ne in tp̃r hab̾e aliqͥd spacii:
DQui alit̾̃ potest.  Recte censes: s dic mͥ¬

Expanded text:
cendas aures, et ad obtinendum in rhythmo princendas aures, et ad obtinendum in rhythmo principatum, valere perspeximus: sed vide potius cum saepe repeto, Quae canitis sub antris, demulceoque ista numerositate sensum tuum; quid distat inter hoc, et si adderem ad finem hujus brevem aliquam syllabam, et item istud eodem modo repeterem, Quae canitis sub antrisve? D. Utrumque mihi jucunde illabitur auribus: hoc tamen posterius, cui syllabam addidisti brevem, plus tenere spatii ac temporis, siquidem longius factum est, cogor fateri. M. Quid cum illud superius, Quae canitis sub antris, ita repeto, ut post finem nihil sileam? eademne ad te jucunditas pervenit? D. Imo nescio quid claudum me offendit, nisi forte illam ultimam plus quam caeteras longas produxeris. M. Ergo sive idipsum amplius quod producitur, sive quod siletur, censesne in tempore habere aliquid spatii? D. Qui aliter potest?