comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anima autẽ nr̃a ñ aliter msĩ semꝑ in sũblinora
considerat: uera aeccła uerũ templũ xp̃i est
Non ẽ.nisi anma humana. xeccła xp̃i. Non
ẽ alia: nisi anima credentiũ in xp̃m uos inqͥt
estis templũ dĩ. & sp̃s dĩ habitat in uobis: Fu̾n¬
damenta eiꝰ in montib sc̃is. Hocẽ. dĩ sundam̃ta
non sunt niss in montib sc̃is: in domatib animae
credentis. Diligit dñs portas sxon: ha¬
bet sron nr̃a plurimas portas. Quas si aperueri¬
mus. ingreditur ad nos sponsus. & dormit nobis¬
cũ: Deniq ipse dicit. Ecce ego sto ante hostiũ. &
pulso Si quis michi aperuerit intrabo. & cenabo
cũ ipso Gloriosa dicta sũnt de te cuntas dei
Cuiitas ñ ẽ. unũ aelificiũ: sed in multis ȩdificiis
consistit axeccła. Sic & fron nr̃a. nisi p̾lures uir¬
tutes habuerit. cuuitas dĩ ñ erit. Memor ero
raab & babylonis: seientib me. Illa qux quondã
erat in latitudine percatoꝵ: ascendit post ea in

Expanded text:
blimiora considerat: vera Ecclesia verum templum Christi non est, nisi anima humana. Ecclesia Christi non est alia, nisi anima credentium in Christum. Vos, inquit, estis templum Dei, et spiritus Dei habitat in vobis . Fundamenta ejus in montibus sanctis, hoc est, Dei fundamenta non sunt, nisi in montibus sanctis, in dogmatibus animae credentis. Diligit Dominus portas Sion. Habet Sion nostra plurimas portas, quas si aperuimus, ingreditur ad nos sponsus, et dormit nobiscum. Denique ipse dicit: Ecce ego sto ante ostium, et pulso: Si quis mihi aperuerit, intrabo et coenabo cum ipso . Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Civitas non est unum aedificium, sed in multis aedificiis consistit. Sic et Sion nostra, nisi plures virtutes habuerit, civitas Dei non erit. Memor ero Raab et Babylonis scientium me. Illa quae quondam erat in latitudine peccatorum, ascendit postea
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitia ante eũ ambulabit: & ponet in ua gres¬
sus suos Uidete quid dicat. Gresiũs suos
Ubi ñ sunt lapides: ubi ñ sunt sp̃inae & trbuli.
ubi xqualis uia. ubi ambulare potest. ubi non
potest inpingere. Et nos ergo faciamus in corde
nr̃o uiã domino. de qua uia laborabat & ioh̃s.
& clamabat in heremo ut faceremus uiã dño
Ergo & nunc dicit᷑ & ponet in iua gressũs suos
Ubi mueniet uic̃ ambulabit : licet ante habebamꝰ
sp̃mas & tribulos licet & lapides. Dicit᷑ nobis
in isua: Et lapides de uia ꝓicite. Hoc autẽ
ꝓpterea dicit : ne cũ uoluerit ambulare in uia
nr̃a. impinguat pedẽ suuĩ. Lapides qui in uia
sunt & pici iubentur : peccata nr̃a sũnt. Non
ambulat in corde nr̃o xp̃s : si peccatũ aliquod
fuerit. Statim impiñgit in lapides: & ponet
in uia gressũs suos faciamus uiã. & ponet in

Expanded text:
ustitia ante eum ambulabit, et ponet in via gressus suos. Videte quid dicat, gressus suos: ubi non sunt lapides, ubi non sunt spinae et tribuli, ubi aequalis est via, ubi ambulare potest, ubi non potest impingere. Et nos ergo faciamus in corde nostro viam Domino; de qua via laborabat et Joannes, et clamabat in eremo, ut faceremus viam Domino . Ergo et nunc dicitur: Et ponet in via gressus suos. Ubi invenit viam, ambulat. Licet ante habebamus spinas et tribulos, licet et lapides, dicitur nobis in Isaia: Et lapides de via projicite . Hoc autem propterea dicit: ne cum voluerit deambulare in via nostra, impingat pedem suum. Lapides qui in via sunt, et projici jubentur, peccata nostra sunt. Non ambulat in corde nostro Christus, si peccatum aliquod fuerit, statim impingit in lapides. Et ponet in via gressus suos. Faciamus viam, et ponet in
Abbreviated transcription (Latin):
qui lepsus erat. habeat̾ hospitẽ xp̃m
Mscđia & ueritas obiuauer̃ sibi: iusticia & pax
osculatae sunt. O quã p̃clara amnicitia. Miscdia
& ueritas obuauer̃ sibi Peccator es: audi qͥd
dicat. Miscdia Sc̃s es: audi quid dicat
Et ueritas. Nec si peccator es. desperes: nec
si iustus es suꝑbias : Dicamꝰ aliter. Duo sunt
credentes populi. Unus de gentiũ popło. alius¬
q de uidȩoꝵ. Iudeis rȩꝓmissum ẽ. qđ ueniret
sluator: Nobis autẽ qui extranei eramus ale-¬
ge dĩ : ñ ẽ. rȩpiissũ. Miscdia iugiter ẽ. in po¬
pulo gentiliũ. ueritas in popło uidȩoꝵ: quia
quod reꝓmissũ ẽ. uenit. Hoc ẽ. qđ reꝓmissũ
ẽ. in patrib hoc complet᷑ infiliis. Iustitia &
pax osculat& sunt. Uidete quid dicat: lusti

Expanded text:
qui leprosus eras, habeas hospitemqui leprosus eras, habeas hospitemia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt. O quam praeclara amicitia! Misericordia et veritas obviaverunt sibi. Peccator es: audi quid dicat, misericordia. Sanctus es: audi quid dicat, et veritas. Nec si peccator es, desperes: nec si justus es, superbias. Dicamus aliter: Duo sunt credentes populi: unus de gentium populo, et alius de Judaeorum. Judaeis repromissum est quod veniret Salvator: nobis autem qui extranei eramus a lege Dei, non est repromissum. Misericordia igitur est in populo gentilium, veritas in populo Judaeorum: quia quod repromissum est, venit hoc est, quod repromissum est, patribus, hoc completur in filiis. Justitia et pax oscul
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃r& ł aquã : ꝑ baptismũ Ergo post leprã
sanari ñ poteris : msĩ ꝑ passionẽ xp̃i & ꝑ baptr¬
stnũ Et cũ hoc feceris . dicit᷑ & illud Asper¬
ges me hẏ sõpo & mandabor. lauabis me &
suꝑ muẽ dealbabor. Uq̃ hodie in agypto es.
Quam diu ñ ueneris ad sanguinẽ & ad aquã.
saluari ñ poteris. Uis ut exterminator qui
interfecit aegẏptũ ñ te interficiat. Tolle hrso¬
pĩ. mtingue̾ in sangunẽ. asꝑge postes tuos. &¬
exterminator cũ uiderit sanguinẽ in fronte
tua. accedere ñ poterit. hoc totũ quare dixi:
quia scriptũ ẽ. Et in eos qui conuertunt᷑ ad cor
Engo ñ poterit d̃ loqui pacẽ plebis sua: nisi
eis qui conuertintur ad cor.
U erũ tam̃ ꝓpe timentes eũ salutare ipsius: Osten¬
di uiã salutis. do miscđiã. Licet necdũ conuer¬
sus es ad cor. tam̃ expecto. do locũ pęnitentia
Et hoc totũ quid ẽ. Ut inhabitet gła in t̾ra
nr̃a. Propterea te ad pęnitentiã uocat.: ut ille¬

Expanded text:
per aquam, per baptismum. Ergo post lepram sanari non poteris, nisi per passionem et per baptismum. Et cum hoc feceris, dicitur et illud: Asperges me hyssopo et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Usque hodie in Aegypto es: quamdiu non veneris ad sanguinem et ad aquam, salvari non poteris. Vis ut exterminator qui interfecit Aegyptum, non te interficiat? Tolle hyssopum, intinge in sanguine, asperge postes tuos. Exterminator cum viderit sanguinem in fronte tua, accedere non poterit. Hoc totum quare dixi? Quia scriptum est: Et in eos qui convertuntur ad cor. Ergo non poterit Deus loqui pacem plebi suae, nisi eis qui convertuntur ad cor. Verumtamen prope timentes eum salutare ipsius. Ostendo viam salutis, do misericordiam, licet necdum conversus es ad cor: tamen exspecto, do locum poenitentiae. Et hoc totum quid est. Ut inhabitet gloria in terra nostra. Propterea te ad poenitentiam vocat: ut
Abbreviated transcription (Latin):
apellant xeccł̃am. Dicamus & scđm hebraicã
ueritatẽ: Nunqͥd syon dicet homo. & homo natꝰ
ẽ. in ea: Qđ dicit hoc ẽ. Quis poterit nunture
syon. quis ei poterit nuntiare hominũ. qm̃ homo
nascetur in ea. ut ipse saluet eã . Hoc ẽ. nullus
hominũ potest ei nuntiare. quia syon saluetur
in homine: quia in ea nascet᷑: Et homo natus ẽ.
in ea. Quis ẽ. iste homo : Et ipsẽ fundauit eã
altissimus. Respondeant arriani : qm̃ dicunt al¬
tissimũ solũ patrẽ ẽẽ. Eece hic de filio dicitur
Et ipsẽ funcdauit eã altissimus Non dx̃ filius
cdĩ qui ȩrat in principio apud patrẽ. Sed quid
dicit: Homo natus ẽ. in ea. & ipsẽ fundauit eã

Expanded text:
amus, et secundum Hebraicam Veritatem: Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea? Quod dicit, hoc est, quis poterit nuntiare Sion? quis ei poterit nuntiare hominum: quoniam homo nascetur in ea, et ipse salvabit eam? Hoc est, nullus hominum potest ei nuntiare, quia Sion salvetur in homine qui in ea nascitur. Et homo natus est in ea. Quis est iste homo? Et ipse fundavit eam Altissimus. Respondeant Ariani: quoniam dicunt Altissimum solum Patrem esse: ecce hic de Filio dicitur: Et ipse fundavit eam Altissimus. Non dixit: Filius Dei, qui erat in principio apud Patrem. Sed quid dixit? Homo natus est in ea, et ipse f
Abbreviated transcription (Latin):
tas Ille qui dixit. ego sũm ueritas. de terra ortus
ẽ. Qux ẽ. ista ueritas qua de terra orta ẽ.
Exiet urga de radice iesse : & flos de radice eiꝰ
exiet. Et in alio loco Sm̃ ds̃ operatus ẽ. salutẽ in
medio terra: Qud dicis manichee. qui negas car.¬
nẽ habuissẽ saluatorẽ : Eece ueritas saluator de
terra. hoc ẽ. de maria ortus. Et iustitia de cȩlo
ꝓspẽxit. Iustũ enĩ erat: ut saluator misereret᷑
popło suo Uidete quid dicit Ousta iudiciad̃
&̃ muestigabiles uixe eiꝰ: Ueritas de terra orta ẽ.
Hoc ẽ. saluator. Et rursũ. Et iustica de cȩlo ꝓspe¬
xit: Iustitia: ipse saluator ẽ. Quomͦ de tra orta
ẽ : Quomͦ de cęlo ꝓspexit: De t̾ra orta ẽ: qđ ho¬
mo natus ẽ. De cęlo ꝓsp̃exit: qđ dĩ in cȩlis semꝑ

Expanded text:
us est. Quae est ista veritas quae de terra orta est. Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus exiet . Et in alio loco: Quoniam Deus operatus est salutem in medio terrae . Quid dicis, Manichaee, qui negas carnem habuisse Salvatorem? Ecce veritas, id est, Salvator de terra, hoc est, de Maria ortus est. Et justitia de coelo prospexit. Justum enim erat, ut Salvator misereretur populo suo. Videte quid dicat: O justa judicia Dei et ininvestigabiles viae ejus! Veritas de terra orta est, hoc est, Salvator. Et rursum: Et justitia de coelo prospexit. Justitia ipse Salvator est. Quomodo de terra orta est? Quomodo de coelo prospexit? De terra orta est, quod homo natus est; de c
Abbreviated transcription (Latin):
illã. auriculã quax̧ in corde ẽ. addidit michi: ut
dĩ poss̃m audire sermones. Et nunc ergo ꝓpħa
quodcunq audit. audit in corde. Quando enĩ
clamamus in cordib nr̃is abba pater. & clamor
dicit. Stabo in contemplatione. & indeã quid
respondeat michi dñs & quid respondeã ad
eũ. Et alliam quid loquatur in me dñs ds̃
Ergo & hoc quod ait audiã quid loquat᷑ in me
dñs ds̃. loquit᷑ in corde : loquit᷑ in sensu
Uultis sc̃ire qualis sit & damor cordis. Uultis
seire qm̃ clamor apud dm̃ ñ uocis sẽd lacrima¬
rũ ẽ: Dicit᷑ & in lam̃tationib hieremiae Non
xp̃i. Dicit᷑ & de fide popłi iuduci : hoc ẽ.

Expanded text:
illam auriculam quae in corde est; addidit mihi ut Dei possim audire sermones. Et nunc ergo propheta quodcumque audit, audit in corde. Quando enim clamamus in cordibus nostris, abba pater, et clamor dicit: Stabo in contemplatione, et videam quid respondeat mihi Dominus, et quid respondeam ad eum . Et audiam quid loquatur igo et hoc quod dicit: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus: loquitur in corde, loquitur in sensu. Vultis scire qualis sit clamor cordis? Vultis scire quoniam clamor apud Deum non vocis, sed lacrymarum est? Dicitur in Lamentationibus Jeremiae: Non Christi. Dicitur et de fide populi Judaici, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
nos ds̃ salutũ nr̃arũ. Quare ñ dix̃ salutis nr̃ae.
sed salutũ nr̃arũ : Si sẽmel peccaremus: una in¬
digeremus salute Multis peccamus : ꝓpterea
multis indigemus salutibus
Ds̃ tu conuersũs inuificabis nos. Quã diu ergo
ad nos dñs ñ conuertitur : mortui sumus
Non uenisset medicus : nisi egrotarent plurimi
Qm̃ egrotabant plurimi : ꝓpterea uenit medicus
qm̃ idigebamus miscdia : ꝓpt̾ea uenit saluator.
Audiã quid loquat᷑ in me dñs ds̃. Multi putant
quando loquitur moyses & dic̃ haec dic̃ dñs¬

Expanded text:
nos, Deus salutum nostrarum. Quare non dixit, salutis nostrae, sed salutum nostrarum. Si semel peccaremus, una indigeremus salute. Multa peccavimus: propterea multis indigemus salutibus. Deus, tu conversus vivificabis nos. Quamdiu ergo ad nos Dominus non convertitur, mortui sumus.ricordia Dei est. Non venisset medicus, nisi aegrotarent plurimi. Quoniam aegrotabant plurimi, propterea venit medicus. Quoniam indigebamus misericordia, propterea venit Salvator. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus. Multi putant quando loquitur Moyses et dicit: haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
hoche lepsus fuisti : ñ aparelat lepra tua ante¬
quã uenires ad sãcerdotem Sed qm̃ uenisti
ad sacerdotẽ. dissuit sãcerdos uestimenta tua.
&̾ id qđ tectũ uidebat᷑ eẽ. sanũ. ostendit eẽ.¬
lepsũm. Om̃ia peccata tua & leprã tuã posuit

Expanded text:
hodie leprosus fuisti, non apparebat lepra tua antehodie leprosus fuisti, non apparebat lepra tua antequam venires ad sacerdotem. Sed quoniam venisti ad sacerdotem, dissuit sacerdos vestimenta tua, et quod tectum videbatur et sanum esse, ostendit leprosum. Omnia peccata tua
Abbreviated transcription (Latin):
postea conuertunt᷑ ad cor. Ut sc̃utis quia por¬
ro de uideis dicit᷑ iste uerñculus. hoc ẽ. de his
qui crediderintꝰ saluatorẽ : uidete exempla
quae diximus Fac michi uidȩũ legere leuiticũ.
& om̃ia illa sacram̃ta que sc̃ripta sũnt. & quomͦ
lȩpsus ingredit᷑ in sĩigogã. quomodo gallina
tollit᷑ & obtorquet᷑ illi collũ. deinde dicit᷑ de
sangume quomodo asꝑgat᷑. dicit᷑ de aqua. di¬
citur de hẏsopo. dicitur & iam quoniã scindant᷑
illi uestim̃ta. & sic ingredit᷑ in sĩnagagã ille qui
lȩpsus fuerat. Si scđm litterã legamus. quid
nobis ꝓdest qđ legimus : Si uer̃o conuersĩ
fuerimus ad cor. si sp̃italit̃ intellexerimus. ui¬
debimus qm̃ lȩpsũs ñ potest int̾rare ad popłm
dĩ. nis̃ sc̃indant᷑ uestimenta eiꝰ : msi quod cunq
clausũ fuerat reuelet᷑. Deinde uidete. qm̃
iste lepsũs nisi ꝑ iãngunẽ & aquã & hi sopũ.
non ingredit᷑ in sinagogã: Ergo & tu qui usq

Expanded text:
postea convertuntur ad cor. Ut sciatis quia pro Judaeis dicitur iste versiculus, hoc est, de his qui crediderunt in Salvatorem: videte exempla quae diximus. Fac mihi Judaeum legere Leviticum, et omnia illa sacramenta quae scripta sunt, et quomodo leprosus ingreditur in synagogam, quomodo gallina tollitur et obtorquetur illi collum. Deinde dicitur de sanguine quomodo aspergatur: dicitur de aqua: dicitur de hyssopo: dicitur etiam quomodo scindantur illi vestimenta, et sic ingreditur in synagogam ille qui leprosus fuerat. Si secundum litteram legamus, quid nobis prodest quod legimus? Si vero conversi fuerimus ad cor, si spiritualiter intellexerimus: videbimus quoniam leprosus non potest intrare ad populum Dei, nisi scindantur vestimenta ejus, nisi quodcumque clausum fuerit reveletur. Denique videte, qsus nisi per sanguinem et aquam, et hyssopum, non ingreditur synagogam. Ergo et tu qui usque
Abbreviated transcription (Latin):
Et enĩ chĩs cdabit benignitatẽ. Quã benignitatẽ:
Terra nr̃a dabit fr̃uc̾tũ sũũ Maria terra nr̃a
caro nr̃a. dedit fructũ suum
nstitia ante eũ ambulauit: Iustũ fruc tũ dedit
terra uirgo. hoc interim diximus sccđm historiã
Nunc dicimus scđm tropologiã. Remisisti ini¬
quitatẽ plebis tuȩ: Nemo dimittit: nisi quod
debet᷑. Operuistiꝰ om̃ia peccata eoꝵ Uirtutib
operiusti. & ꝓpterea peccata ñ parent Ac si
diceret Iniquitatẽ operiusti iustitia. impudici¬
tiã operuisti castitate. nigritudinẽ operiusticandore
Miugasti omnẽ irã tuã. auertisti ab ira indignati¬
onis tuae

Expanded text:
Etenim Dominus dabit benignitatem. Quam benignitatem? Terra nostra dedit fructum suum. Maria, terra nostra, caro nostra, dedit fructum suum. Justitia ante eum ambulavit. Justum fructum dedit terra virgo. Hoc interim diximus secundum historiam: nunc dicamus secundum tropologiam: Remisisti iniquitatem plebis tuae. Nemo dimittit, nisi quod debetur. Operuisti omnia peccata eorum. Virtutibus operuisti, et propterea peccata non parent. Ac si diceret: Iniquitatem operuisti justitia; impudicitiam operuisti castitate; nigredinem operuisti candore. Mitigasti omnem iram tuam: avertisti ab ira indignationis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. Intelligit᷑ de iudeis : Non ꝓposuer̃ dm̃
ante consp̾ectũ suũ: Obcecauerat eos malitia eoꝵ
Et tu dñe ds̃ miserator & misericors. patiens
& multũ misericors & uerax. Misericors: cũ
remittis. Patiens : cũ peccatorẽ ut conuertat᷑
expectas. Uerax: cũ ꝓmisiã restitues.
Respice in me & misẽrere mei: da imperiũ ptiero
tuo. Ad repugnandũ potestatib aduersis.
Et saluũ fac filiũ ancillae tuxe. Aecclesĩe in
quod uidentes potestates aduersȩ̃ fugiant᷑
ut crucis tuxeͦ sĩgno tutati. aiq eius p̃sicho
custodit. meream᷑ ab om̃ib daboli insidis
liberari. Quia tibi ẽ. honor & gła cũ xet̃no
patre & sp̃ũ sc̃o in scła scłorũ amen
nter psalmũ. & canticũ quid inter ẽ. frequenter
dixi: Psabmnus ex psalterio dicit᷑: cantieũ uero
ex uoce ꝓfert᷑: Palmus refertur ad manus.
hoc ẽ. ad oꝑa. Canticũ. ad theoriam.
UNDameta eius in montib sc̃is
Non p̃dixit cuiꝰ. & dix̃ funclam̃ta eiꝰ

Expanded text:
 intelligitur de Judaeis. Non proposuerunt Deum ante conspectum suum. Obcaecaverat eos malitia eorum. Et tu, Domine Deus, miserator et misericors: patiens et multae misericordiae et verax. Misericors, cum remittis: patiens, cum peccatorem, ut convertatur, exspectas: verax, cum promissa restitues. Respice in me, et miserere mei: da imperium tuum puero tuo. Ad repugnandum potestatibus adversis. Et salvum fac filium ancillae tuae. Ecclesiae, in quod videntes, potestates adversae fugiant ut crucis tuae signo tutati, atque ejus praesidio custoditi, mereamur ab omnibus diaboli insidiis liberari: quia tibi est honor et gloria cum aeterno Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amennter psalmum et canticum quid interest, frequenter dixi: Psalmus ex Psalterio dicitur: Canticum vero ex voce profertur. Psalmus refertur ad manus, hoc est, ad opera: canticum ad theoriam. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Non praedixit cujus; et dixit: Funda
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s gentes quascunq fecisti uenient & ad ora¬
Per pasĩonẽ meã ut cognoscant magnitudinem
urtutis tuȩ : hinc p̾ropħa loquitur
Deduc me dñe. in ua tua. & ingrediar in ue.¬
ritate tua. Si enĩ me ad xp̃m tuũ qui ẽ. iua
deducas: nulla me fallacia retinebit. Lȩcet᷑
cor meũ : ut timeã nom̃ tuũ. Cũ a merore
facmoꝵ eruditus fuero. tunc in te laetitia
spiritali gaudebo
Confitebor tibi dñe ds̃ nĩs in toto corde meo.
&̾ glorificabo nomen tuũ in xeternum

Expanded text:
Omnes gentes quascumque fecisti, venient et adoraOmnes gentes quascumque fecisti, venient et adoraPer passionem enim meam cognoscent magnitudinem virtutis tuae. Hinc propheta loquitur. Deduc me, Domine, in via tua, et ingrediar in veritate tua. Si enim me ad Christum tuum, qui est via, deducas, nulla me fallacia retinebit. Laetetur cor meum ut timeat nomen tuum. Cum a moerore facinorum erutus fuero, tunc in te laetitia spirituali gaudebo. Confitebor tibi, Domine Deus meus, in toto corde meo: et glorificabo nomen tuum in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ustodi animã meã qm̃ sc̃s sũ. Luxta fragilitatẽ
assumpti corporis. ad patrẽ fundit orationem
Sedm deitatẽ uero : scm̃ sẽ dicit. Sic̃ quondã
dixerat ad moysen. Sc̃i estote. qm̃ ego
sc̃s sũ Siluũ fac sẽruũ tuũ: ds̃ m̃s sp̃erantẽ in te
Miserere mei dh̃e qm̃ ad te damabo tota die
saluari p̃cat᷑. Scit enĩ quia & sĩ sp̃s promptus:
caro autẽ infĩrma ẽ. Letifica animã serui tui
A tribulationib p̃sentib: mesta. Quia ad te dñe
animã meã leuaui. Ate eã resũscitari credens.
Qina tu dñe suauis ac mitis. & multę miscdiae
om̃ib muocantib te his qui te de puro corde
iuocant mitẽ te p̃bes: & copiosa miscaĩi eis indulges:
Aurib ꝑcipe dñe orationẽ meã: & intende uoci
n die tribulationis mexe. Hoc ẽ. in die passĩ¬
onis: Clamaui ad te. De cruce. Quia exaiudi¬
sti me. Ut cõmendatũ tibi: restitueres sp̃m meũ:
Non reperit᷑ in simulachr̃is gentiũ. qui sic
possĩt ut tu operari.

Expanded text:
exaudi me: quoniam sanctus sum. Juxta fragilitatem assumpti corporis ad Patrem fundit orationem. Secundum deitatem vero sanctum se dicit, sicut quondam dixerat ad Moysen: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum . Salvum fac servum tuum, Deus meus, sperantem in te. Miserere meisalvari precatur. Scit enim quia et si spiritus promptus est, caro autem infirma est. Laetifica animam servi tui. A tribulationibus praesentibus moestam. Quia ad te, Domine, animam meam levavi: Ad te eam resuscitari credens. Quia tu, Domine, suavis et mitis, et multae misericordiae omnibus invocantibus te. His qui te de puro corde invocant, mitem te praebes, et copiosam misericordiam eis indulges. Auribus percipe, Domine, orationem meam, etc. In die tribulationis meae. Hoc est, in die passionis. Clamavi ad te. De cruce. Quia exaudisti me. Ut commendatum tibi restitueres spiritum meNon reperitur in simulacris gentium, qui sic possit ut tu operari.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in xp̃o crechder̃ Auertisti captum tatẽ iacob.
quncunq in peccitis ẽ: captus tenetur
Remisisti inquitatẽ plebis tuae. Non ꝓpter
opera eoꝵ : sed ꝓpt̃ misccł̃ia tuã saluasti popłm
tuũ Operinsti om̃ia peccata eoꝵ. Uq ad fĩnẽ
de aduentu saluatoris psalmus ẽ : sic̃ dixit miseri

Expanded text:
qui in Christo crediderunt. Avertisti captivitatem Jacob. qui in Christo crediderunt. Avertisti captivitatem Jacob. Quicumque in peccatis est, captus tenetur. Remisisti iniquitatem plebis tuae. Non propter opera eorum, sed propter misericordiam tuam salvasti populum tuum. Et operuisti omnia peccata eorum. Usque ad finem de adve
Abbreviated transcription (Latin):
pueros. Qui sunt isti quadraginta duo pueri :
Ab ascensu xp̃i usq ad subueriionẽ hierłm:
quadragintã & cluo anm sunt. Diligent̃ aspicite:
& sic muenietis. Dedit itaq illis locũ pęniten¬
tiae. quadraginta & duob annis post resũrrectio:¬
nem suã. cum ad bethel ascenderet. Sed qm̃
illi irridebant ascende calue ascende calue: egressĩ
sunt duo ursi & int̾fecer̃ illos
CNedixisn dñe terrã tuã. De aduentu
dicit᷑ saluatoris hoc ꝓprie : scđm historiã
Ceterũ scđm tropologiã cũ dixerimus :¬
de historia postea disseremus. Benedixisti dñe
terrã tuã hoc dixerimus de aduentũ saluatoris
Terra quȩ te offenderat. quȩ idolatriis fuerat inqui¬
rata: tt ueniente saluata ẽ. Benedixisti dñe t̾rã
tuã Loquat᷑ peccator: & postea ueniã consequa¬
tur. Benedixisti dñe terrã tuã. Licet tribulos
saluata ẽ. Auertisti captiuitatẽ iacob. Eorũ

Expanded text:
pueros. Qui sunt isti quadraginta et duo pueri? pueros. Qui sunt isti quadraginta et duo pueri? Ab ascensu Christi usque ad subversionem Jerusalem, quadraginta et duo anni sunt. Diligenter aspicite, et sic invenietis. Dedit itaque illis locum poenitentiae quadraginta et duos annos post resurrectionem suam, cum ad Bethel ascenderet. Sed quoniam illi irridebant: Ascende, Calve; ascende, Calve; egressi sunt duo ursi, et intefecerunt illos. Benedixisti, Domine, terram tuam. De adventu dicitur Salvatoris. Hoc proprie secundum historiam. Caeterum secundum tropologiam, cum dixerimus de historia, postea dicemus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Hoc diximus de adventu Salvatoris. Terra quae te offenderat, quae idololatriis fuerat inquinata, te veniente salvata est. Benedixisti, Domine, terram tuam. Loquitur peccator postea veniam consecutus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Licet tribulos salvata est. Avertisti captivitatem Jacob. Eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc titulo p̃notat᷑. frequent̃ dixi. ubicunq
titulus ẽ. filioꝵ chore : nichil triste̾ ẽ. sed semꝑ
laetũ Tristitia eñ patris: filioꝵ gaudio consõlat᷑
Deniq diligent̃ psilmos relegite. & ubicunq in-¬
uenietis titulĩ filioꝵ chore : nichil triste repe¬
rietis. Frẽquent̃ dixi. chore qui int̃p̃tat᷑ calua¬
rixe locus : necessẽ ẽ. ut aliquid lȩtum significet
Demq quis ẽ. iste chore: Qui de hierico ascen¬
debat in bethel Bethel: domus dĩ Diligent̃
amimaduertite: Suicunq in hierico̾ ẽ. & uult
rre ad domũ dĩ. necesse ẽ. ut ascendat. Ergo
de hiericõ. chore nr̃ hoc ẽ. helisẽus ascendat i
cdomũ dĩ in bethel. & egrediunt᷑ de bethel. hoc ẽ.
calue ascende caluȩ Ille uenit ad domũ sñã.
& irridet᷑ a paruulis bethel. Uerũ helisẽus ille
patientissimus. qui ꝓpt̾ea uenit in bethel ut salua¬
ret. resp̾exit se aliquando. respexit & nssiã de sal-¬
tu exire duos ursos: & int̾fecer̃ quadraginta duos

Expanded text:
hoc titulo praenotatur. Frequenter dixi, ubicumque titulus est, filiorum Core, nihil triste est, sed semper laetum. Tristitia enim patris, filiorum gaudio consolatur. Denique diligenter psalmos relegite, et ubicumque inveneritis titulum, filiorum Core, nihil triste reperietis. Frequenter dixi Core, quod interpretatur Calvariae locus: necesse est ut laetum aliquid significet. Denique quis est iste Core? Qui de Jericho ascendebat in Bethel. Bethel domus Dei. Diligenter animadvertite. Quicumque in Jericho est, et vult ire ad domum Dei, necesse est ut ascendat. Ergo de Jericho Core noster, hoc est, Elisaeus, ascendit in domum Dei in Bethel, et egrediuntur de Bethel, hoc est,Calve; ascende, Calve. Ille venit ad domum suam, et irridetur a parvulis Bethel. Verum Elisaeus ille patientissimus, qui propterea venerat in Bethel ut salvaret, respexit se aliquando: respexit, et jussit de saltu exire duos ursos, et interfecerunt quadraginta d
Abbreviated transcription (Latin):
indie cogitando peccatis: nocte expiate
Sacrificate sacrificium iusatia e
& sperate in domino.
Sacrificium dõ immolate iustitiam.
& consequenter sꝑabitis in domino.
Signatũ . ẽ. suꝑnos lum̃ uultus tui dñe.
incuius facie lumen dnĩ signatum . ẽ.
iste reuelata facie głam dñi contem¬
platur. Tale signũ & ingementium
frontib: in libro ez echielis prophetȩ
notari dñs precepit.
Afructu frumenti & uini eorũ repleti st̃
Id quod inplurimis codicib inuenitur
& olei eorum cum uetustum origenis
exemplum psalteriũ reuoluerem quod
ipsius manu fuerat emendatum: nec
in hebraeo nec in ceteris editionibus nec
apud ipsos quoq septuaginta inter¬
pretes reperi :¬

Expanded text:
in die cogitando peccatis, nocte expiate in die cogitando peccatis, nocte expiate Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino. Sacrificium Deo immolate justitiam, et consequenter sperabitis in Domino. Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. In cujus facie lumen Domini signatum est, iste revelata facie gloriam Domini contemplatur. Tale signum et in gementium frontibus in libro Ezechielis prophetae notari Dominus praecepit . A fructu frumenti, et vini eorum repleti sunt. Id quod in pluribus codicibus invenitur, et olei eorum, cum vetustum Origenis exemplum Psalterii revolverem, quod ipsius manu fuerat emendatum, nec in Hebraeo, nec in caeteris editionibus, nec apud ipsos Septuaginta interpretes reperi
Abbreviated transcription (Latin):
incongruum .ẽ. hoc dedauid accipere :
ut qui insuperiore psalmo propter
ocasionẽ uriae. pene . ẽ. interfectus
a filio : Nunc audeat dicere. ex audiuit
me ds̃ usticiae meȩ Totus itaque
referendus ẽ. Horũ simile quid &iam
ia coblocutus . ẽ dicens. Exaudiet me.
iustitia mea. Intribulatione mea. dila¬
tastimichi
Miserere mei : & exaudi orationẽ meam.
licet michi auxilium tuleris. & intribu¬
latione dilatasti michi. tamen ego misẽ¬
ricordia tua semꝑ indigeo. Ut quid dili¬
gitis uanitatem & queritis mendacium:
septuaginta interpretes symacus & the¬
odotio diapsalma transtulerunt. Aqui¬
la uero semꝑ Et puto aut musici cuiusdã
soni. eẽ signaculum : aut certe ꝑpetui¬
tatem eorũ quae p̃dicta sunt indicari
Vt ubicumq: sela hoc .ẽ. diapsalma siue
semp aponitur. ibi sciamus. non tantum
ad presens tempus. uerũ ad aeternum
uel quae sequantur. uel quae p̃cesserit
ꝑtinere. Quae dicitis in cordib: ur̃is :
uincubilib ur̃is compungimini. quod

Expanded text:
Incongruum est hoc de David accipere, ut qui in superiori psalmo propter occisionem Uriae pene est interfectus a filio, nunc audeat dicere: Exaudivit me Deus justitiae meae. Totus itaque referendus est. Horum simile quid etiam Jacob locutus est, dicens: Exaudiet me cras justitia mea . In tribulatione mea dilatasti mihi. Miserere mei, et exaudi orationem meam. Licet mihi auxilium tuleris, et in tribulatione mea dilatasti mihi: tamen ego misericordia tua semper indigeo. Ut quid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium. SELA, LXX interpretes, Symmachus et Theodotio, diapsalma transtulerunt. Aquila vero, semper; et puto aut musici cujusdam soni esse signaculum, aut certe perpetuitatem eorum quae praedicta sunt, indicari, ut ubicumque SELA, hoc est, diapsalma, sive, semper apponitur, ibi sciamus non tantum ad praesens tempus, verum ad aeternum, vel quae sequuntur, vel quae praecesserint, pertinere. Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
potest̃ ciuitas abscondi supra montem
posita
go dormiui & soporatus sum. & ex sur¬
rexi : quia dominus suscepit me
Quasi somnus inquit & locus eius ꝑse¬
N ontime bomilia popłi circumdantis
me.
Et cdauid potest̃ hoc de abscilon exercitu.
dicere : & dñs deuida eis frementib ad¬
uersum se & clamantibus. Tolle tolle:
Percutit dñs & uineas alienigenarum
ingrandine : & saluator qui pronobis
factus ẽ om̃a ꝑcussus a patre scribitur ⁊
Percutiam pastorẽ : & oues disꝑgentur:
sro sine causa aut̃ maxilla legitur in
hebrȩo : id est idẽ lembi Et qui maxillã
premisserat: consequent̃ infertur
dentes peccatorũ contriuisti. Respon¬
deant ergo amici solius historiae quo¬
modo ds̃ maxillã ꝑcutiet. & confringet
dentes peccatorum pugilaĩ contrase
more certantium: Dentes peccatorũ
contriuisti. Principes iudaeorũ den¬
tes: heretici doctores uel uerba ipsoꝵ
Dni est salus.
Hoc ẽ non abhomine sed adõ. Ipse solis
potest : & ꝑ ipsum a morte inuitam

Expanded text:
t civitas abscondi super montem posita. Ego dormivi, et soporatus sum, et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Quasi somnus, inquit, et locus ejus perseNon timebo millia populi circumdantis me. Et David potest hoc de Absalom, et exercitu ejus dicere: et Dominus de Judaeis frementibus adversum se, et clamantibus: Tolle, tolle,Percutit Dominus, et vineas alienigenarum in grandine, et Salvator, qui pro nobis factus est omnia, percussus a Patre scribitur: Percutiam pastorem, et oves dispergentur . Pro sine causa autem, maxilla legitur in Haebraeo, id est, LECHI. Et quia maxillam praemiserat, consequenter infertur. Dentes peccatorum contrivisti. Respondeant ergo amici solius historiae, quomodo Deus maxillam percutiat, et confringat dentes peccatorum, pugilum contra se more certantium. Dentes peccatorum contrivisti. Principes Judaeorum: dentes, vel haeretici doctores, vel verba ipsorum. Domini est salus. Hoc est, non ab homine, sed a Deo. Ipse solus potest, et per ipsum a morte in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ste psalmus posterior .ẽ sequentibus
plurimis: qui ad saulis uidentur histo¬
riam ptinere. Ante siquidem dauid
a saule passus insidias: quã absaloN
aduersus eũ arma corriperet Sed qe
propositum ei erat. non tantũ dese
referre quae passus ẽ. quã ꝑ exemplũ
sui om̃s homines instituere: ideo
primis secunda p̃posuit. ut temptati¬
onum ordinem doceat: Si quidẽ ante
propt̃ peccata corripimus: & postea
propter uirtutem probamur: In da¬
uid uero temptationũ ordo mutatus
est Subsaulis ꝑsecutione in nocens
fuit : subabsalon manifestissimi crimi¬
nis reus tenetur uria interfecto. Lege
telliges eum uixta ordinem priorẽ
.eẽ. quam tercium
Ñ quid multiplicati sunt qui tri¬
bulant me : multi insurgunt ad¬
uersum me
uit me demonte scõsuo. Montem sc̃m̃
puto unigenitd̃. eẽ. filium dĩ : adquem
in nouissimis dieb popłi confluturi st.
lsaia & michea. hoc ipsũm uaticinantib:¬

Expanded text:
ste psalmus posterior est sequentibus plurimis, qui ad Saulis videntur historiam pertinere. Ante siquidem David a Saul est passus insidias, quam Absalom adversus eum arma corriperet. Sed quia propositum ei erat, ut non tantum de se referret quae passus est, quam ut per exemplum sui omnes homines institueret, ideo primis secunda praeposuit, ut tentationum ordinem doceat. Siquidem ante propter peccata corripimur, et postea propter virtutem probamur. In David vero tentationum ordo mutatus est. Sub Saul persecutione, innocens fuit: sub Absalom, manifestissime criminis reus tenetur, Uria interfecto. Lege telliges eum juxta ordinem priorem esse quem tertium. Domine, quid multiplicati sunt, qui tribulant me, multi exsurgunt adversum me. vit me de monte sancto suo. Montem sanctum puto unigenitum esse Filium Dei, ad quem in novissimis diebus populi confluituri sunt. Isaia et Michaea hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Iste uersus : cũ superiorib uingit᷑. Iste autẽ
qui sequitur: ex ꝑsona dm̃ dicit᷑. Sic enĩ inter¬
pretati sunt ueteres. Cũ accepero tẽpus ego
iustitias iudicabo. Nunc enĩ non ẽ. iudex.
sed erit. Si enĩ esset nunc uidex. peccatores ñ
erigerent᷑. & in scło non obtinerent diuitias
Hoc uos scandilizat. qm̃ iusti fugiuint & peccato¬
res ꝑsequunt᷑ : hoc uos scandalizat. quoniã mni¬
quitas regnat in mundo : Audite dñm dicentẽ
Cũ accepero tempus ego iustitias iudicabo Tem-¬
pus enim iudicii reseruatũ ẽ. In p̃senti non ẽ.
iudiciũ : sed certamen: Nec enĩ iudicat pater
quẽ quã : sed uidiciũ om̃e dedit filio. Audiens
autent hoc ne scandaliteris. & dicas quia minor
est iste qui accepit. ab eo qui dat. Sed inde
quid dicat in euangłio. Neq enĩ iudicat pater
quẽ quã. sed om̃e iudiciũ dedit filio. qm̃ filius

Expanded text:
tua. Iste versus cum prioribus jungitur; iste autem tua. Iste versus cum prioribus jungitur; iste autem qui sequitur, ex persona Domini dicitur. Sic enim interpretati sunt Veteres. Cum accepero tempus, ego justitias judicabo. Nunc enim non est judex, sed erit. Si enim esset nunc judex, peccatores non erigerentur, et in saeculo non obtinerent divitias. Hoc vos scandalizat: quoniam justi fugiunt, et peccatores persequuntur? Hoc vos scandalizat: quoniam iniquitas regnat in mundo? Audite Dominam dicentem: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo. Tempus enim judicii reservatum est. In praesenti non est judicium, sed certamen. Non enim judicat Pater quemquam; sed omne judicium dedit Filio. Audiens autem hoc, ne scandalizeris, et dicas: quia minor est iste, qui accipit ab eo qui dat; sed vide quid dicat in Evangelio: Neque enim judicat Pater quemquam; sed omne judicium dedit Filio: quoniam Filius
Abbreviated transcription (Latin):
n hebrȩo non habet in finẽ. sed habet uictori.
Et sẽptuaginta interp̃tes non ualde errauerunt.
Si quidẽ uictoria ꝑfecta ẽ. Bene dixit. in finẽ
ne corrumpas. Hoc uerbũ : multis modis int̃pre¬
tat᷑. Dicit & dauid ad aliqũe de amicis suis:
He corrũpas eũ : hoc ẽ. saul Uidete quid dieat
Et in alio loco legimus. qm̃ benedixit dauid dnm.
quia custoditȩ sunt manus eius ne interficeret saul
Et nos ergo quando non interficimus aliquem:
custodiuntur manus traẽ. Alii dicunt. qm̃ iste
psalmus adauid compositus ẽ. & ab asapħ canta¬
tus : alii autẽ qm̃ ipse asiph & composuit & canta.¬
uit. Ergo sccł̃m septuaginta hoc diecit. Odñe qui
non pęnitentiã significat: sed głam Et in-¬
uocabimus nomen tuũ. Nomen dĩ. pater
ẽ. Antea enĩ ignorabat᷑ Dicit enĩ dñs. Pater
reuelam nomen tuũ hominib Omnis enim fili¬
us : nomen est patris
Narrabimus mrabilia tua. hoc dicit aeccła. hoc
dicit multudo credentiũ. narrabimus mirabilia

Expanded text:
sed habetur, Victoria. Et LXX interpretes, non valde erraverunt; siquidem victoria perfecta est. Bene dixit, Infinem ne corrumpas. Hoc verbum multis modis interpretatur. Dicit et David ad aliquem de amicis suis: Ne corrumpas eum: hoc est, Saul. Videte quid dicat. Et in alio loco legimus, quoniam benedixit David Dominum: quia custoditae sunt manus ejus, id est, ne interficiat Saul. Et nos ergo, quando non interficimus aliquem: custodiuntur manus nostrae. Alii dicunt quoniam iste psalmus a David compositus est, et ab Asaph cantatus est. Alii autem, quoniam ipse Asaph, et composuit, et cantavit. Ergo secundum LXX hoc dicit: O Domine, qui non poenitentiam significat, sed gloriam. Et invocabimus nomen tuum. Nomen Dei, Pater est: antea enim ignorabatur. Dicit enim Dominus: Pater, revelavinomen tuum hominibus . Omnis enim Filius nomen est Patris. Narrabimus mirabilia tua. Hoc dicit Ecclesia: hoc dicit multitudo credentium. Narrabimus mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
qui prius terrenũ regnũ diligentes ignorabatis
dm̃: minc eucto carnali liuore. cęlestem
regiam penitratis¬
P sillite do qui asendit suꝑ cȩlos celoꝵ ad orionte
Ille utq qui quondã mortis occasũ ascendens. in
erucẽ euectus ẽ: nunc suꝑ sydera uictor mortis
resedit gloriosus Ad orientẽ autẽ usq siue quia
ipse oriens sit dictus. siue quia ꝑ eum omnes
oriantur ad uitam
cce dabit uoci sux uocẽ uirtutis Uo̾ci dñi
tunc dabitur uox urtutis : cũ quod p̃cipit effi¬
citur. Quã mortui cũ audierint: resurgent
Date głam dõ suꝑ isrł. Magis dm̃. quã carna¬
lem isrł honorate: Aliter Non labus ut isrł.:
dicit Mandaui nubibus meis: ne pluant suꝑ
israhel imbrem
Mirabilis ds̃ in scĩs siuis. In hoc mirabilis ẽ. ds̃
qm̃ ita dilexit humanũ genus. ut signa faciat
in sc̃ĩs sins. In istis magis mirabilis ẽ. dẽis qũa
in ceteris : qđ eos post multas tribulationes euexit

Expanded text:
qui prius terrenum regnum diligentes ignorabatis qui prius terrenum regnum diligentes ignorabatis Deum: nunc evicto carnali livore, coelestia regna penetratisPsallite Deo qui ascendit super coelos coeli ad orientem. Illi utique qui quondam mortis occasu ascenderat in crucem, invectus est nunc super sidera, victorque mortis residet gloriosus. Ad orientem autem usque: sive quia ipse Oriens sit dictus: sive quia per eum omnes oriantur ad vitam. Ecce dabit voci suae vocem virtutis suae. Voci Domini tunc dabitur vox virtutis, cum quod praecipit efficitur: quam mortui cum audierint, resurgent. Date gloriam Deo super Israel. Magis Deum quam carnalem Israel honorate. Aliter: Non labiis, ut Israel, dicit: Mandavi nubibus meis, ut pluant super Israel imbrem . Mirabilis Deus in sanctis suis. In hoc mirabilis est Deus: quoniam ita dilexit humanum genus, ut signa faciat in sanctis suis. In istis magis mirabilis est Deus quam in caeteris creaturis, quod eos post multas tribulationes evexit
Abbreviated transcription (Latin):
cis uero. stultas populi sequentis animas monstrat
Quod ibi ostenditur : cũ uaccas aureas in samana
sub hieroboã adorauit. Ergo consiliũ eoꝵ qđ
habent ut scõs de uia iustitiae retrahant. in
eoꝵ animis requiescat. luxta illud Gladius
eoꝵ itret in cordi ipsoꝵ. Ut hi ñ excludant᷑
A regno dĩ. qui ꝑ multas tribulationes tanqũa
argentũ ꝓbati. m̃uenti sunt iusti. Tale conciliũ
p̃uidebat iacob cũ diceret. In concilio eoꝵ non
introeat anima mea
Sissipa gentes quȩ bella uolunt. Hereticos uel iu¬
dȩos: qui plerumq contra xeccłam certamina pa¬
rant.Uenient legati ex agrpto. aechiopia pre¬
uemiet manus eius dõ: In tribulationib mim¬
di ac errorib idolatrix positi. uel qui peccatis
nigri siue tenebrosi sunt. credentes qđ xp̃s dñs
auro argento q lucidiores. Iuia ubi abunda¬
uit peccitũ : suꝑ abundauit gratia.
Regna terraxe cantate dõ psallite dño Uosutq

Expanded text:
cis vero stultas populi sequentis animas demonstrat. cis vero stultas populi sequentis animas demonstrat. Quod ibi ostenditur, cum vaccas aureas in Samaria sub Jeroboam adoravit . Ergo consilium eorum quod habent ut sanctos de via justitiae retrahant: in eorum animabus requiescat, juxta illud: Gladius eorum intret in cor ipsorum, ut hi non excludantur a regno Dei, qui per multas tribulationes tamquam argentum probati, inventi sunt justi. Tale consilium praevidebat Jacob cum diceret: In consilio eorum non introeat anima mea . Dissipa gentes quae bella volunt. Haereticos, vel Judaeos, qui plerumque contra Ecclesiam certamina parant. Venient legati ex Aegypto: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. In tribulationibus ac erroribus idololatriae positi, vel qui peccatis nigri sive tenebrosi sunt: credentes quod Christusauro argentoque lucidiores; quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Regna terrae, cantate Deo, psallite Domino. Vos utique
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlesti hierłm quæe ẽ. primitiuoꝵ xeccł̃a mune¬
ra. regi xterno Scilicet seipsos offerentes
Increpasti bestias calami Bestixe calami demones
sunt fragilis atq infirmȩ uirtutis: uel heretici
qui tracꝰtant & scribunt̾ contra te. ut decipiant
nos. Oportet enĩ hereses eẽ: in nobis. Ferx enĩ
dicunt᷑ ab eo qđ capiunt animas & interficiunt. Uel
ncrepasti feras arundiis. ludeoꝵ beluinã suꝑbiã
Congregatio tauroꝵ in uaccis popłoꝵ. Ipsos here
ticos significat: quia neminẽ possunt decipere.
msi simpliciores & paruos. hoc ẽ. uaccas minores
Tauros enĩ non possunt decipere. hoc ẽ. magnos
Ut exelulant eos qui ꝓbati sunt argento Et
ꝓpterea simpliciores decipiunt. hoc ẽ. multitudi¬
nem. ut uemiant usq ad scõs. & excludant eos
de regno cȩloꝵ Uel in tauris duces iudȩoꝵ qui
ꝑsecutionẽ in dñm uel i scõs enis intuler̾ indicat
Ut illud̃ Tauri pingues obseder̃ me In uac¬

Expanded text:
coelesti Jerusalem, quae est primitivorum Ecclesia, munecoelesti Jerusalem, quae est primitivorum Ecclesia, munera regi aeterno: scilicet seipsos offerentes angelorum. Increpa bestias calami. Bestiae calami, daemones sunt, fragilis infirmaeque virtutis. Vel haeretici sunt, qui tractant, et scribunt contra te ut decipiant nos. Oportet enim et haereses esse in nobis. Ferae enim dicuntur ab eo quod capiunt animas, et interficiunt. Vel increpa feras arundinis: Judaeorum belluinam superbiam. Congregatio taurorum in vaccticos significat, quia neminem possunt decipere, nisi simpliciores et parvos, hoc et vaccas minores, tauros enim non possunt decipere, hoc est Ut excludant eos qui probati sunt argento. Et propterea simpliciores decipiunt: hoc est, multitudinem, ut veniant usque ad sanctos, et excludant eos de regno coelorum. Vel in tauris, duces Judaeorum: qui persecutionem in Dominum vel in sanctos ejus intulerunt, indicat: ut illud: Tauri pingues obsederunt me . In vac
Abbreviated transcription (Latin):
magnã annuntuntes. doctores sunt euangelii
constituti: luxta illud Terra zabulon & t̾̃ra
neptalim. uia maris trans iordanẽ gtililexe
gentiũ : popłs qui sedebat in tenebris indit lu¬
cem magnam
Manda deus iuirtuti tux. xp̃o tuo. Confirma hoc
ds̃ quod operatus es in nobis: Ut donũ bapti¬
smi quod contulit. sp̃s scĩ infusione confirmet
Confirma hoc ds̃ quod operatus es in nobis:
hoc ẽ. salutare quod donasti nobis ꝑ tuã pass̃o¬
nẽ confirma & da auxiliũ qm̃ homines sumus.
& ñ possumus incedere in uirtutib si ñ adepti
fuerimus auxilium tuum.
A templo: tuo: sc̃õ quod ẽ. in hierłm: tibi offe¬
rent reges munera. Reges dicit. qui regnant
sibi met ip̾sis. scđm qđ scriptũ ẽ. Cor regis in
manu dñi. Ipsi afferent deo munera. Uirtutes
scõꝵ : munera sunt dĩ. Uel a templo illo cor¬
porali: quod beneuuendo scm̃ fecer̃. Reges
in quib peccatũ ultra non regnat : offer̃ in

Expanded text:
magnam annuntiantes, doctores sunt Evangelii magnam annuntiantes, doctores sunt Evangelii constituti, juxta illud: Terra Zabulon, et terra Nephtalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium, populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Manda, Deus, virtuti tuae. Christo tuo. Confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis. Ut donum baptismi quod contulit, Spiritus sancti infusione confirmet. Confirma hoc, Deus, quod operatus e sin nobis: hoc est, salutare quod donasti nobis per tuam passionem confirma, et da auxilium, quoniam homines sumus, et non possumus incedere in virtutibus, si non adepti fuerimus auxilium tuum. A templo tuo quod est in Jerusalem: tibi offerent reges munera. Reges dicit, qui regnant sibimetipsis, secundum quod scriptum est: Cor regis in manu Dei . Ipsi offerent Deo munera. Virtutes sanctorum, munera sunt Dei. Vel a templo illo corporali, quod bene vivendo sanctum fecerunt. Reges in quibus peccatum ultra non regnat, offerent in
Abbreviated transcription (Latin):
cutus quã supra dixerit timphanistriariom¬
Dño de fontib israhel Quia salus ex iudȩ¬
is ẽ : & inde prima aeccła. Ex adumbratio̾¬
ne enĩ legis aeccłae doctrinã ꝓcessĩt: in qua
nunc dñs qui ex israhelitȩ stirpis ꝓpagine
carnẽ suscepit̾ benedicitũr
bi beniamin. Paulus apł̃s qui ex tribu ben¬
iamin descendit. Ibi. i xeccła. Adolescentulus.
Nouissimus om̃iũ apłoꝵ In mentis excessu Con¬
rincipes iuda duces eoꝵ: Apłi sunt principes
uida : hoc ẽ. dm̃i Quẽadmodũ dicit iacob luda
te laudabunt fr̃s tui. Principes zabulon & prin¬
cipes neptalim Tabulon. interp̃tat᷑ fluxus noclis
Neptalim. latitudo. Quando liberati suerimus
de passione libidinis hoc ẽ. illius fluxus: tunc
incipimus latitudines urtutũ consequi Uel
aliter: Principes tabulon  principes neptalim
Petrũ & andreã apłoꝵ principes mon¬
strat : qui in crasũtudine tenebrarũ illius lucẽ

Expanded text:
cutus, quas supra dixerit tympanistrias. Domcutus, quas supra dixerit tympanistrias. Dominum de fontibus Israel. Quia salus ex Judaeis est: et inde prima Ecclesia. Ex adumbratione enim Legis, Ecclesiae doctrina processit: in qua nunc Dominus, qui ex Israeliticae stirpis propagine carnem suscepit, benedicitur. Ibi Benjamin. Paulus apostolus, qui ex tribu Benjamin descendit. Ibi, in Ecclesia. Adolescentulus. Novissimus omnium apostolorum. In mentis excessuPrincipes Juda duces eorum. Apostoli sunt principes Juda: hoc est Domini, quemadmodum dicit Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui . Zabulon, et principes Nephtalim. Zabulon interpretatur fluxus noctis. Nephtalim, latitudo. Quando liberati fuerimus de passione libidinis: hoc est, illius fluxus: tunc incipimus latitudines virtutum. Vel aliter; Principes Zabulon, et principes Nephtalim. Petrum et Andream apostolorum principes monstrat: qui in crassitudine tenebrarum, illius lucem
Abbreviated transcription (Latin):
tus. cęlis iuectus est
reuener̃ principes. coniuneti psallentib in
medio uiuencularũ timphanistriarũ: Et quidẽ
in illo maris transitu p̃uener̃ principes: Idẽ
prius reges egressĩ sunt. uel morses uel reli¬
qui seniores : & coniunc ti sunt iuiuenculis
Cȩlesti iteͥnere p̃uener principes angłoꝵ scõꝵ
anmas. qui laudes dm̃ mortificato corpore
concinebant dicentes. Tollite portas prin¬
cipes ur̃as: quia iam redit tiũphator infer¬
ni Ideo autẽ timphanistriarũ : qm̃ mortuũ
ẽ. corpus ipsoꝵ peccato. Et maria soror mo¬
ysi & aaron tenens timphanũ in exodo ante¬
cedebat psallens & dicebat: Cantemus dño.
gloriose enĩ honorificatus ẽ. Aliter. Preuener̃
principes comuncti psallentib in medio uiuen¬
cularũ timphanistriarũ Apł̃i cũ accłis uincto
pariter p̃cesser̃ gradi. & bene eos p̃uenissẽ
testat᷑ . quia principes fidei de uidȩis sunt
n acclesiis benedite deo Manifẽstius ẽ. lo¬

Expanded text:
us est . Praevenerunt principes conjuncti psallentibus: in medio juvencularum tympanistriarum. Et quidem in illo maris transitu praevenerunt principes: id est, prius egressi sunt vel Moyses, vel reliqui seniores, et conjuncti sunt juvenculis coelesti itinere. Praevenerunt principes, angelorum sanctorum animas, qui laudes Domini mortificato corpore concinebant, dicentes: Tollite portas, principes, vestras: quia jam redit triumphator inferni . Ideo autem tympanistriarum: quoniam mortuum est corpus ipsorum peccato. Et Maria soror Moysi, et Aaron tenens tympanum in Exodo, antecedebat psallentes et dicebat: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Aliter: Praevenerunt principes juncti psallentibus in medio juvencularum tympanistriarum. Apostoli cum Ecclesiis, juncto pariter praecesserunt gradu. Bene eos praevenisse testatur: quia principes fidei de Judaeis sunt. In Ecclesiis benedicite Dominum. Manifestius est lo