comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio sñ ꝯcupis ce̾tia. Atq genitalib it̾bris sẽ
cet̾is ĩꝑarẽt. ut ibi nullũ motũ illicitum
sentirẽt. ⁊ sic̃ alia m̾bra corꝑis aliis admo¬
uem u̇manũ ori sine ardore libidits
ita genitalib ut̾ent᷑ m̃bris sine abiqͦ pru

Expanded text:
tio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pru
Abbreviated transcription (Latin):
si sũt. ulluminati adõ gr̾a apposita. Isti uͦ
st̃ excecati ñ ĩmissione malitie. s desertio¬
ne gr̃e. aqͣ deserti sũt ñ ita ꝗ pͥus dedita
ꝯu̾sio. ⁊ adu̾sio. ꝗͣ diuisi sũt qͥn̾ boni erant
ũ sit̃ alii sup̃ ills bon. piusticiã boni. alii
illo corrupto ꝑculpa mala. ꝯu̾sio iustos
fee̾.⁊ au̾sio iiustos ntͣq fuit uoluntatis ⁊
uolũtas ut̾mq libtatis. de lib̾o arbitͥo¬

Expanded text:
si sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione malitiae, sed desertione gratiae a qua deserti sunt; non ita quod prius dedita sio et aversio, qua divisi sunt qui natura boni erant, ut sint alii supra illud bonum per justitiam boni, alii illo corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et voluntas utriusque lib
Abbreviated transcription (Latin):
fruit᷑ nec utit᷑ ñ inuenio qͣmdiligat nõ.
neq tñ sic utit᷑ nb uͥ nos aliis reb. Nos
enĩ res quib utimur: ad idreferimꝰ
udĩ bonitate ꝑfruamͣ. ds̃ uͦ ad sitã bo¬
nitat̾e: usum nr̃m refert. Ille em̃ mise¬
retur nr̃i pp̃ suã bonitat̾ẽ. nos aũ nb in¬
tur. ut se ꝑfruam᷑. nos uͦ inuicẽ nr̃i mise¬

Expanded text:
fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitatem; nos autem nobis intur, ut se perfruamur; nos vero invicem nostri mise
Abbreviated transcription (Latin):
ne. łea uͦ mist̾io factũ ẽ uͥ dies ꝯput̾et᷑¬
denti nocti incõputatone. cũ uixta
nͣlẽ ordinẽ p̾cedens dies. seq̃nti nocu
ad uingi debeat. qr hõ aluce ꝑpec̾c̃ cor¬
ruit in tenebras ignorantie ⁊ pecc̾oꝵ¬
itaq dies ñ ab aurora s aplena luce
Un beda oc̾cidente luce paulat̾i.⁊ pꝰ
spatiũ dnine longitudinis inferiorẽ

Expanded text:
mysterio factum est ut dies computentdenti nocti in computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeat, quia homo a luce per peccatum corruit in tenebras ignorantiae et peccatoitaque dies non ab aurora, sed a plena luce Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ absit. uͥ in dõe̾e c̾damꝰ. dicamꝰ gͦ. u̾bũ dĩ.
ẽẽ filiũ dĩ nͣ. ñ uoluntate. ut docet auo̾ in
pondentẽ ꝯm̃dat dicens. acute sane qͥdã
respond hecico u̾sutissime int̾rogantis ut̾r
dõ filiũ nolens. anuolens genu̾it. ut sidr̾et
nolens absurdissima dĩ miseria seq̃ret᷑.
Si au uolens.ntinuo ꝗmiendebat. ꝯ¬
ingilantissime incissim qͥsiuit ab eo utrũ
dõ pat̾ uolens au nolens sit ds̃. usi respõ¬
deat nolens: seq̾ret᷑ gͣndis absurditas ⁊
miseria. ꝗͣ de dõ credẽ magna ⁊ insania.
Si aũ dr̾et uolens. respondet᷑ ei ꝙ up̃e

Expanded text:
 absit ut in Deo esse credamus. Dicamus ergo Verbum Dei esse Filium Dei natura, non voluntate, ut docet Aug. in pondentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem volens, continuo quod intendebat vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autem diceret volens, responderetur e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd̾ã mͦ atq ꝯformans in mortalitati et̾nita¬
tiq sociaret. Nogͦ oportet mͣlligi mutatũ
ẽe u̾bũ susceptoe hõis sic̃ nͨ m̃bra ueste i¬
dicta mutant᷑ qͣuis illa susceptio. in effabi¬
lit̾ susceptũ scipienti copłaret. hͦi su̾b i¬

Expanded text:
quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His
Abbreviated transcription (Latin):
boni an mali iusti.ł inuisti c̾ati st̃ an¬
lapsũ. ł sñ mora in ip̃ocat̾oĩs exordio
inmalitia c̾atoꝵ isine oĩmora ruisse
Pntauert .n. qdã angłos qui cecidet᷑ creᷤ.¬
atos e̾enalos iñ libo arbitͥo in malittã
delinasse.s ⁊̃ inmalitia ado factos e̾e
nͦ aliꝗͣ fuisse morã int̾ c̾ationẽ ilapsũ
s abinitio apostatasse. alios uͦ catos fu¬
isse plene beatos. Qui opimonẽ suã
muniũt anctoritate ans suꝑ genesĩ.

Expanded text:
 injusti creati sint anlapsum, vel sine mora in ipso creationis exordio in malitia creatos, et sine omni mora ruisse. Putaverunt enim quidam angelos qui ceciderunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem suam muniunt auctoritate Aug., lib.
Abbreviated transcription (Latin):
memorta. totã gͥ memuni. Itẽ. qͥcqͥd in¬
telligo: intellig̾e me scio:⁊ scio me uelle.
qͥcqͥd uolo. qͥcqd aũ seio memini. Totã gͥ
intelligentiã totaq uoluntate meam
memini

Expanded text:
go memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memini.
Abbreviated transcription (Latin):
nieł. si dionisu ita dei̾minant dñr suꝑi¬
ora ꝓdeũt neq t̃t ab inͣtimis recedũt s dĩ
p̃sentie. ⁊ ꝯteplationi sẽꝑ assistũt ꝙ ̃ faciu̾.

Expanded text:
et et Dionysii, ita determinant. Dicuntur superiora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret᷑. sũ uͦ sic accepta ÷ forma serui ut
man̾et in ꝯmutabił forma d̾i. manifes¬
tũ ÷ ꝗ apatre ⁊ filio ñ appar entb factũ
sit ꝗ apparet infilio .i. ab inuisibili pat̾. cũ
inuisibili filio. idẽ ip̃e filiꝰ usibił mit̾tet᷑.
x supͣdictis aꝑte monstͣt᷑ ꝗ t¬

Expanded text:
 ut maneret incommutabilis forma Dei, manifestum est quod a Patre et Filio non apparentibus factum sit, quod appareret in Filio, id est ab invisibili Patre cum invisibili Filio idem ipse Filius visibilis mitteretur. Ex praedictis aperte monst
Abbreviated transcription (Latin):
ut mit̾tet᷑.i. incarnat᷑ hõib apareret.
Nõ uͥ miss: mutando locũ. qr inmundo
erat qͣ ꝑꝑ pat̾ inui sibił una cũ filio secũ
minsibili. eũd̾e filiũ uisibilẽ faciendo. mi¬
sisse eũ dict̾ ÷ qͥ si ita iusibiliᷤ fieret. ut cũ

Expanded text:
rnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla sui ꝯmutat̾one mutabilia faci¬
entẽ ⁊ sine ullo suo tꝑali motu tpͥalta c̾an.¬
tẽ intueri ⁊ nosse lic sit difficile opor¬
nitatis eentia q̃ sine sui mutone euẽ¬
tas ꝯdidit nat᷑as.

Expanded text:
sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, opornitatis essentia; quae sine sui mutatione cunctas condidit naturas
Abbreviated transcription (Latin):
ligo: tota simł intelligo. Heq .it.
qͥcꝗͣ intelligibiliũ : q nõ intelligã nͥ q̃
ignoro.qͣn aũ ignoro: nec memin nec
uolo. qͥ cqͥd aũ gͥ intelligibiliũ: ñ intel¬
ligo. ⁊ ꝯseq̃nt̾ ̃ ñ memini nec uolo. oͥc¬
qͥd gͦ intelligibiliũ memini: ⁊ uolo: ꝯ

Expanded text:
ligo, tota simul intelligo. Neque enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid itaque intelligibilium non intelligo consequenter etiam nec memini, nec volo. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uc pꝰ testimonia uet̾is testam̃ti:
de fide scẽ tͥnitatis ⁊ unitatis
ad noui testam̃ti auctoritates acce
calcuł quo taligͥent᷑. ora fideliũ. Dñi¬
itaq x unitatẽ diuine e̾entie ac ꝑ

Expanded text:
 testimonia veteris Testamenti, de fide sanctae Trinitatis et unitatis, ad novi Testamenti auctoritates accedcalculus quo tangantur ora fidelium. Domistus unitatem divinae essentiae a
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uenialȩꝓec̃t ͦ neputet qͥs incet̾is pectiᷤᷤ
Multa n mala detestanda talẽ sequi̾t᷑ er¬
rorẽ. Possum it furando alicui ꝓdee sipanꝑ
cui dat᷑ sentit ꝯmod̾ ⁊ diuescui tollit᷑ nõ
sentit in ꝯmod̾. Ita ad ult̾ando p̾sum̾ sialiqͣ
isiuix̾it. pentendo purganda nͦ iõ pec̾e
gͣue negͣbit᷑ tale adultiũ sociend: .uiii.¬

Expanded text:
ed ne putet quisque in caeteris peccatis, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit incommodum. Ita et adulterando possumus et si vixerit poenitendo purganda; nec ideo peccatum grave negabitur tale adulterium. Sciendu
Abbreviated transcription (Latin):
rectto nõi ũ. Ip̃ pͥmon⁊ aures hre ad dm̃ ip̾e
donat pac̾e u p̾m annunciat. Xan̾ huic
sentat᷑ c̃diacono sr̃ lectũ humer̃ stola po̾it᷑
i casula indieb ieuinii ꝯplicat᷑ qr qͥd qͥd la¬
boris ⁊ sustinentie ⁊ in hac uita tolerat᷑

Expanded text:
rum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic sentatur, cum diacono super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur
Abbreviated transcription (Latin):
u.i.h.m. ad acolitu̾ ꝑtinet p̾paratio luminari̾
insatͣrio. Ipcereu̾ porna ip̃e urceolũ cu̾imo ⁊
aqͦ suggesta ꝓ eucaristia subdiaconis p̾ꝑat
hii it ordinant᷑ cũ edocti fu̾int ab ep̾o qͣnt in
officio suo age̾ debeat ab archi diacono acti
ponebãt qͥccendebãt. igne celesti adillimi¬
nandas tenebras aqͥlonares. de subdiacais¬

Expanded text:
um. Ad acolytum pertinet praeparatio luminarium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, cum edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ab archidiacono acmponebant et accendebant igne celesti ad illuminandas tenebras aquilonares. Subdyac
Abbreviated transcription (Latin):
emundet᷑. De hac gͥ re sũma et excellẽ¬
tissima cũ modestia ⁊ timore agend̾:
iattentissimis aurib atq deuotis audi¬
end̾. uͥ q̃rit᷑ ut unitas tͥnitatis patͥs . s. ⁊¬
nͨ laboriosiꝰ aliquid qͣrit᷑ nec fructuosius
aliqͥd inuenit᷑. Pro in oĩs qͥ aud̃ ⁊ legit ea
q̃ de in esfabili. ⁊ in accessibili dĩtatis luce
se ipso ait. ñ pigebit me inqͥt. sicuͥ hesi¬
to querere nec pudebit: sicai erro dis¬
cere. qͥsqͥs gͦ hec audit. ł legit. uͥ parit̃
uͥ in eũreuocet me. Ita ingrediamur
simul: caritatis uiã tendentes ad eum
de quo dictũ÷ qͣrite faciẽ eiꝰ semꝑ. Q fui̾t

Expanded text:
e vera. De hac re ergo summa et excellentissima, cum modestia et timore agendum est, et attentissimis auribus atque devotis audiendum, ubi quaeritur unitas Trinitatis, Patris nec laboriosius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis, qui audit et legit ea, quae de ineffabili et inaccessibili Deitatis luce seipso ait: Non pigebit me, inquit, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit me, sicubi erro, discere. Quisquis ergo hoc audit vel legit, ubi pariter ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum est, Quaerite faciem ejus semper . Et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃nt̾ tñ dr̃ frui: cũ delectatione uti.
uͥ ꝑmanend̾ ẽ eã retuleris: ut̾is ea et¬
abusiue: ñ ꝓpͥe. dic̾is frui. si uͦ inhese¬
ris. atq ꝑmanseris : finẽ in ea ponens
⁊ in cõmutabili bono. Utr hõib¬

Expanded text:
tur frui, cum delectatione uti. ubi permanendum est eam retuleris, utabusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens et incommutabili bono. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
libro .x. de t̾nitate. alit̾ quã supͣ accipiẽs
uti. ⁊ frui sic dic̃. Uti: assumẽ aliqͥd in fa-¬
cultatẽ uoluntatis. frui aũ ÷ uti cũ gau¬
dio. ñ ad huc spei s iã rei. Iõq oĩs qui fruit᷑
utit᷑. Assũmit . it. aliqͥd infacultatẽ uolũ¬
tatis c̃ fine delect̾onis. ñ añ oĩs qͥutit᷑ i¬

Expanded text:
libro 10, de Trin. c. 11, aliter quam supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delectationis. Non autem omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ de costa mulier facta debet dici de qͦ
płes accepiss sube partes. Restat gͥũ de
sola ip̃i coste suba sine oĩ exinseco addida
m̃to ꝑ diuina potina̾ in sem⁊ ip̃a multi¬
plicata mulieris corpꝰ factu̾ dicat᷑ eosane
miracło qͦ p̾ea de qͥnq panib iħn celesti
bndictone multiplicatis qͥnq milia hõiũ
satiata s̃. Ind ⁊̃ sciri oportet ꝗ cũ angłoꝵ mi¬

Expanded text:
 costa mulier facta deberet dici, de quo plures accepisset substantiae partes. Restat ergo ut de sola ipsius costae substantia sine omni exmento, per divinam potentiam in semetipsa multiplicata, mulieris corpus factum est, eo sane miraculo, quo postea de quinque panibus Jesu coelesti benedictione multiplicatis, quinque millia hominum satiata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
di uidet᷑ adimi. Un origenes puto in qͥt
sane qr st̃i repugnantes ad u̾s̾ istos in ce¬
toies uimcẽtes minuãt ex̾citũ demonũ.
Uelutꝗͣ płimos eoꝵ int̾imãt nultͣ fassit
illi spiũ qr abaliqͦ scõ caste ⁊ pudice uiu̾e¬
do uictꝰ ẽ ĩpugnare u̾m aliũ hoĩe. hau̾

Expanded text:
di videtur adimi. Unde Origenes: Puto, inquit, sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ororibꝰ t̾c st̾ copulati qr ñ erat alie mulio
im̾ õĩũ lamech duas leg̾r simul hu̾iᷤᷤ¬
se uxores ⁊ ħ in eo arguit᷑ qr ꝓexpleti¬
one carnał uoluptatis id fecisse ꝑhibet᷑
ꝓstea uͦ cũ iã pene o̾s hoĩes falsis diis ser¬
urẽt paucis incultu dĩ ꝑman̾etib ꝯsul¬
tũ ÷ ad̾o płes inmatͥmoniu̾̃ copulare s ne iłł
pauas deficientib cultꝰ ⁊ noncia d̾i defice̾t
Uñ abraã uiuente uxore ad ancilłã intͣint
iexea genuit. Iacob ⁊̃ lib̾is ⁊ ancillis se copłi
õis. Uñ ĩ inlege maledicta erat sti̾ł q̃ñ rełi

Expanded text:
ororibus tunc sunt copulati. quia non erant aliae mulieres Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulaonis. Unde etiam in lege maledicta erat steri
Abbreviated transcription (French):
titas. qͣntitas. unitas. ĩmutabilitas sim¬
plicitas puritas diuine sube: uixta in¬
firmitatis nr̃e ualitudinẽ. assignauimꝰ.

Expanded text:
titas, quanta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas divinae substantiae, juxta infirmitatis nostrae valetudinem assignavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃am ita ꝯparet ut om̃o existim
similẽ. s potiꝰ in q̃licũq ista simili¬
tudine magnã qͦ dissimilitudinẽ
t. Prima dissimilitudo.
meminit intellig̾. dilig̾: qͥ nee
memoria : nec intelligentia. nec di¬

Expanded text:
 ut omnino existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernat. 16. Prima dissimilitudo, meminit, intelligit, diligit; qui nec memoria est, nec intelligentia, nec di
Abbreviated transcription (Latin):
filii originẽ e̾e ab uncio iñ ip̃m eẽ ab mnicio: s
ab ĩ miciabili ħutiq subdens. det̾minaũ. qͣmͦ ac¬
ceꝑit miciũ. inqͥens oaginẽ filii. ẽẽ abinitio ac
sicdrẽt ñ ita intelligas orignẽ filii eẽ abinitio:
qͣi ip̃efili habeat. miciũ s qr ab ip̃e ẽ abmiciabili

Expanded text:
Filii originem esse ab initio, et non ipsum esse ab initio, sed ab initiabili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab initio, quasi ipse Filius habeat initium; sed quia ipse est ab initiabili,
Abbreviated transcription (Latin):
ensibilẽ se ꝯstituit. inꝰ auno. In suo sensu abũ
tlłigebat studiose ĩpleb bonis oꝑibꝰ habun¬
dando lic in ħ nesciꝰ delinqͣret.S qr bois oꝑ¬
ib habundabat pꝰea correct᷑ ad̾o habundan̾
alnori sensu t̾illos mgendo. Ecce hs̃ qr deliqͥt¬

Expanded text:
hensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundintelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, t
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uir ͥ cũ femina cibu̾ uetitũ gustat.Si gͦ
ĩmotu sensuali tm pec̾ci illecebra teneat᷑
to̾e sñ uoluntate ꝑficiendi teneat᷑ mulier
sola manducauit ñ uir cꝰ auctoritate cohibet᷑
uoluntas nͨ ad opꝰusq ꝑuentat. Si uͦ ad sit ple¬
na uolutas ꝑficiendi uͭ si ad sit facultas ad effeo¬
tũ ꝑducat᷑ uir qͦ manducat qr suꝑior parᷤ
hõĩs illecebre ꝯsensit ⁊ tc ẽ dãpnabile ⁊ gͣue

Expanded text:
tiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneaturtatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit facultas, ad effectum perducatur, vir quoque manducat, quia superior pars rationis illecebrae consensit, et tunc est damnabile e
Abbreviated transcription (Latin):
inilł duob pͥmis hõĩb ꝑsonã suã qͥsq portabat
⁊ iõ si sola mulier cibũ ediss illicitũ sola utiq
mortis supplitio plect̾ent̃. itadici p᷑ i hoĩe u¬
nosi delectõib illicitis a qͥb ꝯtinuo se deb̾ au̾i
cogit᷑oi libent sola pascat᷑ nͨ facienda decͥnat᷑
mala s tm suauit in recordatõe tenẽat᷑ qͣi
mulierẽ sine uiro p̾se dẽpnari absit ħ cͥđe

Expanded text:
in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damna
Abbreviated transcription (Latin):
mo ds̃ dix̾at qͣcq die comedĩs ex eo morte mo¬
rieris. dem̃ mulier dix̃. ne forte moriamͣ. ho¬
uissime serpens dix̃ neq̃ꝗͣ moriemini. d̾s affirua¬
ũ. Mulier qi ãbigendo illd̾ dix̾ diabolꝰ negauit.
& gͥ dubitau̾ abaffirmante recessit ⁊ negãti

Expanded text:
mo Deus dixerat: Quacumque die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti
Abbreviated transcription (Latin):
piã uͦ ÷ splendor et̾ne lucis saluator gͦ
nr. splendor ÷ claritatis splendor aut̃
ñ semel nascr̃ ⁊ desuit. s qͦtiens ortũ
fiũt lum̃ ex qͦ splendor orit᷑ tociͤ orit᷑ n̾
splendor claritatis sic gͦ saluator sẽꝑ naꝰ¬
cr̾. um ait : in libꝰ sapiẽ añ o̾s colles gn̾at

Expanded text:
vero est splendor aeternae lucis; Salvator ergo noster splendor est claritatis. Splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator semper nascitur. Unde ait in lib. Sapientiae:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in die pentecostes aliisq uicib ⁊
dat᷑ cotidie inuisibilit̾ illabendo
m̃tib fideliũ
.Pus de illo mͦ missio

Expanded text:
sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus fidelium. 2. Prius de illo modo missio
Abbreviated transcription (Latin):
exigi qr remissioi̾s ꝑcepit ingͣtꝰ ita re fit u̾ãn
fuãt. Utͦq parti qͥstioi̾s ꝓbati fauent doctoreᷤ
ĩoq alicui parii ñ p̾mdicans studioso lectori
uidiciu̾ relinqͦ. Addensmͥ tutũ fore ac salu
peni̾ntie sit sacmtũ ⁊ res. Sacͣm̃tũ u sigi
t̃ sacrerei qͥd gͥ hic signi: ⁊ qͣ÷res sae̾ huiꝰ sigm¬

Expanded text:
 ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac salutpoenitentiae sit sacramentum et res. Sacramentum enim signum est sacrae rei. Quid ergo hic
Abbreviated transcription (Latin):
missiones. Tot gͦ debuit cogitare donadi ꝗ.ͦi
mala sua ac ꝓillis tisq insine̾ gr̾as ag̾e.S qi in¬
gͣtꝰ aduomitũ sic̾ canis rediit anͥ acta be̾a moc¬
ufican̾ ⁊ pect̾m dimissũ reuocan̾ uͥ cuihumili¬
ato dẽ an pect̾m dimiserit eid̃ pꝰelato ungͣ

Expanded text:
missiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, ei p
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ pie m̃tes uoluer ⁊ obtauer̃
fiera sic̃ futͣm c̾debant passiones u̾o sc̃o
possum᷑ uelle.⁊ nolle. iutrͣq bona no¬
luntate si rectos nos ꝓponamꝰ figes. Cui
N placuit pauli passio eo fine qr p̃miũ
habiusse uoluntatẽ q̃uoluntati eiꝰ¬

Expanded text:
credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo fine, quia praemium habuisse voluntatem, quae voluntati e
Abbreviated transcription (Latin):
scrutari ñ licet. suꝑna mift̾ia. licet
sit. Illud negare mͥ ñ licet. h q̃rere
Un ysaras gn̾ationẽ eiꝰ qͥs enarabit:
Quidã p̾sumu̾t discute gn̾atioi̾s serie̾
udã tñ de ingenio suo p̾sum̃tes.
dñt illa̾ gn̾ationẽ posse intel¬
ligi.ialia huiꝰ mͦi. in herentes illi auc¬
toritati ieronimi suꝑ ecclasten. In sa¬
cͥs scͥpt̾is qͥs sepissime ñ ꝓimpossibili
s. ꝓ difficili ponit᷑ ut ibi gn̾at̾onẽ

Expanded text:
scrutari non licet superna mysteria. Licet um natus sit. Illud negare mihi non licet, hoc quaerere unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? 9. Quidam praesumunt discutere generationis seriem. Quidam tamen de ingenio suo praesumentes dicunt illam generationem posse intelligi, et alia hujusmodi; inhaerentes illi auctoritati Hieron. super Ecclesiastem: In sacris Scripturis, quid saepissime non pro impossibili, sed pro difficili po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯcupiscenda uxore unũ e̾e õ eo qͦ dr̃ ñ me¬
chabis pot̾at it p̾ceptũ ñ furandi in illa gn̾a¬
litate inxłłigi uͥ deñ ꝯcupiscenda reꝗnã p̾ci¬
m̃r ⁊in eo qͦdictũ : No mechab̾is pot̾at illd in¬
p̃ceptis ñ mechandi iñ furandi ip̃a opanota y acꝰ¬
ta st̃ ⁊ ꝓhibita. Inhis uͦ ext̾mis ip̃a ꝯͣcupiscͥen¬
tia. Multũ uͦ differ̃ illa ab istis. Uñ illi p̃cepto nͣ

Expanded text:
non concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate intelligi, ubi de non concupiscenda re phaberis, poterat illud inpraeceptis non moechandi et non furandi, ipsa opera notata sunt et prohibita; in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab istis. Unde illi praecepto non
Abbreviated transcription (Latin):
ce ẽe sic̃ corꝑa. Alii aũ putauer̃ simł õsaĩaᷤᷤ
abinicio c̾atas catholica aũ eccła nͥ simł nͥ
ex tͣcuce factas e̾e aĩas docet. s in corꝑib
ꝑcoitũ seminatisatq formatis in fũdi
matib Aĩas hõ̾iũ ñ eeabintio int̾cet̾as
intellectuales atas nͨsimł c̾atas sic̃ orige¬
nes fing̾ dm̃s neq cũ corꝑib ꝑ coitũ semi¬
nari sic̃ luciferai icirillꝰ.⁊ qͥda̾ latinoꝵ¬
solũ cãtorẽ nosse eiꝰq iudicio corpꝰ corgula¬
mato iã corꝑe aĩa c̾ari iinfundi ũ uurat
in ut̾o hõ ex aĩa cõstans ⁊ corꝑe ⁊ eg̾diat᷑

Expanded text:
ce esse, sicut corpora. Alii autem putaverunt simul omnes animas ab initio creatas. Catholica autem Ecclesia nec simul ex traduce factas esse animas docet, sed in corporibus per coitum seminatis atque formatis infundi, et Animas hominum non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas nec simul creatas, sicut Origenes fingit, neque cum corporibus per coitus seminari, sicut Luciferiani, Cyrillus et aliqui Latinosolum creatorem nosse, Dei vero judicio coagulamato jam corpore animam creari et infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑ ad sig̾rand̾ aliqͥd. Cũꝙ his intendũ
theologoꝵ specłatio studiosa. att mo¬
desta: diumã scͥpt᷑am. formã p̃scͥptã.
in doctͥna tenere adu̾tet. De his gͦ nb̃
iditũ ad res diuinas aliquatenꝰ intelligendã
d̾o duce aꝑire uolentib disserend̃ : et
pͥmũ: de reb. pꝰea de signis disseremus

Expanded text:
hibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremu
Abbreviated transcription (Latin):
i filii ad eu̾d ꝑduc̾ent᷑ statũ donͦ ĩpleto
nũo sine morte aĩalia corꝑa in aliã qͣli.¬
tatẽ tͣnsirẽt. in qͣoĩo regenti spm̃ deseruirẽt
⁊ solo sp̃ũ inuificante. sine corꝑeis alim̃¬
tis uiu̾ẽt. Uł potuer̾t parentes filiis ced̾e

Expanded text:
ducerentur statum, donec impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere,
Abbreviated transcription (Latin):
leꝓsi ł qͣntuc̾q polluti in qnariũ possit.
Solqͦ radios sine sui polutione effuns suꝑ
loca ⁊ corꝑa ñ solũ mũda s ⁊̃ ĩmu̾da ac sordib
ficiunt᷑ soł u̾ radii ĩpolluti. ũ ꝯtaminati ea
ꝯting̾ntes existũt. Nõ ẽ gͥmirand̾ si een¬
tia diuina oĩo sĩpler ⁊ĩꝯmutabił oĩa repl
loca ⁊ o̾i̾b c̾at᷑is e̾entiałr inẽ nͨ tñcꝗͣ rei sor¬

Expanded text:
l quantumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibuficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca
Abbreviated transcription (Latin):
m̃si. misso ex ore oleo: aqͣs sibi illustrãt q̃
młto rariores fuer̾ in pͥncipio. ꝗͣ mͦ fint qr¬
lux illa uieẽ iloc̃ soł tenebat. q̃ motu suo
circũ agitata : noctẽ die̾q disc̾nebat. Ibigͦ
pͥmũ lucẽ apparuisse u̾isimile: uͥ sol coti¬
diano cursu cͥcũ uectꝰ apparet. uͥeod̾ tͣm¬
te lux cͥcũ curens ac pͥmo adoccasũ des¬
cendens. uesꝑã fac̾et. dem̃ reuocata ad
sit d̃s lucẽ ⁊ tenebras. ⁊ appellau̾. l.d.t.n.¬

Expanded text:
si, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in principio quam modo icem et locum solis tenebat, quae motu suo circumagitata noctem diemque discernebat. Ibi ergo primum lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret; deinde revocata ad isit Deus lucem et tenebras, et appellavit l
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ dña nͨ ancilla parabat᷑ s sotia nͨ decapi¬
te nͦ depedib s de lat̾e fu̾at ꝓducenda
ii uixta se ponendã cognosc̾et. ꝗͣ de suo
lat̾e suptã didiciss Qr dormienti ⁊ n̾ui¬
gilanti costa subtcta ẽ

Expanded text:
 nec ancilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didicisset. 4. Quare dormienti et non vigilanti costa subtracta e
Abbreviated transcription (Latin):
lib si tãgat᷑ io ꝓbibet᷑. u ꝑ se honũ obediẽ¬
te imalũ ĩnobedientie monstret᷑. sic̃
pͥmꝰ hõ are bona ꝓhibitꝰ: pena ĩ crit.u
ñ exre mala s exinobedientra pena
ẽe mõstt᷑ sic̃ exobetdientia palnta.

Expanded text:
se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut primus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena esse monstretur, sicut ex obedientia palma.
Abbreviated transcription (Latin):
de apat᷑ ⁊ ñ afilio qͥc̾q inqͥunt afilio eũ
ꝓcede addiit anathema incurrut᷑. Un
inos arguut anathematis reos addu̾t ĩ
adassertionẽ sue opinionis untestimo¬
nũ nr̃e dãpnanoi̾s. de simbolo fid̾i ꝗ¬
rome tͣnsc̾ptũ intabula argentea pꝰ
altare bi pauli posita p̾t̾ris reliqͥt ꝓ
amore u̇ ip̾e ait.⁊ cautela fid̾i orto doxe.

Expanded text:
et non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fideiRomae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. s terret nos ĩn̾sitas laboris. desidi̾ũ hor¬
tat᷑ ꝓsiciendi.s dehorta ĩfirtaitas deficiendi.
qͣni uĩcititelus domꝰdi. quo ĩ ardescentes fidẽ
uran adãsꝰ errores carnaliũ atq aĩaliũ hõiũ
dauitice tͦris cdipeis muuire. ł petiꝰ munitã
ostend̾e. ac theo logicarũ iqsitionũ abdita aꝑideͥ ᷤ.
ñ nen ⁊ sacͣmentoꝵ etesasticoꝵ ꝓ mõdulo ĩ telli¬
getitie nr̃e. tioticiã tde  studuita tĩ ualentes¬

Expanded text:
Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramentorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae n
Abbreviated transcription (Latin):
not loco s ĩtelligencia uł uisione manife¬
sta ad uidendũ ĩpioꝵ cͣciatuss. quos uiden¬
tes ñ dolore afficient᷑.s leticia saciabũtur
agentes g̾as de sua lib̾atd̾e uisa ĩpioꝵ ĩ ef¬
fabili calamitate. Uͥ ysaias ĩpioꝵ torm̃ta
descbens ⁊ ex em uisione leticiã bonoꝵ ex¬

Expanded text:
non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
facionẽ referri oportet. Nõ u soł sac̾dotibꝰ uiᷤ li¬
gandi atq soluendi datũ ÷ sicuiq suo albitͥo
se pena ł ex comunioois sent̾ntia ligare ⁊ absq
sac̃dotali iudicio se ip̃m do̾ łaltari reꝯciliare lic
nat. Pociꝰ gͥsi publice pecasti publice ꝯfit̾e tereũ
iem̾da.Si uͦ oculte deliqͥsti ⁊ sic uͭ taceas nͨ t̾n dico
Iu publices. Lãcit̾nitas n pecc̾i ex suꝑbia nascit᷑
cordis. Iõ i pec̃c suũ qͥs celar ne reputet̾is fou̾¬

Expanded text:
s sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licenat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. I
Abbreviated transcription (Latin):
fruunt᷑. ⁊ utunt᷑. Ille quib fruend̾: nos
beatos faciũt. Istis quib utend̃: tenden¬
tes adbeatitudinẽ adiuuam᷑. ⁊ qͣi ad inini¬
cłam᷑ ii ad illas res que nos beatos fatiuĩt
ꝑuenire. eisq inherere possimꝰ. Res uͦ que
fruunt᷑ ⁊ utunt᷑: nos sumꝰ qͣsi int̾ utsq

Expanded text:
fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pervenire, eisque inhaerere possimus. Res vero quae fruuntur et utuntur nos sumus
Abbreviated transcription (Latin):
̃ admitt̾es ea cognou̾at. ħ qͥd ea uult ate cog¬
noi̾e peccare it ñ erubuisti ⁊ ꝯsit̾i ernbescis:
Dicito in hac uita uinalia reqͥẽ ha̾s. dicito in¬
geniscens ilacͥmans. incodice scpͥta st̃ pegt̾a
tua. Spongia pec̾coꝵ tuoꝵ lacͥme nie sut. It

Expanded text:
cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. It
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ ⁊ similitudine̾ nr̃am. ero ñc an solũ
dm̃ sibi locutũ existimes an hc̃ ẜ monẽ eiꝰ
ĩtlłas ad alt̾ũ extitisse si solũ fuisse dix̾is ĩpiꝰ
uoce argueris s dicentis: faciam. ⁊ ñrã.us
solitario. neq solitudo solitarii: recip̃ faciam
nͨ alieno a se. dic̾et nr̃am. atente lector his

Expanded text:
ginem et similitudinem nostram. Quaero nunc an solum Deum sibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum exstitisse? Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris dicentis: Faciamussse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, lector, his
Abbreviated transcription (Latin):
Siẽ gͦ ñ genuit sap̾iam qͣ sapiens ÷ ita
nec ee̾ntiã qͣ÷ Ut enĩ sapiã sapiens÷ et
ex p̾dicus qr pat̾ ee̾ntiã diuinã ñ geniut.¬
na e̾entiã geniusse. Ad ꝗ respondem᷑. il¬
la u̾ba sic intelligenda ẽẽ dicentes. pat̾

Expanded text:
n genuit sapientiam qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et ex praedictis quia Pater essentiam divinam non genuit.nam essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
nori dicens ita.Nullo sapiente hoie auc¬
tore fit hõ det̾ior tanta i ÷ istaculpa:
qͣi sapient̾ẽ hoi̾em cadẽ neqͥt. Ẽ aũ d̾s:
oĩ hõie sapiente p̃stantior. Multo minꝰ
gͥ d̾o auctore fit hõ det̾ior. Multo n ÷ p̾s¬
tantior dĩuoluntas. ꝗͣ hõis sapientic..
Illo a auctore cũ dr̃. illo uolente dr̃. ẽ gͦ¬

Expanded text:
nori, dicens ita: Nullo sapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo enim est praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis. Illo a
Abbreviated transcription (Latin):
iss ho siñpeccass s ꝓculdubio peccaret
n hc̃ defectũ cibi p̃ueniret. habebat. it.
nͣlẽ appetitũ imod̾atũ. cui ita satis faci ed̾
erat nedefectũ fantis sentirẽt.
suo .i.ainpͥmo parente aꝑfecto in cohata
insubseq̃nti ꝓpagatõe. amodico ad ma

Expanded text:
si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. suo, id est, in primo parente a perfecto inchoata, in subsequenti propagatione a modico ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
litat̾e pͣꝵ excludit: ⁊ diu̾sitas unitat̾e eẽn¬
ue collit. diu̾sitas induc̃ seꝑacionẽ diui¬
nitatis singłaritas adimit distictionẽ
filiũq ꝯfundens nec uixta arrianos pa¬
trẽ filiũq set̾nens. Pat̾. it. ⁊ filiꝰ distĩctionẽ¬

Expanded text:
litatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctionem Filiumque confundens, nec juxta Arianos Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uenialȩꝓec̃t ͦ neputet qͥs incet̾is pectiᷤᷤ
Multa n mala detestanda talẽ sequi̾t᷑ er¬
rorẽ. Possum it furando alicui ꝓdee sipanꝑ
cui dat᷑ sentit ꝯmod̾ ⁊ diuescui tollit᷑ nõ
isiuix̾it. pentendo purganda nͦ iõ pec̾e¬
gͣue negͣbit᷑ tale adultiũ sociend: .uiii.¬

Expanded text:
ed ne putet quisque in caeteris peccatis, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non et si vixerit, poenitendo purganda: nec ideo peccatum negabitur tale adulterium. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
legitimiñ. s n̾ rati̾ legitimũ.: qr : it le¬
gitimas pͥs. s n̾ ratu̾. qr sine fide. Cõuigu̾i

Expanded text:
legitimum, sed non ratum. Legitimum, quia est inter legitimas personas; sed non ratum, quia sine fide. Conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
eqr dix ds̃. fiant limnria infirnta¬
m̃to celi ⁊duidant die̾actoct̾e. Inp̾¬
cedenti tͥ duo: disposita ÷ uniu̾sitatis
ħꝰ mundi macbina. ⁊ partib ss distͣbuta.
formata  luce pͥma die q̃unu̾sa lustͣret
duo seq̾ntes dies attͥbuti sũt sup̃me: unfi¬
me parti mundi firmam̃to .snaericiaqͣ.¬

Expanded text:
 Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti mundi, firmamento sci
Abbreviated transcription (Latin):
unqͣlib parte eiꝰ tota : Et io cũ sitͥ aliqͦd
inqͣuis exigua particła cotꝑis. ꝗ sentat
aĩa: ꝗͣ uis ñ fiat. intoto corꝑe. illa t̾n tota
sentit. qi tota ñ latet. S t̾n nec in ip̃a¬
siciosũ. ee ÷ aliũ inhert̾e aliu acutum

Expanded text:
us parte tota est; et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet: sed tamen etiaficiosu
Abbreviated transcription (Latin):
changłos. pͥncipatus. potestates. uͥtutes. dn̾a¬
tiones. tͦnos. cberubin: iseraphin. Et inue¬
nuit in istis ordinib tͥa m̾nꝰ ee. ⁊ insĩgłis tͦs
ordines uͥ iͥniatis similitudo meis. insi¬
nuet inp̃ssa. Un dionisiꝰ. tͥs ordines angłoꝵ
ẽe tͣdit t̾nos insingłis ponens. St i tͥs suꝑ¬
iores. tsinfiores. ts medii. Suꝑiores.sera¬
phn cherubin. tͦni. medii. di̾atões. pͥnci¬
patꝰ. potestates. Inferiores uͥtutes angłi¬

Expanded text:
changelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, a
Abbreviated transcription (Latin):
testas ħ soliꝰ di ẽ s callida ⁊ fraudulenta
eceptõe aĩã maffectũ malitie thens ꝑ
cogitatones ⁊ĩ cetiua uitioꝵ qͥb plen̾ ẽ.
Impleuit gͦ sathanas cor ananie s ñ itͣn¬
inmundꝰ flãma uͥtutũ de cordib fideliu̾̃

Expanded text:
testas solius Dei est; sed callida et fraudulenta deceptione animam in affectu malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum, quibus plenus est. Intravit ergo Satanas cor Ananiae, non intranimmundus flamma virtutum de cordibus fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
su ai ip̃m corpꝰ suũ cͦui ñ subdunt᷑ s sub¬
ditũ reg̾t murantes atq u̾tentes in spẽs
exced̾e uire̾ intentioi̾s mee utr̾ angłi nta¬
nente sp̾ali sui corꝑis qͣlitate ꝑ hãe occultiꝰ
oꝑantes assurtĩt ex inferiorib elem̾tis cor

Expanded text:
ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species excedere vires intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, ass
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ñ ꝯtẽpta suasione serpentis aspex
lignũ bonũ esu. decoꝵ aspectu nͦ c̾de̾s se m̃
dixisse idõ manducau̾ ided uiro suo for¬
tassis cũ aliqͣ suasi one q̃ scͥpt̃a intellig̾nd̾a
reliqͥt ł forte ñ fuit suadi niee c̃eã mor

Expanded text:
Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mor
Abbreviated transcription (Latin):
tał uncorruptibił ꝯdita : caro hõis u̾suẽ
inmortalitate uncorruptonẽ ꝑ obseruã¬
tiã mandatoꝵ dĩ cꝰtodiret in qͥb mãdatiᷤ
ħꝯtinebat᷑ ũ de illis lignis ꝯcessis mandu¬
caret ⁊ abint̾ dicto abstin̾et.ꝑ hoꝵ eduliũ
inmortalitatis adã ꝯseruaret. donͨ corꝑalib

Expanded text:
incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalib
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ex his aꝑte off̾ndr ⁊ aliũ ⁊ aliũd̾ hoĩedm
assim̃e potuisse. Si hõ ille potuit pectare ł ñ eẽ d̾s.

Expanded text:
tas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere potuisse. 3. Si homo ille potuit peccare, vel
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑ ad sig̾rand̾ aliqͥd. Cũ ꝙ his intendit
theologoꝵ specłatio studiosa. atq mo¬
desta: diuinã scͥpt᷑am. formã p̾scͥptã.
in doct̾na tenere adu̾tet. De his gͦ nb
iditũ ad res diuinas aliquatenꝰ intelligendã
do duce aꝑire uolentib disserend̾: et
pͥmũ: de reb pꝰea de signis disseremus

Expanded text:
hibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus.
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnandoꝵ penã ⁊ cruciat᷑ sine intmissi¬
one ꝑpetuosi humano miserant᷑ affectu
u̾sando diuims. s ꝓsuo motu dura qͣ
molliendo ⁊ in leniorẽ flectendo sent̾n¬
tiã q̾ putat in eis t̾ribiliꝰ eẽ dicta ꝗͣ u̾iꝰ. N¬

Expanded text:
damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, versando divinis, sed pro suo motu dura quaeque molliendo, et leviorem flectendo sententiam; quae putant in eis terribilius esse dicta quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut unitas e̾entie ostendat᷑ ꝑ noĩa
tͥa que sub posuit: tresee ꝑsonao
de clarauit. Ip̃e i ait. Ego ⁊ pat̾ u¬
nũ sumꝰ. unũ dix̃. uͥ ait ambr̃ in eod
ne fiat discretio potestatis nature.
⁊ adlit sumꝰ. ut patrẽ filiũq cognos

Expanded text:
ut unitas essentiae ostendatur. Per nomina tria quae supposuit, tres esse personas declaravit. Ipse etiam ait: Ego et Pater unum sumus; unum dixit, ut ait Ambr. in eodem, ne fiat discretio potestatis naturae; et addidit, sumus, ut Patrem Filiumque cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uc pꝰ testimonia uet̾is testam̃ti:
de fide scẽ tͥnitatis ⁊ unitatis
ad noui testam̃ti auctoritates acce¬
damꝰ ut in medio duũ aĩaliũ cogno̾¬
cat᷑ uitas. ⁊ forcipe: de altari sumat᷑
calcuł quo taligͥent᷑. ora fideliũ. Dñi¬
itaq x unitatẽ diuine e̾entie ac ꝑ

Expanded text:
c post testimonia Veteris Testamenti, de fide Trinitatis et unitatis, ad Novi Testamenti auctoritates accedamus, ut in medio duorum animalium cognoscatur veritas, et forcipe de altari sumatur calculus, quo tangantur ora fidelium. Domiitaque unitatem divinae essentiae a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tp̃alẽ. ex maria simł insinuauit di¬
cens. ⁊ tu betleem effrata p aruula
es. in milib iuda. exte egrediet᷑: qͥ
sit dñator in isrł ⁊ egressꝰ eiꝰ ab inicio.
a dieb et̾nitatis
pecialia testimoi̾a

Expanded text:
et temporalem ex Maria, simul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethleem Ephrata, parvulus es in millibus Juda: ex te egredietur qui sit dominator in Israel; et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. 7. Specialia testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ locũ firm̾am̃ti extendebat᷑ illa mole̾
qͣin inferiori parte spisior atq grossior etat.
Insuꝑiori uͦ rarior ileior aiq subtilior exi̾¬
tebat. deꝗͣ rariori sub̾a putãt qͥd̾a fuisse
aqͣs. qͣ suꝑfirmam̃tũ ẽẽ dñr. Talis fuit mũ¬

Expanded text:
ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quae super firmamentum esse dicuntur. Talis fuit mun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugiui ꝗ pꝰ occulte fu̾at cctũ. Uolu̾tas gͥ
u̾b̃ exp̾ssa in occulto ad ħ suffragãt᷑ uͥ frat
ꝯuigiũ ma̾i̾feste uͦ ex p̾ssa suffragat᷑ uͥ san¬
ciat᷑ ⁊ roboret᷑ ac lib̃m fiat eccłie d̾ ħ iudica¬
re si expedierit. De qͣ re sit ꝯsensus

Expanded text:
ius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus
Abbreviated transcription (Latin):
Icers
aeris dr̃¬
on ẽ eis ꝯcessum habitare incelo qr¬
caliginoso qͥ eis qͣi carcer usq ad tp̃s ui-¬
diciĩ deputatꝰ ẽ. Tũc aũ decrudent᷑ in

Expanded text:
nceps aeris diconcessum habitare in coelo, qcaliginoso, qui est eis quasi carcer usque ad tempus judicii deputatus . Tunc enim detrudentur in
Abbreviated transcription (Latin):
sũ aer̾e cũ o̾ib sue pͣuitans cõsortib Hã
ut ioħs ait inrapocalipsi draco de celo ca¬
dens sec̃t᷑rit t̾eta part̾e stellaꝵ qr luci¬
fer ille aliis maior ñ solꝰ cecid̾. s cũ eoalii
multi qͥ ei inmalitia ꝯsenser̃ eosq cad̾e¬
tes hꝰ caliginosi aeris abitacłm excep̾. Et
had nr̃am ꝓbatione factũ: uͥ sit nb cau¬

Expanded text:
sum aerem cum omnibus suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi: Draco de coelo cadens secum traxit tertiam partem stellarum , quia Lucifer ille aliis major non solus cecidit, sed cum eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum excepit, et hoc ad nostram probationem factum es
Abbreviated transcription (Latin):
u s om̃s aqͣ celo inf̾i̾ores in una̾ maite. ut
lux q̃p̾tito tͥduo aqͥs dara luce lustͣu̾at:
rida ⁊ig̾minib apta. Eod it die ꝓtulit t̾ra
ħ bã urent᷑e lignu̾q faciens fructum.
tuĩ usq adcelũ: potuit fii t̾ra subsidens
q̃ sic̾ nebula teg̾ent t̾ras. s ꝯggatõe ẽe
spissatas: uõ facile inunũ p̾ se redigi lõc.
Cũq multa ꝯstet ẽe maria ⁊ flumina:. in

Expanded text:
 omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, rida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum.tium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens  sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in
Abbreviated transcription (Latin):
ita: ut sit ibi. alia pars maior. alia mi
ud color. aliu figͣa. pͣ it. ⁊ minuta mag
nitudine: manẽ idẽ color.⁊ ead̾ figa. ⁊
colore mutato man̾e ead siga ⁊ ead̾ mag¬
nitudo. Ae ꝑ ħ multiplex ẽe ꝙuineit᷑:
nat̃a corꝑis. Simplex an̾: nullo mͦ. Plic¬

Expanded text:
ita ut sit ibi ud color, aliud figura: quae nitudine manere idem color et eadem figura; et colore mutato manere eadem figura et eadem magnitudo, ac per hoc multiplex esse convincitur natura corporis; simplex autem, nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
dicens sub noĩe pietatie  nͣs conat᷑ asserere.
suspitiõis ẽ. Cũ in eod̾ u̾bo senꝰ dissentuĩt
aũ si rectũ putatis tͤs ypostases cũ int̾p̃ta
uenenũ sub melle latet. Transfig̾at᷑ it.
angł sathane mnangłm lucis. His u̾b̾ ñ¬

Expanded text:
dicens, sub nomine pietatis tres naturas conatur asserere. suspicionis est, cum in eodem sensu uerba dissentiunt. Aut si rectum putatis tres hupostases cum interpretuenenum sub melle latet. Transfigurat se angelus satanae in angelum lucis. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cede ꝗ digłi sĩt ĩtificõne uin aliis ꝗͥ digni
d ppinio qͦr da̾¬
lti uͦ: falsa de occultis d̾i dissentui̾t cas

Expanded text:
e quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni . Opinio quorumdam falsa de occultis Dei disserentium ca