comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pretem eẽ. Ibi spiĩs uentura predi¬
cit. hoc eruditio et uerboꝵ copia
ea que intellegit transferut insi
forte putandũ est. tulius oerono¬
aucum zenofontis. et platonis. pr¬
trigorã et demostenis protesi fon¬
tẽ afflatus rethor spũ transtulis
se. aut aliter de hisdẽ libris ꝑ sep¬
quod illi tacuerũt hi scriptũ esse
mentiti sũt. Quid igit᷑. Dap̃na¬
mus ueteres: Miminie. Sed post
prioꝵ scudia in domo diũ quod
possumus laboramus. Illi interp̃
tati sunt ante aduẽtũ xp̃i. et qd̾
nos post passionẽ et resurrectio¬
neni eius nõ tam propheniã quã
hrstoriã stribunus. Aliter emĩ au¬
dita. ailiter uisa uarrãtur. Qs̾
melius intelligimꝰ. melius et
proferimus. Audi igitur emnule.
obtrectator ausculta. Nou dap̃¬
no. nõ reprehendo septuaginta.
sed confidenter cuc̃tis illis cipłos
spãlia erisata posicos lego. in
quibus ultunũ pene gradũ in¬
terpretes tenent. Quid liuore
torqueris: Quid imꝑitoꝵ aĩos

Expanded text:
pretem esse. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia ea quae intelligit transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphontse. Aut aliter de eisdem libris per Sepquod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi, et qNos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur aemule, et obtrectator ausculta: Non damno, non reprehendo Septuaginta; sed confidenter cunctis illis Apostolos spiritualia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent. Quid livore torqueris? quid imperitorum animos
Abbreviated transcription (Latin):
nos codices legunt. quos ab ori¬
gine elaboratos ensebius et pã¬
philus uulgauert̃. totusq orbis
hanc inter se trifariã uarietatẽ
cõpugnat. Et certe origenes nõ
solũ exempla cõposuit quatuor
editionũ eregione singła uerba
destribens ut nuus dissentiens
statim cet̾is int̾ se cõsb̃tiẽtib ar¬
guat᷑. S qd̾ maioris audatie est

Expanded text:
nae codices legunt; quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguat
Abbreviated transcription (Latin):
fert. uusquisq qd potest. alii au¬
rũ et argentũ et lapides preciosos
Alii bissũ et purputã et cocũ offe¬
runt et iacinctũ. Nobistũ bene
agetur. si optuleruꝰ pelles et
cuprarĩ pilos. Et taniẽ apłus
cõtep̃tibiliora nrã magis neces¬
saria iudicat. Unde et tota illa
triber naculi pulchritudo et per
singulas speties ectłie presentis fut᷑ e q
distinctio pellib ⁊ ꝗgit᷑ et ciliciis
ardorẽq solis et nuiriã rmbriũ
caque iuliora sũt ꝓhibent. Uide
epͣto coutͣria septuaginta interp̃¬
res cumeo suꝑcilio. ut illos aurũ
et pretiosos lapides et purpinã.
mepelles et pilos capraꝵ n tab̾¬
naculo xpĩoptulisse prosĩtear.¬

Expanded text:
fert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et iacinctum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis etea quae viliora sunt prohibent. » Vide quanto contra Septuaginta interpretes tumeam supercilio, ut illos aurum et pretiosos lapides et purpuram, me pelles et pilos caprarum in tabernaculo Dei obtulisse profitear
Abbreviated transcription (Latin):
trauslatũ de hebreo sermone pentatheu¬
cũ mõꝵ auribus traderẽ. Periculosũ
tens qui me aisserũt in sẽptuagiuta
interpretũ suggillationẽ noua pro
ueteribus cudere ita ingeniũ quasi
uinũ ꝓbantes. cũ ego sepissime testa¬
tussum me ꝓuili portione in taber¬
naculũ dei offerre que possim nec o¬
pes alioꝵ alt̾ius paupertate fedari.
Quodut auderẽ origenis mestudiũ
ꝓuocauit. qui editioni antique trãs¬
lutionẽ theodotronis nustuit. aste¬
risco et obelo idest stella et ueru opus
omẽ distinquens. diĩ aut illucescere
fricit que minꝰ ante fuerant aut

Expanded text:
 de Hebraeo sermone Pentateu de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum tens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ingenium quasi vinum probantes; cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in tabernaculo Dei offerre quae possim, nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco +, et obelo ÷, id est, stella et veru opus omne distinguens: dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut
Abbreviated transcription (Latin):
in septuagunta edisser. Olabores
horu seiꝑ incerti. o mortalium
studia contrarios intordũ fines ha¬
bentia. Unde me putabã bene me¬
reri de latinis meis. et nr̃oꝵ ad di¬
stendũ animos cõcitare. Quod e/¬
tiã greci uersũ de latino post tan¬
tos interpretes nõ fastidiũt. Inde
in culpã uotor. et nausianti stoma¬
cho tibos ingero. Ut quid in hoĩe
tutũ sit si in notẽcia criminosa est.
Pormiente patre fiilas inimicꝰ
homo zizania suꝑsemi nauit exter¬
minau̾it uineã aper de silua. et
singularis ferus de pastiis est eam.
Ego tuceo et littere nõ mee cõtra¬
toto orbe cõfiteor. Heu michi ma
ter ut quid me genuisti. nirũ qui
iudicer et discernar onũ terxe.
ieci. huic rei testes sũt. Et suꝑtlu¬
um est quod in illu dictũ est aliter
ꝙͣ ibi dictũ est stubere. Incipiani
igitur a genesi cuiꝰ prologus tał
est. Pesiderii mei defideratas
actepi eplus qui quondã p̃sagio
futinoꝵ cũ damhele sortitiest

Expanded text:
 editionem edisserunt. O labores hominum, semper incerti! o mortalium studia contrarios interdum fines habentia! Unde me putabam bene mereri de Latinis meis, et nostrorum ad discendum animos concitare, quod etiam Graeci versum de Latino post tantos interpretes non fastidiunt; inde in culpam vocor, et nauseanti stomacho cibos ingero. Et quid in homine tutum sit, si innocentia criminosa est? Dormiente patrefamilias inimicus homo zizania superseminavit . Exterminavit vineam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Ego taceo, et litterae non meae loquuntoto orbe confiteor. Heu mihi, mater mea, ut quid me genuisti, virum qui judicer et discernar omni terrae jeci, huic rei testes sunt. Et superfluum est, quod in illis dictum est, 519 aliter quam ibi dictum est, scribere. Incipiam igitur a Genesi, cujus Prologus talis est: « Desiderii mei desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus
Abbreviated transcription (Latin):
nuc̃ mereꝵ necessitate cõpulsũ
dicat multasse seutẽtias in libro
non qui hebraice dicit᷑ dabre
inium. Hac ad sciũ papã chro¬
matiũ prefatiũcula usussum
si septuagnnta int̾pretũ pura
et ut ab eis in grecũ uersa est¬
latino sermone transferrẽ Qd̃¬
uerit et nastentis eccłie ⁊obora¬
uerat fidem austũ erat etiam
nro silentio cõprobari. Nunc
uerocũ prouarietate regionũ
diuersa ferantur exemplaria.
et germaua illa antiquaq trãs¬
lritio corrupta sĩt. atq uolata.
nrĩ arbitui piitas aut eplurib
indicare ꝗd uerũ sit aut nouũ
opusm ubteri oꝑe cỹdere. Illudẽ¬
tibusq iudeis coricũ ut dicitur

Expanded text:
nc me rerum necessitate compulsum dicas mutasse sententiam. In libro non, qui Hebraice dicitur DABRE JAMIM, hac ad sanctum papam Chromatium Praefatiuncula usus sum: « Si Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum Latino sermone transferrem. Qerat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
teris cõdep̃natiosit. Miror quoniꝰ
tio intra se turpitudinis uoluere
Grãs ei debeo agere. qd̾ cũ tanta silua
sit cͥminũ. miũ michi erroris uel
falsiratis criuẽ obiecerit. Ego nec
contra septuaginta interpretes ali¬
quid simi loqutus quos aute annos
plurimos diligentissime eiuẽdatoi
mee luique studiosis dedi. quos quot¬
tidie in tõuentu fratrũ edissero
Quoꝵ psalmos iugi meditatione
de canto. Tani stultus eram ut
quodin puericia didici. senex obli¬
insti uelłem. Uniuersi trac̾tatus

Expanded text:
iror quomodotio intra se turpitudinis volvere. Gratias ei debeo agere, quod cum tanta silva sit criminum, unum mihi erroris vel falsitatis crimen objecerit. Egone contra Septuaginta interpretes aliquid sum locutus, quos ante annos plurimos diligentissime emendatos, meae linguae studiosis dedi, quos quotidie in conventu fratrum edissero, quorum Psalmos jugi meditatione decanto? Tam stultus eram, ut quod in pueritia didici, senex oblivisci vellem? Universi tractatus
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit nec incor hoĩs astendit
que preparauit deus diligẽtibusse
et multa alia que proprit̃ suit ag¬
ma desiderant. Interrogemꝰ ergo
eosubi descripta sũt et cũ dicere
nõ potueant de libris hobreis pro

Expanded text:
audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ; et multa alia, quae proprium σύνταγμα desiderant. Interrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint; et cum dicere non potuerint, de libris Hebraeis prof
Abbreviated transcription (Latin):
bins se apud afros epos qui ꝓpt̾
eecliãsticas causcis ad cõmitatũ
nenerant eploam̃n quasi meo st̃ptã
noiẽ repperisse. In qua agerẽ peni¬
tẽtiã. et me abhebren ab adolestẽ¬
cia inductũ esse testarer: ut hebrea
ensobstupui et quia more duorũ
quoq testi nec catoni creditũ est.
Id ipnĩ multoꝵ me ex urbe fratrũ
stripta docuerũt. sciscitautiũ an
ita se haberet. et quia ipã epła
dissonimata esset niuulgus lacri¬
sus est. fucere quid aliud nõ aude¬
at. Bene qd̾ malitia nõ habeat tã¬
tas uires. quãtos conatus pariat in¬
nocentia Si semꝑ nequitie nic̃ta
esset scipiã. et totũ quicꝗd cupit
calupia preualeret. Stilũ meũ
qualiscũq est et formuã eloquiiuir di¬
sortissimus ex pͥmere nõ potuit .ted
inter ipãs prestigias et alt̾nis ꝑsonã
quãsibi fraudulenter idueret quis
eilet ostendit. Ergo ille qui epła sub
noiẽ meo penitẽtie fiuxeraait quod male
lyebrea uoluiã trãstulisse. obicere dict᷑

Expanded text:
opos, qui propter Ecclesiasticas causas ad Comitatum venerant, Epistolam quasi meo scriptam nomine reperisse, in qua agerem poenitentiam, et me ab Hebraeis in adolescentia inductum esse testarer, ut Hebraeaens obstupui. Et quia in ore duorum que testi, nec Catoni creditum est, idipsum multorum me ex Urbe fratrum scripta docuerunt, sciscitantium, an ita se haberet, et a quo ipsa epistola disseminata esset in vulgus lacrsus est facere, quid aliud non audeat? Bene, quod malitia non babet tantas vires, quantos conatus. Perierat innocentia, si semper nequitiae juncta esset potentia, et totum quidquid cupit calumnia, 518 praevaleret. Stylum meum, qualiscumque est, et formam eloquii vir disertissimus exprimere non potuit: sed inter ipsas praestigias, et alterius personam, qua se fraudulenter induerat, quis esset ostendit. Ergo ille qui epistolam sub nomine meo poenitentiae finxerat, quod male Hebraea volumina transtulissem, objicere dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nifeste horetica sunt. Certe ut cõ¬
pendiũ lougi sermonis fatiã sicut
ego ostendo me abhis accepisse li¬
brũ qui de tuo codice trauscripse¬
runt fictu Doce a quo exemplar
acceperis ut qui auctorẽ libri dare
alis̃ nõ potuerit: ipẽ falsitatis te
neatur reus. Bonus homo de bo

Expanded text:
nifeste haeretica sunt. Certe ut comnifeste haeretica sunt. Certe ut compendium longi sermonis faciam sicut ego ostendo, me ab his accepisse librum qui de tuo codice transcripserunt: sic tu doce a quo exemplar acceperis, ut qui auctorem libri dare alium non potuerit, ipse falsitatis reus teneatur. Bonus homo de bono
Abbreviated transcription (Latin):
cus meus qui p̾fecturã aminini¬
strauit pretorii me rogasser: ut
auctorũ nr̃e religionis ci indicẽ
texereni: inter ceteros t⁊ actato¬
res potuisse et hunc libꝵ a pami¬
philo editũ ita putans esse. ut
a te et tuis discipulis fuerat di¬
iulgatũ. Sed cũ ip̃e dicat eusebius
pamphilũ nichil scripsisse exceptis
breuibus epłis ad amicos: et pͥmus
liber sex uoluminũ illius eadẽ et
hisdẽ uerbis cõtineãt que sub noie
pamphili a te Ficta sunt. Perspi¬
de hoc ipõ libro quẽ paniphili snu¬
las multa peruerteris et aliter in
greco aliter iu latiuo sint. faaudẽ
tuã eruri nieo imipiture nõ debes.
et młta alia origenis opera pluri
questione herescos suscitata ut
stiã que uitare debeã que ꝓbare
Unde et in adolestenna omelias
et in quib nõ tunta scandala te¬
nebantur simplẽ rogantib trã¬
stulisti. Nullas preuidicũs exhis
que ꝓbantur. illa susciꝑe que ma¬

Expanded text:
cus meus, qui praefecturam adminicus meus, qui praefecturam administravit praetorii, me rogasset, ut auctorum nostrae religionis ei indicem texerem, inter caeteros tractatores posui et hunc librum a Pamphilio editum, ita putans esse, ut a te et tuis discipulis fuerat divulgatum. Sed cum ipse dicat Eusebius Pamphilum 517 nihil scripsisse, exceptis brevibus Epistolis ad amicos: et primus liber sex voluminum illius, eadem et eisdem verbis contineat, quae sub nomine Pamphili a te ficta sunt, perspide hoc ipso libro quem Pamphili simulas, multa perverteris, et aliter in Graeco, aliter in Latino sit, fraudem tuam errori meo imputare non debes.et multa alia Origenis opera, pluriquaestione haereseos suscitata, ut sciam quae vitare debeam, quae probare. Unde et in adolescentia homilias m, in quibus non tanta scandala tenebantur, simpliciter rogantibus transtuli, nullis praejudicans ex his quae probantur, illa suscipere quae ma
Abbreviated transcription (Latin):
tiuentur. et nõ dico sex milia sed
terciã partẽ nõ reperies. Habemus
eplaũ supͣdicti pontificis: in qua
huic calũpnie tue dũ adhut esses
in orieute respondit: et apertissi¬
mũ mẽdatiũ libera ueritatis fron¬
fensorẽ origenis. neq assertorẽ illiꝯ
pro cuiꝰ defensione pamphilus
et eusebius qui paꝵ dixisse suntuisi
conabor. Nuc̃ tantũ tuisasserti¬
ombus obuiasse sufficiat. et hoc
prudentẽ breuiter instruxisse lec¬
torem. Me istũ libꝵ qui sub norẽ
pamphili ferebatur iudisse pͥmũ
striptũ in codice tuo: et quia non
erat michi cure quod ꝓ heretico di¬
reretur sic semꝑ habuisse quasi
diuersũ esset opuspamphili et
enfebii. Postra uero questione cõ¬
mota striptis eoꝵ respondere no¬
est. tam grece quã latine. In mu¬
tritus dũ taxat sensibus de filio.
et spũ scõ qui apertã blasphemiã
preferebant. Unde eitiã aute
annos ferme decẽ cũ dexter cani¬

Expanded text:
tinentur: et non dico sex millia, sed tinentur: et non dico sex millia, sed tertiam partem non reperies. Habemus Epistolam supradicti Pontificis, in qua huic calumniae tuae, dum adhuc esses in Oriente, respondet, et apertissimum mendacium libera veritatis fronfensorem Origenis, neque assertorem illius, pro cujus defensione Pamphilus et Eusebius tibi parum dixisse sunt visiconabor. Nunc tantum tuis assertionibus obviasse sufficiat, et hoc breviter prudentem instruxisse lectorem, me istum librum qui sub nomine Pamphili ferebatur, vidisse primum scriptum in codice tuo; et quia non erat mihi curae quid pro haeretico diceretur, sic semper habuisse, quasi diversum esset opus Pamphili et Eusebii: postea vero quaestione mota, scriptis eorum respondere voest, tam Graece quam Latine, immutatis dumtaxat sensibus de Filio et Spiritu sancto, qui apertam blasphemiam praeferebant. Unde etiam ante annos ferme decem cum Dexter ami
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itate per omẽs gentes et per
omẽs linguas habere seputat de
origene inale loquendi.qui sex
milia libroꝵ eius se legisse quã
pliima fiatrũ młtitudiẽ audĩ¬
ente cõfessus est. In qua multitu¬
dine et in cat̾ua fratrũ tuquoq
medius eras: quãdo ille ni epla sua
queritur pro origeiis heresi nefa¬
ria a te dogmata esse ꝓbata. Crimi¬
ni euĩ dandũ est. quare grecũ et spiã
et hebreã et egyptiatã linguã ex
parte et latinã uouerit. Ergo et a¬
płus et apłici uiri qui lingis loq̃¬
bantur iucͥmine sũt. et me triꝰ¬
linquem in linguis ipẽ ridebis. De
sex iuilibus autẽ libris quos ab eolec¬
torem te esse confingu. quiscre¬
det aut te ueꝵ dicere aut illum
potuisse mentiri. Si eñ origenes
sex iuilia scupsisset libros potuerat
te et scientia legisset aliena. Qs
uero ille nõstripsit qͦmͦ iste legere
potuerit. Numera in decẽ libroꝵ
eusqui nitertio uoluminc euse¬
bii ni quo strbit uitã pamphili cõ¬

Expanded text:
ndi per omnes gentes, et per omnes linguas habere se putat, de Origene male loquendi? qui sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima fratrum multitudine audiente, confessus est? In qua multitudine et caterva fratrum tu quoque medius eras, quando ille in sua Epistola queritur, pro Origenis haeresi nefaria a te dogmata esse prolata? Crimini ei dandum est quare Graecam, Syram, et Hebraeam et Aegyptiacam linguam, ex parte et Latinam noverit? Ergo et Apostoli et Apostolici viri, qui linguis loquebantur, in crimine sunt; et me trilinguem, bilinguis ipse ridebis? De sex millibus autem librorum, quos 516 ab eo lectos esse confingis, quis credet aut te verum dicere, aut illum potuisse mentiri? Si enim Origenes sex millia scripsisset librorum, potuerat te et scientia legisset aliena. Quod vero ille non scripsit, quomodo iste legere potuit? Numera indices librorum ejus qui in tertio volumine Eusebii, in quo scripsit vitam Pamphili, con
Abbreviated transcription (Latin):
totũ de origene uł loquũtur uel stri¬
bunt. Ne orgo plures ip̃oꝵ furta co¬
gnoscant: que utiq si uigrati in ma¬
gistrũ nõ essent nequaꝙͣ triminosa
uiderentur simplitiores quosq ab
eius lectione de terrent. Demq ꝗ
dam ex ip̃is qui se uelud eunãgelł¬

Expanded text:
totum de Origene vel loquuntur, vel scritotum de Origene vel loquuntur, vel scribunt. Ne ergo plures ipsorum furta cognoscant, quae utique si ingrati in magistrum non essent, nequaquam criminosa viderentur, simpliciores quosque ab ejus lectione deterrent. Denique quidam ex ipsis, qui se velut evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
ita corruperuit: ut illitura id quod
raserunt rursus striberent. Ut sti¬
licet nõ ab illis falsatũ. sed a me ad¬
dicũ putaretur. Queso te a mite
carissime. ut ni eccłiasticis tractati¬
busubi de ueritate doginatũ queri¬
cemodi deliramenta dinuttas.
et prandioꝵ tenarũq fubulas pro
arguniẽto nõ teneas ueritatis. Fieri
enĩ potest ut eriã si a meuerũ au¬
disti alius qui huiꝰ ⁊ ei ignarus ẽ
dicat a te esse cõpositũ. et quasi
nimunũ philistionis uel lentuli
ac marilsi strophaui eleganti ser
coĩcationẽ hylarii post cypriani
post athauasu medormitãte lirurã
sinuil et instriptionẽ erupit Aliqũ
Quin potius aꝑienda est hocm
loco ueritas latens. Non eĩ possibile est
tam iniquo iudicio uti queꝙͣ hoũu ut
de causa equali /e qualiter sentiat. s
quod auctores obtrectatoꝵ eius hiꝰ
sũt qui uel in ecclia dispiitare latius
solent. uel ctiã libros stribere. qui

Expanded text:
ptum, ita corruperint, ut in litura id quod ptum, ita corruperint, ut in litura id quod raserint, rursus scriberent, ut scilicet non ab illis falsatum, sed a me additum putaretur. Quaeso te, amice charissime, ut in Ecclesiasticis tractatibus, ubi de veritate dogmatum quaericemodi deliramenta dimittas, et prandiorum coenarumque fabulas pro argumento non teneas veritatis. Fieri enim potest, ut etiam si a me verum audisti, alius qui hujus rei ignarus est, dicat a te esse compositum: et quasi mimum Philistionis, vel Lentuli, ac Marulli stropham eleganti sermcommunicationem Hilarii, post Cypriani post Athanasii, me dormitante, lituram, simul et inscriptionem, erupit aliquanQuin potius aperienda est hoc loco veritas latens. Non enim possibile est, tam iniquo judicio uti quemquam hominum, ut de causa aequali non aequaliter sentiat. Sed quod auctores obtrectatorum ejus hi sunt, qui vel in Ecclesia disputare latius solent, vel etiam libros scribere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
profer suĩas substriptionũ uel diuersi¬
tatem nel cõsonãtiã. Doce qui eo ãno
cõsules fuerint. quis iꝑator hant sp¬
nodũ iusserit cõ gregari. gallie ne tã¬
cũ ep̃i fuorint an et icalic et ispanie.
Certe quã o tausã syuodus cõgregata
sit. Nichil hoꝵ noĩas. sed uirũ eloquẽ¬
rissimũ et contͣ aeriauos latiuisser¬
culup̃nia ut cũq tollerauda est. tram¬
sit ad niclitũ martirẽ crpriaauĩ: et
dicit terculiam librũ quãtulus est
detrinitate sub uoiẽ eius cõstãtino¬
poli a macedonie partis hereticis lec¬
tirari. In quo tͥmine mẽtiũtur duo.
Nam nec tratulliani liber est nec
ꝓpriani dicitur sed nouatiani. cuiꝰ
et stribitur titulo. et auctoritatis
cõfutare. Cũ michi mea ingeratꝰ
tabella a sinodo uidel et sub noiẽ
cuiꝯdami cuici damasi romane
urbis epĩ ego petar: cui ille eccłia¬
stitas epłas dictandras credidit. et ap
qd̾ athanasũ librũ ubi dominicus

Expanded text:
profer sententias subscriptionum, vel diversiprofer sententias subscriptionum, vel diversitatem, vel consonantiam. Doce qui eo anno consules fuerint, quis imperator hanc synodum jusserit congregari: Galliaene tantum episcopi fuerint, an et Italiae, et Hispaniae: certe quam ob causam synodus congregata sit. Nihil horum nominas, sed virum eloquentissimum, et contra Arianos Latini sercalumnia utcumque toleranda est. Transit ad inclytum martyrem Cyprianum, et dicit Tertulliani librum, cui titulus est, de Trinitate, sub nomine ejus Constantinopoli a Macedonianae partis haereticis lectitari. In quo crimine mentitur duo. Nam nec Tertulliani liber est, nec Cypriani dicitur; sed Novatiani, cujus et inscribitur titulo: et auctoris eloqconfutare, cum mihi mea ingeratur fabella, a synodo videlicet, et sub nomine cujusdam amici Damasi Romanae urbis episcopi ego petar, cui ille ecclesiasticas epistolas dictandas tradidit, et Apd Athanasii librum ubi Dominicus
Abbreviated transcription (Latin):
bris de quibus nũꝙͣ questio fuit.
Alioqui si omia que heretica sũt
nõ erlnt origenis sed horẽticorũ
Onĩes autẽ prope modũ illius thomi.
hiserrorib plemi sũt. Nichil ori¬
geniserit. sed eoꝵ quoꝵ ignoramꝰ
uocabula. Nou enĩ sufficit grecos
et antiquos calũp̃nari. de quibus
re regionũ habet licentiã quit quid
noluerit mentiendi. Ueint cd la¬
tuios et pͥmũ pouit hrlariũ con¬
fessorẽ qd post arimiuensem hno¬
dũ liber ipĩus falsatus ab hereticis
sit et ob hant causam cũ nicõfilio
epõꝵ ei questro moueret̾ proferri
librũ de donio sua usserit qui ne¬
stiente se instriuus sius hereritus
tenebatur. Cũq probatus fuisset
et ab omĩb hereticus iudicatꝰ auc¬
tor libri excoĩcatus de cõtilu cõuẽ¬
tione discesserit. Et traite anctori¬
tatis se putcit ut nemo hoc famili¬
aris ineus narrat. sop̃mũ ei contra
cõfessorem ista sinulanti audeat con¬

Expanded text:
bris, de quibus nunquam quaestio fuit. bris, de quibus nunquam quaestio fuit. Alioqui si omnia quae haeretica sunt, non erunt Origenis, sed haereticorum: omnes autem propemodum illius tomi his erroribus pleni sunt; nihil Origenis erit, sed eorum, quorum ignoramus vocabula. Non ei sufficit Graecos et antiquos calumniari, de quibus ate regionum habet licentiam quidquid voluerit mentiendi; venit ad Latinos, et primum ponit Hilarium confessorem, quod post Ariminensem synodum liber 513 illius falsatus ab haereticis sit. Et ob hanc causam cum in concilio episcoporum ei quaestio moveretur, proferri librum de domo sua jusserit: qui, nesciente se, in scriniis suis haereticus tenebatur. Cumque prolatus fuisset, et ab omnibus haereticus judicatus, auctor libri excommunicatus, de concilii conventione discesserit. Et tantae auctoritatis se putat, ut cum hoc familiaribus suis narrat somnium, nemo ei contra confessorem ista simulanti audeat con
Abbreviated transcription (Latin):
timus ut quoconsilio suꝑiora tacue¬
rit ꝓbarenus. Habetur dialogus a¬
pud grecos origenis et caudidi nalẽ¬
timane hereseos de fensoris. in quo
duas andabatas digladientesinter
se expectasse me fateor. Dicit cã¬
didus filiũ de patris esse substatia.
probationẽ asserit. Eregione orige¬
nes iuxta arriũ et eunomiũ rẽ¬
prignat: eũ uel prolatũ eẽ uelna¬
tũ. ne deuspater diuidatur inꝑar¬
tes. Sed dicit sublicnen et excellẽ¬
tissimã creaturã uolũtate extitisse
Asserit candidus diabolũ pessime
esse nature. et que saluar inĩꝙͣ̃pos¬
sit. Contra hoc recte origenes
respondit: nõ eũ periture esse sub¬
stautie. sed uoluntate propria cor¬
ruisse et posse saluari. hoc can¬
didusuertit in calup̃niã. quasi o¬
rigenes dixerit diaboli naturã eẽ
suluadã. Quod ille falso obieçerat.
hic refutat. Et intelligimꝰ in hͦ
tantũ dialogo ab origene arguihe¬
retitã falsitatẽ. et nõ inceteris li¬

Expanded text:
timus, ut quo consilio superiora tacuetimus, ut quo consilio superiora tacuerit, probaremus. Habetur dialogus apud Graecos Origenis, et Candidi Valentinianae haereseos defensoris, in quo duos Audabatas digladiantes inter se spectasse me fateor. Dicit Candidus Filium de Patris esse substantia, prolationem asserit. E regione. Origenes juxta Arium et Eunomium repugnat, eum vel prolatum esse, vel natum, ne Deus Pater dividatur in partes; sed dicit sublimem et excellentissimam creaturam voluntate exstitisse Asserit Candidus diabolum pessimae esse naturae, et quae salvari nunquam possit. Contra hoc recte Origenes respondit, non eum periturae esse substantiae, sed voluntate propria corruisse, et posse salvari. Hoc Candidus vertit in calumniam, quasi Origenes dixerit, diaboli naturam esse salvandam: quod ille falso objecerat, hic refutat. Et intelligimus in hoc tantum dialogo ab Origene argui haereticam falsitatem, et non in caeteris li
Abbreviated transcription (Latin):
in fine uerboꝵ origenis int̾preta¬
ti sumius. Ergo cũ ꝓpter timore
dei caueamus inquẽpiã maledit¬
ta cõferre. et reliqua. Iste fraudu¬
heuter cuputrtis suꝑioribus exꝗ
bus inferiora dependent. sic trans¬
ferre cepit epłam quasi hoc sensus
esset exordiũ. Et ait quidã eorũ
qui libenter habent criminari
proximos suos. a stabut nobis et
doctrine nre criuiẽ blasphenie
quod a nobis nusꝙͣ audierũt. De
quo ip̃i uiderint uolentes obseruae
madatũ illud quod dicit. quiana¬
ledici regnũ dei nõ possidebunt
ditẽtes cisserere me patrẽ malicie
et perditionis et eoꝵ qui de regno
dei eiciũtur. id est dicibolũ esse sal¬
uandũ: quod ne aliquis quidem
meute motus et manifeste in saniens
que sup̃ aduerbũ transtuli hisque ab
isto nõuersa sunt sed euersa. et quã¬
trĩ inter se nõ solũ uerboꝵ sed et sen-¬
suũ habeaut dissonãtiã ꝓspitietis
Obsecrone molesta sit uobis ꝓlixior
itterpretatio. Idcirco enĩ ouna uer¬

Expanded text:
e verborum Origenis interpretati sumus. « Ergo cum propter timorem Dei caveamus in quempiam maledicta conferre, » et reliqua: iste fraudulenter amputatis superioribus, ex quibus inferiora dependent, sic coepit transferre epistolam, quasi hoc sensu superius esset exordium, et ait: « Quidam eorum qui libenter habent criminari proximos suos, ascribunt nobis et doctrinae nostrae crimen blasphemiae, quod a nobis nusquam audierunt: de quo ipsi viderint, nolentes observare mandatum illud quod dicit: Quia maledici regnum Dei non possidebunt; dicentes asserere me patrem malitiae et perditionis eorum qui de regno Dei ejiciuntur, id est diabolum, esse salvandum: quod ne aliquis quidem mente motus et manifeste insaniens quae supra ad verbum transtuli, his quae ab isto non versa sunt, sed eversa, et quantam inter se non solum verborum, sed et sensuum habeant dissonantiam, perspicietis. 512 Obsecro ne molesta sit vobis prolixior interpretatio. Idcirco enim omnia ver
Abbreviated transcription (Latin):
deres an ut laudares. Sti prodis
in prefutionecur laudas: i lau¬
dus: hereticus approbaris. Restat
ut quasi bona protuleris. sed hoc
bona probant̾ mala. Igitur uuiꝰ
et auctor et interpres eius cͥmi¬
niserunt. Et implebitur illa sen¬
tentia. Uidebas furẽ et currebas
cũ eo: it cũ cidulteris portionem
tuã ponebas. Non necesse est ⁊ẽ
planã argiuuẽtatõe dibiã face̾
Quod sequitur respondeat.Un¬
de illi si torta suspitio hec abhe¬
reticis addita. quia inquit de
eisde rebus in aliis locis eiusdẽ
auctoris catholice dictũ legerã¬
Wi deamus qd̾ pͥmũ est ut ordiẽ
uenerit ad scdm̃. Probo ego int̾
ex maria. Et hanc esse que cuz
in forma dei esset nõ est rapinã
aorbitrata equalẽ se esse deo. sedex
maniuit formãhm accipiens
Resurrectionẽ nr̃oꝵ corpoꝵ sic
futurã ut eadẽ mẽbra nõ habeãt.
Quia cessantib mẽbroꝵ officiis
suꝑfluo mẽbra reddãtur ipã q cor¬

Expanded text:
deres, an ut laudares? Si prodis, deres, an ut laudares? Si prodis, in praefatione cur laudas? Si laudas, haereticus approbaris. Restat, ut quasi bona protuleris. Si haec omnia probantur mala, igitur unius et Auctor et Interpres rei criminis erunt, et implebitur illa sententia: Videbas furem, et currebas cum eo: et cum adulteris portionem tuam ponebas . Non est necesse rem planam, argumentatione dubiam facere. Quod sequitur, respondeat, unde illi sit orta suspicio, haec ab haereticis addita? « Quia, inquit, de eisdem rebus in aliis locis ejusdem auctoris catholice dictum legeraideamus, quod primum est, ut ordine venerit ad secundum. Probo ego inter ex Maria: et hanc esse, quae cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitrata aequalem se esse Deo ; sed se exinanivit, formam servi accipiens: resurrectionem nostrorum corporum sic futuram, ut eadem membra non habeant; quia cessantibus membrorum officiis, superflua membra reddantur: ipsaque cor
Abbreviated transcription (Latin):
me translatoĩs facit. Dicis enĩ qd̃
greco multa decideris licet taceas
quod addideris. Que decidisti ma¬
la erantan bona. Utiq mala.
Que resuasti bona an mala. Utiqr
bona. Neq enĩ mala transferre
poteras. Eigomala ampntasti et
zeliquisti bona. Nulli dubiũ est
Probnntur autem que troaslata
sunt peue oniã mala. Quicꝗd
igitur malũ iitraus latoẽ mõstra¬
uero. nbi nputabitur qui illud
probono traustulisti. Alius est si
iniquus censor eiusdẽ triminis
reos: alios de senatu pellis. alios
in curia retines. Sed dicis omĩa mu¬
tare nõ poterã: ea tautũ que addita ab
hereticis estiniabas. Ergo que ⁊ eliqui¬
de utrũ bona An mala sint. Mala
trãsferre uõ poteras. Seinel eiũ que
cibhereticis aiddita fuerãt amputa¬
sti: insi forte hereticoꝵ multa am¬
putare debueris: et origenis erro¬
res in latinũ integros uertere. Dic
ergo quare origenis mala inlati¬
nũ uerteris: ut auctorẽ mali pro¬

Expanded text:
mae translationis facit. Dicis enim quod de mae translationis facit. Dicis enim quod de Graeco multa decideris, licet taceas quod addideris. Quae decidisti, mala erant, an bona? Utique mala. Quae reservasti bona, an mala? utique bona. Neque enim mala transferre poteras. Ergo mala amputasti, et reliquisti bona? nulli dubium est. Probantur autem quae translata sunt, pene omnia mala. Quidquid igitur malum in translatione monstravero, tibi imputabitur, qui illud pro bono transtulisti. Aliud est, si iniquus censor ejusdem criminis reus, alios de senatu pellis, alios in curia retines. Sed dicis, « Omnia mutare non poteram; sed ea tantum, quae addita ab haereticis arbide, utrum bona, an mala sint? Mala transferre non poteras. Semel enim, quae ab haereticis addita fuerant, amputasti. Nisi forte haereticorum mala amputare debueris, et Origenis errores in Latinum integros vertere. Dic ergo, quare Origenis mala in Latinum verteris: ut auctorem mali pro
Abbreviated transcription (Latin):
lice dictũ legerã. Mira eloquẽtia
et actico flore uariata quĩ imnno
etiã et que michi ad suspitionem
mã uerboꝵ portenta trãsmittere
Compedicã putes lingnã eius. et
in extricabilib modis ligatã uix
hant licentiã ut młta de iuter¬
protatoẽ decideres. Rogatus e¬
ras ut grecã ni latinũ uerteres
nõ ut emendares. ut alterius dic¬
ta proferres nõ ut tua conderes.
Nou fecisse te qd̾ rogatus es preci¬
dendo plurima cõfiterise atq uti¬
nũ precidisses mala. et nõmasser¬
tiouẽ maloꝵ tua multa potuisses
Equib ũu proferã ut ex hoc co¬
gnostantur. et cet̾a. In pͥmolibro
periarchon ubi origenes lĩgua sa¬
crlega blasphemabat qd̾ filius
patrẽ nõ uideat. tu etiã cuusas
casso labore conatur alienũ erpiẽ
et cuicture senuani. nec illius
sapientiã net tuã qui inicerpreta¬
tus es intelligere possimꝰ. Prefa¬
tio tua quã noĩas et inqua me
uirris laudib oruas. tereũ pessi¬

Expanded text:
lice dictum legeram. » Mira eloquentia, lice dictum legeram. » Mira eloquentia, et Attico flore variata: Quinimo etiam; et Quae mihi ad suspicionem mam verborum portenta transmittere. Compeditam putes linguam ejus, et inextricabilibus nodis ligatam, vixhanc licentiam, ut multa de interpretatione decideres? Rogatus eras ut Graeca in Latinum verteres, non ut emendares: ut alterius dicta proferres, non ut tua conderes. Non fecisse te quod rogatus es, recidendo plurima, confiteris. Atque utinam praecidisses mala, et non in assertionem malorum, tua multa posuisses! E quibus unum proferam, ut ex hoc cognoscantur et caetera. In primo libro περὶ Ἀρχῶν, ubi Origenes lingua sacrilega blasphemavit, quod Filius Patrem non videat, tu etiam causas casso labore conatur alienum erroremet cicures Enniani, nec illius sapientiam, nec tuam, qui interpretatus es, intelligere possumus. Praefatio tua, quam nominas, et in qua me miris ornas laudibus, te reum pessi
Abbreviated transcription (Latin):
ses qd̾ rogntũ esse te simulas nułłi
mnit inuidie subiaceres. si tu tans¬
lutionis seruasses fidem. michi ne
cessitus nõ fuiss int̾pretationẽ fal¬
scm uera int̾pretatione subuert̾e
Nouit cõstientia tua que addide¬
ris que subtraxeris. que mutrãq
partẽ ut tibi iusũ fuerit inuuita¬
ris. Et post hec cuidei dicere quod
et bona et mala nõ tibi sed aucto¬
ri debeant iputari. Et oppres¬
sus nuudia adhuc uerba mode¬
raris. et quasi suꝑ aristris pede in¬
cedis gradu loqueris Siuein
illis sensib laus est siue culpami
defeudere nõ audes et tauen
dap̃nare nõ uis. Elige eduobus
quod uis. optio tibi datur. Si bonaẽ
tit aliã strophã. Dicit eñ Quin
quãtũ possem ciliquãta deciderẽ Ilła
camẽ que michi cid suspitionẽ ueni¬
ebant quod nõ ab ipõ origene ita
dicta. sed ab aliis uiderentur inser¬
ta. ꝓpter hoc quod de eisdẽ ⁊ ebus
in aliis locis eius dẽ auctoris tatho¬

Expanded text:
ses quod rogatum te esse simulas! nulli ses quod rogatum te esse simulas! nulli nunc invidiae subjaceres. Si tu translationis servassecessitas non fuisset interpretationem falsam vera interpretatione subvertere. Novit conscientia tua, quae addideris, quae subtraxeris, quae in utramque partem, ut tibi visum fuerit, immutaris: et post haec audes dicere, quod et bona et mala non tibi, sed auctori debeant imputari. Et oppressus invidia adhuc verba moderaris; et quasi super aristas pendenti incedens gradu, loqueris. « Sive in illis sensibus laus est, sive culpa. » Defendere non audes, et tamen damnare non vis. Elige e duobus quod vis, optio tibi datur: si bona estit aliam stropham. Dicit enim: « Qquantum possem, aliquanta deciderem: illa tamen quae mihi ad suspicionem veniebant, quod non ab ipso Origene ita dicta, sed ab aliis viderentur esse inserta, propter hoc quod de eisdem rebus in aliis auctoris ejusdem locis catho
Abbreviated transcription (Latin):
chon inlatinũ uertit. et hec stribit
esse disputatũ. quã prudẽter accusa
nionẽ suã disputacõe uocat. Quod
quedã origenis ⁊ ogeitus a frĩb degre¬
co in latiuũ transtuli. Que sunt
illa quedã. nomẽ nõ habent: taces
re culpari. Pro quo liuore nũ nui¬
deute eloquẽtie tue: aut fecisti qd̾
et ego origenis multa traustuli.
et preter te neuio muidet nec ca¬
est quod displiteat iuauctore. qͣre
id ad interpretẽ detorquet᷑. Sicut
in grecis habet᷑ rogutussis ut la¬
tius ostenderẽ grecis sensib uerba
dedi latiua tantũmͦ. Siue ergo in
illis seusib laus in est aliqua nõ ẽ
mea. siue culpa silr̃ nõ est mea.¬
tiaut. cũ de apertis blasphemus
dicas. Si est aliquid qd̾ displiceat
nni auctore onũb que in illis libris
dicta sũt displicent. et tu solus du
tionis tue prefatione lardasti. Ro¬
gutus oras ut qͦuiͦ habebat᷑ ingre¬
com latinũ uerteres utinã fecis¬

Expanded text:
ρχῶν in Latinum verterit. Et haec scribit ρχῶν in Latinum verterit. Et haec scribit esse disputatud quaedam Origenis rogatus a fratribus de Graeco in Latinum transtuli. » Quae sunt illa quaedam? Nomen non habent? Taces?o livore culpari. » Pro quo livore? Num invident eloquentiae tuae? Aut fecisti quodet ego Origenis 501 multa transtuli: et praeter te nemo nec invidet, nec caest, quod displiceat in auctore, quare id ad interpretem detorquetur? Sicut in Graecis habetur, rogatus sum ut Latinis ostenderem. Graecis sensibus verba dedi Latina tantummodo. Sive ergo in illis sensibus laus inest aliqua, non est mea: sive culpa, similiter non est mea.tiant, quum de apertis blasphemiis dicas: « Si est aliquid, quod displiceat in auctore. » Omnibus quae in illis libris dicta sunt, displicent: et tu solus dubtionis tuae Praefatione laudasti. Rogatus eras, ut quomodo habebatur in Graeco, in Latinum verteres. Utinam fecis
Abbreviated transcription (Latin):
bo te bene sentit an male. nescio
inquis. Quid me igitur missis
tabellariis et creberrimis nũcuis
dotere conaris. ut sciã quid nesciã.
et ne forte nõ credã imperine tue
et arbitrer te callide reticere qd̾
nosti. Iuras deo teste quod usq
ad presens certi et definiti ciliꝗd
De hac questione nõ teneas: et
deo reliquias scire quid sit iuue¬
ro et si tui ipẽ reuelare digna¬
bitur per tanta scła nullus tibi
pacriarcha nõ propheta. nõ apħ¬
non martir. nec tibi quidẽ quãdo in car¬
cerib et exiliis morabaris huiuscemodi
sacrauiẽta patuerũt. Dñs in euuãge¬
lio. Pater inquit reuelaau nomẽ tuũ
hoĩb. Qui patrẽ ⁊ euelauit. de mãꝵ
statu tucuit. Et iuiaris si cõtra te
fratꝵ scindala cõcitẽtur.cũ idnestire
te iures. quod xpĩ ecliã se nosse fute¬
acur. Ex posita fide sua inumo cõfes¬
sione instiencie transit ad aliud. et
excusare senititur. cur libros periar¬

Expanded text:
bo te: bene 500 sentit, an male? Nescio, bo te: bene 500 sentit, an male? Nescio, inquis. Quid me igitur missis tabellariis et creberrimis nuntiis docere conaris, ut sciam, quod nescias? Et ne forte non credam imperitiae tuae, et arbitrer te callide reticere quod nosti, juras Deo teste, quod usque ad praesens certi et definiti aliquid de hac quaestione non teneas; et Deo relinquas scire quid sit in vero, et si cui ipse revelare dignabitur. Per tanta saecula tibipatriarcha, non propheta, non aponon martyr? Ne tibi quidem, quando in carceribus et exsiliis morabaris, hujuscemodi sacramenta patuerunt? Dominus in Evangelio, Pater, inquit, revelavi nomen tuum hominibus . Qui Patrem revelavit, de animarum statu tacuit: et miraris si contra te fratrum scandala concitentur, cum id nescire te jures, quod Christi Ecclesiae se nosse fateantur? 11. Exposita fide sua, immo inscitiae confessione, transit ad aliud; et excusare se nititur, cur libros περὶ Ἀ
Abbreviated transcription (Latin):
tisu utero figuratisq corporibus
remi deũ. Nec de hoc nũt questio
est. Utrũ deusan alius eas fecerit.
ignorãtiã cõfitori ne iniũ dempna¬
re cognris. et intulliano et lactan¬
tio iteo parcere ne origene cũ illis
iugales quãtũ memioria suggerit
nisi tamẽ fallor nestio me legisse
aninia dicere. Cete ꝑ qui legisse
testribis dic in quo libro legeris:
ne ut me doriuentez sic illũ mor¬
tuũ calup̃matus esse indeciris. S
in hoc mutabinidus iucedis et criutꝰ¬
Dicis eiũ. Puto inter latinos ter¬
culłianũ sensisse uel lactãtiũ. For¬
tussis et alios nõ nullos nõ solũ de a¬
nimaꝵ statu dubitas sed de auctoꝵ
sentẽtus ꝓutas. et tamẽ aliquid in¬
ter est. De amniab enĩ ciperte no¬
stis. et in stiẽtiã cõfiteris. De
auctorib autẽ sic nosse te dicis.
ut putes potius quã presumas. In
solo origene nõ ambigis. Dicis ꝗp¬
pe hoc seutit origenes. Interroga¬

Expanded text:
tis in utero figuratisque corporibus tis in utero figuratisque corporibus rem Dominum. Nec de hoc nunc quaestio est, utrum Deus, an alius eas fecerit: ignorantiam confiteri, ne unum damnare cogaris: et Tertulliano et Lactantio ideo parcere, ne Origenem cum illis jugules. Quantum memoria suggerit, nisi tamen fallor, nescio me legisse animam dicere. Caeterum qui legisse te scribis, dic in quo libro legeris, ne ut me dormientem, sic illum mortuum calumniatus esse videaris. Sed et in hoc cunctabundus incedis et cautLatinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. » Non solum de animarum statu dubitas, sed et de auctorum sententiis putas: et tamen aliquid interest. De animabus autem aperte nescis, et inscitiam confiteris: de auctoribus sic nosse te dicis, ut putes potius quam praesumas. In solo Origene non ambigis. Dicis quippe, « Hoc sentit Origenes. » Interroga
Abbreviated transcription (Latin):
reppererũt ut ignorãtiã reꝵ pro¬
babiliter temperarent. Iste se
dicit iucertũ de trib om̃io ne-¬
stire quid uerũ sit. Si hoc erat
responsurus : que eũ ratio impu¬
lit ut cantũ pbntificem in stiẽtie
sue testem faceret. Nimiũ hec
illa est lassitudo quod triginta camorũ
itiuere cõfectus roniã uenire nõ potũ
Quãta et alia nescimꝰ. et tamen ĩ¬
peritie nr̃e testes nõ querimꝰ: de prẽ¬
et filio et spũ scõ. de natiuitate diũ
saluatoris. Suꝑque i saias clamitat
generationẽ eius quis enanabit:
Audacter loquitur. et misteuũ om̃ib
retro seculis ignoratũ stiencie sue uẽ¬
dicat. et hoc solũ ignorat quod igno¬
ratũ cuc̃tis standalũ fucit. Scit qͦ¬
uiꝰ deũ uirgo generarit. et nestit qͦ¬
iͦ ipẽ sit uatus. Animaꝵ et corpoꝵ
conditorẽ fatet᷑ deũ: Siue anime
ciute corpora fuerint siue cũ corpoꝵ
nasc̃ant exordiis. siue inm sorma¬

Expanded text:
repererunt, 499 ut ignorantiam rerum prorepererunt, 499 ut ignorantiam rerum probabili assertione temperarent: iste se dicit incertum, et e tribus omnino nescire quid verum sit. Si hoc erat responsurus, quae eum ratio impulit, ut tantum Pontificem inscitiae suae testem faceret. Nimirum haec illa est lassitudo, quod triginta annorum itinere confectus, Romam venire non potuit. Quanta et alia nescimus, et tamen imperitiae nostrae testes non quaerimus! De Patre, Filio, et Spiritu sancto; de nativitate Domini Salvatoris, super qua Isaias clamitat: Generationem ejus quis enarrabit ? audacter loquitur, et mysterium omnibus retro saeculis ignoratum scientiae suae vindicat: et hoc solum ignorat, quod ignoratum cunctis scandalum facit. Scit quomodo Deum Virgo generarit; et nescit quomodo ipse sit natus. Animarum et corporum conditorem fatetur Dominum, sive animae ante corpora fuerint, sive cum corporum nascantur exordiis, sive jam forma
Abbreviated transcription (Latin):
nerantur. Non eas puro iuxta ori-¬
gouiserrorem tautũ laborasse cũ de
delo int̾ras ⁊uerẽt et crassis corpori¬
bus uestirent᷑ et iũt et uerbis et
seutencus hinc inde collisis preter¬
manisemiius traduce diffindi a
cisostendere uolui cuiꝰ temeritatis
sit docere quod nestias: scribere qd̾
iguores: uit siuulẽ prudẽtiã et
mn sensibus ⁊equirauiꝰ Mittit epi
quo romane urbis cirnietur ep̃us.
et in ipã questione proqua canes
latrant. dicit se nestire quod q̃rit᷑
EDi ignorat pro quo sibi calũpia
cõionetur. quid ucc̃e est. apologiã
mittere que nõ habeat de fensĩonẽ
sui. sed ignorãcie cõfessionẽ. hoc
est suspitiones hoim nõ sopire.
sed serere. Nres suꝑ animaꝵ statu
ponit seutẽtias: et infine cõclu¬
dens dingula inquit legilse me¬
nõ nego. et cidhuc ignorare cõsite¬
or Artesilã aut arceadem putes
qui omiã incerte ꝓuũciant: lic
et illos superet cautione. Illi enĩ

Expanded text:
nerantur! non eas puto juxta Orinerantur! non eas puto juxta Origenis errorem tantum laborasse, cum de coelo in terras ruerent, et crassis corporibus vestirentur, ut nunc et verbis et sententiis hinc inde collisas; ut praetermani seminis traduce diffundi ancis ostendere volui, cujus temeritatis sit docere quod nescias, scribere quod ignores: ut similem prudentiam et in sensibus requiramus. Mittit epiquo Romanae urbis armetur episcopus: et in ipsa quaestione, pro qua canes latrant, dicit se nescire quod quaeritur. Si ignorat, pro quo sibi calumnia commovetur, quid necesse est Apologiam mittere, quae non habet defensionem sui, sed ignorantiae confessionem? Hoc est suspiciones hominum non sopire, sed serere. Tres super animarum statu ponit sententias, et in fine concludens: « Singula, inquit, me legisse non nego, et adhuc ignorare cofiteor. » Arcesilam, aut Carneadem putes, qui omnia incerta pronuntiant, licet et illos superet cautione. Illi enim
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corpore per huãm seminis
traducẽ etiam auime diffiidã¬
tur. et hoc quib poterent cisser¬
tiombus confirmabant. Rogo
que est ista licentia figurarse.
que modoꝵ et tẽpoꝵ ꝑturbatio.
poterant assertionibus cõfiruabant.
Et incõsequẽtib. Aln cisserũt qd for¬
matis ir utero corporibus deus quot¬
tas iaui olii idest tũt cũ omiã deus
trxauit ex nichilo: nũt eas iuditio
suo nasti dispenset nncorpore. Et
hic ordo pulcherriniuis. Alii inꝗt
asserunt hoc uł illud factas iã oli
idest tuc̃ cũ onuã deuscre auit ex
nichilo. nuc̃ eas iuditio suo nasti
dispenset nicorpore tã putide et in¬
cõsulte loquit᷑. ut plus ego in repre¬
Hendendo laborẽ quã ille stubendo
Ad extrenũ posuut. Ego uero cum
hec siugula legerim: et adhuc pen¬
dente sententia quasi nonũ aliqd
protulisser adietit Ego tamẽ hec
singula et legisse menõdiego et ad¬
hut ignorare cõsitror. Omfelites
cuãs: que tantis uicioꝵ lanceis uul¬

Expanded text:
rpore per humani seminis traducem etiam animae diffundantur, et haec quibus poterant assertionibus confirmabant. » Rogo quae est ista licentia figurarum? quae modorum et temporum perturbatio? « poterant assertionibus confirmabant. » Et in consequentibus: « Alii asserunt, quod, formatis 498 in utero corporibus, Deus quotas jam olim, id est, tunc cum omnia Deus creavit ex nihilo, nunc eas judicio suo nasci dispenset in corpore. » Et hic ordo pulcherrimus. Alii, inquit, asserunt hoc vel illud: alii factas jam olim, id est, tunc cum omnia Deus creavit ex nihilo, nunc eas judicio suo nasci dispenset in corpore. Tam putide et confuse loquitur, ut plus ego in reprehendendo laborem, quam ille in scribendo. Ad extremum posuit: « Ego vero cum haec singula legerim, » et adhuc pendente sententia, quasi novum aliquid protulisset, adjecit: « Ego tamen haec singula et legisse me non nego, et adhuc as, quae tantis vitiorum lanceis vul
Abbreviated transcription (Latin):
origene male loquẽdi sex nrilia li¬
broꝵ eius se legisse ꝙͣ plurima fratꝵ
multitudine audiente cõfessus est.
Qui si utiq ut ipẽ dicere solet pro
cognoscendis malis eius legebat sst¬
fitere poterant decẽ libri adcognostẽ¬
dum aut uiginti certe ut ꝙͣ pluriũ
triginta. ex iuilia antẽ libros le

Expanded text:
gene male loquendi, sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima 515 fratrum multitudine audiente, confessus est. Qui si utique ut ipse dicere solet pro cognoscendis ejus malis legebat, sufficere poterant decem libri ad cognoscendum, aut viginti certe, aut ut plurimum triginta. Sex millia autem librorum le
Abbreviated transcription (Latin):
isti qui in eccłia disputare lutius
solent qui libros scribere qui totũ
de origene loquũtur uel scribũt̃
Quidã nolunt sua furta cogͤsti.
et ingrati sunt in magistrũ: id¬
circo simplices ab illius lectione
deterrent. Nomiuatũ debes dicere.
et ipõs hoiẽs denotare. Ergo beati
epĩ auastasuus. et theophilus. et ue
tam orientis ꝙͣ occidentis tatholi¬
toꝵ sr̃nodus. qui pari sinã: quia
pari et spũ illũ hereticũ denũci¬
aut ppłis. fures libroꝵ illius iudi¬
candi sunt. Et quãdo i eccłus
predicant. nõ scliptiuaꝵ mist̾ia:
sed origenis furta cõmemorant
Non tibi sufficit passiuia contra

Expanded text:
isti, qui in Ecclesia disputare latius solent? qui libros scribere? qui totum de Origene loquuntur et scribunt? qui dum sua nolunt furta cognosci, et ingrati sunt in magistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati episcopi Anastasius, et Theophilus, et Ventam Orientis quam Occidentis Catholicorum synodus, qui pari sententia, quia pari et spiritu, illum haereticum denuntiant populis, fures librorum illius judicandi sunt: et quando in Ecclesiis praedicant, non Scripturarum mysteria, sed Origenis furta commemorant? Non tibi sufficit passim contra