comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
criptura sacra aliquando nobis
nendo frangitur. et mandendo glu¬
titur. Potus uero ẽ in locis aꝑciori
lus. quia ita sorbetur: sicut in ue¬
nit᷑. Sibum uidit propħa scripturã
sacram. quia exponendo frangere¬
tur: cũ diceret. paruuli petierunt
panem: et ñ erat qui frangeret eis.
Ia est infirmi quiq scripturȩ sacre
ualentiores sententias pecierunt ex¬
ponendo cominui. sed qui expone¬
re debeat ñ ualet inueniri. Potum
iudit scripturã sacram ꝓpħa cũ dice¬
ret. Om̃s sicientes uenite ad aquas.
Bi potus aꝑta mancdata ñ eent: ꝑse
met ipsam ueritas non clamaret. Si
quis sitit: ueniat ad me et bibat. Qua¬
si cibũ ac potũ uidit ꝓpħa iudee de¬
fuisse cũ diceret. Nobiles eius in te¬
rierunt fame: et multitudo eius siti
sentire. Et idcnto nidee nobiles. non¬
siti s fame interisse asserit: quia hi
qui p̃ẽe uidebantur. dũ totos se exten
timis discutiendo manderent non
habebant. Quia uero sublimioribus
interno ab intellectu cadentib par¬

Expanded text:
criptura enim sacra aliquando nobis nendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venite ad aquas . Si potus aperta mandata non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Quasi cibum et potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti sentire. Et idcirco Judsiti, sed fame interisse asserit, quia hi qui praeesse videntur, dum totos se exteritimis discutiendum mandent, non habebant. Quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus, par
Abbreviated transcription (Latin):
exactor mittat te in carterem. Ad¬
uersanus quippe nr̃ in uia ẽ. sermo
dñi contrarius nrĩs carnalib desi¬
deriis in presenti uita. A quo ipse li¬
beratur qui preceptis enis humiliter
subditur. Alioquin adũsarius iudici
et iudex tradit exactori: quia ex sermo¬
ne dñi contempto. reus enis peccator te¬
nebitur: in examine uilicis. Quem
udex exactori tradet: quia hunc ma¬
ligno sp̃ui ad ultionẽ trahere ꝑmit¬
tit. ut compulsam animã ipse ad pȩ¬
nam de corpore exigat: que ei ad cul¬
pam sponte consensit. Exactor mituit
no detruditur: quousq dies iuditii
uemiat. ex quo inferm iam ignib
simul et ipse crucietur. In exposi¬

Expanded text:
mittat te in carcerem . Adversarius quippe noster in via est sermo Domini contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita; a quo ipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori; quia ex sermone Domini contempto reus ejus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradet, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit no detruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
solet. De quo in euangłio dñs dicit.
Ignem ueni mittere in terram. Et qͥd
uolo nisi ut accendatur. Cum enim
carnalis mens sp̃m scm accipit. sp̃a¬
li amore succensa: malum plangit
quod fecit. Et terra ardet. quando ac¬
cusante se conscientia cor peccatoris
uritur. atq dolore pęnitentiȩ cremat᷑.
Hinc nirsus scriptum ẽ. Deus tuus
ignis consumens ẽ. Quia enim men¬
tem quã repleuerit. eam a peccatoꝵ
rubigine mundã reddit: creator nr̃
et ignis dicitur et consumens. Ex om̃ł¬

Expanded text:
solet. De quo in Evangelio Dominus dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur ? Cum enim carnalis mens Spiritum sanctum accipit, spiritali amore succensa malum plangit quod fecit. Et terra ardet, quando accusante se conscientia cor peccatoris uritur, atque in dolore poenitentiae crematur. Hinc rursum scriptum est: Deus tuus ignis consumens est. . Quia enim mentem quam repleverit, eam a peccatorum rubigine mundam reddit, creator noster et ignis dicitur, et consumens.
Abbreviated transcription (Latin):
sentis uitȩ prosperitas aliquando io¬
circo datur. ut ad meliorem uitam
prouocet: aliquando ut in ȩternum
plenius dampnet.Hinc est enim qd̃
plebi israheliticȩ chanaan terra pro.¬
mutitur: ut quandoq ad eterna spe¬
randa ꝓuocetur. Neq enim rudis il¬
le populus promissionibus dei in
longinquum crederet: si aꝑmissore
pisset. Ut ergo ad eternorum fidem
certius roboretur: nequaquam solũ¬
modo spe ad res. sed rebus quoq ad
spem trahitur. Quod liquido psalmista
testatur dicens. Dedit eis regiones gen¬
tium. et labores populorum posseder̃t:
ut custodiant uistificationes eius.¬

Expanded text:
sentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore pisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tione mortis ponit᷑. nisi mors ear¬
nis carnis exprimit᷑. uel qui libet rep¬
bi. qui antiqui hostis tenebras. studio
praue oꝑationis imitant᷑: In de uoce
martyrum ꝑ psalmistã dr̃. Humiliasti
nos in loco afflictionis. et oꝑuit nos ũbra
mortis. Umbra enĩ mortis electos dĩ op
primit. cũ mors carnis quȩ imagoͦ mor¬
tis ȩternȩ ẽ: ab hac eos uita disungit.
quia sicut illa a deo animã. ita hec ab
anima separat corpus. Sel certe umbra
eos mortis oppͥmit: quia de antiqͦ hoste
scriptũ ẽ. Nom̃ illi mors ẽ. Nmbra ergo
mortis sunt om̃s reprobi: quia illius
nequitiã elationis imitant᷑. eiusq una¬
ginem quasi umbrã expͥmunt. dũ eius
in se maliciȩ similitudinẽ trahunt. Qͥ
electos dĩ oꝑiunt. cũ contra illos inatio.¬
citate ꝑsecutionis temporaliter cõualescuis.
quod loquim᷑ transit. qd̾ scribimꝰ ꝑma¬
net: lingua patris scribȩ calamꝰ dicit᷑.
qͥa ab eo uerbum illius coet̾num. ac sine
tͣnsitu generat᷑.¬

Expanded text:
tione mortis ponatur, vel mors carnis exprimitur, vel quilibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce martyrum per Psalmistam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Umbra enim mortis electos Dprimit, cum mors carnis, quae imago mortis aeternae est, ab hac eos vita disjungit; quia sicut illa a Deo animam, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra eos mortis opprimit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mortis sunt omnes reprobi, quia illius nequitiam elationis imitantur, ejusquginem quasi umbram exprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt. Qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter convalescunt.quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illico aeternum, ac sine transitu generat
Abbreviated transcription (Latin):
quentia quippe terrenoꝵ desideriorum
fugerat ad magnã uidelicet solitudinẽ
semetipsũ. ubi eo tutius nil extraneũ
conspiceret. quo in competens nil ama¬
ret. Atumultu rerum temporalium.
magnum quendam secessum pecierat.
quietem mentis. in qua tanto purius
deum cerneret. quanto hunc cũ se solo
solum inueniret.

Expanded text:
quentia quippe terrenorum desideriorum quentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quasi tanta fiaquentia turbarũ pre¬
mituir. quanta curarum importunitate
laceratur. At contra scĩ uiri quia nichil
huius mundi. appetunt. nulł procalctu¬
bio in corde tumultib p̃muntur. Oñs
quippe inordinatos desiderioꝵ motus.
a cubili cordis manu scȩ consideratioĩs
eiciunt. Et quia transitoria cuncta des¬
pitiunt. ex his nascentes cogitationu m
in solentias ñ patiunt᷑. Solam namq et̃¬
nam patriam appetunt. et quia nulla
huiꝰ mundi diligunt. magna mentis tͣn¬
quillitate ꝑfruunt᷑. Unde nunc recte
ꝑ propħam dicit᷑. Elongarii fugiens:
et mansi in solitudine. In solitudine
quippe manere ẽ. a secreto cordis terreno
rum desiderioꝵ tumultus expellere.
et una intentione ȩterne patriȩ in amo¬
re intimȩ quietis anhelare. An ñ cunc¬
tos ex se cogitationum tumultus expu¬
lerat. qͥ dicebat: Unam petiĩ a dño hãc
requirã ut in habitem in domo dñi. Afre¬

Expanded text:
sit; quasi tanta frequentia turbarum presit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil hubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde nunc recte per Prophetam dicitur: Elongavi fugiens: et mansi in solitudine. In solitudine quippe manere, est a secrerum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A fre
Abbreviated transcription (Latin):
quam sonnum uigilans uidet. Quia
ergo tot rerum causas quas fingint
tolerat. nimirum intrinsecus natas.
ex desideriis turbas portat. Alius illi¬
cita fugit: sed tamen bonis mundi
carere ꝑtimescit. concessa tenere ap¬
petit. uideri int̾ homines minor eru¬
bescit. Et curat sũmoꝑe. ne in obs iu
domo sit: ne despectus in publico. fa¬
quuirit quid sibi sufficiat. quid neces¬
sitas subiectoꝵ petat. Atq ut suffi¬
cienter iura patronatus subditis exple¬
at: patronos quęrit quib ipse famu¬
letur. S his dum familiarit iungit᷑.
eoꝵ proculdubio causis implicatur.
Quib sepe consentit in illicitis. et
mala quȩ ꝓsemet ipso ñ aꝑpetit. com¬
mittit ꝓpt̃ alia quȩ non derelinqͥt
Aam sepe dum honorem suum in hoc¬
mundo inminuu trepidat. ea apud ma¬
iores ꝑsonas approbat. quȩ iam ꝑ propͥum
uiditium damnat. Is dum sollicite cogi¬
tat. quid patronis debeat. quid subiec¬
tis. quid sibi augeat. quid affectib pro¬

Expanded text:
quam somnium vigilans videt? Qui quam somnium vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hocmundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
elaborat. Quamius gͦ nil de concupitare¬
cꝑit. ħt tam̃ in corde iam fructũ concu¬
piscentie laborem rixe. Graui itaq popło
p̃mitur. qui instigantis auaritiȩ tumul¬
ti uastatur. Alius tyrantuti suꝑbiȩ sub¬
iacet: et cor miserum dum contra homi¬
nes erigit. uitio substernit. Honoꝵ sub¬
limium infulas appetit. exaltari successi¬
b exquirit. Totumq quod eẽ desidat
sibi. apud semet ipsum in cogitacioni¬
bus depingit. Iam quasi tribunali p̃¬
sidet. iam sibi parere obsequia subiee¬
toꝵ uidet. iam cȩteris eminet. iam aliis
mala irrogat. aliis quia irro gauerint
recõpensat. Iam apud semet ipsum sti¬
patus cuniris ad publicũ procedit. iam
quib obsequiis fulciatur conspicit. Qui
tamen hec cogitans solus repetit. iã alia
conculcat. alia subleuat. iam de con¬
culcatis satis facit odiis. iam de suble¬
uatis excipit fauores. Qui gͥ tot fantas.¬
mata cordi imprimit. quid iste aliud

Expanded text:
elaborat. Quamvis ergo nil de concupita reelaborat. Quamvis ergo nil de concupita receperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, et laborem rixae. Gravi itaque populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum dum contra homines erigit, vitio substernit, honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus, exquirit, totumque quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Jam quasi tribunali praesidet, jam sibi parere obsequia subjectorum videt, jam caeteris eminet, jam mala aliis irrogat, aliis, quae irrogaverit, recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis in publicum procedit, jam quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen haec cogitans solus repetit: jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud
Abbreviated transcription (Latin):
pondus uehemens inflãmate cogitaciois
premit. Alius iuri se auariciȩ tradidit.
et fastidiens propͥa. aliena concupiscit.
hic plerũq concupita adipisci non
ualens. dies quidem in otium. noctes
uero in cogitationem uersat. Torpet ab
utili oꝑe. quia fatigat᷑ illicita cogitacio¬
ne. Consilia multiplicat. et simũ mentis
cogitacionũ inuentionib latius expan.¬
dit. Euenire ad concupita satagit. atq
ad optinenda hec quoscdã secretissimos
causarum meatus querit. Qui mox ut
in causa aliquid subtile muenisse se esti¬
mat. iam se optinusse quod concupie¬
rat exultat. Iam quid etiam adeptȩ rei
adiungat excogitat. atq ut in meliore
statu debeat excoli pertractat. Quã qr
iã quasi possidet. et quasi ad meliorem
speciem adducit. mox insidias inuiden¬
tium considderat. et quid contra se iurgũ
moueat᷑ pensat. Exquirit quid responde¬
at. Et cum rem nullã teneat. iam indefen¬
sionem rei quam appetit. uacuus litigator

Expanded text:
pondus vehemens inflammatae cogitationis pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit, pervenire ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se aestimat, jam se obtinuisse quod concupierat exsultat. Jam quid etiam adeptae rei adjungat, excogitat, atque ut in meliore statu debeat excoli, pertractat. Quam quia jam quasi possidet, et quasi ad meliorem speciem adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se jurgii moveatur, pensat, et exquirit quid respondeat. Et cum rem nullam teneat, jam in defensione rei, quam appetit, vacuus litigator
Abbreviated transcription (Latin):
illicita appetunt. uel in hoc mundo ui¬
deri aliquid uolunt. densis cogitatio¬
num tumultib in corde cõprim unt᷑.
Dumq desiderioꝵ turbas intra se exci
tant. prostratã mentẽ pede miserȩ fre¬
quentationis calcant. Alius namq uri¬
se luxuriȩ subdit: atq ante mentis oc¬
culos scemata turpium ꝑpetrationtm
agitur intentione cogitationis. Uolup¬
tatis ꝑfectio querit᷑. et concussus ener¬
uiter animus hinc inde. et sollicitus.
et ceratus. occasi onẽ nequissimȩ exple¬
tionis rimatur. Mens itaq heo quasi
quasi quendã popłm patitur. quȩ in¬
solenti cogitationũ uastatur. Alius it
se dominio strauit. Et quid in corde. insi
in rgia etram que sunt ꝑagit: Hic sepe
p̃sentes non uidet: absectib contraddicit.
Intra semet ipsum contumelias profert.
et recipit. Receptis autẽ durius respon¬
det. et cum qui obiiet nullus assistit.
magnis clamarib rixas in corde cõponit.
Turbam itaq hic intus sustinet. quem

Expanded text:
illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus, in corde comprimuntur. Dumque desideriorum turbas intra stant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namqse luxuriae subdidit, atque ante mentis oculos schemata turpium perpetrationuagitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus, hinc inde et sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit; et quid in corde, nisi jurgia, etiam quae desunt peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus cointra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet, et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Et enim passer inuenit sibi domũ:
Quidꝑ nidi. nom̃ expͥmitur. nisi tran¬
quilla quies fidei. qua unus quisq
infirmus nutritur: Nam si scã excła
infirmos quosq filios. nunc in nido
pacis non enutriret: psalmista ñ dice¬
ret. Et enĩ passer inuenit sibi domũ.
et turtur nidũ sibi uͥ reponat pullos.
suos. Iam quippe domũ inuenit passer.
quia eternum habitaculũ nr̃ redemp¬
tor. intrauit. Et turtur inuenit i¬
dum. quia scã ȩccła amoris condito¬
ris affecta. crebris gemitib utitur. et
uelut nidũ sibi. id ẽ paccatissimam
fidei quietẽ construit. in qua crescen¬
tes filios pͣlumescentes pullos quousq
ad suꝑiora uolent caritatis gremio

Expanded text:
 Etenim passer invenit sibi domum, er nidi nomen exprimitur, nisi tranquilla quies fidei, qua unusquisque infirmus nutritur? Nam nisi sancta Ecclesia infirmos quosque filios nunc in nido pacis enutriret, Psalmista non diceret: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos. Jam quippe domum invenit passer, quia aeternum coeli habitaculum noster Redemptor intravit. Et turtur invenit nidum, quia sancta Ecclesia amore conditoris affecta, crebris gemitibus utitur, et velut nidum sibi, id est pacatissimam fidei quietem construit, in qua crescentes filios, quasi plumescentes pullos quousque ad superiora evolent, charitatis gremio
Abbreviated transcription (Latin):
mea in atria dñi. Concupiscunt enĩ s
non deficiunt. qui iam quidẽ cȩlestia
appetunt. s tam̃ adhuc a terrenoꝵ delec¬
tationib minime laxant᷑. Concupiscit¬
uero et in dei atria deficit. qui cũ ȩter¬
na desiderat. in amore temporalium
ñ ꝑdurat. Hinc psalmista iterum di¬
cit. Defecit in salutari tuo anima mea.
Hinc ꝑ semet ipsam ueritas admonet
dicens. Siquis uult pꝰt me uenire ab¬
neget semetipsum. Et rursum. Nisi qͥs
renumtiauerit om̃ib quȩ possidet: ñ
potest meus eẽ discipłs. In salutare gͦ
dei animam iusti deficere ẽ. p̃sentis uitȩ¬
bona ȩternitatis electione deserere. man-¬
sura querere. et in reb temporalibus
fidutiam non habere: Item ibi libro.

Expanded text:
mea in atria Domini . Concupiscunt enim, sed mea in atria Domini . Concupiscunt enim, sed non deficiunt, qui jam quidem coelestia appetunt, sed adhuc tamen a terrenorum delectationibvero et in Dei atria deficit, qui cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurat. Hinc Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anima mea . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum . Et rursum: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . In salutari ergo Dei animam bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere. CAPUT LXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli iustoꝵ. qui sic cȩlestia appe¬
tunt. ut tam̃ a terrenoꝵ spe minime
frangant᷑. Largita diuinitꝰ patri mo-¬
nia ad necessitatis subsidiũ possidẽt
honores sibi temporaliter impensos tenẽt.
aliena ñ ãbiunt. sus licite utunt᷑. Qui
tam̃ ab eiscdem rebus quas habent alie¬
in sunt: quia ad hec ipsa quȩ possidẽt
ex desiderio non tenentur. Et sunt non¬
nulli qui ad comprthendendũ culiñ
ꝑfectionis accincti. dum alciora interiꝰ
appetunt. exterius cuncta derelinquũt.
Qui reb se habitis nudant: gloria ho¬
noris expoliant. Qui dum internoꝵ
desiderio ꝑassiduitatem se amici me
roris. habere de exteriorib consolationẽ
nolunt. Qui internis gaudiis dum men
te appropiant. uitam inse funditus cor¬
poreȩ delectationis necant. Talib namꝙ
ꝑ paulum dr̃. Mortui enim estis. et uita
urã abscondita ẽ. cum xp̃o in deo. Hoꝵ¬
itaq uocem psalmista ex presserat cum
dicerãt. Concupiseit et defecit anima

Expanded text:
nonnulli justorum qui sic coelestia appetunt, ut tamen aeternorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent: aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum qui, ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta; derelinquunt; qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant; qui internorum desiderium per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt: qui internite appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque  Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: Concupiscit et deficit anima
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsũ dñs es nummularoꝵ
fudit: et cathedras uendentiũ colũ¬
bas euertit. Nimirũ significans.
quia ꝑ magistros quidem uitam ui¬
dicat plebium.: s ꝑ semeipsũ facta
unt : eius proculdubio iudicio

Expanded text:
semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit : nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta unt, eius proculdubio iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
cĩs p̃dicatorib debita. ab audientib
stipendia conferunt᷑. Et qͦs fatigat in¬
iunctus p̃dicationis labor. exhibita adis¬
cipłis pinguedo boni oꝑis fouet. Non qd̵
ideo p̃dicent. ut alant᷑: s ido alant᷑ ut p̃di¬
cent. id ẽ. ut p̃dicare subsistãt. Non ut
ad intencionẽ sum̃di uictꝰ transeat actio
p̃dicationis: s ad utilitatẽ p̃dicationis
tleseruant ininisteria sustentationis. A
bonis gͦ p̃dicatorib ñ causa uictꝰ p̃dica¬
tio impendit᷑. s causa p̃dicationis accipit᷑
uict᷑. Et qͦtiens p̃dicantib necessama ab
audientib conferunt᷑: ñ solent dererũ
munere. s de conferentiũ gaude merce
fut᷑ȩ m̃cedis studio. aliqͥd impendatur.

Expanded text:
is praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor, exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet. Non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est ut praedicare subsistant; non ut in intentionem sumendi victus transeat actio praedicationis, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. A bonis ergo praedicatoribus non causa victus praedicatio impenditur, sed causa praedicationis accipitur victus. Et quoties praedicantibus necessaria ab audientibus conferuntur, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercedfuturae mercedis studio aliquid impendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ales creati sunt angłi. ut si uellent
in beatitudinis luce ꝑsisterent:
si autem nollent. etiam labi potuisset̃.
Unde et sathan cum sequacibus legio¬
nibus cecidit: s post eius lapsum. ita
confirmati sunt angłi qui ꝑstiterunt.
ut cadere omnino non possint. Quod
bene in ipso exordio geneseos libri ex hy
storica descriptione signatum ẽ: quia
creauit deus cȩlum quod post modum
uocauit firmamentum. Cȩli ergo fu
rent. uirtutem in commutabilitatis
acceperunt.

Expanded text:
e creati sunt angeli, ut si vellent, in beatitudinis luce persisterent; si autem nollent, etiam labi potuissent. Unde et Satan cum sequacibus legionibus cecidit; sed post ejus lapsum ita confirmati sunt angeli qui perstiterunt, ut cadere omnino non possint. Quod bene in ipso exordio Geneseos praesentis libri historica descriptione signatum est. Quia creavit Deus coelum quod postmodum vocavit firmamentum. Coeli ergo fueerent virtutem incommutabilitatis acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
IRTUTES
anglice que
indiuino amore fixe
ꝑstiterunt. lapsis suꝑ¬
bientibus angłis hoc
in munere retributio¬
nis acceperunt: ut nul¬
la iam rubigine subripientis culpȩ
mordeantur. ut in contemplatione.
hoc quod sunt condite ȩterna stabili.¬
tate subsistant. Quod bene apud mo¬
ysen ipsa de mundi origine hystoriȩ
uerba testantur: cum &e prius factũ
cȩlum dicitur. & hoc idem postmodũ
firmamentum uocatur: quia uideli¬
cet natura angłica. et prius subtilis ẽ
in suꝑioribus condita: et post ne un¬
quam potuisset cadere mirabilus con.¬

Expanded text:
irtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione maneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius con
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim coronam sapientium t̾¬
renas diuitias diceret: ꝓculdubio fatu¬
itatem stultorum pauꝑtatem potius
quam imprudentiam faceretur. S
dum fatuitatem stultorum impru-¬
dentiam subdidit: sapientium diuiti¬
as quia prudentiam dixerit indicaũ.
Has inse paulus scientiȩ diuitias con¬
templatus: a contemplatione sua con¬
siderationem humanȩ fragilitatis hu¬
milians ait. Habemus thesaurum is¬
tum in uasis fictilibus. Multas itaq
apud nos diuitias repperimus. cum
dona habundantis in telligentiȩ sa¬
cra eloquia inuestigando ꝑcipimus:
atq in his plura nec tamen sibimet
diuersa sentimus. Non ẽ autem se¬
cura leticia in diuinis paginis uel
fortia uel multa cognoscere: s cog¬
nita custodire. Nam qui bene in¬
telligit: quid intelligendo agere¬
debeat agnoscit. Quanto enum in¬
tollectu latius extenditur: tanto
ad explenda oꝑa enixius ligatur.
Unde in euangłio ueritas dicit.
Cui multum datum ẽ: multum

Expanded text:
Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sibimet diversa sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum
Abbreviated transcription (Latin):
secus concupiscentia dñatur:
et illecebratus animus adusus
suos sensus corporis confamulari
more tyrannidis exigitł suisq
uoluptatibus ocłos seruire cõ¬
pellit: atq ut ita dicam fenestͣs
luminis ad tenebras aꝑit ceci¬
tatis. Unde scĩ uiri cum sinistra
pulsari se delectatione sentiunt:
ipsa ꝑquȩ formȩ species ad m̃tẽ
ingreditur. disciplinȩ magisterio
lumina restringunt: ne prauȩ cogi¬
tationi uisio lenocinata famuletur.
Quȩ si umquam subtiliter custodi¬
ri negligitur: cogitationis immun¬
dicia ꝓtinus ad oꝑationem transit.

Expanded text:
secus concupiscentia dominatur, secus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit.
Abbreviated transcription (Latin):
do inclinatȩ uisu concupis
pondere grauati: nequaquam
ualemus sic uiuere. ut nulla nos
possit culpȩ delectatio pulsare.
S aliud nolentem tangit: aliud
consentientem animum ꝑunit.
Seĩ autem uiri tanto uigilan.¬
tiore se circumspectione eusto¬
diunt quanto se pulsari sini¬
stris motibus uel transitoriȩ de
dignantur: ut si quid fortasse
cor illicitum concupisceretͥ pres¬
sus ꝑ disciplinȩ magisterium o¬
culus uidere recusaret. Sicut
enim sepe temptatio ꝑ oculo
trahitur: sic non numquam cõ¬
cepta intrinsecus compellit. sibi
ex trinsecus oculos deseruire.
Namq plerumq res quȩlibet
innocenti mente conspicitur:
s ipso conspectu animus concu¬
piscentiȩ gladio confoditur. Non
enim dauid uriȩ coniugem ideo
studiose respexit quia concupie¬
rat: s potius ideo concupiuit
quia in caute respexit. Fit uero
rectȩ retributionis examine:
ut qui exteriori negligenter uti¬
tur: in teriori oculo non in iuste
cȩcetur. Sepe autem iam intͥn-¬

Expanded text:
do illicitae visu concupiscpondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae delectationis dedignantur, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus, compellit sibi extrinsecus, oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrin
Abbreviated transcription (Latin):
uero fortia iuberi militibus uł
desiderari aquam non pęnalit̾
uetat. Et cuncti nouimus: qͦd
dauid concupiscentiȩ muerone
tranffixus. alienam coniuigem
et appetiuit & abstulit. Cuius
culpam digna uerbera sunt se¬
cuta: ꝙ malum quod ꝑpetrauit.
ꝑ penitentiȩ lamenta correxit.
Qui cum longe post contra hos¬
tium cuneos sederet: aquam bi¬
bere ex bethleemitica cisterna
ex desiderio uoluit. Euius elec¬
ti miliges inter cateruas aduer¬
santium medias erumpentes:
aquam quam rex desiderauerat
illesi detulerunt. S uir flagel¬
lis eruditus. semet ipsum ꝓtinꝰ
cum ꝑiculo militum aquam
desiderasse reprehendit: eamq
fundens dño libauit. sicut illic¬
scriptum ẽ. libauit eam dño.
In sacrificio quippe dñi effusa
aqua conuersa ẽ: quia culpã
concupiscentiȩ. mactauit ꝑ pe¬
nitentiam reprehensionis suȩ.
Qui ergo quondam concupis¬
cere alienam coniuigem nequa¬
quam timuit: post etiam quia
aquam concupisset expauit. Quia

Expanded text:
ero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et concupivit et abstulit . Cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere de Bethlehemitica cisterna ex desiderio voluit . Cujus electi milisantium medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens, libavit: sicut scriptum est: libavit eam Domino. In sacrificio quippe Daqua conversa est, quia culpam concupiscentię mactavit per paenitentiam reprehensionis suę. Qui ergo quondam concupiscere alienam coniugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus occultatum nul-¬
la laudis appeticione macula¬
tur. Sepe autem nouȩ conuer¬
sationis primordia adhuc ex
carnali sunt uita commixta:
et iccirco innotescere citiu.
non debent:ne cum laudan¬
tur bona quȩ placent. decep¬
tus laude sua animus. depre¬
hendere in eis mala quȩ laterł

Expanded text:
hominibus occultatum nulhominibus occultatum nulla laudis appetitione maculatur. Saepe autem novae conversationis primordia adhuc ex carnali sunt vita commista; et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala
Abbreviated transcription (Latin):
bis in primogenito bouis: et ñ
tondebis primogenita ouium.
Quid ꝑhuius prohibitionis ex¬
emplum: nisi uitam bene in¬
choantium moyses humanic.
occupationibus exerceri prohi¬
buit. In primogenito quippe
bouis arare ẽ: bonȩ conuersati¬
onis primordia in exercitio pu-¬
blicȩ actionis ostendere. Ouiũ
quippe primogenita condere
est: ab occultationis suȩ tegmi¬
ne humanis oculis inchoantia
bona nr̃a denudare. Inprimo¬
genito ergo bouis oꝑari ꝓhibe¬
mur: atq a primogenitis oui¬
um de tondendis compescim᷑:
quia et si quid robustum inci¬
pimus. exercere hoc in aꝑto ci¬
tius non debemus. et cum ui¬
ta nr̃a simplex quid atq inno¬
cuum inchoat. dignum ẽ. ut¬
secreti sui uelamina non relin¬
quat: ne dum hoc humanis o¬
culis quasi subducto uellere os
boum primogenita ouiumq
proficiant: ut quicquid forte
innocuumq incipimus: hoc
ad honorem intimi iuidicis in
ara cordis immolemus. Quod
ab illo ꝓculdubio tanto liben¬
tius accipitur: quanto et ab

Expanded text:
bis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium . Quid per hujus prohibitionis exemplum, nisi vitam bene inchoantium Moyses humanis occupationibus exerceri prohibuit? In primobovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia et si quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus. Et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est utsecreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis quasi subducto vellere ostboum primogenita oviumque proficiant, ut quidquid forte innocuumque incipimus, hoc ad honorem intimi judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ge. Fugit nos dicimꝰ: quotiens m̃ti
nr̃e id qͦd reminisci uolumꝰ ñ occurrit.
fugit nosdicimꝰ: qͣndo id qͦd uolumus
memoria ñ tenemꝰ. Sc̃ã gͦ eccłia pꝰ quã
morte ac resurrectionẽ dñi ascensionẽ¬
q descͥpsit. clamat ei ꝓpħico plena spĩ.
fuge dilecte mi fuge. Ac si dicet. Tuqͥex
carne comprehensibilis factus es. ex
diuinitate tua intelligentiam nr̃i
sensus excede: et inte nobis in cõphensi¬
bilis pmane

Expanded text:
ge. Fugit nos, dicimus, quoties menti nostrae in quo reminisci volumus, non occurrit; fugit nos, dicimus, quando id quod volumus, memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permane
Abbreviated transcription (Latin):
queo uenantiũ. et a uerbo aspero. Ue¬
nantes nichil aliud quam carnem
querunt. s a uenantiũ laqueo. atp
ab asꝑo sermone erpimur: quando
et insidias carnalium. et irri sionũ
probra. despiciendo superamus. Asꝑa
quippe eoꝵ uerba sunt. quȩ bonis nrĩs
itinerib aduersantur. s asꝑitatẽ uerbi
euadere ẽ. irrisiones detrahentiũ dissi
mulando calcare. Scã gͦ anima ab
asꝑo uerbo liberat᷑: quia dũ in hoc mun¬
do honorẽ laudis ñ querit. nec contu¬
melias detractionis sentit. Item ibi li¬

Expanded text:
queo venantium, et a verbo aspero . Venantes enim nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despiciendo superamus. Aspera quippe eorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi evadere, est imulando calcare. Sancta ergo anima ab aspero verbo liberatur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contumelias detractionis sentit. CAP. CLX
Abbreviated transcription (Latin):
potest mente comprehendi. quia ȩius
dispen satio obscuris suꝑ nos disposi¬
onib sȩpe unde estimatur deserere.
inde nos recipit. et utide nos reciꝑe
creditur. inde derelinquit. ut plerãq
hoc fiat grã quod ira dicitur. et aliqñ
ira sit. quod grã putatur. Non nullos
enim flagella corrigunt. non nullos
ad impacientie uesaniam ꝑducunt:
et alios prosꝑa quia demulcent. ab
in sania mitigant: alios quia eleuant.
funditus ab omĩ spe conu̾sionis eradi¬
oant. Cunctos aut̃ uitta ad ima ꝑtra¬
hunt. S tamen quidam eo ab his faci¬
lius redeunt. quo se in eis corruisse
altius erubescunt. Et semꝑ uirtutaes
ad suꝑna subleuant. s non nũ quã
quidam dũ tumorem de uirtute con¬
cipiunt. ꝑ ipsum tramitẽ ascensioĩs
cadunt. Quia gͦ potestas diuinȩ irȩ
minime cognoscitur: in cunctis neces¬
se ẽ. ut sine cessatione tueatur. In¬

Expanded text:
otest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in itinere lassatur: nisi quod a¬
mator presentis scłi peccati sui
nigredine oꝑtus. sepe ab eodem
scło in firmus. despectusq relin¬
quitur. ut cum eo nequaquam
currere ualeat. s fractus aduer¬
sita de torpescat: S hunc dauid
inuenit: quia redemptor ñr̃ ue¬
raciter manu fortis nonniunqͣm
quos despectos a mundi gła reppe¬
ri: suo amore conuertit. Eibo pas¬
cit. quia uerbi scientia reficit.
Ducem itineris eligit: quia suum
etiam predicatorem facit. Et qui¬
a amalechitam sequi non ualuit
dux efficitur dauid: quia ĩs que
in dignum mundus deseruit:
non solum conuersus in sua m̃te
dñm recipit: s predicando hẽ
etiam usq ad aliena corda ꝑdu¬
cit. Quo uidelicet duce dauid
amalechitam conuiuantem in¬
uenit et extinguit: quia ipsis xp̃e
predicantibus mundi leticiam
destruit. quos mundus comites
habere despexit

Expanded text:
in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? 3. Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, suo amore convertit, cibo pascit, quia verbi scientia refDucem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et quia Amalechitam sequi non valuit, dux David efficitur, quia is quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in sua mente Dominum recipit, sed praedicando, hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce David Amalechitam convivantem invenit, et exstinguit, quia ipsis Christus praedicantibus mundi laetitiam destruit, quos mundus comites habere despexit
Abbreviated transcription (Latin):
as meas. et assumis testamentũ meũ ꝑ os
tuum : Tu uero odisti disciplinã: et pro¬
iecisti sermones meos post te. Sermones
et enim dĩ post se p̃dicator proicit. cã
hoc quod dicit facere contempnt. Qñ
aut̃ dictis euis alter obediat. dũ ipse res¬
puit oꝑe. qͦd p̃dicat uoce. dissimulat
audire qͦd narrat : De ista predicatiõe¬
in euangelio scriptũ est. Qui soluerit
uiũ de mandatis istis mimmis. qui in
appellat. De qua scriptũ ẽ. Et colligent
de regno enis omĩa scandala. In suꝑno
enĩ regno scaudala quȩ aħ eo colligi de¬
beant: non habentar. Qui gͦ soluit
oꝑe. et sic docet uocȩ in isto regno celoꝵ
erit minimꝰ : in illo nec minimus.

Expanded text:
meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Sermones etenim Dei post se praedicator projicit, cum hoc quod dicit facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, 610 et ellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus.
Abbreviated transcription (Latin):
numerus. ꝑsemet ipsũ multi¬
plicatus: in centenariũ suigit. Uñ
recte ꝑ centenarium magna ꝑfectio
designatur. Sicut de electis dr̃. Omĩs
qui relinquit domũ. uel fis. aut so¬
rores. aut patrẽ. aut matrẽ. aut uro¬
rẽ. aut filios. aut agros. ꝓpter noiñ
meũ. centuplum accipiet. et uitam
et̾nam possidebit. Neq et enĩ sc̃s
quisq ideo terrena deserit. ut hȩc
possidere in hoc mundo multiplieiꝰ
possit. Quia quisquis terreno studio
terrã relinquit. terrã non relinquit.
s appetit. Nec qui unã uxorẽ deserit:
centum recepturus ẽ. S ꝑ centenariũ
numerum: ꝑfectio designat᷑. Post qͣm.
etiam uita eterna ꝓmittitur. Quia
quisqͥs ꝓ dei nomine temporalia atꝙ
terrena contemnit. et bic ꝑfectionẽ
mentis recipit. ut iam eam ñ appe¬
tat. quȩ contemnit: et in sequenti
scło. ad eternã uite głam ꝑuenit.
lenties itaq recipit quod dedit:
qui ꝑfectionis sp̃m accipiens. ter¬
renis non indiget. etiam si hec ñ

Expanded text:
numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna perfectio designatur, sicut de electis dicitur: « Omnis qui relinquit domum vel fratres aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . » Neque etenim sanctus quisque ideo terrena deserit, ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit; nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est; sed per centenarium numerum perfectio designatur, postquam etiam vita aeterna promittitur, quia quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ arcũ. nͥ dies extremi iuditiĩ designa¬
tur: Arcus enĩ quanto longe trahit᷑
corcda. tanto de eo districtior exit
sagitta. Sic nimirum sic extremi ui¬
ditii dies. quanto longe differt᷑ ut ue-¬
niat. tanto cum uenerit de illo distric¬
tior sententia ꝓcedit. Idcirco aut̃ diuer¬
sis nunc cladibus ꝑcutimur. ut hic
correcti paratiores tunc inueniri uale¬
amus. Unde illic p̃missũ ẽ. Ostendi¬
sti popło tuo dura. Flagella uidelicet
scłi. quȩ secuturũ grauius iudicũ diẽ
p̃currunt. Potasti nos uino compunc¬
tionis: ut terrena gaudia in lacrimas
uerterent᷑. Dedisti metuentib te signi¬
ficationem: ut fugiant a facie arcus.
Ac si diceret. Hoc tempus misccl̃ie. ẽ.
illud tempus iudicĩ erit. ꝑ ista ergo
hnius temporis flagella significatur. qͦ¬
mͦ tunc ꝑcussurus es. quando ñ parcens
iudicas. qui sic districte modo ꝑcutis.
quando parcis.

Expanded text:
per arcum, nisi dies extremi judicii designatur? In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum, sic extremi judicii dies quanto longius differtur ut veniat, tanto cum venerit, de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem diversis nunc cladibus percutimur, ut hic correcti, paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: Ostendisti populo tuo dura. Flagella videlicet seculi quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. Potasti nos vino compunctionis, ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Ac si diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella significas, quomodo tunc percussurus es, quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis, quando parcis.
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Querebat enim mortem
dum fugeret dicens. sufficit mͥ¬
dñe tolle animam in eam: neq
enim melior sum quam patres
mei. Unde ergo sic potens. ut tot
illas uirtutes faciat. unde sic
infirmus. ut ita feminam ꝑti.¬
mescat: nisi quia dispensatio¬
nis suꝑnȩ nutu mensura occul-¬
ti libraminis appenditur. ut ip¬
si scĩ dei homines et multum
ualeant ꝑ potentiam dei. et rur-¬
sum quadam mensura inodera.¬
ti sint ꝑ infirmitatem suam.
In illis uirtutibus helyas quid
a deo acceꝑat: in istis in firmita¬
tibus quid de se ẽẽ poterat agno¬
scebat. Illa potentia uirtus fu̾it.
ista infirmitas custos uirtutis
In illis uirtutibus ostendebat
quid acceꝑat: in istis in firmita.¬
tibus hoc quod acceꝑat custodi¬
ebat. In miraculis monstraba¬
tur helyas: in infirmitatibus
seruabatur.

Expanded text:
tare. Quaerebat enim mortem, tare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat? nisi quia dispensatione superni nutus mensura occulti libraminis appenduntur, ut ipsi sancti Dei homines, et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sunt per infirmitatem suam? In illis virtutibus Helias quid de Domino acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentiae virtus fuit: ista infirmitas custos virtutis. « In illis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmitatibus servabatur.