comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cerent sia deos talis aliundeuenis set. sed quia cum
illo erant ipsum eẽ certissime retinebant. at enĩ
corpus ipsumerat in quoresur rexit. quid hoc
adrem: Nam illud utique ipsum corpus erat in
quo in monte transfiguratus ẽ et ipsumerat iu¬
uenis in quonatus ẽ Et ta mensiquis eum iuuenẽ
repenteuidis set qui nonnisi inftentulum nosset.
non utiq agnosceret anuero ad linia menta mu¬
tanda non potest celeriter dĩ potestas quod po¬
test perannorum moras hominis aetas : quod autẽ
mariae dixit nolime tangere Nondum enim
ascendiadpatrem nihil aliud menoueris intelle¬
xisse quã tulta enim significareuoluit tactum
spiritalem id ẽ accessumfidei serequirere quais
creditur cum excelsum eẽ cumpatre et qđ ab illis
duobus infractione panis ẽ. agnitus sacramentum
eẽ quod nosinagnitionem suam congregat nullus
debet ambigere deuerbis symeonis ubiait uirginima¬

Expanded text:
cerent, si ad eos talis aliunde uenisset; sed quia cum cerent, si ad eos talis aliunde uenisset; sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. at enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? nam illud utique ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et ipsum erat iuuenis, in quo natus est, et tamen, si quis eum iuuenem repente uidisset, qui non nisi infantulum nosset, non utique agnosceret. an uero ad liniamenta mutanda non potest celeriter dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas: Quod autem Mariae dixit: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem, nihil aliud me noueris intellexisse quam tu. ita enim significare uoluit tactum spiritalem, id est accessum fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse cum patre. et quod ab illis duobus in fractione panis est agnitus, sacramentum esse, quod nos in agnitionem suam congregat, nullus debet ambigere. De uerbis Symeonis, ubi ait uirgini ma
Abbreviated transcription (Latin):
tenebantur oculieorum neagnoscerent eum inpedi¬
mentum quodam agnoscendiuidetur. in luminib
factum eẽ cernentium. Cum uero aperte alibi
dicitur. apparuit eis in alia effigie utique in ipso
corpore cuius alia erat effigies aliquid factum fu¬
isse quo in pedimento tenerentur id ẽ moram ag¬
noscendi paterentur oculi illorum. sed egomiror
cumduosin in corpore quibuscuiusque speciesag¬
noscatur. liniamenta et colorcurante resurre¬
tonem quod inmonte ita tnrns figuratus ẽ. ut fien&¬
uultus eius splendidus sicut sol. neminem mouet eũ¬
posuisse usque ad tantam excellenticm fulgoris et
luciscolorem sui corporis mutare potuis se. et post
resurrectionem mouet aliquactenus liniamenta
mutata eẽ ut non possitagnosci et rursus eadem
potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorẽ
sicet post resurrectionem pristinalinia menta re¬
uocasse. Namet illi tres discipuli antequorum
oculos in monte trans figuratus . ẽ non cum agnos¬

Expanded text:
Tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impediTenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agnoscendi uidetur in luminibus factum esse cernentium; cum uero aperte alibi dicitur: Apparuit eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius alia erat effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species agnoscatur, liniamenta et color, cur ante resurrectionem, quod in monte ita transfiguratus est, ut fieuultus eius splendidus sicut sol, neminem mouet eum usque ad tantam excellentiam fulgoris et lucis colorem sui corporis mutare potuisse et post resurrectionem mouet aliquatenus liniamenta mutasse, ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorem sic et post resurrectionem pristina liniamenta reuocasse. nam et illi tres discipuli, ante quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnos
Abbreviated transcription (Latin):
in quit istanationem quidem habentia sapientiae id ẽ
dequibus aliquaratio reddatur secundum elementa
mundi huius et principatus acpotestates in obseruaction
et humilitate cordis. ideo enima gunt ista ut supers¬
titionis uitio corhumilictur ad non parcendumcorpo¬
ridumfraudatur istis escis quibus compellitur abs¬
tinere. Non inhonore aliquo ad saturitatem carnis.
quod honoratius illomagis quam illocibo caro satura¬
retur cumad eius neces sitatem Non pertineat nisi quo¬
libet ualetudine apto alimento reficiat que fulciri.
de euangelio. inquisitiotua solet multos mouere.
Quomod o dñs postresurrectionem cum in codem
corpore surrexerit a quibusdam qui eum noue¬
rant utriusque sexus hominibus etagnitus non
sit et agnitus sit ubi primum quaerisolet utrum
INeius corpore an potius in illorum oculis aliquid
factum sit quo non possetagnosci. Cum enim legitꝰ

Expanded text:
inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est de quibus aliqua ratio reddatur secundum elementa mundi huius et principatus ac potestates — in obseruatione et humilitate cordis — id enim agunt ista, ut superstitionis uitio cor humilietur — ad non parcendum corpori — dum fraudatur istis escis, quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quo modo dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri solet, utrum in eius corpore an potius in illorum oculis aliquid factum sit, quo non posset agnosci. cum enim legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dis et uexatione corporis. uel sicut alii interpractatisuis
ad non parcendum corpori. Non in honore aliquo ad
saturitatem carnis. Cur inquis haecdicitrationem ha¬
bere sapientiae quaeita reprehendit. Diccm quod et ip¬
se inscripturis potes aduertere. saepe sapienti amposi¬
tameticm in rebus mundihuius quam dicit expressius
sapientiam huiusmundi Nec moueat quodhic non addidit
munadi. Nonenimet alio loco cumait. ubi scpiens ubi
scriba addidithuius mundi ut diceret ubi sapiens huius
mundi et tamen hoc intellegitur. sic et istaratiosapien¬
tiae Nihil enim ab eis dicitur inhuius modisuperstitio¬
sis obsecrationibus ubi non mundihuius elemonta natu¬
rarum que rerum ratio quacedam sapientiae red¬
diuidecitur Namet cumdicit. cauetenequis uos decipi¬
at perphilosophicm Nonait huius mundi. Et quidẽ.
philosophia latine nisistudium sapientiae. sunterzo

Expanded text:
dis et uexatione corporis — uel, sicut alii interpretati sunt, dis et uexatione corporis — uel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendum corpori —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae, quae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scripturis potes aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius mundi. nec moueat, quod hic non addidit \'mundi\'; non enim et alio loco, cum ait: Ubi sapiens? ubi scriba? addidit \'huius mundi\', ut diceret: Ubi sapiens huius mundi? et tamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis obseruationibus, ubi non secundum mundi huius elementa naturarumque rerum ratio quaedam sapientiae reddi uideatur. nam et cum dicit: Cauete, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi\'; et quid est philosophia Latine nisi studium sapientiae? sunt ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
tellegi ex quo omne corpus per contactum et conuexũ
subminis tratum et copulatũ crescit in incremenũ dĩ.
sier gomortui estiscum xp̃o abelementis huius mundi
quid adhuc uelut uiuentes de hocmundo decernitis
Hic dictis inserit uerba eorum quidecernunt de hocmundo
perhas obseruationes quasirationabiles affectata uani¬
ta te humilitatis inflati Netetigeris Negust̃a ueris
ne attaminaueris. Recolamus quod dictũ ẽ superius
ut hoc intellegamus Non uultenim eos in his obserua¬
tionib iudicari ubidicitur. Netetigeris negusttuierir
ue at tamin ciueris. quae sunt inquit omuia incorrup¬
tione petabusionem Omuia haec inquit magis ad
corruptionem ualent Cum superstitiose abhis absti¬
Netur ut cis homo abutatur id ẽ noneis utatur secundũ
prȩcepta et doctrincs hominum hoc planum ẽ. sed quod
sequitur. multum requiris quae sunt quidem rationẽ
habentia sapientiae in obseructione et humilitatecor¬

Expanded text:
tellegi —, ex quo omne corpus per contactum et conexum tellegi —, ex quo omne corpus per contactum et conexum subministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi rationabiles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris. recolamus, quod dictum est superius, ut hoc intellegamus. non uult enim eos in his obseruationibus iudicari, ubi dicitur: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, quae sunt, inquit, omnia in corruptionem per abusionem. omnia haec, inquit, magis ad corruptionem ualent, cum superstitiose ab his abstetur, ut eis homo abutatur, id est non eis utatur secundum praecepta et doctrinas hominum. hoc planum est; sed quod sequitur, multum requiris: Quae sunt quidem rationem habentia sapientiae in obseruatione et humilitate cor
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nemo ergo uos inquit conuincat cumsitiscorpus
xp̃ĩ. uolens uideribumilis corde incultura angelau
qua e non uidit inculcans. uel sicut quidam codices ha¬
bent qua euidit inculcans. Aut enim sic dicer euoluit
quacen on uidit inculcans. quia ista homines suspicioni¬
bus et opinionibus agunt Non quoduiderinT ita eẽ
faciendec autcerte qua euidit inculcans id eomagna
existimans quia uidit ea quibus dam locis obseruari
ab hominib quorum auctoritati haberetfidem Etiã
ratione non reddita et ideo sibi magnus uidetur
quia ei contigit quorundam sacrorum uidere secr&a
Sed planor sensus ẽ quae non uidit inculcans frus¬
traiflatus mente carnissuae mirabili teribi eum
dixit influtũ mente carnis suae ubi thelo humilẽ supra
dixerat Fit enĩ miris modis inanima hominis ut de
falsa humilitate magis in fletur quamsi a pertius super¬
biret Et nontenens in quił caput Quod uult xp̃min¬

Expanded text:
tur.. Nemo ergo uos, inquit, conuincat, cum sitis corpus tur.. Nemo ergo uos, inquit, conuincat, cum sitis corpus Christi, uolens uideri humilis corde in cultura angelorum, quae non uidit inculcans uel, sicut quidam codices habent, quae uidit inculcans. aut enim sic dicere uoluit: Quae non uidit inculcans, quia ista homines suspicionibus et opinionibus agunt, non quod uiderint ita esse facienda, aut certe: Quae uidit inculcans, ideo magna existimans, quia uidit ea quibusdam locis obseruari ab horninibus, quorum auctoritati haberet fidem etiam ratione non reddita, et ideo sibi magnus uidetur, quia ei contigit quorundam sacrorum uidere secreta. sed plenior sensus est: Quae non uidit inculcans frustra inflatus mente carnis suae. mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat; fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius superbiret. et non tenens, inquit, caput — quod uult Christum in
Abbreviated transcription (Latin):
libertatis alienum ut cumsitis corpus xpĩ seducami¬
niumbris et conuinci uid e amini ueluti peccantes
si haec obseruare neglegitis. Corpus ergo xp̃i nemo
uos conuincat uolens inhumilitate canis. hoc siper
uerbum graccum dicerctur eti cminlatina consueai¬
dine popularis sonaret usitatius. sic enim et uulo
dicitur quidiuitem affectat thelodiues ẽ. quisa pien¬
temthelo sapiens et cetera huius modi. Ergo et hie
thelo humilis quod plenius dicitur thelon humilis
id ẽ uolens humilis affectans humilitatem quod in¬
tellegitur. uolens uidere humilis affectans humili¬
tate hoc enim intalibus obseruationibus agitur
ut cor hominis uelut religione humilereddatur
Ad didit autem et cultura an gelortim uelsicut
uestrico dices habent religione angelorum quae
graece threscia dicitur angelos uolens intellex
principatus quos elementorum mundi huius prae¬
positos in his obseruationibus colendos. eẽ. arbi tran¬

Expanded text:
libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamilibertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti peccantes, si haec obseruare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim et uulgo dicitur, qui diuitem affectat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens et cetera huius modi; ergo et hic thelohumilis, quod plenius dicitur thelon humilis, id est uolens humilis, affectans humilitatem, quod intellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus obseruationibus agitur, ut cor hominis uelut religione humile reddatur. addidit autem et culturam angelorum uel. sicut uestri codices habent, religionem angelorum, quae Graece S-pyjoxsta dicitur, angelos uolens intellegi principatus, quos elementorum mundi huius praepositos in his obseruationibus colendos esse arbitran
Abbreviated transcription (Latin):
umphanscos insemet ipso Nonuti quebonos sed malos
principatus et malas potestates diabolicas scilicet et
daemoniacas exemplecuit id ẽ exemplumdeillis
dedit ut quem ad modum ipsescexuit carnem sic suos
ostenderet exuendos carnalibus uitiis perquacilli
cis dominabuntur Iam hic diligener attende quem
ad modum inferatꝰ propter quod cuncta ista comme¬
monruimus Nemoergo uos inquit iudicet in cibo tã¬
quam propterca illa omnia dixerit quia istiper
huius modi obseruationes seducebantur aueritate
qua liberi fiebant dequa dictum ẽ. in euangelio et
ueritas liberabit uos. id .ẽ. liberos faciet. Nemo
ergo uos inquit iudicet incibo aut inpotu aut inpcaste
dieifesti aut neomoeniae aut sabbatorum quod .ẽ.um¬
bra futurorum: hoc propter iudaismum. Deinde se¬
quitur propter superstitiones gentilium. Corpis
autem xp̃i inquit nemouos conuincat. turpe ẽ
inquit et nimis in congruum et a genero sitateuraẽ

Expanded text:
umphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos umphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolicas scilicet et daemoniacas exemplauit, id est exemplum de illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem ad modum inferat, propter quod cuncta ista commemorauimus. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo, tamquam propterea omnia illa dixerit, quia isti per huius modi obseruationes seducebantur a ueritate, qua liberi fiebant, de qua dictum est in euangelio: Et ueritas liberabit uos, id est liberos faciet. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum, quod est umbra futurorum. hoc propter Iudaismum; deinde sequitur propter superstitiones gentilium: Corpus autem Christi, inquit, nemo uos conuincat. turpe est, inquit, et nimis incongruum et a generositate uestrae
Abbreviated transcription (Latin):
uel sicut aliqui habent. In expolictione corporis pec
tismum in quo et consurrexistis perfidem opera¬
tionis dĩ qui suscitauit illum amortuis : Uidequẽ
admodum et hiccorpus xp̃i eosostendit ut istacm¬
temnant coberentes tanto capitisuo medictorid̃
et hominum xpõihũ et nullum falsum uel inucdi¬
dum medium perquod dõ cohȩreant requirents
Et uos inquit cum essetis mostui indelictis et prȩpu¬
tiõ crnis uestrae. praeputium uocauit quod
significatur praeputio hoc est delicta carnedir
quibus expolicndi sumus. uiuificauit inquit cũ
illo doncns uobis omnia delicta delens quodad¬
uersus noserat chiro graphum indecretis quod
erat contrarium nobis quia reos lexfaciebat quae
sub intrauenat ut abundar et delictum tollensinquit
illud demedio et affigens illud cruci exuens secarne
principatuset potestates exemplacuit fiducialiter tri¬

Expanded text:
— uel, sicut aliqui habent, in expoliatione corporis pecc— uel, sicut aliqui habent, in expoliatione corporis pecctismum, in quo et consurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis. uide, quem ad modum et hic corpus Christi eos ostendit, ut ista contemnant, cohaerentes tanto capiti suo. mediatori dei et hominum Christo Iesu, et nullum falsum uel inualidum medium, per quod deo cohaereant, requirentes. et uos, inquit, cum essetis mortui in delictis et praeputio carnis uestrae — praeputium uocauit, quod significatur praeputio, hoc est delicta carnalia, quibus expoliandi sumus —, uiuificauit, inquit, cum illo donans uobis omnia delicta, delens, quod aduersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex faciebat, quae subintrauerat, ut abundaret delictum —, tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter tri
Abbreviated transcription (Latin):
ducebant trans lato uerbo usuf sicut etiam umbrae
nomen in hisrebus non ẽ utiq uerbum proprium.
sed quadam similitudinis ratione trans latum et
estis inquit in illorepletiqui ẽ caput omnis princi¬
patus et potestates: perprincipatus enim et po¬
testates superstitio gentilium uel phylosoph i se¬
ducebant praedicantes illam quam uocant theo¬
logiam per elementa huusmundi. Caput autem
omnium xp̃m principium omnium uoluit in¬
tellegi sicut ipseait. cum ei dictum esset. Tu
quis es : respondit principium quod et loquor
uobis. Omnia enim peripsum facta sunt et sineipso
factum ẽ nihil. Mirabiliter autem uult eos. eẽ.
horum uelut mirabilium contemptores. cum cos
ostendit corpus factos illius capitisdicendo et estis
in illoreplet qui ẽ. caput omnis principatus et po¬
testatis . hinciam neumbris iud ccismiseducant
adiungit In quo eticm circum cisi estis circumcisioñ
non manu facta in expoliatione corporis cccrnis

Expanded text:
ducebant, translato uerbo usus, sicut etiam umbrae ducebant, translato uerbo usus, sicut etiam umbrae nomen in his rebus non est utique uerbum proprium sed quadam similitudinis ratione translatum. et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. per principatus enim et potestates superstitio gentilium uel philosophi seducebant praedicantes illam, quam uocant, theologiam per elementa huius mundi. caput autem omnium Christum principium omnium uoluit intellegi, sicut ipse, cum ei dictum esset: Tu quis es? respondit: Principium. quod et loquor uobis. omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. mirabiliter autem uult eos esse horum uelut mirabilium contemptores, cum eos ostendit corpus factos illius capitis dicendo: Et estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umbris Iudaismi seducantur, adiungit: In quo etiam circumcisi estis circumcisione non manu facta in expoliatione corporis carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tiaecuius nomine et promis sione induci pote¬
rant inerrorem Nam et sicorpore inquit
absens sum spũ uobiscumsum gaudens et uidens
uram̃ ordinctionem et id quodde .ẽ. fid ciuestrre
inxpõideo illistimebat quonicmquid eis ad huc
dñm nostrum in ipso cmbulate radicati et super¬
aedificati in ipso et conformatiinfide sicut et didicis¬
tis ab undontes in ea ingratiarum actione uult eos
fidenuttiri ut capacesficnt participandorum uc¬
thesccurorum sapientiae et scientiae qui sunt abs¬
conditi in xp̃o nec entequam sint adhaec id oneiueri¬
simili sermone capiantur et aueritatis itinere deuient
Deinde apertius quideistimeat ostendens uide temquit
ne qui suos decipiat perphilosophiam et in anem se¬
ductionem secundum traditionem hominum secun¬
dum elementa mundi et non secundum xp̃mquia in
ipso in babitat omnis plenitudo diuinitatis Corpora¬
liter ideo corporali terdixit quia illiumbrrtiliterse¬

Expanded text:
tiae, cuius nomine et promissione induci potetiae, cuius nomine et promissione induci poterant in errorem. Nam etsi corpore, inquit, absens sum, spiritu uobiscum sum gaudens et uidens uestram ordinationem et id, quod deest fidei uestrae in Christo. ideo illis timebat. quoniam, quid eis adhuc hristum dominum nostrum, in ipso ambulate radicati et superaedificati in ipso et confirmati in fide, sicut et didicistis, abundantes in ea gratiarum actione. uult eos fide nutriri, ut capaces fiant participandorum thesaurorum sapientiae et scientiae, qui sunt absconditi in Christo. ne ante, quam sint ad haec idonei, uerisimili sermone capiantur et a ueritatis itinere deuient. deinde apertius, quid eis timeat, ostendens: Videte, inquit, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum traditionem homi num, secundum elementa mundi et non secundum Christum, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. ideo \'corporaliter\' dixit, quia illi umbraliter se
Abbreviated transcription (Latin):
dnõnrõ. hanc autem sub nomine sapientiae uelsci¬
entiae curam uanccrum super flucrum ueobseruationũ¬
et desuperstitione gentilitatis. maximeq ab eis qui
philosophi nuncupati sunt et aiudaismocauendam eẽ
cernebat ubierant umbrae futurorum promouen¬
dae qnm lumen earum iam xp̃s aduenerat. Cum
ergo commemoras set et commendasset quantum
certamen procis haberet et prohis quila odiciae fu¬
cnxN et quicumq: non uiderant faciem eius in car¬
ne ut cordibus consolarentur copulcti incari¬
tate et in omnibus diuitiis plenitudinis intellectus
ad cognoscendum mysterium dĩ quod .ẽ. xp̃s inquo
sunt omnes thesaurisapientiae et scientiae abscon¬
diti hoc dico inquit ut nemo uos circum uenat in
uerisimili sermone. qui a ueritatisamore ducebantur
uerisimilitudine illistimuit ned cciperentur. et
ideo commendauit in xp̃o quod dulcissimum ha¬
bebant thesaurum scilicet sapientiae et scien¬

Expanded text:
o Iesu domino nostro. hanc autem sub nomine sapientiae uel scio Iesu domino nostro. hanc autem sub nomine sapientiae uel scientiae curam uanarum superfluarumue obseruationuet de superstitione gentilitatis maximeque ab eis, qui philosophi nuncupati sunt, et a Iudaismo cauendam esse cernebat, ubi erant umbrae futurorum remouendae, quoniam lumen earum iam Christus aduenerat. cum ergo commemorasset et commendasset, quantum certamen pro eis haberet et pro his, qui Laodiciae fuerant et quicumque non uiderant faciem eius in carne, ut cordibus consolarentur copulati in caritate et in omnibus diuitiis plenitudinis intelectus ad cognoscendum mysterium dei, quodest Christus. in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, hoc dico, inquit, ut nemo uos circumueniat in uerisimili sermone. quia ueritatis amore ducebantur, ueri similitudinem illis timuit, ne deciperentur. et ideo commendauit in Christo, quod dulcissimum habebant, thesaurum scilicet sapientiae et scien
Abbreviated transcription (Latin):
primilitteris litteris non potest ut exaliqua paste
aperiatur quod ideo fit obscurius quia non recte
sicut ex istimo pronuntiatur. quodenim scribtum
e Nete tigeritis negustaueritis nead taminaue¬
ritis tam quam praeceptum putatur apostoli
nescioquid tangere gustare ad taminare prohiben¬
tis contra c̃ autem si tamen intanta ista obscuritate
non stellor per inrisionem quippe uerba posuit
corum aquibus cosnolebat decipictq seduci quidis¬
cernentes cibos secundum culturam angelorum
at qucita de hocmundo decernentes dicuntꝰ netetigeris
nequegustaueris nec at taminaueris cums in tomnia
munda mundis et omnis creatura dĩ bona sit. quod
alio loco euidenter ipsccommendat tota mergo ipsius
sententiae circum stantiam uide cmus. Ita enim a¬
postoli intentione perspecta sensum eius quantum
ualemus fortas setenebimus quibus enim ista scribit
metuebat cos seduciumbris rerum dulci nomine

Expanded text:
primi litteris non potest, ut ex aliqua parte primi litteris non potest, ut ex aliqua parte aperiatur, quod ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existimo, pronuntiatur. quod enim scriptum est: Ne tetigeritis, ne gustaueritis, ne adtaminaueritis, tamquam praeceptum putatur apostoli nescio quid tangere, gustare, adtaminare prohibentis. contra est autem, si tamen in tanta ista obscuritate non fallor. per inrisionem quippe uerba posuit eorum, a quibus eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mune gustaveritis, ne attaminaveritis; cum sint omnia munda mundis et omnis creatura dei bona sit, quod alio loco euidenter ipse commendat. Totam ergo ipsius sententiae circumstantiam uideamus; ita enim apostoli intentione perspecta sensum eius, quantum ualemus, fortasse tenebimus. quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci umbris rerum, dulci nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ctiama postata efiunt: unde nisiquia non pertinent
ad illam praedestinationem et secundum propositũ
acsine paenitentia uocationem. Cur autem ad eam
alii pertineant ali i non pertineant. occulta causa. eẽ
potest iniusta non potest. Numquid enim iniquitas¬
ẽ apuddm̃ absit. Namet hoc ad illam pertinet
altitudinem iudiciorum quam mirans tam quam
exp̃auit apostolus. ideo quippeilla iudicia uocat
nequis quam taliafieriputet siueiniquitate siue
temeritate facientes siuecasu et fortuito labentiũ
ullis pastibus tam dispositorum subtanta dĩ sapien¬
tia sacculorum. In epistula porro ad colossenses qđ
scribtum .ẽ. Nemo uos seducat uolens in humilita¬
te et cetera quaes equuntur quousq tibi obscura tẽ
dixisti. nec ego adhuc sinecaligine intellego at que
utincmpresens demeista quaesisses. In eo quippesensu
quem mibi inbis uerbis uidere uideor ad hibenda c̃
quaedam pronuntiatio inuultu et modouocis quiex¬

Expanded text:
etiam apostatae fiunt? unde, nisi quia non pertinent etiam apostatae fiunt? unde, nisi quia non pertinent ad illam praedestinationem et secundum propositum ac sine paenitentia uocationem? cur autem ad eam alii pertineant, alii non pertineant, occulta causa esse potest, iniusta non potest. numquid enim iniquitas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iudiciorum, quam mirans tamquam expauit apostolus; ideo quippe illa iudicia uocat, ne quisquam talia fieri putet siue iniquitate siue temeritate facientis siue casu et fortuito labentibus ullis partibus tam dispositorum sub tanta dei sapientia saeculorum. In epistula porro ad Colossenses quod scriptum est: Nemo uos seducat uolens in humilitate et cetera, quae sequuntur, quousque tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine caligine intellego. atque utinam praesens de me ista quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
quos autem uocauit illos et iustificauit. quos autẽ
iustificauit illo set glorificauit. Sids̃ pronobis quis
contranos: Non sunt inista uocatione qui infide
quaeperdilectionem . operatur eticm sialiquantũ
ambulant non perseuenant usque ad finem et utiq
potuerunt rapinemalitiamutaret intellectum eorũ
siad illam praedestinationem et uocationem quae
secundum propositum et sinepaenitentia ẽ. perti¬
nerent. Ac nequisquam praesumptor itad eoc¬
cultis iudicet alienis ut dicatideo non rapti sunt ex
hacuita antequam essent fidei desestores quia in¬
eandemuia non fideliter ambulabant et hoc in eoru
cordibus nouerat dñs quamuis hominibus aliter
Apparet quid dicturus ẽ de infantulis paruulis
qui plerique accepto in illa ae tatexp̃ianae gratiae
sacramento cumsine dubio pestinerent aduitam
ae ternam regnumq: caelorum si continuo ex hac
uita emignarent sinuntur crescere et non nulli

Expanded text:
quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. si deus pro nobis, quis contra nos? Non sunt in ista uocatione, qui in fide, quae per dilectionem operatur, etiamsi aliquantum ambulant, non perseuerant usque in finem. et utique potuerunt rapi, ne malitia mutaret intellectum eorum, si ad illam praedestinationem et uocationem, quae secundum propositum et sine paenitentia est, pertinerent. ac ne quisquam praesumptor ita de occultis iudicet alienis, ut dicat: \'Ideo non rapti sunt ex hac uita, antequam essent fidei desertores, quia ineadem uita non fideliter ambulabant et hoc in eorum cordibus nouerat dominus, quamuis hominibus aliter appareret,\' quid dicturus est de infantulis paruulis, qui plerique accepto in illa aetate Christianae gratiae sacramento, cum sine dubio pertinerent ad uitam aeternam regnumque caelorum, si continuo ex hac uita migrarent, sinuntur crescere et nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
sionis propter ueritatem dĩ ad confirmandas pro¬
missiones patrum. Gentes autem supermisericor¬
dicm glorificaredm̃ secundum istammisericordiã
dictum .ẽ. inimici propter uos quod et supra dixerat
illorum delicto sclus gentib: Cum autem dixisset
sccundum electionem propterpatres addiditsine
paenitentia enum sunt dona et uocatiodĩ uides
cestcillos significari qui pertinent ad numerum
praedestinatorum dequibus alio lo codicit scimus
quia diligentibus dm̃ omnia cooperantur in bono his
qui secundum propositum uocatisunt. multi enim
sunt uocati pauciuero electi. qui uero electo ipsisunt
seundum propositum uocati in quibus proculdubio
dĩ praescientia falli nonpotest. hos praesciuit et
praedestincuit conformes imaginis filui sui ut sit
ipse primogenitus inmultis fratrib Quos autem
praedestinauit illos et uocauit. haccuocatio ẽ.
sccundum propositum. haec ẽ. sine paenitentia

Expanded text:
sionis propter ueritatem dei ad confirmandas prosionis propter ueritatem dei ad confirmandas promissiones patrum, gentes autem super misericordia glorificare deum. secundum istam misericordiam dictum est: Inimici propter uos, quod et supra dixerat: Illorum delicto salus gentibus. Cum autem dixisset: Secundum electionem propter patres, addidit: Sine paenitentia enim sunt dona et uocatio dei. uides certe illos siguificari, qui pertinent ad numerum praedestinatorum. de quibus alio loco dicit: Scimus, quia diligentibus deumnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum uocati sunt. multi enim sunt uocati, pauci uero electi; qui uero electi, ipsi sunt secundum propositum uocati, in quibus procul dubio dei praescientia falli non potest. hos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; quos autem praedestinauit, illos et uocauit. haec uocatio est secundum propositum; haec est sine paenitentia.
Abbreviated transcription (Latin):
essen propterquosdam quitaleserant . Istam diuincrũ
scribturarum consuctudinem peromna corpus littera¬
rum eius creberrimes parsam quis quis diligenter aduer¬
terit multa dissoluit qua einter seuidentur eẽ contra¬
ria inimicos ergo alios dicit alios dilectos sed quia in
uno populo erant uelut cosdem ipsos dicere uidetur
quam quam et exipsis in imicis quicrucifixerunt dnm̃
pleriq conuersi sunt et apparuerunt electi. tunc
electi quando conuersi quantum ad salutis initium
quantum uero ad dĩ praescienti cm nontunc electi
in imici quidilectisiue quia in uno populo utriq fucrant
siuequia exinimicis saeuientibus usq ad scenguinem xp̃i
quidameorum dilecti factierant secundum electionem
qua elatebat in praescienticdĩ. Ad hocenim addidit
propterpatres: quia id quod patribus promissumẽ
o portebatimpleri. sicut circa finem epistulae adro¬
manos ait. Dico enim xpm̃ ministrum fuis secircumci¬

Expanded text:
essent, propter quosdam, qui tales erant. istam diuinarum essent, propter quosdam, qui tales erant. istam diuinarum scripturarum consuetudinem per omne corpus litterarum eius creberrime sparsam quisquis diligenter aduerterit, multa dissoluit, quae inter se uidentur esse contraria. inimicos ergo alios dicit, alios dilectos; sed quia in uno populo erant, uelut eosdem ipsos dicere uidetur. quamquam et ex ipsis inimicis, qui crucifixerunt dominum, plerique conuersi sunt et apparuerunt electi, tunc electi, quando conuersi, quantum ad salutis initium, quantum uero ad dei praescientiam, non tunc electi inimici, qui dilecti, siue quia in uno populo utrique fuerant siue quia ei inimicis saeuientibus usque ad sanguinem Christi quidam eorum dilecti facti erant secundum electionem, quae latebat in praescientia dei. ad hoc enim addidit \'propter patres\', quia id, quod patribus promissum est, oportebat impleri, sicut circa finem epistulae ad Romanos ait: Dico enim Christum ministrum fuisse circumci
Abbreviated transcription (Latin):
quodicit idem apostolus et super isrłdĩ. illoccutem
dicit uidete isrł secundum carnem uidete inquit isrł
secundum carnem. Deinde interponittestimonium
prophetae. ueniet exsionqui eripiat et auertat
impietatem abia cob et hoc illis a metestamentum cum
abstulero peccatacorum. Non uti que omnium iudae¬
orum sed electorum hinc adiungit eaquae inquiren¬
da posuisti secundum euangelium quide in imici prop¬
teruos pretium quipperedemptionis nrae sanguis .e.
xp̃i quiutiq non Nisi abinimicis potuit occidi . hic .ẽ. ille
usus iclorum in prouectum bonorum Quod uero
adiugit secundum electionem autem dilecti propter
patres hincostendit non illos inimicos sedelectos. eẽ.
toꝰ sicut corinthios in primis epistulaesuae partibus
italccudat tam quam omnes tales sincumessent lacu¬
dabiles quidameorum et postea non nullis epistulae
ipsius locis itare praehendittam qua momnes culpabiles

Expanded text:
quo dicit idem apostolus: Et super Israhel dei; illos autem quo dicit idem apostolus: Et super Israhel dei; illos autem dicit Israhel secundum carnem: Videte, inquit, Israhel secundum carnem. deinde interponit testimonium prophetae: Veniet ex Sion, qui eripiat et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata illorum non utique omnium ludaeorum sed electorum. Hinc adiungit ea, quae inquirenda posuisti: Secundum euangelium quidem inimici propter uos. pretium quippe redemptionis nostrae sanguis est Christi, qui utique non nisi ab inimicis potuit occidi. hic est ille usus malorum in prouectum bonorum. quod uero adiungit: Secundum electionem autem dilecti propter patres, hinc ostendit non illos inimicos sed electos esse to, sicut Corinthios in primis epistulae suae partibus ita laudat, tamquam omnes tales sint, cum essent laudabiles quidam eorum, et postea in nonnullis epistulae ipsius locis ita reprehendit. tamquam omnes culpabiles
Abbreviated transcription (Latin):
simclos ipsenon fecit. ta menmalos futuros eẽ. praesci¬
uit. Nimis enim consilium eius in abdito .ẽ. quoetiam
malis bencutitur ad profectum bonorum eticm in
hocmirificans omnipotentiam bonitatis suae qui a
sicut illorum nequitiae est male utibonisoperibus erus
sic illius sapientiae .ẽ. beneuti malis operibus eorum.
hancigitur altitudinẽ sacramenti sic commendat
apostolus. Nolo uos ignorare fratressacramentum
hocut nonsitis uobis sapientes quia caecitas exparte
isrł facta ẽ donec plenitudo gentium intrret et
sic omnis is rł saluus fieret. Ex parte dixit quia
non omnes excaccatisunt. Errn enim ex illis quix pm
cognouerunt. plenitudo autem gentium inbis intrat
quisccundum propositum uocatisunt. et sic omnis isr ł
saluus fict quia et exiudaeis et exgentibus quisecur¬
dum propositum uocatisunt ipsiuerius sunt isrł de

Expanded text:
si malos ipse non fecit, tamen malos futuros esse praescisi malos ipse non fecit, tamen malos futuros esse praesciuit. nimis enim consilium eius in abdito est, quo etiam malis bene utitur ad: prouectum bonorum etiam in hoc mirificans omnipotentiam bonitatis suae, quia, sicut illorum nequitiae est male uti bonis operibus eius, sic illius sapientiae est bene uti malis operibus eorum. Hanc igitur altitudinem sacramenti sic commendat apostolus: Nolo uos ignorare, fratres, sacra-mentum hoc, ut non sitis uobis sapientes, quia caecitas ex parte in Israhel facta est, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israhel saluus fieret. ex parte\' dixit. quia non omnes excaecati sunt; erant enim ex illis, qui Christum cognouerunt. plenitudo autem gentium in his intrat, qui secundum propositum uocati sunt. et sic omnis Israhel saluus fiet, quia et ex Iudaeis et ex gentibus, qui secundum propositum uocati sunt, ipsi uerius sunt Israhel, de
Abbreviated transcription (Latin):
unius dĩ õmpotentis cultu sine participatione cor¬
poris et sanguinis xpi. unus enĩmh inquitet unus
mediator dĩ et hominum homoxp̃s ihs̃ ut illud qđ
dixerat omnes homines uult saluos fieri . Nullo
alio modo intellegatur praestari nisi permediatorẽ.
non dm̃ quod sempererat uerbum. sed hominex p̃mihm̃
cum uerbum carofactũ est et habitabit in nobis.
unde nac illud temoueat quod deiuda eis idema płs
dicit secundum euangelium quidem in imici propter
uos secundum electionem autem dilecti propter pa¬
tres. Altitudo quippeilla diuitiarum sapientiae
et scientia edĩ et illa inscrutabilic iudicia cius. et
inuestigabiles uiaccius. hanc fidelibus cordibus mag¬
nam ingerunt ammirationem quideillius sapientia
pertendente a fine usque in finem fortiter ct omnia sua¬
uiter disponente non dubitant. quid sit quodei placet
ut nascantur crescant acmultiplicentur hi quos et¬

Expanded text:
unius dei omnipotentis cultu sine participatione corunius dei omnipotentis cultu sine participatione corporis et sanguinis Christi, unus enim deus, inquit, et unus mediator dei et hominum homo Christus Iesus, ut illud, quod dixerat omnes homines uult saluos fieri\', nullo alio modo intellegatur praestari nisi per mediatorem non deum, quod semper erat uerbum, sed hominem Christum Iesum, cum uerbum caro factum est et habitauit in nobis. Unde nec illud te moueat, quod de Iudaeis idem apostolus dicit: Secundum euangelium quidem inimici propter uos, secundum electionem autem dilecti propter patres. altitudo quippe illa diuitiarum sapientiae et scientiae dei et illa inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius hanc fidelibus cordibus magnam ingerunt admirationem, qui de illius sapientia pertendente a fine usque in finem fortiter et omnia suauiter disponente non dubitant, quid sit, quod ei placet, ut nascantur, crescant ac multiplicentur hi, quos et
Abbreviated transcription (Latin):
permapus i positionem misericor dissime offerur
potestati. Quibus peractis et participato tanto
sacramento gratiarũ actio cuncta condudit
quam in hisetiam uerbis ultimam commenda¬
uit apostolus: haec autem causa precipue fuit
ista dicendi ut his breuiter perstrictis atque signi¬
ficatis non putaretur neglegendum eẽ quod seqt̃i
proomnibus hominibus proregibus et hisqui insub¬
limitate sunt ut qui etam et tranquillam uitam
a gamus in omnipietate et caritate Nequis quam
sicut sehabet humanȩ cogitationis infirmitas existi¬
maret Non esse ista facienda prohis aquibus per¬
secutionem patiebatur ecclesia cum membrrxp̃i ex
omniessent hominum genere colligenda undeadiun¬
git et dicit. hoc enim bonum ẽ. et acceptum coram sa¬
lutaridõ nostro qui omnes homines uult saluos fieri
et agnitionem ueritatis uenire. Et nequis quamdice¬
ret posse eẽ salutis uicm in bona conuersatione et

Expanded text:
per manus inpositionem misericordissimae offerunt per manus inpositionem misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimam commendauit apostolus. Haec autem causa praecipua fuit ista dicendi, ut his breuiter perstrictis atque significatis non putaretur neglegendum esse, quod sequitur: Pro omnibus hominibus, pro reg i bus et his, qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam uitam agamus in omni pietate et caritate, ne quisquam, sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, existimaret non esse ista facienda pro his, a quibus persecutionem patiebatur ecclesia, cum membra Christi ex omni essent hominum genere colligenda. unde adiungit et dicit: Hoc enim bonum est et acceptum coram saluatore deo nostro, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. et ne quisquam diceret posse esse salutis uiam in bona conuersatione et
Abbreviated transcription (Latin):
ta .ẽ. proseuche: porro siusitatius ut dixi ins¬
cripturis uoritum appellatur cũchẽ excep¬
to nomine generali orationis. ea proprie in¬
tellegenda est oratio quam facimus ad uotũ
id .ẽ. proseuchen uouentur autem omnia quae
offerunturdõ. maxime scĩ altaris oblatio¬
oblatio quosa cramento praedicatur nostrũ
illud maximum uotum quonos uouimus in xp̃o
.eẽ iansuros utique in conpage corporis xpĩ
cuius reis acramentum .ẽ. quodunus panis unũ
corpus multisumus. Ideo in huius scĩficatione
et distributionis praepantione. Ex istimo
a postolum iussisse proprie fieri proseuchas.
Id ẽ orationes uel ut non nulliminus perite iuter¬
pretatisunt ad orationes. Hoc ẽ enim aduotum
quod usitatius inscripturis puncupatur. eucħe
Interpellationes autem siue ut uestri codices habeN
postulationes fiunt cum populus benedicitur
Tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos

Expanded text:
ta est TtpoaeoxVj. porro si usitatius, ut dixi, in sta est TtpoaeoxVj. porro si usitatius, ut dixi, in scripturis uotum appellatur εὐκή, excepto nomine generali orationis ea proprie intellegenda est oratio, quam facimus ad uotum, id est rcpoc εὐκήν. uouentur autem omnia, quae offeruntur deo, maxime sancti altaris oblatio, quo sacramento praedicatur nostrum illud maximum uotum, quo nos uouimus in Christo esse mansuros, utique in compage corporis Christi. cuius rei sacramentum est, quod unus panis, unum corpus multi sumus. ideo in huius sanctificatione et distributionis praeparatione existimo apostolum iussisse proprie fieri rcpossoxa. id est orationes uel, ut nonnulli minus perite interpretati sunt, adorationes, hoc est enim ad uotum, quod usitatius in scripturis nuncupatur eoa. interpellationes autem siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppe hinc dicipossunt quae in probanda non sint
sed cligo in his uerbis hoc intellegere quodom¬
nis uel paencomnis frequentat ecclesia ut prx¬
cationes accipiamus dictas quas facimus ince¬
lebratione sacramentorum antequam illud
quod ẽ indni mensa incipiat benedici. Ora¬
tiones cum benedicitur et scĩficatur. et ad
distribuendum comminuitur. quam totam
petitionem fere omnis ecclesia dominica ora¬
tione concludit. adquem intellectum etiam
uerbigrati origo nos adiuuat . Ncm eam
quamdicunt euchen raro ita scribtura po¬
nit ut intellegatur oratio. sed plerumq: et
multo usitatius uotum appellatur eũ chẽ.¬
proseuchem uero quoduerbum ita positum. e.
unde tractamus semper orationem uocat
unde hanc uerbi originẽ sicut superius dixi.
non nullim inus erudite intuentes pros euchen
Non orationẽ sed ad orationem dicere uolue¬
runt quae potius proscrnesis dicitur: sed quia
oratio interdum uocatur eũ che: ad oratioputa¬

Expanded text:
quippe hinc dici possunt, quae inprobanda non sint. quippe hinc dici possunt, quae inprobanda non sint. Sed eligo in his uerbis hoc intellegere, quod omnis uel paene omnis frequentat ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud, quod est in domini mensa, incipiat benedici, orationes. cum benedicitur et sanctificatur et ad distribuendum comminuitur, quam totam petitionem fere omnis ecclesia dominica oratione concludit. ad quem intellectum etiam uerbi Graeci origo nos adiuuat; nam eam quam dicunt εὐκήν raro ita scriptura ponit, ut intellegatur oratio; sed plerumque et multo usitatius uotum appellatur εὐκή, 7rpoaeoav uero, quod uerbum ita positum est, unde tractamus, semper orationem uocat. unde hanc uerbi originem, sicut superius dixi, nonnulli minus erudite intuentes irpoaeoxav non orationem sed adorationem dicere uoluerunt, quae potius jrpoaxuvraat? dicitur; sed quia oratio interdum uocatur eua, adoratio puta
Abbreviated transcription (Latin):
pellet pronobis: Numquid nam interpellat. et
non etiam postulat: immo uero quia postulat:
proco positum .ẽ. inter pellat euidenter quippe
alibideillo dicitur et siquis peccauerit : ad uoca¬
tum habemus ad patrem ihm̃ xp̃m iustum. et¬
ipse ẽ exoratio propeccatis nostris: quam quã
fostassis codices apud uosctiam in eo loco de
lcctiones quasipseposuisti postulationes: ipsum
et illic uerbum .ẽ. ubi scriptum .ẽ. inter pellat
pronobis : Cumigitur et qui pracatur oret¬
etquiorat precetur. et qui interpellat dm̃
ad hoc interpellat ut oret et precetur. quid sibi
uult quod ista ita posuit apostolus ut non sit
corum neglegenda distinctio . Excepto itaq
nomine generali et salua loquendi consuctudiñ
secundum quam siuedicas precationẽ siueorati¬
nem siue in terpellationem uel postulationem
una eademq: res intellegitur . aliqua etiam
singulorum istorum proprictas inquirenda
est sed adeam liquido peruenire difficile ẽ multa

Expanded text:
pellet pro nobis. numquidnam interpellat et pellet pro nobis. numquidnam interpellat et non etiam postulat? immo uero, quia postulat, pro eo positum est \'interpellat\'. euidenter quippe alibi de illo dicitur: Et si quis peccauerit, aduocatum habemus ad patrem Iesum Christum iustum; ipse est exoratio pro peccatis nostris. quamquam fortassis codices apud uos etiam in eo loco de lationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic uerbum est, ubi scriptum est: Interpellat pro nobis. Cum igitur, et qui precatur et qui orat, precetur et, qui interpellat deum, ad hoc interpellet, ut oret et precetur, quid sibi uult, quod ista ita posuit apostolus, ut non sit eorum neglegenda distinctio? excepto itaque nomine generali et salua loquendi consuetudine, secundum quam, siue dicas precationem siue orationem siue interpellationem uel postulationem, una eademque res intellegitur, aliqua etiam singulorum istorum proprietas inquirenda est, sed ad eam liquido peruenire difficile est; multa
Abbreviated transcription (Latin):
tiones sed adorationes quia non dictum est
scienter inter practatum: pros euchasenim:
orationes dici agraecis notissimum .ẽ. et uti¬
que aliud ẽ orare aliud ad orare : Deniq: non
isto uerbo sed alio legitur ingraeco. Dnm dm̃
tuũ adorabis. Et adorabo ad tomplum scm̃tuũ
et siquasimilia: pro interpellationibus autẽ
quod nostrihabent : secundum codicescredo ues¬
tros postulationes posuisti: haec interim duo
id .ẽ. quod alii postulationes Alii interpella¬
tiones interpraetati sunt : unum uerbum daens¬
ferreuoluerunt. quod graecus habet enteuxis
et profecto aduertis et nosti. aliud eẽ inter¬
pellare : Aliud postulare : Non enim solemus dice¬
re postulant interpellaturi. sed interpellant
postulaturi : uerumta mẽ exuicinitate uerbum
usurpatum cui propinquitas ipsaimpetrat intel¬
lectum : Non ẽ uelut censoria notationeculpandũ:
N Amet dcipso dnõ ihũ xp̃o dictum . ẽ: quod inter¬

Expanded text:
tiones\' sed \'adorationes\', quia non dictum est tiones\' sed \'adorationes\', quia non dictum est scienter interpretatum; προσευχάς enim orationes dici a Graecis notissimum est. et utique aliud est orare, aliud adorare. denique non isto uerbo sed alio legitur in Graeco: Dominum deum tuum adorabis et: Adorabo ad templum sanctum tuum et si qua similia. Pro interpellationibus autem, quod nostri habent, secundum codices, credo, uestros postulationes posuisti. haec interim duo, id est quod alii postulationes, alii interpellationes interpretati sunt, unum uerbum transferre uoluerunt. quod Graecus habet, ἐντεὐξεις. et profecto aduertis et nosti aliud esse interpellare, aliud postulare. non enim solemus dicere \'postulant interpellaturi\' sed \'interpellant postulaturi\'; uerum tamen ex uicinitate uerbum usurpatum, cui propinquitas ipsa impetrat intellectum, non est uelut censoria notatione culpandum. nam et de ipso domino Iesu Christo dictum est, quod inter