comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inanima quam diuina lex aberrorib susceptã castigat
et corrigit. etiam pͥmogenita egyptioꝵ tutelliguntur
ẽẽ deleta nisi pꝰ hec omnia ininfidelitate ꝑ curet nolitnũ¬
gi israhelitice plebi ut exeat de ꝓfundo et euadat inco¬
lumpꝰnis. s ini quitate ꝑmaneat. et descendat. tanqͣm
plumbum inaquam ualidissimã. Inquitas erm
scdm ⁊acharie ꝓpħe insum supra talentum plumbi se¬
det. et idõ quismanet. mniquitate tanquã plumbũ dem̾¬
ut agnoscamus. ii quibusdam ꝑ sacrificia sacerdotum.
et obsecrationes pontificum nos eẽ. purgandos. quod
aaron ꝑsona designat. Inquibusdam uero ꝑscientiã
diune legis emendandis. qđ moy si designat officiũ.
Inaliis autem sine dubio. que difficiliora sunt ipsius dnĩ
egere uirtutem: S ne illtd quidẽ putandum ẽ nobis
uranit̃ obseruatum. quod primo quidem moyses non
intra adpharaonem. s occurrit ei exeunti adaquas:

Expanded text:
in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta; nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, et nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo, et vadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas enim, secundum Zachariae prophetae visum, super talentum plumbi sedet : et ideo qui permanet in iniquitate, tanquam plumbum demeut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
nerit. tc̃ merebit᷑ ut extuiguat᷑ inea pͥmogenita egẏpti
iqͦ tale aliqͥd intelligi posse arbitror. Omnis aitma cum
ad supplem̃tum etatis aduen̾it. et uelut in ea natura¬
lis quedam lex ceꝑit sua uira defende pͥmos sine du¬
bio motus. scđm desidium carnis ꝓducit. quos exconcu¬
piscentie. uł ire fomite. uis incentuia commou̾it. Un¬
de quasi p̃cipuum. et quod ñ sit comiune cum ce
manducalut. pruisquam faciat aut ꝓferat maligna.
elrget bonũ Em̃ pͥusquam qm̃ sciat puer bonum aut ma¬
lum. resistẽ malitie. atelligat. quid bonum ẽ Alius
aũt ꝓpħa. tan quam de semet ipso loquens dicebat.
delicta uiuentutis mee. et ignorantie mee ne memine.¬
ris. Quia ergo pͥmi isti anime motus. scdm carnem
ꝓlati inpeccatũ. rurnt merito inmortali loco. egyp¬
tiorum pͥmitua ponuntur. que. eatenus extingunt᷑
si reliq̃ uite conu̾sio em̃datiorẽ dirigat cursum. Siegͦ

Expanded text:
nerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: nerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: in quo tale aliquid intelligi posse arbitror. Omnis anima cum ad supplementum aetatis advenerit, et velut naturalis in ea quaedam lex coeperit sua jura defendere, primos sine dubio motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Unde quasi praecipuum et quod non sit commune cum caemanducabit . Priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum: quam priusquam sciat puer bonum aut malum, resistet malitiae ut eligat quod bonum est. Alius autem Propheta tanquam de semetipso loquens, dicebat: Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem prolati, in peccatum ruunt, merito immortali loco Aegyptiorum primitiva ponunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
let. ꝑ quam homo cum in honore ẽẽt. ñ intellex̃. s insi
arguit euis et ulcera peccatoꝵ. atq arrogantie tumo¬
rem. feruoremq inea furorem extinguit. Adhibet postħ
uoces filiorum tonitrui. id ẽ euiigłicas apłicasq doctͥ¬
nas. S ec castigationem grandinis admouet ut luxu¬
riẽ uoluptatesq coerceat. Adhibet simul et ignem pe
nos. Nec locustarum ab ea subdurit exempla: quib
mordeantur: et depascantur om̃s in quieci motus
enis et turbidi. quo et ipsa discat qđ apłs docetut
omnia sua scd̾m ordinẽ fiant. Ulq uero sufficient̃
fuerit castigatas morib et ꝓem̃dationis uite correp¬
tione cohercẽatacum actorem uerbum senserit. et con¬
fiteri iam ceꝑit qͥidigit᷑ dĩ ẽ et parum quid agnitioĩs
acceꝑat: Tunc p̃cipue gestorum suorum tenebras uidet
tuns erroꝵ suorum caliginem sentit. Cumq in hoc ue¬

Expanded text:
let, per quam homo cum in honore esset non intellexit, sed comlet, per quam homo cum in honore esset non intellexit, sed comArguit ejus et ulcera, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque in ea furoris exstinguit. Adhibet post haec etiam voces filiorum tonitrui, id est, evangelicas apostolicasque doctrinas. Sed et castigationem grandinis admovet, ut luxuriam voluptatesque coerceat. Adhibet simul et ignem poet ardens intra nos ? Nec locustarum ab ea subduxit exempla, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus ejus et turbidi: quo et ipse dicat quod Apostolus docet, ut omnia sua secundum ordinem fiant . Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus et pro emendatioris vitae correctione coercita, cum auctorem verberum senserit, et confiteri jam coeperit quia digitus Dei est, et parum quid agnitionis acceperit, tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt; tunc errorum suorum caliginem sentit. Cumque in hoc ve
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitiuoꝵ infertur int̾ctus. delenttr enĩ pͥmogeni¬
ta egypti. siue pͥncipatus et potestates illoꝵ. et hu¬
uis mundi reccores siue actores et muentores falsa¬
tum que inhoc mundo fuert̃ religioñ quas x ue¬
ritas. cum suis extinsit actoribꝰ et deleuit. hec quantũ¬
add locum misti cum spetat. ꝓlata sunt. Iã uͦ etiam si¬
morał nob figura tractanda: dicemus quod una queq
anima in hoc mundo dum inerrorib uiuit. et ignorantia
u̾itatimegypto posita ẽ huic si appropinquare ceꝑit lex
dĩ. aquas eueruit insanguinem. idẽ. fuidã et lubricam
itiuentutis uitam conuertit ad sangumẽ uet̾is uł noui
testam̃ti. Tunide inde educit exea uanam et manam
loquatitatẽ. et adusum dĩ ꝓuidentiam. ranarum simi¬
lẽ querelã pugat. et iam malignas cogitationes eius
et sonipharum mordacitati similes calliditatis aculeis
lit. stultitiamq inea. et intellectum. pecudib similem de¬

Expanded text:
primitivorum infertur interitus. Delentur enim primogeniprimitivorum infertur interitus. Delentur enim primogenita Aegypti, sive principatus et potestates illorum. Et hujus mundi rectores sive auctores et inventores falsarum, quae in hoc mundo fuerunt, religionum, quas Christi veritas cum suis exstinxit auctoribus, et delevit. Haec mystad locum mysticum spectant, prolata sunt. Jam vero si etiam moralis nobis figura tractanda est, dicemus quod unaquaeque anima in hoc mundo dum in erroribus vivit et in ignorantia veritatis, in Aegypto posita est. Huic si appropinquare coeperit lex Dei, aquas ei vertit in sanguinem, id est, fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. Tum deinde educit ex ea vanam et inanem loquacitatem, et adversum Dei providentiam, ranarum similem querelam. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes, calliditatis aculeos lit; stultitiam in ea et intellectum pecudibus similem de
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. Benefitium certe dĩ commemorauit scͥptura quo
locustas abstulit. et secuta dixit indurassẽ cor pha¬
raonis dnmn beneficio utiq suo et patientia sua
qua illa fiebat obstinatio dum ei paicerentur. sic
omina mala corda hominum patientiam dĩ ma¬
egypti. tam dense ut palpari queant. Extendit
moyses manum incelum. et facte ft̃ tenebre horri¬
biles in uniuersa t̾ra egẏpti. trib dieb nemo uidit
Nona plaga tenebre facde sunt siue ut ñtis eorũ
cecitas arguatur. sine ut intelligant diuine dispñ¬
sationis. et ꝓuidentie obsturissimas eẽ rationes. Po¬
suit enim denebras latibulum sutim: qua silli audaet̃
et temere ꝑscrutari cupientes. et alia exalus ad se¬
rentes. et incrassas et palpabiles tenebras ignoran¬
tie deuoluti sunt. Et dixit dominus admoysen. ad¬
⁊ huc una plaga tantam pharaonem:⁊ egẏptum. et
post hec dimittet uos et exire. compellet. Adultim̃¬

Expanded text:
el. Beneficium certe Dei commemoravit Scriptura, quod el. Beneficium certe Dei commemoravit Scriptura, quod abstulit locustas, et secuta dixit indurasse Deum cor Pharaonis. Beneficio itaque suo et patientia sua, qua illa fiebat obstinatio, dum ei parceretur, sicut omnia mala corda hominum, patientia Dei maAegypti, tam densae ut palpari queant. Extendit Moyses manum in coelum, et factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti. Tribus diebus nemo vidit Ex Isidoro. Nona plaga tenebrae factae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim tenebras latibulum suum: quas illi audacter et temere perscrutari cupientes, et alia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles tenebras ignoranfaciem tuam. Et dixit Dominus ad Moysen: Adhuc una plaga tantum feriam Pharaonem et Aegyptum, et post haec dimittet vos, et exire compellet. Di
Abbreviated transcription (Latin):
delicta cernerent. ꝑ eorum spẽm. et quo urtꝰ tołant gra¬
uiora sentirẽt. Quid gͦ ꝑsignificationẽ locuste. porten¬
dunt. que plusquam cetera miniita: queq animan¬
tia humanis frugib nocent nisi linguas adulanti¬
um. q̃ trenorum hominum m̃tes. si quando dona aliqͥ
ꝓferre conspicuint hec inmoderatius laudando cor¬
rumpunt. fructus quippe egẏptioꝵ oꝑa ẽ. cenodoxoꝵ
quam locuste ext̃minant. dum adulantes lingue adpe¬
dendas laudes transitorias. coroꝑantis indinant:
ħbas uero locuste comedunt: quando adulatores qͥ
uerba loquentium fauorib extollunt. Poma quoq
arborum deuorant. quando uamis laudib quorundã
iam quasi fortium oꝑa enarrant. Egressusq ẽ moy¬
ses de conspectu pharaonis. et oraiit dñm& flare
fecit uentum aboccidñte uehem̃tissimum̃: et arrep¬
tam locustam ꝓiecit inmare rubrũ. Non remansit
ne una quidem incunctis finib egypti. et inditra¬
uit dñs cor pharaonis. nec dimisit filios isrł.¬

Expanded text:
ta cernerent per eorum speciem, et quae intus tolerant graviora sentirent. Quid ergo per significationem locustae portendunt, quae plusquam caetera minuta quaeque animantia, humanis frugibus nocent, nisi linguas advolantium, quae terrenorum hominum mentes, si quando bona aliqua proferre conspiciunt, haec immoderatius laudando corrumpunt. Fructus quippe Aegyptiorum est opera cenodoxorum quam locustae exterminant, dum adulantis linguae ad appetendas laudes transitorias, cor operantis inclinant. Herbas vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favoribus extollunt. Poma quoque arborum devorant, quando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortium opera enervant. Egressus est Moyses de conspectu Pharaonis, et oravit Dominum, qui flare fecit ventum ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare Rubrum. Non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit cor Pharaonis, nec dimisit filios Isra
Abbreviated transcription (Latin):
sit similis mei monim t̾ra. Nunc enim extendens
manum. ꝑcutiã te et ppłm tuum peste: peribisq de
t̃ra. Ic circo autem posuite. ut ostendam inte. forcitu¬
dinẽmeet narretur nom̃ meum iomni t̾ra. hec scͥp¬
turae uerba et apłs posuit. cum in eodem loco ꝑdifficili
u̾saretur. Ibi autem et hoc ait. si aũt uolens ds̃ ostende¬
re iram et demonstrare patientiam suam. sustulit in
multa patientia. uasa ire Parcendo utiq his. quos
tionem. et ut notas inquit faceret dumtas głe sue
inuasa miscdie unde uasorum mĩe eͤ inpsalmis . ds̃

Expanded text:
sit similis mei in omni terra. Nunc enim extendens sit similis mei in omni terra. Nunc enim extendens manum, percutiam te et populum tuum peste, peribisque de terra. Idcirco autem posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam: et narretur nomen meum in omni terra. Haec Scripturae verba et Apostolus posuit, cum in eodem loco perdifficili versaretur. Ibi autem et hoc ait: Si autem volens Deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam, sustulit in multa patientia vasa irae, parcendo utique his quostione - et ut notas, inquit, faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. unde uasorum misericordiae uox
Abbreviated transcription (Latin):
chil. Tułuntq cinerem de camino et stecert̃ contra pha¬
raonem. et spargit. illum moy ses incelum. factaq sunt
uulnera uesicarum turgentium in hominib et inium̃¬
tis. nec poterant malefici stare coram moyse ꝓpt̃ uul¬
nera que millis erant et inomni t̃ra egypti In ulce¬
rib arguitur dolosa huius scłi et purulenta malitra
inuesicis tumens et inflata suꝑbia. Inferuoris ira. ac¬
furoris insania. hucusq enim talia ꝑ errorum suoꝵ
figuratis mundo supplicia temperantur: post hec
uero u̾b̾a uenuint de suꝑnis uocis scilicet. tonitrua
et grando et ignis discurrens. sic̃ inseqñtib ostendet᷑
Dixt quoq dominus admoysen. Mane consurge. et
sta coram pharaone. et dices adeum. hec dicit dñs ds̃
hebreorum. dimiite ppłm meum ut sacrificet mͥ: quia
in hac uice mittem omnes plagas meas suꝑ cor tuum
suꝑ seruos tuos. et suꝑ ppłm tuum ut scias quod ñ

Expanded text:
hil. Tuleruntque cinerem de camino, et steterunt coram Phahil. Tuleruntque cinerem de camino, et steterunt coram Pharaone: et sparsit illum Moyses in coelum: factique sunt ulcera vesicarum turgentium in hominibus et in jumentis; nec poterant malefici stare coram Moyse, propter ulcera quae in illis erant et in omni terre Aegypti. In ulceribus arguitur dolosa hujus saeculi et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia; in fervoribus, ira furoris et insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundum supplicia temperant. Post haec vero, verbera veniunt de supernis: voces scilicet, tonitrua et grando et ignis discurrens, sicut in sequentibus ostendetur. Dixit quoque Dominus ad Moysen: Mane consurge et sta coram Pharaone, et dices ad eum: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi, quia in hac vice mittam omnes plagas meas super cor tuum, et super servos tuos, et super populum tuum, ut scias quia non
Abbreviated transcription (Latin):
no. et spargat illud moyses incelum. coram phara¬
one. sit q ptiluis suꝑ omnem t̾ram egypti. Crunt
enim inhominib et inu̾im̃tis uulnera. et uesicet᷑¬
aaron et moysen. Sumite uobis plenas manus fa¬
uille. de fornace. et asꝑgat moyses incelum coram
pharaone. et. coram serus erus. et fiat puluis in
tota terra egẏpti. Signa enim suꝑiora uirga fiebãt
quam ñ moyses s aaron uł extendebat suꝑ aquam
uł ad tram ꝑcuciebat. Nc̃ uero int̃positis duob sig
nis. de cnomia et peccorum mortib ubi nec aaron¬
nec moyses aliquid manii oꝑati sunt. Dicit᷑ ut moyses
fauillam spargat incelum de fornace: et hanc ambo
iubentur sumere. s ille spargere ñ tut̃ram. s incelum
tanquam aaron qui datus erat adppłm. t̾ram ꝑcu¬
tere deb̾et uł int̾ram siue iaquam manum extende¬
ꝑiora signa ubi nec moyses nec aaron. manu aliqͥd
oꝑantur: quid sibi uult ista dauersitas: neq enimini¬

Expanded text:
no: et spargat illum Moyses in coelum coram Pharano: et spargat illum Moyses in coelum coram Pharaone: sitque pulvis super terram Aegypti. Erunt enim in hominibus et jumentis ulcera et vesicae tuAaron et Moysen: sumite uobis plenas manus fauillae de fornace, et aspergat Moyses in caelum coram Pharaone et coram seruis eius, et fiat puluis in uniuersa terra Aegypti? signa enim superiora uirga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron uel extendebat super aquam uel ea terram percutiebat; nunc uero interpositis dunis de cynomya et pecorum mortibus, ubi nec Aaronnec Moyses aliquid manu operati sunt, dicitur ut Moyses favillam spargat in coelum de fornace, et hanc ambo sumere jubentur, sed ille spargere non in terram sed in coelum; tanquam Aaron qui datus erat ad populum, terram percutere deberet, vel in terram sive in aquam manum extendeperiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron manu aliquid operantur? quid sibi vult ista diversitas? neque enim ni
Abbreviated transcription (Latin):
lis atq lapidib mp̃ssis ut eaq̃: ipsi credebant cultu ho¬
norari diuino. inhis uiderent. dmiseranda exerceri
supplicia. Mortuaq sunt animantia omnia egyptioꝵ
de animalib uero filiorum ifrł. nichil omnino ꝑiit
Et misit pharao adudendum. nec erat quicqtiam
mortuum de his que. possidebat isrł. In grauatum¬
q ẽ. cor pharaonis. et non dimisit ppłm. Quomodo
econtrariis causis facta ẽ hec ingrauatio cordis pha¬
raonis. Si enimꝰ peocora ifrahelitarũ morerentur
tunc uideretur causa competens quẽ cor eius gra¬
uaretur: ad contempnendum dm̃. tanquam si et
magi etus peccora israhelitarum fecissent mori.
Nc̃ uero unde debuit ad timendum. ad credendũ
⁊moueri uidens nullum ptais mortuũ expecorib
ebreorum: hinc. ingrauatũ ẽ. idẽ. illa ingrauatio¬
⁊ et iam: ucusq ꝓgressa ẽ. Et dixit. dominus admoy¬
sen et aaron. Tollite plenas manus cineris decami¬

Expanded text:
lis atque lapidibus impressis; et ea quae ipsi credebant cultu holis atque lapidibus impressis; et ea quae ipsi credebant cultu honorari divino in his viderent miseranda exerceri supplicia. Mortuaque sunt omnia animantia Aegyptiorum. De animalibus vero filiorum Israel nihil omnino periit. Et misit Pharao ad videndum: nec erat quidquam mortuum de his quae possidebat Israel. Ingravatumque est cor Pharaonis, et non dimisit populum. Quomodo e contrariis causis facta est haec ingravatio cordis Pharaonis? Si enim et pecora Israelitarum morerentur, tunc videretur causa competens qua cor ejus gravaretur ad contemnendum Deum, tanquam si et magi ejus pecora Israelitarum fecissent mori. Nunc vero unde debuit ad timendum vel credendum moveri, videns nullum pecus mortuum ex pecoribus Hebraeorum? Hinc ingravatum est, id est, illa ingravatio etiam hucusque progressa est. Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron: Tollite plenas manus cineris de cami
Abbreviated transcription (Latin):
duntS oues abhominant᷑ egyptii: quia ciues huiuis
scłi asꝑnant᷑ et despiciũt simplicitatẽ bonoꝵ. Sic̃
ergo sunt abhominationes maloꝵ oꝑumi detestant᷑
boni Ita bonoꝵ oꝑum cause. abhominationes st̃ re¬
ꝓbis. unde scriptum ẽ. abhominant᷑ ustiuir̃ impiũ
et abhominantur impii eos. qui inrecta sunt uia
xuii. Dixit aũt dominus admoy sen. Ingrede adpharaonẽ
et loquere. ad eum. hec dicit dominus ds̃ hebreoꝵ.
dimitte ppłm meum ut sacͥficet mͥ. Quod si adhuc re.¬
nuis. et retines eos. ecce manus mea erit suꝑ agros tuos
suꝑ equos. et asinos et camelos. et boues et oues pestis
ualde grauis: Quod uero quinto in loco ammalium.
uece uł peccarum egyptus uerb̾atur ue cordia hic arguit᷑
uł. stultitia hominum mortalium. qui tanquam in¬
rationabilia peccora cultum et uocabulũ dĩ iposuer̃
figuris:. ñ solum hominum. s et peccorum ligno metal¬

Expanded text:
dunt. Sed oves abominantur Aegyptii, quia cives hujus dunt. Sed oves abominantur Aegyptii, quia cives hujus saeculi aspernantur et despiciunt simplicitatem bonorum. Sicut ergo sunt abominationes malorum operum quas detestantur boni, ita bonorum operum causae abominationes sunt reprobis. Unde scriptum est: Abominantur justi virum impium, et abominantur impii eos qui in recta sunt viarum. Dixit autem Dominus ad Moysen: Ingredere ad Pharaonem, et loquere ad eum: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi. Quod si adhuc renuis et retines eos, ecce manus mea erit super agros tuos, super equos et asinos, et camelos, et boves, et oves, pestis valde gravis . Quod vero quinto in loco animalium nece vel pecorum Aegyptus verberatur, vecordia hic arguitur vel stultitia hominum mortalium, qui tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecorum, ligno, metal
Abbreviated transcription (Latin):
abiecit quod si mactauerimus ea que colunt egyptii
⁊contrã eis. Lapidib nos obruent: suggillat ipsos gen¬
tiles eo quod anmalium figuram ꝓdõ summo colebãt
ligno et lapidib inp̃ssam. Nam ammonem iouem
inariete uenerabantur: anubẽ incane. appinquoq̃ co-¬
lentes intauro: et cet̾a portenta. magis quam numi¬
na q̃ ipsa egyptꝰ culto credebat uenerari dumo. Idõq
moyses et a aron dicebant se ire. uelle ubi egyptii non
iuderent abhominationes suas inmolari. hoc aũt in¬
telligendum ẽ mistice. significari quod supra diximꝰ
quia erant egyptiis oues. et pasta̾res earum abhomi¬
nabiles: et idõ separatam t̾ram israhelite acceꝑunt.
cum uenert̃ in egyptũ. Sic enim et sacrificia israhelita¬
rum abhominationes sunt egyptiis. sic̃ iniquis uita
tustorum. Scĩ quippe uiri domino oues offerunt: quia
simplicitates suas se omnipotũti dõ sacͥficium osten¬

Expanded text:
adjecit, Quod si mactaverimus ea quae colunt Aegyptii adjecit, Quod si mactaverimus ea quae colunt Aegyptii coram eis lapidibus nos obruent. Suggillat ipsos gentiles, eo quod animalium figuram pro Deo summo colebant ligno et lapidibus impressam. Nam Ammonem Jovem in ariete venerabantur; Anubem in cane; Apin quoque colentes in tauro, et caetera portenta magis quam numina, quae ipsa Aegyptus cultu credebat venerari divino; ideoque Moyses et Aaron dicebant se ire velle ubi Aegyptii non viderent abominationes suas immolari. Hoc autem intelligendum est mystice significari, quod supra diximus, quia erant Aegyptiis oves et pastores earum abominabiles et ideo separatam terram Israelitae acceperunt cum venerunt in Aegyptum. Sic enim et sacrificia Israelitarum abominationes sunt Aegyptiis, sicut iniquis vita justorum. Sancti quippe viri Domino oves offerunt, quia simplicitates suas omnipotenti Deo sacrificium osten
Abbreviated transcription (Latin):
Quousq gͦ deficerent. nichil de illius tr̃e segregatio¬
ne dictum ẽ. s ex quo ceꝑunt ea fieri. ubi iam illi simi¬
lia facere nec conari auderent ibi commemoratumẽ.
Quarto aũt loco egyptꝰ muscis ꝑcutitur: Musca enim
iuimis insolens. et inquietum animal In qͣqͥd aliud qͣm
in solũtes cułe desidiorum carnalium designantur:
egypt᷑ erͣgͣo muscis. ꝑcutitur. quia eorum corda qui hoc
cam posuerunt: ꝑ quam canini mores significantur.
inquib humane mentis. uoluntas et libido carnis ar¬
guitur. Pot̃ qͣuidem hoc loco significare. etiam ꝑmus¬
cam caninam. forensem hominum eloquentiã: quaurla
canes altutro se lacerant. Uocauit pharao moy sen et
eos ire quo dicebant s ut illic inegypto immolarent
uolebat. hoc ostendunt uerba moysi. que secuntur
egyptii edere dedignantur. Unde et ingenesi scͥptũ
ẽ omnes pastores ouium decestantur egyptu. quodaũt

Expanded text:
Quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae segregatioQuousque ergo deficerent, nihil de illius terrae segregatione dictum est; sed ex quo coeperunt ea fieri, ubi jam illis similia facere nec conari auderent, ibi commemoratum est. Quarto autem loco Aegyptus muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est, in qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui hoc cam posuerunt: per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluntas et libido carnis arguitur. Potest quidem hoc loco significare etiam musca canina forensem hominum eloquentiam, qua velut canes alterutrum se lacerant. Vocavit autem Pharao Moysen et eos ire quo dicebant, sed ut illic in Aegypto immolarent, volebat. Hoc ostendunt verba Moysi quae sequuntur,Aegyptii edere dedignantur. Unde et in Genesi scriptum est: Omnes pastores ovium detestantur Aegyptii . Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
ficet mͥ. qđ siũ dimiseris eum. ecce ego ũmiitam ibin.
te et inseruos tuos. inppłm tuum. et indomos tuas-
omine genus muscorum et implebunt᷑ omnes domoᷤ
egyptiorum muscis diuersis generis. et uniu̾sa tra in
qua fueriit. Faciamq mirabilem indie illa t̾ram ge¬
sen inqua ppłs meus ẽ. ut. ñ. sint ibi musce. et scias
qm̃ ego dominus inmedio t̃re. Ponamq diuisionem
int̾ ppłm meum. et int̾ ppłm tuũ. Quod hic scͥptura a
puit neubiamq diceret intelligere debemꝰ. s inposterio¬
rib et inpͥorib signis factũ ẽe ut tra inq̃ habitat ppłs dĩ
nulł plagis talib nexaret᷑. Oportunũ aũt fuit utibi hoc apte
poneretur unde iam incipiunt signa quib magis similia
nec conati sunt facere. Pdculdubio enĩ qr ubiq fuerãt scimipe
ureguo pharonis. Non aũt fuerãt int̾ra gessẽ. Ubi conati st̃¬
magi similiter facere. et minime. potuerunt.

Expanded text:
ficet mihi. Quod si non dimiseris eum, ecce ego immittam in ficet mihi. Quod si non dimiseris eum, ecce ego immittam in te, et in servos tuos, in populum tuum, et in domos tuas, omne genus muscarum: et implebuntur domus Aegyptiorum muscis diversi generis, et universa terra in qua fuerint. Faciamque mirabilem in die illa terram Gesen, in qua populus meus est, ut non sint ibi muscae, et scias quoniam ego Dominus in medio terrae. Ponamque divisionem inperuit, ne ubique diceret, intellegere debemus et in posterioribus et in prioribus signis factum esse, ut terra in qua habitabat populus dei nullis plagis talibus uexaretur. oportunum autem fuit, ut ibi hoc aperte poneretur, unde iam incipiunt signa quibus magi similia nec : conati sunt facere: procul dubio enim quia ubique fuerant scinifes in regno Pharaonis, non autem fuerant in terra Gessemagi similiter facere et minime potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mentissimus dixerit digitum dĩ. in hoc signo conatꝰ
potuisse magorum inpedire. et insuꝑiorib nequi¬
uisse: Ommnino ergo certa causa ẽ quare illa facere
hac usq ꝑmissi sunt. Commendatur enim fortasse
trinitasEt quod uerum ẽ. summi philosophi gen-¬
trum. quantum ineorum litteris indagatur spt̃i scõ
philosophati sunt. quamius de patre. et filio non ta¬
cuerint. quod etiam didimus uł in libro suo memi¬
nit. quem scripsit de sp̃u scõ. Mistice aũt sic̃ conciliat᷑
et placatiis sp̃c sc̃s requiem p̃stat mitib et humilib
corde ita contrarius et aduersus inmites ac suꝑbos
inquietudine exagitat. quam in quietudinem musce
ille breuissime significauer̃t subquib magi phara¬
onis defecerunt dicentes. digitus dĩ hicẽ. Dyxit quoq¬
dominus admoysen. Consurge diluculo. et sta coram
pharaone. egredietur enim adaquas et dices adeum.
hec dicit dominus. Dimitte ppłm meum. ut sacri¬

Expanded text:
mentissimus dixerit digitum dei in hoc signo potuisse mentissimus dixerit digitum dei in hoc signo potuisse conatus magorum inpedire et in superioribus nequiuisse? omnino ergo certa causa est quare illa facere huc usque permissi sunt. commendatur enim fortasse trinitas et, quod uerum est, summi philosophi gentium, quantum in eorum litteris indagatur, sine spiritu sancto philosophati sunt, quamuis de patre et filio non tacuerint, quod etiam Didymus in libro suo meminit, quem scripsit de spiritu sancto. Ecce ego mitto in te et placatus spiritus sanctus requiem praestat mitibus et humilibus corde, ita contrarius et aduersus inmites ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digitus dei est hic. ExoDominus ad Mosen: Consurge diluculo, et sta coram Pharaone, egredietur enim ad aquas: et dices ad eum: Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum ut sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ysen. digitus dĩ autem sicut euũgłm manifestissime
loquitur. sp̃c scs̃ intelligitur. Noͣnquod uno euugłi¬
sta ita narrante uerba domini ut diceret. si ego in
digito dĩ eicio demonia. alius euugłista. idipsum nar¬
rans exponere uoluit. quid sit digitus dĩ. et ait. Si
ego inspũ dĩ eicio demonia. Cum itaq magi faterent᷑
quorum pharao potentiałsidebat digitum dĩ eẽ inmo¬
yse. inquo sꝑabantur. et eorum ueneficia frustabant᷑
tam̃ induratum ẽ. cor pharaonis. Nunc mirabili
omnino duritia. Cur aũt uit̃cia ista plaga magi
defeceri nt. nam plage ceꝑunt. exquo aqua insan¬
guinem uersa ÷ et sentire et explicare difficile ẽ. Po¬
terant enim. et inpͥmo signo deficere ubi inserpen¬
tem uirga conu̾sa: et inprima plaga ubi aquo
insangumnem conmutata ẽ. Et inscd̾a de ranis si
hoc uoluisset digitus dĩ. idẽ. spc̃ dĩ. quis enim de¬

Expanded text:
ysen. digitus dei autem, sicut euangelium manifestissime ysen. digitus dei autem, sicut euangelium manifestissime loquitur, spiritus sanctus intellegitur. namque uno euangelista ita narrante uerba-domini, ut diceret: si ego in digito dei eicio daemonia, alius euangelista id ipsum narrans exponere uoluit quid sit digitus dei et ait: si ego in spiritu dei eicio daemonia. cum itaque magi faterentur, quorum Pharao potentia praefidebat, digitum dei esse in Moyse, quo superabantur et eorum ueneficia frustrabantur, tamen induratum est cor Pharaonis nunc mirabili omnino duritia. cur autem in tertia ista plaga magi defecerint — nam plagae coeperunt ex quo aqua in sanguinem uersa est — et sentire et explicare difficile est. poterant enim et in primo signo deficere, ubi in serpentem uirga conuersa est, et in prima plaga, ubi aqua in sanguinem commutata est. et in secunda de ranis, si hoc uoluisset digitus dei, id est spiritus dei. quis enim de
Abbreviated transcription (Latin):
ducuntur. Hoc antinal pennis quidem suspenditur
ditur. ꝑ aere uolitans: s ita subtile ẽ. et ita minu¬
tum. ut oculi uisum nisi acite cernentis effugiat.
tiat statim aduementem. hoc ergo animalis gentis
subtilitan herecice conparantur. que subtilib uer¬
borum stimulis animas trebat. tantaq calliditate cir¬
cumuenit. ut deceptus quisq nec uideat nec intelli¬
gat. unde decipiatur. feceruntq similit̃ malefici
incantationibꝰ suis. ut educerẽt scymphes. et ñ potu¬
erunt. Erantq scyniphestam in hominib quam in
uimentis. et dixert malefici ad pharaonẽ. Digitꝰ dĩ ẽ
hoc. Induratũq ÷ corpharaonis. et ñ audiũ eos sic̃
p̃ceꝑat dominus. Quod dixert̃ magi adpharaonem
digitus dĩ ẽ hoc. quoniam non potuert̃ educere scyni¬
phes. senserunt ꝓfecto cum artium suarum nefariaꝵ
scirent potentiam. non talib artib uelut potentior
ineis eẽt moyses suos conatus fuisse frustatos. ut ñ pos¬

Expanded text:
roducuntur. Hoc animal pennis quidem suspenditur per aera volitans, sed ita subtile est et minutum, ut oculi visum nisi acute cernentis effugiat.  non valeat, sentiat statim advenientem. Hoc ergo animalis genus subtilitati haereticae comparatur, quae subtilibus verborum stimulis animas terebrat, tantaque calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat nec intelligat unde decipiatur. Feceruntque similiter malefici incantationibus suis, ut educerent sciniphes et non potuerunt; erantque sciniphes tam in hominibus quam in jumentis. Et dixerunt malefici ad Pharaonem, Digitus Dei est hic. Induratumque est cor Pharaonis, et non audivit eos sicut praeceperat Dominus. Quod dixerunt magi ad Pharaonem, digitus Dei est hic. Quomodo non potuerunt educere sciniphes? Senserunt profecto cum artium suarum nefariarum scirent potenin eis esset Moyses, suos conatus fuisse frustratos, ut non pos
Abbreviated transcription (Latin):
nos ambulenis. Ergo auesꝑa quarti decimi diei pͥ¬
m̃sis ꝑ integram udelicet. septimanam arima uibe¬
mur comedere: quia aꝑceptione sacͥ baptismatis. us¬
q ad finem uite. simplicit̃ et sine dolo debenius uiue¬
re. Unoe et petrꝰ ait. Deponentes omnem malitiam
et omnem dolum. et simulationes et inuidias. et om̃s
detrationes. sic̃ modo geniti infantes rationabile si
ne dolo lac concupisctte. ut ineo crescamtis in salu¬
tem. Sequit᷑. Quicumq comedit fermantatũ: perib
anima eius de cetu ifrł. tam de aduenis quam de in¬
genttis tr̃e. qrnmmrũ omnis qui dolose. uiuit. eterro¬
uea doctrina pollutus p̃sentem uitam usq adfinem

Expanded text:
a quartae decimae diei prr integram videlicet septimanam, azyma jubemur comedere, quia a perceptione sacri baptismatis, usque ad finem vitae simpliciter et sine dolo debemus vivere. Unde et Petrus ait: Deponentes omnem malitiam et omnem dolum, et simulationes et invidias et omnes detractiones, sicut modo geniti infantes, rationabile et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem. Sequitur: Quicunque comederit fermentum, peribit anima ejus de coelis Israel, tam de advenis quam de indigenis terrae. Quia nimirum omnis qui dolose vivit, et erronea doctrina pollutus, praesentem vitam usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
uidã ao spãle pascha celebranda. quin etlam gui¬
tes que uicine fuert̃ domii uide adhibñde erant
quatinus domus dĩ comuuantium numero un¬
pleretur. et agni carnes digne comeste fidelib in
pastum uite et̃ne uerterentur. Quod aũt idem
agnus uespe comedi iubebatur. significat xp̃i pas
to incarnationis xͥ misterio accipitur. Quid enim
endum moneri. nisi ille. figuraretur cunis caro
ñ solum exiustis. uer̃ etiam expeccatorib ꝓpogata :
quamquam conentur uidĩ. etiam hedum intel¬
ligere accipiendum adcelebrandũ pascha: et hoc
ẽẽ dictum putant abouib et hedis acciꝑ᷑tanquã
diceret. uel abagnis agnum. uł ab hedis edum. suil¬
lud desit sumi oportere. apparet tam̃ imp̃o reb im¬
pletis. quid illo p̃cepto fuerit siguratum. Et su¬
ment de sanguine ac ponent suꝑutr̃q posteni
et infuꝑ liminarib domoꝵ. inquib comedunt
illum. et edent carnes nocte illa assas igni. et azi

Expanded text:
Judaea ad spirituale Pascha celebrandum; quin etiam genJudaea ad spirituale Pascha celebrandum; quin etiam gentes quae vicinae fuerunt domui Judae, adhibendae erant, quatenus domus Dei convivantium numero impleretur, et agni carnes digne comestae, fidelibus in pastum vitae aeternae verterentur. Quod autem idem agnus vespere comedi jubebatur, significat Christi pto incarnationis Christi mysterio accipitur. Quid enim endum moneri, nisi ille figuraretur cujus caro non solum ex justis, verum etiam ex peccatoribus propagata est: quanquam conentur Judaei etiam haedum intelligere accipiendum ad celebrandum Pascha, et hoc esse dictum putant, ab ovibus et haedis accipere, tanquam diceret vel ab agnis agnum, vel ab haedis haedum, si illud desit, sumi oportere. Apparet tamen in Christo, rebus impletis, quid illo praecepto fuerit figuratum: Et sument de sanguine, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum, in quibus comedent illum: et e
Abbreviated transcription (Latin):
quartam deciam diem. in quo pascha misticũ
cum discipulis suis celebrans: ꝑudam ꝓditorem
inmanus udeorum ẽ. traditus. atq sequenti die
incruce ꝓredemptione nr̃a immolatus. Quodaũ
decima die mensis agnus tollitur: s ñ ĩmolat᷑ usq adqͣr¬
tam decimam diem. significat quod ꝑlegem qui¬
dem xͥ passio p̃figurabatur: tam̃ non nisi enugłu
coruscante gr̃a completur. Denarius enim numer
ꝓpt̾̃ decalogum. ad legem ꝑtinet. et quat̾narius
ꝓpt̃ quatuor euugła. nouum expͥmit testam̃tũ¬
In hoc gͥ quod unicuiq agnum iubet sumere ꝑfa
milias et domos suas. et si minor sit numerꝰ eden¬
tium qui non possint agni carnes consum̾e. man¬
dat uicinum suum qui uinctus ẽ domui eius ad¬
sumere quatinꝰ susficiens st numer̾ adesum
agni. ts picede signat. quod ñ solum ex udis s etiã
enentil conuocandi erant adfidem xp̃i et ueri ag¬
m̃ immolationem. Non enim sola sufficiebat geis

Expanded text:
quartam decimam diem, in quo Pascha mysticum quartam decimam diem, in quo Pascha mysticum cum discipulis suis celebrans, per Judam proditorem in manus Judaeorum traditus est, atque sequenti die in cruce est pro redemptione nostra immolatus. Quod autem decima die mensis agnus tollitur, sed non immolatur usque ad quartam decimam diem, significat quod per legem quidem Christi passio praefigurabatur, tamen non nisi Evangelii coruscante gratia completur. Denarius enim numerus propter decalogum ad legem pertinet, et quaternarius propter quatuor Evangelia Novum exprimit Testamentum. Hoc igitur quod unicuique agnum jubet sumere per familias et domos suas, et si minor sit numerus edentium qui non possit agni carnem consumere, mandat vicinum suum qui junctus est domui eis assumere, quatenus sufficiens sit numerus ad esum agni, typice designat quod non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus, convocandi erant ad fidem Christi et ad veri Agni immolationem. Non enim sola sufficiebat gens
Abbreviated transcription (Latin):
sit aduescendum agnum. assumet uicinum suum
qui uinctus ẽ domui euis. uxta numer̃ animaꝵ
que sufficere possunt adesum agni. Erit aũt agnꝰ
absq in acula masculus agniculus. iuxta quem
ritũs tolletis et hedum et seruatis eum. usq
ad quartam decimam diẽ mensis huius. immo¬
labitq eum uniuersa multitudo filioꝵ isrł adues¬
nisan scđm ebreos. in quo c̾atum ẽ celum. et t̃ra.
et mundi excctit exordium. Cuius m̃sis pleni limi¬
um post equi. noctium uernale. senꝑ debet atten¬
di. Ineo et plebs israhelitarum aseruitute egyp¬
tiorum lib̾ata ẽ: et genus humanum ꝓ xp̃i san¬
guinem apotestate diaboli ereptum. atq transla¬
tum ẽ. Decima die mensis agnus assumitur
et seruari. usq ad quartam decuam diẽ mensis
iubet᷑ eisdem aduesꝑam. et sic imolari. Ita et redẽp¬
tor nr̃ decua die. hoc ẽ. ante .u. dies phasche iero¬
solimam ueniens. intemplo atq inconuentu. insi¬
diantium uideoꝵ uerbum dĩ docens. expectauit

Expanded text:
escendum agnum: adsumet vicinum suum qui junctus est domui ejus: juxta numerum animarum que sufficere possunt ad esum agni. Erit autem agnus absque macula: masculus anniculus. Juxta quem ritum tolletis et hedum: et servabitis eum usque ad quartamdecimam diem mensis hujus. Immolabitque eum universa multitudo filioNisan secundum Hebraeos in quo creatum est coelum et terra, et mundi exstitit exordium. Cujus mensis plenilunium, post aequinoctium vernale semper debet attendi in eo, et plebs Israelitarum a servitute Aegyptiorum liberata est, et genus humanum per Christi sanguinem a potestate diaboli ereptum atque translatum est. Decima die mensis agnus assumi jubetur et servari usque ad quartam decimam diem mensis ejusdem ad vesperam, et sic immolari: ita et Redemptor noster decima die, hoc est, ante quinque dies Paschae Jerosolymam veniens, in templo atque in conventu insidiantium Judaeorum verbum Dei docens, exspectavit
Abbreviated transcription (Latin):
bitis. nec. remanebit exeo quisquam usq mane
si quid residui fuerit. igne comburetis. Que au¬
tem suꝑaueriit inquit abeo. inmane igni crema¬
bitis. Queri pot̃ quomodo aliquid suꝑauerit. cũ
hoc p̃moniti fuerint. ut si domus ñ habueret
cini assumantur. S intelligitur qm̃ dictum ẽ.
os ñ cõminuetis exeo: remansura utiq fuisse ossa
que igne cremarent᷑. Sic aũt comedetis illum. Re¬
nes ur̃os accingetis. et calciamenta ur̃a habebitis

Expanded text:
nec remanebit ex eo quidquam usque mane. Si quid residui fuerit, igne comburetis. Quae autem superaverint, inquit, ab eo in mane, igne concremabitis. Quaeri potest quomodo aliquid superavit, cum hoc praemoniti fuerunt, ut si domus non habuerit cini assumantur. Sed intelligitur quoniam dictum est, Os non comminuetis ex eo, remansura utique fuisse ossa quae igne concremarentur: Sic autem comedetis illum: Renes vestros accingetis, calceamenta vestra habebiti
Abbreviated transcription (Latin):
sa. de. meditatione. secularis philosophie cum uide¬
rit nichil uitale. ac salubre. sibi illam p̃bere. studet
inuestigando. ac subtilit̃. tractando usquequaq
querere sapientie haustum: quam tam̃ ueracit ñ
inueniet. nisi ꝑueniat. ad fondem uite. qui ait. Qui
sitit ueniat adme et bibat. et de uentre eius fluent

Expanded text:
sa de meditatione saecularis philosophiae, cum videsa de meditatione saecularis philosophiae, cum viderit nihil vitale ac salubre sibi illam praebere, istum et investigando ac salubriter tractando usquequaque quaerere sapientiae haustum, quem tunc veraciter non inveniet, nisi perveniat ad fontem vitae, qui ait: Qui sitit, veniat ad me et bibat, et de ventre ejus fluent
Abbreviated transcription (Latin):
tantur insangumẽ et sit truor monim t̾ra egypti:
tam in ligneis uasis quam insareis. fẽceruntq ita
moyses et aaron. sic̃ p̃ceꝑat ei dominus. et rł. Quod
uero aque fluminis uertuntur insanguinem. satis
conuenient aptatur. ut fluuius cui hebreoꝵ pariui¬
los crudeli neci tradid̾unt. actorib scełis redderet po¬
culum sanguinis. Mistice aũt aque egyptie errati¬
ca et lubrica philosophorũ sunt doginata. que me¬
rito insanguinem uertuntur. quia rerum causis
carnalit sentiunt. Subi crux xp̃i. mundo hiuc lu¬
men. ueritatis ostendit. huiusmodi eum correptio¬
nib arguet ut exqualitate penarum ꝓprios ag¬
noscant errores. foderunt autem omnes egyptu ꝑ
cntuitum fluminis aquam ut biberent. Non enim
poterant bibere. de aqua fluminis. Quid significat
quod egyptii postquam aque fluminis u̾se sunt
nisanguinem. fodunt ꝑcutuitum fluminis. querẽ¬
tes aquam ut biberent. nisi quod gentilitas confu¬

Expanded text:
tantur in sanguinem: et sit cruor in omni terra Aegypti, tantur in sanguinem: et sit cruor in omni terra Aegypti, tam in ligneis vasis quam in saxeis. Feceruntque ita Moyses et Aaron sicut praeceperat Dominus, etc. Quod vero aquae fluminis vertuntur in sanguinem, satis convenienter aptatur, ut fluvius cui Hebraeorum parvulos crudeliter necandos tradiderant, auctoribus sceleris redderet poculum sanguinis. Mystice autem aquae Aegyptiae erratca et lubrica philosophorum sunt dogmata, quae merito in sanguinem vertuntur, quia in rerum causis carnaliter sentiunt. Sed ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis ostendit, hujusmodi eum correptionibus arguit, ut ex qualitate poenarum proprios agnoscant errores. Foderunt autem omnes Aegyptii per circuitum fluminis aquam, ut biberent. Non enim poterant bibere de aqua fluminis. Quid significat quod Aegyptii postquam aquae fluminis versae sunt in sanguinem, foderunt per circuitum fluminis, quaerentes aquam ut biberent, nisi quod gentilitas, confu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aũt uirga moysi misterium crucis habeat. do¬
minus designat cum ait. de ipso moy se de ine enim
ipse. scͥpsit. Cum piecta eẽt interram uirga. tunc in
serpentem uersa ẽ quia cum crux. adcredulitatem
hominum uenit. stultam fecit sapientiam huius
tum ẽ cor pharaonis. et ñ erandiuit. eos sic̃ dix̃ domi¬
nus. Cum hec dicuntur: uidetur ꝓptta. cor pharaonis
induratum c̃. fuisse quia et incantatores egyptioꝵ si¬
milia fecerunt. S conseqñtia docebunt. quanta fue¬
rit illa obduratio. etiam. cum incantatores defecer̃t.
Sp̃alit̾ aũt. indurauit dominus corpharaonis. scili
cet quia diabolum ita indurauit post peccatum: inpe¬
inferuntur. plage. megyptũ. licet illa inegyptũ corpo¬
ralit̃ gesta sint. sp̃alit tam̃ uunc gertintur. innobis.
mos sen. dic ad aaron. Tolle uirgam tuam. et extende
manum tuam suꝑ aquas egypti: et suꝑ fluuios eorñ
et riuos ac paludes. et omnes lacd̃s aquarum. ut uer¬

Expanded text:
Quod virga Moysi mysterium crucis habet, DoQuod virga Moysi mysterium crucis habet, Dominus designat cum ait de Moyse: De me enim ille scripsit . Cum projecta esset in terram virga, tunc in serpentem versa est, quia cum crux ad credulitatem hominum venit, stultam fecit sapientiam hujus tum est cor Pharaonis, et non exaudivit eos sicut dixit Dominus. Cum haec dicuntur, videtur propterea cor Pharaonis induratum fuisse, quia et incantatores Aegyptiorum similia fecerunt; sed consequentia docebunt quanta fuerit illa obduratio, etiam cum incantatores defecerunt. Spiritualiter autem, induravit Dominus cor Pharaonis, scilicet quia diabolum ita induravit post peccatum, ut poinferuntur plagae in Aegyptum. Licet illa in Aegyptiis corporaliter gesta sunt, spiritualiter tamen nunc geruntur in nobis. Moysen: Dic ad Aaron, Tolle virgam tuam, et extende manum tuam super aquas Aegypti, et super fluvios eorum, et rivos ac paludes et omnes lacus aquaram, ut ver
Abbreviated transcription (Latin):
Uirga serpñs facta ẽ. qm̃ qui erat filtus dĩ. exdd̃ patre
natus filius hominis factus ẽ. nat᷑ exurgine. qui qua¬
si serpñs. exaltatus in cruce: medicinam humanis
esfudit uuluerib Unde. ipse dominus ait Sic̃ ipse¬
dominus. exaltauit moy ses serpendem in deserto: ita
oportet exaltari filium hominis. Uirga enim moy si
ens usq admortem: et ꝑ ipsam mordem. carnis con¬
sumpsit. aculeum mortis. attestante ꝓpħa. Ero mors
tua omors: ero morsus tuus inferne. Alit̃. moyses ad
egyptum ueniens et. deferens uirgam qua castigat
egyptum: legem significat. que mundum. xpͥagis
mandatorum corripit. Uirga uero ꝑ quam egyptus
dus iuincitur. et princeps huius mundi triumphat᷑.
Quod autem uirga ꝓiecta sit: serpens significat sa
pientiam. Estote inquit. pudentes sicut serpñtes
Quod autem uirga serpñtes magorum deuorauit:
stultitia: omnem sapientiam mundanam suꝑauit

Expanded text:
Virga serpens facta est, quomodo qui erat Filius Dei ex Deo Patre Virga serpens facta est, quomodo qui erat Filius Dei ex Deo Patre natus, filius hominis factus est, natus ex virgine. Qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam humanis effudit vulneribus. Unde ipse Dominus ait: Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto, ita oportet exaltari filium hominis . Virga enim usque ad mortem, per ipsam mortem sumpsit aculeum mortis, attestante propheta: Ero mors tua, o mors, morsus tuus ero, o inferne . Aliter: Moyses ad Aegyptum veniens, et deferens virgam qua castigat Aegyptum, legem significat, quae mundum decem plagis mandatorum corripit. Virga ergo per quam Aegyptus er quam mundus vincitur, et princeps hujus mundi triumphatur. Quod autem virga projecta fit serpens, significat quod ait Sapientia: Estote, inquit, prudentes sicut serpentes . Quod autem virga serpentes magorum devoravit, stultitia, omnem sapientiam mundanam superavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicuntur: angłi. qui ista faciunt animaliũ c̾atores
sic̃ nec agricole segetum. uł. arborum. uł quorumq in
t̃ra gignentium. creatores dicendi sunt quamius no¬
uerint p̃be quafoam uisibiles oportuntates. et cau
sas ut illa nascantur. Quod aũt faciunt isti uisibilit̃.
hoc angłi. inuisibilit̃ ds̃ uͦ solus unius c̾ator ẽ qui
causas ipsas et rationes seminarias reb inseruit bes
breuit dicta ẽ q̃. si exemplis. et copiosa disputatione.
explicetur ut facilius intelligat᷑. longo sermone opꝰ ẽ.
.Iss̃. aquo seratio. nr̃e festinationis excusat. Mistice aũt ꝓ
iecit moyses uirgam. coram pharaone. et serpens factꝰ¬
⁊ de uorauit serpñtes egyptiorum: significans quod uer¬
bum caro fieret qui serpñtis diri uenena. enacuaret.
ꝑ remissionẽ et indulgũtiam peccatoꝵ. Uirga ẽ tier¬
bum directum. regale. plenum potestatis insigne. inꝑii

Expanded text:
non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunsas, ut illa nascantur. Quod autem isti faciunt visibiliter hoc illi invisibiliter. Deus vero solus unus creator est qui causas ipsas et ratiobreviter dicta est: quae si exemplis et copiosa disputatione explicetur, ut facilius intelligatur, longo sermone opus est, a quo se ratio nostrae festinationis excusat. Mystice autem projecit Moyses virgam coram Pharaone, et serpens factus devoravit serpentes Aegyptiorum, significans quod Verbum caro fieret, qui serpentis diri venena evacuaret, et per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est verbum directum, regale, plenum potestatis, insigne imperii.
Abbreviated transcription (Latin):
gas illorum. draco utiq potuit nirgas absorb̾e. ñ
ñ inquo uersa ẽ quia mid etiam reu̾sa ẽ. soõ hoc
uocaui debe̾at. quod pͥncipalit̃. erat. qͥd gͦ dicñdũ
ẽ. de uirgis magoꝵ utr̃ et ipsi ueri dracones facti
suerint. s ea ratione uirge. appellate sunt. quia uir¬
ga aaron: an potius uidebãtur ẽẽ quod ñ erãt. lu¬
dificatione. ueneficia. Cur gͦ exutraq parte. et uir¬
ge dicuntur: et dracones. ut. defigm̃tis illis nichil
differat loquendi modus. s demonstrare dissi cile
ẽ. quomodo etiam si ueri. dracones facti sunt exiur¬
ge magorum. Non fuer int tam̃ creatores dracoñ
nec magi nec. angłi mali. quib i inistris illa oꝑa¬
bantur. Insunt enim reb corporeas ꝑ omnia elem̃¬
ta. mundi. quedam occulte seminarie. rationes. quibꝰ
cum data fuerit. oportunitas temporal. atq causał.
ꝓrumpunt. inspẽs debitas suis modis. et finib Et sic

Expanded text:
gas illorum, draco utique potuit virgas absorbere, nogas illorum, draco utique potuit virgas absorbere, nonon in quod uersa est, quia in id etiam reuersa est; et ideo hoc uocari debebat quod principaliter erat. quid ergo dicendum est de uirgis magorum? utrum et ipsae ueri dracones factae fuerant, sed ea ratione uirgae appellatae sunt qua et uirga Aaron? an potius uidebantur esse quod non erant ludificatione uenefica? cur ergo ex utraque parte et uirgae dicuntur et dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si ueri dracones facti sunt ex uirgis magorum. non fuerint tamen creatores draconum nec magi nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic