comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗferior sedes. potiorẽ absoluere ñ potest. So¬
la enĩ potior. inferiorẽ conuemienter absoluit.
Hinc liquido. puidetur. qͥa quẽ nec potest
absoluere. nec potest iudicio inferior potiorẽ
curis contͣ eũ qui secat in ea. aut exaltabitur
serra contra cũ qui trahit eam:His ita ex
imus ñ posse quẽqͣm qͥ minoris auctoritatis est
cũ qͥ maioris potestatis est iudiciis suis addice¬
re. aut ꝓpriis diffinitionib subiugare. Item.
moꝵ nr̃oꝵ quȩ sunt digna rep̃hensione
uelle defendere. s qd̃ ita uelim filios circa sp̃ua¬
lem patrẽ. & discipłos erga magistrũ deuotos eẽ¬
ac sobrios. ut nulla penitus temeritate ad eoꝵ uitã
ut ñ tantũ dicamꝰ diudicandã. s nec. saltem
tenuiter rep̃hendendã ꝓsiliant. Itẽ Nicholaus¬

Expanded text:
Inferior sedes superiorem absolvere non potest, Sola ergo potior inferiorem convenienter absolvit. Hinc liquido providetur, quia quem non potest absolvere, nec potest judicio inferior potiorem curis contra eum qui secat in ea; aut exaltabitur serra contra eum qui trahit eam? His ita ex imus, non posse quemquam, qui minoris auctoritatis est, eum qui majoris potestatis est judiciis suis addicere, aut propriis diffinitionibus subjugare. Verum de orum, quae sunt digna reprehensione velle defendere; sed quod ita velim filios circa spiritalem patrem, et discipulos erga magistrum devotos ac sobrios esse ut nulla penitus temeritate ad eorum vitam, ut non dicamus, dijudicandam, sed nec saltem tenuiter reprehendendam prosiliant. Quonia
Abbreviated transcription (Latin):
sione om̃s romani uno ꝯsilio atq concordia sine
aliqua ꝓmissione. ad pontificatꝰ ordinẽ elege¬
ruit: sine qualibet. ambiguitate. uł ꝯtͣdictione.
more. canonico consecrare. & dũ ꝯsecratꝰ fuerit
legati ad nos uł ad successores nr̃os reges francoꝵ
dirigant᷑. qͥ int̾ nos & illũ amicitiã ⁊ caritatẽ ac

Expanded text:
sione omnes Romani uno consilio atque concordia sine sione omnes Romani uno consilio atque concordia sine aliqua promissione ad pontificatus ordinem elegerint sine qualibet ambiguitate et contradictione more canonico consecrare et dum consecratus fuerit, legati ad nos vel ad successores nostros reges Francorum dirigantur, qui inter nos et illum amiciciam et caritatem ac
Abbreviated transcription (Latin):
li sumo pontifici. ⁊ successorib eiꝰ in ꝑpetuũ sic̃
ditione tenuistis ⁊ disposuistis ciuitatẽ roma¬
nã cũ ducatu suo ⁊ suburbanis atq uiculis õĩbꝰ
& t̾ritoriis eiꝰ. montanis atq mariumis. litto¬
rib ⁊ portub. seu cunctis ciuitatib. castellis. op¬
ꝑidis. ac uillis in tusciȩ partib. Idem.
uando diuina uocatione. huiꝰ sacͣtissimȩ
sedis pontifex de hoc mundo migrau̾it
nullꝰ ex nr̃o regno. aut francꝰ. aut longobardus
aut de qͣlibet gente homo sub nr̃a potestate
ꝯstitutꝰ licentiã habeat contͣ romanos aut
publice aut pͥuatim ueniendi uł electionẽ fa-¬
ciendi. nullꝰ in ciuitatib aut t̾ritoriis ad ecłiȩ
beati pet̾ apłi potestatẽ ꝑtinentib aliqd̃ ma-¬
lũ ꝓptẽa facere p̃sumat. s liceat romanis cum
om̃i uen̾atione & sine qualibet ꝑturbatione.
honorificã suo pontifici exhibere. sepulturam.
& eũ quẽ diuina inspiratione ⁊ beati petͥ ut̾ces¬

Expanded text:
ontifici et successoribus eius in perpetuum, sicut dicione tenuistis et disposuistis civitatem Romanam cum ducatu suo et suburbanis atque viculis omnibus et territoriis eius montanis atque maritimis litoribus et portubus seu cunctis civitatibus, castellis, oppidis ac villis in Tuscie partibus. Idem: Quando divina vocatione huius sacratissime sedis pontifex de hoc mundo migraverit, nullus ex regno nostro aut Francorum aut Langobardus aut de qualibet gente homo sub nostra potestate constitutus licentiam habeat contra Romanos aut publice aut privatim veniendi vel electionem faciendi, nullusque in civitatibus aut territoriis ad ecclesie beati Petri apostoli potestatem pertinentibus aliquid malum propterea facere presumat, sed liceat Romanis cum omni veneratione et sine qualibet perturbatione honorificam suo pontifici exhibere sepulturam et et eum quem divina inspiratione et beati Petri interces
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ ciuitatis efficit᷑ atchyep̃c altius cruitatis:
nec tũ pͥorem eccłiam deserit. S: pͥor eccłia qͣsi
commñdata relinquit᷑. scd̾a quasi titulata habe¬
n una cccłia
titulatus: alta̾m sibi commnendatã potest habere.

Expanded text:
ius efficitur archiepiscopus alterius civitatis, nec tamen priorem ecclesiam deserit; sed prior ecclesia quasi commendata relinquitur, secunda quasi titulata habeIn una ecclesia titulatus alteram sibi commendatam potest habere.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd quȩcũq diuine. uoluntati seu canonicȩ scͥptu¬
re contraria ꝓbantur. eadẽ & naturali iuri inue¬
munt᷑ aduersa. Unde quȩcũq diumȩ uolunta¬
ti. seu canonice scͥpture. seu diuinis legib post¬
ponenda censentur. eisdẽ naturale ius p̃ferri
res. si naturali iuri contrarie ꝓbantur. penitus

Expanded text:
 divinae voluntati, seu canonicae scripturae contraria probantur, eadem et naturali juri inveniuntur adversa. Unde quaecunque divinae voluntati, seu canonicae scripturae seu divinis legibus postponenda censentur, eisdem naturale jus praeferrres, si naturali juri contrariae probantur, penitus
Abbreviated transcription (Latin):
ratio etiã exemplis ante ponenda est. cui qͥ¬
de & exempla concordant. s illa quȩ tantũ dig¬
niora sunt imitatione. qnͣtũ excellentiora pieta
tur qm̃ qͦd ds ꝓhibet ficri. deniq cũ in canonica
scͥptura nichil aliud qm in diuinis legib inue

Expanded text:
ratio etiam exemplis anteponenda est, cui quidem et exempla concordant, sed illa, quae tanto digniora sunt imitatione, quanto excetur quam quod Deus prohibet fieri; denique quum in canonica scriptura nihil aliud, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
cunã suã ñ dedit ad usur̃ã. post hanc cognitio¬
nẽ mnagni concilii fenerauerte. aut centesimam
exegerit. aut ex qͦlibet negotio turpis lucri qͣsi¬
erit. aut diuersas species umi uł frrigis uł cuiꝰ¬
libet rei em̃do uł uendendo aliqͣ incrementa
susceꝑit. de gͣdu suo deiectus. alienꝰ habeatur

Expanded text:
pecuniam suam non dedit ad usuram, post hanc cognitionem magni concilii feneraverit et centesimas exegerit aut ex quolibet negotio turpia lucra quaesierit aut per diversas species vini vel frugis vel cujuslibet rei emendo vel vendendo aliqua incrementa susceperit, depositus de gradu suo alienus habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ei obitiunt᷑. Quod & ꝑ sapientiã salomonis dr.
Anteq̃ scruteris ñ rep̃hendas. intellige pͥus &
tunc increpa. s. anteꝗͣ audias ñ rep̃hendas. &
licet aꝑtissima sit contrarioꝵ. rep̃hensio. Uerũp
tam̃ oportet. de his qui dati sunt ad eoꝵ exami-¬

Expanded text:
 bene et per sapientiam Salomonis dicitur: Antequam scruteris non reprehendas: intellige prius et tunc increpa; antequam audieris, non respondeas . Et licet apertissima sit contrariorum reprehensio, verum tamen oportet his qui dati sunt ad eorum exami
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens ep̃i se a sius c̃õꝓ¬
uincialib uł a met̾politano putau̾int p̃g̃ua¬
ri. aut eos suspectos habu̾int: mox romanã appel
romanã appellau̾int ȩccł̃iam. aut abea se audiri
poposcerint: nullꝰ cos aut excõmunicare aut eoꝵ
sedes subriꝑe aut reseoꝵ auferre. aut aliqͣm uim
cis inferre p̃sumat. añqm̃ amboꝵ causa romani
pontificis auctoritate finiat᷑. Qd̾ si alit̾ a quocũq

Expanded text:
uoties episcopi se a suis comprovincialibus, vel a metropolitano putaverint praegravari, aut eos suspectos habuerint, mox Romanam appellRomanam matrem appellaverint Ecclesiam, aut ab ea se audiri exposcerint, nullus eos aut excommunicare, aut eorum sedes subripere, aut eorum res auferre, aut aliquam eis vim inferre praesumat, antequam eorum causa Romani pontificis auctoritate finiatur. Quod si aliter a quoquam
Abbreviated transcription (Latin):
portitor fiat. nec altare. contingat. nec ab offe¬
rentib holocausti oblationẽ accipiat. nec ad¬
dnici corꝑis portionẽ accedat nec ꝓpinet. neq¬
sine maioris natu auctoritate minora gerat of¬

Expanded text:
portitor fiat, nec altare contingat, nec ab offerentibus holocausta vel oblationes suscipiat, nec adnici corporis portionem accedat. Aqsine majoris natu auctoritate majora gerant of
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ⁊̃ morte. Queritur ansit peccatũ ui¬
quo dñs in lege homicidiũ ꝓhibuit. dicens.
Non occides. Item in euugłio. Om̃is qͥ gladium

Expanded text:
etiam morte: quaeritur, an sit peccatum juquo Dominus in lege homicidium prohibuit, dicens: Non occides. Item in evangelio: Omnis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ cauet᷑ ut a uulgari uita seclusi. a
mundi uoluptatib se. abstineant. ñ spectaculis
ñ pompis intersint. conuiuia publica fugiant.
pͥuata ñ tantũ pudica s & sobria colant. usuris
nequaqm incũbant. neq turpiũ occupationib
lugoꝵ. ñ fraudis cuiꝰ qm̃ studiũ appetant. amo¬
rem pecuniȩ qͣsi materiã cunctoꝵ criminũ fugi¬
ant. scłaria officia negociaq abiciant. honoris
gradũ ꝑ ambitionẽ. ñ suscipiat̃. ꝓ beneficiis
discipline. dĩ munera ñ accipiãt. dolos & coniu¬

Expanded text:
Patrum cavetur, ut a vulgari vita seclusi a mundi voluptatibus sese abstineant; non spectaculis, non pompis intersint; convivia publica fugiant, privata non tantum pudica, sed et sobria colant; usuris nequaquam incumbant, neque turpium occupationes lucrorum, fraudisque cujusquam studium appetant; amorem pecuniae quasi materiam cunctorum criminum fugiant, et saecularia officia negotiaque abjiciant; honoris gradus per ambitiones non subeant; pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant; dolos et con
Abbreviated transcription (Latin):
ta: nec a qͦ qmͣ poutificũ in totũ uł in partẽ ea
qͣlibet occasione ꝯuelli decreuimꝰ uł mutari.
Nam nimis ẽ asꝑum ⁊ p̃cipue bonis sacerdotũ
morib immicũ. inti quẽpiã qnͣtacũq rationis
excusatiõe ꝗͣ bene st̃ ordinata rescindere ⁊ exem
plo docere cȩt̾os qñq sua posse constituta dissol

Expanded text:
ta. nec a quoquam pontificum in totum vel in partem ea qualibet occasione convelli decernimus vel mutari. nam nimis est asperum et pręcipue bonis sacerdotum moribus inimicum niti quempiam quacumque rationis excusatione quę bene sunt ordinata rescindere, et exemplo suo docere ceteros sua quandoque posse constituta dissol
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ naturã ubiq ac semꝑ repudianda
atq punienda sunt. qualia sodomitaꝵ fuerunt.
Que si om̃s gentes facẽnt. eodẽ criminis reatu di¬
uina lege tenerent᷑. quȩ ñ sic fecit homines ut se
illo uterent᷑ m̃. Uiolatur quippe ipsa societas. quȩ¬
quȩ cum dõ nob̾ ẽe debet. cum eadẽ natura cinꝰ ipse
auctor ẽ. libidinis ꝑuersitate polluit᷑. Idẽ contra

Expanded text:
contra naturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum eadem natura, cujus ille auctor est, libidinis perversitate polluitur. Quae a
Abbreviated transcription (Latin):
re: qͥa a liritis ⁊̃ abstinendũ ẽ ad tempꝰ. ut faciliꝰ
impetͣri possit qd̾ postulat᷑. Tñ apłs. ex consensu
ait abstinendũ ẽ ad tempꝰ: ut uacetis orationi.

Expanded text:
 a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur. Unde Apostolus ex consensu ait abstinendum ad tempus, ut vacetur orationi.
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ tuũ.⁊ odio habebis timmicũ tiuum.
accepta tunc licentia iustis fuerat. ut chĩ suosq
rent: eosq iuregladii ferirent. Quod in no¬
uo ꝓcuildubio testam̃to compescit᷑. cũ ꝑ semet¬
ipsam ueritas p̃dicat dicens. Diligite imimicos¬
uros. bene facite his qui oderunt uos. Quid
sarios suos odii retͥbutione ꝑcuterent. ut ita di¬
cam. qͥd aliud qm tauri erant. qͥ inmicos suos
corporeȩ uirtutis cornu feriebant: Quid uͦ ꝑ al¬
tilia nͥ patres noui testam̃ti. qui dũ gr̃am int̾ne¬

Expanded text:
amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum, accepta tunc licentia justis fuerat, ut Dei inimicorent, eosque in ore gladii ferirent. Quod in novo proculdubio testamento compescitur, quum per semetipsam veritas praedicat, dicens: Diligite inimicostros, benefacite his, qui oderunt vos: Qui adversarios suos odii retributione percuterent ut ita dicam, quid aliud quem tauri erant, qui inimicos suos corporeae virtutis cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi patres novi testamenti figurant
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Communcare quippe. qnͣdo facto eius
consortiũ uoluntatis uł aꝓꝓbationis adiun¬
gitur. Neq gͦ consentientes suis mał ut ap¬
ꝓbetis. neq negligentes ut ñ arguatis. neq
suꝑbientes ut insultantes arguatis. Item ex¬

Expanded text:
tire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Neque ergo consentientes sitis malis ut approbetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » Idem
Abbreviated transcription (Latin):
tota defecerit. ab antiquiorib & ueraciorib qͥb
eadẽ ꝓpiquitas nota sit. ep̃e canonice ꝑqͥrat:
& si inuenta fuerit ꝓpinquitas separentur.

Expanded text:
tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat et si inventa fuerit propinquitas, separentur.
Abbreviated transcription (Latin):
am demonstrauit. Unde scpͥtis uos p̃sentib: cu¬
rairimꝰ aminonendos uti p̃dicto magnnfico ui¬
ro tͥbuno ficut fecistis omnẽ debeatis ꝓ serenis¬
simoꝵ dnoꝵ utilitate uł conseruanda ciuitate
obedientiã exhib̾e. qͣtinus qͥcqͥd auob̾ hactenus¬

Expanded text:
am demonstravit. Unde scriptis vos praesentibus curavimus admonendos, uti praedicto viro magnifico tribuno, sicut et fecistis, omnem debeatis pro serenissimorum dominorum utilitate vel conservanda civitate obedientiam exhibere, quatenus q
Abbreviated transcription (Latin):
te ad panorintanã ciuitatẽ questionẽ ip¬
nente. ut si monastium p̃fatũ sci theodori fi¬
nes ade quib causatio mota ẽ. in concussos qͣ¬
Eragnita annis possedisse repereris. nullamꝰ
etem eoꝵ inconcussam om̃ib modis ꝓcurare.
S in uͦ auctores eccłie ñ eos possedisse. qͣdra¬
gnita annis inconcusso uire monstrauerĩ.
sͦ. aliqm̃ intra hȩc temꝑa motam fuisse aligñ
questionẽ. coꝵtem funũ eledis arbitris tñ¬
qualie & legaliter sopiatii. Item ex nouellis¬

Expanded text:
te ad Panormitanam civitatem, quaestionem ipnente, ut si monasterium praefatum sancti Theodori fines, de quibus causatio mota est, inconcussis quadraginta annis posetem eorum inconcussam omnibus modis procurare. Sin vero actores ecclesiae non eos possedisse quadraginta annis inconcusso jure monstraverint, sed aliquam intra haec tempora motam fuisse aliquando quaestionem eorumdem finium, electis arbitris, tranquille et legaliter sopiatur. Nos eni
Abbreviated transcription (Latin):
offerendo salͥficia & holocausta ꝓ ppło. paret
qͥd monachi de ꝓpͥis p̃diis ñ magis qm̃ alui sacer¬
monachoꝵ siue p̃tio sint empta. siue ꝓ salite
aminaꝵ oblata: anteꝙ̃ in ius eoꝵ uenirent bap¬
tismalib eccłiis. siue quib libet aliis pͥmitias &
deuimas ꝑsoluebant. Ille aut̃ ȩccłiȩ suo pͥuari¬

Expanded text:
offerendo sacrificia et holocausta pro populo, patet quod monachi de propriis praediis non magis quam alii sacermonachorum, sive pretio sint empta sive pro salute animarum oblata, antequam in jus eorum venirent, baptismalibus ecclesiis sive quibuslibet aliis primitias et decimas persolvebant, illae autem ecclesiae suo ju
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimꝰ qͦd in qͥb da eccl̃iis sacerdotes
sacͥficio oblationis ꝯiungant uuas quȩ
scđm usum in altario offerunt᷑. ⁊ sic simul
ut᷑q ppło dispensent. Precipimꝰ gͥ ut nulbus
sacerdos hoc ulteriꝰ faciat. s in remisfionẽ pee¬
catoꝵ ppło oblationẽ solam distribuat. ⁊ uuas
seorsum bñdictas ppls qͥ petierit accipiat. &
De hiis qui sacrificando uarie errabant

Expanded text:
in quibusdam ecclesiis sacerdotes sacrificio oblationis conjungant uvas, quae secundum usum in altari offeruntur, et sic simul utraque populo dispensent. Praecipimus igitur, ut nullus sacerdos hoc ulterius faciat, sed in remissionem peccatorum populo oblationem solam distribuat, et uvas seorsum benedictas populus, qui petierit, accipiat, et De his, qui sacrificando varie errabant
Abbreviated transcription (Latin):
nachũ dixit:
renuntiauit.
Postqm conualuitꝰ. mox se futurum monachũ
negauit. eccł̃iam ⁊ bñficium reposcit. Hic pͥ¬
mum querit᷑. utrũ reus uoto teneat᷑. anliceat
ei a ꝓposito sui ordinis recedere. S ed̃o: an ecclia
& beneficia ei reddeuda sint: quȩ pͥs libera
uoluntate refutauit. Tertio si contigisset eum
se ⁊ sua monasti̾o tradidisse: an licentia abbis
liceret ei ad ꝓpͥa redire. Quarto. si sine licen¬
tia abbatis retro abierit. an sua sibi ab abbate
at: multis auctoritatib ꝓbatur. Ait enĩ ꝓpħa.

Expanded text:
chum dixit; renunciavit. m convaluit, mox se futurum monachum negavit, et ecclesiam et beneficium reposcit. Hic primum quaeritur, utrum reus voti teneatur, an liceat ei a proposito sui cordis discedere? Secundo, an ecclesia et beneficium ei reddenda sint, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro abierit, an sua sibi abbate at, multis auctoritatibus probatur. Ait enim Propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
sola hominis uoluntate cõmissum aut renten¬
dum nouit cũ laude miscłiȩ aut plectendũ
cũ laude iusticiȩ. In malis aut̃ oꝑib nris sola
p̃scientia di intelligenda ẽ quaq sicut p̃sc¬
nec ipse fecit. nec ut faceremꝰ exegit. Hii aũt
de quib dr̃ ex nob exierunt. s: ñ fuert̃ ex
nob̾. si enĩ fuissent ex nob: mansissent ittiq
nob̾tum. uoluntate exierunt. uoluntate
cecderunt: ⁊ qͥa p̾seiti sunt casuri ñ sunt
p̃destinati. E ssent aut̃ p̃destinati. si ceñtre¬
uersuri ⁊ in sc̃itate acueritate mansuri. Ac
ꝑ hoc p̃destinatio cli in mułus ẽ causa standi.
facit corretionis utł obdurationis diuina p̃¬
destinatio seu p̃scientia cũ bom ꝑ gr̃im corri¬
gant᷑ libero arbttrio ⁊ mali ꝑeant. sleq quia

Expanded text:
m hominis voluntate commissum aut remittenm hominis voluntate commissum aut remittendum novit cum laude misericordie aut plectendum cum laude iustitie. In malis autem operibus nostris sola prescientia Dei intelligenda est, quia que sicut prescnec ipse fecit nec ut faceremus exegit. Hii autem de quibus dicitur: Ex nobis exierunt, set non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum, voluntate exierunt, voluntate ceciderunt, et quia praesciti sunt casuri non sunt praedestinati; essent autem praedestinati, si essent reversuri, et in sanctitate ac veritate mansuri. Ac per hoc praedestinatio Dei multis est causa standi, facit correctionis vel obdurationis divina praedestinatio seu praescientia, quum boni per gratiam corrigantur, et libero
Abbreviated transcription (Latin):
Idem. Predestinationẽ di siue ad bonũ. siue
ad malũ in om̃ib oꝑari ineptissime dr̃. ut
ad utrũq homines queda necessitas uideat᷑
impellere: cũ in bonis uoluntas sit intelligen¬
da ñ sine grã. in malis autẽ uoluntas intelli¬
genda ẽ sine gr̃a. E umuͭ aliquosa do tͣditos¬
aut desideriis suis. aut obduratos ẽe legimꝰ
aut relictos magͣ peccatis suis hoc ipsos ꝓmeru¬
isse ꝓfitemur: qͥa talia eoꝵ crimina p̃cesserunt
ut ipsi sͥ penã debuerint. qͥa. eis ⁊̃ supplicium
reuertet᷑ in reatũ. atq ita nec de iudicio ddĩ.
querimꝰ quo deserit meritos deseri.⁊ mi scłie
eiꝰ gr̃as agimꝰ: quo liberat ñ meritos libari.
Uires itaq obedientiȩ ñ ido cuiqͣ subtraxta
qͥa eũ ñ p̃destinauit. s. ido eũ ñ p̃destinauit
qͥa recessurũ ab ipsa obedientia eẽ p̃iudit. Pre¬
destinatio qͦ dĩ. semꝑ in bono ẽ. que peccatũ¬

Expanded text:
Item: Predestinationem Dei sive ad bonum sive Item: Predestinationem Dei sive ad bonum sive ad malum in omnibus operari ineptissime dicitur, ut ad utrumque homines quedam necessitas videatur impellere, cum in bonis voluntas sit intelligenda non sine gratia, in malis autem voluntas intelligenda sine gratia. Cum vero aliquos a Deo aut traditos desideriis suis aut obduratos legimus aut relictos magis peccatis suis, hoc ipsos meruisse profitemur, quia talia eorum crimina precesserunt ut ipsis sibi penam debuerunt, qua eis supplicium verteretur in reatum. Atque ita nec de iudicio Dei querimur quo deserit meritos deseri et misericordie eius gratiam agimus qua liberat non meritos liberari. Vires utique obedientie non ideo cuiquam subtraxit quia eum non predestinavit, set ideo eum non predestinavit, quia recessurum ab ipsa obedientia esse previdit. Predestinatio quoque Dei semper in bono est, que peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
abugodonosor penitentiã meruit fructuo¬
sam. ñne post innumeras impietates flagel¬
latus penituit: ⁊ regnũ qͦd ꝑdiderat rursus
accepit s Item. Pharao aũt in ipsis ẽ flagellis
durior esfectus. ⁊ ꝑiit. Hic mͥ rationẽ reddat
qͥ diuinũ consiliũ miniũ alte sapienti corde
diuuidicat. cur medicam̃tum uniꝰ medici con¬
fectũ. alii ad int̾itum alii ualuerit ad salutẽ.
aliis ẽ odor mortis in mortẽ: Quantũ ad na¬
turã ambo homines erant. qntũ ad dignitates
ambo reges. qͣnͣtum ad causam. ambo taptuuũ
flagellis clementer ammointi. Quid g fines
eoꝵ fecit eẽ diuersos. nisi qͦd unus di manũ
sentiens. in recordatione ꝓpͥe iniquitatis m¬
gemuit: alter libero cont᷑ ddi misedĩssimam
ueritatẽ pugnauit arbigio. Idem. Uasis¬
ire numqm̃ d̾s redderet int̾ituin si ñ spon¬
taneũ iueniret᷑ homo hab̾e peccatũ. qͥa nec
d̾s peccanti homini iuste inferret iram. si
homo ex p̃destinatione dĩ cetidisset in culp̃a.

Expanded text:
abuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam. Nonne post innumeras impietates flagellatus poenituit, et regnum, quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem ipsis flagellis durior effectus, et periit . Hic mihi rationem reddat, qui divinum consilium nimium altum sapienti corde dijudicat, cur medicamentum unius medici confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad salutem: aliis odor mortis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant: quantum ad dignitatem, ambo reges: quantum ad causam, ambo captivum flagellis clementer admoniti. Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus manum Dei sentiens, in recordatione propriae iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei misericordissimam veritatem pugnavit arbitrio? Hic ire numquam Deus redderet meritum, si non spontaneum inveniretur homo habere peccatum, quia nec Deus peccanti homini iuste inferret iram, si homo ex predestinatione cecidisset in culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut crederent. qͦs credituros fuisse ipsa ueritas
docet. si talia qͣlia apud ñ credentes facta sunt.
uirtutũ signa uidissent: Quare autẽ hoc eis
negatum fuerit.dicant si possunt qui calum¬
nianit᷑. ⁊ ostendant eur apud eos dñs mirabi
ratione facti ꝓfunditatẽ iudicii eiꝰ penetrare
ñ possumꝰ. manifestissime tñ scimꝰ ⁊ uicrum¬
⁊ sy domos. s ĩ cororaim ⁊ bethsaida potiꝰ¬
se conuerti. ⁊ fideles ex infidelib fieri. si hoc
uideri potest. qd̾ ueritas ait. Nemo potest ue¬
peccandi. Idem ꝑ psalmistam de danandis
humane. asscribiit᷑ mentis arbitͥo. qͦd diuina
dem̃tia in electis miscditer uertit ad bonũ. in
damnandis iuste relinquit ad malũ. Sicut gͦ
ñ incongrue medet᷑ sic: qmͣuis nemo saluetar.
nͥ p̃destinatus ad uitã. om̃i tñ delinquenti est
adhibencda correctio: nec maloꝵ ẽ negligenda
disciplina. Unde idem aũs bonifacio. N¬

Expanded text:
 etiam credituros fuisse ipsa veritas dicit, si talia, qualia apud non credentes facta sunt, virtutum signa vidissent? Quare autem hoc eis negatum fuerit, dicant, si possunt, qui calumniantur, et ostendant, cur apud eos Dominus mirarationem facti et profunditatem judicii ejus penetrare non possumus, manifestissime tamen scimuet Sidonios, sed etiam Corozaim et Bethsaida potuisse converti, et fideles ex infidelibus fieri, si hoc videri potest, quod veritas ait: Nemo potest vepeccandi. Idem per Psalmistam de damnandishumanae adscribuntur mentis arbitrio, quod divina clementia in electis misericorditer vertit ad bonum, in damnandis juste relinquit ad malum. Sicut ergo, non incongrue medemur: sic, quamvis nemo salvetur, nisi praedestinatus ad vitam, omni tamen delinquenti est adhibenda correptio, nec malorum est negligenda disciplina. Unde idem Augustinus ait
Abbreviated transcription (Latin):
i quis seruũ alienũ occasione
dño suo bona fide: ⁊ cũ om̃i honorificentia
deseruire: anathema sit. Item ex concilio mar

Expanded text:
i quis servum alienum occasione suo domino bona fide et cum omni honorificentia deservire, anathema sit. IV. De oblatione
Abbreviated transcription (Latin):
uo ausu ꝗͣ temeritate rescribis ad rauennã
te. parare ꝓficisci. cũ canones euident̾ p̃cipi¬
ant nullũ omĩno pontificũ nͥ nob̃ ante uisis
atq consults ad comitatũ deb̾e contendere quẽ¬
admodũ tͥ putas licere qd̾ ñ licet. nͥ qd̾ hoc of¬
ficio carere festinas qͦ his excessib te ostendis
Absq
metͦpolitam consilio uł ꝓuintialiũ epsõꝵ adim

Expanded text:
uo ausu, qua temeritate rescribis, Ravennam te parare proficisci, quum canones evidenter praecipiant nullum omnino pontificum, nisi nobis ante visis atque consultis, ad comitatum debere contendere? Quemadmodum tibi putas licere quod non licet, nisi quod hoc officio carere festinas, quo his excessibus te ostendis Absque metropolitani consilio vel provincialium epi
Abbreviated transcription (Latin):
ator p̃sentiũ flaummꝰ. scił clericus i¬
nis captũ nuꝑrime. sinistrȩ manꝰ digitũ habere
abscisũ. Sciscitaris si ob hoc ad eccłiasticũ ordinẽ
ualeat ꝓmou̾i an ñ: Qd̃ ⁊ nos reppientes. quia
sollercia tua magis suꝑ hoc sollicita a sede apłica
doceri flagitat. normã iusticie semꝑ seqͥ deside¬
ramꝰ. studiũ tuȩ scĩtatis merito collaudamꝰ. re¬
uerentiã tuã scire. uolentes. qm̃ si ita ẽ qd̃ a nor¬
mannis digitũ ipsũ habeat. abscisũ. ad ꝓmouen¬
dũ si alias dignꝰ fuerit. nilei nocebit. co qd̃
de his qͥ a dñis uł a medicis siue a paganis non
sponte qͥd tale patiunt᷑ sac censeant canones. di¬

Expanded text:
ator praesentium Flavinus, scilicet clericus nis nuperrime captum sinistrae manus digitum habere abscissum, sciscitans si ob hoc ad ecclesiasticum ordinem valeret promoveri, an non. Quod et nos reperientes, quia solertia tua magis super hoc sollicita a sede apostolica edoceri flagitat normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis merito collaudamus, reverentiam tuam scire volentes quoniam, si ita est quod a Normannis digitum ipsum habeat abscissum, ad promovendum, si alias dignus fuerit, nihil ei nocebit, eo quod quid de his qui a dominis, vel medicis, sive a paganis, non sponte tale quid patiuntur, sacri censeant canones, di
Abbreviated transcription (Latin):
uliscendi sui eausa: qmͣ tuende ecd̃ie s̾ credite
Quod si p̃termisisset. ñ etꝰ fuisset laudanda pa¬
cientia: s negligentia merito culpanda. Neq
consultrit. qͣndo cont᷑ illos qͥ cũ occidere conspi¬
rauerant. consiliũ illoꝵ ut tͥbimno ꝓderet᷑ efficit.

Expanded text:
ulciscendi causa quam tuendae Ecclesiae sibi creditae. Quod si praetermisisset, non ejus fuisset laudanda patientia, sed negligentia merito culpanda. Nequeconsuluit, quando contra illos qui eum occidere conspiraverant, consilium illorum ut tribuno proderetur effecit .
Abbreviated transcription (Latin):
on afferamꝰ stateras dolosas ubi
nam staterã de scpͥturis scĩs tamqm̃ de thesati¬
ris dm̃tis ⁊ in illa qͥd sit guius appendamus.
plis cauenda monstrauit. ⁊ idolũ fabricatũ atq
adoratũ ẽ. ⁊ ꝓpħicus liber ira regis contẽp̃toris
incensus.⁊ scisma temptatũ. ⁊ y dolat̾a gladio
punita ẽ. exustio libri bellica cede ⁊ pegrina cap¬
tiuitate. scisina hẏatu terrȩ sepultis auctorib
uiuis. ⁊ cet̾is cȩlesti igne consumptis. Quis iam
dubitauerit hoc eẽ sceleratiꝰ cõmissum qd̾ est

Expanded text:
on adferamus stateras dolosas, ubi nam stateram de scripturis sanctis tamquam de thensauris dominicis et in illa quid sit grauius appendamus, plis cauenda monstrauit et idolum fabricatum adque adoratum est et propheticus liber ira regis contemptoris iucensus et schisma temptatum, idololatria gladio punita est, exustio libri bellica caede et peregrina captiuitate, schisma hiatu terrae, sepultis auctoribus uiuis et ceteris caelesti igne consumptis. quis iam dubitauerit hoc esse sceleratius commissum quod est
Abbreviated transcription (Latin):
de sacro. uł sacrũ de ñ sacro. Idem. Si qͥs
domũ di uiolauerit. ⁊ aliqͣ sine licentia illiꝰ
cui cõmissa eẽ dinoscit᷑ inde abstulerit. uel
eccłiasticis ꝑsonis iniuriã fecetit: donec in
conuentu ammonitꝰ legitime satiffaciat. sciat.
se cõmunione pͥuatũ ẽẽ. Si uͦ post scd̃am.⁊
terciã conuentionẽ corã ep̃o satisfacere de¬
trectaiũt. sac̾legii ꝑicło ab omĩb obniꝙxius
misceat᷑. Idem. Hii qui moniastia ⁊ loca
dõ dicata ⁊ eccłias infringuiit. & deposita
uł alia q̃libet exinde abstraxeruit: damnũ
nouies componant. ⁊ emunitatẽ tͥpliciter
⁊ uelut sacrilegi. canonice sententie subi¬

Expanded text:
n sacro. Idem: § 3. Si quis domum Dei violaverit, et aliqua sine licentia illius, cui commissa esse dignoscitur, inde abstulerit, vel ecclesiasticis personis injuriam fecerit, donec in conventu admonitus legitime satisfaciat, sciat se communione privatum. Si vero post secundam et tertiam conventionem coram episcopo satisfacere detrectaverit, sacrilegii periculo ab omnibus obnoxius misceatur. Idem: § 4. Si qui monasteria, et loca Deo dedicata, et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quilibet exinde abstrahunt, dampnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonice sententie sub
Abbreviated transcription (Latin):
Ua res in litigio posita innullam
disceptatione possit agnosei ex eade re qͥspiam
ñ simatut exigere pensiones. s in eodem statu
eadem reposita in quo uidetur sicut. dictũ est.
ante constituta qͥsquis sͥ putat. qͥppiã posse
competere. ueridico pulset examine. p̃iudiciis
cilii liquido constat. Si eñ cõmunione pͥuan¬
dus ẽ. qͥ clericũ ad ciuiłe. iudicẽ crediderit. ꝑtͣ-¬
hendũ. multomag̃ suspensione dignꝰ ẽ. qui

Expanded text:
a res in litigio posita in nullamdisceptatione possit agnosci, ex eadem re quispiam non sinatur exigere pensiones, sed in eodem statu re eadem posita, in quo videtur sicut dictum est ante constituta, quisquis sibi putat quippiam posse competere, juridico pulset examine, praejudiciis cilii liquido constat. Si enim communione privandus est qui clericum ad civilem judicem crediderit pertrahendum, multo magis susp
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs toleretis. qͦs caueatis. Diligendus ẽ pastor. to
uindida sunt puniendi. Unde cũ discipłi ñ re¬
cepti a samaritans ignẽ suꝑ eos celitus deduce
uoluerunt dicentes magistro.uis dicamꝰ ut des¬
cendat igiis de cęlo ⁊ consumat eos. audierunt
Nescitis cuiꝰ sp̃c estis. Item. Om̃is qui gladiũi aice¬

Expanded text:
quos toleretis, et quos caveatis. Diligendus est pastor, tolvindicta sunt puniendi. Unde, quum discipuli non recepti a Samaritanis ignem coelitus super eos deducere voluerunt, dicentes magistro: Vis dicamus, descendat ignis de coelo, et consumat eos? audierunt: Nescitis cujus spiritus estis? Item: Omnis qui gladium acce
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigare. pastoris. ⁊ mercennarii. ⁊ furis.
Pastorẽ dycit ponere animã suã ꝓ ouib suis.⁊
intͣre ꝑ ianuã. Furem dixit ⁊ lat᷑nem ascendere
ꝑ aliam partẽ. Mercennariũ. dixit lupũ uł ⁊̃
furẽ si uideat fugere: qͥa ñ ẽ illi cira de ouib
Mercennariꝰ ẽ aut̃. ⁊ ñ pastor. Ille intrat ꝑ ian¬
am qui pastor ẽ: ille ascendit ꝑ aliã partẽ qͥ
fur ẽ. Ille uidens eos qui uolunt tollere oues.

Expanded text:
ngelio, pastoris, mercenarii et furis. Pastorem dixit ponere animam suam pro ovibus suis et intrare per ianuam. per aliam partem. Mercenarium dixit, lupum vel furem si videat, fugere, quia non est illi cura de ovibus: mercenarius est enim, non pastor. Ille intrat per januam, quia pastor est; ille ascendit per aliam partem, quia fur est; ille videns eos qui volunt toll
Abbreviated transcription (Latin):
aliguid meruerit: ab aliqͦ pͥncipe. in reb eccł̃ie ñ po¬
terit annumerari: s qͥd exinde fatere uoluerint.
ipsoꝵ uoluntatis arbito subiacebit. Quod si hoc
post eoꝵ mortẽ inordinatũ fortasse remanserit.
eccłiȩ cui p̃fuit uł minister extitit. hoc sͥ in ꝑpe¬
tuũ uendicabit. Ecce apparet qͦd illa quȩ ñ ex
officio eccłiastico s ex aliqua p̃statione sue utili¬
tatis Rieratus ẽ: potest dare cui uoluerit. Sed

Expanded text:
rebus ecclesiae non poterit numerari, sed quod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, ecclesia, cui praefuit vel minister exstitit, hoc sibi in perpetuum vendicabit. Gratian. Ecce quod illa, quae non ex officio ecclesiastico, sed ex aliqua praestatione suae utilitatis lucratus est, potest dare quibus voluerit. II
Abbreviated transcription (Latin):
ex concł elib̾tano.
nĩs homo anͣ saciã cõmunionẽ a abstiu¬
pͥa uxore abstinere debet tͥb. aut. inͣii. aut
septẽ. dieb: nec int̾ catholicos connumerabit᷑. qͥ
inistis uidel̃. temꝑib. pascha. pentecosten. natale
Riforme ẽ
corpꝰ dñi. pars oblate in calic̃ẽ missa. corpꝰ xͥ qͦd iam
resurrexit monstrat. pars comesta ambulans ad¬
huc suꝑ terrã. pars in altari usq in finẽ missȩ te¬
manens. corpꝰ in sepulchro. qͥa usq ad sinẽ scł̃i cor-¬

Expanded text:
ex Concilio Eliberitano. Omnis homo ante sacram communionem a propria uxore abstinere debet tribus, aut quatuor, aut octo diebus, nec inter catholicos connumerabitur qui in istis videlicet temporibus, Pascha, Pentecoste, et Natali iforme est corpus Domini, pars oblatae in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corp
Abbreviated transcription (Latin):
altario certe holocausta offerant᷑: qnͣta ppło suffi¬
cere debeant. Quod si remanserint. in crastinũ
quȩ in satͣrio relicta st̃ consumunt. ñ stati ad
sc̃ẽ portioni miscere cibuͣ qͥ ꝑ aqͣliculos digestus
in secessum diffundit᷑. Si gͣ mane dmñca portio
edit᷑: usq ad sect̃ã ierunent ministri qͥ eam con-¬
usq ad uesꝑum. Sic secreta sc̃ificatione ȩterna
extero derico eccl̃iȩ siue laico de fragm̃tis obla
scũarii panes indignis impendis. unͣ nosti si a

Expanded text:
altario certe holocausta offerantur, quanta populo sufficere debeant. Quod si remanserint, in crastinum quae in sacrario relicta sunt, consumunt, non statim ad sanctae portioni miscere cibum, qui per aqualiculos digestus in secessum funditur. Si igitur mane dominica portio editur, usque ad sextam jejunent ministri, qui eam conusque ad vesperam. Sic secreta sanctificatione aeterna extero clerico ecclesiae sive laico de fragmentis oblaui passim sanctuarii panes indignis impendis, unde nosti, si a
Abbreviated transcription (Latin):
icet̾ regulis contineat᷑ antiquis parrochias
anicuiq eccłiȩ pͥstina dispositi one deputatis.
nulla posse ratione conuelli. ne ꝑ consuenidmẽ
pessunã. exempli mali temerttate crescente. unt
ñ multũ tempis destinatis. omĩa nissimꝰ quȩ
taliter fuerant niuasa restitiu. S qͥa temeritas
ꝑuadentiũ logẽ sͥ putat posse gn̾ari. si sceleri
suo ꝑtiuatia retentionis adiungat: ea quȩ nit̾
frem ⁊ eoep̃m urm̃ constantinũ camisane eicłiȩ
sacer dotẽ. & diectos ab ancorittauo pomifice
decreuimꝰ. ꝑ uos impleri cupinꝰ. tc̃ formã ince¬
teris cognitionib quȩ sit sequenda p̃scͥsimꝰ.
Nulla gͥ p̾sumptione statũ parrochaꝵ qͥ ppe¬
tue etatis fitinttate durauerit. patim̃ iminita¬
ri qͥa nec negligentia pontificũ diec temꝑalis
obiettio que ꝑ incuriã forte generat᷑. nec ig¬
nania fatiente. consensus aahibitus. ne suite¬

Expanded text:
icet regulis contineatur antiquis, parochias unicuique ecclesiae pristina dispositione deputatas, nulla posse ratione convelli, ne per consuetudinem pessimam exempli mali temeritate crescente, ubiqnon multum temporis destinatis, omnia jussimus, quae taliter fuerant invasa, restitui. Sed quia temeritas pervadentium legem sibi putat posse generari, si sceleri suo pertinaciam retentionis adjungat, ea quae inter m nostrum Constantium Camiscanae Ecclesiae sacerdotem, et directos ab Anconitano pontifice decrevimus, per vos impleri cupimus. Tunc formam in caeteris cognitionibus, quae sit sequenda praescripsimus. Nulla igitur praesumptione statum parochiarum, qui perpetuae aetatis firmitate duravit, patimur immutari, quia negligentia pontificis neque temporalis objectio, quae per incuriam forte generatur, nec ignavia faciente consensus
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdu. Quod confessio cruciatib extorquenda ñ ¶ Qi¬
sit. alexander ppͣ testat᷑. scribens om̃ib orthodoxiᷤᷤ.

Expanded text:
d vero confessio cruciatibus extorquenda non sit, Alexander papa testatur scribens omnibus orthodoxis.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eiꝰ faciet. Qd̃ si uob̃ uidet᷑ crudeł ⁊ rigi¬
dus ⁊ cruentꝰ qd in diluuio genꝰ deleuit hn¬
manũ. suꝑ sodomã ⁊ gomoriã ignẽ ⁊ sulphur
pluit. egyptios submersit in fluctib ⁊srłitaꝵ
cadauera ꝓstrauit in heremo: scitote eũ ido ad
p̃sens reddidisse supplicia. ne in ȩt̾num pum¬
falsa. Si uera sunt. qͥd de eiꝰ seueritate uident᷑
dicere: Ipsi dixert̃. Nonuidicahit ds bism id
ipsum in tͥbulatione. Sin autẽ falsa. ⁊ falsum

Expanded text:
 crudelis, rigidus et cruentus, quod in diluvio genus delevit humanum, super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur pluit, Aegyptios submersit fluctibus, Israelitarum cadavera prostravit in eremo, scitote, eum ideo ad praesens reddidisse supplicia, ne in aeternum punifalsa. Si vera sunt quae de severitate ejus videntur dicere, ipsi dixerunt: Non vindicabit Dominus bis in id ipsum in tribulatione; sin autem falsa sunt, et falsum
Abbreviated transcription (Latin):
uetũ ẽ. ignorare ñ possunt. dicente ꝓpħa. Non
nidicabit ds bis in idipsũ in tͥbulatione. E tgo
qͥ puniti sunt. postea ñ prinient᷑. Si aut postea
pument᷑. scpͥtira mentit᷑: qd̾ dicere nefas est.
⁊ egyptii ⁊ isrłitȩ in solitudine mala sua in ui¬
ta sua. Querat hic aliqͥs si fideł dep̃hensꝰ mad¬
ulti̾o decollet᷑: quid de eo postea fiat. aut em̃
dum ẽ adult̾is ut in pͣsentiaꝵ breui ⁊ cita pena
cruciatus frustrent᷑ et̾nos. Id qd̾ respondebi¬
mus dm̃ ut omĩum rerũ ita supplicioꝵ qͦ scire
peccatorẽ exercende dehine pene auferri potesta¬
tem:⁊ magnũ pecc̃m. magnis duturnisq cruci¬
atib lui. Si qͥs autẽ punitus sit. ut ille in lege
qͥ isrłitis maledixerat. ⁊ qui in sabbato ligna
collegerat. talis postea ñ puniri qͥa culpa leuis
p̃senti supplicio compensanda fit. Item sR

Expanded text:
ut negare non poterunt, dicente propheta: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione: ergo qui puniti sunt, postea non punientur. Si autem illi postea punientur, Scriptura mentitur, quod dicere nefas est. et Aegyptii, et Israelitae in solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enimdum est adulteris, ut in praesentiarum brevi et cita poena cruciatus frustrentur aeternos. Ad quod respondebimus, Deum ut omnium rerum, ita et suppliciorum quoque scire e dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque elui cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut ille in Lege qui Israeliticis maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat : tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
ous̃cła uͦ st̃ nota iudici ⁊ aliis. Quȩ iudici tm̃ nota
st̃. sine examinatione feriri ñ posst̃. qͥa dũ accu¬
satoris ꝑsona assumit᷑. iudiciaria potestas a
tentia.

Expanded text:
quedam vero sunt nota iudici et aliis. Que iudici tantum nota sunt, sine examinatione feriri non possunt, quia dum accusatoris persona assumitur, iudiciaria potestas amtentia:
Abbreviated transcription (Latin):
os dicit. de fornicat. ore exponens sententiã apłi
ludicis inqm ñ ẽ sine accusatione dãpnare. qͥa
bant. ⁊ ñ arguebant. Rublice enĩ nou̾cã suã loco
uxoris habebat. In qua re neq testib opꝰ erat. neq
t̾giu̾satione aliqͣ pot̾at t̾gi cͥmen. Et paulopꝰ.
Absens facie. p̃sens aũ auctoritate sp̃c qͥ nusqͣm̃
ab ẽ iam iudicauit ut p̃sens eũ qͥ hoc admisit. tͣ¬

Expanded text:
os dicit, de fornicatore exponens sententiam apostoli: Judicis, inquit, non est, sine accusatore damnare, quia bant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post, « Absens facie, praesens autem auctoritate spiritus qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum qui hoc admisit tr
Abbreviated transcription (Latin):
iquis q̃libet conditione de reb excłie
Ialiquid alienare p̃sumpserit: si de suo ꝓpͥo tm̃
eccl̃iȩ contulerit. qntum uisus ẽ abstulisse: tẽ de¬
data fuerant. ꝓpetua firmitate tenebunt. si tñ qnͣti¬
tatẽ canonib fixam data ñ excesserint. Unde in eo¬

Expanded text:
quis qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit, quantum visus est abstulisse, tum de fuerint, perpetua firmitate tenebunt, si tamen quantitatem canonibus praefixam data non excesserint. Unde in eo
Abbreviated transcription (Latin):
sor eiꝰ mn lib̾tatẽ contulerit. placuit. Quod tñ u
uineola. & hospitiolo tenere. Quod aut̃ amplius
datũ fuerit: post manumissoꝵ mortẽ eccłie reuo-¬
numitti nͣ possunt. nisi retento eccłiastico pat̾cinio:
nisi forte manumissor duos esdem meriti. & eiꝰde
peculii. eccłiȩ conferre uoluerit. Unde in con¬
cilio tolletano quarto legitur.

Expanded text:
tate contulerit. Quod tamen vincola, vel hospitiolo tenere. Quod si amplius datum fuerit, post manumissoris mortem Ecclesiae revonumitti non possunt, non retento ecclesiastico patrocinio, nisi forte manumissor duos ejusdem meriti et ejusdem peculii ecclesiae conferre voluerit. Unde in Concilio Toletano IV, c. 68, legitur.
Abbreviated transcription (Latin):
adheserit. uł qualemcũq tanqͣm pontifici reue¬
rentiã ei exhibuerit. aut in aliquo cũ defende¬
re p̃sũpserit: pari seutentia sit mancipatus.
rit. ꝓpetuo anathemate. atq excõmunicatione.
damnet᷑. & cũ impiis qui ñ resurgunt in iudicio
deputetur. om̃ipotentis contͣ se iram sentiat. &¬

Expanded text:
adhaeserit, vel qualemcunque tanquam Pontifici reveadhaeserit, vel qualemcunque tanquam Pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumserit, pari sententia sit mancipatus. rpetuo anathemate atque excommunicatione damnetur, et cum impiis, qui non resurgent in judicio, reputetur, omnipotentis iram contra se sentiat,
Abbreviated transcription (Latin):
heuirici. qͥ in p̃sentiarũ rex habetur. & futurus
imꝑator deo concedente sꝑatur. sicut iam sibi con
liter hoc ius impetrauerĩt. Qͦd si prauoꝵ atq ini¬
quoꝵ hominũ ita ꝑu̾sitas inualuerit. ut pura &
cardinales ep̃i cũ religiosis clericis. catholicisq
laicis licet paucis. ius potestatis obtineant eligere
qm clectio fuerit facta. si bellica tempestas. uł qua¬
liscũq hominũ conatus malignitatis studio re¬
stiterit. ut is qͥ electus est in apłica sede iuxta con¬
suetudinẽ intronizari ñ ualeat. electus tam̃ sicut¬
uere papa auctoritatẽ obtineat regendi romanã
cognouimꝰ. Qd̾ si qͥs contra hoc nr̃m decretũ sy
nodali sententia ꝓmulgatũ ꝑ seditionẽ aut p̃sũp¬
tionẽ. aut quolibet ingenio electus. aut etiã or¬
dinatus. seu intronizatus fuerit. auctoritate di
minib scẽ dĩ eccłie scparatus abiciatur. sicut an¬

Expanded text:
Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente speratu sede personaliter hoc ius impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas invaluerit, ut pura, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, ius potestatis obtineant eligere quam electio fuerit facta, si bellica tempestas vel qualiscunque hominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede iuxta consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa auctoritatem optineat regendi sanctam cognoscimus. Quod si nodali sententia promulgatum per seditionem vel presumptionem aut quodlibet ingenium electus aut etiam ordinatus seu intronizatus fuerit, auctoritate divminibus sanctę Dei ęcclesię separatus abiciatur, sicut an
Abbreviated transcription (Latin):
subrepat. religiosissimi uiri p̃duces sint in ꝓmo
uenda pontificis electione. reliqui autẽ sequaces
Certus uͦ atq legitimꝰ hĩc electionis ordo ꝑpen¬
ditur. si ꝑspectis diu̾soꝵ patrũ regulis siue gestis
etiã illa beati leonis p̃decessoris nr̃i sententia re¬
colatur. Nulla inqͥt ratio sinit ut inter epõs ha¬
bcantur. qui nec acdericis sunt electi. nec a plebib
expetiti. nec a cõpuncialib ep̃is cũ metropolita¬
ni iudicio consecrati. quia sedes apłica cunctis in
orbe terrarũ p̃fertur eccl̃iis. atq ideo sup̃se metro¬
politanũ habere. ñ potest. Cardinales uͦ ep̃i ꝓtul¬
dubio metropolitani uice fungunt᷑. qui uidelicet
electũ antistitẽ ad apłici culminis apicem ꝓuehans
Eligat᷑ autẽ de ipsiꝰ eccłie gremio si reꝑitur ido¬
neus. uł si de ipsa ñ inuenitur. & alia assumatur.
saluo debito honore & reuerentia nr̃i dilecti filn

Expanded text:
subrepat. Et ideo religiosissimi viri praeduces sint in prosubrepat. Et ideo religiosissimi viri praeduces sint in provenda Pontificis electione, reliqui autem sequaces. § 3. Certus vero atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis sive gestis, etiam illa B. Leonis praedecessoris nostri sententia recolatur. » Nulla, inquit, ratio sinit, ut inter episcopos, habeantur, qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. « Quia vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarum praefertur ecclesiis atque ideo super se metropolitanum habere non potest, cardinales episcopi proculdubio metropolitani vice funguntur, qui videlicet electum episcopum ad apostolici culminis apicem provehant. § 4. Eligatur autem de ipsius ecclesiae gremio, si reperitur idoneus; vel si de ipsa non invenitur, ex alia assumatur; salvo debito honore et reverentia dilecti filii nostri
Abbreviated transcription (Latin):
Nicholao papa. in basilica lateranensis patriar¬
chii quȩ cognominatur constantinana. consi¬
dentib etiã reuerentissimis epĩs. abbatib pb̃ris.¬
diaconib. idem uenerabilis pontifix auctorita¬
te. apłica decernens de clectione sũmi pontificis:
inquit. Nouit beatitudo ur̃a dilectissimi fr̃s.
& coep̃i. inferiora qͦ membra ñ latuit. defunc¬
to piȩ memorie dño stephano p̃decessore nr̃o.
hec apłica sedes. cui auctore dño descruio. quot
adu̾sa ꝑtulerit. quot deniq ꝑ symoniacȩ. here¬
sis trape zetas reperitis malleis crebrisq ꝑcussio¬
nib subiacuerit. adeo ut colũna dĩ uiuentis
iam pene uideretur nutare. & sagena summi
piscatoris ꝓcellis intumescentib cogeret᷑ in nau¬
prudent̾ occurrere. & eccliastico statui neͥ redi¬
nales adhibcant. sicq reliquus clerus & ppłs ad
consensum nouȩ electionis accedant. nimirũ pre.¬
cauentes. ne uenalitatis morbꝰ aliqua occasione

Expanded text:
Nicolao apostolico Papa, in basilica Lateranensis patriarchii, quae cognominatur Constantiniana, considentibus etiam reverendissimis episcopis, abbatibus, presdiaconis, idem venerabilis pontifex, auctoritate apostolica decernens, de electione summi pontificis inquit: « Novit beatitudo vestra, dilectissimi fratres et episcopi, inferiora quoque membra non latuit, defuncto piae memoriae domino Stephano praedecessore nostro, haec apostolica sedes cui, auctore Deo deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per Simoniacae haeresis trapezitas repetitis malleis crebrisque tunsionibus subjacuerit, adeo ut columna Dei viventis jam pene videretur nutare, et sagena summi piscatoris procellis intumescentibus cogeretur in nauprudenter occurrere, et ecclesiastico statui ne vel recinales adhibeant, sicque reliquus populus et clerus ad consensum novae electionis accedant, nimirum praecaventes ne venalitatis morbus qualibet occasione
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Scrutit᷑ fenerator omnẽ substantiã ciꝰ. & di¬
ripiant alieni labores eiꝰ. Orbis t̾rarũ pugnet
contra eũ. & cuncta elem̃ta sint ei contraria. & om̃i¬
um scõꝵ quiescentiũ merita illũ confundant. &
in hac uita suꝑ eũ aꝑtam uindictam ostendãt.
Obseruatores autẽ huiꝰ nr̃i decreti om̃ĩpotentis
ordines infra constituti. qͥliter ordinari debeant
ostendamꝰ. ab eoꝵ examinatione incipientes.
Quomͦ sit examinandus qͥ in ep̃m eligituꝵ.

Expanded text:
suis, scrutetur foenerator omnem substantiam ejus, et diripiant alieni labores ejus, orbis terrarum pugnet contra eum, et cuncta elementa sint ei contraria, et omnium sanctorum quiescentium merita illum confundant, et in hac vita super eum apertam vindictam ostendant. § 9. Observatores autem hujus nostri decreti omnipotentis Dei oostendamus, ab eorum examinatione incipientes. C. II. Quando sit examinandus, qui in episcopum eligitur.