comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iont sicut puluis aute faciem
uenit m angelus dm̃ impellat.
& angło dñi ꝑsequatur eos.
aua frustra absconderũt mͥ in¬
sidias retis sui. sine causa fo
rete suum quod abscondit cõ¬
piehendat eum & cadat in laq̃
opem aualidiore ꝙ pauꝑem
ac medicum aiuolento. Nur¬
gens testes iniqui: que nescie¬
bam int̾rogabant me.
bant michi mala pro bonis:
sterilitatem aĩe mee. Ego au¬
meum sic ambulabam quasi
lugens mat̾ tristis sic incur¬
uabar. Et in infirmitate me¬
a letabantur & congregaban¬
tur. collecti sunt ad u̾sum me
ꝑcucientes & nesciebam. scin¬
dentes u non tacentes. Insi¬
mulacione uerborum ficto¬
zum frendebant contra me
bus solitariam meam. Confi¬
tebo tibi meccłia gͣndi inppło¬
torti lauoabo te. Non letent
suꝑ me munici mei. menda¬
locuntur sed inrapina terre u̾¬
ba fraudulenta concumant.
t dilatauerunt suꝑ me os suũ
dixerunt ua.ua. iudit oculus
noster. Uidisti dñe ne taceas:
ne elongeris ame. Consurge

Expanded text:
te faciem venti, et angelus Domini impellat, et angelus Domini persequatur eos. Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui: sine causa fodrete suum quod abscondit, comprehendat eum, et cadat in laqueopem a validiore, et pauperem ac mendicum a violento. Surgentes testes iniqui: quae nesciebam interrogabant me. Reddebant mihi mala pro bono: sterilitatem animae meae. Ego aumeum sic ambulabam: quasi lugens mater tristis incurvabar. Et in infirmitate mea laetabantur et congregabantur: collecti sunt adversus me percutientes, et nesciebam: scindentes et non tacentes. In simulatione verborum fictorum. frendebant contra me bus solitariam meam. Confitebor tibi in ecclesia grandi orti laudabo te. Non laetentur super me inimici mei mendaloquuntur, sed in rapina terrae verba fraudulenta concinnant. Et dilataverunt super me os suum. dixerunt vah vah: vidit oculus noster. Vidisti, Domine, ne taceas: Domine, ne elongeris a me. Consurge
Abbreviated transcription (Latin):
meus ad auxisium michi fe¬
stina. Confundant᷑ & consu¬
mentur aduersarii aĩe mee.
Oꝑiantur obprobrium o cõ¬
fusione qui querũt malũ mͥ
Ego autem uigiter expecta¬
bo & adiciam suꝑ om̃s lauda¬
ciones tuas. Os meum nar¬
rauit iusticiam tuam. tota
die salutore tium quia ñ
cognoui lnteraturas. Ingre¬
diar infortitudine dm̃ deĩ.
recordabor iusticie tue soluis.
Deus docuisti me ab ad oles¬
cencia mea. ꝙ usq nĩc pro¬
nunciabo mirabilia tua.
In suꝑ & usq ad senectutem
cõ canos oeus ne derelinquas
me. Donee ad nunciem brach¬
iuim tuũ generacioni cunctis¬
ꝙ qui uenturi sunt. forcitu¬
dines tuas. Et iusticiã tu
nobis tribulaciones plurimaᷤᷤ
& malas. Et cõuersus iui¬
ficabis nos: & de abyssis t̾re
tursus educes nos. Mustipͤ¬
licabis magnitudinem tuam
Mcõuersus consolaberis me.
Ego autem confitebor tͥ in
uasis psalteru ueritatẽ tu¬
am deus meus cantau tibi¬

Expanded text:
auxilium meum festina. Confundantur, consumantur adversarii animae meae: Operiantur opprobrio et confusione, qui quaerunt malum mihi. Ego autem jugiter exspectabo, et adjiciam super omnem laudem tuam. Os meum narrabit justitiam tuam: tota die salutare tuum: quia non cognovi litteraturas. Ingrediar in fortitudines Domini Dei: recordabor justitiae tuae solius. Deus, docuisti me ab adolescentia mea, et usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Insuper et usque ad senectutem et canos Deus, ne derelinquas me; Donec annuntiem brachium tuum generationi, cunctisque qui venturi sunt fortitudinem tuam. Et justitiam tuanobis tribulationes plurimas et malas: Et conversus vivificabis nos, et de abyssis terrae rursum educes nos. Multiplicabis magnitudinem meam, et conversus consolaberis me. Ego autem confitebor tibi in vasis psalterii veritatem tuam, Deus meus: cantab
Abbreviated transcription (Latin):
q tedime ecm: ꝓpter inimicos
meos redime me. Tu scis ob¬
probrium meum a confusionẽ
et ignomimam meam corã te¬
et sicite om̃s hostes mei O bp¬
brio conttitum est cor meum:
et desꝑatus sum. Et expectaui
qui contristaretur & ñ fui. et
consolaretur et non inueni
Et dederunt in esca mea fel:
& in siti mea potauerunt me al¬
ceco. Eie mensa eorum coram
eis in laqueum: oo in retribucio¬
nes ad corruendum. Contene¬
brentur oculi eorum ne uideãt
tuam : et ira furoris tuui compre¬
hendat eos. Eiat rominemora¬
cio eorum deserta. & intab̾nacu¬
lis eorum non sit qui habitet.
D m̃ quem tu ꝓcusisti ꝑsecuti
tatem suꝑ iniquitatem eorum
et nõ inuemiant iniustiria tua.
Deleantur oe libro uiuenciũ
et iustis non scribant᷑. E go
autem pauꝑ et clolens: salus
tua deus suscipiet me. U au¬
dabo nomen dei cum cantico:
et magnificabo eũ inconfessio¬
U identes mansueti lecabũ¬
tur: qui queritis clm̃ iuuet
aĩa uestra. Qm̃ exauduit pa

Expanded text:
 redime eam: propter inimicos meos libera me. Tu scis opprobrium meum, et confusionem meam, et ignominiam meam: coram te sunt omnes hostes mei. Opprobrio contritum est cor meum, et desperatus sum: Et exspectavi qui contristaretur, et non fuit: et qui consolaretur, et non inveni. Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sit mensa eorum coram eis in laqueum, et in retributiones ad corruendum. Contenebrentur oculi eorum ne videant, indignationem tuam, et ira furoris tui comprehendat eos. Fiat commoratio eorum deserta: in tabernaculis eorum non sit qui habitet. Quoniam quem tu percussisti, persecuti tatem super iniquitatem eorum, et non veniant in justitia tua. Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur. Ego autem pauper et dolens: salus tua, Deus, suscepit me. Laudabo nomen dei in cantico et magnificabo eum in confessiouidentes mansueti laetabuntur. qui\' quaeritis dominum, uiuet anima uestra. quoniam exaudiuit pa
Abbreviated transcription (Latin):
uero tibi: maĩa mea quam re¬
demisti. n suꝑ & lingua mea
totadie meditabitur iusticiã
tuam: quia confusi sunt ꝙ
de honestati qui querunt ma¬
lum michi.
salomonis.

Expanded text:
ero tibi, et anima mea, quam redemisti. Insuper et lingua mea tota die meditabitur justitiam tuam: quia confusi sunt, et dehonestati quaerentes malum mihi. SALOMONI.
Abbreviated transcription (Latin):
S audeant & letentur inte
omnes qui querunt te. et di¬
cant semꝑ magnificeturr deus
qui diligunt salutare. tũ
Ago autem egemis & pauper
deuis: testina pro me. Aicili¬
um meum & suluator meus:
tu dñe ne moreris.

Expanded text:
! Gaudeant et laetentur in te omnes qui quaerunt te: et dicant semper, magnificetur Deus, qui diligunt salutare tuum. Ego autem egenus et pauper, Deus festina pro me: Auxilium meum et salvator meus tu. Domine, ne moreris.
Abbreviated transcription (Latin):
beres me qui petra mea et
meus salua me de manu m¬
pii a de manu miqui & nocẽ¬
tis. Quia tu es expectacio me¬
s domine deus fiducia mea
ab adolescencia mea. Iyte
sustentatus sum erutero de
uentre matris mee tu es ꝓ¬
laude tua. tote die magnitu¬
dine tua. Ne proicias me
lunquas me. Quia dixerũt
munici mei micht. & qiui ob¬
seruabante. aĩam meam mie¬
runt consilium pariter. i

Expanded text:
es me: quia petra mea et meus, salva me de manu impii: de manu iniqui et nocentis. Quia tu es exspectatio mea: Domine Deus, fiducia mea ab adolescentia mea. A te sustentatus sum ex utero, de ventre matris meae tu es ptua: tota die magnitudine tua. Ne projicias melinquas me. Quia dixerunt inimici mei mihi: et qui observabant animam meam, inierunt consilium
Abbreviated transcription (Latin):
am uenerunt aque:
usc ad aiam meam.
Infiriis sum in limo profũ¬
si: ꝙ non possum subsistere.
Teni. inprofundum aquarũ:
num incũ. L aboraui clamãs
exasꝑatum est: guttur meũ.
defecerunt oculi mei erpectã¬
tes clm̃ meũ. Multiplicati
sunt suꝑ capillos capitis mei
qui oderunt me gratis. Cõfor¬
tati sunt qui ꝑsequebantur
tt̃ reddebam. Deus scis stulti¬
ciam meam: ꝙ peccata mea in
te non sunt abscondita. Non
confundantur in me expectan¬
Non reuereantur suꝑ me: qͥ
querunt te deus isrł. Duia ꝓpt̾
& sustinui obprobrium: oꝑuit
confusione faciem meam.
lienus factus sum fr̃ib meis:
D iua zelus domus tue come¬
dit me & obpbrium exꝓbranci¬
um tͥ cecidit suꝑ me. Et fleui
in opprobrium michi. Et posui
uestimentum saccum: et factꝰ
sum eis inꝑabolam. C ontra
me loquebantur qui sedebant
inporta: & cantabant bibẽtes
unum. Mea autem oracio no
te dũe : tempus reconciliacionis
que ne ab sorbeat me ꝓfundũ
& non coronet suꝑ me puteus

Expanded text:
am venerunt aquae usque ad animam. Infixus sum in limo profundi, et non possum consistere: Veni in profundum aquarum, ruit me. Laboravi clamans, exasperatum est guttur meum: defecerunt oculi mei, exspectantes Deum meum. Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis: Confortati sunt qui persequebantur tunc reddebam. Deus, tu scis stultitiam meam, et peccata mea a te non sunt abscondita. Non confundantur in me exspectantur in me qui quaerunt te, Deus Israel. Quia propter te portavi opprobrium: operuit confusio faciem meam. Alienus factus sum fratribus meiQuia zelus domus tuae comedit me, et opprobrium exprobrantium tibi cecidit super me. Et flevi in opprobrium mihi. Et posui vestimentum meum saccum; et factus sum illis in parabolam. Contra me loquebantur qui sedebant in porta, et cantabant bibentes ram  Mea autem oratio ad te, Domine, tempus reconciliationis quae, ne absorbeat me profundum: et non coronet super me puteus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ misericordia illius cum ipso est.
ilii sapiencie eclesia iustoꝵ ⁊ natio illoꝵo
bediencia ⁊ dilectioꝰ Iudicuini patris audite
uit pittem in filuis ⁊ iudicium mattis et quiẽs¬
firmauit in filios. Qui diligit deum exorabitꝯ
pectatis ⁊ continebit se ab illis ⁊ m oratione di¬
eꝵ exaudietur. Et sicut qui thesaurizat. ita
⁊ qui honorificat patrem suum iocundabit᷑¬

Expanded text:
et misericordia ipsius cum eo. et misericordia ipsius cum eo. Filii sapientiae ecclesia iustorum, et nati illorum oboedientia et dilectio. iudicium patris audite, vit patrem in filiis: et judicium matris exquirens in filios. Qui diligit Deum: exorabit pro peccatis: et continebit se ab illis. In oratione dierum exaudietur: et sicut qui thesaurizat: ita et qui honorificat matrem suam. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis pectata. ⁊ ꝓtector est omnib exqui¬
rentib se in ueritatẽ. ue dupplici corde ⁊labiis tẽ¬
leris. ⁊ labuis malefacientib. ⁊ pectatori terram ĩ¬
goedienti duab uis. Ue dissolutis corde qui nõ
credunt deo. ⁊ ideo non ꝓtegentur ab eo. uehiis
qui ꝑdiderunt sustinentiam. ⁊ qui derelinqͥĩt
⁊uias rectas. ⁊ diuerterunt in uias prauas.
Et quid facient com inspicere ceꝑit dominus.
Qui timent dominum non erunt incredibi¬
les uerbo illius. Et qui diligunt illum conser¬
nabunt uerbum illius. Qui tunent dominũ
inquirent que beneplacita sunt ei. Et qui dili
gunt eum repleduntur lege illius. Qui tim̃it
dominum preꝑabunt corda sua. ⁊ in conspectu
illius sanctificabunt animas suas. Qui timẽt
dominum custodient mandata illius ⁊ ꝑacien¬
ciam habebunt usq ad inspectionem illius di¬
centes. Si penuitenciam egeruus incidemus
nni marius domini ⁊ non in manus hominũ.
Secundum enim magnitudinem ipsius: sit

Expanded text:
exquirentibus se in ueritate. uae duplici corde et labiis scelestis et manibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita suntgunt eum, replebuntur lege ipsius. Qui timent Dominum, praeparabunt corda sua, et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. Qui timent Dominum, custodiunt mandata illius, et patientiam habebunt usque ad inspectionem illius, dicentes: si paenitentiam non egerimus, incidemus in manus dei et non in manus hominum. secundum enim magnitudinem illius, sic
Abbreviated transcription (Latin):
icias loqui de ea re que te non molestat ne certa¬
ueris. ⁊ in udicio pectantium ne consistasE
li ne in multis sint actus tui. ⁊ si fueris diues
non eris mmunis a delicto. Si enim secutua fu
etis non apprehendes. ⁊ non effugies si pretucurte¬
ris. Est homo laborans ⁊ festmans ⁊ dolens impĩ
⁊ tantomagis non habundabit. Est homo mar¬
çidus egens recuꝑatione plus deficiens urtute⁊
habundans pauꝑtate ⁊ oculus dei respexit illum
ibono. ⁊ erexit illum ab humilitate ipsius ⁊ exal¬
tauit caput eius ⁊ mirati funt in illo multi:tho¬
norauerunt deum. Sapiencia ⁊ disciplina ⁊ sciencia

Expanded text:
jicias loqui. De ea re quae te non molestat, ne certjicias loqui. De ea re quae te non molestat, ne certeris, et in judicio peccantium ne consistas. Fili mi, ne in multis sint actus tui, et si dives fueris, non eris immunis a deleris non apprehendes, et non effugies si praecucurreris. Est homo laborans et festinans et dolens impius, et tanto magis non abundat. Est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate: et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit illum ab humilitate ipsius et exaltabit caput ejus, et mirati sunt in illo multi et honoraverunt Deum. Bona
Abbreviated transcription (Latin):
suetudie serua animam tuam. ⁊dalilli hono¬
tem setundum metitum suum. Pectantem
in ammam suam quis iustificabit. ⁊ quis
honorificabit exhonorantem animam suã.
Pauꝑ gloriatur ⁊ disciplinãm ⁊ timorem suũ
⁊ est homo qui honorificabitur ꝓpter substati¬
ciam suam. Qui autem gloriatur in pauꝑta¬
te quantomagis in substancia. ⁊ qui gloriat᷑
spiencia humibati exaltabit caput illiꝰ.
⁊ i medio magnatoꝵ confidere illum fa¬
ciet. Non laudes uirum in specie sua. niz sꝑtias
hominem in uisu suo. Erenis in uolatilib
est apis ⁊ uncium dulcoris habet fructus illius
In uestitu ne gloneris nunquam. nec in dieho¬
ti tyranni sederunt in throno. ⁊ in suspicabilis por¬
tauit diadema. Nulti potentes oꝑpressi sint nal¬
de. ⁊ gloriosi traditi sunt in manus altoꝵ. Prius
quam interroges ne intuꝑes quẽquam ⁊ com
tetrogaueris corripe iuste.Ptiusquam audias
ne respondeas uerbum. ⁊ in medio semoꝵ ne ad¬

Expanded text:
suetudine serva animam tuam et da illi honosuetudine serva animam tuam et da illi honorem secundum meritum suum peccantem in animam suam quis iustificabit et quis honorificabit exhonorantem animam suam pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum et est homo qui honorificatur propter substatiam suam. Qui autem gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia? Et qui gloriatur Sapientia humiliati exaltat caput ipsius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. non laudes uirum in specie sua, neque spernas hominem in uisu suo. breuis in uolatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. in uestitu ne glorieris umquam, nec in die holti tyranni sederunt in throno, et insuspicabiles portabunt diadema. Multi majores recesserunt valde, et gloriosi traditi sunt in manu alteriusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec respondeas verbum, et in medio seniorum ne ad
Abbreviated transcription (Latin):
tit dominus ⁊ ꝑdidit eos usq ad fundamẽtũ.
Irefecit ex ipsis ⁊ disꝑdidit eos. ⁊ cessare fecit eo¬
rum memoriam a terraꝑdidit deus memori¬
am suꝑboꝵ ⁊ reliquit memoriam humilium
dia nationi mulierum. Semen hominum
honorabitur hoc qd̾ timet deum. Semen aũt
hoc ethonorabitur quod preterit mandata
domini. In medio fiatrum rector illoꝵ in ho¬
nore: ⁊ qui timen deum erunt in oculis er¬
illiꝰ. Głoria diuitum honozatoꝵ panꝑum ti¬
mor dei est. Ilon despicere hommem iustum
pauꝑem. ⁊ nõ magnificare uirũ peccatoreta di¬
uitem. Magnus est uidet ⁊ potens est in hono¬
re ⁊ tion est maior illo qui timet deum. Seruo
sensato liberi seruient. ⁊ uir prudenis ⁊ discipli¬
natus non murmurabit correctus ⁊ inscius
non honorabitur. Noli te extollere in faciẽ¬
do oꝑe tuo. ⁊ noli cunctari in temꝑe angustie
Melior est qui oꝑatur ⁊ habundat in omnib
quam qui gloriatur ⁊ eget pane. Fili in man¬

Expanded text:
ominus et perdidit eas usque ad fundamentum. Arefecit ex ipsis, et disperdidit illos, et cessare fecit memoriam a terra. Perdidit Deus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium dia nationi mulierum semen hominum honorabitur hoc quod timet Dominum semen autem hoc exhonorabitur hominum quod praeterit mandata Domini in medio fratrum rector illorum in honore et qui timent Deum erunt in oculis illius gloria divitum honoratorum et pauperum timor Dei est non despicere hominem iustum pauperem et non magnificare virum peccatorem divitem magnus est iudex et potens est in honore et non est maior illo qui timet Deum servo sensato liberi servient et vir prudens disciplinatus non murmurabit correptus et inscius non honorabitur noli te extollere in faciendo opere tuo et noli cunctari in tempore angustiae melior est qui operatur et abundat in omnibus quam qui gloriatur et eget panem fili in man
Abbreviated transcription (Latin):
ilari ꝑmanebit confidens. Si crediderit ei here
in primis elegit eum. Timorem ⁊ metum. ⁊ ꝓba¬
tionem inducet suꝑ illum ⁊ cruciabit illum in
tribulatione doctrine sue. donec temꝑtet eum ĩ
cogitationib illius: ⁊ credat anme illius ⁊ firma¬
bit illum: ⁊ iter adducet directum ad illum ⁊ leci
ficabit illum. ⁊ denudabit absconsa sua illi. ⁊ thesau¬
rizabit suꝑ illum scienciam ⁊ intellectum iusticie.
Si autem oberrauent detelinquet eum: ⁊ tradet
eum in manus inimici sui. Fili conserua tempꝰ
⁊ deiutta a malo ꝑ anima tua. non confundaris di¬
cere uerum. Eit enim confusio adducens pc̃m.
⁊ est confusio adducens gloriam ⁊ graciam. Neac¬
cipias faciem iuxta fatiem tuam. nec aduersus
animam tuam mandatum. Ile reuereatis ꝑ¬
ximum tuum in casu suo. nec retineas uerbũ
in tempore salutis. Non abscondas sapienciam
tuam in decore eius. In lingua enim sapien¬

Expanded text:
illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereillam, permanebit confidens. si crediderit ei, herein primis eligit eum. timorem et metum et probationem inducet super illum et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec temptet illum in cogitationibus illius et credat animae illius. et firmabitad illum et denudat absconsa sua et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae si autem oberraverit derelinquet eum et tradet illum in manus inimici sui fili conserva tempus et devita a malo pro anima tua non confundaris dicere verum est enim confusio adducens peccatum et est confusio adducens gloriam et gratiam ne accipias faciem adversus faciem tuam nec adversus animam tuam mendacium non reverearis proximum tuum in casum suum nec retineas verbum in tempus salutis non abscondas sapientiam tuam in decore eius in lingua enim
Abbreviated transcription (Latin):
ram. ⁊ non uelinquas querentib tibi retͦ ma¬
ledicere. Ilaledicentis enim tibi in amaritu¬
dine anime ezaudietur precatio illius. Exau¬
diet autem eum qui fecit illum. Congrega¬
tioni pauꝑum effabilem te facito ⁊ predit̾o
humilia animam tuam: ⁊ magnato hurilia
caput tuum. Secdina pauꝑi sine tristicia au¬
rem tuam ⁊ redde debitum tuum. Et responde
illi pacifica in mansuetudine. Libera eum qͥ
miuriam patitur de manu suꝑbi: ⁊ non accide
⁊eris tu uelud filius altissimi obediens ⁊ mi¬
serebitur tui magis quam irater. Sapie¬
cia filiis siuis uitam inspirat. ⁊ suscipit eaqͥ¬
rentes se ⁊ prerbit in uia iusticie. Et qui illa̾
diligit diligit uitam. Et qui uigilauerit ad
illam complectentur placorem eius. Qui te¬
nuerint illam: uitam hereditabunt. ⁊ quo ĩ¬
troiluit fenedicet deuo. Qui seruiunt ei obseñ.¬
tes etunt deo: ⁊eos qui diligunt illam diligitdꝰ.
Qui audit illam indicat gentes. ⁊ qui intuet᷑

Expanded text:
ram, et non derelinquas quaerentibus tibi retro maledicere. Maledicentis enim tibi in amaritudine animae exaudietur deprecatio illius. Exaudiet autem eum, qui fecit illum. Congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et resilli pacifica in mansuetudine. libera eum qui iniuriam patitur de manu superbi, et non acide et eris uelut filius altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. sapientia filiis suis uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur
Abbreviated transcription (Latin):
as ⁊ nermes. Iniciim suꝑbre honimis aposta¬
tare a deo. qm̃ ab eo qui fecit illum recessit
tor eius. qm̃ micium omnis peccati est suꝑ¬
bia. Qui tenuerit illam admplebitur male¬
dictis. ⁊ subuertet eum in finem ꝓpter ea exho¬
norauit dominus conuentus maloꝵ. ⁊ deficiet
eos usq in finem. Sedes ducum supbori des¬
trucit deus: ⁊ sedem fecit mites ꝓ eis QRadices
gentium suꝑboꝵ interfecit deus: ⁊ plantauit¬

Expanded text:
m superbiae hominis, apostatare a Deo: quoniam ab eo, qui fecit illum, 308 recessit cor ejus: quoniam initium omnis peccati est superbia: qui tenuerit illam, adimplebitur maledictis, et subvertet eum in finem. Propterea exhonoravit Dominus convenius malorum, et destruxit eos usque in finem. Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis. Radices gentium superbarum arefecit Deus, et planta
Abbreviated transcription (Latin):
culis tenebraꝵ ⁊ longe noctis compediti indu
si sub testis fugitiui ꝓpetue ꝓuidencie placuer̾t.
Et dum ꝓutant se latere in obscuris peccatis
tenebroso obliuionis uelamento disꝑsi sunt
pauentes horrende ⁊ cum amiratione nimia

Expanded text:
culis tenebrarum et longculis tenebrarum et longsi sub tectis fugitivi per tuam providentiam jacuerunt, et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes horrende et cum admiratione nimia
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ sue uirtutis oblitus est. Ereatura enun tibi
factori deseruiens exardescit in tormertum adu̾s̾¬
iniustos ⁊ lenior fit ad benefatiendum ꝓ huis qͥ
in te confidunt ꝓpter hoc ⁊ tunc omnia transfi¬
gurata õinm irtuti gracie tue deseruiebãt
ad uoluntatem eoꝵ qui a te desiderati sunt.Uͭ
sarent filii tui quos dilexisti domine. qm̃ nõ
natiuitatis fructus pascunt homines s ser¬
mo tuus hos qui in te crediderint conseruat
Quod enim ab igne non poterat extermina¬
ri. statim ab etiguo radio solis calefactum ta¬
bescebat. ut notum omnib ess qm̃ oportet
preuenire solem ad benedicionem tuam ⁊
ad ortum lucis te adorare. Ingrati enumn sres
tanqͣm hybernalis glacies tabescet ⁊ disparertã¬
quam aquam suꝑuacuamA¬
aigna enim sunt iudicia tua domme ⁊ in¬
enarrabilia uerba tua ꝓꝑter hoc: indiscipli¬
nate anime errauerunt dum enun ꝑsuasũ
habent miqui posse dominari nationi sancte uĩ¬

Expanded text:
m suae virtutis oblitus est creatura enim tibi m suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserinjustos: & lenin te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent fnativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides uam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplinatae animae erraverunt dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae vin
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Quod enim mirabile erat in aqua que omĩa
extinguit plus ignis ualebat uindet est enim
orbis iustoꝵ. Quodam modo tempore mansuetaba¬
tur ignis ne comberentur que ad implos missa
erant aminalia. s ut ipsi uidentes scirent qm̃
dei iudicio patiuntur ꝑsecutionem ⁊ quodam tẽ¬
ꝑe inaqua supra uirtutem ignis exardebat. undi¬
qr ut unquam terre nationem exterminaret ꝓ
quib angeloꝵ esca nutristi populum tuum ⁊ pa¬
ratum de celo panem prestitisti illis sine labore
omne delectamentum in se habentem ⁊ om̃is
saporis suauitatem. Sentenciam eium tuam¬
⁊ dulcedmem quam in filios habes ostendebas
⁊ deserinens mins cuiusq uoluntati ad quod
quisq uolebat conuertebatur. Nix autem gla¬
cies sustinebant uim ignis ⁊ non tabescebant.
ut sarent qm̃ fructus municoꝵ exterminabat
igius ardens in grandinem ⁊ pluuia coruscans
hoc autem iterum ut nutrirentur iusti ignis¬

Expanded text:
ati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia ati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etia
Abbreviated transcription (Latin):
autem ostendisti mimicis nostris q tu es qͥ
liberas nos ab omni maloͦ. Illos locustaꝵ et
missaꝵ occiderunt morsus ⁊ non est muen¬
ta sanitas amine illoꝵ. q digni erant abhuiꝰ
exterminari. Eilios autem tuos nec draconũ
nec uenatoꝵ uicerunt dentes. misericordia
enut tua adueniens sanabat illos. In me¬
moria enim seruoꝵ tuoꝵ exterminabant᷑¬
⁊ uelociter sanabantur. ne in altam incidẽtẽ
obliuonem non posset tuo uti aduitoris. Etenim
n herba n magalma sanauit illos. s tuus ser¬
mo domine qui sanat ominia. Tu es dommne qͥ¬
uite ⁊ mortis hales potestatem: ⁊ deducis ad portaᷤ
mortis ⁊ reducis. Homo autem occidit ꝑ malica
reuertetur. nec reuocabit anima que recepta est.
s tuam manum effugere impossibile est. Negã¬
tes enm nossete impii. ꝑ fortitudinem brachii tu¬
i flagellati sunt. Nouis aquis ⁊ grandinb ⁊ plu¬
uiis ꝑsecutionem passi sunt. ⁊ ꝑ ignem consũp¬

Expanded text:
autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos s qui sanat omnia tu enim vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem peon revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consumm
Abbreviated transcription (Latin):
quidem urcit com ess mortalis. illi autem nun¬
quam. S ⁊ animalia mi sertimi colunt insensata
enim comꝑata hiis illis sunt deteriora. S nec as¬
pectu aliquod ex hiis animalib dona potest conspi¬
cere. Effugerunt autem dei laudem ⁊ tenedictionẽ.
ropter hec ⁊his sumlia passi sunt digne torm̃¬
ti surit ꝓ quib tormentis bene disposiusti populã
tuum quib dedisti concupiscenciam delectamẽti
sui. ouum saporem estam parens eis ortigome¬
tram ut illi quidem concupisdentes escam ꝓpt̾¬
ui mopes facti nouam gastauerunt escam.
Oportebat eram illis sine excusatione quidẽ¬
suꝑuenire interitum exercentib tyranindũ.
Hiis autem tantum ostendere quemadmod̾
tuum ꝑmansit ita tua. S ad correctionem in
bremi turbati sunt signum habentes salutis
ad cominemorationem mandati legis tue. Qͥ
enim conuersus est non ꝑ hoc quod udebat
sanabatur. s ꝑ te omnium saluatoremꝰ. In ħ

Expanded text:
quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormti sunt. Pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum: quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui. Novum saporem escam parans eis ortigometram. Ut illi quidam concupiscentes escam: proptem in brevi inopes facti: novam gustaverunt escam. Oportebat enim illis quidem sine excusatione: supervenire: in interitum exercentibus tirannidem. His autem tantum ostendere: quemadmodum tuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uis eium est cor eius. ⁊ terra suꝑuatua spes illiꝰ.
⁊luto uilio uita illius. qm̃ ignorauit qui se str̃¬
ait. ⁊ qui sꝑauit illi animam eum amat quẽ¬
oꝑatus est ⁊ qui insufflauit ei spiritum nitalẽ
d ⁊ estimauerunt lusum esse initam nostrãt
conuersationem uite compositam ad luccũ ⁊
oportere unde comq eciã ex malo acquirere hic
erim sat se suꝑ onmes delinquere qui ex t̾re
materia f̃raglia uasa ⁊ sulptilia fuigit. Omnes e¬
nim insipientes ⁊ infelices supra modum anime
sue suꝑbi sunt᷑. Inimici populi tui ⁊ imꝑperantes
illi Qm̃ omnia udola nationum deos estimaue¬
nares ad ꝑcipiendum spuitum. n aures ad audi¬
endum. n manum ad tactandum. s ⁊ pedes eoꝵ
pigri ad ambulandum. Somo enim fecit illos ⁊
qui spiritum mutatus est is finxit illos. Nemo
enim sibi simile homo poterit deum fingere. Cõ
sit erm mortalis mortuum fingit manib ini¬
quis.Melior est enu ipsehus quos colit. qr ipse

Expanded text:
terra supervacua spes illius, et luto vilior vita ejus: quoniam ignoravit qui se finxit, et qui inspiravit illi animam quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae conpositam ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaveiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
te ne forte incidas in manib illius. Non con¬
tendas cum homme locuplete ne forte econtra cõ¬
stituat littem tibi. Nultos enim ꝑdit aurum ⁊ ar¬
gentum ⁊ usq ad cor regum extendit ⁊ conuertit.
Non littiges cum homine lignato ⁊ non strues i
ignem illius ligna. Noti cominumces homini ĩ¬
docto ne male de ꝓgenie tua loquatur. Ne despiciaᷤ
hominem auertentem se a pectato. n imꝑperes
sꝑnas hominem in sua senectute ⁊ enum exno¬
bis senescunt. Noli de mortuo munnco tuo gau¬
dere. sciens qm̃ omnes morimur. ⁊ ingladium
uolumus uenite.Ie despicias narrationem pres

Expanded text:
e, ne forte incidas in manus illius. non contendas cum homine locuplete, ne forte contra consistat litem tibi. multos enim perdidit aurum, et usque ad cor regum extendit et conuertit. non litiges cum homine linguoso et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inproperes m ne spernas hominem in sua senecta etenim ex nobis senescunt noli de mortuo gaudere sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus venire ne despicias nar
Abbreviated transcription (Latin):
ob ductionea ⁊ uindicte. Esto firmus in uia domi
ni. ⁊ in ueritate sensus tur ⁊ sciencia: ⁊ ꝓsequa¬
tur te uerbum pacis ⁊ iusticie. Etto mansuetus
ad audiendum uerbum dei ut intelligas ⁊ cũ
sapiencia ꝑferes responsum uerum. Si est tͥ ĩ¬
tellectus. responde ꝓximo. sin autem: manꝰ tua¬
sit suꝑ os tuum. Ne capiaris in uerbo discipli¬
nato ⁊ confundaris. honor ⁊gloria in sermo¬
ne sensati. lingua uero tmprudentis subuersio
est ipsius. Non appelleris susurror in uita tua.
⁊ lingua tua ne capiaris ⁊ confundaris. Suꝑ
furem enim confusio. ⁊ penitencia ⁊ donatio
pessima suꝑ bilinguem. susurratoꝵ autem o¬

Expanded text:
obatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde super os tuum; ne capiaris verbo indisciplinato, et confundaris. Honor et gloria in sermone sensati: lingua vero imprudentis subversio est ipsius. Non appelleris susurro in vita tua, et in lingua tua ne capiaris, et confundaris. Super furem enim est confusio, et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem o
Abbreviated transcription (Latin):
oli attendere ad possessiones miquas:⁊ ne
dixeris est michi sufficiens uita. Nichil
ciam cordis tui ⁊ ne diceris quomodo potui
aut quis me subiciet ꝓꝑter facta meꝗe Sense¬
nim uindicans umdicabit. Ne dixerio peccaui
⁊ quid michi accidit triste. altissimus enim pa
nens est redditor. De ꝓpitiatu patatoꝵ noli esse¬

Expanded text:
oli attendere at possessiones iniquas, et ne dixeris: Est michi sufficiens vita; nichil tiam cordis et ne dixeris: quomodo potui? aut quis me subiciet propter facta mea? deus enim uindicans uindicabit. ne dixeris: peccaui et quid accidit mihi triste? altissimus enim est patiens redditor. de propitiatu peccato
Abbreviated transcription (Latin):
metem ne lauides homuinem que uans qĩm in
inducas in domum tuam. Multe emm sunt in¬
sidie dolosi. Sicut enim eructant precordia fetẽ¬
tium ⁊ sicut ꝑdit inducitur in caueam ⁊ ut ca¬
prea in laqueum. sit ⁊ cor suꝑboꝵ. ⁊ sicut ꝓspector
nidens casum ꝓtimi sui. Lona enim in mala
conuettens insidiatur ⁊ in electis imponetma¬
tulam ad scintilla una augetur ignis. ⁊ ab uno
doloso augetur sangus. Somo enun pectato
sanguini insidiatur. attende tibi apestifero. fa
bricat enim mala ne forte inducat suꝑ te sub¬
sannationem imꝑpetuum. Admitte ad te ali¬
engenam. ⁊ subuertet te in turbine ⁊ ab alie¬
nabit de a propris.

Expanded text:
mortem ne laudes hominem quemquam. inducas in domum tuam: multae enim insidiae dolosi sunt. Sicut enim eructant praecordia infantium, et sicut perdix inducitur in foveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum; et sicut prospector videns casum proximi sui. Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini ibricat enim mala ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in turbine, et abalienabit te a tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ium ustum ⁊ semen sine querela liberauit a
nationib que illum comprimebant᷑. In trauit s
animam serui dei ⁊stetit contra reges horrendos
in portentis ⁊ signis. Et reddidit iustis mercedẽ
laboꝵ suoꝵ. ⁊ deditit eos in iua mirabili. Et fuit
illis in uelamento diei ⁊ in luce stellas ꝑ noctẽ.¬

Expanded text:
lum justum, et semen sine querela liberavit a nationibus, quae illum deprimebant. Intravit in animam servi Dei, et stetit contra reges horrendos in portentis et in signis. Et reddidit justis mercedem laborum suorum, et deduxit eos in via mirabili: et fuit illis velamento diei
Abbreviated transcription (Latin):
Non derelinquas amicum antiqum. nouus
enim non erit similis illi. Uinum nouurti a¬
itucus nouus. ueterascet ⁊ cum suaurtate bi¬
bet illud. Non deles gloriam ⁊ opes ꝑcc̃orisEur¬
non enim sas que futura sit illius subuersio.
Non enim placeat tibi iniuria iustoꝵ sciens
qim̃ usc ad inferos non placebit impus. Lõ¬
abesto ab homine potestatem habente oc¬
cidendi ⁊ non suspic aberis timorem mortis.
Et si accesseris ad illum nollialiquid cõmit¬
tere ne forte auferat uitam tuam. Cõmu
labis. Secundum urtutem tuam caue te
a ꝓximo tuo. ⁊ cum sapientib ⁊ cum prude̾¬
tib tracta uiri iusti sint tibi conuiue. ⁊ in

Expanded text:
ne derelinquas amicum antiqne derelinquas amicum antiqenim non erit similis illi. uinum nouum amicus nouus, ueterascet et cum suauitate bibes illud. et non enim scis quae ventura sit illius subversio. Non placeat tibi injuria injustorum, sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius. Longe esto ab homine potestatem habente occidendi, et non suspicaberis timorem mortis: et si accesseris ad illum, noli aliquid committere, ne forte auferat vitam tuam. Communlabis. Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo, et cum sapientibus et prudentibus tracta. Viri justi sint
Abbreviated transcription (Latin):
facias consilium. nescit enim quid pariat. Non enĩ
homini cor tuum manifestes ne fozte inferat tibi
graciam falsam ⁊ conuicietur tibi.
on deles mulierem sinus tui. ne ostendat
suꝑ te maliciam doctrine nequam. Non des
mulieri potestatem amme tue. ne ingrediatur ra
multiuolam. ne forte incidas in laqueos illius.
Cum saltatrice ne assiduno sis ne audias illam.
uicis ciuitatis. nec oberraueris in plateis illius.
Auerte faciem tuam a muliere compta ⁊ ne qr
conspicias speciem alienam. ꝓpter speciem mulie¬
ris multi ꝑierũt ⁊ ex hoc concupiscencia quasi ig¬
nis exardescit. Omnis mulier que est fornicaria
quasi stercus in uia contulcabitur. Speciem mu¬
lieris aliene multi admirati reꝑbi facti sunt.
Colloquium enim illius quasi ignis exardes¬
nec accumibas cum ea suꝑ cubitum ⁊ non altͤ¬
ceris cum ea in uino. ne forte declinet cor tuũ
in illam. ⁊ sangume tuo libaris in ꝑditionez

Expanded text:
facias consilium nescis enim quid pariet non omni facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicietur tibi non zeles mulierem sinus tui ne ostendas super te mamulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in multiuolam, ne forte incidas in laqueos eius. cum saltatrice ne adsiduus sis nec audias illam, uicis ciuitatis, nec uageris in plateis eius. auerte faciecumspicias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardesnec accumbas cum ea super cubitum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labaris in perditionem
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus. ⁊ ꝑfruere magnatis sine querela. Nloiz
pretereat nartatio semoꝵ ipsi enim didicerũt
a ꝑgirib suis. qm̃ ab ipsis disces intellectum.
⁊ in tempore necessitatis dabis responsum: slõ
incendas carbones pectatoꝵ arguens eos:⁊ ne mn¬
cendaris flamina ignis petator illoꝵ Ne contr¬
fauem sres contumeliosi ne sedeat quasi iaidiatoz
ori tuo. Ioli fenerari homini fortiorite. qd̃ si fetiera¬
neris quasi ꝑditum habe. on spondeas suꝑ uirtutẽ
tuam. quod si spoponderis quali testituens cogita
Non udices contra iudicem qm̃ secundum qd iu¬
stum est iudicat. Cum audace non eas in uia ne for¬
te grauet mala sua in teᷤ. Ipse enim secundumus¬
luntatem suam uadit. ⁊ simul cum stulticia illus
peries. Cum iracundo nor facias tixam ⁊tum auda¬
ce non eas in desertum quasi nichil est ante illum
sanguis. ⁊ ubi non est adiitorium elidet te. Cum
fatius consilium non haleas. non enim poterũt
diligere nisi que eis placent. Coram ertraneo ne

Expanded text:
tellectus et servire magnatis sine querella non te praetereat narratio seniorum et ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contrfaciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita non iudices contra iudicem quoniam secundum quod dignum est iudicat cum audace non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne
Abbreviated transcription (Latin):
b oꝑib eius non eris cariosus. Plurim a enĩ
suꝑ sensum hominum ostensa sunt tͥ. Nlul¬
tos enim supplantauit suspicio eoꝵ ⁊ in uani¬
tate detinuit sensus illoꝵ. Cõr durum male
habebit in nouissimo. ⁊ qui amat ꝓiculumĩ
illo ꝑibit. Cor ingrediens duas uias non ha¬
bebit successus. ⁊ praui cordis in illis scandali¬
tib ⁊ pectator adiciet ad pectandum. Sy nago¬
ge suꝑłoꝵ non erit sanitas. Ftuctex enimp¬
cati eradicabitur in illis ⁊ non intelliget᷑
Co sapientis intelligitur in sapiencia t au¬
ris bona audiet cum omni concupiscencia.
sapienciam. Sapiens coꝵ tintelligibile absti¬
nebit se apeccatis. ⁊ in ꝯꝑib iusticie successus
halebit᷑ Ignem ardentem extinguat aquaete
lemosina resistit pectans. ⁊ deus ꝓspector eius.
Qui reddit graciam meminit imposterumr ⁊
in terapore casus sui mueniet fitmamam̃tũ.
ii elemosinam pauꝑi ne defraudes ⁊ ocłos

Expanded text:
bus eius non eris curiosus. Plurima enim supra sensum hominis ostensa sunt tibi. Multos enim supplantavit suspectio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. Cor durum male habebit in novissimo: et qui amat periculum, in ipso peribit. Cor ingrediens duas vias, non habebit successusribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae suhabebit. ignem ardentem extinguit aqua, et elemosyna resistit peccatis: et deus prospector eius qui reddit gratiam meminit in posterum, et in tempore casus tui inuenies firmamentum. Fili, elemosynam pa
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Quanto magnus es humilia te in om̃ib
⁊ coram deo muenies graciam. qm̃ magna
potencia dei solius. ⁊ ab humilib honoratur.
Altiora tene ne quesieris ⁊ fortiora te ne sceu¬
ctatus fueris. s que precepit tibi deus: cogi
ta illa semꝑꝑ ⁊ in plurib oꝑib eius ne fueris
cariosus. Non est enim tibi necessarium ea q̃¬

Expanded text:
ris quanto magnus es humilia te in omnibus ris quanto magnus es humilia te in omnibus et coram Deo invenies gratiam quoniam magna potentia Dei saltiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris: sed quae praecepit tibi deus, illa cogita semper: et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus. non est enim tibi necessarium ea q
Abbreviated transcription (Latin):
met deum honorat parentes. ⁊ quasi dm̃s eᷤ¬
uiet hiis qui se genuerunt: in ope ⁊ sermone
⁊ omni patiencia patrem tuum. ⁊ ut suꝑne¬
mat tibi benedictio a deo ⁊ benedictio illius
m nouissimo manet. Benedictio patria fir¬
mat domos filioꝵ. Maledictio autem matris
eradicat fundamenta. Ne glorietis in contu¬
melia patris tui. Non est erum tibi gloria s ꝯ¬
fusio. Gloria enm hominis ex honore patris
sui. ⁊ dedecus filii patri sine honore. Fili suscipe
senectam tui patris ⁊non contristes eum in
uita illius. ⁊ si defecerit sensu uemam da ⁊ ne
sꝑnas eum in tua uirtute. Elemosina enim
patris non erit in obliuione. Iam ꝓpeccato
matris restituetur tibi conum. ⁊ in iusticiae¬
dificabitur tibi. ⁊ in die tribulationis comme¬
morabitur tui. Et sicut in sereno glacies sl¬
uentur pectata tua. Quam male fame est
qui relinquit patrem ⁊ est maledictus a deo.
qui exasꝑat matrem. Fili in mansuetudine
oꝑa tua ꝑfice ⁊ suꝑ hominum gloriam dilige¬

Expanded text:
met Deum honorat parentes, et quasi dominis serviet his qui se genuerunt in opere et sermone, et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae famae est qui relinquit patrem et est maledictus a Deo qui exasperat matrem fili in mansuetudine opera tua perfice et super hominum gloriam dilige
Abbreviated transcription (Latin):
tine. ⁊ in humilitate tua pacienciam habe. qm in
igne ꝓbatur aurum ⁊ argentum. Hommes u̾o
teceptibiles in carmo humiliationĩs. Crede deo⁊
recuꝑabis te ⁊ dirige uiam tuam ⁊ sꝑa m illum.
Serua timorem illius. ⁊ mn ilo ueterasce. Netuẽ¬
tes dominum sustinete misericordiam eus. ⁊
non deflectatis ab illo ne cadatis. Qu timetis do¬
minum credite illi ⁊ non euacuabitur mertes
uestra. Qui timetis dominum sꝑate in illum.
⁊ in oblectationem ueniet uobis misericordia.
Qui timetis dominum diligite illum: ⁊ illumina¬
buntur corda nestra Respicite filii hommum¬

Expanded text:
tua patientiam habe. quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. serua timorem illius et in illo ueteresce. metuentes dominum, sustinete misericordiam eius, et non deflectetis ab illo, ne cadatis. qui timetis dominum, credite illi, et non euacuabitur merces uestra. qui timetis dominum, sperate in illum, et in oblectatione ueniet uobis misericordia. qui timetis deum, diligite illum, et inluminabuntur corda uestra. respicite, filii
Abbreviated transcription (Latin):
mor domini ⁊ cum fidelib in uulua concreatus est.
⁊ cum electis seminis gradietur ⁊ cum iustis ⁊ si¬
delib agnoscitur. Timor domini sciencie religiosi¬
tas Religiositas custodiet ⁊ iustificabit cor Iocundi¬
tatem ates gaudium dabit. Timenti deum bene eut
⁊ in dieb consummationis illius benedicetur. Ile¬
nitudo sapiencie timere deum ⁊ plenitudo a fiucti

Expanded text:
mor Domini et cum fidelibus in vulva concreatus est et cum electis seminis creditur et cum iustis et fidelibus agnoscitur timor Domini scientiae religiositas religiositas custodiet et iustificabit cor iucunditatem atque gaudium dabit timenti Deum bene erit et in diebus consummationis illius benedicetur plenitudo sapientiae timere Deum et plenitudo a f
Abbreviated transcription (Latin):
relictos non ꝑue neq contempnende doctrine
Itaq lonum ⁊ necessarium putam ⁊ ipse aligͣ.
addere diligentiam ⁊ laborem interpretandi u¬
stum libtum ⁊ multa ingilia attuli doctrinã
in spatio temꝑis ad illa que ad finem ducũt
librum istum dare ⁊ illis qui uolunt animũ
accendere. ⁊ discere quemadmodum oporteat in¬
stituere mores qui secundum legem domini
proposuerunt uitam agere.
mnis sa¬
piencia a do
⁊ cum illo fuit
semꝑ.⁊ est ante e¬
num. Harenam
maris ⁊ pluiue gut¬
tas. ⁊ dies seculi quis
dinumerat. Altitudinem celi ⁊ latitudinem
terre ⁊ꝓfundum abyssi quis dimensus est:
Sipienciam dei precedentem omnia quis ĩ¬

Expanded text:
e neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum oporteat instituere mores qui secundum legem Domini proposuerunt vitam agere>. omnis sapientia a Deo et cum illo fuit semper et est ante aevum harenam maris et pluviae guttas et dies saeculi quis dinumeravit altitudinem caeli et latitudinem terrae et profundum abyssi quis mensus est sapientiam Dei pr