comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssent iusẜat ler adprõnos¬
et liberos eoꝵ ꝑtin̾e credid̃¬
unt ueteres uoluisse legem
etiam tucelas ad eos ꝑtuĩe
cum et agnatos quos adbr̃¬
ditatem uorat eosdem ⁊ cu

Expanded text:
ssent, iusserat lex ad patronos liberosue eorum pertinere, crediderunt ueteres uoluisse legem etiam tutelas ad eos pertinere, quia et agnatos, quos ad hereditatem uocauit, eosdem et tu
Abbreviated transcription (Latin):
sororis uigi possunt ¶It̃
anncam licet ad opciuam
urorem duc̃e nõhc. Item
matteram qr pentum loco
agnam quo amcam et
mac̾teram magnia ꝓhib̾i
urorem duce ¶ Affinitatis
quo ueneratone qͣꝵdam
nuptiis abstinͣe ncͣce est
ut ecce pͥuigna aũ mnsi
uxorem ducere nõ licz qr
utroq filie loco sunc qd̃
scil ita accipi d sifuit
nupca nõ pot̾. si ad huc pͥ
uigna tua est. idem sima¬
ter enis cibi nupta ẽ ido
eam bxorem duce̾ no po¬
tens. qr duas uxores eod
quoq et nou̾cam urorẽ¬

Expanded text:
sororis jungi non possunt. Item amitam licet adoptivam, uxorem ducere non licet nec materteram, quia parentum loco agnam quoque amitam et materteram magnam prohiberi uxorem ducere. Adfinitatis quoque veneratione quarundam nuptiis abstinere necesse est. ut ecce privignam aut nurum uxorem ducere non licet, quia utraeque filiae loco sunt. quod scilicet ita accipi debet, nupta ivigna tua est, id est si mater eius tibi nupta est, ideo eam uxorem ducere non poteris, quia duas uxores eodem quoque et novercam pro
Abbreviated transcription (Latin):
parentum liberoꝵ uelocũ
int̾se obtinent inptie cõ¬
trahi ud possunt ueluti in¬
ter pr̃em et filiamur auũ
et neptem uł matrem et
filium uł auĩaet nepotẽ.
et usq ad infinitum et si
bt etiam dissoluca ad op¬
tione. Idem iuus manea
Itaq eam que cibi ꝑadop¬
tionem filia eẽ ceperit aut¬

Expanded text:
parentum liberorumve locum inter se optinent nuptiae contrahi non possunt, veluti inter patrem et filiam vel avum et neptem vel matrem et filium vel aviam et nepotem et usque ad infinitum: et siut etiam dissoluta adoptione idem iuris maneat: itaque eam quae tibi per adoptionem filia aut neptis
Abbreviated transcription (Latin):
tur cibi nubere qr ead duo¬
bus npti ee nõ pot̾. Ite
si adhuc secius est .a. si ad¬
huc fibia eiuis tibi impta
est. ideo impediũtur tibi¬
nuptie. qr duas upores hr̃e
us ex alia brore et uxoris
filia exalio marito uł ꝯtͣ¬

Expanded text:
nubere, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si adhuc socrus est id est si adhuc filia eius tibi nupta est, ideo impediuntur nuptiae, quia duas uxores habere us ex alia uxore et uxoris filia ex alio marito
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẜm precepta legnu
coemit. Masculi quidemi
puberes femine aũt uni¬
potentes suie patres fami¬
lias sint. siue filii familias
sunt. Nam ħ fieri debere ⁊¬

Expanded text:
um praecepta legum coeunt; masculi quidem puberes, feminae autem viripotentes, sive patresfamilias sint sive filiifamilias,sunt. Nam hoc fieri debere
Abbreviated transcription (Latin):
unite retines̃. ¶ Ius aute̾
pocestatis ꝙ inliberos he̾mꝰ
proprium est ciuium ro¬
manorum. Nulli em̃ alii
sunt homines qui calem
tua nastitur intua poces¬
tate est. Item qui exfilio
tuo et urore eius nascicur
id est nepos cuus et neptis
eque in tua potestate st̃. et
puepos et pronepotis ⁊ de¬
inceps ceteri qui tũ exfilia

Expanded text:
vitae continens. Ius autem potestatis, quod in liberos habemus, proprium est civium Romanorum: nulli enim alii sunt homines qui talem tua nascitur, in tua potestate est: item qui ex filio tuo et uxore eius nascitur, id est nepos tuus et neptis, aeque in tua sunt potestate, et pronepos et proneptis et deinceps ceteri. qui tamen ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
triciis. et senatoribus. plebis
aũt applłone suie pacricus
et senatoribus. ceten cuies
significantur: s et plebisci¬
talege ortensia latano minꝰ
ualere qualeges cepunt¬
¶ Senatus consultum ẽ ꝙ se¬
de cã equũ uisum est senatũ
uice ppłi consuli. ¶ S et qd̾
pͥncipi placuit legis h̃t uigo¬
rem. cum lege regia que de
et meũ om̃e suũ impium
et potestatem concessit. ¶ Qd̃¬

Expanded text:
triciis et senatoribus: plebis autem appellatione sine patriciis et senatoribus ceteri cives significantur. sed et plebiscita, lege Hortensia lata, non minus valere quam leges coeperunt. Senatus consultum est, quod sendae causa, aequum visum est senatum vice populi consuli. Sed et quod principi placuit, legis habet vigorem, cum lege regia, quae de et in eum omne suum imperium et potestatem concessit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
romam.ita marie uident
posse cradi comodissime si
singula tradantur. ¶Alio¬
qui si statim ab iicio rdẽ
ad huc et infirmũ ainiũ stu¬
diosi mulcitudse ac uarie¬
tate reꝵ  nerauerimꝰ. duoꝵ
alt̾um aut defcorem studi
cum diffĩdentia quepleꝵq
id ꝑducemus ad que lem¬
oruina ductus sine mag¬
no labore et sine uulla dif
natum. ¶ Dublicum ius
ẽ ꝙ ad statum rei romane
¶ Dicendum est igitur de:¬

Expanded text:
Romani ita maxime videntur posse tradi commodissime, sisingula tradantur. alioquin si statim ab initio rudem adhuc et infirmum animum studiosi multitudine ac varietate rerum oneraverimus, duorum alterum aut desertorem studiocum diffidentia, quae plerumque id perducemus ad quod leniore via ductus sine magno labore et sine ulla diffvatum. publicum ius est quod ad statum rei Romanae. dicendum est igitur de
Abbreviated transcription (Latin):
uł intheatiũ eat. ¶Lib̾tinoꝵ
aũt stitus cͥptitus an̾a su¬
erat. Nam qui mamumt¬
tebant modo maiorẽ et
iustam lib̾tatem ꝯseqbã¬
tur et fiebant ciues rõm
modo miorem et lacun
exlege uilia norbana fie¬
bant et modo infeniorem

Expanded text:
 in theatrum eat. Libertinorum autem status tripertitus antea fuerat: nam qui manumittebantur, modo maiorem et iustam libertatem consequebantur et fiebant cives Romani, modo minorem et Latini ex lege Iunia Norbana fiebant, mod
Abbreviated transcription (Latin):
siquis prem aut mr̃em. aut
filium filiam ue aut fres so¬
rores ue uãles. aut pedago¬
gum. aut uitricem educa¬
corem ue. aut alũpnni alup¬
nam ue. aut coslaccauenz
manumnccat. aut ẜuũ pro

Expanded text:
si quis patrem aut matrem aut filium filiamve aut fratrem sororemve naturales aut paedagogum, nutricem, educatorem aut alumnum alumnamve aut collactaneum manumittat, aut servum pro
Abbreviated transcription (Latin):
gem eliascenciam ꝯstitutus
sit euemebat. ut qui .xiiii. ⁊
possit. sicũ ad huc mĩor sit
pocerat qd̃ nõ erat ferend. si
lib̾tatem dare nõ ꝑmicceba¬

Expanded text:
gem Aeliam Sentiam constitutus sit, euenit, ut qui XIIII annopossit, tamen si adhuc minor sitpoterat. quod non erat ferendum, slibertatem dare non permitteba
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑant hoĩes. Itaq tũc ĩ cel¬
ligimus ĩpediri lib̾tatem
cum ucroq m̃o frardant᷑
credicores id est ⁊ cosilio ma¬
numittentis et ip̃a re eo ꝙ¬
eius bona nõsunt suffectu
ra creditoribus. ¶Eadem

Expanded text:
homines. itaque tunc intellegimus impediri libertatem, cum utroque modo fraudantur creditores, id est et consilio manumittentis et ipsa re, eo quod bona non suffectura sunt creditoribus. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
citutõnis etia libtas ei
conpetere uideatur cũ nõ
est uerisiłe eum ꝙ̃ hr̃dem
sibi elegit. si pret̾imẜit n¬
b̾tatis donatonem ẜuũ re¬
manere noluisse et nemi¬
nem sibi hr̃dem fore. ¶In
frandem añt creditoꝵ ma¬
mimictere uidetur quiuł
iam eo tp̃re quo manunt¬
tit soluendo nõ ẽuł qui¬

Expanded text:
itutionis etiam libertas ei competere videatur, cum non est verisimile, eum quem heredem sibi elegit, si praetermiserit libertatis dationem, servum remanere voluisse et neminem sibi heredem fore. In fraudem autem creditorum manumittere videtur, qui vel iam eo tempore quo manumittit solvendo non est,
Abbreviated transcription (Latin):
titur lic mau̾missor ĩge¬
gerente nob tabumano
biro excelso ex qͥstore ãci¬
qui uins alt̾catõnes pla¬
cauimus ¶Latinos aũt
unmauos et om̃ez que cir
alia ꝯstõne ꝑ ei̾dem qstoriᷤ
suggestionẽ correximꝰ q
int̾ imꝑiales radiat sanc¬
ciones et om̃s lib̾tos ullt
n ͨ etatis manumissi nec
manumissoris dñi nec

Expanded text:
titur, licet manumissor ingegerente nobis Triboniano, viro excelso, quaestore, antiqui iuris altercationes placavimus: Latinos autem Iunianos et omnem quae cirione per eiusdem quaestoris suggestionem correximus, quae inter imperiales radiat sanctiones, et omnes libertos, nullo nec aetatis manumissi nec dominii manumissoris nec
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuũ panat ⁊ marcellus
probat libeꝵ nasti suffic
iam inr̾em uł medio tẽ¬
pore habuisse ut lib̾ uas
Aut ingenuus aliquis.
numissum eẽ sepissime
em̃ ꝯstitutum est natili¬
bus nõ offĩcere manu

Expanded text:
vum pariat? et Marcellus probat, liberum nasci: sufficit ram matrem vel medio tempore habuisse: quod autem ingenuus aliquis nnumissum esse: saepissime enim constitutum est, natalibus non officere manu
Abbreviated transcription (Latin):
utimur uel ad ꝑsonas ꝑ¬
tinet uł ad res. nel ad ac¬
tiones ac prius deperso¬
nis uideamus. Nam pani
est ius nosse si persone qͣ¬
rum causa statutum est
ignorentur. De ute ꝑsoͣ¬

Expanded text:
utimur, vel ad personas pertinet vel ad res vel ad actiones. ac prius de personis videamus. nam parum est ius nosse, si personae, quarum causa statutum est, ignorentur. TIT.
Abbreviated transcription (Latin):
scuipto ius uenit ꝙ usus
ꝯprobaunit. Nam diutnim¬
cõprobati legem mitantur
binsticutis duaꝵ cuntatũ
athemensium scil ⁊ lacedo¬
monioꝵ fluxisse bidecur⁊
solitum erat ut lacedemomii
quid̃ mag̾ ea que ꝓlegibus
obẜuarent memorie man¬
darent athemienses Ro ea q̃¬

Expanded text:
o ius venit, quod usus comprobavit. nam diuturni mcomprobati legem imitanturb institutis duarum civitatium, Athenarum scilicet et Lacedaemonis, fluxisse videtur: solitum erat, ut Lacedaemonii quidem magis ea quae pro legibus observarent memoriae mandarent, Athenienses vero ea q
Abbreviated transcription (Latin):
psonam nõ tuͣsgredicur
aue aut cum gnales sint
om̃s proculdubio tenent
auccͣcem huic uiri dedert̃
¶pponebant et ediles cun¬
ales eoictum. dequibuidã
cãibus ꝙ edictum uiris:
honorii porcõ est. ¶Rnsa¬
oppiiones eoꝵ quibus
lice interpretarent᷑ quibꝰ
acesare uis rendendi datũ
est qui uins consulti app¬
ellabantur quoꝵ om̃i sẽ¬
tencie et opiones eã au̾c

Expanded text:
sonam non egreditur. aliae autem, cum generales sunt, omnes procul dubio tenent. auctoritatem huic iuri dederunt. proponebant et aediles curules edictum de quibusdam casibus, quod edictum iuris honorarii portio est. Resopiniones eorum, quibus lice interpretarentur, quibus a Caesare ius respondendi datum est, qui iurisconsulti appellabantur. quorum omnium sententiae et opiniones eam auc
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃s pene ꝯctus intro
depoitum. mutuũ ⁊ alii m¬
numerabiles. ¶ Constat
aut exscripto. aut sine sda¬
pto ut apud g̾cos ¶Scͥp¬
Senatus ꝯsulta principum
¶Plebisticum ẽ ꝙ plebs ple¬
bio magr̃atu interrogante
ueluti tribuno ꝯstituebat
¶Plebs aũt appło eo differt
quo spes agn̾e. Nam appella¬
cõne ppłi uiu̾si cines sig

Expanded text:
 omnes paene contractus introddepositum, mutuum, et alii innumerabiles. Constat aut ex scripto aut ex non scripto, ut apud Graecsenatusconsulta, principum plebiscitum est, quod plebs plebeio magistratu interrogante, veluti tribuno, constituebat. plebs autem a populo eo differt quo species a genere: nam appellatione populi universi cives sig
Abbreviated transcription (Latin):
tur. S quociens nõ addi¬
tis ñm ius significamus.
sicuti cũ poetam dicimus
nec ad dimus nom̃e sub¬
auditur apud grecos eg̾¬

Expanded text:
tur. sed quotiens non additis, nostrum ius significamus: sicuti cum poetam dicimus nec addimus nomen, subauditur apud Graecos eg
Abbreviated transcription (Latin):
locis ꝓponemius. ¶S ius
quidem ciuile exuna qua
leges appellare uis cule a¬
themensium nõ errauerit
sic eñi et ius quo ppłs ro¬
manus utitur ius cunle

Expanded text:
locis proponemus. Sed ius quidem civile ex unaquaqleges appellare ius civile Atheniensium, non erraverit. sic enim et ius quo populus Romanus utitur ius civile
Abbreviated transcription (Latin):
et si uł dinius h̃ĩtos qͣm
equũ est uł infami muu¬
ria affectos cognou̾is ue¬
nũdan iube ita ut indm̃
potestatem nõ reu̾tantur
qui sabimus si mee consti

Expanded text:
et si vel durius habitos quam aequum est, vel infami iniuria affectos cognoveris, veniri iube, ita ut in potestatem domini non revertantur. qui Sabinus, si meae consti
Abbreviated transcription (Latin):
et plenissimum nostram
consticutonum robur ei ᷤ
accomodauimus ¶Sum¬
ma itaq opere et alicri stu¬
dio. has leges nr̃as accipitẽ¬
sic eruditos ostendite ut
spes nos pulchermna foue¬
at coto legittimo opere per
tibus e̾ius nobis creder¬

Expanded text:
et plenissimum nostrarum constitutionum robur eis accommodavimus. Summa itaque ope et alacri studio has leges nostras accipitesic eruditos ostendite, ut spes vos pulcherrima foveat, toto legitimo opere perfartibus eius vobis crede
Abbreviated transcription (Latin):
inpotestade ꝑentum sut a¬
lie inꝑotestate dñoꝵ suoꝵ
sunt bideamus itaq dehii
que alieno umi sb̃iecce sũt
dispiciamus debiis quim
potestate dnoꝵ st̃ inpotesta¬

Expanded text:
estate parentum, aliae in potestate dominorum sunt. videamus itaque de his quae alieno iuri subiectae sunt:dispiciamus de his qui in potestate dominorum sunt. In potesta
Abbreviated transcription (Latin):
gnita digestor seu pandec¬
tnum inquibus omne
bis prima legum cunab¬
ula non ab antiquis fabu¬
lis discere. set ab impena¬
li splendore apxtere. et eã
aures quã ã uest̾i nichil
in utile nichilq pperam
rum optinet argumetis

Expanded text:
aginta digestoram seu pandectarum, in quos omne bis prima legum cunabula non ab antiquis fabulis discere, sed ab imperiali splendore appetere, et tam aures quam animae vestrae nihil inutile nihilque perperam rum optinet argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
manus uictor existat nõ
solum in hostilibus pre
ligiosissimus quam uic¬
tis hosti bus trumpha¬
tor. ¶Quorum utramq
uiam cum sĩums ugilii
sũmaq prudencia aun¬
ente deo per fecuus ¶Et
subiuga nostra deducte
cognostunt. et tam affri¬
ca quam alie niuumero¬
se prounicie post tanta tẽ
gatis uel compoitis regñ¬
tur. ¶Et cum sacratissim¬
as constitutõnes autea cõ¬

Expanded text:
manus victor existat, non solum in hostilibus prelligiosissimus quam victis hostibus triumphator. Quorum utramque viam cum summis vigiliis et summa providentia adnuente Deo perfecimus. et sub iuga nostra deductaefo cognoscunt et tam Africa quam aliae innumerosae provinciae post tanta tempgatis vel compositis reguntur. Et cum sacratissimas constitutiones antea co
Abbreviated transcription (Latin):
susas iluculentam erer¬
uuus consonanciam. tue
ur̃am extendimus curã
ad inmensa prudentie ue¬
teris uolumia et opub
desperantium quasi per
nutes celesti fauore iani
ad impleuimus. ¶Eũq
ħ deo ꝓpicio per accum ẽ
tribumano uiro magni¬
fico magr̃os et ex questo¬
n sacri palacn nostri nec
non theophilo et dorocħo
uins illustribus anceces¬
soribus nostris quorum
gum scĩam etꝰ cuta uris
uissiones fidem iam exin¬
ultis rerum argumentis
accepimus conuoratis spe¬
ciałr mandauimus ut no¬
stra auctoritate nostrisq¬

Expanded text:
usas in luculentam ereximus consonantiam, tunc nostram extendimus curam et ad immensa prudentiae veteris volumina et opus desperatum, quasi perntes, caelesti favore iam adimplevimus. Cumque hoc Deo propitio peractum est, Triboniano, viro magnifico, magistro et ex quaestore sacri palatii nostri, nec non Theophilo et Dorotheo, viris illustribus, antecessoribus, quorumgum scientiam et circa nostras iussiones fidem iam ex multis rerum argumentis accepimus, convocatis, specialiter mandavimus ut nostra auctoritate nostrisq
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is fumt aut uir̾ gentium
id est acaptuntate. aut iure
¶ Inẜuoꝵ condicione ulła dif.¬
tero lib̾tino et alcero inge¬
uuio s ⁊ siquis ex matre liba
nascitur pre uo ẜuo. ĩgenuꝰ
nnichiloꝰ nascitur. queadino¬
dum qui ex matre libera et
incto pr̾e natus est qm̃ nul¬
go conceptus est. ¶ Suffic̾
aũt liberam fuisse matem
rio. silibera concepit demũ
aucilla fc̃a pariat placuit ⁊¬
eum qui nascitur lib̾um
nasci. qr nõ d calamitas ⁊¬
mns ei uecere qui in utero
est ¶ Ex huis et ud qitum
est si anctia preguans ma¬
nuuuissa sit deide postea

Expanded text:
tris, fiunt aut iure gentium, id est ex captivitate, aut iure In servorum conditione nulla diftero libertino, altero ingenuo. sed et si quis ex matre libera nascatur, patre servo, ingenuus nihilo minus nascitur: quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quoniam vulgo conceptus est. sufficit autem liberam fuisse matremcontrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. ex his et illud quaesitum est, si ancilla praegnans manumissa sit, deinde a
Abbreviated transcription (Latin):
cus africhus africenus
tor actrĩphactor semꝑ au¬
gustus cupite legũ uiuẽ¬
iestatem non solũ
arnus decoratams
tempus et bellorum
et pacis recte possit gu

Expanded text:
CUS AFRICANUS PIUS TOR AC TRIUMPHATOR SEMPER AUGUSTUS CUPIDAE LEGUM IUVENtem non solum armis decoratam, stempus et bellorum et pacis recte possit gu
Abbreviated transcription (Latin):
quos per eundem uirum
ercelsum tribumanum.
nec non et ceteros uirosi¬
llustres et facundissimos
confecimus in hos. mi ͦ
libros easdem insticucões
riis gan nostri tam insti¬
tutõnũ qũa rerum coti¬
dianaꝵ. aliis quia młtis

Expanded text:
quos per eundem virum excelsum Tribonianum nec non ceteros viros illustres et facundissimos confecimus, in hos quattuor libros easdem institutionesriis Gaii nostri tam institutionum quam rerum cottidianarum aliisque multis
Abbreviated transcription (Latin):
lumius uullo ꝑuuctando horũz
iauianobis cumscissuma eccͣa
uitalibus contractibus gesta sẽ
donium unħfcẽ sunc ut ppetuo
apud imꝑiũ maneant et nou
cransferantur adp̃natume ne¬
que illarum is ꝑiuediũ inpe¬
riunadeos profiscacur sed si
quid tale fiat siu̾iaui dauius re¬
u̾entissinis ycononus res app̃¬
hendere huius et trahere casre

Expanded text:
lumus, nullo permutando horum quae jam a nobis cum sanctissima Ecclesia in talibus contractibus gesta suntdomum in hoc factae sunt, ut perpetuo apud imperium maneant, et non transferantur ad privatum, neque illarum jus per medium imperium ad eos proficiscatur. Sed si quid tale fiat, licentiam damus reverendissimis oeconomis res apprehendere hujusmodi, et tra
Abbreviated transcription (Latin):
ono possit. Tiag̾ beaticuᵈ ͦ
que uisa nobis sunc cristodiat et
hus que sõea mecropolitauas
setes hũt faciat manfesti ut et
ipsiq nebis placũnc cognosoẽtes
uł horum pͥuaricari p̾sumant .ni.
erit uiuu̾sis ad eo indicium ec ex¬

Expanded text:
no possit. Tua igitur beatitudo quae uisa sunt nobis custodiat, et his qui sub ea metropolitanas sedes habent faciat manifesta, ut et ipsi quae nobis placuerunt cognoscentes nihil horum praevaricari praesumant. Erit enim universis a
Abbreviated transcription (Latin):
enda. Illud quoque scimus ut
alus om̃bus deire emphiteoso:
scĩtis et iuscisima maiore ecc̃a
et maliis onũbus uen̾abilibus
domibus propriu idouce hũ¬
tibus liceucia sic scissimus ecciis
et ueu̾abilibus domibus ad in¬
uicem et emphiteosim agere ꝑ¬
petuam deceto quippe ħ faciento
etcepta quod. heͣ scusuna maiore

Expanded text:
ut aliis omnibus de iure emphyteoseos sancitis et in sanctissima maiore ecclesia et in aliis omnibus venerabilibus domibus proprium robur habentibus licentia sit sanctissimis ecclesiis et venerabilibus domibus adinvicem emphyteosim agere perpetuam, decreto quippe hic faciendo; excepta quidem hic sanctissima maiore
Abbreviated transcription (Latin):
me maiorieoce huuis felicistime ci¬
uitatis dumi imꝑtum accipere aliqđ
post̾a siquid aliam scripsimus legẽ
quaui excipinus scissimam maiorẽ
eccͣam ꝑurittẽtem quasd̾ alienaccẽs
ꝯ ũ cunt postulat̾ut queq nos quid̾
ascissima maiore ecca accipere

Expanded text:
elicissimae civitatis, dum imperium accipere aliquid Postea siquidem aliam scripsimus legem, qua excepimus sanctissimam maiorem ecclesiam, permittentes quasdam alienationes, converterunt postulaveruntque nos quidem a sanctissima ecclesia accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
oces haruĩ adimpium et fcãs sed
seuti die uchoatum omĩbus
que dudum sicut p̾oixiuius pꝰ
pͥorem legem sectuid̃ incdu
p̃dictum gesta sunc ratis manẽ¬
tibus eo quod illa quid̾ que sᷤ
fc̃a sunt anuus gesta siuit sut̃
nunc a quid̃ uolunc illorum
exempła utentes anobis eẽ
molesti et scĩssimam maiorẽ ecc̃ã

Expanded text:
ones harum ad imperium factas. Sed senti die incohatum; omnibus quae dudum, sicuti praediximus, post priorem legem secundum modum praedictum gesta sunt, ratis manentibus, eo quod illa quidem quae sic facta sunt a viris gesta sunt , nunc autem quidam volunt illorum exemplo utentes et nobis esse m
Abbreviated transcription (Latin):
liqm̃ terram attigent ad¬
duos ꝑtineat fiscus meꝰ
se se nõ ĩcerponat ꝯuod .ni.
iush fiscus maliena cala¬
mitate ut dere tam luctuo¬
sa conpendiũ sectet᷑. inpr̃¬
uidicem eius indelicet ĩqua
res agitur adire festiuet ac
ꝓbet apud enu testibus e¬
ad sub limissimam referas
p̾fectinam ita ut nõ iuitra
anui spacium uertate re¬
uelata conpetens dispõ ꝓ¬
cedat quod si ꝑnegligen¬
ciam ꝑfinitum anm spa¬
cium forcasse clandatur

Expanded text:
liquam terram attigepertineat: fiscus meus sese non interponat. quod enim ius habet fiscus in aliena calamitate, ut de re tam luctuosa compendium sectetur? Impppiudicem, eius videlicet, in qua res agitur, adire festinet ac probet apud eum testibus ead sublimissimam referatur praefecturam, ita ut intra anni spatium veritate revelata competens dispcedat. quod si per neglegentiam praefinitum anni spatium forta
Abbreviated transcription (Latin):
aliaui ei p̾bere uite dispẽsa¬
cõm sufficiant cunc uecessi¬
tatis tõnos eciam adħ uo
cac ut curatores respiciẽtes
adeum ita facianc gub̃ua¬
em̃i uolamus duun celebra¬
tur dectecum ꝙ tradit curã
ei qui ad eam accecdit er iusiu¬
ranclum eum dicere sacroscã
ħ auobis lex procautela
sit poĩta horũ qui curatori¬
bus iudigent si quod et ad
couplecti pigebit ut ponua
prẽs eorum quisͥ auxilian
uequeunc exstunanus tua
g̾ enuuencia que uisa sũt
uobis edictis ꝑprouicias

Expanded text:
itae dispensationem sufficiant, tunc necessitatis ratio nos etiam ad hoc vocat, ut curatores respicientes ad deum ita faciant gubernaenim volumus, dum celebrator decretum quod tradit curam ei qui ad eam accedit, etiam iusiurandum cum adicere sacrosanctHaec a nobis lex pro cautela sit posita horum qui curatoribus indigent; et si quid et aliud complecti pigebimur, ut per omnia patres eorum qui sibi auxiliari nequeunt existamus. Tua igitur eminentia quae visa sunt nobis edic
Abbreviated transcription (Latin):
exħ sunt quesita pp̃ tnͣsgͥssi¬
onem ure legis et ħ miorẽ
lutrari uam si nõ hr̃c ĩ po¬
suiuius penau facilia erũt
ea que sunt maliguitatis
et eum qui cessit faciat ite¬
rim mouere et ꝑineclium
eaque sunt cessioiis recipi¬
et legem ꝑ suam maligni¬
tatem cutunenens et ħ di¬
timus ĩ ouũ curatore inqui
ficlt̾ accedere uami płiuus
uolentibus eaq mĩoruum
sunt ĩ pie uie u̾tere amabi¬
lis est tes et appetibilis iide¬
mius ant papue diffi cilẽ es

Expanded text:
 sunt quaesita propter transgressionem nostrae legis, et haec minorem lucrari. Nam si non hanc inposuerimus poenam, facilia erunt ea quae sunt malignitatis, et eum qui cessit faciet iterum movere, et per medium ea quae sunt cessionis recipiet legem per suam malignitatem circumveniens. Et haec dicimus in omni curatore in quificulter accedere nam plurimis volentibus ea quae minorum sunt impie in se vertere amabilis est res et appetibilis, videmus autem praecipue difficilem es
Abbreviated transcription (Latin):
uuslam necessitatẽ exlegi¬
bus eẽ curatoribus uuo¬
rum pecumas fenerate
s caute repouere atque
tiquis eis uuame memore
quam usurartun adpeticõ¬
cuma caclere et ꝑiculi dari
quocl curatorem si non
fcõ forsan iidebitis decri¬
mento si noipẽ sponte mu¬
tuare uoliit sub obligõe
forte pignorum auc sb̾alus
que putancur iudubita¬
tam cautel tunc h̃at qui¬
d̾ duorum uiensiũ ꝑsingu¬
los auuos urducias ħ ꝙ

Expanded text:
legibus esse curatoribus minorum pecunias fenerare, sed caute reponere atque tiquis eis tutamen manere quam usurarum appetitiocunia cadere, et periclitari quidem curatorem si non facto forsan in debitis detrimento. Sin vero ipse sponte mutuare voluerit sub obligatione forte pignorum aut sub aliis quae putautur indubitatae cautelis, tunc habeat quidem duorum mensium per singulos annos induti
Abbreviated transcription (Latin):
tutorem alt̃m aut curatorẽ
hit qued. iupluribrs legur
caibus nuenimus ut custo¬
diat ille nefiat adusus ad¬
olescentem aut enis ̾am
ab eo quili eum obligatũ
imedio ulla maligratatis
tauclum iuraus mordiua

Expanded text:
tutorem alterum aut curatorem hoc quod in plurimis legum casibus invenimus, ut custodiat ille ne fiat adversus adolescentem aut eius substantiam ab eo qui habet eum obligatum in medio ulla malignitas. randum iurans in ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ut non existencia forte debita sbeñ¬
tes aut puo pcõ cessiones accipientes
earum que sunt nuliq fragiles ant
eciam celantes desuscepta etistencia
ĩ uu̾orum rebus et ita cest oes accipi¬
entes et secuuclum multas plures ne¬
occõues quiel erim homo admalicia
seuił declitus non ad inueniat ut
a lege corrigẽ uolunius et p̾cipue id
ut si quis obligatum hint uũorem

Expanded text:
ntia forsan debita subeuntes aut parvo pretio cessiones accipientes eorum quae sunt undique fragiles, aut etiam celantes desuscepta existentia in minorum rebus et ita cessiones accipientes, et secundum multas et plures occasiones quid enim homo ad malitiam semel declivis non adinveniat? a lege corrigere volumus et praecipue illud, ut si quis obligatum habuerit minorem
Abbreviated transcription (Latin):
uo h retclitus sufficie¬
tes is cums cura admiist¬
tur eos expendat sui ꝟo
plus sunt quam susficlat
ꝙ plus est reponat. Qḋ¬
si iucbilis forte eius cuiꝰ
rator ocgatur qnͣtuui ad
dispensacõm sufficiec ad¬
olescenti eiusq rebus
quol u̾o plus est ceaitere¬
re caute pocint redclitus
et conꝑare uuori exhĩu¬
cis fuuccõuibus publicis
hũtes ẏdoneeu et opulẽ¬
tos redclitus existentes
huius empcõnis ipsum te

Expanded text:
 reditus sufficientes is cuius cura administratur, eos expendat; sin vero plus sunt quam sufficiat, quod plus est reponat. Quodsi mobilis forte eius cuiusrator cogatur quantum ad dispensationem sufficiet adolescenti eiusque rebus, quod vero plus est caute rere caute potuerit reditus, et comparare minori ex abucis functionibus publicistes idoneum et opulentus reditus existentes.huius emptionis ipsum re
Abbreviated transcription (Latin):
eniso existentes adñsarii rerum detẽp
nius ut si apꝑtissume mainfestũ est qi
is qui sit admĩstrator ip̃e est nuri mño¬
rls obuorius neque ip̃e curator erit ue¬
ĩ aut caucõmi furetur aut alias ꝓbr̃es
que erant muiori corcurmpat et curaco
fiat ei rerum init̾itus propriarũ ħ
itaq lege accutissima colligitꝰ ut nul¬
lus eorum qui obligatas hre prohibẽt
res tefuncti ipsumq mĩorem et eius
res aut eciam qui aꝑte obligatus exi¬
et si quis i am curam gereus obliga¬
tum sibi effectum hat̃ iuuorem iase
forsan hereclitate ꝑlata cuius piam
que iuuiorem huit uere obligatum
aut alia huius oocõuẽ uon iaan solum
eum ẽẽ ficdelem adirpub̾um ant ad¬

Expanded text:
em existens et adversarii rerum detentaimus, ut si apertissime manifestus est quia is qui fit administrator ipse est iuri minoris obnoxius, neque ipse curator erit, necubi aut cautionem furetur aut alias probationes quae erant minori corrumpat et curatio fiat ei rerum interitus propriarum. Hoc itaque lege cautissima colligetur, ut nullus eorum qui oblivatas habere perhibent res defuncti ipsumque minorem et eius res, aut etiam qui aperte obligatus exigere. Caput II Sed et si quis iam curam gerens obligatum sibi effectum habeat minorem, in se forsan hereditate perlata cuiuspiam qui minorem habuit obligatum aut alia huiusmodi occasione, non iam solum eum esse fidelem ad impuberum aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
posda gerere  acecimus for¬
san ue ħ ꝯsiclans abscun¬
dat tem et por dinias id ma¬
le post uicdum dum acura
oessai̾t et lat̾e fet̾it qued.
maligne egit forte trinc ia
nõ curator exustes cessionẽ
accipiat et rem maligne dis¬
uoluuis quod agitur et
non ꝑse posse ullamaccus¬
acõm ualere cessam adu̾¬
sus enucuius p̾rius turã
ẽẽ et lucrum fi. ao olescẽti
licet cessio proius cansis
et rursus adeum qui ces¬
sit tanqmͣ si uich qiͣ ĩmedi¬

Expanded text:
postea gerere concedimus, ne forsan hoc considerans abscondat rem et praeordinans illud male postmodum, dum a cura cessaverit et latere fecerit quod maligne egit, forte tunc iam non curator existens cessionem accipiat et rem maligne disvolumus quod agitur, et non posse ullam actionem valere cessam adversus cum cuius prius curam esse, et lucrum fieri adolescenti, licet cessio pro veris causis eet rursus ad cum qui cessit, tamquam si
Abbreviated transcription (Latin):
uia quicł legis latori rei pu¬
blice in magua cura sũt ꝙ¬
ad ucdum optue se hant
eos est curacõ res studiosaeis que¬
qui proferendi leges adeo liuam ꝑ¬

Expanded text:
ia quidem legislatori reipublicae in magna cura sunt, quemadmodum optime se habeant eos est curatio res est studiosa eis qui proferendi leges a deo li
Abbreviated transcription (Latin):
nicus ei concigisset bret is
prior decesẜit is cui donatũ
est Hee aũt morcis ca do¬
nacones.ad exemplũ lega
bis cõstitutũ est ut ꝑ oĩa fe¬
re legacis ꝯmu̾etur. ⁊ sic ꝓ¬
cedat. qm̃ admod̾ ea rã nr̃a
formauit ꝯstõ. Et ĩsũma
morcis cã donatõ est. cũ ma

Expanded text:
nitus ei contigisset, haberet is prior decesserit is cui donatum sit. hae mortis causa donationes ad exemplum legatbis constitutum est, ut per omnia fere legatis connumeretur: et sic procedat quemadmodum eam nostra formavit constitutio. et in summa mortis causa donat
Abbreviated transcription (Latin):
tebus locum he̾bat. que yca¬
lice fuerant et alienatones
inbibebat que ĩuita młre
fiebant ypothecas aũt caꝵi¬
reꝵ młiere etiã uolente utͣsq
remedium imposumꝰ ut
etu ĩ eas res que ĩꝓm̃ciali
solo poĩte st̃ int̾dc̃a sit auiena¬
tio et obligatõ et neutrum
eares nõ sit alienare pot̾
qr uolũcate debitoris ĩcelłr
pignus alienari. qr ab ñcio
cc̃tus paccus est ut lic̾et cre¬
ditori pignus uende si peciũa
nõ soluat᷑. S ne credicore
suũ ius ꝑsequi impedirent᷑¬

Expanded text:
ebus locum habebat quae Italicae fuerant, et alienationes inhibebat quae invita muliere fiebant, hypothecas autem earum etiam volente: utrisque remedium imposuimus, ut etiam in eas res quae in provinciali solo positae sunt interdicta fiat alienatio vel obligatio, et neutrum ea res non sit, alienare potest. quod voluntate debitoris intellegitur pignus alienare, qui ab initio contractus pactus est, ut liceret creditori pignus vendere, si pecunia non solvatur. sed ne creditores ius suum persequi impedirent
Abbreviated transcription (Latin):
allegatui si prains non
nendẽdi fint facłtas n ha¬
stis hĩtis neque omñ or¬
dine ꝑacco renditas res
eẽ et io ꝙ excansa indica¬
ti debes ex solius recisa
d̾ res recipies cum fructi¬
bus quos ad emptorem
maia fide ꝑnenisse ux ꝑ¬
nemre debere constifit
mm tum inuat et ꝙ
p̾t̾missa hastarui sollemꝑ
ui de bitum grõsamemy¬
litatemq rõĩ mearũ
adnsarium muentũ fins¬
se ditis q̃ pp̃ illicita ista te¬
dargue tam indempinta¬
ti fuci consulturus qmͣtu¬

Expanded text:
non vendendi fuit facultas, neque habitis hastis nec omni ordine peracto venditas res esse, et id quod ex causa iudicati debes exsolveris, rescissa dem res recipies cum fructibus, quos ad emptorem mala fide pervenisse vel pervenire debere constitum tuum iuvat, et quod praetermissa hastarum sollemnium debitum gratiosam emlitatemque rationum mearum adversarium commentum fuisse dicis. Quapropter illicita ista redargue, tam indemnitati fisci consulturus quam tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib snbacõe licitanda st̃
fisco auctore nendantur
nt ꝑpetuo penes eos sint in¬
te dñi quib res huiꝰdemo
ib̾haste sollemins arbituo
fisciis addixit ⁊ si quid̃

Expanded text:
ione licitanda sunt, fisco auctore vendantur, ut perpetuo penes eos sint iure dominii, quibus res huiusmodi sub hastae sollemnis arbitrio fiscus addixerit. Et si quid
Abbreviated transcription (Latin):
uł eciam plinib euecur
Nam si quid ꝑfraud̾ indispẽ¬
dium errarii fi̾ic admmissũ
unssi ozexecutores nonem¬
tadt indignacõm Pre¬
ses aut̃ facłtatum ꝑtẽ di¬

Expanded text:
 etiam pluribus servetur. Nam si quid per fraudem in dispendium aerarii fuerit admissum, missi quidem exsecutores non evitant indignationem, praeses autem facultatum parte di
Abbreviated transcription (Latin):
integro statu donatam
ħ u̾to earis continebir
qm̃ aũ scribebamus et ꝯ
adiacẽtib et mancipiis
et pecoribus et finctibus
et oiũ mre suont ea que
ad instructũ postois uł do¬

Expanded text:
integro statu" donatam, hoc verbo ea vis continebitur, quam ante scribebamus " cum adiacentibus et mancipiis et pecoribus et fructibus et omni iure suo ": ut ea, quae ad instructum pos
Abbreviated transcription (Latin):
uxor tua ostendit ad sees
et ĩ eam dum cranclat̾
friutra fiscum eꝵ p̃ mat̾s
eins referre qoiꝓcur nis
nib statuta sunt pacrũt
cum eciam angñicum te
fcinum eẽ ꝓfitearis adi

Expanded text:
uxor tua ostenderit ad se et in eam dominium translatum, frustra fiscum ex persona matris eius referre quaestis statuta sunt, patiuntur, cum etiam augmentum te facturam esse profitearis, adi
Abbreviated transcription (Latin):
statim oftõ gratui¬
tatis tue nuciet gesta ꝓdac
imaiet et post hanic tide
cti bonis ꝑcipiat porcionẽ
Quod si abuxore defrĩt¬
ti istud officio denoooi
tue fuerit relenacum ipsa
tur ut ex oniu pacruno¬
mo medinm conseanatur
et cũ fuco inõ celeb omisi¬

Expanded text:
statim officio gravitatis tuae nuntiet et gesta prodat nuntiet, et post hanc fidem cti bonis percipiat portionem. Quod si ab uxore defuncti istud officio devotionis tuae fuerit revelatum, ipsa tur, ut ex omni patrimonio medium consequatur et cum fisco nostro celebret divisi
Abbreviated transcription (Latin):
Suente officii sosuiã¬
tuome qͥn ĩmo inssu
ꝑcuratoris ut cam ab alio
delatam conuemeutidili¬
gecia insrueres nõ ip̃m
uoluntarmũ de lacõius uu¬
nus suscepisse te actorũ
lectõ qua p̾cipious inter¬
ta sunt memifeste declat

Expanded text:
ente officii sollicitudine, quin immo iussu procuratoris, ut causam ab alio delatam convenienti diligentia instrueres, non ipsum voluntarium delationis munus suscepisse te actorum lectio, quae precibus intexta sunt, manifeste declarat.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus quoscinm exsius con¬
tractibus debitores cõpet̾e
sibi ex inr̾ credid̾int ita ut
adnsus eos quos sibi obno¬
xios assen̾ant legib et ĩ m¬
dicus expiend̃ ẽẽ cognoscat̃

Expanded text:
versus quoscumque ex suis contractibus debitores conpetere sibi ex iure crediderint, ita ut adversus eos, quos sibi obnoxios adseverant, legibus et iudiciis experiendum esse cognoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
eius adexigenda re¬
liqua consortes at socia¬
tos ułsocios eẽ dicatis eis¬
aue c̾torum diu taras
noniu exaccõm manda¬
tam nec ĩt̾te et eum et
oct̾os ex actores fũant
noiati confuse exacỹnis
uuitunm ꝑ icłm constitu¬
tũ ẽ s sepato iiis obseqͥ¬
oqrs discretam solluitu¬
dinis rom fuisse asseñat᷑
amre nõ oisccepat ut pͥus
erbois exactoꝵ om p̾ncipa¬
ti indempnitati fiscali sa¬
t̾fiac post eos si solid̃ debi¬
tum ex solutum ñ sit nõi

Expanded text:
eius ad exigenda reliqua consortes vos atque sociatos esse dicatis eisque certorum dumtaxat nominum exactionem mandatam nec inter eum et ceteros, qui exactores fuerant nominati, confusae exactionis mutuum periculum constitutum, sed separato muneris obsequio discretam sollicitudinis rationem fuisse adseveratis, a iure non discrepat, ut prius ex bonis exactorum, qui principati, indemnitati fiscali satisfiat, postque eos, si solidum debitum exsolutum non sit, nomi
Abbreviated transcription (Latin):
tectimi e ñ aliud specialp
cepto angusta maiestas
bus salub̾c stacutum est
ist̾e mume opportere. uł¬
la legis sancĩe stacutũe¬

Expanded text:
t, nisi aliud speciali praecepto Augusta maiestas bus salubriter statutum est, sistere minime oportere nulla legis sanctione statutu
Abbreviated transcription (Latin):
ne uosor Simili quuiẽ
obsnacõne et sr̃ alenacone ci¬
uiliũ paniũ custodienda. sicut᷑
intheopoli ẽẽ didicimꝰ for si¬
tin aut̃ tale aliquid ⁊ maliis
quibdam ꝓuiciis ẽ. eĩ ⁊̃ alibi¬

Expanded text:
ne vasorum. Simili quippe observatione et super alienatione civilium panum custodienda, sicut sin Theopoli esse didicimus, forsitan autem tale aliquid et in aliis quibusdam provinciis est. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
redarguit auctor pietatis et uti¬
litatis factus sacris domibus
res et miores ciiles et milita
res et pcipue pomis dycceses cõ¬
stituti głiosisłmii p̾fcõ sactorñ
p̾toriorum et medias hñtes ad¬
mĩstracoes quos spãles uocant
Dicimus aut̃ augustalem
post illos sunt magrãtus ħ est
inꝑrũtiarũ ꝯsulares siue p̾sides
constituti atque defensores cim¬
tatum et simpłr omẽ tiuile et
te poitam seruet ut p̾uatores ri¬
sb̃dat penis quas p̾mitus dixi¬
mus. Siquid aũt aduccõnib¬
eccastitarum rerum ant ĩ alus
nimus insi tiũ aliquid de huis
hat que hinc constituimus
austre alienacõnis cccõnẽ tua

Expanded text:
redarguit, auctor pietatis et utilitatis sacris domibus res et minores, cires, et praecipue per omnes dioeceses constituti gloriosissimi praefecti sacrorum praetoriorum, et medias habentes administrationes, quas spectabiles vocant dicimus autem Augustalem post illos sunt magistratus, hoc est provinciarum consulares sive praesides constituti, atque defensores civitatum, et simpliciter omne civile, te positam servet, et praevaricatores subdat poenis quas primitus diximus. Si quid autem de condesiasticarum rerum aut in aliisnimus, nisi tamen aliquid de his habeat, quae hic constituimus,auferre alienationis occasionem. Tua
Abbreviated transcription (Latin):
st̾iis. aut py ochiis. aut atiis¬
uenerabilib collegiis ĩmobi
suspicientib in siacom. tal
cui piam sacre forme glosissi¬
nus nidicib aut aliis quibus

Expanded text:
asteriis aut ptochiis aut venerabilibus collegiis immobilsuscipientibus insinuationem talis cuiuspiam sacrae formae gloriosissimis iudicibus aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
ris ines fundoliac apud
suum indicem auentur
sienim neque bnficiosi
gõne pignoris sibi ꝓspere¬
ut caau̾sa enis nousepat
acet̾is creditoribus quihꝑ¬

Expanded text:
oris in eo fundo habeat, apud suum iudicem quaeritur. Si enim neque beneficio gatione pignoris sibi prospexit, causa eius non separatur a ceteris creditoribus, qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuncie impensas
que inc̾tañs edic¬
cioue erogabant ad re¬
feccom unorum trans¬
tulise dicas et ꝙ salub̾¬
ter deriuatum est nou
renocabitur et sollemp¬
ne deitamuus specta¬
culum post restitutam
micorum fabricam nxͣ
gemlebrabit᷑ ita .ii.
Et tutele cntatis instͭ¬

Expanded text:
nciae impensas, quae in certaminis editione erogabantur, ad refectionem murorum transtulisse dicas, et quod salubriter derivatum est non revocabitur et sollemne certaminis spectaculum post restitutam murorum fabricam iuxta gem celebrabitur. Ita enim et tutelae civitatis inst
Abbreviated transcription (Latin):
uocãtur refcrendam scĩssime maioris ec¬
clesie. aut preligiosos apocrismos curho
diocescos scĩssimoꝵ prĩarchoꝵ suggẽre se
ĩꝑio ⁊ ꝑmereri responsũ. ccłiter aut añ
si iustã ab ĩpio pecieñt ħ accipiant. ant
si nõ insta querũt uelocit᷑ reutant᷑ iuide

Expanded text:
ocantur referendarii sanctissimae maioris ecclesiae aut per religiosos apocrisarios cuiusque dioceseos sanctissimorum patriarcharum suggerere se imperio, et promereri. responsum celeriter, ut aut si iusta ab imperio petierint, haec accipiant, aut si non iusta quaerunt, velociter revertantur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ħsit alicui cũ p̾dcõ noĩe aut sce¬
mate. cadat qd adiacoma ⁊ ip̃a
et a ⁊ ip̃c sb̾iecti erĩt huic legi et
de relinꝙ̃tes sacrũ nũstͣm ad mp¬
cias ueu̾int. aut aliã oĩo eleg̾nit
untã ipe qd̾ obligate afficiatur mo

Expanded text:
it alicui cum praedicto nomine aut schemate, cadat quidem a diaconia, et ipsa autem et ille subiecti erunt huic legi et derelinquentes sacrum ministerium ad nuptias venerint, aut aliam omnino elegerint vitam, ipsae quidem obligatae efficiuntur mo
Abbreviated transcription (Latin):
eum uo qui dus appbatur
dare ei nisuirand qr rchil
maliei faciet a susciꝑe atꝙ
reducedomi. Si u̾o isͥ
cõne ronestus ac mitis a for
fuit ⁊ honestrtis amatoruł

Expanded text:
eum vero, qui dominus adprobatur, dare ei iusiurandum, quia nihil mali ei faciet, et suscipere atque reducere domi. Si vero is tione honestus ac mitis, et fofuit et honestatis amator, vel
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentis inspecto. qui uo p¬
or mor int min̾iatos optim
appuut is abbas sit. ⁊ ordiem
sunł ⁊ u̾tutem suffragantem
hus. oportet eiũ cos qui discẽ¬
nũt quid mneliꝰ est apciorẽ
aliud ꝗcẽ ad regend diuttere

Expanded text:
cedentis inspectio; qui vero prior mox inter numeratos optimus apparuerit, is abbas sit, et ordinem simul et virtutem suffragantem habens. Oportet enim eos, qui discernunt quod melius est a peiore, aliud quidem ad regendum dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
trahes uolẽciũ ⁊ ꝑdurãtiu
ut fient moͣchi ⁊ dicat qm̃ a¬
mcipuit q̃sdam res ⁊ pp̃ea re¬
currit ad mõst̾ium scimꝰ eũ
nõ ꝓmpte age̾. s primo pro¬

Expanded text:
trahens volentium et perdurantium, ut fierent monachi, et dicat, quia arripuit quasdam res, et propterea, recurrit ad monasterium: sancimus, eum non prompte agere, sed primo pro
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ ordĩari diaconissã ꝯtig̾it
licet cami ĩ aliquo uenabiliũ assi¬
nius admixta ꝯstituta sit neqi
suo arbitrio habitãs. s inte sepate
et mediocris ⁊ a ꝯueĩenti młtitudi¬
ne bonũ testionnũ hũs. uolumus
tur diaconissas sine exinduitate
sunc eru̾gnntate. nõ cũ aliquo co¬
bentes aut cognatoꝵ aut coꝵ qͦs
appellãt dilectos talib eĩ noĩb
utẽtes maligua suspicacõne. su¬
am replẽt intam. s aut sole hĩtẽt.
aut cũ pentib soł et filis aut uere
fr̃b aut biis cobepere te quibus

Expanded text:
diximus ordinari diaconissam contigerit, liceat eam in aliquo venerabilium asceviris admixta constituta sit neque suo arbitrio habitans, sed vitae separatae et mediocris, et a conveniente multitudine bonum testimonium habens. Volumus tur, diaconissas, sive ex viduitate sive ex virginitate, non cum aliquo cohaerentes aut cognatorum aut eorum quos appellant dilectos talibus enim nominibus utentes maligna suspicione suam replent vitam: sed aut solae habitent, aut cum parentibus solis et filiis aut vero fratribus aut iis cohaerere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ꝑatũ ꝯpetes est uen̾abiles qur¬
diq ꝓbatas leg̾e regłas aũ ordi¬
nacõm qs recta ⁊ ĩmolata nr̃a
suscipit fides ⁊ catholica dei apłi
rit. qui ad ordĩacõmi deducctur

Expanded text:
paratum competens est venerabiles et undique probatas legere regulas ante ordinationem, quas recta et inviolata nostra suscepit fides, et catholica dei apostrit qui ad ordinationem deducitur
Abbreviated transcription (Latin):
tpra in omit̾ra nr̃a si quis
ediaicare uenabile mona¬
st̾ium uoluit. nõ prius li¬
cenciam ẽẽ ħ agendi ꝙ de¬
ad uocet at ille manus ex¬
tendat ad celũ ⁊ ꝑ oronem
locũ ꝯ secret tro figens in
co uit salutis signũ dicini
aut̃ ad orcurdã qͥ honoradã

Expanded text:
terra nostra, si quis aedificare venerabile monasterium voluerit, non prius licentiam esse hoc agendi, quam deadvocet, at ille manus extendat ad caelum et per orationem locum consecret deo, figens in eo nostrae salutis signum dicimus autem adorandam et hon
Abbreviated transcription (Latin):
dari ẜm ꝙͣtitatem debiti pos¬
sessionẽ imobilem credito¬
rib cũ talicautela cũ qͣ de¬
bitor care poss. Rerã
uo dacõ ñ sit huiꝰ modi q¬

Expanded text:
dum quantitatem debiti possessionem immobilem creditoribus cum tali cautela cum qua debitor dare possit. Rerum vero datio sit huiusmodi: q
Abbreviated transcription (Latin):
et acerbis creditorib non
apparebinius daricam cis
teputantes. ad qm̃siꝑ man¬
serũt mobediẽtes tam̃ mo¬
or preparare qmdam emp

Expanded text:
et acerbis creditoribus non apparebimus duri, causam eis deputantes ad quam, si permanerent inoboedientes, tamen moaeparare quendam empt
Abbreviated transcription (Latin):
poitam quidem oli soldiub
semp ecquisitas atꝙ nccͣias appen¬
tem rursus reuocore ⁊ ad rem pub¬
licã reducere bene schr̾e putaurarꝰ
non simpłr eam sicut iacet i aecbat
ponentes. erat eiñ quedam eui ps
sorcm aut mãdatorem aut spons¬
dicm accepit is non primũ moei
aduersus mandatorem aut fidems¬
sorem aut sponsorem accedit n ͨ
negugens cebuoris inteitessorib
molestus sit. seduemat ad eum pti
mum qui aurum accepit debitu¬
ꝙͣ contͣcit. et si quid item recepit
ab aliis absieat. Sd ẽiu
cis mectraneis erit adebitore ꝯ¬
plcto. si uo nõ uaut adebitore re¬
cipere aut intotum aut in ꝑtent

Expanded text:
positam quidem olim, usu vesemper exquisitas atque necessarias apparentem, rursus revocare et ad rempublicam reducere bene se habere putavimus, non simpliciter eam, sicut iacebat, ponentes erat enim quaedam ei pars sorem aut mandatorem aut sponsorem acceperit, is non primum mox adversus mandatorem aut fideiussorem aut sponsorem accedat, neque neglegens debitoris intercessoribus molestus sit, sed veniat primum ad eum, qui aurum accepit debitumque contraxit. Et si quidem inde receperit, ab aliis abstineat quid enim ei in extraneis erit a debitore completo?; si vero non valuerit a debitore recipere aut in partem aut in tot
Abbreviated transcription (Latin):
b. ip̃i queq de suo exꝓpria faclta¬
te pͥbeant expẽsam. i qui ẜ expen¬
de cos ꝑmisit. bissim prĩarchasci
tale aliqd agente fuit ⁊ post̾iorib
itonom᷑ ⁊ oĩb reliquis reu̾entis¬
suns cłicis talia ⁊ ꝑscrutari ⁊ fca ꝓ¬

Expanded text:
 ipsi quoque de suo ex propria facultate praebeant expensam et qui haec expendere eos permisit beatissimus patriarcha. Sctale aliquid agentem fuerint, et posterioribus oeconomis et omnibus reliquis reverentissimis clericis talia et perscrutari
Abbreviated transcription (Latin):
credere irrsus res ad credi¬
torẽ mento uenirẽt aurũ
pcipe nõ ualẽtem. ꝙͣ obrẽ
q cũ inuma ⁊ effcũ acerbo
ꝓduceret creditorẽ ⁊ debito

Expanded text:
cedere, et rursus res ad creditorem merito venirent aurum percipere non valentem. Quamobrem quod cum iniuria et affectu acerbo perduceret creditorem et debito
Abbreviated transcription (Latin):
tem. nõ facił est itemuta¬
cõ. s cũ amune fit labore. et
dũ triemno toto uita ꝑ mã¬
ẜint optimos semet ip̃os i
tolerabiles alus moachis

Expanded text:
m. facilis est vitae mutatio, sed cum animae fit labore. Et dum triennio tota vita permanserint, optimos semet ipsos et tolerabiles aliis monachis
Abbreviated transcription (Latin):
horrorariam uocabant colicisł
ab upio suꝑ eam coslatis huc
aut̃ ita rommabant ut inch̾ alurꝰ
insi purum honorem hiis quib
p̃bebatur conferret que curiales
non libarat fortuma curiali insi
quis eam ipõ ope nũstrass et sic̾
declarissinus magłis mulitum
git̾io arinorum eripitur fortu¬
na curiali uisi cum oꝑtere gesfit
nam eciam magist̾ium nilicie ꝑ¬
fecturam ẽẽ ute dicunt leges puri
ud ma grõrum mlicie occlicilli so¬
lam pbeut diguitatem fortuura
non libantes sic eciam iupsa p̾¬
fectura si futruus sit aliquis lib

Expanded text:
honorariam vocabant, codicillis ab imperio super ea collatis; hanc autem ita nominabant, ut nihil aliud nisi purum honorem his quibus praebebatur conferret: quae curiales non liberabat fortuna curiali, nisi quis eam ipso opere ministrasset. Et sicut de gloriosissimis magistris militumgisterio armorum eripitur fortuna curiali nisi eum opere gesserit nam etiam magisterium militiae praefecturam esse nostrae dicunt leges, puri vero magistrorum militiae codicilli solam praebent dignitatem fortuna non liberantes, sic etiam in ipsa praefectura, si futurus sit aliquis lib