comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃immus contractus mrei¬
co̾uis ẜranamine ꝓculdu¬
bio transteret᷑ uł sciens
cus exordio lucratim nom̃
euasit et si post̾a lucri titło
indu̾iũ alicinus cecid̾it
saitinam memiorate descͥp¬
rhimus cansis confusio¬
nis ĩtercedit eccasio si ad
p̃mordia ti. post̾ior quoq
formetur enentus ñ forte
res decurionis que ad emm
uenit ad alt̾um finic postͤ¬
na enis noluntate uł ab
intestato uł ĩ t̾ imos dõ

Expanded text:
cumque contractus iure mitionis gravamine procul dubio transferetur, ut vel sciens t contractus exordio lucrativae nomen evaserit, etsi postea lucri titulo in dominatum alicuius ceciderit, sarcinam memoratae descripi causis confusionis intercedit occasio, si ad primordium tituli posterior quoque formetur eventus, nisi forte res decurionis, quae ad eum venerit, ad alterum fuerit postrema eius voluntate vel ab intesta
Abbreviated transcription (Latin):
nł instrumenta uł si quid eci¬
am nihinus nire consistat ĩ
medium ꝓferti dinuls ari q
non patimur s mratis sucoes¬
quid emmtam durumtam
in humanũ est quam publi¬
cacrẽ põpa que rerum familia¬
num et pauptatis detegi nnli¬
tatem et ĩ indie pat̾e dinicias
In exigendis uero debitis sip̾¬
curleconpetit suocessores p̃stare
fide ꝓlatis ĩ medium imusqͥs
adebitoribus conuemientem
sibiexigat porcõm et esne edi¬
ũso es aliem̃ si cui defimictus
fn̾at obligatus cam id̾ successo¬
res qm̃ cimia ꝓsua sorte resti¬
tuere conpesliutur. Qd si se

Expanded text:
si quid etiam in huiusmodi iure consistat in medium proferri divulgarique non patimur, sed iuratis succesQuid enim tam durum tamque inhumanum est, quam publicatione pompaque rerum familiarium et paupertatis detegi vilitatem et invidiae patere divitias? In exigendis vero debitis, si prcuriae conpetit, successores praestare fide prolatis in medium unusquisque a debitoribus convenientem sibi exigat actionem eque diverso aes alienum, si cui defunctus fuerat obligatus, tam idem successores quam curia pro sua sorte restituere conpellentur. Quod si s
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmł̾m sinule contineat
si p̾oribus statutis se ad
bimis excepcõm docuint
ꝑtinere ut uonsingulis
indulta ꝑsonis s in ꝯun¬

Expanded text:
legium simile contineat, si prioribus statutis se ad eiusmodi exceptionem docuerint pertinere, ut non singulis indulta personis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
oedentib s siquid urgere
forsitan ceꝑit refem ad
celsitudiẽ cuam statinꝰ
et auctorem te sĩ et eo ꝑso
Siquis aut usmpato¬
ria temitate amplius ad̾¬
noxius quadripli repeti¬
cõue ceneatꝰ que se uitas
iissionis ab ordinarnũ in¬
dicum offõrum que t̾rorẽ
debebit excurere ut sieoꝵ
uł ignorabili dissmmłacõ¬
ne tem̾itas ad misent cu¬
ria uł eos quo dampru
simplicis pena castiget.

Expanded text:
entibus. Sed si quid urguere forsitan coeperit, referri ad celsitudinem tuam statuimus et auctore te fieri et eo persolSi quis autem usurpatoria temeritate amplius alnoxius quadrupli repetitione teneatur. Quae severitas iussionis ad ordinariorum iudicum officiorumque terrorem debebit excurrere, ut, si eorum vel ignobili dissimulatione temeritas admiserit curialis, eos quoque damni simplicis poena castiget.
Abbreviated transcription (Latin):
quideme neque aurari
uentibus nobis prebicio¬
num dm̃sitate deducitur
et paricum cetis estima¬
ri sorte non conneint¬

Expanded text:
ndoquidem neque aurariobentibus nobis praebitionum diversitate decutitur, et pari cum ceteris aestimari sorte non conven
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse concessa. Enta
rectores atqne gramati¬
oos erudiconis utriusq
netusto mored mantes
Sordidorum u̾o muue¬
rum talis exceppo sit ut
pat̾moniis dignntatum
suꝑus digestartm non
conficiendi polluns cura
mandetur ant panis ex¬
cepcõ ant obsequium p̾¬

Expanded text:
fuisse concessa: circa rhetores atque grammaticos eruditionis utriusque vetusto more durante. Sordidorum vero munerum talis exceptio sit, ut patrimoniis dignitatum superius digestarum nec conficiendi pollinis cura mandetur aut panis excoctio aut obsequium p
Abbreviated transcription (Latin):
Os oin cum honore
ꝯmitum nomine
eos qui ĩd̃ ꝑagendis signͣ¬
dis que rept̾. nr̃e mansu¬
etudins obscundant oĩ¬
mus exortes gͥ qui exeo

Expanded text:
os, qui cum honore comitum nomine eos, qui ibidem peragendis signandisque responsis nostrae mansuetudini obsecundant, omnmus exsortes. Igitur qui ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
in umis sint constõ¬
nibus ꝓhibite retenti quo¬
et id septimũ descrimo ex¬
ceptoꝵ sextum descumo ca¬
nonũ quintum descrimo
penites ꝑc̾tum tempus
nutti p̾cipimus ut frans
omĩs eorum ꝓhibeatur
soll̃cia tumẽciũ neauesi¬
tis lougo sudore scipendiis

Expanded text:
innumeris sint constitutionibus prohibitae, recenti quoEt ideo septimum de scrinio exceptorum, sextum de scrinio canonum, quintum de scrinio per certum tempus mitti praecipimus, ut fraus omnis eorum prohibeatur sollertia timentium, ne quaesitis longo sudore stipendiis
Abbreviated transcription (Latin):
re aquib ipos ut pote
aduis mnia cum posso¬
nibus distra hi non por¬
se non dubiũ est qm̃
mouemius nequis au¬
deat dmi ĩ iudicio noin
latode et cuius ip̃i sunte¬
et eiusd̾ oĩa sua esse cõ¬
quoscant cum ense
depeculio suo ciuqmͣ e¬
lonorum ignor aute do¬
nuno ꝑdii aut uendere
ant alio modo aliena¬
re liceret quamad̾iu eh¬

Expanded text:
re, a quibus ipsos, utpote a dominis, una cum possessionibus distrahi posse dubium non est: quam movemus, ne quis audeat domini in iudicio nomen lacessere et cuius ipsi sunt, eiusdem omnia sua esse cognoscant. Cum enim de peculio suo cuiquam colonorum ignorante domino praedii aut vendere aut alio modo alienare liceret, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
ius quis colonus
plus aduõ exigit
quam auã con¬
suen̾at et quam ĩ antio¬
ribus temꝑib exactum
est ad eat indicem cinꝯ
p̾mum pofit hre p̾senci¬
ut ille qui comuncte
amplius postiare quaui¬

Expanded text:
isque colonus plus a domino exigitur, quam ante consueverat, et quam in anterioribus temporibus exactum est, adeat judicem, cujus primum poterit habere praesentiut ille, qui convincitur amplius postulare
Abbreviated transcription (Latin):
fronte conflx̾it eo landa¬
bilitas cua atonos scru¬
pulos inballuta que gre¬
cogat᷑ exsoluere quicquis
antem aliud cosligere
potuerunt fuco potisi¬
lum distrahant aqno
conpetencia ex largicio¬
uibus uris p̾cia suscipiãt

Expanded text:
onte confluxerint, eos laudabilitas, tua octonos scripulos in balluca, quae Graecogat exsolvere. Quidquid autem amplius colligere potuerint, fisco potissimum distrahant, a quo competentia ex largitionibus nostris pretia suscipiant
Abbreviated transcription (Latin):
nec dubiũ est qn ip̃i mi¬
ꝓprie cõsangumei applł¬
ent᷑ It̃ siq̾uis excetis
agnatistins ueluci frat̾
pacruus. aut deinde isq
longiore gradu est aliqͣ¬

Expanded text:
nec dubium est, quin proprie consanguinei appellentur: item si quis ex ceteris adgnatis tuis, veluti frater aut patruus aut denique is qui longiore gradu est, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃m ꝙͣ mat̾m. It̃ filiꝰ filia
nepos neptis cam exfilio
nei siue utim. Qrͣto
cognatis prĩs. quco qua ex
familia. Sexto tam prono
natis manumissoris. S
bulas bonoꝵ posẜones ad¬
miccimus ut pote nccͣias
ꝯstitutas. nec non ab in
qnco loco poita fu̾at.i uñ¬

Expanded text:
item filius, filia, nepos, neptis, tam ex filio inei sive uterini: quarto cognatis proximis: quinto tanquam ex familia: sexto patrono etnatis manumissoris. Sedbulas bonorum possessiones admisimus utpote necessarias constitutas, nec non ab intquinto loco posita fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui tegr̃̾ius agnatõis
he ⁊̃ si longissio gradu
primior cognatus ua
patrui nepos uł ꝓnepos
amĩculo uł mattere pre¬

Expanded text:
qui integrum ius adgnationis habet, etiamsi longissimo gradu proximior cognatus: nam patrui nepos vel pronepos avunculo vel materterae pr
Abbreviated transcription (Latin):
duuidia ꝑtem om̃s so¬
macre sr̃stite. uł fr̃e uel
frĩb soł uel etia cũ soro¬
ribus sine łima suie so¬
la cognato̾is uira hnci¬
bus intestacus quis ne
incestata moriat incapi¬
ta distribuatur enis hr̃¬
matrib ꝓsperimꝰ. Ita et¬
eis oportz sue soboli ꝯsułe
scituris eis ꝙ situtores libis
nõ petiennt ux in loc̃ remoti
ul excusati intra annũ petẽ
neglexerint. ab eoꝵ impubeꝵ
morienciũ successione m̃ico

Expanded text:
dimidiam partem omnes somatre superstite et fratre vel fratribus solis vel etiam cum sororibus sive legitima sive sola cognationis iura habentibus intestatus quis vel intestata moriatur, in capita distribuatur eius hmatribus prospeximus, ita eas oportet suae suboli consulere: scituris eis quod, si tutores liberis non petierint vel in locum remoti vel excusati intra annum petere neglexerint, ab eorum impuberum morientium successione merito
Abbreviated transcription (Latin):
quidam omiserint hr̃di¬
tatem uel morte uel alia
excã impedici fueñt quo¬
inuiꝰ adeant. Reliquis
qui adierint accrescit il¬
loꝵ portõ et licet ante de

Expanded text:
quidam omiserint hereditatem vel morte vel alia causa impediti fuerint quominus adeant, reliquis qui adierint adcrescit illorum portio et, licet ante de
Abbreviated transcription (Latin):
nati capite diminuiti. qui¬
que ue ex hiis ꝓgeniti st̾¬
antur S ap̾tore t̾cio or¬
dme uccancur exceptis so¬
lis cr̃ m̾o fratre et sorore
emancipatis nõ etia lib̾is
eoꝵ quos lex anastasiana
sororis nõ equis tñ ꝑtibus
facile est ex ip̃iꝰ cõsto̾nis i
ubis collig̾e. Iliis u̾oag¬
natis inferioris gradus lic
capitis dimimicõnẽ passi
nõ sũt tũ eos añ pounit ⁊ pro

Expanded text:
nati capite deminuti quique ex his progeniti sentur, sed a praetore tertio ordine vocantur, exceptis solis tantummodo fratre et sorore emancipatis, non etiam liberis eorum quos lex Anastasiana sororis, non aequis tamen partibus, facile est ex ipsius constitutionis verbis colligere, aliis vero adgnatis inferioris gradus, licet capitis deminutionem passi non sunt, tamen eos anteponit et pro
Abbreviated transcription (Latin):
eos solos dehr̃dicate agat
cludebant mr̃em Soror
aũs ꝯsangumea parit̾ cũ
matre ad mitcebat᷑ S
si fu̾it fr̾ uł soror cõsãgin¬
nei ⁊ mr̾ lib̾is honerati fr̾

Expanded text:
eos solos de hereditate agitur. cludebat matrem: soror autem consanguinea pariter cum matre admittebatur: sed si fuerat frater et soror consanguinei et mater liberis ho
Abbreviated transcription (Latin):
li ex lege iulia maũmissores
decinebant. Postea uero
senatꝰ cõsulto largiano cau¬
sum erat ut lib̾i maũmisso¬
tis ñ nor̃atim exbrdati fcĩ
ex̃neis hr̃dib eoꝵ ibonis la¬

Expanded text:
i ex lege Iunia manumissores detinebant. postea vero senatus consulto Largiano cautum fuerat ut liberi manumissoris, non nominatim exheredati facti, extraneis heredibus eorum in bonis La
Abbreviated transcription (Latin):
p̾grauabant ⁊ nõ ĩsolidũ
dam cãib t̾cia ꝑtem ea
abstrabentes ctis łimis da¬
bant ꝓsonis ĩ aliis au̾t qͣ¬
frĩs ⁊ sororis ꝑsona sine
ꝯsanguinei sint sine sola
ꝯgnatõis iura hñtes at

Expanded text:
egravabant et non in solidum sdam casibus tertiam partem ei abstrahentes certis legitimis dabant personis, in aliis autem cofratris et sororis persona, sive consanguinei sint sive sola cognationis iura habent
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a cõstõne scimus ꝙͣ de iure
prõnatꝰ hũauicate sugg̾en¬
tes ptulimꝰ successione in
agñatoꝵ brdicatibꝰ nõ esse
eis denegãda Cũ sat̾ ab¬
surd̾ erat ut cognatis ap̾

Expanded text:
ne sanximus quam de iure patronatus, humanitate suggerente, protulimus, successionem in adgnatorum hereditatibus non esse eis denegandam, cum satis absurdum erat quod cognatis a
Abbreviated transcription (Latin):
tutoris anͣcte opus est
ĩpupilł. Cũetia ignorã¬
tibus acquint lus h̃r¬
ldibus hrditas nec cura¬
toris cõsensu acquins¬
tis mortis tp̃re suus hẽs
renti efficicur ueluci sab
hostibꝰ quis reu̾sꝰ funit
post mortẽ prĩs suisius
em postlumimi hec facit
ut ut lic quis ĩfamila¬
luti si post mortẽ suã pr
a es dap̾nata fuerit. suũ
fiscus ei succedat s pot̾
s desm̃e Cum filiꝰ filia¬
ult̾iorẽ excludat Equũ
n ẽẽ undetur nepotes ne¬
ytes re ipr̃is sin locũ suc¬
cedere Pari rõne ⁊ siue¬
pos neptis ue sit exfilio
⁊ ex nepote. ꝓ nepos. ꝓnep¬
Et qr placuit nepotes i¬
neptesq. Itẽ pnepotes

Expanded text:
tutoris auctoritate opus est in pupillis, cum etiam ignorantibus adquiritur suis heredibus hereditas: nec curatoris consensu adquite mortis tempore suus heres renti efficitur, veluti si ab hostibus quis reversus fuerit post mortem patris sui: ius enim postliminii hoc facit. it ut, licet quis in familluti si post mortem suam pata eius damnata fuerit: suum fiscus ei succedit. sed potest sed desinere. Cum filius filiaulteriorem excludit: aequum enim esse videtur, nepotes neptesque in patris sui locum succedere. pari ratione et si nepos neptisque sit ex filio et ex nepote pronepos pronepet quia placuit, nepotes neptesque, item pronepotes
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm sui bigore ⁊ tp̃ra ⁊ m̃ie
ĩt̾filios ⁊ nepotes ex filio
antiqtas statuit nõ ĩcapica
s ĩ stirpes diuidi hr̃ditate
siłr nos int̾ filios ⁊ nepotes
exfilia distributõ fĩ iubemꝰ¬
nepotes ⁊ neptes ⁊ ꝓnepte ᷤ¬
⁊ alias deĩceps ꝑsonas ut¬

Expanded text:
m sui vigorem et tempora et nunc inter filios et nepotes ex filio antiquitas statuit non in capita sed in stirpes dividi hereditatem, similiter nos inter filios et nepotes ex filia distributionem fieri iubemnepotes et neptes et alias deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
ne ant̾ior sb̾cilitate q̃ da
excogitata p̾fatam diffe
siue ꝙ de est ad impletes
hũano ꝓpoĩto aliũ ordie
sius edictis addidnic et
cognatõis linea ꝓximita¬
tis noie introducta per
ad uiuabant ⁊ pollicebã¬

Expanded text:
ne anterior, subtilitate quadam excogitata, praefatam differsive quod deest adimplentes, humano proposito alium ordinem suis edictis addiderant et, cognationis linea proximitatis nomine introducta, per eas adiuvabant et polliceba
Abbreviated transcription (Latin):
codice se g̾gauimꝰ n ĩseri
eam eetreodosi ano codice
eiꝰ de rogatũ ẽ Et scĩmꝯ
calibus nepocibus exfilia
hii qui extnͣsũsa linea ue

Expanded text:
codice segregavimus neque inseri eam ex Theodosiano codice eius derogatum est et sanximus, talibus nepotibus ex filia hi qui ex transversa linea ve
Abbreviated transcription (Latin):
aut ip̃am redimere ⁊ pres¬
tare. aut estimatõne enis
ꝑfidei cõmissũ dari pot̾ut
hr̃s eũ rogecur manumit¬
tere uł legatarius ue fid̾¬
icõmissarius. Nec int̾¬
est utrũ desuo ꝓprio ẜuo

Expanded text:
praestare aut aestimationem eius per fideicommissum dari potest, ut heres eum rogetur manumittere vel legatarius vel fideicommissarius. nec interest, utrum de suo proprio
Abbreviated transcription (Latin):
eos añ ponebat Nepotes
aũt ꝗ exfiliab st̃ nati. et
ꝓnepotes ex neptib cogͣ¬
coꝵ loco nu̾ans post agtoꝵ
liueam eos uocabat cam ĩ

Expanded text:
eos anteponebat: nepotes autem qui ex filiabus nati sunt et pronepotes ex neptibus cognatorum loco numerans, post adgnatorum lineam eos vocabat, tam in
Abbreviated transcription (Latin):
motus dat eis bõꝵ posẜ̾onẽ
uñ lib̾i ꝑ inde. ac si in poc̾ite
pentis. mortis tpre fuissent
suis ꝯcuirant Itaq duo¬
bus lib̾is ex istentibꝰ ⁊ uuo

Expanded text:
motus dat eis bonorum possessionem unde liberi, perinde ac si in potestate parentis mortis tempore fuissent, s concurrant. itaque duobus
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾rn emãcipati obstat
n agͣtus quid̾ ullus in¬
des ꝙͣ emãcipacos Dem̃
limos hrdes / deude ꝓrĩos
coguatos S ea oĩaan

Expanded text:
liberi neque emancipati obstent neque adgnatus quidem ullus indes quam emancipatos, deinde legitimos heredes, deinde proximos cognatos.
Abbreviated transcription (Latin):
uo ĩponitur uł br̃dem
eũ institu̾e uł ex hr̃dat̃ eĩ
culo copulatum neq si ex
sabimano senatus cõsulto
extribus maribus fi̾nit ad¬
optatus. Nam ⁊ nnihuꝰ caũ¬

Expanded text:
o imponitur vel heredem eum instituere vel exheredatum culo copulatum: neque si ex Sabiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerit adoptatus, nam et in huiu
Abbreviated transcription (Latin):
ni potest. ut eam alicui res¬
ticuat que ei relicca sic s
etiam de alia re siue ip̃iꝯ
siue aliena sit. Hoc solũ
rogecur aliqui restituere

Expanded text:
i potest, ut eam alicui restituat, quae ei relicta sit, sed etiam de alia, sive ipsius sive aliena sit. hoc solum rogetur alicui restituere
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ nepos neptis ne: pro¬
nepos. pro ueptis ne sug
ħrdũ uuͣo sunt si pcedes
id acciderit. siue alia tõ¬
ne ueluti emãcipatone
Nam siꝑio tp̃c quo quis
sit nepos exẽo suus hr̃s

Expanded text:
men nepos neptisue et pronepos proneptisue suorum heredum numero sunt, si praecedens id acciderit siue alia ratione, ueluti emancipatione; nam si per id tempus, quo quis eius sit, nepos ex eo suus heres
Abbreviated transcription (Latin):
tis fuerũt ueluti filius. fili¬
a nepos neptis ne exfilio. ꝓ¬
nepos ꝑ neptis ue. exnepote
defilio nato pnatus pnacã¬
ue. Nec int̾ est utrũ nales
liberi sint an ad optun. quibꝰ¬

Expanded text:
tis fuerunt, ueluti filius filiaue, nepos neptisue ex filio, pronepos proneptisue ex nepote filio nato prognatus prognataue. nec interest, utrum naturales sint liberi an adoptiui. i
Abbreviated transcription (Latin):
ponebant᷑ int̾ eũ. qui ex
fidei cõmisso recepit hr̃di
Ergo siquidẽ nõ plus qm
indodrance̾ hĩditatis scͥp¬
tus hr̃s rogatus sit resci¬

Expanded text:
rponebantur inter eum qui ex fideicommisso recepit herediErgo si quidem non plus quam dodrantem hereditatis scriptus heres rogatus sit resti
Abbreviated transcription (Latin):
lege falcidia dispicia¬
nuus qua modus no¬
uissime legitis impoltus e
cũ em̃ olim lege .iii. cabulaꝵ
liba erat legandi potestas
cum ea lege ira cantũ eet uti
legass sue rei ita ius esto/ in
sum est hanc legandi licẽcia
tator gr̃a ꝓuisil est obid qd̃¬
qmͣ lex foromalate sint qͣꝵ
neutra sufficiens adreicõsu
qmͣ dodrantem totoꝵ bonoꝵ
id est ut siue unus hr̃s ĩsti¬
tutꝰ eẽsiue płres ut apud
eum eos neꝑs q̃ita renia

Expanded text:
lege Falcidia dispicus, qua modus novissime legatis impositus est. cum enim olim lege duodecim tabularum libera erat legandi potestas, ea lege ita cautum esset: ‘ uti legassit suae rei, ita ius esto ’: visum est hanc legandi licentiam tatorum gratia provisum est, ob id qm lex Voconia latae sunt, quarum neutra sufficiens ad rei consquam dodrantem totorum bonorum, id est ut, sive unus heres institutus esset sive plures, apud eum eosve pars quarta rema
Abbreviated transcription (Latin):
actõne affectõne maricali
eam tam̃ cũ qua pot᷑at hr̃e
ꝯuigiĩ. ⁊ ex ea liberos sb̃¬
stulent postea nero affec¬
tionẽ pcedente eciã inpti¬
alia instr̃a cĩra fec̾it fili
S ena ⁊ant̾iores qr et
hii s qui postea nati sunt
post dotale instim ꝯfeccũ¬

Expanded text:
tio affectione maritali, eam tamen cum qua poterat habere coniugium, et ex ea liberos sustulerit, postea vero affectione procedente etiam nuptialia instrumenta cum ea fecerit filied etiam anteriores, qui et his qui postea nati sunt post dotale instrumentu
Abbreviated transcription (Latin):
cõsulto trebelliano accões
tnͣsferũtsi.tres que re¬
manent apud hrcem sñ
ullo hoñe hr̃ditario apd̾
eum remaneãt. qiͣ exle¬
gato ei acquisita. Alto
titue aliquis hrdicate
ps hrditatis ꝯtineatur

Expanded text:
o actiones transferuntur, et res quae remanet apud heredem sine ullo onere hereditario apud eum manet, quasi ex legato ei adquisita, altertituere aliquis hereditatem pars hereditatis contineatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant. Eum quoq
cui aliqd resticuit᷑ pot̾ ro¬
gare ut id nrsꝰꝯ alii totũ
aut ꝓꝑte. uł etia aliud ali¬
quid restituatur. Et qr
prima fideiꝯmissoꝵ cunab
ꝙ tribumanꝰ uir excelsus
questor sacri palacii suggeᷤ
dis sui ꝯmisit. ut uł hr̃di¬
tatem. uł sp̃ale fideicomis¬
sum restituat ⁊ ueq exscͥp¬
qui infidicõmissis liuus¬
sic qui fidem eligit hrdis ⁊
ab eo aliqd restitui uoluit
Si hr̃s ꝑfidia tencus. ad

Expanded text:
aleant. Eum quoque, cui aliquid restituitur, potest rogare, ut id rursus alii totum aut partem vel etiam aliud aliquid restituat. Et quia prima fideicommissorum cunabuquod Tribonianus vir excelsus quaestor sacri palatii suggessedis sui commisit, ut vel hereditatem vel speciale fideicommissum restituat et neque ex scqui in fideicommissis legitsit, qui fidem elegit heredis et ab eo aliquid restitui voluerit, si heres perfidia tentus ad
Abbreviated transcription (Latin):
plegando demostratast uale
legatũ. Si res legata siue
sto hrdis penent legacario
decedit. et si ẜuus alienuis le¬
gatus sine fcõ hr̃dis manu¬
missus fũit nocenet hr̃s. Si
uero hr̃ois ẜuus legncus fu¬
ent ⁊ post eum manumisit¬

Expanded text:
legando demonstrata sunt valere legatum. Si res legata sine facto heredis perierit, legatario decedit. et si servus alienus legatus sine facto heredis manumissus fuerit, non tenetur heres. si vero heredis servus legatus fuerit et ipse eum manumis
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Ille aũt qui ex
fideicõmisso recipiebat ꝑ¬
tem hr̃ditatis legatarii par¬
ciarii lico erati. eiꝰ legata¬
iii. cui ꝑs bonoꝵ legabat
que spes legati ꝑcicio uoca¬
batur qr cum hrde legata

Expanded text:
nebat: ille autem qui ex fideicommisso recepit partem hereditatis legatarii partiarii loco erat, id est, eius legatarii cui pars bonorum legabatur. quae species legati partitio vocabatur, quia cum h
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex asse hr̃s mnstitut e
ꝑte hĩs scriptus ẽ pre¬
fea si intestatus quo mo¬
nturꝰ potest rogare eũ ad
ꝙ̃ bona sua uł simo iuire
uł honorario ꝑtinere m¬
tellex̾ ut hr̃ditatem suam
totam ꝑtem ue eiꝰ. aut rẽ¬

Expanded text:
nstitutus est, parte heres scriptus est. Praeterea intestatus quoque moriturus potest rogare eum ad quem bona sua vel legitimo iure vel honorario pertinere intellegit, ut hereditatem suam totam partemve eius aut re
Abbreviated transcription (Latin):
qr simł. ⁊ huic ꝗ resticuit
secunitas dacur ⁊ accõnes
tur qui recipit hrditatez
utroq senatꝰ cõsulto in
sulto pegasiano desçendẽ¬

Expanded text:
quia simul et huic qui restituit securitas datur, et actiones tur qui recipit hereditatem, utroque senatus consulto in sulto Pegasiano descende
Abbreviated transcription (Latin):
cone. de fũccoꝵ uolucates
ualidiores ẽẽ cupiẽtes ⁊ nõ
u̾bis. s uolũtatibꝰ eoꝵ fa¬
uences disposuic. ue oĩb
legatis una sit nã ut qbꝰ
liceat legatariis idpseq nõ
solũ ꝑ accõnes ꝑsonales s
sibile estͥs nõ usq ad ea
mus cũ eĩ antiqtatẽ ĩueĩ¬
mus legita quidẽ st̾ncce ꝯ¬
cludentem ficeiꝯ missis a¬
cendebant. defuecoꝵ. ꝑin

Expanded text:
 voluntates validiores esse cupientes, et non verbis sed voluntatibus eorum faventes, disposuit, ut omnibus legatis una sit natura et, liceat legatariis id persequi non solum per actiones personales, sed smus. cum enim antiquitatem invenimus legata quidem stricte concludentem, fideicommissis adescendebant defunctorum, pin
Abbreviated transcription (Latin):
berand̃ ex istimauerint. et
sese beteri grauamini. ad¬
icõnis suppoñe maluernt
tus. aut ab incestato. adłi¬
mã hrditatẽ uoratꝰ. pocest
nudi uolũtate suscipien

Expanded text:
berandum existimaverint et sese veteri gravamini aditionis supponere maluerint. tus aut ab intestato ad legitimam hereditatem vocatus potest nuda voluntate suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
dicatibus fidei ꝯmissariis
q est. oĩa fideiꝯ missa pri¬
mis tpribꝰ ĩ firma ẽẽ. qͥa
nemo ĩuitꝰ cogebat᷑ p̾sta¬
re id dequo rogatꝰ erat

Expanded text:
ditatibus fideicommissariis que est, omnia fideicommissa primis temporibus infirma esse quia nemo invitus cogebatur praestare id de quo rogatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ enum̾ata fi̾it cã ali¬
ud iiris est. ueluci ħ mo
ticio si negocia mea cura¬
ũit fundũ do. lego. an
ẜuo hr̃dis recte legannus
fcm̃ testm̃ decessiss cestõr¬

Expanded text:
a fuerit causa, aliud iuris est. veluti hoc modo: ‘ Titio, si negotia mea curaverit, fundum do lego ’. An servo heredis recte legamus, factum testamentum decessisset test
Abbreviated transcription (Latin):
postumus qui natus inter
suos hr̃des testatoris fucuriᷤ
nõ est Ideoq exemancipa¬
co filio conceptus nepos ex¬
traneus erat postumus int̾¬
alios auo. S nec humi
spes penitus ẽ sine iusta e

Expanded text:
postumus qui natus inter suos heredes testatoris futurus non est: ideoque ex emancipato filio conceptus nepos extraneus erat postumus avo. Sed nec huiusmodi species penitus est sine iusta e
Abbreviated transcription (Latin):
cipunꝰ. que ĩtociꝰ hr̃dita¬
tis restõne diximoSi
quis una aliq̃re deduc¬
ta sũ pͥceptã q̃ qͣrtam ꝯti¬
net. ueluti fundo ul alia
re rogatus sit restituere

Expanded text:
imus, quae in totius hereditatis restitutione diximus. Si quis una aliqua re deducta sive praecepta quae quartam continet, veluti fundo vel alia re, rogatus sit restituere
Abbreviated transcription (Latin):
S ex constitutõne nr̃a et
ħ ad meliorem statũ refor¬
maci et daca est liña et
hr̃di legatarii optare. ẜnũ
tant quibus optio relie¬
ea est et discenciant ĩcorͤ
eligendo sũ uniꝰ legncarii
płes hr̃des ⁊ int̃se cͥca op¬
tand̃ dissenciãt alio ali

Expanded text:
sed ex constitutione nostra et hoc in meliorem statum reformatum est et data est licentia et heredi legatarii optare licet tant, quibus optio relicta est, et dissentiant in corpore eligendo, sive unius legatarii plures heredes, et inter se circa optandum diss
Abbreviated transcription (Latin):
in siłi mo ĩutilit̾ legaba᷑
ueluti siquis ita dicat cũ
hr̃s meus morcuus fu̾nit
do lego It p̾die qm hr̃si
aut legatarius moriatur
do. lego. s sili mõ ⁊ hoc cor

Expanded text:
imili modo inutiliter legabatur: veluti si quis ita dicat: ‘ cum heres meus mortuus erit, do lego ’: item ‘ pridie quam heres aut legatarius morietur ’. Sed simili modo et hoc cor
Abbreviated transcription (Latin):
fundus alienis legatus
fu̾it et en̾it ꝓpriecatẽ deccͣ¬
to usufuictu. ⁊ usufcuctus
ad eum ꝑuemͣt et postea ex
testam̃to agat recte eũ age̾
fundũ eum petere iulian
ait quia usufructꝰ inpeti¬
tione ẜuitutis locum opti
legaũt inutile legatũ qr¬

Expanded text:
fundus alienus legatus fuerit et emerit proprietatem detracto usu fructu et usus fructus ad eum pervenerit et postea ex testamento agat, recte eum agere et fundum petere Iulianus ait, quia usus fructus in petitione servitutis locum optinlegaverit, inutile legatum
Abbreviated transcription (Latin):
dum hoĩem uestem. argẽ¬
⁊ uł ip̃m hrdem rogarei
ut alicui restituat uł le¬
gatariũ qm̃ius alegacari¬
o legari no pot. Potest
res ꝑfideicõmissũ reĩmq̃re

Expanded text:
dum, hominem, uestem, argenuel ipsum heredem rogare, ut alicui restituat, uel legatarium, quamuis a legatario legari non possit. Item potest tes
Abbreviated transcription (Latin):
qui hr̃s sit dies legati ce¬
dere ĩtelligatur cũ hr̃di¬
tas alegato seꝑata sit et
ad eat in alt̾ius pocãtei
ip̃e hr̃s efficiat᷑ quibꝰ caĩ¬
bus utile ẽ legatũ ord

Expanded text:
qui heres sit dies legati cedere intellegitur, cum hereditas a legato separata sit et adeat in alterius potestatem ipse heres efficitur: quibus casibus utile est legatum:
Abbreviated transcription (Latin):
et si alii donai̾it ẜuũ ⁊is cui
donatus est eũ maũnẜit ce¬
necur br̃s ꝙͣuis ignorai̾t
ase eum legatũ ee S siqs
ancillas. cum suis natis le¬
gau̾it. et si ancille mortue
fueruit. ptus legato cedũt
id est si ordmarii ẜui cũ ica¬
nis legati fu̾int ut lic mor¬
tui sint tũ ordinarii incari¬
legato cedunt. S si ẜmis
tuo ẜuo uł maimisso uł ali¬
enato peculii legatu excigui¬
tur Idem ẽ si fundꝰ ĩstruc¬
cus et cĩ instium̾co legatus
fu̾it. Nam fundo alienato
et instrumenci legatũ extĩ¬
guitur: Si grer legatus fu¬
eut posteaq ad umamouemi
to etiam eas oues que post
cur legato cede uilianus

Expanded text:
et si alii donaverit servum, et is cui donatus est eum manumiserit, tenetur heres, quamvis ignoraverit a se eum legatum esse. Si quis ancillas cum suis natis legaverit, etiamsi ancillae mortuae fuerint, partus legato cedunt. idem est, si ordinarii servi cum vicariis legati fuerint, ut, licet mortui sint ordinarii, talegato cedant. sed si servus tuo servo vel manumisso vel alienato, et peculii legatum extinguitur. idem est si fundus instructus vel cum instrumento legatus fuerit: nam fundo alienato et instrumenti legatum extinguitur. Si grex legatus fuerit posteaque ad unam ovem to etiam eas oves quae post tur legato cedere, Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
dis res. s aliena legan pot̾ ita
ut hr̃s cogat᷑ redinere eã et C¬
pͥstare ur suĩ potest redimere
existimatõne eiꝰ dare s sicr¬
lis res sit cuiꝰ nõ est ꝯmañ. ¶¬
macio eius debetur. sicuti si
campũmarciũ uł basilicu
uł templa. uł que publicou

Expanded text:
ta ut heres cogatur redimere eam et praestare vel, si non potest redimere, aestimationem eius dare. sed si talis res sit, cuius non est matio eius debetur, sicuti si campum Martium vel basilicam vel templa vel quae publico
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ex distantib capitibus sicu¬
ti edium unũ corpꝰ excobe¬
tentibꝰ lapidibus. Edibꝰ
deuiq legatis colũpnas ⁊
marmora que post cestin
fem adiecta sunt legato ce¬
derenił ait Si peculiũ le¬
gatum fu̾it sine dubio qc¬
quid depeculio accedit uł
ris ance aditam hrditatẽ
uiliamis aic. Siquidẽ
ip̃i manumisso peculiu
legatũ fu̾it om̃e ꝙ aute
adicam hr̃ditatem acqui¬
situm legatario cede. quia
Qm̃ius si uinus manu¬
misserit suffĩcit si nõ ad

Expanded text:
 ex distantibus capitibus, sicuti aedium unum corpus est ex cohaerentibus lapidibus: aedibus denique legatis, columnas et marmora quae post testamentum factum adiecta sunt legato cedere. Si peculium legatum fuerit, sine dubio quidquid peculio accedit velris ante aditam hereditatem Iulianus ait, si quidem ipsi manumisso peculium legatum fuerit, omne quod ante aditam hereditatem adquisitum est legatario cedere, quiquamvis si vivus manumiserit, sufficit si non ad
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtas defucti pot̾ hr̃e si
rem sua legau̾it cestator
posteaq eam alienaũit
scelus estimat si nõ adi¬
mendi aĩo uendid̾it nich̾
omni deberi. Idq. ⁊ diui.¬
senĩt. Idem rescͥpẜunt
eum qui post testm̃i fcmn p̾
dedit ad emisse legatum. nõ
uderi. et iteo legacarin cum
hrde ag̾e posse ut predia acre¬
ditore luantur. Siqs uõ
ꝑtem rer legate alieuau̾it
ꝑs que nõ est alieuata om̃i
ia debeam. si nõ adimendi
aid alienata sit. Siquis
debicori suo liberatonez le¬
gau̾it legitũ ucile e̾ ⁊ neq
ab ip̃o debitore n ab hr̃dibꝰ
eius pot̾ hr̃s pecere nec ab

Expanded text:
voluntas defuncti potest habere. Si rem suam legaverit testator posteaque eam alienaverit, Celsus existimat, si non adimendi animo vendidit, nihilo minus deberi, idque diviserunt. iidem rescripserunt, eum qui post testamentum factdedit ademisse legatum non videri, et ideo legatarium cum herede agere posse, ut praedia a creditore luantur. si vero quis partem rei legatae alienaverit, pars quae non est alienata omnita debetur si non adimendi animo alienata sit. Si quis debitori suo liberationem legaverit, legatum utile est, et neque ab ipso debitore neque ab herede eius potest heres petere, nec ab
Abbreviated transcription (Latin):
possit tutor noĩe suo de
inoffõso prĩs cestõ agere
S et si eꝯͣrio. pupilli nõie
cui nichil relon fi̾it de mn¬
offõ eg̾it et suꝑatus ẽ. et
ip̃e tutor ꝙ sibi ineod̾ tes¬

Expanded text:
possit nomine suo de inofficioso patris testamento agere. Sed et si e contrario pupilli nomine, cui nihil relictum fuerit, de inofficioso egerit et superatus est, ipse quod sibi in eodem tes
Abbreviated transcription (Latin):
pegasiano senatꝰ cõsulto
ut desiterante eo cui res¬
titũe legatũ rogatus est
iussu precoris adeat.⁊res¬
tituat hr̃ditatẽ. ꝑ inde

Expanded text:
Pegasiano senatus consulto ut, desiderante eo cui restituere rogatus est, iussu praetoris adeat et restituat hereditatem, perinde
Abbreviated transcription (Latin):
ri posse placebat eo ampliꝰ
nec hrdẽ pene noĩe a dici pos
sse existimabat. ueluti. siqs
ita dieat. ticius hr̃s esto sla
ticiꝰ filiã suã seyo ĩ m̃m. col¬

Expanded text:
ri posse placebat. eo amplius nec heredem poenae nomine adici posse Sabinus existimabat, veluti si quis ita dicat: ‘ Titius heres esto: si Titius filiam suam Seio in matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
ferre Tam aut corpaleᷤ
res ꝙͣ ĩcorꝑales legari pꝰ¬
sunt. Et ideo etia qñdo
defucto debecur. ħ pot̾ ali¬
cui legari utaccõnes suas
hr̃s legacario p̾stet insi ex¬
igent uiuus testator pecu
tum extinguit᷑. S ⁊ ca¬
le legatũ ualz. dampnas
esto hr̃es doiũ illiꝰ refic̾e
et illil ere alieno liberare
S si generalit̾ ẜuus uł
alia res legatur ełctȯ le¬
gatarii uisi ali cestacor
dixent. optionis legati

Expanded text:
ferre. 2 Tam autem corporales res quam incorporales legari possunt. et ideo quod defuncto debetur potest alicui legari, ut actiones suas heres legatario praestet, nisi exegerit vivus testator pecutum extinguitur. sed et tale legatum valet: ‘ damnas esto heres domum illius reficere ’ vel ‘ illum aere alieno liberare ’. Si generaliter servus vel alia res legetur, electio legatarii est, nisi aliud testator dixerit. Optionis legatum, id
Abbreviated transcription (Latin):
uberandi pot̾as est de ad¬
eunda hrditate uł ud de
adeunda. S sine is cui
abstinendi pot̾as e ĩ misc̾¬
int se bonis hr̃dicacis. siue
dicate delibare lzadient

Expanded text:
berandi potestas est de adeunda hereditate vel non adeunda. sed sive is cui abstinendi potestas est immiscuerit se bonis hereditariis, sive ditate deliberare licet
Abbreviated transcription (Latin):
ht age no pot qr b̃t eã ex
ei lucratina si estimatõne¬
dem quoq res que ĩ rex nã
no est. si modo fut᷑a ẽ recce
legatur ueluti fiuctꝰ. qui
ĩ illo fũdo nati enĩt. auc qd̾
ex illa ancilla natũ ent
tum sialt̾ deficiat. qr aut
spreint legatũ aut inuotes¬
tatore decesẜit. aut alio qͦ l
mo defecit totũ adcollega¬
tariii ꝑcinet Cõnictim
aũt legatur. ueluci siquis

Expanded text:
bet eam ex causa lucrativa, si aestimationeEa quoque res, quae in rerum natura non est, si modo futura est, recte legatur, veluti fructus, qui in illo fundo nati erunt, aut quod ex illa ancilla natum erittum: si alter deficiat, quia aut spreverit legatum aut vivo testatore decesserit aut alio quolibet modo defecerit, totum ad collegatarium pertinet. coniunctim autem legatur, veluti si quis
Abbreviated transcription (Latin):
cuntatis defensore si quid sit me¬
tropoł. pietropoli ap̾ głiosissĩoꝵ
p̾feccorum p̾coriorum dandis so¬
u̾o cufius cuntatis solidis cubus
et ultta ħ nncħ neqne emm defẽ¬
soris ułdare indicib nec alt̾i
cluquam nec accipe uolumus
tur que anobis scĩta sunt et ꝙ ac¬
ceꝑant quadruplum reddant
et osfõ soluto exiliũ hĩtabunt
contimm. eum eciam ꝓminci¬
arum iudices si hic neglex̾int

Expanded text:
vitatis defensore, si quidem sit metropolites, pro metropoli apud gloriosissimorum praefectorum praetoriorum dandis sovero alterius civitatis, solidis tribus, et ultra haec nihil. Neque enim defensores vel dare iudicibus, nec alteri cuiquam, nec accipere volumus, tur quae a nobis sancita sunt, et quod acciperint quadruplum reddem, et officio soluto exilium habitabunt continuum, cum etiam prouinciarum iudices, si hoc neglexerint
Abbreviated transcription (Latin):
criptum est exemplar edicti constan¬
tinopolitam hñs ita quanta sb̾iec¬
torum posimis ꝓudencia ostendͭ
anob̾ imꝑ poĩta lex quam ad głig głiosissi¬
mos uros p̾fectos scupsimus s conpetes
est et nos ipos̃ scire mam ꝓindenciam qm̃
cuta om̃s homines hemus et pp̃ea legem

Expanded text:
criptum est exemplar edicti Constantinopolitanis habens ita: Quantam subiectorum posuimus providentiam, ostendit a nobis nuper posita lex, quam ad gloriosissimos nostros praefectos scripsimus. Sed competens est et vos ipsos scire nostram prouidentiam, quam c
Abbreviated transcription (Latin):
lentem officium destiuari et ad oc¬
cuisiõm et usque tunc anouas ac¬
cipere incingło existẽte et gubnã¬
tem eum et non etoclicillis crugn¬
cipere rel .p. emolum̃ta us que tc̃¬

Expanded text:
lentem officium destinari ad occursionem eius. Et usque tunc annonas accipere in cingulo existentem et gubernantem eum; et non ex codicillis cingucipere rei publicae emolumenta, usque tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicr̃ẽ adꝙtium necessitatem ꝓfligendamq
fu̾it destinatus sciat intra ani metas detere
collectis rouanis ad ꝓpͥum indicem remeare
eiqne suam efficaciam ostendere et quid eins
iustancia ex accrim fu̾nt quid re iudebitis h
uł penes quos resedit uł cunus culpa aut cã
cio anui eis regionis iusc̾ib p̾tator insidĩas
dep̾̃hensus fi̾nt remoni tunc ab solutus cin
carios oftorum ꝙligatꝰ freis nexib curaꝓ
nĩcialis officu ad debitum irpitat᷑ exane̾n

Expanded text:
cumque necessitatem profligandam quis fuerit destinatus, sciat intra anni metas debere collectis ratiociniis ad proprium iudicem remeare eique suam efficaciam ostendere, quid eius instantia exactum fuerit quidve in debitis habetur vel penes quos resederit vel cuius culpa aut caustio anni eius regionis visceribus praedator insidens deprehensus fuerit remorari, tunc absolutus cingces officiorum ligatus ferreis nexibus cura provincialis officii ad debitum mittatur examen
Abbreviated transcription (Latin):
exauctor acced̾et aut illust̾um in¬
toruru appitorum nagaret hic mi¬
litaris f̾ror inferret forundinem hac ead̾
l. sc̃imus ut oñs memoras intenti suit
ad pronncie rectores et enm et agaut illo
consistente disponente et agnoscẽte et suo
ꝑiculo remꝑagant et impleant uiu̾sa

Expanded text:
exactor accederet aut inlustrium virorum apparitor vagaretur vel militaris terror inferret formidinem, hac lege sancimus, ut omnis memoratis intentio ad provinciae rectorem sit, cum eo agant, illo insistente disponente et agnoscente suo periculo rem peragant et impleant universa
Abbreviated transcription (French):
i̾ut recete amris inrandihuiᷤ
ameccitidine et caste muere
sineꝑiculo iuag̾ auĩ deo a¬
tinus ⁊ librarũ ami peuam
exigentes enm qui p̃sripsit
omotale nis nirand̾ accipere
ipĩ infelici dare iuuuieri. Sci¬
uius adreliꝙͣ bone figure in¬
tam exigendaui proariũstͣ¬
cõm prouiucialem et dau¬
daui eisciente iuditeq. si ue

Expanded text:
 recedere a iurisiurandi huius amaritudine et caste vivere sine periculo, magis autem deo arimus X. librarum auri poenam exigentes eum qui praesumpserit omnino tale iusiurandum accipere. ipsi infelici dari mulieri sancimus ad reliquam bonae figurae vitam, exigendam per administrationem provincialem et dandam ei; sciente iudice quia. si ne
Abbreviated transcription (Latin):
mam contra studen damano¬
bis si castitatẽ q eniu eosfi¬
tenissorem acciꝑr prohibu¬
inius ĩ nenisse illos aliam
nam adimpietatẽ decluceu¬
tem maiorem iusiurand enĩ¬
ħ hãs eas exigere ꝯua uũ¬
quam ab impia illa ruturpi
oꝑaccẽ cessabunt nuilitres
ant̃ eristentes nusas et s ma¬
le seductas pie agere se puta¬
re sumpie egnit et ut custo¬
diant insiurend̾ pp̃ea suam
prostituete castitatem cum
oꝑteret aguoscere quia biuꝰ¬
inodi trangssiones magis
placent deo quem iutis uirã
uirand̾ ut pote cum sit itat¬
pe et illicitum ad ꝑdicõm du¬

Expanded text:
iam contra studendam a nobis fieri castitatem. Quia enim eos fideiussorem accipere prohibuimus, invenisse illos aliam viam ad impietatem deducentem maiorem: iusiurandum enim eas exigere, quia numquam ab impia illa et turpi operatione cessabunt, mulieres autem existentes miseras et sic male seductas pie agere se putare, si impie egerint, et ut custodiant iusiurandum propterea suam prostituere castitatem: cum oporteret agnoscere quia huiusmodi transgressiones magis placent deo quam iurisiurandiiurandum, utpote cum sit ita turpe et illicitum et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte dius acquirere c̾tũ e
excepto eo qd̾ uni noĩatĩ
stipulando auc ꝑcraditõ¬
nem accipiendo. illi soli
acquintur ueluti cũ ita
stipuletur ticõ diio meo

Expanded text:
parte dominis adquirere certum est, excepto eo, quod uni nominatim stipulando aut per traditionem accipiendo illi soli adquirit, veluti cum ita stipuletur: ‘ Titio domino meo
Abbreviated transcription (Latin):
et puanderiorum tuenda
sũa eñi emniecia tua dis¬
posuit roboranus ataue
nt curialib ꝓdeẽ aufera
dere s designata officia
tamꝰ sollicitudine p̾dc̃am¬

Expanded text:
et pro naucleriorum tuenda substantia eminentia tua disposuit, roboramus. Atque ut curialibus praedadere, sed designata officia ta sollicitudinem p
Abbreviated transcription (Latin):
que noss causa uonadopus sanctaꝵ
ectcͣarum accedrint oictum eas edificã¬
tes nequa qr̃ criram ponunt ut expẽ¬
sas ouoqe els teponant dicentes et
ad luuimaria et ad obẜ nancium alim̃¬
ta es ad sacrum nũst̾im s de ẜ unc eas
iuuclis e difficus constitutis et aut
destruendas aut ouũ sacro nũstlo sun
ioi processim facieus et causai ma¬
infestam omiibus statuens nmlti .ii.
simulantes fabritare quasiorõius do
bilem epũ et disfimat inensuramn qũ
teputat ec ad liuinaria et ad sacrum
uĩct̾inm et incorrmpende donius cu¬
stocliam et obenancium alimenta et
si sufficient̾ hrẽ uidentur faciat p̾us
tonacionem eorum que futura sunt
teputari et ita donius edificetur. Si
cat ecce̾ uocetur uult aliciio tale fa¬
cere multe et ilitͣ regia cruitate et ĩ
pronunciis ecce eccẽ sunt inquibus cõ

Expanded text:
que nominis causa ad opus sanctarum ecclesiarum accedunt, deinde eas aedificantes nequaquam curam ponunt ut expensas quoque ei deponant decentes et ad luminaria et ad observantium alimenta et ad sacrum ministerium, sed deserunt eas in nudis aedificiis constitutas et aut destruendas aut omni sacro ministerio dibi processum faciens et causam manifestam omnibus statuens. Multi enim simulantes fabricare quasi orationis bilem episcopum et definiat mensuram quam deputat et ad luminaria et ad sacrum ministerium et ad incorrumpendam domus custodiam et observantium alimenta: et si sufficienter habere videatur, faciat prius donationem eorum quae futura sunt deputari, et ita domus aedificetur. Si cator ecclesiae vocetur, vult aliquid tale facere, multae et in hac regia civitate et in provin
Abbreviated transcription (Latin):
aut post poĩcõni legis auce quam
ħ̾ tami apͥuidices innoscesẽent si
uero adiectum sit testis oportere
quo reliquũ est eis impleri secũ¬
dum quod tunc legibus debeat
si de est tribus uuciis secrdi id
suplementrm fiat et non in quad̾¬
uucio qnod posẜa quod scĩtum est
irudum tñ tunc aguitum. Aue¬

Expanded text:
aut post positionem legis, antequam aut post positionem legis, antequam haec tamen apud iudices innotesceret. Si vero adiectum sit testamentis, oportere quod reliquum est eis impleri secundum quod tunc legibus debebatsi deest tribus unciis, secundum illud supplementum fiat et non in quadriuncio, quod postea quidem sancitum est, nondum tamen tunc agnitum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sut sicrit eas illi fec̾unt uł si secund̾
infringi sicut plixinius de fiictor
uolumus dispõnes sed et ratas ea
ꝑonña decłamus ut uł si protime
forte testatoribus non sunt mutata
maneant etiaisic iustõues que ab
ũcio secidum tunc ctas extautes
fcẽ sunt leges propriam untutẽ
lrẽ et non accusauda eo quel tem¬
pore quo suꝑ ix̾rat ill eau nou
mnter̾inc non em̃ omĩa sunt iu
nobis nec semꝑ quibusd̾ tempus
sit testandi tepente płim incidut
homĩbus mortes cestandi eis pot̾¬
atem auferẽtes quan obremabũcõ
stiũ recte eo quod. uon fnt uiutatil
non abitrauiur post̾a uuitan aut
aliquo molo inftingi s ĩ urucila¬
cam maniere que truic placuit ce¬
statori siũam ualide que ẜ uari.
Erit uamiq absurdum ut quol
fcm̃ est recte exeo quod tunc ñ erat
scm̃ post̾amutetur collecture igitur
dioendum ꝑcipiant fili telictas sibi
suta contig̾it aprĩbus tres ucias ex
testis itafcis ant aute legis posicõm

Expanded text:
sint, sicut eas illi tecerunt, vel si secundum infringi sicuti praediximus defunctorum volumus dispositiones, sed et ratas eas per omnia declaramus, ut vel si proxime forte testatoribus non sunt mutata, maneant etiam sic institutiones quae ab initio secundum tunc certas extantes factae sunt leges propriam virtutem habentes, et non accusandae eo quod tempore quo supervixerunt illi eas non mutaverunt. Non enim omnia sunt in nobis nec semper quibusdam tempus fit testandi, repente plerumque incidunt hominibus mortes testandi eis potestatem auferentes. Quamobrem ab initio factum recte eo quod non fuerit mutatum non arbitramur postea mutari aut aliquo modo infringi, sed immutilatam manere quae tunc placuit testatori sententiam valideque servari. Erit namque absurdum, ut quod factum est recte ex eo quod tunc non erat factum postea mutetur. Collective igitur dicendum percipiant filii relictas sibi, si ita contigerat, a patribus tres uncias ex testamentis ita factas aut ante legis positionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut duo ersingdo que syeo est deo amabili
ham epõrum quoscum eleglt ipĩ int̾sit̃
et alia onũ obsuacoẽ cnstelita quc iam sti¬
ta est psensia duorum deo ai amabiliũ epõ¬
mi acrliciatur ut secunclum se uideatur
clii sua synclo rem agere et sicut ipse fa
cit rem credibilem et sufficientem ei qui
subeo constitutus est dum psens est ita
et ipsi que sbeo est syuoclas p̾sens ꝑduos
deo amabilm̃ ep̃rum intebitar rem p̾bere

Expanded text:
ut duo ex synodo quae sub eo est deo amabilium episcoporum quoscumque elegerit ipsi intersint, et alia omni observatione custodita, quae iam sancita est. praesentia duorum deo amabilium episcoporum adiciatur, ut secundum se videatur cum sua synodo rem agere, et sicut ipse rem facit credibilem et suffsub eo constitutus est, dum praesens est, ita et ipsi quae sub eo est synodus praesens per duos Deo amabilium episcoporum videbitur rem praebere
Abbreviated transcription (Latin):
rumqui eis deputati sunt liorbit ei nuam
caliũ eccͣatum accipienti hanc edificare eth̾
emolum̃tate deo amabilis orcbodororimi
ep̃i tes agenda ẽ sic eiũ pot̾it et sacte douius
edificato uocar uccari et iuicħ desuo super¬
expentere deputatis iam erita ħ expensis ob¬
latis abeis qui etiamp̾us has expendebant
Illud quoq scimus quatenus secruroum
iam auchis prolatam leger deo auiabiles
et cogant ꝑproniuicias yconomos expeu¬

Expanded text:
rum qui eis deputati sunt: licebit ei unam talium ecclesiarum accipienti hanc aedificare ; et hic voluntate deo amabilis orthodoxorum episcopi res agenda est. Sic enim poterit et sacrae domus fabricator vocari et nihil de suo superexpendere, deputatis iam circa haec expensis oblatis ab eis qui etiam prius has expendeIllud quoque sancimus, quatenus secundum jam a nobis prolatam legem, Deo amabiles et cogant per provincias oeconomos expe
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ morari lidenciam hr̃e ñ
posse oeusenius. Inẜ¬
nexu s noiẽ intitło colo¬
norum ita ut si ab desse¬
unt et aliũ ne transie¬
runt renocati mucłis pe¬
uis sb̃dentur. mane¬
at que meos peua qui
alienum et inꝯgnitũ
recipiendum eẽ duxe¬
rint tam uiredibiocẽ op¬
arum et dampni ꝙ lõ¬
est ꝙͣ multe cuius mod̾
in auctẽ iudicis cosloca¬
mus. Ita ut eciam do¬
nunis fundi inquo alie¬
uus fuisse monstrabit
rancie lorus cum ad cmĩs
rõui solum illud susfici¬
it seruũ eciam ĩmemora¬
tis regiomibus si quis re¬
ceꝑit ignoracõis excuia¬
oc̃e sublata quadrupli

Expanded text:
immorari, licentiam habere non posse censemus. Insnexu, sed nomine et titulo colonorum, ita ut, si abscesserint ad aliumve transierint, revocati vinculis poenisque subdantur, maneatque eos poena, qui alienum et incognitum recipiendum esse duxerint, tam in redhibitione operarum et damni, est, quam multae, cuius modum in auctoritate iudicis collocamus: ita ut etiam dominus fundi, in quo alienus fuisse monstrabiturantiae locus, cum ad criminis rationem solum illud sufficiit. Servum etiam in memoratis regionibus si quis receperit, ignorationis excusatione sublata quadrupli
Abbreviated transcription (Latin):
ram .s. sauctiones dehiis sacratis acci¬
bus traditas et uos aut̃ hũc ip̃senti
ũe uolumius omibus eiũ iut̾dicunus
magne hinus ciutatis hitatoribus
bus sis prẽ quasd̾ quasi orõuũ do¬
uius et urihiis sacra celebͣre mĩsfia et
huic fieri qued̾ acatholice et apłicetrad¬

Expanded text:
m sanctionem de his sacratis actibus traditam; et nos etiam hanc in praesenti ere volumus. Omnibus enim interdicimus magnae huius civitatis habitatoribus, bus suis habere quasdam quasi orationum domos et in his sacra celebrare mysteria, et hinc fieri quaedam catholicae atque a