comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nib conuenisse. simul cũ iis qͥ
ꝓpinqui scđm carnẽ dñi diceban¬
tur. Plurimi nanq exiis ꝑ illud
tempus suꝑerant. & habuisse¬
in cõmune consiliũ quẽ oporte¬
ret dignũ successione iacobi
iudicari. Om̃sq uno consilio¬
cleopȩ filiũ decre uisse. cuius
mentio in euangłi is facta est.
ut episcopatus sedem susciperet

Expanded text:
nibus convenisse, simul cum his qui nibus convenisse, simul cum his qui propinqui secundum carnem Domini dicebantur, plurimi namque ex his per illud tempus supererant, et habuisse commune consilium, quem oporteret dignum successione Jacobi judicari; omnesque uno consCleophae filium decrevisse, cujus mentio in Evangeliis facta est, ut episcopatus sedem susciperet
Abbreviated transcription (Latin):
quendã ex tyberiade qͥ conatꝰ sit ħ
idẽ oꝑis qđ ipse explicuerat aggredi.
arguit falsitatis ꝑ hȩc uerba Sed
ñ ego te imitatꝰ sũ in iis quȩ con-¬
scripserã Ipsis & enĩ imꝑatorib
obtuli libros meos. cũ adhuc ipsa
quȩ gesta sunt. poene in oculis
haberent᷑. Quippe qͥ conscius mͥ
essẽ seruatȩ in omĩb ueritatis.
nec me de eorũ testimonio fefel¬
lit opinio. Sed & aliis pluribus
obtuli. quorũ multi etiã ipsis
inter fuere bellis: sicut agrippa
tor quidẽ titus intantũ ꝓbauit
ex istis debere libris ad om̃s ho¬
mines rerũ gestarũ noticiam
ꝑuenire : ut manu sua subscri¬
beret. publice abomĩb eos legi
duas inserui. Sed de his satis
dictum. Nunc ad nar rationis
nr̃ȩ seriem redeamus
ost martiriũ iacobi & conti¬
nuo consecutũ ciuitatis excidi¬
um. traditur apłos cȩterosq
dñi discipłos qͥ ad illud tempus
reliqui erant. in unũ elocis om¬

Expanded text:
quendam ex Tyberiade, qui conatus sit hoc quendam ex Tyberiade, qui conatus sit hoc idem operis, quod ipse explicuerat, adgredi, arguit falsitatis per hec verba: Sed non ego te imitatus in his que conscripseram. Ipsis etenim imperatoribus optuli libros meos, cum adhuc ipsa que gesta sunt pene in oculis haberentur, guippe qui conscius michi essem servate in omnibus veritatis, nec me de eorum testimonio fefellit oppinio. Sed et aliis pluribus optuli, quorum multi etiam ipsis interfuere bellis, sicut Agrippa tor quidem Tytus in tantum probavit ex istis debere libris ad omnes homines rerum gestarum noticiam pervenire, ut manu subscriberet publice ab omnibus eos legi duas inserui. Sed de hiis satis dicam, nunc ad narrationis nostre seriem redeamusost martyrium Jacobi est continuo consecutum civitatis Hierusalem excidium. Traditur apostolos, caeterosque Domini discipulos, qui ad illud tempus reliqui erant, in unum e locis om
Abbreviated transcription (Latin):
nrȩ̃ hominib insita hȩc quodãmͦ
atq ingenita fides est. credere hȩc
dĩ. ẽẽ. consulta. & his uigit̃ in hȩ¬
rere. ac ꝓipsis si ita res poposcerit.
libent̃ & animã ponere Sit etiã
hȩc pars historiographi his in locis
a nob̾ ut arbitror ñ in competent᷑
in serta Est adhucaliud eiꝰ eleganᷤ
satis uolumen. qͦd animꝰ sit qui
imꝑiũ teneat in nobis. Quẽ libel¬
lũ quidã machabeorũ attitulaue¬
runt. ꝓeo qͦd certamina in ibi &
agones ꝓpietate a machabeis
frĩb desudata contineat. Sed &
infine uicesimi antiquitatum
libri significat idem ipse ꝓposu¬
isse se quattuor uoluminib cõ¬
prehensurũ scđm fidẽ & religio¬
nẽ pacriȩ de dõ & de substantia eiꝰ
aclegib & cur quȩdã apud eos li¬
ceant. quȩdã uͦ ñ liceant. Sed et
alia ñ nulla opuscula a sedicit
ẽẽ. composita Infine etiã supͣdicti
uicesimi libri antiquitatũ. iustum

Expanded text:
nostre hominibus insita hec quodamodo nostre hominibus insita hec quodamodo atque ingenita fides eDei esse consulta, et his jugiter inhaerere, ac pro ipsis, si ita res poposcerit, libenter et animam ponere. Sit etiam haec pars historiographi his in locis a nobis, ut arbitror, non incompetenter inserta. Est adhuc ejus aliud elegans satis volumen: quod animus sit, qui imperium teneat in nobis. Quem libellum quidam Machabaeorum attitulaverant, pro eo quod certamina inibi et agones pro pietate a Machabaeis fratribus desudata contineat. Sed et in fine vicesimi Antiquitatum libri significat idem ipse, composuisse quatuor volumina comprehensura secundum fidem et religionem patriam De Deo, et de sac legibus, et cur quedam apud eos luceant, quedam non luceant. Sed et alia nonnulla opuscula a se dicit esse composita. In fine etiam supradicti vicessimia Antiquitatum libri Iustum
Abbreviated transcription (Latin):
inquit apudnos habentur uolumt¬
na. int̾ se inuicẽ discordantia. sed
om̃iũ tẽporũ seriẽ continent: qui &
iuste credunt᷑ diuinitꝰ inspirati
E x quib quinq sunt moisei. conti¬
nentes leges uitȩ. & successionis
humanȩ ꝓsapiã usq ad ipsiꝰ moisei
t̾minũ ꝑtendentẽ qͥ paulominus ad
tria milia annorũ continentiã gert̃.
Amorte uͦ moisei usq ad artarxer¬
ea tempora tredecim uoluminibus
conscripserunt. Reliqͥ uͦ quattuor
libri. ymnos indm̃ & uitȩ institu¬
ta ac monita mortalib tradunt.
Ab artarxer se uͦ usq ad nr̃m tempꝰ.
scripta sunt quidẽ om̃ĩa. fide tam̃
ñ eadẽ quȩ pͥmis habet᷑ digna dũ¬
cuntur: ꝓ eo qđ ñ ita extiterit ꝓ¬
phetarũ iugis & explorata succes¬
sio Reb gͥ ipsis constat. quã nos
uenerabilit̃ utam᷑ scripturis nr̃is
Nam cũ tot scła int̾cesserint. neq ad̃¬
dere quis unquã neq auferre aut
ꝑmutare qͥd ausus est: om̃ib gentiᷤ

Expanded text:
 apud nos habentur volumina inter se invicem discordantia, sed omnium temporum seriem continent, qui et juste creduntur divinitus inspirati. Ex quibus quinque sunt Moysis, continentes leges vitae et successionis humanae prosapiam, usque ad ipsius Moysterminum pretendentem, qui paulo minus a tria milia annorum continenciam gerunt. A morte vero Mosey usque ad Artasene per ea tempora tredecim voluminibus conscripserunt. Reliqui vero quatuor libri hymnos in Deum et vite et instituta ac monita mortalibus tradunt. Ab Artaxensemn vero usque ad nostrum tempus scripta quidem omnia fidem, tamen non eadem, que primis habetur; digna ducuntur, pro eo quod non ita extiterit prophetarum iugis et expiata successio. Rebus ergo ipsis constat, quam nos venerabiliter utamur in scripturis nostris. Nam cum tot secula intercesserunt, neque addere quis umquam neque auferre aut permutare quid ausus est; sed omnibus gentis
Abbreviated transcription (Latin):
romã usq. cũ besti is t̾ra mariq
depugno. die ac nocte connexꝰ
& colligatꝰ decẽ leopardis. mili¬
tib dico ad custodiã datis. qui
ex beneficiis nrĩs seuiores fiunt
Sed ego eorũ nequiciis magis
erucdior : nec tam̃ in hoc iusti¬
ficatus sum: O salutares bestiaᷤᷤ
quȩ prȩparantur michi. quan¬
do uenient: Quando emitten¬
tur . Quando eis frui licebit
carnib meis : Quas & ego opto¬
acriores parari. & inui̾tabo
ad deuorationẽ mei. & dep̃cabor
ne forte ut in nonnullis fecer̃.
timeant contingere corpus
meũ Quin immo & si cuncta¬
buntur. ego uim faciam. ego
me ingerã. Date quȩso ueniã. ego
noui quid expediat mͥ Hunc inci¬

Expanded text:
Romam cum bestiis terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudior, nec tamen in hoc justificatus sum. O salutares bestias quae praeparantur mihi, quando venient? quando emittentur? quando eis frui licebit carnibacriores parari, et invitabo ad devorationem mei, et deprecabor ne forte, ut in nonnullis fecerunt, timeant contingere corpus meum; quinimo, et si cunctabuntur, ego vim faciam, ego me ingeram. Date, quaeso, veniam: ego quippe novi quid expediat mihi. Nunc inci
Abbreviated transcription (Latin):
ierapolĩ. Sed & duȩ eiꝰ filiȩ in ibi
uirgines consenuere. & alia eiꝰ filia
sp̃u scõ repleta ꝑmansitapud ephe¬
sũ. Et ioħs ille qui supͣ pectus dñi
recũbebat. qͥ fuit sacerdos dĩ ponti¬
ficale petalũ gestans. & martir &
doctor optimꝰ apud ephesũ dormi¬
uit. Hȩc etiã de locis in quib requi¬
escunt in somno pacis. adiecisse su¬
fficiat. Sed & gauis cuiꝰ ante m̃¬
tio facta est: in dialogo suo quem
cũ ꝓ culo disputans scribit. de fili¬
ab philippi simul & obitu ipsius.
consonis uocib memorat dicens
Post hȩc aut̃ ꝓ phetissȩ quattuor fuer̃
philippifiliȩ. cuiꝰ sepulchrũ extat
apud terapolĩ asiȩ urbẽ. una cũ
filiab suis. De iis aut̃ & lucas iN
actib apłorũ meminit. cũ adhuc
apud cȩsareã degerent: Dicit gͦ ita
Uenimꝰ inqͥt cȩsareã. & ingrẽssi
in domũ philippi euangłistȩ qͥ
erat ex sepͥtem. mansimꝰ apud eũ

Expanded text:
Hierapolin. Sed et duae ejus filiae inibi Hierapolin. Sed et duae ejus filiae inibi virgines consenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabus Philippi simul et obitu ipsius consonis vocibus memorat, dicens: Post haec autem quatuor fuerunt Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent; dicit ergo ita: Venimus, inquit, Caesaream et ingressi in domum Philippi evangelistae, qui erat ex septem, mansimus apud eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Aiunt inquit beatũ petrũ cũ uidis¬
set uxorẽ suã duci ad passionẽ.
gauisũ. ẽẽ. electionis grã. & re¬
gressionis ad ꝓpͥã domum: & ex¬
clamasse post eã cũ duceret᷑. ac
ꝓprio nomine cõpellantẽ dixisse
O coniunx mem̃to dñi Talia erant¬
scõrũ coniugia. tã ꝑfecta fuit
affectio beatorum git᷑ qr¬
de uita & exitu petri uł pauli¬
iã in suꝑiorib ex planauimꝰ. sed
& tẽp̃us ioħis quo uita excessit
ex parte iã diximꝰ: nuncetiã de
loco quietis eiꝰ. scđm fidẽ polieratis
ephesi ep̃i. docere conueniens puto
Hic & enĩ policrates uictori ep̃o ur¬
bis Romȩ scribens. & ipsius & phi¬
lippi ac filiarũ eiꝰ parit̾ meminit.
dicens sicut iã suꝑiꝰ inseruimꝰ:
qͦd magna lumina inasiȩ partib
dormierłnt. quȩ resuscitabit
dñs in nouissimo die aduentꝰ sui.
cũ ueniet ingła. & requir& om̃s
scõs suos Dico aut̃ de philippo inqͥt.
qͥ fuit unꝰ exapłis. qͥ dormiuit apud

Expanded text:
Aiunt, inquit, beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento Domini. Talia sanctorum conjugia, tam perfecta fuit affectio beatorum. de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem Polycratis, Ephesii episcopi, edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter meminit, dicens: Sicut jam superius inseruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud
Abbreviated transcription (Latin):
canerent dõ Adulteria uͦ ł cȩtera
huiꝰ modi crimina apud eos illictta
haberi. & penitꝰ arceri. cętera
uͦ scđm leges eos age re cõmunes:
Ad quȩ tunc traianus rescripti
sui auctoritate decernit. ut xp̃i¬
ani ñ quidẽ requirant᷑. siqͥ tam̃
inciderint punianturꝰ. Per qđ
ex parte aliqua. ꝑ secutionis sedã¬
tũ putabat᷑ incendiũ Sed iis qͥ¬

Expanded text:
canerent Deo: adulteria vero, vel caetera canerent Deo: adulteria vero, vel caetera hujusmodi crimina apud eos ut illicita haberi, et penitus arceri; caetera vero secundum leges eos agere communes. Ad quae tunc Trajanus rescripti sui auctoritate decernit ut Christiani quidem non requirantur; si qui tamen inciderint, puniantur, Per quod ex parte aliqua persecutionis sedatum putabatur incendium. CHRIS
Abbreviated transcription (Latin):
munda & immacula tã ꝑmaͬ¬
sit ȩccła. corruptorib uerita¬
tis & diuini uerbi temeratori¬
b aut nusquã omĩno extantibꝰ.
aut etiã si qͥforte fuerant. in occul¬
tis & abdicis hiatibꝰ t̾rȩ delites¬
omĩs illa ęxas quȩ adnõ susceꝑat
uiuȩ uocis auditũ. de hac luce
discessit: tum uelut inuacuã
domũ falsȩ doctrinȩ impius se
error immersit. & tanquã ubi
nullꝰ iã diuini census defensor
existeret. nudato ut aiunt capite.
corripientes ar mamendacii
oppugnare apłicã ueritatẽ ni¬
tuntur. Sed istud bellũ intrin¬
secus gerebat᷑. ꝑsecutionũ uͦ ex¬
trinsecus pondus urgebat ȩc¬
martirũ cotidiȩ iugulabant᷑:¬
administrabat. multitudine
interemptorũ ꝑ motꝰ. referr&
ad imꝑatorẽ. qͦd innume ra
hominũ milia cotidie obtrunca¬
rentur. in quib nichil omino
sceleris dep̃henderet᷑ admissũ.
aut aliqͥd contrariũ romanis le¬
gib gestũ nisi hoc solũ quod
antelucanos ymnos xp̃o cuidã

Expanded text:
munda et immaculata permansit Ecclesia, corruptoribus veritatis et divini verbi temeratoribus, aut nusquam omnino extantibus, aut etiam, si qui forte fuerant, in occultis et ab ditis hiatibus terrae delitesomnis illa aetas, quae a Domino susceperat vivae vocis auditum, de hac luce discessit, tum velut in vacuam domum falsae doctrinae impius se error immersit, et tanquam ubi nullus jam divini census defensor existeret, nudato, ut aiunt, capite, corripientes arma mendacii, oppugnare apostolicam veritatem nituntur. Sed istud bellum intrinsecus gerebatur, persecutionum vero extrinsecus pondus urgebat Eccmartyrum quotidie jugulabantadministrabat, multitudine interemptorum permotus, referret ad imperatorem, quod innumera hominum millia quotidie obtruncarentur, in quibus nihil omnino sceleris deprehenderetur admissum, aut aliquid contrarium humanis legibus gestum, nisi hoc solum, quod antelucanos hymnos Christo cuidam
Abbreviated transcription (Latin):
cleopȩ filius. quẽ scđ̾m ierusolimis
martiriũ. carnis uinculo resolu¬
tus est. Horũ astipulator ille est
ximꝰ testẽ Is gͦ refert qͦd aquibꝰdã
hereticis accusatꝰ sit supͣdictus
uir tanquã xp̃ianꝰ. & multis
suppliciis afflictus ꝑ multos dies
ita ut etiã iudex ipse cũ amicis
suis de eiꝰ patientia miraretur.
& adultimũ iuberet simili eũ
quã dñs ꝑtulit passione uitã fi

Expanded text:
Cleophae filius, quem secundum Hierosolymis martyrium carnis vinculis resolutus est. Horum astipulator ipse ille est ximus testem. Is ergo refert quod a quibusdam haereticis accusatus sit supradictus vir tanquam Christianus, et multis suppliciis afflictatus per multos dies, ita ut etiam judex ipse cum amicis suis de ejus patientia miraretur, et ad ultimum juberet simili eum quam Dominus pertulit passione vitam fi
Abbreviated transcription (Latin):
notauimꝰ. scribens aduersum
etiã hec dicit. An & apłos im¬
ꝓbant.: Petrus enĩ ac philippus
& uxores habuer̃. & filias etiam
tationẽ facere compari suȩ. quã
se ideo negat circunducere. ut
ad predicãtionẽ euangłi i expe¬

Expanded text:
ibens adversum era dicit: An et apostolos improbant? Petrus etenim ac Philippus et uxores habuerunt et filias etiam tationem facere comparis suae, quam se ideo negat circumducere, ut ad predicationem evangelii expe
Abbreviated transcription (Latin):
rodes suꝑomĩa mala quȩ gesserat.
& conclusit iohannẽ incarcerem:
Quia inquã abiis hȩc uidebant᷑
traditionẽ ioħis. saluatoris gesta
enĩ ioħs erat missus incarcerem
Exquib constat qđ ea quȩ ante quã
ioħs traderetur. ab iħu fuerant
gesta. describit. Et ideo siqui hȩc
diligentius consideret: euident᷑
inueniet ñ sibi ȩuangłia disso¬
nare. sed alterius tẽporis gesta
ẽẽ. quȩ scribit ioħs. alterius uͦ
quȩ cȩteri. Unde qr natiuitatem
scđm carnẽ saluatoris. uł matheus
uł lucas descripserant : reticuit
hȩc ioħs. & a theologia atq abip¬
sa eiꝰ diuinitate sum̃it exordium¬
Quȩ pars sine dubio ipsi uelut eximio.¬

Expanded text:
odes super omnia mala quae gesserat et conclusit Joannem in carcere. Quia, inquam, ab his haec videbantur traditionem Joannis Salvatoris gesta enim Joannes erat missus in carcerem. Ex quibus constat quod ea antequam Joannes traderetur quae a Jesu fuerant gesta describit; et ideo si quis diligentius haec consideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis gesta esse quae scribit Joannes, alterius vero quae caeteri. Unde quia nativitatem secundum carnem Salvatoris, vel Matthaeus, vel Lucas descripserant, reticuit haec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordiumquae pars sine dubio ipsi velut eximio
Abbreviated transcription (Latin):
feminȩ quidẽ usq adultimam
runt. filius aut̃ ipse scĩtatẽ in-¬
suspitione ꝓdux̃ uxorẽ. excon¬
cẽptu uicii ł libidinis gestũ. qͦ ꝑ
hȩc continentẽ se ostenderet eiꝰ
rei quã nimie putabat᷑ expete¬

Expanded text:
feminae quidem, usque ad ultimam runt; filius autem ipse sanctitatem insuspicione produxit uxorem, ex contemptu vicii vel libidinis gestum, quo per hoc continentem se ostenderet eius rei, quam nimie putabatur expete
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. cũ essent in om̃ibꝰ puri¬
tate uitȩ & animi uirtutib
clari. non magnipendebant
sermonis ornatũ. quippe in qͥb
anima erat diuinis ornata uir
cessa fuerat confidentes. no
in suasori is humanȩ sapientiȩ
uerbis sũmã p̃dicationis dñicȩ
collocabant. sed in ostensione sp̃s
fide facta. uniuerso orbi regna
cȩloꝵ scientiã tradider̃. parur
ducentes plures libros condere.
qđ huiꝰcemodi p̾dicationis assertio.
ñ argum̃to humani sermonis s
astipulatione diuinȩ uirtutis in¬

Expanded text:
i, cum essent in omnibus puritate vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat divinis ornata virtChristo concessa fuerat, confidentes, non in suasoriis humanae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae collocabant: sed in ostensione Spiriorum suorum fide facta, universo orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, od huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis in
Abbreviated transcription (Latin):
iecit Tum deinde treme factus
flebat a marissime. & acceden¬
tis ad se senis genib ꝓuoluit᷑.
gemitib & ululatib quib po¬
terat satisfaciens. & uberri¬
mis lacrimarũ suarũ fontib
iterũ baptitatur. occultans so
pollicens. simulq genib eius
ꝓuolutꝰ atq ipsã dexterã ex cuiꝰ
çȩdis conscientia torquebat᷑.
tanquã iã ꝑ poenitentiã purga¬
tã de osculans. ad eccłam reuo¬
cat. & indesinent̃ ꝓ eo orationes
ꝓfundens & cũ ipso parit̾ ducens
crebra ieuinia. indulgentiã adõ
quã ei pollicitꝰ fuerat expetebat:
Sed & uariis sermonũ consolatio¬
nib uelut quibꝰdã p̾cantationibꝰ
efferos & ext̾ritos eiꝰ animos mi¬
tigabat. Nec prius abstitit. quã
eũ in om̃ib emendatũ etiã ȩccłȩ
pͣficeret. p̾bens ꝑ hoc magna
exẽpla uerȩ poen̾itentiȩ. & docũ¬
mentũ ingens nouȩ regenerati¬
onis atq insignia quȩdã & tro

Expanded text:
itit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solpollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tro
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet aduentans ingła de uiuis
acmortuis iudicabit. & restituet
unicuiq ꝓ factis ac meritis suis
Adhȩc domitianꝰ cũ neq in eis quicqͣm
criminis inueniret. & uilitatem
eorũ quã maxime contẽpneret:
abire eos liberos iubet. Sed & ꝑse¬
cutionẽ quã aduersũ ec cłas agi¬
tari iusserat. datis rursũ compes¬
cit edictis Iili uͦ dimissi ab eo uł
effecti. usq ad traiani tẽpora ꝑ man¬
serunt. Hȩc quidẽ hegesippus Sed
& tertullianꝰ de domitiano simi¬
lia refert dicens Temptauit
aliquando & domitianus simile
aliqͥd portio neronis de crudeli¬
tate. sed quasi homo cito desticit.
ita ut etiã eos quos in exiliũ mi¬
tũ. nerua suscepit pͥncipatum.
domttianũ collati fuerant detra¬
hunt᷑. Reuocari aut̃ quicunq
ab eo in exiliũ trusi sunt ac reci¬
pere facultates. ex senatꝰ consultu
iubent᷑. De quib singulis testi¬
moniũ ꝑhibent. qͥ gesta illorũ
tẽporũ conscripserunt. Tunc gͥ¬

Expanded text:
scilicet adventans in gloria, de vivis scilicet adventans in gloria, de vivis ac mortuis judicabit, et restituet unicuique pro factis ac meritis suis. Ad haec Domitianus, cum neque in eis quidquam criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jubet, sed et persecutionem quam adversus Ecclesias agitari jusserat, datis rursum compescit edictis. Illi vero dimissi ab eo, veeffecti, usque ad Trajani tempora permanserunt. Haec quidem Egesippus, sed et Tertullianus de Domitiano similia refert, dicens: Tentavit aliquando et Domitianus simile aliquid, portio Neronis de crudelitate. Sed quasi homo cito destitit, ita ut etiam eos quos in exilium miNerva suscepit principatum: Domitianum collati fuerant detrahuntur. Revocari autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt ac recipere facultates ex senatusconsulto jubentur. De quibus singulis testimonium perhibent qui gesta illorum temporum conscripserunt. Tunc ig
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt. tanquã ex dauid stir¬
nomine. qui in hoc missus fuerat
ꝑducit ad domitianũ cȩsatẽ. Et
Ipse enĩ formidabat de aduentu
xp̃i sicut & in initio herodes In¬
t̃rogati gͦ a domitiano si essent ex
ł quantis. e̾e̾nt. facultatib pręditi
At illi responder̃. qđ utrisq ñã pliꝰ
ẽet. in bonis nouẽ milib denari is
ex quib singulis pars media ꝓpor¬
tione deberet᷑. Nec hȩc sibi inpecu¬
nia subsistere. sed inestimatione t̾rȩ
quȩ eis esset inquadraginta minꝰ uno
iugeris constituta. quã suis manibꝰ
excolentes ł ipsi alerent᷑ łtributa
dependerent. Simul & testes rura¬
lis & diuturnoꝑis manꝰ labore
rigidas & callis obduratas p̃fere¬
bant. Int̾rogati uͦ de xp̃o. quale
sit regnũ eiꝰ. uł qͥs ipse aut unde:
aut quando uenturus. responder̃.
qd ñ huiꝰ mundi regnũ neq huiꝰ
t̾rȩ ei designet᷑ imꝑiũ. sed qr cȩleste
ei regnũ ꝑ angłorũ ministeria in
consũmatione scłi prȩparetur: qͣndo

Expanded text:
lerunt, tanquam ex David stirnomine, qui in hoc missus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu Christi, sicut et in initio Herodes. Interrogati a Domitiano si essent ex vel quantis essent facultatibus praediti, at illi responderunt quod utrisque non amplius esset in bonis a novem millibus denariis. Ex quibus singulis pars media proportione deberetur, nec hoc sibi in pecuniis subsistere, sed in aestimatione terrae, quae eis esset in quadraginta minus uno jugeribus constituta, quam suis manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa dependerent; simul et testes ruralis et diurni operis manus labore rigidas et callis obduratas praeferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel qui ipse, aut unde, aut quando venturus, responderunt quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae ei designetur imperium, sed quia coeleste ei regnum per angelorum ministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib debeat credi. Sed & alia eiꝰdẽ
iuri extant de iudeorũ uetustate
duo uolumina. inqͥb contradicere
apioni cuidã gramatico uidet᷑. qͥ illis
tẽporib aduersũ uideos scripserat.
& ad alios quosdã qͥ morẽ gentis ui¬
deorũ atq insticuta lace rauerant.
In pͥmogͦ ex his duob libro: quȩ uolu¬

Expanded text:
omnibus debeat credi. Sed et alia ejusdem omnibus debeat credi. Sed et alia ejusdem viri exstant De Judaeorum vetustate duo volumina, in quibus contradicere Appioni cuidam Grammatico videtur, qui illis temporibus adversum Judaeos scripserat, et ad alios quosdam, qui mores gentis Judaeorum atque instituta laceraverant. In primo ergo ex his
Abbreviated transcription (Latin):
Opere preciũ sane ÷. post ista noscere
quis fuerit hic iosephus. & unde: ł
ex quo genere originẽ ducens. qͥ tan¬
tã nob̾ materiã rerũ gestarũ cogni¬
tionẽq prȩstiterit Ex ponit qͦ etiã
hȩc ipse. de se hoc mͦ scribens lose¬
phus matthiȩ filiꝰ. ex ierusolimis
sacerdos. qͥ &e ipse pͥmo bello romanos
oppugnauerim. & posteriorib ni¬
chilo minꝰ int̾fuerim ꝑ meli is ne¬
cessitate constrictus Constat gͥ hunc
uirũ ꝑidẽ tẽpus ñ solũ apud iudeos
ꝓpͥos cues: uerũ etiã apud romanos
habitũ. ẽẽ. nobilissimũ. ita ut litte ra¬
rũ merito in urbe roma etiã statua
donaret᷑. & libri eiꝰ. bibliothecȩ trade-¬
rent᷑. Conscripsit nanq antiquitatũ
historiã in uiginti libris. belli uͦ iu¬
daici cũ romanis habiti historiã. sep¬
tẽ uoluminib cõp̃hendit. quã ñ solũ
greca facundia. uerũ & patrio id est
hebreo sermone suis etiã ciub sẽ
edidisse confirmat. dignꝰ cui p̾ cȩteris

Expanded text:
Opere precium sane est post ista noscere, quis fuerit hic Iosephus et unde vel ex quo genere originem ducens, qui tantam nobis materiam rerum gestarum cognitionemque prestiterit. Expone ergo etiam haec ipse de se hoc modo, scribens: Josephus Mathathiae filius Hierosolymis sacerdos, qui et in ipso primo bello Romanos oppugnavit, et posterioribus nihilominus interfuit praeliis necessitate constrictus. Constat igitur, hunc virum per idem tempus non solum apud Judaeos proprios cives, verum etiam apud Romanos habitum esse nobilissimum, ita ut litterarum merito in urbe Roma etiam statua donaretur, et libri ejus bibliothecae traderentur. Conscripsit itaque Antiquitatum historiam in XX libris. Belli vero Judaici cum Romanis historiam VII voluminibus comprehendit, qua non solum Graeca facundia, verum etiam et patrio, id est Hebraeo sermone, suis etiam civibus se edidisse confirmat: dignus, cui prae caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis alueũ cõmanebant.
maria nomine. heleatari filia.
de uico bethezob qđ int̾p̃retat᷑
domꝰ hisopi. genere & facultatib
nobilis. cũ reliqua multitudi¬
ne quȩ confluxerat ierusolimis¬
repta: cõmunẽ cũ om̃ib obsidi¬
oñis casum ferebat. Huius reli¬
quas quidẽ facultates quas do¬
mo in urbẽ conuexerat: ty ran¬
ni inua sere. Siquid uͦ reliquia¬
rũ ex magnis opib fuerat qͥb
uictũ cotidianũ ꝑtenuem du¬
ceret: irruentes ꝑ mom̃ta prȩ¬
donũ satellites rãpiebant. Pro
quib ingens mulierẽ uelut
in sania iã quȩdã ex indignati¬
one fatigabat : ita ut interdũ
p̃dones maledictis in necẽ sui
& conuitus instigaret. Uerũ
cũ neq irritatꝰ quisquã neq
miseratꝰ eã perimeret. & siqͥd
forte cibi fuisset abea quȩsitũ
id ali is quȩreret᷑. nec iã usquã
reperiendi copia fieret. fames
aut̃ dira uiscerib ipsisinsi¬
steret ac medullis. & ad furo¬

Expanded text:
Jordanis alveum commanebant, Jordanis alveum commanebant, Maria nomine, Eleazari filia, de vico Hebezobra, quod interpretatur domus Ysopi, genere et facultatibus nobilisne que confluxerat Hierosolimis communem cum omnibus obsidionis casum ferebat. Huius reliquas quidem facultates, quas domo in urbem convexerat, tyranni invasere. Si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes per momenta praedonum satellites rapiebant, pro quibus ingens mulierem velut insania jam quaedam ex indignatione fatigabat, ita ut interdum praedones maledictis in necem sui et conviciis instigaret. Verum cum neque irritatus quisquam neque miseratus eam perimeforte cibi fuisset ab illa quesitum, id ab aliis quereretur, nec iam usquam fieret copia requirendi, fames autem dira visceribus insisteret ac medullis, et ad furo
Abbreviated transcription (Latin):
plebeius & rusticus. ante quartũ
ab undantia ꝑduraret: in die festo
taber naculorũ. repente clamare
coepit. Uox aboriente. uoxabocciden¬
te uoxa quattuor uentis. uox suꝑ
ierusolimã & suꝑ tẽplũ. uor suꝑ spon¬
sinent̃ die noctuq ꝑom̃s plateas cirꝰ¬
cumiens hȩc clamabat: usqueqͦ qui¬
dã pͥmores uiri ex popło uelut in¬
fausti p̃sagii indignatione cõmoti.
correptũ homine̾m multis uerbibꝰ
afficiunt At ille nequaquã ꝓ se ali¬
quid loquens. sed ne eos quidẽ qui
circũsteterant dep̃cans. ea sdẽ uoces
pari obstinatione & clamore repe¬
tebat Tũ pͥncipes intelligentes ut
neq p̃ces neq lacrimas fudit. sed
eandẽ uocẽ miserabilit̃ & cũ quo¬
dã ululatu emittens. ꝑ singula
poene uerbera ꝓferebat. addens
quit᷑ & aliud idẽ historiographus
maiore gestũ miraculo. dicens
oraculũ quoddã in sacris litteris
qui totius orb potiretur imꝑio
Cuiꝰ oraculi p̾sagiũ idẽ historiogra¬

Expanded text:
plebeius, et rusticus, ante septimum plebeius, et rusticus, ante septimum abundantia duraret, in die festo Tabernaculorum repente clamare e: ‘Vox ab oriente, uox ab occidente, uox a IIII uentis, uox super Hierosolyma et super templum, uox super sponsinenter die noctuque per omnes plateas circumiens haec clamabat: usquequo quidam primores ex populo viri, velut infausti praesagii indignatione commoti, correptum hominem multis verberibus afficiunt. At ille nequaquam pro se aliquid loquens, sed nec eos quidem, qui circumsteterant deprecans, easdem voces pari obstinatione et clamore repetebat. Tunc principes intelligentes, ut neque preces neque lacrymas fudit; sed eamdem vocem miserabiliter, et cum quodam ejulatu emittens, per singula pene verbera proferebat, addens quitur et aliud idem historiographus, majore gestum miraculo, dicens oraculum quoddam in sacris litteris cessurum, qui totius orbis potiretur imperio. Cujus oraculi praesagium, idem historiogra
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑinde immensi ponderis quȩ
uixuiginti uiris sũ moconatu im¬
pellentib clauderet᷑. ferreis quoq
uectib & seris munita ac pessulis
in altũ demissis teneret᷑ abstricta
sponte facta. Sed & transacto die
festo post aliquot dies pͥma & uice¬
sima die mensis artemesii qui
apparuit uisus. & fidẽ pene exce¬
dens. Qđ uere falsũ putaretur:
nͥ oculorũ fidẽ confirmasset. ma¬
lorũ consecuta ꝑnicies: Et enim
ꝓpe solis occasũ uisi sunt currus
& quadrige in omĩ regione ꝑaerẽ
ferri. & armatorũ cohortes mis¬
ceri nubib & urbes circundare
agminib imꝓuisis. In alio itẽ die
testo qͥ pentecoste appellat᷑: noctu
sacerdotes ingressi tẽplũ ad mi¬
nisteria ex more cõplenda. primo
qͥdẽ motꝰ quosdã strepitꝰq sensert̃:
Tum deinde uoces subitas audiunt
dicentes. migremꝰ hinc Additur
his etiã aliud t̾ribiliꝰ. Et enĩ qͥdã
ananiȩ filius. iħc nomine. uir

Expanded text:
ac perinde immensi ponderis, quae ac perinde immensi ponderis, quae vix viginti viris summo conatu impellentibus clauderetur, ferreis quoque vectibus et seris munita, ac pessulis in altum demissis teneretur obstricta, sponte patefacta. Sed et transacto die festo, post aliquot dies, prima et vicesima die mensis Artemisii, quiapparuit visus, et fidem pene excedens. Quod vere falsum putaretur, nisi oculorum fidem confirmasset, malorum consecuta pernicies. Etenim prope solis occasum, visi sunt currus et quadrigae in omni regione per aerem, et armatorum cohortes misceri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In alio item die festo, qui Pentecostes appellatur, noctu sacerdotes ingressi templum, ad ministeria ex more complenda, primo quidem motus quosdam, strepitusque senserunt, tum deinde voces subitas audiunt dicentes, Migremus hinc. Additur etiam his aliud terribilius. Etenim quidam Ananiae filius Jesus nomine, vir
Abbreviated transcription (Latin):
crederent. qͥb aꝑte futurũ & urb
& gentis p̾sagabat᷑ excidiũ: sed ue¬
lut afflaci & amentes & qͥ neq
oculos neq animas in se haberent.
spnerent om̃ia quȩ cęlitꝰ nuncia¬
bantur. Et enĩ stella prȩfulgens.
gladio ꝑomĩa similis. imminere
de suꝑciuitati. & comẽtes prȩterea
tẽpus acbelli cũ popłi addiẽ festũ¬
at imorũ conuenitent octaua die
mensis xanthici qui ÷ aprilis.
noctis tẽpore hora nona tantꝰ lumi¬
nis fulgor arã tẽplũq circundedit:
ut putarent om̃s diẽ clarissimũ
factũ. & ꝑmansit spacio horȩ di¬
midiȩ. Qđ imꝑitis qͥdẽ & ignaris
ꝓsꝑũ uidebatur. sed legis p̃i̾tos &
ꝓbos quosq doctores. ñ latuit exi¬
tiale portentũ. In eadẽ quoq festi¬
uitate uitula sacrifici is ad mota
& aris assistens. int̾ ipsas ministroꝵ
manꝰ enixa est agnã. Sed & ianua
interioris edisquȩ respiciebat
orientẽ. cũ esset ȩ̨re solido indita.

Expanded text:
crederent, quibus aperte futurum et urbis crederent, quibus aperte futurum et urbis et gentis praesagiebatur excidium. Sed velut afflati et amentes, et qui neque oculos neque animas in se haberent, spernebant omnia quae coelitus nuntiabantur. Etenim stella praefulgens gladio per omnia similis, imminere desuper civitati, et cometes praeterea tempus ac belli, cum populi ad diem festum convenirent, octavo die mensis Xanthici, qui est Aprilis, noctis tempore, hora nona tantus luminis fulgor aram templumque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum, et permansit spatio horae dimidiae. Quod imperitis quidem et ignaris prosperum videbatur; sed legisperitos, et probos quosque doctores non latuit exitiale portentum. In eadem quoque festivitate vitula sacrificiis admota, et aris assistens, inter ipsas ministrorum manus enixa est agnam. Sed et janua interioris aedis, quae respiciebat ad orientem, cum esset aere solido induta,
Abbreviated transcription (Latin):
rusolimis ep̃s constitutꝰ. in de sinenter
popłi cõmissȩ impietatis & feralis
ausi de scelere cõmonebant. si forte
possent cõmissi reatꝰ poenitudinẽ
gerere.si possent flere ꝓscelere. &
ultrices poenarũ flãmas. lacrimã¬
rũ ubertate restinguere. Ostende¬
bat nanq eis ds̃ ꝑsuã pacientiã. qͦd
ipsorũ quȩreret poenitentiã. quia
ñ uult tantũ dĩ mortẽ peccatoris
quantũ ut conuertatur & uiuat
ollire aut̃ adhuc m̃tis eorũ duri¬
ciã nitebat᷑ diuina maiestas. si¬
gnis & ꝓdigiis cȩlitꝰ datis. terroresq
simul & minacẽ dexterã ostenden¬
dopotius. quã inferendo. De quib
sup̾dicti historio graphi fides. ut
incȩteris etiã in hoc sufficiens erit
Relegamꝰ gͦ qͦd in sexto historiarũ sua¬
rũ librõ. de hisipse signauerit io¬
sephus Sed infelicẽ inqͥt plebẽ det̃¬
rimi quidã homines & deceptores
falsa uaticinantes suadebant. ut
eiudentib signis & indiciis ira¬
cundiȩ & indignationis diuinȩ non

Expanded text:
rosolymis episcopus constitutus, indesinenter populum commissae impietatis, et feralis ausi, de scelere commonebant, si forte possent commissi poenitudinem gerere: si possent flere pro scelere, et ultrices poenarum flammas lacrymarum libertate restringere. Ostendebat namque eis Deus per suam patientiam, quod ipsorum quaereret poenitentiam; quia non vult tantum Deus mortem peccatoris, quantum ut convertatur et vivat. Mollire autem adhuc mentis eorum duritiam nitebatur divina majestas, signis et prodigiis coelitus datis, terroresque simul et minacem dexteram ostendendo potius quam inferendo. De quibus supradicti historiographi fides, ut in certis, etiam in hoc sufficiens erit. Relegamus ergo quid in sexto historiarum suarum libro, de his ipse signaverit Josephus. « Sed infelicem, inquit, plebem teterrimi quidam homines, et deceptores falsa vaticinantes, suadebant ut evidentibus signis et indiciis iracundiae et indignationis divinae non
Abbreviated transcription (Latin):
Dignũ aut̃. ẽ. huic historiȩ adhibe¬
rẽ dominicas uoces. quib iꝑse
saluator talia secutura. ẽẽ. p̃dix̃.
Ne aut̃ ait pregnantib & nutr ien¬
uł lactantib in illis diebus Orã¬
te aut̃ ut ñ fiat fuga urã hie me
neq sabbato Frit enĩ tunc
tribulatio magna. qualis ñ fuit
abinicio scłiusq nunc neq erit
Colligens aut̃ supradictus histo¬
riographus om̃em numerum
pemptorũ uł fame ł ferro. un¬
decies centena milia designauit
Cȩteros uͦ latrones & sicarios ac
predones : post urbis excidiũ.
mutuis declarat interisse uul¬
nerib Electos aut̃ quosq uiue¬
nũ quos decor corporis & ꝓceri¬
tas cõmendabat : ad triũphũ
dicit. ẽẽ. reseruatos Reliquos
aut̃ qͥ supͣ decẽ & septẽ annos age¬
bant ȩtatis. uinctos ad opa ãe¬
gipti ꝑ metalla destinatõs. uł
alii qͥdẽ ut ludis gladiatoriis.
alii ut ad bestias traderentur.
Siqͥ uͦ intra septimũ & decimũ
ȩtatis reꝑti sunt annũ : ꝑ diuersas

Expanded text:
Dignum est huic historiae adhibere divinas voces, quibus ipse Salvator talia secutura praedixit: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Orate autem, ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab iniColligens namque supra dictus historiographus omnem numerum peremptorum vel fame vel ferro undecies centena millia designavit, caeteros vero latrones et sicarios ac praedones post urbis excidium mutuis declarat interiisse vulneribus, electos autem quosque juvenum, quos decor corporis et proceritas commendabat, ad triumphum dicit esse servatos; reliquos autem, qui supra decem et septem annos agebant aetatis, vinctos ad opera Aegypti per metalla destinatos, vel alii quidem, ut ludis gladiatoriis, alii, ut ad bestias traderentur. Si qui vero intra septimum et decimum aetatis reperti sunt annum, per diversas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ea quȩ gerenda erant. prȩsentia¬
iã uideret tunc cũ scđin euangłioꝵ
fidẽ uidens ciuitatẽ fleuit suꝑ eã.
Nunc aut̃ absconditũ ÷ aboculis
tuis: qr uenient dies inte. & cir¬
cundabunt te inimici tui uallo.
& circundabunt te. & ꝑurgebunt
te undiq & ad solũ deducent te &
filios tuos inte. Sed & rursum
tanquã de popło dicens. erit in qͥt
nece ssitas magna suꝑ t̃rã & ira
popło huic. & cadent in ore gla¬
dii. & captiui ducent᷑ in om̃s gs.¬
usquequo compleant᷑ tẽpora gen¬
tiũ. & iterũ. Cũ aut̃ uideritis
circundari ab exercitu ierłm.
tunc scitote qr apꝓpinquauit de¬
solatio eiꝰ. Comparet nunc unus¬
quisq dnĩ & saluatoris nrĩ ser-¬
mones cũ historio graphi relati¬
one. de bello qđ gẽstũ ÷ atq exci¬
dio ciuitatis : & uidens mirã diui¬
nȩ pͣscientiȩ uirtutẽ agnoscat pie¬
dicentis diuinitatẽ. Hȩ̃c quidem
udeorũ genti post passionẽ salua¬
toris iusta ultione euenerunt. ꝓ

Expanded text:
cum ea, quae gerenda erant, praesentia videret. Tunc cum secundum evangeliorum fidem videns civitatem, flevit super eam nunc autem abscondita sunt ab oculis quia venient dies super te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et perurgebunt te undique, et ad solum deducent te, et filios tuos interficient. Sed et rursum tanquam de populo dicens: Erit, inquit, necessitas magna super terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gusquequo compleantur tempora gentium. Et iterum: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus. Comparet nunc unusquisque Domini et Salvatoris nostri sermones cum historiographi relatione de bello quod gestum est, atque excidio civitatis, et videns miram divinae praesentiae virtutem, agnoscat praedicentis divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti post passionem Salvatoris justa ultione venerunt, pro
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ex comitib pauli crescens
qͥdã ad gallias. eẽ. ꝓfectus. linus
uero & clemens in urbe roma
ȩccłȩ prȩfuisse. qͥ comites & ad¬
uitores eiꝰ fuisse abipso paulo
ꝑhibent᷑. Sed & dionisiũ ario¬
pagiten apud athenas. quẽ lucas
describit primũ paulo p̃dicante
credidisse int̾ socios eiꝰ fuisse & ȩc¬
cłȩ atheniensiũ constat sacerdotiũ

Expanded text:
autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios ejus fuisse, et Ecclesiae Atheniensi
Abbreviated transcription (Latin):
parthos. Matheus ȩthiopiam
Bartholomeus indiã citeriorem
andreas scithiã. lohanne sasiam.
galaciã. bythiniã. cappadociã. cȩte¬
rasq confines ꝓuincias. iudeis dũ¬
taxat p̾dicans. circũ isse dep̃hendi¬

Expanded text:
Parthos, Matthaeus Aethiopes, Bartholomaeus citeriorem Indiam, Andreas Scythiam, Joannes Asiam, Galatiam, Bithyniam, Cappadociam, caeterasque confines provincias. Judaeis duntaxat praedicans circuisse deprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
basse qͥdẽ dr̃ fidẽ & ueritatẽ dicto¬
rũ. de.eẽ. tam̃ uidit aliqͣ. & ea ma¬
xime quȩ pͥmo pͣdicationis suȩ tp̃re
dñs gesserat. Certũ est enĩ qđ iN
anno. quo ioħs baptista uł inclusꝰ
est in carcerẽ uł punitꝰ. Deniq si
obserues. statĩ in initi is narratio¬
nis post ea quã refert matheus
de quadraginta dierũ ieiunio &
de tẽptatiõne eiꝰ : continuo subicit
dicens Audiens aut̃ quia ioħs
traditꝰ est : discessit de iudea. & ue

Expanded text:
veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae primo praedicationis suae tempore Dominus gesserat. Certum est enim quod ianno quo Joannes Baptista, vel inclusus est in carcere vel punitus. Denique si observes statim in initiis narrationis, posteaquam refert Matthaeus de quadraginta dierum jejunio, et de tentatione ejus, continuo subjicit, dicens: Audiens autem quia Joannes tradi
Abbreviated transcription (Latin):
& audiant om̃s gs. & liberatꝰ sũ de
ore leonis Manifestissime ꝑhȩc de¬
signat. qr pͥmo qͥdẽ ut ꝑipsum coep¬
ta pͣdicatio cõpleret᷑. liberatꝰ ÷ de ore
leonis. neronẽ scilicet in leone ꝓ
crudelitate significans lũ deinde¬

Expanded text:
 audirent omnes gentes, et liberatus sum de ore leonis: manifestissime per haec designans, quia primo quidem ut per ipsum coepta praedicatio compleretur, liberatus est de ore leonis. Neronem scilicet in leone pro crudelitate significans. Praevide
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃re quo pauli actꝰ in urbe roma
conclusit lucas. martirio ꝑfunctꝰ
÷ paulus Potuit enĩ fieri ut in¬
initiis ad huc lenior. e̾e̾t nero. &
defensionẽ pauli ꝓ nr̃o dogmate

Expanded text:
pore quo Pauli actus in urbe Roma conscripsit Lucas, martyrio perfunctus est Paulus, potuit enim fieri, ut inimicus adhuc lenior esset Nero, et defensionem Pauli pro nostro dogmate
Abbreviated transcription (Latin):
ploratiꝰ tam̃ de eo hege sippus qͥ post
ipsas statĩ pͥmas apłorũ successiones
fuit: in qͥnto cõmentariorũ suorũ
libro hisuerb refert. Suscepit inqͥt¬
nib cognominatꝰ ÷ iustꝰ. ab ipsis dñi
tẽporib ꝑdurans usq ad nos. Et mul¬
ti qͥdẽ iacobi uocati sunt : sed hic ex
utero matris suȩ sc̃s futt. uinũ &
sicerã ñ bibit. sed neq animal man¬
ducauit. Ferrũ in caput eiꝰ ñ ascendit.
oleo ñ ÷ ꝑunctꝰ. balneis ñ ÷ usus
Huic soli sicebat introire in scã scõrũ.
Neq enĩ laneo utebat᷑ induiñto. sed
tantũ sindone. Solus ingrediebat᷑ tẽ¬
plũ. & iacebat suꝑ genua sua orans ꝓ
popłi indulgentia. ita ut orando cal¬
los faceret in genib ad modũ came¬
li semꝑ genua flectendo nec unquã
aboratione cessando Itaq ꝓ incredi¬
bili hac continentia & sũma iusti¬
cia appellatꝰ ÷ iustus. & oblias. quod¬

Expanded text:
raphus de eo Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Suscepit, inqnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque bili hac continentia, et summa justitia appellatus est Justus, et Oblias, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nec qͥsquã erat qͥ coherceret. sed ageban¬
t᷑ omĩa tanqͣm inurbe ñ habente rec¬
torẽ Igit᷑ pontifices in tantã uenere
ꝓteruiã. ut seruis suisadareas missis
inuaderent decimas quȩ sacerdotib
debebant᷑. Et accidebat. ut ñnulli ex
Ita seditionũ uiolentia. ius fasq con¬
fuderat. Itẽ post pauca subiungit etiã
hȩc Nonnunquã aut̃ etiã in media
ciuitate occurrentes sibi trucidabant
Prȩcipue in dieb festis sicari i plebib
admixti occultatis pugionib ober
ria cũ corruisset is quẽ occulto uul¬
nere strauerant. tũ idẽ ipsi ꝑcussores
uelut indignari se simulabant adũ¬
sũ eos qͥhȩc in media urbe cõmite¬
rent. Atq hoc mͦ ooculta eorũ faci¬
nora ꝑmanebant. Et pͥmo om̃iũ
ab iis ionathas pontifex int̾ficitur:
post illũ quã plurimi iugulant᷑. ita
ut etiã ipsis mortib e̾ẽt. grauior
metꝰ mortis. dũ unusqͥsq quasi in
ꝓcinctii semꝑ positꝰ ꝑ mom̃ta singula

Expanded text:
nec quisquam erat qui coerceret: sed agebantur omnia tanquam in urbe non habente rectorem. Igitur pontifices in tantam venere penuriam, ut, servis suis ad areas missis, invaderent decimas quae sacerdotibus debebantur; accidebat ut nonnulli ex ita seditionum violentia jus fasque confuderat. Item post pauca subjungit et hoc: nonnunquam autem et in media civitate concurrentes se trucidabant; praecipue in diebus festis, sicarii plebibus admisti, occultatis pugionibus oberrria cum corruisset is quem occulto vulnere straverunt, tumide ipsi percussores velut indignari se simulabant adversus eos qui hoc in media urbe committerent; atque hoc modo occulta eorum facinora permanebant, et primum omnium ab iis Jonathas pontifex interficitur, post illum quamplurimi jugulantur, ut jam ita ipsis mortibus esset gravior metus mortis, dum unusquisque quasi in procinctu semper positus, per momenta singula
Abbreviated transcription (Latin):
te ut reuoces popłm. qr ecce errat
in iħu: putans qđ ipse sit xp̃c. Dep̃¬
camͣgͦ te. ut suadeas om̃ib conue¬
nientib indie paschȩ de iħu libi
suade popło de iħu ne erret. quia
om̃s tͥ oboedimus Ascende itaq
in excelsũ locũ pinnę tẽpli ut
inedito positꝰ appareas omĩb. &
uerba tua audiant᷑ a cunctis: quia
in dieb paschȩ conuenit ñ solum
iudeorũ sed & gentiliũ multitudo
Statuerunt gͥ supͣdicti pharisei¬
& uoce magna clamantes adeũ diẽt
Uirorũ iustissime cui om̃s nos obtẽꝑa¬
re debemꝰ. qm̃ popłserrat post iħm qui
crucisixis est: enuncia nob̃ qđ ÷ hosti
ũ iħy. Tunc iacob ad eos ingenti uo
ce respondit. Quid me int̾rogatis
de filio hominis: Ecce ipse sedet in
cȩlo a dextris sũmȩ uirtutis. & ip¬
se uenturꝰ ÷ innubib cȩli Cunq¬
hac responsione & testimonio iaco¬
bi multis satis factũ esset: & libent̃
audissent quȩ iacob ꝓtestatꝰ ÷. coe¬
ꝑunt glorificare dm̃ & diceRe

Expanded text:
te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit deus. Precamur ergo te ut suadeas omnibus conuenientibus in die pasche. Tibi suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed et gentilium multitudo, statuerunt eum supradicti Scribaet voce magna clamantes ad eum dicunt: 'Virorum iustissime, cui omnes obtemperare debemus, quoniam populus errat post Iesum, qui crucifixus est, enuntia nobis, quod sium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scđm litterã designant᷑ animã
uͦ occultũ in littera spualẽ & inuisi¬
bilẽ sensũ. quẽ illi abauctorib su¬
is edocti sullimiꝰ & nobiliꝰ uelut in¬
spicientes ꝑ speculũ contẽplantur.
ex ipsis etiã nominib admirandas
quasdã species intelligentiȩ ꝓferen¬
etiã de conuentib eorũ quȩ conscri¬
bit. & ut seor sũ qͥdẽ uiri. seor sum
etiã in isdẽ locis feminȩ congregan¬
t᷑. & ut uigilias sicut & apud nos fieri

Expanded text:
teram designantur, animam vero, occultum in litera spiritualem et invisibilem sensum, quem illi ab autoribus suis edocti sublimius et nobilius velut inspicientes, per speculum contemplantur, ex ipsis etiam nominibus admirandas quasdam species intelligentiae proferenEtiam de conventibus eorum scribit, ut seorsum quidem viri, seorsum etiam in eisdem locis feminae congregentur, et ut vigilias, sicut apud nos fieri