comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ih s̃ autẽ uidens qđ sapienterrespondisset dix̃ illi: non es
longe a regno dĩ :
Et nemoiam audebat eum interrogare:
Etrespondens ib s̃. dicebat docens in tẽplo quo modo
dicunt scribae xpm filium ec̃ diuid: Ipse enĩ dauid dicit in spũ
sco: Dixit dns dño meo sede ad dextris meis. Donet ponum
inimi costuos scabellũ pedũ tuorum: Ipse ergo dauid
dicit eum dnm̃ et unde est filius eius. Et multa turba eũ
dris sedere in synagogis. et primos dis cubitus incenis:
onis. Hi accipient pro lixius iuditium : Et sedens ihs con¬
tragarophilatiũ: aspiciebat quomodo turba iactaret aes.
in garo philatium: et multa diuites iacta bant multa::
Cũ uenis set autẽ unauidua pauper: misit duominuta qđ
est qua drans: Et conuo cans discipulos suos ait illis : Am̃dico
uob: qm̃ uidua haec pauꝑplus omnibus misit: quimi serunt
in garo philatium : Omnis enĩ exeo quod habundibat illis
miserunt: Haec uero depenuna sua om̃a quȩ cum que
habuit :mi sit totum uictum suum:¬

Expanded text:
em videns quosapienter respondisset, dixit illi: Non es longe a regno Dei. Et nemo jam audebat eum interrogare. Et respondens Jesus, dicebat docens in templo: Quomodo dicunt scribae, Christum filium esse David? Ipse enim David dixit in Spiritu cto: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Ipse ergo David dicit eum Dominum, et unde est filius ejus? Et multa turba eum dris sedere in synagogis, et primos discubitus in coenis:onis: hi accipient prolixius judicium. Et sedens Jesus contra gazophylacium, aspiciebat quomodo turba jactaret aes in gazophylacium: et multi divites jactabant multa. Cum venisset autem vidua una pauper, misit duo minuta, quod est quadrans; et convocans discipulos suos, ait illis: Amen dico vobis, quoniam vidua haec pauper plus omnibus misit, qui miserunt in gazophylacium. Omnes enim ex eo, quod abundabat illis, miserunt: haec vero de penuria sua omnia quae habuit, misit totum victum suum
Abbreviated transcription (Latin):
lymam: et cumam bula retintem plo: accedunt ad cum
sum misater dotes et scribae. et seniore s et dicunt illi: Inqua
potestate hec facis. et quis tibide dit hanc potesta tem ut ista
facias Ihs̃ autẽ respondens. ait illis: Interrogabo uos ttego
unũ uerbum. et respondite mibi. et dicam uob inqua potestate
hec faciã : Baptis mumiohannis decaelo erat an ex hominibus.:
respondẽtemihi: At illi cogitabant secum dicentes: Sidixe¬
rimus decaelo. dicet: quare ergo non credi distisei & Si di¬
cemus ex hominibus timebar populum : Om̃s enĩ habe¬
bant iohannẽ: quia uera p.pheties set : x̃tres: ondentes

Expanded text:
lymam et cum ambularet in templo accedunt ad eum summi sacerdotes et scribae et seniores et dicunt illi in qua potestate haec facis et quis tibi dedit hanc potestatem ut ista facias Iesus autem respondens ait illis interrogabo vos et ego unum verbum et respondete mihi et dicam vobis in qua potestate haec faciam baptismum Iohannis de caelo erat an ex hominibus respondete mihi at illi cogitabant secum dicentes si dixerimus de caelo dicet quare ergo non credidistis ei sed dicemus ex hominibus timebant populum omnes enim habebant Iohannem quia vere propheta esset et respondentes
Abbreviated transcription (Latin):
non esse: et interrogabant eum dicentes: o agister mor ses no¬
bis scripsit : ut sicuius frater mortuus fuerit et dimi serit uxo¬
rẽ et filios non relin querit accipiat frater eius uxorẽ ipsius.
etre sus citet semen fratrisuo: Septẽmergo fratres erant:
et primus. accepit uxorem: et mortuus est non re licto semine:
Et secundus accepit eam. et mor tuus est : et nec iste reli quid
semen: Ettercius si militer: et acce perunt eam similiter
septem et non relin querunt semen: Nouissima omniũ:
de functa est et mulier: In resur rectione ergo aimre sur¬
rexerint cuius de his erit igxor: Septem enĩ habuerunt eã
uxorẽ : Etres pondens ih s: ait illis: Non neideo erratis non
scientes scripturas. neq uirtutẽ dĩ: Cum enĩ amortuis
resurrexerint neq nubent. neq: nubentur. sed sunt sicut
angeli in caelis : Demortuis autem quod re surgantꝰ non
legistis in libro morsi superrubum quo modo dixerit illi

Expanded text:
non esse: et interrogabant eum, dicentes: Magister, Moses nonon esse: et interrogabant eum, dicentes: Magister, Moses nobis scripsit: ut si cujus frater mortuus fuerit, et dimiserit uxorem, et filios non reliquerit, accipiat frater ejus uxorem ipsius, et resuscitet semen fratri suo. Septem ergo fratres erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est non relicto semine: et secundus accepit eam, et mortuus est, et nec iste reliquit semen, et tertius similiter. Et acceperunt eam similiter septem, et non reliquerunt semen. Novissima autem omnium defuncta est et mulier: in resurrectione ergo cum resurrexerint, cujus de his erit uxor? Septem enim habuerunt eam uxorem. Et respondens Jesus, ait illis: Nonne ideo erratis, non scientes scripturas neque virtutem Dei? Cum enim a mortuis resurrexerint, neque nubent, neque nubentur, sed sunt sicut angeli in coelis. De mortuis autem quod resurgant, non legistis in libro Moysi, super rubum quomodo dixerit illi
Abbreviated transcription (Latin):
cantes hic factus est incaput anguli. Ad nõ fictũ est istud
et est mirabile in oculis nrĩs :¬
Et quae rebant eum tenere : et timuerunt turbam: cogno¬
urrunt enĩ. qm̃ ad eos parabolam hanc dixerit: etrelicto eo abiet
Et mictunt ad eum quosdam expharisaeis etherodianis:
ut eum caperent in uerbo: Qui uenientes : dicunt ei:
magisterscimus quiaue raxes. et non curas quem quã nec
enĩ uides in faciem hominum sed inueritate uiam dĩ do ces:
Licet diri tributum caesari annon dabimus. Qui stiens
uersutiã eorum ait illis: quid me temptatis, Aferte
mihi denariumut uideam: At illi obtuleruntei: Et ait
illis: Cuius est in mago haec et in scriptio. Dicunt illi : Cae¬
turis.: Res pondens autẽ ihs̃ dixit illis: Red dite igitur quae
auit caesaris caesari.: et quae sunt dĩ dõ: Et mirabantur super
eo : Etuenerunt ad eum sad ducȩi quidicunt resur rectionẽ

Expanded text:
cantes hic factus est in caput anguli a Domino factum est istud cantes hic factus est in caput anguli a Domino factum est istud et est mirabile in oculis nostris et quaerebant eum tenere et timuerunt turbam cognoverunt enim quoniam ad eos parabolam hanc dixerit et relicto eo abierunt et mittunt ad eum quosdam ex Pharisaeis et Herodianis ut eum caperent in verbo qui venientes dicunt ei magister scimus quoniam verax es et non curas quemquam nec enim vides in faciem hominis sed in veritate viam Dei doces licet dari tributum Caesari aversutiam illorum, ait illis: Quid me tentatis? Afferte mihi denarium ut videam. At illi obtulerunt ei, et ait illis: Cujus est imago haec, et inscriptio? Dicunt ei, Caesaris. Respondens autem Jesus, dixit illis: Reddite igitur quae sunt Caesaris, Caesari: et quae sunt Dei, Deo. Et mirabantur super eo. Et venerunt ad eum Sadducaei, qui dicunt resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
Et cepit illis inparabolis loqui: Vineam pastȩnauit ho¬
mo et circũ dedit saepem. et fodiit lacum et ae dificauit tur¬
rim. et locauit eam agri colis. et pere gre pro fectus est : Et
misit ad agricolas intempore seruũ ut ab agricolis accipe¬
ret defructuui neae: Qui apprehensum eum caeciderunt.
etmiserunt uacuum: Etiterum misit ad illos alium seruũ:
et illũ in capite uul nera uerunt. et catu meliis ađ fecerunt:
Etrur sum alium misit: et illum occiderunt: et pluresalios
quosdã ģdentes. Alios uero occidentes: Ad huc ergo unum
habens filium Karis simum: et illumi sit ad eos nouissimum
dicens. Quiare uerebuntur filium ieum: Colonia autẽ:
dixerunt ad inuicem: Hic ẽ heres: uenite occidẽ mus eum :
etnrã erit here ditas: It đd prehendentes cũ occiderunt:
et eie cerunt ex traui neam: Quid ergo faciet dominus uine¬
ae : ueniet et perdet colonos: et dabit uineamaliis: nec scrip¬
iuiram hanclegistis: Lapidem quẽ reꝓbauerunt aedifi¬

Expanded text:
Et coepit illis in parabolis loqui: Vineam pastinavit homo, et circumdedit sepem, et fodit lacum, et aedificavit turrim, et locavit eam agricolis: et peregre profectus est. Et misit ad agricolas in tempore servum: ut ab agricolis acciperet de fructu vineae. Qui apprehensum eum ceciderunt, et dimiserunt vacuum. Et iterum misit ad illos alium servum: et illum in capite vulneraverunt, et contumeliis affecerunt. Et rursum alium misit, et illum occiderunt: et plures alios, quosdam caedentes, alios vero occidentes. Adhuc ergo unum habens filium charissimum, et illum misit ad eos novissimum, dicens: quia reverebuntur filium meum. Coloni autem dixerunt ad invicem: Hic est haeres, venite, occidamutra erit haereditas. Et apprehendentes eum, occiderunt, et ejecerunt extra vineam. Quid ergo faciet Dominus vineae? Veniet et perdet colonos, et dabit vineam aliis. Nec scripturam hanc legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
lures fuis se qui euangelia scrip¬
testatur dicens. Qm̃ qui dem
multi conati sunt ordinare nar¬
rerum quae in nobis conpletae sunt
empus monimenta decla
que appellis at rorquorũ quos enume rare longissimũ est
Cũ hoctantũ in prae sentiarum necesse sit dicere. Ixti¬
tis se quosdã quisine spũ. It gratia dĩ conasunt magisor¬
dinare narracionem quã historae texere uerita tẽ. Qsui¬
bus iure potest illud ꝓpheticum coaptari. Uae qui pro¬
phetant decor de suo Quiai ihulant post spm̃ suũ quidi¬
cunt dicit dñs. et dñsno. ⁊ misi eos De quibus siluator

Expanded text:
r istos, multi Evangelia scriptestatur dicens: « Quandoquidem multi conati sunt ordinare narrationem quae in nobis completae sunt empus monimenta declarque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: phetant de corde suo; qui ambulant post spiritum suum. Qui dicunt, dicit Dominus: et Dominus non misit eos . » De quibus Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
apłi tui lecri fide & nomine consecrasti.
quiq beatum illisaulum ad p̾dicandũ gentib
głam tuam sociare dignatus es. concede. ut
omnes qui adeorumdem apłorum tuorum
sollemnia c̃uenerunt. sp̃uali remimeratione ditent᷑ ꝑ¬

Expanded text:
i tui Petri fide et nomine consecrasti, quique beatum illi Paulum ad praedicandum gentibus gloriam tuam sociare dignatus es, concede ut omnes, qui ad apostolorum tuorum solemnia convenerunt, spirituali remuneratione ditent
Abbreviated transcription (Latin):
galylei sunt. Et quomodo nos audiuimus
parthi. & medi. & elamitȩ. & qui habitant meso-¬
potamiam. iudeam. & capadociam. pontum. &¬
asiam. phrigiam. & panphiliam. ȩgyptum. &

Expanded text:
Galilaei? Et quomodo agnoscimus Parthi, Medi, Elamitae, et qui inhabitant Mesopotamiam, Armeniam et Cappadociam, Pontum, Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et
Abbreviated transcription (Latin):
transposuit. I umbam deniq ex auro argen¬
toq & geminis miro opere desuꝑ fabricauit.
ȩccłam quoq quȩ exigua conuenientib po¬
pulis uidebatur. eximio opificio ampliatam
decorauit. Ipse demum ex reliquiis quae ascõ
multimodamq medelam diuersis egritudi¬
nũ morbis easdem impertiendo prebuit.

Expanded text:
transposuit ; tumbam denique ex auro argentransposuit ; tumbam denique ex auro argentoque et gemmis miro opere desuper fabricavit. Ecclesiam quoque, quae exigua conventibus populi videbatur, eximio opificio ampliatam decoravit. Ipse demum ex reliquiis, quae a sanivit multimodamque medelam diversis aegritudinum incomodis easdem inpertiendo praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mutaret. Unde omnes quos eadem hora uigila¬
re contigerat. quiq rei causam ignorabant. mag¬
num quoddam celitus datum estimabant signũ.
Erat autem transacta nox media. & nox quidẽ
obscura ualde & caligosa. sed procedente fulgore
quasi lux diei ad tempus resplenduit. & in tem¬
pore claritas recessit. Tuncergo sacruni
inuentum. cligius cumgaudio lacrimabili deoscu¬
latur. ac deꝓfunda tellure eleuatum. reliquias
sibi undecumq concupiuit segregauit. Dentes
etiam ꝓlanguentium medela ex maxilla abstulit.
atq in radice dentis gutta sanguinis exiuit. Clauos
quoq mirȩ magnitudinis quos tempore passionis
ꝑsecutores. eius corpori infixerant. excerebro cȩte¬
risq artub extractos sibi proreliquiis sequestrauit.
Capillos etiam pulcherrimos in reliquias sepa¬
ratos delegauit. Deinde oloserico preciosissi¬
mo obuolutum compositumq honestissime
corpus. summa cum diligentia retro altare

Expanded text:
mutaret. Unde omnes, quos eadem hora vigilamutaret. Unde omnes, quos eadem hora vigilare contigerat, quique rei causam ignorabant, magnum quoddam datum caelitus signum aestimabant. Erat enim transacta media nox et nox quidem obscura valde et caligosa, sed procedente fulgore quasi lux diei ad tempus resplenduit et in tempore claritas recessit. Tunc ergo sacrum inventum corpus Eligius cum gaudio lacrimabili exosculatur, ac de profunda tellure elevato, reliquias sibi undecumque concupivit segregavit, dentes etiam pro languentium medella ex maxilla sancta abstulit, atque in radice dentis gutta sanguinis exivit. Clavos quoque mirae magnitudinis, quos tempore passionis eius persecutores corpori infixerant, ex cerebro ceterisque artubus abstractos, sibi pro reliquiis sequestravit. Capillos etiam pulcherrimos reliquiis separatos delegavit. Deinde olosirico praetiosissimo obvolutum conpositumque honestissime corpus summa cum diligentia citra altare
Abbreviated transcription (Latin):
pedes decem siue amplius terra. abspe iterum inueni¬
endi corporis destituuntur. Et cum tercia iã nooc
media fluxisset. arrepto eligius sarculo. reiectoq
amphibalo cȩpit uirib totis cum ccreiscum lam¬
padibus terram sc̃ĩs effodere manib Tum q panlis
ima fossȩ declinans in latus cauernȩ humum cȩ¬
pisset effodere. mox repperit cumbum sane ue¬
terrimum tegentem corpus sacratum. T unc
gaudio magno repletus. cum sarculo quẽ manu
gestabat. audacissime latus ferisset sepulchri.
confestim forato tumulo tanta odoris fraglan¬
tia cum immenso lumine ex eo manauit. ut
etiam ipse sc̃s eligius fulgore luminis odoreq
inenarrabili ꝑculsus. uix subsistere potuisset.
Nam & globus splendoris qui e tumulo ictu
ferientis ꝓcessit. tantam uim suȩ claritatis spar¬
sit. ut cunctoꝵ astantium obtutib oculoꝵ retunsis.
partem maximam regionis illius in dici claritatẽ

Expanded text:
altum ultra pedes decem seu amplius terram, ab spe iterum invenialtum ultra pedes decem seu amplius terram, ab spe iterum inveniendi corporis destituuntur, et cum tertia iam nox media fluxisset, arrepto Eligius sarculo reiectoque amfibalo coepit totis viribus cum cereis et cum lampadibus terram sanctis effodere manibus. Cumque paulolum ima fossae declinans, in latus cabernae scabare humum coepisset, mox repperit cumbum sanae veterrimum, tegentem corpus sacratum. Tunc gaudio magno repletus, cum sarculo quem manu gestabat avidissime latus ferisset sepulchri, confestim forato tumulo, tanta odoris flagrantia cum inmenso lumine ex eo manavit, ut etiam ipse sanctus Eligius fulgore luminis odoreque inenarrabili perculsus vix subsistere potuisset. Nam et globus splendoris, qui ex tumulo ad ictum ferientis processit, tantam vim suae claritatis sparsit, ut, cunctorum adstantium obtutibus oculorum retunsis, partem maximam regionis illius in diei claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
mereretur desideratum percipere uotui. Tanta
namq inerat ei fides. tantaq constantia. ut ple¬
rumq sic facienda preueniret. tamquam facta
crederet. & non numquam ita cum dõ. quẽ ad¬
modum cum terreno suo loqueret᷑ dño. ad pro¬
positum quod ipse statuerat. in dõ complere indu¬
bitanter se crederet. Unde etiam tunc cum a
omnia nosti priusquam fiant. tu scis quod nisi
manifeste michi ostenderis corpus huius sci testis tui
qui propter nomen sc̃m tuum passus est. quam quã
sim indignus. numquam tamen plebis huius episco¬
patum geram. sed exul potius ab hac ꝓuincia pro¬
cul secedam. ubi ut dignum ẽ interbestias moriar.
Quid multa: cępto insistens ioperi. cum adiuto
ca. nullaq inueniendi caperent indicia. leniter
ille omnes compescens. unum eis locum quo nulla
esse suspicio poterat. inposteriori ȩccłȩ parte effodi¬
endum designat. Tunc omnium labore ibi con¬
uerso. libenter iussis obtemperant. defossaq in altũ

Expanded text:
mereretur desideratum percipere votum. Tanta namque erat ei fides tantaque constantia, ut plerumque sic facienda praeveniret, tamquam iam facta crederet, et nonnumquam ita cum Deo quemadmodum cum terreno suo loqueretur domino ac propositum, quod ipse statueret, id Deo complere indubitanter crederet. Unde etiam cum a omnia nosti, priusquam fiant, tu scis, quod nisi manifestatum ostenderis mihi corpus huius testis tui, qui propter nomen sanctum tuum passus est, quamquam sim indignus, numquam tamen plebis huius episcopatum geram, sed exul potius ab hac provintia procul secedam, ubi ut dignum est inter bestias moriar'. Quid multa? Coepto opere persistens, cum adiutornullamque inveniendi spem caperent, leniter ille omnes conpescens, unum eis locum, quo nulla esse suspicio poterat, in posteriora ecclesiae parte effodiendum designat. Tunc omnium labore ibi converso libenter iussis obtemperant, defossaquae iam in
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃s dñe populo tuo in uiolabilẽ fidei
firmitatem. ut qui unigenitum tuum
in tua tecum gloria sempiternum. inueritate
& apresentib liberent᷑ aduersis. & mansuris gau¬
diis inserantur. Peundẽ.

Expanded text:
aesumus populo tuo Domine inviolabiliter fidei firmitatem ut qui unigenitum tuum in tua tecum gloria sempiternum in veritate et praesentibus liberentur adversis, et mansuris gaudiis inserantur. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃s dñe gratiam tuam. qui iusti sẏme¬
onis expectationem implesti. ut sicut ille
mortem non uidit priusquam xp̃m dñm
uidere mereretur. ita & nos uitam obtine¬
amus ȩternam. ꝑ eundem:

Expanded text:
ne, gratiam tuam, qui justi Simeonis exspectationem implesti, ut sicut ille mortem non vidit priusquam Christum Dominum videre mereretur, ita et nos vitam obtineamus
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi conditio mentem eius stimularet.
cȩpit tandem sagaci inquisitione ꝑ basilicȩ
pauimentum huc illucq temptare. sicubi
sacratum tumulum possit dep̃hendere. Sed
cum nullatenus indicium tumuli repperiret.
cȩpit afratrib destitui: ꝓsequentib cũ tremo¬
re interitum illius qui dudum huiusmodi
inuestigatione superba mente tumens lugu¬
bri morte uitam finisset. nec non & le antiqͥ¬
tate corporis. longinquitate iam temporis
consumpti. atq ad nichilum inpuluerẽ redacti
obicientes. conabantur cum acepto mentis
proposito reuocare. Cumq ei istiusmodi
impedimenta afratrib obicerentur. altius ille in¬
gemiscens aiebat. N olite fr̃s queso. nolite impe¬
dire deuotionem meam. N am ego credo incre¬
atorem meum. quod non dedignabitur tantum
thesaurum. tantumq michi desideratum frau¬
dare commercium. Tunc ergo attentius insister
leuauit triduanum ieiunium. atq enixius xp̃i

Expanded text:
huiusmodi conditio mentem eius stimularet, huiusmodi conditio mentem eius stimularet, coepit tandem sagaci inquisitione per basilicae pavimentum huc illucque temptare, sicubi sacratum tumulum posset depraehendere. Sed cum nullatenus indicium tumuli reperiret, coepit a fratribus distitui, prosequentibus cum tremore interitum illius, qui dudum huiusmodi investigationem superba mente concipiens, lugubri morte vitam finisset; necnon et antiquitatem corporis longinquitate iam temporis consumpti atque ad nihilum in pulverem redacti obicientes, conabantur eum a coepto mentis proposito revocare. Cumque ei istiusmodi inpedimenta a fratribus obicerentur, altius ille ingemescens aiebat: 'Nolite, fratres, quaeso, nolite inpediri devotioni meae; nam ego credo in creatorem meum, quod non me dignabitur tanto thesauro tantumque mihi desiderato fraudare'. Tunc ergo adtentius persistens levavit triduanum ieiunium, atque innixius Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis extollere a se corpus marcyris quiNTiNi
& inquiri posse & inueniri. Sed ut eius pro¬
teruiam aliquando & eligii merita demum
dñs declararet: mox ut terram sarculo cauare
cȩpit. manubrium fossorii manib eius inhȩsit
Sicq miser opus presumptum reliquit. se¬
quenti quoq die inmanib suis uermib ebul¬
lientib miserabiliter expirauit. Ex quo fa¬
cto. tantus timor adoleuit inpopulo. ut nullꝰ
deinceps quamuis ꝓbabilis uitȩ preter eligiũ
huius modi negocium auderet appetere.
Eligius itaq cura pastorali suscepta. statim
in exordio suȩ ordinationis cȩpit assidu are
erga locum illum. Est enim haud ꝓcul
aburbe uiromandense in eo scilicet loco ubi
quondam sc̃s martyr quintinus fluuio ele¬
uatus ab eusebia in monte fuerat tumulatus.
Eligius igitur diuino nutu instigatus uol¬
uebat in animo sed & libere ꝓclamabat iN¬
populo. non illic haberi corpus ubi uenerabat᷑

Expanded text:
verbis extollere, a se corpus martyris Quintini verbis extollere, a se corpus martyris Quintini et inquiri posse et inveniri; sed ut et eius proterviam ilico et Eligii merita demum Dominus declararet, mox ut terram sarculo scabare coepit, manubrium fossorii manibus eius inhaesit, sicque miser opus praesumptum relinquens, sequenti quoque die, in manibus suis vermes ebullientes, miserabiliter expiravit. Ex quo facto tantus timor adolevit in populo, ut nullus deinceps quamvis probabilis vitae praeter Eligium huiusmodi negotium auderet appetere. Eligius ergo, cura pastorali suscepta, statim in exordio suae ordinationis coepit assiduare erga locum illum; est enim haut procul ab urbe Vermendense, in eo scilicet loco, ubi quondam martyr ex fluvio elevatus ab Eusebia in monte fuerat tumulatus, Eligius itaque divino notu instigatus volvebat in animo, sed et libere proclamabat populo non illic habere corpus, quo eum loco v
Abbreviated transcription (Latin):
episcopo. inter cȩcera
uirtutum suarum mi¬
racula. hoc ei adnõ
concessum erat. ut sc̃oꝵ
martyrum corpora
quę ꝑtot sȩcula abdita
populis hactenus habe¬
bantur. co inuestigante arumo ardore fidei in¬
dicante patefacta proderentur. Siquidem
non nulla uenerabantur prius apopulo in lo¬
cis inquib non erant. & tamen quo in lococer¬
tius humata tegerentur. prorsus ignorabat᷑.
Elioius pontifex consecratus est ȩccłȩ pastor.
ab eo non nulla inuenta. populis sunt declarata.
E x quib primum ac summum martyrem
quixt intim in principio episcopatus sui
grandi instantia quasi tumulum quoque
celatum promouit palam inpublicum. Deniq
priusquam ipse eligius eiusdem loci datus eẽt
cpiscopus. extitit quidam uir improbus uo¬
cabulo maurinus. ut uidebatur populis habi¬
tu religiosus. cantor etiam in regis palatio lau¬
datus. atq ex hoc ut rei docuit exitus. mente
tumidus. corde ꝓteruus. accione dissipatus.
Qui audacia suȩ p̾sumptionis deceptus. cȩpit

Expanded text:
issimo inter cetera virtutum suarum miracula id etiam a Domino concessum erat, ut sanctorum martyrum corpora, quae per tot saecula abdita populis actenus habebantur, eo investigante ac nimio ardore fidei indagante, patefacta proderentur; siquidem nonnulla venerabantur prius a populo in locis quibus non erant, et tamen quo in loco certius humata tegerentur, prorsus ignorabatur. Eligius pontifex consecratus ecclesiae pastor est datus, ab eo nonnulla inventa populis sunt declarata; ex quibus primum ac summum sanctum martyrem Quintinum in principio episcopatus sui grandi instantia quaesitum, olim quoque celatum, promovit palam in publicum. Denique priusquam Eligius eiusdem loci datus esset episcopus, extitit quidam vir inprobus, vocabulo Maurinus, ut videbatur populis habitu religiosus, cantor etiam in regis palatio laudatus atque ex hoc, ut regi docuit exitus, mente tumidus, corde protervus atque actione dissipatus, qui audatia suae praesumptionis deceptus, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
quin aut inhumata bestus auib:q lace¬
randa ꝓiciebant᷑: aut fluctib inmer¬
sa. piscib uoranda tradebant᷑: aut in
fauillam redacta. inpelagi profunda
DISPER GEBAMTUR

Expanded text:
quin aut inhumata bestiis avibusque laceranda projiciebantur, aut fluctibus immersa piscibus voranda tradebantur, aut in favillam redacta, in pelagi profunda dispergebantur
Abbreviated transcription (Latin):
PUD UIRMAN DENSIM UERO OEPIDU
galliarum. quintinus martor reqͥ¬
escit: Cuius beatum corpꝰ aquadam re¬
ligiosa. quȩ dudum fuerat cȩcata re¬
ꝑitur: S ed mox ut afluminis fundo
releuatum ÷: miraculum ꝓtulit. cum muli¬
eris facie ubi primum illuxit lumina cę

Expanded text:
pud Viromandense vero oppidum Galliarum, Quintinus martyr quiescit, cujus beatum corpus a quadam religiosa, quae dudum fuerat caecata, reperitur . Sed mox ut a fluminis fundo relevatum est, miraculum protulit, cum mulieris facie, ubi primum inluxit, lumina caeca
Abbreviated transcription (Latin):
uas Haec sacerdote cumla crunis deprę¬
cante: disruptis uinculis patubuli. reus ad
terram ruit: Quod audiens iudex timo¬
re ꝑterritus. & diumam admiraris uirtu¬
tem. nichil illi ultra nocere pi sũpsi:¬

Expanded text:
vas'. Haec sacerdote cum lacrimis deprevas'. Haec sacerdote cum lacrimis deprecante, disruptis vinculis patibuli, reus ad terram ruit. Quod audiens iudex, timore perterritus et divinam admirans virtutem, nihil illi ultra nocere praesumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
NHAC IGITUR URBE: UNUS EXLATRO¬
nib equum prȩsbiteri furtim abstulit:
Inuentus a pres bitero. iudici manifestat᷑:
nec mora apprehensus. & iuncula com¬
pactus subditur: O pus suum ore pra¬
prio indicans: patibulo duudicatur
Sed presbiter metuens ne ob sui dampni
causam anima hominis auferreretur :
iudicem deprecans ut concessa illi uita
hic culpa reus absolueretur apęna. di¬
cens satis sibi. eẽ. iam factum quot ꝑ tot
tormentoꝵ genera. latro quȩ gesserat de¬
clarass& Sed seueritas iudicis cum nullis
precib potuiss& inflecti: reum patibulo
condempnauit: Tunc presbiter cum la¬
crimis prostratus adbeati martyris tumu¬
lum: supplicit᷑ dep̃cat᷑ dicens Quęso glo¬
riosissime adleta xꝑi: ut eruas hunc ƿauꝑẽ
demanu mortis iniquȩ. ne michi fiat inoppro¬
boriumn: si pmȩam accusationẽ moriat᷑ hic homo:
Istende depcor urtutem tuam. ut quen
aspitas humanȩ nequitiȩ ab soluere distu¬
lit: lenis pietatis moderamine tudissol¬

Expanded text:
hac igitur urbe unus ex latronibus equum presbiteri furtim abstulit; inventus a presbitero, iudici manifestatur. Nec mora, adprehensus et in vincla conpactusprio indicans, patibulo diiudicatur. Sed presbiter metuens, ne ob sui damni causam anima hominis auferreretur, iudicem deprecans, ut, concessa illi vita, hic culpa reus absolveretur a poena, dicens, satis sibi esse iam factum, quod per tot tormentorum genera latro quae gesserat declarasset; sed severitas iudicis cum nullis precibus potuisset inflecti, reum patibulo condemnavit. Tunc presbiter cum lacrimis prostratus ad beati martyris tumulum, suppliciter deprecatur, dicens: 'Quaeso, gloriosissime athleta Christi, ut eruas hunc pauperem de manu mortis iniquae, ne mihi fiat in obprobrium, si per meam accusationem moriatur hic homo. Ostende, deprecor, virtutem tuam, ut, quem asperitas humana nequit absolvere, lenis pietatis moderamine tu dissol
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuisibiliter omnia c̾tines.
& tamen ꝓsalute generis hu¬
mani signa potentiȩ tuȩ ui¬
sibiliter ostendis: templum hoc. potentiȩ tuȩ
inhabitatione illustra. ut omnes qui huc de¬
precaturi conueniunt. ex quacumq tribula¬
tione adte clamauerint. consolationis tuȩ be¬
neficia consequantur.

Expanded text:
qui invisibiliter omnia contines, et tamen pro salute generis humani signa tuae potentiae visibiliter ostendis, templum hoc Majestate tuae inhabitationis illustra, ut omnes quicunque huc deprecaturi convenerint, ex quacunque ad te tribulatione clamaverint, consolationis tuae beneficia consequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
episcopo. inter cętera
uirtutum suarum mi¬
concessum erat. ut sc̃oꝵ
martyrum corpora
quȩ ꝑtot sȩcula abdita
populis hactenus habe¬
bantur. eo inuestigante aramo ardore fidei in¬
dicante patefacta proderentur. Siquidem
non nulla uenerabantur prius apopulo in lo¬
cis in quib non erant. & tamen quo in lococer¬
tius humata tegerentur. prorsus ignorabat᷑.
Eligius pontifex consecratus est ȩccłȩ pastor
ab eo non nulla inuenta. populis sunt declarata

Expanded text:
issimo inter caetera virtutum suarum miconcessum erat ut sanctorum martyrum corpora, quae per tot saecula abdita populis hactenus habebantur, eo investigante ac nimio ardore fidei indagante patefacta proderentur: siquidem nonnulla venerabantur prius a populo in locis quibus non erant, et tamen quo in loco certius humata tegerentur, prorsus ignorabatur. Eligius pontifex consecratus, et Ecclesiae pastor est datus, ab eo nonnulla inventa populis sunt declarata
Abbreviated transcription (Latin):
¶Apollinarius laudicensis iactatione ingenis
quosdam errores pertinaciter asseuerãs here¬
sim sui nominis suscitauit. quam damasus
habito rome concilio damnauit¬
¶ Eutropius presoiter uir eloquentia darus
agnoscitur¬
Xi¶Ala mannoꝵ circiter xxx. milia apud argei i xiii.¬
tarium galliaꝵ oppidũ abexercitui gratiani
strata.
Gens hunnoꝵ gothos uastat.¬

Expanded text:
Apollinarius Laodicensis jactatione ingenii quosdam errores pertinaciter asseverans, haeresim sui nominis suscitavit, quam Damasus habito Romae concilio damnavit. Eutropius presbyter, vir eloquentia clarus agnoscitur. Alamannorum 30 circiter milia apud Argentare a oppedum Gallearum ab exercitu Gratiani strata. 48. Gens Hunorum Gotus vastat
Abbreviated transcription (Latin):
X ¶Aureliano rome triumphante Thetricus & Zeno ui¬
bia currum precesserunt. e quib thetricus corre.¬
ctor postea lucanie fuit. & Zenobia sum̃o honore¬
familia.
inter constantinopolim & heradeam occidi¬

Expanded text:
 Aurelianum Romae triumphantem Tetricus et Zenobia currum praecesserunt; e quibus Tetricus Corrector postea Lucaniae fuit, et Zenobia in Urbe summo honorefamilia ninter Constantinopolim et Heracleam, i
Abbreviated transcription (Latin):
gnam mesopotanie ꝑtem sapori regi persaꝵ
tradidit.
¶Sinodus anthiochie celebratur.
¶louianus odore prunaꝵ quasnimias adoleri
onem regni assummit

Expanded text:
gnam Mesopotamiae partem Sapori Persarum regi tradidit. Sinodus Antiochiae Melitus ive odore prunarum, quas nimias adoleri onem regni assumit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eu sebus episcopusemesenus arriane signi¬¬
fer factionis multa & uaria describit
¶Solis facta defectio.¬
II ¶ Bellum persicum in quo haud dubiã uictoriã xi.¬
militum stoliditate romani ꝑdiderũt¬

Expanded text:
 Eusebius episcopus Emisenus Arianae signifer factionis multa et varia conscribit. Solis facta defectio. Bellum Persicum nocturnum apud Syngaram, in quo haud dubiam victoriam militum stoliditate perdidimu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ xiiii. Theodosus cum thesalonice egrotaret abasi¬
lio eiusdem ciuitatis ep̃o baptisia suscepit.¬
¶ Procurante gratiano eoꝙ theodosius egrotaret
pax firmatur cum gothis.
¶Sinodus patrum .c.l. apud constantinopolĩ
celebrata est contra macedonium spiritum¬
sanctum deum esse negantem.

Expanded text:
ibit. Theodosius cum Thessalonicae aegrotaret, ab lio ejusdem civitatis episcopo baptisma suscepit. Procurante Gratiano, eo quod Theodosius 735 aegrotaret, pax firmatur cum Gothis. Synodus Patrum CLXXX apud Constantinopolim celebrata est contra Macedonium, Spirisanctum Deum esse negantem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶xuI Langobardi ab extremis germaniȩ finib
occeaniq prottinus littore scandiaq insula
magna multitudine egressi. & nouarum sediũ
auidi. ibore. & aione ducibus uandalos pri¬
mum uicerunt
¶Sempronuisuir apprime eruditus agnoscit᷑¬

Expanded text:
 Longobardi ab extremis Germaniae finibus, Oceanique protinus littore, Scandiaque insula, magna multitudine egressi, et novarum sedium avidi, Iborea et Aione ducibus Vandalos primum vicerunt. Sempronius vir apprime eruditus agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gregorius nazanzenus ep̃s uir sua etate elo¬
quentissimus & hieronimi preceptor obiit
Archadius theodoxũ imꝑatoris filius augustꝰ uii
appellatur.
¶P etronius bononiensis ep̃s uir studiis & san¬
ctitate clarus moritur

Expanded text:
Gregorius Nazianzenus, vir sua aetate eloquentissimus et Hieronymi praeceptor, obiit Arcadius Theodosii imperatoris filius Augustus appellatur. Petronius Bononiensis episcopus, vir studiis et sanctitate clarus moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Comodus asenatu augustus ẽ appellatus
¶Smirna urbs asie terremotii ruit: ad cuius
restaurationem decennalis tributoꝵ in¬
munitasdata est.
CAntoniusmpannonia morbo ꝑit

Expanded text:
Commodus a senatu Augustus appellatur. Smyrna urbs Asiae terraemotu ruit, ad cujus instaurationem decennalis tributorum immunitas data est. Antunius in Pannonia morbo peri
Abbreviated transcription (Latin):
¶Trigenna libus constantini dalmatius cesar
appellatur.
¶P ater rhetor rome gloriosissime docet.
¶F unomia christiana uirgo in eloquẽtia claret.
¶ Eustachius constantino politanus presbiter

Expanded text:
Tricennalibus Constantini Delmatius Caesar appellatur. Patera rhetor Romae gloriosissime docet.unomia Christiana virgo in eloquentia patri coaequatur. Eustachius Constantinopolitanus presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uespasianus duob preliis superatos iuideos
ad muros compulit
uespasiani occisus intiberim prohicitur¬
¶Uespasianus inuidea abexercitu imꝑator appella¬
tus bellumtyto filio commendans romam per
alex andriam proficiscitur¬

Expanded text:
espasianus duobus praeliis superatos Judaeos ad muros compulitus occisus, in Tiberim projiciturVespasianus apud Judaeam ab exercitu imperator appellatur: bellum Tito filio commendans, Romam per Alexandriam proficiscitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seuerus in honorem ꝑtinacis quem ulianus int̾¬
fecerat pertinacem se cõpnominari iussit.
¶Clemẽs alexandrine ecelesie presbiter & pan u¬
disertissimi habentur.
¶Candidius christianoꝵ disputator cautissimꝰ
notus efficitur.
insignes habentur

Expanded text:
 et in honorem Pertinacis, quem Julianus occiderat, Pertinacem se cognominari jussit. 2 Clemens Alexandrinae ecclesiae presbyter, et Pandisertissimi Candidus Christianorum disputator cautissimus notus efficitur.insignes habentur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uologesus rexparthoꝵ uicinas sibi romanas uii¬
prouincias depopulatus est.
¶Tronto insignis orator habetur . qui.M. anto¬
nium uerum latinas litteras docuit.¬
xi ¶ Seleucia asie urbs cumtrecentis milib ho iuii¬
minum aromanis capta.

Expanded text:
ologesus rex Parthorum, vicinas sibi Romanas provincias depopulatus est. Fronto orator insignis habetur, qui Marcum Antoninum Verum Latinis litteris eruvit. Seleucia Assiriae urbs cum trecentis milibus hominum a Romanis capta.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Philippus primus omiũ ex romanis imꝑato¬
ribus christianus fuit.
est obquam solemnitatem innumerabiles pene
theatrales tribus diebus & tribus noctis populo
periugilante celebrati.

Expanded text:
primusque omnium ex Romanis imperatoribus Christianus fuit. est, ob quam solemnimpo Martio theatrales tribus diebus ac noctibus populo pervigilante celebravit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Clipei & imagines eius passim ubiq ꝑromã ĩ
terram sunt deiecte. & apopulo perignomĩ am
publice conculcate.

Expanded text:
clypeique et imagines ejus passim ubique per Romam in terram sunt dejectae, et a populo per ignominiam publice conculcatae.
Abbreviated transcription (Latin):
tolio non nisi aureas & argenteas sibi poni
perinisit ac ponderis certi
September germanicus october uero domitiaꝰ
¶Quintilianus ex hispania calagoritanis rome
XI ¶ Domitianus mathematicos romanaurbe pepulit uiuii

Expanded text:
tolio non nisi aureas et argenteas poni permisit ac ponderis certiSeptember Germanicus, et October Domitianus. Quinctilianus ex Hispania Calaguritanus, qui . 9 Domitianus mathematic
Abbreviated transcription (Latin):
principatum tenet herodes thetrarcha annis xxiiii.
incam pania moritur: sepellitur ꝙ rome in campomartio
¶Tiberius quasi oohactus & querens miseram & onero¬
sam inuingi sibi seruitutem imꝑium recepit
¶Cauis asinius orator asinii pollionis filius atiberio

Expanded text:
s tercentena et septuaginta millia. in Campania moritur, sepultusque est Rome in campo MarcioTiberius quasi coactus, et querens miseram et onerosam jungi sibi servitutem, imperium recepit. Caius Asinius Gallus orator, Asinii Pollionis filius, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
¶UIuII Claudius felicẽ procuratorẽ iudee mittit
apud quem paulus apostolus accusatus inde¬
fensionem sui perorat.
¶Philippus apostolus xp̃i apud hieropolimi asie xii¬
cuutatem dum euangelium populonumptia¬
ret cruci affixus lapidibus opprimitur
¶Multi imniudea extiterunt qui populũ uana per xiii¬
suasione deciperent. inter quos egiptius ꝗdã
pseudo propha qui plurimos sibi associauerat
inipso magnaꝵ rerum conatu abexercitu
felicis oꝑpruitur.¬

Expanded text:
11 Claudius Felicem procuratorem Judaeae mittit, apud quem Paulus apostolus accusatus in defensionem sui perorat. 12 Philippus apostolus Christi apud Hierapolim Asiae civitatem, dum Evangelium populo nuntiaret, cruci affixus, lapidibus opprimituratore Judaeae exstiterunt multi qui populum sua persuasione deciperent. Inter quos et Aegyptius quidam pseudopropheta fuit, qui plurimos sibi associans, in ipso magnarum rerum conatu per exercitum Felicis opprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ualens abeudoxo arrianoꝵ ep̃o baptizatus
catholicos persequitur.
¶Gratianus ualentiniani filius ambranisun
decidens grando non nullos hominum inte¬
¶Apud trabatas lana celo pluuie mixta de

Expanded text:
alens ab Eudoxio Arianorum episcopo baptizatus nostros persequitur. Gratianus Valentiniani filius Ambianis imagnitudinis decidens grando nonnullos hominum inteApud Atrebatas lana e coelo pluviae mixta de
Abbreviated transcription (Latin):
¶Langobardorum .ii. regnauit lamissus meretricis xXXI. xu¬
filius annus tribus
¶Honorius imꝑator moritur. & regnum siumiohãnes

Expanded text:
Longobardorum II regnavit Lamissus meretricis filius annis 3. Honorius moritur, et regnum ejus Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
UI ¶Langobardi eorum ducibus defunctis primũ ui¬
sibi regem creauerunt agelmundum aionis¬
ni ¶ Theodosius uenerabile iohannis baptiste caput uii¬
exiuco cosalai constantinopolim deportãs sep¬
tumo aburbe lapide inbasilica quam magno
sumptu in eius honorem erexerat recondit.
¶lohannes anachorita clarus habetur. quior ii¬
natus prophiȩ gratia theodoxium iuctorẽ¬

Expanded text:
 Longobardi, eorum ducibus defunctis, primum sibi regem creaverunt Algelmundum Aionisit. Theodosius venerabile Joannis Baptistae caput vico Coslai Constantinopolim deportans, septimo ab urbe lapide in basilica, quam magno sumptu in ejus honorem erexerat, recondit. monachus anachoreta clarus habetur, qui ornatus prophetiae gratia Theodosium co
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Claudius debrutanis triumphat & orchadas
insulas romano adicit imꝑio: inciuusglorie
memoriã filium suum brittanicum appellauit.
uit undecim annos triginta hominũ milibus
sine intermissione oꝑantib.
¶Portum hostie claudius extruxit dextra leua¬
q duob quasi brachũs obiectis.

Expanded text:
. Claudius de Britannis triumphavit, et Orchadas insulas Romano adjecit imperio, In cujus gloriae memoriam filium suum Britannicum appellavit. vit, 11 annos triginta hominum millibus sine intermissione operantibus. Portum Ostiae Claudius exstruxit, dextra laevaque duobus quasi brachiis objectis
Abbreviated transcription (Latin):
um precatus fuisset ut mortuo statim tyberio
cauim cunctoꝵ dominũ uideret
¶Pilato de christianoꝵ dogmate ad tiberiũ rese XXii.¬
¶ Petrus apostolus anthiochienã eoclesiã fũdauit.
ibiq cathedram adeptus sedit annis .uii. & ind¬

Expanded text:
um precatus fuisset, ut, mortuo statim Tiberio, Caium cunctorum dominum videret. 23 Pilato de Christianorum dogmate ad Tiberium refe Petrus Apostolus Antiochenam Ecclesiam fundavit, ibique cathedram adeptus, sedit annis 25.
Abbreviated transcription (Latin):
que. quasi ꝑducte in mentis in samam.
de sũma trutate. et diuina essencia
disputent et p̾dicent. at cu ca fidei¬
articlos. et eccastica sacram̃ta. O¬
piniones cathonce fider contrarias
iutroducant. et młtõs suy hus de¬
cipientes simꝑlces eos m o errores

Expanded text:
quedam perducte in mentis insaniam de summa trinitate et divina essencia disputant et predicant et carticulos et ecclesiastica sacramenta opiniones catholice fidei contrarias introducentes multosque super hiis decipiunt simplices et in errores
Abbreviated transcription (Latin):
ad audienda dinina officia tempore in¬
terdicti fr̃es et sorores de oroĩe t̾cio
quem beatus franciscus iustituit exis¬
tentes. qui contiuentes. sen de peni¬
tencia nũ cupantur. scandalum in¬
aliorum qui ab hus excluduntur mẽ¬
tibus generetur. censura uuescat
ecch̃a ftĩcat. et iuiuoris auctoritatis
int̾dc̃i sententia reputetur. Gis¬
dem frĩbus minoribus diftrictius in¬
hibeniꝰ  ne decet̾o. aliquem uł ali¬
quos p̾dc̃orum. eciam si suꝑ hoc.¬

Expanded text:
ad audienda divina officia tempore interdicti fratres et sorores de ordine tertio quem beatus Franciscus instituit existentes, qui continentes seu de poenitentia nuncupantur, scandalum aliorum, qui ab his excluduntur, mentibus generetur, censura vilescat ecclesiastica et minoris auctoritatis interdicti sententia reputetur: eisdem fratribus Minoribus districtius inhibemus, ne de cetero aliquem vel aliquos praedictorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ extra sublata occasione quacũque
ad confessionem. saltem semel acce¬
dant: om̃s et singli monachi. Et
ni prima dñica mensis ciunslibet. in
mo natterii semper coĩcent. nisi ex
causa forte: quã abbĩ. priori. ant
intimare eoꝵ qr iudicio ut abaieãt¬

Expanded text:
que ad confessionem saltem semel accedant omnes et singuli monachi, et in prima dominica mensis cujuslibet in monasteriis semper communicent, nisi ex causa forte quam abbati, priori, aut intimare, eorumque judicio vel abstineant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ser menses aꝓceptõe fruituũ bñficioꝵ que
oꝑtinet: sit ip̃o fcõ suspensus. ¶ Yi uo bñ¬
ficiatus nõ fu̾it. in sacris tamen ordinib citra
sac̾docium ꝯttitutus. ꝑ idem tempus reddat᷑
eo ip̃o mnhilis: ad eccatlicum bñfianui optinẽd̃.
¶dem quoque censemus de ch̃sis aluis uestẽ¬

Expanded text:
 sex menses a perceptione fructuum beneficiorum, quae obtinet, eo ipso sit suspensus. Si vero beneficiatus non fuerit, in sacris tamen ordinibus citra sacerdotium constitutus, per idem tempus reddatur eo ipso inhabilis ad ecclesiasticum beneficium obtinendum. Idem quoque censemus de clericis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ rer romanoꝵ. an nuẽte dño futurus imꝑa¬
tor. promisto. Cpondeo. ⁊ polliceor. atq iuro. co¬
ram deo. et beato petro. me deceto. ꝓtectorẽ ⁊
deffenssorẽ fore sĩuui pont̃ ⁊ hiꝰ sce rõne eccle
in om̃ib neccitatib ⁊ utilitatibus suis. custodi¬
scd̃m scire et posse meñ. recta et pura fide. sic

Expanded text:
 rex Romanorum, annuente Domino futurus imperator, promitto, spondeo et polliceor atque iuro coram Deo et beato Petro, me de cetero protectorem ac defensorem fore summi pontificin omnibus necessitatibus et utilitatibus suis, custodi, secundum scire et posse meum, recta et pura fide; sic
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i corda et uota. ora et labia
ympnos ꝑ soluant leticie salutaris.
tunc psallat fides. spes tripndiet.
exultet caritas. de nocio plandat.
inbilet chorus puritas iocũdetur. tũc
singł. alacri amno. Poronaq uo¬

Expanded text:
um corda et vota, ora et labia, ympnos persolvant leticie salutaris, et psallet fides, spes tripudiet, exultet caritas, devocio plaudat, jubilet chorus, puritas jocundetur, cum singuli alacri animo pronaque vo
Abbreviated transcription (Latin):
igitur picia lingarum hiꝰ possit
hmliter ꝑ inftructionis effictanciã
obtineri : hoc sacro approbante con¬
cilio scolas in subscͥptarum lingarũ
generibus. Uhicunque romanan
suriam residere continget. Necnõ
et salamantiuo studus: Promdimꝰ
erigendas. ¶ S̾tatuentes. ut in
quolibet locorum ip̃orum teneam¬
ti uiri catholia. sufficientem
hutes. hebraice arabice de caldee
liugarum noticiam. duo uidelic
Unius cuiusꝙ lug̾e ꝑrci qui sco¬
las regant mibi. et libros de liu¬
guis ip̃is iulatinum fidelit̾ tnͣste¬
rentes . alios ligas ip̃as solli¬
cite doceant. eorura que ꝑicistm.
studiosam illis inftructõe tuffu¬
dant. ut instructi et edocti suf¬
ficienter inungnis hiꝰ. fructum

Expanded text:
igitur peritia linguarum huiusmodi possit habiliter per instructionis efficaciam obtineri, hoc sacro approbante Concilio, scholas in subscriptarum linguarum generibus, ubicunque Romanam curiam residere contigerit, nec non et Salaman. studiis providemus erigendas: statuentes, ut in quolibet locorum ipsorum, teneantur viri Catholici, sufficientem habentes Hebraicae, Arabicae et Caldaeae linguarum noticiam, duo videlicet uniuscuiusque linguae periti, qui scholas regant inibi, et libros de linguis ipsis in Latinum fideliter transferentes, alios linguas ipsas solicite doceant, earumque peritiam studiosa in illos instructione transfundant, ut instructi et edocti sufficienter in linguis huiusmodi fructum
Abbreviated transcription (Latin):
uaganuir ad religiosorum refrigeriun
sine oꝑibus. Genex sine religione. Al dolescens
sine obediẽcia . diues sine elesina elemosina
femma sine Pudicicia domimꝰ sine uirtute.
Crictianus cõtenciosus auꝑ luꝑbus. Tex
iniquus C pñs negligens. pleb̾s sine disci¬
plia. populus siue lege. ¶ Uicens ꝙ¬

Expanded text:
 ad religiosorum refrigerium sine operibus, senex sine religione, adolescens sine obediencia, diues sine elemosina, femina sine pudicicia, dominus sine uirtute, christianus contenciosus, pauper superbus, rex iniquus, episcopus negligens, plebs sine disciplina, populus sine lege, asserens
Abbreviated transcription (Latin):
cipulus iobediens. Inuenis octiosus. se¬
ner obstinato. Monachꝰ curialis. M ona¬
thus. cansidicus. habito p̾siosus. cibus ex¬
quisitus. Dumor in claustro. lis in capło.
Dissolucio in coro Iurenereuera circa al¬

Expanded text:
cipulus inobediens, juvenis otiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta al
Abbreviated transcription (Latin):
diuim ttatumꝰ. ꝙ monachi quilibet.
did monicoẽm abbis. se faciant adõs
ordiues sacros excusacõe cessante legi¬
tima. Promorieri. ¶ Eursus
ut ipĩs monachis. ꝑficiendi ĩ scitm.
uia oportima non desit. in sigłis ip̃õr
iuonatterus quibus adħ suppetent t̾n¬
cłtates. Ydones teneatur magitter
qui os in p̾mitinis sciencus mttru

Expanded text:
uit « quod monachi quilibet ad monitionem sui abbatis se faciant ad omnes ordines sacros, excusatione cessante legitima, promoveri. » Qui Ut ipsis monachis proficiendi in scientia via opportunior non desit, in singulis ipsorum monasteriis, quibus ad hoc suppetunt facultates, idoneus teneatur magister, qui eos in primitivis scientiis instru
Abbreviated transcription (Latin):
tant : ut ꝓuide uł eterne beatituduns pͣ¬
uium augeatur. et aĩaꝵ saliitis incremẽ¬
ta fencia ꝓ curentur. ¶Nec ipos lateat
ꝙ si secus ab eis agi fortasse contingi
in hac ꝑte: apũce sedis beniguitas. que
et gerit inuscerib caritatis. ⁊ contra eos
non inmerito tur baretur. nec eadem e¬
inberet.Ipos q nichilo mius celestis
iudignacio principis. digna meritis repẽ
oiitas curiosa ꝓse quitur: nunime pͥ¬
teriret.¬

Expanded text:
tant, vt proinde illis eterne beatitudinis prtant, vt proinde illis eterne beatitudinis premium augeatur et animarum salutis incrementa felicia procurentur, nec ipsos lateat quod si secus ab ipsis agi contingeret in hac parte apostolica sedis benignitas, que et gerit in visceribus caritatis contra eos non inmerito turbaretur, nec eadem ehiberet, ipsosque nichilominus celestis indignacio principis, digna pro meritis rependsedulitas curiosa prosequitur, minime preteriret