comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ittitur ⁊ cerasq tes iste equi un¬
gulas mordere ꝑhibetur. Ungulaz
quippe equi mort̾e ẽ: extrem̃ scłi feri¬
endo continge̾t ut cudat ascensoreiꝰ
retro. Ascensorequi ẽ quisquis exrol¬
litur indignictib mũdi. Qui retro
cadere dicitur: ⁊ ñ infaciez si cut saulꝰ
cecidisse memorat᷑. In facie eĩ cad̾e est:
inhac uita suas unũquemq culpas
agiiqr̾e: casdemq penitẽdo deflere.
Retro uero quo non uidetur cade̾ẽ.
ex hac uita repente decid̾e.⁊ ad que sup¬
plicia ducatur ignorare. Et qr iu¬
dea errorio sui sla queis capta pro
dei leco repente in electoruz uoce cõ¬
uersus est dicens. Salutare tuuz
expectabo domine .i. ñ sic̃ in fideles

Expanded text:
dere nititur, cerastes iste equi undere nititur, cerastes iste equi ungulam mordere perhibetur. Ungulam quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor ejus retro. 41. Ascensor equi est, quisquis extollitur in dignitatibus mundi; qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero, quo non videtur, cadere est ex hac vita repente decidere, et ad quae supplicia ducatur, ignorare. 42. Et quia Judaea, erroris sui laqueis capta, proJacob eodem loco repente in electorum voce conversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine, id est, non sicut infideles
Abbreviated transcription (Latin):
ce cornua dicuntur. Serpensq h cor¬
nutus ẽẽ perhibetur⁊ ꝑ quem dign¬
e aduentus antixͥ asseritur: qr contrͣ
uitam fi delium cum morsu pestifere
pdicatiomis: armabr̃ ⁊̃ cornib potes¬
tatio. Quis autem nesciat semitam
angustioruͤm ẽẽ ꝙͣ uiame fit ergo dã
coluber inuia: q in p̾rentio uite lati¬
tudinem eos ambulare ꝓuocat. quib
qĩ pairendo blauditur. S iniia mor¬
det. qr e quib ubeitatez tribuit.er¬
roris siu ueneno consinuit. Fit it̾u
cerastes in senuita. qr quos fideles:
repperit et oese ad poepti celestis angͦ¬
ta itinera costungentes ⁊ ñ solũ ne¬
quicia callide ꝑsuasioĩs impedit:
ꝯ ⁊̃ terrore pottatis p̃mit. Et inper¬
secutionis angore post beneficia fic¬
te dulcedinis : excercet cornua potes¬
tatis. Quo in loco equus hunc mũ¬
clum signicat: qui per elatõez suaz
inciisu labentui temporũ spumͣt.
Et qr antixp̃c extremͣ mũdi app̾hẽ¬

Expanded text:
ce cornua dicuntur; serpensque hic corce cornua dicuntur; serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem digne adventus Antichristi asseritur, quia contra vitam fidelium cum morsu pestiferae praedicationis armabitur etiam cornibus potestatis. 39. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur. Sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit sed etiam terrore potestatis premit. Et in persecutionis languore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. 40. Quo in loco equus hunc mundum significat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
antixꝰ pdicih uerba de ista tubu futu¬
rum: alii de uida a quo traditus ẽ xͦ.
q equum: dimi cum carne sꝯcepta de¬
signare uolunt. Retrorsumm autem
cadere: ut in tr̃am reu̾tet᷑ uii assupto ẽ.¬
S qm̃ lie t̾cia resurrexit. id̾oq ait. Ca¬
lutare cuum expectabo domine. Siẽ ⁊
perdł dicit. Nourelinq̾s aĩam meaz
minferno. ħ quidemita exponunt.
Alii uero hanc ꝓphiam ad antixꝰ trãs¬
ferunt. De tribuenu danuenire ã¬
tixꝰ ferunt: proeo ꝙ in hec loco da et
coluber asseritur et mordẽs. Uñ ⁊ nõ
inmerito. Dum isrłicicus ppłs t̾raz
in castrorum particione suscipet ⁊ pri¬
musdan ad aquilonem castra meta¬
tus ẽ: illum .s. significans. qui in cor
de suo dixerat. sedebom monte testĩ¬
et inlat̾ibus aquilonis ⁊ ascendam¬
super altitudinez nubiuz: similis
ero altissimo. De quoper ꝓpħam di¬
citur. Adan auditus ẽ fremitus eqͦ¬
rum eius. Qui ñ solum coluber: Set
⁊̃ cerastes uocat᷑. Cerasta enim gre¬

Expanded text:
per haec verba de ista tribu futurum. 36. Alii de Juda, a quo traditus est Chr equum Dominum cum carne suscepta designari volunt. Retrorsum autem cadere, ut in terram reverteretur, unde assumptus em die tertia resurrexit, ideoque ait: Salutare tuum exspectabo, Domine. Sicut et per David dicit: Non derelinques animam meam in inferno Haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito, dum Israeliticus populus terram in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad aquilonem castra metatus est, illum scilicet significans qui in code suo dixerat: Sedebo in monte testamenti in lateribus Aquilonis: ascendam altitudinem nubium, similis ero Altissimo . De quo per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus , qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerasta enim Gr
Abbreviated transcription (Latin):
inituuł rugitu: ułi i titremeftus cube¬
liolocuo. suscitare dicitur catulumi
dormientez. Qd ualde conuẽient de
passionis morte aptatur ixp̃o: qui
caiacens sompnũ mortis impleuit.
Bene ergo xp̃e ut leorequieuit q nõ
solummortis acerbitatez non timu¬
it: o ĩ np̃a morte mortis impiu
uicit. bene idemiterum ut catulus leo¬
nis: qr die temio resurrexit. Uñ ⁊ sie
adiungitur ce resurrectõe eiꝰ. Qͥs
suscitabit eum: Hccẽ nullus homi
uimmi inp̾e: iuxta ꝙ idem de corpore
suo dixit. Soluite tem plumhoc. ⁊ intͥ¬
duo suscitabo illud. Nou de ficiet prĩc¬
ep de populo iuda. nec oux de Remori
b cio: douec ueniat qui mittendꝯe̾:
⁊ ip̃e eut expectatõ gentium. bielomꝯ
manisestissume ad uidam reffertur.i
Tamclu enim fuit ex semine eiꝯ apd̃
iuideqs intemerata successio regni: do¬
nec xp̃c ad redempto̾e mundi ex uir¬
gine nasc̾etur. ꝓbauit hoc hystorie
iud̾orumm: quib ostenditur pͥmu

Expanded text:
mitu vel rugitu, veluti tremefactus cubimitu vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem: quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo,lcri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus ut leo requievit, qui non solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa morte mortis imperium vicit. Bene idem iterum ut catulus leonis, quia die tertia resurrexit. Unde et sic adjungitur de resurrectione ejus: Quis suscitabit eum? hoc est quia nullus hominum nisi ipse, juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud . Non deficiet princeps de populo Juiat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium . Hic locus manifestissime ad Judam refertur. Tandiu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi ex Virgine nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
te filii pr̃is tui. Qm̃ multi ex filuoia¬
cob adorant eum: ꝑ elctõe gre̾ salui
facti. Catulus leons iuta. Qmĩnas¬
cendo paruulo fcũs ẽ: oic̃ scriptumẽ.
Paruulꝯ natus ẽ nob̾. ad precu fi
ui ascendisti. Idest ascendẽs in aruce
captiues ppłos redemisti. Et quo ille
leo contranꝯ inuaserat: tu moriens
eripusti. Demiq rediens ab inferis:
as ceudistimaltum. captiuam duxis¬
ti captiuitatem. Requiescens accu¬
biuisti ut leo. Mamfestissime in pami¬
bne ⁊p̃c recubuit: qñ iuclinato capi¬
uius ułut quodam corporio sõpno
quieuit. S quare ut leo⁊ ⁊uluie ca¬
tulus leomo. In somꝑno enim suoleo
fuit: qr ñ uec̾citate s pott̾ate hoc ip¬
sum impleuit : uirta ꝙ et ip̃e dixert.
Poc̃tatem habeo ponendia iam m̃a :
et nẽo tollit eam aine. S ego pono eã.
enimmortuus unde et natus. Phi¬
siciantem de catulo leonis ocaibũt:
qd̾ cumnatus fint. trib dieb ⁊ trib
noctib dormit. Tunc deinde patriꝰ fre¬

Expanded text:
te filii patris tui. Quoniam multi ex filiis Jacob adorant eum per electionem gratiae salvi facti. Catulus leonis Juda. Quoniam nascendo parvulus factus est, sicut scriptum est: Parvulus natus est nobis. Ad praedam, fili mi, ascendisti , id est, ascendens in crucem, captivos populos redemisti. Et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendisti in altum, captivam duxisti captivitatem . 17. Requiescens accubuisti, ut leo. Manifestissime in passione Christus recubuit, quando, inclinato capicurus velut quodam corporis somno quievit. Sed quare ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit, juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollit a me, sed egenim mortuus, unde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fre
Abbreviated transcription (Latin):
iniginem preculit: qr redeuntez ĩ cel¬
uim pꝰ inccoria xͣ pat̾ allaquit᷑ dicene.
filius accreret ioseph. filius accres¬
cens utiq in gentib. Ꝙ cum ob int̾¬
dulitatẽ sinagoge pplin reliquisset: in¬
numam sibi plebem ecc̃e ex om̃ib gẽ¬
Eeniniscent᷑ et conũtet᷑ ad diim esi¬
iu̾si fines terre. Blius accrgrẽs ⁊ de¬
chorus aspectu oines enim suꝑat illiꝰ
pulcrtudo. iuxta ꝙ in puluus ⁊ de
ipõ canitur. Specioso forma p̃filiio:
homimũ. fili e dicuntur discurrerũt
supet murũ: ide gentiles uł ecr̃e q̃ c̃di¬

Expanded text:
it, quo redeunti in coelum post victoriam Pater alloquitur dicens: Filius accrescens Joseph; filius accrescens utique in gentibus, quia cum ob incredulitatem Synagoga populum reliquisset, innumeram sibi plebem Ecclesiae ex omnibus genReminiscentur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Filius accrescens decorus aspectu. Omnes enim superat illius pulchritudo, juxta quod in Psalmis et de ipso canitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Filiae discurrerunt super murum, id est, gentes, vel Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
q in prou̾buio legitur. Sins domes¬
tici eius uestiti sunt dupplicib :i. in
istica uł morali intlligentia. Mittũ¬
tur et patri munera. filius honorat
portant ħ munera asini: illi gentiles
inutiles et laboriosi. Nunc autem
utiles portant in typox munera: por¬
tant in euanglio munerum largi¬

Expanded text:
 in Proverbiis legitur: Omnes domestici ejus vestiti sunt duplicibus , id est, mystica vel morali intelligentia. Mittuntur et patri munera. Filius honorat ortant haec munera asini illi gentiles, inutiles et laboriosi: nunc autem utiles portent in typum Christi munera, portent in Evangelio munerum largi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab eis separant᷑ et uẽiunt ad fi¬
dem. disꝑsi autem: hii quorum prĩa
temploq subuerso per oibem terre in¬
Edulum gemis spargitur.
ula: te laudabunt fĩs tini. ꝑ hũc
mitur xpe qui ex eiꝯ tribu scł̾in carnẽ

Expanded text:
qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem; dispersi autem, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genus spargitur. Juda, te laudabunt fratres tui. Per hunc imitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is testamenti poãtur: paulus¬
apło ed ecuit. dicens. Abrahan du¬
os filiq huit : unũ de ancilla. ⁊ unĩ
delibera. ħ autem duo sunt testã. In
quo agar que cõcubina fuit: inue¬
cĩs restam̾ti ponitur typo. una ẽ el
perfc̃a columba genitrici sue: q̃ uͥgo
casta regnia. sponsa regieccle per
euangłium iungitur. xp̃o¬

Expanded text:
tur, Paulus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera . Haec autem duo sunt Testamenta. In quo Agar, quae concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una enim est perfecta, columba genitricis suae, quae virgo casta, sponsa, regina regi Ecclesia per Evangelium jungitur
Abbreviated transcription (Latin):
rantes aside patrum. ⁊ ap̾ceptis aucto¬
tio sin deuiautes: in erroris sui semit¬
Qui tamen ppłs post racris sͥ uiubꝰ
non soluu elaudicat.s ⁊ torpeseit. ue
ultra iain generare filios possit. Deni
q ꝙ adiecit iemprĩarcha. uidisse se dm
facie ad faciem. cum superiꝯ narrat ui¬
rum secum fuisse luctatu: id signifi¬
cat qr idemdeus homo erat futinus. qui
cum iacob ppło luctaretur.
nam filiam iacob uiolauit q̃ post
concubitum enis: familiei srł uolue¬
rat socian. Quem si meon ⁊ leui fr¬
atres uirgiuitateis sororis uindices:
dolo cum om̃i ppło eiꝯ interfecerũt.
s quid sibiułit qd̾ scriptiun e̾. egres¬
sa est dina ut uiteret mulieres regiõis
illiꝯ: Quam cunudiss sichem filiꝰ¬
enunor euehi princeps cr̃e illiꝰ adama

Expanded text:
rantes a fide patrum et a praeceptis auctorantes a fide patrum et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris sui semiqui tamen populus post tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare filios possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id signifi idem Deus homo erat futurus qui cum Jacob populo luctaretur. nam filiam Jacob violavit. Qui post concubitum ejus familiae Israel voluerat sociari. Quem Simeon et Levi fratres, virginitatis sororiae vindices, dolo cum omni populo ejus interfecerunt. Sed quid sibi velit, quod scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres regionis illius. Quam cum vidisset Sichem, filius Hemor, princeps terrae illius, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ecce uir luctabatur cumillo. Preua¬
nedictõe extorqr et : dacrumq isrł no¬
men accipet. In quo principalr̃ sacra¬
menti dominici imago prefigurata ẽ:
uir enim ille: typum xp̃i euidentussi¬
megesserat. Cuitũ id̾o p̾ualuit iacob
utiq uolenti: ut mistium figuraret
passionis xͥ. ubi insus ẽ iacob iuuideor
tipo hoce in corporis sui sobole preualu¬
isse deo: et qĩ cum infurmo ita cum car¬
ne ei ꝯ luctameninire et inualese̾e in
passione enus. sicut scriptum ẽ ⁊ cũ dice̾̃t
crucifige. Et tñ iacob beũlictõe ab eo¬
dem angelo ꝗ̃ inctor suꝑauerat: impe¬
trauit. Cuiusnomen᷑ impositio ⁊ utiq
Tetigit porro illi idem augelꝯ la titu¬
dinem femoris: et elauoũ redlidit. Sic¬
q erat unus ⁊ idem iacob⁊ benedicto
et claudo. Benedictus in his quimn xͫ
ex eodemppło c̾clideriunt: atq ininfid̾¬
lib clauduo. Nam femoris eiꝯ neruꝯ
uł latitudo: generis multitudo ẽ. pl¬
ures quippe sunt instupe. qui degeue¬

Expanded text:
llo. Praevanedictionem extorqueret, sacrumque Israel nomen acciperet. » . In quo principaliter sacramenti Dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat, cui tamen ideo praevaluit Jacob utique volenti, et ut mysterium figuraret passionis Domini, ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est, cum diceret: Crucifige . Et tamen Jacob benedictionem ab eodem angelo, quem victor superaverat impetravit, cujus nominis impositio utique torum. « Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit » ; sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris nervum vel latitudo, vel generis multitudo est. Plures quippe sunt in Ecclesia qui, degene
Abbreviated transcription (Latin):
Q nomꝰ aũt ip̃e sit principiũ doloru.
uͥ dum patri deo seuꝑ urrgaret iniuri¬
amdum conũtit ad eum dorsu ⁊ ñ faci¬
enic Iste p̾or in dons. & primis ip̃is
data sunt eloquia dei: primis ip̃is le¬
giolatõ ⁊ testamentu siue ꝓmissio. is¬
te maior niimpetio. Utiq ꝓ maguitu¬
cdine uiriu qr copiosiꝯ cet̾io in hec po¬
pulo seculo pplis idem regn̾uit. Effu
sꝯes aut sic̃ aqua. Peccando in xp̃or
qͣi aq̃ que ba̾culo noutenetur: uolun¬
tatis effusꝯ est impetu. Et id arco ad¬
tus atq ad breuiatus ẽ. s qr̃e talia
meruit.: ita subiecit. o ascenclisti cu¬
bile pris tui. Non sic̾ uidei in tlligt̃
hoc ꝓide dictumẽe eoꝙ cum bala cõ¬
cubina prĩo sui cc̃̾cubuerit. ꝓpħ̾ia el¬

Expanded text:
Quomodo autem ipse est principium dolorum, nisi dum Patri Deo semper irrogaret injuriam, dum convertit ad eum dorsum, et non faciem. Iste prior in donis, quia primis ipsis data sunt eloquia Dei. Primis ipsis legislatio et testamentum sive promissio. Iste major in imperio, utique pro magnitudine virium, quia copiosius caeteris in hoc saeculo populus idem sus est autem sicut aqua peccando in Christo, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus est impetu. Et idcirco adtus atque abbreviatus est. Sed quare talia meruit, ita subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui, non sicut Judaei intelligunt hoc, proinde dictum esse, eo quod cum Balac concubina patris sui concubuerat. Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
non fecit. Queritur autem de ia cob
cur omnes quos de liberis ⁊ deancilł
genuit. equales honore filios. ⁊ hrdes
eiꝯ cc̾ciliantur. ciuctio pari honore
et głia habitis celestia p̃ma largiat᷑:
Necẽ cli stinctio iudeus an grecꝯ. bar
ran ẜui saluator nr̃ et cominꝯ in¬
nem nobilior sit. Quicuniq eĩ fitẽ
domini promeretur: nullis macłis
carualis natiuitatis obfuscat᷑. Nã

Expanded text:
non fecit. Quaeritur autem de Jacob cur omnes quos de liberis et de ancillis genuit aequales honore filios et haeredejus conciliantur, cunctis pari honore et gloria habitis coelestia praemia largiatur. Nec est discretio, Judaeus an Graecus, Barbram servi Salvator noster et Dominus innem nobilior sit. Quicunque enim fidem Domini promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
adorare contempnũt. Iacob mttit iosepł
siliumm suum ut de frĩb sollicitudinem
gereret ⁊ ⁊ds pat̾ misit filium uingeni¬
tum. ut genus humaui pcc̃is langui¬
dumuisitaret. Mittitur utiq ab illo:
pr̃e dequo scriptum ẽ. Misit ds filiũ suiĩ
insimilitudinem canus poci: ut uide̾t
si recte eẽnt oues. Et clũs uquit ĩ eu

Expanded text:
adorare contemnunt. 340 Jacob mittit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret. 5. Et Deus Pater misit Filium suum unigenitum, ut genus humanum peccatis languidum visitaret. Mittitur utique ab illo patre, de quo scriptum est: Misit Deus filium suum in similitudinem carnis peccati; ut videret si r
Abbreviated transcription (Latin):
ubi baptizatus ẽ paulus per quẽ dñs
ih̾s aplunins uideretur. Dehinc cy¬
phus argenteꝰ soli saculo iumoris ĩ¬
in sacco beniamin ciphꝰ iosephmͥqr ĩ
corpore pauli iam doctrine celestio p̃¬
fulgebut el oquium. dum eet eruditꝰ
in lege: oz qr subiectus ñ erat: intͣ
sacciun erat cipbꝰ. Doct̾na intra legẽ.
lucerna intra in ocliuni. Missꝰ tam̃
ananias manum posuit: marsuprũ
soluit. Marsuplo soluto: angentuz
resplenduit. Et discedentib scam
luto sacco .i. deposito legis uelamine:
adeptꝰ ẽ gi̾m libertatis. Et reuela¬
ta facie finonis: euuaugłin p̾dicat.
Dati sunt ei .xxxͦ. argentei: cum qͥnz
stolis optiis. Tugnita argenteos

Expanded text:
ubi baptizatus est Paulus, per quem Dominus Jesus a plurimis videretur. Dehinc scyphus argenteus solo sacculo junioris inin sacculo Benjamin. Scyphus Joseph, in corpore Pauli doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in lege, quia subjectus non erat. Intra saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium, missus. Tamen Ananias manum posuit, marsupium solvit: marsupio soluto, argentum resplenduit. Et dehiscentibus squaluto, id est, deposito legis velamine, adeptus est gratiam libertatis, et revelata facie sermonis Evangelii praedicat. Dati sunt illi triginta argentei cum quinque stolis optimis. Triginta argenteos
Abbreviated transcription (Latin):
gatione frum̃ti si omnia subiuga¬
uit. Nisi euim ioseph fis uendidissẽt:
defecerat egyptus. Sisi xp̃m udeicru¬
cifixissent: petierat munti. Ioseph
int̾pretatur augnientatõ: oiũ amp¬
liatio. S inilloioseph ampliatõe nõ
hũit nͥ sola egyptus: muro uero io¬
seph auginentum ħre m̾uit unu̾sus
mundus. Ille erͤgauit triticum: ur̃
erog mnt dei u̾bum. Et in omnẽt̾
ram exiit sonus eorum. Dic̃ iacob
siliis sius: est fiumentu in egiptũ.
Dicit deuo pr̃: exegipto uoraui filiũ
meum. Decretrount igitur decem¬
innumero cõstitutis: quos ip̃e cogri¬
qrens nonẽ agnitus ab eis. Cegi¬
oscuntur et hebrei axp̃o: ip̃i autem
nõ cognertũti eum. Dederunt illi ꝗdẽ

Expanded text:
ti sui omnia subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat Aegyptus; nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat mundus. Joseph interpretatur augmentatio, sive ampliatio. Sed in illo Joseph ampliationem non habuit, nisi sola Aegyptus: in nostro vero Joseph augmentum habere meruit universus mundus. Ille erogavit triticum, noster erogavit Dei verbum. In omnem enim terram exivit sonus eorum . Dicit Jacob filiis suis, Est fructus in Aegypto? Dicit et Deus Pater: Ex Aegypto vocavi Filium meum. Dein numero constituti, quos ipse cognoscens, non est agnitus ab eis: cognoscuntur et Hebraei a Christo, ipsi autem non agnoscunt eum. Dederunt quidem illi
Abbreviated transcription (Latin):
ta amorum erat ioseph: qũ in cõs¬
pectu regis phamonio stetit. Tocidẽ¬
pharaonis in cõspectu hebodis apparu¬
it reuelatꝰ. Accep̃ ergo ex gentib uxo¬
rem .i. eccliam: ex qua genuit duos fi¬
lios .i. duos ppłos ex uideis igentibus
cceregatos. Igitur post ubertatis au¬
uos. inumuso orbe fames preualuit
Merito. quia non erat qui fac̾et boni¬
tatem. Postħ ioseph peui:ria fiumẽ¬

Expanded text:
ta annorum erat Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit. TotidemPharaonis in conspectu Herodis apparuit revelatus. 21. Accepit ergo ex gentibus uxorem, id est, Ecclesiam, ex qua genuit duos filios, id est, duos populos ex Judaeis et gentibus congregatos. Igitur post ubertatis annos, in universo orbe fames praevaluit. Merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post haec Joseph a penuria frumen
Abbreviated transcription (Latin):
que fuerant gesta. ⁊ p̃o pũ archadicẽ¬
te. Annũciẽ uob̾ que uentura sunt
nouissimis dieb. ⁊ idõ in pretito ũ ẽ
refferendum: qd̾ ille futur̃ plix. po¬
dicelat eĩ dĩ passionem. ⁊ primogeĩ¬
te plebis audaciam: qr ascendit cub¬
ile dei patris sui. ⁊ maculaiit stratũ es.
qñ corpo dominĩcũ in quo plenltudo
diuinitatio requiescebat: aptum in
ctuce siyspendit. et ferio cõmacłauit.
st ħ conłititur ad simeõ ⁊ leui
dicens. Symeõ et leui fis: uas¬

Expanded text:
ha dicente: Annuntiem vobis quae ventura sunt novissimis diebus: et ideo in praeterito non est referendum, quod ille futurum praedixit. Praedicabat enim Domini passionem, et primogenitae plebis audaciam. Qui ascendit cubile Dei Patris sui, et maculavit stratum ejus, quando corpus Dominicum, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, rapcruce suspendit, et ferro commaculavit. Post haec convertitur ad Simeon et Levi, dicens: Simeon et Levi fra
Abbreviated transcription (Latin):
ma reuelante: solutus ẽ apeccatio c̃¬
dentiũ ipłs. ⁊ inferm carcere liberato:
rectlitur minist̾io diuiue legis Inc̾¬
dulus autem ⁊ impio ppłs uideorũ qr
in conu̾sionis ligno nõ celidit: tuans¬
gressionis ligno suspenditur. ut illi
alteri einnicho contigit qui uideoꝵ
imaginem inclicauit. P̾tẽa uartat
pbarao som niũ: inteip̾tatur iosepꝰ
S quid significant .uii. auni qui in
uii. spicis plenis. seu qui in .uii. Uac¬
cis pingiub ostendebant᷑ ⁊ nͥ septẽ
kansmatum sp̾ualium dõa. quibus
ubertas fidei largapietate redũdat:
At contra .uii. st̾iles et tenui: famein
uetitatio et iusticienouissimis tp̃ribꝰ
significabant. Congregaiit aũt¬

Expanded text:
utus est a peccatis credentium populus, et inferni carcere liberatus redditur ministerio divinae legis. Incredulus autem, et impius populus Judaeorum, quia in conversionis ligno non credidit, transgressionis ligno suspenditur, ut illi alteri eunucho contigit, qui Judaeorum imaginem indicavit. 15. Praeterea narrat Pharao somnium, interpretatur Joseph. 342 Sed quid significant septem anni, qui in septem spicis plenis, seu qui in septem vaccis pinguibus ostendebantur, nisi septem charismatum spiritualium dona, quibus ubertas fidei larga pietate redundat? At contra septem steriles et jejuni famem veritatis et justitiae novissimis temporibus significabant. 16. Congrega
Abbreviated transcription (Latin):
ciosꝰ foriũ p̃filiis hominũ: diffusa est
gr̃a in labiis tuis. S mulier inqͥt ĩ
eũ cculos nuenit: ut adulteriuz cum
illa ꝑpetraret. Ista nuilier figura erat
suiscele ten̾e. ut ne garet se ẽẽ deum:
et phariseorummagis et scribarũ. qͣm
legis pcepta seruare. que illi ułut ma¬
ritus erat. xp̃o autem ñ acquiescens
cendit. Calumpuiata ẽ meretͥr ubi
euin non potuit ten̾e dicẽs. qd̃ tẽplũ
domiuii blasphemaret: ⁊ legis di c̾e̾t᷑
ee cumisgressor. S illum uon carrer te¬
rtuit: non inferna tenuerunt. Q̾ ⁊
alice li berauit. Demq inuẽĩt iosepb
duqs ennuchos de domo regio uicarce
uinetos. Duorum ppłoruz credentuiz
uł incredulorum figura significãces:
qui conclusi sub poc̃o a de transgressio¬
ne obnoxii tenebantur. Qui ideo di
cuntur euinichi: qr castã acceꝑãt re¬
gulam chscipliue. Eloquia iiquit

Expanded text:
num: diffusa est gratia in labiis tuis. Sed mulier, inquit, in eum oculos injecit, ut adulterium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat sui scelere tenere, ut negaret se esse Deum, et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritus erat. Christus autem non acquiescens cendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens, eo quod templum Domini blasphemaret, et Legis diceretur esse transgressor. Et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum ealios liberavit. Denique invenit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum credentium vel incredulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae transgressione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicuntur, quia castam acceperant regulam disciplinae. Eloquia, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
teio distrabitur ⁊ ⁊ hic xp̃c per cõsilium
uide samoce eo dem numero uenũda¬
tusẽ. Deuide iacob postitatisue depl¬
orano dispendia: qĩ pater filium luge¬
bat amissum qĩ ꝓphã flebat incicũ iuide¬
orum deniq scidit uestim̃tũ suũ: qd̾
in passione dĩ logunꝯ fẽm a puncipe sa¬
cerdotũ. S ⁊ uelum tempu scissũ est.¬

Expanded text:
lium Judae Scarioth eodem numero venundatur. Dehinc Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater filium lugebat amissum, quasi propheta flebat intentum Judaeorum. Denique scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum temp
Abbreviated transcription (Latin):
tatem a romanis ⁊ acesare acceperat.
sic et eius filn tetrarche quorumerat
unis hercles patris nõie appłłatus: ꝗ
cumpilato in passione dm̃ cocordauit.
Isti ergo alienigene usq ad eo ũ deputa¬
bantur in regno illo mistico uideoruꝵ
ut ip̃idei publice clamarent. frendeu¬
ces aduersus xp̃m. nos non habemo regẽ
nͥ cesarem. Neq hoc uerũ nisi illa uiu¬
uersali dominatione. Romanorũ qppe
etiaicesar iex erat: ñ ꝓpͥe uideoru. s
li uoce dampm̃unt. Illo enim tempore
quo iain de tribuuida regniĩ defecerat:
uemendum erat xp̃o uero saluatorino¬
tro dño: qui nonobesset multũq ꝓdeet.
Hinc et enufuerat ꝓpħatum. Nõ de¬
ficiet princeps ex uida: neq dur de fein¬

Expanded text:
tatem a Romanis et a Caesare acceperat. tatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum ; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed li uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de fem
Abbreviated transcription (Latin):
ma: Mauio poro malum ẽ ablate uite.
ꝙ siguificat pellis: ꝙͣ nͥ aduite. qd̾ signi¬
ficat meror eorum. De tũ ãbos cccidisse
dictus ẽ: ubi figunatur regnũ talib hoĩ¬
b abstulisse. Terrius uero filiꝯ uide
quiilli mulieri non iungitur: signifi¬
cat tempo exquo reges plebi uideoꝵ
cepeunt de tribu uide nonfieri. Ideo
erat quidem filio iude : o eũ chamar
mantum ñ accipiebat qui erat ex eade
bat. unde et nomen eiꝯ sela: interp̃tat᷑
dimissio eiuo. nõ partinent saue ad hãs
significatõem uiri scĩ et iusti. qui licet:
illo tempore fiu̾nt. ad nouum tũ pertui¬
ent testamentum: quipphando sci ent̾
utiles fuerunt qualis dauid fuit. eo sa
ne tempore quo i am uidea ceperat re¬
ges ex tribuiudanon habe̾. Nonẽ com¬
putandus herodes m̃ior in regib em:
tanꝙͣ martuo thaiar: Erat eĩ ali eni¬
gena: nec ei sacramẽto illo nistice uẽ¬
tionis tanꝙͣ conugali fecłe ccherebͣt.
s tanq̃ extraneus dñabatur. qͣm potes¬

Expanded text:
a? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem bat, unde et nomen ejus, id est. Sela, interpretatur, dimissio ejus. Non pertinent sane ad hanc significationem viri sancti et justi, qui licet illo tempore fuerint, ad Novum tamen pertinent Testamentum, qui prophetando scienter utiles fuerunt. Qualis David fuit eo sane ipso tempore, quo jam Judaea coeperat reges ex tribu Juda non habere. Non est computandus Herodes major in regibus ejus tanquam maritus Thamar. Erat enim alienigena, nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potes
Abbreviated transcription (Latin):
merito nomeneiꝯ amaritudo intp̃tat᷑.
Ip̃a enun dluo fellis poculu dedit. Duo
enim genera principum qui nõ recte
significabantur in duob filiis uide:
quorum uus erat malignus uł seuꝰ
ante diñ et alt̾ incr̾am fundebut semi.
ue semen daret ad fecundadã chamar.
Nec lunt amplius qͣm duo genera ho¬
minũ: inucilia generi humano. unũ
necentiũ: altum prestare uolentium.¬
Et si quid bom habent in hac tetrena
malignus. ille minor ⁊ sequens qui
licus. Qualib tunicis iuduti sunt pͥ¬
pͥmu homines: in pena dãpnationis sue
dimissi exparadiso. Sequentis autemi
nomẽ quiuecatur ouam: int̾p̾tat᷑ me¬
ror eorum. Quoru: nͥ quib uid ꝓdest¬

Expanded text:
Merito nomen ejus Amaritudo interpretatur, ipsa enim domino fellis poculum dedit. Duo autem genera principum qui non recte significantur in duobus filiis Judae: quorum unus erat vir saevus ante Dominum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium: si quid boni habent in hac terrena malignus; et ille sequens, qui liceus, qualibus tunicis induti sunt primi homines in poena damnationis suae, dimissi ex paradiso. Sequentis autem nomen qui vocabatur Onan, interpretatur Moeror eorum. Quorum, nisi quibus
Abbreviated transcription (Latin):
gaitur. N e symeõne ei: scu̾be erãt
iuideorum.Detbiiu̾o leuł. prineipes
sacetdotum. de quib scrptu ẽ.qr oq̃¬
lium fecerunt ut ihmmorci trat̾ent.
De quo consilio iste patriarcha qui iã
mente deum uidebat: cheebat. in cõ¬
silio eorum ñ ue̾i̾at aĩa mĩa ⁊ reliqͣ. Hor¬
rebut enim iam illo tempore sõs iste pa¬
tuarcha uid̾e tantorum sceler cͥmen.
que innouissimis temporibꝰ fclirier¬
ant uider. Sequitur. Qr infurore su

Expanded text:
guntur. De Simeone enim scribae erant Judaeorum, de tribu vero Levi principes sacerdotum: de quibus scriptum est, Quia consilium fecerunt, ut Jesum morti traderent . De quo consilio iste patriarcha, qui jam mente Deum videbat, dicit: In consilio eorum non veniat anima mea, et reliqua . Horrebat namque jam illo tempore sanctus ista patriarcha videre tantorum scelerum, quae in novissimis temporibus facturi erant Judaei. Sequitur: Quia in furore su
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis scaudalum. xͥanis futura p̃
misterium. sinistrum fc̃m de dextro:
et iuniorem dextrum de sistrs. qr¬
in deis innr̃a ceserta labentib. uos
illorum głiam a depti sumus. Taliq
sacrameuto maiori ppło uideorump̃¬
positus est minor ppłs gentuiz. Uñ
et idem priarcha ait. hio quidemerit
Is completis: uocauit ia cob fi¬
lios sug ut beuedic̾ẽt eqs misti¬
Põordine. loquens uero tanquam
futurorum prescuis. Dixq eis que
nouissimis temponb futur erant:
incipiẽs ita. Ruben p̾ogenitꝰ meꝯ.
secũ dũ misticam intlłigentia ruben

Expanded text:
Judaeis scandalum, Christianis futuram gloJudaeis scandalum, Christianis futuram glomysterium sinistrum factum de dextro, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra deserta labentibus, nos illorum gloriam adepti sumus. 4. Talique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gentium. Unde et idem patriarcha ait: Hic quidem erit His completis, vocavit Jacob filios suos, ut benediceret eos mystico ordine, loquens vero tanquam futurorum praescius. Dixitque eis, quae novissimis temporibus futura erant, incipiens ita: Ruben primogenitus meus. Secundum mysticam intelligentiam Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
b optimam terram ge̾sen. p̾bẽs eis
cibana: qr fames opp̾sserat terrã.
die et domino eligens optimaz
tis ex quib xp̃c secundumcarnez
ẽ genitus. sine om̃ib scĩs de quibꝰ¬
dat terram .s. reꝓmissionio reginidei.
dequa dicit ꝓphã. Credo inte bona do¬
ans ioseph accipere benediect̾e pr̾is.
duos filies obtulit manassen. ⁊ effr¬
aimin quib sicut fc̃umẽ in esau
⁊ ia cob. dicente domino maior ser¬
uiet minoriita ⁊ in istis duobo fili¬
is ioseph. Nam maior manasses ꝗ
interpretatur obliuio. typum gess¬
it ppłi iudeorum: qui oblitus ẽ deũ.
suumqui fecit illum. Minor autẽ
xp̃ianorum qui fecunditatez sonͣt.
mundi. hos quidez cum benedicere
ad siustram: mauasse autez ad dex¬
teram illuis cõstituit. Atille cãcel¬
latio mambus crucis mist̾ium p̃¬
figuuins: trans lata u̾ninorem dex¬
tera maiori sinistram figuraliter
suꝑposuit. sicq. Sicq crucio simili¬
tudo super capita eorum denotat᷑.

Expanded text:
us optimam terram Gessen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic et Dominus eligens optimam tis, ex quibus Christus secundum carnem est genitus, sive omnibus sanctis, de quibdat terram scilicet repromissionis regni Dei, de qua dicit Propheta: Credo videre bona Dofestinans accipere benedictionem patris, duos filios suos obtulit, Manassen et Ephraim; in quibus sicut factum est in Esau et Jacob, dicente Domino, Major serviet minori, ita et in istis duobus filiis Joseph. Nam major Manasses qui interpretatur oblivio, typum gessit populi Judaeorum, qui oblitus est Dominum suum qui fecit eum. Minor autem Christianorum qui fecunditatem sonat: mundi: hos quidem cum benedicere ad sinistram, Manassen autem ad dexteram illius constituit; at ille cancellatis manibus, crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextram, majori sinistram, figuraliter superposuit: sicque crucis similitudo super capi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩmiihmxꝰ. ut eum crucifigerent unũ
õs consilium statuerinit: dicentes. cruci¬
qua dominus in euãgłio dicit. Ecce mit¬
tamuos inmedio luporũ. Nucauerut
iosepb fix̃ sui tunica polimita ⁊ talari:

Expanded text:
istum, ut eum crucifigerent, uno omnes consilio statuerunt dicentes: Cruciqua Dominus in Evangelio dicit: Ecce mitto vos in medio luporum. Nudaverunt Joseph fratris sui tunica polymita et talari,
Abbreviated transcription (Latin):
idest decorata om̃iii untutũ diũsi tr̃e
Nesꝑserunt aũt tunicamꝰ odi sangui¬
ne. qr fłis eiun testioniis acrusantes:
iniunidiam deduxere poci. õiũ poc̾a do¬
nantem. Mittitur dehinc incist̾uã .i. iii¬

Expanded text:
orata omnium virtutum diversitate. Resparserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis cum testimoniis accusantes, in invidiam deduxere peccati, omnium peccata donantem. Mittitur dehinc in cisternam, i
Abbreviated transcription (Latin):
necemxͥ impiis acclamando uocib.
Panguio eiꝯ super nos et super fili
er mt̃s. Interea ruben crcupisce̾tia
motus libidinis. inconcubinã prĩs
cõmiẜit consideretur ẽẽ flagicium:
inscripturis autem ꝓphia futuroru.
namq per ruben primogenitu: ppłs pꝰ¬
genitus isrł ex ciranncisione significa᷑.
Qui chorum cr̾eubine pollitit .i. legẽ

Expanded text:
Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupiscentia motus libcommiserit consideraretur esse flagitium, in Scripturis autem prophetia est futurorum. Namque per Ruben primogenitum populus primogenitus Israel ex circumcisione significatur, qui thorum concubinae polluit, id est lege
Abbreviated transcription (Latin):
reddunt tũ pleruq labori eorũ ꝑ qͦs
sͥ cousulit̾: ⁊ splendorem laudis. ⁊ o¬
dorem bone opimomis. nec ad istam
gliam ppłarem primi ꝑueĩunt eoꝵ
qui siuit in ecc̃a: nͥ quicumq ĩ actio¬
nũ ꝑiculis ⁊ labore uersant᷑. ꝓpte̾a
lie filus inala mãdragoriea ĩuẽit ex¬
iens iuagrum: hocẽ honeste ambu¬
lano ad eos qui foris sunt. docrinauͦ
illa sapiẽcie q̃ a uulgistrepitu remo¬
tissima incontemplatr̃e ueritatis
dulai dełetatõe desic̾ hanc pplarẽ głiã
mediis turbis agendo ac sudãdo po¬
pulis p̾sinit. qr dum isti ⁊ accuosi ⁊
negociosi hõĩes perqͦs multitudis
ad mĩstrat᷑ utilitas et quorũ aucto¬
ritas pplis cura ẽ. testimõi ũ perhibẽt

Expanded text:
reddunt tamen plerumque labori eorum per quos reddunt tamen plerumque labori eorum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. Nec ad istam gloriam popularem primi perveniunt eorum qui sunt in Ecclesia, nisi quicunque in actionum periculis et labore versLiae filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad eos, qui foris sunt; doctrina uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem gloriam mediis turbis, agendo ac suadendo, populis praesunt, quia dum isti actuosi et negotiosi homines, per quos multitudinis administratur utilitas, et quorum auctoritas populis chara est, testimonium perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
quorum in p̾clicatõe fidei euãgłice os
biat. ⁊ cor nõ hiat. Dequalib scnp¬
tumest. Popłs hic labiis me hono¬
rat: cor autem eorum lõxe ẽ ame.i
Et de quib apłs dicit. Qui p̾elicas
uc ⁊̃ per banc ccdicionalẽ libera illa
uxor ia cob laborans filios hr des reg¬
insuscipiat: id̾o domnꝯ diẽ. Quedi¬
cunt facite: que aũt faciunt facere
nolite. Unde apłs. siue inquit coca¬
pariente. de prole numersiore letat᷑.
Est uero quidam lie fetus ex benefp̃
rachel editus: cum uirum secũ dedi¬
ta uecre cubaturum. acreptis a filio
lie mãdragoricis malis. cumsorore
cubare ꝑmnttat. Qd eĩ demandrago¬
ra dicend̾ ẽs deinde rem comperi pul¬
cram ⁊ suaue olente: sapore autẽ in¬
sipido: ⁊ ideo in illo madragorico po¬
mo. fignum intlłigam famã br̃a
ppłł. arem. unde dic̃ a postolꝰ. oportet ⁊̃
testimoniũ habere bonimi: ab eio qͥ
foris sunt. Qui li cet parum sa puĩt.

Expanded text:
quorum in praedicatione fidei evangelicae os quorum in praedicatione fidei evangelicae os hiat, et cor non hiat. De qualibus scriptum est: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Et de quibus Apostolus dicit: Qui praedicas ut etiam per hanc conditionalem uxorem libera illa uxor Jacob laborans filios haeredes regni suscipiat, ideo Dominus dicit: Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . Unde Apostolus: Sive, inquit, ex occapariente, de prole numerosiore laetatur. Est vero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte concubiturum, acceptis a filio Liae mandragoricis malis, cum sorore cubare permittit. Quid enim de mandragora dicendum est? Proinde rem comperi pulchram et suave olentem, sapore autem insipido; et ideo in illo mandragoric pomo figurari intelligam famam bonam popularem. Unde dicit Apostolus: Oportet etiam testimonium habere bonum ab eis qui foris sunt ; qui licet parum sapiant,
Abbreviated transcription (Latin):
iuspr essuris ñ subuẽit: S qr ⁊ip̃a in¬
tolum ꝓcre adi caritate mardescit. ⁊ u¬
ult enim docẽ qd̾ nouit: uidet sororẽ
labore agendi filus habundantẽ ⁊ ⁊
dolet pocius curre honnnes ad cã uir¬
hic dolor figuratus uidet᷑ in eo qd̾i
scuiptum est: ⁊ zelauit rachel sororez
alis substantie u̾bis came eclitus
expͥmi non pot̾⁊ elegit dectrina sap¬
ientie ꝑquallibet corporeas similitu¬
dines insinuare diuiũ: si c̃ elegit ra¬
chel ex uiro suo ex aucilla suscipere fi¬
liq: quam sin e filiis omino mͣnere.
Bnla quippe ancilla rachel: utetp̃¬
tatur in ueterata. Deuetĩquippe iu¬
ta camalib sensib dedita corporee cõ¬
citantur imagines: ⁊̃ cumaliꝗd de
sp̃uali ⁊ incõmutabili sb̾a duunita¬
tis auditur. Suscepit et ali̾a de an¬
cilla filios : amore habendi numero¬
siorem ꝓlem accensa. Inuẽimus ãt
zel fam eiꝯ ancillan iteip̃tarios h¬
iano: quapp̾ hec aucilla illaͦs fig̾a̾t

Expanded text:
is pressuris non subvenit. Sed quia et ipsa interdum procreandi charitate inardescit, vult enim docere quod novit: videt sororem labore agendi filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virhic dolor figuratus uidetur in eo, quod scriptum est: et zelauit Rachel sororem italis substantiae verbis carne editus exprimi non potest, elegit doctrinam sapientiae per quaslibet corporeas similitudines insinuare divina, sicut elegit Rachel ex viro suo et ancilla suscipere filios, quam sine filiis omnino manere. Bala quippe ancilla Rachel interpretatur inveterata. De vetere quippe vita carnalibus sensibus dedita, corporeae excitantur imagines, etiam cum aliquid de spiritali et incommutabili substantia divinitatis auditur. Suscepit et Lia filios de ancilla sua, amore habendae numerosioris prolis accensa; invenimus autem Zelfan, ejus ancillam, interpretari os hians; quapropter haec ancilla illos figurat
Abbreviated transcription (Latin):
ei dñs ut reuetretur in pr̃ĩam suam.
Tunc ignorante scoo cum uxoribꝰ
⁊ comitatu ꝓpauit. La banaũt cõsecu¬
tꝰ est eum in monte gala ad cũ furore.
atq ydola querachel furata fuat. a¬
aboli typum figunat. Laban quippe.
int̾p̃tatur de albatio. De albatio.
autem diabolꝯ ũ inconuiement̾ ac¬
cipitur. qr cum sit ex merito tene¬
broso: transfigurat se ĩ angeluĩ lucis.
huic seruiuit iacob .i. ex parte repbo¬
rum uidaicus populꝯ: ex cuius car¬
ne incarnatus dominꝯ uenit. pot̃
⁊ per laban mundo hic expͥmrq cuz
fuore ia cob ꝑsequitur. qr elccos q̃s¬
q quiredẽptoris ur̃i mẽbra sunt ꝑ
sequendo opprimut᷑ coñt̾. huiuiᷤ filiã
seuimindi seu diaboli iacob abstu¬

Expanded text:
ei Dominus ut reverteretur in patriam suam; tunc ignorante socero cum uxoribus et comitatu properavit. Laban autem consecutus est eum in montem Galaath cum furore, atque idola quae Rachel furata erat aaboli typum figurat. Laban quippe interpretatur dealbatio. Dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur, qui cum sit ex merito tenebrosus, transfigurat se in angelum lucis . Huic servivit Jacob ex patre reproborum Judaicus populus, ex cujus carne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban mundus exprimi, qui cum furore Jacob persequitur, quia electos quosque, qui Redempsequendo opprimere conatur. Hujus filiam, id est, mundi seu diaboli Jacob abstu
Abbreviated transcription (Latin):
sedin carne natum cet̾is frĩb exabrah¬
am stupe ꝓgenitus pretulit: unde ⁊ i dr̃.
Amabat enun iacob. eo ꝙ in sen ectute ge¬
nuiss eum. Senescenti enim mũdo il¬
lucescens dĩ filius ꝑ marie uirginis ꝑ¬
cum. ẜuus aduenit. tanꝙͣ filius senec¬
cutis scđ̾m sacram̃tũ suscepti corporio:
qui erat ante sic̃ semꝑ apird partͥe. Tu¬

Expanded text:
secundum carnem natum, caeteris fratribus ex Abraham stirpe progenitis, praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mulucescens Dei Filius per Mariae virginis partum, serus advenit tanquam filius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat ante sicut semper apud Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
niuiscit sp̃c eius⁊ ⁊ qui mortus
ui debatur. fide resurrectiõis xͥ ui
uificatur. uocatur ergo a filiis su
illis uidas qd̾ interp̃tatũ ẽ cõfes¬
sio: qr p̃cedet iam confessio quos
centem iam suscipiat ppłm udeo¬
rum ultimis temporib. non ẜmi

Expanded text:
viviscit spiritus ejus, et qui mortuus videbatur, fide resurrectionis Christi vivificatur. 32. Vocatur ergo a filiis suiilli Judas, quod interpretatum est confessio, quia praecedit jam confessio, quoscentem jam suscipiat ultimis temporibus populum
Abbreviated transcription (Latin):
per paulum dicitu Et auari cia q̃
est ydolorum seruitꝰ. Laban ergo
ostensis mũdi thes auris diabolꝯ re
demptori nr̃o uestigia in eo cc̃̾cupis¬
centie tirene ñ irꝑpit.S q̃ ia cob nõ
hint ea rachel sedendo coꝑuit. ꝑ ra¬
chel quippe q̃ et ouis dr᷑: ecclia figu¬
ratur. Eede autem est hunulitatẽ
penitentie appet̾e. sic̾ sqͥptue̾. Surgite
pͣqͣm seditio. Richel ergo sedendo y¬
misse siuit unquitates. ⁊ qͦr tectast̃ pꝰ¬
cata. Nos g̾ uichel illa significauit.
q idola sedendo p̾mimꝰ: si culpao a¬
uancie remitendo dampuamus. Que
utiq auaricie ĩnnũdicia. ñ illos qui
iunłr cinunt impedit: quib dicitur.
uilit̾ agite et confortetur cor ur̃m:
S his maxĩe euẽit. qui qĩ effeminato
gressu gradientes ꝑblandimẽta scłi re¬
soluuntur. uii ⁊ illic euisdẽ rachel ħ u̾
ba sunt. Iux̃ consuetudinẽ feminaris

Expanded text:
ulum dicitur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. 5. Per Rachel quippe, quae ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite, postquam sederitis . Rachel ergo sedendo imissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos igitur Rachel illa significavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Qua utique avaritiae immunditia, non illos qui viriliter currunt, impedit, quibus dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum ; sed his maxime evenit, qui quasi effeminato gressu gradientes per blandimenta saeculi resolvuntur. Unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem femi
Abbreviated transcription (Latin):
beniamm mortuae. S quid siuult
ꝙ cum eundem beniamin rachel pa¬
reret. uocauit nouĩeiꝯ filius doloris
mer: ui si futurum ꝓpbans ex ea tribu
paulum. qui afsug̾et filio ecełie ꝑre¬
cutionis sue temporee Aliter. ꝑ bẽ¬
iamin trestrio figurabatur ihrimq̾ẽ¬

Expanded text:
Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusale