comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs immundicia rerũ tẽporaliũ delecta¬
tione concipit᷑. id ÷ dilectione huiꝰ scłi.
re appetit: ñ debet sibi reusuideri. si ali¬
quid occultat qđ ille cui occultat caꝑe
ñ potest. nec ex eo arbitrandũ. ẽ licere men-¬
tiri. Non enĩ. ẽ. consequens. ut cũ uerũ oc¬
cultat᷑. Falsũ dicat᷑. Agendũ gͦ primo est
ut impedim̃ta detrabant᷑. quib efficit᷑ ut
ñ capiat. Quia utiq si ꝓpt̾ sordes ñ capit:
mundandus ẽ uł uerbo uł oꝑe. quantũ
resistendo uł contẽnendo ñ accepert̃: non
putantus ẽ. scm̃ dedisse canib aut marga¬
ritas misisse ante porcos. Non enĩ eis dedit
qͥ caꝑe ñ poterant. sed eis qͥ poterant & si¬
mul aderant: qͦs ꝓpt̃ aliorũ immundi¬
ciã neglegi ñ oportebat. Et cũ eũ tempta¬
tores in t̾rogabant respondebatq illis.
ita ut quid contra dicerent ñ haberent.
quãuis uenenis suis contabescerent potiꝰ
quã illius cibo saturarent᷑: alii tam̃ qui

Expanded text:
s immunditia rerum temporalium dilectione concipitur, id est, dilectione hujus saeculi, re appetit, non debet sibi reus videri, si aliquid occultat, quod ille qui occultat, capere non potest. Nec ex eo arbitrandum est licere mentiri: non enim est consequens ut cum verum occultatur, falsum dicatur. Agendum ergo primum est ut impedimenta detrahantur, quibus efficitur ut non capiat; quia utique si propter sordes non capit, mundandus est vel verbo vel opere, quantum resistendo vel contemnendo non acceperunt; non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas misisse ante porcos: non enim dedit eis qui capere non poterant, sed eis qui poterant, et simul aderant; quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat. Et cum eum tentatores interrogabant, respondebatque illis, ita ut quid contradicerent non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius, quam illius cibo saturarentur; alii tamen qui
Abbreviated transcription (Latin):
abundabat. statuerunt unꝰ quisq eorũ
ministeriũ mittere presbiteris habitan¬
tib in iudea frib qͥ & miser̃t ꝑ manũ bar¬
nabȩ & sauli. Et qđ nauiganti cidẽ apło
paulo imposita st̃ utensilia. quȩ offere¬
bantꝰ Non adunũ cantũ diẽ uidet᷑ uicetꝰ
iste ꝓcuratꝰ.  qđ idem scribit. qͥ furabat᷑
iã n furet᷑ magis autẽ laboret oꝑans ma¬
nib suis qd bonũ ẽ. ut habeat unde tri.
cite uolatilia cȩli qm̃ ñ serunt neq metunt
neq congregant in horrea. & considerate
lili ã quiomꝰ crescunt. ñ laborant neꝙ nent.
cũ istis p̃cipit ut laborent oꝑantes manib
suis ita ut habeant qđ aliis etiã possinc
tribuere. Et qđ sepe de se ipso dicit qđ ma¬
nib siis oꝑatus sit ne quẽ grautaret. & de illo
seriptũ ẽ qđ conumxerit sẽ aquilȩ ꝓpt̃
artis similitudinẽ ut simul oꝑarentur
uncle uictii transigerent: ñ uidet᷑ imitatꝰ
aues celi & lilia agri. His & huius mocli

Expanded text:
 quisque abundabat, statuerunt unusquisque eorum in ministerium mittere presbyteris habitantibus in Judaea fratribus, qui et miserunt per manum Barnabae et Sauli » . Et quod naviganti eidem apimposita sunt utensilia, quae offerebantur , non ad unum tantum diem videtur victus esse procuratus. Et quod idem scribit, Qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operans manibus suis bonum, ut habeat unde tribucite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et, Considerate lilia agri quomodo crescunt; non laborant neque nent; cum istis praecipit ut laborent, operantes manibus suis, ita ut habeant quod etiam aliis possint tribuere. Et quod saepe de scipso dicit, quod manibus suis operatus sit, ne quem gravaret ; et de illo scriptum est quod conjunxerit se Aquilae propter artis similitudinem, ut simul operarentur unde victum transigerent : non videtur imitatus aves coeli et lilia agri. His et hujusmodi S
Abbreviated transcription (Latin):
& si qua sunt talia de quib nob̾ iudicare:
mittit᷑ dicente apło Quid enĩ mͥ de ĩs
qͥforis st̃ iudicare: Nonne de sis quuntꝰ
st̃ uos iudicatis: De genere autẽ ciborĩ
possunt bono animo & simplici corde sin
uitio concupiscentiȩ quicunq humanicil
in different᷑ sumi: ꝓhibet idem apłs uidis¬
ri eos qͥ carnib uescebant᷑ & uinũ bibeban
abeis qui se abhuiꝰmodi alim̃tis tẽꝑabant
Qui manducat in qͥt. ñ manducantẽ ñ syns
& qui ñ mandicat manducantẽ ñ iudiut¬
Ibi etiã ait. Tu quis es qͥ iudicas alienũ sirus
Suo dño stat aut cadit. De talib enĩ reb que
posiunt bono & simplici & magno animo
fieri. quãuis possint etiã ñ bono: uolebant
illi cũ homines essent in occulta cordis fery
sententiã de quib solus ds̃ iudicat Ad hor
ꝑtinet etiã illud. qđ alio loco dic̃: Nolite at¬
tẽpis uidicare qͥcquã. quoadusq ueniat dis

Expanded text:
care permittitur dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris sunt iudicare? nonne de eis qui intus sunt uos iudicatis? de genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus indicari eos qui carnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducanteIbi etiam ait: Tu quis es, qui judices alienum servum? domino suo stat, aut cadit . De talibus enim rebus quae possunt bono et simplici et magno animo fieri, quamvis possint etiam non bono, volebant illi cum homines essent, in occulta cordis ferre sententiam, de quibus solus Deus judicat. 60. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: Nolite ante
Abbreviated transcription (Latin):
nio p̃ceptũ ꝑtinens adeandẽ cordis mun¬
dationẽ: de qua nunc agit᷑ Nã & in hoc
oꝑe cauendũ ẽ. ne surrepat aliqua osten¬
tatio & appetitꝰ laudis humanȩ. qͥ dupli¬
cet cor & ñ sinat mundũ & simplex ẽẽ.
ad intelligendũ dm̃. Cum autẽ ie.¬

Expanded text:
nio praeceptum, pertinens ad eamdem cordis mundationem, de qua nunc agitur. Nam et in hoc opere cavendum est ne subrepat aliqua ostentatio et appetitus laudis humanae, qui duplicet cor, et non sinat mundum et simplex esse ad intelligendu
Abbreviated transcription (Latin):
pecando meruimꝰ. Huic gͦ poenȩ tẽporalis
necessitatis noli addere aliqͥd grauius. ut
ñ solũ patiaris harũ rerũ indigentiã. sed
ecia ꝓpt᷑ hanc explendã milites dõ. Hoc
autẽ loco uehem̃t̃ cauendũ. ẽ neforte cũ
uiderimꝰ aliquẽ seruũ dĩ ꝓuidere ne ista
recessaria desint. uł sibi uł iis quorũ sibi
cura comissa ẽ iudicemꝰ cũ contra p̃ceptũ
dñi facere & de crastino eẽ sollicitũ Ham
& ip se dns cui ministrabant angłi. tamen
apt̾ exemplũ ne quis postea scandalũ pate¬
retur cũ aliquẽ seruorũ eiꝰ anĩ aduertisset
ista necessaria ꝓcurare. loculos habere di¬
sib necessariis quicqͥd opus fuisset prebe¬
retur. Quorũ loculorũ custos & fur sicut
scriptũ ẽ iudas fuit. qͥ eũ tradidit. Sicut
& apłs paulus potest uideri de crastino
cogitasse cũ dixit. De collectis autẽ iN¬

Expanded text:
peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis necessitatis noli addere aliquid gravius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. Hoc autem loco vehementer cavendum est ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra paeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum; nam et ipse Dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere disibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur, quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit qui eum tradidit: sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit: De collectis autem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc & ꝓpt̃ illud. Sed supra iã dictũ. ẽ. non
potestis duob dominis seruire. Ergo sim¬
plici corde tantũmꝰ ꝓpt̾ regnũ dĩ debemꝰ
opari honũ ad om̃s nꝰ autẽ in hac oꝑatione
uł solã uł cũ reano dĩ mercedẽ teporaliũ
cogitare. Quorũ om̃iũ tẽporaliũ nomine
crastiniĩ posuit dicens Nolret sollicit¬
esse de crastino. Non enĩ dicit᷑ crastinꝰ dies
nisi intẽpore ubi p̾terito succedit futurũ
Ergocũ aliquid boni oꝑam᷑ ñ tẽporalia.
scd ȩt̾na cogitemꝰ. tunc erit illudbonũ. &
ꝑfectũ opius ¶Ras suus enĩ dies inqͥt
sollicitꝰ ecit sibi ipsi Id÷ ut cu oportuerit
sumas cibũ uł potũ uł indum̃tũ. cũpsa
soiulet nccesutas urgere cocꝑit Aderunt:
enu hȩc qͥa mnouit pat nr̃ qđ horũ omnĩ
indigamꝰ. Sotficit enĩ inqͥt dici ma¬
necessitas. Quã ꝓpterea maliciã nomina¬
tã arbitror. qͥa poenalis. ẽ. nob̾. Pertinet
eni ad hanc fragilitatẽ & mortalitatẽ qua

Expanded text:
opter illud. Sed supra jam dictum est, Non potestis duobus dominis servire. Ergo simplici corde tantummodo propter regnum Dei debemus operari bonum ad omnes; non autem in hac operatione, vel solam, vel cum regno Dei mercedem, temporalium cogitare: quorum omnium temporalium nomine crastinum posuit, dicens, Nolite cogitare de crastino. Non enim dicitur crastinus dies, nisi in tempore, ubi praeterito succedit futurum. Ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeterna cogitemus: tunc erit illud bonum et perfectum opus. Crastinus enim dies, inquit, sollicitus erit sibi ipsi: id est ut cum oportuerit sumas cibum vel potum, vel indumentum, cum ipsa scilicet necessitas urgere coeperit. Aderunt enim haec, quia novit Pater noster quod horum omnium indigeamus. Sufficit enim, inquit, diei manecessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis, pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem quam
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Macedoniã enĩ ꝑtransibo. apud uos for¬
sitan temanebo uł etiã hiemabo. ut uos
me deducatis quocunq iero. Nolo enĩ uos
nunc intransitu indere. Sꝑo enĩ me aliqͥd
cẽporis manere apuluos. s̃i ꝑmiserit ds̃
Permanebo autẽ ephesi. usq ad pentecosten.
Itẽ in actus apłorũ scriptũ. ẽ. ea quȩ ad ui¬
Etu sunt necessaria ꝓcurata. eẽ. infuturũ.¬

Expanded text:
ansibo: apud vos autem forsitan remanebo, vel etiam hiemabo, ut vos me deducatis quocumque iero. Nolo enim vos nunc in transitu videre: spero enim me aliquod temporis manere apud vos, si permiserit Dominus. Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten » . Item in Actibus Apostolorum scriptum est, ea quae ad victum sunt necessaria, procurata esse in futuru
Abbreviated transcription (Latin):
nem faciat. Hoc dixit qͥa iã statuerat ꝓpt̾
qͦsclã occasionẽ quȩrentes manib suis uictũ
transigere. Si enĩ euangłiz auero inqͥt. ñ. ẽ.¬
me. id÷ si ꝓpterea euangłiz auero ut ad illa
ꝑueniã & finẽ euangłii incibo & potu & ue¬
stitu collocauero. Sed quare ñ ẽ ei gła
euangłizem qͥa unde uiuã ñ habxo. aut᷑ ad¬
quiram tẽporalẽ fructũ de p̾dicatione et̃¬
noru Dic enĩ iã necessitas erit in cuanglio¬
ñ uoluntas. Ue enĩ mͥerit in qͥt. si ñ ecuan¬
gelis auero. Sed quomꝰ debet euangłizare:
cilicet ut in ipso euangłio & in regno dĩ¬
ponat mercede. Ita enim potest ñ coactus
euangłitare sed uolens. Si enĩ uolens inqͥt
hoc facio. mercedẽ habeo. Si autẽ inuitꝰ
dispensatio mͥ credita. ẽ Id÷ si coactus
inopia earũ rerũ quȩ tẽporali uitȩ st̃ ne¬
cessaria p̃ dico eiumgłiũ ali i ꝑ me habebt̃
mercede euangłii. qui euangłiũ ipsũ me¬

Expanded text:
nem faciat. » Hoc dixit, quia jam statuerat, propter nem faciat. » Hoc dixit, quia jam statuerat, propter quosdam occasionem quaerentes, manibus suis victum transigere. Si enim evangme, id est: si propterea euangelizauero, ut ad illa perueniam et fidem euangelii in cibo et potu et uestitu collocauero. sed quare non est ei gleuangelizem, quia unde uiuam non habeo aut adquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. sic enim iam necessitas erit in euangelionon uoluntas. uae enim mihi est, inquit, si non euangelizauero. quomodo debet euangelizare? scilicet ut in euangelio et in regno ponat mercedem; ita enim potest non coactus euangelizare, sed uolens. si enim uolens, inquit, hoc facio, mercedem habeo; si autem inuitus, dispensatio mihi credita est, id est: si coactus inopia earum rerum, quae temporali uitae sunt necessariae, praedico euangelium, alii per me habent mercedem euangeli
Abbreviated transcription (Latin):
geliũ. Quib cã uolens amputare apłs ma¬
nib suis uictũ suũ tolerauit. Dehis enĩ alio
loco dicit Ut amputẽ occasionẽ iis qͥ quert̃
occasionẽ. Quanquã etiã sicut cȩteri & boni
eo uictu constitueret finẽ euangłizandi. sed
magis ipsius uictꝰ sui finẽ in euangłio collo¬
caret. id÷ ut suꝑius dixi ñ ideo euangłiza¬
ret ut ꝑueniret ad cibũ. & siqua sunt alia
necessaria: sed ideo ista sumeret ut illud
impleret. ne ñ uolens sed necessitate euan¬
glizaret. Hoc enĩ improbat cũ dic̃ Nescitis
qm̃ qui intẽpło oꝑant᷑. quȩ de templo st̃
edunt: Qui altario deseruiunt. altario
cõpartiunt᷑: Sic & dñs ordinauit iis qui
euangłiũ annunciant. de euangłio uiuere.
Ego autẽ nullius horũ usus sũ Hinc ꝑmissũ
fetisse tenebit᷑. Deinde sequit᷑ & dic̃ Nͥon
autẽ scripsi hȩx. ut ita fiant in me. Bonũ ẽ
mͥmagis mori. quã głam meã quisquã inã-¬

Expanded text:
gelium, quibus cam volens amputare Apostolus, magelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri boni eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id est, ut superius dixi, non ideo evangelizaret, ut perveniret ad cibum, et si qua sunt alia necessaria; sed ideo ista sumeret, ut illud impleret, ne non volens, sed necessitate evangelizaret. Hoc enim improbat, cum dicit: « Nescitis quoniam qui in templo operantur, quae de templo sunt edunt; et qui altario deserviunt, altario compartiuntur: sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullius horum usus sum. » Hinc ostenfecisse tenebitur. Deinde sequitur, et dicit: « Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est mihi magis mori, quam gloriam meam quisquam ina
Abbreviated transcription (Latin):
tuendus. ꝓpt̾ qđ om̃ia factamꝰ quȩcunq
facimꝰ. Sed qͥa in hac uita militamꝰ ut ad
illud regnũ ꝑuenire possimꝰ. quȩ uita sine
his necessariis agi ñ potest. apponent᷑ hȩc
gnificauit qͥa hoc posteruis quȩrendũ est.
ñ tẽpore sed dignitate. Iulud tanquã bonũ
nr̃m. hoc tanquã necessariũ nr̃m. Necessa¬
riũ autẽ ꝓpt̾ illudbonũ Neq enĩ uerbi
gr̃a ideo debemꝰ euangłizare ut manduce¬
mus. sedideo manducare ut euangłizemꝰ
Nã si ꝓpterea euangłizamꝰ ut mandũcemꝰ
uilius babemꝰ cuangłiũ quã cibũ & erit
iã honũ nr̃m inmanducando. necessarium
autẽ in euangłizando. Qđ etiã apłs ꝓhibet
cũ dicit licere sibi quidẽ & ꝑmissũ esse a dõ.
ut qui euangliũ annunciant de euangłio ui¬
uant. id ÷ de euangłio habeant ea quȩ huic
uitȩ st̃ necessaria sed tam̃ se ñ esse abusũ hac
potestate Erant enĩ multi. qͥ occisionẽ habe¬
re cupiebant ad quirendi & uendendi euan¬

Expanded text:
ia faciamus quaecumque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest; « Apponentur vognificavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate: illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum; necessarium autem propter illud bonum. 54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evan
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalib constitutũ. Qđ nefas ẽ. fieri.
ut ñ tanquã filiis ministret qͥsq euange¬
liũ sed tanquã seruus. cui dispensatio credi¬
ta ẽ ut tanquã alienũ eroget. nichil inde
ipse capiat pret cibaria. quȩ ñ de partici¬
patione regui sed sustentaculũ miserȩ
seruitutis dant᷑ ex trinsecus. Quanquã
alio loco & dispensacorẽ se dicat Potest
eni & serius in filiorũ numerũ adoptatꝰ.
ea rem inqua coheredis sortẽ meruit. fi¬
delit dispensare participib suis. Sed nc̃
ubi art si autẽ inuitꝰ dispensatiomͥ cre-¬
dita. Ẽ talẽ dispensatorem intelligi uo¬
luit qͥalienũ dispensat. unde ipse richil
accipiat. Ergo quȩcunq res ꝓpt̾ aliud a.¬
liquid quęrit᷑: sine dubio inferior est.
ꝓpt᷑ illud quȩris. Qua ꝓpt si euangłiũ &
regnũ dĩ ꝓpt̾ cibũ querimꝰ: priorẽ facimꝰ
cibũ. & posterius regnũ clĩ. ita ut si ñ desit¬

Expanded text:
 constitutum, quod nefas est fieri, ut non tanquam filius ministret quisquam Evangelium, sed tanquam servus, cui dispensatio credita est, ut tanquam alienum eroget, nihil inde ipse capiat praeter cibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam et alio loco dispensatorem se dicat . Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde ipse nihil accipiat. Ergo quaecunque res propter aliud aliquid quaeritur, sine dubio inferior est propter illud quaeris. Quapropter si Evangelium et regnum Dei propter cibum quaerimus, priorem facimus cibum,
Abbreviated transcription (Latin):
sinit necessaria. secd ait hȩc om̃ia appenent᷑
uob̾. id÷ consequent᷑ si illa quȩracis sine
ullo nr̃o impedim̃to. Ne cũ ista quȩritis
illinc auertamini. aut ne duos fines consti¬
tuatis ut ae regnũ dĩ ꝓpt̾ sẽ appetatis. &
teporalia. Non poterit autẽ simplicẽ ha.¬
bere oculũ. & uni dño dõ seriure: nisi quȩ¬
cunq st̃ cȩtera si sunt necessaria. ꝓpt̾ hoc
unũ assumat id: ꝓpt̾ regnũ dĩ. Sic̃ aute
om̃s militantes accipiunt annonã & stipen.¬
diũ sic om̃s euangłiz antes accipiunt ui¬
stũ & tegum̃tũ. Sed ñ om̃s ꝓpt̃ salutẽ rei¬
publicȩ militant. sed ꝓpt̃ illa quȩ accipi

Expanded text:
omnia apponentur vobis, id est consequentur, si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimento: ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter se appetatis, et temporalia. Non poterit autem simplicem habere oculum, et uni Domino Deo servire, nisi quaecumque sunt caetera, si sunt necessaria, propter hoc unum assumat, id est propter regnum Dei. Sicut autem omnes militantes accipiunt annonam et stipendium, sic omnes evangelizantes accipiunt victum et tegumentum. Sed non omnes propter salutem reipublicae militant, sed propter illa quae accipi
Abbreviated transcription (Latin):
mea audiant mites & iocundent᷑. Si sci¬
entia ẽ qua beati st̃ qui lugent qm̃ ipsi
consolabunt᷑ oremꝰ ut fiat᷑ uoluntas eius
sicut incȩlo & int̾ra. qͥa cũ corpus tanquã
t̾ra sp̃ui tanquã cȩlo sũma & tota pace con¬
senserit ñ lugebimꝰ. Nã nullus alius huiꝰ
tẽporis uictꝰ ẽ. nisi cũ aduersũ se ista con¬
fligunt. & cogunt nos dicere. uideo aliã lege¬
in mebris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ
& luctũ nr̃m lacrimosa uoce testari. Miser
ego homo. qͥl mẽ liberabit de corpore mortis
hinus: Si fortitudo. ẽ quabeati st̃ qui e¬
suriunt & sitiunt iusticiã. qua ipsi satura¬
burt᷑: oremꝰ ut panis nr̃ cotidianꝰ det᷑ nob̾¬

Expanded text:
tes et iucundentur. si scientia est, qua beati sunt qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur, oremus, ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra, quia, cum corpus tamquam terra spiritui tamquam caelo summa et tota pace consenserit, non lugebimus. nam nullus alius huius temporis luctus est, nisi cum aduersum se ista confligunt et cogunt nos dicere: uideo aliam legem membris meis repugnantem legi mentis meae, et luctum nostrum lacrimosa uoce testari: miser ego homo; quis me liberabit de corpore mortis huius? si fortitudo est, qua beati sunt qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quia ipsi saturabuntur, oremus, ut panis n
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑimꝰ quã oportet ꝓ regno dĩ ꝑdere qđ
potuisse martyres claruit᷑. contrariũ hoc prȩ¬
ceptũ erit illi sententiȩ qua dictũ ẽ. Quid
ꝓdest homini si totũ mundũ lucret᷑. animȩ
autẽ suȩ detrim̃tũ faciat: Pespicite

Expanded text:
acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse Martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: « Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum fac
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uideam᷑ peccare. qͥa ñ suꝑflua sed neces¬
saria sunt quȩ consequi uolumꝰ Dñs autẽ
admonet. ut meminerimꝰ multo ãplius nob̾
dm̃ dedisse qđ nos fecit. & cõposuit ex ani¬
ma & corpore : quã est alim̃tũ atq tegumꝰ.¬
tũ quorũ cura nos duplicare cor ñ uult.
oNe anima inqͥt plus. ẽ. quã esca: Ut tu
intelligas eũ qui dedit aninã multo fa¬
cilius escam eẽ daturũ. Et corpusquã
uestim̃tũ: Id÷ plus. ẽ. Ut similit̾ intelli.¬
gas eũ qͥ corpus dedit. multo facilius daturũ
esse uestim̃tũ. Quo loco quęri solet utrũ ad
animã cib iste ꝑtineat: cũ anima incorpo¬
rea sit. iste autẽ cib corporeus. Ded animã
hoc loco ꝓ ista uita positã nouerimꝰ. cuius re¬
tinaculũ. ẽ. alim̃tũ istud corporeũ. Scđm
hanc significationẽ dictũ. ẽ eciã illud. Qui
amat animã suã ꝑdet eã. Qđ nisi de hac uita

Expanded text:
non videamur peccare, quia non superflua, sed necesnon videamur peccare, quia non superflua, sed necessaria sunt quae consequi volumus. Dominus autem admonet ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, quorum cura nos duplicare cor non vult. Nonne, inquit, anima plus est quam esca? Ut tu intelligas cum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Et corpus quam vestimentum, id est, plus est: ut similiter intelligas, eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. 50. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ne adicias peccatũ suꝑ peccatũ & dicas. mi¬
seratio dĩ magna ẽ Ignoras qͥa patientia
dĩ ad poenitentiã te inuitat: Cuius enim
tanta miscdia cõmendari potest. quã eiꝰ qͥ
omia donat peccata conuersis. & oleastrũ
facit participẽ pinguedinis oliuȩ: & cuiꝰ
tanta seueritas quã eiꝰ qͥ naturalib ramis
ñ peꝑcit. sed ꝓpt̾ infidelitatẽ fregit illos:
Sed quisqͥs uult diligere dm̃ & cauere ne
offendat: ñ sẽ arbitret᷑ duob dominis pos¬
sc seruire. & intentionẽ cordis sui rectam
ab om̃ĩ duplicitate explicet Ita enĩ sentiet
de dño in honitate. & in simplicitate cor¬
habere sollicitudinẽ in anima ur̃a qͥd eda¬
tis neq corpori qͥd induatis. Neforte quã¬
uis iam suꝑflua ñ quęrant᷑. ꝓpt̾ ipsa ne¬
cessaria cor duplicet᷑. & ad ista conqͥrenda
nr̃a decorqueat᷑ intentio. cũ aliqͥd quasi
uideri uolumꝰ nr̃m emolum̃tũ ibi potius
quã illius utilitatẽ attendamꝰ & ideo nob̾

Expanded text:
catum, et dicas, Miseratio Dei magna est ; et, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te invitat ? Cujus enim tanta misericordia commemorari potest, quam ejus qui omnia donat peccata conversis, et oleastrum facit participem pinguedinis olivae? et cujus tanta severitas, quam ejus qui naturalibus ramis non pepercit, sed propter infidelitatem fregit illos ? Sed quisquis vus diligere Deum, et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet: ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate corhabere sollicitudinem animae vestrae quid edatis, neque corpori vestro quid induatis. Ne forte, quamvis jam superflua non quaerantur, propter ipsa necessaria cor duplicetur, et ad ipsa conquirenda nostra detorqueatur intentio, cum aliquid quasi m emolumentum ibi potius, quam illius utilitatem attendamus: et ideo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
malo animo facit. Sed ipsũ lum̃ tenebrȩ
sunt.: qͥa ñ insuꝑna dirigit᷑ simplex inten¬
tio. sed ad inferiora declinat᷑. & duplici
corde quasi umbrã facit. Si gͦ lum̃ qđ
inte.ẽ. tenebrȩ sunt. tenebrȩ quantȩ
Hoc ẽ. si ipsa cordis intentio qua facis qđ fa¬
cis quȩ tͥ nota. ẽ. sordidat᷑ appetitu rerũ
t̾renarũ & tẽporaliu atq excecat᷑. quanto
magis ipsũ factũ cuiꝰ incertꝰ ẽ. exitꝰ. sor¬
didũ & tenebrosũ. ẽ: Quia esi bene ali¬
cui ꝓueniat. qđ tu ñ recta & munda in¬
tentione facis: quomꝰ tii feceris tͥ impu¬
tatur. ñ quomͦ illi ꝓuenerit: Qđ autẽ
nis seruire: ad hanc ipsã intentionẽ re¬
ferendũ ẽ qđ consequent̾ exponit dicens.
U⁊ enĩ unũ odiohabebit & alterũ diliget:¬

Expanded text:
malo animo facit. sed ipsum lumen tenebrae malo animo facit. sed ipsum lumen tenebrae sunt, quia non in superna dirigitur simplex intentio, sed ad inferiora declinatur et duplici corde quasi umbram facit. si ergo lumen, quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? hoc est: si ipsa cordis intentio, qua facis quod facis, quae tibi nota est, sordidatur appetitu rerum . terrenarum et temporalium atque caecatur, quanto magis ipsum factum, cuius incertus est exitus, sordiducui proveniat, quod tu non recta et munda intentione facis; quomodo tu feceris, tibi imputatur, non quomodo illi provenerit. CAPUT nis servire, ad hanc ipsam intentionem referendum est, quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alteru
Abbreviated transcription (Latin):
da p̾cipit dicens. Mortificate gͦ mẽbra ur̃a
quȩ sunt suꝑ t̾rã. fornicationẽ. immundi¬
cia auariciã  cȩtera talia. Nongͦ quid
qͥsꝙ faciat: sed quo animo faciat conside¬
randũ. ẽ Hoc. ẽ. enĩ lum̃ in nob̾. qͥa hoc
nob̾ manifestũ. ẽ. bono animo nos facere
qł facimꝰ. Om̃e enĩ qđ manifestat᷑. lum̃
est. Nã ipsa facta quȩ ad hominũ societa¬
tẽ a nob̾ ꝓcedunt incertũ habent exitũ
& ideo tenebras eas uocauit. Non enĩ noui
cũ pecuniã porrigo indigenti & petenti.
qͥd inde aut facturus aut passurus sit &
fieri potest ut uł faciat ex ea uł ꝓpt̾ eam
patiat᷑ aliquid mali. qđ eggo cũ darẽ non
cuenire uoluerĩ. neq hoc animo dederĩ
taꝙ si bono animo feci q mͥ cũ facerem
notũ erat & ideo lum̃ uocat᷑: uluminat᷑
etha s aftũ meũ. qualẽcunq. exitũ habuerit
ipsũ lum̃ tenebrȩ sunt Lum̃ enĩ dicit᷑:
qa nouit quisq quo animo faciat etiã cũ

Expanded text:
it dicens: mortificate ergo membra uestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, auaritiam et cetera talia. Non ergo quid quisque faciat, sed quo animo faciat, considerandum est. hoc est enim lumen in nobis, quia hoc nobis manifestum est, bono animo nos facere quod facimus; omne enim, quod manifestatur, lumen est. nam et ipsa facta, quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum et ideo tenebras eas uocauit. non enim noui, cum pecuniam porrigo indigenti et petenti, quid inde aut facturus aut passurus sit, et fieri potest, ut uel faciat ex ea uel propter eam patiatur aliquid mali, cum ego, cum darem, non euenire uoluerim neque hoc animo dederim. itaque si bono animo feci quod mihi, cum facerem, notum erat, et ideo lumen uocatur: inluminatur etiam factum meum, qualemcumque exitum habuerit:ipsum lumen tenebrae sunt. lumen enim dicitur, quia nouit quisque, quo animo faciat, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
dib facies nr̃a lauanda. ẽ quib dĩ aspectꝰ
offendit᷑ Nos enĩ reuelata facie głam dñi
speculantes in candẽ imagine transfor-¬
mabim᷑. Sepe etiã cogitatio necessariarũ
rerũ ad istã uitã ꝑtinentiũ sauciat & sordi¬
dat interiorẽ oculũ nr̃m. & plerunq con-¬
duplicat ut ea quȩ uidem᷑ cũ hominib re-¬
cte facere. ñ eo corde faciamꝰ quo dñs pͣcepit.
id÷ ñ quia eos diligimiꝰ sed qͥa cõmodũ abeis
aliqd ꝓpt̾ necessitatẽ p̾sentis uitȩ adipisci
uolumꝰ. Debemꝰ autẽ bene facere illis ꝓpt̃
salutẽ ipsorũ ȩt̾nã. ñ ꝓpt̾ tẽporale cõmo¬
dũ nr̃m. Inclinet gͦ ds̃ eor nr̃m in testimo
nia sua. & ñ inemolum̃tũ: Finis enĩ p̃cepti
est caritas de corde puro & conscientia bona
& fide ñ ficta. Qui aute ꝓpt̾ suã de hac uita
necessitatẽ fr̃i consulit. ñ utiq caritate
consulit: qͥa ñ illi quẽ debet tanquã se

Expanded text:
dibus facies nostra lauanda est, quibus dei aspectus dibus facies nostra lauanda est, quibus dei aspectus offenditur. nos autem reuelata facie gloriam dei speculantes in eandem imaginem transformabimur. Saepe etiam cogitatio necessariarum rerum ad istam uitam pertinentium et sauciat et sordidat interiorem oculum nostrum et plerumque conduplicat, ut ea quae uidemur cum hominibus recte facere non eo corde faciamus, quo dominus praecipit, id est quia eos diligimus, sed quia commodum ab eis aliquod propter necessitatem praesentis uitae adipisci uolumus. debemus autem bene facere illis propter salutem ipsorum aeternam, non propter temporale commodum nostrum. inia sua, et non in emolumentum. finis enim praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. qui autem propter suam de hac uita necessitatem fratri consulit, non utique caritati consulit, quia non illi quem debet tamquam se
Abbreviated transcription (Latin):
guendi caput & faciẽ lauandi. ad interi-¬
orẽ homine ꝑtinere. Unguere gͦ caput
ad lȩticiã ꝑtinet lauare autẽ faciẽ ad
mundicia. Et ideo caput unguit. qͥ lȩta¬
tur interius m̃te atq ratione. Hoc enĩ
recte accipimꝰ caput qđ in anima p̾mi.
net. & quo cȩtera hominis regi & gubernari
manifestũ. ẽ Et hoc facit: qui ñ foris
carnalitꝰ gaudeat. Caro enĩ quȩ subiecta
cẽ debet nullo mͦ est totius naturȩ huma¬
nȩ caput. hcmo quidẽ unquã carnẽ suã
odio habuit sic̃ apłs dicit cũ diligendã
uxorẽ p̃cipit. Sed caput mulieris uir.
cui uiro caput ẽ. xp̃c. Interius gͦ gaude¬
at inieiunio suo. eo ipso qͦsic se ieninando
auertit a uoluptate scłi ut sit subditꝰ xp̃o:
siderat. Ita enĩ & faciẽ lauabit. id÷ cor
mundabit. quo uisurus. ẽ. dm̃. ñ int̾posi
te. auferte nequicias ab animis ur̾is atq¬
a conspectu oculorũ meorũ. Abhis gͥ sor¬

Expanded text:
guendi caput et faciem lauandi ad interiguendi caput et faciem lauandi ad interiorem hominem pertinere. unguere ergo caput ad laetitiam pertinet, lauare autem faciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur interius mente atque ratione. hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeminet et quo cetera hominis regi et gubernari manifestum est; et hoc facit qui non foris carnaliter gaudeat. caro enim, quae subiecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. nemo quidem umquam carnem suam odio habuit, sicut apostolus dicit, cum de diligenda uxore praecipit; sed caput mulieris uir, cui uero caput est Christus. interius ergo gaudeat in ieiunio suo eo ipso, quo sic se ieiunando auertit a uoluptate saeculi, ut sit subditus Chrissiderat. ita enim et faciem lauabit, id est cor mundabit, quo uisurus est deum non interpositte, auferte nequitias ab animis uestris atque conspectu oculorum meorum. ab his igitur sor
Abbreviated transcription (Latin):
ctñs p̃cepit. Sedex fruc̾tib inqͥt eorũ co¬
gnoscetis eos. Cũ enĩ coeꝑint aliquib tem¬
ptationib ea ipsa illis subtrahi uł negari.
quȩ isto uelamine uł consecuti st̃ uł conseqͥ
cupiunt: tunc necesse. ẽ. appareat. utrũ
lupus in ouina pelle sit. an ouis in sua.
Non enĩ ꝓpt̾ea ornatu suꝑfluo debet aspectꝰ
hominũ mulcere xpĩanꝰ. qͥa illũ parcum
habitũ ac necessariũ etiã simulatores
sepius usurpant: ut incautos decipiant:
qͥa & illȩ oues ñ debent deponere pelles
suas. si aliquando eis lupi se contegunt.
Quęxi gͦ solet quid sit qđ ait. Uos autẽ ie
unantes unguite capita ur̃a & facies
urãs lauate ne uideamini hominib ie-¬
iunantes. Nonenĩ quispiã recte p̾ceꝑit.
quãuis faciẽ cotidiana consuetudine
lauemꝰ: unctis etiã capitib cũ ieiunamꝰ
nos esse debere. Qđ si turpissimũ om̃s
fatent᷑ intelligendũ. ẽ. hoc p̃ceptũ un¬

Expanded text:
dominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, eorum codominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliQuaeri ergo solet quid sit quod ait, Vos autem cum iunantes unguite capita uestra et facies uestras lauate, ne uideamini hominibus ieiunantes. non enim quispiam recte praeceperit, quamuis faciem cotidiana consuetudine lauemus, unctis etiam capitibus, cum ieiunamus, nos esse debere. quod si turpissimum omnes fatentur, intellegendum est hoc praeceptum un
Abbreviated transcription (Latin):
sed patri ur̃o qui ẽ. in abscondito. & pat̾ ur̃
qͥ uidet in abscondito reddet uob̃. Mani¬
quęrentes mercedẽ huic scło conformem᷑.
& amittamꝰ ꝓmissionẽ tanto solidioris
atq firmioris. quanto interioris beati¬
anĩ aduertendũ. ẽ. ñ in solo rerũ corpo¬
rearũ nitore atq pompa. sed etiã in ipsis
sordib luctuosis esse posse iactantiã &
eo ꝑiculosiorẽ qͦ sub nomine seruitutis
dĩ decipit. Qui gͦ immoderato cultu
corporis atq uestitus uł cȩterarũ rerũ
nitore p᷑fulget: facile conuincit᷑ reb ipsis.
pomparũ scłi esse sectator. nec quenquã
fallit dolosa imagine scĩtatis. Qui autẽ
in ꝓfessione xp̃ianitatis inusitato squa¬
lore ac sordib intentos in se hominũ oculos
facit. cũ id uoluntate facit. ñ necessitate
patit᷑ cȩteris eiꝰ oꝑib potest conici utrũ hoc
contẽptu suꝑflui cultꝰ anambitione aliqua
faciat. qͥa & sub ouina pelle cauendos lupos

Expanded text:
ro qui est in abscondito, et Pater vester qui videt in abscondito, reddet vobis. Maniquaerentes mercedem huic saeculo conformemur, et amittamus promissionem tanto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatianimadvertendum est, non in solo rerum corporearum nitore atque pompa, sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse jactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine servitutis Dei decipit. Qui ergo immoderato cultu corporis atque vestitus, vel caeterarum rerum nitore praefulget, facile convincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator. Nec quemquam fallit dolosa imagine sanctitatis: qui autem in professione Christianitatis inusitato squalore ac sordibus intentos in se hominum oculos facit, cum id uoluntate faciat, non necessitate patiatur, ceteris eius operibus potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pelle cauendos lupos
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ut quasi paciscam᷑ cũ dõ. Dicimꝰ enĩ.
imitte nob̾. sic̃ & nos dimittimꝰ In qua pa¬
ctione si mentim᷑: totius orationis nullus
ẽ fructꝰ Sic enĩ dicit Si enĩ dimise¬
ritis hominib delic̾ta eors: dimutet &

Expanded text:
mus, ut quasi paciscamur cum Deo: dicimus enim, mus, ut quasi paciscamur cum Deo: dicimus enim, Dimitte nobis sicut et nos dimittimus. In qua pactione si mentimur, totius orationis nullus est fructus. Sic enim dicit: Si enim dimiseritis hominibus delicta eorum, d
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. ẽ quobeati st̃ misericordes. qm̃ ipsorũ
miscrebit᷑: dimittamꝰ debita debitorib
nr̃is & oremꝰ ut nob̃ nr̃a dimittant᷑. Si in¬
tellectus. ẽ. quobeati sunt mundicordes. qm̃
ipsi dm̃ uidebunt: oremꝰ ñ induci intẽpta¬
tionẽ ne habeamꝰ duplȩx cor ñ appetendo
simplex bonũ quo referamꝰ omĩa quȩ oꝑam᷑
sedsimul tẽporalia & t̾rena sectando
emptationes enĩ de his reb quȩ graues &
calamitosȩ uident᷑ omĩb ñ in nos ualent.
si ñ ualeant illȩ quȩ blanditiis earũ rerũ ac¬
cidunt. quas homines bonas & lȩtandas
putant. Si sapientia. ẽ. qua beati st̃ paci¬
fici. qm̃ ipsi filii dĩ uocabunt᷑: oremꝰ ut
liberem᷑ a malo. Ipsa enĩ liberatio liberos
nos faciet. id÷ filios dĩ: ut sp̃u adoptionis
cõmendandã. ẽẽ. iudicauit quȩ ꝑtinet ad
dimissionẽ peccatoꝵ. in qua nos miscdẽs
esse uoluit. Qđ unũ ẽ consiliũ miserias
euadendi. Nulla enĩ alia sententia sic ora¬

Expanded text:
beati sunt misericordes, quoniam ipsorum miserebitur; dimittamus debita debitoribus nostris, et oremus ut nobis nostra dimittantur. Si intellectus est quo beati sunt mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt; oremus non induci in tentationem, ne habeamus duplex cor, non appetendo simplex bonum, quo referamus omnia quae operamur, sed simul temporalia et tertemtationes enim de his rebus, quae graues et calamitosae uidentur hominibus, non in nos ualent, si non ualeant illae quae blanditiis earum rerum accidunt, quas homines bonas et laetas putant. si sapientia est, qua beati sunt pacifici, quoniam ipsi filii dei uocabuntur, oremus, ut liberemur a malo. ipsa enim liberatio liberos nos faciet, id est filios dei, ut spiritu adoptionis commendandam esse judicavit, quae pertinet ad dimissionem peccatorum: in qua nos misericordes esse voluit, quod unum est consilium miserias evadendi. In nulla enim alia sententia sic ora
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m quidatꝰ. c̃. nob̾. In cõmemoratione
autẽ tribulationũ ac laborũ suoꝵ. idem
apłs ñ tantũ in carcerib & naufragiis
atq huiꝰ modi multis molestiis. sed etiã
in fame ac siti. in frigore & nuditate se la¬
borasse cõmemorat: Qđ cũ legimꝰ ñ esti¬
memꝰ dñi ꝓmissa titubasse: ut famem ac
iutoria nouit ille medicus cui semel nos
totos cõmisimꝰ. & a quo habemꝰ ꝓmissionẽ
uitȩ p̃sentis & futurȩ. quando apponat.
quando detrahat sic̃ nob̃ iudicat expedire.
quos & consolandos & exercendos in hac uita
& post hanc uitã in ꝑpetua requie stabili¬
endos atq firmandos. gubernat & dirigit.
Non eni & homo cũ plerunq ium̃to suo ciba¬
ria detrahit. deserit illud cura sua. ac ñ
illa impendas reseruant᷑: incertũ. ẽ. quo a¬
nimo fiat. cũ possit simplici corde fieri
possit & duplici: opportune hoc loco sub¬
iecit. Nolre iudicare. ne iudicet᷑ de
uob̾. In qͦ en i iudicio iudicaueritis. udicabit᷑

Expanded text:
 . In commemoratione autem tribulationum ac laborum suorum idem apostolus non tantum in carceribus et naufragiis, atque hujusmodi multis molestiis, sed etiam in fame et siti, in frigore et nuditate se laborasse commemorat . Quod cum legimus, non aestimemus Domini promissa titubasse, ut famem ac jutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et consolandos et exercendos in hac vita, et post hanc vitam in perpetua requie stabiliendos atque firmandos gubernat, ac dirigit. Non enim et homo, cum plerumque jumento suo cibaria detrahit, deserit illud cura sua, ac non illa impendas, reservantur, incertum est quo animo fiat, cum possit simplici corde fieri, possit et duplici, opportune hoc loco subjecit: Nolite judicare, ne judicetur de vobis: in quo enim judicio judicaveritis, judicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dilignt̾ consideranda st̃. Nã qui st̃
duo dñi. deinceps ostendit cũ dicit
oꝵ potestis dõ seruire & mammonȩ. Cam¬
mona apudhebreos. diuitiȩ appellaridi:¬
cunt᷑. Congruit & punicũ nom̃ Nã lurũ
punicȩ mammon dicit᷑. Sed qͥ seruit nã¬
monȩ illi utiq seruit. qui reb istis t̾rens
merito suȩ ꝑuersitatis p̃positꝰ. magistraꝰ
huius scłi a cño dicit᷑. Aut gͦ hunc odio
habebit homo. & alccrũ diliget id÷ dm̃:
aut alterũ patiet᷑ & alterũ contẽnet. Pa¬
titur enĩ dirũ & ꝑniciosũ dñm. qͥsquis
seruit mãmonȩ. Sua enĩ cupiditate im¬
plicatꝰ subdit᷑ diabolo. & ñ eũ diligit. Quis
enĩ ẽ. qͥ diligat diabolũ: Sed tam̃ patit᷑.
alienȩ conunctꝰ. ẽ ꝓpt̾ cupiditatẽ suam
dura patit᷑ seruitute: etiã si ñ diligat eũ
cuiꝰ ancillã diligit. Alterũ autẽ contẽnet
dixit: ñ odio habebit Nullius enĩ fere con¬
scientia: dm̃ potest odisse. Contẽnit aute

Expanded text:
deranda sunt: nam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, magistratus hujus saeculi a Domino dicitur . Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Deum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diaboest enim qui diligat diabolum? sed tamen patituralienae conjunctus sit, propter cupiditatem suam duram patitur servitutem, etiamsi non diligat eum cujus ancillam diligit. Alterum autem contemnet, dicit, non, odio habebit. Nullius enim ferre conscientia potest Dominum odisse: contemnit autem,
Abbreviated transcription (Latin):
pmanente in scła scłors. Si pietas ẽ. qua
beati st̃ mites: qͥa ipsi hereditate possi debt̃
terrã: petamꝰ ut ueniat regnũ eiꝰ. siue in
nos ipsos ut mitescamꝰ nec cĩ resistamꝰ. siue
de cȩlo int̾ras inclaritate aduentꝰ dñi.
quo nos gaudebimꝰ & laudabim᷑. dicente
illo. Uenite benedicti patris mei accipite
regnũ qđ uob paratũ. ẽ ab origine mundi

Expanded text:
permanente in saeculum saeculi. si pietas est, qua permanente in saeculum saeculi. si pietas est, qua beati sunt mites, quia ipsi hereditate possidebunt terram, petamus, ut ueniat regnum eius siue in nos ipsos, ut mitescamus nec ei resistamus, siue de caelo in terras in claritate aduentus domini, quo nos gaudebimus et laudabimur dicente illo: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum, quod uobis paratum est ab origine mundi
Abbreviated transcription (Latin):
panis dicit᷑. cunc aitẽ potꝰ cũ labore nul¬
lo disputandi & sermocinandi quasi fran¬
gendi atq mandendi opus erit: sed solo hau¬
stu sincerȩ acq ꝑspicuȩ ueritatis Et pecca¬
ta nob nunc dimittunt᷑ & nunc dimittimꝰ.
quȩ harũ quattuor reliquarũ scła petitio
e Tunc autẽ nulla erit uenia peccatorũ.
qͥa nulla petcata & cẽptationes tẽporalẽ istã
uitã infestant. Non autẽ erunt: cũ ꝑfectũ
erit qđ dictũ. ẽ. abscondes eos in abscondito
uultꝰ tui. Et malũ a quo liberari optamꝰ.
& ipsa liberatio a malo ad hanc utiq uitã
ꝑtinet: quã & iusticia dĩ mortalẽ merui¬
mus & unde ipsius miscđia liberamur
IDETUR etia mͥ septenarius iste numer
harũ petitionũ congruere illi septenario
numero. ex qͦ totus iste sermo manauit.
Si eni timor dĩ ẽ. qͦ beati fiunt pauꝑes spũ
scĩficet᷑ in hominib nom̃ dĩ. timore casto

Expanded text:
panis dicitur; tunc autem potus, cum nullo labore panis dicitur; tunc autem potus, cum nullo labore disputandi et sermocinandi, quasi frangendi atque mandendi, opus erit, sed solo haustu sincerae et perspicuae veritatis. Et peccata nunc nobis dimittuntur, et nunc dimittimus; quae harum quatuor reliquarum secunda petitio est: tunc autem nulla erit venia peccatorum, quia nulla vitam infestant, non autem erunt cum perfectum fuerit quod dictum est: Abscondes eos in abdito vultus tui . Et malum a quo liberari optamus, et ipsa liberatio a malo ad hanc utique vitam pertinet, quam et justitia Dei mortalem meruimus, et unde ipsius misericordia liberabimur. Videtur etiam mihi septenarius iste numerus harum petitionum congruere illi septenarinumero, ex quo totus iste sermo manauit. si enim timor dei est, quo beati fiunt pauperes spisanctificetur in hominibus nomen dei, timore casto
Abbreviated transcription (Latin):
Reliqua uͦ quattuor quȩ petimꝰ. ad tẽpora¬
lẽ istã uitã ꝑtinere m uident᷑. Quorũ
pͥmũ ẽ. panẽ nr̃m cotidianũ da nob ho¬
die Hoc ipso enĩ qd dictũ ẽ. cotidianꝰ pa¬
nis siue sp̃ualis significet᷑ siue in sacra¬
merto. aut in uictu isto uisibili: ad hoc
tẽps ꝑtinet qđ appellauit hodie Non
qͥa sp̃ualis cib ñ est sempiternꝰ: sed qͥa
iste qͥcotidianꝰ dictus ẽ. inscripturis siue
instrepitu sermonis. siue. quibq tẽpora¬
lib signis ex hibet᷑ animȩ quȩ om̃ia tunc
utiq ñ erunt. cũ erunt om̃s docibiles dõ.
& ipsã in effabilẽ lucẽ ueritatis ñ motu
corporũ significantes sed puritate m̃tis
haurientes. Na fortasse ꝓpterea & panis
dictus ẽ. ñ potus qͥa panis frangendo atq
mandendo in alim̃tũ conuertit᷑. sic̃ scri¬
pture apiendo & disserendo animã pascunt.
potus aułẽ paratꝰ sicuti. ẽ transit in corpis.
ut isto tepore panis sit ueritas cũ cotidanꝰ

Expanded text:
petimus, ad temporalem istam vitam pertinere mihi videntur. Quorum primum est, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Hoc ipso enim quod dictus est quotidianus panis, sive spiritualis significetur, sive in Sacramento aut in victu isto visibilis, ad hoc tempus pertinet, quod appellavit hodie: non quia spiritualis cibus non est sempiternus; sed quia iste qui quotidianus dictus est in Scripturis, sive in strepitu sermonis, sive quibusque temporalibus signis exhibetur animae: quae omnia tunc utique non erunt, cum omnes erunt docibiles Deo , et ipsam ineffabilem lucem veritatis non motu corporum significantes, sed puritate mentis haurientes. Nam fortasse et propterea panis dictus est, non potus, quia panis frangendo atque mandendo, in alimentum convertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt; potus vero paratus, sicuti est, transit in corpus: ut isto tempore panis sit veritas, cum quotidianus
Abbreviated transcription (Latin):
erit Sigͦ lum̃ qđ inte. ẽ. tenebrȩ sunt.
tenebrȩ quantȩ: Quilocus sic intelligen¬
dus. ẽ ut nouerimꝰ om̃ia oꝑa nr̃a tunc esse
mundla & placere in conspectu dĩ: si fiant
simplici corde id÷ intentione suꝑna fine
illo caritatis qͥa & plenitudo legis caritas:
Oculũ gͦ hic accipe debemꝰ ipsã intentionẽ.
qua facimꝰ quicquid facimꝰ. Quȩ si munda
fuerit & recta & illud aspiciens qđ as ꝯpi¬

Expanded text:
erit. si ergo lumen, quod in te est, tenebrae sunt, erit. si ergo lumen, quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? qui locus sic intellegendus est, ut nouerimus omnia opera nostra tunc esse munda et placere in conspectu dei, si fiant simplici corde, id est intentione in superna, fine illo caritatis, quia plenitudo legis caritas. oculum ergo hic. accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus. quae si munda fuerit et recta et illud aspiciens quod aspi
Abbreviated transcription (Latin):
ut t̾renũ cõmodũ adipiscat᷑: quomͦ erit
mundũ qđ in t̾ra uolutat᷑: Si autẽ in
cȩlo: mundũ erit. qͥa munda sunt quȩcunq
cęlestia. Sordescit enĩ aliqͥd cũ inferiori
miscet᷑ naturȩ. quãuis in suo genere ñ sor¬
didȩ: qͥa etiã de puro argento sordidat᷑
aurũ si misceat᷑. Ita & animꝰ nr̃ t̾renorũ
cupiditate sordescit: quãuis ipsa t̾ra in
suo genere atq ordine munda sit. Cęlũ
autem hoc loco ñ corporeũ acceperĩ: quia
om̃e corpus ꝓ tra habendũ est: Totũ eni
mundũ debet contẽnere. qui sibi thesiuri.¬
eo qđ transiet debemꝰ constituere & collocare
thesaurũ nr̃m & cor nr̃m: sed ineo qđ semꝑ
manet Cȩlũ autẽ & t̾ra transiet. Et hic ma¬
nifestat de mindando corde. se cuncta ista
pciꝑe. cũ dicit lucerna corporis tui est ocu¬
lus tuus. Si gͦ oculus tuus simplex fuerit.
totũ corpustuũ lucidũ erit. Si autẽ oculus
tuus nequã c̃: totũ corpus tuũ tenebrosũ

Expanded text:
 quomodo erit mundum, quod in terra volutatur? Si autem in coelo, mundum erit, quia munda sunt quaecumque coelestia. Sordescit enim aliquid, cum inferiori miscetur naturae, quamvis in suo genere non sordidae; quia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceatur: ita et animus noster terrenorum cupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere atque ordine munda sit. Coelum autem hoc loco non corporeum acceperimus, quia omne corpus pro terra habendum est. Totum enim mundum debet contemnere, qui sibi thesaurizeo quod transiet, constituere et collocarethesaurum nostrum et cor nostrum, sed in eo quod semper manet: coelum autem et terra transient . 45. Et hic manifestat de mundando corde se cuncta ista praecipere, cum dicit: « Lucerna corporis tui oculus tuus est. Si ergo oculus tuus simplex fuerit, totum corus nequam est, totum corpus tuum tenebrosum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersione purgatio interioris oculi cũ
excludunt᷑ ea quȩ tẽporalit᷑ cupiebant᷑.
ut acies simplicis cordis ferre possit simpli¬
cẽ lucẽ. diuinitꝰ sine ullo occasu aut immu¬
tatione fulgentẽ. nec solũ ferre. sed etiam
manere in illa. ñ tantuĩ sine molestia. sed
etiã cũ ineffabili guidio quo uere ac sin

Expanded text:
conuersione purgatio interioris oculi, cum conuersione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit simplicem lucem diuinittatione fulgentem: nec solum ferre, sed etiam manere in illa; non tantum sine molestia, sed etiam cum ineffabili gaudio, quo vere ac sinc