comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ena docuit quid ħ cul¬
pa ꝓmeruit.plinit e¬
nim dñs suꝑ sodomam ⁊ go¬
morram sulphur ⁊ignem
adño de celo. Noluit deus ⁊¬
cuiqmͣ angeloꝵ uł hominũ
exetuc̃onem huius pene cõ¬
mitt̾e. S sibi ip̃i indictam
uł rorem. s sulphur ⁊ ignẽ.
sulphur: suꝑ fetorem luxuri¬
e.ignem: suꝑ ardorem libi¬
culpe ñ misisse dr̃ s pluisse. qͣ¬
tinais ip̃o u̾bo magnitudinẽ
thabundantiã notaret pene.
Nemini peꝑcit oculus enis. s
om̃s simul extinxit. Uxorem
quoq loth qr retro respexit ĩ
statuam salis mutauitaec
rendũ ẽ igitur incid̾e in ma¬
nus deuiuentis. Qui qnͣto n¬
maiorem suelonganimita¬
tis exhibet pacĩam. tanto du¬

Expanded text:
ena docuit quid hec culpa promeruit: «Pluit enim Dominus super Sodomam et Gomorram sulphur et ignem de celo». Noluit Deus cuiquam angelorum vel hominum executionem huius pene committere, sed sibi ipsi vindictam vel rorem, sed sulphur et ignem, sulphur super fetorem luxurie, ignem super ardorem libiculpe. Nec misisse dicitur, sed pluisse, quatinus ipso verbo magnitudinem et habundantiam pene notaret. Nemini pepercit oculus eius, sed omnes simul exstinxit. Uxorem quoque Lot, que retro respexit, in statuam salis mutavit; nec rendum est enim incidere in manus Dei viventis», qui quanto maiorem sue longanimitatis exhibet pa
Abbreviated transcription (Latin):
ons sacramẽto gẽtes ui¬
uũt que imitãtes eam ꝑ fi¬
dem uenuũt ad salutẽ. S
ccdauid dicit. Memor esto ⁊¬
opprobrii nr̃idñe quo expro¬
brau̾nt me ĩ cõmutacõnem
xp̃i tui. Smmilia mͥ uidetur
oñd̾e ⁊ paulus. Quid aliud
deo dicit abscõditũ. Cui .n. rei
diximꝰ. fortassis ⁊̃ hoc sensũ
humane mẽtis excedit. quin
ĩmo qd̾ uerũ ẽ massam sicut
in fornacib sepe fieri oculis
dep̾hendimꝰ. totã ignẽ effec¬
tam dicimꝰ. qr nec aliud ĩ ea
nisi ignis e̾nitur. S ⁊ si quis
ꝯtingere atq ꝯtrectare tẽpta¬

Expanded text:
onis sacramento gentes vivunt, quae imitantes eam per fidem veniunt ad salutem. Sed et David dicens, Memor esto opprobrii mei, Domine, quo exprobraverunt me in commutationem Christi tui : similia mihi videtur ostendere. Et Paulus quid aliud Deo dicit absconditum: cujus rei indiximus. Fortassis etiam hoc sensum humanae mentis excedit. Quin imo, quod verius est, massam, sicut in fornacibus saepe fieri oculis deprehendimus, totam ignem effectam dicimus; quia nec aliud in ea nisi ignis cernitur: sed et si quis contingere atque contrectare attenta
Abbreviated transcription (Latin):
indemꝰ inẜ̃ta. ut illud ĩ enͣu¬
gelio. ẜmi lucã. cũ dicit. Gabri¬
lege dicit. qr fiłitudim ⁊ ui¬
bre deẜuierũt celestium hii
qui carnalem hñt cirtũcisio¬
nẽ. Et alibi. dr̃. Nonie uita
⁊ lex que suꝑ t̾ram ẽ inribra

Expanded text:
idemus inserta: ut illud in Evangelio secundum Lucam, cum dicit GabriLege dicit, quia similitudini et umbrae deserviunt coelestium, hi qui carnalem habent circumcisionem . Et alibi dicitur, Nonne vita et lex quae super terram e
Abbreviated transcription (Latin):
pcci sensũ indicãt extitisse
Qd̾ ut ꝓphã eindẽcius desig¬
naret. qr nũqm eũ iniqui¬
tatis sensus intrass: ait.
priusqm sciret puer uocare
ah mniquitate. Ꝙ si alicui
difficile id indebit᷑. ꝓ eo ꝙ¬
rõnabilem aĩam ẽe ĩ xp̃o os

Expanded text:
i sensum indicant extitisse. Quod ut propheta evidentius designaret, quia nunquam in eum iniquitatis sensus intrasset, ait: Priusquam sciret puer vocare ab iniquitate . Quod si alicui difficile videbitur, pro eo qionabilem animam esse in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tro quidẽ ⁊ in paulo erat xͦ.
In michaele uero angelo
⁊ gabriele ñ erat. Ex quo
manifeste rep̾hendit᷑. qr
diuinitas filii dei qrũ ĩlo¬
co aliquo dcludebatur. a¬

Expanded text:
tro quidem et in Paulo erat Christus, in Michaele vero archangelo et in Gabriele non erat. Ex quo manifeste deprehenditur, quia divinitas Filii Dei non in loco aliquo concludebatur; a
Abbreviated transcription (Latin):
bił aĩa credenda ẽ. c⁊ nullũ sen¬
sum uł possibilitatẽ credendũ
ẽ hũisse pcc̃i. Ad plemorem tñ
rei explantitõm nõ uidet᷑ abs¬
dũ. si c̃ siłitudĩe aliqͣ utamu.
licet in retam ardua tam
difficili ũ etemplis quidẽ uti
comodis copia est. tñ ut abs¬
q aliquo p̾iudicõ dicamus.
ferri metallũ capax ẽ ⁊frigo¬
ris ⁊caloris. Siergo massa
aliqͣ ferri semꝑ ĩigne sit põĩta.
oĩb sins poris om̃ibq uẽis/
ignẽ recipiẽs ⁊ tota ignis ⁊¬
natura quidẽ ferri massa est
ĩ ignepoñta ⁊ indesment̾ ar¬

Expanded text:
is anima credenda est, et nullum sensum vel possibilitatem eam putandum est habuisse peccati. Ad pleniorem tamen rei explanationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur: licet in re tam ardua tamque difficili, ne exemplis quidem uti commodis copia est, tamen ut absque aliquo praejudicio dicamus: Ferri metallum capax est et frigoris et caloris. Si ergo massa aliqua ferri semper in igne sit posita, omnibus suis poris omnibusque venis ignem recipiens, et tota ignis natura quidem ferri massa est, in igne positam et indesinenter ar
Abbreviated transcription (Latin):
guẽti. nullo gen̾e ꝓt̃ aliquid
recipe fetoris. hii uero quit
ex odore eiꝰ ꝑticipãt si se paulo
longius a flagncia eiꝯ remo¬
uerint: possibile ẽ ut incidẽ¬
tẽ ħ mõrei huiꝰ explanabi¬
tur difficultas. Nam quidem a¬
qͥnnec dici aĩa potiit. si u̾e

Expanded text:
guenti, nullo genere potest aliquid recipere foetoris; hi vero qui ex odore ejus participant, si se paulo longius a fragrantia ejus removerint, possibile est ut incide modo rei hujus explanabitur difficultas. Naturam quidem aquin nec dici anima potuit, si vere
Abbreviated transcription (Latin):
q ad mortẽ. Et it̾m. nũc
aĩa mea turbata ẽ. Neq
ntristis ⁊ turbata aĩa u̾¬
bũ dintelligendũ ẽ. qd̾ ex
auctoritate deitatis dicit.
potãtem hẽo ponendi aĩa
meã. Nectñ dicimꝰ fusse
filiũdi in illa aĩasicut fu
ditur.s de illis om̃ib il¬
lud sciendũ ẽ ꝙ scriptura
dicit qr nemo mũdꝰ a sorde
nec si unius diei fu̾it uita

Expanded text:
unc anima mea turbata est . Neque enim tristis et turbata anima, Verbum Dei intelligendum est, quod ex auctoritate deitatis dicit, Potestatem habeo ponendi animam meam. Nec tamen ita dicimus fuisse Filium Dei in illa anima, sicut fuireditur. Sed de illis omnibus illud sentiendum est quod Scriptura dicit, quia Nemo mundus a sorde, nec si unius diei fuerit vita
Abbreviated transcription (Latin):
conditꝰ dr ⁊ postea appari¬
turꝰ. insi ille qui oleo leticie
añqm sciret oĩo malũ ele¬
git bomĩ ccdilexit iustici¬
am. atq odio hũnit iniqui¬
tatẽ. ⁊ p̃pea irxit eñ deus o¬
leo leticie: ita ⁊ unusquis
q post lapsum uł post er¬
rorem expurget a maculis.
ecemplo ꝓpõito. ⁊ hñs iti¬
neris ducem arduam uiã
uirtutis incedat. ut si forte
tacõnem eiꝯ ꝑticeps effici¬
atur dĩne nature sicut scͥp¬
tũ ẽ. qr ut dicit se xp̃o cre¬

Expanded text:
conditus dicitur et postea appariturus, nisi ille qui oleo lætitiæ antequam sciret omnino malum elegit bonum, et dilexit justitiam, et odio habuit iniquitatem, et propterea unxit eum Deus oleo laetitiae; ita et unusquisque vel post lapsum vel post errorem expurget se a maculis, exemplo proposito, et habens itineris ducem, arduam viam virtutis incedat: ut si forte tationem ejus particeps efficiatur divinae naturae, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
dñte dilexisti nisticiam et
odisti iniquitatẽ p̃pea unxit
cipib tuis. Dilectõnis igit᷑
m̾ito ungitur oleo leticie.i. ⁊
aĩa cũ u̾bo dei xp̃x efficitur.
erat plenitudo. sicut ⁊ aplũs
dicit. In quo inħitat oĩs ple¬
nitudo deitatis coͣrlit̾. Deni

Expanded text:
te, Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit cipibus tuis . Dilectionis ergo merito ungitur oleo laetitiae, id est, anima cum Verbo Dei Christus efficitur. erat plenitudo, sicut et Apostolus dixit, In quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Deni
Abbreviated transcription (Latin):
tam diuina natura hũanis
uocabulis appellatur. qm di
ẽ qr erũt ambo in carne u
magis .n. uerbũ dĩ. cũ aĩa
incarne una ẽẽ ꝙͣ uir cum
uxore putandus ẽ. s ⁊ u¬
nus sp̃c ẽe cũ deo cui mag̃

Expanded text:
divina natura humanis vocabulis appellatur, quam hest, quia Erunt ambo in carne unMagis Verbum Dei cum anima in carne una esse, quam vir cum uxore putandus est: sed et unus spiritus esse cum Deo, cui magis
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. ut qui se iũgit dño:
unus sp̃c ẽ. hac ergo sb̾a a
nime ⁊ int̾ dm̃i cornemq
mediãte. Non ar possibile
erat dei natura corporisme
mediatoremiscerr nascit᷑
ut diximus deus homo. illa
diximus uelud u̾̃bum ⁊ sa¬
piẽciam ⁊ u̾itatẽ tota iam
cesserat.unde ⁊ m̾ito ꝓ eo uł
ꝙ tota ẽẽt in filio dĩ. uł to¬
tũ in se caꝑet filiũ dĩ ĩ ip̃a
cũ ea qm assũpserat carne
dĩ filius ⁊d̃i uirtus xp̃t et
dĩ sap̃ia appellatur. Et rur¬
sum dei filius ꝑ ꝙ̃ dĩa crea¬

Expanded text:
 Qui se jungit Domino, unus spiritus est . Hac ergo substantia animae inter Deum carnemque mediante non enim possibile erat Dei naturam corpori sine mediatore misceri nascitur, ut diximus, Deus homo, illa diximus, velut Verbum et sapientiam et veritatem tota jam cesserat: unde et merito pro eo quod vel tota esset in Filio Dei, vel totum in se caperet Filium Dei, etiam ipsa, cum ea quam assumpserat carne, Dei Filius, et Dei virtus, et Dei sapientia appellatur. Et rursum Dei Filius, per quem omnia crea
Abbreviated transcription (Latin):
sione. uelud si uolũtas ꝓte¬
dat e mẽte. Rec absurdum
uidebitur cũ dicatur filius
caritatis si ħ modo q̃ nolũ¬
tatis putetis. S ⁊̃ iohẽs in¬
dicat. qr deus lux ẽ. ⁊ paulꝰ
designat: qr filius splendor
potuit. ita filius quidã sñ
pr̃e intelligi p̃t. qui ⁊ fign¬

Expanded text:
si voluntas procedat e mente. Nec absurdum videbitur cum dicatur Filius charitatis, si hoc modo etiam voluntatis putetur. Sed et Joannes indicat, quia Deus lux est : et Paulus designat, quia Filius splendor potuit, ita nec Filius quidem sine Patre intelligi potest; qui et figu
Abbreviated transcription (Latin):
tas ñ ecat. cũ in hiis oĩb
ꝑfecte dei prĩs sb̃a censeat᷑.
Non .ni. ab eo dirimi hec uł
funit. qñ ñ fuit cũ uenia au¬
diendũ ẽ aie ⁊ ip̃a noĩa te¬
poralib uocabuli signifidã¬

Expanded text:
ta non erat: cum in his omnibus perfecte Dei Patris substantia censeatur. Non enim ab eo dirimi haec, vfuit quando non fuit, cum venia audiendum est. Nam et hæc ipsa nomina temporalis vocabuli significan
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ alit̾ ꝑticipes ens .i. sci.
grentoꝵ em cucurrisse dñr. is¬
ta autẽcĩa uocabulũ unguẽ¬
ti ip̃ius fuit ex cuiꝰ flagrãcia
ꝑticipãtes digni quiq ꝓpħe
fiebãt ⁊ apłi. Sicut ergo ali¬

Expanded text:
i. guentorum ejus cucurrisse dicuntur: ista autem anima vasculum unguenti ipsius fuit, ex cujus fragrantia participantes digni quique Prophetæ fiebant et Apostoli. Sicut ergo ali
Abbreviated transcription (Latin):
ma dĩ eẽt ñ rapinã arbitra¬
tus ẽ eẽ se equalem dõ.s se¬
m ip̃m exinaniuit forniam
ẜui accipiẽs quo eam siner
dubio in formã de meliori¬
b exemplis ⁊ institõnib
reꝑaret. atq in eam pleĩtu¬
dinẽ unde se exinamerat.
renocaret. Sicut autẽ ꝑtici
sapiens efficitur. Ita ⁊ ꝑtici¬

Expanded text:
Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens : quo eam sine dubio in formam Dei melioribus exemplis et institutionibus repararet, atque in eam plenitudinem unde se exinaniverat, revocaret. Sicut autem particsapiens efficitur; ita et partici
Abbreviated transcription (Latin):
ta om̃ia que deus futurꝯ ⁊
sit in om̃ib requirannis.
Et ego quidem arbitror.
lis eum ꝯm̃ia ẽẽ. P singu¬
los autẽ omĩa hoc modo e¬
rit ut quicquid rõnabilis
mens expurgata om̃i ui¬
cioꝵ fece. atq om̃i penitꝰ
ext̾sa mbe malicie. uł sen¬
tire. uł intellig̾e. uł cogita¬
re potest om̃ia deus fit.nͤ

Expanded text:
ta omnia, quae Deus futurus sit in omnibus, inquiramus. Et ego quidem arbitror, lis eum omnia esse. Per singulos autem omnia erit hoc modo, ut quidquid rationabilis mens expurgata omnium vitiorum faece, atque omni penitus extersa nube malitiae, vel sentire, vel intelligere, vel cogitare pote
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Arbitror sane q̃ iere¬
miam ꝓph̃am intelligẽtẽ
que sit in eo natura deisa
diximus ꝙ ĩ unbra eiꝰ uiue¬
mꝰ ĩgẽtib. ꝓ eo enĩ ꝙ sicut
umbra corporis nr̃i insepa¬
bilis ẽ a corpore insepabilit̾
motus ac gestus corporis
suscepit ⁊ eg̾it. puto .naĩe

Expanded text:
ces. VII. Arbitror sane etiam Hieremiam prophetam intelligentem quæ sit in eo natura Dei sadiximus, quod in umbra ejus vivemus in gentibus . Pro eo enim quod sicut umbra corporis nostri inseparabilis est a corpore, et indeclinabiliter motus ac gestus corporis suscipit ac gerit; puto e
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ⁊ uita uł a pr̃e diuł¬
sa sit. uł intͣ corporis illiꝰ
cohercita ⁊ cirtũscripta bre¬
intate. nec usqm p̾t̾ ea pu¬
tetur opata. S int̾ utrũ¬
q tanta pietatis d ẽẽ ⁊
fessio. ut n aliquid deita¬
tis in xp̃o defuisse credat᷑.
⁊ nulla penitꝰ a pr̃na sb̃a
que ubiq ẽ: fc̃a putet᷑ di¬
insio. Tale namq aliquid
⁊̃ baptista iohes idicat.
cũ coͣrlit̾ absente ihu dicebat n¬
ad turbas. Medius nr̃m stat
ꝙ̃ uos nescitis qui post mei
uẽit. cuiꝰ nõ sum dignus sol¬
uere corrigiã calciamẽtoꝵ. ⁊¬
Qd̾ utiq dici ñ pot̾at. de eo qͥ
absens erat ꝙͣtũ ad p̾senci¬
am coͣrlem ꝑtinet qr mediꝰ
staret eoꝵ int̾ quos coͣrlit̾
ñ aderat.Unde ostenditur.
filius dei. Nam quis tñ nos
existimet ꝑ ħilud affirma
reꝙ ꝑs aliqua dĩtatis filii

Expanded text:
ritas et vita, vel a Patre divulsa sit, vel intra corporis illius coercita et circumscripta brevitatem, nec usquam praeterea putetur operata. Sed inter utrumque tanta pietatis debet esse confessio, ut neque aliquid deitatis in Christo defuisse credatur, et nulla penitus a paternaquae ubique est, facta putetur divisio. Tale namque aliquid etiam Baptista Joannes indicat, cum corporaliter absente Jesu dicebat ad turbas, Medius vestrum stat quem vos nescitis, qui post me venit, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamento de eo qui absens erat, quantum ad praesentiam corporalem pertinet, quod medius staret eorum inter quos corporaliter non aderat. Unde ostenditur, Filius Dei. Ne quis tamen nos existimet per hoc illud affirmare, quod pars aliqua deitatis Filii
Abbreviated transcription (Latin):
qr nusqm malũ. Omĩa .n.
ei deus ẽ. cui iam ñ adia¬
cet malũ. Nec ultͣ ex arbo¬
re sciendi bonũ ⁊ malũede
ꝯcupiscet. qui semꝑ in bono
ẽ. ⁊ cin om̃ia deus est. Sicut
ergo finis ad principiũ rep¬
atus ⁊ rerũ exitus ꝯsolatꝰ
iniciis restituet illum sta¬
tũ ꝙ̃ tũc hĩnt natura rõna¬
bilis cũ de ligno sciendi bo¬
nũ ⁊ malũedere ñ egebat. ⁊
amoto om̃i malicie sensu ⁊
ad sincerũ purũq detorsoso¬
lus qui ẽ inuis deus bonus
hic ei fiat om̃ia ⁊ ñ ĩpaucis
aliquib uł płib. s ut in
om̃ib ip̃e sit oñia cũ iam t¬
nusqmͣ mors nusqm acule¬
us mortis. nusqmͣ oĩo ma¬
lum. tũc uere deus om̃ia ĩ
tuimꝰ que supͣdc̃a sũtꝰ tũc cõ¬
sim diximꝰ recapitulare q̃ia:
⁊ primo oĩm depr̃e ⁊ filio ⁊
sp̃u sco repet̾e. Deus pat̾ cii
⁊ inuisibilis sit ⁊ in seꝑabił¬

Expanded text:
quia nusquam malum. Omnia enim ei Deus est, cui jam non adjacet malum; nec ultra ex arbore sciendi bonum et malum edere concupiscet, qui semper in bono est, et cui omnia Deus est. Si ergo finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiis, restituet illum statum, quem tunc habuit natura rationabilis, cum de ligno sciendi bonum et malum edere non egebat, ut amoto omni malitiae sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus, qui est unus, Deus bonus hic ei fiat omnia, et non in paucis aliquibus vel pluribus, sed ut in omnibus ipse sit omnia, cum nusquam mors, nusquam aculeus mortis, nusquam omnino malum: tunc vere Deus omnia in tuimus, quae supra dicta sunt, nunc comsim diximus, recapitulare singula: et primo omnium de Patre et Filio et Spiritu sancto repetere. Deus Pater cum et indivisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
si fundo maris iter carpe
t̾rena licite possidendo. ali¬
ud ip̃am nouis g̾ssib im¬
dam calcare oĩa relinqndo
s tp̃ri gr̃e p̾rogatiua hec
debebatur. Petro nouũ it̾
uł nom typus ytu̾ns ser¬
nabatꝰ. Antiquoꝵ sane pa¬
trũ dieb donee ĩ t̾ris in¬

Expanded text:
si fundo maris iter carpere, si fundo maris iter carpere, terrena licite possidendo: aliud ipsam novis gressibus undam calcare, omnia relinquendo. Sed tempori gratiae praerogativa haec debebatur: Petro novum iter et novi typus itineris servabatur. Antiquorum sane Patrum diebus, donec in terris vi
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ ultͣ ñ hñit ubi reuelata
ẽ ĩntas tnͣsiere. Quid si ip̃as
umbrã fuisse dix̾imꝰ futoꝵ
In figura siquidẽ eis legiꝰ
possid̾ent sc̃i ⁊ ꝑfc̃i uiri cum
lis sic ⁊ diniciis carnalib
adhuc ppłis dispensacõ di¬
uina morẽ g̾ebat. nimirũ
ut tamqm puuli paulatĩ
a gẽtiliũ ritu secedent eadẽ
que gẽtes demomiis dño
ĩmolãtes eademque ⁊ illi
s a dño ñ a demoniis ex¬
pectãtes. Ubi sane celestis
mutata. Nou̾ant ħ quitũ¬
rere ind̾entur. Aut forte in¬
olenta indetur extorsio. ⁊ qd̾
de umbra dicimꝰ ⁊ de signifi¬
in hũc modũ. Nullus mͥ
opponat aurũ tẽpli ideoꝵ
tũc .n. ħ .n. fuit qñ sanginis
ĩmolabatur. qd̾ hoꝵ fuit
figura. aurũ ergo repudi¬
emus cũ cet̾is suꝑsticõib
iudeoꝵ. Aut si aurũ placet
placeant ⁊ iuder. Postremo
ñ młtos legisse me recolo
aut ñ afflictos gͣuit̾ aut
ñ gͣuit̾ in ip̃a seculi huiꝰ
psꝑitate tẽptatos fore ⁊ ꝑ¬
iclitatoᷤ.uii

Expanded text:
statum ultra non habent; ubi revelata est veritas, transiere. Quid, si ipsas umbram fuisse dixerimus futurorum? In figura siquidem eis omnia possiderent sancti et perfecti viri, cum lis, sic et divitiis, carnalibus adhuc populis dispensatio divina morem gerebat: nimirum ut tanquam parvuli paulatim a Gentilium ritu secederent, eadem quae Gentes daemoniis, Domino immolantes, eademque et illi, sed a Domino, non a daemoniis exspectantes. Ubi sane coelestis mutata. Noverant haec quicunaerere viderentur. An forte violenta videtur extorsio, quod de umbra dicimus et signifiin hunc modum: « Nullus mihi opponat aurum templi Judaeorum. Tunc enim hoc fuit, quando sanguis immolabatur, quod totum figura fuit. Aurum ergo repudiemus cum caeteris superstitionibus Judaeorum: aut si aurum placet, placeant et Judaei. » Postremo non multos legisse me recolo aut non afflictos graviter, aut non graviter in ipsa saeculi hujus prosperitate tentatos, forte et periclitatos. VI
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum caro fcm̃ ẽ c⁊ ħitauit¬
emplar qd̵ oporteat ⁊̃ corpo¬
mꝰ.ubi. n. audiuimꝰ quia
et̾ui sit antiquis. nisi quis
tenũciau̾it om̃ib que pos¬
sidet. ñ p̃t mens ẽe dũcipu¬
sisecus gerit. S ut gradũ
agnoscat ꝓprñs ⁊ locum ꝑ¬
feccõnis aut discipulatus
offm ñ usurpet.
.uiii.

Expanded text:
itemplar, quod oporteat etiam corpomus . Ubi enim audivimus quia dictum sit antiquis, Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipusi secus egerit; sed ut gradum agnoscat proprium et locum perfectionis, aut discipulatus officium non usurpet. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩquid ñ t̾cenas diuicias ⁊¬
hũisse legũtur. Sufficit no¬
bis ẽẽ sicut illi fu̾nt. Neq
a sumus nos prĩb melio¬
res. si culpabilis eẽt posses¬
sio diuiciaꝵ: nuĩqͣm illi ĩdi¬
uiciis tantã a dño gr̃am op¬

Expanded text:
nunquid non terrenas divitias habuisse leguntur? Sufficit nobis esse sicut illi fuerunt: neque enim sumus nos Patribus meliores. Si culpabilis esset possessio divitiarum, nunquam illi in divitiis tantam a Domino gratiam o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ si quis penitꝰ cognos¬
cͥeret qmͣ multis sollici¬
tudinib piculis ⁊ mise¬
riis ẽ reflectus. humi qui¬
dem iacentem nequaqmͣ¬

Expanded text:
 si quis penitus agnosceret, quam multis sollicitudinibus periculisque et miseriis sis refertus, ne humi quidem iacentem vellet t
Abbreviated transcription (Latin):
Identes turbabũtur timo¬
rehorribili gemẽtes pre
angustia sp̃e ⁊ dicentes. hiisũt
quos alñ hũmus in derisũ. ⁊
in similitudinẽ improꝑii.nos
nsensati intam illoꝵ estimaba¬
mus isaniam. ⁊ finẽ illoꝵ sñ
int̾ filios dei. ⁊ int̾ sc̃os sors illo¬
rũ ẽ.Suppliciũ erit maloꝵ m
tueri głam beatoꝵ. licet forte
post finem iudicii beati quidẽ
insuri sũt reprobos intormen¬
ne indeat głam di. Talia dicẽt
in inferno pcc̃ores qm̃ spes im¬
piitamqm lamigo ẽ que a uẽ¬

Expanded text:
identes turbabuntur timore horribili, gementes pre angustia spiritus et dicentes: ‘Hii sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii; nos insensati vitam illorum estimabamusinter filios Dei et inter sanctos sors illorum est’». 2 Supplicium erit malorum intueri gloriam beatorum, licet forte post finem iudicii. Beati quoque visuri sunt reprobos in tormenne videat gloriam Dei». Talia dicent in inferno peccatores, quoniam «spes impii tamquam lanugo est que a ve
Abbreviated transcription (Latin):
ses scribit dicens. Ego
in ñ gẽtẽ in emulacõm
inclutam uos in gẽtem
insipiẽtẽ.in iram nos ꝯ¬
citabo. Et synagoga er¬
accipit. ut ultͣ ydola nõ

Expanded text:
dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga eraccipit ut ultra idola non
Abbreviated transcription (Latin):
tib sordescat obsepta. uisq
quo ecc̃a ueniret ex gẽti¬
h. ⁊ assumet eam de luteis
⁊ palustrib atq intͣ sapi¬
encie qulas ⁊ regalia tec¬
egit.apud illos .n. qui a
lactẽtiũ hñs cibos. Cũ u̾o

Expanded text:
sibus; sordebat oblita usque quo Ecclesia veniret ex gentibus, et assumeret eam de luteis et palustribus locis, intra sapientiae aulas et regalia tecigit: apud illos enim qui eam et lactantium habens cibos: cu
Abbreviated transcription (Latin):
sumamꝰ ad nos legẽ d
nec nobis sordeat lut̾eei
uile tegim en⁊ obscum
que ꝑua eiꝰ sunt ⁊ lactã¬
cia comedamꝰ que ꝑfec¬

Expanded text:
sumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miserata ẽ infantẽ. Hec¬
tritur apud suos.ibi agit
infantiam. Cum ã forcior
fcũs ẽ inclucitur ad eam ⁊
adoptatur in fibil. Moyses¬
ergo et̃ca ad aquas baptis¬
mi suscepit ⁊̃ legem. que¬
sa pice ⁊ bytumine oblita

Expanded text:
et miserta est infantis; htritur apud suos, ibi agit infantiam; fortior factus ducitur ad eam, adoptatur in filium. Mosesergo Ecclesia ad aquas baptismi, suscepit legem sam, et bitumine linitam.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo renatꝰ fi̾ris quid tͥ im¬
minet. ħ ẽ illud qd̾ in eunͣ¬
tim ut ascendit de baptismo
ductus ẽ a sp̃u in deẜtũ ut
tẽptaretur a dyabolo. Hoc
rao p̾cepit ppło suo hebreos¬
aquis subingant. S pp̃ea

Expanded text:
 renatus fueris, quid tibi imminet. Hoc est illud quod in Evanus, ut ascendit de baptismo, ductus est a spiritu, ut tentaretur a diabolo. Hoc rao praecepit populo suo, ut Hebraeoaquis submergan
Abbreviated transcription (Latin):
scias qrrex egypti mas¬
culos necat. ⁊ muificat
unũ de mille ad deũ ꝯiiti
necare pharao psequitur¬
nis pugnat. Odit tales¬
u̾e ⁊eos in egypto ñ sinit
Inde ẽ ꝙ in hec̃ mũdo ẜuidĩ

Expanded text:
is rex Aegypti masculos necat, et vivificat unum de mille ad Deum convernecari cupit Pharao, persequiturnis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc mundo servi
Abbreviated transcription (Latin):
uilitas scĩe in modo sciendi
quo studio. quo fine queq
nosse oporteat.quo ordine
ut id prius qd̵ maturius:
ad salutẽ. quo studio ut id
ardẽtius qd̾ uehemẽcꝰ ad
amorẽ. quo fine᷑ ut ñ ad ĩ¬
anẽ głam aut curiositatẽ
aut aliquid similos tm̃
ad edificacõm tun uł ꝓxi¬

Expanded text:
ientiae in modo sciendi quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriam suã senserat re¬
dencia delectatus ut capi¬
ti enis ꝑceretur edicit pe¬
nie tm̃ gle ni archimode
ẜuato quãtũ in syracusis
phũs dũ auimo ⁊ oculis ĩ t̾¬
ra defixis foxmãs describit
militi qui p̾dandi gr̃a domũ
irruꝑat. strictoq sũt suꝑ ca¬
put gladio. quisnam ẽẽt ĩ¬
t̾rogabat pp̃ miiã cupidi¬
tatem inuestigãdi qd̾ q̃re¬
hat nomẽ sinĩ iudicare ñ
potuit. S protracto ma

Expanded text:
uictoriam suam inhibitam sedentia delectatus, ut capiti eius parceretur, edixit, pene tantum gloriae in Archimede servato, quantum in Syracusis is dum animo et oculis in terram defixis formas describit, militi, qui praedandi gratia domum irruperat, strictoque super caput gladio, quisnam esset? interrogabat, propter nimiam cupiditatem investigandi quod quaerebat, nomen suum indicare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. in quo ꝓfecto me¬
liores sũt qui huic sine p̾¬
pouũt nosse sertz ip̾os lau¬
dabilior qiuppe ẽ animus
cui nota est infirmitas su¬
a. qmͣ qui ea ñ respecta ma
syderũ scrutatur ⁊̃ cognitl¬
tus autẽ quiiam cognds
tenet ignorans ip̃e qua ingre¬

Expanded text:
anum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua ingre
Abbreviated transcription (Latin):
scłaris sapĩe typus in deu¬
t̾onomno sub mmulieris fi
gura describitur. de qua ⁊¬
diuina uox p̾cipit. ut si is¬
raelites eam h̃e uolu̾it⁊¬
hĩe uxorem caluiciũ ei fa¬
ciat. migues reserat ⁊ pi¬
los auferat. c⁊ cũ mũda fu
ridicula sunt. itaq ⁊ nos¬
ħ fac̾e soleamus qũ phõs¬
legninis qñ ĩ manus nr̃as
uibri ueniũt sapĩe scłaris
si quid in eis utile repimꝰ
ad nr̃m dognia cõmutimus
siquid u̾o suꝑfluũ de ydo¬
lis. de amore de curis scłari¬
um rerũ ħ uidimus. hiis
caluitiũ inducimꝰ. ħ ungni¬
um morte ferro acutissimo

Expanded text:
sapientiae typus, et in Deuteronomio sub mulieris captivae figura describitur: de qua divina vox praecipit, ut si Israelites eam habere voluerit uxorem, calvitium ei faciat, ungues praesecet, et pilos auferat: et cum munda fueridicula sunt? Itaque et nos facere solemus, quandolegimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro acutissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os peccando uendidimꝰ
Et ita indetur recepisse¬
alienos aut acquisisse qͥ
aliemĩ sibi dñm peccando
dem dr nos redemisse xp̃e.¬
qui p̾cium nr̃i sangumem
siñi dedit. Quid tale ante
dit. Ergo si indetur ascul¬
ta. Homicidiũ pecinia ⁊a¬
buli ẽ. Ille.n. ab inicio ho¬
micida ẽ. Fecisti homicidiũ.
zabuli pecuinam suscepis

Expanded text:
i nos peccando vendidimus, et ita videtur suos recepissealienos acquisisse, qui alienum dominum peccando te nos redemisse qui pretium nostri sanguinem suum dedit. Quid tale autemdit? Ergo si videtur ausculta: Homicidium pecunia diaboli est. Ille enim ab initio homicida est. Fecisti homicidium, diaboli pecuniam suscepis
Abbreviated transcription (Latin):
q spes laborãtib requi¬
em parit. Sicut ⁊ in ago¬
ne positis dolorem mil¬
nerũ mitigat spes coro¬
ne. Ai ldierũt gẽtes iunte
sunt. dolores cõprehenderũt
ħitãtes phylistiim. Tunc
festinau̾nt duces edom. et
principes moabitaꝵ appre¬
hendit illos tremor. ⁊ abier̃t
om̃s ħitatores chanaan. Qñ¬
tũ ad hystoriã patet.millũ¬

Expanded text:
que spes laborantibus requiem parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam p
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris. s ẽẽ fins aliquis
indicatur. Et si in alud
scłm dicatur. aliquis sine
dubio longior quidam tñ
ponitur finis. Et quoci¬
fortasse licet ignotꝰ no¬
bis tñ a deo statutus ali¬
quis finis indicatur. Q
no addidit in ħ loco ⁊ ad¬
hut nillũ sensum t̾mini
alitiriꝰ aut finis reliqͥt.
in quo finem putes pos
spaciis. semꝑ dicit tibi ⁊¬
ꝓph̃a. ⁊ adhuc. Qm̃ in¬
trauit egiritatꝯ phara¬
oms cũquadrigis ⁊ as

Expanded text:
temporis, sed esse finis aliquis indicatur; et si in aliud saeculum dicatur, aliquis sine dubio longior quidem, tamen ponitur finis. Et quotifortasse licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero addit in hoc loco, et adhuc, nullum sensum termini alicujus aut finis reliquit.in quo finem putes possspatiis, semper tibi dicit Propheta, et adhuc. Intravit equitatus Pharao cum quadrigis et as
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ħ pp̃ illos dicit qui
male nature pharao¬
nem uł egypcios dñt
finsse ⁊ ñ ex arbitrii lib̾¬
lapis ⁊ tacint. S adoi¬

Expanded text:
 illos dicimus, qui malae naturae Pharaonem, vel Aegyptios dicunt fuisse, et non ex arbitrii libelapis, et tacuit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cut plũbũ in aqua ualidis¬
sima. Scĩ autẽ nõ dem̃gũt᷑
g ambulant suꝑ aqulas.
qr leues sũt. a pc̃ci pondere
paululũ trepidau̾it. Ali¬

Expanded text:
plumbum in aqua validissima: sancti autem non demerguntur, sed ambulant super aquas, quia leves sunt, et peccati pondere paululum trepidaverit:
Abbreviated transcription (Latin):
media ina incedit ꝑ sic¬
cũ. ñ declinat ad dext̾ã
neq ad sinistram. iisq¬
quo exeat ad lib̾tatẽ. et
hympnũ uictorie ꝯinat
dño dicens. Cantabo do¬
mino gloriose eñ hono¬

Expanded text:
media via incedit per siccum, non declinat ad dexteram, neque ad sinistram, usquequo exeat ad libertatem et hymnum victoriae Domino concinat dicens: « Cantabo Domino, gloriose enim hono
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. Hoĩes qui nos inse¬
quiitur equi sũt. Et uti
cendit ⁊ cirtũ eũt omnẽ
tatꝰ tuus saluacõ. Sunt
autẽ equi qui ascensorẽ
eiꝰ. Indas equus erat.s
donec ascensorem hũit do¬
minũ. de equitatu salutis
uit. ascensor sius fcũs est
sathanas. ⁊ illius habenis
nes ergo qui ꝑsecũtur sc̃os
rem ꝓiecit in mare. ⁊ fac¬
tus est mͥ in salutẽ. Hic¬

Expanded text:
re. » Homines qui nos insequuntur equi sunt, et ut itcendit, et circumeunt omnem tatus tuus salus. » Sunt autem equi, qui ascensores ejus. Judas equus erat, sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis nas, ascensor ipsius effectus est Satanas et illius habenis nes ergo, qui persequuntur sanctos,rem projecit in mare et factus est mihi in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ ꝓ incapacitate audi
homini loqui Unde ⁊ nncõ
seqũtib er̃. qui ñ tam stu¬
dioꝵ m̾aito ꝙͣ sciendi cupidi
curiosus ĩm̾git. doctoris se¬
tuquis es qui h̾ndeas deoᷤ¬

Expanded text:
citate auditmini loqui. Unde in sequentibus eum qui non tam studiorum merito quam sciendi cupiditcuriosus immergit, deterre, quis es qui respondeas Deo
Abbreviated transcription (Latin):
n̾o aqua fluminis u̾titur
insangͥnẽ: satis ꝯueniẽt̃
is fluuins cui hebreoꝵꝑ
uulos crudeli nece tradi
potulũ singiinis redee̾t.
do sentirent. Tñ denider¬

Expanded text:
aquae fluminis vertuntur in sanguinem, satis convenienter  fluvius cui Hebraeorum parvulos crudeli nece tradidpoculum sanguinis redderet,do sentirent. Secunda ver
Abbreviated transcription (Latin):
in qua rane ꝓclucũtur in¬
dicari figuralit̾ arbitror
carmina portaꝵ qui mani
quadam ⁊ inflata modula¬
cantib mũdo huic decepcõ¬
nis fabulas intulerũt.ad
nichil .n. aliud utile ẽ. insi
ꝙ sonũ uocis ĩportums ⁊¬
pennis suspẽditur. S ita ⁊
corpꝰ tñ cũ sed̾it acbissimo
t̾rebat stimulo. ut ita ꝙ̃ uo¬
senciat stimulãtem. Hoc ergo

Expanded text:
in qua inducuntur ranae, indicari figuraliter arbitror carmina poetarum; qui inani quadam et inflata modulacantibus, mundo huic deceptionis fabulas intulerunt. Ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis pennis suspenditur per aera vCorpus tamen cum insederit, acerbissimo terebrat stimulo, ut quem vosentia
Abbreviated transcription (Latin):
citur.S ⁊ ip̃e moyses ad¬
locutꝰ sum cũ pharaonet
afflixit ppłm tuũ. Ceri¬
ẽ.n. qr anteqm ẜmo dei
audiatur. ñ est tribulaco¬
signũ belli tuba p̾clitacõis
Ex quo ergo loquicepit
moyses ⁊ aaron ad pha¬
raonẽ affligitur pplũs
du Ex quo mͦ aĩam tii¬
am ẜmo dĩ platꝰ ẽ uccͣo c̾¬

Expanded text:
ses dlocutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tuum; quia antequam sermo Dei audiatur, non est tribulasignum belli tuba praedicationis Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, affligitur populus Dei. Ex quo in animam tuam sermo Dei prolat
Abbreviated transcription (Latin):
quirimꝰ. iter triduide e¬
gypto ꝓficiscimur. Suta
nos ab om̃i inquinamẽt
mẽtis ⁊corporis ac sp̃t con¬
lem sapĩam mũdi de reb
mũdialib auferẽtes ad
instituta diuina ꝯu̾timꝰ¬

Expanded text:
r. Iter tridui de Aegypto proficiscimur, si ita nos ab omni inquinamento animae, et corporis, ac spiritus conlem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertim
Abbreviated transcription (Latin):
prius quis alligau̾it for¬
tem ñ potest introire ĩdo¬
mũ eius ⁊ uasa eius diri¬
ꝑe prius ergo nobis al¬
ligando ẽ fortis ⁊ q̃onũ
ticulis ꝯstringendꝰ. et
ita intro einndum ad di¬
ripienda uasa eiꝰ. ⁊ lib̾an¬
das aĩas quas decepit. a¬

Expanded text:
prius alligaverit fortem, non potest introire in domum ejus, et vasa ejus diripere . Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas decept
Abbreviated transcription (Latin):
incelis. unde ext̾minatqr
angelus ad hiꝰ minist̾iũ
mutitur qui appareat illis
tm̃ qui utrosq postes agui
gypcõꝵ sine eos principatꝰ

Expanded text:
in coelis. Unde etiam exterminator angelus ad hoc ministerium mittitur, qui parcit illis tantum qui utrosque postes agni gyptiorum: sive eos principatus
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑aq hiꝰ ut in quib cultũ
credebant in ẽẽ diuinũ ãhiis
nid̾ent inserenda supplicia.
Ulcera post ħ ⁊ uesice cũ fer¬
Et uidetur mͥ ꝙ in u̾lcibus
arguatur dolosa prurule
rum suoꝵ figuras mũdo su¬
plicia tẽpantur. Post ħ ueto
uerba ueniũt de supnis uo¬

Expanded text:
ctum est, ut in quibus cultum credebant inesse divinum, in his viderent miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae cum feret videtur mihi, quod in ulceribus arguatur dolosa et prururum suorum figuras mundo supplicia temperantur. Post haec vero verbera veniunt de supernis vo
Abbreviated transcription (Latin):
niforte negligẽcõres nos
efficiat ad certamẽ s et
nos asuis finib ñ longe
discede. S nisi ab eo longe
recedamꝰ ⁊ tnͣseamꝰ mare

Expanded text:
oc negligentiores nos efficiat ad certamen. Sed et nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare,
Abbreviated transcription (Latin):
nos eripiat de t̾ra egypti.de
potestate tenebraꝵ. ⁊pha¬
raonẽ cũ ex̾citu suo tamꝙͣ
plũbũ dem̃gat inaqua ⁊¬
ualidissima. Nos autem li¬
b̾ati cũ gandio ⁊ exultacõ¬
ne: hympnũ cantemꝰ dño.
głose .n. honorificatꝰ ẽ. ip̃i

Expanded text:
nos eripiat de terra Aegypti, de potestate tenebrarum, et Pharaonem cum exercitu suo tanquam plumbum demergat in aqua vehementissima. Nos autem liberati cum gaudio et exsultatione hymnum cantemus Domino. Gloriose enim honorificatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ministrata intelli¬
gieatenus possunt. ut n¬
cognoscamꝯ in quibdam
ꝑ sacrificia sacerdotũ ⁊
obsecracõnes pontificũ
nos ẽẽ purgandosqḋa
ron ꝑsona designat. In qͥ¬
ne legis emendandos qḋ
moysi designat offm. In
aliis autem sine dubio
que difficiliora sunt ip̃iꝯ
dm̃ egere uirtute. Sue
illud quidẽ putandũ ẽ
nobis manit̾ obẜuarũ¬
ꝙ primo moyses ñ intrat
ad pharaonẽ g occurti
ei exeunti ad aquas. si¬
milit̾ nec intrat ad eũ
post hec ñ intrat s acter¬
situs accedit. Et hec ita
arbitror intelligi posse
ꝙ siue nobis in uerbo di
⁊ religiomis assercõne c̾¬
tamen ẽ adu̾sꝰ pharadnẽ
siue ⁊̃ obsessas ab eo aĩas
de potestate eiꝯ conamur
eripe it nobis in dispu¬
tacõne luctamen. ñ sta¬
tim in pͥma fronte ĩgre
suas. Aque.n. sue sunt ⁊¬
auctores gentiliũ phylo¬

Expanded text:
minum ministrata, intelligi eatenus possunt ut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter obserm Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in prima fronte ingredsuas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium philo
Abbreviated transcription (Latin):
S qr indurauit dñs cor a¬
in septima. cũ gnͣdo ⁊ ignis
egyptũ uastat. induratur
quidẽ cor pharaonis s ña
dño. In octaua u̾o ubi locus
rare cor pharaonis.S in no¬
na cũ tenebre palpabiles fi¬

Expanded text:
 induravit Dominus cor in septima cum grando et ignis Aegyptum vastat, induratur quidem cor Pharaonis, sed non a Domino. In octava vero, ubi locustrare cor Pharaonis. Et in nona cum tenebrae palpabiles fi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tit in sanguinẽ .i. fluidã
⁊ lubricã inuẽtutis uitam
uet̾is uł noui testamẽti⁊
Gunc deinde educit ex ea ⁊¬
uanam ⁊ manem loqͣcitatẽ
ranaꝵ similem querelam.
Purgat ⁊̃ malignas cogi¬
tatis aculeos discutit. Libi¬
dinũ quoq morsus cynomie
q in ea ⁊ intellectũ pecudi¬
b similem delet.ꝑ ꝙ̃ homo
cũ in honore eẽt nõ intel¬
arrogãcie tumorem feruo¬
rem in ea furoris extingt
castigacõm gnͣdiuis adin¬
ꝯuet ut luxuriam uolupta¬
tesq coħ̾ceat. Adhibet simł
cat. Nonne cor nr̃m ardẽs
erat intͣ nos. Nec locustaꝵ
ab ea subclutit exempla qͥ¬
b mordeantur ⁊ depascat¬
turom̃s inquieti motus eiꝰ
tũc p̾cipue gestorũ suoꝵi
tinguãtur in ea primoge
cit quos ex cõcupĩe uł ire
fomiteins incẽtiua cõ¬
mou̾it. Unde quasi p̾cipu¬
dicit. butyrũ ⁊ mel com

Expanded text:
 fluidam et lubricam juventutis vitam eris vel Novi Testamenti. Tum deinde educit ex ea vanam et inanem loquacitatem, ranarum similem querelam. Purgat etiam malignas cogitatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyae in ea et intellectum pecudibus similem delet, per quam homo cum in honore esset non intelarrogantiae tumorem fervoremque in ea furoris exstinguit. castigationem grandinis admovet, ut luxuriam voluptatesque coerceat. Adhibet simul dicat: Nonne cor nostrum erat ardens intra nos ? Nec locustarum ab ea subduxit exempla, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus ejus tunc praecipue gestorum suorumstinguantur in ea primogencit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Unde quasi praecipudicit: Butyrum et mel m
Abbreviated transcription (Latin):
discordãtis humani gen̾is
ĩcõstanciã cõfutari. Locusta
.n. cũ regem ñ heat ficut scͥp¬
tura dicit.ima acie ordina¬
tũ ducit ex̾citũ. hõĩes uero
cũ rõnabiles a dño fc̃i sũt
neq seip̃os ordinate reg̾e
potuerũt.neq dĩ regis pa¬
cient̾ mod̾amina ꝑtulert̃
Nona plaga tenebre sũt
ut mẽtis eoꝵ cecitas argu¬
atur. Sine ut intlłigat di¬
inne dispensacõnis ⁊ prudẽ¬
cie obscurissimas ẽẽ siñas
abulũ sim̃. Quas illi audac¬
cialia ex aliis asserẽtes: in
crassas ⁊ palpabiles erroꝵ
tenebras deuoluti sũt. Z.ld¬

Expanded text:
discordantis humani generis inconstantiam designari. Locusta enim cum regem non habeat, sicut Scriptura dicit, una acie ordinatum ducit exercitum : homines vero cum rationabiles a Deo facti sint, neque semetipsos ordinate regere potuerunt, neque Dei regis patienter moderamina pertulerunt. Nona plaga tenebrae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse rationes. tibulum suum : quas illi audacalia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles errorum tenebras devoluti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ subtilib u̾boꝵ stimulis
aĩas t̾rebat ⁊ tanta callidi¬
tate circũuenit. ut deceptꝰ
cepcõnis sue ĩprobitates ⁊̃
uoluptatẽ ⁊ libidinẽ sĩmnũ
cõnis arguit.ut ex qualitate
penaꝵ qualitates ꝓpriiagnos¬
qui tamqmͣ irr̃onabilia pe¬
cora. cultũ ⁊ nocabulũ dĩ im¬
posuerũt figuris ñ solũ ho¬

Expanded text:
tis et subtilibus verborum stimulis animas terebrat, et tanta calliditate circumvenit, ut deceptusceptionis suae improbitates, etiam voluptatem et libidinem summum tionibus arguit, ut ex qualitate poenarum qualitates proprii agnosqui tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris non solum ho
Abbreviated transcription (Latin):
fortimamq suo tẽpet al¬
bitrio. Carmina compait
declamet. cõcrepet om̃s. E
pagat causas. sitq cato¬
ne prior. Multa loquor
Et ueniet clausũ possidet

Expanded text:
Fortunamque suo temperat arbitrio. Carmina componit declamat, concrepat omnes Et peragit causas, fi que Catone prior. Parva loquor, opta, Eveniet, clausum possidet
Abbreviated transcription (Latin):
q paupem adducit ĩ mũdũ aꝵ
natura pauꝑem reducit a mrũ¬
do. Nudũ enim t̾ra suscepit ⁊
midũ t̾ra suscipiet. Cupidus
autẽ cupit ⁊ curat fieri diues
in mũdo. Destruaminquit hor¬
rea mea ⁊ maiora faciam. et
illic ꝯgregabo om̃ia que na¬

Expanded text:
 pauperem adducit in mundum, natura pauperem reducit a mundo; nudum namque eum terra suscepit, nudum etiam suscipiet; cupidus autem cupit et curat fieri dives in mundo. « Destruam, inquit, horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia, quae na
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾uũ Huic ⁊ sapiens attes¬
nimo suo imuste aliis ꝯg̾gat
⁊ inbonis sins alius lixuria¬
bitur. Prothdolor ꝙ̃ hẽbat hos¬
temdimiitrit ħedem¬

Expanded text:
inc etiam sapiens attesnimo iniuste, aliis congregat, et in bonis suis alius luxuriabitur». Proh dolor, quem habet hostem dimittit heredem
Abbreviated transcription (Latin):
mẽte recedat. Si iutẽ ceci¬
d̾it: ꝑ ꝯfessionẽ clamet. ut
donmẽtes excitet .i plebẽ¬
ꝓ eoꝵ excessib ad ingilã¬
ciam circũspeccõnis min

Expanded text:
mente recedat. Si autem ceciderit, per confessionem clamet, ut dormientes excitet, id epro eorum excessibus ad vigilantiam circumspectionis in
Abbreviated transcription (Latin):
Etcoriantur ⁊ detrahũtur. Se¬
cãtur ⁊ suffodũtur. Quiad a¬
mortem: ad mortẽ. ⁊ g. qui ad
gladũi: ad gladiũ. ⁊ qui ad fa¬
mem. ad famem. ⁊ qui ad cap¬
tiuitatẽ ad captiuitatẽ. Crude¬
le uiditiũ. ĩmane suppliciũ. tris¬
tespectaculũ. Dantur in escam
mr̃es que tam infelices filios ⁊¬

Expanded text:
trahuntur, secantur et suffodiuntur. «Qui ad mortem ad mortem, qui ad gladium ad gladium, qui ad famem ad famem, et qui ad captivitatem ad captivitatem». Crudele iudicium, immane supplicium, triste spectaculum; dantur in escam sere matres, que tam infelices filios
Abbreviated transcription (Latin):
miseris qui ꝑ innumerat
Cedũtur fustib ⁊gladiis ingu¬
antur. Cremantur flanus. ⁊ la¬
pidib obriũitur. discerpũtur un¬
gulis. ⁊ patibulis suspendũtim.

Expanded text:
miseris, qui per innumerabilia Caeduntur fustibus, et gladiis jugulantur, cremantur flammis, et lapidibus obruuntur, discerpuntur ungulis, et patibulis suspenduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ⁊ aurũ eoꝵ ñ ualebit lib̾a¬
re eos in die furoris dñi.fle¬
bũt ⁊ plangẽt reges t̾re cũ
indebũt fuũ incendii p̃p¬
Pp timorem tormẽtoꝵ enisa
Quid ergafacietis in die in¬
sitatõnis ⁊ calamitatis delõ¬
geuenientis.ad cinus fugi¬
etis arxiliũ: Unusquisq o¬
nus suũ portabit. Anima q̃
pectai̾nt ip̃a morietur. O dis¬
trictũ indiciũ in quo ñ solũ¬
ocioso ꝙcũq fuerint homines
redditurisunt rõm. in quo n¬
usq ad nouissimũ quadran¬
tem exigetur debitũ cũ usuris
hominis angelos suos messo
res ⁊ colligent de regno enis
om̃ia scandala ⁊ eos qui faci¬
unt iniquitatẽ. ⁊ alligabũt
fascitulos ad comburendĩi. ⁊
mutent eos in cammũ ignis
cruciatus. stridor ⁊ clamor ti¬
mor aitremor.dolor ⁊ labor. ar¬
dor ⁊ fetor. obscuritas ⁊ anxie¬
tas. ac̾bitas. asꝑitas. calami¬
tas. egestas. angustia ⁊ tristi¬
cia. obluno ⁊ ꝯfusio. torsiones
⁊ pũccõnes. amaritudines.

Expanded text:
liberare eos in die furoris Domini». «Flebunt et plangent reges terre cum viderint fumum incendii», «propter timorem tormentorum eius». «Quid ergo facietis in die visitationis et calamitatis de longe venientis? ad cuius fugietis auxilium?». «Unusquisque onus suum portabit». «Anima que peccaverit, ipsa morietur». 2 O districtum iudicium in quo non soluocuti fuerint homines, reddituri sunt rationem», in quo usque ad novissimum quadrantem exigetur debitum cum usuris. hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala et eos qui faciunt iniquitatem, et alligabunt fasciculos ad comburendum, et mittent eos in caminum ignis cruciatus, stridor et clamor, timor et tremor, dolor et labor, ardor et foetor, obscuritas et anxietas, acerbitas et asperitas, calamitas et egestas, angustia et tristitia, oblivio et confusio, torsiones et punctiones, amaritudines
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ille. Ego inquit ih̾t no¬
cor.qui midiq cuncta cõ¬
temploꝵ. ⁊ isti sunt oculit
quib uidi suem ꝙͣ in ca
uea cõclusisti. moxq dispa¬

Expanded text:
Cui ille: « Ego, inquit, Jesus vocor, qui undique cuncta contemptor; et isti sunt oculi, quibus vidi suem, quam in cavea modo conclusisti, moxque dispa
Abbreviated transcription (Latin):
alius ingeno.alius facet
tis. alius ubanitate sollicitat ⁊
sic ex aliqua ꝑte capitur qd ĩ
ubiq intenditur. Equus ⁊ a¬
sims bos ⁊ canis uestis ⁊ lec¬
tulus. calyx ⁊̃ ⁊ urteolus priꝰ
ꝓbantur ⁊ postea cõꝑantur. spõ¬
sa uero uix tandem ostendit᷑.
ne prius displiceat qmͣ duca
duc̾e nec dimissa alii copula¬
rem suam nsi ob fornitatõm¬
d inmpta aut iro suo recõ¬
ciliari. Similit̾ ⁊ uir si discesse¬
rit ab uxore. Graue nimis est
pondus dingii. nam stultus
⁊ impius ẽ qui tenet adult̾a
⁊ pr̃onus turpitudinis ẽ qui
celat crimen uxonis. s ⁊ si di¬
mittit adult̾am absq sin cul¬
pa punitur. qñ illa uiuente co¬
gitur ꝯtine. Propt̃ qd̾ ⁊ discipłi
xp̃o dixerũt. Si ita est cã homi¬
in cũ iocore: ñ expedit mibere.
Quis inqm equanimit̃ potuit
sustine rinalem. Sola si spitio
zelotipũ uehement᷑ affligit. ⁊¬
Nam l sit scriptũ. Erũt duo
duos in una carneñ patitur.

Expanded text:
alius ingenalius ingeniis, alius liberalitate sollicitat: et ex aliqua parte capitur quod undique incessitur. 5 Equus, asinus, bos et canis, vestis et lectulus, calix etiam et urceolus, prius probantur et postea comparantur: sponsa vero vix tandem ostenditur, ne prius displiceat quam ducatducere, nec dimissa potest alii copularem suam, nisi ob fornicationidebet innupta aut viro suo reconciliari; similiter et vir, si discesserit ab uxore. 6 Grave nimis est pondus coniugii, nam «stultus et impius est qui tenet adulteram», et patronus est turpitudinis qui celat crimen uxoris. Sed si dimittit adulteram, absque sui culpa punitur, quoniam illa vivente cogitur continere. Propter quod et discipuli Christo dixerunt: «Si ita est causa hominis cum uxore, non expedit nubere». Quis unquam equanimiter potuit sustinere rivalem? Sola suspicio zelotipum vehementer affligit; nam licet scriptum sit: «Erunt duo duos in una carne non patitur.