comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑ per pastorẽ. ipse ⁊ per
mulierẽ. Ipse enĩ ds̃. ipse ⁊ dei
sapientia. Et qͥa unago expͥ-¬
mit᷑ in dragma. mulier drag¬
mã ꝑdidit. qͣndo homo qͥ con¬
ditꝰ ad imaginẽ dei fuerat.
peccando a similitudine sui
conditoris recessit. Sed accen¬
dit mulier lucernã: qͥa deisa-¬
pientia apparuit in humanita¬
te. Lucerna qͥpe lum̃ in testa
est. Lum̃ uͦ in testa. ẽ diunitaᷤᷤ
incarne. De qua uidelicet testa
sui corporis dicit ipsa sapientia.
Exaruit uelut testa uͥtus mea.
Ca enĩ testa inigne solidatur:
eiꝰ uͥtus sic̃ testa exaruit: quia
assũptã carnẽ ad resurrectioniᷤ
głam ex passionis tribulatione
roborauit. Aecensa aũt lucer¬
na euertit domũ: qͥa mox ut
eiꝰ diuinitas ꝑ carnẽ claruit.
omĩs se nr̃a conscientia concus¬
sit. Domꝰ nãq eu̾tit᷑. cũ conside¬
ratione reatꝰ sui humana con¬
scientia ꝑturbat᷑. Qui eu̾sioniᷤ
sermo ñ discrepat ab eo quod
in aliis codicibꝰ legit᷑ emundał.

Expanded text:
atur per pastorem, ipse et per mulierem, ipse enim Deus, ipse et Dei sapientia, quia imago exprimitur in dragma. Mulier dragmam perdidit quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similituconditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat,
Abbreviated transcription (Latin):
sue misc dĩe nr̃a ad penitentiã
uoluit corda concutere. Mi
Ecce nr̃is quoq tẽporibꝰ pecca¬
cor ⁊ penitens uocẽ de celestibꝰ
audiuit. Illi dictũ ẽ. qͥd me ꝑ¬
qͥa adhuc in hac re de saulolo¬
quit crudelitatẽ necis anhe¬
lante: liceat audent̾ dicere:
qͥa saulus ꝓpter suꝑbiã uocem
increpationis. iste uͦ ꝓpter hu¬
militatẽ uocẽ consolationis au¬
duit. Hũc qͥa humilitas stra¬
uerat: dina pietas erigebat
illũ qͥa suꝑbia erexerat. diui¬
na seueritas humiliabat. Ha
te que fecistis. Largitatem su¬
ꝑne pietatis aspicite. ⁊ ad mi¬
sericordẽ iudicẽ dũ adhuc
exp̾ectat. cũ lacrimis uenite.
Considerantes nãq qͦd iustus
sit:. peccata ur̃a nolite neglige¬
re. Considerantes uͦ qͦd pius
sit:. nolite desperare. Preber
apud dm̃ fiduciã ds̃ homo . ẜs
nob̾ magna spes penitentibus .

Expanded text:
suae misericordiae nostra ad poenitentiam suae misericordiae nostra ad poenitentiam oluit corda concutere. MirEcce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum equia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habte quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo. Est nobis spes magna poenitentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
in secreto montis latere cer¬
neret in oratione ꝓstratum.
erpectare uoluit quando
surgeret: ut ipsã quoq lon¬
ganimitatẽ orationis eiꝰ ex¬
ploraret. cũ subito celitꝰ lux
taq se illo in loco claritas as¬
persit: ut tota pars regionis
illiꝰ ex eadẽ luce candesceret.
Quã abbas ut uidit. tremuit.
fugit. Cumq post longũ hore
spaciũ idẽ frat̾ ad monaste¬
riũ redissetͣ abbas eiꝰ ut dice¬
ret an suꝑ se effusionẽ tanti
luminis agnouisset: reqͥrere
eũ studuit dicens. Ubi fiusti.
in monasterio se fuisse respõ¬
dit. Quo negante:. abbas com¬
pulsus ẽ dicere qͦd iudisset :
At ille uidens se ẽẽ depreh¬
ensũ. hoc quoq qͦd abbatem
latebat aꝑuit. adiungens.
Quando suꝑ me uidisti lucẽ
de celo descendere: uox etiã
parit̾ uenit dicens. Dimissũ
ẽ peccatũ tuũ. Et qͥoẽ omp̃s¬
ds̃ peccatũ eiꝰ potuit tacendo
relayare:. sed loquendo per
uocẽ. radiando ꝑlum̃. exẽplo

Expanded text:
in secreto montis latere cerin secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux  tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem oms peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
nis extititꝰ. ut cuncꝰti frẽs qu
illic ad amorẽ diuinitatis es¬
creuerant. suã cogerentur
uitã despicere: dũ illiꝰ peni-¬
centiã uiderent. Studuit
namq toto m̃tis adisu cru¬
ciare carnẽ. uoluntates ꝓpri-¬
as frangere. furtiuas orati¬
ones querere: cotidianis
se lacrimis lauare. despe-¬
ctũ sui appetere. oblatam
a frĩbus uenerationẽ time¬
re. Hic itaq nocturnas fra-¬
trum uigilias preuenire
consueuerat. Et qͥa mons
in qͦ monasteriũ sitũ ẽ ex u¬
no latere in secretiori parte
ꝓminebat: illie consuetu¬
dinẽ fecerat ante uigilias
egredi ut se cotidiẽ in fletu
penitentie qͥnto secretiꝰ tan¬
to liberiꝰ mac̾taret. Contẽpla¬
bat᷑ nãq districtionẽ uent᷑i
iuidicis su: et iam eidẽ uidi¬
ci concordans. pumebat in
lacrimis reatũ su facinoris.
Qua dã uͦ noc̃te abbas mo¬
nasterii iugilans. hunc latẽ¬
ter egredientẽ intiutꝰ. lento
foras pede secutꝰ ẽ. Quẽ cũ

Expanded text:
nis exstitit, ut cuncti fratres, qui nis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut reuertam̃ mun̾a ꝓmittit.
Tanta gͦ conditoris nr̃i misedia
duriciã nr̃i reatꝰ emolliat:
ut homo qͥ malũ qͦd fecit ex¬
periri ꝑcussus poterat: salt̃
erpectatꝰ erubescat. Rem
frẽs bͣeruit̾ refero. quã uiro
uenerabili maximiano tunc
patre monasterii mei atu
presbitero. nunc aut̃ siracu¬
sano ep̃o narrante cognoui
Hanc itaq si sollerter audi¬
tis. caritati ur̃e ñ breuiter
suffragari credo. Nr̃is modo
tẽporibꝰ uictorinꝰ qͥdã extititꝰ
qͥ alio quoq nomine emilia¬
nus appellatꝰ ẽ. Non in opis
substantie. iuxta mediocri¬
tatẽ uite. Sed qͥa plerumq
regnat in rerũ opulentia
carnis culpaͭ. in quodã faci¬
nore lapsus ẽ qͦd debuisset
ualde ꝑtimeseere. ac de sue
mortis immanitate cogitare.
Reatꝰ gͥ sui consideratione
compunctꝰ: erexit se contra
se. Mundi huiꝰ omĩa reliqͥt.
monasternũ petiit. In quon¬
mirũ monasterio tante huiil¬
litatis tanteq sibi districtio¬

Expanded text:
ut revertamur munera promittit. ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erubescat. 18. Rem, fratres, breviter refero, quam viro venerabili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtio
Abbreviated transcription (Latin):
tes p̃ceptorẽ tuũ.⁊ aures tue
audient uocẽ post tergũ mo¬
nentis. Quasi in faciẽ homo ẽ¬
monitꝰ: quando ad iusticiam
conditꝰ. p̃cepta rectitudiniᷤᷤ
accepit. Sed cũ hec eadem
precepta contẽpsit: quasi
conditori suo dorsum mentiᷤᷤ
in faciẽ dedit. Sed ecce ad¬
huc post tergũ seqͥt᷑ ⁊ monet.
qͥa iam ⁊ a nob̾ contẽptꝰ ẽ. ⁊
tam̃ nos adhuc uocare non
cessat. Quasi dorsũ ei in faciẽ
dedimꝰ cuiꝰ u̾ba despicimꝰ:
cinꝰ precepta calcamꝰ. Sed
stans post tergũ nos au̾sos
reuocat. qͥ ⁊ uidet qͦd des-¬
picit᷑ et tam̃ ꝑ precepta
si cuilibet ur̃m loquenti fa¬
mulus subito suꝑbiret. ter¬
ga in faciẽ mitteret: nun¬
quid ñ contẽptꝰ dñs eiꝰ suꝑ¬
biã feriret: uulnera distri¬
cꝰte animadu̾sionis infiigeret:
Ecce nos peccando auetori
nr̃o terga in faciẽ dedimus:
et tam̃ sustinemꝰ. Suꝑbe a¬
uersos benigne reuocat. Et
qͥ ferire nos au̾santes potuit:

Expanded text:
tes praeceptorem tuum, et aures tuae tes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergum monentis . Quasi in faciem homo monitus est, quando ad justitiam conditus praecepta rectitudinis accepit; sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet; quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus, cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus: sed stans post tergum nos aversos revocat; qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta si cuilibet vestrum loquenti famulus suus subito suga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
fiagellis eruditꝰ: semet ipsum
ꝓtinꝰ cũ ꝑiculo militũ aquam
de siderasse rep̃hendit: eãq
dño fundens libauit. sic̃ illie scrip¬
tũ ẽ. Libauit eã dnõ. In sacrifi¬
ciũ qͥppe effusa aqua conu̾sa
ẽ. qͥa culpã concupiscentie ma¬
ctauit ꝑ penitentiã rep̃hensi-¬
onis sue. Qui gͦ quondã concu¬
piscere alienã conugẽ nequa-¬
quã timuit: post etiã qͥa aquã
coneupisser expauit. Quia enĩ
se illicita ꝑpetrasse meminerat:
contra semet ipsũ iã rigidus
etiã a licitis abstinebat. Sic
sic agimꝰ penitentiã. si ea que
cõmisimꝰ ꝑfecte deploramꝰ. Pen¬
semꝰ suꝑ nos diuitias conditoris
nr̃i. Peccare nos uidit: ⁊ ꝑtulit.
Qui nos ante culpã peccare ꝓ¬
hibuit. etiã post culpã ex̾ye¬
ctare ad ueniã ñ desistit. Ecce
ipse nos quẽ despeximꝰ uocat.
Auersi ab illo sumꝰ: ⁊ tam̃ non
au̾tit᷑. Wnde bene ꝑ ẏsaiam
dicit᷑. Et erunt oculi tui iudẽ¬

Expanded text:
flagellis eruditus, semetipsum flagellis eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias conditoris nQui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos quem despeximus vocat, aversi ab illo sumus et tamen non avertit. Unde per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui viden
Abbreviated transcription (Latin):
plangit uitiũ: ꝑpetrare uilla
timneat. Nam cogitandũ su¬
mope ẽ ut qͥse illicita memi¬
uit cõmisisse. a qͥbusdã etiã
heitis studeat abstinere: qua-¬
anꝰ ꝑhoc conditori suo satissa¬
ciat: ut qͥ cõmisit ꝓhibita. s¬
bimet ipsi abscidere debeat
enã concessa. Et se reprehen-¬
dat in minimis: qͥ se mẽminit
sũt que loquor. si hec ex sacri
eloqͥi testimonio ñ affirmo.
lex certe ueteris cestamenti
alienã urorẽ concupis ꝓͣhibet.
uel desiderari aquã ñ pena-¬
lit uetat. Et cuncti nouimus
qͦd ilauid concupiscentie mu-¬
crone transfixus. alienã coniu-¬
Cmꝰ culpã digna uerbera sũt
secuta. ⁊ malũ qͦd perpetrauit.
openitentie lam̃ta correxit.
Iui cũ longe post contra hosti¬
um ciineos sederet. aquã bibe¬
re de eoꝵ. cysterna ex desiderio
uoluit. Sinus elecꝰti milites intra
cateruas adu̾santiũ medias ir¬
rũpentes. aquã quã rex deside¬
rauerat illesi detulert̃. Sed uir

Expanded text:
plangit vitia, perpetrare vitia plangit vitia, perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa; et se reprehendat in minimis, qui se meminit sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet ; vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjucujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetrapoenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit: cujus electi milites, inter catervas adversantium medias irrumpentes, aquam quam rex desideravit illaesi detulerunt. Sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑ penã. lapsis uͦ ut re
surgere appetant ꝓmittit
miscłiã. Illos t̾ret ne p̃sumat
in bonis. istos refouet ne desp̃-¬
ent in malis. Iustꝰ es:. irã ꝑtimes¬
ce ne corruas. Peccator es: p̃su¬
me de miscłia ut resurgas. Et¬
ce aut̃ iam lapsi sumꝰ: stare
nequaquã uoluimꝰ. in prauis
nr̃is desideriis iacemꝰ. Sed qͥ
nos erectos condidit. adhuc
expectat ⁊ prouocat ut sur¬
gamꝰ. Sinũ sue pietatiᷤᷤ aꝑit. no
ad se reciꝑe ꝓpenitẽtiã qͣrit. Se
penitentiam agere digne ñ po
petrata mala plangere.⁊ plan¬
genda ñ ꝑpetrare. Nam qui
sic alia deplorat. ut tam̃ alia cn¬
tat. ad huc penitẽtiã ag̾e aut ign¬
aut dissimulat. Quid enĩ ꝓdest si¬
peccata qͥs luxurie defleat.
et tam̃ adhuc auaricie estibꝰ
anhelat : Aut qͥd ꝓdest siire
culpas iam lugeat: et cam̃
adhuc inuidie facibꝰ tabescat.
Sed minꝰ ẽ ualde qͦd dicimus
ut qͥ peccata deplorat: ploral¬
da minime cõmittat. Et qui

Expanded text:
minatur poenam, lapsis vero, ut minatur poenam, lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misericordiam; illos terret, ne praesumant in bonis, istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas! Peccator es, pręsume de misericordia, ut surgas! Ecce autem iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus! Sed qui nos rectos condidit, adhuc expectat et progamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non popetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere, aut dissimulat, aut peccata quis luxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
states sũt iam suꝑiꝰ dicte ᷤ. Que
tanto suꝑne sapientie iuxta sũt:
quanto ei ꝑ grãm continue
uisionis appropinquant. Sed
int̾ hec nequaquã negligẽt
relinquere debemꝰ: cur ista
mulier ꝑ quã dei sapientia fi¬
guratur: decẽ dragnias ha-¬
buisse dicat᷑. Ex qͥbus unam
ꝑdidit. quã cũ quereret in¬
ciiuũ secreta rimamꝰ. ab ex¬
positionis nr̃e ordine longe
digressi sumꝰ. Suspiremus
gͦ ad eos de qͥbꝰ loqͥmur. sed
redeamꝰ ad nos. Meminisse
etenĩ debemꝰ qͥa caro sumꝰ. Ta¬
ceamꝰ int̾im de secretis celiꝰ. sed
ante conditoris oculos manu
penitentie tergamꝰ maculas
pulueris nr̃i. Ecce ipsa diu¬
na miscđia pollicet᷑ dicens gau¬
diũ erit incelo suꝑ uno pec¬
catore penitentiã a gente. Et
tam̃ per ꝓphetã dñs dicit ͥ
qͥa quacũq die iustꝰ peccau̾it:
om̃s iusticie eiꝰ in obliuione
erunt corã me. Pensemꝰ si poᷤᷤ¬
sumꝰ dispensationẽ suꝑne pi¬
etatis. Stantibꝰ si ceciderint

Expanded text:
 jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret incivium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente; et tamen per prophetam dominus dicit, quia, quacumque die iustus peccaverit, omnes iustitiae eius in oblivione erunt coram me. Pensemus, si possumus, dispensationem supernę pietatis! Stantibus, si ceciderint,
Abbreviated transcription (Latin):
predicet: clamor iudiciũ com-
mulierũ maior ñ ẽ ioħe bapti¬
sta. Precellit cunctis : eminet
uniuersis. antecedĩt ꝓpħtas :
suꝑgredit᷑ patriarchas: ⁊ qͥsq
de muliere nascit᷑. inferior est
ioħe. Sed debemꝰ diligent̾ inqͥ¬
ẽ int̾ natos mulierũ. ⁊ ñ potuᷤ
dixerit int̾ filios uiroꝵ ñ ẽ ma¬
ior ioħe: cũ utiq mulieres na¬
tos sine uiris habere ñ possĩt.
Hoc aũt dixit: qͥa numerosior
ẽ ꝓples mulierũ quã uiroꝵ. Est
enĩ mulieris filiꝰ.: qͥ uiri filius
ñ ẽ. Demq sancta maria genu¬
it filiũ. qͥ patrẽ hominẽ ñ ha¬
beret. Dñs enĩ ẽ mulieris filius :
Natũ de muliere. factũ sub le¬
patrẽ haberet in celis. Ergo
in laudẽ ioħis. fecundioris se¬
xuis generatio ponit᷑ ut nulliꝰ
ab eo natiuitas separet᷑. Dicit
u enĩ natꝰ mulieris: xp̃e autem
uirginis natꝰ ẽ. Ille corruptibi¬
lis uteri simbꝰ effusus iste im¬
polliite uulue fiore ꝓgenitꝰ

Expanded text:
praedicet, clamor judicium commipraedicet, clamor judicium commimulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas; et quisquis de muliere nascitur, inferior est Joanne. 6. Sed debemus diligenter inquiest: Inter natos mulierum, et non potius dixerit: Inter filios virorum non est major Joanne, cum utique mulieres natos sine viris habere non possint. Hoc autem dixit, quia numerosior est proles mulierum, quam virorum; est enim mulieris filius, qui viri filius non est. Denique sancta Maria genuit filium, qui patrem hominem non haberet; Dominus enim est mulieris filius, Factum de muliere, factum sub LePatrem haberet in coelis. Ergo in laudem Joannis fecundioris sexus generatio ponitur, ut nullius ab eo nativitas separetur. 7. Dines enim natus mulieris, Christus autem virginis natus est: ille corruptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus.
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentiã reparauit. U id ete
inquã meritũ. Os qͦd angłs al¬
ligauerat. ioħes absoluit: quod
gabriel obstrurerat. parmilus
reserauit: quanquã ⁊ ipse sit
angłt. sic̃ scriptũ ẽ de eo. Ecce
adidit muto uocẽ:. patri pieta¬
tẽ. ppło sacerdotẽ. Prius enĩ erat
tacens lingua. sterilis filio.
pͥuatꝰ officio. At ubi ioħs nas¬
cit᷑. fit repente pat̾ ꝓpheta uel
pontifer. loquela usũ recipit : ꝓlẽ affectio su̾ci¬
pit: sacerdotẽ functio recognoseit.
Cum gͦ tanta uis sit eiꝰ uocabu¬
li dicturi de eo. ⁊ si tacere uo¬
lumꝰ: silere ñ possumꝰ. Ipse enĩ
ioħs uox clamantis dicit᷑. ¶ nis
gͥ qͥ uocẽ laudet. ⁊ taceat. cla¬
morẽ ad miret᷑. ⁊ mutꝰ sitAit
enĩ ipse de se. Ego sũ uox ela¬
mantis in deserto. idete qͥd di-¬
xerit. Non enĩ ait tantũ ego sũ
uox. sed ⁊ clamantis uox. Scili¬
cet ut ad fid ẽ consequendam
uox aures penetret. clamor
corda cõtittiat. uox regnum

Expanded text:
eloquentiam reparavit. Videte, eloquentiam reparavit. Videte, inquam, meritum: os quod angelus alligaverat, Joannes absolvit: quod Gabriel obstruxerat, parvulus reseravit; quamquam et ipse sit angelus, sicut scriptum est de eo: Ecce ddidit muto vocem, patri pietatem, populo sacerdotem. Prius enim erat tacens lingua, sterilis filio, privatus officio: at ubi Joannes nascitur, fit repente pater, propheta, vel pontifex; loquela usum recipit, prolem affectio suscipit, sacerdotem functio recognoscit. 4. Cum ergo tanta vis sit ejus vocabuli, dicturi de eo, etsi tacere volumus, silere non possumus; ipse enim Joannes vox clamantis dicitur. Quis igitur, qui vocem laudet, et taceat? clamorem admiretur, et mutus sit? Ait enim ipse de se: Ego sum vox clamantis in deserto . Videte quid dixerit; non enim ait tantum: Ego sum vox; sed et clamantis vox: scilicet ut ad fidem consequendam vox aures penetret, clamor corda concutiat: vox regnum
Abbreviated transcription (Latin):
silere ꝑmittit. Nã nuncupatio
uocabuli ipsuis. pectoris nr̃i
urget secreta: silentii nr̃i re¬
soluit archana: et qͦd dissimi¬
latione reticet᷑. admiratione
cõpellit᷑. Si enĩ pat̾ zachari¬
rias cũ eũ nominauit uoeem
recepit. qͣntomagis nos cum
laudamꝰ illũ. eloqͥũ ꝓmeremͦͤ
Et si illuis os cũ scło nasceret᷑
patit᷑. ora nr̃a fecundat. Cum
enĩ zacharias pat̾ eiꝰ ꝓpt̾ incre¬
dulitatẽ natiuitatis illiꝰ ab an¬
gelo gabriele silentii ẽẽt taci¬
turnitate multatꝰ. ⁊ iã du mu¬
tus uerboꝵ dispendio m̃tis se-¬
creta uelaret: subito nato io¬
anne filio cũ apud. ꝓximos eẽt
intentio qͦ nomine uocaretur.
offerunt᷑ patri tabule ut uoca¬
bulũ ei ꝓsin arbitrio ipse des-¬
criberet: ⁊ qͦd sermone ñ po¬
terat. litteris loqueret᷑. Qunc
mirũ in modũ acceptis pugilla¬
ribꝰ ut stilũ figeret. linguã re¬
soluit: ac litteras sermone pre¬
Uidete gͥ scĩ baptiste meritũ.
Uocẽ pat reddidit. sacerdoti

Expanded text:
silere permittit: nam nuncupatio vocabuli ipsius, pectoris nostri urget secreta, silentii nostri resolvit arcana, et quod dissimulatione reticetur, admiratione compellitur. Si enim pater Zacharias cum eum nominavit, vocem recepit ; quanto magis cum laudamus illum, eloquium promeremur? et si illius os cum in saeculo nasceretur patitur, ora nostra fecundat? 2. Cum enim Zacharias pater ejus propter incredulitatem nativitatis illius ab angelo Gabriele silentii esset taciturnitate multatus, et jam diu mutus verborum dispendio mentis secreta velaret, subito nato Joanne filio, cum apud proximos esset contentio quo nomine vocaretur, offeruntur patri tabulae; ut vocabulum ejus pro suo arbitrio ipse describeret, et quod sermone non poterat, litteris loqueretur: tunc mirum in modum acceptis pugillaribus, ut stylum figeret, linguam resolvit, ac litteras sermone praeidete igitur sancti Baptistae meritum, vocem patri reddidit, sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
scãm yentecosten
diẽ qua ratione cu¬
remꝰ: uel cur istoꝵ. qͥnquaginta
dierũ numero sit nob̾ iugis ⁊
continuata festiuitas: itaut
om̃i tp̃re neq ad obseruandũ
indicam᷑ ienunia. neq ad exorã¬

Expanded text:
am pentecosten diem qua ratione curemus vel cur istorum quinquaginta dierum numero sit iugis et continuata festivitas, ita ut hoc omni tempore neque ad observanda indicimus ieiunia neque ad exoran
Abbreviated transcription (Latin):
tate eiꝰ ad mariã dicit᷑. Et uͥtꝰ
abtissim obim̃brabit tibi. Alti¬
ssimus gͦ pat̾ qͥ nascente xp̃o
obumbrauit in u̾tute marie
ascendentẽ eũ suscepit in nube.
ducit ad reqͥem. ꝓtegit nubiᷤ
umbraculo. sic̃ filios isrł libe¬
ratos de egypto nubis colum¬
na ꝓtexit  et ut post multũ
laborẽ eos in t̾rã ꝓmissionis
induceret. refrigerii fouit um¬
braculo: sic̃ ait ꝓpheta. Sex¬
pandit nubem ad ꝓtegendũ
eos. Expandit enĩ mibẽ ne¬
in siccitate heremi fatigaren¬
t᷑ etiã solis ardore. Letemur gͦ
in hac scã die:. sic̃ in paschale¬
cati sumꝰ. Est em̃ in utraq die
similis eadẽq sollẽnitas. In pas¬
cha enĩ om̃s gentes bapt̾izari
solent: in pentecoste aut̃ apłi
baptizati sũt. siẽ ait dñs dis¬
cipulis suis ascensurꝰ ad celũ.
tos hos dies. Et ideo dicit lu¬
cas. Cum aut̃ cõplerent᷑ dies
pentecostes. factꝰ ẽ subito so¬
nus de celo tanquã aduenien¬

Expanded text:
tate ejus ad Mariam dicitur: Et virtus tate ejus ad Mariam dicitur: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Altissimus ergo Pater, qui nascente Christo obumbravit in virtute Mariae, ascendentem eum suscepit in nube; ducit ad requiem, protegit eos nubis umbraculo, sicut filios Israel liberatos de Aegypto nubis columna protexit, et ut post multum laborem eos in terram repromissionis induceret, refrigerii fovit umbraculo, sicut ait propheta: Expandit nubem ad protegendum eos . Expandit enim nubem ne siccitate eremi fatigarentur etiam solis ardore. Laetemur ergo in hac sancta die, sicut in Pascha laetati sumus; est enim in utraque die similis eademque solemnitas; in Pascha enim omnes gentes baptizari solent, in Pentecoste autem apostoli baptizati sunt, sicut ait Dominus discipulis suis ascensurus ad coelumon post multos hos dies . Et ideo dicit Lucas: Cum complerentur dies Pentecostes factus est subito sonus de coelo tanquam advenien
Abbreviated transcription (Latin):
na deficeret. fidei tam̃ deuo¬
tio ñ defecit. Asq ad nubẽ enĩ
celos aũt cũ xp̃o fidei deuotio¬
ne comitant᷑. Snde ait apłs.
suscepit saluatorẽ. Uideamꝰ
gͦ que ista nubes sit. quam
splendida. quã p̃clara. que lu¬
cẽ mundi xp̃m suscipere mere¬
tur. Neq enĩ poterat obscura
ẽẽ ac tetra uel tenebrosa. qͥa
scriptũ ẽ. Et tenebre eã non
comp̃hender̃t. Tenebre enu
lucẽ gestare ñ poterant. Illa ẽnĩ¬
ẽ nubes que ascendentẽ susce¬
etiã in monte ꝓhibuit: de qua
ait eugłista. Aox de nube audi¬
ta ẽ dicens. Hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ
ipsũ audite. Nonc gͥ nubes sus¬
cepit. xp̃mͥ ͥ sed ds̃ pat̾ recepit
filiũ: ⁊ occursu quodã pietatis
ascendentẽ. gremio molliore
suscipe filiũ nubis umbraculo
ut ostendat᷑ refrigerio quodã
fouere eiꝰ uulnera passionis. Post
iniurias. post inferos. ñ ẽ maiꝰ
nitatis obumbret᷑: sic̃ in natiui¬

Expanded text:
na deficeret; fidei tamen devona deficeret; fidei tamen devotio non deficit; usque ad nubem enim coelos autem cum Christo fidei devotione comitantur; unde ait Apostolus, suscepit Salvatorem. Videamus ergo quae ista nubes sit, quam splendida, quam praeclara, quae lucem mundi Christum suscipere meretur. Neque enim poterat obscura esse, ac tetra vel tenebrosa, quia scriptum est: Et tenebrae eam non comprehenderunt . Tenebrae enim lucem gestare non poterant; illa enim nubes, quae ascendentem susceetiam in monte perhibuit, de quo ait evangelista: Vox in nube audita est, dicens: Hic est Filius meus dilectus: ipsum audite . Non igitur nubes suscepit Christum, sed Deus Pater recepit Filium, et occursu quodam pietatis ascendentem illum gremio molliore suscipere Filium nubis umbraculo, ut ostendatur refrigerio quodam fovere ejus vulnera passionis. Post injurias, post inferos non est majus nitatis obumbraretur, sicut in nativi
Abbreviated transcription (Latin):
abstineat᷑ acibo. cũ aĩa p̃sentia
dĩ saginat᷑: Non potest enim
toris. Societas enĩ xp̃i. quodã¬
ascendit ad celũ. iterũ ieiuna¬
mꝰ: sic̃ ait idẽ saluator dicens.
Srenient aũt̃ dies cũ auferet᷑
ab eis sponsus: ⁊ tunc ieninabũt
m illis diebꝰ. Cũ enĩ xp̃c ascendit
ad celũ: ⁊ nr̃is aufert᷑ obtutibꝰ:
famem patim᷑ ñ corporis sed a-¬
moris: ⁊ ñtam cibi ieiunio qͣm
xp̃i desiderio laboramꝰ. Deside¬
ria enĩ quedã nr̃i sustinent ocu¬
li dũ ñ ꝓspiciunt quẽ reqͥrunt:
sic̃ ait ꝓpheta. Defecert̃ oculi
mei dũ spero in dm̃ meũ. Defe¬
cer̃t enĩ ꝓpħte oculi: qͥa ñdum
iudebat quẽ syabat se ẽẽ uisu
rũ. Sic nãq apłoꝵ. defecer̃t
ocłi. cũ euntẽ ad celũ dñm ne¬
queuunt intueri. scd̃m qͦd ait
lucas dicens. Et uidentibꝰ illis
eleuatꝰ ẽ. ⁊ nubes suscepit eũ
ab oculis eoꝵ. Stabant enim
beati apłi toto suspensi corpo
cendũ saluatorẽ uisio huma¬

Expanded text:
a cibo, cum anima praesentia Domini saginatur? Non potest enim toris. Societas enim Christi quodamascendit ad coelum, iterum jejunamus; sicut ait idem Salvator dicens: Venient autem dies, cum auferetur abin illis diebus . Cum enim Christus ascendit ad coelum, nostris aufertur obtutibus; famem patimur, non corporis, sed amoris; et non tam cibi jejunio, quam desiderio laboramus. Desideria enim quaedam nostri sustinent oculi, dum non perspiciunt quem requirunt, sicut ait propheta: Defecerunt oculi mei, dum spero in Deo meo . Defecerunt enim prophetae oculi, quia nondum videbat quem sperabat serum; sic namque apostolorum defecerunt oculi, cum euntem ad coelum Dominum nequeunt intueri; secundum quod ait Lucas, dicens: Et videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Stabant enim beati apostoli toto suspensi corporcendum Salvatorem visio huma
Abbreviated transcription (Latin):
riatiresurrectionẽ dñ celebre¬
lis atq sollẽnis. qͥa in ea salua¬
tor uelut sol oriens discussis in¬
fernoꝵ tenebris. luce resurre¬
ctionis emicuit. Ac ꝓpter ea ip¬
sa dies ab hominibꝰ scłi dies so¬
lisuocat᷑. qͦd ortꝰ eã sol iusticie
tota qͥnquaginta dierũ curri¬
cula celebrant᷑: ⁊ om̃s isti dies
uelut dnĩci deputant᷑. Resur¬
rectio emĩ dñca ẽ. Nã in dnĩca
resurgens saluator. reu̾sus ad
homines ẽ:⁊ post resurrectio¬
nẽ tota pene qͥnquagesima
cũ hominibꝰ cõmoratꝰ ẽ. E qͣlis¬

Expanded text:
esurrectionem Domini celebralis est atque solemnis, quia in ea Salvator, velut sol oriens, discussis inferorum tenebris, luce resurrectionis emicuit, ac propterea ipsa dies ab hominibus saeculi dies solis vocatur, quod ortus eam sol justitiae tota quinquaginta dierum curricula celebrantur, et 193 omnes isti dies velut dominici deputantur. Resurrectio enim dominica est; nam in dominica resurgens Salvator reversus ad homines est; et post resurrectionem tota Quinquagesima cum hominibus commoratus est. Aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ iustoꝵ iniuste effudisti. Et
hec dicensꝰ. repente dispa¬
ruit. Nero siquidẽ his audi¬
tis ult̾ra quã dici possit u¬
efectus. ignorabat qͥd age¬
re posset. Suadentibus ue-

Expanded text:
nem justorum injuste effudisti. » Haec dicens, repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit teffectus, ignorabat quid agore potuisset. Tandem su
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrere. Iusticiã qͥd ẽ ut recte age-¬
re doceam᷑. Regnũ uͦꝰ. ut que sit
merces posita laboris ⁊ patientie
nouerimꝰ. In qͦ ẽ bonis qͥdẽ et̾noꝵ
bonoꝵ remuneratio: his aut̃ qui
contra uoluntatẽ eiꝰ egerint. ꝓu-
Hic gͦ hoc ẽ in p̾senti uita positos.
oportet uos agnoscere uoluntatẽ
qͥs uelit ante quã actꝰ suos em̃det
dehis reqͥrere que ñ potest inue¬
nire: stulta ⁊ inefficax erit huius¬
cemodi inqͥsitio. Tẽpꝰ enĩ breue
ẽ: et iudiciũ dei gestoꝵ causa age¬
tur et intentiont̃. Ideoq ante rei

Expanded text:
rare. Justitiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui contra voluntatem ejus egerunt: pro Hic ergo, hoc est, in praesenti vita positos, oportet vos agnoscere voluntatem quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitu
Abbreviated transcription (Latin):
sumasset orationẽ:. uale dicenᷤ
sibi de pautille mafora ocłos.
in terra utrũq gemi fixit᷑.
et collũ terendit. Spiculator
eiꝰ abcidit. Quod post quã a
corpore p̃cisũ fuit: nom̃ dnĩ
iħu. xp̃i ebraice clara uoce ꝑ¬
sonuit. Statĩq de corpore eiꝰ
unda lactis in uestim̃ta mili¬
tis exiliuit: ⁊ post eã sanguis
effluxit. Stola uͦ qua sibi liga¬
etiã lucis immensitas ⁊ odoriᷤ

Expanded text:
 valedicens s de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomen Jesu Christi Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaetiam lucis immensitas et odoris
Abbreviated transcription (Latin):
sitq se urbẽ egressurũ. Proxi¬
uidit sibi xp̃m oceurrere: et
criicifigi. Intellexit aũt petrꝰ
de sua passione hoc dictũ. in
deret᷑. quẽ pati constat in sin

Expanded text:
sit se urbem egressurum. Proxiuidit sibi Christum occurrere et erum uenio crucifigi’. Intellexit Petrus de sua dictum passione, quod in deretur qui pati
Abbreviated transcription (Latin):
atoris adeo illi ẽ amicicia
copulatꝰ. iudens in eo diui-¬
nã scientiã. ut se a collo
bus datis ⁊ acceptis epłis.
ipsus dulcedine ⁊ amica¬
bili colloquio atq consilio
agente spũ scõ multiplica¬
bat᷑ ⁊ amabat᷑: ut licite iã
doceret. et a multis libentiᷤ¬
sime audiret᷑. Disputabat
siquidẽ cũ ethincoꝵ. philo¬
sophis: et reuincebat eos.
Unde ⁊ plurimi eiꝰ magiste-
ta illius quedã magister cesa-¬
ris corã ẽo relegit. et in cun¬
ctis admirabilẽ reddidit. Se¬
natꝰ etiã de illo alta ũ medi¬
ocriter sentiebat. Quadã uͥ¬

Expanded text:
eratoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloqbus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum philosophis et revincebat Judaeos, undta illius magister Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
putarentꝰ. ⁊ utriq affuerunt.¬
mon qͥ de sua se iactabat po
taret. Si ille neqͥuęsset. se nõ
defuturũ. ut xp̃o duce opẽ
ferret defuncto. Symon uͦ qͥ¬

Expanded text:
putarent. Vterque adfuerunt.moni, qui de sua se iactaret pottaret. Si ille non resuscitasset, se non defuturum ut Christus opem ferret defuncto, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uemat suꝑ me hoꝵ que dixistiᷤ.
Et illi qͥdẽ testificati et locuti
uerbũ dnĩ redibant hierusoli¬
mã.: ⁊ multis regionibꝰ samari¬
fanioꝵ euuangelizabant dñm:¬

Expanded text:
veniat super me horum, quae dixistis. Et illi quidem testificati et locuti verbum Dei, rediebant ad Hierusalem, et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant Dom
Abbreviated transcription (Latin):
dei instruunt᷑ innirias. Propt̾
qͦd ipsi trado a dño mͥ datã po¬
testatẽ ligandi ⁊ soluendiꝰ. ut
in t̾ris. hoc ⁊ decretũ sit ⁊ in
celis. Lagabit enĩ qͦd oportet
ligare: ⁊ soluet qͦd expedit a¬

Expanded text:
i instituuntur, injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi, ut in terris hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ in dño. multitudo
uiroꝵ ac mulierũ:. ita ut in
plateas eicerent in firmos. et
ponerent in lecꝰtulis ⁊ in gra¬
batis.: ut ueniente petro. sal¬
tim umbra illiꝰ obũbraret quẽ¬
quã illoꝵ. Concurrebat aut ⁊
multitudo uicinarũ ciuitatum
ierłm. afferentes egros ⁊ uexa¬

Expanded text:
credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum ita ut in plateas eicerent infirmos et ponerent in lectulis et grabattis ut veniente Petro saltim umbra illius obumbraret quemquam eorum concurrebat autem et multitudo vicinarum civitatum Hierusalem adferentes
Abbreviated transcription (Latin):
nonã ianuis clausis. stetitꝙ
ante cesarẽ: ⁊ ait. Cesar. ec¬
ce ego paulus regis et̾ni ⁊ in
uicti miles. uel minc crede
qͥa ñ sũ mortuus. sed uiuo¬
xp̃o dño deo meo. Tibi aũt¬
la ineffabilia imminent. et¬

Expanded text:
nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce victi miles; vel nunc crede quia non sum mortuus, sed vivo Deo meo. Tibi autla ineffabilia imminent
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ alonge: et intra se ora-¬
na uoce ait. Adolescens tibi¬
iħs. xp̃s. Et statĩ surrexit ad¬
uiuentẽ. Qui cũ rogaret᷑ ut
mat̾ de filio: et ne uerearis.
lapidare: ait petrꝰ. Satisẽ
ad penã eiꝰ. qͦd agnoscit se in
regnũ xp̃i crescere uideat
uel inuitꝰ. Corquebat᷑ maguᷤͥ¬
seseq ad omnẽ excitat car¬
minũ suoꝵ potentiã. Congi¬
gat ppłm  offensũ se dicita
galileis. relicꝰturũ urbẽ qui
tueri soleret. Diẽ statint qͣ¬

Expanded text:
Petrus longius, et intra se pauna voce ait: Adolescens,Jesus. Et statim surrexit adatri suae. Qui cum rogaretur, ut mater de filio, non verearis, lapidare, ait Petrus: «Satis est illi ad penam quod agnoscit se in regnum crescere uideat uel inuitus’. Torquebatur magusese atque omnem excitat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit
Abbreviated transcription (Latin):
Quin etiã qͣndo uelit celum
to die montẽ capitholinum¬
ascendit: ac se de rupe dei¬
ciens. uolare cepit. Mirari po¬
pulus ac uenerari cepit: ple¬
riq̃ dicentes. dei ẽẽ potenti¬
am. ñ hominis: qͥ cũ corpore

Expanded text:
cui, quando vellet, coelum to die montem Capitolinum, ac se de rupe dejiciens, volare coepit. Mirari populus et venerari: plerique dicentes Dei esse potentiam, non hominis, qui cum corpore
Abbreviated transcription (Latin):
anctarum sollẽm¬
tatũ dilectissimior¬
dine celebrato. et
spũalis leticie deuotione comple¬
ta. oportet nos ad salubritatẽ
recurrere parcitatis : remediũq
ieiumi ⁊ exercendis m̃tibꝰ ⁊ casti¬
gandis adhibere corporibꝰ:  ut
qͥa nos satis de hoc ⁊ duuna mo¬
nita ⁊ ꝓpria experm̃ta docuer:
pͥmũ ꝑsacratissimoꝵ dierũ decur¬
sum diuine pietati gr̃as referamꝰ:
tum scãs continentie delicias ap¬
petentes. aliqͣntulũ nob̃ de t̾renoꝵ
ciboꝵ abundantia subtrahamꝰ.
ita ut ꝓficiat elemosinis qͦd ñ un¬
pendit᷑ m̃sis. Tunc enĩ demũ ad
amime curationẽ. ꝓficit medicina
ieiumiꝰ. cũ abstinentia ienĩnantiᷤ
esuriẽ reficit indigentis. Quia gͦ
scimꝰ apud misericordẽ dm̃ ieumnii
p̃cellere elemosine largitatẽ. di¬
cente ipso dnõ date elemosinã et¬

Expanded text:
anctarum solemnitatum, dilectissimi, ordine celebrato et spiritalis laetitiae devotione completa, oportet nos ad salubritatem recurrere parcitatis, remediumque jejunii et exercendis mentibus et castigandis adhibere corporibus: ut quia nos satis de hoc et divina monita et propria experimenta docuerunt, primum per sacratissimorum dierum recursum divinae pietati gratias referamus, tum sanctas continentiae delicias appetentes, aliquantulum nobis de terrenorum ciborum abundantia subtrahamus: 319 ita ut proficiat eleemosynis quod non impenditur mensis. Tunc enim demum ad animae curationem proficit medicina jejunii, cum abstinentia jejunantis esuriem reficit indigentis. Quia ergo scimus apud misericordem Deum jejuniis praecellere eleemosynae largitatem, dicente ipso D
Abbreviated transcription (Latin):
contrescat silua uicioꝵ. Ad¬
declinandũ aũt hoc malũ ni¬
chil ẽ potentiꝰ elemosinis aiq
ieuiniis: dũ ⁊ carnales cupidi¬
tates continentia necat. ⁊ de
cura multiplicat. A ndẽ carita¬
tẽ urãm sollẽnit̾ admonemꝰ. ut
ꝑ castigationẽ corporis ⁊ ꝑ oꝑa
pietatis mundari ab ominum
peccatoꝵ. sorde cupientes. qͣrta
et sexta feria ieum. emꝰ: sab¬
bato aũt apud beatissimũ pe¬
trũ apłm ingilias celȩbremꝰ. cuiꝰ¬

Expanded text:
concrescat silva vitioconcrescat silva vitiodeclinandum autem hoc malum, nihil est potentius eleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et decura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut per castigationem corporis et per opera pietatis mundari ab omnium peccatorum sorde cupientes, quarta et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum apostolum vigilias celebrem
Abbreviated transcription (Latin):
mininit᷑. sapientia int̾ioris auge¬
tur. Nõ emĩ idẽ cordis uigor est
sub onere cibi. qͥ sub leuitate
ienimiꝰ: nec eundẽ sensũ potest
sacietas generare quẽ parcitas
qͥa cũ caro cõcupiscens adu̾sus
sp̃m spĩtuali cupiditate suꝑat᷑
libera obtinet᷑ sanitas ⁊ sana
lib̾tas: ut ⁊ caro m̃tis iudicio.
quaginta diebꝰ em̃sis. qͦs in leticia
p̃cipue festiuitatis exegimꝰ. adiẽ¬
tunioꝵ. remedia recurramꝰ. ne
forte ꝑ occasionẽ licentie blan¬
dioris aliquas negligentie cul¬
pas delectabiliũ usus inciderit
Gerra enĩ carnis nr̃e nisi assidiͦ
suerit subiecta culturis: cito
de segni ocio spmas tͥbulosq
ꝓducet: et partu degeneri da¬
bit fructũ ñ horreis inferendũ.
germinũ seminũq generositas.
quã ex sĩmi agricole plantati-¬
one concepimꝰ: et uigili sollici¬
cudine ꝓuidendũ. ne dei mune¬
ra aliqua mudentis inimici frau¬
de molent᷑: ⁊ in paradiso uͥtutũ

Expanded text:
minuitur, sapientia interioris augeminuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio quaginta diebus emensis, quos in laetitia praecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendum, germinum seminumque generositas, quam ex summi Agricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
dilecꝰtissimi apłice instituta doctͥ¬
ne que ex diume eruditionis fon
ab eis obseruantiã fuisse concep¬
tã. ut scĩ obseruatione ienimi
omniũ uͥtutũ regulas inchoarẽt.
Quia multũ ad p̃cepta dei exsequẽ
enĩ per illecebrã cibi irrepserit
pͥma causa peccati. quo salubri¬
ore dei munere utit᷑ redẽpta li¬
b̾tas. quã ut nouerit abstinere¬
a concessis. que frenare se nesci¬
uit a uetitis: Omĩs qͥdẽ creat᷑a
deibona ẽ. ⁊ nchil abiciendũ.
qͦd cũ gratiaꝵ. actione ꝑcipitur. ͥ
sed ñ ad hoc creati sumꝰ. ut feda
et impudenti auiditate oinne ᷤ
mundi copias expetamꝰ: tanquã
rationalis animꝰ maiores delicias
m̃ti datas ẽẽ quã carni. Et cum
audit sibi per sp̃m sc̃m dici post
cõcupiscentias tuas ñ eas. ⁊ a
uoluntate tua uetare. intelli¬
gat sibi contͣ omĩa que sensibꝰ
corporis blandiunt᷑ tẽperantie
sectandã esse uͥtutẽ: per quã
dũ exterioris hominis uoluptaᷤᷤ

Expanded text:
dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fontto, hanc primum ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequendenim per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam rationalis animus majores delicias menti datas esse quam carni. Et cum audit sibi per Spiritum sanctum dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere , intelligat sibi contra omnia quae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e. Inmimerabiles heretici
uenerunt om̃s in nomine xp̃iꝰ.
id ẽ in nomine. xp̃i palliati ue¬
nerẽ: Parietẽ luteum splendi¬
do nomine dealbantes uener̃:
ad intelligendũ secreta ipsa. ad
ille paraliticus sanari meream
Prsus inuenimꝰ istos dicentes ego
tos admittit. Si dicat ei qͥ eũ¬

Expanded text:
merabiles haeretici venerunt omnes in nomine Christi, id est in nomine Christi palliati venerunt, parietem luteum splendido nomine dealbantes veneruntad intelligendum secreta ipsa ad aille paralyticus, a Domino sanari mereamur ? Prorsus invenimus istos dicentes, Egotus admittit? Si dicat ei qui eu
Abbreviated transcription (Latin):
Uide gͦ que maiestas. que pote¬
stas. que sublimitas. que cũ pa¬
tre equalitas uenit ꝓpt̾ nos ad
indum̃tũ forme seruilis: ⁊ intel¬
lige illã a magistro tante hu¬
militatis uiã. Cm̃ plus ẽ qͦd uo¬
luit homo fieri: quã qͦd uolu¬
it ab homine baptizari. Bapti

Expanded text:
ide ergo, quae majestas, quae potestas, quae sublimitas, quae cum Patre aequalitas venit propter nos ad indumentum formae servilis: et intellige illam a magistro tanto humilitatis viam; quoniam plus est quod voluit homo fieri, quam quod voluit ab homine baptizari. 4. Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝓbas: qͦd qualis es. talẽ faci
eũ quẽ baptizas . Em̃ scriptũ
nos facit. Scriptũ recito. euã¬
geliũ fero. Arbor bona bonoᷤᷤ
fructꝰ facit. Arbor mala malbꝰ
fructꝰ facit. Agnosco engl
sed tu te qͣntũ arbitror ñ ag¬
noseis. Et ut te patient̾ aliqͣn¬
uum ferã. ex pone qͦd loqueris:
ñme intellexisse interĩ depu-¬
ta. Dic mͥ qͦ ꝑtineant hec testi¬
monia. qͥd adiuuent ad soluẽ¬
aã huiꝰmodi de baptismate
questionem Arbor in qͥt bona.
bonꝰ baptizator ẽ. Arbor in qͥt
bona sic̃ illi dicunt. arborbo¬
na inqͥt. boms baptizator ẽ.
fructꝰ eiꝰ bonꝰ. qͥ ab illo bapti¬
zatur. Tunc enĩ erit fructꝰ bo¬
nus: si ille fuerit arbor bona.
gila. exꝑgiscere. ꝑstringit ocu¬
los tuos splendor ꝑspieue ueri¬
tatis. Uide qͥd premissũ ẽ ante
nos. Lege eugłtum. Ioħ̃es bap-¬
tizauit xp̃m. Dicturus es. ioħeᷤᷤ
arbor. fructꝰ. xp̃e ͦ. Creaturam
uocabis arborẽ : et fructum

Expanded text:
is probas, quod qualis es, talem facis eum quem baptizas? Quoniam scriptum ctus facit. Scriptum recito, Evangelium fero: Arbor bona bonos fructus facit, arbor mala malos fructus facit . Agnosco Evangelium: sed tu te, quantum arbitror, non agnoscis. Et ut te patienter aliquantum feram, expone quod loqueris, non me intellexisse interim deputa. Dic mihi quo pertineant haec testimonia, quid adjuvent ad solvendam hujusmodi de Baptismate quaestionem. Arbor, inquit, bona, bonus baptizator est. Arbor, inquit, bona, sicut illi dicunt: arbor bona, inquit, bonus baptizator est; fructus ejus bonus, qui ab illo baptizatur: tunc enim erit fructus bonus, si ille fuerit arbor bona. gila, expergiscere, perstringit oculos tuos splendor perspicuae veritatis; vide quid praemissum est ante nos; lege Evangelium: Joannes baptizavit Christum. Dicturus es, Joannes arbor, fructus Christus? Creaturam vocabis a
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari. ñ ut ꝑbaptismũ ini¬
qͥtate careret: sed ut iniqͥtati
os clauderet. Ecce qͥ baptizat.
inferior ẽ qͥ baptizat᷑. Dicꝰturus
sũ meliorͤ. Hoc forte ad me mul¬
tũ ẽ intelligi. Ad homines rediꝰ.
ambos uide homines. Ananias
paulũ baptizauit: anama pau¬
lus melior fuit. Nunquã fructꝰ
arbore melior fuit. Arbor enĩ
ꝓfert fructũ. ñ ꝓfert᷑ a fructu.

Expanded text:
baptizari, non ut per baptismum iniquitate careret, sed ut iniquitati os clauderet. Ecce qui baptizat, inferior est; qui baptizatur, dicturus sum, melior? Hoc forte ad me multum est intelligi. Ad homines redi, ambos vide homines. Ananias Paulum baptizavit. Anania Paulus melior fuit. Nunquam fructus arbore melior fuit. Arbor enim profert fructum, non profertur a fructu.