comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pestilentiȩ dignũ ardore gehennȩ. cras mecũ eris:
His duob titulis subtilitatẽ fallaciȩ suȩ prouidit
inpuidus sathanas. qr & adorari se ꝑmisit sub habitu
& nomine samuelis ꝯtra legẽ. & uirũ peccatis p̾ssum
cũ magna distantia peccatoꝵ. & iustoꝵ sit cũ samue¬
le iustissimo futurũ mentitꝰ ẽ. Uerũ pot̾ uideri s de
samuelis nomine taceat᷑. qr saul cũ diabolo futurus
erat. ad eũ enĩ tñsmigrauit quẽ adorauit. Semꝑ gͦ
diabolꝰ sub uelamine. latens ꝓdit. se dũ ea ofingit̾
q̃ horreant ꝑsonis. ꝑ quas fallere mentit᷑. Si aũ qͥslibet
opponit ac dicit. qͦm᷑ eueniunt illa q̃ illi diuini predi¬
cunt futura. aut qͦmͦ posst̾ ȩgris p̃bere medelã. aut
sanis immutere egritudinẽ. si aliqͥd ꝓpriȩ uirtutis¬
ac potestatis ñ habent. Hoc a nob recipiat responsũ.
qd̾ idõ ñ debet quisq eis credere. qr aliqñ eueniunt

Expanded text:
pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae providit providus Satanas: quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuelis contra legem: et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele juSamuelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat, ad eum enim transmigravit, quem adoravit. Semper ergo diabolus sub velamine latens, prodit se; dum ea confingit quae haereant personis per quas fallere nititur. Si autem quibuslibet opponit ac dicit: quomodo eveniunt illa quae illi divini praedicunt futura, aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis immac potestatis non habent? Hoc a nobis recipiat responsum, quod ideo non debet quisque eis credere, quia aliquando eveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
peccati ad hȩc se ꝯtulit q̃ damnauerat S siqͥs ꝓpt̾ hẏ¬
storiã. & ea q̃ uerbis exp̃ssa st̃. putet ñ pęnitenda ne
ratio hystoris inanis sit. faceret qͥdem recte si tam̃ mi¬
nime istud ad ueri rapiat rationẽ. s ad uisũ & intel¬
lectũ salutis. neq enĩ reꝓbus factꝰ. pot̾at bonũ intel¬
lectũ habere. hystoricꝰ enĩ mentẽ saul & habitũ sa
muelis descͥpsit. ea q̃ dicta & iussa st̃ expͥmens p̃t̾mittenꝰ
si uera an falsa st̃. Qui ait audiens in quo habitu eẽt
excitatꝰ intellexit inqͥt hunc eẽ samuelẽ: Quid intelle¬
xerit retulit. & qi bene ñ intellexit contͣ scͥpturam
aliũ adorauit ꝗͣ dñm. & putans samuelẽ adorauit
diabolũ. ut fructũ fallaciȩ suȩ haberet sathanas
Hoc enĩ nitit᷑. ut adoret᷑ qͣsi ds̃. Si enĩ uere samuel
illi apparuisset. ñ utiq uir iustꝰ ꝑmisisset se ado

Expanded text:
peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter hipeccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum Saul. neque enim reprobus factus poterat bonum intellectum habere. hmuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens: praetermittens si vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuel. Quia intellexerit, retulit: et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum: et putans Samuelem, adoravit diabolum ut fructum fallaciae suae haberet. Satanas hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se ador
Abbreviated transcription (Latin):
dit dicens. ipse sathanas tnsfigurat se in angłm lucis.
Ut enĩ errorẽ faceret in qͦ głaretur in habitu uiri iusti
& nomine subornauit: ut nicħ ꝓficere spem ꝙͣ p̃dica¬
bant di cultorib mentirent᷑. qn̾ hinc exeuntes iustos
finxit in sua eẽ potestate. S hoc qͦsdam fallit qd̾ de
morte saul & filii eiꝰ ñ sit m̃titus. qͣsi magnũ fit
diabolo ante occasũ mortẽ corporis p̃uidere. cũ si¬
gna quedã soleant apparere morituris qͥppe a qͥb
ꝯi ꝓtectio amota uidet᷑. qñtomag̾ diabolo que ange¬
lica maiestate sullime ꝓpħa oracula fuisse testantur.
de cuiꝰ magnitudine apłs ait An ignoratis altitudinẽ
sathane : Quid mirũ gͦ si inminentẽ ꝓpe mortis potu¬
it p̃uidere. cum hoc sit unde fallit & se in dĩ potestate.
uult adorari: Nam tanta hebitudine demens effectꝰ
ẽ saul. ut ad phitonissã ꝯfugeret. Deprauatꝰ enĩ causa

Expanded text:
ra ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ra ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes ifinxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris: quippe a quibus Dei protectio amota videtur: quanto magis diabolus, quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse tede cuius magnitudine apostolus ait: an ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa
Abbreviated transcription (Latin):
illa nascant᷑. Qd̃ aũ hi faciunt uisibilit̃. hoc illi ĩui¬
sibilit̾. Ds uͦ solꝰ unꝰ creator ẽ qͥ causas ipsas & ratio¬
nes seminarias reb inseruit: Preterea qͥdã queren¬
dũ putant. qͦmͦ scͥptura narret phitonissinã samu¬
elẽ ꝓpħam suscitasse ad colloquiũ saul impiissimi
regis. si phitonica diuinatio errori magicȩ artis depu¬
facinꝰ eẽ. si scd̾m u̾ba historiȩ detur assensꝰ. Quomodo
enĩ potãt fieri arte magica attraheret᷑ uir. & natiui¬
tate sc̃i. & uitȩ oꝑib uistꝰ : at si ñ attractꝰ ẽ consensit
Qd̾ utrũq de uiro iusto credere aduersũ ẽ. Nullũ suffra
spiritalis. quẽ positꝰ in carne quesiuerat. Qd̃ ualde
absurdũ ẽ. qr huic qͥ iustꝰ recedit. ꝑmanet iustus.
Porro aũ hoc ẽ p̃strigiũ sathanȩ qͦ ut plurimos fallat &̃
bonos in potestate se hab̾e ꝯfingat. qd̾ apłs int̾ cęt̾a osten¬

Expanded text:
illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuiilla nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes seminarias rebdum putant, quomodo Scriptura narret Pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis , si Pythonica divinatio errori magicae artis depufacinus esse, si secundum verba historiae commodetur assensus. Quomodo enim poterat fieri, ut arte magica attraheretur vir et nativitate sanctus et uitae operibus iustus? aut, si non adtractus est, consensit? quod utrumque de uiro iusto credere aduersum est. si enim inuitspiritalis, quod positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est, quia hinc qui iustus recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingit. quod apostolus inter cete
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib ut ꝑ uasa sibi apta. hoc ẽ pͣtios homines
seducant illos qͥ spernunt ueritatẽ. & credunt menda¬
cio & iuxta pauli sententiã sanã doctrinã ñ sustine¬
bunt. s ad sua desideria coaceruabunt sibi magistros

Expanded text:
spiritibus, ut per vasa sibi apta, hoc est pravos homines, spiritibus, ut per vasa sibi apta, hoc est pravos homines, seducant illos qui spernunt veritatem et credunt mendacio, et, juxta Pauli sententiam, sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dicoꝵ. scu in p̃cantationib. seu in caracterib ł in qͥb¬
cũq reb suspendendis atq ligandis. In quib om̃ib
ars demonũ ẽ. ex qͣdã pestifera societate hominum &
angłoꝵ maloꝵ exorta. Unde & cuncta uitanda st̃ xp̃ia¬
no. & om̃i penitꝰ execratione repudianda atq dãnan¬
da. Auguria aũ st̃ auiũ. hȩc aũ phriges pͥmi inuenert᷑
Drestrigiũ uͦ merturiꝰ primꝰ dicit᷑ inuenisse. dic̾tũ ẽ aũ¬
p̃strigiũ qd̾ p̃stringat aciẽ oculoꝵ: Arruspicine artẽ
primꝰ etruscis tͣclidisse dicit᷑ qͥdam trages. hic ex horis
arruspicinã dic̾tauit. & pꝰea ñ apparuit. Nã dicit᷑ fa¬
bulose arante qͦdã rustico subito ex glebis exiluisse. &
arruspicinã dictasse. Qua die & mortuus ẽ. Qͦ libros
romani ex trusca lingua in ꝓpriã mutauert̃. His gͦ
portentis ꝑ demonũ fallaciã illudit᷑ curiositas huma¬
eis ꝯpetit inuestigare: At ido dat᷑ potestas immundis

Expanded text:
dicorum, seu in praecantationibus seu in characteribus vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde et cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dicstigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinam artem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua in propriam mutaverunt. His ergo portentis, per daemonium fallaciam illuditur curiositas humaeis competit investigare. Ac ideo datur potestas immundis
Abbreviated transcription (Latin):
sequimini. & ipsũ timete. mandata illiꝰ custodite.
& audite uocẽ eiꝰ. ipsi seruietis. & ipsi adherebitis
& cętã. Ubi sane intelligi uoluit. & illa q̃ a diuinan¬
ea ꝓmittat. causã temptationis exposuit ad
cognoscendũ utiq eoꝵ dilectionẽ utrũ eã habe¬
ant erga dm̃ suũ. Cognoscendũ uͦ ab ipsis potiꝰ
ꝗͣ ab illo qͥ scit omĩa ante ꝗͣ fiant

Expanded text:
 timete, et mandata ejus custodite, et audite rocem illius. Ipsi servietis et ipsi adhaerebitis Deut. XIII. » Ubi sane intelligi voluit, et illa quae a divinanea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendum utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cognoscendum vero ab ipsis potius quam ab eo qui scit omnia antequam fiant
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ in maticensi sẏnodo decretũ ẽ. ut hi qͥ fugiunt
suos inimicos. aut in eccłiam. aut in atriũ eccłiȩ. aut in
domũ ep̃i. aut in claustrũ regłariũ. ñ exinde abstrahan¬
tur. nͥ priꝰ supͣ sacra securitate accepta a ꝑsecutore. de
morte. debilitate. & omniũ pene̾rũ gn̾e sint securi.
&̃ si serui sint illoꝵ qͥ eos insequunt᷑. ita ut ei cui rei¬

Expanded text:
Similiter in Moticensi synodo decretum est, ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in ecclesiam, aut in atrium ecclesiae, aut in domum, aut in claustrum regularium, non inde abstrahantur, nisi prius super sacra securitate accepta a persecutore, de morte, debilitate et poenarum genere sint securi, et si servi sint illorum a quibus insequuntur, ita ut ei cu
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾rogasti si ille qͥ filiolam suã duxit uxorẽ. & de eo qͥ
ꝯeubuit cũ omatre sua spũali. & de eo qͥ filiũ suũ ba¬
ptizauit. & eiꝰ uxor eũ de fonte suscepit. ea ratione
ut discidiũ diugii fieret. si pꝰea in tali copulatione
ꝑmanere possent. de talib sic respondendũ ẽ. Si fili¬
seꝑandos eẽ eos iudicamꝰ. & graui pęnitentia plec̾ten¬
dos. Si aũ diuges legitimi unꝰ. aut ambo. ex industria
fecerint. ut filiũ suũ de fonte suscipiant. ut discidiũ
fiat. tale consiliũ damꝰ. Si innupti manere uoluerig.
bonũ ẽ. Sinaũ grauis pęnitentia insidiatori in uin¬
gatur. & simul maneant. Q s suꝑuixerit p̃uaricator

Expanded text:
interrogasti, si ille qui filiolam suam duxit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre sua spirituali, et de eo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione ut dissidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent; de talibus sic respondendum est: Si filiseparandos eos esse judicimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur; et simul maneant, et si
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ intret. ꝗͣ cęti cibi. Nam id̾o ꝑ uniu̾sum orbẽ. mos
iste seruat᷑. Neq enĩ qr pꝰ cibos dedit dñs ꝓpt̾ea pnͣsi
re debent. aut sic̃ faciebant qͦs apłs arguit & em̃dat
luit infigere cordib & memoriȩ discipłoꝵ. a qͥbꝰ
ad passionẽ digressurꝰ erat & id̾o ñ p̃cepit qͦ dem¬
ceps ordine sumeret᷑. ut apłis ꝑ qͦs eccłias disposi¬
turus erat. saͬruaret hc̃ locũ. Nã si hoc ille monuis¬
set ut pꝰ cibos alios semꝑ acciꝑetur: credo qd̾ eum
cũ uenero ordinabo: ubi intelligi dat᷑. qr multũ erat
ut in epła totũ illis agendi ordinẽ insinuaret. qũe
qd nulla horarũ diu̾sitate uariatꝰ¬

Expanded text:
pus intret, quam caeteri cibi. Nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, ideo pransi, re debent, aut sic faciebant quos Apostolus arguit et emendat c voluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis per quos Ecclesias dispositurus erat, servaret hunc locum. Nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo quod eumcum venero, ordinabo. Unde intelligi datur, quia multum erat, ut in epistola totum illis agendi ordinem insinuaret, quem e, quod nulla horarum diversitate variat
Abbreviated transcription (Latin):
cã synodus dix̃. Augꝰtini relligiosȩ memoriȩ
qͥ int̾ ep̃os affricanos splenduit diu̾sȩ epłȩ recitatę
st̃. significantes qd̾ oportet hereticos & pꝰ mortẽ
anathematizari. Talem aũ ȩccłiastica traditionẽ. &
alii affricani reuerentissimi ep̃i seruauert᷑. S & ro¬
mana sc̃ã ȩccł̃ia qͦsdã ep̃os & pꝰ mortẽ anathema

Expanded text:
a synodus dixit: « Augustini religiosae memoriae, qui inter episcopos Africanos splenduit, diversae epistolae recitatae sunt significantes quod oportet et haereticos post mortem anathematizari. Talem autem ecclesiasticam traditionem et alii Africani reverendissimi episcopi servaverunt, sed et Romana sancta E
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c factꝰ edissenȩ ciuitatis qͥ in sac̃̾dotib resplen¬
duit. theodorũ inops uenustũ. &̾ pꝰ mortẽ in ȩccłia
anathematizauit. Itẽ. Etiã romanoꝵ ęccłia añ
paucos annos dioscorũ qͥ fuit papa esdẽ ȩccłiȩ.
qͥ in dignitatib existunt. qͥ &̃ eidẽ dioscoro omu¬
nicatores ꝑmanserunt usq ad eiꝰ mortẽ. Item
Etiã origenẽ si ad tẽpora theodophili scẽ memorię
giliꝰ relligiosissimꝰ papa antiqͥoris .r. Itẽ. Scã¬

Expanded text:
episcopus factus Edessenae civitatis, qui in sacerdotibus explenepiscopus factus Edessenae civitatis, qui in sacerdotibus explenduit, Theodorum Mopsuestenum etiam post mortem, in Ecclesia anathematizavit. « Item. Etiam Romanorum Ecclesia ante pauqui in dignitatibus existunt, qui etiam eidem Dioscoro communicatores permanserunt usque ad ejus mortem. Item infra: § 8. Si ad tempora Theophili sanctae memoriae gilius religiosissimus Papa antiquioris Romae.
Abbreviated transcription (Latin):
dogmati obnoxii st̃. anathematizari uult eccłiȩ
tͣditio licet mortui ẽẽnt. Ido & sc̃ȩ memoriȩ aug̃¬
dixit. Si mͦ ꝯuinceret᷑ cecilianꝰ de his q̃ inferunt᷑ ei.
&̃ pꝰ mortẽ illũ anathematizo. Itẽ. Multi epĩ ꝯgre¬
gati. & q̃dam de diu̾sis causis ad eccłiasticũ statũ
ꝑtinentib disponentes. de epĩs statuert̾ defuncꝰtis
qͥ suas facultates hereticis relinquunt. ita ut & pꝰ
mortẽ anathemati subiciant᷑. St aũ &̃ aug̃ sc̃ẽ¬
memoriȩ epłȩ dicentes. qd̾ qͥ si in uita sua ñ rec̾te
sapueri̾t. licet ñ ꝯdemnati fuissent adhuc uiuentes.
ut demonstrato peccato. isti & pꝰmortẽ anathemati
subiciant᷑. Item. & si uera st̃ q̃ ceciliano obiecta st̃.
& nob̾ aliqñ possent monstrari. ipsum mortuum
anathematizaremꝰ. Itẽ. Dicis licere mͥ &̃ de mor
tuis iudicare. qr iudiciũ ñ tantũ de uiuis. s &̃ de
mortuis fieri pot̾. Itẽ. Rambulas scȩ memorię

Expanded text:
dogmati obnoxii sunt anathematizari vult Ecclesiae traditio, licet mortui essent. Ideo et sanctae memoriae Augdicit: « Si modo convinceretur Caecilianus de his quae inferuntur ei, etiam post mortem illum anathematizo. » Item . Multi episcopi congregati, et quaedam de diversis ad ecclesiasticum statum pertinentibus disponentes, de episcopis statuerunt defunctis qui suas facultates haereticis relinquunt, ut et post mortem anathemati subjiciantur. Item . Et smemoriae epistolae dicentes quod, si in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, en demonstrato peccato isti et post mortem anathemati subjiciantur. Item: « Et si vera sunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: tuis judicare, quia judicium non tantum de vivis, sed etiam de mortuis fieri potest. Item. Rabulas sanctae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
orationi nͥ ex osensu noluit ꝯiuges carnali inuicẽ
fraudare debito. Itẽ. Si dicat uir dimiito qͥdẽ uro¬
rẽ sine ulla causa fornicationis. s otinens ꝑmanebo.
idõ ne dicemꝰ eũ impune fecisse qd̾ fecit: Quis hoc di¬
cere audebit. qͥ uoluntatẽ dñi hȩc dicentis intelligit.
qm̃ nec otinentiȩ causa dimitii ꝯiugẽ uoluit. qui
solã fornicationis causã excepit: Item. Eece placuit
mulier. & cȩpit uiuere ꝯtinenter ipsa scił casta
mansura. s factura qd̾ dñs ñ uult. adulterũ uirũ.
qr cũ se ñ ꝯtinuerit. alterã q̃ret. Qͥd sumꝰ dicturi
mulieri: ñ ne qd̾ dicit ȩccłiȩ sana doctrina. redde de¬
bitum uiro: Ne dũtu q̃ris unde ampliꝰ onereris. ille
unde damnet᷑ inueniat:¬

Expanded text:
orationi, nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. Item: Si dicat vir « Dimitto quidem uxorem sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, » ideone dicemus impune fecisse, quod fecit? quis hoc dicere audebit qui voluntatem Domini hoc dicentis intelligit? quoniam nec continentiae causa dimitti conjugem voluit, qui solam fornicationis causam excepit. Item, ecce placuerimulier, et coepit vivere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura quod Dominus non vult, adulterum virum, quia cum se non continuerit, quaeret alteram. Quid sumus dicturi mulieri? Nonne quod dicit Ecclesiae sana doctrina? « Redde debitum viro, ne dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
frm̃ societas elegerit. ⁊ qͥ electꝰ fuerit. sine dolo ł uenalitate aliqͣ
ordinet᷑. Qd̃ si aptã int̾ se ꝑsonã inuenire nequeunt.
sollert̃ sibi de aliis monasteriis similit̃ eligant or¬
q̃ sacri canones punire monstrant᷑. Pariter autẽ
custodiendũ ẽ. ut inuito abb̾e ad ordinanda alia
monasteria aut ad sacros ordines ł clericatꝰ officiũ
tolli exinde monachi ñ debeant

Expanded text:
it, et qui electus fuerit, sine dolo vel venalitate aliqua ordinetur. Quod si aptam inter se personam invenire nequeunt, solerter sibi de aliis monasteriis similiter eligant orquae sacri canones punire monstrant. Pariter autem custodiendum est, ut invito abbate ad ordinanda alia monasteria, aut ad ordines sacros, vel clericatus officium, tolli exinde monachi non debeant
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ut nullũ sibimet in eis obsequiũ patronꝰ retentet.
isti ͤ sine crimine capitali st̃. & ad clericatꝰ ordinẽ lib̾i¬
suscipiant᷑ directa manu missione absoluti eẽ noscun¬
tur. Qui uͦ retento obseqͥo manumissi st̃. ꝓ eo qd̾ adhuc
patroni seruitute tenent᷑ obnoxii. nullatenꝰ ad eccłiasti¬
cũ ordinẽ pͣmouendi. ne qñ uoluerunt eoꝵ dñi. fiant ex
clericis serui

Expanded text:
unt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem libsuscipiantur: quia directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servituti tenentur obnoxii, nullatenus sunt ad ecclesiasticum ordinem promovendi, ne, quando voluerint eorum domini, fiant ex clericis servi
Abbreviated transcription (Latin):
u copulares filiũ tuũ & neptẽ ex filia. id ÷ ut acci¬
piat sororis suȩ filiã. Interroga nominũ legionem.
nempe auunculꝰ iste illiꝰ. Illa huiꝰ neptis uocat᷑ Itẽ¬
Qdͥ ẽ qd̾ dubitari queat. cũ lex diuina &̃ fr̃s patrueles
ꝓhibeat ꝯuenire in ꝯiugalem copulã. qͥ sibi. iiii. copu¬
lant᷑ gradis. hic aũ gradꝰ terciꝰ ẽ. qͥ &̃ ciuili iure a ꝯsor

Expanded text:
u copulares filium tuum et neptem ex filia, id est ut accipiat sororis suae filiam. Interroga nominum legionem, nempe avunculus iste illius, illa hujus neptis vocatur. Item, quod dubitari queat cum divina etiam fratres patrueles prohibeat convenire in conjugalem copulam qui sibi quarto copulantur gra
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ & filiũ. ł auiã & nepotẽ. & usq ad infinitũ. &
si tales ꝑsone  se coierint. nefarias atq ĩcestas nupti¬
as ꝯtraxisse dicunt᷑. & hec ad̾o ita st̃. ut ꝗͣuis ꝑ adop¬
tionẽ parentũ liberoꝵ loco sibi eẽ ceꝑuit. ñ possunt
int̾ se matrimonioꝰ iungi. in tantũ ut &̃ dissoluta
filia aut neptis eẽ ceꝑit. ñ poteris uxorẽ ducere. ꝗͣuiseã
gradu cognationiᷤᷤ ungunt᷑. ẽ quȩdã similis obserua¬
tio. s ñ tanta: Sane enĩ ut̾ frẽm sororẽq nuptię ꝓhi¬
brtȩ st̃. si ab eodẽ patre ab eadẽq matre nati fuerpit.
siue ex alterutro eoꝵdẽ: & si qua ꝑ adoptionẽ soror
tͥ ẽẽ cȩꝑit. ꝗͣdiu qͥdẽ ꝯstat adoptio. sane int̃ te & eam

Expanded text:
trem et filium, vel aviam et nepotem, et usque ad infinitum. Et si tales personae inter se coierint, nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. Et haec adeo vera sunt ut, quamvis per adoptionem parentum liberorumve loco sibi esse coeperint, non possint inter se matrimonio iungi, in tantum ut etiam dissoluta doptionem filia aut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam gradu cognationis iunguntur, est quaedam similis observatio, sed non tanta. sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre eademque matre nati fuerint, sive ex alterutro eorum. sed si qua per adoptionem soror tibi esse coeperit, quamdiu quidem constat adoptio sane inter te et eam
Abbreviated transcription (Latin):
e inuito deñtietur. ut testimoniũ litis titł.iiii.¬
dicat aduersꝰ socerũ. generũ. uictricũ. pͥuignũ. sobrinũ.
sobrinã. sobrino natũ. eosue qͥ pͥore gradu sint
Item

Expanded text:
e invito denuntietur, ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. qͥd ei respondeã ñ inuenio: Nunꝗͣ hoc facere
ausꝰ sũ de quoridã facinorib unanimit᷑ aduers
ȩccłiam ꝑpetratis. nͥ grauissime ꝯmouerer. Item.
si animas innocentes ꝓ scelere alieno qd̾ ñ tͣhunt.
sic̃ ex adam in qͦ om̃s peccauert̾ originale peccatũ
speciali supplicio puniamꝰ : & enĩ classiciani filiꝰ
& si traxit ex patre noxã pͥmi hõĩs sacro fonte ba¬
ptismatis expiandã. tam̃ qͥcqͥd pꝰ ea qͥ eũ genuit
peccati pat̾ eiꝰ admisit. ubi particeps iste ñ fuit.
ad eũ ñ ꝑtinere qͥs ambigat: Qd dicã de ꝯiuge. qͥd
dicã de tot aĩab in uniu̾sa familia

Expanded text:
fiat, quid ei respondeam non invenio. Nunquam hoc facere fiat, quid ei respondeam non invenio. Nunquam hoc facere ausus sum de quorumdam facinoribus unanimiter adversus Ecclesiam perpetratis, nisi gravissime commoverer. Item, si animas innocentes pro scelere alieno quod non trahunt, sicut ex Adam in quo omnes peccaverunt , originale peccatum spirituali supplicio puniamus? Etenim Classiciani filius et si traxit ex patre noxam primi hominis sacro fonte baptismatis expiandam, tamen quidquid postea qui eum genuit, peccati pater ejus admisit, ubi particeps iste non fuit, ad eum non pertinere quis ambigat? Quid dicam de conjuge? quid dicam de tot animabus in universa famil
Abbreviated transcription (Latin):
i habes de hac re sententiã certis rationib epm̃.¬
ł scͥpturarũ testimoniis exploratã. nos docere di¬
gneris qͦmͦ recte anathematizet᷑ ꝓ peccatis patris
filiꝰ. aut ꝓ mariti uxor. aut ꝓ dnĩ seruus. aut
qͥsꝗͣ in domo &̃ ñdum natꝰ. si eo tẽpore qͦ uniu̾sa
domꝰ ẽ anathemate obligata nascat᷑: ne eis possit
enĩ corporalis ẽ pęna qͣ legimꝰ qͦsdã otẽptores
dĩ cũ suis om̃ib qͥ eiꝰdem impietatis participes
fuert̾. parit̃ interfectos. Tunc qͥppe ad terrorem ui¬
uentiũ mortalia corpora ꝑimebant᷑. qnͣdoq &̃
moritura: Spũalis aũ pęna qͣ fit qd̾ scͥptũ ẽ. quȩ
ligaueris suꝑ terrã. erunt ligata & in celis. aĩas¬
obligat de quib dictũ ẽ. anima patris mea ẽ. &
aĩa filii mea ẽ : anima quȩ peccauerit ipsa mori¬
etur. Audistis fortassis aliqͦs magni nominis sa¬
cerdotes. cũ domo sua quẽpiã anathematizasse
peccantiũ. Ego aũ siqͥs ex me quesierit utrũ recte

Expanded text:
i habes de hac re sententiam certis rationibus uel scripturarum testimoniis exploratam, nos quoque docere digneris, quo modo recte anathemetur pro patris peccato filius aut pro mariti uxor aut pro domini seruus aut quisquam in domo etiam nondum natus, si eodem tempore, quo uniuersa domus est anathemate obligata, nascatur, nec ei possit na, qua legimus quosdam contemptores dei cum suis omnibus, qui eiusdem impietatis participes non fuerunt, pariter interfectos. tunc quippe ad terrorem uiuentium mortalia corpora perimebantur quandoque utique moritura; spiritalis autem poena, qua fit, quod scriptum est: Quae ligaueritis in terra, erunt ligata et in caelo, aobligat, de quibus dictum est: Anima patris mea est; et anima filii mea est; Anima quae peccaverit ipsa morietur . Audistis fortasse aliquos magni nominis sacerdotes cum domo sua quempiam anathematizasse peccantium. Ego autem si quis ex me quaesierit, utrum recte
Abbreviated transcription (Latin):
Qd int̾rogasti de femina q̃ pꝰ obitũ mariti sui uelam̃
sacrũ suꝑ caput suũ imposuit. & fuxit se sub eodẽ
uelamine scĩmonialẽ eẽ. pꝰ ea uͦ ad nuptias rediit.
ꝯturbare uoluit. & ñ legitime in uoto suo ꝑmansit.
ut penitentiã agat de illusione nefanda. & reu̾tat᷑
ad id qd̾ spopondit. & in sacro ministerio inchoauit
uult fingat. & ñ uere faciat: om̃is ordo eccłiasticus
ꝯturbabit᷑. nec catholicȩ fidi uira ꝯsistunt. nec sacri
canones rite obseruant᷑. Qͥd enĩ ꝓfuit symoni mago¬
baptismũ sacrũ ficte susciꝑe. & in xp̃ianitate ꝑman
sibi futurũ ẽet p̃nuntiatũ fuit: Ait enĩ. Pecunia
tua tecũ sit in ꝑditione.cor enĩtuũ ñ ẽ rectũ corã
do Penitentiã itaq age ab hac nequitia tua. & roga
dm̃ ut forte remittatur tͥ cogitatio cordis tui. In felle
enĩ amaritudinis. & obligatione iniqͥtatis uideo te eẽ
Iõo tales nͥ resipis cant. spũali gladio ꝑcutere censemꝰ

Expanded text:
d interrogasti de femina quae post obitum viri sui velamen sacrum super caput suum imposuit et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse; postea vero ad nuptias rediit, conturbare voluit, et non legitime in voto suo permansit, ut poenitentiam agat de illusione nefanda, et revertatur ad id quod spopondit, et in sacro miniuult fingat et non uere faciat omnis ordo ecclesiasticus conturbatur nec catholicae fidei iura consistunt nec sacri canones rite obseruantur. Tales igitbaptisma sacrum ficte suscipere, et in christianitate se sibi futurum esset pronuntiatum fuit? Ait enim: « Poenitentia tua tecum sit in perditione. Cor enim tuum non est rectum coram Deo. Poenitentiam itaque age de hac nequitia tua, et roga Deum ut forte remittatur tibi cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse . » Ideo tales, nisi resipiscant, spirituali gladio percutere censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ti qͥppe irruunt in p̃ces ñ solũ ab imꝑitis loqͣcib. s
&̃ ab hereticis ꝯpositas. & ꝑ ignorantiȩ simplicitatẽ
ñ eas ualentes discernere utunt᷑ eis. arbitrantes
qd̾ bonȩ sint. nec tam̃ qd̾ in eis ꝑuersũ ẽ euacuat
illa q̃ ibi recta st̃. s ab eis potiꝰ euacuat᷑¬

Expanded text:
ti quippe inruunt in preces non solum ab inperitis loquacibus, sed ti quippe inruunt in preces non solum ab inperitis loquacibus, sed etiam ab haereticis conpositas, et per ignorantiae simplicitatem non eas ualentes discernere utuntur eis arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuat
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ scĩficatur aqua cũ aliq̃ erroris u̾ba ꝑ imꝑitiam
emendant᷑ cotidie si doctorib fuerint recitatȩ. &
multa in eis repperiunt᷑ contͣ catholicã fidẽ Nunqͥd
si manifestet᷑ aliqͦs baptizatos cũ illȩ p̃ces dicte
suꝑ aquã fuissent. iubent᷑ denuo baptrrariͤ Qd ita:
Quia plerũq p̃cis uiciũ suꝑat p̃dicantis affectus. &
qr cuncta illa u̾ba eu̾głica sine qͥb ñ pot̾ baptismꝰ
ꝯsecrari. tantũ ualent ut ꝑ illa sic euacuent᷑ q̃cũq
in p̃ce uiciosa contͣ fidi regulã dicunt᷑. quẽ admo¬
dũ demoniũ xp̃i nomine excludit᷑. Nã utiq here¬
ticꝰ si afferat p̃cẽ uiciosã. nec bonũ habet caritatis
affectũ qͦ possit illa imꝑicia suꝑari: & id̾o similis ẽ
ei qͥcũq in ipsa catholica inmundꝰ ł inuidꝰ & mali¬
uolꝰ. qͣles illic arguit cẏprianꝰ. afferat &̃ ut fieri so¬
let aliquã p̃cem in qͣ loquat᷑ contͣ regulã fidei mul¬

Expanded text:
i non sanctificatur aqua, cum aliqua erroris verba per imperitiam emendantur quotidie, si doctoribus fuerint recitatae, et multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Nunquid si manifestetur aliquos baptizatos, cum illae preces dictae super aquam fuissent, jubebuntur denuo baptizari? Quid ita? Quia plerumque precis vitium superat precantis affectus, et quia certa illa uerba euangelica sine quibus non potest baptismus consecrari, tantum ualent, ut per illa sic euacuentur quaecumque in prece uitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. nam utique haereticus, si adferat precem uitiosam, nec bonum habet caritatis adfectum, quo possit illa inperitia superari, et ideo similis est ei quicumque in ipsa datholica inuidus et maliuolus, quales illic arguit Cyprianus, adferat etiam, ut fieri solet, aliquam precem in qua loquatur contra regulam fidei. mul
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃c narbonensis qd̾ clericos suos eo inutto ad
iudiciũ tuũ uenire ꝯpellas. & de reb ad ȩccłiam suã
ꝑtinentib eo inosulto qͣsi iure patriarchatꝰ tui dispo¬
nas. cũ hoc nec antiqͥtas cui patres sanxere reueren¬
tiã habeat. &. auctoritas scõꝵ canonũ penitꝰ int̾di¬
cat. nͥ forte ꝓ causis qs ap̃ se t̾minare ñ posst̃. ad te
qͣsi ad patriarchã suũ ꝓuocauerint. ł si ep̾e suus
decessent: res ȩccłiȩ suȩ iudicio tuo dispensare uoluerint
Primates enĩ ł patriarchas nicħ pͥuilegii hab̾e p̃ cȩteris
ep̃is. nͥ qͣntũ sacri canones ꝯcedunt. & pͥsca ꝯsuetudo
illis antiquitꝰ otulit diffinimꝰ. ita ut scđm nicenas
sedes aliq̃ eccłiam ł rectorẽ ipsiꝰ quolibet ep̃ali pͥui¬
legio decreuerit honorare

Expanded text:
archiepiscopus Narbonensis, quod clericos suos eo invito ad iudicium venire compellas et de rebus ad ecclesiam suam pertinentibus eo inconsulto quasi iure patriarchatus tui disponas, cum hoc nec antiquitas, cui patres sanxere reverentiam, habeat et auctoritas sanctorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis, quae apud se termiquasi ad patriarcham suum provocaverint, vel si episcopus suus decesserit, res Ecclesiae suae judicio tuo dispensari voluerint. Primates enim vel patriarchas-nihil privilegii habere prae caeteris episcopis, nisi quantum sacri canones concedunt, et prisca consuetudo illis antiquitus contulit, definimus; ita ut secundum Nicaenas sedes aliquam Ecclesiam, vel rectorem ipsius quolibet speciali privilegio decreverit honorare
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore homo egerit ꝗͣlibet iniquus. ꝗͣlibet animosꝰ. si
toto corde reñtiauerit peccatis p̃teritis. & pro eis in
ospectu dĩ ñ solũ corporis. s ẽ cordis lacͥmas fuderit.
& malor oꝑum maculas bonis oꝑib diluere curauerit.
omniũ peccatoꝵ indulgentiã mox habebit

Expanded text:
cunque tempore homo egerit, quamlibet iniquus, quamlibet annosus, si toto corde renuntiaverit peccatis praeteritis, et pro eis in conspectu Dei non solum corporis, sed etiam cordis lacrymas fuderit, et malorum operum maculas bonis operibus diluere curaverit, omnium peccatorum indulgentiam mox habebit
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ uͦ ẽ hanc demonũ ẽẽ naturã. uit aerei corporis
sensu. t̾renoꝵ corpoꝵ sensũ facile p̾cedant. celeritate
&̃ ꝓpt̾ aerei corporis suꝑiorẽ mobilitatẽ. ñ solũ cur sus
quoꝵlibet hominũ ł ferarũ. uerũ &̃ uolatꝰ auiũ in cõꝑa¬
bilit̃ uincant. Quib duab reb qnͣtũ ad aereũ corpus
tariditate mirent᷑. Accessit &̃ demonib ꝑ tam longũ
tempꝰ qͦ eoꝵ uita p̃tendit᷑. rerũ longe maior experi¬

Expanded text:
ciendum vero est, hanc daemonum esse naturam, ut aerei corporis sensu, terrenorum corporum sensum facile praecedant. Celeritate etiam propter aerei corporis superiorem mobilitatem, non solum cursus quorumlibet hominum uel ferarum, uerum etiam uolatus auium inconparabiliter uincant. quibus duabus rebus, quantum ad aerium corpus tarditate mirentur. accessit etiam daemonibus per tam longum tempus. quo eorum uita protenditur, rerum longe maior experi
Abbreviated transcription (Latin):
a osuetudine ȩccłiastica. ut qͥ in pbrali honore aut dia¬
conii gradu fuerint ꝯsecrati. hi ꝓ crimine aliqͦ suo per
manꝰ impositionẽ remediũ accipiant penitendi. Qd̃
sine dubio ex apłica tͣditione descendit. scdm qd̾ scͥptũ
ẽ Sacerdos si peccauerit. qͥs orabit ꝓ illo: Unde de huiꝰ¬
modi lapso ad ꝓmerendã miscdiam dĩ pͥuata ẽ expe¬
tenda secessio ubi illis satisfactio si fuerit digna sit &̃
fructuosa
ut si qn̾ pb̃ri ł diaconi in aliqͣ grauiore culpa ꝯiuicti fu¬
erint. qͣ eos a ministerio necesse sit remoueri. ñ eis manꝰ
tanꝗͣ pęnitentib. ł tanꝗͣ fidelib laicis imponatur

Expanded text:
a consuetudine ecclesiastica, ut qui in presbyterali honore aut in diaconi gradu fuerint consecrati, hi pro crimine aliquo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi. Quod sine dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro eo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio, ubi illorum satisfactio, si fuerit digna, sit et fructuosadiaconi in aliqua graviore culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus, vel tanquam fidelibus laicis imponatur
Abbreviated transcription (Latin):
gasset qͥ in hoc reꝰ sit: ut ꝓpͥe de hoc peccato añ ordĩ¬
nationẽ int̾rogatꝰ. si reus inuentꝰ fuerit. ut cũ uelata
& ꝯsecrata nunna ꝯcubuisset. ab om̃i gradu sac̃dotii
ponderis hoc peccatũ ẽẽ uidet᷑ añ oculos ęt̾ni iudicis.
qd̾ facientẽ int̾ idolatriȩ seruos ꝯstituet. & diuino altas

Expanded text:
gasset, qui in hoc reus fit, ut proprie de hoc peccato ante ordinationem interrogatus, si reus fuerit inventus, ut cum velata et consecrata nonna concubuisset, ab omni gradu sacerdotiiponderis hoc peccatum esse videtur ante oculos aeterni judicis, quod facientem inter idololatriae servos constituet, et a divin
Abbreviated transcription (Latin):
nomine patͥs & filii & sp̃s sci baptizant. & eccł̃iȩ catho¬
licȩ tam̃ qr foris eccłiam baptizant᷑. ñ sumunt bapti¬
sina ad salutẽ. s ad ꝑnitiem. habentes nuirũ for¬
mã sacram̃ti. uirtutẽ aũ eiꝰ abnegantes¬

Expanded text:
nomine Patris et Filii et Spiritus sancti baptizant, et aecclesiae tamen, quia foris aecclesiam baptizantur, non sumunt baptismum ad salutem, sed ad pernitiem, habentes nimirum formam sacramenti, et virtutem eius abnegantes
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ ꝓuincia sacerdos qͥ latinã linguã penitꝰ igno¬
rabat. & dũ baptizaret nesciens latine loqͥ infrin¬
gens linguã diceret. baptizo te in noĩe patria. &
filia. & spũ scientia. & ꝓpt̾ hoc tua reuerenda fr̃ni¬
tas ꝯsiderauit rebaptizare S scissime fr̾ si ille qͥ
baptizauit ñ errorẽ intͦducens. aut heresim. s ꝓ sola
ignorantia romanȩ locutionis infringendo linguã.

Expanded text:
eadem provincia sacerdos, qui Latinam linguam penitus ignorabat et, dum baptizaret, nesciens Latini eloquii, infringens linguam diceret: Baptizo te in nomine patria et filia et spiritus sancti. Ac per hoc tua reverenda fraternitas iusserit rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille qui baptizavit, non errorem introducens aut heresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam,
Abbreviated transcription (Latin):
iurare otigerit qd̾ obseruatũ peiorẽ uertat in exitũ.¬
libere illud osilio salubriori mutandũ nouerĩ ac ma
rauit dd̾ ꝑ dñm occidere nabal uirũ stultũ & impiũ
atꝵ oĩa q̃ ad illũ ptinent demoliri. S ad pͥmũ int̾cs¬
sionẽ abigail feminȩ prudentis morre misit mi¬
nas reuocauit ensẽ in uaginã. neq aliqͥd culpȩ se tali
ꝑ uirio ꝯtraxisse doluit. Itẽ. Non solũ in urando
s in om̃e qd̾ agimꝰ hȩc ẽ moderatio sollertiꝰ obseruan¬
da. ut si in talẽ forte lapsũ uersuti hostis inaiderimꝰ
insidis ex qͦ sine aliqͦ peccati ꝯtagio surgere ñ possumꝰ
illũ potiꝰ euadendi aditũ petamꝰ. in qͦ minꝰ periculi
nos ꝑpessuros cernimꝰ¬

Expanded text:
iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandum noverimus, ac ravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro tali periurio contraxisse doluit. Item: Non solum in iurando, sed in omni quod agimus, hec est moderatio solicitius observanda, ut si in talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros e
Abbreviated transcription (Latin):
osse desideras utrũ mulier q̃ uiri filiũ ex alia femina
genitũ de sacro fonte leuauerit. pꝰmodũ possit cum
eodẽ uiro copulari. Quos id̾o iungi posse decernimꝰ.
ad ingrns uxoris exiciũ. q̃ habens odio uirũ. ł infirmi¬
inuicẽ. nͥ ex osensu ad tempꝰ ut uacetis orationi. & iterũ¬
reu̾timini in id ipsũ. ne temptet uos sathanas ꝓpter
inotinentiã urãm. Ergo si ñ ex ꝯsensu utriꝰq ꝯiugis
hoc factũ eẽ ꝓbat᷑. ñ fraudent᷑ inuicẽ. s reuertantur
in id ipsũ. p̃sertim cũ dicat apłs. uxor corporis sui po

Expanded text:
osse desideras utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus,ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmiinvicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . Irevertimini in id ipsum, ne tentet vos satanas propter incontinentiam vestram. Ergo si non ex consensu utriusque conjugis hoc factum esse probatur, non fraudentur invicem, sed revertantur in id ipsum, praesertim quum dicat Apostolus: Uxor sui co
Abbreviated transcription (Latin):
pgladio us fuent gladio cadet: Iue aũ utit᷑ gladio
Qͥ nuilla supiore ac legitima potestate ł iubenttadu
unt᷑ a bonis. cũ nec rerũ humanarũ ordine inuem¬
ront᷑ a eos tale aliqͥd ł iubere ł intalib obed iruon¬
mnilites uenirent dicentes. & nos qͥo facies aesporor
eis arma abicite. militiã istã deserite. nemirs our
facere ñ ẽẽ homicidas s ministros legis ce n ulltars
iniun arũ suarũ ẜ salutis publicȩ defensores atpn¬
dit eis neminẽ ꝯcusseritis nulli calumnia res reso¬

Expanded text:
gladio usus fuerit, gladio cadet. Ille autem utitur gladio qui nulla superiore ac legitima potestate vel jubente vpiuntur a bonis, cum in eo rerum humanarum ordine inveniuntur, ubi eos tale aliquid vel jubere, vel in talibus obedirmilites venirent dicentes: Et nos quid faciemus? responderet eis: Arma abjicite, militiam istam deserite; neminem perfacere, non esse homicidas sed ministros legis, et non ultores injuriarum suarum sed salutis publicae defensores, respondit eis: Neminem concusseritis, etc. Isidorus E
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. egritudinis. obsidionis. ꝑsecutionis. & nau¬
fragisurgent᷑. om̃i tẽpore debent baptizari. Hȩc gͦ

Expanded text:
mortis, aegritudinis, obsidionis, persecutionis et naufragii urgentur, omni tempore debent baptizari. C.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuexit animoꝵ. cũ ĩminentes gladios euadere fuge p̃si¬
dio nteret᷑. acutis sudib occurrentia sibi septa tnͣsili¬
ens. inferiores partes corporis inseruisse suggessit. qͥ
uix adhibita curatione biennio potuisset abstergi.
& ido fr̃ kiñe supͣdicto locũ suũ dignitatẽq restitue.
qͣtinꝰ sacͦscã misteria sic̃ ꝯsueuit exerceat. Nec enim
ꝯuenit ob hoc auferri añ susceptũ ordinẽ in qͦ pꝰmodũ
inualitudinẽ corporis casu ꝓbat᷑ faciente collapsus

Expanded text:
invexit animorum, cum imminentes gladiose evadere fugae praesidio niteretur, acutis sudibus occurrentia sibi septa transiliens, inferiores partes corporis inseruisse  forte insecuisse suggessit, quae vix adhibita curatione biennio potuisset abstergi. carissime, supradicto locum suum dignitatemque restitue, quatenus sacrosancta mysteria, sicut consuevit, exerceat. Neque enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem, in quo postmodum in invaletudinem corporis casu probatur faciente collapsus
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut qͥb cũq iudicib eccłiasticis ad alios iudices
ubi ẽ maior auctoritas fuerit ꝓuocatũ. ñ eis obsit
quoꝵ fuerit soluta sententia. si ꝯuici ñ potuerint
ł inimico animo iudi casse. ł aliqͣ cupiditate. aut gr̃a
depͣuati Sane si ᷤsensu partiũ iudices electi fuerint:¬

Expanded text:
lacuit ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit quorum fuerit soluta sententia, sicut convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate, aut gratia depravati
Abbreviated transcription (Latin):
leuiorẽ legẽ p̃cipimꝰ eẽ tenendã. q̃ a karolo ẽ ostituta
argenti examinati .i. sexcentoꝵ solidoꝵ sũmã argenti
purissimi. Id̾oq qͥsqͥs inuentꝰ fuerit reus sacrilegii.
istã leuiorẽ ꝯpositionẽ emendet. ipsis ep̃is ł abbatib
siue ꝑsonis ad qͦs q̃rimonia sacͥlegii iuste ꝑtinuerit:
&si ipse reus sacͥlegii face̾ noluerit. tãdiu excõmuni¬
cationi subiaceat. qͦusq p̃dictã ꝯpositionẽ sexcentoꝵ¬

Expanded text:
leniorem legem praecepimus esse tenendam, quae a Carolo est constituta argenti examinati: id est, sexcentorum solidorum summam argenti purissimi; ideoque quisquis inventus fuerit reus sacrilegii, istam leniorem compositionem emendet ipsis episcopis vel ab batibus sive personis, ad quos querimonia sacrilegii juste pertinuerit, et si ipse reus sacrilegii facere noluerit, tandiu excommunicationi subjaceat, usquequo praedictam compositionem sexcento
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in t̾cio genere. qr nulli cũ alt̾iꝰ inuiria ꝯsulendũ
non ẽ mentiendũ quarto gn̾e ꝓpt̾ m̃dacii libidinẽ.
q̃ ꝑ seipsam uiciosa ẽ. Non ẽ mentiendũ qͥnto gn̾e.
qi nec ipsa uertras sine placendi hõib enuntian¬
utiq turpe. Non ẽ mentiendũ sexto gñ̾e neq enĩ
recti &̃ testimomii ueritas. ꝓ cuiꝰq temporalis ꝯmo¬
do ac salute eoꝵ corrumpit᷑. ad sempiternã uero
salutẽ null ducendꝰ ẽ. opitulante m̃dacio Neq¬
septimo gñe mentiendũ ẽ ñ enĩ cuiꝰquã ꝯmoditas
aut salꝰ temporalis ꝑficiendȩ fidei p̃ferenda est.
nec se qͥs quã in recte factis nr̃is tam male monet᷑
ut siat &̃ animo deterior. longeq a pietate remotie
or. Nec octauo gn̾e mentiendũ ẽ qi & in bonis casti
facinꝰ eo qd̾ fieri sinimꝰ maiꝰ ẽ. In his aut̃ octo geͥ¬
nerib tanto qͥsq minꝰ peccat cũ mentit᷑. quanto¬
emergit ad octauũ. tanto ampliꝰ qnͣto mag̃ ad pͥmũ¬

Expanded text:
 tertio genere, quia nulli cum alterius iniuria consulendum est. non est mentiendum quarto genere propter mendacii libidinem, quae per se ipsam uitiosa est. non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi hominibus enuntianutique turpe est! non est mentiendum sexto genere; neque enim recte etiam testimonii ueritas pro cuiusquam temporali commodo ac salute corrumpitur. ad sempiternam uero salutem nullus ducendus est opitulante mendacio; nseptimo genere mentiendum, non enim cujusquam commoditas aut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec se quisquam in recte factis nostris tam male moveri sentiat, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior. Et infra: Nec octavo genere mentiendum est, quia et in bonis castitfacimus, eo quod fieri sinimus maius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, quantoemergit ad octauum, tanto amplius, quanto deu
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquẽ ledat iniuste. Qd̃ tale ẽ. ut & nulli ꝓsit.
& obsit alicui. Terciũ qd̾ ita ꝓdest alt̾ĩ ut obsit alti.
qͣuis ñ ad immundiciã obsit corporalẽ: Quartum
sola m̃tiendi fallendiq libidine. Qd̾ mirũ m̃daciũ.
Quintũ qd̾ sit placendũ cupiditate de suauiloqͥo. his
om̃ib penitꝰ euitatis atq reiectis. sequit᷑ sextũ genꝰ
qd̾ & nulli obẽ & ꝓdest alicui ne si qͥspiã pecuniã
alicuiꝰ inuiste tollendã sciens. uͥ fit nescire se men
tiat᷑. Septimũ qd̾ & nulli obẽ & ꝓdest alicui. uelut
si nolens hominẽ ad mortẽ quesitũ ꝓdere m̃tiatur
Octauũ ẽ genꝰ m̃dacii. & qd̾ nulli obẽ & ad hoc ꝓdest
ut ab immundicia corporali aliquã tueat᷑. Nong¬

Expanded text:
ut aliquem laedat iniuste; quod tale est, ut et nulli prosit et obsit alicui. tertium, quod ita prodest alteri, ut obsit alteri, quamuis non ad immunditiam obsit corporalem. quartum sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui: uelut si quispiam pecuniam alicuius iniuste tollendam sctiatur. Septimum quod et nulli obest et prodest alicui: velut si nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur. Octavum est genus mendacii, quod et nulli obest, et ad hoc prodest ut ab immunditia corporali aliquem tueatur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝑ euã deceptꝰ ẽ. ñ eua ꝑ adã. Quẽ uocauit ad culpam
mulier. iustũ ẽ ut eam in gubernationẽ assumat. ne ite¬
Iulier debet uelare cap̃. qr ñ ẽ imago di. s ut ostendat᷑
subiecta. & qi p̃uaricatio ꝑ illã inchoata ẽ. hoc signi
debet hab̾e in ęccł̃ia ꝓpt̾ reuerentiã ep̃alem. ñ habeat
cap̃ liberũ s uelamine tectũ. ñ habeat potestatẽ loquen

Expanded text:
dam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem assumat, ne itebet velare caput quia non est imago Dei, sed ut ostendatur subjecta . Et quia praevaricatio per illam inchoata est, hoc signi debet habere in ecclesia, propter reverentiam episcopalem non habeat caput liberum, sed velamine tectum, non habet potestatem loquen
Abbreviated transcription (Latin):
abianꝰ pp̃ om̃ib epĩs. Statuentes apłica auctoritate
iubemꝰ. ne pastorẽ suũ oues q̃ ei ꝯmisse fuerant nͥ
in fide errauerit. rep̾hendere audeant. Si aũ a fide
declinauerit erit corrigendꝰ. priꝰ secrete a subditis.
Qđ si incorrigibilis qd̾ absit apparuerit. tc̃ erit accu¬
sandus ad pͥmates suos. aut ad sedẽ apłicã. ꝓ aliis uͦ
actib suis mag̃ tolerandꝰ ẽ ab om̃ib & subditis suiᷤ
ꝙͣ accusandꝰ. aut publice derogandꝰ. qr cũ in eis a
subditis delinquit᷑. eiꝰ ordinationi obuiatur qͥ eos
p̃tulit eis dicente apło. dĩ ordinationi resistit. qͥ potestati
^resistit

Expanded text:
ica auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant. Si autem a fide deviaverit, erit corrigendus prius secrete a subditis. Quod si incorrigibilis sandus ad primates suos aut ad sedem apostolicam. Pro aliis vero actibus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis quam accusandus, aut subditis delinquitur, ejus ordinationi obviatur, qui eos pertulit, eis dicente Apostolo: Dei ordinationi resistit qui potestati resistit
Abbreviated transcription (Latin):
ł &̾ alioꝵ testiũ uox de bona uita eiꝰ ꝯsentiens alẽ
aũ testis uilissimꝰ si ꝓductꝰ in iudicio fuerit ÷
liceat udici si hoc estimauerit torm̃tis eũ subi cere
ltẽ Non admittimꝰ aũ testimonia eoꝵ qui dicere
solemt tnͣseuntes. se audisse aliquẽ dicentẽ sibi¬
pecuniã solutã eẽ. s nec tabularioꝵ sola p̃sentia
sufficit. nͥ testes qͦ rogati subscͥpserint. cp¬

Expanded text:
 aliorum testium vox de bona vita ejus consentiens. Alius autem testis vilissimus si productus in judicio fuerit, liceat judici, si hoc existimaverit, tormentis eum subigere. Item: Non admittimus autem testimonia eorum qui dicere solent transeuntes se audisse aliquem dicentem pecuniam sibi solutam esse sed nec tabulariorum sola praesentia sufficit, nisi testes quoque rogati subscripserint.