comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea a leone in uia occis ẽ. qͥd signisicam
nͥ cũ qͥs in ꝓsperis eleuat᷑ corde. ita u
p̾cepta dñi conteninat. a leone qͥ airtũs
rugiens quȩrens quẽ deuoret. dentib¬
ꝑsuasionis maligne laniatꝰ ꝑ conseusĩ
petati in terficit᷑: Ac phec necessariũ
⁊ semꝑ querere auxiliũ om̃ĩpotentis di.
aq defensionẽ ipsiꝰ. & toto corde spare
nmiscdia erꝰ. Quid enĩ est homo cuiꝰli¬
uet sit meriti.si conditoris suiꝓtectio¬
ne deserat᷑: Iuȩ nimirũ ꝓtectio minꝰ
nccssaria credit᷑.si semꝑ habeat᷑. Sea
uialit᷑ plerũq subtrahit᷑. ut sibimetipsi
homo qͣ sine illa nichil sit ostendatur.
cinꝰ gͥ di aliqnͣdo nos nob̾ ꝑ aduersa
insinuat. quȩ nescientes nos in ꝓspis
portat. qͥa destituti dũ cadere incipi¬
mus. & tam̃ adiuti retinem᷑. & doctri¬
na sit qd in lapsu trepidauimꝰ. & custo¬
dia qdꝰ in statu ꝑmanemꝰ. Nemo gͦ se
ilicuiꝰ uirtutis estimet. etiã cum qͥd

Expanded text:
one in via occisus est: quid significat nisi qui in prosperis elevatur corde? ita ut praecepta Domini contemnat a « leone qui circuit rugiens quarens quem devoret , » dente persuasionis malignae laniatus, per consensum peccati interficitur: ac per hoc necessarium est semper quaerere auxilium omnipotentis Dei, atque defensionem ipsius, ex toto corde sperare in misericordia ejus. Quid enim est homo, cujuslibet sit meriti, si Conditoris sui protectione deseratur? Quia nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimet ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae nescientes nos in prosperis portat. Quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid
Abbreviated transcription (Latin):
neptalĩ. Amath. in tͥbu neptalĩ. Amadi. in
tͥbu neptalĩ. Asor. in tͥbu neptalĩ. quã rex assy¬
rioꝵ populasse scribit᷑. Aranoth. terminus
neptalĩ. Est aut̃ & uicꝰ nc̃ ad regionẽ diocesaret
ꝑtinens in campestrib: Ahialon. urbs sortis
dan. seꝑata leuitis. Est & hodie uicus aliꝰ haud

Expanded text:
Nephthalim. Amath, Nephthalim. Amath, tribu Nephthalim. Asor, in tribu Nephthalim, quam rex Assyriorum populasse scribitur. Azanoth, terminus Nephthalim. Est autem et nunc vicus ad regionem Diocaesareae pertinens in campestribus. Aialon, urbs sortis Dan, separata Levitis, et est hodie vicus Alus haud
Abbreviated transcription (Latin):
Anua. in tͥbu ⁊ abulon. Est & alia uilla annua
euntib de neapoli heliã .x. miliario. Annathon
in tͥbu ⁊abulon. A chaseluth. ciuitaᷤᷤ tͥbꝰ ysachar
appellat᷑ autẽ & quidã locꝰ chasalꝰ iuxta mon¬
tẽ thabor. in cãpestrib in .uiiͦi. miliario dioce¬
saree ad orientẽ respiciens. sicut sup̃ diximꝰ.
Afraim. ciuitas trib ysachar. estq hodie uilla
afarea nomine. in .uͦi. miliario legionis contͣ
septentrionẽ Anerith. in tribu ysachar.
Aemer. in sorte tribꝰ ysachar. Aesaph. in tribu
in tͥbu aser. Est quȩdã uilla nomine betoaenea.
orientalẽ plagã. in ꝗͣ & lauachra dicunt᷑ eẽ
salubria. Achram. in tribu aser. Amon. in
tribu aser. Accho. quȩ nc̃ ptholomais appellat᷑
Achsz iph. in tͥbu aser. in qͣ alienigenȩ ꝑmansert̃
hȩc ẽ & dippa in nono miliario ptholomais
ꝑgentib tyrũ: Anma. sortis aser. Afech. sor-¬
tis aser. in qͣ habitatores pristim remansert̾.
Addemnie. intͥbu neptalĩ. Assedda. in tribu

Expanded text:
abulon. Est et alia villa Anua, euntibus de Neapoli Aeliam in decimo milliario. Ananthon, in tribu Zabulon. Aschaseluth, civitas tribus Issachar: appellatur autem et quidam vicus Chasalus, juxta montem Thabor, in campestribus, in octavo milliario Diocaesareae ad orientem respiciens sicut supra diximus. Aphraim, civitas tribus Issachar: estque hodie villa Affarea nomine, in sexto milliario Legionis contra septentrionem. Anerith, in sorte tribus Issachar. Aemes, in sorte tribus Issachar. Acsaph, in tribu in tribu Aser. Est quaedam villa nomine Betoaenea, orientalem plagam, in qua et lavacra dicuntur esse salubria. Achran, in tribu Aser. Amon, in tribu Aser. 155 Accho, quae nunc Ptolemais appellatur, Achziph, in tribu Aser, in qua alienigenae permanserunt. Haec est Ecdippa in nono milliario Ptolemaidis pergentibus Tyrum. Amma, sortis Aser. Aphec, sortis Aser, in qua habitatores pristini permanserunt. Addemme, in tribu Nephthalim. Assemdim, in tribu
Abbreviated transcription (Latin):
marũ: dicatq. dimitte obsecro me ad
unã partẽ sacerdotalẽ idest ad ipsam
plebẽ xp̃o sacerdote prȩclarã. cui petrꝰ
ait: uos enĩ estis genꝰ electũ regale sacer¬
dotiũ. Qa autẽ adait. ut comedã buc¬
cellã panis. etiã ipsũ sacrificii genꝰ ele¬
ganter exp̃ssit. de qͦ dicit sacerdos ipse:
panis quẽ ego dabo caro mea est ꝓ mundi
uita: Quia enĩ dixerat superiꝰ dedisse cibos
domui aaron de uictimis ueteris testam̃ti.
quȩ fuerant sacrificia iudeoꝵ. ido hic dix̃.¬
qđ est in nouo testam̃to sacrificiũ xp̃ianoꝵ.¬

Expanded text:
marum, dicatque: « Dimitte me, obsecro, ad marum, dicatque: « Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, » id est, ad ipsam plebem Christo sacerdote praeclaram. Cui Petrus ait: « Vos enim genus electum, regale sacerdotium . » Qucellam panis, » etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit. De quo dicit Sacerdos ipse: « Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . » Quia enim dixerat superius dedisse se cibos domui Aaron de victimis Veteris Testamenti, e fuerant sacrificia Iudaeorum: ideo hic dixquod est in nouo testamento sacrificium Chri
Abbreviated transcription (Latin):
hucusq ñ desunt qͥ ueniant s c̃uertant᷑.
git̃ saluȩ factȩ st̃. De talib enĩ reliquiis
qͥ credit in xp̃m sicut & tẽporib apłoꝵ¬
& in p̃senti tẽpore aliquantulũ solet
impleri. & in fine mundi ꝑfecte cõplebit᷑
Nam & si pauci tam̃ aliqui cotidie ex iude-¬
oꝵ ñ tantũ ex plebeia s & sacerdotali
stirpe ad eccłiam c̃̾fugiunt. & cũ intra¬
uerit plenitudo gentiũ tunc oĩs isrł
saluus fiet. Quicũq autẽ ex his saluan¬
dus est. ipse est enĩ qͥ remansurꝰ eẽ dicit᷑
in domo. ꝑeunte sacerdotio heli. necesse
esbad ȩccłiam c̃fugiat. & offerat pro se
sacerdoti xp̃iano nunmũ c̃fessionis dĩ
deuote quȩ in symbolo continet᷑. breuẽ
quidẽ uerbo s uirtute. p̃cipuã. Constat
argento claritatẽ uerbi cȩlestis sicut
splendorẽ sapientiȩ spiritualis auro
sepe designari. Offerat & panẽ sacrificii
salutaris abiectis carnib legaliũ uicti¬

Expanded text:
hucusque non desunt qui veniant et convertantur. hucusque non desunt qui veniant et convertantur. gratiae salvae factae sunt . » De talibus enim reliquiis qui credit in Christo, sicut temporibus apo in praesenti tempore aliquantum solet impleri, et in fine mundi perfecte complebitur. Nam etsi pauci, tamen aliqui, quotidie ex Judaeorum non tantum ex plebe sed ex sacerdotali stirpe ad Ecclesiam confugiunt. « Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . » Quicunque autem ex his salvandus est, ipse enim qui remansurus esse dicitur, in domo pereunte sacerdotis Heli necesse est ad Ecclesiam confugiat, et offerat pro se sacerdoti Christiano nummum confessionis Dei devote quae in symbolo continetur: brevem quidem verbo, sed virtute praecipuam. Constat argento claritatem verbi coelestis, sicut splendorem sapientiae spiritualis auro saepe designari. Offerat et panem sacrificii salutaris abjectis carnibus legalium victi
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑. Quȩ domꝰ sumꝰ nos.: si fiduciã & qłam
spei usq in finẽ firmã retineamꝰ. Et hec
domꝰ ambulabit corã xp̃o eiꝰ ipso uide¬
licet sũmo pontifice cunctis dieb qͥd
nimirũ usq ad finẽ scł̃i suoꝵ augmnen¬
tatione menbroꝵ ȩccłia scã proficere
nunꝗͣ cessat Alioquin quomͦ de samu¬
hele potest accipi. qd ȩdificata sit ei
domꝰ fidelis. quȩ corã xp̃o dñi idest ips
samuhele cunctis dieb incederit. cũ
legamꝰ in sequentib qđ filii illiꝰ aucisi
de uiis eiꝰ post auariciã declinauerint.¬
& puerterint iudiciũ. nͥ forte domũ cꝰ
hoc loco plebẽ israhelicã intelligamꝰ qus
cunctis dieb sacerdotii eiꝰ dño seruicrit
De qua scriptũ est: & requieuit omisisl
post dnm̃. Et paulo post. Abstulert̃ gͦ
filii isrł baalim & astaroth. & seruierus
at ut oret᷑ ꝓ eo. & offerat nunmũ argen¬
teũ & tortã panis: ñ ꝓprie de domo dicit᷑
huiꝰ heli s illiꝰ aaron. de qͦ genere etiam

Expanded text:
m spei usque in finem firmam retineamus. Et haec domus ambulabit coram Christo ejus, ipso videlicet summo pontifice, cunctis diebus; quod nimirum usque ad finem saeculi suorum augmentatione membrorum Ecclesia sancta proficere nunquam cessabit. Alioquin quo modo de Samuele potest accipi, quod aedificata sit ei domus fidelis, quae coram Christo Domini, id est, ipso Samuele cunctis diebus incederet; cum legamus in sequentibus, quod filii illius aversi de viis ejus post avaritiam declinaet perverterint judicium: nisi forte domum ejus hoc loco plebem Israeliticam intelligamus, quae cunctis diebus sacerdotii ejus Domino servierit, de qua scriptum est : Et requievit omnis Israel post Dominum. Et paulo post abstulerunt filii Israel Baalim, et Astaroth, et servierunt at, ut oretur pro eo, et offerat nummum argenteum et tortam panis. » Non proprie de domo dicitur hujus Heli, sed illius Aaron, de quo genere etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificio dñi. ita qͦ nichilominꝰ in con¬
iungendis uxorib tnͣsgredi faciebant
ppłm. Quã intelligentia siqͥs sequi uolu¬
erit suo iudicio derelinquimꝰ. nos priorẽ
magis sequi decerminus.
Si peccauerit uir in uirũ placari ci potest
ds Si aut̃ in dm̃ peccauerit qͥsorabit ꝓ eo
in uirũ peccare peccatũ qͣlecũq est leui.¬
orq remissio. in dm̃ uͦ peccare id est ab eiꝰ
cultu recedere impietatis peccatũ est dif-¬
ficiliorq remissio. Et cũ in uirũ qͥs peccat.
placato sibi uiro facit sibi dm̃ placabile̾:
In dm̃ autẽ cũ qͥs peccat. qͥs orabit ꝓ eo:
Ac si dicat᷑: per qu̾e dñm sibim quẽ pec-

Expanded text:
sacrificio Domini, ita quoque nihilominus in consacrificio Domini, ita quoque nihilominus in conjungen is uxoribus transgredi faciebant populum. Quam intelligentiam si quis sequi voluerit, suo judicio derelinquimus: nos priorem magis sequi decernimus. « Si peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus; si autem in Deum peccaverit vir, quis orabit pro in virum peccare peccatum qualecunque est, leviorque remissio. In Deum vero peccare, id est, ab ejus cultu recedere, impietatis peccatum est, difficiliorque remissio. Et quoniam cum in virum quis peccat, placato sibi viro, facit sibi Deum placabilem; in Deum autem cum quis peccat, quis orabit pro eo? Ac si dicatur: Per quem, Deum sibi in que
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi uelint. ut Iosephꝰ quidicit qd̾
mulierib religionis causa conuenientib
contumelias inferebant. aliis quidẽ uio¬
lentias facientes. aliis uͦ ꝑsuadentes donis.
nichilq eoꝵ uita a tyranuide pessima
differebat. qd̾ & nr̃i doctores asserunt.
tam̃ dormisse eos dicunt hebrei cũ mu¬
lierib quȩ obseruabant ad ostiũ taber¬
naculi. eo qd̃ post menstrui tempꝰ aut
partꝰ ñ impleto scd̃m legis preceptũ sacri-¬
ficio suadebant eis ad uiros suos redire. eiꝰq
cõmisceri. Et dormire id̃o dicunt᷑. qͥa eas
dormire cũ uiris suis contͣlegis preceptũ
faciebant. Unde idẽ heli post paululũ ait
on est bona fama qua ego audio. ut
trans gredi faciatis populum dñi.
rans gressionẽ gͦ ppłs faciebat. qͥa sacri¬
ficio ñ rite pacto uxorib suis iungebat᷑.
Sicut enĩ extorquebant carnes ab imino¬
lante. ita etiã extorquebant sacrificiũ
ab offerente. Et iccirco sicut in auferen¬
dis carnib faciebant homines detrahere

Expanded text:
ntelligi velint, ut Josephus quoque dicit, mulieribus religionis causa convenientibus contumelias inferebant. aliis quidem violentias facientes, aliis vero persuadentes donis. Nihilque eorum vita a tyrannide pessima differebat, quod et nostri doctores asserunt: tamen dormisse eos dicunt Hebraei cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi eo quod post menstrui tempus aut partus, non impleto secundum legis praeceptum sacrificio, suadebant eis ad viros suos redire eisque adcommisceri. Et dormire ideo dicuntur, quia eas dormire cum viris suis contra legis praeceptum faciebant. Unde idem Heli post paulum ait: « Non est enim bona fama quam ego audio, ut transgredi faciatis populum Domini. » Transgressionem ergo populus faciebat, quia sacrificio non rite peracto uxoribus suis jungebatur. Sicut enim extorquebant carnes ab immolante, ita etiam extorquebant sacrificium ab offerente. Et idcirco sicut in offerendis carnibus faciebant homines detrahere
Abbreviated transcription (Latin):
frenate deseruire studuerit. ad foueã uicioꝵ.
grauiꝰ ꝓlabit᷑. & etiã abstatu rectitudinis
cadens ad mortẽ animȩ ꝑtrahitur. & bonũ
qđ uidet᷑ habere amittit. Qđ de his filiis
heli in sequentib demonstrat᷑. qui ꝓpter
libidinẽ gulȩ ad maiꝰ peccatũ sui cumu¬
landũ ꝑuenerunt. ut dormirent cum
mulierib & tnͣsgredi facerent płm dñi
Unde ñ solũ a sacerdotio eiecti sunt. s
etiã morte multati. Nam sequitur.
eli autẽ senex erat ualde. Et audiuit
om̃a q faciebant filii sui uniu̾so ifraheli.

Expanded text:
frenate deservire studuerit, ad foveam vitiorum frenate deservire studuerit, ad foveam vitiorum gravius prolabitur. Et etiam ab statu rectitudinis cadens, ad mortem animae pertrahitur, et bonum quod videtur habere amittit. Quod de his filiis Heli in sequentibus demonstratur, qui propter libidinem gulae ad majus peccatum sui cumulandum pervenerunt, ut dormirent cum mulieribus et transgredi facerent populum Domini. Unde non solum a sacerdotio ejecti sunt, sed etiam morte mulctati. Nam sequitur: « Heli autem senex erat valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli,
Abbreviated transcription (Latin):
sumimꝰ. & abiectiores ñ sine reatu
escientiȩ degustamꝰ. Hic qͥppe que
diximꝰ esau pͥmatũ ꝑ lenticulã ꝑdi
dit. & helias in heremo uirtutẽ cor¬
poris carnes edendo seruauit.Unde
& antiquus hostis qͥa ñ cibũ sed cibi
concupiscentiã ẽẽ causã dãnationiᷤ
intellexit. & primũ sibi hominẽ ñ
carne s pomo subdidit. & scđ̃m non
carne s pane tẽptauit. Hinc est qd̾ plerũq
adȩ culpa committit᷑. etiã cũ abiecta & ui-¬
lia sumunt᷑. Neq enĩ adam solꝰ ut a uetito
se pomo suspenderet p̃ceptũ ꝓhibitionis
accepit. Nam cũ alim̃ta quȩdã saluti nr̃ȩ
d̃s contͣria indicat. ab his nos qͣsi ꝑsenten¬
tiã uetat. Et cũ concupiscent᷑ noxia at¬
tingimꝰ ꝓfecto qͥd aliud ꝗͣ uetita degusta¬
mus: Ea itaq sumenda st̾ quȩ naturȩ
necessitas quęrit. & ñ quȩ edendi libido
suggent. Nam si qͥs uoluptatib gulȩ inef¬

Expanded text:
sumimus, et abjectiores non sine reatu sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus Esau, primatum per lenticuldit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intellexit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavit. Hinc est quod plerumque Adae culpa committitur etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque enim Adam solus, ut a vetito se pomo suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit: nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat. Et cum concupiscentur noxia, attingimus profecto quod aliud quam vetita degustamus? Ea itaque sumenda sunt, quae naturae necessitas quaerit, et non quae edendi libido suggerit. Nam si quis voluptatibus gulae inef
Abbreviated transcription (Latin):
patris ore Ionathan meruit. qͥ in gustu
mellis constitutũ edendi tẽpꝰantecessit᷑
Ex egrpto ppłs eductꝰ in heremo occu¬
buit. qͥa despecto manna cibos carniũ
petiit. qͦs lautiores putauit. Et pͥma
sicut hic textus hystoriȩ edocet filioꝵ
heli culpa suborta est. qđ ex eoꝵ uoto
sacerdotis puer ñ antiqͦ more coctas
uellet de sacrificio carnes accipere.s
erudas quȩreret qͣsaceuratiꝰ exhiberet
Et cũ ad ierłm dicit᷑. hȩc fuit iniqͥtas
sodomȩ sororis tuȩ suꝑbia. saturitas
panis & abundantia. aꝑte ostendit᷑
qł iccirco salutẽ ꝑdidit qͥa cũ supbiȩ
uicio mensurã moderatȩ refectionis
excessit. It primogenitoꝵ głam esau
amisit. qͥ magno estu desiderii uilem
cibũ idest lenticulã concupiuit. quã¬
cũ uendendis etiã pͥmogenitis p̾tulit
qͦm illã appetitu anhelaret indicauit.
Ueq enĩ cibꝰ s appetitꝰ in uicio ẽ. Unde
& lautiores cibos plerũq sine culpa

Expanded text:
patris ore Jonathan meruit, qui in gustu patris ore Jonathan meruit, qui in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima sicut hic textus historiae edocet filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer, non antiquo more coctas, vellet de sacrificio et carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Jerusalem dicitur: « Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia et saturitas panis, et abundantia , aperte ostenditur quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Hinc primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderabilem cibum, id est, lenticulam concupivit, quam venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illa appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
uł caldariã. & reliqͣ. usq qͦ ait. erat gͦ per¬
catũ pueroꝵ grande nimis. corã dño.
qͥa detrahebant om̃s sacrificio dñi.
ic enĩ nichil aliud iuxta anagogen
dicere possumꝰ nͥ scđ̾m moralẽ intelli¬
gentiã ꝙͣ sollers sapientiũ doctrina
ethicã uocat: qualit̾ multi ꝑ appetitũ
gulȩ & mucronẽ concupiscentiȩ ꝑeunt
Quoꝵ qͣlitates ut liquidiꝰ lector cogno¬
scere possit. qͥnq modos diuinarũ sen¬
pturarũ auctoritate freti describere co¬
nabim᷑. sicut papa gregoriꝰ etiã suis di¬
ctis asseruit Aliqnͣdo nãq indigentis
tẽpora p̾uenit. aliqnͣdo uͦ tempꝰ non
p̾uenit. s cibos lauciores quęxit. aliqñ
quęlibet sumenda sint p̃parari accu¬
ratiꝰ expetit. aliqnͣdo autẽ & qnͣtital
ciboꝵ & tẽpori congruit. s in ipsa qñ¬
titate sumendi mensurã refections
excedit. ñ nunquã uͦ abiectũ est qđ desi¬
derat. & tam̃ ipso ęstu ĩmensi desiderii
deteris peccat. Mortis qͥppe sententĩã

Expanded text:
in caldariam, » et reliqua, usquequo ait, « Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino, quia detrahebant omnes sacrificio Domini. » Hic enim nihil aliud juxta anagogen dicere possumus nisi secundum moralem intelligentiam, quam solers sapientium doctrina ethicam vocat, qualiter multi per appetitum gulae, et mucrone concupiscentiae pereunt. Quorum qualitates, ut liquidius lector cognoscere possit, quinque modos, divinarum Scripturarum auctoritate freti, describere conabimur, sicut Papa Gregorius etiam suis dictis asseruit. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aquae sumenda sunt, praeparari accuratius expetit. Aliquando autem qualitatem ciborum, tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi, mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero abjectum est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Mortis quippe sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
Istiꝰ gͦ celer calles discurre libenter.
Discite paginulas. mel tibi portat apes.
Has cape diuitias. mundi contemne caducas
Quod canit iste liber: semper in ore tene:
Lurida linque libens spurcȩ contagia carnis:
In mentẽ ueniat qđ moriturus eris:
Sis memor auctoris. uersus cũ legeris istos:
AInge a̾s lomi. dic miserere tui:
esse litte¬
ras apud
hebreos
in aucto¬
narum
scriptura¬
rum reperimꝰ. qđ nullus qui eos
legerit ignorat. scđm quarũ nume¬
rum apud eos uiginiti & duo uolu¬
mina supputantur Inter quȩ etiã
hic liber regũ de quo tractaturi sumꝰ
comp̃henditur. qui in supputationib
eoꝵ post iudicũ in ordine terciꝰ ha¬
betur. In quo quidẽ uolumine quanꝗͣ
nnulli scientiȩ sp̃ualis intelligentiȩ
entiȩ dediti. aiunt nichil aliud posse
intelligi. nͥ suꝑficies hystoriȩ & p̾lia
regum. ac casus multoꝵ: multa tam̃
sacramenta xp̃i & ȩccł̃iȩ uariis scilicet
modis contineri uident᷑. Nam ab

Expanded text:
Istius ergo celer calles discurre libenter, Discute paginulas, mel tibi portat apis. Has cape divitias, mundi contemne caducas, Quod canit iste liber semper in ore tene, Lurida linque libens spurcae contagia carnis, In mentem veniat quod moriturus eris, Sis memor auctoris versus cum legeris istos, ANGE, Deus, LOMI dic miserere tui. esse litteras apud Hebraeos in auctonarum Scripturarum reperimus, quod nullus qui eos legerit, ignorat. Secundum quarum numerum apud eos viginti et duo volumina supputantur: inter quae etiam hic liber Regum, de quo tractaturi sumus, comprehenditur. Qui in supputationibus eorum post Judicum in ordine tertius habetur. In quo quidem volumine quanquam nonnulli, scientiae spiritalis intelligentiae entiae dediti, aiunt nihil aliud posse intelligi nisi superficies historiae, et praelia Regum, ac casus multorum, multa tamen sacramenta Christi et Ecclesiae variis scilicet modis continere videntur. Nam ab
Abbreviated transcription (Latin):
tes. principatũ in ȩccłia quã ex gentib
acquisiuit optinuit. Domatũ uͦ fistuls.
falsã scientiã huiꝰ mundi seu hereticoꝵ
docmata figurasse ñ dubiũ est. Iuȩ
ꝯ ioab ꝑcussit. atq aestrurit: & destru¬
qr in eccła sua ñ desinit. lebuseus uͦ qui
int̾pretat᷑ conculcans. ppłm significat
gentiũ. qͥ preꝰꝙͣ crederet. diuina p̾cepta
paruipendens c̾culcabat. Dicamꝰ ealit̾.
nhoc qd̾ dauid iebuscũ habitatorẽ t̾rȩ
Ae ierłm eiecit. & suã ciuitatẽ fecit. si¬
quficabat᷑ dnm̃ uenturũ uerũ dauid.
qͥcontrarias potestates de cordib fideliũ
epelleret. & sic in eis suã mansionẽ con¬
stitueret. Unde ꝑ ꝓph̾am̃ dicit᷑: & in ha¬
bitabo & mnambulabo in illis. & ero eoꝵ
hanc intelligentiã ñ immerito potest
Et enĩ dauid etiã ioab qͥ arcẽ cepit pͥnci-¬
pem & ducẽ constituit. qͥa dñs redẽptor¬

Expanded text:
tes, principatum in Ecclesia, quam ex gentibus tes, principatum in Ecclesia, quam ex gentibus acquisivit, obtinuit. Domatum vero fistulae falsam scientiam hujus mundi, seu haereticorum dogmata figurasse non dubium est. Quae  Joab percussit atque destruxit, et destruere in Ecclesia sua non desinit. Jebusaeus vero, qui interpretatur conculcans, populum significat gentium, qui priusquam crederet, divina praecepta parvipendens conculcabat. Dicamus et aliter: In hoc quod David Jebusaeum habitatorem terrae de Hierusalem ejecit, et suam civitatem fecit, significabatur Dominum venturum verum David, qui contrarias potestates de cordibus fidelium expelleret, et sic in eis suam mansionem constitueret. Unde per prophetam dicit: « Et inhabitabo et inambulabo in illis, et ero eorhanc intelligentiam, non immerito potest Etenim David etiam Joab qui arcem cepit, principem et ducem constituit, quia D
Abbreviated transcription (Latin):
& salẽ uocata est ierłm. Que postai
Salomone ierusolima qͣsi ierusolomo¬
nia dicta est:Hȩc & corrupte a poets
solima nuncupata. Unde ꝑtropũ qͥ a
gramaticis themesis appellat᷑. disum¬
ctũ a poeta in poemate ponit᷑. Iero qu̾e
genuit solimis dauiticaꝓles: hoc est
ierusolimis. Que post ea ab helio adra¬
no uocata est helia. Sed nobis uidetur
qđ binis nominib uocata sit. sicut
ñ nullȩ ciuitates. Qđ in libro udicũ
ostendit᷑. ubi legit᷑ de leuita qui ꝑgebat
in montẽ ephraim. Uenitq inqͥt scri¬
ptura contͣiebꝰ. quȩ alio nomine dice¬
bat᷑ ierłm. De cuiꝰ nomine plemꝰ in
libello quẽ nuꝑ in genesiedidimꝰ dispu¬
tauimꝰ. His enĩ p̃libatis: ad allegoricĩ
significationem stilum uertamꝰ.
auid arcẽ syon cepit. ablatis priꝰ cecis
& claudis: odientib animã dauid. Sic
scribarũ atq phariseoꝵ. qͥ uere ceci &
claudi st̃ appellati. odientes animã eidc

Expanded text:
et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et coSolyma nuncupatur. Unde per tropum qui a grammaticis tmesis appellatur, disjunctim a poeta in poemate ponitur. Hiero, quem genuit Solymis Davidica proles, hoc est Hierosolymis. Qui postea ab Aelio Hadriano vocata est Aelia. Sed nobis videtur quod binis nominibus vocata sit sicut nonnullae civitates quod in libro Judicum ostenditur, ubi legitur: Qui pergebat in montem Ephraim, venitque, inquit Scriptura, contra Jebus quae alio nomine dicebatur Hierusalem. De cujus nomine, plenius in libello quem nuper in Genesim edidimus, disputavimus. His enim praelibatis, ad allegoricam significationem stylum vertamus. David arcem Sion cepit, ablatis prius caecis et claudis odientibus animam David. Sic Scribarum atque Pharisaeorum, qui vere caeci et claudi sunt appellati, odientes animam ejusd
Abbreviated transcription (Latin):
Cunctis itaq conscendere festinantib. &
nullo labore ꝓmuneris ꝓmissi retributi¬
one tardantib. saruiȩ filiꝰ ioab p̾uenit
uniuersos. & ascendens in cacumine cla¬
mauit ad regẽ. exigens militie pͥncipatũ.
Expulsis itaq rex de sũma arce iebuseis.
& reȩdificans ciuitatẽ. eã ierusolimã nun¬
cupauit. & om̃i tẽpore in ea sui habitauit
imperii. Sed qͥa in hoc uolumine hic pri¬
mũ ierłm ciuitas iebuseoꝵ legit᷑. quȩ in
genesi salẽ ut tradunt hebrei. & in uolu¬
mine iudicũ iebus legit᷑. & in multis
scripturis maxime in nouo testamento
ierusolima appellat᷑. requirendũ est q̃re
ierłm legat᷑. S dicamꝰ qͥd indictis doctoꝵ
filiũ noe quẽ dicunt melchisedech pͥmũ
post diluuiũ in syria condidisse urbt̃
salem. in qua regnũ fuit eiꝰdem melchi¬
sedech: Hanc postea tenuert᷑ iebisq
ẽ quib & sortita est uocabulũ iebus
sicq duob nominib copulatis iebus

Expanded text:
Cunctis itaque conscendere festinantibus, et Cunctis itaque conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos. Et ascendens in cacumine, clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Expulsis itaque rex de summa arce Jebusaeis, et reaedificans civitatem Hierosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. Sed quia in hoc volumine, hic primum Hierusalem civitas Jebusaeorum legitur, quae in Genesi Salem ut tradunt Hebraei et in volumine Judicum Jebus legitur, et in multis scripturis, maxime in Novo Testamento, Hierosolymam appellatur, requirendum est quare Hierusalem legatur. Sed dicamus quid in dictis dofilium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus
Abbreviated transcription (Latin):
est pͥnceps. Hinc iosephus apte describit
Exurgens inquit dauid cũ om̃ib uenit
in ierosolimã. iebuseis habitantib ciui¬
tatẽ qͥ erant ex genere chananeoꝵ & clau¬
dentib ei portas. & cecos aspectu & claudoᷤ
om̃sq lepsos ad derisionẽ regis constitu¬
entib suꝑ murũ. & dicentib qͥa ꝓhibe¬
rent eũ ceci ingredi ciuitatẽ. Quȩ tantũ
agebant. despicientes eũ ꝓ maxima mu¬
nitione muroꝵ: Iratꝰ rex ierosolimã obsi¬
dere cȩpit. & multo studio & labore cona¬
ri ut eã capet. quatinꝰ in ipso pͥncipatus
initio suã fortitudinẽ demonstraret.
Interminatꝰ itaq & ipsis & aliis siqͥ forte
haberent aduersꝰ eũ resistendi conamen.
inferiorẽ ciuitatẽ magna uirtute cȩpit
Cumq ad huc arcẽ optinere ñ posset. cepit
honores & munera ꝓmittendo rex ꝓnos
ad opꝰ bellicũ milites ꝓuocare. ut qͥcũq
ꝑ subiectos colles in arcẽ conscenderet.

Expanded text:
est princeps. Hinc Josephus aperte describit: est princeps. Hinc Josephus aperte describit: Exsurgens, inquit, David cum omnibus, venit in Hierosolymam, Jebusaeis habitantibus civitatem qui erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus eis portas et caecos aspectu et claudos, omnesque leprosos, ad derisionem regis constituentibus super murum dicentibus, quia prohiberent eum caeci ingredi in civitatem, quae tamen agebant despicientes eum pro maxima munitione murorum. Iratus rex Hierosolymam obsidere coepit, et multo studio et labore conari ut eam caperet, quatenus in ipso principatus initio suam fortitudinem demonstraret. Interminatus itaque et ipsis et alii si qui forte haberent adversus eum resistendi conamen inferiorem civitatem, magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit, honores et munera promittendo, rex pronus ad opus belli commilitones provocare, ut quicunque per subtus colles in arcem conscenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
intrinsecꝰ. & reł. Ac si dicatur ab eis.
Non ingrediet᷑ huc dauid. donecnos hinc
auferat. qͦs inermes & imbecilles sicut
cecos & claudos ẽẽ arbitratur. & qͦs bello
aggressurꝰ sicut claudos & cecos se trium¬
phaturũ putat. Iccirco dicit᷑ in ꝓuerbio.
Cecus & claudꝰ ñ intrabunt tẽplum dñi.
Non intrabit qͥlibet domũ claudoꝵ & cecoꝵ
quã du cecus & claudus introfuerint.
Proposuerat enĩ in die illa dauid p̾mium
qͥ ꝑcussisset iebuseũ & tetigisset domatũ
fistulas. & cecos & claudos odientes animã
dauid. In hebreo ita habet᷑. Et dix̃ dauid
indie illa. Iui ꝑcusserit iebuseũ & tetige¬
rit fistulas domꝰ erit primꝰ. Et in parali¬
pomenon. Om̃is qͥ ꝑcusserit iebuseum in
pͥmis erit princeps & dux. idest qui tante
fuerit audaciȩ & fortitudinis. ut ad murũ
ciuitatis usq ueniat. & hasta sua fistulã
q̃ in muro est tangat. ipse princeps erit.
Ascendit gͥ primꝰ ioabfiliꝰ saruie. & factꝰ

Expanded text:
s, » etc. Ac si dicatur ab eis: Non ingredietur huc David, donec nos hinc auferat, quos inermes et imbecilles sicut caecos et claudos esse arbitratur, et quos bello aggressurus, sicut claudos et caecos se triumphaturum putat. « Idcirco dicitur in proverbio: Caecus et claudus non intrabunt templum, » id est, non intrabit quilibet domum claudorum et caecorum, quandiu caecus et claudus intro fuerit. « Proposuerat enim David in die illa praemium, qui percussisset Jebusaeum, tetigisset domatum fistulas; David. » In Hebraeo ita habetur: « Et dixit David in die illa. Qui percusserit Jebusaeum, et tetigerit fistulas domus, erit primus. » Et in Paralipomenon: « Omnis qui percusserit Jebusaeum in primis erit princeps et dux, » id est, qui tantae fuerit audaciae, et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est tangat, ipse princeps. Ascendit igitur primus Joab filius Sarviae, et factus
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ceꝑit arcẽ syon. suãq ciuitatẽ
cã uocauerit. qͥa cũ saluator nr̃ mali¬
gnos sp̃s cũ turba uicioꝵ de anima qͣli¬
bet expulerit. sibiq eã ꝑ illummnationẽ
sapientiȩ usurpauerit. merito syon id:
speculatio & uisio pacis ipsa uocabitur.
atq de ea tẽ recte ꝑ psalmistam dicit᷑.
notus in iudea ds̃. in isrł magnũ eiꝰ. &

Expanded text:
on, suamque civitatem eam vocaverit, quia Salvator noster malignos spiritus cum turba vitiorum de anima qualibet expulerit, sibique eam per illuminationem sapientiae usurpaverit, merito arx Sion, id est speculatio et visio pacis, ipsa vocabitur. Atque de ea recte per Psalmistam dicitur: « Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
menses annumerent᷑. qd̾ ab hebreis
anob: soluit᷑ modis. Dicunt em̃ quia
duuid sex mensib absalon filiũ suũ
sugent merito eosdẽ sex menses a sũma
sign illiꝰ eẽ exclusos. dicunt etiã alit.
qaꝰ se mensib in hebron dauid qͣdam
infirmitate corporis laborauit. s iccir¬
co cosdẽ sex menses ñ supputari in regno
ꝙ. E conãq tẽpore illũ regnasse di¬
cunt in hebron. ex qͦ deuictis amalechi¬
tis despoliis eoꝵ misit dona seniorib
uida his qͥ erant in hebron & his qui
erant in bethel. & reliquis qͥ erant in
his locis in quib cõmoratus fuerat.

Expanded text:
menses annumerentur? Quod ab Hebraeis obus solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalom filium suum fugerit, merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter, quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses non supputari in regno ejus. Ex eo namque tempore illum regnasse dicunt in Hebron, ex quo devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his qui erant in Bethel, et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
aunt᷑ .s. dũ litigiosa lingua infirma ȩccłȩ
menbra uelut gladio oris sui c̃fodiunt.
psi priꝰ in eodẽ gladio impietatis suȩ
moriunt᷑. & quia se ex mendacio suo pa¬
scunt. a pane uerbi di uacui ieiunant.
Uds in sequentib dicemꝰ. quid mystice.
signetur etiam aliter:
ut mori solent ignaui mortuus es abner.
idest ñ ꝑisti in tua stulticia si cut ignaui
pire solent. qͥa fraude deceptꝰ es. Nanꝰ
tuȩ ñ sunt ligatȩ. & pedes tui ñ sunt
compedib aggrauati. sicut eoꝵ manꝰ
solent ligari & pedes uinciri. qͥm p̃lio
capi solent. Dolo gͥ ñ uirib pemptꝰ es.
Qđ antẽ dauid se excusans de nece inson¬
tis dixit. mundus ego sum & regnũ meũ
apud dñm usq in sempiternũ a sangui¬
ne abner filii ner. & ueniat suꝑ caput

Expanded text:
duntur. Et dum litigiosa lingua, infirma Ecclesiae duntur. Et dum litigiosa lingua, infirma Ecclesiae membra velut gladio oris sui confodiunt, ipsi prius in eodem gladio impietatis suae moriuntur. Et quia se ex mendacio suo pascunt, a pane verbi Dei vacui jejunant. Unde in sequentibus dicemus, quid mystice signetur; et jam aliter: ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner. » Id est, non periisti in tua stultitia, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. « Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati, » sicut eorum manus solent ligari et pedes vinciri, qui in proelio capi solent, dolo igitur non viribus peremptus es. Quod autem David se excusans de nece insontis, dixit: « Mundus ego sum, et regnum meum apud Deum, usque in sempiternum, a sanguine Abner filii Ner, et veniat super capu
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluȩ fiant. ut impleant peccata
sua semꝑ. Peruenit enĩ ira dłi suꝑ illos
usq in finẽ. Alit̃. Et ꝑcussit ioab
abner in ultionẽ sanguinis a sahel fñs
eiꝰ. & cęt̾a. Quid ꝑ ioab qui inimicꝰ uł
fr̃ interpretat᷑. nͥ elatio udeoꝵ atq he¬
retici designant᷑: Quid uͦ ꝑ abner qui
in latinũ uertit᷑ patris lucerna. nisi
spuales uiri & humiles eccłiȩ doctoris
exprimunt᷑: Ioab abner inporta dolo
occidit. qͥa & inimici fidĩ hoc est iudei
& heretici. qͦsdam p̃sules ȩccłiȩ ob defen¬
sionẽ fidĩ usq ad necẽ mortis ꝑsecuti st̾
Pro qua re de domo patrisioab ꝑ quã si¬
gnat᷑ impia plebs ñ deficit fluxũ semi¬
nis sustinens. hoc est immundis cogi¬
tationib atq sordidis pollutꝰ actib.¬
signant᷑ heretici. mendacii sui cogila¬
tatione corrupti. Qui heretici aũ fallis¬
am suã defendere nitunt᷑ ꝑ ambitum
u boꝵ rotant᷑. & uelut in fuso locutio¬
nssue mendacia in uoluendo conclu¬

Expanded text:
t: ut impleant peccata sua semper. Pervenit enim ira Dei super illos, usque in finem . » Aliter: « Et percussit Joab Abner in ultionem sanguinis Asael fratris ejus, » etc. Quid per Joab, qui inimicus vel frater interpretatur, nisi elatio Judaeorum, atque haeretici designantur? Quid vero per Abner, qui in Latinum vertitur patris lucerna, nisi spiritales viri, et humiles Ecclesiae doctores exprimuntur? Joab, Abner in porta dolo occidit? quia et inimici fidei, hoc est Judaei et haeretici, quosdam praesules Ecclesiae ob defensionem fidei, usque ad necem mortis persecuti sunt. Pro qua re de domo patris Joab, per quam signatur impia plebs, non deficit fluxum seminis sustinens, hoc est, immundis cogitationibus atque sordidis actibsignantur haeretici, mendacii sui cogitatione corrupti. Qui haeretici, dum fallaciam suam defendere nituntur, per ambitum verborum rotantur: et velut in confuso locutionis suae mendacia involvendo conclu
Abbreviated transcription (Latin):
tabiit rex & om̃s uiri qͥ erant cũ eo
in ierłm ad iebuseũ habitatorẽ t̾rȩ.
uctũq est dauid ab eis. Non ingredie¬
ris huc. nͥ abstuleris cecos & claudos
dicentes. ñ ingrediet᷑ dauid huc. Cȩpit
autẽ arcẽ sỹon. hȩc est autẽ ciuitas dauid
Proposuerat dauid in die illa premiũ qͥ
ꝑcussisset iebuseũ & tetigisset domatũ

Expanded text:
abiit rex et omnes viri qui erant cum eo in Jerusalem ad Jebusaeum habitatorem terrae. Dictumque est ad David ab eis: Non ingredieris huc nisi abstuleris caecos et claudos, dicentes: Non egredietur David huc. Cepit autem David arcem Sion. Haec est autem civitas David. Proposuerat enim David in die illa praemium, qui percussisset Jebusaeum, et tetigisset domatum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicare. cuiꝰ regnũ sempiternũ & po-¬
testas eiꝰ alteri ñ dabit᷑. Quadragena¬
rius enĩ numerꝰ qͥ ex quat᷑ deniꝰ c̃stat.
plenitudinẽ tempoꝵ & rerũ ꝑ signifi¬
cationẽ significat. Unxitq dauid
Dauia bisesse unctus dicit᷑. Similit̾ &¬

Expanded text:
gnum sempiternum, et potestas ejus alteri non dabitur. Quadragenarius enim numerus, qui ex quaterdenis constat, plenitudinem temporum et rerum perfectionem significat. « Unxeruntque David David bis esse unctus dicitur, similit
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ qui effusus est suꝑ terrã a sangui-¬
ne abel iusti.usq ad sanguinẽ ⁊ achariȩ
sili barachiȩ. Nec deficiet de domoistiꝰ
ioab fluxũ seminis sustinens idest uariis
desideriis diffluens. qͥa in uoluptatib istiꝰ
uite tales totã spem suã ponunt. ubi & lepsi
sunt tenentes fusũ. id est uariis errorib
maculati. instabilitatẽ heresis acmunda¬
ni luxus sequentes. qͥ iuxta desideria cor¬
dis sui coaceruabunt sibi magistros pruri¬
entes qͥdem aurib. & a ueritate auditum
auertentes. Ibi etiã ñ deficiet cadens gladio
& indigens pane. qͥa cũ pane illo qͥ de celo
descendit semꝑegent & ñ refici ab eomeren¬
tur. futurȩ ultionis gladiũ ñ euadent.

Expanded text:
 qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae . Nec deficiet de domo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae, tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est variis erroribus maculati, instabilitatem haeresum ac mundani luxus sequentes, qui juxta desideria cordis sui, coacervabunt sibi magistros prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertentes. « Ibi etiam et indigens pane, quia cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis gladium non evadent.
Abbreviated transcription (Latin):
sionis dicit᷑. Uir autẽ confusionis est. qͥ
forti m̃tis custodia munitꝰ ñ est. quia
dũ uirtutes se agere estimat. subintran¬
tia uicia nescientẽ necant. Tota itaq
uirtute muniendꝰ est aditus mentis.
ne qnͣdo eã insidiantes hostes penetrent.
foramine neglecte cogitationis. Hinc
salomon ait: om̃i custodia serua tuu̾
cor. qͥa cxipso uita ꝓcedit. Uirtutes gͥ
quas agimꝰ. dignũ est ut sumope ab i

Expanded text:
sionis dicitur: vir autem confusionis est, qui sionis dicitur: vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: « Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . » Virtutes ergo quas agimus, dignum est
Abbreviated transcription (Latin):
domũ purgat. cũ mentis custodia discer-¬
nendo uirtutes a uiciis seꝑat. Quȩ si ob¬
dormierit. in mortẽ ꝓprii dñi insidiato¬
res admittit. qͥa cũ discretionis sollicitu¬
do cessauerit. ad int̾ficiendũ animũ a.
malignis sꝑib iter pandit. ui ingressi
spicas tollunt. qͥa mox bonarũ cogitatio¬
nũ germina auferunt. atq in inguine
feriunt. qͥa uirtutẽ cordis delectatione
carnis occidunt. In inguine qͥppe ferire
est. uitã mentis carnis delectatione ꝑfo-¬
rare. Nequaqͣ uͦ isboseth iste inopmata
morte succumberet. si ñ ad ingressũ domꝰ
mulierẽ. id est ad m̃tis aditũ mollẽ custo¬
diã deputasset. Fortis namq uigil que
sensꝰ p̃poni cordis forib debet. quẽ nec
negligentiȩ somnꝰ opprimat. nec igno¬
rantiȩ error fallat. Unde bene & is boseth
appellatꝰ est. qͥ custode femina hostilib
gladiis nudat᷑. Isboseth qͥppe. uir confu¬

Expanded text:
triticum purgat, cum mentis custodia discertriticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit, in mortem proprii domini sui insidiatores admittet, quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum, malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectationes carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque vigilque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confu
Abbreviated transcription (Latin):
iordanen contͣscitopolim. & tyberiadem. ad
orientalẽ plagã sita in monte ad cuiꝰ radices
aquȩ calidȩ erumpunt. balneis desuꝑ ȩdi¬
ficatis. Gergesa. ubi eos qͥ a demonib uexa¬
bantur saluator restituit sanitati. & hodie
suꝑ montẽ uiculꝰ demonstrat᷑. iuxta stagnũ
tyberiadis in qd̾ porci p̾cipitati st̃. Diximꝰ
sionẽ saluator orauit. Est autẽ ad radices
montis oliueti. nc̃ eccłia desuꝑ edificata.
Golgatha. locus caluariȩ. in quo saluator.¬
ad septentrionalẽ plagam montis syon.

Expanded text:
ordanem, contra Scythopolim et Tyberiadem ad orientalem plagam sita in monte, ad cujus radices aquae calidae erumpunt, balneis desuper aedificatis. Gergesa, ubi eos qui a daemonibus vexabantur, Salvator restituit sanitati, et hodieque super montem viculus demonstratur, juxta stagnum Tyberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Diximus  ante Passionem oravit. Est autem ad radices montis Oliveti nunc Ecclesia desuper aedificata. Golgad septentrionalem plagam montis Sion.
Abbreviated transcription (Latin):
& ultͣ ꝓcedens. iordani fluuio cõmiscetur
I dumea. regio esau. quȩ ex eo qd̾ ille edom
uocabat᷑ nom̃ accepit. Est autẽ circa urbẽ
petrã. quȩ nc̃ dicit᷑ gebalene. Iethet. regio
principũ edom. in eadem de qͣ supͣdiximus¬

Expanded text:
 ultra procedens, Jordani fluvio commiscetur. Idumaea, regio Esau: quae ex eo quod ille Edom vocabatur, nomen accepit. Est autem circa urbem Petram, quae nunc dicitur Gabalene. 230 Itheth, regio principum Edom, in eadem, de qua sup
Abbreviated transcription (Latin):
dicere hunc ł illũ. Porro licet lector agno¬
scat qđ in pͥncipio qͦ libri huiꝰ aliqua ex par¬
te ꝑstrinxi. me ñ om̃ia quȩ tnͣsfero comꝓba¬
re. s iccirco quȩdã iuxta auctoritatẽ grecam
relinquere. qͥa de his in libris hebraicarũ
questionũ plemꝰ disputaui. Esthama. ad
quẽ locũ misit dauid. Eloth. quã ȩdificauit
rex azarias. Emath. in ysaia ciuitas damasci.
quã expugnauit rex assirioꝵ: Meminit huiꝰ¬
⁊ acharias ꝓpħa. & ierechiel: In amos qͦ emath
rabba scribit᷑. qd̾ nobiscũ sonat. emath ma¬
gna. Diximꝰ de hac & supͣ quid nob̃ uidet᷑.
hanc eẽ epiphaniã iuxta emesam quȩ usq¬
ȩdificauit salomon. Elcese. de qͦ loco & naum
ꝓpħa fuit. Nam appellat᷑ elceseus. Enachim.
qd̾ simmachꝰ & aquila tnͣstulerunt ualliũ.

Expanded text:
 hunc vel illum. Porro diligens lector agnoscat, quod in principio quoque libri hujus aliqua ex parte perstrinxi, me non omnia quae transfero comprobare: sed idcirco quaedam juxta auctoritatem Graecam relinquere, quia de his in Libris Hebraicarum Quaestionum plenius disputavi. Esthama, ad quem locum misit David. Eloth, quam aedificavit rex Azarias. Emath, in Isaia civitas Damasci, quam oppugnavit rex Assyriorum. Meminit hujus Zacharias et Ezechiel. In Amos quoque Emath Rabba scribitur quod nobiscum sonat, Emath magna . Diximus de hac et supra, quod nobis videretur hanc esse Epiphaniam juxta Aemesam Esaedificavit Salomon, Elcese, de quo loco et Naum propheta fuit, nam appellatur Elcesaeus. Emacim, quod Symmachus et Aquila transtulerunt, vallium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ermon. mons ermon que fenices cognominant
locꝰ iuxta iericho haud ꝓcul a galgalis. Male
gͦ putant qͥdã uallẽ achor anomine eiꝰ qui
lapidatꝰ ẽ nuncupatã. cũ ille acham dictꝰ sit
& ñ achor. Eglon. quȩ & odollã in tͥbu iudę.
cuiꝰ rege̾ nomine dabir int̾fecit nĩc. Est aut̃
nc̃ uilla ꝑgrandis in .xiiͦ. ab eleuteropoli
lapide contͣ orientẽ. de qͣ supra diximꝰ. Esrom.
quȩ & asor iuxta heremũ in tͥbu iuda. de qͣ &
supͣdictũ ẽ. Enachim. & in hac int̾fecit uĩc

Expanded text:
Ermon, mons Ermon, quem Phoenices cognominant Ermon, mons Ermon, quem Phoenices cognominant locus juxta Jericho haud procul a Galgalis.  Male ergo quidam putant vallem Achor, a nomine ejus qui lapidatus est, nuncupatam, cum ille Achan dictus sit Achar. Eglom, quae et Odollam, in tribu Judae: cujus regem nomine Dabir, interfecit Jesus. Est autem nunc villa praegrandis, in duodecimo ab Eleutheropoli lapide contra Orientem: de qua et supra diximus. Esrom quae et Asor, juxta eremum in tribu Juda: de qua et supra dictu
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto castra filioꝵ isrł. Emath. quam
transiert̾ exploratores qͥ ab uũu missi st̃. Erma.
ubi pars ppłi cesa ẽ isrłs ab amalech & chana¬
neo que in deuteronomio amorreũ scriptura
uocat. Esebon. ciuitas regis amorreoꝵ. in terra
galaad. quȩ cũ fuisset ante moabitarũ ab amor¬
reis belli iure possessa e̾. Meminit huiꝰ ieremi¬
as & ysaias inuisione contͣ moab. Porro nunc
uocat᷑ esbus. urbs insignis arabiȩ. in montib
qͥ st̃ contͣ iericho .xx. abiordane milib distanᷤᷤ.
Fuit autẽ in tͥbu ruben seꝑata leuitis. Edrai.
ubi int̾fectus ẽ og rex basan. gigas & potens.
omisq illiꝰ cęsus exercitꝰ. nc̃ autẽ ẽ adra insi¬
gnis arabiȩ ciuitas in .xxͦ iiiͦ. lapide ab ostra:
Cleale. ciuitas amorreoꝵ in galaad quȩ cecidit
in sortẽ tribꝰ Ruben. Meminit huiꝰ ysaias in
uisione contͣ moab & ieremias. S & usq ho-¬
die uilla grandis ostendit᷑. in pͥmo ab esbus
miliario. Enna. quȩ ẽ iuxta desertum cades.

Expanded text:
in deserto castra filiorum Israel. Emath, quam transierunt exploratores, qui ab Jesu missi sunt. Erma, ubi pars populi caesa est Israelis ab Amalec et Chananaeo, quem in Deuteronomio Amorrhaeum Scriptura vocat. Esebon, civitas Seon regis Amorrhaeorum in terra Galaad: quae cum fuisset ante Moabitarum, ab Amorrhaeis belli jure possessa est. Meminit hujus Jeremias, Isaias quoque in visione contra Moab. Porroin montibus qui sunt contra Jericho, viginti a Jordane millibus distans. Fuit autem in tribu Ruben separata Levitis. Edrai, ubi interfectus est Og rex Basan, gigas et potens, omnisque illius caesus exercitus. Nunc autem est Adra insignis Arabiae civitas in vicesimo quarto lapide a Bostra. Eleale, civitas Amorrhaeorum in Galaad, quae cecidit in sortem tribus Ruben. 203 Meminit hujus et Isaias in visione contra Moab, et Jeremias: sed et usque hodie villa grandis ostenditur in primo ab Esbus milliario. Euna, quae est juxta desertum Cades.
Abbreviated transcription (Latin):
daroma. qͥ locus ad eleuteropoleos ꝑtinet re-¬
gionẽ. Emechrafaim. id÷ uallis rafaim. in
tribu beniamin. Edomia. in tribu beniamin.
Nc̃ autẽ ostendit᷑ uilla eduma in acrabatane
.xii. ferme milib distans a neapoli contra
orientẽ. Erma. & hanc uĩc cepit. rege. illiꝰ
int̾fecto. quȩ fuit in sorte symeonis siue
uidȩ. Ether. sortis symeonis. & nc̃ est uilla
ꝑgrandis nomine letthira in interiori
daroma. iuxta malatham. Etcha. in tribu
in tribu dan. ubi moratꝰ ẽ samson. qͦ usq
hodie ostendit᷑. in .xͦ. eleuteropoleos milia¬
rio. contͣ aquilone̾ ꝑgentib nicopolim.
Eltheco. in tribu dan.seꝑata leuitis. Elba. de
hac tribꝰ aser accolas pristinos non quiuit
ridiem in daroma. Einathdor. in tͥbu nepta¬
lim. seꝑata leuitis. Emath. terminꝰ allophi-¬
loꝵ in regione damasci.
cens. ꝓ quo aquila & simmachꝰ int̾pretati
st̾ lapidẽ licet in alio loco sunmachꝰ ꝓ hoc

Expanded text:
Daroma, qui locus ad Eleutheropoleos pertinet reDaroma, qui locus ad Eleutheropoleos pertinet regionem. Emec Raphaim, id est, vallis Raphaim, in tribu Benjamin. Edomia, in tribu Benjamin: nunc vero ostenditur villa Eduma in Acrabittene duodecim ferme millibus distans a Neapoli contra Orientem. Erma, et hanc Jesus cepit, rege illius interfecto: quae fuit in sorte Symeonis, sive Judae. Ether, sortis Symeonis, et nunc est villa praegrandis nomine Jeththira, in interiori Daroma juxta Malatham. Eththa, in tribu in tribu Dan, ubi mortuus est Samson: quae usque hodie ostenditur in decimo Eleutheropoleos milliario contra aquilonem pergentibus Nicopolim. Eltheco, in tribu Dan, separata Levitis. Elba, de hac tribus Aser accolas pristinos non quivit iario contra meridiem in Daroma. Emathdor, in tribu Nephthalim, separata Levitis. Emath, terminus Allophylorum in regione Damasci. cens. Pro quo Aquila et Symmachus interpretati sunt lapidem, licet in alio loco Symmachus pro hoc