comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituti ut luteatis. & ĩo decet uos ẽẽ sine
rep̃hensione. lucetis dico sit luminaria
fixa in celo lucent in mundo. sic & uos:
sol mundi estis qͦs illumtnat lux uera.
ꝙ hoc i̾o qi estis ꝯtinentes uerbũ uite .i.¬
re fonẽ uite aĩał. Luminarib bñ scõs
cõparat. sit̃ enĩ stellas celi ñ extinguit nox
sitͥmtes ficleliũ adħentes celo sacre scpt᷑e:

Expanded text:
constituti ut luceatis. Et ideo decet vos esse sine reprehensione. Lucetis, dico. Sicut luminaria fixa in coelo lucent in mundo, sic et vos sol mundi estis quos illuminat lux vera. Et hoc ideo quia estis continentes verbum vitae, is comparat. Sicut enim stellas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium adhaerentes coelo sacrae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
signo disc̾net᷑ a cet̾is natõib ille ppłs. Quͣto it
cͥcsicisio tc̃ã in uirili m̃bro ꝑ qd̾ gnat᷑ creatã mi¬
taliũ. ꝙ iii qͦ libido solet dñari. castitatẽ m̃tis
ꝙ corꝑis su̾andã ꝙ impudiciciã recidendã ind¬
lus ĩputiatũ gignit thiciens in illũ qͦ ip̃e iã ca¬
ruit. sic̃ baptitatꝰ in filiũ quẽ gn̾at cͣne: reatũ
concup̃ia q̃ in parte illa mag̾ dñat᷑. ꝙ qi in il¬
lo m̃bro culꝑam inobedĩe pͥus ho cognouit:
decuit ut in hoc m̃bro signũ obedĩe acciꝑet.
Fiebat aũ octauo die lapideo cłtro q pt sep¬
tenariũ uite hꝰ in octaua etate q̃ erit resur¬
gontiũ oĩs ab electis ꝓ pecm̃ xp̃m abiaidef᷑

Expanded text:
onibus ille populus. Quarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indsus praeputiatum gignit, trajiciens in illum quo ipse jam caruit, sicut baptizatus in filium quem carne generat reatum concupiscentia, quae in parte illa magis dominatur; et quia in illo membro culpam inobedientiae primus homo cognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenarium vitae hujus in octava aetate, quae erit resurgentium, omnis a
Abbreviated transcription (Latin):
res st̃ s unꝰ accip̃ braniũ. Srautũ ẽ p̃mium
dit hoc exemplo qͣnta ẽ utilitas legis nr̃e in qͣ
ñ uni s om̃ib ꝓmissa ẽ palma ꝙ ñ in illo sta¬
dio in illo spectacło. Ibi enĩunꝰ tm̃ accip̃ braui¬
ũ cet̾i uicti discedt qui siłr laborauer̃t. Hic ã
ñ ẽ sic. qͦtqͦt enĩ curr̃t si ꝑseu̾a̾nt̾ cutr̃t acci¬
piunt. ꝙ qͥ pͥor uen̾it expectat ut coronet᷑
cũ postiori. agonẽ qͥ̃pe istũ ñ cupiditas s
caritas facit. Om̃s currentes amant se. ꝙ ipe

Expanded text:
res sunt, sed unus accipit bravium. Bravium est praemium dit hoc exemplo quanta est utilitas legis nostrae, in qua non uni, sed omnibus promissa est palma, quod non in illo stadio, in illo spetaculo. Ibi enim unus tantum accipit bravium, caeteri victi discedunt, qui similiter laboraverunt; hic autem non est sic. Quotquot enim currunt, si perseveranter currunt, accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentes amant se, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ uͥ corcle penites. St̃ enĩ qͥdam qͥb mala
q̃ agt̃ displicent. ꝙ ducti penitentia cordis qͣti¬
nꝰ eis det᷑ ex eis exire laborant. de qͥb ñ loqͣ hic.
Sunt alii qͣb placent mala. ꝙ de mĩa cłi nins
sarcinã. det̾iꝰ pectando. Et st̃ alii qͥb displicent
qͥdem mala. s qm̃ ea guia esse intelligt̃. putant
sibi iã ñ posse ignosci sic̃ caym qͥ dix̃. maior est
iniqͥtas mea ꝙͣ ut ueniam merear. & hac desꝑa¬
tõe surrepit eis ut qͥtqͥd libu̾it tanꝗͣ dapuat̃oi
destinati sine pnia faciant. Iili gͦ ninia spe de¬
ũ ñ iustũ autumant. isti uͦ desꝑatõe deũ ñ bonũ

Expanded text:
e poenites. Sunt, enim quidam quibus mala quae agunt displicent, et ducti poenitentia cordis, quatenus eis datur, ex eis exire laborant, de quibus non loquitur hic. Sunt alii quibus placent mala, et de misericordia sarcinam deterius peccando. Sunt alii quibus displicent quidem mala, sed quoniam ea gravia esse intelligunt, putant sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum non bonum
Abbreviated transcription (Latin):
le. qr tałr peccantes siꝗͣ penitent cũ tñ possĩt.
ꝙ io nũꝙͣ. eis renuttit᷑. Utͥq uͦ in assertõem
sue oppinionis auctoritates in mediũ ꝯfert̃.
tens. ꝙͣ dui qͥsq in hac carue uiuit ñ potest
uilicari. De ułło eĩ desꝑand̾ ẽ qͣndui patĩa cli¬

Expanded text:
r peccantes nunquam poenitent, cum tamen possint, et ideo nunquam eis remittitur. Utrique vero in assertionem suae opinionis auctoritates in medium conferuntens quandiu quisque in hac carne vivit, non potest judicari. De nullo enim des
Abbreviated transcription (Latin):
domi soluit᷑. uectigalꝙ ad domũ dñi uehit᷑. cui
debetis timorẽ: reddite timorẽ. ut dũm timeamꝰ ꝙ
ut assurgere ꝙ huiꝰmodi. Quid ꝑ singula:
Lemini qͥcqͣm debeatis nisi
ut inuicem diligatis. Quieiũ

Expanded text:
domi solvitur, vectigal quod ad domum domini vehitur. Cui debetis timorem reddite timorem, ut Dominum timeamuut assurgere, et hujusmodi. Quis per singula? Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis, i
Abbreviated transcription (Latin):
betis. qr ꝙ̃ ideo ad ostendendã subrectõem p̃sta¬
tis tͥbuta ꝙ ẽ signũ subitõis. Non ait soluitis
s p̃statis tributa .q roddit᷑s. qr reddunt serui¬
endo in defensione dũ pugnant ꝓ patria. ꝙ dũ
ag̃t iudicia. p̃statis tͥbuta uos clico seruientes
stri eĩ dei st̃. Ad hoc eĩ instituti st̃ ut doni lauden¬
tur: mali puniant᷑. ł ita. m̃stri enĩ .q. debetis p̃¬

Expanded text:
etiam ideo, id est ad ostendendam subjectionem, praestatis tributa, quod est signum subjectionis, non ait solvitis, sed praestatis, quasi reddituris, quia reddunt serviendo in defensionem, dum pugnant pro patria, et dum agunt judicia; praestatis tributa, vos dico servientes stri enim Dei sunt. Ad hoc enim instituti sunt, ut boni laudentur, mali puniantur. Vel ita: ministri enim, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatꝰ ne de se p̃simie̾t. ꝙ paulꝰ colaphiatꝰ. ne
se extolłet. ꝙ uidas dãpnatꝰ ut se suspendẽt. Cũ
gͦ d̃s iustos fac̃ suos ꝑ potestatẽ diabolo datam
tñ ꝓ unqͣ nocendi uoluntate q̃ ipsiꝰ diaboli fuit
tentes ñ abicit: c̃ ꝙ ĩpe sit potens. Deũ qͥppe imi¬
tari dessc̾at qͥ fastigiũ potentie & alienis intentꝰ

Expanded text:
atus ne se extolleret, et Judas damnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli ipsius fuit,tentes non abjicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus
Abbreviated transcription (Latin):
tua eĩ dr lex cũ cessat eiꝰ austoritas. Non debetiᷤ
hoc ignorare q uos scitis legẽ nat᷑alẽ . ꝙ. ego
looͦr scientib lagẽ. hoc de lege nat᷑ali litt̾is inscͥp¬
ta siue ꝯsuetudĩe hõu cõpbetta ait. sub qͣ erãt
assertionẽ stiam. Gradatĩ eĩ uult eis tͣẽ u̾ta¬
tẽ: unde subdit. Nã q̃ sub uiro ẽ młr.q. t̾e dũ
statũ ħt lex dñat᷑ sic̃ ꝑ hoc exͣͫ ostendo. Nã młr

Expanded text:
tua enim dicitur lex, cum cessat ejus auctoritas. Non debetis hoc ignorare, quia vos scitis legem naturalem. Et ego loquor scientibus legem, hoc de lege naturali litteris inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant assertionem suam. Gradatim enim vult eis tradere veritatem. Unde subdit: Nam quae sub viro est, etc. Vere dum statum habet lex dominatur, sicut per hoc exemplum ostendo. Nam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet malos. ut si uelint corrigant᷑ ł in in¬
cepta malicia ꝑdurantes ordinate disꝑdat.
Dui eĩ expectati in excusabiles st̃  ĩo expecta¬
uit eos ds̃ cũ sciret ñ creditos & ut utat᷑ ilł .q.
instrum̃to ad salutẽ bonoꝵ. Noͣuit eĩ d̾s bn¬
uti mał. in qͥb hrianã nat᷑am ñ ad maliciã
creat. s ꝑfert eos ꝑatient̾ qͦusq scit oportere.
ñ ianit̾. s utens eis ad ammortõom uel
ex̾citatĩem bonoꝵ. Nullũ ẽĩ ds̃ ł angłoꝵ uel
hoim crearet que ialũ fut᷑m eẽ p̃sciret nisi
parit̾ nosset qͥb eos bonoꝵ usib cõmodaret.
dico ꝙ sustimtit malos. & int̾im dũ expecta¬
bat ostendit eis młtis indiciis. uel ipos aliqͣ̃n
puniendo ł alios corã eis itã sitã futaͣm .i. pe
nã et̾nã ut sibi cauerent. ꝙ in hoc qd̾ sustinu¬
it eos. ꝙ iram eis ostendit. Notã fec̃ potenti
am suã .s. ꝙ ꝑ malos purgat bonos. Si aũ¬

Expanded text:
sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut utatur illis quasi instrumento ad salute humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exercitationem bonorum. Nullum enim Deus vel angelorum vel hominum crearet, quem malum futurum esse praesciret, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commendaret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id enam aeternam ut sibi caverent, et in hoc quod sustinuit eos, et iram eis ostendit. Notam fecit potentiam suam, scilicet quod per malos purgat bonos. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ostendit᷑ ꝙ qdam st̃ qͥb nec gr̃am appoñ
d̾s ut esau & pħomi. c̃ aliis infert eã qͣi coactis
gitanda ẽ qr ñ ałr euenit ꝙͣ futm᷑ nouit.
ronet᷑. Presciens itaq ds aliqͦs male uolunta¬
data ẽ ui ussi ut sailli iude & ilł discepłis qͥbꝰ¬

Expanded text:
r quod quidam sunt, quibus nec gratiam apponit Deus, ut Esau et Pharaoni, cum aliis infert eam quasi coactis gitanda est quia non aliter evenit quam futurum novit. ronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntadata est in usum, ut Sauli, Judae, et illis discipulis qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ds f̃s ẽ filiꝰ uirginis. & uirga fr̃a ẽ mat̾ unige¬
niti dei. ut quẽ pr genuit ex et̾ninate. ip̃m uͥgo
ꝯceptũ ꝓferret in temꝑe. Dei gͦ filiꝰ ut cartĩe sriᷤ
Aĩamq mundlaret susceptõe tͣnis aĩeq honalis¬
mã serui accipiens. Non enĩ sic accepit formã
serui. ut abicet formã cłi. in qͭ eqͣlis pr̃i ut in for-¬
ma tłi ꝙ in forma serui idem ipe sit unigenitꝰ filꝰ.
dei u̾bum: in forma serui fc̃s ẽ ex młre. In forma
dei ẜoiem fes̃. in forma serui: sc̃s est ho. Eigo qi for¬
ma dei accepit formã serui. iitrũq d̾s. utrũt ħo.

Expanded text:
us factus est filius Virginis, et Virgo facta est mater Unigeniti Dei, ut quem Pater genuit ex aeternitate, ipsum Virgo conceptum proferret in tempore. Dei ergo Filius, ut carnem hominis animamque mundaret, susceptione carnis et aniccipiens, non enim sic accepit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua aequalis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filiu In forma Dei, Verbum: in forma servi, factus est ex muliere. In forma Dei, hominem fecit; in forma servi, factus est homo. Ergo, quia forma Dei
Abbreviated transcription (Latin):
me de libro uite. Sit ꝙ heli̾as ꝙ alti iuri boni.
simulla poc̃a morte punier̃t. qi sic ꝙ uiuen¬
tib utił metꝰ incutiebat᷑. & ulł qͥ morte pu¬
nebant᷑ ñ ip̃a mors nocebat. s poc̾m ꝙ au¬
geri posset si uiu̾ent: minuebat᷑. Non tem̾e
ufitabãt qͥb tale iudiciũ donau̾at d̾s Inde ẽ
ꝙ helias młtos morte affet̾. & ꝓpͥa manu: ꝙ¬

Expanded text:
. Sic et Elias et alii viri boni nonnulla peccata morte punierunt, quia sic et viventibus utilis metus incutiebatur, et illis qui morte puniebantur non ipsa mors nocebat, sed peccatum quod augeri posset, si viverent, minuebatur; non temere judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit,
Abbreviated transcription (Latin):
ii hi iuditio. Non ꝓ odio ur̃o iudlicaui tͣoere
sathane. & hoc i int̾itũ cͣms .i. ut sathanas
eũ corꝑałr uexet. ꝙ sic ille resipistat. Hanc eĩ
tͣ deret. qͣusq penitentiã ꝓfitens a malo de¬
sist̾et. uñ subd̃. ut sp̃s eius saluꝰ sit in die
uisitet dñs. siq̃n dñs luceat illi in corde. Et ap¬
pellat hic ddiẽ diũ ortũ lucis . s. appositõem
grẽ. Uel aĩa salua sit in died .ii.i. xͥ.i. in die

Expanded text:
o odio vestro judicavi tradere Satanae. Et hoc in interitum carnis, id est ut Satanas eum corporaliter vexet, et sic ille resipiscat. Hanc enimtraderet, quousque poenitentiam profitens a malo desisteret. Unde subdit: Ut spiritus ejus salvus sit in diecor visitat Dominus, si quando luceat illi Dominus in corde. Et appellat diem Domini, ortum lucis scilicet appositionem gratiae. Vel anima salva sit, in die Domini nostri Je
Abbreviated transcription (Latin):
eilla fornitõ: qlł int̾ gs. ꝙy ut gͣue istud poc̃m
ostencłet ñ ab hiis ꝙ̃ dic̃ admitti qͥ deũ nesciũt.
Duinte cͥminis ꝑdit genꝰ clicens. ita ut uxorẽ
nicatõis .s. de uxore pr̃is. incip̃ de fornicatõe.
utiq dolere debetis ut qͥ fec̃ hoc opꝰ ꝙ. nlło mͦ¬

Expanded text:
grave istud peccatum ostenderet nec ab his etiam dicit admitti qui Deum nesciunt. Deinde criminis prodit genus, dicens: Ita ut uxorem icet de uxore patris, incipit de fornicatione, utique dolere deberetis, ut qui hoc opus, quod nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
ait. qr odio ñ amore correctõis desidabant
uindeãm. Tales uindẽe ꝙ̃ in nouo testam̃to
ñ defuert. Nã ꝙ penꝰ uic in ananiã ꝙ uxo¬
rẽ eiꝰ uindicasse legͣ. qñ exanimes cecider̃t.
nͭ resuscitati st̃ uel ita tͣlete ꝙ c̃. ut ñ de illa
corꝑali uexatõe accipiat᷑ s de pͥuatõe eccͣstice
cõmuniouuis: q̃ fit ꝑ excõuatõem. q. uideta

Expanded text:
t vindictam. Tales vindictae etiam in Novo Testamento non defuerunt. Nam et Petrus sic et in Ananiam et uxorem ejus vindicasse legitur, quando exanimes ceciderunt nec resuscitati sunt . Vel ita, tradidit, etc., ut non de illa corporali vexatione accipiatur, sed de privatione ecclesiasticae communionis, quae fit per excommunicationem. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
delit᷑ s amabiłr ꝙ ex zelo caritatis tͥdidit se
thane. sic̃ moyses in tultores ydoli. paucos
qͥdem iudicauit in p̃seus t̾rens in posterum
disciplinã sanstiens. Nã c̃ milla crudelitate
s magna dilestõe fecisse ꝙ fec̃ aꝑtissime cog¬
noscitur. in u̾bis eiꝰ ꝑ pcc̃is uideoꝵ orantis ꝙ

Expanded text:
deliter sed amabiliter, et zelo charitatis Satanae tradidit, sicut Moses in cultores idoli paucos quidem vindicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, apertissime cognoscitu
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ꝙ nos colimꝰ deũ ꝙ. ds̃ colit nos. s ñ sic coli¬
mꝰ deũ ut melior fiat. Colunꝰ enĩ adorando eũ
ñ ornando. ille aũ sic colit uos:ꝙ meliores nos red¬

Expanded text:
Nota quod nos colimus Deum, et Deus colit nos; sed non sic colimus Deum ut inde melior fiat. Colimus enim adorando eum, non orando; ille autem sic colit nos, quod meliores nos red
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝙ seqͣt᷑ dilectõ ꝓximi. de aslectõe tua ni¬
tuũ sic̃ reip̃m simul iy tui abste dilectio p̃¬
termissa ñ est. Ille aũ scẽ ꝙ iuste uiuit qui
orcdinatã ħt dilectõem. ne aut diligat ꝙ ñ
ẽ diligend̃ aut ñ cliligat ꝙ ẽ fliligend̾. aut

Expanded text:
ximi, de dilectione tua nituum sicut teipsum , simul et tui abs te dilectio praetermissa non est. Ille autem sancte et juste vivit qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum, aut non diligat quod est diligendum: aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ałr enĩtũ finit᷑ panis ałr finit᷑ tunita. ałt
finit᷑ hu ł ibi ager. Finit᷑ panis manducatido.
finit᷑ tunica texendo ꝙ ibi sonat finis ꝙ il
sũmet᷑ panis fuut᷑ ut ñ sit: tunta: ut ꝑ¬
fecta sit. Si̾ gͥ caritas ẽ finis .i. ꝑfectio p̃¬

Expanded text:
itur, finitur panis, aliter finitur tunica, aliter finitur hic vel ibi ager. Finitur panis manducando, finitur tunica texendo, et ibi sonat finis et ilsummetur; panis finitur ut non sit, tunica ut perfecta sit. Sic ergo charitas est finis, id est p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾ent. Id̾eo enĩ tot & tanta lix̾at de xp̃o
ut ponant sꝑem in eosolo in qͦ om̃ia bona
putent hic eĩ solus colendꝰ e̾. ꝙ. adhuc ñ esti¬
ꝯlitõe si ꝑmanetis in fide fundati .i. firmi
ñ fluctuantes ꝙstabiles ut ꝑ uos ñ receda¬
tis. ꝙ ĩmobiles alio impellente a spe euuͣ¬
gelii .i. si estis stabiles inspe p̃mii. ꝙ ab ea
ĩmobiles ꝙ ꝓmittit᷑ in euugłio. si hec fec̾int:

Expanded text:
verent. Ideo enim tot et tanta dixerat de Christo, ut ponant spem in eo solo, in quo omnia bona putent. Hic enim solus colendus, et ad hunc non estconditione, si permanetis in fide fundati, id est firmi, non fluctuantes, et stabiles, ut per vos non recedatis; et immobiles, alio impellente a spe Evangelii, id est si estis stabiles in spe praemii, et ab ea immobiles, quae promittitur in Evangelio. Si haec fecerint,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic diffinit carttatẽ & ñ alibi ut nͨ ubiq uͦ
na. Conscĩa hic ponit᷑ ꝓ spe. Ille eĩ se ad id cħ
dilig̃ ꝑuent᷑mn eẽ desꝑat cui male conscĩe
scrupłs in est. Ille eĩ sꝑat qͥ bonã ꝯsct̃am ge¬
rit. quẽ uͦ pungit mala ꝯscĩa retͣhit se a
spe. addit ꝙ de fide ñ ficta i. simulata. in qͣ¬

Expanded text:
Hic definit charitatem et non alibi, ut nec ubique nec na. Conscientia hic ponitur pro spe. Ille enim se ad id quod diligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrupulus inest. Ille enim sperat qui bonam conscientiam gerit, quem vero pungit mala conscientia retrahit se a spe. Addit: Et de fide non ficta, id est simulata, in q
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. enĩ .i. qr uniꝰ ħois delicto ꝑ unũ regna¬
uit mors .s. diabolꝰ uel pec̾m. Et attenide ꝙ ait
mors regnaũ ñ ait regnat cõrcordans suꝑiori
sensui uͥ dix̃ mortẽ regnasse usq ad moysen.
qr qͥ ꝑ legẽ noto dei iudicio timorẽ eiꝰ huer̃t.
sublati st̃ de mortis imꝑio. Ante uͦ dũ sñ lege
timor dei in t̾ris ũ erat. mors in siłes ade p̃ua¬

Expanded text:
est quia, in unius hominis delicto, per unum regnavit mors, scilicet diabolus vel peccatum. Et attende quod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praeva
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hoc scipit apłs s consulit. ut siqͥs alit̾
agat ñ sit tnsgssor. sic̃ ꝙ ꝑost de uirginib
ꝯsulit. Monet gͦ ꝙ ẽ lucndi occo cũ poss
ab infideli ꝙͣ ñ ꝓhibet dñs. qr corã illo ñ est
iniusta. S apłs ne fiat fuadet ꝯfilio cari

Expanded text:
 praecipit Apostolus, sed consulit, ut si quis aliter agat non sit transgressor, sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta. Sed Apostolus ne fiat, consilio char
Abbreviated transcription (Latin):
offensi exhorreant int̾cedit apłs ꝙ monet
ñ fi̾. Sic gͦ ab infidelib uͦ iubent᷑ a dño nec
phibent᷑ fideles tecedẽ. Nam si dimite tales
iubent᷑ a dño nullꝰ ess locus consilii ã monen¬
tis apłi: ne ħ fi̾et. Legit᷑ tñ ꝙ hosdras ꝓpħa ĩmo do¬
dimitr̾e alienigenas ꝑ qͣs ibant ad deos alienoᷤ.
ñ ille ꝑ maritos acqͥrebant᷑ deo. Recte utiq hoc
ẜcepit q ñdũ tanta gr̃a saluatoris illuxat. Et
ꝑ moysen dñs uisserat neqͥs uxorem alienge

Expanded text:
nt, intendit Apostolus et monet non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles recedere. Nam si dimittere tales Domino, nullus esset locus consilii admonentis Apostoli, ne hoc fieret. Legitur tamen quod Esdras prodimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusser
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s seqͣ qͦ p̃ter unitatẽ uiuat: sic qͥcũq a p¬
dicte pacis unitate iuisus ẽ. satͣm̃tũ qͥsdẽ¬
tanꝙͣ formam retinet. s sp̃u p̃ter unitatẽ
ñ uiuit. Frustͣ gͦ foris de forma głat᷑ nisi
st̃. qr ꝑ lingͣs ꝯsccietas humani gnu̾s ꝯstat.
loq̃bat᷑ linguis om̃iũ gentiũ ita ñt se ag

Expanded text:
s praeter unitatem non juvat, sic quicunque a praedictae pacis unitate divisus est, sacramentum tanquam formam retinet, sed spiritu praeter unitatem non vivit. Frustra igitur foris de forma gloriatur, nisi quia per linguas consocietas humani generis constat, loquebatur linguis omnium gentium, ita nunc ille
Abbreviated transcription (Latin):
lcã spem sa. Recte lorice fidem cõparat ꝙ cartra¬
tẽ. ꝙ galee spem. Sic̃ enĩ lorica munit uita¬
lia ita fides ꝙ caritas nos muniunt contra
lea m̃tem obuoluit: ue
ledet᷑ a tẽꝑaui appetitu.

Expanded text:
leam spem salutis. Recte loricae fidem comparat et charitatem, et galeae spem. Sicut enim lorica munit vitalia, ita fides et charitas vos muniunt contra lea mentem obvolvit, non laedetur 203 temporali appetitu.
Abbreviated transcription (Latin):
bona nͨ mala q̃ sint dãpnabilia s prc̃a uenialia.
sandũ sollicite ẽ: qr illũ dix ꝑ ignẽ posse salua
edificat .i. peca maiora. ꝙ i̾o duriora. atq
minima atq leuissima q̃ igius facile ꝯsu¬
mat. de qͥb iñ licet minimis illic nicħ pͣga¬
tõis qͥs obtinebit nͥ in hac uita positꝰ. hoc ꝓ¬

Expanded text:
bona, nec mala quae sint damnabilia, sed peccata venialia. sandum sollicite est, quia illum dixit per ignem posse salvaaedificat, id est peccata majora, et ideo duriora, atque minima atque levissima, quae ignis facile consumat. De quibus tamen, licet minimis, illic nihil purgationis quis obtinebit, nisi in hac vita positus hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
lig. fe. sti. in qͦ manifeste ostendit᷑ eẽ q̃dã pcc̃a
ita leuia ut stipłe cõꝑent᷑ feno ꝙ lignis. Sc̃i
ita fundam̃tũ sp̃uał fabrice ẽ in sũmo. Ideoq
m̃tũ: ita sp̃uał elificatõ tendit ad sũma uͥ ẽ
suũ funcdam̃ts̃. Nã ꝙ ponderũ gemina st̃ ge¬
na̾ qͦꝵ alia una petunt ut lapis suꝑ aqͣm po¬
sitꝰ.ꝙ. aqͣ sr̃ oleũ. Alia uͦ sũma petunt ut ig¬
nis ꝙ oleum. Semꝑ ignis suꝑiora petit ꝙ¬

Expanded text:
lam. In quo manifeste ostenditur esse quaedam peccata ita levia, ut stipulae comparentur, feno et lignis. Scienita fundamentum spiritualis fabricae est in summo: ideoque mentum, ita spiritualis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum alia ima petunt, ut lapis super aquam positus, et aqua super oleum. Alia vero summa petunt, ut ignis et oleum. Semper enim superiora ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Coriuenientib ꝙ c̃. Hic redar¬
ducare. guit eos de hoc ꝙ corpꝰ dnicũ nõ
ed orcłie sumebant: qͦ sumi oportebat. Inter
pͣndia eñ ł post ꝓnclia eucharistiam sume¬
bant: ꝙ retuni potiꝰ fatere deberent. Huiꝰ ã
rei fatiende cocõem sũpsest ex eo ꝙ dñs man¬
ducantib iscipłis accepit panẽ ꝙ bndix̃ ꝙ

Expanded text:
Convenientibus, etc. Hic redarguit eos de hoc quod corpus Dominicum non eo ordine sumebant quo sumi oportebat. Inter prandia enim vel post prandia, eucharistiam sumebant, quod jejuni potius facere deberent. Hujus autem rei faciendae occasionem sumpserunt ex eo quod Dominus manducantibus discipulis accepit panem et benedixit,
Abbreviated transcription (Latin):
adhesit usce. ñ recedens a templo q̃n frã
ẽ saparafo in seruo salomonis: ẽt̃ enĩ t̾b
iuda q̃ erat regia ꝙ tͥb beniamin ꝙ trib
leui que erat sac̾dotał remanser̃t simul
ñ receclentes a ierłm & a templo. Et ego
origo trahit᷑ ñ ab heber. Hoc enĩ augꝰ re¬
tractat ita clicens. Q̾ idixi ex abraham ce
pisse gentẽ hebreoꝵ est qͥdem ꝙ hoc credi¬
bile ut hebrei uelud habrahei dc̃i ẽẽ ui¬
deant᷑. s ex illo ueriꝰ intelligunt᷑ appellati
qͥ uocabat᷑ heber tanqͣ heberei. ꝙ fui ẜ le
gem in qͣ egregiꝰ etam phariseus .i. ñ contẽp¬
erant ꝙ qͣi ad nobilitatẽ uidaitã seg̃gati
ñ ꝯtẽptibili plebi cõmixti qͥ dicebant᷑ pha

Expanded text:
adhaesit non recedens a templo quando facta est separatio in servo Salomonis. Tunc enim tribus Juda quae erat regia, et tribus Benjamin, et tribus Levi quae erat sacerdotalis remanserunt simul non recedentes a Jerusalem et a templo; et ego origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Augustinus retractat ita, dicens: Quod dixi pisse gentem Hebreorum est quidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellati, qui uocabatur Heber, tamquam Heberei, de qua regem; in qua egregius fui. Pharisaeus, id est non contemperant et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati, non contemptibili plebi commisti, qui dicebantur Pha
Abbreviated transcription (Latin):
cor illoꝵ. s ꝙ hic ixdeo eoꝵ uoluntatẽ hoc meru¬
isse. Sic eĩ excecat ds̃ sic̃ obdurat qd̾ ẽ dese̾ndo nĩ
faciendo. ꝙ hoc m̾uit uoluntas. Hoc enĩ uitiũ
cecitatis ꝙ duricie st̃bientis audacia uoluntatiᷤ
inflix̃. Si gͦ dicit᷑ ñ posst̃ uidei crede qr ysaias p̃¬

Expanded text:
cor eorum. Sed hic respondeo eorum voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias p
Abbreviated transcription (Latin):
tũ abstinuit ne uid̾et᷑ euugłii uenlitor. &
ne ubi dei cursũ ap̃ imꝑitos in malã suspi¬
tõem decidens impediret. noluit atciꝑe ꝙ
sibi uire dñico debebat᷑. nͨ io q noluit uti¬
q m̃titꝰ est. ñ enũ dlix̃ ñ sibi deberi s deberi¬
ostendit. ꝙ debito se usũ ñ esse nec om̃ino uti
uelle ꝑfessus ẽ. eo ip̃o fc̃s ẽ infirmꝰ infirmis. N̾
ẽ gͦ fallax ꝙ u̾sipellis simulatõ s oĩb ꝯgruit
eiꝰ misicors cõpassio. portat eĩ infirmitatẽ eoꝵ
in cõpassõis siłittidie. ñ fallens m̃datii fictõe.

Expanded text:
tamen abstinuit ne videretur Evangelii venditor, et ne verbi Dei cursum apud imperitos in malam suspicionem decidens impediret. Noluit accipere quod ei jure Dominico debebatur: nec ideo quia noluit utique mentitus est. Non enim dixit non sibi deberi, sed deberostendit, et debito se usum non esse, nec omnino uti velle professus est, eo ipso factus infirmis infirmus. Non est ergo fallax et versipellis simulatio, sed omnibus congruit ejus misericors compassio, portatque infirmitatem eorum in compassionis similitudine, non fallens mendacii fictione,
Abbreviated transcription (Latin):
sit uti cͥoĩs creataiłi si simłate s uere bona
erat. Dic̃ gͦ hos ritꝰ gentiliũ u̾e sit ꝙ iudeoꝵ
sacͣmta ñ fallacit̾ suscep̾. ut ilł simplex istis
eẽt duplex aliud ħns in corde alusd in osten¬
sione. Cũ enĩ a te q̃sissem in epła qͦm pu
gentiũ. tu respondisti in eo fc̃m gentib
tanꝙͣ gentilem ꝙ indiffe̾nt̾ ꝑmisi̾t uesci
cibis om̃ib ꝙ̃ qͦs dãpnant udei. Qrogͦ u¬
trũ ꝙ hoc simulate fec̾it. ꝙ si absurdissimũ
atq falsissimũ ẽ: gͦ q illa in qͥb udeoꝵ ꝯsue¬
tudini: ꝯgruebat libertate prudenti ñ nece¬
sstrate seruili ł dispensatr̃e fallati agebat.
Cur eñ oleastro inserto u̾itatẽ seruauit ꝙ
ntͣalib ramis nestio ꝙ dispensatoriũ simu¬
latõis uelam̃ obtendit : Ita ꝙ̃ cũ dit̃. Qs
infirmat᷑ ꝙ ego ñ iufi̾or : ñ uifirmitatẽ
alt̾ius simulauit s doluit ira ꝙ̃ ꝙ fc̃s ẽ in¬

Expanded text:
 vere bona erat. Sicut ergo hos ritus gentilium vere, sic et Judaeorum sacramenta non fallaciter suscepit, ut illis simplex, istis esset duplex, aliud habens in corde, aliud in ostensione. Cum enim a te quaesissem in epistola qugentilium. Tu respondisti: Et eo factum gentibus tanquam gentilem, quod indifferenter permiserit vesci cibis omnibus, etiam quos damnant Judaei. Quaero ergo utrum et hoc simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimutudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate servili, vel dispensatione fallaci agebat. Cur enim oleastro inserto veritatem servavit, et naturalibus ramis nescio quod dispensatorium simulationis velamen obtendit? Ita etiam cum dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Non infirmitatem alterius simulavit, sed doluit; ita
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ ẽ id ꝙ ꝑ fig̾am signat᷑ ꝙͣ ip̃a fig᷑a. ut
regñ celoꝵ meliꝰ ẽ ꝗͣ t̾ra ꝓmissip̃is: ita in ma¬
gehenna peur ẽ qͣnt̾libet at᷑ci pena tẽꝑali.
Dm̃s enĩ pene minores st̃ gehentia ꝙ ideo:
iugilantia malore tauenda. ut non ꝙ c̃

Expanded text:
id quod per figuram signatur quam ipsa figura, ut regnum coelorum melius est quam terra promissionis, ita in magehenna pejor est quantumlibet atroci poena temporali. Omnes enim poenae minores gehenna, et ideo vigilantia major
Abbreviated transcription (Latin):
bñ cognoiusti ñ timeas flagellari s exhere¬
dari. Curre sub manu flagellantis qt dũ
flagellat erudit ad heclitatẽ. Noli ẽe uniquo
sensu ꝙ puerili ut dicas plꝰ amat p̃r ieus
qr me mou̾o ꝯtͣ iussionẽ eiꝰ flagella inuenio
lis ad tempꝰ parcit qͦs uiet̾niũ dampuabit.
Quod si exͣ alisci. es. q. uos filii state in dis¬
ciplina ꝙ si exͣ disci. cuiꝰ discipline participeᷤ¬

Expanded text:
 agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari. Curre sub manu patris flagellantis, quia dum flagellat, erudit ad haereditatem. Noli esse iniquo sensu et puerili, ut dicas: Plus amat pater meus  me movero contra jussionem ejus, flagella invenio. lis ad tempus parcit quos et in aeternum damnabit. Quod si extra. Quasi dicat: Vos filii state in disciplina.
Abbreviated transcription (Latin):
sinas ꝙ genua soluta .i. foriirudĩem qͣ forti¬
t̾ stut᷑ ut genib q̃ solita ẽ refrigidata
caritate erigite sursũ ad deũ ut ni ocio
torpeatis nͨ debilitate hesitetis. ꝙ facite
dit. ꝙ si opus ẽ patiendo q̃ fides recłe cłr pes
qr totũ portat tra rectos facite ut ñ qͥs .i. ñ
aliqͥs erret a ua rec̾titułis .i. ut ñ aliqͥs
deuiet a uera uia fid̾i sit̃ ille qͥ tͣnales obser¬
uantias recip̃ ꝙ ẽ errare. ꝙ ñ sit claudicãs
.i. ñ claudicet ut qͥ timore passõis ticubat.
mag̾ ã sanet᷑ si errauit aut timuit. Uel
recti gssus st̃ pedib recta uitentio in oꝑib.

Expanded text:
synas, et genua soluta, id est fortitudinem qua firmiter statur in genibus quae soluta est refrigidata charitate, erigite, sursum ad Deum, ut nec otio torpeatis, nec debilitate haesitetis. Et facite t, et, si opus est, patiendo. Quae fides recte dicitur pes, quia totum portat. Ita rectos facite ut ne quis, id est non aliquis erret a via rectitudinis, id est ut non aliquis deviet a vera vita fidei, sicut et ille qui carnales observantias recipit: quod est errare. Et non sit claudicans, id est non claudicet, ut qui timore passionis titubat: magis autem sanetur, si erraverit vel timuerit. Vel recti gressus sunt pedibus, recta
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽꝵ pati formidant. Humanũ ẽ hoc parũ ẽ
ut ꝯtẽpnas qͥcqͥso te delectabat. contepne etiã
qdu amatores t̾ticie uos probate. Sequitur

Expanded text:
mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, contemne etiam gradu, amatores justitiae, vos praeparate.
Abbreviated transcription (Latin):
liarent᷑. & ad subuenientẽ currerent gr̃am.
Naus eĩ inpec̃is ꝙ uirib suis młtũ assignan¬
tib dat᷑ lex adeo ad domandã suꝑbiam qͣ di¬
cebant ñ deest qͥ impleat: s deẽ qͥuibeat. Hoꝵ¬
hõib. Ecce do uob̾ p̃cepta ne putetis deesse
iubentẽ .i. ñ deesse qͥ iubeat s deesse qͥ impleat.
data ẽ ut crescente pec̃o hũiliarent᷑ suꝑbi. ꝙ
hũiliati consit̾e̾nt᷑ ꝙ confessi sanarent᷑. Nõ

Expanded text:
liarentur, et ad subvenientem currerent gratiam. Natis enim in peccatis, et viribus suis multum assignantibus, datur lex a Deo ad domandam superbiam, qua dicebant: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Eohominibus: Ecce do vobis praecepta, ne putetis deesse jubentem, non deesse qui jubeat; sed deest qui impleat, data est ut crescente peccato humiliarentur superbi, et humiliati confiterentur, et con
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ erat cͥ eloqͥia dei credent᷑. cet̾s idola colen¬
tib. Ideo ꝙ̃ qr de hoc ppͦ nascit᷑s erat dei filiꝰ.  io
data fuit ei lex ꝑ qͣm alsõ intellig̾et: & dei filiũ
uentͣm expectaret. Cũ lex data sit illi soli ppͦ data
Erant eĩ in illo ppͦ ta gn̾a hoim.s. durt. incipi¬
Data ẽ duris in flagelłũ. incipientib in peda¬
gogũ. iͦtis in signũ s ñ ꝓ iustis data ẽ. Ut enĩ
Legalia uͦ dicimꝰ q̃ in lege instituta st̃ ꝙ cũ lege
t̾minata. Lexã data ẽ ad domandũ sr̾bũ. ad
flagelland durũ. ad instituend̾ incipientẽ. ad
ostensionẽ delicti & hũane infirmitatis. ad

Expanded text:
dignus erat, cui eloquia Dei crederentur, caeteris idola colentibus. Ideo etiam quia de hoc populo nasciturus erat Dei Filius, et ideo data fuit ei lex, per quam illud intelligeret, et Dei Filium venturum exspectaret. Cum lex data sit illi soli populo, data erant in illo populo, data est, duris in flagellum, insipientibus in paedagogum, justis in signum. Sed non pro justis data est lex. Ut Legalia vero dicimus, quae in lege instituta sunt, et cum lege terminata. Lex autem data est ad domandum superbum, ad flagellandum durum, ad instituendum insipientem, ad ostensionem deli
Abbreviated transcription (Latin):
timi̾et᷑ infelicitas. Natꝰ enĩ de mr̃e q̃ ꝙͣuis
a uiro intacta conceꝑit semꝑ intacta ꝑman¬
sit. fãbro tñ desponsata erat om̃em cͣnalis
nobilitatis tumorẽ extuix̃. Natꝰ ꝙ̃ in tiui¬
tate bethleem q̃ int̾ õs cuutates uidee erit
rex ab om̃ib fi̾. qr huisitatis uiam osten¬
debat misi̾s. Esuriuit q̃ õs pascit. sitiuit qͥ
ẽ fons sitientiũ. fatigatꝰ ẽ extn̾e qͥ uiam
nob̃ fec̃ in celũ. obmuituit ꝙ obsuiduit ꝑ

Expanded text:
timeretur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis a viro intacta conceperit, semperque intacta permanserit, fabro tamen desponsata erat, omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae inter omnes civitates Judaeae erat rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in coelum; obmutuit et obsurduit,
Abbreviated transcription (Latin):
bił m̃dꝰ. Hutiq iusibilia añqͣ fie̾nt ñ eraut.
Qmͦ gͦ deo nota erant q̃ ñ erant: Et rursus cͦmͦ
ea face̾t q̃ sibi nota ñ erant: Non eĩ qͥtꝙͣ fet̃ igno¬
rans. nota gͦ fec̃ ñ ft̃a cognouit. Pĩ añꝙͣ fierẽt
ꝙ erant ꝙ ñ exant. erant in dei scĩa: ñ erant

Expanded text:
 Haec utique visibilia, antequam fierent, non erant. Quomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant
Abbreviated transcription (Latin):
nata distinctõe dispon̾et tenebre eraut. ꝙ
erant inuisibilia ełta s in eoꝵ seꝑatõe nata
ẽ lux. Prima gͦ mat̾ia fc̃a ẽ ꝯfusa ꝙ uifor
mis uñ om̃ia fierent q̃ distincta ꝙ forma¬
ra sunt. qͣm credo a g̃cis chaos appellati. ꝙ io
recte credit᷑ ds̃ om̃ia de nichilo fecesse. qr ꝙ̃
ficauit dicens. In pͥntipio fẽc cłs ce. ꝙ t̾. In¬

Expanded text:
nata distinctione disponeret, tenebrae erant, et erant invisibilia elementa, sed in eorum separatione nata est lux. Prima mis, unde omnia fierent quae distincta et formata sunt quam credo a Graecis chaos appellari. Et ideo recte Deus creditur omnia de nihilo fecisse, quia etiam ficavit dicens: In principio fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ q̃ accedt̃ ut ħitũ facrant ñ mutantur
s ip̃a murant in se integͣ ꝙ intoncussa ma¬
nentia. Sic̃ sap̃ia accedens hoi ñ ip̃a intitat᷑
s hoĩem mutat quẽ de stulto sapientẽ fac̃.
ꝙ exilitatẽ atq languorẽ in robur atq ua¬
lentiam cõmutat. Terciũ genꝰ ẽ cũ ea q̃ acce¬
dunt nͨ mutant ea qͥb accedt̃ nec ab eis
ip̃a mutant᷑ sic̃ anulꝰ positꝰ in iligito qd̾
genꝰ: rarissime reꝑit᷑. Qrtũ genꝰ ẽ: cũ ea q̃¬
accedt̃ mutant᷑ ñ a sua nͥ s quodãm᷑ formã

Expanded text:
el accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit.  exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accedunt nec mutant ea quibus accedunt, nec ab eis ipsa mutantur; sic annulus positus in digito, quod genus rarissime invenitur. Quartum genus est cum ea qua
Abbreviated transcription (Latin):
niens ł dr̃e ł cred̾e qr ñ longe ẽ a nat᷑a aĩoꝵ ꝙ
loq̃ndi rõe ꝙ nob̃ dicit᷑ ut credamꝰ. ꝙ hoc uerbũ
debet ẽẽ in ore tuo ad ꝯfitend̾ ꝙ in corde tuo ad
credend̾. Deinde apłs scͥptam moysi exponit di¬
tens. Hoc ẽ u̾bũ fidei qd̾ p̃dicamꝰ. qͦ ꝙ baptisma
ꝯsecrat᷑. De hoc u̾bo dñs ait. Iam uos mundli estiᷤᷤ

Expanded text:
 credere, quia non longe a natura animorum et loquendi ratione quod nobis dicitur ut credamus. Et hoc verbum debet esse in ore tuo ad confitendum, et in corde ad credendum. Deinde Apostolus Scripturam Mosi exponit, dicens: Hoc est verbum fidei quod praedicamus, quo et baptisma consecratur. De hoc verbo Dominus ait: Jam vos mun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuit. hoc dic̃ qr licebat ei sũptꝰ acciꝑe. Uñ
pꝰt acts ẽ s noluit qr ñ expedit. unde subs̃.
ab hiis acciꝑet qͦs in tantis uitiis arguebat.
anctoritatẽ magist̾ii inclinaret. Nou eĩ pͥ iustã
ter argui: a qͦ munꝰ accipit᷑. maxͤ c̃ ille sit ꝓmp¬
tus ad dandũ: ut sibi hũiliet p̃positũ. Uñ ꝙ dic.

Expanded text:
prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. Unde subdit,ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest ter argui a quo accipitur: maxime cum ideo promptus ad dandum sit, ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne opus meũ uos estis ĩ
apłatus mei uos estis in dño.¬
mea clefensio aput eos qui me
ꝓpone̾ in exemplũ ut sit̃ ip̃e abstinet a lici¬
tis ꝓ scandalo fr̃m uitando ita & illi abstine¬
ant. Ipse enĩ apłica dignitate potestatem
q. abstinete ab hoc licito  ego habeo lib̾tatẽ
accipiendi stipendia ꝙ tñ ñ accipio. ꝙ uere
habeo libertatem. Nunqͥd enĩ non sũ liber at¬
cipere: utiq liber sũ acciꝑe. q licet mͥ ꝙ ꝙ¬
inductum sit: intendit tñ cõpbare se apłm ꝙꝑ.
occasione ꝑseudo apsoꝵ minꝰ de eo senserunt

Expanded text:
Nonne opus meum vos estis in apostolatus mei vos estis in DominMea defensio apud eos, qui meoponere in exemplum, ut sicut ipse abstinet a licitis pro scandalo fratrum vitando, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem  Quasi dicat: Abstinete ab hoc licito, quia et ego habeo libertatem accipiendi stipendia, et tamen non accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber accipere? Utique liber sum accipere, quia licet mihi inductum sit, intendit tamen comprobare se apostolum, quia occasione pseudoapostolorum minus de eo senserunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sola grã dat łs cum ñ p̃cedt nͥ mala me¬
rita. s post ꝑ gr̃am incipiunt bona m̾ita.
Meritũ enĩ fuit in paulo cũ ꝑseq̃bat᷑ eccͣm
dei: s malum. Cũ gͦ ħret hoc m̾itũ malum:
redditũ ẽ ei bonũ ꝓ malo. ꝙ ostend̾ c̃ att. Gm̃
dei sũ id ꝙ sũ. Et ut ostend̾et q̃ liberũ arbit̾¬

Expanded text:
enim sola gratia dat Deus, cum non praecedant nisi mala merita, sed post, per gratiam incipiunt bona merita. Meritum enim fuit in Paulo, cum persequebatur Ecclesiam Dei, sed malum. Cum ergo haberet hoc meritum malum, redditum est ei bonum pro malo, quod ostendit cum ait: Gratia Dei sum id quod sum. Et ut ostenderet etiam liberum arbit
Abbreviated transcription (Latin):
tͣduli oꝑ resurrex̃ ꝓbata u̾a morte.ꝙ hoc tã ci¬
to . s. t̾cia die. ut ea potestate credat᷑ nos posse
Post biduũ uiuificabit nos & in clie t̾rio re¬
surgemꝰ ꝙ uiuemꝰ in conspectu eiꝰ. Si ã mor¬
tuꝰ & sepultꝰ resurrex̃: ne dubitetis mortuos
ꝙ sepultes resurg̾e. Et ꝙ̃ tradidi q uistis ẽ

Expanded text:
uia resurrexit, probata vera morte, et hoc tam cito, scilicet tertia die, ut ea potestate credatur nos posse Post biduum vivificabit nos, et in die tertio resurgemus, et vivemus in conspectus ejus . Si autem mortuus et sepultus resurrexit, ne dubitetis mortuos et sepultos resurgere. Et etiam tradidi, quia visus est,
Abbreviated transcription (Latin):
m De hiis aũ¬
Supͣ eg de nuptiis de qͥb ip̃i q̃sierant. hic
ag̾ de ydolothitis .i. ĩmolaticiis ydoloꝵ.
in qͥb adeo indiscretũ usũ qͥdã habebant
ut ex eo aut scandalizarent. aut saltem
ꝯfund̾ent᷑ infirmi. ꝙ ip̃i qͥ licitis inordina¬
te utebant᷑ eccsticã in se formã ꝯfund̾ent ꝙ
unitatẽ scid̾ent. Scientes enĩ om̃ia esse¬
ex creatõe munda: ĩmolata ydoł corã infir¬
mis in ydolio mauducabant. ꝙ infirmi
uidentes pritabant eos ed̾e sub uen̾atõe y¬
doli. & exͦ eoꝵ sub uenatõe ydoli edebant.
q̃re̾ qr de istis scitis ut ego. ꝙ hoc ẽ ꝙ ait.

Expanded text:
 De his auSupra egit de nuptiis, de quibus ipsi quaesierant. Hic agit de idolothytis, id est immolatitiis idolorum, in quibus adeo indiscretum usum quidam habebant, ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoli edebant. quaerere, quia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ꝯsulc ñ nub̾e̾: s hoc dico at ur̃am utilitatẽ
maiorem . s. ut expeclitiꝰ dõ seruiatis ñ ut si
incontinentes estis initiam uob̾ laq̃um for¬
nicatõis. ñ hoc dico ut laq̃um uob̾ uirtiam.
s hoc dico ad id tendens ꝙ honestũ ẽ .s. ut ħo

Expanded text:
nsulo non nubere, sed hoc dico ad vestram utilitatem majorem, scilicet ut expeditius Deo serviatis, non ut, si incontinentes estis, injiciam vobis laqueum fornicationis. Non hoc dico ut laqueum vobis injiciam, sed hoc dico, ad id tendens quod honestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dit beatã eẽ in dũo ꝙ̃ pꝰt mortẽ uiri it̾m nuben¬
tẽ ficelem. s beatiorẽ ñ nubentẽ. Uñ maxiẽ
cathafrigaꝵ & nouatianoꝵ heses contidunt
qͥs buccis sonantib ñ sapientib t̾tullianꝰ
inflauit. dũ sid̾as nuptias tanqͣ allicitas
maledico dente ꝯcidit. qͦs om̃ino lititas apłs
sobria m̃te concedit. De t̾ciis ã ꝙ qͣrtis ꝙ de

Expanded text:
nubentem fidelem; sed beatiorem, non nubentem. Unde maximae Cataphrygarum et Novatianorum haereses concidunt, quas buccis sonantibus non sapientibus Tertullianus inflavit, dum secundas nuptias tanquam illicitas maledico dente concidit, quas omnino licitas Apostolus sobria mente concedit. De tertiis autem et quartis, et de
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ualet hec scĩa qr fac̃ uos suꝑbire contra
ignaros. Scĩa eĩ si sola ẽ inflat .i. in suꝑbi¬
am extollit. Caritas uͦ q̃ si uiflat᷑. eidlificat
infirmos. q̃ ꝙ eis obesse p̃ dimittit. ꝙ i̾o eã
utilis ẽ. ꝑse inflat in sũbiam ut demones

Expanded text:
sed non valet haec scientia, quia facit vos superbire contra ignaros. Scientia enim, si sola est, inflat, id est in superbiam extollit; charitas vero, quae non inflatur, aedificat infirmos: quae quod eis obesse potest dimittit. Et ideo eam utilis est; per se inflat in superbiam, ut daemones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ alia duo .s. bonꝰ usus ꝙ malꝰ sibimet adiũ¬
cta qͣtuor diffe̾ntias fatiunt. Dñ utit᷑ aliqͥs
bono ꝯtinentiam delicans deo. Male utit᷑ qͥs
bono ꝯtinentiam declicans ydolo. Male unt᷑
qͥs malo ꝯcupĩam pelaxans adult̾i̾o. Eñ u¬
tir᷑ malo ꝯcup̃iam restringens ꝯnibio. Sic̃
gͦ meliꝰ ẽ bñ uti bono ꝗͣ b̃n uti malo cũ utr̃o

Expanded text:
et usus malus, sibimet adjuncta, quatuor differentias faciunt. Bene utitur aliquis bono continentiam dedicans Deo. Male utitur quis bono continentiam dedicans idolo. Male utitur quis malo concupiscentiam relaxans adulterio. Bene utitur malo concupiscentiam restringens connubio. Sicut ergo melius est bene bono, quam bene uti malo, cu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m iłi. qͦ insprtante ħ . alia suadeo qd̾
si dubitat s inc̾pat dicens. Si me sciretis
forsitamꝙ ꝓrẽm mesi scitetis. & alibi. Cũ
uen̾it faiꝰ fois putasne iueniet fidem
in t̾ra: b̾bo dubitatõis arguitur infidelitas.¬

Expanded text:
, quo inspirante, haec et alia suadeo, quod non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius hominis, putas inveniat fidem in ter
Abbreviated transcription (Latin):
q utiq fiet in reuelatõe .i. in manifostatõe
bit dũ bonos eligent malos foras mittent.
in flãma ig. qr ignis erit in mundo q̃ p̃ce¬
det eũ rantũ spatiũ aeris occupans qͣntũ
occuꝑauit aqua in diluuio qͥ ardebit t̾rã
ꝙ crassitulinẽ aeris ꝙ pͣgabit elc̃os. Dsu

Expanded text:
quod utique fiet in revelatione, id est in manifestatione bit, dum bonos eligent, malos foras mittent; in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio: qui ardebit terram et crassitudinem ejus et purgabit electos. Domini
Abbreviated transcription (Latin):
q se lispensatorẽ dit̃ apłs. Potest enĩ seruꝰ
in filioꝵ nũo adoptatꝰ eandem rem in qͣ cohe¬
reili sortẽ m̾uit fidełr dispensare participib
suis. Hic ã dispensatõ talis intellig᷑ ut qͣsi
seruꝰ auenũ dispenset uñ ip̃e ni capiat ẜt̾
cibaria. Alibi uͦ ut dcm̃ ẽ dispensator r qͥ
ut filiꝰ nunistrat euuͣ głm cohedib suis. gͦ
simplici corde debemꝰ oꝑari bonsi. Non gͦ debe¬
mꝰ ĩo euugłizare ut manducemꝰ. s ĩo man¬
ducare ut euuͣgłizemꝰ. ut cib ñ sit bonũ ꝙ
appetit᷑ s necessariũ ꝙ ad icit᷑ ut illud imple¬

Expanded text:
s. Potest enim et servus 90 in filiorum numero adoptatus eamdem rem, in qua cohaeredi sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Hic autem dispensator talis intelligitur, ut quasi servus alienum dispenset, unde ipse nil capiet praeter cibaria. Alibi vero, ut dictum est, dispensator dicitur, qui ut filius ministrat Evangelium cohaeredibus suis. Ergo simplici corde debemus operari bonum. Non ergo debemus ideo evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus, ut cibus non sit bonum quod appetitur, sed necessarium quod adjicit
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ hoc ꝓ iniunctõe ꝙ ita ait. Necessi¬
tas enĩ p̃cepti mͥ uicõbit nͨ audeo omittere.
dicẽ. habeo m̾cedẽ et̾nam. Si añ inuitꝰ hoc
ago dispensatõ tm̃ mͥ credita ẽ. qr ꝙ si m̾ce¬
dem ñ habeo: aliis tñ dispenso ꝙ ꝓficio. Mani¬
festũ ẽ enĩ qr nemo accip remunatõem ap̃
deũ eius rei qͣm inuitꝰ fac̃. Si ã uoluntartꝰ

Expanded text:
necesse est hoc pro injunctione; quod ita ait: Necessitas enim praecepti mihi incumbit: nec audeo omittere, aedicem, habeo mercedem aeternam. Si autem invitus ago, dispensatio tantum mihi credita est, quia etsi mercedem non habeo, aliis tamen dispenso et proficio. Manifestum est enim quia nemo accipit remunerationem apud Deum ejus rei quam invitus facit. Si autem voluntarius
Abbreviated transcription (Latin):
.i. uel ut acqͥram tẽꝑalem fructũ de p̃dicatõe
et̾noꝵ. si enĩ necessitas ẽ in euugłirando: ñ
uoluntas. Si aũ uolens .i. sñ ulla necessitate
hꝰ uite hec ago: m̾cedem habeo sempiternam.
Siã inuitꝰ hoc ago ut qͥ necessitate hꝰ uite to¬
gat᷑. dispensafo mͥ credita ẽ .i. aliis ꝓuideo

Expanded text:
. Vel ut acquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. Sic enim necessitas est in evangelizando, non voluntas. Si autem volens, id est sine ulla necessitate hujus vitae, hoc ago, mercedem habeo, sempiternam; si autem invitus hoc ago, ut qui necessitate hujus vitae cogar, dispensatio est mihi credita, id est aliis provideo
Abbreviated transcription (Latin):
scandalo fr̃m comedt̃ ydolothita unitato¬
res diaboli. Selo eĩ inuidie sathanas ydo¬
latͥam inuenit. ut hõies negando deũ ydolꝰ
seruiant ꝙ creator sibi debitũ cultũ perdat.
det eis c̃ ñ fortiores eo sint. Uñ subdit. Nũqͥd
for. su. illo: ut ualeamꝰ resistere erꝰ Non.

Expanded text:
rum comedunt idolothyta imitatores diaboli. Zelo enim invidiae Satanas idololatriam invenit, ut homines negando Deum idolis serviant, et Creator sibi debitum cultum perdat. det eis, cum non fortiores eo sint. Unde subdit: Nunquid fortiores sumus illo, ut valeamus ei resistere? Non
Abbreviated transcription (Latin):
tõib ꝙ qͥbdam notis. ł in qͥbdã rebus
suspendendis ꝙ alligandis. nͨ illi ab ħ
gn̾e ꝑnitiose suꝑstitõis segregancli sunt
qͥ grnechliati ob nataliũ dierũ ꝯsid̾atões
ñc ã uulgo mathematici uocant᷑. qͥ conã¬
tur actõnũ euenta p̃dĩe. ĩo nolo qꝑ ñ pote

Expanded text:
ibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praedicere. Ideo no
Abbreviated transcription (Latin):
noħ. Ibi sepe offe̾bat hic semel. ibi in sangͥne
alieno: hic in ꝓpͥo. idẽ ẽ gͦ sac̾dos & hostia.
obło. Si eĩ semel oblatꝰ ñ suffic̾et om̃iũ in se
credentiũ pcc̃a exhaurire: oꝑtuss eũ pati se¬
piꝰ ab origine muncdi.ꝙ ne fi̾e̾t semel passus

Expanded text:
nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. orum. Si semel oblatus non sufficeret omnium in se credentium peccata exhaurire, oporteret eum pati saepius ab origine mundi. Quod ne fieret, semel passus