comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ mandatũ int̃uenisse uideatur. qua¬
si refimdamus iniicem iupensas neꝙ̃
eium dete tuatibi maudo sa tustiuo e na¬
rit ⁊ ininsulis fabricandis. u ndebito¬
rid exigendis: p̃ scpͥns uerbis dariac¬
tionẽ. queactio similis erit mandati
actioni. quẽ admodum insuꝑiorib
casib locationi ⁊ ep̃tioni. sigͤ hoc sunt
ub⁊ ceficiendo ab utroꝙ cõnuenit. ⁊ ĩ ꝓ¬
posita quẽstione io dicipõt. ⁊ netessaĩo
consequit̃ u̾teius fiat condẽpnatio qnͣ
anͥdeducendumerit ꝙ libĩm habeo ᷤ

Expanded text:
hic mandatum interuenisse uideatur, quasi refundamus inuicem impensas: neque enim de re tua tibi mando. sed tutius erit et in insulis fabricandis et in debitoribus exigendis praescriptis uerbis dari actionem, quae actio similis erit mandati actioni, quemadmodum in superioribus casibus locationi et emptioni.Si ergo haec sunt, ubi de faciendo ab utroque conuenit, et in proposita quaestione idem dici potest et necessario sequitur, ut eius fiat condemnatio, quanan deducendum erit, quod libertum habeo? sed
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qͣi spupillus ñ uidat᷑ ꝑiurare
quia sciens fallere nonudenur.
dam erceptionẽ uiris uirandi. ¶Si
tur. u poit adquisiti peculii ratio ha
desatum us uirandum. etiã alteri
nocebit. ¶Qd̾ reus inrauit etiã
fidem iussori ꝓficit. ¶ Afide̾uisso¬
re exactum ius uirandum. ꝓdee eti¬
am reo cassius ⁊ uilianus auint. qa
de ipõ ꝯtinctu ⁊ de᷑re ñ deꝑsonauiran

Expanded text:
fuit: quamuis pupillus non uideatur peierare, quia sciens fallere non uideatudam exceptionem iurisiurandi: si tur, ut post adquisiti peculii ratio habdelatum iusiurandum etiam alteri nocebit. Quod reus iurauit, etiam fideiussori proficit. a fideiussore exactum iusiurandum prodesse etiam reo Cassius et Iulianus aiunt: nam quia de ipso contractu et de re, non de persona iuran
Abbreviated transcription (Latin):
exceptioni locus ẽ. ¶Iure uirando da¬
to ł remisso reue quid̃ adquirit excep
si dãpnetur qͣuipost uis surandum.
eum obligatio. ¶Siminor.xxu. ani
sus exceptionẽ uiris uirandi.xxpłm¬
caredebebit. int pomponuis ait ego aũ
puto hancrepliełtionẽ ñ semper

Expanded text:
exceptioni locus est. Iureiurando dato uel remisso reus quidem adquirit exceptSi damnetur qui‹s› post iusiurandum eum obligatio. Si minor uiginti qersus exceptionem iurisiurandi replicari debebit, ut Pomponius ait. ego autem puto hanc replicationem non semper
Abbreviated transcription (Latin):
auis .l. Admonẽdi sumus int̃dũ ⁊̃
post nis uirandũ exactum: ꝑmittiꝯ
stinitiõn̾ib pͥncipũ ex integio cãm
agere. siqͣiusnona inilrumta se in¬
uenisse dicat. quib n̾e solis usurus sit.
stheꝯstitutiones tunc uidñt locum
habere. cumal iudice aliquis absolu¬
ñs fuerit. solent enimsepe iudices

Expanded text:
ale. Admonendi sumus interdum etiam post iusiurandum exactum permitti constitutionibus principum ex integro causam agere, si quis noua instrumenta se inuenisse dicat, quibus nunc solis usurus sit. sed hae constitutiones tunc uidentur locum habere, cum a iudice aliquis absolutus fuerit solent enim saepe iudices
Abbreviated transcription (Latin):
tionis cam naneuscmmus. ¶Itẽ cũ
ex hac̃ pͣarte ins unandũ ⁊ accõnẽ
⁊ ȩxceptionẽ inducit. Si forte rens
exira uiditum actore inferente
uirauerit sedare ñ oportere. ⁊ ac
tumi ꝑiurio altĩis fiet quia ñq̃re¬
retur andare cũ oporteret:. s an
actor iuriuerit.

Expanded text:
tionis causam nancisci. Item cum ex hac parte iusiurandum et actionem et exceptionem inducat, si forte reus extra iudicium actore inferente iurauerit se dare non oportere et acium periurio alterius fiet, quia non quaeretur, an dare eum oportet, sed an actor iurauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
est atq si quasi omĩno id̾ ñ fide uissi¬
oꝑmittentili ꝓdeẽ. s ⁊ si actore defe¬
uente. defensor abientis ł p̃sentis ui¬
rauit: eum ꝗ̃ defendit dare ñ oportẽ¬
u exceptio uiris uirandi eicuius noĩe u¬
raium fuerit. daridebebĩt᷑. ea dem̃ra¬
tione ⁊ sifide uissoris defensor i̾uaue

Expanded text:
 si, quasi omnino idem non fideiussipromittendi prodesse. Sed et si actore deferente defensor absentis uel praesentis iurauit eum quem defendit dare non oportere, exceptio iurisiurandi ei cuius nomine iurandum fuerit dari debebit. eadem ratio est et si fideiussoris defensor iuraue
Abbreviated transcription (Latin):
opus ẽ contra siuriuerit suam eẽ de¬
br inaccõne rerum amoͬꝵ defendi. ⁊
accõnẽ eadem questio moueat̃: ut
exceptio uitis uirandi locum habeat.
Ugitur siquis uirauit se ñ ꝯdẽpni¬

Expanded text:
opus est: contra si iurauerit suam esse, debet in actione rerum amotarum defendi. et actionem eadem quaestio moueatur, ut exceptio iurisiurandi locum habeat. Igitur si quis iurauit se non
Abbreviated transcription (Latin):
selib a tum qm̃ stichũ quẽ ꝓmiserat pu¬
tat decessisse. ñ erit ĩntus ꝑrelationẽ.
ndõ ex hac causa putat marcellus. ⁊
recte aut remutẽdũ ei in suirãdũs aut
spanum dandũ ut cert̾ioretuna sic
uiret. ¶ Defensor municipũ. ł cuiꝰ uis
corporis iuis iurandñ defexre põt. si
nia debr nrare nħ exigatur. deinde
sic ei uirabñ ħ eiuus ius uirandum
decalũpnia equepatrono parentib ꝙ
rem̃ntitur. ¶ Si dequãlitate uiram̃ti
fuerit. Int̾ partes dubitatum ꝯceptõ
eius arbitrio iudicãtis ẽ. ¶ Ait pretõ eũ
a quo ius uirandũ petet᷑. soluẽ. aut ui¬
rare cogam. altm̃ itaꝙ eligat reus. aũ
soluat. aut uiret si ñuirat. soluere co¬
gendus erit ap̃tore. daturaũt ⁊alia fa¬
cultas reo ut simalit referat ius uiran¬
dum. Ais quipetit ꝯdienone iuriᷤᷤ iu¬
bit.equissi me enimhfacit. cum ñ de
di erq̃ui detuit ¶Sinec ius iuirandũ
decalũpnia referenti defert̃. quia ñẽ

Expanded text:
se liberatum, quoniam Stichum, quem promiserat, putat decessisse? non erit tutus per relationem. et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret. Defensor municipum uel cuiusuis corporis iusiurandum deferre potest, si nia debet iurare, si hoc exigatur, deinde sic ei iurabitur. hoc iusiurandum de calumnia aeque patrono parentibusque remittitur. Si de qualitate iuramenti fuerit inter partes dubitatum, conceptio eius arbitri iudi cantis est. Ait praetor: 'eum, a quo iusiurandum petetur, soluere aut iurare cogam': alterum itaque eligat reus, aut soluat aut iuret: si non iurat, soluere cogendus erit a praetore. Datur autem et alia facultas reo, ut, si malit, referat iusiurandum: et si is qui petet condicione iurisiubit. aequissime enim hoc facit, cum non dedi ei qui detulit: sed nec iusiurandum de calumnia referenti defertur, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicum dehereditate int̾me ⁊ te ꝯtro
u̾sia sit. uirauero hereditatẽ meã eẽ.
id consequi debeo qd̾ haberem si scd̾m
me d̾hr̃ditate ꝓmintiat̾um eẽt. ⁊ ñso¬
lum eas res restitut ere debes. quas
tunc possi debas: fi siquas postea cepis¬
ses possi dere/ ꝑ indeꝙ haberi ꝙ uiratũ
accio michi ꝯpetit᷑. ꝙ siego ex ead ħr

Expanded text:
 Si, cum de hereditate inter me et te contro uersia esset, iurauero hereditatem meam esse, id consequi debeo, quod haberem, si secundum me de hereditate pronuntiatum esset. et non solum eas res restituere debes, quas tunc possidebas, sed et si quas postea coepisses possidere, perindeque haberi quod iuratum actio mihi competit. quod si ego
Abbreviated transcription (Latin):
posse. quã si decem solu̾ent. S⁊ ⁊ illũ
adieit fortassis eumetiam in decemꝰ
ꝯsentit argum̃toꝙ utitur eius qui
uirauit eani que uror sua fuenit: rem
sͥ in dotem dedisse. nanͣr ħ urori ait u¬
tilem dedote accionẽ dandam. q̃ ñ eẽ
extra equitatem posita ĩegauerĩ.¬
¶ Si quis uirauit inre pecuniaria ꝑ
genium pͥncipis. darese ñ oportere.
⁊ ꝑuirauit. ł darisibi oportere. ł intͣ
certum tp̃s iurauerit sesoluturum
nec soluit. imꝑator nr̃ cumpatre
rescpͥsit. fustib eum castigandũ¬

Expanded text:
posse, quam si decem soluerit: sed et illud adici fortassis eum etiam in decem econsentit argumentoque utitur eius, qui iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quae non esse extra aequitatem posita non negauerim. Si quis iurauerit in re pecuniaria per gen‹i›um principis dare se non oportere et peierauerit uel dari sibi oportere, uel intra certum tempus iurauerit se soluturum nec soluit: imperator noster cum patre rescripsit fustibus eum castigand
Abbreviated transcription (Latin):
siqiͣ data sint q̃d̾ exeo redoioportet.
prãndum erit ¶ Inppłar᷑ib aocionib ꝰ¬
nirandum exactũ ita demũ adu̾sus
alio ꝓ derit. sibona fide exac̾tũ fuit.
nam ⁊siquis ẽgẽrit ita demũ ꝯsumit
publicam accionẽ sĩ pͣcollusionem

Expanded text:
si data sint, quod ex eo reddi oportet praestandum erit. In popularibus actionibus iusiurandum exactum ita demum aduersus alios proderit, si bona fide exactum fuerit: nam et si quis egerit, ita demum consumit publicam actionem, si non per collusionem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor sue uirandũ tu̾ebit̃ utputa de¬
tuli tibi nis uirandũ. ⁊ iurasti in po¬
testate meate ñ eẽ. tuendũ erit uis¬
uirandũ. Uñ marcelł seribit etiã de
eoiurari posse aup̃gnãs sit mulier.
łns̃it et iuri iurando standũdemꝙ
ait. Si depossessione c̾rnt quetio fua¬
ri oportere. si forte qiͣ p̃gnãs irempo̾¬
sessionẽ uolebait. ⁊ cumei ce̾ dicere t̃.
Yipã uirauit sep̃gnantẽ. ł contraeam
nuratumẽ. nã supã ibit n ꝙoiessioe
sinemetu. si cont ra eam uitatum ẽ. ñ
ibit. quãuis uere p̃gnãs fuerit ꝓditq
neue iuimpaciat̃ inpossessione. S

Expanded text:
tor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier uel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat quaestio, seruari oportere, si forte quasi praegnas ire in possessionem uolebat et, cum ei contradiceretur, uel ipsa iurauit se praegnatem uel contra eam iuratum est: nam si ipsa, ibit in possessionem sine metu, si contra eam, non ibit, quamuis uere praegnas fuerit: proderitque, neue uim patiatur in possessione. sed
Abbreviated transcription (Latin):
feraꝙ similłi. uis uirandũ ex actũsit.
deinde exhis d̾ causis certũ ꝯdicat᷑.
quiaꝑ alteram accõnẽ altera quoꝙ ꝯ
simittur. ¶Si quis uirauĩt señ ra¬
puisse ñ deb adiuuari ħ uire uirã¬
do.⁊ inactione fintiant ꝯdietioe
quia aliud ẽ furtum fecisse. qd̾ uł
elam fieripõt. ¶ Colonus cum quo
ꝓpt̃ succisas forte arbores agelut᷑ ex
locato. si uiraui̾t se ñ succidisse siũ
ex legẽ .xii. tabulaꝵ dearborib suc¬

Expanded text:
e similes iusiurandum exactum sit, deinde ex isdem causis certum condicatur, quia per alteram actionem altera quoque consumitur. Si quis iurauerit se non rapuisse, non debet adiuuari hoc iureiurando in actione furti aut condictione, quia aliud est furtum fecisse, quod uel clam fieri potest. Colonus, cum quo propter succisas forte arbores agebatur ex locato, si iurauerit se non succidisse, siue e lege duodecim tabularum de arboribus suc
Abbreviated transcription (Latin):
randi utetur. Siuõ amiserit posses¬
sionẽ accionẽ noͣnͣhabebit. nec ꝗ d̾
sus possideat qui ei ius uirandinni
dͣtulit ñenim remsliã eẽ uirauit.
Sreus noneẽ ꝓ in de sicũpossid̾¬
⁊ deferente petitore remsuã eẽ uirauit.
ꝯsequent̃ dicemus amissa quoꝙ posses¬
sione. si is quidetulit ius unandum¬
qli uͦ casib amnͣtteretur. ñ ꝯpetit mͥ
acoio. ¶s⁊ ⁊ fireb ꝵ in quib usuo᷑. f.
nactus sit possessonẽ accõnẽ infac̾iũ
ei dandã ¶Et fructus ꝑceptus erre quã¬
meam eẽ iurauit restitui michi pla
oꝵ restituendas ꝯstat. post uis uirã¬
dum delatum. ¶t suurauero usũ
oportere eatenus mͥ ꝯpetit accio. qͣ¬
tenus siu̾ere usum . f. haberem: durarz¬

Expanded text:
randi utetur: si uero amiserit possessionem, actionem non habebit, ne quidem si is possideat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse. Proinde si, cum possider‹et›, deferente petitore rem suam iurauit, consequenter dicemus amissa quoque possessione, si is qui detulit iusiurandurandi utetur: si uero amiserit possessionem, actionem non habebit, ne quidem si is possideat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse. Proinde si, cum possider‹et›, deferente petitore rem suam iurauit, consequenter dicemus amissa quoque possessione, si is qui detulit iusiurandumoportere, eatenus mihi competit actio, quatenus, si uere usum fructum haberem, durar
Abbreviated transcription (Latin):
one uti. nec te nec ipm̃ oportet ħ
impetiare. Et si intoum patiariᷤᷤ
iiuriam: si soluẽdo debitor nõ
sit. ¶ S. n tu incidisti medictũ.
reus quidem utẽtur exceptione.
tuuõ nuteri. necpenatua. adre
dati accionem ñhabebis. ¶ Sifi
exꝑ sonaenis iñgendo. hiuc edie¬
tolocus sit: ⁊n pũto. ne mea cõ¬
ditio oeteriorfiat. ¶Qd̃ aũt
ait p̃tor ut is eod̾ iure ntatur an
tatur. ⁊ scribit uili anus. ñ solum
ips denegari accionẽ. sietiam he

Expanded text:
one uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua ad reum dati actionem non habebis.Si filiuex persona eius intendo, hoc edicto locus sit? et non puto, ne mea condicio deterior fiat.Quod autem ait praetor, ut is eodem iure utatur, an tatur? et scribit Iulianus non solum ipsi denegari
Abbreviated transcription (Latin):
ħutiꝙ siħ ei specialit̃ mandaui.
łr̃atum habui. Sitñ tutor ł cura¬
tor furiosi postulaui̾t. ł adolescẽ¬
tis. ipẽ ħ edicto coheĩcetur.Item
aduersus ꝓcuratorem idob ẜuan¬
oumiẽ sinirẽ suam fuĩt datus. ¶ B¬

Expanded text:
si hoc ei specialiter mandaui uel ratum habui. si tamen tutor uel curator furiosi postulauerit uel adulescentis, ipse hoc edicto coercetur. item aduersus procuratorem id obseruandum est, si in rem suam fuerit datus.
Abbreviated transcription (Latin):
statemue habebit. aliquid noiu
iuris optinuerit. qñꝙ postea ad¬
uersario enus postulante. eod̾ uie
aduersus cum decerñetur. s. utꝙ
tuit euerbũ rem ꝑ fcctã sigͥficat.
⁊ consũmatam iniuriam ñ ceͣptã.
loꝰ habetur. nee ẽ ulla sententia.ses¬
sare edictũm putamu. Quidenĩ
offuit conatus. cum inuiria nul
dicentis pumiri. Nã siassessoris in¬
prudentia us alit̃ dictum sit quã
oportuit. ñ deb ħ magistratui of¬

Expanded text:
habebit, aliquid noui iuris optinuerit, quandoque postea aduersario eius postulante eodem iure aduersus eum decernetur': scilicetuit uerbum rem perfectam significat et consummatam iniuriam, non coeptam. on habsare edictum putamus: quid enim offuit conatus, cum iniuria nulldicentis puniri: nam si adsessoris imprudentia ius aliter dictum sit quam oportuit, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
cumeẽs mensor ma̾ndaũm. ut nĩ¬
satus es. ꝗ atali hominuẽdioisti.
dolosefecit᷑. a du̾sus singłos inidlidũ
cumrenũtiatio obfuit ¶põp. tam̃ escͥ¬
se. nicħ enim ep̃toris inter eẽ. cũpoᷤ
¶Si sim̃iditor maiorem modũ tradide¬
rit fraudatus am̃idie ꝯsequent̃ clic̃
põponuis nẽẽ actionẽ aduersu m̃¬
sorem. Quia ẽ exundito accio adu̾¬
sus ẽp̃torẽ. insi ⁊ hic ep̃tot soluẽdo
ñat. ¶ Id̾ pomponius scribit. Si ꝓpt̃
uiditium adhibitus m̃ior fraudaue¬
rit̾me inrenuntiatione. tenerieũ
si obħ deuiditiominus ẽ tuli. plane
si auidice adhibitus controme renũ¬
tiauĩt dolomalo. dubitat anteneri
michi cebeat. qd̾ magi  iomiitit.
Hancaccõnẽ heredi similib ꝑ soĩs

Expanded text:
cum esses mensor, mandauerim, ut menrsatus es, qui tali homini credidisti.dolose fecerint, aduersus singulos in solidum cui renuntiatio offuit. Pomponius tamen scrse: nihil enim emptoris interesse, cum Sed si uenditor maiorem modum tradiderit fraudatus a mensore, consequenter dicit Pomponius non esse actionem aduersus mensorem, quia est ex uendito actio aduersus emptorem, nisi et hic emptor soluendo non sit. Idem Pomponius scribit, si propter iudicium adhibitus mensor fraudauerit me in renuntiatione, teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus contra me renuntiauerit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit. Hanc actione
Abbreviated transcription (Latin):
uius pius resc̾psit eumͣ qui
fugituu uult requirere inp̃di᷑n
ut ei ꝑmittatur ingredi. ⁊ in ꝗrere.
penameundẽ p̃sidem in cum ꝯ sti¬
tuere.: qui inquirere ñ ꝑmiserit. s⁊ ⁊ di¬
uus marcius oratione ꝗͣ uisenature¬
citauit facultatem dedit ingredi¬
entitam cesaris quã insenatoꝵ  pa¬
ganoꝵ p̃dia uolentib fugitiuos in¬
gitiuos dep̃ hen sos recteincustodiã
retinent. Nam ⁊ magistratus muni¬
trans mitunt¬
ripħ .ł. ¶Sin harenã fugitiuus ẜuꝰ
seded̾it. nec isto quid̾ ꝑiculo disc̾mi¬
nis uit̾e ꝙꝗ tͣantũ sibi nr rogat. pote¬
statemdnĩ eui̾tãre potenit. Namdi¬
uus pius rescͥpͥsit. omĩno eos dnĩs¬
s sis redoe᷑re. siue antepugnã adbe
maiore malefitio adfugiendam in¬
quisitionẽ. łiustiatiam animadũ¬
ap̃quem in alea lusũmeẽ dice¬
t̃. uerberauit. dãpnũ ue ei de¬
dexit. siue quid eo tpr dolo eius subteͣ¬
tumest iuditium᷑ ñdabo. ¶Ineum
quialee ludende cã uim intułit. uiti

Expanded text:
uus Pius rescripsit eum, qui fugitiuum uult requirere in praediut ei permittatur ingredi et inquirere, et poenam eundem praesidem in eum constituere, qui inquiri non permisserit. sed et diuus Marcus oratione, qua‹m› in senatu recitauit, facultatem dedit ingrediendi tam Caesaris quam senatorum et paganorum praedia uolentibus fugitiuos ingitiuos depraehensos recte in custodiam retinent. magistratus munitransmittunttionum. Si in harenam fugitiuus seruus se dederit, ne isto quidem periculo, discriminis uitae tantum, sibi irrogato potestatem domini euitare poterit: nam diuus Pius rescripsit omnimodo eos dominis suis reddere siue ante pugnam amaiore maleficio ad fugiendam inquisitionem uel iustitiam animadueapud quem alea lusum esse dicetur, ‹uerber›auerit damnumue ei dederit siue quid eo tempore dolo eius subtractum est, iudicium non dabo. in eum, qui aleae ludendae causa uim intulerit, uti
Abbreviated transcription (Latin):
tor liberetur: quia asignatuꝵ se mo¬
adacoõnem dedolo decurrendum¬
¶ Sicumfalsus modus renũtiatus
eer̃. ep̃tor cumuenditore crẽpto E¬
giss agerepoterit enaicumsote.
St isinichil eius int̾ ẽst᷑. ꝯdep̃nan
m̃sorem ñoportet. Qd̃ siñ detoto

Expanded text:
tor liberetur, qui adsignaturum se moad actionem de dolo decurrendum. Si cum falsus modus renuntiatus esset, emptor cum uenditore ex empto egisset, agere poterit etiam cum mensore: sed si nihil eius interest, condemnari mensorem no
Abbreviated transcription (Latin):
cotruptorem eoꝵ noiẽ tͥen᷑eri. QQuã¬
ꝑticonpetat accio. tam̃ ⁊ furti a gẽ
possumus. ope enim ⁊ conscilio solli¬
citatoris uidñt reo ab eẽ. nec suffici¬
⁊ alt̃utra accione egisse. quia altera
altãm ñ minuat. id̾ ⁊ ineo quiẜnũ
recepit. ⁊ celauit. ⁊ detĩorem fecit.
Iuuanus scribit. Senim malstia¬

Expanded text:
on teneri. Quampti competat actio, tamen et furti agere possumus, ope enim consilio sollicitatoris uidentur res abesse: nec sufficiet alterutra actione egisse, quia altera alteram non minuit. idem et in eo, qui seruum recepit et celauit et deteriorem fecit, Iulianus scribit: sunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
quo alea ludebatur. lic lusor ñ fui̾t:
quicꝗd eoꝵ fecerit impnęne fit. dõ¬
mũ ant̃ ꝓ habitatione. ⁊ domicilio nõ
accipert debere certumẽ. ¶ Qd̾ aũt
p̃tornegat se furti accõnẽ darina.
uideamus utrũ adpenalem accõnem
solam ꝑtineat. au ⁊ si ad exhibendũ
uelit agere. łuñdicare. łꝯ dicere.

Expanded text:
quo alea ludebatur, licet lusor non fuerit qui quid eorum fecerit, impune fit. domum autem pro habitatione et domicilio nos accipere debere certum est. Quod autem praetor negat se furti actionem daturum, uideamus utrum ad poenalem actionem solam pertineat an et si ad exhibendum uelit agere
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃. anhac accd̃ne tenerĩ possit. ⁊ait
teneri eum ꝓ socio . pterca poterit⁊
ꝯmuni cdiuidundo ⁊ ꝓsocio sisocii
sint. teneri. ut uiliannͣs ait. S⁊ cur
detiorem tacit. iuluuꝰait ꝯditionẽ
socii. si cuinsdcio agat quã si cumex¬
tranco agat: nã quieͣrtraneo agit.
siue receꝑit. siue corruꝑit: agẽ põt.
quiuõ cumuocio smie alt̾natioẽ. idẽ
suum rẽcipit. S⁊ si celandi aĩo rece¬
ꝑit: pot̃ oefendienm teneri. ¶ Si ĩ

Expanded text:
r, an hac actione teneri possit, et ait teneri eum socio: praeterea poterit et communi diuidundo et pro socio, si socii sint, teneri, ut Iulianus ait. sed cur deteriorem facit Iulianus condicionem socii, si cum socio agat, quam si cum extraneo agit? nam qui cum extraneo agit, siue recepit siue corruperit agere potest, qui cum socio, sine alternatione, id est suum recipit. sed si celandi animo recepit, potest defendi teneri eum. Si in
Abbreviated transcription (Latin):
mam eumosũpsisse. Querebutur p̾¬
s neagereẜ ui corrupti cumea mu¬
liere cumis ẜuus iamlib̾ est. respono¬
diposse. Si euam furti depecunis
quas ẜuus adeam detulisfr.
ꝯstante iatͥmonio marito inmuli¬
erem dat̃ accõ. si fauore nuptiaꝵ
insim᷑plum.
fuẽ. ¶Sen̾atus censunt nefi¬
quintra .ix. dies fugitiuos ł diũs
tundedn. fi deinceps eodẽ senatꝰ
ꝯsulto inꝑunitas datur ei: ꝗ intra
p̃stitita tprã quã reperiit fugiti¬
uos magro suodño. ł magstratib
tradid̾it. ¶ħaũt senatus ꝯsultũ
p̃dĩa senatoꝵ. ł paganoꝵ cui rei
etiam lex fauia ꝓspexerat. ⁊ sena¬
tus consultum modestino ꝯ sule
factum ut fugitiuos inqui rere
uolentib. littere admagistrat᷑us
dent᷑. mulcta et̾iam centũ solido¬
ic .ꝵ. inmagistratus statuta. silittĩs
acceptis inquirentes ñ ad iuuãt᷑.
sĩineum qui q̃ri ap̃ seꝓ hibuit. ea¬
d̾ pena statuta ẽ. etiam gnãł epła

Expanded text:
am eum consumpsisse: quaerebatur, possetne agere serui corrupti cum ea muliere, cum is seruus iam liber esset. respondi posse, sed etiam furti de pecuniis, quas seruus ad eam detulisset.constante matrimonio marito in mulierem datur actio, sed fauore nuptiarum in simplum.. Senatus censuit, ne fuqui intra uiginti dies fugitiuos uel domitum dedit: sed et deinceps eodem senatus consulto impunitas datur ei, qui intra praestituta tempora, quam repperit fugitiuos in agro suo, domino uel magistratibus tradiderit. Hoc edia senatorum uel paganorum cui rei etiam lex Fabia prospexerat et senatus consultum Modesto consule factum, ut fugitiuos inquirere uolentibus litterae ad magistratus dentur, multa etiam centum solidorum in magistratus statuta, si litteris acceptis inquirentes non adiuuent. sed et in eum, qui quaeri apud se prohibuit, eadem poena statuta. est etiam genera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut ⁊ duob accõ ẜuicorrupti ꝯͣ pe¬
tat. ꝙ c̃ ab sidũ. s ⁊ nec eum ciubo¬
nafide homolib ẜuit. hancaccõẽ
posse exerer oppmam. ¶ Qd̾aũt
p̃torait recepisse ita accipunus si
recipere. refugiũ abscondendican¬
enoloco. edifitique ¶ꝑ suadere ant
ẽ plus ꝗ̃ ꝯpelli atꝙ cogisibi parere.
quis dandopoterit suad̾e: ⁊ malũ. nõ

Expanded text:
, ut duobus actio serui corrupti competat, quod est absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber seruit, hanc actionem posse exercere opinamur. Quod autem praetor ait 'recepisse', ita accipimus, si recipere refugium abscondendi cauieno loco aedificioue. Persuadere autem est plus quam compelli atque cogi sibi parere. quis dando potest suadere et malum: et
Abbreviated transcription (Latin):
staturus sũ. Item ñ solũ simichi dãp¬
si exconducto teneor alicui. ꝙ ei ẜ
uumilocaui. ⁊pt̃ te deterior factus
sit. teneberis hoc nomine. ⁊ siqua
talłasint. ¶ Estimatioaut̃ habenir
ini hac accõne quanti ẜ uus uilior

Expanded text:
staturus sim. Item non solum si mihi damsi ex conducto teneor alicui, quod si seruum locaui et propter te deterior factus sit, teneberis et hoc nomine, et si qua talia sint. Aestimatio autem habetur in hac actione, quanti seruus uilior
Abbreviated transcription (Latin):
norier parte possi dere seclicat. ina¬
liampartem queñ defenderentur.
inpossessionẽ actornũitat. Idẽ ẽ ⁊ si
dãpininfccti caueãmus. nã ⁊ ħ respõ¬
d̾e deb quotaerparte eius sit p̃diũ.
ut adeandem partem stipulationẽ¬
ꝗnoc bonoꝵ possessionẽ acceperat.
int̃uõgatoria creditorib oeteris te
rogassent eumex responso suo ꝯue¬
iri ũp̃osse.

Expanded text:
nore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si damni infecti caueamus: nam et hic respondere debet, quota ex parte eius sit praedium, ut ad eam partem stipulationequi nec bonorum possessionem acceperat interrogatoria creditoribus ceteris tene non interrogassent, ex responso suo conueniri non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ siquis dolo.m. deteriorẽ fecerit. aĩ
notatur. ⁊ silusus grã fecerit. ñ tene¬
tͥur. uñ querituir siquis ẜuo alieno
suad serit. intectũ ascend̾e. ł inpu¬
theum deseendere. ⁊ille parens a
teneatur. ⁊ siquid̾ sine dolo malo fe¬
cerit ñ tenetur. si dolo malo tenebit.¬

Expanded text:
em fecerit, non notatur, et si lusus gratia fecit, non tenetur. Unde quaeritur, si quis seruo alieno suaserit in tectum ascendere uel in puteum descendere et ille parens asteneatur: et si quidem sine dolo malo fecerit, non tenetur, si dolo malo, tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ita demũ tenetur sibone frugi
ẜuũ t᷑epulit ad delinquendũ. annõ
monstrauit. ꝗ̃ modum delinqueret.
tenerieum. Inmo ⁊ sierat ẜnus oĩ¬
no fugiturus ł ẜuimfurtũ factiu᷑rus.
ħ uõ lauaator huius ꝓpositi extitit.
tenetur. ñẽnim oportet laudando ai¬
geri malitiam. Siuegͦ bonũ ẜuum
fecerit malum. siue malũ fecerit de¬
tĩorem: corrupisse udebitur ¶ Isꝙͦ
deteriorem facit quiẜ uo ꝑ suad. ut
iuiuriam faceret. ł furtum ł fuge̾t.

Expanded text:
utrum ita demum tenetur, si bonae frugi seruum perpulit ad delinquendum, an uermonstrauit, in quem modum delinqueret, teneri eum. immo et si erat seruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum seruum fecerit malum siue malum fecerit deteriorem, corrupisse uidebitur. Is quoque deteriorem facit, qui seruo persuadet, ut iniuriam f
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur. si noluit suscipe inditium:
inea causa res ẽ ut debeat nore gedere
eum. cuiꝰ noĩe uiditium ñ suscipit̃. au
sin faciat iudiciũ suscipi omĩmodo.
si nͭ aliaͣs condẽynãbit̃.: quã si in potesti¬
tehũt doloue malo fecerit qͦminu̾ ha¬
beret. ¶ Eos quoꝵ noĩe notali uditio
agetur. etiam absentes defendi pꝰ se
tetur utrumꝓ̾i sint. analieni: ꝙ ita
putoaccipiendũ ut siꝯstet ł bõa fide¬
ei ẜuire etiam ab sentes possunt de fẽ¬
di. ¶P̃torait. Siis incuius potestatẽ
eẽ dicetur negabit se in sua potestate
relo inpotestate sua ñeẽ neq se dolo

Expanded text:
uenitur, si nolit suscipere iudicium, in ea causa res est, ut debeat noxae dedere eum, cuius nomine iudicium non suscipitur: aut si id non faciat, iudicium suscipiet omnimodo, sed non alias condemnabitur, quam si in potestate habeat doloue malo fecerit, quo minus haberet. Eos, quorum nomine noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse tetur, utrum proprii sint an alieni. quod ita puto accipiendum, ut si constet uel bona fid‹e› seruire, etiam absentes possint defendi. Praetor ait: 'Si is in cuius potestate esse dicetur negabit se in sua potestate bebo in potestate sua non esse neque se dolo
Abbreviated transcription (Latin):
num nob dederit. titũ ẜuus sicuneo
agemus. erit noxalia quille accõnilo¬
cus ne dãpnatus. insolidum singłis
noxe cedere cogat᷑. s ipõt dici qi unũ
dãpniũ sit ninobligatio. aut utͥs ꝙ
pecuniam offerẽdã: aut offitio iudi¬
cis simul ut̾s ꝙ nore dedendumᷤ s
si at̃utri nr̃m insolidũ noxededitus
fuĩt. ⁊ obidab utraꝙ dñ sit absolutn̾.¬

Expanded text:
num nobis dederit Titii seruus, si cum eo agemus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur. sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utrisque pecuniam sufferendam aut officio iudicis simul utrisque noxae dedendum: sed et si alterutri nostrum in solidum noxae deditus fuerit et ob id ab utroque dominus sit absolut
Abbreviated transcription (Latin):
a ãpnũ iniuriadadit. io encolegiaꝗ¬
lie a ccõnonest. quasi extraneo dãpnũ
dedisfr. cumaltõ in solidum legeaqui¬
lia agi possit. Sicii cumẜuus comnu¬
nis seruimfurtũ fecerit. cum alto dño
furtiagi nonpõt: s coĩ diu̾dundo agi

Expanded text:
amnum iniuria dedit, idcirco legitio non est, quia, si extraneo damnum dedisset, cum altero in solidum lege Aquilia agi posset: sicuti, cum seruus communis furtum fecerit, cum altero domino furti agi non potest, sed communi diuidundo agi
Abbreviated transcription (Latin):
ul.ł.ͨ Si seruim ꝓ derelicto habeã.
quitibi furtum fecerat. lib̾arimeꝗa
statim m̃s eẽ dẽsiñ. neeius noĩe qui
sine dño sit: furtisit accõ. ¶Siẜuꝰ
m̃s renituam sub traxerit ⁊ ũndid̾it
tuꝙ nũmos quos ex p̃cio habebat. ei
excusseris locus erit furti actioni ul¬
gr̃õ citroq. nam ⁊ͥtu adu̾sus me furti
agere noxali ẜ uinoie.⁊ ego adu̾sus
ris mei soluĩm nũmos ut is eos dño
suoor: equelocus erit furti accioni
siis nũmos acceptos int᷑ceꝑit.

Expanded text:
 si seruum pro de‹re›licto habeam, qui tibi furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si seruus meus rem tuam subtraxerit et uendiderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages noxali serui nomine et ego aduersus ris mei soluerim nummos, ut is eos domino suo det, aeque locus erit furti actioni, si is nummos acceptos interceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuͣrum ꝗͣuis sciens alienũ poiłio ea ᷤ
fͣlio qͣuin si alit̃ ꝯstituatu: futũm est.
natur. Utlitiᷤ estimationẽ sufferat.
seadem dicenais ⁊ si cumi abeo nͣdeten¬
ceretur. iue sup̃toris eũ duxĩm. qm̃¬

Expanded text:
turum, quamuis sciens alienum possideam: alioquin si aliter constituatur, futurum, natur, ut litis aestimationem sufferat. eademque dicenda sunt et si, cum ab eo non defenderetur, iussu praetoris eum dux
Abbreviated transcription (Latin):
deri dãpnum inuna fecisse. culpã
uapulass s cumei lucernã eripere
nell. rixtͦtus eẽt tabnarii culpa fac¬
tum uderi. ¶Incliuo capito leno du¬
o plaustra honusta mule duo bnt. pͥ¬
orit᷑ plaustri muliones ꝯn̾sum plan¬
strũ sub leuabapt quofacile mule duce¬
rent. int̾im suꝑͣut plaustrũ cessure
cepit. ⁊ cum muliones quunt̃ duo plau¬
stra fuerant. emedioexissẽt: posteriuᷤ
plaustrũ apͥnore ꝑ cussum retro reaie¬
erat. ⁊ pueꝵ cuiusdam obtriuerat. dñs¬
porteret .R. iicausa ius eẽ positum.
rum retinere nonpossent. atq hoñeeͣ
ipsoretriherentur. cũm dno mulaꝵ
u̾snm plaustrũ sustiniusfꝰ. lege aglia
agiposse. nã nichillominus eum dãp¬
nũ dare qui qd̾ sustineret mitteret
sua uõisiptate: ut ioalique feruet. ue¬
luti siquis a sellum cumagitass. ñitti¬
nuissi. eque si quis exmanu telum aut
dari. ¶ Si simule quia aliquiꝰ refor¬
midqͣst᷑. ⁊ musiones timore. ne oppͥ¬

Expanded text:
deri damnum iniuria fecisse, culpam uapulasset, sed cum ei lucernam eripere uellet, rixatus esset, t‹a›bernarii culpa factum uideri. In cliuo Capitolino duo plostra onusta mulae ducebant: prioris plostri muliones conuersum plostrum subleuabant, quo facile mulae ducerent: inter superi‹u›s plostrum cessim ire coepit et cum muliones, qui inter duo plostra fuerunt, e medio exissent, posterius plostrum a priore percussum retro redierat et puerum cuiusdam obtriuerat: dpondi in causa ius esse positum: rum retinere non possint atque onere ipso retraherentur, cum domino mularum uersum plostrum sustinuissent, lege Aquiagi posse: nam nihilo minus eum damnum dare, qui quod sustineret mitteret sua voluntate, ut id aliquem feriret: veluti si quis asellum cum agitasset non retinuisset, aeque si quis ex manu telum aut daret. sed si mulae, quia aliquid reformidassent et muliones timore
Abbreviated transcription (Latin):
satis dationehonerandus ñest. netũ
offert se defensioni aliem ẜui. ¶S
quis dicat dnm̃n dolo fecisse quominꝰ
in potestate eius ẜuus eẽt. Ile aũt cõ¬
tendat eumẜuũ ab alio defendicũsa

Expanded text:
satisdatione onerandus non est: non enim offert se defensioni alieni serui. Si quis dicet dominum dolo fecisse, quo minus in potestate eius seruus esset, ille autem contendat eu
Abbreviated transcription (Latin):
in nort aedmone. ¶In porestate sic ac¬
cipe debeinus ut facultatem ⁊ põtẽstatẽ¬
⁊ potestatem exhibendi eins habeat. cetm̃
siinfuga sut. ł pegre. ñuidebitur eẽ in
potestate. Qd̾ sieus iuirarenolit. simł
ẽ ei. quineꝙ defendit ab sentem: neꝙ
tutor ł cuator extent ip̃i urare deb in
potestate diũ nonee. ¶Siaũt ꝓcutiritõ¬
r᷑amdum exigit actor reusꝙ uirauent
demde pꝰ ea noxali uelit actor exꝑiri.ui
putat ñ eẽ dan̾dam. ¶ Quasi dealia ᷤ re
sit uiratum. ħ est tunc ñ fuisse inꝑote¬
state. ¶ Modo uõ cum in potestate ᷤᷤ depie¬
hendatur. defacto eius agipossenera¬
tius quoꝙ dicebat. poit ex actum uisui¬
randum. posse actorem detracta noxe
deditioẽ exꝑiri. simodo ħ ꝯtẽn dat. p̃¬
tum attimz. in potestate cius ẽ. inaxie
si copiam hãt recuꝑandi hominis. ¶Is
uistepossi dcant. ñ tam opmione diũ¬

Expanded text:
ine noxae deditione'. 'In potestate' sic accipere debemus, ut facultatem et potestatem exhibendi eius habeat: ceterum si in fuga sit uel peregre, non uidebitur esse in potestate. Quod si reus iurare nolit, similis est ei, qui neque defendit absentem neque tutor uel curator extent, ipsi iurare debent in potestate domini non esse: si autem prorandum exegit actor reusque ‹iu›rauit, deinde postea noxali uelit actor experiri, putat non esse dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius posse agi. Neratius quoque diceb‹a›t post exactum iusiurandum posse actorem detracta noxae deditiotum attinet, in potestate eius est, maxime si copiam habeat reciperandi hominis. Is qiuste possideant, non tamen opinione d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ lie actionẽm̾ competere. mneꝙͣ cũ
cepo reohibere: restituturum. ¶Si
isiẜuus bona fidx alicuiẜ uiat. anei
conpetat a quilie actio: ⁊ m̾agis mnͣ
factum ac̃tio erit danda. ¶ Eũ ciui
uestim̃ta cominodnas nonpoͣsse si
scissa fuerĩnt lege a quila agere.
uilianus ait. si dño eam competere.
¶An fructuarius ł usuarius legis
aquilie actionẽ hab̾r. iuliauus teͣ

Expanded text:
liae actionem mihi competere meque, cum coepero redhibere, tibi restituturum. Sed si seruus bona fide alicui seruiat, an ei competit Aquiliae actio? et magis in factum actio erit danda. Eum, cui uestimenta commodata sunt, non posse, si scissa fuerint, lege Aquilia agere Iulianus ait, sed domino eam competere. An fructuarius uel usuarius legis Aquiliae action
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpecierat ñdum inuiditiũ deoueta.
nec si postea alienauero eum q̃ ante
litem ꝯ testatam emera. furti accio re¬
stain᷑abitur. ¶ Qd̾ sipꝰ litem ꝯtestatã
eum redemero condẽpnandus erit
ip̃.x. 7 Quẽa d̾modũm sialii un̾oi¬
diss. paru enim refert cui undioerit
ad uersario analii. ¶suaꝙ̃ culya litis

Expanded text:
npetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus eritictum. quemadmodum si alii uendidisset: parui enim refert, cui uendiderit, aduersario an alii: suaque culpa litis
Abbreviated transcription (Latin):
muni quẽ alt̃ ex dnĩs p̃sens noliũt
defendere¶E ⁊ actori his casib su̾e̾¬
currendumẽ. quiapla er onii ad qui¬
sitione extingui accõnẽ. Iussu enĩ
p̃toris ductus inbonis sit enis qui
dexuoquĩpignoris uiretenetur. aut
di sumus sicreditor ł usufruetuariꝰ
p̃sens defensionẽ susciꝑe noluĩt. ꝓ¬
consulem int̾uentuꝵ ⁊ pignoris ꝑse
Quo casu dici põt ipõ iurẽ pͥignus lib̾a¬
ri. Nullum enimpignus ẽ cuius ꝑ se¬
eouiꝙ donec ñutendo. ꝯstituto tpr̃
perat. ¶ Exhis que dicimus deẜ
uo quialieu̾i pignoris iuire oblilga¬

Expanded text:
muni, quem alter ex dominis praesens noluit defendere. sed et actori his casibus succurrendum est, quia placet dominii adquisitione extingui actionem: iussu enim praetoris ductus in bonis fit eius qui sex admonendi sumus, si creditor uel usufructuarius praesens defensionem suscipere noluerit, proconsulem interuenturum et pignoris pequo casu dici potes‹t› ipso iure pignus liberari nullum enim pignus est, cuius perseeo usque, donec non utendo constituto tempore pereat. Ex his quae diximus de seruo qui alicui pignoris iure obli
Abbreviated transcription (Latin):
tis opas condurerrit. illũ effitumt᷑
ut cumuore dediione dãpuet. ¶ Si
ẜuus tuus nauẽ exeitiũt eis ꝙ iica¬
rius udẽ nauta inead̾naue dãpnũ de¬
exercitor lib̾ oẽt. ⁊b uicarius ẜuus eius
eẽt. ut depeculio ẜuitiu an̾noxiam de¬
dere uicarium dãpueris ut tam̃ si ẜin¬

Expanded text:
tis operas conduxerit, uerba efficiunt, ut cum noxae deditione damnetur. Si seruus tuus nauem exercuerit eiusque uicarius et idem nauta in eadem naue damnum deexercitor liber et hic uicarius seruus eius esset, ut de peculio serui tui ad noxam dedere uicarium damneris: ut tamen, si se
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓhibere ñ potuent. Quidenim ⁊¬
si adlib̾tatem ꝓclamãs dño sciente fa¬
ciat: aut quid si contẽpnat dmñ ł cũ
trãs flum̃ sit ẜuus uidentequid̾ s ĩ¬
uito onõ noxiam nocent fectius itaꝙ
gendumẽ cuca scientie uerbum.
¶Siertraneus ẜuus scienteme fecerit᷑
eumꝙ redemero noxał accõ ieda¬
bitut. quia ñuidetur dnõ sciente fe¬
uoluit. ergo dñs dolus ẜ uĩ mpunituᷤ
erit qo est mĩquũ. Inmo utroꝙ mõ
dñs tenebitur una aut pena ex acta
tcͣta nore deditione qiͣ cũ ꝯscilio dño
actumsit quiñerat ꝯscius ab solutioẽ
facta Et funto uditio ampliusagẽ¬
do cum noxe deditione: exceptionẽrei
uidicate sũmouebitur quiares in su¬
ꝑus iuditium oeducta ⁊ finitaẽ. d¬
necaũt prius inditiũ agttat. licẽtia
deditione actum sitͭ. Ampliuis indnn¬
ñ est.Im põ aũt iuditio siuoluit ⁊ sci¬
ignorantib. noxale uiditim inquẽ¬
uis dabitur. S⁊ si om̃b scientib ꝗ uis

Expanded text:
hibere non potuerit? quid enim si ad libertatem proclamans domino sciente faciat aut qui con‹t›emnat dominum? uel cum trans flumen sit seruus, uidente quidem, sed inuito domino noxiam noceat? rectius itaque gendum est circa scientiae uerbum. Si extraneus seruus sciente me fecerit eumque redemero, noxalis actio in me dabitur, quia non uidetur domino sciente feuoluit. ergo dolus serui impunitus erit? quod est iniquum: immo utroque modo dominus tenebitur, una autem poena exactacta noxae deditione quasi cum conscio domino actum sit, qui non erat conscius: absolutione facta et finito iudicio amplius agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatae summovebitur, quia res in superius iudicium deducta et finita est. donec autem prius iudicium agitatur, licentia deditione actum sit, amplius inn est: in ipso autem iudicio si uoluerit et sciignorantibus, noxale iudicium in quemuis dabitur: sed si omnibus scientibus, quiuis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ap̃mesit ẜuus.⁊ si ap̃me sit. licr
eotpr̃e ñ fuit in quo delin quetnt te¬
neor.¶hĩ mo tenetur sinoxius uii¬
u̾at.¶Pop̃ ait. Siẽptor ẜui noxali
inditio ꝯuentus sit. um̃ ditorẽ quo
sciente factumẽ. conueniri iamñ¬

Expanded text:
nisi apud me sit seruus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo deli‹n›quebat, teneor, et heres meus tenetur, si noxius uiuat. Pomponius ait, si emptor serui noxali conuentus sit, uenditorem, quo sciente factum est, conueniri iam
Abbreviated transcription (Latin):
posse nore deditione ip̃o ĩure lib̾a¬
ri. quia nullũ ad actorẽ dn̾um tñs¬
ferre possunt. cumip̃i dm̃ ñ sint eͤte
tũ si exea causa traditum pꝰ ea dñs uẽ¬
dicr. neclitis estimationẽ offerat põ¬
terit ꝑ exceptionẽ colimali repelli.
ffr̃.r.: Etgnalit̃ sialieni ẜ ui noĩe
quitibi iustã ẜu̾itute ẜ uiret noxali
tecum egerim. tuꝙ eummͥ nore de¬
siue ip̃e possideat. pũblitiãna mͥ dat̃.¬

Expanded text:
posse noxae deditione ipso iure liberari, quia nullum ad actorem dominium transferre possunt, cum ipsi domini non sint. certe tamen, si ex ea causa traditum postea dominus uindicet nec litis aestimationem offerat, poterit per exceptionem doli mali repelli.. Et generaliter si alieni serui nomine, qui tibi iustam seruitutem seruiret, noxali tecum egerim tuque eum mihi noxae desiue ipse possideat, Publiciana mihi dat
Abbreviated transcription (Latin):
apt̃ ħ uditium sine noxe dediti¬
one acceꝑit. ⁊ mnpleta conditione stã¬
tute lib̾tats ꝯ dep̃nari debebit. sicuti
⁊ altero ignorante ẜ uus deliquit si
ante cumaltero: quinesciebat actũ
est uiliai hominis dedicione alteꝵ
quoꝙ lib̾ars igitur agetur icum alto
⁊ si quid amplius ẽ indãpniꝑsecutioẽ
ꝯsequãt. ꝯputato p̃cio hominis noxe
dediti. ¶lp̃i tam̃ int̾se sic deb̃̃ cõpẽ¬
sare coĩ duudundo iuditiom. ut si il¬
lequoscĩente fecit p̃stiteri ñ totuis
partem ferat. si partem eius qnͣdtis¬
uus est.Sic ⁊̃ siałt᷑ aliquid p̃stiterit
eius partem fieri ¶Illud iniquum ẽ
actoris faciam.¶s ⁊ ꝑp̃torem idꝯ se¬
quar ego dñs ꝓͥetatis. ut aut cogat
p̃tor teꝓestimatione usus. f. ꝯferre.
a it adlitis e̾stimationẽ: aut usũ.f.¬
tatis eum ẜuum nolui defendere: de¬
fensio t̾ibi pm᷑utendaẽ. ⁊ sidãpnatu
hominẽ tradae aduersus metũeberiᷤ.

Expanded text:
 iudicium sine noxae deditione acceperit: et impleta condicione statutae libertatis condemnari debebit, sicuti , altero ignorante seruus del‹i›quit, si ante cum altero qui nesciebat actum est uilissimi hominis deditione alterum quoque liberari: igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae dediti. ipsi tamen inter se sic debent pensare communi diuidundo iudicium, ut, ‹si› ille quo sciente fecit praestiterit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti seruus est: sic et si alter aliquid praestiterit, eius partem fieri. illud iniquum estactoris faciam: sed per praetorem id consequar ego dominus proprietatis, ut aut cogat praetor te pro aestimatione usus fructus conferre ad liti‹s› aestimationem aut usu ftatis eum seruum nolui defendere, defensio tibi permittenda est, et si damnatus hominem tradas, et aduersus me tueris.
Abbreviated transcription (Latin):
udr̃ ooculisse.¶ Si aut̃ inscienteᷤᷤ nõrał
est necenim debuit exmalefitio ẜui
impłꝰ teneriquam ut noxe euide̾oat.
¶Io qui ñ ꝓhibuit siue dñs manz. siuĩ¬
dñs desinit eẽ dñs ac accõne tenet᷑.
Sufficit euim si eo tpr oñs q̃uꝰo nͣptn

Expanded text:
us occidisse: si autem insciente, noxalis est, nec enim debuit ex maleficio serui in plus teneri, quam ut noxae eum dedat. Is qui non prohibuit, siue dominus manet siue desiit esse dominus, hac actione tenetur: sufficit enim, si eo tempore dominus, quo non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ deiectum effussĩue quioerit lesũ
fuĩt udex ꝯputat mercedes meilitiᷤ
it aut cariturus est. obidqd̾ mutił¬
est factus est. Ici catricum aũt aũt auti.
deforinitans. nulla fit estimatio ꝗ a
lib̾m corpus nullam recipit ostimati
malefitio ẜuoꝵ adu̾sus nos in
at nob̾ deditione ipĩus corporis ꝙ de¬

Expanded text:
 deiectum effusumue quid erit, laesum fuerit, iudex computat mercedes medicis pit aut ca‹r›iturus est ob id, quod inutilis factus est. cicatricium autem aut deformitatis nulla fit aestimatio, quia liberum corpus nullam recipit aestimatimaleficio seruorum aduersus nos insat nobis deditione ipsius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sus ductus sit estimatio eius inputã¬
dae certeñ tamũ duplicationu. st
condit̾ionis iationẽ hñdam. ¶ Ius¬
nus putat furti faciendi ip̃s spectã¬
dumeẽ: aneuis d familie sint serui.

Expanded text:
sus ductus sit, aestimatio eius imputanda est. certe non tantum duplationis, sed et condictionis rationem habendam Iulianus putat. furti faciendi tempus spectandum esse, an eiusdem familiae sint serui:
Abbreviated transcription (Latin):
a gͥi eualio. ꝙ accidit cũ alienatũ ma¬
numssus uee. qd ẽ uẽrus. In qͦ casu
e lectio ẽ actoris: cũ qͣuo uelit agere᷑
¶Iulionus aũt ait deeo quimamimisit
si paratus sit defendere se manumisiꝰ
excepͣtionẽ dandamei quimaꝵ numi
ñ ut etiam lucrũ faceret. Idõꝙ excep
actorꝗ̃ eoꝵ uelit ꝯuenire. ¶ Item si
explurib dm̃s quidã dolo malo parteᷤ
suas desierint possidere. electio erit
actoris utrũ directo agere uelit cum
desut. ¶ Siẜnum alienũ alius iiu¬
resuũ eẽ responderit: altõ soluente
ait̃ ubabit᷑. ¶ Siis quẽ cesieris dolo
possidere decesserit prius qͣ hac accõe
directe actionis fuccedit. diu̾sũ dm̃s
simoram feceris inuditio accipien¬
functus mtitusẽ. acco dandae᷑ noc in
ipm quolib tẽpore. namlibim cedeb

Expanded text:
od accidit, cum alienatus manumissusue est. quod est uerius: in quo casu electio est actoris, cum quo uelit agere. Iulianus autem ait de eo qui manumissit, si paratus sit defendere se manumissus, exceptionem da‹n›dam ei qui manumin ut etiam lucrum faceret: ideoque exceptactor, quem velit convenire. Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint possidere, electio erit actoris, utrum directo agere uelit cum dere. Si seruum alienum alius in iure suum esse responderit, altero soluente alter liberatur. Si is, quem desieris dolo possidere, decesserit, priusquam hac actione directae actionis succedit: diuersum dicemus, si moram feceris in iudicio accipienfunctus mentitus est, actio danda est, nec in i
Abbreviated transcription (Latin):
siue inhabitent. siue nĩnbabitent.¬
hant tam̃ aliquid expositum m̃ hi lo¬
cis suprãeum locum quo uulgo iter
fieret. ł in quo consistetur. Ioposi¬
tũ hãt. accipere debemus positũ sue¬
hãt inhabitationib . ł cenãculis siue

Expanded text:
sive inhabitent sive non, habent tamen aliquid expositum his locis. "Supra eum locum, qua volgo iter fieret inve quo consistetur, id positum habeat". accipere debemus positum sive in habitationis vel ce
Abbreviated transcription (Latin):
ñ omẽ quicquid positum ẽ s⁊ quicꝗd
sicpositumẽ ut nocere᷑ possit᷑. ħ solũ
ꝓspicere p̃torem npͤossit nocete. nec
ex peciamus utnoceat. s⁊ omĩno sino¬
cerepossit edicto locus sit sohercetur
aũt quipositum habuit. siuenocuit
id ꝙ positumẽ. siue ñ nõcuit. ¶ Si
id qd̾ positum erat oeciderit ⁊ocuĩt :¬
ł ibabitotorem ñ aͣ eteumpietor in ꝑ¬
huius accõnis ami oportere actioncm.
hanc enim ñ conpetere palĩ eẽ quia neq¬

Expanded text:
n omne quidquid positum est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem, qui positum habuit, siue nocuit id quod positum erat ‹siue non nocuit. Si id quod positum erat› deciderit et habitator. nam et cum pictor in phuius actionis dari oportere actionem: hanc enim non competere palam esse, quia neq
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.i. Siuõ pulures diuiso int̾ se ce¬
naculo habitent. accio ineu in solũ
datur qui inhabitabat eam partemu
effusumẽ. ¶ Si quis gratuitas habitiᷤ¬
tiones ded̾it. lib̾tis ⁊ clientib ł suis:
tius ait qd̾ uerumẽ. ¶Idem erit dicẽ¬
dum. Niquis amucis sus modica hospi¬
tioia distribuit. nam ⁊ siquis cenacu¬
lariam exerc̾e̾ns. ipẽ maximã partẽ
cenaculihãt. solus ten̾ebitur. S⁊ i⁊siq̾
Si siquis cenaculariam exercens mo¬
iectum esfu sum ẽ ¶nt̃dum tenĩ quo
p̃torem equitate motum in eimm potiꝰ
dare acconẽ. ex cuius cubil culo. uł exe¬
teneri¶ Si ex orreardus aliquid deie¬
cerit. reffud̾it. aut conductor apothe¬
ce. ł quiinł dumitaxat ꝯductum locũ
habebat. ut ibi opus fiat. ł doceat. in
factum accõni locus est. Etiamsiquiꝰ
oꝑantiũ deiecerit. łeffuderit. łsiq̾s¬

Expanded text:
i uero plures diuiso inter se cenaculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est. Si quis gratuitas habitationes dederit libertis et clientibus uel suis tius ait: qdum et si quis amicis suis modica hospitiola distribuerit. nam et si quis cenaculariam exercens ipse maximam partem cenaculi habeat, ‹solus tenebitur›: sed si quis cenaculariam exercens moiectum effusumue est. Interdum tamen, quotorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exeteneri. Si horrearius aliquid deiecerit uel effuderit aut conductor apothecae uel qui in hoc dumtaxat conductum locum habebat, ut ibi opus faciat uel doceat, in factum actioni locus est, etiam si quis operantium deiecerit uel effuderit
Abbreviated transcription (Latin):
sidr nẽo locupletiorẽ ẽẽ. qd eum
plurimosialius pꝰsid̾ redẽpt᷑urꝰ fuit.
neculũ ꝗ filium alienum possid̾at
tm̃ habere. quanti eũ patri uende̾
posset. Inlege aũt aquilia dãpnũ
ꝯ sequimur. ⁊ am̃isisse oicem̃. ꝙ ant
ꝯsequi potumuus: ant erogare cogi¬
mu  Undãpnis quelegeaquilia
arcelł.ł.itio ⁊ seiostichũ legaũ
celib̾ante seio. cuntitius ufudicaᷤ¬
s⁊ leganim: stichus occulis ẽ. dem̃
seuis repudiauit legatum ꝓ inde
gatauio legatum. Bedis ẽ actio pͥ¬
inde ac silegatus neet. ¶Sidns̃ q̃

Expanded text:
 eo locupletiorem esse, quod eum plurimo, si alius possideret, redempturus fuit, nec illum, qui filium alienum possideat, tantum habere, quanti eum patri uendere posset. in lege enim Aquilia damnum consequimur: et amisisse dicemur, quod aut consequi potuimus aut erogare cogimur. In damnis, quae lege Aquiliarum Titio et Seio Stichum legavit: deliberante Seio, cum Titius vindicasset legatum, Stichus occisus est: deinde Seius repudiavit legatum. perinde gatario legatum heredis est actio perinde ac si legatus non esset,