comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã fortitudinẽ: ut uͦ loeoe. & theodocio lini¬
unt eũ stulticia. Aqͥla autẽ uerbũ hebraieũ thã¬
phei. int̾pͣtatꝰ ẽ. aNalco qđ significat absq salee
de transiatione transiens ad aliã tͣmslationẽ: ut
qͦmͦ cibꝰ absq sale nullũ hab& saporẽ. ita & lu¬
tũ absq paleis quib firmat᷑ & strngitur. mehi
roboris possit p̃bere parieti. Dic inqͥt ad eos qͥ n
lis uana ꝓnittunt. & cassũ pollicent᷑ auxilium
quod casurus iste paries & hec macheria: & n̾nit¬
tã imbrẽ uehem̃tissimũ. hostes uidelic& uehem¬
tissimos. Babilonios autẽ chaldeosq significat: et
de in lapides grandinis desuꝑ irruentes. Omĩa ꝑme
taphorã qͦ instabilẽ macheriã subitꝰ turbo subuer¬
tat & subruat: & pꝰea dicat᷑ eis. id ẽ. pseudo ꝓpħis.

Expanded text:
odotio, linunt eum stultitia: Aquila autem verbum Hebraicum THAPHEL interpretatus est ἀνάλῳ, quod significat absque sale, de translatione transiens ad aliam translationem, ut quomodo cibus absque sale nullum habet saporem: ita et lutum absque paleis quibus firmatur et stringitur, nil roboris possit praebere parieti. Dic, inquit, ad eos 128 qui illis vana promittunt, et cassum pollicentur auxilium, quod casurus sit iste paries et haec maceria, et immittam imbrem vehementissimum, hostes videlicet saevissimos. Babylonios autem Chaldaeosque significat; et eosdem lapides grandinis desuper irruentes, omnia per metaphoram, quo instabilem maceriam subitus turbo subvertat et subruat; et postea dicatur eis, id
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ eiꝰ annuntiat firmam̃tũ. Isti congregauert᷑
irutionales qͦsq. & ꝓpt̃ nimiã innocentiã pecudũ
sumles: contra domũ di. Unde nunc dicitꝰ: & congre¬
gauerunt greges suꝑ domũ ifrł. nec surrexerunt
ipsi nec ali os suscitare potuerunt: s queeũq ege¬
runt & agunt. plena m̃daciis sunt. Qaq seqr̃. &̃
cepert̃ fuscitare sermonẽ : illuã significat qđ ue¬
lunt qͥdẽ consurgere & se ad excelsa sustollere: s

Expanded text:
tum. Isti congregaverunt irrationabiles quosque, et propter nimiam innocentiam pecudum similes, contra domum Dei. Unde nunc dicitur: Et congregaverunt greges super domum Israel: nec surrexerunt ipsi, nec alios suscitare potuerunt; sed quaecumque egerunt et agunt, plena mendaciis sunt. Quodque sequitur: Et coeperunt suscitare sermonem, illud significat, quod velint quidem consurgere, et se ad
Abbreviated transcription (Latin):
quã arcũ apparere nͥ in nube & inaquis. Hic arcꝰ
signũ ẽ. clem̃tie & testam̃ti dĩ. qđ fec̃ cũ hominib :
ut qͣndo apparuerit in nube. sciamꝰ nos scđm antiqͥ¬
Statis
exẽplũ neq̃ꝗͣ ꝑituros eẽ. diluiuo. Eoc qͦ oftenditur
pꝰ penas atq supplicia & purgationẽ peceatorũ. fu-

Expanded text:
quam arcum apparere, nisi in nube et in aquis. Hic arcus quam arcum apparere, nisi in nube et in aquis. Hic arcus signum est clementiae, et testamenti Dei, quod fecit cum hominibus: ut quando apparuerit in nube, sciamus nos, secundum antiquitatis exemplum, nequaquam perituros esse diluvio . Ex quo ostenditur post poenas atque su
Abbreviated transcription (Latin):
nis qͥ sedebat suꝑ similitudinẽ throm. qͥ thronꝰ ha¬
bebat similitudinẽ lapidis saphiri. alũbis & desuꝑ
electro comparatur. Qđ electrũ & intrinsecꝰ & extrin¬
secꝰ habebat quasi ignis aspectũ. Alumbis uero & de¬
orsũ ignis erat resplendens ieircuitu: ut ostender&
ea que supra lũbos funt ubi sensus uersat᷑ & ratio
ñ indigere igne uł flãmis. s p̾ciosissimo metallo et
purissimo: ea uͦ quȩ a lumbis deorsũ ubi coitus. ubi
generatio. ubi incentiua uitioꝵ purgatione indi¬
gere flammarũ : ut cũ purgata fuerint habeant
sicut arcꝰ similitudinẽ quę uulgo iris dr̃ cũ fue¬
uocatur arcꝰ. & in apocalipsi ioħis eodẽ nomine ip̃iẽ
dr̃: insi in pluiua & maquosa nube non potest appa¬
rere diuersoꝵ colorũ. & pulcherrimoꝵ & sensim in
alios transeuntiũ. Unde & poeta. Mille rapit uari¬
os ad uersa luce colores. Sed & morẽ uulgi sequens
idẽ poeta. cũ bibit inquit arcꝰ. E& qͦ significat mĩ¬

Expanded text:
sedebat super similitudinem throni: qui thronus habebat similitudinem lapidis sapphiri a lumbis et desuper, electro comparatur. Quod electrum et intrinsecus et extrinsecus habebat, quasi ignis aspectum. A lumbis vero et deorsum, ignis erat resplendens in circuitu, ut ostenderet ea quae supra lumbos sunt, ubi sensus versatur et ratio, non indigere igne nec flammis, sed pretiosissimo metallo et purissimo. Ea vero quae a lumbis deorsum, ubi coitus, ubi generatio, ubi incentiva vitiorum, purgatione indigere flammarum, ut cum purgata fuerint, habeant sicut arcus similitudinem, quae vulgo Iris dicitur, cum fuevocatur arcus, et in Apocalypsi Joannis eodem nomine Iris dicitur , nisi in pluvia, et in aquosa nube non potest apparere, diversorum colorum, et pulcherrimorum, et sensim in alios transeuntium. Unde et poeta : Mille rapit varios adversa luce colores. Sed et morem vulgi sequens idem poeta: Cum bibit, inquit, arcus. Ex quo significat num
Abbreviated transcription (Latin):
que sub firmam̃to ᷤ eẽ. meruerunt. Quę pꝰ ꝗͣ eleuata
sunt & audierunt uocẽ quasi aquarũ multarum.
& qͣsi uerbi sublimis dĩ. uocẽq castrorũ & exercitꝰ:
demiserunt alas. & stuporẽ silentio demonstrarunt.

Expanded text:
quae sub firmamento Dei esse meruerunt. Quae postquam elevata sunt, et audierunt vocem, quasi aquarum multarum, et quasi verbi sublimis Dei, vocemque castrorum et exercitus, dimiserunt alas, et stuporem silentio demonstrarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmis. dyxit dñs dño meo sede ad dextris me¬
is. donec ponã inimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ.
Sic̃ autẽ christallo purissima queq atq lucentia in
celestib demonstrant᷑. quȩ nrm̃ oculatũ corpꝰ illumi¬
nent : sic in saphiro id ẽ. in throno dĩ. & suꝑ firma¬
mentũ qđ celũ accipimꝰ abscondita atq secreta &
in comp̃hensibilia dĩ saeram̃ta monstrantur. qͥ posu¬
it tenebras latibulũ suũ. & in nube uidetꝰ & caligine.
Unde & in exodo seribitur. Et sub pedib dĩ erat quasi
opus lateris saphiri: & sic̃ species firmam̃ti cęli mun¬
dissimi. Unde & sponsa pulchritudinẽ sponsi descri¬
bens in cantico: uent̾ eiꝰ inqͥt qͣsi tabula eburnea.
suꝑlapidẽ saphirũ. & in iohis apocalipsi. pͥmũ fun-¬
dam̃tũ iaspis. scdin saphiri scribitur. Et in rationa¬
li pontificis. in uersu ae ordine lapidũ singuloꝵ.
seđs ordo carbunculũ &  saphirũ. & iaspidẽ.: de qͥb

Expanded text:
Domino meo: Sede ad dexteram meam. Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Sicut autem crystallo purissima quaeque atque lucentia in coelestibus demonstrantur, quae nostrum oculatum corpus illuminant: sic in sapphiro, id est, in throno Dei, et super firmamentum quod coelum accipimus, abscondita atque secreta et incomprehensibilia Dei sacramenta monstrantur: Qui posuit tenebras latibulum suum , et in nube videtur et in caligine. Unde et in Exodo scribitur: Et sub pedibus Dei erat quasi opus lateris sapphiri, et sicut species firmamenti caeli mundissimi . Unde et sponsa pulchritudinem sponsi describit in Cantico: Venter ejus quasi tabula eburnea super lapidem sapphirum . Et in Joannis Apocalypsi primum fundamentum jaspidis, secundum sapphiri scribitur . Et in rationali pontificis, in versu et ordine lapidum singulorum, secundus ordo carbunculum habet, et sapphirum, et jaspidem . De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ qͣlitate merctoꝵ unieuiq officio atriũ dele
Qͣaraginta cubitorũ erant ꝑ longũ: &. xxxͣxc. ꝑlatũ.
De qͥb mimeris in hoc eodẽ ꝓpħa disputasse me me¬
mini: qd̃ aliud ad tribulationes & angustias.
aliud ad ꝑfectã referat᷑ ętatẽ. Unde quadraginta
dieb moyses & helias. & dñs atq saluator in he¬
remo ieuinarunt: & ad sacerdole officiũ ñ ut pꝰ¬

Expanded text:
et pro qualitate meritorum unicuique officio atrium deleget pro qualitate meritorum unicuique officio atrium delegQuadraginta cubitorum erat per longum et triginta per latum, de quibus numeris in hoc eodem propheta disputasse me memini, quod aliud ad tribulationes et angustias, aliud ad perfectam referatur aetatem. Unde quadraginta diebus Moyses et Elias et Dominus atque Salvator in eremo jejunarunt. Et ad sacerdotale officium n
Abbreviated transcription (Latin):
tur sacrifitiũ : quanto magis ꝓ delica conscientia:
Unde & iob offerebat quotidie hostiã ꝓfiliis suis.
timens ne ꝑ ignorantiã deliquissent. Qđ autẽ
seqr̃. ut non efferant inatriũ ext̾ius. ut scĩfice¬
tur popłs qͥ scificationi ñ fuerat p̃paratus: ul
lua signifleat ne facile ñ scificatis seã tribua¬
mus. nec mittamus uxeta euangłiũ margaritas
ante porcos. nec demus sem̃ canib. Deniq moises
trib dieb ab omi immundicia & abuxorũ cõ¬
plexu uuit popłm scĩficari: ut aecedat ad mon¬
te sina & scĩficatus scã suscipiat. Sin autem
accessurt ad audienda & fuscipienda uerba dĩ.
manfestũ ẽ. in lege illud aplicũ contineri: no
ite fraudare inuicẽ nisi forte ex consensu ad
tempꝰ ut uacetis orationi : & ex consensũ abstinen¬
dũ ab inxorib ut uacemꝰ orationi. Post hȩc scriptũ
c̃. Q& eduxit me in atriũ ext̾ius. & cireũdireit

Expanded text:
tur sacrificium, quanto magis pro delicti conscientia! tur sacrificium, quanto magis pro delicti conscientia! Unde et Job offerebat mane quotidie hostiam pro filiis suis , timens ne per ignorantiam deliquissent. Quod autem sequitur: Ut non offerant in atrium exterius, et sanctificetur populus, qui sanctificationi non fuerat plud significat ne facile non sanctificatis sancta tribuamus, nec mittamus juxta Evangelium margaritas ante porcos, nec demus sanctum canibus. Denique Moyses tribus diebus ab omni immunditia et ab uxorum complexu vult populum sanctificari , ut accedat ad montem Sina, et sanctificatus sancta suscipiat. Si autem accessuri ad audienda et suscipienda verba Dei festum elite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi : et ex consensu abstinendum ab uxoribus, ut vacemus orationi. Post haec scriptum est: Et eduxit me in atrium exterius, et circumduxit
Abbreviated transcription (Latin):
rint nichil se aliud debere appetere: eũ etiã intẽ¬
plo carnes ad eorũ refrigeria p̃parate sunt. Et¬
bant᷑ subter limen domꝰ ad orientẽ. Facies enĩ domꝰ
respiciebat ad orientẽ: aquę autẽ descendebant
in latus templi dextrũ ad meridiẽ altaris. Et e

Expanded text:
rint nihil se aliud debere appetere, cum etiam in temrint nihil se aliud debere appetere, cum etiam in templo carnes ad eorum refrigeria praeparatae sint. egrediebatur subter limen domus ad orientem; facies enim domus respiciebat ad orientem; aquae autem descendebant in latus templi ad extremum ad meridiem scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ : & in hoc eodẽ ꝓpħa tricesimꝰ annus po¬
nitur in exordio. Ubi igitur cibi. ibi & angustia
atq teptatio ꝑ que parant᷑ cibi: & ubi inꝑfecti
uiri uenerimꝰ etatẽ. ibi caleanda st̃ omĩa. & di¬
cendũ. Habentes uictũ & uestitũ his contenti su
ter escis : ds̃ autẽ & hunc & illas destru&. Neq
enĩ in futuro manducabimꝰ & bibemꝰ. s illo uesee¬
m᷑ pane qͥ de celo descendit: de qͦ & in psalmo ca¬
nitur. Panẽ angłoꝵ manducauit homo: & meus
cibꝰ ẽ. ut faciã uoluntatẽ eius qui me mistt. Qa
autẽ m̃sura una atriolũ erant qͣttuor que atrui
maioris angulos possidebant: qͣt tuor mundi signifi¬
cat plagas: qd in sidore uultꝰ nr̃i comedamꝰ pane. et
omĩs labor uentri stercoriq ꝓficiat : quȩ qͣttuor
accubita: ut ubi cibi ibi & m̃surarũ pparatio. Et
ne forsitan ignorar& spħa qͥd cent quȩ cerneret¬
dixit aa eũ. Hec ẽ. domꝰ culinarũ: in qͣ coquent

Expanded text:
baptismum. Et in hoc eodem propheta tricesimus annus ponitur in exordio. Ubi igitur cibi, ibi et angustia atque tentatio per quae parantur cibi: et ubi perfecti viri venerimus ad aetatem, ibi calcanda sunt omnia et diceter escis, Deus autem et hunc et illas destruet . » Neque in futuro manducabimus et bibemus, sed illo vescemur pane qui de coelo descendit . De quo in Psalterio canitur: « Panem angelorum manducavit homo ; » et: « Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Quod autem mensura una atriolorum erat quatuor, quae atrii majoris angulos possidebant, quatuor mundi significat plagas : quod in sudore vultus nostri comedamus panem, et omnis labor ventri stercorique proficiat: quae quatuor habebant accubita: ut ubi cibi, ibi et mensurarum praeparatio. Et ne forsitan ignoraret propheta quid dixit ad eum: Haec est domus culinarum in qua coquent
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. in quo liberũ monstrat᷑ arbitriũ. Et duę
reddunt᷑ cause quare ñ audiant : qr ꝑuerse in¬
qͥt sunt uoluntatis & attrita fronte : siue ut
Ecce dedi faciẽ tuã ualentiorẽ faciebꝰ eorũ: & fron¬
tẽ tuã duriorẽ frontib eorũ. Ut ad amantẽ &
te ẽ. & ꝓcacis audacie: ut duro sit corde et
scorpionib comparetur : idõ dedi tͥ uultũ duris¬
simũ. & frontẽ que nullo pudore suꝑet. Ere qͦ
discimꝰ int̾dũ gr̃e eẽ. dĩ impudentie resistere:
& cũ locꝰ poposcerit. fronte fronte conterere.
Hoc autẽ tribuit᷑ : ne nr̃a uerecundia & humanꝰ
pudor ꝑtimescat insidias emuloꝵ. Fili hominis
om̃s sermones meos quos loquor ad te assume
in cor tuũ: & aurib tius audi. Iste ẽ. cib uolu¬
minis. & hec sunt uerba qͥb ꝓdiuersitate audi¬
entiũ uł lam̃ta uł carm̃. uł ue hominib loqͥm̃.¬
Et tam̃ notandũ qđ ante sermones dĩ ininr̃o corde
condendi sunt audiendiq & intelligendi diligen¬

Expanded text:
nstratur arbitrium. Et duae redduntur causae, quare non audiant: quia perversae, inquit, sunt voluntatis, et attrita fronte, sive, ut Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duritis est, et procacis audaciae, et duro sic corde, ut scorpionibus comparetur. Ideo dedi tibi vultum durissimum, et frontem quae nullo pudore superetur. Ex quo discimus, interdum gratiae esse Dei impudentiae resistere, et cum res poposcerit, frontem fronte concutere. Hoc autem tribuitur, ne nostra verecundia et humanus pudor pertimescat insidias aemulorum. Fili hominis, omnes sermones meos quos loquar ad te, assume in cor tuum, et auribus audi. Iste est cibus voluminis, et haec sunt verba quibus pro diversitate audientium, vel lamenta, vel carmen, vel vae hominibus loqEt tamen notandum, quod ante sermones Dei in nostro corde condendi sunt audiendique et intelligendi diligen
Abbreviated transcription (Latin):
tre: excelsa terrȩ montesq comoti funt: & infe¬
riora ualliũ lique facta. Potest locus eẽ. głiȩ
dm̃. & lux maccessibilis.: de qua & apłs loqͥtur.
qͥ solus hab& immortalitatẽ. & luce̾ habitat in¬
accessibilẽ. Quando ptita iudicia dnĩ antmo re
uoluinꝰ: audimꝰ post tergũ uocẽ cõmotionis magner
Quando futura corde meditam᷑. auditur uox de
pͥorib: & ex his quȩ ante sunt. Et uocẽ alarum

Expanded text:
tre, excelsa terrae montesque commoti sunt, et infetre, excelsa terrae montesque commoti sunt, et inferiora vallium liquefacta. Potest locus esse gloria Domini, et lux inaccessibilis, de qua Apostolus loquitur: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Quando praeterita judicudimus vocem post tergum commotionis magnae. Quando futura corde meditamur, auditur vox de prioribus, et ex his quae ante sunt. Et vocem alarum
Abbreviated transcription (Latin):
bulans sp̃u carnis oꝑa ñ implebat: sp̃s enĩ dĩ erat
in eo. Quã obrẽ & t̾rena contẽnens rapit̾ a spũ.
& audit pꝰse uocẽ cõmotionis magne. Pret̾itor ũ
obliuiscens & in futurũ se extendens. ut inimicoꝵ
insidias pꝰ tergũ relinquer&. Tale quid & in exodo
legimꝰ quando pharao & omĩs exercitꝰ eiꝰ ꝑsequeba¬
tur isrł. & angłs in colũna nubis deseruit pͥora
castroꝵ uenitq postergũ & tota nocce stetit int̾
isrł. benedicta głia dñi de loco suo. Locus autem
anĩ ẽ: omĩs ni quib hospiciũ inuenit. Aut certe
filius locꝰ patris. sic̃ & pat̾ locus ẽ. filii: dicente
dño saluatore: ego in patre & pat̾ in me. Hoc idẽ
significat & micheas. Eece dñs egredietur de Ioco
suo. & descend& suꝑ excelsa terre. & cõmouebun¬
tur montes suꝑ eũ. & ualles tabescent sic̃ cera
a facie ignis: & sic̃ aqua quȩ defertur in p̾ceps.
Descendente enĩ dño saluatore & ꝓficiseente de pa¬

Expanded text:
bulans in spiritu, carnis opera non implebat: spiritus enim Dei erat in eo. Quamobrem et terrena contemnens rapitur a spiritu, et audit post se vocem commotionis magnae, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens, ut inimicorum insidias post tergum relinqueret. Tale quid et in Exodo legimus , quando Pharao et omnis exercitus ejus persequebatur Israel, et angelus in columna nubis deseruit priora castrorum; venitque post tergum, et tota nocte stetit interIsrael: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus autem Domini est omnis in quibus hospitium invenit. Aut certe Filius locus est Patris, sicut et Pater locus est filii, dicente Domino Salvatore: Ego in Patre, et Pater in me . Hoc idem significat et Michaeas: Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet super excelsa terrae, et commovebuntur montes subter eum, et valles tabescent sicut cera a facie ignis, et sicut aqua quae defertur in praeceps . Descendente enim Domino Salvatore, et proficiscente de Pa
Abbreviated transcription (Latin):
strata ligno: s tanta erat lignoꝵ copia ꝑ circuitum.
ut & pauim̃tũ. & de pauim̃to usq ad fenestras li-¬
gnis omiã iungerentur. Quȩ fenestrȩ iuxta lacͣax.
apiebant᷑ triplicit̾. ut aꝑtis eis triplex in tẽplo
dĩ intelligentia monstraret᷑. uxeta illud qđ alibi
dr̃. Tu autẽ describe eã triplicit̾. dspicerentur
autẽ ꝑ eas ñ solũ interuis s & exterus: ut quę
int̾iora sunt inuisibilia. quȩ exteriora uisibilia co¬
gnoscamus : ut aliud mentẽ. aliud carne̾. aliud
spalẽ intelligentiã. aliud simplice̾ monstrar& hi¬
storiã. & ꝑ om̃s parietes incircuitu tã intrinfecꝰ
quã extrinsecꝰ : erant mensurȩ suȩ. Ilichil enim
absq ratione & mensura in tẽplo dĩ: & inxxine in
scã scõrũ. adõ faccũ ẽ. Cȩlata quoq erant cherubin

Expanded text:
strata ligno, sed tanta erat lignorum copia per circuitum, strata ligno, sed tanta erat lignorum copia per circuitum, ut et pavimentum et de pavimento usque ad fenestras, lignis omnia jungerentur. Quae fenestrae juxta Septuaginta aperiebantur tripliciter: ut apertis eis, triplex in templo Dei intelligentia monstraretur, juxta illud quod alibi dicitur: Tu autem describe ea tripliciter . Prospicitur autem per eas non sointeriora sunt invisibilia, quae exteriora visibilia cognoscamus, ut aliud mentem, aliud carnem, aliud spiritalem intelligentiam, aliud simplicem monstret historiam. Et per omnes parietes in circuitu tam intrinsecus quam extrinsecus erant mensurae suae, nihil enim absque ratione et mensura in templo Dei, et maxime in Sancto sanctorum a Deo factum est. Caelata quoque erant
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ erant int̾ cherub & cherub: ut unũ cherub dua¬
rũ palmarũ laterib uallaret᷑. Qđ cherub nequaꝗͣ
ut in pͥncipio huiꝰ ꝓpħȩ legimꝰ. quattuor habebat
facies. hominis scilica& ⁊leonis. & uituli & aqͥle: s
tantũ duas. hoc ẽ. hominis & leonis. Quoꝵ pͥmũ ad
rationẽ ꝑtin& sequens ad furorẽ: qui significantus
grece eyr oc appellatur. Furorẽ autẽ dicimꝰ. ñ eũ qͥ
ꝑturbationi & uicio ꝓximtis ẽ : s qͥ mentis consolidat
molliciẽ. & fottiorẽ facit animũ dimicantis. In pͥncipio
enĩ subiacemꝰ. & concupiscentiȩ quȩ refert᷑ ad uitu¬
alia re indigemus nͥ ratione atr fortitudine : quoꝵ
alcerũ ad sensũ atq prudentiã. alterũ refert᷑ ad
antmi ꝑseuerantiã. Omĩs gͥ paries ꝑ cireuitũ tẽpli

Expanded text:
mae erant inter Cherub et Cherub, ut unum Cherub duarum palmarum lateribus vallaretur: quod Cherub nequaquam, ut in principio hujus prophetae legimus, quatuor habebat facies, hominis scilicet, et leonis, et vituli, et aquilae; sed tantum duas, hoc est, hominis et leonis, quorum primum ad rationem pertinet, sequens ad furorem, qui significantius Graece θυμὸς appellatur. Furorem autem dicimus, non eum qui perturbationi, et vitio proximus est: sed qui mentis consolidat mollitiem, et fortiorem facit animum dimicantis. In principio enim subjacemus concupiscentiae, quae refertur ad vitualia re indigemus, nisi ratione atque fortitudine, 503 quorum alterum ad sensum atque prudentiam, alterum refertur ad animi
Abbreviated transcription (Latin):
ut & firmitatẽ habeant & pulchritudinẽ: neqͥs
ad scã sc̃oꝵ similis orie possit irrũꝑe & sibi sa¬
cerdotiũ uindicare. Suꝑquȩ ostia erant fenestrȩ¬
obliq siue absconditȩ: ut ipsum quoq lumͣ qđ
p̾bebatur intrinsecꝰ ñ haber& ꝑfectã. scientiam
nec clarũ lum̃ & cunctis patens s plerisq ex par¬
te eẽt. absconditũ. Nunc enĩ uidemus in enigmate:¬

Expanded text:
ut et firmitatem habeant et pulchritudinem, ne quis ut et firmitatem habeant et pulchritudinem, ne quis ad Sancta sanctorum similis Oziae possit irrumpere, et sibi sacerdotium vindicare. Illi obliquae sive absconditae, ut ipsum quoque lumen, quod praebebatur intrinsecus, non haberet perfectam scientiam, nec clarum lumen et cunctis patens, sed pleraque ex parte esset absconditum. Nunc enim videmus in aenigmate,
Abbreviated transcription (Latin):
obliq & similitudo palmarũ hinc atq inde in hu¬
meris uestibuli scdm latera domus. latitudinẽq pa¬
rietũ. Multũ in hoc loco. lxxc. editio ab hebraica ue¬
ritate discordat. Unde hoc solũ adinonebo: qđ ꝓ gros¬
siorib lignis enoẏa aia. hoc ẽ. necessaria siue cura
digna transtulerint: & ꝓ obliquis fenestris ab scondi¬
¶ tas
& qd in fine testimonii positũ ẽ. & mensus ẽ. hoio
tera domus compaeta siue conuineta quȩ illi dixe

Expanded text:
 inde in humerulis vestibuli, secundum latera domus latitudinemque parietum. Multum in hoc loco Septuaginta editio ab Hebraica veritate discordat. Unde hoc solum admonebo quod pro crassioribus lignis, σπουδαῖα, hoc est, necessaria, sive cura digna transtulerint, et pro obliquis fenestris, absconditas, et quod in fine testimonii positum est: et mensus est hinc  Al. per latera domus compacta, sive conjuncta, quae illi dixe
Abbreviated transcription (Latin):
& celata cherubin & palmȩ in cherub & cherub. Ouȩ
facies cherub. facies hominis ad palmã hinc & fa¬
cies leonis ad palmã inde. cȩlatꝰ omĩs paries ꝑ circu¬
itũ apauimito usq ad laquearia cherubm. & palmȩ
celatȩ. & scũariũ & templũ aꝑiebat᷑ ꝑ qͣttuor an¬
gulos contra faciẽ scõrũ iusio quasi species altaris
luignei. Triũ cubitoꝵ altitudo eiꝰ. & longitudo cubito¬
rũ duo. & latitudo cubitoꝵ duo. & cornua habebat.
Bases quoq & parietes eiꝰ lignei. Serbũ contra. qđ
laxa. transtulerunt inpͥncipio testimonũ ubi seri¬
ptũ ẽ. & mensus ẽ. contra domũ in hebraico non

Expanded text:
mensura, et caelata Cherubim, et palmae inter Cherub et Cherub. Duae facies Cherub: facies hominis ad palmam hinc, et facies leonis ad palmam inde: caelatus omnis paries per circuitum a pavimento usque ad laquearia Cherubim, et palmae caelatae. Et sanctuarium et templum aperiebatur per quatuor angulos contra faciem sanctorum: visio quasi species altaris lignei: trium cubitorum altitudo ejus, et longitudo cubitorum duorum: et latitudo cubitorum duorum: et cornua habebat, bases quoque et parietes ejus lignei. » Verbum contra, quod LXX transtulerunt in principio testimonii, ubi scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ris uertere. Uir gͦ ille qͥ ꝓpħam in adita tẽplim
troduxerat & int̾cetera ostenderat ei altare ligne
etes habebat ligneos: dixit ei. Hoc altare qđ
respicis ipsa ẽ. mensa corã dño que insimilitudi¬
ne rubi ard&. ⁊ non comburitur: de qua scs loqͥt᷑
ad dm̃. Parasti in conspeetu meo mensã : aduersus
eos qͥ tribulant me. Dto quoq ostia erant intẽplo
& in ipso scũario : ꝑ quȩ utriusq instrumenti faera

Expanded text:
rietum. » Vir ergo ille qui prophetam in abdita templi introduxerat, et inter caetera ostenderat ei altare ligneuetes habebat ligneos, dixit ei: Hoc altare quod respicis ipsa est mensa coram Domino, quae in similitudine rubi ardet et non comburitur. De qua sanctus loquitur ad Deum: « Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . » Duo quoque ostia erant in templo, et in ipso s
Abbreviated transcription (Latin):
titudine contra facie̾ tẽpli. & reliq contra eubi¬
toꝵ centũ. Et mensus ẽ. longitudinẽ separantis
contra faciẽ reliquoꝵ quȩ erat postergũ domus u-¬
lius. & reliqͣ hinc & inde cubitoꝵ centũ. longitudinẽ
& templũ & anguli. & elã ex terius strata ligno &
fenestrȩ immo retis facte. tres ad lucendũ ut ꝓspi¬

Expanded text:
titudinem contra faciem templi, et reliqua econtra cubitorum centum. Et mensus est longitudinem separantis contra faciem reliquorum, quae erant post tergum domus illius, et reliqua hinc et inde cubitorum centum longitudinem. Et templum et anguli, et Aelam exterius strata ligno, et fenestrae in modum retis factae tres, ad lucendum, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ de lignis paradisi sunt ñ cremant᷑ igne uicmo.
s puriora reddunt᷑. Nec mirũ hoc de scuario & inte¬
riorib tẽpli. & altari thimianatis credere : cũ eciã
AXCIANTON ligni genꝰ. uł ligni habens similitudinẽ¬
quanto plus arserit. tanto mundiꝰ inueniatur. Ignos¬
ce lector difficultati : & ueniã tribue pauperis in¬
telligentie. Efenestras enim obliquas & in modum¬
retis factas. & quȩ sẽꝑ clause sunt. uix usq ad in¬
teriorẽ domũ cordis nr̃i ꝰ possumꝰ intromittere : ut
omĩa quȩ cernimꝰ inumbra uideamus & onagine.⁊
misteria : ER ot̃e ac autẽ romȩ appellant solaria de
cȩnacłoꝵ partib eminentia. siue meniana abeo qui
ea pͥmus inuenit : quȩ non nulli grecoꝵ ẜ ⁊ uree ẜ ae¬
uocant. Et loquutus ẽ. ad me. Hec ẽ.mensa corã dño.

Expanded text:
quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc sanctuario et interioribus templi, et altari thymiamatis credere, cum etiam amianton ligni genus quanto plus arserit, tanto mundius inveniatur. Ignosce, lector, difficultati, et veniam tribue pauperi intelligentiae. retis factas, et quae semper clausae sunt, vix usque ad interiorem domum cordis nostri oculum possumus intromittere, ut omnia quae cernimus in umbra videamus et imagine, mysteria: ἐκθέτας autem Romae appellant solaria de coenaculorum parietibus eminentia, sive meniana, ab eo qui ea primus invenit, quae nonnulli Graecorum ἐξώστρας vocant. « Et locutus est ad me: Haec est mensa co
Abbreviated transcription (Latin):
palmas mira arte cȩlatas: pꝰq aꝑiebatur scũarium
& tẽptũ ꝑ quat tuor angulos contra faciẽ scoꝵ. Prius
enim habemꝰ scientiȩ muttitudinẽ ꝑ quã uictoriam
de hoste conseqͥnur: & postea nobis seũariũ aꝑitur:
& teplum qd̃ hab& quattuor angulos stationẽ firmis¬
simã. & quȩ innullã partẽ decliuior sto. Hanc enim
hab& naturã m̃sura qͣdranguli. ut stabii consistat
basi: & in mystico numero qͥ prudenti lectori ꝑspicuuᷤᷤ
ẽ. elementa quattuor ex qͥb constant om̃a solida ꝓpe¬
tuaq possideat. & cuncta contra faciẽ seu arii aspici¬
ebant: ante qđ scũariũ siue in quo scũario erat spe¬
cies altaris lignei triũ cubitoꝵ altitudinei & lon
bitos. Quod altare habebat cornua: & tã basis quã
parietes eiꝰ hoc ẽ. latera erunt lignea. In qͦ scripturȩ
scȩ̃ misteria humanus sermo ñ potest explicare : qͦmͦ
aitare in quo ignis succendendus erat. m̃sa uidelic&
tunamatis. nichil abigne paciatur: s ut ita dicam

Expanded text:
lmas mira arte caelatas. Post quae aperiebatur sanctuarum et templum per quatuor angulos contra faciem sanctorum. Prius enim habemus scientiae multitudinem, per quam, victoriam de hoste consequimur, et postea nobis sanctuarium aperitur et templum, quod habet quatuor angulos, et stationem firmissimam, et quae in nullam partem declivior sit. Hanc enim habet naturam mensura quadranguli, ut stabili consistat basi. Et in mystico numero, qui prudenti lectori perspicuus est, elementa quatuor ex quibus constant omnia solida perpetuaque possideat. Et cuncta contra faciem sanctuarii aspiciebant. Ante quod sanctuarium, sive in quo sanctuario erat species altaris lignei trium cubitorum altitudine, et lbitos. Quod altare habebat cornua, et tam bases, quam parietes ejus, hoc est, latera erant lignea. In quo Scripturae sanctae mysteria humanus sermo potest explicare, quomodo altare in quo ignis succendendus erat, mensa videlicet thymiamatis, nihil ab igne patiatur, sed, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
bat aduiã aqͥlonis sacerdotũ erat: qͥ excubant
ad ministeriũ altaris. In quo notandũ. qđ sacerdo¬
tes qͥb custodiȩ tẽpli delegate sunt habitant in
ga⁊ ophilatio qđ respicit ad uiã meridianã in qͣ
sux plenissima ẽ. hi autẽ qͥ excubant ad minste¬
riũ altaris in quo offerunt᷑ uictimȩ ꝓpeccato in
garophilacio sint qđ respicit uiã aqͥlonis. eos qͥ
abaqͥlone ueniunt & offerunt uictimas ꝓpecca¬
tis susciꝑe & saiuare cupientes. Ꝙ utrũq ꝓ offi¬
eiis surs dño seruientes appellant᷑ filii sadoch qͥ
int̾prerat᷑ iustus siue iustificans. Om̃potens indeli¬

Expanded text:
erdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. In quo notandum, quod sacerdotes quibus custodiae templi delegatae sunt, habitant 491 in gazophylacio, quod respicit ad viam meridianam, in qua lux plenissima est. Hi autem qui excubant ad ministerium altaris, in quo offeruntur victimae pro peccato, in gazophylacio sint quod respicit viam Aquilonis, eos qui ab Aquilone veniunt, et offerunt victimas pro peccatis, suscipere et salvare cupientes. Qui utrique pro officiis suis Domino servientes, appellantur filii Sadoc, qui int
Abbreviated transcription (Latin):
facies habebat cherub. facies hominis uieta palmã
ex hac parte. & facies leonis uyxta palmã ex alia
parte. expͥssã ꝑ omẽm domũ in cireuitu. de terra
usq ad suꝑioreꝰ porte cherubin. & palme cȩlate e¬
rant in pariete tẽpli. limen quadrangulũ. & faci¬
es scũarũ aspectus contra aspectũ altaris lignei
triũ cubtcoꝵ altitudo. & longitudo eius duo eu¬
bitoꝵ & anguli eus. & longitudo eiꝰ. & parietes eiꝰ

Expanded text:
ta palmam ex hac parte et faciem leonis iuxta palmam ex alia parte expressam per omnem domum in circuitu de terra usque ad superiora portae cherubin et palmae celatae erant in pariete templi limen quadrangulum et facies sanctuarii aspectus contra aspectum altaris lignei trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitorum et anguli eius et longitudo eius et parietes eius
Abbreviated transcription (Latin):
& lauant᷑ orationes nr̃e ab om̃i sorde peccati.
Menseq ex utraq parte bene sunt postte : ut pͥmũ
immolet᷑ holocaustũ qđ totũ facer ignis absumat.¬
de in ꝓpeccato. & ad extremũ ꝓ ignorantia. qđ uł
scientes cõmisimus. uł ignorantes. Ad latus quoq
caustoꝵ cineres & carniũ urulentias efferebat
exteriꝰ. Siue erant duȩ mensȩ. & ad latus alterũ
uestibuli eiusde portȩ duȩ mense id ẽ. exutraq
parte quaternȩ : quattuor hinc & quattuor inde.
& postergũ siue ad latꝰ earũ. aliȩ octo m̃se: ut
simul faciant mensas sedeci. Quo numero ꝓpħa¬
rũ imsteria demonstrantur : ut quicqͥd ꝑ euangli¬

Expanded text:
et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: mensaeque ex utraque parte binae sunt positae, ut primum immoletur holocaustum, quod totum sacer ignis assumatdeinde pro peccato, et ad extremum pro ignorantia: quod vel scientes commisimus, vel ignorantes. Ad latus quoquecaustorum cineres, et carnium virulentias efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utraque pEt post tergum sive ad latus earum aliae octo mensae, ut simul faciant mensas sedecim; quo numero prophetarum mysteria demonstrantur: ut quidqui
Abbreviated transcription (Latin):
ad stmna conscenderat. Apłs autẽ petrus suꝑ
quẽ dñs eccłiȩ fundam̃ta solidauit. transcendit
sacram̃ta cognonit. Saluator quoq generis huma¬
ni pascha fecit in cęnaculo. & magno latoq cęna¬
culo atq omĩ sorde purgato stratoq & ad sp̃ãle con¬
iuuũ p̃parato : ubi misteriũ corporis & sanguinis
sui tradidit discipłis: & eternã nobis agni imma¬
clati reliqͥt festiuitatẽ. qđq aadidit & de mediis
ad tristega id ẽ. tercia cenacła & trahel: uidetur
mͥ obelo p̾notandũ. Quiad enĩ necesse ẽ. dubia & ñ
scripta disserere. cũ in ea quȩ in hebreoꝵ tenentur
libris debeamus inetĩbere : Seqr̃. & uidi in domo
altitudinẽ ꝑ circuitũ. fundata latera ad mensurã
ealami sex cubitoꝵ spacio. & latitudiẽ ꝑ parietẽ

Expanded text:
nscenderat . Apostolus autem Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, transcendit sacramenta cognovit. Salvator quoque generis humani pascha fecit in coenaculo, et magno latoque coenaculo, atque omni sorde purgato stratoque, et ad spirituale convivium praeparato, ubi mysterium corporis et sanguinis suis tradidit discipulis, et aeternam nobis agni immaculati reliquit feega, id est, tertia coenacula et Thrael, videtur mihi obelo praenotandum. Quid enim necesse est dubia, et non scripta disserere: cum in ea quae Hebraeorum tenentur libris debeamus incumbere? Sequitur: « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata 499 latera ad mensuram calam
Abbreviated transcription (Latin):
& illã quȩ genuit. & illũ qͥ genitus ẽ. triginta tres
explere dies: ut ueniant ad purificationẽ. Porrosi
genuerit feminã. dupplicẽ obseruari namerũ: id ẽ.
sexaginta sex. & quia ut ueniamus ad scã scõrũ.
non solu̾ pͥma indigemꝰ natiuitate s & scđ̾a: ut na¬
ti in carne renascamur in spũ: iccireo non sexaginta
sex. s bis. xxc. & trium ponitur numerus. Ut utraq
natiuitas dõ auetori debeat᷑: illiusq clemͣtiȩ & du¬
plici muro eircumeant latera domus. qua & tẽpli
fulciunt ȩdificiũ. Quodq seqrͣ iuxta hebraieũ. &
erant quȩdã eminentia que egrederent᷑ ꝓparietẽ
domꝰ. ꝑ latera in circuiti. ut continerent & non at¬
tingerent parietẽ tẽpli: illud signficat qđ scĩ uiri

Expanded text:
et illam quae genuit, et illum, qui genitus est, triginta tres et illam quae genuit, et illum, qui genitus est, triginta tres explere dies, ut veniant ad purificationem. Porro si genuerit feminam, duplicem observari numerum, id est, sexaginta sex. Et quia, ut veniamus ad Sancta sanctorum, non solum prima indigemus nativitate, sed et secunda, ut nati in carne, renascamur in spiritu, idcirco non sexaginta sex, sed bis triginta, et trium ponitur numerus: ut utraque nativitas Deo auctori debeatur illiusque clementiae, et duplici muro circumeant latera domus, quae templi fulciunt aedificium. Quodque sequitur juxta Hebraicum: « Et erant quaedam ominentia, quae egrederentur per parietem domus per latera in circuitu, ut continerent, et non attingerent parietem templi, » illud s
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis: mensus ẽ. scã scoꝵ & parietẽ qͥ ꝓpter fabri¬
cã mundi & omẽm uisibilẽ creaturã quȩ in sex dieb
condita ẽ. sex habebat cubita. & latitudinẽ unuis
lateris quattuor cubitoꝵ: ñ ex uno latere s ꝑcircu¬
itũ. Quattuor autẽ cubita. tenebat ꝑ circuitũ do¬
mus latitudo. ut quattuor elem̃ta monstrar&. ex
quib uniuersa compacta sunt. & maxime huma¬
na corpora contra quę scĩ dimicantes & subicientes
se anmȩ potestati interiora merentur intrare. &
diñ archana cognoscere. Ipsa autẽ latera quȩ in-
cireuitu domus erant. & quattuor eubitoꝵ spacio
a tẽpli parietis separabunt᷑ iuincta sibi erant
ita ut unũ latꝰ aliud latus continger&: & habe¬
r& in longitudine ñ triginta & tres cubitos. s bis
.xxͣͫͤ. tres. hoc ẽ. sexaginta sex. Uetus in leuitico lo¬
quit᷑ testam̃tũ : in ortu maris pꝰ unã ebdomadem

Expanded text:
rabilis mensus est Sancti sanctorum parietem, qui propter fabrirabilis mensus est Sancti sanctorum parietem, qui propter fabricam mundi, et omnem visibilem creaturam, quae in sex diebus condita est, sex habebat cubita, et latitudinem unius lateris quatuor cubitoitum. Quatuor autem cubita tenebat per circuitum domus latitudo, ut quatuor elementa monstraret, ex quibus universa compacta sunt, et maxime humana corpora: contra quae sancti dimicantes et subjicientes se animae potestati, interiora merentur intrare, et Domini arcana cognoscere. Ipsa autem latera, quae in circuitu domus erant, et quatuor cubitorum spatio a templi pariete separabantur, juncta sibi erant, ita ut unum latus aliud latus contingeret et haberet in longitudine non triginta et tres cubitos, sed bis triginta tres, hoc est, sexaginta sex. Vetus in Levitico loquitur Testamentum in ortu maris post unam hebdomadam
Abbreviated transcription (Latin):
S Qđ autẽ in locoͣ e. ponitur: & de mediis ad tristega
id ẽ. ad tria cȩnacula & trabel: in hebraico non
habetur. trahel quoq qđ nescio quid signific&. neq
& cȩteri transtulerunt & uidi: ut sequat᷑ ordo
testimonii. & uidi in domo altitudinẽ ꝑ circuitũ
fiudata latera ad menstrã calami sex cubitoꝵ
spatio & iatitudinẽ ꝑ parietẽ lateris forinsecꝰ qͥnq
cubitoꝵ. & interior domus in lateribꝰ domꝰ. & inter
ga⁊ ophilatia latitudine.Xx. cubitoꝵ. & in cireuitu
domus undiq & ostiũ lateris ad orationẽ qđ in .lxx.
non habetur. Ostiũ unũ ad uiã aqͥlonis. & ostium
unũ ad uiã australẽ. &latitudinẽ loci ad orationẽ
cuitu. Et edificiũ qđ erat separatũ uersũq ad uiã¬
respicientẽ ad mare latitudinis quinqͣginta cubitoꝵ.
Paries antẽ edificii quinq eubitoꝵ latitudinis ꝑ circu¬
itũ. & longitudo eius nonaginta cubitis. Post quam
ꝑuenit ad sem̃ scõrũ de qͦ supͣdiximꝰ uir ille uene¬

Expanded text:
e mediis ad tristega, id est, ad tria coenacula, et Thrael, in Hebraico non habetur. Pro Thrael quoque quod nescio quid significet; nequod et nos, et caeteri transtulerunt, et vidi, ut sequatur ordo testimonii. « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata latera ad mensuram calami sex cubitorum spatio et latitudinem per parietem lateris forinsecus quinque cubitorum et interior domus in lateribus domus et inter gazofilacia latitudinem viginti cubitorum in circuitu domus undique et ostium lanon habetur, ostium unum ad viam aquilonis, et ostium unum ad viam australem, et latitudinem loci ad orationem cuitu. Et aedificium, quod erat separatum respicientem ad mare, latitudinis septuaginta cubitorum: paries autem aedificii quinque cubitorum latitudinis per circuitum, et longitudo ejus nonaginta cubitis » . Postquam pervenit ad Sanctum sanctorum, de quo supra diximus, vir ille vene
Abbreviated transcription (Latin):
& tẽpestatib tribulationũ dissoluit oblationes: al¬
derũ uehem̃ti estu ꝑsequutionũ. arescere facit qͥeqͥd
oblatũ ẽ. Ignosce lector difficultati locoꝵ. Aut si
melis quid inuenire potes : doce. libent̾ discimꝰ qđ
nescimꝰ. Et extra portã int̾iorẽ garophilacia can¬
torũ inatrio interiora. qđ erat in latere porte respi¬

Expanded text:
blationes; alterum vehementi aestu persecutionum arefacit quidquid oblatum est. Ignosce, lector, difficultati locorum: aut si melius quid invenire potes, doce: libenter discimus quod nescimus. « Et extra portam anteriorem gazophylacia cantorum in atrio interiori, q
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum eius. & eorũ uictimae qͥ continenti& corporis
sc̃itate animas suas immolant dño. Mensurãq ista¬
rũ nomina puto in matheo & luca marco & iohanne
apłis contineri: quarũ corona desuꝑ flexa intrinsecꝰ.
ꝑcircuitũ i margines ambiebat. ut bolo causta con¬
tineret intrinsecꝰ. & non passim fluere ꝑmitter&.
tener&q carnes oblationis : siue ut locaͥ tͥnstulert̃
posite possint dicere cũ ꝓpħa. ꝑ diẽ sol ñ ur& nos:¬

Expanded text:
sanctorum ejus ; » et eorum victimae, qui continentia et corporis sanctorum ejus ; » et eorum victimae, qui continentia et corporis sanctitate animas suas immolant Domino. Mensarumque istarum nomina puto in Matthaeo et Luca, Marco, et Joanne apostolis contineri: quarum corona desuper flexa intrinsecus per circuitum margines ambiebat, ut holocausta contineret intrinsecus, et non passim fluere permitteret, teneretque carnes oblationis, sive ut LXX transtulerunt, « positae possint dicere cum propheta: « Per diem sol no
Abbreviated transcription (Latin):
holo eausti: isti sunt uiui lapides qͥ uoluuntur su¬
ꝑ terrã & habent secũ angularẽ lapidẽ quo ue¬
teris & noui instrum̃ti parietes continentur. Quat¬
tuor autẽ numerus euangli ea sacram̃ta confir¬
mat: longitudine & latitudine habens unũ eubi¬
tũ. & dimidiũ id ẽ. ꝑ quadrũ. quȩ simul iuncta
tres cubitos faciunt. Qui tres cubiti habent in
altitudine cubitũ unũ: ut misteria trinitatis u¬
nius cubiti. hoc ẽ. diuinȩ maiestatis misteria con¬
seruat. dicente dñõ ad discipłos. Ite baptizate om̃s
gentes: in nomine patris & filii & fp̃s seĩ. Ilom̃¬
autẽ dĩ quasi untus altitudinis cubitus ẽ. qͥ tres
complectit᷑ ꝓprietates & holo causta oblationum
nr̃arũ semꝑ assumit. Suꝑ ipsas autẽ quattuor
mensas holocaustorũ de iuuis lapidib exstructis
quarũ longitudo & latitudo & altitudo deseripta
ẽ. ponunt᷑ uasa. in qͥb immolat᷑ holocaustũ mar¬
tyrũ : de quib dr̃. Preciosa in conspectu dnĩ mors

Expanded text:
olvuntur super terram, et habent secum angularem lapidem, quo veteris, et novi Instrumenti parietes continentur. Quatuor autem numerus Evangelica sacramenta demonstrat, longitudine et latitudine habens unum cubitum et dimidium, id est, per quadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt, qui tres cubiti habent in altitudine cubitum unum; ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis mensura conservet, dicente Domino ad discipulos: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii et Spiriautem Dei quasi unus altitudinis cubitus est, qui tres complectitur proprietates et holocausta oblationum nostrarum semper assumit. Super ipsas autem quatuor mensas holocaustorum de vivis lapidibus exstructas, quarum longitudo et altitudo et latitudo descripta est, ponuntu « Pretiosa in conspectu Domini mors
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ante faciẽ tẽpli. illud significat: qđ ante tẽ¬
pli faciẽ & inintroit ens p̾teriti laboris atq cer
taminis nobis mensura semꝑ occufrat. Quã enĩ
rationẽ in fingulis numeris dupplex numerus
possid& : eandẽ due habent derades. & hoc con¬
siderandũ: qd ingressus intrisecꝰ in fronte ꝓ¬
portã duorũ cubitoꝵ. & sex habentẽ cubitos septẽq
in latitudine ex utraq parte. & iugiti cubitos
in longitudine dotidẽq in ipsis templi forib: do¬
ceatur. ꝓpħa qͥ sit ille locꝰ. uł quo appelletur uoca¬

Expanded text:
torum ante faciem templi, illud significat, quod ante templi faciem, et introittaminis nobis mensura semper occurrat. Quam enim rationem in singulis numeris duplex numerus possidet, eamdem duae habent decades. Et hoc considerandum, quod ingressus intrinsecus onte cubitorum, et sex habentem cubitos, septemque in latitudine ex utraque parte, et viginti cubitos in longitudine, 496 totidemque in ipsis templi foribus, doceatur propheta qui sit ille locus, vel quo appelletur voca
Abbreviated transcription (Latin):
uis ꝓficiã : semꝑ nobis maior ꝓfectꝰ apitur. Unde
post introitũ tẽpli rursum ingredimur: siue ut
te siue elim ꝓ quo simmachus circa portã. theo¬
dotio elã hebraicũ. uel aquila ostiũ. nos frontẽ
int̾p̃tati sumus. duo erunt cubiti: ut iuxta suꝑi¬
orẽ sensũ. ꝑ dualẽ numerũ ingrediamur ad eum
locũ ubi sunt scã scõꝵ. Unde & ipsa porta sex cu¬
bitorũ erat ꝑ quos introgressĩ ęternã requiem
possidemus : quȩ in septenario numero demonstrat᷑.¬

Expanded text:
vis proficiamus, semper nobis major profectus aperitur. Unde post introitum templi rursum ingredimur intrinsecte, sive AEL, pro quo Symmachus, circa portam, Theodotio AELAM, Hebraicum UL  , Aquila ostium, nos frontem interpretati sumus, duo erant cubiti: ut juxta superiorem sensum per dualem numerum ingrediamur ad eum locum, ubi sunt Sancta sanctorum. Unde et ipsa porta sex cubitorum erat, per quam ingressi, aeternam requiem possidemus, quae in septenario numero demonstratur
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑtib deliram̃ta uideantur. Sed nunc non contro-¬
uersias stribimus. aut orationes in quib iudiso¬
let compositione uerboꝵ : s explanationes & comiñ-¬
tarios hebreoꝵ uoluminũ. Uerũ redeamus ad cęptũ.
Octosiue decẽ gradib qui ꝑfectꝰ ẽ. numerus aut un¬
decĩ de quo iã diximꝰ ascendit᷑ ad portã scõꝵ : euius
frontib coluinnȩ erant una hinc & altera inde. Non¬
dix̃ duȩ ne indualẽ incurrer& numerũ. s una &
una qͥ ꝑfectus ẽ. numerus. & unione sui imitatur
dm̃. Illȩ autẽ erant columne duȩ : de qͥb & in apo¬
calipsi dr̃. Qui uicerit faciã eũ columnã in tẽplo¬

Expanded text:
expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controexpertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, dixit duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Illae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: « Qui vicerit, faciam eum columna
Abbreviated transcription (Latin):
Miser ego homo quis me liberabit de corpore mor¬
tis huiꝰ : non qđ̃ uixta setussimã heresim abolen¬
da corpora eẽ. credamus. s qđ uoti nri sit suꝑ ue¬
stiri non spoliari: & mortale hoc acciꝑe tmmorta¬
litatẽ. & corruptiuum indiere incorruptionẽ.¬
eã. iã ẽ ad portã interiorẽ : scientib hebreã linguã
facit magnam difficultatẽ. Deniq simmachus quẽ
in hoc loco sequuti sumꝰ. octo gradus posuit: locxo.
decẽ: theodotio & aquilȩ seda edicio. undecĩ. Prima
autẽ nullũ numerũ posuit: s absolute ait. & gra-
dib in qͥb ascendebatur ad eã : ut uł iuxta consu¬
etudinẽ pͥorũ portarũ octo gradꝰ intelligamus. sic̃
intellexit & simmachus uł certe quos habebat
porta in terior. quoꝵ numerũ scriptura ñ dixit. o
quo in hebreo positũ ẽ. urob. id ẽ. & latitudo ãstẽ
autẽ prohesre. hoo ẽ. decẽ. legamus heser: ñ signi¬
ficat decẽ.s. pronomen. Quib hec hebrei sermonis

Expanded text:
Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . » Non quod juxta saevissimam haeresim abolenda corpora esse credamus, sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem.eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo gradus posuit: Septuaginta, decem; Theodotio et Aquilae secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitudo, ASTE autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non significat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
mensus quinq cubitis hinc & quinq cubrtis inde:
qm̃ qͥ introductus ẽ. diuinis sensib fuerat eruditꝰ:
& nec dexterã nouerat nec sinistrã s uia regia in-¬
grediebat᷑. Latitudo autẽ ipsius portȩ ꝑ quã intro¬
itus erat aduestibulũ tẽpli : habebat ternos cubi¬
tos. hinc & inde. In quo seripturę scẽ obseruanda e¬
legang̾ia: qđ ñ dixerit adextra & sinistra. ne uide¬
retur in scis scorũ sinistrũ aliqͥd nominare : s hinc
& inde id ẽ exutraq parte. Statimq prudens lector
intelligit trinũ numerũ ad trinitatis misteruiͣ ꝑ¬
tinere. quȩ porta ẽ. ingredientiũ ad dm̃: dũ & patͣ
ternus numerus una porta ẽ : eoꝵ qͥ pꝰ baptismum
trintatis ꝑueniunt ad salutẽ. Qđd aute seqr̾ lon-¬
gitudo uestibuli uiginti eubitoꝵ. & latitudo unde¬
cim cubitoꝵ. uidetur facere quęstionẽ: quomͦ dualiᷤ
numerus qͥ refert᷑ ad duas decadas. & undecĩ qui

Expanded text:
mensus est quinque cubitis hinc, et quinque cubitis imensus est quinque cubitis hinc, et quinque cubitis iquoniam qui introductus est, divinis sensibus fuerat eruditus: et nec dextram noverat nec sinistram, sed via regia ingrediebatur. Latitudo autem ipsius portae, per quam introitus erat ad vestibulum templi, habebat ternos cubitos hinc et inde. In quo Scripturae sanctae observanda elegantia, quod non dixerit a dextra et sinistra: ne videretur in sanctis sanctorum sinistrum aliquid nominare, sed hinc et inde, id est, ex utraque parte. Statimque prudens lector intelligit, trinum numerum ad Trinitatis mysterium pertinere, quae porta est ingredientium ad Deum: dum et Pater ternus numerus, una porta est eorum qui post baptismum Trinitatis perveniunt ad salutem. Quod autem sequitur: Longitudo vestibuli viginti cubitorum, et latitudo undecim cubitorum, videtur facere questionem, quomodo dualis numerus qui refertur ad duas decadas, et undecimus q