comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udeb qđ cortine. habẽt meqͣlitate ꝑ longitudinẽ. dom. cubitos
xx. In ascẽsu aũt sine descẽsi. qͥ ẽ inorientali: ioccidentali lat̾e
domꝰ cubitos. quinos Iõq eadẽq lat̾ał summitas cortinaꝵ neqͣ¬
qͣm. adt̃rã usq ꝑtingit s quinis cubitis habet᷑ tra altior. linde
necẽẽ sit. ut qui nulli cubiti cortinaꝵ qͥ cessantibꝰ parietibꝰ suꝑ¬
sint. Inducant᷑ adinuicẽ inoriẽtali. simul et occidentali lat̾es
q mutuo ungant᷑ ac sic fiat ut undiq dom̃ cortine. excepto.
uno iuxta t̾ram. cubito contegant. ħ de cortins: porro sagatͥcenoᷤ
habebant cubitos. longitudinis quat̃nos latitudiniꝰ et qi xi. erãt
indomo. et q cõcordat longitudo sagoꝵ. qđ funiculo. quo dom̃
metiebaris. intͣnsu̾ sum: sit ut sũmitaᷤᷤ eoꝵ adtrã usq ꝑtinguat
habebũt enim denos cubitos equalitatiꝰ int̾ parieteᷤᷤ denos eq̃
ascẽsionis sine descensioĩs inutroq lat̾e et hoc ẽ. quod ait sc̃ͥp¬

Expanded text:
dinem domus cubitos triginta, in ascensu autem sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis habetur terra altior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur; ac sic fiat, ut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de cortinis. Porro saga tricenos habebant cubitos longitudinis, quaternos latitudinis. Et quia undecimin domo, quia concordat longitudo sagorum cum funiculo quo domum metiebaris in transversum, fitque ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
nasciturꝰ ẽ electũ semꝑ edificari ñ desinit: et future qͦ glã
git. unde nos aliqua de tab̾naculo. dño opittilante dictu¬
ri. pͥmo ipsũ inuocãteᷤ humili. etiã p̃ce deposcimꝰ. renelare
oculos cordis nr̃i. ut consid̾are q̃amus mirabilia de lege tiꝰ
et inp̃ciosoꝵ decore metalloꝵ ac. uestim̃toꝵ intelligam. or¬
natũ nob̃ moꝵ fide. ac deuotioe fulgentiũ eẽ cõm̃datũ. Neq
enim nob̃ alit̃. sermo ille apłicꝰ pot̾ conuenire qͦ ait. uos

Expanded text:
nasciturus est electum, semper aedificare non desinit, et futurae quoque gnasciturus est electum, semper aedificare non desinit, et futurae quoque ggit. Unde nos aliqua de tabernaculo Domino opitulante dicturi, primo ipsum invocantes, humili etiam prece deposcimus, revelare oculos cordis nostri, ut considerare queamus mirabilia de lege ejus, et in pretiosorum decore metallorum ac vestimentorum intelligamus ornatum nobis morum, fide ac devotione fulgentium, esse commendatum. Neque en
Abbreviated transcription (Latin):
pli eccłam. id. ẽ illã electoꝵ. multitudiẽ q̃ pꝰ incarnationẽ
dominicã adfidẽ. uenit significet: qm̃ uidelicet tab̃naculũ
moyses cum sola ebreoꝵ plebe cõsummauit. templũ uͦ salo¬
mon. collecta ꝓselitoꝵ multitudine ꝑfecit. adituante enĩ
rege tyrio cum artificib suis. qͥ neq natura uidĩ neq ꝓfes¬
siõne fuert̃ Constat enim qi pͥore dĩ. ppło doctore. ñ nͥ. exipsa
eorum gente p̃fuert̃. at uͦ eccłs rectores pͥmi quidẽ fuere
de ebrecis uer̃ mox crescente ea ac dilatata ꝑorbẽ etiã de gẽ¬
tib structores sunt eiꝰ exorti. adeo ut. ipse quoq euuglista
lucaᷤ. et timotheus atut᷑ uiri apostolici deuocatione genti¬
um adp̃sulatum eiꝰ ꝑuen̾int. lier̃. si diligentiꝰ inspiciamꝰ.¬
utriꝰq domꝰ edificõ. et totiꝰ eccłe p̃sentiᷤ statũ. mystice descͥbit.
q̃ abinitio mũdane cõditionis. usq ad ultimũ qͥ infine scłi

Expanded text:
m, id est, illam electorum multitudinem, quae post incarnationem Dominicam ad fidem venit, significet: quomodo videlicet tabernaculum Moyses cum sola Hebraeorum plebe consummavit, templum vero Salomon collecta proselytorum multitudine perfecit, adjuvante eum rege Tyrio cum artificibus suis qui neque natura Judaei, neque professione fuerunt. Constat enim, quia priori Dei populo doctores non nisi ex ipsa eorum gente praefuerunt; at vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: verum mox crescente ea ac dilatata per orbem, etiam de gentibus structores sunt ejus exorti, adeo ut ipse quoque evangelista Lucas, et Timotheus ac Titus, viri apostolici de vocatione gentium, ad praesulatum ejus pervenerint. Verum si diligentius siutriusque domus aedificationem, et totius Ecclesiae praesentis statum mystice describit, quae ab initio mundanae conditionis, usque ad ultimum qui in fine saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
lumbos carnis. uer̃ etiã ut petrꝰ admonet lũbos m̃tis nr̃e
insobrietate. succingimꝰ. ut uidelicet carnẽ. alasciuis motibꝰ
et cor abinlecehrosis refrenemꝰ. cogitationib lacinthus qm̃¬

Expanded text:
lumbos carnis, verum etiam ut Petrus admonet, Lumbos mentis nostrae lumbos carnis, verum etiam ut Petrus admonet, Lumbos mentis nostrae in sobrietate succingimus . Ut videlicet et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosis refrenemus cogitationibus. Hic accinctus q
Abbreviated transcription (Latin):
one q̃ decalogo legis ẽ conp̃hensa subsistit: neq alit̃ qͥsquam
pot̃. ueracit̃ ad eccłe mñbra ꝑting̾e. nͥ integro corde. et eum. ꝑ
quẽ edificat᷑ et eos inquib edificat᷑ eccła. hoc ẽ dm̃. et electoᷤ
eiꝰ amare. dididerit. Uariꝰ aũt coloꝵ decor q̃dã st̃. cortine¬
distinc̾te. uariaꝵ ẽ gr̃a uͥtutum. qͥb sc̃a eccła mirabili ac
ꝓrsꝰ celesti. arte composita. incõspectu sui resplendet actoriᷤ
Byssus ergo. q̃ de t̾ra. qͥd emoritur. s eruta de t̾ra longo ex¬
ercitio. scandi tundñdi coqũdi. purgandi. et nendi. grami¬
neũ solet ꝑdẽ et candidum insese reciꝑe colorẽ corpora de¬
signat castitatis nitida decore. q̃. cũ carnis qͥdẽ illecebris
nascentia magno cõtinẽtie labore quasi natiuũ. exsudant
humorẽ atq addecorẽ dõ digne. puritatis. sollerta ieui¬
nioꝵ et uigiliaꝵ orõnum. et lectionis patientie. et humi¬
litatis instantia. ꝑueniũt. de quib recte possit illud apłic̃

Expanded text:
one, quae decalogo legis est comprehensa, subsistit. Neque aliter quisquam potest veraciter ad Ecclesiae membra pertingere, nisi integro corde et eum per quem aedificatur, et eos in quibus aedificatur Ecclesia; hoc est, Deum et electos ejus amare didicerit. Varius autem colorum decor, quo distinctae, variarum est gratia virtutum, quibus sancta Ecclesia mirabili ac prorsus coelesti arte composita in conspectu sui resplendet auctoris. Byssus ergo quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi et nendi, gramineum solet perdere, et candidum in se recipere colorem, corpora designat castitatis nitida decore. Quae cum carnis quidem illecebris nascentia, magno continentiae labore quasi nativum exsudant humorem, atque ad decorem Deo digne puritatis solerti jejuniorum et vigiliarum, orationum et lectionis, patientiae et humilitatis instantia perveniunt. De quibus recte possit illud apostolicum
Abbreviated transcription (Latin):
las ut supͣ b̾uit̃ diam. s columnas et uectẽ ab angło tabulaꝵ
usq adang̃ma ꝓtentũ poni p̃ceptũ ẽ. Iõq quantũ adformam
opis ipsiꝰ ꝑtinet ibi magis opꝰ erat geminato sagoꝵ munim̃¬
to ubi solida parietis firmitas aderat. at uͦ mistice infrõte
tecti. sextũ sagum duplicat᷑. cum om̃s qui scãm intrant ecclã
ita fide et. sacram̃tis dnĩce passioĩs initiant᷑ ut huiꝰ q̃q imi¬

Expanded text:
 diximus, sed columnas et vectem ab angulo tabularum usque ad angulum protentum poni praeceptum est: ideoque quantum ad formam operis ipsius pertinet, ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida parietis firmitas aberat. At vero mystice in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramentis dominicae passionis initiantur, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
bãme cilitio. hoc. ẽ habitũ penitẽtie. et humilitatiᷤᷤ qͦ ftrorẽ ꝑsequen¬
tuim aut leuiꝰ sufferrẽ. placidꝰ. aut etiã mitigarẽ. assimsi. Nam si ca¬
p̃ semꝑ ant pili. siue pelles capraꝵ fetorẽ. peceantium. et ñ aliquo¬
tiens humilitatẽ peͣccantiũ. significarẽt. neqͥquã ipsum animal
int̃ mũda computaret᷑. neq in laude sponse diceret᷑. capilli tui
sic̃ grex capraꝵ. Saga gͦ. q̃. scõs p̃dicatores insinuãt. et cilicma¬

Expanded text:
e et humilitatis, quo furorem persequentium aut levius sufferrem placidus, aut etiam mitigarem, assumpsi. Nam si caprae semper aut pili sive pelles caprarum fetorem peccantium, et non aliquoties humilitatem poenitentium significarent, nequaquam ipsum animal inter munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex caprarum . Saga ergo quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ et custodiã doctͥne euũgłice. ꝑ q̃ extitia sp̃aliũ. de quibꝰ di¬
niii iurtutũ. patientia longamimiꝰ. scẽ eccłe adrequiẽ tendit.
etñã. C. et aliud in duo detricenario num̾o sacm̃tũ eq̃ ad sep¬
tenariũ ꝑtinẽs. Si enĩ abuno usq ad septẽ õs inmedio numoᷤ
tib septenarii num̃i uicesim. et octauuꝰ inuenit᷑. merito ineo
uoris. s suꝑne beatitudinẽ. quietis expectat. hĩc ẽ enim qd̃ huiꝰ
numi psalmꝰ incõsũmatiõe tabnacłi. adtitulat᷑. quẽ totũ de

Expanded text:
per fidem et custodiam doctrinae evangelicae, perque exercitia spiritualium, de quibus diper fidem et custodiam doctrinae evangelicae, perque exercitia spiritualium, de quibus diximus, virtutum patientia longanimis sanctae Ecclesiae ad requiem tendit aeternam. Est et aliud in duodetricenario numero sacramentum, aeque ad septenarium pertinens. Si enim ab uno usque ad septem omnes in medio numeros tibus septenarii numeri, numerus XX et VIII invenitur, merito in eo voris, sed supernae beatitudinem quietis exspectat. Hinc est enim quod hujus numeri ps
Abbreviated transcription (Latin):
pitoꝵ erit. Inlõgitudine cortinaꝵ longanimis eccłe sc̃e patiẽtia
inlatitudine. amplitudo. expͥmit᷑ caritatiꝰ. q̃ latitudo apte¬
redẽptoris nr̃i. exemplis ac ub qualit̃ eadẽ caritas sit tenen¬
da docem᷑. et quatuor uͥtuteᷤ in quaꝵ oꝑatione eadẽ ẽ caritas
exercenda id ẽ. temꝑatiua. fortitudo. iustitia. prudentia. ut ui¬
delicet incorrupta. indõ caritaᷤ. atq integra custodiat᷑. quod ẽ tẽ¬
ꝑantie nulł. frangat᷑ incõmodi. quod ẽ fortitudinis. nulli alii
sertuat. qd̵ ẽ iusticie. ugilet indiscernẽd rebꝰ. ne fallacia dolꝰ ue
paulatĩ subripiat. qd̃ ẽ. prudũtie longitudo aut̃ cortinaꝵ:
xxuiii. erant cubitoꝵ qͥ ẽ num̾us. quat̾nariꝰ. septies ductꝰ Sep¬
tenario aũt num̾o. p̃ꝑ dic̃ sabbi solet reqͥes etña scõꝵ figurari:
longitudo gͦ cortinaꝵ inquat̃ septeno extñdit᷑ cubitos: quia

Expanded text:
bitorum erit. In longitudine cortinarum longanimis Ecclesiae sanctae patientia, bitorum erit. In longitudine cortinarum longanimis Ecclesiae sanctae patientia, in latitudine amplitudo exprimitur charitatis. Quae latitudo aptRedemptoris nostri exemplis ac verbis, qualiter eadem charitas sit tenenda, docemur. Quatuor virtutes, in quarum operatione eadem est charitas exercenda, id est, temperantia, fortitudo, justitia, prudentia, ut videlicet incorrupta in Deo charitas, atque integra custodiatur, quod est temperantiae; nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; vigilet in discernendis rebus, ne fallacia dolusve paulatim surripiat, quod est prudentiae. Longitudo autem cortinarum viginti octo erat cubitorum, qui est numerus quaternarius septies ductus, septenario autem numero propter diem sabbati solet requies aeterna sanctorum figurari. Longitudo ergo cortinarum, in quater septenos extenditur cubitos; quia
Abbreviated transcription (Latin):
quor purpura conciliar᷑ sanguine. tingit᷑: deuota eoꝵ corda de¬
signat. qui dic̾e cum apło posst̃ Ego ñ solũ. alligari. s et mori in
ꝓpt̃te morte adficintur: totadie estimati sum. ut oues occisio¬
nis. Coccꝰ qr ignis ht̃ spẽm. merito flagrantissime. scõꝵ dilecti¬
oni. conparatur: unde et quidã exeis qui hanc p̃sente. et comi¬
tante secũ dño conceꝑãt aiebãt Nõne cornrm ardñs erat. in
nob cum loqueret᷑ inina. et aꝑiret nob scͥpturas. cui contra de
to corde. tota aĩa tota iurtute. hc̃ sic̃ nos ipsos diligimꝰ. Itaq
ihis quatuor. cortinaꝵ colorib quatuor ustificõneᷤ expͥmunt᷑
electoꝵ. Inbysso retorta. caro castitate renitẽs. iniacintho. m̃s
suꝑna desiderans inpurpura. caro passionib suibiacẽs. Incoe¬
co bis tincto mẽs uit̃ passioẽs dĩ et ꝓxami. dilectioe p̃fulgẽs
longitudo cortine untꝰ. habebit xxuiii cubitos. latitudo .iiii. cu¬

Expanded text:
quoque purpura conchyliorum sanguine tingitur, devota eorum corda designat, qui dicere cum Apostolo possunt: Ego non solum alligari, sed et mori in te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis . Coccus, quia ignis habet speciem, merito flagrantissimae sanctorum dilectioni comparatur. Unde et quidam ex eis, qui hanc praesente et comitante secum Domino conceperant, aiebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret to corde, tota anima, tota virtute, hunc sicut nos ipsos diligimus. Itaque in his quatuor cortinarum coloribus, quatuor justificationes exprimuntur electorum. In bysso retorta, caro castitate renitens. In hyacintho, mens superna desiderans. In purpura, caro passionibus subjacens. In cocco bis tincta, mens inter passiones Dei et proximi dilectione praefulgens. Longitudo cortinae unius habebit viginti octo cubitos: latitudo quatuor cu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ uocabat᷑ Tegebat᷑ et hoc undiq sagis cilicinis. usq adtrã
ꝑtingentib s et. oꝑim̃tũ aliud tecto. de pellib arietũ. rubrica¬
catis factum ẽ et suꝑ hoc rursũ aliud oꝑiĩtũ. de iacinthinis
pellib Erat etiam et uelum. oꝑe plumario. uariatũ colũms
quatuor appensũ. quo scũarĩ. et scũarii scũaria diuidebãt᷑
intro quod posita erat. arta testam̃ti. et contra artã extraue¬
lum altare chimiamatiꝰ. Itẽ inmedio ipsiꝰ scũarii candelabri
mparte australi. nensa uero stabat inseptẽtrionali altare
holocausti. foris ante ing̃ssum scuarii. libr̃ eneũ int̾ hoc alta¬
re. et tabnaculũ: et circa. omnia atͥum. tab̃naculi longitudiniᷤᷤ
p̃libatis. uideam ipsa uerba ystorie. quo ꝑ hec altius atq
aꝑcius ad sensum. allegorie ꝑuentre. queamꝰ: c̃ moysi dñs sec̃

Expanded text:
culum vocabatur; tegebatur et hoc undique saculum vocabatur; tegebatur et hoc undique sapertingentibus. Sed et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis. Factum est et super hoc rursum aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plumario variatum, columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte australi. Mensa vero stabat in septentrionali; altare holocausti foris ante ingressum sanctuarii; labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum. Et circa omnia atrium tabernaculi longitudinis hpraelibatis, videamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad sensum allegoriae pervenire queamus. Cum Moysi Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis. quã si ornatũ tab̾naculi. siue tẽpli. mat̾ialẽ religio¬
si mũdi cordis et corporis cultu. nnitetur: s ut certiꝰ de sp̃ali
sensu. disseramꝰ. pͥmo de ipso matiali textu litt̾e. panlis ꝑ
udeamus. erat tab̃naculũ domus dño ꝯsecta. habens lõ¬
cectũ hñs equale ꝑtotum. qͦm inegypto. et palestina domꝰ¬
moris ÷ edificari. Cuiꝰ quidẽ parietes .iii. austrał. septẽtrio¬
nał. et occidñtał. de tabuł st̃ conpacti ligniᷤᷤ. abutroq la¬
t̃e deauratis. Porro ꝓorientali parte. unꝰ uectiꝰ erat unde
introitꝰ. fuit qͥ ꝑmedias tabtilas. abangło usq ad angłm
ꝑueniret idi asũmitate ultima huiꝰ parietis usq ad pa-¬
rietes altiꝰ sũmitatẽ. cui cortine. tabnaculi et tectũ incubuere
ubi et tentoriũ erat.u. colũnis suspñsũ. Tegebat᷑ aũt̃ dom̃. et de¬
suꝑ et undiq cortims. mira uarietate contextis. quod ꝓpͥe tab̃na

Expanded text:
m si quasi ornatum tabernaculi sive templi materialem religioso mundi cordis et corporis cultu imitemur. Sed antequam de spirituali sensu disseramus, primo de ipso materiali textu litterae paulisper videamus. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens lontectum habens aequale per totum, qrietes tres, australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira varieta
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ heretica. sedutione corrumpi. nt falsoꝵ catholicoꝵ in ꝓbi¬
tate. fedari. ne temptantiũ uitioꝵ. sorde attaminari. ne tempo¬
ralium subsidioꝵ in opia possit adiͥstitiam deduci. qui quanto
se attentiꝰ. ad sustinendas siue repellendas inruentiũ. tempta¬
tionũ uolentias accingunt. tanto ampliorẽ. dsubdiuᷤ dño ser¬
uiendi lib̾tatẽ cͥbuunt. et quasi intꝰ fulgendi. copiam corti¬
nis p̃stant dum ĩstar sagoꝵ. ipsi foris tempestates. ad flictio¬
num tołant. Recte aũt eadẽ saga. et cilicina siue depił ea
altiores m̾ito. eo humiliores eẽ debẽt animo. uixta illud
uri sapiẽts. qͥnto magnꝰ es humilia te inomĩb Undecĩ qͥppe

Expanded text:
torum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitorum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitate foedari, ne tentantium vitiorum sorde attaminari, ne temporalium subsidiorum inopia possit ad tristitiam deduci. Qui quanto se attentius ad sustinendas sive repellendas irruentium tentationum violentias accingunt, tanto ampliorem subditis Domino serviendi libertatem tribuunt; et quasi intus fulgendi copiam cortinis praestant, dum instar sagorum ipsi foris tempestatis afflictionem tolerant. Recte eadem saga et cilicina sive de pilis altiores merito, eo humiliores esse debent animo, juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, humilia te in omnibus . Undecim quippe
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum qualit̾ate fecdent᷑. facies et quinquaginta circulos
aurcos. quib cortmaꝵ uela ungenda st̃. ut unũ tabnacłm fiat.
hic locꝰ insequentibꝰ plemiꝰ explicat᷑ cum dr̃. et quinquaginta fudit
cireulos aureos. qͥ morcłet cortinaꝵ ansas. et fieret unum tab̾na¬
ẽ p̃ciosiꝰ metalł. qͥd inquinquaginta cͥculis aureis. nisi ꝑpetua
claritas. et clara ppetuita sũme. qͥetis expͥmit᷑. mordẽtq cortmaꝵ
ausas circuli ut unum. ex omĩb tabnaculũ fiat: ẽ suꝑni gła reg¬
ni puris fideliũ. m̃tib sese dignant̃ infudit ut tali glittine. sa
naculi. hic locꝰ insequentib ita repetit᷑. fec̃ et saga undecĩ depił
capraꝵ adoꝑiendũ tectũ. tabnaculi. saga gͦ qitib oꝑit᷑. tab̾nacłm
rectores st̃ eccłe scẽ. quoꝵ industria ac labore. decꝰ euifo ẽ eccl̃e ꝓ
tegit᷑ atq incessabili cura munit᷑. ne iudelicet iuta fides q elec¬

Expanded text:
virtutum qualitate foederantur: Facies et quinquaginta circulos virtutum qualitate foederantur: Facies et quinquaginta circulos aureos, quibus cortinarum vela jungenda sunt, ut unum tabernaculum fiat. Hic locus in sequentibus plenius explicatur, cum dicitur: Et quinquaginta fudit circulos aureos, qui mordent cortinarum ansas, ut fieret unum tabernaest pretiosius metallis, quid in quinquaginta circulis aureis, nisi perpetua claritas, et clara perpetuitas, summae quietis exprimitur? Mordentque cortinarum ansas circuli, ut unum ex omnibus tabernaculum fiat, cum superni gloria regni, puris fidelium mentibus, sese dignanter infundit: ut tali glutine salunaculi. Hic locus in sequentibus ita repetitur: Fecit et saga undecim de pilis caprarum, ad operiendum tectum tabernaculi. Sagactae Ecclesiae, quorum industria ac labore decus ejusdem Ecclesiae protegitur, atque incessabili cura munitur, ne videlicet vita fidesque elec
Abbreviated transcription (Latin):
cortine. mutraq parte. hab̾ent. tit indelicet ꝓximas sibi exutroq
lat̾e cortnas. singule queq cottine. quasi. extensis hunic et inde bra¬
chiis amplecterentt᷑ qi nimir̃. neceẽ ẽ. ut om̃s fideles. et. eos uide¬
tis ulnis amplectam᷑. et illos qui nos erudiebant uyxp̃o. et quos
ipsi xͦ donante eruduumꝰ uno om̃s inxp̃o uenerem affectu qr et
cortine singłe. tta ꝑadmunicula. tabulaꝵ adsupiora tendebãt.
quaqͣm eas que sec̃ parit̃. uł maltũ ferebant᷑. uł malto posite ful¬
gebant cottias desererent. quaꝵ instar. nos docet. et ꝓficienteᷤᷤ
uob̾cum. indĩ seruitio fideles monitis. exemplisq uiuͥ re. et ĩqua¬
cumq uirtute ꝓfic̾e. potumꝰ: similr̃ eiusdẽ uirtutis. consortes dig¬
na uirtutib uen̾atioe tractare. ansa gͦ. contra ansã uentt ut
altera alt̾i. possit aptari. cum uisti adinuicẽ concordi ac parili

Expanded text:
cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque latere cortinas singulae quaeque cortinae, quasi extensis hinc et inde brachiis amplecterentur. Qua nimirum necesse est, ut omnes fideles, et eos videtis ulnis amplectamur; et illos qui nos erudiebant in Christo, et quos ipsi Christo donante erudimus, uno omnes in Christo veneremur affectu. Quia et cortinae singulae ita per adminicula tabularum ad superiora tendebant, quaquam eas quae secum pariter vel in altum ferebantur, vel in alto positae fulgebant, cortinas desererent. Quarum instar nos docet, et proficientes nobiscum in Dei servitio fideles, monitis exemplisque juvare, et in quacunque virtute proficere potuimus, similiter ejusdem virtutis consortes, digna virtutibus veneratione tractare. Ansa ergo contra ansam venit, ut altera alteri possit aptari, cum justi ad invicem concordi ac parili
Abbreviated transcription (Latin):
nos inuera inuemendos. uita atq in hac ꝑpetuo manstroᷤ
ẽt̃ confidamꝰ. Quin quagenas ansulas cortina habebit mu
traq parte ita insertꝰ. ut ansa contͣ ansam ueniat. et alt̾a al¬
ti possit aptari. Legimꝰ quin qͣgesimũ anñ. inlege ioheleũ. hoc
ẽ dimittũtẽ sine mitiatũ tussum ẽẽ. uocari. inquo omnis
ppłs abuniu̾so labore t̾re quiesceret et omiũ debita solui
deb̾ent. Et innouo testam̃to. scimͦ grãm scĩ spc̃. die penteco¬
ste hoc ẽ quĩquagesima dominice resurrectioni. inapłos. su¬
ꝑuenisse. atq initia nascentis. eccłe suo consecrasse aduentu
sola ueracit᷑ requiescit᷑. atq gaudẽt recte posse figurari: et ap¬
te quinquagenas ansas habebant cortine. quib inuicẽ nec¬
fectionis sibimet inincẽ copulant᷑ electi. Non alia qͣm future spes
ac memoria societatiꝰ ac paciᷤ. eẽ disc̾tos. inhac uita temporibꝰ siuelo-
cie x. famulos. tina facit pietate concorde. bñ etiã dr̃: quod ansas

Expanded text:
s vita, atque in hac perpetuo mansuros esse confidamus. Quinquagenas ansulas cortina habebit in utraque parte ita insertas, ut ansa contra ansam veniat, et altera alteri possit aptari. Legimus quinquagesimum annum in lege jubilaeum, hoc est dimittentem sive initiatum jussum esse vocari, in quo omnis s ab universo labore terrae quiesceret, et omnium debita solvi deberent. Et in Novo Testamento scimus gratiam Spiritus sancti Pentecoste, hoc est quinquagesima Dominicae resurrectionis in apostolos supervenisse , atque initia nascentis Ecclesiae suo consecrasse adventu. sola veraciter requiescitur atque gaudetur, recte posse figurari. Et apte quinquagenas ansas habebant cortinae, quibus invicem necperfectionis, sibimet invicem copulentur electi. Non alia enim quam futurae spes ac memoria societatis ac pacis esse discretos in hac vita, temporibus sive locis Christi famulos, una facit pietate concordes. Bene etiam dicitur quod ansas
Abbreviated transcription (Latin):
electos. uista÷ nr̃i. sentẽtia. conditoris. Inspice et fae scc̃m
exemplar. qd̃ tͥ ĩmõte mõstratũ ẽ. huiꝰ misteriũ p̃cepti fa¬
cillime. exeis q̃ suꝑuis exposita ft̃. pat̃. Ostñsũ namq ẽ.
moy si ĩmõte exẽplar cãdelabri. qd fac̾et. qr maltitudiẽ¬
ĩtrine ꝯtẽplatioĩs didic̃. aꝑte młtifaria x. et eccle sacram̃¬
ta. q̃ tm̃ ñ aꝑte ppło. quẽ erudiebat ꝓferre ualebat s ti¬
pice potiꝰ ꝑfigurã. et opͦꝰ candelabri. ac uasoꝵ eiꝰ signa¬
bat. donec ueniret ipse dñs ac redẽptor m̃ in carne qͥ in¬
seraret. Tabnaculũ qd fec̃ dñõ moyses. insolitudine. sic̃ et
tẽplũ. qđ fec̃ salomõ inierusalẽ statũ scẽ uni̾sał eccłe

Expanded text:
electos, justa est nostri sententia Conditoris. Inspice, et fac secundum electos, justa est nostri sententia Conditoris. Inspice, et fac secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est. Hujus mysterium praecepti facillime ex eis quae superius exposita sunt, patet. Ostensum namque est Moysi in monte exemplar candelabri quod faceret; qsacramenta: quae tamen non aperte populo quem erudiebat, proferre valebat, sed typice potius per figuram et opus candelabri ac vasorum ejus, signabat, donec veniret ipse Dominus ac Redemptor noster in carne, qui inseraret. Tabernaculum quod fecit Domino Moyses in solitudine, sicut et templum quod fecit Salomon in Jerusalem, statum sanctae universalis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ et homiñ. untu̾sis electis sius asimmis usq adinfi¬
mos. abhis quib maior int̾ natos mulier̃. nemo ẽ usq
adeos de quib dic̃ uidete ne cõtẽpnati unũ de pusillis
istis qui inine c̾dunt. qͥ nimir̃ onines indiu̾sis licet gra¬
dib etatib sexib condicionib ingenib temporib uni
caiq actori. ac datori ꝑpetne lucis suo quiq tempore ac
loco. quib candel abro: aureo fixa radice m̃tis inherẽt quo
euisdem participes lucis fieri possint: qd̃ udelicet cande¬
oꝑib retidit cui contra ⁊achariaᷤ. ꝓpħa mniquitatẽ supͣ talẽ¬
tum plumbi sedẽ descͥbit. qi et rȩꝓbis in eodẽ uisto. exami¬
ne. uixta actꝰ ipsoꝵ restituit qi tu reddes inqͥt singłis scđ̃m¬
oꝑa ipsoꝵ. litr̃q tm̃. et plubũ scilicet et aur̃. talẽti ht̃ mẽ¬
surã. qr et indãnando ĩpios. et insiluando ac coronando

Expanded text:
Dei et hominum, cum universis electis suis, a summis usque ad infiDei et hominum, cum universis electis suis, a summis usque ad infimos, ab his quibus major inter natos mulierum nemo est, usque ad eos de quibus dicit. Videte, ne condemnatis unum de pusiistis, qui in me credunt . Qui nimirum omnes, in diversis licet gradibus, aetatibus, sexibus, conditionibus, ingeniis, temporibus, uni eidemque auctori ac datori perpetuae lucis, suo quique tempore ac loco, quasi candelabro aureo fixa radice mentis inhaerent, quo ejusdem participes lucis fieri possint. Quod videlicet candeoperibus reddit. Cui contra Zacharias propheta iniquitatem super talentum plumbi sedere describit; quia et reprobis in eodem justo examine, juxta actus ipsorum restituet: Quia tu reddes, inquit, singulis sidunt. Utrumque tamen, et plumbum scilicet et aurum, talenti habet mensuram; quia et in damnando impios, et in salvando ac coronando
Abbreviated transcription (Latin):
sinẽ adnõ impositũ. cunctaq ea spalit̃ magis in eccła
quam uxta litt̃am eẽ seruanda. quib emungebant᷑
lucinia candelabri ut reparata melius lucerent quia
fintm accipit ut succedñs euugłii ueritas. clariꝰ mun¬
do lucerẽt. Itẽ qi finita mortali. et succedñte uita immor¬
tali. cessabt̃ maxima. exparte oꝑa uł dona lucis quib nẽ
utimur ut sequant᷑. et̃na p̃mia lucis in p̃sñtia diuine
iusiomiꝰ illa scripturaꝵ testimonia q̃ hec futura ẽẽ testãt᷑
ẽmunctoria nimir̃ st̃ aurea. qr spe future claritatiꝰ ȩcimia
uasa quoq inqͥb ea q̃ emuncta fc̃ extingunt̃ corpora
atiq ft̃ et corda omnũ iustoꝵ ĩmortalia. et idõ rectissime
auro. assimulata inquib exoptatissima. hec inmutatio
fiet. ut postemporalia dĩ bñficia. adet̃na ꝑueniu̾nt. Om¬
ne pondus candelabri cũ uniu̾sis uasis suis habebit. ta¬
lentum auri mũdissimi. Omne pondits candelabͥ cũ uni

Expanded text:
impositum, cunctaque spiritualiter magis in Ecclesia quam juxta litteram esse servanda, quibus emulgebantur ellychnia candelabri, ut reparata melius lucerent, quiafinem accipit, ut succedens Evangelii veritas clarius mundo luceret. Item quia finita mortali, et succedente vita immortali, cessabunt maxima ex parte opera vel dona lucis, quibus nunc utimur, ut sequantur aeternae praemia lucis, in praesentia divinae visionis, illa Scripturarum testimonia, quae haec futura esse testantur, emunctoria nimirum sunt aurea: quia ipse futurae claritatis eximia sunt. Vasa quoque in quibus ea quae emuncta sunt exstinguuntur, corpora utique sunt, et corda omnium justorum immortalia. Et ideo rectissime auro assimilata, in quibus exoptatissima haec immutatio fiet, ut post temporalia Dei beneficia, ad aeterna perveniant. Omne pondus candelabri cum universis vasis suis, habebit talentum auri mundissimi. Omne pondus candelabri cum univ
Abbreviated transcription (Latin):
onis. sequentra u̾ba mystice declarant. quib dr̃ longitudo sa¬
gi uniꝰ habebit.xx. cubitos. et latitudo quotuor. Ecce hie longi¬
tudinis noñ denariũ. s denariũ. habens. nũm. et hũc tẽio multi¬
scẽ tͥnitatis. que ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ ꝑficiunt. qr udelicet ꝑfectio¬
ne inhac dum taxat uita. nulla eẽ pot̾it sublimior. habes et
latitudinis .iii. cubitos. quo amplitudin ẽ finc̾e caritatiꝰ. hoc

Expanded text:
onis, sequentia verba mystice declarant, quibus dicitur: Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos, et latitudo quatuor. Ecce hic longitudinis non undenarium, sed denarium habes numerum, et hunc tertio multisanctae Trinitatis, quae per dilectionem operatur, perficiunt: qua videlicet perfectione in hac duntaxat vita nulla esse poterit sublimior. Habes et latitudinis quatuor cubitos, quo amplitudinem sincerae charitatis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alit̃ ipso reuilante. ac donante seruamꝰ. At tam̃ eo tẽpore
quo erigebat᷑. tab̾naculũ om̃s adinuicẽ cortine nectebant᷑
qr cum unil̾isa catholice eccłe pulcͥtudo. abinitio usq ad
t̃minũ scłi. ꝑpenditur: ꝓfecto quasi una decẽ cortinaꝵ conexo
tabnałm dnĩ condeuorat olnsulas cͣthinas inlat̾ib ac
summitatib facies cortinaꝵ. ut possint inuicẽ copulari.
Iacinthũ diximꝰ. qm̃ aecii colori: celestium bonoꝵ significa¬
tiom congruere. Anfulis gͦ. iacinthinis. cortine inuicẽ co¬
pulant᷑ cum unica spes suꝑne beatitudinis. oĩa ꝑorbẽ cor¬

Expanded text:
spiritualiter ipso revelante ac donante, servamus. Attamen eo tempore spiritualiter ipso revelante ac donante, servamus. Attamen eo tempore quo erigebatur tabernaculum, omnes ad invicem cortinae nectebantur, quia cum universa catholicae Ecclesiae pulchritudo ab initio usque ad terminum saeculi perpenditur, profecto quasi una decem cortinarum connexio, tabernaculum Dei condecorat. Ansulas hyacinthinas in lateribus ac summitatibus facies cortinarum, ut possint invicem copulari. imus, quoniam aerii coloris est, coelestium bonorum significationi congruere. Ansulis ergo hyacinthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis omnia per orbem cor
Abbreviated transcription (Latin):
apte et enĩ uicesimꝰ occauus. psalmꝰ. de cõsummatiõe tab̾na¬
culi. inscͥbit᷑ qi nimir̃: in hoc ẽ ꝑfectio ꝑegrinantis in hoc
riante scͥptura. cortine adinuicẽ differebant. una tam̃ õs
erant. longitudinis. et. latitudinis. m̃sure temꝑate: quia
et si donationes habent electi scd̃m grãm q̃ data ẽ. illis
differenteᷤᷤ unꝰ tam̃ dñs una fides. unum baptisma unꝰ dĩ
⁊ pa t̃ omnium. Quinq cortme sibi uingent᷑ mutuo. et alie
quinq nexu simili. coherebt̃. Uer̃ nos ꝑꝑ. hane sententiã
possum. de numero cortinaꝵ. bis quinario &̃ ita dissere¬
tegebant. siuie faciebant. antiqͥ dĩ ppłi typum gesser̃t qͥ
der̾ta legis insacram̃to cirtumcisioĩs. et hostiaꝵ et uaria
cerimoniaꝵ obseruãtia scd̾m litt̾am. implebat. Sequen¬
tes uero quinq cortine que posteriora tabnaculi tege¬
bant. uł etiam suo tegmine faciebant. nos designauerint
qͥ pꝰ aduentũ dni. incarne nati libros ac sacram̃ta legis

Expanded text:
Apte etenim vicesimus octavus psalmus de consummatione tabernaculi inscribitur, quia nimirum in hoc est perfectio peregrinantis in hoc riante pictura, cortinae ad invicem differebant, una tamen omnes erant longitudinis et latitudinis mensura temperatae: quia et si donationes habent electi secundum gratiam quae data est illis differentes, unus tantum Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater omnium. Quinque cortinae sibi jungentur mutuo, et aliae quinque nexu simili cohaerebunt. Verum nos propter hanc sententiam possumus de numero cortinarum bis quinario etiam ita disseretegebant sive faciebant, antiqui populi Dei typum gesserunt, qui decreta legis in sacramento circumcisionis et hostiarum, et variam caeremoniarum observantiam, secundum litteram implebat. Sequentes vero quinque cortinae, quae posteriora tabernaculi tegebant, vel etiam suo tegmine faciebant, nos designaverint, qui post adventum Domini in carne nati, libros ac sacramenta legis
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ extinguant᷑ sient de auro purissimo. St̃ et enim q̃dã¬
inscͥpturis diuinis ita p̃cepta. q̃ ꝑpetuo iure et in hac inta
infutura semꝑ obseruari. debeant: ut ẽ. illud ñ habebis
dõs alienos corã me: et diligeᷤ adnĩn dm̃ tuũ extoto corde tuo
et extota anima tua et extota uirtute. et diliges ꝓxmmũ tuũ
sic̃ te ipsum. St̃ alie q̃ toto huiꝰ uite tẽpore obseruanda
iubent: s infutura uita incedẽ sue obseruatioĩs et̃nã ꝑc
piunt: ut ÷ illud enũgłii. facite nob̾ amicos de mãmona mi¬
qͥtati. ut et ipsi recipiãt uos inetña tab̾nacula. hic̃ enim
ad tempꝰ clemosiẽ faciende. ibi ꝑpetuo elemosinaꝵ ẽ fructꝰ re¬
custodia sabb̃i. uriꝰ hostiaꝵ. et sanguis agni paschał. cet̾a¬
q huiusmoĩ q̃ suo quidẽ tp̃re sollertes custodita appło
dĩ quib lucinia inlnc̾miꝰ candelabri ardebãt. infusa oleo
pie deuotioĩs. et incensa igne u̾bi celestis. cũ uero ab apłiꝰ¬

Expanded text:
ta sunt extinguantur fient de auro purissimo omne pondin Scripturis divinis ita praecepta, quae perpetuo jure et in hac vita, et in futura, semper observari debeant: ut est istud, Non habebis deos alienos coram me : et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute: et, Diliges proximum tuum sicut teipsum . Sunt alia quae toto hujus vitae tempore observanda jubentur, sed in futura ipiunt: ut est illud Evangelii, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Hic enim ad tempus eleemosynae faciendae, ibi perpetuo eleemosynarum est fructus recustodia sabbati, ut ritus hostiarum, et sanguis agni paschalis, caeteraque hujusmodi, quae suo quidem tempore solemniter custodita a populo Dei, quasi lucinia in lucernis candelabri ardebant, infusa oleo piae devotionis, et incensa igne verbi coelestis: cum vero ab ap
Abbreviated transcription (Latin):
culo. Exultauit ut gigas adcurrñdã uiã. spẽm mõstrante
liliũtcõsurgis̃. amortius atq accedñs ad celos clarificat᷑:
ea claritate qͣm habuit pͥusqͣm mundꝰ eẽt. ap̃ patrẽ et rec-¬
te hic scyphꝰ sꝑa et liliũ calamiᷤᷤ ałtior eminebat. qi nimir̃
dona q̃ mediatori dĩ ⁊ hominũ homini iħu xͦ dĩ pat̃ contu

Expanded text:
exsultavit ut gigas ad currendam viam. Speciem monstravit lilii, cum resurgens a mortuis atque ascendens ad coelos, clarificatus est ea claritate quam habuit, priusquam mundus esset apud Patrem. Et recte hic scyphus, sphaerula et lilium, calamis altior eminebat, quia nimirum dona quae mediatori Dei et hominum, homini Jesu Christo Deu
Abbreviated transcription (Latin):
Inuiã paciꝰ ꝓꝑare candorẽ ꝑpetue luciꝰ uidẽ desiderarẽt.
In ipso aũt candelabro eĩt. quatuor soyphi innuciꝰ modũ
loca qui simul sex fuint ꝓcednteᷤ. de. hastili uno. Dixim̾
ipsũ candelabrd̃. id÷ stipitẽ candelabri mediũ de quo ca¬
lami ꝓcedebãt dñm saluatorẽ. designare. decinꝰ gr̃a ui¬
sti. qͥc quid boni hñt acceꝑirt. unde ipse ieuũgło cũ
dixisset. discipłis. Ego sum uitis ubꝰ palmite ᷤᷤ continuo sub¬
iunx̃ sic̃ palmes ñ pot̃ ferre fructũ a semetipso nͥ man¬

Expanded text:
in viam pacis properare, candorem perpetuae lucis videre desiderarent. In ipso autem candelabro erunt quatuor scyphi in nucis modumloca, qui simul sex fiunt, procedentes de hastili uno. Diximus ipsum candelabrum, id est, stipitem candelabri medium, de quo calami procedebant, Dominum Salvatorem designare, de cujus gratia justi quidquid boni habent, acceperunt. Unde ipse in Evangelio cum dixisset discipulis: Ego sum vitis, vos palmites, continuo subjunxit: Sicut palmes n
Abbreviated transcription (Latin):
die in laborib exercet᷑. templũ future requiẽ designet. qr
cotidiana aĩaꝵ hinc. p̾ labores. exeñtiũ receptiõe ꝑficit᷑ qr
miir̃ tab̾nacłm moises c̃. ppło dĩ. inuia adhue positꝰ. qͣ
adt̾rã reꝓmissioĩs. ꝑgebat condidit salomõ aũt tẽplũ.
ipsa iam t̾ra. reꝓmissioniᷤ et regno ĩea patatꝰ contͣxit. Mo¬
uite labũtis insiti et efurie regni ꝑẽpnis. edificat᷑ illicaũt
uiusiõe ac ꝑceptiõe. uerapacis consũmat. linde bene
intempli constructiõe dictũ ẽ qđ malleus et securis. et omẽfer¬
ram̃itũ ñ sunt audita ineo. c̃ edificaret᷑ p̃paratis extͣ ierłm. cũc¬
tis labidib ac lignis. atq inpositionẽ ordinis sui decent̃ apta
eẽ q̃ ibi facillime atq indubitant̃. suo qͦ loco reddita. ant cem̃¬
to nec derent᷑. aut clauis: qr nidelicet mnpace. suꝑne bãtitudimiᷤ
tata. ibi gluine et uincuł. mutue caritatis inꝑpetuo dissol¬

Expanded text:
die in laboribus exercetur, templum futurae requiem designat, quae quotidiana animarum hinc post labores exeuntium receptione perficitur; quia nimirum tabernaculum Moyses cum populo Dei in via adhuc positus, qua ad terram repromissionis pergebat, condidit: Salomon autem templum, ipsa terra repromissionis, et regno in ea potitus, construxit. Movitae labentis, in siti et esurie regni perennis aedificatur: illic autem in visione ac perceptione verae pacis consummatur. Unde bene in templi constructione dictum est, quod malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in eo, cum aedificaretur, praeparatis extra Hierusalem cunctis lapidibus ac lignis, atque in positionem ordinis sui decenter aptata esse: quae ibi facillime atque indubitanter suo quaeque loco reddita, aut cemento necterentur, aut clavis; quia videlicet in pace supernae beatitudinis tata, ibi glutine et vinculis mutuae charitatis, ne perpetuo dissol
Abbreviated transcription (Latin):
cis sustũtant᷑ atq adamanda. ⁊ q̃rñda celestia subleuãt᷑.¬
apte scyphi sꝑa et lilia. subduob st̃ calamiᷤᷤ qr inutroq
testam̃to fidelib quãuis cerimonus distantib eadẽ deuo¬
uixta sũmitatẽ fuere candelabri ipsiꝰ ꝓprie ad dñm ꝑti¬
net saluatorẽ. qͥ ñ solũ electᷤ sius uirtutũ sciẽtiã oꝑatioẽ
et remunerationẽ tͥbuit. Uer̃ etiã inseipso idẽ homo xͦ fign

Expanded text:
nicis sustentantur, atque ad amanda et quaerenda coelestia sublevantnicis sustentantur, atque ad amanda et quaerenda coelestia sublevantt calamis, quia in utroque Testamento fidelibus, quamvis caeremoniis distantibus, eadem devojuxta summitatem fuere candelabri ipsius, proprie ad Dominum pertinet Salvatorem, qui non solum electis suis virtutum scientiam, operationem, et remunera
Abbreviated transcription (Latin):
głos soypbos sꝑule simul et lilia deformata. qi idẽ dñs qui po¬
culum nob̾ sapientie sp̃alis ꝓpinauit cursũ quoq pie oꝑatio¬
nis inoffensũ. ac ꝓmptũ. et habñdũ nob̾ ostñdit. et ut hab̾e
possumus ipse donanit. et ne inuacuũ currerem. claritatẽ
nob̾ patrie celestis ad quã intend̾emꝰ ꝓmisit. et huiꝰ nob̃a¬
ditum sua gr̃ã patefecit uł certe qi subuob̾ calam ꝑ tria loca
scyphi sꝑule. et lilia fieri mandant᷑ possumꝰ hec tta mistice
iutp̃tari. qr trib fideliũ gradib de quib sepiꝰ diximꝰ. conuiga¬
torum scilicet cominẽtium. et uͥginũ et doctͥnã ueritatis ape¬
ruit et cursum boni oꝑis imꝑauit. et ħeditatis semꝑ inmar¬
cescibił. atq incorrupte bñdiction ẽ ꝓmisit. atq donauit: et
apte scyphi sꝑule et lilia. candelabri. ñ sr̃ calomos s sub ca¬
lamis eẽ tubñt᷑ qr corda p̃dicãtiũ ĩmo omiũ electoꝵ nead
infima delabi possint donis mandatiꝰ et ꝓmissionib dñi¬

Expanded text:
gulos scyphos sphaerulae, simul et lilia deformata, quia idem Dominus, qui poculum nobis sapientiae spiritualis propinavit, cursum quoque piae operationis inoffensum ac promptum et habendum nobis ostendit: et ut habere possimus, ipse donabit, et ne in vacuum curreremus, claritatem nobis patriae coelestis, ad quam intenderemus, promisit: et hujus nobis aditum sua gratia patefecit, vel certe, quia sub duobus calamis per tria loca scyphi, sphaerulae et lilia fieri mandantur. Possumus haec ita mystice interpretari, quia tribus fidelium gradibus, de quibus saepius diximus, conjugatorum scilicet, continentium et virginum, et doctrinam veritatis aperuit, et cursum boni operis imperavit, et haereditatis semper immarcescibilis atque incorruptae benedictionem promisit atque donavit. Et apte scyphi, sphaerulae et lilia candelabri non super calamos, sed sub calamis esse jubentur; quia corda praedicantium, imo omnium electorum, ne ad infima delabi possint, donis, mandatis et promissionibus domi
Abbreviated transcription (Latin):
e moy se quomodo int̾fecit egyptͥum alt̾cantem cũ
ifrahelita. et fuga ipsius int̾ram madiãN.
e moyse et uxore eius. et. quomodo apparuit ei do¬
minus inflamina ignis inmedio rubi c̃pascẽt oueᷤ¬
e eo quod iubet dñs moysi descende in egyptum
adpharaonem. ut dimitteret israhelitas at̃ra egyp¬
ti. et de signo uͥge inserpentem uerse. et manu lȩꝓsa.

Expanded text:
e Moyse, quomodo interfecit Aegyptium altercantem cum Israelita, et fuga ipsius in terra Madian. e Moyse et uxore ejus, et quomodo apparuit ei Dominus in flamma ignis, in medio rubi, cum pasceret oveDe eo quod jubet Dominus Moysi descendere in Aegyptum ad Pharaonem, ut dimittat Israelitas a terra Aegypti; et de signo virgae in serpentem versae et manu leprosa.
Abbreviated transcription (Latin):
tur mͥ huius libri necessaria ẽẽ. meditatio. inquio
sacram̃torum atq mnisteriorum celestium tanta uis
existit. ut ñ solum euuangłicis s etiam legalib adxii.¬
xp̃i cultum plenit̃ instruamur traditionib Erci
enim sicitt intua epistola mͥ ussisti. et collegiunxxii.D¬
diq de scõrum patrum dictis inunum uolumen
singularum sententiaꝵ. exsolutiones. et ubi minꝰ
antiquorum inuenire potui explanationes nr̃as
iuxta eorum sensus simi litudinem ꝓut diuina grã
me possr concessit. inserui expositiones. Unde dep̃cor
ut sĩ confectum opus dignum duxeris. tam tuis qͣm
aliarum utilitalib illud accominodes. et cominu¬
nit̃ scdm caritatis regulam cum ꝓximis tuis uta¬
ris bono. quod tibi agnoscis munere conlatumẽẽ.
diuino. De cetero quoq obsecro. ut fragilitatem
meam orationib adiues dep̃cans suꝑnam ma¬
iestatem ut me. inp̃sentis pelagi tempestate: na

Expanded text:
tur mihi hujus libri necessaria esse meditatio, in quo tur mihi hujus libri necessaria esse meditatio, in quo sacramentorum atque mysteriorum coelestium tanta vis existit, ut non solum evangelicis, sed etiam legalibus ad Christi cultum pleniter instruamur traditionibus. Feci enim sicut in tua epistola mihi jussisti: et collegi undique de sanctorum Patrum dictis in unum volumen, singularum sententiarum solutiones; et ubi minus antiquorum invenire potui explanationes, nostras juxta eorum sensus similitudinem, prout divina gratia me posse concessit, inserui expositiones. Unde deprecor ut si confectum opus dignum duxeris, tam tuis quam aliorum utilitatibus illud accommodes; et communiter secundum charitatis regulam, cum proximis tuis utari bono quod tibi agnoscis munere collatum esse divino. De caetero quoque obsecro ut fragilitatem meam orationibus adjuves, deprecans supernam majestatem ut me in praesentis pelagi tempestate ita
Abbreviated transcription (Latin):
trum dictis. ita explicita inuenimus. uer̃ ipsoꝵ
apłorum traditione. ac scriptis certissime ꝑcepimꝰ
Nam paulus ad corinthios scribens ita ait. Nolo
aũt uos ignoiare fr̃s. quod patres nr̃i omnes sub
nube fuerunt. et omnes ꝑmare. transier̃t. et om̃s
inmoysen baptitati sunt. innube et inmari. et
omnes eandem escam sp̃alem manducauer̃. et.uii. C¬
omnes eundẽ potum sp̃alem bibert̃. hibebant aũt. uni
de sp̃ali. consequenti eos petra. petra aũt erat ip̃c .ix. D¬
nicam passionem describ̾et. ubi adillum locum
ꝑuentum ẽ. quo incruce. pendentium latronum.xi.
crura frangerentur: huic. testimonium sumens ait.xii.
adih̃m autem cum uenissent. ut uiderẽt eñ iam
mortuum ñ fregerunt eius crura: s unus militum xiii. D¬
lancea latus euis aꝑuit. et continuo exunt sanguis xml¬
et aqua. Et paulo post. facta sunt inquit hec ut xuiD
scriptura impleretur: os ñ comminuetis exeo. Et¬
cet̾a. Qua ꝓpt̃ dilectissime antistitum frec hulfe. uidexix¬

Expanded text:
trum dictis ita explicata invenimus, verum ipsorum apostolorum traditione ac Scripturis certissime percepimus. Nam Paulus ad Corinthios scribens, ita ait: Nolo autem vos ignorare, fratres, quod patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes per mare transierunt et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari et omnes eandem escam spiritalem ederunt et omnes eundem potum spiritalem biberunt. bibebant enim de spnicam passionem describeret, ubi ad illum locum perventum est, quo in cruce pendentium latronum crura frangerentur, hinc testimonium sumens ait: Ad Jesum autem cum venissent, ut viderunt eum jam mortuum, non fregerunt ejus crura, sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Et paulo post: Facta sunt, inquit, haec, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo, etc. Quapropter, dilectissime antistitum Freculphe, vide
Abbreviated transcription (Latin):
timiatĩ haberi possunt. ut ieuinia. et iugiliȩ. & c̾ talia. Alie
autẽ quibꝰ nũꝙͣ. homo debet spoliari. ut ẽ caritas. humi¬
litas. & ext̾a. Suꝑiores quoq ita assidite possidñt᷑. si ndũ
habent᷑ in facto. efficiant᷑ in uoto. Si arteiuatꝰ fr̃ cuus fuerit
& rł. Idẽ si coniunctꝰ tͥ in xp̃ianitate infirmet᷑ actioẽ. & tu
susceꝑis eũ docendũ qͣntũ ei dedis exige. Idẽ. iuxta doctͥnã
tuã. q̃re eiꝰ obedientiã. Pecuniã tuã ñ dabis ei adusurã. &
rł. Idẽ. doctͥne thesaurũ cũ infirmo cõmendau̾is. ñexi
gas suꝑ possibilitatẽ eiꝰ oꝑationẽ. Aluid aut̃ ẽ pecuniã da-¬
re nũmulariis. ut eũ usura referat᷑. Suꝑ abuindantia
frugũ obedientiã ĩmodatã significat. Si pauꝑtate cõpul¬

Expanded text:
tinuatim haberi possunt, ut jejunia et vigiliae et caetera talia: aliae autem, quibus nunquam homo debet spoliari, ut est charitas, humilitas, etc. Superiores quoque ita assidue possidentur, si dum non habentur in facto, efficiantur in voto. « Si attenuatus frater tuus fuerit, » et reliq. Si conjunctus tibi in Christianitate infirmetur, actione: et tu « susceperis eum » docendum, quantum ei dederis, exige, id est juxta doctrinam tuam quaere ejus obedientiam. « Pecuniam tuam non dabis ei ad usuram, » et rel., id est docgas super possibilitatem ejus operationem. Aliud autem dare pecuniam nummulariis, ut cum usura referatur. Superabundantia frugum obedientiam immoderatam significat. « Si paupertate compul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissioẽ ab alio ñ pot̃ dño offerri. In alio uͦ qͦ minꝰ ꝑfeo.¬
tus ẽ. redimi uxta considationẽ netessitatis opꝰ ht̃. Si re¬
dim̾e noluerit. uendet᷑ alt̾i. Si unꝰ eũ ñ redemerit: aliꝰ eũ
suo studio poterit restaurare. Om̃e qđ dño conseẽtur
siue hõ & rł. Siue rationał & sapiens. sine subiectus. si¬
ue meditatio. dño offerenda consec̃at᷑. Nõ cõmutet᷑ alio¬

Expanded text:
ervavit, ab alio non potest Deo offerri; in alio vero, quo minus perfectum est redimi, juxta considerationem necessitatis opus habet. « Si redimere noluerit, vendetur alteri. » Si unus eum non redemerit, alius eum suo studio poterit restaurare. « Omne quod Domino consecratur, sive homo, » etc., sive rationalis et sapiens, sive subjectus, sive meditatio D
Abbreviated transcription (Latin):
tia talis eis caritas ostñdat᷑. Corruent singłi suꝑ fr̃s suos. Idẽ
deducunt in ruitã. hostilis uos tr̃a consumet. Scͥptura ui¬
delicet euglica. uos errare conuincet. Qd et si de his aliqͥ remã¬
serint tabescent. in iniqͥtatibꝰ suis & rł. Q ꝑsistere uolunt in
cepto errore patria ꝑdita. ipsi qͦ peiꝰ deficͥunt. Donec confite¬
ant᷑ iniqͥtates suas. uł hic ꝑpęnitñtiã. uł in futuro ad rationẽ
reddencdlã. Et inducã e os intrã hostilẽ. & rł. Id ẽ indoctͥnã eligłi¬
cã. Bonec erubescat incͥcũcisa mens eoꝵ. Au̾itate suꝑata. Et
memor ero. Id ẽ sinagoga eoꝵ. De sabbatismo t̃re supͣdictũ ẽ.
Artam̃ cũ eent in tr̃a hostili. ñ penitꝰ abieci eos et c̃. hoc ẽ qđ

Expanded text:
alis eis charitas ostendatur. « Corruent singuli super fratres suos, » id est deducent in ruinam. « Hostilis vos terra consumet. » Scriptura videlicet evangelica vos errare convincet. « Quod si de iis aliqui remanserint, tabescent in iniquitatibus suis, » etc. Qui persistere volunt in coepto errore patria perdita, ipsi quoque poenis deficiunt, « donec confiteantur iniquitates suas, » vel hic per poenitentiam, vel in futuro ad rationem reddendam. « Et inducam in terram hostilem, » id est in doctrinam evangelicam, « donec erubescat incircumcisa mens eorum, » a veritate superata. « E« Terrae quoque memor ero, » id est synagogae eorum. De sabbatismo terrae supra dictum est. « Attamen cum essent in terra hostili, non penitus abjeci eos, » etc. Hoc est quod