comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
superposito uno tantum sagulo fuit. Caput
ab humeris per ceruicis confinium: nulla sub¬
leuauit adiectio. Ita pronus prostrata ꝑ ter¬
ram menbra dampnauerat. Nloctib num q̃m
uestitum: raro cingulum. raro calciament a
detraxit. Redimitus loro semper. & capsula
sc̃õꝵ reliquias continente. Iugis gemitus. ora¬
tio perseuerans. Longum enim tempus somp.¬
num capere inter tormenta non poterat. Dicat
quisq quod senserit. Ceterum absolute defi¬
nio: beatum Germanum inter tot cruces lon¬
gum traxisse martyrium. O quam preclara
dei nr̃i uirtus & pietas. qui famulum suum in
uia ueritatis fideliter gradientem duplici re-¬
muneratione donauit: ut & preteriti siqui fu-¬
erant decoquerentur errores: et celeriter defe-¬
cata sanctitas prestaretur. Quiq peccatis pre¬
teritis forsitan tenebatur obnoxius: incipet¬
esse fenerator uirtutum. .xi.
osp̃ talitatem peculiari obseruatione sei¬
uauit. Omnibus enim sine ulla exceptiõnȩ

Expanded text:
superposito uno tantum sagulo fuit; caput superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium. O quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteritis forsitan tenebatur obnoxius, inciperet fenerator esse virtutum. 5. Hospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit.ane die resurrectionis. uł natiuitatiᷤᷤ do¬
mini: potiones singilȩ sumebant᷑. In quibus
ita uin sapor aquis nimiis diluebat᷑: ut aceti
austetas solet largis ꝑmixtionib temperari.
In refetionib pͥmum cinerem prelibauit: de¬
inde ꝑnem ord eaceum sumpsit: quem taz m̃
ipse coxt & moluit. Et cum hic cibus grauior
lerunii ndiceret᷑: numqͣm nͥ uesꝑe. interdum
tam̃ in eb omada media: plerũq die septimo pr¬
ndum nt cuculla & tunica: .UIIII. Enebat᷑
maneceg ntit ienporib. Llam neq hyeme ac¬
cessit a diectio: neq estate leuamen admissum est.
Quod utrumq taindiu usui fuit. nisi forte do¬
natum est. donec attritione nimia solueret᷑:
cilicio semper interius inherente. x.¬
pacium uͦ lectuli sui trabeculȩ dolatiles
ambiebant: iniectos cineres usq ad mar-
pressione densati: inconfecti soli duriciã pre¬
ferebant. Stratum omne subiecto cilicio. et

Expanded text:
ceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis doceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo pndumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos cineres usque ad summpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et
Abbreviated transcription (Latin):
Um subito diuina ꝓcedit auctoritasͥ
quam consensus uniu̾sitatis exequit᷑. Nam
clerici om̃s. cunctaq nobilitas. plebs urbanꝗ
uł rustica. in unã conuenere sententiã: Ger¬
manũ ep̃m omium una uox postulat. Bellũ¬
ciuile indicit᷑ potestati. Cuiꝰ subiectio facilis
fuit: cum etiam ab his quos ꝓ se parauerat.
uinceretur. Suscepit sacerdotium inuitus. cos¬
Lactus. ad dictus: s repente mutat᷑ ex omnibꝰ.
Deseritur mundi militia: celestis assumit᷑.
Seculi pompa calcat᷑: humilitas conu̾sationiᷤ
eligit᷑: uxor in sororem mutat᷑ ex coniug e.
tate uim sibi ipsi conciuerit. Quas cruces qͣ ue
supplicia corporis sui ꝑsecutor induerit: bre¬
uiter iuxta ueri fidem uniu̾sa ꝑstringã. Ex
ea uͦ die qua sacerdotii sumpsit exordiũ. usq
ad terminũ uitȩ. tanta obstinatione. & tabe
corporis animã suã pauit: ut numqͣm panẽ
frum̃ti. ñ uinũ. ñ acetũ. ñ oleum. ñ legumen:
numqͣm uł sal ad usum condiendi saporis ac¬

Expanded text:
um subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum episcopum omnium una vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, tate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis ac
Abbreviated transcription (Latin):
lib nexib hostis religatꝰ appendit᷑: & id tantũ
morarũ fuit. dũ de oratione consurgeret᷑. Ni-¬
chilq aliud dep̃catꝰ est: qu̾a ut cũ aliqua cor¬
poris debilitate discederet. Quo int̾dicto: fe-¬
da relinquens uestigia. cũ eo quo erat digntiᷤ

Expanded text:
libus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum libus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus
Abbreviated transcription (Latin):
uicib mnc ȩccłiam. nunc monast̾ium. qͣsi dux
cȩlestiũ militũ insitare: ut certantib studiis
emulantes ad ꝑfectionis głam ꝓuocaret. Qua¬
dam uice occupatione detent᷑: dũ ad monasti̾¬
um rogaret᷑. excusauit aduentũ. Nec multo-
post absolutis morarũ nexib insperatã fr̾ib sui
p̃sentiam deferebat. Contigit ut hora eaden:
in monastĩo unꝰ ex his qͥ pati consueuerat uex¬
aret᷑. Qui fubito cũ sumina uoce ꝓclamabat.
Germanus ad flum̃ ẽ: s sine nauigio ñ potest
transmeare. Diii abbas fidem dictis negauit:
dum & nequã sp̃m fallere. & illũ ñ adeẽ qͥa ex-¬
cusauerat iudicauit. Cumq in eadem uoci-¬
feratione ꝑfisteret: missꝰ unꝰ ex fr̃ib ueridicum
fuisse demonẽ nuntiauit. Nauigiũ mittit᷑. tͣnsit sac̃¬
dos: & cũ ea qua solebat gratulatione suscipit᷑.
Incumbit sine mora orationi. congregatio to¬
ta ꝓsternit᷑. cum subito ꝑ inane aeris. inuisibi-¬

Expanded text:
icibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
dunensis ȩp̃c: rodulfus uiridis postea remoꝵ ar-¬
chiȩp̃c. ad qu̾ẽ scilicet huiꝰ oꝑis p̃facio dirigit᷑: ab¬
bates conuocati. & p̃positi eccliarũ plures: ipse co-¬
mes nogerꝰ &e comitissa eiꝰ: clerus multꝰ e ppłs
infinitꝰ:. quoꝵ uoce laus dĩ nr̃i celebrata ẽ celsa
uoce ꝓ honore rei gestȩ. cunctis uociferantib
te d̃m̃ laudamus:

Expanded text:
dunensis episcopus; Radulfus Viridis, postea Remorum ardunensis episcopus; Radulfus Viridis, postea Remorum archiepiscopus, ad quem scilicet hujus operis praefatio dirigitur; abbates convocati et praepositi ecclesiarum plures; ipse comes Rogerus, et comitissa ejus; clerus multus et populus infinitus, quorum voce laus Dei nostri celebrata est celsa voce, pro honore rei gestae cunctis vociferantibus: Te Deum laudamus.
Abbreviated transcription (Latin):
construxit: ad cuiꝰ dedicationẽ facienda mag-¬
nis p̾cib inuitauit scm̃ arnulfum suessionẽ¬
sem ep̃m. Uentũ ẽ usq ad id̾ ut basilica conse¬
crata. altare consecraret᷑. Et tunc residente ȩp̃o
& paululũ respirante. accessit comitissa du-¬
cens in manu sua mulierẽ qͥndecim annis cȩ-¬
cam: & genu flexo ante illũ ait. Pie dñe mise¬
rere huic misellȩ: & tua sc̃a oratione tuȩq manꝰ
impositione lum̃ illi ocłoꝵ suoꝵ clement̾ restitue.
Illo aũ negante & se indignũ magis clamante:
cȩca mulier dix̃. Episcope dĩ ne differas: qm cȩ¬
litꝰ mͥ est ꝓmissũ. qͦd tactu manꝰ tuȩ lum̃ recipiã
ocłoꝵ. Et ille statim lacrimis suffusus orauit:
dexteram cum signo crucis ocłis mulieris appo-¬
suit: & continuo lum̃ clarũ mulier ipsa recepit.
Huiꝰ miracłi inspectores fuerunt algelrannꝰ uir fa-¬
cundꝰ. beati uiri tunc archidiaconꝰ. & postea lau-¬

Expanded text:
construxit: ad cujus dedicationem faciendam, magconstruxit: ad cujus dedicationem faciendam, magnis precibus invitavit sanctum Arnulfum Suessionensem episcopum. Ventum est usque ad id ut, basilica consecrata, altare consecretur. Et tunc residente episcopo et paululum respirante, accessit comitissa ducens in manu sua mulierem quindecim annis caecam, et genu flexo ante illum ait: Pie domine, miserere huic misellae, et tua sancta oratione, tuaeque manus impositione, lumen illi oculorum suorum clementer restitue. Illo autem negante, et se indignum magis clamante, caeca mulier dixit: Episcope Dei, ne differas, qlitus mihi est promissum quod tactu manus tuae lumen recipiam oculorum. Et ille statim lacrymis suffusus oravit, dexteram cum signo crucis oculis mulieris apposuit; et continuo lumen clarum mulier ipsa recepit. Hujus miraculi inspectores fuerunt Algelrannus vir facundus, beati viri tunc archidiaconus, et postea Lau
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Nec mora. ꝓferunt᷑ claustrales panes qͥn-¬
q: uini qͦq fundunt᷑ qͥnq uascula iuixta modũ
claustralis iusticiȩ: & exꝑansis in herba tapeti-¬
b um dñi resedit: ꝓflua turba illũ gregatĩ
ambiente. Tunc benedicens panes. paucos qͥdẽ
numero s multos numeri mistĩo: ussit om-¬
nib qͥ undiq considebant ex eodẽ pane dist̃¬
bui: uinũ qͦq illis ad satis ꝓpinari. Res itaq
tunc gesta in hoc uisa est digna magno mira¬
culo: qm̃ ille panis illudq uinũ tam abun¬
de cunctis suffecit: ut dicerent se bene refe-¬
ctos & copiose satiatos. Etiam qͥdam illoꝵ
de illo pane spe credula quasdam particłas re-¬
portarunt: quȩ languentib postea appositȩ
gustu sui salubre remediũ p̾buert̃. Mandu-¬
cantiũ uͦ & gaudentiũ cat̾ua. pret̾ p̾sulis comi-
ogerus comes porcensis. in castello qͦd uo-¬
cat᷑ caluus mons remensis ꝓuintiȩ eccł̃iã

Expanded text:
rare. Nec mora, proferuntur claustrales panes quinrare. Nec mora, proferuntur claustrales panes quinque, vini quoque funduntur quinque vascula, juxta modum claustralis justitiae; et expansis in herba tapetibus, vir Domini resedit; proflua turba illum gregatim ambiente. Tunc benedicens panes, paucos quidem numero, sed multos numeri mysterio, jussit omnibus, qui undique considebant, ex eodem pane distribui, vinum quoque illis ad satis propinari. Res itaque tunc gesta, in hoc visa est digna magno miraculo, quoniam ille panis, illudque vinum tam abunde cunctis suffecit, ut dicerent se bene refectos et copiose satiatos. Etiam quidem illorum, de illo pane spe credula quasdam particulas reportarunt; quae languentibus postea appositae, gustu sui salubre remedium praebuerunt. Manducantium vero et gaudentium caterva, praeter praesulis comitaPITULUM XII. Rogerus comes Porcensis in castello, quod vocatur Calvus-Mons Remensis provinciae, ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
se miserant celer rediit: & uiri dĩ testimoniũ ex
toto fuisse ueridicũ. stupentib nuntiauit. In
hoc aũ quedã similitudo ẽ de beati uirtute orar¬
tim: qͥ q̃ndam ad auitianũ suꝑbum comitẽ ueni-
neam ȩccłiam eẽt didicaturꝰ: clientib suis
ae uiȩ sociis futuris dixit. Tali rogo semita ad illã
nos eccłiam conducite: qualit̾ confluens pplẽ neᷤ¬
ciat qua nos illo uia debeamꝰ ꝑuenire. Et aliqͥd
alim̃toꝵ uobiscum comportate: ut post itineris
laborem uł ad modicũ ualeamꝰ corpora recreare.
Itaq semita remotior ac deua arripit᷑: nec tam̃
feruor ppłi sicientis hoc argum̃to sedatur: sed
sub om̃i celeritate grandis multitudo ante il¬
lum & post adunat᷑. Quod cernens dĩ seruus
in laudẽ conditoris erupit: & famulantib qͥ
dixit. ¶uicqͥd alimentoꝵ hic habetis ꝓferte:
ut post laborẽ uie uires corpoꝵ ualeamꝰ repa-¬

Expanded text:
se miserant celer rediit, et viri Dei testimonium ex se miserant celer rediit, et viri Dei testimonium ex toto fuisse veridicum, stupentibus nuntiavit. In hoc autem quaedam similitudo est de beati virtute Martini, qui quondam ad Avitianum superbum comitem venienneam ecclesiam esset dedicaturus, clientibus suis et viae sociis futuris dixit: Tali rogo semita ad illam nos ecclesiam conducite, qualiter confluens populus nesciat qua nos illo via debeamus pervenire; et aliquid alimentorum vobiscum comportate, ut post itineris laborem, vel ad modicum valeamus corpora recreare. Itaque semita remotior ac devia arripitur, nec tamen fervor populi sitientis hoc argumento sedatur; sed sub omni celeritate grandis multitudo ante illum et post adunatur. Quod cernens Dei servus, in laudem Conditoris erupit, et famulantibus sibi dixit: Quidquid alimentorum hic habetis proferte, ut post laborem viae vires corporum valeamus repa
Abbreviated transcription (Latin):
opuloꝵ frequentia undiq ad eum ꝓpe-¬
rante. quoꝵ morbis expiandis attentiꝰ
insudabat: quadam die in exedra stans. & ꝑ fe-¬
nestram foras ꝓspiciens. uidit in platea sub-¬
iacente hominẽ anhelum gradientẽ. & super
collum plancã bauilantẽ: moxq dixit curũ¬
stantib clero & militib. Planca illa quȩ emi¬
nꝰ baiulat᷑: rapina est. Circum stantes responde.¬
runt. Et unde hoc cognoscere o dñe potui¬
sti: Respondit dĩ seruus. Certissimũ habeo
rapinam eẽ: qm̃ hac eadem hora auctor rapinȩ
diabolus. collum illiꝰ hominis insidendo p̃mit.
Aunt ei. Et possumus reqͥrere an ita sit. Di¬
cit scs. E acite ut iuultis. Mox de illis unus ꝓ
om̃ib in agilem cursum. se celerit̾ dedit: et
gerulu̾̃ plancȩ sic asfatur. Neus tu o homo: pła¬
ca ista quã sic anhelus bauilas. unde rogo tͥ ꝓue¬
nit: Respondit ille. Apud nantoliũ uilla in
qͦdam assultu int̾fui: & hanc ibi plancã rapiens
acquisiui. His ꝑcunctator auditis. ad eos qui

Expanded text:
opulorum frequentia undique ad eum properante, quorum morbis expiandis attentius insudabat, quadam die in exedra stans, et per fenestram foras prospiciens, vidit in platea subjacente hominem anhelum gradientem, et super collum plancam bajulantem; moxque dixit circumstantibus clero et militibus: Planca illa quae eminus bajulatur rapina est. Circumstantes responderunt: Et unde hoc agnoscere, o domine, potuisti? Respondit Dei servus: Certissimum habeo rapinam esse, quoniam hac eadem hora auctor rapinae diabolus collum hominis insidiando premit. Aiunt ei: Et possumus requirere an ita sit? Dicit sanctus: Facite ut vultis. Mox de illis unus pro omnibus in agilem cursum se celeriter dedit, et gerulum plancae sic affatus: Heus tu, o homo! Planca ista, quam sic anhelus bajulas, unde rogo tibi provenit? Respondit ille: Apud Nantolium villam in quodam assultu interfui; et hanc ibi plancam rapiens acquisivi. His percunctator auditis, ad eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
matronis ad religiosam megetiã: ut sicut ꝓ-¬
miserat ad destinatũ locũ caras suas ñ deserẽ-¬
do ꝑgere dignaret᷑. Sed megetia dĩ famula ue-¬
lam̃to adhuc sicut solebat ore contecto: ab in¬
timo cubiculo ad amicas suas foras egressa ẽ.
Quas uͥ de se aliquandui tristes eẽ ꝑmisit: su-¬
bito illo a facie uelam̃to ablato. & uultu suo¬
demonstrato ait. Ecce uos uidete qͥd in me
d̾s dignatus ẽ ꝑficere: & unã mecũ gaudete:
&e ipsi dño ꝓ me grãs agite. Quã uͥ om̃s con-¬
spexere. gaudentes & dnm̃ benedicentes: oscłis
diĩ. etiam ad uraleusem ciuitatẽ religiosa
sinula uina cũ megetia sua. aliisq religiosis
feminis uenit: uotaq sua de salute filiȩ ple-
ctu onĩs nr̃e ȩccłiȩ congaudentis atq cong̃¬
tulantis hilarit̾ reddidit: feruent̾ exhibuit:

Expanded text:
versis ad religiosam Megetiam, ut, sicut proversis ad religiosam Megetiam, ut, sicut promiserat, ad destinatum locum charas suas non deserendo pergere dignaretur. Sed Megetia Dei famula velamento adhuc, sicut solebat, ore contecto, ab intimo cubiculo ad amicas suas foras egressa est. Quas ubi de se aliquandiu tristes esse permisit, subito illo a facie velamento ablato, et vultu demonstrato, ait: Ecce vos videte quid in me Deus dignatus est perficere, et una mecum gaudete, et ipsi Domino pro me gratias agite. Quam ubi omnes conspexere, gaudentes et Dominum benedicentes, osculisDomini, etiam ad Uzalensem civitatem religiosa Vitula una cum Megetia sua aliisque religiosis feminis venit, votaque sua de salute filiae plenactu omnis nostrae Ecclesiae congaudentis atque congratulantis hilariter reddidit, ferventer exhibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
die noctuq orationi instare megetia. Buccella sane
om̃i die in oleo scificato tincta priꝰ acctꝑat: & sic cȩt̾oᷤ
cybos sumebat. Quadam uͦ nocte iusitat᷑ in
somnis: ita ut se iuxta memoriã beati mr̃is¬
stephani stantẽ putaret: ibiq iuuenẽ illum
speciosum cerneret candida luce ꝑfusum. &
insigni eqͦ subuectũ. lampadesq cõplures lu-¬
centes. ac p̃cedens ei splendidissimũ apparatũ:
sibiq ab eodẽ clara uoce dictũ. Ad te ꝑtinet
ista lux megetia: suscipe illam. Post qͣm uisio-¬
nem exꝑgefacła. gaudioq repleta. statĩ uͥ se
sanam sensit. manꝰ suas ad os suũ faciemq in-¬
spiciendã applicauit: & qͣsi pre nimio gaudio
soli sibi ñ credens. ancillas suas quȩ circa lectũ
suũ qͥ escebant. clara uoce excitauit: & ut ad
se inspiciendã & contemplandã accurrerent
aduocauit. Tum illȩ ut uiderunt in dña
amica p̾stitutꝰ sibimet dies: uenit᷑ a diu̾sis¬

Expanded text:
die noctuque orationi instare Megetia. Buccellam sane die noctuque orationi instare Megetia. Buccellam sane omni die in oleo sanctificato tinctam prius accipiebat; et sic caeteros cibos sumebat. Quadam vero nocte visitavit in somnis, ita ut se juxta Memoriam beati Stephani stantem putaret, ibique juvenem illum speciosum cerneret, candida luce perfusum et insigni equo subvectum, lampadesque quamplures lucentes, ac praecedens ei splendidissimum apparatum, sibique ab eodem clara voce dictum: Ad te pertinet ista lux, Megetia, suscipe illam. Post quam visionem expergefacta gaudioque repleta, statim ubi se sanam sensit, manus suas ad os suum faciemque inspiciendam applicavit, et quasi prae nimio gaudio soli sibi non credens, ancillas suas quae circa lectum suum quiescebant, clara voce excitavit, et ut ad se inspiciendam atque contemplandam accurrerent, advocavit. Tum illae, ut viderunt in domina amica praestitutus sibimet dies, venitur a di
Abbreviated transcription (Latin):
cursum tenebat. Itidemq ille: qͦd uidebat. tace¬
re non poterat. Et sicut priꝰ eidem responde¬
bat. Sana es om̃ino: dõ grãs. At illa impleta
gaudio: tandẽ subridens ait marito. Uel mͦ
iani credes xp̃o: Et ille. Quid uis inqͥt faciã
patͥ meo: Nam & ego. xp̃ianus fieri uolo. Sed
ut iam ad t̾minũ quẽ ꝓmisimus ueniamꝰ. dieᷤ
paschȩ sacratissimꝰ ꝓpinquabat: & ecce benedi-¬
cta megetia a quada amica atq nobili femi-¬
na rustica rogabat᷑: ut uoto suo soluendo bea¬
to martyri cypͥano in mapilia secũ ꝑgeret:
& sollempnitati parit̾ int̾esset. Quod megetia
se ñ posse facere causabat᷑: sciens qͥd in se diui¬
na potentia infideliũ ocłis ostenderet. qͥd płe-¬
nȩ salutis cȩlestis gr̃a reseruaret. Tam̃ amicã
contristare noleus ñ penitꝰ negauit: s plane ad
illum diem qͦd ds̃ uoluisset facturã se ẽẽ ꝓ-¬
misit. At ubi illa amica discessit: ñ destitit

Expanded text:
cursum tenebat. Itidemque ille quod videbat tacecursum tenebat. Itidemque ille quod videbat tacere non poterat, et sicut prius eidem respondebat: Sana es prorsus, Deo gratias. At illa impleta gaudio, tandem subridens, ait marito: Vel modo jam credes Christo? Et ille: Quid vis, inquit, faciam patri meo? nam et ego christianus fieri volo. 9. Sed ut jam ad terminum quem promisimus veniamus, dies Paschae sanctissimus propinquabat, ecce benedicta Megetia a quadam amica atque nobili femina Rustica rogabatur, ut voto suo solvendo beato martyri Cypriano in Mappalia secum pergeret, et solemnitati pariter interesset. Quod Megetia facere se non posse causabatur, sciens quid in se Dei potentia infidelium oculis ostenderet, quid plene salutis coelestis gratia reservaret. Tamen amicam contristare nolens, non penitus negavit, sed plane ad illum diem quod Deus voluisset facturam se esse promisit. At ubi illa amica discessit, non destitit
Abbreviated transcription (Latin):
mirata illa domestica. quȩ aliud quã sꝑabat.
inuenit: continuo ad quandã uixta stantẽ saciã
uirginẽ conu̾tit sese. & nominatĩ eã compellans
ait. Infans helpidiana: sana ẽ prorsꝰ dña mea me-¬
getia. Sic enim dĩ gr̃a uigebat in megetia: ut
licet eiꝰ plenior cura in corpore ex parte aliqua
differret᷑ ꝑfecta tam̃ sanitatis species reu̾berandis
inereduloꝵ ocłis obiceret᷑. Quod illa ancilla dĩ
intelligens magnũ myst̾ium dĩ: respondit illi
mulierculȩ dicens. Increduli: uł mͦ credite. Rur-¬
sus apud cartaginẽ cũ benedicta megetia qͣdã
die cũ uiro suo pagano sermonẽ conferret. &
int̾ fabulas dum uiro suo ore integro uultuq
apparet: cõmotꝰ tali uisione uir eiꝰ gratulari ce-¬
pit ac dicere. Dña megetia: sanam te prorsꝰ aspi-¬
tio. Uerum illa dissimulando interĩ tegens qͦd
diuina uirtꝰ in se demonstrabat: sermonis sui

Expanded text:
mirata illa domestica, quae aliud quam sperabat mirata illa domestica, quae aliud quam sperabat invenit, continuo ad quamdam juxta stantem sacram virginem convertit sese, et nominatim eam compellans ait: Infans Helpidiana, sana est prorsus domina Megetia. Sic enim Dei gratia vigebat in Megetia, ut, licet ejus plenior cura in corpore ex parte aliqua differretur, perfecta tamen sanitatis species reverberandis incredulorum oculis objiceretur. Quod illa ancilla Dei intelligens magnum mysterium Dei, illi mulierculae respondit dicens: Increduli, vel modo credite. 8. Rursus apud Carthaginem cum benedicta Megetia quadam die cum viro suo pagano sermonem conferret, et inter fabulas dum viro suo ore integro vultuque appareret, commotus tali visione vir ejus gratulari coepit ac dicere: Domina Megetia, sanam te prorsus aspicio. Verum illa dissimulando interim tegens quod divina virtus in se demonstrabat, sermonis sui
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ aliud mirabilit̾ contigerit. nequaquã p̾te-¬
rire debemꝰ. Qũ ferme quadraginta dieb circa
scĩ mrũs locũ orando mat̾ filiaq ꝑsisterent: ecce
repente uenientib litteris sibimet de cartagine
directis. quo pat̾ puellȩ honorabilis pontiꝰ dice-¬
ret᷑ corpore egrotare: ad eundẽ uisendu de ura-¬
lensi ciuitate ꝓfectȩ st̃. Terũ cũ in medio
itineris. estuũ causa fouendi corporis gr̃a
lauacris uti uoluissent: affuit in p̾senti quȩ¬
dam aometica ab infideli cognita megetia.
&e in obuiam missa. ñ tam ad salutandũ. po
tiꝰ quã ad explorandu. Quȩ cũ curiosiꝰ cuꝑet
benedicte megetiȩ nudata ora uultꝰq in balne-¬
is conspicere. intrauit cũ ea in obsequiũ: & uͥ
quantũ uoluit in faciem famulȩ dĩ intendit.
prorsꝰ integrũ sibimet apparens os megetiȩ sa¬
nũq conspexit. Quo uiso obstupefacta. atq

Expanded text:
hujus aliud mirabiliter contigerit, nequaquam praethujus aliud mirabiliter contigerit, nequaquam praeterire debemus. Cum ferme quadraginta diebus circa sancti Martyris locum orando mater filiaque persisterent, ecce repente venientibus litteris, sibimet Carthagine directis, quo pater puellae honorabilis Pontius diceretur corpore aegrotare, ad eumdem visendum de Uzalensi civitattineris, aestuum causa, fovendi corporis gratia lavacris uti voluissent; adfuit in praesenti quaedam domestica ab infideli cognita Megetia et in obviam missa, non tam ad salutandum, quam potius ad explorandum. Quae cum curiosius cuperet benedictae Megetiae nuda ora vultusque conspicere, intravit cum ea in obsequium, et ubi quantum voluit in faciem famulae Dei intendit, prorsus integrum sibimet apparens os Megetiae sanumque conspexit. Quo viso, obstupefacta atque
Abbreviated transcription (Latin):
rumetiã motu corporis ipsa ostiola memoriȩ
impulsa patefecit: ac ui faciens regno dei. ca-¬
put suũ intromisit int̾iꝰ & suꝑ cubile scãrũ
reliqͥarũ confixit: lacrimisq suis om̃ia illic la-¬
uit atq rigauit. Uerũ ecce illo desuꝑ miseran-¬
te qͥ appropinquat contribulatis corde: mege-¬
tia famula dĩ quadã sibi uisibili & attrectabili
manu os suũ corrigi & cõpalpari ꝑsensit. Quȩ
postea quã ab oratione surrexit circũstantib
choris uirginũ scãrum. ibideq pro illa & cũ
illa dõ laudes dicentiũ. tremens & gaudens
hoc ipsum indicauit. Quale tunc quantũq in
om̃ib mentib fecerit gaudiũ. & flendi ante
ipsum dm excitauerit affectũ: uix poterit.
explicari. Sed ante quã geste rei ad finẽ optatis-¬
simũ ueniamꝰ. uͭ plenã ꝑfectãq salutẽ religiosȩ
megetiȩ amico dĩ curante atq auxiliante in
nomine. xp̃i demonstraturi sumꝰ. qͦd in medio

Expanded text:
rum etiam motu corporis, ipsa ostiola Memoriae rum etiam motu corporis, ipsa ostiola Memoriae impulsa patefecit, ac vim faciens regno Dei, caput suum intromisit interius, et super cubile sanctarum reliquiarum confixit, lacrymisque suis omnia illic lavit, atque rigavit. Verum ecce illo desuper miserante qui appropinquat contritis corde . Megetia famula Dei quadam sibi visibili et attrectabili manu os suum corrigi et compalpari persensit. Quae posteaquam ab oratione surrexit, circumstantibus choris virginum sanctarum, ibidemque pro illa et cum illa Deo laudes dicentium, tremens et gaudens hoc ipsum indicavit. Quale tunc quantumque in omnibus mentibus fuerit gaudium, et flendi ante ipsum Deum excitaverit affectum, vix poterit explicari. 7. Sed antequam gestae rei ad finem optatissimum veniamus, ubi plenam perfectamque salutem religiosae Megetiae, Amico Dei curante atque auxiliante in nomine Christi, demonstraturi sumus, quod in medio
Abbreviated transcription (Latin):
sui recordatione subito stimulata. peccatũ suũ
confiteri ñ distulit: s sic̾ scriptũ ẽ. delictũ suũ
agnouit: & in iusticiã suã non oꝑuit. Ecce gͦ
qͥ illi erant ocłi priꝰ curandi. ñ utiq corporis s
cordis: qͦd ut sp̃ualis medicꝰ głosus ctephanus p̃-¬
nuntiauit. illi dicens. priꝰ sunt tͥ ocłi curandi.
Sanandũ quippe erat qͦd uitiatũ latebat in m̃te:
ut sic demũ sanaret᷑ & qͦd deprauatũ cernebat᷑
in corpore. Hinc ille qͦq teterrimꝰ serpens qͥ su-¬
pra caput uolitabat. qͥa pͥncipalem rationalis
animȩ mentẽ obtinebat: conterendus fuerat. &
uincendꝰ. Dum enim reatꝰ cuiꝰq delicti humilit̾
agnoscitur. caput colubri pęnitendo quassat᷑:
cordis ocłs confitendo purgat᷑. Ouodecimo gͥ
die ex quo cũ sua ad amicũ dĩ megetia uenerat
matre. dum orat ad locũ sacrate memoriȩ pul-¬
sans fidei pietate. non solum affectu cordis. ue-¬

Expanded text:
sui recordatione subito stimulata, peccatum suum sui recordatione subito stimulata, peccatum suum confiteri non distulit, sed, sicut scriptum est, delictum suum agnovit, et injustitiam suam noprius curandi, non utique corporis, sed cordis, quod, ut spiritualis medicus, gloriosus Stephanus pronuntiavit illi dicens: Prius sunt tibi oculi curandi. Sanandum quippe erat quod vitiosum latebat in mente, ut sic demum sanaretur quod depravatum cernebatur in corpore. Hinc ille quoque teterrimus serpens, qui super caput volitabat, quia principalem rationalis animae mentem obtinebat, conterendus fuerat et vincendus. Dum enim reatus cujusque delicti humiliter agnoscitur, caput colubri poenitendo quassatur, cordis oculus confitendo purgatur. Duodecimo igitur die, ex quo cum sua ad Amicum Dei venerat matre, dum orat ad locum sacratae Memoriae pulsans fidei pietate, non solum affectu cordis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaret. nec liquido intelligere. ualuisset: exin-¬
de orauit. uisitari confirmariq poposeit. ac de-¬
inde se quieti ꝑmisit: ecce denuo uidet illum
decoꝵ habitu uuienẽ niuea ueste fulgentẽ: ac
statim iacenti sibimet uelut manu porrecta.
audiuit iubentẽ parit̾q dicentẽ. Surge sic cu-¬
raris. It uͦ megẽtia ut ante medico bomini
facere confueuerat. capite opposito: qͣsi fouenda
ora sua ei offerebat. Sed ille utpote ignorantis
corrigens factum: respondit eidem. Ut qͥd hoc
facis: Priꝰ sunt. tͥ ocłi curandi. Illa retulit di¬
cens. Dñe meus ocłos sanos habeo: s ut os me-¬
um cures rogo. Et ille. Iam inqͥt tͥ dixi priꝰ st̃
in te ocłi curandi. Tunc uelut cȩlestis archiat̃
nalem collyriũ imposuit: ocłos suꝑliuit atq
discessit. Uerum cũ mane facto. hoc ipsũ religiosa
minis indicaret: in ipso sermone narrationis
suȩ ultro corde compuncta. & cuiꝰdam peccati

Expanded text:
cogitaret, nec liquido intelligere valuisset, exincogitaret, nec liquido intelligere valuisset, exinde oravit visitari, confirmarique poposcit, ac deinde se quieti permisit. Ecce denuo videt illum decorum habitu juvenem, nivea veste fulgentem, ac statim jacenti sibimet velut manu porrecta, audivit jubentem pariterque dicentem: Surge, sic curaris. At vero Megetia, ut ante medico homini facere consueverat, capite opposito, quasi fovenda ora sua ei offerebat. Sed ille, utpote ignorantis corrigens factum, respondit eidem: Utquid hoc facis? Prius sunt tibi oculi curandi. Illa retulit dicens: Domine meus, oculos sanos habeo, sed ut os meum cures rogo. Et ille: Jam, inquit, tibi dixi, prius sunt in te oculi curandi. Tunc velut coelestis archiatrunalem collyrium imposuit, oculos super linivit, atque discessit. Verum cum mane facto hoc ipsum religios a minis indicaret, in ipso sermone narrationis suae ultro corde compunta et cujusdam peccati
Abbreviated transcription (Latin):
rectum: s sursum aspice & uide qͥd uolitet su-¬
pra caput tuũ. Continuo illa suꝑ se ocłos eri-¬
gens. uidit serpentẽ quendã teterrimũ supra
se pennarũ remigio uolitantẽ: atq huc & illuc
tortuosis anfractib oberrantẽ. At pauefacta me-¬
getia horribili monstruosoq uisu: insignis illiꝰ
uiri exhortatione firmat᷑. ad se ipsam dicentis.
Nisi priꝰ istum serpentẽ occideris: sanari ñ poteriᷤ.
Sed noli metuere: forti animo illi congredere: &
omĩno suꝑabis. Quo audito megetia fidei suȩ
robore. & de tanti adiutorii sui armata ꝓtectio¬
oblata contra illũ draconẽ teterrimũ & tortuo¬
sissimũ decertauit. Quẽ e si diu exercitata diuq
ab reluctante adu̾sario delassata. ad extremũ
tam̃ uͥ illũ in capite ꝑcussit: continuo ꝓstrauit.
Quo trepido gaudio exꝑgefacta: strato exiliens eui-¬
gilauit. Cumq somnis sui qͥd ratio portender&

Expanded text:
rectum; sed sursum aspice, et vide quid volitet surectum; sed sursum aspice, et vide quid volitet super caput tuum. Continuo illa super se erigens oculos, vidit serpentem quemdam teterrimum supra se pennarum remigio volitantem, atque huc et illuc tortuosis anfractibus oberrantem. At pavefacta Megetia horribili monstruosoque visu, insignis illius viri exhortatione firmatur, ad ipsam dicentis: Nisi prius istum serpentem occideris, sanari non poteris. Sed noli metuere, forti animo illi congredere, et omnino superabis. Quo audito, Megetia fidei sua: robore et de tanti adjutoris sui armata protectiooblata, contra illum draconem teterrimum et tortuosissimum decertavit. Quem, etsi diu exercita diuque ab reluctante adversario delassata, ad extremum tamen, ubi illum in capite percussit, continuo prostravit. Quo trepido gaudio expergefacta, strato exsiliens evigilavit. Cumque somnii sui quid ratio portenderet
Abbreviated transcription (Latin):
de tota. & de plena megetiȩ tuȩ sanitate. sic̃
iam fecisti erubescere eos eiꝰ uteri ꝑiculosissimo
labore. Non om̃ino deficies ad minora: qͥ p̾sti¬
tisti maiora. Quod ꝓmisi eiꝰ uiro pagano de te.
imple ꝓpter te. N on confundatur mat̾ in fi-¬
lia: qͦ p̃sumpsit in te. qͦ confugit ad te. C erte
ut ocłs cordis nondũ credentiũ. nobisq inful¬
tantiũ sanetur: os filiȩ curet᷑. Et ut acqͥrat᷑
santas animȩ illoꝵ: prestet᷑ puellȩ sanitas
membroꝵ suoꝵ. Talib in esmodi sensum di¬
ctis lacrunabilib deploratis. septima transie¬
rat dies: cun ecce nocte intempesta iusitatur
ꝑ somniũ megetia: uidet apparentẽ sͥ insignẽ
uisu uirũ. diaconi p̾ferentẽ habitũ. Illa eum
rogare cȩpit uelut quenda medicũ sp̃ualem.
ut os suũ inspiceret: & si dignaret᷑ curaret. Ue-¬
rũ ille mox os eiꝰ inspexit: uultu eam hylari se-¬
renoq intuitꝰ ait. E quidem adhuc os tuũ ñ

Expanded text:
de tota et de plena Megetiae tuae salute, sicut de tota et de plena Megetiae tuae salute, sicut jam fecisti erubescere eos de ejus uteri periculosissimo labore. Non omnino deficies ad minora, qui praestitisti majora. Quod promisi ejus viro pagano de te, imple propter te. Non confundatur mater in filia, quae praesumpsit in te, quae confugit ad te. Certe ut oculus cordis nondum credentium nobisque insultantium sanetur, os filiae curetur: et ut acquiratur sanitas animae illorum, praestetur puellae sanitas membrorum suorum. 6. Talibus in ejusmodi sensum dictis lacrymabilibus deploratis, septima transierat dies, cum ecce nocte intempesta visitatur per somnum Megetia; videt apparentem sibi insignem virum visu, diaconi praeferentem habitum. Illa eum rogare coepit, velut quemdam medicum spiritualem, ut os suum inspiceret, et si dignaretur, curaret. Verum ille mox ut os ejus inspexit, vultu eam hilari serenoque intuitu ait: Equidem adhuc os tuum non
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͦ honorabilis pontiꝰ effectꝰ ut dixi pͥmũ
cathecuminꝰ. xp̃ianꝰ sequenti anno: ĩsdem dieb
quib a religiosa uitula beatꝰ stephanꝰ ꝓ salute
mariti ȩterna fuerat. exoratꝰ. Sed ut dicere cȩ¬
peram. consentientib sibimet uiris suis. mat̾
ante sacrata ipsiꝰ limina ꝓstratȩ. die noctuq
flentes & eulantes. cinere & cilicio squalen
dictũ in psalmis audierant. Euerunt mͥ
lacͥmȩ meȩ. panes die ac nocte: du dicit᷑ mͥ
cotidie uͥ ẽ ds tuus. Etenim neq ista de ip-¬
sa nr̃a religione. xp̃iana: piis & nobilib femi-¬
nis deerant ab incredulis imꝑꝑia. Unde ante
memorabant: & effundebant suꝑ se animã suã.
Dicebat᷑ namq ab inunicis fide nĩe Ubi ẽ ds
ur̃.. Inclinabat gͦ uitula mat̾ aurib amici
d̾i. Domne stephane. ecce ad duxi megetiã tu-¬
am ad te: quã tu ipse liberasti de morte. sec
nos in gaudiũ inimici fecisti uenire. ñ tra-¬
tanto amico. Fac rogo. fac iterũ. erubescere eoᷤ

Expanded text:
xi, primum catechumenus christianus sequenti anno, iisdem diebus quibus a religiosa Vitula beatus Stephanus pro salute mariti aeterna fuerat exoratus. 5. Sed, ut dicere coeperam, consentientibus sibimet viris suis, mater ante sacrata ipsius limina prostratae, die noctuque flentes et ejulantes, cinere et cilicio squallendictum in Psalmis audierant: Fuerunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Etenim neque ista de ipsa nostra religione christiana piis et nobilibus feminis deerant ab incredulis improperia, unde ante m est, verbis memorabant, et effundebant super se animam suam. Dicebatur namque ab inimicis fidei nostrae: Ubi esr? Inclamabat ergo Vitula mater auribus Amici Dei: Domine Stephane, ecce adduxi Megetiam tuam ad te, quam tu ipse liberasti de morte. Nec nos in gaudium inimici fecisti venire, non tratanto Amico. Fac, rogo, fac iterum erubescere eos
Abbreviated transcription (Latin):
morato pontio uiro suo. sibimet dictũ fuisse.
Uitula meliꝰ lucet ceroferariũ nr̃m. Unde
uolo scias me posuisse iam iugulos. Quo
uiso auditoq religiosa uitula somnio. exꝑge¬
facta. & mane facto oratione suppleta: hoc ip¬
sum qͦd in somnis uiderat qͥbusdam ancillis
des narrure cepit. Et prior ipsa somniũ suũ¬
interp̃tata respondit: dicens ad memoratas
cicũstantes uirgines sacras. Nouerit scĩtas
uĩa q̃a cito pontiꝰ credet in xp̃m: sicut confi¬
do de. xp̃o meo. Nam hoc e.uio  nium¬

Expanded text:
merato Pontio viro suo, sibimet dictum fuisse: merato Pontio viro suo, sibimet dictum fuisse: Vitula, melius lucet cerofarium nostrum; unde volo scias me posuisse jam jugulos. Quo viso auditoque, religiosa Vitula somno expergefacta, et mane facta oratione suppleta, hoc ipsum quod in somnis viderat quibusdam ancillis Dei enarrare coepit. Et prior ipsa somnium suinterpretata respondit, dicens ad memoratas circumstantes virgines: Noverit Sanctitas vestra, quia cito Pontius credet in Christo, sicut confido de Christo meo. Nam hoc est qu
Abbreviated transcription (Latin):
licet. simulq patre megetiȩ s manito qͥdem
adhuc pagano. patre uͦ iam xp̃iano catbecumi¬
no effecto. nomine pontio. senatoriȩ dignitatis
uiro: dignũ ẽ ut cuiꝰ fidem in xp̃m cepimuᷤ
ꝓnuntiare. eiꝰ qͦq uocabułii ĩa incipiamꝰ cum de¬
bito honore parit̾ nominare: qͥ sane quẽ admo¬
dum intiatꝰ. xp̃iano nomine fuerit. qm̃ locus
uidet᷑ exigere. minime nos pigebit aꝑire. Qnͣ¬
do enim religiosa uitula nondu de partꝰ ꝑiclo
liberata megetia. ad amicũ dĩ fuerat ꝓfecta.
ibi in suis p̾cib etiam de huiꝰ uiri sui hono¬
rabilis pontii credulitate instruxerat: ut illȩ
imbueret᷑ fide ac nomine. xp̃iano. Q uod sa¬
ne eidem illa ipsa nocte tali est uisio¬
ne reuelatũ. Uisa ẽ quippe sibimet uidere
uxta ipsam beati mĩis memoriam duo cero¬
feraria luminosa parit̾ igne flammantia:
ibidemq assistente secũ atq apparente me¬

Expanded text:
licet simulque patre Megetiae, sed marito quidem licet simulque patre Megetiae, sed marito quidem adhuc pagano, patre vero christiano catechumeno effecto nomine Pontio, senatoriae dignitatis viro dignum est ut cujus fidem in Christo coepimus pronuntiare, ejus quoque vocabulum jam incipiamus cum debito honore pariter nominare: qui sane quemadmodum initiatus christiano nomine fuerit, quoniam locus videtur exigere, minime nos pigebit aperire. Quando enim religiosa Vitula, nondum de partus periculo liberata Megetia, ad Amicum Dei fuerat profecta, ibi in suis precibus etiam de hujus viri sui venerabilis credulitate instruxerat, ut ille imbueretur fide ac nomine christiano. Quod sane eidem illa ipsa nocte tali est visione revelatum. Visa est quippe sibimet videre juxta ipsam beati Martyris Memoriam duo cerofaria luminosa, pariter igne flammantia, ibidemque assistente secum atque apparente me
Abbreviated transcription (Latin):
Acquieuimꝰ inqͥt nob̃ misere usq nuncͥ nec
resistere uiris mulieres ualuimꝰ. Diui ur̃as
ꝑtuilimꝰ uoluntates. ex quib nullus salutis fi¬
liȩ fructꝰ. nullus cessit effectꝰ: ita ut ecce ꝑ an.¬
num. & qͦt excurrunt ampliꝰ menses int̾ ma¬
nus medicoꝵ corpꝰ filiȩ meȩ tantũmͦ fatiget᷑:
nec om̃ino sicut uidetis aliqͥd ꝓficiendo sane¬
tur. Rogo aliqͣndo ꝑmittite & nob̾: ut facia¬
mus & nos quȩ expediunt nob̃. Eamꝰ & nos
ad medicũ nr̃m. Credo in illũ. qͥa qui noluit
megetiam cũ suo partu mortuo mori: ipse eti-¬
am eam faciet sano uultu suo int̾ homines
conu̾sari. His itaq huiꝰcemodi querimoniis
deploratis iustis ac ueris: nequaꝗͣ illi uiri tali
feminȩ uirili animo indute ualuerunt re¬
sistere. Maluerunt sponte cedere: quã qͣlibet
alio iudicante uicti discedere. Elexis itaq
illis in hac sententia mat̾s uitulȩ. marito sci¬

Expanded text:
Acquievimus, inquit, vobis misere usque nunc, nec Acquievimus, inquit, vobis misere usque nunc, nec resistere viris mulieres valuimus: diu vestras pertulimus voluntates, ex quibus nullus fructus salutis filiae, nullus cessit effectus, ita ut ecce per annum et quot excurrunt amplius menses inter manus medicorum corpus filiae meae tantummodo fatigetur, nec omnino, sicut videtis, aliquid perficiendo sanetur. Rogo, aliquando permittite et nobis, ut faciamus et nos quae expediunt nobis: eamus et nos ad medicum nostrum. Credo in illum, quia qui noluit Megetiam cum suo partu mortuo mori, ipse etiam eam faciet sano vultu suo inter homines conversari. His atque hujuscemodi querimoniis deploratis justis ac veris, nequaquam illi viri tali feminae virili animo indutae valuerunt resistere. Maluerunt sponte cedere, quam quolibet alio judicante victi discedere. 4. Flexis itaque illis in hanc sententiam matris Vitulae, marito sci
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimũ p̾ cȩt̾is amicũ domꝰ suȩ corro gauit ad se
ipsam: ac suꝑ salutẽ unicȩ ipsiꝰ obtestando con-¬
strinxit. dicens. Siunica filia tua uiuat: po-¬
testne curari megetia de paralysi ista an nonc
Tum ille. Fidelit̾ dico filiam tuã de hac causa pe-¬
nitus curari ñ posse: qͥa sic me uoluisti constͥn¬
gere. Ipsa inqͥt iunctura qͣsi carri. uͥ oris & max¬
illarum quedã retinacła continent᷑: exclusa est a
locis suis. Qui respondens mat̾ uitula fidĩ suȩ
stabilitate fundata: continuo retulit dicens:
Ego non sic credo de. xp̃o meo: qͥa sic relinquetur
filia mea in hoc tanto paralysi malo. At ille fi¬
dei firmitatẽ ualde ammirans in femina: hoc
inqͥt om̃ipotenti dõ licet facere cui credis. Na
nichil speres ex nob̃. Quib religiosa uitula au-¬
ditis. dimisso ab se archiatro. assumens secũ me-¬
getiam suã. adiit ad uirũ suũ & uirũ filiȩ suȩ:
ae pio inflaminata dolore. sic fari exorsa est.

Expanded text:
eris atque amicum domus suae, corrogavit ad se ipsam, ac super salutem ipsius unicae obtestando constrinxit, dicens: Sic unica filia tua vivat; potestne curari Megetia de paralysi ista, an non? Tum ille: Fideliter dico, filiam tuam de hac causa penitus curari non posse, quia sic me voluisti constringere. Ipsa, inquit, junctura quasi carri, ubi oris et maxillarum retinacula quaedam continentur, exclusa est a locis suis. Cui respondens mater Vitula, fidei suae stabilitate fundata, continuo retulit dicens: Ego non sic credo in Christo meo, quia sic relinquetur filia mea in hoc tanto paralysis malo. At ille fidei firmitatem valde admirans in femina: Hoc, inquit, omnipotenti Deo licet facere, cui credis; nam nihil speres ex nobis. Quibus religiosa Vitula auditis, dimisso a se archiatro, assumens secum Megetiam suam, adiit virum suum et virum filiae suae, ac pio inflammata dolore, sic fari exorsa est:
Abbreviated transcription (Latin):
bili causa ut̾i: rursꝰ ceꝑe ob eiꝰdem curandã reli-¬
quã ualitudinẽ id est uiciosi oriᷤ pͣui tat̾ẽ illa ho¬
minũ remedia. errores consulere: & longas moraᷤ
tẽporũ frust᷑ contere. Namq annꝰ integer: & aliqͦt
fere m̾ses sic euoluti erant. Tande fidelis mat̾ uitula.

Expanded text:
bili causa uteri, rursum coepere ob ejusdem curandam relibili causa uteri, rursum coepere ob ejusdem curandam reliquam valetudinem, id est, vitiosi oris pravitatem, illa hominum remedia erroresque consulere, et longas moras temporum frustra conterere. Namque annus integer et aliquot fere menses evoluti sic erant. Tandem fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
mis uotoꝵ suoꝵ releuata mat̾ auspitiis: ꝑnicit̾
ad uolauit. Quȩ uͥ ꝑuenit cartaginẽ. suamq
culo: statĩ sacrato oleo filiȩ membra ꝑunxit:
sudariũ qͦq ad amplexandũ pectori tradidit.
Quo facto rediuiua megẽtia uteri sui partu ex-¬
nantib tremenda limina: ab ipsa mortis regia.
rursũ auris ẽ uitalib restaurata. Sic itaq ima
letali causa dispuncta: archiatro cȩlesti ꝓtinus
altera curanda restabat. Quod ut iam iamq fie¬
ret. fida mat̾ uitula filiam liberatã. ad ilła uitaliᷤ
fontis uenam unde egrȩ suȩ haustũ cȩleste pocu-¬
lũ attulerat. salubrit̾q infuderat: secũ reducere
cupiebat. Sed nondu recuꝑatȩ uires megetiȩ. pꝰt
laborẽ ꝑicłosissime enixionis suȩ alt̾um itineriᷤ
subire laborẽ minime ꝑmittebant. Int̾e̾a uir. so¬
cer. paterq puellȩ nichilo adhuc ꝑmoti in lau¬
dem ddi ueri eiusq martyris pͥmi de tam desꝑa¬

Expanded text:
primis votorum suorum relevata mater auspiciis, perniciter primis votorum suorum relevata mater auspiciis, perniciter advolavit. Quae ubi pervenit Carthaginem, suamque nit, statim sacrato oleo filiae membra perunxit, sudarium quoque amplexandum pectori tradidit. Quo facto, rediviva Megetia uteri sui partu exieribus tremenda lumina, ab ipsa mortis regia, rursus auris est vitalibus restituta. Sic itaque una lethali causa dispuncta, archiatro coelesti protinus altera curanda restabat. Quod ut jamjamque fieret, fida mater Vitula filiam liberatam ad vitalis fontis venam, unde aegrae suae haustum coeleste poculum attulerat, salubriterque infuderat, secum reducere cupiebat. Sed nondum recuperatae vires Megetiae, post laborem periculosae enixionis suae, alterum itineris subire laborem minime permittebant. 3. Interea vir, socer et pater puellae nihilo adhuc permoti in laudem Dei verique ejus Martyris primi de tam misera
Abbreviated transcription (Latin):
datur ab octauo. Om̃s desꝑant de salute megetiȩ.
talis luctus de filia non imponet᷑ capiti meo. Peto
autẽ & rogo. ut cum hinc a corona tua festinant̾
reu̾tens ad ancillam tuam ꝓficisci cepero: recreet᷑
anima mea de filia aliqͦ mincio bono. His & ho-¬
rum similib multis affatib. uͥ satis uisa ẽ sͥ ido-¬
& solam suam maximã curam. mat̾ parturibun-¬
da reu̾titur. O leum tam̃ scĩficatũ. & orariũ uł
sudariũ orationũ suarũ. sudoꝵq ꝓ salute filiȩ
laborantis testimoniũ: a beati mr̃is memoria se-¬
cepit litteras a iuiro suo de cartagine directas:
ꝓxime. futura liberatio filiȩ significata erat. Nã
mensem octauũ altera die ingressura filia dicebat᷑.
aliquantulũ tam̃ uegetior eẽ. & sua iam partu-¬
um signa p̾cedere: & bono animo ilła de filia ẽẽ
debere. Quod totũ religiose uitulȩ matͥ ñ ore.
humano:s diuino oracło nuntiabat᷑. His gͥ pͥ

Expanded text:
datur ab octavo. Omnes desperant de salute Megetiae: datur ab octavo. Omnes desperant de salute Megetiae: talis luctus de filia non imponetur capiti meo. Peto autem et rogo, ut, cum hinc a corona tua revertens festinanter ad ancillam tuam proficisci coepero, recreetur anima mea de filia aliquo nuntio bono. His et horum similibus multis affatibus ubi satis visa est sibi idoet solam suam maximam curam, mater parturibunda revertitur. Oleum tamen sanctificatum, et orarium vel sudarium orationum suarum sudorumque pro salute filiae laborantis testimonium, a beati Martyris Memoria secepit litteras a viro suo de Carthagine directas, proxime futura liberatio filiae significata erat. Nam mensem octavum altera die ingressura filia dicebatur, aliquantulum tamen vegetior esse, et sui jam partus signa praecedere, et bono animo illam de filia esse debere. Quod totum religiosae Vitulae matri, non ore humano, sed divino oraculo nuntiabatur. His igitur
Abbreviated transcription (Latin):
be ad uralensem ꝓfecta ẽ. misericordissimꝰ dñs &
miserator excepit. exaudiuit. adiuuit: atq defi-¬
lia cõpotem fecit: ac de diabolo adu̾sario suꝑato
uictricẽ tͥumphare ꝑmisit. Dici non potest. qͥb
illa pia femina amicũ dĩ fidelib uocib fuerat.
aggressa: & qͣnta cum miseratione ante limina
głosi mr̃is ꝓstrata. esfusos sui coedis dolores ex-¬
presserit. in hȩc u̾ba ꝓrumpens. Domne stepha-
ne xp̃i amice. subueni matri misere: ad te con-¬
fugienti ꝓ salute. ꝑiclitantis filiȩ. Hic te gͦ plan-¬
ctib oro: illic te ancilla tua p̾sentẽ medicũ sen-¬
tiat imploro. Scis ipse qualib causis laboret me-¬
getia: & in qͦ uitȩ discrimine. sit constituta. Ecce
enim ex quanto tempore iacet misera toto corpo-¬
re: & paralysi dissoluta. & uiscerib tabefacta. Pro-¬
ximũ ẽ aut̃ẽ: ut septimo mense expleto. comp̃hen-¬

Expanded text:
be ad Uzalensem profecta est, misericordissimus Dominus et be ad Uzalensem profecta est, misericordissimus Dominus et miserator excepit, exaudivit, adjuvit, atque de filia compotem fecit, ac de diabolo adversario superato victricem triumphare permisit. Diei non potest quibus illa pia femina Amicum Dei flebilibus vocibus fuerit aggressa, et quanta cum miseratione ante limina gloriosi Martyris prostrata effusos sui cordis dolores expresserit, in haec verba prorumpens: Domine Stephane, Christi amice, subveni matri miserae, ad te confugienti pro salute periclitantis filiae. Hic te ergo planctibus oro, illic te ancilla tua praesentem medicum sentiat imploro. Scis ipse qualibus causis laboret Megetia, et in quo vitae discrimine sit constituta. Ecce enim ex quanto tempore jacet, misera toto corpore, et paralysi dissoluta, et visceribus tabefacta. Proximum est autem, ut septimo mense completo, comprehen