comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cathecuminꝰ. tẽ dat᷑ baptirando sal bene¬
dictũ in os: ut ꝑ sal typicũ. sapientie sale con¬
ditus. fetore. careat iniquitans. ne auernrib
peccatoꝵ ultͣ pitirefiat. s magͣ illesꝰ seruet᷑
ad maiorẽ gr̾am ꝑcipienda. Itẽ beda suꝑli¬

Expanded text:
Tunc datur baptizando sal benedictum in os, ut per sal typicum sapientiae sale conditus, fetore careat iniquitatis, et nec a vermibus peccatorum ultra putrefiat, sed magis illaesus servetur ad majorem gratiam percipiendam.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ: s eũ falsum iurasse negare quis
poterit: De duob peccatis. minimũ elegit:
s minimũ fuit illud in comꝑatiõe peioris.
Nam ꝑ seipsum appensũ magnũ malũ ẽ fal¬
urpia uota seruanda ñ situt.

Expanded text:
s fudit: sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minus; sed minus fuit illud in comparatione majoris. Nam, per se ipsum appensum, magnum malum est falpia vota servanda non s
Abbreviated transcription (Latin):
conuincit uos impii atq saclegi. Illi aũt qͥuos
ꝓ tanto scelere tã leuiter damnoꝵ ammonitio¬
nib uł locoꝵ uł honoꝵ uł pecumȩ pͥuatione
det̾rendos. cohercendosq decernunt. ut cogitan¬
tes qͣre ista patiamin. sacͥlegiũ ur̃m cognitum
fugiatis. ⁊ ab ętͥna damnatiõe lib̾emini. diligen¬

Expanded text:
conuincit, uos impii atque sacrilegi, illi autem, qui uos pro tanto scelere tam leuiter damnorum admonitiionibus uel locorum uel honorum uel pecuniae priuatione deterrendos cohercendosque decernunt, ut cogitantes quare ista patiamini sacrilegium uestrum cognitum fugiatis et ab aeterna damnatione liberemini, et rec
Abbreviated transcription (Latin):
iunctio interdicitur illicita. habebunt ine¬
undi comugii melioris libertatem. nͥ in eodem
crumine usq ad mortẽ alt̾iꝰ eoꝵ contumaciter
de testiũ aut ignorantia eoꝵ decepta aliquos se¬
paraucrit. qͥ post separationẽ alia comugia con¬
traxerint. si postea dep̃hensa fuerit calliditas
nuptias transit. utrum in eadem affinitate con¬
sanguincoꝵ pͥoris uiri remaneat. an soboles ex
scdĩs nuptiis suscepta. consanguincis pͥoris uiri
copulari possit ibidem similiter queritur.

Expanded text:
junctio interdicitur illicita, habebunt ineundi conjugii melioris libertatem. Nisi in eodem crimine usque ad mortem alterius eorum contumaciter de testium aut ignorantia eorum decepta aliquos separaverit, qui post separationem alia conjugia contraxerint, si postea deprehensa fuerit calliditas nuptias transit, utrum in eadem affinitate consanguineorum prioris viri remaneat, an soboles ex secundis nuptiis suscepta consanguineis prioris viri copulari possit, merito quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sit. ut in hac electione. nec datio quibꝰtũq
modis int̾ueniat p̃mioꝵ. nec qͣrũlibet ꝑsonaꝵ
pat᷑tinia conualescant. Nam si quoꝵ da patͦ¬
cinio qͥsqm fu̾it electꝰ. uoluntatib eoꝵ cñ fue¬
rit ordinatꝰ reu̾entia exigente obedire. cõpel¬
lit᷑. Sicq fit. ut res illiꝰ diminuant᷑ eccłie. ⁊ or¬
debent sͣ ꝑsonã elige̾. que nulliꝰ incongrue uo¬
luntati deseruiat. s uita ⁊ morib decorata
tanto ordine digna ualeat inueniri. Id̾ ad¬

Expanded text:
 sit, ut in hac electione nec datio quibuscumque modis interveniat premiorum, nec quarumlibet personarum patrocinia convalescant. Nam si quorundam patrocinio quisque fuerit electus, voluntatibus eorum cum fuerit ordinatus, reverentia exigente, obedire compellitur. Sicque fit ut res illius ecclesie debent personam eligere, quae nullius incongruae voluntati deserviat, sed vita et moribus decorata tanto ordine digna valeat inveniri. CA
Abbreviated transcription (Latin):
on decet acapite membra dissi
caput sequant᷑. Nulli uͦ dubiũ est qͦd apłica eccłia
mater sit om̃ium ȩccl̃iarũ. acuiꝰ uos regulis nulla
est romana existit ęccł̃ia. Quicqͥd gͦ sine discretio¬
ne iusticie contͣ huiꝰ disciplinã actũ fuerit. ra¬
s Apłicis p̃ceptis nullꝰ suꝑbe resistat

Expanded text:
on decet a capite membra discedcaput sequantur. Nulli vero dubium est, quod apostolica ecclesia est mater omnium ecclesiarum, a cujus vos regulis nullatest, Romana exsistit ecclesia. Quidquid ergo sine discretione justitiae contra hujus disciplinam actum fuerit, rapraeceptis nullus superbe resistat
Abbreviated transcription (Latin):
liud quidẽ ẽ debita iuste reposcere. aliud ꝓ¬
pͥa ꝓfectionis amore contemnere. S illicitoꝵ
ueniã postulantẽ oportet ⁊̃ a multis licitis absti-¬
nere. dicente apło. Omĩa mͥ licent. s ñ om̃ia expe¬
diunt. Uñ si qͥs penitens ht̃ causam quã negli

Expanded text:
liud quidem est debita justa reposcere, aliud propria perfectionis amore contemnere. Sed illicitorum veniam postulantem oportet a multis etiam licitis abstinere, dicente Apostolo: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Unde si poenite
Abbreviated transcription (Latin):
Nec si unuͣ hoꝵ defuerit idõ putare debemꝰ con¬
sequens eẽ ut & altin desit: qͥa ⁊ illud sine isto
porest eẽ in infante. & istud fine illo potuit ẽẽ
in latͦne. complente dõ. siue millo siue in isto.
qͦd ñ ex uoluntate defuisset: cũ uͦ ex uolutate
altm hoꝵ defuerit. reatu hominẽ inuolui & bap¬
tismꝰ quide potͣ ineẽ uͥ conu̾sio cordis defuerit.
conu̾sio aũ cordis pot̃ quide meẽ ñ ꝑcepto

Expanded text:
nec si unum horum defuerit, ideo putare debemus connec si unum horum defuerit, ideo putare debemus consequens esse ut et alterum desit, quia et illud sine isto potest esse ut in infante, et illud sine illo potuit esse, ut in latrone, complente Deo, sive in illo, sive in isto, quod non voluntate defuisset. Cum vero ex voluntate alterum horum defuerit, reatu hominem involvi, et baptismus quidem potest inesse, ubi conversio cordis defuerit. Conversio autem cordis potest quidem inesse, non percepto
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd de baptismm sacram̃to defuerat cõpleuti qm̃t¬
potentis benignitas. qͥa ñ sitꝑbia ñ contemptu
s necessitate defuerat: sic in ifantib qͥ baptira¬
timoriunt᷑ eade gr̃a omĩpotentis impleri ere¬
denda ẽ. qͥ ñ ex imꝑia uoluntate. s ex etatis in¬
digentia. nec credẽ corde adiusticiã possunt.
nec ore confiteri ad salutẽ. Ido cũ eꝑ eis oratitr
ad eoꝵ consecrationẽ. qͥa ipsi respondere ñ possunt.
tio defuit ꝑfecta salus ẽ. qͥa ꝑ pietatẽ spt̾ialiter af¬
fuit: sic & cũ ipsa pͣsto ẽ. si ꝑ necessitatẽ desit qͥd
affuit. ꝑficit᷑ salus. qͦd tͣditũ tenet uniu̾sitas
eccłiȩ cuͣ paruuli infantes baptriant᷑. qͥ certe nͣdũ
possunt credere ad iusticĩa. & ore confiꝰ ad salutẽ
qd̃ latro potuit. gnͥ ⁊̃ flendo & uagiendo cũ in
eis mystium celebrat᷑. mysticis ipsis uocib ob¬
dit᷑ aliud ẽẽ sacram̃tum baptisini. alud conui̾si¬
onẽ cordis: s salutẽ hominis ex utͦq compleri.

Expanded text:
quod ex baptismi sacramento defuerat complevit omnipotentis benignitas, quia non superbia vel contemtu, sed necessitate defuerat, sic in infantibus, qui baptizati moriuntur eadem gratia omnipotentis implere credenda est, quod non ex impia uoluntate, sed ex aetatis indigentia nec corde credere ad iustitiam possunt nec ore confiteri ad salutem. ideo cum pro eis alii rad eorum consecrationem, quia ipsi respondere non possunt. liter defuit, perfecta salus est, quia per pietatem spiritualiter affuit. Sic cum et ipsa praesto est, si per necessitatem desit quod adfuit, perficitur salus. quod traditum tenet uniuersitas ecclesiae, cum paruuli infantes baptizantur, qui certe nondum possunt corde credere ad iustitiam et ore confiteri ad salutem quod latro potuit, quin etiam flendo et uagiendo, cum in eis mysterium celebratur, ipsis mysticis uocibus obditur aliud esse sacramentum baptismi, aliud conversionem cordis, sed salutem hominis ex utroque compleri;
Abbreviated transcription (Latin):
irgines sacre si ꝓ lucro antine. sue ꝓpt̾ dis¬
trictiorẽ utã ad aliud monast̾ium ꝑgere
disposuerint. ibidemq cõmanere decreui̾nt.
syuodus concedit. Si uͦ fuga disciplinȩ aliũ
locũ quesierint: redire cogant᷑. Quod aũt
de uirginib sacris hoc capłm statuit᷑. de
monachis ĩ conseguent̾ intelligit᷑. de quolibet
ĩ derico. ẜ: obicit᷑ illud bafilii.¬

Expanded text:
irgines sacre, si pro lucro anime sue propter districtiorem vitam ad aliud monasterium pergere disposuerint ibidemque commanere decreverint, synodus concedit. Si vero fuga discipline alium locum quesierint, redire cogantur. Quod autem de virginibus sacris hoc capitulum statuit, de monachis etiam consequenter intelligitur; de quolibet etiam clerico. Sed obiicitur illud Basilii
Abbreviated transcription (Latin):
on liceat alicui metͦpolitano morien inuade¬
te ep̃o qui sub eo ẽ. aut res suas aut eccłiȩ in¬
uadere uł auferre: s sint sub custodia cleri eccłiȩ
nulli usurpare licet: ita ȩcclie aliena inuadere ñ ꝑmitti¬
tur. Unde GRo¬
i eccłia ꝓp̾as res amittere ñ debet: ita ei rapacitati ᷤᷤ
ardore alienas inuadere ñ licet. uł oportet.
auictoritatib ꝑspicue monstrat᷑. qͦd nulli sacerdotum
res ȩccłiasticas alicui tradere licet: & ille qͥ de manti
sacerdotis facultates eccłiȩ acceꝑit. nullo iure easuen¬
dicare poterit. potiꝰ cogetur restituere. qͦd illicite
accepit. S notandum ẽ. qͦd quib da causis existen¬
tib res ęccłiȩ distrahi possunt. Causa enĩ necessita¬
tis cum confilio elericoꝵ. uł ut meliora ꝓspiciant:
res ȩccł̃ie a sacerdotib distrahi possunt. Unde in af-¬
fricano concił legituR.
N isi causa uecessitatis nec

Expanded text:
on liceat alicui metropolitano mortuo episcopo, qui sub eo est, aut res ejus aut ecclesiae suae auferre, sed sint sub custodia cleri ecclesiae nulli usurpare licet, ita ecclesiae aliena invadere non permittitur. Unde Gresia proprias res amittere non debet ita eam rapacitatis ardore alienas inuadere non oportet.auctoritatibus perspicue monstratur, quod nulli sacerdotum res ecclesiasticas alicui tradere licet, et ille, qui de manu sacerdotis facultates ecclesiae acceperit, nullo jure eas vendicare poterit, sed potius cogetur restituere quod illicite accepit. § 1. Sed notandum est, quod quibusdam causis exigentibus res ecclesiae distrahi possunt. Causa enim necessitatis cum consilio clericorum, vel ut meliora prospiciant, res ecclesiae a sacerdotibus distrahi possunt. Unde in Africano Concilio legitur : C. L. Nisi causa necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant. Uenit pͥnceps huiꝰ mundi: ⁊ in me ñ¬
ht̃ quicqmͣ. Porro alii st̃. qͥ ñ contenti decimis
i pͥmitiis. p̃dia. uillas. ⁊ castella. ⁊ ciuitates pos¬
sident: ex qͥb cesari debent tͥbuta. nͥ imꝑiali
benignitate immunitatẽ ab huiꝰ modi ꝓmeru¬
erint᷑. Quib a dño dr. Reddite quȩ stͣ cesaris
cesari: ⁊ quȩ st̃ dĩ dõ. Quib itẽ apłs. Reddite
om̃ib debita. cui tͥbutũ t̾butũ: cui uectigal.¬

Expanded text:
valeant: Venit princeps hujus mundi, et in nvaleant: Venit princeps hujus mundi, et in nt quidquam. Porro alii sunt, qui non contenti decimis et primitiis, praedia, villas, et castella, et civitates possident, ex quibus caesari debent tributa, nisi imperiali benignitate immunitatem ab hujusmodi promeruerint. Quibus a Domino dicitur: Reddite quae sunt caesaris caesari; et quae sunt Dei Deo. Quibus idem Apostolus: Reddite omnibus debita, cui tributum, t
Abbreviated transcription (Latin):
i in morte longobardoꝵ me miscere uoliis¬
sem.: hodie longobardoꝵ gens nec regem
occupari. N ec ĩ contͣ maritimos pyratas ꝑ¬
mittit eos ad pugnã accedere. Q uomͦ gͦ leo p̃p̃
adu̾so sarracenos urbẽ egredit᷑. ⁊ ut eos ꝓcul
a litore arceat. ppłm undiq conuocat. ⁊ suoꝵ
inurias p̃sentialit̾ uindicat. atq cũ gregorio
milites ad arma muitat: S notandũ ẽ qͦs¬
dam epos leuitica tm̃ portioẽ eẽ contentos. qui
sic in dĩ sorte tm̃ numerant᷑: sicut ipsum dm̃
solummͦꝰ in hereditatẽ. accipiunt dicentes. Dñs
pars hereditatis in eȩ. His nichi laus ẽ cõmune
cũ pͥncipib scłi. qͥa tẽpalia penitus abiciunt:
ne eoꝵ occasionib legib imꝑatoꝵ obnaxii tene¬
ant᷑. Talib nulla occasio relinquit᷑ occupatio¬
nis scłaris militie: qͥa cũ de decrinis seu pͥmi¬
tiis uiuunt: tamqͣ filii summi tegis in omm
regno a terrenis exactionib liberi st̃. itaut dicẽ

Expanded text:
i in morte Longobardorum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec regem,occupari, nec etiam contra maritimos piratas permittit eos ad pugnam accedere. Quomodo ergo Leo Papa adversus Sarracenos urbem egreditur, et, ut eos procul a littore arceat, populum undique convocat, et suorum injurias praesentialiter vindicat, atque cum Gregorio milites ad arma invitat? Sed notandum est, quosdam episcopos levitica tantum portione esse contentos, qui, sicut in Dei sorte tantum numerantur, sic ipsum Deum solummodo in hereditatem accipiunt, dicentes: Dominus pars hereditatis meae. His nihil est commune cum principibus saeculi, quia temporalia penitus abjiciunt, ne eorum occasione legibus imperatorum obnoxii teneantur. Talibus nulla occasio relinquitur occupationis saecularis militiae, quia, quum de decimis et primitiis vivant, tanquam filii summi regis in omni regno a terrenis exactionibus liberi sunt ita, ut dicere
Abbreviated transcription (Latin):
religiosoꝵ canonicoꝵ uł monachoꝵ. uł sc̃ĩmoni¬
alium religiosa congregatio communiter dege¬
rit: sepeliant᷑. Si autẽ & hoc meptũ uisum sue¬
rit. ait ubi quis detimas ꝑsoluebat uiuus. sepe¬
uiuus: & apd̃ nos sepeliendus ẽ moituus. Item
miciliũ collocaret .sͥ. liber factus a ditione pͥoris
iudicis. iuris ditiomi illiꝰ udicis subiceret᷑. in cuiꝰ
puncia sedem sͥ collocaret. Quia gͦisti a ur̃a dy¬
ocesi ii nrãm tnsierunt. liberi a ur̃a ditione. nr̃o
iuri subiciunt᷑. N xm̃ ẽ gͦ nis funerandi eos
Ded obicit᷑ illud melchiadis p̃pe¬

Expanded text:
religiosorum canonicorum, vel monachorum, vel sanctimonialium religiosa congregatio communiter degerit, sepeliatur. Si autem et hoc ineptum visum fuerit, ubi quis decimas persolvebat vivus, d nos sepeliendus est mortuus. Item,micilium sibi collocaret, liber factus a ditione prioris judicis, jurisdictioni illius judicis subjiceretur, in cujus provincia sedem sibi eligeret. Quia ergo isti a vestra dioecesi in nostram transierunt, liberi a vestra ditione nostro juri subjiciuntur. Nostrum est ergo jus funerandi eos. Sed objicitur illud Melchiadis Pap
Abbreviated transcription (Latin):
renda s in pellenda iniuria: lex uirtutiᷤᷤ
cst. Qui enĩ ñ reppellit a socio iniuriã si pocest.
tam ẽ in uitio. qm̃ ille qui facit. Unde scs moy¬
ses hinc pͥus orsꝰ c̃ temptam̃ta imbetille for¬
titudinis. Nam cũ uidisset hebreũ ab egyptio
inuriã accipientẽ defendit: ttaut egyꝑtium
ꝓsterneret.atq in harena absconderet. Salo¬
mon qͦ ait. Eripe eũ qui ducit᷑ ad mortem

Expanded text:
renda , sed in depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio injuriam, si potest, tam est in vitio, quam ille qui facit. Unde sanctus Moyses hinc prius orsus est tentamenta bellicae fortitudinis. Nam cum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit; ita ut Aegyptium sterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque ait: Eripe eum qui ducitur ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
laciut omĩb residentib in scã ince¬
na synodo. ut mouachoꝵ conuersatio ⁊ uita
sccłm ethimologiã nominis. ab hominib discre¬
pet. Monachꝰ em̃ grete. latine singłaris. Unde
ꝯm̃obrem firiniter & indissolubiliter om̃s p̃ci¬
pimꝰ ut aliqͥs monachꝰ penitentĩa nemini tͥbu¬
at: insi inuicẽ ut iustum ẽ. Mortuũ ñ sepe¬
liant: nisi monachũ in monast̾io secũ moran¬
tem. uł si forte quemꝗͣ. aduementiũ frũm
asticum imistium quilibet simul tenere non

Expanded text:
lacuit omnibus residentibus in sancta Nicaena synodo, ut monachorum conversatio et vita secundum etymologiam nominis ab omnibus discrepet. Monachus enim graece, latine singularis dicitQuamobrem firmiter et insolubiliter omnes praecipimus, ut aliquis monachus poenitentiam nemini tribuat, nisi sibi invicem, ut justum est; mortuum non sepeliat, nisi monachum in monasterio secum commorantem, vel si fortuito quemquam advenientium fratrum asticum mi
Abbreviated transcription (Latin):
sortio honorẽ & potestatẽ acceꝑunt. ipsumq pͥn¬
cipẽ eoꝵ esse uoluert̃. qui etiã iubente dño in to
dentib in loco eoꝵ successert̃ ep̃i. quoꝵ ordina¬
tio p̃taxato fieri debet ordine & modo. Quos
miteret oꝑarios in messem suã. Unde. ab eis
electi sunt septuaginta duo discipuli. quoꝵ ty¬
pũ gert̃ pb̃ri. atq in eoꝵ loco st̃ constituti in

Expanded text:
sortio honorem et potestatem acceperunt, ipsumque principem eorum esse voluerunt. Qui etiam jubente Domino in totodentibus in loco eorum surrexere episcopi. Quorum ordinatio praetaxato fieri debet ordine et modo. Quos mitteret operarios in messem suam; inde ab eis electi sunt LXXII discipuli, quorum typum gerunt presbyteri atque in eorum locum sunt constituti in
Abbreviated transcription (Latin):
a petro sacerdotalis cepit ordo. qͥa ipsis pontifica¬
tus in eccłia xp̃i datus est. dicente dño ad eum.
Tu es petrus & suꝑ hanc petram edificabo ȩccłiam
meã. & portȩ inftri ñ p̃ualebt̃ aduersꝰ eam. &
tibi dabo claues regni cęloꝵ. Hic autẽ ligandi

Expanded text:
a Petro sacerdotalis coepit ordo, quia ipsi primo pontificatus in Ecclesia Christi datus est, dicente Domino ad eum: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam, et tibi d
Abbreviated transcription (Latin):
nttentia ac abstinentia . xͦl. dierũ indicta. aut
die dmĩca aut si celeberrima festiuitas occurre¬
rit. eos omĩpotentis dĩ miscdia ꝓtegente bap¬
ine peniten tia ñ ẽ necessaria baꝑtirandis

Expanded text:
nitentia ac abstinentia quadraginta dierum indicta, aut die dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnipotentis Dei misericordia protegente bapnitentia non est necessaria baptizandis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ memoriã beati petri apłi honoremꝰ scãm ro¬
manã ȩctłiam & apłicam sedem. ut quȩ nobis sa¬
cerdotalis mater est dignitatis. esse. debeat ecclia¬
sticȩ magistra rationis. Quare seruanda est cũ¬
om̃i mansuetudine. humilitas. & licet uix feren¬
dũ ab illa scã sede imponit᷑ uigũ. tam̃ feramꝰ &
pia deuotione toleremꝰ. Si uͦ qd̾ ñ decet. quilibet
siue sit pb̃r. siue. diaconꝰ. aliqͣm ꝑturbationem
machinando. & nr̃o ministerio insidiando. re¬
darguat᷑ falsam ab apłica sede. detulisse epłam
aut aliqͥd qd̾ inde ñ uenerit salua fide. & integra
erga apłicũ humilitate penes cp̃m sit potestas.
utrũ cũ in carcerẽ. an inaliam intrudat custo
gatos apłicam int̾pellet sublimitatẽ. ut potissi
corrigat᷑. & cet̾is modus imponatur. Itẽ Stepha¬

Expanded text:
 memoriam beati Petri apostoli honoremus sanctam Romanam et apostolicam sedem, ut quae nobis sacerdotalis mater est dignitatis, esse debeat magistra ecclesiasticae rationis. Quare servanda est cum mansuetudine humanitas, et licet vix ferendum ab illa sancta sede imponatur jugum, feramus et pia devotione toleremus. Si vero quod non decet quilibet, sive sit presbyter, sive diaconus aliquam perturbationem machinando, et nostro ministerio insidiando, redarguatur falsam ab apostolica sede detulisse epistolam, vel aliud quod inde non venerit; salva fide, et integra circa apostolicum humilitate, penes episcopum sit potestas, utrum eum in carcerem aut in aliam detrudat custodgatos apostolicam interpellet sublimitatem, ut potissimcorrigatur, et caeteris modus imponatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dem terra de qua plasmatus ẽ adam .s: de
rpsiꝰ adȩ costa facta sit mulier. ut sciremꝰ una
in urro & muliere corꝑis ẽẽ naturã: unum
fontẽ generis humani. Ido ñ duo a pͥncipio
facti uir & inulier. nec duo uiri. neq due
mulieres: s pͥmũ uir. deinde ex eo mulier
Una eni natur̃a uolens hominũ constituere
ds̃. ab tino pͥncipio creature hoc incipiens
multarũ & dispariũ naturarũ eripuit facuil¬
tatẽ. E uidentissime itaq apparet. ita ui¬
rũ caput ẽẽ mulieris. ut nulla uota abstinen¬
tiȩ. uł. religiosȩ conu̾sationis liceat sͥ sine eiꝰ li¬
centia dõ offerre. ⁊̃ si uiro ꝑmittente reꝓmissa
fuerit. ñ licet ei uotũ oꝑe complere: cum urir

Expanded text:
dem terra, de qua plasmatus est Adam, sed de ipsius Adae costa facta sit mulier, ut sciremus, unam in viro et muliere corporis esse naturam, unum fontem generis humani. Ideo non duo a principio facti vir et mulier, neque duo viri, neque duae mulieres; sed primum vir, deinde ex eo mulier. Unam enim naturam volens hominum constituere Deus, ab uno principio creaturae hujus incipiens, multarum et disparium naturarum eripuit facultatem. Gratian. Evidentissime itaque apparet, ita virum esse caput mulieris, ut nulla vota abstinentiae vel religiosae conversationis liceat sibi sine ejus licentia Deo offerre; etiamsi viro permittente repromissa fuerit, non licet ei votum opere comp
Abbreviated transcription (Latin):
ilierẽ constat. subiedam dnio uiri eẽ. & nul¬
am auctoritatẽ habere. nec docere. potͣ. nec
testis ẽẽ. nec fidem dare. nec iuidicare. Idem in¬
exameron in tractatu diei quartȩ. Adam per
euam seductus ẽ. ñ eua ꝑ adam. qu̾e uocauit
ad culpã mulier iustũ ẽ ut eam in gub̃natio¬
ne sumat. ne itin feminea facilitate labat᷑.¬
Tdem suꝑ .i. epłam ad coriithios. Mulier de¬
bet uelare capuit. qͥa ñ ẽ ymago di.s ut often¬
dat᷑ subiecta. & qͥa p̃uaricatio ꝑ illam inchoata
ẽ. hoc signũ debet habere in eccłia ꝓpt̃ reue¬
rentiã ep̃alem. ñ habeat taput liberũ. s uela¬
mine tectũ. ñ habeat potestatẽ loquendi: qͥa¬

Expanded text:
lierem constat subjectam sub dominio viri, et nullam auctoritatem habere, nec docere enim potest nec testis esse, nec fidem dare, nec judicare. CAP. exaemeron in tractatu diei quarti . Adam per Evam deceptus est , non Eva per Adam, quem vocavit ad culpam mulier. Justum est ut eam in gubernationem assumat, ne iterum feminea facilitate labatm Epistolam ad Corinthios Mulier debet velare caput, quia non est imago Dei, sed ut ostendatur subjecta. Et quia praevaricatio per illam inchoata est, hoc signi debet habere in ecclesia propter reverentiam episcopalem non habeat caput liberum, sed velamine tectum; nec habeat potestatem loquendi, q
Abbreviated transcription (Latin):
m̃a fuit. Cũ aliũ ordinaret. qd̾ accepit aurũ Iea. e er¬
fuit. qd̾ dedit. lep̃ fuit. Itẽ. Gram cũ ordinareriᷤ
Cito turpẽ sequit᷑ lep mercedẽ. ⁊ pecunia male
quesita corpꝰ animãq coninaculat. Uidesquia
facto auctoris. successio dãpnat᷑ heredis. In expi¬
abilis enĩ est uenditi culpa minist̾ii. ⁊ uindicta Ie as̃air̃¬
ñ intbunt in eccłiam dĩ usq in t̾ciã ⁊ qͣrtã gen̾ati
pã auctoꝵ multiplicis successio gu̾ationiis abole¬
ret.S cũ illi qͥ in dm̃ ydolat̾e errore deliquer̃t in
qͣrtã gen̾ationẽ uideant᷑ eẽ multati. ꝓfecto du¬
rior uidet᷑ eẽ sententia. qua gyeri sem̃ usq in et̃. Ieo rox hetĩ
nũ ꝓcupiditate. habendi ꝓpħica auctoritate.

Expanded text:
a fuit; cum alium ordinaret, quod accepit, aurum fuit, quod dedit, lepra fuit. – Cum ordinareris,Cito turpem sequitur lepram mercedem et pecunia male acquisita corpus animamque commaculat. / Vides, quia facto auctoris successio dampnatur heredis. Inexpiabilis est enim venditi culpa ministerii, et vindicta gracin intrabunt in ecclesiam Domini usque ad tertiam et pam auctorum multiplicis successio generationis aboleret. Sed cum illi, qui in Deum idolatriae errore deliquerant, in tot generationes essent mulctati, profecto durior videtur esse sententia, qua Giezi semen usque in aeternum pro cupiditate habendi prophetica auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ñ consecͣtiomi: s effectui urtelligendũ ẽ.
Non enĩ iffectũ salutis ei confert quẽ mita fa¬
ciunt indignũ: potiꝰ cõplet᷑ in eo illud apłi
tione sacͥficii se putant posse mundari. ñ ces¬
santes impie ag̾e in lege. dñi: intelligit᷑ illud ẽẽ
dictũ ieronimi. Od̾̃ uͦ sac̾dos ⁊̃ si malꝰ sit tñ ꝓ¬

Expanded text:
n consecrationi, sed effectui intelligendum est; non enim effectum salutis confert ei, quem merita faciunt indignum; potius completur in eo illud Aposttione sacrificii se putant posse mundari, non cessantes impie agere in legem Dei, intelligitur illud esse dictum Hieronymi. Quod vero sacerdos, etiamsi malus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ixit sara ad abrahã. E cee conclusit me dominꝰ
ut ñ pariã. int̾ gͦ ad ancillã meã ut filiũ faci¬
as ex ea. Et ita factũ ẽ. S considera pͥmũ. qd̾ abrahã
ante legem moysi. & ante euũgłium fuit. nundũ int̾¬
dictũ adult̾um uidebat᷑. Pena criminis ex temꝑe
legis ẽ. quȩ crim̃ inhibuit. nec ante legẽ ulla ẽ. rei
dampnatio. s ex lege. Non g̃ in lege cõmisit abrahã
s legem p̃uenit. Ds̃ in paradyso conuigiũ laudau̾at
ñ adult̾ium dampnau̾at. Habes abrahȩ defensionẽ.
Scd̾a illa ẽ. qd̾ ñ ardore aliqͦ uage succensꝰ libidinis
ñ petulantis formȩ captꝰ decore ancille contub̾nio.
coniugalẽ p̾t habuit thoꝵ. s studio querende poste¬
ritatis & ꝓpagandȩ sobolis. adhuc p̃t diluiuũ raritas
erit gerũs humani. erat etĩa teligionis ne qͥs ñ redidi¬
disse debitũ uidet᷑ natȩ. Deniꝙ s loth sci filie hanc causã
q̃rendȩ posfiratis. habuer̃t ne genus defice̾t humant̃.

Expanded text:
ixit Sara ad Abraham: Ecce conclusit me Dominus, ut non pariam; intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex illa. Et ita factum est. Sed consideremus primum, quia Abraham ante legem Moysi, et ante evangelium fuit; nondum interdictum adulterium videbatur. Poena criminis ex tempore legis est, quae crimen inhibuit, nec ante legem ulla rei damnatio est, sed ex lege. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem prevenit. Deus autem in paradiso coniugium laudaverat, non adulterium damnaverat. Habes primam Abrahe defensionem. Secunda illa est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis, ne quis non reddidisse videretur debitum nature. Denique et Loth sancti filie hanc causam querende posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ de scͥptis. quȩ siue sint annotationes. siue
pragiaticȩ. sãctiones exp̃ssam debent habere. in¬
se conditionẽ. si p̃ces ueritate. nitunt᷑. & qͦd men¬
dax p̃cator debet carere impetratis. qd̾ illi quib
scͥpta dirigunt᷑ sunt punendi. si p̃cũ mendacia

Expanded text:
an. Rescripta, sive sint adnotationes sive pragmaticae sanctiones, expressam debent in se habere conditionem: Si preces veritate nitantur. Mendax enim precator debet carere impetratis, et quibus scripta diriguntur sunt puniendi, si precum mendacia
Abbreviated transcription (Latin):
uero sunt clerici extra sacros ordines constituti.
bent. & stipendia sua acciꝑe exteriꝰ: quia &
tica regula sunt tenendi. ut bonis morib uiuatł
& canendis psalinis inuigilent. & ab om̃ib cor¬
faciendis portionib. uł exhibenda hospitali¬
tate. & adimplenda miscdia a nob̾ quid erit.
loquendum: cum om̃e quod necessitatib su
ꝑ est in causis piis ac religiosis erogandum
date elemosinam: & omĩa munda sunt uobis.

Expanded text:
vero sunt clerici extra sacros ordines constituti, bent, et stipendia sua exterius accipere, quia et tica regula sunt tenendi, ut bonis moribus vivant, et canendis psalmis invigilent, et ab omnibfaciendis portionibus vel exhibenda hospitalitate et adimplenda misericordia nobis quid erit loqs, in causis piis ac religiosis 1152 erogandum date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut fr̃ib eiꝰdem ꝓuntie in unũ congregatis.
iminunitas & pͣsumptio & sacrilegiũ apłica aue¬
toritate. & ur̃a regia dignitate talem terminum
accipiatit: ne post hac menbra diaboli. filii neꝗͣ

Expanded text:
mus, ut fratribus ejusdem provinciae in unum congregatis, emunitas, et praesumptio, et sacrilegium canonica auctoritate, et vestra regia dignitate talem terminum accipiant, ne posthac membra diaboli, filii nequa
Abbreviated transcription (Latin):
mnachi a monastio foras egredientes. ne ali
re ꝓhibemꝰ: in si forte cũ abbatis imꝑio. Simihi
susceptor uł exeuitor existat: nisi id qͥa mo¬
nasterii poscit ittilitas: abb̾e sͥ nichilominus

Expanded text:
nachi a monasterio foras egredientes ne aliqure prohibemus, nisi forte cum abbatis imperio: similitsusceptor vel exsecutor existat, nisi id quod monasterii exposcit utilitas, abbate sibi nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
ulli epõꝵ liceat a subiecto sacerdote uł alio
quolibet clerico & piis locis dationes ultra
statuta patrũ exigere: aut supposita in angariis
inferre. s cũ optimiis sit ꝑspector. ita pspiciat
ut inuersȩ sͥ oues cõmissȩ.a semaxime alant᷑.
atq in necessitatib adiuuent᷑. ñ illicis exactio¬
mb orpͥmant᷑: qͥa dñs pascere & docere nos

Expanded text:
ulli episcoporum liceat a subjecto sacerdote, vel alio quolibet clerico, et piis locis dationes ultra statuta Patrum exigere, aut superposita in angariis inferre. Sed quum optimus sit perspector, ita prospiciat, ut universae sibi oves commissae a se maxime alantur, atque in necessitatibus adjuventur, non illicitis exactionibus opprimantur, quia Dominus pascere et docere nos
Abbreviated transcription (Latin):
cit scã Romana ecclia qͥa nichil obsunt salu¬
ti credentium diu̾se ꝓloco & tẽpore consittu¬
tiones. si illis canonica ñ obsistat auctoritas. ꝓqua
cis obuiare debeamꝰ. Unde nil iudicamꝰ eis debe¬
stitutiones quȩ fidĩ ñ officiunt. si tam̃ a maiorib¬

Expanded text:
cit sancta Romana ecclesia, quod nihil obsunt saluti credentium diversae pro loco et tempore consuetudines, si illis canonica non obsistat auctoritas, pro qua eis obviare debeamus; unde nil judicamus eis debesuetudines, quae fidei n
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. archy ep̃o. pͥmati. uł patriarchȩ. clicos
alt̾iꝰ sine ꝓpͥis litt̾is ordinare. Tertio. an ar¬
chyep̃c clicos suffraganei sui illo inconsulto
dãpnare. ualeat. uł dãpnatos absolu̾e.¬
d̾ ordinatio quȩ ab excõmunicatis celebra¬
tur. nullas om̃ino uires optineat. nec ⁊̃ con¬
secͣtio appellanda sit: testat᷑. G̃s dicens.

Expanded text:
po, archiepiscopo, primati vel patriarchae clericos alterius sine propriis litteris ordinare? Tertio, an archiepiscopus clericos suffraganei sui illo inconsulto damnare valeat, vel damnatos absolveordinatio, quae ab excommunicatis celebratur, nullas omnino vires obtineat, nec etiam consecratio appellanda sit, testatur Gregorius li
Abbreviated transcription (Latin):
accedẽ ꝓhibet dñs. quaꝵ publice ẽ uenalis tur¬
locutionis exemplũ. S si om̃is fornicatio etiã mechia
dici ñ potest. ubi sit indecalogo ꝓhibita illa fornicatio
qm faciunt qui uxores ñ habent. cum feminis quȩ̨¬
iuiros ñ habent. an inueniri possit ignoro. s. si furti
nomine bene intelligit᷑ om̃is illicita usutrpatio rei
aliene.: ñ enĩ rapinã ꝑmisit qui furtũ ꝓhibuit. s itiq¬

Expanded text:
accedere prohibet Dominus, quarum publice venalis est turlocutionis exemplum. Sed si non omnis fornicatio etiam μοιχεία dici potest, tibi ubi sit in Decalogo prohibita illa fornicatio, quam faciunt viri qui uxores non habent cum feminis quae maritos non habent, utrum inveniri possit ignoro, sed si furti nomine bene intelligitur omnis illicita usurpatio rei alienae, non enim rapinam permisit qui furtum prohibuit, sed utiq
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ namq illiꝰ dñicȩ sententię dauid de adul¬
t̾io & homicidio dephensꝰ. uniꝰ ebdomade ie¬
iuniũ in satisfactionem  admissi sceleris deo
legiuir optulisse. Hinc etiam ęccłiastica consuetu¬
dine ẽ. usurpatũ. ut maioꝵ criminũ penitentia
septẽ annoꝵ spacio concludat᷑. nisi uł officii excel¬
lentia. uł criminũ magnitudo uulgarẽ consuetu¬
dinẽ excedens. ueluti dum contͣ naturã humanę
societatis parentib uł lib̾is uł aliis huiꝰmodi ꝑso¬
nis impudice adheremꝰ: uł dum derelicto nat᷑ali
usu contͣ naturã sodomitico more fornicam. ut
usq ad coitũ brutoꝵ aminaliũ ꝓlabim᷑. p̃missũ
spaciũ transcendere cogat. De penitentibꝰ ꝙ̃ querit᷑

Expanded text:
nicae sententiae David de adulterio et homicidio reprehensus unius hebdomadae jejunium in satisfactionem admissi sceleris Deo legitur obtulisse. Hinc etiam ecclesiastica consuetudine est usurpatum, ut majorum criminum poenitentia septem annorum spatio concludatur, nisi vel officii excellentia, vel criminum magnitudo vulgarem consuetudinem excedens veluti dum contra naturam humanae societatis parentibus, vel liberis, vel aliis ejusmodi personis impudice adhaeremus, vel dum relicto naturali usu contra naturam more Sodomitico fornicamur, vel usque ad coitum brutorum animalium prolabimur, praemissum spatium t
Abbreviated transcription (Latin):
doctina. ut humilit̾ nesciant inferre qͥ
docent. ⁊ recta que sapiunt recte ministrare ñ
posst̃. In u̾bis enĩ coꝵ ꝓdit᷑. qͥ cũ docent qͣsi in qͦdã
sibi uident᷑ sumitatis culmine residere. eosq
qͦs docent ut longe infra se positos uelut in imo
Aespiciunt. qͥb ñ ꝯsulendo loqͥ. s ux dñando
aust̾itate cnĩ imꝑant & cũ potentia. qͥ subditos
suos ñ tnquille ratiocinando corrigere. s aspe
inflectere dñando festinant. At contͣ uera do¬
ctrina tanto uehem̃tiꝰ hoc elationis uiuũ fugit
ꝑ cognitionẽ. qͣnto ardentiꝰ u̾boꝵ suoꝵ iaculis
Est & alia causa huiꝰ phibitionis. Litigio¬
si namq uł adulationib animos pͥncipũ sͥ ꝯci¬
liant. uł frĩb suis dethendo infamie notã inge¬
runt. uł int̾ fr̃s discordiã seminando seditiones
facere nũqͣm cessant. que om̃ia in p̃latis dãpnabi¬

Expanded text:
tium ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta quae sapiunt recte ministrare non possint. In verbis enim eorum proditur quod cum docent, quasi in quodam sibi videntur summitatis culmine residere, eosque quos docent ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando aussuos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium fugit per cogitationem, quanto ardentius verborum suorum jaculis Est et alia causa hujus prohibitionis. Litigiosi namque vel adulationibus animos principum sibi conciliant, vel fratribus suis detrahendo infamiae notam ingerunt, vel inter fratres discordiam seminando seditionem nunquam facere cessant; quae omnia in praelatis damnabi
Abbreviated transcription (Latin):
Ueri añ annos .xiiii. ñ cogant᷑. iurare. Pu¬
ella qͦ fim puerili etate sita in domo patͥs
dierit statim contͣdixerit: uota eiꝰ ⁊ iuram̃ta
irrita erunt. ⁊ faciliꝰ em̃dabit᷑. Itẽ corneliꝰ p̃p.
De eodem. ⁊ ut a ieiuns uiram̃ta p̾stentuꝵ.

Expanded text:
ueri ante annos quatuordecim non cogantur jurare. Puella quoque, si in puerili aetate sita in domo patrisdierit, statim contradixerit, vota ejus et juramenta irrita erunt, et facilius emendabitur. C. XVI. De eodem, et ut a jejunis juramenta praestentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse ẽ ut munda sit manꝰ que diluere sor¬
des curat. ne tacta queq det̾iꝰ inqͥnet. si sor¬
dida insequens lutũ tenet. Scͥptũ nãq ẽ. Mun¬
damini qͥ fertis uasa dñi. Dni enĩ uasa ferunt
usationis suȩ exẽplo suscipiunt. It̾ au̾s¬

Expanded text:
esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida ipsa insequens lutum tenet. Scriptum namque est: Mundamini, qui fertis vasa Domini. Domini etenim vasa ferunt, versationis suae exemplo suscipiunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
lamina dnĩce m̃sȩ abluant. ne forte puluis
dnĩci corꝑis male decidat. Sindonẽ uͦ ñ foris
abluant. & erit hoc ñ oꝑanti peccatũ. Ietrrcom¬
diligentia custodire. Sane peluis noria cõpa¬
ret᷑. & p̃ter hoc nicħ aliud tangat.s nec ipsa
peltus uelis apponat᷑ lauandis nͥ quȩ ad dm̃ci
altaris cultũ ꝑtinent. Pallȩ in alia pelui lauen¬
tur: & in alia uela ianuarũ. Cura sit ⁊̃ hosti
tergat. s statim coercitꝰ discat onr̃is homo. qͥa¬
uasa. nonnisi a sacratis hominib contrectent᷑

Expanded text:
lamina dominicae mensae abluant, ne forte pulvis dominici corporis male decidat. Sindonem vero non foris abluant, et erit haec operanti peccatum. Idcircodiligentia custodire. Sane pelvis nova comparetur, et praeter hoc nihil aliud tangat. Sed nec ipsa pelvis velis apponatur lavandis, nisi quae ad Dominici altaris cultum pertinent. Pallae in alia pelve laventur, et in alia vela januarum. Etiam cura sit ostiatergat; sI. Sacra vasa non nisi a sacratis contrectent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buisse ñ legimꝰ. excepto illo discipło tm̃ quem
intrncta buccella magister ꝓditorẽ ostenderet.
ñ quȩ sacram̃ti huiꝰ institutionẽ signaret.
se sit. botrus in calice compͥmat᷑ & aquȩ miscea¬
tur. qͥa calic dnĩcus uixta canonũ p̃ceptũ uino
& aqua ꝑmixtus debet offerri. qͥa debemꝰ in aqͣ
ppłm intelligere: in utno uͦ ostendere sanguinẽ
xp̃i. Ergo cnͣ in calice utno aqͣ miscet᷑. xp̃o ppłs

Expanded text:
buisse non legimus, excepto illo tantum discipulo, quem intincta buccella magistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. se sit, botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur, quia calix dominicus juxta canonum praecepta vino et aqua permixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Ergo, quum in calice
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tum negligit᷑. qͦd aq̃ significat᷑. Non eĩ
pot̾ calix dm̃ ẽẽ aꝗͣ sola. aut uinũ solũ. nͥ utrũq
misceat᷑. & ido qͥa iam ex hoc plurima & multiplex
maioꝵ manauit. sententia. omĩs deinceps talis
error atq p̃sumptio cessare debet. ne ꝑuersoꝵ
& mordinata cõpago statũ ueritatis eneruiet.
& idõ nulli deinceps erit licitũ altud in diuins¬
sacͥficiis offerre. nͥ uxta antiquoꝵ sententiã con¬
De cęt̾o aliter qmͣ p̃ceptũ ẽ faciens tãdui a sacͥfi¬
cio cessabit: qm̃dui legitima penitentiȩ satisfac¬
tione correctus ad gͣdus sui officiũ redeat qd
oblatio corpori & sangitini xp̃i comꝑari potest

Expanded text:
significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et ideo, quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, omnis deinceps talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum et inordinata compago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps erit licitum aliud in sacrificiis divinis offerre, nisi juxta antiquorum sententiam conpraeceptum est faciens tamdiu a sacrificando cessabit, quamdiu legitima poenitentiae satisfactione correctus ad gradus sui officium redeat, quod blatio corpori et sanguini Christi comparari valet
Abbreviated transcription (Latin):
caueritate. Accepit rãc panẽ & calice̾. & bñdi¬
cens dedit discipłis suis. Cesset gͦ lac in scifi¬
cando offerri. qͥa manifestũ ẽ. & euidens exem¬
plem̃to cõmunionis intinctam tͣdunt eucharis¬
tiam ppłis. nec hoc ꝓlatuͣ ex ȩuugłio testimoniti

Expanded text:
ca veritas: Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis. Cesset ergo lac in sacrificando offerri, quia manifestum et evidens exemplemento communionis intinctam tradunt eucharistiam populis nec hoc prolatum ex Evangelio testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃e crm̃ atq peccatũ oblatis do sacͥ¬
ficiis deleat᷑. qͥd de cęt̾o ꝓ delictoꝵ expiati¬
one dño dabit᷑. qñ in ipsa sacͥficii oblatione
erratur: Audiuimꝰ em̃ qͦsdã scismatica am¬
bitione detentos contͣ diuinos ordines ⁊ apłi¬
cas nistitutiones lac ꝓurno in diuinis sacͥfici¬
pressũ uinũ in sacͣmͣto dñiti calicis offerre. alios
si pannũ lineu᷑ musto mundũ ꝑ totũ annitm
reseruare. & in temꝑe salͥficii aqua partẽ eiꝰ la¬
eccłiasticȩ adu̾sum. ñ difficile ab ipso fonte ue¬
ritatis ꝓlabit᷑. a qͦ ordinata ipsa sacram̃toꝵ iny¬
steria ꝓcesserunt. Cum enĩ magister ueruatis
uerũ salutis nr̃e sacͥsiciũ suis comm̃daret disci

Expanded text:
um omne crimen atque peccatum oblatis Deo sacrificiis deleatur, quid de caetero pro delictorum expiatione Domino dabitur quando in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim quosdam schismatica ambitione detentos contra divinos ordines et apostolicas institutiones, lac pro vino in divinis sacrificipressum vinum sacramento Dominici calicis offerre. Alios vero pannum lineum musto intinctum per totum annum reservare, et in tempore sacrificii aqua partem ejus laecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probabitur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis commenda
Abbreviated transcription (Latin):
incesti pollutione se. mactilant. placrat.
quousq in ipso detestando & illicito carnis con¬
tub̃ino ꝑseuerant. usq ad missam tm̃ cathecu¬
minoꝵ in eccl̃ia pͣmittantur: cũ quib ⁊̃ nec
cibũ sumere ulli ͥcanoꝵ. sicut. apls uissit. luce

Expanded text:
incesti pollutione commaculant, placuit, ut quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverant, usque ad missam tantum cathecumenorum in Ecclesia admittantur; cum quibus etiam, nec cibum su
Abbreviated transcription (Latin):
libelli eiꝰ series adnexa declarat. Qui zelo
fidi atq disciplinȩ ductꝰ. ñ patit᷑ eccłiam pollui
ꝑspecto eos qͥ talia ꝑpetrasse ditunt᷑ debetis in
medio collocare. discussisq obiectionib quȩ
ipsis pb̃ris impingunt᷑ si conuinci pot̾int a
sac̃dotali remoueant᷑ officio. qͥa qͥ scĩ ñ sunt.
scã attrectare ñ posst̃. atq alien efficiant᷑ a
minist̾io. qd̾ iuuendo illicite polluer̃. It Cugemꝰ¬

Expanded text:
libelli ejus series adnexa declarat. Qui zelo fidei ac disciplinae ductus non patitur ecclesiam pollui eos qui talia perpetrasse dicuntur, jubebitis in medio collocari, discussisque objectionibus quae ipsis presbyteris impinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sancti non sunt sancta attrectare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio quod vivendo illicite polluerunt. Miram
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. sicut ubiq fit. Ut post an¬
uel uespertini diebus oĩbus decantent̃
⁊in ꝯclusione matittinarum uł uesper¬
tinarum missarum post hymnos
capitula d̾ psalmis dicantur ⁊ plebs
collecta oratione ad uesperam ab epõ
Dsemper placuit obseruare: ut oĩ¬
bus diebus ⁊ post matutinas ⁊ uespe¬
ras oratio dm̃ca a sacerdote profera¬
tur. ¶ Itẽ greg. septimus in genera
synodo residens statuit.

Expanded text:
dum est, sicut ubique fit, ut post anvel vespertini diebus omnibus decantentur, et in conclusione matutinarum vel vespertinarum missarum post hymnos capitula de psalmis dicantur, et plebs collecta oratione ad vesperam ab episc, c. 10. Id semper placuit observari, ut omnibus diebus post matutinas et vesperas oratio dominica a sacerdote proferatur. Item Gregorius VII, in generali Synodo residens statuit
Abbreviated transcription (Latin):
ram uendis. inuasione rei reus tenebetis. Gratiᷤ
accepistis a do. gratis daꝓ eo. Quare. int̾dictũ
sit om̃ib omnimꝰ xp̃ianis terrã mortuis uen-¬
dere. & debitã sepulturam denegare: nͥ forte
ꝓximi & amici defuncti ꝓpter nomen & redẽp¬
tionẽ amme uiri gratis dare aliquid ueluit.¬
endum ẽ scđm canonũ auctoritatẽ ut de se¬
pulchris & om̃ib sepeliendis nicħ mnitueris exi¬
gant: nisi forte qui sepelit᷑ uiuens iusserit.
tͥhuere. aut ⁊̃ post mortẽ illiꝰ quib cõmissum
ẽ elemosinã facere. de reb illuis a quib exigat᷑.¬

Expanded text:
ram vendis invasione alienae rei reus teneberis. Gratis accepisti a Deo, gratis da pro eo. Quare interdictum sit omnibus omnino Christianis terram mortuis vendere, et debitam sepulturam denegare, nisi forte proximi et amici defuncti propter nomen et redemitionem animae viri gratis aliquid endum est secundum canonum auctoritatem, ut de sepulcris et hominibus sepeliendis nihil muneris exigant, nisi forte qui sepelitur vivens jusserit tribuere, aut etiam post mortem ipsius illi, quibus commissum est ejus eleemosynam facere, de rebus illius aliquid spont
Abbreviated transcription (Latin):
uictus ẽ effron ut sepulchrũ uenderet. & acci¬
ꝑet argentũ. licet cogente abraham uau littera¬
tura ñ eum fuisse consummate ꝑfecteq uͥtutis
qͥ potuerit memoriã uendere mortuoꝵ. Sciant
tur ut accipiant pͣcium: s a nolentib quicꝗͣ¬
extorquent. mutari nom̃ suum. & ꝑire. quiddam
de meritis eoꝵ. cũ ⁊̃ ille. rep̃hendat᷑ occulte qui
N eccłiastico namq libro scͥptum est.
Mortuo ñ ꝓhibeas grãm: sciens qͥa om̃s morie¬
mur. I item. Omĩa quȩ de t̾ra sunt orta: in
terrã conuertent᷑. Quid terra terrã uendis:
Mem̃to qͦd terra es & in terr̃ã reuerteris. ⁊ qmͣ¬

Expanded text:
ictus est Ephron ut sepulcrum venderet, et acciperet argentum, licet cogente Abrahamtura non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit memorias vendere mortuorum. Sciant tur ut accipiant pretium sed a nolentibextorquent, mutari nomen suum, et perire quid de merito eorum, cum etiam ille reprehendatur occulte qui n ecclesiastico libro namque scriptum est: Mortuo non prohibeas gratiam , sciens quia omnes moriemur . Item omnia quae de terra orta sunt, in terram convertentur . Quid terra, terram vendis? Memento quod terra es, et in terram ibis, et q
Abbreviated transcription (Latin):
sumptiõe statũ parrochiaꝵ ⁊ c̾. Si gͦ temꝑalis
obiectio chocesim semel constitutã diuellere ñ
potest: patet qͦd nec uob̃ patͦtinabit᷑. ut statũ
parrochiȩ nr̃e. mutantes detunationes qndam
legitime nob̃ assignatas uendicabili usurpati¬
one uob̃ uendicetis. Quomͦ autẽ distinguende
sint he auctoritates: in causa mona choꝵ inuenit᷑
qͦd coniugati in uno sepulchro uident᷑ ẽẽ po¬
nendi.l¬

Expanded text:
sumtione statum parochiarum, etc. Si ergo temporalis objectio dioecesim semel constitutam divellere non potest, patet, quod nec vobis patrocinabitur, ut, statutum parochiae nostrae mutantes, decimationes nobis quondam legitime assignatas vindicabili usurpatione vobis vendicetis. Quomodo autem distinguendae sint haec auctoritates, in causa monachorum invenietcribit, conjugati in uno sepulcro videntur esse ponendi.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥđe o ĩmundis am̃alib digaina cõpbati sit. ẜini¬
cũ o bina ingrediunt᷑ inmunda & septena q̃ munda
sunt. ut hr̃et noe pt diluuiũ qd̾ impari numo std¬
tumn ło posset offerre. U̾ erũ hoc ad exhortationẽ n
ad necessitatẽ obseruande iurgmitatis refert̃᷑. Uñ ide
ambrostꝰ ait Uirgnntas ex consilio suadet᷑. ñ ex¬
ẽ enũ iurginitas q̃ suadeti pot̾. imꝑari ñ pot̃. iesimi¬

Expanded text:
immundis avibus digamia comprobata sit: bina enim ingrediuntur immunda, et septena, quae munda sunt: ut haberet Noe post diluvium, quod de impari numero statim Deo posset offerre. Gratian. Verum hoc ad exhortationem, non ad necessitatem observandae virginitatis refertur. Unde Ambrosius ait inest enim virginitas, quae suaderi potest, imperari non potest: res ma
Abbreviated transcription (Latin):
iuda coniuigio ẽ copulata. de qͦͣ x p̃c etiã p̃tea nasci
dignatꝰ ẽ. Osee quoq duodecĩ ꝓpħatũ pͥmiꝰ. ex p̃cepto
adm̃ choro ordei merełtẽ emit. qm̃ sibi coniugio socia
uit. S aliud ẽ. m̃etͥcẽ duc̃̾e uł adultam retiñe. qñi
tua consuetudine castitate & pudicitia exornes atq
aliud aliqm earũ hr̃e. qm nullo pacto aluxu carnis
sue reuocare ualeas. Hoc eñĩ penitꝰ ꝓhibet᷑. ulud lau

Expanded text:
Iuda in coniugio est copulata, de qua etiam Christus postea nasci dignatus est. Osee quoque duodecim prophetarum primus, ex precepto domini, choro hordei meretricem emit, quam sibi invit. Sed aliud est meretricem ducere, vel adulteram retinere, quam tua consuetudine, castitate, et pudicitia exornes: atque aliud aliquam earum habere, quam nullo pacto a luxu carnis suae revocare valeas. Hoc enim penitus prohibetur: illud laud
Abbreviated transcription (Latin):
nouerit ⁊ honore pͥuari: illis ꝓculdubio ꝑsoms
ab hac ultionẽ sententia seꝑatis q̃ aut contamina¬
tionẽ sacroꝵ ordinũ. uł subu̾sionẽ sc̃ẽ fidi me¬
tuentes. aut hostilitatẽ: uł obsidi onẽ ꝑferentes.
seu ĩ diuinoꝵ iudicioꝵ sententiã metuentes
fecisse contigerit. In quoꝵ facto płꝰ humilitas
qͣmͣ ds placat᷑. qmͣ int̾n liuoris dolositas deila¬
rat᷑. Pleriq ĩ sacetdotũ saticiati immictie do¬
lo. missam ꝓ requie defunctoꝵ ꝓmulgata. fal¬
laci uoto ꝓ uiuis sttident celebrare. hominib ut
is ꝓ qͦ ipsum offerunt sacͥficiũ. mortis incur¬
tat ꝑicłm o inde nr̃e elegit unanimitatis con¬
uentꝰ ut si qͥs deinceps talia ꝓpetrasse fuit de¬
sacerdos. qmͣ ⁊ĩ ille qͥ eũ ad talia ꝑagenda mei¬
tasse ꝑpendit᷑. exilii ꝑpetui ergastulo religentur.
pices. incantatores. sortilegi. atq cęt̾i huimodi
sectatores ab ecclia st̃ eliminandi. ⁊ nͥ resipuerid

Expanded text:
noverit et honore privari; illis proculdubio personis ab hac ultionum sententia separatis, quae aut contaminationem sacrorum ordinum, vel subversionem sanctae fidei metuentes, aut hostilitatem vel obsidionem perferentes, seu etiam divinorum judiciorum sententiam metuentes talia fecisse contigerit, in quorum facto plus humilitas, qua Deus placatur, quam interni livoris dolositas decla Plerique sacerdotum sauciati inimicitie dolo, missam pro requie defunctorum promulgatam falvoto pro vivis student celebrare hominibus, ut is pro quo ipsum offerunt sacrificium mortis incurrat periculum. Proinde nostre elegit unanimitatis consensus, ut si quis deinceps talia perpetrasse fuerit desacerdos quam etiam ille, qui eum ad talia peragenda incitasse perpenditur, exsilii perpetui ergastulo religentur. pices, incantatores, et sortilegi, atque celeri hujusmodi sectatores ab ecclesia sunt eliminandi, et, nisi resipuerint,