comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natura ẽ ut nõ possit uisi nocere
nẽ. non utiq e̾e̾t uitium recedẽ
bone ẽ. s deus sicut naꝵ bonar i
optimus creatorẽ. ita malaꝵ no¬
luptatu instissimus oromator
ut cum in ale utuntur naturis
bonis ip̃e bñ utatur etia nolun¬
tatib malis. Ita q fecit ut dya¬
bolus institutioe illius bonus ⁊
uolutate sua malus minfenori¬

Expanded text:
naturam est, ut non possit nisi nocere ae. Non itaque esset vitium recedere abonae. Sed Deus sicut naturarum bonarum optimus creator est, ita malarum uoluntatum iustissimus ordinator, ut, cum illae male utuntur naturis bonis, ipse bene utatur etiam uoluntatibus malis. Itaque fecit, ut diabolus institutione illius bonus, uoluntate sua malus, in inferiori
Abbreviated transcription (Latin):
maliẽ. s res ẽ uoubitatioe huma¬
na diuin a indicans uolũptatẽ nã
et sorte misenĩt apłi quãdo iudas
tradito dño periit et sicut de illo ⁊¬
scriptu ẽ. abiit in locum suu. Cep̃
queni quis in locũ eius ordinaretu
electi sũt duo urditio humano electꝰ

Expanded text:
 sed res in dubitatione humana, divinam indicans voluntatem. Nam et sortes misere apostoli quando Judas, tradito Domino, periit, et sicut de illo scriptum est, abiit in locum suum coepit quaeri quis in locum ejus ordinaretur. Electi sunt judicio humano, et electus
Abbreviated transcription (Latin):
est electio s uolũtas dei nã ubi dr̃
tur electio ẽnõ sors. qnͣ aut deus ⁊¬
nulla meita nr̃a inuenit sorte uo¬
luntatis sue nos salunos fecit qr
uoluit. nõ qr digni fuimus. hec est

Expanded text:
est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur: tur, electio est, et non sors. Quando autem Deus nulla merita nostra invenit, sorte voluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
quitas ut ergo cã oiũm mõ¬
boꝵ curaretur .i. suꝑbia. descẽdit et¬
te fortasse imitare huile hoĩe sal¬
te ymitare bũile deum. ueĩt filuiꝰ
dei in hoĩe et huilis fes e. pcipitur¬
ex hõie fias pecus.ille deus fẽs est
hõ. tu hõ cõgnosce qr es hõ tota hĩi¬
liras tua ut cognoscas te. ergo qr
huilitate docet ds dixit nõ uem
facẽ uolũtate mea. s eius quimi
sit me. hec eĩ cõmdatio huilitatiꝰ.¬

Expanded text:
quitas. Ut ergo causa omnium morborum curaretur, id est superbia, descendit te fortasse imitari humilem hominem, saltem imitare humilem Deum. Venit Filius Dei in homine, et humilis factus r ut ex homine fias pecus. Ille Deus factus est homo, tu homo cognosce quia es homo. Tota humilitas tua est, ut cognoscas te. Ergo quia humilitatem docet Deus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit . Haec enim com
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Testem hes deum incelis. tibii¬
nõ sit cure quid dete suspicẽtur ho¬
mines intͥris. S humilis satisfac¬
tio respõdet. Nõ eĩm ẽ dãda de trahẽ¬
di occasio. nõ susurrãdi suspicio. S
sicut sunt q̃ cornigan tͦ magnifestã¬
da gr̃a. aut certe si desunt huuili
protectiõe neganda. qr et apłs mo
est. qui xpiana fide cẽsentur etĩ u¬
dolis ad comedẽdum recũbebant et
ꝙͣ ꝙͣ ip̃i idolum pio nichilo ducẽtes
inmolata q̃i innoxia sumerẽt ĩ fir¬
moꝵ tñ frm cõscietias ꝑ ħ fc̃n ad

Expanded text:
DICIT: Testem habes Deum in coelis, non tibi sit curae quid de te suspicentur homines in terris. HUMILIS SATISFACTIO RESPONDET: CAP. X. Non est danda detrahendi occasio, non susurrandi suspicio, sed si adsunt quae corrigantur, manifestanda, aut certe si desunt, humili protestatione neganda: quia et Apostolus monest, qui Christianam fidem censentes, in idolis ad comedendum recumbebant, et quanquam ipsum idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent; infirm
Abbreviated transcription (Latin):
multi ipam correptioe que modeste
fit. uł peccatis suiꝰ fauentes. uł
ad respondeant nõ inueniẽtes
nec tn ueritati acꝗescẽtes onoro¬
nise ac moleste fennt. eos ꝗ secũ
sedulo agunt. nec abeoꝵ ꝯuin¬
cendo errore dissimulant. litigi¬
osos et co̾te̾ptio sos uocant. fłitas
uero que nudan et redargui me¬
dãpnat diligentia uentatis ac

Expanded text:
multi et ipsam correptionem, quae modeste fit, uel peccatis suis fauentes uel quid respondeant non inuenientes nec tamen ueritati adquiescentes onerose ac moleste ferunt, eos, qui secum sedulo agunt nec ab eorum conuincendo errore dissimulant. litigiosos et contentiosos uocant. falsitas enim, quae nudari et redargui medamnat, diligentiam ueritatis ac
Abbreviated transcription (Latin):
ram elemenra omũa festinant. ut re¬
surgente dño. ⁊ ip̃a resurgere niteãtũ.
Nam utiq ex resiurectiõe ih̃u xͥ. aer
salubrior. sol calidior. terra fir fecũdi¬
or. Extune ẜculus uirescit in fructice̾
herba crescit inse gere̾. iunea letatur
inpalinite. Sic igitur cum florescit xͥ
caro. om̃ia florib uestiuntur. necͣce

Expanded text:
a festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fruticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit Christi caro, omnia floribus vestiuntur: nece
Abbreviated transcription (Latin):
Si de fatiẽtis ełus et in paupes in¬
rẽdẽdis reb tius de quo bono ope
et magnotam eindetia p̾cepta sũt
dm̃. cum uiro tuo fizeli et tecum
sc̃ẽ continẽtie pacta ẜnate cõsilm̃¬
comunicare debes. ensqr no spenẽ
uolũtate. qͣto magis de hĩtu atq̃¬

Expanded text:
si de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilcommunicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, q
Abbreviated transcription (Latin):
de mostenes clanssimus oratorĩ
quib u̾boꝵ tanta fuit cura ꝙͣta
positas eẽ fortunas gretie.illone
an illo u̾bo usus fuerit. et huc an
illuc manu porressent. ꝙ tominꝰ
nos laborare debemus deregulis
siue illud dicamus in telligitur
sine anbiguitate qd̾dicimus
quoꝵ nõ politioẽ ẜmois s in demõ¬
stratice uentatis maior ẽ ĩtẽtio.

Expanded text:
Demosthenes, clarissimus oratorum, quibus uerborum tanta fuit cura quantpositas esse fortunas Graeciae, illone an illo uerbo usus fuerit et huc an illuc manum porrexerit, quanto minus nos laborare debemus de regulisine illud siue illud dicamus, intellegitur sine ambiguitate quod dicimus, quorum non in expolitione sermonis, sed in demonstratione ueritatis est maior intentio!
Abbreviated transcription (Latin):
tualis nã.s. que contẽplatione lum̃ĩs
lum̃ ẽ. dicitur em̃ ⁊ ip̃a quãnis creata
sap̃ia. s quãtum ĩtest int̾ lum̃ quod il¬
q̃ cteat ⁊istam q̃ cirata ẽ. sic̃ int̾ iustitiã
instificãtẽ. ⁊ iustiriam que iustificatioẽ
ftãẽ. Nã ⁊ nos tci sumꝰ institia tua. Ait
eñ quidã senuis tiris. Nos sumꝰ insti¬
tia dei in ip̃o. Ergo prior õm cara est

Expanded text:
licet, quae contemplatione luminis lumen est; dicitur enim et ipsa, quamvis creata, sapientia. Sed quantum distat inter lumen ilest, sicut inter iustitiam iustificantem et iustitiam, quae iustificatione facta est; nam et nos dicti sumus iustitia tua; ait enim quidam seruus tuus: ut nos simus iustitia dei in ipso — ergo quia prior omnium creat
Abbreviated transcription (Latin):
hañt. S nec prudentia nec tẽpã¬
tia tollit hiuc uite hoc malũ. Qio
iustitia eius munus ẽ cuiq sua
tribuẽ un fit in hoĩe ip̃o quidam
ineo se adhue opere la borare. poti
ꝙͣ in huius opis fine requiescẽ. eã¬
to qippe minus aĩa sbditur deo
.ꝙͣ tominus deum ĩ ip̃is suis co¬
gitationib concipit.et tato mi¬
nus aĩe sƀditur caro. qͣ to magiꝰ
ad u̾sus sp̃um cccupisçit. Quãm¬
pestis. hie langor quo iam nos
saluos. et si nõ dum saluos quo ⁊¬
iam beatos illa finali beatitiroie
dicẽ audebimus. Iam nõ illa uir

Expanded text:
antia, nec prudentia nec temperantia tollit huic uitae. Quid iustitia, cuius munus est sua cuique tribuere unde fit in ipso homine quidam in eo se adhuc opere laborare potius quam in huius operis iam fine requiescere? Tanto minus quippe anima subditur Deo, quanto minus Deum in ipsis suis cogitationibus concipit; et tanto minus animae subditur caro, quanto magis aduersus spiritum concupiscit. Quampestis, hic languor, quo modo nos iam saluos, et si nondum saluos, quo modo iam beatos illa finali beatitudine dicere audebimus? Iam uero illa uir
Abbreviated transcription (Latin):
illis appetendis. istis qr uitadis.
nullus error obrepat. ac ꝑ hoec a
ip̃a nos inmalis. uł malã inno¬
b eẽ testatur. ip̃a et docet malũ
cẽ ad reccandum consentire bo¬
num qr eẽ ad peccandum nõ cõsẽ¬
tire libidim. Illud tñ malũ ẽ. ciu
non cõ sentire docet nos pruden

Expanded text:
illis appetendis istisque vitandis nullus error obrepat? Ac per hoc et ipsa nos in malis, vel mala in nobis esse testatur. Ipsa enim docet nos, malum esse ad peccandum consentire, bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud tamen malum, cui nos non consentire docet pruden
Abbreviated transcription (Latin):
quo cuca cum oĩs aĩa rõalis. aut
peceatis suis imẜa sit aut recte fcĩs
beata. oĩs aut inrõalis. aut cedat
põ tẽtiori. aut pareat meliori. aut
cõparetur eqͣli aut certãter exͥoe¬
at aut dapnato noceat. netͣeẽ et
mentis. et pro rex ordine sinitur
nullũ malu ẽ nature uniuͥse. set
sua cuiq culpa fit malu porro
cum aĩa ꝑ dei gr̃a regn̾a ta et ĩte¬
gͣu restituta. et illi W̾dica una ẽ
to etia corpore inpristina sanita¬
te. nõcum mũdo possideri. s mum¬
du possidẽ cepit nullu ei malu
erit. qrista infima puleritudo tꝑa¬
lium ucissitudinũ que cũ ip̃a per¬

Expanded text:
Quocirca, cum omnis anima rationalis aut peccatis suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corro ejus meritis, et pro rerum ordine sinitur: nullum malum est naturae universae, sed sua cuique culpa fit malum. Porro cum anima per Dei gratiam regenerata, et in integrum restituta, et illi subdita uni a to etiam corpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum possidere coeperit, nullum ei malum erit: quia ista infima pulchritudo temporalium vicissitudinum, quae cum ipsa per
Abbreviated transcription (Latin):
ex. Nonnulli pu̾si magis amant
n̾sus. qr plus se antib ꝙ intellige¬
tie crediderunt. ita multi tẽporã¬
lia diligunt ꝯditrice nõ acmode¬
ratrice tp̃r diuina prouitẽtiam
nõ requirunt.ato in ip̃a dilection
tẽporaliu uolunt tran sire qḋ a¬
mant et tam funt ab ẜ di ꝙ̃ siꝗsꝙͣ¬
in recitatioe prolati caminis unã
aliꝙͣ fillabã solaz ꝑpetuo uellẽt
audire. s cales airoitores cammi¬
sentirenullus hoĩu põt huc acce¬
dit qd̾ caninis nõ sumus ꝑtes/ secu¬
loꝵ uõ ꝑtes dãpnatior fcĩ sumus. ⁊¬
illud uõ canitur sẜ̾ iuditio nr̃o asta
ꝑaguntur de laboe̾ nr̃o. nulli autẽ
niro ludi agonisti placẽt. s tñ cu
eius dedecore decori sunt. et hec q̃dã
i imitatio ueĩtati ẽ. nec obaluror
atalib ꝓ hi beniir spectaculis.nisi
niu̾sitatis hius cõdictio atqrad¬
ministratio solis impiis cimis ⁊¬
dãpnatis q nõ placet. s etia cu

Expanded text:
 nonnulli perversi magis amant versus, quia plus se auribus quam intelligentiae dediderunt: ita multi temporalia diligunt, conditricem vero ac moderatricem temporum divinam providentiam non requirunt; atque in ipsa dilectione temporalium nolunt transire quod amant, et tam sunt absurdi, in recitatione praeclari carminis unam aliquam syllabam solam perpetuo vellet audire. Sed tales auditores carmisentire nullus hominum potest. Huc accedit quod carminis non sumus partes, saeculorum vero partes damnatione facti sumus. Illud ergo canitur sub judicio nostro, ista peraguntur de labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum ejus dedecore decori sunt: et haec enim quaedam imitatio veritatis est. Nec ob aliud a talibus prohibemur spectaculis, nisiniversitatis hujus conditio atque administratio, solis impiis animis damnatisque non placet; sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
nocte captiuiras soluitur. Uiramiñ
adam admissa restauratur.i hac
nocte prothoplaustus antiquꝰ peregi¬
patet. nulli dauditur. nisi ase ip̃o
nulli aꝑitur nisi axp̃o.¬

Expanded text:
nocte captivitas nostra solvitur, vita in Adam amissa restauratur; in hac nocte protoplaustus Adam peregripatet; nulli clauditur nisi a se ipso; nulli aperitur nisi a
Abbreviated transcription (Latin):
stabit cogitatoes cordrum. ur laus sit
unicuiq ado. tũo p̃sente rali die lucc̾¬
ne nõ eñt neccie. Non legetur anob̾
indigebimus eũagłio. om̃s scuꝑture
tollentur demedio. que nobis inhui
seculi nocte ramquam lucerne accẽte¬
bantur ne inrenebris remaneremꝰ. h¬

Expanded text:
staverit cogitationes cordis, ut laus sit unicuique a Deo ; tunc praesente tali die lucernae non erunt necessariae: non legetur nobis indigebimus Evangelio. Ergo omnes Scripturae tollentur de medio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remanerem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi es. Increpantis nox ẽ no igno¬
rantis. Et hoc sane ad aliꝙͣ ꝑtinet
significatioẽ. qd sicut p̾ceptum i¬
uiro datum ẽ ꝑ que ꝑueniret ad
femina.ita uir prior interogatũ
sreceptum eĩm adeo ꝑ uirum usq̃
ad femina. Peccm aũt adyabolo
ꝑfemina usq aduirum.¬

Expanded text:
ubi e s ? increpantis uox est, non ignorantis. et hoc sane ad aliquam pertinet significationem, quod sicut praeceptum uiro datum est, per quem perueniret ad feminam, ita uir prior interrogatur; praeceptum enim a domino per uirum usque ad feminam, peccatum autem a diabolo per feminam usque ad uirum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuras uelud altera babillon. auelo
prioris filia babillonis. ꝑ quam ꝑla
aut deo orbem debellare tectani. ⁊ in
umam sotieratem rei publice legũq
productũ longe lateq placare. Et̃at
mis gentes exertirate que non facile

Expanded text:
Roma velut altera Babylon, et prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum, et in unam societatem reipublicae legumque perductum longe et late domare. Etmis gentes exercitate que non facile
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ aspetis ⁊ difficilib bellis fien po¬
tuit. quia utes adhuc ad resistendu
gentes erant. nec tã multe uł magne.
Siquidẽ post illud maximũ atq ułe
uaserũt. anni ñ multo amplius qua
mille transierant. qñ ninus asyam to¬
tam excepta ĩdia subiuigauit. Roma
uõ tot gentes orientis ⁊ arcitentis q̃s
inpeno romano subdiras cetnimus.
nõ ea cel eritate ac facilitate ꝑdomint.
qm̃ paulatim crescento. robustas cas
⁊ bellicosas quã quã uͥsus dilatabatũ
inuenit. Tempore ꝙͥ quo roma cõdi¬
ta est. populus isił ħabebat ĩterra pro¬
missionis annos septingentos detem
⁊ octo. Et quib uginti septẽ ꝑtinent
ad iħm naue. deinde ad tp̃c in dicũ tre¬
centi iuginti nouẽ. Ex quo aũt reges
ibi eẽ cẽperunt. anni erant trecenti se
sit. Etechias quem quidẽ ꝯstat opti¬
mũ ⁊ piissimũ rege romuli rẽgsse
tẽporibus. In ea uero hebraici popu¬
li ꝑte q̃ appellabatur isił regnare ce¬

Expanded text:
tum asperis et difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uimperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit; quoniam paulatim crescendo robustas eas et bellicosas, quaquaversum dilatabatur, invenit. Tempore igitur quo Roma condita est, populus Israel habebat in terra promissionis annos septingentos decem et octo. Ex quibus viginti septem pertinent ad Jesum Nave, deinde ad tempus Judicum trecenti viginti novem. Ex quo autem ibi reges esse coeperant, anni erant trecenti sexssit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temporibus. In ea vero Hebraici populi parte quae appellabatur Israel, regnare coe
Abbreviated transcription (Latin):
cintatis que oĩa tollerat relĩque
mundum cõfuge ad etucis lignũ
no metuas procellas et turbines
huius dilunii nõ mergei̾s siligno
portabei̾s nouit gubem̾are qui dig¬
natus est creare tm̃̃ ab sit uirtus ĩ¬
cai̾tatis. que om̃a tollerat nulla
rete ab arche solroitate enellat.ꝑ
mane bonus et tolera malos mẽ¬
lius est ut intus positus ꝑꝑ honoᷤ
toleres malos ꝙ foras exiens et ꝑi¬
ens et bonos reluiq̃s et malos. di
ergo sunt tecum ferre .a. si tecum
ip̃i mali catholici more ferarum
aĩas deuorare querẽtinz.tolerent
usq ad fine scłi. tanꝙͣ ad finem
dilumii.ruigiant l fremant dẽtib
atq ip̃a archa cõfrige̾ conẽtur ñ¬
expauescas. finito eũ diluuio il¬
los rapiet in anis et spinosa silua
te fertilis suscipiet t̾ra. post sine
scłi impii rapientur ad tenebras

Expanded text:
itatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum, non metuas procellas et turbines hujus diluvii: non mergeris si ligno portaberis; novit gubernare qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. Permane bonus, et tolera malos: melius enim est ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est, suntipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant deatque ipsam arcam confringere conentur. Non pavescas, finito diluvio illos rapiet inanis et spinosa silva, atque te fertilis suscipiet terra. Post finem saeculi impii rapientur ad tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
turas scas nec patris ẽ soluis. nec fi¬
lii solius si ã boꝵ. et ĩo comunẽ qua
inuice se diligit pat̾ et filius nobi

Expanded text:
pturas sanctas, nec Patris est solius, nec Filii solius, sed amborum, et ideo communem, qua se invicem diligunt Pater et Filius, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tus atq agitatus qd̾ inloco trãquilis¬
simo et ab oĩb nẽtis ꝯmetissimo. uił
breu flabello approbai põt. quo etia
muscas abigẽtes aere comonemus
flatũq sentimus. q cũ enen eĩt occul¬
tice quoda motu celestium uł trenoꝵ¬
corpoꝵ ꝑ magnũ spatiũ mudi nẽtus ⁊¬
uocatur ex diu̾sis ꝑtib celi noia etiã
diu̾sa sortitus

Expanded text:
tum esse sentimus; quod in loco tranquillissimo, et ab omnibus ventis quietissimo vel brevi flabello approbari potest, quo etiam muscas abigentes aerem commovemus, flatumque sentimus. Quod cum evenerit occultiore quodam motu coelestium vel terrenocorporum per magnum spatium mundi ventus vocatur ex diversis partibus coeli nomina etiam diversa sortitus
Abbreviated transcription (Latin):
aliis testibmouem̃ ad fitẽ. cũ carũ
rerũ quas nec uidisse nos recolimꝰ nͣ
uitemꝰ. dant̾ signa nł ĩuocib uł in
licteris uł in quib cũq docum̃tis qbus
uisis nõ uisa credantur. nos aũt nõ ĩ¬
m̃ito scire nos dicimus. nõ solũ ea que
uidimꝰ aut indemꝰ. ueꝵ ⁊ illa q̃ ydoneis
ad ꝙͣcũq rem cõmoti testimoniis uł
testib credimꝰ. porro siscire no cõ gni¬
ent̾ dicimus illud ã qd̾ certissimũ cr¬
dimus binc fim̃ ẽ. ut q̃ recte credita. ⁊¬

Expanded text:
aliis testibus mouemur ad fidem, cum earum rerum, quas nec uidisse nos recolimus nec uidemus, dantur signa uel in uocibus uel in litteris uel in quibusque documentis, quibus uisis non uisa credantur. non autem inmerito scire nos dicimus non solum ea, quae uidimus aut\' uidemus, uerum et illa, quae idoneis ad quamque rem commoti testimoniis uel testibus credimus. porro si scire non incongruenter dicimur etiam illud, quod certissimum credimus, hinc factum est, ut etiam recte credita, e
Abbreviated transcription (Latin):
rens amalo ꝙ accrõe põt. s tenens
inbono. qd̾ amitti nõ pot. ubi eim
boni adepti amor inmutabilis est
profẽsto si dici pot mali cauendi ti¬
mor secunis e. timoris quippe casti
nomine ea uolũtas signata ẽ qua
nos necͣe erit nolle peccare et non
solicitirdine infinucatis ne forte
peccemuᷤ s trã quilitate cantatis
cauẽ pec̃m aut si milłus oĩo gene¬
ris timor ẽẽ potent m illa securita¬

Expanded text:
rens a malo quod accidere potest, sed tenens in bono quod amitti non potest. Ubi enim boni adepti amor inmutabilis est, profecto, si dici potest, mali cauendi timor securus est. Timoris quippe casti nomine ea uoluntas significata est, qua nos necesse erit nolle peccare, et non sollicitudine infirmitatis, ne forte peccemus, sed tranquillitate caritatis cauere peccatum. Aut si nullius omnino generis timor esse poterit in illa cert
Abbreviated transcription (Latin):
nsum scõꝵ ordinatũ omĩs ceciras im¬
piorum asũmo dõ. qui pro sui regim̃is
iniuste muu̾̃t. illiꝰ indicio iuste dispo

Expanded text:
sum sanctorum ordinatur omnis caecitas impiorum a summo Deo, qui pro sui regiminisinjuste vivunt, illius judicio juste dispo
Abbreviated transcription (Latin):
infestu ẽ ypocritas nõ qd̾ cculi
ũtendunt hõiu. id etia corde
gestare. Sunt eĩm ypotite siła¬
tores canq̃ pronũtiatores ꝑso¬
nax alienax sie ĩcheatricis fa¬
bulis. nõ eĩ u̾bi gra qui agit
ꝑtes agamenonis intragedia
sinue alicuius alt̾is ad ystoria
uł fabula que agitur ꝑtinẽti
uẽ ip̃e ẽ. S simulat et ypocrita
hũana quisquis se uult niden
qd̾ nõ ẽ. ypoctita ẽ. Simulat eĩ
iustu et nõ exhibet qr totus
fructu in laude homi ponit.qi
possũt etia simulãtes ꝑripero
du fallũt eos qb in dẽtur boni
ab eis q laudantur. s tales ab
ame opani dolosi nom̃ eĩ meñ
babiustis s oꝑa mea nõ fecistis

Expanded text:
est autem hypocritas non quod oculis praetendunt hominum, id etiam corde gestare. Sunt enim hypocritae simulatores, tanquam pronuntiatores personarum alienarum, sicut in theatricis fabulis. Non enim qui agit partes Agamemnonis in tragoediasive alicujus alterius ad historiam vel fabulam quae agitur pertinentis, vere ipse est; sed simulat eum, et hypocrita i vita humana, quisquis se vult videri quod non est, hypocrita est. Simulat enim justum, non exhibet; quia totum fructum in laude hominum ponit, quam possunt etiam simulantes percipere, dum fallunt eos quibus videntur boni, ab eisque laudantur. Sed tales ab a me, operarii dolosi: nomen meum habuistis, sed opera mea non fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
castitas et nõ exhibetur qnͣ uouet
uirginitas et nõ exhibetur uoue¬
quid ẽ ꝙ dixi adusus dei qr descĩs
deus fac̃ si bi domũ facit sibi tẽplũ
inquohabitare dignetur.et utiq̃
scm̃ uult ꝑmane̾ tẽplur suum
Põt ergo nirgini scĩmoĩali dici¬
bat. et ante ꝙ eaz uoueres ĩ tua
fuerat potestate. Quecũq aut
hec fecerunt nouernt talia et
nõ reddroeñs. nõ se putent tẽ¬
poralib mortib cornpi s et¬

Expanded text:
castitas, et non exhibetur; quando vovetur virginitas, et non exhibetur? VoveQuid est quod dixi, ad usus Dei? Quia de sanctis Deus facit sibi domum, facit sibi templum, in quo habitare dignetur: et utique sanctum vult permanere templum suum. Potest ergo virgini sanctimoniali bat, et antequam eam voveres, in tua fuerat potestate? Quaecumque autem hoc fecerint, voverint talia, et non reddiderint; non se putent temporalibus mortibus corripi, se
Abbreviated transcription (Latin):
tempora satis utilit timendi ⁊ ndendi.
Quam din eni sumꝰ in hoc scło nõ est
ntendum nepostea ploremus.

Expanded text:
tempora satis utiliter timendi et ridendi. Quamdiu enim sumus in hoc saeculo, nondum est ridendum, ne postea ploremus.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc qd̾ ait pat̾ uenit hora claĩfica
qm̃ que futura fuerãt ꝑ singula tẽ¬
qua nulla st̃ tp̃ra. nõ ergo credatur
hec hora fato urgẽte uenisse s deo
potius ordinãte nec sydera necessi¬
tas xp̃i ꝯnexuit passioe. Absit eñ
ut sydera mori cogerẽt syderum cõ
elegit qui etia tp̃s quo de uirgine
natus est cum pr̃e costituit. Qd

Expanded text:
hoc quod ait, « Pater, venit hora, clarifica quoniam quae futura fuerant per singula temqua nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante, nec siderea necessitas Christi connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum condelegit, qui etiam tempus quo de Virgine natus est cum Patre constituit, d
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽs ꝗd̾ u̾bis astructũ erat demõstra¬
ret. Igit̾ sp̃s sc̃s generalit̾ semel dat
dum manet in eis. Insignis uõ et ꝓ¬
digiis faciẽdis nõ manet ĩ hoĩe s u̾o¬
catus aduenit. aut suggeĩt necͣia et
recedit. Similit et in traoiti oẽ ł ordi¬
natiõe deforis gr̃a p̃stat tintioe etiã
deferes deuotis fider¬

Expanded text:
 demonstraret. igitur spiritus sanctus generaliter semel datur dum; manet in eis. in signis uero et prodigiis faciendis non manet in homine, sed uocatus aduenit aut suggerit necessaria et recedit similiter et in traditione uel ordinatione de foris. gratiam praestat, tuitionem etiam deferens deuotis fide
Abbreviated transcription (Latin):
dientib. Magnum et multu mi¬
randum specta culum ñr animus
tili ssima et frutuo sissima uoluꝵ¬
tatem oculis inceriorib han simir
cum beati uincen tii głosa passior
legeretur. Erat uide̾ inuicta mar¬
tytis aĩam q̃ insidias antiqui ho¬
lores mortis camis accerrima cõ¬
aictatioẽ c̾erante. et in adiutoĩo

Expanded text:
ena. Magnum et multum mirandum spectaculum noster animus tilissimam et fructuosissimam voluptatem oculis interioribus hausimus, cum beati Vincentii gloriosa passio legeretur. Erat videre invictam Martyris animam contra insidias antiqui holores mortalis carnis, acerrima conflictatione certantem, e
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia eius. Nunc in eo quisq ⁊
sequit᷑ in quo unitaturno in qͣ¬
tum ille filius dei ẽ inus ꝑ ꝙ fea
portabat inse p̾buit imitanda.Et
gines sint in ꝗb iam fcm ẽut ui¬
num. fideles qui uirginitatẽ corpo¬
ris amiserunt. nõ quocũq ille ieit
s quo usq ip̃i poterunt possunt
aut ubiq p̾t̾ qua indecore uirgi¬
nitatis. In cedite beati pauꝑes ⁊
sp̃u initamin eum qui ꝑꝑuos¬
pauꝑ fes est cum diues eer. B eati
mites. imitamini eum qui dixir
discite ame quia mitis sum ⁊ hu¬
milis corde. Beati lugentes imita¬
mini eum qui fleuit suꝑ ierłm. Be¬
ati qui esuritis et sicitis iustitia
imitamini eum qui diicit. men
cib ẽ ut faciam uoluntatẽ eius
qui msit me. Beati miẜi cordes
imitamini eum qui uulnerator
alatronib et inuia iacenti semi¬
uiuo desꝑatoq sb̃uenit. Beatimũ¬
do corde imitamini euin qui peg
non fecit nec inuentus edolus ĩ
ore eius. B̾eati pacifici imitamĩ
eum qui pro sius ꝑsecutorib dix̃

Expanded text:
uestigia eius. hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur: non in quantum ille filius dei est unus, per quoportebat, in se praebuit imitanda. etgines sint, in quibus iam factum est, ut uiteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore uirgnitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui prous est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hierusalem. beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, imitamini eum, qui dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitamini eum, qui uulnerato a latronibus et in uia iacenti semiuiuo desperatoque subuenit. beati mundicordes, imitamini eum, qui peccatum non fecit nec inuentus \'est dolus in ore eius. beati pacifici, imitamini eum, qui pro suis persecutoribus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum nt sequamini uestigia
eius. Hec qui ĩmitantur ihiis
agnum secuntur. S certe etiam
coniugati possunt ire ꝑista uesti¬
gia. er si nõ ꝑfcẽ in eader forma pro¬
ronentes pedes. Uerum tñ in eisde
semitis gradientes. S ecce ille
agnus graditur itinere nirgina¬
li. quomodo ibunt qui hec ami¬
serunt qd̃ millo modo recipient
llos ergo uirgines sequimimi eñ¬

Expanded text:
exemplum, ut sequamini uestigia eius. haec qui imitantur, in his agnum sequuntur. sed certe etiam coniugati possunt ire per ista uestigia, etsi non perfecte in eadem forma ponentes pedem, uerumtamen in eisdem semitis gradientes. Sed ecce ille agnus graditur itinere uirginali. quomodo post eum ibunt qui hoc amiserunt, quod nullo modo recipiunt? uos ergo, u
Abbreviated transcription (Latin):
te. Magis oprabo aquolib repẽ¬
hendi. quã siue ab errante sũe
ab aduliante laudan. Nullus ẽ
tep̾ hensor formidandus ẽ ama¬
tori mͣtatis. Et enĩ aut inimicus
rep̃hensimis ẽ. aut amicus. Si gͦ
inimicus insultat ferendꝰ ẽ. amicꝰ
aũt si errar docendus. si docet audi¬
endus. laudator uõ ⁊ errans cõfir¬
mat ertorẽ ⁊ adulans illicit ĩcrore.
arguet me. olcum aũt peteatoris
nõ mpinguabit capud meñ.

Expanded text:
 magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorearguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput meum .
Abbreviated transcription (Latin):
aũcte atq ratione. Tp̃r aucrori¬
tas. reaũt ratio prior ẽ. Aluid ẽ
eñi quod inagendo añ ponitur.
aliud quod pluris ĩ appetento ex¬
timatur. Iraq quãquam bonoꝵ
auctoriras imꝑite młtitudini i¬
deat̾ eẽ salubrior. ratio uero aꝑti¬
or est eruditis.¬

Expanded text:
ate atque ratione. tempore auctoritas, re autem ratio prior est. aliud est enim, quod in agendo anteponitur, aliud, quod pluris in appetendo aestimatur. itaque quamquam bonorum auctoritas imperitae multitudini deatur esse salubrior, ratio uero aptior eruditis
Abbreviated transcription (Latin):
post pm̃iam que pͥores mores ꝑdito
intenmit reformatñ ĩ melius. sic
q̃ corpus post int̾fecram mortẽ qũa
ĩculo pecc̃i om̃s debemus. credẽdu
ꝗ spandum ẽ. resuitectionis tp̃re ĩ
melius cõmutan. ut nõ caro ⁊ sãgͥs
regñ dĩ possid̾at. ꝙ fi nõ põt ñ põs.

Expanded text:
tiam, qua priores mores perditos interemit, reformatur in melius; sic etiam corpus post istam mortem, quam vinculo peccati omnes debemus, credendum et sperandum est resurrectionis tempore in melius commutari, ut non caro et sanguis regnum Dei pos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hoc isto anno qd̾ illo ica nõideo¬
ẽ mutabilis deus qr unuu̾si scłi pͥore
uolumine aligo aluro posteĩore sibi
caticẽs addoctrina religionis sa lu¬
berima ꝑtinẽtes ꝑ mutabilia tp̃ra
sine ulla sui ꝓmutatioe disponerer¬

Expanded text:
non hoc isto anno quod illo, ita non ideo mutabilis deus, quia uniuersi saeculi priore uolumine aliud aliud posteriore sibi cationes ad doctrinam religionis saluberrimam pertinentes per mutabilia tempora sine ulla sui mutatione disponere
Abbreviated transcription (Latin):
aliud eĩ p̃ceptum ꝙ huic tp̃ri aptũ
cuiq tp̃ri accõmode ad hibetur. quid
qñ imꝑtiat ad dat auferat dchat
augeat minuat uelito nõ mutab¬
lis mutabiliu. siẽ creator.ita mo¬
derator donec imusi scłi pulcritu¬
do cius ꝑticule sunt que suis ꝯb¬
q tp̃orib apta sunt. uelud magnũ
canie cuusda modulationis in

Expanded text:
huic tempori aptum cuique tempori accommodate adhibeatur; quid quando impertiat, addat, auferat, detrahat, augeat, minuatve, immutabilis mutabilium, sicut creator, ita moderator, donec universi saeculi pulchritudo, cujus particulae sunt quae suis quibusque temporibus apta sunt, velut magnum carmen cu
Abbreviated transcription (Latin):
qui audissent parumq hoĩe nos¬
sent nõ eum arte medicinali fidẽ
gatus aꝑuit ꝙ nõ intellexerant
u illi iam etati nõ huic se suisse
uerum est qd̾ dr̃ semel recte fcm̃nul¬
latenus ẽẽmutandum. mutata ꝯp¬
ita mutan uera rõ płmq flagitati
ut ip̃i dicant recte nõ fieri simutet᷑¬

Expanded text:
qui audissent parumque hominem nosqui audissent parumque hominem nossent, non eum arte medicinali fideregatus, aperuit, quod non intellexerant, uidelicet illi iam aetati non hoc se fuisse uerum est, quod dicitur, semel recte factum nullatenus esse mutandum. mutata quipita mutari uera ratio plerumque flagitat, ut, cum ipsi dicant r
Abbreviated transcription (Latin):
dit. nõ nediurnis tp̃ra nocturna uͦ¬
tuntur. Quotiens nr̃e uanãt᷑ eta¬
ces adolo scẽtie puentia nõ reditu¬
ra cedit iuuẽrus adoloscẽtie non
mãsura succedit finiẽs inuẽtucer
senectus morte finitur. Hec oĩa
mutãtur. nec nuitat᷑ diuine ꝓi¬
dẽtie rõ qua fit ut ista mutẽt᷑. Nõ
aũt opinor cum agricola estate ali¬
no iusseĩt ꝙͣ iusserat hyeme rõ mu¬
tatur agri culture et cum mane
ẜgit qui nocte ꝯmescebat. iute cõ¬
siliu nõ imitauit. aᵈ magrado¬
lescẽti ꝙͣ pu ero solebat imposuit
doctina igitur cõstans p̾cepta nõ
mutata mutauit. Magnus ille
cõsultus aquodam dolori eius ad¬
hibei iussit ꝙ in tpr̃e cõgruere uite¬
batur ad hibitum sanitas cõsecu¬
ta ẽ. deinde post aliquot annos ⁊¬
eadez nursus corporis cã amota ho
ide ille putauit adhibẽdu u̾tit ĩ
peius miratus recurnt ad medi¬
cum indicat fc̃m at ille ut erat
acerimus ita respõdit.io male ad¬
eptus es. qr nõ ego iussi ut om̃s

Expanded text:
dit? nonne diurnis tempora nocturna uertuntur? quotiens nostrae uariantur aetates! adulescentiae pueritia non reditura cedit, iuuentus adulescentiae non mansura succedit, finiens iuuentutem senectus morte finitur. haec omnia mutantur nec mutatur diuinae prouidentiae ratio, qua fit, ut ista mutentur. non autem, opinor, cum agricola aestate aliud iusserit, quam iusserat hieme, ratio mutatur agriculturae. et cum mane surgit, qui nocte quiescebat, uitae consilium non mutauit. aliud magister adulescenti, quam puero solebat, inposuit; doctrina igitur constans mutato praecepto non mutata mutauit. Magnus ille consultus a quodam dolori eius adhiberi iussit, quod in tempore congruere uidebatur; adhibitum sanitas consecuta est. deinde post aliquot annos eadem rursus corporis causa commota hoc idem ille putauit adhibendum; uertit in peius. miratus recurrit ad medicum, indicat factum; at ille, ut erat acerrimus, ita respondit: deo male acceptus es, quia non ego iussi\', ut omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ aspectus quo pe se ip̃m in tue
tur uerum. Rationatio ẽ ratio¬
nis inquisitio. Quare illa est¬
opus aduidendum. ista ad in¬
quirendũ.

Expanded text:
animi aspectus, quo per se ipsum verum intuetur. Ratiocinatio vero est rationis inquisitio. Quare illa opus est ad videndum, ista ad inquirendum.
Abbreviated transcription (Latin):
na cupiditate de cepis .i. pecca tor
qui t̾re noĩe signãtur uł certe ge¬
nus t̾tium teptatioĩs hus u̾bis
figuratur qd est cunositas fra
ẽ qui mãducat ꝓfunda et tene¬
brosa penetrat ettm̃n tẽporalia atã

Expanded text:
na cupiditate deceperis, id est peccatores, qui terrae nomine significantur; vel certe genus tertium tentationis his verbis figuratur, quod est curiositas. Terram enim qui manducat, profunda et tenebrosa penetrat, et tamen temporalia atque
Abbreviated transcription (Latin):
non eñi quod redditis reddendo mi¬
nuetur. s potius seruabit᷑ ⁊ angebi¬
tur. Benignus enĩ exanctor ẽ nõ ege¬
nus. ⁊ qui nõ crescat exredditis. s ĩ se
crescere faciat redditores. Hine ergo ꝙ
ti additur. Immono ĩ eo cui redditur
reddens ipẽ semati. Id ip̃m quippe erit
redditũ ⁊ redditor. quia id ip̃m erat de¬
bitor ⁊ debitũ. Deo namꝙ se ip̃m debet
hõ. eiq reddendus ẽ ut teatuo sit aqͦ
accepit ut sit. Ita ei ds̃ exigit ymaginẽ
hoss in homine ip̃o. sicut suam. Cesar
exigebat ĩnumero. quanto magis g
redtenda est cum ꝑ mittitur. cuiꝰ eciã
non promissa debẽtut.¬

Expanded text:
 enim, quod redditis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod ti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo namque se ipsum homo debet eique reddendus est, ut beatus sit. a quo accesuam in homine ipso, sicut suam Caesar exigebat in nummo. quanto magis ergo reddenda est, cum promittitur, cui etiam non promissa debetu
Abbreviated transcription (Latin):
buntur sp̃s in mundimors ẽ illa
potius et̾na ꝙͣ uita. Nulla quippe
peior et maior ẽ mors ꝙ ubi non
q uita eẽ nõ pot suma mors eius
est alienatio auita dei in efnitate
ne ullo felice solus illedat qui ⁊¬
dat nera felicitate.

Expanded text:
buntur inmundi. mors est illa potius aeterna quam uita. Nulla quippe maior et peior est mors, quam ubi non que uita esse non potest, summa mors eius est alienatio a uita Dei in aeternitate ne ullo fine felicem, solus ille dat, qui dat ueram felicitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rent alios diu̾so p̃sso oris teñe ram̃
aliqũe sonuextremos aũt. qui nͥ ad¬
ũctis sibi pͥmis enĩpere nõ naleñt.
Itaq litreras hoc ordine quo expo¬
site sunt uocales. semiuocales et
mutas nominauit. De inde silla¬
bas notanit. deinde uerba mato
genera. formasq digesta sunt. ⁊¬
Omĩsq illoꝵ motus ĩtegras m̃c¬
tura ꝑite subtilit̃q distĩcta sunt.
Iñ ĩa nũorũ ⁊ dim̃sioĩs ñ ĩ memor
adiecit ãĩuñ ĩ ip̃as uocũ ⁊ sillaba¬
rumuanas moras. atq indespana
tp̃ris alia dupla. alia simpla ẽe cõ¬
petit. quib longe breuesq sillabe
ten derẽtur. notauit q̃ ista ⁊ in regu¬
las cẽtetas disposuit. Poterat iam ꝑ¬
fecra ẽẽ gramatica. s quia ip̃o noĩe
profiten se licteras clamat. unte q̃
latine licreratura dicitut. factũ est
ut quid quid dignũ memoria licteris
mandaretur.ad eam necͣcio ꝑtineret.
Iraq unũ quidem nom̃. s res ĩ finita¬

Expanded text:
rent, alios diuerso pressu oris, tenere tamen rent, alios diuerso pressu oris, tenere tamen aliquem sonum, extremos autem, qui nisi adiunctis sibi primis erumpere non ualerent. itaque litteras hoc ordine, quo expositae sunt, uocales semiuocales et mutas nominauit; deinde syllabas notauit. deinde uerba in octo genera formasque digesta sunt omnisque illorum motus integritas iunctura perite subtiliterque distincta sunt. inde iam numerorum et dimensionis non inmemor adiecit animum in ipsas uocum et syllabarum uarias moras atque inde spatia temporis alia dupla, alia simpla esse conperit, quibus longae breuesque syllabae tenderentur. notauit etiam ista et in regulas certas disposuit. Poterat iam perfecta esse grammatica sed, quia ipso nomine profiteri se litteras clamat-unde etiam Latine litteratura dicitur — factum est, ut, quidquid dignum memoria litteris mandaretur, ad eam necessario pertineret. itaque unum quidem nomen, sed res infinita
Abbreviated transcription (Latin):
ratione utitur ⁊ rationabilia uł fat̃
uł sequitur qr rõali quodam uiculo
in eorum sotietate astrin gebatur.
cum quib illi erat rõ ip̃a cõnmuniᷤ.
nec hõi hõ firmissime sonar poss
nͥ colloquentur atq ita sibi m̃tes
suas cogitationesq qĩ resun derent.
bula.i. singnificantes quosdã so¬
nos. ut qm sentire anmos suos ñ
poterant adõ sibi copulandos sẽ su
qͣi intprete utentur. S audi ab¬
sentiũ uͥba nõ poterant. Ergo illa
ratio pepent lr̃as notatis om̃ibus
oris ac lĩgue sonis atq discret.
Nich̾ aute̾ horum face̾ poterat siłi¬
tudo rerum sine quodã defixo tiõ. i¬
ne infinite patere iideretur. Eno
utilitas nũandi mass neccitate a
uelud queda gramatice ĩfantia ꝙͣ
uarto litterator̃e uocat. ꝓgre ssa
de ĩ rõ aĩadutit eosdemoris sonos
quibus loquͣemur. ⁊ quos lictens
iam singnauãt alios eẽ ꝗ mod̾rato
uane hiatu. qͣi enodati ac simplice
fancib sine ulla collisione deflue¬

Expanded text:
ratione utitur et rationabilia uel facit uel sequitur, quia naturali quodam uinculo in eorum societate adstringebatur, cum quibus illi erat ratio ipsa communis — nec homini homo firmissime sociari posset, nisi conloquerentur atque ita sibi mentes suas cogitationesque quasi refunderent — bula, id est significantes quosdam sonos, ut, quoniam sentire animos suos non poterant, ad eos sibi copulandos sensu quasi interprete uterentur. sed audiri absentium uerba non poterant; ergo illa ratio peperit litteras notatis omnibus oris ac linguae sonis atque discretis. nihil autem horum facere poterat, si multitudo rerum sine quodam defixo termino infinito patere uideretur. ergo utilitas numerandi magna necessitate anuelut quaedam grammaticae infantia, quam Uarro litterationem uocat; Grade ratio animaduertit eosdem oris sonos, quibus loqueremur et quos litteris iam signauerat, alios esse, qui moderato uarie hiatu quasi enodati ac simplices faucibus sine ulla conlisione deflue
Abbreviated transcription (Latin):
modo portauimus inquid yma¬
ginem eius qui delimo portemus
et ymaginem eius qui de celo ẽ
hanc ymaginem uirginitas põ¬
tat.portat incegritas scĩtas por¬
tat et uentas. portant discipline
diũ memores instĩam cum reli¬
gioẽ retunẽtes stabiles infide hu¬
miles intimore ad oẽm tolleran¬
tiam fortes ad sy stinendas ĩ iu
faciles. frat̾na pace unanimes
atq cõcordes. Que uos singule
o bone uirgines obẜuare diligere¬
et in plẽ debetis. que deo et xp̃o i
naçantes ad dũm cui nos dedica¬
stis maiore et meliore ꝑte p̾cedi¬
tis ꝓuecte annis inniorib facit
magistenum. minores natu pre¬
betẽ ꝯparib incitamentu. horta¬
mentis nos mutius excitate.E¬
mulis de uirtute documtis ad i¬
głiam prouocante. Durate forn
Tantum memetote tunc nn cũ
inapiet innob̾ mrguntas hono

Expanded text:
modo portauimus imaginem eius qui de limo est, portemus et imaginem eius qui de caelo est. hanc imaginem uirginitas portat, portat integritas, sanctitas portat et ueritas, portant disciplinae Dei memores, iustitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles in timore, ad omnem tolerantiam fortes, ad sustinendam iniurifaciles, fraterna pace unanimes adque concordes. Quae uos singula, o bonae uirgines, obsernare, diligere, inplere debetis quae Deo et Christo uacantes ad Dominum, cui uos dicastis, et maiore et meliore parte praeceditis. prouectae annis, iunioribus facite magisterium: minores natu, praebete conparibus incitamentum. hortamentis uos mutuis excitate, aemulis de uirtute documentis ad gloriam prouocate. durate fortitantum mementote tunc nostri, cum incipiet in uobis uirginitas hono
Abbreviated transcription (Latin):
uł fero excitum armandñ. hostesq in
regat. quod ĩ etnũ consulat. qd̾ ĩ re¬
gnũ celorum c̾clẽtes. sperantes am̃a¬
tesq ꝑducat. Dei engo filius equal
rex ẽẽ uoluit rsrł. dignatio ẽ non¬

Expanded text:
vel ferro exercitum armandum, hostesque deregat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis rex esse voluit Isr
Abbreviated transcription (Latin):
diligẽtius disputare uerecũdia re¬
resistit et cõpellit ueniar honore p̃¬
fato apudicis anrib poscẽ. cur ro
eẽt ꝙͣ de aliis cum loquimur corpoiͬ
ꝑtib. Quisquis ergo ad has lictẽa
impudicus accedit culpa refugi¬
at nõ nͣa fc̃a denoter sue tiupitũ¬
omis. nõ u̾ba nr̃e necessitatis.ĩqb
michi facillime piroicus et religi¬
osus lector ułauditor ignoscit don̾ec

Expanded text:
diligentius disputare uerecundia resistit et conpellit ueniam honore praefato a pudicis auribus poscere, quur id esset, quam de aliis cum loquimur corporis partibus. Quisquis ergo ad has litteras inpudicus accedit, culpam refugiat, non naturam; facta denotet suae turpitudinis, non uerba nostrae necessitatis; in quibus mihi facillime pudicus et religiosus lector uel auditor ignoscit, donec
Abbreviated transcription (Latin):
no. hãc uita diletissimi
amemus appetamus desideremus
ad ꝯua oĩs qui currit nõ graditur
uia pedur s uia moꝵ. boni ergo mo¬
res reꝗrant᷑. ip̃i in oĩb inuen̾iant᷑¬

Expanded text:
nt. Hanc vitam, dilectissimi, amemus, appetamus, desideremus: ad quam omnis qui currit, non graditur via pedum, sed via morum. Boni ergo mores requirantur, ipsi in omnibus inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
rit ip̃ẽ perit. hoc em̃ debitum redtere
penam solũe ẽ.Restat ergo ut de ip̃ins
indulgẽtia serii eẽ possimus. si tam̃
accepta in dulgentia nõ rursus ad de¬
bita contrahenda redeamꝰ.¬

Expanded text:
e perit? Hoc enim debitum reddere, poenas luere est. Restat ergo ut de ipsius indulgentia securi esse possimus: si tamen accepta indulgentia non rursus ad debita contrahenda redeam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõ. quo fugiet cũ cepit ꝑati tͥbulati¬
ones. Eugiet abagro ad cimrate. a
publico ad dom̃n ⁊ adomo ĩcubicu¬
lum ⁊ seꝗtur tribulatio. Acubicło
biculũ sum. porro si ibi tumultus ẽ.
si fumus uquitatis. si flãma soe¬
lens. nõ illuc põt cõfugere. pellitũ
cũq fugerit. se trͣahit post se. ⁊ qͥcũ¬

Expanded text:
est homo? quo confugiet, cum coeperit pati tribulationes? Fugiet ab agro ad civitatem, a publico ad domum, a domo in cubiculum, et sequitur tribulatio. A cubiculo rius cubile suum. Porro si ibi tumultus est, si fumus iniquitatis, si flamma sceleris, non illuc potest confugere: pellitur cumque fugerit, se trahit post se: et quocum
Abbreviated transcription (Latin):
scultatioĩs uiadeẜatur.et inĩ sroia
Si ambules etiaz humili ꝑuenie
ad excelsum. si infumum humilẽ¬
q non spreuens in excelso fortissimͦ
ꝑmaneb̾. Que eim cã humilitati
xep̃i nisi infirmitas tua. uenit doce

Expanded text:
xsultationis via deseratur, et in insidias Si ambules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus humilem non asperneris, in excelso fortissimus permanebis. Quae enim causa humilitatis Christi, nisi infirmitas tua? Valde
Abbreviated transcription (Latin):
bonus pictor uidican abillo ⁊ pin¬
gẽ nesçiat. Et choraula melior a¬
lio choraula approban abeo qui al¬
terius artis sit.ita et testis põteẽ
creandi p̾sbiten qui infenor ordi¬

Expanded text:
bonus pictor iudicari ab illo, qui pingere nesciat, et coraula melior alio coraula adprobari ab eo. qui alterius sit artis; ita et testis potest esse creandi presbiteri qui inferior ordi
Abbreviated transcription (Latin):
bue̾. uindican uis xp̃iane. nõ dui
uindicatus ẽ xp̃s. An tu passus e
improbum.et illeno passus ẽ. siõ¬
ne prior pro te passus ẽ qui nõ ha¬
bebat qͣre pateretur. Nam in te tri¬
bulatio fornax anrificis ẽ s tñ an¬
ru sis et non palea ut sordib ea¬
reas nõ incinere ꝯuͥ taris
et ip̃e hõ sit. cupit se de hoĩe uindica¬
re. Et enm suꝑare hoĩez palaz q̃rit
oculte adyabolo suꝑatur inanis e¬
ffectus uana et suꝑbia letitia qd̾ i
qͣi uinci nõ potuit.

Expanded text:
buere. Vindicari vis, christiane? Nondum vindicatus est Christus. An tu passus es improbum, et ille non passus est? Nonne prior pro te passus est, qui non habebat quare pateretur? Nam in te tribulatio fornax aurificis est si tamen aurum sis, et non palea, ut sordibus careas, non in cinerem convertarism ipse homo sit, cupit se de homine vindicare: et cum superare hominem palam quaerit, occulte a diabolo superatur, inanis effectus vana et superba laetitia, quod quasi vinci non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sura cors ĩ qua mortuus est resurrex̃.
nefas ẽ dicere. cum resurrectionis
om̃ium tempus uenĩt. accessuram
corpori eius eam magnitdinẽ qu̾a
hũit quando inea discipulis ĩ qua
illis notus erat appaniut. ut longis¬
simis fien poss equalis. Si autem
dixenmus ad dñici corporis modũ
si hoc teresurectione corporũ dictum
ẽ. sic accipiamus dc̃m ut nec ultra
nec ĩfra inuenilẽ formã resurgant
corpora mortuoꝵ. s ĩ ea etate a robpẽ
usque ad quam xp̃m hic ꝑuenisse
cognonimus. Cura triginta qmppe
annos diffim erũt eẽ q̃ huius seculi
doctissum hoĩes iuietutẽ. quetũ finͣt
spatio ꝓprio tĩnara. mñ iam hoĩem in
demm̾ra uergẽ. gramoris ac senilis

Expanded text:
sura corporis, in qua mortuus est, resurrexit, nec fas est dicere, cum resurrectionis omnium tempus uenerit, accessuram corpori eius eam magnitudinem, quam non habuit, quando in ea discipulis, in qua illis erat notus, apparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad dominici corporis modum si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum, ut nec ultra, nec infra juvenilem formam resurgant corpora mortuorum; sed in ejus aetate et robore, ucognovimus. Circa triginta quippe annos definierunt etiam hujus saeculi doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio suo terminata, inde jam hominem ad detrimenta vergere gravioris
Abbreviated transcription (Latin):
eis scriptani libris que iã canonice
applantũ didici hũc timore honorem¬
q deferre. ut nullũ earũ auctorẽ scribẽ¬
⁊ si aliquid offendero licteriᷤ qd̃ initeatũ
ambigã. alios aũt ita lego. ut quãtali¬
b sc̃itate toctrinaq p̃polleant. nõ ideo
uer̃i putẽ quia ip̃i ita senserunt. s qr
michi uł ꝑ illos auctores canonicos. uł
probabili ratione ꝗd auo no oberet ꝑ
canonicis hant ĩgemiã debeo ẜnitutẽ.
qua eas solas ita sequor.ut scptores
canim nicħ ĩeis oĩo errasse. nicħ fallaci¬
ter posuisse nõ dubitẽt.

Expanded text:
eis Scripturarum libris quae jam canonicae appellantur didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribenac si aliquid in eis offendero litteris quod videatur ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt, sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabilcanonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem.