comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruus post dimissum sibi adnõ om̃e debitũ
cõseruo suo noluit ipse dimittere: in carce¬
rem religatur. Quia indulgere cõseruo suo
noluit: quod sibi fuerat indultũ. ad nõ ami¬
sit. Iuȩ ad huc fortius xp̃c in p̃ceptis suis:
maiore censurȩ suȩ uigore p̃diarit. Cũ stete¬
ritis inqͥt ad oracionẽ. remittite siqͥd habetis
remittet uob̃ peccataᷤ. Excusatio tibi in die
iudicii nulla suꝑ est: cum scdm tuã senten¬
ciam tudiceris: & quod feceris. hoc & ipse pa¬
tiaris. Pacificos enĩ ⁊ cõcordes atq imanimes
ẽẽ. in domosua ds̃ p̃cipit: & quales nos fecit
natiuitate scda. tales itult renatos ꝑseuera¬
re: tit qui filii dĩ ẽẽ. ceꝓimꝰ. in dĩ pace mane¬
amus. ⁊ qͥb sp̃s unus est. unꝰ sit & animus et
sensus. Sic nec sacrifitium ds̃ recipit dissidẽ¬
tis. et ab altari reuertentẽ priꝰ fri recõcilia¬
ri iubet: ut pacificis p̃cib et ds̃ possit eẽ. pa¬

Expanded text:
servus post dimissum sibi a domino omne debitum servus post dimissum sibi a domino omne debitum conservo suo noluit ipse dimittere , in carcerem religatur: quia indulgere conservo suo noluit, quod sibi a Domino indultum fuerat amisit. Quae adhuc fortius Christus in praeceptis suis majore censurae suae vigore proponit: Cum steteritis, inquit, ad orationem, remittite si quid habetis remittet uobis peccata uestra. excusatio tibi nulla in die iudicii superest, cum secundum tuam sententiam iudiceris et quod feceris hoc et ipse patiaris. pacificos enim et concordes adque unanimes esse in domo sua Deus praecepit et quales nos fecit secunda natiuitate tales uult renatos perseuerare, ut qui filii Dei sumus in Dei pace maneamus, et quibus spiritus unus est unus sit et animus et sensus. sic nec sacrificium Deus recipit dissidentis et ab altari reuertentem prius fratri reconciliari iubet, ut pacificis precibus et Deus possit esse pa
Abbreviated transcription (Latin):
peccare cotidie. dum cotidie ꝓ peccatis iubet᷑
Si dixerimꝰ qͥa peccatũ nõ habemus: nos ipsos
decipimus. et ueritas in nobis non est. Si aũ
confessi fucrimꝰ peccata nr̃a. fideł ⁊ iustus est
dñs qui nob̾ peccata dimittat. In epła sua
utrumq complexis est. quod ⁊ rogare pro
peccatis debeamus: & impetremus indulgẽ¬
tram cũ rogamꝰ. Idõ et fidelem dñm dixit
ad dimittenda peccata. fidem pollitionis suȩ
reseruantẽ. qura qui orare nos propeccatis
⁊ debitis dociit: pat̾nam miscdĩam ꝓmisit.
or ueniam secuturam. Adunaẽ plane. ⁊ addi¬
dit legẽ certa nos cõditione ⁊ sponsione cõs¬
tringens: ut sic nob̃ dimitti debita postulemꝰ
sedm quod ipsi debitorib nr̃is dimittimus:
scientes impetrari nõ posse. quod ꝓpeccatis
petimꝰ nsi or ipsi cirta peccatores nr̃os paria
fecerimus. Idcirco &e alio in loco dicit. Inqua
m̃sura mensi eritis: in ea remetiet᷑ uob̃. Et qͥ

Expanded text:
peccare se cottidie, dum cottidie pro peccatis iubetur peccare se cottidie, dum cottidie pro peccatis iubetur si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis pecutrumque complexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus, et impetremus indulgentiam cum rogamus. Ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata, fidem pollicitationis suae reservantem; quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit, paternam misericordiam promisit et veniam secuturam. XXIII. Adjunxit plane et addidit legem, certa nos conditione et sponsione constringens, ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes impetrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa debitores nostros paria fecerimus. Idcirco et alio in loco dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
pascitur. Sic alit᷑ elias in fuga ⁊ in solitudinȩ.
coruis ministrantibꝰ. ⁊ uolucrib esbũ sibi
apportantib in ꝑsecutione nutrit᷑: atq o
humanȩ maliciȩ detestanda crudelitas. Fe.¬
rȩ parcunt: aues pascunt: & homines insi
sicut &e nos remittimꝰ debitorib nr̃is. P ost
subfidium cibi petit᷑ e uenta delicti: ut
qui a dõ pascit᷑. in dõ iuuat:. nec tantũ pre¬
senti&e temporali uitȩ. s et ȩt̃ne cõsulatur:
ad quã uenire potest. si peccata donentur.
Quȩ debita dr̃s appellat. sicut in ęuͣgłio suo
dicit. dimisi tͥ om̃e debitum: quiame rogas¬
ti. Quã necesfariȩ aũ. quam ꝓuident̃ ⁊ salu¬
brit̃ ammonem: qͦd peccatores sumꝰ. qui ꝓ
peccatis rogare cõpellimur: ut dũ indulgẽ¬
tra de dõ petit᷑ conscientiȩ fuȩ animꝰ recor¬
detur. Ne qͥs sibi quasi innocens plactat. et
se extollendo plus ꝑeat: instrititur ⁊ docetur

Expanded text:
pascitur . Sic alitur Helias in fuga; et in solitudine pascitur . Sic alitur Helias in fuga; et in solitudine corvis ministrantibus, et 211 volucribus cibum sibi apportantibus, in persecutione nutritur . Atque, o humanae malitiae detestanda crudelitas! ferae parcunt, aves pascunt, et homines insidSICUT ET NOS REMITTIMUS DEBITORIBUS NOSTRIS. Post subsidium cibi petitur et venia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo vivat, nec tantum praesenti et temporali vitae sed et aeternae consulatur; ad quam veniri potest, si pequae debita Dominus appellat, sicut in euangelio suo dicit: dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti. quam necessario autem, quam prouidenter et salubriter admonemur quod peccatores sumus qui pro peccatis rogare conpellimur, ut dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur! ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missas. ipse qͦ comitatur. Ad quod ut pos¬
sit untsqͥsq nr̃m parare se. sic discit orare:
⁊ de orationis lege. qualis eẽ. debeat noscere.
Neq enĩ decẽ quotidianłs cibꝰ potest usto:
cũ scriptum fit. Nõ occidit dñs fame ani¬
nam iusti. E t itm. Iunior fui et senur: et
t̃ uidi uistum delictum nec sem̃ esꝰ querẽs̃
panem. Item dr̃is ꝓmittat et dicat. Nolite cogitare
dicentes. quid etlemus aut quid bibemus: aut
quid uestiemur: hoc enĩ nationes querunt. Scit
autẽ pat̾ ũr: quia hoꝵ. om̃ium indigetis.
Querite pͥmũ regnũ ⁊ usticiam dĩ et hȩc
om̃ia apponent᷑ uob̃. Querentibꝰ regnũ ⁊ ius
ticiam dĩ: om̃ia ꝓmittit apponi. Nam cum
sint dĩ om̃ia: habenti dñm nichildeerit: si
cdõ ipse nõ desit. Sic daniel leonum lacu
uissu regis incluso pͣndium diuinitꝰ ꝓcurat᷑.
⁊ int̾ feras estrientes & parcentes. homodĩ

Expanded text:
praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut pospraemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cottidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem, item Dominus promittat et dicat: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit autem pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et iustitiam Dei, et haec omnia adponentitiam Dei omnia promittit apponi. Nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo ipse non desit. Sic Danieli, in leonum lacu jussu regis incluso, prandium divinitus procuratur, et inter feras esurientes et parcentes homo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
& nnteritũ. Radix enĩ omĩum malors
est cupiditas: quã quidam appetẽtes. nau¬
fragauert̃ a fide: & inseruert̃ se doloribus
multis. Docet nõ tantũ contempnẽdas. sed
& ꝑiculosas ẽẽ. diuitias: illic ẽẽ. radicẽ ma¬
lorum blandientiũ: cecitatẽ mentis huma¬
nȩ occulta deceptione fallentium. Unde
& diuitẽ stultum scłares copias cogitantẽ:
et se eruberantiũ fructuum largitate iac¬
tantem: redarguit ds̃ dicens. Stulte: bac not¬
te expostulatur anima tua. Quȩ gͦ parasti:
cinus ert̃: Letabat᷑ stultus in fructibus.
nocte moriturus: &e cui uita iam deerat.
uictus habundantiam cogitabat. Contra
autẽ dñs ꝑfectum ⁊ cõsummatũ docit
fieri: qui omĩb suis uenditis. atq in usum
pauꝑũ distributis. thesaurũ sibi condat
ĩ cęlo. ẜ um dic̃ posse se seqͥ. ⁊ głam drũcȩ pas.¬
sionis imitari: qui expeditus ⁊ suceictus.
nullis laqueis rei familiaris inuoluit᷑. s so¬
lutus ac liber facultates suas ad dñm ante

Expanded text:
omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Docet non tantum contemnendas sed et periculosas esse diuitias, illic esse radicem malorum blandientium, caecitatem mentis humanae occulta deceptione fallentium. unde et diuitem stultum saeculares copias cogitantem et se exuberantium fructuum largitate iactantem redarguit Deus dicens: stulte, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? laetabatur stultus in fructibus nocte moriturus et cui uita iam deerat uictus abundantiam cogitabat. contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qui omnibus suis uenditis adque in usum pauperum distributis thesaurum sibi condat in caelo. eum dicit posse se sequi et gloriam dominicae passionis imitari qui expeditus et succinctus nullis laqueis rei familiaris inuoluitur, sed solutus ac liber facultates suas ad Dominum ante
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs dilectissimi ce scire debemꝰ: quia quando
dm̃ patrẽ dicimꝰ quasi filii dĩ agere debemꝰ.
ut quomͦ nos nob placemꝰ de dõ patre: sic
sibi placeat ⁊ ille de nobis. Conuersemur qͣsi
qui clarificant me. ctartficabo: & qͥ me sꝑnit
sꝑnetur. Beatus quoq apłs: in epła fua posu¬

Expanded text:
fratres dilectissimi, et scire debemus quia, quando fratres dilectissimi, et scire debemus quia, quando patrem Deum dicimus, quasi filii Dei agere debemus, ut, quomodo nos nobis placemus de Deo patre, sit sibi placeat et ille de nobis. Conversemur quasi qui clarificant me clarificabo, et qui me spernit spernetur . Beatus quoque Apostolus in Epistola su
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi aũt sp̃uert̃ me. Agnouit bos possessorem
suũ. & asinꝰ p̃sepium dñi suił isrł autẽ me nõ
cognouit:⁊ popłs me nõ intellerit. Uegens pec¬
catria. popłs plenꝰ peccatis. semenneqͣm. filii
scelerati. deli quistis dr̃m: et in indignationẽ
cȩpit. ⁊ iudeoꝵ qͥ eum reliquert̃ ẽẽ. desiit. Nec
peccator popłs potest eẽ. filius. s qͥb ẜ̃missa
peccatoꝵ dat᷑. eis filioꝵ nom̃ ascribitur. eis et¬
ȩt̃nitas reꝓmittit᷑. dño ipso dicente. Omĩs qͥ
facit peccatũ: seruus est peccati. Seruus aũt
nõ manet in domo in et̃num: filiꝰ manet in
ȩt̃num. Quanta aũt dñi indulgetitia. qͣnta curta
nos dignationis eius et bonitatis ub̃tas: qui¬
sic nos uoluerit oracionẽ cȩlebrare incõspec¬
tu dĩ. ut dm̃ patrẽ uocemꝰ et ut est. xp̃c dĩ filiꝰ.
sic et nos dĩ filios nuncupemus. Quod nom̃
nemo nr̃m in oratione audet attingere: nifi
ipse noħ fic ꝑmifiss orare. Meminisse itaq

Expanded text:
possessorem suum et asinus praesepium Domini sui: Israel autem me non cognovit, et populus me non intellexit. Vae, gens peccatrix, populus plenus peccatis, semen nequam, filii scelesti; reliquistis Dominum, et in indignationem coepit et Judaeorum qui eum dereliquerunt esse desiit. Nec peccator populus potest esse filius, sed quibus remissio peccatorum datur, eis filiorum nomen adscribitur, eis aeternitas repromittitur, Domino ipso dicente: Omnis qui facit peccatum seruus est. seruus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum. Quanta autem Domini indulgentia, quanta circa nos dignationis eius et bonitatis ubsic nos voluerit orationem celebrare in conspectu Dei ut Deum patrem vocemus, et, ut est Christus Dei filius, sic et nos Dei filios nuncupemus! Quod nomen nemo nostrum in oratione auderet attingere, nisi ipse nobis sic permisisset orare. Meminisse itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
titer cũ timore et honore dĩ petit᷑. ipsuis
pietate prestetur. Post ista om̃ia incõsummatiõe
orationis uenit clausula: uniuerfas peticiones.
⁊ p̃ces nr̃as collecta breuitate cõcludens. In
nouissimo enĩ pominus s lib̃a nos amalo. cõ¬
prehendentes aduersa cuncta. quȩ contra nos
in hoc mundo molit᷑ inimicus: a quib pocest
ẽẽ. fida ⁊ firma tutela. si nos ds̃ lib̾et: si depre¬
cantib atq implorantibꝰ opem suam prestet.
Quando aũ dicimus lib̃anos amalo: nichil
remanet quod ultra adhuc debeat postulari.
quando semel ꝓtectionẽ dĩ aduersus malũ
petamꝰ. qua impetrata cõtra omĩa quȩ dia¬
bolus & mundus oꝑantur. securi stamus et
tuti. Es enĩ ei de scło metus est. cui in scło ds̃
tutor est: Qͥd mirtim fr̃s dilectissimi. si oracio talis
est. quam ds̃ docuit. qui magisterio suo. om̃em
p̃cem ntrãm. salutari sermone breuiauit: Hoc

Expanded text:
citer cum timore et honore Dei petitur ipsius citer cum timore et honore Dei petitur ipsius pietate praestetur. Post ista omnia in consummatione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo Deus tutor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc
Abbreviated transcription (Latin):
animationis suȩ : Et iterum. Salomone pec¬
cante et ap̃ceptis ⁊ auiis dm̃i recedente: posi¬
tum est. Et excitauit dñs sathanan: ipsi falo¬
cũ ꝓbamur: sicuti de iob factum uidentus.
manifestante dõ&e dicente. Eoce omĩa quecũq
habet in manꝰ tuas do: s ipsum caue ne tan-¬
gas. Et dñs in ȩũgłio loquit᷑. tempore pasfi¬
onis. Nullam hab̃es inqͥt potestatẽ aduersũ
me: nisi data tibi ẽẽt de suꝑ. Quãdo aũ ro¬
gamus ne in temptationẽ incidamꝰ.: am-¬
moneni᷑ infirinaitatis ⁊ imbecillitatis nr̃ȩ.
dũ sic rogamꝰ nequis se insolent̃ extollat:
nequis sibi suꝑbe atq arrogant̃ aliqͥd affu-¬
mat. nequis aut confessionis aut passionis
głam fuã ducat: cum dñs ipse humilitatẽ
docens dixerit. Uigilate et orate ne ueniatis
in temptationẽ: sp̃s quidẽ ꝓmptꝰ ẽ. caro aũ
infirma ut dũ p̃cedit humił ⁊ submissa
cõfessio: & datur totũ dño. quicqͥd suppli¬

Expanded text:
animationis suae . Et iterum, Salomone pecanimationis suae . Et iterum, Salomone peccante et a praeceptis atque a viis Domini recedente, positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi Salod gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nullam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. quando autem rogamus ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma, ut dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum Deo quidquid suppli
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. quã xp̃i. Quale delictum est. quod nec bap¬
tismo sanguinis potest ablui: quale crimen
est. quod mr̃io nõ potest exprari. Illud qͦ
necessariȩ ammonet dñs: ut inoratione
dicamus. Et ne patraris nos inducrin temp¬
tacionem. Qua m parte ostendit᷑ nichil cõ¬
tra nos aduersariũ posse. nisi ds̃ ante ꝑmise¬
rit: ut omĩs timor nr ⁊ deuotio atq obserua¬
tio ad dm̃ cõuertat᷑: quando in tẽptationibꝰ¬
nr̃is nichil malo liceat: nisi potestas inde tri¬
buatur. Probat diuina scͥptura: quȩ dicit.
Uenit nabuchodonosor rex babyloniȩ in
iherłm ce expugnabat. eã et dedit eã ilõ in
manu euis. Dat᷑ aũ potestas aduersus nos¬
malo sedm nr̃a peccata: sicut scͥptum est.
Qͥs dedit indireptionẽ iacob. et ifrł eis qui
p̃dantur illũ : Nõne ds̃ cui peccauerunt¬
⁊ nolebant inuiis eius ambulare. neq au.
audire legem euis: ⁊ suꝑdiaeit suꝑ eos irã

Expanded text:
esse quam Christi. quale delictum est quod nec bapesse quam Christi. quale delictum est quod nec baptismo sanguinis potest ablui, quale crimen est quod martyrio non potest expiari! Qlnd quoque necessarie monet Dominus ut in oratione dicamus: et ne patiaris nos induci in temptationem. qua in parte ostenditur nihil contra nos aduersarium posse, nisi Deus ante permiserit, ut omnis timor noster et deuotio adque obseruatio ad Deum conuertatur, quando in temptationibus nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur. probat scriptura quae dicit: uenit Nabuchodonosor rex Babyloniae in Hierusalem et expugnabat eam, et dedit eam Dominus in manu eius. datur malo secundum nostra peccata, sicut scriptum est: Quis dedit in direptionem Jacob et Israel eis qui praedantur illum? nonne Deus cui peccaverunt? et nolebant in viis ejus ambulare neque audire legem ejus, et superduxit super eos iram
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ sed corda intuebaturt ut ille placeret in mune¬
re. qui placebat in corde. Abel pacificus ⁊ iustꝰ.
dum dõ facrificat innocent̃: docuit ⁊ ceteros
qͣndo ad altare munus offeritnt. sic uenire
cũ timore dĩ. cum simplici corde. cũ lege nus¬
ticiȩ. cũ concordiȩ pace. Merito ille dũ in
sacͥfito dĩ talis ẽẽt. postmodũ sacrifitium
dõ factus ẽ: ut mr̃ium pͥmꝰ ostendens. initia-¬
ret sanguinis sui gła dñtam passionẽ: qui
⁊ iusticiã drũ habuerat et pacem:. lales deniq
ad nõ coronant᷑: tales in die iudicii cũ dño
undicabuntur. Ceterũ discordans ⁊ dissi-¬
dens ⁊ pacẽ cũ frĩb nõ habens. scđm qͦd beat᷑:
apłs & scͥptura sc̃ã testat᷑. nec si ꝓ nomine xͥ¬
occisus fuerit. crimen dissensionis fr̃nȩ po¬
terit euadẽ: qͥa sicut scͥptum est. qui hodit¬
frẽm suũ homicida ẽ. nec ad regnũ cȩlors
ꝑuenit. ut cum dõ uiuat homicida. Nõ po¬
test eẽ. cũ xp̃o: qui imitator uidȩ maluit

Expanded text:
s, sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde. Abel pacificus et iustus, dum Deo sacrificat innocenter, docuit et ceteros, quando ad altare munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrificio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus ostendens initiaret sanguinis sui gloria dominicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iudicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissidens et pacem cum fratribus non habens, secundum quod beatus apostolus et scriptura sancta testatur, nec si pro nomine occisus fuerit, crimen dissensionis fraternae poterit euadere, quia sicut scriptum est qui fratrem suum odit homicida est, nec ad regnum caelorum peruenit aut cum Deo uiuit homicida. non potest esse cum Christo qui imitator Iudae maluit
Abbreviated transcription (Latin):
teriores. Illic erit ploratio: & stridor dentiũ.
Oftendit quia ante filii regni uidei erant: qͣn¬
do ⁊ filii dĩ eẽ. ꝑseuerabant. Postꝗͣ cessauit cir¬
caillos nom̃ pat̾num: cessauit ⁊ regnum. Et
idõ xp̃rani qui in oracione appellare patrẽ
dm̃ cȩpimꝰ nos ut regnum dĩ nob̃ ueniat ora¬
mus. Addimꝰ qͦ et dicimus. Fiat uoluntas tua.¬
sic̃ in cęlo ⁊ in t̾ra. Non ut faciat ds̃ quod uult:
s ut nos facere possimꝰ qđ ds̃ uult. sã dõ qͥs¬
obfistit. quo minus : ꝑ omt̃a nr̃ animꝰ atq actꝰ
dõ obsequat᷑. oramus ⁊ petimꝰ. ut fiat in nob̾
uoluntas dĩ: quȩ ut frat in nobis opus est dĩ
cẽdi de cęlo ut factã uoluntatẽ meã. s eius
qui me misit. Quod si filius obaudiuit. ut
obaudire debet: ut faciat dĩ uoluntatẽ. sic̃

Expanded text:
teriores: illic erit ploratio et stridor dentium. teriores: illic erit ploratio et stridor dentium. ostendit quia ante filii regni Iudaei erant, quando et filii Dei esse perseuerabant, postquam cessauit circa illos nomen paternum, cessauit et regnum. et ideo christiani qui in oratione appellare patrem Deum coepimus nos et ut regnum Dei nobis ueniat oramus. Addimus quoque etdicimus: fiat uoluntas tua in caelo et in terra, non ut Deus faciat quod uult, sed ut nos facere possimus quodr animus atque actus Deo obsequatur, oramus et petimus ut fiat in nobis voluntas Dei. Quod ut fiat in nobis opus est Dei cendi de coelo ut faciam voluntatem meam, sed ejus qui misit me. Quod si Filius ohaudivit ut obaudire debet, ut faciat Domini voluntatem? Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
seruiuimꝰ in scło. postinodũ xp̃o dñante
regnemꝰ sicut & ipse pollicetur ⁊ dicit. Ue¬
nite benedicti pat̾s mei: ꝑcipite regnũ quod
uob̾ paratũ est ab origine mundi. Potest uero
uenire quotidie cupimꝰ. cuiꝰ aduentu ut cito
nob̃ rep̃sentet᷑ optamts. slã cum resurrectio
ipse sit quia in ipso resurgimꝰ sic ⁊ regnũ dĩ
ipse potest intelligi. quia in ipso regnaturi
sumus. b ene autẽ regnũ dĩ petimꝰ id est reg¬
num cȩleste: quia est et terrestre regnũ. S qui
renintrauit iam scło: maior est & honorib
eiꝰde regno. Et ideo qͥ sedõ et. xp̃o dicat: non
t̾rena s cęlestia regna desid̃at. Continua autẽ
oracione ⁊ p̃ceopꝰ est. ne excidamus a regno
cęlesti: sicut iudei quib hoc pꝰ ꝓmissũ fuerat
excidunt. dño manifestante &e ꝓbante. Multi
inqͥt uenient aboriente ⁊ occidente. & recum¬
bent cũ abrabam ⁊ ysaacer iacob inregno
celoꝵ: filii autẽ regni expellent᷑ in tenebras ex¬

Expanded text:
seruiuimus postmodum Christo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. potest uero,ei quem uenire cottidie cupimus, cuius aduentus ut cito nobis repraesentetur optamus. nam cum resurrectio ipse sit, quia in ipso resurgimus, sic et regnum Dei potest ipse intellegi, quia in illo regnaturi sumus. bene autem regnum Dei petimus id est regnum caeleste, quia est et terrestre regnum. sed qui renuntiauit iam saeculo maior est et honoribus eius et regno. et ideo qui se Deo et Christo dicat non terrena sed caelestia regna desiderat. continua autem oratione et prece opus est, ne excidamus de regno caelesti, sicut Iudaei quibus hoc primum promissum fuerat exciderunt Domino manifestante et probante. multi inquit, uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem regni expellen tur in tene bras ex
Abbreviated transcription (Latin):
gis in domũ sitã quã ille phariseiis: quia
omĩs qͥ se exaltat humiliabit᷑ ⁊ qͥ se bumi¬
lauerit exaltabitur. Quȩ nos fr̃s dilectis¬
simi de diuina lectione discẽtes. postqͣm
agnouimꝰ ad oracionẽ qualit̃ accedẽ debe-¬
amus: cognoscamꝰ docẽte dño et qͥd oremꝰ.
Sit inqͥt orate. Nat̃ nr̃ qui es in eęlis
sc̃ificetur nom̃ tuũ. adueniat regnũ tuũ

Expanded text:
arisaeus: quia omnis qui se extollit humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Quae nos, fratres dilectissimi, de diuina lectione discentes postquam cognouimus ad orationem qualiter accedere debeamus, cognoscamus docente Domino et quid oremus. s i c, inquit, orate: pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
doctos parit̃ & indoctts omĩ sexui atq ecati
p̃cepta salutis edidit: p̃ceptoꝵ. suoꝵ fecit gran¬
de compendĩ: ut indisciplina cȩlesti. discẽ¬
tium memoria nõ laboraret: s quod eẽt sim¬
plici fidei necessarium. uelocit̃ disceret. Sic
cum doceret quid fit uita ȩt̃na: facram̃tum
uitȩ. magna & diuina breuitate complexus
est dicens. hȩc est autẽ uita et̃na: ut cognos¬
cant te solũ ⁊ uerũ dm̃ & quẽ misisti iħm

Expanded text:
doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum uitae magna et diuina breuitate conplexus est dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in sp̃u dĩ nr̃i. Hȩc scĩficatio ut in nob̃ ꝑma¬
re. nequid ei deteriꝰ fiat: hãc cõtinitis oracio¬
nib p̃eem facimꝰ. hoc diebꝰ ac noctibꝰ postula¬
mus. ut scĩficatio⁊ inuificatio quȩ de dĩ gr̃a
sumit᷑. ipsiꝰ ꝓtectione seruetur. Seqͥt᷑ in oracio¬
ne. Adueniat regnũ tuũ. Regnum enĩ des
rep̃sentari nob̃ petimꝰ: sicuti & nom̃ eius ut
in nob̃ sc̃ificet᷑ postulamus. Nam ds̃ quando
nõ regnat: Aut apud eũ qͣndo incipit. quod
⁊ semꝑ fuit: et ẽẽ. nõ desinit: Nr̃m regnũ

Expanded text:
 nostri. haec sanctificatio ut in nobis permare, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. Sequitur in oratione: adueniat regnum tuum. regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicuti et nomen eius ut in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut aput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non desinit ? nostrum re
Abbreviated transcription (Latin):
uertere ⁊ intelligere debemꝰ. quod appellemus
patrẽ qui sit in celis: s coniungimꝰ ⁊ dicimꝰ
cutit: qui xpm sibi ꝑ propħas annuntiatũ. ⁊
ad se pͥꝰ missum nõ tantũ sp̃uerunt infidelit̃.

Expanded text:
uertere et intellegere debemus, quod appellemus uertere et intellegere debemus, quod appellemus patrem qui sit in caelis, sed coniungimus et dicimus cutit, quia Christum sibi per prophetas adnuntiatum et ad se prius missum non tantum spreuerunt infideliter
Abbreviated transcription (Latin):
dedit illis potestatẽ ut filii dĩ fierent. qui
credunt in nomine eius. Qͥ gͦ credidit in no¬
mine eius. & factus ẽ. dĩ filius. hinc debet
inciꝑe: ut et gr̃as agat et ꝓfiteatur se dĩ filiũdũ
nominat patrẽ sibi eẽ. in celis dm̃ꝰ contestet᷑ quoq
int̾ pͥma statim natiuitatis sue uerba renũtiasse
set̾reno ⁊ carnali patri &e patrẽ solũ nosse se. et
hab̾e cepisse qui sit in cęlis. sicut scriptum est.
Q dicunt patͥ & matri nõ noui te. et filios suos nõ
agnouert̃: hii custodiert̃ p̃ceptatira. & testam̃¬
tum tuũ seruauert̃. Itẽ dñs in eugłio suo p̃ce¬
pit. ne uocemꝰ nob patrẽ in t̾ra: quod sit scilicet
nob̃ pat̾ unus qͥ ẽ. incęlis. Et discipło qͥ menti¬
onẽ defuncti patͥs fecerat: respondit. Sine:
mortui. mortuos suos sepeliant. dixerat enĩ
patrẽ suũ mortuũ: cum sit credentiũ pat̾ ui¬
uus. Nec hoc solum fĩs dilectissimi animad¬

Expanded text:
dedit illis potestatem ut filii Dei fierent, qui dedit illis potestatem ut filii Dei fierent, qui credunt in nomine eius.. qui ergo credidit in nomine eius et factus est Dei filius, hinc debet incipere, ut et gratias agat et profiteatur se Dei filium, dum nominat patrem sibi esse in caelis Deum, contestetur quoque inter prima statim natiuitatis suae uerba renuntiasse se terreno et carnali patri et patrem solum nosse se et habere coepisse qui sit in caelis, sicut scriptum est: qui dicunt patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item Dominus in euangelio suo praecepit ne uocemus nobis patrem in terra, quod scilicet nobis unus pater qui est in caelis. et discipulo qui mentionem defuncti patris fecerat respondit: sine mortui mortuos suos sepeliant. dixerat enim patrem suum mortuum, cum sit credentium pater uiuus. Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝓmerebatur dñm pacifica.⁊ simplex.
inqͥt ꝑseuerantes om̃s unanimes in oracio¬
ne: cum mulierib & maria quȩ fuerat mat̾
iħu. et fr̃ib eius. Perseuerabant in oracio¬
ne unanimes oracionis suȩ ⁊ instatitiam
simul & cõcordiam declarantes: quia ds̃ qͥ
ihabitare facit unantmes in domo. nõ ad¬
mitat in diuinã et ȩc̃nam domũ. nisi apd̃
qͦs est unanimis oratio. Qualia aũt ft̃ frõ
dilectissimi orationis dñĩcȩ facram̃ta. quã
multa quã magna. breuit̃ in sermone col¬
lecta. s inuirtute spĩtalit̃ copiosa: ut niehil
omĩno p̃termissum sit. qͦd ñ in p̃cib atq
oracionib nr̃is. cȩlestis doctrinȩ compendio
cõp̃hendatur. Sicait orate. Pat̃ ñr qui es in
cęlis: homo nouus renatus : de dõ suo ꝑ eius
grãm restitutꝰ: pat̾ primo in loco dicit: qura
filius iam eẽ. cępit. In sua inqͥt ꝓpria uenit.¬
⁊ sui eũ nõ receꝑunt. Quotqͦt enim receꝑunt:

Expanded text:
quia promerebatur Deum pacifica, simplex quia promerebatur Deum pacifica, simplex it, perseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis oratio. Qualia autem sunt, fratres dilectissimi, orationis dominicae sacramenta, quam multa, quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute spiritaliter copiosa, ut nihil omnino praetermissum sit quod non in precibus adque orationibus nostris caelestis doctrinae conpendio conprehendatur! sic, ait, adorate: pater noster, qui es in caelis. homo nouus, renatus et Deo suo per eius gratiam restitutus pater primo in loco dicit, quia filius esse iam coepit. in sua, inquit, propria uenitet sui eum non receperunt. quotquot eum receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
nem: s lib̾a nos a malo. Ante omia pacie doc¬
tor. atq unitatis magist̃. singłatim noluit.¬
⁊ priuatim p̃cem fieri: ut qͥs cũ precat᷑ ꝓse
tantũ p̃cetur. Non dicimꝰ pat̾ ms qui in celis¬
es. nec panẽ meũ da mͥ hodie. nec ditnitti sibi
tantum unusquisq postulat. aut ut incẽp¬
tacionẽ nõ inducatur. atq ãmalo lib̾etur:
ꝓ se solo rogat. Publica nobis est. te commu
toto oramus. quia totus popłs unum sumꝰ.
ds̃ pacis ⁊ concordiȩ magister qui docuit uni¬
tatẽ fic orare. unum ꝓ om̃ib uoluit: quomͦ
muno omo ipse portauit. hanc oracionis
legẽ. seruauert̃ tres pueri in camino ignis
inclusi: consonantes in p̃ce:⁊ sp̃s consensio¬
ne cõcordes. Quod decdarat. scͥpturȩ diuiȩ
fides. Et cũ docet quomͦ orauerint tales:
dat exemplũ quod imitari inp̃cibꝰ debeamꝰ.
ut tales eẽ. possimus. Tunc inqͥt illi tres quasi¬
ex umo ore hẏmnum canebant: et benedice
co orantibꝰ fuit impetrabił & efficax sermo:

Expanded text:
nem, sed libera nos a malo. Ante omnia pacis doctor adque unitatis magister singillatim noluit et priuatim precem fieri, ut quis cum precatur pro se tantum precetur. non dicimus: pater meus, qui es in caelis nec: panem meum da mihi hodie, nec dimitti sibi tantum unusquisque debitum postulat aut ut in temptationem non inducatur adque a malo liberetur pro se solo rogat. publica est nobis et communtoto oramus, quia totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic orare unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc orationis legem seruauerunt tres pueri in camino ignis inclusi consonantes in prece et spiritus consensione concordes: declarat scripturae diuinae fides et dum docet quomodo orauerint tales, dat exemplum quod imitari in precibus debeamus, ut tales esse possimus. tunc inqex uno ore hymnum canebant, et benedicebco orantibus fuit impetrabilis et efficax sermo,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m tuo nomine demonia exclusimꝰ.
oe innomine tuo uirtutes magnas fecimus:
Et tunc dicam illis. Nunqͣm uos eognour re-¬
cedite ame qui oꝑamini ini quitatẽ. Iusticia opꝰ¬
est. ut ꝓmereri qͥs possit dm̃ iudicẽ. preceptis
etus ⁊ monitis obtemꝑandum est. ut accipi-¬
ant merita nr̃a mercedem. dñs in ȩu̾głio cũ
spei ⁊ fidei nr̃e uiam compendio breuiante
dirigeret: dñs ds tuus inqͥt dñs unus est. Et
diliges dñm dm̃ tuũ de toto eorde tuo: ⁊ de
tota anima tua: & de tota uirtute tua. hoc

Expanded text:
 tuo daemonia exclusimus, et in tuo nomine virtutes magnas fecimus? Et tunc dicam illis: Numquam vos novi, recedite a me, qui operamini iniquitatem . Item est, ut promereri quis possit Deum iudicem: praeceptis eius et monitis obtemperandum est, ut accipiant merita nostra mercedem. Dominus in euangelio cum spei et fidei nostrae uiam conpendio breuiante dirigeret, Dominus Deus tuus, inquit, Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse dixit scĩ estote. qm̃ ⁊ ego sc̃s sum:
idõ petimꝰ ⁊ rogamus. ut qͥ in baptismo sec̃fi¬
cati fumꝰ ineo quodeẽ. cȩpimus ꝑseueremus.
Et hoc quotidie dep̃camur. Opꝰ est enĩ nobis
quotidiana sc̃ificatio: ut qui cotidie delinqͥ¬
mus. delicta nr̃a scĩficatione assidua. repurge¬
mus. Quȩ aut̃ sc̃ificatio sit. quȩ nob̾ de dei
dignatione confert᷑. apłs p̃dicat dicens. Neq
fornicarii. neq ydoł seriientes neq adulteri.
neq molles. neq mascłoꝵ appetitores. neq

Expanded text:
 ego sanctus sum, id petimus et rogamus, ut qui in baptismo sanctificati sumus in eo quod esse coepimus perseueremus. et hoc cottidie deprecamur. opus est enim nobis cottidiana sanctificatio, ut qui cottidie delinquimus delicta nostra sanctificatione adsidua repurgemus. quae autem sit sanctificatio quae nobis de Dei dignatione confertur apostolus praedicat dicens: neque fornicarii neque idolis seruientes neque adulteri neque moll
Abbreviated transcription (Latin):
gerit: & docet dicens. In sensu aut ibi docet
adorari dẽ. Adorans aũt fr̃s dilectissimi
nec illd̃ ignoret: quẽadmodũ in tẽplo cum
phariseo ⁊ publicanꝰ orauerit. Nõ alleuatis
lent̃ erectis. pectus suũ pulsans.⁊ peccata
intꝰ melufa contestans. diuinȩ miscđiȩ im
plorabat auxilium. Et cum sibi phariseus
placeret: sc̃ĩficari hic magis merint qua fic
orainit: qui spem salutis nõ infidutia innocẽ¬
tiȩ sue posuit. cũ in nocens nemo sit: s peoca¬
ta confessus humilit̃ orauit. ⁊ eraudiuit
orantẽ qui huntilib ignoscit. Que dñs in
euangłio suo ponit. de dic̃. hõmines duo as¬
centłunt in templũ adorare: unꝰ phariseus
⁊ alt̃ publicanus. P hariseus cũ stetisset. ta¬
la apd̃ se p̃cabatur. Ds̃ tibi gr̃as ago quia
nõ sum sicut ceteri homines: iniusti. rapto¬
res. adulteri: quomͦ ⁊ publicanꝰ iste. Ietuno
bis infabbato: decimas do de omib quecũq
possideo. Publicanꝰ aũ delonginqͦ stabat:

Expanded text:
gerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis lenter erectis, pectus suum pulsans et peccata intus inclusa contestans diuinae misericordiae inplorabat auxilium, et cum sibi pharisaeus placeret, sanctificari hic magis meruit qui sic ogauit, qui spem salutis non in fiducia innocentiae suae posuit, cum innocens nemo sit, sed peccata confessus humiliter orauit, et exaudiuit orantem qui humilibus ignoscit. quae Dominus in euangelio suo ponit et dicit: homines duo ascenderunt in templum adorare, unus pharisaeus et unus publicanus. pharisaeus cum stetisset, talia aput se precabatur: Deus, gratias tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines iniusti, raptores, adulteri, quomodo et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat
Abbreviated transcription (Latin):
idõ de isto mundo in carnis suȩ natiuitatẽ
unius translatꝰ ẽ. in loco ubi ds̃ scit. E& qͦ
loco cõsummationẽ mundi: in nouari ha¬
bet in hoc mundo. Inde ȩtiã translatũ est
ad cõfundendũ: & reuincendũ antix p̃m.
Quo interfecto mr̃ta fua complebt̃. itiuẽ¬
tes in ȩt̃num: in scła scłoꝵ. Et idõ enoch: in¬
terpretat᷑ innouatꝰ. deinde iob iustꝰ. qui
ante diem iuditii meruit uoce uidicis lau¬
dari: & idõ deuieto diabolo & suꝑato icb
int̃pretat᷑ harissimꝰ dĩ. E que ⁊ abraham
infinu a natuuitate a parentib suis abram
uocatꝰ est. temptatꝰ uͦ adõ fideł inuentꝰ est.
Et adeo benedictus pat̾ multarũ gentiũ.
cõstitut᷑ ẽ: & idõ nomine immutato abra-¬

Expanded text:
ideo de isto mundo in carnis suae natiuitate ideo de isto mundo in carnis suae natiuitate uiuus translatus est in loco ubi Deus scit: ex quo loco consummatione mundi innouari habet in hoc mundo, unde et translatus est ad confundendum et reuincendum antichristum: a quo interfecti martyria sua conplebunt, uiuentes in aeternum in saecula saeculorum. et ideo Enoch interpretat \'innouatus\' deinde Iob iustus, qui ante diem iudicii meruit uoce iudicis laudari, et ideo deuicto diabolo et superato Iob interpretat \'carissimus Dei\\ aeque et Abraham ivocatus est; tentatus vero a Deo, fidelis inventus est, et a Deo benedictus pater multarum gentium constitutus est, et ideo, immutato a
Abbreviated transcription (Latin):
xl.ui. hic numerꝰ x l.ui: pasfionem carnis
adȩ designat. Quã carnem in se figuralẽ
xp̃c portauit: et eam in ligno suspendit.
Quȩ caro dnĩca adõ patre iħc uocata est.
sp̃s sc̃s qui de cęlo descendit. xp̃e dĩ iuu¬
dõ uocatꝰ est. sp̃s carni mixtus est iħc xp̃e.
hic gͦ numerꝰ xlui. passionem declarat:
eo quod .ui. nullesimo hora sexta passus
resurgens amortius quadragesimo die in
cȩlos ascendit. Uel quia salomon quadragĩ¬
ta sex annis: templum dõ fabricauerit.
In cuiꝰ templi similitudinẽ: iłie carnẽ suã
ẽẽ. dixx̃. dicens phariseis. Distringite phanũ
istud. et ego intͥb diebus excitabo illud.
Et pharisei dicebant. xlui. annis edifica
tum est phanum istud & hic in tͥb dieb
suscitabit illud : sicebat aũt iħc phanum
de corpore suo. Deinde abel filius adȩ nom̃
accepit hebraicum. signans fr̃is interfectio¬
nem: et parentum luctum. Itẽ enoch: qui
ante diluuium dõ iustus complacitit. et

Expanded text:
XLV. hic numerus XLVI passionem carnis Adae designat, quam Adae carnem in se figuralem Christus portauit et eam in ligno suspendit. quae caro dominica a Deo patre Iesu uocita est: spiritus sanctus qui de caelo descendit Chrio vocatus est; spiritus carni mixtus, Jesus Christus. Hic ergo numerus XLVI passionem declarat, eo quod sexto millesimo anno, hora sexta passus: a mortuis resurgens; quadragesima die in coelos ascendit: vel quia Salomon quadraginta sex annis templum Deo fabricaverit. In cujus templi similitudinem Jesus carnem suam esse dixit, dicens Pharisaeis: Destruite fanum istud, et ego in tribus diebus excitabo illud. Et Pharisaei dicebant: Quadraginta tum est fanum istud et hic in tribus diebus suscitabit illum? dic.ebat autem Iesus fanum de corpore suo. Deinde Abel filius Adae nomen accepit Hebreicum, designans fratria interfectionem et parentorum luctum. item Enoch qui ante diluuium Deo iustus conplacuit et
Abbreviated transcription (Latin):
pretationẽ montis syna dicentis. tempta¬
dio ȩt̃na & odium. Aeque et syon mons ita
int̃pretatur temptatio exacerbationis. &
speculatio. Hȩc uero int̾pretatio latina lig¬
ni sacri passionem designat: dicẽte salo¬
mone de ipsa passione dnĩca. Contumelia
et torm̃to int̾rogemꝰ illũ: ut sciamꝰ reuerẽ¬
tiam illiꝰ.⁊ ꝓbemꝰ patientiã ipsius: oe temp¬
temus quȩ uentura funt illi. Si enĩ uere
filius dĩ ẽ. suscipiet illum. et lib̾abit illũ de
manib contrarioꝵ. Morte turpissima: con-¬
dempnemus illum. hȩc cogitauert̃: & erra
uert̃. Exceeauit illos malieia ipsoꝵ: et non
intellexert̃ sacram̃ta dĩ. E cce temptatores
nideos. Itẽ scriptũ ẽ. Et temptauert̃ dm̃
in loco maquoso. Specłm uͦ altitudinem
ligni declarat: dicente falomone. sofuert̃
me uelut custodiam pomarii. Eo quod
in orto in ligno confixus: int̃ duos latrones
pependit. Et de altitudine ligni ambos

Expanded text:
rpretationem montis Sina dicentis temptarpretationem montis Sina dicentis temptatio aeterna et odium. aeque et Sion mons ita interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. haec uero intni sacri passionem designat, dicente Salomone de ipsa passione Dominica: « Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reverentiam illius et probemus patientiam ipsius, et tentemus quae eventura sunt illi. Si enim vere Filius Dei est, suscipiet illum, et liberabit eum de manibus contrariorum; morte turpissima condemnemus illum. Haec cogitaverunt et erruerunt: excaecauit illos malitia ipsorum et non intellexerunt sacramentum Dei. ecce temptatores Iudaeos. item scriptum est: et temptauerunt Dominum in loco inaquoso. speculum uero altitudinem ligni declarat dicente Salomone: posuerunt me uelut custodiam pomarii, eo quod in horto in ligno confixus inter duos latrones pependit. et de altit
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere. et galeam saluationis. et gladiũ.
sp̃s qui ẽ. sermo dei.tem de anti-¬
xp̃o. quod in homine ueniat: apd̃ ysaiam.
hic homo concitat tr̃am. conmouet reges:
qui ponet orbem terre desertum.
Graue fuisse uigum legis quod a nob̃
abiectum ẽ: et leue eẽ. ugum dñi. quod

Expanded text:
eam salutis et gladium spiritus qui est sermo Dei. DE ANTICHRISTO QVOD IN HOMINE VENIAT. Apud Esaiam: Hic homo, qui concitat terram, commouet reges, qui ponit orbem terrae totum desertum. Graue fuisse iugum legis quod a nobis abiectum est et leue esse iugum Domini quod
Abbreviated transcription (Latin):
parcit bacło suo: odit filium. X iterum.
Ne destiteris paruulo enĩdando.
dm̃: ut tibi auxilio sit. Item alibi. Michi
iundictam: ego recribiam dicit dñs. Itẽ
apł soꝑhoniam. ẜ xpecta me dicit dñs in die
resurrectionis meȩ intestimonium. Qm̃ iu
ditium meum ad congregationes gentium:
inꝓemiis. Noli detrahere diligere ne extol¬
laris. Itẽ in pfalino.x luiii. Sedens aduersꝰ
frẽm tuum detrahebas & aduersus filiũ
matris tue ponebas scandalum. Item in
epła pauli ad colossenses. De nullo male lo¬
qui nec litigiosos esse.
monem inꝓemiiis. Qui fodit foueam pro¬
ximo suo: incidet in eam ipse.
nfirmos uisitandos: apd̃ salom onem
in eccł̃iastico. Ne pigriteris: uifitare infir¬
mum. Ex his enim in dilectionẽ firma¬

Expanded text:
parcit baculo, odit filium . Et iterum: Ne destiteris parvulum emendando . Dominum, ut tibi auxilio sit. Item alibi: Mihi uindictam, ego retribuam, dicit Dominus. Item apud Sophoniam: Expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam judicium meum ad congregationes gentium, in Proverbiis: Noli diligere detrahere, ne extollaris . Item in Psalmo XLIX: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum . Item in Epistola Pauli ad Colossenses: De nullo male loqui, nec litigiosos esse .monem in Proverbiis: Qui fodit foveam prorimo suo incidet in eam ipse. INFIRMOS VISITANDOS. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Ne pigriteris uisitare infirmum. ex his enim in dilectione firma
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam. Ue qui arguti sunt insemretipsis.
Itẽ in machabeis. Danihel in fita simpli¬
citate lib̾atus ẽ. de ore leonum. In epła
sapientiȩ & scientiȩ dĩ: quam inscruta¬
bilia funt uuditra eius: et quã inuesti¬
gabiles uiȩ eius: Quis enim cognouit

Expanded text:
Esaiam: Vae qui arguti sunt in semetipsis . Item in Machabaeis: Daniel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum . Item insapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et quam investiga
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ: ut ꝓbati manifesti sint in uobis.
cumq manducauerit ex carne facri¬
fitii salutaris. quod ẽ. dñi: et inmi¬
ditia eius fuꝑ ipsum ẽ. ꝑibit anima illa
de popło fuo. Item ad corinthios .i. Quicũq

Expanded text:
esse, ut probati manifesti sint in vobis Ccumque manducaverit ex carne sacrificii salutaris, quod est Domini, et immunditia ipsius super ipsum est, peribit anima illa de populo
Abbreviated transcription (Latin):
ritis. Si aũ uexabitis eos. et uociferantes
exclamauert̃ ad me: audiam exclamatio-¬
nes eore et irascaranimo: et ꝑimam uos gla-¬
dio: et ert̃ coniuges ur̃e uiduȩ. et filii or¬
phani. Itẽ apud yfaiam. Iudicate pupillo
et iustificate uiduam: et uenite disputemꝰ
dicit dñs. Itẽ apud iob. Conseruaui ege¬
num de manu potentis. et pupillo cui ñ
erat adutor auxiliatus sum: os uidue
benedixit me. In psalmo. xͦl .uii. Patres
orphanoꝵ: et iudices uduarum.
um incarne ẽ. quis ex homologesin
facere deb̾e. In psalmo.uiͦ. Apd̃ inferos aĩr
qui cadit ñ surgit: aut qui auertit᷑ ñ con¬
uertitur:
Idulationem ꝑnitio¬
fam ẽẽ. apd̃ yfaiam. Qui uos felices dicũt
in errorem uos mittunt: & semitam pedũ
ur̃oꝵs turbant. Plus abeo di¬
ligi eũ cui in baptismo plura peccata di¬
mittunt᷑. In euangłio catalucam. Cui pu¬

Expanded text:
 si autem uexabitis eos et uociferantes exclamauerint ad me, exaudiam exclamationes eorum et irascar animo et occidam uos gladio: et erunt uxores uestrae uiduae et filii uestri orphani. Item apud Esaiam: Iudicate pupillo et iustificate uiduam: etuenite, disputemus, dicit Dominus. Item apud Iob: Conseruaui egenum de manu potentis et pupillo cui non erat adiutor auxiliatus sum: os uiduae benedixit me. Item in psalmo LXVII: Patris orphanorum et iudicis uiduarum. DVM IN CARNE EST QVIS, EXOMOLOGESIN FACERE DEBERE. In psalmo VI: Apud inferos autem qui cadit non resurget aut qui auertitur non conuertetur? ADVLATIONEM PERNICIOSAM ESSE. Apud Esaiam: Qui uos felices dicunt in errorem uos mittunt et semitam pedum uestrorum conturbant. PLVS AB EO DILIGI DEVM, CVI IN BAPTISMO PLVRA PECCATA DIMITTVNTVR. In euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
unum corpꝰ sunt : Ert̃ enĩ duo in carne¬
una. Qui aũ se contunxerit dõ: unus
sp̃s sunt. Item ad corinthios scda. Nolite
conungi cum insidelibus. Quȩ aũ parti¬
cipatio ẽ. iusticiȩ et iniquitati: Aut quȩ
cõmunio ẽ. lumini ad tenebras: Item de
salomone in baselion. iii. & auerterunt
uxxores alienigene cor enis post dõs suos.¬

Expanded text:
unum corpus sunt? Erunt enim duo in una carne. Qui autem se conjunxerit Domino, unus spiritus est . Item ad Corinthios secunda: Nolite conjungi cum infidelibus. Quae autem participatio est justitiae et iniquitati? aut quae est communicatio luci ad tenebras ? Item de Salomone in Basilion tertio: Et averterunt uxores alienigenae cor ejus post deos suos
Abbreviated transcription (Latin):
Spm scm̃ in igne frequent̃ apparuisse.
in exodo. & mons syna fumabat totꝰ. qm̃
descend̾at ds̃ in eum in igni. Itẽ in actis
apłoꝵ. Et factus ẽ. subito de cȩlosonus.
quasi ferret᷑ flatꝰ uehemens. ⁊ impleuit
totũ locum illũ in qͦ erãt sedentes. .e uise
sunt illis lingue diuisȩ quasi ignis qui
insedit suꝑunũquẽq illoꝵ. ⁊ impleti st̃
om̃s spũ sc̃o. Item in sacrifitiis. Quecũq
accepta habebat ds̃ descendebat ignis
de cęlo. qui facrifitra confumeret. Item
in exodo. In flamina ignis apparuit angłs¬
quoq libent̃ audire deb̾e: apd salomo¬
nemin ꝓemiis. Q corripit impium: odi¬
etur ab eo. Corripe fapientẽ: & diligit te.
peccatũ. parcens aũ labiis tuis: sensatꝰ eris.
tem illic non mentiendum. Abho

Expanded text:
SANCTUM IN IGNE FREQUENTER APPARUISSE. In Exodo: Et mons Sina fumabat totus, quoniam descenderat Deus in eum in igne . Item in Actibus Apostolorum: Et factus est subito de coelo sonus quasi ferretur flatus vehemens, et implevit totum locum illum, in quo erant sedentes. et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui et insedit in unumquemque illorum: et inpleti sunt omnes Spiritu sancto. Item in sacrificiis quaecumque accepto habebat Deus descendebat ignis de caelo qui sacrificia consumeret. Item in Exodo: In flamma ignis adparuit angLIBENTER AUDIRE DEBERE. Apud Salomonem in Proverbiis: Qui corripit impium, odietur ab eo. Corripe sapientem, et diliget te peccatum, parcens autem labiis sensatus eris . CAP. CIV. - NON MENTIENDUM. A
Abbreviated transcription (Latin):
citatus eẽ. in lingua tua: et inutilis et
remissus in oꝑib tuis. Item in epła pauli ad
coruithios .i. Non insermone ẽ. regnum dĩ.
uerba mea et facit ea: similabo eũ uiro
sapienti: qui ȩdificauit donium suam
fupra petram. Descendit pluuia. uene-¬
runt flumina. aduenert̃ uentir⁊ impe¬
gerunt domum illam & non cecidit:
fundata enim erat supra petram: u om̃is

Expanded text:
citatus esse in lingua tua, et inutilis et remissus in operibus tuis . Et Paulus ad Corinthios prima: Non in sermone est regnum i audit uerba mea et facit ea similabo eum uiro sapienti, qui aedificauit domum suam supra petram. descendit pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et inpegerunt in domum illam, et non cecidit. funda