comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ xp̃s. hoc ille ꝓnĩciat qui libere sub ꝑsona sua fragilita¬
tem hũani corporis fatebat᷑. nõ eĩ qued uolo bonũ opetor. sed
qued nolo malũ. et ꝓpt̃ea subiciõ et redigo in seruitutẽ corpꝯ
ĩ. ne aliis p̃ditans ip̃e reprobꝰ inueniar.si ille timet qui
nr̃m põt ẽẽ securꝰ: Si dauid amitꝰ dñ et salonon amabłis
eiꝯ sũt uicti qrͣ hoĩes. et ut ruine nb̾ ad causionẽ. et peni¬
tudinis ad salutẽ exͣ p̃berẽt. quis in lubrica uia lapsũ non
metuat. ꝓcul sunt a cõuiuiis tuis fassides aues crassi tur¬
tures. actagenionitꝰ. et om̃s aues quibꝰ ampla pat̾moĩa
auolant. nec ideo te tarnibꝰ uesci non puteꝰ. si suũ lepoꝵ
dum nũo. sed suauitate gratꝰ seu gustꝰ iudicant᷑. Seimꝰ
ab apło dcm̃.omis creatura dei bona ẽ. audiãt hec młieres¬

Expanded text:
quitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitaquitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitatem humani corporis fatebatur: non enim, quod uolo bonum, hoc operor, sed, quod nolo malum, et: propterea subicio et redigo in seruitutem corpus meum, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniar. si ille timet, quis nostrum potest esse securus? si Dauid, amicus domini, et Salomon, amabilis eius, uicti sunt quasi homines, ut et ruinae nobis ad cautionem et paenitudinis ad salutem exempla, praeberent, quis in lubrica uia lapsum non metuat? procul sint a conuiuiis tuis Phasides aues, crassae turtures, attagen Ionicus et omnes aues, quibus amplissima patrimonia auolant, nec ideo te carnibus uesci non putes, si suum, lepordum numero, sed suauitate gustus iudicantur. scimus ab apostolo dictum: omnis creatura dei bona et nihil re
Abbreviated transcription (Latin):
possideas. nec te moueas ꝙ sexagenaria eligat᷑ ĩ uiduã et
ꝑutes adolescentulas ab apło reprobari et eligi ab eo qͥ disci
pulo dix̾at. nemo adolescentiã tuã ꝯtẽpnat. nõ ꝯtmnẽtiam
sed etatem alioqͥn om̃s que ante Gẽ. anno uduate sũt hac
lege accipiũt maritos. sed qr rudẽ xp̃i instituebat ecłiam.
et om̃ĩ ordini ꝓuidebat. p̃cipueq pauꝑibꝰ de quibꝰ ei cura
cum barnaba fuãt demãdata. illas uult eccłie opiba susten¬
ari que ꝓp̾iis manibꝰ nõ queant laborare. que uere iudi
sunt. quas et etas ꝓbat et uita. hely saterdos ostendit deũ
sed ex hñdancia lubricã etatẽ monuisse. pietatis ẽ. que dicturꝯs
sum: nõ tibi sed puellaribꝰ ãnis dicta intellige. uidua q̃ indeli¬
eiis ẽ uiuens mortua ẽ. hoc uas electoĩs loquit᷑: et de illo ꝓfert᷑
thesauro qui ꝯfident̃ aiebat. an exꝑmĩtũ q̃ritis eiꝰ qui in me lo¬

Expanded text:
possideas. Nec te moveat, quod sexagenaria eligatur vidua, et possideas. Nec te moveat, quod sexagenaria eligatur vidua, et putes adolespulo dixerat: nemo adulescentiam tuam contemnat, non continentiam, sed aetatem. alioquin omnes, quae ante sexaginta annos uiduatae sunt, hac lege accipient maritos. sed quia rudem Christi instituebat ecclesiam et omni ordini prouidebat praecipueque pauperibus, quorum ei cura cum Barnaba fuerat demandata, illas uult ecclesiae opibus sustentari, quae propriis manibus non queant laborare, quae uere uiduae sunt, quas et aetas probauit et uita. Heli sacerdos offendit deum sed ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aiebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me lo
Abbreviated transcription (Latin):
uno corpore utrãq cognostas. ita suauis est et mellicła ut onꝯ
sit oĩũ ꝓpinquoꝵ. hant teñẽ nõ dedignat᷑ augustꝰ. hanc fou̾e
in suu regio letat᷑. certatim om̃s ad se rapiũt. pendet ex tollo.
hetet in brachiis singloꝵ garrula atq balbutiens. lingue offẽ¬
sione fit dulcõr. habos igit᷑ sabina quo nuit̾as in quibꝰ uirũ ab¬
sentẽ tenere te credas. ecte hereditas dñi fili mertes fructa
uentris. pro uno hoĩe duos filios recepisti. auctꝰ ẽ mnͣs caritatis
quitqͥd debeas marito redde filiis amore pñtiũ. absentis desi¬
deriũ temꝑa nõ est parui apud deũ meriti. bene filios educa
uit. si hospitalis fuit. si sc̃oꝵ pedes lauit. si afflictis abutet
p̃buit. si oñe opꝰ bonũ ꝯsecuta ẽ. didicisti cathologũ u̾tutũ
tuaꝵ quid debeat nõi tuo. quibꝰ m̾itis scdm̃ puditicie gradũ

Expanded text:
uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. haeret in brachiis singulorum. Garrula atque balbutiens, linguae offensione fit dulcior. 7. Habes igitur, Salvina, quos nutrias, in quibus virum absentem tenere te credas. Ecce hereditas Domini, filii merces, fructus ventris . Pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. Quidquid debebas marito, redde filiis. Amore praesentium absentis desiderium tempera. Non est parvi apud Deum meriti, bene filios educarvit, si hospitalis fuit, si sanctorum pedes lavit, si afflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est . Didicisti catalogum virtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. que iudua nõ huiꝯ auxilio sustentata ẽ. quis pupillꝰ
ĩ eo nõ reꝑit prẽm totiꝰ orientis ep̃i ad hũc miẜoꝵ preces et
laborantiũ desideria ꝯferebant. quitquid ab imꝑatore posce
unde et ip̃i pͥncipes libent̃ prestabãt quos sciebãt. nõ uni
płribꝰ indigere. Quid ultra defeciniꝰ: om̃is caro femi
et omĩs głia eiꝰ. qͣ flos feni.reũsa ẽ tr̃a in tr̃am suã dormit
i dño. et appoĩtꝰ ẽ ad pr̃ẽs suos plenꝰ dieꝵ et lumĩs. et mi¬
tpr̃a młta ꝯpleuit. tenemꝰ pro illo dultissimos libros. uxor he
sic ille manꝰ.sic ora ferebat. seintilla pat̾ uigoris lucet ĩ filio
et similitudo moꝵ ꝑ specłm carus erũpens ingentes aĩos angu¬
sto et corpore pectore uersat. iũgit᷑ ei germana rosaꝵ et liliorum
calatꝰ eboris ostriq comerciũ. Sic reffert more prẽm et ad ue¬
tustatẽ ꝓpensior sit. sic matrẽ mixta pnigit similitudine̾.

Expanded text:
cedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus cedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebunde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri. Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutempora multa conpleuit. tenemus pro illo dulcissimos liberos; uxor hersic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium. sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
legem ĩ mẽbris meis repugnãtẽ legi mẽtis mee. et captiuũ
me ducẽtem in lege pcã. quod ẽ in mẽbris meis. mirũ dictũ
ĩ pͥmo etatis flore. tonte uerecũdie fuit ut u̾ginalẽ pudore
uinceret et ne leuẽ quidẽ in se obcemi rumoris fabulã daret.
deinde purpuratoꝵ ꝓpinquꝰ sotiꝯ et ꝯsobrinꝰ isdemq cum
ambobꝰ studiis eruditꝰ que res etiã ext̾noꝵ mẽtes sibi
siliat. nõ est inflamatꝰ in suꝑbiã nõ cet̾os hoĩes abducta
fronte ꝯtempsit. s cũctis amabilis ip̃os p̾ncipes amabat ut
frẽs.ueñabat᷑ ut dños. et illoꝵ salutẽ suã salutẽ poitã fa¬
bat᷑. mĩstros aũt eoꝵ et uinũsũ erdinẽ palacii quo rec¬
lis freqñtabat᷑ ambitio. sic sibi taritate ambiciosa sociaret
ut qui merito infetiores erant officiis se pares arbitrarent᷑
difficile fcm̃ ẽ głiam u̾tute suꝑare et ab hiis diligi quos pre¬

Expanded text:
legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis? mirum dictu in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uirginalem pudorem uinceret et ne leuem quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uenerabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi caritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos prae
Abbreviated transcription (Latin):
ciam sustentarẽt. scit ip̃a cui libellꝰ scrib̾r me nõ nota sed au¬
dita narrare nec ex aliquo in me bñfficio scriptoꝵ more g̾toꝵ
grãn lingue reddere. procul xͥanis ista suspicio hñtes uictũ
et uestitũ hiis ꝯtenti sumꝰ. ubi uile olusculũ et cibariꝯ pa¬
nis et cibꝰ potusq moderatꝰ. ubi diuitie suꝑflue. ubi nulla
adulatio que suꝑflue p̃cipue fructũ respicit ex quo fidele
me putet solas in nebridio p̃dicare elemosinas qͣnꝙͣ et has
ex̃cuisse sit magnũ de quibꝰ dr̃. sic̃ aqua extinguit ignem
ita elemosmna pcc̃m. ad u̾tutes eiꝯ tet̾as ueĩam quas singulas
in paucis hõibꝰ dep̃hendimꝰ. Quis fornatẽ regis babilonis
ne adustione ingressꝯ est. cuꝯ adolescẽtis egyptia dña
liũ nõ tenuit. que uxor eunichi ulłos creat libos uoluptate
transacta quẽ hoĩmĩ dispensatio illa nõ terreat. uideo aliam

Expanded text:
tiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed autiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligme putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis fornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuius adulescentis Aegyptia domina pallium non tenuit? quae uxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum disputatio illa non terreat: uideo aliam
Abbreviated transcription (Latin):
lite negociatores stacten et thimiania et rasmã que
nascũt᷑ in galaad et cutem uulueribꝰ adductã egyptus
defferũt. tante q felicitatis sunt ut emãt et uendant
ioseph et uĩcimoniũ eoꝵ salꝰ mũdi sit. docet et ysopi
fabula plenũ muris uentrẽ ꝑ angustũ foram̃ egredi non
ualere. gͦ nebridiꝯ m̃ꝯ cotidies illud reuoluẽs nõne qͥ uolũt
diuites fieri incidũt intẽptatõnẽ et in laqueũ dyaboli et de¬
sideria młta. quitqͥd et imꝑatoris largitio et honoris infule
sibi dederant in usꝰ pauperũ ꝯferebat. noũat eĩ ad nõ esse
p̃ceptũ. Si uis ꝑfectꝰ ẽẽ uade et uende omĩa que habes.
sibi amicos de miquo mãmona qui se recipent in eterna
tab̾n acła. nec semel abiciebat sarcinã qd̾ fecerũt apłi et
rethe et nauicłam relinqñtes. sed ex equalitate alioꝵ ĩ ope
suã hñdanciã coĩcabat ut postea illoꝵ diuicie huiꝯ indigen¬

Expanded text:
litae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae litae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et honoris infulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouerat enim a domino esse praeceptum: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, sibi amicos de iniquo mammona, qui se reciperent in aeterna tabernacula. nec semel abiciebat sarcinam, quod fecerunt-apostrete et nauiculam relinquentes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundantiam communicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigen
Abbreviated transcription (Latin):
et affluẽciã diuiciaꝵ atq insignia potestatis mat̾iam ha
uersum. Amen dico ub. difficile diues intrabit regnũ
celoꝵ. et rursũ dico ub̾ faciliꝯ ẽ camelũ ꝑ fordm̃ acus tnͣ¬
sire ꝙ diuitẽ intrare in regnũ dei. Alioqͥn zacheꝯ publita
diuitibꝰ huiꝰ scłi p̃cipe nõ subire nec sꝑare ĩ incerto di¬
uitiaꝵ sed in deo uiuo qui prestat nb̾ omĩa hñdant᷑. ad
fruendũ. benefaciãt. diuites sint ioꝑibꝰ bonis. facile tri
buant. coĩcent. thez aurisent sibi fundam̃tũ bonũ ĩ futurũ¬
ut app̃hendant uerã uitã didicimꝰ quomͦ camelꝰ possit in¬
troire inforamen atus quomͦ aĩal tortuosũ deposito oñe
sarcmaꝵ assumat sibi pẽnas columbe et requiescat in
ramis arboris que synapis semẽte suctreuit. legniꝰ et
asya camelos madian et effa et saba aurũ et thus
urbem dm̃ reportantes et in typo hoꝵ cameloꝵ hysmae¬

Expanded text:
et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam haet affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam hauersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna caelorum. et rursum dico uobis: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrarediuitibus huius saeculi praecipe non superbire nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo uiuo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. benefaciant, diuites sint in operibus bo nis, facile trifundamentum bonum in futuruut adprehendant ueram uitam. didicimus, quomodo camelus introire possit in foramen acus, quomodo animal tortuosum deposito pondere sarcinarum adsumat sibi pennas columbae, ut requiescat in ramis arboris, quae de sinapis semente succreuit. legimus in Esaia camelos Madian et Gephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahe
Abbreviated transcription (Latin):
litabat sic̃ eꝯtrario nichil ꝓdest aliis uile palliolũ. furna
tunito. corporis illuuies et simłata pauꝑtas si noĩs digni¬
tatem oꝑibꝯ destruas. ¶ Legimiꝰ ĩ eu̾gͦ de alio centurioẽ
mĩ testĩoniũ nec in isrł tantã fidem ĩueni. et ut ad si¬
ora pueĩamꝰ Ioseph qui ĩ egestate et diuiciis dedit experi¬
tem. nõne ꝑꝯ pharaonẽ regiis ornatꝰ insignibꝰ sic deo
carꝯ fuit ut suꝑ om̃s patarchas duaꝵ tribuũ pr̃iarcha
pater fieret. Damel et tres pueri sic p̃erant babilome
oꝑibꝰ. et erant int̃ pͥncipes oruitatis ut hĩtu nabuchodo
nosor deo mẽte ẜiurent. mardocheꝯ et hester int̃ purpu¬
ram et sericũ et gẽmas suꝑbiã hũilitate iuiterẽt. tantiq
fuere meriti ut captiui uictoribꝰ imꝑarent. nec illo tẽdit
orõ ut oftendam iuiuenẽ meũ ꝯuĩctõnẽ regalis sãguinis.

Expanded text:
litabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua litabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant. legimus et Domini testimonium: Nec in Israel tantam fidem inveni . Et ut ad superiora redeamus, Joseph, qui et in egestate et in divitiis dedit experitem, nonne post Pharaonem regiis ornatus insignibus, sic Deo carus fuit, ut super omnes Patriarchas, duarum tribuum pater fieret? Daniel et tres pueri sic praeerant Babyloniae opibus, et sic erant inter principes civitatis, ut habitu Nabuchonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent. Haec illo tendit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de co. erat quidã uir incesarea noĩe corneliꝯ centurio¬
et cohortis q̃ dr̃ ytalita religiosꝯ ac timens deũ cũ o
domo sua fatiens elemosmas plebi et orans deũ semper
quitꝙͥ de illo dr̃ hoc noĩe ꝯmutato ĩ nebudio meo uẽdito
sic religiosꝰ fuit et amator pudicitie ut u̾go sortiret᷑ uxo¬
rem. sic teniens deũ cũ uinũsa domo sua ut oblitꝰ digni¬
tatis om̃e ꝯsortiũ cũ moͣchis hr̃et et cłitis. tantasq ele¬
mosinas fac̾e̾t in ppłis ut fores eiꝯ pauperuĩ abq debiliũ
obsiderẽt examĩa. terte sic semꝑ orans deũ ut illi qd̃ op¬
timũ eẽt eueĩret raptꝰ ẽ ne malicia mutaret mentem
eiꝯ qr placita deo erat aĩa illiꝯ. uñ et ego posũ uere suꝑ
eo abuti apłi uote dñtis. In ueritate comperi. quĩ nõ ẽ ꝑso¬
naꝵ acceptor deꝯ.sed in onui ꝓpoĩto qui tumet deũ et oꝑatur
baltheus et apparitoꝵ caterue. qr sub hĩtu alteriꝰ alteri mi¬

Expanded text:
Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italica, religiosus et timens deum cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et orans deum semper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret. raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placita deo erat anima illius. unde et ego possum uere super eo abuti apostoli uoce dicentis: in ueritate cognoui, quoniam non est personarum acceptor . deus, sed in omni proposito, qui timet deum et operatur balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri mi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepti uires expbimẽs dit̃ ad ͤuĩgit. hec ẽ eĩ lex et ꝓphe. In¬
finite eĩ sunt spẽs ꝑtesq iusticie. quas nõ modo stilo per¬
sequi s cogitatõne eciã caꝑe difficiliũ ẽ. quas om̃s una
hec breius siña ꝯp̃hendit. et latentẽ hõmũ ꝯstĩam secreto
cũ uidictio aut absoluit aut dampnat. ad oem igit᷑ actum
ad om̃e ũbũ. ad om̃e etiã togitatũ hec siña retractet᷑. q̃¬

Expanded text:
s. cuius praecepti uires exprimens iungit ac dicit: haec est enim lex et prophetae. ins. cuius praecepti uires exprimens iungit ac dicit: haec est enim lex et prophetae. infinitae namque sunt species partesque iustitiae, quas non modo stilo persequi sed cogitatione etiam capere difficillimum est, quas omnes una hac breui sententia comprehendit et latentem hominum conscientiam secreto animi iudicio aut absoluit aut damnat. Ad omnem igitur actum, ad omne uerbum, ad omnem etiam cogitatum haec sententia retractetur, q
Abbreviated transcription (Latin):
qui de maiorie obẜuatoĩs diligentia scĩ apło udicarent᷑
tibi ũo ẜuanti non iam lr̃ẽ precepta sed sp̃s diuinoꝵ
mãdatoꝵ meõria sp̃alit̃ extolenda ẽ. tui non tam fre¬
uoluãt᷑ nec suffic̾e̾ tͥ putes mandatoꝵ dei memoria te¬
nere: et oꝑibꝰ obliuisti sed ideo illa cognosc̾e ut facias
fuĩt apud deũ sed factores legis iustificabũt᷑. latꝰ qͥdẽ
et immẽsꝰ diuine legis campꝰ extendit᷑. qui diue
testimoniis ueritatis uelut celestibꝰ quibusdã floribꝰ
uernans. mira oblectatõẽ legentis aĩmũ passcit. ac
refouet que cognoscere omĩa. secũq reuolũe lemꝑ
Ingens ad ꝯũsandã iustitiã benefliciũ est. sed qͣͣ ad
ꝯpendiosã iusticiã beneficiũ est. s qiͣ ad ꝯpendiosũ locũ qd̾d̾
di tuo. que ad tociꝰ uistitie breuiariũ dm̃co oie ꝓfert᷑ omĩa
quecũq uultis ut faciãt ub̾ hoĩes. hec et uos facite. ci

Expanded text:
quasi de maioris obseruationis diligentia sancti a populo iudicarentur. quasi de maioris obseruationis diligentia sancti a populo iudicarentur. Tibi mandatorum memoria spiritualiter excodenda est: cui non tam frevoluantur: ne sufficere tibi putes, mandata Dei memoria tenere, et operibus oblivisci. Sed ideo illa cognosce ut facias, sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. latus quidem et immensus diuinae legis campus extenditur, qui diuersis testimoniis ueritatis uelut caelestibus quibusdam floribus uernans mira oblectatione legentis animum pascit ac refouet, quae cognoscere omnia secumque reuoluere semper ingens ad conseruandam iustitindam iustitiam beneficium est. sed quasi ad compendiosum locum quoddam di tuo, quae ad totius iustitiae breuiarium dominico ore profertur: omnia quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos facite illi
Abbreviated transcription (Latin):
sset omĩs excusatõ erroꝵ. aufferãt᷑ pectandi feda solacio
nichil omo agimꝰ qui nos ꝑ młtitudinis exempla defendĩq
et ad ꝯsolatõnem nr̃i aliena sepe nũantes uicia. de esse nb
dicimꝰ quos debeaniꝰ sequi ad illiꝯ exemplũ mittimꝰ quẽ
ĩes fatem̃ imitandũ atq ideo tͥ p̃cipua cura sit legẽ nol
sit illiꝯ ꝯsilio discere maximũ ẽ eĩ ad iusticiã auxiliũ im¬
plere diuiniss eloquiis aĩmũ et quod oꝑe exequi cupias.
nꝑ corde me ditari. audi adhuc ppło et hoĩbꝰ ad obedi¬
ciam insuetis. per moysen imꝑatur adño. ut insignum
memorie qͣ p̃cepta dñi recordent᷑. per extremitates uesti¬
mẽtoꝵ fimbrias hẽant. easq toto iacinctini coloris insigͥ¬
ant. ut etiã tasu huc illuc ue respitiẽtibꝰ occłis mã¬
toꝵ celestiũ memoria nastat᷑. de quibꝰ fimbriis pharisei
notant᷑ ad nõ. ques eas ꝑuerso usu nõ ad ꝯmemoratõem
p̃ceptoꝵ dei sed ad ostentatõem sui hr̃e ceperũt. ut. scil

Expanded text:
set omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solacia. nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus et ad consolationem nostri aliena saepe numerantes uitia deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. atque ideo praecipua tibi cura sit legem nosse sit, illius consilio discere. maximum enim ad iustitiam auxilium est implere diuinis eloquiis animum et, quod opere exequi cupias, semper corde meditari. rudi adhuc populo et hominibus ad oboedientiam insuetis per Moysen imperatur a domino, ut in signum memoriae, qua praecepta domini recordentur, per extremitates uestimentorum fimbrias habeant easque cocco hyacinthini coloris insigniant, ut etiam casu huc illucue respicientibus oculis mandatorum caelestium memoria nascatur. de quibus fimbriis pharisaei denotantur a domino, quod eas peruerso usu non ad commonitionem praeceptorum dei sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
salutis. et illud bt̃i petri. parati semꝑ ad satisfaciendũ oĩ
poscenti nos rõnẽ. petis nãq et sollicite at iugilanter
petis. ut t̾ certã ex scͥpturis sanctis p̃finiamꝰ regulã. ad
quã tu ordines cursũ uite tue. et cognita dñi uolũtate
t̾ honorẽ scłi et diuiciaꝵ illecebras moꝵ magis dilic
supellectilem. atq ut possis in ꝯiugio ꝯstituta nõ solum
ꝓfectui alt̾iꝰ nõ amare. parebo igit᷑ p̃cibꝰ tius te q ꝑatã
ad implendã dĩ uolũtatẽ ipiꝯ nitar incitare. idem eĩ uerꝰ
docet. quomͦ ei plat̾e possimꝰ. ip̃e itaq te informet. ip̃e
ut iuta mereret᷑ et̾na. diuĩa ꝯtinuo mãdata ꝓponit.os¬
tendeus nb̾ eiꝯ mandata seu uolũtatẽ ẽẽ faciendama
quo sꝑama et premia. ꝓpt̃ qued alio testat᷑ loto nõ om̃is
facit uolũtatẽ prĩs mei qui in celis ẽ ip̃e intrabit in

Expanded text:
salutis et illud beati Petri: parati semper ad satisfactionem omni salutis et illud beati Petri: parati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicite ac uigilanter petis, ut tibi certam ex scripturis sanctis praefiniamus regulam, ad quam tu ordines cursum uitae tuae et cognita domini uoluntate inter honorem saeculi et diuitiarum illecebras morum magis diligas suppellectilem atque ut possis in coniugio constituta non solum profectum alterius non amare? parebo igitur precibus tuis teque paratam ad implendam dei uoluntatem ipsius nitar incitare sententiis. idedocet, quomodo ei placere possimus. ipse itaque te informet, ipse ut uitam mereretur aeternam, diuina continuo mandata proponit ostendens nobis eius uoluntatem esse faciendam, a quo speramus et praemia. propter quod alio testatur loco: non omnis, facit uoluntatem patris mei, qui in caelis est, ipse intrabit in
Abbreviated transcription (Latin):
tate. mͥ tñ nescio quomͦ in pñti caula ꝓpriꝯ ĩnotuit. pro¬
uocatꝰ eĩ ad scribendũ litteris tus que miris hoc ame
obsecratõnibꝰ flagitabant. diu fateor de responsione du¬
bitaui. Scilentiũ mͥ imperante uetundia cui tũ fortissie̾
restebat et uini faciebat precũ tuaꝵ fidelis ambrtõ. pug¬
nabatq acriter cũ hesitatõe nĩa hũilitas obsecrantis. et
magna quidẽ quadã fidei uiolentia oris claustra pulsa¬
bat. cũq sic aĩmũ in utroq mitantẽ cogitatõ diuersa
lib̾aret pene pudor exelusit officiũ. sed me illa quã supͣ¬
posui sapiẽtis siña armauit ad depellendã ĩutilẽ ueretũdiã
et dompnosũ scilentiũ resoluẽdum cũ utiq ip̃am scribendi
causã tami honestam uiderẽ ẽẽ. tam stãm ut pectare me
oĩno crederẽ si tacerem illud mecũ scripture reputans.
tp̃s tatendi et tp̃s loq̃ndi. et iterũ ne retineas ũbũ ĩ tp̃re

Expanded text:
ritate, mihi tamen nescio quo modo in praesenti causa propius innotuit. proritate, mihi tamen nescio quo modo in praesenti causa propius innotuit. prouocatus enim ad scribendum litteris tuis, quae miris hoc a me obsecrationibus flagitabant, diu, fateor, de responsione dubitaui silentium mihi imperante uerecundia. cui tamen fortissime resistebat et uim faciebat precum tuarum fidelis ambitio, pugnabatque acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrantis et magna quadam fidei uiolentia oris claustra pulsabat, cumque sic animum in utroque nutantem cogitatio diuersa libraret, paene pudor exclusit officium. sed me illa, quam supposui, sapientis sententia armauit ad depellendam inutilem uerecundiam et damnosum silentium resoluendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam uiderem esse, tam sanctam, ut peccare me omnino crederem, si tacerem, illud mecum scripturae reputans: tempus tacendi et tempus loquendi et iterum: ne retineas uerbum in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
datos ꝙͣ adult̾os amputatos. ¶Hec filia inxp̃o carissima
in culto et crebriꝯ repeto ut post̾iorẽ oblita in priora te exten¬
das. hñs tui ordinis quas sequaris. Iudic de ebrea hystoria
amiã filiã phanuelis de euͣgłii claritate que diebꝰ et i¬
ctibꝰ uersabat᷑ in templo et or̃onibꝰ atq ieuiniis thelaurũ
pudicicie ꝯẜuabat. uñ et alt̾a in ip̃o typo eccłie dyabolum
capite trũcauit altera saluatorẽ mũdi. pͥma suscepit sacra¬
mẽtoꝵ ꝯsotia futuroꝵ. illud in calce ẜmonis quero ut bre¬
uitatẽ libelli nõ de ĩopia eloquii. uł de mat̾ie sterilitate s
de pudoris magmitudine extimes accidisse. dũ uereor igno¬
tis me mediũ ingerere auribꝰ et occultũ legentiũ iudi¬
cium per timesco.
ad Cclantiam
etus scriptura celebrata sententia est.
esse pudorem quo głia inuenit᷑ et grã. et esse
rursũ pudorẽ qui solet parere pr̃c̃m. cuiꝯ dtĩ

Expanded text:
datos quam adulteros amputatos? haec, filia in Christo carissima, datos quam adulteros amputatos? haec, filia in Christo carissima, inculco et crebrius repeto, ut posteriorum oblita in priora te extendas habens tui ordinis, quas sequaris, Iudith de Hebraea historia et Annam, filiam Phanuelis, de euangelii claritate, quae diebus et noctibus uersabantur in templo et orationibus atque ieiuniis thesaurum pudicitiae conseruabant. unde et altera in typo ecclesiae diabolum capite truncauit, altera saluatorem mundi prima suscepit sacramentorum conscia futurorum. illud in calce sermonis quaeso, ut breuitatem libelli non de inopia eloquii uel de materiae sterilitate, sed de pudoris magnitudine aestimes accidisse, dum uereor ignotis me diu ingerere auribus et occultum legentium iudicium pertimesco.AD CELANCIAM. Vetus scripturae celebrata sententia est esse pudorem, quo gloria inuenitur et gratia, et esse rursus pudorem, qui solet parere peccatum. cuius di
Abbreviated transcription (Latin):
xerit. statim subiecit. iam eĩ quedã declinauerũt post
sathanã. ex quo intellignuꝰ illũ nõ stantibꝰ coronam.
sed iacentibꝰ manũ porrigere. Uide qualia sint scdã ma¬
ꝯtinere.uel non uult. maritũ potiꝰ accipiat ꝙͣ dyabo¬
lũ. pulcra nmirũ et appetenda res que sathane ꝯꝑatõ¬
ne suscipit̾. forncata ẽ qͦndam et ihrłm diiuaricauit
pedes suos onũ tnͣseunti ĩ egyptũ pͥmũ de uirgnata ẽ¬
t ibi fracte sũt mãme eiꝰ. cumq ad deserta uenisse
et moraꝵ moysi ductoris inpacienter qrͣ hystrio libidĩs
furibunda dixisset. isti sunt dii tui isrł. qui te eduxer̃t¬
te de tr̃a egỹpti. accepit p̃cepta nõ bona. et iustifica¬
dampnatõẽm qr pͥmã fidẽ irritam fecerũt ꝯcessit digam̃e
epta nõ bona ad iustificatões pessimas ita scd̾m indulge
maritũ ut t̃ciũ et si libet uicesimũ ut scirẽt sibi nõ tam uiros

Expanded text:
lserit, statim subiecit: iam enim quaedam declinauerunt post lserit, statim subiecit: iam enim quaedam declinauerunt post satanan. ex quo intellegimus illum non stantibus coronam, sed iacentibus manum porrigere. uide, qualia sint secunda macontinere uel non uult, maritum potius accipiat quam diabolum. Pulchra nimirum et adpetenda res, quae satanae conparatione suscipitur. fornicata est quondam et Hierusalem et diuaricauit pedes suos omni transeunti. in Aegypto primum deuirginata est et ibi fractae sunt mammae eius. cumque ad deserta uenisset et morarum Moysi ductoris inpatiens quasi oestro libidinis furibunda dixisset: isti sunt dii tui, Israhel, qui te eduxerunt de terra Aegypti, accepit praecepta non bona et iustificadamnationem, quia primam fidem irritam fecerunt, concessit digamiae praecepta non bona et iustificationes pessimas ita secundum indulgens maritum et tertium et, si liberet, uicesimum, ut scirent sibi non tam uiros
Abbreviated transcription (Latin):
tim nb̾ penitentie subsidia blandiãtur que sũt feliciũ reme¬
dia cauendũ ẽ uulnꝯ quod dolore curatur aliud est integra
naue et salius mercibꝰ portũ salutis intrare. aliud ẽi¬
dum herere tabule. et crebris fluctuũ recursibꝰ ad asper¬
rima saxa collidi nesciat iudua digamie ĩ dulgẽtiã nec no¬
uerit illud apłi meliꝯ ẽ nubere ꝙͣ uri. tolle quod poiꝯẽ.
uri. et ꝑ se bonũ nõ erit nubere. procul heretitoꝵ calũpnie
de paradiso expulsꝮ adam unã uxorẽ hũit. p̾mꝰ lamech
maledictꝰ et sanguiãriꝰ. et de cham stirpe descendens.
unã costã diuisit in duas et plantariũ diganne ꝓtinꝰ
diluiiii. pena subuertit. uñ illud apłi qui fornicatõnis
metu indulg̃e ꝯpellit᷑. Scribens ad timotheũ uolo ado¬
lescentulas nubere. filios procreare. matres familias ẽẽ
nlłam occasionẽ dare. adũsario meledicti causã cũ indu¬

Expanded text:
tim nobis paenitentiae subsidia blandiantur, quae sunt infelicium remetim nobis paenitentiae subsidia blandiantur, quae sunt infelicium remedia. cauendum est uulnus, quod dolore curatur. aliud est integra naui et saluis mercibus portum salutis intrare, aliud nudum haerere tabulae et crebris fluctuum recursibus ad asperrima saxa conlidi, nesciat uidua digamiae indulgentiam nec nouerit illud apostoli: melius est nubere quam uri. tolle, quod peius est, uri, et per se bonum non erit nubere. procul hereticorum calumniade paradiso expulsus Adam unam uxorem habuit. primus Lamech maledictus et sanguinarius et de Cain stirpe descendens unam in duas diuisit costam et plantarium digamiae protinus diluuii poena subuertit. unde illud apostoli, quod fornicationis metu iudulgere conpellitur scribens ad Timotheum: uolo adulescentulas nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario detractionis causa. cur indu
Abbreviated transcription (Latin):
diã aĩam fluctuare. nũc hec. nc̃ illa rapiẽtẽ nã uiciis ne¬
mo sine nascit᷑ optimiꝰ ille ẽ qui mĩmis urget᷑. uelut si
uoliũe. irascinũ et nolite. et illud archite therentini.
iratꝰ essem ira eĩ uiri iusticiã dei nõ oꝑat᷑. qd̾ de una ꝑ¬
turbatõe dcm̃ ẽ refferamꝰ ad cet̾as sic̃ irasci hoĩs est.
ea que carnis sunt. et quibuldã illecebris ad mortife¬
ras aĩam uoluptates trahit. l nr̃m ẽ uoluptatis ardo¬
rem maiore xͥ amore restlig̾e. et lasciuiẽs iumẽtũ fre¬
nis medie subiugare. ut nõ libidinẽ sed cibos de sideret
Quorlũ ista : ut hoĩem te esse noueris. et passionibus
hũanis nisi caueris subiat̾e. de eodem om̃s facti sumus
luto. isdem ꝯpacti exordiis. et in sirico et in pãnis eadẽ
libido dñet᷑. nec regum purputas timet nͤ mẽdicantiũ
sꝑuit scalorẽ. młtoq meliꝯ ẽ stomacũ te dolore. ꝙͣ mẽtẽ impe¬
rare corperi ꝙͣ seriure gressu uacillare ꝙͣ pudicicia. nec sta¬

Expanded text:
am fluctuare nunc haec, nunc illa capientem. nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urguetur, uelut si uolumine: irascimini et nolite peccare et illud Archytae Tarentini enim uiri iustitiam dei non operatur. quod de una perturbatione dictum est, referamus ad ceteras. sicut irasci hominis est eea, quae carnis sunt, et quibusdam inlecebris ad mortiferas animam uoluptates trahit, sed nostrum est uoluptatis ardorem maiore Christi amore restinguere et lasciuiens iumentum frenis inediae subiugare, ut non libidinem, sed cibos desideret eQuorsum ista? ut hominem te esse noueris et passionibus humanis, nisi caueris, subiacere. de eodem cuncti facti sumus luto, isdem conpacti exordiis: et in serico et in pannis eadem libido dominatur nec regum purpuras timet nec mendicantium spernit squalorem multoque melius est stomachum te dolere quam mentem, imperare corpori quam seruire, gressu uacillare quam pudicitia. nec . sta
Abbreviated transcription (Latin):
ire et abstiñe ceꝑis te putes esse iam scãm. hec eĩ u̾i
adiumẽtũ ẽ nõ ꝑfectio scĩtatis. magisq id ꝓuidendũ ẽ
ne tibi hec que licita ꝯtempins securitatẽ qnͣdã illicitoꝵ
te facias. quitꝙͥ supͣ iusticiã offerat᷑. nõ debet impedi
iustitiã sed adiuuare. quid aũt ꝓdest tenuare ĩ abi¬
nẽcia corpꝰ si aĩa ĩtumescit suꝑbia.quã laudẽ m̃ebiñ
de pallore ieuimi si ĩuidia lib̾idi simꝰ. quid u̾tutis ht̃
uinũ nõ bibere et ira atq odio in ebriari. tũc inꝙͣ pre¬
clara ẽ ałłtmẽcia. tũt pulcra atq magnifica castigatõ
poris cũ ẽ aĩa ieiunꝯ auiciis ymo qui probabilit.

Expanded text:
are et abstinere coeperis, te putes esse iam sanctam; haec enim uirtus are et abstinere coeperis, te putes esse iam sanctam; haec enim uirtus adiumentum est, non perfectio sanctitatis, magisque id prouidendum est, ne tibi hoc, quod lium faciat. quicquid supra iustitiam offertur deo, non debet impedire iustitiam, sed adiuuare; quid autem prodest tenuari abstinentia corpus, si animus intumescat superbia? quam laudem merebimur de pallore ieiunii, si inuidia liuidi simus? quid uirtutis habet uinum non bibere et ira atque odio inebriari? tunc, inquam, praeclara est abstinentia, tunc pulchra atque magnifica castigatio corporis, cum est animus ieiunus a uitiis. immo qui probabiliter ac
Abbreviated transcription (Latin):
ud eĩ est uͥtutẽ hr̃e. aliud iltutis similitudinẽ. aliu
est reꝵ umbrã sequi. aliud u̾itatẽ. młto illa deformior esti
ẽ suꝑbia. que sub quibꝯdã hũilitatis signis latet. nescio
quo eĩ mͦ turpiora sũt uicia cũ uirtutũ spem celantur
et hũiliore loto natas te inferioreᷤᷤ putes.nescit religio nr̃a
ꝑsonas nec ꝯditõnes hoinũ. sed aĩos respit̃. seruũ et nobi¬
lem de moribꝰ ꝓnũciat. Sola apud deũ lib̾tas est non
ẜiure pcc̃is. sũma apud eũ nobilitas clarũ u̾tutibꝰ esse.
Quid apud deũ in uiris nobiliꝯ petro. piscator fuit. quid
⁊i et pauperi celestis regni axp̃o credũt᷑ claues. Hec sponsa
ibri illiꝯ meruit ẽẽ mat̃ aquo ip̃e claues date su̾t eli
los ad hũilitatẽ faciliꝰ addut̾et. nã et ałs frustra sibi
aliquis de nobilitate generis applaudit. cũ unũsi patris
sint. qui uno xp̃i lang̾ne lũt redempti. nec int̾est qua
meĩsse debemꝰ. qr ꝑ unũ om̃s regeneram̃. caue ne si ieiuu¬

Expanded text:
ud est enim uirtutem habere, aliud uirtutis similitudinem; aliud est rerum umbram sequi, aliud ueritatem. multo illa deformior est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. nescio enim quomodo turpiora sunt uitia, cum uirtutum specie celantur.et humiliore loco natas te inferiores putes. nescit religio nostra personas nec conditiones hominum, sed animos inspicit, seruum et nobilem de moribus pronuntiat. sola apud deum libertas est non seruire peccatis. summa est apud deum nobilitas clarum esse uirtutibus. quid apud deum in uiris nobilius Petro, qui piscator fuit? quid ri et pauperi caelestis regni a Christo creduntur claues; haec sponsa fabri illius meruit esse mater, a quo ipsae claues datae sunt; elles ad humilitatem facilius adduceret. nam et alias frustra sibi aliquis de nobilitate generis applaudit, cum uniuersi paris sint, qui uno Christi sanguine sunt redempti; nec interest quameminisse debemus quia per unum omnes regeneramur. Caue ne, si ieiun
Abbreviated transcription (Latin):
di illi sũt nb̾ qui sub xͥano noĩe gentilẽ uitã agũt. et aliud
ꝓfessione aliud ꝯũsatõe testant᷑. atq ut apłs ait. deũ ꝯfitẽt᷑
se nosse factis aũt̃ negant. int̾ xͥanũ eĩ atq gentilem cum
fides distingat. tum d eciã uitã distinguere. et diũsã religi¬
onẽ ꝑ diũsa oꝑa mõstrare. noli ait apłs iudum cũ infide
eis ad tenebras. que aũt ꝯuentio xp̃i ad bechy belyal. aut q̃
pars fideli cum infideli. quis aũt ꝯsensꝯ templo dei cũ ydoł
Sit gͦ int̾ nos et illos maxima seꝑatõ diftingãt᷑. certo
disc̾miẽ error et u̾itas. illi terrena sapiant qui celestia ꝓmis¬
sa non hñt. illi breui huic se uite totos implicent qui et et̾na
neseiũt. illi pectare nõ metuãt: qui pcc̃oꝵ ĩpimitatẽ putãt
illi ẜuiãt uieiis qui nõ sꝑant p̃mia futura iltutũ. nos uero¬

Expanded text:
gentilem uitam agunt et aliud gentilem uitam agunt et aliud professione, aliud conuersatione testantur atque, ut apostolus ait, deum confitentur se nosse, factis autem negant. inter Christianum enim atque gentilem cum fides tum debet etiam uita distinguere et diuersam religionem per diuersa opera monstrare. noli, ait apostolus, iugum  Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui autem consensus templo dei cum idolis? Sit ergo inter nos atque illos maxima separatio. distinguatur\' certo discrimine error et ueritas. illi terrena sapiant, qui caelestia promissa non habent, illi breui huic se uitae totos implicent, qui aeterna nesciunt, illi peccare non metuant, qui peccatorum impunitatem putant, illi seruiant ui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt notendi xͥane ase aĩa ꝓpellat. neq manu tm̃ aut lingͣ
sed corde qͦ custodiat ĩ notentiã. nec meo oꝑe sed uoto eciã
nocere formidet. qͣntũ eĩ ad pccĩ rõnẽ ꝑtinet. nocuit et
qui noc̾e disposuit. młti nr̃oꝵ illud absolute atq integre
diffinũt. ĩnocẽtiã. qui nec in eo quidẽ nulli noceat qͦ pro¬
desse desistat. qd̾ si uerũ ẽ. tu demũ letare de ĩnotẽcie ꝯstĩa
si cũ potes uiuare nõ desmnas. Smn uero diuisa int̾ se ista
atq distincta sũt aliudq est nõ nͦcere qd̾ semꝑ potes aliud
pdesse possis aliud malũ nõ face̾. aliud oꝑari bonũ. illi
rursũ occurrat nõ sufficere pͥano. si unã iusticie ꝑtẽ impleat:¬
cui utraq p̃cipit᷑. neq eĩ debemiꝰ ad mltitudĩs exempla res¬
pitere. que ullam moꝵ disciplinã seq̃ns. ulłm uiuendi tenẽs
ordinem. nõ tam rõne ducit᷑ ꝙͣ quodã impetu fert᷑. nͨ imitã

Expanded text:
pellat neque manu tantum aut lingua sed corde quoque custodiat innocentiam nec modo opere, sed uoto etiam nocere formidet. quantum enim ad peccati rationem pertinet, nocuit et qui nocere disposuit. multi nostrorum illud absolute atque integre definiunt innocentem, qui ne in eo quidem nulli noceat, quod prodesse desistat. quod si uerum est, tum demum laetare de innocentiasi, cum potes adiuuare, non desinas; sin uero diuisa inter se ista atque distincta sunt aliudque est non nocere, quod semper potes, aliud prodesse, cum possis, aliud malum non facere, aliud operari bonum, illud tibi rursus occurrat non sufficere Christiano, si unam iustitiae cui utrumque praecipitur. 8. Neque enim debemus ad multitudinis exempla respicere, quae, nullam morum disciplinam sequens, nullum vivendi tenens ordinem, non tam ratione ducitur qua
Abbreviated transcription (Latin):
dat. et sane nestio an po scimꝰ aliquod leue pit̃m dicere
quod in dei ꝯtemptũ admittit᷑. est q ille prudentissimꝰ. qui
non tam ꝯsid̾at quid iuistũ sit. qͣͣ illũ qui usserit. nec qͣn¬
titatẽ imperii sed imꝑantes cogitat dignitatẽ. edificanti
tibi itaq sp̃alem domũ nõ suꝑ leuitatẽ arene. sed supra
soliditatem petre ĩ nocencie inpͥmis fundam̃ta ponãt᷑ sup̃
que faciliꝯ possit arduũ culiẽ iusticie erigere. maximã eĩ ꝑtẽ
equitatis impleuit. qui ulli nocuit. bt̃e q ẽ qui pot̃ cũ beato
iob dic̾e nulli nocui hoĩmĩ. iuste uixi. cũ om̃ibꝰ. Uñ audenter
simpliciter loquebat᷑ ad dñm. quis ẽ qui uidicet᷑ mecũ.i
quis tuũ adũsum me põt implorare iuidiciũ. ut se ls lelum
labã ĩ innocencia cordis mei in medio domꝰ ñẽ. Uñ idẽ alibi

Expanded text:
dat. et sane nescio, an possimus leue aliquod peccatum dicere, dat. et sane nescio, an possimus leue aliquod peccatum dicere, quod in dei contemptum admittitur. estque ille prudentissimus, qui non tam considerat, quid iussum sit, quam illum, qui iusserit, nec quantitatem imperii, sed imperantis cogitat dignitatem. Aedificanti itaque tibi spiritualem domum non super leuitatem arenae sed supra soliditatem petrae innocentiae inprimis fundamenta ponantur, supra quae facilius possis arduum culmen iustitiae erigere. maximam enim partem aequitatis impleuit, qui nulli nocuit, beatusque est, qui potest cum sancto Iob dicere: nulli nocui hominum; iuste uixi cum omnib u s. unde audenter ac simpliciter loquebatur ad dominum: quis est, qui iudicetur mecum? idest: quis tuum aduersum me potest implorare iudicium, ut se laesum labam in innocentia cordis mei, in medio domus meae, un
Abbreviated transcription (Latin):
malũ adherentes bono. hoc itaq duplex diũsũq p̃ceptũ pro¬
hibentes seu ꝓhibendi . s. et imꝑandi equo õĩbꝰ uire mandatũ
est. nõ i̾go. non uidua. nõ nupta ab hoc iꝑio libera ẽ. in
quo ius ꝓpoĩto. in quo uis gradu. quale pccm̃ ẽ. uel ꝓhibita ad¬
mitte. uel iussa nõ fat̾e. neq uero eoꝵ te seducat error. qͥ
ex arbitrio suo eligũt que potissimũ mãdata dei ꝯtẽpuant.
qui ue qͣiͣ uilia ac ꝑua despiciũt. nec metuũt. ne scdm̃ diui¬
nam p̃scĩam mĩma ꝯtẽpnendo paulatĩ decidant. stoỹtoꝵ qͥd̃
ẽ pcc̃oꝵ tollere differenciã. et delicta oiã paria uindicare
nec ullũ int̃ scelꝰ et erratũ discrimẽ fate̾ nos uero et si
mltũ int̾ pcc̃a distare credimiꝰ qr et legimꝰ. tñ satis pro¬
esse ad cautionẽ dicimꝰ. et mĩma timere ꝑmaximis t
eĩ faciliꝰ abstineniꝯ aquocũq delicto qͣnto illud magis me¬
tuimꝰ. nec cito ad maiora ꝓgredit᷑ qui eciã parua formi¬

Expanded text:
x diuersumque praeceptum, prohibendi scilicet et imperandi, aequo omnibus iure mandatum est. non uirgo, non uidua, non nupta ab hoc imperio libera est. in quouis proposito, in quouis gradu aequale peccatum est uel prohibita admittere uel iussa non facere. neque uero eorum te seducat error, qui ex arbitrio suo eligunt, quae potissimum dei mandata contemnant quaeue quasi uilia ac parua despiciant, nec metuunt. ne secundum diuinam sententiam minima contemnendo paulatim decidant. Stoicorum quidem est peccatorum tollere differentiam et delicta omnia paria uindicare nec ullum inter scelus et erratum discrimen facere. nos uero, etsi multum inter peccata distare credimus, quia et legimus, tamen satis prodesse ad cautionem dicimus etiam minima timere pro maximis. tanto enim facilius abstinemus a quocumque delicto, quanto illud magis metuimus, nec cito ad maiora progreditur, qui etiam parua formi
Abbreviated transcription (Latin):
caro. aĩa esuriente iusticiã. nã et uas electõms cũ castigat
corpꝰ siñ et in ẜuitutẽ redigit ne aliis p̃dicans ip̃e reꝓba
ĩueĩat᷑. nõ ob solã ut quidã imꝑiti putant hoc efficit casti¬
tatem. nõ eĩ huic tm̃mͦ sed om̃ibꝰ oĩo u̾tutibꝰ abstinẽcia
opitulat᷑. neq magna aut tota apli głi̾a ẽ nõ fornicari.
sed hoc agit ut cagͥstigatõe corporis erudiat᷑ aĩq. qͣntoq
nichil ex uoluptatibꝰ ꝯcupiscit. tantomagis eiꝯ possit de
u̾tutibꝰ cogitare ne ꝑfectõins magister inꝑfcm̃ inise ali¬
quid ostendat. ne xp̃i imitator exemplũ p̃ceptũ ꝯuinta
ac uolũtatẽ xp̃i faciat ne ue mĩꝰ exẽplo ꝙͣ sibo doceat
cumq aliis predicauerit ipse reprobet᷑ adomino¬

Expanded text:
anima esuriente iustitiam. nam et uas electionis, cum castigat corpus suum et in seruitutem redigit, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniatur, non ob solam, ut quidam imperiti putant, hoc efficit castitatem; non enim huic tantummodo sed omnibus omnino uirtutibus abstinentia opitulatur. neque magna aut tota apostoli gloria est non fornicari, sed hoc agit, ut castigatione corporis erudiatur animus, quantoque nihil ex uoluptatibus concupiscit, tanto magis possit de uirtutibus cogitare, ne perfectionis magister imperfectum in se aliquid ostendat, ne Christi imitator extra praeceptum quicquam ac uoluntatem Christi faciat neue minus exemplo quam uerbo doceat, cumque aliis praedicauerit, ipse reprobetur audi
Abbreviated transcription (Latin):
quit me mandata nĩa ẜuate. et qui ht̃ mandata mea et ser¬
uat ea. ille est qui diligit me. ac rursꝰ. Si quis diligit me
ẜmonẽ meũ ẜuabit. et pater meꝯ diliget eũ et ad eũ ueĩemꝰ
et mansionem apud eum faciemꝰ. qui nõ diligit me ẜmoẽs
ncos nõ seruat. Grandem uim obtinet uera dilectio. et q
perfecte amatur. totã sibi amãtis uendicat uolũtatẽ nichilq
est imꝑiosꝰ caritate. nos si uere xp̃m diligiiꝯ. si eiꝯ redẽptos
sang̾ne recordam̃. nichil magis uelle/ nichil om̃o debẽq̃ agͥe
ꝙͣ quod illũ uelle cognoscimꝰ. Duo aũt sũt gnã mandatoꝵ
in quibꝰ claudit᷑ tota iusticia ꝓhibenda. unũ ẽ iubendi alt̾n
ut eĩ mala ꝓhibent᷑ ita p̃cipiũt᷑ bona. ibi ociũ oꝑat᷑. hicstu¬
diũ. ibi cohercet᷑ aĩq. hic nicitat᷑. hic fecisse. hic nõ fecisse cul¬
pabile ẽ. Uñ ꝓpħa dicit.quis ẽ homo qui uult uitã et cupit

Expanded text:
inquit, me, mandata mea seruate et: qui habet mandata mea et serinquit, me, mandata mea seruate et: qui habet mandata mea et seruat ea, ille est, qui diligit m e, ac rursus: si quis diligit m e, sermonem meum seruabit et pater meus diliget eum et ad eum ueniemus et mansionem apud eum faciemus. qui non diligit m e, sermones meos non seruat. grandem uim obtinet uera dilectio et, qui perfecte amatur, totam sibi amantis uindicat uoluntatem nihilque est imperiosius caritate. nos, si uere Christum diligimus, si eius nos redemptos sanguine recordamur, nihil magis uelle, nihil omnino debemus agere, quam quod illum uelle cognoscimus. Duo autem sunt genera mandatorum, in quibus clauditur tota iustitia: prohibendi unum est, iubendi alterum. ut enim mala prohibentur, ita praecipiuntur bona. ibi otium imperatur, hic studium; ibi cohercetur animus, hic incitatur; hic fecisse, hic non fecisse culpabile est. unde propheta dicit: quis est homo, qui uult uitam et cupit
Abbreviated transcription (Latin):
tam suꝑbũ tam ingratũ iuderi põt. ꝙͣ aduersꝰ eiꝯ uiuere
uolũtatẽ aquo ip̃m uiuere acceꝑit ꝙͣ illiꝯ p̃cepta despi¬
cere. qui ideo aliquid imperet ut caulas hẽat remu¬
nerandi. neq eĩ obsequii nr̃i deꝰ indiget. sed nos illiꝯ indigẽq̃
imperii. mandata eĩ eiꝯ desid̾abilia suꝑ aurũ et lapidẽ preciosũ
nimis et dultõra suꝑ mel et fauũ. qm̃ in custodiendis illis re¬
tributõ multa. et ideo nb̾ irascit᷑. id cirto magis illa ĩmẽsitas¬
illa dei bonitas offendit᷑. qr cũ per tanti eciã p̃mii det̾menta
ꝯtempnimꝰ. nec solum imperia: sed eciã promissa illiꝯ pro
nichilo ducimꝰ. Uñ sepe ymo semꝑ illa nb dm̃ ẽ reuoluenda
siña. Si uis ad uitã ueĩre. ẜua mandata. hoc eĩ tota nobiscũ
iam sibi uiuant. sed ei qui pro illis mortuꝰ est. uiuere aũt
illi nõ aliud ẽ ꝙͣ eiꝯ p̃cepta ẜuare. que nb̾ ille qrͣ tertũ qd̾¬
un dilectõns sue pignꝰ ẜuanda mandauit. Si diligitis

Expanded text:
 uero tam ingratum uideri potest quam aduersus eius uiuere uoluntatem, a quo ipsum uiuere acceperis? quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? neque enim obsequii nostri deus indiget, sed nos illius indigemus imperii. mandata eius desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum nimis et dulciora super mei et fauum, quoniam in custodiendis illis retributio multa. et ideo nobis irascitur, idcirco magis illa immeilla dei bonitas offenditur, quia eum per tanti etiam praemii detrimenta contemnimus nec solum imperia sed etiam promissa illius pro nihilo ducimus. unde saepe, immo semper illa nobis domini est reuoluenda sententia: si uis ad uitam uenire, serua mandata. hoc enim tota nobiscum iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro illis m o rtuus est. uiuere autem illi non aliud est quam eius praecepta seruare, quae nobis ille quasi certum quoddam dilectionis suae pignus seruanda mandauit. si diligitis,