comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N COTIDIANA UOBIS SOLẼP¬
nitate laborantibus pauca loquen¬
da sunt. & fortasse haec utilius
proderunt. quia sępe & alimenta
quae minus sufficunt auidius su¬
muntur Lectionis ergo euange¬
licae sum matim sensum statui.
non persingula uerba discutere. ne
dilectionem uestram ualeat sermo
pro lixior expositionis onerare
Ecce audistis fratres k arissimi.
quia duobus discipulis ambulan¬
tibus in uia. non quidem creden¬
tibus. sed tamen de se loquentibus
dñs apparuit : sed eis speciem quam
recognoscerent non ostendit
Hoc ergo egit foris dñs in oculis cor¬
poris. quod apͥud ipsos agebatur
in tus in oculis cordis Ipsꝰ namq
apud sem& ipsos in tus & amabant
& dubitabant. eis autem dñs fo¬
ris & prȩsens aderat. & quis ess&
non ostendebat. De se ergo lo¬
quentibus praesentiam exhibuit
sed de se dubitantibus cognitionis
suae speciem abscondit. Uerba
quidem contulit. duritiam intel¬
lectus increpauit. sacrę scripturae
misteria quae de seipso erant ape¬

Expanded text:
n quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant ape
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirtus sit. ad mensas urãs xp̃m
suscipite. ut uos ab eo suscipi ad con¬
uiuia a&erna ualcatis. Prȩbete
modo peregrino xp̃o hospitium.
ut uos in iudicio non quasi pere¬
grinos nesciat. sed ut proprios
recipiat ad regnum. AMEN¬

Expanded text:
tis virtus sit; ad mensas vestras Christum tis virtus sit; ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis; praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
cem sine murmurationibus. hinc¬
ipsa uenitas diciti Hospes fui &
suscepistis me : O pinata res est ual¬
de. & seniorum nostrorum nobis
Quidant paler facmilias. cum to¬
tuo o domo sua magno hospita¬
ititatis studioriscringhat Cumq
cotidis aelneusara suam peregri¬
nos suscaper&. quolam die pere¬
grinusi quidame intar alios uenit
ad mensamlucasest. Dumq
pateri fa milias uex haimilitatis con¬
su&urdine aquam uell& in eius
manibus fundere. conuersus urti¬
une arcepit. sed repente eum in
luerat non inuenit Cumq hoc
factum secum ipse mirar& ur. eadẽ
noete ei dñs per uisionem dixit
O& eris diebus me in membris
meis. hesterno autem die me in
mem& ipso suscepisti Ecce in
iudicium ueniens dicit. quod uni
ex minimis meis fecistis. mihi fe¬
cistis Ecce ante iudiciũ cumꝑ
membra sua suscipitur. suscepto¬
res ergo suos & iam per sem & ipsũ
requirit: & tamen nos adhospita¬
litatis gratiam pigri sumus
Pensate fratres quanta hospitalita¬

Expanded text:
cem sine murmurationibus. Ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Opinata res est valde et seniorum nostrorum nobis Quidam pater familias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in luerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens dicit: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Ecce ante judicium cum per membra suscipitur sua, susceptores suos etiam per semetipsum requirit, et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalita
Abbreviated transcription (Latin):
fenestras suas est. qui ad ea quȩ oculis
considerat. rapinae desiderio anhelat
obsequium deuotionis. inmutate solleplx¬
nitas mentis Despitia mus quae ter¬
rena sunt. relictis temporalibus. mer¬
cemur aeterna Si autem necdum
possumus relinquere propria. saltim
non concupiscamus aliena Si necdũ
mens nr̃a accenditur igne caritatis.
in ambitione sua habeat frenum ti¬
moris Ut profectus sui passib uege¬
tata. dum ab alienorum app&itu
compescitur. quandoq ad propria con¬
tempnenda perducatur. prestante

Expanded text:
fenestras suas est, qui ad ea quae oculis fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur, adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
ad sequitur Et quia semper inui¬
dia abona uoluntate discordat. mox
ut haec mentem cęperit. illa discedit
Unde & prȩdicatores scĩ ut possint
proximos ꝑfecte diligere. studucrunt
in hoc saeculo Nihil amare. nihil um¬
quam app&ere. nihilq cũ app&itu
possidere Quos bene esaias intuens
ait Qui sunt isti qui ut nubes uolant
& quasi columbae ad fenestras suas.
Uidit quippe eos terrena despicere.
mente caelestib propinquare. uerbis
pluere. miraculis coruscare. Et quos
a terrenis contagiis. & scã prȩdicatio
& sublimis uita suspenderat. hos uo¬
lantes pariter & nubes appellat
Fenestire autem prãe sunt oculi.
quia per ipsos anima respicit. quod
exterius concupiscit: Columba uero
simplex. ẽ. animal atq amalitia¬
u fellisalienum: Quasi columbae
ergos ad fenestras suas sunt. qui nihil
in hoc mundo umcupiscunt. qui omĩa
simpliciter aspiciunt. & in his quae ui¬
dent rapacitatis studio non trahuntur
At contra miluus. & non columba ad

Expanded text:
assequitur. Et quia semper inviassequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad
Abbreviated transcription (Latin):
mara tuae laudis impono. Quia
qui nr̃a datione non pasceris: oblati¬
ILone cordis melius placaris ꝑ N Ihil quip¬
pe offertur dõ ditius. uolimtate bona
Uoluntas autẽ bona est. sic aduersa
alterius. sicut nr̃a per timescere
Sic de prosperitate proximi sicut de nr̃o
profectu gratulari: Aliena dampna nr̃a
credere. aliena lucra nr̃a deputare
Amicum non propter mundum. sed ꝓp¬
ter dm̃ diligere. umicum autẽ aman¬
do tolerare Nulli quod pati nonuis
facere. Nulli quod tibi iuste inpendi de¬
sideras denegare. Necessitati proximi
iuxta uires concurrere. sed prod esse
&iam ultra uires uelle: Quid ergo isto
holocausto locupl&ius. quando ꝑ hoc
quod dõ immolat. in ara cordis anima
sem& ipsam mactat: Sed hoc bonę
uoluntatis sacrificium numquam ple¬
ne persoluitur. nisi mundi huius cu¬
piditas ꝑfecte deseratur. Nam quic¬
quid in eo concupiscimus. hoc procul
dubio proximis in uidemus. Uidet᷑
enim. quia nobis desit. quod alter

Expanded text:
in ara tuae laudis impono, quia in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras denegare, necessitati proximi non solum juxta vires concurrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter
Abbreviated transcription (Latin):
quantum habes U aluit namq ⁊acheo
dimidium sustantiȩ. quia dimidium
aliud adhoc quod in iuste abstulit. reste¬
tuendum in qua druplo reseruauit
U aluit p&ro & andreae dimissis r&rib
& naui. ualuit uiduae duob minutis.
ual& alteri calicem aquae frigidae
Regnum itaq fr̃s ut diximus dĩ. tanti
ual& quantum habes. Pensate igitur
fr̃s quid uilius cum emitur. quid carius
cum possid&ur. Sed fortasse nec ca¬
lix aquae frigidȩ supp&it. qui indigen¬
ti prebeatur. &iam timc securitatem
nobis promitat sermo diumnu S
Redemptore & enim riato caeli ciues
ostensi sunt. qui clamarent. gloria
in excelsis dõ & in terra pax hominib
bonę uoluntatis. Ante dĩ numquã
oculos. numquam est uacua manus
a munere. si fuerit arca cordis reple¬
ta bona uoluntate. Hinc & enim
psalmista dicit In me sunt ds̃ uota
tua. quae reddam laudationis tibi:
Ac si aperte dicat Et si exterius
munera offerenda non habeo. intra
mem& ipsum tamen inuenio. quod

Expanded text:
quantum habes. Valuit namque Zacchaeo quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod
Abbreviated transcription (Latin):
censum Multum reliquit. qui sibi
Nihil r&inuit Multum reliquit. qui
quam lib& parum totum deseruit
Certe nos & habita cum amore pos¬
sidemus. & ea quae minime habemus.
ex desiderio quaerimus Multũ reli
& iam desideria habendi dereliquit.
Multum dimisit. qui cum re possessa
& iam concupiscentus renutia uit
Ascquentib ergo tanta dimissa sunt.
quanta a non sequentib concupisci
potuerunt. Nemo igitur & iam cũ
quosdam concupiscitꝰ multa reliquisse.
apud sem& ipsum dicat. Imitari
mundi huius contemptores uolo. sed¬
Uiii quod relinquam non habeo FMulta
nuntiatis Eeriora enim nr̃a dño
quam lib& parua sufficiunt. cor namq
& non substantiam pensat Nec ꝑpen¬
dit quantum in eius sacrificio. sed ex quan¬
to ꝓferatur. Nam si exteriorẽ substan¬
tiam perpendamus. ecce sci negotiatores
pr̃ĩ perp&uam angelorum uitam datis¬
II retib & Naui mercati sunt
⁊Mestimationem quippe pr&u rete non ꝑ¬
hab&. sed tamen regnum dĩ tanti ual&

Expanded text:
censum. Multum reliquit qui sibi censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergoetiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, nuntiatis. Exteriora etenim nostra Domino, quamlibet parva, sufficiunt. Cor namque,  non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet
Abbreviated transcription (Latin):
nius iussionis uocem p&rus
& andreas relictis r&ibus. secuti st̃
redemptorem: N ulla uero . himc
nihil ab eo de pręmio a&ernȩ re¬
tributionis audierant. & tamer
ad unum dñi pracceptum. hoc quod pos¬
sidere uidebantur obliti sunt. Quanta
nos eius miracula uidimus. quot flagel¬
lis affligimur. quantis minarum aspe¬
ritatib de terremur. & tamen uocantẽ
sequi contẽpnimus Incaclo iam sed&.
qui de conuersione nos ammon&
Iam iugo fidei colla gentium subdidit.
iam mundi gloriam strauit. iam ruinis
eius crebrescentib districti sui iudicu pro¬
pinquitatẽ denuntiat. & tamen suꝑba
mens pr̃a non uult hoc sponte deserere
quod cotidie ꝑdit inuita Quid ergo
fr̃s km̃i quid in eius iudicio dicturi su¬
mus. qui ab amore praesentis saeculi
Nec praeceptis flectimur. Nec uerberib
emendamur. Sed fortasse aliquis
tacitis sibi cogitationib dicat Aduocẽ
dominicam uterq iste piscator. quid
aut quantum dimisit. qui pene nihil
tum debemus petius pensare quam

Expanded text:
nius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil tum debemus potius pensare quam
Abbreviated transcription (Latin):
feruere. fraternȩ quoq salutis curam
gerere. Ille perfecte conditoris sui du¬
catum sequitur. qui &iam proximi quan¬
tum ual& habere comitatum nititur
Intuitus autem ihc̃ dixit. Tu es simon
filius iohanna. Intuitus. ẽ. sy monem
ihẽ. non ex teriorib solum oculis sed &
in terno diuinitatis intuitu. uxta illud
beatissimi samuhelis Homo uid& in
facie. ds̃ autem incorde. Uidit cordis
eius simplicitatem. uidit animi sublimi¬
tatem. cuius merito cunctae ess& prae¬
iohannã. dicitur dñi gratia. Tues sy¬
mon filius iohanna: tues oboediens
filius grãe dĩ. Merito ille oboedientis
nomine censetur. quia & prius inuitan¬
te andrea mox dñm uidere curauit.
& postmodum cum ipse dñs eum ad
discipulatum uocar&. statim cum eodẽ
andrea quem pariter uocauit relictis
retibus quoru usu uiuebat. eum sequi
latine dicitur uirilis. Et ille libenter¬
dñmi uel edpredicatĩonem iebanntͥs
uelta ipsius tbãi ausionem fequenda ad
eorum se sortem ꝑtinere doc&. qui

Expanded text:
fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nitituIntuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeJoanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi Latine dicitur virilis. Et illiDominum vel ad praedicationem Joannis, vel ad ipsius Domini jussionem sequendo ad eorum se sortem pertinere docet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
memoriae commendandũ : nisi quod
praeceptũ oboedientia. oboedientiã
uero signa secuta sunt. Sed quia
auctore dõ breuiter lectione euuan¬
gelicã exponendã transcurrimus:
Hoc aut̃ nobis primum quaerendũ est.
quid namsie quodnato dño apparue¬
runt angłi. & tamen non leguntur
in albis uestib: apparuis seAscenden¬
te autẽ dño. inissi angłi mnalbis
leguntur uestibus apparuisse: Sic

Expanded text:
memoriae commendandum, nisi quod memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunauctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, . Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
rans: Ad sumptus uero est dñs: neque
percoitum generans. neque percoitũ
generatus: Considerandũ uero nobis est
quidem quod marcus ait: sedit adex¬
tris dĩ. Et stephanus dicit: uideo
caelos apertos. & filium hominis stan¬
tem adextris dĩ: Quid est qđ hunc
marcus sedentẽ. staephanus uero stan¬
tem se uidere testatur. Sedscitis
frs quia sedere iudicantis est: stare
uero pugnantis uel adiuuantis: Quia
igitur redemptor nr̃t adsumptus
incaelũ. & nunc omĩa iudicat
& adextremum iudex om̃ium ueni¬
eHunc post adsumptionẽ marcus
sedere describit. quia postascensionis
suae głam iudex infine uidebitur:
Stephanus uero in laboris certamine
positus. stantem uidit quẽ ad iutorem
habuit: quia utiste in terra ꝑsccu¬
torũ infidelitatẽ uincer&: proillo
decaelo illius grã pugnauit: Sequit᷑
Illi aut̃ profecti praedicauerunt
ubique. dño cooperante & sermonẽ
confirmante sequentibus signis:
Quid inhis considerandum est. quid

Expanded text:
rans. Assumptus vero est Dominus neque rans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Scoelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, huncsedere describit, quia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit. Quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt, ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante, sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid
Abbreviated transcription (Latin):
utrorumque subleuatione: perquȩdã
incrementa distinguitur Nam enoch
trans latus. helias uero ad caelũ suble¬
uatus esse memoratur : utuenir&
post modum quinec trans latus. nec
sub uectus caelũ ęthereum. sed sua
uirtute penetrar&: qui nobis in se
credentib carnis quoque munditiã
largiretur. & subeo per incrementa
temporũ uirtus castitatis ex crescer&:
In ipsa quoque eorũ trans latione.
qui ascensionẽ dñicam ut uidelic&
famuli designauerunt : & se ipsum
sequi ad cacłũ ubi ascendit. dñs ostendit:
Nam enoch quidem uxorem & filios
habuit: helias uero neque uxorem
neque filios legitur habuisse Pensate
ergo quomodo perincrementa creue¬
rit munditia scĩtatis. quod & per
trans latos famulos. & per ascendentis
dni personã patenter ostenditur:
Trans latus namque est en och. & ꝑ coitu
genitus. & per coitũ generans:
Raptus est helias percoitum
genitus: sed non iam percoitum gene¬

Expanded text:
utrorumque sublevatione per quaedam utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum gene
Abbreviated transcription (Latin):
ru legitur ascendisse: ut uidelic&
aperte monstraretur. quia homo
purus adiutorio egebat alieno. :¬
Perangłos quippe illa facta & osten¬
sa suntꝰ adiumenta: quia nec ad celũ
quidem acreum perse ascendere
poterat. quẽ naturę suae infirmitas
grauabat: Redemptor aut̃ nrt̃
non curru. non angłis subleuatus
legitur: quia is qui fecerat omnia.
nimirũ super om̃a sua uirtute fere¬
batur: Illuc enĩ reuertebatur ubi
erat. & inde redi bat ubi remanebat.
quia cumper humanitatẽ ascender&
in caclũ : perdiuinitatẽ suam & terrã
pariter continebat & caelũ: Sicut
autẽ ioseph a frĩbus uenditus. uen¬
dicionem redemptoris nr̃i figurauit.
sic enoch trans latus atque ad caelũ
dereum helias subleuatus. ascensio¬
nem dñicam designauit: Ascensionis
ergo suae dñs prenuntios & testes
habuit: unũ ante legem. alium
sublege: ut quandoque ueniret ipse
qui ueraciter caelos penetrare potuis¬
s&: Vnde & ipse ordo in eorũ quoq

Expanded text:
ru legitur ascendisse, ut videlicet ru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur quia homo purus adjutorio indigebat alieno. Per angelos quippe facta illa et ostensa sunt adjumenta, quia nec in coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fenimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes multas fecimus. Et tunc
confitebor illis: quia num quã no¬
ui uos: Discedite ame. qui opera¬
cũ reprobis haberi cõmunia: sed haec
quȩ modo diximus caritatis atque.
pietatis miracula amate: quotan
apud homines minor est gloria .
Sequitur: Etdñs quidem iħs post¬
quã locutus est eis assumptus est
in caelis: & sed et ad extris dei:
Inueteri testamento cognouimus.
quod heliassit raptus in caelum:
Sed aliudest caelum aereum:
aliud ȩthereum: Caclũ quippe
aercum. terrȩ est proximum.
Unde & aues caeli dicimus. quia
eas uolitare in aere uidemus.
Incaelum itaque aereum helias
subleuatus est: ut insecreta quadam¬
a terra regione repente duccretur.
ubi inmagna iam carnis & sp̃s quiete
uiuer& : quousque ad finẽ mundi
redeat & mortis debitũ soluat.
Ille enim mortem distulit non euasit.
redemptor aut̃ nr̃t quia non distu¬
lit superauit. eamque resurgendo
consumpsit: & resurrectionis suae
głam ascendendo declarauit: Notan¬
dum quo que est quod helias incur¬

Expanded text:
fecimus? Et tunc confitebor illis, quia non novi vos; discedite a me qui opercum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae taapud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Ille etenim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in cur
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ. & illa in monte populo data
& haec discipłis in cęnaculo missa est:
Sed hoc nimirum numero ꝑpetuitas
futurȩ quietis ostenditur: in quo recte
uel segis de calogus mandatur. uel
sps scĩ gratiadatur hominibus : ut aꝑte
monstraretur. quia quicũq diuinȩ
legis iussa iuuante sp̃s gratia perfici¬
unt. aduerã profecto requiem tenduNt:
in lege rubeleus. id est dimittens
siue mutatus appellari iussus est:
in quo populus abomni operatione
qui escer&. om̃ium debita laxarent᷑
Serui liberi redirent. Annus ipse
maiorib sollempniis aclaudibus
diuinis eminentior ceteris exister&
Merito per hunc numerũ illa summȩ
pacis: tranquillitas indicatur: quando
sicut apłs ait. canente nouissima tuba
mortui resurgent : & nos iniutabimur
laboribus & erumpnis. dimissis om̃ium
culparum debitis. insola diuinȩ uisionis
contemplatione. cunctꝰ electorũ popłs
in aeter num gaudebit. impleto illo desi¬

Expanded text:
Paschae, et illa in monte populo data, Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostendvel legis decalogus mandatur, vel Spiritus sancti gratia datur hominibus: ut aperte monstretur quia quicunque divinae legis jussa juvante Spiritus gratia perficiunt, ad veram profecto rein lege Jubilaeus, id est dimittens sive mutatus, appellari jussus est , in quo populus ab omni operatione quiesceret, omniumque debita laxarentur, servi liberi redirent, et annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret: unde et merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait, canente tuba novissima: mortui resurgent et nos immutabimur laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desi
Abbreviated transcription (Latin):
in ea sacrificiũ offert eccła: cum
sabbato incipientis Scãe pente costes.
nouus adoptionis populus perbaptis¬
ma dño consecrat: Ritu uero de¬
centesimo sicut & supra monuimus.
utnon solum populus xp̃ianus
ueteris facti memoria in no¬
uetur. sed & in nouã renatorũ
sobolem noua paraclyti apatre
misso cęlebretur nouũ in ea sacrifi¬
cium dño ipsi quoque apłi mox
accepto dono spũs obtuleruNt.
cum euuangeliz antes his qui conue¬
nerant plurimos conuerterunt ad fidẽ
& hos fonte baptismatis renatos ac sp̃u¬
scĩficatos: uiuas utique noui testament
primitias. & cõmunionẽ dominici
altaris obtulerunt: Bene autẽ duo
primiciarũ panes denouis frugibus
iubebantur offerri: quia nimirum
eccła deutroq populo iudęorum
scilic& & gentilium colligit. quos
innouam suo redemptori familiam
consecret: Interhaet uero soller ter
intuendũ est: quod non sine magno
mysterio quinqua genarius numerꝰ
tus est: Nam quinquagesima die

Expanded text:
in ea sacrificium offert Ecclesia, cum in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis veteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis renatos, ac Spificatos vivas utique Novi Testamenti primitias ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus tus est. Nam quinquagesima die
Abbreviated transcription (Latin):
ampliori miraculo cũ auditu sonitꝰ.
ad fuit uirtus doni caelestis. quae
intus sine sonitu discipulorũ corda
docer&: Ibi auditis legalib edictis.
respondit om̃is populus una uoce
dicens. O mã uerba quae locutus. ẽ.
dñs. & audiemus & faciemus
Hic accepta in lustratione sp̃s.
nascentis eccłae coetus: omnium
nationum linguis. dĩ magnalia loque¬
batur : Certȩ utique discretionis
gratia: quia legis obseruatio uni
tantum genti iudeae datasit:
uerbum uero euuangłu cunctis
per orbem gentib praedicandum.
cunctorũ linguis discipulorum
xpĩane fidei essent prę̧conia dicenda:
impleta prophetia quaedicit
Asolis ortu usque ad occasũ. laudate
nomen dñi: ex celsus super om̃s gentes
dñs: Sed & hoc quod inuenerationẽ
acceptȩ legis om̃ib annis sacrificiũ
nouum dñõ die pente costes offerri
iussum est: in nrã quoque festiuitate
spiritaliter agi ex acceptȩ graẽ tẽpore
numquã desitt: Nouum quippe

Expanded text:
ampliori miraculo cum auditu sonitus ampliori miraculo cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
accipiebant spm̃ incaenaculo eraft
positi :. illic ad signanda infirmorũ
corda auditorum: Populus quidẽ
omnis infra montem stabat: & pauci
seniorum montis partem conscende¬
rant: Solus aut̃ moyses in ipsũ eius
uerticem ubi inigne & caligine diui¬
na maiestas prefulgebat ascendit.
quia nimirum altiora & in tima legis
Archana. per fectiores solum capere
& seruare nouerunt: Populus uero
carnalis littere superficiae contentꝰ:
quasi ex terius & infra positus
uerbi caelestis adstabat auditui
At nunc data latius gratia scĩ
sp̃s ad intellegenda sublimius
simul & implenda perfectius
scĩ cuuangłu dicta fideliũ corda
subleuantur: Ibi inter flammas
ignium & micantia fulgora fran¬
gor quoq tonitruorũ & clangor
sonabat bucinę: Hic cũignearum
uisione linguarũ sonitus pariter
decaelo tam quã spũs uehementis
aduenit: Sedcum in utraque
datione. & legis uidelic& & grãe.
foris audiretur sonitus. hic tamen

Expanded text:
accipiebant Spiritum, in coenaculo erant accipiebant Spiritum, in coenaculo erant positi; illic ad designanda infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimirum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc data latius gratia sancti Spiritus, ad intelligenda sublimius simul et implenda perfectius ncti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flammas ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ui delic& pascha nr̃m immo¬
latus est xp̃s. xipst uerus est agnus
qui abstulit peccata mundi: qui sui
sanguinis prȩtionos apeccatorum
seruitute redemit: suae resurrectio¬
nis exemplo nobis spem uitae & perpe¬
tuae libertatis ostendit: Quinqua¬
gesima uero die post occisionem
agni data est lex. descendente dño
super montẽ inigne : & quinquage¬
sima aeque die post resurrectionẽ
nr̃i redemptoris quae est hodie
data est gratia sp̃s scĩ discipulis
incaenaculo constitutis. Quae
apparente foris igne uisibili inui¬
sibiliter eorũ pectora lucȩ scientie
radiauit: & in ex tinguibili caritatis
ardore succendit: E thic autem
altitudo caenaculi. & ibi cacumen
montis: sublimitatẽ prȩceptorũ
& donorum indicat caelestium
Etquia nemo infimis adhuc desi¬
deriis inherens. uel diuinis obtempe¬
rare mandatis. uel supernis possit
dignus exsistere donis: Sedhic in ma¬
ioris signum perfectionis omnes qui

Expanded text:
quia videlicet Pascha nostrum immoquia videlicet Pascha nostrum immolatus est Christus, et ipse verus est agnus, qui abstulit peccata mundi, qui sui sanguinis pretio nos a peccatorum servitute redemit, suae resurrectionis exemplo nobis spem vitae et perpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo vero die post occisionem agni data est lex, descendente Domino super montem in igne, et quinquagesima aeque die post resurrectionem nostri Redemptoris, quae est hodie, data est gratia Spiritus sancti discipulis in coenaculo constitutis, quae, apparente foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, ac inexstinguibili charitatis ardore succendit. Et hic autem altitudo coenaculi, et ibi cacumen montis, sublimitatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; et quia nemo infimis adhuc desideriis inhaerens, vel divinis obtemperare mandatis, vel supernis possit dignus existere donis, sed hic in majoris signum perfectionis omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
fonte salutari credentib: super¬
uenienti spũ scõ templũ uenerabile
paretur. Acper hoc nonsolũ ueteris¬
facti recordatio. uerum etiã in no¬
uos ad optionis filios. nouus in ea sp̃s scĩ
çlebratur aduentus: Adtendat ergo
caritas ur̃a fr̃s mei. qualiter huic
nrae festiuitati legalis festi typus
& figura concinnat: Liberati deae¬
gyptia seruitute filii istł perimmo¬
lationem agni paschalis. ex icrunt
indeser tum ut uenirent ad terram
repromissionis : peruenerunt que
ad montẽ synai: Et descendens dñs
inigne super montẽ. comitante
sonitu bucinȩ tonitruis ac fulgorib
Quinqua gesimo die per acti pascȩ.
legis decalogum eis aperta uoce dispo¬
suit : atque in memoria date legis.
Statuit eo die perannos singulos
sacrificium sibi nouum defrugibus
eiusdem anni. panes tudelic& pri¬
mitiarũ duos ad altare deferri
Quae aũt sit agni paschalis immo¬
latio quae aegyptiȩ seruitutis
absolutio. cunctis legentibus liquet.

Expanded text:
fonte salutari credentibus, superfonte salutari credentibus, supervenienti Spiritui sancto templum venerabile paretur: acfacti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus sancti celebretur adventus. Attendat ergo charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festivitati legalis festi typus et figura concinat. Liberati de Aegyptiaca servitute filii Israel, per immolationem agni paschalis exierunt in desertum, ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad montem Sinai; et descendens Dominus in igne supermontem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulgoribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit, atque in memoriam datae legis statuit, eodem die per annos singulos sacrificium sibi novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos ad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legentibus liquet,
Abbreviated transcription (Latin):
quod haec sollempnitas non euuange¬
licis tantum consecrata carismatib
prȩsignata mysteriis. ac dño iubente
perom̃s annos sacris obseruata ceri¬
moniis: hodierna & enim die utno¬
uimus positis incęnaculo discipulis.
tiam illis om̃ium linguarum tradi¬
dit: Facta aut̃ ac uoce conuenire
uiri religiosi qui dediuersis natio¬
nibus hyerosolimam paschalis festi¬
uitatis gratia conflux erant
Stupebantq mirantes qñm
audiebant unus quisque lingua
sua illos loquentes magnalia di
Exponentibus aut̃ discipulis
bant. olim quidem uoce
prophetarũ promissa
Tunc aut̃ x pi munere missa: credi¬
derunt excistria milia uirorum.
& baptizati acceperunt etiã ipsi donũ
scĩ sps̃: Haec est diei huius annua
celebritas: haec grae caelestis semper
grata festiuitas Obhuius memoriã
fidelium cordibus artius in primendã.
pulcherrima Scãe eccłae mos inole¬
uit: ut annis singulis in ca baptismatis
mysteria caelebrentur: Ablutisq

Expanded text:
quod haec solemnitas non evangequod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, praesignata est mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo discipulis, tiam illis omnium linguarum tradidit. Facta autem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem discipulis bant, olim quidem voce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria millia virorum, et baptizati acceperunt etiam ipsi donum Spiritus sancti. Haec est diei hujus annua cegrata festivitas. Ob hujus memoriam fidelibus cordibus arctius imprimendam, pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur; ablutisque
Abbreviated transcription (Latin):
una est diuinitas. una utique & in se¬
parabilis uisio est: Hinc & enĩ dicit.
Q uime uidet. uidet & patrem.
Etnotandũ quia cum presentis tempo¬
ris uerbo dicer&. qui aut̃ diligitme:
adiecit defuturo diligetur apatre
meo. & ego diligã eum & manifestabo
ei meipsum: Diligit namque etiam
nunc dilectores suos cumpatre
filius: sed nunc diligit adhoc utrecte
operatur : Tunc adhoc dilig&.
ut per ueniant aduisionẽ ueritatis
quã perfidem gustauerant. & pro
qua admortẽ usque certauerant:
Non aut̃ frustra cum additamento
ait: & manifestabo ei meipsum.:
Se enim cunctis hominib : se ipsum
uero solis manifestabit electis.
Nam & reprobi iniudicio xpm̃
uidebunt. sed sicut scriptum est.
Videbunt inquẽ trans fixerunt.
Soli aut̃ regem indecore suo uide¬
bunt oculi iustorum: B cati enim
mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt:
haec dllectione euuangelica frater
dns dedit exponendo diximus.
Uidetur aut̃ oporcunũ desollempni¬

Expanded text:
una est divinitas, una utique et inseuna est divinitas, una utique et inseparabilis visio est. Hinc etenim dicit: Qui me videt, videt et Patrem . Et notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem diligit me: adjecit de futuro, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recteoperatur; tunc ad hoc diligit ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Haec de lectione evangelica, frater, prout Dominus dedit, exponendo diximus. Videtur autem opportunum de solemni
Abbreviated transcription (Latin):
& non etia nobissillorũ exempla seque¬
remur. beatitudinẽ diuinȩ cognitionis
polliceri : generalem post haec senten¬
tiã subintulit. & om̃ib se diligen¬
tibus eadem suae uisionis & cognitio¬
nis premia premittit dicens: Qui
hab& mandata mea & seruat ca.
ille est quidiligit me: Qui autem
diligitine diligetur a patre meo:
& ego diligam etm & manifesta bo
ei incipsum: Ubi omi intentione
considerandũ : qui a xp̃m uere dili¬
gere est. non ipsã dilectionem labiis
profiteri: sed mandata xp̃i quaediscen¬
do habemus. operando seruare:
Vnde & iohannes ammonens ait .i
Filioli mei. non diligamus uerbo
nec lingua. sed opere &uerita te:
Om̃i gaudio amplectendũ est. quia
qua esse maior nulla poterit: Nos
scilic& apatre & filio diligi. nobis
contemplandã perpetuo filu dei
głam reuelari: Non aut̃ dubitandum
quia quibus głanfilii reuelabitur.
eisdem quoque patris & sp̃s scĩ liceat
adesse conspectur. Quia quorum

Expanded text:
et non etiam nobis, si illorum exempla sequeet non etiam nobis, si illorum exempla sequeremur, beatitudinem divinae cognitionis polliceri, generalem post haec sententiam subintulit, et omnibus se diligentibus eadem suae visionis et cognitionis praemia promittit, dicens: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere diligere est non ipsam dilectionem labiis profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. Unde et Joannes admonens, ait: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate . Omni gaudio amplectendum est nobis qua esse major nulla poterit, nos scilicet a Patre et Filio diligi, nobis contemplandam perpetuo Filii Dei gloriam revelari. Non autem dubitandum quia quibus gloria Filii revelabitur, eisdem quoque Patris et Spiritus sancti liceat adesse conspectui, quia quorum
Abbreviated transcription (Latin):
per unitatẽ indiuiduae diuinitatis.
nouerant se esse inxp̃o ꝑ susceptionẽ
fidei & sacramentorũ eius Nouerant
inse esse xpm̃ ꝑ dilectionẽ & obseruan¬
tiã mandatorum eius. Dixit enim eis
ipse: Siquis diligitine. ser monẽ incum
seruabit : Etpater ms̃ dilig& eum.
& adeũ ueniemus & mansionẽ apud
eum faciemus: haet utique & tunc
in buti axp̃o nouerant apłi & nunc
apostolicis inbuta taditioni nouit
om̃is eẽcła xp̃i S edin illo nimirum
die quoueraciter uiuere incipiunt.
longe melius ea iusti cognoscunt.
Hoc est indie resurrectionis. quando
per fectius cuncta quaescienda sunt.
sciunt. quo ipsum scientiae fontẽ
uicinius sine fine conspiciunt .:
Q uod etiã dequibusdã ꝑfectiorib
scĩs & ante tempus resurrectionis
fieri dubiũ nonest: illis uidelic&¬
qui fiducia bonorum operum dicere
& mori lucrũ: Haec quidẽ omni a
dñs quasi apłis specialiter dicere uide¬
tur: Sed ne putaremus cum illis solũmodo

Expanded text:
per unitatem individuae divinitatis, per unitatem individuae divinitatis, noverant se esse in Christo per susceptionem fidei et sacramentorum ejus, noverant in se esse Christum per dilectionem et observantiam mandatorum ejus. Dixit enim eis ipse: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eimbuti a Christo noverant apostoli, et nunc apostolicis imbuta litteris, novit omnis Ecclesia Christi. Sed in illo nimirum die quo veraciter vivere incipiunt, longe melius ea justi cognoscunt, hoperfectius cuncta quae scienda sunt, sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspicQuod etiam de quibusdam perfectioribus sanctis, et ante tempus resurrectionis fieri dubium non est, illis videlicequi fiducia bonorum operum dicere  mori lucrum . Haec quidem omnia Dominus quasi apostolis specialiter dicere videtur, sed ne putaremus eum illis solummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nimirum in proximo ad esse
cernebat: ideoque quasi prȩsentem
nominabat horã. in qua ipse morte
destructa in aeternã resurger& uitã:
Illorum uero uitã infuturũ nouerat
esse differendã : quos & usque ad prȩ¬
finitũ mortis suae tempus singulos
pro ingressu uitae perhennis agoni
Ait ergo: Adhuc modicũ. & mundus
me iam non uid&: Vos aut̃ uidetisme:
quia ego uiuo. & uos uiuetis: Acsi
aperte dicat Adhuc modicum.
& mundi amatores memor talem
ultra uidere desistunt: Resurgentẽ
uero Amor tuis cernere nequeunt.
quia illam nesciunt uitam. cuius soli
amatores głam meae resurrectionis
merentur intueri: Uos aut̃ ideo me
posthaec uidere ualetis. quia & ego
uiuo resuscitatus amortuis : & uos
digni estis meae resurrectionis
adperpetuã uitã beatȩ resurrectio¬
nis estis gaudia uenturi: In illo die
uos cognoscetis. quia ego inpatre meo.
& uos in me & ego in uobis: Nouerant
etiam tunc apłi xp̃m esse in patre

Expanded text:
quia nimirum in proximo esse quia nimirum in proximo esse cernebat: ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam: illorum vero vitam in futurum noverat esse differendam, quos et usque ad praefinitum mortis suae tempus singulos pro ingressu vitae perennis agonizAit ergo: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis ad perpetuam vitam, et beatae resurrectionis estis gaudia venturi. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Noverant etiam tunc apostoli Christum esse in Patre