comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc locũ iosephꝰ ita exponit Abner aut̃
ꝓmouit electũ nimis exercitũ. ut congre¬
deret᷑ cũ tribu iuda: Irascebat᷑ enĩ aduersus
eos. a quib rex dauid fuerat ordinatꝰ Huic
autẽ occurrit missꝰ a dauid ioab filiꝰ saruiȩ
sororiᷤeiꝰ de patre sarnatꝰ. Nic autẽ erat
cont᷑ abner constitutꝰ miliciȩ pͥncepᷤ. Cũ
qͦ etiã fuert̃ & sui fr̃s abisai. a sahel. & om̃s
armati dauid. Itaq ueniens ad quendam
fontẽ in ciuitate gabaa. aciem constituit
ad pugnandũ: Dicente uͦ abnerad eũ uelle
se ꝓbare. qͥs eoꝵ robustiorẽ exercitũ haberet.
conuenit int̾ utrosq ut .xii. uiros pugna¬
tores mitterent. Et ꝓcedentes int̾ medi¬
as acies qͥ ex utraq parte ꝓcul fuerant a
certamine. relictisq gladiis uiri dauid
& tenentes capita hostiũ. eoꝵ lumbos &
latera suis gladiis ꝑforarunt. donec om̃s¬
qͣsi ex uno constituto ꝑimerent: Hiᷤ aut̃
cadentib etiã reliquus direptꝰ ẽ exercit᷑.

Expanded text:
Hunc locum Josephus ita exponit: Abner autem promovit electum nimis exercitum, ut congrederetur cum tribu Juda. Irascebatur enim adversus eos, a quibus rex David fuerat ordinatus. Huic autem occurrit missus a David Joab, filius Sarviae sororis ejus, de patre Sarnatus. Hic autem erat contra Abner, constitutus militiae princeps. Cum quo etiam fuerunt sui fratres, Abisai, Asael, et omnes armati David. Itaque veniens ad quemdam fontem in civitate Gabaa, aciem constituit ad pugnandum. Dicente vero Abner ad eum, velle se probare quis eorum robustiorem exercitum haberet, convenit inter utrosque, ut duodecim viros pugnatores mitterent, et procedentes inter medias acies, qui ex utraque parte procul fuerant a certamine, relictisque gladiis viri David et tenentes capita hostium, eorum lumbos et latera, suis gladiis quasi ex uno constituto perimerent. His autem cadentibus, etiam reliquiis direptus exercitus.
Abbreviated transcription (Latin):
landi est repugnare. & qͣsi scelꝰ ydolatriȩ
nolle acquiescere. Sed qđ ait. qͦmͦ cecidert̃
fortes. nolite annuntiare in geth. neq
annuntietis in cõpctis ascalonis. ne forte¬
ingemit subitaneũ casũ principũ ppłi sui.
& ꝓhibet ne ullꝰ lȩtet᷑ in tali casu. neq fa¬
ma hoc diuulget᷑ in ciuitates iniicoꝵ
Gethenĩ & ascalon. urbes sunt allophiloꝵ.
Hactenꝰ hỹstoriã. nunc qͥd allegorice signi-¬
ut docerent filios iuda. & cȩt̾a. Filii iuda
confitentes. de quib uerꝰ dauid idest ma¬
nufortis dñs p̃cepit. ut arcu diuine intel¬
ligentiȩ sint muniti. ne aut ignorantiȩ
cecitate decepti in impietate ruant. aut
certe ignauia dissoluti in conspectu hostiũ
mortẽ animȩ irreparabilit̾ cadant
Nolite annuntiare in gech. & cętã Geth q̃
int̾pretat᷑ torcular significat terrenã ierłm

Expanded text:
olatriae, nolle acquiescere. Sed quod ait: « Nolite annuntiare in Geth, neque annuntietis in compitis Ascalonis, » ingemit subitaneum casum principum populi sui, et prohibet ne ullus lactetur in tali casu, neque fama hoc divulget in civitates inimicorum. Geth enim et Ascalon, urbes sunt Allophylorum. Hactenus historiam, nunc quid allegorice signiEt itentes: de quibus verus David, id est manu fortis Dominus, praecepit, ut arcu divinae intelligentiae sint muniti: ne aut ignorantiae caecitate decepti, in impietate ruant, aut certe ignavi ac dissoluti in conspectu hostium mortem animae irreparabiliter cadant. « Nolite annuntiare in Geth, » etc. Geth, quae interpretatur torcular, significat terrenam
Abbreviated transcription (Latin):
cti quiq bona fama sacrȩ p̾dicationiᷤ
& uirtutũ studio. rite confitẽt᷑ xp̃m
esse rege̾ in uniuerso ppło. ac ipsũ esse
cui om̃is potestas a patre data est in
celo & in t̾ra. ut in nomine uiu̾ om̃e
genu flectat᷑. celestiũ. terrestriũ. & infernoꝵ¬
liter. Post mortẽ saul unguit᷑ dauid
& regnat. transfertq archã testamenti
in ciuitatẽ suã. sicut in sequentib legi¬
tur. de qua in suo loco dicturi sumꝰ.
Simili qͦ modo post ab olitionẽ regni
iudeoꝵ & sacerdotii.  cessationem.
quã exgentib elegit regnũ accepit. &archã
testamenti hoc est sacrã scripturã in
ȩccłiam quȩ eiꝰ est domꝰ transtulit.
t nuntiatũ est dauid qđ uiri iabes

Expanded text:
cti quique bona fama sacrae praedicationis cti quique bona fama sacrae praedicationis et virtutum studio rite confitentur Christum esse regem in universo populo suo, ac ipsum esse, cui « omnis potestas a Patre data est in coelo et in terra, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernoAliter: Post mortem Saulis ungitur David, et regnat, transfertque arcam Testamenti in civitatem suam: sicut in sequentibus legitur, de qua in suo loco dicturi sumus. Simili quoque modo post abolitionem regni Judaeorum, et sacerdotii cessationem, quam ex gentibus elegit, regnum accepit: et arcam Testamenti, hoc est sacram Scripturam, in Ecclesiam, quae ejus est domus, transtulit. « Et nuntiatum est David quod viri Jabe
Abbreviated transcription (Latin):
uior nabal carmeli. s & uirosqͥ erant
ueo adduxit dauid singulos cũ domo
sua. & manserunt in oppidis hebron:
scensus iste dauid cũ auab uxorib suiᷤ
in hebron. significat conuocationes dua¬
rum plebiũ in eccłiam catholicã Hebron
enĩ int̾pretatur coniugiũ. Et bene sola
est sponsa uidelicet cęlestis regis. de qua
in cantico canticoꝵ dicit᷑: septuaginta
sunt reginȩ & octoginta concubinȩ. &
adolescentularũ ñ est numerus Una est
columba mea. ꝑfecta mea. una est matriꝰ
suȩ. electa genitricis suȩ Iiluc duxit da¬
uid singulos uiros cũ domo sua. quia
unꝰ quisq fideliũ in illã societatem ꝑ
p̃dicationẽ eugłii conuocat᷑. nec est ibi
distinctio iudei & greci barbari & scitȩ.
serui & liberi. s omnia & in om̃ib xp̃c.¬
eneruntq uiri iuda & imnxert̃ ibi da¬
uid: ut regnaret suꝑ domũ iuda.
nguunt uiri iuda dauid in regẽ. ut
regnet suꝑ domũ iuda. quia suꝑbisac
contemptorib sꝑnentib grãm d̃i ele¬

Expanded text:
Carmeli. Sed et viros qui erant cum eo, duxit David singulos cum domo sua, et manserunt in oppidis Hebron. » Ascensus iste David cum duabus uxoribus suis in Hebron significat convocationes duarum plebium in Ecclesiam catholicam. Hebron enim interpretatur conjugium. Et bene sola est sponsa videlicet coelestis regis, de qua in Canticis canticorum dicitur: « Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentularum quarum non est numerus. Una est columba mea perfecta mea: una est matri suae, electa genitrici suae . » Illuc duxit David singulos viros cum domo sua: quia unusquisque fidelium in illam societatem per praedicationem Evangelii convocatur. « Nec est ibi distinctio Judaei et Graeci, Barbari et Scythae, servi et liberi: sed omnia et in omnibus Cuntque viri Juda, et unxerunt ibi David, ut regnaret super domum Juda. » Ungunt viri Juda David in regem, ut regnet super domum Juda; quia superbis ac contemptoribus spernentibus gratiam Dei, ele
Abbreviated transcription (Latin):
lica quȩ & sponsa eiꝰ est ꝑ om̃e tempus
istiꝰ uitȩ qđ septenario dierũ numero
decurrit regnat. scđm illud: ecce ego inqͥt
uobiscũ sũ om̃ib dieb usq ad consum¬
mationẽ scłi. & post expletionẽ senari
numeri hoc est ꝑfectionem boni opr.
om̃s electos suos ad sabbatũ uerũ idot
ad requiẽ sempit᷑nam pducet. ubi&
ꝑfruentur di uisione ꝑpetua: Est anti
hebron ciuitas in tribu iuda q̃ quonda
uocabat᷑ arbe. licet male in grecis ołl
gatur arbe idest quattuor. ereo qđ ibi
tres patriarchȩ abraham ysaac & iacob
sepulti st̃. & adam magnꝰ ut mĩu libro
scriptũ est: licet eũ quidã conditũ in lo¬
as caluariȩ suspicent᷑. Qđ falsũ est. Hȩc
est autẽ eadem hebron olim metropolis
qbilistinoꝵ. & habitaculũ grͣgantiũ.re¬
gnũq postea dauid in tribu iuda ciuitas
sicerdotalis & fugitiuoꝵ. Distat ad meri

Expanded text:
lica, quae et sponsa ejus est, per omne tempus lica, quae et sponsa ejus est, per omne tempus istius vitae, quod septenario dierum numero decurrit, regnat secundum illud: « Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Et post expletionem senarii numeri, hoc est, perfectionem boni operis, omnes electos suos ad sabbatum verum, id est, ad requiem sempiternam perducet, ubi et perfruenter Dei visione perpetua . Est autem Hebron civitvocabatur Arbae, licet male in Graecis codgatur Arbae, id est quatuor, ex eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac, et Jacob sepulti sunt, et Adam magnus, ut in Genesi libro scriptum est. Licet eum quidam conditum in loco Calvariae suspicentur, quod falsum est. Haec est autem eadem Hebron olim metropolis Philisthinorum, et habitaculum gigantum, regnumque postea David in tribu Juda, civitas sacerdotalis
Abbreviated transcription (Latin):
n hebreo ha¬
betur. traduxit eum
in manaim quȩ int̾pretat᷑ castra. Tradu¬
xit cũ intelligendũ est ultra iordanci
& in manaim regẽ eũ constituisse sup
galaad & suꝑ gessuri. Hebreus assur
iuda sequebat᷑ dauid. Quid autẽ est
qd filiꝰ saul ysboseth qui int̾̃pretatir
uir confusionis. abner auxiliante qui
int̾pretatur patris lucerna regnauit
suꝑ isrł uniuersũ. & domꝰ iuda sola
sequebat᷑ dauid. nisi qđ solis credentib
& uere diñ confitentib ex priori ppło
dauid nr̃m dnm uidelicet & saluatonꝰ
sequentib. in cȩteris ad huc error confu
sionis regnat. diabolo instigante. qͥ sepo
se transfĩgurat in angelum lucis:
t fuit numerꝰ dierũ quos cõmoratꝰ est
dauid imperans in hebron suꝑ domũ
iuda septẽ annoꝵ & sex mensium.
t bene dauid septẽ annis & sex mensib
regnauit in hebron quȩ interpretat᷑
coniugiũ. ut supradiximꝰ. aut uisio
sempit̾na. qͥa saluator nr̃ in ȩccła catho¬

Expanded text:
In Hebraeo habetur: « Transduxit eum in Manaim: » quae interpretatur castra. Transduxit eum, intelligendum est ultra Jordanem, et in Manaim regem eum constituisse super Galaad et super Gessuri. Hebraeus habetJuda sequebatur David. » Quid est autem quod filius Saul Isboseth, qui interpretatur vir confusionis, Abner auxiliante, qui interpretatur patris lucerna, regnavit super Israel universum, et domus Juda sola sequebatur David, nisi quod solis credentibus et vere Dominum confitentibus, ex priori populo David nostrum Dominum videlicet Salvatorem sequentibus, in csionis regnat, diabolo instigante, qui saepe se transfigurat in angelum lucis. « Et fuit numerus dierum quos commoratus est David, imperans in Hebron super domus Juda, septem annorum et sex mensium. » Et bene David septem annis et sex mensibus regnavit in supra diximus, aut visio sempiterna, quia Salvator noster in Ecclesia catho
Abbreviated transcription (Latin):
id constantii regis imꝑium monstrabat᷑.
⁊ mausoleũ eiꝰ in presentiarũ cernit᷑
Cumq a nr̃is ibidẽ ȩccłia iam extructa sit.
in circũitu a cunctis gentib therebinti
locꝰ suꝑsticione colitur. eo qd sub ea abra¬
ham angłos quondã hospitio susceꝑit.
hȩc gͦ primũ arbe. post ea chebron. ab uno
filioꝵ caleph sortita uocabulũ est. Lege
uerba dierũ. Condita est aut̃ ante septẽ
annos ꝙͣ thamines urbs egr̃pti conderet᷑.
gressus est abner filiꝰ ner & pueri U¬
ysboseth filii saul de castris ingaba¬
on. Porro ioab filiꝰ saruiȩ & pueri dauid
egressi st̃. & occurrerunt eis iuxtapisci¬
nam gabaon. Et cũ in unũ conuenis¬
sent eregione sederunt. hi ex una parte
piscinȩ & illi exaltera. Dixitq abner ad
ioab Surgant pueri. & ludant corã nob̃.
Et respondit ioab. Surgant. Surrexert̃

Expanded text:
egis imperium monstrabatur, et mausoleum ejus impraesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem Ecclesia jam constructa sit, in circuitu a cunctis gentibus terebinthi locus superstitione colitur, et sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea Hebron ab uno filiorum Caleb sortita vocabulum est. Lege Verba Dierum . Condita est autem ante septem annos, quam ea urbs Aegypti conderetur. « Egressusque Abner filius Ner, et pueri Isboseth filii Saul de castris in Gabaon. Porro Joab filius Sarviae, et pueri David egressi sunt, et occurrerunt eis juxta piscinam Gabaon. Et cum in unum convenissent, e regione sederunt, hi ex una parte piscinae, et illi ex altera.Dixitque Abner ad Joab: Surgant pueri, et ludant coram nobis. Et respon
Abbreviated transcription (Latin):
dũo. ꝓpt̃ qđ & int̾fecit eum & transtulit
regnũ eiꝰ ad dauid filium ysai.
Quid est qđ uiris iabes galaad dauid
gras refert. eo qđ sepeliert̃ ossa saul & fili¬
oꝵ eiꝰ. nͥ qd redemptori nr̃o multũ placet
qnͣdo qͥs praua oꝑa maloꝵ qͥ in peccatis
suis mortui st̃. obliuioni damnando
tradit. nec ea actione imitat᷑ quȩ scit do
displicuisse. s magis ea eligit facienda q̃
recordat᷑ dñm in mandatis dedisse:
bner autẽ filiꝰ ner pͥnceps exercitꝰ IlIl
saul tulit ysboseth filiũ saul. circũdu¬

Expanded text:
uod et interfecit eum, et transtulit regnum ejus ad David filium Isai . Quid est quod viris Jabes Galaad David gratias refert eo quod sepelierunt ossa Saul et filiorum ejus, nisi quod Redemptori nostro multum placet, quando quis prava opera malorum, qui in peccatis suis mortui sunt, oblivioni damnando tradit, nec ea actione imitatur, quae scit Domino displicuisse, sed ea magis eligit facienda, quae recordatur Dominum in mandatis dedisse. « Abner autem filius Ner, princeps exercitus Saul, tulit Isboseth filium Saul, et circumdu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. pͥmordia fidi sequi noluert̃. Sc̃a
nãq eccłia in primitiis suis multitu¬
dine gentiũ fecundata. uix in mundi
fine iudeos qͦs inuenerit suscipit. &
extrema colligens cos qͣsi reliqͣ frugũ
ponit. De quib nimirũ reliquiis: l¬
ias dicit: si fuerit numerꝰ filioꝵ i srł
qͣsi arena maris. reliquiȩ saluȩ fient
maledici. ut dũ fructꝰ exarescente t̾a¬
ñ orit᷑. possessores tenȩ sterilitatis dĩ is
feriant᷑. quatinꝰ ipsi maledictionis
sententiã acciꝑent. qͥ apud se mort̃
atgis suscipere iniquitate sua exigente.
meruisent Aliter. Dauia in ꝑsona

Expanded text:
tes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta tes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis, multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine, Judaeos quos invenerit suscipit, et extrema colligens, eos quasi pro reliquiis fruges ponit. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: « Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient maledici, ut dum fructus exarescente terra moritur, possessores terrae, sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam acciperent, qui apud se mortem regis suscipere, iniquitate sua exigente, meruissent. Aliter vero David in persona
Abbreviated transcription (Latin):
buentib mala ñ readidit. cũ saul & io-¬
nathan bello occũberent in lamentati-¬
one sua gelboe montib maledicit ai¬
cens. montes gelboe nec ros nec pliuu
ueniat suꝑ uos neq sint agri prumitia¬
rũ. qͥa ibi abiectꝰ est clipeus saul qͣn
esset unctus oleo: Quid gͦ montes
gelboe saul moriente deliquerunt
quatinꝰ in eis nec ros nec pluuia cade¬
ret. & ab om̃i eos uiriditatis germine
sententiȩ sermo siccaret: S qͥa gelbas
int᷑pretat᷑ decursꝰ ꝑ saul autẽ unctũ
& mortuũ mors nr̃i mediatoris expn¬
mitur. ñ immerito ꝑ gelboe montes
suꝑba iudeoꝵ corda signant᷑. quȩ in
huiꝰ mundi desideriis defluunt. in xp̃i
idest uncti se morte miscuert̃. Et qͥi
in eis unctꝰ rex corporalit̾ morit᷑. ipsi
ab om̃i gr̃e rore siccant᷑. De quib & be¬
ne dicit᷑. ut agri primitiarũ eẽ ñ possint
Supbe qͥppe hebreoꝵ m̃tes pͥmitiuos ftui¬
ctus ñ ferunt. qͥa in redẽptoris aduen
tu ex parte maxima in ꝑfidia remancu¬

Expanded text:
buentibus mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, in lamentatione sua Gelboe montibus maledicit, dicens: « Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia veniant, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus Saesset unctus oleo. » Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente, deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine, sententiae sermo, siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoristu, ex parte maxima, in perfidia remanen
Abbreviated transcription (Latin):
catores eis minime annuntiari. qͥ insul¬
tatores crucis xp̃i maluerunt esse quã
ueneratores. Sequitur.
t ait dauid. Uontes gelboe nec ros nec
pluuia ueniat suꝑ uos. & reliqua:
Propt̾ casũ fortiũ & ruinã ppłi sui qͣsi
indignans loquit᷑ ad ipsũ locũ int̾fe¬
ctionis. ab hominans factũ qd̾ in eo fue¬
rat gestũ. sicut cudã uidet᷑ tam̃ ñ sine
mysterio p̾sagandi sicut paulopost
ostenderet᷑. beato papa gregorio ꝓpalante:¬
agitta ionathan nunꝗͣ ab iit retrorsum.
& gladiꝰ saul ñ est reuersus inanis.
tẽporib suis bellicosissimi & fortissimi
fuert̾ in p̾liis. Saul & ionathan amabi¬
les & decoriiuita sua. in morte qͦ ñ st̃
diuisi. aquilis uelociores leonib fortioreᷤ.
audat decorẽ formȩ. laudat & constan

Expanded text:
catores, eis minime debeat annuntiari: qui insultatores crucis Christi maluerunt esse quam veneratores. Sequitur: « Et ait David: Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia veniat super vos, » et reliqua. Propter casum fortium, et ruinam populi sui, quasi indignans loquitur ad ipsum locum interfectionis, abominans factum quod in eo fuerat gestum, sicut cuidam videtur, tamen non sine mysterio praesagandi, sicut paulo post ostendetur, beato papa Gregorio propalanteagitta Ionathan numquam rediit retrorsum et gladius Saul non est reversus inanis temporibus suis bellicosissimi et fortissimi fuerunt in praeliis. « Saul et Jonathan amabiles et decori in vita sua, in morte quoque non sunt divisi. Aquilis velociores, leonibus fortiores, etc. » Laudat decore
Abbreviated transcription (Latin):
decurrentes a sp̃uali luce seclusi. lubri¬
ati idest excecati st̃. qͥ repugnantes demo¬
nib labunt᷑ in scło. qđ est lubricum.
Galboe enĩ montes lubrici int̾pretantur.
Scđ̃m hanc intelligentiã spem recupatio-¬
nis suȩ omittentes. ꝓprio mucrone de-¬
speratione uidelicet pꝑnitiosa euaden¬
di hostẽ antiquũ semetipsos int̾fici¬
unt. sicut saul irruens suꝑ gladiũ suũ
mortuus est. Cuiꝰ rei causa philistei hoc
est maligni sp̃s de int̾fectis spolia uir-¬
tutũ auferentes. ꝓpriȩ fortitudini as-¬
scribunt uictoriã. quȩ iusta ꝑmissio¬
ne dĩ in talib euenit. Sed dauid nr̃
in menbris hoc est in electis & scĩs uiriˢ
corruentiũ casũ gemit. nec lȩtat᷑ in
pditione morientiũ. s contradicit
ne urbib allophiloꝵ talis fama p̾dice-¬
tur. hoc est p̾cepit fidelib ut caute
se custodiant. & scuto fidei undiq se
muniant. induti lorica iusticiȩ. ha-¬
bentes galeã salutis. & gladiũ sp̃s hoc

Expanded text:
decurrentes, ab spiritali luce seclusi, lubricati, id est excaecati sunt: qui repugnantes daemonibus, labuntur in saeculo: quod est lubricum Gelboe enim montes, lubrici interpretantur, secundum hanc intelligentiam, et spem recuperationis suae omittentes, proprio mucrone, desperatione videlicet perniciosa evadendi hostem antiquum, semetipsos interficiunt: sicut Saul irruens super gladium suum mortuus est. Cujus rei Philisthaei, hoc est maligni spiritus, de interfectis spolia virtutum auferentes, propriae fortitudini ascribunt victoriam, quae justa permissione Dei, in talibus evenit. Sed David noster, in membris, hoc est in electis et sanctis viris, corruentium casum gemit: nec laetatur in perditione morientium, sed contradicit, ut urbibus Allophylorum, talis fama praedicetur, hoc est praecipit fidelibus, ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica justitiae, habentes galeam salutis, et gladium spiritus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mo suo machinat᷑ malũ. uł de cuiꝰ gan¬
det interitu. iustȩ retributionis peni i
sũmo iudice recipiet. iuxta illud qd sen¬
ptũ est. om̃is enĩ qͥ fodit foueã incidet
His enĩ expletis. sequitur hẏstoria qud
dauid egerit. Ait enĩ
lanxit autẽ dauid planctũ huiꝰcemo¬
di sup saul & suꝑ ionathan filiũ eiꝰ. &
p̾cepit ut docerent filios iuda carmen

Expanded text:
mo suo machinatur malum, vel de ejus gaumo suo machinatur malum, vel de ejus gaudet interitu, justae retributionis poenam a superno judice recipiet? Juxta illud quod scriptum est: « Omnis enim qui fodit foveam incidet . » His expletis, sequitur historia quid David egerit. Ait enim: « Planxit autem David planctum hujuscemodi super Saul et super Jonatham filium ejus. Et praecepit ut docer
Abbreviated transcription (Latin):
cisse saul dixerat. p̃sertim cũ suꝑiꝰ legat᷑
irruisse saul suꝑ gladiu suũ & mortuũ
esse ipsũ & armigerũ eiꝰ in monte gelboe.
qͥ ꝓptẽa a dauid int̾fici iussꝰ est. eo qđ di¬
tes dictꝰ est: hebrei ꝓut in qͦdam uolumi¬
A malechites enĩ & ydumeus unũ st̃ sicut
reperi. qͥa filiꝰ primogenitꝰ esau qui &
edom. eliphar fuit. & huiꝰ filiꝰ amalech
extitit. Unde diadema & armillam quȩ
dauid detulit. a patre doech cõmendata
sibi fuisse ñ nulli hebreoꝵ ꝑhibent. Unde
inquiunt ñ esse credendũ ut saul ea in
preliũ detulisset. s doech amico suo cõ¬
mendauerat a qͦ ipse acceperat At uero
si cui credebile uidet᷑ qđ saul in preliũ
detulisset. & a capite eiꝰ eo mortuo & a
brachiis abstulisset. & dauid causa adu
ille a malechites qͥ se finxit corã dauia
saul regẽ int̾fecisse. ab eo ultionis iuist¬
penã multatꝰ accepit. nͥ qđ omĩs qͥ ꝓri¬

Expanded text:
cisse se dixerat: praesertim cum superius legatur cisse se dixerat: praesertim cum superius legatur irruisse Saul super gladium suum, et mortuus esse, ipse et armiger ejus, in monte Gelboe. Qui propterea a David interfici jussus est, eo quod dites dictus est. Hebraei, prout in quodam volumiAmalechites enim et Idumaeus unum sunt, sicut reperi, quia filius primogenitus Esau qui et Edom, Eliphax fuit, et hujus filius Amalec exstitit. Unde diadema et armilla quae David detulit, a patre Doeg commendata filio fuisse, nonnulli Hebraeorum perhibent. Unde, inquiunt, non esse credendum ut Saul eam in praelium detulisset, sed Doeg amico suo commendaverat, a quo ipse acceperat. At vero, si cui credibile videtur, quod Saul in proelium detulisset, et a capite ejus, eo mortuo, et a brachiis abstulisset, et David causa adulamus quod est quod ille Amalechites, qui se finxit coram David Saul regem interfecisse, ab eo ultionis poenam multatus accepit, nisi quod omnis qui proxi
Abbreviated transcription (Latin):
ERUNI
quoniam
fauente
diuina gr̃a
quanqͣ for¬
tassis indo¬
cte. primum
librũ huiꝰ hy¬
storiȩ digessimꝰ.
& qͣsi unionem
sꝑualis intelligen¬
tiȩ quodã modo in conculis maris huiꝰ
uidelicet uoluminis latitantẽ uelut alta
pelagi lintrẽ nr̃ȩ inuestigationis immer-¬
gendo ad lucẽ ꝓduximꝰ. in qͦ quidẽ euiden¬
tissime ut pote prelibauimꝰ ut mutatio
sacerdotii iudeoꝵ acrepulsio synagogȩ in
uerũ xp̃i sacerdotiũ sit. & collectio scẽ eccle
ex gentib. aliaq plurima sacramenta quȩ
sub allegoriarũ figuris continebant᷑. nunc
ipso inspirante in qͦ sunt om̃s thesauri sapi¬
entiȩ & scientiȩ reconditi. scd̃m librũ p̾fate
hẏstoriȩ aggredim᷑. & limpida xp̃i ȩccłiȩ¬
ut dauid reuerteret᷑ a cede amalech
& maneret in sicelech dies duos. In die
autẽ tercia apparuit homo amalechita
ueniens de castris saul. & reliqua.
Homo iste qͥ ad dauid ueniens mortem
saul nuntiauerat. qͥ etiã mentiens se int̾fe¬

Expanded text:
erum, quoniam favente divina gratia, quanquam fortassis indocte, primum librum hujus historiae digessimus, et quasi unionem spiritalis intelligentiae quodammodo in conchulis maris, hujus videlicet voluminis latitantem, velut alta pelagi, lintre nostrae investigationis, immergendo, ad lucem produximus. In quo quidem evidentissime, utpote praelibavimus, immutatio sacerdotii Judaeorum, ac repulsio Synagogae in verum Christi sacerdotium, et collectio sanctae Ecclesiae ex gentibus, aliaque plurima sacramenta quae sub allegoriarum figuris contineri probavimus. Nunc ipso inspirante, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae reconditi, secundum librum praefatae historiae aggredimut David reverteretur a caede Amalec, et maneret in Siceleg duos dies. In die autem tertio, apparuit homo Amalechites, veniens de castris Saul, » et reliqua. Homo iste qui ad David veniens, mortem Saulis nuntiaverat, qui etiam mentiens, Saul interfe
Abbreviated transcription (Latin):
iliȩ isrł suꝑ saul flete. qui uestiebat uos¬
coccino in deliciis qͥ p̃bebat ornamenta
aurea cultui ur̃o. Uestiebar eas coccino
& p̾bebat ornam̃ta aurea cultui earũ. ui¬
delicet de p̾da hostium quas agebat.
peccato suo. Lonathan in excelsis tuis

Expanded text:
Saul flete, qui vestiebat coccino in deliciis, qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro. Vestiebat eas coccino, et praebebat ornamenta aurea cultui earum de praedis hostium quas agebat. peccato tuo. Jonathan in excelsis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphȩ iusti. samuhel uidelicet. Gad. & na-¬
a timore dĩ ꝑ mobedientiã suam ꝑiit.
neliti tui isrł suꝑ montes tuos int̾fectist̃.
n hebreo habet᷑ suꝑ excelsa tua. Et est
senso. Osaul głosi isrł suꝑ excelsa tua
int̾fecti sunt. qͥa in peccato mnobȩdientiȩ
tuȩ una tecũpierunt. Inobedientia nãq
ꝓ ydolis idest excelsis reputata est. sic̃ est
illud in libro samuhelis: oelior est enĩ obe¬
dientia ꝗͣ uictimȩ. & auscultare magis ꝙͣ

Expanded text:
prophetae justi, Samuel videlicet, Gad et Naprophetae justi, Samuel videlicet, Gad et Nainobedientiam suam periit. Inclyti tui Israel super montes tuos interfecti sunt. In Hebraeo habetur, super excelsa tua. Et est sensus: O Saul, gloriosi Israel super excelsa tua interfecti sunt, quia in peccato inobedientiae tuae una tecum perierunt. Inobedientia namque tua pro idolis, id est, excelsis reputata est, sicut est illud in libro Samuelis: Melior est enim obedientia, quam victimae: et auscultare mag
Abbreviated transcription (Latin):
ueboꝵ dicit᷑ reliqua uͦ opum salomonᷤᷤ
pnor s. nouissimoꝵ scripta st̾ in uerbis
nathan ꝓphetȩ .&. in libris aihȩ silonitis
in uisione qͦ addo uidentis cont᷑ ierobo¬
am filiũ nabath: & multa huiꝰmodi uo¬
lumina quȩ scriptura quidẽ fuisse seri¬
pta ꝓbat. s hodie constat ñ esse Uastata
ꝓuinciȩ oꝑa hostili est igne. consumpta:
Ex qua pauci qͥ nunc in scã scriptura con¬
tinent᷑ libri. postmodũ ez rȩpontificis
s ꝓpħȩ sunt industria restauratiꝰ nde
scriptũ est de eo: ascendit ezras de babilo¬
ne. & ipse scriba uelox in lege moysi.
Uelox uidelicet. qͥ ꝓitiores litterarum
figuras ꝗͣ eatenꝰ hebrei habebant reꝑit¬
Et in epła regis ꝑsarum ita legit᷑: artaxersiˢ
rex regũ. ezrȩ sacerdoti & scribȩ legis
di cęli doctissimo. salutẽ. Sunt tamen
qͥ dicunt hunc librũ iustoꝵ intelligi de¬
bere ipsũ librũ regũ. ubi continentur

Expanded text:
onibus. Reliqua autem operum Salomonis onibus. Reliqua autem operum Salomonis priorum et novissimorum, scripta sunt in verbis Nathan prophetae, et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Jaddo Videntis, contra Jeroboam, filium Nabath; et multa huius volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat non esse. Vastata provinciae opes hostili est igne consumpta, ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Esdrae pontificis et prophetae sunt industria restaurati. Unde scriptum est de eo: Ascendit Esdras de Babilone, et ipse scriba velox in lege Moysi, – velox videlicet, quia promptiores litterarum figuras quam eatenus Hebrei habebant reArtaperses, rex regum, Ezrae sacerdoti scribae legis Domini coeli doctissimo salutem . » Sunt tamen qui dicunt hunc librum Justorum intelligi debere ipsum librum Regum, ubi continentur
Abbreviated transcription (Latin):
plangebat int̾fecto saul & ionathan&
p̃cepit ut docerent filios iuda arcũ. hoc
idõ fecit. qͥa philisteos sagitariis ab un¬
dare iã nouerat Nliter. Precepit damd
ut docerent filios iuda arcũ. hoc est ut it¬
ges iuda docerent fortitudinẽ. scilicet
ut fortes & intenti essent in timore dñ
& in p̾ceptis dĩ. ne ꝑ iobȩdientiã a for¬
titudine & timore dñi sic̃ saul recede¬
rent. & eomͦ quo ille pierat ꝑirent U̾nde
qͥa & saul maxime hoꝵ ictib pierat.
eandẽ bellandi artẽ & sui milites ad it¬
uincendos eos discerent. ¶a uͦ sequit᷑.
sicut scriptũ est in libro iustoꝵ. ipsũ li¬
brũ hodie nusꝙ̃ neq ap̃ ipsos hebreos
qiueuiri posse asseuerant. sicut neclibrũ
pelloꝵ dñi curꝰ in libro numeroꝵ mentio
Q ntq carmina salomonis. neq dispu¬
tationes er sapientissimas de lignoꝵ na¬
iura herbarũq omniũ. itẽq iumentoꝵ.
uolucrũ reptiliũ. & pisciũ. uł qd̾ in libro

Expanded text:
nterfectos Saul et Jonatham « et praecepit ut docerent filios Juda arcum, » hoc ideo fecit quia Philisthaeos sagittariis abundare jam noverat. Aliter: « Praecepit David ut docerent filios Juda arcum, » hoc est ut reges Juda docerent fortitudinem, scilicet ut fortes et intenti essent in timore Domini, et in praeceptis Dei: ne per inobedientiam, a fortitudine et timore Domini sicut Saul recederent: et eo modo quo ille perierat, perirent, et unde Saul maxime horum ictibus perierat, eamdem bellandi artem, et sui milites ad revincendos eos, discerent. Quod vero sequitur « Sicut scriptum est in libro Justorum, » etc Ipsum librum hodie nunquam neque apud ipsos Hebraeos inveniri posse asseverant, sicut nec librum Bellorum Domini, cujus in libro Numerorum mentio est , neque carmina Salomonis, neque disputationes ejus sapientissimas de lignorum natura, herbarumque omnium, itemque jumentorum, volucrum, reptilium, et piscium. Vel quod in libro
Abbreviated transcription (Latin):
Sarai. princeps mea: Salech. egrediens. De.t.¬
ITbebes. fuert̾ mea. siue facta mea. Thalme sulci
Thecue.clangor. ł tuba. siue ꝑcussio hecuiteᷤ.
tuba canens. ł bucinator. Theethim. inferi¬
ores. ł subt̃. Hȩc oĩa quȩ posuimꝰ ꝑ litterã .t.
aspiratione addita. sunt legenda. de.u.¬
Uria. lux mea dĩ. Usi festinans. Urchi. lon¬
gitudo mea. Usati. festinante me. De nomi¬

Expanded text:
Sarai, princeps mea. Salech  Selech , egrediens. Thebes, fuerunt in ea, sive facta mea. Thalme Thecue, clangor, vel tuba, sive percussio. Thecuites, tuba canens, sive buccinator. Theethim , inferiores, vel subter. U. Haec nomina, quae posuimus per litteram T, aspiratione addita sunt legenda. Uria, lux mea Dei. Usi, festinans. Urchi  , longitudo mea. Usathi, festinante me. DE
Abbreviated transcription (Latin):
Alab. lac. Abiezri. di mei auxiliũ. Anathoti¬
thes. respondens signũ. Adai. robustus. siue
sufficiens. Abialbon. pat̾ m̃s intelligens.
uenit respondens. Bega. excelsa: Banaia. cemen¬
taris idest ȩdificator dñi. Bethroob. domus
platearũ. Beths abee. filia saturitatis. ita tam̃
ut pͥma correpta sit sillaba. aliogͥn ubi ꝓdu¬
citur semꝑ domꝰ int̾pretat᷑. Balasar. habens
sagitta luminis. ł absconsio atrii. Bethchar.
domꝰ agni. baurim. electiut supͣ. ł uiuenteᷤ.
Berzellai. ferrũ meu᷑. Bochori. primogenitꝰ
m̃s. Bethinacha. domꝰ humilis. ł fori. uel

Expanded text:
  Abiezer , Dei mei auxilium. Anathothithes, respondens signum. Adai  Heddai , robustus, sive sufficiens. Abialbon, pater meus super intelligens. venit respondens. Berothi, putei. excelsa. Banaia, caementarius, id est, aedificator domini. domus platearum. Bethsabee, filia saturitatis: ita tamen ut prima correpta sit syllaba: alioquin ubi producitur, semper domus interpretatur. Balasor  , habens sagittam luminis, vel ascensio atrii. , domus agni. Baurim, electi, ut supra: vel juvenes. Benzellai, ferrum meum. Bchori, primogenitus meus. Bethmacha, domus humilis, fori, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ł ostendit. Ioram. qͥ & sublimis. ł manus
cans confusionẽ. id÷ ignominiã. Ididia.
amabilis dño. Ionadab. dnĩ spontaneus.
Ioadahe. ipse cognoscens. Iosaphat. ipse iudi-¬
Lodabar. ipsi uerbũ. Lasabi. sꝑauit in me.L.¬
de .oi. Uanaim. consolatio. siue requies Maa¬
cha. mollitꝰ. siue confractus. Mifiboseth. de
ore ignominia: Maana. requies. Maaria. domꝰ
actus. idest mollitꝰ ms. de .N.
Naas. serpens. Nethofati. indusus. Neele.
scala. uł torrens. Naalia. torrentes. de.o.¬
Orchati. estimatio mea. Odsi. m̃sis m̃s. Tria
nomina q̃ sequunt᷑. ꝑ extensã litt̾am ꝓferen¬
da st̃. Obethedom. seruiens humo. Oiadã.

Expanded text:
t, vel ostendit. Joram, qui est sublimis, vel manus cans confusionem, id est ignominiam. Ididia, amabilis Domini. Jonadb, Domini spontancus. Joadahe, ipse cognoscens. Lodabar, ipsi verbum. Lasabi, speravit in me.. consolatio, sive requies. 59 Maacha, molitus, sive confractus. , de ore ignominia. , requies. Maaria  Mahaactus, id est, mollitus meus.Naas, serpens. Nethophathi, inclusus. Neele , scala, vel torrens. Naalia, torrentes. Orchathi, aestimatio mea. Odsi, mensis meus. Tria nomina, quae sequuntur, per extensam litteram proferenda sunt. Obedadam  , serviens humo.
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. Ribai. iudicantes.de.S.¬
a facia. iudicans me. Sion. specula. ł specu
conuertens. Soba. secta. a secando. ñ a sectan¬
do. Susacim. gaudiũ cilicii. Siba. egressꝰ uenit
Saria. pͥnceps dñs. Sobach. conuertens te.
Sunem. coccineũ. siue eleuans. Sabe. satuntas

Expanded text:
nitas. Ribai, judicantes. Saphatia, judicans me. Sion, specula, vel specconvertens. Sobi, secta, a secando, non a sectando. , gaudium cilicii. Siba, egressus venit. Sarava, princeps Dominus. Sobach, convertens te. Sunem, coccineum, sive elevans. 60 Sabe, saturitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Feletthe. mirabilis. siue excludens. farao¬
thoni. auolantis tͥsticiȩ meȩ. farai. hiante me¬
Sion. lucta. siue luctare. Gelo. migra. De .G.
uel tnͣsmigranti. Gera. ruminans. Gom.
Hiram. uiuens excelse. Histob. uir bonꝰ.
hirans. uigilans. hisboseth. uir confusio¬

Expanded text:
Feletthe, mirabilis, sive excludens. Faraothoni, avolantis tristitiae meae. Faarai, hi ante me. lucta, sive luctuari. Gelo, migra, vel transmigranti. Gera, ruminans. Gom Hiram, vivens excelse. Histob, vir bonus. Hiras, vigilans. Hisboseth, vi confusio
Abbreviated transcription (Latin):
pacis. Adonia. dnator dñs. Aggia. festiuus.¬
siue sollemnis. Abithal. pat̾ m̃s ros. Agla.
iuuencula. ł uitula. Aia. uultur. Adrehel.
decorũ auxiliu᷑. Achebereth. disꝑdens. siue
dissipans. Amihel. ꝓpłs m̃s ds. Anon. dolens.
Abisai. pat̾ sacrificii. Amiod. ppłs m̃s głosus:
Achitofel. fr̾ m̾s cadens. siue irruens. ł fr̾ m̃s
cogitans. siue tractans. Arachi. longitudo
Ararithes. montanꝰ. Adollam. congregatio eoꝵ.

Expanded text:
pacis. Adoaia, dominator Dominus. Aggia ros. Agla, juvencula, vel vitula. Aia, vultur. Adrazer, decorum auxilium. Acchereth  , disperdens, sive dissipans. Ammiel, populus meus Dei. Amon, donans. Abisei, pater sacrificii. Ammiod, populus meus gloriosus. Abitophel, frater meus cadens, sive irruens, vel frater meus cogitans, sive tractans. Arachi  Arachites , longitudo Ararites, montanus. Adollam, congregatio eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fortunatũ ł uegetũ possumꝰ appellare.
Sephon. absconditꝰ. ł egredere os meroris.
aut specula eoꝵ. Soni. coctus. ł pupilla mea
Sela. peticio. ł petens. Semroth. nom̃ uidit.
ł custos eiꝰ. Sichem. humerꝰ. Semidabe. nom᷑
meũ scientia. Salphaath. u̾ba formidinis.
siue umbra in idipsũ. id est parit᷑. Sutala.
poculũ mixtũ. siue spina uiridis. aut ma¬
dida: Sufan. atterens. siue adumbraculũ
rostroꝵ. qd̾ hebraice dr̃ susafim. Sofar. tuba.
siue leua in eis. ł tolle altitudinẽ. Sasan
merauit. aut imago eiꝰ. Sin. sitiens. Senna.
uoluntas. siue mandatũ eiꝰ. Sedada. ex late¬
re eiꝰ. Safan. labiũ. siue barba suꝑioris la
hola. uermiculꝰ. ł coccineum. de.T.¬
nequitia. Hȩc om̃ĩa. quȩ ex littera hac posui¬
mus. cũ aspiratione in suis legenda sunt
pͥncipiis. Tapsi. & finis m̃s.
siue amaricans. Tare. ortꝰ est. Tefer. una
hoc os uidistis. ab ore. ñ ab osse. Tamri. psal¬

Expanded text:
fortunatum vel vegetum possumus appellare. Sefion  Sephon , absconditus, vel egredere os moeroris, aut speculae eorum. Soni, coccum, vel pupilla mea. Sela, petitio, vel petens. Semron, nomen vidit, vel custos ejus. Sichem, humerus. Semidae, nomen meum scientia. , umbra formidinis, sive umbra in idipsum, id est pariter. Suthale, poculum mistum, sive spina viridis, vel madida. , atterens, sive ad umbraculum 32 rostrorum, quod Hebraice dicitur SAPHAPHIM. Sophar, tuba. sive leva in eis, vel tolle altitudinem. Saphanmeravit, aut imago ejus. , sitiens. Senna, voluntas, sive mandatum ejus. Sedada, ex latere ejus. Sophan, labium, sive barba superioris labTholae, vermiculus, vel coccinum. nequitia. Haec omnia, quae ex T littera posuimus, cum aspiratione in suis legenda sunt principiis. Vaphsi, et finis meus. sive amaricans. Zare, ortus est. Zeferuna, hoc os vidistis: ab ore, non ab osse. canti
Abbreviated transcription (Latin):
ditus. Oni. dolor m̃s.
teȩ. siue latitudo. Recen. uarietas. siue
pictura. Rebe. quattuor. s ꝑam litt̾am seri.¬
bitur. Ratina. uisio consũmata. siue iunipe¬
rus. ł sonitꝰ. Remmofares. maligranati di
ds. ł pax mea ds̃. Surisaddai. continensmea
ubera. ł fortis ms dñs Surihel. continens
meũ. ł exclusit me. Susi. equusm̃s. Sethur.
absconditꝰ. siue deuertens. Sisai. longeuus
aut calor. siue tẽptatio lacessiens. Sefor. auiᷤ
siue posuit. Seẏr. pilosꝰ. ł hircus. Salu. tẽ¬

Expanded text:
ditus. Oni, dolor meus.teae, sive latitudo. Recem, varietas, sive picturae. 31 Rebe, quatuor: sed per AIN litteram scribitur. Rathma, visio consummata, sive juniperus, vel sonitus. Remmonpharez, maligranati divDeus, vel pax mea Deus. Surisadai, continens mea ubera, vel fortis meus Dominus. Suriel, continens meum, vel exclusit me. Susi, equus meus. Sethur, absconditus, sive divertens. Sisai, longaevus aut calor, sive tentatio lacessens. Seffor, avis.sive posuit. Seir, pilosus, vel hircus. : se
Abbreviated transcription (Latin):
net ꝑspicuũ est. qđ puer annoꝵ duodecĩ
contͣ etatis suȩ mensurã de intimo huma-¬
nȩ naturȩ iudicaret affectu. Unde & miratꝰ
est & ptimuit illũ omĩs isrł. qdđ scilicet
eũ manifesta ñ fugerent. qͥ tam prudent᷑
abscondita dep̾hendisset. Quantũ ad
tẏpicos ꝑtinet intellectꝰ dicente apło hȩc¬

Expanded text:
net, perspicua est, quod puer annorum duodecim, net, perspicua est, quod puer annorum duodecim, contra aetatis suae mensuram, de intimo humanae naturae judicaret affectu. Unde et admiratus est et pertimuit illum omnis Israel, quod scilicet eum manifesta non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset. Quantum ad typicos pertinet intellectus, dicente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
enã lubricȩ cogitationes turbant. ut
quȩ subleuata immenso munere exul-¬
tat. etiã tẽptatione pulsata qͥd sit inue¬
nuat. Iccireo qͥd istȩ duȩ meretrices
qͥs p̃libando tetigimꝰ scd̃m qđ in dictis
doctoꝵ inuenimꝰ. pleniꝰ significent. pan¬
dere decreuimꝰ. Ait enĩ sacrȩ hỹstoriȩ te¬
xtus. Tunc uenert̾ duȩ mulieres meretri¬
ces ad regẽ salomonẽ. stetert̃q coram eo.
& reliqͣ. In illo gͦ iudicio salomonis xp̃i
figura fuit. ubi mulier illa imꝓba plebs
scilicet synagoge uł hereticoꝵ uere ma¬
tris hoc est ȩccłiȩ filiũ appetebat. quẽ ñ ut
seruaret s reuera ut interimeret cupiebat.
goga seducti & captist̾ errore hereticoꝵ
ñnunquã merent᷑ ꝓ semetipsis gementeᷤᷤ
recognoscere ȩccłiam matrẽ. Unde & satiᷤ
quȩ suos nequit᷑ nutriendo interimit. &
alienos qͦusq ꝑdat illiciendo psuadet. Itẽ¬
aliomͦ. Quantũ ad sẏmplicẽ hr̃storiȩ ꝑti¬

Expanded text:
etiam lubricae cogitationes turbant: ut etiam lubricae cogitationes turbant: ut quae sublevata immenso munere exsultat, etiam tentatione pulsata quid sit inveniat. Idcirco quid istae duae meretrices quas praelibando tetigimus secundum quod in dictis doctorum invenimus plenius significent, pandere decrevimus. Ait enim sacrae Historiae contextus: « Tunc venerunt duae mulieres meretrices ad regem Salomonebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba plebs, scilicet synagogae vel haereticorum verae matris, hoc est, Ecclesiae filium appetebat, quem non ut reservaret, sed revera ut interimeret, cupiebat. tre seducti sunt, et capti errore haereticorum, nonnunquam merentur pro semetipsis gementem recognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis quae et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant illiciendo pervadunt. um ad simplicem historiam perti
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c spũ oris sui dũ id qđ iustũ ẽ diri¬
mit. unicuiq qđ debet᷑ restituit. Et
bene ꝑ hanc mulierẽ hereticoꝵ uł sỹna¬
goge etiã impietas figurat᷑. quȩ & suos
nequit᷑ nutriendo interimit. & alienoᷤᷤ
quousq pdat. illiciendo ꝑsuadet: Sed
qͥa solent post uirtutes uicia suboriri.
ut corda hominũ tẽptando ꝓbent᷑ ne
animꝰ in culmine uirtutũ consistens
tanꝗͣ salomon in regno ex ipso głetur.
& hoc ꝑmittente dõ qͥ lucis suȩ illustra¬
tione illustrare dignat᷑. ut gͦ ea firmi-¬
tatis dona habeat. & infirmitatẽ suam
humilit᷑ agnoscat. ꝑaccessũ gr̃ȩ ad alta
sustollit᷑. & ꝑ recessũ qͥd ex ipso sit ꝓbat᷑.
Qd in ipso demonstrat᷑. qͥ diuinitꝰ accepit
sipientiã. & ñ multũ post acceptã eandẽ
sapientiã. duarũ meretricũ questione
pulsatꝰ est. qͥa nimirũ sepe cũ mentẽ
nr̃am concessis uirtutib respectꝰ inti¬
mȩ largitatis illuminat. hanc ꝓtinus

Expanded text:
piritu oris sui, dum id quod justum est dirimit, unicuique quod debetur restituit. Et bene per hanc mulierem haereticorum vel Synagogae etiam impietas generatur, quae et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant, illiciendo persuadent. Sed quia solent post virtutes vitia suboriri ut corda hominum tentando probentur, ne animus in culmine virtutum consistens tanquam Salomon in regno ex seipso glorietur: et hoc permittente Deo qui lucis suae illustratione illustrare dignetur. Ut ergo ea firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat per accessum gratiae ad alta sustollitur et per recessum quid ex seipso sit probatur. Quod in ipso demonstratur, qui divinitus accepit sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam, duarum meretrpulsatus est. Quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus, respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus
Abbreviated transcription (Latin):
interfecit in reblatha. in terra emath.
& trans latus est uida de terra sua.
on solũ populares s & fortes & pͥncipes
in ȩccłia diabolꝰ decipere & peccatis capti¬
uare satagit. unde de ipso in iob scͥptum ẽ.
escȩ eiꝰ electȩ st̃. Tulit qͦ saraiã qui int̃¬
pretatur uinctus sacerdotẽ primũ. cum
uoluptatis terrenȩ & uicioꝵ cathena con
stringit. Tulit qͦ similit̾ & sophoniã qͥ
qui talentũ uerbi di in terra fodientes
absconderunt. in suũ dominiũ subigit
ostiũ fidi apire debuerant. & tenentes cla¬
uim scientiȩ. nec ipsi introierunt. nec alioᷤ
introire ꝑmiserunt. Et de ciuitate eunu¬
chum unũ. qui erat p̾fectus suꝑ uiros
bellatores. Eunuchꝰ iste significat eosqͦs
alibi scͥptura sacra stultas uirgines appel¬
lat. qͥa uasa oleo uacua in manib tenebans.
continentes se uidelicet a coitu corpora¬
li. nec tam̃ oleum gr̃ȩ & miscđiȩ in pecto

Expanded text:
Reblatha in terra Emath, et translatus est Juda de terra sua. » Non solum enim populares, sed et fortes, et principes in Ecclesia diabolus decipere, et peccatis captivare satagit. Unde de ipso in Job scriptum est: « Escae eorum electae sunt . » Tulit quoque Saraim, qui interpretatur vinctus, sacerdotem primum: cum voluptatis terrenae et vitiorum catestringit. Tulit quoque similiter « et Sophoniam, » qui qui talentum verbi Dei in terra fodientes absconderant, in suum dominium subigit; ostium fidei aperire debuerant, et tenentes clavem scientiae, nec ipsi introierunt, nec alios introire permiserunt. Et de civitate eunuchum unum, qui erat praefectus super viros bellatores. Eunuchus iste significat eos quos alibi Scriptura sacra stultas virgines appellat , qui vasa oleo vacua in manibus habent, continentes videlicet se a coitu corporali, nec tamen oleum gratiae et miserico
Abbreviated transcription (Latin):
Ierachon.aquȩ intͥbu dan. In lechi. ꝓqͦ aquila
int̾pretat᷑ in maxilla. Iabesgalaad. & hanc
nen in .uͦi. miliario ciuitatis pelle suꝑ mon¬
tẽ euntib gerasan. De libris regum.
aar. saltꝰ in quo examen apũ fuit. Ierameli.
regio allophiloꝵ. Iether. ad qu̾a misit dauid.
nc̃ est uilla in daroma nomine iethra. de qͣ¬
& supͣdiximꝰ Iecman. ciuitas pͥncipum sa-¬
lomonis. Ithabiriũ ꝓ quo aqͥla & simmnachꝰ
in osee ꝓpħa tnͣstulerunt thabor. Est autẽ
mons thabor in cãpo maximo ad orientalẽ
plagã legionis. Iethohel. nom̃ petrȩ in regno¬
rũ libris Iethaba. urbs antiqua iudeȩ. In ac-¬
zeb ꝓ qͦ summachꝰ tnͣstulit in ualle nachim.
siue in bachim. ꝓ quo aqͥla & siminachus
transtulert̾ in fletu. Meminit huiꝰ & micheaᷤᷤ
tribu dan. In araba. ꝓ quo aqͥla tͣnstulit in
humili ł plano. porro simmachꝰ in cãpestri.
cuiꝰ tethrarcha fuit philippꝰ sic̃ in eugłiis¬

Expanded text:
Jerachon, aquae, in tribu Dan. Inlechi: pro quo Aquila Jerachon, aquae, in tribu Dan. Inlechi: pro quo Aquila interpretatur, in maxilla. Jabis Galaad, et hanc nem in sexto milliario civitatis Pellae, super montem euntibus Gerasa. DE REGNORUM LIBRIS. Joar, saltus, in quo examen apum fuit. Jerameli, regio Allophylorum. Jether, ad quam misit David: nunc est villa in Daroma, nomine Jetthira, de qua supra diximus. Jecmaam, civitas principum Salomonis. Itabyrium: pro quo Aquila et Symmachus in Osee propheta transtulerunt, Thabor. Est autem mons Thabor in Campo maximo ad orientalem plagam Legionis. Jecthoel, nomen petrae in Regnorum libris. Jethaba, urbs antiqua Judaeae. Inaczeb: pro quo Symmachus transtulit, in valle Zeb. Inachim, sive Inbachim: pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in fletu. Meminit hujus et Michaeatribu Dan. Inaraba: pro quo Aquila transtulit, in humili, vel plano: porro Symmachus, in campestri. jus Tetrarcha fuit Philipp
Abbreviated transcription (Latin):
tantur dexterã. Iasaph. ꝓ qͦ hebrei habitatores
legunt. Inemech. ꝓ qͦ aquila & simmachꝰ tnstu¬
lerunt in uallẽ. Ieblaam. in tribu manasse. de
qua alienigenas ñ ualuit expellere Ierfel. in
tribu beniamin. Iecnal. in tͥbu zabulon. leuitiᷤ
ciuitas seꝑata. Iasthie. in tͥbu ⁊ abulon. nc̃ usq
ioppe uocat᷑ ascensꝰ iapho. S &oppidũ sicami¬
num nomine de cesarea ptholomaid ẽ ꝑgentib
suꝑ mare ꝓpt᷑ montẽ carmelũ epha dicitur.
Iepthahel. in tͥbu zabulon. Iadela. in tͥbu zabu-¬
lon. Iermoth. in tͥbu isachar: urbs sacerdotib
sepata. Posuimꝰ & sup̃ ierimuth. cuiꝰ & osee
ꝓpħa meminit:. Icoe. sortis neptali in confi-¬
nio triũ tribuũ. idi in tribu ⁊abulon ad au-¬
stralem plagã. in tͥbu aser ad occidentẽ. por¬
ro in tͥbu iuda ad solis ortũ. Iabnel. in tͥbu
neptali. Ieron. in tͥbu neptali. Iethlam. in
tͥbu dan. Ielon. in tribu dan. Iud. in tribu dan.

Expanded text:
tantur, dexteram. Jaseb : pro quo Hebraei, habitatores tantur, dexteram. Jaseb : pro quo Hebraei, habitatores legunt. Inemec: pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in vallem. Jeblaam, in tribu Manasse, de qua alienigenas non valuit expellere. Jerphel, in tribu Benjamin. Jecnal, in tribu Zabulon, Levitis civitas separata. Jasthie, in tribu Zabulon: nunc usque Joppe vocatur, ascensus Japho. Sed et oppidum Sycaminum nomine, de Caesarea Ptolemaidem pergentibus super mare, propter montem Carmelum Epha dicitur. 235 Jephthael, in tribu Zabulon. Jadela, in tribu Zabulon. Jermoth, in tribu Issachar, urbs sacerdotibus separata. Posuimus et supra Jerimuth, cujus et Osee propheta meminit. Icoc, sortis Nephtali, in confinio trium tribuum: id est, in tribu Zabulon ad australem plagam, in tribu Aser ad occidentem, porro in tribu Juda ad solis ortum. Jabnel, in tribu Nephtali. Jeron, in tribu Nephtali. Jethlam, in tribu Dan. Jelon, in tribu Dan. Jud, in tribu Dan.