comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parte erat domꝰ dextrȩ. & ꝑ cocleã
ascendebant in mediũ cenaculum. &
a medio in terciũ. Quidã hunc locũ
male intelligentes putant ostiũ tẽpli
a meridie fuisse ñ attendentes quia si
hoc significare uoluisset scͥptura. ñ ita
diceret. ostiũ lateris medii in parte erat
domꝰ dextrȩ.s ita potiꝰ simplicit᷑. & ha¬
bebat domꝰ ostiũ ad meridiẽ. Nc̃ autẽ
longe aliud significat. Partẽ nãq domꝰ
dextrȩ latꝰ templi meridianũ dicit. in
cuiꝰ parte orientale ostiũ erat in ipso
angulo factũ iuxta terrã. in qͦd̾ introeun¬
tes statĩ ad altiora gradatĩ ascendebant.
habentes uiã ascensꝰ ꝑ ipsa parietis inte¬
riora. donec ab interiore ad mediũ cęna-¬
culum & a medio puenirent ad terciũ.
Nec dubitandũ quãlibet hoc scriptura
ñ dicat. qͥa sic ascendentes creberrinis
habebant a meridie fenestias. quatũlui¬
ce certũ ꝑ omĩa & sine offensione itq
agerent. Qui nimirũ locus ꝓprie adco¬

Expanded text:
 cochleam ascendebant in medium coenaculum, et a medio in tertium, etc. » Quidam, hunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, non ita diceret: « ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, » sed ita potius simpliciter: « et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad co
Abbreviated transcription (Latin):
ta in domo cum ȩdificaretur.
Hȩc ad illã eccłiȩ partẽ quȩ post huiꝰ scłi
labores & certamina ad ȩt̾na p̾mia me¬
ruit introduciꝓprie ꝑtinent. Ibi & enĩ
ꝑfecti solũmͦ & iminaculati atq ab om̃i
labe iniquitatis castigati ingrediunt᷑.
Non enĩ intrat in illã ciuitatẽ aliqͥd com-¬
quinatũ faciens abhominationẽ & men-¬
daciũ. sicut in apocalipsi scripsit ioħs:¬
ubi malleus & securis & om̃e ferramen-¬
tũ ñ audit᷑. qͥa hic tundim᷑ aduersitatib
& disciplina ueritatis exercem᷑. ut casti-
adinuicẽ copulem᷑ uno impleti sp̃u ꝑfun-¬

Expanded text:
cum aedificaretur. » Haec ad illam Ecclesiae partem, quae post hujus saeculi labores et certamina ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent. Ibi enim perfecti solummodo et immaculati, atque ab omni labe iniquitatis castigati ingrediuntur. « Non enim intrabit in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens abominationem et mendaciu« ubi malleus et securis et omne ferramentum non auditur , » quia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic ad invicem copulemur uno impleti spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
uitã scõꝵ quȩ nob̾ in t̾ris innotescere
potuit designat. Qđ intꝰ in tẽplo deau¬
ratũ fulgebat. claritatẽ illã qͣ in cȩlesti
patria aspectu sui gaudent creatoris
figurate denuntiat.
omꝰ autẽ cũ edificaret᷑ lapidib dedola.¬
tis ata: ꝑfectis ȩdificata ẽ. & malleus & se

Expanded text:
vitam sanctorum, quae nobis in terris innotescere vitam sanctorum, quae nobis in terris innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam, qua in coelesti patria in aspectu sui gaudent creatoris, figurate denuntiat. « Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus dolatis atque perfectis aedificata est. Et malle
Abbreviated transcription (Latin):
tabulata cũ ponerent᷑ nequaꝗͣ muris tẽpli
infixa. s iuxta muros trabib quȩ de muriᷤ
exierant supposita. Quid itaq ꝑ trabes do¬
mus quȩ tabulata portabant nͥ p̃dicatorẽ.
scĩ tẏpice designant᷑. Qui dũ ipsi sublimẽ
ata honorabilẽ in ȩccłia dĩ locũ tenent.
infirmiores qͦsq ac fragiles suis p̾dicatio¬
nib ab infirmoꝵ appetitu sustollunt. atq
ad celestia desideranda acspanda suspen-¬
dunt. suis etiã int̾cessionib ut in inceptiᷤ
ꝑsistant adiuuant. Legimꝰ autẽ in li¬
bro paralipomenon qđ trabes templi
sicut & cęt̾a eiꝰ interiora fuerint auro
uestitȩ. Qđ ita factũ esse ñ dubiũ ẽ: ut
illȩ trabiũ partes quȩ intꝰ in tẽplo erant
auri essent lãminis tectȩ. quȩ uͦ foris
parebant hȩ minime deauratȩ ipsam
cedri speciẽ formãq cunctis ostenderent.
in qua tam̃ imposita sibimet tabulata

Expanded text:
tabulata componerentur, nequaquam muris templi tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus, quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sancti sunt typice designati? qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles, suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac spdunt; suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in Paralipomenon quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod ita factum esse non dubium est, ut illae trabum partes, quae intus in templo erant, auri essent laminis tectae; quae vero foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent, in qua tamen imposita sibimet tabulata
Abbreviated transcription (Latin):
erga nos munimina designant. De
quib psalmista: immittit angłm dñs¬
incircũitu timentiũ eũ. & eripiet eos
sscendit qͥdem in cȩnaculũ ochorias rex
simariȩ. qͥ se a domo dauid sepauerat.
s ꝑ cancellos decidit. qͥa & si heretici
siue scismatici aliquã bonȩ actionis
arcẽ conscendere uident᷑. qͥa tc̃ compa-¬
gem ȩccł̃iasticȩ unitatis ñ habent.
qͣsi patentib & ñ solidis laterũ p̾sidiis.
semꝑ aduicioꝵ infima relabunt᷑. dũ
diuino destituti auxilio sue ꝑtinaciȩ
fastu intereunt. Qua autẽ arte p̾fata
sabulata parietib tẽpli sunt affixa.
declarat᷑ cũ subditur. Trabes autẽ posu¬
it in domo ꝑ circũitum forinsecus. ut nͦ
hererent muris templi.
rabes gͦ quȩ intrinsecꝰ domũ muniebant¬
& ornabant tantȩ erant longitudinis. ut
capita carũ forinsecꝰ ꝓminerent. in infimo
quidẽ ordine cubitoꝵ septẽ. in medio sex.
in sup̾mo qnq. atq in eisdem capitib earũ

Expanded text:
erga nos munimina designant. De erga nos munimina designant. De quibus Psalmista: « Immittet, ineripiet eos . » Ascendit quidem in coenaculum Ochozias rex Samariae, qui se a domo David separaverat, sed per cancellos decidit. Quia et si haeretici, sive schismatici, aliquam bonae actionis arcem conscendere videntur, quia tunc compagem Ecclesiasticae unitatis non habent, quasi patentibus et non solitis laterum praesidiis, semper ad vitiorum infima relabuntur, dum divino destituti auxilio, suae pertinaciae fastu intereunt. Qua autem arte praefata tabulata parietibus templi sunt affixa, declaratur cum subditur: « Trabes autem posuit in domo per circuitum forinsecus, ut non haererent muris templi. » Trabes ergo quae intrinsecus domum muniebant et ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita eorum forinsecus prominerent: in infimo quidem ordine cubitorum septem, in medio sex, in supremo quinque, atque in eisdem capitibus, earum
Abbreviated transcription (Latin):
moris fuerit doctorib ut his seden¬
tes tabulatis ad circũ stantẽ inferiꝰ
turbã fecerint sermonẽ. nusqͣ scͥpte
sus coniugatoꝵ uidelicet continentiũ
o uirginũ designant. distinctos qͥdem
antudine ꝓfessionis. s societate fidĩ
eueritatis eiꝰdem om̃s ad domũ dñi
ꝑtinentes. eiq fixa m̃te inherentes:
Iii pulchre dicit᷑ qͥa tabulatũ qd superat
qͣͥnq cubitos habebat latitudinis. me-¬
dium sex terciũ septẽ. Supremũ gͦ ta¬
bulatũ erat cȩtis angustiꝰ. mediũ suꝑ¬
no lati. s infimo erat factũ angustiꝰ. qͥa
nimirũ altior ꝓfessio uirtutis. altiorẽ
debet uitã tenere uiuendi. Singula
autẽ tabulata habebant in circũitu
latera idest luriculas. ne facile quis
in eisdẽ tabulatis consistens siue resi¬
dens posset ad inferiora decidere
Qd̾ ochoriȩ regi contigisse in samaria
legimꝰ. Quȩ nimirũ latera ñ incon-¬
grue cotidiana diuinȩ ꝓtectionis

Expanded text:
moris fuerit doctoribus ut in his sedenmoris fuerit doctoribus ut in his sedentes tabulatis, ad circumstantem inferius turbam fecerint sermonem, nusquam scripdus, conjugatorum videlicet, continentium et virginum designant: distinctos quidem altitudine professionis, sed societate fidei et veritatis ejusdem omnes ad domum Domini pertinentes, eique fixa mente inhaerentes. Ubi pulchre dicitur quia tabulatum quod supererat, quinque cubitos habebat latitudinis, medium sex, tertium septem. Supremum ergo tabulatum erat caeteris angustius, medium supremo latius, sed infimo erat factum angustius, quia nimirum altior professio virtutis arctiorem debet viam tenere vivendi. Singula autem tabulata habebant in circuitu latera, id est loriculas, ne facile quis in eisdem tabulatis consistens sive residens, posset ad inferiora decidere, quod Achaziae regi contigisse in Samaria legimus . Quae nimirum latera, non incongrue quotidiana divinae protectionis
Abbreviated transcription (Latin):
excedentib do archana secretoꝵ celestiuĩ
specialiꝰ cętis uidere concedit᷑. Qui dũ
ea quȩ in occulto uident. publice fide¬
lib pandunt. qͣsi suscepto lumine sois
fenestrȩ cuncta tẽpli penetralia replesꝰ.
Unde bene eedem fenestrȩ obliquȩ idest
intꝰ latiores fuisse phibent᷑. qͥa nminĩ
necesse ẽ. ut quisqͥs iubar suꝑnȩ con¬
templationis uł ad momentũ ꝑceperit
mox sinũ cordis ampliꝰ castigando di¬
latet. atq ad maiora capessenda solerti
exercitatione se prȩparet.
t ȩdificauit suꝑ parietẽ templi tabu¬
lata ꝑ gỹrum in parietib domꝰ ꝑ cir¬
cũitum tẽpli & oraculi. & fecit latera
in circũitu. Tabulatũ qđ superat
qͥnq cubitos habebat latitudinis &
mediũ tabulatũ sex cubitoꝵ erat la¬
titudinis. & terciũ tabulatũ septẽ ha
bebat cubitos latitudinis.
Hec tabulata in eugłio ubi dñs tẽpti
culũ tẽpli unde ad ppłm contionare¬
tur leuatũ eẽ legimꝰ. Utrũ autem

Expanded text:
ntibus, Deo arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Qui, dum ea quae in occulto vident, publice fidelibus pandunt: quasi suscepto lumine solis, fenestrae juncta templi penetralia replent. Unde bene caedem fenestrae obliquae, id est intus latiores fuisse perhibentur: quia nimirum necesse est, ut quisquis jubar supernae contemplationis vel ad momentum perceperit, mox sinum cordis amplius castigando dilatet, atque ad majora capessenda solerti exercitatione se praeparet. « t aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi et fecit latera in circuitu tabulatum quod subter erat quinque cubitos habebat latitudinis et medium tabulatum sex cubitorum latitudinibens cubitos latitudinis. » Haec tabulata in Evangelio, ubi Dominus tenta culum templi, unde ad populum concionaretur, levatum esse legimus. Utrum autem
Abbreviated transcription (Latin):
qtͦ annoꝵ tempꝰ in ȩdificatione utriꝰꝙ
domꝰ tnsierit. & huic qͦ sũmȩ temporis
sacramentũ in esse sp̃ualiter cognoscat.
Quat᷑ namq centeni & uigeni: quadrin¬
gentos & octoginta faciunt. Quattuor
autẽ eugłicȩ ꝑfectioni apte conueniunt.
totidẽ. In qͦ etiã numero uiroꝵ grãm scĩ¬

Expanded text:
quot annorum tempus inter aedificationem utriusque quot annorum tempus inter aedificationem utriusque domus transierit; et huic quoque summae temporis sacQuater namque centeni, et viceni, quadringentos et octoginta faciunt. Quatuor autem Evangelicae perfectioni apte conveniunt, totidem. In quo etiam numero virorum
Abbreviated transcription (Latin):
auro argentoq redimitos: carissimi inqͥt
mundemꝰ nos ab om̃i inquinam̃to carnis
& sp̃s. ꝑficientes scĩficationẽ in timore dĩ.
actũ est gͥ quadringentesimo & x.
octogesimo anno egressionis filioꝵ isrł
de t̾ra egypti in anno quarto mense ⁊ io
ipse est mensis scds regis salomonis sup
isrł. edificare cepit domũ dño.¬
d̃ dicit᷑ in anno quarto mense ⁊ io
ipse ẽ mensis scds regis salomonis suꝑ isrł.
ordo sensꝰ est. In anno quarto regis salo¬
monis suꝑ isrł mense ⁊ io ipse ẽ mensis scd̾s
Mensem autẽ scđm. maium dicit. Namq
apͥlis qͦ pascha celebrat᷑. principiũ mensiũ
ap̃ hebreos primꝰ erat in mensib anni.
Ex qͦ manifeste claret. qͥa mox ꝑacto pascha
cȩpit edificare domũ dño. & consecratꝰ
mystica sollemnitate ppłs manꝰ ad mỹ¬
sticũ opꝰ misit. Eit autẽ cõmemoratio
egressionis ex egypto qnͣdo tabernaculũ
edificari ceptũ est. ut admoneat᷑ lector

Expanded text:
auro argentoque redimitos. Charissimi, inquit, auro argentoque redimitos. Charissimi, inquit, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei .actum est igitur quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti in anno quarto, mense Zio, ipse est mensis secundus regis Salomonis super Israel, et aedificare coepit domum Do in anno quarto mense Zio, ipse est mensis secundi regis Salomonis super Israel, » ordo sensus est: in anno quarto regis Salomonis super Israel mense Zio, ipse est mensis secundus. Mensem autem secundum Maium dicit. Namque Aprilis, quo Pascha celebratur, principium mensium apud Hebraeos primus erat in mensibus anni. Ex quo manifeste claret, quod mox, peracto Pascha, coepit aedificare domum Domini, et consecratus mystica solemnitate populus, manus ad mysticum opus misit. Fit autem commemoratio egressionis ex Aegypto quando tabernaculum aedificari coeptum est, ut admoneatur lector
Abbreviated transcription (Latin):
colore fuerint lapides quib factum est
tẽplum. in libro paralipomenon aꝑte de¬
claratũ est. dicente dauid ad salomonem.
cũ ei impensas tẽpli quȩ pparauerat osten¬
deret. Omnẽ prȩciosũ lapidẽ & marmor
pariũ ab undantissime p̾paraui. MNarmor
autẽ pariũ marmor candidũ dicit᷑. quale
eadem insula gignere consueuit. Unde
poeta de illa. Olearon niueãq paron spar¬
sasq ꝑ equor cidadas & crebris legimꝰ
freta concita uentis. Niuea gͦ paron dicit᷑.
eo qđ candidissimi generis marmor mit.
cet lapide templũ fuisse factũ & iosephꝰ
insinuat dicens: eleuauit itaq templũ
usq ad camerã ex lapide albo constructũ.
Nec mysterii sensus in abdito ẽ. Cuiuis &enĩ
patet. qͥa marmor candidũ ex qͦ domꝰ dñi
constructa ẽ. mundã electoꝵ actionem
simul & conscientiã ab om̃i neuo corru¬
ptionis castigatã designat. Quales esse¬
uoluit sapiens ille architectꝰ eos quossuꝑ
fundamentũ xp̃i locabat lapides p̾ciosos

Expanded text:
colore fuerint lapides quibus factum est templum, in libro Paralipomenon aperte declaratum est, dicente David ad Salomonem, cum ei impensas templi quas praeparaverat ostenderet: « Omnem pretiosum lapidem et marmor parium abundantissime praeparavi. Marmor autem parium marmor candidum dicitur, quale eadem insula gignere consuevit. » Unde poeta de illa : Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor Cyclada, sed crebri legimus freta concita ventis. Nivea ergo Paron dicitur, eo quod candidissimi generis marmor mittacet lapide templum fuisse factum Josephus insinuat dicens: Elevavit itaque templum usque ad cameram ex lapide albo constructum:  centum. Nec mysterii sensus in abdito est; cuivis etenim patet, quia marmor candidum, ex quo domus Domini constructa est, mundam electorum actionem, simul et conscientiam ab omni naevo corruptionis castigatam designat, quales voluit esse sapiens ille architectus eos quos super fundamentum Christi locabat lapides pretiosos,
Abbreviated transcription (Latin):
sẏnagogȩ quȩ habitare uidebat᷑ in domo
Misit gͦ ierabel literas ad maiores natu
& ad optimates qͥ erant in ciuitate. ut
subintroductis falsis testib testimoniũ
falsũ contͣnaboth ponerent. qd̾ benedi-¬
xisset dm̃ & regẽ. & sic eductũ de ciui-¬
tate lapidarent ut moreret᷑: cũ synago¬
ga ꝑ pontifices scribas & phariseos me-¬
ditata est mortẽ xp̃i:. De qua ita scͥptũ
est in ȩugłio: pͥncipes autẽ sacerdotũ
& om̃e conciliũ quęrebant falsũ testi

Expanded text:
Synagogae, quae habitare videbatur in domo Synagogae, quae habitare videbatur in domo Misit ergo Jezabel litteras ad majores natu, et ad optimates qui erant in civitate, ut, subintroductis falsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent, quod benedixisset Deum et regem, et sic eductum de civitate lapidarent ut moreretur. » Cum Synagoga per pontifices, scribas, et pharisaeos meditata est mortem Christi, de qua scriptum est in Evangelio: « Principes autem sacerdotum, et omne concilium quaereban
Abbreviated transcription (Latin):
fodit in ea torcular. aut altare. aut illa
torcularia quoꝵ etiã trespsalmi titulo
p̃notant᷑. idest octauus. & octogesimꝰ &
octogesimꝰ sextꝰ. Et ȩdificauit turrĩ.
haud dubiũ qͥn templũ. de qͦ dicitur ꝑ
oncheã. & tu turris nebulosa filia syon.
Et locauit eã agricolis. qͦs alibi uineȩ oꝑa¬
rios appellauit uł colonos. Hanc uincã
concupiuit ahab qͥ int̾pretat᷑ fr̃ patris.
ppłs uidelicet iudaicꝰ. de qͦ xp̃c carnem
assumere dignatꝰ est ut fecisset in ea
ortũ holerũ. hoc ẽ ut ubi uinũ gr̃e sꝑita-¬
lis germinare debuit. ibi fragilia quȩq
doginata ꝑ pharisaicã suꝑstitionẽ tnͣs¬
plantaret. S naboth hanc uineã dare.
nolenti. idest xp̃o phariseoꝵ suꝑsticioni¬
b ñ consentienti. impia uxor iezabel
hoc ẽ synagoga iudeoꝵ machinata est
mortẽ. Int̾pretat᷑ enĩ iezabel cohabita¬
trix siue fluxus uanꝰ. Qđ bene c̾uenit

Expanded text:
fodit in ea torcular , » aut altare, aut illa fodit in ea torcular , » aut altare, aut illa torcularia quorum et tres Psalmi titulo praenotantur, id est, octavus et octogesimus, et octogesimus sextus. « Et aedificavit turrem , » haud dubium templum de quo dicitur per Michaeam: « Et tu, turris nebulosa, filia Sion . » « Et locavit eam agricolis . » Quos alibi vineae operarios appellavit vel colonos. Hanc vineam concupivit Achab, qui interpretatur frater patris: populus videlicet Judaicus, de quo Christus carnem assumere dignatus est; « ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare nolenti, id est Christo Pharisaeorum superstitionibus non consentienti, impia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. Interpretatur enim Jezabel cohabitatrix, sive fluxus vanus, quod bene convenit
Abbreviated transcription (Latin):
ductis falsis testib lapidatꝰ ẽ & mortuus.
eiꝰq uinea direpta & possessa ẽ. Quis gͦ
iste naboth iez rahelita fuerit & quȩ eiꝰ
uinea. consideremꝰ. Int̾pretat᷑ gͦ naboth
conspicuus siue sessio. iezrabel honestas
dĩ siue sem̃ di. Et quẽ meliꝰ honestatẽ
uł sem̃ dĩ dicere possumꝰ ꝗͣ filiũ dĩ. qͥ est
splendor głȩ & figura substantiȩ eiꝰ. que
constituit ds heredẽ uniuersoꝵ ꝑ quẽ
fecit & scła: Ad quẽ psalmista dep̾cansait:
qui sedes suꝑ cherubim appare corã ephra¬
im beniamin & manasse: excita potentiã
tuã & ueni. ut saluos facias. Iste naboth
habuit uineã de qͣ ysaias plenissime ꝑ
canticũ loquit᷑ ad extremũ inferens.
uinea dñi sabaoth domꝰ isrł ẽ. Et in
psalmo: uineã inquit de egrpto tnͣstu¬
listi. eiecisti gentes & plantasti eã. Cui
sepem circũdedit ut in egłio legit᷑. idest
uł murũ urbis uł angłoꝵ auxilia. Et

Expanded text:
ductis falsis testibus, lapidatus est, et mortuus; ductis falsis testibus, lapidatus est, et mortuus; ejusque vinea direpta a rege et possessa est. Quis ergo iste Naboth Jezraelita fuerit, et quae ejus vinea, consideremus. Interpretatur ergo Naboth conspicuus, sive sessio, Jezrael honesta Dei, sive semen Dei. Et quem melius honestatem vel semen Dei dicere possura substantiae ejus, quem constituit Deus haeredem universorum, per quem fecit et saecula. Ad quem Psalmista deprecans, ait: « Qui sedes super cherubim, appare coram Ephraim, Benjamin et Manasse. Excita potentiam tuam et veni, ut salvos facias nos . » Iste Naboth habuit vineam de qua Isaias plenissime per canticum loquitur ad extremum inferens. Vinea Domini sabaoth domus Israel est. Et in Psalmo: « Vineam, inquit, de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . » Cui sepem circumdedit, » ut in Evangelio legitur , id est, vel murum urbis, vel angelorum auxilia. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
illo ꝑimi. ppłm uͦ ab eiꝰ exercitꝰ inuasione
sermonib ad suam domũ remeauit.
ca̾̃m leges uͦ tropologiȩ maxime ꝓui-¬
dendũ est seruis di nescđ̾m exemplum
ahab regis isr ł. pritiosa securitate sibi¬
blandiant᷑ quãdui hostis uiuit. nedũ se qͣsi
uictores ꝑpetuos arbitrant᷑. ꝑ fraudẽ diaboli
pacẽ ꝓmittentis citiꝰ elidant᷑: qͥa sicut tc̃
ꝓpħa p̾dicto regi. ꝓ inconsiderata pietate
ꝓnuntiauit citiꝰ iustã affore ultionẽ. ita
nc̃ ꝓpħicus sermo p̾nuntiat si paciscamur
cũ diabolo ȩternã nob ꝓhoc imminere pęnã.¬
naboth ie ⁊ rahelitȩ qͥ erat in ierrahel.
iuxta palaciũ ahabregis samariȩ. Locutꝰ
est gͦ ahab ad naboth dicens. Damͥ uineã
tuam ut faciam mͥ hortũ holerũ quia
uicina est. & ꝓpe domum meã. & cȩt̾a
arrat scͥptura qd̾ ahab rex c̃cupiuerit
uineã naboth ietrahelite q̃ erat in iezrahel
iuxta palaciũ regis. ut faceret sibi in eo

Expanded text:
illo perimi, populum vero ab exercitus invasione illo perimi, populum vero ab exercitus invasione sermonibus ad suam domum remeavit. Secundum leges vero tropologiae maxime providendum est servis Dei, ne secundum exemplum Achab regis Israel, perniciosa securitate sibblandiantur quandiu hostis vivit ne dum se quasi victores perpetuos arbitrentur, per fraudem diaboli pacem promittentis, citius elidantur. Quia sicut tunc propheta praedicto regi pro inconsiderata pietate pronuntiavit citius justam affore ultionem, ita nunc propheticus sermo praenuntiat, si paciscamur cum diabolo, aeternam nobis pro hoc imminere poenam.Naboth Jezraelitae, qui erat in Jezrael, juxta palatium Ahab regis Samariae. Locutus est ergo Ahab ad Naboth, dicens: Da mihi vineam tuam, ut faciam mihi hortum olerum, quia vicina est, et prope domum meam, darrat Scriptura quod Achab rex concupiverit vineam Naboth Jezrahelitae, qui erat in Jezrael juxta palatium regis, ut faceret sibi in ea
Abbreviated transcription (Latin):
orro hanc eandẽ rem iosephꝰ talit̾ refert
interea qͥdam ꝓpħa nomine micheas acce¬
dens ad unũ israhelitarũ. petiit ut eum
in capite ꝓ uoluntate dñi ꝑcuteret. Cui
sq p̾cepto. leone occurrente ꝑimeretur.
qa aũ illi homini contigisset. accessit ꝓpha
pcussisset eũ & eiꝰ uerticẽ cruentasset. alli¬
gito capite accessit ad regẽ dicens ei. qd̾
sũ cẽt in exercitu constitutꝰ. accepisset a
quodã tͥbuno seruandũ captiuũ. sibiq
abeo dictũ ut si captiuus fugeret ipse mo¬
teret᷑. qͦ sugiente is qͥ eũ tradiderat mortẽ
a minaret᷑ inferre. Dũ respondentrahab
mortẽ ei imminere iustissimã. soluit
caput. & agnitꝰ est micheas eẽ ꝓpħa. hac
ciĩ parabola utebat᷑ ꝓpt̾ sermones qͦserat
adicturꝰ. Ait nãq qͦmͦ ds̃ ei concessiset
ut suppliciũ hostis euaderet. inimicũ eiꝰ
benadab qͥ dm̃ blasphemauerat dimisis.¬
set. & ꝓptea ds decreuisset ipsũ quidẽ ab

Expanded text:
 hac eadem re Josephus taliter refert: Interea quidem propheta, nomine Micheas, accedens ad unum Israelitarum, petiit ut eum in capite pro voluntate Domini percuteret. Cui o, ejusque praecepto, leone occurrente, perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit prophpercussisset eum, et ejus verticem cruentasset alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum, ut si captivus fugeret, ipse moreretur. Quo fugiente, is, qui eum tradiderat, mortem ei minaretur inferre. Dum respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvit caput, et agnitus est Micheas esse propheta. Hac enim parabola utebatur propter sermones quos erat ei dicturus. Ait namque quomodo Deus ei concessisset, ut supplicium hostis evaderet: ipse inimicum ejus Benadab qui Deum blasphemaverat, dimisisset et propterea Deus decrevisset, ipsum quidem ab
Abbreviated transcription (Latin):
suis desideriis ad ima semꝑ ducatur
Neq enĩ bonꝰ fuit ille sp̃s. qͥ mendax et
appetiuit in ore ꝓpħarũ: Unde & p̃mis¬
sum ẽ. qͥa exercitꝰ celi stetit a dextis
& a sinistris eiꝰ. Ds̃ enĩ qͥ incircũ scͥpti
est ueritas in illa ȩt̾na beatitudine qus
dextera ipsiꝰ dicit᷑. sinistrã ñ habet. qͥ
nichil eẽ qd̾ displiceat potest. Seo qͥl
simul omĩa contuet᷑. simul cuncda
conspicit. ea ui in qua & bonos spis
malos uidet. exercitꝰ cęli a dextris &
siistris habere describitur. ut per
aeteram intelligamus angelos ele¬
dos. per sinistram uero spiritꝰ repbos
Ut mouere debet quod exercitus celi
aum repulsi angeli uocantur. quia
x ipsi quamuis ab ethereo celo expul¬
si sint. adhuc tamen in aereo cȩlo
limorantur. sicut Paulus ait. con¬
ta spiritalia nequitiȩ in cȩlestib.
UIBER TERTIꝰ¬

Expanded text:
suis desideriis, ad ima semper ducatur. suis desideriis, ad ima semper ducatur. Neque autem bonus fuit ille Spiritus, qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia « exercitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. » Deus enim, qui incircumscripta est veritas, in illa aeterna beatitudine, quae dextra ejus dicitur, sinistram non habet, quia nihil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit, ea vi inquam in qua bonos spiritus et malos videt, exercitus coeli a dextris et sinistris habere describitur, ut per dexteram intelligamus angelos electos, per sinistram vero spiritus reprobos. Nec movere debet quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi, quamvis ab aethereo coelo expulsi sint, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: « Contra spiritualia nequitiae in coelestibus quia terti
Abbreviated transcription (Latin):
ente omi potente do ab ydoloꝵ cultu
remotũ est qͣplurimũ genꝰ humanũ
uerã fidẽ publice fatet᷑. subdi lignis a
lapidib uł cuilibet ereaturȩ iadora¬
in fide positꝰ consulit. qͥa hoc auditurꝰ
est. qđ audire fidelẽ decet. Fident᷑ dicĩ
si ab immunditiis aliis atq a prauis
actib recessisset. securꝰ eẽt. Nam cum
Paulꝰ egregiꝰ p̃dicator clamet. & auan¬
auariciȩ subiectꝰ est. a cultu ydoloꝵ
liber ñ est. Si gͦ is qͥ auariciȩ estib an¬
helat. in fide quidẽ positꝰ eẽ uidetur.
s aliena ambit acciꝑe. honores mundi
desiderat comp̃hendere. habere tẽporalẽ
głam concupiscit. atq de hac eadẽ gła
ꝓpħam consulat. iustũ ualde ẽ ut excul¬
quatinꝰ qͥ uerba di audire in sacro elo¬
quio noluit. ut t̾rena despiceret. cele-¬
stia ambiret. illud dõ iudice ex ꝓphȩ sui
ore audiat. unde ampliꝰ obligatꝰ cadat.¬
& dũ spe t̾renȩ głȩ delectatꝰ pascitur.

Expanded text:
ente omnipotente Deo, ab idolorum cultu ente omnipotente Deo, ab idolorum cultu remotum est quamplurimum genus humanum, veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adorain fide positus consulat, quia hoc auditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam si ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recepisset, securus esset. Nam cum Paulus, egregius praedicator, clamet: « Et avaravaritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat comprehendere, habere temporalem gloriam concupiscit, atque de hac eadem gloria prophetam consulit: justum valde est, ut ex culquatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad penã. Occulta iusticia licentia mali-¬
gnis sꝑitib dat᷑. ut qͦs uolentes in peccati
laqueo strangulant. in peccati pęnã etiã
nolentes tͣhant. Deniq is qͥ uitã reꝓbam
ñ mutat. a ꝑpetrandis peccatis animũ ñ
auertit. cũ a ꝓpħa aliqͥd reqͥrit. illa audit
do disponente quȩ merebat᷑ audire dam¬
nandus. Ecce enĩ ut unũ uł duo ex mul-¬
tis loquam᷑. ab om̃ipotentis dĩ cultu do¬
mꝰ isrł sub ydoloꝵ seruitute recesserat.
& tam̃ ad ꝓpħas a qͥb decipi c̃sueuerat
sepe ueniebat ꝓspera requirens. Cũ ex
ñ merebat᷑. qͥd aliud suꝑna iudicia agebañ.
nͥ ut peccator ppłs in suo corde caperetur.
quatinꝰ qͥ ꝑfidiã sequendo deliquerat. &¬
sic ꝓpħarũ suoꝵ blandis sermonib deci¬
peret᷑. ut iã nec ꝑtimesceret qͥa deliquisset.
& tanto preduriꝰ rapetur ad pęnã. qnͣto
securiꝰ uiueret in culpa: Sed ecce iã largi¬

Expanded text:
ad poenam, occulta justitia licentia maliad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strnolentes trahant. Denique is qui vitam reprobam non mutat, nec a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit, Deo disponente, quae merebitur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute recesserat, et tamen ad prophetas, a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, prospera requirens. Cum ver merebatur, quid aliud superna judicia agebant, nisi ut peccator populus in suo corde caperetur? quatenus qui perfidiam sequendo deliquerat, sic prophetarum suorum blandis sermonibus deciperetur, ut jam nec pertimesceret quia deliquisset, et tanto post durius raperetur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa. Sed ecce jam, largi
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: Quid est gͦ qd exercitꝰ celi adextͥs
& a sinistris ei stare ꝑhibet᷑. Ds̃ enĩ qui
ita est intͣ omnia ut etiã sit extra omnia
nec dextera nec sinistra concludit᷑. sed
autẽ pars angłoꝵ reꝓba designat᷑. Non
enĩ ministrant d̾o solũmͦ boni qͥ adiuuent.
s etiã qͥ redire nolentes grauent. Nec qd̾
aere nouimꝰ aues cęli nominamꝰ. Et de
eisdẽ sꝑib saulꝰ dixit: contra spitalia ne-¬
quitiȩ in cȩlestib. Quoꝵ caput enunti¬
ans ait: scd̾m principẽ potestatis aeriꝰ huiꝰ.
A dextera gͦ & a sinistra angłoꝵ exercitus¬
stat. qͥa & uoluntas electoꝵ sꝑuum diuinȩ
pietati concordat. & reꝓboꝵ sensꝰ suȩ ma-¬
liciȩ seruiens. iudicio districtionis eius
obtemꝑat. Unde & mox fallax sp̃s in me
bonũ sp̃m fallaciȩ deseruire uoluisse ut
cedentib dignꝰ erat ut tali debuisset
deceptione damnari. qͣtinꝰ qͥ sepe uolens
ceciderat in culpã. qnͣdoq nolens capet᷑

Expanded text:
bitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextris et sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, 54 qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra, nec sinistra concluditur. Sedautem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed etiam aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dixit: Contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextra ergo et a sinistra angestat: quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat; et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus inbonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut cedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renis oꝑib inhiantẽ. In qͦ salutẽ fecit.
cũ eũ ad fidem conuertit: Helias enim
Suꝑ quẽ ꝓpħa palliũ suũ misit. cũ illum
dñs fide catholica induit. Om̃s ait apłs
At ille statĩ relictis bob cucurrit post
ctoꝵ chorꝰ audiuit loquentẽ ꝑ engłm¬

Expanded text:
terrenis actibus inhiantem, in quo salutem fecit, terrenis actibus inhiantem, in quo salutem fecit, cum eum ad fidem convertit. Elias enim eum propheta pallium suum misit, cum illum Dominus fide catholica induit. « Omnes, » ait» « At ille statim, relictis bobus, cucurrit post ctorum chorus audivit loquentem pe
Abbreviated transcription (Latin):
ungues regẽ suꝑ isrł. Heliseũ autẽ filiũ
saphath qͥ est de abelmaula. ungues ꝓpħam
ꝓ te. Et erit. quicũq sugerit gladiũ atabel
occidet eũ ieu. & quicũq fugerit gladiũ
iei. interficiet eũ heliseus. & reliqua.
Hoc ñ ita accipiendũ est qdđ ꝓpħa dĩ helise¬
us homicida futurꝰ sit & tyrannꝰ s magiᷤ
spitaliter intelligendũ. qͥa iusticia diuina
quȩ singłis reddit scđm oꝑa sua. punit pec-¬
cata hominũ. aliqnͣdo manifesta ultione.
aliqnͣdo occulto iudicio. Uindicat ꝑ reges
& duces. uindicat ꝑ ꝓpħas & sacerdotes.
cũ alios nocente facit plecti mucrone.
alios tnͣsuerberat gladio linguȩ. Unde¬
dauid & salomon & cȩti reges pęnã a
reis exigebant. cũ eos trucidare iubelant:
Et itẽ alibi scriptũ est de supboꝵ & moe¬
Profectꝰ gͦ inde helias reperit heliscũ
cũ redemptor nr̃ descendens de celo di¬
uino iudicio acquisiuit ppłm adhuc

Expanded text:
ungues regem super Israhel Heliseum autem filium ungues regem super Israhel Heliseum autem filium Saphat qui est de Abelmaula ungues prophetam pro te et erit quicumque fugerit gladium Azahel occidet eum Hieu et qui fugerit gladium Hieu interficiet eum Hoc non ita accipiendum est, quod propheta Dei Elisaeus homicida futurus sit et tyrannus, sed magis spiritualiter intelligendum, quia justitia divina, quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccata hominum aliquando manifesta ultione, aliquando occulto judicio, vindicat per reges et duces, vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. UndDavid et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum inobe» « Profectus ergo inde Elias, reperit Eliseum cum Redemptor noster descendens de coelo, divino judicio acquisivit populum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sui oculũ ꝑelationis tenebras extinguit.
qͥ cũ recta agit considerare melioꝵ merita
negligit. At contͣ magno humilitatis
radio semetipsũ illuminat. qͥ alioꝵ bona
subtilit̾ pensat. qͥadũ ea quȩ ipse fecerit
facta foris & ab aliis conspicit. eũ qui de
singularitate intꝰ erũpere nitit᷑ suꝑbiȩ
tumorẽ p̃mit: Hinc ẽ qđ uoce dĩ ad heliã¬
solũ se estimantẽ dicit᷑. Reliqui mͥ septẽ
milia uiroꝵ qͥ ñ curuauert̾ genua ante
baal: ut dũ ñ solu se remansisse cognosce-¬
ret. elationis głam quȩ ei de singularitate.
surgebat inclinaret. Propħa nempe erat.
& sepe mysteria suꝑna cognouerat. Qͥd
gͦ difficile fuit agnoscere in hoc mundo
sollert̃ intuendũ est. oculũ cordis elatio ꝗͣ
nequit̾ claudat. qnͣdo qͥ humilis & occul¬
ta di nouerat. elatus & aꝑta nesciat.¬
Et ait dñs ad heliã. Uade & reuertere in uiã
tuã: ꝑ desertũ damasci. Cũq ꝑueneris. un¬
gues atahel regẽ syriȩ. Ieu autẽ filiũ nãsi.

Expanded text:
sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit eum qui de singularitate intus erumpere nititur, superbiae tumorem premit. Hinc esolum se aestimantem dicitur, Reliqui mihi septem millia virorum qui non curvaverunt genua ante Baal: ut dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloria, quae ei de singularitate surgebat, inclinaret. Propheta namque erat, et saepe mysteria superna cognoverat. Qui ergo difficile fuit agnoscere, in hoc mundo solerter intuendum est, oculum elatio quam nequiter claudat, quia qui humilis occulta Dei noverat, elatus et aperta nesciet ait Dominus ad eum vade et revertere in viam tuam per desertum in Damascum cumque perveneris ungues Azahel regem super Syriam et Hieu filium Namsi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s credent in eũ. Hereditas gͦ xp̃i
eccłia est cunctis ei data de gentib.
quã ñ moriens illi pat᷑ reliquit .s. ipse
sua morte mirabilit᷑ acquisiuit qula
resurgendo possedit. Hanc autt &¬
ciso eo mali eoloni p̾ripere molilams
ũ grucifigentes eũ iudei fidẽ quȩ peũ
at etinguere. & suã magis q̃ ex lege ẽ
conabant᷑ inserere. Extra uineã heres
uinee trucidat᷑. quia iñc ut sc̃ĩficaret
ꝑsiũ sanguinẽ ppłm ext᷑ portã passꝰ ẽ.¬

Expanded text:
omnes credent in eum . Haereditas ergo Filii omnes credent in eum . Haereditas ergo Filii Ecclesia est cunctis ei data de gentibus, quam non moriens illi Pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem, quae per eum est, exstinguere, et suam magis, quae ex lege est, conabantur inserere. Extra vineam haeres vineae trucidatur , quia Jesus ut sanctificaret per suum sanguinem populum extra portam passus e
Abbreviated transcription (Latin):
accessissent. Nouissime autẽ uenert̃
duo falsi testes & dixert̾: Hic dixit.
possũ destruere templũ dĩ. & post tni¬
duũ reȩdificare illud. Duo falsi testeᷤ
contͣ naboth falsũ testimoniũ dice¬
bant qđ benedixisset dm̃ & regẽ. &
iudei ꝑ duos falsos testes xp̃o oppone¬
bant qd̾ potentiã & naturã sibi diui¬
nitatis asscriberet. Unde pilato ad
iudeos ita dicente. accipite eũ uos &
crucifigite. ego enĩ ñ inuenio causã¬
in eo. respondert̃ eiiudei. nos legem
habemꝰ & scd̾m legẽ debet mori. quia
filiũ dĩ se fecit. Lapidatꝰ est itaq na¬
both extͣ ciuitatẽ instigante iezabel.
ut eo mortuo ahab uineã eiꝰ possiderit:
sic & saluator extra portã passus est.
crucifixus uidelicet in loco caluariȩ.
excitante ꝑ zelũ sẏnagoga ppłm ut
peterent mortẽ xp̃i. quatinꝰ eo occiso
securiꝰ uiuerent: Unde qͣsi sibi con¬
sulentes aiebant: ecce mundꝰ totus
post eũ abit. & si dimittmꝰ eũ sic

Expanded text:
enerunt duo falsi testes et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud . » Duo ergo falsi testes contra Naboth falsum testimonium dicebant, quod benedixisset Deum et regem: et Judaei per duos falsos testes Christo opponebant, quod potentiam et naturam sibi divinitatis ascriberet. Unde Pilato ad Judaeos ita dicente: « Accipite eum vos, et crucifigite: ego enim non invenio in eo causam. » Responderunt ei Judaei: « Nos legem habemus, et secundum legem debet mori: quia Filium Dei se fecit. » « Lapidatus est itaque Naboth extra civitatem, instigante Jezabel, ut eo mortuo, Achab vineam ejus possideret. » Sic et Salvator extra portam passus est, crucifixus videlicet in loco Calvariae, excitante per zelum Synagoga populum, ut peterent mortem Christi, quatenus, eo occiso, securius viverent. Unde quasi sibi consulentes, aiebant: « Ecce mundus totus post eum abit; et si dimittimus eum sic,
Abbreviated transcription (Latin):
mes st̃. syria enĩ int̾pretat᷑ sublimis. in
equo suȩ suꝑbiȩ confidens. cũ eqͥtib suis
scilicet om̃ib suꝑbis qͥa ipse est caput suꝑ
om̃s filios suꝑbiȩ ab exercitu xp̃i hoc est
humilib & dm̃timentib suꝑatꝰ infugã
uertit᷑. Et rex isrł ꝑcutit equos & currꝰ.
qͥa de ipso rege regũ scriptũ est qđ currꝰ
pharaonis & exercitũ eiꝰ equũ & ascensorẽ
eiꝰ submersit in rubro mari. dũ nequiti¬
as sꝑitales cũ uͦ pharaone antiqͦ uidelicet
hoste aquis baptismatis obruit. huma¬
in generis delendo peccata. Lll.¬
ccedens autẽ ꝓpħa ad regẽ isrł dixit ei:
Uade & confortare & scito & uide qͥd
facias. sequenti enĩ anno rex sẏriȩ ascen

Expanded text:
mes sunt? Syrus enim interpretatur sublimis, in mes sunt? Syrus enim interpretatur sublimis, in equo suae superbiae considens, cum equitibus suis, scilicet omnibus superbis, quia ipse est caput super omnes filios superbiae, ab exercitu Christi, hoc est, humilibus et Deum timentibus superatus, in fugam vertitur. Et rex Israel percutit equos et currus, quia de ipso Rege regum scriptum est, quod currus Pharaonis et exercitum ejus, equum et ascensorem ejus submersit in Rubro mari: dum nequitias spiritales cum vero Pharaone, antiquo videlicet hoste, aquis baptismatis obruit humani generis delendo peccata. « Accedens autem propheta ad regem Israel, dixit ei: Vade et confortare, et scito et vide quid fac
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras. Et uerũ ꝓfecto dicebat. Nam mox
inito certamine. benadab ñ uictis ad uer¬
sariis triumphans. s cȩso suo exercitu fugi¬
ens domũ rediit. Uystice autẽ bena dab
hostis irt. significat diabolũ omniũ bonoꝵ
inimicũ. qͥ diuersos exercitꝰ malignoꝵ spi¬
rituũ ad subuertendũ ppłm dĩ contrabit:
S ꝑ pueros principũ isrł uincit᷑. cũ ꝑ bono
ctis implere nitunt᷑. Antiquus hostis in
fugã uertit᷑. omĩsq suuserercitꝰ amilitib
scientiã ꝑfecte tenent. & trinitatis fidem
cũ gemina caritate dĩ uidelicet & ꝓximi
conseruant. apti ꝑ omnem modũ militiȩ
summi regis esse comprobantur.
Fugit qͦ benadab rex syriȩ in equo cum
equitib necñ egressꝰ rex isrł ꝑcussit equoᷤᷤ
& currꝰ. & ꝑcussit sẏrum plaga magna.
uĩ est qd̾ benadabrex syriȩ in equo cũ
equitib fugere describit᷑. nͥ qđ pͥnceps
omnũ iniquoꝵ diabolꝰ quoꝵ oculi subli¬

Expanded text:
ignoras. Et verum profecto dicebat. Nam mox ignoras. Et verum profecto dicebat. Nam mox inito certamine Benadad, non victis adversariis triumphans, sed caeso suo exercitu fugiens domum rediit. Mystice autem Benadad hostis Israel significat diabolum omnium bonorum inimicum, qui diversos exercitus malignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit; sed per pueros principum Israel vincitur, cum ctis implere nituntur. Antiquus hostis in fugam vertitur omnisque suus exercitus a militibus scientiam perfecte tenent, et Trinitatis fidem cum gemina charitate Dei videlicet et proximi conservant, apti per omnem modum militiae summi regis esse comprobantur. « Fugit quoque Benadab rex Syriae in equo cum equitibus. Nec non egressus rex Israel percussit equos et currus, et percussit Syrum plaga magna. » Quid est quod Benadab, rex Syriae, in equo cum equitibus fugere describitur, nisi quod princeps omnium iniquorum diabolus, quorum oculi subli
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud est enĩ accinctꝰ aliud discuictꝰ. aliud
ñ accinctꝰ. Accinctꝰ nãq est. qͥ cingulo
circundatꝰ incedit. Discinctꝰ qͥ cingulum
nuꝑ deposuit. ũbi gr̃a balneũ intraturꝰ uł
lectũ ascensurꝰ. uł ad terrã forte tunicam
induiturꝰ. Non accinctꝰ. qͥ nuꝑ tunicã in¬
dutꝰ. necdũ se addita zonȩ circũpositione
muniuit. Sic gͦ in expeditione castrensi
qͥ positꝰ est recte accinctꝰ nominat᷑ id est ar¬
mis indutꝰ. Qui pugna confecta uictor
domũ redit. iure discinctꝰ uocat᷑. qͥa nimi¬
rũ depositis armis optate pacis ociũ gerit:
Qui uͦ necdũ pugnare neq se ad certamen
parare iã cȩꝑat. merito ñ accinctꝰ eẽ dicit᷑
Ait gͦ rex isrł regi sẏriȩ głanti qͣsi iã cȩpisset
samariã qũa obsidere cęꝑat. negłetur accin
głari qͣsi iã uictor bellici discriminis. qui
adhuc in acie positꝰ quẽ uictoria sequat᷑

Expanded text:
Aliud est autem accinctus, aliud discinctus, aliud Aliud est autem accinctus, aliud discinctus, aliud non accinctus. Accinctus namque est qui cingulo circumdatus incedit. Discinctus, qui cingulum nuper deposuit, verbi gratia, balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel alteram forte tunicam induiturus. Non accinctus, qui nuper tunicam indutus, necdum se addita zonae circumpositione munivit. Sic ergo in expeditione castrensi qui positus est, recte accinctus nominatur, id est, armis indutus. Qui pugna confecta victor domum rediit, jure discinctus vocatur, quia nimirum, depositis armis, optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam coeperat, merito non accinctus esse dicitur. Ait ergo rex Israel regi Syriae glorianti, quasi jam cepisset Sgloriari, quasi victor bellici discriminis, qui, adhuc in acie positus, quem victoria sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
gillis omis ppłi. hunc habet sensum:
Samaria necesse est iuxta morẽ ciuitatũ
ut haberet terrã interiꝰ ꝓpt̾ muros ipsis
pene muris ȩqualẽ. ne uidelicet eossine
subsidio t̾rȩ adiacentis erectos creber
insistente manu hostili deiceret ictꝰ ari¬
cus. Extrinsecꝰ autẽ muroꝵ altitudo
longe suꝑficiẽ t̾rȩ tnscenderat. maxi¬
me cũ in montis uertice ut scͥptura
refert fuerit urbs eadẽ posita: Ait gͦ
rex supbꝰ obsessam terrens ciuitatẽ. qd̾
tantã haberet secũ exercitꝰ multitudinẽ.
ut etiã si qͥsq militũ eiꝰ unũ solũ modo
lapidẽ uł cespitẽ uł stipitẽ ad constru¬
endũ contͣ urbẽ aggerẽ apportasset.
agger exurgeret. qui suꝑficiei ciuita¬
tis ipsiꝰ quȩ erat intͣ muros eẽ uideret᷑
equalis. ita ut ex ȩquo pugnantes contͣ
ciuitatẽ. tela uł faces mittere possent
uiꝰ temeritatẽ arrogantiȩ modesto
sermone compescens rex isrł ait
Dicite ei. Negłetur accinctꝰ eque ut discinctꝰ

Expanded text:
itur me. » Hunc habet sensum: Samaria necesse est, juxta morem civitatum ut haberet terram interius propter muros, ipsis pene muris aequalem, ne videlicet eos sine subsidio terrae adjacentis erectos, creber insistente manu hostili dejiceret ictus arietis. Extrinsecus autem murorum altitudo longe superficiem terrae transcenderat, maxime cum in montis verticem ut Scriptura refert fuerit urbs eadem posita. Ait ergo rex superbus obsessam terrens civitatem, quod tantam haberet secum exercitus multitudinem, ut etiam si quisque militum ejus, unum solummodo lapidem vel cespitem, vel stipitem ad construendum contra urbem aggerem apportasset, agger exsurgeret qui superficiei civitatis ipsius, quae erat intra muros, esse videretur aequalis, ita ut ex aequo pugnantes contra civitatem tela vel faces mittero possent. Cujus temeritatem arrogantiae modesto sermone compescens rex Israel ait: « Dicite ei: ne glorietur accinctus aeque ut discinctus. »
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis sũmope festinemꝰ ascendere.
in montẽ di. & in locum scm̃ cr ut
ibi requiem inueniamꝰ ȩternã
umq uenisset illuc. mansit in spe¬
lunca. Et ecce sermo dñi ad eum.
Oyeitar illi. Quid hic agis helia: At ille
respondit. Zelo zelatus sũ ꝓ dño exerci¬
tuũ. qͥa dereliquert̾ pactũ tuũ filii isrł.
ditaria tua destruxert̃. & ꝓpħas tuosocci.

Expanded text:
ntinuemus festinemusque ascendere in montem Dei, et in locum sanctum ejus, ut ibi requiem inveniamus aeternam. « Cumque venisset illuc, mansit in spelunca. Et ecce sermo Domini ad eum, dixitque illi: Quid hic agis, Elia? At ille respondens ait: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel. Altaria
Abbreviated transcription (Latin):
tudine cibi illiꝰ qͣdraginta dieb &
qͣdraginta noctib usq ad montẽ di
oreb. & cȩt̾a. Quid gͦ hic helias bis
pastꝰ ab angło exprimit. nͥ nature nr̃ȩ
infirmitatẽ. qͥb ñ sufficit simplex
pastꝰ s duplex: quatinꝰ ad suꝑna uale-¬
amꝰ ascendere: Sicut enĩ corpꝰ sine
alim̃to corporali subsistere nequit.
ita nec anima uiuere potest sine u̾bo
dĩ. Angłs enĩ qͥ heliã pauit quẽ con¬
gruentiꝰ ꝗͣ ipsũ sũmi consilii angłm

Expanded text:
ne cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Horeb, » et reliqua. Quid ergo hic Elias bis pastus ab angelo exprimit, nisi naturae infirmitatem? Quibus non sufficit simplex pastus, sed duplex, quatenus ad superna valeamus ascendere. Sicut enim corpus sine alimento corporali subsistere nequit, ita nec anima vivere potest sine verbo Dei. Angelus enim qui Eliam pavit, quem congruentius quam ipsum summi consilii
Abbreviated transcription (Latin):
suscitantẽ mortuos. uentura quȩq prȩ-¬
uidentẽ. & ecce rursꝰ animo occurrit
qͦ pauoresunã mulierculã fugit. Con¬
sidero uirũ timore ꝑcussũ de manu di
mortẽ petere nec acciꝑe. de manu muli¬
eris mortẽ fugiendo uitare. Quȩrebat
enĩ mortẽ dũ fugeret dicens: sufficit
mͥ tolle animã meã. neq enĩ melior sũ
ꝗͣ patres mei. Unde gͦ sic potens ut tot
illas uirtutes faciat. unde sic infirmus
ut ita feminã ꝑtimescat. nͥ quia dispen¬
sationes suꝑni nutꝰ mensura occulti
mitatẽ suã. In illis uirtutib helias qͥd
de dõ acceꝑat. in istis infirmitatib
tia uirtꝰ fuit. ista infirmitas custos uir-¬
tutis. In illis uirtutib ostendebat qd̾
acceꝑat. in istis infirmitatib hoc qd̃
accepat custodiebat: In miraculis mon¬
strabat᷑ helias. in infirmitatib seruabat᷑.
E tecce angłs tetigit eũ. & dixit illi Sur¬
ge & comede. Respexit. & ecce ad caput

Expanded text:
ntem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considero virum timore perculsum de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat? nisi quia dispensatione superni nutus mensura occulti mitatem suam? In illis virtutibus Helias quid de Domino acceperat, in istis infirmitatibus tia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quod acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. « Et ecce angelus tetigit eum, et dixit illi: Surge, « comede. Respexit, et ecce ad