comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sopita nec ꝑtrirbata nec ĩterclusii ꝑuemit a ce¬
rebrio iua sentiendi. et cuẽ ĩtentionẽ usq ad ipãs
qͣrnis clascis fores corꝑis ducit. ut cogitentur
qͣuidẽ yuagmes corporũ sed nulło mõ pro eis
habeant᷑ corꝑibus q̃ ꝑ oculos sentiũtur. Tm̃ ĩt̾¬
eit ubi fiat ĩpedimentũ sentiendi corꝑalia. cũ
fit ĩ corꝑs Si em̃ nõ fit rasĩ ĩ ipĩs cidicib. et qua¬
si icraius sensuñ uetud ĩ ocłis ĩ aurib cetisq
sensib corꝑis. sola ĩpeditur ꝑceptio corꝑal iñ.
nõ cũt cuẽ ĩtentio ĩ aliud sic ciũtitur ut pro
corꝑibus habeat ymagiẽs corporũ Si aũt cru¬
sa est ĩtus ĩ cerebro unde dirigñtur me ad ea q̃
foris sũt sentienda: ip̃ius ĩtentio ĩs uasdi sopĩti.
uel turbãtur. uel ĩterel udũt᷑. quibus iitit c̃a
ĩ ea q̃ foris sist ĩtuenda uel sentienda Quẽ ui

Expanded text:
clusa peruenit a cerebro uia sentiendi et animae intentionem usque ad ipsas quamuis clausas fores corporis ducit, ut cogitentur quidem imagines corporum, sed nullo modo pro eis habeantur corporibus, quae per oculos sentiuntur. Tantum interest, ubi fiat inpedimentum sentiendi corporalia, cum fit in corpore. si enim non fit nisi in ipsis aditibus et quasi ianuis sensuum, uelut in sensibus corporis, sola inpeditur perceptio corporalium, non autem animae intentio in aliud sic auertitur, ut pro corporibus habeat imagines corporum; si autem causa est intus in cerebro, unde dirigantur uiae ad ea, quae foris sunt, sentienda, ipsius intentionis uasa sopiuntur uel turbantur uel intercluduntur, quibus nititur anima in ea, quae fori
Abbreviated transcription (Latin):
mirabili celeritate. q̃ ĩe ft̃abiliter longe ẽ a corpis
tarditate Cuiꝯ yraigo mox ut ocłis uisũ fu̾it᷑
ĩ spũ uidentis. nulliꝯ puc̾ti tꝑalis ĩterpositione
formatur Itẽq ĩ ciuditu insi aurib ꝑrepte uocis
rmaginẽ: cõtruo spũs ĩ seipõ formaret. ac me¬
moria retineret ignoraret᷑ sidã silba utrũ scd̾a
eẽt̃. cũ ic p̾ma utie nulla eẽt que ꝑcussa au¬
re trãsierat. ac sit oĩs locutioĩs usus. oĩs cãtũ¬
di sucuitas. oĩs postremo ĩ actib nris corꝑcilis
motus dilcipsus occidẽt. neq ułiũ ꝓgrestnͣ ticra¬
risce̾tur. si trãsactos corpis motus memoriter
sp̃s̃ nõ teneret quibus cõsequẽtes ĩ agendo co¬
niecteret. quos utiq nõ tenet nsi ymagiãliter
a se factos ĩ se Ipc̃rũ etiã futuaꝵ motionũ y¬
magines p̃uenut fines cictuũ nrõꝵ Quid em̃
agnuꝰ ꝑ corpus qd̾ nõ cogitãdo p̃occtuuit spõ. om̃i¬

Expanded text:
mirabili, quae ineffabiliter longe est a corporis tarditate; cuius imago mox, ut oculis uisum fuerit, in spiritu uidentis nullius puncti temporalis interpositione formatur. itemque in auditu, nisi auribus perceptae uocis imaginem continuo spiritus in se ipso formaret ac memoria retineret, ignoraretur secunda syllaba utram secunda esset, cum iam prima utique nulla esset, quae percussa aure transierat . ac sic omnis locutionis usus, omnis cantandi suauitas, omnis postremo in actibus nostris corporalis motus dilapsus occideret neque ullum progressum nancisceretur, si transactos corporis motus memoriter spiritus non teneret, quibus consequentes in agendo conecteret: quos utique non tenet nisi imaginaliter a se factos in se. ipsarum etiam futurarum motionum imagines praeueniunt fines actuum nostrorum. quid enim agimus per corpus
Abbreviated transcription (Latin):
hñt ĩ ꝑtãte q̃ admoneati᷑ exp̃sso corꝑalis yma-¬
gĩs q̃ discerm nõ possit a corꝑe ꝓpter illã ergo
affectionẽ aĩẽ bonã. etiã ĩ sompn̾is q̃dã eius me-¬
rita clarẽt Nã etiã doriiẽs salomõ sapiã
rã diiõ: nec distulit retributionẽ bonã pro de¬
siderio bono Que cũ ita sint: ꝑtinet corpis
sensus ad uisa corꝑalia. qui ꝑ quĩq quasi riuu¬
los distantꝰ ualẽtẽs distribuitꝰ cũ ĩllud qd̾ est
subtilissimũ ĩ corꝑe et ob hoc uicimꝰ aĩe ꝙͣ cett̾i.¬

Expanded text:
testate quae admoveatur expressio corporalis imaginis, quae discerni non possit a corpore: propter illam ergo affectionem animae bonam, etiam in somnis quaedam ejus merita clarent. Nam etiam dormiens Salomon sapientiam ram domino nec distulit retributionem bonam pro desiderio bono. Quae cum ita sint, pertinet corporis sensus ad uisa corporalia, qui per quinque quasi riuulos distanter ualentes distribuitur, cum illud, quod est subtilissimum in corpore et ob hoc animae uici
Abbreviated transcription (Latin):
sentioms. sed sicut etiã tcilia ꝓp̃s aliquid loqͥmu
sic ãmonẽtur ĩ sep̃ns et expͣmũtur ut ois caro
naturaliter moueat᷑. et qd̾ naturclit̾ colsigit
ꝑ genitales uias emittat: sicut hoc ipm̃ dicere
utiq nõ possẽ. nisi etiã cogitarẽ Porro ymagiẽs
rerũ corꝑaliũ quos necesscirio cogitaui ut hec
dicerẽ si canta exp̃ssione p̃sentarẽtur ĩ sop̃ms
qnͣta p̃sentãtur corꝑa uigilãtib fieret iłłud qd̾
sme pccõ fieri a uigalãte nõ pollet/ Quis em
uel cũ loquitur: et postulãte ncc̃itate sermonis
de suo cõcubitu aliquid dicit possit nõ cogitare qd̾
dicit: Porro ip̃ã phantasia q̃ fit ĩ cogitatione
sermocinãtis. cũ ita exp̃ssa fuerit ĩ uisione sõp̃mi¬
artis. ut ĩter illã et uerã cõmixtionẽ corporũ nõ
discernatur.cõtinuo mouetur caro. et sequitur
qd̾ eũ motũ sequi solet. cũ hoc tã sine pccõ flat.
ꝙͣ sine pctõ a uigilante di᷑. qd̾ ut diceret᷑ sine du¬

Expanded text:
sensionis, sed, sicut etiam talia propter aliquid loquimur, sic admonentur in somnis et exprimuntur, ut eis caro naturaliter moueatur et, quod naturaliter conligit, per genitales uias emittat, sicut hoc ipsum dicere utique non possem, nisi etiam cogitarem. porro imagines rerum corporalium, quas necessario cogitaui, ut haec dicerem, si tanta expressione praesentarentur in somnis, quanta praesentantur corpora uigilantibus, fieret illud, quod sine peccato fieri a uigilante non posset. quis enim uel cum loquitur et postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquid dicit, possit non cogitare, quod dicit? porro ipsa phantasia, quae fit in cogitatione sermocinantis, cum ita expressa fuerit in uisione somniantis, ut inter illam et ueram conmixtionem corporum non discernatur, continuo mouetur caro et sequitur, quod eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat, quam sine peccato a uigilante dicitur, quod ut diceretur sine du
Abbreviated transcription (Latin):
tiin Possũt itaq cõiuges ꝑ caritatẽ seruire ĩni¬
cẽ: sed mulierẽ nõ ꝑmittit apls̾ dũari ĩ uirũ.
Hoc em̃ potius uiro sentẽtia dei detulit. et mari¬
tũ habere maritũ dum̃ taeruit unlieris. nõ na¬
tum sed culpa Ed̾ tñ insi seruet᷑ dep̾nabitur
ãplius natura:. et riugebitur culpa Dixit ergo
et ad uirũ eius Etia audisti uorẽ mulieris tue.
et edisti de ligno de quo p̃ceperã tibi de eosolũ nõ
edere maledicta terra ĩ oꝑibus tuis In tristienis

Expanded text:
ritatem seruire inuiritatem seruire inuicem; sed mulierem non permittit apostolus dominari in uirum. hoc enim uiro potius sententia dei detulit et maritum habere dominum meruit mulieris non natura, sed culpa: quod tamen nisi seruetur, deprauabitur amplius natura et augebitur culpa. Dixit ergo et ad uirum eius: quia audisti uocem mulieris tuae et edisti de ligno, de quo praeceperam tibi de eo solo non e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑerat feiã nec dolor et genntus ꝑientis nisi ĩ
corꝑe mortis ẽ : que issa p̃cepti trãsgressione
cõcepta ẽ. cuãlibus quibus etiã tũt mẽbris. sed
si hõ nõ pectrisset. nõ utiq morituris: et alio
quodã statu feliciore uicturis. donet post uitã
bene gestã ĩ melius mutari mererẽtur sicut
iã supra pluribus locis ĩ simauimꝰ refertur
hec pena et ad ꝓp̾etatẽ littere isi qr id qd̾ dictũ
e et ad uir̃ tuuꝰ cõiisio tua. et ip̃e tui dnãbitur.
uidendũ ẽ quẽ admodũ ꝓp̾e p̃t accipi leq enĩ
et carte pccĩ aliter factũ fuisse decet crẽdere
mulierẽ. insi ut uir ei dnãretur: et ad eũ ipã
seruiendo cõñteretur Sed rc̃ẽ accipi p̃t hãt
seruitutẽ sigrnficatã. que cuiꝯdc̃t tõditionis est.
potius ꝙ diltiõnis: ut ip̃a etiã talis seruitus
qua hoĩes hõibus postea serui ẽẽ ceperuntꝰ
de pena pct̃i reꝑiatur exorta. Dicit qdẽ apłs ꝑ¬

Expanded text:
si ex corpore mortis est quae illa praecepti transgressione concepta est; animalibus quidem etiam tunc membris, sed si homo non peccasset, non utique morituris, et alio quodam statu feliciore victuris, donec post vitam bene gestam in melius mutari mererentur, sicut jam supra pluribus locis insinuavimus. Refertur haec poena et ad proprietatem litterae, nisi quia id, quod dictum est: et ad uirum tuum conuersio tua, et ipse tui dominabitur, uidendum est, quemadmodum proprie possit accipi. neque enim et ante peccatum aliter factam fuisse decet credere mulierem, nisi ut uir ei dominaretur et ad eum ipsa seruiendo conuerteretur. sed recte accipi potest hanc seruitutem significatam, quae cuiusdam condicionis est potius quam dilectionis, ut etiam ipsa talis seruitus, qua homines hominibus postea serui esse coeperunt, de poena peccati reperiatur exorta. dixit quidem apost
Abbreviated transcription (Latin):
quo illa erũpes et emergẽs eas ibi uideat:
Sed si iã ĩ ilia erãt quasi ꝓp̾e. cur eas nõ etiã
cõsequẽter ĩtelsigit Aliqñ eĩ ymo plerũq nõ
ĩtessigit ⁊ln sicut sp̃s eius adsutꝰ ẽ ut eas ĩ se
uel quasi relaxãtur ĩpedimẽta ut suo ĩpetu cũa
s ea que uidenda sũt exserat᷑. sed ipã proisꝯ ĩ hec
assĩtur. siue tm̃ spũaliter ceruẽda. siue etiã ĩ¬
tesicuãliter tognoscenda: Ra aliqñ ĩ seipã bidet

Expanded text:
quo illa erumpens et emergens ibi eas uideat? quo illa erumpens et emergens ibi eas uideat? sed si iam in illa erant quasi proprie, cur eas etiam non consequenter intellegit? aliquando enim, immo plerumque non intellegit. an sicut spiritus eius adiutus est, ut eas in se uel quasi relaxantur inpedimenta, ut suo inpetu anima in ea, quae uidenda sunt, exeratur, sed ipsa prorsus in haec adsumitur, siue tantum spiritaliter cernenda siue etiam intellectualiter cognoscenda? an aliquando in se ipsa uidet
Abbreviated transcription (Latin):
presto sic̃t siue illa que extasis dĩ alienato pror¬
sus aiõ a sensibus corpis mirus modus ẽ si tõ¬
mmytione alterius spũs fieri pt̃ ut ec que sp̃s
ip̃e sit ꝑ hiuꝯmoi ymagines ei cui miscetur ostẽ¬
dat: siue ĩtelsigenti. sine ut cib alio ĩtellcã pan¬
dantur Si em̃ demõstrantur hec uet utiq a
corꝑe demõstrari pnt̾ quid restat nisi ut ab cili¬
quo spũ demõstrent Nõnulli quidẽ uolũt aĩa
huanã habere uim quãdã diuinatioĩs ĩ semet
quia nõ sꝑ adiunat᷑ ut postit: Qñ ergo adinua¬
tur. nũ quid a nulłos Abut ci corꝑe ad hoc adiuua¬
ri pt̃: Pinde restat ut ab spũ adiuuetur Dem-¬
de quõ adiuuat᷑ utrũ ĩ torꝑe sit aliquid ut inde
quasi relaxetur et emncet eius ĩtentio: quo in
id ueniat. ubi ĩseipã bidecit signficãtes silitu¬
dines que ibi iã erãt nec bidebãtur. sicut młtci
habemꝯ et ĩ memoria q̃ nõ sꝑ ĩtuerur: An fi¬
ut illic que ante nõ fuerat. uel ĩ aliquo spũ st̃

Expanded text:
praesto sint, siue illa quae extasis dicitur alienato prorsus animo a sensibus corporis, mirus modus est, si conmixtione alterius spiritus fieri potest, ut ea, quae ipse scit, per huius modi imagines ei, cui miscetur, ostendat, siue intellegenti siue ut ab alio intellecta pandantur. si enim demonstrantur haec nec utique a corpore demonstrari possunt, quid restat, nisi ut ab aliquo spiritu demonstrentur? Nonnulli quidem uolunt animam humanam habere uim quandam diuinationis in se quia non semper adiuuatur, ut possit? cum ergo adiuuatur, numquid a nullo aut a corpore hoc adiuuari potest? proinde restat, ut ab spiritu adiuuetur. deinde quomodo adiuuatur? utrum in corpore fit aliquid, ut inde quasi relaxetur et emicet eius intentio, quo in id ueniat, ubi in se ipsa uideat significantes similitudines, quae ibi iam erant nec uidebantur, sicut multa habemus et in memoria, quae non semper intuemur? an fiunt illic, quae ante non fuerant, uel in aliquo spiritu sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ teipm̃ Et nc̃ etiã cid ipos quos obingabat et
quibus moysi teritũ ita p̃ferebat sit loq̃batur
ꝑ trecitur cĩ sorꝑalẽ p̃sentatã sensibus cciris
Illo ergo mẽ ĩ iłsa spẽ qua deus ẽ. lẽge ĩeffabilitꝰ
Recretius et p̃sentius loquit᷑ locutione ĩ effabili
ułn eũ uemo uiues̃ uidet uita ista qua mortalit̾
uiuitur ĩ istis sensibus corꝑis. sed insi ab hac iuta
quisq quodãmõ moriatũr. siue om̃o exiẽs de
torꝑe. siue ita au̾sus et alienatꝯ a carnalibus
sensibus ut merito nestiat sicut apłs ait utrũ
⁊̃ conꝑe cmn extui corpus sit cũ ĩ iłla rrpit᷑ et sub¬
uehitur uilionẽ. Quoꝓpt si hoc tertiũ uisioĩs
genus qd suꝑius ẽ nõ t̃olũ oĩ corꝑali quo ꝑ cor¬
ꝑis sensus corꝑa sentiũtur. uerũ etiã illo oĩ

Expanded text:
met ipsum, et nunc etiam ad ipsos, quos obiurgabat et quibus Moysi meritum ita praeferebat, sic loquebatur per creaturam corporalem praesentatam sensibus carnis. illo ergo modo in illa specie, qua deus est, longe ineffabiliter secretius et praesentius loquitur locutione ineffabili, ubi eum nemo uiuens uidet uita ista, qua mortaliter uiuitur in istis sensibus corporis, sed nisi ab hac uita quisque quodammodo moriatur siue omnino exiens de corpore siue ita auersus et alienatus a carnalibus sensibus, ut merito nesciat, sicut apostolus ait, utrum in corpore an extra corpus sit, cum in illam rapitur et subuehitur uisionem. Quapropter si hoc tertium uisionis genus, quod superius est non solum omni corporali, quo per corporis sensus corpora sentiuntur, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
ilia corpalia que uidemꝰ et ĩ quibus p̃sentibus
sut̃ sensus corꝑis nrĩ: ut nõ dubitemꝯ hec ẽẽ cor¬
pora : illas uero pmaigines corꝑm ¶ũ añt uel
iniua cogitationis ĩtentionẽ uel aliqua ui mor¬
bo ut frenãticis ꝑ febrẽ accidere solet uel cõmix¬
tione cuiꝰ ꝙͣ alterius spũs. seu mali seu bom ita
corꝑaliũ łrũ ĩ spũ expͥmũtur ymagines quasi
ip̃is corꝑis sensib corꝑa p̃sententur manente
tñ etiã ĩ sensibus corꝑis ĩtentione sic uidentur
q̃ ĩ spũ fuuit Imaginẽs corꝑm quẽ cid modũ corꝑa
ipã ꝑ corpus: ita ut simul cernatꝰ et hõ aliquis
p̃sens oculis ⁊ et absens alius spũ quasi oculis
Nã exꝑti simnus sic affectos et tũ eis locutos qͥ
uere ctoerãt et cũ aliis qui nõ aderãt/ quasi cid¬
essent Resipiscentes aũt aliqui referũt qd̾ ui¬
dilłent: aliqui nõ pñt Sic erã et sop̃ma quidã
obliuiscũtur. quidã meminerũt/ Qñ cuĩt peratꝰ¬

Expanded text:
illa corporalia, quae uidemus et in quibus praesentibus sunt sensus corporis nostri, ut non dubitemus haec esse corpora, illas uero imagines corporum. cum autem uel nimia cogitationis intentione uel aliqua ui morbi, ut phreneticis per febrem accidere solet, uel conmixtione cuiusquam alterius spiritus seu mali seu boni ita corporalium rerum in spiritu exprimuntur imagines, tamquam ipsis corporis sensibus corpora praesententur manente tamen etiam in sensibus corporis intentione, sic uidentur, quae in spiritu fiunt imagines corporum, quemadmodum corpora ipsa per corpus, ita ut simul cernatur et homo aliquis praesens oculis et absens alius spiritu tamquam oculis. nam experti sumus sic adfectos et cum eis locutos, qui uere aderant, et cum aliis, qui non aderant, tamquam adessent. resipiscentes autem aliqui referunt, quod uidissent, aliqui non possunt; sic enim et somnia quidam obliuiscuntur, quidam meminerunt. q
Abbreviated transcription (Latin):
dero msi loquar uobis ĩ reuelcitione. aut ĩ ag̾m¬
tione aut ĩ ꝓphia. aut ĩ doctrina. idest cũ si¬
gnis hoc ẽ lmgue accesserit ĩ telicũs ut nõ spũ
tm̃ sed etiã mẽte agatur qd̾ agitur.. Pinde qui¬
bus signa ꝑ aliquãs rem̃ corꝑeliũ suifidies
officiũ. ut etiã ĩtelligerẽtur nũdũ erat ꝓpħia ma¬
gisq ꝓph̾a ert. qui ĩter p̃tabatur qd̾ alius uidisset
ꝙ̃ ipe qui uidisset Unde ciꝑparet magis ad mẽtẽ
ꝑtinere ꝓphãm ꝓphetiã qm̃ ad istũ spm̃ qui mõ
quodã ꝓprio uocatur sp̃s uis cũẽ quedã mẽte ĩfe¬
rior ubi corꝑaliũ rerũ sili̾tudines exp̾mũtur
Itaq incigis̃ ioseph ꝓph̾a qui ĩtelłexit quid sigm¬
ficrret seꝑtene spice et septene boues: ꝙ̃ phario
qui es uidit ĩ sop̃tis Illius em̃ spũs ĩtormatus

Expanded text:
rodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnirodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spir
Abbreviated transcription (Latin):
ficationes a quibus si ĩtellciñ mẽtes remouẽas
nemo eificatur audiendo qd̾ nõ ĩ telligit. Unde
etiã dicit. qui eñ loquib ligna nõ hõĩbus lo¬
mysteria: satis ĩdicat eã se linguã hoc loco
appellare ubi sũt significatioriẽs uelud yma¬
gu̾ies rerũac siłitudines̃. que ut ĩtelligãtur ĩ¬
diget̃ mẽtis obtutu. Cũ eiuit nõ ĩtelũgũtur ĩ spũ
eas dicit eẽ nõ mẽte Dnde ciptius aĩt Si bñ¬
dixeritis spũ quis suppiet locũ idiote. Quõ
dicet amẽ. suꝑ tuã benedictionẽ. qñqͣdẽ nestit
quid dicas Quia ergo eticĩ lingna idest mẽ¬
bio corpis quod mouemꝰ ĩ ore cũ loquim᷑ signa
lato ũbo lngnã appellauit quãubet sigͥnorĩ
ꝓ latioriẽ p̃nsꝙ̃ ĩtelligãtur. Quo cũ ĩtelicũs
accesserit quĩ mẽtis ẽ ꝓp̾us. uel fit reuelatio.
uel aignitis uel ꝓphia uel doctrinci ꝓinde out
Si uenero ad uos linguis loquẽs quid nobis ꝓ¬

Expanded text:
ficationes, a quibus si intellectum mentis remoueas ficationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus lomysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa lato uerbo linguam lationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis p
Abbreviated transcription (Latin):
hoiem̃ qui scdm̃ deũ creatus ẽ. cũ et alibi dicat.
de ĩteriore hoiẽ qui renonatur ĩ agnitione dei.
scdm̃ ymaginẽ eius qui creciuit eñ Itẽ cñ dixis¬
set igitu ip̃e ego mẽte seriuo legi dei. cairne cuĩt
legi pcc̃. alio loco eandẽ sententiã cõmemorãs. ca¬
ro ĩquit cõcupiscit adu̾sus spm̃. et sp̃s ad uersus
carnẽ: ut nõ ea q̃ uoltis faciaitis Quã dixit mẽ
tut dusĩeuãgelio cut Sps̃ ẽ deus. et eos q̃ adorat
eũ ĩ sꝑũ et ueritate oportet adorare Ex hiis oĩ¬
bus modis quos cõmemoranuinꝰ quib appellat᷑
sp̃s̃ nõ traximꝰ hoc noctibulũ quo appelidumꝯ
spuale hoc uisionis genꝯ de quo nc̃ agiinus. sed
ex illo uno mõ quẽ ĩueninꝰ ĩ epła̾ ad corinthios.
quo sp̃s a mẽte distinguit᷑ euidẽtissiõ testiõmo
Fi er̃ orauo ĩquit lingua sp̃s mens orat. mẽs
aũt mea ĩ fructuosai ẽ. Cũ ergo lingnã ĩ telsiga¬
tur hoc loco dicere obscuras et unsticas sigm̃¬

Expanded text:
t de interiore homine: qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. item cum dixisset: igitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati, alio loco eandem sententiam commemorans, caro, inquit, concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non nus in euangelio: spiritus est deus; et eos, qui adorant eum, in spiritu et ueritate oportet adorare. Ex his omnibus modis, quos commemorauimus, quibus appellatur spiritus, non traximus hoc uocabulum, quo appellauimus spiritale hoc uisionis genus, de quo nunc agimus, sed ex illo uno modo, quem inuenimus in epistula ad Corinthios, quo spiritus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas signi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩteliugibilis sit res̃ ip̃a que solo ĩtellcũ ꝑcipi
pt̃. ĩtellcuãlis aũt mẽs que ĩtelligit S ip̃e
aliquã rẽ que solo ĩtelicũ cerm possit. oc nõ etiã
ĩtessigat. magna et difticilis questio ẽ Esse
pi possit. nõ cirbitror quẽꝙ uel putare uẽl
dicere Mens quippe nõ uidẽtur nisi mẽte Quici
ergo uideri pt̃ ĩtelligibius. quici et uidere ĩtel¬
lectualis ẽ scd̃m illã distinctionẽ Quaꝓpti
sequestuta ilła difficillima questione utrũ fit

Expanded text:
ut intellegibilis sit res ipsa, quae solo intellectu percipi ut intellegibilis sit res ipsa, quae solo intellectu percipi potest. intellectualis autem mens, quae intellegit; sed esse aliquam rem quae solo intellectu cerni possit ac non etiam intellegat magna et difficilis quaestio est. esse pi possit, non arbitror quemquam uel putare uel dicere; mens quippe non uidetur nisi mente. quia ergo uideri potest, intellegibilis, quia et uidere, intellectualis est secundum illam distinctionem. quapropter sequestrata
Abbreviated transcription (Latin):
rerit ymagiatio. ĩ isto yitiaginationũ ĩtp̃tatio
cꝯmꝯ ergo ꝓpha qui rerũ q̃ significãtur sola
ipã signã ĩ spũ ꝑ rerũ corpaliũ ymagiẽs bidet
et magis ꝓpha qui solo ecĩrũ ĩ telicũ p̃ditus ẽ
sed mcxiẽ ꝓpha qui utroq p̃cellit. ut et iudeat
ĩ spũ corꝑciliuĩ ierũ sigñticatiuas siłitudines.
et ea uinacitate mẽtis ĩtelligat sicut damelis
excellentia tep̃tata ẽ et ꝓbata: qui regi et sõp̃¬
iũ qd̾ uidert dixit. et quid significtiret ap¬
orabo aũt et mẽte. ut et signa rerũ formarẽtur
ĩ spñ. et eoꝵ refulgeret ĩtelicũs ĩ mẽte. scd̾m
hac ĩꝙ̃ distinctionẽ spuãlẽ nõ appessauimis
tale genus uisoꝵ. quali etiã corꝑm absentiũ
ita płibus modis dici posde ĩtellectũ. sicut spm̃
multis modis appelsatũ ẽẽ cõꝑimꝰ Siue cuit
ĩtellrũale dicamꝰ siue ĩtessigibile. hoc idẽ signi¬
fuamꝰ: ꝙ̃ ꝙ̃ nõ nichil ĩteresse nõ uisłi uoluerũt.

Expanded text:
atio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aorabo autem et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus in mente: secundum hanc, inquam, distinctionem spiritale nunc appellauimus tale genus uisorum, quali etiam corporum absentium ita pluribus modis dici posse intellectum, sicut spiritum multis modis appellatura esse conperimus; siue autem intellectuale dicamus siue intellegibile, hoc idem significamus. quamquam nonnihil interesse nonnulli uoluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
gis atq ĩcõꝑaibilit ãplius apłm sclse qd̾ de ĩ cor¬
porea corꝑeciq natura nos ut sciamꝰ utrũq co¬
namꝰ Si ergo sciebat spuãlia ꝑ corpus corꝑalia
extra corpus om̃o lnderi nõ possẽ: cur nõ ꝑ ẽa ipã
que uidit quõ etiã potuerit udere discreuit Si
em̃ certus erat ilła usa eẽ spũalia cur nõ cõseꝙ̃t᷑
extra corpus ea se uidisse certus inchilomimꝰerat
Si aut̃ corꝑcilia ẽẽ nouerat. nõ ñ ꝑ corpus uideri
potuisse cũr nõ etiã nouãt/. Mñ ergodubitat utͫ
ĩ corꝑe. cmi extra corpus ea uidi̾t᷑: ñ forte ita etiã du¬
bitat utrũ illa corꝑa an sili̾tudines corporũ fuerit̃
Prius itaq iudeãmꝰ quid sit ĩ u̾beꝵ istoꝵ cõceptio
ne uñ nõ dubitet fortassis ex hiis de quibus nõ
dubitat quõ etiã ilłud dubitet apparebit. Scio

Expanded text:
gis atque inconparabiliter amplius apostolum scisse, quod de incorgis atque inconparabiliter amplius apostolum scisse, quod de incorporea corporeaque natura nos ut sciamus utcumque conamur. si ergo sciebat spiritalia per corpus, corporalia extra corpus uideri omnino non posse, cor non per ea ipsa, quae uidit, quomodo etiam potuerit uidere, discreuit? si enim certus erat illa esse spiritalia, cur non consequenter extra corpus ea se uidisse certus nihilominus erat? si autem corporalia esse nouerat, nonnisi per corpus uideri potuisse cur non etiam nouerat? unde ergo dubitat, utrum in corpore an extra corpus ea uiderit, nisi forte ita etiam dubitat, utrum illa corpora an similitudines corporum fuerint? prius itaque uideamus, quid sit in ue unde dubitet, fortassis ex his, de quibus non dubitat, quomodo etiam illud dubitet adparebit. Scio,
Abbreviated transcription (Latin):
si se uidisse cõst̾psit. ut ezechieli cãpus ille cũ
ossibus mortuoꝵ. et ilła eõꝵ resurrectio. ut ysaie
sedens deus. et ĩ cõsptũ eius seraphin et aui unde
carbo assup̃tus ꝓph̾e labia mũdauit. maĩfestũ ẽ
eũ ignorare potui̾sse. utrũ ĩ corꝑe an extra corpus
eci uiderit. Sed si extra corpus uisa sũt et corpa
sicut u̾tutes. prudẽtia. iiisti cia. castitas. caritas.
do enu̾aumꝰ.discerminꝰ. difaimimꝰ. nõ utiq ĩtuẽ¬
tes limamẽta eaꝵ uel colores aut quõ sonẽt. aut
quid redolecnt. aut quid ĩ ore sapiãt. aut quid cõtrec¬
tantibus de calore sen frigore. mossitudiẽ. siue du¬
ricia: lenitate siue asꝑitate renũtiẽt. sed cilia qua¬
dã uisione. alici luce. alia rerũ eiudẽtia. et ea lõge
apli uerba redeamꝰ̃. et ea diligentiꝰ ꝑscrutenuur.
hoc sine dubitatione p̾mitus cõstituto multoma-¬

Expanded text:
si se uidisse conscripsit, ut Ezechieli campus ille cum si se uidisse conscripsit, ut Ezechieli campus ille cum ossibus mortuorum et illa eorum resurrectio, ut Esaiae sedens deus et in conspectu eius Seraphin et ara, unde carbo adsumtus prophetae labia mundauit: manifestum eum est ignorare potuisse, utrum in corpore an extra corpus ea uiderit. Sed, si extra corpus uisa sunt et corporsicut uirtutes, prudentia, iustitia, castitas, caritas, do enumeramus, discernimus, definimus, non utique intuentes lineamenta earum vel colores, aut quomodo sonent, aut quid oleant, aut quid inore sapiant, aut quid contrectantibus de calore seufrigore, mollitudine seu duritia, lenitate seu asperitate renuntient, sed alia quadam uisione, alia luce, alia rerum euidentia et ea longe em ipsa apostoli uerba redeamus et ea diligentius perscrutemur hoc sine dubitatione primitus constituto multo ma
Abbreviated transcription (Latin):
et ipm̃ terciũ celũ quid sit nõ liquido appareat.
utrũ ĩ rebus corꝑalib an forte ĩ spũalib ĩ tel¬
ligetidũ sit Posset quidẽ dici nõ isi ĩ socũ cili¬
quẽ corꝑalẽ hoiem̃ rapi potuisse cũ corꝑe: s qt
et hoc ita posuit. ut nestire se dixĩt. utrũ ĩ corꝑe
an extra corpus iaptus sit. quis andeat dicẽre
se saire. quod se nestire apls̾ dixit: Merup̃tamẽ si ne
q sp̃s sine corꝑe ad lora corꝑalia inpi pt nec corpꝯ
ad sꝑũalia. hec ip̃a dubitatło eius ueluti cogit ĩtel¬
ligi: si quidẽ de serpõ hec eũ cõsc̃psisse nemo ãbigit.
tale fuisse illud quo raptus ẽ ꝙ utrũ corꝑale an spũa¬
le eẽt dinosci discermq nõ posset Cũ em̃ uel ĩ sop̃¬
nis uel ĩ extasi corꝑm expͥmũtur ymagiẽs nõ di¬
scernũt᷑ om̃o a corꝑib ñ cũ hõ redditus sensib cor¬
ꝑis recognoscit se ĩ illis fuisse ymaginib quas

Expanded text:
et ipsum tertium caelum quid sit non liquido adpareat, et ipsum tertium caelum quid sit non liquido adpareat, utrum in rebus corporalibus, an forte is spiritalibus intellegendum sit. posset quidem dici nonnisi in locum aliquem corporalem hominem rapi potuisse cum corpore; sed quia et hoc ita posuit, ut nescire se dixerit, utrum in corpore an extra corpus raptus sit, quis audeat dicere se scire, quod se que spiritus sine corpore ad loca corporalia rapi potest nec corpus ad spiritalia, haec ipsa dubitatio eius uelut cogit intellegi — siquidem de se ipso haec eum scripsisse nemo ambigit — tale fuisse illud, quo raptus est, quod, utrum corporale an spiritale esset, dinosci discernique non posset. Cum enim uel in somnis uel in extasi corporum exprimuntur imagines, non discernuntur omnino a corporibus, nisi cum homo redditus sensibus corporis recognoscit se in illis fuisse imaginibus, quas
Abbreviated transcription (Latin):
sed mortiuis om̃o reuiuisce̾t Pinde qd̾ uidit rap/
tus ĩ terciũ celũ quod etiã se scire cõfirmat ꝓpͥe
uidit nõ ymaginalitꝰ. Sed quia ipã a corꝑe aliena¬
tio. utric̃ om̃o mortusĩ corpus reliq̃rit. amn scdm
modũ quẽdã uiẽtis corꝑis ibi aĩa fuerit. sed mẽs
eius cid uidenda uel audienda ĩeft̃ribilia ilłius ui¬
sionis cirrepta sit: hoc ĩcertũ erat ideo forsitã
dixit. siue ĩ corꝑe liue extra corpus nestio dens
scit Quod aũt nõ rrmagialiter sed ꝓp̾e uidetur
et nõ ꝑ corpus uidetur. hoc ea uisione uidetur q̃
om̃s ceteras supenit. Harũ spẽs atq differẽ¬
tias qnͣtũ me dñs adiuue̾rit eyplicara curabo
Eite ĩ hoc uno p̃cepto tũ legitur diliges ꝓximũ
tuũ sicut tenp̃m: tria uisionũ gna̾ octurrũt uniĩ
ꝑ oculos quibus ip̃e littere uident᷑. alterũ ꝑ spm̃¬

Expanded text:
sed mortuus omnino reuiuisceret. proinde, quod uidit raptus sed mortuus omnino reuiuisceret. proinde, quod uidit raptus usque in tertium caelum — quod etiam se scire confirmat — proprie uidit, non imaginaliter. sed quia ipsa a corpore alienatio, utrum omnino mortuum corpus reliquerit an secundum modum quendam uiuentis corporis ibi anima fuerit, sed mens eius ad uidenda uel audienda ineffabilia illius uisionis abrepta sit, hoc incertum erat, ideo forsitan dixit: siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit. Quod autem non imaginaliter, sed proprie uidetur et non per corpus uidetur, hoc ea uisione uidetur, quae omnes ceteras superat. harum species atque differentias, quantum me dominus adiuuerit, explicare curabo. ecce in hoc uno praecepto cum legitur: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, tria uisionum genera occurrunt: unum per oculos, quibus ipsae litterae uidentur, alterum p
Abbreviated transcription (Latin):
festuĩ ẽ em̃ ĩcorꝑeã naturã ab eo iuderi ñõ potuisse
ꝑ torpus Corꝑa uero etiã si possint uideri sine corꝑe:
nõ utiq sit uident᷑ ꝑ corpus. sed longe ille disparmo¬
dus ẽ si quis ẽ Onde mirũ si posset apłm quasi si¬
nallimꝰ fillere auit ad dubitationẽ cogere. ut si cor¬
poreũ celũ nõ corꝑeis oculis udit ĩtertũ sibi eẽ
diceret utrũ ĩ corpe an extra corpus id uiderit
Restat ergo fortasse ut qm̃ mẽtiri nõ posset a pls̾.
qui tãta cura egit ut discerneret quid sciret. et
quid nesciret. Hoc ipm̃ eũ s̃telligamꝰ ignorassẽ
ẽ aiã ĩ corꝑe. cũ corpus uiuere dicit᷑. sĩue uigalãtis.
siue dormentis. liue ĩ extasi ci sensib corꝑis alłie¬
nata an om̃o de corꝑe exierit ut mortuũ corpus
iace̾t doues ꝑacta ilia demõstuitione mẽ bris mor¬
tuis aiã redderetur: et nõ quasi doriẽs eugi¬
laret. aut extasi alienatꝰ denno rediret ĩ sensus.

Expanded text:
ifestum est enim incorpoream naturam ab eo uideri non potuisse per corpus. corpora uero, etiam si non possent uideri sine corpore, non utique sic uidentur per corpus, sed longe ille dispar modus est, si quis est. unde mirum, si posset apostolum tamquam simillimus fallere aut ad dubitationem cogere, ut, si corporeum caelum non corporeis oculis uidit, incertum sibi esse diceret, utrum in corpore an extra corpus id uiderit. Restat ergo fortasse, ut, quoniam mentiri non posset apostolus, qui tanta cura egit, ut discerneret quid sciret et quid nesciret, hoc ipsum eum intellegamus ignorasse, est anima in corpore, cum corpus uiuere dicitur, siue uigilantis siue dormientis siue in extasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur et non quasi dormiens euigilaret aut extasi alienatus denuo rediret in sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
d et utiq nõ ẽ corpus ꝙ̃ius corꝑi silis sit yma¬
go absentis corꝑis nec ipẽ ilłe obtutus quo c̾cntͣ
Tertiũ uero ĩ tessectuale ab ĩtellesi: qr mẽtale a mẽ¬
te ipã uoccibuli nouitate taniis absurdũ ẽ ut dica/¬
nius Hoꝵ uocabuloꝵ rcitionẽ si subtilius reddã
et ꝓlixior es pplexior sermo erit. cũ hoc uel milla
uel certe nõ fanta necessitas exigat. Satis ergo
ẽ stire corꝑale ciliquid uel ꝓpͥe dici. cũ de corꝑe agit̾.¬

Expanded text:
 et utique non est corpus, quamuis corpori similis sit, imago absentis corporis, nec ille ipse obtutus, quo cernitur; tertium uero inellectuale ab intellectu, quia mentale a mente ipsa uocabuli nouitate nimis absurdum est ut dicamus. Horum uocabulorum rationem si subtilius reddam, et prolixior et perplexior sermo erit, cum hoc uel nulla uel certe non tanta necessitas exigat. satis est ergo scire corporale aliquid uel proprie dici, cum de corpori
Abbreviated transcription (Latin):
tione scõꝵ spũale appellat apłs ubi cut. seĩatͣ
corpus aiãle resuget corpus spuãle. eo qd̾ mi¬
ris modis ad oem̃ fc̾icilitatẽ et ĩcormptionẽ
spiũ subdatur⁊ et sine ulĩa ĩdigentici corꝑaliũ
cilimentoꝵ solo uiuificet᷑ spñ tiõ qd̾ ĩ corporec̃ slb¬
stcaitiã sit habiturũ Neq eĩ et hoc corpus qua
uel flatus eius. idest motus eius. sicut dictũ est
Iguis grando mx glacies Cꝑs tẽpestatis Diçitur
etiã sp̃ñs aiã. siue pecoris siue hoĩs: sicut sepͥtũ ẽ
Et quid scit spũs tilioꝵ hoĩs si ascendat ip̃e sursũ.
et spũs pecoris si descendat ip̃e deorsũ ĩ ter̃. Tn̾

Expanded text:
 spirituale appellat Apostolus, ubi ait: Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale, eo quod miris modis ad omnem felicitatem et incorruptionem spiritui subdatur et sine ulla indigentia corporalium alimentorum solo uiuificetur spiritu, non quod incorpoream substantiam sit habiturum; neque enim et hoc corpus, quauel flatus eius, id est motus eius, sicut dictum est: ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis. dicitur etiam spiritus anima siue pecoris siue hominis, sicut scriptum est: et quis scit, spiritus filiorum hominis si ascendat ipse sursum, et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? di
Abbreviated transcription (Latin):
et suũ corpus appellaret. ꝯ̃us ymaginẽ rorꝑis quõ
illud celũ ꝙͣrius ymagiẽ celi neq curare discͥne̾
qui sciret ẽt quid nesciret. idest qr̃ sciret raptũ hoĩ¬
nẽ usq ad terciũ celũ. nesciret aut̃ utrũ ĩ corꝑe
an extua corpus. sed simplicitꝰ uarraret uisionẽ
eaꝵ rersĩ noĩbus copellans ilsa que uidit. quarũ
erãt siłia Nã et nos dicimꝰ cũ sop̃ma ur̃a narramꝯ
uel ciliquã ĩ eis narrationẽ reuelationẽ iudi mõtẽ.

Expanded text:
s imaginem corporis, quomodo illud caelum quamuis imaginem caeli, neque curaret discernere, quid sciret et quid nesciret, id est quia sciret raptum hominem usque ad tertium caelum, nesciret autem, utrum in corpore an extra corpus, sed simpliciter narraret uisionem earum rerum nominibus appellans illa, quae uidit, quarum erant similia. nam et nos dicimus, cum somnia nostra narramus uel aliquam in eis reuelation
Abbreviated transcription (Latin):
si quid eiusmoĩ et hoc erat telũ id quoq maĩfestũ
ẽ otulis huiꝯ corꝑis uideri aliquid tale nõ posse
Rs ꝑ hoc si aliquid tale se iudisse sciebat nõ ꝑ
corpus se uidisse dubitare nõ potãt/ Scio ĩquit
qui m credit S utrũ ĩ corꝑe an extra corpꝰnescio
deus scit Guid ergo stis. quid discernis ab eo quod
nestis ne credentes fallãtur. kaptũ ĩquid eũ¬
dẽ hoiem usq ĩ tertiũ celũ Rt illud celũ cuit cor¬
pus erat autꝰ sp̃s Si corpus eiuut et corꝑeis ocu-¬
lis uisũ ẽ. cur illud selũ eẽ scitur. et ĩ corꝑe uisit
ẽẽ nescitur Si aũt sp̃s erat aut corpus innaginẽ
p̃buit et tã ĩcertũ ẽ utrũ corpus fierit q ĩcertũ
ẽ utrũ ĩ corꝑe iusũ sit: cuut si uisũ ẽ quõ uidetur

Expanded text:
si quid eius modi, et hoc erat caelum, id quoque manifestum est oculis huius corporis uideri aliquid tale non posse. ac per hoc, si aliquid tale se uidisse sciebat, non per corpus se uidisse dubitare non poterat. scio, inquiqui mihi credit; sed, utrum in corpore an extra corpus nescio, deus scit. Quid ergo scis, quod discernis ab eo, quod nescis, ne credentes fallantur? raptum, inquit, eundem hominem usque in tertium caelum. at illud caelum aut corpus erat aut spiritus. si corpus erat et corporeis oculis uisum est, cur illud caelum esse scitur et in corpore uisum esse nescitur? si autem spiritus erat, aut corporis imaginem praebuit et tam incertum est utrum corpus fuerit, quam incertum est utrum in corpore uisum
Abbreviated transcription (Latin):
tertiũ celũ ẽ: nõ signũ aliquid corꝑale qd̾ cũ ostẽ¬
deretur moysi usq adeo sentiebat aliud eẽ ipc̃m
dei sb̃am. aliud uisibilẽ treaturã ĩ qua se deus
huãnis et corꝑalibie sensibus p̃sentribat ut dice̾t.
ostende mͦ teipm̃: nec aliqua ymago rei corpalis¬
quã cũ ioh̾es uidẽt ĩ spũ querebat quid eẽt. eiq
respondebat᷑. uel cluitas ẽ. uel ppħ sũt. uel aliq̾uid
aliud cũ uideret ilie bestiã sine mulierẽ. siue aquas.
siue quid eiusmõi sed scio ĩquit raptũ hoiem̃ usaad
tertiũ celũ Gdd̾ si spuãlẽ ymaginẽ torꝑali sisem
celũ appellasse noluisset. sic etiã eratꝰ imago cor

Expanded text:
tertium caelum est, non signum aliquod corporale, quod cum ostentertium caelum est, non signum aliquod corporale, quod cum ostenderetur Moysi, usque adeo sentiebat aliud esse ipsam dei substantiam, aliud uisibilem creaturam, in qua se deus humanis et corporalibus sensibus praesentabat, ut diceret: ostende mihi temet ipsum, nec aliqua imago rei corpes uideret in spiritu quaerebat, quid esset, eique respondebatur uel: ciuitas est uel: populi sunt uel aliquid aliud, cum uideret ille bestiam siue mulierem siue aquas siue quid eius modi, sed, scio, inquit, raptum hominem usque in tertium caelum. Quodsi spiritalem imaginem corporali similem cael
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ xpõ raptũ hoiem̃ usq ad tertiũ celũ Hoc omo nõ
dubitat. Nec nos ergo dubitemꝯ S utrũ ĩ rorꝑe
an extiri corpus dubitat/ Tnde ilĩo dubrtante.
quis nrm̃ certus ẽẽ cuideat Nũ forte hinc etiã
iliud tõsequẽs erit. ut terciũ ẽẽ fuisse dubitemꝰ.
quo raptũ hoiem̃ dixit: Si eiñ res ipã demõstra¬
taẽ. tertiũ celũ demõstratũ ẽ Si cũt ymago
aliqua corꝑaliũ sili̾s facta ẽ ⁊ nõ erat illud t̾ciũ
relũ Sed ĩlła ostensio sic ordinata ẽ ut uideret᷑
sibi ascendere pͥmũ celũ: suꝑ quod uideret alterũ.
ĩ terciũ celũ raptũ Sed illud qd̾ terciũ celũ eẽt
quo ruptus ẽ. neq dubitauit : neq dubitare nos
uoluit Ad hoc em̃ p̃ruisit scio. et inde cepit. ut
id qd̾ se scire apłs̾ dicit. solus ille nõ credat uerũ eẽ.
qui nõ credit apło Scit ergo hoiem̃ raptũ esse
usq ĩ terciũ celũ Pinde illud quo raptus ẽ uere

Expanded text:
isto raptum hominem usque ad tertium coelum. hoc omnino non dubitat, nec nos ergo debemus. sed utrum in corpore an extra corpus, dubitat: unde illo dubitante quis nostrum certus esse audeat? num forte hinc etiam illud consequens erit, ut tertium caelum fuisse dubitemus, quo raptum hominem dixit? si enim res ipsa demonstrata est, tertium caelum demonstratum est; si autem imago aliqua corporalium similis facta est, non erat illud tertium caelum, sed illa ostensio sic ordinata est, ut uideretur sibi ascendere primum caelum, super quod uideret alterum, in tertium caelum raptum. sed illud, quod tertium caelum esset, quo raptus est, neque dubitauit neque dubitare nos uoluit. ad hoc enim praemisit "scio" et inde coepit, ut quod se scire apostolus dicit, solus ille non credat uerum esse, qui non credit apostolo. Scit ergo hominem raptum esse usque in tertium caelum . proinde illud, quo raptus est, uere
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ spẽ ĩ qua ẽ. et aliter absens ĩ aliqua ymagiẽ
sui siłi: Nõ utiq ced qñtũ mẽte cerni pt̃. ab alio
magis ab alio mĩꝰ ip̃a cerntur Si ant̃ aliꝙͣ
corꝑalis ymcigĩs cogitatur nõ ip̃ã cernitii.
Hec stͤ tric gña uisiomĩ de quib et ĩ suꝑiorib
łibris aliquid diximꝰ. sicut res postulare uide b atͣ
nõ tñ earũ tuĩm cõmeõrauimꝰ Et nc̃ breuit᷑
eis ĩ simiatis̃. qm̃ suscepta questio flagitat. uti
De hiis aliquãto uberius disseramꝰ. debectnus
ea certis et cõgrius cõgruere signare nõĩbus.
ue acsidue tucũloquẽdo moras faciamnꝰ Primũ
ergo appellemꝰ corpale quã ꝑ corpus ꝑcipitur:
et corpis sensibus exhietur Scom̃ spuã le Cnd

Expanded text:
in specie, qua est, et aliter absens in aliqua imagine in specie, qua est, et aliter absens in aliqua imagine sui simili? non utique. sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur; si autem aliquid corporalis imaginis cogitatur, non ipsa cernitur. Haec sunt tria genera uisionum, de quibus et in superioribus libris aliquid diximus, sicut res postulare uidebatur, non tamen earum numerum commemorauimus; et nunc breuiter eis insinuatis, quoniam suscepta quaestio flagitat, ut de his aliquanto uberius disseramus, debemus ea certis et congruis signare nominibus, ne adsidue circumloquendo moras faciamus. primum ergo appellemus corporale, quia per corpus percipitur et corporis sensibus exhibetur; secund
Abbreviated transcription (Latin):
re sue creator ĩudit Miruͣ si hoc hõ spũali mẽ¬
te p̃ditus credere potuisset an qr hos rrede̾ ipẽ
nõ posset ꝓptea mulier addita ẽ: q̃ ꝑui ĩtelłcñs
eẽt. et adhuc fortasse scdm̃ sensũ carms̃. nõ scd̾m
spm̃ mẽtis uiueto Et hoc ẽ qd̾ ei apło nõ t̾buit
ymaginẽ dei Sic em̃ cut uir quidẽ nõ debet uela¬
re taput suũ. cũ sit yrcigdet gła dei. mulier aũt
gła uiri ẽ. nõꝙ mens feiẽ eandẽ ymaginẽ ccꝑe
nõ possit. cũ ĩ iłła grã nos dicat nec mastulũ ẽẽ
nec feiam. sed ꝙ fortassis illa hoc nũdũ ꝑceꝑat
quod fit ĩ agnitione dei: et uiro regente ac dispẽ¬
sante pauiatĩ fuenait ꝑceptura Neq eñ trustͣ

Expanded text:
rae suae creator inuiderit . hoc mirum si homo spiritali menrae suae creator inuiderit . hoc mirum si homo spiritali mente praeditus credere potuisset. an quia hoc credere ipse non posset, propterea mulier addita est, quae parui intellectus esset et adhuc fortasse secundum sensum carnis, non secundum spiritum mentis uiueret, et hoc est, quod ei apostolus non tribuit imaginem dei? sic enim ait: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei; mulier autem gloria uiri est, non quo mens feminae eandem imaginem capere non possit, cum in illa gratia nos dicat nec masculum esse nec feminam, sed quod fortassis illa hoc nondum perceperat, quod fit in agnitione dei et uiro regente ac dispensante paulatim fuerat perceptura neque enim frustra
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad figuiã uelint acciꝑe: habeat exitũ ali
dã duos illos p̾mos hoses nuptias suas fusse
furatos: et cnite mixtos ẽẽ cõcubitu ꝙ̃ eos qui
treauat/ copulasset Quã rẽ noie ligni fuisse
significatũ. unde ꝓhibiti erãt donec oꝑtuno
tꝑe iũgerẽtur. Quasi uero ĩ ea etate fñ ẽẽ tre-¬
dendi ĩrt̃. ut expectanda eẽt maturitas puber
tatis aut nõ illud tũc legittimũ eẽt cũ priũ
fieri potuisset. cũ cuĩt nõ potui sseti nõ iliq fiẽt
nisi forte sponsa erat ci pr̃ẽ tradenda. et expectã
da uotoꝵ sollepntaet cõniuii celebritas. et do¬
tis estiãtio: et cõsẽptio tabularũ Ridicutũ istud̾
ẽ ꝓpter qd̾ a rerũ gestarũ ꝓp̾etate distedit quẽ su¬
scepimꝰ asserendã: et qñtu deus uoluit donare as
seruitiꝰ Illud magis monet si iã spuãlis erat adã
nostentiã boni et mali tãꝙ̃ hoc tm̃ bonũ rrecitu¬

Expanded text:
sed ad figuram velint accipere, habeat exitum aliqsed ad figuram velint accipere, habeat exitum aliq et quibusdam, duos illos primos homines nuptias suas fuisse furatos, et ante mixtos esse concubitu, quam eos qui creaverat copulasset; quam rem nomine ligni fuisse significatam, unde prohibiti erant, donec opportuno tempore jungerentur. Quasi vero in ea aetate facti esse credillud tunc legitimum esset, cum primum fieri potuisset, cum autem non potuisset, non utique fieret; nisi forte sponsa erat a patre tradenda et expectanda erat uotorum sollemnitas et conuiuii celebritas et dotis aestimatio et conscriptio tabularum. ridiculum istuc est; praeter quod a rerum gestarum proprietate discedit, quam suscepimus adserendam et, qalis erat Adam, noscentiam boni et mali, tamquam hoc tantum bonum creatu
Abbreviated transcription (Latin):
pũt uel aꝑta ĩ corꝑali seꝑatione om̃s hdretici. uel
occulta et spuãli: ꝙͣuis ĩ ea ẽẽ corꝑalit̾ uideantur
orus tõu̾si ad uomitũ suũ. cũ post̃ remissionẽ pccoꝵ¬

Expanded text:
runt uel aperta et corporali separatione omnes haeretici uel runt uel aperta et corporali separatione omnes haeretici uel occulta et spiritali, quamuis in ea corporaliter esse uideantur, omnes conuersi ad uomitum suum cum post remissionem o
Abbreviated transcription (Latin):
quodẽ xp̃s. et iterũ sicut em̃ torpus unũẽ et mẽbra
qt̃ multa. oiã aũt mẽbra corpio cũ sint taulta: unis̃
ẽ corpus. ita et xp̃o: eo mõ etiã corpus diaboli. cui
qͣue nõ tã capiti ꝙͣ corꝑi mẽbris q cõuerut Itaq
lucifer qui manẽ oriebat᷑ et cecidit. potest ĩ tełł¬
si apostatari ĩ genus: uel a xp̃o nel ab eccłia Eid̾ ittu
cõu̾titur ad fenebras amissa luce quã portabat quẽ¬
ldmodũ qui cõntũtur ad deũ a tenebeis ad lucẽ trã¬
Teut̃ : idest qui fuerut̃ tenebre lux fuit I tẽ ĩ figura
principis tirs ꝑ ezechiesẽ ꝓphcan ĩ diabolũ dcã ĩ telligũ¬
tur tu es signaculũ silitudiris. et corona decoris. ĩ de¬
liciis ꝑadisi dei fuisti om̃i lãpade p̃cioso ornatus es ꝑ
eius dicta cõuerũt̃ ꝓadisus erñ dcã ẽ ecrlia: sicut legi¬
tui ĩ cãtico cãticoꝵ. Ortus cõclusus. fons signatꝰ. pute¬
us aque uiue. ꝑadisus cũ fructu pomorũ Inde cecide¬

Expanded text:
rum: sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa unum est corpus, ita et Christus: eo modo etiam corpus diaboli, cui quae non tam capiti quam corpori membrisque conueniant. itaque lucifer, qui mane oriebatur et cecidit, potest intellegi apostatarum genus uel a Christo uel ab ecclesia: quod ita conuertitur ad tenebras amissa luce, quam portabat, quemadmodum qui conuertuntur ad deum a tenebris ad lucem transeunt, id est qui fuerunt tenebrae lux fiunt. Item in figura principis Tyri per Ezechielem prophetam in diabolum dicta intelleguntur: tu es signaculum similitudinis et corona decoris; in deliciis paradisi dei fuisti. omni lapide pretioso ornatus es eteius dicta conueniunt. paradisus enim dicta est ecclesia, sicut legitur in Cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. inde cecide
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricationẽ ftã ẽ ⁊idest ut ꝑ illã etiã ir p̃uci¬
uicaret᷑ Nã et ipm̃ dicit p̃uaricatorẽ. ubi ait
In siłitudinẽ p̃nancatioĩs ade qͥ ẽ forma futuri
Seductũ tñ negat Nã et ĩterrogatꝰ nõ aut mu¬
lier quã dedicti mͥ seduxit me et meriducaui. s
ip̃a ĩquit dedit rã a ligno et mãductiui Ina uoͣ
serpẽo ĩ quit seduxit me Ita salomõ uir tãte sapĩe.
nũquid nã credendũ ẽ ꝙͣ ĩ simulachroꝵ cultucre¬
didit eẽ aliquit utilitatis. Sed mulierũ amori
ad hoc malũ trahenti resistere nõ eualuit faciẽs
qd̾ sciebat nõ eẽ fariendũ: ne suas quib deperi¬
bat atq de fluebat mortiferas deliciaẽ cõtrista¬
ret Ita et adã postea ꝙ̃ de ligno ꝓhibito sẽducta
mułier mãducauit eiq̃ dedit ut srmul ederent.
noluit eã cõtrutare quã credebat eẽ posse smne
suo solatio cõtabescere. si cab eius alienaretur
ãõ. et omo ilsa ĩterire discordia. nõ quidẽ trir¬

Expanded text:
uaricatione facta est, id est ut per illam etiam uir praeuaricaretur. nam et ipsum dicit praeuaricatorem, ubi ait: in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri, seductum tamen negat. nam et interrogatus non ait: mulier, quam dedisti mecum, seduxit me, et manducaui, si, inquit, dedit a ligno, et manducaui; illa uero, serpens, inquit, seduxit me. Ita Salomon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est, quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad hoc malum trahenti resistere non ualuit, faciens quod sciebat non esse faciendum, ne suas, quibus deperibat atque defluebat, mortiferas delicias contristaret. ita et Adam, posteaquam de ligno prohibito seducta mulier manducauit eique dedit, ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat posse sine suo solacio contabescere, si ab eius alienaretur animo, et omnino illa interire discordia, non quidem car