comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinus modicũ negligent &: ille uͦ incola studi osꝰ
ualde. Contigit aut̃ ut dormiret ꝑegͥnus ills u pace
Senex aut̃ qui erat uicirꝰ eoꝵ cũ ẽẽt preuidus: uidic
multitudinẽ angłoꝵ educentiũ anai ĩ eius. Cum
uenisset ad celũ ut intiaret: ficta ẽ questio de illa a¬
nima. Et uenit uox dicens. Mlanifestũ est quia mo¬
dicũ uegligens fuit: s ꝓpt̃ ꝑegrinationẽ eius apit
eu fe post hec dormuit ille in cosa & uenit onis cos¬
natio esꝰ ad eũ: angłos uͦ non uidit ille sener uenire
ad deducendã animã illius. Miratꝰ aut̃ sener. dirit.
Quomꝰ pegͥiius ille cũ negligenti or fuerit. talen glam
habuit : & hic cũ studiosus esset nichil huuisinodi
meruit: & uenit ei uox dicens. Hic studiosus citm
uenit ut dormuiret aperuit oculos suos. & uidit pa¬
rentes suos flentes: & consolata est anima enis. Pegri¬
nus uͦ ille licet negligentior fuit. nullũ tñ suoꝵ
uidit. & ingenuscens fleuit: & ds̃ consolatꝰ est eum

Expanded text:
egrinus ille modicum negligentior, ille vero indigena studiosus valde: contigit autem ut dormiret peregrinus ille in pace. Senex autem qui erat vicinus eorum, cum esset providus, vidit multitudinem angelorum deducentium animam ejus. Cum ergo venisset ad coelum ut intraret, facta est quaestio de illa anima. Et venit vox desuper dicens: Manifestum est quia modicum negligens fuit, sed propter peregrinationem ejus aperite ei. Et post haec dormivit ille indigena, et venit omnis cognatio ad eum: angelos vero non vidit ille senex venire ad deducendam animam illius. Miratus autem senex dixit: Quomodo peregrinus ille cum negligentior fuerit, talem gloriam habuit, et hic cum studiosus esset, nihil hujusmodi meruit. Et venit vox dicens ei: Hic studiosus cum venit ut dormiret, aperuit oculos suos et vidit parentes suos flentes, et consolata est anima ejus. Peregrinus vero, ille licet negligentior fuit, nullum tamen suorum vidit, et ingemiscens flevit, et Deus consolatus est eum.
Abbreviated transcription (Latin):
quate grauare uoluerit fr̃̾ ciuuis ne irascaris abu̾sus eũ:
donec oculũ tuũ dextrũ eieiat. sine causa irasceris ei.
Si aũ aliquis uult te separare a dõ: ꝓ hoc irascere:
d thessalonicenses ait. Hec est uoluntas dĩ sciica¬
tio uraᷤ : ut abstineatis uos a forni atione. Hȩc est

Expanded text:
qua te gravare voluerit frater tuus, ne irascaris adversus eum qua te gravare voluerit frater tuus, ne irascaris adversus eum donec oculum tuum dextrum ejiciat: alioquin sine causa irasceris ei. Si autem aliquis vult te separare a Deo, pro hoc irascere. ad Thessalonicenses ait: Haec est voluntas Dei sanctificatio vestra, ut abstineatis
Abbreviated transcription (Latin):
Si erĩ dñs magius uoluerit. sp̃u intelligentiȩ replebit
te : & quasi ymbies mittet tͥ eloqͥa sapientiȩ. &. aꝑiet
usq inseculũ non deiebi᷑ memoria uia. Uenit in
iicio conuersiorus suȩ abha enigrius ad quendã senem
querens consiliũ: & dicit ei. Dic mͥ abba sermonẽ quo saluus
fiam. Iile aũ dixit es. Si uis saluus fieri: quando ad aliqͣm¬
uadis non pͥus loquaris anteqͣm te ille inquirat. Cuagniꝰ
aut᷑ compunctꝰ in hoc sermone⁊ dixit. Crede mͥ multoꝰ
codices legi: &. talẽ eruditionẽ nunꝗͣ. inueni. Et multũ
prosiciens exiit. Dix̃ abba pastor. Qui docet & ñ facit
que docet.similis ẽ canali quod om̃s ad se uenientes sa¬
tat. & sordeseoꝵ lauat: seaũ ipsũ purgare ñ potest. s
omis spurcitia & inmunditia in eo est. fr̃ int̾rogauit ab¬
batẽ pastorem dicens. Quid ẽ illud quod scriptũ est. qui
irascit᷑ fr̃i suo sine causa: & ille respondit. Ex omi re

Expanded text:
Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intelligentiae replebit te, et ipse quasi imbres mittet tibi eloquia sapientiae, et aperiet usque in saeculum non delebitur memoria tua . Venit in initio conversationis suae abbas Evagrius ad quemdam senem, quaerens consilium, et dicit ei: Dic mihi, abba, sermonem quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando vadis ad aliquem, non prius loquaris antequam ille te inquirat. Evagrius autem compunctus in hoc sermone, dixit: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens exiit. Dixit abbas Pastor: Qui docet et non facit quae docet, similis est canali, quae omnes ad se venientes satiat, et sordes eorum lavat, seipsam autem purgare non potest, sed omnis spurcitia et immunditia in ea est. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quid est illud quod scriptum est: Qui irascitur fratri suo sine causa . Et ille respondit: Ex omni re
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. parentũ. frm̃. atq soroꝵ copiosa turba ui¬
dere desiderat. de sua iã immortalitate secura: s adhu¬
huc de nrã salute sollicita. Ibi chorus patͥarcharũ.
nos desiderat ciineus scõꝵ uã grandis leticia ẽ
ad istoꝵ omĩum sc̃orũ ꝑuenire consortiũ: ad istoꝵ
oĩum felioe̾ uenire complexũ. Oꝗͣ sũma ⁊ ꝑpetua
tũ ꝓphetarũ numerũ uidere sacratũ : & int̾ uirq¬
num. oartyrũ. confessoꝵ. candidatũ ciineũ interess
scõꝵ. Dixit abba yperitius. Ihesaurus monachie .ł.

Expanded text:
; parentum, fratrum atque sororum copiosa turba videre desiderat, de sua jam immortalitate secura, sed adhuc de nostra salute sollicita. Ibi chorus patriarcharum,nos desiderat cuneus sanctorum. O quam grandis laetitia est, ad istorum omnium sanctorum pervenire consortium, ad istorum omnium felicem venire complexum! O quam summa et perpetua tium prophetarum numerum videre sacratum, et inter virginum, martyrum et confessorum candidatum cuneum interesse sanctorum. Dixit abbas Hyperitius:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo racharias ad abbẽm suũ siluanũ. ⁊ inuenit
eũ in excessu mentis. & erant manus eius extensȩ in
celum. Et cũ udisset ita: clausit ostiũ ⁊ exiit. st̃ in¬
trans circa horam sextã atq nonani: inuenit eũ eodẽ
modo. Cura decimam uͦ horam pulsauit & in gresus
inuenit eũ quiescentẽ. ⁊ dicit ei. Quid habuisti ho¬
hodie pater  Qui dix̾ ei. Infirmatus sũ hodie Fili:
Ille uero tenens pedes eius: dicebat. Non ce dimittam:
nisi mͥ indicaueris euid uidisti. Respondit ei sener
Ego in cȩlum raptus sum ⁊ uidi głam uei:
⁊ illic stet usq modo & nunc dimissus s

Expanded text:
aliquando Zacharias ad abbatem suum Sylvanum, et invenit aliquando Zacharias ad abbatem suum Sylvanum, et invenit eum in excessu mentis, et erant manus ejus extensae in coelum; et cum vidisset ita, clausit ostium et exiit. Et intrans circa horam sextam atque nonam, invenit eum eodem modo. Circa decimam vero horam pulsavit, et ingressus invenit eum quiescentem, et dicit ei: Quid habuisti hodie, Pater? Qui dixit ei: Infirmatus sum hodie, fili. Ille vero tenens pedes ejus, dicebat: Non te dimittam, nisi indicaveris mihi quid vidisti. Respondit ei senex: Ego in coelum raptus sum, et vidi gloriam Dei, et illic steti usque modo, et nunc dimissus s
Abbreviated transcription (Latin):
monachis thesaritat᷑. quia xp̃m habet in fundam̃to: nec
effoditur a latronib nec furat᷑. Ibi eni᷑ nos ipse dñc
thefaurizare iubet. cũ dicit. Thesaurirate uobis thesau¬
ros in celo: ubi nec erugo nectinea ext̾minat.¬
necfures effodiunt aut furantur. Ibi &¬
apłs ueram nos denuntiat app̾hendere uitam. si dum
uiuimus in p̾senti sollicite dnĩ custodierimꝰ p̃cepta
Sine dubio ueram uitã apprehendt̃ in futuro seculo
qͥ adhuc uiuentes in mundo. illic bonoꝵ suoꝵ opũ
cotidie sibimecipsis condunt thesaurun. Hinc ⁊ alibi
seriptũ est. Pone chesaurũ tuũ in p̃ceptis aldssim. &
proderit tͥ magis quã aurũ. Thesaurus enĩ terrenus
diuitias seruat fallaces: thesaurꝰ uͦ cȩlestis utã uera
parit̾ preparat ⁊ ecernam. Ad comparti onẽ enĩ istsꝰ
tͣnsitorie uitȩ. illa dr̃ uera uita : in qua u̾tutib diui¬
tes monachi in ꝑpetuo felicit̾ cũ xꝑo regnant. Auiit

Expanded text:
monachis thesaurizatur, quia Christum habet in fundamento, nec monachis thesaurizatur, quia Christum habet in fundamento, nec effoditur a latronibus nec furatur. Ibi enim nos ipse Dominus thesaurizare jubet, cum dicit: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea extnec fures effodiunt, aut furantur . Ibi olus veram nos denuntiat apprehendere vitam; si dum vivimus in praesenti, sollicite Domini custodierimus praecepta. Sine dubio illi veram vitam apprehendunt in futuro saeculo, qui adhuc viventes in mundo, illic bonorum suorum operum quotidie sibimetipsis condunt thesaurum. Hinc et alibi scriptum est: Pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam aurum . Thesaurus enim terrenus divitias servat fallaces. Thesaurus vero coelestis vitam veram pariter praeparat et aeternam. Ad comparationem enim istius transitoriae vitae illa dicitur vera vita in qua virtutibus divites monachi, in perpetuo feliciter cum Christo regnant. Abiit
Abbreviated transcription (Latin):
onachi quidiuites bonum: Lxxxu:¬
nanst in reb terrenis. diuites ẽẽ debent in uͥtutib sc̃is ⁊ oꝑib
bonis : quia non carnales s spuales diuitie liberant a¬
nimã in die uindicte ⁊ ultionis. Unde ⁊ salomon ait
Non proderunt diuicie indie ultionis: iusticia auͦ libe¬
rabit a morte. fundamentũ enĩ qd dicit bonũ: siue xp̃m
siue bonoꝵ oꝑum significat premium. Quod sibi unus¬
qͥsq monachus bene ⁊ iuste iuuendo thesauriret in celo:
ut illic bene fundatꝰ qͣsi mons syon ñ moueat᷑ in et̾num
Domus enĩ nrã eterna ñ manu facta quȩ bonis opib edi-¬
ficat᷑ in celo: si supra petram idr supra xp̃m fuerit fun-¬
data : a nulliꝰ suꝑuenientis impetu paciet᷑ riunam Iꝑm
enĩ habet fundam̃tum: idõ nulliꝰ tenet᷑ inpulsu. The-¬
saurus enĩ terrenus quia xp̃m non habet infundam̃to:
a latronib effodit᷑ ⁊ furit᷑. Thesaurus uͦ qͥ in cęlisa scĩs

Expanded text:
onachi, qui divites non sunt in rebus terrenis, divites esse debent in virtutibus sanctis et operibus bonis, quia non carnales, sed spirituales divitiae liberant animam in die vindictae et ultionis. Unde et Salomon ait: Non proderunt divitiae in die ultionis. Justitia autem liberabit a morte . Fundamentum enim quod dicit bonum, sive Christum, sive bonorum operum significat praemium, quod sibi unusquisque monachus bene et juste vivendo thesaurizat in coelo, ut illic bene fundatus, quasi mons Sion, non moveatur in aeternum . Domus enim nostra aeterna, non manu facta , quae bonis operibus aedificatur in coelo, si supra petram , id est supra Christum, fuerit fundata, a nullius supervenientis impetu patietur ruinam. Christum enim habet fundamentum, ideo nullius timebit impulsum. Thesaurus enim terrenus, quia Christum non habet in fundamento, a latronibus effoditur et furatur. Thesaurus vero qui in coelis a sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatio scõꝵ suꝑ se tendit: ut illud possit adipis¬
ei quod in celestib appetit. Siue enim bono oꝑi. seu
uero inuigilet contẽplationi. t unc ueraciter hoc qd ag̾
bonũ est. quando ei placere ꝯcupiscit a quo ẽ. Qua
in re pensandũ est: ut omne bonũ quod agit᷑. ꝑ inten¬
cionem semꝑ ad cȩlestia leuetur. flect aũ qͥa uinbono
opere omĩ potenti do placere appetunt: & ꝑ contẽplatio

Expanded text:
contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipiscontemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, seu coelesti invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est quando ei placere concupiscit a quo est. Qua in re pensandum est ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Electi autem quia et in bono opere omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
& uitulus. ⁊ leo. & aquila est. Homo enim: rationale
ẽ animal. Uitulus aut̃: in sacrificiũ mactari solet. Leo
uero fortis ẽ besta: sicut scriptũ est. Leo fortissimꝰ besti¬
arum: ad nullius pauebit occursũ. Aquila ad sublimia e¬
uolat: & inreuerberatis oculis. solis radiis intendit. Omis
itaq qͥm ratione ꝑfectus est: homo est. Et qm̃ semetipsũ
ab huius mundi uoluptate mortificat. uitulus est. Quia uͦ¬
ipsa sua spontanea mortificatione. cont᷑ aduersa omĩa foꝵ¬
cicudinẽ securitaris habet. unde scriptũ est. iustus aut̃ qͦsi
leo confidens absq terrore erit: leo est. Quia uͦ sublimit᷑ꝰ
contemplatur ea quȩ celestia n ȩterna sunc: aquila est¬
Igit᷑ qm̃ iustus qui per rationẽ homo. ꝑsacrificiũ mortisi¬
cationis suȩ uitulus. ꝑ fortitudinẽ securitatis leo. ꝑ con¬
templaqionem uͦ efficit᷑ aquila: recte ꝑ hȩc scã animalia
signari unus qͥsq ꝑfectus potest: qͥa omĩs intentio oĩsq

Expanded text:
 simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificium mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila estm justus per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quia omnis intentio, omnisque
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Beati pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑. Nã & int̾ sua
diuina mandata. ⁊ magisteria salutaria: passioni iam
primꝰ hoc nob̾ p̾̃ceptũ adq mandatũ cõmendaũ salua¬
tor custodiendũ. Ait enĩ. Pacẽ meã do uob̾: pacẽ mei
ꝯmendo uob̾. Hanc nob̾ hereditatẽ ascendens dñs ĩ ce¬
lũ reliqͥt: & seqͥ eã ꝑ suũ fidelissimũ regẽ dauid atq¬
inqͥre pacẽ ⁊ sequere eã.Si hanc enĩ sincero corde seqͥ uo
xp̃i pace debemꝰ uersari. Si filii dĩ sumꝰ: pacifici ẽẽ de¬
bemus. Pacificos enĩ eẽ oportet dĩ filios ⁊ humiles. Men¬
te mittes. corde simplices:: sermone puros. animo inno¬
centes: affectu ꝯcordes : fidelit̾ sibimet ⁊ unanimi¬
ter coherentes. de obedient a .xiii.

Expanded text:
ait: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Nam inter sua divina mandata et magisteria salutaria, passioni jam proximus, hoc nobis praeceptum atque mandatum commendavit Salvator custodiendum. Ait enim: Pagisteria salutaria, passioni jam proximus, hoc nobis praeceptum atque mandatum commendavit Salvator custodiendum. Ait enim: Paceinquire pacem, et persequere eam . Si hanc enim sincero corde sequi vo esse, in Christi pace debemus versari. Si filii Dei sumus, pacifici esse debemus: pacificos enim oportet esse Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fideliter sibimet unanimiter cohaerentes. CAPUT XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
tosa aqua semetipsũ uoluit: quia dũ fletib siuis uitȩ
munditiã subthit. ante uĩ oculos sordidas ipsas etiã lac̾
mmonendus est monachus. ut reuerentiã habitꝰ
sui in actu. in locutione in cogitatione sua semꝑ
circũspiciat: atq ea que mundi st̃ ꝑfecte deserat: &. qͦd ostendit
humanis oculis habitu. hoc ante tñ ocłos morib p̾ten¬
bat. Clecti namq monachi cũ eis tͣnsitoria prosꝑitas
arridet. fauorẽ munti qͣsi nescientes dissimulant: &¬
forti gressu inc̾ius unde exteriꝰ subleuant᷑ calcant.
ꝑlecti monachi nullis prauȩ actionis elamorib ꝑstre¬
punt: nullo eupiditacũ temporaliũ turbulento ap¬
petitu rapiunt᷑: se nimirũ curis p̾sentis uicę necessa.¬
riis immoderatiꝰ occupare refugiunt. Sepe bona a¬
gentes monachi paterna iohuc flagella sentiunt:
ut tanto ꝑfectiores ad hereditatem ueniant: quanto
eos pie ferientis disciplina cotidie etiã de minimi

Expanded text:
tosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae tosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacryachorum. Admonendus est monachus, ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, sed curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de minimis
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Scriptũ est in libro eccłastico. Qui baptirat᷑
a mortuo ⁊ it̾um tangit illum: qͥd ꝓficit lauatio eiꝰ:
Post lauacrũ mundus esse negligit: quisqͥs pꝰlacri¬
mas. uite innocentiã non custodit. Lauant᷑ enĩ &
nequaqͣm mundi st̃ : qͥ cõmissa flere ñ desinunt.
s rursũ flenoa c̃omittunt. Baptitat᷑ scilioet a mor
git. qͥ culpã post lacͥnias appecit. Hinc ⁊ salomon
cibũ qui pectus depͥmebat proicit: s cũ ad uo¬
mitũ reu̾tit᷑ unde leuigatꝰ fuerat. rursus onerat᷑.
Et qui aonussa plangunt ꝓfecto nequitiã de qua male
satiati fuerant & quȩ mentis intima depͥmebat confi¬
tendo proiciunt: quã post ꝯfessionẽ du᷑ repetunt. re¬
sumunt. Sus uͦ in uolutabro lutidũ lauat᷑. sordidior
reddit᷑. & qͥ admissũ plangit peccatũ nec tam̃ deserit.
pene grauiori se culpȩ subicit.: qͥa ⁊ ipsã quam flendo
impetrare potuit ueniã contempnit. Et quasi in lu¬

Expanded text:
tat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur tat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortgit, qui culpam post lacrymas appetit. Hinc Salomon cibum qui pectus deprimebat projicit: sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur . Et qui admissum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ penitens qui adhuc agit qͦd penitet: nec uidetur
d̃m poscere subditꝰ. s subsannare suꝑbus. Canis reu̾sus
ao uomitu᷑ : & penitens ad peccatũ. Multi eni lacͥmas
indesinent᷑ fundunt : & peccare ñ desinunt. Quosdã
cati lacrimas fundunt: nc̃ uͦ reuuuscenti usu ea que
fleuert̃ iteranoo cõmitunt. Qui & pret̾ita uult plan¬
gere & actionib scłarib incubare. iste mundationem
non habet: qm̃ adhuc agit quȩ penitendo deflere
possit. Isayas peccatorib dicit. Lauamini mundi e¬
stote. Lauat᷑ itaq & mundus est: qui & p̾terita plã¬
git. & flenda iterũ non adnuttit. Lauat᷑ & ñ : mundꝰ.
qui plangit quȩ gessit nec deserit: ⁊ pꝰ lacrimas ea gͦ
fleuerat repetit. Sic deniq & alibi animã penitentẽ
atq iterũ delinquent̾ẽ : sermo diuinus increpat ui¬
cens. Quã uilis effecta nimis iterans uias tuas. Osqͥs
ergo culpas p̾teritas plorat. hũc necesse ẽ modũ tene¬
at: ut sic admissa defleat: ne iterũ flenda cõmit.¬

Expanded text:
n poenitens, qui adhuc agit quod poenitet: nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum . Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam cati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda commit
Abbreviated transcription (Latin):
nitate cantat. ubi iam de peccati uenia dubietas ñ est.
ubi iam securã mentẽ culpe suȩ menioria ñ audicit:
ubi ñ sub reatu animꝰ trepidat: s de eius indulgentia
liber exultat. Ammonendi st̃ cuore formidinis opp̾ssi.
ut de miscdi̾a quam postulant p̾sumant: ne ui ĩmo-¬
derate afflictionis int̾eant. Neq enĩ pie dñs ante delin-¬
quentiũ occulos flenda peccata opponeret: si ꝑ semet¬
ipsũ ea cdistͥcte ferire uoluisset. Constat enĩ qͦsd suo
iudicio abscondere uoluit. qͦs miserando preueniens
metipsos diuidicaremus : ñ utiq iubicarenirR¬

Expanded text:
rnitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, rnitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens metipsos dijudicaremus, non utique judicaremur
Abbreviated transcription (Latin):
gisse memunit deplorat: iã praua acta ñsolu̾
peserit. s amarissimis &̃ lam̃tis punit : s tñ dũ eoꝵ quȩ
egit reminiscit᷑. graui iudicii pauore terret᷑. Flectus
qͥsq iam se ꝑfecte conuertit. sed adhuc se ꝑfecte in se¬
curitate nͨ erigit: qͥa dũ quanta sit districtio extremi
examinis pensat: int̾ spem & formidinẽ sollicitꝰ tre¬
pidat : quia ustꝰ uid ex ueniens. qͥd de ꝑpetͣas repute.
meminit. s hȩc cõmissa si digne defleuerit nescit:
ac ne culpe ĩmanitas modũ penitentiȩ tͣnseat metuit
Et plerũq culpã iam ueritas relaxit: s mens afflicta
adhuc de uenia dũ ualde sibi est sollicita trepidat. Sc̃s
gͦ uir etiã hic miscdĩam suscipit. s suscepisse se nescit:
quia peecatũ suũ homo iam corrigendo ⁊ penitendo
deserit: s tñ adhuc distͥctum iudicẽ de eius retͥbutions
ꝑtimescit. Illic gͦ iustꝰ qͥlibet mised̾ias dñi libere in et̾¬

Expanded text:
gisse meminit deplorat. Jam prava acta non solum gisse meminit deplorat. Jam prava acta non solum deserit, sed amarissimis lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore terretur. Electus quisque jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, intus hac formidine sollicitus trepidat; quoniam justus judex veniens quid de perpetratis reputet, meminit, sed haec commissa, si digne fleverit, nescit. Ac ne culpae imet plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepidat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aete
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ suoꝵ reminiscit᷑. consid̾ans ubi fuit. aut iudicioꝵ
dĩ sententiã metuens. & secũ querens cogitat ubieritꝰ.
aut cũ mala uite p̾sentis sollerter attendens. merens
considat ubi est. aut cũ bona suꝑne patͥȩ contempla¬
tur : quȩ qͥa necdũ ad ipiscit᷑. lugens conspicit
ubi ñ est. Hinc iterũ psalinista ait. Potũ dedit
nob̾ in lacͥmis in mensurã. Prouidendũ est his qͥ
peccata suoꝵ oꝑũ deplorant. ut consũmata mala.
ꝑfecta diluant lam̾ta: ne plus astringant᷑ in debito
ꝑpetͣti oꝑis : & minꝰ soluant infletib satisfactionis. Scͥp¬
iũ qͥppe est. Potũ dedit nob̾ in lacͥmus in mensuram:
ut iudelicet unius cuiꝰq mens tanto penitendo com¬
punctionis suȩ bibat lacrimas: qͣnto se a do̾ menunit
aruisse ꝑ culpas: De spe ⁊ formidine elector ⁊ .xxiii.¬
lerũq mens iusti iam qͥdem quod ꝑuerse se e¬

Expanded text:
lorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum lorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est: aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Hinc Psalmista ait: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura . Providendum est iis qui peccata suorum operum deplorant, ut consummata mala perfecto diluant lamento, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura. Ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo, compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. CAPUT lerumque mens justi jam quidem quod perverse se e
Abbreviated transcription (Latin):
cõmota est: & contremuit t̾ri. De hac cõpunctionis
iurtute: dauidait. fuert᷑ mͥ lacrimȩ mee: panes die ac
nocte. Luctu suo anima pascit᷑: cũ ad suꝑna gaudia
fendo subleuat᷑. Et intꝰ quidẽ doloris sui gemitũ to¬
lerat: s eõ refectionis pabulũ ꝑcipit: qͦ hic uis amoris
ꝑlacͥmas emanat. Edecti unius cuꝰq mensponit ante
oeulos illinc districtionẽ iusticiȩ: hinc meritũ eulpȩ.
Conspicit qͦsupplitio digna sit. si parcentis pietas desit: qͦ
ꝑ lam̃ta p̾sentia . et̃na eruere pena consueuit. Omĩ po¬
tens ds̃ m̃tes carnaliũ quȩ pͥus in huiꝰ mundi fluctib ua
gabant᷑. ꝑ scĩ sp̃s aduentũ in merore penitentiȩ afflig̃.
ita contrarie a suꝑbia salubrit̾ in humilitate iaceant:
qͣs prius in hoc mari scłi alta uanitatis n ꝓsꝑitatis suȩ un¬
anima in cõpunctione uehem̾ter afficit᷑ : aut cũ ma¬

Expanded text:
commota est, et contremuit terra . De hac compunctionis commota est, et contremuit terra . De hac compunctionis virtute David ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Omnipotens Deus mentes carnalium quae prius in ancti Spiritus adventum in moerore poenitentiae affligit, ut contritae a superbia salubriter in humilitate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi ad alta vanitatis, prosperitatis suae unanima in compunctione vehementer aflicitur. Aut cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ompunctio cordis est: humilitas m̃tis cũ lacri¬
mis exoriens de recordatione peccati & timore iudi¬
cii. Illa est conuersis ꝑfectior cõpuntionis affectio: quȩ
om̃s a se carnaliũ desiderioꝵ affectꝰ repellit: & intentio¬
nẽ suã totomentis studio ui dĩ contemplatione̾ defigit
afficitur: idr uel dũ oꝑum suoꝵ mala considerat: uel
dũ desidi̾o et̾nȩ uitę suspirat. Qua tuor esse qualitite
hoc ẽ memoria p̾teritoꝵ facinoꝵ. recordatio futurarũ
penarũ: consideratio ꝑegrinationis suȩ in huiꝰ uite lon¬
ganimitate desideriũ suꝑnȩ pat̾e : quatinꝰ ad ea quãt¬
tus ualeat ꝑuenire. Quisq peecatoꝵ memoria ꝯpus¬
git᷑ ad lam̃ta: tunc dĩ se insitari sciat p̃sentia: qͣndo
exeo qd̾ seamisisse recolit. interiꝰ erubescit: suoq uidi
eio penitendo iã punit. Nã tunc petrus fieuit. qnͣdo
in eũ xp̃c respexit. Unde ⁊ psalmus. Respexit inqͥt &

Expanded text:
one Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrone Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrmis exoriens de recordatione peccati et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplatione defigit.afficitur, id est vel dum operum suorum mala considerat vel dum ad desideria aeternae vitae suspirat. « Quatuor esse qualitateshoc est memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderio supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisquis peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei servus se visitari sciat per praesentia, quando id quod se amisisse recolit, interius ercio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et Psalmus: Respexit, inquit, et
Abbreviated transcription (Latin):
parcere. quã uiuenti sine offensione p̾stare. Et ne aliqͥs de
culparũ suarũ numerositatib terreret᷑: addidit qm̃ bonꝰ.
Quis enĩ dubitet ad eñ recurrere: quẽ sibi audit posse celerri¬
no dno. ne se humana negligentia ab studiosa ⁊ sedula sup¬
plicatione suspenderet. remedii causa dicit: ut ad ꝯfessionẽ
celerẽ dnĩ debeat munere festinare. Confiteam᷑ gͦ fr̃s dño
nia sunt : & iniqͥtatẽ suã qequam cognoscere: & cognitã
uoce ꝯfessionis aꝑire. Usitatũ humani generis uitiũ est.¬
& labendo peccatũ cõmittere. ⁊ cõmissũ non ꝯsitendo ꝓ¬
dere. s negando deffendere. atq conuictũ deffendendo
multiplicare. Indicia uerȩ confessionis sunt: siunꝰqͥsq se
peccatorẽ dic̃: n id dese dicenti etiã alt̾i non contͣdicit.
Seriptũ est. Iustꝰ in pͥncipio accusator siuiẽst. Curandum
se fateri qͥsq quasi sua sponte dignat᷑ . hoc sibi dici ab

Expanded text:
parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrino Domino, ne se humana negligentia a studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. Confiteamur ergo, fratrenia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. Usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Indicia verae confessionis sunt, si unusquisque cum se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Curandum se quisque fateri quasi sua sponte, dignatur, hoc sibi dici ab
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ur̃a: & orate. ꝓ inuicẽ ut saluenuni In
hac aut᷑ sententia. illa debet c̾ẽ discretio: ut cotidiana
leuiaq pecrata alt̾utrũ coequalib conficeamꝰ: eoꝵq
cotidiana credamꝰ oratione saluari. Porro grauioris
leprȩ in mundiciã iuixta legẽ sacerdoti pandamꝰ: atq
ad eiꝰ arbitum qͣlit̾ ⁊ quanto tẽpore iusserit purificari¬
curemus. Hinc ⁊ dauidait. Reuela dño uiã tua̾. &sꝑa
ineũ. Uelũ qͦddã est densitas peccitoꝵ.: unde uia id: uita
nr̃a tenebrosa amictꝰ circundatione uestita est. Hanc re¬
uelamus: quando delicta nr̃a tenebrosa promptissime cõ-¬
fitemur. Item ipse uauid. Confitemini dño qm̾ bonus. qͣm¬
in scłm miscdia eius. Confessionẽ istã: ad medicinã peni-¬
tudinis applicandã designat. Sed & hoc qͦ ad p̃coniuᷤ dnĩ
ꝑtinere ñ dubuiꝰ est: quando maior gła pietatis confitenti

Expanded text:
peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini. In peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini. In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem, sacerdoti pandamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore curemus . Hinc et David ait: Revela Domino viam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse David: Confitemini Domino qicordia ejus . Confessionem istam, ad medicinam plenitudinis applicandam designat. Sed et hoc quoque ad praeconium Domini pertinere non dubium est, quando major est gloria pietatis, confitenti
Abbreviated transcription (Latin):
corrigit: ñ dubiũ qͦd moriens ad et̾nam tͣnseat reqͥem.
Qui aut̃ praue uiuendo. penitentiã agit ĩ mortis ꝑiculo:
sic̃ eiꝰ dãpnatio incerta est: sic remissio dubia. Quãuis per
penitentiã ꝓpitiatio peccatoꝵ sit. sine metu homo esse
ñ debet: qͥa penitentiȩ satisfactio. diuino tantũ pen¬
sat᷑ iudicio ñ humano. Pinde qͥa miseratio dĩ occulta
est: sine int̾missione fere necesse est. Neq enĩ unquã
oportet penitentẽ. habere de pecatis securitatẽ. Nã se¬
curitas negligentiã parit. Negligentia aũ: sepe ĩcautũ
ad uicia tͣnsacta reducit. Dũ ꝑ penitentiã expulsa fueri
ab homine uitia. si forte post hȩc int̾c̾edente securitate
qͣlibet culpa subrepserit: confestĩ delectationes pͥstine
uitioꝵ. mentẽ auidꝰ irrepunt : pulsantesq hominem
in consuetis oꝑib grauiꝰ ꝑtrahunt: ita ut sint nouisi¬
ma illius peiora pͥoribus: Ne confessioNe .xui.
inc iacobus apłs ait. Conficemni alterutrum

Expanded text:
ernam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consueta opera gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejoru prioribus . CAPUT XVI.peccatorum. » Confitemini alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
Alia st̃ enĩ p̃cepta qᷤ dant᷑ fidelib cõmunẽ in seculo uitã
degentib: atq alia scłi huiꝰ renuntiantibus. Illis enĩ dr̃
ut sua omĩa bene gerãt: istis ut sua omia uerelinquãt᷑.
Illi p̃ceptis generalib astringunt᷑: isti p̾cepta gen̾alia
ꝑfectiꝰ uiuendo tͣnscendunt. Ad ꝑfectũ non sufficit:
nisi abnegatis onũb suis. etiã se ipsũ qͥsq ab neget.S qͥd ÷
se ipsũ abnegare nisi uoluptatib ꝓpͥis renuntiare. ut qͥsuꝑ¬
bus erat sit humilis : qui iracundus. esse studeat mansuetꝰ:
Nam si ita qͥsq renuntiet qͥb possidet om̃ib ut sius ñ reñ¬
tiet morib. ñ est xp̃i discipłs. Qui enĩ renuntiat reb suis
sua abnegat. qͥuero renuntiat morib pͣuis. semetipsũ
scilicet abnegat. Unde ⁊ dñs. Quult inqͥt pꝰmne uenire:¬

Expanded text:
lia sunt enim praecepta quae dantur fidelibus communem in saeculo vitam degentibus, atque alia saeculo renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuuntur; isti praecepta generalia, perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me ve
Abbreviated transcription (Latin):
interna mentis acie p̾sentiã dĩ .& angłice sotietatis fieqͥnrtiã
contẽplant᷑. Uia sine offendicło: iuita monachi sine cu¬
orditat is ⁊ amoris impedim̃to. Dũ enĩ qͥsq a consortio
mundi abstrihit᷑: nec eupiditis eũ obligat consentientẽ.
necatuiciat sentientẽ. ħonũ÷ corporalit᷑ remotũ eẽ a nũdo:
s in ulto ÷ melꝰ uoluntate. Utrũq aut̃.: uuo ꝑfecto. Ile

Expanded text:
is acie praesentiam Dei, et Angelicae societatis frequentiam contemplantur. Via sine offendiculo, vita monachi, sine cupiditatis et amoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius voluntate. Utrumque autem viro perfecto
Abbreviated transcription (Latin):
tentię. fac̾ aninũ & sua facta subtiliꝰ discutere: & dona
dĩ quȩ contẽp̃sit flendo cõmenorare. Hichil aut̃ peius:
quã culpã agnoscere nec deflere. Duplice̾ hab̾e debet fle¬
tũ inpenitentia omis peccator: siue qͥa ꝑnegligentiam
bonũ nonfecit: seu qͥa malũ ꝑ audatiã ꝑpetrauit. Qͦs
enĩ oportuit ñ gessit: & gessit qd agere ñ oportuit. Ille
penitentiã digne agit. qͥreatũ suũ satisfactione legitima
plangit. condem pnando scilicet atq deflendo qͦ gessit:
tanto in deplorando ꝓfundiꝰ. quanto extitit in peccando
ꝓcliuius. Ille penitentiã digne agit. qͥsic p̃terita mala de¬
plorat: ut futura iteru᷑ nͨ cõmitat. Nam qͥ plangit pec¬
catũ ⁊ iterũ admittit peccatũ. qͣsi si qͥs lauet laterẽ crudũ:
quẽ qͣntomagis eluerit. tanto ampliꝰ lutũ facit. Quãuis
qͥsq sit peccator n impiꝰ. si aopenitentiã conu̾tat᷑. ꝯsequi

Expanded text:
tentiae facit animum sua facta subtilius discutere, et dona tentiae facit animum sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. Duplicem habere fletum debet in poenitentia omnis peccator. Sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, consequi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ introrsus discutiens. ante udiciũ uehement᷑ era¬
minat : ut districtꝰ uidex eo iã tranqͥlliꝰ ueniat. & cor
quod discutere appetit pro culpa punitũ cernat: qa
ea dum nos punimus ipse nequa qͣm in extremo exami¬
ne udicat. paulo attestante qͥ ait. Si nosmetipsos diui¬
dicaremꝰ: non utiq udicarem᷑. Quod exteriꝰ agimꝰ. nͥ
penitentia int̾ueniente diluamiis: in secreto iudicioꝵ
dĩ sub quadã occultatione seruat᷑: ut quandoq etiã
de sigillo seereti. ereat ad publicũ udieii. Cũ uͦ ꝓmalis
quȩ fecimꝰ disciplinȩ flagello atterimꝰ. &. hec ꝑpeniten¬
tiã deflemus: iniqͥtatẽ nrãm signat ⁊ curat: qͥnec in¬
ulta deserit hic. nec ĩ iudicio punienda seruat. Bene
se udieat iutꝰ in hac uita: ne iudicet᷑ a dõ laminatione
ꝑpetua: Tunc aũ iudiciũ de se qͥsq sumit: qndo ꝑ dignã
penitentiã sua pͥua facta condemnat. Amaritudo peni¬

Expanded text:
ipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer exaipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus Judex eo jam tranquillius veniat, et cor quod discutere appetit, pro culpa punitum cernat. Quia eam dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Paulo attestante qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Quod exterius agimus nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec multa hic deserit, nec in judicio puniendo servat. Bene se judicet justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Amaritudo poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccato: alt̃ uͦ offerri ĩ holo caustũ uibet᷑. Holo caustum
nãq totũ incensũ dr̃. Unũ gͦ tuirturẽ ꝓpeccato offe¬
rimus: cũ ꝓculpa gemitũ uamus. De alt̾o uͦ holo caustũ
facinꝰ: cũ ꝓ eo qͦd bona negleximus. nosmetipsos funditꝰ ac¬
cendentes igne doloris ardemus. Beatꝰ iob post flagella. ꝓfi¬
ciens: a semetipso ĩ magna sii ledargutio ẽ discutiens dicit.¬
Iecireo pse me rephendo: & ago penitentiã in fauilla & cine¬
re. In fiuilla enĩ ⁊ cinere penitentiã agere est: contem¬
plata sũna essentia. nichil aliud ꝙͣ fauillã se cinerẽq aag¬
noscere: In cilitio. apitas & conpunctio pecroꝵ: in eine¬
re aũ pulius ostendit᷑ mortuoꝵ ł t iccuro utruĩq adhi¬
beri ad penitentiã solet: ut in conpunctionis cilitio oo¬
gnosca mus qͥd ꝑ culpas fecimus: & in faulla cineris per¬
pendamꝰ quid ꝑudiciũ facti sumus. Fidelis qͥsq dũ co¬
gitationes in uidicio exqͥri subtilit̾ non ignorit. semet¬

Expanded text:
 offerri in holocaustum jubetur . Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus. De altero vero holocaustam facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus accendentes, igne doloris ardemus. Beatus Job post flagella proficiens, et semetipsum in magna redargutione discutiens dicitIdcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam in favilla et cinere . In favilla enim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. In cilicio asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque adhiberi ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culpas fecimus, et in favilla cineris, perpendamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semet
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ a dõ arbitnt᷑: qͥb hoc scłm ad om̃e cõmodũ ꝓsperat᷑.
Serius aũ dĩ cuncta huiꝰ mundi cont̾ria st̃: ut dũ ista ad¬
uersa sentiunt. ad cȩleste desidiũ ardentiꝰ excitentiur
Magna ap̃ dm̃ refulget gr̃a. qͥhuic mundo cõtẽs¬
tibił fuerit. Nã re uera ne.¬
cesse e᷑: ut quem
mundus odit. diligat᷑ a deo.
Sc̃i uri idõ cõtẽp¬
nere cupiunt mundũ. ⁊ motũ mentis ad suꝑna reuo¬
care: ut ibi se recolligant unde defluxer̃t: & inde se sub¬
trahant. unde disꝑsi sunt. Qui post renuntiationẽ mũ¬
di. ad suꝑnã pat̾am scĩs desidiis inhiat : ab hac t̾rena in¬
tentione quasi qͥbdã pennis subleuatꝰ erigit᷑. & in quo
lapsus erat ꝑ gemitũ conspicit: &. ubi ꝑuenerit cũ gaudio

Expanded text:
m ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera neest, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde dispersi sunt. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pennis sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat per gemitum conspicit, et ubi pervenerit cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
senex. qͥa fr̃ qͥad obedientiã patͥs spũ alis animũ dedĩt.
maiorẽ mercedẽ habet: quã ille qͥ m heremo solus reces¬
serit. Quia hii qͥse ĩ heremo religant. arbitͥo suo de scłõ
recesserunt. Hic aũ ordo qͥse ad obediendũ dedit. om̃s
ofilii bona est obedientia: quȩ ꝓpt̾ om̃ fit. Intendite ergo
filii uͥtutis huiꝰ aliqͦd ex parte uestigiũ. Obedientia: salꝰ
est omi ũfideliũ. Obedientia: genitͥe: omĩũ iurtutum.
Obedientia: regni celoꝵ inuent̾e est. Obedientia: celũ api¬
ens. ⁊ hominẽ de t̾ra eleuans. Obeoientia: cohabitatrix ẽ
angłoꝵ. Obedientia: scoꝵ omiũ cibus est. Exhac enim
ablacłatati sut̃: &. ꝑ hanc ad ꝑfectionẽ uener yrit:¬

Expanded text:
er qui ad obedientiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesserit: quia ii qui se in eremum relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes o filii, bona est obedientia, quae propter Deum fit. Intendite ergo, filii, virtutis hujus aliqua ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium. Obedientia genitrix est omnium virtutum. Obedientia regni coelorum inventrix est. Obedientia coelum aperiens, et hominem de terra elevans. Obedientia cohabitatrix est angelorum. Obedientia sanctorum omnium cibus est. Ex hac enim ablactati sunt, et per hanc ad perfectionem venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit dñs: qͥa qͥuult in uob̾ ẽẽ magnꝰ. fiat omiũ nouiꝰ¬
simus ⁊ seruus. si c̃ sibꝰ hõĩs ñ uenit ministri s minist̾re.
Plantauit qͥdã senex lignũ aridũ in heremo. ⁊uolens
obedientiã frĩs ꝓbare : dix̃ ei. ꝑsingłos dies riga lignũ
istud: donec fructũ ferat. Erat aũ longe ab eis aqͦ: ita¬
fr̃ ille: lignũ illd̾ uiride factũ est ⁊ fructũ attulit. Su¬
mens aut̃ exfructi eiꝰ senex deculit adeccłiam: ⁊ dip̃
crib Accipite n⁊ manducate obȩdientiȩ fructũ. Dicelut
senex qͥa nichil sic qͥrit dõ ab his qͥ iniciũ habent ꝯũsa¬
tionis: qͦmͦ obedientiȩ laborẽ. Quidã scłaris renuntiaũ
scło & uenit ĩ monasteriũ adducens secũ filiũ suũ par¬
uulũ: quẽ albas tenens infantulũ osculabat᷑. Et dix̃ patͥ
es. Aias hunc: & ille respondit. Etiam. . iterũ dix̃ illi.
Uiligis eũ : ẽt respondit. Etiã. Postea dix̃ illi abla. Tolle gͦ¬

Expanded text:
fiat omnium novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies riga lignum istud, donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis aqua. Qu, lignum illud viride factum est, et fructum attulit. Sumens autem ex fructu ejus senex, detulit ad Ecclesiam, et dixit fratribus: Accipite et manducate obedientiae fructum. Dicebat senex, quod nihil sic quaerit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eu
Abbreviated transcription (Latin):
fectio hoĩs est: humilitas. Quantũ enĩ qͥs ad humilitat᷑
ꝓfecerit. & inclinatꝰ fuerit. tantũ eleuabit᷑ as pfectũ. qr
humilitas magnũ opꝰ ẽ ⁊ diuinũ. Uia aut̃ huniliatis
hȩc est: ut labores corporales assumere debeat homo
& habeat se ipsũ peccatorẽ.⁊ ponat se subiectũ in om̃ib
& ñ attendat aliena peccata. s sua semꝑ aspiciat. ⁊ dep̾¬
cet᷑ ꝓ illis. sine intermissione dm̃ De pace.xii.
emo enĩ se ap̃s dm̃ magis exaltat: ꝙͣ qͥ se ap̃semet¬
ipsũ ꝓpt̾ dm̃ humiliat. Ad hoc enĩ a dñõ humilis ex¬
altat᷑: ut filius dĩ ⁊ heres xp̃i uocet᷑. Tantũ est ut pa¬
cẽ sequat᷑: qͥa pacẽ qͣrere debet ⁊ sequi filius pacis. Talit̾

Expanded text:
fectio hominis est hfectio hominis est hprofecerit, et inclinatus fuerit, tantum elevabitur ad profectum, quia humilitas magnum opus est et divinum. Via autem humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum peccatorem et ponat se subjectum in omnibus, et non attendat aliena peccata, sed sua semper aspiciat, et deprecetur pro illis sine intermissione Deum. CAPUT XII. De pace. Nemo se apud Deum magis exaltat, quam qui se apud semetipsum propter Deum humiliat. Ad hoc enim a Deo humilis exaltatur, ut filius Dei et haeres Christi vocetur. Tantum est ut pacem sequatur, quia pacem quaerere debet et seq