comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. ut notum facerẽt uobis sacramentũ.
uoluntatis suȩ scdm beneplacitum enuis quod
ꝓposuit meo in dispensationem plenitudinis
temꝑum instaurare omnia in xpisto. quȩ in
cęlis &e quȩ in terra sunt in ipso. In quo etiam
sorte uocati sumus predestinati scđm ꝓpositũ
eius. qui oĩa oꝑatur sccłm consiliũ uoluntatis
suȩ. ut simꝰ in laudẽ głȩ eiꝰ: qui ante sꝑauimꝰ in¬
xp̃o. In quo ce uos cum audissetis u̾bũ u̾itatis
euuangelium salutis ur̃e. in quo et credentes
signati estis spiritu ꝓmissionis scõ. qui est
pignus hereditatis nr̃ȩ in redemptionem
adquisitionis: in laudem głȩ ipsiys.
ropterea et ego audiens fidem ur̃am quȩ
est in domino ih̾u & dilectionem intex omneᷤ
sanctos. non cesso gr̃as agens ꝓuobis. memo¬
riam uestri faciens in orationib meis: ut deus
domini nr̃i iħu xp̃i pater głe det uobis sp̃m¬

Expanded text:
notum faceret nobis sacramentum voluntatis sue: secundum beneplacitum ejus: quod proposuit in eo 431 dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo: que in celis et que in terra sunt in ipso. In quo etiam sorte vocati sumus: predestinati secundum propositum ejus: qui omnia operatur secundum consilium voluntatis sue: ut simus in laudem gChristo in quo et vos cum audissetis verbum veritatis evangelium salutis vestrae in quo et credentes signati estis Spiritu promissionis Sancto qui est pignus hereditatis nostrae in redemptionem adquisitionis in laudem gloriae ipsius propterea et ego audiens fidem vestram quae est in Domino Iesu et dilectionem in omnes sanctos non cesso gratias agens pro vobis memoriam vestri faciens in orationibus meis ut Deus Domini nostri Iesu Christi Pater gloriae det vobis sp
Abbreviated transcription (Latin):
portas: sed radix te. Dicis ergo. fracti suitt
rami: ut et ego inserara bene ergo ꝓpter¬
fide sta. Noli altum saꝑe: sed time. Si eñ
deus naturabilis ramis non ꝑeꝑeit. ne forte i
tibi parcat. Uide ergo bonitatem: & seuerita¬
tem dei. In eos quidem qui cecideront seueri¬
tatem: in te autem bonitatemdei. Six on ꝑman¬
ris. Sed et illi si non ꝑmanserint in increduli¬
tate inserentur. Potens est eninideus iterum.
oleastro & contranaturam  insertus es in bo¬
nam oliuam. quantomagis hii sccłm naturam
inserentur suȩ oluiẽ. Nolo enim uos ignora¬
re fratres mysterium̃ hoc. ut non sitis uobis
ipsi sapientes: quia cecitas ex parte contigit
in isrł. donec gentium plenitudo intraret:¬

Expanded text:
portas, sed radix te. Dicis ergo: Fracti sunt portas, sed radix te. Dicis ergo: Fracti sunt rami ut ego inserar. Bene. fide sta: noli altum sapere, sed time. si enim deus naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat. uide ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonitatem, si permanris. Sed et illi si non permanserint in infidelitate, inserentur: potens est enim Deus iterum oleastro et contra naturam insertus es in bonam olivam quanto magis hii secundum naturam inserentur suae olivae nolo enim vos ignorare fratres mysterium hoc ut non sitis vobis ipsis sapientes quia caecitas ex parte contigit in Israhel donec pleni
Abbreviated transcription (Latin):
domino digne scĩs. & assistatis ei in quibus¬
cumq negotiis ur̃i indiguerit: & enim ip̃a
quoq astitit multis. & mͥ ipsi. Salutate pris¬
quam & aquilam adiutores meos inxp̃o iħu.
qui ꝓ anima mea suas ceruices subposuerũt.
quib ego non solus gr̃as ago. sed & cunctȩ
eccłiȩ gentium. & domestica eorum eccłia
Salutate ephenentum dilectum michi

Expanded text:
Domino digne sanctis, et assistatis ei in quibusDomino digne sanctis, et assistatis ei in quibuscumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ipsi salutate Priscam et Aquilam adiutores meos in Christo Iesu qui pro anima mea suas cervices subposuerunt quibus non solus ego gratias ago sed et cunctae ecclesiae gentium et domesticam eorum ecclesiam salutat
Abbreviated transcription (Latin):
precedentib annis : cum in ispaniam ꝓficisci
ceꝑo. sꝑo quod preteriens uideam uos. & auob̃
deducar illuc: si uobis primum ex parte frri¬
itus fuero. Nunc igitur ꝓficiscar iħerłm: mi¬
nistrare scĩs. ꝓbauerunt enim macedones
&e achaia collationem aliquam facere in pau¬
ꝑes sanctoꝵ: qui sunt iherłm. Piacuit enim
eis. & debitores sunt eorum. Clm̃ si spiritaliũ
eorum participes factȩ sunt gentes. debent
ce in carnalib ministrare eis. Hoc igitur com
summauero & assignauero eis fructum hunc:
ꝓficiscar ꝑuos in ispaniam. Scio autem qm̃
ueniens ad uos: in habundantia benedictio¬
nis xp̃i ueniam. Obsecro igitur uos fratres
tis ꝓ me ad dñm: ut liberer ab infidelibus¬
qui sunt in udea. & obsequii mei oblatio ac¬
cepta fiat in iherosolima scĩs. ut ueniam ad uoᷤ
in gaudio ꝑuoluntatem dei ce refrigerer
uobiscum: deus autem pacis sit cum omnib
phebem sororem nr̃am. quȩ est in ministerio
eccłe quȩ est cenchris. ut eam suscipiatis in

Expanded text:
annis cum in Hispaniam proficisci coepero spero quod praeteriens videam vos et a vobis deducar illuc si vobis primum ex parte fruitus fuero nunc igitur proficiscar in Hierusalem ministrare sanctis probaverunt enim Macedonia et Achaia conlationem aliquam facere in pauperes sanctorum qui sunt in Hierusalem placuit enim eis et debitores sunt eorum nam si spiritalium eorum participes facti sunt gentiles debent et in carnalibus ministrare eis hoc igitur cum consummavero et adsignavero eis fructum hunc proficiscar per vos in Hispaniam scio autem quoniam veniens ad vos in abundantia benedictionis Christi veniam obsecro igitur vos fratres tis me io accepta fiat in Jerusalem sanctis, ut veniam ad vos in gaudio per voluntatem Dei, et refrigerer vobiscum. Deus autem pacis sit cum omnibusPhoeben sororem nostram, quae est in ministerio Ecclesiae, quae est in Cenchris: ut eam susci
Abbreviated transcription (Latin):
qui est primitiuus asiȩ inxp̃o ihu. Salutate ma¬
riam. quȩ multum laborauit in uobis. Salu¬
tate andronicum & iuliam cognatos & con¬
captiuos meos. qui sunt nobiles in apłis. qui ⁊
ante me fuerunt in xpisto. Salutate amplia
tum dilectissimum michi: in domino. Salu¬
ꝓbum inxp̃o. Salutate eos: qui sunt ex aristo¬
boli domo. Salutate herodionem cognatum
meum. Salutate eos qui sunt ex narcissi do¬
mo: qui sunt in domino. Salutate triphonã
&e triphosam: qui multum laborauerunt in

Expanded text:
mitivus Asiae in Christo Jesu. Salutate Mariam, quae multum laboravit in vobis. Salutate Andronicum et Juliam cognatos et concaptivos meos, qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo. Salutate tum, dilectissimum mihi in Domino. Saluprobum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Salutate Herodionem, cognatum meum. Salutate eos qui sunt ex Narcisii domo, qui sunt in Domino. Salutate Triphaenam, et Tryphosam, quae laborant in
Abbreviated transcription (Latin):
tute sp̃c sc̃i. Certus sum autem fratres mei or
ego ipse de uobis. qm̃ & ipsi plem estis dilectio¬
ne. repleti omni scientia: ita ut possitis alter
utrum monere. Audatius autem scripsi uobiᷤ
fratres ex parte tanquam inmemoriam uos re-¬
diicens. ꝓpter gr̃am quȩ data est mͥa deo. itt
sim minister xp̃i iħu in gentib sanctificans
euuangelium dei: ut fiat oblatio gentium ac-¬
cepta. & sanctificata. in sp̃u sancto. Habeo igit᷑
głam in xp̃o iħu: ad deum. Non enim audeo
aliquid loqui eorum. quȩ per me non efficit
xpistus in obedientia gentium uerbo & fc̃is
in uirtute signorum &e ꝓdigiorum in uirtite
spiritus sancti: ita ut ab iherłm ꝑcireuitum
usq ad illiricum repleuerim euuangeliũ xp̃i.
Sic autem predicaui euuangelium hoc non
ubi nominatus est xpistus. ne suꝑ alienum
fundamentum edificarem: sed sicut scͥptũ
est. Quib non est annuntiatum deeo uideb̾t.
& qui non audierint intelligent. Propter quod
&e impediebar plurim um uenire ad uos. Nũc¬

Expanded text:
tinet. 15:14 CERTUS SUM AUTEM FRATRES MEI ET EGO IPSE DE VOBIS, QUONIAM ET IPSI PLENI ESTIS DILECTIONE, REPLETI OMNI SCIENTIA, ITA UT POSSITIS ALTutrum monere. Audatius autem scripsi vobis fratres ex parte: tanquam in memoriam vos reducens: propter gratiam, quae data est mihi a Deo, ut sim minister Christi Jesu in gentibus, sanctificans Evangelium Dei, ut fiat oblatio gentium accepta, et sanctificata in Spiritu sancto. Habeo igitur gloriam in Christo Jesu ad Deum. Non enim audeo aliquid loqui eorum, quae per me non efficit Christus in obedientiam gentium, verbo et factis: in virtute signorum et prodigiorum, in virtute Spiritus sancti: ita ut ab Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum repleverim Evangelium Christi. Sic autem praedicavi Evangelium hoc, non ubi nominatus est Christus, ne super alienum fundamentum aedificarem: sed sicut scriptum est: Quibus non est annuntiatum de eo, videbunt: et qui non audierunt, intelligent. Propter quod et impediebar plurimum venire ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
patbã. ħman: &e qͥ cũ eis sunt fr̃s. Salutate fio¬
logũ. & iuliã. nereũ. ⁊ sororẽ eiꝰ olimpiadem: &
omnes sanctos quicum eis sunt. Salutate inui¬
cem in osculo sancto. Salutat uos omnis eccłia
xp̃i. Rogo auten uos fratres. ut obseruetis eos
qui dissenssiones & offendicula preter doctri¬
nam qͣm uoᷤ didicistis faciunt. & declinate ab
illis. hunismodi enim xp̃o domino nostro
non seruiunt: sed suo uentri. Et ꝑ dulees
sermones &e benedictiones seducunt corda
innocentium. Uestra enim obecdientia. ubiq
diuulgata est. Gaudeo igitur in uobis. sed
uolo uos sapientes esse in bono: & simplices in
malo. Deus autem pacis conterit satanan
sub pedib ur̃is uelociter. Grã domini nostri
iħu xpisti uobiseum. Salutat uos timotheꝰ
adutor meus & lucius ce iason ce sosipater

Expanded text:
eis sunt fratres salutate Filologum et Iuliam Nereum et sororem eius et Olympiadem et omnes qui cum eis sunt sanctos salutate invicem in osculo sancto salutant vos omnes ecclesiae Christi rogo autem vos fratres ut observetis eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam vos didicistis faciunt et declinate ab illis huiusmodi enim Christo Domino nostro non serviunt sed suo ventri et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium vestra enim oboedientia in omnem locum divulgata est gaudeo igitur in vobis sed volo vos sapientes esse in bono et simplices in malo Deus autem pacis conteret Satanan sub pedibus vestris velociter gratia Domini nostri Iesu Christi vobiscum salutat vos Timotheus adiutor meus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dico. Num quid non audierunt: Et quidẽ
in omrem terram exiuit sonus eorum: &e infi¬
nes orbis terrȩ uerba eorum. Sed dico. Numqͥ d
istł non cognouit : Primus moyses dicit. Ego
ad emulationem uos adducam in non gentem.
in gentem insipientenr in iram uos mittam.
Isayas autem: audet &e dicit. Inuentus sum
Totadie expandi manus meas ad ppłm non¬
credentem: &e contradicentem michi.¬
ico ergo. Numquid reppulit deus
populum suum: Absit. Nam ce ego
iscłita sum ex semine abrabam. de¬
tribu beniamm. Non reppulit deus plebem
suam quam presciit. An nescitis in helia. qͥd
dicit scriptura. quemadiodim interpellat
deum aduersum isrł: Domine ꝓpħas tuos
occiderunt. altaria tua suffoderunt.⁊ ego
relictus sum solus: &e querunt animam meã.
Sed quid dicit illi responsum diuinum:
Reliqui michi septem milia urorum. qui ñ¬

Expanded text:
 Nunquid non audierunt? Et quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Sed dico: Nunquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit: Ego ad aemulationem vos adducam in non gentem, in gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet et dicit: Inventus sum Tota die extendi manus meas ad 125 pocredentem et contradicentem dico ergo numquid reppulit Deus populum suum absit nam et ego Israhelita sum ex semine Abraham tribu Beniamin non reppulit Deus plebem suam quam praesciit an nescitis in Helia quid dicit scriptura quemadmodum interpellat Deum adversus Israhel Domine prophetas tuos occiderunt altaria tua suffoderunt et ego relictus sum solus et quaerunt animam meam sed quid dicit illi responsum divinum reliqui mihi septem milia virorum
Abbreviated transcription (Latin):
munda sunt: sed malum est homini quiꝑ
offendiculum manducat. Sonum est nos
manducare carnem & non bibere uinum.
neq in quo frater tuus offendit aut scanda¬
litatur: aut infirmatur. Tu fidem habes pe¬
nes temet ipsum: babe coram deo. Beatys qͥ
non iudicat semet ipsum: in eo quod probat.
Elui autem discernit si manducauerit. dãp¬
natus est quia non ex ftoe. Omne autem quod
non est ex fioe: peccatum est. Debemꝰ autem
nos firmiores in becillitates infirmorum sustinẽ:
& non nobis placere. Unus quisq uestrum pro¬
ximo suo placeat in bonum:. ad edificationẽ
Et enim xpistus non sibi placuit. sed sicut scͥꝑ¬

Expanded text:
munda sumunda suoffendiculum manducat bonum est non manducare carnem -et non bibere uinum neque in quo frater tuus offendit aut scandalizatur aut infirmatur. tu fidem, quam habes penes temet ipsum, habe coram deo. beatus qui non iudieat semet ipsum in eo quo probat. qui autem discernit, si manducauerit, damnatus est, quia non ex fide. omne autem quonon est ex fide, peccatum est. Debemus autem nos firmiores imbecillitates infirmorum sustinere, et non nobis placere. Unusquisque nostrum proximo suo placeat in bonum, ad aedificationem. Etenim Christus non sibi placuit . 33. Satis
Abbreviated transcription (Latin):
xit: ut ⁊ uiuorum &e mortuoꝵ dominetur.
tuum: Omnes enim astabimꝰ: ante tribu¬
nal dei. Scriptum est enim. uiuo ego dieit
dominus. qm mͥ flectetur omne genu. & con¬
ficebitur omnis lingua deo. Itaq unusqͥsq¬
nr̃m ꝓse rationem reddet deo. Non ergo am¬
plius inuicem iudicemꝰ sed hoc uidicate ma¬
gis. ne ponatis offendicłm fratri. uel scandalũ.
cio &e confido in domino ihu quia nichil
commune ꝑ ipsum. nisi ei qui existimat qͥd
commune esse: illi commune est. Si enim
ꝓpter cibum frater tuus contristatur. aut¬
scandalitatur: iam non scłm caritatem
ambulas. Noli cibo tuo illum ꝑdere: pro
quo xp̃s mortuus est. Non ergo blasphemet᷑
bonum nr̃m. Non est enim regnua dei
ticia in sp̃u sancto. Qui enim in hoc seruit
xp̃o. placens est deo: &e ꝓbatus est homi¬
pacis sunt sẽe¬
temur. & quȩ edifica
tionis sunt:
istodiamus. Noli ꝓpter
escam destruere: opus dei. Om̃tiia quidem

Expanded text:
xit, ut et mortuorum et vivorum dominetur. xit, ut et mortuorum et vivorum dominetur. tuum? Omnes enim stabimus ante tribunal Dei. Scriptum est enim : Vivo ego, dicit Dominus, quoniam mihi flectetur omne genu, et confitebitur omnis lingua Deo. Itaque unusquisqro se rationem reddet deo. non ergo amplius inuicem indicemus. sed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum fratri uel scandalum. scio et confido in domino Iesu, quia nihil commune per ipsum, nisi ei qui existimat quid commune esse, illi commune est. si enim propter cibum frater tuus contristatur, contristatur, iam non secundum caritatem ambulas. noli in esca tua illum perdere. pro quo Christus mortuus est. non ergo blasphemetur bonum nostrum. non est enim regnum dei dium in spiritu sancto. qui enim in hoc seruit Christo, placet deo et probatus est homipacis sunt sectemur, et qutionis sunt stodiamus. nolite escam destruere opus dei. omnia quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& in puditiciis. nonin contemptione ce emu¬
latione: sed induimini dñm iħm xpistum.
&e carnis curam ne feceritis in desideriis. In fir¬
mum autem in fide assumite. non ur oiscep¬
tationib cogitationum. Alius enim quidem¬
credit manducare omnia. Qui autem infir¬
mus eit: olera manducet. Is qui manducat.
non manducantem non sꝑnat. & qui non
manducat manducantem non uidicet:
deus enim illum assumpsit. Tu quis es qui
urdices alienum seruum: Suo dño stat.
auet cadit. Stabit autem. Potens est enim
.us. itatuere illum. Nam alius uidicat
diem inter diem. alius autem nrdicat omñ
diem. Unus quisq in suo sensu habundet.
Qui sapit diem: domino sapit. Et qui
manducat domino manducat: gr̃as enim
agit deo. Et qui non manducat. dño non
manducat: &e gr̃ãs agit deo.
emo enim nr̃m sibi uiuit: & nemo sibimo¬
ritur. Siue enim uiuimꝰ. domino uiuimus.
siue morimur dommo morimur. Siue et¬
go uiuimus siue morimur: domini sumus.
In hoc enim xpistus mortuus est &e resurre¬

Expanded text:
contentione et aemulatione: sed induimini dominum Iesum Christum. et carnis curam ne feceritis in desideriis. Infirmum autem in fidem adsumite, non in disceptationibus cogitationum. alius enim credit manducare omnia: qui autem. infirmus est, holera manducet. is qui manducat non manducantem non spernat: et qui non manducat manducantem non iudicet: deus enim illum adsumpsit. tu quia es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit: stabit autem, potens est enim deus statuere illum. nam alius iudicat diem inter diem, alius iudicat omnem diem. unusquisque in suo sensu abundet. qui sapit diem, domino sapit : et qui manducat, domino manducat: graagit Deo. E qui non manducat, Domino non manducat, et gratias agit Deo.nemo enim nostrum sibi uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus: siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus, siue morimur, doIn hoc enim Christus mortuus est et resurre
Abbreviated transcription (Latin):
Alui autem resistunt: ipsi sibi dampnationẽ
adquirunt. Et enim principes non sunt a¬
mori boni oꝑis: sed mali. uis autem nonti¬
mere potestatem: Bonum fac : &e habebis lau¬
dem ex illa. Dei enim minister est tibiin boñ.
Si autem malum feceris: time. Non enun
sine causa: gladium portat. Dei enim minis¬
ter est uindex in iram ei: qui malum agit.
Ideoq necessitate subditi estote. non solum
ꝓpter iram: sed ꝓpter conscientiam. Ideo enĩ
&e tributa prestatis. ministri enim sunt dei:
in hoc ipsum seruientes.
Leddite ergo omnib debita. Cui tributum:
tributum. Cui uectigal. uectigal. Cui ti¬
morem: timorem. Cui honorem: honorem.

Expanded text:
ui autem resistunt, ipsi sibi damnationem adquirunt. nam principes non sunt timori boni operis, sed mali. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. dei enim minister est tibi in bonum. si autem malum feceris, time non enim sine causa gladium portat. dei enim- minister est, uindex in ira ei qui malum . agit. ideo necessitate subditi estote non solum propter iram, sed et propter conscientiam. ideo enim et tributa praestatis, ministri enim dei sunt, in hoc ipsum seruientes. reddite omnibus debita: cui tributum, tributum: cui uectigal, uectigal: cui timorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam. Quomͦ ergo reputata est:
In circumcisione. an in preputio: Non in
circumcisione: sed in preputio. Et signum ac
cepit circumcisionis signacłm iusticie fidei.
quȩ est in preputio patris nostri abrahe. ut
fieret prter omnium eredentium ꝑ p̾putium:
ut repiet᷑ & illis adiusticiam & sit pater
circumcisionis. non his tantum qui sunt ex
circumcisione. sed his quisrestantur uesti¬
gia eiꝰ: quȩ est in preputio fidei patris nr̃i
abrahe. Non enim ꝑ legem ꝓmissio abrahe
aut semini eiꝰ. ut heres esset mundie sed per
iusticiam fidei. Si enim qui ex lege. heredes
st̃: exmanita ẽ fides. abolita ẽ ꝓmissio. lex enĩ irã oꝑ¬
atur. Ubi enim non est lex: nec p̃uaricatio.
deo ex fide. ut scł̾m gr̃am firma sit ꝓmissio
omni semini. Non ei qui ex lege est solum. secl
&e ei qui ex fide est abrahȩ. qui est pater omni¬
um nr̃m: sicut scriptum est. Quia patrem mul

Expanded text:
ad justitiam. Quomodo ergo reputata est? ad justitiam. Quomodo ergo reputata est? in circumcisione, an in praeputio? Non in circumcisione, sed in prcepit circumcisionis signaculum justitiae fidei, quae est in praeputio patris nostri Abrahae, ut sit pater omnium credentium per praeputium, ut reputetur et illis ad justitiam, et sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione sed et his qui sectantur vestigia quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae non enim per legem promissio Abrahae aut semini eius ut heres esset mundi sed per iustitiam fidei si enim qui ex lege heredes sunt exinanita est fides abolita est promissio lex enim iram operatur ubi enim non est lex nec praevaricatio ideo ex fide ut secundum gratiam ut firma sit promissio omni semini non ei qui ex lege est solum sed et ei qui ex fide est Abrahae qui est pater omnium nostrum sicut scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
nus ce iustificans eum qͥ ex fide est
bi est ergo głatio tua. Exelusa est. ꝑ qua
legem: factorum: Non: sed ꝑ legem froei. Ar¬
bitramur enim ustificari hominem ꝑ fidem:
sine oꝑib legis. An iudeorum deus tantum:
Nonne &e gentium: Immo et gentium. Em̃
uidem unus deus qui iustificauit errcũcisio¬
nem ex fide: & preputium ꝑfidem. Legẽ
ergo destcuimꝰ ꝑ fidem: Absit. Sed legem
ham ex oꝑib legis iustificatus est: habet glo¬
riam. sed non apud patrem: Quid enim scrip
tura dicit: Eredioit abraham deo: &e reputa¬
tum est eiadisticiam. Ei autem qui oꝑatur
merces non imputatur scd̃m grãm. secl sedm
debitum: ei uero qui non oꝑatur: credenti au¬
tem in eum qui iustificat impium. reputat᷑
sicut et dauid dicit. Seatitudinem hominis.
cui deus accepto fert iusticiam: sine oꝑibus.
Beati quorum remisse sunt iniquitates: & qͥ¬
rum tecta sunt peccata. Deatus uir cui non
imputauit dñs peccatum. Neatitudo ergo
Dicimus enim quia reputata est abrahe: fideᷤᷤ

Expanded text:
us et iustificans eum qui ex fide est Iesu ubi est ergo gloriatio exclusa est per quam legem factorum non sed per legem fidei arbitramur enim iustificari hominem per fidem sine operibus legis an Iudaeorum Deus tantum nonne et gentium immo et gentium quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem legem ergo destruimus per fidem absiham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum. Quid enim dicit Scriptura? Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum; ei vero qui non operatur, credenti autem in eum qui iustificat impium, deputatur sicut et Dauid dicit beatitudinem hominis, cui deus accepto fert iustitiam sine operibus: \'beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. beatus uir, cui non inputauit dominus pecDicimus enim quia reputata est Abrahae fides
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ in uasa miscdie. quȩ preparauit in głam&
Quos ce uocauit nos deus non solum ex iudeis.
secd etiam ex gentibus: sicut in oseẽ dicit. uo¬
cabo non plebem meam plebem meam. &e non
tum est eis non plebs mea uos: ibi uocabuntur
filii deiuiui. Isayas autem clamat: ꝓ isrł. Si
fuerit numerus filiorum isrł tanquam arena
maris: reliquiȩ saluȩ fient. Uerbum enim con¬
summans ce adbreuians in equitate. quia uer¬
sicut predixit ysaias. Nisi dominus sabaoth
reliquisset nobis semen. sicut sodoma fuisse¬
mus: & sicut gomorra similes facti fuissemus.¬
Quid ergo dicimus quod gentes quȩ non secta¬
bantur iusticiam apprehenderunt iusticiã.
iusticiam autem qui ex fide est isrł uerosec¬
t ando legem iusticiȩ. in legẽ iusticie ñ ꝑuenit e
Quare: Quia ñ ex fide. s quasi ex oꝑib. Offende

Expanded text:
suae in vasa misericordiae, quae praeparavit in gloriam. Quos et vocavit nos non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus in Osee dicit: Vocabo non plebem meam, plebem meam: et non tum est eis: Non plebs mea vos: ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consummans, et abbrevians in aequitate: quia versicut praedixit Esaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma fuissemus, et sicut Gomorrha similes fuissemusQuid ergo dicimus, quod gentes quae non sectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam; justitiam autem, quae ex fide est: Israel vero sectando legem justitiae, in legem justitiae non pervenit? Quare? quia non ex fide, sed quasi e
Abbreviated transcription (Latin):
enim omnes qui ex istł. hii sunt isrłitȩ: neq
quia sunt semen abrahȩ. omnes filii abrahe¬
s ĩ ysaac uocabitur tibi semen. roest non qͥ
filii carnis hii filii dei. sed qui filii sunt ꝓmissi¬
uerbum hoc est. Scd̃m hoc tempus ueniam:
&e erit sarȩ filius. Non solum autem illi. sed &¬
rebecca ex uno concubitu habens ysaac patrẽ
nostrum. Cum enim nundum nati fuissent
aut aliquid egissent. bomaut mali. ut sccłm
electionem ꝓpositum dei manerer: non exoꝑi¬
bus sed ex uocatione dictum est ei. quia maior
seruiet minori: sicut scriptum est. Ia cob dilexi:
esau autem odio habui. Quid ergo dicemus:
Num quid iniquitas aput deum:. Absit.
Moysi enim dicit. Miserebor cui misereor
e misccłiam p̃stabo cui miserebor.¬
itur non uolentis neq currentis: ied
miserentis est dei. Dicit enim script᷑a pha¬
raoni. quia in hoc ipsum suscitaite. ut
ostendam in te urtutem meam: & ut an¬
ñ cietur nomen meum in uniuersa terra.¬

Expanded text:
n omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae: neque quia sunt semen Abrahae omnes filii, sed, In Isaac vocabitur tibi semen , id est, non qui filii carnis, hi filii Dei; sed qui filii promissiuerbum hoc est: secundum hoc tempus ueniam et erit Sarae filius, non solum autem, sed Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patrem nostrum. cum enim nondum nati fuissent aut aliquid egissent electionem propositum Dei maneret non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori sicut scriptum est Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Moysi enim dicit. Miserebor cui misereor, et misericordiam praestabo cui misereboritur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Dicit enim Scriptura Pharaoni: Quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te fortitudinem meam, ut annuntietur nomen meum in universa terra
Abbreviated transcription (Latin):
Dices itaq mͥ. Quid adhuc queriture uolun¬
tati enim eiꝰ. quis tesistit ⁊ O homo tu quises.
qui respondeas deoͦ Numquid dicit figmentũ
ei qui se fuixit. quid me fecisti sic: An non ha¬
bet potestatem figulus luti. ex eadem massa
facere aliud quidem uas in honorem. aliud
uero in contumeliaorͦ Quod si uolens deus osten

Expanded text:
cis itaque mihi: Quid adhuc quaeritur? voluntati enim ejus quis resistit? O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei, qui se finxit: Quid me fecisti sic? An non habet potestatem figulus luti, ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in con
Abbreviated transcription (Latin):
de uiro. uocabitur adultera: si fuerit cum alio
uro. Si autem mortinis fuerit uir eiꝰ: libera¬
i est a lege uiri. ut non sit adultera si fuerit
asl estis legi ꝑ corpus xpisti. ut sitis altenus qͥ
ex mortuis resurrexit: ut fructificaremus
deo. Cum enim essemꝰ in carne. passiones pec¬
catorum quȩ ꝑ legem erant. oꝑabantur
in menbris nostris: ut fructificarent morti.

Expanded text:
te viro, vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro; si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ut non sit adultera, si fuerit cati estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius, qui ex morte resurrexit, ut fructificaremus Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum quae per legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificaremus morti.
Abbreviated transcription (Latin):
N am peccatum occasione accepta. ꝑ mandatũ
seduxit me : &e ꝑ illud occidit. Itaq lex quid̃
sancta. & mandatum sc̃m: & iustum & bo¬
num. Quod ergo bonum est: mͥ factum est¬
mors: Absit. Sed peccatum ut appareat pec¬
catum. ꝑ bonum mͥ oꝑatum est mortem:
ut fiat supra modũ peccans peccatũ ꝑmanda
cimus autem quia lex spiritalis Etum.¬
est. ego autem carnalis sum uenundatꝰ sub
enim quod uolo bonum hoc ago. sed quod odi
malum illud facio. Si autem quod nolo il¬

Expanded text:
mandatum seduxit me et per illud occidit. itaque lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. quod ergo bonum est, mihi mors est? absit. sed, ut peccatum appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carenim quod uolo bonum, hoc facio, sed quod nolo malum, hoc ago; si autem, quod nolo, il
Abbreviated transcription (Latin):
Tropter quod mexcusabilis es o homo
omnis qui uidicas. In quo enim alterum
ndicas : te ipsum condempnas. Eadem
enim agis: quȩ iudicas. Scimꝰ emim qm̃
iuditium dei est. sccłm ueritatẽ: in eos qͥ
talia agunt. Existimas autem hoc o homo¬
omnis qui uidicas eos quia talia agurit &
facis ea. quia tu effugies uroitium dei : An
diuitias bonitatis eiꝰtpacientiȩ &e longani¬
mitatis contempnis: Ignoras qñt benigni¬
tas dei ad penitentiam te adducit: Sccłm

Expanded text:
os: «Inexcusabilis es, o homo, omnis qui iudicas: in quo enim alterum iudicas te ipsum condemnas, eadem enim agis que iudicas». 26 Et in iudicium dei est secundum ueritatem in eos qui talia agunt. existimas autem hoc, o homo, qui iudicas eos qui talia agunt, et facis ea, quia tu effugies iudicium dei? an diuitias bonitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis, ignorans quoniam benignitas dei ad paenit
Abbreviated transcription (Latin):
in spiritu: si sp̃c dei tamen habitet in uobis.
Siquis autem sp̃m xpisti non habet: hic non
est eius. Si autem xp̃s in uobis est. corpus
qui dem mortuum est ꝓpter peccatum: spiritꝰ
uero uiuit. ꝓpter iustificationem. Quod si
sp̃c eius qui suscirauit iħm ã mortuis habi¬
tat in uob̾. qui suscitauit iħm xp̃m ã mor¬
tuis. uiuificabit & mortalia corꝑa uestra:¬

Expanded text:
in Spiritu si tamen Spiritus Dei habitat in vobis si quis autem Spiritum Christi non habet hic non est eius si autem Christus in vobis est corpus quidem mortuum est propter peccatum spiritus vero vita propter iustificationem quod si Spiritus eius qui suscitavit Iesum a mortuis habitat in vobis qui suscitavit Iesum Christum a mortuis vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ion ergo regnet peccatum in uestro mortali
torꝑe. ut obediatis concupiscentiis eius: sed
neq exhibeatis menbra ur̃a arma iniquitatiꝰ
peccato. sed exhibete uos deo tanquam ex mor¬
tuis uiuentes: et menbra ur̃a arma iusticiȩ deo.

Expanded text:
on ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore, ut oboediatis concupiscentiis eius. sed neque exhibeatis membra uestra arma iniquitatis peccato, sed exhibete uos deo tamquam ex mortuis uiuentes et membra uestra arma iustitiae deo.
Abbreviated transcription (Latin):
spem in spem credicdit. ut fieret pater multa¬
tum gentium: scłm quod dictum est ei.
Sic etit semen tuum: sicut harena maris.
Et non est infirmatus in fide. nec considerauit
corpus suum iam emortuum. cum fere centũ
annorum esset: & emortuam uuluam sarȩ.
deo. plenissime sciens quia quecumq ꝓmisit
potens est &e facere. Ideo: &e reputatum est
illi adiusticiam. Non est autem scriptum
tantum ꝓpter ipsum. quia reputatum est
illi ad iusticiam: sed & ꝓpter nos. quib repu¬
tabitur credentib in eum. qui suseitauit dñm

Expanded text:
spem in spem credidit, ut fieret pater multarum gentium, secundum quod dictum est ei: Sic erit semen tuum sicut stellae coeli . Et non infirmatus in fide, non consideravit corpus suum emortuum, cum fere centum esset annorum, nec emortuam vulvam Sarae . Deo, plenissime sciens quia quaecunque promisit, potens est et facere. Ideo et reputatum est illi ad justitiam. Non est autem scriptum tantum propter ipsum, quia reputatum est illi ad justitiam, sed et propter nos, quibus reputabitur credentibus in eum qui suscitavi
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ad legem enim peccatum erat: in hoc
mundo. Peccatum autem non impitabatur
cum lex non esset. Sed regnauit mors ab adam
usq ad moysen. etiam in eos qui non peccaue¬
runt in similitudinem preuaritationis ade:
qui est forma futuri. Sed non sicut delictum.
ita et donum. Sienim unius delicto multi
mortui sunt: multomagis gr̃ã dei &e donum
in gr̃a unius hominis iħu xp̃i in omnes ha¬
bundauit: & non sicut ꝑunum peccatum.
ita ce donum. Nam iudicium quidem ex uno
in condempnationem. gr̃a autem ex multis
delictis: in iustificationem uitȩ. Si enim in
unius delicto mors regnauit ꝑunum. multo
magis habundantiam gr̃ȩ & donationis a&e
iusticiȩ accipientes in uitam regnabunt: ꝑunũ

Expanded text:
Usque ad legem enim peccatum in hoc mundo: peccatum autem non imputabatur, cum lex non esset; sed regnavit mors ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae qui est forma futuri sed non sicut delictum ita et donum si enim unius delicto multi mortui sunt multo magis gratia Dei et donum in gratiam unius hominis Iesu Christi in plures abundavit et non sicut per unum peccantem ita et donum nam iudicium ex uno in condemnationem gratia autem ex multis delictis in iustificationem si enim in unius delicto mors regnavit per unum multo magis abundantiam gratiae et donationis et iustitiae accipientes in
Abbreviated transcription (Latin):
is. In felix ego homo. quis me liberabit de cor¬
ꝑe mortis huius: Gracia dei ꝑ iħm xpistum
dñm nostrum. oitor ego ipse mente ser
go nunc dampnationis est his qui sunt inxͦ
iħu: qui non sccł̃m carnem ambulant. Lex

Expanded text:
elix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum. Igitur ego ipse mente servgo nunc damnationis est iis, qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant. Lex
Abbreviated transcription (Latin):
mi essemꝰ sccłm tempus: ꝓimpiis mortuꝰ est:
uix enim ꝓ iusto quiꝰ moritur. Nam ꝓ bono
forsitan quis audeat mori: Commendat ã
suam caritatem deus in nobis. qm̃ cum ad¬
huc peccatores essemꝰ: ꝓ nobis xp̃c mortiuis

Expanded text:
mi essemus Christus pro impiis mortuus est, uix enim pro iusto quis moritur, nam pro bono forsitan quis audeat mori, commendat autem deus suam caritatem in nobis quoniam cum adhuc peccatores essemus Christus pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sccd̾m oꝑa eiis his quidem qui sunt secłm
pacientiam boni oꝑis głam &e honorem. & in¬
corruptionem: querentib uitam eternam.
his autem qui excontentione &e qui non ad¬
quiescunt ueritati. credunt autem iniquita¬
ti: ira &e indignatio. tribulatio &e angustia.
in omnem animam hominis oꝑantis malũ.
iudei primum & greci. Gła auttem ce honor
& pax omni oꝑantibonum: uroeo primum
ce greco. Non est enim ꝑsonarum acceptio:
apud deum. Quicumq enim sine lege pecca¬
uerunt: sine lege ꝑibunt. Et quicumq in le¬
ge peccauerunt: ꝑlegem iudicabuntur. Nos

Expanded text:
is quidem qui secundum patientiam: boni operis gloriam et honorem et incorruptionem querentibus vitam eternam. His autem qui ex contemptione sunt et qui non acquiescunt veritati: credunt autem iniquitati: ira et indignatio. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum: Judei primum et Greci. Gloria autem et honor et pax omni operanti bonum Judeo primum et Greco. Non est enim personarum acceptio apud Deum. Quicumque enim sine lege peccaverunt: sine lege peribunt. Et quicumque in legem peccaverunt: per legem judic
Abbreviated transcription (Latin):
imaginis corruptibilis hominis. & uoluerũ
&e quadrupedum & serpentium. Ptopter qͥd
tradidit illos deus in desideria cordis eorum.
in immundiciam: ut contumeliis afficiant
corꝑa sua in semet ipsis. qui commu tauerũt
ueritatem dei in mendatium. & coluerunt
&e seruierunt creaturȩ potius quam creatori:
feminȩ eorum immutauerunt naturalem
usum: in eum usum qui est contra naturam.
Similiter autem & masculi relicto naturali
usu feminȩ exarserunt in desioeriis suis in
inuicem. mascħ in masculos turpitudinem
oꝑantes: &e mercedem quam oportuit erroris
sui in semet ipsis recipientes. Et sicut non ꝓ¬
bauerunt deum habere ĩnoticiam. tradidit
eos deus in reꝓbum sensum: ut faciant ea¬
quȩ non conueniunt. Repletos omm iniqui¬
tate. malitia. fornicatione. auaritia. neqͥtia.¬

Expanded text:
ominis et volucrum et quadrupedum et serpentium. Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semet ipsis. Qui commutaverunt veritatem Dei in mendatium et coluerunt et servierunt creature potius quam creatori, feminae eorum immutaverunt naturalem usum, in eum usum qui est contra naturam. Similiter autem masculi relicto naturali usu feminae, exarserunt in desideriis suis in invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes; et mercedem, quam oportuit, erroris sui in semetipsis recipientes. Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia; tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt; repletos omni iniquitate, malitia, fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
i me ꝓmptum est &e uobis qui romȩ estis eunai¬
selitare. Non erubesco enim euuangelium.
uutus enim dei est: in salutem omni credenti.
uideo: primum &e greco. Iusticia enim deuneo
reuelatur ex fide in fidem: sicut scriptum ẽ.
ustus autem: ex fide uiuit. Reuelatur autẽ

Expanded text:
in me promptum est et vobis qui Rome estis evangelizare. Non enim erubesco evangelium. Virtus enim Dei est in salutem omni credenti: ludeo primum et Greco. Justicia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem. Sicut scriptum est. Justus autem ex fide vivit. R\. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
suo uoce grandi. de nocte consurgens: ma¬
ledicenti simił est. Tecta ꝑstillantia in die
frigoris: &e litigiosa mulier cõparantur. Qi
retinet eam quasi qui uentum retineat: et ole¬
um dexterȩ suȩ uocet. ferrum ferro acuitur
et homo exacuit faciem amici sui. Qui ser¬
uat ficum comedet fructum eius: & qui
custos est dñi sui glorificabitur. Quomͦ
in aquis resplendent uultus ꝓspicientiũ:
sic corda hominum manifesta sunt pruden¬
tib. Infernus et ꝑditio numquã replebũ¬
tur: similiter et oculi hominum insati¬
abiles. Quomͦ ꝓbatur in conflatorio ar¬
gentum et in fornace aurum: sic ꝓbatur

Expanded text:
suo voce grandi, de nocte consurgens masuo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplsic corda hominum manifesta sunt prudentibus infernus et perditio non replentur similiter et oculi hominum insatiabiles quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur
Abbreviated transcription (Latin):
dit patrem suum. Qui coaceruat diuin
usuris. et fenore liberali: in pauꝑes con¬
gat eas. Qui declinat aurem suam nea¬
at legẽ: oratio eiꝰ erit execrabilis: xli.a¬
Ui decipit iustos in uia mala. in inte
suo corruet: et simplices possidebunt be
eius: Sapiens sibi uidetur uir diues:
per autẽ prudens scrutabitur eum. In
ultatione iustoꝵ multa gła est: regni¬
bus impiis runȩ hominum. Qui absci¬
dit scelera sua non dirigetur: qui auit
confessus fuerit et reliquerit ea. miscdi
consequetur. Seatus homo qui semꝑel

Expanded text:
ndit patrem suum. Qui coacervat divitias ndit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ptisanas feriente desuꝑ pilo: non auferet᷑
ab eo stultitia eius. Diligenter agnosce
uultum ꝑecoris tui: tuosq greges con¬
sidera. Non enim habebis iugiter potesta¬
tem: sed corona tribuetur. in generatione¬
et generationẽ. Aꝑta sunt prata. oe ap¬
paruerunt herbȩ uirentes: &e collecta
sunt fena de montib. Agni ad uestim̃
tum tuum: & hedi ad agri pretium. Sitf.¬
ficiat tibi lac caprarum in cibos tuos:
et ad necessaria domus tuȩ: & ad uictũ
absq terrore erit. Propter peccata ts
multi principes eiꝰ: & ꝓpter homini
sapientiam: et horum scientiam qu
dicuntur. uita dulcis longior erit
pauꝑ calumpnians pauꝑes. similis
ẏmbri uehementi: in quo paratur fan
eui derelinquunt legem. laudant im¬
um: qui custodiunt succendunt᷑ con
eum. Uiri mali non cogitant iuditium
autem requirunt dñm: animaduert
omnia. Melior est pauꝑ ambulans i
plicitate sua: quam diues prauis itua¬
bus. Qui custodit legem filius sapi
est: qui autẽ pascit cõmessatores. confi¬

Expanded text:
ptisanas feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faenantum tuum: et haedi, ad agri pretium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos, et ad necessaria domus tuae, et ad victumabsque terrore erit. Propter peccata terrae multi principes ejus: et propter hominis sapientiam, et horum scientiam quae dicuntur, vita ducis longior erit. Vir pauper calumnians pauperes, similis est imbri vehementi, in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. Viri mali non cogitant judicium: qui autem requirunt Dominum, animadvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confu
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autẽ cum quadã die uenis¬
sent filii dei. &e starent coram dño: uenis¬
set quoq satan inter eos: & staret in conspec¬
cu eius: ut diceret dñs ad satan Unde ueniᷤ:
Qui respondens ait Circuiui terrã: et ꝑam¬
bulaui eam Et dixit dñs ad satan. Num¬
quid considerasti seruũ meum iob. quod ñ
sit similis ei in terra. uir simplex et rectꝰ ac ti¬
mens deum. ac recedens a malo. &e adhuc re

Expanded text:
actum est autem, cum quadam die venissent filii Dei, et starent coram Domino, venisset quoque Satan inter eos, et staret in conspectu ejus, ut diceret Dominus ad Satan: Unde venis? Qui respondens ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Et dixit Dominus ad Satan: Numquid considerasti servum meum Job: quod non sit ei similis in terra, vir simplex et rectus, ac timens Deu
Abbreviated transcription (Latin):
Cui respondens satan:ait: Sellem ꝓpelle.e
cuncta quȩ habet homo: dabit ꝓanima
sua. Alioquin. mitte manũ tuã &e tange
oseius &e carnẽ: et tunc uidebis quod in
facie benedixrit tͥ Dixit ergo dominus ad
satan. Ecce in manu tua est: uerumtam̃
animã illius serua

Expanded text:
atan ait pellem pro pelle et cuncta quae habet homo dabit pro anima sua alioquin mitte manum tuam et tange os eius et carnem et tunc videbis quod in facie benedicat tibi dixit ergo Dominus ad Satan ecce in manu tua est verumtamen animam illius serva
Abbreviated transcription (Latin):
hoc additum est in finib idumeȩ &e arabiȩ:
et erat ei antea nomen iobab. & accepit uxo¬
rem arabissam: genuit filium cui nomen-
erat enon Erat autẽ ipse filius quidẽ ⁊ are
de esau filiis filius. De matre uero borra: ita
ut sit quintus ab abraham. Et hii sunt re-¬
ges. qui regnauerunt in edom: in qua et ip¬
se regnauit regione: Drimus bila. filius be¬
hor: et nomen ciuitatis eiꝰ denna haba. Post
autẽ balac iobab: qui uocatur iob Post
hunc chusam: qui erat dux ex themanoꝵ
regione. Post hunc ada filius baead. qui
excidit madian in campo moab: &e nomen

Expanded text:
 Ausitide, in finibus Idumaeae et Arabiae, et erat ei antea nomen Jobab. Et accepit uxorem Arabissam. Genuitque filium, cui nomen erat Ennon. Erat autem ipse filius quidem Zarae, de Esau filiis filius, de matre vero Bosram, ita ut sit quintus ab Abraham. Et hi sunt reges qui regnaverunt in Edom, in qua et ipse regnavit regione. Prius Balaac filius Boor, et nomen civitatis ejus Dennaba. Post Balaac autem Jobab, qui vocatur Job. Post hunc Casum, qui erat dux et Themanorum regione. Post haec Adad filius Barad, qui excidit Madian in campo Moab: et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sis uel a malignis lectorib non debeo rep̃¬
hendi: Habeant qui uolunt ueteres librõ.
uel ĩmenbranis purpureis auro argentoq
descriptos. uel uncialib ut uulgo aiunt
litteris. onera magis exarata quã codices:
dum mͦ mͥ meisq ꝑmittãtyauꝑes habere scedu¬
las. et non tam pulchros codices quam emen¬
ta est Eligat unusquisq quod uult: ⁊ stu¬
diosum se magis quã maliuolum probet:¬

Expanded text:
sis, vel a malignis lectoribus non debeo reprsis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam ementa est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ferme scripturarũ cantica cõprehendi:
Legat filonẽ. iosephum. origenẽ. cesariensẽ
eusebium. et eorum me testimonio uerum
dicere comꝓbabit: Audiant qua propter ca-¬
nes mei. iccirco me in hoc uolumine labo.¬
rasse: non ut interpretationẽ antio uã re¬
prehenderẽ. sed ut ea que in illa aut obseu¬
ra sunt aut omissa: aut certe uiuo senptoꝵ
deprauata. manifestior nr̃a interpretatio¬
biuiis inter graminaticos et rethores & philo¬
sophos: detriti sumus Quod si apud grecos
ruscante. iudeus aquila et sẏmmachus ac
therdotion. iudaizantes heretici sunt repti¬
qui multa mysteria saluatoris subdola
interpretatione celarunt. &e tamen in
planantur ab ecclesiasticis uiris. quato.
magis ego xp̃ianus de parentib xp̃ianis
natus. et uexillum crucis in mea fronte
portans. cuius studiũ fuit omissa repetere.
deprauata corrigere. & sacramenta ȩcclesiȩ
puro oe fideli aperire sermone. uel a fastidio.¬

Expanded text:
omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatiobulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecosruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt receptiqui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen in planantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidio
Abbreviated transcription (Latin):
pio itaq uoluminis usq ad uerba iob:
apud hebreos ꝓsa oratio est: Porro a uerbis
in quib iob ait: Pereat dies in quo natꝰ
sum ce nox in qua dictum est conceptꝰ
est homo: usq ad eum locũ ubi ante finẽ
uoluminis scriptum ẽ. iccirco ipse me rep̃¬
hendo. &e ago penitentiã in fauilla ⁊ cͥmere:
exametri uersus sunt. dactilo spondeoq cur¬
rentes. et ꝓpter linguȩ ydioma erebro reci¬
pientes.⁊ alios pedes non earumdẽ sillabaꝵ:
sed eoꝵdem tempoꝵ Interdum quoq rith¬
mus ipse dulcis ⁊ tinnulus fertur numeris
lege resolutis: quod metrici magis quã sin¬
plex lector intelligunt: A supradicto autẽ
uersu. usq ad finem libri: parum comna
quod remanet. ꝓsa oratione contexitur
Quod si cui uidetur incredulum. metro
scilicet esse apud hebreos: & in morẽ nostri
flacci greciq pindari. & alchei. et saffo. uel
psalteriũ. uel lamentationes iheremie. uel

Expanded text:
pio itaque voluminis, usque ad verba Job, pio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus est homo, usque ad eum locum, ubi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel