comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
partus quãquã fructus eẽ ñexistimã¬
t̃. quia ñ temere aneille eius reicau¬
sa conparant̃. utpariant. augent m̃
heditatem. quipꝰpe cũ ea omĩa. fiant łx¬
ditana dubium nẽ qumn possessor si.
aut possioeat autpꝰ petitam heditatẽ
coiomalo fecit. quominus possidet.
oebeat restituere. ¶S⁊ pẽsiones que
sint. nã umultoꝵ honestoꝵ uiroꝵ¬

Expanded text:
partus quamquam fructus esse non existimantur, quia non temere ancillae eius rei causa comparantur ut pariant, augent tamen hereditatem: quippe cum ea omnia fiunt hereditaria, dubium non est, quin ea possessor, si aut possideat aut post petitam hereditatem dolo malo fecit quo minus possideret, debeat restituere. Sed et pensiones, quae sint: nam et in multorum honestorum uiro
Abbreviated transcription (Latin):
buissent. quare bona ad se ꝑtinere
extimassent. usꝙ ad eo dimitaxat.
manduee. quo primũ sc̃iret quiꝙe¬
amasepeti. id̾ cumpͥmũ aut demni¬
tiatum fuisset ei. ant lntĩs aut edic¬
tis aduocatus eẽt. censuerunt. ¶Ap¬
otandaẽ gͥ nob̾ stugłis u̾bis senatus ꝯ¬
sulti congruens int̃pretatio. ¶ Ait
locũ habebit. ⁊ siciuntati petet.In pͥ

Expanded text:
buissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, mandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris uel edicto euocatus esset. censuerunt.' aptanda est igitur nobis singulis uerbis senatus consulti congruens interpretatio. Ait locum habebit: et si ciuitati peteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ possessor audiendus sit. siuelit
rentrad̾e lict detĩorem factam. ñ
petitor sip̃cium desideret ꝙ inuere¬
cimomnut tale oesiderium anuõ
quia exrebeditaria locupletior ut.
nd̾ ꝙͣ amplius h̃t exp̃cio restituere

Expanded text:
gis possessor audiendus sit, si velit rem tradere licet deteriorem factam, non petitor, si pretium desideret, quod inverecundum sit tale desiderium: an vero, quia ex re hereditaria locupletior sit, et id quod amplius habet ex pretio restituere
Abbreviated transcription (Latin):
rimus om̃s ħediearias actioẽs inħe¬
ditatis petitionẽ uenire. Querntur
uitũ cum suanatura ueniant. anceͣ
ut puta ẽ quedam actio que inficiati¬
one crescit. ntrum cũ suo increm̃to.
anuõ sim̃plũ uenit. ut legis aꝗue :
rum ¶Id̾ rec it ait finorali iudicio ꝗ¬
dẽpnatus sit possersor defuncto. ñ pꝰ¬
secum de deutẽ nore. officio udicis li¬
facultatem. quãduiꝰ udicati ꝯueni

Expanded text:
imus omnes hereditarias actiones in hereditatis petitionem uenire, quaeritur, utrum cum sua natura ueniant an contra. ut puta est quaedam actio, quae infitiatione crescit: utrum cum suo incremento an uero in simplum uenit, ut legis Aquiliarum. Idem recte ait, si noxali iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis lifacultatem, quamd
Abbreviated transcription (Latin):
ortarium gebisbit. utrũ totũ hemontati
expensum felati analiquid epatͥino¬
nineuis utinid factus locupletior in¬
&eait̃. ꝙ solebut i pẽ eriogare añ oelatã
iuetum cortidianũ eriogasset. nã ⁊ di¬
endi fidci cominssi eã pecpeim incot¬
pꝰ pactimonu pithcocori redusete xꝓo¬

Expanded text:
tarium ebibit: utrum totum hereditati expensum feratur an aliquid et patrimonio eius? ut in id factus locupletior uideatur, quod solebat ipse erogare ante delatam uictum cottidianum erogasset. nam et diendi fideicommissi nec pretium in corpus patrimonii Pythodori redisse
Abbreviated transcription (Latin):
possessor. ttaꝙͣ iͥ siplis uenlerint.
res elecno de bebit eẽ actorio ut p̃ciũ
consequatur. alioqnͣ lueret̃ asiquid
poo. ¶Quo tpr̃ locupletiot ẽẽ debeat
bonefidei possessor oubitatur. sima:¬
gis ẽiei uidi cãde ip̃s spectandueẽ.
fruetus intelliguntut deduetis in

Expanded text:
possessor. itaque et si pluris uenierit res, electio debebit esse actoris, ut pretium consequatur: alioquin lucretur aliquid praedo. Quo tempore locupletior esse debeat bonae fidei possessor, dubitatur: sed magis est rei iudicatae tempus spectandum esse. Fructus intelleguntur d
Abbreviated transcription (Latin):
Laisus qͥuilñs ñerat totum ꝗcquid
ap̃se fũt ꝯsũp sisset sine dubio ñtent̾¬
retur qͣ si locupletior non factus. s in
ꝓposita questione trib diuisiombnos la¬
ti. uña pͥmadeĩde aua  ⁊ posse dieuotũ¬

Expanded text:
is qui heres non erat totum, quidquid apud se fuit, consumpsisset, sine dubio non tenetur, quasi locupletior non factus. sed in proposita quaestione tribus uisionibus relatis, una prima: deinde alia posse dici t
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝓcui cebebit deoucere ꝗd sui gełe¬
tur. ¶ Sicut aũt suptuni ꝗ̃ fecͣ ded̾ue̾it
ita si facere debint. necfecit culpe hꝰ
reet rationẽ nisibone fidei posses¬
sorẽ. tunc u quia qͣsi suam rẽ neglex̃.
nullĩquerele subicctus ẽ antepetitã he

Expanded text:
o debebit deducere quod sibi debetur. Sicut autem sumptum quem fecit deducit, ita si facere debuit et non fecit culpe huius reddat rationem, nisi bone fidei possessor est. Tunc enim quia quasi rem suam neglexit, nulli querele subiectus est ante petitam he
Abbreviated transcription (Latin):
carepõt. nec ulli eroeptio oatur posse¬
son. ¶ueniunt heeres inheditatis
petone. inquib po seilor retenti¬
onẽ babuit ñ etiam repentionẽ. uł
isuurauerat de fuetuo petitoront
a̾usent. tenebit᷑ ħ noĩe. Iꝯẽꝙ erit

Expanded text:
care potest nec ulla exceptio datur possessori. Ueniunt et hae res in hereditatis petitionem, in quibus possessor retentionem habuit, non etiam petitionem: ueluti si iurauerat defunctus petitoris ramiserit, tenebitur hoc nomine. idemque erit
Abbreviated transcription (Latin):
comuiai restituerit hereditatem. uł
nngłas res p̃stiterit petiabeo ħeoita¬
tem posse. quia ht̃ condietiõnẽ e
distraxit excausafidĩ comiussi sol ͦ¬
uit petiheditatem ab eoposse. quia
repetere põt. srilus caab actiones
suas diuntaᷤxat eñ prãturum. cum
taret. legatoꝵ noĩe desuo soluit. si
quis ^ intestato eam heregitatem eiũ¬
sibi ñy spererit stipulat̾ione. ẽiucta
heditate legata redoratram̃ eius ꝗ a
fieri põt uteo tp̃r soluĩt legata quo
aohuc nulla controu̾siaꝰ motasit. ⁊
obid nullam int̾po suĩt cautonẽ. pla¬
or ineo casu euicta heditate gandã
eprepenᷤtionẽ. s⁊cum cessant᷑e cau̾iti¬
one repetito datur. ꝑiculumẽ ue¬

Expanded text:
editatem uel singulas res praestiterit, peti ab eo hereditatem posse, quia habet condictionem earum, distraxit, ex causa fideicommissi soluit, peti hereditatem ab eo posse, quia repetere potest. sed his casibus actiones suas dumtaxat eum praestaturum, cum taret, legatorum nomine de suo soluit, si quis ab intestato eam hereditatem euinsibi non prospexerit stipulatione 'euicta hereditate legata reddi', attamen quia fieri potest, ut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia mota sit, et ob id nullam interposuerit cautionem, placet in eo casu euicta hereditate dandam ei esse repetitionem. sed cum cessante cautione repetitio datur, periculum e
Abbreviated transcription (Latin):
usucapionẽ resc̾ptumẽ adiuo pio fac¬
Namualusse donationẽ int̾ sponsũ
deat. ¶Is cu extrebelliano heditas
test̾ituta ẽ. ⁊̃ si ñ fuerit nac̾tus possc̃¬
sionẽnipõt pubłiciana. ¶ Inuecti¬

Expanded text:
ptum est a diuo Pio dinam ualuisse donationem inter sponsum deat. Is cui ex Trebelliano hereditas restituta est, etiamsi non fuerit nactus possessionem, uti potest Publiciana. In uecti
Abbreviated transcription (Latin):
ñcogitur. Nam ⁊ simaxime uectuã
sicutusura ñnatura ꝑuenit. sr iure
ꝓcipitur. tñ i dõuectura desigerari
titori prãre nondeb. cumpecuma
ꝑiculo dantis feneret᷑ ¶ Gnãlit᷑ aũt
cumdefructib extunandis querit̃.
constat aĩaduerti deb̾e. ñ. anmale
fi dei possessor fruitus sit. Quam¬

Expanded text:
n cogitur: nam etsi maxime uectura sicut usura non natura peruenit, sed iure percipitur, tamen ideo uectura desiderari titori praestare non debet, cum pecunia periculo dantis faeneretur. Generaliter autem cum de fructibus aestimandis quaeritur, constat animaduerti debere, non an malae fi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sessoremꝯ dẽp̃uare. eod̾ enim er̾rore
⁊defructib coñdẽpnatũm. ñ deb̾e enĩ
lucro possessoris cedere fructus. cum
uictus sit. alioquinut e auritianus
ait. neerẽ arbitratur uiderm̃ rẽsti¬
tui. ⁊ quare hãt qd̾ noẽt habitirus
pꝰ sessor sistatim ponessionẽ restitius¬
set. ¶ Petitor posessori de euietiõe
cauere ñ cogͣiur itinoie. cuus extiꝰ¬
mationẽ accepiu . sibi enim pꝰ sessor
inpntare deb qui ñ restituit rẽ. ¶E¬

Expanded text:
sessorem condemnare: eodem enim errore et de fructibus condemnaturum: non debere enim lucro possessoris cedere fructus, cum uictus sit: alioquin, ut Mauricianus ait, nec rem arbitrabitur iudex mihi restitui. et quare habeat quod non esset habiturus possessor, si statim possessionem restituisset? Petitor possessori de euictione cauere non cogitur rei nomine, cuius aestimationem accepit: sibi enim possessor imputare deb
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ petendus ẽ etiamuaþeo quie¬
uit possessũs nouẽ Sihr̃s turis hãc
acͣtionẽ nonht̃ quia uitioꝵ defũc¬
ti succẽssor ẽ ¶ Int̃dum tñlicr furti
partum meusũ caꝑe. si furtiuã esse
tu partus ẽ. Et sinnatus. s ⁊ pꝰ mortẽ
matris ex secto uentre extractus est:¬

Expanded text:
tionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est. sed heres furis hanc actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est. Interdum tamen, licet furtiupartum me usucapere, si furtiuam esse tu partus est et si non natus, sed post mortem matris exsecto uentre eius extractus est
Abbreviated transcription (Latin):
litẽ ꝯtestatam mortuꝰ sit. frũc̾tus¬
ułait. ita iduerum eẽputo. sim̃prius
is homo in eã ulitudinẽ inciderit:
ꝑꝑ quam opere eius inutiles factes.
Nã nec siuixisẜ quid̾̃ in eaualitudĩ¬
dne fructus eiuis tpĩs nomineern¬
mari conueniret.
pellumir. quialier alĩcu dicere se
ñ possi  dere. Itautsi possit adu̾sariꝰ
ꝯuincere rem ab aduersario possi¬
deri. trans ferat ad se possessionem
ꝑudicem. licet suameẽ non appro
petat. iudic̾umioabo. ¶ Merito p̃¬
torait ñ dum usucaptũ. Namsi u¬
su captum ẽ. ht̃ ciuilem actionẽ:
nec desiderat honoͣrariam. S⁊ cur
traditionis dunitarat łiucaptiõiꝰ
fecerit m̃tionẽ. cũħisatis multes̃
uiris paͣrtes. quib dnĩum ꝗͦ nãci

Expanded text:
 fructusus. Ita id uerum esse puto, si non prius is homo in eam ualetudinem inciderit, propter quam operae eius inutiles factae sunt: nam ne si uixisset quidem in ea ualetudine, fructus eius temporis nomine aestimari conuenipellimur, quia licet alicui dicere se non possidere, ita ut, si possit aduersarius conuincere rem ab aduersario possideri, transferat ad se possessionem per iudicem, licet suam esse non adpropetet, iudicium dabo". Merito praetor ait "nondum usucaptum": nam si usucaptum est, habet civilem actionem nec desiderat honorariam. Sed cur traditionis dumtaxat et usucapionis fecit mentionem, cum satis multae sunt iuris partes, quib
Abbreviated transcription (Latin):
d.i.Siculpa non fraude quis p̃¬
sessionẽ amiserit. qm̃ pati debet
extimãtionẽ audiendus erit auidi¬
ce. si desideret ut aduersarius actio¬
nes suas cedat. Cum tñ p̃tor auta¬
iũtm quandoqͥ laturu sit. quolib
possi dente. nulla captione afficiet̃.
Ipõ quoꝙ quilitis extimationẽ ⁊¬

Expanded text:
. Si culpa, non fraude quis possessionem amiserit, quoniam pati debet aestimationem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut aduersarius actione sua cedat: cum tamen praetor auxilium quandoque laturus sit quolibet alio possidente, nulla captione adficietur. ipso quoque, qui litis aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .l.⁊ Qintestituee  isissis iudiciñ
paret. contende᷑ns ñ p̃osse restituere.
si quidꝰ hãt iem: manii militari offi¬
cio u̾idicis abeo possessio tñs fe̾rat
⁊ fructuum dũtarit. omĩsq cause
nomine ꝯdẽpnatio fit. Siuõ ñpõt
restituere. si quid dolo fecit quonu.¬
nus possit. is quantũ adu̾sarius in li
ieinsme ulla taxãtione in infinitũ
nirauerit dãpnandus ẽ. ẜ uõ necpõt
restituere. nẽtͦdolo fecit quominus

Expanded text:
ictum Qui restituere iussus iudici non paret contendens non posse restituere, si quidem habeat rem, manu militari officio iudicis ab eo possessio transfertet fructuum dumtaxat omnisque causae nomine condemnatio fit. si uero non potest restituere, si quidem dolo fecit quo minutem sine ulla taxatione in infinitum iuraverit, damnandus est. si vero nec potest restituere nec dolo fecit quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ .. Siuo custodiendus fuit enami¬
siuis noĩe dãpmn debebit. uttñ suisu
eum ñ cepit actor ei actõib suis ced̃at.
sun¶loca sac̾ra itẽ religiosa quasinra
uirẽ actione petiñpossunt. ¶Siquis
sam ł fundum ł candelabro sigillum.
ũeq statuamnsuã dicturum ⁊ ciphum
sorbitur. aut intabula pͥmgitur. statĩ
sineilla eẽ nonpõt. Inomib igitur istiᷤ
inquib meares ꝑp̃uaseñtiam alieuã
ieitrahit meãqꝙ efficit. sieamrẽ uẽ

Expanded text:
 si vero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat. Loca sacra, item religiosa, quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis sam vel fundum, vel candelabro sigillum, vereque statuam suam dicturum et scyphum charta mea scribitur aut in tabula pingitur, statim sine illa esse non potest. In omnibus igitur istis, in quibus mea res per praevalentiam alienam rem trahit meamq
Abbreviated transcription (Latin):
sor ⁊ quipꝰ acceptum uidiciũ ꝓͥ eũ ner
continent̃. nec enim sufficit corpꝰ ipm̃
restitui. s⁊ ropus ẽ ut erxã rei restitua¬
t̃. id̾ut om̃e bãt petitor. ꝙ habituriiᷤᷤ
foret si eo tp̃r quo iudicium accipitba¬
nir restitutus illi hom̃o᷑ finsf. itaꝙ rar¬
tus analle restitui deb. quãuis postea
editus sit: quã mane eius pꝰ acceptũ
.s. iudiciu possessor usuceꝑit. quo
casuetiam departu sicut dematre ⁊ tra¬
oitio ĩc̾aut̾io dedolo neess qriaẽ.¬

Expanded text:
sor et quae post acceptum iudicium per eum non ex continentur. nec enim sufficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut etur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus illi homo fuisset. itaque partus ancillae restitui debet, quamvis postea editus sit, quam matrem eius, post acceptum scilicet iudicium, possessor usuceperit: quo casu etiam de partu, sicut de matre, et traditio et cautio de dolo necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
eius peculii nomme ꝙ ep̃torẽ sequidebe¬
at. aut qd irẽ definieti uersũẽ. Hisenĩ
casib es alienũ ep̃toris soliu̾t. exoẽteris
causis suonomine ꝯdẽpratin¶ Quidgͦ d̾
siẜ uum cumpeculio exceꝑit m̃ditor nͥi¬
heditatis ꝯuentusq depeculi o p̃stitũt:
Macellus ñ repetere eumscpͥsit. simõ¬
im̃tio factae. ceusare erundito accõẽ
ꝯstat.Q Sum̃ditor ħ̾editatis eoes s̾e xoe¬
pit quap noĩe dap̃n infecti ꝓmisum
fuer inter ẽ qui dactumit. Nãsiita
exceptummisit ut añp̃niq̃. infecti stipłatioĩs
homio sustmẽt᷑. nic̾ ab ẽp̃tore ꝯ sequetur.
Suõ idactum erit ut ep̃tor ħes alienũ
exsolue̾t adillũ honus stipłatioĩs ꝑtine¬
b̾. Siuõ ñ apparebit quidactumsit ueri¬
simile erit id actum ut eius ꝗd̾ dãpni
tano cutitio agipossit : ⁊ait uilianus ꝙ
uditoi heditatĩs̃ petere a quolib ⁊ extͣ¬
neo hedepotuiss. ⁊ idabhereditatis ep̃to
reꝯsequat᷑. Et certesiseio alius hĩs exti¬

Expanded text:
eius peculii nomine quod emptorem sequi debeat, aut quod in rem defuncti uersum est: his enim casibus aes alienum emptoris soluit, ex ceteris causis suo nomine condemnetur. Quid ergo si seruum cum peculio exceperit uenditor hereditatis conuentusque de peculio praestitit? Marcellus librmentio facta est, cessare ex uendito actionem constat. Si uenditor hereditatis aedes sibi exceperit, quarum nomine data excepit, ut damni quoque infecti stipulationis onus sustineret, nihil ab emptore consequeretur: si vero id actum erit, ut emptor hoc aes alienum exsolveret, ad illum onus stipulationis pertinebit: si non apparebit quid acti sit, verisimile erit id actum, ut eius quidem damni cum Attio agi possit? et ait Iulianus: quod uenditor hereditatis petere a quolibet extraneo herede potuisset, id ab hereditatis emptore consequatur: et certe si Seio alius heres exsti
Abbreviated transcription (Latin):
teri adirent hereditatem. pecuniã que
subpena debebat̃ a testatore omẽm solue¬
tit ibereditatẽm ũdid̾it. nec acohe¬
dib sus ꝓpt̃ egestatem eoꝵ quicꝗͣ ẜua¬
repoterit. cuinop̃tore hereditatis ł ex
stipulatu ł exim̃dito recte experictu

Expanded text:
teri adirent hereditatem, pecuniam, quae sub poena debebatur a testatore, omnem soluerit et hereditatem uendiderit nec a coheredibus suis propter egestatem eorum quicquam seruare poterit, cum emptore hereditatis uel ex stipulatu uel ex uendito recte experietur:
Abbreviated transcription (Latin):
sub conditioe sis puie ueneat. prioren
casu deficiente ꝯditioẽ: nullã eẽ im̃ditiõe.
posteriorestatim ũditionẽ ꝯ sistere. Hã
sititius tͥ .x. anteos subꝯ ditioẽ debeat. ⁊
egoa te nom̃ eis emã: ꝯfestĩ exẽp̃to

Expanded text:
sub condicione si‹t›, pure ueneat. priore casu deficiente condicione nullam esse uenditionem, posterior‹e› statim uenditionem consistere: nam si Titius tibi decem sub condicione debeat et ego abs te nomen eius emam, confest
Abbreviated transcription (Latin):
nera etiamħ s̃. si fortetͥbutoꝵ noĩe ali¬
quid dependat. id̾erit cdicendum. ¶Qo
si funerefacto hr̃s uñdidiss ħeditatẽ
animpẽsam funeris ab ep̃tore ꝯsequat᷑
zait labeo ep̃torẽ impeniã funeris prã¬
re debere. quia zea inquit impensa ħeoi¬

Expanded text:
nt. et si forte tributorum nomine aliquid dependat, idem erit dicendum. Quod si funere facto heres uendidisset hereditatem, an impensam funeris ab emptore consequatur? et ait Labeo emptorem impensam funeris praestare debere, quia et ea, inquit, impensa heredi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ũditio fit. ĩduideatur uẽmͦsse
lud põt queri sietiam impub̾i sit substi¬
tͤutus is ꝗ uñdidit ħeditatem testatoriᷤᷤ
an ⁊̃ id qd̾ ex impub̾ns ħeditate a deumꝗ
uñdidit heditatem ꝑuenit. exep̃to ac¬

Expanded text:
 uenditio fit, id uideatur ueniss‹e›. Illud potest quaeri, si etiam impuberi sit substitutus is qui uendidit hereditatem testatoris, an etiam id, quod ex impuberis hereditate ad eum qui uendidit he
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. si suindid̾it heditatẽ equissimũ
i dr̃ ep̃torẽ heo itatis uicẽ heredis ob¬
tinere.⁊ideuro tenerum̃ditori hedi¬
tats. siuecummorit᷑. testator debuit
quãius pꝰmortẽ deb̾e desiit adita auẽdi

Expanded text:
ditatem, aequissimum uidetur emptorem hereditatis uicem heredis optinere et idcirco teneri uenditori hereditatis, siue cum moritur testator debuit quamuis post mortem debere desiit adita a uendi
Abbreviated transcription (Latin):
sm̃inus expeculio suo ad frẽm ꝑue
culũ partem fr̃ sit ꝯsec̾utus Eãdõ ut
si p̃ legatũ filio eidẽq debitori id fu¬
isset. deductio huius debiti a fte exeo
debuiss. ⁊ ãb eo post mortem patris
depeculio ꝯsequ potuisset ¶git᷑ ⁊ fire
dẽpnis acohede p̃tetur porro eum
ꝗ̃ adu̾sus extraneũm defendi õpõtr:

Expanded text:
si non minus ex peculio suo ad fratrem peculii partem frater sit consecutus, adeo ut, si praelegatum filio eidemque debitori id fuisset, deductio huius debiti a fratre ex eodebuisset et ab eo post mortem patris de peculio consequi potuisset. igitur et si re demnis a coherede praestetur: porro eum, quem aduersus extraneum defendi oportet,
Abbreviated transcription (Latin):
Idꝰ ĩi hereditatẽ adire nolui. ł ñpo¬
tui ¶ñ idem pot dici. si ẜuus m̃s sub̾
conditione hr̃s institutus sit ⁊ ego
dẽdero . deinde manumissus adie o¬
rit. namħ casu secuta res est. ¶ Qd̃
obremdat̃. ex bono ⁊ equo ht̃ repe¬
ticionẽ. ueluti sidemtibi aͣliquid
facias nec feceris. ¶ Ei qui indebi¬
tum repetit ⁊ fructus ⁊ partus resti¬
tui deb deducta ipensa. ¶Infru¬
cam. ñ quid̾ quanti locare potui. f
misisti. si sciẽns ħ fecisti teneberis ad
p̃tiuineu. Si uesciens ñteneberis
S. ꝓpt̃ oͦpͣas euis lib̾ti ⁊ utheteditate
eũis restituas. ¶Indebitum erit ñ¬
debetur: si alii soluat̃. aut sud ꝙ. aliꝰ
debeat: alius qͣuasi ipeͣ debeat solũ.¬

Expanded text:
ereditatem adire nolui uel non potui. non idem potest dici, si seruus meus sub condicione heres institutus sit et ego dedero, deinde manumissus adierit: nam hoc casu secuta res est.Quod ob rem datur, ex bono et aequo habet repetitionem: ueluti si dem tibi, ut aliquid facias, nec feceris. Ei, qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa. In frucam, non quidem qmisisti, si sciens hoc fecisti, teneberis ad pretium eius, si nesciens, non teneberis, sed propter operas eius liberti et ut hereditatem eius restituas.Indebitum est ndebetur, si alii solvatur, aut si id quod alius debebat alius quasi ipse debeat sol
Abbreviated transcription (Latin):
no soluerint. Si pꝰea ñ sufficiẽtib
bonis pupillũ abstinuerunt. Que¬
rit̾ an qd̾ ampluinᷤ creditorib ꝑtuto¬
res pupilli solutumest. ł totum ꝗ. ac¬
ceperunt restituere debeatur . si
nichil dolo factumeẽt tutoris. tuto¬
riquid̾ ł pupillo ñdebicditnissͦr
aũt aliis inidꝙ amplius si debiti
quiatũ aseiente fidei explende cãt¬

Expanded text:
no soluerunt, sed postea non sufficientibus bonis pupillum abstinuerunt: quaeritur, an quod amplius creditoribus per tutores pupilli solutum est uel totum quod acceperunt restituere debeant. respondi, si nihil dolo factum esset, tutori quidem uel pupillo non deberi, crautem aliis in id, quod amplius sui debiti quia tamen a sciente fidei explendae ca
Abbreviated transcription (Latin):
solint erroie. pecimiã repetenti ñ
oberit Siuo rei̾ ꝓunttendiper
petet. Cumprior solutio quefnt᷑
irrita. natutale uinculum ñdis¬
solint nec cuule. sireus ꝓmitten
litẽ ꝯtestatã manente ad huc iu
natus repetẽ posf. lic⁊ enimabso¬
lutus sit. natm tam̃ oebitor per¬
man. Simileꝙ ee ei dicit quiita
ꝓmisit. siuenaus erasia uenerit.¬

Expanded text:
soluerit errore pecuniam, repetenti non oberit: si uero reus promittendi per petet, cum prior solutio, quae fuit irrita, naturale uinculum non dissoluit, nec ciuile, si reus promittenlitem contestatam manente adhuc iudinatus repetere posset: licet enim absolutus sit, natura tamen debitor permanet: similemque esse ei dicit, qui ita promisit, siue nauis ex Asia uenerit
Abbreviated transcription (Latin):
anuis ant obcãm. aut obrẽ
cam preteritam. ueluti cum idõ
sa cansa sit. repetitio eius pec̾imie
ñsit obtem uõ dat̃ ut aliquid seqͣt᷑.
quoñsequente. repenitio conpetit.

Expanded text:
amus aut ob causam aut ob rem: ob causam praeteritam, ueluti cum ideo sa causa sit, repetitio eius pecuniae non sit: ob rem uero datur, ut aliquid sequatur, quo non sequente repetitio competit.
Abbreviated transcription (Latin):
uprbrua p̃ dia locat̾̃t p̃do.
ꝙ mercedis nomine ceꝓit ab eo ꝗ so¬
lũ nomtẽpẽtet̃. s dnõ erit obligatu
Id̾q uiris erit inuecturis naunim
uͥtͣonõ pdoniretulit nͣ fiet accipiẽ¬
tis pecuma. Q& siuecturas nauinni
quas dñs locauerat. itẽpensioẽs ĩ su¬

Expanded text:
urbana praedia locauerit praedo, quod mercedis nomine ceperit, ab eo qui soluit non repetetur, sed domino erit obligatus. idemque iuris erit in uecturis nauium, ut domino praedoni rettulit, non fiet accipientis pecunia. quod si uecturas nauium, quas dominus locauerat, item pensiones insu
Abbreviated transcription (Latin):
bonefidei possessor inquãtum locu¬
plẽtior factus est.teneatur. nec ꝑicu¬
ium eius huius modi noĩum adeimi
dareuidetur ut soluat creditori. nep
celsꝰ ait eũ ꝗ ꝓcuratori d̾hitu solui on¬
nuo lib̾ar noq ratihabinoẽ d̾ sid̾aia

Expanded text:
sessor in quantum locupletior factus est tenetur nec periculum huiusmodi nominum ad eum, dare uidetur, ut soluat creditori, neque .Celsus ait eum, qui procuratori debitum soluit, continuo liberari neque ratihabitionem considera
Abbreviated transcription (Latin):
tituꝵ nãmanerenatuile obligone.
argĩto eẽ. qd̾ extraneo agente in¬
tra annũ. depeculio dednceret pat̃.
ꝗd .s. filius debniss  co̾ntra sipat᷑ qd fi¬
lio debnissr. eid mancipato soluĩt. nã¬

Expanded text:
em argumento esse, quod extraneo agente intra annum de peculio deduceret pater, quod sibi filius debuisset.Contra si pater quod filio debuisset eidem emancipato soluerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
soluto michi retinere qd uellemar.¬
burium daretur. ¶dait ⁊ sͣ iduohrᷤ
sint stipulatoris. ñsic posse alteri.
u. solutis: altĩ partem stichi soluissoᷤ
⁊ si duosint ꝓmissoris heredes. Sedꝰ
qͣlelib̾atio non ꝯmigit nisiaut utri¬
mans indebitum soluit. quolib lo¬
cõ repetet. n emm estimationesolue¬
uder simale ab soluit. ⁊ ab¬
sinetutoris auctoritate. ł furiosus.
Pis cuibonis int̃ dictum ẽ. soluerit
nã uhis ꝑsonis gnãlit̃ repetitioni
locum eẽ noͣn ambigitur.⁊ siquid̃
extant nũmi imdicabũt.¬
satio locumnhr̃ sisoluit: ñ hab 
condictionẽ. ueluti in debit soluti.

Expanded text:
soluto mihi retinendi quod uellem arbitrium daretur.Idem ait et si duo heredes sint stipulatoris, non ‹posses› alteri quinque solutis alteri partem Stichi solui: Idem et si duo sint promissoris heredes. secundum quae liberatio non contingit, nisi aut utrimans indebitum soluit, quolibet loco repetet: non enim existimationem solueudex si male absoluit et absine tutoris auctoritate uel furiosus uel is cui bonis interdictum est soluerit: nam in his personis generaliter repetitioni locum esse non ambigitur. et si quidem exstant nummi, uindicabuntsatio locum non habet, si soluit, non habet condictionem ueluti indebiti soluti,
Abbreviated transcription (Latin):
petet quod solmͣt.
dno magidẽ ꝯmodauit. Isciuieam.ꝯ¬
modauerat. pignori eamposuit ⁊ fug̃
Qui accep̃ nonalit̃ se redditurũ aie¬
bn quã sipecuniam accepiss accepit
aẜ uulo. ⁊ reddidit magidem. Que

Expanded text:
etet quod solueritdomino magidem commodauit: is cui commodauerat pignori eam posuit et fugit: qui accepit non aliter se redditurum aiebat, quam si pecuniam accepisset: accepit a seruulo et reddi
Abbreviated transcription (Latin):
bit. quianullũ negõtium int̃nos cõ¬
trahit̃. namis quiñ debitam pecumã
soliũt. ħ rpp̃ aliquid negotii gerit cũ
ait edlifituumi marcensua ab alio poĩ¬
tum dũs occupat. nullum negotium
cipientis faceret. s⁊ suanrẽ dñs hr̃e
incipiz. ⁊ idõ ꝯstat. Siquis cũ exti¬
maret se heredem eẽ insulã heredi¬
tariam fulsiss. nullo alio modo ꝙͣ ꝑ retẽ¬
tionẽ inpensas ẜ uare posse.

Expanded text:
t, quia nullum negotium inter nos contraheretur: nam is, qui non debitam pecuniam soluerit, hoc ipso aliquid negotii gerit: cum autem aedificium in area sua ab alio positum dominus occupat, nullum negotium cipientis faceret, sed suam rem dominus habere incipiat. et ideo constat, si quis, cum existimaret se heredem esse, insulam hereditariam fulsisset, nullo alio modo quam per retentionem impensas seruare posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpensari incãm iudicati. qd̾ obtalẽ
trans accõnẽ solutum eẽ põt. Quid
gͦ siappellãtum sit. ł hoc ipm uicer¬
tũ sit. aniudi catum sit. ł an senten¬
tornmtestamtoͣ relictorũ datũsit ap¬
paret posserepeti ꝙ datumest. quia
tm̃ actio senatus ꝯ sult᷑o infir̾mat̃.¬
¶Siquis pꝰtrans accõnẽ uichilomi¬
nus ꝯcẽpnatus suĩt. doloquid̾ id
fit. s⁊ tam̃ señtentia ualet. potuit
tam trans egĩt. uolentilitem ꝯte¬
doluiti: postsocuti. Dolo enimfas
quiccͣ trans accõnẽ ex ꝑtus: ampliꝰ
petit. ⁊dõ condẽpuatiis repetere põt.¬
ꝙ ex causa trans accõnis dedit. Sa¬
ne qͣuidem obcãm dedit. neꝙ rep̃e¬
n so l. qd̾ obcam datumest causa se¬
euta. s ⁊ ħͥ ñ uidet᷑ causa secuta cum
irans actioni nonstet̃. cum gͥ repeti¬
to otitur. trans actionis exceptio lo
cum noͣnhãt. neꝙ enim utrũꝙ deb
excepͦnio. ¶ Siqualex abmitio duꝰ¬
pli ł quadrupli statuit accõnẽ dicen¬

Expanded text:
dicati, quod ob talem transactionem solutum est, potest. quid ergo si appellatum sit uel hoc ipsum incertum sit, an iudicatum sit uel an sententorum testamento relictorum datum sit, apparet posse repeti quod datum est, quia transactio senatus consulto infirmatur.Si quis post transactionem nihilo minus condemnatus fuerit, dolo quidem id fit, sed tamen sententia ualet. potuit tam transegerit, volenti litem contedoli uti post secuti: dolo enim facit, qui contra transactionem expertus amplius petit. ideo condemnatus repetere potquod ex causa transactionis dedit. sane quidem ob causam dedit neque repeti solet quod ob causam datum est causa secuta: sed hic non uidetur causa secuta, cum transactioni non stetur. cum igitur repetitio oritur, transacum non habet: neque enim utrumque debet exceptio.Si qua lex ab initio dupli uel quadrupli statuit actionem, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
marcellus nteneri eũ nis forte m̃er¬
fitioso sint. ⁊ enim iubente pat̾no
⁊ alii edendes.¶S ⁊ sisoluñt offitiale
denlegatus. nonpõt ꝯdicere. neꝙ
ẽicͣi solũ creditori cuns alteruis
ꝯtemplatioẽ solutumẽ. quiꝙ suum
recepit neꝙ aꝑatrono: quia uatura

Expanded text:
Marcellus non teneri eum, nisi forte in artificio sint hae enim iubente patrono et alii edendae sunt: sed si soluerit officiales delegatus, non potest condicere neque ei cui soluit creditori, cui alterius contemplatione solutum est quique suum recipit, n
Abbreviated transcription (Latin):
repetere põterit. Quãnis enundebiti.
sͥ quis recipiat tñ sus qui d̾bitu dat ñ
d̾inͥm̃dat repeticio ꝯpetit. SSifalsoe¬
xistimans debere nũmos soluero
eiuis sũme partem dim̃ĩdiã ñ corpo
⁊condicam. ¶ Siputẽ me stichũ
daut pamphilũ cebe cumstichũ debe¬
am. ⁊ pamphilũ soluã. repetam qiͣ ĩ¬
debitum solutũ. nec enmꝓeo ꝙ debe

Expanded text:
enim debitum sibi quis recipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio competit.Si falso existimans debere nummos soluero,eius summae partem dimidiam, non corporum condicam.Si putem me Stichum aut Pamphilum debere, cum Stichum debeam, et Pamphilum soluam, repetam quasi indebitum s
Abbreviated transcription (Latin):
deingeieus tria soluissi.⁊ postea ficei ui¬
sõres quisii. pͥlcuit eum quipͣostenõ
soluit repetere triaposse ħ menito ꝗ a
trib areo solutis .uii. sora debitas suꝑ¬
erant quib solutis t̃ria indebita solu
ireutimur tepeti quid̾ ñposse. fisorti ipr¬
tandum.⁊ si postea sortem soluit. sor
timũ modum solute. qiͣ sors indebita
repetuntur. ꝙ sisimua solũit. poterit
dici ttunc repetionẽ locum habere.¬
Sup̃ duplũ aũt usure ⁊ usuraꝵusure:
nec stipula̾tum deduci. necerigiposs̃.
⁊ solute repetunt᷑. q̃ ad modũ futuraꝵ
usuraꝵ usint. ¶Siquis falso sesortẽ
ocbere credẽs. usutas soluĩt: pot̃ ꝯdicere.
necuider᷑ sciens indebitum soluisse.¬
¶ Indebitum aut̃ solutum accipimus
ñ solũ si omino ñ debeatur. s⁊ isiꝑali

Expanded text:
deinde reus tria soluisset et postea fidesores quina, placuit eum qui posterior soluit repetere tria posse: hoc merito, quia tribus a reo solutis septem sola debita supererant, quibus persolutis tria indebita solure utimur repeti quidem non posse, sed sorti imputandum et, si postea sortem soluit, sorttimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur. quid si simul soluerit? poterit dici et tunc repetitionem locum habere.Supra duplum autem usurae et usurarum usurae nec in stipulatum deduci nec exigi possunt et solutae repetuntur, quemadmodum futurarum usurarum usurae.Si quis falso se sortem debere credens usuras soluerit, potest condicere nec uidetur sciens indebitum soluisse.Indebitum autem solutum accipimus non solum si omnino non debeatur, sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
oms ꝯstitũs. ut puta stichi aut pã¬
pbili: patit̃ d̾nos dãtta. aut togam
ł oenaria mille. nonid̾ dicipoteat
linepetitione inpartes repetant. ꝗa
nec soluere ab initio sicpotuet᷑. Igͥ
ħ casuelectio ẽ ereditõris cin uelit
soluers. utaltĩs repenitio impe

Expanded text:
onis constitueris, ut puta Stichi ‹a›ut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam uel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec soluere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui uelit soluere, ut alterius repetitio impe
Abbreviated transcription (Latin):
uoet. ⁊ ido etiamꝗ iei solute accessit.
uenit incondictionem inpntapntuᷤ
quiexancilla natus sit ł qd̾ alluiuoẽ
accessit. Inmo ⁊ fructus qsͦ is cui so¬
lutumẽ bonaside᷑ ꝑ cẽpent. in ꝯdic̃ti¬
oͣnẽ uenicnt. Si si nĩmu aliem oati
sint ꝯdictio ꝯpetit ut ł possessiocoͣ.¬
n reddatur. Quẽ admodnu sifalso
estimans possessionẽ metibi debere
alicuius reitadidissem. condicerẽ.
Sł poriessionẽ niam fecissem ita uͥtt᷑
ꝑ longitemporis p̃scpͥtionẽ u̾ocari
ñ possit. etiam snrecte tecum ꝑ unde¬
biti n dictionem aͤgerẽ Es ⁊ susuᷤ.
f. cum̃e soluta alienus sit. deoucto
usu .f. a te condicam.

Expanded text:
et ideo etiam quod rei solutae accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is cui solutum est bona fide percepit, in condictionem uenient.Sed et si nummi alieni dati sint, condictio competet, ut uel possessio eorum reddatur: quemadmodum si falso existimans possessionem me tibi debere alicuius rei tradidissem, condicerem. sed et si possessionem tuam fecissem ita, ut tibi per longi temporis praescriptionem auocari non possit, etiam sic recte tecum per indebitam condictionem ag re soluta alienus sit, deducto usu fructu a te condicam.
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾a⁊ moppiata cã hr̃ditatem ab¬
stulit ueluti natopostumo quẽ hereᷤᷤ
nutero fiuusse ignorabat ut etiã ab
hostib reuerso filio ꝗ̃ pater obisse fa¬
isop̃ sũpserat. Nam utiles accõnes
p̾umoł filio quihereditatem ẽuicãt.
tari oportere meos quilegata ꝑceper̃¬

Expanded text:
noua et inopinata causa hereditatem abstulit, ueluti nato postumo, quem heres in utero fuisse ignorabat, uel etiam ab hostibus reuerso filio, quem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui legatum per
Abbreviated transcription (Latin):
sor cum paciscitur neabeope cumia
petatur. ⁊ꝑ in prudentiam soluerit.
exceptionẽ tutus e sncħin aũt int̃¬
ẽ fidei iussor anhr̃s eius soluit.ꝗd̾ si
hiuc fidenussoĩreus hĩs eetitit n re

Expanded text:
sor cum paciscitur, ne ab eo pecunia petatur, et per imprudentiam soluerit, exceptione tutus est. nihil autem interest, fideiussor an heres eius soluat: quod si huic fideiussori reus heres e
Abbreviated transcription (Latin):
sa idẽ turpitudo suꝑ eẽt .¶porro aũt si
⁊ dantisis ⁊ accipientis turpis ciusasit:
possessorem potiorem eẽ. ⁊ i dõ repeti¬
tionẽ cessare. tamꝰ iͣsier stipulatione  ͦ.⁊¬
solutun est
deude p̃cuini ut reciperem dedissem.
condictione me recte acturum. respõ
est ¶ Sirem locatam tibi. ł unditani
at̾e. ł mandatta uciderẽs pecuniã¬

Expanded text:
sa, id est turpitudo, superesset: porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessare, tametsi ex stipulatione sodeinde pretium, ut reciperem, dedissem, condict‹io›ne me recte acturum responsuest.Si rem locatam tibi uel uenditam a te uel mandatam ut redderes, pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
int. idꝙͥ eipat debuissi¶legati sano
accepi.⁊ cumfidei uissor mͥ soluiss
apparint in debitum fisse legatum.
posse eumnrepetere existimaui.
sibi cauere poterat ñ cauit qiͣ in de¬
bitumplus debito eũ solutum repͬe¬
tereposse̾. diuuᷤ seuerus ⁊ antoninꝰ
rescripserunt.

Expanded text:
d ei pater debuisset.Legati satis accepi et cum fideiussor mihi soluisset, apparuit indebitum fuisse legatum: posse eum repetere existimauit.sibi cauere poterat, non cauerit, quasi indebitum plus debito eum solutum repetere posse diui Seuerus et Antoninus rescripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gauis responderunt. Itemsided̾it
u̾satur. cessat repetitio. Quotiens
aũt solius accipientis turpitudo u̾¬
satur celsus ait repetposse ueluti si
tubi dedero nemichi inuiriam facids.
so s⁊qd̾ m̃etricidatur r̃epeti noͣnpõt.
ut la beo ⁊ marcellus seribunt. S⁊ no
qu̾satur. si solius dantis. illam enĩ
t̃pit̃ facere qd sit meretrix. ñ t̃piter
ꝓpdrtiꝯne ep̃tionis᷑ ⁊ unͣ d̾ioii ẽ. an
nullahalia obligatioest quamob
rem datd re ñsecuta inquo ꝓcliui

Expanded text:
Pegasus responderunt. Item si dederusque turpitudo versatur, cessat repetitio. Quotiens autem solius accipientis turpitudo versatur, Celsus ait repeti posse: veluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias. Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed nouersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facete, quod sit meretrix, non turpiterportione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obligatio est quam re non secuta? in quod procliuior
Abbreviated transcription (Latin):
ditumi᷑ dedero ut sugitiuum meũ in¬
dicens. ł furem reꝑineaꝵ ñ poterit te¬
peti qd datumẽ. nec enim t̃pit̾ accepisti
ꝙ si afugituo meo accepens neeum in¬
dicares: condicere tibi hoc quasi furipꝰ
locum᷑ habere.

Expanded text:
eum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi polocum habere.
Abbreviated transcription (Latin):
cuit quasi noͣluntate intelligi possit
patronuis. ammũ habere oesisse qua¬
si muxorem siniri legis hoc bñfitiũ.
ꝓ indecum iux ł patronus reꝵ amota¬
ual exꝑiri imꝑator noster cũ diuo
patre suo rescͥpsit. Intelligi enum

Expanded text:
cuit, qualiquali uoluntate intellegi possit cuit, qualiquali uoluntate intellegi possit patronus animum habere desisse quasi in uxorem, finiri legis huius beneficium. proinde cum patronus rerum amotaexperiri, imperator noster cum diuo patre suo rescripsit intellegi eum
Abbreviated transcription (Latin):
ais .i. n uslum amortumiratum est¬
nisi .uii. cuub romanis pub̾ib adhibi¬
tis. preter liberͣtum eius quidiuortiũ¬
facit. Et libertum accipiemus etiame¬
um qui a patre. auo ꝓ auo. ⁊ ceteris siti¬
s umuersum manumissus sit.
od .i.⁊ Patrono inuito lib̾ta quã in
matricmonio hũit. ab eo discedere ñ
pot̾. ꝗisi excausa fidei comnissi manu.¬
potestas ẽ lib̾te yatrono quenupta est.
ne esto n infectuuidet᷑ effecisse diuor
patum. demiꝙ scrib̾ uił. dedote hanc
accionẽ nonhr᷑e. Merito igitur quã¬
diu patromis eius eam uxoremeẽ uult
suam. cum nillo alĩo ꝯnubium eẽt ei.¬
Nam quia intellexit legis lator facto
lb̾te quasi direptum mattimonium.¬
detraxitei cumalio ꝯnubium. Qr̃¬
cuicũꝙ nupserit. ꝓñimpta habebit᷑.¬
Iuł quidꝰ ampluis putat. nec in cõ cu¬
binatum eam altĩus quampatroni eẽ¬
posse. ¶ Ait lex quã dui patronis eam
nscẽ aut uelle desierit finita est le¬
gis auetoritas. Illud rectissime pla¬

Expanded text:
is.Nullum diuortium ratum esciuibus Romanis puberibus adhibitis praeter libertum eius qui diuortiut. libertum accipiemus etiam eum, qui a patre auo proauo et ceteris ssum uersum manumissus sit..Patrono inuito liberta, quam in matrimonio habuit, ab eo discedere non potest, nisi ex causa fideicommissi manupotestas libertae, quae nupta est ', non infectum uidetur effecisse diuortparatum. denique scribit Iulianus de dote hanc actionem non habere. merito igitur, quau patronus eius eam uxorem suam uult, cum nullo alio conubium ei enam quia intellexit legis lator facto libertae quasi diremptum matrimonium,detraxit ei cum alio conubium. qcumque nubserit, pro non nupta habebitnus quidem amplius putat nec in concuatu eam alterius patroni eposse.Ait lex: 'quamdiu patronus eam atronus esse aut uelle desierit, finita est legis auctoritas.Illud rectissime pla
Abbreviated transcription (Latin):
uI.I.I rores eoꝵ qui iuhostium
potestatem puenerunt. posslint ud̾i
nuptiaꝵ locum retinere ẽo solo ꝙ alii
temere nubere non possunt. Et gnalit̃
turum. nullamhabere licentiam uxo¬
ts eoꝵ migrare ad aluid matrimoniũ.
nͥmnallent ipẽ mulieres causa repudii
prãte̾. Sinaũt iincerto est aniuiuᷤᷤ
ap̃ hostes teneatur. ł morte preu̾entꝰ
tume si quinq̃nnum aip̃t capt̾iuita¬
tis accesserit. licentiam habeat muli¬
et adalias mugrare nuptias. Itatam̃¬
ut bona grã dissolutum uideatur pri¬
stinũ matrimonium ⁊ unusquis ꝙ
suum uis bãt inmituitum. Eod̾ u̾ire¬
tinmarito inciuitate degente ⁊ uxo¬
re captiua obseruanda.
tradendum diuortii dedit ĩs qusꝑ igͦ¬
rantiam mutate uoluntatis oblitus
est. dimarematrimonium dicendum¬
est. nispenitentia cognita ĩ ꝗ aocep̃¬

Expanded text:
um.Uxores eorum, qui in hostium potestate peruenerunt, possunt uideri nuptarum locum retinere eo solo, quod alii temere nubere non possunt. et generalitutum, nullam habere licentiam uxores eorum migrare ad aliud matrimonium, nisi mallent ipsae mulieres causam repudii praestare. Sin autem in incerto est, an vivus apud hostes teneatur vel morte praeventus, tunc, si quinquennium a tempore captivitatis excesserit, licentiam habet mulier ad alias mut bona gratia dissolutum uideatur pristinum matrimonium et unusquisque suum ius habeat imminutum: eodem iure et in marito in ciuitate degente et uxore captiua obseruando. tradendum diuortii dedit, isque per ignorantiam mutatae uoluntatis oblatus est, durare matrimonium dicendum, nisi paenitentia cognita is qui accep
Abbreviated transcription (Latin):
sibimptam cupit. ubicumꝙ igit̾
ł tenins. intellectus iudeupõt. no¬
lentis nuptam dicend̾ũmest. iã
incipere lib̾te cumalio eẽ ꝯnubiũ¬
¶ promide sipatronus sibi desponde¬
nt aliam. ł oestiuauent. ł matri

Expanded text:
sibi nuptam cupit. ubicumque igitur uel tenuis intellectus uideri potest nolentis nuptam, dicendum est iam incipere libertae cum alio esse conubium. proinde si patronus sibi desponderit aliam uel destinauerit uel matri
Abbreviated transcription (Latin):
osarepũdium mittere. ł repudiari pꝰ¬
s. ⁊ scribit furiosam repudiamposse.
quiaignorantis loco haberet᷑. repudi¬
are aũt nonposse. neꝙ ipãm ꝓpter oe¬
mentiam neꝙ curitoremeius patrem
tantumn eius nuntium mittere posse
quod nontractairt derepudionisi cõ¬
staret ret᷑meri matrimonium. Que
sententia michiuera uidet᷑.¬

Expanded text:
udium mittere vel repudiari possit. et scribit furiosam repudiari posse, quia ignorantis loco habetur: repudiare autem non posse neque ipsam propter dementiam neque curatorem eius, patrem tamen eius nuntium mittere posse. quod non tractaret de repudio, nisi constaret retineri matrimonium: quae sententia mihi videt
Abbreviated transcription (Latin):
adeum transiret. ⁊ priꝰ aͦqͣna ⁊igni acci¬
ameos dono. Quesitumẽ post nuptiaᷤ¬
secutas cc̃tas diuortio facto. ansĩma
as donatũ pponeretur ñ posse dedote.
ꝗlus in potestateeẽt. sͥ donatio ẜuum
ipm donationis cã tradid̾it uiro tata
erit traditio ꝗͣ ius eam̃te facta fuerit.
qua cet̾ere conatioẽs. neꝙulla actio eiꝰ
noiẽ aarpotest.

Expanded text:
 igni acciaureos dono: quaesitum est, post nuptias contractas diuortio facto an summa as donatum proponeretur, non posse de dote qui in eius potestate esset sibi donatis seruum ipsum donationis causa viro tradiderit, rata erit traditio, quamvis ea mente facta fuerit qua ceterae donationes, neque ulla actio eius nomine dari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
uincte eẽnt. pauł notat᷑. Etin hoe so¬
lum agi põt ut sola uñdicatio solũt᷑a
reconpetat mulieri. non in duplum
uum ẽ ꝙ sciente dño inclusimiẽ.
teretur. mulier reuersa erat. de ince
diuortium fecerat ab eo trebatius int̃

Expanded text:
unctae essent.Paulus notat: sed in hoc solum agi potest, ut sola uindicatio soluta re competat mulieri, non in duplum uum est, quod sciente domino inclusum est. teretur: mulier reuersa erat, deinde diuortium fecerat.Labeo: Trebatius inter
Abbreviated transcription (Latin):
uerit mortem nurus. ⁊ꝑ seuerantem
põt euari in maritum collata ut illata
finitasit: aliã ce᷑ꝑit. sinuõ filius hr̃s
patus nẽ finitaerit conatio irrita ra¬
tione nõua. ¶Sisoc̃ mͣm nũtiũmi¬
serit donatio erit irrita. quãuo inim

Expanded text:
uerit, mortem nurus et perseuerantem atio potest seruari in maritum collata, ut illa finita sit, alia coeperit: sin uero filius heres patri non est, finita erit donatio ratione noua.Si socer nurui nuntium miserit, donatio erit irrita, quamuis m
Abbreviated transcription (Latin):
Dꝑ m ortis sue cansa genero łnu¬
rui socerum ł frustra donare ꝯueiit.
quia mortuo socero nuptie non solũ¬
tur. nec int̃ anpat̃ filium. ł filiã exħe¬
dauit. diuortu sp̃es ea r᷑atione dͥũs a

Expanded text:
 Mortis suae causa genero vel nurui socerum frustra donare convenit, quia mortuo socero nuptiae non solvuntur: nec interest, an pater filium vel filiam exheredaverit. divortii species eadem ratione diversa
Abbreviated transcription (Latin):
erm̃ .ł: Et idõ bonagr̃ã matrimoni¬
um dissoluit᷑ur. diuortio facto nec
instaurato matrimonio non ꝯfirmabi
diuertererion liez factadonatio separa¬
tur. cumint̃ hos diuortium int̃cedat¬
diuortioint̃ueniente ac si donatui
a lieuius usuis poisit. dicendum est a¬

Expanded text:
m. et ideo bona gratia matrimonium dissoluitur. Diuortio facto nec instaurato matrimonio non confirmabitdiuertere non licet, facta donatio separatur, cum inter hos diuortium intercedatdivortio intercedente ac si donatum alicuius usus esse possit, dicendum est a
Abbreviated transcription (Latin):
debeat. qd̾ simulier ñ em̾ant ẜuũ. f ut si¬
non fuit nisi pecuniam auiro accepiss
uidr̃ mulier locupletior eẽ. queneꝙ a
c̾ditore suo liberta ẽ. neꝙ id pofsid qd̾
expecuma uiri emerat.
uenerint ⁊ uerius ⁊ honestius est qui nõ
de monstrat̃ unde habeat existimari aui¬
ro. autꝰ qui in potestate eius eẽt aduenã
ꝑ uenisset. euitandiaũt turpis q̃stus
grã cnta uxorem ħuidr̃ mutius ꝓbas¬

Expanded text:
debeat.Quod si mulier non emerat seruum, sed ut non fuit, nisi pecuniam a uiro accepissetdetur mulier locupletior esse, quae neque a creditore suo liberata est neque id possidet quod ex pecunia uiri emerat. peruenerit, et uerius et honestius est quod non demonstratur unde habeat existimari a uiro aut qui in potestate eius esset ad eam peruenisse. euitandi autem turpis quaestus gratia circa uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾̃uenisse. Item cum queret᷑ oecibari
cubinatus dataeicibaria repeti ñ pos¬
funt. s⁊ nec tempore matrimonii siea
mancipia urons inꝯniuni usu fumt¬
pec̾cata matris ꝯsentiente i p̃a macipi¬
a ⁊ res meiratus emptionum in strum̃¬
ta suo noĩe ꝯfecit. decessit᷑ inpotesta¬
tepatris. Quesitumẽ animat̃ cumina¬
pecata uoluit ẽẽ intraannum postꝗͣ
filius decessit. depeculio cũpatre incu¬
ius potestate suisse ꝓponatur. acciõẽ
habere. si donauit repeti posse quanti
locupletior erea donatione pater f.¬

Expanded text:
intervenisse. Item cum quaereretur de cibarii quidem concubinatus data cibaria repeti non possunt, sed nec tempore matrimonii, si ea mancipia uxoris in communi usu fupecunia matris consentiente ipsa mancipia et res mercatus emptionum instrumenta suo nomine confecit: decessit in patris potestate. quaesitum est, an mater cum mapecunia uoluit esse, intra annum, quam filius decessit, de peculio cum patre, in cuius potestate fuisse proponatur, actionem habere: si donauit, repeti posse, quanto locupletior ex ea donatione pater f
Abbreviated transcription (Latin):
tumest. hoc ideo tam uarie quia locati¬
o quidem si ne mercede certa ꝯtrahi nõ
potest. &poi̾tum aut̃ ⁊ citra extimati¬
onẽ quieꝙ daripõt. Uxor iuiro fructũ
fundi ab herece suo dari qd̾ sidatus ñ

Expanded text:
tum est. haec ideo tam uarie, quia locatio quidem sine mercede certa contrahi non potest, depositum autem et citra aestimationem quoque dari potest.Uxor uiro fructum fundi a
Abbreviated transcription (Latin):
gerens anoffitio mariti ductus inret
se nonͣ difficilis est.
manenł : ⁊pot̃ ei ea uĩndicare necqui  quã
refert quł ãpla legata ab uxorei relie
ad ꝯmimẽ filium uolebat ꝗ in potesta¬
te patriserat pꝰ mortẽ patͥs fũdũ ꝑueniẽ
eũ pat̾ tͣcltõit uti pꝰmortẽrestituat̃ filie
que andõatio tͥ iudeatur. ut nchil¬

Expanded text:
gerens an officio mariti ductus in remsae non difficilis est.manent et potest ea uindicare: nec quicquam refert, quod ampla legata ab uxore ei reliad communem filium uolebat, qui in potestate patris erat, post mortem patris fundum peruenire, eum patri tradidit, uti post mortem restituatur filio. quaero, an donatio ti
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem euis coñtra beredes orati¬
onis sententia udeatur interuentre.
ad̾ bñ fitiumdatum implorauit. ut gͥ
ualeat conatio ista. papinanuexig̃
ut ⁊ filius eius ꝗ donauit añ deces ẜit

Expanded text:
redes orationis sententia videtur intervenire: adem beneficium datum implorabit. ut igitur valeat donatio ista, Papinianus exigit, ut et filius eius qui donavit ante decesserit
Abbreviated transcription (Latin):
sicolor łtitulu ut sic dixerim conati oni
quesitusnẽ. nicħualebit traditio. id
siexigit uyor ut aliquid exeare in tmi
ꝯmodi ꝯsentiret maritus. alioquin si
cur non idem ꝑ indesit ratum. at sicũ¬

Expanded text:
si color uel titulus, ut sic dixerim, donationi quaesitus est, nihil ualebit traditio, idem si hoc exigit uxor, ut aliquid ex ea re interim commodi sentiret maritus: alioquin si cur non idem perinde sit ratum ac si