comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ aliꝙͣ tulu plus uiua tur. quo
agendum ẽ ut semꝑ muatur. Et
si prudentes dicuntur qui oĩb mo¬
dis agunt. ut differãt mortez qui
uant paucos dies et ne ꝑdant pau¬
cos dies. ꝙ̃ stulti sunt qui sic muũt
ut ꝓdant etͥnu die. Hoc solurẽgo
nob̾ promicti põt uc dulce sit no¬
bis ut cũq mimus der exhoc ꝙ hẽm
modo. qr de munẽ ip̃ius hẽmus ut
uiuamus. ut salui simus. Ponam
ergo nob̾ ante oculos talez uitaz cũ
pro mittitur et̾na. ut remoneamꝰ
ab illa ꝗdquid hic molestũ patimũ
uiuemus et ibi salui sumus q̃ do
nõ egrotamus nec aliqd dolet ĩ cor¬
pore. salui erimus et ibi. Et qñ nob̾
bñ est inhac uita. nullas penas pa¬
timur. nullas patiem et ⁊bi. Qua

Expanded text:
ut aliquantum plus vivatur; quomodo ut aliquantum plus vivatur; quomodo agendum est, ut semper vivatur? Et si prudentes dicuntur, qui omnibus modis agunt, ut differant mortem, et vivant paucos dies, ne perdant paucos dies, quam stulti sunt, qui sic vivunt, ut perdannobis promitti potest, ut dulcescat nobis utcumque munus Dei, ex hoc quod habemus modo: quia de munere ipsius habemus ut vivamus, ut salvi simus. Ponamus ergo nobis ante oculos talem vitam, cum promittitur aeterna, ut removeamus ab illa quidquid hic molestum patimur.vivemus et ibi. Salvi sumus quando hic non aegrotamus, neque aliquid dolet in corpore: salvi erimus et ibi. Et quando nobis bene est in hac vita, nullas poenas patimur: nullas patiemur et ibi. Pone
Abbreviated transcription (Latin):
tum timent mori. promissa est illiꝰ
etna. Quod ergo amas uiue̾. hoc
babebis. qd̾ times mori nõ patieis.¬
et ĩo hoc sufficẽ iisum ẽ humane
infirmitati ut dicẽt᷑. hẽ̾bis uitam
et̾na. Cupit mes humana hec qr¬
uiuit et mori nõ nult. amat uitar
et̾na. uult semꝑ uiue̾ et nũqua
mori. S et illi qui torꝙ̃ t̾ inpenis
nelle hñt mori et nõ possunt. Nõs
magnu ẽ diu muͣe aut sẽꝑ iiuere
s magnu est beate uiue̾. Amenᷤ
uidemus hoĩes amatores p̃sẽtis ui¬
te tpralis atq finiende sic proilla
laborare. ut qn̾ueneĩt mortis metꝰ
fugiẽdo latẽdo quid quro ht dando
et se redim̃do. la borando cruciatu
molestias q sõstinedo. medicos ⁊¬
adbibendo. et quid ꝗd aliuo põt hõ.
uidete qr cõsũptis laborib et facul¬
tatib suis ut aliꝙͣ tulu uinat pot
facẽ s ut semꝑ uiuat nõ põt. Si etgo
labore tanto. tanto q conatu. tãti
impẽdiis tanta instantia. tanta
iugilantia et tanta cura agitur

Expanded text:
tum timent mori, promissa est illis aeterna. Quid amas? Vivere. Hoc habebis. Quid times? Mori. Non patieris. Hoc sufficere visum est humanae infirmitati, ut diceretur, Habebis vitam aeternam. Capit hoc mens humana, ivit, et mori non vult; amat vitam aeternam, vult semper vivere, nunquam mori. Sed et illi qui torquebuntur in poenis, velle habent mori, et non possunt. Non ergo magnum est diu vivere, aut semper vivere: sed magnum est beate vivere. videmus homines amatores praesentis vitae temporalis atque finiendae, sic pro illa laborare, ut quando venerit metus mortis, fugiendo, latendo, quidquid habet dando, et se redimendo, laborando, cruciatus molestiasque sustinendo, medicos adhibendo, et quidquid aliud homo potest? Videte quia consumptis laboribus et facultatibus suis, ut aliquantum vivat, potest facere: ut semper vivat, non potest. Si ergo labore tanto, tanto conatu, tantis impendiis, tanta instantia, tanta vigilantia, tanta cura agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ille natuẽ que nõ hñt uolũtate
sb̾dite sint necͣe ẽ illis que hñt. E
hoc ordinatioe creatoris. qui nũqͣ
mat dignitate. Cum igit᷑ cẽ corpꝰ
et oĩs aĩa mrationalis nõ habeat
uoluntatis arbittum. sb dita sũt
eis natunis q̃ p̃dicte sunt arbito
nolutatis nec oĩb oĩa. s sic̃ dist¬
buit iustitea creatoris.ergo dei ꝓ¬
uroentia regens ato ad ministan
uniu̾sa creatura/et nãs et uoliꝰ¬
tates nras ut sut uolutates aut
nec infructuose bone. nec ĩpune
male sint sbdit primitus oĩa s.
minea masculine. minus ualẽ¬
te ualẽtiorrindigẽtiore habũ¬
dantiori. In uoluntatib aũt bo¬
nas sibreetera uo ip̃is ẜinẽtibuᷤ
sibiut hoc patiatur uolũtas ma¬
la ad̾ ex inssu dei fecent bona si¬
ue ꝑ se ip̃m siue ymala ĩ rebdu¬

Expanded text:
illae naturae, quae non habent uoluntatem, subditae sint necesse est illis, quae habent, et hoc ordinatione creatoris, qui numquam mat dignitatem. cum igitur omne corpus et omnis anima inrationalis non habeat uoluntatis arbitrium, subdita isteis naturis, quae praeditae sunt arbitrio uoluntatis, nec omnibus omnia, sed sicut distribuit iustitia creatoris. ergo dei prouidentia regens atque administrans uniuersam creaturam, et naturas et uoluntates, naturas ut sint, uoluntates autem ut nec infructuose bonae nec impunite malae sint, subdit primitus omnia simineam masculinae, minus ualentem ualentiori, indigentiorem copiosieri; in uoluntatibus autem bonas sibi, ceteras uero ipsis seruientibus sibi, ut hoc patiatur uoluntas mala quod ex iussu dei fecerit bona siue per se ipsam siue per malam in rebus dum
Abbreviated transcription (Latin):
ria uita ista¬
ẽ dicta. finisti ista uita finisti uia
Ambulamus et ipum uiuẽ accedere
ẽ nisi forte putatis qr tp̃s accedit. et
nos stamus. Nõ pot fieri. Quõ accedit
tp̃s. accedimus et nos. et nõ anni ⁊¬
nob̾ accedunt. set mag̾ decedunt.i

Expanded text:
ia, vita ista dicta est: finisti istam vitam, finisti viam. Ambulamus; et ipsum vivere, accedere est. Nisi forte putatis quia tempus accedit, et nos stamus? Non potest fieri. Quomodo accedit tempus, accedimus et nos: et non anni nobis accedunt, sed magis decedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
prie sicut p̾cepra sũt sine ulla figu¬
rara significatioẽ obẜuamus. Nar
et ydola non colere manifeste dici
tendunt. ⁊ mistico aluud significã.
s sic obẜuanturut sonant. Obẜ¬
uare tñ diem sabbi. nõ inbemur. ad
licteram ẜm otiũ ab omĩ oꝑe corpo¬
rali. sic̃ obẜnant iudĩ. Et ip̃a e
oꝵ ẜuatio queita p̃ cepra est. nisi
quandam aliam spũalem requi em
significet. inidenda indicatur. Und̃
nõ ĩ cõuenient᷑ intlłigimꝰ ad amo¬
rem ex citandum. quo ad requiem
tendimꝰ. ualere omĩa que figurate
inscripturis dicũtur. qñ quidẽ io
solum ĩ de calago figuratũ p̃cipitu.
ubi requies ꝯmendarur. q̃ ubique

Expanded text:
prie, sicut praecepta sunt, sine ulla figurata significatione obseruamus. nam et idola non colere manifeste didicaetendunt et mystice aliud significant, sed sic obseruantur, ut sonant. obseruare tamen diem sabbati non iubemur ad litteram secundum otium ab opere corporali, sicut obseruant Iudobservatio quae ita praecepta est, nisi aliam quamdam spiritualem requiem significet, ridenda judicatur. Unde non inconvenienter intelligimus ad amorem excitandum, quo ad requiem tendimus, valere omnia quae figurate in Scripturis dicuntur; quandoquidem id solum in Decalogo figurate praecipitur, ubi requies commendatur, quae ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ficationẽ ds̃ diemseptimum. Amãt
enim requiem siue pie aie suie
inque. s qua ꝑ ueniant adid qd̾
amant plurimũ nescrunt. nec
aliud appetunt ã ip̃a corpora. pon
pontere siue deor sum ueisus. siue s¬
sum uersus donec ad locum quo niti¬
tur ueniens conquiescat. Pondus
quippe olei sidimittatur ĩ acrem de¬
orsum. si aut sub aquis sursũ nitit¬
ueĩens. sicaiẽ ad ca que amant ppea
nitunt᷑. ut ꝑueĩendo requiescant. Et
mulra ꝗdem ꝑ corpus delectant. s
nõ ẽ meis etña requies. nec saltem
diuturnia. ⁊ ppea mag̾ sordidant
aĩam ⁊ granant potius. ⁊ sinceru
eius pondus quo insuꝑna feruntũ
inpedĩt. Cum uõ aĩa seip̃a delecta¬
tur nõ dum re ĩ cõmurabili delecta¬

Expanded text:
ficauit deus diem septimum. amant enim requiem siue piae animae siue iniquae; sed qua perueniant ad id, quod amant, plurimum nesciunt; nec aliquid appetunt etiam ipsa corpora pondepondere siue decrsum uersus siue sursum uersus, donec ad locum, quo nititur, ueniens conquiescat — pondus quippe olei si dimittatur in aere, deorsum, si autem sub aquis, sursum nititur —. sic animae ad ea. quae amant, propterea nituntur, ut perueniendo requiescant. et multa quidem per corpus delectant, sed non est in eis aeterna requies nec saltem diuturna; et propterea magis sordidant animam et grauant potius, ut sincerum eius pondus. quo in superna fertur, impediant. cum uero anima se ipsa delectatur, nondum re incommutabili delecta
Abbreviated transcription (Latin):
lebrandã suscipimi. Cñ enĩ sabbo si¬
gnificetur spũalis requies d̾ qua
dictũ ẽ in psalmo. Uacate ⁊ uite¬
te qm ego sum dñs. ⁊ qua uccãtur
hõĩes abipo dño dicente.Uenite ad
me om̃s qui laboratis ⁊ onerati e

Expanded text:
lebrandam suscepimus. cum enim sabbato silebrandam suscepimus. cum enim sabbato signdictum est in psalmo: uacate et uidete, quoniam ego sum dominus, et quo uocantur homines ab ipso domino dicente : uenite ad me omnes, qui labora
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ip̃m autẽ ignem amoris nutri¬
errd̃u a ĩ flãmandũ quodam modo¬
ãiũ quo tã quam pondere ẜsum
uł ĩtrorsum referamꝰ. ad reqemõ
nuãtur. plus em̃ mou̾et ⁊ acen¬
dũt amorem. ꝙͣ simida sinc ullis
sacroꝵ similitudinib poneiẽtur.
Cuius rei causas difficilis ẽ dicere.
s tamen ira se h̃t. nt aliquit palle¬
goricam significationem ĩ timatum
plus moueat.plus delectet. et
plus honoretur quam siuerbis ꝓ¬
priis aꝑtissime diceretur. Cretoꝙ
ip̃e anime motus quãdin rebus i¬
ad huc terrenis inplicatur pigriꝰ
inflãmatur. Siuero feratur adsi¬
militudines corporales. ⁊ in refe¬
ratur ad spintualia. que illis simi¬
litudimbus figurãtur ip̃o qi tran¬
situ uegeratur. ⁊ tamquam ĩ facula
ignis agitatus. accenditur. ⁊ ardẽ¬
tiore dilectione rapitur ad quieter.
ra. solumibiquod de sabbato poĩ¬
tum est. figurate obẜuandum p̃¬
cipitur. Quam figuram nos ĩ telli¬
gendam. nõiam ꝑ otiñ corporale ce¬

Expanded text:
Ad ipsum autem ignem amoris nutriendum et flatandum quodam modo, quo tamquam pondere sursum uel introrsum referamur ad requiem,nuantur; plus enim mouent et accendunt amorem. quam si nuda sine ullis sacramentorum similitudinibus ponerentur. cuius rei causam difficile est dicere: sed tamen ita se habet, ut aliquid per allegoricam significationem intimatum plus moueat, plus delectet et plus honoretur. quam si uerbis propriis apertissime diceretur. credo, quod ipse animae motus. quam diu rebus adhuc terrenis implicatur, pigrius inflammatur; si feratur ad similitudines corporales et inde referatur ad spiritalia, quae illis similitudinibus figurantur, ipso quasi transitu uegetatur et tamquam in facula ignis agitatus accenditur et ardentiore dilectione rapitur ad quietem. ta solum ibi, quod de sabbato positum est, figurate obseruandum praecipitur. quam figuram nos intellegendam, non etiam per otium corporale ce
Abbreviated transcription (Latin):
illa requie non desidiosa segnitia.
s quedam ĩ effabilis tranquilliras
actionis otio se. Sic eñi ab huiꝰ in¬
te oꝑihiinfine requiescitur. ut ĩ al¬
tenus uite actione gaudeatur. Set
quia talis actio ĩ dei laude agitur.si¬
ne labore m̃brorĩ. sine angore cura¬
rum. nõ ad eam sic transitur ut p
quietẽ ip̃i labori succedatur.i. non
sic ẽẽ incipit actio. ut desinat quies.
neq enĩ reditur ad labores curas. s
ꝑmanet mactione quod ad ꝯmetẽ
ꝑtinet. nec ĩ oꝑe laborare. nec ĩ cogi¬
tatione fluctuare. Quia ergo ꝑ req¬
em ad pͥmam uitam reditur᷑. undꝰ. nã¬
lapsa ẽ in pecc̃m. ꝑpea requies ĩsab

Expanded text:
illa requie non desidiosa segnitia, sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. Sic enim ab hujus vitae operibus in fine requiescetur, ut in alterius vitae actione gaudeatur. Sed quia talis actio in Dei laude agitur, sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsa labori succedat, id est non sic esse incipiat actio, ut desinat quies. Neque enim reditur ad labores et curas, sed permanetur in actione. Quia ad quietem pertinet nec in opere laborare, nec in cogitatione fluctuare. Quia ergo per requiem ad primam vitam reditur, unde alapsa est in peccatum, propter ea per sab
Abbreviated transcription (Latin):
ta que aꝑegrinationib redeũtibus
et primam stolam accipientib reo¬
ditur ꝑ primã sabb̃i quam diem do¬
minicum dicimus figuratur. iõ¬
sine uesꝑe. quia requiẽ sine fine
significat. prima qͦ uita nõ fuit
sempitña pecranti. reqnies autẽ
ul tima sempit̾na ẽ. Ae ꝑ hoc ⁊ co¬
tauus dies sempitñam beatitudi¬
nem habebit. quia reqes illa sem¬
pit̾na ẽ. exaipitur ab octano. non
Ita ergo eĩt octanus qui pͥmus. ut
prima uita s c̃na reddatur. S ab¬
batũ tñ cõm̃datum ẽ priori ppło.
motio corporalit᷑ laborand̃. ut figu¬
ra eẽt scĩ ficationis ĩ requie sp̃c sã.

Expanded text:
a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur per unam Sabbati quem diem Dominicum dicimus, figuratur. sine uespere, quia requiem sine fine significat. prima ergo uita non fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima sempiterna est ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, non ita ergo erit octauus, qui primus, ut prima uita sed aeterna reddatur. Sabbatum tamen commendatum est priori populo in otio corporaliter celebrando, ut figura esset sanctificationis
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. Cum aũt dõ delectarur. ibi
ergo. canras diffusa ẽ incordib¬
Quia nec bñ opan possumus nͥ
dono eius adinti. sicut apłs dicit.
deus enĩ est qui oꝑatur in nobis
et uelle et oꝑari ꝓ bona uolũtate.
nec requiescẽ potuerimus p̾t oĩa
bona oꝑa nr̃a. que inhac uita ge¬
rimus. nͥ enis dono ad einira tem
scĩficati atq ꝑ fecti. ꝓpea de ip̃o dõ
dicitur. quia cum fecisser omĩa
opa bona ualde septima die reqe¬
uit ab omĩb opib sis que fecit̃.
futuram eĩ regniem significabat
quam post bona oꝑa daturꝰ erat ho¬
mĩb. Sic̃ enĩ cum bñ oꝑamur.
ip̃e dicitur oꝑan innobis. cuius
muñe bñ oꝑam̃. ira cũ requiescimꝰ
ipẽ requiescere dicitur. quo donã¬
te requiescimus. Hĩc ẽ qd̾ q̃ inm
sabb̃i poĩtũ ẽ Et ĩ primo pc̃epto pa¬
tre intelligamꝰ. nͥ prohibetur coli
aliqua in figm̃tis hõm̃ dĩ similitu¬
do. nõ quia nõ hr̃ ymaginẽ ds̃. set
quia nulla ymago eiꝰ coli d ñ illa

Expanded text:
am. cum autem deo delectatur, ibi ergo caritas dei diffusa est in cordibuero nec bene operari possumus nisi dono eius adiuti, sicut apostolus dicit: Deus enim est, qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, nec requiescere poterimus post omnia bona opera nostra, quae in hac uita gerimus, nisi eius dono ad aeternitatem sanctificati atque perfecti, propterea de ipso deo dicitur, quia, cum fecisset omnia opera bona ualde septimo die requieuit ab omnibus operibus suis, quae fecit. futuram enim requiem significabat, quam post bona opera daturus erat hominibus. sicut enim, cum bene operamur, ipse dicitur operari in nobis, cuius munere bene operamur, ita, cum requiescimus, ipse requiescere dicitur, quo donante requiescimus. Hinc est, quod etiasabbati positum est, ut in primo praecepto patrem intellegamus, ubi prohibetur coli aliqua in figmentis hominum dei similitudo, non quia non habet imaginem deus, sed quia nulla imagoeius coli debet nisi illa,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicanta suffert aĩa ut po¬
sideat unde ꝑeat ꝙͣ ta debet suffe̾¬
re ne ꝑeat. de unde ut illud dica
ꝙ culpabile nõ ẽ si tãta suffert ꝓ
salute carnis int̾manus secanti¬
tium siue urẽtium m edicoꝵ. ꝙͣ la
debet sufferre pro sua aĩa int̾ furo¬
res quoylib inmicoꝵ. cum medi¬
ci ne corpus moriatur ꝑ penas
corpori consulant. inmiciantez
renas et mortez conminãdo cor¬

Expanded text:
anta suffert anima, ut possideat, unde pereat. quanta debet sufferre, ne pereat! deinde, ut illud dicam, quod, culpabile non est, si tanta suffert pro salute carnis suae inter manus secantium siue urentium medicorum, quanta debet sufferre pro salute sua inter furores quorumlibet inimicorum! cum medici, ne corpus moriatur, per poenas corpori consulant, inimici autem poenas et mortem corpori co
Abbreviated transcription (Latin):
tia u̾bi. solatia oratioĩs solatia dis¬
putationis. sic sunt ista aĩe nr̃e
caro ut iam istis non indigeamus ⁊
habebit locum ꝙ da etstatum coruy¬
tionis sue sic et aĩa nr̃a habebit çibũ
suum ip̃m u̾bum dei ꝑ qd̾ facta sũt
mo nõ nos desent siue dando nobiᷤ¬
bis qḋ aĩe necessanuẽ. et qn nos ali¬
quib necessitatib erirdit nult ut
amplius illum diligamus ne for¬
te ꝑ sagina corrũpamur et obluis¬
camur eu ss trabit nob̾ aliqn que
neccia sunt. ⁊ accerit nos ut sciamuꝰ
qr pat̾ et dnĩs ẽ. non solum blandie
s et flagellas. p̾ꝑat ei nos cuida
hereditati incormuptibili et magͣ.¬

Expanded text:
tia verbi, solatia orationis, solatia disputationis: sic sunt ista animae noscaro nostra, ut jam istis non indigeamus, habebit locum quemdam et statum incorruptionis suae: sic et anima nostra habebit cibum suum, ipsum Verbum Dei, per quod facta sunt mo non nos desebis quod animae necessarium est: et quando nos aliquibus necessitatibus erudit, vult ut amplius illum diligamus; ne forte per saginam corrumpamur, et obliviscamur eum. Subtrahit nobis aliquando quae necessaria sunt, et atterit nos; ut sciamus quia Pater et Dominus est, non solum blandiens, sed et flagellans. Praeparat enim nos cuidam haereditati incorruptibili et mag
Abbreviated transcription (Latin):
caro nr̃a quã diu mortalis ẽ q̃ diui
fragilis ẽ. ante illa resrectioe ht so¬
latia ista quib uiuimus. panẽ aquã
uinu fnictus et oleum ista oia sola¬
tia et sbstdia. sinos deserat utiq du¬
rare nõ possumus ꝙ uis nõ dum rece¬
pẽit caro ista sanitate illã ꝑfectã. li
nulla patietur angustia nulla in¬
digentia. sic et aĩa nr̃a cuħ in ista¬

Expanded text:
caro nostra quamdiu mortalis est, quamdiu fragilis est, ante illam resurrectionem habet solatia ista quibus vivimus, panem, aquam, fructus, vinum, oleum ista omnia solatia et subsidia si nos deserant, utique durare non possumus quamvis nondum receperit caro ista sanitatem illam perfectam, ubi nullam patietur angustiam, nullam indigentiam: sic et anima nostra cum hic est
Abbreviated transcription (Latin):
endi ẽ inindia s cã inidẽdi suꝑbia
Cum igitur suꝑbia sit amor exel¬
letie proprie.inudia uo fit odiu
felicitatis aliene. quid unrde nas¬
catur satis in prõptu ẽ. amãdoei
qd̾ ei coeq̃tur. uł in feiorib ne coeq̃¬

Expanded text:
endi est invidia, sed causa invidendi superbia. Cum igitur superbia sit amor excellentiae propriae, invidia vero sit odium felicitatis alienae, quid unde nascatur satis in promptu est. Amando enim quod ei coaequentur; vel inferioribus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hũtib. ut ĩ pator camis aunus
canta tẽpantia potãte ne p̃polle¬
at. ut genitalis delectatioĩs i¬
motum insitũ nature mortali¬
um ex proudẽtia gñandi legeᷤ
in positas nõ ꝑmictat excedẽ¬

Expanded text:
t. ut imperator carnis animus tanta temperantiae potestate praepolleat, ut genitalis delectationis motum insitum naturae mortalium ex prouidentia generandi leges inpositas non permittat excede
Abbreviated transcription (Latin):
pendebat ꝙ uõ ysaac ipesibi ad ĩ¬
misterio multo ante dicm fuerat¬
misabili humilitate portauit nec
incõgrue ctux xp̃i principatũ sigͥfi¬
cat qr ꝑ ip̃am dyabolu iuincitur
et totus mundus ad xp̃i notitiã

Expanded text:
pendebat. Quod vero Isaac ipse sibi ad imvit. De quo mysterio multo ante dictum fueratadmirabili humilitate portavit. Non incongrue crux Christi principatum significat. Nam per ipsam et diabolus vincitur, et totus mundus ad Christi notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
facit suꝑbia caritati. pascit esunen¬
te caritas. pascit et suꝑbia. s cantaᷤ
ut deus laudetur. suꝑbia ut ipa lau¬
detur. Uestit mundum cai̾tas. nestit
et suꝑbia. ionunat caĩtas. ieuinat
et suꝑbia. sepellit mortun cantas¬

Expanded text:
asi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia; charitas ut Deus laudetur superbia ut ipsa laudetur: vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et su
Abbreviated transcription (Latin):
si cõgnosçant hoĩes aliqd postmor¬
tez suaz suis corporib de fucurũ qd̃
in sua eius q gẽte uł patria poscit ⁊¬
solẽpnitas sepulture cõtristanturi
ut hoĩes. et ꝙ ad eos post mortẽ nõ
ꝑtinet ante morte suis corporibuꝰ
timẽt.

Expanded text:
si cognoscant homines aliquid post mortem suam suis corporibus defuturum, quod in sua cuiusque gente uel patria poscit sollemnitas sepulturae. contristantur ut homines et quod ad eos post mortem non pertinet, ante mortem suis corporibus timent:
Abbreviated transcription (Latin):
que matena caret et motu. tp̃re
me sola dicẽ põt ego sũ quisum.
hec tãta et talis estut deenis i¬
pulcti tuoinis nisioe̾ nil ĩ hac ui
ra usurpare mes huana auteat.
qd̾ solum electis tius p̾min inse¬
quẽti remun eraticẽ reẜnas. Cu¬

Expanded text:
quae materia caret et motu, temporme sola dicere potest, Ego sum qui sum . Haec tanta ac talis est, ut de ejus pulchritudinis visione nihil in hac vita sibi usurpare mens humana audeat, quod solum electis tuis praemium in subsequenti remuneratione reservas. C
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem ꝑ quadraginta dies iħe¬
ducans ⁊ bibens. nõ quidem hñs
esuri endi ac sitiendi egestatẽ. s
usq adista camis insim̃as uita¬
tem. que cibandi ac porandi iaz
non habebat necessiratẽ s porãtẽ.¬

Expanded text:
rectionem quadraginta dies ducans et bibens : non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed pote
Abbreviated transcription (Latin):
cat ꝙioddicit᷑ dm̃/ requi euisse.⁊ bõi¬
bus opibus sis que fecit bona ual¬
de. nisi requiem nrãm quam nobis
daturus est ab om̃ib openbus nr̃s.
si nos bona opera fecenmus.

Expanded text:
cat, quod dicitur Deus requievisse ab omnibus operibus suis, quae fecit bona valde, nisi requiem nostram, quam nobis daturus est ab omnibus operibus nostris, si et nos bona opera fecerimus?
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo recep tura sũt. Sic ergo ibũt
interram quia exuiuis hõib terra
erunt. quẽ admodũ it ĩ cinerẽ qd̾ fit
cis. it ĩuetustate̾ qd̾ sit uetus. it
sic loquimur. Qu̾o aũt sit futumu
ꝙ nũc pro nr̃e ratiũcule uirib ut cã¬
q conuicimus. tunc erit potus uo ꝑ
fecte nosse possimus. Resurrectionem

Expanded text:
tinuo receptura sunt. Sic ergo ibunt tinuo receptura sunt. Sic ergo ibunt in terram, quia ex vivis hominibus terra erunt: quemadmodum it in cinerem, quod fit cinis; it in vetustatem, quod fit vetus; it sic loquimur. Quomodo autem sit futurum quod nunc pro nostrae ratiunculae viribus utcumque conjicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus. Resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
corporum ĩ acrequodam modo semi¬
nari. atq ibi protinis ĩmorralitẽ
dicit. inictu oculi futirã reẜtectioẽm.
a mmbra sine fine uictura. tanta
facilirate rãq inextimabili uolo¬
citate rediturum ãtiquissimoꝵ ca¬
dauerum puluerem: Nec ab illa
sentemtia qua hoĩ tcm̃ ẽ. terra es ⁊
int̾ram ibis. futios illos scc̃s arbi¬
tremur ĩ munes. si eorũ moriẽtiũ in
t̃ram ibis. futuros illos scõs arbute
mur ĩmunes. si eoꝵ moriẽtiũ ĩ t̾ram
nõ redeunt corpora. set sicut ĩ ip̃o rap¬
tu morientur. ita ⁊ resurgent.dum fe¬
.i. ibis. amissa uita. quod eras ante¬
quam simieres uirã.i. hoc ens exani¬
matus quod eras añ quam eẽs aĩatus
terte quippe ĩ sufflauit ds̃ ĩ faciẽ flatũ
eris exãmis sic̾ eras. ꝙ sũt ⁊ añ ꝙͣ
putrescãt omĩa corpora. mortuoru
quod erunt ⁊ illa simorient᷑. nͥ cũq
moriantur. cũ uita carebũt. quã con¬

Expanded text:
corporum in aere quodammodo semicorporum in aere quodammodo seminari, atque ibi protinus immortaliter dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in termur immunes, si eorum morientium in terra non reccident corpora, sed sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum febis est: "in hoc ibis amissa uita quod eras, antequam sumeres uitam", id est hoc eris exanimatus quod eras, ante quam esses animatus — terrae quippe insufflauit deus in faciem flatum eris exanimis, sicut eras. Quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum: quod erunt et illa, si morientur, ubicumque moriantur, cum vita carebunt, quam con
Abbreviated transcription (Latin):
seminant nec eunt int̾ram nec
recennt. siue nullam prorsus ex¬
piantur mortem sine panlulũ ĩ
aera moriantur. S ad nirsus
de resurrectione corpm ad cõpõa
laqũetur. Omẽs resurgemꝰ. uł sic̃
alii eo dices hñr. om̃s dormiemus.
Cum ergo nee resurrectio fien nisi
mors precesserit possit. nec dormi¬
tionem possimus illo loco ĩtlłigere
nͥ mortem. quõ oẽs uł dormient ꝑ
resurgent. Si ergo scĩ qui reꝑientũ
xp̃o ueniente uiuetes eiq ĩ aera ob¬
uiam rapientur. credidenimꝰ ĩ eodem
raptu.demorralib corporib exituros.
⁊ ad eatem mox ĩmortalia reditio.
nullas mubis apłi patiem̃ angusti¬
as. siue ubi dicit. tu quod seminas
nõ ninificatur nͥ moriatur. Siue uͭ
dicit. om̃s resurgemus. aut om̃s
dormiemus. quia nec illi ꝑ ĩmorta¬
litatem nunficabintur. nisi quilib
ea resirectioẽ nõ enũt aliem quam
dormitione p̃cedũt. quãnis b̾uissi¬
ma nõ ram̃ nulla. Curaũt nobis ĩ¬
credibile iideatur illa multitudĩe

Expanded text:
seminantur, quia nec eunt in terram nec redeunt, siue nullam prorsus experiantur mortem siue paululum in aere moriantur. Sed aliud rursus de resurrectione corporum ad Corinthios loqueretur: Omnes resurgemus, uel sicut alii codices habent: Omnes dormiemus. Cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit, nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem: quo modo omnes uel dormient uel resurgent? Si ergo sanctos, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: Omnes resurgemus ant: Omnes dormiemus; quia nec illi per inmortalitatem uiuificabuntur, nisi, quamlibet et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt, quamvis brevissima, non tamen nulla. Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortues idieandos p̃cdlanssiẽ
ostendũt. S quen solet nirum
illi quos hic inuentes ĩuẽtinis ẽ
tune secum uuebant transfigura¬
bat apłs. numqũa omĩno moritu¬
ri sunt. an ip̃o tp̃iᷤ pũcto quo cũ ñ re¬
tem ꝑmortem mira celentate tran¬
sibunt. Nleq enim dicendum ẽ fie¬
ri nõ posse. ut dum paera ĩsublime
portãtur millo sꝑatio ⁊ moriantur
areuiuseãt. Quod ẽ ait. ⁊ita sẽper
cum dño enmus. nõ sic accipiẽdu
ẽ tanquã ĩaere. nos dixent semꝑ
cum dño eẽ mansuros. quia ñ ip̃e
utiq ibi manebit qua ueniens tr̃a¬
siturus ẽ Uementi qui ppe ibunt
sempitna. uͥcumq cum illo fuetimꝰ.
Ad hunc antem sensum quo estime¬
mus. ⁊ illos quos hic iimios ĩuen¬
tunis est dñs imip̃o ꝑuo spatio ⁊ pa¬
suros mortem ⁊ accepturos ĩ morta¬
litatem ip̃e nobis apł ouidetur sug¬

Expanded text:
 mortuos judicandos, praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet utrum illi quos hic viventes inventurus esttunc secum vivebant transfigurabat Apostolus, nunquam omnino morituri sunt, an ipso temporis puncto quo cum reatem per mortem mira celeritate transibunt? Neque enim dicendum est fieri non posse ut dum per aera in sublime portantur in illo spatio et moriantur et reuiuescant. quod enim ait: et ita semper cum domino erimus, non sic accipiendum est, tamquam in aere nos dixerit semper cum domino esse mansuros, quia nec ipse utique ibi manebit, quia ueniens transiturus est; uenienti quippe ibitur sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. ad hunc autem sensum, quo existimemus etiam illos quos hic uiuos inuenturus est dominus in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, ipse apostolus nos uidetur urg
Abbreviated transcription (Latin):
luit. sec transie ne reb tempoͣalib
ꝙ̃uis ab illo pro salute nr̃a suscep¬
tis et gestis heteamus ĩfumit̾ set
peas potius cutramus alacrit ut ɨ
ad deum ip̃ qui nr̃a naturam atẽ¬
poralib libetauit et collocant adex¬
teram patris. prouehi atq pẽnchi
mere amur.

Expanded text:
luerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
bitrũ ĩ ꝑadiso collocasti. ꝑ̃ ceptũ ĩ po¬
siusti. mortẽ si p̃ceptum molaret ui¬
stissimã denũtiasti. nicħ nõ feasti⁊
nemo ẽ qui ate ampliꝰ exigar. Pec¬
cauit. factũ est genus humanu
tamqua massa peccoꝵ profluens
de petratorib. Quid ergo simassã
istam unquirates dãpnres. quisꝙͣ
tibi dicet. iniuste fecisti: Esses pła¬
ne q̃ siciustus. ⁊ om̃is eẽt ista ĩa¬
us tua. s quia liberasti ⁊ ip̃m pec¬
catorem instificando inꝑium. adi

Expanded text:
ceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribus ; quid ergo, tu si massam istam iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Esses plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justifican
Abbreviated transcription (Latin):
enim deus ĩ om̃ib bonis factis suiꝰ.
in om̃i crea tura sua in om̃i ĩ stitu¬
tione rerum õium. ĩ gubernatõne
⁊ regimine seculoꝵ. ĩordine tẽpo¬
rum. ĩ eminẽtia celi. infecũ dirate
tertarum. ĩ cucũfus iõe manis. in
om̃i prepollentia nascentis uͭq
creature. in ip̃is filiis hoĩum. in
danda legeiliberandis sius acapti¬
uitate egipriorum ⁊ cetenis om̃ib
mirabilib sus. Non dũ eñi erat
laudatus m eo qd̃ suscirauit car¬

Expanded text:
 Deus in omnibus bonis factis suis, in omni creatura sua, in omni institutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum, in ordine temporum, in eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda legevitate Aegyptiorum, et caeteris omnibus mirabilibus suis: nondum erat laudatus in eo quod suscitavit car
Abbreviated transcription (Latin):
Denanus põt signare unuu̾siratis sci¬
entiam. que si adintenora ⁊ intlłi¬
quod est sexagĩra. Si ad perrena ⁊
corruptibilia qua occonariꝯ signãt¬
funt decies aties ꝙ ẽ atogita. Regi¬
ne ergo sunt aĩe regnãtes ĩintlłigi¬
bilibus ⁊ spũalibus. ꝯubine q̃ mẽ¬
cetem accipiunt terrenoru. de quib
dictũ est. acceperũt mercedem suam.
adol escẽrule quarum nõ ẽ numer̾¬
.i. quani nõ ẽ determinara sçientia
⁊ diuersis dogmatibus ꝑicliran pos¬
sunt. ut numerus qd̾ dictum ẽ sig̃¬
ficer cerxam indubitata Ꝯ fitmano¬
nem scĩe.¬

Expanded text:
erus potest significare universitatis scientiam, quae si ad interiora et ad intelliquod est sexaginta; si ad terrena et corruptibilia, quae octogenario nunt decies octies, quod est LXXX. reginae ergo sunt animae regnantes in intelligibilibus et spiritalibus. concubinae, quae mercedem accipiunt terrenorum, de quibus dictum est: acceperunt mercedem suam. adulescentulae, quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia et diuersis dogmatibus periclitari possunt, ut numerus quod dictum est significet certam et indubitatam confirmationem scie
Abbreviated transcription (Latin):
inqua momĩtis singulis morimur
et ꝑuanos mutabisi tatis defectus
diusis genei̾b mortiu rapimur.⁊
do possumus dicẽ uita ꝙͣ humores
tumrdant.dolores exfminant arto¬
res exsicant aera morbidant esce
in flant. ieiunua macerant icci et¬
leta dissoluunt tnstitie cõsumunt.
Solicitudo coartat. securitas ebetat.
diuitie iactant panptas deicit in¬
uetus extollit senectus incuruat
infirmitas frangit. meror depri¬
mit et hiis oĩb malis mors funbỹ
da succedit simul q gaudiis nani¬
ut cum ẽẽ desiernt nec fuisse putẽ¬
tur. Mors ista nitalis licet huis et¬
lor ꝙͣ plurimos sius capit illecebriᷤ.
et siuus falsis promissionib decipit
tat et prorsus inebriat. Felices illi
ꝑ eunte et deceptrice ip̃i ꝑire cogã t᷑¬

Expanded text:
in qua momentis singulis morimur, per varios mutabilitatis defectus diversis generibus mortium. dicere possumus vitam? quam humores tumidant, dolores extenuant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae inflant, jejunia macerant, joci dissolvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat, securitas hebetat, divitiae inflant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit. Et his malis da succedit, vanisque gaudiis ut cum esse desierint, nec fuisse putetur. Mors ista vitalis, et vita mortalis, licet his dolor, quamplurimos suis capit illecebris, et quantos suis falsis promissionibus decipit!tat et prorsus inebriat. Felices illi, pereunte deceptrice quandoque perire cogant
Abbreviated transcription (Latin):
ra mortis et nescia tristĩe.uita sine
tius elegantie et dignitatis pleĩs¬
sima uͥno est adu̾sanus ĩpugnans
te cibo mens sine defectu sauatur ⁊
licet me tue intẽdẽ clantati. delec¬
tant me bona tua auioo corce. ꝙͣ to
plus ualeo cõsiderare. tãto eĩ amore
langueo tanto qr uehem̃ti desidenio
flagito tua dulci memoria et amã¬
et affectu ai cõformare. li bet sane
de te loqui de te andire. de te senbẽ.
dete ꝯferre. de tua beatitudine et
głia cotidie legẽ et lecta sepius sy
corde reuoluere.¬

Expanded text:
ra mortis, nescia tristitiae, vita sine tius elegantiae et dignitatis plenissima, ubi non est adversarius et impugnans, itae cibo mens sine defectu satiatur! Libet mihi tuae intendere claritati, delectat me bona tua avido corde, quantum plus valeo mecum considerare. Tuo enim amore langueo, tuo vehementer desiderio flagro, tuaque dulci memoria admode, affectum animi conformare. Libet sane de te loqui, de te audire, de te scribere, de te conferre, de tua beatitudine et gloria quotidie legere, et lecta saepius sub corde revolvere
Abbreviated transcription (Latin):
quodãmodo uire largimur. Uñ
etiam debita dicuntur. que ĩora¬
tioẽ diũca humanitus dimittẽ
monemur. ut nob et nr̃a diuunrit
dimittantur. Qu̾d aũt debetur
et sibegnie dimictitur nõ tãquã
iniq repetitur. s sic̃ in iutando ⁊¬
etia qui uerum iurat ꝓpinquat
iurat. remotior tñ appeccato est
qui nõ iurat. uñ ad moĩtio nõ in¬
randi cõẜuatio ẽ apecco ꝑ irii ⁊
ita cum peccet qui ꝑ in moterati¬
oẽ imuste uult urdicari. no pec¬
cet aũt qui modu adhibens in¬
ste uult uindicai peccat eĩ qui¬
exigit ultra debitũ nõ peccat aũt

Expanded text:
quodam modo iure largimur. unde quodam modo iure largimur. unde etiam debita dicuntur, quae in oratione dominica humanitus dimittere monemur, ut nobis et nostra diuinitus dimittantur. quod autem debetur, etsi benigne remittitur, non tamen inique repetitur. sed sicut in iurando etiam qui uerum iurat, propinquat iurat, remotior tamen a peccato est qui non iurat — unde admonitio non iurandi conseruatio est a peccato peiurii —: ita cum peccet qui per inmoderationem iniuste uult uindicari, non peccet autem, qui modum adhibens iuste uult uindicaexigit ultra debitum; non peccat autem,
Abbreviated transcription (Latin):
la. et c̃. qñ quide et illud antiqu¬
um ad reprimẽdas flãmas odio¬
rum seuientiu q in moderatos
aĩmos refrenandos. ita pceptu
ẽ. Quis ei tãde facile ꝯtẽtus est
in iutie. slõ ne uidemus hoĩes le¬
uit lesos molu cede sitire san¬
guine urx q inuenire ĩ malis
inimici unde satiẽtur. Quis pu¬
gno ꝑcussuᷤᷤ. nõne aut inditia ꝯci¬
tat indãpnatine eius quiꝑcus¬
sit. aut si ip̃e reꝑcutẽ uelit totu
hoiez si nõ etiar telo aliquo arrep¬
to pugnis calcibꝰ q cõtundit ⁊
hiie ĩgitur inmoderate. ac ꝑ hoc
iuste ultoi lex instum mod̃um
figens pena talionis instituit
hoc ẽ ut q̃lem quis inculit inuiri¬
am tale suplitium pẽdat proim̃
oculum pro oculo dentez prodẽte
nõ fomes. s limes furoris ẽ. nõ
ut id qd̾ sopitum erat hine accẽ¬
deret᷑. s ne id qõ ardebat ultrar
iusta uindc̃a iuste que debetur
ei qui fuerat passus in uuiam.⁊
uñ utiq cumignoscimus denr̃o

Expanded text:
a, quando quidem et illud antiquum ad reprimendas flammas odiorum saeuientumque immoderatos animos refrenandos ita praeceptum est? quis enim tandem facile contentus est iniuriae? nonne uidemus homines leuiter laesos moliri caedem, sitire sanguinem uixque inuenire in malis inimici unde satientur? quis pugno percussus non aut iudicia concitat in damnationem eius qui percusserit? aut, si ipse percutere uelit, totum hominem etiam, si non telo aliquo arrepto, pugnis calcibusque contundit? huic igitur immoderatae ac per hoc iniustae ultioni lex iustum modum figens poenam talionis instituit, hoc est ut qualem quisque intulit iniuriam, tale supplicium pendat. proinde oculum pro oculo, dentem pro dente non fomes, sed limes furoris est, non ut id quod sopitum erat hinc accenderetur, sed ne id quod ardebat ultra aedam uindicta iusta iusteque debetur ei qui fuerit passus iniuriam. unde utique cum ignoscimus, de nostro
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe potest ĩ reb hũanis. ubi płimu
suꝑ uacanee uaniratis ⁊ noxie curio¬
tĩnmõ quo fides salub̾rima q̃ adua
letatidinẽ ducit ignitur. nutitũ. de¬
fenditur roboratũ. qua scĩa nõ pollent
fideles płimi quauis polleant ipa fide plu¬
timi. aliud ẽ eñi scire tñimõ quio homo
credere debeat. ꝑꝑ adipiscẽdam uitam
lratam que non nisi em̃a ẽ. alindãt
scire quem adm̃ hoc ip̃m. ⁊ piis opi¬
tuletur. ⁊ contra ĩpios de fendarur.¬

Expanded text:
is, ubi plurimum supervacaneae vanitatis et noxiae curiotantummodo quo fides saluberrima, quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur: qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide plurimum. Aliud est enim scire tantummodo quid homo credere debeat propter adipiscendam vitam beatam, quae non nisi aeterna est: aliud autem, scire quemadmodum hoc ipsum et piis opituletur, et contra impios defendatur
Abbreviated transcription (Latin):
eis scriptani libris que iã canonice
applantũ didici hũc timore honorem¬
q deferre. ut nullũ earũ auctorẽ scribẽ¬
⁊ si aliquid offendero licteriᷤ qd̃ initeatũ
ẽẽ codicẽ uł infprerẽ nõ ẽẽ assectũ qd̾
dictũ ẽ. uł me m̃ime intellexisse non
ambigã. alios aũt ita lego. ut quãtali
uer̃i putẽ quia ip̃i ita senserunt. s qr
michi uł ꝑ illos auctores canonicos. uł
probabili ratione ꝗd auo no oberet ꝑ
canonicis hant ĩgemiã debeo ẜnitutẽ.
qua eas solas ita sequor.ut scptores
canim nicħ ĩeis oĩo errasse. nicħ fallaci¬
ter posuisse nõ dubitẽt.

Expanded text:
eis scripturarum libris, qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribenac, si aliquid in eis offendero litteris, quod uideatur esse codicem uel interpretem non adictum est: vel me minime intellexisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibverum putem, quia ipsi ita senserunt: sed quia mihi per alios authores vel canonicas vel probabilcanonicis hanc ingenuam debeam seruitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem.
Abbreviated transcription (Latin):
Illiro nos mouere
maxime d quod ipe ho auetenbus
sapientib ita diffintus ẽ. hõ ẽ aĩal
rationale. mortale. hie gne põito
quod aĩal dicrum ẽ. iidemus duaᷤᷤ¬
rat hõ. ⁊ quo sibi redeundũ eẽt ⁊ nñ
fugiendum. namut pro gressus a¬
nime usq ad mortalia lapsus est.
ita regressus ẽẽ in rcem d. Uno uer¬
bo abe̾stiis quod ranionale. alio adi¬
ninis seꝑatur. quod mortale dicit
Illudgͥ nisi tenuens restia erit. hinc
nere. nullo modo ẽ. ad id ꝙ instituim¬
negligendũ. nam ranonale ẽẽ dixe¬

Expanded text:
illud nos mouere maxime debet, quod ipse homo a ueteribus sapientibus ita definitus est: homo est animal rationale mortale. hic genere posito, quod animal dictum est, uidemus arat homo, et quo sibi redeundum esset, et unde fugiendum. Nam ut progressus animae usque ad mortalia lapsus est; ita regressus esse in rationem debet. Uno verbo a bestiis, quod rationale; et alio a divinis separatur, quod mortale dicitur. Illud igitur nisi tenuerit, bestia erit: hinc nere, nullo modo est, ad id quod instituimnegligendum: nam rationale esse dixe
Abbreviated transcription (Latin):
s aliqd plusꝙͣ de disti siue triti¬
cũsit siue uinu siue oleum siũ
ꝙl aliud si plusꝙ̃ dedisti expecte
accipẽ. feneratores. et in h ĩ pro¬
bandus nõ laudandus. Noie u¬

Expanded text:
s quam dedisti, sive illud triticum sit, sive vinum, sive oleum, sive quodlibet aliud, si plus quam dedisti exspectas accipere, foenerator es, et in hoc improbandus, non laudandus. C.
Abbreviated transcription (Latin):
nec sccłe sillabe locus est nisi pͥma
sonare destitent. et tñ siumus ad¬
minuũt sonos tan ꝙ̃ cibos. s oe
ꝙ sonat et õĩb totum ẽ. et singu
lis totum. ⁊ra ne iani nõ illudr
potius in credibile sinbuz hoĩs
trã siẽs ꝙ exhibet amib. u̾ bũ dei
ꝑmanes nõ alibi exhiberet reb
ut ꝙ̃ ad modum hoc simũ nide tꝰ¬
siml ubiq fit totum nõitao
metuẽdum ẽ corpusculu ĩ fãtie

Expanded text:
e quidem syllabae locus est, nisi prima sonare destiterit, et tamen, si unus adminuunt sonos tamquam cibos, sed omne, quod sonat, et omnibus totum elis totum. Itane jam non illud est potius incredibile, si verbum hominis transiens quod exhibet auribus, Verbum Dei permanens non exhiberet rebus, ut quemadmodum hoc simul auditsimul ubique sit totum? 8. Non itaque metuendum est co
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑgit. Et quicunq pronocatus ab
aliquo te monasteno nolũir. ab sccõe.
ant redarguat prouocantem. aut ĩdi¬
cet pposito cui utiq de hiis que ĩ cõmr¬
in decreuimꝰ. nicħ ẽ subtra hendũ. ꝗa
scriptũ ẽ pacificiẽe sĩt rͥ multi. s iꝰ

Expanded text:
dispergit . Et quicunque provocatus ab aliquo de monasterio voluerit abscedere, aut redarguat provocantem, aut indicet abbati, cui utique de his quae in commune decrevimus nihil est subtrahendum, quia scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
amonasteno fuent abitractus. ne
uł mente concipiar secum aliquid fa¬
çere. de hiis om̃ib que ĩ monasteno ⁊
fuenint. siue ꝯ que secum aliquando
atrulerat. siue ca que cum fñb acqui¬
siuerat. quia scriptum ẽ. uir murabi¬
secũ prouocet. ne magis testrucor a
hedificator monastem̾ eẽ indeanur

Expanded text:
 ne vel mente concipiat secum aliquid ferre de his omnibus quae in monasterio fuerint; sive etiam quae secum aliquando attulerat; sive ea quae cum fratribus acquisierit, quia scriptum est: Vir mutabim provocet: ne magis destructor quam aedificator monasterii judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
tum uocantos ur o bediant p̃ parauit
iustificandos ut accepta gr̃a recte cre¬
candos. ut xͥ coheredes effcĩ. regimm
celorum sine fine possiteant. ad qd̃
regnũ du̾sis tp̃rib que ꝑsacr̃a qne

Expanded text:
tum vocandos, ut obediant; praeparavit justificandos, ut accepta gratia recte crecandos, ut Christi cohaeredes effecti, regnum coelorum sine fine possideant. 43. Ad quod regnum diversis temporibus per Sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
nũt. tñ qr illustris pꝑ romani senator
erar. colebat quod reprebendebat age¬
bar quodargnebat. quod culpabat aco¬
rabat. quia ut magnũ aliquid cũ pħya
docuerat ne suꝑ stitiosus eẽt inmudo.
dem ageret fingentẽ scenicũ intheatro
s inmitaretur intẽplo. eo dãpnabiluiᷤ
quo illa quem̃da citer agebat sic agẽt.
nt cũ ppłos ueracit̾ agere ex isti marer.
scemes ant ludendo potius delectaret
fallendo dea pet¬

Expanded text:
rat, tamen quia illustris populi Romani senator erat, colebat quod reprehendebat, agebat quod arguebat, quod culpabat adorabat: quia videlicet magnum aliquid cum philosophia docuerat, ne superstitiosus esset in munddem ageret fingentem scenicum in theatro, sed imitaretur in templo: eo damnabilius, quo illa, quae mendaciter agebat, sic ageret, ut eum populus veraciter agere existimaret; scenicus autem ludendo potius delectaret, quam fallendo decipe
Abbreviated transcription (Latin):
ehoñm et sꝑitib angloꝵ. deus appe
cognoscendi ac diligendi se. nonisi ã¬
debuit intellectuali creature creato¬
uis begͥnitate cõferti. ita cõgnoscẽdi
ac diligẽdi se faccultatẽ uolutatẽq
donauit ut eam unusꝗq et hr̃e pos¬
sit et ꝑdẽ. Si quis tñ eam spõte per¬
dẽt. suo de ĩceps arbitrio resumere
initia gratuite dono bonitatis d̾ nuo
renonandis quib uellet infundẽ. cuiꝰ
fuit in ipo creatoris exordio. Nulli pce¬
dentib meĩtis. sp̃s et corpora locis atq̃
affectiomib ꝓut ip̃e sapiens uoluit ꝯ¬
gruit mirabilit̾ oroinare. Et ideo ĩ

Expanded text:
num, et spiritibus Angelorum. Deus quippe cognoscendi ac diligendi se non nisi Andebuit intellectuali creaturae Creatoris benignitate conferri, ita cognoscendi ac diligendi se facultatem voluntatemque donavit, ut eam unusquisque et habere posset, et perdere; si quis tamen sponte eam perderet, suo eam deinceps arbitrio resumere initia gratuitae dono bonitatis denuo renovandis quibus vellet infundere, cujus fuit in ipso creationis exordio nullis praecedentibus meritis spiritus et corpora locis atque affectionibus, prout ipse sapiens voluit, congruis mirabiliter ordinare. Angeli
Abbreviated transcription (Latin):
cum corporeis elemtis nullu fecit ⁊¬
hr̃e cõsortium. quos et et̾nos creaũ
et eis facultatẽ ato intelligẽtia co¬
gitande cognoscẽde etdiligende di¬
uinitatis inẜuit. quos tñ cteauit
ut etla prese illum diligerẽt. eius
se tales creatos oꝑe cognouissẽt cui
eoꝵ ut tales fierent. nulla meĩta p̃¬
cessissẽt. Ut aũt hec dilectio hr̃et in¬
stam et cõgrua laude uolũtatis qͦ
eis tribuit libẽtate. ut eẽt eis possi¬
bile siue ad eum qui sup̃ eos ẽ intẽ¬
tioe scẽ dilectioĩs enge̾. siue ad se uł¬
ad se. uł ad ea que in fra eos sunt pͣue
cupiditatis semetipos põdere de clina

Expanded text:
cum corporeis elementis habere fecit naturale consortium; quos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognoscendae, diligendaeque divinitatis inseruit. Quos tamen itut etiam prae seipsis illum diligerent, cujus se tales creatos opere cognovissent, cum eorum ut tales fierent, nulla merita praecessissent. Ut autem haec dilectio haberet justam et congruam laudem, voluntatis quoque eis tribuit libertatem: ut esset eis possibile, sive ad eum qui supra eos est intentionem sanctae dilectionis erigere, sive ad se, vel ad ea quae infra eos sunt, pravae cupiditatis semetipsos pondere declina
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑ hoc nec spñali quãuis inste cͥatu¬
re est sacrificandũ. qm̃ quanto mãg
ꝑia ẽ ⁊ subdita dõ. ranto minus se tal
honore dignatur que scit nõ deberi nisi
dõ. quãto etiã pnitiosis ẽ sacificare
demoniis. hoc est mniq sp̃nałi creature
que in hoc proximo ⁊ caligiõso celo hĩ¬
tans. tam quam ĩ aereo carcere suo p̃de
stinara ẽ suplicio sempitemo.¬

Expanded text:
hoc nec spirituali, quamvis justae creaturae sacrificandum est. Quoniam quanto magis pia est et subdita Deo, tanto minus se tali honore dignatur, quem scit non deberi nisi Deo. Quanto ergo perniciosius est sacrificare daemoniis, hoc est iniquae spirituali creaturae, quae in hoc proximo et caliginoso coelo habitans, tanquam in aerio carcere suo, prae destinata est supplicio sempite
Abbreviated transcription (Latin):
m regi. qui cĩ regitur aͥd
agit. ⁊ ideo re̾gitur ut recte regat.
qui autem agitur. a gere ip̃t aligo
uix intelligitur. Et tñ tm̃ prestat
uolũratib m̃is gr̃a saluatoris ut
nõ dubitet apłs dicẽ. quot quot sꝑi¬
ritu dei aguntur hii filii dei sunt. nͤ
aliquid iuob̾ lib̾a uolũtas melui
agere põt quã ut illi se com̃det qui
male agere nõ põt.¬

Expanded text:
m regi; qui enim regitur, aliquid agit et ideo regitur, ut recte agat; qui autem agitur, agere ipse aliquid uix intellegitur. et tamen tantum praestat uoluntatibus nostris gratia saluatoris, ut non dubitet aposritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt. Nec aliquid in nobis libera voluntas melius agere potest, quam ut illi se commendet qui mala agere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
sibibent. ant luci si iident. nec qd̾ ab
antiquis patrib alia sacnficia fra sũt
git non facit. aliud ĩtelligen dñ est.
nisi in reb ilł easres fuisse signifi¬
catas que aguntur ĩnobis ad hoe ut ĩ¬
sulamus. sacrificiũ ergo insibile ĩ iu¬
sibilis sacrificii sacram̃tũ .i. sacmũ si

Expanded text:
. Nec quod ab antiquis patribus talia sacrificia facta git, non facit, aliud intelligendum est, nisi rebus illis eas res fuisse significatas, quae aguntur in nobis, ad hoc ut insulamus. Sacrificium ergo visibile invisibilis sacrificii sacramentum, id est sacrum si