comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quippe otio discordie nutriuntur.
ubi necessitas incubuit. positis priuatis cdu¬
sis atq odiis in cõmune consolitur subeid
hoc ipsum cũ propt̃ insitam genti suꝑbiã.
& tyrannicas libidines perniciosũ for&.
tandera al cibiades exul ab exereitu feuo.¬
catur. & dux classi constituitur. Quo cõ¬
ꝑto. principes primo spartanis urbem pro¬
dere moliti sunt. Deinde eũ id frustra oo¬
gitassent. in exiliũ sponte cesserunt. Igitur
aleibi ades patria liberata. classemt inhos¬
tes dirigit cõmisso proelio uictoriã athe¬
nienses capessunt. Porro aut̃e maior pars
spartani exercitus cesa. duces quoq poe¬
ne om̃es interfecti. & lxxx. naues capte
absq his quȩ in conflictu incensȩ dimersȩq
perierant. Rursus bellũ interrã trans¬
latũ. spartanis aeque infelicit᷑ cessit.
uibus rebus fracti lacedemonii potiere
pacẽ. nec tamen impetrare potuerunt.
rȩterea siracusana presidia. insiciliã audita

Expanded text:
tur: quippe otio discordiae nutriuntur, at tur: quippe otio discordiae nutriuntur, at ubi necessitas incubuit, postpositis priuatis causis atque odiis in commune consulitur. sed hoc ipsum cum propter msitam genti superbiam et tyrannicas libidines perniciosum foret, tandem Alcibiades exul ab exercitu reuocatur et dux classis constituitur. quo conperto principes primo Spartanis urbem prodere moliti sunt; deinde, cum id frustra cogitassent, in exilium sponte cesserunt. igitur Alcibiades patria liberata classem in hostes dirigit. commisso proelio uictoriam Athenienses capessunt. porro autem maior pars Spartani exercitus caesa, duces quoque paene omnes interfecti et octoginta naues captae absque his, quae in conflictu incensae demersaeque perierunt. rursus bellum in terram translatum Spartanis aeque infeliciter cessit. quibus rebus fracti Lacedaemonii petiere pacem, nec tamen impetrare potuerunt. praeterea Syracusana praesidia in Siciliam audita
Abbreviated transcription (Latin):
greciȩ asiȩ totiusq orientis uirib incursũ
sit .pugnando sepe necunquã cedendo consũp¬
ti magis uideant᷑ quã uicti. Principio enim
alcibiades om̃s socios deficere ab his ad lacede¬
monios coegit. sed abhis quoq ꝑ iniudiam
insidus appetitus aufugit. & ad tissafernen
in mediã concessit. Cui statĩ ac cõmodato
ingenio. & apti eloquii gr̃a familiarior factꝰ
ꝑsuad& ne lacedemonios tã ꝓfusis opib iuuet
eũ potius istius certaminis arbitrẽ spectorẽq
fieri debere in tegrasq lidiȩ uires aduersus
uictorẽ reseruandas. Quã obrẽ tissafernes
partẽ classis cũ aliquanta manu deduci lace¬
demoniã iub& ne uel habundantes suffragus
alicno  tuti periculo dimicarent. uel in totũ¬
destituti susceptũ certam̃ omitterent: Apud
athemenses uero cũ diu domestica discordia
agitaretur. imminente periculo sũma im¬
peri ad senatũ populi uoluntate trans fer¬

Expanded text:
Graeciae Asiae totiusque Orientis uiribus incursum Graeciae Asiae totiusque Orientis uiribus incursum sit, pugnando saepe nec umquam cedendo consumpti magis uideantur fuisse quam uicti. principio enim Alcibiades omnes socios deficere ab his ad Lacedaemonios coegit, sed et ab his quoque per inuidiam insidiis adpetitus aufugit et ad Tissafernen in Mediam concessit. cui statim accommodato ingeno et apti eloquii gratia familiarior factus persuadet, ne Lacedaemonios tam profusis opibus iuuet; eum potius istius certaminis arbitrum spectatoremque fieri debere, integrasque Lydiae uires aduersum uictorem reseruandas. quamobrem Tissafernes partem classis cum aliquanta manu deduci Lacedaemonam iubet, ne uel abundantes suffragiis alieno tuti periculo dimicarent uel in todestituti susceptum certamen omitterent. Apud Athenienses uero cum diu domestica discordia agitaretur, imminente periculo summa imperii ad senatum populi uoluntate transfer
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. dedecore captiuitatis accumulat. Igri
athemenses bienuo apud siciliã non sine
lacedemoꝵ dãpno conflictati. aliis domi malis
circũueniunt᷑. Alcibiades enĩ dirx pridẽ
aduersus siracusas ꝓnuntiatꝰ. max ad iuditiũ
ꝓ quadã insimulatione decentꝰ. uoluntario
exilio lacedemoniã se contulit. Ampulitq.
spartanos. ut turbatis atheniensib nouo rur¬
sus bello insisterent. neq eis refpirandi spati¬
um. quin opprimerent᷑ relaxarent. Cui incep¬
to ita grecia om̃is adstipulata est. quasi ad
cõmune incendiũ restinguendũ bono puplico
congestis uirib consuleret᷑.
arius &iã rex persarũ memor pat̾ni auiq
in hanc urbẽ odii. ꝑ tissafernen p̃fectum
lidiȩ cũ lacedemonus fedus pacissit᷑. eisq
sũptus belli & copias pollicet᷑. Mirũ dictu
atheniensiũ tantas ea tẽpestate opes fuisse.
ut cũ aduersus eos hoc est aduersũ urbẽ unã

Expanded text:
uitam dedecore captiuitatis accumulat. Igitur uitam dedecore captiuitatis accumulat. Igitur Athenienses, biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati, aliis domi malis circumueniuntur. Alcibiades enim, dux pridem aduersus Syracusas pronuntiatus, mox ad iudicium pro quadam insimulatione detentus uoluntario exilio Lacedaemonem se contulit inpulitque Spartanos, ut turbatis Atheniensibus nouo rursus bello insisterent, neque eis respirandi spatium, quin opprimerentur, relaxarent. cui incepto ita Graecia omnis adstipulata est, quasi ad commune incendium restinguendum bono publico congestis uiribus ac consuleretur. Darius etiam rex Persarum , memor paterni auitique in hanc urbem odii, per Tissafernen praefectum Lydiae cum Lacedaemoniis foedus paciscitur eisque sumptus belli et copias pollicetur. mirum dictu, Atheniensium tantas ea tempestate opes fuisse, ut, cum aduersus eos, hoc est aduersus unam urbem,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. sic exutraq sũmis uiribus dimicat᷑.
gitur athenienses prima congressione
uincuntur. Castra quoq cũ omi pecunia
uel puplica uel priuata & cũ oniuerso
instructu diuturnȩ expeditionis amittunt
Fractis opibus & inangustũ redactis. sua¬
d& de mostenes. dũ nondũ omnino resꝑ
dite sunt. quã. lib& uideant᷑ afflictȩ domũ
redeant. siciliaq decedant. Hicias autẽ pudore
male gestarũ rerũ ab initio desperatior reditꝰ
remanere contendit. Reparant nauale certam̃
& max ꝑ insrientiã in angustias siracusani ma¬
ris deducti insidiis hostiũ cireũueniunt᷑.
Eurilogus dux primus occidit᷑ undeci naues
incendunt᷑:. De mostenes & nicias dassẽ dimit¬
tunt. quasi tucius terrena expedicione fugi
Ic .xxxx. inuadit. Dehinc ipsos fugientes
ꝑsequi aggressus capit. cȩditq quaplurimos
Demostones dedecus seruitutis. uoluntaria
morte dedinat. Nicias autẽ indignã turpẽq.

Expanded text:
fuerit, sic ex utraque parte summis uiribus dimicatur. fuerit, sic ex utraque parte summis uiribus dimicatur. igitur Athenienses prima congressione uincuntur, oastra quoque cum omni pecunia uel publica uel priuata et cum uniuerso instructu diuturnae expeditionis amittunt; fractis opibus et in angustum redactis, suadet Demosthenes, dum nondum omnino res perditae sint quamlibet uideantur adflictae, domum redeant Siciliaque decedant; Nicias autem, pudore male gestarum rerum ab initio desperatior redditus, remanere contendit. reparant nauale certamen et mox per inscitiam in angustias Syracusani maris deducti insidiis hostium circumueniuntur: Eurylochus dux primus occiditur, undecim naues incenduntur. Demosthenes et Nicias classem dimittunt quasi tutius terrena expeditione fugitas centum triginta inuadit, dehinc ipsos fugientes persequi adgressus capit caeditque quam plurimos. Demosthenes dedecus seruitutis uoluntaria morte declinat, Nicias uero indignam turpemque
Abbreviated transcription (Latin):
concludunt. At si racus ni fractis fessisq
rebus. auxiliũ alacedemonus petunt.Aqͥ¬
bus mox mittitur gilippus solus quidem.
sed in quo om̃iũ presidiorũ instar prefere¬
batur. Qui ueniens. ut audiuit inclinatũ
iam belli statũ. auxiliis partim ingrecia.
partim insicilia contractis. oportuna bello
loca occupauit. Deinde duobus prelus uic¬
tus nec territus tertio congressu lamachum
occidit. hostes in fugã uertit. sotios ab obsidi¬
one liberauit. Hinc athenienses terrestri
proelio uicti. ex perimenta maris ineunt.¬
& nauali certamine congredi parant. Quo
cognito gilippus. classem instructã alacede¬
monus arcessit. aeque athenienses in locũ
amissi ducis demostenem & eurimedonta
cũ supplemento copiarũ mittunt.
elopenses quoq cũ multarũ urbiũ con¬
cessu & decrcto ingentia siracusanis
auxilia misere. ita ut sub specie socialis
belli domesticos motus exequantur. Et
quasi de grecia traslatũ certamen insicilia

Expanded text:
concludunt. at Syracusani fractis fessisque concludunt. at Syracusani fractis fessisque rebus auxilium a Lacedaemoniis petunt. a quibus mox mittitur Gylippus, solus quidem sed in quo omnium praesidiorum instar praeferebatur. qui ueniens ut audiuit inclinatum iam belli statum, auxiliis partim in Graecia partim in Sicilia contractis opportuna bello loca occupauit. deinde duobus proelus uictus nec territus, tertio congressu Lamachum occidit, hostes in fugam uertit, socios obsidione liberauit. hinc Athenienses terrestri proelio uicti, experimenta maris ineunt et nauali certamine congredi parant; quo cognito Gylippus classem instructam a Lacedaemoniis arcessit; aeque Athenienses in locum amissi ducis Demosthenen et Eurymedonta cum supplemento copiarum mittunt; Peloponnesii quoque cum multarum urbium consensu et decreto ingentia Syracusanis auxilia misere. ita sub speoie socialis belli domesticos motus exsequuntur, et, quasi placito de Graecia translatum certamen in Siciliam
Abbreviated transcription (Latin):
poposcerunt. Sed athemenses suo magis quł
socioꝵ studio instructã classem in siciliã misẽ¬
re cũ & sibi ꝓpagare molirent᷑ imperiũ & si racu¬
sanã dasse nuꝑ instructã lacedemoniis ꝓficere
uererent᷑. Et qm̃ athenienses qui missi erant in
exercitũ cũ lachete & cariade ducib cęsis hostib
ꝓspera mitia sũpserunt. Sed catenienses belli
tedio ꝑmoti cũ siracusis pacẽ in eunt auxilia
atheniensiũ spernunt. Post autẽ siracusanis condi
legatos athenas mittunt. Qui capillo barbaq
squalidi & lugubribus induti. miscđam atq
auxiliũ & sermone & habitu precarentur.
gitur magna classis instruitur. ducibu
licia & lamacho tantisq
uiribus
sicilia repetitur. ut suffragiã sua & hiti¬
merent qui inpetrauissent᷑. Athemenses
duas ilico pedestres pugnas. secundis suẽces¬
sibus faciunt. confectos in urbe hostes. &
obiecta classe circũdatos. terra mariq.

Expanded text:
poposcerunt. sed Athenienses suo magis quam poposcerunt. sed Athenienses suo magis quam sociorum studio instructam classem in Siciliam misere, cum et sibi propagare molirentur imperium et Syracusanam classem nuper instructam Lacedaemoniis proficere uererentur. et quoniam Athenienses qui missi erant caeexercitum cum Lachete et Chariade ducibus in Siciliam reduxerunt. sed Catinienses, belli taedio permoti, cum Syracusanis foedus ineunt, auxilia Atheniensium spernunt; post autem, Syracusams condiclegatos Athenas mittunt, qui capillo barbaque squalidi et lugubribus induti misericordiam atque auxilium et sermone et habitu precarentur. igitur magna ciassis instruitur ducibus Nicia et Lamacho, tantisque uiribus Sicilia repetitur, ut suffragia sua et hi timerent, qui impetrauissent. Athenienses -duas ilico pedestres pugnas secundis successibus faciunt, confectos in urbe hostes et obiecta classe circumdatos terra marique
Abbreviated transcription (Latin):
biũ atq agrorũ crebris eruptionibus ȩstu¬
abat. nunc tantũ in noxia specie ad prȩte¬
ritorũ fidem sumat. Igitur ut pręt̃mittã
interim de tẏrannius. quorũ mox qui fuit
ultor successor effectus est medio tempo¬
re hoc est. anno aburbe condita. cccxxxii
cũ regini apud siciliã discordia laborarene
ciuitas̃q ꝑ discensionẽ diuisa induas partes
esso. pars una ueteranos ab himera urbe
siciliȩ in auxiliũ uocauit. Porro illi cui.
tate pulsis primũ his contra quos implora¬
bantur. de inde mox cȩsis & iam illis quib
ad auxiliandũ conuenerant. urbẽ eũ coniugi¬
bus & liberis sociorũ occupauere. ausi faci¬
nus nulli tyranno cõparandũ. quippe cum
reginis quicquid uis perpeti sacius fuerit
quam ultro inuitarent. quibus patriam
coniuges liberos acpenates. ipsi extorres ad p̃dã
relinquerent¬
ł &iã catenienses cũ syracus anos graues
infestosq paterent᷑ ab athenensib auxilia

Expanded text:
bium atque agrorum crebris eruptionibus aestubium atque agrorum crebris eruptionibus aestuabat, nunc tantum innoxia specie ad praeteritorum fidem fumat. igitur — ut praetermittam interim de tyrannis, quorum mox qui fuit ultor successor effectus est — medio tempore, hoc est anno ab Vrbe condita CCCXXXV, cum Regini apud Siciliam discordia laborarent ciuitasque per dissensionem diuisa in duas partes esset, pars una ueteranos ab Himera urbe Siciliae in auxilium uocauit. porro illi, pulsis cinitate primum his contra quos inplorabantur, deinde mox caesis etiam illis quibus ad auxiliandum conuenerant, urbem cum coniugibus ac liberis sociorum occupauere, ausi facinus nulli tyranno comparandum: quippe cum Reginis quiduis perpeti satius fuerit, quam ut ultro inuitarent, quibus patriam coniuges liberos ac penates ipsi extorres ad praedam relinquerenttiam Catinienses cum Syracusanos graues infestosque paterentur, ab Atheniensibus auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
imorũ auxiliorũ manu stipante terribiles
romanis arcibus imminerent. emilius terti¬
malorum ammorũq contentio. ut uel domes¬
ticas clades suꝑfusa fornisecus bella obli¬
tertarent. uel post dampna bellorũ induci¬
as relaxa ai crutas diuerse pestes cȩlo
terraq excandescentes incessabili infestatio
eos semꝑ nutrix tyrannorũ fuit. sepe
& iam captiua seruorũ. Quorũ primi
carnibus hominũ. medii cruciatibus. postremi
mortibus pascebantur. excepto eoquod exter¬
nis bellis aut preda habebatur aut premiũ.
aec ut quã breuissime obsoluã. requiem ma¬
lorũ nisi nunc nescit. immo ut euidentuis
diuersitates temporũ declarentur. sicut
antea uel intestinos uel externos tumultꝰ
perpessa est int̾ om̃s sola semꝑ. ita nunc
ex om̃ĩb sola nũquã. Nam & ͥam ut sileã
de duturnitate uel illius calamitatis qua
pressa est. uel istus e contrario qua fruit᷑
pacis. et hna ipͥsa quȩ tunc cũ excidio ur¬

Expanded text:
imorum 123 auxiliorum manu stipante, terribiles imorum 123 auxiliorum manu stipante, terribiles Romanis arcibus imminerent, Aemilius, tertimalorum animorumque contentio, ut vel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent: vel, post damna bellorum, inducias relaxatas diversae pestes, coelo terraque excandescentes, incessabili infestationeos semper nutrix tyrannorum fuit. Saepe etiam captiva servorum, quorum primi carnibus hominum, medii cruciatibus, postremi mortibus pascebantur: excepto eo, quod externis bellis aut praeda habebatur, aut praemium. Haec, ut quam brevissime absolvam, requiem malorum, nisi nunc, nescit: immo, ut evidentius diversitates temporum declarentur, santea uel intestinos uel externos tumultus perpessa est inter omnes sola semper, ita nunc ex omnibus sola numquam. nam etiam — ut sileam de diuturnitate uel illius calamitatis, qua pressa est, uel istius e contrario, qua fruitur, pacis — Aethna ipsa, quae tunc cum excidio ur
Abbreviated transcription (Latin):
re magistratus mos erat. cũ isdem in¬
signibus processerunt. maxima & iam
appu claudii libido auxit inuidiam. qui
ut uerginiȩ uirgini stuprũ inferra&e. pri¬
us seruitutis causã intulit. Qũał obrẽ
adactus uigenius pat̾ dolore libertatis.
& pudore dedecoris prot᷑actã ad seruitu¬
tẽ filiã. in conspectu populi pius parricida
prostrauit. Qua populus nec essitatis atroci
armatus. Nec tueri libertatẽ armis desti¬
tuit. nisi postquã conuratorũ conspiratio
ipsius quoq oneribus abdicauit.
ERTIA & quinta post centesimã alimpia¬
de ꝑ totũ fere anndm tã crebritaq & iã
graues initalia terrȩmotus fuerunt. ut de
innumeris quas sationibus ac rumis uilla¬
rũ oppidorũq assiduis roma nuntus fatiga¬
retur. De inde ita iugis & torrida siccitas
fuit. ut presentis tunc futuriq anni spem¬
gignendis terrę fructibus ab negar&. His¬
deniq temporibus. cũ foede nates hostes max¬

Expanded text:
re magistratus mos erat, cum isdem inre magistratus mos erat, cum isdem insignibus processerunt. maximam etiam Appii Claudii libido auxit inuidiam, qui ut Verginiae uirgini stuprum inferret, prius seruitutis causam intulit; quamobrem adactus Verginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris protractam ad seruitutem filiam in conspectu populi pius parricida prostrauit. qua populus necessitatis atrocitarmatus. nec tueri libertatem armis destitit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis quoque honoribus abdicauit. Tertia et quinta post centesimam olympiade per totum fere annum tam crebri tamque etiam graues in Italia terrae motus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis uillarum oppidorumque adsiduis Roma nuntiis fatigaretur, deinde ita iugis et torrida siccitas fuit, ut praesentis tunc futuriqgignendis terrae fructibus abnegarit. Iisdemque temporibus, cum Fidenates hostes, max
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ solonis leges deferendas missi expec¬
tantur. arma romana fames pestilentiaq
cõpescuit. Ipso autẽ tricentesimo anno
hoc est olimpiade non agesima quinta. po¬
testas consulũ .x. iuris tradita. constuen
darũ legũ antiquarũ gratia. magnas̃
perniciem rei puplicȩ inuexit. Nam pm¬
mus exdecẽ uiris cedentibus ceteris. solus
appius claudius sibi continuauit imperiũ.
tatimq aliorũ coniuratio sub secuta est
ut more contempto quo insigne imperii pe¬
nes unũ. potestas aut̃ẽ cõmunis erat. omnes
omĩa propriis libidinibus agitarent. Itaq
intercetera quȩ insolentissime cuncti pre¬
sumebant. repente singuli cũ duodenis fas¬
cibus ceterisq inperatoriis insignibus pro¬
cesserunt. & nouo improbȩ ordinationis
in cȩpto obligata religione consulũ. emi¬
cuit agmen tyrannorũ. duabus tabulis
legũ addecẽ priores additis agentes in¬
solentissimo fastu. primo die quo depone¬

Expanded text:
pter Solonis leges deferendas missi exspecpter Solonis leges deferendas missi exspectantur, arma Romana fames pestilentiaque compescuit. Ipso autem trecentesimo anno, hoc est, olympiade nonagesima quinta, potedarum legum Atticarum gratia magnam perniciem reipublicae inuexit. nam primns ex decemniris cedentibus ceteris solus Appius Claudius sibi continuauit imperium, statimque aliorum coniuratio subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum potestas autem communis erat, omnes omnia propriis libidinibus agitarent. itaque inter cetera, quae insolentissime euncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus ceterisque imperatoriis insignibus processerunt: et nouo improbae ordinationis incepto, ablegata religione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima, die, quo depone
Abbreviated transcription (Latin):
ce herbonio uiro saͬpino inuaserunt. incen¬
deruntq capitoliũ. ubi fortissime quidem
ualerio consule & imperatore obstitere iu¬
niores. Sed adeo atrox & graue discrim̃
proelii fuit. ut ipse quoq consul ualerianus
ibi fuerit occisus. & indignã deseruis uicto¬
riã. insuꝑ & iam sua morte fedauerit.
Sequitur annus. in quo conuicto exercitu con¬
sul obsessus. Nam minutiũ consulẽ congres¬
sũ prȩlio equi uulsiq superauerunt & fugiꝰ¬
entẽ in algido fame ferroq cinxerunt
ac tũq infelicit̃ for&. ni quintius cinci¬
natus precipuus ille dic tator ortam ob¬
sidionẽ oppresso hoste soluiss&. Qui reper¬
tus inrure. ab aratro arcessitus ad fasces.
sumpto honore instructoq exercitu. mox
uictor effectus. iugũ boũ equis imposuit.
uictoriãq quasi stiuam tenens. sub iugatos
hostes prese primus egit.
NNo qui proximus ab urbe condita fuit
trecentesimo. dũ legati ad athenienses pro¬

Expanded text:
ce Herbonio, uiro Sabino, inuaserunt incence Herbonio, uiro Sabino, inuaserunt incenderuntque Capitolium. ubi fortissime quidem Valerio consule et lmperatore obstitere iuniores; sed adeo atrox et graue discrimen proelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus et indignam de semis uictoriam insuper etiam sua morte foedarit. Sequitur annus, in quo cum uicto exercitu consul obsessus est. nam Minucium consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, arctam obsidionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes prae se primus egit. Anno qui proximus trecentesimo ab Vrbe condita fuitt, dum legati ad Athenienses pro
Abbreviated transcription (Latin):
miseriarũ ad alios transire compellor
Sed sicut se quondam feruescentia ubiq
mala ipsius actibus colligarunt. ita & iam
per mixta referuntur. N obis quippe
conferre int̾ se tempora orbis. non cuius¬
quã partis eius laboribus insultare pro¬
positũ est
oME ergo post urbem conditã anno.
cexc. suspenso ad modicũ bello. grauis
Ipestilentia quȩ semꝑ ibi raras induci¬
as aut factas intercepit. aut ut fierent
coegit. per uniuersam ciuitatem uiolenter
incandut. ut merito procedente prodigio
cȩlũ ardere uisũ sit. quando caput genti¬
um tanto morborũ igne flagrauit. Nam
eo anno brutiũ & seruiliũ ambos consules
pestilentia consũpsit. militares copias plu¬
rima exparte confecit : multos nobiles prȩ¬
cipueq plebẽ feda tabe deleuit. quã uis &
iam superiore quarto anno ab orcalues eun¬
dem popłm depopulata est. Proximo de¬
hinc anno ciues exules seruiq fugitiui. du¬

Expanded text:
miseriraum ad alios transire compellor, miseriraum ad alios transire compellor, sed, sicut se quondam effervescentia ubique mala ipsis actibus colligarunt, ita permixta referuntur: nobis quippe conferre inter se tempora Orbis, non cuiusquam partis eius la- boribus insultare propositum est — Romae ergo post Vrbem conditam anno CCLXL suspenso ad modicum bello grauis pestilentia, quae semper ibi raras indutias aut factas intercepit aut ut fierent coegit, per uniuersam ciuitatem uiolenter incanduit, ut merito praecedente prodigio caelum ardere uisum sit, quando caput gentium tanto morborum igne flagrauit. nam eo anno Aebutium et Seruilium ambo consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda. tabe delemt; quamms lam etiam superiore quarto anno oborta lues eundem populum depopulata sit. Proximo dehino anno ciues exules seruique fugitiui du
Abbreviated transcription (Latin):
respiciendi proponuntur. Quibus breuis¬
simo int̾ uallo deuisceribus unius regnũ
decies nouies centona milia uirorum
tribus proxims regib tria bella rapu¬
erunt. ut taceã de infelicissima tunc
grecia. quȩ totũ hunc de quo nune ha¬
bescimus numerũ moriendo superauit
Leonida ille clarissimus lace de moniorũ
in bello isto gesto aduersũ xersen. quod
supremiũ ipsi atq hostibus fuit: cũ sescen¬
tis suis famosissima illa incitamenta dix¬
iss&. prandete inqui tamquã apud in¬
feros cenaturi. auxiliatoribus tamen
quos excedere bello iubebat. misericor¬
dit̃ suasit. ut se ad meliora tempora re¬
seruarent. Ecce cũ ille promisit futu¬
ra meliora. isti asserunt meliora preterita¬
& maiora. quid aliud colligi datur ut roq
insuis detestante presentia. nisi aut semꝑ
bona esse sed ingrata. aut nũquã omnino
meliora :. At romȩ ut adid tempus rede¬
am unde digressus sum. neque inter uallo

Expanded text:
respiciendi proponuntur! quibus breuisrespiciendi proponuntur! quibus breuissimo interuallo de uisceribus unius regni decies nouies centena milia uirorum tribus proximis regibus tria bella rapuerunt; ut taceam de infelicissima tunc Graecia, quae totum hunc, de quo nunc hebescimus, numerum moriendo superauit. Leonida ille clarissimus Lacedaemoniorum in bello isto aduersus Xerxen, quod supremum ipsi atque hostibus fuit, cum sesoentis suis famosissima illa incitamenta dixisset: Prandete, tamquam apud inferos cenaturi, auxiliaribus tamen, quos excedere bello iubebat, misericorditer suis, ut se ad meliora tempora permixta. ecce cum ille promisit futura meliora, isti adserunt meliora praeterita, quid aliud colligi datur utroque in suis detestante praesentia, nisi aut semper bona esse sed ingrata aut numquam omnino meliora? At Romae — ut ad id tempus redeam unde digr
Abbreviated transcription (Latin):
copiȩ delate sunt. pars persici exercitus
in asia sub monte micali nauali prelio
dimicabat. Ibi nouus repente rumor utri¬
usq cladis & populi impleuit aures. audi¬
ontes mardonii extinctas copias. grecos
extitisse uictores. Mira  diuini iudicu
ordinatio. in boetia oriente sole bellũm
fuisse cõmissũ. in asia meridianis horis sub
eadẽ dic tantis spacus maris terreq int̾¬
iacentib nuntiatu. Quirumor ei uel max¬
mȩ rei ad stipulatꝰ est quod persas audi¬
tã clade sociorũ primo dolore. de hinc
desparatione correptos. nec bello expedi¬
tos nec fuge habiles reddidit.Atq: ita
consternatos profligatosq constantior
factus hostis successu felicitatis inuasit
Cerses bello ingrecia in felicit᷑ gesto. con¬
temptibilis suis factus. ꝑ arbanũ prefet¬
tũ suũ in regia circũuentꝰ occiditur.
tempora desiderio & recordatione dig¬
nissima. odies illos in offense seruitutis
qui nobis ueluti serenitates e tenebris

Expanded text:
copiae deletae sunt, pars Persici exercitus copiae deletae sunt, pars Persici exercitus in Asia sub monte Mycale nauali proelio dimicabat. ibi nouus repente rumor utriusque classis et populi inpleuit aures, Mardonii exstinctas copias, Graecos exstitisse uictores. mira diuini iudicii ordinatio, in Boeotia oriente sole bellum fuisse commissum, in Asia meridianis horis sub eadem die tantis spatiis maris terraeque interiacentibus nuntiatum! qui rumor ei uel maxime rei adstipulatus est, quod Persas, audita clade sociorum primum dolore dehinc desperatione correptos, nec bello expeditos nec fugae habilee reddidit. atque ita consternatos profligatosque eonstantior factus hostis successu felicitatis inuasit. Xerxes, bello in Graecia infeliciter gesto contemptibilis suis factus, per Artabanum praefectum suum in regia circumuentus occiditur. O tempora desiderio et recordatione dignissima! o dies illos inoffensae serenitatis, qui nobis ueluti e tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
improbȩ bestiȩ ȩscarũ illecebris sollicitate
moribundũ sequerentur exercitum
T uero mardonius cui reliqua belli xerses
cõmisserat. ad flatus primo successi. breui
mox inextrema de iectus est. Olinitã
siquidẽ greciȩ oppidũ expugnauit. athe¬
nienses uaria sollicitudine adduecre in
spem pacis aggressus est. Ubi inexpug¬
nabilem corum libertatẽ uid&. incensa
urbis parte. in boetiam omnt̃ belli ap¬
paratũ deducit. Illic quoq eũ .c. milia
grecorũ in secuta sunt. & cõmisso sine mo-¬
ra prȩlio mardoniũ deletis copus illius
ueluti de naufragio nudũ cũ paucis fuge¬
re cõpulerunt. Castra regis opibus re¬
perta coeperunt. non paruo quidem antr¬
quȩ industriȩ dampno. Nam post huiꝰ
predȩ diuisionẽ. aurũ persicũ prima grecie
uirtutis corruptio fuit. Urgoe igiturꝰ in¬
ceptos miseros. extrema ꝑdicio. Nã for¬
te eodem die quo in boetiam mardonui

Expanded text:
improbae bestiae escarum inlecebris sollicitatae improbae bestiae escarum inlecebris sollicitatae moribundum sequerentur exercitum. At uero Mardonius, cui reliqua belli Xerxes commiserat, adflatus primum successu breui mox in extrema deiectus est. Olynthum siquidem Graeciae oppidum expugnauit. Athenienses uaria sollicitatione adducere in spem pacis adgressus, ubi inexpugnabilem eorum libertatem uidet, incensa urbis parte in Boeotiam omnem belli apparatum deducit. illuc quoque eum centum milia Graecorum insecuta sunt et commisso sine mora proelio Mardonium deletis copiis ipsius uelut e naufragio nudum cum paucis fugere conpulerunt; castra regiis opibus referta ceperunt, non paruo quidem antiquae industriae damno: nam post huius praedae diuisionem aurum Persicum prima Graeciae uirtutis corruptio fuit. urguet igitur inceptus miseros extrema perditio. nam forte eodem die, quo in Boeotia Mardonii
Abbreviated transcription (Latin):
belli perseuerassent. cersurũ sȩ quiden
bost sed tamen sine regis in famia. Pro¬
bato consilio exercitus mardono tradit᷑¬
R eox sauidũ ubi pontem ueliti uictor maris
conseruerat. cũ paucis profiscitur. Sed
cũ pontem hibernis tempestatibus desolu¬
tũ ostendiss& piscatoria scapha trepilus
transit. Erat sane quod spectare huma¬
nũ genus & dolore debuerat. mutationes
rerum hac uel maxime uarietate perme¬
tiens. exiguo contemptũ latere nauigio
sub quo ipsũ pelagus ante latuiss& &
iugũ captuutatis suȩ uecto ponte por¬
passcede iulissimo unius serui egere nui¬
nisterio. euuis potentia dũ muntes excidun¬
tur. ualles replentur. amnes ex hauraut
ipsa & iam rerũ natura cessissce edestres
quoq copie quȩ ducibus cõmissȩ fuerant.
labore. fame ac metuita distabuerant
& crudescente morbo tanta pestis tantaq
feditas morientiũ exorta est. ut uiȩ cada¬
ueribus replerentur. dire & iam alites atq

Expanded text:
belli perseuerassent, cessurum se quidem belli perseuerassent, cessurum se quidem hosti, sed tamen sine regis infamia. probato consilio exercitus Mardonio traditur. rex Abydum, ubi pontem ueluti uictor maris conseruerat, cum paucis proficiscitur. sed cum pontem hibernis tempestatibus dissolutum offendisset, piscatoria scapha trepidus transiit. erat sane quod spectare humanum genus et dolere debuerit mutationes rerum hac uel maxime uarietate permetiens: exiguo contentum latere nauigio, sub quo ipsum pelagus ante latuisset et iugum captiuitatis suae iuncto ponte portasset; uilissimo unius seruuli egere ministerio, cuius potentiae, dum montes exciduntur, ualles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa etiam rerum natura cessisset. pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae fuerant, labore fame ac metu ita distabuerunt et erudescente morbo tanta pestis tantaque foeditas morientium exorta est, ut uiae cadaueribus replerentur, dirae etiam alites atque
Abbreviated transcription (Latin):
bello auferant. Igitur partem nauiũ sibi
detinens. expectator pugnȩ in littore ma¬
nac. E contra autem artimidiora regina
hali carnasi quȩ in auxiliũ xersi uenerat.
int̾ primos duces acerrime bello immisce¬
tur. ita ut uersa uice in uiro feminea
cautela. infemina uirilis audacia expecta¬
retur. Qũ autem anceps pugna essos
iones uixta prȩceptũ themistoclis paula:¬
tim se certamini sub trahere coeperunt.
uorũ defectio. persas iam fugam circũ¬
spicientes. aꝑte fugere ꝑsuasit. Inqua
trepidatione multe naues mersȩ capteq
sunt. plures tamen seuitiam regis uelut
immanitatem hostis timentes. domus
dilabantur. Tam anxiũ tot malis regẽ
mardonus oggreditur. suadens regem
in regnũ redine oportere priusquam ad¬
uersa fama nouas res domi moliretur.
e altõneu residue sibi copie traderentur.
& ultionem ab hoste ex acturũ & ignoni¬
mã domesticã propulsaturũ. aut si aduersa

Expanded text:
bello auferant. igitur rex, partem nauium sibi bello auferant. igitur rex, partem nauium sibi detinens, spectator pugnae in litore manet. contra autem Artemidora, regina Halycarnasi, quae in auxilium Xerxi uenerat, inter primos duces acerrime bello inmiscetur, ita ut uersa uice in uiro feminea cautela, in femina uirilis audacia spectaretur. cum autem anceps pugna esset, Iones iuxta praeceptum Themistoclis paulatim se certamini subtrahere coeperunt: quorum defectio Persas iam fugam circumspicientes aperte fugere persuasit. in qua trepidatione multae nanes mersae captaeque sunt, plures tamen saeuitiam regis uelut immanitatem hostis timentes domos dilabuntur. annum tot malis regem Mardonius adgreditur suadens, regem in regnum redire oportere prius quam aduersa fama nonas res domi moliretur; se autem, si residuae sibi copiae traderentur, et ultionem ab hoste exacturum et ignominiam domesticam propulsaturum, aut, si aduersa
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ defitientibus menbris uisus est sibi
mortis suȩ ultione saciatus. ibi inter
im pedimenta cadauerũ. campũ quoq cras¬
so& semigelato sanguine palpitantem
lapsus o mortuus .ẽ.Xerses bis uictus
interra. nauale preliũ parat. Sed themis¬
to cles dux atheniensiũ cũ intellexiss&s
ionas quibus dũ auxiliũ superiore bello
preba inse persarũ impetũ uerterat
in auxiliũ xersis in structũ classem dedu¬
cere. sollicitare eos parti suȩ hostibusq
sub trahere statuit. Et quia colloquendi
facultas negabatur. locis quibus iones ac¬
cessuri nauibus uidebantur. proponi sim¬
bolos funiculis saxisq ad figi iub& socios
quondam & participes periculorũ. nunc
autem iniuste agentes apta increpatio¬
ne corripiens. adq ad antiquorũ iura foe¬
derũ religiosa adortatione ꝑsuadens.
prȩcipueq ammonens uti commisso prȩ¬
lio cȩdentiũ uice inhibeant remos. se sẽq

Expanded text:
eorum deficientibus membris uisus est sibi eorum deficientibus membris uisus est sibi mortis suae ultione satiatus, ibi inter impedimenta cadauerum campumque crasso et semigelato sanguine palpitantem lassus lapsus et mortuus est. Xerxes bis uictus in terra nauale proelium parat. sed Themistoclee dux Atheniensium cum intellexisset Ionas — quibus dum auxilium superiore bello praebet, in se Persarum impetum uerterat — in auxilium Xerxis instructam classem deducere, sollicitare eos parti suae hostique subtrahere statuit. et quia conloquendi facultas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidebantur proponi symbolos saxisque adfigi iubet, socios quondam et participes periculorum, nunc autem iniuste desides apta increpatione corripiens atque ad antiquorum iura foederum religiosa adhortatione persuadens praecipueque admonens, uti commisso proelio cedentium uice inhibeant remos seseque
Abbreviated transcription (Latin):
sub un dam pulse patrie debere quã uitȩ
imissis socus. spartanos ammona deglori¬
a plurimũ. deuita nihił sperandũ. neq ex¬
pectandũ uel hostẽ uel diem sed occasione
noctis perrũpenda castra. cõmiscenda ar-¬
ma. conturbanda agmina. fore nusquam
uictores honestius. quã in castris hostium
esse perituros. Persuasi igitur mori malle
in ultionẽ futurȩ mortis armantur. tamqua
ip̃si intertiũ suũ exigerent & uindicarent
irũ dictu. sescenti uiri castra sescentorum
miliũ irrumpunt. tumultus totis castris
oritur. Perse quoq ipsi spartanos adiuuant
mutius e cedibus. spartani querentes regõ
nec inuenientes. cedunt sternuntq om̃ia.
castra ꝑuagantur uniuersam. & inter
densas strues corporũ raros homines uix
sequuntur uictores sine dubio nisi mori
olegissent. Prȩliũ aprincipio noctis. in
maiorẽ diei partẽ tractũ est. Ad
postremũ uincendo fatigati. ubi quisque

Expanded text:
subeundam: plus se patriae debere quam uitae. subeundam: plus se patriae debere quam uitae. dimissis sociis Spartanos admonet, de gloria plurimum, de uita nihil sperandum; neque exspectandum uel hostem uel diem, sed occasione noctis perrumpenda castra, conmiscenda arma, conturbanda agmina fore; nusquam uictores honestius quam in castris hostium esse perituros. persuasi igitur mori malle, in ultionem futurae mortis armantur tamquam ipsi interitum suum et exigerent et uindicarent. mirum diotu sescenti uiri castra sescentorum milium inrumpunt. tumultus totis castris oritur. Persae quoque ipsi Spartanos adiuuant mutuis caedibus suis. Spartani quaerentes regem nec inuenientes caedunt sternuntque omnia, castra peruagantur uniuersa et inter densas strues corporum raros homines uix sequuntur: uictores sine dubio, nisi mori elegissent. proelium a principio noctis in maiorem diei partem tractum : ad postremum uincendo fatigati, ubi quisque
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Huic tam incredibili temporibus nr̃is
agmini. cuiꝰ numerũ nunc difficilius est
ad strui. quã tunc fuit uinoi. Leonida
rex sparta norũ cũ .iiii. milibus hominũ
inangustiis termopilarũ obstitit. Xer¬
ses autẽ contẽptu paucitatus obiectȩ. in¬
iri pugnã. conseri manũ imperat. Porro
illi quorũ cognati & cõmanipulares cam¬
pis marathonus occubuerant. & certaminis
simul & cladis extitere principiũ. Deinde
succedens sibi turba maior ac senior. cũ iã
neq ad procurandũ libera. neq adpugnan¬
dũ expedita. nei ad fugiendũ prompta.
solis mortibus subigeretur. triduo continuo
non duorũ pugna sed cedes unius populi
fuit. Quarta autẽ die cũ uiderae leoni¬
da undiq hostem circũ fundi. ortatur
auxiliatores socios. ut subthentes sȩ
pugnȩ. in cacumem montis euadant. acs
se ad meliora tempora reseruarent. sibi
uero cũ spartanis suis aliam sortom esse

Expanded text:
sit. huic tam incredibili temporibus nostris sit. huic tam incredibili temporibus nostris agmini, cuius numerum nunc difficilius est adstrui quam tunc fuit uinci, Leonida rex Spartanorum cum quattuor milibus hominum in angustiis Thermopylarum obstitit. Xerxes autem contemptu paucitatis obiectae iniri pugnam, conseri manum imperat. porro illi, quorum cognati et commanipulares in campis Marathoniis occubuerant, et certaminis simul et cladis exstitere principium. deinde succedens sibi turba maior ac segnior, cum iam neque ad procurrendum libera neque ad pugnandum expedita neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. quarto autem die cum uideret Leonida undique hostem circumfundi hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae in cacumen montis euadant ac se ad meliora tempora reseruent; sibi uero cum Spartanis suis aliam sortem esse
Abbreviated transcription (Latin):
uersitas certandi fuit. ut ex alia parte ui¬
ri ad occidendũ parati. ex alia pecudes ad mo¬
riendũ prȩparate putarentur .ec. milia ꝑsarũ
apud oam̃pos marathonios ea tempestate ce¬
tusq arreptis nauibus refugut inpersas.
ũ antẽ instaurar&e bellũ. & ulcisci in uicto¬
res moliretur. in ipso apparatu concidit.
olimpiade.lxxiiii. hoc est post urbem con¬
ditam. anno .cclxxx. quo tempore romȩ po¬
plia uirgo ob crimen stupri uiua defosa est
erses dario patri in regnũ succedens. bellũ
aduersũ greciã apatre susceptũ. per quin¬
quenniũ in struxit. Qa debellas primũ scrip¬
tas deinde ceratas suis prodidit
GITUR. xersen. dcc. milibus armatorũ
de regno. & ccc de auxiliis. rostratas & iã
naues mille ducentas. onerarias autem
tria milia numero habuisse narratur. ut
merito in opinato exercitui immenseq classi.
uix ad portũ flumina. uix terras ad ingressũ
ux maria adcursum suffecisse memoratum

Expanded text:
uersitas certandi fuit, ut ex alia parte uiuersitas certandi fuit, ut ex alia parte uiri ad occidendum parati, ex alia pecudes ad moriendum praeparatae putarentur. ducenta milia Persarum apud campos Marathonios ea tempestate cetusque arreptis nauibus refugit in Persas. cum autem instauraret bellum et ulcisci in uictores moliretur, in ipso apparatu concidit olympiade LXXIIII, hoc est post Vrbem conditam anno CCLXXV, quo tempore Romae Popilia uirgo ob crimen stupri uiua defossa est. Xerxes Dario patri in regnum succedens bellum aduersus Graeciam a patre susceptum per quinquennium instruxit; qugdtas deinde ceratas suis prodidit. igitur Xerxes septingenta milia armatorum de regno et trecenta de auxiliis, rostratas etiam naues mille ducentas, onerarias autem tria milia numero habuisse narratur; ut merito inopinato exercitu inmensaeque classi uix ad potum flumina, uix terras ad ingressum, uix maria ad cursum suffecisse memoratum
Abbreviated transcription (Latin):
Quã uis hunc amissorũ numerũ interdampna
non duxerit. Et quẽ habendũ uix quisquã
ambire ausus ess&. ꝑditũ ille non sensit.
nde asyam macedoniãq in gressus perdomuit
ionas quoq nauali congressione superauit
Deinde in athenienses cur iõnas aduersum se
a uxilio iuuissent impetũ fecit. atq arma
direxit. Porro autẽ athenienses ubi ad¬
uentare dariũ cõpertant. quã uis auxiliũ
alacedemonis poposcisent. tamen cũ detine.¬
ri persas quatriduanȩ religionis ocio cõ¬
pertũ haberent. spem occasione sumentes.
instructis tantũ decem milibus armatorũ¬
ciuiũ. & platentibus auxiliaribus mille aduer
sum. o. milibus hostiũ eampis marathoniis
proruperunt. miliciades ei tuno bello prefu¬
it. Qui celeritate magis quã uirtute fre¬
tus. alacri satis expeditione prius hosti
cõminis inhesit. quã possit expedito sagit¬
tarũ ictu propussari.Tanta in eo bello  di¬

Expanded text:
quamuis hunc amissorum numerum inter damna quamuis hunc amissorum numerum inter damna non duxerit, et, quem habendum uix quisquam ambire ausus esset, perditum ille non sensit. inde Asiam Macedoniamque adgressus perdomuit. Ionas quoque nauali congressione superauit. deinde in Athenienses, cur Ionas aduersum se auxilio iuuissent, impetum fecit atque arma direxit. porro autem Athenienses ubi aduentare Darium conpererunt, quamuis auxilium a Lacedaemoniis poposcissent, tamen, cum detineri Persas quadriduanae religionis otio conpertum haberent, spem occasione sumentes instructis tantum decem milibus ciuium et Plataeensibus auxiliaribus mille aduersum sescenta milia hostium campis Marathoniis proruperunt. Miltiades ei tunc bello praefuit, qui celeritate magis quam uirtute fretus alacri satis expeditione prius hosti comminus inhaesit quam posset expedito sagittarum iactu propulsari. tanta in: eo bello di
Abbreviated transcription (Latin):
un deuicta egypto cunctã egypti itlig¬
onẽ ab ominatus. cerimonias eiui & tempła
deposuit. Post hunc & iam magi duo sub no¬
mune quẽ occiderant regis regnũ obripero
ausi. qui quidem mox de prehensi &e op¬
pressi sunt. Darius itaq unus exhis
qui magorũ audaciam ferro coereuerant
consensũ om̃ium rex creatus est. Qui post¬
quã asorios ac babyloniã ꝑsarũ regno defici¬
entẽ bello recuperauit. an cyro regi seytha¬
rũ hac uel maxime bellũ causa intulit quod
filiȩ eius petitas nuptias sibi non optimuissas
magna seilieae necessitas. pro unius libidine
hominis. dec milia uirorũ periculo mortis ex¬
poni. Incredibili quippe apparatu. cũ dcc
entibus hostibus iustȩ pugnȩ necessie aei
in suꝑ repentinis in cursibus extrema copiarũ
delacerantibus metuens ne sibi reditus inter¬
rupto ponte hystri fluminis negaretur. amis¬
sis .lxxx. milibus bellatorũ. trepidus refugit

Expanded text:
qui deuicta Aegypto cunctam Aegypti religqui deuicta Aegypto cunctam Aegypti religionem abominatus caerimonias eius et templa deposuit. post hunc etiam magi sub nomine quem occiderant regis regno obrepere ausi; qui quidem mox deprehensi et oppressi sunt. Darius itaque, unus ex his qui magorum audaciam ferro coercuerant, consensu omnium rex creatus est. qui postquam Assyrios ac Babylonam a Persarum regno deficientem bello recuperauit, Antyro, regi Scytharum, hac uel maxime causa bellum intulit, quod filiae eius petitas sibi nuptias non obtinuisset. magna scilicet necessitas, pro unius libidine hominis septingenta milia uirorum periculo mortis exponi. incredibili quippe apparatu cum septientibus hostibus iustae pugnae potestatem, insuper repentinis incursibus extrema copiarum dilacerantibus, metuens ne sibi reditus interrupto ponte Histri fluminis negaretur, amissis octoginta milibus bellatorum trepidus refugit,
Abbreviated transcription (Latin):
epulas inuitati. primo ebrietate uincuntur.
mox reuertente exro. uniuersi cũ adolescen¬
te oberuncantur. Thamaris exercitu ac filio
amisso uel matris uel reginȩ dolorem. sangu¬
ne hostiũ diluere promptius quã suis łaeri¬
mis parat. Simulat diffidentiã: desperatio¬
ne cladis illatee paulatimq caedendo supee¬
bũ hostem in insidis uocatꝰ Ebi quipoe cõ¬
positis inter montes insidiis .cc. milia ꝑsarũ
eũ ipso rege deleuit. adiecta suꝑ om̃ia illius
re admiratione. quod nenuntius quidem tan¬
te cladis suꝑfuit. R egͥna caput exr ampu¬
tari Atq inutrem humano sanguine oppletũ
conici uib&. non muliebrit᷑ in crepitans. saciate
inquit sanguine quẽ sitisti. cuius ꝑ annos. xex¬
in satiabilis ꝑseuerasti
UNo aburbe condita .celxx. darius cyro
apud seithas interfecto post aliquantum
Tint̃ uallũ sorte regnũ adeptus est R eg¬
nauit enĩ medius corũ cambisses exri filius

Expanded text:
epulas inuitati ebrietate uincuntur, epulas inuitati ebrietate uincuntur, mox reuertente Cyro uniuersi cum adulescente obtruncantur. Thamyris exereitn ac filio amisso uel matris uel reginae dolorem sanguine hostium diluere potius quam suis lacrimis parat. simulat diffidentiam desperatione cladis inlatae, paulatimque cedendo superbum hostem in insidias uocat. ibi quippe conpositis inter montes insidiis ducenta milia Persarum cum ipso rege deleuit, adjecta super omnia illius rei admiratione, quod ne nuntius quidem tantae cladis superfuit. regina oaput Gyri amputari atque in utrem humano sanguine oppletum coici iubet non muliebriter increpitans: Satia te, inquit, sanguine quem, sitisti, cuius per annos triginta insatiabilis perseuerasti. Anno ab Vrbe condita CCXLV Darius Cyro apud Soythas , interfecto post aliquantum interuallum sorte regnum adeptus est. regnauit enim medius eorum Cambyses Cyri filius;
Abbreviated transcription (Latin):
& ingens lidia. amplissima orientis cũ capite
suo brachia. unius pręlii expeditione cecide¬
runt. & nr̃i incircumspecta anxietate causan¬
tur. si potentissimȩ ille quondam romȩ rei pu¬
plice moles. nunc magis inbecillitate propriȩ
senectutis. quã alienis concussȩ uiribus con¬
⁊ remeseunt
GITU idem cy̧rus proximi tempo¬
ris successu. scithis bellũ intulit. Quẽ
thamaris regina quȩ tunc genti prȩerat
cũ prohibere transitũ araxis fluminis pos¬
s&. transire permisit. Primũ propt̃ fiduci¬
am sui. de hinc propt̃ oportunitatẽ ex ob¬
iectu fluminis hostis inclusi: yrus itaq sci¬
thiã ingressus. hauc procul atransmisso flumi¬
ne castra metatus. insuꝑ astu eadem castra¬
instructa uino epulisq deserint quasi terri¬
tus refugiss&. Hoc cõꝑto regina tertiã
partem copiarũ. & filium ad ulescentulũ ad
ꝑsequendũ eyrũ mittit. Barbari ueluti ad

Expanded text:
et ingens Lydia, amplissima Orientis cum capite et ingens Lydia, amplissima Orientis cum capite suo bracchia unius proelii expeditione ceciderunt: et nostri incircumspecta anxietate causantur, si potentissimae illae quondam Romanae reipublicae moles nunc magis inbecillitate propriae senectutis quam alienis concussae uiribus contremescunt. Igitur idem Cyrus proximi temporis successu Scythis bellum intulit. quem Thamyris regina quae tunc genti praeerat cum prohibere transitu Araxis fluminis posset, transire permisit, primum propter fiduciam sui, dehinc propter opportunitatem ex obiectu fluminis hostis inclusi. Cyrus itaque Scythiam ingressus, procul a transmisso flumine castra metatus, insuper astu eadem instructa uino epulisque deseruit, quasi territus refugisset. hoc conperto regina tertiam partem copiarum et filium adulescentulum ad persequendum Cyrum mittit. barbari ueluti ad
Abbreviated transcription (Latin):
ni generis condita. nunc pene & iam mini¬
ma murs. uicta capta subuersa est. Poi
tun eroesus rex lidorũ famosus opibus oũ
ad auxiliandũ babȩlonis uenisse: uie fusisol¬
lieite inregnũ refugit. Cirus aute posteso¬
quã babysonẽ ut hostis inuasit ut uictor
euerdiem ut rex disposuit. bellũ transtulto
inlydiam. Ubi conterritũ superiore iam prȩli¬
orexercitũ nullo negotio fuperauit. Apsunt
eroe sũ coepit captũq & uita & patrimonim
donauit. Ex aggerare hoc loco mutabilium
rerã instabiles status non opus est. Quic¬
uid enĩ est opere & manu factũ. labi & con¬
sumi uetustate babylon capta confirmat.
Quuis ut primũ imperiũ ac potentissimũ it a
& primũ cessit. ut ueluti quodam iure succeden¬
tis aetatis. debita posteris hereditas tradere¬
tur. ipsis quoq eadem tradendi formulam ser¬
uaturis. Ita ad proxima aduentantis eyri
temptamenta. succubuit magna babe lon

Expanded text:
ni generis condita, nunc paene etiam minini generis condita, nunc paene etiam minima mora uicta. capta subuersa est. ibi tnnc Croesns rez Lydorum famosus opibus cum ad auxiliandum Babyloniis uenisset, uictus sollicite in regnum refugit. Cyrus autem posteaquam Babylonam ut hostis inuasit ut uictor euertit ut rex disposuit, bellum transtulit in Lydiam; ubi conterritum superiore iam proelio exercitum nullo negotio superauit. ipsum etiam Croesum cepit captumque et uita et patrimonio donauit. Exaggerare hoc loco mutabilium rerum mstabiles status non opus est: quidquid enim est opere et manu factum, labi et consumi uetustate, Babylon capta confirmat; cuius ut primum imperium ac potentissimum extitit ita et primum cessit, ut ueluti quodam iure succedentis aetatis debita posteris traderetur hereditas, ipsis quoque eandem tradendi formulam seruaturis. ita ad proxima aduentantis Cyri temptamenta suooubuit magna Babylon