comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditiu menlpas et replicas. Hoc iu¬
deoꝵ paulus dimiserat qd malum
habebant. Quid est malũ indeoꝵ
quod paulus dimserat: Utiq illud
quod sequit᷑. Qd̾ ignorantes dei in¬
sticiam et suã iusticiam uolentes
constituere. insticie dei nõsunt sub
iecti. Penide qd̾ post passionẽ et re¬
surrectionẽ xp̃i dato ac mamfesto
sacramẽto grẽ sedñi ordinẽ melchi se¬
dech: ad huc putabant uetera sa¬
cramẽta nõ ex cõsuetudine solẽmta¬
tis sed ex necessitate salutis esse cele¬
branda. Que tamẽ si uũꝙͣ fuissent
necessaria. infructuose atq ina¬
inter proeis machabei inartẏres
fierent. postremo illud quod pre
hostes legis per sequerentun. Hos
atq huniscemodi errores et uicia
dicit se dampnare. et ut stercora
arbitratut ut xp̃m lucrifaceret.
Didicimus per te que apliis paulꝰ
mala ueliquerit indeoꝵ. rursũ te
docente discamus que bona eoꝵ te¬
nuerit. Obseruationes in quies le¬

Expanded text:
ditur inculcas et replicas: Hoc Juditur inculcas et replicas: Hoc Judaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant. Quod est malum Judaeorum, quod Paulus dimiserat? Utique illud quod sequitur: quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constitude, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis, sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praei tamquam hostes legis persequerentur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret. Didicimus per te, quae apostolus Paulus mala reliquerit Iudaeorum; rursum te docente discamus, quae bona eorum tenuerit. obseruationes, inquies, le
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sub lege ut eos qui sub lege erant
redimeret. ut adoptionẽ filioꝵ recipe¬
reniir. et nequaꝙͣ sub pedagogo sed
sub adulto et dño herede uinamus.
Sequitur in epła tua. Non ideo pe¬
trũ emendauit qd̾ paternas traditi¬
ones obseruaret. Quod si facere uel¬
ler nec mendaciter nec in cõgrue
esse quod asseris. suscipe aliqueni
natũ sibi filiũ circũcidat. qui obas¬
seruef sabbatũ. qui abstineat a cibis
quos deus creauit ad utendũ cũ gra¬
traꝵ actione qui quartadecimadie
mensis pru agnuĩ macter adues¬
peram Et cũ hoc feccris nuuo nõ
feteris. scio erĩ te esse xpĩanũ et rẽ
sacrilegã nõ esse factiuũ uelis no¬
lis tuã sentenciã reprobabis. et tũc
scies opere difficilius esse cõfirmare
sua quã aliena reprehendere. Ae ne
forsitan tibi nõ crederemus iimo
nõ intelligerenus quod diceres. fre¬
quenter enĩ in longũ sernio protrac¬
tus caret intelligencia et dũ non

Expanded text:
tum sub lege, ut eos, qui sub lege erant, tum sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus et nequaquam sub paedagogo, sed sub adulto et domino et herede uiuamus. Sequitur in epistula tua: non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret, quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongresse quod asseris suscipe aliquem natum sibi filium circumcidat, qui observet sabbatum, qui abstineat a cibis quos Deus creavit ad utendum cum gratiarum actione; qui quartadecima die mensis primi agnum mactet ad vesperam; et cum hoc feceris, imo non feceris scio enim te Christianum, et rem sacrilegam non esse facturum velis nolis, tuam sententiam reprobabis: et tunc scies opere, difficilius esse confirmare sua, quam aliena reprehendere. Ac ne forsitan tibi non crederemus, imo non intelligeremus quid diceres frequenter enim in longum sermo protractus caret intelligentia: et dum non
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. Obserua quid dicat. qd
nõ populo gentiliũ ei qui aute nõ rece¬
perap testanẽtũ sed ppło iudeoꝵ cui le¬
geni dederat per mor sen trestauiẽtũ
nonũ euuãgelii repmittat ut neqͣnꝙͣ
nouãt inuetustate lictere. sed nino¬
uitate spũs. Paulus antẽ suꝑ cuius
mĩt noie questio uentilatur. crebras
huuiscemodi ponit sentẽcias. equi¬
biis breuitatis studio panca sub¬
nectami. Ecce ego paulus dico uo¬
bis: qui si circũcidamini xpũs uo
bis inchil prodest. Et itoꝵ. Euacu¬
an estis a xp̃o qui ex lege iustifica¬
iniui a grã excidistis. Et infra.
huspũ ducnnumm iam nõ estis sub
lege. Ex quo apparet. qui subest
legi nõ dispensatine ut nrĩ uolue¬
auten sint precepta legalia deo
docente discamus. Ego inquit
dedi cis precepta nõ bona et iu¬
stificationes in quibus nõ uiuant
ineis. Hec diciuus nõ qd legem
uixtamancheũ et marcionẽ de¬
stꝙpͣ fidesuenit et tẽpoꝵ plenitudo mi¬
sĩt deus filiũ suũ natũ ex nuliere fac¬

Expanded text:
d dicat, quod non populo gentilium. cum quo ante non fecerat testamentum, sed populo Iudaeorum, cui legem dederat per Moysen, testamentum nouum euangelii repromittat, ut nequaquam uiuant in uetustate litterae sed in nouitate spiritus. Paulus autem, super cuius nomine nunc quaestio uhuiusce modi ponit sententias, e quibus breuitatis studio pauca subnectam: ecce ego Paulus dico uobis, quoniam, si circumcidamini, Christus uobis nihil prodest, et iterum: euacuati estis a Christo, qui in lege iustificamini; a gratia excidistis, et infra: si spiritu ducimini, iam non estis sub lege. ex quo apparet, qui sub lege est non dispensatiue, ut nostri uolueautem sint praecepta legalia, deo docente discamus: ego, inquit, dedi eis praecepta non bona et iustificationes, in quibus non uiuant in eis. haec dicimus, non quo legem iuxta Manicheum et Marcionem destquam fides uenit et temporum plenitudo, misit deus filium suum factum ex muliere, fac
Abbreviated transcription (Latin):
denti. erit fus adiusticiam si iu¬
deus excipitim. In euuãgelio legi¬
mus lex et ꝓphẽ usq ad iohãnem
baptistam. Et in alio loco. Prop¬
terea magis querebant eiĩ uidei in¬
terficere quia nõ solũ soluebat sãb¬
batũ. sed qd̾ patiẽ suũ esse dicebat

Expanded text:
denti erit finis ad iustitiam, si Iudaeus excipitur. et in euangelio legimus: Lex et prophetae usque ad Iohannem Baptistam, et in alio loco: Propterea ergo magis quaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum soluebat sabbatum. s
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ in duõ saluatore fidei scanda¬
lum nasceretur. Ergo eo tprẽ cũ
petrus uenisset antiochiam licet
hoc apłoꝵ acta nõ scribant. sed
affirmauti paulo credendũ sit in
faciẽ illi paulus restitisse scabir
quia reprehensibilis erat. Prins
cĩ quã uenuent quidam aiacobo¬
cum gentib edebat. Ciĩ autẽ uenis¬
sent subtrahebat se et segragabat
timens eos qui ex circũ cisione erãt᷑¬

Expanded text:
dendum in domino saluatore, fidei scandadendum in domino saluatore, fidei scandalum nasceretur. ergo et eo tempore, cum Petrus uenisset Antiochiam—licet hoc apostolorum Acta non scribant, sed adfirmanti Paulo credendum sit — in faciem illi Paulus restitisse se scribit, quia reprehensibilis erat. prius enim, quam uencum gentibus edebat; cum autem venissent, subtrahebat se et segregabat, timens eos qui ex circumcisione erant
Abbreviated transcription (Latin):
molesta esse lec tori. se der michi et
illi utilia ut ꝓbenis ante apłm pau¬
lũ nõ iguorasse petrũ. inmo pͥncipẽ
esse huiuis decreti. legẽ pest ermãge¬
liũ nõ esse seruandam Eemq tan¬
te petrus fuit auctoritatis. ut pau¬
lus in epła sua scripserit ¶euide¬
post annos tres ueni iherosolimã iud̾e̾
petrũ: et mansi apud eum diebus qͥnꝰ¬
decin. Rursumq i cõsequẽtibus
post aunos quatuordecĩ ascendi itoꝵ
iherosolimã cũ barnaba assumpto
et tito. Ascendi autẽ sc̃diũ reuelatio¬
nem: et exposin cũ eis enuiãgeliũ
quod predico intergentes. ostendẽs
nõ habuisse securitatem eiuiãgelũ
predicandi nisi petri et qui cũ eo e¬
rant fuisset sinã roboratum. Sta¬
tinq sequitur. Separatim autem
his qui uidebautur ne forte miracuũ
currerẽ aut cucurrissem. Quare sẽpa¬
ratim et nõ publice: Ne forte fide¬
libus ex unmnero iudeoꝵ qui legem
putabant esse seruandam. et sic cre¬

Expanded text:
molesta esse lectori sed et illi et molesta esse lectori sed et illi et mihi utilia, ut probemus ante apostolum Paulum non ignorasse Petrum, immo principem huius fuisse decreti legem post euangelium non seruandam. denique tantae Petrus auctoritatis fuit, ut Paulus in eppost annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim, rursumque in consequentibus: post annos quattuordecim ascendi iterum Hierosolymam cum Barnaba adsumpto et Tito. ascendi autem secundum reuelationem et exposui illis euangelium, quod praedico inter gentes, ostendens non habuisse se securitatem euangelii praedicandi, nisi Petri et, qui cum eo erant, fuisset sententia roboratum. statimque sequitur: separatim autem his, qui uidebantur, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quare separatim et non in publico ? ne fidelibus ex numero Iudaeorum, qui legem putabant esse seruandam et sic cre
Abbreviated transcription (Latin):
dam dicentes de iudea docebant fra¬
tres atq dicebant. Nisi circuncida¬
mini sidiũ morẽ moysi. nõ potestis
salui fieri. Cõmora igitur seditione
nõ minima aduersus paulũ et bar¬
naban: statuerũt ascendere et ip̃i
qui accusabansur et hi qui accusa
quidam de heresi phariscoꝵ quicre¬
diderant in xcp̃o dicentes. Oportet
circuncidi eos. et preciꝑe illis ut
seruent legem miorsi. Et cũ ma¬
gna suꝑhoc uerbo orireturque¬
stio petrus solita libertate dixͣ
Uiri fratres uos scitis qm̃ ab anti¬
quis diebus in nobis elegit deus ꝑ
os meũ audire gentes uerbũ enuã¬
gelui et credere. Qui nouit corda
discreuit internos et illos fide pu¬
rificaus corda illoꝵ. Nunc autẽ
quid temptatis deum imponere
ingũ super ceruicẽ discipuloꝵ. quod
neq patres ur̃ĩ neq uos portarc potui¬
cuit autẽ om̃is multitudo: et insen¬
tenciam eius iacobus apłus et omes
simul pbr̃i trausiert̃. Hec nõ debeut

Expanded text:
quidam, descendentes de Judaea, docebant fraquidam, descendentes de Judaea, docebant fratres atque dicebant: Nisi circumcidamini secundum morem Moysi, non potestis salvi fieri. Commota igitur seditione non minima adversus Paulum et Barnabam, statuerunt ascendere » et ipsi qui accusabantur, et hi qui accusabquidam de heresi Pharisaeorum, qui crediderant in Christo, dicentes: oportet circumcidi eos et praecipere illis, ut seruent legem Moysi, et magna super hoc uerbo oriretur quaestio, Petrus solita libertate: uiri, inquit, fratres, uos scitis, quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit deus per os meum audire gentes uerbum euangelii et credere et, qui nouit corda,dis-. creuit interrificans corda eorum. nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum super ceruicem discipulorum, quod neque patres nostri neque nos portare potuicuit autem omnis multitudo et in sententiam eius Iacobus apostolus et omnes simul presbyteri transierunt. Haec non debent
Abbreviated transcription (Latin):
respondit pctriis. Nũ quid aqua ꝗs
prohibere potest. ut nõ baptizentur.
hi qui spm̃ scm acceperũt sicut et
nos : Et iussit eos in noĩe ihũ xp̃i
baptizari. Audierũt autem apłi et
fratres qui erant in iudea quia et gẽ¬
tes receperũt uenbũ dei. Cũ aute
ascendisset petrus iherosoliniã. discep¬
tabant aduersus illũ qui erant excir¬
cũcisione dicentes. Quare introisti
ad uiros prepuciũ habentes et mau¬
ducasti cũ ilsis : Quibus omi rati¬
one exposita: nouissine orõnẽ suã
hoc sermone conclusit. i ergo e¬
audem grãm dedit illis deus sicut
et nobis qui credimus in dum ihiu
xp̃m. ego quis eram qui possini ꝓ¬
hibere deui. His audicistacurt
et glorificauer̃t deũ dicentes. Ergo
gentibus deus penitenciã aduitã dedit
Rursum cũ multo post tpr̃ẽ paulus
et barnabas ueuissent antiochiã. et
congregata eccłia retulissent quã¬
ta fecisset deus cũ illis et quia apu¬
isset deus gentibus hostiũ fidei. ꝙ

Expanded text:
respondit Petrus: Numquid aquam quis prohibere potest, ut non baptizentur hi, qui spiritum sanctum acceperunt sicut et nos? et iussit eos in nomine Iesu Christi baptizari. audierunt autem apostoli et fratres, qui erant in Iudaea, quia et gentes recepissent uerbum dei. cum autem ascendisset Petrus Hierosolymam, disceptabant aduersus illum, qui erant ex circumcisione, dicentes: Quare introisti ad uiros praeputium habentes et manducasti cum illis? quibus omni ratione exposita nouissime orationem suam hoc sermone conclusit: Si ergo \'eandem gratiam dedit illis deus sicut et nobis, qui credidimus in dominuego quis eram, qui possem prohibere Deum? His auditis, tacuerunt; et glorificaverunt Deum dicentes: Ergo et Gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit » . Rursum, cum multo post tempore Paulus et Barnabas venissent Antiochiam, et, congregata Ecclesia, retulissent « quanta fecisset Deus cum illis, et quia aperuisset Deus Gentibus ostium fidei ;
Abbreviated transcription (Latin):
nobis incũbit necessitas ut iudeos
cũ legitimis sius suscipianus. et
licebit eos obseruare meccłus xpĩ.¬
qd̾ excreuerint in sỹnagogis sathã
ne dicã qd̾ sentio. nõ illi xpĩami fi¬
ent sed nos uideos fatient. Quis em̃
hoc xp̃ianoꝵ patienter audiat qdĩ
tua epła cõtinctur. Iudeus erat pau

Expanded text:
nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis obseruare in ecclesid exercuerunt in synagogis satanae, — dicam, quod sentio — non illi Christiani fient, sed nos Iudaeos facient. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistula continetur: Iudaeus erat Pau
Abbreviated transcription (Latin):
credentes in xp̃o ꝓpter hoc solũ apa¬
rẽtibus anathematizati sũt quod
legis cerimonias xp̃i cunãgelio
nu̾scuerũt. et sic noua cõfessisũt
ut uetera nõ amitterent. Quid
dicam de ebionitis qui xpĩanoe
esse se sinulant usq hodie ꝑtotas
orientis sr nagogas : Inter inde¬
os heresis est que dicitur mincoꝵ
et aphariseis mĩc usq dampnatur
quos uulgo nazaros nũcupant
qui credut in xpm filiũ dei natũ
de maria uirgine. et eũ dicunt
esse qui sub pon̾tio pilato passusẽ
et resurrexit in quẽ et nos credimus
Sed dũ uolũt ctiudei esse et xp̃iani.
nec iudei sũt nec xp̃iam. Oro ergo
te ut qui nr̃o nuluusculo modẽdi.
putas qd̾ acu foratũ iimo punctũ
dicitur huiꝰ sentẽcie medeͣris inil¬
neri quod laucea et ut dicã falarice
mole ꝑcussũ est. Neq em̃ eiusdem
criminisin ex plauatione scriptura¬
rũ diuersasuiaioꝵ sentẽcias ponere
et heresim sceleratissimã ruxsũ in
eccliãm introducere. Sinautẽ hec

Expanded text:
credentes in Christo propter hoc solum a parentibus anathematizati sunt, quod legis caerimonias. Christi euangelio miscuerunt et sic noua confessi sunt, ut uetera non amitterent. quid dicam de Hebionitis, qui Christianos esse se simulant t usque hodie per totas orientis synagogas inter Iudaeos heresis est, quae dicitur Minaeorum et a pharisaeis huc usque damnatur, quos uulgo Nazaraeos nuncupant, qui credunt in Christum, filium dei natum de Maria uirgine, et eum dicunt esse, qui sub Pontio Pilato et passus est et resurrexit, in quem et nos credimus, sed, dum uolunt et Iudaei esse et Christiani, nec Iudaei sunt nec Christiani. oro ergo te, ut, qui nostro uulnusculo medendum putas, quod acu foratum, immo punctum dicitur, huius sententiae medearis uulneri, quod lancea et, ut ita dicam, phalaricae mole percussum est. neque enim eiusdem est criminis in explanatione scripturarum diuersas maiorum sententias ponere et heresim sceleratissimam rursum in ecclesiam introducere. sin autem haec
Abbreviated transcription (Latin):
guere. et galcam salutis ac cipiteer
gladiũ spus quod est uerbũ dei his
quondam telis rex dauidad preliui
Nichil asperitatis et sordiũ inter hu¬
iuis scłi turbines insensibus sius ehe
monstrabat. Bibens de torreute m
uia idcirco ex altauit caput. Et suꝑ¬
bissimũ goliam suo potissimo niucło¬
ne frucidanit. ꝑcutiens in frõte blas¬
pheniũ. et in ea parte corporis uulne¬
rans in qua et presimptor sacerdotui
ozias lepra ꝑcutitiu. et scũs indũo

Expanded text:
guere: et galeam salutis accipite, et guere: et galeam salutis accipite, et gladium spiritus, quo est verbum Dei » . His quondam telis rex David armatus prnihil asperitatis et sordium inter hujus saeculi turbines, in sensibus suis esse monstrabat, bibens de torrente in via: et idcirco exaltavit caput, et superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncavit, percutiens in fronte blasphemum ; et in ea parte corporis vulnerans, in qua et praesumptor sacerdotii Ozias lepra percutitur , et sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
res siul epłas inimo libellos
perdraconũ erprioiũe tue
dignationis accepi uersas
ut tu noĩas questiones uit ego sentio
reprehensiones meoꝵ opuscilorno
centuiẽtes ad quas ii ⁊espodere uolue¬
ro libri magnitudinis opadseut Qe¬
uien cognabor quanti facere possii
nodũ nõ nigredi epłe longior po Et
festinanti fratri mora nosicere et
ui ante triduuĩ quã profecturus
erat aaue cplas flagitaunt. ut penes
ni procinctu hec qualiactĩ ꝓ sinuit ef¬
fulcire cõpellar et tumul tuauo res¬
pondere sermone nõ matimitate ser
plerũq nõ in doctrinã sedincasum
lites subita bella conturbauts. t ante
pauli institucio qui scribit ad effesios
Assumite arma dei: ut possitis ⁊esistẽ
in die malo. Et rursũ. State precñie¬
ti lũbos ur̃os nueritate et mbut los¬
rica iusticie et calciati pedesin pro¬
paratione enuãgelii pacis. suꝑ onnra
accipientes scutũ fidei inquoponũꝰ
unuiersa tela maligi ignea ertin¬

Expanded text:
res simul epistulas, immo libellos, per diaconum Cyprianum tuae dignationis, accepi diuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere noluero, libri magnitudine opus erit. tamen conabor, quantum facere possum, modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scrplerumque non in doctrinam, sed in casum l. quosque  milites subita bella conturbant, et ante Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » . Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti loricam justitiae, et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis: super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis universa tela maligni ignita extin
Abbreviated transcription (Latin):
os ne quit᷑ꝙͣ ie doctus magistorꝑisa
na cõcepuã sine causa gregoriũ nazã¬
zeuũ et didinũ in scripturis scĩs ca¬
thecistas habui. Nichil michi he¬
breoꝵ profuit eruditio et ab adole¬
scentia usq ad hanc etatẽ quotidi¬
anamlege. prophetis euu angelũs
apłisq moditatio. Inuentus est hõ
absq preceptore perfectus. tenec ma

Expanded text:
os; nequiquam me doctus magister per os; nequiquam me doctus magister per na contemnam, sine causa Gregorium Nazanzenum et Didymum in scripturis sanctis xa{bY7jtas habui; nihil mihi Hebraeorum profuit eruditio et ab adulescentia usque ad hanc aetatem cotidiana in lege, prophetis, euangeliis apostolisque meditatio. Inuentus est homo absque praeceptore perfectus, itvsoj.a-
Abbreviated transcription (Latin):
fictere tue et amorẽ souant
pariter et querelam. Amorẽ
tuũ quo sedulo monens etĩ¬
Lam que tuta in nobis sunt ꝑ¬
tnuescis. querelã eoꝵ qui nõ amant.
et querẽtes occasionẽ inpctis garri¬
unt aduersus fratrẽ suũ. et cõutra
filiũ matas sue ponũt scandalu
Seribis enĩ mumo nestioquẽ detrĩ¬
uio de cõpitis de plateis circũforamã
monachũ rumigerulũ. ⁊ abulam.
uasrũ tantũ addetiahendũ. qui ꝑ
tabem oculi sui festucã alterns n¬
tatur eruere cõcionari aduersũ me
et libros quos contra iouinianũ st̾p¬
si cantuo dente rodere. lacerare. con¬
uellere. hunc dialeticũ urbis uestre
et plautine familie columen non
nõ saltim ciceronis tropita. sed per
imperitoꝵ circulos muliercularũq
tatione dissoluere.Stultus ege qui
me putauermi hec absq philo ophis
scne nõ posse qui meliorẽ partẽ stili
meã legerẽ quã deleret quãq stͥb̾et
Frustra ergo alexandri uerti cõmẽtari¬

Expanded text:
itterae tuae et amorem sonant pariter et querellam: amorem tuum, quo sedulo monens etiam, quae tuta in nobis sunt, pertimescis; querellam eorum, qui non amant et quaerentes occasionem in peccatis garriunt aduersus fratrem suum et contra filium matris suae ponunt scandalum. scribis eos, immo nescio quem de triuio, de competis, de plateis circumforanum monachum rumigerulum, rabulam, uafrum tantum ad detrahendum, qui per trabem oculi sui festucam alterius nititur eruere, contionari aduersum me et libros, quos contra Iouinianum scripsi, canino dente rodere, lacerare, conuellere; hunc, dialecticum urbis uestrae et Plautinae familiae columen, non mxa, non saltim Ciceronis tircouc, sed per inperitorum circulos muliercularumquetatione dissoluere. stultus ego, qui me pntauerim haec absque philosophis scire non posse; qui meliorem stili partem eam legerim, quae deleret, quam quae scriberet. frustra ergo Alexandri uerti commentari
Abbreviated transcription (Latin):
clamitas de signari. Conserta ma¬
nii uinis uocas. et satrricũ stripto¬
rei mi prosa stulte arguis. Au ideo
tibi bellus iuderis quia fansto uoca¬
ris noiẽ. quasi nõ et lucus ideo dica¬
tur quod minime luceat. et parce
ab eo qd ne quaꝙͣ partant et eune¬
mdes furie et liulgo ethiopes nocã¬
tur airgi. Quod si indestriptione
federũ semper misceris. i ai tibi de
persio cantabo. formosũ te optent ge¬
uerũ rex et regina puelle te rapi¬
ant quidꝗt calcaueris tu rosa fiat
Mabo tamen cõsiliũ quibus abstõ¬
ditus possis pulchrior apparere
Nasus nõ uideatur infatie sermo
nõ sonet ad loquẽdũ. atq ita et for¬
mosũ et disertus uideri poteris

Expanded text:
clamitas designari, conserta maclamitas designari, conserta manu in ius uocas et satiricum scriptorem in prosa stulte arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, quod minime luceat, et Parcae ab eo, quod nequaquam parcant, et Eumenides Furiae et uulgo Aethiopes uocentur argentei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus uideri poteris
Abbreviated transcription (Latin):
si et nos ipĩ niciis de trahentes offen¬
diuius pliuimos. Disposiu onasũ se¬
care fetentẽ tuneat qui strumosusẽ
Uolo coruicule de trahere gauienti rã¬
chidulã se intelligat corix. Nũquid
imus in urbe ⁊omaua est qui habeat
triuicas mhonesto uulnere uares¬
Niui quid onasus se gestanius cauarũ¬
ba et in modũ uesicarũ fumentia buc¬
cis trutiat inflatis: Dico quosdam
stelere peiirio fulsitate. ad diguitatẽ
nestio quã peruenisse. quid ad te qui
te intelligis in nocentẽ. Rideo aduo¬
critũ qui patrouo egeat quadraute
dignã eloquẽtiã. Nares subsanno.
quid ad te qui di sertuses. Uolo in
muĩmarios iuehi sacerdotes. tu qui
hospes eiuses aut uicinus. qd̾ a de¬
lubris idoli niteris inceudiũ submio¬
nere. Placet michi de laeius. de
noctua. de bubone. deuiliacis ridere
portentis. quit quid dictũ fuerit in
te dictũ putas in quodcũq uiciũ
stili mei mucro contorquetur. te

Expanded text:
si et nos ipsi vitiis detrahentes, offensi et nos ipsi vitiis detrahentes, offendimus plurimos. Disposui tamen nasum secare fetentem: timeat qui strumosus uolo corniculae detrahere garrienti: rancidulam se intellegat cornix. numquid unus in orbe Romano est, qui habeat truncas inhonesto uulnere naresPnumquidsolasOnasus Segestanus caua uerba et in uesicarum modum tumentia buccis trutinatur inflatis? dico quosdam scelere, periurio, falsitate ad dignitatem nescio quam peruenisse: quid ad te, qui te intellegis innocentem? rideo aduocatum, qui patrono egeat; quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus es? uolo in nummarios inuehi sacerdotes: tu, qui hospes eius es aut uicinus, quod a delubris idoli niteris incendium submouere? placet mihi de laruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te
Abbreviated transcription (Latin):
edici quos nocant chrrurgi¬
cos crudeles ꝓutantur et mi¬
seri sint. Anuõ est iuiseria
alienis dolere nulucribis et mortuas
carues inclemẽti secare ferro. nõ hor¬
rerc curãtẽ quod horreret ipẽ qui
patitur. et miicũ puttiri: Ita se
natura habet ut auara sit ueritas
blauda iucia exostimãt. Esaias in
exemplũ captinitatis futiuo mudꝰ
nõ erubescit incedere. Hierenuas deꝰ
media ihrlm ad eufraten fliuanꝰ
mesopotamie mittitut: ut iter
inmicas gentes ubi est assirius et
castra sunt chaldcoꝵ ponat. siepi¬
stercore priuũ humano dembubulo pa¬
nen de onũ semente cõspersum e dere iu¬
betur. et uxoris interitũ siccis oculis ui¬
det. Rnios. de samaria pellitur. Cur
queso. Nempe ideo pellitur quia chyrur¬
gici spĩales sectant᷑ uicia pctõꝵ ad pe¬
uitẽtiã cohartant᷑. Paulus aplũs mi¬
micus inquit uobis factussiim uerũ
diceus. Et quia saluatoris dura uide
bantur eloquia pluii discipulorũ
retorsũ abierũt. Uude nõ mirũ est.

Expanded text:
edici, quos vocant Chirurgicos, crudeles putantur, et miseri sunt. An non est miseria, alienis non dolere vulneribus, et mortuas carnes inclementi secare ferro? Non horrere curantem, quod horret ipse qui patitur, et inimicum putari? Ita se natura habet, ut amara sit veritas, blanda vitia existimentur. Isaias in exemplum captivitatis futurae, nudus non erubescit incedere . Jeremias de media Jerusalem ad Euphratem fluvium Mesopotamiae mittitur : ut inter inimicas gentes, ubi est Assyrius, et castra sunt Chaldaeorum, ponat stercore primum humano, deinde bubulo, panem de omni semente conspersum edere jubetur : et uxoris interitum siccis oculis videt. Amos de Samaria pellitur . Cur quaeso? Nempe ideo pellitur, quia chgici spiritales secantes uitia peccatorum ad paenitentiam cohortabantur. Paulus apostolus: inimicus, inquit, uobis factus sum uera dicens. et quia saluatoris dura uibantur eloquia, plurimi discipulorum retrorsum abierunt: non mirum est,
Abbreviated transcription (Latin):
illi quidem apertis oculis eruburrũt
nudos se esse ceruẽtes. et uerenda
texerunt arborũ foliis. Dai et su¬
nica et fide nudus. subitoq perter¬
ritus timore et aliquid lgbens noc¬
turie crapule sc̃oꝵ ocusis obstrns̃
partem corporis ingerebasut tuã nu¬
dictrros pandentiã. Tales habet adu̾¬
sauos ccclia. Indiices contra nar¬
tprsi sangumẽ dimicanrlo hrito

Expanded text:
illi quidem apertis oculis erubuerunt, illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimican
Abbreviated transcription (Latin):
te plagas dissimulat in citeris dõfiteo.
insi forte in morẽ gentiliũ impioꝵ¬
q porphrui et eunonin has presti¬
gias demonũ esse confinges. et nõ
uere clamare demones. sod sua sumi¬
lare tormenta. Do consiliñ ingro¬
dere basilitas martrrũ et aliquã¬
do purgaberis. Inurmes ibi inul¬
tos sotios tuos. et nequaꝙͣ cereu
cuartrrũ qui tibi displicent. sed flã¬
mis inuisibilib cõbureris. et funt
fateberis quod mĩc negas et tuũ
nomen qui inuigiletio loqueris
libere proclanabis te esse /aut mc
nẽ. quod dormiente malcene adul¬
terio duas noctes iupiter copulauit
ut magne fortitudini hercules na¬
sceretur. Aut certe liberũ patreni
pro hebrietate et cautharo. ex hu¬
meris dependente. et semper rube¬
te fatio. et sp̃uniantib labiis effre
medio omes de sompuo excitasset.
tu prudentissumus dt lapientissim᷑
mortaliũ midus orabasset referebas
nobisadam et eian de paradiso.et

Expanded text:
te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercnem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, effremedio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et
Abbreviated transcription (Latin):
imq dieb pasche. ne expectara diu
a dilteroꝵ desideria cõpleantur. ne
occasionẽ peccandi uxor inueniat.
ne maritali nõ possit ⁊ecludi claue.
ardentius appetitur. quit quid est ra
dunt. de libellis illius aliquid profe¬
rami. Arguiuentatur contra signia
atq uirtutes que in basilicis iuarts¬
rum fiunt. et dicit eas in credulis
prodesse non credentibus quasi mĩc
hoc queratur quibus fiant. et non
qua uirtute fiant. Ergo signa sũt
tur ad fidem. Et dñs nicredulis si¬
gua fatiebat. et tamen nõ idrirco
dnĩ sigillanda sint signa quia illi
infideles erant. sed maura admua
marent. et ad fidem cogerent. Itaq
nolo michi dicas. sigua infidoliũ sił̃t
Sed responde quoniꝰ in ulissimo pul¬
uere et fauilla nestio qua. tanta sir¬
signoꝵ uirtutũq presentia. Sentio
sentio ni fidelissime mortaliũ quid
doleas. quid timcas. Spiritus uste
inmundus qui hec te cogit sc̃ribere
nmo hodieq torquetir. et qui in

Expanded text:
itaque diebus Paschae, ne exspectata diu itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasionem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appetitur quidquid est rare comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. Esto signa sint tur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirmarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, immo hodieque torquetur, et qui in
Abbreviated transcription (Latin):
si ideo eas estimas respuendas ne sẽpe
uideannir pascha celebrare. et non
Ergo et die diũco nõsunt xpõ offeren¬
da sacrificia: Ne resurrectionis di
crebro pascha celebremns et incipia¬
nus nõ unũ pascha habere sed plu¬
rima. Eiror autẽ et culpa inueñ
uilissimaꝵq feminaꝵ qui per noctẽ
sẽpe doprehenditur nõ est ⁊elegiostẽ
homimibus nuputandus. quia et in
iugiliis pasche et aliquid f̾ieri plerũ¬
q cũiĩcinuit. et tamen paucoꝵ cul¬
pa nõ preiudicat religioni qui et abs¬
q uigiliis possuut errare uel in suis
uel in alicnis domibus. Aplõꝵ fidẽ
iude proditio nõ destruxit. Et mãs
ergo uigilias male alioꝵ uigilie nõ
destruent. quiu potuis pudicicie ni¬
gilare cogantur qui libidini dorimut
Quod eñi semol fecisse bonũ est. nõ
potest malũ esse si freꝙ̃tius fiat.
Aut si aliqua culpa uitanda est. nõ
ex eo quod sepe sed ex eo quodfit ali¬
quando culpabile est. Non iugilenĩ

Expanded text:
si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare, et non ergo et die dominico non sunt Christo offerenda sacrificia, ne resurrectionis Domini crebro Pascha celebremus: et incipiamus non unum Pascha habere, sed plurima. Error 396 autem et culpa juvenum vilissimarumque mulierum, qui per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis hominibus imputandus: quia et in vigiliis Paschae tale quid fieri plerumque convincitur, et tamen paucorum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis domibus. Apostolorum fidem Judae proditio non destruxit. Et nostras ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent: quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando culpabile est. Non vigilemus
Abbreviated transcription (Latin):
credunt esse culiuen ueritatis. sicut
alie hereses paratlitũ in montarũ ue¬
nisse coutendunt. et maincheũ ip̃m
sim tuam que olini erupit contraet
cdesiam. ne et iu hoc quasi reꝑtoruo¬
i sceleris glorieris. Cerculianu siuit
scorpiacam uocaus ⁊ ectissimo noĩe
quia artuato nulnere in ecclĩe corp̾
uenena diffundit. Que olim appel¬
labatur caiana heresis. et multo tẽ¬
pore dormiens uł sẽpulta. mĩt a dor¬
mitantio suscitata est. Miror quod
nõ dicas nequaquã perpetranda mar¬
trria Deũ eiũ qui sangninẽ hrito¬
gis hominu nõ requirere quod dũ
dixeris umo et si nõ dixeris ita ha¬
beris quasi dixeris. Qui enĩ reliꝗis
maetrrũ aruseris esse calcandas pro¬
hibes sanguinẽ fundi qui nulło ho¬
nore dignus est. de iugiliis et ꝑuoc¬
tationibus in basilicis martrũ sẽpe¬
celebrandis maltera epła quã ante
fermo bienniũ scõ ripario presbit̾o
scripseram respondi breuiter. Quod

Expanded text:
credunt esse lumen veritatis: sicut credunt esse lumen veritatis: sicut aliae haereses paracletum in Montanum venisse contendunt, et Manichaeum ipsum sim tuam, quae olim erupit adversum Ecclesiam ne et in hoc quasi repertor novi sceleris glorieris Tertullianus vir Scorpiacum vocat rectissimo nomine: quia arcuato vulnere in Ecclesiae corpus venena diffundit, quae olim appellabatur Caina haeresis: et multo tempore dormiens vel sepulta, nunc a Dormitantio suscitata est. Miror, quod non dicas, nequaquam perpetranda martyria, Deum enim qui sanguinem hircogis hominum non requirere. Quod cum dixeris; immo et si non dixeris, ita haberis quasi dixeris. Qui enim reliquias martyrum asseris esse calcandas, prohibes sanguinem fundi, qui nullo honore dignus est. 9. Vigiliae et pernoctationes in basilicis. Paucorum celebrandis, in altera Epistola, quam ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
petri et pauli sedñ nos ossa uene¬
randa. scdiũte uilem pulnisculũ
bis sed totius orbis errant ep̃i. Qui
cauponẽ ingilantiũ cõtepnẽtes n¬
grediuntur basilicas mortuoꝵ. In
nescio que iacet. lintheamine colliga¬
tasuit polluta oimã polluat. et quasi
sepulchia pharisanca foris de albata
sint car̃ intus in niũdo cinere sordeãt.¬
et post hoc de baratro pectoris sui ce¬
nosam spurcitiam euoniens audet
ditere. Ergo cineres suos amant a¬
mine martrrũ et circũuolant eos.
dire nõ possint. Oportentũ in f̾ras
ultimas de portandũ. Rides de reli¬
quiuis martriũ. et cũ auctore huius
here seos en nonno eccłiis p̃i calup̃¬
mamstrus. Nec tali sõtietate ter¬
reris ut cadem contra nos loquaris
que ille contia ecclicm loquitura
Quiesem̃ sec tatores eoꝵ basilicasar¬
lit scilicet mortiuĩ a dorem eu uomiũ
cuius libros indioris auctoritatis ar¬
bitrantur quã enuãgelia. et in ip̃o

Expanded text:
Petri et Pauli, secundum nos ossa venePetri et Pauli, secundum nos ossa veneranda, secundum te vilem pulvisculum, bis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus immundo cinere, 395 juxtEt post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant eos, dire non possint? » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas at scilicet mortuum adorent Eunomium, cujus libros majoris auctoritatis arbitrantur, quam Evangelia; et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cipło. Uuus quisq in siio seusu hade¬
bunder. Idolatras appellas huiusce¬
uodi homines. Nou diffiteor.omẽs
nos qui in xp̃o credinus de idolatrie
erore lieuisse. Non enĩ uascimur
sed re nascimur xpĩani. et qr quon¬
dam colebanuis ⁊ dola. mĩt deũ cole¬
reuo debenuis: Ne simili uidegiuis
ci idolis honore uenerari illin s¬
bat idolis. et idcirco detestanduos
Moc fit in artrubus. et ideo recipi¬
endũ est. Nam et absq martrrũ
⁊eliquiis ꝑ toras orientis ecclĩas quã¬
do legendũ est enuãgeliũ accen¬
duntur luminaria iami sole ruti¬
laute. nõ utiq ad fugandas tenebras.
sed. ad signiã leticie de monstrandũ
Unde et uirgines ille eunãgelice
semiꝑ habent accensas lampades
pietuicti et lucerne ardentes inma¬
nibus ur̃is. Et de iohẽ baptista. Ille
de qua in psalmio leginius. lucernar
pedibus uicis uerbũ tuũ dñe et lux
se untis meis. Male facit ergo roma
nus epũs. qui suꝑ mortuoꝵ hom̃

Expanded text:
Apostolo: Unusquisque in suo sensu aApostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non diffiteor, omnes nos qui in Christo credimus de idololatriae errore venisse. Non enim nascimur, sed renascimur christiani. Et quia quondam colebamus idola, nunc Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utique ad fugandas tenebras: sed ad signum laetitiae demonstrandum. Unde et virgines illae evangelicae semper habent accensas lampades praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Et de Joanne Baptista: Ille de qua in Psalterio legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis  mortuorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
fictas ieuelationes om̃iũpatriar¬
charũ et prophetaꝵ. et cũ illas e¬
didiceris. inter mulieꝵ textrina
cantato. Iminolegendas propone
intabernis tuis. ut facilius ꝑhas
nenias ulgus in doctũ ꝓuotes ad
accendimus. sicut fiustra calup̃ni¬
aris. sed ut noctis tenebras hoc so¬
latio temperemus. et iugilemus ad
lunen netecuã dorimamus in tene¬
bris. Qd̾si aliqui per imporitiam
et simplicitatem stłariũ hoĩnũ uł
certe religiosaꝵ feminaꝵ de quibz
bone possinuꝰ dicere. confiteor ze¬
linui dei habent sẽdnõ sediñ sciẽtici
hoc pro honore martrrũ faciunt
reindide perdese Causabantur
quondam apłi quod periret unguẽ¬
cuu. sed din uoce correpti sint
Feq eĩ xpĩis in digebat uinguento
nec martrres liunine cereorũ. et
tamen et illa uuilier in honore xp̃i hͦ¬
fecit. deuotioq mentis enis ⁊ocipitur
Et quiciuq accendũt cereos scdeñ
fi dem suã habent iuercedem dicẽte

Expanded text:
fictas revelationes omnium patriarfictas revelationes omnium patriarcharum et prophetarum: et cum illas didiceris, inter mulierum textrinas cantato, immo legendas propone in tabernis tuis: ut facilius per has naenias vulgus indoctum provoces ad accendimus, sicut frustra calumniaris: sed ut noctis tenebras hoc solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum dormiamus in tenebris. Quod si aliqui per imperitiam, et simplicitatem saecularium hominum, vel certe religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam , hoc pro honore Martyrum faciunt, quid inde perdis? Causabantur quondam et apostoli, quod periret unguentum; sed Domini voce correpti sunt . Neque enim Christus indigebat unguento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 fecit, devotioque mentis ejus recipitur. Et quicumque accendunt cereos, secundum fidem suam habent mercedem, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
seo moituius : Recte hoc de ecclia¬
ste proponeres. si panlũ in spũ mor¬
tius cofiterer. Heuiq sane liuoo
appllantur mortiui. sed doriiẽtes
ppedoetlanuuis qui resurrecturis
eiar dor misse periabetur. Et apłi
uetat tessalonicenses de dormienti¬
bus contristari. Cu ingilaus doni¬
mis et dorimens scribis. et ꝓpouis
michi libꝵ apochriphũ qui sub
moiẽ esdre ate et siuulib tisle¬
gitui Ubi scriptũ est qd postunor¬
tem nullus proalies audeat dopre
nctẽ est in manus siuuere quodiece
nõ recipit nisi forte balsaniũ mͥ et
barbelo et thesaurũ manichei. et
ad radices pirinei habitas. uicinus¬
q es hrberie basilidis antiquissimi
heretici et nuꝑite sciencie incredi¬
bilia portenta per se queris et pro¬
ponis qd totius orbis auctoritate
Dãpndtur. Nam in cõmẽtariolo
tuo quasi prote fatiens de salomo¬
ne suinis testimoniũ. qd salmon
onñouõ scripsit. ut qui habes alte¬
ruĩ esdram habeas er salamonem
alteꝵ. Et si tibi placuerit. legito

Expanded text:
leo mortuus ? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur . Et Apostolus vetat Thessalonicenses de dormientibus 393 contristari. Tu vigilans dormis, et dormiens scribis: et proponis mihi librum apocryphum, qui sub nomine Esdrae a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, quod post mortem nullus pro aliis audeat deprecnecesse est in manus sumere, quod Ecclesia non recipit? Nisi forte Balsamum mihi, et Barbelum, et Thesaurum Manichaei, et ad radices Pyrenaei habitas, vicinusque es Iberiae, Basilidis antiquissimi haeretici et imperitae scientiae, incredibilia portenta prosequeris, et proponis quod totius orbis auctoritate damnatur. Nam in Commentariolo tuo quasi pro te faciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui habes alterum Esdram, habeas et Salomonem alterum: et si tibi placuerit, legito
Abbreviated transcription (Latin):
referauins ad auaritiã et omnã iitia
que uitantur solitudine. et idcarco
uirbiuĩ frequẽtias declinamus. nc̃
futere cõpellamur que nos nõ tam
natura cogit facere ꝙ uoluntas. Hec¬
ut dixi stõꝵ presbit̾oꝵ rogatu iu¬
us noctis lugubratione dicꝰtaui fe¬
stinante ad modũ fratre si sinino
et ꝓpter scõꝵ refrigeria egrptũ ire
properante. alioquin et ipa mat̾ia
apertam habet blasphermã quem
dignationẽ mnagis strbentis ꝙ testi¬
iomoꝵ multitudiuẽ flagitatet.
Quod si dormitantius ⁊ursus in¬
mea maledicta uigilarit. et codẽ
ore blasphemio quo apłos et martr¬
res lacerat. de me quoq putauerit
detrahendũ nequaꝙͣ illi breui hucu¬
bratiucula. sed tora nocte uigila¬
bo et sotus ĩllius imumo discipulis uł
magistris. qui insi tiniẽtes uterosu
deruit femmaꝵ maritos eaꝵ xp̃i¬

Expanded text:
referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere, quam voluntas. ut dixi, sanctorum presbyterorum rogatu, unius noctis lucubratione dictavi, festinante admodum 402 fratre Sisinnio, et propter Sanctorum refrigeria ad Aegyptum ire properante: alioquin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos ea
Abbreviated transcription (Latin):
bella nõ patiar. ne nis capiat otulus
meretricis. ne forma pultherrama¬
ad illicitos ducat amplexis. Res¬
pondebis. hoc nõ est pugnare sed fu¬
gere. Sta inacie. aduersariis arma¬
tus obsiste. ut postꝙͣ iuteris corone¬
ris. Fateor iubocilłitatẽ nicam. nolo
spe pugnare uictorie ne perdã aliqñ
aut cadenduẽ. Quid autẽ netẽ est cer¬
ta dinuttore et incerta sectari . Aut
scuto aut pedibus mors uitauda est.
Tu qui pugnas et superari potes et
niutere. Ego cũ fugero nõ uincor
in eo quod fugio sed ideo fugio ne
uincao. Nulla securitas est uicino
serpente dormire potest fieri ut me
nõ mordeat. tũ potest fieri ut aliqñ
me mordeat. Matresuocamus sors¬
res et filias. et nõ erubestinus ui cus
urĩs noĩã pietatis obtendere. Quid
fucit monachus in cellulis feimiaꝵ.
Quid sibi uolunt sola et priuata
colloquia  Et arbitros fugientes ocu¬
los sordidos. sauctus amior in patientiã
nõ habet. Quod de libidine dixlims

Expanded text:
bella non patiar, ne me capiat oculus bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et uirginitas nõ erit approbanda¬
Si ciũ omẽs uirgines fuerint nup¬
tie nõ eruut interibit hominũ ge¬
uus. infautes in cuiꝰ nõ uagient᷑.
obstetrices absq mercedibus ieu¬
dicabunt. et grauissimo frigore
solus atq continctus doruntantius
ingilabit in scło. Rara est uirtus.
uec a plirib appetitur. atq utuã
hoc om̃es essent quod pauci sunt.
de quibus dicitur multi uocati.
panci electi. et uacui essent car¬
ceres. Monachusantẽ nõ docto
ris habet sed plaugentis officiui.
qui uel se uł mũdũ lugeat. et diũ
pauidus prestoletur aduentũ. qui
scieus inbecillitatẽ fuã et uasfra¬
gile quod portut timet offendere.
ne impiugat et corruat atq fran¬
gatur. Uude et mulieꝵ maxime¬
q a dolescentulaꝵ uitat aspectũ.
et intantũ castigator suui est. ut
etiam que tuta sunt pertimesc̃at
Cur iuquit pergis ad heremũ uide¬
licet. ut tenõ an̾diã et nõuideã.
ut tuo finore nõ mouear. at tua

Expanded text:
Et virginitas non est approbandaEt virginitas non est approbanda: si omnes virgines fuerint, nuptae non erunt, interibit humanum genus, infantes in cunis non vagient, obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et validissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lecto. Clara est virtus, nec a pluribus appetitur, atque utinam omnes hoc essent quod pauci sunt, de quibus dicitur: « Multi vocati, pauci autem electi; » vacui essent carceres. Monachus autem non dris habet, sed plangentis officium, qui vel se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua