comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d& mͥ dñs in illa die iustus iudex. Non solũ autẽ mͥ:
sed & om̃ibus qͥ diligunt aduentũ eius Si gͣdu concito
fugerimꝰ peccatũ: nos apprehendere non ualebit Sin
autẽ ligauerit malicia pedes nr̃os: loquamur cũ ꝓpħa
giã : De malis cursoribus apłs loquitur Nlon uolentis
neq currentis: sed miserentis ẽ. dei Sequit᷑. & fortis
non obtinebit uirtutẽ suã. non qͦ fortis sit sed qđ for¬
tẽ eẽ. se iactet. Siue qͥ confidit in fortitudme sua &
non in dei miscdia: uixta illud quod scriptũ ẽ. Edam
sapientiã sapientiũ: & intelligentiã prudentiũ reꝓba¬
bo. Non qd̃ ꝑire possit uera sapientia: & ueritatis in-¬
telligentia reꝓbari : sed qđ eorũ ꝑeat sapientia qͥ apua
se uidentur eẽ. sapientes. & in sua eruditione confiduñ.
scutũ sed ñ fidei : accinctus lumbos sed non inueritate:
indutꝰ lorica sed non iusticie: portans gladiũ sed non
salutis. Huiuscemodi pugnator non scĩficat p̾liũ: nec

Expanded text:
 die illa justus judex: non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Si gradu concito fugerimus, peccatum nos apprehendere non valebit; sin autem ligaverit malitia pedes nostros, 250 loquemur cum propheta a fugiam ? De malis cursoribus Apostolus loquitur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Sequitur: Et fortis non obtinebit virtutem suam: non quo fortis sit, sed quo fortem se esse jactitet. Sive qui confidit in fortitudine sua, et non in Dei misericordia, juxta illud quod scriptum est: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reritatis intelligentia reprobari; sed quo eorum pereat sapientia, qui apud se videntur esse sapientes, et in sua eruditione confidunt. scutum, sed non fidei: accinctus lumbos, sed non in veritate: indutus lorica, sed non justitiae: portans gladium, sed non salutis . Hujusmodi pugnator non sanctificat praelium, nec
Abbreviated transcription (Latin):
domus israel. & contra omẽm tribũ quã eduxi de egip
to dicens Uerumptamen uos cognoui de uniuersis tribꝰ
terrȩ : ĩccirco ulciscar suꝑ uos omẽs malicias urãs. Ad
filios israel ꝓpħalis sermo dirigitur: & qͥ suit isti filii
in.ceͤ. tribubꝰ sed in om̃ibꝰ duodecĩ addentes iudã
& beniamin debemus acciꝑe Om̃s enĩ de terra egip¬
ti eduxit & ait. Iantũmꝰ siue ut simmachus inter¬
pretatus ẽ. solos uos cognoui ex omĩbus cognationi

Expanded text:
a omnem tribum quam eduxi de terra Aegypti, dicens: Verumtamen vos cognovi de universis tribubus terrae: idcirco ulciscar super vos omnes malitias vestras. Ad filios Israel prophetalis sermo dirigitur, et qui sint isti filii in decem tribubus, sed in omnibus duodecim, addentes Judam et Benjamin, debemus accipere. Omnes enim de terra Aegypti eduxit, et ait: Tantummodo, sive, ut Symmachus interpretatus est: Solos
Abbreviated transcription (Latin):
induite uos iħm xp̃m. & in alio loco. Siquidẽ induti:
non nudi inueniamur. Ilichil ei ꝑderit fortitudo sua:
sed in die p̃lĩ atq certaminis fugi& ꝑsequentes : &
absq armatura apłi resistere non ualens hostibus ter¬
uos filii israel. suꝑ om̃i cognatione quã eduxi de ter¬
ra egipti dicens Tantiunmͦ uos cognoui ex om̃ibꝰ cogna¬
tionibus terre: uisitabo suꝑ uos om̃s inqͥtates uras

Expanded text:
istum Jesum . Et in alio loco: Siquidem induti non nudi inveniamur ; nihil ei proderit fortitudo sua; sed in die praelii atque certaminis fugiet persequentes, et absque armatura Apostoli resistere non valens, hostibus teruper vos, filii Israel: super omni cognatione, quam eduxi de terra Aegypti, dicens: Tantummodo vos cognovi ex omnibus cognationi
Abbreviated transcription (Latin):
zarenos : uos in ebriabatis nazarenos meos uino:
& ꝓpħis dicebatis ne ꝓphetetis Iccireo sic̃ plaustrũ
stipule uł feni onere p̃grauatũ. stridore & sonitu
longe exululat. sic ego peccata ur̃a ultra non su¬
stinens. & quasi stipulã tradens incendio: clamabo
& dicã. Peribit fuga aueloce: quã hebrei ieroboã filiũ
nabath intelligunt. qͥ prius in egiptũ fugerat Hic
autẽ non ipsos pͥncipes: sea domos eorũ & sobolẽ ac¬
eipiamus & fortis non obtinebit uirtutẽ suã. fortẽ

Expanded text:
zaraeos, vos inebriabatis Nazaraeos meos vino, et prophetis dicebatis: Ne prophetetis. Idcirco sicut plaustrum stipulae vel feni onere praegravatum, stridore et sonitu longe exululat: sic ego peccata vestra ultra non sustinens, et quasi stipulam tradens incendio, clamabo et dicam: Peribit fuga a veloce: quem Hebraei Jeroboam filium Nabath intelligunt, qui prius in Aegyptum fugerat . Hic autem non ipsos principes, sed domos eorum, et sobolem accipiamus. Et fortis non obtinebit virtutem su
Abbreviated transcription (Latin):
uoluitur plaustrũ plenũ stipula.& peribit fuga¬
a cursore: & fortis non obtinebit fortitudinẽ suam
Et pugnator non saluauit animã suã: & sagittarius
non sustinebit Quelox pedibus saluari non poterit:
& eques non saluabit animã suã: & nudus fugi&¬

Expanded text:
tur plaustrum plenum stipula, et peribit fuga cursore, et fortis non obtinebit fortitudinem suam, et pugnator non salvabit animam suam, et sagittarius non sustinebit, et velox pedibus salvari non poterit, et eques non salvabit animam suam, et i
Abbreviated transcription (Latin):
si hec non faciunt. neq possunt more iudaicorũ cau¬
ponũ miscere aquã uino: umbras ueritati euangłii
gr̃e legis necessitatẽ. ebrietatẽ illã intelligant qua
curis seli mebriatur & obruitur anime uigor. Et i¬
los ꝓpħis mandare dicentes ne ꝓpbetetis qͥ luiore su¬
perati ꝓhibent eruditos iuros. doctrinȩ ꝓferre ser-¬
monẽ : dicente dño. Uade & die populo huic: illi econ-¬
trario iubent ne loquaris in nomine dni maxime
si ille qui doceat non turpi luero & głe atq iactan-¬
cie : sed utilitati legentiũ audientiũq ꝓiudeat:
Ecce ego stridebo subt᷑ uos sic̃ strid& plaustrũ onustũ
feno & peribit fuga a ueloce: & fortis non obtinebit
uirtutẽ suã & robustus non saluabit aminã suam:

Expanded text:
si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum causi haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponum miscere aquam vino, umbras veritati, Evangelii gratiae Legis necessitatem, ebrietatem illam intelligant, qua curis saecularibus inebriatur et obruitur animae vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
neficia ut aduersarios uros int̾ficerẽ & terrã eorũ
uobis traderẽ. & de filiis urĩs ac iuuenibꝰ ꝓpħas eli¬
gerẽ. & natarenos meo cultui consecrarẽ. Num quid
potestis dicere quod ista non feceri. & meã erga uos
clementiã ꝑ quã uiuitis denegare : Qui in tantam
rabiẽ ꝓrupistis ut mebriaretis nazarenos meos uino.
quibus lege p̃ceptũ ẽ. ut om̃e qđ mebriare potest
non bibant: & ꝓpħis mandaretis ne in meo nomine ꝓ-¬
arege mandatũ ẽ. ne uerbis dnĩ loqueretur ad popłm:
intantũ ut etiã sermones eius ignibꝰ concremarent:
De hoc loco heresim suã tacianus eneraticarũ pͥnceps
struere nititur. uinũ asserens non bibendũ cũ & lege
sequiutur in om̃ibꝰ. & uidaicas fabulas eccłiis ingert᷑
dẽ ñ comedere. & suꝑ patre & matre mortus ñ ingredi.
Et si hoc forte feceruit & fuerint humana ul fragi¬
litate uł necessitate superati: radant capita sua et
irriti sint oñs dies consecrationis & laboris eorũ. Qđ̃

Expanded text:
erem, et terram eorum vobis traderem, et de filiis vestris ac juvenibus prophetas eligerem et Nazaraeos, meoque cultui consecrarem. Numquid potestis dicere quod ista non fecerim, et meam erga vos clementiam, per quam vivitis, denegarim? Qui in tantam rabiem prorupistis, ut inebriaretis Nazaraeos meos vino, quibus lege praeceptum est, ut omne quod inebriare potest, non bibant : et prophetis mandaretis, ne in meo nomine proa rege mandatum est, ne verbis Domini loqueretur ad populum, intantum ut etiam sermones ejus ignibus concremaret. De hoc loco haeresim suam Tatianus, Encratitarum princeps, struere nititur, vinum asserens non bibendum, cum et lege sequuntur in omnibus, et Judaicas fabulas Ecclesiis ingerudem non comedere, et super matre et patre mortuis non ingredi; et si forte haec fecerint et fuerint humana vel fragilitate, vel necessitate superati, radant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
fortissime Ex cuius uocabulo. philo uir disertissi¬
mus hebreorũ esau appellatũ putat: id ẽ. AEYNoꝵ
querquinũ & roboreum. lic& esau possit & notiaia
ia est factura intelligi: ut ad mala opera referatur:
De hoe forte atq robusto: loqͥtur in euangłio. Cũ for¬
tis armatus custodit atriũ siũ : in pace sunt ea quȩ

Expanded text:
fortissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissifortissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissimus Hebraeorum, Esau appellatum putat δρύινον, id est, quercinum et roboreum: licet et Esau possit ποίημα, id est, factura intelligi, ut ad mala opera referatur. De hoc forti atque robusto Dominus loquitur in Evangelio: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace su
Abbreviated transcription (Latin):
infruetuosa & sterilis. non quo fructus non faciat
sed malos afferat fructus. de qͥbus dicitur Omĩs
arbor quȩ non facit fructus bonos: excidetur et
exfructibus eorũ cognoscetis eos. malis uidelic&
fructibꝰ Siue gͥ fruetũ faciat siue faciat sed non
bonum: infructuosa arbor appellatur:. Iste seon de
quo seriptũ ẽ. iam securis ad radicẽ arboras posita ẽ.
quia infruetuosa arbor fuit. dño ꝑcutiente succis
ẽ: Cuius altitudo. cerorũ altitudini comparatur: de
qͥbus leginus Uidi impiũ exaltatũ & eleuatũ sicut
cedros libani: & transiui & ecce non erat & quesiui eũ
& non ẽ. inuentus locus eius & pulehre transisse
se dicit: quia ei qͥ transit de scło & dicere potest.
transiens uidebo uisionẽ hanc magnã: auferetur
cedrus. & locus suꝑbiȩ non poterit inueniri: forti¬
tudo qͦq eius quasi quereus arboris durissimȩ atq

Expanded text:
infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; sed malos afferat fructus, de quibus dicitur: Omnis arbor quae non facit fructus bonos, excidetur et ex fructibus eorum cognoscetis eos : ex malis videlicet fructibus. Sive igitur fructum non faciat; sive faciat, sed non bonum: infructuosa arbor appellatur. Iste Seon, 246 de quo scriptum est: Jam securis ad radices arborum posita est , quia infructuosa arbor fuit, Domino percutiente, succisus est, cujus altitudo cedrorum altitudini comparatur, de quibus legimus: Vidi impium exaltatum et elevatum sicut cedros Libani: et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Et pulchre transisse se dicit, quia ei qui transit de saeculo, et dicere potest: Transiens videbo visionem hanc magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae non poterit inveniri. Fortitudo quoque ejus, quasi quercus arboris durissimae atque
Abbreviated transcription (Latin):
terp̾tati sunt scificatos Neq uero ubi dieitur de lau
dibꝰ dei. hystoriȩ ordo seruandus ẽ. sed frequenter eue¬
iit ut quȩ pͥma faeta sunt extrema dicantur: & quȩ
docere nos poterit & tituli psalmorũ. de quibꝰ tantũ¬
duo ponamꝰ exempla: tercii psalmi & quinqͣ gesimi
pͥmi Ubi que pri facta sunt narrantur extrema:
& que extrema legimus referuntur in pͥncipio Ante
enĩ de doec idumeo seriptũ legimꝰ in regũ uolumine.
qui titulus ẽ. pͥmi psalmi. quã abessalon contra pa¬
trẽ surger&. in tercii psalmi titulo qd p̾notatur. Itaq
& amorreus nouissimus ext̾minatꝰ ẽ. atͣq deletus:
quod nune pͥmũ refertur: & quod ascendere eos fec̾
cõmutato. Prius gͦ quã etucer& nos deus detra
egipti de fornace ferrea: ext̾̃minauit: amorreu
mosus & frequenti sermone celebratus Hic autẽ
amorreus & rex amorreorũ appellatur seon arbor

Expanded text:
interpretati sunt sanctificatos. Neque vero ubi de laudibus interpretati sunt sanctificatos. Neque vero ubi de laudibus dicitur Dei, historiae ordo servandus est; sed frequenter evenit ut quae prima facta sunt, extrema dicantur, et quae docere nos poterunt, et tituli psalmorum, de quibus duo tantum ponamus exempla, tertii psalmi, et quinquagesimi primi, ubi quae prius facta sunt, narrantur extrema, et quae extrema legimus, referuntur in principio. Ante enim de Doec Idumaeo scriptum legimus in Regum volumine qui titulus est quinquagesimi primi psalmi, quam Absalon contra patrem surgeret , quod in tertii psalmi titulo praenotatur. Itaque et Amorrhaeus novissimus exterminatus est, sive deletus, quod nunc primum refertur, et quod ascendere eos fecitcommutato. Prius ergo quam educeret nos Deus de terra Aegypti, de fornace ferrea, exterminavit ante facimosus, et frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorrhaeorum appellatur Seon, arbor
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ Uos quidẽ uendidistis argento iustũ. & pauꝑem
ꝓcaltiam̃tis. ꝑcutientes eius capit. siue conteren¬
puellã. & uiolarent atꝙ polluerent nomen scm̃ meũ
& uestim̃ta ur̃a lupanaribꝰ & fornicatione polluta. pec¬
eatorũ uinculis nexuistis: ita ut in loco scõ committe¬
retis adulteriũ. Et ebrietati inusticiã copulantes:
unũ biberetis alienũ. & hoc facerets in domo dei urĩ
Ego autẽ econtrario ꝓmalis uris quȩ mͥ reddidistis uo-¬
bis tribui bona. ut exterminarẽ egredientibꝰ uobis de
egipto. ante faciẽ urãm seon regẽ amorreorũ qͥtã ex¬
celsus erat & fortis: quasi cedrus & quereus & contri
ui fructũ euis desuꝑ: & radices deorsũ Ego uos eduxi
de egipto: & ꝑ.xł. annos longo ad terrã scam̃ feciłue¬
nire ctreuitu: ut possideretis terrã amorrei Deqͦ supͣ
diximuis quã diuisit moyses filiis ruben & gat. & di¬
midiȩ tribui manasse & post tanta beneficia: etiã

Expanded text:
onem. Vos quidem vendidistis argento justum et pauperem pro calciamentis, percutientes ejus caput, sive conterenpuellam, et violarent sive polluerent nomen sanctum meum, et vestimenta vestra lupanaribus et fornicatione polluta, peccatorum vinculis nexuistis: ita ut in loco sancto committeretis adulterium, et ebrietati injustitiam copulantes, vinum biberetis alienum, et hoc faceretis in domo Dei vestri. Ego autem econtrario pro malis vestris, quae mihi reddidistis, vobis tribui bona, ut exterminarem, egredientibus vobis de Aegypto, ante faciem vestram, Seon regem Amorrhaeorum, qui tam excelsus erat et fortis quasi cedrus et quercus, et contrivi ejus fructum desudraginta annos longo ad terram sanctam feci pervenire circumitu, ut possideretis terram Amorrhaei, de qua supra diximus: quam divisit Moyses filiis Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse ; et post tanta beneficia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dñs de sion & de ierłm de specula eccłiȩ que su¬
pra montẽ sita latere non potaest. & in qͣ uifio pa¬
doctores ȩccłiasticos uocẽ suã. & quasi clara buei¬
na in sonuerit: tunc omĩa speciosa pastorũ id est
doctrina hereticorũ quę pulchro uidebatur ser¬
mone composita. & cognitio circũcisionis. Hoc enim
interp̾tatur cbermel ꝑ quã sibi uere circũcisionis sci¬
entiã pollicentur lugebit atq siccabitur Et popłoꝵ
milia que ꝓpt̾ simplicitatẽ uocantur greges subi¬
ta ariditate marcescent Hec dic̃ dñs Suꝑ tribus
sceleribꝰ damasci & suꝑ quattuor non conuertã eũ:
eo qđ triturauerint in plaustris ferreis p̾gnantes
galaad Emittã ignẽ in domũ azael. & deuorabit
domus benadab. & conuertã uectẽ damasci. & dis¬
ꝑdã habitatorẽ de campo idoli. & tenentẽ sceptrum
de domo uoluptatis. & tranfferetur popłs syrie & ci¬

Expanded text:
Cum Dominus de Sion et Jerusalem, de specula Ecclesiae, quae suCum Dominus de Sion et Jerusalem, de specula Ecclesiae, quae super montem sita latere non potest, et in qua visio padoctores Ecclesiasticos vocem suam, et quasi clara buccina insonuerit, tunc 226 omnia speciosa pastorum, id est, doctrina haereticorum, quae pulchro videbatur sermone composita, et cognitio circumcisionis hoc enim interpretatur CHERMEL   per quam sibi verae circumcisionis scientiam pollicentur, lugebit atque siccabitur, et populorum millia, quae propter simplicitatem vocantur greges, subita ariditate marcescent. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Damasci, et super quatuor non convertam eum, eo quod trituraverint idevorabit domos Benadab, et conteram verticem Damasci, et disperdam habitatorem de domo idoli, et tenente sceptrum de domo voluptatis et transferetur populus Syriae Cyre
Abbreviated transcription (Latin):
hebraice dr̃ iesac Pulchreq de sion rugi&e et de ie¬
rusalẽ dabit uocẽ suã  ubi erat tẽpluꝰ & dei reli¬
gio: ut docer& deũ non in ifrł urbibus idẽ. in
bethel & in dan ubi erant aurei uttuli. nec in metro¬
poli famaria & ierrael sed in uera religione uersari
que illo tẽpore colebatur insion & ierłm Quo ru
ẽ. uertex carmeli. qͥ quondã letis pascius abunda¬
bat Carmelus: grece dicit᷑ & latine Hebraice au¬
tẽ appellatur chermel: & sunt duo montes qͥ hoc
uocantur nomine Alter in qͦ fuit nabal carmelus
maritus abigail: ad australẽ plagã: Atter iuxta
ptolomaidẽ quę pͥus uocabatur acchomari immi-¬
Si gͦ de chermel dic̃ in quo habitauit nabal ma¬
gis pastorũ gregibꝰ comienit qͥa ẽ. iuxta solitudi¬
nẽ. Sin autẽ de illo qui uicius ẽ. littori: ad regeᷤᷤ¬
& ad suꝑbiã ꝑtin& regũ isrł qͦs imminente captiui¬
tate instar monciũ desertorũ dic̾ eẽ. uastandos Alit̃:

Expanded text:
ESAG  : Pulchreque de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam, ubi erat templum et Dei religio, ut doceret, Deum non in Israel urbibus, id est, in Bethel et Dan, ubi erant aurei vituli, nec in metropoli Samaria et Jezrael, sed in vera religione versari, quae illo tempore colebatur in Sion et Jerusalem. Quo rugest vertex Carmeli, qui quondam laetis pascuis abundabat. Carmelus Graece dicitur et Latine, Hebraice autem appellatur CHERMEL: et sunt duo montes, qui vocantur hoc nomine. Alter in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad Australem plagam. Alter juxta Ptolemaidem, quae prius vocabatur Acho, mari immiSi ergo de Chermel dicit, in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem . Sin autem de illo, qui vicinus est littori, ad reges et superbiam pertinet regum Israel, quos imminente captivitate, instar montium desertorum dicit esse vastandos. Aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
rent: & hoc faciebant in phano: ut quos putabant
deos. turpitudine ac stupris polluerent Hec loquũ¬
tur & sic edisserunt: qͥ simplicẽ sequuntur hystoriã:
Nos autẽ qͥ & mosee documus sub nomine ifrabelis:
& samarie & epbraim & filiorũ ioseph. de qͣ tribu fu¬

Expanded text:
rent: et hoc faciebant in fano dei sui, ut quos putabant rent: et hoc faciebant in fano dei sui, ut quos putabant deos, turpitudine ac stupris polluerent. Haec loquuntur, et sic edisserunt, qui simplicem sequuntur historiam. Nos autem, qui in Osee docuimus, sub nomine Israelis, et Samariae, et Ephraim, et filiorum Joseph , haer
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatio qualis Nec inter gentes quidẽ: ita ut uxo¬
rẽ patris aliqͥs habeat & uos inflati estis. & non
pocius luxistis. ut tolleret᷑ de medio urm̃ qͥ hoc opꝰ
fecit Crebro euenit ut pater filii sui uxorẽ. id ẽ.¬
socer polluat nurũ : quorũ in lege utrũq ꝓhibet᷑
Turpitudinẽ patris tui non reuelabis: & turpitudmẽ
nurus tuȩ non discooperies Hab& itaq & littera u¬
tilitatẽ maximã: si seruetur &qͥa om̃e flagiciũ si t̾¬
minos pudoris excesserit. crimina aug& crimimbꝰ &
semꝑ ad deteriora ꝓcedit : etiã suꝑ uestimentis opi¬
Quod ita int̾pretantur hebrei: suꝑ uestim̃tis eoꝵ qͥ aa
idola ire nolebant. & que ui extorserant epulantes
tentus in dm̃ ut uestim̃ta sua inqͥbus dormiunt. uł
inquibus formeantur iuxta altare fanibus tende¬
quo fornicantes in templo nullus possit aspicere Et
ebrietati ac libidini seruientes etiã ipsũ uinũ qđ
bibebant non de ꝓprio labore sed de calumniis eme-¬

Expanded text:
qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod in Lege utrumque prohibetur: Turpitudinem patris tui non revelabis, et turpitudinem nurus tuae non discooperies . Habet itaque et littera utilitatem maximam si servetur. Et quia omne flagitium, si terminum pudoris excesserit, crimina anget criminibus, et semper ad deteriora procedit, etiam super vestimentis piquod ita interpretantur Hebraei: Super vestimentis eorum, qui ad idola ire nolebant, et quae vi extorserant epulantes temptus in Deum, ut vestimenta sua in quibus dormiunt, vel in quibus fornicantur, juxta altare funibus extendequo fornicantes in Templo nullus aspicere posset: et ebrietati et libidini servientes etiam ipsum vinum quod bibebant, non de proprio labore, sed de calumniis eme
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ euangelizas sion: exatta uocẽ tuã quȩ p̾dicas
ierłm. SHec dic̃ dñs. Suꝑ tribus sceleribus iuda &
suꝑ quattuor non conuertã eũ: eo quod abiecerit
legẽ dñi & mandata eius non custodierit Decepe¬
runt enim eos idola sua: post quȩ abierunt patres
Lxa. Hec dicit dñs. Suꝑ tribꝰ impietatibꝰ filiorũ uida
& suꝑ quattuor non aduersabor eos: qͥa repuleruns
legẽ dm̃i & p̃cepta illius non custodierunt & decep¬
ti sunt patres eorũ Et mittã ignẽ in iudã. & deuora¬
bit fundam̃ta ierłm Ceteris supra urbibꝰ gentibꝰq da¬

Expanded text:
qui evangelizas Sion, exalta vocem tuam qui praedicas qui evangelizas Sion, exalta vocem tuam qui praedicas . Haec dicit dominus: super tribus sceleribus Iuda et super quattuor non conuertam eum: eo quod abiecerint legem domini et mandata eius non custodierint: deceperunt enim eos idola sua, post quae abierunt patres LXX: Haec dicit Dominus: Super tribus impietatibus filiorum Juda, et super quatuor non aversabor eos: quia repulerunt legem Domini, et praecepta illius non custodierunt, et decepti sunt patres eorum: et emittam ignem in Juda, et devorabit fundamenta Jerusalem. Caeteris supradictis urbibus, gentibusque Da
Abbreviated transcription (Latin):
cibos conterat Qui legit intrasse uidã ad thamar
meretricẽ. & ex ea duos filios ꝓcreasse: si turpitudi¬
nẽ sequatur littere. & non ascẽdat ad decorẽ intelli¬
putat osee accepisse uxorẽ fornicariã. & nichil plus
sentit in dicto quã uerbis simplicibꝰ continetur:
ossa comburit regis idumee &iccirco mittet dñs
igne̾ in moab. qui interpretatur ex patre: eo quod
natus quidẽ sit ex deo sed eum reliquerit Et deuo¬
rabit ciuitatẽ siue opida eius quod interp̾tatur cari¬
oth Unde & cariathiarim in linguã nr̃am uertitur
uilla siluarũ Et non aliter morietur moab nisi inda¬
more & sonitu. & ululatu: & clangore bucinȩ : ut ex¬
celsis sensibus oppͥmatur. qͥ in scis libris clangoribus
bucinȩ comparantur Iunc & iudices & pͥncipes et
om̃s qͥ presunt terrenis operibꝰ destruit sermo diuinꝰ:
& p̾cipit eccłiȩ doctoribꝰ in montẽ excelsum ascende

Expanded text:
cibos conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar cibos conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse : si turpitudinem sequatur litterae, et non ascendat ad decorem intelliputat Osee accepisse uxorem fornicariam , et nihil plus sentit in dicto, quam verbis simplicibus continetur, ossa comburet regis Idumaeae. Et idcirco mittet Dominus ignem in Moab, qui interpretatur ex patre, eo quod natus quidem sit ex Deo, sed eum reliquerit. Et devorabit civitates, sive oppida ejus, quod interpretatur Carioth. Unde et Cariathiarim in linguam nostram vertitur, villa silvarum. Et non aliter morietur Moab, nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus opprimantur, quae in sanctis libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et judices et principes, et omnes qui praesunt terrenis operibus, destruit sermo divinus, et praecipit Ecclesiae doctoribus: In montem excelsum ascende
Abbreviated transcription (Latin):
bus pariter ducibꝰq subuersis Quomͦ autẽ ñ opor
dere eam in idumea ut de excelsis atq cȩlestibꝰ hu¬
miles faciat atq terrenos. qđ gaza & tirus fecis¬
se memorantur: sic ossa regis idumeȩ comburere
non debemus: & in cinerẽ fauillãq dissoluere Iu¬
dei transferunt intelligentiã sp̾alem in carnes idu¬
meas: sens umq regiũ qͥ uersatur in littera & ẽ.
solidissimus atq firmissimus. genealogiis qͥbus dã
& tradicionibꝰ suꝑfluis eneruant atq cõminiunt
& in puluerẽ redigunt & non solũ illi hoc faciuns:
sed om̃s heretici qͥ uolunt in modũ humanȩ simili¬
tudinis sedere deũ in solio excelso & eleuato. & pe¬
des ponere suꝑ terrã ne scilic& pendeant Habere
nasũ qͦ odoret᷑ odorẽ bone flagrantiȩ. oculos qͥbꝰ ui¬
deat: manus ꝑ quas operet᷑: pedes ꝓ qͦs ambulet.
aures quibꝰ audiat: os qͦ loqͣtur . dentes quibus

Expanded text:
bus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oportbus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oport et concludere eam in Idumaea, ut de excelsis atque coelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis Idumaeae comburere non debemus, et in cinerem favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissimus, genealogiis quibusdam et traditionibus superfluis enervant atque comminuunt, et in pulverem redigunt; et non solum illi hoc faciunt, sed omnes haeretici, qui volunt in modum humanae similitudinis sedere Deum in solio excelso et elevato, et pedes ponere super terram, ne scilicet pendeant: habere nasum, quo odoretur odorem bonae fragrantiae: oculos, quibus videat: manus, per quas operetur: pedes, per quos ambulet: aures, quibus audiat: os, quo loquatur: dentes, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
& moab de loth semine ꝓereatus ẽ: qui frĩs abra¬
hã filius fuit & ut ostendat se ds̃ omĩum dnm:
& cunctas animas ad suũ qͥ earũ conditor ẽ. imꝑiũ
ꝑtinere : regis quoq idumeorũ inuiriã uindicat.
immo scelus quod in eum amoabitis ꝑpetratũ est.
ut ossa eius usq ad cinerẽ concremarent. & seui¬
eiam suã ac rabiẽ nec in mortẽ finirent Tradunt
hebrei: ossa regis idumee iã sepulti. qui cũ iorã re¬
ge israel & iosaphat rege uida ascenderat aduer¬
sum moab: in ultionẽ doloris a moabitis postea con¬
uulsa atq succensa Obhanc gͦ inquiunt eausa deus
missurũ eẽ. se dicit ignẽ in moab uel metropolim
id est moab Periturũq in sonitu & in ululatu uin¬
centis exercitus : quorũ hebraice alterũ dicitur
saon. alterũ thruba & in clangore tubȩ siue buc¬
cine: hoc enim sophar significat Cumq perierit
moab: uanũ erit pͥncipiũ uidicũq consiliũ: urbi¬

Expanded text:
e Lot semine procreatus est, qui fratris Abraham filius fuit. Et ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usque ad cinerem concremarent, et saevitiam suam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israel et Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim id est Moab: periturumque in sonitu et in ululatu vincentis exercitus: quorum Hebraice alterum dicitur SAON  , alterum THERUA  : et in clangore tubae sive buccinae, hoc enim SOPHAR   significat. Cumque perierit Moab; vanum erit principum judicumque consilium, urbi
Abbreviated transcription (Latin):
loquutus ẽ. quis non ꝓpħabit : Laeac Si ambulabt̃
duo simul nisi cognouerint se: Si ructabit leo de sal¬
tu suo p̾dam non habens: Si dabit catulus leonis
uocẽ suã de cubili suo nisi aliquid rapuerit: Si ca-¬
d& auis suꝑ terrã absq aucupe : Si deponetur la¬
queus suꝑ terram nisi aliquid app̃henderit : Si clan¬
g& tuba in ciuitate & populus ũ timebit : Si erit
suos ꝓpħas Leo ructabit & quis non timebit : Dñs deus

Expanded text:
locutus est, et quis non prophetabit? LXX: Si ambulabunt duo simul omnino, nisi cognoverint se? Si ructabit leo de saltu suo, praedam non habens? Si dabit catulus leonis vocem suam de cubili suo omnino, nisi aliquid rapuerit? Si cadet avis super terram sine aucupe? Si deponatur laqueus super terram, nisi aliquid apprehenderit? Si clanget tuba in civitate, et populus non timebit? Si erit suos prophetas. Leo ructabit, et quis non timebit? Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pregnantes diuides Dixitq arahel Quid enim sũ
seruus tuus canis. ut faciã re̾ istã magnã : Et ait
heliseus Ostendit mͥ dñs te regẽ syrie fore Quod
arael regnantibꝰ otia. & ieroboã iã in syria mortu¬
us erat : & ei in regnũ successerat filius suus be¬
masci benadab uocabulum possederunt Unde pul¬
chre non dixit mittã ignẽ in azael. sed in domũ
azael id ẽ. in domũ eius regiã cui benadab filius
eo tẽpr̾e p̾erat & conterã inquit uectes damasci
& disꝑdã habitatores de campo idoli: omem iudeli¬

Expanded text:
praegnantes divides. Dixitque Azael: Quid sum enim praegnantes divides. Dixitque Azael: Quid sum enim servus tuus canis, ut faciam rem istam magnam? Et ait Elisaeus: Ostendit mihi Dominus te regem Syriae fore . Quod Azael, regnantibus Ozia et Jeroboam, jam in Syria mortuus erat, et ei in regnum successerat filius suus Bemasci, Benadad vocabulum possederunt. Unde pulchre non dixit, mittam ignem in Azael, sed in domum Azael, id est, in domum ejus regiam, cui Benadad filius eo tempore praeerat. Et conteram, inquit, vectes Damasci, et disperdam habitatores de campo idoli. Omnem videli
Abbreviated transcription (Latin):
uł nominatũ transtulerunt. ꝓpter uerbi similitudi¬
nẽ qͥa cere. & eira. etiã uocatio dici potest: & nom̃
ꝓpͥũ appellatiuũ intellexerunt De causis diuersȩ
translationis breuiter diximꝰ: nunc ad sensũ eoꝵ
que dicta sunt transeamꝰ Primũ aduersũ damascũ
in qͣ regnabat azael dei sermo dirigitur : qͥ eo tẽꝑe
quo amos ꝓpħabat grauit̾ urgebat isrł. id ÷ decẽ
tribꝰ intantũ ut superato achab rege ifrł in ramoth
galaad omẽm regionẽ que appellabatur galaad. &
in hereditatẽ cesserat dimidię tribui manasse instar
tribularũ frumentũ in areis triturantiũ ugulane.
atq conterer& Qđ̃ plenius heliseus ꝓpħa in regũ
uolumine loqͥtur ubi scriptũ ẽ. Stetitq cũ eo. & con¬
turbatus ẽ. usq ad suffusionẽ uultus fleuitq uir
pondit Quia scio quȩ facturꝰ sis filiis isrł mala &
ciuitatibus eorũ Ciuitates eorũ igne succendes. &
iuuenes eorũ int̾ficies gladio. & paruulos elides. &

Expanded text:
vel nominatum transtulerunt, propter verbi similitudinem, quia CARAE  , vocatio dici potest, et nomen proprium, appellativum intellexerunt. De causis diversae translationis breviter diximus: nunc ad sensum eorum quae dicta sunt transeamus. Primum adversum Damascum, in qua regnabat Azael, sermo Dei dirigitur, qui eo tempore quo Amos prophetabat, graviter urgebat Israel, id est, decem tribus: intantum ut, superato Achab rege Israel in Ramoth Galaad, omnem regionem quae appellabatur 227 Galaad, et in haereditatem cesserat dimidiae tribui Manasse, instar tribularum frumentum in areis triturantium jugularet atque contereret. Quod plenius Elisaeus propheta in Regum volumine loquitur, ubi scriptum legimus: Stetitque cum eo, et conturbatus est usque ad suffusionem vultus: flevitque vir o, inquit, quæ facturus es filiis Israel mala. Ciuitates eorum munitas igne succendes, & iuuenes eorum interficies gladio, & paru
Abbreviated transcription (Latin):
rent nom̃ scm̃ meũ & suꝑ uestimentis pigneratis
accubuerunt iuxta omẽ altare: & uinũ damnatorũ
bibant in domo dei sui Loeõe. Hec dic̃ dñs Sitꝑ tribus
bant capita pauperũ : & uiã humiliũ declinabant:
Et filius & pater eius ingrediebantur ad eandẽ puel¬
lam. ut contaminarent nomen dĩ sui & uestimenta
sua alligantes funibus faciebant umbracula urxta
altare: & uinũ de calumniis bibebant in domo dei sui
uno textu sermo ꝓpħicus libri ordinẽ continer& Pri¬
mũ gͦ eorũ scelus ẽ. siue impietas in tribꝰ criminibus
lior ẽ: qđ nec pauꝑtate superatus ẽ. ut iniquũ aliqͥd
facer&. & si quidẽ pauperẽ iustũ famis nec essitate

Expanded text:
m meum, et super vestimentis pigneratis accubuere juxta omne altare, et vinum damnatorum bibebant in domo Dei sui. LXX: Haec dicit Dominus: Super tribus bant capita pauperum, et viam humilium declinabant, et filius et pater ejus ingrediebantur ad eamdem puellam, ut contaminarent nomen Dei sui: et vestimenta sua alligantes funibus, faciebant umbracula juxta altare, et vinum de calumniis bibebant in domo Dei sui. uno textu sermo propheticus libri ordinem contineret. Primum ergo eorum scelus est, sive impietas, in tribus criminibus lior est, quod nec paupertate superatus est, ut iniquum aliquid faceret: et si quidem pauperem justum fam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ legimus. Iue enĩ scribit᷑ ꝑ primã
& ultima nominis sui litterã alepħ & sade & inter¬
pretatur fortis atq robustus Hic uero ꝑ am et
samech. & int̾pretat᷑ popłs auulsus. Mediȩ litc̃ȩ
mem & uau utriq cõmunes sunt Apud nos autẽ
hebreos triplex ẽ. differenciã ñ habemus: & hec & alia
nomma uidentur eẽ. cõmunia: que apud hebreos ele
do thecue Quod sex milibꝰ ad meridianã plagã ab ẽ.
a scã bethleem quȩ mundi genuit saluatorẽ. & ultra
nullus ẽ. uiculus Nec agrestes quidẽ casȩ & furnoꝵ
similes quas affri appellant mappalia Ianta ẽ. here
atq harenoso nichil omĩno frugũ gignit᷑. cuncta st̃
plena pastoribus. ut sterilitatẽ terrę compensent pec¬
corũ multitudine Eoc hoc numero pastorũ & amos
ꝓpħa fuit. imperitus sermone: sed non scientia Idẽ enĩ
eRba amos qͥ fuit in pastoralibus
thecue: quȩ udit suꝑ isrł Lxeoc
autẽ nescio quid uolentes inter¬

Expanded text:
prophetae legimus. Ille enim scribitur per primam et ultimam nominis sui litteram ALEPH et SADE, et interpretatur fortis, atque robustus. Hic vero per AIN et SAMECH, et interpretatur populus avulsus: mediae litterae MEM et VAU utrique communes sunt. Apud nos autem , quae apud Hebraeos triplex est, differentiam non habemus, haec et alia nomina videntur esse communia, quae apud Hebraeos elemdo Thecue, quod sex millibus ad meridianam plagam abest a sancta Bethleem, quae mundi genuit Salvatorem; et ultra nullus est viculus, ne agrestes quidem casae et furnorum similes, quas Afri appellant mapalia. Tanta est eremi atque arenoso nihil omnino frugum gignitur, cuncta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc numero pastorum Amos propheta fuit, imperitus sermone, sed non scientia. Idem enim,erba Amos, qui fuit in pastoralibus de Thecue, quae vidit autem, nescio quid volentes, inter
Abbreviated transcription (Latin):
neti sunt Unde penã ꝓsceleribꝰ commninat᷑ & dicit
mittam ignẽ in thenan: que idumeorũ regio est
& austrũ affricũq respiciat Quodq dic̃ deuora¬
bit edes bosrȩ: nonut qͥdã putant alterã ciuitatẽ
man & munitã significat: uxta illud quod in isa¬
diens in multitudine fortitudinis sue Qauequid
de esau & iacob diximus: referamꝰ ad uideos &
popłm apĩanũ Iui enĩ terreni & sanguinari i
ꝑsequuti sunt frem̃ suũ iacob. qͥ eos supplantauit
& abstulit pͥmogenita eorũ. & ꝑsequuti sunt ingla¬
dio: ita ut substantias possessionesq credentium
tris sue rebecce. que interp̾tatur patientia. & si¬
mul eos generauit in xep̃o. Antiquũq furorẽ et
iracundiã tenentes usq hodie in sinagogis suis
sub nomine nazarenorũ blasphemant popłm xepi¬
stianũ Et dum mͦ nos interficiant: uolunt igne
comburi. Sed dñs mitt& igne̾ in theman in deser¬
ta siccaq uideȩ que nequaquã irrigant᷑ imbribꝰ

Expanded text:
nt. Unde poenam pro sceleribus comminatur, et dixit: Mittam ignem in Theman, quae Idumaeorum regio est, et Austrum Africumque respiciat. Quodque dicit: Devorabit aedes Bosrae, non ut quidam putant, alteram civitatem, st munitam significat, juxta illud quod in Isadiens in multitudine fortitudinis suae ? Quidquid de Esau et Jacob diximus, referamus ad Judaeos et populum Christianum. Illi enim terreni et sanguinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut substantias possessionesque credentium tris suae Rebeccae, quae interpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum christianum: et dummodo nos interficiant, volunt igne comburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaeae quae nequaquam irrigantur imbribus
Abbreviated transcription (Latin):
uoraturũ edes uel fundam̃ta illius : quod iezechi¬
el ꝓpħa inuisione tyri nabuchodonosor regẽ chal¬
deorũ fecisse cõiemorat ubi ait Circũdabit te
munitionibꝰ: & comportabit aggerẽ in giro. &rur¬
sum Nabuchodonosor rex babilonis. seruire fecit ex¬
ercitũ suũ. seruitute magna aduersũ tyrũ Õe
caput decaluatũ : & omĩs humerus depilatuis. Et
merces non ẽ. reddita ei neq exercitui eius suꝑ
tyrũ: ꝓseruitute qua seruiuit mͥ aduersũ eã: eo
quod aggerẽ ad capiendã tyrũ. quȩ prius fuit
insula illus comportarit exercitus Quod & ale¬
xandrũ macedonẽ fecisse narrat hystoria: ut ex in
Tyrus interp̃tatur tribulatio siue coangustans Om̃sq
doctrina ꝑuersa capere nititur ueritatẽ : & conclu¬
dere eã in terrens sensibꝰ. & non recordatur federis
fratrũ suorũ qđ de littera ascendere debeamus

Expanded text:
voraturum aedes vel fundamenta ejus, quod Ezechivoraturum aedes vel fundamenta ejus, quod Ezechiel propheta in visione Tyri, Nabuchodonosor regem Chaldaeorum fecisse commemorat, ubi ait: Circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro . Et rursum: Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum. Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus super Tyrum pro servitute, qua servivit mihi adversum eam : eo quod aggerem ad capiendam Tyrum, quae fuit prius insula, illius comportarit exercitus. Quod et Alexandrum Macedonem fecisse narrat historia, ut ex ins  Al. χερσόνησον. Tyrus interpretatur tribulatio, sive coangustans: omnisque doctrina perversa capere nititur veritatem, et concludere eam in terrenis sensibus, et non recordabatur foederis fratrum suorum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectã in idumea. & ñ sunt recordati federis fratrũ:
& inmittã igne̾ in murũ tiri: & deuorabit edes eius
Loeͫ Hec dic̃ dñs Suꝑ tribꝰ impietatibus tyri & su¬
ꝑ quattuor non aduersabor eã: ꝓeo quod concluserins
captiuitatẽ salomonis in idumea. & non sunt recorda¬
ti testam̃ti fratrũ. & mittã ignẽ suꝑ muros tẏri: &
deuorabit fundam̃ta eius Casdẽ tres & quattuor
impietates siue scelera quȩ imputauerat damasco.
gaze & azoto : & ascaloni & accharoni. & reliquis
urbibꝰ philistiim: etiã tyro exꝓbrat quare concluse
hiram rex tyri cũ dauid atq salomone habuerit a¬
inicicias : in tantũ ut & ille in edificatione templi
atq palatii ligna cedrina ratibus ioppẽ usq ꝑdu¬
cer&: & hi frunĩtũ & oleũ tiris largirentur: et
uiginti urbes in basan eis dono donarent: quas
illȩ qͥa graminis plenȩ erant suscipere noluit:
gnẽ igitur in muros eius missurũ eẽ. se dicit. & de¬

Expanded text:
fratrum, et immittam ignem in murum Tyri, et devorabit aedes ejus. LXX: Haec dicit Dominus: Super tribus impietatibus Tyri et super quatuor non aversabor eam, pro eo quod concluserunt captivitatem Salomonis in Idumaea, et non sunt recordati testamenti fratrum. Et emittam ignem super muros Tyri, et devorabit fundamenta ejus. Easdem tres et quatuor impietatis sive scelera quae imputaverat Damasco, Gazae, et Azoto, et Ascaloni, et Accaroni, et reliquis urbibus Philistiim, etiam Tyro ingerit, et exprobrat quare concluserHiram princeps Tyri cum David et Salomone habuerit amicitias, intantum ut et ille in aedificationem Templi atque palatii, ligna cedrina ratibus Joppen usque perduceret: et hi frumentum et oleum Tyriis largirentur, et viginti urbes in Basan ei  Al. eis dono darent: quas ille quia graminis plenae erant, suscipere noluit . Ignem igitur in muros ejus se missurum esse dicit, et de
Abbreviated transcription (Latin):
t&e autẽ as̃ ignem in oñs munitiones tyri. qͥ non
solũ muros sea & fundam̃ta illius deuorabit De
captiuitate salomionis. ꝓ quo in hebreo habetur con¬
suminata atq ꝑfecta. supra diximus Hȩc dic̃ dñs.:
Suꝑ tribꝰ sceleribꝰ edom & suꝑ quattuor non conuer¬
tã eũ : eo quod ꝑsequutus sit in gladio frem suũ

Expanded text:
tet autem Deus ignem in omnes munitiones Tyri, qui non solum muros, sed et fundamenta illius devorabit. De captivitate Salomonis, pro quo in Hebraico habetur, consummata atque perfecta, supra diximus. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Edom et super quatuor non convertam eum: eo quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
tia. & ut omĩa semel uno sermone comp̃hendere ꝑdi¬
turũ eẽ. se dicit om̃s reliquias philistiim. uel geth
ciuitatẽ in qua torcular diaboli ẽ. uł om̃s reliqͦs phi¬
listum qui appellantur cadentes poculo Cũ enĩ ine¬
briati fuerint corruent: & in suo uomitu uolutabun¬
tur: Hec dicit dñs Suꝑ tribꝰ sceleribꝰ tyri & suꝑ qͣt

Expanded text:
tia. Et ut omnia semel uno sermone comprehenderet, perditia. Et ut omnia semel uno sermone comprehenderet, perditurum se esse dicit omnes reliquias Philistiim, vel Geth civitatem, in qua torcular diaboli est, vel omnes reliquos Philistiim, qui interpretantur cadentes poculo. Cum enim inebriati fuerint, corruent, et in suo vomitu volutabuntur. Haec dicit Dominus: Super tribus scel
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat testamentis. uno suꝑ monte syna que ẽ.
agar & seruit cũ filiis suis Attero suꝑ ierłm libera
quȩ ẽ. mater nra: Ignẽ igitur se in muros garȩ et
omĩa eius dicit argum̃ta missurũ : qͥbus sua men-¬
datia circumdare nititur & tueri Cũq igne̾ in mu¬
narũ ẽ: aufer& habitatorẽ Cuiusq litterã seqͥtur
ubera non lacte sed igne sunt plena: & quȩ men¬
titur ignẽ se habere patrui uł cuiis itniuersa
generatio ignibus deputanda ẽ & toll& sceptrũ
siue tributũ de ascalone ubi ignis homicida est
Sic̃ enĩ ignis dñi saluos facit eos quorũ corda pe¬
nitrarit: sic ignis iste qͥ de cȩlo cecidit. qͥsi fulgur
qͥ succendit diaboli sagittas: quoseũq afflauerit in¬
terfici& Tranffer& quoq manũ suã suꝑ accharon
ubi sterilitas ẽ. & eradicatio Quicumq eni spirita¬
lem ñ receꝑit intelligentiã: audi&e ꝑ osee Da eis dñe
Quid dabit eis : Da cis uuluã sterilẽ & ubera aren¬

Expanded text:
montem Sina, quae est Agar, et servit cum filiis suis: alterum super Jerusalem libera, quae est mater nostra. Ignem igitur se in muros Gazae, et omnia ejus dicit argumenta missurum, quibus sua mendacia circumdare nititur et tueri. Cumque ignem in munarum est, auferet habitatorem: cujus, quia litteram sequitur, ubera non lacte, sed igne sunt plena: et quae mentitur ignem habere se patrui, ejus universa generatio ignibus deputanda est. . Et tollet sceptrum, sive tribum de Ascalone, ubi ignis homicida est. Sicut enim ignis Domini salvos faciet eos, quorum corda penetraverit: sic ignis iste qui de coelo decidit, quasi fulgur, qui succendit diaboli sagittas, quoscumque afflaverit, interficiet. Transferet quoque manum suam super Accaron, ubi sterilitas et eradicatio est. Quicumque enim spiritualem non receperit intelligentiam, audiet per Osee: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Da eis vulvam sterilem, et ubera aren
Abbreviated transcription (Latin):
tropologiã sic nobis exponendũ udetur Gara que
hebraicȩ dicitur aza: sonat fortitudinẽ uel impe¬
rium Salomon: pacificũ Idumeus: sanguinariũ
atq terrenum: Arotus id ẽ. esdod. ignẽ uberis siue
patriu Lic& quidã dor ꝓdod. inale legentes: ignẽ
generationis putent Ascalon : interpretatur igniᷤᷤ
homicida. siue appensa & ponderata Accharon. ex
qđ captiuos de familia salomonis coneluserit in idu¬
mea Hos gͥ arbitror iudeorũ magistros. & om̃s qͥ oc¬
cidentẽ secuntur litterã. noluntq recipere spm̃ ui

Expanded text:
tropologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae tropologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat fortitudinem vel imperium: Salomon, pacificum: Idumaeus, sanguinarium, atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod male legentes, ignem generationis putent: Ascalon interpretatur ignis homicida, sive appensa et ponderata: Accaron, στείquod captivos de familia Salomonis concluserit in Idumaea. Hos ego arbitror Judaeorum magistros, et omnes qui occidentem sequuntur litteram, noluntque reciper
Abbreviated transcription (Latin):
machus & theodocio ICATUN: qđ non salomonẽ sed
ꝑfectã significat atq completã ut nullus reman¬
serit captiuorũ : qͥ non sit traditus idumeis Unde
ignẽ se in garȩ muros & edes sue fundam̃ta dicit
eẽ. missurũ : qͥ uniuersa deuor& & absorbeat Et¬
qͥa qͥnq palestinorũ leginus ciuitates quȩ ꝓpt̾ arcę
inuriã ꝑcusse sunt plagis. post gazam tͣnsit ad arotũ.
que appellatur esdod & rursum ad ascalonẽ: & uo-¬
ce terribili comninatur habitatores se azoti ꝑditurũ
& tenentẽ sceptrũ. de ascalone regiã uidelic& pote¬
statẽ. suie tribũ ascalonis: ut nullus ibi remaneat
ne ultimȩ quidẽ etatis homines. qͥ trementes artꝰ
baculo regente sustentet Rursũq transfert manũ
bibus. reliquę philistim ciuitates uno sermone com¬
prehendit & peribunt reliqͥ philisti im: quos aut
geth ciuitatẽ aut onĩs uicos & plateas qui sup̃di-¬
ctis urbibus subiacent debemus acciꝑe. Sed̃n

Expanded text:
machus et Theodotio τελείαν, quod non Salomonem, sed perfectam significat atque completam: ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus Idumaeis. Unde ignem se in Gazae muros et aedes, sive fundamenta dicit esse missurum, qui universa devoret et absorbeat. Et quia Palaestinorum quinque legimus civitates, quae propter arcae injuriam percussae sunt plagis, post Gazam transit ad Azotum , quae appellatur ESDOD  , et rursus ad Ascalonem, et voce terribili comminatur habitatores se Azoti perditurum, et tenentem sceptrum de Ascalone, regiam videlicet potestatem, sive tribum Ascalonis, ut nullus ibi remaneat, ne ultimae quidem aetatis homines, qui trementes artus baculo regente sustentent. Rursumque transfert manum bibus, reliquas Philistiim civitates uno sermone comprehendit. Et peribunt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
puit intestimoniũ horrorẽ suũ. & impetũ suũ custo¬
diuit mnȩternũ. &emittã ignẽ in theman: & deuo¬
rabit fundam̃ta murorũ eius Edom ipse ẽ. qͥ & esau.
ob coccionẽ rufȩ lentis ita appellatus: cuiꝰ edulio
pͥmogenita ꝑdidit. Hic alio nomine appellatur se¬
ir: puosus & hispidꝰ. Unde montes idumeorũ uocã¬
tur montes seir: & ab eodẽ greco sermone idumea
dicitur: Iste ꝑsequutꝰ ẽ. in gladio frem suũ filios
uidelic& iacob de qͥbus inbenedictionibus ysaac
qͥbus benedicit pͥmũ iacob. & postea esau plemus
scriptũ ẽ Ut odiũ fr̃m seruaretur in posteris: &
gens idumea intantũ ꝑsequeretur fr̾s suos. ut egre¬
dientibus de egipto ne transitũ quidẽ in terrã seam̃

Expanded text:
 impetum suum custodivit in aeternum: et emittam ignem in Theman, et devorabit fundamenta murorum ejus. Edom ipse est qui et Esau, ob coctionem rufae lentis ita appellatus, cujus edulio primogenita perdidit: hic alio nomine appellatur Seir, pilosus et hispidus. Unde montes Idumaeorum vocantur montes Seir, et ab Edom Graeco sermone Idumaea dicitur. Iste persecutus est in gladio fratrem suum, filios videlicet Jacob, de quibus in benedictionibus Isaac, quibus benedicit primum Jacob, et postea Esau, plenius scriptum est: ut odium fratrum servaretur in posteris, et gens Idumaea intantum persequeretur fratres suos, ut egredientibus de Aegypto ne transitum quidem in terram sanctam