comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sisse putet᷑ desꝑando: subdit ꝓpħando. Pcul
& de ultimis finib p̾cium eiꝰ. Hoc ẽ. ñ uile. ñ
paruũ ñ mediocre: ñ deniq det̾ra s de celo. nͥ de cels
ꝑrimo t̾ris p̾cium fortis huiꝰ mulieris: s a sũ¬
mo cȩlo egressio eiꝰ Quid demde rubꝰ ille qͦnda
mosaycus portendebat. flammas qͥde eiit¬
tens s ñ aulens: nͥ mariã parientẽ. & dolorẽ
ñ sentientẽ: Quid rogo uirga aaron flori¬
da. nec humectata: nͥ ipsam concipi entẽ quã¬
uis uirũ ñ cognoscentẽ: Huiꝰ magni miracdi
maiꝰ mystium ysaias edisserit dicens: egreddi¬
etur unrga de radice iesse. & flos de rãdice
eius ascendet: uirgã uirginẽ: florẽ uirginiᷤ
partum intelligens. S si tͥ quod nc̃ in flore
xp̃c intelligi dicit᷑. supiori uidetur adu̾sari
sententie. qua ñ uirgȩ flore s floris fructu
designari dicebat᷑: noueris in eadem aaron
iurga que ñ solum floruit. s & fronduit. &¬
fructum emisit. ñ folum flore uł fructu. s

Expanded text:
se putetur desperando, subdit prophetando, Procul et de ultimis finibus pretium ejus : hoc est non vile, non parvum, non mediocre, non denique de terra; sed de coelo, nec de coelo proximo terris pretium fortis hujus mulieris, sed a summo coelo egressio ejus. Quid deinde rubus ille quondam Mosaicus portendebat, flammas quidem emittens, sed non ardens , nisi Mariam parientem, et dolorem non sentientem? Quid, rogo, virga Aaron florida , nec humectata, nisi ipsam concipientem, quamvis virum non cognoscentem? Hujus magni miraculi majus mysterium Isaias edisserit, dicens, Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet : virgam, virginem; florem, virginis partum intelligens. 6. Sed si tibi quod nunc in flore Christus intelligi dicitur, superiori videtur adversari sententiae, qua non virgae flore, sed floris fructu designari dicebatur; noveris in eadem Aaronica virga quae non solum floruit, sed et fronduit, et fructum emisit non solum flore vel fructu, sed
Abbreviated transcription (Latin):
se confugientis. sub umbra alarũ suaꝵ ꝓtege¬
re ñ desinit: siue ab estu carnalium deside¬
rioꝵ: fuie a facie impioꝵ qui eos afflirerĩt
bona & desiderabił umbra sub alis iħii: ubi
tutum ẽ fugientib refugiũ: gratum fessis re¬
stigeriũ. Miserere mei dñe ihu miserere mei
qm̃ in te confidit anima mea. & in umbra
alarum tuaꝵ sꝑabo: donec transeat iniqͥtas.
In hoc tam̃ ysaiȩ testimonio. florẽ filiũ. uugã
intellige matiẽ: qͣm et uirga florur a blor
germine: nec urgo concepit ex homine. Nec
uirge iurorẽ floris lesit emissio: nec uirginis
pudorẽ sacri partus editio. P roferanus et
alia uirgimi matri doꝙ filio congrua de sc̃p¬
turs testimonia. Quid illud gedeonis signi¬
ficat uellus. qͣd utiꝙ de carne tonsum ẜ sine
uulnere carnis in area ponit᷑. & nc̃ qͥdem
lana. nc̃ uͭ area rore ꝑfundit᷑: nͥ carnẽ asst̃p¬
tam de carne unginis. & absꝙ detrimento uir¬
ginitatis: Cui utiꝙ distillantib celis tora se

Expanded text:
sub umbra alarum suarum protegere non desinit, sive ab aestu carnalium desideriorum, sive a facie impiorum, qui eos afflixerunt. Bona et desiderabilis umbra sub alis Jesu, ubi tutum est fugientibus refugium, gratum fessis refrigerium. Miserere mei, Domine Jesu, miserere mei; quoniam in te confidit anima mea, et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas . In hoc tamen Isaiae testimonio, florem Filium, virgam intellige Matrem; quoniam et virga floruit absque germine, et virgo concepit non ex homine. Nec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio. 7. Proferamus et alia Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis vellus significat, quod utique de carne tonsum, sed sine vulnere carnis in area ponitur, et nunc quidem lana, nunc vero area rore perfunditur , nisi carnem assumptam de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se
Abbreviated transcription (Latin):
ligi datur. q̃d ꝑ inuentã iore madidam aitã.
Nuuia quippe uoluntaria quã segregaurt
d̾̃s hereditati sue placide prius & absq stre¬
cidia stillantia suꝑ t̾ram: cum quod̾a utiq
strepitu u̾boꝵ ac soniti miraculoꝵ. Siqͥdem
in tenebtis dicite in lumine: &e qͦd in auie audi¬
tis pͥdicate suꝑ tecta. Quod & fecerunt. Etenĩ

Expanded text:
ligi, quod per inventam 739 rore madidam aream. Pluvia nempe voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, placide prius et absque strecidia stillantia super terram, cum quodam utique strepitu verborum, ac sonitu miraculorum. Siquidem in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
&e adhuc remissioni parũ acquiescendo in
Relinquit᷑ uegetatũ semꝑ sp̃u: plenũ gĩȩ
corpus exanimȩ. Integrum siqͥdem uultus
decorem: facies om̃ib grata seruauit. Pro¬
be uos ista nostis: & multo plenius uob̃ qͣ
sermo sufficit. animoꝵ. meditatione descri¬
bitis. Neq ullus ñ magno sibi damno affi¬
ci uisus ẽ: si conspectu corporis sacri caruit
si ñ uti quẽq aut reuerentia aut amor sua
pressit. aut feretro. Nec peꝑcit sc̃ificatis¬
amictu ens palliis fides: que p̾ciosissimi
muneris locohabuit aliquã de uelami¬
nib illius fimbriã decerpfisse. Certauit
in exequis illius: ur̃ affectus. Pro magno¬

Expanded text:
et adhuc remissioni parum acquiescendo inget adhuc remissioni parum acquiescendo ingRelinquitur vegetatum semper spiritu, plenum gratiae corpus exanime: integrum siquidem vultus decorem facies omnibus grata servabat. Probe vos ista nostis, et multo plenius vobis quam sermo sufficit animorum meditatione describitis. 35. Neque ullus non magno sibi damno affici visus est, si conspectu corporis ejus caruit, si non, ut quemque aut reverentia aut amor suaspressit, aut feretro in quo samictu suo palliis fides, quae pretiosissimi muneris loco habuit aliquam velaminum illius fimbriam decerpsisse. Certavit in exsequiis illius vester affectus. R
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit: quam pͥus uiderat: Semꝑ in summi¬
tate uirtutũ positus: semꝑ quo crescere posset
inuenit. Iam uͦ sub exhortatione ipsius: quis
anrius ñ dolorẽ suũ spreuit: Quis feris mo¬
ribus non insaniã execratus ẽ: Quis las¬
cuius luxuriã ñ detestatus ẽ: Quid plu¬
ra: Om̃ib omĩa ut apłs ait factꝰ cõmunis.
omniũ medicina erat. Nullam pene gr̃am
ñ in se tam plenam habuit: ut ipsam spe¬
cialit̾ excolere & possidere tanquã unicã
putaret᷑. Non facile quicqͣm tam forti pe
menta: nec optauit imꝓbe mortẽ. nec ex¬
pauit. Nam quẽ uiuere int̾ quelibet gͣ¬
uia in xp̃i seruitute ñ piguit: ad nouam
uitã ꝑ cõmunẽ illam nouȩ uitȩ ianuam
transire ñ timuit. Premeditata illi ulti¬
nit. Non illum siqͥdem aliqua extrinsecꝰ
suꝑueniens egritudo. ñ subitus febrium
estus absorbuit: s diu dilata infirmitas.
nimio dudum ꝓpͥo sui uigore contracta.

Expanded text:
invenit, quam prius viderat? Semper in summiinvenit, quam prius viderat? Semper in summitate virtutum positus, semper quo crescere posset invenit. Jam vero sub exhortatione ipsius quis anxius non dolorem suum sprevit? Quis feris moribus non insaniam exsecratus est? quis lascivus luxuriam suam non detestatus est? Quid plura? Omnibus omnia, ut Apostolus ait, factus , communis omnium medicina erat. Nullam pene gratiam non in se tam plenam habuit, ut ipsam specialiter excolere et possidere tanquam unicam putaretur. Non facile quidquam tam forti pecmenta nec optavit improbe mortem, nec expavit. Nam quem vivere inter quaelibet gravia in Christi servitute non piguit, ad novam vitam per communem illam novae vitae januam transire non timuit, praemeditata illi ulti. Non illum siquidem aliqua extrinsecus superveniens aegritudo, non subitus febrium aestus absorbuit; sed diu dilata infirmitas, nimio dudum propositi rigore contracta,
Abbreviated transcription (Latin):
ratione aut diceptatione factoꝵ. agere festinẽ.
Interea ego dilectissimi ꝑstringens potius eun¬
cta quã referens. de sollertissimo patre ur̃o. ea
quȩ erant uob̃ nota replicaui. Uidistis enĩ dile¬
ctissimi illam sollicitudinis uigilantiã. illud
disciplinȩ studiũ: illas pietatis lacrimas. illã
iugem ac ꝑpetuã mentis serenitatẽ: cuiꝰ testimo¬
nium uultus immutabił erat. Audistis qͦq¬
os illud congruens uite. in quo erat conscien¬
tia purificati pectoris: sermonis luculentia.
in illo fuit. ut ñĩmerito si caritas ipsa expri¬
menda eẽt in uultũ: huiꝰ potissimũ pingi
debere uultu uderet᷑. Quis unquã illum
sufficient̾ uidisse sibi uisus ẽ: Cui ñ loco
omniũ affectuum fuit: Quis ita mixtã hy¬
laritate disciplinã ꝓpinauit: Quẽ ñ cũ ipsiꝰ
qui corrigebatur uoluptate correxit: Quando
do tristicia ñ salubris: Quis eum ñ altiorem

Expanded text:
ratione aut disceptatione factorum agere festinem. 14. ratione aut disceptatione factorum agere festinem. 14. Interea ego, dilectissimi, perstringens potius cuncta quam referens de solertissimo Patre vestro, ea quae erant vobis nota, replicavi. Vidistis enim, dilectissimi, illam sollicitudinis vigilantiam, illud disciplinae studium, illas pietatis lacrymas, illam jugem ac perpetuam mentis serenitatem, cujus testimonium vultus immutabios illud congruens vitae, in quo erat consentanea puritas pectoris, sermonis luculentia. in illo fuit, ut non immerito, si charitas ipsa exprimenda esset, in vultum hujus potissimum pingi debere vultu videretur. Quis unquam illum sufficienter vidisse sibi visus est? Cui non loco omnium affectuum fuit? Quis ita mistam hilaritate disciplinam propinavit? Quem non cum ipsius, qui corrigebatur, voluptate correxit? Quando ndo tristitia non salubris? Quis eum non altiorem
Abbreviated transcription (Latin):
ignotos: Interea ego dum multimoda eiꝰ m om̃ᷤ
grãm memoro. in me infinitã curã p̾termitto:
ꝓflua illius in om̃s karitas. qͦd sine inuidia
Direrim. quantũ in me adiecerat: & leue illud
xp̃i iugum. quantũ mͥ leuius blandimentiᷤᷤ
suis fecerat. Aluit pͥmum lacte: pꝰtmodum
cybo. Potauit etiam ꝓfluuio illo: qͦd in se erat
celestis sapientiȩ. Atq utinam tantũ angu¬
stie sp̃c mei recepissent: quantũ ille studebat
infundere. Preparasset me ꝓfecto uob̃: & desi-¬
derio ur̃o dignũ dedisset: & fuccessorẽ sibi ĩdo¬
neum erudisset. S ñ facile senseratis qͣntum
amisistis boni: si redintegratũ uobis bonum
ur̃m fuisset. Pius dñs qui stimulando aiõs
urõs ad dilectionẽ paruitatis mex̧. dedit ne a
sepulchro illiꝰ longius abeẽmꝰ illud etiã uo¬
bis orantib donet. ne a uiis illiꝰ longe recedã:
s quicqͥd illum egisse cognouerõ. sine explo-¬

Expanded text:
io. 23. Interea ego dum multam ejus in omnes io. 23. Interea ego dum multam ejus in omnes gratiam memoro, in me infinitam curam praetermitto: invidia dixerim, quantam in me adjecerat; et leve illud Christi jugum quanto mihi levius blandimentis suis fecerat? Aluit primum lacte, postea vero potavit etiam profluvio illo, quod in se erat, coelestis sapientiae. Atque utinam tantum angustiae spiritus mei, recepissent, quantum ille studebat infundere! Praeparasset me profecto vobis, et desiderio vestro dignum dedisset, successorem sibi idoneum erudisset. Sed non facile senseratis  fort. sentiretis, quantum amisistis boni, si redintegratum vobis bonum vestrum fuisset. Pius Dominus, qui stimulando animos vestros ad dilectionem parvitatis meae, dedit ne a sepulcro illius abessem, illud etiam vobis orantibus donet, ne a viis illius longe recedam; sed quidquid illum egisse cognovero, sine explo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ hec. erga aduenas & hospites cura. Insqua¬
lore heremi. suo conspectu delicias ministrabat:
tunc pͥmum agnitos. tanquã dudum suos.
cum tanto gaudio & alacritate suscipiens:
pene angustie ad ipsum ꝑuenerunt: quȩ ult᷑
ipsum ꝑtenderent᷑: & in ipso metam reppissent.
Certatim ad ipsum undiq litterarũ officia pla¬
ta sunt. Quib ille quã nouis affatib uariata
reddebat: quã grauia. quã blanda. qͣm dulcia
Quis ñ beatum se. beatam domũ. beata scrinra
credidit: in paruo ex ore ipsus munere. mag¬
na benedictione ditatus: Et sane tantũ in scͥp¬
tis illis salutis. tantũ dulcedinis fuit: ut non
sermiis aut armariis:. s archa pectoris condi
mererent᷑. Inde ẽ. qͦd plurimi ea inscͥpta sensib¬
ferunt: & ad testimoniũ amoris sui libentissi¬
me ꝓferunt. Demq quis unquã tantos sibi
amicoꝵ p̾sentib alligauit officiis: quantos qui
se diligerent & auidissime desiderarent habuit

Expanded text:
inter haec erga advenas et hospites cura: in squainter haec erga advenas et hospites cura: in squalore eremi, suo conspectu delicias ministrabat, tunc primum agnitos tanquam dudum suos, cum tanto gaudio et alacritate suscipiens pene angustiae ad ipsum pervenerunt, quae ultra ipsum protenderentur, et non in ipso metam reperirent. Certatim ad ipsum undique litterarum officia perlata sunt. Quibus ille quam novis affatibus variata reddebat, quam gravia, quam blanda, quam dulcia! Quis credidit, in parvo ex ore ipsius munere magna benedictione ditatus? Et sane tantum in scriptis illius salis, tantum dulcedinis erat, ut non scriniis aut armariis, sed arca pectoris condi mererentur. Inde est qferunt, et ad testimonium amoris sui libentissime proferunt. Denique quis unquam tantos sibi amicorum praesentium alligavit affectus, quantos qui se diligerent, avidissime desiderarent, habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
rum amando inserere: & mentes omniũ tan¬
quã suum pectus excolere: innouare gaudia:
congrgatio diune cupida seruitutis. ad no-¬
men ipsius ex diu̾sis t̾rarũ partib collecta.
tam morib quã linguis dissona. in illiꝰ con¬
spirabat amorẽ. Om̃s dnm̃. om̃s patre uoca-¬
bant: in illo sibi patͥam ac ꝓpinquos. & oĩa
simul reddita computantes. Didicerant om̃s
tare. ut sicut sol celi faciem. pro sua sola aut
obscuritate aut serenitate mutat: ita congre¬
gatio illa cȩlũ sitiens. & cȩlestib studiis man¬
cipata. ab ipso uł nubila uł serenitatẽ m̃tiũ.
quasi a peculari in xp̃o sole susciꝑet: ipsoq
congruo congriieret: inspirante reualesceret.
Hinc illa erat. & adhuc orationib suis ꝑma¬
ctoris exemplo &e ammonitione firmata: et
in uariis karismatũ donis. & humilitate et
mansuetudine & caritate ñ ficta: & una ca¬
pitis gła in diu̾sitate membroꝵ. Magna ill

Expanded text:
rum amando inserere, et mentes omnium tamrum amando inserere, et mentes omnium tamquam suum pectus excolere; innovare gaudia, congregatio illa divinae cupida servitutis, ad nomen ipsius ex diversa terrarum parte collecta, tam moribus quam linguis dissona, in illispirabat amorem. Omnes dominum, omnes patrem vocabant, in illo sibi patrem, ac propinquos, et omnia simul reddita computantes. Didicerant omnes, tare: ut sicut sol coeli faciem, pro sua sola aut obscuritate, aut serenitate vestit; ita congregatio illa coelum sitiens, et coelestibus studiis mancipata, ab ipso vel nubila, vel serenitatem mentium quasi a speculari in Christo sole susciperet, ipsoque congruo congrueret, inspiranti revelaret. Hinc illa erat, et adhuc suis orationibus permactoris exemplo et admissione firmata, et in variis charismatum donis, et humilitate, et mansuetudine, et charitate non ficta: et una capitis gloria in diversitate membrorum. Magna illi
Abbreviated transcription (Latin):
bat ad requiem. Omniũ uires. omniũ ani-¬
mos. omniũ stomachos instinctu ut credo
xp̃m. Mirandum ẽ quomͦ unus tot simul
adhuc conu̾satione p̾ualidos: in ieiuniis ui¬
giliisq impar uirib pari lege comitatꝰ est.
Infirmos. ipse infirmior uisitauit. Refrige¬
rium animaꝵ. simul ꝓuidit & corpoꝵ Et
ne cuiquã minus fuisset impensũ. anim o
semꝑ recurrebat: hic alget. hic cõgitat. Illi
labor grauis ẽ: huic hec esca ñ congrurt. Illi
ab alio lesus ẽ. Graue qͦd hic intulit: ñ minuᷤ
graue qͦd iste sensit inuriã. Grandi instantia
opus ẽ. ut offensa grãm consequat᷑: & hic sibi
illatam contumeliã. aut leuem aut nulla
putet. Hic autẽ se grauissimã intulisse sus¬
piret. Hȩc illi iugis oꝑa. iugis intentio erat:
leuigare om̃ib ugum xp̃i. & quicqͥd diaboluᷤ
miecisset auertere: discusso culparũ nubilo.
gr̾arum serena reuocare: amorẽ xp̃i &e ꝑrimo¬

Expanded text:
bat ad requiem. Omnium vires, omnium anibat ad requiem. Omnium vires, omnium animos, omnium stomachos instinctu, ut credoJesum Christum. Mirandum est quomodo unus tot simul adhuc comessatione pervalidos in jejuniis, vigiliisque, impar viribus, pari lege comitatus est. Infirmos ipse infirmior visitans, refrigerium animarum simul providit et corporum; et ne cuiquam minus fuisset impensum, animo semper recurrebat: « Hic alget, hic cogitat, illi labor gravis est, huic esca non congruit, ille ab alio laesus est. Grave quod hic intulit, non minus grave quod iste sensit injuriam. Grandi instantia opus est, ut offensa gratiam consequatur: et hic sibi illatam contumeliam, aut nullam, aut levem putet; hic autem se gravissimam intulisse suspiret. » Haec illi jugis opera, jugis intentio erat, levigare omnibus jugum Christi; et quidquid diabolus injecisset, avertere: discusso culparum nubilo gratiarum serena re
Abbreviated transcription (Latin):
seris impensa fructificat. Metit gͦ in singu¬
lis: plusquã singuli sibi. Singuloꝵ enĩ salus:
unam illius głam struit. Impiger. festinus.
hunc seuerus. hunc blandus aggreditur. &
ad castigandi immutationẽ. ipsam plerũq
faciem castigationis immutat. Inde illud
erat: qͦd ñ facile quẽ quã tantũ uł amari
uidemus uł timeri. Ita enim duos hos
affectus in uno quoq suoꝵ collocabat: ut
amor suus delicti metũ: & timor disciplinȩ
amorẽ introduceret. Incredibile ẽ. quantȩ
illi curȩ fuerit. nequẽ tristicia affligeret. ne
cogitatio scłaris urgeret: quã facile ꝑspexe¬
rit. qͦd quẽq ueraret: quã singłoꝵ mentes
mente gestaret: quantȩ p̾terea pietatis dis¬
pensatione ꝓuideret. ne quẽ nimii labores
grauarent: nequis nimia quiete torpesceret.
Ipsos si dici potest singłoꝵ fratrũ somnos.
pio pensauit affectu: ualentes corpore. a de¬
sidia semper discutiens: feruentes sp̃u coge¬

Expanded text:
seris impensa sanctificat. Metit ergo in singuseris impensa sanctificat. Metit ergo in singulis plus quam singuli sibi. Singulorum enim salus summam illi gloriam struit. Impiger, festinans,hunc severus, hunc blandus aggreditur, et ad castigandi immutationem, ipsam plerumque faciem castigationis immutat. Inde illud erat, quod non facile quemquam tantum vel amari vidimus, vel timeri. Ita enim duos hos affectus in unoquoque suorum collocabat, ut amor suus dilecti metum, et timor disciplinae amorem introduceret. 11. Incredibile est quantae illi curae fuerit, ne quem tristitia affligeret, ne cogitatio singularis urgeret; quam facile perspexerit quid quemque vexarit, quam singulorum mentes gestarit: quantae praeterea pietatis dispensatione provideret, ne quem nimii labores gravarent, ne quis nimia quiete torperet; ipsos, si dici potest, singulorum fratrum somnos pio pensavit affectu. Valentes corpore a desidia semper discutiens, ferventes spiritu coge
Abbreviated transcription (Latin):
nes ipsius uaria pestis animoꝵ. A maritu¬
do asꝑitas & rabies. locum dabant lib̾tati
quã xp̃c obtulerat: & delectabat requies
post longam & grauem pharaonicã seruitu¬
tem. Stupenda & ammirabił ꝑmutatio. Nõ
circeo ut aiunt poculo ex hominib feras. s
ex feris homines: xp̃c tanquã dulcissimum
poculum ipso ministrante faciebat. Quid
enim ñ obtineret illa instantia. cũ alacritate
coniuncta: Aut qui lapides ñ in abrahȩ
filios uerterent᷑: uͥ tanta in expoliendis men¬
tib officina uirtutũ: Si minus hominẽ
ad salutẽ suam exhortationib ꝑmoueret:
dm̃ oratione constringeret. Omnũ enĩ ille
passiones suas credidit. & tanquã suas fleunt.
& ꝓfectus laboresq omniũ suos computauit.
sciens gaudere cum gaudentib. flere cũ flen¬
tib Simul & iurtutes & uitia omniũ: iN
meriti sui cumulu transferebat. Sicut enĩ
uirtus ad uirtutẽ excitat: ita miseratio mi¬

Expanded text:
nes ipsius varia pestis animorum. Amaritunes ipsius varia pestis animorum. Amaritudo, asperitas, et rabies locum dabant libertati, quam Christus obtulerat: et delectabat requies post longam et gravem Pharaonicam servitutem. Stupenda et admirabilis permutatio! Non circeo, ut aiunt, poculo ex hominibus feras, sed ex feris homines Christi, tanquam dulcissimum poculum ipso ministrante, faciebat. Quid enim non obtineret illa instantia cum alacritate conjuncta? Aut qui lapides non in Abrahae filios verterentur , ubi tanta in 1314 exspoliendis mentibus officina virtutum? Si minus hominem ad salutem suis exhortationibus promoverit, Deum oratione constringeret. Omnium enim ille passiones suas credidit, et tanquam suas flevit, et profectus laboresque omnium computavit suos, sciens gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus. Simul et virtutes, et vitia omnium in meriti sui cumulum transferebat. Sicut enim virtus ad virtutem excitat: ita miseratio mi
Abbreviated transcription (Latin):
cedem putabat. Certatim iam illi omĩs regio:
querentes dm̃ dirigebat. Hunc expetiit: qͥs qͥs
xp̃m desiderauit. Et plane xp̃m qui ħc expeti¬
uit: inuenit. Illic enim totus ille uigebat. Pectꝰ
suum: quasi precelsam arcem & splendidissimũ
tempłu insederat. Illic castitas. scitas. fides. sapi¬
entia. & uirtus habitauit. Ibi iusticia fulsit. ae
ueritas. Itaq uelut esfusis ulnis patentibq bra¬
chiis. in amplexum suum om̃s. hoc ẽ i amo¬
rem xp̃i inuitabat. Om̃s undiq ad illũ
certatim confluebant. Et enim que ad huc
t̾ra: quȩ natio in monastio illius ciues suos
ñ habet: Quẽ ille rabidum ñ mitigauit:
Quotiens de immanib beluis: quã mites
fecit columbas. Quã amaros int̾du moreᷤ
bimet ipsis penalis fuerat: eoꝵ. postmodu
gr̃ã oblectamento om̃ib erat. Degustata
uam lucẽ antiquũ illum diu insidentiũ
erroꝵ carcerẽ detestabant᷑. Pulsa ẽ ꝑ oratio¬

Expanded text:
cedem putabat. Certatim jam illi omnis regio cedem putabat. Certatim jam illi omnis regio quaerentes Deum dirigebat: hunc expetiit quisquis Christum desideravit: plane Christum, qui hunc expetiit, invenit. Illic enim totus ille vigebat. Pectus suum quasi praecelsam arcem et splendidissimum templum insederat. Illic castitas, sanctitas, fides, sapientia, et virtus habitavit: ibi justitia fulsit et veritas. Itaque velut effusis ulnis, patentibusque brachiis in amplexum suum omnes, hoc est, in amorem Christi invitabat. Omnes undique ad illum certatim confluebant. Etenim quae adhuc terra, quae natio in monasterio illius cives suos non habet? Quem ille rabidum non mitigavit? quoties de immanibus belluis quam mites fecit columbas? quam amaros interdum movibimetipsis poenalis fuerat, eorum postmodum gratia oblectamento omnibus erat? Degustata vam lucem, antiquum illum diu insidentium errorum carcerem detestabantur. 10. Pulsa est per oratio
Abbreviated transcription (Latin):
tior xp̃c. Quis in illa sublimitate uirtutũ
sibimetipsi minor uideret᷑: & quo magis m̾i¬
to ascenderet᷑. hoc magis cõpunctione decres¬
ceret. Iã quȩ illoꝵ grauitas. quȩ simul matu¬
ritas: quã rara feminarũ uisitatio etiã ꝓxima¬
rum: & que int̾ tot uirtutes totius uanitatis
fuga. Industria hoꝵ electis di tempłu excitat᷑:
apta monachoꝵ. tecta consurgunt. Ubi an¬
glica ab illis uita in t̾ris ducebatur. in multa
patientia. in uigiłiis. in ieuniis. in scientia.
in caritate ñ ficta. in uerbo ueritatis. in uir¬
tute di. Interra amor in illum omniũ cresoe¬
bat. multiplicabat᷑. disseminabat᷑: & fama in
ulteriora quȩq ferebat᷑. Tota erga illũ patͥa:
obsequiis & amore & honore certabat. Paue¬
bat ille interea głam suam. & honorẽ bonȩ
conu̾sationis longe lateq diffusum: licet ad dĩ
laudem referret: sibi tam̃ uanitatis ꝑiculum
metuebat inferre. Percepisse se in uita sua mer-¬

Expanded text:
tior Christus: quis in illa sublimitate virtutum tior Christus: quis in illa sublimitate virtutum sibimetipsi minor videretur; et quo magis merito ascenderet, hoc magis compunctione decresceret. Jam quae illorum gravitas, quae simul maturitas, quam rara feminarum visitatio, etiam proximarum, et quae inter tot virtutes totius vanitatis fuga! Industria horum electis Dei templum excitatur, apta monachorum tecta consurgunt, ubi angelica ab illis vita in terris ducebatur, in multa patientia, in vigiliis, in jejuniis, in scientia, in charitate non ficta, in verbo veritatis, in virtute Dei. Interea amor in illum omnium crescebat, multiplicabatur, disseminabatur, et fama in ulteriora quaeque ferebatur. Tota erga illum patria obsequii amore et honore certabat. Pavebat ille interea gloriam suam; et honorem bonae conversationis longe lateque diffusum licet ad Dei laudem referret, sibi tamen vanitatis periculum metuebat inferre: percepisse se in vita sua mer
Abbreviated transcription (Latin):
telligens summũ ẽc̃ captiuitatis genus. licenti¬
am iuuentutis. Transfert᷑ ad nitorẽ m̃tiᷤᷤ uestiũ
splendor: ceruicis lactee decus. palliis rigentib
occupat᷑. Transit leticia in grauitatẽ. M em¬
broꝵ uigor: animi uigore mutat᷑. Uirtus cor¬
poris. in uirtutẽ sp̃c migrat. Pallescit ieiunio
speciosa facie & pus succi plena. fit plena gra¬
uitatis. Et quid plura: Totus ex alio alius
ostendit᷑. Afsistit tirom suo dñs: consolatur:
nec dissimulat germanos suos in collegium
suscitare. Qui exemplo eius ad conu̾sionẽ uo
cati:. sicut collegio illum: ita & uirtute comita¬
ti sunt. Hinc iam int̾ illos certamina grata
cib durior: cuiꝰ sermo blandior: eui amictuˢ
asꝑior: quis loqui rarius: quis orare crebriꝰ
posset. Quẽ minus moueret iniuiria: quẽ ma¬
gis miscdia. Quis daret ꝓmptiꝰ. qͦd sibi decͣt¬
isset. Cui honore rarior mundus: cui freqͤn¬

Expanded text:
ntelligens summum esse captivitatis genus licentintelligens summum esse captivitatis genus licentiam juventutis. Transfertur ad nitorem mentis vestium splendor; cervicis lacteae decus palliis rigentibus occupatur; transit laetitia in gravitatem: membrorum vigor animi vigore mutatur. Virtus corporis in virtutem spiritus migrat: pallescit jejunio speciosa facies; et prius succi, fit plena gravitatis. Et quid plura? totus de alio alius ostenditur. Assistit tironi suo Dominus, et consolatur: nec dissimulat germanos suos in collegium suscitare, qui exemplo ejus vocati ad conversionem, sicut collegio illum, ita et virtute comitati sunt. 9. Hinc jam inter illos certamina gratuicibus durior, cujus sermo blandior, cujus amictus asperior; quis loqui rarius, quis orare crebrius posset; quem minus moveret injuria, quem magis misericordia; quis daret promptius quod sibi detraxisset; cui in ore rarior mundus, cui frequen
Abbreviated transcription (Latin):
his laqueis: dum adhuc minꝰ tenem᷑. Diu
alligata: tardius soluunt᷑. facilius ẽ tenera uel¬
lere: quã robusta succidere. In monte saluam
fac animã tuã:. ne forte app̾hendant de mala con¬
u̾sationis istius. Cito serpit uoluptatis uene
tur ut uideo metalla dominantib. Alii pre¬
dia atq mancipia ñ sine animi sui captiuita¬
te possideant. Alii honorib gaudeant: & hono¬
rem in se diuine imaginis p̾mant. Michi sati
ẽ mancipiũ ñ ẽẽ uicioꝵ: mͥ salus gaudiũ: mͥ in
uirtutib uoluptas: m̃ xp̃c thesaurus sit. Pen¬
sabit mͥ gaudia merorib. dabit & in hac uita
discipline studiis oblectari & ornari: & int̾ hec
dignum fieri cȩlestib regnis. Nec longas talis
meditatio moras ꝑtulit: s ilico in flammnam
conu̾sionis. nutͥta huiusmodi fomentis scintil¬
la ꝓrupit. Iugum dominice seruitutis subdi¬
ta ceruice suscipiens. iugũ lib̾tatis excussit: i¬

Expanded text:
his laqueis, dum adhuc minus tenemur. Diu his laqueis, dum adhuc minus tenemur. Diu alligata tardius solvuntur. Facilius est tenera vellere, quam robusta succidere. In monte salvam fac animam tuam, ne forte apprehendant te mala conversationis istius. Cito serpit voluptatis venentur, ut video, metalla dominantibus. Praedia atque mancipia non sine animi sui captivitate possideant alii, honoribus gaudeant, et honori in se divinae imaginis praeferant. Mihi satis est mancipium non esse vitiorum; mihi salus, gaudium; mihi in virtutibus, voluptas; mihi thesaurus sit. Pensabit mihi gaudia moeroribus: dabit et in hac vita, disciplinae studio oblectari, et ornari; et inter haec dignum fieri coelestibus regnis. » Nec longas talis meditatio moras pertulit, sed illico in flammam conversionis nutrita hujusmodi fomentis scintilla perrumpit. Jugum Dominicae servitutis subdita cervice suscipiens, jugum libertatis excussit, i
Abbreviated transcription (Latin):
ornauit: Itaq uelut splendi dissimã gem¬
mam. & commune omniũ decus: eripi si¬
bi simul putabant. Neq immutanda ħ
omĩa & reformanda in meliꝰ ut uidimus:
s quasi moritura credebant. Nec imm̾i̾to
eum scl̃aris gła fibi a xp̃o p̾ripi timebat:
quẽ int̾ reliquos ornatissimos iuuenes uelut
unicum complectebat᷑. Uerum fastidiebat
adolescens. quo grandeui delectabant᷑: tal
se semꝑ adhortatione compellans. D electat.
hec uita: s decipit. Alia in eccłiis p̾cepta re¬
citant᷑: alia ibi in aurib meis mandata so¬
nuerunt. Illic modestia & continentia et
pudor traditur: hic luxuria effrenata nutͥ¬
tur. Illic ad et̾nũ regnum xp̃c inuitat: hic
diabolus ad temporale sollicitat. Om̃e quod
in mundo ẽ uanitas & concupiscentia ocłoꝵ:
& mundꝰ transit & concupiscentia eiꝰ. Qui
autẽ fec̾it uoluntatẽ di. manet in ȩternum:
sic̃ ce ip̃e in et̾num manet. festinemꝰ gͦ erui ab

Expanded text:
ornavit? Itaque velut splendidissimam gemornavit? Itaque velut splendidissimam gemmam et commune omnium decus sibi simul putabant eripi, neque immutanda haec omnia et reformanda in melius, ut vidimus, sed quasi moritura credebant. Nec immerito eum saecularis gloria sibi a Christo praeripi timebat, quem inter reliquos ornatissimum invenit, velut unicum amplectebatur. 8. Verum fastidiebat adolescens, quo grandaevi delectabantur, tali se semper adhortatione compellans: « Delectat haec vita, sed decipit. Alia in ecclesiis praecepta recitantur; alia ibi in auribus mandata sonuerunt. Illic modestia, continentia, et pudor traditur: hic luxuria effrenata mittitur. Illic ad aeternum regnum Christus invitat: hic diabolus ad temporale sollicitat. Omne quod in mundo est, vanitas et concupiscentia oculorum. Et mundus transit et concupiscentia ejus: qui autem facit voluntatem Dei manet in aeternum , sicut et ipse in aeternum. Festinemus erui ab
Abbreviated transcription (Latin):
seri. P ret̾mitto itaq cõmemorare a uita il¬
lius scłarium honoꝵ insignia: & familie
suȩ nobilitatẽ maiore generositate pectori ͤ
fastiditam: nec placuisse illu sibi de suꝑua¬
cuis suoꝵ honorib qui ꝑ amorẽ ueritatis
iam suos ñ optabat. Ad illud potius meus
sermo festinat. quã dulcissima infantia. qͣ
modesta pueritia. quã grauis adolescentia
fuerit: quã om̃s etatũ gradus suꝑna uͥtute
transcenderit: maiorq semꝑ inuentus sit.
Prorsus diuino qͦdam pedagogio educatũ
putes. Intrauerat enim gr̃a sua omnium
dulcedo sua alligauerat: alios collegii blan¬
dimentũ deuinxerat: alios inuariis iuuenũ
exercitiis. admiratio sclarium uirtutũ tene¬
bat. Quot illi iure pͥoris gr̃e fuerant: tot
a conu̾sione uincłis retrahebat᷑. Commu¬
ne qͦddam decus p̾ripi om̃s timebant. Et
uere quis unquã illum habitus ñ quasi ꝓ¬
prius accepit : Quos aliq̃ndo amictus ñ

Expanded text:
seri. Praetermitto itaque commemorare avita ilseri. Praetermitto itaque commemorare avita illius saecularium honorum insignia, esuae nobilitatem majori generositate pectoris fastiditam, nec placuisse illum sibi de supervacuis suorum honoribus, qui per amorem veritatis jam suos non optabat. Ad illud potius meus sermo festinat, quam dulcissima infantia, quam modesta pueritia, quam gravis adolescentia fuerit, quam omnes aetatum gradus supra virtutem transcenderit, majorque semper inventus sit, ut prorsus divino quodam paedagogio educatum putem. Intraverat enim gratia sua omnium dulcedo sua alligaverat, alios collegii blandimentum devinxerat, alios juvenum exercitus admiratio saecularium virtutum tenebat. Quot illi jura prioris gratiae fuerant, tot a conversione vinculis retrahebatur. Commune quoddam decus praeripi omnes timebant. Et vere quis unquam illum habitus non quasi proprius accepit? Quos aliquando amictus non
Abbreviated transcription (Latin):
suum computet: suũ senserit:. suũq credi¬
derit. N on tam̃ ego ingenii fidutia. neq fretꝰ
eloquio. ad attingendã tanti uiri uitã ma¬
num mitto: quã siquis pͥscȩ eloquentie auc¬
tor atting̾et: ñ solum nicħ facundia ornaret:
s uictus mat̾ie mole succumberet. Uerũ me
amor ꝑuocat: ur affectus de illo aliqͥd lo¬
quendi fiduciã subministrat. Animabit̃
ut credimꝰ ipsius m̾ito sermo q̃muis tepen¬
tis ingenii: ce qͦd iacet u̾bis. eleuabit᷑ rebus:
& effusa in illum caritate ur̃oꝵ pectoꝵ con¬
dietur. Est illud notum om̃ib oratorie dis¬
cipline quoꝵ laudandam receꝑint uitam.
pat̾am pͥus originẽ p̾dicare: ut qͦd in ꝓpriis
uirtutib deest:. in patrũ gła p̾cessisse uideat᷑.
Nos autẽ in xp̃o om̃s unum sumꝰ: &e fastigi¬
um nobilitatis ẽ int̾ di famulos cõputari:
nec addere quicquã nob̃ ad dignitatẽ hanc¬
t̾rene originis decus. nͥ contemptu suo pot̾.

Expanded text:
suum computet, suum senserit, suumque credisuum computet, suum senserit, suumque crediderit. Non tamen ego ingenii fiducia, neque fretus eloquio, ad attingendam tanti Viri vitam manum mitto: quam si quis priscae eloquentiae auctor attingeret, non solum nihil facundia ornaret, sed victus materiae mole succumberet. Vester me amor provocat, vester affectus de illo aliqquendi fiduciam subministrat. Animabitur, ut credimus, ipsius meritis sermo quamvis tepentis ingenii; et quod jacet verbis elevabitur rebus; et effusa in illum charitate vestro. Est illud notum omnibus oratoriae disciplinae, quorum laudandam receperint vitam, patriam prius et originem praedicare; ut quod in propriis virtutibus deest, in patrum gloria praecessisse videatur. Nos autem omnes in Christo unum sumus; et fastigium nobilitatis est inter Dei filios computari, nec addere nobis quidquam ad dignitatem terrenae originis decus, nisi contemptu suo, potes
Abbreviated transcription (Latin):
pectora ꝓpriis cogitationib eloquent᷑. S crip¬
tura quodam loco continet. Sapientia in
exitu canitur. Hoc ẽ dicere: sapientis conu̾¬
satio in consummationis fine laudat᷑. Uñ
& alio loco. Ne laudes inquit hominẽ in
uita sua. Et iterũ. Ante mortẽ ne lauda¬
ueris quẽquã. Tanquã si diceret. Lauda p̾t
mortẽ. In uiuentis enĩ laudib. & laudato
locus uanȩ exultationis offert᷑: & laudatori
maxime nota assensionis affigit᷑. Multis
enim modis utile ẽ: laudare defunctũ. Pri¬
mum qͥa dum abest cui gratificari lauda¬
tione possimꝰ: necesse ẽ ut ad largitorẽ gr̃e dm̃
laus tota referat᷑. Deinde quia sola uirtutis
ammiratio residet: uͥ suspitio assensionis au¬
acerescunt: qͦd plures sua laude ꝓficiunt. Nec
uerebor. ne nimis forsitan fauorabilit̾ de meo
loqui credar: qͥa pret̾ quã nich ñ inferuiᷤ
dici sins uirtutib pot̾: nemo ẽ qui ilłu non

Expanded text:
pectora pectora tura quodam loco 1312 continet: Sapientia in exitu cernitur, hoc est dicere: Sapientis conversatio in consummationis fine laudatur. Unde et in alio loco: Ne laudes, inquit, hominem in vita sua; et iterum: Ante mortem ne laudaveris quemquam : tanquam diceret, Lauda post mortem. Viventis enim laudibus laudato locus vanae exsultationis offertur, et laudatori maxime nota assentationis affigitur. 6. Multis enim modis utile est laudare defunctum. Primum, quia dum abest cui gratificari laudatione possumus, necesse est ut ad largitorem gratiae Deum laus tota referatur. Deinde, quia sola virtutis admiratio residet, ubi suspicio assentationis autur, accusans, quod plures sua laude proficiunt. Nec vereor ne nimis forsitan favorabiliter de eo me loqui credatur, quia, praeterquam nihil non inferius dici suis virtutibus potest, nemo est qui illum non
Abbreviated transcription (Latin):
singultum retrahunt damna communia. Ignoᷤ¬
cite itaq si diripientib sibi duob his affectib
ment̾ẽ meã: oris mei offictũ tanquã duob do¬
minis famulatũ negat. Quicqͥd recordatio in
laudis partib suggerit: totum sibi int̾ damna
numerant. dolor uendicat. Quã quã & si adeẽt
mͥ serenitas mentis. & famulatu idoneo m̃ti
lingua seruiret nunqͥd abundantiꝰ laus eius
ꝓferri sermonib meis poterat: quã in ur̃is
sensib manet: Nemo ẽ utputo. cui ñ illiꝰ
uiri gr̃a maior occurrat: quã possit opulen¬
tissima cuiuslibet ꝓferre facundia. Quia
gͦ ut scͥptura loquit᷑ memoria iustoꝵ. cum
laudib semꝑ ẽ: nec potest quisquã meritaꝵ
illustriũ uiros ñ cum laude memorare: ꝓ¬
feram ut facultas datur aliqua ex his. quȩ de
illo dilectionis ur̃e corda meditant᷑. Adiuua
bunt sensus ur̃i conatus meos: & quicquid
sermoni meo expedire difficile ẽ: ur̃a sibi

Expanded text:
singultus retrahunt damna communia. Ignossingultus retrahunt damna communia. Ignoscite itaque, si diripientibus sibi duobus his affectibus mentem meam, oris mei officium tamquam duobus dominis famulatum congruum negat. Quidquid recordatio in laudis partibus suggerit, totum hoc sibi inter damna numerans dolor vindicat. Quamquam etsi adesset mihi serenitas mentis, et famulatu idoneo menti lingua serviret, num abundantius laus ejus proferri sermonibus meis poterit, quam in vestris sensibus manet? Nemo est, ut puto, cui non illius viri gratia major occurrat, quam possit opulentissima cujuslibet proferre facundia. Quia ergo, ut Scriptura loquitur, memoria justorum cum laudibus semper est , nec potest quisquam meritorum illustrium viros non cum laude memorare, proferam, ut facultas datur, aliqua ex his quae de illo dilectionis vestrae corda meditantur. Adjuvabunt utique sensus vestri conatus meos; et quidquid sermoni meo expedire difficile est, vestra sibi
Abbreviated transcription (Latin):
G̃Noscite dilectissimi diem publicis fi¬
delium memoriis consecratũ: qͥ mͥ
qͣindiu hos caducos uite huiꝰ dies
d̃s indulserit. semꝑ qͥdem acerbi¬
tatib grauis: plenus tam̃ & di¬
gnitatis aduenit. Hodie ille sc̃e recordationis
ccłie huiꝰ pat̾. corpore exutus: quicqͥd ad clau¬
sulam elocutionis adiecero: absurdum poterit
iudicari. Si enim dixero ad astra migrauit: ille
etiã dum in t̾ris moraret᷑. int̾ splendidissima illa¬
autẽ ei hic in uita sua ñ astitit: cuiꝰ omĩs uita
illam helye uocem habuit. uiuit dñs cui asto
hodie: Dicam t̾rena deseruit: cuiꝰ nt apłs ait
tota conu̾satio semꝑ in cęlis fuit: Similit̾ itaq
qͣntũ certo animus meus habet quicqͥd de tali
uiro dicendum occurrerit: ipsa sui magnitudi¬
ne congruo exitu caret. Compugnant merorib
gaudia. Talis reminisci dulce ẽ: tali carẽre suꝑ¬
plicium. Dupler itaq mat̾ia me ꝓuocat. Illinc
me laudũ suarũ grã ad sermonẽ trahit: hinc ad

Expanded text:
gnoscitis, dilectissimi, diem publicis fidelium moeroribus consecratum, qui mihi quamdiu hos caducos vitae hujus dies Dominus indulserit, semper quidem acerbitatibus gravis, plenus tamen dignitatis adveniet. Hodie enim ille sanctae recordationisnomine Honoratus, corpore exutus est. Quidquid ad clausulam elocutionis adjecero, absurdum poterit judicari. Si enim dixero: Ad astra migravit, ille, etiam dum in terris moraretur, inter illa splendidissima aautem ei in vita sua non astitit? Cujus omnis vita illam Eliae vocem habuit: Vivit Dominus cui asto hodie . Dicam: Terrena deseruit, cujus, ut Apostolus ait, conversatio semper in coelis fuit ? Similiter itaque, quantum animus meus habet, quidquid de tali viro dicendum occurrerit, ipsa sui magnitudine congruo exitu caret. Compugnant moeroribus gaudia. Talem reminisci dulce est; tali carere supplicium. 2. Duplex itaque materia me provocat. Illinc me laudum suarum gratia ad sermonem trahit; hinc ad
Abbreviated transcription (Latin):
nentiȩ. modestiȩ. fructus ministrauit exu¬
berantes. & multiplicẽ copiam in multorũ
accepisti: Aut si accepisti: quid głaris quasi
ñ acceꝑis: S hoc magis tuũ erat uite tuȩ
bonum: quo magis tuum negabas. In te
cõmune omniũ dm desiderantiũ solamen
sonante affectum uoce blande modulatiõĩ¬
ñ ĩmurmurans. Letetur eor querentiũ dñm.¬

Expanded text:
destiae, continentiae fructus ministravit, exuberantes in multiplicem copiam in multorum accepisti? aut, si accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sed eo magis tuum erat vitae tuae bonum, quo magis tuum negabas. 38. In te commune omnium Dominum desiderantium solamen sonante affectum tuum voce blandae modulationis immurmurans: Laetetur cor quaerentium Dom
Abbreviated transcription (Latin):
exequiaꝵ religio. fidi deuotio erat: & tam
letum erat habuisse talem: qͣm graue tałe
amisisse. Nec parum fiduciȩ. dat sepulchii
sui gra. Nam cuiꝰ hic ossa condidimꝰ. inal
utiq patrocinia p̾sumimus. Magna et¬
meritũ tuũ signis ꝓbari: ipsa enĩ conu̾sa¬
tio tua plena uirtutib & ammirationis
nouitate p̾celsa. ꝑpetuum qͦddam signũ
assistebamꝰ. S in his tu minimã tui partẽ
computabas: maiusq tͥ gaudiũ erat. quod
merita & uirtutes tuas d̾s scriberet: quã
martyres suos: xp̃i enim tu ꝑpetuus quã¬
diu in corpore moratus es testis fuisti. Il
uidimus aspectus licet decore seruato exi¬
litatẽ redactum. crux cotidiana consũpsit
Quã tam̃ sine ulla semꝑ notabili suꝑstitio¬
ne seruasti: om̃s nimietates. & cognatũ ni

Expanded text:
exsequiarum religio, fidei devotio erat, et tam laetum erat habuisse talem, quam grave talem amisisse. Nec parum fiduciae dat sepulcri sui gratia: nam cujus hic ossa condidimus, in coelo utique patrocinia praesumimus. Praemeritum tuum signis probari; ipsa enim conversatio tua plena virtutibus et admirationis novitate praecelsa, perpetuum quoddam signum assistebamus; sed in his tu minimam partem computabas, majusque tibi gaudium erat quod merita et virtutes tuas Christus scriberet, quam martyres suos; Christi enim tu perpetuus, quamdiu in corpore moratus es, testis fuisti. Illvidimus aspectus, licet decore servato, exilitatem redactum crux utique quotidiana consumpsit: quam tamen semper sine ulla notabili superstitione servasti, omnes semper nimietates,
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ scandali p̾buisse. Plus enim piissimũ
pectus. gratiutũ affligebat alt̾ius scandału:
quã ꝓprie immunitas conscientiȩ solabat᷑.
Siquidem minus sꝑabat posse sanari. quod
unde ꝑcederet ñ uidebat: magnũ sibi e regiõe
solatium fore ꝑhibens. quotiens inueniret uñ
satis facere posset: uł homini ꝓ se. uł do ꝓ hõi¬
ne. ñ sine occasione turbato.
rga omniũ qͥdem hominũ sp̾itale cõmo¬
dum incõmodũue amplius afficiebatur:
& summum ei desidium. summũ gaudiũ erat
animaꝵ fructus: conu̾sio pecc̃oꝵ. Et corporeaᷤ
tam̃ necessitates ꝑinssimo miserabat᷑ affectu.
Cuiꝰ tanta erat humanitas: ut ñ mͦ hominib
s irrationabilib etiam animantib auib cõ¬
pateretur & feris: nec compatienti deerat uir¬
tutis effectus. Contigit enim aliquotiens ut it̾
agens. fugitantẽ & ut uidebat᷑ ꝓtinus capiendã
uł lepuscułã a canib. uł auiculã ab accipit᷑b

Expanded text:
sionem scandali praebuisse. Plus enim piissimum sionem scandali praebuisse. Plus enim piissimum pectus gratuitum affligebat alterius scandalum, quam propriae immunitas conscientiae solabatur. Siquidem minus sperabat posse sanari quod unde procederet non videbat; magnum sibi e regione solatium fore perhibens, quoties inveniret unde satisfacere posset, vel homini pro se, vel Deo pro homine non sine occasione turbato. Erga omnium quidem hominum spirituale commodum incommodumve amplius afficiebatur: et summum ei desiderium, summum gaudium erat animarum fructus, conversio peccatorum. Et corporeas tamen necessitates piissimo miserabatur affectu; cujus tanta erat humanitas, ut non modo hominibus, sed irrationabilibus etiam animantibus, avibus compateretur et feris. Nec compatienti deerat virtutis effectus. Contigit enim aliquoties, ut iter agens, fugientem, et ut videbatur protinus capiendum vel lepusculum a canibus, vel aviculam ab accipitribus,
Abbreviated transcription (Latin):
unde sibi pro eo satiffacerent in cogitatiõib
suis. Sane uidimus ex ipsis quoq ñnullos.
& de quib minus id uidebat᷑ posse sꝑari. am¬
pliori deuotione eius postmodu uł obsequii
deseruisse. uł etiã adhesisse uestigiis. Dicit᷑
tam̃ & inuidos habuisse: ut haberet meritũ
ex eis. Cȩterũ tam singularit̾ eminebat gloria
nominis eius: ut pestis illa magis desperatiõe
quã liuore tabesceret: & timeret agnosei. Qͥn
etiam humilitate eius & mansuetudine ui¬
cebat᷑: beneficiis suffocabat᷑. obruebat᷑ obseqͥis.
Nimirũ doctus erat uincere in bono malum:
sicut ad qͦs dam fr̃s scribens int̾ cȩtera. ait.
Adherebo uob & si nolitis: adherebo & si no-¬
lim ipse. Inuitis p̾stabo. ingratis adiciam:
honorabo &e contemnentes me. Usq adeo si¬
qͥdem omĩs homines germano amplectebat᷑
affectu: ut eoꝵ scandalo sicut ipse fateri sole¬
bat grauius ureret᷑: quib nulła uideret᷑ occa¬

Expanded text:
unde sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus unde sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus suis. Sane vidimus ex ipsis quoque nonnullos, et de quibus minus id videbatur posse sperari, ampliori devotione ejus post modum vel obsequiis deservisse, vel etiam adhaesisse vestigiis. Dicitur tamen et invidos habuisse, ut haberet meritum et ex eis. Caeterum tam singulariter eminebat gloria nominis ejus, ut pestis illa magis desperatione, quam livore tabesceret, et timeret agnosci. Quin etiam humilitate ejus et mansuetudine vincebatur, beneficiis suffocabatur, obruebatur obsequiis. Nimirum doctus erat vincere in bono malum, sicut ad quosdam fratres scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo etsi nolim ipse. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. » 28. Usque adeo siquidem omnes homines germano amplectebatur affectu, ut eorum scandalo, sicut ipse fateri solebat, gravius ureretur, quibus nullam videretur occa
Abbreviated transcription (Latin):
quesierim: & ñ magis illius. Quȩ enĩ mater.
etiam si omnẽ quã potuit curã & diligentiã
egrotanti filio adhibuisse se sciat. si demũ se
frustratã uiderit. & om̃s labores suos eẽ peni¬
tus inefficaces. illo nichilominꝰ moriente: ꝓpte¬
De çetero tantus emulator erat mansuetudi¬
nis ce pacis: ut si forte imꝑb quisq petitor du¬
rius extoesisset a negante responsum: haut fa¬
cile deinceps cũ eadem repulsa dimitteret᷑ mnaniᷤ
Siqͥdem uelut naturalit̾ ut fatebat᷑ oderat oẽ
scandalum: &e grauam̃ cuiuslibet hominis. su
stinere ei admodũ graue: ñ sentire imposibile
erat. Adeo neminẽ spreuit: nullius hominis
scandalũ pariupendit: & si ueritatẽ di iustici¬
amq p̾tulerit. Nam & quotiens oporteret no¬
xios aliquoꝵ uł rep̾hendere actus. uł impedi¬
re conatus:. tam considerate fiebat: ut ab un¬
dant̾ ipsi quoq qui lesi uiderent᷑. haberent

Expanded text:
quaesierim, et non magis illius! Quae enim mater, quaesierim, et non magis illius! Quae enim mater, etiamsi omnem quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum se frustratam viderit, et omnes labores suos esse penitus inefficaces, illo nihilominus moriente, proptes. 1128 27. De caetero tantus aemulator erat mansuetudinis et pacis, ut si forte improbus quisque petitor durius extorsisset a negante responsum, haud facile deinceps cum eadem repulsa dimitteretur inanis. Siquidem velut naturaliter, ut fatebatur, oderat omne scandalum; et gravamen cujuslibet hoministinere, ei admodum grave; non sentire impossibile erat. Adeo neminem sprevit, nullius hominis scandalum parvipendit, etsi veritatem Dei, justitiamque praetulerit. Nam et quoties oporteret noxios aliquorum vel reprehendere actus, vel impedire conatus, tam considerate fiebat, ut abundanter ipsi quoque qui laesi viderentur, haberent
Abbreviated transcription (Latin):
tis offendimus om̃s: mͥ tacere ñ licet: cui ex offi¬
cio incumbit peccantes argiiere: magis autẽ
urget caritas. Quod si arguero & ferero quod.
faciat. neq ad quod misi illam. s irũtat᷑ ad me
uacua. tanquã iaculum feriens & resiliens: qͥd
me animi tunc habere putatis frr̃s: Nonne
angor: nonne torqueor: Et ut mͥ usurpem ali¬
quid ex u̾bis magistri. quia de sapientia ñ pos-¬
sum: prorsus coartor e duob. & quid eligam ne¬
scio: placere ne mͥ in eo quod locutus sum. qm
qͦd debui feci: an penitentiã agere suꝑ u̾bo mes
quia quod uolui ñ recepi. Et infra. Dicas for¬
san mͥ. quod bonũ meũ ad me reuitat᷑. & quia li¬
beraui animã meam: et mundus sũ a san¬
guine hominis cui annunciaui & locutus
sum. ut au̾teret᷑ a uia sua mala & uiueret.
S & si mnnumera talia addas: me tam̃ mini¬
me ista consolabunt᷑. mortẽ filii intuentem.
Quasi uͭ meã illa rep̾hensione liberationem

Expanded text:
ltis offendimus omnes; mihi tacere non licet, cui ex offiltis offendimus omnes; mihi tacere non licet, cui ex officio incumbit peccantes arguere, magis autem urget charitas. Quod si arguero et fecero quod mfaciat, neque ad quod misi illam, sed revertatur ad me vacua tanquam jaculum feriens et resiliens, quid me animi tunc habere putatis, fratres? Nonne angor? nonne torqueor? Et ut mihi usurpem aliquid ex verbis Magistri, quia de sapientia non possum: prorsus coarctor e duobus, et quid eligam nescio : placerene mihi in eo quod locutus sum, quoniam quod debui, feci; an poenitentiam agere super verbo meo, quia quod volui, non recepi. » Et infra: « Dicas forsitan mihi, quod bonum meum ad me revertatur, et quia liberavi animam meam, et mundus sum a sanguine hominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret. Sed etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensione liberationem