comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te mactauit. Quã ob cãm irate regine minis ac furbri cedens
cũ de serti la tebrã peciisset sub umbra iumperi consopitũ exci¬
taure angelus. et ut manducaret admonuuit non magni pre¬
cii cibũ sed tante uirtutis ut in fortitudine illuis quadragnnta
dierũ iter ac totidem noctiũ ieuinando perficeret. Quo ꝑacto
uide. ut in spelunca manens dominico uifitatus alloquio reges
ĩungere mittitur ac ꝓpħãs. ut in cacumine montꝭ sedens. Im-¬
perat mopinabili fidutia ut ignis e celo descendat suꝑ quin¬
quagenarios regios. et paretur statun ut scisso amne tactu
pallii iordanẽ sicro pede pertransit. solitarũl sanctũ uirĩt uene¬
rantibus clement. Nbi inꝙͣ erat helyas dum hec agerete
Ubi erat elizeus : quando gemmũ raꝑti ducis con sequultꝰ
est sp̃m quãdo feppũ ꝯtra naturã et consuetudinem suã natãt
flenti restituit amico. qu tribus regibus totidemq exercitibus

Expanded text:
te mactavit? Quam ob causam irate regine minis ac furori cedens, te mactavit? Quam ob causam irate regine minis ac furori cedens, cum deserti latebram petiisset, sub umbra iuniperi consopitum excitavit angelus, et ut manducaret admonuit, non magni precii cibum sed tante virtutis, ut in fortitudine illius quadraginta dierum iter ac totidem noctium ieiunando perficeret. Quo peracto, vide ut in spelunca manens, dominico visitatus alloquio, reges inungere mittitur ac prophetas; ut in cacumine montis sedens, imperat inopinabili fiducia, ut ignis e celo descendat super quinquagenarios regios, et paretur statim; ut, scisso amne tactu pallii, Iordanem sicco pede pertransit, solitarium sanctum virum venerantibus elementis. Ubi, inquam, erat Helias dum hec ageret? Ubi erat Heliseus, quando geminum rapti ducis consecutus est spiritum? Quando ferrum contra naturam et consuetudinem suam natans flenti restituit amico? quando tribus regibus totidemque regiis exercitibus,
Abbreviated transcription (Latin):
buit indeserto. uides ut solitudo. diuinis officiis atq colloquin
et angelitis sit amica congressibus. quo minus ut preclare uite
uiri illius sit et gloriose morti solitudine deputatam. dũ ex ho-¬
minibus migeaturo. qd fratri eius iam anteai acciderat. loꝙ̃s
deus. nõ in hanc aut illam urbem. sed ascendein mortẽ inquit
et morere qđ nobis in õm uite mortisq consilio insi fallor sũ¬
mopere trutinãdũ est
uid singula replicem plena exemplorũ sũt oĩa
ubi erat helias quãdo clarioribꝰ portentis emcuit
quando ppłus mera urbes fame pereũtibꝰ illũ iussu
dei in solitudine latitantẽ corui pauere solliciti
quando e sum̃o carmeli mõtis ꝓnꝰ humi triennem siccitatẽ
terras ac populos affligenitẽ insperato mmibre sonuit quando
octingentos et quinquaginta flos ꝓpħãs in eodem monte carme¬
li deo udice sacrifitio teste superatos in torrẽtem cison ppło fauẽ¬

Expanded text:
buit in deserto. Vides ut solitudo divinis beneficiis atque colloquiis buit in deserto. Vides ut solitudo divinis beneficiis atque colloquiis et angelicis sit amica congressibus! Quo minus miror, ut preclare vite viri illius sic et gloriose morti solitudinem deputatam, dum ex hominibus migraturo, quod fratri eius iam antea acciderat, loquens Deus non in hanc aut illam urbem, sed «ascende in montem» inquit «et morere». Quod nobis in omni vite mortisque consilio, nisi fallor, summopere trutinandum est. Quid singula replicem? Plena exemplorum sunt omnia. Ubi erat Helias, quando clarioribus portentis emicuit? Quando populis intra urbes fame pereuntibus illum iussu Dei in solitudine latitantem corvi pavere soliciti? Quando ex summo Carmeli montis, pronus humi, triennem siccitatem terras ac populos affligentem insperato imbre lenivit? quando ctingentos et quinquaginta falsos prophetas, in eodem monte Carmeli Deo iudice sacrificio teste superatos, in torrente Cyson populo faven
Abbreviated transcription (Latin):
riam/ absens solus et solis precũ armis obtinuit. Nẽ¬
pe non in aliqua cuutatũ sirie uel egipti. sed in siluis
et altissimi montis in uertice. In solitudine erat dũ aquas ama¬
rissimas coegit ligni uniꝰ emissione dulcescere. Dũ prodigia illa
fecit. que uix ꝑlegere ne dicam recensere safficiꝰ. Idem certe ĩ¬
mẽso exercitiui in quo tã multi iusti. atq in deũ et in homines
ingrati erant nõ de solio aureo. sed de solitudine horrea ꝓuidit
et in sũma mopia mirã ncĩatũ reril habundantiã procurauit
quando in castris cõturuices ortigias affatrin celo lapsas ꝑopu¬
lus legit esuriens et de rupe percussa dulas aque copiain sitiens
bibit qũ diuinũ illũ atq intredibilem. et neq cupiditati neq
parsimonie subiacentom cibũ nõ quidem in urbibus nec e foro cu¬
pidinario petitũ. sed celitus destinatũ quadraginta ãnis ha-¬

Expanded text:
riam, absens, solus et solis precum armis obtinuit? Nemriam, absens, solus et solis precum armis obtinuit? Nempe non in aliqua civitatum Syrie vel Egipti, sed in silvis et altissimi montis in vertice. In solitudine erat dum aquas amarissimas coegit ligni unius immissione dulcescere; dum prodigia illa fecit, que vix perlegere, ne dicam recensere, sufficimus. Idem certe immenso exercitui, in quo tam multi iniusti atque in Deum et in homines ingrati erant, non de solio aureo sed de solitudine horrida providit, et in summa inopia miram necessariarum rerum abundantiam procuravit; quando in castris coturnices ortigias affatim celo lapsas populus legit esuriens, et de rupe percussa dulcis aque copiam sitiens bibit; quando divinum illum atque incredibilem, et neque cupiditati neque parsimonie subiacentem cibum, non quidem in urbibus nec e foro cupidinario petitum, sed celitus destinatum, quadraginta annis ha
Abbreviated transcription (Latin):
eũ maximꝰ iacob qũ scalã illam celotenꝰ erectã ascendẽ¬
tesq et descendentes angelos et ĩmxũ scale dominũe ui¬
dit. ubi fuisse illũ opinam̾. ꝙͣ magna in urbe ꝙͣ in¬
locupleto cubitulo erat ille nõ modo procul a domo
subditcis superponens. cidem gemina cõiuge et natorũ turba seruisq
et ãcillis õnigenũq gregũ possessione aucto in prĩam remeãti occur¬
sꝯ affuit angelorũ. sed ubi nã queso: nuĩquud in urbibus quiestenti:
nõ uero cepto itinere abeunti quo nũdũ peracto eidem alle luctator
ille nocturnꝰ. unde nouũ sibi nomẽ inditũ clarũ mãsit in posteris
non in urbibus amphiteatio neq inter turbas hominũ. sed dum re¬
mausisset solus in tranfitu torrentis apparuit Tertiũ capitulu¬
Bi crat ille familiarissimꝰ deo uir mr̾oyses qũ legem
colloquiũq dei. qñ salutẽ ppli/ memorabilemq uicto¬

Expanded text:
rum maximus Iacob, quando scalam illam celotenus erectam, ascendenrum maximus Iacob, quando scalam illam celotenus erectam, ascendentesque et descendentes angelos, et innixum scale Dominum vidit? ubi fuisse illum opinamur, quam magna in urbe, qlocuplete cubiculo? Erat ille non modo procul ab subditis supponens». Eidem, gemina coniuge et natorum turba servisque et ancillis omnigenumque gregum possessione aucto in patriam remeanti, occursus affuit angelorum; sed ubinam, queso? Nunquid in urbibus quiescenti? Non; verum cepto itinere abeunti. Quo nondum peracto, eidem luctator ille nocturnus, unde novum sibi nomen inditum clarum mansit in posteris, non in urbis amphitheatro neque inter turbas hominum, sed dum remansisset solus in transitu torrentis apparuit. 3 Ubi erat ille familiarissimus Deo vir Moyses, quando legem colloquiumque Dei, quando salutem populi, memorabilemque victo
Abbreviated transcription (Latin):
iam die. ubi similiter nchil est quod misterio uacare putem
habitabat eñ in terra australi terra huili et deuexa et cla¬
ra et etherei solis uicinitate prefer iuda. et egressus erat. unde
reris. inisi extra corporis domũ egressus inꝙͣ extra se ip̃m et
miserie mortalis ergasculum non ad infamie otiũ sed ad
meditandum. Ñam que oro alia homĩs uita est. aut quid
aluid agens ab am̃b aĩalibꝰ brut differt. p̃clare cicero docto
uiro in quid uiuere est cogitare. In hanc rem nõ urbẽ aliquã
nõ theatrũ scd agrũ locũ prorsus ydoneũ. insuper et inclina¬
te diei cõmodissimũ tempus elegerãt. nullꝰ eñr locus. nulla
pars etatis aptior meditanti ꝙͣ et agrestis solitudo et iuuemli
feruore p̃terito. relictisq ut ita dixerim a tergo meridianis horis
platioris uite tranquillitas iam urgentis ad uesperã
Uid huiꝰ etiami natus magniq nepos Abiahe patriarcha¬

Expanded text:
iam die». Ubi similiter nichil est, quod misterio vacare putem: iam die». Ubi similiter nichil est, quod misterio vacare putem: habitabat enim in terra australi, terra humili et devexa, et clara et etherei solis vicinitate prefervida. Et egressus erat: unde reris, nisi extra corporis sui domum? egressus, inquam, extra seipsum et miserie mortalis ergastulum, non ad infame otium sed ad meditandum. Nam que, oro, alia hominis vita est, aut quid aliud agens ab animalibus brutis differt? Preclare Cicero: «Docto viro» inquit «vivere est cogitare». In hanc rem, non urbem aliquam, non theatrum, sed agrum, locum prorsus ydoneum, insuper et inclinate diei commodissimum tempus elegerat. Nullus enim locus, nulla pars etatis aptior meditanti, quam et agrestis solitudo et, iuvenili fervore preterito relictisque, ut ita dixerim, a tergo meridianis horis, placatioris vite tranquillitas iam vergentis ad vesperam. Quid huius etiam natus magnique nepos Abrahe, patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut ne id mirũ sit infantem suũ quẽ fuge comitem ges¬
cabat in solitudine seruatũ celestisq beneficii memorẽ et
ip̃m pꝰ solitariũ euasisse
Uid hoc pr̃e satus. ysaac quando sibi de terra lou¬
ginqua fecunda uxor aduecta est. Quid putas
agebat: erat forsan in foro perorabat causas, exer¬
cebat iuditia: emebat aliquid aut uende bat᷑:
dabat mutuũ uel poscebat. uel datum eoigebat. acceptũq sol¬
uebat. nichil horũ õmmno. Quid ergo. deambulabat inquit eo
tempore per uiam que ducit ad puteũ. cuiꝰ nomẽ est uiuẽtis et
uidentes. uere autẽ uiuẽs et uidens. hoc est in cternũ uiuẽs et
uidens õma nõ sol ut ouidiꝰ et apuleiꝰ dixerũt. sed creator folis
uite est quo nõ dormiendo nec ꝑ ĩuia gradiendo. sed per uia de¬
ambulando peruenitur. et sequitur. habitabat eñ in terra
australi. et egressus fuerat ad medicandũ in agro meliata

Expanded text:
est, ut ne id mirum sit infantem suum, quem fuge comitem gesest, ut ne id mirum sit infantem suum, quem fuge comitem gestabat, in solitudine servatum celestisque beneficii memorem, et ipsum post solitarium evasisse. Quid hoc patre satus Isaac? quando sibi de terra longinqua fecunda uxor advecta est, quid putas agebat? erat forsan in foro, perorabat causas, exercebat iudicia, emebat aliquid aut vendebat, dabat mutuum vel poscebat, vel datum exigebat acceptumque solvebat? Nichil horum omnino. Quid igitur? «Deambulabat» inquit «eo tempore, per viam que ducit ad puteum, cuius nomen est viventis et videntis». Vere autem vivens et videns, hoc est in eternum vivens et videns omnia, non Sol, ut Ovidius et Apuleius dixerunt, sed creator solis vite» est: quo non dormiendo nec per invia gradiendo sed per viam deambulando pervenitur. Et sequitur: «Habitabat enim in terra australi, et egressus fuerat ad meditandum in agro, inclinata
Abbreviated transcription (Latin):
ad ylicem mãbre sedebat quando dignus est habitus dei angelos habeͤ
cõuiias. Neue quid forte aliũd ꝙͣ quod uerba sonant suspicem᷑ nõ
equidem sub auratis laq̃aribus tectorũ set sub quertꝰ umbra glan¬
difere rurale cõuiuiũ celebratũ est. Et ille certe sanctissimꝰ atq
onni digno fauore dignissimꝰ uir fuit tante obediẽtie ut dũ
dei iussis obsequitur. unigenito filio nõ parc̾et. Ut reliqua
laudũ eius sileam de quibꝰ dicendi tempus forte aliud. Alter lo¬
cus oportumor dabitur. ex quibus omnibus minime mirũ sit
si talem uirũ artius est amplexa diuinitas. Illud magnũ qd
suo merito ancilla eius egiptia fugiens ab angelo reuocata et
iterũ in extremis posita atq deserpans. Rursus ab augelo re¬
creata est. et ut ad ꝓpositũ spectet. alterũ iuxta fontẽ aque
alterã subtꝰ unã arborem. utrũq certe in solitudine gestum

Expanded text:
ad Ilicem Mambre sedebat, quando dignus est habitus Dei angelos habere ad Ilicem Mambre sedebat, quando dignus est habitus Dei angelos habere convivas. Neve quid forte aliud quam quod verba sonant suspicemur, non equidem sub auratis laquearibus tectorum, sed sub quercus umbra glandifere rurale convivium celebratum est. Et ille certe sanctissimus atque omni divino favore dignissimus vir fuit, tante obedientie ut, dum Dei iussis obsequitur, unigenito filio non parceret, ut reliqua laudum eius sileam, de quibus dicendi tempus forte aliud, alterque locus oportunior dabitur. Ex quibus omnibus minime mirum sit, si talem virum arctius est amplexa divinitas. Illud magnum, quod suo merito ancilla eius egiptia fugiens ab angelo revocata et, iterum in extremis posita atque desperans, rursus ab angelo recreata est. Et ut ad propositum spectet, alterum iuxta fontem aque, alterum subter unam arborem, utrunque certe in solitudine gestum
Abbreviated transcription (Latin):
cessus. sparsa recolligam i
t ut a primis ordiar adam publicꝰ ille parens generis
humani ꝙͣ diu solus nemo felctior. mox ut comitatꝰ
nemo miserior. solus stetit comitatus ruit. solus
beate ciuis patrie/ conutatus infelicis exilir peregri¬
mus. solus in requie et gaudio. comitatus in laboribus et dolori¬
bus multis. demqz solus ĩmortalis fuerat. Iunge sotiam mor¬
talis efficitur. iã tunc clarũ. et insigne presagiũ. quid de
sõtietate femmea sperare posteritas deberet
Ed ne in lumine heream. magnus ille multarũ
gentiũ pater abrahai. noi in pallaciis interq
delitias mundanas et urbanas. sed in tabernatu¬
lis inq conuallibus collocutorem deũ habuit me¬
ruit. et promissa illa magnifica. que iugiter in nobis extre¬
mis. utinãq non pessimis hommiũ implentue. Idem nõ in au¬
la cortinis obsita et ullis in strata crispantibꝰ. sed in solo herbi¬
do et agresti utqz ge nezeos textus habet in cõualle ut Iosephus

Expanded text:
cessus sparsa, recolligam. 2 Et ut a primis ordiar, Adam, publicus ille parens generis humani, quandiu solus fuit, nemo felicior; mox ut comitatus, nemo miserior: solus stetit, comitatus ruit; solus beate civis patrie, comitatus infelicis exilii peregrinus; solus in requie et gaudio, comitatus in laboribus et doloribus multis; denique solus immortalis fuerat, iunge sotiam, mortalis efficitur. Iam tunc clarum et insigne presagium, quid de societate feminea sperare posteritas deberet. Sed ne in limine heream, magnus ille multarumque gentium pater Abraham, non in palatiis interque delitias urbanas, sed in tabernaculis inque convallibus collocutorem Deum meruit et promissa illa magnifica, que iugiter in nobis, extremis utinamque non pessimis hominum, implentur. Idem non in aula cortinis obsita et villis instrata crispantibus, sed in solo herbido et agresti, utque Geneseos textus habet in convalle, ut Iosephus
Abbreviated transcription (Latin):
ueile dephensum auctor ex p̃ssior sit iosephus de euẽtu quidem nõ
litigio de electione pronũtio staq duo hec utilia fortassis interdum
semper certe periculosa credideuim Si neq horũ aliquo neq
bmious qualestas ad morbi tãs aĩo recurrend̃ erit hee uo̾ in fal
lor pme oñ at maxnne sũt ualitudo et forma elegans opes otiũ
muẽta ut corporis erpo sit añũ morbos ꝯtraria optime medebũt.
eguitudo deformitas mopia graue negotiũ senectus eurorũ iuue¬
mlũt castigatrix exmna hec michi fũt ultima duxa quid sedpro
magntudine pestis optanda remedia
De ortu filiorum Capi

Expanded text:
utile deprehensum auctor expressior sit Iosephus, de eventu quidem non utile deprehensum auctor expressior sit Iosephus, de eventu quidem non litigo, de electione pronuntio; itaque duo hec utilia fortassis interdum, semper certa periculosa crediderim. Si neque horum aliquo neque omnibus convalescas, ad morbi causas animo recurrene omnium ac maxime sunt: valitudo et forma elegans, opes, otium, iuventa. Ut corporis ergo, sic animi morbis contraria optime medebuntur: egritudo, deformitas, inopia, grave negotium, senectus, errorum iuvenilium castigatrix eximia. Hec michi sunt ultima, dura quidem, sed pro magnitudine pestis optanda remedia. 70 DE ORTU FILIORUM Nati
Abbreviated transcription (Latin):
re nichil hic mnãm inchil fatum nichil scellas agere Nichil demq
insi solam amuni lenitate liberũq iudiciũ esse õ in egrotantꝭ
arbitrio ut sanus fiat mox ut bona fide uelle ceperit et blande ꝯ¬
suetudinis dulces nexus abruperit laboriosum terte sed uolenti
possibile Est quid ut grauissime ait cycero illud quod in om̃i ꝑtier.¬
batiore dĩ denroandũ nullam esse nisi opmabilem nsi iuditio
susceptã nsi uolũtaria etem̃ si nãlis anor esset et amarẽt õẽs
et semper amarẽt et id amauet neq aliũ pudor aliũ cogitatio
alut̃ satietas det̾rent Nempe hoc ultimũ sacietas a quibusd inter
remedia poiitur ab aliis autẽ amor nouus quo ut censent uetus
amor quasi clauo clarus pelletur Quod ꝙius ath aot haxerci ꝑsaꝵi
teri qũe assuerũ sacre uocant lõs et suggestum ab amicꝭ et efstũ

Expanded text:
re: nichil hic naturam, nichil fatum, nichil stellas agere, nichil denique re: nichil hic naturam, nichil fatum, nichil stellas agere, nichil denique nisi solam animi levitatem atque liberum iudicium. Est enim in egrotantis arbitrio ut sanus fiat, mox ut bona fide velle ceperit et blande consuetudinis nexus dulces abruperit, laboriosum certe sed volenti possibile. “Est quidem” ut gravissime ait Cicero “illud quod in omni perturbatione dicitur demonstrandum, nullam esse nisi opinabilem, nisi iudicio susceptam, nisi voluntariam. Etenim si amor naturalis esset, et amarent omnes et semper amarent et idem amarent neque alium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret”. Nempe hoc ultimum, satietas, a quibusdam inter remedia ponitur, ab aliis autem amor novus, quo, ut censent, vetus amor quasi clavo clavus pellitur. Quod quamvis Artaxerxi Persarum regi, quem Assuerum sacre vocant littere, et suggestum ab amicis et effectu
Abbreviated transcription (Latin):
loci mutatio que ut corpori fit cĩo egrotanti saluebris int̾dũ est eui¬
tatio om̃i fuba quia diliges quibus amati uultus in memoriari
retra haris otcupatio quoq trciductioq ami ad alias curas nouasꝙ sol¬
sicitudines quibils morbi ueteris uestigia deleantur cogitatio uehemẽ
et assiducs qͣr tuo pe ꝙͣ tristẽ ꝙ miserũm postremo ꝙͣ breue ꝙͣ labila
ꝙͣ mo il sit aminino quod difficultatibes tant cippetitur ꝙ facile
ꝓtoq meliue uel impleri allter atq aliĩs uiis uel ꝯtempni penitꝰ
possit atꝙ abiti int̾ rem̃u uilissima deputari Multos preterra cu¬
ballit pud̃or quod maxine gñosis annnis accidit dum obuerfãtur
infamia rorisioq dũꝙ se digito signaxi uulgiq fabulã fieri do¬
lent duni sus otlilos iedie ie feditas fructu uatua plena dedecore
plena poritulis plena doloribus at penitentie causis lid extremũ
prodedit excuscetionibus ac falsis opinionibus reiett ueras indue¬

Expanded text:
loci mutatio, que ut corpori sic animo egrotanti salubris interdum est; evitatio omnium fugaque diligens quibus amati vultus in memoriam retraharis; occupatio quoque traductioque animi ad alias curas novasque sollicitudines, quibus morbi veteris vestigia deleantur; cogitatio vehemens et assidua, quam turpe, quam triste, quam miserum, postremo quam breve, quam labile, quam nichil sit omnino, quod difficultatibus tantis appetitur, quam facile quantoque melius vel impleri aliter aliisque viis vel contemni penitus possit atque abici interque rerum vilissima deputari. Multos preterea curavit pudor, quod maxime generosis animis accidit, dum obversatur infamia irrisioque dumque se digito signari vulgique fabulam fieri dolent, dum sub oculos redit rei feditas, fructu vacua, plena dedecore, plena periculis, plena doloribus ac penitentie causis. Ad extremum proderit, excusationibus ac falsis opinionibus reiectis, veras indue
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m tamẽ est ferend nec queri unus debet q̃d õmbus est
cõe profecto aut̾ et Ie poeta rusticos ultuos a uistitia de¬
relictos fatiat ut bis dixi apud uos tñ hominã pmũ hu¬
mano sennẽ gemĩtũ et agricolam fuisse constat et parri¬
cidam ut fuisse semper pessimi uideantur dũq id recolis
nõ mireris fures eo uillici culpa rus perditũ ac descx¬
cũ estfhoc cotidie muiltꝭ clarioribux anaxagore accidit
et. archite uterq credo doluit nenter excandint
de furtꝭ

Expanded text:
ipsum tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est ipsum tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poeta rusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat et parricidam, ut fuisse semper pessimi videantur, dumque id recolis non mireris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Hoc quotidie multis clarioribus; Anaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter excanduit. 60 DE FURT
Abbreviated transcription (Latin):
horũ imp̃meditatũ tibi esse debuerat mox ut terram ha¬
buisti labores uarios p̃sagire sterilitãtẽ et uilli fastidia¬
abeuntẽ iustitĩa reliquisse Si uniꝙͣ genus hũanũ rẽiuse¬
ret cosdillos puto ultimos repertura ita quos sequebant᷑
p̃cesserãt malorũꝙ dĩm pessimi facti sũt Do d speorimus
uillicus est michi Ra ubi ueritas dixit ꝙ terta hõi spi¬
nas et tribulos germinaret subincelligenda fuit et rust¬
cos c̾bulis cũctis asperiores Eo uillicus ẽ michi nequissi¬
mus Ra ant uillici nequitroe tollerae̾ ꝯdiste aut fam̃e ꝑꝑe¬
ti mutare em̃ uillicũ nõ prodexit ad unũ mõdũ ferms
om̃es facti sũt nisi ꝙ sempeo peior est ulcimꝰ Dõ uillicus
fur est michi ra dixisti tand quod dictiroũ p̃stolabar ita
em̃ furtꝭ addicti fũt ut eis aliꝙͣto sit dultius id moditũ
quod furantur ꝙͣ quidꝙͣ ex dm̃ iusto labore ꝑcipũt et hoc

Expanded text:
horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram hahorum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidiaabeuntem iustitiam reliquisse; si unquam genus humanum revivisceret, eosdem illos puto ultimos reperturam: ita quos sequebantur precesserunt, maiorumque omnium pessimi facti sunt. Asperrimus villicus est michi. Ubi veritas dixit quod terra homini spinas et tribulos germinaret, subintelligendum fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Villicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes facti sunt, nisi quod semper peior est ultimus. Villicus fur est michi. Dixisti tandem quod dicturum prestolabar; ita enim furtis addicti sunt, ut eis aliquanto sit dulcius, id modicum quod furantur, quam quicquid ex omni iusto labore percipiunt; et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
te doceat ageo tuuꝰ et quod libri uberes nequiuere glebe
faciãt aridule nemo despitiendus est ingr̃̾ discipline uti¬
lis, disce bñ uiue̾ disce uel seuex disce uel nolens demq
uel indignãs de uillico malo et superbo Caͫͫ iis. Dolor¬
Illicũ insolentẽ patior la Insolente tm̃ et nõ fure
bene tecũ agiturDõ uillicꝰ malus est michi ra ͦ
malũ fer equamuus uillitus nõ pessimꝰ bonus
est do uillitũ durũ egre fero ra Hrollẽ delicatũ¬
q ferres eppreg egrius durities rusticorũ epitetũ est du¬
ris cum bobus cũ scuia et uoniere cũ ligonibus et uastris
dixxa demq cũ tellure luctantur quid in ip̃i etiam duxi
sint si iul aliuid ẽ ꝙͣ durus bonus est uillicus Doᵉ. ruscicũ
importanũ ferre nequeo Rõ at̾q uel feras uillitũ uel
ip̃e uillicꝰ sis oportet uel incultum rus elige dura sũt
onñado rusticus intractabilis indigestus est mn ro ueil

Expanded text:
te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. 59 DE VILLICO MALO AC SUPERBO Villicum insolentem patior. Insolentem tantum et non furem? Bene tecum agitu villicus, nisi pessimus, bonus est. Villicum durum egre fero. Mollem delicatumque ferres egrius: durities rusticorum epitheton est, duris cum bobus, cum stiva et vomere, cum ligonibus et rastris, dura denique cum tellure lucrantur, quid ni ipsi etiam duri sint? Si nil aliud est quam durus, bonus est villicus. Rusticum importunum ferre nequeo. Atqui vel feras villicum, vel ipse villicus sis oportet, vel incultum rus; elige: dura sunt omnia. Rusticus intractabilis, indigestus est michi. Nil
Abbreviated transcription (Latin):
nerix atq hortatrix est copia pãtere malis tius demũ aliꝙͣ
quo minꝰ copie minꝰ̃ erit infolentie minꝰq libĩdinis dd qd
hec tui ruris iiuria apud multos bñ ficiũ ac largitas habtre¬
tur tuq ip̃e si assueuisses mopie ubebtãtẽ hanc et copĩa in¬
dicares cmñ in iudicio rerũ semper ꝯsuetudo preidicat tã¬
tãq uim habet mĩe q uoꝵ nũc Quid e mirũ sed temꝑata
fastiduit qui superuacins assucuere quia nolla merior
protella mõdestie est do Sterilitas urget insolita Raͦ depe
quid̃ fortiores uiros sterilior plaga fert fertilior ns mol¬
uores neq fert mõ sed facit atq alibi natos durat aut
mollit si molliit gallos pͥmũ post romanos asia alexã¬
dru babilon hambale caꝑua ꝯtra uero romanã ndolam
durauit et cotis in more acuit illa arẽs ⁊ scopulosa ps
ligurũ te quẽ copia molliebat duxet mopia sobrictatem

Expanded text:
nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac largitas haberetur, tuque ipse si assuevisses inopie, ubertatem hanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo preiudicat, tantamque vim habet: nunc quid mirum si temperata fastidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem
Abbreviated transcription (Latin):
delectanũ in dño et dabit uobis petitiones cordis ur̃i que
ubi ceperitꝭ in dño delectari auare esse nõ poterũt neq
muiste reuelate dño uiam uram et sperate in eo / et ipe
fatiet Iaictate super dñin curã ur̃am et ip̃e uos nuitriet quid ce¬
lesti manu dediti nõ insi terrã cogitatꝭ teorãq diligitꝭ Nolite
has sacras uoces ut solet spernere nolite auras pluuias q
et tempestates ydoneas aucupari aut pcar̃ nolite in t̾ra spem
habere sed in illo qui refpicit terrã et facit eam tremere quĩ
de saxo durissimo fontes liquidos elicit qui te demq ab
agello tuo falli passus est ut in illo spem poneres qui nõ
fallit de Multũ solita de copia demptũ est Raid mõ subduci¬
tur quod plus equo uel dederũt anni p̃cedentes/ uel sequẽtes
dabr̃t mõdestie ꝙͣtulũcũq sat est aueroitia lucro crescit eoq
fit pauperior quo plus habet magna uiciorũ genitoix magͥ

Expanded text:
Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones cordis vestri, que Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones cordis vestri, que ubi ceperitis in Domino delectari, avare esse non poterunt, neque iniuste. Revelate Domino viam vestram, et spectate in eo, et ipse faciet. Iactate super Domino curam vestram, et ipse vos nutriet. Quid, celesti manu editi, non nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernere. Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna
Abbreviated transcription (Latin):
am̃i lucoũ õme suspendit atq erigit om̃ũgh nõ rei modo ses
motus incõdicos infinitã cõcupistentiã cohercete et spem
credulamͣ tand delusam successibus castigate quid mĩt ce¬
lum terrãq respicitꝭ nõ aliũde fertilitas ꝙͣ a deo est illũ
mortales agere sinite et uidete quid agitur et laudate sini¬
te in opificem operari et uniꝰ artificii perito hõmi exhibẽ.¬
dam reuerẽtiam nõ negetꝭ deo pudeat rerrea uascula ce¬
lestem figulun arguere sed in om̃ibus illi uoce atq amimo
gr̃as aegite qui necessitatum ꝯscius ur̃aꝵ neq cupiditatũ
nescus ill succurrit hiis occurrit utrobiq miseritors utro¬
biq terribilis in consiliis super filios hõmi ue de illo scoiptũ
est sꝑate ĩa cand nõ in agris uris scd in dño et facite boni¬
tatm et in habitate terram et pascemim in diuitiis eius

Expanded text:
animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed motus inconditos, infinitam concupiscentiam coercete, et spem credulam mille tandem delusam successibus castigate! Quid nunc celum terramque respicitis? Non aliunde fertilitas quam a Deo est. Illum mortales agere sinite, et videte quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascula, celestem figulum arguere, sed in omnibus illi voce atque animo gratias agite, qui necessitatum conscius vestrarum, neque cupiditatum nescius, illis succurrit, his occurrit. Utrobique misericors, utrobique terribilis, in consiliis super filios hominum, ut de illo scriptum est. Sperate iam tandem non in agris vestris, sed in domino, et facite bonitatem, et inhabitate terram, et pascimini in divitiis eius.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ut auara atq iniuriosa uidebitur nõ sũt hee au̾tẽ ius¬
te nec modeste spes sed iiodici figmẽta desiderni ea quid
fingitis euentura que cupitis si quid deest dãm̃ dr̃ Tius
ager suũ mor̃e tenuit et tu cuũ tenes terre eteñ. ubertas
ac sterilitas alterna sed cupiditar ur̃a cõtinuia ẽ uesq mi¬
quissimi dñ interp̃tes Cũ illã grate ac sobrie hãc patiẽter
ac fortiter ferre de bueritꝭ illam ꝯtempnitꝭ hanc defletꝭ illa
tumidos facit hec querulos dodiger meliora pollicitus me fe¬
fellitl erram bobus ac rastris celũ uotꝭ ac p̃cibus fatigatꝭ
uentorũ sp̃ũs oportiũtas inĩbriũ germiniũ decor agri sꝑẽs pul¬
uis hybernus lutũ uernũ ẜ estum soles maturitas ãtunalix
oĩa capidos in sꝑẽ trahũt ut a̾rentẽ scupã flãma omnis
incendit ut manẽ puluerẽ flatus om̃is impellit sic auarũ

Expanded text:
vobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iusvobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iuste nec modeste spes, sed immodici figmenta desiderii: ea quidem fingitis eventura que cupitis; si quid deest, damnum dicitur. Tuus ager suum morem tenuit. Et tu tuum tenes! Terre etenim ubertas et sterilitas alterna, sed cupiditas vestra perpetua est. Vos, iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter ac fortiter ferre debueritis, illam contemnitis, hanc defletis, illa tumidos facit, hec querulos. Ager meliora pollicitus me fefellit. Terram bobus ac rastris, celum votis ac precibus fatigatis. Ventorum spiritus, opportunitas imbrium, germinum decor, agri species, pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus omnis impellit, sic avarum
Abbreviated transcription (Latin):
ues cure que insi boni ac docti urri pectus incolere uiasq
omes comitari nescuit hiis si graca sotietas armiti leti et clo¬
quetꝭ accessẽrit nõ tñ leue iter sed et breue uidebitur mul¬
tos iocũda fabulatio sic affecit ut et uie duritie nõ sentuẽt
et de breuitate longi licet steneris quererẽtur neque uusse sed
ueccos esse se crederẽt est et illud ut̃̾ mimos publii nocissũn
comes facundus in uia pro uehiculo est de stcrilitate an
Iam tibi fertilitas grata eoit optime res oñs
ꝯtrariĩ collocatione cognosciturDo. fefellit agor
mc̃a spemidr Non te ager fallit sed improbitas
cupiditas q anũ Cũcta uobis ad mitũ successura ꝓmiceitꝭ
insolentes ur̃o digni iuditio quibus ĩp̃a ieru pareat nat᷑a
que si suũ ius seruare ausa ꝑfundã semel auaritie ur̃e pre¬
rupta uoragine cui nichil est satꝭ inexpletã liquerie nsoles¬

Expanded text:
ves cure, que nisi boni et docti viri pectus incolere, viasque ves cure, que nisi boni et docti viri pectus incolere, viasque omnes comitari, nesciunt. His si grata societas amici leti et eloquentis accesserit, non tantum leve iter, sed et breve videbitur. Multos iucunda confabulatio sic affecit, ut et vie duritiem non sentirent, et de brevitate longi licet itineris quererentur, neque ivisse, sed vectos esse se crederent. Est et illud enim inter Mimos Publii notissimum: Comes facundus in via pro vehiculo est. 58 DE STERILITATE ANNUA Iam tibi fertilitas grata erit: optime res omnis contrarii collatione cognoscitur. Fefellit ager meam spem. Non te ager fallit, sed improbitas cupiditasque animi. Cuncta vobis ad nutum successura promittitis insolentes, vestro digni iudicio, quibus ipsa rerum pareat natura; que, si suum ius servare ausa, profundam semel avaritie vestre perruptamque voragine
Abbreviated transcription (Latin):
certos at cũ eas quas dicebã militares sarcinas subiissẽt
tum demũ uideri sibi esse uestitos Neu quis moderui ser¬
momis ꝯsuetudine labi possit militũ appellatione pedites
accipi cosq ab equitibus ꝙͣuis utriq militent hoc secerni
nonñe solitos multꝭ rõne historie locꝭ aduertere est ꝓm̃
magnũ tibi lemine ac solatiũ laboris horũ recordatiõ presta¬
re potest nõ mermi tm̃ et uacuo et duxo l tuto tame calle
pergenti sed armato etĩa atq honusto et periculoso tyannte
peditanti si quid nchil ad collelãtiam asperaꝵ rerũ effi
biles potuere que cogitatio nõ in laboribus mõ qui diffici¬
les sed in hñs quoq qui miserrum uidentur couciatibus
doloribusq corporels maximeq in ip̃a demũ morte profue¬
ritdo longũ ego diroũq iter pedibus mestus ago Ra Nichil
eque durũ iter lenit mestũq añ serenat ut nobiles ac sua¬

Expanded text:
certos. At cum eas quas dicebam militares sarcinas subiissent, certos. At cum eas quas dicebam militares sarcinas subiissent, tum demum videri sibi esse vestitos; neu quis moderni sermonis consuetudine labi possit, militum appellatione pedites accipi, eosque ab equitibus, quamvis utrique militent, hoc secerni nomine solitos, multis Romane historie locis advertere est. Proinde magnum tibi lenimen ac solatium laboris horum recordatio prestare potest, non inermi tantum ac vacuo et duro, licet tuto tamen calle pergenti, sed armato etiam atque onusto et periculoso tramite peditanti; si quidem nichil ad tolerantiam asperarum rerum effbiles potuere; que cogitatio non in laboribus modo qui difficiles, sed in his quoque qui miserrimi videntur cruciatibus, in doloribus corporeis, maxime in ipsa demum morte profuerint. Longum ego durumque iter pedibus mestus ago. Nichil eque durum iter lenit, mestum animum serenat, ut nobiles ac sua
Abbreviated transcription (Latin):
quo uie spatio dũ quod clemẽs scoipsit et ecc̃iastita habet
hustoria ad recuper̃ad ꝑditi adolestent / aĩam pia illũ fes¬
tinatio perurgeret quonio aũt equi tarẽt quoꝵ dñs pedes
ibat uix asellũ semel quidem ille mox in toucẽ ascensurꝰ
ascendit ꝙ si sanctitate in accessibili hec exemꝑla te p̃gͣ¬
ulĩt at romane legiones que orbem terraꝵ subegere
magna ex ꝑce pedestres fuisse noscuntur in quibus non se
solum atq aoma sua suis pedibus quisq portabat sed mul¬
torũ panẽ ac uiaticũ dierũ uallũ quoq quo in finibus hos¬
tiui castra indies circũ septa nocturnis ab insulcibus tegerẽt᷑.
unde eleganter citero noster quod loco de militibus roͣme
cogens cũ fortibus uiris ceteraꝵꝭ gẽtiũ arma nõ impẽdimẽtũ
sed uestimẽtũ esse dixisset hoc preciꝑpuũ illis dedit ut dicẽt
romanis solis arma nõ ut uestem esse sed ut humeros et la¬

Expanded text:
guo vie spatio, dum, quod Clemens scripsit, et ecclesiastica habet guo vie spatio, dum, quod Clemens scripsit, et ecclesiastica habet historia, ad recuperandam perditi adolescentis animam, pia illum festinatio perurgeret. Quomodo autem equitarent, quorum dominus pedes ibat? Vix asellum semel quidem, ille mox in crucem ascensurus ascendit. Quod si sanctitate inaccessibili hec exempla te pregravant, at Romane legiones, que orbem terrarum subegere, magna ex parte pedestres fuisse noscuntur, in quibus non se solum atque arma suis pedibus quisque portabat, sed multorum panem ac viaticum dierum, vallum quoque, quo in finibus hostium castra in dies circumsepta nocturnis ab insultibus tegerentur. Unde eleganter Cicero noster, quodam loco de militibus Romanis agens, cum fortibus viris ceterarum gentium arma non impedimenta, sed quasi vestimentum esse dixisset, hoc precipuum illis dedit ut diceret. Romanis solis arma non vestem esse, sed ut humeros ac la
Abbreviated transcription (Latin):
aget in preceps unus eibi labor uie unũ oꝑus ire nil tibi
tuo cũ uectore negocii non cogeris em̃ equũ frenare nõ
pũgere nõ adaquare nõ substerne̾ nõ crocũduce̾ nõ frica¬
re nõ pascere nõ aut tergũ ungere aut arentẽ pedis un¬
gulamn et tractare digit anciꝑites clauos aut nocturnis
sudibus crocere ꝯcuosus Et supno exciri trepidus semꝑq
sollicitus ꝙ belua ꝑuigil cũ uicinis agat saltẽ noctibus quies¬
ces nã qui equitant noctu etiam laborãt Dõ Pedibus iter lõ
g̃ũ ago raᵒ Calceatus forsitan sancti pres midis pedibus de¬
serta lustyabat Nuncii dei om̃ipotent apłi mũdi chinata
crcubat hic ad orientẽ ille ad occidẽtẽ hic ad arthon ille
ad meridiem nauigantes interdum raxo id quĩdẽ neq alr̃
ꝙͣ cogente locorũ situi Red quẽ p̃cor equitẽ regis prectr uͫ
ex om̃ibus iohañe neq id amplius ꝙͣ semel idq p̃ter exi¬

Expanded text:
aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non adequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid belua, pervigil, cum vicinis agat; saltem noctibus quiesces: nam qui equitant, noctu etiam laborant. Pedibus longum iter ago. Calceatus forsitan. Sancti autem patres nudis pedibus deserta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mundi climata circuibant, hic ad orientem, ille ad occidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, navigantes interdum; raro id quidem, neque aliter quam cogente locorum situ. Sed quem, precor, equitem legis, preter unum ex omnibus Ioannem? Neque id amplius quam semel, idque perexi
Abbreviated transcription (Latin):
eques an exibis quũ p̃ter mudũ ioe iisi eques doles Op̾u¬
cipiũ hũile et efinis hũilior ꝙͣ superba inter utrũq sũt
media et in breui cursu ꝙͣta prorsus obluris terminoꝵ nec
unde certe nec quo pergitꝭ memmistiddo Iter longũ cogor
pedes agere ra Cogi quid duxũ fateor cogi aũt uołens ne¬
quit in dignatio et dolor necessicat pondus exaggerat
patientia et ꝯsensu dñ fortune cuspis abtunditur uis
non cogi fac sponce quod cogeris uis ut longũ iter breue
fiat uoleus .i. doc Equitare uelim pedes ambulo Radn insa¬
me parũ est unũ ob quadrupe̾dem cuiꝰ usum nescis ꝙͣ¬
diu tibi fortuna concesserit nature muneꝵ obluusti qd
multi fatiũt qui uilis atq intractabilis et cãdua equefi¬
ducia didiscũt pedibus suis teres ire quibꝰ queso quid o.
multos eõ longũ iter pedes ibo ra Ibis pro libito nemo te tͣns¬
uehet nemo morabitur nemo ꝯcutiet/ nemo deiciet meno

Expanded text:
eques, an exibis? quid per mundum ire nisi eques doles? O prieques, an exibis? quid per mundum ire nisi eques doles? O principium humile! et o finis humilior! Quam superba inter utrunque sunt media, et in brevi cursu, quanta prorsus oblivio terminorum, nec unde certe, nec quo pergitis meministis. Iter longum cogor pedes agere. Cogi quidem durum fateor; cogi autem volens nequit. Indignatio et dolor necessitatis pondus exaggerant; patientia et consensu animi fortune cuspis obtunditur. Vis non cogi? Fac sponte quod cogeris. Vis ut iter longum breve fiat? Volens i. Equitare velim, pedes ambulo. An insanie parum est, unum ob quadrupedem cuius usum nescis, quamdiu tibi fortuna concesserit nature munerum oblivisci? Quod multi faciunt, qui vilis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibuss, equos multos? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
labor fuit et quos quies infecerat desecauit deterscto nã
curare illum aĩos constat et orientibꝰ uiciis obstare et ra¬
dicata cõuelle̾ demq int̾ ꝑrisce uireut ac seculi exempla¬
eis causas hinc labor a scoiptoribus ponitur huit pauper¬
tas optabiles corporis molestie que medentus molestiis
ammoꝵdoͬ. Durus est labor ra. Dura uirtus duois labor
mollis uoluptas mollis mertia similia bene cohabitat int̾
dentibus grauis labor qui intentibus leuis ẽ perfeo modo
forti aĩo et assurge pñeiq molestie finẽ corifer multos qͥ¬
Urum iter pedibꝰ meis ago ien¬
Raquis tu gͦ alignis masses Atq̃ neq alituis
mambus operai neq aliens oculis uidere ne¬
ꝙ aliens auribus audioe neq alieno pala¬
to degustare neꝙ aliens naribus uultꝭ olfacere quid hoc
uin singulare habet ut tñn pedibus ambulare delectet
alicns do᷑ P̾edes eo Ra añ uero in hũc mundũ intrasti

Expanded text:
labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, detersitque. Nam labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, detersitque. Nam curare illum animos constat, et orientibus vitiis obstare, et radicata convellere. Denique inter prisce virtutis ac seculi exemplaris causas, hinc labor a scriptoribus ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. Dura virtus, durus labor, mollis voluptas, mollis inertia; similia bene cohabitant, inter dentibus gravis labor, qui nitentibus levis est, perfer modo forti animo, et assurge presentique molestie finem confer. Multos quURO ITINERE Durum iter pedibus meis agoigitur alienis malles? Atque neque alienis manibus operari, neque alienis oculis videre, neque alienis auribus audire, neque alieno palato degustare, neque alienis naribus vultis olfacere: quid hoc unum singulare habet, ut tantum pedibus ambulare delectet alienis? Pedes eo. An vero in hunc mundum intrasti
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ laboris honesta sit honestus est labor quo ue uno
clare ascribae̾ nomiibus om̃es quid qui ad gloriã intũt᷑.
laboriosus atq arduus tramies agit ad ignauiã deuexa
cipies labor et uircus ur̃e arces fut nõ ociũ et uoluptas
quibus qui se applicãt hii demũ a nͣaͣ hominũ degenerat
rũ profecerit magmis labor nisi sit iuges nã et ip̃a que
labore queritur gloria nisi sit ꝑpetua nec magna uidebit᷑.¬
Do niis crebris exagitor laboribus Rã Nimiũ et parũ pro
uarietate accipienetẽt patientiũ accipitur Ignouo labor
om̃is est mimiꝰ nullꝰ industrio dõ. Multi me cruciãt labe¬
res Ra ͬ Non te truciãt si uir es sed ac̾iũ̃t et exexcẽt uis ãt
nosse quid inc̾ laborẽ ac delitias int̾ sit Sardanapellũ ꝯ̃feo¬
confer cũ altide sergiũ orãta cum atilio regulo apitiũ cũ G.
mario Dõ. la bor me uigis extenuat Ra Multis pro remẽdio

Expanded text:
tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus trames agit. Ad ignaviam devexa cipio. Labor et virtus vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, rum profecerit magnus labor nisi sit iugis. Nam et ipsa que labore queritur gloria, nisi sit perpetua nec magna videbitur. Nimis crebris exagitor laboribus. Nimium et parum pro varietate patientium accipitur; ignavo labor omnis est nimius, nullus industrio. Multi me cruciant labores. Non te cruciant si vir es, sed acuunt et exercent. Vis autem nosse quid inter laborem et delitias intersit? Sardanapalum confer cum Alcide, Sergium Oratam cum Attilio Regulo, Apicium cum Gaio Mario. Labor me iugis extenuat. Multis pro remedio
Abbreviated transcription (Latin):
demosthene accepimꝰ qui profecto nõ ꝑuꝰ stimulas esse pt̃
magna tractantibus qñ mĩma quoq sit aĩõs acuũt atq ex¬
cent prouide om̃ie genus hõi percurre ubi fame multũ et
plurimũ est laboris et dĩmio uireutũ aematoribus amadus
est labor sine quo ad eã quã amãt et quã cupuĩt gloriam
peruemre fas nõ estdo. Nimiũ laboriosa sors ẽ mea Rahono¬
ratũ te ingrate accipis ut nocte media dũ dicate deõ urygi¬
nes stratis surgũt abgent uigilãt et diuinis obsequiis go¬
centur adultere interim suis ꝑ fruũtur illẽbris dũ pro deft̃¬
denda patria miles in castris pro augenda dux in caberna¬
culo ꝑ brñada studiosus inter libros excubat leno infamis
inter suas atres inq suis tentoriiͣs cõquiescit Quibus uõ
sit melius diffimire nemo cui uel modicũ ingenii fit pudo¬
rs hesicet Do. labore urgcor aceyrimo raͦ Bene spexa cã

Expanded text:
Demosthenem accepimus; qui profecto non parvus stimulus esse potest Demosthenem accepimus; qui profecto non parvus stimulus esse potest magna tractantibus, quando minima quoque sic animos acuunt atque exercent. Proinde omne genus hominum percurre: ubi fame multum et plurimum est laboris, et omnino virtutum amatoribus amandus est labor, sine quo ad eam quam amant et quam cupiunt gloriam pervenire fas non est. Labore ratum te ingrate accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas acies, inque suis tentoriis inquiescit? Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet. Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa
Abbreviated transcription (Latin):
gosum huc durũq iter ⁊scrupeũ iter ẽ. Do linmo labore cõficior Ra
labor area est uirtutũ requies uoluptatum nil sine labore lauda¬
bile mil excelsum proide laudis herculee fundamẽtũ labor nl¬
la re magis ulixes ꝙͣ labore cognoscitur quãtalz prudentia fin¬
geretur si otiosa fuisset ignota esset labor Ronulees duces
Scipiadas ea ⁊ camillũ labor fabios labor curios labor fabri¬
cui et metellos labor magnũ quoq pompẽũ labor hanibalem
labor uiliũ cesarẽ illustrauit labor catomibus labor mayio fa¬
ma dedit papiriũ cursorẽ eic pescẽnũ ingrit laboriosa militia
claros fecit ut pħos ut poetas sileam quorũ uita omnis quid
nisi clarus et delcãbilis labor est quid de artificibus dicã quibꝰ
ip̃a qualiscũq ẽ gloria quo studio querenda sit nosti a quibꝰ
iidustria et ãtilucana uigilia p̃ueniri deq hoc queri solitũ.

Expanded text:
gosum huc durumque et scrupeum est iter. Nimio labore defatigor. gosum huc durumque et scrupeum est iter. Nimio labore defatigor. Labor area est virtutum, requies voluptatum. Nil sine labore laudabile, nil excelsum. Proinde laudis Herculee fundamentum, labor; nulla re magis Ulyxes quam labore cognoscitur: quantalibet prudentia fingeretur, si otiosa fuisset, ignota esset. Labor Romuleos duces, Scipiadas et Camillum, labor Fabios, labor Curios, labor Fabritium et Metellos, labor Magnum quoque Pompeium, labor Hannibalem, labor Iulium Cesarem illustravit, labor Catonibus, labor Mario famam dedit, Papyrium Cursorem ac Fescennium Nigrum laboriosa militia claros fecit. Ut Philosophos, ut Poetas sileam, quorum vita omnis, quid nisi clarus ac delectabils labor est? Nisi superfluum sit, quid de artificibus dicam, quibus ipsa qualiscunque est gloria, quo studio querenda sit nosti; a quibus industria et antelucana vigilia preveniri, deque hoc queri solitum