comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumit ꝙ neccĩtim inuenit. s non iõ omnia¬
q̃ ibi sub sorꝑta sunt. acapienda consinnat:
uiĩ in lege p̃ceptum ẽ. indeis ut si mancipi¬
um gentile enĩent enis pili rad̾e̾ntur ⁊ un¬
ginum inc̃menta abscid̾entur. dem̃ ad ususs
comesticos assimĩctur ita b̾anis acq suꝑflu¬
is gentilium suꝑstiti omim ⁊ poecicar̃ seuten¬
inuustium domus tei assimendum ẽ. S co

Expanded text:
invenit, sed non ideo omnia ibi quae inscripta sunt accipienda confirmat. Unde in lege praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vanis atque superfluis gentilium superstitionum et poeticarum sentenministerium domus
Abbreviated transcription (Latin):
soles molliter. s dure.
iõ ut saii sint in fice
a ut recte credant nõ
legis post manifes ta
nuim. ⁊ ñ dei manda¬
ca sinit. ho. dico. ad.¬

Expanded text:
soles molliter, sed dure, ideo ut sani sint in fide, id est ut recte credant, nonlegis post manifestam num, et non Dei mandata sunt. Hominum dico, ad
Abbreviated transcription (Latin):
corpus inmortale. in quo resurgences sem
homimm factam .s. non humane gene¬
raconis opere productam. nec humanis fa¬
mentis auctam. s a deo ineffabilit̃ compac
meamus dissolui de corpore iuolentia ui¬
fidelum. qr p̃parata est habitatõ in celis.
et̾na. ut c̃emporali ⁊ t̾cena expulsi in ꝑpecu¬
a domo recipiamur. Seqr̃. Iam ⁊ in hoc. Q

Expanded text:
corpus immortale in quo resurgentes semphominum factam, scilicet non humanae generationis opere productam, nec humanis fomentis auctam, sed adeo ineffabiliter compactmeamus dissolvi de corpore violentia infidelium, quia praeparata est habitatio in coelis aeterna, ut de temporali et terrena expulsi in perpetua domo recipiamur. Nam et in hoc. Q
Abbreviated transcription (Latin):
pus iumortale fir¬
bebimus dico. si do.¬
pro xp̃o ⁊ est densus. scimus ꝙ habebinius
corpus iumortale. s hac corpus mortale ꝑ
conditõ ⁊ causa sit p̾missa. deuide qͥd dix̃it

Expanded text:
pus immortale, firbebimus, dico, si dompro Christo. Et est sensus: Scimus quod habebimus corpus immortale, etsi hoc corpus mortale peconditio, et causa sit praemissa. Deinde quod dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ꝓdilectione dei putant se facere. sed u̾
uolentia. ut scripe.⁊ pharisei. s errorei ⁊p̃m¬
non receꝑunt. quib petrus ait scio frẽs. qr
ꝑ ignorantiam hoc fetistis. ssli ergo emulati¬
onem dei habentes. S uoluntatem ⁊ cõfili

Expanded text:
sus: Pro dilectione Dei putant se facere, sed veram volentia, ut Scribae et Pharisaei, sed errore Christum tradiderunt. Quibus Petrus ait: Scio, fratres, quia per ignorantiam hoc egistis . Illi ergo aemulationem Dei habentes, sed voluntatem et consili
Abbreviated transcription (Latin):
zelum. quia ignorantes
dĩ rusticiam. non q̃ ds
q̃ ẽ a dõqui ustificat ĩ¬
uolentes. ut suꝑbi.sta¬
tuere suam. q̃ ẽ. ꝑ carn
ales. obseruantias. q̃
dr sua illorum. ñ qua¬
lex ab ip̃is ẽ ꝯstituta
S ex lege q̃ ẽ ex deo su
am iusticiam constituebant. ut m̾ita pre
cederent gr̃am. ñ gr̃a pͣced̾et iusticiam. hoc
inquam facientes. nõ sunt subiti insticie dei.
qua iustificat credentes .i. nõ credũt ꝑfidẽ.
impios uistificari. hec ẽ. enim iusticia dei. q̃ñ
in p̃cepto legis. quo timor incittitur. S ĩ adm

Expanded text:
antes ei justitiam, non qua Deus est a Deo qui justificat imvolentes, ut superbi statuere suam, quae est per ales observantias, quae dicitur sua illorum, lex ab illis est constituta, sed in lege quae ex Deo est suam justitiam constituebcederent gratiam, non gratia praecederet justitiam. Hoc, inquam, facientes, non sunt subjecti justitiae Dei, qua justificat credentes, id est non credunt per fidem impios justificari. Haec est enim justitia Dei, quae non in praecepto legi
Abbreviated transcription (Latin):
ossa mea sic̃ in frixorio confrea sunt ⁊ noca
ꝙ ait uror. Urt̃ quid̃ omnes tribulatõnes
s bonõs non ad consumptõ em inio ad puꝑ
trum mordax ur̃ de. s sanac de. Maxime ã
iste affectus qui ħ uerbo uror. exprimitur
porcec pro uabis et

Expanded text:
ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt . Et nota quod ait, uror. Urunt quidem homines tribulationes, sed bonos non ad consumptionem, imo ad purgtrum mordax urit te, sed sanat te; maxime autem iste affectus quia hoc verbo uror exprimitur portet pro
Abbreviated transcription (Latin):
primus homo cognoinit. Declutꝰ. Ut in hoc menbro¬
signum obeclienten accipet. fiebat ã octaua die
Lapideo cultro. qr post semptenariũ uite ħꝰ ĩ
octaua etate q̃ erit resurgentium. omnis ab ele¬
ctis ꝑpetram xp̃m abcidetur cormuptõ carnis. ⁊¬
a ꝑeecatis. anima cuiꝰq credentis in enm. Bue:
traq sunt res. illuis sacramenti.s. cͥcumcisio:
tione in futuro. Conferebat a cͥcuncisio. sno
tempore remissionem pecc̃oꝵ. sic̾. ⁊ nimic bap̃s¬
Id̾ uere salutifere curatõis auxiliũ. cͥcuracisio
in lege. contra originat pec̃ci. uulinis. p̾bebat
cepto ꝙ regi si celestis. lanuam. nec dũ ĩtra¬
ie pot̾ant. tm̃ in sum abrahe post mortem be¬
ata requie. ꝯsolati suꝑne pacis. ingressum spe
felici. expectabant. Item qd̾ ap̃ nos ualet aqua
baptismi. hoc epit ap̾ut uet̾es. uel ꝓ parnuł. sc ta¬
sola fides. uel ꝓmaiorib uirtus sacrificii. ut de

Expanded text:
primus homo cognovit, decuit ut in hoc membroprimus homo cognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenarium vitae hujus in octava aetate, quae erit resurgentium, omnis ab electis per petram Christum abscidetur corruptio carnis idetur a peccatis anima cujusque credentis in eum. Duae itaque sunt res illius sacramenti: scilicet circumcisio atione in futuro. Conferebat autem circumcisio suo tempore remissionem peccatorum, sicut et nunc bapIdem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, cepto quod regni coelestis januam, necdum intrare poterant, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. Item, quod apud nos valet aqua baptismi, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾is ẽ. abraham pr̃. Uel reputat᷑ sides ad iusti¬
ciam. S. ⁊ his quicumq sunt. qͥ sectant᷑ uesti¬
gia fid̾i abrabe. Ut ita ample credant. sic̃ ille
tempore p̃p̃ittii. sicut iam dc̃m ẽ. Sequit uso
Ion enimꝑ

Expanded text:
udaeis, est Abraham pater, vel reputatur fides ad justitiam, sed et his, quicumque sint, qui sectantur vestigia fidei Abrahae, ut ita ample credant, sicut ille tempore praeputii, sicut jam dictum est. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ. s rõnes mundi ꝙ inpossibile uidicat
qͥ in naturis tr̾ ii ñ uidet. Hancã d̾s
stuitam fecit possibile fore declarando. at
fecto ds. qr ꝑ stulticiam saluat credentes
⁊ hoc placurt ci facere ⁊ boc ẽ qd̾ att. Nlant¬

Expanded text:
 rationes mundi, quae impossibile judicat quae in naturis rerum non videt. Hanc autem Deus stultam fecit, possibile fore declarando atqufecit Deus, quia per stultitiam salvat credentes; et hoc placuit ei facere, et hoc est quod ait: Na
Abbreviated transcription (Latin):
de uideis quam de gentib .ꝙ. nil ualet. ⁊ ẽhͥ
inuectio in udeos. ⁊ gentiles. uñ distincte. d̾¬
quo utroq subd̾. uoi scri. de ind̾is. uͥ inqui¬
fc̃a. slam stribere indeoꝵ.⁊ legis doctores.⁊
si nil impossibile dõ crecdunt tñ qr in lege
ñ adõ aꝑte hnt. difsidunt dei filium ẽẽ mor¬

Expanded text:
de Judaeis quam de gentibus, quasi nil valet. Et est haec invectio in Judaeos et gentiles, unde distincte de utroque subdit: Ubi scriba de Judaeis? Ubi inquifacta. Nam scriba Judaeorum, et legis doctores, etsi nil impossibile Deo credunt, tamen, quia in lege non adeo aperte habent, diffidunt Dei Filium esse mor
Abbreviated transcription (Latin):
uo .i. in sui oblatõe
caduit qr ħ non pocu̾
p̃stare Et ominis. ã¬
plius exsponit urtu¬
ue uide̾cur sangnns
ꝑ pontificos semel ĩ
anno oblatus mintꝰ
pro fuisse ⁊ sacuficia
cotidie facta ꝑ sacer¬
dotes ꝑ fectos facẽ.¬

Expanded text:
 est in sui oblationecadit, quia hoc non potuit praestare. Et omnis. Amplius exponit virtune videretur sanguis per pontifices semel in anno oblatus minus profuisse, et sacrificia quotidie facta per sacerdotes perfectos face
Abbreviated transcription (Latin):
sacaficũ mnultiplici¬
a uatiaq signa exãt¬
sacnficia prisca per
ut sñ fastidio inuitinn ꝯm̃darecu. hiue sũ¬
io sio q sacrifitio ciueta sacaficia cirinũ.¬

Expanded text:
sacrificii multiplicia variaque signa erantsacrificia prisca. Perut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo veroque sacrificio cuncta sacrificia c
Abbreviated transcription (Latin):
tammale. ⁊ dixi de
serio peccaut. ip̃i. uõ.
.s. c̾re pronussionis.
aposiopess.  non in¬
ctoibunt ħ dico licit.

Expanded text:
tuam malae. Et dixi de serio peccant. Ipsi vero. rrae promissionis. Aposiopesis, id est non intrabunt. Hoc dico, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit disciplmam. ⁊ tectus sic̃ in de: tanqm᷑ ab
optimo sestore. frenis legum̃ ⁊ p̃ceptorium ñ
desistentem ⁊̃ emendatõ is iurga qua ꝑcussi st̃
pro anichicatione. historia enum satis nota ẽ¬
de eo ꝙ misenut exploratores iudere t̾tant ⁊ c̃
auditent ab eis ibi eẽ in expugnabileꝰ ⁊ gigã

Expanded text:
perit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore frenis legum et praeceptorum, non desistente etiam emendationis virga qua percussi sunt pro amaricatione. Historia est satis nota de eo quod miserunt exploratores videre terram, et cum audirent ex eis ibi esse i
Abbreviated transcription (Latin):
morat. duas significantes. ⁊ ĩcani significaeã
unam salbati. quo reꝯmenit dominus. sed̾ã
in palestina. t̾ciam ũo que in celis ẽ de qua hic
dicit. loq̃us ad u̾os istłicas dicens si delibus.
qui xp̃m loq̃ncem etant auditi uolite esse

Expanded text:
gnificatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hic dicit, loquens ad veros Israelitas dicens fidelibus qui Christum loquentem erant audituri: Nolite esse
Abbreviated transcription (Latin):
enim audistis uocem illius ꝑ moy sen .⁊
ob durastis corda nr̃a. ꝑ p̃conem locuts
e. qũ obdurastis corda ur̃a. ꝑ se iuinc lo eͦ
mallescant gͥ corda ur̃a. qm p̃cones añ
se mittebat. iple uenire dignatus est. qre

Expanded text:
enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda; per se nunc loquitur. Mollescant ergo corda vestra, qui praecones ante se mitteb
Abbreviated transcription (Latin):
fint int̾ eos. sit i
sĩne lege ꝙ ẽ. malũ.
qr ac tt homo in
multa peceata. In
creat sic anima in
ꝓfundum malorũ
ueniens ꝯtempuit:
nec h leue est aima
ħ est discedere a deo.
tare. unde subdit.
ħ est cor discedetidi
dit uicam inueuit

Expanded text:
s, id sine lege quod est malum, quia sic ruit homo in multa peccata. Chcreat, sic anima in profundum malorum veniens contemnit, nec hoc leve est, quia hoc est discedere a Deo. tentare. Unde subdit: Hoc est cor discedendi dit, quia in e
Abbreviated transcription (Latin):
ssione pecc̃oꝵ accepta. hõ reliuet᷑. ut de cetero
possit respiscere. presso pecc̃o. pot̾ emim homo
expoliatus mał. resistere adu̾sario. recepta
potestate. contra illum dũ admuat᷑ a do
⁊ atdende qd̾ hic induc̃. quartam legenifidei po¬
uocat. quatuor enim leges. ⁊̃ hac serie memo¬
rantur .s. lex nature. lex menbroꝵ. q̃ ꝓuna
cum lege pecc̃i accipitur. in lex moysi. qͣita
lex fidei. ⁊ notat᷑ hic t̾ciꝰ actus .i. status hõis ĩ
lege sp̃c. loquit᷑ hic apłs. in ꝑͣ hominis. sisb¬

Expanded text:
ssione percepta, homo relevetur, ut de caetero possit resipiscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, povocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quarta lex fidei. Et notatur hic tertius actus, id est status hominis, in lege sp
Abbreviated transcription (Latin):
tor legi. S uid̾o. aliam
legem .s. fomitẽ pec̃ci. qͥ¬
regnat in menbris meis
ut in oculo ad dcupis¬
cerdum ĩ manu ad . o
uictis in unum. fomes
⁊ repugnat menti. re¬
ctẽ dicitur lex. qͥa legit¬
time factum ẽ. ut qui
dñs tumᷤ. ĩfrate carotu¬
a. S̾in meliori. Ut ser¬
iuatbͥ infecior. cõtẽp¬

Expanded text:
tor legi Dei. Sed video aliam legem, scilicet fomitem peccregnat, in membris meis, ut in oculo ad ccendum, in manu ad opertis in unum. Fomes t repugnat menti, recte dicitur lex, quia legiime factum est, ut qui inus tuus, infra te caro tua. Servi meliori ut seribi inferior. Contemp
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ lex ut p̃dictum ẽ. est
ne quanto ẽ uicinior. tñ
to ꝑiculosior. hec ẽ lex¬
mala qua quisꝙ car¬
nali osnetudine. ĩpli¬
eatus astrigitur. Hanc
repugnare ait legi:¬
mentis sue. ⁊ se capti¬
ille describi qͥ ñdũ est

Expanded text:
 lex, ut praedictum est, est ne. Quanto autem vicinior, tanto est periculosior. Haec est lexmala, qua quisque carnali consuetudine implcatus astringitur; hanc repugnare ait legimentis suae, et se captihomo describi qui non es
Abbreviated transcription (Latin):
tenebantur ap̃ inferos. que sina salnato¬
rem tenere nou pocuit. qr sũ peccõ fint.
⁊ ẽ ordo probatõnis calis. ꝓpħa dicit qd̾
ascendens dedit. ⁊ ascendere dixit respecti i¬
descensionis ⁊ ita ĩnũ ꝙ ⁊ descendens dedit.

Expanded text:
tenebantur apud inferos, quae sententia Salvatorem tenere non potuit, quia sine peccato fuit. Et est ordo probationis talis: Propheta dicit quod ascendens dedit, et ascendere dixit respectu descensionis, et ita innuit quod et descendens dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ded̾ doua.s
quid ẽ. ꝙ humani¬
modo humanitas
ascendere poterat
sunt inferiores ae
⁊ qr dixerat huma¬
intas ascendit. ⁊ dei¬
cas descend̾ ue iõ
uidentur duo sub¬

Expanded text:
tatem, dedit dona. quid est quod humanimodo humanitas ascendere poterat? inferiores aerdixerat humanitas ascendit, etas descendit, ne ideo viderentur duo, sub
Abbreviated transcription (Latin):
est enum cogitat̾o e
nr̃as a nullo sciri.¬
nisi ab animo nr̃o
apłs ita ⁊ que dep
secreta dei. ne. cog. qui adhue sit homo .i.

Expanded text:
est enim cogitationes nostras a nullo sciri,nisi ab animo nostro,  Ita et quae Dei secreta Dei, nemo cognovit, qui adhuc sit homo, id
Abbreviated transcription (Latin):
ni apłi. Magui apłi indeutur ap̃ istos pe¬
cuis ⁊ alii qui ẽ domiuo fuenuit. uł pro
ꝓsendo apłis ħ dicit quib se non munus
eis fecisse ostendit. ecc̃a eium corurchioꝵ
uaniis erporib fluctuabat. aliqui enim
fanebant apłis quic̃ domino fr̃it ĩ car¬
ue paulum deformantes qr c̃ domino
non fun̾it. de quo eginuis. alii fauebãt
ꝑsendo apłis a quib compositis ũbis e
Iam ⁊ si sũ .ii. ser.

Expanded text:
identur apud istos Petrus et alii, quia cum Domino fuerunt. Vel pro pseudoapostolis hoc dicit, quibus se non minus eis fecisse ostendit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verbis eaNam, etsi sum i
Abbreviated transcription (Latin):
dicit esse recipere si aluid p̃dicatum fĩit
s aliud hic ducit ꝙ sit potius ⁊ mans eo.
ꝙ ab apłis traditum fuerat galachis
enm supra egit de psendo apłis nim̃e de
ĩns p̃dicatoribus lo¬
quitur quib pau¬
lus infi̾or indebat᷑

Expanded text:
dicit recipere, si aliud praedicatum fuerit; sed aliud hic dicit quod sit potius et majus eo quod ab apostolis traditum fuerit. Galatis enim. Supra egit de pseudoapostolis, nunc de praedicatoribus loquitur; quibus Paulus inferior videba
Abbreviated transcription (Latin):
niur .i. punimur.
Qmia cisdem ⁊̃ qui
patiuut᷑ peua ꝓpria est aliqũ purgatõ. ut
ꝓpħe alto. qui prohibitus ib alt̾o ꝓpħa cõ¬
medit sicut legitur uili. regum hee dicit
dominus qr mobediens fuisti. ⁊ non custo

Expanded text:
id est punimur, quia eisdem etiam qui patiuntur poena propria est aliquando purgatio, ut prophetae Abdo qui prohibitus ab altero propheta comedit, sicut legitur in libro Regum: Haec dicit Dominus, quia inobediens fuisti, et non custo
Abbreviated transcription (Latin):
uersetur ergo añ oculos imago indicũ suti᷑
⁊ ascendat homo ad u̾sum se. tubunal m̃tis
sue constituat se añ faciem suam atq consti¬
tuto in corde iudicio assit accusatux cogita.¬
cõ. ⁊ cestis conscĩa. ⁊ camifex timor. Iñ quidã
sauguis animi conficentis ꝑ lacrimas pro¬
fluat postremo ab ipsa mente talis sĩa pro¬
feratur. ut se indignum homo udicet. par¬
ticipatõne corporis ⁊ sangninis domini. ut
qui separari a regno cuet ꝑ ultimã sm̾ã.
ad dempus ꝑ eccͣasticam disciplinama sacra¬
mento celestis panis seꝑetur. In digne enimi
accipit. si tunc accipis cum debec agere piũã:¬
ceat. ut a se ipso iudicatus non iudicecur a
dommo. Pẽccata enim siũ ꝑua siũ magna sĩt.
impunita esse non possunt. qr uł homine pe¬
nitente uł deo uiudicante plectinitur. cessat
ã uiudicta diuina si confessio p̾cinrat hu¬

Expanded text:
ersetur ante oculos imago futuri judicii et ascendat homo adversus se tribunal mentis suae, et constituat se ante faciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipit, cum deberet agere piae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confessio praecurrat hu
Abbreviated transcription (Latin):
mul. dor .i. morunitur morte corporali. hoc
na assumptõne uẽ¬
uunt. s si m̃tis ur̃e¬
dabunal ascenden¬
tes accꝰante cogita

Expanded text:
us id est moriuntur morte corporali: hoc na assumptione veniunt. Sed si mentis nbunal ascentes accusante cogita
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ paulus hic die¬
cardius natus est ĩ
uł similis abortiuo
dr̃. qr minor aliis
apłs erat considera¬
cione p̾teriti status
uł tempore unde
subdit. ¶ ego enĩ ⁊ c̃
.e. recte post om̃s¬
appanut mͥ. quiã

Expanded text:
Sic et Paulus hic dictardius natus est in Vel similis abortivo dicitur, quia minor aliis apostolis erat consideratione praeteriti status, vel tempore. Unde subdit: Ego enim etc., at: Recte post omapparuit mihi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi. ⁊ recte gr̃am nommat. primũ¬
cium sala gr̃a dat deus cum non p̃cedt̃
nisi mala menta. s post ꝑ gr̃am incipiũt
bona m̃ita. M eritum enim fuit ĩ paulo
cum ꝑsequebatur ecc̃am dei s malum. c̃
ergo hr̃ec ħ mũitum malum redditum ẽ
ei bonum pro malo. ꝙ ostendit cũ ait.
gr̃a der sum id ꝙ suin ⁊̃ ut osteuderet ⁊̃
gr̃a fuit. ei in apłatu. Non fuit uacua
nuit. ħ tũ magis implecum est. qr ⁊ de oꝑe
manim uixit. nec emngelio nuuiuis
fecit ⁊ uͣe ip̃a uoluntas sũ gr̃a dei pute

Expanded text:
non sibi, et recte, gratiam nominat. Aunim sola gratia dat Deus, cum non praecedant nisi mala merita, sed post, per gratiam incipiunt bona merita. Meritum enim fuit in Paulo, cum persequebatur Ecclesiam Dei, sed malum. Cum ergo haberet hoc meritum malum, redditum est ei bonum pro malo, quod ostendit cum ait: Gratia Dei sum id quod sum. Et ut ostenderet etiam gratia fuit ei in apostolatu. Non fuit vacua runt, hoc tamen magis impletum est, quia et de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sinodochen accipitur. ubi enmi ꝑs ma¬
sor est aut pocior soli enis nomirie ⁊̃ illd̾
comp̃hendi. ꝙ ad ip̃m nom̃ non ꝑtiuet.
qualiter illud dictum ẽ. Non ne ergo .xii.¬
uas elegi. cum cũ iudas de electis non esset

Expanded text:
 synecdochen accipitur. Ubi enim pars major est aut potior, solet ejus nomine etiam illud comprehendere quod ad ipsum nomen non pertinet, qualiter illud dictum est: Nonne ego vos duodecim elegi , cum tamen Judas de electis non esset: ita
Abbreviated transcription (Latin):
siouem uisus est ⁊
nuchi. primum de
celo post oranti in
ut abortims cogi¬
tur nasci uł abor¬
tempus natus ĩ xp̃o¬

Expanded text:
sionem, visus est et mihi, primum de coelo, post oranti in ut abortivus cogitur nasci. Vel abortempus natus, in
Abbreviated transcription (Latin):
turalem rõnem. Id̾o dicit ꝙ de d̾o noscibile ẽ. qr¬
multa suitt q̃ de dõ ꝑ naturam sciri ñ posftꝰ. ut d̾
hoc profuit. Sec et.
Deus ał reuelanit uł
cit: ue sola natura suffic̾e
uide̾tur. Ut enim d̾s gui
natura inuisibilis. ẽ. a. insibilib posset sciri. opꝰ
fecit. qd̾ opificem uisibilitate sui manifestauit:
ut ꝑ certum. incertũ pesset sciri. ⁊ ille eẽ omniũ¬
ds cred̾erur: qui hoc fecit. qd̾ abhis impossĩbile ẽ
¶ieri. hec philosophi nobiles q̃sierunt. quo qͦmͦ ĩ¬
terrogantes cea¶ ras de c̾atore. ⁊ omniũ spe. ac
dispositione. qͣi uoce respondente. ex arte artificẽ

Expanded text:
onem. Ideo dicit quod de Deo cognoscibile emulta sunt quae de Deo per naturam sciri non possunt, ut de hoc profuit, sed et Deus illis revelavit, cit, ne sola natura sufficere videretur. Ut enim Deus, qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit, ut per certum incertum posset sciri, et ille esse Deus omnium crederetur qui hoc fecit quod ab his impossibile est fieri. Haec philosophi nobiles quaesierunt, quasi interrogantes creaturas de Creatore, et omnium specie ac dispositione quasi voce res
Abbreviated transcription (Latin):
mundi dicitur ꝑ excellentiã. qr excellit inter
alias creatuias. uel qi conuenientiam h̃t cimi
omni creat᷑a. Est .it. lo¬

Expanded text:
mundi dicitur per excellentiam, quia excellit inter alias creaturas, vel quia convenientiam habet cum omni creatura. Est enim lo
Abbreviated transcription (Latin):
cramentat assũptõ
capitis ⁊ m̃brorum
umonem designat
⁊ facit digne cele.¬
brata dixit etiam h
quod aliud urͣ est¬
cor meum. Illud id̾
sub̾aliter quod pro
bis tradecur.
ergo qr aliquis nõ¬
ad sainteni accepit
iõ minus est corpus¬
⁊ sanguis ꝙ accepit
hoc quod dixi faci¬
te .i. corpus meum
accipice ⁊ manduca¬

Expanded text:
mentalis assumptio capitis et membrorum nionem designat, et facit digne celbrata. Dixit etiam: Hoc, quod aliud videtrpus meum. Illud idem substantialiter, quod pro nobis tradetur. ergo quia aliquis nad salutem accipit; ideo minus est corpust sanguis quod accipit. Hoc, quod dixi, faciest corpus meum accipite et manduca
Abbreviated transcription (Latin):
nim ⁊ augli euis
captiuau̾ant p̃des¬
a redemptore aũt¬
nr̃o foras missi qͥ
dominari infideli¬
bul Lolebant intͥu socus fideles oppugnant
ipse dicit. Regnum meum non ẽ de .h. ii.
non ait. non ẽ. hic. s nou est hine. qr ꝑegͥ¬
natur quidem in mundo. s non ẽ de m̃do.¬
de Regno emur suo duicit dmimido non estis s
ogo elegi uos de inundo. ẽrant de mumido qr¬
d añ inundi principem ꝑtinebant. uł ita¬
de mio cartai induxit ĩ celum cum u̾o
silio suo. Iam enim credentes qui fixa mẽ¬
ce sua deuoti sunt exenntes de seculo du¬
de diligenter ꝙ dicit. si . ca. sue. Sĩ cari

Expanded text:
nim et angeli ejus captivaverant praea Redemptore autro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant ipse dicit: Regnum meum non est de hoc mundo; non ait: Non est hic, sed, non est hinc, quia peregrinatur quidem in mundo, sed non est de mundo. Regno enim suo dicit, De mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo. Erant de mundo, quando ad mundi principem pertinebant. de imo tartari, induxit in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, dude diligenter quod dicit, filii chari
Abbreviated transcription (Latin):
ata sit gr̃a. S potuis ꝑ gram reparata ẽ natua.
qua gr̃a. ui uit̾iori homine ĩnouate. lex ĩticie
scribitur. quam delenent culpa. hoc .Nt. illic
scribit᷑ ꝑ renouationem. qd̾ delecũ erat ꝑ uetu¬
stutem.⁊ iõ tał. ⁊ si morsi legem scriptam ñ hãt
credendum ẽ bñ uel male oꝑari. ⁊ merito salrari

Expanded text:
sit gratia, sed potius per gratiam reparata natura, qua gratia interiori homine innovato lex justitiae scribitur quam deleverat culpa. Hoc enim illic scribitur per renovationem quod deletum erat per vetustatem. Et ideo talis, etsi legem Mosi scriptam non habeat, crede
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ
gelice concordat doctͥne
pro inde. non uidetur ali¬
i d̾s significasse. sub uo¬
mine gentium qmͣ eos:
qui ao euͣngłiũ ꝑtinẽt
sleo m̃oueat. qd̾ naturałt. dix̃. q̃ legis ft̃ fac̾e. nou
in nob̾. Uitium quiꝑpe cͣc naturã ẽ. qd̾ utiq
sanat gr̃a. Nõ gͦ. usq ad co in anima hũana y¬
mago terrenorum affectuum labedetͥta ẽ. Ut ilł
in ea lincam̃ta remanserint. ño ommuo delecũ
ẽ. qd̾ ibi ꝑ ymaginemdei. cum crearet᷑ ĩp̾ssum ẽ¬

Expanded text:
od gelicae concordat doctrinae. Proinde non videtur hiios significasse sub nomine gentium quam qui ad Evangelium pertinent. Ne moveat quod naturaliter dixit quae legis sunt facere, non in nobis. Vitium quippe contra naturam est quod utique sanat gratia. Non ergo usque adeo in anima humana imago Dei terrenorum affectuum labe detrita est, ut nulla in ea lineamenta remanserint. Non omnino deletum est quod ibi per imaginem Dei, cum crearetur, impressum e
Abbreviated transcription (Latin):
ei. si male oꝑaret᷑. ⁊ sal¬
cum legem nõ hãnt. qͣi
nesciat quid sic bonum¬
quid ue malũ. uid̾etur
sibi ne utrum deb̾e ĩ pu¬
⁊ si non hãt scriptã legẽ¬

Expanded text:
i, si male operaretur; salcum legem non habeat, quasi nesciat quid sit bonumquidve malum, videtur sibi neutrum debere impuEtsi non habeat scriptam lege
Abbreviated transcription (Latin):
qr unus est deus. s int teum ⁊ hominem .o.
int̾ duo extrema. S mediator est in qnͣtuã
⁊ nuilta int̾iaceut spatia. maxiie petc̃i
int̾uallum longe nos distunguit acq a¬
bicit. In hac canta distantia uc esset nab̾
iua qua ueniremus ad deuiu. accedit ħo
ad deun. ⁊ fit una ꝑsona ut uon sit semi¬
deus .e. ꝑte dei deui. ⁊ ꝑte honunis homo. s
cotus deus ⁊ totus honio. ⁊ qr mediator est in¬
t̃ duo extrema ud̾etur uł xp̃c non esse d̾s

Expanded text:
quia unus est Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum et multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, quasi parte Dei Deus; et parte hominis homo, sed totus Deus, et totus homo. Et quia Mediator est inter duo ex
Abbreviated transcription (Latin):
mssio dixit ⁊ta ꝓ
nussio excludicur
⁊ finstratur abrahã
cem̃ destrnit conse¬
q̃us dum subdit.
fi̾t hic q̃o satis neces
ap̃ deum ꝑ eam iusti¬
ficati sunt quid opꝰ
erat legem dari ꝙ s
uitulit int̾rogans
⁊ diceus. Quid gͥ olĩ
cum exponerem hoc
capitulum ita tus¬
tinguendum pu¬
taur ut int̾rogatõ
cẽt responsio. lex pẽ.¬

Expanded text:
issio dixit, et ita promissio excluditur, et frustratur Abraham; deinde destruxit consequens dum subdit; Fit hic quaestio satis necessapud Deum per eam justificati sunt, quid opus erat legem dari? quod sic intulit interrogans et dicens: Quid igitur? Olim cum exponerem hoc capitulum, ita distinguendum putavi, ut interrogatio esset responsio: Lex prop
Abbreviated transcription (Latin):
imicͥa promissionis¬
s confirmat eam .Si
enim lee poss p̃sta¬
missio spoponcerat¬
exhibere uere pro¬
missio ꝑ legem pu¬
carecur exclusa.

Expanded text:
imica promissionised confirmat eam. Si enim lex posset praestamissio spoponderatexhibere, vere promissio per legem paretur exclusa.
Abbreviated transcription (Latin):
sumini regis filuis de cousensu pr̃is ad cołan¬
dam morcem passionis. de equalitate ma¬
iestatis ad patibulum cucis de sede regali
ad officiuam pecci de lumine celi ad cenebs
mundi uł inf̾ui Genit. ⁊ ueniens locutus est
pacem. dedit gram. ꝓpo suit m̃am. ꝓmisit¬

Expanded text:
summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit gratiam, proposuit miseric
Abbreviated transcription (Latin):
s ipse uon est mediator. unius .i. non arbit̾¬
est unius ppłi. s duorum ut̾ se. qr duos
ppids discordes pacificauit in se lapide an¬
gulari. huic nũm ceorum. ⁊ famulatiu
clem̃torum iñ ncus legis aufens ꝑ que
discordabant ⁊ sic facti sinit pacifici. Ipse
enim est pax nr̃a qui fect ũtra u̾num. du¬
bicer duorum qui inducti in legem de duo
est mediacor. deus aũt. & xp̃c est mediator ñ¬

Expanded text:
t Mediator. Unius, id est non est arbiter unius populi, sed duorum inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , duus non est arbiter duorum, qui inducti in legem de duobest Mediator. Deus autem; quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
legem hũũt s etiam geu¬
.i. uou salum iudeos s
⁊̃ gentiles reconciliat deo ⁊ ĩo uou q̃ ratis le¬
geui ut habeatis mediatorem. deus aũt. e.
tiens ad omnes recauciliaudos deo quia ip̃e ÷

Expanded text:
legem habuerunt, sed etiam gen non solum Judaeos, sed etiam gentiles reconciliat Deo. Et ideo non quaeratis legem ut habeatis mediatorem. Deus autem; qunus, id est sufficiens ad omnes reconciliandos Deo, quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
rarecui. Recepta sio saiitate ⁊ donata uen¬
ture inmortalicatis felicitate uͥl ultra res¬
cabit perendum. ⁊ cunc ex̃ t̾cim b̾atum si¬
lentium ordinabiliter gͥ ⁊ sapienti ⁊silio lex
data est. ꝑ an. in quib deus loquebaturꝰ
orui gͦ minc eamt reducit contra ordinem
saret cum uellec. gͦ contra eum facitis qui
⁊ hauo int̾ deum ⁊ homines mediat dum
eos qui a deo recesserant ꝑ se reconciliat.
Medus eniunon est uisi int̾ duos. recessera¬
mus a maiestace dei ⁊ pecc̃o ur̃o offend̾amꝰ
cum. missus est dei filuis mediacor qui san¬
guine luo solũ ⁊ pecc̃a nr̃a. quibus a deo se¬
ꝑ abauiur ⁊ int̃posicus redderet nos ⁊ reconcili¬
aret ei a quo aũsi pectis m̃is ⁊ desectis ceneba¬
nuir. Iꝑse ẽ cap̃ nr̃m. ipse est deus equał prĩ.
s deus ut crearenuir. hono ut recrearemur
deus ut fac̾et. homo ut reficet. ¶edia. aũt.
Mecliatorã

Expanded text:
donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem saret cum vellet. Ergo contra eum facit is qui et homo, inter Deum et homines mediat, dum eos qui a Deo recesserant per se reconciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; sed Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Mediator
Abbreviated transcription (Latin):
benedcõ est Qr data est post mulcum cempus
a ꝑmissione facta abrahe. Si etgo de ea cẽt
be̾nedc̃o homines illuis temporis .i. abrahã
ysaac ⁊ iacob non hũissent eam ⁊ hoc est ꝙ¬
addis. q̃uod ilex facta esfi. data. post quã¬

Expanded text:
benedictio est, quia data est post multum tempus a promissione facta Abrahae. Si ergo de ea esset benedictio, homines illius temporis, scilicet Abraham, Isaac, et Jacob non habuissent eam. Et addit: Quae lex facta est, id est data, post qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad ro. plenius explicantur. ubi dr̃ lex sub¬
inteauit .ic̾. posica est dico. ut staret donee
cui semim promiserat deus .i. de quo ꝑro¬
miserat ꝙ ꝑ eum benedic̾entur om nes gẽ¬
ces contra qͥuem facit qui legem reduat

Expanded text:
ad Romanos plenius explicantur, ubi dicitur; Lex subad Romanos plenius explicantur, ubi dicitur; Lex subintravit, etc. Posita est, dico, ut staret, doneccui semini promiserat Deus, id est de quo promiserat quod per eum benedicerentur omnes gentes, contra quem facit qui legem reducit
Abbreviated transcription (Latin):
sit explanat dicens. lex po. est. in medio .s. int̾
ꝓromissionem. ⁊ semen. cui fc̃a est ꝓmissio
.i. ut salcem timore cessarent homines cnͣs¬
gredr ut qũi idem fac̃ent uoluntate. Data
est gͦ ut ppłm dei erudiret sub tumore dei ut
dignus fieret accipere promissionem que ẽ¬
uitib fid̾ens acciperet p̃cepta in quib defiti¬
eus. ⁊ factus p̃uaricator liberatorem salua¬
corem q requireret Daca est ergo lex ut su¬
ꝑborum cenux quos facet transgredi. humi¬
liaretur ut medicus optarctur qui sibi tm̃
tribuebant ⁊ uoluntati sue tiũ artogabãt
ut liberum arbitͥum sibi putareut suffic̃e
ad iusticiam dicentes. S deest qui imple¬
at. s deest qui iubeat. data est ergo lex ad
damandam eornm suꝑbiam. corumq pro¬
dendam infirmnitatem. data ẽ ⁊̃ dutis ĩ tla¬
gellum. data est ⁊̃ i signum fucuroꝵ ut
fucura figuris attestarẽtur. ecce hs̃ .iiiiͦ. da¬
re legis causas br̃ distinctas que in epła

Expanded text:
sit explanat, dicens: Lex posita est in medio, scilicet inter promissionem et semen cui facta est promissio, id  ut saltem timore cessarent homines transgredi, et quandoque idem facerent voluntate. Data est ergo ut populum Dei erudiret sub timore Dei, ut dignus fieret excipere promissionem quae eviribus fidens acciperet praecepta, in quibus deficiens et factus praevaricator, liberatorem salvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam eorum superbiam illorumque prodendam infirmitatem. Data est etiam duris in flagellum, data est etiam in signum futurorum, ut futura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis causas breviter distinctas, quae in Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
medius int̾ uos ⁊ illam. uñ erum meduis
er̃ si utramq non hu̾ic : qr nisi calem ded̾is
uit̃ deum ⁊ homine quiita sit medins. ũ
deus sit pp̃ diuinitatis ⁊ homo pp̃ humani¬
tatis naturam. quomodo humana roconci¬
lientur diumis non ostendis. Nam ipse ue¬
mens prius in se ip̃o humana dumus so¬
una cadem q ꝑsona deinde omues fideles
patri reconciliamt deo. dum sanati sunt
ab impietate suꝑbie quicuin humilita¬
tatem xĩi credendo dilexenint ⁊ diligen¬

Expanded text:
 nos et illam: unde enim medius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum et homines, qui ita sit medius ut Deus sit propter divinitatis, et homo propter humanitatis naturam, quomodo humana reconcilientur divinis, non ostendis. Nam ipse veniens, prius in seipso humana divinis souna eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligen
Abbreviated transcription (Latin):
s pp apera iegis ubi non ẽ satus sanari
uolentes ꝙ q̃rebant inueiire nequibãt.
dand̾ gͥ consid̾ans homo neminẽ ꝑ legẽ
iusti fĩcari .e. ꝑ duitutuos clamore fati¬
gatus ⁊ desꝑalis rarsum loqui cessauit.¬
⁊ sub secudim scd̃m silentiũ. cunc gͥ oĩ¬
potens semio prĩs a tegalib sedib uenit

Expanded text:
sed opera legis, ubi non est salus sanari sed opera legis, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neminem per legem justificari, quasi per diuturnos clamores fatigatus, et desperans rursum loqui cessavit, subsecutum est secundum silentium. Tunc igitur omnipotens Sermo Patris a regalibus sedibus
Abbreviated transcription (Latin):
uatum qui incid̾at in latrones appropiau̾
atq uulnera euis alliganit. q̃m sacertos
Uerus ⁊ sacerdocium q lex neminem
ad ꝑfectum dux̃. hic est ⁊̃ helysens ille
qui misit baculum ad suscitand̾ filũ
lunamitis. ꝑ q̃m cum ille nou surg̃et cã¬
dem seuit ile heliseus ⁊ contraxit se. atq
coaptauit pño mortuo ⁊ surcexit. mortu¬
us. hic ⁊̃ est angelus ille in cuins descen¬
su mouebatur aqua. ⁊ sanabatur unus.
hic est oĩpotens senno qui a regalibus
ledibus ueuit. dumi medium sulentium de¬
u̾ent omina. primũ silentium fuit añ le¬
gem. Scd̾m sub lege. ẽeitium er̃ in głia.
prum̃ fuit iguorantia iaugnoris. Sed̾ m des¬
peratõ curatõnis. c̾cium adeptõ sam tatis
aũ legem nani homo morbum siuu¬
ũ agnoscebat. iõ silebat. nee querebat
remediũ ut aũt lex sub intrauit ⁊ osten¬
dit languidis uulũa sua mox inꝑtum ẽ
silentui. ⁊ ceꝑunt egn posce̾ remedium

Expanded text:
neratum qui inciderat in latrones appropinquavit, neratum qui inciderat in latrones appropinquavit, atque vulnera ejus alligavit, quem sacerdos vetus et sacerdotium, quia lex neminem ad perfectum duxit. Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Sunamitis, per quem cum ille resurgeret, tandem venit ipse Eliseus, et contraxit se atque coaptavit puero mortuo, et resurrexit mortuus. Hic etiam est angelus ille in cujus descensu movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic est omnipotens sermo qui a regalibus sedibus venit, dum medium silentium tenerent omnia. Primum silentium fuit ante legem, secundum sub lege, tertium erit in gloria. Primum fuit ignorantia languoris, secundum desperatio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium;
Abbreviated transcription (Latin):
let probaretͭ᷑ ͥ aduentum suꝑfluum in¬
dicaret. Ne gͣ detrahendi. uł murinurandi
occ̃oem htet teliqunit eum deus prius in lib̾¬
tate arbitrũ in loge naturali ut sic bires
sue nature cognosceret qui cum teficeret
indens sibi libenm arbitrim ñ sufficere
ad iusticiam. nec sic se humuliauit ad
poscendam gr̃am. s suꝑle legem scͥptam le¬
gi nature adumetan: sibi sufficere pucãs
clamabat non deest qui impleat. s deest
qui uibeat. ut gͥ ⁊ de ip̃a conninc̃ẽtur añ qr
silium mitt̃et legem dedit que pec̃ci mor¬
bum decexit non consumpsit. Qua data
ĩualuit inorb ⁊ aucta est infirmitas. ñ
legis. s nature uitio ⁊ diaboli instantia.
ut ita cognita utiusq legis in susficien¬
cia. ⁊ sua infirmicate elamaret ad medi¬
c̃. ⁊ quereret gr̃e auxilium. ⁊ ita factũ
Muiciplicatis enum ĩ firmitatib postea
acceleraũnt ad medicum qui beniens
in forma serui sanauit uulsia hoĩs lan¬
guidi. hic est samaritanus ille qui ad uł¬

Expanded text:
et probaret, Christi adventum superfluum judicaret. Ne igitur detrahendi vel murmurandi occasionem haberet, reliquit eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ubi cum deficeret videns sibi liberum arbitrium non sufficere ad justitiam, nec tamen sic se humiliavit ad poscendam gratiam, sed superbe legem scriptam legi naturae adjunctam sibi sufficere putans clamabat: non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Ut igitur et de ipsa convinceretur, antequam Filium mitteret, legem dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidi. Hic est Samaritanus ille qui ad vul
Abbreviated transcription (Latin):
annosa promissio¬
go lex iustificat non
est iustificatus abra
ham qui mulcum añ
ꝑib iustifican hõi¬
nos cogit incelligẽ
onines antiquos qͥ
iustificati sunt ex
ipsa fide instificatos
esse. gͦ lex non facit
mat lex pmissionẽ.

Expanded text:
annos, a promissiogo lex justificat, non est justificatus, Abraham, qui multum anteperibus justificari hominos cogit intelligere omnes antiquos qui justificati sunt ex ipsa fide justificatos esse. Ergo lex non facit mat lex promissionem,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẜ ꝙ homo mediator est iu deo contͣ¬
num p̃dicare inderetur qr ipse homo iuxtã
quod deus est cumpre unnus ÷ deus pr̃ cinu
⁊ filius unus est deus. Ueu̾s enim nature
norũ est ⁊ pocestatis. qułi i pr̃e ⁊ t̾dio indi¬
uiduam iau̾e tõ cocet. uł alicer dicipot᷑

Expanded text:
quod homo Mediator est, uni Deo contrarium praedicare videretur, quia ipse homo juxta quod Deus est: cum Pater unus est Deus, Pater enim et Filius unus est Deus. Deus enim naturae nomen est, et potestatis, quam in Patre et Filio individuam manere ratio docet.
Abbreviated transcription (Latin):
luis. aliqũ .s .s. aligũ sñ ulla distinctõne
ꝑsone deus ꝑ illos figurabatur. ⁊ noca ꝙ
tion ait data. s ordinata.& ordinabĩlicer
data .s. uit̃ cempus naturalis legis de qͣ
conuicti sunt ꝙ inuare non pocerat ⁊
factum ÷ ut post haminis casim ulico
lex non darecur uł dei filuis inicc̃etur
Nisi eium homĩs suꝑbia ꝑnus iutes suas
exꝑitetur sui arbitiuł libetati iusfitientiã
arrogaret ⁊ legem suꝑflue datam ⁊ dei
filuu fiustrã u̾enisse iudicareꝑ Itera ni¬

Expanded text:
us. Aliquando sine ulla distinctione personae, Deus per illos figurabatur. Et nota quod non ait data, sed, ordinata: quasi ordinabiliter data inter tempus naturalis legis de qua convicti sunt quod juvare non potuit et factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicare
Abbreviated transcription (Latin):
eam enudeus inno¬
ceutiam probat. qͣ
hamo ũ metu pene
sit ĩnocens. s amore
iusticie. uam qui gi¬
more ũ peccat qmuiꝰ
non noceat alii sibi

Expanded text:
Eam Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae: nam qui timore non peccat, quamvis non noceat aliis, sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ad iracundiam. alia
cipit pres ẽẽ silus ne
coartati ab illis. de¬
linqnͣt in illoꝰ ⁊ de¬
um offendant. Ira e¬
ium uconsiderata
res est. ita ut aliqũ
nec sibi parrat. quu
rascitur ⁊ uas ser .a.¬

Expanded text:
ad iracundiam, alia cipit patres filiis, ne coarctati ab illis delinquant in illos, et Deum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcat qui irascitur. Et vos, ser
Abbreviated transcription (Latin):
mine transit ad
singuiaria precep¬
ta monens diuer¬
sos seꝑatimat ĩ iui¬
cem sibi seruant.
non solum õbedi¬
endo ut mulieres
uitis. ⁊ filii ꝑentib
⁊̃ consulendo ut
iuri mulienbus.
patres faliis. dñi
serius ħ ẽ enĩ pax
domestica. ⁊ cohĩ¬
cantium orduiata
a deo concordia et
qui excellunt tõe.
excellant domma¬
tione. hane cõcor¬
diam docet dicens
deusmandaiit ⁊ ħ
ui domino. ñ contͣ

Expanded text:
nc transit ad singularia praecepta monens diversos separatim, ut invicem sibi serviant, non solum obediendo ut mulieres viris, et filii parentibus, etiam consulendo ut viri mulieribus, patres filiis, Domini servis. Haec est pax domestica, et cohabitantium ordinata a Deo concordia, et qui excellunt ratione, excellant dominatione. Hanc concordiam docet dicens:Deus mandavit, et hoc in Domino, non contra
Abbreviated transcription (Latin):
si es. facti in bapdismo. azimi .i. a cormp¬
cõne pegcipim. C onsꝑsio enimi est fanna
ꝑ aqͣui gͣlutinatam. sñ fermento. idemẽ
⁊asnia. uulc ergo apłs ut isti sint .no. c
.i. mundi. sũ cormpt̾one. zuna enini g̾ce
latiue dr̃ ferm̃itum. Et enim. e iõ puri

Expanded text:
i in baptismo azymi, id est a corruptione peccati puri. Conspersio enim est farina per aquam glutinata, sine fermento: idem est et azyma. Vult ergo Apostolus ut isti sint nova coest mundi, sine corruptione. Zyma enim graece, latine dicitur fermentum. Etenim quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eum face non debuisse diuine sententie
nistus exitus iudicauit. gͦ alio quodam mͦ
⁊̃ ipise deceptus ẽ. In exꝑtus enim diuine seĩui¬
catis in eo fatli potuit ut ueniale c̃d̾et ẽẽ
ꝯmissum. s dolo illo serpentino quo muli¬
er seducta est nuslo moto illum arbitror

Expanded text:
quod eum facere non debuisse divinae sententiae quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quodammodo etiam ipse deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
uanieacorem apħ dicat in similitudineni
p̃nancatioris ade seductum tñ negat auĩ ⁊
int̃togatus non ait. mulier seduxit me . ce¬
dit mͣ . ⁊ ꝯmedi. Mulierũo ait. seipens sedĩ
me. hanc antem seditionem pprie appellau¬
apłs ꝑ qmͣ id ꝙ suadebatur cum falsum ẽẽt
gere prohibm̃t ꝙ sciebat eos si tecigissent
sicut deos futuros tanquͣ eis durintatẽ in¬
uide̾c qui eos homines fecerat. s eos ĩ si ur̃
laucatorem latere non pocerat. sollicitau
aliqͣ exꝑiendu cupidicas c̃ nuilietem ind̾ec
accepta illa esca non esse morituram:. uõ
tũ eum arbicror si iam spũali mente pre¬
gitanit ꝑ osteim᷑ enĩ mulier seducta man¬
ducant ei q tedit ut simł ed̾ent noluit eã
concustate qmͣ c̾debat aĩ suo solatio contal¬
bescete. ⁊ a se alienatam oio it̃ite. ñ quidẽ
caman uictus concupiscentia qmͣ non dumi
senserat. s amicali quadam bemuo lentia qͣ
płm fit ut offendatur deus ne offendat᷑ amic̾

Expanded text:
aricatorem Apostolus dicat in similitudinem praevaricationis Adae, seductum tamen negat. Unde et interrogatus non ait: mulier seduxit me, sed dedit mihi et comedi . Mulier vero ait: serpens seduxit me . Hanc autem seductionem proprie appellaa id quod suadebatur, cum falsum esset,gere prohibuerit, quod sciebat eos, si tetigissent, velut deos futuros, tanquam eis divinitatem invideret qui eos homines fecerat. Sed, etiamsi viruscrutatorem latere non poterat, sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem viderat accepta illa esca non esse mortuam: non tamen eum arbitror, si spirituali mente praegitavit. Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire. Non quidem carnali victus concupiscentia quam nondum senserat, sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus, ne offendatur amicus:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fecit ce sũ de: nou ce iuslificat sũ te. fecit
iusticia ura sit ex fide quid gͦ opus est lege:
ita existere non ht̃ uisi in fide. deĩ subdit
ꝯm̃ dacionem fidei ꝑ multa. que facit. facit
enim ⁊ in alia uita cognoscere dm̃ ꝑ fecte.

Expanded text:
it te sine te, non te justificat sine te. Fecit justitia vera sit ex fide, quid ergo opus est lege? 184 ita existere non habet nisi in fide. Deinde subdit commendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
brum in illo capite¬
.i. sim m̾brum illius
ei cantate copłatus.
ꝙ alit̾ uequit fi̾. insi
ula estimem. ut ster

Expanded text:
brum in illo capiteim membrum illius ei charitate copulatus: aliter nequit fieri, nisi illa existiment ut ster
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝙ in illa per sum. ⁊ si ita est de me. quid de
alus: ħ dicit de se ne illi quos in hac epła lau¬
dat. ⁊ in quorum fide ⁊ deuocõne se gandere
testatur: ut homnes. iufl acõne extollantur
s laborent addere. ut ip̃e facit qui cautus ẽ
Si erum ipse qui canta p̾ditus dignitate ad¬
huc deesse sibi ad ꝑfectõem confitecur. qnͣto
mag̃ ẽ elaborandłim sibĩ esse intelligere de¬
bens ut iustifica cõnum m̃ita ac ꝑfcõis metã
cu pto fec̃it dicat. susficit nͥ. Qui enuim ħ
dixit. hesit u uia aũ finem. q̃m cuirens intu¬
ebacur apłs. ⁊ de sua imꝑfoctione conficebat᷑
aliud in se incueus. aliud alibi quereus. ꝑ

Expanded text:
ctus sim, et si ita est de me, quid de aliis? Hoc dicit de se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. Si enim ipse qui tanta praeditus est dignitate adhuc deesse sibi ad perfectionem confitetur, quanto magis hi elaborandum esse sibi intelligere debent, ut justificationprofecerit, dicat: Sufficit mihi. Qui enim hoc dixit, haesit in via ante finem, quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens. P