comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iiusta inpunitate dimissos. quã iusta ultione pu¬
nitoss cui sententiȩ consequens ẽ. ut tũ demum
grauiorib suppliciis urgeant᷑. cũ impuniti ẽẽ
c̃reduntur. Ium ego. Cũ tuas in quã rationes con¬
sidero: nichil dici ueriꝰ puto. At si adhominũ
iudicia reuertar.: qͥs ille ẽ cuihec ñ credenda
modo. s saltim audienda uideantur: Ita est
inquitilla. Nequeunt enĩ oculos tenebris assue¬
tos. ad lucẽ ꝑspicue ueritatis attollere. similesq
auib st̃ quarũ intuitũ nox illuminat. diescecat:
Dũ enĩ non rerũ ordinẽ s suos intuentur affectuis.
uel licentiã uł impunitatẽ scelerũ putãt esse
felicem. Uide autẽ qͥd ȩt̾na lȩx sanciat: melioribꝰ
animũ conform aueris: nichil opus est iudice
prȩmiũ deferente. Iute ipse ercellentiorib ad¬
didisti dtudiũ ad peiora deflexeris: extra nequȩ¬
sieris
ultorẽ. tute ipse indet̾iora trusisti ueluti si uicib

Expanded text:
iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione puiniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus suppliciis urgeantur, cum impuniti esse creduntur. Tum ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto. At si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? Ita est, inquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae ueritatis attollere, similesque auibus sunt quarum intuitum nox inluminat dies caecat. Dum enim non rerum ordinem, sed suos intuentur affectus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sauciat. Melioribus animum conformaueris, nihil opus est iudice praemium deferente tu te ipse excellentioribus addidisti. Studium ad peiora deflexeris, extra ne quaesieris ultorem. Tu te ipse in deteriora trusisti, ueluti si uicibus
Abbreviated transcription (Latin):
impunitos uero elabi iniqͥuũ ee manifestum est.
quis id neget: S ne illud qͥdem ait qͥsquã negabit
bonũ esse omne qđ iustũ est. Contraq qđ iniustũ
est maluĩ siquet eẽ. Tũ ego respondi. Ista quidem
consequentia st̃ eis: quȩ paulo ante conclusa st̃.
S quȩso inquã te: nullane animarũ supplicia
post defunctum morte corpꝰ relinqͥse et magna
qͥdẽ inqͥt quorũ alia pęnali acerbitate: alia uͦ
purgatoria clem̃tia exerceri puto. s nc̃ de his
disserere consiliũ ñ est. Id uero actenus egimus :
ut quȩ in dignissima tibi uidebat᷑. malorũ potestas :
eã nullã esse cognosceres. Quosq impunitos quere¬
bare. uideres nunquã imꝓbitatis suȩ carere supplici¬
isis icentiã quã cito finiri p̃cabaris. nec longã esse
disceres. Infelicioremq fore si diut᷑nior: infelicissi¬
mã uero si eet ȩt̾na. Post hȩc miseriores eẽ impbos

Expanded text:
impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est, contraque, quod iniustum est, malum. — Liquere respondi. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis, quae paulo ante conclusa sunt; sed quaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? — Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbitate, alia vero purgatoria clementia exerceri puto, sed nunc de his disserere consilium non est. Id vero hactenus egimus, ut, quae indignissima tibi \' videbatur malorum potestas, eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare, videres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam, quam cito finiri precabaris, nec longam esse disceres infelicioremqmam uero, si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror impunitos. tam & sinulla ratio correc¬
tionis: nullus respectꝰ habeat᷑ exempli. It quis
erit inquã prȩter hos alius modus: Et illa.
bonos inqͥt ee felices. malos uͦ miseros ñne c̃cessimꝰ:
Ita ẽ inquã. Si gͥ inqͥt miseriȩ cuiuspiã boni ali¬
qͥd addat᷑: non ne felicior est eo ciuꝰ pura acsoli¬
taria sine cuiꝰꝗ boni amixtione miseria est :
Sic inquã uidegur. Quod si eidẽ misero qͥ cunctis
careat bonis. p̃ter ea quib miser ẽ: malũ aliud
fuerit annerũ. ñ ne multo infelicior eo cen¬
sendus e cuuis infortuniũ boni participatioẽ
niunt᷑ ꝙ bomaliqͥd annerũ: pęnã ipsã scilicet
quȩ ratione iusticiȩ bona est. idemq cũ sup¬
plicio carent: in est eis aliqͥd ulteriꝰ mali ipsa
impunitas. quã iniqͥtatis merito malũ ẽe con¬
fessuses. Negare ñ possũ. Multo gͥ infeliciores
imꝓbi sunt iniusta impunitate donati: quã
ustaultione puniti.S puniri imꝓbos iustũ.

Expanded text:
arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? Ita est, inquam. Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria sine cuiusquam boni ad-mixtione miseria est? Sic, inquam, uidetur. Quid si eidem misero qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus miser est malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium boni participatione ni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ quidem sui. satis efficax inuenitur. Quod si hoc
regnorũ potestas beatitudinis auctor est: ñne si qua
parte defuerit. felicitatẽ minuat: miseriã importet :
S quãus late humana tendãtur imꝑia: plures ne¬
cesse est gentes relinqͥ. qͥb regũ quisq imꝑet. Qua
uͦ parte beatos faciens desinit potestas. hac ĩpotẽtia
sub intrat quȩ miseros facit. Hoc igit᷑ modo maiorẽ
regibꝰ in esse necesse ẽ miseriȩ portionẽ. Ex ꝑtus
sortis suȩ ꝑiculorũ tirannꝰ. regni metus. pendentis

Expanded text:
tionem quidem sui satis efficax inuenitur! Quod si haec regnorum potestas beatitudinis auctor est, nonne si qua parte defuerit, felicitatem minuat, miseriam inportet? Sed quamuis late humana tendantur imperia, plures necesse est gentes relinqui quibus regum quisque non imperet. Qua uero parte beatos faciens desinit potestas, hac inpotentia subintrat quae miseros facit; hoc igitur modo maiorem regibus inesse necesse est miseriae portionem. Expertus sortis suae periculorum tyrannus regni metus pendentis
Abbreviated transcription (Latin):
ec spes aliqͥd nec extimescas: Exarmaueris impotentis irã.
At qͥsqͥs trepidus pauet: uł optat. Qͣdñ sit stabił suiq uiris.

Expanded text:
ec speres aliquid nec extimescas, exarmaueris impotentis iram; at quisquis trepidus pauet uel optat, quod non sit stabilis suique iuris
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ diuina simplicitas gerenda disposuit. mo¬
bilem nͣerũ atq ordinẽ temporalẽ. Quo fit
ut omiã quȩ fato sub st̃ ꝓuidentiae quoq sub¬
iecta sint. cui ipsũ etiã subiacet fatum. Quȩdã
uero quȩ sub ꝓuidentia locãta st̃ fati seriem¬
suꝑe̾nt. Ca uero sunt quȩ pͥmȩ ꝓpͥnqua diuini¬
tati stabilit᷑ fixa: fatalis ordinem mobilitatis
excedunt. Nã utorbiũ circa eundem cardinẽ

Expanded text:
quae diuina simplicitas gerenda disposuit mobilem esse nexum atque ordinem temporalem. Quo fit, ut omnia quae fato subsunt, prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata ssuperent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardine
Abbreviated transcription (Latin):
fraudib gaudet. uulpeculis erequet᷑. lre intẽpans
fremit: leonis animũ gestare credatur. Pauidus
ac fugax ñ metuenda formidat. ceruisimili& hãe
Segnis ac stupidus torpet. asinũ uiuit. leuis atq
in constans studia ꝑmutat. nichil aͣuib differt.
toedis immundisq libidinib immergit᷑. sordidȩ
suis uoluptate detinetur. ltafit. ut qͥ pbitate

Expanded text:
fraudibus gaudet: uulpeculis exaequetur. Irae intemperans fremit: leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat: ceruis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpet: asinum uiuit. Leuis atque inconstans studia permutat: nihil auibus differt. Foedis immundisque libidinibus immergitur: sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate
Abbreviated transcription (Latin):
mana disꝑtit. Et dũ rei quȩ par tͥ caret. partẽ
conatur adipisci. nec portionẽ. que nulla ẽ nec
ipsã quã minime affectat assequit᷑. Quonam
inquã modo: Quidiuitias inquit petit penuriȩ
fu̾ga: de potentia nichil laborat. uilis obscurqͦ
ẽe mauult. Multas etiã sibi naturales quoq sub¬
trahit uoluptates. ne pecuniã quã parauit
amittat.S hoc modo sufficientia quidẽ cen¬
tingit ei. quẽ ualentia deserit: quẽ molestia
pungit. quẽ uilitas abicit: quẽ recondit ob

Expanded text:
mana dispertit, et, dum rei, quae partibus caret, partem conatur adipisci, nec portionem, 25 quae nulla est, nec ipsam, quam minime affectat, assequitur. Quonam, inquam, modo? – Qui diuitias, inquit, petit penuriae fuga, de potentia nihil laborat, uilis obscurusque esse mauult, multas etiam sibi naturales quoque subtrahit uoluptates, ne pecuniam quam parauit amittat. Sed hoc modo ne sufficientia quidem contingit ei quem ualentia deserit, quem molestia pungit, quem uilitas abicit, quem recondit ob
Abbreviated transcription (Latin):
bimus. Et cuiꝰ unquã facinoris manifesta confessio
ita iudices habuit inseueritate ccordes. ut non aliqͦs

Expanded text:
bimus. Et cuius umquam facinoris manifesta confessio ita iudices habuit in seueritate concordes ut non aliq
Abbreviated transcription (Latin):
am cantum illa finiuerat: cũ me audiendi auidum
rat. Itaq paulo post o inquã sũmũ lassorũ solam̃
ãmorũ. quantũ me uel sente̾ntiarũ pondere uł ca¬
nendi etiam iocunditate refouisti:. Ad eo ut iã me

Expanded text:
am cantum illa finiuerat, cum me audiendi auidum rat. Itaque paulo post: O, inquam, summum lassorum solamen animorum, quam tu me uel sententiarum pondere uel canendi etiam iucunditate refouisti, adeo ut iam me
Abbreviated transcription (Latin):
potest intueri. Tum ego. Fac obsecro. & quȩ illa
uera sit sine cunctatione demonstra. Faciã inqͥt illa
tui causa libent. S quȩ tͥ causa notior est ͤ pͣrius de-¬
signare uerb̃̾ atq informare conabor. ut ea ꝑspecta
cũ inc̾trariã partẽ flexeris oculostuerȩ specim̃ beati¬
tudinis possis agnoscere:

Expanded text:
potest intueri. Tum ego: Fac obsecro et quae illa uera sit, sine cunctatione demonstra. Faciam, inquit illa, tui causa libenter. Sed quae tibi causa notior est, eam prius designare uerbis atque informare conabor ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos, uerae beatitudinis speciem possis agnoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
si se nosse desierit. Nam cȩteris animantibus sese ig¬
norare naturẽ est: hominib uitio uenit. Quam uͦ

Expanded text:
si se nosse desierit; nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est, hominibus uitio uenit. Quam u
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ : Neq enĩ qđ ante oculos sitũ est suffecerit in tueri.
rerũ exitus prudentia metit᷑: Eademq in alterutro mu

Expanded text:
dicium? Neque enim, quod ante oculos situm est, suffecerit intueri; rerum exitus prudentia metitur eademque in alterutro mu
Abbreviated transcription (Latin):
lȩsũ adhuc inuiolatũq seruatur: poterisne meliora
quȩq retinens de infortunio iure causari: Atqui
uiget incolumis illud p̾tiosissimũ generis humani

Expanded text:
esum adhuc inuiolatumque seruatur, poterisne meliora quaeque retinens de infortunio iure causari? Atqui uiget incolumis illud pretiosissimum generis humani
Abbreviated transcription (Latin):
Pretereo. libet enĩ preterire cõmunia.Sũptas in ado¬
lescentia. negatas senibus. dignitates. Ad singularem
felicitatis tuȩ cumulũ uenire delectat. Siqͥs rerum
mortaliũ fructus ullũ beatitudinis pondus habet:
poteritne illius memoria lucis quanta libet ingru¬
entiũ malorũ mole deleri: Cũ duos pariter consules
liberos tuos domo ꝓuehi subfrequentia patrũ sub
pleb̾ a lacritate uidisti: Cũ eisdem incuria currules
insidentib. tu regiȩ laudis orator. ingeni głam fa

Expanded text:
Praetereo — libet enim praeterire communia - to sumptas in aduPraetereo — libet enim praeterire communia - to sumptas in adulescentia negatas senibus dignitates: ad singularem felicitatis tuae cumulum venire delectat. Si quis rerum mortalium fructus ullum beatitudinis pondus . habet, poteritne illius memoria lucis quantalibet ingruen. tium malorum mole deleri, cum duos pariter consules liberos\'tuos domo provehi sub frequentia patrum, sub plebis alacritate vidisti, cum eisdem in curia curules insidentibus, tu regiae laudis orator ingenii gloriam fa
Abbreviated transcription (Latin):
iacere didicisti: Qd si uberiꝰ de bonoꝵ parte sũpsisti: Qd si at
ñ tota discesi: Quid si hȩc ipsa mei mutabilitas iusta tibi
causa est sꝑandi meliora: Tam̃ ne animo contabes
s miseris malorũ altior sensus ẽ. Itaq cũ hȩc auribus
insonare desierint. insitus animũ meror prae grauat.
Et illa. lta est inquit. Hȩc enĩ nondũ morbi tui remedia
s ad huc contumace̾s aduersũ curationẽ doloris fom̃¬
ta quȩdam sunt. Nam quȩ imꝓfundũ sese ea penetrent
cũ tempestiuũ fuerit ad mouebo: ueruntamen nete
existimari miserũ uelis. annumerũ modũq tuȩ feli¬
citatis oblituses: Iaceo qđ desolatũ parente sũmorũ
te uirorũ cura suscepit. delectusq in affinitatẽ pͥnci¬
pum ciuitatis: qđ pretiosissimũ ꝓpinqͥtatis genus est
prius carusquã proximus ẽẽ ceprsti. Quis non te feli¬
cissimũ cũ tanto splendore socerorũ cũ & coniugis pu¬
dore tum masculȩ quoq prolis oportunitate p̃dicabit᷑:

Expanded text:
iacere didicisti? Quid si uberius de bonorum parte sumpsisti, quid si a te non tota discessi, quid si haec ipsa mei mutabilitas iusta tibi causa est sperandi meliora, tamenne animo contabesed miseris malorum altior sensus est; itaque cum haec auribus insonare desierint insitus animum maeror praegrauat. – Et illa: Ita est, inquit; haec enim nondum morbi tui remedia, sed adhuc contumacis aduersum curationem doloris fometa quaedam sunt. Nam quae in profundum sese penetrent, cum tempestivum fuerit, ammovebo, verumtamen ne te existimari miserum velis; an numerum modumque tuae felicitatis oblitus es? Taceo, quod desolatum parente summorum te virorum cura suscepit delectusque in affinitatem principum civitatis, quod pretiosissimum propinquitatis genus est. prius carus quam proximus esse coepisti. Quis non te felicissimum cum tanto splendore socerorum, cum coniugis pudore, tum masculae quoque prolis oportunitate praedicavit?
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ dissimile ẽ miraculũ nescienti.cur sanis
corporib his qͥdem dulcia. illis uͦ amara c̃ueniant.
Cur egri etiã quidã lenib. qͥdã uero acribꝰ adiu¬
uantur. At hoc medicus qͥsanitatis ipsius atq egri¬
tudinis modũ tẽꝑamentũq dinoscit. minime
miratur. Quid uͦ aliud animorũ salus uidetur
ẽẽ quã ꝓbitas: Quid egritudo quã uitia: quis
autẽ alius uel seruator bonorũ. uł malorũ de pul¬
sor. quã rector ac medicator mentiũ deus: Qui
cũ ȩxalta ꝓuidentiȩ specula respicit: qͥd unicuq
c̃ueniat agnoscit. & qđ conuenire nouit accomo¬
dat. h ĩc iam fit illud fatalis ordinis insigne mira¬
culũ. cũ absciente geritur. qđ stupeant igno¬
rantes. Nã ut pauca quȩ ratio ualet humana
de diuina ꝓfunditate ꝑstringã. de hoc quẽ tu uis¬
tissimũ. et̾ equi seruantissimũ putas. omiã scien.
di ꝓuidentiȩ diuersũ uidet᷑. & uictricẽ quidẽ

Expanded text:
Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiam quidam lenibus quidam uero acribus adiuuantur. At hoc medicus, qui sanitatis ipsius atque aegritudinis modum temperamentumque dinoscit, minime miratur. Quid uero aliud animorum salus uidetur esse quam probitas, quid aegritudo quam uitia? Quis autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ac medicator mentium deus? Qui cum ex alta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi seruantissimum putas omnia scienti prouidentiae diuersum uidetur. Et uictricem quide
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ cȩpit exordiũ. s ab integris absolutisq
ꝓcedens: in hȩc extrema atq effeta dilabitur.
Quod si uti paulo ante monstrauimꝰ est q̃dẽ
boni fragilis imꝑfecta felicitas ẽe̾ aliquã soli¬
dã ꝑfectãq ñ potest dubitari. firmissime

Expanded text:
rerum coepit exordium, sed ab integris absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quod si, uti paulo ante monstrauimus, est quaedam boni fragilis inperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non potest dubitari. Firmissime
Abbreviated transcription (Latin):
diripiendas in utiles sarcinulas occupant᷑. at nos de¬
suꝑ irridemꝰ uilissima rerũ quȩq rapientes. securi
totiꝰ furiosi tumultus.: eoq uallo muniti: quo gras¬
santi stulticiȩ aspirare fas non sit.
uisqͥs cõposito serenꝰ aeuo. fãtũ subpedib egit suꝑbũ
Fortunãq tuensutrãq rectꝰ Inuictũ potuit tenere uultũ:

Expanded text:
diripiendas inutiles sarcinulas occupantur. At nos desuper irridemus uilissima rerum quaeque rapientes securi totius furiosi tumultus eoque uallo muniti quo grassanti stultitiae aspirare fas non sit. Quisquis composito serenus aeuo fatum sub pedibus egit superbum fortunamque tuens utramque rectus inuictum potuit tenere uultu
Abbreviated transcription (Latin):
nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos
qͥs nͥ stultissimꝰ oderit: Malos uero odisse ratione
caret. Nam si uti corporũ languor ita uitiositas
q̃dã est qͣsi morb animorũ: cũ egros corpore mi¬
nime dignos odio. s potiꝰ miseratione iudicemꝰ.
multo magis ñ insequendis miserandi st̃: quoꝵ
nites omi languore atrocior. urget imꝓbitas.
uio tantos iuuat excitare motus
t propria fatum sollicitare manu:
i mortem petitis propinquat ipsa
ponte sua uolucres ne remoratur ȩquos e ne¬

Expanded text:
nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si, uti corporum languor, ita uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi sed miserandi sunt quorum mentes omni languore atrocior urget improbitas. Quod tantos iuuat excitare motus Et propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsa Sponte sua uolucres nec remoratur equos.
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ non morte solũ uerum etiã dolorib suppliciisq
quęsisse: quonã modo p̾sens facere beatos potest.

Expanded text:
ctum non morte solum, verum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, quonam modo praesens vita facere beatos potest
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est faciant. quos relinqũut. O igitur angu ..¬
stas in opesq diuitias. quas nec habere totas plu¬
rib licet: & adquẽ libet sine cęterorũ pauꝑtate
non ueniunt. An gẽmarũ fulgor oculos trahit:
S siqͥd est in hoc splendore ꝓrȩcipui: geminarũ est abin¬
lux illa ñ hominũ. Quas qͥdẽ mirari homines ue¬
hementer ad miror. Quid ẽ enĩ carens animȩ motu

Expanded text:
cesse est faciant quos relinquunt. O igitur angustas inopesque diuitias, quas nec habere totas pluribus licet et ad quemlibet sine ceterorum paupertate non ueniunt. – An gemmarum fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore praecipui, gemmarum est lux illa, non hominum; quas quidem mirari homines uehementer ammiror. Quid est enim carens animae motu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim quicquã nescius optet :
Aut quis ualeat nescita sequi:
Quo ue inueniat: q̃uis repertam
Queat ignarus noscere formam:
An cum mentem cerneret altam
P ariter summã & singula norat:
N unc membrorum cõndita nube
Non intotum est oblita sui
Summamq tenet singulaꝑdens:
Igitur quiꝰquis uera requirit
Neutro est habitu. nam neq nouit
Nec penitus tamen omnia nescit
Sed quam retinens meminit sũmam
Consulit alte uisa retractans.
Ut seruatis queat oblitas addere partes.
uor illa. uetus inquit. hȩc est de ꝓuidentia
querela:m.q tullio cũ diuinationẽ distribuit
uehementer agitata. tibiq ipsi resdiu ꝓrsus mul¬
tumq quȩsita.S haud quaquã ab ullo urm hac¬
tenus satis diligenter ac firmiter expedita. Quiꝰ
caliginis causa est: qđ humanȩ ratiocinatio¬
nis motus. ad diuinȩ prȩscientiȩ simplicitatẽ
non potest ad moueri. Quȩ si ullo modo co¬
gitari queat: nichil prorsus relinquȩtur
ambigui. Quod ita demũ patefacere atq

Expanded text:
Quis enim quicquam nescius optet? Aut quis ualeat nescita sequi quoue inueniat? Quis reppertam queat ignarus noscere formam? An cum mentem cerneret altam pariter summam et singula norat, nunc membrorum condita nube non in totum est oblita sui summamque tenet singula perdens? Igitur quisquis uera requirit neutro est habitu; nam neque nouit nec penitus tamen omnia nescit, sed quam retinens meminit summam consulit alte uisa retractans, ut seruatis queat oblitas addere partes. – Tum illa: Vetus, inquit, haec est de prouidentia querela M. que Tullio, cum diuinationem distribuit uehementer agitata tibique ipsi res diu prorsus multumque quaesita, sed haudquaquam ab ullo uestrum hactenus satis diligenter ac firmiter expedita. Cuius caliginis causa est quod humanae ratiocinationis motus ad diuinae praescientiae simplicitatem non potest ammoueri; quae si ullo modo cogitari queat, nihil prorsus relinquetur ambigui. Quod ita demum patefacere atque
Abbreviated transcription (Latin):
Sitis ardescit habendi.:¬
Qui trepidus gemens¬
Sese credit egentem
is ionur siꝑse tecũ fortuna loqueret᷑ quid
ꝓfecto cont᷑ra hisceres non haberes. Aut si qͥd

Expanded text:
sitis ardescit habendqui trepidus gemensese credit egentem. His igitur, si pro se tecum Fortuna loqueretur. quid profecto contra hisceres, non haberes; aut. si q
Abbreviated transcription (Latin):
tutior reseruaui. Quib autem deferentib per culsi
sumꝰ. Quorũ basiliꝰ olim regio ministerio depulsus. in

Expanded text:
tutior reseruaui. Quibus autem deferentibus perculsi sumus? Quorum Basilius olim regio ministerio depulsus in
Abbreviated transcription (Latin):
Matris effuso maduit cruore
Corpus & uisu gelidum ꝑerrans
Ora non tinexit lacrimis. sed esse
Censor extincti potuit decoris
Hic tamen sceptro populos regebat
Quos uidet condens radios sub undas

Expanded text:
Matris effuso maduit cruore Corpus et uisu gelidum pererrans Ora non tinxit lacrimis, sed esse Censor extincti potuit decoris. Hic tamen sceptro populos regebat Quos uidet condens radios sub undas
Abbreviated transcription (Latin):
Ille dum graiȩ̨ dare uela classi
Optat. & uentos redimit cͣruore
Exuit patrem. miserumq tristis
Foedauiatȩ iugulum sacerdos

Expanded text:
Ille dum Graiae dare uela classi Optat et uentos redimit cruore, Exuit patrem miserumque tristis Foederat natae iugulum sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
Uar ego. uera in quã commemoras o uirtutum
omnium nutrix: nec inficiari possũ ꝓsꝑitatis meȩ ue¬
locissimũ cursũ. S hoc est quod recolentẽ uehementiꝰ

Expanded text:
um ego: Vera, inquam, commemoras, o uirtutum omnium nutrix, nec infitiari possum prosperitatis meae uelocissimum cursum. Sed hoc est quod recolentem uehementi
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligo multiformes illiꝰ pdigii fucos. & eo usq cũ his
qͦs eludere nititur blandissimã familiaritatẽ. dum
intolerabili dolore confundat. quos insꝑata reliquerit.

Expanded text:
ntelligo multiformes illius prodigii fucos, et eo usque cum iis, quos eludere nititur, 5 blandissimam familiaritatem, dum intolerabili dolore confundat, quos insperata reliquerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ec ubi continuato dolore delatraui. illa uultu placi¬
do nichilq meis questib mota: cũ te inquit mȩstũ¬
lacrimantẽq uidissem: ilico miserũ exulemq cognoui
Sed quã id longinqu ũ exiliũ: nisi tua ꝓdidisset oratio:

Expanded text:
ec ubi continuato dolore delatraui, illa uultu placido nihilque meis questibus mota: Cum te, inquit, maestlacrimantemque uidissem ilico miserum exsulemque cognoui; sed quam id longinquum esset exsilium, nisi tua prodidisset oratio
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc apud exteras nationes. Int̾ eos uero apud qͦs
ortȩ sunt. nũ ꝑpetuo ꝑdurant: Atqui p̃tura magna
olim potestas. nunc in ane nom̃ & senatorii census
grauis sarcina.Siqͥs qͦndã popłi curasset annonam.

Expanded text:
 hoc apud exteras nationes. Inter eos uero apud quos ortae sunt 3 num perpetuo perdurant? Atqui praetura magna olim potestas nunc inane nomen et senatorii census grauis sarcina; si quis populi quondam curasset annonam
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ suꝑbiã prius regiũ deciuitate nom̃ abstule¬
rant. At si qͣndo qđ ꝑrarũ est ꝓbis deferantur. quid

Expanded text:
eandem superbiam prius regium de ciuitate nomen abstulerant. At si quando, quod perrarum est, probis deferantur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tis acie contuetur. In quo illud marime conside¬
randũ est. Nam suꝑior comprehenͣdi uis ample¬
ctitur inferiorem. inferior uero ad suꝑiorem
nullo modo consurgit. Neq enim sensus aliqͥd
extra materiam ualet: uel uniuersales species
imaginatio contuetur. uł ratio cͥapit simplicẽ
form̃am.S intelligentia quasi de suꝑ spectans
concepta forma quȩ subsunt. etiã cuncta diu¬
dicat. Sed eõ modo quo formam ipsam quȩ nul¬
li alii nota esse poterat comprehendit. Nam
& rationis uniuersũ. & iaginationeᷤ figurã.
& materiale sensibile cognoscit. nec ratione
utens. nec imaginatione nec sensib. sed illo
uno ictu mentis formaliter ut ita dicam cun¬
cta ꝓspiciens. Ratio quoq cũ quid uniuersa¬
le. respicit nec imnaginatione nec utens sen
sibus imaginabilia uel sensibilia cõprehendit
Hȩc est enĩ que conceptionis suȩ uniuersale
ita definit. homo est animal bipes. rationale.
Quȩ cum uniuersalis notio sit. tũ imaginabi

Expanded text:
tis acie contuetur. In quo illud maxime considerandum est: nam superior comprehendendi uis amplectitur inferiorem, inferior uero ad superiorem nullo modo consurgit. Neque enim sensus aliquid extra materiam ualet uel uniuersales species imaginatio contuetur uel ratio capit simplicem formam; sed intellegentia quasi desuper spectans concepta forma quae subsunt etiam cuncta diiudicat, sed eo modo quo formam ipsam, quae nulli alii nota esse poterat, comprehendit. Nam et rationis uniuersum et imaginationis figuram et materiale sensibile cognoscit nec ratione utens nec imaginatione nec sensibus, sed illo uno ictu mentis formaliter, ut ita dicam, cuncta prospiciens. Ratio quoque cum quid uniuersale respicit nec imaginatione nec sensibus utens imaginabilia uel sensibilia comprehendit. Haec est enim quae conceptionis suae uniuersale ita definit: homo est animal bipes rationale. Quae cum uniuersalis notio sit, tum imaginabi
Abbreviated transcription (Latin):
uos serpens leo tigris ursus. aper.
D ente petunt: idem se tamen ense petunt:
An distant quia dissidentq mores
I niustas acies & fera bella mouent.
Alternisq uolunt perire telis :
N on est iusta satis sȩuitiȩ ratio:
Uis aptam meritis uicem referrȩ :¬
ilige iure bonos & miseresce malis
ic ego uideo inquã: quęsit uel felicitas
uel miseria in ipsis ꝓborũ. atq imꝓboꝵ
meritis constituta. S in hac ipsa fortuna po¬
pulari. ñ nichił boni maliue in ẽe̾ perpendo.
Neq enĩ sapient ũ qͥsquã exul inops ignomini¬
osusq esse malit potiꝰ quã pollens õpib. ho¬
nore reuerendus. potentia ualidus. in sua per¬
manens urbe florere.Sic enĩ clariꝰ testatiusq
sapientiȩ tͥactat᷑ officiũ. cũ in contingentes

Expanded text:
uos serpens, leo, tigris, ursus, aper dente petunt, idem se tamen ense petunt; an distant quia dissidentque mores, iniustas acies et fera. bella movent alternisque volunt perire telis? Non est iusta satis saevitiae ratio; vis aptam meritis vicem referre: dilige iure bonos et miseresce malis. Hic ego: Video, inquam, quae sit vel felicitas vel miseria in ipsis proborum atque improborum mentis constituta. Sed in hac ipsa fortuna populari non nihil boni mali inesse perpendo; neque enim sapientum quisquam exsul inops ignominiosusque esse malit potius quam pollens opibus, honore reverendus, potentia validus in sua permanens urbe florere. !Sic enim cianus testatiusque sapientiae tractatur officium, cum in contingentes
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens moleste ferre ñ debet. qͦtiens infortunȩ
certam̃ adducitur: Ut uirũ fortẽ ñdecet indig¬
nari quoties increpuit bellicus tumultus.

Expanded text:
sapiens moleste ferre non debet, quotiens in fortunae certamen adducitur, ut uirum fortem non decet indignari, quotiens increpuit bellicus tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
si mutatione tẽporũ splendere desinunt: si genti¬
ũ aestimatione uilescunt. qͥd est qđ inse ex petẽrde
pulchritudinis habeant: ne dũ aliis prestent :¬
uãuis setirio suꝑb ostro
omeret. & niueis lapillis

Expanded text:
si mutatione temporum splendere desinunt, si gentium aestimatione uilescunt, quid est quod in se expetendae pulchritudinis habeant, nedum aliis praestent? Quamuis se Tyrio superbus ostro et niueis lapillis
Abbreviated transcription (Latin):
Quos nothus sicco iuolentus aestu
Torret. ardentes rec uoquens harenas
Celsa num tandem ualuit potestas
Uertere ꝑ raui rabi em neronis.
Heu grauem sortem quotiens iniquus
Additur sȩuo gladius ueueno

Expanded text:
quos Notus sicco uiolentus aestu torret ardentes recoquens harenas. Celsa num tandem ualuit potestas uertere praui rabiem Neronis? Heu grauem sortem, quotiens iniquus additur saeuo gladius ueneno
Abbreviated transcription (Latin):
qͥngentis fere passuũ milib ꝓcul moti. atq inde¬
fensi. obstudiũ ꝓpensius in se natũ morti ꝓseriptioĩq
damnam. Omeritos desimili crimine neminẽ posse
conuinci: cuiꝰ dignitatẽ reatus ipsi etiã qui detulẽre
uiderunt: quã uti alicuiꝰ sceleris admixtione fus

Expanded text:
ngentis fere passuum milibus procul muti atque indefensi ob studium propensius in senatum morti proscriptionique damnamur. O meritos de simili crimine neminem posse conuinci! Cuius dignitatem reatus ipsi etiam qui detulere uiderunt, quam uti alicuius sceleris admixtione fus
Abbreviated transcription (Latin):
ratione regerent᷑. nichil mouebare. Pape autẽ uehe¬
m̃ter admiror: cur intã salubri sententia locatus

Expanded text:
ratione regerentur, nihil movebare. Papae autem vehementer admiror, cur, in tam salubri sententia locatus
Abbreviated transcription (Latin):
si tua forent quȩ amissa conquereris: nullo modo
ꝑdidisses. An ego sola meũ iusȩxercere ꝓ hibeor:
Licet cȩlo ꝓferre lucidos dies. eosdemq tenebrosis
noctib condere. licet anno terrȩ uultũ nunc:
florib frugibusq redimire. nc̃ nimbis frigoribꝰq
confundere. Ius est mari nc̃ strato ȩquore blandi¬
ri: nunc ꝓcellis ac fluctib inhorrescere. Nos ad
constantiam nr̃is morib alienã: in expleta ho¬
minũ cupiditas aligabit: hȩc nr̃a uis est hunc
continuum ludũ ludimus. Rotam uolubili orbe
uersamus. Infima sũmis. sũma infimis mutare
gaudemus. Ascende si placet. s ea lege: neuti cum
ludicri mei ratio poscet descendere in iuriã pu-¬
tes. An tu mores ignorabas meos: Nesciebas
croesum regem lidorũ. cyro paulo ante formi¬
dabilem. mox deinde miserandũ. rogiflammis
traditũ misso cęlitus imbre defensũ: Num te
p̃terit paulũ ꝑsi regis ase capti calamitatibus

Expanded text:
si tua forent quae amissa conquereris, nullo modo si tua forent quae amissa conquereris, nullo modo perdidisses. An ego sola meum ius exercere prohibebor? Licet caelo proferre lucidos dies eosdemque tenebrosis noctibus condere, licet anno terrae uultum nunc floribus frugibusque redimire nunc nimbis frigoribusque confundere, ius est mari nunc strato aequore blandiri nunc procellis ac fluctibus inhorrescere: nos ad constantiam nostris moribus alienam inexpleta hominum cupiditas alligabit? Haec nostra uis est, hunc continuum ludum ludimus: rotam uolubili orbe uersamus, infima summis, summa infimis mutare gaudemus. Ascende si placet, sed ea lege, ne uti cum ludicri mei ratio poscet descendere iniuriam putes. An tu mores ignorabas meos? Nesciebas Croesum regem Lydorum Cyro paulo ante formidabilem mox deinde miserandum rogi flammis traditum misso caelitus imbre defensum? Num te praeterit Paulum Persi regis a se capti calamitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ellem autem pauca tecum fortunȩ ipsius uerbis agita¬
re. Iu igitur an iuspostulet animaduerte. Quidtu
homo ream me cotidiunis agis querelis: Quam tibi
fecimꝰ iniuriam: Quȩ tua tͥ detraximꝰ bona: Quo uis
iudice deopum dignitatũq mecũ possessione con¬
tende. Et si cuiusquã mortaliũ ꝓpͥum quid horum
esse monstraueris: egoiam tua fuisse quȩ repetis
sponte cõncedam. Cum te matris utero natura
ꝓdurit: nudũ rebus om̃ib inopemq suscepi. meis
opibus foui. Et quod te nunc impatientẽ nm̃ facit:
fauore ꝓna indulgentius educaui. Omĩum quȩ mei
iuris sut: affluentia & splendore circundedi. Nunc
mͥ retrahere manũ libet. Habes gratiã uelut usus
alienis. Non habes ius quȩrelȩ. tanquã ꝓrsus tua
ꝑdideris. Quid igitur ingemiscis: n ulla tibi a nobis ẽ.c.e
allata uiolentia. Opes. honores. cȩteraq taliũ: mei
sunt uiris. Dominã famulae cognoscunt. mecum
ueniunt. me abeirte discedunt. Aud acter affirmẽ.

Expanded text:
ellem autem pauca tecum Fortunae ipsius uerbis agitare; tu igitur an ius postulet animaduerte. “Quid tu, homo, ream me cotidianis agis querelis? Quam tibi fecimus iniuriam? Quae tibi tua detraximus bona? Quouis iudice de opum dignitatumque mecum possessione contende, et si cuiusquam mortalium proprium quid horum esse monstraueris ego iam tua fuisse quae repetis sponte concedam. Cum te matris utero natura produxit, nudum rebus omnibus inopemque suscepi, meis opibus foui et, quod te nunc impatientem nostri facit, fauore prona indulgentius educaui, omnium quae mei iuris sunt affluentia et splendore circumdedi. Nunc mihi retrahere manum libet: habes gratiam uelut usus alienis, non habes ius querelae tamquam prorsus tua perdideris. Quid igitur ingemescis? Nulla tibi a nobis est allata uiolentia. Opes, honores ceteraque talium mei sunt iuris. Dominam famulae cognoscunt: mecum ueniunt, me abeunte discedunt. Audacter adfirmem,
Abbreviated transcription (Latin):
meo lenit̾ manũ. & nichil inquit ꝑieli est. lethargũ
patitur. cõmunẽ illusarũ mentiũ morbũ. Suipau¬
lisꝑ oblitus est: recordabit᷑ facile. Siqͥdem nosante
cognouerit. Q uod ut possit: paulisꝑ lumina eius
mortaliũ rerũ nube caligantia tergamus: Hȩc

Expanded text:
meo leniter manum et: Nihil, inquit, pericli est, lethargum patitur, communem illusarum mentium morbum. Sui pr oblitus est; recordabitur facile, si quidem nos ante cognoverit, quod ut possit, paulisper lumina eius mortalium rerum nube caligantia tergamus. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ suũ repetit. S uelut ebrius domũ quo tra¬
mite reuertat᷑ ignorat. Num enĩ uidentur er¬
rare hi qͥ nichilo indigere nitunt᷑: At qui ñ est
aliud qđ ȩque ꝑficere beatitudinẽ possit. quã
copiosus bonorũ omĩũ status. nec alieni egens.
s sibi ipse sufficiens. Nũ uero labunt᷑ hi. qui quod
sit optimũ id etiã reuerentiȩ cultu dignissimũ
putant : Minime. Neq enĩ uile qͥddã contẽpnen¬
dũq est: qđ adipisci omniũ fere mortaliũ labo¬
rat intentio. An inbonis ñ est numeranda poten¬
tia: Quid igitur: num in becilbẽ ac sine uirib
ȩstimandũ ÷: qđ omnib rebꝰ constat ẽẽ p̃stantiꝰ:

Expanded text:
bonum suum repetit, sed uelut ebrius domum quo trabonum suum repetit, sed uelut ebrius domum quo tramite reuertatur ignorat. Num enim uidentur errare hi qui nihilo indigere nituntur? Atqui non est aliud quod aeque perficere beatitudinem possit quam copiosus bonorum omnium status nec alieni egens sed sibi ipse sufficiens. Num uero labuntur hi qui quod sit optimum, id etiam reuerentiae cultu dignissimum putent? Minime. Neque enim uile quiddam contemnendumque est quod adipisci omnium fere mortalium laborat intentio. An in bonis non est numeranda potentia? Quid igitur? Num imbecillum ac sine uiribus aestimandum est, quod omnibus rebus constat esse praestanti
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sanctissimũ quidem genus est ñ infortuna
s in uirtute numeratur. Reliquũ uero uł poten¬
tiae causa. uel delectationis assumitur. Iã uero
corporis bonapmptũ est. ut ad suꝑiora referant᷑.¬
uit Robur en̾̃ĩ magnitudoq uidet᷑ prestare ualentiã.
Pulchritudo atq uelocitas. celebritatẽ. Salubritas:
uoluptatẽ. Iuib omnib solam beatitudinẽ deside¬
rari liquet. Nam ꝗtł qͥsq prȩceteris petit. id sũ mũ
esse bonũ iudicat. S summũ bonũ. beatitudinem
ẽẽ definiuimꝰ. Quare beatũ eẽ iudicat statũ: quẽ
p̃ceteris quisq desiderat: habes igtur ante oculos
ꝓpositã fere formã felicitatis humanȩ. õpes. hono¬
res. potentiã. głam. uoluptates. Quȩ qͥdem sola
considerans epicurus consequent᷑ sibi sũmũ bonũ
uoluptatẽ ẽt̃ constituit. qđ cet̾a omiã iocunditatẽ
animo uideant᷑ afferre.S ad hominũ studiũ reũ¬
tor: quorũ animꝰ & si caligante memoria: tam̃

Expanded text:
 sanctissimum quidem genus est, non in fortuna sed in uirtute numeratur, reliquum uero uel potentiae causa uel delectationis assumitur. Iam uero corporis bona promptum est ut ad superiora referantur. Robur enim magnitudoque uidetur praestare ualentiam, pulchritudo atque uelocitas celebritatem, salubritas uoluptatem; quibus omnibus solam beatitudinem desiderari liquet. Nam quod quisque prae ceteris petit, id summum esse iudicat bonum. Sed summum bonum beatitudinem esse definiuimus; quare beatum esse iudicat statum quem prae ceteris quisque desiderat. Habes igitur ante oculos propositam fere formam felicitatis humanae—opes, honores, potentiam, gloriam, uoluptates. Quae quidem sola considerans Epicurus consequenter sibi summum bonum uoluptatem esse constituit, quod cetera omnia iucunditatem animo uideantur afferre. Sed ad hominum studia reuertor, quorum animus etsi caligante memoria tamen
Abbreviated transcription (Latin):
adepto nichil ulteriꝰ desiderare queat. Quod qͥdẽ
est omniũ sũmũ bonorũ cunctaq intra se bona m¬
continens. Cui si qͥd aͥ foret. sũmũ esse non posset.

Expanded text:
adepto nihil ulterius desiderare queat. Quod quidem est omnium summum bonorum cunctaque intra se bona continens; cui si quid aforet summum esse non posset
Abbreviated transcription (Latin):
Falce rubos filicemq resecat.
Ut noua fruge grauis e ereseat.
Dulcior est apium mage labor
Si malus ora prius sapor edat:
Gratius astra nitent ubi nothus
Desinit imbriferos dare sonos
Lucifer ut tenebras pepulerit

Expanded text:
falce rubos filicemque resecat, ut noua fruge grauis Ceres eat. Dulcior est apium mage labor si malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent ubi Notus desinit imbriferos dare sonos. Lucifer ut tenebras pepulerit
Abbreviated transcription (Latin):
adiciant dignitates: Atqui minꝰ eorũ patebit ĩdigni¬
tas. si nullis honorib inclarescant. Iu quoq num

Expanded text:
adiciant dignitates? Atqui minus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quoque num
Abbreviated transcription (Latin):
Uar ego. Sc̃is inquã ipsa niinimũ nobis ãbitionẽ
mortalium rerũ fuisse dominatã. s materiã ge¬
rendis rebus optauimus. quo ne uirtus tacitõ se¬
nesceret. Et illa. Atqui hoc unũ est qđ prestantes

Expanded text:
um ego: Scis, inquam, ipsa minimum nobis ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam. Sed materiam gerendis rebus optauimus quo ne uirtus tacita consenesceret. Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatẽ minui tuã uel ipsa concesserim. tui desi¬
derio lacrimis ac dolore tabescit. Quid dicã liberos

Expanded text:
felicitatem minui tuam uel ipsa concesserim, tui desiderio lacrimis ac dolore tabescit. Quid dicam liberos
Abbreviated transcription (Latin):
ma. si cũ in exhausta ęt̾nitate cogitetur. ñ parua
s plane nulla esse uideatur. Uos autẽ nisi ad po¬
pulares aures in anesq rumores recte facere ne¬
scitis. & relicta conscientiȩ uirtutisq prestan¬
tia. de alienis premia sermunculis postulatis:
accipe inhuiusmodi arrogantiȩ lȩuitate quã

Expanded text:
ma, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huius modi arrogantiae leuitate qua
Abbreviated transcription (Latin):
te illa de mulcet dũte ut delicias suas fouet munus
qđ nulli unꝗͣ pͥuato cõm̃dauerat abstulistie Uisne igit᷑
cũ fortuna calculũ ponere: Nunc te pͥmũ liuenti oculo
prestrinxit. Si numerũ modũq lȩtorũ tristiũue c̃sides :
ad huc te felicem negare ñ possis. Quod si iccirco te for¬
tunatũ ẽẽ non ȩstimas qm̃ quȩ tc̃ lȩta uidebant᷑ abiert̃:
ñ est qđ te miserũ putes. qm̃ quȩ nẽ credunt᷑ mesta pre¬
tereunt. An tu in hanc uitȩ scenam nc̃ pͥmũ subitus
hospesq uenisti: ullamne humanis reb in esse constan¬
tiã reris. cũ ipsum sepe hominẽ uelox hora dissoluat:
Nã & si rara est fortuitis manendi fides: ultimꝰ tamen
uitȩ dies mors quȩdã fortunȩ est etiã manentis.
Quid igitur referre putas: Iune illã moriendo dese¬
ras. ande illa fugiendo

Expanded text:
te illa demulcet, dum te ut delicias suas fouet. Munus quod nulli umquam priuato commodauerat abstulisti. Visne igitur cum fortuna calculum ponere? Nunc te primum liuenti oculo praestrinxit. Si numerum modumque laetorum tristiumue consideres, adhuc te felicem negare non possis. Quod si idcirco te fortunatum esse non aestimas, quoniam quae tunc laeta uidebantur abierunt, non est quod te miserum putes, quoniam quae nunc creduntur maesta praetereunt. An tu in hanc uitae scaenam nunc primum subitus hospesque uenisti? VI Iamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen uitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas, tune illam moriendo deseras an te illa fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩnã beata sors ẽe potest ignorantiȩ cͣscitate: Si scit:
metuat necesse est ne amittat. qͣuod amitti posse ñ
dubitat᷑. Quare continuus timor ñsinit esse felicem.
an uel si amiserit neglegendũ putat: Sic quoq ꝑͣexile
bonũ est: qd equoanimo ferat᷑ amissum. Et qͣuoniã

Expanded text:
quaenam beata sors esse potest ignorantiae caecitate? Si scit, metuat necesse est, ne amittat quod amitti posse non dubitat; quare continuus timor non sinit esse felicem. An uel si amiserit, neglegendum putat? Sic quoque perexile bonum est quod aequo animo feratur amissum. Et quonia
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidem iustę humilitatis p̃tio inestimabilẽ
uicẽ diuinȩ grãe ꝓmeremur. Qui solus modus
est: quõ cum̃ deo colloqui hommes posse uide¬
antur. illiqͥ in accesse luciprius quoq quam

Expanded text:
Siquidem justae humilitatis pretio inaestimabilem vicem divinae gratiae promeremur: qui solus modus est, quo cum Deo colloqui homines posse videantur, illique inaccessae luci prius quoque quam
Abbreviated transcription (Latin):
scitarũ rerũ. etiã si prescientia futuris rebus
eueniendi necessitatẽ non uideat᷑ inferre.Et enim
si quispiam sedeat: opinionẽ quȩ eũ sedere c̃iectat.
ueram esse necesse est. Atq econuerso rursus. si
de quopiã uera sit opinio quoniã sedet. eũ sedere
necesse ẽ. Inutroq gͥ necessitas in est. in hoc quidẽ
sedendi. at uͦ in altero ueritatis. S non iccirco

Expanded text:
scitarum rerum, etiam si praescientia futuris rebus eueniendi necessitatem non uideatur inferre. Etenim si quispiam sedeat, opinionem quae eum sedere coniectat ueram esse necesse est; atque e conuerso rursus, si de quopiam uera sit opinio quoniam sedet, eum sedere necesse est. In utroque igitur necessitas inest, in hoc quidem sedendi, at uero in altero ueritatis. Sed non idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
cardo quidã circa quẽ uersentur existit.
Extimus uero maiore ambitũ rotatus. qͥnto
apuncti mesia ndi uiduitate discedit: tanto

Expanded text:
cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto
Abbreviated transcription (Latin):
uera est: qm̃ quẽpiam sedere prȩcessit. Ita cum
causa ueritatis exaltera parte ꝓcedat. in est tñ
cõmunis mnutraq necessitas. Similia de ꝓuiden¬
tia futurisq rebus ratiocinaripatet. Nã etiã
si iccirco qm̃ futura sunt ꝓuidentur. ñ uero
ideo qm̃ ꝓuident᷑ eueniunt. nichilominus
tam̃ adeo uel uentura ꝓuideri. uł ꝓuisa neces¬
se est euenire. qd ad ꝑmiendã arbitrii lib̾tatẽ
solum satis est. Iam uero quã prȩ posterum.
est. ut eternȩ pręscientiȩ temporaliũ rerum
euentus causa esse dicatur. Quid est autẽ aliud
arbitrariideo dm̃ futura qm̃ st̃ euentura pro¬
iudere. quã putare quȩ olim acciderunt

Expanded text:
uera est quoniam quempiam sedere praecessit. Ita cum causa ueritatis ex altera parte procedat, inest tamen communis in utraque necessitas Similia de prouidentia futurisque rebus ratiocinari patet. Nam etiam si idcirco quoniam futura sunt, prouidentur, non uero ideo quoniam prouidentur eueniunt, nihilo minus tamen ab deo uel uentura prouideri uel prouisa necesse est euenire,1 quod ad perimendam arbitrii libertatem solum satis est. Iam uero quam praeposterum est ut aeternae praescientiae temporalium rerum euentus causa esse dicatur! Quid est autem aliud arbitrari ideo deum futura quoniam sunt euentura prouidere, quam putare quae olim acciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ampliorib spatus explicat᷑. Si qͥd uero illi se
medio connectat & sociat: insimplicitatem
cogit᷑: diffundiq ac diffluere cessat simili¬
ratione qđ longius apͥma mente discedit. maio

Expanded text:
amplioribus spatiis explicatur, si quid uero illi se medio conectat et societ in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat: similiratione quod longius a prima mente discedit maio
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ cũ deinceps ȩpicureũ uulgus: astoicũ. cȩt̾iq
ꝓsua qͥsq parte raptũ ire molirentur: meq recla¬
mantẽ renitentẽq uelut inpartẽ praede traherent:

Expanded text:
hereditatem cum deinceps Epicureum uulgus ac Stoicum ceterique pro sua quisque parte raptum ire molirentur meque reclamantem renitentemque uelut in partem praedae traherent
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsidiũ debeat implorari: quid nc̃ faciundũ
censes ut illius sũmi boni sedem repꝑire meream᷑:
nuocandũ inquã rerũ omniũ patrẽ. quo p̾ter¬
misso nullũ rite fundatur exordiũ. Recte inqͥt:
Ic simul ita modulata est.
qui ꝑpetua mundum ratione gubernas

Expanded text:
praesidium debeat implorari, quid nunc faciendum censes ut illius summi boni sedem reperire mereamur? – Inuocandum, inquam, rerum omnium patrem, quo praetermisso nullum rite fundatur exordium. – Recte, inquit; ac simul ita modulata est: O qui perpetua mundum ratione gubernas
Abbreviated transcription (Latin):
to qm̃ rationũ iã inte mearũ fomenta descendt̃:
Paulo ualidioribus utendũ puto. Age enim: si iã
caduca & mom̃taria fortunȩ dona non essent. quid

Expanded text:
m rationum iam in te mearum fomenta descendunt, paulo ualidioribus utendum puto. Age enim si iam caduca et momentaria fortunae dona non essent, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis tonet ruinis
Miscens a equora uentus
Tu conditus quieti
Felix robore ualli.
Duces seren̾um acuum
Ridens aetheris iras

Expanded text:
Quamuis tonet ruinis Miscens aequora uentus, Tu conditus quieti Felix robore ualli Duces serenus aeuum Ridens aetheris iras