comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si dicat uir. continere iam uolo. nolõ ã uxor: ñ
continenciam tuam illa debet sĩ forncaria : Si¬
alii mipserit te uiuo: adultã erit. Non uult ꝑ¬
tali lucro deus tale dampnũ compensari. Red¬
dedebitum. ⁊ si non exigis: redele. ꝓscĩficatione
ꝑfecta ds tibi computab̾ si non ꝙ tibi debet᷑ exi¬
debitum redcłe cogeret᷑. ⁊ illi ds imputaret conti¬
nenciam. si non sue s tue concederet infirmita¬
ti. ne in adultĩum caderes. Quisquis gͥ compaci¬
pocius. quia sñ uxore ẽẽ non potuit: qmͣ gandes
quia duxit securus expectat diem notussimũ.
siforte tua conuit hoc tecum susciꝑe. animiuł
carnis infirmitate recusaret. Nam uouenda
corrigenla cemĩtas. quam ꝑsoluenda ꝓmissio.
Non enm deus erigit si quis ex alieno aliꝙͥ uouĩt.
ad tempus ut uacet or̃oi nisi eysemsu. uoluit ꝯiui¬
ge̾ carnali inuicẽ fraudari debito. Idem mãm
ẽẽ: ut nulla eius uota que abtinencie cã uouĩt.
reddant̃ ab ea nisi auctor fu̾it uir ꝑmitẽde Nam

Expanded text:
Si dicat vir: Continere jam volo, nolo jam uxorem, ncontinenalii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exidebitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae concederetur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatipotius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, securus expectat diem novissimum. si forte tua conjux hoc tecum suscipere, animi vel carnis infirmitate, recusaret. Nam vovenda corrigenda temeritas quam persolvenda promissio. Non enim exigit Deus si quis ex alieno aliquid voverit, ad tempus, ut vacent orationi, nisi ex consensu voluit conjugem carnali invicem fraudari debito. Idem, in qesse, ut nulla ejus vota quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir permittendo. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantib resurrectionẽ carnis : ⁊ iõ ñ crecłn¬
tib occ̾rit infirmitas. S quẽ ad mod̾ si statuã
cꝰlibet solubił metalli igne liquescẽt. uł cõtẽret᷑
in puluerẽ. uł confũderet inmassã. ⁊ eã uellet
artifex rursum ex illius matĩa ⁊ ꝗͣtitate reꝑa¬
matie cui m̃bro statue reddẽt᷑. dũ tñ totum
ex quo consticuta fuãt. restituta resumẽt. ita
ds̃ mirabiłr atq meffabiłr artifex. de toto quo
caro nra extitat: eam mirabili cełitate resti¬

Expanded text:
ntibus resurrectionem carnis, et ideo non credentibus, occurrit infirmitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli igne liquesceret, vel contereretur in pulverem, vel confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materia et quantitate repamateriae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et i
Abbreviated transcription (Latin):
lisad̾o creat᷑. Creatur enima dõ innocens. ⁊
sine uicio. ⁊ nũꝗͣ talis ẽ. ad qd̾ dici pot̃. qr
ñ om̃io tał ẽ. qualem eam deus fecit. Os
enim eam bonã fecit. ⁊ bonitatem eisine
corruptione indidit. ⁊ dr᷑ illa naturał bo¬
res bona ñ eẽt̾aĩa. in eamalũ ẽe nequiret.
Cũ ñ possit malũ ẽẽ nisimbono ut post
creata. Sic̃ quis pollutas hñs manus. nõ
talehiũt pomum: quale ego dedi ritan¬
dismanib. Ego enĩ dedi mundum. Ar
lud qͦ non ingcũgrue queri soletu les.

Expanded text:
. Creatur enim a Deo innocens, et sine vitio; et nunquam talis est. Ad quod dici potest, quia non omnino talis est qualem eam Deus fecit. Deus enim bonam eam fecit, et bonitatem ei sine corruptione indidit. Et dicitur illa naturalis bores bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. lud quoque non incongrue quaeri solet,
Abbreviated transcription (Latin):
predictiaug̃i uerba pum ac diligentẽ
lectorem efflagitant. que sicintelligere:
primenda p̃cessisset. non utiq temptõnẽ s
opris pecẽi. ¶alisenĩ fuit ordinis ꝓcessus
diabolus temptendo dixit. Si comed̾itis:
eritis sicut dii. scientes boc ma. quo audito
statĩmenti mulieris subrepsit.elacio q̃dã.
qd̾ diabolus suadebat. ⁊ utiq fecit. Sugges¬
tione gͥ peccauit: qr tempt̾o precessit. exqͣ:
inmente eiꝰ orta estelecio. ꝙ: pecẽm oꝑissecu¬
tum est: ⁊ penapeceati. Que firit¬
Que furit elatio

Expanded text:
rba August. pium ac diligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccati. Talis enim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedamquod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccati. 3. Quae fuit elat
Abbreviated transcription (Latin):
qui emim aliena ut pͥauꝑib tribuat ñ pro
bonoutaunt furatur. non enim bonũẽ
sacrificium dõ offert. utait auctoritas id¬
facit acsifilium in ꝯspectuprĩs uictimet.
uelsacrificium carnis dõ offerat. abhomi¬
nabił nempe do est impioꝵ oblacio. ita ⁊̃
⁊ hominem ꝑadult̾iũ amorte lib̾are ma¬
lum ẽẽ dñt. ⁊ sieñbonum sit hominem
Iõq aug̾ insuꝑiorib dñt temꝑasse sermo¬
nem. cauteq locutum ubiait. ea que con¬
stat ẽe peccã. nullo qiͣ bono fine nulla ue¬
lut bõa intencione facienda. Non enim
simplicit dixit bonosine ⁊ bona intenci¬

Expanded text:
ena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum essacrificium Deo offert, idem facit, ut ait auctoritas, Eccl. 34, ac si filium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dIdeoque Aug. in superioribus dicunt temperasse sermonem cauteque locutum, ubi ait ea quae constat esse peccata, nullo quasi bono fine, nulla velut bona intentione facienda. Non enim simpliciter dixit bono fine et bona intenti
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri utrum qd mulier¬
illa talis elatio ⁊ amorꝓe potesta¬
tis inuiro fũit. sicut in muliere. Ad qd̾
dm̃s qr adam non fuit seductus eomodo
quo mulier. Non enim putauit ẽẽ ue¬
rum qd̾ diabolus suggerebat. In eo tñ fu¬
isse seductum credi potest. qd̾ conmissũ
uenia le putaũt. qd̾ ꝑemptoriumerat.
S nec prior seductus fuit. nec mneo in qͦ
mulier. ut c̾deret dm̃ ill̾ lignũ id̾o tãg̃e
prohibuisse. qm̃ si tangerent fierent sic̃
diĩ. uerumtñ p̃uaricator fuit adam: ut
testatur apl̃. Potuit ergo aliq̃ elatio m̃¬
ti enis inẽẽ illic post tempt̃onem. ex qua
nolure lignum uetitum exꝑiri. c̃muli

Expanded text:
olet quaeri utrum illa talis elatio et amor propriae potestatis in viro fuerit, sicut in muliere. Ad quod dicimus quia Adam non fuit seductus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse verum quod diabolus suggerebat. In eo tamen fuisse seductum credi potest, quod commissum veniale putaverit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ut testatur Apostolus. Poterat enim aliqua elatio menti ejus inesse illico post tentationem, ex qua voluit lignum
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Ꝙ ergo corpus xp̃i panis mutacione in
to ñ augmentat. nec langnis exium conuer¬
sione. eiis uoluntati.⁊ potencie ascribat᷑. Qui
ista sine aligmento. nec t̾n concedunt quidã.
qd̾ sub̾a panis. aliqñ sit caro xp̃i.⁊ sifiat caro
xp̃i. siut forina facta est panis. ⁊ aqua fcã

Expanded text:
potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui illa sine ejus augmento. Nec tamen concedunt quidam quod substantia panis aliquando fit caro Christi, etsi fiat caro Christi: sicut farina facta est panis, et aqua facta
Abbreviated transcription (Latin):
frugib terre acceptum ⁊ p̃te mistica consecra¬
tum suminus. in memoriam dm̃ce passionȩ:
Qcum ꝑmanus hominis ad illam usibilẽ
spẽm perducat᷑. ñ scĩficatu ut sit tam dignũ
sacramentum. insi oꝑante inuisibilit̾ sp̃u dli.

Expanded text:
terrae acceptum, et prece mystica consecratum sumimus in memoriam dominicae passionis. Quod cum per manus hominis ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificatur ut sit tam dignum sacramentum, nisi operante invisibilit
Abbreviated transcription (Latin):
iułꝰ ui. det. Exineffabili potentatu dĩfit. ut
qd̾ possent mali angłi si ꝑmittẽntur. iõ ñ pos¬
sunt: ꝙ ñ periniitunt᷑. Qeq enĩ occͣrit alia rõ
cur non potuerunt facẽre ciniphes qui ranas
serpentesq fecerunt. nisi qr maior aderat dña¬
ip̃iꝰ nat᷑e sue ꝯdicionem fac̾e nuͦm sinantur: ho¬
mini explorare difficile ẽ. ĩ moinpossibłe. No¬
uimus hoĩem posse ambulare.⁊ neq ħ posse.
si ñ ꝑmitat᷑. Uolare aũt ñ posse r̃ si ꝑmittatur.
Sic ⁊ illi angłi quedam possunt facere si ꝑmit

Expanded text:
sic dicit: Ex ineffabili dei potentatu fit, ut quid possent mali angeli, si permitterentur, ideo non possunt, quia non permittuntur. Neque enim occurrit alia racio, cur non potuerint facere scynifes, qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia maior aderat dominaipsius naturae suae conditionem facere non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
dam uisũ ẽ. quib aũs consentire uid̾r. di¬
cens anglos om̃s añ casum hu̾isse corꝑa te¬
nua ⁊ fpũalia. s incasu mutata indec̾ius ma¬
lor corpora ut meis possent pati.

Expanded text:
SDAM VISUM EST. QUIBUS AUGUSTINUS CONSENTIRE VIDETUR, DICENS ANGELOS OMNES ANTE CASUM HABUISSE CORPORA TENUIA ET SPIRITUALIA: SED IN CASU MUTATA IN DETERIUS MALORUM CORPORA, UT IN EIS POSSENT PATI.
Abbreviated transcription (Latin):
mũda sunt. uo. ħ enĩ ꝗͣ late pateant. ñ intłłi¬
gunt. Multa enim sunt genera sunt elemo¬
sinarum. q̃ cum facimus aduiuamur. Nõ
solumquidat esurienti cibũ sicienti potum.
⁊ hunismodi.s ⁊̃ quidat ueniam perenti:
elemosinam dat.⁊ qui emendat uerbere ĩ
quem potestas datur. uel coercet aliqͣ disci¬
plina. uel orat ut ei pec̃c dimiitat᷑. elemosinã
dat. quia miscłiam prestat. Multa enĩ bõa
mitimus. ꝗi nob̃ quisq peccauit. Minus em̃
magnũ est. erga eum ẽe bopiuolum qui nicħ¬
mali tibi fecit. Ilo̾ multo gndiꝰ ẽ ut tuũ ⁊̃ mi
micum cdiligas. ⁊ ei qui tibi malũ uult. ⁊ si po¬
test facit. semꝑbonum uelis. faciasq ꝙ possis.

Expanded text:
munda sunt vobis. Hoc enim quam late pateat non intelligunt. Multa enim sunt genera eleemosynarum: quae cum facimus, adjuvamur. Non solum qui dat esurienti cibum, sitienti potum et hujusmodi, sed etiam qui dat veniam petenti, eleemosynam dat, et quem emendat verbere in quem potestas datur vel coercet aliqua disciplina, vel orat ut ei peccatum dimittatur, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona mittimus quod in nos quis peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum, siali fecit. Illud multo grandius ut tuum etiam inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et, si potest, facit, semper bonum velis, faciasque quod possis.
Abbreviated transcription (Latin):
sapiãni quam genuit: sapiens ẽ pr̃. alioquin:
ñ ip̃a ab illo. s ille ab ipã ẽ. Si enĩ sapĩa qͣ gemi¬
s nec genitricem nec condittẽ patris ullo
t̃ quis qm dixerit sapienciã Quid em̃ ẽ in¬
samus. Eͦ p̃r ip̃a sapia ẽ quasapiens ẽ filius

Expanded text:
it sapiens dicitur Pater; alioquin non ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim Sapientia quam genused nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insanius? Ergo Pater ipsa Sapientia est qua sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Honfrustͣ putari pot̾ abinitio tpĩs dia¬
bolũ cecidisse. nec c̃ scĩs angłis pacatũ aliqͣn
uixisse. ⁊ beatũ. s mor apostatasse. Uñ dñs
stetit. Ut intelligamꝰ qr inu̾itate ñ stecit. ex
arbito ñ ẽẽ flexũ. s inhac quãuis ado putãt

Expanded text:
frustra potest putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse; unde Domistetit; ut intelligamus quia in veritate non stetit ex arbitrio non esse flexum, sed in hac a Deo putant
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ sit malꝰ inuidꝰ idiabolꝰ ñ uoluntate
depͥuatꝰ. His aliis q testimoniis utunt᷑.
qui dict̃ angłos qͥ cecidert̃ cͤatos fuisse ma¬
los ⁊ sine mora corruisse. Sos u̾o qͥ ꝑstitert̃
ꝑfectos ⁊ bo̾s fore c̾atos astruunt auctori¬

Expanded text:
factus sit malus invidus et diabolus, nec voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero qui perstiterunt, perfectos et beatos fuisse creatos astruunt auctori
Abbreviated transcription (Latin):
parloblate incancem missa: corpꝰ xp̃i quod
iam resurrexit monsciat. pars coninesta:
ambulans ad huc suꝑterrã. pars malta¬
ri usq ad finem misse remanens: corpus ia
misticam tenent significatiõe: ita ⁊̃ fra
oo corpus ⁊ sanguinẽ. memores ẽẽ debemꝰ.
S taueat quisq ne indigne ꝑ eipiat
quia indicium manducat. Nõ ẽ pͣanis
iste qui uadit in corpus. s paris uite eter¬
ut cotidie merearis acciꝑe. Ne accedas ĩ¬
digneus. In dignus ẽ. qui alit̾ celebrat mis¬
teriu̾s qm xp̃c tradidit. ł qui hñs mor¬
tale pec̾e: accedit. ẜrgo⁊ si sint pecc̃ã coti
diana: uelnon sĩt mortifera. anteqͣ acce
satutaris ẽ:⁊ non uenenui. Si ita accedis:
spũałr amanducas. Spũalt enim man¬
ducat. qui in nocenciã ad altare portat.¬
ost hec Si illuo fir sacficiũ eñ sepin

Expanded text:
Pars oblata, in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit, monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacmysticam tenent significationem, ita etiam do carnem et sanguinem, memores esse debemus. Sed caveat quisque ne indigne percipiat, quia judt in Corpus, sed panis vite eteret cottidie merearis accipere, ne accedas indignus. Indignus est, qui aliter celebrat misterium, quam Cristus tradidit, vel qui habens mortale peccatum accedit. Hec diana, ut non sint mortifera, antequam accsalutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si illud sit sacrificium, et si
Abbreviated transcription (Latin):
maiora bona. alios ad minora dilexit. alioᷤᷤ
ad meliores usus. alios ad minus bonos. dĩa
enim bona nr̃a: ex eius dilectione nob pro¬
uenunt. Clectoꝵ gͦ alios mag̾ alios minus di¬
lerit. ab et̾no: ⁊ diligit ⁊̃ nunc. quia aliis ma¬
iora ⁊ aliisminora exdilectione sua p̃parauit
bona. aliisq maiora ⁊ aliiminoraboã ꝯft᷑ ĩ tp̃e uñ¬

Expanded text:
majora bona, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis proveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert ex tempo
Abbreviated transcription (Latin):
remittit᷑. Si querit querõ dicti sit. cum dicit᷑
magis uel minus dilig̾e hoc. qm illud ⁊ cũ
dicit᷑ om̃ia diligere dĩns. dilectionẽ di. sicut
pacem exsuꝑare om̃em sensum humanum.
tt ad tante altitudinis intelligenciam hu¬
inquantum oꝑa eius sunt. nec tunc pͥusuł
amplius placuerunt ei. cum fcã sunt. s rañ¬

Expanded text:
ti cum dicitur magis vel minus diligere hoc quam illud, et cum dicitur Deus omnia diligere, dicimus dilectionem Dei sicut pacem exsuperare omnem sensum humanum, ut ad tantae altitudinis intelligentiain quantum opera ejus sunt, nec tunc vel prius vel amplius placuerunt ei cum facta sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
suit. Nd illuis autem custodiam qd ded̾at.
⁊ ad illud merendum qd̾ ꝓmisat natura¬
li rõni inc̾atione anime hominis indite qͣ
poterat interbonun ⁊ malũ disc̾n̾e. p̃cep¬
tum addidit obediencie ꝑ cuius obs̾uanciã.
datũ non ꝑderet.⁊ ꝓmissum optineret. ut
mitũ: ueniret adpͣmium. De inuidia¬

Expanded text:
illius autem custodiam quod dederat, et ad aliud promerendum quod promiserat, naturali rationi in creatione animae hominis inditae, qua poterat inter bonum et malum discernere, praeceptum addidit obedientiae; per cujus observantiam datum non perderet, et promissum obtineret, ut per meritum veniret ad praemium. DI
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inquantum sũt. ñ tñ absolute¬
om̃s dicendi sunt boni. nec om̃s remu¬
nerabiles. s quidam simplicit mali
dnr sicut ⁊ alii boni. Nam simplicit̾
ac ueri bomfunt illiactus qui bonam
uoluntatem comitant᷑. ⁊ ad bonũfinẽ
tendunt. Mali uerosimplicit dici de

Expanded text:
 tamen absolute dicendi sunt omnes boni, nec omnes remunerabiles, sed quidam simpliciter mali dicuntur, sicut et alii boni. Nam simpliciter ac vere sunt boni illi actus, qui bonam voluntatem bonam comitantur, et ad bonum finem tendunt; mali vero sim
Abbreviated transcription (Latin):
rendo peccussit. Prom̃ ut aut̾ ait. p̃ce¬
cio enim iustissumi di. tradici sunt ut ait
apłs de quibdam. siue desendo. siue alio
modo explicabili uelin explicabłimpas¬
sionesignomi̾e. ut crimina criminibus
uindicarentur. ⁊ supplicia peccancium

Expanded text:
rendo percussit, et hoc est quod ait: Pcio enim justissimi Dei traditi sunt, ut ait Apostolus de quibusdam, sive deserendo, sive alio modo explicabilisiones ignominiae, ut crimina criminibus vindicarentur, et supplicia peccantium
Abbreviated transcription (Latin):
filii. i filius patris. ⁊ spuitus patris ⁊ filii. Itaq
inista imagine trinitatis. non hec triaunus
homo. sunuis hominis sunt. In illa uero sũ¬
ma trinitate. cuus hec imaga est: non iniuis
dei sunt illa tria. s unus deus. ⁊ tres sunt ille:
s hominis sunt. uel in homine sunt. Sñquid
possuus dicere trinitatem. sic ẽẽ in deo. ut
aliquid deisit. nec ip̃a sit deus c Absit. ut hec
ciedamus. Dicamus in mente ergo nr̃a. ua¬
ginis tuntatem. s exiguam ⁊ qͥualemcumq
eẽ. que summe crinitatis ita gerit similitudi¬
nem. ut ex maxima parte sit dissimilis. Sci¬
endum etiam. quod bec trinitas mentis. ut a
nerit mens: ⁊ intelligit. acdiligit se: s quia p̾.¬

Expanded text:
Filii, et Filius Patris, et Spiritus Patris et Filii. Itaque in ista imagine Trinitatis, non haec tria unus homo, sed unius hominis sunt. In illa vero summa Trinitate, cujus haec imago est, non unius Dei sunt illa tria, sed unus Deus; et tres sunt illae sed hominis sunt, vel in homine sunt. Sed numquid possumus dicere Trinitatem sic esse in Deo, ut aliquid Dei sit, nec ipsa sit Deus? Absit ut hoc credamus! Dicamus ergo in mente nostra imaginem Trinitatis, sed exiguam, et qualemcumque esse; quae summae Trinitatis ita gerit similitudinem, ut ex maxima parte sit dissimilis. Sciendum vero est quod haec trinitas mentis, ut ainit mens, et intelligit, ac diligit se; sed quia p
Abbreviated transcription (Latin):
Quintꝰ tͥnepotis nͣepos⁊ tͥneptis neͦpͣtis: Sextus.
nunt gradus truncum intergradus ouime¬
rant. uarie namq computant᷑ gradis cogna¬
cionis alii enimprẽm inpͥmo gradufilios m
sccło poniit. Alii pͥmum gͣdum filios appellãt.
negantes gͣdum gnãtionis inter premi filium
ẽe cum una caro sunt pater ⁊ filis auctoritatẽ
gͦ que consangumitatis cautela usq inun. gͣ¬

Expanded text:
quintus, trinepotis nepos et trineptis neptis sextus. »nunt gradus, truncum adnumetant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in
Abbreviated transcription (Latin):
cłr.d̾s posse pła scire quam sciat qr pot̃ scit
scire. omĩa que scit .⁊ pot̾ aliꝙͣ. facẽ. que nũqmͣ
erunt ⁊ illa pot̃ scire. slon enim aliꝙͣ incognita
facere potest. Si uõ omĩa eent que mͦ sunt ⁊ alia
quedam faceret. que ñ sunt nec erunt. ⁊ illa
omĩa sciret. ꝓc̃to pła sciret.⁊ quammꝰ sciat. nec
tñ eius scĩa auõi pot̃. quia hoc totũ fĩposset sũ
mutabilitate scĩe. Constat gͦ cłi scienciã omĩo ẽẽ
immutabilem nec aub̃iposse nec minui s eius
Q uiłr ad ũsum illi sẽtẽ¬
cie qͣ sup̃ dictũ ẽ dm̃ semꝑ ⁊ simulscire oĩa.

Expanded text:
ia scire quae scit, et potest aliqua facere quae nunquam erunt, et illa potest scire, non enim aliqua incognita facere potest. Si vero omnia essent quae modo sunt, et alia quaedam faceret quae non sunt nec erunt, et illa omnia sciret pro certo, plura sciret quam modo sciat; nec tamen ejus scientia augeri potest, quia hoc totum fieri posset sine mutabilitate scientiae. Constat ergo Dei scientiam omnino esse immutabilem, nec augeri posse vel minui, sed ei etur adversum illi sententiae, qua supra dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
E pecc̃i: res bona extitit. qi añ pͥmum pe¬
catum ñ erat aliquid malum. uñ orie̾tur.
Cum enum originemr⁊ cãm hũit: aut ex
bono aut exmalo hũit.S malum añnõ
erat. Ex bono igitur ortum ẽ. Prius enĩ in
angło ortum est pec̃c.⁊ post ea in homine.
Et quro erat angłs. nisi bona nat᷑a dĩ: N
ex dõ ortum ẽ malum qõ fuit in angło. ñ
est natura: ait. Quesout si pocest respõ¬
deat. Manifestum ẽ ex uoluntate mala
tamqͣ ex arbore mala. si om̃ia oꝑa mala
tãꝗͣ fructus malos. s ipãm malam uolũ¬
tatem uñ dicit ex ortam. nisi exbono:
Si enĩ ex angło: quid ẽ angłs nisi boñ opꝰ
dĩ: Si ex hõĩe: quid erat ip̃ehõnisiboñ
opusdĩ: lumo quid erant ħ duo. añquã
opꝰ dĩ:⁊ bona ⁊ laudanda nat᷑a : Ergo ex
bono oritur malum. nec fuit uñ oriripofs
li bonam fuissenata᷑m. ⁊ nicħominis os¬

Expanded text:
 peccati res bona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bona natura Dei? Non ex Deo ortum est malum quod fuit in angelo; non est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus, nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset li, bonam fuisse naturam. Et nihilominus os
Abbreviated transcription (Latin):
nn longe aliter depecc̃o ⁊ deactu
sencialesentes. asserunt enĩuoluntatẽ
malam. ⁊ actum malum pecc̃a ẽẽ:⁊ nul¬
nes ⁊ ad malum trahit ⁊ sic ad non e̾e deduc̃.
Qui enim asũmi boni participatione rece¬
ount. qd solum uere ac ꝓͥ eẽ. mi̾to nõ ẽẽ¬

Expanded text:
 longe aliter de peccato et de actu sentientes: asserunt enim voluntatem malam et actum malum peccata esse, et nulnes, et ad malum trahit; et sic ad non esse deducit. Qui enim a summi boni participatione recedunt, quod solum vere ac proprie est, merito non e
Abbreviated transcription (Latin):
tendum ẽ ⁊̃ qđ fides. spes iscĩa dicant᷑
euacuari. quia exparte sunt. ⁊ ñ caritas. cũ
⁊ ipã exparte sit. Ex parte enim .i. in ꝑfecte
diligimus. sicut exparte scimus. Ut ait esicins
super leuiticũ. Cum gͥ om̃e ꝙ ex parte ẽ euacue¬
tur: cur caritas excipit. que dicit᷑ nũqmͣ exci¬
dẽ. Caritas ꝙͥ eciam exparte ẽ. ut sepe scĩdocẽt
qr exparte diligimꝰ. nunc ⁊ iõ ipã euacuabit᷑.
inquantum exparte ẽ. q tolletur in per fectõ
⁊ ad detur ꝑfectio remanebit q ip̃a aucta. ⁊
actus eius. ⁊ modus diligendi. ut diligas dm̃
tus scĩe remanebit. s alium tenebit usum. ⁊
modum.

Expanded text:
t quomodo fides, spes et scientia dicantur evacuari quia ex parte sunt, et non charitas, cum et ipsa ex parte sit. Ex parte enim, id est, imperfecte, diligimus, sicut ex parte scimus, ut ait Hesychius super Leviticum. Cum ergo omne quod ex parte est, evacuetur, cur charitas excipitur, quae dicitur nunquam excidere? Charitas quidem etiam ex parte est, ut saepe sancti docent, quia ex parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addetur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus diligendi, ut diligas Deumrtus sciencie remanebit, sed alium tenebit usum et modum.
Abbreviated transcription (Latin):
dam mortẽ suã quia snuste uiuebat. ⁊ pec¬
cat: morit᷑ iusticie. Si pecat̾x erat ⁊ ͦstifica¬
tur: morit᷑ pecrato. ut alias eiꝰ mutationes
taceam. de quib modo longũ dispugare.
⁊ creat᷑aꝵ natura celestiũ mori potuit: quia
peccare potuit. Nam ⁊ angłi peccauert̃:ide
mones fc̃i st̃. quoꝵ ẽ dabolꝰ pͥnceps. ⁊ qui ñ
peccauer̾t: peecare potuert̃. Et cuic̃q rõna¬

Expanded text:
dam mortem suam: quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justificatur, moritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, pe
Abbreviated transcription (Latin):
atq p̃cepcio. siue ꝓhibicio. ñ ab omib um¬
plent᷑. quib ꝓposita ⁊ data sunt. Neq iõ
p̃cep̃ omĩb bona. uł phibuit mala. uel cõ¬
suluit optima. ꝙ ueliet ab oĩb boã que p̃¬
cipit. fieri. uel mala que pro hibet uita¬
ri. Sienim uellet: utiq i fierent. quia
innullo potest ab homine superari riel
impediri: enis uoluntas: sec ut iusti¬
ciam suam. hominibus ostenderet:⁊
mali eeñt mneycusabiles. deniq ut bo¬
in exobediencia gloriam mali. ex in obe¬
diencia penam sortirent᷑. sicut utrisq ab
et̾no preparauit. Ea igitur que omnib
precepit. uel prohibuit: aquibusdam
noluit fieri. uel uitari. fet non ab omni¬
buis. et quedam personaliter. precepit.
ut inueteri.⁊ in noua lege. que ab eis qui¬
bus precepit: fieri noluit. ut abrehe de
immolatione filii.⁊ in euengłio quibus¬

Expanded text:
 sive prohibitio, non ab omnibus implentur quibus proposita et data sunt. Neque ideo praecepit omnibus bona, vel prohibuit mala, vel consuluit optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim vellet, utique et fierent, quia in nullo potest ab homine superari vel impediri ejus voluntas, sed ut justitiam suam hominibus ostenderet, et mali essent inexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam sortirentur, sicut utrisque ab aeterno praeparavit. Ea ergo quae omnibus praecepit vel prohibuit, a quibusdam voluit fieri vel vitari, sed non ab omnibus; et quaedam personaliter praecepit, et in veteri, et in nova lege, quae ab eis quibus praecepit fieri noluit; ut Abrahae de immolatione filii, et in Evangelio quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ho maiorẽ meliorẽq seip̃o gign̾et filiũ. s mas
ut ais geniuit filium. cui nec anni neces¬
sarii fuert̃ ꝑ quos adimplet᷑ eqͣlitas. nec
oĩpotentia defuit: anforte noluit: Ergo
qd absit inuidit. s ñ iniuidit. Equalẽ gͥfiliũ

Expanded text:
homo majorem meliorem se ipso gigneret Filium, sed majus ualem genuit Filium, cui nec anni necessarii fuerunt per quos id impleretur, nec omnipotentia defuit? An forte noluit? Ergo, quod absit, invidit. Sed non invidit: aequalem igitur
Abbreviated transcription (Latin):
filium: ⁊ filium genitũ de sub̾a prĩs. asse¬
rit dicens. Carnalib cogitationib pleni
uerũ difiliũ cogitatis. si eum natũ ẽẽ de
sub̾a pr̃is negatis. Non ⁊ iam hoĩs filiꝰ erat¬
nat᷑a. Anforte ⁊ si ñ hoĩs filiꝰ erat. tñ aliqͣ
iam erat quałcunq creat᷑a. ⁊ indĩ filiũ deo
chilo. aut dealiqua sub̃a natuᷤ ẽ. S ñ credẽ¬

Expanded text:
Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit, dicens: Carnalibus cogitationibus pleni verum Dei Filium cogitatis, si eum natum esse de substantia Patris negatis. Non enim jam eratnatura? An forte etsi non hominis filius, tamen aliqua jam erat qualiscumque creatura, et in Dei filium, Deo aut de nihilo aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crede
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ iste uerꝰ dĩ filiꝰ. ab eis qui gr̃a filii st̃.
quadã ꝓpͥetate discretꝰ. de nulla sub̾a sit.
ande aliqua. Non dico ingiuis de nulla. nͨ
dicã de nichilo. gͦ de aliqua suba ẽ. Quero
de qua. Si ñ de pr̃is sub̾a est: aliam quere.
Si aliam ñ inuenis: prĩs agnosce sub̾am.
ec filiũ cum pre. ho usion confstere. Itẽ
ineod̾. Confiteor am̃ prẽm omnino incor¬
ruptibiłr genuisse. s qd̾ ẽ ip̃e genuisse. Itẽ
dico qd̃ sepe dicendũ est. aut de aliqͣ suba na
de nichilo. qd̾ uos iam ñ dicitis. Si uͦ de aliqua:
pr̃e ẽẽ ꝯceditis. Noc uidetis qmͣ neccẽ sit
ut qui ñ ẽ de nichilo nec ex aliqua re alia

Expanded text:
utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt, quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua? Non dico, inquis, de nulla; nec dicam de nihilo, ergo de aliqua substantia est. Quaero, de qua? si non de Patris substantia est, aliam quaere; si aliam non invenis, Patris agnosce substantiam, et Filium cum Patre homousion confitere. Idem eodem: Confiteor Deum Patrem omnino incorruptibiliter genuisse; sed quod est ipse genuisse. Item: Dico quod saepe dicendum est: Aut de aliqua substande nihilo, quod vos jam non dicitis; si vero de aliqua, Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit, ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia,
Abbreviated transcription (Latin):
icitur quoq pa ⁊s¬
et freq̃nter inscͥptura sacra legit᷑.
p̾ater de sua sub̃a genuisse filiũ. Unde
as de nullo genitus do semel desua
nat᷑a sine init̾o genuit filiũ dm̃ sͥ eqͣlẽ.¬

Expanded text:
icitur quoque et frequenter in Scriptura sacra legitur Pater de sua substantia genuisse Filium. Unde um ait: Pater Deus de nullo genitus Deo, semel de sua natura sine initio genuit Filium Deum sibi ae
Abbreviated transcription (Latin):
utẽ pectandi potencia sit nob̾a do. uel a
nobis. Putant quidam potenciam recte
agendi nob̾ ẽẽ adõ. Potenciã uero peccan¬
uoluntatis ⁊ cognat᷑onis iniciũ non ho¬
mus ex seip̃o nasci.s diuinitus ꝑari⁊
tribui.⁊ ineo deus euident᷑ ostenditur. q
nec diabolus nec aliquis angłoꝵ eiis ex
quo inhanc caliginem sunt detrusi bo¬
nam potuit uel potĩt resumẽ uoluntatẽ.
q si possibile foret. ut hũa nͥ posquam adõ
au̾sa bonitatem ꝑdidit uoluntatis. ex se¬
ip̃a rurs eã hr̃e potuiss multo possibilinꝰ
hoc nat᷑a hret angłica. que quanto minꝰ
gͣuatur t̾rem corꝑis poncłe. tanto magis
hac eẽ pdita facultate. Nongͥ homo uł
lam. Si milit̾ ⁊ de potentia inquiunt ꝑsi
militudinem uoluntatis de potencia bo
nir mali disserentes ꝗ illa sit ado ñ ista.¬
d płib Auctoritatib astruit peten

Expanded text:
um peccandi potentia sit nobis a Deo, vel a nobis. Putant quidam potentiam recte agendi nobis esse a Deo; potentiam vero peccanvoluntatis et cogitationis initium non homini ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia si possibile foret, ut humana natura postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae quanto minus gravatur terreni corporis pondere, tanto magis hac esset praedita facultate. Non ergo homo lam. Similiter et de potentia inquiunt, per similitudinem voluntatis de potentia boni vel mali disserentes, quod illa sit a Deo, non ista. 2. Auctoritatibus astruit poten
Abbreviated transcription (Latin):
N. Si ãutem querit᷑. utrum cotidie cõmu¬
do nec intupero. om̃ib tñ dm̃cis dieb cõmu¬
nicandum hortor. sitũm̾s in affectu peccan¬
di ẽ. gͣnari magis dico eucharistie ꝑcepti¬
onem: qmͣ purificari. Et licet quis pecco mor¬
deatira. si peccandi tñ decet̾o ñ hat uolim¬
tatem. ⁊ satis faciat lacrimis ⁊ or̃onib accedat
securus. S hoc de illo dico. quẽ mortalia pec¬
cata ñgͣuant. Sĩ non freqũetiꝰ. saltem t̾. mã¬
no hoĩes comũcẽt. nisi forte quis cirminalib
impediat᷑ in pascha .s. ⁊ pẽtecostes ⁊ natali d̾s¬

Expanded text:
tat. Si autem quaeratur utrum quotidie commudo, nec vitupero; omnibus tamen dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pascha,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩonẽ corꝑis miis ẽẽ scĩficatam. si illoꝵ fi¬
at offoꝰ: quoꝵ uita illoꝵ occłis uick̾ ignobilis.
heuinqmͣ magnum laqueñ incidunt. ut
diũna ⁊ occulta nustĩa. Plus ab aliis sc̾ifica¬
ta posse sĩ credant. cũ unꝰ idemq sp̃t sc̾i inco

Expanded text:
munionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, cum unus idemque Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quia uirtus diuina secretiꝰ oꝑat᷑ in eis. ⁊ diuina so¬
lũmͦ ẽ ħ uirtus siue potestas ñ huãe efficacie. Illi
uero qui excoñicati sunt. nel ħesi manifeste no¬
tati. ñ uident᷑ ħ sac̾mentũ posse confic̾e̾. licer
sacerdotes sint. ꝙ nemo dic̃ iip̃a consec̃tione
sus ad consecnͣdũ.⁊ inuficandum corpꝰ ad ue¬
mat. iustadcm̃n sac̃dotis dicentis. Om̃ps d̾s u¬

Expanded text:
divina secretius operatur in eis, et divina solummodo est haec virtus sive potestas, non humanae efficaciae. Illi vero qui excommunicati sunt, vel de haeresi manifeste notati, non videntur hoc sacramentum posse conficere, licet sacerdotes sint, quia nemo dicit in ipsa consecratione: sus ad consecrandum vivificum corpus adveniat, juxta dictum sacerdotis dicentis: Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
quodest de uno deo: colendo pertinet ad pa¬
trem. in quo est unitas uel auctoritas. Secũ¬
dum adfilium. in quo est equalitas. b̾erciũ:
ad spiritum sanctum. in quo est utriusq cõ¬
munitas.
.s. De mandatis secunde tabule.
Nͥ secunda uero tabula semptem erant mã¬
data. ad dilectionem proxum pertinenci¬
a. Quorum primum ad patrem carnalẽ
refertur. sicut primum prime tabule ad
patrem celestem. Quod est honora patrem
est. non occides. ubi secundum luteram.
actus homicidii prohibetur. Secundum¬
uero spiritum etiam uoluntas occidendi.
Unde huic mandato secundum litteram fit
super addicio in euuangłio. quia lutera euu¬
glii exprimitur. quod legis lutera non expri¬
mebatur. Cuuangeli littera expriit intelli¬
genciam. spiitualem. ides quam spirituales
habent:⁊ secundum quam spiritualiter mi¬
intur. licteralegis sensum carnalem. id est qũẽ
carnales habent. ⁊ secundum quem carnalit̾

Expanded text:
quod est de uno Deo colendo, pertinet ad Paquod est de uno Deo colendo, pertinet ad Patrem, in quo est unitas vel auctoritas; secundum ad Filium, in quo coaequalitas; tertium ad Spiritum sanctum, in quo est utriusque communitas. 3. De mandatis secundae tabulae. In secunda vero tabula erant septem mandata, ad dilectionem proximi pertinentia, quorum primum ad patrem carnalem refertur, sicut primum primae tabulae ad Patrem coelestem. Quod est Deut. 5: Honorest: Non occides, ubi secundum litteram actus homicidii prohibetur, secundum spiritum vero etiam voluntas occidendi. Unde huic mandato secundum litteram fit superadditio in Evangelio, quia littera Evangelii exprimitur, quod legis littera non exprimebatur. Evangelii littera exprimit intelligentiam spiritualem, id est, quam spirituales habent, et secundum quam spiritualiter vivitur; littera legis sensum carnalem, id est, quem carnales habent, et secundum quem carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
esse dicitur. quod simplicinature iusticie.
que cdeus est: militat. non resultat. naturã
Quod est dicere secundum literam. Non
uero precipitur: ut non putes creaturam
esse xp̃m dei filium. Quia omnis creatura
uanitati subiecta est. sed equalem patri.
b̾ciũu̾ẽ. mem̃to.ut diem sab̃bi sanctifice̾.
ubi secundum licteram precipitur. sab̃bi
obseruancia. Allegorice uero: ut requiem.
⁊ hic auiciis: ⁊ infuturo: indei contemplaci¬
one expectes ex spiritu sacto. id est excaritate
⁊ dono dei. non qđ spiritus sc̃s sine patre. ⁊
filio hoc operetur. accipit utiq ecclesia. hoc
donum ut inspiritu sancto. fiat remissio
peccõrum quam remissionem cum trim¬
tas fatiat: ꝓprie tamen adspiritum sano¬
tum dicitur pertinere. quia ipse est spiri¬
tus ad opcionis filiorum. Ipse ẽ patris⁊ filii
amor. ⁊ conerio. uel comimuinicas. Ideoq iꝰ¬
tificatio nostra ⁊ requies ei attribuitur se¬
puis. hec sunt tria mandata pͥme tabule.
ad deum pertinencia ⁊ primum quidem:

Expanded text:
esse dicitur, quod simplici naturae justitiae quae Deus est, militat, non resultat, et naturquod est dicere, secundum litteram, non vero praecipitur, ut non putes creaturam esse Christum Dei Filium, quia omnis creatura vanitati subjecta; sed aequalem Patri.ceptum: Memento ut diem sabbati sanctifices, ubi secundum litteram praecipitur sabbati observantia. Allegorice vero, ut requiem et hic a vitiis, et in futuro in Dei contemplatione expectes ex Spiritu sancto, id est, ex charitate et dono Dei, non quod Spiritus sanctus sine Patre et Filio hoc operetur. Accepit utique Ecclesia hoc donum, ut in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum. Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum dicitur pertinere, quia ipse est Spiritus adoptionis filiorum. Ipse Patris et Filii amor et connexio vel communitas. Ideoque justificatio nostra et requies ei attribuitur saepius. Haec sunt tria mandata primae tabulae, ad Deum pertinentia. Et primum quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ca ur̃m. ita dicit. Uñt h̾etici filium non ẽe¬
si filuis nonẽ deul natã. ẜ creatura. nec coludꝰ
est omio. nec ut deus ad orandus est: dicente apło.
Coluerunt ⁊ seruierunt pocius create̾. quam
creatori. S illi ad ħ replicabunt. ⁊ dicent. Quid
est ꝙ carnem eiꝰ quã creaturã ẽe ñ negas simul.
cum diuinitate ad oras:⁊ ei ñ minus ꝗͣ diuini¬
tati deseruis: Ego dñicam carnẽ unno ꝑfc̃am
in xp̃o humanitatem iõ ad oro. ꝙ a diuinitate
suscepta.⁊ łitati unnita est. ut non aliumri aliũ
s unum eumd̾q d̾m ⁊ hominem filiũ cli ẽẽ con¬
fitear. Deniq si hominẽ seꝑau̾is adõ. illi ñꝗͣ cre¬
do. nec seruio. Nelũ si quis ppuram uel diadema
regale iacens inueniat. non ꝗͥ ea conabr᷑ ad ora¬
a re: Cum uero ea rey fuĩt indutus: pericłm
mortis incurrit. si ea con rege adorare quis comp¬
tempsit. Ita ⁊̃ inxp̃o dño humanitatem ñsolam

Expanded text:
 , ita dicit: « Dicunt haeretici Filium non natsi Filius non est Deus natura sed creatura, nec colendus est omnino, nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori. Sed illi ad hoc replicabunt et dicent: Quid est quod carnem ejus quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam divinitati deservis? Ego dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, ideo adoro, quod a divinitate suscepta et deitati unita est; ut non alium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad oramus con pre. ⁊ spũ. una ad orõe.
cum ino taciomiinatioe carne eius. Non in¬
ad orãbilem carnem dicentes. adorat᷑ enim
in una uerbi ypostasi que ypostasis gn̾ata ẽ
Non c̾ate uen̾acionẽ p̃bentes. Non enĩ ut
nudam carnem adoramꝰ. s unitam dĩta.¬
ti in unam ypostasim. łi uerbi duab re¬
ductis natis. Sime ꝰ carbonẽ tarbonẽ tang̾e.¬
enim quartam personã appono intrinitate.
sunam personam ofiteor uerbi ⁊ carins eiꝰ.
biis uerbis insinuari uid̃ xp̃iumanitatem.

Expanded text:
quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non ergo ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam deitati in unam hypostasim Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propteenim quartam appono personam in Trinitate, sed unam personam confiteor Verbi et carnis ejus. His verbis insinu
Abbreviated transcription (Latin):
Non est autem uuientus inter homines aliqͥs
quo ioposset impłi. nisi leo de tribu uida. qui a
iusticiam .i. ꝯsumatissimam humilitatem qua
maior ẽe ñ pot̾. Nam alii homines debitores erãt
⁊ uix uncuiq sua uirtꝰ sufficiebat ⁊ humilitas.
Nulls gͦ eoꝵ hostiam offerre ñ potãt sufficientem
fuit hostia qui młto ampliꝰ hũiliatꝰ est. amaritu¬
dinem mortis gustando: qm ille adam suꝑbiit
pesum ligni uetiti noria delectõe ꝑfruendo. Si¬

Expanded text:
Non est inventus inter homines aliquis quo id posset impleri nisi Leo de tribu Iuda, sciliciustitiam et inconsumatissimam humilitatem qua maior esse non potest. Nam omnes alii debitores erant et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo poterat hostiam offerre sufficientem fuit hostia, qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbivit per ligni vetiti esum, noxia delectatione perfruendo.
Abbreviated transcription (Latin):
exibr. acq ꝑficitur humane redemptionis.
sponsio fcã abantiquo. filii gͦ missio: est ip¬
sa incarnacio. ẜo enim missusẽ: ꝗ informa¬
inũdo hominis insibił apparuit. de quo:
supra sufficienter dictum est
Quare filiꝰ
carnem assumpfit ñ paterł sp̃c sanctus.

Expanded text:
exhibetur atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assumpsit, non Pater, vel Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
prẽm de quo sit filiꝰ aũ de prẽ ẽ ut sit atq
ut illi coet̾nꝰ sit. Imago enĩ siꝑfecte implet
illd̾ cuiꝰ imago ẽ. Ip̃a cocquat᷑ ei. ñ illd̾ ina¬
giu sue. Inqua imagine sp̃s ẽ noĩauit.
ctedo p̃p̃ pulc̃tudinẽ ubi ẽ tanta ꝯgruentia
rpͥma equalitas ⁊ pͥma silitudo. nulla inre¬
dissidens ⁊ nullo modo inequał ⁊ nulla ex
parte disimilis. s ad idẽtidem respondens ei
cuiꝰ unago ẽ. Ubi ẽ pͥmã sũma uita. cuiũ ẽ¬

Expanded text:
rem de quo sit: Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim, si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter pulchritudinem, ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, et prima sidissidens, et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis: sed ad identitatem respondens ei cujus imago est. Ubi est prima et summa vita, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
latus est insemet ip̃o. Cotidie aũt inmolatur
insacramento. quia insacramento recorda¬
cio fit illius. quidem fcm̃ ẽ semel. uñ aub̾. Cer¬
monstra om̃i anno fit .s. quociens pasca celebͣ¬
iuersaria recordacio representat: qd̾ olim
fcm̃ est. ⁊ sic nos facit moueri tamꝗͣ mouea¬
mus uideamus dnm̃ incruce. Item. Semel
immolatira insac̃mento. ꝗ sic intelligen¬
dum ẽ. q in manifestacione corporis ⁊ dis¬
tensione menbroꝵ. semeltm̃ incruce pepẽ

Expanded text:
latus est in semetipso; quotidie autem immolatur in sacramento, quia in sacramento recordatio fit illius quod factum est semel. Unde Aug.nostra omni anno fit. Quoties Pascha celebrmen anniversaria recordatio quasi repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit moveri, tanquam videamus inimmolatur in sacramento. Quod sic intelligendum, quia in manifestatione corporis et distinctione membrorum seme
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Dixit ds̃. fiant lunaria in
firmamento celi ⁊ diuidant diemac
noctem. Inprecedatitriduo disposita¬
est unuersitatis huus mundi machina
⁊ partib distributa. formata enim dĩe
prima liice que unuersa illustraree: du¬
o seqnͣtes dies attributi sunt supp̃me ⁊
desuꝑ expansum ẽ. Tercia uero aquaꝵ
mollib intra receptacła sua collectis. t̾ra
est reuelata. atq aer serenatus. Quatuor
gͥ mũdi elementa illis dieb suislocis dis¬
tincta sunt ⁊ ordinata. Trib autem seqñ¬
tibus dieb ornata sunt illa .iiii. elemẽta.
Quarta. it die ornatum ẽ firmamentũ
sole ⁊ luna ⁊ stelł. Quinta aer: in uolatilib
⁊ aquempiscibus: ornamenta accepe¬
runt. Sexta accep̃ terra iumenta⁊ rep¬
tilia. ⁊ bestias post que om̃ia: fc̃s est h̾o
de tera. ⁊ interra ñ tñ ad terram nec ꝓp̃
terram. s ad celum: ⁊ ꝑpt̃ celum. Añ a¬
lia de ornatu celi agrliẽ prius factũ ẽ

Expanded text:
equitur: Dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo dispositaest universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et desuper expansum est. Tertia vero equarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de terra et in terra; non tamen ad terram, nec propter terram, sed ad coelum et propter coelum. 7. Ante alia de ornatu coeli agitur, sicut prius factum e
Abbreviated transcription (Latin):
scadm qualitates int̾ĩores uł extĩores que suit
in ip̃a re que muitat᷑ ut qñ inscipit deus uicissitu¬
dinem ganclii. doloris. scĩe. obliuionis. uł uariatio¬
nem forme. sine alicuiꝰ qualitatis extĩoris. ħerum
mutõ que fit sccłm tempꝰ uariacio ẽ qualitatũ.
que fit in corꝑali. uł spũali creatura ⁊ iõ uocatur

Expanded text:
m qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur: ut quando suscipit vicissitudinem, gaudii, doloris, scientiae, oblivionis: vel variationem formae, sive alicujus qualitatis exterioris. Haec enim mutatio quae fit secundum tempus, variatio est qualitatum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m dras relat̾e. Ad nos i⁊ refertur
et tẽ refugiũ ur̃m fit: cũ ad eũ refugimus.
Nunqͥd tc̃ fit aliquid in eiꝰ nat᷑a. qd̾ añquã
refugemꝰ ad eũ ñ erat. In nob̃ gͦ fit aliqua
mutatio qui ad eũ refugiendo efficimꝰ me¬
liores. In illo aũ nulla. Sic ⁊ pr̃ nr ẽẽ uici¬

Expanded text:
r Deus; relative ad nos enim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. Sic et pater
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ habet quidem infirmitatem in malos
grãm inbonout possit peccare ꝓpter liber¬
dateni ⁊ infirmitatem. ⁊ possit non peccare
admortem ꝓꝓter libertatem ⁊ grãmadiu¬
uantem. Nundum tñ habet posse omĩoñ
peccare uel nonposse peccare ꝓpt̾infirmi¬
tatem ñdum ꝑfecte absortam ⁊ ꝑpter grã
nundum ꝑfecte consũmatam Post con¬
firmationem uero infirmitate penitus
consumpta ⁊ gr̃a consiunata neciunci pot̾it.
necp̃mintunchabebit non posse pectare

Expanded text:
 habet quidem infirmitatem in malo, sed gratiam in bono, ut possit peccare propter libertatem et infirmitatem, et possit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adjuvantem: nondum tamen habet posse omnino non peccare, vel non posse peccare, propter infirmitatem nondum perfecte absorptam, et propter gratiam nondum plene consummatam. Post confirmationem vero infirmitate penitus consumpta, et gratia consummata, nec vinci poterit, nec premi, et tunc habeb
Abbreviated transcription (Latin):
ed plurimos mouet ꝙ pr̃i attribuit u¬
nitatem. filio equalitatem. Cum enim
auõ: qua supͣ eidem et̾nitas scłm hylariũ.
q indelicet pat̾ ita est: ut ab alio non sit .⁊
quia filium genuit unum secũ dm̃ . i sp̃c.¬

Expanded text:
ed plurimos movet quod Patri attribuit unitatem, Filio aequalitatem. Cum enim Aug. qua supra eidem aeternitas secundum Hilarium, quia videlicet Pater ita est, ut ab alio non sit, et quia Filium genuit unum secum Deum, et Sp