comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non minorauit
Et pauci facti sut It
et uexati sutt a
tribulatione malorũ
et dolore. Effusa est
contemptio super prin¬
cipes. et errare fecit
eos in inuio. et non
in uia Et adiuuit
pauperem de inopia
posuit sicut
oues familias
Uidebunt recti et
letabuntur. ⁊ oĩs
iniqͥtas oppilabit
os suum Quis sapi¬
ens ⁊ custodiet ħ. ⁊ĩ.
telliget mias dñi.¬

Expanded text:
non minoravit et pauci facti sunt et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore effusa est contemptio super principes et errare fecit eos in invio et non in via et adiuvit pauperem de inopia et posuit sicut oves familias videbunt recti et laetabuntur et omnis iniquitas oppilabit os suum quis sapiens et custodiet haec et intellegent miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ui. in uerba
tua super¬
speraui.Pre¬
uener unt
oculi mei ad
te diluculo:
ut meditarer
eloquia tua:
Nocem meam
audi secundũ
misericordiam
tuam domine.
et secundum
iudiciũ tuum
uiuifica me
persequentes
me iniquitati

Expanded text:
in verba tua supersperavi. Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua. Vocem meam audi secundum misericordiam tuam, Domine, et secundum judicium tuum vivifica me. persequentes me iniquitati
Abbreviated transcription (Latin):
ant olnn ascła qͥ ua genitus ẽ ex patre ⁊ de quadic y sai¬
as generationem eius quis enarrabit:
Qumantem uenit plenitudo temporis pasiet deuus fibi¬
umsuumnatum e⁊ muliere factum sub lege ioquo ca¬
pla suitꝑ renitudinem diuinitatis habitare corpora¬
slamise patre sine initio.⁊ sine fine. de matte initium
habens ⁊ nullo coneluditur fine:
demꝰ a patre ⁊ filio. Audis qr iste ambob filius ab uno. pat̃
a nullo. Ac ꝑ hoc aꝑte demonstrantur ꝓprietates eorum.

Expanded text:
ante omnia saecula qua genitus est ex Patre, et de qua dixit Isaias: generationes ejus quis enarrabit? um autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . In quo complacuit plenitudinem divinitatis habitare corporaliter . De Patre sine initio et sine fine; de matre initium habens et nullo concluditur fine. edens a Patre et Filio. Audis quia iste ab ambobus, Filius ab uno, Pater a nullo: ac per hoc aperte monstrantur proprietates eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ ꝓmittebant᷑. hic. ȩĩna. Sacͣm̃ta ⁊̃ diu̾sa. Nam ibi: ꝓmittentia. hic: hñtia saluatorẽ. Inqͦ
desinat ẽẽ animał. ⁊ expectet celestia ĩ nouo testam̃to factus sp̃uał. Que ẽ intentio psi. modꝰ uͦ tał
ẽ. Primo deplorans destructionẽ irreꝑabilẽ.: p̃catur ut reliquie saltẽ salue fiant. memorans qñ ⁊ qͣ
lit̃ uidĩ dm̃ irritantes destructi st̃. Scd̾o: destructis signis ostendit rem ipsã . s aduentu xͥ salutẽ ubiꝗ¬
ꝑ ipsũ Ibi. ds̃ aũ. T̃cio. orat ut ds̃ penitentib parcat. ⁊ romanoꝵ suꝑbiã utilit̃ puniat. Ibi. Memor esto.
Primus p̾s lam̃tatiõis. s de ultima captiuitate facta ꝑtitum. Sequunt᷑ alii duo de lam̃tõe .s. d̾s ue-

Expanded text:
dictum est, promittebantur, hic aeterna. Sacradictum est, promittebantur, hic aeterna. Sacradesinat esse animalis et exspectet coelestia in Novo Testamento factus spiritalis, quae est intentio psalmi. Modus talis est. Primo deplorans destructionem irreparabilem precatur, ut saltem reliquiae salvae fiant, memorans quando et qualiter Judaei Deum irritantes destructi sunt. Secundo destructis signis ostendit rem ipsam, scilicet adventuper ipsum ibi: Deus autem. Tertio orat, ut Deus poenitentibus parcat et Romanorum superbiam utiliter puniat ibi: Memor esto. Primus psalmus lamentationis, sed de ultima captivitate facta per Titum. Sequuntur alii duo de lamentatione, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
fuere moralia. ut ñ occides. Quedam figuralia. ut circ̃cisio in octaua ꝓmis¬
sa uero: temporalia. Ut t̾ra chanaã copiosa. ⁊ regnũ tẽporale. In his aũ p̃cep¬
tis figuralib ⁊ ꝓmissis: quedam alia ꝓmittebant᷑ spũalib Uñ ipsa p̃cep-
ta ⁊ ꝓmissa erant rerum in se latentium sacram̃ta. Pret̾ ħ autẽ sacram̃ta
siguraliũ p̃ceptoꝵ ⁊ ꝓmissorum: fuerunt alia sacram̃ta. ut in uendi¬
tione ioseph. ⁊ huiusmodi. Sic̃ autẽ pͥmus ħo de t̾ra tertenus. Scdͣ ͤ de ce-
celo celestis. ita illi ppło qui portabat imaginẽ t̃reni: pͥꝰ oportebat ꝓmitti
fieri: temporalia abstulit eis. ⁊ abundant̃ dedit iniquis. ut ꝑ hoc doc̾et
ea quanuis data ad̾o: tñ ñ ẽe u̾a bona. hic diuisa ẽ sinagoga. in bonos et
malos. siã boni fuerunt qui pͥꝰ uidentes pacem pect̾oꝵ hesitauert̃. s ad hoc¬
pꝰea conu̾si sunt ut solũ peterent dm. sic̃ continet suꝑior p̾s. his: nouũ te

Expanded text:
fuere moralia, ut Non occides; quaedam figuralia, ut circumcisio in die octavo; promissa vero temporalia, ut terra Chanaan copiosa et regnum temporale. In his autem praeceptis figuralibus et promissis quaedam alia promittebantur spiritualia, unde ipsa praecepta, et promissa erant rerum in se latentium sacramenta. Praeter haec autem sacramenta figuralium praeceptorum et promissorum fuerunt alia sacramenta, ut in venditione Joseph et hujusmodi. Sicut autem primus homo de terra terrenus, secundus vero de coelo coelestis: ita illi populo, qui portabat imaginem terreni prius oportebat promitti, fieri, temporalia abstulit eis, et abundanter dedit iniquis, ut per hoc doceret ea, quamvis data a Deo, tamen non esse vere bona. Hic divisa est Synagoga in bonos et malos. Nam boni fuerunt qui prius videntes pacem peccatorum haesitaverunt, sed ab hoc conversi sun
Abbreviated transcription (Latin):
atq serpentium. Foris uasta¬
bit eos gladius ⁊ intus pauor:
uuenem simul ac uirginem lac¬
tantem cum homine sene.¬
t dixi ubi nam sunt: cessare
faciam ex hominib memoriam
corum. Sed propter iram
inimicorum distuli. ne forte
suꝑbirent hostes eorum Et di¬
cerent manus nostra excelsa. &
non dominus fecit hec omnia:
G ens absq consilio ⁊ sine pruden.¬
tia. utinam saꝑent ⁊ intellige¬
rent ac nouissima prouiderent:
Quomodo ꝑsequebatur unus

Expanded text:
atque serpentium foris vastabit eos gladius et intus pavor iuvenem simul ac virginem lactantem cum homine sene dixi ubinam sunt cessare faciam ex hominibus memoriam eorum sed propter iram inimicorum distuli ne forte superbirent hostes eorum et dicerent manus nostra excelsa et non Dominus fecit haec omnia gens absque consilio est et sine prudentia utinam saperent et intellegerent ac novissima providerent quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
qui consolaretur
et non inueni
t dederunt in es¬
cam meam fel. et
in siti mea potaue¬
runt me aceto:
Fiat mensa eorum
coram ipsis in la¬
queum. et in retͥ¬
butiones. et in
scandalum Obs

Expanded text:
qui consolaretur, et non inveni. Et dederunt in escam meam fel: et in siti mea potaverunt me aceto. Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum: et in retributiones et in scandalum. Obs
Abbreviated transcription (Latin):
geN Ito
Dissipa ger¬
tes que bella
uolunt. ueni¬
ent legati ex e¬
gypto. ethiopia p̃ueni¬
et manus eius do Regna
terre cantate dõ. psalli¬
te domino P sallite dõ
qui ascendit suꝑ celum
celi ad orientẽ Ecce da¬
bit uoci sue uocẽ uirtu¬
tis. date glam dõ suꝑ is

Expanded text:
ento. Dissipa gentes quae bella volunt, venient legati ex Aegypto, Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Regna terrae, cantate Deo, psallite Domino. Psallite Deo qui ascendit super coelum coeli ad orientem. Ecce dabit voci suae vocem virtutis, date gloriam Deo
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotens. Ita deus pa
est deus. Ita dominus pa
ter: dominus filius. dominus
spiritus sc̃s. Et tamen non
tres domini. sed unus est do¬
minus. Quia sicut singilla¬
tim unamquãq personam
deum aut dominum confi.¬
teri xp̃iana ueritate com¬
pellimur: ita tres deos aut
dominos dicere catholica re.¬
ligione prohibemur.
ater a nullo est factus. nec
creatus. nec genitus. E ilius
a patre solo ẽ non factus.
Ita deus pat̃. Deus ꝓpͥum nom̃ ẽ trinitatis ꝑtinens ad

Expanded text:
omnipotens. Ita Deus Pat unus Deus. Ita Domter, dominus filius, dominus spiritus sanctus 18 et tarnen non tres domini, sed unus dominus, 19 quia sicut singillatim unamquamque personam et deum et dominum confiteri christiana veritate conpellimur, ita tres deos aut dominos dicere catholica religione prohibemur. 20 Pater a nullo est factus nec creatus nec genitus. 21 Filius a pasanctus. Deus proprium nomen est Trinitatis, pertinens ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum eius. diuisi
sunt ab ira uultuᷤ
eius. et appropinqͣ¬
uit cor illuis
Mollitisunt sermo¬
nes eius suꝑ oleum
et ipsi sunt iacula:
acta super domi¬
num curam tirã
et ipse te enutriet
non dabit in eter¬
num fluctuatio¬
nẽ iusto. Iu uero
deus deduces eos
in puteum int̾itꝰ:
Uirisanguinũ ⁊do¬

Expanded text:
m ejus, divisi sunt ab ira vultus ejus: et appropinquavit cor illius. Molliti sunt sermones ejus super oleum: et ipsi sunt jacula. Jacta super Dominum curam tuam, et ipse te enutriet: non dabit in aeternum fluctuationem justo. Tu vero Deus deduces eos in puteum interitus. Viri sanguinum
Abbreviated transcription (Latin):
superbiam. qui loqui¬
tur iniqua non direxit
in conspectu oculorum
meorum: IN matu¬
tino interficiebam om̃s
peccatores terre. ut dis¬
ꝑderem de ciuitate dñi
omnes oꝑantes iniqui¬
cem suamz

Expanded text:
superbiam  qui loquitur iniqua, non direxi in conspectu oculorum meorum. In matutino interficiebam omnes peccatores terrae ut disperderem de civitate Domini omnes operantes iniquicem suam
Abbreviated transcription (Latin):
datus est quoniam puluis
sumus. homo sicut fenũ.
dies eius tanquam flos
agri sic efflorebit
Qm̃ spiritus ꝑtransibit in
illo. ⁊ non subsistet. ⁊ ñ cog¬

Expanded text:
datus est quoniam pulvis sumus: homo, sicut foenum dies ejus, tanquam flos agri sic efflorebit. Quoniam Spiritus pertransibit in illo, & non subsistet, idest no
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatus. Non enim exponendum ẽ ita. hic ẽ intellectꝰ asaph. Intellectus
puli d̾i. cui nos qͦ de nationib cong̃gam᷑. Quanuis aũ sic̃ tc̃ ñ in om̃ib ilł bñ

Expanded text:
manifestatus. Hoc enim exponendum est ita: Hic intellectus Asaph. Intellectus manifestatus. Hoc enim exponendum est ita: Hic intellectus Asaph. Intellectus puli Dei, cui nos quoque de nationibus aggregamur. Quamvis autem sic
Abbreviated transcription (Latin):
TT ENDITE. T̃itulꝰ. Intelłs asaph. Ps iste narrat ea que inuet̾ populo
diimitus acta sunt. ⁊ et que illis beneficia contulit d̾s. ⁊ qͣs intulit pe¬
nere. ne iratus bñficiis d̾i: eus irã in se ꝓuocet grauiorẽ. Que intentio patet ibi
Ne fiant sic̃ patres eoꝵ ⁊ c̃ Quã ĩ apłs docet dicens. s.cͥpta st̃ ħ ad correctionẽ nr̃am
illi ꝓnocauerunt Ibi Coram patͥb Quarto: qualit̃ d̾s differens ultionẽ. dedit¬
cis optata Ibi. I̾o audiuit. & uinto: penas eorum. ⁊ simulatã timore penȩ
Sexto: enu̾at plagas egipti pp̃ eos factas quib beneficiis eoꝵ maliciã cõ-¬
parat ꝗͣ p̃ponit. ibi. Quotiens. septimo: ꝙ eductos de seruitute dux̃ in t̾rã
ꝓmissionis: ⁊ qͣlit̾ eã ĩ ipsos ꝑ qͦs puniebat recorsit. Ibi. Audiũ dñs. Nono: de
qua tͥbu ⁊quẽ eleg̾it regẽ. ⁊ qͦloco regnũ constituerit. Ibi. Treppulit. Loq̃r
totus xp̃c. primo in ꝑsona capitis ut seq̃ntium reu̾entia crescat. deinde in ꝑ¬

Expanded text:
ti sunt, Titulus: INTELLECTUS ASAPH. Psalmus iste narrat ea quae in veteri populo divinitus acta sunt, et quae illis beneficia contulit Deus, et quas intulit poenere ne ingratus beneficiis Dei ejus iram in se provocet graviorem. Quae intentio patet ibi: Ne fiant sicut patres eorum, etc. Quam et Apostolus docet dicens: «Scripta sunt haec ad correptionem nostram illi provocaverunt eum, ibi: Coram patribus. Quarto qualiter Deus differens ultiones dedit optata eis, ibi: Ideo audivit. Quinto poenas eoruSexto enumerat plagas Aegypti propter eos factas, quibus beneficiis eorum malitiam comparat, quam proponit ibi: Quoties. Septimo, promissionis, et qualiter eam in ipsos, per quos puniebat, retorsit, ibi: Audivit Dominus. Nono de qua tribu, et quem elegerit regem, et quo loco regnum constituerit, ibi: Et repulit. Loquitur totus Christus primo in persona capitis ut sequentium reverentia crescat; deinde in p
Abbreviated transcription (Latin):
pater immensus filius.
immensus spiritus sc̃s:
et̃nus pater. eternus fili¬
us. eternus spiritus sc̃s:
t tamen non tres eter.¬
ni. sed unus eternus:
icut non tres increati.
nec tres immensi. sed
unus increatus ⁊ unus
imiliter

Expanded text:
Pater, immensus Filius, immensus Spiritus sanctus. Aeternus Pater, aeternus Filius, aeternus Spiritus sanctus. Et tamen non tres aeterni, sed unus aeternus. Sicut non tres increati, nec tres immensi, sed unus immensus et unus imiliter
Abbreviated transcription (Latin):
iusti siue peccores resurgere hñt cum corporib suis.⁊
reddituri st de factis ꝓpriis rõnem. Redde aut̃ ro̾nem
non fabuł u̾boꝵ s recordatione omnium quȩ fecit si¬
ue bonum siue malum. ⁊ scđm ħ unusquisꝙ recipere
debet. Boni bona. Mali uͦ mala.
Ei qui bona eger̃ ibt̃ in uitam et̾nã. qi semꝑ ert̾

Expanded text:
e peccatores, resurgere habent cum corporibus suis. 39 Et reddituri sunt de factis propriis rationem. Reddere autem rationem: non fabula verborum, sed recordatione omnium quae fecit, sive bonum sive malum, et secundum hoc unusquisque recipere debet: boni bona, mali vero mala. 40 Et qui bona egerunt, ibunt in vitam aeternam: Qui ver
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tisset in humanitatẽ. ut ħ qđ erat diuinum fieret
humanum. s assum̃do nt̃am naturam sic ẽ unus effectꝰ
ut t̃ amitteret qđ erati s assumeret qd ñ erat. Assump.
sit humanitatem. ⁊ ñ amisit diuinitatem:
uł iutaretur in naturam humanitatis uł humani¬
tas conu̾teretur innaturam diuinitatis. S utriq na¬
turȩ sua manet ꝓprietas in ꝑpetuum. Tantatam̃ con-¬
iunctio ẽ naturarũ ut idem qui et̾nalr̃ ex dõ patre ge-¬
nitus ẽ homo sit uerꝰ ⁊ ille qui natus ẽ tp̃ralr̃ ex uir.
gine ds sit uerꝰ homo ꝓpt̃ suscipientẽ dm̃. ds̃ uerus. dĩ
dĩ filius ꝓpt̃ suscipientem hominem homo uerꝰ. ꝑsonã
quippe filii dĩ ñ ex duab ꝑsonis unitam. s ex duab na¬
turis existere credimus. deduab ꝑsonis compositam ut
nefas uitamus¬
carne nanima unũ dicuus
hominem ⁊ unisquisq ht̃ do¬
os homines inse. unũ carna.¬
lem. alium sꝑitalem. inũ uisi¬
bilem. alium inuisibilem.¬
unum mortalem. alium im¬

Expanded text:
convertisset in humanitatem ut hoc quod erat divinum fieret humanum, sed assumendo nostram naturam, sic est unus effectus, ut non amitteret quod erat, sed assumeret quod non erat. Assumpsit enim humanitatem, et non ami ut vel divinitas mutaretur in naturam humanitatis: vel humanitas converteretur in naturam divinitatis; sed utrique naturae sua manet proprietas in perpetuum, tanta tamen conjunctio est naturarum, ut idem qui aeternaliter ex Deo Patre genitus est, homo sit verus: et ille quopter suscipientem Deum, Deus verus, Deus Dei Filius: propter susceptum hominem, homo verus. Personam quippe Filii Dei, non ex duabus personis unitam, sed ex duabus naturis existere credimus: dicere autem duabus personis compositam, ut nefas vitamuscarne et anima unum dicimus hominem, et unusquisque habet duos homines in se unum carnalem, alium spiritalem; unum visibilem, alium invisiunum mortalem, alium
Abbreviated transcription (Latin):
meis. in medio eccle lau¬
dabo te Qui timetis
dnm̃ laudate eum:
uniu̾sum sem̃ iacob
głificate eũ. Timeat.
eum omne sem̃ isrł:
quoniã ñ spreuit neꝙ
despexit dep̃cõnẽ pau¬
peris. Nec auertit fa¬
ciem suam ame: et
cum clamarem ad
eum exaudiuit me
pud te laus mea.
ieccła magna. uota mã
reddã ĩ conspectu tim̃tiu

Expanded text:
meis, in medio Ecclesiae laudabo te. Qui timetis Dominum, laudate eum, universum semen Jacob glorificate eum. Timeat eum omne semen Israel, quoniam non sprevit, neque despexit deprecationem pauperis. Nec avertit faciem suam a me, et cum clamarem ad eum exaudivit me. Apud te laus mea in ecclesia magna: vota mea reddam in conspectu timentiu
Abbreviated transcription (Latin):
nos humiliasti. an¬
nis qͥbꝰ uidimꝰ mala.
Respice ĩseruos tuos ⁊
inoꝑatua ⁊ dirige
filios eorum Et
sit splendor dñi
dei nostri super
nos et oꝑa manuũ
nostrarum dirige.
super nos. et opꝰ
manuum nr̃arum
dirige
Laus cantici

Expanded text:
nos humiliasti annis quibus vidimus mala et respice in servos tuos et in opera tua et dirige filios eorum et sit splendor Domini Dei nostri super nos et opera manuum nostrarum dirige super nos  et opus manuum nostrarum dirige; laus cantici
Abbreviated transcription (Latin):
non factus nec creatus nec
genitus sed ꝓcedens. U nus
ergo pater non tres patres.
unus filius non tres filii. u¬
nus spiritus sanctus non
tres spiritus sancti Et in
hac trinitate nichil prius
aut posteriuis nichil mauis
aut minus. s totȩ tres ꝑso¬
nȩ coeternȩ sibi sunt ⁊coe-

Expanded text:
non factus. non creatus, nec genitus, sed procedens. Unus ergo Pater, non tres Patres; unus Filius, non tres Filii; unus Spiritus sanctus, non tres Spiritus sancti. Et in hac Trinitate nihil prius aut posterius, nihil majus aut minus, sed totae tres personae coaeternae sib
Abbreviated transcription (Latin):
boni fie fine ingła regnaturi. In ignem et tams quia
semꝑ erit malis sine fine pena inferni. ⁊ sine ulla mĩa

Expanded text:
boni sine fine in gloria regnaturi. In ignem aeternum: quia semper erit malis sine fine poena inferni, et sine ulla mi
Abbreviated transcription (Latin):
tu .d. qui.y .n. .i. sinis tͥbulari: Ecce idem quod dixit inpͥncipio psalmi. seqr.
tiuus. ut olim moysi. iosue. et ceteris tuam potentiam ostendisti. intus o.
peraberis: ⁊ sic melius decluces in idumeam: quia sic uidetur aceruus testi.
lemi salutem: quia temporalis salus hominis est uana uetustas. Indeo
exercitus ⁊ iuctoria nr̃a: ⁊ si nullius mom̃ti sumus: tribu nos. dedu ad ni

Expanded text:
s? Id est sinis tribulari? Ecce idem quod dixi in principio psalmi. Sequiteus tuus, ut olim Moysi, Josue, et caeteris tuam potentiam ostendisti, peraberis, et sic melius deduces in Idumaeam, quia sic videtur mirabilius fierlem salutem, quia temporalis salus hominis est vana vetustas. VERS. 14. In Deo exercitus et victoria nostra, etsi nullius momenti sumus, tribulantes nos deducet ad ni
Abbreviated transcription (Latin):
Iuda rex m̃s. Iudas filius iacob. sig̾̃cat xp̃m. in cuius figura ia cobuide bñdiceis
Moab olla sm. M oab gens quedam ẽ dicta a moab. qu̾e genuit filia loch abu¬
tens ebrio patre.sic ⁊ male utentes lege: gen̾ant mala oꝑa ꝑ que tͥbułonũ olla
ĩ eccłabullit. de hac: ieremias ait. Ollam suecensam uideo. ⁊ facies eiꝰ a faciea¬
quilonis. diabolꝰ enim aquilo. qui dix̃ ponã sedẽ meã ad aqͥlonẽ. de qͦ dñs. i
eod seremia ab aquilone pandetur om̃e malum. Siegͥ moab ẽ olla. qm̃ a ma¬
leutentib lege tribulões ad usus eccłam oriunt᷑ s ẽ spei mee. qr tͥbulatio pati

Expanded text:
filius Jacob significat Christum, in cujus figura Jacob Judae benedicens nt . » Moab olla spei meae. Moab gens quaedam est dicta a Moab, quam genuit filia Lot abutens ebrio patre. Sic et male utentes lege generant mala opera, per quae tribulationum olla in Ecclesia bullit. De hac Jeremias ait: « Ollam succensam video, et facies ejus a facie aquilonis . » Diabolus enim est aquilo, qui dixit: « Ponam sedem meam ad aquilonem, » de quo Dominus in eodem Jeremia: « Ab aquilone pandetur omne malum . » Sic ergo Moab est olla, quoniam a male utentibus lege tribulationes adversus Ecclesiam oriuntur. Sed est haec olla spei
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu
popul
dei israhel
luuiam uo-¬
luntariam se¬
gregabis
deus heredita¬
ti tue. et infir¬
mata est. tu
uero perfe-¬
cisti eam

Expanded text:
in conspectu populi Dei Israhel pluviam voluntariam segregabis Deus hereditati tuae et infirmata est tu vero perfecisti eam
Abbreviated transcription (Latin):
& lac de ouibus. cum adipe ag¬
norum ⁊ arietum filiorum basan
t hircos cum medulla tritici. &
sanguinem uitȩ biberent mera-¬
cissimum. Incrassatus ẽ dilec¬

Expanded text:
 lac de ovibus cum adipe agnorum et arietum, filiorum Basan: Et hircos cum medulla tritici, et sanguinem uvae biberet meracissimum. Incrassatus est dilec
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia:
et pauperes
tuos iN
iudicio
uscipiant
montes
pacem po¬
pulo. et
colles iusti.¬
ciam. Ludi¬
cabit pau¬
peres po¬
puli. et
saluos fa¬
ciet filios
pauperum.
et humili.¬
abit. calũp¬
niatorem:
Et permane¬
bit cum so

Expanded text:
ustitia, et pauperes tuos in judicio. Suscipiant montes pacem populo, et colles justitiam. Judicabit pauperes populi, et salvos faciet filios pauperum, et humiliabit calumniatorem. Et permanebit cum so
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia ei emorfu-
it ĩscłm testam̃ti sui.
u̾bi qd̃ mandauit ĩ
nlle generationes:
Quod disposuit ad
abraham. et iuram̃-¬
ti sui ad ysaac Et
statuit illud iacob
in preceptum. et
israhel in testam̃¬
tum eternum:¬

Expanded text:
icia eius memor fuit in saeculum testamenti sui verbi quod mandavit in mille generationes quod disposuit ad Abraham et iuramenti sui ad Isaac et statuit illud Iacob in praeceptum et Israhel in testamentum aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
cxix
cxx
cxxi
cxxii
cxxiii
cxxiiii
cxxu
cxxui
cxxuii
cxxix
cxxx
cxxxi
cxxxii
cxxxu
cxlii
cxliii
cxliiii
cxlo
cxlui
cxluii
cxluiii

Expanded text:
CXIX CXX CXXI CXXII CXXIII CXXIIII CXXV CXXVI CXXVII CXXVIII CXXIX CXXX CXXXI CXXXII CXXXIICXLII CXLIII CXLIIII CXLV CXLVI CXLVII CXLVIII
Abbreviated transcription (Latin):
lainabo ad dm altis.¬
simum. deum qui
benefecit michi
Misit de celo et libe¬
rauit me. dedit
in opprobrium coq¬
culcantes me
Misit deus miscdiã
suam. et ueritatẽ
suam. animam
meam eripuit de
medio catulorum
leonum dormiui
conturbatus¬

Expanded text:
lamabo ad Deum altissimum, Deum qui bene fecit michi. Misit de celo et liberavit me, dedit in opprobrium conculcantes me. misit deus misericordiam suam et ueritatem suam, animam meam eripuit de medio catulorum leonum; dormiui conturbatus
Abbreviated transcription (Latin):
mine d̾s uirtutum.
quousq irasceris su¬
per orationem ser¬
uIII tui Cibabis nos
pane lacrinarum.
et potum dabis no¬
bis in lacrimis in

Expanded text:
mine Deus virtutum, quousque irasceris super orationem servi tui? Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt colles mundi ab iineribus
s eius. Pro iniquita¬
te uidi tentoria ethyopiȩ tur¬
babuntur pelles terrȩ¬
madian. Numquid influmini¬
bus iratus es domine. aut inflo¬
minib furor tuus uł in mari¬
indignatio tua. Qui ascendes

Expanded text:
sunt colles mundi ab itineribus s eius pro iniquitate vidi tentoria Aethiopiae turbabuntur pelles terrMadian numquid in fluminibus iratus es Domine aut in fluminibus furor tuus vel in marindignatio tua quia ascendes
Abbreviated transcription (Latin):
eruditissimi uiri arbitrant᷑ hc̃ psalinum tc̃ eẽ cantatũ qñ chusi filus arachi amic᷑
dd̾ destruxit consilium achitofel. ⁊ ad eum nuncios misit ut abħemo fug̾ẽt. uerum
sciendũ ẽ eos uehem̃t̃ errare. Ptimũ ꝙ nom̃ chus ibi scͥptum ẽ ꝑ samech. hic: ꝑ sin.
deiũ ꝙ ille filius arachi dr̃. hic: filius gemuini. Pret̾ea dd qui p̃ceꝑat ioab. ⁊ cet̾is duci¬
b dicens. Parcite puero absalon: ñ ꝗͣ de morte filii loq̃ret᷑. qui tñ ait. Concep̃ dolorẽ.
⁊ peꝑit iniquitatẽ. Lacũ aꝑuit ⁊ effodit eũ. ⁊ ĩcidit in foueã qͣ fec̃. Maxiie qͥ morte
eius audita eiulans exclamauit. fili mi. fili mi absalon. Nec ⁊̃ hic uocaret leonẽ
mores dr̃ ethiops. qui ĩ bñdicitur filiꝰ gemiini. qr fuisse de tͥbu beniamin ĩ libi
regũ legr̃ ita. Et erat uir de filiis beniamin. nom̃ eiuscis. ⁊ huic: filiꝰ. nom̃ eiꝰ saul

Expanded text:
eruditissimi viri arbitrantur hunc psalmum tunc esse cantatum, quando Chusi filius Arachi, amicus David. destruxit consilium Achitophel, et ad eum nuntios misit, ut de eremo fugeret. Verum sciendum est eos graviter errare. Primum, quod nomen Chusi ibi scriptum est per Samech, hic per Sin. Deinde quod ille filius Arachi dicitur, hic filius Jemini. Praeterea David, qui praeceperat Joab, et caeteris ducibus dicens: « Parcite puero Absalon , » nunquam de morte filii loqueretur ita dicens: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam, quam fecit, maxime qui morte ejus audita ejulans clamavit: « Fili mi, fili mi Absalon! » Nec etiam hic vocaret leonem, mores dicitur Aethiops. Qui et bene dicitur: Filius Jemini, qui fuisse de tribu Benjamin in libro Regum legitur ita: Et erat vir de tribu Benjamin, et nomen ejus Cis, et huic filius: nomen ejus Saul .
Abbreviated transcription (Latin):
Nẽ quis habitabit. Titulus. s̾dd̾. Patet. agitur hic de unitate pre¬
sentis eccłȩ. ⁊ de futura quiete. Inp̃senti enĩ eccła corporał cohabit̾õ
sualorum cum bonis: ñ ꝑmittit scire qui u̾e sint inunitate eccłe. Quidã
enim licet indigni sint. tñ iactant se ẽẽ de eccła. Retundens gͦ ꝓpħa p̾sũpti.
eccła. ⁊qui sint in et̃na beatitudine quieturi. ⁊ accipit responsum plene

Expanded text:
 tuo. Titulus. PSALMUS DAVID. Patet. Agitur hic de unitate praesentis Ecclesiae, et de futura quiete. In praesenti enim Ecclesia corporalis cohabitatio malorum cum bonis non permittit scire, qui vere sunt in unitate Ecclesiae. Quidam enim licet indigni sint, tamen jactant se esse de Ecclesia. Retundens ergo Propheta praeEcclesia, et qui sint in aeterna beatitudine quieturi; et accipit responsum plenae
Abbreviated transcription (Latin):
de desidio di ꝙ ñsolũ cathecumnnis fontẽ baptisii desid̾antib
gis bibunt tanto magis situint fontem et̃nȩ beatitudinis de qͦ scͥpto¬
ẽ. qm̃ ap̃ te ẽ fons uite. ad hunc gͥ fontẽ baptismi ł uite: monet ꝓpħa
relictis idolꝰ ⁊ depositis uiciis currẽ. Primo desidiũ suũ ostendit. cui
qm̃ maloꝵ insultõ obuiat dicentiũ ubi ẽ ds tuus: ne atͥsticia scłi in
desꝑationẽ ł tedium traħetur. Scdã parte sensualẽ animã consola-¬
solos in hoc cantico se eẽ putent. s potuis hanc uocẽ eẽ cuiusdã unita
⁊ estuans ueneno acrius desidat fontẽ. quo hausto. pilos ⁊ cornua depo¬
nit. Similit̾ anima ubi se cognoscit auaritiȩ. fornicõis. idolat̾e ⁊ huiꝰ
semꝑ ẽ irriguus. ⁊ ab ipso quec̃q reficiunt fluunt. Pempto autẽ in se
antiquo serpente diabolo: extinctis uiciis quasi depositis pilis. eradi

Expanded text:
Dei, quod non solum catechumenis fontem baptismi desiderantibus gis bibunt, tanto magis sitiunt fontem beatitudinis aette est fons vitae . Ad hunc ergo fontem baptismi, vel vitae monet Propheta relictis idolis et depositis vitiis currere. Primo desiderium suum ostendit, cui quoniam malorum insultatio obviat dicentium: Ubi est Deus tuus, ne a tristitia saeculi in desperationem vel taedium trahantur, secunda parte sensualem animam consolasolos in hoc cantico se esse putent, sed potius hanc vocem credant unaet aestuans veneno acrius desiderat fontem, quo hausto, pilos et cornua deponit. Similiter anima, ubi se cognoscit avaritiae, fornicationis, idololatriae,s, et ab ipso quaecunque fluunt, reficiunt; perempto autem in se antiquo serpente diabolo, exstinctis vitiis quasi depositis pilis, eradi
Abbreviated transcription (Latin):
pro bonis. st̾ilitatem
anime mee Ego aũ
cũ mͥ molesti essent
induebar cilicio:
Humiliabam in ie.¬
uinio animam
meam. et oratio
mea in sinu meo coi¬
uertetur Quasi ꝓxi¬
mum et quasi frẽm
nostrum sic compla¬
cebam. quasi lugens
⁊ contͥstatus sic humi¬
liabar Et adu̾sũ me
cong̃gata st̃ suꝑ me

Expanded text:
s: sterilitatem animae meae. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio. Humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea in sinu meo convertetur. Quasi proximum, et quasi fratrem nostrum, sic complacebam: quasi lugens et contristatus sic humiliabar. Et adversum me congrega
Abbreviated transcription (Latin):
quei sui. suꝑuacue.
exꝓbrauert̃ aĩam meã.
eniat illi laqueus quẽ.
ignorat. et captio ꝗͣ
abscondit apprehen¬
dat eum. et in laque¬
um cadat in ipsum:
Anuma autem inea ex¬
ultabit in domino:¬
et delectabitur
super salutari suo:
Omnia ossa mea di¬
cent. dñe qͥs sumił tui:
Eripiens inopem de
manu fortiorum eiꝰ.
egenum et pauꝑem
a diripientib eũ Sur¬
gentes testes iniqͥ que
ignorabam interro¬
gabant me. Retribu

Expanded text:
 supervacue exprobraverunt animam meam veniat illi laqueus quem ignorat et captio quam abscondit conprehendat eum et in laqueo cadat in ipso anima autem mea exultabit in Domino delectabitur super salutari suo omnia ossa mea dicent Domine quis similis tui eripiens inopem de manu fortiorum eius egenum et pauperem a diripientibus eum surgentes testes iniqui quae ignorabam interrogabant me ret
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Exurge. Ait gͦ. o dñẽ quidã uidentes affligi eque bonos. ⁊ malos ignoran-¬
tescur fiat: detrahunt tͥ. putantes quȩ diuina fiunt amministratiõe casuũ te-¬
meritate conting̾e. s ego qͥ cerno occultas causas quib h iuste facis: confite
bor .i. laudabo te in toto corde . m. alii in parte cordis laudant. qui q̃dã oꝑa dñi
tarum suscitatũ in corpore. ñ uͦ mirent᷑ paulũ suscitatũ ĩm̃te ꝙ ẽ mirabiliꝰ:¬

Expanded text:
Ait ergo: O Domine, quidam videntes affligi aeque bonos ac malos, ignorantes cur fiat, detrahunt tibi putantes, quae divina fiunt administratione, casuum temeritate contingere. Sed ego, qui cerno occultas causas, quibus hoc juste facis, confitebor tibi, id est laudabo te in toto corde meo. Alii in parte cordis laudant, qui quaedam opera Domini zarum suscitatum in corpore, non vero mirantur Paulum suscitatum in mente,
Abbreviated transcription (Latin):
ego defeci in inc̃patio.¬
nib pp̃ iniquitatem
corripusti hominẽ
t tabescere fecisti sic̃
araneam animam
domine et depreca¬
tionem meam.
auribus percipe la¬
crimas meas
Ne sileas qm aduena

Expanded text:
ego defeci in increpationibus propter iniquitatem corripuisti hominem et tabescere fecisti sicut araneam animam Domine et deprecationem meam auribus percipe lacrimas meas ne sileas quon
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse deceptum. Scd̃o suum ⁊ alioꝵ de ꝓsꝑitate maloꝵ errorẽ exponens. dic̃.
se ⁊ illos iñ relisos ad meliꝰ consilium ut. ẜ attendant impioꝵ nouissima. Ibi
ISo conutetur. sercio apit causam ꝓsꝑitatis malorũ ⁊ penam ⁊ sua libatiõ ẽ
ab ea .bi. uert̾am̃. Quarto: arguit se de hoc ꝙ t̾rena telauit. ⁊ querit celestia.
gitans quid subtractis temporalib d̾s suis reseruet: ait cũ admiratiõe. Quã

Expanded text:
fuisse deceptum. Secundo suum et aliorum de prosperitate malorum errorem exponens dicit, se et illos inde reversos ad mIdeo convertetur. Tertio aperit causam prosperitatis malorum et poenam, et suam liberationem ab ea ibi: Verumtamen. Quarto arguit se de hoc, quod terrena zelavit, et quaerit coelestia igitans, quid subtractis temporalibus Deus suis reservet, ait: VERS. 2. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
uam bonus. Titulꝰ. defecerunt laudes ł hymni dd̾ filii iesse. p̃s asaph.
Creter solitam addit filii iesse. ꝑ carnalem generationẽ sig̾tans lau¬
den carnalem. Solet eñ isrłiticus ppłs ꝓ tpr̃alib bñficiis laudare dm̃ sic̃ ĩ
historiis legitur ꝙ subm̃sis egiptiis cantauerunt. ⁊ sepe ĩ deserto pasti. ⁊ uicto¬
res hostium ⁊ accepto regno in ierłm hymnos dixerunt. s deficientibꝰ hꝰmodi ꝓs
ꝑitatib pp̃ pecca eoꝵ: defecerunt qͦ hymni dd̾. ñ dico filii di s filii iesse qui tem¬

Expanded text:
 VERS. 1. Defecerunt laudes vel hymni David, filii Jesse Psalmus Asaph. Praeter solitum addit: Filii Jesse, per carnalem generationem significans laudem carnalem. Solebat enim Israeliticus populus pro temporalibus beneficiis laudare Deum, sicut in historiis legitur, qui submersis Aegyptiis cantaverunt, et saepe in deserto pasti, et victores hostium, et accepto regno in Jerusalem cecinerunt. Seditatibus propter peccata eorum defecerunt quoque hymni David, non dico: Filii Dei, sed filii Jesse, qui tem
Abbreviated transcription (Latin):
que clausis ocuł hr̾e udetur: aꝑtis ñ ht̃. Sic imali cum de hacuita qͦ ccos dor¬
miunt euigilauerint moriendo: nicħ inuenient nisi miseriã. u̾e. sam o dñe. ⁊c̃
ciuitas malorum ꝗͣ edificauit chaim: t̾rena. de qͣ ipsi ab. ⁊. stulerunt imaginẽ
auis. alius sus libidinis sorde. alius asinꝰ torpore. ⁊ huius modi. tẽporalẽ quoq
felicitatem dixerunt que tñ ñ ẽ uera felicitas. s eiꝰ imago. banc ergo qͣcũq

Expanded text:
quae clausis oculis habere videtur, apertis non habet. Sic et malis, cum de hac vita, qua caeci dormiunt, evigilaverint, moriendo nihil invenient, nisi miseriam. Vere. Nam, o Domine, etc. Civitas malorum, quam aedificavit Cain, terrena est, de qua ipsi abstulerunt imaginem avis, alius sus libidinis sorde, alius asinus torpore et hujusmodi. Temporalem quoque felicitatem duxerunt, quae tamen non est vera felicitas, se
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. oblationes et ho¬
locausta. tunc imponent
suꝑ altare tuũ uitulo s In
finẽ intellectus dd̾ cum ue-¬
abimelech:

Expanded text:
e, oblationes, et holocausta  tunc inpones super altare tuum vitulos. LI. In finem Intellectus David cum adveAbimelec
Abbreviated transcription (Latin):
morientes. simul in¬
sipiens ⁊ stultus ꝑibt̃
Et relinquent alienis
diuitias suas. et se¬
pulchra eorum do-¬
mus illoꝵ in et̃num.
Tabernacula eoꝵ in
cauerunt nomina
sua in terris suis
Et homo cum in ho¬
nore esset non intel¬
lexit. comparatus ẽ
iumentis insipienti¬
b ⁊ similis factus ẽ
illis: H ec iua illorũ

Expanded text:
morientes simul insipiens et stultus peribunt et relinquent alienis divitias suas %et; sepulchra eorum domus illorum in aeternum tabernacula eorum in caverunt nomina sua in terris suis et homo cum in honore esset non intellexit conparatus est iumentis insipientibus et similis factus est illis
Abbreviated transcription (Latin):
cum corpore ⁊ anima in omnia similis nob̾ absq pect̾o
tu uiri carnem suscepit. Uñ salomon dic̃. Sapientia edi¬
ta maria. ⁊ alibi legitur. qui factus ẽ ex semine dauid
scłm carnem
homo. qr nicħ minus hu̾it extra peccatum quam homo.¬
Exaniia põnali xp̃c ueram animã hu̾it uͥ sapientia
crescere potuisset sic̃ dit̃ in eugłio. loħes ꝓficiebat etate¬
sapientia ⁊ etate. Sapientia in anima etite incorpo¬
re ibumana carne subsistens. qi humus t̾ra dr̃ dehu¬
manitate carnem asfempsit:
Minor patre scd̾m humanitatem. iuxta qđ dic̃. pater

Expanded text:
cum corpore et anima, in omnia similis nobis absque peccato . tu viri carnem suscepit. Unde Salomon dicit: Sapientia aedita Maria et alibi legitur: Qui factus est ex semine David secundum carnem homo: ram animam habuit, ubi sapientia crescere potuisset, sicut dicit in Evangelio: Jesus proficiebat sapientia et aetate : sapientia in anima, aetate in corpore. Et humana carne subsistens: quia humus terra dicitur, de humanitate carnem assumpsit. Minor Patre secundum humanitatem. Aequa
Abbreviated transcription (Latin):
agrnta aunos redituros. In illa uero captiuitate. fuert̃ in babilonia ꝓpħȩ inter
quos erant ereabiel iaggeus cõpletis autẽ septuaginta annis ꝑmittente q ro re¬
ge ꝑsarur deg̃ini sunt iherosolimã ⁊ aggeus cũ illis. urestiutũ e tẽ plũ. &m̃aure
rum qͥue cepit a chaun. altãm bonoꝵ q̃ cep̃ ab abel. Ilius: cupiditas. huii. cartal
me ante aduentum tenebatur pplt in confusione. uñ teg̃d cepit ꝑ xp̃m. qui nat ⁊

Expanded text:
annos redituros. In illa vero captivitate fuerunt in Babilonia prophetę, inter quos erant Ezechiel et Aggeus. Completis autem LXX annis, permittente Ciro rege Persarum, regressi sunt Ierosorum, que cepit a Cain, alteram que cepit ab Abel. Illius cupiditas, huius caritas  maxime ante adventum tenebatur populus in confusione: unde regredi cepit per Christum, qui natus
Abbreviated transcription (Latin):
ũbis suis. ⁊ sc̃s in
om̃ib oꝑibꝰ suis
Alleuat dñs om̃s
qui corruunt et
erigit õs elisos.
culi omniũ in
tesꝑant. et tu
das escã illorum
intempore opor¬
tuno Nꝑis tuma¬
num tuã. ⁊ ĩples
omne animal
benedictione:¬

Expanded text:
bis suis et sanctus in omnibus operibus suis adlevat Dominus omnes qui corruunt et erigit omnes elisos oculi omnium in te sperant et tu das escam illorum in tempore oportuno aperis tu manum tuam et imples omne animal benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
micus hõ hoc fecit. attende ꝙ cũ dixisset amaligno: tanꝗͣ exponens ħ supposuit
ab iniquo. uolens significare ꝙ omnis iniqꝰ malignꝰ. st̃ quid multi iniqui qͥ noi
uidentur maligni. ⁊ tñ sunt. sic illi qui ñ seui. ñ pressuras hõib facientes s tam̃
luxurios uoluptatib dediti. qualit̾ ⁊si aliis non uident᷑ noc̾e: nocent tñ sibi. ⁊
inde st̃ iniqui. s i eod̾ siquis alte considet maligni st̃. qi nocent exemplo. ⁊ faci¬
unt in nos ꝙ pea uinc̾e laborem. ꝓcechit ĩ ex ipsa uoluptate p̃ssura. Postqͣ enĩ
uoluptuose quis uiuens q̃ habebat esfudit: rapit. Sic̃ gͦ spine in radice lenes

Expanded text:
micus homo hoc fecit. Attende quod, cum dixisset: a maligno, tanquam exponens hoc supposuit: ab iniquo, volens significare quod omnes iniqui maligni. Sunt quidem multi iniqui, qui non videntur maligni, et tamen sunt sicut illi, qui non saevi, non pressuras hominibus facientes, sunt tamen luxuriosi, voluptatibus dediti, qualiter etsi aliis non videntur nocere, nocent tamen sibi, et inde sunt iniqui. Sed in eodem si quis alte consideret, maligni sunt qui nocent exemplo, et faciunt in nobis quod postea vincere laboremus. Procedit enim ex ipsa voluptate pressura. Postquam enim voluptuose quis vivens quae habebat effudit, rapit. Sic ergo spinae in radice lenes
Abbreviated transcription (Latin):
plantauit.
illic passeres
nidificabt̃.
Perodii domꝰ
dux est eoꝵ.
montes ex¬
celsi ceruis.
petra refu¬
gium eri¬
naciis. Fe¬
cit lunam
in tempora
sol cognouit occasum
suum. Posuisti tene¬
bras ⁊ factaẽ nox. in
ipsa ꝑtransibt̃ om̃s
bestie silue Catulile¬
onum rugientes ut
rapiant.⁊q̃rant ado

Expanded text:
lantavit, illic passeres nidificabunt. Herodii domus dux est eorum, montes excelsi cervis, petra refugium erinaciis. Fecit lunam in tempora, sed cognovit occasum suum. Posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvae. Catuli leonum rugientes, ut rapiant
Abbreviated transcription (Latin):
auris meis: Mea ẽ ultio ⁊ ego
retribuam intempore. ut laba¬
tur pes eorum: I uxta est
dies ꝑditionis. ⁊ adesse festinãt
tempora. Ludicabit domi¬
nus populum suum ⁊ inseruis
suis miserebitur. Uidebit qã¬

Expanded text:
ron. Mea est ultio, & ego retribuam in tempore, ut labatur per eorum: juxta est dies perditionis, & adesse festinant tempora v.36. Judicabit Dominus populum suum, & in servis suis miserebitur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ factus sum ⁊̃ timor notis meis quib exemplo horribit tribulõis timo¬
rem incussi. Uł ilł de quib bene sꝑabatur cadentib insceła: timor factꝰ
sum notis meis: indubium ueni familiarib meis qui tunent ne õs tales
sint. Qui uidebant me .i. qui nouerunt quid sit eccła ⁊ q̃ spes mea ĩuisibi¬
lis: fugerunt a me foras ad ui sibilia. ł ad facienda scisinata ħeses. obli¬
acquisitos ñ retinens hoc autẽ ideo dico. qm̃ audiui.u.m. cõmoꝵ ĩcirc̃.¬

Expanded text:
 factus sum etiam timor notis meis, quibus exemplo horribili tribulationibus timorem incussi, vel illis de quibus bene sperabatur, cadentibus in scelera. Timor factus sum notis meis, id est in dubium veni familiaribus meis, qui timent, ne omnes mei tales sint. Qui vident me, id est qui noverunt quid sit Ecclesia, et quae spes mea invisibilis, fugerunt a me foras ad visibilia, vel ad facienda schismata et acquisitos non retinens. Hoc autem ideo dico: Quoniam audivi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad corpꝰ qui ẽ uetus hõ. ciue uetus datum ẽ testam̃tũ. ĩ qͣ reg¬
nauit mors. alt̾a ꝑtinet ad animam qui ẽ nouꝰ hõ regen̾atus ꝑ xp̃m.
qualitatib. sicca. huituda. calida. frigida. ⁊ quatuor ministrat᷑ tpr̃ibꝰ.
uerno. estate. autunno. hieme. ad animã uero ꝑtinet ternariꝰ. s.¬
diligẽ dm ex toto corde. ⁊ ex tota anima. ⁊ extota m̃te. Pactis gͥ hic q̃ ad corpus

Expanded text:
pertinet ad corpus, qui est vetus homo, cui et vetus datum est Testamentum, qua regnavit mors: altera ad animam, qui est novus homo, regeneratus per Christum. qualitatibus, sicca, humida, calida, frigida et quatuor ministratur temporibus, verno, aestate, autumno, hieme. Ad animam vero pertinet ternarius, scdiligere Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute. Peractis igitur his, quae ad corpus
Abbreviated transcription (Latin):
clinaui. Uidi p̃uarican.¬
tes et tabescebam. quia
eloquia tua non custo¬
dierunt Uide quoniã
mandata tua dilexi
domine in miscdia tua
uiuifica me. Principi¬
um uerborum tuorum
ueritas. in eternum
omnia iudicia iusticiȩ
tue. SyN

Expanded text:
vidi praevaricantes et tabescebam quia eloquia tua non custodierunt vide quoniam mandata tua dilexi Domine in misericordia tua vivifica me principium verborum tuorum veritas et in aeternum omnia iudicia iustitiae tuae sen
Abbreviated transcription (Latin):
petitionis sue causã ꝯstituit. ac si ñ eẽt lib̾andꝰ si neutrũ eoꝵ contingeret.
S attendendũ ꝙ due st̃̾ lib̾atiões. una occulta q̃ fit pp̃ ipsos scõs. qualiter
lib̾ati sunt septẽ machabei igne consumpti cũ matre. ipsa eosdẽ hortan.¬
te ut eligẽnt potius mori ꝓ legib d̾i: ꝗͣ uiu̾e contͣ eas. Est ⁊ alia aꝑta q̃
fit pp̃ inimicos puniendos. ł conu̾tendos. qualit̾ trespueri de igne ĩ cor-¬
pore lib̾ati sunt. pp̃ ꝙ ipse nabugodonosor conu̾sꝰ dm ipsoꝵ quẽ contẽpse¬
rat p̃dicauit. oͦ ꝙ ait. Intende aiẽ meȩ ⁊ lib̾a eã: ad occultã ꝑtinet lib̾atio

Expanded text:
petitionis suae causam constituit, ac si non esset liberandus, si neutrum eorum contingeret. Sed attendendum quod duae sunt liberationes: una occulta, quae fit propter ipsos sanctos, qualiter liberati sunt Machabaei septem igne consumpti cum matre ipsa eosdem hortante, ut eligerent potius mori pro legibus Dei, quam vivere contra eas . Est et alia aperta, quae fit propter inimicos puniendos, vel convertendos; qualiter tres pueri de igne, etiam corpore liberati sunt; propter quod ipse Nabuchodonosor conversus Deum ipsorum, quem contempserat, praedicavit
Abbreviated transcription (Latin):
grum .i plenam ⁊ ꝑfectam ut eam non scindat ꝑ heresim neꝙ¬
ab ullo scismate corrumpat. Iniuolatamq .i. ut eam ñ uioꝰ¬
let male docendo atq p̾dicando. ⁊ si eam non custodierit in¬
tegram ⁊ inuiolatam absq dubio in et̾na dampnatione ꝑibit
fides aut̃ catholica. Hunc manifestat quid fides. uł¬

Expanded text:
gram, id est plenam et perfectam, ut eam non scindat per haeresim, neque ullo schismate corrumpat. Inviolatam, id est eam non violet maledicendo atque praedicando, et si eam non custodierit integram et inviolatam, absque dubio in aeterna damnatione peribit. 3 Fides autem catholica haec est: Ut unum Deu
Abbreviated transcription (Latin):
me. Similit̃ ⁊ hic. Quic̃ꝙ uult saluus eẽ. ñ dic̃ uelis. aut non
salius erit. s quiẽꝙ uult. Quia ds̃ omp̃c nullum hominẽ in¬
uitum aut coactum trahit ad fidẽ uͥ qui sua ꝓpͥa uolunta
omne opus necesse ẽ ut fides p̾cedat añ omnem oꝑationem.
Ante omnẽ inchoationem ante omne pͥncipium iuucinꝙ
opusẽ ut teneat catholicam fidem dicente apło. sine fide

Expanded text:
. Similiter et hic. Quicunque vult salvus esse. Non dicit, velis aut non, salvus eris, sed quicunque vult, quia Deus omnipotens nullum hominem invitum aut coactum trahit ad fidem. Sed quicunque vult omne opus necesse est ut fides praecedat; ante omnem operationem, ante omnem inchoationem, ante omne principium unicuique opus est ut teneat catholicam fidem, dicente Apostolo: Sine fide
Abbreviated transcription (Latin):
ides autem catholica
hec est ut unum deum in
trinitate ⁊ trinitatem
in unitate ueneremur:
Neq confundentes per¬
sonas. neq substantiam
filii. alia spiritus sanctiz¬

Expanded text:
ides catholica haec est, ut unum Deum in trinitate et trinitatem in unitate veneremur, neque confundentes personas, neque substantiam ris, alia Filii, alia Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Misit in eos
iram indig-¬
nationis sue.
nem et iram
et tribulatio
nem. immissi¬
onem ꝑange¬
los malos. Ui¬
am fecit semi.¬
te ire sue. non
peꝑcit a mor¬
te animarum
eorum. et ui-¬
menta eorum
in morte con¬
clusit. Et ꝑ-¬
cussit om.¬
ne primoge¬
nitum
terra egip¬
ti. primicias
omnis
laboris
eorum
I taberna

Expanded text:
Misit in eos iram indignationis suae, rem et iram, et tribulatnem, immissionem per angelos malos. Viam fecit semitae irae suae, non pepercit a morte animabus eorum, et jumenta eorum in morte conclusit. Et percussit omne primogenitum in terra Aegypti, primitias omnis laboris eorum i
Abbreviated transcription (Latin):
potens crapulatus
a uino Et ꝑcussit
immicos suos in po¬
steriora. oꝑꝓbrium
sempit̾num deditil¬
lis Et reppulit ta¬
bernaculũ ioseph.
et tribum effrem
non elegit Sed ele¬
git tribum uda.
montem syoN
quem dilexit Et
edificaũ sic̃ unicorni¬
ũ scĩficiũ suũ ĩ t̾ra qͣ

Expanded text:
potens crapulatus a vino et percussit inimicos suos in posteriora obprobrium sempiternum dedit illis et reppulit tabernaculum Ioseph et tribum Effrem non elegit et elegit tribum Iuda montem Sion quem dilexit et aedificavit sicut unicornium sanctificium suu
Abbreviated transcription (Latin):
t reppulit tabnaculũ sylo
tabernaculum suum-
ubi habitauit in homi.¬
nibus. Et tradidit
incaptiuitatem uir-¬
tutem eorum. et pul-¬
chtitudinem eor um
in manus inimici

Expanded text:
t repelleret tabernaculum Silo, tabernaculum suum, ubi habitavit in hominibus. Et tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptor eoꝵ ẽ Et dilexe¬
runt eoꝵ ĩ oressuo. ilin¬
gua suam̃titist̃ e i Cor
autem eorum non
erat rectum cum eo.
nec fideles habiti
sunt in testamento
eius. Ipse autem
est misericors. et
propicius fiet pec¬
catis eorum. et non
disꝑdet eosEt abũdauit
ut au̾tẽt irã suã. ⁊ñ accen-¬
dit õe irãsua Et recorda¬
tus ẽ qr caro sunt. sp̃c ua

Expanded text:
demptor eorum est et dilexerunt eum in ore suo et lingua sua mentiti sunt ei cor autem ipsorum non erat rectum cum eo nec fideles habiti sunt in testamento eius ipse autem est misericors et propitius fiet peccatis eorum et non perdet eos et abundabit ut avertat iram suam et non accendet omnem iram suam et recordatus est quia caro sunt spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
duxit eos cũ argento ⁊ auro.
⁊ ñerat intribub eorũ in¬
sirmꝰ Letata est egyptus
inꝓfectione eorum. quia in¬
cubuit tuor eoꝵ suꝑ eos.
xpandit nubẽ ĩ ꝓtectionẽ
eorum. et ignẽ ut luceret.
eis per noctem: Petie¬
runt et uenit coturius
et pane celi satu

Expanded text:
duxit eos cum argento et auro, et non erat in tribubus eorum infirmus. Laetata est Aegyptus in profectione eorum, quia incubuit timor eorum super eos. Expandit nubem in protectionem eorum, et ignem ut luceret eis per noctem. Petierunt et venit coturnix, et pane coeli satu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra cham E tauxit ppłm
suũ uehement̃. et firmauit
eum suꝑ inimicoseuis Con¬
uertit cor eorum. ut
odirent populum eius.
et dolum facerent in
seruos eus Misit
moysen seruum suum
aaroti quem elegit ip¬
sum. Posuit in eis uer¬
ba signorum suoꝵ. ⁊ ꝓdi¬
giorum suoꝵ in terracham.
Uisit tenebras et obscura¬
uit. et non exacerbauit
ser motes suos

Expanded text:
it populum suum vehementer: et firmavit eum super inimicos ejus. Convertit cor eorum, ut odirent populum ejus: et dolum facerent in servos ejus. Misit Moysen servum suum: Aaron quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum et prodigiorum in terra Cham. Misit tenebras et obscuravit: et non exacerbavit sermones suos
Abbreviated transcription (Latin):
cauit famem
super terram.
et omne
firmamentum
panis contri-¬
uit Misit ante
eos uirum.
I seruum
uenundat us
est ioseph

Expanded text:
cauit famem super terram: et omne firmamentum panis contriuit. misit ante eos uirum: in seri uennudatus est Ioseph
Abbreviated transcription (Latin):
Conu̾tit aqͣs eoꝵ insanguinẽ
et occidit pisces eorum
Edidit t̾raeoꝵ ranas in pe¬
netrabilib regum ipsoꝵ.
Dix̃ ⁊ uenit cynomia i scini¬
phes inomnib finibꝰ eoꝵ
Posuit pluuias eoꝵ grandi¬
nem. ignemcomburentẽ
interra ipsoꝵ Et ꝑcussit
uineas eoꝵ ⁊ ficulneas eoꝵ.
⁊ contriuit lignũ fimũ eoꝵ¬

Expanded text:
Convertit aquas eorum in sanguinem: et occidit pisces eorum. Edidit terra eorum ranas: in penetralibus regum ipsorum. Dixit, et venit cynomia, et sciniphes in omnibus finibus ipsorum. Posuit pluvias eorum grandinem: ignem comburentem in terra ipsorum. Et percussit vineas eorum et ficulneas eorum: et contrivit lignum finium eo
Abbreviated transcription (Latin):
taeet grauida reuocauit ab expeditiõe uriã. si forte ad uxorem intraret ut eis con¬
dubitu guidaedetur: urias aite noluit dum incastris pote dñi laboraret sĩ psit gͦ
res duci exercitus ioab ut uriam ponet inilla parte pͣlii ubi occidetur. haceplaᷤ
sue mortis accepta urias: dedit ioab. qui ita fecit sicut p̃ceꝑat dd̾. ⁊ occubuit uri¬
as Siegͣ dd cũ ad ultis culpam celasset: nathan ꝓpħa missus ad̾o ad illũ intrauit
dit nachan. Sic ⁊ tu fecisti. qui cum multas uxores ⁊ concubinas hab̃es: unã quam

Expanded text:
ta gravida, revocavit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, Nathan propheta immissus a Deo intravitdit Nathan: Sic et tu fecisti, qui cum haberes multas uxores et concubinas, unam quam