comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cium bonitatẽ. in qua d̾s eam facit. pe¬
nitus cõsumẽ. Ut u̾bi gr̃a. intellectus.
uł rõ. uł in genium. ac memoria . ⁊ si ui¬
ciis ⁊ peccatis obnubilent᷑. i corrumpã¬
tur bona tñ sunt nec peccata nominat᷑
mosam mutatur formam. Erat enim
libus sit qͣr ip̃am nõ semꝑ bonum est.
⁊ si aliqñ uiciis subiaceat: Ad ħ facile

Expanded text:
tium bonitatem in qua Deus eam fecit, penitus consumere; ut, verbi gratia, intellectus, vel ratio, et ingenium, ac memoria, etsi vitiis ac peccatis obnubilentur et corrumpantur, bona tamen sunt, nec peccata nominantumosam mutatur formam. Erat enim libus sit, quare ipsa non semper bonum est, etsi aliquando vitiis subjaceat? Ad hoc facile
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Siquis purat aĩas corꝑr exutas
locis corporalib ꝯtineri. cũ sint sine cor¬
ꝑx:non deerunt qui faueant ⁊ diutẽ
ipsamq aĩam corporeã preparasse lin¬
guam.⁊ stillã de lazari digito cupiisse.
S melius est dubitare de occłtis. ꝙͣ
litigare de mẽtis. Diuitẽ insupplicio.
pauꝑem in refrigerio eẽ non dubito.
S quomͦ intelligantur. lingua dun¬
tis. digitus lazari. flamina inferni. suꝰ
abrahe. ⁊ huius modi: uix n mansuetis.
a ꝯtenciosis nũquã inuenitur.

Expanded text:
cap. 5: Si quis putat animas corpore exutas locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem ipsamque animam corpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur divitis lingua, digitus Lazari, flamma inferni, sinus Abrahae, et hujusmodi, vix a mansuetis et contentiosis nunquam invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
buntur.⁊ alibi. Qd̃ seminas ñ iinfica¬
tur. nisi prius moriat᷑. Cur aut̃ nob̃ in¬
c̃dibiles uid̾r illã multitudinẽ corꝑm ĩ
aere quodã modo seminari. atq ibi ꝓ¬
tinus ĩmortałr ⁊ incorruptibiłr reui¬
uisc̃e.c̃ c̃damus in ictu ocłi futurã re¬
surreccionẽ: ⁊ inm̃ibra sine fine iuictã.
cadauer̃ puluerẽ: S uellem de his po¬
cius audire doctiorẽ. Si gͥ scõs qui re¬
ꝑientur xp̃o ueniẽte uiuentes. eiq ob¬
uiam rapientur. c̃dimꝰ in eod̃ raptu de
mortalib corpib exituros. ⁊ ad ead mox
imortalia redituros. nullas inuerbis
apłi paciemur angustias. geñałt accipiẽ¬

Expanded text:
as non vivificatur, nisi prius moriatur . Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminare, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura cadaverum pulverem? Sed vellem de his potius audire doctores. Si ergo sanctos qui reperientur Christo veniente viventes, eique obviam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros; nullas in verbis Apostoli patiemur angustias, generaliter accipien
Abbreviated transcription (Latin):
incurrit. Postremo respondeant quid po¬
cius de deo respondendũ estiment. uel
qd̾ nusquã ꝑ ẽẽntiam sit. uł quod ubiq
uł alicubi:ita qd̾ non ubiq. S quis au¬
deat dr̃e qd inisquã diuina ẽẽntia fit.
uł qd̾ alicui. ⁊ non ubiq : si .ni. ita ẽ ali

Expanded text:
is veritas. Postremo respondeant quid potius de Deo respondendum existiment, vel quod nusquam per essentiam sit, vel quod ubique, vel quod alicubi, ita quod non ubique? Sed quis audeat dicere quod nusquam divina essentia sit, vel quod alicubi, et non ubique s
Abbreviated transcription (Latin):
llud at̃i
p̃ceptum ñ penitus impletur ab ho¬
mine. in hac uita mortali. s ex parte
futõ at̃ impleb̾r ex toto: ñ aug̃. Cum
ad huc ẽ ẽ aliquid carnał concupiscẽ¬
tie. nõ omnimͦ extota anima diligr̃¬

Expanded text:
llud autem praeceptum non penitus impletur ab homine in hac mortali vita, sed ex parte, futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni
Abbreviated transcription (Latin):
nis caracteristica ⁊ det̾minatiua ydiomͣ¬
induab nat̾is ꝑfecte se ħntibus ditatis
⁊ humanitatis:⁊ in carnatã ypꝰtasim eãd̾.¬
⁊ has duas nͣs custodiri ⁊ manẽ in ip̃o pꝰ
unionem nõ seorsum ⁊ scđm partẽ ponẽ¬
tes singłam: s unitas in uicẽ. in unam
uicem. in unam yp̾tasim compositã: filii
dterminamꝰ. ꝙ cãbile: mansit cãbił.iꝙ

Expanded text:
nis characteristica et determinativa idiomain duabus naturis perfecte se habentibus, deitatis et humanitatis; et incarnatam esse eastodiri et manere in ipso post unionem, non seorsum et secundum partes ponentes singulam, sed unitas invicem in unam vicem in unam hypostasim compositam Filii Determinamus. Quod creabile mansit creabile,
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt aũt ⁊ alii qui istis in parte cõsentiũt.
sed dñt hominem illum ñ ex anima rõna¬
li ⁊ carne tm̃. sed ex humana. ⁊ diuina nͥa.¬
plicem. sed in carnatione factam cõposi¬
tam exdiuinitate ⁊ humanitate nec ẽ¬

Expanded text:
Sunt autem et alii qui istis in parte consentiunt, sed dicunt hominem illum non ex anima rationali et carne tantum, sed ex humana et divina naplicem, sed, incarnatione facta, compositam ea divinitate et humanitate. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri solet de illis. qui ab ortũ ortu¬
ꝓcurãt. qñ uidicent᷑ homicide. uł non.
Tunc puerꝑium ad homicidiũ ꝑtinet:
q̃n formatũ est. ⁊ aĩam ht̃. ut aug̃ suꝑ¬
tur peccunia. nõ redditur aĩa ꝓ aĩa. sec
iam formato corꝑi: aĩa datur. nõ inꝯcep¬
tu corꝑis nascitur: cũ semine diriuata
Nam si cũ semine ⁊ aĩa existit de aĩa.
tẽ ⁊ multe aĩe cotidie ꝑeunt. cũ semen
fluxu: non ꝓficit natiuitati. Primum
oꝑtet domũ ꝯpaginari.⁊ sic habitato¬
rem induci. Cum gͦ linam̃ta ꝯpacta
paulatĩ formantur in aĩa.⁊ tãdui nõ
reputatur homicidiũ. donec elem̃ta
ꝯfecta: suas imagines. mẽbraq fusci¬
piant̾. Ex his apparet tunc homicidas
esse. qui ab ortũ pro curãt. cũ formatũ
D excufacione cor

Expanded text:
ic quaeri solet de his qui abortum procurant, quando judicentur homicidae vel non. Tunc puerperium ad homicidium pertinet, quando formatum est, et animam habet, ut Augutur pecunia, non redditur anima pro anima. Sed jam formato corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de anima, tunc et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum ergo lineamenta compacta paulatim formantur in utero; et tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant. Hic apparet tunc eos homicidas esse, qui abortum procurant cum formatum De excusatione co
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ ⁊ ꝯtͥcionẽ iustificatos .i. a macła pec¬
cati purgatos.⁊ adebito et̾ne pene abso¬
lutos. tñ ad huc teneri. satisfaccione tꝑali
qͣ penitẽtes ligant᷑ in eccłia. Qd dimittit᷑:

Expanded text:
fidem et contritionem justificatos, id est, a macula peccati purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poenitentes ligantur in Ecclesia. Cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
e. Sobrietatẽ ⁊ prudentiã doc uis¬
ticiam ⁊ u̾itatem. Sobrietatẽ uocat
temꝑantiã.⁊ u̾itatem: uocat forti¬
tudinem.¬
ieiy quibus in hac mortalitate bnͣ
tur. Que in xp̃o plenissune fuer̃te
i funt. d̾ cuiꝰ plenitudine nos acce
pimus. In quo habuerunt ufus eõ¬
d̾ quos inpatͥa ħnt. ⁊ quosdam ĩ uie.
Uerumptam̾ anhee uirtutes cũ ⁊
ip̃e in animo eẽ incipiant. qui cũ
sine tp̃us prius eẽt tñ animus erat
desituras.& de tribus ꝗd pruoen¬

Expanded text:
8: Sobrietatem et prudentiam docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat fortitudinem.Hieron., quibus in hac mortalitate bene tur; quae in Christo plenissime fuerunt et sunt, de cus eosdem quos in patria habent, et quosdam etiam viae. Verumtamen an hae virtutes, cum et ipsae in animo esse incipiant, qui cum sine illis prius esset, tamen animus erat,desituras; et de tribus quidem, pruden
Abbreviated transcription (Latin):
quamius currose anõ¬
nulł. si ds humanam nat᷑am potuit as¬
sum̃e scdin muliebrẽ serum quidam
arbitrantur eum potuisse assumere
hominem infemineo sexi. ut assum¬
pfit inuiri  sed oportumꝰ atq conue¬
nientius. factum ẽ. ut d femina nascẽ¬
libator ostendetur. Uñ aug̃. in .l. octo¬
utroq seru debuit apparere. gͦ qr uir̃
oportebat susciꝑe. qui serus honora¬
bilior ẽ. conseques erat. ut femine iserꝰ
libatio hinc appareret ꝙ ille uir de fe
id ut̃o uirgines. libationẽ hominis ĩ¬
dicauit.

Expanded text:
quamvis curiose, a nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nascerliberatio ostenderetur. Unde Augutroque sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femde utero Virginis, liberationem hominis indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
đxp̃o. qͦ exauditꝰ ẽ ꝓsua reu̾entia.
tractandi nob̾ occurrit locus: sciẽdũ
humanum ẜ uilem. uncialẽ. castũ
uł filialẽ. fiue amicalẽ. humanus tim
pati ꝑicła carnis. ł ꝑd̾e bona mundi ꝑp

Expanded text:
 Qui exauditus est pro sua reverentia. tractandi nobis occurrit locus, sciendum humanum, servilem, initialem, castum vel filialem sive amicabilem. Humanus timopati pericula carnis, vel perdere bona mundi, p
Abbreviated transcription (Latin):
gehenne continet se homo apeccõ. q̃
p̃sentiam udicis ⁊ penas metuit: ⁊ti¬
more fac̃ quicqͥd boni fac̃. nõ timore
amittẽdi regnum et̃num q nõ amat
seo timore patiendi malum ꝙ formi¬
dat. Non timet ne ꝑdat amplerꝰ pul¬
cherrimi sponsi. sed timet ne mittat᷑
in gehẽnam. b̾ onus ẽ timoret utił. lic
insufficiens. ꝑ ꝗ̃ fit paulatim consue¬
tudo iustieie: ⁊ fuccedit micialis timor
Qñ incipit ꝙ durum erat amaĩ ⁊ sic ĩ¬
cipit exdudi seruilis timor acai̾tate.¬
⁊ succedit de m̃ timor castus siue ami¬
cabił. Quo timemꝰ ne sponsus tardet.
ne discedat. ne offendamus. ne eo ca¬
reamus. Timor iste d amore uenit il

Expanded text:
gehennae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Il
Abbreviated transcription (Latin):
limor filiał mꝰ fac̃ tinĩe. offendamꝰ
quem diligimus: ine separemur ab
eo. facit ĩ nos reu̾eri euno. In fut᷑o u̾o
faciet nos reũeri eund̾ quuan time¬
bimus separi ł offende. Non gͦ metus
seꝑationis uł offensionis nunc ẽ ĩ

Expanded text:
timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in
Abbreviated transcription (Latin):
parabolas .s. ꝙ. omnis timor infuturo
cessabit. Ait enum sic suꝑ illum locũ
cedit huic timor domini sc̃s ꝑmanẽs
in scłm scłi. quem nõ excludit caĩtas
occłos amantissimi patris offendat
Ut̾q infutõ cessabit. Caritas u̾o̾ nũꝗͣ
excidẽt. aug̃ quoq suꝑ illum locum
p̃sidium ꝓficientib ad salutem. seo ꝑue¬
nientib foras mutit᷑. Non enim timent

Expanded text:
quod omnis timor in futuro cessabit. Ait enim sic super illum locucedit autem timor Domini sanctus, permanens in saeculum saeculi , quem non excludit, oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. August. vero super illum locum praesidium proficientibus ad salutem, sed pervenientibus foras mittitur. Non enim timent
Abbreviated transcription (Latin):
utrum omnes angłi eiusoem ordinis. eqͣ¬
les sint. Ita ẽẽ quibusoam placuit. seo ñ
ẽ ħ ꝓbabile. nec assertione dignum. qr
lueifer qui fuit de collegio suꝑiorum.
illis etiam dignior exticit. qui aliis ex¬
cellentiores cãti sunt. Ex qͦ ꝑcipitur. ꝙ. si
ꝑstitisset. in oroine suꝑiori fusset. ⁊ aliis
eiꝰđ ordinis dignior exatifset. Sic̃ enĩ
apłis alii sunt aliis digniores. simiłr ⁊
oroinibus angłorum recte c̾dit᷑ eẽ. Qui¬

Expanded text:
utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim is alii sunt digniores, similiterordinibus angelorum recte creditur esse.
Abbreviated transcription (Latin):
lla au̾t cogitatio siue uoluntas dit finẽ¬
q̃ fidem.⁊ caritatẽ. aliasq iustificationes
p̃cedit. nõ sufficit ad salutem. nec recte ui
uitur ea. hac uoluntate concupiscitur il¬
la bona uoluntas q̃ est magnum bonum.
ista ũ nõ. Alia ẽ gͦ illa uoluntas siue cogi¬
tatio. alia ista.

Expanded text:
tio sive voluntas quae fidem et charitatem aliasque justificationes praecedit, non sufficit ad salutem, nec recte ea vivitur. Hac voluntate concupiscitur illa bona voluntas quae est magnum bonum, ista vero, non. Alia est ergo illa voluntas sive cogitatio, alia ista.
Abbreviated transcription (Latin):
tores. hostiarios. ex horcistas. acolitos.
si extra uotũ ⁊ habitum inueniuntur.
⁊ ꝯtinẽciã ꝓfit̃i nolunt. uxorẽ ducere
uirguiẽ eccłia romana ꝑmittit. ñ uidu¬
am uł repudiatã. qr de inceps nec ad
subdiaconatũ ꝓuehi poter̃. nec laicꝰ uxo¬
rem sortitus. nis uirginẽ: nec bigamus:
ad clicaturũ. It̃ ex cartaginẽsi ꝯeilio.

Expanded text:
tores, ostiarios, exorcistas, acolytos, si extra votum et habitum inveniuntur, et continentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem Ecclesia Romana permittit, non viduam, vel repudiatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem sortitus, nisi virginem, vel bigamus ad clericatum. Item ex Carthaginensi concilio:
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt gͥ quidã ordines.
inquib nullatenus pot̾ contrahi oiugi¬
um. ⁊ si intercesserit copła: fit diuoreĩ.
ut sac̃dociũ. diaconatus. ⁊ subdiaconatꝰ.
In aliis u̾o ꝑmittitur sortiri sugium.
nisi religionis habitũ sũpserĩt. uł uotũ¬

Expanded text:
Sunt igitur quidam ordines in quibus nullatenus potest contrahi Conjugium; et si intercesserit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus. In aliis vero permittitur sortiri conjugium, nisi religionis habitum sumpserint, vel co
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. ⁊ actu fideliũ. usq ad satisfacciõẽ
s̃ eliminãde ⁊ carc̃ibus tradendẽ . Exhiᷤ
apparet iurgines uł uiduas uoto otinẽ¬
cie astrictas. siue fũ̾uit uelate. siue non.
nullatenus ꝯugiũ sortiri posse. Qd itidẽ
de omib intelligendũ ẽ qui ꝯtinẽciam
uouerint. Qd̾ i ante erat licitũ. post uo¬
tũ fit illicitũ. Non est hic p̃termittẽdũ
Que xͦ sp̃ałr nubent. si postea publice n¬
upserint. nõ eas admittendas ẽẽ ad pe¬
nitenciã. nisi hi quib se iunx̾ant. de¬
mundo recesserint.Si de hominibus
hec ratio custodr. ut quec̃q uiuente ui¬
ro altĩ nupserit. adult̾a habeatur. nec
ei agende penitẽcie licẽcia ꝯceditur. ni¬
si imus de his fuerit defunctus. quãto
mag̃ de illa tenẽda est. que ante se in¬
mortali sponso ꝯunxat. ⁊ post ad hua¬
nas nupcras transinigrauit: Attende

Expanded text:
satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum est, qui continentiam voverunt. Quod enim ante erat licitum, post votum fit illicitum. Non est igitur praetermittendum er nubunt: Si postea publice nupserint, non eas admittendas esse ad poenitentiam, nisi hi quibus se junxmundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque vivente viro alteri nupserit adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus: quanto magis de illa tenenda est, quae ante immortali se sponso conjunxerat et postea ad humanas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃decessore nr̃o in nocẽcio tałr decretum
uer̃ ꝑmañe. lic uelate non fuerĩt. m̃¬
si nupserint aliquo tp̃r his agenda pe
uitẽcia ẽ. qr sponsio earum adño tene¬
batur. Si .ii. int̾ homines bone fidei.
tractus solet nulla rõne dissolui: quã¬
to magis ista pollicitacio. quã cũ deo
pepigit. solui sine uindieta non pot̾it:¬
delium. usq ad fatisfactionẽ excludũ¬
tur. quanto mag̃ uidue que ꝑfeccioriᷤᷤ

Expanded text:
e nostro papa Innocentio taliter decretum verunt permanere, licet velatae non fuerint, si nitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poteritdelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto potius viduae, quae perfectior
Abbreviated transcription (Latin):
bere uolunt .i. cum post uotũ cõtinẽ¬
cie indeliciis egerint uitã. non dico
nubunt. s nub̃e uolunt in xp̃o. quasi
tunc non sit peccatũ. s quid sit osten¬
dit subdẽs. hñt dapnacionẽ. Et qͣre
qr pͥmã fidem irritã fecerũt. ⁊ si nou
nubendo. tñ uolendo. ut uoluntatẽ que
aꝓpõito cecidit. appareat esse dãpnatam.
siue sequantur nupcie fiue nõ. Dãnat᷑
ii. ꝓposia fraus. dãn̾atur tales. quia oti¬
nẽcie fidẽ primam irritã fecerunt.
di dapnantur. ꝯstat eam si effectu mã¬
cipau̾it. reuocandũ id eẽ in irritũ. easq
arcendas redire ad ꝓpositũ. Unde gg̃. ui¬

Expanded text:
bere volunt; id est, cum post votum continentiae in deliciis egerint vitam, non dico nubunt, sed nubere volunt in Christo, quasi tunc non sit peccatum; sed quod sit ostendit subdens, habentes damnationem; et quarerimam fidem irritam fecerunt, etsi non nubendo, tamen volendo, ut voluntatem quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive non. Damnatur enim propositi fraus; damnantur tales, quia continentiae fidem primam irritam fecerunt, di damnantur, constat si eam effectui mancipaverint, revocandum id esse in irritum, easque arcendas redire ad propositum. Unde G
Abbreviated transcription (Latin):
Tolerabilius ẽ mẽtẽ uirginẽ quã carnẽ
hab̾e. Utrumq bonũ est si liceat. Si
Nec lupanaria infamãt castitatẽ. s cas¬
titas ⁊ loci a bolet infanuã. Id̾. nõ pot̾
caro aute corrũpi. nisi mens ante fũt
Munda .ni. a dtagione aĩa: caro nõ pec̾¬
cat. ¶Infine huius capłi aꝑitur. quo¬
erit. corpus non posse corrũpi .s. pec
tis uesci: ita sciꝰ defungi sine hbis. ꝙͣ
ex illicito coitu. stirpẽ querere. Uñc̃q
uero nascantur hoĩes. si parentũ iuicia
nõ sectentur. ⁊ dm recolant. honesti et
salui erunt. Semen .ii. ex qualic̃q hoĩe.
di c̃atura est. ⁊ eo male utenti. male erit.
ñ ipsũ aliq̃n malũ erit. De personis

Expanded text:
Tolerabilius est mentem virginem quam carnem habere; utrumque bonum est, si liceat; si nec lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. Idem non potest caro corrumpi, nisi mens ante fuerimundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fine hujus capituli aperitur quorrupta, corpus non posse corrumpi, scilicet peccytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit; non ipsum aliquando malum erit. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
facta sint. s simł ita formata ad ẽẽ ꝓdi
ita formata sic̃ modo apparent abinitio
extitisse: icelum sideribus ornatum fuis¬
se. Quedam uͦ non formalit̾ seo mat̾iałr
tunc facta fuisse. q̃ pt ꝑ temꝑis accessum
formałr distincta sunt. ut herbe arborẽ
⁊ forte animalia. Omna gͦ ip̃o temꝑis
initio facta eẽ d̾nt. s quedam formałr ⁊¬

Expanded text:
facta sint; sed simul ita formata, ad esse proita formata sicut modo apparent, ab initio extitisse, et coelum sideribus ornatum fuisse. Quaedam vero non formaliter, sed materialiter tunc facta fuisse, quae post per temporis accessum formaliter distincta sunt: ut herbae, arbores, et forte animalia. Omnia ergo in ipso temporis initio facta esse dicunt; sed quaedam forma
Abbreviated transcription (Latin):
ut bñtacio. calefacio. b̾nfeci. calefeci.
bnfae. calefac. bñfacere. calefac̾e. bñfac¬
tunt calefactum. Item om̃ia ꝯpõita.
a facio et nominibꝰ nõ ex toto posut
facile distingui ce genus. s q̃dam sũt
aetĩa ut deitico. m̃agnifico. q̃dam ne¬
utea. ut edifico. domitico. uł facio. q̃da
deponentia. Ut ĩsificor. gradificor. ludi¬
ꝯpõita a facio.⁊ nonuibꝰ q̃ ex toto re¬
tinent lraturam et accentus sui sumpli¬
eis et suꝑ eadem silła sunt nentra. ut:.
nichil facio. floecifatio. lucrifacio.⁊ silla.
Ne istis ⁊ de ꝯpoitis ab infinitis sciꝰ ẽ.¬

Expanded text:
ut benefacio calefacio, benefeci calefeci, benefac calefac, benefacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, nilfacio, quedam deponentia, ut versificor -aris, gratifacio et nominibus, que ex toto retinent litteraturam et accentum sui simplicis et super eandem sillabam, sunt neutra, ut nichilfacio, floccifacio, lucrifacio; et similiter de istis et de compositis ab infinitis scie
Abbreviated transcription (Latin):
adtormentũ conscĩe. Iste timor notat᷑
in illis u̾bis augĩ. uͥ ñ negat timorẽ
eẽ in caritate in cohata. s ꝑfecta ꝙ
nõ posset dici deseriuuli. quia ut ip̃e
supͣ dixit seruil timor ñ remanet ue¬
mente caritate. nͨ intrat caritas nisi
pꝰ ille timor exeat. nͨ in illo timore aliqͣ
caritate ⁊̃ in choata. Na omnis ꝙ caũ¬
tatẽ ħt licet ñ ꝑfectam: ⁊ indm ẽdit.

Expanded text:
anto minus timemus. Iste timor notatur in illis verbis August., ubi non negat timorem esse in charitate inchoata, sed perfecta; quod non posset dici de servili, quia, ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquicharitate etiam inchoata, quia omnis qui charitatem habet, licet non perfectam, et in Deum credit,
Abbreviated transcription (Latin):
anĩa ne deserat᷑. ille ẽ timor ꝗͣ cari¬
tas excludit. ille ẽ timor qui ꝑmanet
in scđm scłi. Eece in his ũbis p̃dictis
aꝑte ostendit aug̃. quis sit tamor cã¬
tus:iquis seruilis. ⁊ quałr differant
In quibꝰ ĩ mnitialẽ timorẽ sig̾cauit.ꝙ
nͨ extoto ẽ seruił. nͨ extoto castus. s
tanquam. mediꝰ aliꝗ de seruili: iali¬
qͥd dcasto timore ħt. Fac̃ enim serui¬
re partim timore pene. partim amo¬
re iusticie. ꝑ ꝗͣ timemus punirriti
memꝰ offend̾e. Iste timor ẽ in cohata
caĩtate. nõ in ꝑfecta. ⁊ qͣnt̾ c̃scit ca̾i̾tas

Expanded text:
anima ne deseratur. Ille est timor quem charianima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ille est timor qui permanet in seculum saperte ostendit August. quis sit timor castus, et quis servilis, et qualiter differant. In quibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est in inchoata charitate, non in perfecta: et quantum crescit charitas
Abbreviated transcription (Latin):
melius explanare quid int̾ sit ostẽd̾
int̾ istos duos timores. quã si ponas
duas mulieres maritatas. quaꝵ unã
constituas uolẽtẽ face̾ adult̾ium. s
timet ne dampnet᷑ amarito. Timet
maĩtum. quia adhuc amat neꝗ̃tiã.
isi forte uiuit neqͥt̾. timet maritũ.
ne uenat. Tales sunt ꝗ timẽt diem
iudicii. Fac alt̾am amare uirum. d
be illi castos amplerꝰ. nulla se adul¬
tĩna inmundicia madare uelle. asta
optat p̃sentiã uiri. Illa timet. ⁊ illa
illa dicet timeo iurum. ne ueniat.
illa dicet timeo iurum ne discedat.
illa dicet timeo iurũ ne dampner
illa dicet tumeo ne deserar.Pone ħ in
tit caritas. ⁊ alium timorẽ castum ꝑ¬
manẽtẽ in scłm scłi. Illum timorem ꝑ¬
fecta caritas foras mittit. qr ille timor
mulet. stimulat ille timor. s intrat ca¬
ritas q̃ sanat:ꝙ uuln̾at timor. timor
castus. fac̾ secitatẽ in animo. audiuimꝰ
illa de timore d̃i dic̃. quo timet oĩa
ne damnet᷑. illa de timore qͦ timet

Expanded text:
melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista Illa dicit, Timeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in tit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille timor mulet. Stimulat ille timor, sed intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor. Timor castus facit securitatem in animo. Audivimusilla de timore Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet
Abbreviated transcription (Latin):
olet aũt q̃ri. utr̾ omnes imsto aere
caligioso sint. an aliꝙ iam sĩt ininfẽ¬
no. Ꝙ in inferno cotidie descendant aliꝙ
dmonum uerisimile ẽ. ꝙ animas illue
cruciandas doucũt.⁊ ꝙ illic aliqui sẽꝑ
sint. alt̾natis forte uicibus. ñ ꝓcul est
au̾o. ꝙ illic animas dtin. atq cͥciant.
Eau̾t amme inalorum illic descendant.
multo mag̾ in uisti.i sic̃ tradit auctoritaᷤ
c̃ iustos edux̃. iniquos iͥ reliqͥt. Momor¬
dit enim infernũ. nõ ab sorbun¬

Expanded text:
olet autem quaeri utrum omnes in isto aere caliginoso sint, an aliqui jam sint in inferno? Quod in inferno quotidie descendant aliqui daemonum, verisimile est, qui animas illuc cruciandas deducunt: et quod illic aliqui semper sint, alternatis forte vicibus, non procul est a vero, qui illic animas detinent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, multo magis injusti; et sicut tradidit auctoritas, cum justos eduxit, iniquos ibi reliquit. Momordit enim infernum, non absorb
Abbreviated transcription (Latin):
fui̾t: ad apłatꝰ offitiũ. nͥ maior ocordia in ter¬
cesserit: nullatenꝰ assumat᷑. ⁊ ut p̃do p̃dicte
pene subiaceat: sihumilit̾ noluit abstin̾e.
Ex ħ t̃n: nullũ canonicis ꝯstitutionib. ⁊ aliis
eccłus p̃iudiciũ gen̾et᷑: in quib maioris ⁊ sa¬

Expanded text:
fuerit ad apostolatus offitium nisi maior concordia intercesserit nullatenus assumatur, et predicte pe/ne subiaceat, si humiliter noluerit abstinere. Ex hoc tamen nullum canonicis constitutionibus / et aliis ecclesiis preiudicium generetur, in quibus maioris et sa
Abbreviated transcription (Latin):
lius semꝑ est filius. sint ille eedẽ ꝓͥeta¬
tes. quas aug̃ suꝑuis distinxit dicens.
ꝓͥum eẽ patris: qd̾ genuit filium. et
⁊ iste sint ille. que dicuntur pat̾uitas.
filiacio. ꝓcessio. uiđ̾r ꝙ non sint eedẽ
ꝓͥetates quas ponit hył. ⁊ ille quas po
int aug̃. Si .ii. eedẽ sunt. id̾ est gͦ pat̾
eẽ patrẽ. ⁊ genuisse filiũ. quod utiq qͥ¬
dã ꝯcedunt. Si aut̃ hoc est. cui gͦ ꝯueñ
ut sit pater: ei ꝯuenit genuisse filium.
Natura gͥ diuina si pater est: genuit
filium. si u̾o non genuit. pater nõ est
S quis audeat dre. aut qd̃ ipsa genu¬
it filium. aut qd̾ ipsa pat̾ non sit: Si
aut̃ ipsa pat̾ ẽ nec filium genuit. nõ
est gͦ id dre aliquid eẽ patrẽ.:⁊ gignere
filium.⁊ ita nõ uiđr una eadẽq eẽ ꝓͥeraᷤ.¬

Expanded text:
lius semper est filius, sint illae eaedem proprietates quas Aug. superius distinxit, dicens proprium esse Patris quod genuit Filium, et et istae sint illae quae dicuntur paternitas, filiatio, processio. Videtur quod non sint eaedem proprietates quast ergo Patri esse Patrem, et genuisse Filium, quod utique quidam concedunt. Si autem hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, ei convenit genuisse filium. Natura ergo divina si pater est, genuit filium; si vero non genuit, pater non est. Sed quis audeat dicere quod ipsa genuit filium, aut quod ipsa pater non sit? Si autem ipsa pater est, nec filium genuit, non est ergo idem dicere aliquid esse patrem, et gignere filium. Et ita non videbitur una eademque e
Abbreviated transcription (Latin):
gregate illi scos eius. Ministĩo angło¬
rum illa impłi dubitandũ nõ est. Dño
.n. ueniente ad iudiciũ. p̃cedet añ eũ
ignis. quo ꝯburetur facies mũdi huiꝰ.
⁊ ꝑibit celum ⁊ t̾ra. nõ scđdm subam:¬

Expanded text:
gregate illi sanctos ejus; ministerio angelorum illa impleri dubitandum non est. Domino enim veniente ad judicium, praecedet ante eum ignis, quo comburetur facies mundi hujus; et peribit coelum et terra, non secundum sub
Abbreviated transcription (Latin):
mundi scĩs ꝙ fuit caminus tribus pu¬
eris. Inquib aliquid purgandũ fuerit
ꝑ illum ignẽ purgabr. aliis ũo nullam
ingeret molestiam. Purgato u̾o ꝑ ignẽ
mundo. ⁊ adiudiciũ ueniente dño. emi¬
ttetur illa uox magira. qua resurgent
om̃s mortui. ⁊ tunc munsterio angeloꝵ
uentilabr area. quia boni ꝯgregabunt᷑
quo ⁊ rapientur. xp̃o obiã in aera. reꝓ¬

Expanded text:
mundi sanctis, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregabuntur quo et rapientur obviam Christo in aera,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. ite maledicti.⁊ c̃. ⁊ ministerio angłoꝵ
uirtute dei cooꝑante. mutentur mali ĩ
caminum ignis hoc est in infernum.
Si post iudiciũ demones p̃er̃ hoĩb ad pu

Expanded text:
et: Ite, maledicti, etc.; et ministerio angelorum virtute Dei cooperante mittentur mali in caminum ignis, hoc est, infernum. 5. Si post judicium daemones praeerunt hominibus ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃s sẽs alicubͥsimul eẽ non possint. ue¬
rũ illd̾ est multũ mirabilius. qd̾ cũ deus
ubiq sit totus. non tu in om̃ib habitat.
Quis porro audeat opinari. nͥ in seꝑ abi¬
litatẽ tͥuitatis penitus ignoret. qd irali¬
quo possit habitare pat̾ aut filius. in qͦ
est gͥ ubiq eẽ dm. ꝑ diuiuitatis p̃sentiã.
s non ubiq ꝑ in habitacioĩs gr̾am. Pro¬
pter hanc .ii. habitacionẽ gr̃e. nõ dm̃s

Expanded text:
 sanctus alicubi simul esse non possint. Verum illud est multo mirabilius, quod cum Deus ibique sit totus, non tamen in omnibus habitat. Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitare Pater et Filius, in quo est ergo ubique esse Deum per divinitatis praesentiam, sed non ubique per inhabitationis gratiam. Propte
Abbreviated transcription (Latin):
S dic̃ aliquis. ante quã fuc̾et d̾s celum
⁊ t̾ram. ⁊ añ quã faceret scõs ubi ha¬
bitabat. uise habitaͥt᷑ ds. ap̃ te habitat.¬
⁊ ap̃ se est. Non gͦ sic sunt scĩ domus
di. ut ipsa subtẽtat cadat ds. Imo sie
habitat ds inscĩs. ut si ipse discesserit
ad dardanũ. dici nisi stultissime nequit.¬

Expanded text:
Sed dicit aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitat Deus apud te, et apud se est. Non ergo sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit,  quod non dici nisi stultissime pot
Abbreviated transcription (Latin):
nõ quoꝵdã ꝯgnoscenciũ ãm. Illi .n. ad
templum di non ꝑtinẽt. qui ꝯgnoscẽtes
dm. non sic̃ dmi głificant. Ad templum
di ꝑtinẽt pariuli scĩficati sacram̃to xͥ¬
⁊ remunrati sp̃u scõ qͥd̾ nondũ ualent.
gnoscere din. Igͥ quẽ potuer illi nosse.
nec hr̃e: isti potuer̃ hr̃e añ quã nosse. be¬
atissimi aut̃ s̃ illi. quibus hoc ẽ d̾m ha¬
be qd̾ nosse. hic aliquatenus aꝑit aug̃
ds quomͦ habitet in aliquo .i. habeat᷑¬

Expanded text:
on quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacramento  regenerati Spiritu sancto, qui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scribitur. loco. qr nͦ¬
ita est in uno loco: qd̾¬
nõ sit inalio. neq di¬
cui scđm locum: assi¬
gnatur pͥncipiũ: me
tabił ueritas: dextra ⁊ sinistra. sur¬
sum. ⁊ iusum. qd̾ sin interpositione. facit
distanciã circumstanciũ¬

Expanded text:
cumscribitur loco, qita est in uno loco, qon sit in alio. Neque dcundum locum assnatur principium, met retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum, quod sui interpositione facit distantiam circumstantiu
Abbreviated transcription (Latin):
nuperalia. De nupcialibus pactis. ubi
dantur. ne uilem hãt maritus datũ
quã suspirauit sponsus dilatam. Que
Et est sponfa fit uidua mortuo spõso uł nõ.

Expanded text:
nsae. De nuptialibus pactis, ubi dantur, ne vilem habeat maritus datam, quam suspiravit sponsus dilatam. 13. Quae sponsa sit vidua mortuo sponso,
Abbreviated transcription (Latin):
quis sponsã filii opp̃sserit. ⁊ post filiu
eius dux̾̃it eam. pater post ea nõ hãt
uxorẽ. nec mulier uirũ. filius qͥ patͥs
facinuꝰ ignorauit. aliam ducat᷑. Si ꝯiux
illa fuisset. qd̃ utiq foret. si insponfa¬
lib pactio ꝯugał intercessisset. ñ ꝑ¬
nuttẽtur spons aliã duc̃e. Mechis ã
pena non nubendi: exrigore infligitur.

Expanded text:
quis sponsam filii oppresserit, et post filius ejus eam duxerit, pater postea non habeat uxorem, nec mulier virum; filius qui patris facinus ignoravit, aliam ducat. Si conjux illa fuisset quod utique foret, si in sponsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit indoniũ suã.moriat᷑ qr uxo¬
rem ꝓximi sui inolauit. nõ que iam
uxor erat.s que iam aparẽtib uxor
fgeri debebat. Ex his colligr. qd̾ spõse
quedam ꝯiuges s̃. ante ꝯmuxtionem
sexuum. S forte illd mouet qd̾ infi¬
ne capituli dr̃. nõ que iam uxor erat.
s que uxor fieri debebat. ꝙ nõ ita in¬
telligi debet. quasi uxor uere nõ fu̾it
ex quo paccio ꝯiugalis intercessit.s
quia nondũ tradueta fu̾it. nec res
uxoria intercesserat.s. ꝯcubitus ꝯiuga¬

Expanded text:
suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capituli dicitur: Non quae jam uxor erat, sed quae uxor fieri debebat. Quod non ita intelligi debet, quasi uxor vere non fuerit, ex quo pacto conjugalis intercessit; sed quia nondum traducta fuerat, nec res uxoria intercesserat, scili
Abbreviated transcription (Latin):
carnal. Expactione gͥ ꝯiugali: sponsi
⁊ sponse fũit ante coitũ. in coitu uero
efficiuntur ꝯiuiges. Facit .ii. pactio niu¬
galis. ut que prius erat sponsa: in coi
Fit aliq̃n desponfacio ubi est ꝓmisfio
uiri ⁊ mulieris. de cõtrahendo matͥmo¬
nio. Non est aut̃ ibi ꝯsenfus depresenti.
⁊ est desponsatio. hñs ꝯsensũ de p̾sẽti
.i. pactionẽ ꝯuigalẽ. que sola fac̃ ꝯiugi¬
um. In illa gͥ disponsacione. ubi pollici¬
tacio est ꝯtrahendi mat̾monii. Sponsi
tm ⁊ sponse fu̾it. nõ nuges. ⁊ talibus
spõsis: licet sñ omuni ꝯsensu ꝯtinẽciã
ꝓfiteri.⁊ monastĩum eligẽ. In ea uero
desponsatione. ubi est ꝯsensus dep̃sen¬
ti ꝯiugiũ ꝯtrahitur.⁊ ab illius despon¬
sationis prima fide: ueri diuges ap¬
pellantur. Scd̾m hanc distinctionem
desponsationis. de sponsis uarie locũ¬

Expanded text:
carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitFit aliquando desponsatio, ubi est compromissio viri et mulieris de contrahendo matrimonio; non est autem ibi consensus de praesenti. Est et desponsatio habens consensum de praesenti, id est, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consensus de praesenti, conjugium contrahitur; et ab illius desponsationis prima fide veri conjuges appellantur. Secundum hanc distinctionem desponsationis, de sponsis varie loquu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ aug̃. Si abstines sine
uxoris uoluntate. tribius ei fornicãdi
nob̾ teb̾ga regina. regia se uelle dig¬
nitate uł copula: exiii. ⁊ sola priuata
inta esse ꝯtentã desid̾are. Cin scripsi¬
mus non hoc alit̃ fieri posse. nisi eã
dem uitã uir eius lotarius elegĩt ¶Ex
his patet qd̾ oiugati sine ꝯmumi ꝯsen¬
reuocari debẽt ESponsi u̾o possunt
sũ omum ꝯsensu monasteriũ eligẽ.
Unde uidr inter sponsũ ⁊ sponsam.
niugium non esse. Ideoq asserunt a
prima fide desponfationis. ꝯiuges ap¬
pellari non represenciũ. sed spe fut᷑oꝵ
quia  fide. quam ex desponsatione sibi
inuicem debent. postea efficiuntur
iugeq Premissas ⁊̃ auctoritates. qui¬
bus asseritur. ꝙ ꝯsensus matrimoĩ¬
um foxit: ita intelligi uolunt. ut ꝯsẽsus
ul pactio ꝯuigał. ñ ante coitũ faciat ma¬
trimoniũ: sed incoitu. Sic̃ .n. defloracio
uirginitatis. non facit matrimonium.
nisi precedat pactio niugalis. ita nec
pactio ꝯiugalis antequã ad sit copula

Expanded text:
is: Si abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi nobis Thietbirga regina, regia se velle dignitate seu copula exui, et solam privata vita fore contentam desiderare. Cui nos scripsimus non hoc aliter fieri pdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sine communi consenrevocari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum et sponsam conjugium non esse. Ideoque asserunt a prima fide desponsationis conjuges appellari, non re praesentium, sed spe futurorum, quia ex fide quam ex desponsatione sibi invicem debent, postea efficiuntur conjuges. Praemissas autem auctoritates, quibus asseritur quod consensus matrimoum facit, ita intelligi volunt, ut consensus vel pactio conjugalis non ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat pactio conjugalis, ita nec pactio conjugalis, antequam adsit copula
Abbreviated transcription (Latin):
desponsaũit uxorẽ uł subarrau̾it. ⁊l
preueniẽte die mortis. uł irruentibus
quibusdã causis. eam nou ꝯgnouerit.
nec fr̃ eius. nec ullus de osanguinitate
uellam ceꝑit in ꝯiugiũ: anathema sit
gem dei: mori dec̃̾nitur. Nam diuine

Expanded text:
desponsaverit uxorem vel subarrhaverit, vel praeveniente die mortis, vel irruentibus quibusdam causis eam non cognoverit; nec frater ejus, nec ullus de consanguinitate uellam acceperit in conjugium, anathema sit gem Dei mori decernuntur. » E
Abbreviated transcription (Latin):
do nõ dseruit sic̃ inut̾o uirginis onas¬
cendo formau̾it. Mortuꝰ ẽ gͦ nõ disceden¬
te uita sic̃ passus ẽ nõ ꝑeunte potẽtia
Nemo tollit animam eius ab eo quia
⁊ uitam ñ discessisse amortuo.⁊ ꝙ sponte
tradidit spm. nõ alius extorsit. Uñ ambr
sit pendebat incruce:⁊ omnia comoue¬
bat. Sed uñ emisit: excarne: quo emisit
quia caro mortua ẽ. mortuus est. xp̃s.

Expanded text:
o virginis connaso virginis connascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo tollit animam ejus ab eo, quiaet vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit. Unde Ambrsit; pendebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emisit?o; et quia caro mortua est, mortuus est Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
sumam eam. nemo tollit eam ame. sed ego
pono eam am̃ipo. potestatẽ habeo ponẽ¬
di animam meã.⁊ it̾̃m sum̃di eam. ħ ani¬
mam diẽ emissam. a quo emissa ẽ. ase¬
ip̃a nõ ẽ emissa. quia se ip̃am nõ posuit.
nec u̾bum animam posuit uł carnem.
Caro gͦ animam posuit seo potestate inse
manentis ditatis. Potentia gͦ ditatis aĩa
diuisa ẽ acarne. seu neutr aũbo di. ñ
aug̃. Ubum ex quo suscep̃. hominem
i. carnẽ ⁊ animam numquam d posuit
redeunte surrex̃. Mors gͦ ad tempꝰ carnẽ
⁊ animam seꝑauit. sed neutr̃ au̾bo di.
Caro gͥ ponit ⁊ fumit animam. nõ potes¬
tate sua. sed potestate. in habitantis car¬
nem ditatis. ħ euident̾ tradr̾. nec ani
tem. ut quantũ inse ẽ. uita uitam ꝑdi¬
d̾it. Si ni ħ ita eẽt inte fons aruisset. Sen¬
sit gͥ mortẽ participatione humani affe¬
ctus quem sponte susceꝑat. nõ nͨ sue ꝑ¬
didit potentiam ꝑ quam cuncta uuifi¬
cat. Sic insepulcͦ carnẽ suam ꝯmorien¬

Expanded text:
 sed ego pono eam; a meipso potestatem habeo ponendi eam, et iterum sumendi eam; hic animam dicit emissam. A quo emissa est? A seipsa non est emissa, quia seipsam non posuit; nec Verbum animam posuit, nec carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis. Potentia ergo deitatis anima divisa est a carne, sed neutrum a Verbo Dei; unde am. Verbum ex quo suscepit hominem, id est carnem et animam, nunquam deposuit redeunte resurrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animtem, ut quantum in se est, vita vitam perdiderit! si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro Christus carne
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ intelligentia sumẽda ẽ. aꝑiens ineod
subdit. Siquis dix̃it. ꝙ inpassione do¬
lorẽ senciebat. filius d̃i ds̃. ⁊ nõ caro t̾m
c̃ anima quam sͥ acceꝑat: anathema sit.
Sane gͥ dici pot̾. ꝙ mortuus ẽ ds̃.⁊ nõ
mortuus passus ẽ dĩ filius:⁊ nõ passus.
passa ẽ t̾cia ꝑsona. ⁊ nõ passa. crucifi¬
xum ẽ ũbum: ⁊ nõ crucifixum. scđm al¬

Expanded text:
qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat Filius Dei Deus, et non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anathema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus est Deus, et non mortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ utraq dolorẽ sensit: đr ds passus cũ
diuinitas omnis doloris exors existeret
Uñ aug̃. U̾bum caro factum ẽ ut ꝑcar¬
nem panis celestis. ad in fantes transi¬
ret. ⁊ scdm ħ ip̃m. u̾bum crucifixum ẽ.
seo nõ ẽ mutatum in hominem. homo ĩ
illo mutatus ẽ. ut melior fieret quam
.x̃. Quicqͥd passus ẽ homo ñ ꝑͣ dici. nõ pas¬
sus ds. quia ds̃ erat homo. quomodo nõ
potes dice nõ te passum in uiriam. si ues¬
tis tua conscindat᷑. quamius uestis tua ñ
sis tu. Multomag̾̃ gͦ quicqͥd patitur caro
unita ũbo. debet dici pati d̾s lic u̾bum.¬
erit. seo quicqͥd horum passus ẽ: in car¬
s. ait. Qd u̾bi caro patiebatur. manens
in carne u̾bum. inse ꝓ corꝑis assumptio¬
ne referebat. ut pati dr̃etur. quia caro
mortuus dr. nõ quia mortẽ senserit. in
quantum ds ẽ. sed quia caro ei unita
mortua ẽ. Scd̾m quani rõnẽ dic̃ aug̃.¬
Siquis dix̾it atq c̃did̾it filium dĩ dm
passum. anathema sit. Cuiꝰ dicti cãm ex

Expanded text:
quae utraque dolorem sensit, dicitur Deus passus, cum divinitas omnis doloris exors existeret. Unde August.: Verbum caro factum est, ut per carnem panis coelestis ad infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est, ut melior fieret quam xit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quoniam Deus erat homo. Quomodo non potes dicere te non passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sit tu? Multo magis ergo quidquid patitur caro unita ri. Sed quidquid horum passus est, in car ait: Quod Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut pati diceretur, quia caro mortuus dicitur: non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unita mortua est. Secundum quam rationem dicit AugSi quis dixerit atque crediderit Filium Dei Deum passum, anathema sit. Cujus dicti causam ex
Abbreviated transcription (Latin):
cio tał intelligat᷑. q̃ sit scđm unionem.
non carnẽ tm̃. sed totum hominem .i.
aniiam ⁊ carnẽ denuo sibi unitum
in resurrectiõe. quia ñ simpłr hominẽ.¬
s totum hominẽ assumptũ dic̃. Totũ
gͥ h ominẽ in morte dposuit .i. animã
⁊ carnẽ. Set quis nͥ hostis u̾itatis dicat
illa auctoritas q̃ totum dic̃ assumptum
Sciendum ẽ gͥ athanasium io dixisse
contra illorum ꝑfidiam. qui resurrec¬
tionem xͥ negabant putantes morte d̃¬
tin̾i. qui solus int̃ mortuos lib̾ ẽ. Io illũ
maledic̾ qui n̾õ confiter᷑ totum hominẽ
denuo assumptum resurrexisse .i. xͫ. aĩa

Expanded text:
tio talis intelligatur quae fit secundum unionem, tio talis intelligatur quae fit secundum unionem, non carnem tantum, sed totum hominem, id est, animam et carnem denuo sibi univit in resurrectione; quia non simpinem assumptum dicit. Totum ergo hominem in morte deposuit, id est, animam et carnem. Sed quis, nisi hostis veritatis, dicat illa auctoritas, quae totum dicit assumptum. Sciendum est ergo Athanasium id dixisse contra illorum perfidiam, qui resurrectionem Christi negabant, putantes morte detineri eum qui solus inter mortuos liber est. Ideo illum maledicit, qui non confitetur totum hominem denuo assumptum resurrexisse, id
Abbreviated transcription (Latin):
to insolitudinem mitebat᷑. ut legr̃ in
leunco. Duo n irci humanitas ⁊ diui¬
nitas. xͥ in telligant᷑. humanitate gͦ im¬
molata diuinitas. insolitudinẽ habiit
celum tp̃r passionis diuinitas habiisse
dr̃ nõ locum mutans. seo quodãmͦ uir¬
tutẽ cohibens. ut possent impii ꝯsũma¬
uit: iportauit iniquitates nrãs. nõ ut
ħret. seo ut consumẽt. Ds̃ n ignis consu¬
mens ẽ. Ex his satis ostend̾r p̃missa u̾ba
ambrosii sic ẽẽ accipienda. ũ p̃dixinus.
diuinitatẽ in morte recessisse ab homi¬
ne scđ̾m carnẽ. Ait n athanasius. Male¬
dictus qui totum hominẽ quẽ assump¬
sit dĩ filius denuo assumptũ uł lib̾atũ¬
t̃tia die amortius resurrerisse nõ confi¬
tetur fiat fiat. Si inquiunt dnuo as¬
sumptus ẽ homo inresurrectiõe: quẽ
assumpserat in in carnatione. d̾ posuit
gͦ eum in morte. Seꝑata gͦ fuit diuini¬
tas in morte ab humanitate. Quibus
respondemus. ꝙ si in his ũbis assump¬

Expanded text:
to in solitudinem mittebatur, ut legitur in Levitico. Duo enim hirci, humanitas et divinitas Christi intelliguntur. Humanitate ergo immolata, divinitas Christi in solitudinem abiitcoelum tempore passionis divinitas abiisse dicitur, non locum mutans, sed quodam modo virtutem cohibens, ut possent impii consummaras ; non ut haberet, sed ut consumeret: Deus enim ignis consumens est . Ex his satis ostenditur, praemissa verba Ambrosii sic esse accipienda, ut praediximusdivinitatem in morte recessisse ab homine secundum carnem. Ait enim Athanasius: Maledictus qui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in morte; separata ergo fuit divinitas in morte ab humanitate. Quibus respondemus quod si in his verbis assump