comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nob suscipiẽtib uł fubtͥne m̃sionis
uocabulo ñgentib unda lbmi re¬
gen̾auit. Si tuester ⁊̃ admonet. ut ad
suam penitẽcialẽ nullus fac̃dos ac
suscepti. quoꝵ om̃iũ flagiciosa ẽ mix¬
tio. Qd aut̃ ꝯpater uł ꝯmiater sibi iuĩgi
filiolã suã dux̾it uxorẽ.⁊ de eo qͥ drub¬
uit cũ matre sp̃uali.⁊ de eo qui filiũ
suũ baptizauit. ⁊ uxor qͥeũ de fonte s̾¬
cepit. hac cã ut discidiũ fieret ꝯiugii.
si post intali copła possũt ꝑmañe sic
respondendũ ẽ. Si filiolã aut ꝯmatrẽ
suã aliqͥs in ꝯiugio dux̃it. seꝑandos eẽ
udicamus. ⁊ graui penitẽcia plectẽdoᷤᷤ
Si uero ꝯiuges legitimi unus ul am¬
bo. ex industria hoc fec̾int. ut filiũ su¬
um de fonte fusciꝑent. si innupti ma¬
nere uoluerĩt. bonũ est. Sin aut̃. gͣuis
penitẽcia insidiatori in uĩgatur: ⁊ sums
xit. ac̾rima penitẽcia młitenr. ⁊ siñ
spe ꝯiugii maneat. Ex his apparet. ꝙ

Expanded text:
nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accsuscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem compater et commater sibi jungi filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si vero conjuges legitimi, vel unus, vel ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul xerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Ex his apparet quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝑsonas impedit. ut nõ sit legitime
ad ineundas nupcias. Tria s̃ quedam.
ꝯsanguinitus. affinitas. ⁊ sp̃ual g̾ma¬
nitas. Consangunnitas est inter eos
qui niunguntur. ẜ lineã gn̾̃is. affinit¬
as inter eos. qui gn̾e quid̾ non s̃ ꝯiuc̃¬
ti. s mediante gen̾e sunt sociati. Uerbi
gr̃a. Uxor filii fr̃is mĩ que non est de
geñe meo. ꝑ ipsum qui est degene m̃o.
michi asfinis facta ẽ ⁊ ego illi. Spuał¬
inter eos quoꝵ unus alt̾m de sacro¬

Expanded text:
sonas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis; affinitas, inter eos qui genere quidem non sunt conjuncti, sed mediante genere sunt sociati, verbi gratia, uxor filii fratris mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spinter co
Abbreviated transcription (Latin):
nem referendum ẽ: Ita sane. amb̃iꝵ qͦ¬
s ꝑ nat᷑am. ꝑ adoptionẽ nos filii dicimꝰ.
gr̃a intellig̾. ẽ aug̃. eum ñ ẽẽ grã filium
asserit. Grã enim s ñ adoptionis. ĩmo
unionis: filius di ẽ. filius hominis ⁊ ecõ

Expanded text:
nem referendum est? Ita sane. Amb. qsed per naturam: per adoptionem nos filii dicimur,gratia intelligitur, cum August. eum non esse gratia Filium asserit; gratia enim sed non adoptionis, imo unionis Filius Dei est filius hominis, et e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽẽ di filium. Audiuimus in euãgło
dominum mnandasse discpłis p̃dicate
euangłium uniũse cãture. qͥ uniu̾sam
c̃atam dic̃. nullam excip̃. & uͥ sunt qui
creat᷑am. xͫ appellant: Nam si c̾at᷑a eẽt
sͥ mandaret ⁊ euangłm p̃dicari: sub̃ tꝰ¬

Expanded text:
non esse Dei Filium. Audivimus enim in Evangelio Dominum mandasse discipulis: Praedicate Evangelium universae creaturae. Qui universam creaturam dicit, nullam excipit, et ubi sunt qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari; et
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. Si uo intelligitur sic. uolebat ut
uidi occident eũ. falsum ẽ. Non .ii. uole¬
bat ds actionẽ iudeoꝵ que mala erat. s
uolebat passionẽ bonã.⁊ hec uolũtas. ꝑma¬
las. sic ꝑmaliuolos uidos. bona uolũtate

Expanded text:
o intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est. Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et haec voluntas per malas: sicut per malevolos Judaeos bona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ ait. tu cognouisti sesfionẽ meã
.i. uoluisti ⁊ aꝓpbasti passionẽ meã xp̃i
tibi
N. placuit. uoluit itaq tota tͥnitas ut
xp̃s pat̾ẽtur. nec tn uoluit ut uid̾i occi¬

Expanded text:
ad Patrem ait: Tu cognovisti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota Trinitas ut Christus pateretur, nec tamen voluit ut Jud
Abbreviated transcription (Latin):
alii dñt hac̃ potestatẽ nõ potuisse dare
alicui seruoꝵ. qr nulli potuit dare ut
cui hoc ẽ esse ꝙ posse. Dñt ⁊̃ si hac̃ potẽ¬
ciã alicin dare potuit. potuit ei dare care
mitt̾e pecc̾a.ñ ut auctor remissionis. s
ut minist̃. nec tñ sine do auetore. ut sic̃
inministĩo ht̃ ext̾ius scĩficare: ita ĩmi¬
iustĩo hr̃s int̾ius mũdare. ⁊ sic̃ illd̾ fac̃
dõ auctore. qui c̃ eo ⁊ meo oꝑatur illud
ext̃ius: ita mundaret interiꝰ do auctore.
⁊̃ posset ꝑ aliꝙ̃ c̃are aliqͣ. nõ ꝑ eẽnciam

Expanded text:
alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creatittere peccata; non tamen ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo auctore; ut sicut in ministerio habet exterius sanctificare, ita in ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, etiam posset
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et appellatio qua c̃atura relatiue
notat. que est in ipsa creatura. Appel¬
latio uo illa qua creator relatiue d̾r
ad c̾aturam. relatiua quid̃ est. sed
nullam notat relonẽ. q̃ sit inc̃atore:
ipsum. utrũ adse ipsum relatiue dicat᷑.
cũ dr dari.uł donari. Cui q̃oni respon¬

Expanded text:
re; et appellatio qua creatura dicitur re; et appellatio qua creatura dicitur notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relationem quae fit in Creatore. ipsum, utrum ad seipsum relative dicatur, cum dicitur dari vel donari. Cui quaestioni respon
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe. qd ita dicatur relatiue aliqͥd
ad creaturã. ut quãis tp̃rałr incipi¬
at dici. non mn ipsi sube di accidisse
aliquid intelligatur. s illi creature
ad nos .ii. refertur. ⁊ tune refugium
nr̃m fit. cum ad eum refugimus. Nũ¬
quid tunc fit aliquid ineius natura
qd̾ antequã refug̾em ad eum ñ erate
In ub ergo sit aliqua mutõ. qui ad
eum refugiendo efficimur meliores.
In illo aut̃ nulla. Sic ⁊ pater nr̃ eẽ
incipit. cum ꝑ eius gr̃am regenera¬
lus. cũ filii eius esficimur. Simł ⁊̃
ille pater nr̃ ẽẽ incipit. sine ulla fue¬
incipit ds. qd antea non dicebatur.
manifestũ est relatẽ dici. nõ tn sed
acc̃s dei. qd̾ ei aliquid accidit. sed
plane. scđm acc̃s eus. ad ꝙ: dici ali¬
quid ds incipit relatẽ. Ex his aꝑte os¬
relatiue ad c̾aturas sũ mutõne dei¬
tatis. s non sine mutõne c̃ature.
⁊ ita acc̃s est inc̾atura. nõ inc̃ato¬

Expanded text:
accipere, quod ita dicatur relative aliquid accipere, quod ita dicatur relative aliquid ad creaturam, ut quamvis temporaliter incipiat dici, non tamen ipsi substantiae Dei accidisse aliquid intelligatur, sed illi creaturae ad nos enim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. Sic et pater noster esse incipit, cum per ejus gratiam regeneralius, cum filii ejus efficimur. Similiter et ille Pater noster esse incipit, sed nulla suincipit Deus quod antea non dicebatur, manifestum est relative dici; non tamen accidens Dei, quod aliquid ei acciderit, sed plane secundum accidens ejus ad quod dici aliquid Deus incipit relative. Ex his aperte osrelative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creato
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ tp̃ꝵ dñs erat. que utiq nõ in
tp̃r ẽẽ ceꝑunt. quid respondebit de
homine. qui intp̃r factus ẽ e Curus
utiq dñs non erat: antequã ẽẽt. Cer¬
te ut dñs hominis eẽt: ex tp̃r accid̾
deo. Et ut omĩs ammoueatur ꝯtro¬
uersia. certe ut tuus dñs ẽẽt. uł m̃s.
qui modo ẽẽ cepimus. ex tp̃r hũitꝰ qͦ¬
modo gͥ obtinebimus mchil sedin
accidens dici dii. nisi quia ipsius
nature nicħ accidit quo mutetur.
ut ea fint acc̃a relatiua. que cũ ali¬
qua mutõne rerũ de quib dñr acci¬
dunt. sic̃ amicus relatiue đr. Non .n.
amicus esse incipit: nisi cum amare
ceꝑit. Fit gͦ aliqua mutatio uolũ¬
tatis. ut amicus dicatur. Numus
neq cum dđr̃ pignus: ⁊ huiusmodi. Si
gͦ nũmus potest nulla sui mutõne
tociens dici relatiue. ut neq cũ in¬
cipit dici. neq cũ desinit. aliquid in
eius natura. uł forma. quia numuᷤ
est mutacionis fiat. quanto facilius
de illa inꝯmutabili dei suba debemꝰ

Expanded text:
porum Dominus erat, quae utique non in tempore esse coeperunt; quid respondebit de homine qui in tempore factus est, cujus utique Dominus non erat antequam esset? Certe ut Dominus hominis esset, ex tempore accidit Deo; et ut omnis amoveatur controversia, certe ut tuus Dominus esset vel meus, qui modo esse coepimus, ex tempore habuit. Quomodo ergo obtinebimus nihil secundum accidens dici Deum, nisi quia ipsius naturae nihil accidit quo mutetur; ut ea sint accidentia relativa, quae cum aliqua mutatione rerum de quibus dicuntur, accidunt; sicut amicus relative dicitur. Non enim amicus esse incipit, nisi cum amare coeperit. Fit ergo aliqua mutatio voluntatis, ut amicus dicatur. Nummusnec cum dicitur pignus et hujusmodi. Si ergo nummus potest nulla sui mutatione toties dici relative ut neque cum incipit dici, neque cum desinit, aliquid in ejus natura vel forma qua nummus est mutationis fiat; quanto facilius de illa incommutabili Dei substantia debemus
Abbreviated transcription (Latin):
incipit seruum. ⁊ ista appellacio rela
cogamur ⁊̃ c̃aturam sempiter nam
dicere. Quia ille sempiterne nõ do
minaretur. nisi ⁊ ista sepiterne fa¬
mularentur. Siẽ aut̃ non pot̃ ẽẽ
seruus qui non ht̃ dñm. sie nec
dñs qui non ht̃ seruumꝰ. S hic ali¬

Expanded text:
incipit seruum, etiam ista appellatio relatcogamur etiam creaturam sempiternam dicere, qminaretur, nisi etiam iste sempiterne famularetur. sicut autem non potest esse seruus qui non habet dominum, sic nec dominus qui non habet seruum. et
Abbreviated transcription (Latin):
mouentur lectores qͦ mͦ sc̃pt᷑a dicat. rͫ.
homines assum̃dos in ordine angłoꝵ.
Ex quo apparet nõ eẽ d hominibꝰ formã
extali sensu dictum fore accipi pot̾.
quia dhominib restaurabr. qd dangli

Expanded text:
moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum homines assumendos in ordine angelorum, Ex quo apparet non esse de hominibus formandum ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur quod in angelis
Abbreviated transcription (Latin):
plibus comunia. Qui au̾t omnes an¬
głos muti asser̾. p̃dictas auetoritates
intinus nũꝙͣ reced̾e. nõ qͥn aliqñ
mitant᷑. s quia rarissime adext̾iora
ꝓdeunt. neq tunc ab intimis recedit᷑.
s di p̾sentie.⁊ cõtemplatõn semꝑas
sistunt. q̃ etiam faciũt ꝙ frequẽt̾ iit

Expanded text:
los mitti. Qui autem omnes angelos mitti asserunt, praedictas auctoritates,intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod etiam faciunt qui frequenter mit
Abbreviated transcription (Latin):
Imichael. gabriel. raphaeld suꝑiori
oro ine finsse. Michael int̾ p̾tatur. qͥs
ut ds. Gabriel. fortitudo di. Raphael.
medicia di. i sunt ista nomina ordi
set nũc hꝰ nũc illius. ẽẽ nomen. ẜ qua¬
litatẽ eorum. ao q̃ nuntianda. uł g̾enoa
mittuntur. siẽ ⁊dinonũ qͥoam noii¬
na sunt. q̃ qͥd am putant unius ẽẽ ꝓpͥa.
alii uͦ płib comunia. Diabolus quippe
qui g̾ce ita uocatur. ⁊ cͥminator int̾p̃¬
tatur. uł dorsum fluens. hebrayce dr¬

Expanded text:
Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinsed nunc hujus, nunc illius esse nomen, secundum qualitatem eorum ad quae nuntianda vel gerenda mittuntur: sicut et daemonum quaedam nomina sunt quae quidam putant esse unius propria, alii vero pluribus communia. Diabolus quippe, qui Graece ita vocatur, et criminator interpretatur vel deorsum fluens, Hebraice d
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ dignitate. ułloco: s ⁊̃ offitio. quia
p̃ceptum diuinũ. asuꝑioribus accipi¬
unt: id fer̃ ad inferiores. Id̾oq cum su¬
p̾mi mediis:⁊ mediiimis atq hi hõibꝰ
p̾ceptum dĩ nunciẽt. mi̾to omnes an¬
głos nominari dñͣr. ⁊ ob id forte apłs

Expanded text:
 quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli nominari debent. Et ob id forte Apos
Abbreviated transcription (Latin):
morte ab homine. q̃ nͥ discessisset. homo
ille mori nõ posset.ꝙ illi ad carnem re¬
fer̃. quam diet̃ ado seꝑatam. Quib res¬
pondemus illam seꝑationẽ sic ẽẽ accipi¬
ce se delictum clamabat: nõ recesserat
ds ab homine. ita ꝙ eẽt soluta unio di
ihominis. alioqum fuit ꝙdam tp̃s. qñ¬
xͦ adhuc uiuus homo erat: ⁊ nõ ds̃. qr
adhuc unius. se delictum clamabat. ñ
delinquendum. Si g̃ illa delictio umi¬
onis intelligat᷑ soło. añ facta fuit soło
hominem illum in morte dseruisse.q

Expanded text:
morte ab homine; quae nisi discessisset, homo morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad carnem referunt, quam dicunt a Deo separatam. Quibus respondemus illam separationem sic esse accipice derelictum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod esset soluta unio Dei et hominis. Alioquin fuit quoddam tempus, q adhuc vivus homo erat, et non Deus, quia adhuc vivus se derelictum clamabat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur solutio, ante facta fuit solutdo illum hominem in morte deseruisse,
Abbreviated transcription (Latin):
aubo sit seꝑata anima lcaro. Quidam
putau̾nt carnẽ sic̃ ab amina.ita adi¬
uinitate in morte fuisse diuifã.Si n
inquiunt anima media diuinitas car¬
usa ẽ caro ab amma. diuisa ẽ ⁊̃ adiui¬
nitate. quia non potuit ab anima se
diuisa ab animna inmorte. Alioquin
u̾a mors ibi nõ fuisset. quia ut ait.
aug̾: mors quam timent homines.
seꝑatio est anime acarne. mors aũ qͣm
non timẽt. seꝑatio ẽ amme ađo. ytraq
ũ diaboli suasu homini ꝓpinata est.
Si g̃ in xͦ homine uã mors fuit. diuisa
ẽ in anima ac ꝑħ: diuinitas acarne.
huic sue ꝓbabilitati: addunt auctori¬
tatis testimonium. ambr ⁊ tractans d̾
x derelictione qui in cruce uoce mag¬
na clamans dix̃. ds̃ ds̃ m̃s. ut quid me
deli quisti: ait. Clamat homo seꝑatiõe
diuinitatis moritur. Nam ẽ diuinitas
mortis liba sit. utiq mors iͥ ẽẽ nõ pot̾at.
nͥ uita disced̾et. quia uita diuinitas ẽ.¬
ħ uidr̃ tradi ꝙ diuinitas sepata sit in

Expanded text:
erbo sit separata anima vel caro. Quidam putaverunt tunc carnem sicut ab anima, ita a divinitate in morte fuisse divisam. Si enim, inquiunt, anima media divinitate sibi carsa est caro ab anima, divisa est etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejdivisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat homo separatione ione moriturus. nam cum diuinitas mortis libera sit, utique mors esse non poterat, nisi uita discederet, quia uita diuinitas eHic videtur tradi quod divinitas separata sit in
Abbreviated transcription (Latin):
mento celi:i diuidant diem ae noctem
In p̃cedenti tͥouo disposita ẽ uniu̾sita¬
tis mundi huiꝰ machina⁊⁊ partibꝰ sius.
distributa. Formata enĩ luce pͥma die
que uniu̾sa illustraret. duo sequentes
dies attbuti sunt sup̾me ⁊ infune parti
racła sua collectis. tr̾a ẽ reuelata. atq
aer serenatus. Quatuor gͥ mundi elem̃¬
ta illis diebus sius locis distincta sunt:i
ordinata. Tribuis aũt sequentib oiebus
ornata sunt illa.iiui. elementa. Quarta
eium die ornatum ẽ firmam̃tum sole ⁊
luna. ⁊ stellis. Quinta aer in uolatilibus
⁊ aq̃ in piscib ornamenta acceꝑunt.Sex¬
ta accep̃ tr̃a umenta: i reptilia. ⁊ibestias.
p̾t que omnia factus ẽ homo dtr̃a: uint̾es¬

Expanded text:
t diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti tacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de te
Abbreviated transcription (Latin):
peccati originalis que dicta ẽ eẽ incarnena.
sit culpa uł pena. siue aliquio aliud.
Culpa ẽẽ nõ pot̾. quia culpa nõ ẽ in re¬
irrõnabili. Si enĩ culpa eẽt in carne¬
uł actualis. Sed actualis ibi nõ ẽ. nec
originalis culpa ẽ. quia ip̃a causa origi¬
nalic peccati ẽ.Si aũt pena est. que ẽ
illa passibilitas uł mortalitas.uł alia
corruptio: hos enim defectus carni ẽẽ
constat Qd sit fedita¬

Expanded text:
peccati originalis quae dicta est esse in carne, culpa sit, vel poena, sive aliquid aliud. Culpa esse non potest, quia culpa non est in irrationali. Si enim culpa esset in car vel originalis. Sed actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperit
Abbreviated transcription (Latin):
uior̃ in carne concupiscentialit̾ tradue¬
ue corruptio fit incarne ante comixtio¬
nem anune effectu ꝓbatur. cum anima
infũditur. q̃ excorruptione carnis ina¬
culatur. sic̃ inuase noscitur uicium eẽ.
cũ uinum infusum accessii¬
c autẽ mitemur
antellectu turbemur audientes peccatũ
originale filios tradue̾e̾ a parẽtibus iam
ꝑ baptismũ ab illo peccato mundatis.
diu̾sarum similitudinũ inductione
Io posse fĩ. insinuat aug̃ in .i. d baptis¬
mo paruulorum ita inquiens. Quomͦ
ĩputium ꝑcͥcũ cisionẽ aufertur. manet
tñ in eo q̃. genuerũt cͥcumcisi. quomͦ
seꝑatur. manet tñ in fruetu ꝙ d purgaꝰ¬
to nascitur tritico. ita peccatõ ꝙ in parẽ¬
tib ꝑ baptismũ mundatur. in anet meis
quos genuerũt. Ex ħ enĩ gignunt quod
adhuc uetustum trahunt nõ exhoc q̃d
in uł ex nouitate eos ꝓmouit int̃̾ filios
di.Non enĩ gn̾at̃ parẽtes filios scdm
illam gen̾ationem qͣ denuo sunt nati

Expanded text:
esse in carne concupiscentialiter traducel corruptio sit in carne ante conjunctionem animae, effectu probatur, cum anima infunditur, quae ex corruptione carnis maculatur; sicut in vase dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acesci autem miremur ntellectu turbemur audientes peccatum originale filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Quomodo praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quomodseparatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos inter filios Dei. Non enim generant parentes filios secundum illam generationem qua denuo sunt nati,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ountur ꝑ dñi sangͥnem ab extremo lib̃ati
supplicit. nõ tm̃ in illa uita m̾uerunt ad
ꝑasidum reuocari. sici caro peccati ĩ re¬
missis peccatis si homo in ea iuste uix̾it.
nõ continuo mẽtur eam mortẽ nõ ꝑpetiꝗͣ

Expanded text:
ati supplicio, non tamen in illa vita meruerunt ad paradisum revocari; sic et caro peccati, etiam remissis peccatis, si homo in ea juste vixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti,
Abbreviated transcription (Latin):
sua q̃ p̾dix̾ u̾ba det̾minat. euid̾nter
pꝰ c̾ationẽ int̾ posita aliqͣ morula cecidis
uitam duxisse. s ab initio cecidisse: nõ
sic accipiendũ est. ut malus ado bono
c̃atus ẽẽ putetur. quia ab initio nõ ce¬
cidisse dicẽt᷑. Non enim eecidit si tał .i.
p̃scius ẽẽ nõ potuit. quia sap̾ia. fructꝰ
ẽ pietatis. Continuo aũt ut factus est.

Expanded text:
minat, evidenter creationem, interposita aliqua morula, cecidissvitam duxisse, sed ab initio cecidisse: non sic accipiendum est, ut malus a bono Deo creatus esse putetur, quasi ab initio non cecidisse diceretur. Non enim cecidit, si talis, praescius esse non potuit, quia sapientia fructus est pietatis. Continuo autem ut factus est c
Abbreviated transcription (Latin):
tis cͣcauis u̾itati. ñ tn apͥncipio. neq
statim suꝑ pectus ⁊ uẽtrẽ suum ambła¬
uit sic̃ adam ⁊ eua nõ statim peccaue¬
rũt. ita ⁊ serpens aliq̾n nõ serpens. cͣ
in parasido deliciarum moraretur.
Ds̃ enuim malitiam nõ feẽ. Eece aꝑte dic̃
pꝰ c̃̾ationẽ. int̾ posita morula cecidisse.
Id̾oq illa u̾ba sic accipiẽda uidentur.
homicida erat ab initio uł mendar .i.
ter se duxͦ. Ex p̃dictis gͥliq̃t. angłos bo¬
nos omnes ẽẽ c̾atos: ⁊ p̾t c̾ationem qͦsdã
cecidisse. ab ono ꝙ hu̾issent si ꝑstitissẽt.

Expanded text:
us veritati, non tamen a principio, nec statim supra pectus et ventrem suum ambulavit: sicut Adam et Eva non statim peccaverunt, ita et serpens aliqnando fuit non serpens cum in paradiso deliciarum moraretur; Deus enim malitiam non fecit. Ecce aperte dicit post creationem, interposita morula, cecidisse. Ideoque illa verba sic accipienda videntur: Homicida erat ab initio vel mendax, id ter seduxit. Ex praedictis ergo liquet angelos bonos omnes esse creatos, et post creationem quosdam cecidisse a bono quod habuissent si perstitissent.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate malum facturum. fec̾ tñ il¬
cum sciret ds eum uoluntate malum
futur̾: ut bonis noce̾t. c̾auit tñ illu̾s.
ut de illo bonis ꝓdeẽt. ħ aut fec̾ ut
illudatꝰ ei. Illuditꝰ enim ei c̃ scĩs ꝓficit.
tẽptatio eius. Sicͣ ⁊ mali homines quos
scõrum utilitatem. Illuduntꝰ c̃pratur
pͥncipatu malicie. ħ au̾t illusio fit an
malos. ut nõ quantũ nituntꝰ. s quan¬

Expanded text:
uoluntate malum futurum fecit cum sciret eum Deus voluntate malum futurum ut bonis noceret, creavit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit ut illudatur ei. Illuditur enim ei, cum sanctis proficit tentatio ejus. Sicut et mali homines quos sanctorum utilitatem, illuduntur cum praeprincipatu malitiae. Haec autem illusio fit angmalos, ut non quantum nituntur, sed quan
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eorum ꝙ angłos c̾atos fuisse ma¬
los putant. auctoritate ⁊ rõne ꝓbat.
omnes bonos fuisse creatos ⁊ uba
p̃missa b̵ti iob. que illi ꝓse induce¬
bant. quomodo sint ucelłgẽda aꝑit

Expanded text:
nem eorum qui angelos creatos fuisse malos putant, auctoritate et ratione probat bonos fuisse creatos, et verba praemissa beati Job quae illi pro se inducebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Putau̾nt em̃ quidã angłos ꝙ ceciderunt.
c̃atos eẽ malos ⁊ nõ libo arbitͥo in maliciã
declinasse. s in malicia ado factos eẽ nͨ
aliquam fuisse morãant̾ c̾ationem ⁊ lap¬
sum s ab uutio apostatasse. alios uero c̃ã¬
tos esse plene beatos. Qui opimonem
pot᷑ ab initio temporis diabolum cecidis
dominus ait. Ille homicida erat ab mi¬
cio. ⁊ in u̾itate nõ stetit. ut intelligamꝰ
quia in u̾itate non stetit ex quo c̾atus :
ꝙ staret. si stare uoluisset. Id̾ in eod̾. Noͣ

Expanded text:
derunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem putari ab initio temporis diabolum cecidissDominus ait Joan. 1: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit; ut intelligamus quia in veritate non stetit ex quo creatus est, qui staret si stare voluisset. Item in eodem,
Abbreviated transcription (Latin):
spuał nat᷑e informis. pꝰea deformatio¬
ne eiꝰd. Rat̾o quoq obuat ilł. qui dđnt¬
angłos creatos fuisse malos. Nõ eñi
pot̾at creator obtimus. auctor mali
ec̃ ⁊ io̾ totum bonum erat. qd ex ip̃o
ilł erat. ⁊ totũ bonum erat. qm̃ ex ip̃o

Expanded text:
spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dangelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum erat quod ex ipso illis erat; et tot
Abbreviated transcription (Latin):
uidicando subuenit. ⁊ ita non de ẽ mi¬
scd̾ia. ⁊ in miserãdo id exibet qd̾ ꝓmisit.
ne desit u̾itas. gͦ om̃s autẽ quos lib̾at¬
dices. ubi non miseretur: dat inteligi
currit qd̾ ait cassiodorꝰ suꝑ psalmũ .L.
loq̃ns de misccłra ⁊ pierate di. he due
inquit res. iudicio di sẽꝑ adiunete s̃.¬

Expanded text:
judicando subvenit, et ita non deest misericordia, et in miserando id exhibet quod promisit, ne desit veritas. Erga omnes autem, et quos liberatDicens ubi non miseretur, dat intelligicurrit quod ait Cassiod. super psal. 50, loquens de misericordia et pietate Dei: Hae duae, inquit, res judicio Dei semper adjunct
Abbreviated transcription (Latin):
und̾r ꝙ aut se d̾m. aut aliũ genũit. Si
ũo aliũ d̾m genuit. nõ est tm̃ unus ds̃.
Si aut̃ se ipsũ dm genint. aliqua res
se ipsam genuit. Ad qd̾ respondentes
dis: sane ⁊ catholice ꝯcedi. quod unuᷤ
pater d̾m filium genuit. Insimbolo qͦ
scriptũ est. lunien de lumine. d̾m uerũ:
de deo uero. Qd̃ ũo ad ditur. gͦ genuit
se d̾m uł alium dm. neutr̃ ꝯcedendũ ẽẽ
di. ut se ipsum ipse genuerit. eo plus

Expanded text:
m, aut alium deum genuerit. Si vero alium deum genuit, non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deus genuit, aliqua res se ipsam genuit. Ad quod et respondentes, dicimus sane et catholice concedi quod unus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur: Ergo genuit se tiae, ut seipsum ipse genuerit, eo plus
Abbreviated transcription (Latin):
li rõnatores dicentes. si ds pater gemi¬
it dm. aut genuit dm qui est ds̃ pat̃.
aut dm qui non est ds pater. Si ge¬
nit dm qui non est d̾s pater. gͦ deu
est. qui non est ds pater. non ergo unꝰ
t̃m d̾s est. Si uero genuit dm qui est
d̾s pater. gͦ genuit se ipsum Ad quod
respondemus. de t̾minantes illam pro¬
põnẽ: qua sic ꝓponunt. Si d̾s pater ge¬
nint dm. aut deum qui est d̾s pater.¬
aut dm qui non est pͥater. hoc .ii. faue.
⁊ praue: intelligi potest.⁊ ideo respon¬
dendum est ira. Deus pater. genuit d̾m:
qui est ipse pater. hoc dins ẽẽ falsum.
⁊ ꝯcedimus alterã.s. genuit dĩn. qui
non est pater. nec tn genuit alterum
dm. nec ille qui genitus est. alius ds¬
est. quam pater. s unus d̾s̃ cum patre.
Si uero additur genuit dm. qui nõ est
d̾s pater. hic distingiumus. quia duphtt̃
pater. qui ds est. hic sensus uerus est.
Si uero intelligatur sic. genuit dđm qͥ
non est d̾s pater .i. qui non est ds. qui

Expanded text:
inatores dicentes: Si Deus Pater genuit Deum, aut genuit Deum qui est Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Si genuit Deum qui non est Pater, ergo Deus est qui non est Deus Pater. Non ergo unus tantum Deus est. Si vero genuit Deum qui est Deus Pater, ergo genuit seipsum. Ad quod respondemus determinantes istam propositionem, quam sic proponunt: Si Deus Pater genuit Deum, aut Deum qui est Deus Paterter. Hoc enim sane et prave intelligi potest; et ideo respondendum est ita: Deus Pater genuit Deum qui est ipse Pater. Hoc dicimus esse falsum, et concedimus alteram, scilicet genuit Deum qui non est Pater; nec tamen genuit alterum Deum, nec ille qui genitus est, est alius Deus quam Pater, sed unus Deus cum Patre. Si vero additur: Genuit Deum qui non est Deus Pater; hic distinguimus, quia dupliciter Pater, qui Deus est; hic sensus verus est. Si vero intelligatur sic: Genuit Deum qui non est Deus Pater, id est qui non est Deus qui
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ꝑignẽ quendã purgatoriũ. quã¬
tomagis minusue ꝑeunera bona dile¬
xerunt. tanto tardius eiciusq saluari
Uñ non frustra illa tria distinguit a¬
cant. qui ⁊ si aliena non rapiunt. rebꝰ
tñ infirmitati ꝯcessis. aliqua dilectone
inherent. Qui seđm fuos amandi hec
modos. diucius: ut lignũ. uł minus ut
fenũ. uł minimũ: ut stipła. ignẽ susti¬
lapides p̃. de utroq igne securi sunt.
non solum de illo et̃no qui cruciaturꝰ
ẽ impios ineternũ. s ⁊̃ de illo em̃dato¬
rio quo purgabuntur quidã saluãdi.

Expanded text:
fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari. Unde non frustra illa tria distinxit Acant, qui etsi aliena non rapiunt, rebus tamen infirmitati concessis aliqua delectatione inhaerent, qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum ut stipula ignem sustiiosum, de utroque igne securi sunt: non solum de illo aeterno qui cruciaturus est impios in aeternum, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi.
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. totum assumpsit. simłq sͥ uni¬
uit animam ⁊ carnẽ: nͨ caro pꝰ fuit concep¬
ta: ⁊ pꝰmod̾ assumpta. sed in cõceptione as¬
sumpta. ⁊ in assumptione concepto. uñ
aug̾̃. inł. de fide ad petrũ. Firmissune te¬
ne. inullatenus dulntes nõ carnem xͥ si
ne diuinitate conceptam inut̾o uirginĩ.
pꝰquam susciꝑetur au̾bo. seo ip̃m u̾bum
dñi sue carnis acceptione conceptum.
ipãmq carnẽ u̾bi incarnatione concep
asolo filio susceptam. tota tͥnitas. cꝰ una
ẽ uoluntas ⁊ oꝑatio fec̃. Nõ autem inut᷑
uirginis pꝰ caro suscepta ẽ:⁊ pꝰ mod diui¬

Expanded text:
sumpsit, totum assumpsit, simulque sibi univit animam et carnem, nec caro prius fuit concepta, et postmodum assumpta; sed in conceptione assumpta, et in assumptione concepta. Unde Aug. in lib. de Fide ad Petrum, cap. 16: Firmissime tene, et nullatenusne divinitate conceptam in utero Virginis, priusquam susciperetur a Verbo; sed ipsum Verbum Deum suae carnis acceptione conceptum, ipsamque carnem Verbi incarnatione concepta solo Filio susceptam tota Trinitas, cujus est una voluntas et operatio, fecit. » Non ante in utero Virginis prius caro suscepta est, et po
Abbreviated transcription (Latin):
tizent᷑. Pretea sciendũ ẽ quod illi de qͥbus
nuilla extant indicia int̾̃ ꝓpinqͦs. ł clicos.
uł iucinos. quibus babtizati finsse doce¬
antur. agendũ ẽ ut renascant᷑ ne ꝑeãt.
Inqͥbus ꝙ nõ ostenđr gestũ. rõ nõ sit ut
indeatur it̾atũ. ꝯferendũ eis iđr. ꝙ colla

Expanded text:
t papa Leo: Sciendum est quod illi, de quibus nulla exstant indicia inter propinquos vel clericos, vel vicinos, quibus baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit, ut videatur iteratum, conferen
Abbreviated transcription (Latin):
nũ detestacionis ħencoꝵ. Sunt tñ nõ¬
nulli doctoꝵ. ut cipͥanꝰ ⁊ alii quidam.
ꝗ dre indẽtur. ab heticis non posse tͣcli
niut ad eccłiam qui ab illis dñr babti¬
zati. S hoc de illis uer̃ ẽ. qui extra for¬
mã eccłie babtizare p̃sumũt. si pͥauys
t̃n ibi aũitate deiuasse uid̾r. ꝗ ait d ħe¬
in munda erunt: Qes pot̾ dare ꝙ ip̃e
nõ ht̃ ÷ hoc u̾o exignorãcia eũ dixisse
bb̃m nolebat cognosẽe. dũ eos nimis d̾¬
testaretur. tanta eiꝰ m̃ita usq adt̾umphỹ
mr̃ii secuta s̃. ut ⁊ caritatis qua excelle¬
bat luce. obumbracio illa figuraretur.
⁊ si quid purgandũ erat. passionis falee
tolleret᷑. Aec nos qui lb̃mi u̾itatẽ. ⁊ he¬

Expanded text:
num detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi niunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeimmunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic daretur: Diuinũ iudiciũ ꝑ alicꝰ
reuelacionis miracłm. or̃one imploran¬
dũ eẽ censerem. Uiderur tñ fapientibꝰ
non fuisse łbm. ut ẽ aliqͥ inbalneũ uł in
flum̃ ñguntur in nnoĩe tͥnitatis nõ est

Expanded text:
qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntu
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ. ꝗ etiã in eod dicit. Non dictũ ẽ qr cre¬
didit infans in ut̃o. s exultauit. Nec eli¬
sabet dic̃ exultauit infide. s exultauit
cacio tante rei amaiori ꝯgnoscẽde iudi¬
cium. nõ apar uulo ꝯgnite. Absq asser

Expanded text:
loqui, qui etiam dicit: Non dictum est quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit catio, tantae rei a majori cognoscendae indicium,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ut̾is s̃ ido babatizari non possunt. qr
test renasci. Neq regen̾acio in eum dici
⁊̃ de iacob quidã putant. dm̃s si scĩfica¬
cio ibi accipit᷑ int̾ior emũdacio: in miracłi
dunne potencie eẽ hñdũ. ut aug̃ ait am¬
bigue fuꝑ hoc loquens. Si usq adeo in¬
qͥt in illo puero accełatꝰ ẽ usus rõnis ⁊
dũ diuine potẽcie. nõ ad humane tͣhẽdũ¬

Expanded text:
nis uteris sunt, ideo baptizari non possunt, quitest renasci; neque regeneratio in eum dici etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et esse divinae potentiae, non ad humanae trahendu
Abbreviated transcription (Latin):
reus. Ingratus .ii. exstitit. qui plenus
uirtutib dm oĩo nõ tunuit. In hoc .n.
quisq pecc̃or fit culpabilior. quo ẽ đo
accepcior. Iõ.ii. adam plus peceauit.
offendens in uno. factus ẽ om̃iũ re.¬
uno uicio. Ponat se oĩo iniudicio ⁊
potestate sac̃dotis. nicħ sui reseruãs
sibi. ut eo iubente oĩa paratus sit fac̃e
ꝓrecipienda uita aĩe. que faceret ꝓein
tanda corꝑis morte.⁊ hoc cũ desicłio.
qr uitã recuꝑat infinitũ. Cum gaudio¬

Expanded text:
reus. Ingratus enim exstitit qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, offendens in uno reus est omnium, quuno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia vitam recu
Abbreviated transcription (Latin):
t solet queri utr̃ iniferno
malis adpuniendũ presint demones pꝰ
iudicium. quos carnifices tortoresq ala
tatẽ. ⁊ uirtutẽ. Dum .i.durat mundus
angłi angłis. demones demonib. hoĩes
hõibus presunt.S omnib collectis iã
onnis placio cessabit. hĩc quidam pͭ ᷤ
iudicium. demones non hr̃e potestatẽ
cruciãdi hoĩes sic̃ mͦ. s ut demones uͥ¬
tute di cruciari sine c̃ature ministĩo
asserũt. s ᷤ reꝓbos hoĩes ibi nõ ꝑ oꝑaci¬
onẽ demonũ. s uirtute duina t̃m eter¬
nis subici cruciatib P remissa tñ aueto¬
ritas nõ io cog̾ ꝯsentire. que ⁊ si asserat
tunc nec demones dmonib nͨ hoĩes ho¬
minib pre eẽ: non diffint t̃n an de¬
unde quibdã iud̾r eos sic stare hõibus
tortores inpena. sic̃ extiter̃ incentores
inculpa.

Expanded text:
t solet quaeri utrum in inferno malis ad puniendum praesint daemones post judicium, quos carnifices tortoresque anitatem, et virtutem. Dum enim durat mundus, angeli angelis, daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, nec homines hominibus praeesse, non definit tamen an daeUnde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incentores in culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
libtate lib̾e faciat᷑. Ex his monstratur
inter infideles ꝯiugiũ ẽẽ.⁊ ꝯsiliũ apłi
ñ obuiare precepto dñi. que iub fidelẽ
do. Recte hoc precepit quia ꝑ moy sen
usserat dñs. nequis uxorẽ alienigenã
duẽet. Merito gͣ quas dux̃ant dño ꝓ
hibente. dño iubente dimiserũt. Quia

Expanded text:
voluntate libere faciat. Ex his monstratur voluntate libere faciat. Ex his monstratur inter infideles conjugium esse, et consilium Apostoli non obviare praecepto Domini, quo jubet fidelem Deo. Recte hoc praecipit, quia per Moysen jusserat Dominus ne quis uxorem alienigenam duceret. Merito ergo quas duxerant Domino prohibente, Domino jubente dimiserunt; quia,
Abbreviated transcription (Latin):
delẽ.⁊ hec ꝯsentit habitare cũ illo: ñ
dimittat illã. ⁊ siqua mulier. ⁊ c̃. S
umi ⁊ infideliũ. que ꝯtrahunt᷑ ab eis ĩ
sam diligencius explanẽ. Ecce ꝯiuges
Nulla de his qõ est que ꝑtineat ad illd̃
p̃ceptũ uet̾is ⁊ noui testam̃ti. quo ꝓhi¬
br fidelis cum infideli ꝯpulãe ꝯiugiũ.
Iam s̃ ꝯuiges. ⁊ ambo adhuc s̃ infidele.
una.s ita ut iufidelis cũ fideli habita¬
re ꝯsenciat. Non iubet dñs ut fidelis
infidelẽ dimittat. tałr ꝯuinctũ. nͨ ãpłs ui
bet ut nõ dimitat. s ꝯsulit. ut siquis
ałr agat uõ sit transgressor. sic̃ ⁊ de uir¬
ginib ꝯsulit. Ponet gͦ qd̾ ẽ luerandi oc¬
cafio. cũ possit licite relinquere. s non
expedit. Tunc.ii. nõ expedit id ꝙ licitũ
est. qñ ꝑmutitur quid̃. s usus ipsius
aliis affert ĩpedim̃tũ salutis. sic̃ disces¬
sio fidelis ab infideli. quã nõ ꝓhib dñs
sionis nec̾itate nemo teneatur. s ꝯfilis

Expanded text:
delem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam: et si qua mulier, etc. Sed um et infidelium quae contrahuntur ab eis in sam diligentius explanem. Ecce conjugenulla de his quaestio est quae pertineat ad illud praeceptum veteris et novi Testamenti, quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis infidelem dimittat, taliter conjunctum. Nec Apostolus jubet ut non dimittat, sed consulit ut si quis aliter agat, non sit transgressor, sicut et de virginibus consulit. Monet autem quod est lucrandi occasio, cum possit licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit quod licitum est, quando permittitur quidem, sed ipsius usus aliis affert impedimentum salutis: sicut discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dosionis necessitate teneatur, sed consilii
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Licitũ gͦ erat ꝑiusticiã fidi. infide¬
lẽ dimittẽ. s licitum uõ erat faciẽdũ
p̃p lib̾am bñiuolenciã. Piuidenter appa¬
ret. ⁊ inter infideles niugium eẽ ⁊ apłm
de illis age. qui infideditate ꝯiuncti fu¬
er̾. ⁊ post alt̾ ad fidẽ ꝯuersus ẽ. c̃ quo in¬
fidelis habitare ꝯsentit. ⁊ hũc nõ dimit¬

Expanded text:
fideli infidelem dimittere; sed licitum non erat faciendum, propter liberam benevolentiam. Evidenter apparet et inter infideles conjugium esse, et Apostolum de illis agere qui in infidelitate conjuncti fuerunt, et post alter ad fidem conversus est, cum quo etiam infidelis habitare consentit; et hunc non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
ait ier̃ in expositione abacue. abfur¬
dũ ẽ inqͥt ad hoc deducere di maies¬
tatẽ. ut seiat ꝑmom̃ta singula qͦt cu¬
lices nascantur. qͦtue moriantur. qͦta
pulicũ ⁊ muscarũ sit multitudo. qͦtue
pisces natent inaqͥs ⁊ siłia. Non sumus
tam fatui adulatores di. ut dũ ꝓuidẽci¬
am eius ⁊̃ ad una retrudimus. in nos
ipsos inuiriosi simus. eandẽ irraciona¬
bilium ⁊ racionabiliũ ꝓuidẽciã ẽẽ dicẽ¬
hoc est. tunc omĩa simul seit ⁊ semꝑꝰ. Ex
tali itaq sensu illud dictũ ẽẽ noũimus.
ut dm illa alternatĩ uł particulatĩ. scire

Expanded text:
ait Hieron. in Expositione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem irrationabilium et rationabilium providentiam esse dicenhoc est, tunc non omnia simul scit et semper. Ex tali itaque sensu illud dictum esse noverimus, ut Deum illa alternatim vel particulatim scire
Abbreviated transcription (Latin):
de bobus. Prouidet tñ omnib ⁊ curat.
facit oriri. ⁊ pluuiam dat. ¶Scit itaq d̾s
quanta fit multitudo pulicũ. culicum.
⁊ museaꝵ. ac piscium. ⁊ quot nascãtur
quotue moriantur. s non seit hoc ꝑmo
m̃ta singula. imo fimul ⁊ sẽꝑ omĩa. Neq
ita seit ut eand hãt ꝓuidenciã irrõnabi¬

Expanded text:
de bobus; providet tamen omnibus et curat, id facit oriri, et pluviam dat. Scit itaque Deus quanta sit multitudo pulicum, culicum et muscarum et piscium, et quot nascantur quotve moriantur; sed non scit hoc per momenta singula; imo simul et semel omnia. Neque ita scit, ut eamdem habeat providentiam irrationabi
Abbreviated transcription (Latin):
s ascłis ẽ. Aitenͣlector. qr uidnr dissen¬
tire in hac sentẽtia illustres doctores.
Id̾oq ut omnis repugnãtia dmedio tol¬
latur: p̾dicta: aimonem sequentes ita d¬
t̾minamus. ut ifł. angłis ꝙ maioris
dignitatis sunt.⁊ ꝑ quorum ministium
illa nuntiata sunt. exꝑte cognita a scłis
fuisse. ut pote familiaribꝰ. ⁊ nuntiis. Illis
uero qͥ minoris dignitatis sunt. inꝯgͥta
extitisse dicamus.usq qͦ impleta sunt.¬

Expanded text:
seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia de medio tollatur, praedicta verba Haymonem sequentes ita determinemus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
homines d̾o. utinam eẽt nob arbit̃. Re¬
mare quos oderat. sic̃ reconciliatus ini¬
micus inuico. ut d iñ sint amiei. qͥ añ
se oðant. sed iam nos diligenti dõ recon¬
siliati sumus. ꝑ sanguinẽ filii nos cepit
dilige̾. sed ante mundum pꝰquam nos
sumus reconciliati: ꝑꝑ peccatũ. cum eo
habebamus uuimicicias. qui habebat
erga nos caritatẽ.ĩ cum inimicicias ex̃¬
cebamus ad u̾sus eum oꝑando iniqͥtatẽ
diator. eo qd̃ mediꝰ. int̾ dm ⁊ homines ip¬
sos reconciliat do. Reconciliat aũt dum
offendicła hominum tollit ab ocłis di .i.
dum pecc̃a delet. quibus ds̃ offendebat᷑
inos inimici eius eramus s cum pecc̃a
deleat. nõ solũ filius. sed ⁊̃ pat̾ ⁊ spẽ s.

Expanded text:
iderat. Utinam esset nobis arbiter! Remare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligentciliati sumus per sanguinem Filii nos coepit diligere, sed ante mundum, priusquam nos sumus reconciliati? Propter peccatum eum eo habebamus inimicitias, qui habebat erga nos charitatem, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitatem. diator, eo quod medius inter Deum et homines ipsos reconciliat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab oculis Dei, id est, dum peccata delet, quibus Deus offendebatur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum peccata deleat non solus Filius, sed et Pater e
Abbreviated transcription (Latin):
nes. nͨ in seħuit illa sacram̃ta. quorũ
fide. uimitatione ustificemur .i. recon¬
ciliemur d̾o. Reconciliauit gͦ nos tota
trinitas uirtutis usu . s. dum pecc̃a de¬
let s filius solus: implecione obediẽ¬
cie. in quo patrata sunt. scłm humanã
natãm. ꝑ q̃ ẽdentes ⁊ imitantes iustifi¬
unus ẽ ds̃. seo int̾ đi ⁊i hominem qͣi
int̾ duo extrema. quia medius ẽẽ ñ pͥ.
nͥ int̾ aliqua. Mediatorẽ gͥ in quantũ¬
unus ds̃. Mediat gͦ int̾ homines ⁊dm
tͥnitatem. scđm hominis nat᷑am inqͣ
suscep̃ illa ꝑq̃ reconsiliamur dõ tͥnta¬

Expanded text:
uit illa sacramenta, quorum fide et imitatione justificamur, id est, reconciliamur Deo. Reconciliavit ergo nos tota Trinitas virtutis usu, scilicet, dum peccata delet: sed Filius solus impletione obedientiae, in quo patrata sunt secundum humanam naturam, per quae credentes et imitantes justifiunus Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema, quia medius esse non potest nisi inter aliqua. Mediator est ergo, in quantuunus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturam, in qua suscepit illa per quae reconciliam
Abbreviated transcription (Latin):
uerus gͥ mediator.xͨ. int̾ mortales pec¬
catores: ummortalẽ iustum: apparuit
mortał cum hominib. uistus cum do.
ꝑ infirmitatẽ aꝓpinquans nob̃. ꝑiusti¬
ciam do. Recte gͥ mediator dictus est.
qui int̾ đm in mortalẽ ⁊hominem mor¬
talẽ: ẽ d̾s homo reconsilians hominẽ
d̾o. in tm̃ mediator inquantum ẽ homo
in quantum at̃ u̾bum: nõ ẽ meoius
quia unus ẽ c̃ patre ds. Si gͦ. ł uos¬

Expanded text:
tales peccatores et immortalem justum, apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo; per infirmitatem propinquans nobis, per justitiam Deo. Recte ergo Mediator dictus est, quia inter Deum immortalem et hominem mortalem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in quantum est homo; in quantum autem Verbum non est medius, quia unus cum Patre Deus. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
natãm. quomͦ ieo humana reconei¬
liantur diumis. Nam ip̃e ueniens pͥꝰ
inse humana sociauit diuinis. ꝑ utꝰ¬
fideles ꝑ mortẽ reconsiliauit do. dum
sanati sunt ab impietate. qͥ cumq
humilitatẽ xͥ c̾dendo dilex̾unt. ⁊ dili¬
gendo imitati sunt. Ecce ħ aliquate¬
nus insinuatur qr̃ solus xͦ dr̃ media¬
tͥnitati. Trmitati em̃ nos recõsiliauit
ꝑ mortẽ. ꝑ quam ⁊̃ nos redemit aser¬
iutute diaboli. Nam ut petrꝰ ait. non
corruptibilib auro ⁊ argento redem¬
pti sumus seo p̾cioso sangume agni

Expanded text:
naturam, quomodo humana in eo reconciliantur divinis? Nam ipse veniens prius in se humana sociavit divinis per utfideles per mortem reconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate quicumque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt. Ecce hic aliquatenus insinuatur quare Christus solus MediaTrinitati. Trinitati enim nos reconciliavit per mortem, per quam et nos redemit a servitute diaboli. Nam, ut dicitur 1 Pet. 2: Non corruptibilibus auro et argento redempti sumus, sed pretioso sanguine Agni
Abbreviated transcription (Latin):
quod płimum ꝯtinens utilitatis seo ni¬
iium difficultatis. atq ꝑ plexitatis. Cũ
enim ꝯstet exp̃dictif᷑.⁊ exaliis płibus
cestimoniis. omnesq catholici unanimi
nonib. ds factus ẽ homo. filiꝰ di factus
ẽ filius hominis. d̾s ẽ homo: i homo ẽ ds̃.
dicatur d̾s factus ẽẽ aliquid. ł ẽẽ aliqͥd.

Expanded text:
plurimum continens utilitatis, sed nimium difficultatis atque perplexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimittionibus Deus factus est homo, Filius Dei factus est filius hominis: Deus est homo, et homo est Deus, dicatu