comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundiciã suam. & nichil inquinatum
incurrit in eam: & scd̾m humanitatem
peccatũ ñ fecit. nec inuentꝰ ẽ dolus in ore
eiꝰ solus ñ debito conditionis gustauit
mortẽ. s sue beneplacito uoluntatis: sa¬
ne ñ ob ꝓpͥam utilitatẽ. bonoꝵ enim
nr̃oꝵ ñ eget. s nec tanqͣm recbuens
nobis gr̃am ꝓ gr̃a: qui ñ aliter ꝓ ami¬
cis mortuus ẽ. nisi ꝓ acquirendis. uide¬
licet ut amicos faceret ex inimicis. Cũ
enim adhuc inimici ẽẽmus: reconcilia¬
tisumꝰ do ꝑ sanguinẽ filii sui. Aut po¬
tius ꝑ iam amicis: & si nundũ quidem
amantib. s tam̃ iam amatis. In hoc enĩ
ẽ gr̃a: ñ quasi nos dilexerimꝰ dm̃: sed
qͥa pͥor ipse dilexit nos. uis nosse qͣm
longe pͥor: Benedictus d̾s &e pater dñi

Expanded text:
natum cadit in eum: et secundum humanitatem peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus. Solus non debito conditionis gustavit mortem, sed suae beneplacito voluntatis, sane non ad propriam utilitatem, bonorum enim nostrorum non eget: sed nec tanquam retribuens nobis gratiam pro gratia, qui non aliter pro amicis mortuus est, nisi pro acquirendis, videlicet ut amicos faceret ex inimicis. Cum enim adhuc inimici essemus, reconciliati sumus Deo per sanguinem Filii sui. Aut potius pro jam amicis, etsi nondum quidem amantibus, sed tamen jam amatis. In hoc est enim gratia, non quasi nos dilexerimus Deum, sed quia prior ipse dilexit nos. Vis nosse quam longe prior? Benedictus Deus et Pater Domi
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrat ꝓpt̾ dm̃. qd̾ ñ desiderat ꝓpter
dĩn: magis autẽ forte contͣ eum. Cece¬
rũ uiuis plane &e efficax sermo. ubi
ñ ꝑfunctorie. ñ usurpatorie: ñ uelut
quodã loquendi usu uł arte ꝑsuaden¬
di: s ex pinguedine ut dignũ ẽ deuoti¬
onis. et pura animi intentione ꝓcedit.
Nempe et mundꝰ transit & concupiscen¬
tia eiꝰ nec satis utiliter posita. aut stabi¬
lita firmiter uel cadente eo que ꝓ eo
facta st̃ uidebunt᷑. Obi enim causa ip¬
sa deficiet: quomͦ ñ omĩa quoq queei
uidebant᷑ innixa parit̃ euacuabunt᷑:¬

Expanded text:
bsecrat propter Deum, quod non desiderat propter Deum, magis autem forte contra Deum. Caeterum vivus plane et efficax sermo, ubi non perfunctorie, non usurpatorie, non velut quodam usu loquendi, vel arte persuadendi; sed ex pinguedine, ut dignum est, devotionis, et pura animi intentione procedit. Nempe et mundus transit, et concupiscentia ejus; nec satis utiliter posita, aut stabilita firmiter, vel cadente eo, quae pro eo facta sunt, videbuntur. 851 Ubi enim causa ipsa deficiet, quomodo non omnia quoque quae ei videbantur innixa pariter evacuabunt
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur in uob̃ et uelle & ꝑficere ꝓ bo¬
na uoluntate. Ipse gͥ auc̾tor ipse remu¬
nerator oꝑis: ipse etiã remuneratio to¬
ta ut summũ illud bonũ cuiꝰ nimirũ
tam ꝑfecta ẽ simplicitas in seipso. du¬
ne gͥ dilectissimi qͦd in his omib tam
multis laborib ur̃is ñ mͦ subsistitis. s
etiam suꝑatis ꝓpter eum qui dilexit uoᷤ.
An uͭ ñ ꝑ eum: Et manifeste. Sic enĩ

Expanded text:
operatur in vobis et velle et perficere, pro booperatur in vobis et velle et perficere, pro bona voluntate . Ipse ergo auctor, ipse remunerator operis, ipse remuneratio tota: ut summum illud bonum, cujus nimirum tam perfecta est simplicitas in se ipso, dune ergo, dilectissimi, quod in his omnibus tam multis laboribus vestris non modo subsistitis, sed etiam superatis propter eum qui dilexit vos. An vero non per eum? Et man
Abbreviated transcription (Latin):
tiam hodie fr̃s aliquid audiamus
mercede laboris: de fructu captiuitatiᷤ.
Et qͥdem dura omĩno captiuitas ñ
mͦ illa cõmunis qͣm ex ipsa iam con¬
ditione generis toleramꝰ humani: sed
hec quoq qua uoluntates mortifi¬
care ꝓpͥas. etiam ꝑdere ꝓpͥas in hoc mũ¬
do animas festinantes in hos tam ri¬
gide compedes disciplinȩ. in hunc tam
grauis penitentiȩ carrerẽ dedimꝰ nos¬
mec ipsos. Miseranda seruitꝰ plane: s
si coacta s si ñ spontanea uideret᷑. Nunc
uͦ cum uoluntarie sacͥficetis dõ. nec
ingerat᷑ ulla nisi ꝑ ipsam uolutatem
iolentia uoluntati: ꝓfecto aliqͥd ẽ in
causa. Illud puto aliqͥd quo maiꝰ aliqͥd
ẽẽ ñ pocest. An uͦ plangendũ uidetur
quãlibet magnum: quãlibet laboriosũ
qd̾ ꝓpter eum fiat: Et si magnitudo
ipsa laboris interdum forte compassi
consideratio exigit congratulationẽ.
Quid. qͦd bona omĩa ñ mͦ ꝓpter eum
constat fieri. s ꝑ eum: Ds̃ enim ẽ qui

Expanded text:
 hodie aliquid audiamus mercede laboris, de fructu captivitatis. Et quidem dura omnino captivitas, non modo illa communis, quam ex ipsa jam conditione generis toleramus humani, sed haec quoque qua voluntates mortificare proprias, etiam perdere proprias in hoc mundo animas festinantes, in hos tam rigidae compedes disciplinae, in hunc tam gravis poenitentiae carcerem dedimus nosmetipsos. Miseranda servitus plane, sed si coacta, sed si non spontanea videretur. Nunc vero cum voluntarie sacrificetis Deo, nec ingeratur ulla nisi per ipsam voluntatem violentia voluntati, profecto aliquid in causa est. Illud puto aliquid, quo majus aliquid esse non potest. An vero plangendum videtur quamlibet magnum, quamlibet laboriosum, quod propter Deum fiat? Etsi magnitudo ipsa laboris interdum forte extorqueaconsideratio exigit congratulationem. Quid quod bona omnia non modo propter eum constat fieri, sed per eum? Deus enim est qui
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait: ita abundant & consolatiões
nr̃e ꝑ ipsum. usitatus sermo. cõmuniᷤ
sermo ꝓpter dm̃: s plane ubi ñ uacue
dicit᷑ ꝓfundissimꝰ sermo. Crebio sonat
in ore hominũ: etiã a quoꝵ corde lon¬
ge eẽ ꝓbat᷑. Om̃s sibi ꝓpt̾ dm̃ prestari

Expanded text:
Apostolus, ita abundant etiam consolationes nostrae per ipsum . 2. Usitatus sermo, communis sermo, propter Deum: sed plane, ubi non vacue dicitur, profundissimus sermo. Crebro sonat in ore hominum, etiam a quorum corde longe esse probatur. Omnes sibi propter Deum praestari
Abbreviated transcription (Latin):
in dignitate: ille in alia qualibet uani¬
tate confidat: ꝓpt̾ te omĩa detͥm̃tum
feci᷑ ut stercora arbitror. qm tu es dñe
spes mea. Sꝑet qui uult in incerto di¬
uitiaꝵ: ego uͦ ne ipsa qͥdem nisi abs de
uictui necessaria sꝑo: nuirũ fidens ũ¬

Expanded text:
in dignitate, ille in alia qualibet vaniin dignitate, ille in alia qualibet vanitate confidat: propter te omnia detrimentum feci, et ut stercora arbitror, quoniam tu es, Domine, spes mea. Speret qui vult in incerto divitiarum; ego vero ne ipsa quidem nisi abs te victui necessaria spero, nimirum ver
Abbreviated transcription (Latin):
una. diu̾se tam̃ in ea st̃ mansiones:
ut uidelicet qͣntum qͥdem ad et̾nita¬
tem et sufficientiã. & qui parũ ñ mi¬
noret᷑. & qui multũ ñ abundet: qͣntũ
ad eminentiã uͦ et discretionẽ meritoꝵ¬
unusqͥsq accipiat sodm suũ laborem.
ne quid omĩno ꝑeat qd̾ in xp̃o sit se¬
minatũ. Hec autẽ dicta sint fr̃s : ut illiꝰ
tam sp̃ualis responsi qd hodie nobis
considerandũ ẽ. gr̃a comm̃det᷑. Qm̃ tu
declinandũ. quicqͥd tolerandũ. quicqͥd
optandũ: tu es dñe spes mea. Hec una¬
mͥ omĩum ꝓmissionũ causa: hec tota
ratio meȩ expectationis. Pretendat al¬
der meritũ: sustinere se iactet pondꝰ
diei et estꝰ: ieiunare bis in sabbato di¬
cat: postremo ñ ẽẽ sicut ceteros hoĩum
głetur: mͥ autẽ adherere do bonũ est
ponere in dño dõ spem meã. Sꝑent in
aliis alii: forte hic in scientia litteraꝵ:
hic in astutia scłi: ille in nobilitate: ille

Expanded text:
una, diversae tamen in ea sunt mansiones: una, diversae tamen in ea sunt mansiones: ut videlicet, quantum quidem ad aeternitatem et sufficientiam, et qui parum, non minoretur, et qui multum, non abundet: quantum vero ad eminentiam et discretionem meritounusquisque accipiat secundum suum laborem, ne quid omnino pereat quod in Christo sit seminatum. 5. Haec autem dicta sunt, fratres, ut illius tam spiritualis responsi, quod hodie nobis considerandum est, gratia commendetur: Qudeclinandum, quidquid tolerandum, quidquid optandum, tu es, Domine, spes mea. Haec mihi omnium promissionum causa, haec tota ratio meae exspectationis. Praetendat alter meritum, sustinere se jactet pondus diei et aestus, jejunare bis in Sabbato dicat, postremo non esse sicut caeteros hominum glorietur: mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Sperent in aliis alii; forte hic in scientia litterarum, hic in astutia saeculi, ille in nobilitate, ille
Abbreviated transcription (Latin):
his gͦ om̃ib merũ ẽ uinũ. ipsiꝰ eqͥdẽ
& soliꝰ: utine qͥspiam ceteroꝵ p̾sum̃e
audeat ñ eẽ. qd sibi ꝓpħicũ illud ap¬
tetur. uinũ tuũ mixtũ aqua. Pmũ
qͦd nemo interim mundꝰ a sorde. ne¬
mo gl̾ari possit omĩno castum se hr̃e
cor. deinde qd mortis debitũ soluant.
qͣndoq neceẽ ẽ: tercio qd ponentes
ꝓ xp̃o animas. hoc sibi compendio
uitam mercant᷑ eternã. s et ue eis si
ipsius erubescerent testimoniũ: qͣrto
qd̾ p̃rogate sibi. et gratis exhibite tan¬
te dilectiomi imparẽ nimis exiguãq
rependant. Aitam̃ ne hoc mixtũ qui
sine mixtura ẽ dedignat᷑: Ad eo ut fi¬
ducialiter apls dicat implere se que
desunt passionum xp̃i in corpore suo.
Sit gͦ licet electis parit̾ omib unꝰ idẽꝙ
denariꝰ uite reddendꝰ eternȩ: & in ipsa
tam̃ sicut differt stella a stella incla¬
ritate. & alia claritas solis. alia claritaᷤ
lune: alia claritas stellaꝵ. sic erit ce re¬
surrectio mortuoꝵ: & qͣmuis domus

Expanded text:
merum est vinum ipsius equidem et solius, uti ne quispiam caeterorum praesumere audeat non esse quod sibi propheticum illud aptetur: Vinum tuum mistum est aqua . Primum, quod nemo interim mundus a sorde, nemo gloriari possit omnino se castum habere cor. Deinde quod mortis debitum persolvant quandoque necesse est. Tertio, quod ponentes pro Christo animas, hoc sibi compendio vitam mereantur aeternam: sed et vae eis, si ipsius erubescerent testimonium. Quarto, quod praerogatae sibi gratis exhibitae tantae dilectioni imparem nimis exiguamque rependant. Attamen nec hoc mistum, qui sine mistura est, dedignatur, adeo ut fiducialiter Apostolus dicat, implere se quae desunt passionum Christi in corpore suo . Sit ergo licet electis pariter omnibus unus idemque denarius vitae reddendus aeternae et in ipsa tamen sicut stella a stella claritas solis, alia claritas lunae, alia stellarum; sic erit et resurrectio mortuorum: et quamvis domus
Abbreviated transcription (Latin):
solam metere habent e carne corrupti¬
onem: qͦ uidelicet omĩs caro fenum. &
gła eiꝰ tanqͣm flos feni: & ubi fenum
aruerit. florem quoq nicħominꝰ cadẽ
sit neceẽ. Solus qui ẽ. causa ẽ indefici¬
ens: nec flos fem s u̾bum dñi manet
meternũ. Deniq celum inqͥt & t̾ra tran¬
sibunt: u̾ba autẽ mea ñ transibunt.
Prudenter itaq dilectissimi. &e utiliter
elegistis ꝓpter uerba labioꝵ eiꝰ custodi¬
re uias duras: illic seminantes. ubi ne
minima qͥdem ur̃i portio seminis ua¬
leat depire. Sane qui parre seminat:
non qͥdem ñ mecet s paire metet. Nẽpe
qui mecit mercedẽ accipit: & scimꝰ qͥs
ꝓmisit ne eum qͥdem qui ꝓ nomine
suo calicem aquȩ frigidȩ dederit sitien¬
ti. merrede ꝓpͥa cariturũ. Nunqͥd tam̃
ñ in qua m̃sura m̃sus fuerit. sibi quoq
remetiet᷑: aut in retͥbutione equabitur
ei qui ñ aquã porrigens. s sanguinem
fundens ꝓpinatum sibi biberit calicẽ
saluatoris: Non ẽ hic calix aquȩ fri¬

Expanded text:
 carne habent metere corruptionem: quod videlicet omnis caro fenum, et gloria ejus tanquam flos feni; et ubi fenum aruerit, florem quoque nihilominus cadere sit necesse. Solus qui est, causa est indeficiens: nec flos feni, sed verbum Domini manet in aeternum . Denique coelum, inquit, et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . 3. Prudenter itaque, dilectissimi, et utiliter elegistis propter verba labiorum ejus custodire vias duras; illic seminantes, ubi ne minima quidem portio vestri seminis valeat deperire. Sane qui parce seminat, non quidem non metet, sed parce metet . Nempe qui metit, mercedem accipit: et scimus quis promisit ne eum quidem qui pro nomine suo calicem aquae frigidae dederit sitienti, mercede propria cariturum . Nunquid tamen non in qua mensura mensus fuerit sibi quoque remetietur, aut in retributione aequabitur ei qui non aquam porrigens, sed sanguinem fundens, propinatum sibi biberit calicem Salvatoris? Non est hic calix aquae fri
Abbreviated transcription (Latin):
adherens carni ũbum factum ẽ caro:
multomagis qui adheserit dõ. unꝰ sp̃c
erit cumeo. Et in hac qͥdem unione me¬
dia humilitas exhibet᷑. et humilitas ma¬
gna nuis: in ea uͦ quã expectamus. ad
quam suspiramꝰ. ꝑfecta nobis. si tamen
nobis reposita głificatio ẽ. Qd si memi¬
nimꝰ in prima coniunctione qua ex aĩa
et carne compactus ẽ homo. caritatem
comĩdari: merito eminet humilitas
onalis animȩ creatura terreno corpori.
omĩno ñ ẽ humilitati ascͥbere: siqͥdem
ñ ex deliberatione ꝓpͥa carni miscetur:
s creando inmittit᷑ immittendo creat᷑.
Non sic sane summꝰ ille sp̃e: qui cum ẽẽt
magis bonus. ipso beneplaciti sin arbitͥo
accessit ad corpꝰ incoinqͥnatum. Merito¬
deniꝙ caritatem et humilitatẽ seqͥt᷑
głificatio. que sine caritate nichil ꝓdesse
potest: & nemo nisi qui se humiliat ex

Expanded text:
adhaerens carni Verbum, factum est caro; adhaerens carni Verbum, factum est caro; multo magis qui adhaeserit Deo, unus spiritus erit cum eo. Et in hac quidem unione, media humilitas exhibetur, et humilitas magna nimis: in ea vero quam exspectamus, ad quam suspiramus, perfecta nobis si tamen nobis reposita glorificatio est. Quod si meminimus in prima conjunctione, qua ex anima et carne compactus est homo, charitatem commendari; merito humilitas eminet  rationalis animae creatura terreno corpori, omnino non est humilitati adscribere: siquidem non ex deliberatione propria carni miscetur, sed creando immittitur, immittendo creatur. Nou sic sane summus ille Spiritus, qui cum esset magis bonus, ipso beneplaciti sui arbitrio accessit ad corpus incoinquinatum. Meritodenique charitatem et humilitatem sequitur glorificatio, quia sine charitate nihil prodesse potest
Abbreviated transcription (Latin):
uolueris resum̃dam. Tua gͥ miseratione
soluatur aliquatenꝰ templũ hoc: s non
penitꝰ dissoluat᷑. Separet᷑ ab amina caro:
s uerbum sane et caris seruet incor¬
ruptionẽ. & animȩ plenam conferat li¬
bertatẽ: ut sola inter mortuos libere
agat. educens uinctos de domo carceris.
sedentes in tenebris et umbra mortis. Po¬
nat anima sc̃a carnem ĩmacłatam sed
resum̃dam die tercia: ut moriens mor¬
tem ꝑimat. et uita hominũ cum resur¬
gente resurgat. Ita factum ẽ dilectissimi:
& ita factum gaudeamꝰ Morte illa morᷤ
mortua ẽ. & regenerati sumꝰ in spem
uitȩ ꝑ resurrectionẽ iħui xp̃i ex mortuis.
Iam quid futurum sit in unione tercia
quis loquet᷑: Nec ocłs uidit. nec auris
audiuit: nec in cor hominis ascendit
quȩ p̃̾parauit ds diligentib se Consũ¬
matio erit illa. cum tradiderit xp̃c re¬
gnum d̃o et patri: & erunt duo ñ iam
in carne una. s in sp̃u uno. Etenm si

Expanded text:
volueris, resumendam. Tua igitur miseratione volueris, resumendam. Tua igitur miseratione solvatur aliquatenus hoc templum, sed non penitus dissolvatur. Separetur ab anima caro, sed Verbum sane et carnis servet incorruptionem, et animae plenam conferat libertatem: ut sola inter mortuos libere agat, educens vinctos de domo carceris, sedentes in tenebris et umbra mortis. Ponat anima sancta carnem immaculatam, sed resumendam tertia die: ut moriens mortem perimat, et vita hominum cum resurgente resurgat. Ita factum est, dilectissimi, et ita factum esse gaudemus. Morte illa mors mortua est, et regenerati sumus in spem vitae per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis. 6. Jam quid futurum sit in unione tertia, quis loquetur? Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Consummatio erit illa, cum tradiderit Christus regnum Deo et Patri: et erunt duo non jam in carne una, sed in spiritu uno. Etenim si
Abbreviated transcription (Latin):
qua et reparat᷑. Huiꝰ itaq uincłm umo¬
nis nulla omĩno soluere potest creat᷑a.
Siqͥdem nec pͥnceps huiꝰ mundi ht̃ in eo
quicqͣm: nec ipse ioħes soluere dignus
ẽ corrigiã calciam̃ti. Quid tñ: Soluatur
certe aliquatenꝰ necẽẽ ẽ: alioquin qͦd dis¬
solutum ẽ ñ resolidat᷑. Panis integer.
thesaurꝰ absconditꝰ sapientia abscondi¬
ta: que utilitas in his om̃ib: Merito fle¬
bat ioh̾es ñ inueniri qui aꝑirec librum:
& solueret signacła eiꝰ. Dum enĩ clausus
staret: nemo ex nobis diuinã illam at¬
tingere sapientiã p̾ualeret. Aꝑi tu librũ
agne di mansuetudo uera: fodiendas ex¬
pone iudeo manus tuas et pedes: ut¬
ꝓcedat qui in eis lacet thesaurꝰ salutis.
et copiosa redemptio. frange deniq esu¬
rientib panem tuum. Solus enĩ frang̾e
potes: qui solus ut confracta solides. sta¬
re potes et in ipsa confractione. Solus
potestatẽ habes ponendi animã: cum

Expanded text:
qua et reparatur. 5. Hujus itaque vinculum unioqua et reparatur. 5. Hujus itaque vinculum unionis nulla omnino solvere poterit creatura: siquidem nec princeps hujus mundi habet in eo quidquam, nec ipse Joannes solvere dignus est corrigiam calceamenti. Quid tamen? Solvatur certe aliquatenus necesse est: alioquin quod dissolutum est, non resolidatur. Panis integer, thesaurus absconditus, sapientia occulta, quae utilitas in his omnibus? Merito flebat Joannes non inveniri qui aperiret librum, et solveret signacula ejus : dum enim clausus staret, nemo ex nobis divinam illam attingere sapientiam praevaleret. Aperi tu librum, Agne Dei, vera mansuetudo. Fodiendas expone Judaeo 781 manus tuas et pedes, ut qui in eis latet procedat thesaurus salutis, et copiosa redemptio. Frange denique esurientibus panem tuum. Solus enim frangere potes, qui solus, ut confracta solides, stare potes: et in ipsa confractione solus potestatem habes ponendi animam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iam caro erat uincło indissolubili in
ꝑsonȩ coeunt unitatẽ. Habes in his tri¬
plex genus potentiȩ. Qͦd ñ erat creatũ:
qͦd ꝑierat reparatũ: qͦd suꝑ omĩa erat.
paulominus ab angłis minoratũ. Hȩc
sunt euͣngłica illa sata farine quȩ pari¬
ter ferm̃tantur: & fit panis angłoꝵ quẽ
manducauit homo: panis confirmans
cor hominis felix mulier. benedicta in
mulierib: in cuiꝰ castis uscerib suꝑue¬
niente igne sp̃c scĩ coctus ẽ panis iste.
telix inqͣm mulier: que in hȩc tria
sata immisit fidei suȩ ferm̃tum. Si qͥdẽ
fide concepit. fide peꝑit: & ut ait eliza¬
ris qͦd eius fide mediante unitũ dixe¬
rim uerbum carni: quandoqͥdem et
carnem ipsam de eiꝰ carne suscepit. Sa¬
ne ne hoc qͥdem p̃senti expositiom ob¬
uiare potest: qͦd de celestis regni dicit᷑
similitudine. Neq enim indignũ uidet᷑:
si celoꝵ regnum fidei mariȩ comparat᷑.

Expanded text:
jam caro erat; vinculo indissolubili in jam caro erat; vinculo indissolubili in personae coeunt unitatem. Habes in his triplex genus potentiae: quod non erat, creatum; quod perierat, reparatum; quod super omnia erat, paulo minus ab angelis minoratum. Haec sunt evangelica illa sata farinae, quae pariter fermentantur , ut sit panis angelorum quem manducet homo, panis cor hominis confirmans. Felix mulier, benedicta in mulieribus, in cujus castis visceribus, superveniente igne sancti Spiritus, coctus est panis iste . Felix, inquam, mulier quae in haec tria sata immisit fidei suae fermentum. Siquidem fide concepit, fide peperit. et, ut ait Elisaris quod fide ejus mediante unitum dixerim Verbum carni, quandoquidem et carnem ipsam de ejus carne suscepit. Sane ne hoc quidem praesenti expositioni obviare potest, quod de coelestis regni dicitur similitudine. Neque enim indignum videtur, si coelorum regnum fidei Mariae comparatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adiciet ut resurgat: Non ẽ qui refi¬
ciat: nisi qui fecit. Itaq ꝓpter miseriã
inopum et gemitũ pauꝑum: nunc exur¬
gam dicit dñs. Ponam in salutari: fidu¬
cialiter agam in eo. Siquidẽ nichil ꝓfi¬
ciet inimicꝰ in eo: et filius inqͥtatis ñ ap¬
ponet nocere ei. Nouam inquit ego facio
cõmixturã: ubi et exp̃ssius et robustius
appono sigillum. eum quiñ ad imaginẽ
meam factus s ẽ ipsa imago. splendor
glȩ et figura substantiȩ ñ factus s geni¬
tus ante scła. Et ne forte timeas ẽẽ fran
tus mea: s talis testa quam nec ipse mal¬
leus unu̾se terrȩ nocere ullo mͦpossit.
Sane cum pͥma ex duob facta sit. scda
iam coniunctio fit ex trib: ut discas ex
hoc ipso ad sacram̃tum accedere trim¬
tatis. Uerbum qͦd erat in pͥncipio apud
dm̃ et ds erat: anima que de nichilo
creata ẽ et ante non erat: caro demassa
corruptionis sine corruptione aliqua
diuino segregata artificio qualis nulla

Expanded text:
non adjiciet ut resurgat? Non est qui refinon adjiciet ut resurgat? Non est qui reficiat, nisi qui fecit. Itaque propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus: ponam in salutari, fiducialiter agam in eo . Nihil siquidem proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei . Novam, inquit, ego facio commisturam, ubi et expressius, et robustius pono sigillum, eum qui non ad imaginem meam factus est, sed est ipsa imago, splendor gloriae, et figura substantiae, non factus, sed genitus ante saecula. Et ne forte timeas esse frangtus mea ; sed talis testa, cui nec ipse malleus universae terrae nocere ullo modo possit. Sane cum prima ex duobus facta sit, secunda jam cunjunctio fit ex tribus, ut discas ex hoc ipso ad sacramentum accedere Trinitatis. Verbum, quod erat in principio apud Deum, et Deus erat; anima, quae de nihilo creata est, et ante non erat, caro de massa corruptionis sine corruptione aliqua divino segregata artificio; qualis nulla
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo eiꝰ de quo scͥptum ẽ. quia re
Ueracem quoq et iustum fecit eum. si¬
cut et ipse ueritas et iustitia ẽ: nec uni¬
tas ipsa posset disiungi dum sigilli huiꝰ
integritas ꝑmaneret. Uerũ suꝑuenit
falsariꝰ qui in doctis sigillum ꝓmittens
melius. ue ue fregit qͦd erat manu di¬
uinitatis imp̃ssum. Eritis inquit dii sci¬
entes bonum et malũ. O maliuole. o
maligne᷑ ad quid eis huiꝰ similitudo
scientiȩ: Sint certe sicut dii. recti. iusti.
ueraces: sint sicut ds. in quẽ peccatũ
ñ cadit. Hoc quippe sigillo stante sta¬
bit unitas illa. Iam exꝑimur miseri:
quid nobis ꝑsuaserit uersutia diabo¬
licȩ fraudis. Fracto namq sigillo. seqͥt᷑
amarum discidiũ triste diuortium.
Ubi ẽ qͦd dixisti neqͣm: neqͣqͣm mori¬
emini: Eoce enim morimur omnes: &
non ẽ homo qui uiuat et ñ uideat
mortem. S quid erit dñe ds: nunqͣm¬
ñ reparabit᷑ opus tuum. et qui cecid̾it

Expanded text:
similitudo ejus, de quo scriptum est: Quia recsimilitudo ejus, de quo scriptum est: Quia rec in eo . Veracem quoque et justum fecit eum, sicut et ipse veritas et justitia est: nec unitas ipsa posset disjungi, dum sigilli hujus integritas permaneret. Verum supervenit falsarius, qui indoctis sigillum promittens melius, vae, vae! fregit quod erat manu divinitatis impressum. Eritis, inquit, sicut dii, scientes bonum et malum . O malevole! o maligne! ad quid eis hujus similitudo scientiae? Sint certe sicut dii, recti, justi; veraces sint, sicut Deus, in quem peccatum non cadit. Hoc quippe sigillo stante, stabit unitas illa. Jam experimur miseri, quid nobis persuaserit versutia diobolicae fraudis. Fracto namque sigillo, sequitur amarum discidium, triste divortium. Ubi est quod dixisti, nequam, Nequaquam moriemini? Ecce enim morimur omnes, et non est homo qui vivat, et non videat mortem. 4. Sed quid erit, Domine Deus? nunquamne reparabitur opus tuum, et qui ceciderit
Abbreviated transcription (Latin):
asti sp̃m limo. sublimẽ humili. dignã
et excellentem creaturã abiecte & inu
ẽẽt insensibilis caro inanimata: Ab
anima enim pulchritudo: ab anima in¬
crem̃tum: ab anima claritas uisus. et
sonus uocis. Demq sensus om̃is anima
ẽ. Caritatẽ mͥ comunctio ista comm̃dat:
caritatẽ in hac ipsa conditionis ꝓpriȩ
pagina lego. Caritatẽ in ipso statimpͥn¬
cipio. ñ solum p̾̃dicat. s ingerit mͥ manꝰ
benignissima creatoris. Et᷑ quidem ma¬
gna hec comunctio dilectissimi: sed si
stabilis ꝑmansisset. Nunc autẽ licet
diuino fuerit munita sigillo. ad una¬
ginem quippe et similitudinẽ suamere¬
auit hominẽ d̃s: heu diruptum ẽ sigil¬
lum et unitas dissipata. Accedens ille¬
pessimus latro. recens adhuc sigillũ fre¬
git. & sic mutata similitudine diuina.
comparatus ẽ miser homo iumentis
insipientib. et similis factus ẽ illis Re¬
ctum quippe fecit d̾s hominẽ: atq hȩc

Expanded text:
asti spiritum limo, sublimem humili, dignam asti spiritum limo, sublimem humili, dignam et excellentem creaturam abjectae et inutesset insensibilis caro inanimata? Ab anima enim pulchritudo, ab anima incrementum, ab anima claritas visus et sonus vocis: denique sensus omnis ab anima est. Charitatem mihi conjunctio ista commendat, charitatem in hac ipsa conditionis propriae pagina lego: charitatem in ipso statim principio non solum praedicat, sed ingerit mihi manus benignissima Creatoris. 3. Et quidem magna haec conjunctio, dilectissimi, sed si stabilis permansisset. Nunc autem licet divino 780 fuerit munita sigillo ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit Deus hominem, heu! diruptum est sigillum, et unitas dissipata. Accedens pessimus ille latro recens adhuc sigillum fregit: et sic mutata similitudine divina, comparatus est miser homo jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Rectum quippe fecit Deus hominem: atque haec
Abbreviated transcription (Latin):
At sp̃c sane ñ cominunẽ. s ꝓpͥam habet
conditionem: nec in massu creatur. s
singłari quadã excellentia inspiratur.
Agnosce o homo dignitatẽ tuam: agnos¬
ce glam conditionis humane. Est tibi
cum mundo corpus: sic enim decet eũ
qui constitutus ẽ suꝑ uniũsam huiꝰ crea¬
turȩ corporeȩ molem. aliqua ei similari
ex parte: s est tͥ etiam sublimiꝰ aliquid.
nec omĩno comparandꝰ es ceteris creat᷑is.
Compacta et confederata sunt in te ca¬
ro et anima: illa plasmata. hec inspirata.
S cuiꝰ interest hec cõmixtio: Cui hac
unione p̃statur: Etenim iuxta sapien¬
tiam filioꝵ huiꝰ scli. ubi sociant᷑ sũmis
inferiora p̾ualent qui potestatẽ habent.
&e humiliorib utunt᷑ ꝓ libitu suo. Con¬
culcat fortior minus fortẽ: ridet sapieis
indoctum: simplicẽ fallit astutus: poteis
despicit imbecillẽ. Non sic in oꝑe tuo ds̃.
ñ sicin tua cõmixtione: ñ ad hoc soci¬

Expanded text:
at spiritus sane non communen, sed propriam habet at spiritus sane non communen, sed propriam habet conditionem; nec in massa creatur, sed singulari quadam excellentia inspiratur. Agnosce, o homo, dignitatem tuam, agnosce gloriam conditionis humanae. Est enim tibi cum mundo corpus: sic enim decet eum qui constitutus est super universam hujus creaturae corporeae molem, aliqua ei similari ex parte. Sed est tibi etiam sublimius aliquid, nec omnino comparandus es caeteris creaturis. Compacta et confederata sunt in te caro et anima; illa plasmata, haec inspirata. 2. Sed cujus interest haec commistio? cui hac unione praestatur? Etenim juxta sapientiam filiorum hujus saeculi, ubi sociantur summis inferiora, praevalent qui potestatem habent, et humilioribus utuntur pro libito suo. Conculcat fortior minus fortem, ridet sapiens indoctum, simplicem fallit astutus, potens despicit imbecillem. Non sic in opere tuo, Deus, non sic in tua commistione; non ad hoc soci
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem omĩa oꝑa eius fr̃s. siqͥdem
magnꝰ ipse: s ad nos maxime spe¬
ctant. quȩ in eis maxima eẽ uidentur.
Hinc ẽ qͥdem qͦd psallit idem ꝓpħa dicẽs.
Magnificauit dñs facere nob̃cum. De¬
niq qͣm magnifice nob̃cum agat. spe¬
cialit̾ tria quedam eiꝰ oꝑa clamant: pͥ¬
mȩ nr̃e creationis p̃sentis redemptioĩs.
futurȩ glorificationis. Qmͣ magnificata
sunt in singulis oꝑa tua dñe. Cuum est
uirtutẽ oꝑum tuoꝵ annuntiare popłõ
tuo: nos ipsa saltem oꝑa ñ silemus. Cri¬
plicem fr̃s commixtionẽ in his tribus
considerare ẽ. celestis plane oꝑis et di¬
uine uirtutis. Nam in pͥmo qͥdem oꝑe
conditionis nr̃ȩ de limo terrȩ plasma¬
uit hominẽ ds̃: & inspirauit infaciem
eiꝰ sp̃m uitȩ. Qualis arcifex. qualis uni¬
tor rerum: ad cuiꝰ nutum sic congluti¬
nantur sibi limus terre ce sp̃c uite. Limꝰ
qͥdem iam ante creatus erat: qͣndo in
principio creauit ds celum et terram.

Expanded text:
quidem omnia opera ejus, fratres, siquidem magnus et ipse: sed ad nos maxime spectant, quae in eis maxima esse videntur. Hinc est quod psallit idem propheta, dicens: Magnificavit Dominus facere nobiscum . Denique quam magnifice nobiscum agat, specialiter tria quaedam ejus opera clamant; primae nostrae creationis, praesentis redemptionis, futurae glorificationis. Quam magnificata sunt in singulis opera tua, Domine! Tuum est virtutem operum tuorum annuntiare populo tuo, nos ipsa saltem opera non silemus. Triplicem, fratres, commistionem in his tribus considerare est coelestis plane operis, et divinae virtutis. Nam in primo opere conditionis nostrae de limo terrae plasmavit hominem Deus, et inspiravit in faciem ejus spiritum vitae. Qualis artifex, qualis unitor rerum, ad cujus nutum sic conglutinantur sibi limus terrae et spiritus vitae! Limus quidem jam ante creatus erat, quando in principio creavit Deus coelum et terram:
Abbreviated transcription (Latin):
cu̾sisti eum de sinu tuo. extra ciuitatẽ
eiciens. et eleuans suꝑ terram: tanqͣm
dicens eccł̃ie gentiũ pariter et eccłie pri¬
mitiuoꝵ que in celis est Nec mͥ nec uo¬
bis sit: s diuidat᷑. Diuidat᷑ inqͣm: non
inter utrasq s ab ut̾sq. Expulsũ enim
ut nec in tuis eẽt menib nec in terra
ferro undiq coartasti ne forte uł hac.
uel illac excederet: ut uidelicet a te
separatus. ad neutrã ꝑueniret illarũ.
Seua nimiũ mater ita abortiuũ face
uoluist: dum ñ esset qui exciꝑe posset
excussum. Age gͦ quid ꝓfeceris: immo
qͣm nichil ꝓfeceris intuere. Undiq enĩ
egrediunt᷑ filie syon: ut uideant regeni
salomonẽ in diademate quo corona¬
sti eum. Relinquens matrẽ adheret ux¬
ori sue. ut sint duo in carne una: et
omĩa trahit ad se: quippe qui ẽ super

Expanded text:
cussisti eum de sinu tuo, extra civitatem cussisti eum de sinu tuo, extra civitatem ejiciens, et elevans super terram, tanquam dicens Ecclesiae gentium, pariter et Ecclesiae primitivorum quae est in coelis: Nec mihi, nec vobis sit, sed dividatur. Dividatur, inquam, non inter utraque, sed ab utrisque. Expulsum enim,ut nec in tuis esset moenibus, nec in terra, ferro undique coarctasti, ne forte vel hac vel illac excederet: ut videlicet a te separatus, ad neutram perveniret illarum. Saeva nimirum mater ita abortivum facere voluisti, dum non esset qui excipere posset excussum. Age ergo, quid profeceris, imo quam nihil profeceris intuere. Undique enim egrediuntur filiae Sion, ut videant regem Salomonem in diademate quo coronasti eum. Relinquens matrem adhaeret uxori suae, ut sint duo in carne una; et omnia trahit ad se, quippe qui est super
Abbreviated transcription (Latin):
te nobis debita nr̃a. Alioquin si dixe¬
rimus qͥa peccatũ ñ habemꝰ: nosipsos
seducimus. et ueritas in nobis non est.
Nimirũ ueritas ipse ẽ qui ñ simplicit
in bethleem. s in bechleem uidȩ nasci
em dm̃i in confessione. ut sc̃ificati parit̃
et parati. inuemamur et nos bethleẽ
iudȩ: atq ita nascentẽ dnm uidere
mereamur in nobis. Ceterũ si qua aĩa
eo usq ꝓfecerit. qͦd qͥdem multum ẽ ad
nos. ut sit fecunda uirgo. sit stella mariᷤ
sit plena gr̃a. et suꝑuenientẽ habens
in se sp̃m sc̃m: puto qͦd ñ mͦ in ea s ex
ea quoq ñ dedignabit᷑ nasci. Nemo
sane id sibi arrogare p̾sumat: nisi quoᷤ
ipse speciali designatione. tanqͣm digi¬
to demonstrauerit dicens. ecce mater
mea. ecce fr̃s mei. Enimuͦ audi unum
dicere quis p̾sumat. qui in ipsis eum qͦ¬
dammͦ parcuriebat: Et tu qͥdem impia
synagoga hunc nobis filium peꝑisti: of¬
ficio quodã matͥs s ñ matͥs affectu. Ex¬

Expanded text:
te nobis debita nostra . Alioquin si dixete nobis debita nostra . Alioquin si dixerimus quoniam peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Nimirum Veritas ipse est, qui non simpliciter in Bethlehem, sed in Bethlehem Judae nasciem Domini in confessione, ut sanctificati pariter et parati inveniamur et nos Bethlehem Judae, atque ita nascentem Dominum videre mereamur in nobis. Caeterum si qua anima eo usque profecerit quod quidem est multum ad nos ut sit fecunda virgo, sit stella maris, sit plena gratia, et supervenientem habens in se Spiritum sanctum; puto quod non modo in ea, sed ex ea quoque non dedignabitur nasci. Nemo sane id sibi arrogare praesumat, nisi quos ipse speciali designatione tanquam digito monstraverit, dicens: Ecce mater mea, et fratres mei . Enim vero audi unum dicere quis praesumat, qui in ipsis quodammodo parturiebat? 776 Et tu quidem, impia Synagoga, hunc nobis filium peperisti, officio quidem matris, sed non matris affectu. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ scͥptura teste. qm̃ iustꝰ ex fide uiuit:
se ẽ. nonnisi ꝑ fidẽ interim habitet in cor¬
dib nr̃is. Alioquin quomͦ in illo nasci¬
tur iħc. quomͣ salus orit᷑ illi÷ quando qͥ¬
dem uera omĩno certaq sententia ẽ. qͦd
is tantũ qui ꝑseuerauerit usq in finẽ.
saluus erit: Nam qͦd minime inuenia¬
tur in eo xp̃c. nec de eis sit quib dicit᷑
quia unctionẽ habetis a scõ: ex eo uel
maxime constat. qͦd sine dubio etiam
aruit cor illius. ex quo oblitus ẽ comed̾e
quietũ et humilẽ ac trem̃tem uerba
sua requiescat sp̃c ipsiꝰ: nec sit ulla soci¬
etas eternitati et tante mutabilitati. ei
qui ẽ. et ei qui nunqͣm in eodẽ ꝑmanet
statu. Ceterum qͣmlibet firmi. quãlibes
fortes in fide. quãlibet parati. quãlibet
panib abundantes. ipso qͥdem largi¬
ente cui cotidie orantes dicimus. panẽ
nr̃m cotidianũ da nobis hodie: necesse
habemus addere consequent̾. dimit¬

Expanded text:
vitae, Scriptura teste, Quoniam justus ex fide vivit , vitae, Scriptura teste, Quoniam justus ex fide vivit , se est nonnisi per fidem interim habitet in cordibus nostris. Alioquin quomodo in illo nascitur Jesus, quomodo salus oritur illi, quandoquidem vera omnino certaque sententia est, quod is tantum qui perseveraverit usque in finem, salvus erit? Nam quod minime inveniatur in eo Christus, nec de eis sit quibus dicitur: quia unctionem habetis a Sancto ; ex eo vel maxime constat quod sine dubio etiam aruit cor illius, ex quo oblitus est comedere quietum et humilem, ac trementem verba sua requiescat Spiritus ipsius , nec sit ulla societas aeternitati, et tantae mutabilitati; ei qui est, et ei qui nunquam in eodem permanet statu. Caeterum quamlibet firmi, quamlibet fortes in fide, quamlibet parati, quamlibet panibus abundantes, ipso quidem largiente, cui quotidie orantes dicimus: Panem nostrum quotidianum de nobis hodie; necesse habemus addere consequenter: Dimit
Abbreviated transcription (Latin):
tineamus: s obliuiscamur magis ea qͦ
retro sunt extenti et intenti ad ant̾iora.
Nunc uͦ redeamus usq bethleem: & u¬
deamus hoc uerbum qͦd factũ ẽ. quod
fecit dñs et ostendit nobis. Domus pa¬
nis ut iam diximꝰ bonum ẽ uos illio
ẽẽ. Ubi enim fuerit uerbũ dñi. ñ deest
utiq panis qui confirmet cor: dicente
ꝓpħa confirma me in uerbis tuis. Num¬
rum in uerbo qͦd ꝓcedit de ore d̃ĩ. uiuit
Ibi oritur. ibi apparet: nec omĩno a¬
mat cor titubans. aut uacillans. s sta¬
bile et confirmatum. Siquis murmat.
siquis hesitat. siqͥs nutat: siquis cogitat
reuolui in lutum. redire ad uomitum.
enim fames. & fames ualida. in egyptũ
eum descendere. porcos pascere. siliquas
esurire compellit: uitpote ꝓcul agentẽ
a domopanis. a domo patͥs. in qua etiã
mercennarii panib abundare noscun¬
tur. Non gͦ in eiusmodi corde nascitur
xp̃c. cui deest fidei fortitudo. utiq paniᷤ

Expanded text:
ertineamus, sed obliviscamur magis ea quae ertineamus, sed obliviscamur magis ea quae retro sunt, extenti et intenti ad anteriora. 10. Nunc vero redeamus usque Bethlehem, et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit nobis. Domus panis est, ut jam diximus: bonum est nos illic esse. Ubi enim fuerit Verbum Domini, non deest utique panis qui confirmet cor, dicente Propheta: Confirma me in verbis tuis . Nimirum in verbo quod procedit de ore Dei, vivit Ibi oritur, ibi apparet: nec omnino amat cor titubans aut vacillans, sed stabile et confirmatum. Si quis murmurat, si quis haesitat, si quis nutat, si quis cogitat revolvi in lutum, redire ad vomitum, enim fames, et fames valida, in Aegyptum eum descendere, porcos pascere, siliquas esurire compellit, utpote procul agentem a domo panis, a domo patris: in qua etiam mercenarii panibus abundare noscuntur. Non ergo in hujusmodi corde nascitur Christus, cui deest fidei fortitudo, utique panis
Abbreviated transcription (Latin):
silii gaudium magnum angłs annun¬
tiauit. uide autẽ ne forte ipsi sint et
tres magi uenientes iam ñ mͦ ab orien¬
te. s etiam ab occidente. ut recumbatł
cum abraham. ysaac et iacob. Forte enĩ
non incongrue indebitur ad effraim
qͥdem qͦd fructificationẽ sonat ꝑtinere
thuris oblationẽ: qͦd offerre dignum
incensũ in odorem suauitatis ꝓpriisit.
eoꝵ quos posuit dñs ut eant et fructũ
afferant. id est eccłiȩ p̾latorũ. Nam et
beniamin filius dextere offerat necẽẽ
ẽ aurum. so est substantiã huiꝰ mundi:
ut uidelicet fidelis ppłs in parte dexte¬
ra constitutus. a uidice mereatur audi¬
re. quia esuriui et dedistis mͥ mandu¬
care. & cetera. Porro manasses si tam̃ is
ẽẽ uoluerit cui appareat ds. myrram
offerat mortificationis: quam qͥdem a
nr̃a specialiter arbitror ꝓfessione reqͥri.
Et hȩc dicta sint. ne ad eam partẽ trib
manasse que citra iordanẽ substitit ꝑ¬

Expanded text:
silii, gaudium magnum angelus evangesilii, gaudium magnum angelus evangelizavit. 9. Vide autem ne forte ipsi sint et tres magi, venientes jam non modo ab Oriente, sed etiam ab Occidente, ut recumbant cum Abraham, Isaac, et Jacob. Forte enim non incongrue videtur ad Ephraim quidem 775 quod fructificationem sonat pertinere thuris oblationem: quod offerre incensum dignum in odorem suavitatis proprium sit eorum quos posuit Dominus ut eant et fructum afferant, id est Ecclesiae praelatorum. Nam et Benjamin, filius dexterae, offerat necesse est aurum, id est substantiam hujus mundi, ut videlicet fidelis populus, in parte dextera constitutus, a judice mereatur audire, quia esurivi, et dedistis mihi manducare , etc. Porro, Manasses si tamen is esse voluerit cui appareat Deus myrrham offerat mortificationis, quam quidem a nostra specialiter arbitror professione requiri. Et haec dicta sint, ne ad eam partem tribus Manasse, quae citra Jordanem substitit, p
Abbreviated transcription (Latin):
sui: & ẽ qui ꝓuidet dm̃ in conspectu
suo semꝑ. oblitus ppłm suum et domũ
patris sui. Et ille quidem celestia obliuiᷤ¬
citur. hic uͦ que sunt suꝑ terrã: iste p̃¬
sentia. ille futura: iste quȩ uidentur.
ille quȩ ñ udent᷑: postremo iste quȩ
sua sunt. ille quȩ iħu xp̃i. Uterq ma¬
nasses. uterq oblimosus: s alter qͥdẽ
iherłm. alter babilonis oblitus: alter
eoꝵ quȩ impediunt. & iste paratus
alter sane eoꝵ magis que expediunt.
& quȩ non expedit obliuisci: atq hic
penitus imparatꝰ ad uidendam in se
dñi maiestatẽ. Neq enim domus est¬
panis in qua saluator oriatur: ñ ẽ
manasses ille. cui appareat qui isrł
regit. & suꝑ cherubin sedet. Appare
inquit coram effraim. beniamin et
manasse. Ego arbitror istos ẽẽ tres
qui saluantur. quos alius quidem ꝓ¬
pha. noe. damelem. et iob nominauit:
eosdem quoq et trib illis pastorib
designari. qͥb nato angło magni con¬

Expanded text:
sui, et est qui providet eum in conspectu sui, et est qui providet eum in conspectu suo semper oblitus populum suum, et domum patris sui. Et ille quidem coelestia obliviscitur, hic vero quae sunt super terram; iste praesentia, ille futura; iste quae videntur, ille quae non videntur; postremo iste quae sua sunt, ille quae Jesu Christi. Uterque Manasses, uterque obliviosus; sed alter quidem Jerusalem, alter Babylonis oblitus: quia alter eorum quae impediunt, et iste paratus; alter sane eorum magis quae expediunt, et quae non expedit oblivisci; atque hic penitus imparatus ad videndam in se Domini majestatem. Neque est domus panis, in qua Salvator oriatur; non est Manasses ille cui appareat, qui Israel regit, et super Cherubim sedet: Appare, inquit, coram Ephraim, Benjamin et Manasse . Ego arbitror istos tres qui salvantur, quos alius quidam propheta Noe, Danielem, et Job nominavit : eosdem quoque et tribus illis pastoribus designari, quibus nato Angelo magni con
Abbreviated transcription (Latin):
tantum hospitem possit: qui dicit. qͥa
non ẽ in domo mea panis: Deniq qͥa
imparatus erat qͥdam: necesse habu¬
it clausum amici ostium media nocte
pussare et dicere. quia amicus meus
uenit ad me. & non habeo qͦd po¬
nam ante illum. Paratum cor eiꝰ sꝑa¬
re in dño ait ꝓpħa: haud dubium
quin de iusto loquens. confirmatũ
cor eius ñ commouebit᷑. Non ẽ para¬
tum cor. qͦd ñ ẽ confirmatum. Scimꝰ
autem ipso eodem teste ꝓpħa: quiapa¬
nis cor hominis confirmet. Non ẽ gͦ pa¬
ratum. s aridum. exangue cor eiꝰ: qui
oblitus ẽ comedere panem suum. Est
autẽ paratus et ñ turbatus ut custodi¬
at mandata uitȩ: qui oblitus ea quȩ
retro sunt. in ea quȩ ante sunt se exten¬
dit. Uides qͣm fugienda quedam. qͣm
sit quedam obliuio cupienda: Neq
enim totus manasses iordanẽ tran¬
sit: s nec totus citra sibi eligit mansio¬
nem. Est qui oblitus ẽ dñi creatoris

Expanded text:
tantum hospitem possit, qui dicit: Quia tantum hospitem possit, qui dicit: Quia non est in domo mea panis? Denique quia imparatus erat quidam, necesse habuit amici ostium clausum media nocte pulsare, et dicere: Quia amicus meus venit ad me de via, et non habeo quod ponam ante illum . Paratum cor ejus sperare in Domino, ait Propheta, haud dubium quin de justo loquens. Confirmatum est cor ejus, non commovebitur . Non est paratum cor quod non est confirmatum. Scimus autem, ipso eodem teste propheta, quod panis cor hominis confirmet . Non est ergo paratum, sed aridum et exsangue cor ejus, qui oblitus est comedere panem suum. Est autem paratus et non turbatus, ut custodiat mandata vitae, qui oblitus ea quae retro sunt, in ea quae ante sunt, se extendit. Vides quam fugienda quaedam, quam sit quaedam oblivio cupienda. Neque enim totus Manasses Jordanem transiit, sed nec totus citra sibi elegit mansionem . Est qui oblitus est Domini creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ: & cum ẽẽt magnus dñs et lau¬
dabilis nimis paruulus natus ẽ nobis.
Et dicebat. ẜeati pauꝑes spũ. Itemꝙ¬
Nisi conu̾si fueritis & efficiamini sicut
paruulus iste: ñ intrabitis in regnum
celoꝵ. Unde etiam stabulum eligit et
p̃sepe: utiq domum luteam et diũsoria
uim̃toꝵ: ut hunc ẽẽscias qui de st̃core
erigit pauꝑem et saluos facit homineᷤ
&e uim̃ta. Utinam autẽ inueniamur
&e nos bechleem udȩ ut in nob̃ quoq:
dignecur nasci: & audire mereamur.
quia uobis tim̃tib dm̃ oriecur sol u¬
stitiȩ. forte enim hoc ẽ qͦd supra memi¬
nimus. ad uidendam in nobis domini
maiestatẽ. &e scificatione opus eẽ &e pre¬
paratione. Nam et iuxta ꝓpħam facta
ẽ uidea scificatio eiꝰ. quia uidelicet oĩa
in confessione lauant᷑: & domus panis
qͦd bechleem sonat. ad p̾parationem
fortasse uidebit᷑ magnoꝑe ꝑtinere.
Quomͦ enim paratus ille ẽ ut exciꝑe

Expanded text:
pauper: et cum esset magnus Dominus et laupauper: et cum esset magnus Dominus et laudabilis nimis, parvulus natus est nobis; et dicebat: Beati pauperes spiritNisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Unde etiam stabulum elegit et praesepe, utique domum luteam, et diversorium jumentorum, ut hunc esse scias, qui de stercore erigit pauperem, et salvos facit homines et jumenta. 8. Utinam autem inveniamur et nos Bethlehem Judae, ut in nobis quoque dignetur nasci, et audire mereamur: Quia vobis timentibus Deum orietur sol justitiae! Forte enim est hoc quod supra meminimus, ad videndam in nobis Domini majestatem et sanctificatione opus esse, et praeparatione. Nam et juxta prophetam: Facta est Judaea sanctificatio ejus , quia videlicet omnia in confessione lavantur: et domus panis, quod Bethlehem sonat, ad praeparationem fortasse videbitur magnopere pertinere. Quomodo enim ille paratus est, ut excipere
Abbreviated transcription (Latin):
fructificare ñ cessat: qͦd in ꝑpetuum ñ
eos quoꝵ inueterauert̃ omĩa ossa. in
ueram uitȩ transferat nouitatẽ Inde
ẽ qͦd etiam in presenti tam iocundissi¬
ma annuntiatione si adũtistis congrue
sic uidetur & nasci dum fideliter eiꝰ rep̃¬
sentamus natiuitatem. Die gͥ crastina
uidebimus maiestatẽ dĩ. s sane in nob̃
ñ in seipso: utiq maiestatẽ in humili¬
tate: uirtutem in infirmitate: in hoĩe
dm̃. Ipse ẽ enun emmanuel: qͦd int̾pre¬
tatur nob̾cum ds̃. Et euidentius audi:
ceps uidimus gl̾am eiꝰ. s głam quasi
unigeniti a patre: utiq plenum gr̃ȩ ui¬
dimus et ueritatis. Non enim głam po¬
testatis aut claritatis. s głam paternȩ
pietatis: glam gr̃ȩ. de qua apłs in lau¬
enim decet nos ita bechleem p̃terire.
Transeamꝰ usq bethleem dicunt pasto¬
res: ñ bethleem ꝑtranseamꝰ. Quid enĩ
sipauꝑ uicłs est. quid si uidet᷑ minima
in iudea: Ne id quidem incongruum
ei qui cum diues ẽet ꝓpter nos pauper

Expanded text:
um noneos quorum inveteraverunt omnia ossa, in veram vitae transferat novitatem. Inde est quod etiam in praesenti tam jucundissima annuntiatione, si advertistis, congrue sic videtur et nasci, dum fideliter repraesentamus ejus nativitatem. Die igitur crastina videbimus majestatem Dei, sed sane 774 in nobis, non in seipso: utique majestatem in humilitate, virtutem in infirmitate, in homine Deum. Ipse est enim Emmanuel, quod interpretatur nobiscnm Deus. Et evidentius audi: ceps vidimus gloriam ejus, sed gloriam quasi Unigeniti a Patre, utique plenum gratiae vidimus et veritatis. Non enim gloriam potestatis aut claritatis, sed gloriam paternae pietatis, gloriam gratiae, de qua Apostolus: In lauenim decet nos ita Bethlehem praeterire. Transeamus usque Bethlehem, dicunt pastores, non, Bethlehem pertranseamus. Quid enim si pauper viculus est? quid si videtur minima in Judaea? Ne id quidem incongruum ei, qui cum dives esset, propter nos factus est
Abbreviated transcription (Latin):
rigido corpꝰ humiliauit. Est enim qui
humiliat᷑ nequiter: interiora autem eiꝰ
plena sunt dolo. Quisqͥs enim necessita¬
tem suam minus considerat. minus sen¬
tit in cominoda. minus pauet ꝑicula:
minus deuote contugit ad remedia ortȩ
salutis: minus affectuose se subicit dõ:
minus fidenter psallit. dñe refugiũ fa¬
ctus es nobis: huius oratio minꝰ acceꝑ¬
ta. huiꝰ ꝓstratio minus uerax. huiꝰ humi¬
liatio minus habens. huiꝰ etiam uictori¬
osa minus. inmo et minus uiuida fideᷤᷤ
Quid tam̃ dicit: beati qui ñ uiderunt
&e credidert̃. Quasi ñ uideat᷑ ipsum cre¬
dere quodammꝰ iam uidere. S adũte
diligenter cui et quando dictum sit: ei
utiq qui arguebatur. qͦd quia indissec
credidisset. Neq enim idipsum ẽ uidis¬
se et ideo credidisse. qͦd credendo uidisse.
dendo credendus ẽ: S & illud quom̃
accipiet᷑. qd̾ hac nocte cantatum ẽ nob̃.
scĩficamim hodie et estote parati. crasti¬

Expanded text:
rigido corpus humiliavit. Est enim qui rigido corpus humiliavit. Est enim qui humiliatur nequiter; interiora autem ejus plena sunt dolo . Quisquis enim necessitatem suam minus considerat, minus sentit incommoda, minus pericula pavet, minus devote confugit ad remedia ortae salutis, minus affectuose se subjicit Deo, minus fideliter psallit: Domine, refugium factus es nobis : hujus adoratio minus accepta, hujus prostratio minus verax, hujus humiliatio minus habens, hujus etiam victoriosa minus, imo et minus vivida fides. Quid tamen dicit: Beati qui non viderunt, et crediderunt? quasi non videatur ipsum credere quodammodo jam videre. Sed adverte diligenter cui et quando dictum sit: ei utique qui arguebatur quod quia vidisset credidisset. Neque enim idipsum est vidisse, et ideo credidisse, quod credendo vidisse. dendo, credendus est? Sed et illud quomodo accipietur quod hac nocte cantatum est nobis, « Sanctificamini hodie, et estote parati: crasti