comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine ẽ: quã & salomon miris oꝑi¬
bus extruxit. & hodie palmira nuncupa¬
turꝰ. hebraicoq sermone thamar dr̃ quȩ
in lingua nr̃a palmã sonat: usq ad aqͣs
contͣdictionis cades quã in deserto ẽẽ ñ du¬
biũ ẽ: & torrens in grediens mare magnũ
hoc qđ egypti palestinȩq p̃tendit lĩtorib
Seqͥtur inlibro naim̾oꝵ: Mlaga aũt occi¬
dentalis amari magno in cipiet: & ipso fi¬
ne claudet᷑ hoc ẽ amari usq admare: a
torrente uidelicet rinocorure qͥ in mare
in fluit usq ad eum loc̃ ubi ẽ emath urb
syriȩ: ciuius in hac plaga & nom̃ ponio
hiezechiel & plaga in quiens maris mare
magnũ a confinio ꝑ directũ donec uenias
emath: quȩ nunc ẽpifania nominat᷑. ab
anthiocho erudelissimo tyrannoꝵ nomi¬
ne cõmutato Nam cognomentũ habu¬
it epiphanes: Porro ad septẽcrionalẽ in qͥt
partẽ amari magno t̾mini inrcipient: ꝑ¬

Expanded text:
in solitudine est, quam et Salomon miris operiin solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruit, et hodie Palmira nuncupatur, Hebraeo quoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra Palmam sonat, usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est, et torrens ingrediens mare magnum hoc quod Aegypti Palaestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem occidentalis a mari magno incipiet, et ipso fine claudetur, hoc est, a mari usque ad mare. A torrente videlicet Rhinocorurae, qui in mari influit, usque ad eum locum ubi est Emath urbs Syriae, cujus in hac plaga et nomen ponit Ezechiel, et plaga, inquiens, maris, mare magnum a confinio per directum, donec venias Emath, quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum, nomine commutato. Nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad septentrionalem, inquit, partem, a mari magno termini incipient, p
Abbreviated transcription (Latin):
uicta edom. & habebit t̾minos contra ori¬
eñtẽ mare salsissimũ: Qui cirẽ ibunt aus¬
tralẽ plagã ꝑascensũ scorpionis: Ita ut tras¬
seant senna & ꝑueniant in meridiẽ usq
ad cades barne Unde egredient᷑ confinia
ad uillã nomine addar: & tendent usq
a semona. Ibit q ꝑ gyrũ terminis aba¬
semona usq ad correntẽ egypti: & maris
magni littore finiet᷑: Pro inultima uisio¬
ne ꝓpħȩ hiedechielis: Ita dicit᷑. Plaga aũt
au̾stralis meridiana athꝰmarꝰ usq ad
aquas mariboth: id ẽ c̃tradic̃tionis: Ca¬
des quoq & torrens usq ad mare magrũ.
qđ significat latissimam solitudinẽ sus
quȩ est ui̾sta edom Et in mari rubro
terminũ cireũre: & ꝑascensum scorpio¬
nis. & ꝑ senna & cades barne & atͥum
siue iullã ad dar: & asemona ꝑuenire
usq ad torrentẽ aegypti: qͥ uixta urbẽ
rinocorurã mari influit: hic uͦ t̾minꝰ
plagȩ australis in cipit athamar quȩ urbs

Expanded text:
ra Orientem mare Salsissimum, qui circuibunt Australem plagam per ascensum scorpionis, ita ut transeant Senna, et perveniant in Meridiem usque ad Cades-Barne, unde egredientur confinia ad villam nomine Adar, et tendent usque ad Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et maris Magni littore finietur. Pro quo in ultima visione prophetae Ezechielis ita dicitur: Plaga autem Australis Meridiana a Thamar usque ad aquas Mariboth , id est, contradictionis. Cades quoque et torrens usque ad mare Magnum, quae significat latissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom, et in Mari Rubro terminum circumire, et per ascensum scorpionis, et per Senna, et Cades-Barne, et atrium sive villam Adar, et ab Asemona usque ad torrentem qui juxta urbem Rinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, quae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: sed qͥfructũ bonoꝵ oꝑum redduss
temꝑib sius :. ad munimeis domꝰ dei &
domus regiȩ hoc ẽ ad confirmationẽ
eccłiȩ suȩ ponit : ut eoꝵ undiq uallata
doc̃ trinas atq exemplis: rumam erroꝵ¬
& scelerũ ñ sentiant. Talesq uri merito
qͣsi eythare & lyrȩ ad laudandũ dñm fa¬
bricati dicunt᷑: quia om̃ia quȩc̃q fece¬
rint ꝓsꝑabunt᷑: & laudẽ dñi in ter aduer¬
sa & ꝓsꝑa corde ore simul & oꝑe ꝓnun¬
tiaie non cessant: Hi scđm apłm quic qͥd
agunt in uerbo aut in oꝑe: omĩa in glo¬
riam dei faciunt: De qͥbus exꝑsona do¬

Expanded text:
um reddunt temporibus suis, ad munimen domus Dei et domus regiae, hoc est ad confirmationem Ecclesiae suae ponit, ut eorum undique vallata doctrinis et exemplis, ruinam eorum scelerum non sentiat. Talesque viri merito ut citharae et lyrae ad laudandum Dominum fabricati dicuntur, quoniam quaecunque fecerint prosperabuntur, et laudem Domini inter adversa et prospera, corde, ore, simul et opere pronuntiare non cessant. Hi quidquid agunt in verbo aut opere, omnia in gloriam Dei faciunt. De quibus ex persona Do
Abbreviated transcription (Latin):
cet in multis ad uersent᷑: tam̃ frequent̃ usib
seruiunt eccłiȩ: cum in p̃senti tẽpore necessa¬
ria tͥbuunt & de reb suis solatia p̃bent:
De filiis aũt isrł hoc ẽ qui ñ ancillȩ filii st̃
sed lib̾ȩ : quos ipse filius dei sanguine suo
lib̾auit: non constituit salomon nr̃ serui¬
re quẽ quã: quia neminẽ cogit ritu genti¬
li uiuere: nemunẽ cerimonias ueteris legis
& gladio sp̃s dimicent: & ministros suos
fieri hoc est spiritale obseqͥum inbonis oꝑib
sibi p̃bere & pͥncipes & duces scilicet ut be¬
ne sibi principent᷑ & carnis lacuuã domess:
siue ut subditos sibi bene regant & in se¬

Expanded text:
rsentur, tamen frequenter usibus serviunt Ecclesiae, cum in praesenti tempore necessaria tribuunt, et de rebus suis solatia praebent. De filiis autem Israel, hoc est, qui non ancillae filii sunt, sed liberae, quos ipse Filius Dei sanguine suo liberavit, non constituit Salomon noster servire quemquam, quod neminem cogit ritu gentilium vivere, neminem caeremonias veteris legis et gladio Spiritus dimicent, et ministros suos fieri, hoc est, speciale obsequium in bonis operibus sibi praebere, et principes et duces, scilicet ut bene sibi principentur, et carnis lasciviam doment, sive ut subditos sibi bene regant, et in se
Abbreviated transcription (Latin):
rex salomon iram.xx. opida in t̾rã gali¬
les  Egressusq iram de tyro ut uideret¬
oppida quȩ dederat ei salomon: & ñ pla¬
cuerunt ei & ait Hȩcine sunt cuutates
quas dedisti mͥ fr̃: & appellauit eas t̾ram
chabul usq in diẽ hanc : De hoc iosephus
ita narrat: multũ aurũ & argentũ tẏri
Rex ad ȩdificiũ contulit: in suꝑ & ligna ce¬
drmna & eỹpressina: Quẽ salomon quoq
magnis compensationib redonauit: mit¬
tens ei ꝑ annos singulos tͥticum uinũ & ole¬
um: qͥbus maxime reb eoqđ habitare inin¬
sula sic̃ p̃diximꝰ in digebat ad hec aũt &
ciuitates galileȩ regionis: .xx. numero
ñ ꝓcril a tẏro positas condonauit: Quas dũ
circcusset atq consid̾asset displicuissetq ei
donũ: mittens ad salomonens dixit se ciuita¬
tib ñ ege̾re: & ex tuno: hȩc appellatȩ sunt
t̾ra gabalos Q eñi in t̃pretatum lingua
phenica displic̾e significat S chabul qͣsi

Expanded text:
rex Salomon Hiram viginti oppida in terra Galirex Salomon Hiram viginti oppida in terra Galilaeae. Egressusque est Hiram de Tyro ut oppida quae dederat ei Salomon et non placuerunt ei et ait haecine sunt civitates quas dedisti mihi frater et appellavit eas terram Chabul usque in diem hanc misit ita narrat: « Multum aurum et argentum Tyri rex ad aedificium contulit, insuper et ligna cedrina et cypressina, quem Salomon quoque magnis compensationibus redonavit, mittens ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime rebus, eo quod habitaret in insula, sicut praediximus, indigebat. Ad haec autem et civitates Galilaeae regionis, viginti numero, non procul a Tyro positas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere; et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon; etenim interpretatum lingua phoenicia, displicere, significat. » Sed chabul, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is gͦ ifrł aruo egypti usq emath. fes¬
tũ celebrẽ c̃ salomone faciunt: quando
sc̃i post fins̃ p̃sentis uite. ueracit̃ eãis
brabant: significare potest. qđ electi ꝑsep¬
ti formẽ sp̃s sc̃ĩ grãm iñ luminati. mo¬
do in hac uita quȩ septenario num̾o die¬
rũ discurrit gaudent in spe:& tunc in
sab̾ato uͦ hoc eit. in futuro animarũ re¬
qͥe gaudent in ipsius ueritatis ꝑceptione
Qđ autẽ seqͥt᷑ in die octauo salomonẽ di¬
misisse popłm: qͥ benedicentes regi ꝓfect̾i st̃
singuli in tab̾nacula sua lȩtantes a lacri
corde suꝑ om̃ib bonis quȩ fecerat dñs da¬
uid serlio suo & isrł popło suo: significat
post sinẽ istius uitȩ. postqͣ. sabaptismus ÷¬
animaꝵ sc̃arũ qua nunc qͥescunt ante
diẽ uidicii: in octaua aetate hoc ẽ in die
resurrectionis. scõs recepturos corpora us
semꝑ alacri corde lȩcent᷑ gaudentes & lau¬
oentes dm̃ suꝑ om̃ib bonis quȩ in dño xp̃o

Expanded text:
Omnis ergo Israel a rivo Aegypti usque Emath, festum celebre cum Salomone faciunt, quando sancti post finem praesentis vitae veraciter aeternis brabant, significari potest quod electi per septiformem Spiritus sancti gratiam illuminati, modo in hac vita quae septenario numero dierum discurrit gaudent in spe, et tunc in sabbato vero, hoc est in futura animarum requie, gaudebunt in ipsius veritatis perceptione. od autem sequitur, in die octavo Salomonem dimisisse populum qui benedicentes regi, profecti sunt singuli in tabernacula sua, laetantes alacri corde super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo, et Israel populo suo, significare post finem istius vitae, postque sabbatismum animarum sanctarum, quae nunc quiescunt ante diem judicii, in octava aetate, hoc est in die Resurrectionis, sanctos recepturos corpora immsemper alacri corde laetantur gaudentes et laudantes Dominum super omnibus bonis quae in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
popłm qͥ ñ fuer̃ de filiis issł fec̃ pacificꝰ nr̃
tͣbitarios : c̃ eos qͥ ñ sunt in filioꝵ numero
s in seruili conditione positi inpotestate sua
continer: & singuł utit᷑ ad ꝓpͥum seruitiũ:
Siue eñi iudei. siue gentiłes siue hereticr
in eius dñatione consestunt: quia ipse uni¬

Expanded text:
populum qui non fuerit de filiis Israel facit pacificus noster tributarios, cum eos qui non sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haeretici, in ejus d
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinis & om̃s uicos qui ad se ꝑtineban
& quȩ erant absq muro muniuit & cȩt̾a
Urbes uero quas ȩdificasse salomos dr̃ hoc
est mello & murum ierłm Grer mageddo
& gater bethoron baalath & palmiram :
sc̃ȩ eccłie decorẽ significant quã uerus
salomos in iocunditate regni sui ad lau¬
dem & sempiternã lȩciciamꝰ sibi p̃parauit :
in terp̃tat᷑ aũt mello adimpletio Cxer sepa¬
ratus ł scĩficatus Mageddo cenaculũ eius:
Gazer p̃cisio ł diiusio. Bethoron domis mos¬
tiũ : baalath ascendens interp̃tat᷑ Sc̃a gͦ
eccłia ipsa ciuitas dĩ uiui ẽ.: ubi implec᷑ cotidie
dĩ uoluntas: hȩc separata ab om̃i errore infi-

Expanded text:
dinis. Et omnes vicos, qui ad se pertinebant, et qui erant absque muro munivit, » etc. Urbes vero quas aedificasse Salomon dicitur, hoc est Mello, et murum Jerusalem, Heser Mageddo, et Gazer, Bethoron, Baalath, et Palmiram, sanctae Ecclesiae decorem significant: quam verus Salomon in jucunditate regni sui ad laudem et sempiternam laetitiam sibi praeparavit. Interpretetur autem Mello adimpletio: Hezer, separatus, vel sanctificatus. Mageddo, coenaculum ejus: Gazer, praescisio vel divisio: Bethoron, domus montium, et Baalath, ascendens interpretatur. Sancta ergo Ecclesia, ipsa civitas Dei vivi est, ubi impletur quotidie Dei voluntas. Haec s
Abbreviated transcription (Latin):
di consistens nullus euade potest: ꝓpħa
ad testante qͥ ait: Quis ẽ homo qͥ uiuit
& ñ udebit mortẽ. Unde de ipso media¬
tore dĩ & hominũ. in psalmo scriptũ ẽ:
De torrente in uia bibit̾: ꝓpterea exaltauit
caput: Torrens fuit turbulenta ꝑsecutio
tus indicat᷑: ꝑ quã itinerantes uehi solens

Expanded text:
consistens, nullus evadere potest, Propheta attestante, qui ait: « Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? » Unde de ipso Mediatore Dei et hominum, in psalmo scriptum est: « De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . » Torrens fuit turbulenta Judaeorumtus indicatur per quam itinerantes vehi solent
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie conuenit de qua scriptũ ẽ : Fortitu¬
do & decor indumentũ eiꝰ & ridebit indie
nouissimo: Surrexer filii eiꝰ & beatissimã
p̃dicauerunt: uir eaꝰ & laudabit eam:
de qͥbus potabat rex salomos erant aurca:
& uniuersa suppellex domꝰ saltus libani
de auro purissimo Non erat argentũ. nec
alicuiꝰ precii putabat᷑ in dieb salomonis:
gunt᷑ aurea fiunt: quia om̃s animȩ scõꝵ
quȩ sunt uasa dei: ut uoluntati deseriuiant
diuine: splendore sapientiȩ & dilctionis ni
alicutꝰ p̃ti argentum putabat᷑ in dieb sa¬
regnũ dei sed u uiitute: & p̃dicatio euan¬
gelii ñ in ꝑsuasilib humanȩ sapientiȩ uer¬
bis consistit: sed in ostensione sp̃s & iurtutis
Ut fides nr̃a non sit in sapientia hominũ:
sed iniurtute dei Unde ipsa ueritas ait:
mei ipse in trabit in regnũ cȩloꝵ. & ltem¬

Expanded text:
Ecclesiae convenit, de qua scriptum est: FortituEcclesiae convenit, de qua scriptum est: Fortitudo et decor indumentum ejus, et videbit in die novissimo. Surrexerunt filii ejus, et bene praedicaverunt: vir ejus, et laudabunt eam. de quibus potabat rex Salomon, erant aurea: et universa h. supellex domus saltus Libani de auro purissimo: non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomonis. guntur aurea fiunt, quia omnes animae sanctorum quae sunt vasa Dei, ut voluntati serviant divinae, splendore sapientiae et dilalicujus pretii argentum putabatur in diebus Saregnum Dei, sed in virtute . » Et praedicatio Evangelii » non in suasibilibus humanae sapientiae verbis » consistit, « sed in ostensione Spiritus et virtutis, ut fides nostra non sit in sapientia hominum, sed in virtute Dei . » Unde ipsa Veritas ait; mei, ipse intrabit in regnum coelorum . » E
Abbreviated transcription (Latin):
& duo leones stabant iusta manꝰ singulas
Quid ꝑleones nisi patres ĩttͥusq testamenti
figurant᷑ qui ꝑfortitudinẽ animi & sibi & aliis
dñari bene didicerunt: Duo gͦ leones uixta
manus stabant: quia in legẽ & in euange¬
lio sc̃i patres qͥc qͥd bom fecerunt non sibi sed
deo depritauer̃ Unde & psalmista dic̃ Hos
nobis dñe non nobis sed nomini cuoda głam:
Gr̃a dĩ in qͥt sum id qđ sũ & Itẽ qͥgloriat᷑
in dño gloriet᷑. Et duodecim leuncu̾li stan¬
tes suꝑ sex gͣdus. binc atq inde: Quid per
xii. leunculos nisi p̾dicatoꝵ ordo qͥ apłicam
doctrinã seqͥt᷑ significat᷑: Hii gͦ supͣ sex gͣdus
hinc ad̾ que in d̾e stant : quia bonoꝵ oꝑum¬
gressus hinc & inde sus doctrinis atq ex¬
emplis munire certant: Ne pius labor
bene in ciprentium in oꝑando uacillet: sed
rectitudinẽ in ꝓgressu iurcutũ fortit̃ con
seruet Qđ aũt sub ditur. Nonẽ factũ
tale opus in uniuersis fegñis : apte sc̃ę

Expanded text:
 duo leones stabant juxta manus singulas. » Quid per leones, nisi Patres utriusque Testamenti figurantur, qui per fortitudinem animi et sibi et aliis donari bene didicerunt? Duo ergo leones juxta manus stabant, quia in lege et in Evangelio sancti Patres quidquid boni fecerunt, non sibi, sed Deo deputaverunt. Unde et Psalmista dicit: « Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam. Gratia Dei, inquit, sum id quod sum. Et item: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Et duodecim leunculi stanles super sex gradus, hinc atque inde. Quid per duodecim leunculos nisi praedicatorum ordo, qui apostolicam doctrinam sequitur, significatur. Hi ergo supra sex gradus hinc agressus hinc et inde, suis doctrinis atque exemplis munire certant, ne prius labor bene incipientium in operando vacillet, sed rectitudinem habeat in gressu virtutum. Hinc servet. Quod autem subditur, non est factum tale solium in universis regnis, apte sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
holocausta & sanguinẽ iuict̾imarũ nolui:
& itẽ impsaliis: sacrificiũ ꝓbans noui tes¬
tamenti: talit̃ ꝑ ꝓpħam locutus ait : Sa¬
erificiũ laudis honorificauit me: & illio
iter ẽ quo ostendã. illi salutare dĩ:¬

Expanded text:
« Holocausta et sanguinem victimarum nolui . « Holocausta et sanguinem victimarum nolui . » Et item in Psalmis, sacrificium probans Novi Testamenti, taliter per Prophetam locutus ait: « Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est, in quo ostendam illi salutare D
Abbreviated transcription (Latin):
dño minus erat. & caꝑe ñ pot̾at holocaus¬
tũ & sacrificiũ & ad ip̃em pacificoꝵ: Quid
gͦ ẽ qđ salomon sc̃ificauit medium atris
offerens ibi holocaustũ & sacͥficiũ: ꝓpter¬
ea quia altare a eneũ qđ uista coñfatu¬
cionẽ legis ante fores templi postcũ erat.
Nem poterit totũ caꝑe: nisi qđ xp̃s ea que
in lege ꝓpt̃ in firmitatẽ eius ꝑfici non
poterant: Nunc in eccłia catholica plene ge¬
rit: ipsa ẽ eñi atum domꝰ dm̃: quia ꝑ ipsã
in gressus patet in tẽplũ dñi in iherłm uide¬
licet cȩlestem Quia gͦ holocausta & sacri¬
ficia om̃ia in altaro typico ueteris cestam̃¬
t ñ potuer offerri: eo qđ om̃ia ibi figura¬
liter fiebant: rex nr̃ & sacerdos erexit᷑ nouũ
altare fidi in eccłia eatholica: in quo pin¬
guia holocausta & sacrificia acceptabilia
cotidie spiritalit̃ deo offẽrunt᷑: Hinc ẽ qđ¬
dñs repbans uetus sacrificiũ ꝑꝓpħam ait

Expanded text:
Domino minus erat et capere non poterat holocausDomino minus erat et capere non poterat holocausta et sacrificium et adipem pacificoruergo est quod Salomon sanctificavit medium atrii offerens ibi holocaustum et sacrificium? Propterea quia altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi positum erat non poterat totum capere, nisi quod Christus ea, quae in lege propter infirmitatem ejupoterant, nunc in Ecclesia catholica pleniter gerit? Ipsa est enim atrium domus Domini, quia per ipsam ingressus patet in templum Domini, in Jerusalem videlicet coelestem. Quia ergo holocausta et sacrificia omnia in altari typico Veteris Testamenti non potuerunt offerri, eo quod omnia ibi figuraliter fiebant, rex noster et sacerdos erexit novum altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritaliter Deo offeruntur. Hinc est qnus, reprobans vetus sacrificium, per prophetam ait:
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ eẽ ostensũ ẽ : Hanc dedicauit rex xp̃s:
quando eam sanguine suo mundauit. &
issł secũ: quando unus qͥsq fideliũ scđm
donũ sibi con̾latũ adõ: uerbo p̃dicatioris
& iuitutũ oꝑib ꝓximos suos quoscũq
ualet ad meliora & ꝑfectiora c̃uertere sa¬
uos Seo hanc scĩficationẽ rex & popłs. ca¬
put & menbra ñ ȩqͣlit̃ ꝑficiunt : quia
dic̃ ltaq neq qͥplantat ẽ aliqͥd neq qͥri¬
gat̃ : sed qͥ in crementũ dat ds : S quantũ
ualeat hominas dedicatio: p̃dic̃tus apłs
subsequent̃ exponit dicens: Qui plantat
aut̃ & qui rigat: unũ st̃: unus quisq aut
ꝓpͥam mercedẽ accipiet: scđm suũ laborẽ.
estis: dĩ ȩdificatio estis & cȩt̾a Igit᷑ ipse
scĩficat suũ tẽplũ qͣsi ds̃ & dñs in habi¬
tando: nos aũt dignę habitationi eius con¬
dium atͥrii: qđ erat ante domũ dñi fecit
qͥppe ibi holocaustũ & sacͥficiũ & adipem
pacificoꝵ: quia altare aereum qđ erat corã

Expanded text:
 ostensum est: hanc dedicavit rex Christus, quando eam sanguine suo mundavit, etIsrael secum, quando unusquisque fidelium secundum donum sibi collatum a Deo verbo praedicationis et virtutum operibus proximos suos, quoscunque valet, ad meliora et perfectiora convertere sa. » Sed hanc sanctificationem, rex et populus, caput et membra, non aequaliter perficiunt, quia ait: Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat: sed, qui incrementum dat, Deus . Sed quantum valeat hominis praedicatio, praedictus Apostolus subsequenter exponit dicens: Qui plantat autem et qui rigat, unum sunt. Unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. estis, Dei aedificatio estis . Igitur ipse sanctificavit suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi ejus conmedium atrii quod erat ante domum Domini fecit quippe ibi holocaustum et sacrificium et adipem pacificorum quia altare aereum quod erat coram
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eomultitudo magna. ab in troitu emath
usq ad ruũ aegypti corã dño : ꝑ introitũ
ei nath septentrionalẽ terrȩ repmissionis pla
ba dierum nominant : de signat australem:
De qͥb aliqͣlatius ex uerbis scĩ iheronami po¬
nere: gͣtũ puto ẽẽ lectori Seriptũ ẽ in libro
numeroꝵ. in quo om̃is terra repmissionis

Expanded text:
cum eo multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino: per introitum Emath, septentrionalem terrae repromissionis plagDomino: ut verba dierum nominant, designat australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro N
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ciuium gaudio contẽplandũ donã¬
u̾it. Quȩ nimirũ c̃templatio his qͥ pau¬
lo longis recesserint minime concedit᷑:
quia quanto ext̾us mente uagare maneis.
tanto minus quȩ sint interna gaudia ui
actum ẽ autẽ c̃exissent.  dess̃¬
sacerdotes de santuario: nebula imple¬
uit domũ dñi  Q ñ poterant sacerdotes
stare & ministrare ꝓpt̾ nebulã: impleue¬
rat eñi gła dñi &e yeła ͦ ⁊ Qđ autẽ nebula
impleuit domũ dñi & ñ pot̾ant sac̾dotes¬
tire & ministre ꝓpt̾ nebulã. hec sententia
suꝑbos uideoꝵ pontifices ac doctores in¬
sinuat : Qui dum natuuitatis xp̃i sacra¬
menta in uestigare dispiciunt: debitũ fi¬
dei suȩ ministercum ꝑerroris nebulã ꝑdi¬
derunt: lta eoꝵ mentes infidelitatis cali¬
go repleuit: ut exigentib ꝓpͥis meritis. ñ
signoscant cultũ credulitatis : Nebrila gͦ
& sacerdotes ꝓpt̃ nebulã mynistͣre ñ pot̾ant:

Expanded text:
ernorum civium gaudio contemplandum donavernorum civium gaudio contemplandum donaverit. Quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur; quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae sint interna gaudia vident. « Factum est autem, cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes stare et ministrare propter nebulam. Impleverat enit domum Dei, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem t sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
herebant ei uectes qͥb portabat᷑. qi doctores
qͥ qͦndã laborabant in uerbo xp̃i. Nunc p̃sen¬
foris antȩ oraculũ: ñ sẽꝑ. s c̃ hostia eiꝰdẽ ora¬
culi aꝑiri conting̾et: heq hoc om̃ib sed his
solũmͦ qͥ ꝓpius accedentes attentiꝰ e quȩ in¬
tus erantꝰ satagelant in tueri Ipsa aũt arca
qͣlis & quomͦ eẽt posita: solis eis qͥ oraculũ in¬
tͣssent uidẽ licelat: quia nullꝰ scõꝵ in hac ad¬
huc uita positus cam & si multũ in altitudi¬
nȩ se mentis ad collens: sed soli illiꝰ patͥe ciues
głam in ibi sui redẽptoris plenȩ contuentur
sunt & uec̾tes cũ arca in oraculo reconditi:
quia absconditi st̃ etiã nunc ꝑfẽc̃ti qͥq elec¬
ti qͥ nos p̃cesser̃ de mundo: in abditu uultus
dĩ a conturbatione hominũ Quoꝵ tam̃
sũmitates uec t̾tũ. Non ñꝗͣ. aꝑto oraculo his
oculum sui cordis tota intentionȩ purifi¬
cantib duuna gr̃a aliqͥd extremũ de suꝑ¬

Expanded text:
nt ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborabant in verbo Christi, nunc praesenforis ante oraculum, non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret. Neque hoc omnibus, sed his solummodo qui propius accedentes attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent videre licebat, quia nullus sanctorum in hac adhuc vita positus tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo reconditi, quia absconditi sunt etiam nunc perfecti quique electi, qui nos praecesserunt de mundo « in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum . » Quorum tamen summitates vectium nunquam aperto oraculo his oculum sui cordis tota intentione purificantibus divina gratia aliquid extremum de sup
Abbreviated transcription (Latin):
rauit: Quid est eni aꝑtius quã ego epat᷑
unũ sumꝰ: Quid aꝑtius qua ante abraham
ego sũ: S quia auditoꝵ mentes infidelita¬
tis caligo c̃pleu̾at: qͣsi emissũ solis radium
nebula in ter iacens abscondebat:¬

Expanded text:
s quam: Ego et Pater unum sumus ? Quid est apertius quam: Ante Abraham ego sum ? Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat
Abbreviated transcription (Latin):
bumanitatẽ & intͣ uelũ regiȩ cȩlestis indi¬
tam ectes uͦ qͥb eadẽ arca portabat᷑: p̃di¬
catores u̾bi ꝑ qͦs ipse mundo in notuit typ¬
ce denuntiant: Erat aũt in arca urna au¬
rea habens magna qrua in hoĩȩ xp̃o hllto
om̃is plenitudo diuinitatis corporalit̃: Cras
uirga aãrons quȩ excisa denuo floruerat:

Expanded text:
umanitatem, et intra velum regiae coelestis inductam; vectes vero quibus eadem arca portabatur, praedicatores verbi, per quos ipse mundo innotuit, typice denuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quod in homine Christo omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virg
Abbreviated transcription (Latin):
bim: Si qͥdẽ cherubim expandebant alas
suꝑ loc̃ arche: & ꝓtegeb̾ant archã & uec̾tes
eiꝰ de suꝑ.Cũq emin̾ent uectes & apparę¬
rent summitates eoꝵ foris sc̃uariũ ante ora
culum: ñ apparebant ult᷑ extͥnsẽcꝰ: Qii &
fuer ibi: usq in p̃sentẽ diẽ : In archa autẽ
ñ erat aliud: nisi duȩ tabulȩ lapideȩ qͣspo¬
suerat in ea moyses in chorep: ꝗͣdo pepigit
fedus dñs cũ filiis isrł: c̃ egrederent᷑ decer¬

Expanded text:
bim. Siquidem cherubim expandebant alas super locum arcae, et protegebant arcam, et vectes ejus desuper. Cumque eminerent vectes et apparerelum, non apparebant ultra extrinsecus, qui et fuerunt ibi usque in praesentem diem. In arca autem non est aliud, nisi duae tabulae lapideae, quas posuerat in ea Moses in Horeb, quando pepigit foedus Dominus cum filiis Israel, cum egrederentur de ter
Abbreviated transcription (Latin):
portabant arcam: qr paululũ longiora eran
capita: parebant antȩ oraculũ: Si uͦ qͥs par¬
lulũ fiussa extͥnsecꝰ. eos uide̾ ñ pot̾at Ubi no¬
tandũ quia & sicapita uectui accedentib
ꝓpius ac diligentiꝰ intuentib parebant ante.
oraculũ: ñ tam̃ fieri pot̾at ut ipsa eoꝵ capt¬
ta ante oraculũ emin̾ent: Quia Nimirũ
necessẽ erat ut clauso oraculo & ad penso an¬
te hostia uelo: ipsi quoq uec̾tes coti c̃ arca
&cherubim ab derent᷑ interuis: Qđ fieri ñ
pot̾at : si ꝓminentes ult̾ius uectes ꝓducends
ad claudendũ hostiis loc̃ ñ darentꝰ: Quoꝵ
positionẽ uectiũ: scͥptura ñ sine causa seo
magnĩ incuitu sacramenti tam̃ diligent̃
expedire curauit: Constat enĩ qr domus
tẽpli ext̾ior ꝑegͥnantẽ in t̾ris eocłiã. sc̃a auã¬

Expanded text:
ngiores erant, capita parebant ante oraculum. Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. » Ubi notandum quod etsi capita vectium accedentibus propius ac diligentius intuentibus patebant ante oraculum, non tamen fieri poterat, ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et cherubim abderentur interius. Quod fieri non poterat, si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent. Quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti, tam diligenter expedire curavit. Constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta au
Abbreviated transcription (Latin):
indomo dña. ꝑfec̃ salomos opus qđ facie¬
bat in domo dñi: õ rex pacificꝰ nr̃r in die. no¬
ussima om̃s electos resurrectionis inmorta¬
litate glorificat: Alioqͥn quã diustatus huiꝰ
scłi gerit᷑. fac̃ qͥdẽ opus domꝰ dñi salomos sed
ñdum ꝑfic̃: Qua corda electoꝵ dñs ut bona
oꝑent᷑ in spirat & adiuuat: Nullũ tam̃ in hac
tͥbuit̃: Nãq hoc donũi: futurȩ uite beatitu¬
dini reseruat: ꝑfic uͦ ommȩ opus tẽpli sui
& hoc dedicationi aptũ peodit: c̃ trans latos
de hac uita eec̃tos suos aet̃nũ ꝑduc̃ ad reg¬
nũ. Qđ benȩ significat᷑ etiã in ẽo: qđ tẽplum
UII. Annis aedificatũ ẽ oc̾tauo aũt ꝑfectũ¬

Expanded text:
 Perficit Salomon opus quod faciebat in domo Domini, cum Rex pacificus noster in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quandiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit, quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adjuvat; nullum tamen in hac tribuit: namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservat. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos suos aeternum perducit ad regnum. Quod bene significatur in eo quod templum septem annis aedificatum est, oc
Abbreviated transcription (Latin):
loquendũ uerbũ eiũgłii confortat: Sc̃ifi¬
cat aurũ: c̃ naturali in genio p̃ditos suo
replens sp̃u : ad consiðanda in lege sua mi
gitus  adamanda illos : & appedenda dona
ppetus salutis infłamat: Hoc aĩt argen¬
tum hoc aurũ hȩc sc̃ificata uasa salomonꝰ in¬
cio om̃s electos & doctoꝵ uideł & cȩtoꝵ fide¬
liũ cȩtũ in gaudiũ regni cȩlestis in troduc̃
Reponitq uasa diu̾si gen̾is argentea siue
aurea in thesauris domꝰ añi quando eos
qͥmulatudine dulcedinis eiꝰ frui meruȩ¬
rint: abscondit in abdito uultus sui a cors¬
turbatione hominũ : & apte multi sunt
thesauri inqͥb uasa elec̾tionis recondant᷑. sed
una domꝰ dñi in qua idẽ sunt facti thesauri
Quia & una ẽ eccłia in qͣ om̃s continent᷑. elec¬
ti quantũ libet meritis distent: & una ac diu̾¬
sa est. patͥa illa celestis quȩ electis ꝓmattit᷑ om̃ib¬

Expanded text:
loquendum verbum Evangelii confortat; sanctificat aurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu, ad consideranda in lege sua mirgitus, ad amanda illos, et appetenda dona perpetuae salutis inflammatur. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa Salomon in fidelium coetum, in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint, « abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum . » Et apte multi sunt thesauri in quibus vasa electionis recondantur, sed una domus Domini, in qua iidem facti sunt thesauri, quia et una est Ecclesia, in qua omnes continentur electi, quantumlibet meritis distent, et una, ac non diversa, est patria illa coelestis, qua electis promittitur omnib
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑta ẽ domꝰ. oꝑationes sunt multifarie pieca¬
tis : quas in obsequiũ ł sui creatoris ł fraternȩ
necessitatis amor castus exibet Claui aurxi qͥb
erant ad fixe lamminȩ : ipsa st̃ p̃cepta caritatis
siue ꝓmissa ȩcernȩ claritatis: ꝑquę in exercitio

Expanded text:
operta est domus, operationes sunt multifariae pietaoperta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium vel sui creatoris, vel fraternae necessitatis, amor castus exhibet. Clavi aurei, quibus erant affixae laminae, ipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae cl
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectu sui conditoris offerunt Domũ
quoq ante oraculũ oꝑuit auro purissimo: & af̃¬
fixit lãminas clauis eͣxis Domũ antę or acu¬
lum p̃sentis eccłiȩ typũ tenere diximꝰ. abł tea
redemtoris nr̃i amore flagͣmus: ut nec dum
ipsum uidere faciȩ ualeamꝰ ad faciẽ:. Unde
apte domus hȩc auro qͥdem purissimo cooꝑta:
sed interposito erat medio pariete ab oracuło se¬
creta : Oraculũ namq uocat᷑: c̃ uł diuina ho¬
minib ł angelica allocutio ẽ secretoꝵ quoꝵq
reuelations conedit᷑. Unde bene oraculũ in aditis
tria & angeloꝵ nobis uisio atq allocutio: & ipsa
dei p̃ sentia reulabit᷑: Domꝰ gͦ ante oraculũ auro
tecta ẽ : quia ꝑfecti quiq iusti in hac uita ubi
nec dum palam de patre audire. idẽ nec dum pa¬
lam patiẽ uidere queunt: fidem & opus iusticie
diuino ornant amore : ꝑ quẽ ad plenam dĩ cogni¬
tionẽ mereant᷑ attingere: Lamminȩ auri qͥbus

Expanded text:
in conspectu sui Conditoris ofin conspectu sui Conditoris ofquoque ante oraculum vestivit auro purissimo, et affixit laminas clavis aureis. » Domum ante oraculum, praesentis Ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta; sed interposito erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus vel angelica allocutio cum secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in aditis, tria angelorum visio et allocutio et ipsa Dei praesentia revelabitur. Domus ergo ante oraculum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum palam de Patre audire, id est, necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem ad plenam Dei cognitionem mereantur attingere. Laminae auri, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uerbis astruitur c̃ dicit᷑. Et oputo illus
atq uestiuit auro purissimo: qđ ẽ aꝑte dicere :
quia suꝑnȩ męnia ciuitatis gr̃a caritatis impleũ
ed & altare uestiuit cedro: altare dic̃ thi¬
miamatis qđ erat antȩ oraculum: de quo pari¬
lo post sub infertur: sed cottun altare or aculi
texit auro  Unde in cellegi dat᷑: qđ idẽ altare
de lapide qͥdẽ suerat factum. & cedro uestitum:
ac deindȩ auro cooꝑtum significat autẽ tẏpioe
ꝑ factoꝵ uitam iustoꝵ: qui quasi in uicuna ora¬
culi st̃ positi: quia desertis in fimis delectatio¬
nib de solo regni çlestis ingressu curam om¬
nẽ impendunt nde bene in hoc altari non
carnes uctimarũ sed sola incendebant᷑ thi¬
miamatha: quia tales ñ ad huc peccata carnis.
& inͥ lecebras cogitationũ in se mactare opus
habent: sed cantũ orationũ spiritaliũ & celestiũ
desiderioꝵ odoramenta: ꝑ ignẽ interni amoris

Expanded text:
quoque verbis astruitur, cum dicitur: « Et operuit illud quoque verbis astruitur, cum dicitur: « Et operuit illud atque vestivit auro purissimo. » Quod est aperte dicere: quia supernae moenia civited et altare vestivit cedro. Altare dicit thymiamatis, quod erat ante oraculum, de quo paulo post subinfertur: Sed et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligi datur, quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi; quia desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata; quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent, sed tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem aeterni amoris
Abbreviated transcription (Latin):
grãm euuangłii ꝑfec̾tt. susceꝑant: parit̃ eterna
uita ꝑ fruunt᷑ : Oraculum aũt in medio domus
in inceriori partȩ fecerat : ut poneret ibi arcam
federis dñi : hoc suꝑiꝰ p̃ occupando expositum ẽ
quia udeł in terior domꝰ secreta patriȩ celestis :
arca federis dñm saluatorẽ : in quo solo fedus
pacis apud patix̃ habęmꝰ designaret: qui post
resurrectionẽ suã ascendens in celũ : carnẽ quã
ex uirgine sumpserat impatris dextera conloca¬
uit: Porro oraculũ habebat uginti eubitos
longitudinis. & uginti cubitos latitudinis : &
cubitos alitudinis : parietẽ significat cedrinũ:
gabat sic̃ & supͣ diximꝰ: Oraculũ uero ubi erat
arca habebat uicenos cubitos in longituidine
& latitudine & altitudinȩ. ⁊dẽ ꝑ qͣdrum: quia
in suꝑna illa patria ubi regemꝰ. xp̃m indecors
suo uident oculi scõꝵ. sola caritatis duune
ac fraternȩ gr̃a ꝑ omĩa fulget : qđ sequentib

Expanded text:
gratiam Evangelii gratiam Evangelii vita perfruuntur. « Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederis Domini. » Hoc superius praeoccupando expositum est, quia videlicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret, qui post resurrectionem suam ascendens in coelum, carnem quam de virgine sumpserat, in Patris dextera collocavit. « Porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et triginta cubitos latitudinis, et cubitos altitudinis, parietem significat cedrinum, gabat, sicut et supradiximus. Oraculum vero, ubi erat arca, habebat vicenos cubitos in longitudine, et latitudine et altitudine, id est, per quadrum, quia in superna illa patria, ubi Regem Christum in decore suo vident oculi sanctorum, sola charitatis divinae ac fraternae gratia per omnia fulget. Quod sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
pli post lapidẽ & cedrum in tͥnsecus ẽ auro cooꝑ¬
ta: Sunt in hoc tempore ꝑ plures qui legalib
contenti p̃ceptis quȩ supra cõmemoraiumus :
sufficere sibi credunt cantũ si ad uitam uenire
mereant᷑: Sunt alii qui ad ꝑfectionẽ nitentes
uenditis quȩ habent om̃ib dñm sequund᷑: me¬
mores ꝓmissi illius : qd talib in resurrec tione
ñ solum uitã. seo & specialẽ p̃dexit honorẽ essẽ
tͥbuendum: Amen dico uobis qđ uos qͥ secuti es¬
tis me : in regeneratione c̃ sederit filiꝰ hominis
insede maiestatis suȩ : sedebitis & uos suꝑ sedes
.xii. udicantes . xii. tͥbus isrł: hi ad parietes
templi albo de lapide. factos: illi figuraliter ad
tuȩ lucis : quasi auri lamminas qͥb de corentur
expectant Sunt in additis lapides p̾ciosi : suns
tabuls ligni a romatiei. ittraq auro cooꝑta: qi̾
& illi qͥ in lege dñi in maculati anibulau̾ant & qͥ

Expanded text:
pli, post lapides et cedrum, intrinsecus est auro cooppli, post lapides et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt in hoc tempore perplures qui legalibus contenti praeceptis quae supra commemoravimus sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam venire mereantur. Sunt alii qui ad perfectionem nitentes, venditis quae habent omnibus, Dominum sequuntur, memores promissi illius, quo talibus in resurrectione non solum vitam, sed et specialem praedixit honorem esse tribuendum: Amen dico vobis, inqui hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Hi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad a a Domino perpetuae lucis, quasi auri laminas quibus decorentur, exspectant, sunt in abditis templi lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta: quia et illi, qui in lege Domini immaculati ambulaverunt, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
repeticio figurarum: S & hoc dicondũ quia suȩ¬
runt & in lege & ante seriptã legẽ plurimi.
qͥ legaliter dño deseruirent: non occidentes. Nor
formcantes. ñ fuitum facientes : non falsum tes¬
cimoniũ contia ꝑximũ loquentes Honorantes
patiẽ & matr̃ẽ : ae diligentes ꝓximos sic̃ se ipsos
Hi ad parietes porticus lapideos ꝑtinebant: fuer̃
alii. qui maiori ꝑfectone relictis mundi nego¬
cis & ad sumpta cruce sua : sequebant᷑ dñi:
Qui ut apłs scribit.: Iudibria & uerba expti
in suꝑ & iuncula & carecres: lapidati sunt. sec
ti st̃ cemptati st̃. in occisions gladii mortui suis
Circtmicr̃ in melotis in pellib capͥnis : egentes
angufati ad flic̾a quib dignꝰ non erat mundus
hi qui ante manifestata tempora eriuangłis uitã
tabulata cedrina importicu fulgebant : quos
utrosq quidẽ regnũ celeste cõmĩit̾ quã ius
in manstonib diseretis recipit: quasa porticꝰ ceni¬

Expanded text:
 et hoc dicendum, quia fuerunt et in lege et ante scriptam legem: plurimi qui legaliter Domino deservirent, non occidentes, non fornicantes, non furtum facientes, non falsum testimonium contra proximum loquentes, honorantes patrem et matrem, et diligentes proximos sicut seipsos, hi ad parietes porticus lapideos pertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectione relictis mundi negotiis, et assumpta cruce sua, sequebantur Dominum: quod Apostolus scribit: « Ludibria et verbera experti insuper et vincula et carceres, lapidati suntmortui sunt. Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis egentes, angustiati, afflicti quibus dignus non erat mundus . » Hi qui ante manifestata tempora Evangelii, vitam um templi, tabulata cedrina in porticu fulgebant. Quos utrosque quia idem regnum coeleste communiter quamvis in mansionibus discretis recipit, quasi porticus tem
Abbreviated transcription (Latin):
ablatis ueterib suꝑ mensã ꝓpositionis pon̾¬
entͦ calidi: Non autẽ hȩ mense.x: a figura
unius mensẽ ꝓpositionis liscrẽpant: Nam su
una mensa .xii. panib onista: unanimen
cociꝰ sc̃ptue concordiã auc̃ toritate apłica.
munitã designat: ita ñ in m̾ito .x. mem¬
sȩ auree diuna legis & ꝓpħarũ eloqͥa figi¬
rate de nuntiant : quȩ uel refectionẽ nor
uerbi dei qͣsi panes ꝓpositionis offerunt.
nob̾ exẽpla fideliũ quasi positoꝵ in se ual¬
rũ dñi claritatẽ & miracula ꝓponunt R&¬

Expanded text:
ablatis veteribus, super mensam propositionis poneablatis veteribus, super mensam propositionis ponerentur calidi. Non autem hae mensae decem, a figura unius mensae propositionis discrepant. Nam sicut una mensa duodecim panibus onusta unanimem totius Scripturae concordia auctoritate apostolica munitam designat, ita non immerito decem mensae aureae divina legis et prophetarum eloquia figurate denuntiant, quae vel refectionem nobis verbi Dei, quasi panes propositionis, offerunt; vel nobis exempla fidelium, quasi positorum in se vasorum Domini claritatem, et miracula proponunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
mensas .x. posuit q eas in templo qͥnq ad
dextris & qͥnq asinistris. fialas quoq aureasi
centũ: ñ has mensas tam ad panes ꝓpositionis
quã aduasa dñi portanda fact̾as eẽ credibile
est: Fialas uidelicet qͣparit̃ factas sͥptura
refert : chymiamateria. turibula mortari¬
ola & cȩt̾a que in sequentib legunt᷑: Nam
qđ paulo post in eodẽ uerba dierũ uolumi¬
ne sub in fercur: fecitq salomoti om̃ia ua¬
sa domꝰ dei & altare. aeneũ & mensas & suꝑ
eas panes ꝓposttionis: ł pluralẽ num̾um p
singulariꝰ posuit. more scripturis usitatu¬
cati st̃ mandatũ. & usurpauerunt de ana¬
themate: cũ achar solus & non plures de
isrł hoc fec̾eint: ł certe quia panes ꝓpositio¬
nis solebant antȩ sabbatũ coqui. ut in sab¬
bato mox poni possent in mensã ꝓpositionis a
potuit fieri ut panes noui nouiter cocti
mox illis mensis impon̾ent᷑: ibidẽq noc¬
te illa seruarent᷑ oꝑti. donec pͥmo manẽ

Expanded text:
ensas decem, posuitque eas in templo, quinque a dextris, et quinque a sinistris, phialas quoque aureas centum, non has mensas tam ad panes propositionis quam ad vasa Domini portanda factas esse credibile est, phialas videlicet quas pariter factas Scriptura refert, thymiamateria, tnuribula, mortariola, et caetera, quae in sequentibus leguntur. Nam quod paulo post in eodem verborum volumine subinfertur: Fecitque Salomon omnia vasa domus Domini, et altare aeneum, et mensas, et super eas panes propositionis, vel pluralem numerum pro singulari posuit more Scripturis usitaticati sunt mandatum, et usurpaverunt de anathemate , cum Achan solus, et non plures ex Israel hoc fecerint. Vel certe, quia panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut in sabbato mox poni possent in mensam propositionis, potuit fieri ut panes novi noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur aperti, donec primo mane,
Abbreviated transcription (Latin):
Si hostia domꝰint̾ioris sc̃i scoꝵ angelica st̃ miy¬
nasteria que nob̾ de corpore egiessi in troitũ
iuite cęlestis reserant: & hostia domꝰ cẽpli doc¬
cores f̃ sci ac sac̃dotes qͥ instiuendo bapticando
dĩci corꝑis & sanguinis misteria conmuni¬
sceꝵ : qͥb ĩmobilit̃ contẽplationi ac dilestio¬
ni sui conditoris ad here nt: ut eo ministiĩ
diuinitꝰ sibi deligatũ recte cõpleant quo
auoluntate illiꝰ cui minitrant nuniꝙͣ ocłos
tẽꝑore congruo: sed nullo suũ cardinẽ cẽꝑe
deser̃: qr & angłi & hominessc̃i sue in hanc ui¬
tam fidĩ: seu in illã speciei: fideles atq elec¬
tos suscipiant: sẽꝑ animũ in radice in t̾nȩ di¬
lectionis fixũ tenent: Unde benȩ idẽ cardi¬

Expanded text:
a domus interioris sancti sanctorum angelica sunt misteria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant, et ostia domus templi doctores sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, dominici corporis et sanguinis mysteria communisanctorum, quibus immobiliter contemplationi ac dilectioni sui conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius, cui ministrant, nunquam oculos tempore congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia et angeli et homines sancti sive in hac vita fidei, sive in illa speciei fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene iidem cardi
Abbreviated transcription (Latin):
eiiungelioꝵ libri: in qͥbus ꝑ dispensationẽ
dñice incarnationis. cȩlestis patͥe nobis est
patefac̃tus in goitus: & quia om̃s qͥ ad mys¬
terium sacri baptismatis ꝑtinent: cũ fide
& sacramentis euuangłii fruc̃tũ debent᷑
rectȩ oꝑationis ostend̾e: apte luteres singu¬
li in qͥbus holocausta lauabant᷑ xl. batos
ne significet: In cellect̾us mysterii imꝓm¬
ptuest: Luter em̃ unus qͣtuor erat cubitoꝵ
s minustiat᷑ dicente psalinigͣpho: Suos it¬
demit de manu inmici: deregionib cos¬

Expanded text:
Evangeliorum libri, in quibus, per dispensationem Evangeliorum libri, in quibus, per dispensationem Dominicae incarnationis coelpatefactus introitus. Et quia omnes qui ad mysterium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli, in quibus holocausta lavabantur, quadragiquid significet, intellectus mysterii in promptu est. Luter enim unus quatuor erat cubitorutis ministratur, dicente Psalmographo: « Quos redemit de manu inimici, de regionib
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe qͥdem ꝑfect̾i in hac uita fulser̃ : sed lu¬
c̃ẽ contemplationis exparte st̃ fruiti Un¬
de & aiunt. Exparte eñi cognoscimꝰ. & ex
fuumꝰ est : euacuabitꝰ qđ exparte ẽ: In huix
modũ feẽ decẽ basses: fusura una & men¬
sura sculptura q consimili Fec̃ quoq de¬
cẽ luteres agreos: Quare .x. sint bases fac̾tȩ
totidẽq eis suꝑpositi luteres: supͣ iam dic¬
tũ ẽ: Qđ uero una erat fusura mensuraq
& sculptura consimilis om̃iũ basiũ siue
luterũ : ñ in ea significatione fac̾tũ ẽ. qd̾
ȩqualia possint esse. om̃iũ merita doctoꝵ:¬
sed in ea potiꝰ qđ una fides enuangelii quo
instituunt᷑ : unũ ẽ sacramentũ bapasmi
dragenariꝰ numus solet magnȩ ꝑfectionis
typũ ten̾e : ꝙr nimirũ quat̃deni faciunt.
xl. Decẽ aũt sunt p̃cepta: quib omĩs nr̃a
oꝑatio in lege diuina p̃fixa ẽ: Quatuoruͦ

Expanded text:
opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luopere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti, unde et aiunt: Ex parte enim cognoscimus, et ex fectum est, evacuabitur quod ex partmodum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili; fecit quoque decem luteres aereos. » Quare decem sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura, mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia possint esse omnium merita doctosed in ea potius, quod una est fides Evangelii, quo instituuntur; unum est sacramentum baptismatis, dragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quaterdeni faciunt 40. Decem autem sunt praecepta, quibus omnis nostra operatio in lege divina praefixa est; quatuor vero