comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione peccati tristia ora con¬
trarit: ñ magnis stupentium se elatꝰ
ẽ. laudib. Nichil in illo iudecens so¬
litudo. nichil asꝑum cotidiana cũ
hostib bella contulerant: s tempe¬
rata mens. equali ad cuncta ferebat᷑
examine. Plurimos gͥ ab immundis
spiritib & infirmitatib uariis: dei
grã ꝑ antonium liberauit. Sermo
eiꝰ sale conditus consolabat᷑ mestos:
docebat inscios: concordabat iratos.
omĩb suadens. nichil amori xp̃i
ante ponendum. Proponebatq
ante oculos bonorum magnitudi-¬
nem futuroꝵ: & di clementiam &
beneficia retexebat indulta: quod
mora plures audientium ad huma¬
narum rerum contemptum hec eiꝰ
suasit oratio: & habitandi bẽremi
gestum sit: non transibo silentio.
seiuis fluminis bestiis plenus erat transua¬
dere esset necesse: tam cum comitib suis
transiuit illesus. quam inde rediuit
incolumis. Rursusq in pͥstinis labori¬

Expanded text:
recordatione peccati tristitia ora conrecordatione peccati tristitia ora contraxit, non magnis stupentium se elatus est laudibus. Nihil in illo indecens solitudo, nihil asperum quotidiana cum hostibus bella contulerant; sed temperata mens aequali ad cuncta ferebatur examine. Plurimos igitur ab immundis spiritibus et infirmitatibus variis Dei gratia per Antonium liberavit. Sermo ejus sale conditus consolabatur moestos, docebat inscios, concordabat iratos, omnibus suadens nihil amori Christi anteponendum. Proponebatque ante oculos bonorum magnitudinem futurorum, et Dei clementiam, et beneficia retexebat indulta, quod mora, plura audientium corda ad humanarum rerum contemptum haec ejus suasit oratio, et habitandae eremi gestum sit, non transibo silentio. s et multis saevis fluminis bestiis plenus erat, transvadare esset necesse, tam cum comitibus suis transivit illaesus, quam inde redibat incolumis. Rursusque in pristinis labori
Abbreviated transcription (Latin):
certamine lassabat᷑. Accedentiũ enim
augm̃ta ꝓfectuum. uel debilitas re-¬
pugnantium. maximũ contentioni
leuamen addiderat: & anmo con¬
stantiam suggerebat. Rursumq ad
heremum uenientib turbis. que iam
mortuum eum se esti mauerant reꝑtu¬
a facie ignis. sic ꝑeant peccatores a facie
di. & iterum. Omnes gentes circun
tarie transactis: atq ab hominum
segregatꝰ aspectib ꝑdurauit. Cum
multorum & ꝓpositum imitari cupi¬
tudo concurreret: necnon & paren¬
tum infinita se caterua glomerar&e:
ex aliquo celesti aditu consecratus
apparuit. Obstupuerunt uniũsi.
& oris grãm. & corporis dignitatem:
qd̾ nec ꝑ quietem intuinuerat: nec
ieiliniis demonũq certamine macies
faciem & pallor obsederat: s econtra¬
rio quasi nichil temporis exegisset.
antiquum menbrorum decus ꝑseuera¬
bat. Proh quanta miracła. que in illo
animi puritas fuit: niunqͣ hylarita¬
te nunia resolutus in risum ẽ: nũꝗꝙͣ.

Expanded text:
certamine lassabatur. Accedentium autem certamine lassabatur. Accedentium autem augmenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus contentioni levamen addiderant, et ejus animo constantiam suggerebant. Rursusque ad eremum venientibus turbis quae jam mortuum eum se existimaverant repertua facie ignis, ita pereant peccatores a facie Dei . Et iterum: Omnes gentes circumdtarie transactis, atque ab hominum segregatus conspectibus perduravit. Cum ergo multorum et propositum imitari cupieum concurreret, necnon et patientium infinita se caterva conglomeraret, ex aliquo coelesti aditu consecratus apparuit. Obstupuerunt universi et oris gratiam et corporis dignitatem, quod nec per quietem intumuerat, nec jejuniis, daemonumque certamine faciem ejus pallor obsederat; sed e contrario, quasi nihil temporis exegisset, antiquus membrorum decor perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunquam hilaritate nimia resolutus in risum est, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
incorrupti durare solent: nec ñ & a-¬
quȩ exiguum habens. solitariꝰ ꝑ du¬
rabat: Husquã inde ꝓcedens. nũꝗͣ.
aliquẽ suscipiens: in tantũ ut cumi
bis in anno ꝑ tectũ panes desuꝑ acci¬
peret. nullũ cũ deferentib haberet
desiderio. & studio requirendi ante
ostium eiꝰ ꝑnoctantibꝰ: audiebant᷑
ut uulgi uoces adu̾sus antonium.
tumultꝰq dicentium. Quid te nr̃is
ingeris habitaculis. Qd tͥ. & de¬
isse: ibiq contendere. Postꝗͣ autẽ
ꝑ cauernas introspicientes nullum
uiderunt: demones contra eum in
tellexerunt contendere. & nimio
metu territi: antonii auxiliũ fla¬
gitabant. At ille ostio ꝓpinquans.
ad consolandos fr̃s ne timerent. atq
ut inde recederent precabat᷑: trepi¬
dantibꝰq asserebat cunctis. a demoni¬
bus incuti metũ. Signate uos inqͥens.
& abite securi: istosq sibimet ipsos
sinite liidere. Itaq illis reuertentib.
hie remanebat illesus: nec umquã in

Expanded text:
incorrupti durare solent necnon incorrupti durare solent necnon et exiguum habens aquae, solitarius perdurabat; nusquam inde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per tectum desuper panes acciperet, nullum cum deferentibus haberet desiderio et studio requirendi, ante ostium ejus pernoctantibus, audiebantur ut vulgi voces adversum Antonium, tumultusque dicentium: Quid te nostris ingeris habitaculis? quid tibi et deisse, ibique contendere. Postquam autem per cavernas introspicientes, nullum viderunt, daemones intellexerunt contra eum contendere; et nimio metu perterriti, Antonii auxilium flagitabant. At ille 40 ostio propinquans ad consolandos fratres, ne timerent, atque ut inde recederent, precabatur, trepidantibusque asserebat cunctis a daemonibus incuti metum: Signate vos, inquiens, et abite securi, ipsosque semetipsos sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam in
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ẽ. Non impedies uoluntatẽ
meã: argentũ tuũ tecũ sit in ꝑditi¬
onẽ. Hec illo dicente: discus ut fu¬
mus a facie ignis euanuit. Dehine¬
ñ ut ante fantasiam: s ingentem
massam auri iacentẽ in itinere con¬
spexit. Uerum hanc utrũ diabolꝰ
simulauit. an ad antonũ comꝓ¬
bandum. quia nec ueris opib ines¬
caretur. uirtus celestis ostenderit:
ignoratur. Hoc tantũ agnouimꝰ:
quia qd iusum ẽ. aurum fuit.
At ille magnitudinẽ admiratꝰ ra¬
diantis metalli: rapido cursu qͦsi
qͦddam uitaret incendium. ad
montẽ usq ꝑrexit: ibiq fliimi¬
ne transuadato. inuenit castel¬
lũ desertũ. plenum ob tempus
& solitudinem uenenatoꝵ anima¬
lium: in qͦ se constituens. nouus
hospes habitauit. Statunq ad
eiꝰ aduentũ: ingens turba serpen¬
tium quasi ꝑsecutorẽ passa ꝓfuigit.
At ille obstructo lapidibꝰ introitu:¬
panes mensium sex. ut chebeis mos ẽ.
secũ recondens. nã crebro ꝑ anuuim

Expanded text:
tuum est, non impedies voluntatem tuum est, non impedies voluntatem meam, argentum tuum tecum sit in perditionem. Haec illo dicente, discus ut fumus a facie ignis evanuit. non ut ante in phantasmate, sed ingentem auri massam jacentem in itinere conspexit. Verum hanc utrum diabolus simulaverit, an ad Antonium comprobandum, quia nec veris opibus inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus, quia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad montem usque perrexit, ibique flumine transvadato, invenit castellum desertum, plenum ob tempus et solitudinem venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitpanes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum
Abbreviated transcription (Latin):
pisse tunc uiriũ: quã ante ꝑdicdat.
Erat autẽ antonius tunc. natus. xxͣx.¬
luitate prompta ꝑ merita religio¬
sa succresceret: uadens ad supͣdictũ
senem p̾cabatur. ut in deserto ha-¬
bitarent parit̾. Causante illo se¬
nile euum. & rerum nouitatem:
solus contendit ad montẽ: & he¬
remi adhuc monachis ignotam
rupto metu uiam. conatus ẽ pan¬
dere. S nec tunc cessauit infati¬
gabilis adu̾sarius. Nam impedi¬
re eiꝰ ꝓpositum uolens: argenteũ
discum in itinere ꝓiecit. Qͦ uiso
antonius: callidi artificis agnouit¬
ẽẽ astutiam. Stansq intrepidꝰ.
& discum toruis intuens oculis:
doli auctorem in fantasmate ob¬
iurgabat argenti: talia secum
reputans. Unde hic in deserto
discus: Auium iter ẽ hoc: nulla
sunt uestigia cõmeantium. Lapsus
de sarcina: ꝓ magnitudine latere
ñ potuit. S qͥ ꝑdiderat reuersus:
ob solitudinẽ locoꝵ inueniss ꝓfecto
qd riierat. Hoc artificiũ diabole.

Expanded text:
pisse tunc virium quam ante perdiderat. pisse tunc virium quam ante perdiderat. Erat autem tunc Antonius annos natus triginluntate prompta per merita religiosa succresceret, vadens ad supradictum senem, precabatur ut in deserto habitarent pariter. Causante illo senile aevum et rei novitatem, solus contendit ad montem, et eremi adhuc monachis ignotae, vitae rupto metu, viam conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum, invenisset profecto quod ruerat. Hoc artificium, diabole,
Abbreviated transcription (Latin):
concessum. Sin uͦ nonpotestis: cur
frustra nitimini: Signũ enĩ nobis
minantes fremebant dentibꝰ suisdo
retur effectus: s maxime econt᷑rio
gigneret᷑ illusio. Non oblitꝰ ihe¬
colluctationes serui sui: eidem ꝓtec¬
tor ẽ. factus. Deniq cũ eleuaret
oculos. uidit desuꝑ culmen ape¬
riri: & deductis tenebris. radium
lucis ad se influere. Post ciuius
splendoris aduentũ. nec demonũ
aliqͥs apparuit: & corporis dolor
extimplo deletus ẽ. Edificiũ qͦq
qd̾ paulo ante dissolutũ fuerat:
restitutum ẽ. Ilico p̾sentiam dñi
intellexit antonius: & intimo pec¬
tore trahens longa suspiria. ad
lumen qd̵ ei apparuerat loque
eras: Quare non a pͥncipio affuisti.
ut sanares uulnera mea: Ꝙ uox ad
pectabam uidere certamen tuum.
Dunc autẽ qͥa dimicando urilit̾ ñ
cessisti: semꝑ auxiliabor tͥ: & faciam
te in om̃i orbe nominari. His audi¬
tis. exurgens in tantũ roboratus o¬
rabat: ut intelligeret plus se rece¬

Expanded text:
concessum. Si vero non potestis, cur concessum. Si vero non potestis, cur frustra nitimini? Signum enim crucisminantes, fremebant dentibus suis, retur effectus, sed maxime e contrario gigneretur illusio. CAP. Icolluctationis servi sui, eidem protector factus est. Denique cum elevaret oculos, vidit desuper culmen aperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumen quod ei apparuerat loqueberas? Quare non a principio affuisti, ut sanares vulnera mea? Et vox adpectabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exsurgens, in tantum roboratus, orabat ut intelligeret se plus rece
Abbreviated transcription (Latin):
repleuere fantasiis. leonũ. tauroꝵ.
lupoꝵ. aspidum. serpentiũ. scorpi¬
onum. necñ &e pardoꝵ. atq ursoꝵ.
Et hec quidem singła. scd̃m suam
fremebant naturam. Rugiebat
leo occidere uolens: taurus mugi¬
tu &e cornib minabat᷑: serpens sibi¬
lo ꝑsonabat: lupoꝵ impetꝰ ingere¬
bantur: pardꝰ discolorit̾ auctoris
sui calliditates uarias indicabat.
Truces om̃ium uultꝰ: & uocis horri¬
dȩ dirus auditꝰ. Antonius flagel¬
latus atq confossus. sentiebat qͥd̃e
asꝑiores corꝑis dolores: s int̾ritus
durabat mente ꝑuigili. & licet
gemitũ uulnera carnis expͥmerent:
sensu tam̃ idem manens. quasi de
inimicis luderet loquebat᷑. Si ui¬
rium aliqͥd haberetis: sufficeret
uante frangimini: multitudine tẽp-¬
tatis inferre terrorem: cũ hoc ipsum
infirmitatis indicium sit. qd̾ irrati¬
Rursusq confidens: aiebat. Si quid
ualetis. si dñs uobis potestatẽ in me
dedit: ecce ego p̾sto sum: deuorate

Expanded text:
replevere phantasiis 39 leonum, taurorum, replevere phantasiis 39 leonum, taurorum, luporum, aspidum, serpentium, scorpionum, necnon et pardorum atque ursorum. Et haec singula secundum suam fremebant naturam. Rugiebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. Antonius flagellatus atque confossus sentiebat quidem asperiores corporis dolores, sed imperterritus durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret  vos enervante frangimini, multitudine tentatis inferre terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, quod irratiRursumque confidens, aiebat: Si quid valetis, si vobis in me potestatem Dominus dedit, ecce praesto sum, devorate
Abbreviated transcription (Latin):
stare quidem ꝓpt̾ recentes plagas
ñ poterat: orans uero ꝓstratus. pꝰ
orationẽ clara uoce dicebat. Ecce
hic sum ego antoniꝰ: ñ fugio ur̃a
certamina. Etiam si maiora facia¬
tis: nullus me separabit a caritate
xp̃i. Psallebatq dicens. Si consti¬
terint adu̾sum me castra: non ti¬
mebit cor meũ. Talia eo dicente.
bonoꝵ hostis diabolus ad miratꝰ ẽ.:
uerti. Cong̃gatis canib suis. & ꝓpͥo
se furore dilanians: uidetis ait.
quia nec spũ fornicationis. nec cor-¬
poris dolore superatꝰ. insuꝑ audac¬
ter lacessit nos: Omĩa arma corri¬
pite: acrius a nobis impugnandus ẽ.
Sentiat sentiat: debet scire qͦs ꝓuoca¬
uit. Dixit: & ad hortantis uoeem
audientiũ turba consensit: quia
inniimeras habet diabolus artes
nocendi. Sonitꝰ gͥ repentinus incre¬
& parietib patefactis. multifaria
demonũ exinde se turba effuinder&e.
Nam & bestiarum & serpentium for¬
mas induentes: omnẽ ꝓtinꝰ locum

Expanded text:
stare quidem propter recentes plagas stare quidem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post orationem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra certamina, etiamsi majora faciatis, nullus me separabit a charitate Christi . Psallebatque dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum . Talia eo dicente, bonorum hostis diabolus, admiratus quod verti, congregatis canibus suis, et proprio se furore dilanians: Videtis, ait, quia nec spiritu fornicationis, nec corporis doloribus superatus, insuper audacter lacessit nos. Omnia arma corripite, acrius a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increet parietibus patefactis, multifaria daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium formas induentes, omnem protinus locum
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Metuens gͦ diabolus. ne ac¬
cessu temporis heremũ quoq habi¬
tare faceret: ita eum agg̃gatis sa¬
tellitib suis uaria cede lacerauit:
ut doloris magnitudo. & motum
auferret & uocem. Nam & ipse
pea sepe referebat uulnera fuisse
tam grauia: ut uniu̾sa hominũ
tormenta superarent. S d̃ĩ ꝓui¬
dentia que numquã in se speran-¬
tib deẽ: conseruauit eũ. Alia uͦ¬
die isdem supͣ diximꝰ quẽ fr̃ adue¬
nnt. cibos deferens assuetos: inuenitq
ad uillulȩ domicilium deportait:¬
Quo audito. ingens uicinorum atq affi¬
nium multitudo concurrens: triste
in medio positi fiineris reddebat offi¬
cium. Et iam media noctis parte tñs¬
gressa: gratus ꝑuigiles omĩum ocłos
uicerat sopor. Tunc antoniꝰ anima
paululum redeunte suspirans: ele¬
quiete ꝓstratis. eum a quo delatus
fuerat uigilare conspexit: nutu
ad uocans obsecrauit. ut nullo pe¬
nitus excitato. ad pͥstinum se refer

Expanded text:
batur. Metuens ergo diabolus ne acbatur. Metuens ergo diabolus ne accessu temporis eremum quoque habitari faceret, ita eum aggregatis satellitibus suis, varia caede laceravit, ut doloris magnitudo et motum auferret et vocem. Nam et ipse postea saepe referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut universa hominum tormenta superarent; sed Dei providentia, quae nunquam in se sperantibus deest, conservavit eum. Alio die, is quem supra diximus frater advenit, cibos deferens assuetos; atque eum ad villulae domicilium reportaQuo audito, ingens vicinorum atque affinium multitudo concurrens, triste in medio positi funeris reddebat officium. Et jam media noctis parte transgressa, gravis pervigiles omnium oculos vicerat sopor. Tum Antonius anima paululum redeunte suspirans, elequiete prostratis, eum, a quo delatus fuerat, vigilare conspexit; eumque nutu advocans, obsecravit ut, nullo penitus excitato, ad pristinum se referr
Abbreviated transcription (Latin):
gati. Unde nec temporum longi-¬
tudinem. nec laborum merita pen-¬
sabat: s amore & famulatu sponta¬
neo. semꝑ tanquã in pͥncipiis consti¬
tutus. ad ꝓfectum diuini metus de¬
siderium concitabat. Nouisq cupi¬
ens augere p̾terita: supͣ memorati
doctoris sermonũ recordabatur. qui
ait. Preterita obliuiscens: & in fu¬
turũ conualescens. Meminerat
Et disserebat curhodie eẽt. apposi¬
tum: quia ñ computabat helyas
preteritum tempꝰ: s tanquam cotidie in
certamine constitutꝰ. talem se preberi
cupiebat. qualem sciebat dignum
di ẽe conspectib. puro corde p̾aratũ
reputans. oportere di famuliun ex in¬
stituto magni helyȩ exemplũ caꝑe.
& ad illud speculum uitam suam
debere componere: ad sepulchra
haud longe a uilla constituta seces¬
sit: uni e cognatis mandans. ut sta-¬
tutis dieb sibi alimenta deferret.
Et cum in ea memoria supͣdictus fr̃.
eum clausisset: solus ibidem mora¬

Expanded text:
gatus. Unde nec temporum longigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper, tanquam in principiis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorati Doctoris sermonum recordabatur, qui ait: Praeterita obliviscens, et in futurum convalescens . Meminerat et disserebat cur hodie esset appositum, quia non computabat Elias praeteritum tempus, sed tanquam quotidie in certamine constitutus, talem se praebere cupiebat, qualem sciebat dignum Dei esse conspectibus, purum corde, et paratum reputans oportere Dei famulum ex instituto magni Eliae exemplum capere, et ad illud speculum vitam suam debere componere, ad sepulcra non longe a villa constituta secessit, uni de cognitis mandans ut statutis diebus sibi alimenta deferret. Et cum in una memoria supra dictus frater eum clausisset, solus ibidem mora
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescentis inirarentur instantiã.
scm̃ tolerant̃ ferebat laborem: qͥa
uoluntariȩ seruitutis longum in
& iugiliarum in tantũ patiens erat:
ut credulitatem uirib uinceret.
ꝑnoctabat in oratione sepissune:
edebat semel in die pꝰ solis occasũ.
Nonumquã biduo triduoq sic ꝑ¬
manens: quarta demũ die reficie¬
batur. S umebat uero panem et
De carnib uero & iuno reticere melius
puto. quã quicquã dicere : quando
nec apud plurimos quid̃e monachoꝵ.
istiꝰmodi aliquid repperiat᷑. Quieti
autẽ menbra concedens: iunco con¬
etiam suꝑ nudã humũ iacebat. un¬
guenta penitꝰ repudians: cũ dicer&e
minime posse utentium. & p̾cipue
iuuenum corpora roborari si olei eẽnt
lenitate mollita. O portere econtra¬
rio asꝑos carnis labores imperari scd̾m
apłi preceptum dicentis. Quando
infirmor: tunc fortior sum. Assere¬
batq sensum animi sic posse reuiuis¬
cere: si corporis fuissent impetus fati¬

Expanded text:
adolescentis mirarentur instantiam, adolescentis mirarentur instantiam, sanctum toleranter ferebat laborem, quia voluntariae servitutis longum in diae autem et vigiliarum in tantum patiens erat, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebat vero panem et De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. Quieti autem membra concedens, junco conetiam super nudam humum jacebat, unguenta penitus repudians. Dicebat enim minime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero asperos carni labores imperari, secundum Apostoli praeceptum, dicentis: Quando infirmor, tunc fortior sum . Asserebatque sensum animi sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fati
Abbreviated transcription (Latin):
miles audisset: grãs agens dõ. et
largiore adu̾sus inunicũ confortatꝰ
audacia. ait. Multũ gͦ despicabilis¬
es: multũq contemptus. Nam &
obscuritas tua & etas: infirmarũ
signa sunt rerum. Nulla mͥ iã cura
tem antonii contra diabolũ fuit
pͥma uictoria: immo uirtus in an¬
tonio saluatoris: qui peccatum in
carne condempnauit. ut iustifica¬
tio legis in nobis compleretur: qui
tatem dedit unus triumphus: nec
diabolo semel fractȩ defecere uires.
Nam & iste ut leo rugiens querebat
aditum ꝑ quem posset irruimpere:
& ille scripturarum doctꝰ eloquio.
multas ẽẽ demnonum captiones. sol¬
lerti ꝓpositum labore seruabat: con¬
siderans quia posset satbanas in car¬
nis colluctatione suꝑatus. nouarũ
aduersum se artium machinas cõ
mouere. Ic circo magis ac magis
subiugabat corpus suum: ne iu̾ic¬
tor aliorum. in aliis uinceretur.
Disponens gͥ ditrioris se uitȩ lege
constriugere: cũ om̃s infatigabilẽ

Expanded text:
miles audisset, gratias agens Deo, et miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo despicabilis, multumque contemptibilis es; nam et obscuritas tua et aetas infirmarum signa sunt rerum. Nulla mihi jam de tem Antonii contra diabolum fuit prima victoria, imo virtus in Antonio Salvatoris: qui peccatum in carne condemnavit, 38 ut justificatio legis in nobis compleretur, qui tatem dedit hic unus triumphus, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens , quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloquio, multas esse daemonum captiones , solerti propositum labore servabat; considerans quia posset Satanas in carnis colluctatione superatus, novarum adversus se artium machinas acrius commovere. Idcirco magis ac magis subjugabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur . Disponens igitur duriori se vitae lege constringere, cum omnes infatigabilem
Abbreviated transcription (Latin):
ut singłis ita certantib apłicum li¬
ceret ꝓferre sermonẽ. Non autẽ ego:
s gr̃a dĩ que mecũ ẽ. Ad postremũ
cum nec hoc argumento destruiere
posset antonium draco tet̾rimus:
& uideret se semꝑ ab eiꝰ cogitationi¬
b repelli: scd̾m qd̾ scriptum est.
stridens dentib & heiulans. qualis ẽ.
talis merito apparebat & uultu: pu¬
er horridus. atq niger: ad eius se ge¬
nua ꝓuoluens. humana uoce defle¬
bat dicens. Multos seduxi: pluri¬
mos decepi. Nunc autem ut a cet̾is
sc̃ĩs: tta & tuo sum labore supenitus.
Quẽ cũ int̾rogaret antonius quisnã
eẽt qui talia loqueret᷑: ait. E go sũ
fornicationis amicus. Ego multimo
uocor. Quantos pudice uiuere dis¬
ponentẽs fefelli: quot teniuter in¬
cipientes. ad sordes pristinas redtre
ꝑsuasi. Ego sum: ꝓpt̾ quem ꝓpħa
lapsos increpat dicens. Spũ form¬
Ego sum qui te ipsum sepe tẽptaui:
& semꝑ repulsus sum. Cũ hoc xp̃i

Expanded text:
ut, singulis ita certantibus, apostolicum liut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret proferre sermonem: Non autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est . Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco teterrimus, et videret se semper ab ejus cogitationibus repelli, secundum quod scriptum est , stridens dentibus et ejulans, qualis est, talis merito apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego multimodicationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: Spiritu fornEgo sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dies etiã tam aꝑtis in eum telis ir¬
ruebat: ut nullus ambigeret qͥa anto¬
nius contra diabolũ dimicaret. Nlam
& ille cogitationes sordidas conabat᷑
inserere: & hic eas orationib submo¬
uebat assidue. Ille titillabat sensus
naturali carnis ardore: hic fide et
tes in pulchrȩ mulieris uertebatur
ornatu. nulla omittens figmenta las¬
ciiȩ: hic ultricis gehennȩ flaminas.
& dolorem uermis recordans. cogitatio¬
ni libidinũ obiciebat. Ille lubricum
ad olescentiȩ it̾ ad ruinam facile ꝓpo¬
nebat: hic ȩterna futuri iudicii tor¬
menta considerans. illesam anmi
puritatem ꝑ temptam̃ta seruabat.
Ista autẽ omĩa: ad confusionẽ diaboli
fiebant. Qͥ enĩ similem se dõ fieri pos¬
se existimabat: nunc ab adolescen¬
te ut miserrimꝰ uincebat᷑. Et qui
contra carnẽ & sanguinẽ cũ magna¬
iuuabat enĩ seruum suum dñs: qͥa
nr̃i gr̃a carnem suscipiens. uictoriã
corpori cont̾ diabolum largitus ẽ.

Expanded text:
 dies etiam tam apertis in eum telis ir dies etiam tam apertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vites in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et sanguinem sajuvabat enim servum suum Dominus, qui nostri gratia carnem suscipiens, victoriam corpori contra diabolum largitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
carus eẽt. Nͥ am & uicini & monachi
ad qͦs sepe ueniebat: antonium ui-¬
dentes. deicolam nuncupabant. In¬
dultisq nature uocabulis: quidam
in se ꝓuocaret affectũ: inunicꝰ nomi¬
nis xp̃iani diabolus impatient̾ fe¬
rens tantas in ad olescente uirtutes:
ueteranis eũ agg̾sus ẽ fraudib. Et
pͥmũ quidem temptans. si quo modo
posset eũ ab arrepto instituto detra¬
here: immittebat ei memoriã posessi¬
onum. sororis defensionẽ. generis
nobilitatem: amorem rerũ. fluxam
scłi głam. escȩ uariã delectationem.
ce reliqua uitȩ remissioris blandĩta:
postremo uirtutis arduum finem.
& maxinũ ꝑueniendi laborem:
necnon corporis fragilitatẽ sugge¬
rebat. & etatis spatia ꝓlixa: ꝓrsꝰ q
maximã ei cogitationũ caliginem
eiꝰ ad dum̃ ꝑ passionis fidem se intel¬
lexit elidi: consueta adu̾sus om̃s
ad olescentes arma corripiens. noc¬
turnis eũ inquietabat illecebris.

Expanded text:
charus esset. Nam et vicini et monachi, charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant; indultisque naturae vocabulis, quidam in seprovocaret affectum, inimicus nominis Christianidi abolus, impatienter ferens tantas in adolescente virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immittebat ei memoriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi gloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi laborem, necnon et corporis fragilitatem suggerebat, et aetatis spatia prolixa: prorsus maximam ei cogitationum caliginem ejus ad Deum, per passionis fidem se intellexit elidi, consueta adversum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabat illecebris.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta custodiens. memoriã ꝓlibris
haberet: Sic suam uitã instituens.¬
ut ab uniu̾sis fr̃ib puro diligeretur
affectu. Ab omĩb ad quos studio
discendi ꝑgebat obediens: ꝓprias sin¬
guloꝵ grãs hauriebat. Huiꝰ continen¬
tiam: iocunditatẽ illiꝰ sectabat᷑. Istius
lenitatem. illiꝰ uigilias: alt̾uis legendi
emulabat᷑ industriã. Istũ ieuinantẽ:
illũ humi quiescentẽ mirabat᷑. Alt̾ius
patientiã: alt̾ius mansuetudinẽ p̾di¬
cabat. Omĩum quoq uicariã erga se
retinens caritatẽ. atq uniu̾sis uirtu¬
tũ partib irrigatꝰ: ad sedem ꝓpriam
regrediebat᷑. Ibi secũ uiu̾sa ꝑtrac¬
tans: om̃ium in se bona ntebatur
expͥmere. Neq enĩ adu̾sus coeta¬
neos aliqͣndo mouebat᷑: s ea tantum
flamina egregio uiro crescebat in pec¬
tore: ne secundꝰ ciii quã in p̾dictis oꝑibꝰ
inueniret᷑. Et hoc ita faciebat: ut
cum om̃s gła ante iret: om̃ib tamen

Expanded text:
praecepta custodiens, memoriam pro libris praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omnibus, ad quos studio discendi pergebat, obediens, proprias singulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
securus & separatus instituebatur.
ueniebat. Erat gͥ in agello uicino
senex quidã: uitam solitariam a
ipse in locis paululũ ab illo remoti¬
orib manebat. Exinde autem si
quẽ uigilantẽ in hoc studio compẽ¬
rerat: ꝓcedens querebat. ut apis
prudentissima. Nec ad habitacłm
suũ ante remeabat. nͥ eius quem
cupiebat frueretur aspectibꝰ: et¬
sic tanquã miinere mellis accepto abi¬
bat ad sua. Tali quidem institutus
exordio. cũ ꝑ dies singłos ita animũ
roboraret. ut nec opum paternarũ.
nec suorum meminisset affinium÷
om̃ẽ etiã desideriũ & sollicitudinem
erga id qd̃ ceperat exerceret: oꝑabat᷑
manib suis. sciens scriptum esse.
Qͥ non oꝑatur: non manducet. Merce¬
dem tam̃ operis sui: p̾cio panis excep¬
to. egentib largiebatur. Orabat
frequent᷑ : quippe quia didicerat qd̃
oporteret sine cessatione dñm rogare.
Auditioni etiam scripturarũ ita stu¬
dium commodabat. ut nichil ex eiꝰ
animo laberetur: s uniu̾sa domini

Expanded text:
ula separatus instituebatur. Erat igitur in agello vicino senex quidam, vitam solitariam a ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibsic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermissione Dominum orare . Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini
Abbreviated transcription (Latin):
entem retrorsum. dignum ẽẽ. regno
nichil ẽ. aliud: quã in eo penitere
quod ceperis: & mundanis rursus desi¬
deriis obligari. Nolite queso uirtutes
tanquã impossibile nomen pauere.
nec peregrinũ uobis aut ꝓcul positũ
uideatur boc studium. qd̃ ex nr̃o
pendet arbitrio. Huiꝰ oꝑis homini
inserta natura ẽ: & eiusmodi res ẽ.
que nr̃ãm tantum expectat uolun-¬
tatem. Ereci studia transmarina
sectentur: & in alieno orbe constitu¬
tos. in anium litterarum querant
magistros: nobis uͦ nulla ꝓficiscendi.
nulla transfretandi fluctus necessi-¬
tas imminet: in om̃i sede t̾rarum
constituta sunt regna celoꝵ. Unde
requirit humanã. Cui enĩ dubium ẽ.
quia naturalis animȩ puritas. si nulla
fuĩt ex tͥnsecus sorde polluta:ͥ fons sit
& origo uirtutis. Bonam eam neces¬
se ẽ. creauit bonus auctor. Qd̃ si forte
cunctabim᷑: audiamꝰ iħm filiũ naue
ppło dicentem. Rectum facite cor

Expanded text:
entem retrorsum, dignum esse regno centem retrorsum, dignum esse regno cnihil aliud est quam in eo poenitere quod coeperis, et mundanis rursus desideriis obligari. Nolite, quaeso, virtutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet arbitrio. Hujus operis homini inserta natura est, et ejusmodi res est, quae nostram tantummodo exspectat voluntatem. Graeci studia transmarina sectentur, et in alieno orbe constitutos, inanium litterarum quaerant magistros; nobis vero nulla proficiscendi, nulla transfretandi fluctus necessitas imminet, in omni sede terrarum constituta sunt regna coelorum. Unrequirit humanam. Cui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus sorde polluta, fons sit et origo omnium virtutum? Bonam eam necesse est creaverit bonus Creator. Quod si forte cunctabimur, audiamus Jesum filium Nave populo dicentem: Rectum facite cor
Abbreviated transcription (Latin):
& quiet corꝑa concedentes. de lucis
ñ confidamꝰ aduentu: & ubiq nat᷑ȩ
ac iuitȩ incertȩ memores. di nos intel¬
ligamus ꝓuidentia gubernari. hoc
modo ñ delinquemꝰ. aut aliqua fra-¬
gili cupiditate raptabimur: s nec
irascemur quidem adu̾sus aliquẽ.
nec terrenos ampliare thesauros
ambiemꝰ : quin potiꝰ metu cotidiani
recesfus. & serungendi corꝑis iugi
expectatione. omĩa cadiica calcabi¬
mus. Cessabit mulierum amor. libi¬
dinis extinguet᷑ incendium: inuicẽ
nobis debita nr̃a donabimus. ante o¬
culos semꝑ habentes ultimȩ retͥbutioĩs
aduentum: quia maior formido et
penarum timor horcidꝰ. simul & lubͣcȩ
carnis incentiua dissoluit: & ruentem
anunã qͣsi ex aliqua rupe sustentat.
d̾õq p̾cor. ut ad finem ꝓpositi om̃i
labore tendamꝰ: nemo pꝰ tergum res¬
piciens. loth imutetur uxorem: pre¬
sertim cum dñs dixĩt. nullũ ponen¬
tem manũ suꝑ aratrum. & respici¬

Expanded text:
et quieti corpora concedentes, de lucis et quieti corpora concedentes, de lucis non confidamus adventu, et ubique naturae ac vitae incertae memores, Dei nos intelligamus providentia gubernari; hoc modo non delinquemus, aut aliqua fragili cupiditate raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congregare thesauros ambiemus: quin potius metu quotidiani recessus, et sejungendi corporis jugi meditatione, omnia caduca calcabimus. Cessabit mulierum amor, libidinis exstinguetur incendium, invicem nobis debita nostra donabimus, ante oculos semper habentes ultimae retributionis adventum: quia major formido judicii et poenarum timor horridus, simul et lubricae carnis incentiva dissolvit, et ruentem animam quasi ex aliqua rupe sustentat. Ideoque precor ut ad finem propositi omni labore tendamus . Nemo post tergum respiciens Lot imitetur uxorem , praesertim cum Dominus dixerit nullum ponentem manum super aratrum et respici
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Ut gͦ seruus p̾teriti gr̃ã fa¬
mulatꝰ p̃sens ac futurũ ñ contemp¬
nt imꝑium: nec audet asserere qd̾
ex labore transacto instantis oꝑis
habere debeat libertatẽ: s iugistu-
placere possit. & ne metũ lucret᷑
& uerbera: sic & nos diuinis congruit
parere p̾ceptis: scientes qd̃ ȩquus ille
retributor in quo quenꝗͣ. inuenerit.
in eo fit iudicaturꝰ. Qd̃ ꝓphetica ꝑ
iezechielem uoce testatur. Nam et
infelix uidas ꝓp̃t uniꝰ noctis impietatẽ:
om̃i preteriti temꝑis labore pͥuatꝰ ẽ.
Iccirco tenendus ẽ. continuus instituti
rigor. habentib dm̃ auxiliatorem.
sic̃ scͥptum ẽ : qͥa oñi ꝓponenti bonũ.
& ds cooꝑatur. Ad inertiam autẽ
calcandam. apłi p̾cepta replicemus:
quib semori cotidie testabatur: si¬
milit̾ & nos humanȩ conditionis
uitam ancipitem retractantes non
peccabimꝰ. Cum enĩ excitati a sonmo.
ad uesꝑam nos ꝑuienire dubitemus:

Expanded text:
sumus. Ut enim servus praeteriti gratia fasumus. Ut enim servus praeteriti gratia famulatus, praesens aut futurum non contemnit imperium, nec audet asserere quod ex labore transacto instantis operis habere debeat libertatem, sed jugi studiplacere possit, et ne metum lucretur et verbera; sic et nos divinis congruit parere praeceptis, scientes quod aequus ille retributor, in quo quemque invenerit, in eo sit judicaturus, quod prophetica per Ezechielem voce testatur . Nam et infelix Judas propter unius noctis impietatem, omni praeteriti temporis labore privatus est. Idcirco tenendus est continuus instituti rigor, habentibus Deum auxiliatorem, sicut scriptum est: Quia omni proponenti bonum Deus cooperatur . Ad inertiam autem calcandam, Apostoli praecepta replicemus, quibus se mori quotidie testabatur : similiter et nos humanae conditionis vitam ancipitem retractantes, non peccabimus. Cum enim excitati a somno, ad vesperam nos pervenire dubitemus,
Abbreviated transcription (Latin):
re qͣsi magna dimiserit: nec tedere
qͣsi parua sit recepturꝰ. Ut eni con¬
tempnit aliqͥs unã ẽreã draginam.
ad dragnias centũ aureas conqͥrendaᷤ:
ita etiam qui tocius orbis dominiũ de¬
relinquit: centuplum de melioribus
p̾miis in sublimi sede ꝑcipiet. Ad sũ¬
mũ illud ꝓspicere debemiꝰ: qd̾ & si
nr̃as uelimus retentare diuitias. lege
mortis ab ipsis diuellimur inuiti:
ut in libro eccłastes scriptũ ẽ. Cur gͥ
ñ facimꝰ de necessitate uirtutem.
Cur non ad lucranda regna celestia
ultro relinquimꝰ: qđ lucis istius fine
ꝑdendum ẽ: Nichil eorum curȩ
sit xp̃ĩanis: que secum auferre ñ
possunt. Illud potiꝰ debemꝰ expetere.
qd̾ nos ducat ad celum: sapientiam
scilicet & castitatem: iusticiã. uirtu¬
tem. sensum ꝑuigilem: pauꝑum
curam. fidem in xp̃o robustam: a¬
nimũ irȩ uictorem. hospitalitatem.
Hec sectantes: mansionẽ nobis in t̾ram
& seruitutẽ debere illi a qͦ creati

Expanded text:
re, quasi magna dimiserit; nec taedere, re, quasi magna dimiserit; nec taedere, quasi 41 parva sit recepturus. Ut enim contemnit aliquis unam aeream drachmam, ad drachmas centum aureas conquirendas; ita etiam, qui totius orbis dominium dereliquit, centuplum de melioribus praemiis in sublimi sede recipiet. Ad summum, illud perspicere debemus, quod etsi nostras velimus retentare divitias, lege mortis ab ipsis devellamur inviti, ut in libro Ecclesiastis scriptum est. Cur ergo non facimus de necessitate virtutem? cur non ad lucranda regna coelestia ultro relinquimus quod lucis istius fine perdendum est? Nihil eorum curae sit Christianis, quae secum auferre non possunt; illud potius debemus expetere, quod nos ducat ad coelum, sapientiam scilicet, castitatem, justitiam, virtutem, sensum pervigilem, pauperum curam, fidem in Christo robustam, animum irae victorem, hospitalitatem. Haec sectantes, mansionem nobis in terra et servitutem debere ei a quo creati
Abbreviated transcription (Latin):
multum: octoginta. Quicqͥd reliquũ
ẽ: labor & dolor ẽ. Quando gͦ octogin¬
ta. aut centumut multum annis labo¬
rantes in di oꝑe iuxerimus: ñ pari
tempore regnaturi sumus in futuro:
s ꝓ annis supͣdictis. om̃tum nobis
scłorum regna tribuent᷑. Non terrã
hereditabimꝰ: s celũ. Corpꝰ quoq cor¬
ruptum relinquentes: id ipsum cũ in¬
corruptione recipiemꝰ. Ergo filioli ñ
uos aut tedium defatiget: aut uane
głȩ delectet ambitio. Non sunt gͦ
condigne passiones huiꝰ temporis:
ad suꝑuenturã głam que reuelabit᷑
in nobis. Nemo cũ despexit mundũ.
reliquisse se arbitret᷑ ingentia: quia
om̃is t̾ra ad infinitatẽ comꝑata celoꝵ.
breuis ac parua ẽ. Si gͦ nec uniu̾so
orbi renuntiantes. dignum aliquid
habitaculis possumꝰ compensare
celestib: se unꝰquisq consideret:
& statĩ intelliget paruis thesauris
& parietib. uel modica auri por¬
tione contempta. nec głari se debe¬

Expanded text:
multum, octoginta; quidquid reliquum multum, octoginta; quidquid reliquum est, labor et dolor est . Quando ergo octoginta, aut centum, ut multum, annis laborantes, in Dei opere vixerimus, non pari tempore regnaturi sumus in futuro; sed pro annis praedictis, omnium nobis saeculorum regna tribuentur. Non terram haereditabimus, sed coelum; corpus quoque corruptum relinquentes, idipsum cum incorruptione recipiemus. Ergo, filioli, non vos aut taedium defatiget, aut vanae gloriae delectet ambitio: Non sunt enim condignae passiones hujus temporis, ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Nemo, cum despexerit mundum, reliquisse se arbitretur ingentia, quia omnis terra, ad infinitatem comparata coelorum, brevis ac parva est. Si ergo nec universo orbi renuntiantes, dignum aliquid habitaculis possumus compensare coelestibus, se unusquisque consideret, et statim intelliget, parvis aruris et parietibus, vel modica auri portione contempta, nec gloriari se debe
Abbreviated transcription (Latin):
die cum a congregatis fr̃ib rogaret᷑.
ut hisdem institutoria largiret᷑ p̾cep¬
ta: cum ꝓpħica fiducia exaltans uo¬
cem aiebat. ad omnem quidem man¬
datorum disciplinam scripturas pos¬
se sufficere: s & hoc optimum fore.
si mutuis se iuuicem fr̃s sermonibus
consolarent᷑. Et uos gͦ inquit ut patͥ
referte que nostis: & ego que ꝑlongã¬
etatem consecutus sum quasi filiis in¬
dicabo. Hoc sit autem pͥmum cune¬
tis in cominune mandatum: nullũ
in arrepti ꝓpositi uigore debere las¬
sescere: s quasi incipientem augere sẽꝑ
debere quod ceꝑit: p̾sertim cum bu-¬
manȩ uitȩ spatia eternitati comꝑata.
breuissima sint. Ita exorsus: paulu¬
lum siluit. Et admiratus cłi nimiã
largitatem: rursus adiecit dicens.
In p̾senti hac uita equalia sunt pro
rerum commutatione commertia.
nec maiora recipit ab emente qͥ uen-¬
ditat. Promissio autẽ uitȩ sempit̾nȩ:¬
uili pretio comparatur. Scriptum ẽ eni.
Dies uitȩ niẽ. septuaginta anni. Si autẽ

Expanded text:
ius a congregatis fratribus rogaretur ut eis institutoria largiretur praecepta, cum prophetica fiducia exaltans vocem, aiebat ad omnem quidem mandatorum disciplinam Scripturas posse sufficere; sed et hoc optimum fore, si mutuis se invicem fratres sermonibus consolarentur. Et vos ergo, inquit, ut patri referte quae nostis, et ego quae per longam aetatem consecutus sum quasi filiis indicabo. Hoc sit autem primum cunctis in commune mandatum, nullum in arrepti propositi vigore lassescere, sed quasi incipientem augere semper debere quod coeperit, praesertim cum humanae vitae spatia, aeternitati comparata, brevissima sint ac parva. Ita exorsus, paululum siluit; et admiratus nimiam Dei largitatem, rursus adjecit, dicens: In praesenti hac vita aequalia sunt pro rerum commutatione commercia, nec majora recipit ab emente qui vendit. Promissio autem vitae sempitevili pretio comparatur. Scriptum est enim: Dies vitae nostrae septuaginta anni; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad earum nutriretur exemplũ:
ipse iam omĩb scłi uinculis liber.
asperum atq arduum arripuit in¬
stitiitum. Necdũ autẽ tã crebra
erant in egypto monasteria: neq
omĩno quisquã uiam solitudinis
nouerat. & quicumq in xp̃i serui¬
tute sibimet ꝓdesse cupiebat: ꝓcul¬

Expanded text:
ut earum nutriretur exemplo, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi servitute sibimetipsi prodesse cupiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ta hisdem spes reposita eẽt in celis.
Talia secũ uoluens. intrauit eccłam:
& accidit ut tunc eu głm legeret᷑.
in quo dñs dixit ad diu̾ite. Si uis
ꝑfectus ẽẽ:uade & uende omnia
quecũq habes. & da pauꝑib. et
ueni sequere me: & habebis thesaurũ
in celo. Quo audito: quasi diuinitꝰ
huiꝰmodi aute memoriam concepiss.
ad se dominicum traxit imꝑiũ.
Statimq regressus: possessiones qͣs
habebat uendidit. Arure autem
erant trecente iugeres & ualde
optime. qͣs uiciniᷤ largitus ẽ: ne in
aliquo sibi aut sorori molestia
gigneret᷑. Cetera uͦ que in mobilib
possidebat uniu̾sa uencdidit: & aggͥga¬
to ñ exiguo p̾cio indigentib dedit:
paruis obsororem reseruatis. que et
audisset dnm in eugłio dicentẽ. no¬
lite cogitare de crastino: reliquam
quoq portionem pauꝑib distribuit.
Neq se uersari passus ẽ. domi: s sorore
fidelib ac notis uirginib cõmendata.

Expanded text:
ta spes iisdem reposita esset in coelis . ta spes iisdem reposita esset in coelis . Talia secum volvens, intravit ecclesiam, et accidit ut tunc evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua quaecunque habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset,ad se Dominicum traxit imperium; statimque regressus, possessiones quas habebat vendidit. Arurae autem erant ei trecentae uberes, et valde optimae, quas vicinis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato non exiguo pretio, indigentibus dedit, paucis tamen ob sororem reservatis, quae etaudisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de crastino , reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata,
Abbreviated transcription (Latin):
tanta suorum nutritus cura: ut ni¬
chil aliud pret̾ parentes domumq
cognosceret. Et ciu iam puer esset:
non se litteris erudire. ñ ineptis infan¬
tum iungi passus ẽ. fabulis: s omi
desiderio flagrans. scdm qd̾ de iacob
scriptum ẽ. innocent̾ habitabat do¬
mi. Ad eccłam quoq cũ parentib
sepe conueniens. nec infantum las¬
ciuias. nec puerorum negligentiã
sectabatur: s tantum ea que lege¬
bantur auscultans. utilitatem pre¬
ceptorum uitȩ institutione serua¬
bat. Hon suis ut solet illa etas. pro
uariis & delicatis cibis unquã tedio
fuit: non escȩ mollioris blandim̃ta
sectatus ẽ. His solis que dabantur
contentus: nichil ampliꝰ requisiuit.
circiter decem & octo. seu uiginiti. eñ
sorore admodũ paruula derelictꝰ ẽ:¬
& domꝰ & sororis honestam curam
gerebat. N ecdum enim sex fluxerañ
eccłam ut solebat accurrens. recorda
ditis. precia ad pedes eoꝵ deculissent.
egentib partienda: que ue ac qͣn¬

Expanded text:
tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flagrans, secundum quod scriptum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contentus, nihil amplius requisivit. circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant ecclesiam ut solebat accurrens, recordabditis, pretia ad pedes eorum detulissent egentibus partienda, quaeve aut quan