comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sudib ꝑforabit uares eiꝰ. An extͣh̾e potĩs
leuiat hã hamo. ⁊ fune libabis lĩguã eiꝰ:
hũquid pones cͥculũ in narib eius. aut
arm illa ꝑforabit maxillã eiꝰ : hñquidmł¬
tiplicabit ad te p̃ces. aut loq̃t᷑ tͥ mollia:
Nũquid feriet tecũ pactũ. ⁊ acoipies eũ
seruũ sẽpit̾nũ: Nũquid uludes ei qͣl aui
autligabis eũ ancilł tuis: Cõcidẽt eũ ami¬
ci diuidẽt illũ negotiatores. Nũquid ĩple-¬
bis sageiras pelle eiꝰ. ⁊ gͦguitiũ piscũt

Expanded text:
eius. An extrahere poteris Leviatham hamo, et fune ligabis linguam eius? nunquid pones circulum in naribus eius, aut armilla perforabis maxillam eius? nunquid multiplicabit ad te preces, et loquetur tibi mollia? nunquid feriet tecum pactum, et accipies eum servum sempiternum? Nunquid illudes ei quasi avi, et ligabis eum ancillis tuis? Concident eum amici, divident illum negotiatores? Nunquid implebis sagenas pelle ejus, et gurgustium piscium
Abbreviated transcription (Latin):
fieri pͭ ut quos plura int̃misisse sus¬
ceꝑint. nõ eosdẽ ⁊̃ inquibdã errasse
Fateãt p̃cipue ĩ iob. cui si ea q̃ sub afte¬
Riscis addita sũt substraxeris. ꝑs maxi¬
ma uolim̃s detr̃tabit. Et hoc dũta¬
xat apudg̃cos. ceterũ apud latiuos
añ ean traus latiõm quã subasteris¬
cis ⁊ obelis iuꝑedidimꝰ. septingñti¬

Expanded text:
ntermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: praecipue in Job, cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos ante eam translationem quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septing
Abbreviated transcription (Latin):
audit. C ir ꝯspicit mõtes pascue sue ⁊ uirẽ¬
tra q̃ q ꝑqͥrit. Nũqͥd uolet rinoteros s̾uire
tibi. Aut morabitur. ad psepe tuũ. Ñ quid al¬
ligabis rinocerõta ad arandũ loro tuo. aut
confrĩget glebas ualliũ pꝰte: hũquid fidu¬
tiã hẽbit ĩ magna fortitudiẽ eiᷤ. ⁊ dẽlinq̃s
ei labores tuos: Ñ quid eredes ei ꝗ reddat

Expanded text:
audivit. Circumspicit montes pascuae suae, et virentia quaeque perquirit. Numquid volet rhinoceros servire tibi, aut morabitur ad praesepe tuum? Numquid alligabis rhinocerota ad arandum loro tuo? aut confringet glebas vallium post te? Numquid fiduciam habebis in magna fortitudine ejus, et derelinques ei labor
Abbreviated transcription (Latin):
uasset faciẽ. ⁊ ardẽtib occulis fur
pectoris indicasser. reginacorrus
⁊ inpallorẽ colore mutato. lassũ su
allabam retlinauit capd̾. Conuer¬
qͣ deus spm̃ regis ĩmansuerudieu
sestinus ac mẽtu es exsiluit desalis
sintentars eã ulriis sus donec redi
ad se. hus uerb blandiebatur.Qu
habes hester: Ego sũ fratertiuu
li metuere nõ morieris. Nõ enĩ¬

Expanded text:
asset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non eni
Abbreviated transcription (Latin):
ue̾m. Circũ dẽdixlud t̾mĩs meis. ⁊ posui uectẽ
⁊ hostia dixi usq huc uenies. ⁊ ñ ꝓcedes ãplus.
⁊ hic ꝯfrĩges tum̃tes fluctus tuos. ñ quid pꝰ
ortũ tuũ p̃cepisti dilucło ⁊ ostñdisti aurore
locũ suũ: ħũquid tenuisti cõcutiẽs extre
lutũ signacłm. ⁊ stabit sic̃ uestim̃t᷑. Aufẽt᷑ ab

Expanded text:
s meis, et posui vectem, et ostia: Et dixi: Usque huc venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Numquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? Et tenuisti concutiens extremlutum signaculum, et stabit sicut vestimentum: Auferetur ab
Abbreviated transcription (Latin):
iussimo lodouico regi. Raba¬
uus uilissimꝰ seruoꝵ dĩ indo¬
mino dñoꝵ ꝑ petuam optat salutẽ.
Cum sim ꝓptus ammoꝵ ad ꝑendũ
atq ad sermendũ ur̃e noluntati.
cotidie cogito quid honori ficentie
ur̃e gratum exhibeam ut mei me¬
mora sedulõ ap̃ uosmaneat ⁊ de¬
uotio mentis mererga obsȩquium

Expanded text:
enuissimo, LUDOVICO regi, RABANUS, vilissimus servorum Dei, in Domino dominorum perpetuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
relem ꝓpħam q̃m ũ solum exdi¬
stis maĩoꝵ quin ⁊̃ ex nr̃e ꝑuitatis
seusu ꝯfed̾am. Nunc uero᷑ qr tem¬
pis est illud quo roniana eccłia
ꝯstituit libros machabeoꝵ legi ui
eccłia. eordem libroꝵ expõnom qũ
aie amios aliquot rogantib ami
cis sensu historico simł allegorico dicta¬
ueram excellentie ur̃e defero ut si
aliqñ sensum mstic̃ ineis diuoscere¬
uos delectet. hẽatis inꝑmptu ꝙ illud
explicitum ĩuenire ualeatis ũ dico or
lucido sermone ⁊ catholita fide. Uos ꝙͦ¬
siqͥ inp̃dc̃õ oꝑe reꝑiatis nobis gratũ
⁊ rite platum. eius grẽ hoc deputetis
aquo eͣst omne bonum. Si quidẽ aut̃
nuiꝰ recte ł inquenienter poc̃tum
nobis ibidẽ iudeatur imꝑttie mee ma¬
gis deputetis ꝙͣ malite. qui ꝙͣdiu ĩ
hoc corpusculo iux̃o iuxp̃i seruttio pro¬
ut possibilitas fu̾it laborare ꝯtendo. Ip

Expanded text:
am, quem non solum ex dictis majorum, quin et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero quia tempus est illud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus cis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum meis vos dignoscere delectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico ved lucido sermone et catholica fide. Vos in praedicto opere reperiatis vobis gratum et rite prolatum, ejus gratiae hoc deputetis a quo est omne bonum; si quid autem minus recte vel inconvenienter positum vobis ibidem videatur, imperitiae meae magis deputetis quam malitiae, qui quandiu in hoc corpusculo vixero, in Christi servitio, prout possibilitas fuerit, laborare contendo. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid edtficati st̃ facientes ĩpieta¬
tes ⁊ tẽptaũ unt deum ⁊ salm fc̃i
it̃. Tuuc locita st̃ tim̃ites deũ umus¬
qͥsq cũ ꝑximo suo. Et atcendit dñs
⁊ audult. ⁊ scͥptus est liber moĩmẽ¬
ti toram eo. tiñtib dm̃ ⁊ cogitantib
no iĩ eiꝰ. ⁊erũt̃ mͥ ait dñs ex̃cituum
ĩdie qua ego fatiã inpetuliũ. ⁊ ꝑcam

Expanded text:
ntes impietatem et temptaverunt Deum et salvi facti sunt tunc locuti sunt timentes Deum unusquisque cum proximo suo et adtendit Dominus et audivit et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus Dominum et cogitantibus nomen eius et erunt mihi ait Dominus exercituum in die qu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cor. Ecce ego ꝓitiã uobis bra¬
chuim ⁊ disꝑggam suꝑ uultum ue¬
ur̃arum. Et assuriet uos secum.
et scietis quia misi ad uos mandã¬
tum istud ut eẽt pactũ meũ¬

Expanded text:
 cor. Ecce ego projiciam vobis brachium, et dispergam super vultum vevestrarum, et assumet vos secum. Et scietis quia misi ad vos mandatum istud, ut esset pactum me
Abbreviated transcription (Latin):
desperimus nonĩ tuũ. O ffertis suꝑ
altare ineũ pollutũ panẽ. ⁊ dicitis.
Inquo polliumꝰ te. Ineo ꝙ dicitis.
mensa dñi despecta est. si offeratis
cecum ad ĩmola udñ s̃ie malum
est. Et si offeratis claudutu ł lan¬
gudum tĩne malũ ÷. Offer illud du¬
ti ruo sĩ placiait ei. aut si susceꝑit

Expanded text:
rtis super altare meum panem pollutum et dicitis in quo polluimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne malum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer illud duci tuo si placuerit ei aut si susceperit
Abbreviated transcription (Latin):
dicart᷑ quãtrnag̃ latim gratis se deke¬
rent quod exultantẽ certierẽt g̃ciam
ase aliquid mutuari. p̾mũ enĩ magno¬
uũ suptũ est et infinite difficultatis
exẽplaria posse hrẽ omĩa Dem̃ ⁊̃ qui ha

Expanded text:
dicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etia
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tis seq̃ret᷑ errorẽ. Nos qui hebree
lingue saltẽ ꝑ abuã hẽmus sãam. ⁊ lati¬
nus nobis ut cĩqr sermo nõ deẽ. Et dealũs
magis possumꝰ iudicare. ⁊ ea q̃ ip̃i intel¬
liginuus in nir̃alingua expͥmere.Itaq¬

Expanded text:
terpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest, et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua exprimere.
Abbreviated transcription (Latin):
cabitur. Et ex egipto uocaui blũ me¬
uͥ. Et uidebũt inquẽ ꝯpiiuxert mul¬
ta q alia q̃ latiori oꝑi reseruantꝰ. ⁊q̃rite
ab eo ubi scripta sint. Cũq ꝓferre nõ po¬
merit. uos legite dehiis eremplarib qͥue
nuꝑ anobis edita maleditot cotidie p¬
guis cons diũt. Sed ut ad cõpendiũ ueri¬
am certe quod ulatur suꝰ equudunie¬
uel alit habetur quã ameꝰ uersu ẽte
Q iuid int̾pretẽ laniana  Intersõgent
heb̾os. et ipsis auclorb tnslationi mee
uł adrogent. uł derogẽt fidẽ. Poris ali¬
ina le dicere. Et nõ imitantur gart stu¬

Expanded text:
o vocavi filium meum: et, Videbunt in quem compunxerunt; multaque alia, quae latiori operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequivel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant? interrogent Hebraeos: et ipsis auctoribus, translationi meae vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum stu
Abbreviated transcription (Latin):
tit interp̃tes quoꝵ ex ẽplaria uari¬
etas ip̃a lacerata ⁊ eũsa domõ ftrat
nec potest utiq uer̃ ałseri qd̾ di¬
ueriũ est. mittite eũ ad eingelia
inquib multa ponũt᷑ quasi de uete¬

Expanded text:
rit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus multa ponuntur quasi de Vete
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rũ diffialius sit facẽ quod
posatis ãnegare necdum
ftatui. Nã neq uob̾ aliquid
ĩperantib abnuere sũten¬
cie est ⁊ magnitudo onerss
Ipos tn ia ceruices p̃mit.
itante sub fasce ruendũ
sit qusa leuandũ. acredũt
ad hac ĩuidor studia qui omne quod
scribimꝰ rep̃hñdendũ putãt.⁊ interdũ
q ͣ se conscennia repugnãte publice
lacerãt que occulte lẽgũt in tãtũ ut
clamare ꝯpellar ⁊ dicere. Dñe libera
animã meã alabũs ũqͥs ⁊ alĩguado¬
losa. Tercius ãnus quod sẽꝑ scribitis
atq rescribitis ut esdre libp̃ uobis de
hebreo trãft̃erã quasi nõ habeatis gͣ-¬
ta ⁊ latina uolumina. aut quic quio
alud est quod a nob uertit᷑ nõ statĩ

Expanded text:
 quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim
Abbreviated transcription (Latin):
lectione contẽti. libr̃ nõ efferatis m
publicũ noc fastidiosis ingeratis
aibos uitetis q eoꝵ suꝑ alum qͥ ui
dicare tm̃ de aliis et ip̃i facere nicħ̃
nouer̃t. Si qui aut̃ fr̃m sũt quib
nũa nõ displicũt his tͥbuatis exẽplar
admonẽtes ut heb̃a nõa quor grã

Expanded text:
lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vitetisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, ad
Abbreviated transcription (Latin):
hostiã ũtreur in cardine suo tta piger in lectulo
suo. Abscondit piger manus sub ascella sua ⁊
laborat et si ad os suum eas conũterit. Sapien¬
cõr piger sibi ẽẽ uidetur.uii. uiris loq̃ntibus
sũtencias. Sicut qui asphñdit aurib canem sic
qui tͣnsit impaciens et comiscetur rixe alt̾ius si¬
cut noxius est oui mitait ⁊ anceas et sagittas ĩ
inortem. Ita uir qui fraudulent̃ ostsidit uocet
amico suo et cum fu̾it depnsus dicit ludeus fe¬
ci. cuui desecerint ligna extinguetur ignis et
sisurrone subtracdo iurgia condescunt. Sĩc
iar̃bones ad prunas et ligna ad igneni sicho¬
mo ir acuindus suscitat rixas. yerba sufur rou¬
is quasi simplicia. et ip̃a ꝑ ueniũt ad intimã¬

Expanded text:
ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: ludens feci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detracto iurgia conquiescunt. sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. uerba susurratoris quasi simplicia et ipsa perueniunt ad intima
Abbreviated transcription (Latin):
sius quis colligauit aquas quasi ĩ uestmm̃to
Quis suscicauit omẽs t̃manos t̾re. quod nom̃¬
est eus et quod nom̃ fai eius si nosti. oniis
sermo dei ignitus clipeus ÷ om̃ib sꝑantib
in se.he addas quioqͣm ũbis illius. et argu¬
aris et ini̾aiaris ꝙ mendax. Duo rogaunit
ue de neges inichi autequam moriar. uanit¬
atem et uerba m̃dacia longe fac a me
cꝯendictatem. et diuicias ne deder is mi¬
chi toibue tr̃ uict̃ui meo uecãa ne forte
catiatus illiciar ad negandũ: et dicam. Quis
est domi. et egestate compulsus furer. et ꝑ
uirem nom̃ deĩ miei ħe accuses seruũ ad do¬
nuriũ suuim. ne fotte maledicat tibi. et corr

Expanded text:
suis? Quis colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia longe fac a me. Mendicitatemchi; tribue tantum victui meo necessaria, ne forte satiatus illiciar ad negandum et dicam: quis est Dominus? et egestate compuerjurem nomen Dei mei. Ne accuses servum ad Dominum suum, ne forte maledicat tibi, et corru
Abbreviated transcription (Latin):
dum faciis ÷ erit ad pecc̃a ꝓ dliuior. suꝑbum̃ se¬
quitirr hũilitas et huratiem sp̃u susce̾piet gła
Qui cum fure ꝑticipat odit aĩam suam. ad uic¬
ãtem audit et nõ inidicat qui troet homĩem
ato conruet. qui sperat in dño sublenabitur. ah¬
uto reciuirũt faciera pͥncipis et iudiciũ a dño
egreditir singłort. ab horuinantur iusti iuxunt¬

Expanded text:
dum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulor
Abbreviated transcription (Latin):
ccntẽpuas cum senũit iueder tua. ueritatẽ
eme. et noli uend̾e sapiẽtiam. et decermã et
intlłigũciam. ex ultat gaudio pater usti qui
sapientem genuit letabitur ĩ eo. Gaudeat pr̃
tiuis et mater mater tua. et exultet qui genu¬
u de. p̃be fili mi cor tuũ mnͥ et ocłi mi inas me¬
as custodiant. Fouea enĩ ꝓ firada est meretrro ⁊

Expanded text:
temnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant fovea enim profunda e
Abbreviated transcription (Latin):
b. agni sunt ad uestimentur tuũ et edi ad¬
agri p̃crum. sufficiat tibi lac caprarum iu
cibos tuos. in uecc̃a domus tue. et ad uicts̃
Tinculis tuis. Eugit impius uemine uidũte ꝑ¬
seq̃nte. uistus aũt quasi leo confidens ab sq t̃¬
rore erit. sp percata terre multi pͥncipes eiꝰ
et pp̃ homt᷑ms sapĩam et horũ scĩam que di¬
calapnamx pauꝑes simil ÷. smbri uehemen¬
ti in quo ꝑatur fames. Qui d̾elinqunt laudant
impiiun. qui custodunt. suocenduntur contra
eum. Uiri mali nõ cogitant uidicium qui aũt
requirunt dũm adnimaduertunt omĩa. cox¬
lior ÷ pauper ambulans in simplicitate sua
cias usuris et fenore lib̾ali. In pauꝑes eas̃ cõgreg¬
bitur eum. In ex iltacõe uistoꝵ miita gła ÷ Reg¬
nantib impiis ruine homuiũ. Qui abscondit
in malum. leo rugiens et ursus esuriens pͥuce¬
ps impius super ppłm pauperem. dux inagẽe
prudencia młtos oppͥmnet ꝑ calupniam. Quiã

Expanded text:
bus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi bus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicalumnians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudirequirunt Dominum, animadvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua,tias usuris et fenore, liberali in pauperes congregbitur eum in exultatione iustorum multa gloria regnantibus impiis ruinae hominum qui abscondit durae corruet in malum leo rugiens et ursus esuriens princeps impius super populum pauperem dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo suo uoce grandi de nocte consur gñs i¬
aledicenti similis erit. Tecda ꝑ stillancia iu die
trigoris et litigiosa mulier comꝑantur qui re¬
tiuet eam quasi qui uentũ teneat. et oleuur.
dext̾e sue euacuet. ferrum ferro exacuitur et
bomo exacuet faciem amici sui. Qui seruat fic̃
comedet fruc̾tus euis et qui custes est domini sui
gãficabitur. Quomͦ in a quis respondens uudtus
ꝓspiciencium. sic corda hõcuũ. tanifesta sunt pru¬
dentib Infernus et ꝑdicõ numqͣm replentur sim¬
ibr et occłi hoitinũ in saciabiles. Quomodo ꝓb¬
atur in conflatorio argñtum et ĩ foruace au¬
rum. sic ꝓbatur homo ore laudanciũ cor ĩ icͥ¬
d̾is stulcum ĩ pila. quasi tiphanas feriente de¬
suꝑ pilo non auferetur ab eo stulticia euis di¬
ligñter agnosce uultum pecoris tui tuosq
greges consid̾a. Non enĩ habebis iugiter po¬
testateri s corona tribuetur tͥ ingñacõe ge
rbe uirentes. et collecta sunt fena de mõti¬

Expanded text:
ximo suo voce grandi de nocte consurgens maledicenti similis erit tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier conparantur qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est domini sui glorificabitur quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium sic corda hominum manifesta sunt prudentibus infernus et perditio non replentur similiter et oculi hominum insatiabiles quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur homo ore laudantis si ceris stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tpparuerunt herbe virentes: et collecta sunt fena de monti
Abbreviated transcription (Latin):
uimũsa ꝑturmas suas. stellio marib nititur⁊
troratur. ⁊̃ hedib regis. tria sunt. que bũ gra¬
duiettur et leo quartum quod ĩcedit felietter:
leo fortissinuis bestiarũ. ad uullius. ccursum
pauebit. G̃aleus sucenitus lunibos. et aties nͣ

Expanded text:
 turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec
Abbreviated transcription (Latin):
rumpens turor. et impetum concitati sp̃e fe¬
rre quis poterit. oꝯelior est manifesta corr ecc̃o
quam amor absconditus. Meliora sunt uulue¬
ua daligñtis quam fraudulerita odiencis osoła
anina saturata calcabut fauũ. anima esu¬
riers. et amarum ꝓdulci sũmet. sicut auist᷑u
srrigns de nido suo sic uix qui relinquit io¬
cum sirũ unguento et uariis odorib delect¬
atux cor. et bonis amicis consaus auima
disicoratur. amicur cuũ et amicum prĩs tus
re diraiseris. et domũ frĩs tui ne in grediaũ
in die affacc̃o is tue. ogelior ⁊ fe iucinus ruxta
quam fr̃ ꝓcul. suide sapi̾e filii mi et letisica
doi incum ur possis ex ꝓbranti responde ser i¬
onema. astutus uidens malum ab sconditus est

Expanded text:
rumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus. Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Anima saturata calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumetrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Ast
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩt itus et sanitas eum nõ seq̃tur. Iurst̃ti¬
plicõne iustoꝵ letabitur uidgus. cumi impii
sumpserint pͥ ncipatum. gemet ppłs. uir qui
amat prẽm suũ. sapienciam lecificat prẽm su¬
um. Qui aũt nutrit scortum ꝑdet srãmi. R ex
uistus erigit terram. uir auarus destruet
eam. Homo qui blandis fict̾is q sermonib lo¬
quitur. ainico suo rete ex pandit giseb eius
peccantem utrum ĩiqum inuoluet laq̃us et

Expanded text:
et interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemit populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scortum, perdet substantiam. Rex iustus erigit terram vir avarus destruet eam homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius peccantem virum iniq
Abbreviated transcription (Latin):
fias mnala aurea in lecdis aureis argnteis. qui
loquitur u̾bum ĩ temꝑe suo I itauris aurea et
margareta fulgens. Qui arguit sapientẽ et
aurem obedientem. sicut frigus uiuis ĩ die
itessis. ita legatus fidelis ei qui misit illum
aĩam illius requiesc̾e facit. Nubes et uẽtꝰ
et pliriue uõ sequentes. uir głosus et ꝓnu¬
ssa nõ complens. paciencia lerietirr pͥnc¬
eps et lingua mollis confringet duriciã.
chel ĩ uenisti comede quod sufficit tͥ ne
forte saciatus euomas illud. sub trahe pe¬
dem tuũ de domo ꝓximi tui. ue qñ sacia¬
tus oderit te. Iaculum et gladuis et sagi¬
tta acuta. honio qui lociuitur contra ꝓx¬
iniũ suũ fłm testimoniũ. deus putͥdugͣet
pes lassus qui sꝑat suꝑ ĩ fideli ĩ die angust
le. et amittit palliũ ĩ die frigoris. accetum ĩ
uitͦ qui cantat carmĩa corde ꝑso ꝑũso. sicut
tinea uestimento et uermis ugno. ita t̾stici¬
a uiri nocet cordi. Si inimitus cruis esur¬

Expanded text:
 Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, ne quando satiatus oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum. Dens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esur
Abbreviated transcription (Latin):
titum sinuim. Qhomodo nix estate et pliru¬
e inme sse sic ĩ decens ÷ stulto gła. Nam siciet
auis ad alta tͣnsuoians et passer quolib ua¬
dens sit malediceirm frustra ꝓlatura in q̃m¬
piam super ueniet. Flaglłm equo camus asi¬
no et uirga in dorso imprudencium. Ne r es¬
pondeas stislto ixͣ srultitiam suam nẽ effici¬
aris ea similis. Responde stulto irx ͣ stltici¬
am fuam ue sibi sapiens ẽẽ uidet᷑ur. claudꝰ¬

Expanded text:
 XXVI. Quomodo nix in aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. Responde stulto juxta stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ouiꝰ patͥs ue. cui rixe. cui fonce. cui. sã causa nul¬
nera. cui suffossio cccłoꝵ. Honue hus qui cẽmtor¬
ant᷑ ĩ urino et student calicib epotandis. He in¬
tuearis uim̃ qñ flauescit. cum speriduerit in
uitͦ color euis. Iugreditur blande set i nouissĩo
mordebit ut colub̾ et sicut uegulus uenena de¬
sfundeti ccłi tni uidebunt ex tͣneas. et cor tuũ
loq̃tur ꝑ ũsa et eris sicut domuens ĩ mari et
quasi sopitus gubernator antisso clano. et
ũberauerũt me et nõ dolui. tͣxerunt me
et ego nõ sñsi. qñ euigilabo. et rursus uina
reꝑiam ¶ Ne emruleris uiro malos nec de¬
eoꝵ et fraudes labia eoꝵ locunt᷑: sapĩa edi¬
ficabitur domus. et pͣdencia roborabitur
Indocerina replebuntar cellariauulsa fub¬
stancia p̃ciosa et pulcherrimas nir sapĩes
fortis ÷. uir doctus robustus et ualidus. quia
cum disposicic̃e itur ibłłm et erit salus
ubi multa consilia sunt. ex celsa stulto sapĩa. In

Expanded text:
cui rixae cui foveae cui sine causa vulnera cui suffusio oculorum nonne his qui morantur in vino et student calicibus epotandis ne intuearis vinum quando flavescit cum splenduerit in vitro color eius ingreditur blande sed in novissimo mordebit ut coluber et sicut regulus venena diffundet oculi tui videbunt extraneas et cor tuum loquetur perversa et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam ne aemuleris viros malos nec deeorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in
Abbreviated transcription (Latin):
bit imabiis tius ut sit in dño fidriciẽ tua. uñ
et oftñdam ⁊ͥ eã hodie. Ecce descͥpsi eam t̾pliciter
i cogitacõib et scĩa ut ostũd̾em tibi firmitatẽ
et eluquia ueritatis respond̾es ex hubillis a
miserũt de. nõ facias uiolũciam pauꝑi quia
pauper÷ ue cont̾as egenũ ĩ porta qui dñs iu¬
dicabit cãm eius. et configet eoc qui confiore¬
runt aĩam eus. Holi ẽẽ amuicꝰ homiui ira¬
cundo ueq ambules cum iuro furioso ne
forte distas semitas euis. et sũmas scandalũ
ar̃e tue. holi eẽ cũ huis aui defigunet mauꝰ suas
et qui uades se offerũt ꝓ debitis suis. sieũĩ¬

Expanded text:
 tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso neforte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae. noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui uades se offerunt pro debitis. E
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mendacu. omines ninustres habet itupi¬
os. panper et credttor obinauerunt s. ut̾isq il¬
uiinator ÷ dñs. Rex qui udicat ĩ uertate pau¬
peres thronus eius ĩ eteruũ firiabitur. Girga
atq correcc̃õ tͥbuit sapĩam. Puer aũt qui dim¬
ittitur uolimtati sue. confundit inrẽm suam
Inmłtiplicacõe sinpioꝵ inutiplicabuntur scele¬
ra et riuues eorum iusti uidebunt. Erudi fai¬
ium tuum et refrigerabit te et dãbrt delicias
aiuine sue. Qui ꝓphecia defecerit dissipabitur po¬
pulus. Qui uͦ custodit legem beatus ÷ seruus ũb̾
nõ p̃t̃ exudiri. quia quod dicie mrełłigit et respõ¬
d̾e contepuit. uidisti hõmẽ uelocert ad loq̃ndũ
stulticia magis speranda est quam illius correctõ

Expanded text:
t impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plauias. et facies t̾stis uugͣm de tͣhñtera
meluus ad sede in augło dorcons oruara cũ
mulieie litigiosa et ĩ domo cõmĩ acrua
frigida anime sicienti et nũcius bonus de
t̃ra longinquã. fons t batus pede et uena oor¬
rupta iuustus eadens corara impio. sieut qui

Expanded text:
 pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui
Abbreviated transcription (Latin):
laudabuntur. et suꝑ eos ueniet beuedicdõ. labia
de oscłabitur. q recta ũba r espondet. p̃para foriꝰ d¬
opus tuum et diligñter exc̃te agruni tuũ et pꝰ¬
tra edifices domũ tuam. Ne sis testis frust᷑ coni¬
tra ꝓximũ tuũ. Ne lacces q̃mqͣm labus tuis. ue
dicat᷑ quomͦ fecit mͥ. sic faciani ei. et reddanu̾ui

Expanded text:
laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia deosculabitur qui recta verba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas quomodo fecit mihi sic facia
Abbreviated transcription (Latin):
spector est cordis ip̃e diligio. et seruatorẽ aĩe tue
uͥl fallit reddetq hominiui᷑ oꝑa sua. Eomede
faii mel quia bonũ est. et fauũ dulcissimũ gut¬
uri tuo. sic et doctrina sapĩe aĩe tue. quantum
ĩ ueneris. habebis in nouissimis spem. et spes cua
nõ ꝑibit. Ne uisidiexis et queras ĩmpietatem ĩ do¬
mo iusti. neq uastes reguiem eius. Sepcies enũ a¬
det uistus et resurget. Impii aũt corruent in mã¬
lum. Cum ceciderit inimitus tuus ne gaudeas. et
ĩ rina eus ue exultet cor tuũ. ne forte uideat
deus. et displiceat ei. et aufferat ab eo uia suartr
Ne cõtendas cum pessims ne emuleris impios
extinguet᷑. Time dñm filii mi. et regem et
cũ detraceorib ne cõmiscearis qm̃ repũte surget
perdicõ eoꝵ et rumã ut̾usq qiuis nouit. Hec dͦ
sapientibua cogciosc̾e ꝑsonam ĩ uidicõ nõ est bo¬
nũ Qui dicinit impio iustus ess maledicent eis
popłi. et decestantur ecs tͥbus. Qui ar guunt

Expanded text:
or est cordis, ipse intelligit. Et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus qui arguunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ pꝰea ĩplebitur os eiꝰ calculo. Cogi¬
tatões cõsilũ roborabt̃ ͦ. ⁊gub̾naculis
tractanda sũt bella. Ei qu reuelat
mistĩa ⁊ ãbulat fraudulũt ꝑ dilatat
labia sua. ne ꝯmiscear is. Qui malediẽ
ĩmedis tenebͥe hereditas adꝗͣ festiã¬

Expanded text:
t postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festina
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmedio platearũ occidendus sũ. fonea ꝓ firada
os aliene cui rratus est dñs ĩ cidet ĩ eam. stulti¬
cia conigata est ĩ corde pueri. et uirga discipli¬
rie sugabit eam. Qui calũpniat᷑ paupemari
augra diuicias suat dabit ip̃e diciori egegibit
⁊ li rni inclina autẽ cuam et audi ũba. sapiẽ

Expanded text:
ndus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in ea. Stultitia conligata est in corde pueri, et virga disciplinae effugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias, dabit ipse ditiori, et egebit. Fili mi, inclina aurem tuam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ctas ht̃ cladus tibias sic ĩ decens ĩ ore stultoꝵ
parabola. gicut qui mittit lapidem in acer¬
riũ mercurii. Ita quitͥbuit insipienti hono¬
tem. Quomodo si spia nascatur in manu
teuuleuti sic parabola in ore stultorum. Iu¬
dicium determinat cãs et qui itiponit suictto
suoncium iras initigat sicut caiis qui uerti¬
titur ad nomitum sumn. sic ĩ pyudens qui ĩt

Expanded text:
ultorum parabola sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii ita qui tribuit insipienti honorem quomodo si spina nascatur in manu temulenti sic parabola in ore stultorum iudicium determinat causas et qui inponit stulto silentium iras mitigat sicut canis qui revertitur ad vomitum s
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ absq offñdicło filiꝰ sapiens
letificat ꝑarrẽ ⁊ stłtus hõ despieit
matrẽ suã¶ Stultitia gaudiũ stulto.
du pͥdẽs d̾cget g̃ssus suos Dissipan¬
tur eogitatões. ulii tiõ ẽ cõsiliũ ⁊ ii si płẽs¬

Expanded text:
justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. Stultitia gaudium stulto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi ve
Abbreviated transcription (Latin):
affliget ems. qui nesciunt ĩ urbem ꝑgere mã¬
ne comedant. ue tͥ derra cuius rex ÷ puer ⁊
cuꝰ pͥncipes mane comedunt. Beata terra cꝰ
rex nobilis ÷. et cuiꝰ pͥncipes uescunt᷑ in temꝑe
suo ad reficradum et nõ ad luxuriam̃ In
pͥgricus humuliabitur cogñnacõ
et ĩ fir mutate mauurũ ꝑstillabit
domus. In risu facuit pauem et uinũ ut e¬
pulentur bibũtes. et peccuiue obediunit om¬
nia. In recogitacõe tua regi nede trahas
et ĩ secreto cubilitui ue maledixeris diui¬
ti qr et aues celi portabunt uocem tuam et
panem tuum suꝑ tasseuntes aquas. qr pꝰ
multa temꝑa ĩ uenies illũ da ꝑtes .uii.
uet ñ et octo. qr ignoras quid fut᷑um sit ma

Expanded text:
eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tua reget in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, etpanem tuum super transeuntes aquas: quia post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras qui
Abbreviated transcription (Latin):
caualibus. quam pulcra es et quam decora Ra¬
risfima indelicu̾s. statina tua asimulata
est palme et ub̾a tua botris. Hixi ascendã
ĩ palmam et app̃hñdam fructus eius et e¬
runt ub̾a tua sicut botri uinee. et odor
oris tui sicut odor malorum. Guttur tuũ sic
labus q et dentib illius ad ruminandum e¬
go dilecto meo. et ad me conũsio eius. ue¬
ui dilecae niĩ. egrediamur ĩ agrum. cõmo¬
remui ĩ uilus mane surgamus ad umeam:

Expanded text:
decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto meo, et ad me conversio ejus. Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis. Mane surgamus
Abbreviated transcription (Latin):
eius labia distillancia mrram pͥmũ. manꝰ
illius tornatiles auree plene lacitis. uent̾
ciuis eburuens. distintus saphyris. crura
illius colũpne marmoree que fundate st̃
super bases aureas. species eius ut libani ele¬
ctus ut cedri guttur eius suauissimurit
totus desid̾abilis. talis est dilectus meus ⁊

Expanded text:
illantia murram primam manus illius tornatiles aureae plenae hyacinthis venter eius eburneus distinctus sapphyris crura illius columnae marmoreae quae fundatae sunt super bases aureas species eius ut Libani electus ut cedri guttur illius suavissimum et totus desiderabilis talis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ub̾a mea. mandragore ded̾unt odorem su¬
um. ⁊ portis urĩs: omĩa poma uoua et ue¬
tera. dileste mi seruaui tibi. Quis michi
det frẽm meum fuggentem ub̾a meatris
iuee ur ĩ ueniam te solum foris et deoscła¬
tei et iam me nemo descpicit. e ap̃phũdã
te et ducam ĩ domũ mr̃is mee. Ibi me do¬
cebis et dabo tͥ pocłni ex iuno condito. et
mustum malorum granatori meorura
leua eias sub capite ineo. et dextera illuis
amplexabitur ine. ad uiro uos filie ier b̾m

Expanded text:
mea mandragorae dederunt odorem in portis nostris omnia poma nova et vetera dilecte mi servavi tibi quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae ut inveniam te foris et deosculer et iam me nemo despiciat adprehendam te et ducam in domum matris meae ibi me docebis et dabo tibi poculum ex vino condito et mustum malorum granatorum meorum leva eius sub capite meo et dextera illius amplexabitur me adiuro vos fili
Abbreviated transcription (Latin):
ac ueritate plenos. gba sapienciũ
sicut stimidi. et quasi claui defgoi ĩ¬
aitum. q̃ ꝑ magistrorum consiliuni
data surit. a postore ino. hus ampli¬
us filu mi ne requiras. faciendi płes
libros hullus est finis. freq̃nsq medita¬
cõ. carns est afflictõ. finẽ loqñdi pa
riter omẽs audiamus. deum time
et mandata eius obserua. hoc est
om̃ĩs homo cunct̃a que fiunt ad du

Expanded text:
ac veritate plenos verba sapientium ac veritate plenos verba sapientium sicut stimuli et quasi clavi iconsilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflictio est. Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time, et mandata ejus observa: Hoc est enim omnis homo: et cuncta quae fiunt, addu
Abbreviated transcription (Latin):
anteqͣm tenebͤseat sol. et luũi. et stelle
et lua et reũtantur nubes post pluinã
oñ commnouebuntur custodes domus et
nutabuntiuri fortissimi et ocõse erũt
placea. In hũitate uocis molentis. et cõ¬
surgñt ad uocem uolueris. et ob sirr de¬
scent omẽs filie carnis. excelsa quoq ti¬
tẽbunt. et formidabunt ĩ uia. florebit
Anrigoalus. inpinguabitur locusta et
dissipabitur capparis. qm̃ sbit homo in
domo et̃uitatis sue. et cir cusbunt iu
platea plangentes. aũtequam rump¬
atur funis argũteus et recurrat¬
uita aurea. et conteratur. ꝯdria suꝑ
fontem. et confringatur rota super
tisternam. et reuertatur puluis in t̃¬
ram suam unde erat. et sp̃e redeat
ad dm̃ qui dedit ulum. uanitas uanit¬
atum dixit etcͣstes et omĩa uanitas
cum q esset sapientissimꝰ eccͣstes docu¬
it popłm. et euaruauit que fe¬
cerat etĩ uestigans cõposuit¬
ꝑabolas multas. q̃ sunt ĩdba utilia et
con seripsit sermoues uectissĩos

Expanded text:
antequam tenebrescat sol et lumen et luna et stellae et revertantur nubes post pluviam quando commovebuntur custodes domus et nutabuntur viri fortissimi et otiosae eruntplatea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem volucris: et obsurdescent omnes filie carminis. Excelsa quoque timebunt: et formidabunt in via. Florebit amigdalus et impinguabitur lucusta: et dissipabitur capparis. Quoniam ibit homo in domum eternitatis sue: et circuibunt in platea plangentes. Antequam rumpatur funis argvitta aurea: Et conteratur hydria super fontem, et confringatur tota super cisternam: Et revertatur pulvis in terram suam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus Ecclesiastes, docuit populum, et enarravit quae fecerit et investigans conposuitlas multas quaesivit verba utilia et conscripsit sermones rectissimos
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo. uiuentes enĩ se scint morituros ẽẽ¬
Mortui aũt uicħ nouunt amplus. nec hũt
ultra m̃cedem. qr obliuioni tradita: meluo¬
ria eorum. amor quoq et ediũ. et ĩ uidie
simul ꝑierunt uec ht̃it ꝑtem ĩ hoc secło et
ĩ bꝑe quod sub sole geritur. u ade gͦ et come
de Ueticia panem tuum. et bibe cura gau¬
dio uinũ tirũ. qr deo placento oꝑa tua. Om̃i

Expanded text:
 morituros mortui vero nihil noverunt amplius nec habent ultra mercedem quia oblivioni tradita est memoria eorum amor quoque et odium et invidia simul perierunt nec habent partem in hoc saeculo et in opere quod sub sole geritur vade ergo et comede in laetitia panem tuum et bibe cum gaudio vinum tuum quia Deo placent opera tua omni
Abbreviated transcription (Latin):
iratus domitꝰ suꝑ serutis tuos dissip cuncca
oꝑa manuũ tuarum. ybi uiulta sunt sop¬
rua płime uanitates. et sermones ĩ nuĩtii
tu uͦ dcum time. si uid̾is caplũpuias ege¬
norũ. et iuolñta indicia. et subũti iuusti¬
ciam iꝓuincia. Non mireris suꝑ hoc nego¬
cio. quia excelso exelso excelsior alius est
et suꝑ hos qͦ erainenciores sunt alii. et ĩ¬
suꝑ uniũse terre rex ĩꝑat seruientr aua

Expanded text:
iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Ava
Abbreviated transcription (Latin):
tuum et uesꝑe ne cesset manus tua. qr
tiescis quid magis oriatur. hoc aut alud
et si utrum q simł meliuis erit duice
lucꝯen. et delectabile est occłis iud̾e solem
Si anuis multis uixerit homo et ĩ huis
om̃ib letus erit. meminisse debet telie¬
brosi temꝑis et dierum mistorum. Quis̃

Expanded text:
tuum, et vespere non cesset manus tua, quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud: et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum: qu
Abbreviated transcription (Latin):
nuo et cor mei iugilat. uox dilecti m¬
ei pulsantis: aꝑi mͥ soror mea aurica m̃a
columba mea. In macłata mnea. qr caput
meum plenũ ÷ rore. et cincinni mei gut¬
uica mea. quomͦ induar illa. Laui pedes
meos. quo mͦ ĩ quinabo illos. dilectus meuᷤ

Expanded text:
mio et cor meum vigilat vox dilecti mei pulsantis aperi mihi soror mea amica mea columba mea inmaculata mea quia caput meum plenum est rore et cincinni mei gutnica mea quomodo induar illa lavi pedes meos q
Abbreviated transcription (Latin):
uerti me ad alia uidiq sub sole nec uelo¬
cium ẽẽ cursum. nec forciũ ẽẽ blłm. uer
sapientũ ẽẽ panem. nec doctoꝵ diuicias. nͨͦ
artificum grãm. E tempꝰ casumq ĩ oĩbus
Nescit hotuo finem suum. s sicut pisces ca¬
puuitur. hamo. et sicut aues cõp̃hũdũt᷑
la queo sic capunitur homĩes. temꝑe ma
uitas parua. et pauci ĩ ea uiri. yenit cõt᷑
eam rex magnus et uallauit eam ex¬
ta est sedicõ obsidio. Inuentusq ÷ ĩ ea uir
pauꝑ et sapiens et lib̾auit urbem ꝑ sap¬
ienciam suam. et uullꝰ deĩceps recordatus
est hominis illius pauperis. et dicebam
ego meliorem ẽẽ sapiãm fortitudine. qͦ¬
modo gͦ sapĩa pauꝑis contẽpta est. et ũ¬
ba eius nõ audita. yba sapiencium audi¬

Expanded text:
rti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntuvitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam, exta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, et liberavit urbem per sapientiam suam, et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine: quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verba ejus non su
Abbreviated transcription (Latin):
et in dustrias animaadũti pate mn die xx¬
iri. et ĩ hoc gͦ uanitas et cura suꝑ flua est
stultus complicat matius suas et comedit
carnes suas dicens. Melior ÷ pugalus cum
reqiie quam plena utra q manus cum la¬
bore et affliccõe auiti. Consid̾aus repperi
et aliam uanitatem lub sole. unus est. et
borare nõ cessat. uec tam̃ saciantur ccłi euis¬

Expanded text:
et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans reperi et aliam vanitatem sub sole: unus est, et borare non cessat, nec satiantur oc
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sa eq̃ ueni̾ent. iusto. et impio. bono ⁊ ma¬
lo. mundo et inmundo. imolanti hostias et¬
uicamas. et sacrificia cõtẽpnenti sicut bonus
ita pecc̾or. ut ꝑ mrus: ita et ille qui uerum
deuerat. hoc ÷ pessimũ ĩt̃ omĩa q̃ sub sole fiũt
qr cãcam tunctis eueniũt. yñ et corda fuioꝵ¬

Expanded text:
universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt un
Abbreviated transcription (Latin):
auꝑ uisi ut ꝑgat illuc ubi ÷ uita. cꝯelis
est iuid̾e̾ quod cupias quã desid̾are ꝙ nes¬
cias. s et hoc uanitas est et p̃sũpcõ sp̃c
Qui futurus ÷ iam uocatiun: nom̃ eius
et scitur quod homo sit et nõ possit cõ¬
tra forcõrem se ĩ iuidicõ cõtend̾e. Gba sũt
ducat sibi ĩ uita sua nũo dierũ ꝑe¬
grmacõis sue et temꝑe quod uetut
umbra p̃t̃it. aut quis ei pot̾it ĩ di¬
care quid post eum futurũ sub sole sit. Meli¬
es mortis dies uatiuitatis. Melius est ire ad do¬
mumi luctus. quam ad domũ conuiiui. In ula
uiens cogitat quid futurum sit. melior est
ira risu. quia ꝑ t̾sticiam uultus corrigit᷑ ani¬
nius delinquentis. sor sapiencium ubi tͥsticia
est. et cor stultorin uͥ leticia ÷. Meluis est a
sapiente corripi. quam. stultorum ad ulacõ¬
ne decipi quia sicut sonitus spinarũ sub.¬

Expanded text:
auper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt ducat sibi in vita sua, numero dierum peregrinationis sue et tempore quod velud umbra praeterit aut quis ei poterit indcare quid post eum futurum sub sole sit melies mortis die nativitatis melius est ire ad domum luctus quam ad domum convivii in illa ivens cogitat quid futurum sit. Melior est ira risu: quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium, ubi tristitia est; et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi: quia sicut sonitus spinaru