comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
femurꝰ potentissime. quo inimicos diui¬
sit. idest filiũ apatre. filiam a matre.
gelio. Non ueni pacem mittere ĩ t̾̃ram.¬
getur retrorsũ. claritas dñi nr̃i in se¬
cundo regno eiꝰ ostendit᷑. quia cũ uene¬
rit antixp̃o idem occurrit retrorsũ.
idest post eiꝰ uestigia xp̃c celeri aduen¬
tu ꝓgrediens. ut int̾ficiat eũ gladio
oris sui. Unde & bene idem gath latrun
culus int̃p̃tat᷑. eo qͦd posterior idest
secus pedes quasi latrunculus rapido
atq imꝓuiso aduentu exiliat contra
aꝑtam antixpĩ oppugnationẽ. Hinc ẽ
quod euangelista ꝓclamat dicens.
tra antixpm̃ scribit᷑. ante eũ namq
in occulto humilitatis aduentu. post
eum manifestus in gła maiestatis. Demon
huiꝰ spͥecialit̾ ꝑtinere ad xp̃m. Sic enĩ
ait. Benedictus inquit in latitudine
gath quasi leo requieuit. cȩpitq brachi-¬
um & uerticem. & uidit pͥncipatum
suũ. Agnoscant itaq quis requieuerit.

Expanded text:
femur potentissime , quo inimicos divifemur potentissime , quo inimicos divisit, id est, filium a pagelio: non ueni pacem mittere, getur retrorsum , claritas Domini nostri in secundo adventu ejus ostenditur, quia cum venerit Antichristus, ita occurret retrorsum, id est, post ejus vestigia Christus celeri adventu progrediens, ut interficiat eum gladio oris sui. Unde culus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes quasi latrunculus, rapido atque improviso adventu exsiliat, contra apertam Antichristi oppugnationem. Hinc est quod Apostolus exclamat dicens: tra Antichristum scribitur. Ante eum namque in occulto adventu humilitatis, post eum manifestus in gloria majestatis. Demonshujus specialiter pertinere ad Christum. Sic enim ait: Benedictus, inquit, in latitudine Gad. Quasi leo requievit; coepitque brachium et verticem, et vidit principatum suum. Agnoscant itaque quis requievit
Abbreviated transcription (Latin):
mundi app̃hendere nitit᷑. cerastes
equi ungulas mordere ꝑhibetur. Un¬
gulam quippe equi mordere ẽ. extre¬
ma scłi feriendo contingere. Ut cadat
ascensor eiꝰ retro. Ascensor equi est.
quisquis extollit᷑ in dignitatib mund
Qui retro cadere dicitur & ñ ĩ faciem
sicut saulus in faciem. cecidisse me¬
morat᷑. In faciem enĩ cadere est. in
hac uita suas unũquẽq culpas agnos¬
cere. easq penitendo deflere. Retro
uͦ quo uidetur cadere est. ex hac uith
repente decidere. & ad quȩ supplieil
ducat᷑ ignorare. Et quia uidea erre¬
in electoꝵ uoce conũsus est dicens.
Salutare tuũ expectabo dnẽ. idest ñ
sicut ĩfideles antixpm̃. s eũ qui in
redemptionẽ nrãm uenturꝰ est. uerũ
ath accinctus pͣliabit᷑ ante ipsum.
IIte gathaccinctus ꝑsonã dñi expͥmit.
qui in pͥmo aduentu humilitatis suȩ
ante aduentũ antixpi p̃liaturus oc¬
currit. accinctus gladio ũbi sui circa

Expanded text:
mundi apprehendere nititur, cerastes mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas cognoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quod non videtur cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea, erroin electorum voce conversus est dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine, id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum Gad accinctus praeliabitur ante eum. Iste Gad aqui in primo adventu humilitatis suae ante adventum Antichristi praeliaturus occurrit. Accinctus gladio verbi sui circa
Abbreviated transcription (Latin):
solum coluber. s etiã cerastes uocat᷑
Cerasta enĩ grece cornua dicuntur.
Serpensq hic cornutus ẽẽ ꝑhibetur.
ꝑ quẽ digne aduentus antixp̃i asse¬
ritur. quia contͣ uitam fidelium ar
cum morsu pestiferȩ p̃dicationis arma¬
bit᷑ etiam cornib potestatis. Quis aut̃
Fit gͦ dan coluber in uia. quia in pre¬
sentis uite latitudine eos ambulare
ꝓuocat. quib quasi parcendo blandi¬
tur. s in uia mordet. quia eos quib
lib̾tatem tribuit. erroris sui ueneno
consumit. Fit iterũ cerastes in semita
quia quos fideles reperit. & se ad pre¬
cepti cęlestis angusta itinera constrin¬
gentes. ñ solum nequitia callidȩ ꝑsuasi¬
onis unpetit. s etiã t̾rore potestatis
p̃mit. & in ꝑsecutionis angore post
beneficia fictȩ dulcedinis. exercet
cornua potestatis. Quo in loco equus
hunc mundũ ĩsinuat. qͥ ꝑ elationem
suam in cursu labentiũ temporum
spumat. Et quia autixp̃c extrema

Expanded text:
solum coluber, sed etiam cerastes vocatur, solum coluber, sed etiam cerastes vocatur, κέρατα enim Graece cornua dicuntur; serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem digne adventus Antichristi asseritur. Quia contra vitam fidelium, cum morsu pestiferae praedicationis, armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem Fit ergo coluber in via, quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus parcendo quasi blanditur. Sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad coelestis praecepti angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema
Abbreviated transcription (Latin):
antixpm ꝑ hȩc u̾ba prȩdicide ista
tribu futurũm. Alii de iuda a qͦ
tiant. & equitẽ atq equũ dnm̃
cũ carne suscepta designari uolunt.
Retrorsũ autẽ cadere. ut in terram
reũteretur unde sũptus est. Sed
qm̃ die t̾tia resurrexit. ideo ait.
Salutare tuũ expectabo domine.
sicut ⁊ ꝑ dauid dicit. Non dereliu¬
ques animnã meã in inferno. Hec qui¬
dam ita exponunt. alui uͦ hanc ꝓ¬
phetiã ad antixpm transferunt. De tri-¬
bu enĩ dan uenire antixpm ferunt.
ꝓ eo quod in hoc loco dan ⁊ coluber as
seritur ⁊ mordens. Unde & ñ un me¬
rito dũ israheliticꝰ populus terras
in castroꝵ partitione susciperet.
pͥmus dan ad aquilonem castra meta¬
tus est. illũ stilic&ꝵ significans. qui
in corde suo dixerat. Sedebo iN
monte testam̃ti. in laterib aquilo¬
nis. ascendam suꝑ altitudinem nu¬
biũ. similisero altissimo. De quo¬
& ꝑ prophetam dr̃. Adan auditus
est fremitꝰ equoꝵ eiꝰ. Qui non

Expanded text:
per haec verba praedici de ista tribu futurum; alii de Juda, a quo tiant, et equitem et equum Dominus cum carne suscepta designare volunt. Retrorsum autem reverteretur, unde assumptus est. Sed quoniam die tertia resurrexit, ideo ait: Salutare tuum exspectabo, Domine, sicut et per David dicit: Non relinques animam meam in inferno . Hoc quidem ita exponunt. 37. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. 353 De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod in hoc loco Dan seritur, et mordens. Unde non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est, illum, scilicet, significans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis. Ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimoet per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus ; qui non
Abbreviated transcription (Latin):
simis temꝰpͤ orib. Et idõ in p̃terito ñ
est referendũ. quod ille futurũ p̃dix̃.
Prȩdicabat enĩdiũ passionem. & pruo¬
genitȩ plebis audaciã. Qui ascendit
cubile dĩ patris sui. & maculauit stra¬
tũ eiꝰ. quando corpꝰ xp̃i in quo plenitu¬
do diuinitatis requiescebat raptum
in cruce suspendit. & ferro cõmacula¬
uit. Post hȩc conũtit᷑ ad symeon et
leui dicens. Symeon & leui fr̃s. uasa

Expanded text:
simis diebus. 9. Et ideo in praeteritum non simis diebus. 9. Et ideo in praeteritum non est referendum, Praedicabat enim Domini passionem, et primogenitae plebis audaciam, quia ascendit cubile Dei Patris, et maculavit stratum ejus, quando corpus Domini, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit, et ferro commaculavit. Post haec convertitur ad Simeon et Levi, dicens: Simeon et Levi fr
Abbreviated transcription (Latin):
enim uixta quod pͥmogenitis debebi¬
tur. ipsius erat acciꝑe sacerdotium
siue regnũ. Additur. Tu uirtꝰ mea
utiq quia ex ipso ppło fundam̃tum
fidei. ex ipso uirtus dĩ qui est xp̃c¬
eũ dorsum & non faciem.Iste pͥor
indonis. quia pͥmis ipsis data sunt
eloquia dĩ. Primis ipsis legis latio
Iste maior imꝑio: utiq ꝓ magnitua¬
ne uiriũ. quia copiosius cȩteris in
hoc scło popłs idem regnauit. Effu¬
sus est aut̃ sic̃ aqua. peccando in xp̃¬
quasi aqua quȩ uasculo non tenetur
Uoluptatis effusus ẽ impetu. & idcis¬
co addidit ultra ñ crescas. quia ppł
ipse postquã in uniũso orbe disꝑsus
est. ualde imminutꝰ atq breuiatꝰ
est. S quare talia meruit. ita sub¬
iecit. Quia ascendisti cubile patris
tui. Non sic̃ uidei intelligunt hoc
pinde dictũ esse. eo quod cũ bala concu¬
bina patris sui concubuerit. ꝓphetia
enim futura ꝓnuntiabat. ñ quȩ fue¬
rant gesta. ipso patriarcha dicente.
Annuntiem uob̃ quȩ uentura st̃ nouis¬

Expanded text:
enim juxta quod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium, atque regnum. Additur: Tu virtus mea, utique 347 quia ex ipso populo fundamentum fidei, ex ipso virtus Dei, qui est Ceum dorsum, et non faciem. Iste prior in donis, quia primis ipsis data sunt eloquia Dei. Primis ipsis legislatio Iste major in imperio, utique pro magnitudine virium, quia copiosius caeteris in hoc saeculo populus idem regnavit. Effusus est autem sicut aqua peccando in quasi aqua, quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus est impetu. Et idcirco addidit: Ultra non crescas. Quia populus ipse postquam in universo orbe dispersus est, valde imminutus atque abbreviatus est. 8. Sed quare talia meruit, ita subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui. Non sicut Judaei intelligunt, hoc proinde dictum esse, eo quod cum Bala concubina patris sui concubuerit. Prophetia enim futura praenuntiabat, non quae fuerant gesta, ipso patriarcha dicente: Annuntiem vobis, quae ventura sunt novis
Abbreviated transcription (Latin):
deserta labentib nos illoꝵ adepti¬
sumꝰ głam. taliq sacram̃to maiori po¬
pulo uideoꝵ p̾positꝰ est minor ppłs
gentiũ. Unde & idem patriarcha¬
sic ait. Hic quidem erit in populos.
s hic exaltabitur.
is completis. uocauit iacob filios suo
uit benediceret eos. mystico ordine
futura erant. incipiens ita. Ruben
pͥmogenitus m̃s. Scdđm mysticã intel¬
ligentiã in ruben pͥoris ppłi uidet᷑¬

Expanded text:
deserta labentibus nos illodeserta labentibus nos illoTalique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gentium. Unde et idem patriarcha ait: Hic quidem erit in populum, sed hic exaltabitur. 5. His completis, vocavit Jacob filios suos, ut benediceret eos mystico ordine,mporibus futura erant, incipiens ita: Ruben primogenitus meus. Secundum mysticam intelligentiam Ruben prioris populi videtu
Abbreviated transcription (Latin):
ehinc ioseph festinans acciꝑe benedi¬
ctionem patris. duos filios optulit.
manassen & effraim. In quib sicut fa¬
ctũ ẽ in esau & iacob dicente domino
maior seruiet minori. ita in istis duo¬
bus filuis ioseph. Nam maior manasses
qui int̃p̃tat᷑ obliuio tẏpũ gessit uide¬
orũ. qui oblitus est dm̃ suũ qui fecit
eũ. Minor aut̃ xp̃ianoꝵ. qui fecun¬
ditatẽ sonat. quod ẽ ꝓpriũ populi
iunioris. qui corpꝰ est xp̃i. qui fecun-¬
datus est in latitudinem mundi.
Hos qͥdẽ cũ benedicere uellet iacob. po¬
suit ioseph effraim ad sinistram. ma-¬
nassen aut̃ ad dexteram aui constitu¬
it. At ille cancellatis manib erucis
mysteriũ p̃figurans. translata in mino¬
ri dextera. maiori sinistram figuralit̃
suꝑposuit. sicq crucis similitudo suꝑ
capita eoꝵ denotata udeis scandałũ.
xp̃ianis futurã głam p̾signauit. senio¬
remq ꝑ crucis mysteriũ sinistrum
factum de dextero. & iuniorem dexte¬
rum de sinistro. quia uideis in nrã

Expanded text:
hinc Joseph festinans accipere benedictionem patris, duos filios suos obtulit, Manassen et Ephraim; in quibus sicut factum est in Esau et Jacob, dicente Domino, Major serviet minori, ita et in istis duobus filiis Joseph. Nam major Manasses qui interpretatur oblivio, typum gessit populi Judaeorum, qui oblitus est Dominum suum qui fecit eum. Minor autem Christianorum qui fecunditatem sonat: quod est proprium populi junioris, qui corpus est Christi, qui fecundatus est in latitudinem mundi: hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Jacob Ephraim ad sinistram, Manassen autem ad dexteram illius constituit; at ille cancellatis manibus, crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextram, majori sinistram, figuraliter superposuit: sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram gloriam praesignavit, senioremque per crucis mysterium, sinistrum factum de dextro, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
hinc hystoria sequit᷑ ioseph qͥ uen¬
to ꝑductus. atq ibidem sublimatus ẽ.
pater p̃cȩt̾is filus dilexit. xp̃m do¬
minũ figurauit. quem ds̃ pat̾ scđm
carnem natũ. cęteris frĩb ex abrahã¬
stirpe ꝓgenitis p̃tulit. Unde & ibi
dr̃. Amabat eum iacob eo qͦd in sene¬
ctute genuisset eum. Senescente
enĩ mundo illucescens dĩ filius per
mariȩ uirginis partũ serus aduenit.
tanquã filius senectutis secundum
sacram̃tũ suscepti corporis. qui erat
ante sic̃ semꝑ apud patrem. Tunica¬

Expanded text:
hinc historia sequitur Joseph, qui, ventum perductus, atque ibidem sublimatus est. pater prae caeteris filiis dilexit, Christum Dominum figuravit. Quem Deus Pater secundum carnem natum caeteris frstirpe progenitis praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob, eo quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucescens Dei Filius per Mariae virginis partum, serus advenit tanquam filius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat ante sicut semper apud Patrem. Fec
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris typĩ habere manifestũ. ẽ¬
sic̃ ipse in euangłio ait. Ego sũ uitis
uera. Igit᷑ quia iã in reꝓbũ sensum
sic̃ apłs dixit futurus. est. popłs ille
qui anti xp̃o est seruiturꝰ. quẽ ligna
siluȩ appellat. et necesse ut credat
mendacio. id. ẽ. anti xp̃o. qui ueri¬
tati xp̃o noluit credere. & ido a regno

Expanded text:
nifestum est, sicut in Evangelio ait: Ego sum vitis vera . Igitur quia jam in reprobum sensum, sicut Apostolus dixit , futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat, et necesse est ut credat mendacio, id est Antichristo, quia veritati Christo noluit credere; ideo et a regno
Abbreviated transcription (Latin):
speties. sed ipsa crux esset. Quia eigo
iste crecentoꝵ numerus intau. lit¬
tera continet᷑ & ꝑ tau. Litterã sic̃
diximꝰ species crucis ostendit᷑. ñ in¬
merito in his trecentis gedeonẽ se¬
quentib illi designati su̾nt. quib
dictũ .ẽ. Siqͥs uult post me uenire.
abneget semet ipsũ. & tollat crucẽ
suã. & sequatur me. Qui sequentes
dũm. tanto uerius erucẽ tollunt:
quanto a crius sese edomant & erga
ꝓximos suos caritatis compassione
cruciant᷑. Unde & ꝑ hiezechielem
ꝓpħam dicit᷑. Signa. tau. suꝑ fron¬

Expanded text:
species, sed ipsa crux esset. Quia ergo species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius sese edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ ꝑ potentiã maiestatis: Ma-¬
dian uͦ int̾p̃t̾at᷑ de iudicio. Ut enĩ
hostes eius repellendi. destruendiq
essent: non de uitio repellentis. sed
de iudicio iuste iudicantis fuit. & ic¬
circo de iudicio uocant᷑ : quia alieni
agr̃a redẽptoris. iustę dãnationis
meritũ etiã in uocabulo nominis tra¬
hunt. Contra hos gedeon cũ trecentis
ꝑgit ad p̃liũ. Solet intrecentenario
numero plenitudo ꝑfectionis incel¬
ligi. Auid ergo ꝑ int̾dictũ trecente¬
nariũ numerũ designatur nisi ꝑfect̾a
cognitio trinitatis: Cũ his quippe
dñs nr̃ aduersarios fidei destruit.
cũ his ad p̾dicationis bella descendit
qui possunt diuina cognoscere. qui
sciunt de trinitate quȩ ds. est ꝑfecte
sentire. Notandũ uͦ. ẽ. quia iste tre¬
centoꝵ numerus in .tau. littera con¬
tinet᷑: quȩ crucis speciẽ tenet. Cui
si suꝑ transuersam lineã iđd qđ in
cruce enunet ad deret᷑ non iã cruci

Expanded text:
mundum per potentiam majestatis. Mamundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit, et idcirco de judicio vocantur: quia alieni a gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum trahunt nominis . Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bellum descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecte sentire. Notandum vero est, quia iste trecentorum numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam, id quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis
Abbreviated transcription (Latin):
amplius aꝓphetandi mỹsterio non recedt̃.
Quis enĩ unquã cũ lagenis & lampadib ad
preliũ uenit : Quis  contra arma ueniens
arma deseruit : Ridiculo nob̾ hȩc ꝓfecto
fuerant. si t̾ribilia hostib non fuissent.
Sed uictͥoria ista attestante didicimus. ne
parua hȩc quȩ facta st̃ ꝑpendamus.
Gedeon itaq adp̃liũ ueniens. redẽptoris
nr̃i signat aduentũ. Dequo scriptũ. ẽ.
Tollite portas principes uras. & ele¬
uamini portȩ ȩt̾nales. & introut
rex głe. Quis ẽ. iste rex głe : Dñs for¬
tis & p̾otens. dñs pot̾ens᷑ inp̃lio. hunc
redẽptorẽ nr̃m non solũ oꝑe. sed etiã
nomine ꝓpħ̾auit. Gedeon nãq int̾¬
p̃tat᷑ circũiens inutero. Dñs enĩ
nr̃ ꝑ maiestatis potentiã om̃ia circũ¬
plectit᷑: & tam̃ ꝑ dispensationis
grãm intra uterũ uirginis uenit.
Quid est ergo circuiens in utero. nisi
ꝑ infirmitatis substantiã. & extra

Expanded text:
amplius a prophetandi mysterio non recedunt. 4. amplius a prophetandi mysterio non recedunt. 4. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante, didicimus ne parva haec quae acta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini portRex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circumiens in utero. Dominus enim er majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra uterum Virginis venit. 496 Quid est ergo circuiens in utero, nisi per infirmitatis substantiam, et extra
Abbreviated transcription (Latin):
st hanc diligentissimã my sterii ex¬
plorationem cũ iã contra matłia¬
nitas gedeon dimicare contenderet.
& exerceus multitudinẽ adbella ꝓ¬
ducer&: diuina illi ãmonitione p̃ceptũ
est: ut ad fluuiũ ueniens om̃s quos
flexis genib aquas haurire conspicer&e:
a belloꝵ conflictu remouer&. Actũq
est ita. Et trecenti uiri tantũmͦ qui
stantes manib aquas hauserant.
remansert̃. Cũ his gedeoN ad p̃lium
ꝑgit. eosq ñ armis: s tubis. lampadib
& lagenis armauit. Nam sic illic scrip¬
tũ ẽ. Accensas lampadas miserunt
intra lagunculas. & tubas in dextera.
lagenas aut̃ insinistra tenuert᷑. & ad
hostes suos cõminus uenientes ceciner̃
tubis. confreger̾ lagunculas. lampades
apparuerunt. & hinc tubarũ sonitu.
illine lampadarum choruschatione ter¬
toris nr̃i contra diabolũ illa sub gedeon
duce pugna. uictoriam de signauit : d̾a¬
lia illic nimirũ act̾a sunt: quȩ quanto
magis usũ pugnandi transeunt: tanto

Expanded text:
st hanc diligentissimam mysterii explanationem, cum jam contra Madianitas Gedeon dimicare contenderet, et exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illa admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret a bellorum conflictu removeret. Actumque est, 495 ut trecenti viri tantummodo, qui stantes aquas manibus hauserant, remanerent. 2. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadarum coruscatione tertoris nostri contra diabolum illa sub Gedeone duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
illudit. S quid. ẽ. quod sanson ille
ab allophilis captus postqͣm oculos
ꝑdidit ad molam deputatus est:
Quia nimirũ maligni sp̃c postquan
temptationũ stimulis intus aciem
contemplationis effodiunt: foris
homine in circuitu laboris mittunt.
Quod si aliquando idem homo agendo
penitentiã redeat. illi uelut coma
reducit᷑. id. ẽ. grã reflorescente re¬
parat᷑ ad uirtutẽ. De inde cupidi¬
tatis ac luxuriȩ subuersis colũnis
uictoris hostes deicit: & reparato
certamine in finẽ fortissime de de¬
monib triumphabit.

Expanded text:
illudit. Sed quid est quod Samson ille illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est? Quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris hominem in circuitu laborum mittunt. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad salutem. Deinde, cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes dejicit, et reparato certamine in finem fortissime de daemonibus triumphabit.
Abbreviated transcription (Latin):
destructo autẽ cẽplo hostes innumers
cũ moreret᷑ occidit :: quia nimirũ
dñs ab elatione infidelitatis paucas
cũ uiueret. plures uͦ cũ templũ sui
corporis solueret᷑ extuixit. atq
elatos ex gentib quos uiuendo su¬
stinuit: simul om̃s moriendo pro¬
strauit. Iam uͦ reliqua eius qđ ei mu¬
lier subdola caput raserit. & allo¬
philis illudendũ tradiderit: quod
captiuatus. ẽ quod cȩcatus. ẽ. quod
admolã deputatꝰ. ẽ. In his enin non¬
xp̃c s illi figurant᷑: qui solo tantũ
in ȩccłia xp̃i nomine głant᷑. & malis
actib iugit̾ implicant᷑. Uir enĩ in¬
nob̾ sensus rationalis intelligitur:.
caro aut̃ quasi intipio mulieris acci¬
pit᷑. Si enĩ mulieri id. ẽ. carni nr̃e
blandiendȩ. libidine uel reliquis mal
nazarei crine significat᷑. nudati
expoliam. atq decipimͦ. Ita enĩ suꝑ¬
bis & peccatorib uiolata xp̃i grã
sic̃ sanson incisa coma diabolus

Expanded text:
destructo autem templo, hostes multos destructo autem templo, hostes multos cum moreretur occidit? Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam reliqua ejus quod ei mulier subdola caput raserit, et allophylis illudendum tradiderit, quod captivatus, quod caecatus, quod ad molam deputatus est, in his non Christus, sed illi figurantur qui solo tantummodo in Ecclesia Christi nomine gloriantur, et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim sensus rationalis intelligitur, caro autem quasi in typo mulieris accipitur. Si enim mulieri, id est, carni nostrae blandiente libidine, vel reliquis malis , quae Nazaraei crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur. Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coma diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
tiat᷑ similitudinẽ habet primũ ꝓphe¬
carũ qui natiuitatẽ dñi scđmi carnẽ
annuntiauerunt. de inceps etiã angłs
qui ad mariã loquit᷑ dicens. Maria
inuenisti gr̃ani ante conspect̾u dñi. &
accepisti in utero. & paries filiũ. & uo¬
cabit᷑ nom̃ eiꝰ emmanuel. Hic enim
saluũ faciet popłm suũ a peccatis eoꝵ.
redẽptor nr̃ solappellat᷑ : audi
& sanitas in penuis eius. Uere enĩ hic
sol iusticiȩ. ẽ. qui om̃iũ credentium
mentes cęlesti lumine clarificat.
riũ nuptiarũ. leo rugiens occurrit ei.
S quis primũ erat insanson obuium
leonem necans cũ petendȩ uxorie
causa ad alienigenas tenderet. nisi
Quid sibi uult ex ore eius leonis occisi
fauus extractus nisi quia ut conspi¬
cimus leges ipsas regni terreni quę
aduersus xp̃m ante fremuert̾: nunc
iã ꝑempta feritate dulcedini euan¬
głicȩ p̾dicandȩ etiã mumm̃ta p̃bent:
Item quid ex semet ipso exp̃ssit quos
paucos quidẽ dũ uiueret interemit

Expanded text:
nem habet primum prophetarum, qui nativitatem Domini secundum carnem annuntiaverunt; deinceps etiam angeli, qui ad Mariam loquitur, dicens: Maria, invenisti gratiam ante conspectum Domini, et accepisti in utero, et paries filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Hic enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Redemptor noster sol appellatur, audi et sanitas in pennis ejus . Vere enim hic sol justitiae est, qui omnium credentmentes coelesti munimine clarificat: rium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei. Sed quis primum erat in Samson obvium leonem necans, cum petendae uxoris causa ad alienigenas tenderet, nisi Quid sibi vult ex ore ejusdem leonis occisi favus mellis extractus, nisi quia ut conspicimus leges ipsas terreni regni, quae adversus Christum fremuerunt, nunc jam, perempta feritate, dulcedini evangelicae praedicandae etiam munimina praebent? Item quid in semetipso expressit quod paucos quidem dum viveret interemit,
Abbreviated transcription (Latin):
quã euadere potest. nsi prius in
montẽ benedictionis. id. est. in subli¬
mitatẽ fidei ac uirtutũ ascenderit.
Hic ẽ. enĩ mons garirim. qui amos se
inbenedictionem deputatur. Itaq
cũ audisset: el euata uoce clama¬
uit. & dixit. Audite uiri sichem.
Perunt ligna. ut ungerent suꝑ se

Expanded text:
quam evadere potest, nisi quis prius in quam evadere potest, nisi quis prius in montem benedictionis, id est, in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictionem deputatur . 6. Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. lerunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in hoc loco sinagogã uocat: quę
nouissimis temporib anti xp̃o cre¬
ditura. ẽ. De qua iohannes apłs in
a pocalẏ psi ait. Qui dicunt se iudeos
esse & non sunt. sed sunt sinagoga
sathane. De qua ultimis cẽporib ne¬
est peccati. Hic inquã congregatis
sibi impis sicut abimelec fecit.
regnũ imꝓbe usurpauit. int̾fectisq
nobilib filiis id. est his qui ex diu̾sis
nationib ⁊ linguis in xp̃o credentes
ado sunt generati inducturꝰ ẽ. ꝑse¬
.lxx. inquid fuit iunior filiꝰ ex nobili
matrimonio qui se absconderat.
Hic inquid ascendit inuerticẽ mon¬
tis garizimr. & exclamauit uoce
magna ad popłm. sichoniori ponens
eis parabolã. Hic ergo iunior filiꝰ qui
fugit ut gladiũ mimici euaderet:
figura. ẽ. residui popłi israhel. p̾di¬
cante helia. & extremis tẽporib cre¬
dituri. & anti xp̃i gladiũ euasuri.
Ascendit iste in uerticẽ montis garixim.
Sed cur montẽ ascenderit: quia nec
ꝓphetare nec ꝑsecutionẽ anti xp̃i quis¬

Expanded text:
oco Synagogam vocat, quae in novissimis temporibus Antichristo creditura est, de qua Joannes in Apocalypsi ait: Qui dicunt se Judaeos esse et non sunt, sed sunt Synagoga Satanae . De qua ultimis temporibus neest peccati . Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpabit. Interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis in Christum credentes, a Deo sunt generati, inducturus est perse inquit, fuit junior filius ex nobili matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Antichristi gladium evasuri. Ascendit, inquit, iste in verticem montis Garizim. Sed cur montem ascendit? Quia nec prophetare, nec persecutionem Antichristi quis
Abbreviated transcription (Latin):
serit. & in montẽ benedictionis ascen¬
derit. Hic. est mons quẽ sc̃i circũ dabt̃.
quẽ sc̃s moy ses in benedictionib sicuti
iam suꝑiꝰ dictũ. ẽ. in deuterononio posuit.
DIECERUNT deinde filii isrł
deseruire baalim. & diis alienis.
tradunt᷑q in manus filioꝵ ammoN.
Tunc iepte galaditis fugiens afaciȩꝰ
fratrũ suoꝵ constituit᷑ in principem.
ob pugnã filioꝵ ammoꝵ. Qui rediens
enĩ uocũ spoponderat. ut quic quid sibi
reuertenti pͥmũ occurreret : dño in¬
dens ingentib pͥncipatũ accepit :
unigenitũ legimus p̾salmo dicente.
Sic̃ iurauit dño uotũ uouit do iacob.
scilicet ut sacram̃tũ religionis incarne
suȩ passionis ꝓsalute generis humani
ꝓ religione quia urauerat esse copleta.
Post morte̾ iepte tradit᷑ isrł in manus
allophiloꝵ nascit᷑q sansoꝵ qui libe¬
ANSoN autẽ quondã dĩ nazareus.
habet quiddã intypo xp̃i gestũ.
Priniu̾ quod ab angelo natiuitas eius

Expanded text:
serit, et in montem benedictionis ascenderit. Hic est mons quem sancti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deuteronomio posuit djecerunt deinde filii Israel deservire Baalim, et diis alienis, tradunturque in manus filiorum Ammon; tunc Jephte Galaadites, fugiens a facie fratrum suorum, constituit in prob pugnam filiorum Ammon. Qui rediens enim votum voverat ut quidquid sibi revertenti primum occurreret Domino imin gentibus principatum accepUnigenitum legimus, Psalmista dicente: Sicut juravit Domino, votum vovit Deo Jacob , scilicet ut sacramentum religionis in carnis suae passione pro salute generis humani pro religione, quam juraverat, esse completa. Post mortem Jephte, traditur Israel in manus Allophylorum, nasciturque Samson, qui libeamson autem, quondam Domini Nazaraeus, habet quiddam in typo gestum Christi. Primum quod ab angelo nativitas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cemur spinã appellant. asꝑum ninuᷤ
⁊ spinosũ. quo merito tempus anti¬
xp̃i significatur. qui om̃i asꝑitate
& efferitate humanũ genus. ẽ uasta¬
turus. S exiet inquit ignis de rãno
id. ẽ. iniquitas de anti xp̃o. & om̃s qui
meo confident cũ ipso parit̾ deuorabit.
Uidet᷑ ergo gedeon xp̃i imaginẽ ha¬
scdam regenerationem filii dĩ esse
meruerunt. Abnnelech uͦ filius an¬
cille typũ anti xp̃i portasse qui
congregatis ꝑditis nationib regnũ
secutione. om̃iq crudelitate. crucidabit
Ioatham uͦ iunior figura scõrs fuit. Sic̃ enĩ

Expanded text:
cem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et feritate humanum genus est vastaturus. Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in eo confident cum ipso pariter devorabit.Videtur ergo Gedeon Christi imaginem hasecundam regenerationem Filii Dei esse meruerunt. Abimelech vere filius ancillae typum Antichristi portasse, qui, congregatis perditis nationibus, regnum secutione, omnique crudelitate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
quod opus erat ut magnoꝑe scrib̾et᷑
uxores. habuisset. sed & concubinam
de qua unũ & malũ filiũ suscepisset:
Quod cũ turpe factũ sit: tunc etiã
turpius esset: si hȩc posteris ad ex¬
emplũ in diuinis libris scripta ui¬
derent᷑: nisi magnȩ alicuꝰ rei imaginẽ
earũ rerum gesta ꝑ typos & figuras
ostenderent. Bedeon igit᷑ ut suꝑiꝰ dic¬
cũ ẽ. cypũ dñi portendebat. Plurune
uxores eiꝰ. multȩ sunt nationes: quȩ
ꝑfidem xp̃o adhesert̃. Septuaginta

Expanded text:
quid opus erat ut magnopere scriberequid opus erat ut magnopere scribereuxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset; quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exemplum in divinis libris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent? Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini protendebat. Plurimae uxores ejus, multae sunt nationes quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
fidei p̾dicatorib ad huc incorpore positis
restiter̾: post solutionẽ uͦ corpoꝵ ap̃pa¬
rentib miracuł in fugã uersi sunt: quia
pauore conterriti. aꝑsecutione fideliũ
cessauert̃. Intuendũ. ẽ. etiã id quod
illic scriptũ. ẽ quia in dextera tubas.
lagenas aut̃ in sinistra tenuert̃. quia¬
xp̃i martẏres ꝓ magno habent p̃dica¬
tionis gr̃am: corporum uͦ utilitatem
ꝓminimo. Quis quis enĩ plus facit
onis: in sinistra tubã. in dextera lagenã
tenet. Si enĩ priore loca gratia p̾di¬
cationis attendit᷑. & posteriori uti¬
litas corporis: certũ. ẽ. quia dextris
cube. & sinistris lagenȩ tenent᷑.u
melech natũ ex concubina. qui con-¬
duxit sibi uiros uagos. & abierunt
post illũ. & intrauit in domũ patris
sui. & occidit fr̃s suos.Lxx. uiros.¬
suꝑ lapidẽ unũ. Et remansit ioathan
iunior. qm absconsus erat & cętera.
Hoc factũ sinichil ꝓpheticũ indicaret

Expanded text:
fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt. 15. Post solutionem rentibus miraculis, in fugam versi sunt, quia, pavore conterriti, a persecutione fidelium cessaverunt. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenueruChristi martyres pro magno habent praedicationis gratiam; corporum vero utilitatem pro minimo; quisquis enim corporis onis, in sinistra tubam atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia in dextris tubae, et in sinistris lagenae tenentur. melech, natum ex concubina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum patris sui, et occidit fratres suos ssuper lapidem unum. Et remansit Joathan junior, quoniam absconsus erat, etc. Hoc factum si nihil propheticum indicaret,
Abbreviated transcription (Latin):
salute corpoꝵ hostes suos moriendo
uenerunt sub duce suo ad p̾liũ mar¬
tyres nr̃i. sed tubis. sed lagenis. sed
dũ p̾dicant: Confreger̃ lagenas.
dũ soluenda in passione sua corpora
hostilib gladiis opponunt. Resplen¬
duerunt lampadib dũ post soluti¬
onẽ corpoꝵ miraculis choruschart̃.
moxq hostes in fugã uersi sunt.
quia dum mnortuoꝵ martẏrũ cor-¬
pora miracuł coruschare conspici¬
unt:. luce ueritatis fracti. quȩ im¬
pugnauerant: crediderunt. Ceci¬
nerunt ergo tubis. ut lagene fran¬
gerentur. Lagenȩ fractȩ sunt: ut
lampades apparerent. Apparuerunt
lampades. ut hostes in fugã uerte
donec eoꝵ corpora in morte soluerent᷑.
Corpora eoꝵ in morte soluta sunt:
ut miraculis coruscharent. Cloruschaue¬
runt miraculis. ut hostes suos ex diuina
luce ꝓsternerent. Et notandũ qđ ste¬
terunt hostes ante lagenas. fuger̾ ante
lampades: quia nimirũ ꝑsecutores sc̃ȩ

Expanded text:
salute corporis hostes suos moriendo salute corporis hostes suos moriendo venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscarunt. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur. Lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent. Apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterdonec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent. Coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce 498 prosternerent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas; fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
hostium. crucis ligno suꝑet᷑. Ducti itaꝙ
sunt ad fluuiu̾. ut aquas biberent.¬
& quiq aquas flexis genib hauserunt.
a bel lica inc̾dictione remoti sunt.
Aquis nãq doctrina sapientiȩ: in¬
stante aut̃ genu. sopatio de signat᷑.
Qui ergo dũ aquas bibunt. genu flexisse
ꝑhibent᷑. & a belloꝵ certamine ꝓhi¬
biti recesserunt: hi sunt qui doctrinã
doctrinȩ fluenta ita hauriunt. ut
nequaquã in prauis oꝑib carnaliter
inflect̾ant᷑. hi xp̃o duce contra ho
ergo cũ cubis. cũ lampadib cũ lageniᷤᷤ
atq iste ut diximus fuit ordo p̾liandi.
Cecinert̃̾ tubis. intra lagenus aut̃ misse
lampades. confractis uͦ lagenis. lam¬
pades ostensȩ sunt. quarũ coruschan-¬
te luce hostes territi. in fugã uertunt᷑.
Pesignat᷑ itaq intubis clamor p̃dica¬
tionum. in lãpadib claritas miracu¬
lorũ. in lagenis. fragilitas corpors.
⁊ ales quippe secũ dux noster ad p̃di¬
cationis pręliũ duxit: qui despecta

Expanded text:
hostium crucis ligno superetur . Ductique sunt ad fluvium ut aquas biberent; quique aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt: aquis namque doctrina sapientiae, stante autem genu recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genu flexisse rhibentur, et a bellorum certamine prohibiti recesserunt, hi sunt qui doctrinam doctrinae fluenta ita hauriunt, ut nequaquam in pravis operibus carnaliter inflectantur, hi Christo duce contra fidergo cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; » atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi: « Cecinerlampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmouear ⁊ Dixer̃q ligna ad arborẽ
ficũ. Ueni. & suꝑ nos regnũ accipe.
Quȩ respondit eis. Nũquid possum¬
aduitẽ. Ueni. & imꝑa nob̾. Quȩ res¬
pondit. Nũquid possũ deserere uinũ.
quod letificat dm & homines & int̾
cetera ligna cõmoueri: Cũ ergo re¬
pudiata fuissent ligna siluȩ aboli¬
ut eũ sibi facerent regẽ. Sed prius
uideamus cur oliua & ficus. & uitis.
suꝑ ligna regnare noluerunt. Ligna
gͦ merito noluit nec oliua nec ficus
significat. Ficus aut̃ sacrę legis ima¬
ginẽ habet. si c̃ in euangłio scriptũ. ẽ.
Quidã pat̾ familias plantauit uineã.
& in uinea sua plantauit ficũ. AQuis
pat̾ familias nisi dͦs qui familiȩ suę
id. ẽ. om̃iũ credentiũ pat᷑. est: plan¬
uineã de egrpto transtulisti. & utiq
popłm non uineã ex egypto transtu¬
lerat. In hac uinea plantauit ficũ.
hoc. est. in popło suo posuit legem.
quia lex primitiuũ popłm uelut
ficus grossos & in utiles deiecit in

Expanded text:
gna ad arborem ficum: Veni, et super nos regnum accipe. Quae respondit eis: Nunquid possumad vitem: Veni, et impera nobis. Quae respondit: Num possum deserere vinum meum, quod laetificat Deum et homines, et inter caetera ligna promoveri? Cum ergo repudiata fuissent ligna silvae ab oliut eum sibi facerent regem. Sed prius videamus, cur oliva, ficus et vitis super ligna regnare noluerint. Ligna ergo merito noluit, nec olea, nec ficus significat. Ficus autem sacrae legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: Quidam paterfamilias plantavit vineam et in vinea sua plantavit ficum . Quis paterfamilias, nisi Deus, qui familiae suae, id est, omnium credentium pater est? Planvineam ex Aegypto transtulit. Et utique populum, non vineam ex Aegypto transtulerat. In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in populo suo posuit legem. Quae lex primitivum populum, sicut ficus grossos aridos et inutiles dejecit in
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ &. oues ille fontẽ a quȩ uiue ne¬
gauert̃. ros fidei exaruit in pectorib
iudeoꝵ. gr̃amq suam imber ille diuinus
incorda gentiũ diruauit. Inde .ẽ. quod̃
nunc fidei rore totus orbis humescit:
quos dñs ꝓphetici imbris ub̾tate priua-¬
uit dicens. Mandabo nubib desuꝑne
pluant. suꝑ eã pluuiã. Iccirco aut̃ illã
gentẽ uelleris nomine significauit:
uł quia ex spolianda esset auctoritate
doctrine sicut ouis uellere. uł quia in¬

Expanded text:
bantur, et oves illae fontem aquae vivae nebantur, et oves illae fontem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribus Judaeorum, gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium dirivavit. Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humescit; quos Dominus prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus desuper, ne pluant super eam pluviam . Idcirco autem illam gentem velleris nomine significavit, vel quia spolianda esset auctoritate doctrinae, sicut oves vellere, vel qu
Abbreviated transcription (Latin):
Reuidit ergo mysteriũ uictoriȩ
gedeon. & tam̃ licet fortis &
fidus. pleniora adhuc de dño futurę
uictoriȩ documenta querebat. Ot
poneret uellus. & suꝑ totã t̾rã ros plu¬
eret. & siccitas esset inuellere. Querit
fortasse aliqͥs utrũ quasi in credulus
esse uideat᷑ qui frequentib iamfuerat
indicus informatus: Absit. Non enĩ ille
ambiguus erat. sed nimirũ futura my¬
steria p̃uidebat. Quȩ etiã ꝓuidus di¬
ligentissime explorabat. ut amplius
crederet mysteriũ. dũ intellexisset
oraculũ. Quid ergo uellus cõplutũ &
area sicca. & postea compluta area
sicco uellere. nisi quod primo una
gens hebreorum habens gr̃ȩ mysteriũ.
totus orbis uacuus erat : Nunc aut̃
in manifestatione xp̃i totus orbis hoc
totus orbis infructuoso cultu. gen¬
tiliũ suꝑstitione arebat: tunc erat
ros ille cęlestis uisitationis inuellere.
Post ea uͦ quã oues quȩ ꝑierunt domus
isrł quȩ sub figura uelleris demonstra¬

Expanded text:
evidit ergo mysterium victoriae Gedeon; et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut poneret vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. » Quaerit fortasse aliquis, utrumque quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus. Absit. Non enim ille ambiguus erat; sed nimirum futura mysteria praevidebat: quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet mysterium, dum intellexisset oraculum. Quid ergo vellus complutum, et area sicca, et postea compluta area sicco vegens Hebraeorum habebat gratiae mysterium, totus orbis vacuus erat; nunc autem in manifestatione Christi totus orbis hoc totus orbis infructuoso cultu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierant domus Israel, quae sub figura velleris demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
Lut custodirent eũ. & int̾ ficeret᷑. Ab¬
scessit aut̃ dauid nocte. & fugit. atq sal¬
uatꝰ. ẽ.Eũq uenissent nuntii saul. in
ergo quid hoc significet quod miserit
saul ad custodiendã domũ dauid. ut eũ
int̾ficeret. Hoc ñ ad crucẽ dñi. sed tam̃
ad passionẽ eiꝰ ꝑtinet. Crucifixus enim
illa sepultura cãquã domus. ad quã custo¬
diendã misit regnum iudeoꝵ. quando
custodes adhibiti sunt sepulchro xp̃i.
Quomͦ ergo custodita. ẽ. domus. si dauid
fectꝰ: Refertur ergo hoc ad corpus
xp̃i. quia int̾ficere xp̃m. erat tollere.
nomen xp̃i. Neq enĩ crederet᷑ in xp̃m.
si mendatiũ p̾ualeret custod um. Qui
corrupti sunt ut dicerent. quia dor
mientib nob̾. uener̃ discipuli. et abstu¬
lert᷑ eũ. Hoc ẽ. itaq uelle xp̃m int̾ficere:.
nom̃ resurrectionis eiꝰ extinguere: ut
mendatiũ euangłio p̾feretur. S sic̃ illuo
ñ ualuit saul ut int̾ficeret dauid: sic
nec hoc potuit regnũ iudeoꝵ efficere

Expanded text:
stodirent eum, et interficeretur. Abscessit autem David recte, et fugit, atque salvatus est. Cumque venissent nuntii Saul, inv. Audiamus ergo quid hoc significet quod miserit Saul ad custodiendum domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet. Crucifixus enim illa sepultura tanquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi. Quomodo ergo custodita est domus, si David rfectus? Refertur ergo hoc ad corpus Christi, quia interficere Christum erat tollere nomen Christi. Neque enim crederetur in Christum, si mendacium praevaleret custodum, qui cormientibus nobis, venerunt discipuli et abstulerunt eum . » Hoc est itaque velle Christum interficere, nomen ejus resurrectionis exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed sicut illud non valuit Saul ut interficeret David, sic nec potuit regnum Judaeorum efficere,
Abbreviated transcription (Latin):
humanis. unde ipse dñs ait. Sicut mo¬
yses exaltauit serpentem in deserto.
ita exaltari oportet filiũ hominis.
Uirga enĩ moysi in draconem conũsa.
consũpsit aculeum mortis. attestante
ꝓpheta. Ero mors tua omors. ero mor¬
sus tuus inferne. ndurauit ds̃ cor¬
pharaonis. scilic& quia diabolum sic
indurauit post peccatũ. ut peniten¬
tiȩ cõpunctione nũquã emolliatur.
sicut in iob scriptũ ẽ. cor eius indura¬
bitur quasi lapis.¬

Expanded text:
humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Mohumanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . Virga enim Moysi in draconem conversa,consumpsit aculeum mortis, attestante propheta: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . CAPUT XIV. De oPharaonis, scilicet quia diabolum ita sic induravit post peccatum, ut poenitentiae compunctione nunquam emolliatur sicut in Job de eo scriptum est: Indurabitur quasi lapis
Abbreviated transcription (Latin):
litȩ dõ offerunt. quia simplicitatem
conscientiȩ quã sapientes huiꝰ sȩculi
hoc ẽ ciues egẏpti quasi fatuitatem
deputant. hanc iusti dõ in sacrificiũ
unmolant. & ꝑ id dõ placere ꝓcurant.
Quod scło & mundo abiectũ & contẽpti¬
gis affligit᷑ populus dĩ. Ex quo iN
animam hominis sermo dĩ ꝑlatus fue¬
rit. acrius callidus hostis consurgit.
& maiora uitia quib uincat᷑ ĩmittit.
Prius uͦ quã ueniret sermo qͥ argueret
uitia. in pace durabant. scilic& ubi
conturbatio magna consurgit
p̾haraone. & serpens factus deuorauit
serpentes egẏptioꝵ. significans quod
ũbũ caro fieret. qui serpentis diri
uenena euacuaret. ꝑ remissionem &
indulgentiã peccatoꝵ. Uirga ẽ enĩ
uerbũ dĩ. rectum. regale. plenũ po
facta est. qm̃ qui erat filius dĩ ex dõ patre
natus. filius hominis factus est natus
ex uirgine. qui quasi serpens exaltatus
in cruce. medicinam uulnerib infudit

Expanded text:
litae Deo offerunt, quia simplicitatem litae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam sapientes hujus saeculi, hoc est, cives Aegypti, quasi fatuitatem deputant: hanc justi Deo in sacrificium immolant, et per id Deo placere procurant, quod saeculo et mundo abjectum et contempti affligitur populus Dei, id est, ex quo in animam hominis sermo Dei perlatus fuerit, acrius callidus hostis consurgit, et majora vitia quibus vincatur immittit. Prius vero quam veniret sermo qui argueret vitia, in pace durabant; sed ubi sermconturbatio magna consurgit.Pharaone, et serpens factus devoravit serpentem Aegyptiorum, significans quod Verbum caro fieret, qui serpentis diri venena evacuaret, per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim verbum directum, regale, plenum potfacta est, quoniam qui erat Filius Dei, ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine, qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam vulneribus infudit