comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti em̃ dationẽ suscipis. exponisq
causas cur suscipias. quia plurimi linguȩ
grecȩ habentes scientiam de meo pͥossent
oꝑe iudicare eandẽ integritatẽ. Debueras
etiã inueteri credẽ testam̃to. qđ non nr̃a con-¬
fidcimus. sed ut apud hebreos inuenimus
diuina transtulimꝰ: Sicubi dubitas hebreos

Expanded text:
testamenti emendatione suscipis exponisque testamenti emendatione suscipis exponisque causam, cur suscipias, quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam de meo possent opere iudicare, eandem integritatem debueras etiam in ueteri credere testamento, quod non nostra confinximus, sed, ut apud Hebraeos inuenimus, diuina transtulimus. sicubi dubitas, Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
cupauerit: alius de eo scribendi licentiam
non habebit. Quin potius humanitatis
tuȩ ẽ. in quo ueniã tibi tribuis indulgere &
cȩteris. Ego enĩ non tam uetera abolere co-¬
natus sũ quȩ linguȩ meȩ homanib emen-¬
data de greco in latinũ transtuli. quã ea
testimonia quȩ a uidȩis p̃t̃missa sunt uel
corrupta. ꝓferre in mediũ ut scirent nr̃i
quid hebrea ueritas contineret. Si cui le¬¬
gere non placet nemo cõpellit inuitum.
bibant uinũ uetus cũ suauitate. & nr̃a
musta contemnant quȩ in explanatione
priorũ edita sunt. ut sic ubi illa ñ intelli¬
guntur ex nr̃is manifestiora fiant. Qđ
aũt genus int̃p̃tationis scripturis scĩs se¬¬
quendũ sit. liber quẽ scripsi de optimo
genere int̃p̃tandi. & om̃s p̃fatiunculȩ diui-¬
norũ uoluminũ quas editioni nr̃ȩ sposuimꝰ.
explicant. ad illas quȩ prudentẽ lectorem
mitendũ puto. Et sime ut dicis innoui

Expanded text:
cupauerit, alius de eo scribendi licentiam cupauerit, alius de eo scribendi licentiam non habebit. quin potius humanitatis tuae est, in quo ueniam tibi tribuis, indulgere et ceteris. ego enim non tam uetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia, quae a Iudaeis praetermissa sunt uel corrupta, proferre in medium, ut scirent nostri, quid Hebraea ueritas contineret. si cui legere non placet, nemo conpellit inuitum. bibat uinum uetus cum suauitate et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt, ut, sicubi illa non intelleguntur, ex nostris manifestiora fiant. quod autem genus interpretationis in scripturis sanctis sequendum sit, liber, quem scripsi de optimo genere interpretandi, et omnes praefatiunculae diuinorum uoluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. et si me, ut dicis, in noui
Abbreviated transcription (Latin):
potiut. Maxime in explanatione psalmorũ
quos apud grecos int̃p̃tati sunt multis uolu-¬
minib: primus origenes. scđs eusebius cȩsa-¬
riensis. Tertius teodorus eracliotes. Quartus
asterius scitopolitanus. Quintus apollinariꝰ
lao dicenus. Sextus didimꝰ alexandrinus
feruntur. & diuersorũ in paucos psalmos opꝰ-¬
cula. sed nunc de integro psalmoꝵ corpore
dicimꝰ. Apud latinos aũt. hilarius pictauen¬
sis. & eusebius uercellensis ep̃s. origenem et
eusebiũ transtulerunt. quorũ priorẽ & nr
ambrosius inquib dã secutus ẽ. Respondeat᷑
michi prudentia tua quare post tantos
& tales int̃p̃tes in explanatione psalmorũ
diuersa senseris. Si enĩ obseuri sunt psalmi:¬
te quoq in eis falli potuisse credendum ẽ.
Si manifesti: illos in eis falli potuisse non
creditur. Ae ꝑ hoc utroq modo suꝑflua
erit int̃p̃tatio tua: & hac lege post priores
nullus loqui audebit. Et qđ cũq alius oo-¬

Expanded text:
potuit, maxime in explanatione psalmorum, potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolita, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. feruntur et diuersorum in paucos psalmos opuscula, sed nunc de integro psalmorum corpore dicimus. apud Latinos autem Hilarius Pictauensis et Eusebius, Uercellensis episcopus, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. respondeat mihi prudentia tua, quare post tantos et tales interpretes in explanatione psalmorum diuersa senseris. si enim obscuri sunt psalmi, quoque in eis falli potuise credendum est; si manifesti, illos in eis 15 falli potuisse non creditur. ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua et hac lege post priores nullus loqui audebit et, quodcumque alius oc
Abbreviated transcription (Latin):
rectos ꝑ obelos & asteriscos. & xp̃iani homi-¬
nis int̃p̃tatiunculã ñ sequaris. p̃sertim cũ
ea quȩ addita sunt ex hominis iudȩi atq
blasphemi post passionẽ xp̃i editione
int̃p̃tũ non legas ea quȩ sub asteriscis sunt.
immo ra ͤ de uoluminib ut ueterũ te fau-¬
ctorem ꝓbes. Quod si feceris. om̃s eccłiarũ
bibliotecas condemnare cogeris. Uix enĩ
unus aut alt̾ inuenitur liber qui ista non
habeat. Porro quod dicis ñ debuisse me in-¬
t̃prȩtari post ueteres. & nouo uteris sillogis
eis falli potuisse credendũ ẽ simanifesta:
illos in eis falli ñ potuisse ꝑspicuũ ẽ. Tuo tͥ
sermone respondeo. om̃s ueteres tractatores
qui nos in dño p̃cesserunt. & qui scriptu¬
ras scãs int̃p̃tati sunt: aut obseura int̾p̃tati
sunt aut manifesta: Si obseura tu quo modo
post eos ausus es disserere qđ illi explanare
non potuerunt: simanifesta. suꝑ fluum est.
te uoluisse disserere quod illos latere non

Expanded text:
ruptos per obelos et asteriscos et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione a interpretum? non legas ea, quae sub asteriscis sunt, immo rade de uoluminibus, ut ueterum te fautorem probes. quod si feceris, omnes ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur liber, qui ista non habeat. Porro, quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres et nouo uteris syllogismeis falli potuisse credendum est, si manifesta, illos in eis falli non potuisse perspicuum est,\' tuo tibi sermone respondeo. omnes ueteres tractatores, qui nos in domino praecesserunt et qui scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt aut manifesta. si obscura, tu quomodo post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non
Abbreviated transcription (Latin):
oblatã sibi quandã mulierculã una eũ
adultero. nam id crimen maritus im¬
pegerat : pęnali carceris horrore circũ¬
dedit. Neq multo post ͤ liuidas carnes
ungula cruenta pulsa ret: laterib dolor

Expanded text:
oblatam sibi quandam mulierculam una cum oblatam sibi quandam mulierculam una cum adultero .— nam id crimen maritus inpegerat — poenali carceris horrore circumdedit. neque multo post, cum liuidas carnes ungula cruenta pulsaret. et sul
Abbreviated transcription (Latin):
faciã : qđ implere ñ possũ: negare non
audeo suꝑ honerariã nauẽ rudis uec¬
cor imponor: et homo qui necdum
scalmum in lacu rexi euacini maris
credor fragorib. Nune mͥ euanesçen¬
tib terris cęlũ undiq et undiq pon¬
tus: Nunc unda tenebris inhorrescens.
et cȩea nocte nimborũ spumei fluctus
canescunt. Hortaris ut tumida malo
uela suspendã: rudentes explicẽ. clauũ
regam. Pareo iam iubenti. Et quia ha¬
ritas omĩa potest: spũ scõ cursũ ꝑsequen¬
te confidam habiturus in utraq parte¬
solatiũ si me oͣptatas portus estus appu¬
lerit: gubernator putabor infirmior:
Sunter asperos orationis anfractus
impolitus sermo subsisterit: facultatẽ
forsitan queras. uoluntatẽ certe flagita¬
re ñ poteris. Igitur uergelle hoꝵ euuitas
haut. ꝓ eul aradicib alpiũ sita olim
potens. nunc raro habitatore semiruta.
hanc cũ ex more consularis inuiseres

Expanded text:
faciam? quod inplere non possum, negare non faciam? quod inplere non possum, negare non audeo. super onerariam nauem rudis uector inponor et homo, qui necdum scalmum in lacu rexi, Euxini maris credor fragori. nunc mihi euanescentibus terris caelum und i que et undique pontus, nunc unda tenebris inhorrescens et caeca nocte nimborum spumei fluctus canescunt. hortaris, ut tumida malo uela suspendam, rudentes explicem, clauum regam. pareo iam iubenti et, quia caritas omnia potest, spiritu sancto cursum prosequente confidam habiturus in utraqsolatium; si me ad optatos portus aestus impulerit, gubernator putabor infirmior; si inter asperos orationis anfractus impolitus sermo substiterit, facultatem forsitan quaeras, voluntatem certe flagitare non poteris. Igitur Vercellae Ligurum ciuitas haud procul a radicibus Alpium sita, olim potens, nunc raro habitatore semiruta. hanc cum ex more consularis inuiseret,
Abbreviated transcription (Latin):
sermo silens. et silentiũ loquens: nec
citus nec tardus incessus: idem semꝑ
habitus: nec le eta mundicies. et in¬
culta ueste cultus ipse sine cultu sola
uite suȩ qualitate ꝓmeruit. et urbe
pompȩ laseiuiȩ deliciarũ in qua hu¬
milem ẽẽ miseria ẽ. et boni eã p̃dicent
et mali detrahere ñ audeant. Viduae¬
eam imitentur et uirgines: maritae
colant. noxiȩ timeant. suscipiant sa-¬
epe ame innocenti Rm̾e postula¬
sti: ut de eius rei miraculo quae
in nr̃a ȩtate acceͥderat non tacerem.
Cũq ego id uerecunde et uere ut nunc
exꝑior negarem. meq assequi posiẽ
diffiderem. siue quia omis humanus
sermo inferior ẽ. laude cȩlesti. siue quia
otiũ quasi quedã ingenii rubigo par¬
uulã licet facultatẽ pristini siccasset
eloquii. Tu e contrario asserebas indi
uinis reb ñ possibilitatẽ inspici debe.
sed animũ: neq posse eũ uerbo defice¬
re qui credisset et in uerbo. Quid igit᷑

Expanded text:
sermo silens et silentium loquens, nec sermo silens et silentium loquens, nec citus nec tardus incessus, idem semper habitus, neglecta mundities et inculta ueste cultus ipse sine cultu. sola uitae suae qualitate promeruit, ut in urbe pompae, lasciuiae, deliciarum, in qua humilem esse miseria est, et boni eam praedicent et mali detrahere non audeant, uiduae imitentur et uirgines, maritae colant, noxiae timeant, suspiciant saepe a me, Innocenti carissime, postulasti, ut de eius miraculo rei, quae in nostram aetatem inciderat, non tacerem. cumque ego id uerecunde et uere, ut nunc experior, negarem meque adsequi posse diffiderem, siue quia omnis humanus sermo inferior esset laude caelesti, siue quia otium quasi quaedam ingenii robigo paruulam licet facultatem pristini siccasset eloquii, tu e contrario adserebas in dei rebus non possibilitatem inspici debere, sed animum, neque eum posse uerba deficere, qui credidisset in uerbo. Quid igitur
Abbreviated transcription (Latin):
in quad ragesima nauigii sui uela ten¬
debat om̃s pene ebdomadas uultu lȩ¬
tante conungens: et qđ impossibile
forsitan hominib ad credendũ deo
prestante posfibile ẽ. ita ut ad quin¬
quagenariã ꝑueniret aetatẽ ut non
doleret stomachus: ñ uiscerũ erucia¬
retur incuria: ñ sicca humꝰ iacentia
membra confringeret: ñ sacco asꝑata
cutis fetorẽ aliquẽ sitũq contraheret:
sed sano corpore animo sanior solitu¬
dinẽ putaret eẽ. delicias et in urbe
tur pida inueniret heremũ monacho.¬
rũ. Et hȩc quidẽ tu melius nosti a
quo pauca didicimꝰ. et euiꝰ oculis du¬
ricies de genib camelorũ in illo scõ
corpusculo ꝑ orandi frequentiã obeal¬
luisse respecta ẽ. nos quod scire possimꝰ
explicamꝰ. Nichil illius seueritate io¬
cundius: nichil iocunditate seueriꝰ.⁊
nichil tristius: nichil tristitia suauiꝰ.
Ita pallor in facie ẽ: ut cũ continentiã
indicet. ñ redoleat ostentationem

Expanded text:
in quadragesima. nauigii sui uela tenin quadragesima. nauigii sui uela tendebat omnes paene ebdomadas uultu laetante coniungens. et, quod inpossibile forsitan hominibus ad credendum deo praestante possibile est, ita ad quinquagenariam peruenit aetatem, ut non doleret stomachus, non uiscerum cruciaretur incuria, non sicca humus iacentia membra confringeret, non sacco asperata cutis fetorem aliquem situmque contraheret, sed sana corpore, animo sanior solitudinem putaret esse delicias et in urbe turbida inueniret heremum monachorum. Et haec quidem tu melius nosti, a qua pauca didicimus et cuius oculis durities de genibus camelorum in illo sancto corpusculo per orandi frequentiam obcalluisse perspecta est. nos, quod scire possumus, explicamus. nihil illius seueritate iocundius, nihil iocunditate seuerius, nihil risu tristius, nihil tristitia suauius. ita paHor in facie est. ut, cum continentiam indicet, non redoleat ostentationem.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã ordinis fleacuosi catena conte¬
xitur. absq parentib uendidit᷑. et
tunicã fusciorem quã a matre im¬
petrare ñ poterat pio induta negoti-¬
ationis auspitio. se repente dño con¬
secrauit: ut intelligeret uniuersa
cognatio ñ posse ei aliud extorqueri.
quȩ iam scłm damnasset in uestib:
Sed ut dicere ceperamꝰ. ita se semper
moderate habuit. et intra cubiculi
sui secreta custo diuit: ut nũqu̾a pedẽ
ꝓferret in publieũ: nũqua uiri nos¬
set alloquiũ: et qđ magis sit ammi¬
randũ sororẽ uirginẽ amaret potius.
quã uidet. Oꝑabatur manib sius.
sciens scriptũ ẽẽ. qui ñ oꝑatur non
manducet. Sponso aut orans loquȩ¬
batur. aut psallens ad martỹrũ limi-¬
na pene inuisa ꝓperabat: et cũ gaudẽc¬
ꝓposito suo in eo uehementius exulta¬
bat qđ se nullus cognosceret. Cũq ꝑ
omnẽ annũ iugi ieiunio pasceretur:
biduo triduoq sic ꝑmanens. Tunc uͦ

Expanded text:
quaedam ordinis flequaedam ordinis flexitur, absque parentibus vendidit; et tunicam fusciorem, quam a matre impetrare non poterat, induta, pio negotiationis auspicio, se repente Domino consecravit, ut intelligeret universa cognatio, non posse aliud ei extorqueri, quae jam saeculum damnasset in vestibus. 4. Sed, ut dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit, et intra cubiculi sui secreta custodivit, ut nunquam pedem proferret in publicum, nunquam viri nosset alloquium. Et quod magis sit admirandum, sororem virginem amaret potius, quam videret. Operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: « Qui non operatur, non manducet » . Sponso aut orans loquebatur, aut psallens. Ad Martyrum limina pene invisa proposito suo, in eo uehementius exultabat, quod se nullus agnosceret. cumque per omnem annum iugi ieiunio pasceretur biduo triduoque sic permanens, tum uero
Abbreviated transcription (Latin):
uoluta pannis et uix annũ decimũ
aetatis excedens: honore futurȩ bea¬
titudinis consecratur. Sit gr̃ȩ om̃e
qđ ante laborẽ fuit: licet ds̃ pręscius
futuroꝵ et hieremiã scĩficet inute¬¬
ro. et ioħem in alueo matris faciat
exultare. et paulũ ante constitutionẽ
mundi separeret euangłiũ filii sui.
Ad ea uenio quȩ post duo decimum
annũ sudore ꝓprio elegit. arripuit
tenuit. cȩpit. impleuit. Uniꝰ cellulȩ
clausa angustus: latitudine para dy¬
si fruebatur. Idem terre solũ et ora¬
tionis locus extitit: et quietis. Ieiu¬
niũ ꝓ ludo habuit. inediã refectionẽ.
et cũ non uescendi desidium. sed hu¬
mana confessio ad eybũ traheret:
pane et sale et aqua frigida concita¬
bat magis esuriem quã restinguebat.
Et quia pene oblitus sũ qđ in prin-¬
cipio debui dicere: cũ primum hoc
ꝓpositũ arripuit. aurũ colli sui
quã morenulã uulgus uocat. quod
scilicet metallo in uirgulas letescentes

Expanded text:
uoluta pannis, uix annum decimum uoluta pannis, uix annum decimum aetatis excedens honore futurae beatitudinis consecratur; sit gratiae omne, quod ante laborem fuit, licet deus praescius futurorum et Hieremiam sanctificet in utero et Iohannem in aluo matris faciat exultare et Paulum ante constitutionem mundi separet in euangelium filii sui: ad ea uenio, quae post duodecimum annum sudore proprio elegit, arripuit, tenuit. coepit, inpleuit. Unius cellulae clausa angustiis latitudine paradisi fruebatur. idem terrae solum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane et sale et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. et quia paene oblitus sum, quod in principio debui dicere, : cum primum hoc propositum arripuit, aurum colli sui. quam murenulam uulgus uocat, quod scilicet metallo in uirgulas lentescente
Abbreviated transcription (Latin):
moriam᷑ in ceteris: ñ nos ꝑ petuo esti
AD MARCELLAM DE UITA ASEUE
emo reprȩhendat quod in epłis
aliquos aut laudamꝰ. aut carpimꝰ.
eum in arguendis malis sit correptio
ceterorũ. et inoptimis p̃dicandis bono-¬
rũ ad uirtutẽ studia cont̾itentur. Nu¬
dius tertius de beatȩ memoriȩ leae
aliqua dixeramꝰ llico pupugit ani¬
mũ et mͥ uenit inmentẽ non debere
nos tacere de uirgine: qui de secundo
ordine castitatis locuti sumꝰ. Igit᷑ asellȩ
nr̃ȩ uita breuit̃ explicanda est. Cui
quȩso ne hanc epłam legas. Erauat᷑
quippe laudib suis: sed his potius
que adolescentulȩ sunt legere digna.¬
re. ut ad exemplũ eiꝰ sese instituentes.
conuersationẽ illius ꝑfectȩ uitȩ nor¬
mam arbitrent᷑. Pret̾mitto qđ in ma¬
tris utero benedicit᷑ ei ante quã nasca¬
tur: qđ fiala nitentis uitri et onini
sp eculo purioris. patri uirgo tradit᷑
ꝑ quietẽ. Quod adhuc infantie in¬

Expanded text:
moriamur, IN CAETERIS NON nos perpetuos eximoriamur, IN CAETERIS NON nos perpetuos exiAD MARCELLAM DE UlTA ASELLAE. Nemo reprehendat, quod in epistulis aliquos aut laudamus aut carpimus, cum et in arguendis malis sit correptio ceterorum et in optimis praedicandis bonorum ad uirtutem studia concitentur. nudius tertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: ilico pupugit animum et mihi uenit in mentem non debere nos tacere de uirgine, qui de secundo ordine castitatis locuti sumus. igitur Asellae nostrae uita breuiter explicanda est, cui quaeso ne hanc epistulam legas - grauatur quippe laudibus suis -, sed his potius, quae adulescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum eius se instituentes conuersationem illius perfectae uitae normam arbitrentur. Praetermitto, quod in matris utero benedicitur ei, antequam nascatur, quod in fiala nitentis uitri et omni speculo purioris patri uirgo traditur per quietem, quod adhuc infantiae in
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt. Cui quasi de subiectis hostib
triũpharet capitulinas ascendit arces.
quẽ plausu quodã et tripudio popłs
romanus excepit᷑ ad cuius interitum
urbs uniuersa cõmota ẽ. Nunc deso¬
latus ẽ nudus. non in lacteo cȩli palatio
ut uxor cũ mentitur infelix: sed in
sordentib tenebris continetur Hȩc
uero quã unius cubiculi secreta ualla¬
bant. quȩ pauꝑ uidebatur et tenuis.
cuius uita putabatur amentia: xpm̃
sequitur et dicit. Quȩcũq audiuimꝰ
et uidimꝰ inciuitate dĩ nr̃i et rebiqua.
Quaꝓpt̃ moneo et flens gemensq
contestor ut dũ huius mundi uiam
currimus: non duab tunicis id. est
duplici uestiamur fide: ñ calciam̃toꝵ
pellib mortis uidelicet oꝑib prȩgra¬
uemur. Non diuitiarũ nos oꝑa ad
terram prȩmant: ñ uirgȩ. id ẽ poten¬
tiȩ scłaris quęratur auxciliũ: ñ parit̃¬
uib et caducis ȩterna succedant. Et
cũ quotidie scđm corpus loquor prȩ̨-¬

Expanded text:
cedebant, qui, quasi de subiectis hostibus cedebant, qui, quasi de subiectis hostibus triumpharet, Capitolinas ascendit arces, quem plausu quodam et tripudio populus Romanus excepit, ad cuius interitum urbs uninersa commota est, nunc desolatus est, nudus, non in lacteo caeli palatio, ut uxor conmentitur infelix, sed in sordentibus tenebris continetur. haec uero, quam unius cubiculi secreta uallabant, quae pauper uidebatur et tenuis, cuius uita putabatur amentia, Christum sequitur et dicit: quaecumque audiuimus, et uidimus in ciuitate dei nostri et reliqua. Quapropter moneo et flens gemensque contestor, ut, dum huius mundi uhm currimus, non duabus tunicis, id est duplici uestiamur fide, non calciamentorum pellibus, mortuis uidelicet operibus, praegrauemur, non diuitiarum nos pera ad terram premat, non uirgae, id est potentiae saecularis, quaeratur auxilium, non paritvibus, et caducis, aeterna succedant: et cum quotidie secundum corpus loquor prae
Abbreviated transcription (Latin):
quis possit digno eleuare p̃conio. Ita
eam totã ad dñm fuisse conuersam
ut monasterii: princeps mat̃ uirginũ
fieret. post molliciem uestiũ sacco
membra triuisse. orationib duxisse
noctes. suas et comites suas plus ex-¬
emplo docuisse quã uerbis. humili¬
tatis tante tamq subiectȩ ut quondã
dña plurimorũ. ancilla hominis pu¬
taretur. nisi quo de eo xp̃i magis eẽt
ancilla. dũ dña hominũ non putatur.
Inculta uestis. uilis cẏbus. neglectum
caput. ita tam̃ ut cũ om̃ia faceret. osten¬
tationẽ fugeret singłorũ: ne reciꝑet
inp̃senti scło mercedem suã. Nunc igit᷑
ꝓbreui labore ȩterna beatitudine fru¬
itur: excipitur angłorũ choris abrahe
sinib confouetur. et eũ pauꝑe quon¬
dam lazaro diuitẽ. purpuratũ. et non
palmatũ consulem. sed saeratũ. stillam
digiti minoris cernit inquirere. Ore¬¬
rum quanta mutatio: ille quẽ ante pau¬
cos dies dignitatũ om̃iũ culmina prę¬

Expanded text:
quis possit digno eleuare praeconio? ita quis possit digno eleuare praeconio? ita eam totam ad dominum fuisse conuersam, ut monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina plurimorum ancilla hominis putaretur, nisi quod eo Christi magis esse ancilla, dum domina hominum non putatur. inculta uestis, nilis cibus, neglectum caput, ita tamen, ut, cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulorum, ne reciperet in praesenti saeculo mercedem suam. Nunc igitur pro breui labore aeterna beatitudine fruitur: excipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Lazaro diuitem purpuratum et non palmatum consulem, sed sacratum, stillam digiti minoris cernit inquirere. o rerum quanta mutatio! ille, quem ante paucos dies dignitatum omnium culmina prae
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ locũ ꝑuenissemꝰ quo iustus lo¬
quitur dicebam si narrauero sic ecce
generationẽ filiorũ tuorũ p̃uaricatꝰ
sũ: Quod in latinis codicib non ita
habemꝰ expressum: repente nob̃ nun¬
ciatũ ẽ scĩssimã leam exisse de corpo-¬
re. Ibiq ita te palluisse conspexi ut
uere aut pauca aut nulla sit anima
quȩ fracto uase testatio non tristis
erũ pat. Et tu quidem ñ qđ futuri
incerta esses dolebas: sed quo triste
funeri obsequiũ ñ dedisses. Denĩq
in medus fabulis rursũ didicimꝰ reli¬
quias eius iam hostias fuisse delatas.
Queras quo ꝑtineat ista replicatio: res¬
pondebo tibi uerbis apłi multũ ꝑ
omnẽ modũ primũ qđ unauersorũ
gaudiis ꝓsequenda sit quȩ calcato di¬
abolo coronã iam securitatis accepit.
scđo ut eiꝰ uita breuit̃ explicẽtur: ter¬
tio ut designatũ consulẽ de suis scłis
detrahentes eẽ. doceamus incartaro.
Equidẽ conuersationem lȩe nr̃ae

Expanded text:
ad eum locum peruenissemus, in quo iustus load eum locum peruenissemus, in quo iustus loquitur: dicebam: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum, quod in Latinis codicibus non ita habemus expressum, repente nobis nuntiatum est sanctissimam Leam exisse de corpore. ibique ita te palluisse conspexi, ut uere ant pauca aut nulla sit anima, quae fracto uase testaceo non tristis erumpat. et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas, sed quo triste funeri obsequium non dedisses. denique in mediis fabulis rursum didicimus reliquias eius iam Ostia fuisse delatas. Quaeras, quo pertineat ista replicatio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod uniuersorum gaudiis prosequenda sit, quae calcato diabolo coronam iam securitatis accepit; secundo, ut eius uita breuiter explicetur; tertio, ut designatum consulem de suis saeculis detrahentes esse doceamus in tartaro. equidem conuersationem Leae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
rent: de euiꝰ conuersione angłi lȩta¬
bantur incęlo. Hoc tibi fabiola inge¬
ni mei senile munꝰ: has officiorum
inferias dedi. Laudauimꝰ sepe uirgi¬
nes. uiduas. ac maritas quarũ semꝑ
fuere candida uestim̃ta: quȩ secuint᷑
agnũ quo cũq uadit. Felix p̃coniũ
qđ nulla totius uite sorde maculat᷑.
Procliuior facessat inuidia. Si pater
familias bonus ẽ quare oculus nr̃
malus est: Quȩ in ciderat in latrones :¬
xp̃i humeris reportata ẽ. Multȩ man¬
siones sunt apud patrẽ: ubi ab unda¬
uit peccatũ suꝑ abundauit gr̃a. Cui
plus dimittitur: plus amat EXPUI¬
Niaiꝰ ad marceuã de exriuiee.
um hora ferme tertia hodiernȩ
diei septuagesimũ scđm psalmũ
id. ẽ terti libri principiũ legere çȩ¬
pissemus. et docere cogeremꝰ tituli ip¬
sius partẽ ad finẽ scđi libri. partem
ad principiũ tertu libri ꝑtinere. qđ
scilicet et defecerunt ymni dauid
filii iesse finis eẽt. prioris Psalmus
uero asaph principiũ sequentis &usq

Expanded text:
rent, de cuius conuersione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. laudauimus uirgines, uiduas ac maritatas, quarum semper fuere candida uestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est. multae mansiones sunt apud patrem. ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. cui plus dimittitur, plus amat. LXXVIII. AD MARCELLAM DE EXITU LEAE. Cum hora ferme tertia hodiernae diei septuagesimum secundum psalmum, id est tertii libri principium, legere coepissemus et docere cogeremur tituli ipsius partem ad finem secundi libri, partem ad principium tertii libri pertinere quod scilicet \'defecerunt hymni Dauid, filii Jesse,\' finis esset prioris, \'psalmus\' uero \'Asaph\' principium sequentis - et usque
Abbreviated transcription (Latin):
tias p̃dicabit. una ẽ dĩ sola natura quȩ
uere est. Ad id enim quod subfistit non
habet aliunde: sed suũ ẽ. Cȩtera quȩ crea-¬
ta sunt etiã siuidentur esse non funt: quia
aliquando non fuerunt. et potest rursus
non esse quod non fuit. Ds̃ solus qui ȩter¬
nus ẽ. hoc ẽ. qui exordium non habet es-¬
sentiȩ: nom̃ uere tenet. Id eirco & ad moỹ¬
sen de rubo loquitur. Ego sum qui sum
Et rursum. Qui ẽ. misit me: Erant utiq
tunc angłi. cȩlum : terra uel maria. Et quo¬
modo comune nomen essentiȩ ꝓprium
sibi uindicat ds̃ ͦ Sed quia illa eͣ ꝑfecta
natura. et intrib ꝑsonis deitas una ꝑsi¬
stit. quȩ et uere una natura ẽ. quisq tria
ẽẽ. hoc ẽ. tres ypostasis dicit sub nomine
pietatis tres naturas conatur asserere: Et
si ita ẽ. cur ab arrio parietib separamur
ꝑfidia copulatiꝰ Iungatur cũ beatitudi¬
ne tua ursinus: cum ambrosio societur
auxentius Absit hoc aromana fide sacri

Expanded text:
tias praedicabit? una est dei sola natura, quae tias praedicabit? una est dei sola natura, quae uere est — ad id enim, quod subsistit, non habet aliunde, sed suum est —, cetera, quae creata sunt, etiamsi uidentur esse, non sunt, quia aliquando non fuerunt et potest rursus non esse, quod non fuit. deus solus, qui aeternus est, hoc. est, qui exordium non habet, essentiae nomen uere tenet. idcirco et ad Moysen de rubo loquitur: ego sum, qui sum, et rursum: qui est, misit me. erant utique tunc angeli, caelum, terra uel maria: et quomodo commune nomen essentiae proprium sibi uindicat deus? sed quia illa sola est infecta natura et in tribus personis deitas una subsistit, quae est uere, una natura est: quisque tria esse, hoc est tres ύποστάσεlς, dicit, sub nomine pietatis tres naturas conatur adserere. et si ita est, cur ab Arrio parietibus -separamur perfidia copulati? iungatur cum beatitudine tua Ursinus, cum Ambrosio societur Auxentius. absit hoc a Romana fide: sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ẏpostaseon ab arrianoꝵ p̃sule cãpensib
nouellũ a me homine romano nomen
quis nouus magister gentiũ paulus hȩc
docuit: Inte rogamꝰ quid tres ypostases
posse arbitrentur intelligi. Tres ꝑsonas
subsistentes aiunt. Respondemꝰ nos ita
credere non sufficit sensus. Ipsũ nomen
efflagitant: quia nescio quid ueneni in
sillabis latet. Clamamꝰ siquis tres ypo-¬
stasis ut tria ypostata hoc ẽ ut tres subsi¬
stentes ꝑsonas non confitetur. anathema
sit. Et quia uocabula non edicimꝰ: Here¬
tici iudicamur. Siquis aũt ypostasim
usiam intelligens non trib ꝑsonis unã
ypostasim dicit. alienus axp̃o ẽ. et sub
hac confessione uobcũ parit̃ cauterio
unionis inurimur. Discernite obsecro si
placet: non timebo tres ypostases dicere.
Siuibetis condatur noua post nicenã fides.
et similib uerbis cũ arrianis confiteam᷑
orchodoxi : tota scłariũ litterarum scola
nichil aliud ypostasim nisi usiam nouit
Et quis quã rogo ore sacrilego tres substan¬

Expanded text:
ypostaseon ab Arianorum prole, Campensibus, novellum a me homine Romano nomen Quis novus magister gentium Paulus haec docuit? Interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intelligi: tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant; quia nescio quid veneni in syllabis 40 latet. Clamamus, si quis tres hypostases, ut tria enhypostata, hoc est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Et quia vocabula non ediscimus, haeretici judicamur. Si quis autem hypostasim, usian intelligens, non in tribus personis unam hypostasim dicit, alienus a hac confessione uobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decernite, obsecro: si placet, non timebo tres hypostases dicere; si iubetis, condatur noua post Nicenam fides et similibus uerbis cum Arrianis confiteamur orthodoxi. tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usian nouit. et quisquam, rogo, ore sacrilego tres substan
Abbreviated transcription (Latin):
quo bibã illuꝰ nouũ uobeũ in regno pa-¬
tris mei. Ex hoc loco quidã mille anno¬¬
rum fabulã struunt in quib xp̃m reg.¬
naturũ corporalit̃ eẽ. contedunt. & biꝰ¬
biturũ uinũ qđ eoc illo tp̃r usq ad con¬
sũmationẽ mundi ñbiberit. Nos autẽ
audiamꝰ. Panẽ quẽ fregit dñs deditq
discipłis. ẽẽ. corpꝰ dñi saluatoris: ipso di¬
cente ad eos. accipite & comedite. Hoc est¬
enĩ corpꝰ meũ. & calicẽ illũ eẽ. de quo ite¬
rũ locutus ẽ. bibite exhoc om̃s. Hic ẽ
enĩ calia m̃s noui testam̃ti qui ꝓ mul-

Expanded text:
quo bibam illud novum vobiscum in regno Paquo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro mul
Abbreviated transcription (Latin):
Unde p̃ceptũ ẽ ne cogitetis de crastino.
hoc ẽ. de futuro tp̃r : Et apłs. Habentes
inquit uictũ et uestim̃tũ: his contenti
simus. Siplus habes quã tͥ ad uictum
uestim̃tũq necessariũ ẽ illud eroga: in
illo debitricem te ẽẽ noueris. Ananias
et saffira apłi meruere sententiã quia sua
timide reseruarunt. Ergone inquies
puniendus ẽ. qui sua ñ dederit: Mi
nime: suniti sunt quia mentiri uoluer̃
sp̃ui scõ. et reseruantes necessaria uic¬
uanã głam sectabantur. Alioquit licet
libere uł dare ut ñ dare quãquã ei qui
cupit᷑ ẽẽ. ꝑfectus p̃sens pauꝑtas futuris
diuitiis c̃õpensanda sit. Quo modo aũt¬
uidua uiuere debeat. breui sermone
apłs cõp̃hendit dicens: quȩ in delici¬
is ẽ. uiuens mortua ẽ. Et nos in duobus
libelis quos ad furiã & saluinã scripsi¬
mus plenius dictũ putamꝰ Q¬
SECUNDA PIuid sit qđ in matheo scrip¬
cum ẽ Dico aũt uob̃ ñbibã amodo de
hoc genimine uitis usq indiem illum

Expanded text:
unde praeceptum est: ne cogitetis de crastino, hoc est de futuro tempore, et apostolus: habentes, inquit, uictum et uestitum his contenti sumus. si plus habes, quam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noueris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autuidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Quid sit, quod in Matheo scriptum est: dico autem uobis: non bibam a modo de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tiq eius memor ẽ. dicentis : uigilate qͥa
nescitis qua hora fur ueniat: et in alio
loco: nedederis somnũ oculis tuis. et
palpebris tuis dormitationẽ. ut saluus
fias quasi caprea de uinculis. et quasi a-¬¬
uis de laqueis: iste ñdormiet. Cũ gͥ qͥdã

Expanded text:
tique ejus memor est, dicentis: Vigilate, quia tique ejus memor est, dicentis: Vigilate, quia nescitis qua hora fur veniat , Et in aloco: ne dederis somnum I oculis tuis et palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias quasi caprea de uinculis et quasi auis de laqueis, iste non dormiet. cum
Abbreviated transcription (Latin):
mitionẽq post baptismum : de qua
& ad corinthios loquebat᷑ Idõ inter uos
multi infirmi sunt: ec dormint plu¬
rimi. Et in alio loco. Ergo et qui dor
sint ñ sunt ꝑpetua morte ꝑituri: quia
ñ mortali crimine continentur : sed
leui modicoq peccato. qđ et alius sc̃s ui¬
tare cupiens loquebatur. ne forte obdor¬
miam in mortẽ. Est enĩ somnꝰ peceati
qui ducit ad mortem: et est alia delic¬
ti dormitio quȩ morte ñ stringitur.
Qui gͦ uixerit ea uita quȩ dicit ego sũ
uita : et enĩ uita nr̃a ab scondita ẽ cũ xp̃o
indõ: et nunquã ab ea fuerit separatus.
nec ad mortẽ usq peccauerit: iste de ui¬
uentib et semꝑ uiuentib eẽ dicet᷑. De
quib & saluator in euangłio ioħis. mysti¬
co sermone testat᷑. Qui credit in me ñ
calcans uestigia. ea docuit discipłos.
quȩ didicit a magistro. Om̃s itaq: non
dormiemꝰ. Iui enĩ om̃i custodia seruat
cor suũ. & ad xp̃i p̃cepta uigilat. manda¬

Expanded text:
mitionemque post baptismum, de qua mitionemque post baptismum, de qua et ad Corinthios loquebatur: ideo inter uos multi infirmi sunt et dormiunt plurimi et in alio loco: ergo et qui dormsint, non sunt perpetua morte perituri, quia non mortali crimine continentur, sed leui modicoque peccato. quod et alius sanctus uitare cupiens loquebatur: ne forte obdormiam in morte. est enim somnus peccati, qui ducit ad mortem, et est alia delicti dormitio, quae morte non stringitur. qui ergo uixerit ea uita, quae dicit: \'ego sum uita\' — etenim. uita nostra abscondita est cum Christo in deo —, et numquam nec ad mortem usque peccaverit, iste de viventibus, et semper viventibus esse dicitur; de quibus et Salvator in Evangelio Joannis mystico sermone testatur: Qui credit in me, non calcans 807 vestigia, ea docuit discipulos, quae didicit a magistro. Omnes itaque non dormiemus. Qui enim omni custodia servat cor suum, et ad Christi praecepta vigilat, manda
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ aut qđ colitur: ita ut intemplo dei
sedeat ostendens se tanquã sit ds̃. Non
meministis qđ cũ apud uos essem ad hue
hec dicebam uob: Quib dictis hocait.
ut eos reuocet ab errore : ne putent diem
appropinquare iudicii : et id qđ scrip¬
serat nos qui uiuimꝰ. qui residui sumꝰ
in aduentũ dñi ñ p̃uenaemꝰ eos qui dor¬
mier̃ alit̃ intelligant: quã intelligi uo¬
luit ipse qui scripsit. Neq enim fieri
potest. ut qui ad timotheũ scripserat
ego iam delibor. et tempꝰ resolutionis
meȩ instat: putaret se in carne ꝑpetuũ.
et nunquã eẽ moriturum et de uita
terrena ad regna cȩlestia transiturum :
p̃sertim cũ et ad romanos scribens ẽa-¬
dem dixerit. Quis me libabit de cor¬
pore mortis huius: Et ad corinthios.
habitantes incorp ore: ꝑ egrinam᷑ adõ.
Magis aũt uolumꝰ excire de corpore:
et ẽẽ. cũ dño. Qui hȩc dicebat : utiq no-
anima acorpore separatur : sed pecca.¬
tum post fidem et offensam dĩ. Dor¬

Expanded text:
 aut quod colitur, ita ut in templo dei sedeat ostendens se, tamquam sit deus. non meministis, quod, cum apud uos essem adhuc, haec dicebam uobis? quibus dictis hoc agit, ut eos reuocet ab errore, ne putent diem adpropinquare iudicii et id, quod scripserat: nos, qui uiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormierunt, aliter intellegant, quam intellegi uoluit ipse, qui scripsit. neque enim fieri potest, ut, qui ad Timotheum scripserat: ego iam delibor et tempus resolutionis meae instat, putaret se in carne perpetuum et numquam esse moriturum et de uita terrena statim ad regna caelestia transiturum, praesertim cum ad Romanos scribens eadem dixerit: quis me liberabit de corpore mortis huius? et ad Corinthios: habitantes in corpore peregrinamur a domino. magis autem uolumus exire de corpore et esse cum domino. qui haec anima a corpore separatur, sed peccatum post fidem et offensam dei dor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ xp̃ianoꝵ. Sic̃ illã maledictus
lamech induas diuisit uxores sichanc
heretici in plures eccłias lacerant. Iuȩ
iuxta apocalẏpsin ioħis sẏ nagoge
magis diaboli appellandę sunt. quã
xp̃i conciabula. Legimꝰ in carminũ

Expanded text:
omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum
Abbreviated transcription (Latin):
quia facile cum tͣdic̾or conuincit᷑ gͣco
ꝓlato libro idẽ. linguȩ notissimȩ: Quis¬
quis autem in eo quod ex hebreo transla¬
tum ẽ. aliquo insolito ꝑmotꝰ fuerit et
falsi crimen intendit uix aut nunquã
ad hebrea testimonia ꝑuenitur quibꝰ de¬
fendatur obiectum. Quod si etiam ꝑuen¬
tum fuerit tot latinas & grecas aucto¬
ritates dampnari quis feratꝰ. huc acced¬
it quia etiam consulti hebrei possunt
aliud respondẽ: ut tu solus necessariꝰ ui¬
dearis. qui etiam ipsos possis coniuincere.
Sed tam̃ quo iudice. mirum si tu potueris
inuenire. Nam quidam fr̃ nr ep̃s cũ lecti

Expanded text:
quia facile contradictor conuincitur Graeco quia facile contradictor conuincitur Graeco prolato libro, id est linguae notissimae. quisquis autem in eo, quod ex Hebraeo translatum est, aliquo insolito permotus fuerit et falsi crimen intenderit, uix aut numquam ad Hebraea testimonia peruenitur, quibus defendatur obiectum. quod si etiam peruentum fuerit, tot Latinas et Graecas auctoritates damnari quis ferat? huc accedit, quia etiam consulti Hebraei possunt aliud respondere, ut tu solus necessarius uidearis, qui etiam ipsos possis conuincere, sed tamen quo iudice, mirum si potueris inuenire. Nam quidam frater noster epi
Abbreviated transcription (Latin):
locis ad uerba singula stellas significan¬
tes uideamus cadem uerha eẽ. in hebreo:
In greco autem ñ eẽ. Porro in hac poste¬
riore int̾pretacione quȩ uersa ẽ. ex he¬
breo: ñ eadem u̾borum fides occurrit.
Nec paruum turbat cogitacionẽ cogi¬
tantem uel cur in illa pͥma tamta dili¬
gentia figant᷑ asterisci. ut minimas e¬
tiam particulas orationis indicent deẽẽ.
codicibꝰ grecis quȩ sunt inhebreis. uel
cur in hac alt̾a quȩ ex hebreis negligen¬
tiꝰ hoc curatum sit. Ut hȩe edem par¬
ticulȩ locis suis inuenirentur: Aliquid
in adoram codex defuit qui ex hebreo
ẽ. Uerum tam̃ quia p̾uolas ingenio:
ñ solum quid dixerim. uerum etiam
dicere q̃uid uoluerim. satis ut opinor
intelligis. ut causa reddita quod mo¬
uet edisseras. Ego sane te mallem gre¬
interp̃tatio  ꝑ multas ęccłias frequen¬
tiꝰ ceꝑit lectitari. Quod a grecis eccłiis
latinȩ eccłiȩ dissonabunt. Marime

Expanded text:
locis ad uerba singula stellas significanlocis ad uerba singula stellas significantes uideamus eadem uerba esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. porro in hac posteriore interpretatione, quae uersa est ex Hebraeo, non eadem uerborum fides occurrit. nec parum turbat cogitantantem, uel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent deesse codicibus Graecis, quae sunt in Hebraeis, uel cur in hac altera, quae ex Hebraeis est, neglegentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis inuenirentur. aliquid d mihi ad horam codex defuit, qui ex Hebraeo est. uerum tamen, quia praeuolas ingenio, non solum quid dixerim, uerum etiam quid dicere uoluerim, satis, ut opinor, intellegis, ut causa reddita, quod mouet, edisseras. Ego sane mallem Graeinterpretatio per multas ecclesias frequentius coeperit lectitari, quod a Graecis ecclesiis Latinae ecclesiae dissonabunt, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmas etiam quas ad te adhuc prb̃r
literas prȩparaueram mittendas per
quẽdã fr̃em nr̃m ꝓfuturũ qui pꝰea no-¬
bis collega factus iam ex hac uita mi¬
grauit. Nec eas tunc ipse ꝑferre potuit :
quia continuo dum ꝓficisci disponit. e-¬
piscopatꝰ sarcina detentus. ac deinde in¬
breui defunctꝰ ẽ. Etiam nunc mittere uo¬
lui. ut scias in tua colloquia qͣm olim¬
in ardescam: & quaniui paciar quod a
me tam longe absunt sensus corꝑis tui.
ꝑ quos adire possit ad animũ tuũ ani¬
mus meus. Mi fr̃ dulcissime. et in dñi
m̃bris onorande In hac autem epła
hoc addo: quod pea  dicimus. iob ex he¬
breo ate int̃pretatum cum iam quam¬
dam habemus int̾pretationẽ tuam eidẽ
ꝓpħȩ ex greco eloquio uersam in latinũ.
Ubi tam̃ asteriscis notasti quȩ in hebreo
sunt & greco desunt. Obeliscis autem qͣ
in greco inueniuntur et in hebreis ñ surt̃
tam mirabili diligentia: ut quibꝰdam in¬

Expanded text:
primas etiam, quas ad te adhuc presbyter primas etiam, quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaueram mittendas per quendam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo, dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus ac deinde breui defunctus est, etiam nunc mittere uolui, ut scias, in tua conloquia quam oliminardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime et in domini membris honorande. Ihoc addo, quod postea didicimus, ex Hebraeo JOB a te interpretatum, cum jam quamdam haberemus interpretationem tuam ejusdem prophetae ex Graeco eloquio versam in Latinum: ubi tamen asteriscis notasti quae in Hebraeo sunt, et in Graeco desunt, obelis autem quae in Graeco inveniuntur, et in Hebraeo non sunt: tam mirabili diligentia, ut quib
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Ex quo cępi ad te
scribete. ac tua scripta desiderare. Numꝗͣ
mͥ melior occurrit occasio quam ut ꝑ dĩ ser¬
uum ac ministrum fidelissimũ mͥscarissi
spero litteras tuas ut cercius in hoc rerũ
geneit quicqͣm sꝑare non poss im. ħam
nec stiidium in petendis rescriptis me.¬
morato filio nr̃o deerit. nec gr̃a in ꝓme¬
rendis. nec diligentia in custodiendis.
nec alacritas in ꝑferendis. nec fides in
reddendis: tamtum si aliquomͦ merear
adiuuet dñs & ad sit cordi tuo & desideri¬
o meo ut frat̾nam uoluntatẽ. Nulla uo¬
luntas maior impediat quia gͦ duas
iam epłas misi: Nullam autem tuam
pꝰea recipi: Casdem ipsas rursus mitt̾e
uolui. credens eas non ꝑuenisse. Quod si
& ꝑuener̾ ac fortasse tuȩ potiꝰ ad me mi¬
nime ꝑuenire potuerunt. ẜa ipsa scrip¬
ta quȩ iam misisti. it̾m mitte. si forte
reseruata sunt: sinminus: rursum dic¬
ta quod legam. Dum tam̃ his respondẽ
negaueris. quod iam diuͤ ut expecto:

Expanded text:
salutem. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, num- . quam mihi melior occurrit occasio, quam ut per dei seruum ac i ministrum fidelissimum mihique carissim\'spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. nam necstudium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit nec gratia in promerendis nec diligentia in custodiendis nec alacritas in perferendis nec fides in reddendis; tantum, si aliquo modo mereor, adiuuet dominus et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam uoluntatem nulla uoluntas maior inpediat. Quia ergo duas iam epistulas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere uolui credens eas non peruenisse. quodsi et peruenerunt ac fortasse tuae potius ad me peruenire minime potuerunt, ea ipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitte, si forte seruata sunt; sin minus, rursus dicta, quod legam, dum tamen his respondere ne graueris, quod iam diu est, ut expecto.
Abbreviated transcription (Latin):
amuhel quondã lugebat saulẽ:
quia pęnituerat dnm qđ unxis¬
set eum regem suꝑ isrł. Et paulus corin-¬
monebat dicens: ne cũ rursus uenero
humiliet me ds̃ apud uos & lugeã mul¬
tos exe his qui ante peccauerunt : et ñ
egerunt pęnitentiã suꝑ immunditias
quas gesser̃ in impudentia. et fornicati
be maculati clem̃ti in cunctos mente
faciebant: quanto magis ego ipse pecca-¬
tor in te debeo facere peccatore quod
ñ uis erigi post ruinã: nec oculos ad
cȩlũ leuas: sed ꝓdeta patris sub stantia
porcoꝵ siliquis delectaris. et suꝑbiȩ pre¬
rupta conscendens p̃ceps laberis in pro-¬
Seruis libidin głaris incarne duĩa. et

Expanded text:
amuhel quondam lugebat Saulem, quia paenituerat dominum, quod unxisset eum regem super Israhel, et Paulus Corinmonebat dicens: n e, cum rursus uenero, humiliet me deus apud uos et lugeam multos ex his, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam squas gesserunt in impudicitia et fornicatiobe maculati, clementi in cunctos mente faciebant, quanto magis ego ipse peccator, in te debeo facere pecnon uis erigi post ruinam nec oculos ad caelum leuas, sed prodacta patris substantia porcorum siliquis delectaris et superbiae praerupta conscendens praeceps laberis in proseruis libidini, gloriaris in confusione t
Abbreviated transcription (Latin):
& ego mundo. De fide aũt qđ dignatꝰ es
seribe scõ cyrillo: dedi conseriptã fidẽ.
Qui sic ñ credit: alienꝰ axp̃o ẽ. Ceterum
ego fidĩ meȩ testes habeo aures tuas: &
beati frĩs cȩnobii quẽ tecũ om̃s qͥ hic
sumꝰ plurimũ salutamꝰ.

Expanded text:
et ego mundo. De fide autem quod dignatus es et ego mundo. De fide autem quod dignatus es scribere, sancto Cyrillo dedi conscriptam fidem. qui sic non credit, alienus a Christo est. ceterum ego fidei meae testes habeo aures tuas et beati fratris Zenobii, quem tecum omnes, qui hic sumus, plurimum salutamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mitu. cũ quali dolore conscripserim
testis ẽ. iħs. Tacui. Nũquid semꝑ tacebo
dic̃ dñs: Non mͥ concedit᷑ unꝰ angulus he¬
remi. quotidie exposcor. fidem : quasi
sine fide renatꝰ sim. Confiteor. ut uo-¬
lunt ñ placet. Subscribo. ñ credunt:
Unũ tantũ placet. ut hinc recedam.
lamiam credo abripuer̃ ame partẽ
animȩ mee. Karissimos fr̃s. ecce disce¬
dere cupiunt. immo discedunt. meliꝰ
eẽ. dicentes int̾ feras habitare quã cũ
talib xp̃ianis. Et ego ipse nisi me ec
corporis imbecillitas. & hiemis retine.¬
ret asꝑitas. iã mͦ fugerẽ. Uerũ tam̃ dũ
uernũ tẽpꝰ aduenit. obsecro ut paucis
mͥ m̃sib heremi concedat᷑ hospicium.
Aut si & hoc tardũ uidet᷑: abscedo. Dñi
ẽ t̾ra & plenitudo eiꝰ. Ascendant soli
cȩlũ. ꝓpt̾ illos tantũ xp̃s mortuus sit.
habeant. possideant. glorient᷑. Michi
aũt ab sit gloriari nisi in cruce dñi nr̃i
ihu xp̃i ꝑ quẽ mͥ mundus crucifiacus ẽ.

Expanded text:
mitu, cum quali dolore conscripserim, testis est Iesus. tacui, numquid semper tacebo? dicit dominus. non mihi conceditur unus angulus heremi. cotidie exposcor fidem, quasi sine fide renatus sim. confiteor, ut uolunt: non placet. subscribo: non credunt. unum tantum placet, ut hinc recedam. iam iam cedo. abruperunt a me partem animae meae, carissimos fratres. ecce discedere cupiunt, immo discedunt melius esse dicentes inter feras habitare, quam cum talibus Christianis; et ego ipse, nisi me et corporis inbecillitas et hiemis retineret asperitas, modo fugerem. uerumtamen, dum uernum tempus adueniat, obsecro, ut paucis mihi mensibus heremi concedatur hospitium; aut si et hoc tardum uidetur, abscedo. domini est terra et plenitudo eius. ascendant soli caelum, propter illos tantum Christus mortuus sit, habeant, possideant, glorientur; mihi autem absit gloriari nisi in cruce dominii, per quem mihi mundus crucifixus est