comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ieꝵt᷑. Cum iniquis u̾itas deputata:
unum relinquit sinistrum: alt̾m
assumit dextrum. sicut faciet ĩ
die iudicii. Et simili cͥmine dis¬
similes sorciuntur. Alt̾ p̃cedit
petrũ inꝑadysum. Alt̾ iudam in
infernum. Confessio breuis uitã
adquirit longã.

Expanded text:
. Cum iniquis veritas deputata unum relinquit sinistrum, alterum assumit dextrum; sic faciet in die judicii, ex simili crimine dissimiles sortiuntur vias. Alter praecedit Petrum in paradisum, alter Judam in infernum. Confessio brevis vitam acquirit longa
Abbreviated transcription (Latin):
anteqm apli toto orbe disꝑsisunt.
p̃t̃ duos iacobos quipͥus inuidea in¬
t̃fectist᷑. disꝑsi inquam ut si dolerẽt
deꝑditione sue gentis. solatium ha-

Expanded text:
antequam apostoli toto orbe dispersi sint, praeter duos Jacobos, qui primitus in Judaea interfecti sunt. Dispersi, inquam, ut si dolerent de perditione suae gentis, solatium ha
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium .ꝙ. secat omnia. Quoniã
ad est messis .i. consũmatio scł̃i. in
qua iusti gaudebunt. qui in lacͥ¬
mis seminauerunt.

Expanded text:
udicium, quod secat omnia: quoniam adest messis, id est, consummatio saeculi: in qua justi gaudebunt, qui in lacrymis semina verunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgruunt. in monte orat trans¬
formatur. discipłis archana
sue maiestatis aꝑit. inio at᷑ͣ¬
ba excipitur. miserorum fle¬
tu pulsatur. Sursum discipłis
myst̾ia regni reserat. deorsũ
turbis pecc̃a in fidelistatis ex¬
ꝓbat. Sursum uocem patris
his qͥ audire pot̾ant pandit
deorsum mallos sp̾c expellit.
nunc ⁊̃ ꝓmĩtorum qualitate
aliis ascend̾e. aliis non desistit
descende.

Expanded text:
gruunt. In monte orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in imo a turba excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum vocem Patris his qui audire poterant pandit, deorsum malos spiritus expellit. Nunc pro meritorum qualitate aliis ascendere, aliis non desistit descendere.
Abbreviated transcription (Latin):
Ueri simile est quod cum herodi nicħ
renunciatum eẽt amagis. credidit il¬
los faslaci stella eẽ deceptos. ⁊ iõ ad se
non eẽ reu̾sos. unde & tam diiquieuit
apueri inquisitione. deinde uulgatis
nis que in templo facta dicta ue fuerat.
se amagis sensit illusum.⁊ in mortem

Expanded text:
Verisimile est, quod cum Herodi nihil renuntiatum esset a Magis, credidit illos fallaci stella deceptos esse, et ideo ad se non esse reversos: unde et tandiu quievit a pueri inquisitione. Deinde vulgatis his quae in templo facta dictave fuerant, se a Magis sensit illusum, et in mortem
Abbreviated transcription (Latin):
¶do forsitan tam dui ab inquisitione
puerise continuit. ut sollicitius eum
dep̾hend̾et. neq elabi aliquo modo pos-¬
set.
¶Non est contentꝰ uastatione bethleẽ.
s adiacentia loca uastauit. nec ullam
mi̾am etatis habuit. afilio uniꝰ noctis
usq ad filium duorum annoꝵ. quin
õs occider&.
¶Ideo abimatu. ut sicut p̾occupaue
ne puer cui famulabantur sidera. pau¬
lo suꝑ ȩtatem: uł infra: sp̾em sibi con¬
formaret.
¶ Uox in rama ꝑꝑ uxorem leuite fornicone ꝑemptam. scd̾m nũm tri¬
ma. quiest locus uixta gabaam xii.
miliario abethleem: audita exagge¬
ratur. ut hiꝑbolice rachel iam mor¬
tua dolentis affectu filios flere dicat᷑.
unde ꝑhoc de chaldeis historia texit᷑.
quod simił eẽt abeis cladi priori ppło
denece puerorum accipitur. dicit gͦ
quod tunc impletum sit quoddictũ ÷
qr ⁊ si adĩminentem captiuitatem ser¬
mo ꝓpħe respicit. tñ ineo sicut in um¬
bra. u̾itas futura cedis infantũ pro¬

Expanded text:
o forsitan tandiu ab inquisitione pueri se continuit, ut sollicitius eum deprehenderet, neque elabi aliquo modo posset.Non est contentus vastatione Bethlehem, sed adjacentia loca vastavit; nec ullam misericordiam aetatis habuit a filio unius noctis usque ad filium duorum annorum, quin omnes occideret. Ideo a bimatu, ut sicut praeoccupavne puer cui famulabantur sidera, paulo supra aetatem vel infra speciem sibi conformaret. Vox in Rama. Propter uxorem Levitae fornicatione peremptam, secundum numerum trima, qui est locus juxta Gabaa duodecimo milliario a Bethlehem. Audita. Exaggerat, ut hyperbolice Rachel jam mortua, dolentis affectu filios jam flere dicatur. Unde per hoc de Chaldaeis historia texitur quod similis esset ab eis cladi priori populde nece puerorum accipitur. Dicit ergo, quod tunc completum sit quod dictum est, quia etsi ad imminentem captivitatem sermo prophetiae respicit, tamen in eo sicut in umbra, futura veritas caedis infantium pro
Abbreviated transcription (Latin):
annum & quatuor
herodem inpuero
deseuisse. quod for¬
sitan io distulit.
qr romam ꝓfectus
est. uł ibi accusatꝰ.
uł ut romanos c̃¬
suleret suꝑ his. que
de xp̃o dicebantur.¬
omniũ martyrũ.
qui parui .i. humile
⁊ innocentes occisi
stͣ qui ñ iniudea
ab impiis. quos sige̾
herodes: quodbinii:
quia doctrina ⁊ oꝑa¬
tione ꝑfecti. illis oeci¬
corꝑa possunt ꝑuni.
diuinitas ñ ꝯtingi.¬

Expanded text:
annum et quatuor Herodem in pueros desaevisse: quod forsitan ideo distulit, quia Romam profectus est, vel ibi accusatus, vel ut Romanos consuleret super his quae de Christo dicebantur.omnium martyrum, qui parvuli, humiles et innocentes occisi sunt: qui non in Judaea ab impiis, quos significat Herodes. Quod bimi: quia doctrina et operatione perfecti. Illis occicorpora possunt perimi, divinitas non contingi.
Abbreviated transcription (Latin):
pacis. hȩc tempora designa
uit p̃ceptis. Nam tempore
ꝑsecutionis ponenda est aĩa.
tempore pacis frangen¬
dasunt t̾rena d sidia.¬
aliqua consolatio. ut certius
credant de futuro.

Expanded text:
pacis. Haec tempora designat in praeceptis. Nam tempore persecutionis ponenda est anima, et tempore pacis frangenda sunt terrena desideria.aliqua consolatio, ut certius credant de futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsa meaamica mea. ꝓxima mea. dilecta mea. columba mea. sSponsa: in patͥarchis. amici u¬
euis diabolus tẽptat.
quadriꝑtitꝰ enĩ mũdꝰ.
p̃ceptorum contͣ di¬
abolum certandodo
mino famulatur. qͥ
rius qui iter nr̃m
impedire ñcessat.¬

Expanded text:
sponsa mea, amica mea, proxima mea, dilecta mea, columba mea. Sponsa in patriarchis, amica us diabolus tentat. Quadripartitus enim mundus praeceptorum contra diabolum certando Domino famulatur. Quarius, qui iter nostrum impedire non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
quo baptiatus. s ex quo ꝯceptus. quodꝰ:
aut̃ inbaptuatum descendit sig̾cat
nob̾ grãm spu̾alem inbaptismo dari. qui¬
b in remissionem pecc̃oꝵ. exaqua ⁊ spure
gen̾atis: solet amplior spẽ grã ꝑ imposi
tionẽ manus epĩ celitus dari

Expanded text:
tizatus, sed ex quo conceptus. Quod  baptismo descendit, significat nobis gratiam spiritualem in baptismo dari, quremissionem peccatorum ex aqua et Spiritu regeneratis solet amplior Spiritus tionem manus episcopi coelitus dari
Abbreviated transcription (Latin):
dm aut dĩ filium
ẽẽ aꝑte. quia rudeꝰ
erant auditores .s.
uidẽt. dĩ filium ian
aꝑte p̃dicat. dicens
Testimoniũ ꝑ hibui
qr hic est filius dez¬
Non quod nesciebat
docetur. s nob̃ quid
c̃de debeamꝰ osten¬
ditur. ipsum .s. qͥ¬

Expanded text:
m aut Dei Filium esse aperte, quia rudes erant auditores: sedvideret, Dei Filium jam aperte praedicat dicens: Testimonium perhibuit, quia hic est Dei Filius Non quod nesciebat docetur, sed nobis quod credere debeamus ostenditur, ipsum s
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo docebat.
noctib exiens. in mõ¬
te oliueti morabat᷑.
sicut lucas ait. Do¬
cendo enim inc̃dul
officium correctioĩs
sedulus impeude¬
bat. manendo apd̃
fideles: grãm benig¬
nitatisꝓpituis exhi¬

Expanded text:
in templo docebat, noctibus exiens in monte Oliveti morabatur, sicut Lucas ait. Docendo enim incredulis officium correctionis sedulus impendebat, manendo apud fideles gratiam benignitatis propitius exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ostendit quedã
relarari infuturo
qd̃ de minimis in¬
telligendum est.
ut desermone ocio¬
so. derisu nuio qͦ¬
rum etiam ueniã
uita promeruit.
beda. Exiens de
domo. ubi demo¬
nium hr̃e dictus ẽ.
docet admare. ut
ostendet se obꝑfidie
culpam. uideam re¬
licturum. ⁊ adgen¬
turum. Unde apte
p̾mittitur. quia p̾di¬
cante eo indomo. ma¬
terunt.
¶er̃ hi sunt qui nu¬
ꝑ adaudiendum u̾¬
bum uenerunt. ⁊
iam pietate animi ab
amaritudine repro¬
borum. tamꝗͣ ama¬
risec̃ti sunt. s ñdũ
cum domino in na
tisunt.

Expanded text:
Ubi ostendit quaedam revelari in futuro. Quod de minimis intelligendum est, ut de sermone otioso, de risu nimio; quorum etiam haec vita veniam promeruit.e. Exiens de domo ubi daemonium habere dicitur, docet ad mare, ut ostenderet se ob perfidiae culpam Judaeam relicturum et ad genturum. Unde apte praemittitur, quia praedicante eo in domo, materunt.e. Hi sunt qui nuper ad audiendum verbum venerunt, et inde pietate animi, ab amaritudine reproborum tamquam a mari secuti sunt: sed nondum cum Domino in navti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nes indicamus. ut ferreum:
aliquem durum. Uelocem: uen¬
tis comꝑamꝰ ⁊ auib. Idem fit
in tͥcesimo. ⁊ sexagesimo. ⁊ cente
t̾ium regni in monte ostensum

Expanded text:
nes indicamus, ut ferrum, aliquem durum, velocem, ventis comparamus et avibus. Idem fit in tricesimo sexagesimo et centesterium regni in monte ostensum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Beda. Que ẽ mat̾ .in. łi on refutat
obsequi matͥ. qui dicit honora pa-¬
trem. ⁊ .m. s ostendit se plus deb̾e
pat̾nis myst̾iis. quam affectib ma¬
t̾̃nis. idem exemplo monstrauit. qͦd
u̾bo ait. quiamat patrem aut .m.
plusꝗͣ me. non est me dignus. nec
fr̾s inturio se contempnit. s opus
spũale: p̃fert cognationi. docens
meliorem ẽẽ copulam cordium ꝗͣ
corpoꝵ.¬

Expanded text:
 33.-- Quae est mater. Non refutat obsequi matri qui dicit: Honora patrem et matrem : sed ostendit se plus debere paternis mysteriis, quam maternis affectibus, idem exemplo monstravit, quod verbo ait: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Nec fratres injuriose contemnit, sed opus spirituale praeficit cognationi, docens meliorem esse copulam cordium quam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sciamus nos ẽẽ
fr̃s eius. ⁊ matrem
si uoluntatẽ patͥ
euis fec̾imꝰ. ut co¬
heredes simus. ꝙ
non insexib. s il
factis discernit.

Expanded text:
Ut sciamus nos esse et fratres ejus et matrem si voluntatem Patris ejus fecerimus, ut cohaeredes simus, quia non in sexibus, sed in factis discernit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes: disc̾ent myst̾ium regni
quo carebant. Mare: mundus
est. quigustatus ẽ amarꝰ est.
⁊ uiciorum fluctib in quietꝰ.
s abipso domino eripiuntur
p̃destinati. qui amara dulcifi¬
cat. tristia conu̾tit ingaudiũ
egritudinem in salutem. Imꝑa¬

Expanded text:
t, discerent mysterium regni, quod ipsi nium regni, est, qui gustatus amarus est, et vitiorum fluctibus inquietus. Sed ab ipso Domino eripiuntur praedestinati, qui amara dulcificat, tristitiam convertit in gaudium, aegritudinem in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. ẽccłia magna est que narrat. nom̃ dĩ.
strata uarietate uirtutum. ⁊ lin¬
guarum. Unde circũ amicta uari¬
qua ꝑatur domino pascha. dñs
domum suam c̃didit. ut sit una
fides subuno pastore.

Expanded text:
um Ecclesia magna est, quae narrat nomen Domini, strata varietate virtutum et linguarum, unde illud: Circumamicta variparatur Domino pascha; Domindomum suam credidit, ut sit una fides sub uno pastore.
Abbreviated transcription (Latin):
alius euangłista.
pus .s. saluationis
ifrł. eo quod ppłs
gentium ñdum
subintrasset. uł
quia p̃t̾iit tempꝰ
fidi. cum spretus:
adgentes transũt.

Expanded text:
alius evangelista: pus salvationis Israel, eo quod populus gentium nondum subintrasset, vel quia praeteriit tempus fidei, cum spretus ad gentes transiit.
Abbreviated transcription (Latin):
disrumpant. non mar¬
garitas quas concul¬
cant. s uos indigna¬
tione. nonenu facile
pot̾ inueniri quod
talib gratum sit.

Expanded text:
disrumpant, non margaritas quas conculcant, sed vos indignatione. Non enim facile potest inveniri quod talibus gratum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
negat se petentib
qͥ sponte obtulit se n̾
petentib. ⁊ queren¬
tes inuemient eũ qͥ
ñ querentib dedit
ut inuenirent et
pulsantib aꝑiet.
qui clamat ecce sto
ad ostium ⁊ pulso.¬

Expanded text:
negat se petentibus qui sponte obtulit se non petentibus: et quaerentes invenient eum qui non quaerentibus dedit ut invenirent, et pulsantibus aperiet, qui clamat: Ecce ego sto ad ostium et pulso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ce sequitur comꝑatio oui ⁊ scorpionis. In ouo spes accipitur. quia ieo
ñdum est fetus ꝑfestus. s fouendo sꝑatur. In scorpione cuuis aculeus re
se debeat in anteriora extendere.

Expanded text:
e sequitur comparatio ovi et scorpionis. In ovo et spes accipitur, quia in eo nondum est foetus persecutus; sed fovendo speratur. In scorpione, cujus aculeus retse debeat in anteriora extendere.
Abbreviated transcription (Latin):
pulsanti aꝑietur. ¶ Aut quis. expla¬
nat quid petendum sit. & exhumana
circa filios beniuolentia. diligentiam
patͥs circanos cõm̃dat.
¶petentib xp̃m recta fide. ñ datur
lapis offensionis. nec duritia cordis.

Expanded text:
pulso . VERS. 9.-- Aut quis. Explanat quid petendum sit, et ex humana circa filios benevolentia diligentiam Patris circa nos commendat. Petentibus Christum, recta fide non datur lapis offensionis nec duritia cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nostis bona. se¬
cundum sensum eo¬
bona sunt. ⁊ aduitã
istam ꝑtinentia. que
malus non desuo dat.
se respectudi: quiso¬
lus bonꝰ. ex qͦ om̃s bo¬

Expanded text:
 Nostis bona. Secundum sensum eobona sunt, et in vitam istam pertinentia, quae malus non de suo dat. se respectu Dei qui solus bonus, ex quo omnes bo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ut p̾beat constantiam ꝑseuerandi.
diligentiam querendi. fidutiam
inpetrandi. ad dit om̃is .spie ⁊ ꝑse.
¶Supra docuit ꝗd petamꝰ. regnũ
.s. hicdat confidentiã ut nicħ he¬

Expanded text:
 Ut praebeat constantiam perseverandi, diligentiam quaerendi, fiduciam impetrandi, addit. Omnis, etc. Supra docuit quid petamus, regnum . Hic confidentia
Abbreviated transcription (Latin):
quia mniuolabile non deb& abaliquo
corumpi. margarita que inabdito la¬
tet. ⁊ defiguris quasi aꝑtis conchis eru¬
itur gẽma p̃ciosa que non deb& corrũpi.
Canes uo̾ sunt qui oblatrant. ⁊ quod
in tegrum ẽ. dila cerant. porci quiuili.¬
pendunt ⁊ conculcant. Uł canes aduo¬
mitum reu̾si. porci ñ dum reu̾s̃. s in lu¬

Expanded text:
tura inviolabile, nec debet ab aliquo corrumpi. Margarita, quae in abscondito latet: et de figuris, quasi apertis conchis eruitur, gemma est pretiosa quae non potest corrumpi. Canes vere sunt qui oblatrant, et quod integrum est dilacerant; porci qui vilipendunt et conculcant: vel canes ad vomitum reversi, porci nondum conversi, sed in lu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Notasi quem uis re¬
p̃hende. pͥmum uide.
utrũsimił ei sis. quod si
es. parit᷑ ingemisce. ⁊
non eumtͥ obtemꝑare.
argue. Raro gͦ. ⁊ non si¬
ne magna necessitate
obuirgationes ft̃ adhi¬
bende. ⁊ non nͥ respectu
cũi. remota pꝰ ab ocło tͣ¬
¶Purgato ocło. pot̾
dispensator eccłiȩ alios
castigare. s non sc̃mca¬
nibus dare. quia sicut
ꝑiculosũ est absconde.
ita ꝓdigum canibis
dare. tałib mistica sũt
aꝑienda. s uelo tegen

Expanded text:
 Si quem vis reprehendere, primum vide si similis ei sis. Quod si es, pariter ingemisce et noli eum tibi obtemperare, argue. Raro ergo non sine magna necessitate sunt objurgationes adhibenda, et nonnisi respectu Dei, remota Purgato oculo, possunt dispensatores Ecclesiae alios castigare, sed non sanctum canibus dare; quia sicut periculosum est abscondere, ita prodigum est canibus dare. Talibus mystica non sunt aperienda, sed velo tegend
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͣ m̃sura repñdit.
s est. Acsidicat. ipsa
tem̾itas iudicandi:
iniqͣmͣsura tͥ nocet.
te punit. ⁊ sepe ñ ill
de quo hagis. tale est¬

Expanded text:
iniqua mensura rependet Deus, sed est ac si dicat: Ipsa temeritas judicandi et iniqua mensura tibi nocet, te punit, et saepe non illum de quo hoc agis. Vel s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nolite. plenius inculcat. ⁊ re¬
uoluit quod apͥncipio sermonis do¬
cuit. ut absq sollicitudine uiuamus.
non ẽẽ petenda tamquam bona nr̃a.
⁊ si necessaria. Regnum dĩ aute pe¬
tendumest. ⁊ ineo finis nr̃ est ponen¬
dus. ꝑꝑ quemom̃ia faciamus. U̾bi gr̾a
manducemus. ut euangłi remus. ñ
euangłiremus ut manducemus. eũ
dicit pͥmum. sig̾cat hoc post̾ius. non tp̃r.
s dignitate. Illud enim petendum ẽ.
hoc ꝓptͣ illud necessarium. gͦ pͥmũ¬

Expanded text:
 etc. Plenius inculcat et revolvit, quod a principio sermonis docuit, ut absque sollicitudine vivamus. non esse petenda tanquam bona nostra, etsi necessaria. Regnum autem Dei petendum est, et in eo finis noster est ponendus, propter quem omnia faciamus: verbi gratia: Manducemus ut evangelizemus, non evangelizamus ut manducemus. Cum dicit primum, significat hoc posterius, non tempore, sed dignitate. Illud enim petendum est, hoc propter illud necessarium: ergo primu
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑare ⁊ dampnare. quam em̃dare.
ut si pleni odio. uł inuidia. uł malitia
dãpnent in eo qd̾ deliquit ira. que est
ut festuca. odium ut trabes. iratꝰ alicui
uult aliqñeum corrigi. qui odit. hoc uel¬
le nequit. iõq imposubile dr. ut festu¬
cam fris demat. qui trabem gestat. Prius
gͦ trabes odii. inuidie. simułonis. ⁊ tociꝰ
malitiȩ eicienda est. ut sic miscdit̾ respec¬
tuq cł̃ĩ non nr̃i. frem possimus in crepare.
tit siue illi ꝓsit correctio. siue non. nos
tam̃. de simplicitate nr̃i oculi simus se
aliena facile rep̃hendit. ⁊ aliena gͣiuꝰ
tolerando quam sua sumit auctorita¬
tem arguendi sine exemplo sue em̃da¬
tionis.

Expanded text:
vituperare et damnare quam emendare. Ut si pleni odio vel invidia, vel malitia, damnent in eo quod delinquit ira; quae est ut festuca, odium, ut trabs. Iratus alicui vult aliquando eum corrigi; qui odit hoc velle nequit: et ideo impossibile dicitur ut festucam fratri demat, qui trabem gestat; prius ergo trabs odii, invidiae, simulationis et totius malitiae rejicienda est, ut sic misericorditer respectu Dei, non nostri, fratrem possimus increpare: ut, sive prosit illi correctio, sive non, nos tamen de simplicitate nostri oculi simus secaliena facile reprehendit: et aliena gravius tolerando quam sua, sumit auctoritatem arguendi sine exemplo suae emendationis.
Abbreviated transcription (Latin):
hor. Domus impleta odore
cȩlum ⁊ t̾ra ẽ. fractum alabastrũ:
carnale est desidium. quod fran¬
gitur ad caput. ex quo om̃e corpꝰ
cõpagnatum est.¬
¶IeR. Recũbente ip̃o .i. humiliante¬
se. ut eum tangẽt fidespecca tͥcis
quȩ depedib ascendit ad caput.
ne. sororlarari quem iħs suscita¬

Expanded text:
. Domus impleta odore, coelum et terra est. Fractum alabastrum, carnale est desiderium: quod frangitur ad caput, ex quo omne corpus compaginatum est. Recumbente ipso, id est, humiliante, ut eum tangquae de pedibus ascendit ad caput, na soror Lazari quem suscita
Abbreviated transcription (Latin):
capiatur. si dicit. dimittenda est
quacũq causa. ⁊ ducenda alia. pu¬
dicitiȩ p̃dicator contra se facit. si
dicit non est dimittenda contͣ
doctͥnam moysi ⁊ dĩ facit. lõ res¬
ponsum temꝑat naturalem le¬
gem pͥmamq dĩ sententiam scd̃e
opponens. que nondĩ uolunta-
te. s peccantium necessitate con¬
cessa est.

Expanded text:
capiatur. Si diceret: Dimittenda est quacunque ex causa, et ducenda alia: pudicitiae praedicator contra se facit. Si dicit non est dimittenda, contra doctrinam Moysi et Dei facit. Ideo responsum temperat naturalem legem, primamque Dei sententiam secundo opponens, quae non voluntate Dei, sed peccantium necessitate concessa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iacob filium mathan. lucas. iosepħ
filium heli. ⁊ heli filium mathat. S
mathan ⁊ niathat de eadem uxore hes¬
ta nomine singłos genuert̃. Mathan
qn ꝑsalomonem descendit eam pͥus
dux. ⁊ relicto uno filio iacob obiit.
pt᷑ eamathat. qui ꝑ natham descend̾
de dauid. eandem duxit. ⁊ genuit
heli. sic iacob ⁊ heli fr̾s sunt ut̾imi. Ia¬
cobaut̾ uxorem heli fr̾is. sine lib̃is de¬
functi adsuscitandum sem̃ eiꝰ accipi¬
ens. genuit ioseph natura suum. s
scdm legem heli filium. qđ dr filiꝰ
noĩe eiꝰ uocari cui suscitatur: ñ est
uiꝰrum cumboor eum quẽ genuit
exruth. non elimelech cui suscitat᷑ s
¶ Uirum mariȩ. quid ad xpm ge
mulierum ingn̾ationib texatur.
⁊ iõ non ꝑmariam s ꝑ ioseph induci¬
tur. cumde una ioseph ⁊ maria tͥbu
fuert̾. Uñ ⁊ eam quasi ꝓpinquã coge
ꝓsitentur inbechleem: cũ finguli :
Sin suam ciuitatem.

Expanded text:
et Jacob filium Mathan. Lucas Joseph filium Heli, et Heli filium Mathat, sed Mathan et Mathat de eadem uxore Hesta nomine singulos genuerunt. Mathan qui per Salomonem descendit, eam prius duxit, et relicto uno filio Jacob obiit, et postea Mathat qui per Mathan descendit de David, eamdem duxit et genuit Heli, sic Jacob et Heli fratres sunt uterini. Jacob autem uxorem Heli fratris sui sine liberis defuncti, ad suscitandum semen ejus, accipiens, genuit Joseph natura suum, sed secundum legem Heli filium. Quod dicitur filius nomine ejus vocari cui suscitatur, non est verum cum Booz eum quem genuit ex Ruth, non Elimelech cui suscitatur, s. Virum Mariae. Quid ad Christumulierum in generationibus texatur; et ideo non per Mariam, sed per Joseph inducitur, cum de una Joseph et Maria tribu fuerint. Unde et eam quasi propinquam cogebprofitentur in Bethlehem redire cum singulis in suam civitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
auit. ⁊ apłorum timorem peniten¬
tia corrigendum edocuit. securꝰ
ad passionem ꝑgit. dicens. Sur¬
gite eamus. Quasi. Nonnos inue¬
niant tim̃tes. ultro eamus ob¬
urã passuri. ut gaudium ⁊ confi

Expanded text:
avit, apostolorum timorem poenitentia corrigendum docuit, securus ad passionem pergit, dicens: Surgite, eamus. Quasi dicat nos non inveniant timentes, sed ultro eamus obviam, ut passuri gaudium et confi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ srĩora eẽ oblata: quam templũ.
uł altare ut homines prõptiores
eeñt addona offe̾nda. quã ad pre¬
ces fondendas intemplo. uł iuisti¬
cias faciendas. in quo ⁊̃ noncłi
timorem. s suam cupiditatem at¬
tendebant. Iõ arguit eos dñs stul¬
ticie.⁊ fraudulentie. Typice dem¬

Expanded text:
iora oblata quam templum vel altare: ut homines promptiores essent ad offerenda dona, quam ad preces fundendas in templo vel justitias faciendas. In quo non Dei timorem, sed suam cupiditatem attendebant. Ideo arguit eos Dominus stultitiae et fraudulentiae. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Colantes .c. Mistice culicis
nomine sediciosus homicida bar¬
rabas signatur. quia animal stre¬
pendo inquietat ⁊ sanguine de¬
lectatur. cameli nomine ꝓpt̾
dominꝰ intelłr. Colant gͥ udei¬
⁊ culicem .i. minima obseruãt.
q barraban. qui non soluerat

Expanded text:
tis. Mystice culicis nomine seditiosus homo Barabbas designatur, quia hoc animal strependo inquietat, et sanguine delectatur. Cameli nomine proptDominus intelligitur. Colant ergo Judaei culicem, id est minima observant, quia Barabbam qui non solverat
Abbreviated transcription (Latin):
e pretenditis. si quis calicem mũ¬
det ext̾ius. intus aut̃ relinquã¬
tur sordes. cumusus eius int̾i¬
or sit. luc̃ ita stulte. qui fecit
dari uoluit. Nemo gͦ putet for¬
nic̾onem ⁊ huiꝰ modi corꝑalia ui¬
cia solũmꝰ grauia eẽ. ⁊ auaritiã.

Expanded text:
 praetenditis, sicut si quis calicem mundet exterius, intus autem relinquat sordes: cum ejus usus sit interior. Lucas ita. Stulte, qui fecit dari voluit. Nemo igitur putet fornicationem et hujusmodi corporalia vitia solummodo gravia esse, et avaritiam,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia scelera patrum de testa
to ꝓbatis eẽ uos filios non solum
carne. s ĩmitatione. In quo ⁊̃ pa¬
tet eos scient̾ peccare.
Quomꝰ fugietis. Sepulchra
sco̾rum edificando. anpotius corda
amalitia mundando: lib̃abunt

Expanded text:
Quia scelera patrum detestamito probatis vos esse filios non solum carne, sed imitatione iniqua: et patet eos scientes peccare.Quomodo fugietis. Sepulcra sanctorum aedificando, an potius corda a malitia mundando. Liberabunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Myst̾ium̃ noui
testam̃ti inquo sep¬
tiformis sp̃e gr̃a ple¬
nus cređr. ⁊ datur.
nec sunt panes or¬
deacer sicut illi
qͥnq de quib quin¬
q milia hominũ
in lege. uitalis aĩe
alim̃tum corpora¬
lib sacram̃tis tege¬
retur: ordei enim
medulla: tenacis¬
sima tegitur palea.

Expanded text:
 Mysterium est Novi Testamenti, in quo septiformis Spiritus gratia plenius creditur et datur. Nec sunt panes hordeacei, sicut illi quinque de quibus quinque millia hominum in lege, vitalis animae alimentum corporalibus sacramentis tegeretur. Hordei enim medulla tenacissima tegitur palea.
Abbreviated transcription (Latin):
q feruentius p̃dicare
debeant quib iubet᷑
ut p̃dicent. qñ illiqͥ
b ꝓhibetur tacere ñ
panib ⁊ paucis pis¬
satiauit: diuine po¬
tenciȩ opꝰ est. contͣ¬

Expanded text:
us ferventius praedicare debeant, quibus jubet ut praedicarent: quando illi qui prohibentur tacere nonpanibus et paucis pissatiavit, divinae potentiae opus est cont
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nolite ex paul.
Quasi. saueant
qui non amant
aduentum suꝑ
de eorum societa¬
te desꝑant. uos
autem quiꝰ time¬
tis. que ur̃os con¬
ciues uidetis: Uñ
paruisse descri

Expanded text:
Nolite expavescere. Quasi: Paveant illi qui non amant adventum Domide eorum societate desperant. Vos autem, quid timetis quae vestros concives videtis? Unde paruis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ier̃. Et petro. Qui
se indignum ii¬
ter magutrum
negat. pecc̃a pre¬
terita non nocent.
qnͣ nonplacent.

Expanded text:
et. Et Petro. Qui se indignum diter magistrum negat. Sed peccata praeterita non nocent, quando non placent.
Abbreviated transcription (Latin):
sum ducit quos ele¬
git: ut inter male
uiuentes mala non
attendant. ut loth
insodomis. ⁊ iobu
t̾ra hus. ⁊ abdẏas in
mis sinapis. pusilla
gus labor. s post dr
illis ut requiescant

Expanded text:
sum ducit quos eligit, ut inter male viventes mala non attendant, ut Lot in Sodomis , et Job in terra Hus , et Abdias in mis sinapis: pusilla gus labor; sed postea dicetur illis, ut requiescant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maiora .h. f. Et imposuit symoni .n.
.p. de obedientia ascendit ad agnicio¬
cobum qui supplantata ht̃ desidia car¬
nis. ⁊ ioħem qui gr̃a accepit. quodalii
meretur audire. tonitruum patͥs
ꝑ nubem defilio tonantis. hic est filiꝰ
iuã fecit. ut extinguat miscdłia. qd
uidiciũ inurit. Unde miscdiam ⁊ ui¬
Et imposuit. Non modo pͥmũ s

Expanded text:
 faciant. Et imposuit Simoni nomen Petrus. De obedientia ascendit ad agnitiocobum, qui supplantata habet tota desideria carnis, et Joannem, qui gratia accepit, quod alii meretur audire tonitruum Patris per nubem de Filio tonantis: Hic est Filiusgura fecit, ut exstinguat misericordia quod judicium exurit; unde: Misericordiam et juEt imposuit. Non modo primum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
s Non audentes res
Et circumspiciens eos
cumira. contristatꝰ suꝑ
cecitatem cordis eorum:
dicit homini. Ex ten¬
de manum tuam. et
extendit. et restituta
ẽ manus illi. Exeuntez¬
autem statĩ pharisei cũ¬

Expanded text:
re et circumspiciens eos cum ira contristatus super caecitatem cordis eorum dicit homini extende manum tuam et extendit et restituta est manus illi exeunteautem statim Pharisaei cu
Abbreviated transcription (Latin):
mam hoc faciebat :
uł ꝙ ħ manus sana¬
tio. animȩ salutem
me pius quemꝗͣ pos¬
sit ꝑdere. S eus ñ
saluare: est ꝑdere.
Sicut dr. in durasse
corpharaonis. non
quod obdurau̾it.s
obduratum none¬
mollierit.
possunt socios iniqͥ¬
tatis querunt.¬
¶ bẽda. Cum herodia¬
nis. miistri hero¬
dis pp̃ inimicitias.
quas ipse adu̾sus
iohannem exerce

Expanded text:
mam hoc faciebat, vel quod haec manus sanatio animae salutem me pius quemquam possit perdere, sed ejus non salvare est perdere. Sicut dicitur indurasse cor Pharaonis, non quod obduravit, sed obduratum non emollivit.possunt, socios iniquitatis quaerunt. Cum Herodianis. Ministri Herodis propter inimicitias quas ipse adversus hominem exerceb
Abbreviated transcription (Latin):
porrecta. ⁊ addandum collecta.
gantem uduam non extendit.
incrim̾ reputant. quod adũbum¬
manus illius sanata est. neq in sab¬
bato pot̾ ꝯuinci laborasse qui dixit.
⁊ .f. sunt cum insabb̃is cibos por¬
tent. calices porrigant ⁊ cetera
uictui necessaria im̃pendant.

Expanded text:
et ad dandum collecta .gantem viduam non extendit. in crimen reputant., quod ad verbum illius sanata est manus. Neque et sabbato potest convinci laborasse, qui dixit et facta sunt: cum ipsi in sabbatis cibos portent, calices porrigant, et caetera victui necessaria. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Deda. Allg. Desynagoga
se cedit admare ⁊ c̃. uideã
relinquit. adgentes uenit.
cum discipłis. scilicet p̃di¬
cantib apłis. corda gentiũ
adiit.⁊ sic multos ad se ue¬
nientes. in unum suscepit.
& desideratam salutem
que quanto sinum cordis
gr̾e recipiende dilatat: tan¬
to fluctus scłi securiꝰ calcat.
Ne compͥm̾ent .e. cõ¬
pͥmunt qui eccłe pacem tͦ¬
bant. tangunt. qui fidem
uo̾ corde ⁊ dilectionem sus¬
cipiunt. qui tetig̾e sanati
ẽẽ ꝑhibentur. fugiens cõ¬
pͥmentes. nauicłam ascen¬
dit.
illo. Sp̃em iacob dilexit dominus ⁊
cum diuidẽt excelsus gentes. ⁊ seꝑaret
filios ade. St̾at. t̾minos popłoꝵ .i.n.f.¬

Expanded text:
erat locus. De synagoga secedit ad mare, etc. Judaeam relinquit, ad gentes venit cum discipulis, scilicet praedicantibus apostolis corda gentium adiit: et sic multos ad se venientes suscepit, et desideratam salutem quae quanto sinum cordis gratiae recipiendae dilatat, tanto fluctus saeculi securius calcat. Ne comprimerent. Comprimunt, qui Ecclesiae pacem turbant. Tangunt, qui fidem vero corde et dilectione suscipiunt, qui tetigere sanati esse perhibentur: fugiens comprimentes naviculam ascendit.illo. Speciem Jacob dilexit Dominus, et cum divideret altissimus gentes, et separaret filios Adae, statuit terminos pop
Abbreviated transcription (Latin):
ler̾. Stulticia ad luxuriã
carnis ꝑtinet.⁊ ieiuinio sana¬
tur. ira ⁊ ignauia: or̃one depel¬
litur. Medicina cuiusq uulne¬
ris adhibenda est ei. Nonsanat
oculum quod calcaneum: ie¬
iunio passiones corporis. or̃o¬
ne sanãtur pestes mentis.
premeditatis ferantur animis.
si contristat eos quia occiden

Expanded text:
lo. Stultitia ad luxuriam carnis pertinet et jejunio sanatur. Ira et ignavia oratione depellitur. Medicina cujusque vulneris adhibenda est ei. Non sanat oculum quod calcaneum, jejunio passiones corporis, oratione sanantur pestes mentis. praemeditatis ferantur animis. Si contristat eos, quia occiden
Abbreviated transcription (Latin):
caritas in m̃te recon¬
dita crescere deb&s.
donec mñtem totam
in sui ꝑfectionem ꝯ¬
mutet. ut nichil p̃¬
t̃ am diligat. recolat.
quod hic incipitur.
inalia uita ꝑficit᷑.¬

Expanded text:
charitas in mente recondita crescere debet, donec mentem totam in sui perfectionem commutet, ut nihil praeter Deum diligat vel recolat, quod hic incipitur, in alia vita perficit
Abbreviated transcription (Latin):
tis sacerdotib ⁊ scͥbis.
timebat enim ne ui¬
dei quasi ex di oracło
sentiret dolum. s si
ne suspicione ob grãm
fauoris. ei renuncia¬
rent.
deseruntur indicio stelle. ut cogã¬
tur ex lege inquirere. uł diuno
deseruntur auxilio. quiquerunt
humanum. nec debebat signum
infidelib datum: apparere domeᷤ¬
ticis legis ⁊ ꝑpħarum. q si moy sen¬

Expanded text:
tis sacerdotibus et scribis; timebat enim ne Judaei quasi ex Dei oraculo sentiret dolum ejus: sed sine suspicione ob gratiam favoris ei renuntiarent.deseruntur indicio stellae, ut cogantur ex lege inquirere. Vel divino deseruntur auxilio qui quaerunt humanum. Nec decebat signum infidelibus datum apparere domesticis legis et prophetarum; quia, s
Abbreviated transcription (Latin):
Latro ẽ qui lucra sectatur.
qui ⁊ ñ dantes corporalit̾ ꝑ sequi¬
tur. ⁊ dantes necat spu̾alit̾. ⁊ dũ
lesionem ꝓximi cogitat: quasi
latro sedet inspelunca.

Expanded text:
Latro est qui lucra sectatur, qui et non dantes corporaliter persequitur, et dantes necat spiritualiter, et dum laesionem proximi cogitat, quasi latro sedet in spelunca.
Abbreviated transcription (Latin):
nego̾ petri sitota pꝰ pͥmum galli can¬
tum inciꝑ&: m̃tiri uidentur tres
eẽt. s qnta futura eẽt: quando¬
q ceptura. uł tota in animo tim̃¬
tis petri ꝑacta est. ante pͥmũ can-¬
tum. qu̾auis u̾bis ante pͥmum cep¬
ta: ante scđm ꝑ acta sit. Tantꝰ enĩ
timor mentemeiꝰ inuaserat: qui
quamiħc egressus ẽ dedomo ubi
manducauit pascha. Ioħs i lucas
añꝗͣ inde egressus ẽẽt. S facile
intelligimus. uł illos recapitu¬
lasse. uł istos p̃ occupasse. nisima¬
gis mou̾et quod tam diu̾sa non
ligi ter eum exp̃ssisse presũptionem suam diu̾sis locis : ad sermones xp̃i. ⁊ ter illi adomino resp̃o
sum quod eum ante galli cantum eẽt ter negaturus. sicut ptꝰ resurrectionem anse amaret t̃¬
int̾rogauit. ⁊ t̃ depascendis ouibus p̃cepit.

Expanded text:
negatio Petri, si tota post primum galli cantum inciperet, mentiri viderentur tres et eam, sed quanta futura esset quandocunque incepta, vel tota in animo Petri perfecta est ante primum cantum, quae verbis ante primum coepta, ante secundum peracta est. Tantus enim timor mentem illius invaserat, qui stquam Jesus egressus est de domo ubi manducavit Pascha; Joannes et Lucas antequam inde egressus esset. Sed facile intelligimus, vel illos recapitulasse, vel istos praeoccupasse, nisi magis moneret quod tam diversa nonligi ter eum expressisse praesumptionem suam diversis locis sermonis Christi, et ter illi a Domino resposum, quod eum ante galli cantum esset negaturus; sic post resurrectionem suam an se amaret interrogavit, et ter de pascendis ovibus praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nonenim adiabolo ĩ¬
mittuntur. s exppria uolun¬
tate nascuntur. diabolus enĩ
incentor est non auctor. qui
nec int̾iora nisi ꝑhabitus os
gestus nouit.
¶Nonlotis .m. spũalia dic¬
ta ꝓpħarum de cord̾ ⁊ corporis¬
mundi estote. pharisei car¬
nalit̾ desolo corpore accipie¬
bant. quod uanum est fieri

Expanded text:
Non enim a diabolo immittuntur, sed ex propria voluntate nascuntur. Diabolus enim incentor est non auctor, quia nec interiora nisi per habitus et gestus novit.Non lotis. Spiritualia dicta prophetarum, de cordis et corpormundi estote . Pharisaei canaliter de solo corpore accipbant, quod vanum est fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ocłorum. ⁊ stridorem dentiũ. nota
uam resurrõnem corꝑum. dentes
strident qui hic deedacitate gaude¬
bant. Ocłi flent. qr ꝑ concupiscentia s
uagabantur. fletus de ardore. stri¬
dor dentiũ defrigore. solet excitari.
quia ibi transibunt deaquis niuiũ
adcalorem nimiũ. uł stridor ꝓdit
indignantis affectum. qd sẽro pe¬
nitet. quod deliquit ꝑtinacit̾.¬

Expanded text:
oculorum, et stridorem dentium nota veram resurrectionem corporum. Dentes strident qui hic de edacitate gaudebant. Oculi flent qui per concupiscentias us, etc. Fletus de ardore, stridor dentium de frigore solet excitari, quia ibi transibunt ab aquis nivium ad calorem nimium. Vel stridor prodit indignantis affectum, quod sero poenitet, quod deliquit pertinacit
Abbreviated transcription (Latin):
ire transfretum. lucas uo̾ ambu¬
lantib illis in uia. non ẽ contra¬
rium qua uia ambulant ut ueni¬
rent ad fretum.
pauꝑ ut nec hospiciolum quod me
qui uoluit qm significant aues.
finxit obsequiũ discipłi: in quo¬

Expanded text:
ire trans fretum: Lucas vero ambulantibus illis in via: non est contrarium: quia via ambulabant ut venirent ad fretum. pauper sim, ut nec hospitiolum habeam? qui voluit, quam significant aves, et finxit obsequium discipuli se fac
Abbreviated transcription (Latin):
¶Multas occasiones dedit
pẏlatus lib̾andi saluatorem. pͥ¬
mum iusto conferens latͦnem.
gatur. Non statim ad quieuit.
uxoris que mandau̾at ei ut matħ¬

Expanded text:
Multas occasiones dedit Pilatus liberandi Salvatorem, primo justo conferens latronem,gatur, non statim acquievit, uxoris quae mandaverat ei ut Matt
Abbreviated transcription (Latin):
lutus dimittitur. alt̾ ꝓpeccatis ab¬
solutorum ut agnus occiditur.
Pars domini semꝑ mactat᷑. parᷤ
diaboli qͥ ẽ magister eorum effre¬
nata intartara p̾cipitatur.

Expanded text:
lutus dimittitur. Alter pro peccatis absolutorum, ut agnus occiditur. Pars Domini semper mactatur, pars diaboli, qui est magister eorum, effrenata in tartara praecipitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uocem theologam. quam nemo pͥꝰ ede
nou̾at emisit. Inpͥncipio erat .ui. ⁊ c̃.
quam tanto grauidam ponde reliquit.
ut si aliquanto plus intonare uoluiss

Expanded text:
ocem theologam quam nemo prius edere noverat emisit: In principio erat Verbum, etc. Quam tanto pondere gravidam reliquit, ut si aliquanto plus intonare voluiss
Abbreviated transcription (Latin):
resurrõ xpi. cius manifesta luce. abut¬
indesertum gentium. ⁊ infidelib Doraũ.
quia eoꝵ corda adorõnem excitabat.s gen¬
egressus abiit indesertum
locum. ibiq orabat. Et ꝑ¬
secutus est eum symon ⁊
qui cũ eo erant. ⁊ cũ inue¬
nissent eum dixerunt ei.
Quia om̃s querunt te. et¬
ait illis. Eamus in ꝑximos
luicos i ciuitates ut et ibi
p̃dicem. adhoc enĩ ueni.
Et erat predicans insyna¬
gogis eorum ⁊ omĩ galylea.
et demonia eiciens. Et ue¬

Expanded text:
risti cujus manifesta luce abiin desertum gentium et in fidelibus orabat, quia eorum corda ad orationem excitabat. VEabiit in desertum locum, ibique orabat. Et prosecutus est eum Simon, et qui cum illo erant. Et cum invenissent eum, dixerunt ei: Quia omnes quaerunt te. Eait illis: Eamus in proximos et civitates, ut et ibi praedicem: ad hoc enim veni. Et erat praedicans in synagogis eorum, et in omni Galilaea, et daemonia ejiciens.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qura iratus est non homini
s uitio. ⁊ ꝑunum hominẽ uide¬
os arguit infidelitatis: addit
afferte.¬
¶ & Exiit abeo. Marcꝰ de istodic̃
quod cum uidisset dñm: statĩ
spẽ conturbauit eum. ⁊ elisus
int̾ra uolutabatur. ⁊ domino
iubente ut exeat: exclamat
⁊ discerpens exit. quia sepe dũ
ut uł odium uirtutis incutiat.
uł expulsionis sue uindicet in¬
uiriam. Exiturꝰ discerpit. ⁊ fu¬
renti elamore intuentes t̾ruit e¬
c quia plerumq dum decorde ex¬
pellitur: acriores tempt̾ones ex¬
citat. quampͥus quando posside¬

Expanded text:
Quia iratus est non homini, sed vitio: et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis. Unde addit: Affertesto dicit quod, cum vidisset Dominum, statim spiritus turbavit eum, et elisus in terra volutabatur, et Domino jubente ut exeat, exclamat, et discerpens exit, quia saepe, cuut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae injuriam vindicet. Exiturus discerpit, et furenti clamore intuentes terruit, quia plerumque dum corde expellitur, acriores tentationes excitat, qui prius quietus posside
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos confortat. docet casti¬
gat.
Quia lunaticus ẽ. hunc
marcus surdum ⁊ mutũ dicit.¬
quem matħs lunaticum. non
tieus est qui ꝑhorarum mom̃¬
ta mutatur aduitia. nec ꝑstat
in incepto. s crescit ⁊ decrescit.
⁊ nẽ inignem libidinis uł ire¬

Expanded text:
infirmos confortat, docet, castigat. Quia lunaticus est. Hunc Marcus surdum et mutum dicitnon ticus est, qui per horarum momenta mutatur ad vitia, nec perstat in proposito, sed crescit et decrescit, et nunc in ignem libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
gustum cesarem uidea facta est tͥ¬
butaria. ⁊ omnes censi capite fere¬
bantur. Uñ ioseph cum maria ꝑ
nutͥtus est innarareth quod est
oppidum galẏleȩ. urbi capharnaũ
dat tributa ancontradicat cesa

Expanded text:
gustum Caesarem Judaea facta est tributaria, et omnes censi capite ferebantur. Unde et Joseph cum Maria conutritus erat in Nazareth quod est oppidum Galilaeae Capharnaum dat tributa an contradicat Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
nem filius regis erat. ex daud
natus. ⁊ omuipotentis u̾bũ.
gͦ ut filius regũ tͥbuta non
debebat. s ꝓhumilitate car¬
nis decet eum implere omne
iuisticiam.

Expanded text:
nem filius regis erat ex David natus, et omnipotentis verbum: ergo ut filius regum tributa non debebat, sed pro humilitate carnis decet eum implere omnem justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ul regnum celorum doctͥna
euangłii. euiobedire simpliciter.
⁊ sine ulla detractione debemus.
sicut puer non contradicit doctori¬
bus.

Expanded text:
l regnum Dei, doctrina est Evangelii, cui obedire simpliciter et sine ulla retractatione debemus, sicut puer non contradicit doctoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
tet uenire. traditio phariseoꝵ
saluatoris. & reducat corda pa¬
trum ad filios ⁊ filiorum ad pa¬
tres. ⁊ restituat omĩa inanti¬
quũ statum. Estimant gͦ disci
płi tnͣsformationem głe ulti
dicunt. si iam uenisti ingła.
marimne qr heliam uideañt re¬
cessisse.

Expanded text:
erere? Traditio PharisaeorSalvatoris, et reducat corda patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum . Aestimant ergo discioli transformationem gloriae ultimdicunt. Si jam venisti in glormaxime quia et Eliam viderant recessisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ p̃cipit decordis
munditia. quad̃s
uiãr. Sienim non
simplici intentiõe
s ꝓ hominum lau¬
de: non ꝓbantur
laus hominum ñ
deb& appeti. sed
subsequi. ut alios
inuitet.

Expanded text:
ecipit de cordis munditia qua Deus videtur. Si enim non simplici intentione sed pro hominum laude, non probantur Laus hominum non debet appeti, sed subsequi, ut exemplo alios invitet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nota non adramos.
sadradicem. cumem̃
filii malorum tollunt᷑.
quid aliud qͣm rami in¬
fructuose arboris absei¬
duntur: ẽum tota ꝓge¬
nies simul cum paren¬
te tollitur. arborradi¬
citus absciditur. neqͥd
remaneat. uñ it̾uma¬
liquid germinis oriat᷑.
huiꝰ rami. alii sunt ari
di .i. pargani incendio
apti alii uirides. s sine
fructu .s. hẏp̾erite. qui
intus uacui. alii fructu¬
osi s uenenosi .i. hereti¬
ei. qui p̃dicando fructũ
parunt. s mortalem.
alii catholici. qui bonu̾
fructum ferunt. om̃is
tiles ⁊ hẏpochrite. qui
millum. ⁊ heretiei qui
malum.

Expanded text:
Nota non ad ramos, sed ad radicem. Cum enim filii malorum tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? Cum tota progenies simul cum parente tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid germinis oriatur. hujus rami, alii sunt aridi, id est, pagani incendio apti. Alii virides, sed sine fructu: ut hypocritae, qui intus vacui: alii fructuosi, sed venenosi, id est, haeretici: qui praedicando fructum pariunt, sed mortalem. Alii, id est, catholici, qui bonum fructum ferunt. Omnis tiles, hypocritae, qui nullum, et haeretici, qui malum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Adhoc forte uirauit ut occasio¬
nem pararet. quia uidẽtur facere
inuitus. quod faciebat spontane¬
us. Nonenim hoc implesset dea¬
li quo amato. quod impleuit de
ꝓpha. quod ⁊ ante feciss si exeusa¬
bilit̾ posset.

Expanded text:
 Ad hoc forte juravit ut occasionem pararet, qua videretur facere invitus quod faciebat spontaneus. Non enim hoc implesset de aliquo amato, quod implevit de propheta: quod et ante fecisset, si excusabiliter posset.
Abbreviated transcription (Latin):
nem sui corporis uir amplecteret᷑
in femina. nec a se putaret diũ
consensu utͥusq ꝑꝑ cultum dĩ.
eo quod tempus in arto sit. sic
habemus uxores: quasi non ha

Expanded text:
nem sui corporis vir amplecteretur in femina, ne a se putaretur diversum consensu propter cultum Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habemus uxores quasi non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. curuetatis uenire
ad patrem : Simali. cur
sententiam ꝓfertis ante
culpam.
honorate. quales ptꝰ futĩ
sunt : ipsorum est. quod
miseremini.¬

Expanded text:
, cur vetatis venire ad patrem? Si mali, cur sententiam profertis ante culpam. honorate: quales post futuri sunt, ipsorum est, quod miseremini.
Abbreviated transcription (Latin):
pi&&. que conꝑatione ⁊ mĩto sui
ita erunt. quasi paruo num̃o
centenarius ꝯparet᷑. Marcus ait
centies tantum nẽ intempore hoc.
cumꝑsecutionib fr̃s ⁊ sorores. ⁊
in futuro uitam ȩt̾nam .i. in hac
uita ꝑsecutionib plena gaudi¬
um regni degustant ⁊ omniũ
electorum sincera dilectione fru

Expanded text:
piet quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius comparetur. Marcus ait: Centies tantum nunc in tempore hoc cum persecutionibus fratres et sorores, et in futuro vitam aeternam , id est, in hac vita persecutionibus plena gaudium regni degustant, et omnium electorum sincera dilectione fru
Abbreviated transcription (Latin):
capharnaum post dies oc¬
to. ⁊ auditum ẽ quod in¬
multi. itaut non caꝑet¬
neq adianuam. et loque¬
batur eis u̾bum. Et ue¬

Expanded text:
Capharnaum post dies, et auditum est quod inmulti, ita ut non caperneque ad januam, et loquebatur eis verbum. Et ve
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit quod non
potuit. quia oĩa
quecumq uolu¬
it fecit. s docet
nr̃a beneficiare¬
pͥmi non tantũ
a mercede pecumt¬
gressus unus
saluatio multos
addnm̃ cogit. ñ
pot̾ tacẽ benesi¬
cium. etiam uis¬
sus abeo. quide¬
abscondi. Uult
enum ut in boni
que agunꝰ. latere
uelimus. qd est

Expanded text:
voluit quod non potuit, quia omnia quaecunque voluit fecit . Sed docet nostra beneficia reprimi, non tantum a mercede pecugressus. Unius salvatio multos ad Dominum cogit. Non potest tacere beneficium, etiam jussus ab eo qui deabscondi. Vult enim, ut in bonis quae agimus latere velimus, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista non dicit. s pt
intelligi de hoc questionem
motam fuisse. qr̃ discipłi
demoniacum qui inmedio
erat nonpossent libare l
enim ex sequentib pot̾ ꝯni¬

Expanded text:
Evangelista non dicit, sed potest intelligi de hoc quaestionem motam fuisse, quare discipuli daemoniacum qui in medio erat, non possent liberare: hoc enim ex sequentibus con
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quam sit accep
pendit quantum¬
ficio: s exquanto.¬
te sublato: uni¬
u̾sa int̾se menbra
compugnent.
ẽ. Prenun¬
tiat cladem nouis¬
tructionem tem¬
pli: cum plebe. ⁊
litt̾a sua. dequa.
dram. inzoroba¬
bel. in machabeoᷤ.
sꝑanda sunt po¬
tius. quam trac-¬
tanda.

Expanded text:
t, quam sit acceptpendit quantumificiis, sed ex quantote sublato, universa inter se membra compugnent.. Praenuntiat cladem novistructionem templi cum plebe et littera sua. De qua: dram, in Zorobabel, in Machabaeos. speranda sunt, potius quam tractanda.
Abbreviated transcription (Latin):
datum est regie potestatis dedã.
alt̾um sacerdotalis de his qui ꝑmi
nist̾ium templi sabb̃m iuolant. ut
multo minus ad ipsum ꝑtineat cͥ¬
men spiearum sabb̃o uulsarum qͥ
uerus rex ⁊ sac̃dos est. ⁊ dominꝰ sab¬
bati.
¶ Ecce homo. i .h. a. Sig̾cat huma¬
nim genus infecunditate bonioꝑiᷤ
are factum ꝓmanu ad pomum ex¬
tensa. quam sanauit manus inno¬
cens incruce extensa. Bene manus
insynagoga erat arida. quia ubi
maius donum scientiȩ. ibi tͣnsg̃s¬
sor maiori subiacet culpe.
s cõpetentiexem¬
pło soluit questionem. ut eos ostendat sabb̃m
uolare in oꝑe cupiditatis. qui eum uiolare ar¬
guunt in oꝑe caritatis.

Expanded text:
datum est regiae potestatis de David: aliud sacerdotalis, de his qui per ministerium templi sabbatum violant, ut multo minus ad ipsum pertineat crimen spicarum sabbato vulsarum, qui verus rex et sacerdos est et dominus sabba Ecce homo manum, etc. Significat humanum genus in foecunditate boni operis arefactum pro manu ad pomum extensa, quam sanavit manus innocens in cruce extensa. Bene manus in Synagoga erat arida, quia ubi majus donum scientiae, ibi transgressor majori subjacet culpae. . Competenti exemplo solvit quaestionem, ut eos ostendat sabbatum violare in opere cupiditatis, qui eum violare arin opere charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Extende. quia nicħ ualet plus
curationi. elemosinarum largita¬
te. Uñ dr. nonsit manus tua ad ac¬
cipiendum porrecta. ⁊ addandum
collecta. quia frustra ꝓpeccatis rogat.¬
pauꝑes ꝓposse non extendit.
Sicut ⁊ alt̾a. homo ante aduentũ
xͥ dexteram hu̾it aridam. quia abele¬
mosinis torpebat. sinistram sanam:
quia sue utilitati intendebat. s ueni¬
ente xp̃o dextra sanatur ut sinstra.
qr que congregauerat auide. mͦ distͥ¬

Expanded text:
 Extende. Quia nil plus valet curationi eleemosynarum largitate, unde dicitur: Non sit manus tua ad accipendum porrecta, sed ad dandum collecta . Quia frustra pro peccatis rogatupauperes pro posse non extendit. Sicut altera. Homo ante adventum Christi dexteram habuit languidam, quia ab eleemosynis torpebat: sinistram sanam quia suae utilitati intendebat: sed veniente Christo dextera sanatur ut sinistra: quia quod congregaverat avide, modo distr
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uide nemini .d.
taceri iussit: nec tu̾
taceripotuit. non qͦd
aliquid uoluit ⁊ ñ
potuit. s dat exem¬
plum. ut sui in mag¬
nis que faciunt late¬
re ueluit. s ut possi̾t
aliis ꝓdantur inuiti.

Expanded text:
 Vide, nemini, etc. Tacere jussit, nec tamen tacere potuit. Non quod aliquid voluit et non potuit, sed dat exemplum, ut sui in magnis quae faciunt latere velint: sed ut prosint aliis, prodantur inviti.