comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua prorsus intelligi ñ potest: rursus
longitudinẽ cerno latitudine quide
ñ indigere ut sit. s sine signo illo eẽ
ñ posse: illud autẽ signũ ꝑ semet ipsũ
eẽ. & nulliꝰ hoꝵ indigere manifestũ ẽ.
M̾ Ita ẽ ut dicis. Sed diligentius con¬
sidera. utrum latitudo uere secari un
diq queat: an alicunde nec ipsa sectio¬
nem possit admittere: quãus plus ad¬
mittat quã linea. D Nescio prorsus
unde ñ possit. M Credo te ñ recordari:
nam nescire istud nullo modo posses.
Quare cõmone faciam te isto modo.
Certe enim latitudinẽ sic intelligis:
ut cogitatione tua nichil de altitudi
ne usurpes. D̾ Sic omino. M Accedat
gͥ huic latitudini altitudo: & respon¬
de iam utrum etiam aliquid accesse¬
rit. quo magis undiq secari queat.¬
D̾ Mire omĩno ammonusti. Nunc enĩ
iudeo ñ solum desuꝑ. aut ex inferiori
parte. s a lati̾b quoq admitti posse
sectionẽ: nichilq omĩno remansisse. un¬

Expanded text:
qua prorsus intelligi non potest. Rursus qua prorsus intelligi non potest. Rursus longitudinem cerno latitudine quidem non indigere ut sit, sed sine signo illo esse non posse. Illud autem signum per semetipsum esse et nullius horum indigere, manifestum est. A. Ita est ut dicis: sed diligentius considera, utrum latitudo vere undique secari queat; an alicunde nec ipsa sectionem possit admittere, quamvis plus admittat quam linea. E. Nescio prorsus unde non possit. A. Credo te non recordari; nam nescire istud nullo modo posses: quare commonefaciam te isto modo. Certe enim latitudinem sic intelligis, ut cogitatione tua de altitudine nihil usurpes. E. Sic omnino. A. Accedat igitur huic latitudini altitudo, et responde jam utrum etiam aliquid accesserit, quo magis undique secari queat.Mire omnino admonuisti. Nunc enim video non solum desuper aut ex inferiori parte, sed a lateribus quoque admitti posse sectionem, nihilque omnino remansisse, un
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ipso augulus claudat᷑: deinde un¬
decunq potest secari linea. ꝑ ipsum se¬
catur: cum ipsum omĩno nulła in se
admittat sectionẽ. nulla linea lineȩ
nͥ ꝑ ipsum copulatur. Postremo cũ ce¬
teris planis figuris. nam de altitudi¬
ne ahuc nichil diximus eam p̾ponen¬
dam ratio demonstrauerit. quȩ circło
clauditur ꝓpter summã ȩqualitatẽ:
quȩ alia ipsius equalitatis moderatio
ẽ quã punctum in medio constitutũ:
Multa de huiꝰ potentia dici possunt:
s adhibeo modum: & tͥ ipsi cogitan¬
da plurima ꝑmitto. d Sane ut uii¬
detur. Non enum requirere me pige¬
bit. siquid fuerit obscuriꝰ. Cerno autẽ
mediocrit᷑ ut puto. magnã huiꝰ signi
eẽ potentĩã. M̾ Nunc gͦ illud atten¬
de.cum & qͥd sit signũ. & qͥd sit longi¬
tudo. & quid sit latitudo ꝑspexeris.
qͥd hoꝵ tibi uideat᷑ alteriꝰ & cuiꝰ indi¬
gere sine quo eẽ ñ possit. D̾ llideo qͦd
latitudo longitudine indigeat: sine

Expanded text:
nisi ipso angulus claudatur; deinde unnisi ipso angulus claudatur; deinde undecumque secari linea potest, per ipsum secatur, cum ipsum omnino nullam in se admittat sectionem; nulla linea lineae, nisi per ipsum copulatur. Postremo cum caeteris planis figuris nam de altitudine adhuc nihil diximus eam praeponendam ratio demonstraverit quae circulo clauditur, propter summam aequalitatem; quae alia ipsius aequalitatis moderatio est, quam punctum in medio constitutum? Multa de hujus potentia dici possunt, sed adhibeo modum, et tibi ipsi cogitanda plura permitto. E. Sane ut videtur; non enim me requirere pigebit, si quid fuerit obscurius: cerno autem mediocriter, ut puto, magnam hujus signi esse potentiam. 20. A. Nunc ergo illud attende, cum et quid sit signum, et quid sit longitudo, et quid sit latitudo perspexeris; quid horum tibi videatur alterius, et cujus indigere, sine quo esse non possit. E. Video quod latitudo longitudine indigeat, sine
Abbreviated transcription (Latin):
gitudo. DTale ẽ omĩno. m̾ Hoc gͦ qͦd
iam intelligere te uideo potissimum
omniũ quȩ monstrata sunt. si qͥdem
hoc ẽ quod nullam diuisionẽ patiat᷑
punctũ uocat᷑. cum mediũ tenet fi¬
gurx:si autẽ pͥncipium lineȩ ẽ. uel
etiam finis. uł cum omĩno aliquid
notat. qͦd sine partib intelligendu
sit. nec tam̃ optineat figurȩ mediũ.
signum dicitur. Est gͦ signum. nota
sine partibꝰ. Est aũ punctũ. nota medi¬
um figurȩ tenens. Ita fit ut omẽ pui¬
ctum signum etiam sit: ñ autẽ om̃e
signum punctũ uideat᷑. Uolo enim
de his nominib int̾ nos conuenire.
ut minus in disputando circumlo¬
quamur: quã quã pleriq punctum
appellent. ñ qͦd omĩs figurȩ medium.
s quod soluis curul uł pilȩ tenet̾tã¬
& si minus nobis de uocabulis labo
te etiam qͣntum ualeat:nam ab ipso
incipit linea: ipso t̾minat᷑. figuram
rectis lineis nullam uidemꝰ fieri posse.

Expanded text:
gitudo. E. Tale omnino. A. Hoc ergo quod gitudo. E. Tale omnino. A. Hoc ergo quod jam te intelligere video, potentissimum omnium, quae demonstrata sunt. Siquidem hoc est, quod nullam divisionem patiatur; et punctum vocatur, cum medium tenet figurae: si autem principium lineae est vel lineis, aut etiam finis; vel cum omnino aliquid notat quod sine partibus intelligendum sit, nec tamen obtineat figurae medium, signum dicitur. Est ergo signum nota sine partibus. Est autem punctum, nota medium figurae tenens. Ita fit ut omne punctum etiam signum sit, non autem omne signum punctum videatur. Volo enim de his nominibus inter nos convenire, ut minus in disputando circumloquamur: quanquam plerique punctum appellent, non quod omnis figurae medium, sed quod solius circuli vel pilae tenet; tametsi minus nobis de vocabulis laborte etiam quantum valeat. Nam ab ipso incipit linea, ipso terminatur; figuram rectis lineis nullam videmus fieri posse,
Abbreviated transcription (Latin):
am queramꝰ si placet. utrum sit aliqͥd
in ista ratione. qd̾ omĩno ñ queat di¬
uidi. Erit enim hoc multo etiã quã
illa linea melius. Nam lineam. cer¬
nis ex diu̾so innumerabilit̾ secari poᷤ¬
se. Itaq tͥ ipsi hoc inueniendu dimit¬
to. d̾ Ego illud puto ñ posse diuidi.
qd mediũ in figura ponebamꝰ: unde
in extͤma linee ducunt᷑. Nam si diuidi¬
tur: longitudine aut etiam latitudi¬
ne carere ñ potest.S si longitudinem
solam habet: iam ñ unde ducunt᷑ li¬
neȩ.s ipsa linea ẽ. Si uͦ etiam latum ẽ:
aliud desiderat medium. a quo in ex¬
trema latitudinis lineȩ ducant᷑. U¬
trumq autẽ boc ratio respuit. Id
erit gͥ: qͦd diuidi nequeat. M Recte di¬
lud. unde linea ducit᷑: & si figura non¬
dum sit. cuiꝰ medium intelligamus:
Illud enim dico linee pͥncipiũ. a quo
incipit longitudo: qͦd uolo sine ulla
longitudine intelligas. Nam si lon¬
gitudinẽ intelligis: nequaquã ꝓfe-¬
cto intelligis. unde ipsa incipit lon¬

Expanded text:
am quaeramus, si placet, utrum sit aliquid in ista ratione, quod omnino non queat dividi; erit enim hoc multo etiam quam illa linea melius. Nam lineam cernis ex diverso innumerabiliter secari posse, itaque tibi ipsi hoc inveniendum dimitto. E. Ego illud puto non posse dividi, quod medium in figura ponebamus, unde in extrema lineae ducuntur. Nam si dividitur, longitudine aut etiam latitudine carere non potest. Sed si longitudinem solam habet, non jam unde ducuntur lineae, sed ipsa linea est. Si vero etiam latum est, aliud desiderat medium a quo in extrema latitudinis lineae ducantur. Utrumque autem hoc ratio respuit. Id erit igitur quod dividi nequeat. A. Recte dilud unde linea ducitur, etsi figura nondum sit cujus medium intelligamus? Illud enim dico lineae principium a quo incipit longitudo, quod volo sine ulla longitudine intelligas. Nam si longitudinem intelligis, nequaquam profecto intelligis unde ipsa incipit lon
Abbreviated transcription (Latin):
uis mediũ & extrema cogitentur. Scd̾m
autẽ suꝑiorem demonstrationẽ altitu¬
dinis. quam fecisti ut recordarer: nul¬
la ẽ omĩno altitudo. uͥ nichil intus co¬
gitari potest. M̾ Recte dicis: ce sic te me¬
minisse omĩno cupiebam. Quamob¬
rem illud iam uolo respondeas: utrum
falsũ uͦ anteponasd̾ Iam bhinc dubitare
incredibił dem̃tie ẽ. c̃ Die gͦ qͣso te nũ¬
qͥdnã uera linea ẽ. q̃ ꝑ longũ secari poc̾
aut uerũ signũ qͦd ullomͦ secari pot̾ :

Expanded text:
vis medium et extrema cogitentur. Secundum vis medium et extrema cogitentur. Secundum autem superiorem demonstrationem altitudinis, quam fecisti ut recordarer, nulla omnino est altitudo, ubi nihil intus cogitari potest. A. Recte dicis, et sic te omnino meminisse cupiebam. Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. E. Jam hinc dubitare, incredibilis dementia est. A. Dic ergo, quaeso te, numquidnam vera linea est, quae per longum secari potest; aut verum sign
Abbreviated transcription (Latin):
b serari non posse: ꝑ quas surrectura
quero utrum deeẽ possint. duo supio¬
ra. uͥ aderit altitudo. D̾ Sine longi¬
tudine qͥdem uideo eẽ ñ posse altitu¬
dinem: sine latitudine autẽ potest. m
Redi gͦ ad cogitationẽ latitudinis: &e
si eam quasi iacentẽ animo figuraue¬
ris. erigatur in quodlibet latus. tan¬
quã si eam uelles ꝑ tenuissimã rimam
uͥ se clausȩ ianuȩ ungunt edicere.
An ñdum intelligis quid uelim: d̾ In¬
telligo quid dicas: s ũdum fortasse qͥd
uelis. M Illud scilicet. ut respondeas
utrum sic erecta latitudo uideatur tͥ
mi grasse in altitudinẽ. & latitudi¬
nis iam nom̃ descͥptionẽq amisisse:
an adhuc maneat latitudo quamuiᷤ
ita sit collocata. D̾ uidetur mͥ altitu¬
do eẽ facta. M Recordaris ne obsecro:quẽ¬
admodum altitudinẽ diffimeramꝰ
O Recordor plane: & me iam sie respon¬
disse pudet. Nam etiam hoc mͦ quasi
erecta latitudo. sectionẽ ꝑ longum de¬
orsum u̾sus ñ admittit. Quare in ea

Expanded text:
 secari non posse, per quas surrectura quaero, utrum possint deesse duo superiora, ubi aderit altitudo. E. Sine longitudine quidem video esse non posse altitudinem, sine latitudine autem potest. A. Redi ergo ad cogitationem latitudinis, et si eam quasi jacentem animo figuraveris, erigatur in quodlibet latus, tanquam si eam velles per tenuissimam rimam, ubi se clausae januae jungunt, educere. An nondum intelligis quid velim? E. Intelligo quid dicas, sed nondum fortasse quid velis. A. Illud scilicet ut respondeas, utrum sic erecta latitudo videatur tibi migrasse in altitudinem, et latitudinis jam nomen descriptionemque amisisse; an adhuc maneat latitudo, quamvis ita sit collocata. E. Videtur mihi altitudo esse facta. A. Recordarisne, obsecro, quemadmodum altitudinem definieramus? E. Recordor plane, et me jam sic respondisse pudet. Nam etiam hoc modo quasi erecta latitudo sectionem per longum deorsum versus non admittit: quare nulla
Abbreviated transcription (Latin):
nullam artem secum attulit. si et̾na
ẽ: M̾ Magnam omĩno magnam. ce
qua nescio utrum qͥcquã manis sit.
questionẽ moues. in qua tantũ nr̃e
anima nullam.mͥ contra om̃s arteᷤ
attulisse secum uideat᷑: nec aliud qͥc¬
quã eẽ id. quod dicit᷑ discere: quã re¬
minisci & recordari. S uide ne huiꝰ
temporis ñ sit: utrũ ista ita sese habe¬
ant requirere. Nunc enim agimus ut
appareat si potest. ñ eam scđ̃m loci spa¬
cia paruã magnãue nominari: ȩter¬
nitatem autẽ eius si ulla ẽ oportune
scrutabimur: cum illud quod qͣrtũ
posuisti.cur corpori data fuerit. qͣn¬
tum fas est tractare ceꝑimꝰ. Quid enĩ
ad eiuus talem quantitatẽ ꝑtinet. sem¬
ꝑne an ñ semꝑ fuerit futuraue sit.
aut qͦd nunc ꝑita nunc imꝑita ẽ. cũ
& longum tempus ne corporib qͥdẽ
afferre magnitudinis causam suꝑiꝰ
nullam posse adesse crescentibus ãc
sepe senescentib oportunam eẽ. mul¬

Expanded text:
nullam artem secum attulit, si aeterna nullam artem secum attulit, si aeterna est? A. Magnam omnino, magnam, et qua nescio utrum quidquam majus sit, quaestionem moves, in qua tantum nostrae anima nullam, mihi contra omnes artes secum attulisse videatur; nec aliud quidquam esse id quod dicitur discere, quam reminisci et recordari. Sed videsne quam hujus temporis non sit, utrum ista habeant ita sese, requirere? Nunc enim agimus ut appareat, si potest, non eam secundum loci spatia parvam magnamve nominari; aeternitatem autem ejus si ulla est, opportune scrutabimur cum illud quod quartum posuisti. Cur corpori fuerit data, quantum fas est tractare coeperimus. Quid enim ad talem ejus quantitatem attinet, semperne an non semper fuerit, futurave sit, aut quod nunc imperita nunc perita est; cum et longum tempus, ne corporibus quidem afferre magnitudinis causam, superposse nullam adesse crescentibus, ac saepe senescentibus opportunam esse; mul
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiliora quã utiliora sunt. quã¬
quã ñ nullis reb plerumq oportu¬
na. suꝑuacanca tam̃ & de illo scđo
genere numeranda sunt. Non enĩ
si qͥdam tybicen ut uarr̃o auctor est.
ita populum delectauit ut rex fieret:
ido animũ nr̃m illo artificio augen¬
dum putare debemus: qͥa nec maio¬
res quam humani st̾ dentes habere
uellemꝰ. si audissemꝰ a quopiã qͦd ta¬
les habuerit morsu hostem necatum
Noxium uͦ illud ẽ genus arcium: quo
animi ualitudo sauciat᷑. Iam & o¬
dore ac sapore mire diuidicare pul¬
menta: & quo lacu piscis captus sit:
ul quotenne uinũ sit nosse dicere:
quedam ẽ miseranda ꝑitia: & his ar¬
tib cum quasi creuisse anima iudeat᷑
quia neglecta mente defluxit insensꝰ:
nichil aliud quãtumuisse uł etiam
contabuisse iudicanda est: Disc̃ .xiii.
angor ex eo qͦd imꝑita omniũ rerũ
& bruta ẽ anima. quã in puero recens
nato quantũ licet inspicimꝰ. Cur enim

Expanded text:
mirabiliora quam utiliora sunt; quanmirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis rebus plerumque opportuna, supervacanea tamen et de illo secundo genere numeranda sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel quotenne vinum sit, nosse dicere, quaedam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima videtur, quae neglecta mente defluxit in sensus, nihil aliud quam tumuisse vel etiam contabuisse judicanda est. CAPUT XX.-- Aangor ex eo quod imperita omnium rerum et bruta est anima, quam in puero recens nato quantum licet inspicimus. Cur enim
Abbreviated transcription (Latin):
um loci. maius occupare uideatur.
dum dicit᷑ crescere:s maiorẽ qͣndam
um ꝑitior atq imꝑitior habere ad
agendum. M agni tam̃ refert qͣlia
sint illa ipsa quȩ discit: quib qͦdamͦ
uidetur augeri. Nam ut in corpore
tria sunt genera incrementoꝵ: unum
necessariũ. quo naturalis conuenien¬
tia impletur in membris: alterũ suꝑ¬
fluum. quo a cȩteris membris integͣ
ualitudine augendo aliquid discre¬
pat: ꝑ quod interdum euenit. ut se¬
nis digitis nascant᷑ homines. & ple¬
raq aliaͥ quȩ cum preter consuetudi¬
nem miia sunt. monstruosa nomi¬
nant᷑: tercium noxium. qͦd eum ac¬
cidit tumor uocat᷑: nã etiã m̃bra sic
crescere dicunt᷑. & reuera locum oc¬
cupant ampliorem. s expugnata
bona ualitudine.ita in animo que¬
dam quasi naturalia increm̃ta sunt.
eum honestis & ad bene beateq ui¬
uendum accõmodatis disciplinis au¬
geri dicitur: cũ uͦ ea discimus que

Expanded text:
um loci majus occupare videatur, um loci majus occupare videatur, dum dicitur crescere; sed majorem quamdam vim peritior quam imperitior habere ad agendum. Magni tamen refert qualia sint illa ipsa quae discit, quibus quodammodo videtur augeri. Nam ut in corpore tria sunt genera incrementorum, unum necessarium, quo naturalis convenientia impletur in membris; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quae cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium noxium, quod cum accidit, tumor vocatur; nam etiam sic membra crescere dicuntur, et revera locum occupant ampliorem, sed expugnata bona valetudine: ita in animo quaedam quasi naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommodatis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fundis. Nam qui ut linguã nr̃am diᷤ¬
cat. magistro tradit᷑. nouit aliam qͣn¬
dam suam. quã eum qͦd eiꝰ anima cre¬
uerit. puto didicisse: cum autẽ discit
aliena. ñ ampliori animȩ. s arti tri¬
buo. M Quid si ille qui inter mutos
natus atq altus ẽ. sero ac iã uiuenis
in alios homines incidens loqui di¬
dicisset: cum aliam linguam nulła
nosset eo tempore. putares ammã eiꝰ
creuisse ut loqui didicerit: S̾ Nlun¬
quam istud ausim dicere. Et iam ce¬
do rationi: nec puto ampliori animȩ
argumentũ eẽ qͦd loquimur. ne & a¬
lias om̃s artes cogar fateri erescendo
animam consecutam: qͦd si dixero il¬
lud sequet᷑ absurdũ. decrescere animã.
cum quidq obliuiscitur. M Benemn¬
telligis: &e uerum ut audias. recte di¬
citur anima discendo quasi crescere
& contra minui dediscendo: s trans¬
lato uerbo ut suꝑius ostendimus tan¬
tum illud cauendum ẽ. ne quasi spaci¬

Expanded text:
fundis: nam qui ut linguam nostram disfundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam suam, quam eum, quod ejus anima creverit, puto didicisse; cum autem discit alienam, non ampliori animae, sed arti tribuo. A. Quid si ille qui inter mutos natus atque altus est, sero ac jam juvenis in alios homines incidens loqui didicisset, cum aliam linguam nullam nosset? eo tempore putares animam ejus crevisse, quo loqui didicerat? E. Nunquam isthuc ausim dicere; et jam cedo rationi, nec puto amplioris animae argumentum esse quod loquimur, ne et alias omnes artes cogar fateri crescendo animam consecutam: quod si dixero, illud sequetur absurdum, decrescere animam cum quidque obliviscitur. telligis, et verum ut audias, recte dicitur anima discendo quasi crescere, et contra minui dediscendo, sed translato verbo, ut superius ostendimus. Tamen illud cavendum est, ne quasi spati
Abbreviated transcription (Latin):
loqui &e gestum facere: eo qͦd ea didi¬
cimus artis eẽ. Tam̃ aliȩ sunt artes.
quas dum in alios intendimus dis¬
cimus: aliȩ quȩ a magistris nobis in¬
seruntur. M Quas tandem istarum
putas animã. ex eo quod amplior fi¬
at aclipisci: An ne om̃s: O Non os
puto. s illas suꝑiores. M Nonne ex hoc
genere uidet᷑ tͥ in fune ambulare:
slam & hoc uidendo ut arbitror qui
id faciunt assequunt᷑. U̾ Ita credo: s
tam̃ non om̃s qui hec spectant. & ma¬
gno studio intuent᷑ assequi possunt:
s qui huiꝰ rei magistros patiutur.m.
Bene sane dicis. Nam hoc tͥ etiã de
locutione responderim. Multi enim
greci & alud linguȩ genus crebrius
bulum spectant: qui ut linguam nr̃am
discant. quẽadmodũ nos cum ipsoꝵ
nosse uolumus. sepe magistris tradunt᷑.
Quȩ cum ita sint. miror cur anunȩ
incrementis tribuere uelis qͦd locun¬
tur homines: quod autẽ in fune am¬
bulant nolis. D Nescio quomͦ ista con¬

Expanded text:
loqui et gestum facere, eo quod ea didiloqui et gestum facere, eo quod ea didicimus, artis esse. Tamen aliae sunt artes, quas, dum in alios intendimus, discimus; aliae, quae a magistris inseruntur nobis. A. Quas tandem istarum putas animam, ex eo quod amplior fiat, adipisci? anne omnes? E. Non omnes puto, sed illas superiores. A. Nonne tibi ex hoc genere videtur in fune ambulare? nam et hoc videndo, ut arbitror, qui id faciunt assequuntur. E. Ita credo: sed tamen non omnes qui haec spectant et magno studio intuentur, assequi possunt, sed qui hujus rei magistros patiuntur. A. Bene sane dicis; nam et hoc tibi etiam de locutione responderim: multi enim Graeci et aliud genus linguae crebrius bulum spectant; qui ut linguam nostram discant, quemadmodum nos cum ipsorum nosse volumus, saepe magistris traduntur. Quae cum ita sint, miror cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista con
Abbreviated transcription (Latin):
enim refert utrum loqui an gestũ fa¬
cere. crescendo assequatur: cũ ad anim̃ã
utrũq ꝑtineat. quã fateri nolumꝰ cres¬
cere: M Iam mͥ uideris etiã cũ in fune
quisq ambulat ampliorẽ credere hc̃
habere anunã: quã eos qui id facere ne¬
queunt. D̾ Hoc aliud ẽ. Quis enim
hoc ñ uideat eẽ artis: M Cur obsecro
artis: An quia discit᷑:  Ita est. M
Quare tͥ gͦ etiamsi aliud quisq discat ñ
artis uidetur:  Plane quicquid disci¬
tur: artis eẽ non nego. Mͦ Non gͣ ille
didicit a parentib gestum facere:
Didicit sane. M Oportet gͥ: & hoc ñ
animȩ crescendo amplioris. s imita¬
torie cuiusdam artis eẽ concedas. Disc̃
Non possum hoc concedere. M Ergo ñ
omẽ quod discit᷑ artis ẽ: quod nẽ con¬
cesseras. D Artis omĩno. M Non ergo
ille didicit gestum: quod item ñ minꝰ
dederas :. D̾ Didicit: s hoc ñ est artis.
M Atqui tu pauloante dixisti: artis eẽ
quod discitur. D Age iam concedo ce

Expanded text:
enim refert utrum loqui, an gestum facere crescendo assequatur, cum ad animam utrumque pertineat, quam fateri nolumus crescere? 32. A. Jam mihi videris etiam cum in fune quisque ambulat, ampliorem credere hunc habere animam, quam eos qui id facere nequeunt. E. Hoc aliud est: quis enim hoc non videat esse artis? A. Cur, obsecro, artis? an quia didicit? E. Ita vero. A. Quare tibi ergo etiam, si aliud quisque discat, non artis videtur? E. Plane quidquid discitur, artis esse non nego. A. Non ergo ille didicit a parentibus gestum facere? E. Didicit sane. A. Oportet igitur et hoc non animae crescendo amplioris, sed imitatoriae cujusdam artis esse concedas. E. Non possum hoc concedere. A. Ergo non omne quod discitur artis est, quod nunc concesseras. E. Artis omnino. A. Non ergo ille didicit gestum, quod item non minus dederas. E. Didicit, sed hoc non est artis. A. Atqui tu paulo ante dixisti artis esse quod discitur. E. Age, jam concedo, et
Abbreviated transcription (Latin):
de loquente uxore filios om̃s. mares
atq feminas quatuoe. fere aut eo am¬
pliꝰ ñ enĩ satis nunc commemini: sur¬
dos mutosq genuisse. Nam ex eo qͣd
loqui ñ poterant muti: ex eo q̃d nul¬
la signa nisi ocłis colligebant. etiam
surdi intelligebant᷑. D̾ Illum uͦ ego
bene noui: & de istis nescio quib cre¬
do tͥ.S quorsum ista: M Quia dixisti
ñ te posse cogitare: int̾ tales homines
nasci quempiam. DNec ñc̃ aliud dico.
Nam istos nisi fallor int̾ eos qui loqͣ¬
rentur. natos eẽ concedis. M Non eqͥ¬
dem negauerim: s cum iam int̾ nõs
constet imullos tales homines ẽẽ pos¬
se: queso cogites. si ex hoc genere mas
culus & femina iungerent᷑. atq in
aliquã qͦcũq casu delati solitudinẽ
uͥ tam̃ iuiuere ualerent gignerent fi¬
lium ñ surdum: quẽ admodu eẽt cum
parentib iste locuturus ͦ d̾ Quẽad¬
modum censes: nͥ ut parentes dabaił¬
ei ita gestu signa redditurũs S tam̃

Expanded text:
de loquente uxore, filios omnes mares de loquente uxore, filios omnes mares atque feminas quatuor fere, aut eo amplius non enim satis nunc commemini mutos surdosque genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant, muti; ex eo autem quod nulla signa nisi oculis colligebant, etiam surdi intelligebantur. E. Illum vero ego bene novi, et de istis nescio quibus credo tibi: sed quorsum ista? A. Quia dixisti non te posse cogitare inter tales homines nasci quempiam. E. Nec nunc aliud dico: nam istos, nisi fallor, inter eos qui loquerentur, natos esse concedis. A. Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homines esse posse; quaeso cogites, si ex hoc genere mas et femina jungerentur, atque in aliquam quocumque casu delati solitudinem, ubi tamen vivere valerent, gignerent filium non surdum, quemadmodum esset cum parentibus iste locuturus? E. Quemadmodum censes, nisi ut parentes ei dabant, ita gestu signa redditurum? Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
frustra mouere assolent.: ꝓsecuti fueri¬
mus. Et fieri potest: ut recordationẽ
meã aliqua fugiant. Uerumptam̃ qͦd
nunc in mentẽ uenit uideamꝰ quale
sit: qͦd puer infans ñ loquit᷑ atq id
crescendo assequit᷑. M facile est istuc.
Nam credo tͥ uideri ea lingua quẽq
loqui: qua loquunt᷑ homines. int̾ qͦs
natus educatusq sit. D Nemo igno¬
rat id. M Constitue gͦ quẽpiam ibi na¬
tum atq altum uͥ homines ñ loque¬
rent᷑. s nutib membroꝵq motu cogi¬
tationes sibimet expͥmendas signaretł:
ñne censes eum talia eẽ facturum. ne¬
q loquuturũ: qui loquentẽ nemi¬
nem audierit: O̾ Nolo me hoc int̾
tum cogitare possit: M̾ Ita nes Tu
ñ uidisti mediolani adolescentẽ ho¬
nestissimi corporis. & elegantissime ur-¬
banitatis. mutũ tam̃ ita atq surdum.
ut neq alios nͥ motu corporis intellige¬
iet: neq ipse aliter quȩ uellet significa¬
ret: Hic enim ẽ notissimus. Nam ego
noui rusticum quendam loquentẽ.

Expanded text:
frustra movere assolent, persecuti fuerimus; et fieri potest ut recordationem meam aliqua fugiant: verumtamen quod nunc in mentem venit videamus quale sit, quod puer infans non loquitur, atque in crescendo assequitur. A. Facile est istud: nam credo videri tibi ea lingua quemque loqui, qua loquuntur homines inter quos natus educatusque sit. E. Nemo id ignorat. A. Constitue ergo quempiam ibi natum atque altum ubi homines non loquerentur, sed nutibus membrorumque motu cogitationes suas sibimet expromendas signarent; nonne censes eum talia esse facturum, neque locuturum, qui loquentem neminem audierit? E. Nolo me hoc intertum cogitare possim? A. Itane tu non vidisti Mediolani adolescentem honestissimi corporis et elegantissimae urbanitatis, mutum tamen atque ita surdum, ut neque alios nisi motu corporis intelligeret, neque ipse aliter quae vellet significaret? hic enim est notissimus. Nam ego novi rusticum quemdam loquentem,
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine spacii. s quadam con¬
formatione ceteris prestat: qͣntoma¬
gis de uirtute existimandu est. qͦd
ñ maioris loci occupatione. s diu¬
na quadam congruentia rationũ
atq concordia. ceteras affectiones ani¬
mi suꝑat: Cum autẽ puer ꝓficit lau¬
dabiliter ad quã rem magis quã ad uir¬
tutẽ ꝓficere dicit᷑: An tͥ non uidetur:
¶ Manifestũ ẽ. M̾ Nongͥ debet tibi¬

Expanded text:
magnitudine spatii, sed quadam conmagnitudine spatii, sed quadam conformatione caeteris praestat; quanto magis de virtute existimandum est, quod non majoris loci occupatione, sed divina quadam congruentia rationum atque concordia caeteras affectiones animi superat? 28. Cum autem puer proficit laudabiliter, ad quam rem magis quam ad virtulem proficere dicitur? an non tibi videtur? E. Manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ta discrepet: magis ni fallor offendi¬
mur: quam si aliqua pars circuli ma¬
iore minore ue interuallo quã aliȩ
partes distet a puncto. An tu aliter
a te descͥpta ẽ ꝓbo eẽ uirtutẽ. Namce
Iratio non dicẽda ẽ aut estimanda. n ue
ra. Et cuiꝰ uita ꝑ omĩa congruit ueri¬
tati᷑is ẽ ꝓfecto uł solus. uł certe maxi¬
me qui bene atq honeste uiuit: &e
qui ita sit affectus. solus habere uir¬
tutẽ. & ea uiuere iudicandus ẽ. ꝙ
Probe dicis. S certe etiã illud uides
ut opinor: similiorem uirtuti eẽ cir¬
culum figurarũ planarũ alia quali¬
bet. Hinc ẽ enim quod apud oratium
magnis laudib solemus extollere il¬
lum u̾sum quo ait: cum de sapiente
ITageret. Fortis & in seipso totus teres at¬
Aq rotundus. Et recte. Nam neq in
anui bonis quicquã inuenis. quod
magis sibi ex omĩ parte consentiat ꝗͣ
uirtutẽ: neq in planis figuris quã
cireulum. Quamobrẽ si cireulus. ñ

Expanded text:
ta discrepet, magis, ni fallor, offendita discrepet, magis, ni fallor, offendimur, quam si aliqua pars circuli, majore minoreve intervallo quam aliae partes distet a puncto. An tu aliter abs te descripta est, probo esse virtutem: nam et ratio non dicenda est aut existimanda, nisi vera; et cujus vita per omnia congruit veritati, is est profecto vel solus, vel certe maxime, qui bene atque honeste vivit; et qui ita sit affectus, solus habere virtutem, et ea vivere judicandus est. A. Probe dicis: sed certe etiam illud vides, ut opinor, similiorem esse virtuti circulum figurarum planarum alia qualibet. Hinc est enim quod apud Horatium magnis laudibus solemus extollere illum versum, quo ait, cum de sapiente ageret, Fortis et in se ipso totus teres atque rotundus. Et recte: nam neque in animi bonis quidquam invenis, quod magis sibi ex omni parte consentiat quam virtutem; neque in planis figuris quam circulum. Quamobrem si circulus non
Abbreviated transcription (Latin):
corpore animi certum argum̃tum sit.
quod etatis accessu aptior humanȩ
consuetudini homo. ce in ea magis
magisq ꝑitus ẽ. D̾ Age ut placet.
Nam ego id genus docendi ac discen¬
di marime ꝓbo. Nescio qͦ enĩ mͦ eum
id quod nesciens querebam ipse resp̃o¬
deo: fit ipsa inuentio ñ mͦ re s ammi¬
ratione etiam dulcior. o Dic gͦ utrũ¬
tͥ maius & melius duo quedam: an
unum atq idem eẽ uideatur. duob
nominib appellatum. D̾ Scio aliud
eẽ. quod maius: aliud qͦd melius dicimꝰ.
M Quid hoꝵ duoꝵ ẽ. cuiꝰ eẽ putes qͣnti¬
tatem: O Id uidelicet qͦd maiꝰ dicimꝰ.
Quid cum duarũ figurarũ rotunda
quadrata eẽ meliorem confitemur:÷
quantitaᷤᷤ ne id facit. an quid aliudꝰ
ONullomͦ quantitas: s illa de qua
suꝑius egimus equalitas. huiꝰ excel¬
lentiȩ causa ẽ. M Nunc gͦ illud atten¬
quedam eẽ uitȩ. rationi undiq con-¬
sentientis. Nam si aliud ab alio inui¬

Expanded text:
corpore animi certum argumentum sit, corpore animi certum argumentum sit, quod aetatis accessu aptior humanae consuetudini homo, et in ea magis magisque peritus est. E. Age ut placet; nam et ego id genus docendi ac discendi maxime probo: nescio quo enim modo cum id quod nesciens quaerebam ipse respondeo, fit ipsa inventio non modo re, sed admiratione etiam dulcior. CAPUTtibi majus et melius duo quaedam, an unum atque idem esse videatur duobus nominibus appellatum? E. Scio aliud esse quod majus, aliud quod melius dicimus. A. Quid horum duorum est cujus esse putes quantitatem? E. Id videlicet quod majus dicimus. A. Quid cum duarum figurarum rotundam quadrata meliorem esse confitemur? quantitasne id facit, an quid aliud? E. Nullo modo quantitas, sed illa de qua superius egimus, aequalitas hujus excellentiae causa est. A. Nunc ergo illud attenquaedam esse vitae, rationi undique consentientis. Nam si aliud ab alio in vi
Abbreviated transcription (Latin):
Iccipio ista libentissime: atq assen¬
tior. S illud me mouet. cum corporeȩ
quantitatis ñ eẽ animam res ita cla¬
ra sit mͥ. ut om̃ino quẽad modu resi¬
stam illis argum̃tis & quid eoꝵ non
concedam prorsus ignorem. primum
cur etate ut corpus crescit. ita &e ani¬
ma uel crescat. uł crescere uideatur.
Quis enum neget pueros infantes.
ne bestiaꝵ quidem ñnullarũ astutiȩ
comparandos: Quis autẽ dubitet il¬
lis crescentib etiã ipsam in eis crescere
qͣmͦ nullius quantitatis ẽ: Si aut̃ẽ
ñ distendit᷑: quomͦ sentit ubiq pun¬
gentem: M̾ Omnino ea queris: que
me quoq sepe mouerunt. Itaq non
sum imparatꝰ tͥ respondere: ut mͥ so¬
leo. Ytrum. autẽ bene: ratio quȩ tecũ
agit uidicabit. Qualecunq ĩdtam̃ sit:
plus certe ñ possum. nͥ forte aliquid me¬
lius cum disputamus in mͣtem diuinitꝰ
uenerit. S agamus si placet more nr̃o:
ut duce ratione tu tͥ ipse respondeas:
ac pͥus queramus. utrum crescentis eũ

Expanded text:
ccipio ista libentissime atque assentior: sed illud me movet, cum corporeae quantitatis, non esse animam res ita clara sit mihi, ut omnino quemadmodum resistam illis argumentis, et quid eorum non concedam, prorsus ignorem; primum, cur aetate ut corpus crescit, ita et anima vel crescat vel crescere videatur. Quis enim neget pueros infantes, ne bestiarum quidem nonnullarum astutiae comparandos? quis autem dubitet, illis crescentibus etiam ipsam in eis quodammodquomodo nullius quantitatis est? si autem non distenditur, quomodo sentit ubique pungentem? A. Omnino ea quaeris quae me quoque saepe moverunt: itaque non sum imparatus tibi respondere, ut mihi soleo; utrum autem bene, ratio quae te agit judicabit: qualecumque id tamen sit, plus certe non possum, nisi forte aliquid melius cum disputamus, in mentem divinitus venerit. Sed agamus, si placet, more nostro, ut duce ratione tu tibi ipse respondeas. Ac prius quaeramus, utrum crescentis cum
Abbreviated transcription (Latin):
nimitatẽ dicimus. cũ longa nͥ corpo¬
rea eẽ ñ possint: Ea uͦ quȩ int̾ uirtu¬
tes appellat᷑ animi magnitudo. ad
nullum spaciũ s ad uim qͣndam. id
ẽ ad potestatẽ potentiamq animmi re¬
lata. recte intelligitur uirtꝰ. eo pluris
estimanda: quo plurima contempnit.
S de hac post loquem᷑. cũ queremus
quanta sit anima . sicut queri asso¬
let quantꝰ fuerit hercules factoꝵ excel¬
lentia ñ mole membroꝵ. Ita enĩ su¬
pra cdistribuimꝰ Oportet autẽ te nẽ
recordari: qͦd de puncto iam satis egi¬
mus. Nam id potentissimũ eẽ. maxi¬
meq in figuris dominari:. ratio do¬
cebat. ẜ otentia uͦ atq dominatꝰ. ñne
ostentant qͣndam magnitudinẽ:
Et in puncto tam̃. nullum spacium
reppiebamꝰ Nongͥ magnũ uł in¬
gentẽ animũ eũ audimꝰ aut dicimꝰ.
qͣntum loci occupet. s qͣntum possit saꝙ¬
cogitandum ẽ. Quamobrem si iam pri-¬
num argumentũ tuũ. quo tͥ ꝑ etatẽ

Expanded text:
nimitatem dicimus, cum longa nisi corponimitatem dicimus, cum longa nisi corpora esse non possint? Ea vero inter virtutes quae appellatur animi magnitudo, ad nullum spatium, sed ad vim quamdam, id est ad potestatem potentiamque animi relata recte intelligitur; virtus eo pluris aestimanda, quo plura contemnit. Sed de hac post loquemur, cum quaeremus quanta sit anima, sicut quaeri assolet, quantus fuerit Hercules, factorum excellentia, non mole membrorum: ita enim supra distribuimus. Oportet autem nunc te recordari quod de puncto jam satis egimus: nam id potentissimum esse, maximeque in figuris dominari ratio docebat. Potentia vero atque dominatus nonne ostentant quamdam magnitudinem? et in puncto tamen nullum spatium reperiebamus. Non igitur magnum vel ingentem animum cum audimus aut dicimus, quantum loci occupet, sed quantum possit,cogitandum est. Quamobrem si jam primum argumentum tuum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
strenuos uidemus: ñ uideo cur putã¬
da sint spacia temporis in ȩtatib inere¬
menta. ut corporib sic animis dare ep̃
& ipsa corpora qͥb ꝑ tempꝰ crescere atꝙ
ampliora spacia tenere concessum ẽ. se¬
pe sint annosiora breuiora: ñ mͦ senũ.
quȩ magnitudine tempoꝵ contra¬
bunt᷑ atq minuunt᷑. s etiam pueroꝵ.¬
qͦs animadũtimꝰ his breuiores cẽ corpo¬
re. quib sunt etate maiores Si gͥ poe¬
recta in plurimũ tempora. ne ipłis qui¬
dem corporib magnitudmis afferunt
causam. s omĩs illa uis seminis est. &
quoꝵ dam naturȩ numeroꝵ sane oc
lud mouet qͦd solemus eam quam
nimitatẽ int̾pretari: anmadu̾te¬
re licet a corpore ad aniniũ multa
u̾ba transferri:sicut ab aĩo ad corpꝰ.
Nam si montẽ imꝑbum & iustissimã:
tellurem dixit uirgilius. quȩ uerba
cernis ab animo ad corpora ẽẽ trans la¬
ta: quid mirũ. si mutua uice longa¬

Expanded text:
strenuos videmus, non video cur putanstrenuos videmus, non video cur putanda sint spatia temporis in aetatibus incrementa ut corporibus, sic animis dare; cum et ipsa corpora, quibus per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est, saepe sint annosiora breviora, non modo senilia, quae magnitudine temporis contrahuntur atqquos animadvertimus his breviores esse corpore quibus sunt aetate majores. Si igitur porrecta in plurimum tempora, ne ipsis quidem corporibus magnitudinis afferunt causam; sed omnis illa seminis vis est, et quorumdam naturae numerorum sane occlud movet, quod solemus eam quam nimitatem interpretari; animadvertere licet a corpore ad animum multa verba transferri, sicut ab animo ad corpus: nam si montem improbum, et justissimam tellurem dixit Virgilius , quae verba cernis ab animo ad corpora esse translata; quid mirum si mutua vice longa
Abbreviated transcription (Latin):
etate ꝓficere. ꝓficiendo enĩ ad uirtutẽ
ꝑuenit: quã fatem nulla spacii magni-¬
tudine. s magna ui constantie pul¬
Ichram eẽ atq ꝑfectam. Et si aliud ẽ
maius aliud meliꝰ. ut iam dedistyqͥe¬
qͥd anima cum etate ꝑficit. composꝙ
rationis fit: ñ mͥ uid̾etur maior fieri
s melior. Quod si membroꝵ id faceret
magnitudo: eo quisq prudentior
eẽt: qͦ longior aut ualidior. Quod se
aliter habere ñ opinor negabis.
Quis istud negauerit: S tam̃ cũ ani¬
mam ꝑ ȩtatẽ etiam ꝓficere tu concedaˢ:
miror quomͦ fiat. ut omĩs qͣntitatis
exꝑs. etiam si ñ membroꝵ spacio. at
rari:nam & hic tͥ simili ratione respõ¬
deo. yt enim membroꝵ magnitudo
ido nichil affert argum̃ti.cur animã
adiuuet. qͦ o multi exiliorib breuio¬
ribq membris prudentiores inueni¬
untur quib dam magna corporis mo¬
le pͥditis: ita qm iuniores ñ nullos se¬
niorib plerisq magis industrios atq

Expanded text:
irtutem pervenit, quam fatemur nulla spatii magnitudine, sed magna vi constantiae pulchram esse atque perfectam: et si aliud est majus, aliud melius, ut jam dedisti; quidquid anima cum aetate proficit, composque rationis fit, non mihi videtur fieri major, sed melior. Quod si membrorum id faceret magnitudo; eo quisque prudentior esset, quo longior aut validior: quod se aliter habere non, opinor, negabis. E. Quis istud negaverit? Sed tamen cum atem etiam tu concedas; miror qui fiat, ut omnis quantitatis expers, etiamsi non membrorum spatio, at rari, nam et hic tibi simili ratione respondeo. Ut enim membrorum magnitudo ideo nihil affert argumenti cur animam adjuvet, quod multi exilioribus brevioribusque membris prudentiores inveniuntur quibusdam magna mole corporis praeditis; ita quoniam juniores nonnullos senioribus plerisque magis industrios atque
Abbreviated transcription (Latin):
eam si possem ostenderẽ corporalis qͣn¬
titatis ñ eẽ & tam̃ magnũ aliqͥd ẽẽ. Ex
hac una in quisitione totus liber no

Expanded text:
eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse et tamen magnum aliquid esse, ex hac una inquisitione totus liber no
Abbreviated transcription (Latin):
mox addidi. atq ita fieri amicũ man¬
cipium dño. Quod gͦ dixi cui me ma¬
.xime debeo: ad homines retuli. Ma¬
gis enĩ mͥ me debeo. quã hominib &̧¬
teris. quamuis do magis quã mͥ hic
liber sic incipit. Qm̃ uideo te abunda

Expanded text:
mox addidi: atque ita fieri amicum manmox addidi: atque ita fieri amicum mancipium domino. quod ergo dixi: cui me maxime debeo, ad homines rettuli; magis enim mihi me debeo quam hominibus ceteris, quamuis deo magis quam mihi. Hic liber sic incipit: Quoniam uideo te abunda
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibilis ẽ. de connectit᷑ non solum
intelligentib. uerũ etiã immutabilib
rebreo ordine facta. ut cum se ad eas
res mouet quib connexa ẽ uł ad se ip¬
sam. in qͣntũ eas uidet. in tantũ de hi ᷤ
uera respondeat. Nec sane om̃s artes eo
modo secũ attulit ac secũ habet. Nam
de artib quȩ ad sensus corporis ꝑtinent.
sicut multa medicinȩ. sicut astrologiȩ
omĩa. nͥ qͦd hic didicit ñ potest dicere.
Ea uͦ quȩ sola intelligentia capit: ꝓpt̾
id qͦd dixi cum uł a se ipsa uł ab alio
suerit bene interrogata &e recordata re-¬
spondet. Auo loco uellem inquã hinc
plura dicere. ac me ipsum constringere.
dum qͣsi tͥ p̾cipio. ut nichil aliud age
ẽ. ut illic quasi gradu facto. inde sur¬
gat atq attollatur ad d̾m. sicut filiꝰ
ille minor. priꝰ reu̾sus est ad semet ip¬
sum. & tunc ait. surgam & ibo ad pa¬
trem meũ. ido sic sum locutus: deniq

Expanded text:
intellegibilis est, ut conectatur non solum intellegibilis est, ut conectatur non solum intellegibilibus uerum etiam inmutabilibus rebus, eo ordine facta, ut, cum se ad eas res mouet, quibus conexa est, uel ad se ipsam, in quantum eas uidet, in tantum de his uera respondeat. nec sane omnes artes eo modo secum adtulit ac secum habet; nam de artibus, quae ad sensus corporis pertinent, sicut multa medicinae, sicut astrologiae omnia, nisi quod hic didicerit non potest dicere. ea uero, quae sola intellegentia capit, propter id, quod dixi, cum uel a se ipsa uel ab alio fuerit bene interrogata et recordata, respondet. Alio loco: uellem, inquam, hine plura dicere ac me ipsum constringere, dum quasi tibi praecipio, ut nihil aliud agerest, ut illic quasi gradu facto inde surgat atque adtollatur ad deum, sicut filius ille minor prius reuersus est ad semet ipsum et tunc ait: surgam et ibo ad patrem meum, ideo sic sum locutus. denique
Abbreviated transcription (Latin):
Neadem urbe scripsi dialogũ. in qͦ
de anima multa querunt᷑ ac disse¬
runt᷑: id est unde sit. qualis sit. qͣnta
sit. cur corpori fuerit data᷑. cũ ad cor¬
pus aduenerit qualis efficiatur: qͣlis
cum ab̾cesserit. S qm̃ quanta sit dili¬
gentissime ac subtilissime disputatũ
ẽ. ut eam si possemus ostenderemuᷤ
corporalis quantitatis ñ eẽ. ettam̃ ma-¬
gnum aliquid eẽ. ex hac una inquisi¬
tione totus liber nom̃ accepit: ut ap¬
pellaret᷑ de animȩ quantitate. In hoc
libro illud qͦd dixi. om̃s artes animã
secũ attulisse mͥ uideri. nec aliud qͥcꝗͣ
eẽ id qͦd dicit᷑ discere. quã reminisci. &
recordart ñ sic accipiendũ ẽ. quasi ex
hoc approbet᷑ anima. uł hic in alio cor¬
pore.uł alibi siue in corpore siue extra
corpus aliqͣndo uixisse: & ea que int̾¬
rogata respondet. cũ hic ñ didicerit
in alia uita ante didicisse. fieri enĩ po¬
test. sicut iam etiã in hoc oꝑe supra dix¬
imus. ut hoc ideo possit. quia natura

Expanded text:
eadem urbe scripsi dialogum, in quo de anima multa quaeruntur ac disseruntur; id est, unde sit, qualis sit, quanta sit, cur corpori fuerit data, cum ad corpus venerit qualis efficiatur, qualis cum abscesserit. Sed quoniam quanta sit, diligentissime ac subtilissime disputatum est, ut eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse, et tamen magnum aliquid esse; ex hac una inquisitione totus liber nomen accepit ut appellaretur, de Animae quantitate. 2. In quo libro illud quod dixi, omnes artes animam secum attulisse mihi videri; nec aliud quidquam esse id quod dicitur discere, quam reminisci ac recordari , non sic accipiendum est, quasi ex hoc approbetur, animam vel hic in alio corpore, vel alibi sive in corpore, sive extra corpus, aliquando vixisse; et ea quae interrogata respondet, cum hic non didicerit, in alia vita ante didicisse. Fieri enim potest, sicut jam in hoc opere supra diximus, ut hoc ideo possit, quia natura
Abbreviated transcription (Latin):
quod aliquo modo eẽt simile alicuiꝰ
ueri: quia in genere suo &e hoc uerũ ẽ:
uł qͦd approbabant ista falsa que uo¬
cabant uerisimilia. cum illi nichil
approbarent: & affirmarent nichil
approbare sapientem: s quia hoc ip¬
sum uerisimile etiam ꝓbabile nun
cupabant. hinc factum ẽ ut hoc de
illis dicerem. Laus quoq ipsa qua
platonem uł platonicos siue achadẽ¬
micos philosophos tantũ extuli qͣn¬
da est xp̃iana doctrina. Illud etiam
quod in cõparatione argumentoꝵ ci¬
ceronis quib in libris suis achademi¬
cis usus ẽ. meas nugas ẽẽ dixi. quib¬
illa argum̾ta certissima ratione refu¬
taui: quamiuis iocando dictum sit. &
magis hyronia dici uideat᷑: ñ debuit
tam̃ dici. Hoc opussic incipit. O uti¬
nam romaniane hominẽ sͥ aptũ: In¬

Expanded text:
quod aliquo modo esset simile alicuius quod aliquo modo esset simile alicuius ueri, quia in genere suo et hoc uerum est, uel quod adprobabant ista falsa, quae uocabant uerisimilia, cum illi nihil adprobarent et adfirmarent nihil adprobare sapientem. sed quia hoc ipsum uercupabant, hinc factum est ut hoc de illis dicerem. Laus quoque ipsa, qua Platonem vel Platonicos seu Academicos philosophos tantum extuli quanda est christiana doctrina. Illud etiam quod in comparatione argumentorum Ciceronis, quibus in libris suis Academicis usus est mea, nugas esse dixi , quibus argumenta illa certissima ratione refutavi; quamvis jocando dictum sit, et magis ironia videatur, non debuit tamen dici. Hoc opus sic incipit: O utinam, Romaniane, hominem sibi aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
aplõ dicenti. non dum natos nichil
egisse boni aut mali. Sine controuer¬
sia gͦ quedam originalis regio beati¬
tudinis animi ds ipse est: qui eum ñ
qͥdem de seipso genuit. s de nulla re
alia condidit: sicut condidit corpꝰ ẽ
terra. Nam qͦd attinet ad eiꝰ originem.
qua fit ut sit in corpore. utrum de il¬
lo uno sit qui pͥmũ creatus ẽ. qͣndo
factus ẽ homo in animã uiuam: an
similit̾ fiant singłis singłe: nec tunc
sciebam nec adhuc scio. In libro t̾cio
siquid mͥ uideat᷑ queris in quam in
mente arbitror eẽ summũ hommis
bonum: rierius dixissem in deo. Ipso
enim mens fruitur ut beata sit: tan¬
quam summo bono suo. Nec illud
michi placet quod dixi: liquet deie¬
rare ꝑ omen diuinũ. Itẽ qͦd dixi de
achademicis. quia nouerant uerum
cuiꝰ simile appellabant uerisimile. id¬
q ipsum uerisimile appellaui falsũ
quod approbant duas ob causas: non
recte dictum ẽ:uł quod falsum eẽt.

Expanded text:
apostolo dicenti nondum natos nihil apostolo dicenti nondum natos nihil egisse boni aut mali. sine controuersia ergo quaedam originalis regio beatitudinis animi deus ipse est, qui eum non quidem de se ipso genuit, sed de nulla re alia condidit, sicut condidit corpus e terra. nam quod adtinet ad eius originem, qua fit, ut sit in corpore, utrum de illo uno sit, qui primum creatus est, quando factus est homo in animam uiuam, an similiter fiant singulis singuli, nec tunc sciebam nec adhuc scio. In libro tertio: si quid mihi uideatur quaeris, inquam, in mente arbitror esse summum hominis bonum. uerius dixissem: in deo; ipso enim mens fruitur, ut beata sit, tamquam bono summo suo. nec illud mihi placet, quod dixi: liquet dcierare per omne diuinum. item quod dixi de Academicis, quia nouerant uerum, cuius simile appellabant uerisimile, idque ipsum ueri- 15 simile appellaui falsum, quod adprobabant, duas ob causas non recte dictum est, uel quod falsum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ nisi in nugis ẽ. & ob hoc philo¬
sophiȩ nulla ratione germana:. aut
si ꝓpterea ẽ hoc nom̃ honorandũ. qͥa
sapientiȩ pulchritudo: eadem ipsa ẽ
in reb in corporalib atq summis phi¬
localia quȩ philosophia: neq ullo mͦ st̃
quasi sorores due. Alio locode animo
cum agerem: dixi securior rediturus
in çelum. Iturus autẽ quã rediturus
dixissem securius: ꝓpter eos qui putaił
animos humanos ꝓ meritis peccatoꝵ
suoꝵ de cȩlo lapsos siue deiectos. incor¬
pora ista detruidi. S hoc ego ꝓpterea
ñ dubitaui dicere. quia ita dixi in ce¬
lum tanquã dicerem ad dm. qui eiuᷤ
ẽ auctor &e conditor: sicut beatus cypͥ¬
anus non cunctatus ẽ dicere. Nam
cum corpꝰ e terra. sp̃m possideamus ẽ
celo: ipsi terra & celum sumus. Et in
libro ȩccłiaste scriptum ẽ. Sp̃c reuerta¬
tur ad dm qui dedit illum: quod
utiq sic intelligendũ ẽ. ut ñ resistat᷑

Expanded text:
tur non nisi in nugis est et ob hoc philotur non nisi in nugis est et ob hoc philosophiae nulla ratione germana aut, si propterea est hoc nomen honorandum, quia sapientiae pulchritudo, eadem ipsa est in rebus incorporalibus atque summis philocalia, quae philosophia, neque ullo modo sunt quasi sorores duae. alio loco, de animo cum agerem, dixi: securior rediturus in caelum. iturus autem quam rediturus dixissem securius propter eos, qui putant animos humanos pro meritis peccatorum suorum de caelo . lapsos seu deiectos in corpora ista detrudi. sed ego propterea non dubitaui dicere, quia ita dixi in caelum, tamquam dicerem ad deum, qui eius est auctor et conditor, sicut beatus Cyprianus non cunctatus est dicere: nam cum corpus e terra, spiritum possideamus e caelo, ipsi terra et caelum sumus. et in libro Ecclesiastae scriptum. est:_ spiritus reuertatur ad deum, qui dedit illum quod utique sic ,.. intellegendum est, ut non resistatur