comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit om̃ib etatib ꝑ sonis. temꝑib
⁊ locis apta. tamen a dolescentes
iuueniles q annos maxime decet.
In om̃i aũ seruandũ etate ut dece¬
at qd agas ⁊ cõueniat ⁊ quadret
uenientia cuiq sexui ⁊ ꝑsone
reddere. Nos certe in pulchritu¬
dine corꝑis locũ uͥtutis nõ ponimꝰ
grãm tñ non excludimꝰ. quia uere¬
cundia et uultus ip̃os solet pudo¬
re effundere gratiores q reddere.
Ut etenim artifex ĩ materia cõ¬
modiore melius operari solet sic
u̾ecundia in ip̃o quoꝙ corꝑis de¬
core plus eminet ita tam̃ ut ⁊̃ ip̃e
nõ sit affectatꝰ de cor hominis corꝑi
s naturalis simplex neglectus
missa. non fracta. nichil femine¬
um sonans qualẽ multi graui¬
tatis spe simulare consueuerũt.
s formã qnͣdam ⁊ regulam ac
succũ uirilem reseruans. Sed
ut molliculũ et infractũ uocis
sonũ aut gestũ corꝑis imybo.
ita neq agrestem ac rusticam
naturam imitetur. Ht̃ sane¬
incitamꝰ consortia qui sub spẽ

Expanded text:
sit omnibus aetatibus, personis, temporibus et locis apta, tamen adolescentes, juvenilesque annos maxime decet. 82. In omni autem servandum aetate, ut deceat quod agas et conveniat, et quadret udet. Nos certe in pulchritudine corporis locum virtutis non ponimus, gratiam tamen non excludimus; quia verecundia et vultus ipsos solet pudore obfundere, gratioresque reddere. Ut enim artifex in materia commodiore melius operari solet, sic verecundia in ipso quoque corporis decore plus eminet; ita tamen ut etiam ipse non sit affectatus decor corporis: sed naturalis, simplex, neglectus missa, non fracta, nihil femineum sonans, qualem multi gravitatis specie simulare consuerunt, sed formam quamdam et regulam ac succum virilem reservanut molliculum et infractum aut vocis sonum, aut gestum corporis non probo; ita neque agrestem ac rusticum. Naturam imitemur: incidamus consortia, qui sub specie
Abbreviated transcription (Latin):
indecoꝵ loqui. s ne aurem quidẽ
debemus huiꝰmodi p̾bere dc̃is sic̃
ioseph ne in congrua sue au diret
u̾ecundie ueste fugit relcã. Qm̃
quem delectat audire alterũ loqͥ
prouocat. Intelligere quoq qd̾
turpe sit pudori maximo est specta
cunituloꝵ nr̃orum post tergum
religaret atq ab aspectu nr̃o au̾¬
teret. ne purgatio uentris uisũ¬

Expanded text:
indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectacuniculorum nostrorum post tergum relegaret, atque ab aspectu nostro averteret, ne purgatio ventris visu
Abbreviated transcription (Latin):
mus. iusticia p̾cipuus in prelio
strenuus in uictoria nõ auarꝰ.
domi hospitalis. uxori sedulus.
Nemo prudens. qui d̾m nescit.
Deniq incipiens dixit quia ñ
est deus nam sapiens nõ drẽt.
apienti ⁊ iusto totus mũdꝰ
diuitiarum est. Iustus cõmu¬
nia pro suis ht̃: sua pro com¬
munib. Iustus se ipm̃ prius¬
qmͣ alios accusat. Ille eniin
nistus qui nec sibi parcit. et
occulta sua latere non patit᷑.¬
homo çeteris anmantib prestet
qmͣ qd̃ rõnis est particeps. Cau¬
sas rerum requirit. gn̾is sui
auctorem inuestigandũ putat
in cuius potestate uite necis ꝙ
nr̃e potestas sit qui mũdũ hũc
suo nutu regat. cui sciamꝰ ibnẽ
enim qd̃ mag̾ ꝓfitiat ad uitã
honestam quam ut credamus
eũ iudicem futurũ. quem ⁊ occl¬
ta non fallant ⁊ indecora offen¬
dant. ⁊ honesta delectent. Primꝰ¬
gͥ offitii fons. prudentia est. Qdͥ
enim tam plenum offitii qmͣ de¬
ferre auctori studiũ atq reu̾en¬
omnia omnib in cõmune pro¬

Expanded text:
mus, justitia praecipuus, in praelio strenuus, in victoria non avarus, domi hospitalis, uxori sedulus.nim prudens, qui Deum nescit. Denique insipiens dixit quia non est Deus ; nam sapiens non diceret.apienti et justo totus mundus divitiarum est. Justus communia pro suis habet, sua pro communibus. Justus se ipsum, priusquam alios, accusat. Ille enim justus, qui nec sibi parcit, et occulta sua latere non patithomo caeteris animantibus praestet, quam quod rationis est particeps, causas rerum requirit, generis sui auctorem investigandum putat, in cujus potestate vitae necisque nostrae potestas sit, qui mundum hunc suo nutu regat, cui sciamus rationem enim quod magis proficiat ad vitam honestam, quam ut credamus  iudicem futurum, quem & occulta non fallant, & indecora offendant, & honesta delectent.  Officii fons prudentia est. Quid enim tam plenum officii, quam deferre Auctori studium atque reverenenim omnia omnibus in commune pro
Abbreviated transcription (Latin):
motus Est etiã gressus ꝓbabił
in quo fit spes auctoritatis. gra¬
uitatisq pondus. tranquillitatis
uestigium ita tñsi studiũ desit
atq affectatio s motus sit purꝰ
ac simplex. Nichil enĩ fucatum
placet. Motũ natura ĩformet.
Si quid sane in natura uitii est ĩ¬

Expanded text:
 Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, in
Abbreviated transcription (Latin):
nobis qui ridetis quia flebitis
dominus ait. Et nos ridendi
materiam requirimus ut hic
ridentes illic fleamus. Non solũ
declinandos arbitror nͥ forte ple¬
num grauitatis ⁊ gre. Si ap¬

Expanded text:
obis, qui ridetis, quia flebitis ! ait Dominus: et nos ridendi materiam requirimus, ut hic ridentes, illic fleamus? Non solum declinandos arbitror; nisi forte plenum suavitatis et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiam illa probanda liberali¬
tas ut ꝓximos seminis tui non
despitiãs. si egere cognoscas. Me¬
lius est enim ut ip̃e subuenias
tuis. Neminem debet pudere si¬
opia ditaret. Non patiuntur

Expanded text:
Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, opia ditaret. Dedit r
Abbreviated transcription (Latin):
stus ita ut ne sermonẽ quidẽ audi¬
re uellet nisi pudicũ humił usq ad
seruitutẽ ⁊ u̾ecundus usq ad fugã.
patiens usq ad carc̾e̾m remissor ĩ¬
iurie usq ad remuneratõm. Pul¬
uis gratia que non solum in fc̃is
s etiam im p̃is spectatur s̾monib
ne modum ꝓgrediaris loqndi ne-
quid indecoꝵ sermo resonet tuus.
Spetulũ enĩ mentis plerumq in
uerbis refulget. Cerecunda pr̃i¬
tum otium. maximus actus
uerecundie est. Derecundia pudi¬
citie comes cuius sotietate casti¬
tas ip̃a tutior est. Uonus regẽde
castitatis pudor est comes. Est s̾
ueretundia. Habitus enĩ mẽtis
in corporis statu cernitur. Itaq¬

Expanded text:
stus ita ut ne sermonem quidem audire vellet nisi pudicum: humilis usque ad servitutem, verecundus usque ad fugam, patiens usque ad carcerem, remissor injuriae usque ad remunerationem. Cuvis gratia, quae non solum in factis, sed etiam in ipsis spectatur sermonibus; ne modum progrediaris loquendi, ne quid indecorum sermo resonet tuus. Speculum enim mentis plerumque in verbis refulget. tum otium, maximus actus verecundiae est. Decitiae comes, cujus societate castitas ipsa tutior est. Bonus enim regendae castitatis pudor est comes: qui si verecundia. Habitus enim mentis in corporis statu cernitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pena exsoluitur. Quid gͦ. Mutos
nos ẽẽ oportet. Est enim tempus
tacendi. ⁊ est tempus loquendi.
Deinde si pro u̾bo ocioso reddimus
rõnem uideamus ne reddamꝰ ⁊ ꝓ
ocioso silentio. Est emin ⁊ negoti¬
osum silentiũ ut erat susanne q̃
plus egit tacendo qmͣ si eẽt locuta.
Dacendo enĩ apud homines locu¬
ta est deo. Nec ullũ maius inditi¬
um sue castitatis ĩuenit qmͣ silẽ¬
tiũ. Conscĩa loquebatt᷑. uͥ uox non

Expanded text:
enda sit. 9. Quid igitur? Mutos nos esse oportet? Minime. Est enim tempus tacendi, et est tempus loquendi . Deinde si pro otioso verbo reddimus rationem, videamus ne reddamus et pro otioso silentio. Est enim et negotiosum silentium; ut erat Susannae, quae plus egit tacendo, quam si esset locuta . Tacendo enim apud homines, locuta est Deo: nec ullum majus indicium suae castitatis invenit, quam silentium. Conscientia loquebatur, ubi vox non
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ gr̃a. Quis oꝑator negligat
opus suum ignorare artifex. hõ
artifex est ⁊ in opere suo latentia
deprehendit et deus opus suũ nescit.
Nolunt ei dare occultoꝵ scĩam qui Nsͣ¬
metuunt occulta sua prodi Nõ

Expanded text:
s: Si quis operator negligat opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescinolunt ei dare occultorum scientiam, qui metuunt occulta sua prodi. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
benas mentis sobrietas. quib
regitur ⁊ gub̾natur. Sit ori tuo
excitet uocem tuam ⁊ cõtumeliã
quia affc̃s nature est ñ potestatis.
malum sermonem non ꝓferamꝰ

Expanded text:
benas mentis sobrietas, quibus regitur et gubernatur. 13. Sit ori tuo excitet vocem tuam, et contumeliam quia affectus naturae est, non potestatis; malum sermonem non proferam
Abbreviated transcription (Latin):
Quam multos etiam fortes il¬
lecebra decepit. Quanti non de¬
derunt errori lotum. ⁊ dederunt
suspitoni. Cur non illa tempora
quib ab eccłia uacas inpendas¬

Expanded text:
Quam multos etiam fortes illecebra decepit? quanti non dederunt errori locum, et dederunt suspicioni? Cur non illa tempora, quibus ab ecclesia vacas, le
Abbreviated transcription (Latin):
Absit ꝑtinax in familiari ser¬
mone contentio. Questiones
enim mag̾ extitare in anes qmͣ
utilitatis aliquid afferre sol.
Disceptatio sine ira suauitas
sine amaritudine sit. monitio
sine asꝑitate. hortatõ sine offẽ¬

Expanded text:
Absit pertinax in familiari sermone contentio; quaestiones enim magis excitare inanes, quam utilitatis aliquid afferre solet. Disceptatio sine ira, suavitas sine amaritudine sit, monitio sine asperitate, hortatio sine offen
Abbreviated transcription (Latin):
plures uidi lo¬
quẽdo pectatũ
incidisse. uix quemqͣm tacendo.I
deoq tacere nosse quam loqui
difficilius est. Scio loqui pleros¬

Expanded text:
plures vidi loquendo in peccatum incidisse, vix quemquam tacendo; ideoque tacere nosse quam loqui difficilius est. Scio loqui pleros
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾cepta insinuant᷑. aut mira¬
cula narrant᷑. aut dona laudantur.
aut benefitia postulantur. Incom¬
ꝑabiliter suꝑna ciuitas clarior. iͥ
uictoria ueritas. ubi dignitas
sc̃itas. ubi pax felicitas. ubi uita

Expanded text:
aut praecepta insinuantur, aut miracula narrantur, aut dona laudantur, aut beneficia postulantur. Cparabiliter superna est ciuitas clarior, ubi uictoria ueritas, ubi dignitas sanctitas, ubi pax felicitas, ubi uita
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitius inquirenda trans¬
mine puerum ea die natum.
et a duobus iuuenibus ad
eum pauloante delatum: et
ex parte beate marie sibi ab
eis commendatum conspiti¬

Expanded text:
i inquerendi transillo puerum illa nocte natum et a duobus iuuenibus ad eum paulo ante delatum et ex parte beate Marie sibi ab eis commendatum. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
est respicit. Nec mala uolũtas
que nature ordinẽ seruare nolu
it. iusti dei leges omnia bene
ordinantis effugit Om̃ sicut
pictura tũ colore nigro loco suo
pulcra est: qmͣuis ꝑ se ip̃os con¬
sideratos sua deformitas turpet.

Expanded text:
em seruet; nec. mala uoluntas quia naturae ordinem seruare noluit, ideo iusti dei leges omnia bene ordinantis effugit; quoniam sicut pictura cum colore nigro loco t.supulchra est, quamuis per se ipsos consideratos sua deformitas turpet.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia natura nr̃a ut eẽt. d̾m
h̃t auctorem. ꝓculdubio ut uera
sapiamus. ip̃m debemus habere
doctorem. ipm̃ etiam ut beati
sumus. suauitatis intime lar¬

Expanded text:
quia natura nostra, ut esset, Deum habet auctorem, procul dubio ut uera sapiamus ipsum debemus habere doctorem, ipsum etiam ut beati simus suauitatis intimae lar
Abbreviated transcription (Latin):
te exclusis. et ille a demonum ĩ¬
festatione liberatus est: et quan¬
tum ad similia ualeat salutaris
cum fide aspersio demonstratum
est. Die uero subsecuta. fratrib
huius uisionis relatione letifi¬
catis: in bona confessione nouus
ille monachus obiit. et in illa
demonum fuga susceptam a deo
conuersiomꝰ sue deuotionem oĩ¬
bus ꝑsuasit.

Expanded text:
te exclusis, & ille a dæmonum inte exclusis, & ille a dæmonum infestatione liberatus est, & quantum ad similia valeat salutaris aquæ cum fide aspersio, demonstratum est. Die vero subsecuta, fratribus huius visionis relatione lætificatis, in bona confessione nouus ille monachus obiit: & in illa dæmonum fuga susceptam a Deo conuersionis suæ deuotionem omnibus persuasit.
Abbreviated transcription (Latin):
mines onme iam huius domuꝰ
spacium compleuisse: quorimm
horrenda species. et rostris lon¬
gissimis facies exacute. teruorẽ
michi non paruum inportãt.
Dunc demum famulus intel¬
lexit. ut sepe mͥ postmodum
ipse narrauit. non hominum
sed malignorum spirituum
hanc esse frequentiam. Dñ
alta uoce socium oliuum ut
surgeret indamans: uas qͦd
forte cum aqua benedicta ⁊
prorimo dependebat. fide ple¬
nus arripit: et sanclificatũ
elementum huc illucꝙ confi¬
denter asꝑgens. onma illiꝰ
habitaculi interiora infund᷑.
Hoc dum faceret. clamare
eia. fac qͦd facis. insta ꝑurge
aduersarios: quoniam ecceꝰ
uelut afacie gladii fugiẽtes.
sumina cum celeritate exire
contendunt. Et quia moras
patiuntur: in alterutrum
impingentes primos hii qͥ¬
sequuntur iuolenter impellũt.
Quo ille audito instare acciter.
et aqua benedictionis filios ma¬
ledictionis a domo excludere cõ¬
tendebat. Quibus penitus egro
qui hoc so lus cernebat testificã¬

Expanded text:
mines omne iam huius domus mines omne iam huius domus spatium compleuisse: quorumhorrenda species et rostris longissimis facies exacutae, terrorem mihi non parvum important? Tunc demum famulus intellexit, ut saepe postmodum ipse mihi narravit, non hominum, sed malignorum spirituum hanc esse frequentiam. Unde alta voce socium Olivum, ut surgeret inclamans, vas quod forte cum aqua benedicta in proximo dependebat, fide plenus arripit, et sanctificatum elementum huc illucque confidenter aspergens, omnia illius habitaculi loca infundit. Hoc dum faceret, clamare eia! fac quod facis: insta, perurge adversarios, quoniam ecce velut a facie gladii fugientes summa cum celeritate exire contendunt; et quia moras patiuntur, in alter utrum impingentes, primos hi qsequuntur, violenter impellunt. Quo ille audito, instare acriter: & aqua benedictionis, filios maledictionis a domo excludere contendebat. Quibus penitus ægro qui hoc solus cernebat testifican
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit conuersatus. Sed nec
quantitas diuturni uel par¬
ui temporis attenditur. ubi
solus finis operum remune¬
ratur. Susceptus ergo hoc
mͦ iam dictus uir. et ad do¬
mum infirmorum delatus:
per aliquot dies inter uite
mortisq confinia: laborabat.
Nocte itaq obitus sui diem
precedente in lecto iacebat:
et ueluti morti iam proxi¬
mus a duobus famulis ꝑ
uices sibi succedentibus custo¬
diebatur. Et qm̃ subsequens
narrandi ratio. eorum noĩa
proferri cogit: unus ex his
stephanus. alter oliuus dice¬
batur. Illa igitur noctis ui¬
gilia qua anima nominato
stephano asseruabatur: eundẽ
sibi inuigilantem famulũ eger
ille uocauit. Qui cum ei astans.
quid sibi uellet quesisset qui st̃
inquit rustici isti deformes. et
rostrati. quos huc confluere et
paulatim tota domum hanc im
plere uideo: Ad qͦd cum famulꝰ
respondisset neminem in domo
illa haberi se tantum cũ socio
ei exubare: admirans ille ad¬
iecit. Non cernis ait tetros ho¬

Expanded text:
fuerit conuersatus. Sed nec fuerit conuersatus. Sed nec quantitas diuturni vel parui temporis attenditur: vbi solus finis operum remuneratur. Susceptus ergo hoc modo iam dictus vir, & ad domum infirmorum delatus: per aliquot dies inter vitæ mortisque confinia laborabat. Nocte itaque obitus sui diem præcedente, in lecto iacebat, & velut morte iam proximus a duobus famulis per vices sibi succedentibus custodiebatur. Et quoniam subsequens narrandi ratio eorum nomina proferri cogit, vnus ex his Stephanus, alter Oliuus dicebatur. Illa igitur noctis vigilia qua iam a nominato Stephano asseruabatur: eundem sibi inuigilantem famulum æger ille vocauit. Qui cum ei astans quid sibi vellet quæsisset: qui sunt inquit rustici isti deformes & rostrati, quos huc confluere & paulatim totam hanc domum implere video? Ad quod cum famulus respondisset: Neminem in domo illa haberi, se tantum cum socio ei excubare: admirans ille adiecit; Non cernis ait, tetros ho
Abbreviated transcription (Latin):
t quia in serie huius mi¬
raculi narraui. aq̃ more
ecclesias tico benedicte asꝑsione.
demones causa latentis pcc̃i
tinere uidetur. quid de eadem re
in eodem celsiniensi monasterio
contigerit. in medium profer¬
re. Ben̾at ad eundem locum
infirmitate carnis urgente lai¬
cus quidã: et ut fieri solet
monachico habitu a fratrib
indutus. seculo renunciauerat
Faciunt hoc multi: etiam in
extremis constituti. Qui licet
corum quos nulla corporis
molestia ad hoc impellit. lau¬
dem minime consequi uide¬
antur. a numero tamen mo-¬
nachorum si ex corde conuertã¬
tur ante int̾n iudicis oculos
nullomodo excluduntur. Nã
quamius maiorib meritis
maius debeatur et premiũ:
nummnum certe quem a pͥma
hora diei in uinea domimi la¬
borantes meruerunt. ad un-¬
decimam quoq uenientes ac¬
ceperunt. Nec enim pre iudi¬
cat modus conuersionis de¬
uotionem cordis: nec querit᷑
apud deum qua ex causa
quisq fuerit conuersus. sed
post conuersionem qualiter

Expanded text:
t quia in serie hujus miraculi narravi, aquae more ecclesiastico benedictae aspersione, daemones causa latentis peccattinere videtur, quid de eadem re in eodem Celsiniensi monasterio contigerit, in medium proferre. Venerat ad eumdem locum infirmitate carnis urgente laicus quidam, et ut fieri solet monachico habitu a fratribus indutus, saeculo renuntiaverat. Faciunt hoc multi etiam in extremis constituti, qui, licet eorum quos nulla corporis molestia ad hoc impellit laudem minime consequi videantur, numero tamen monachorum, si ex corde convertantur, ante aeterni judicis oculos nullomodo excluduntur. Et quamvis majoribus meritis majus debeatur et praemium, nummum certe quem a prima hora diei in vinea Domini laborantes meruerunt, ad undecimam quoque venientes acceperunt. Nec enim praejudicat modus conversionis devotioni cordis, nec quaeritur apud Deum qua ex causa quisque copost conuersionem qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e finis erit desiderioꝵ nr̃orũ
qui sine fine uidebitur sine fasti¬
dio amabitur. sine fatigatione
laudabitur. Hoc minꝰ. hic affc̃s¬
hic actus proculdubio erit omĩb
sicut ip̃a mira et̾na cõmunis. Si¬
cut prima ĩ mortalitas fuit qmͣ
peccando adam ꝑdidit posse non
mori nouissima erit nõ posse mo¬
ri. ita primũ liberũ arbitrium
posse non peccare nouissimũ nõ
cate ⁊ uidete qm̃ ego sum deus.
Qd̃ erit uere maximũ sabb̾m
mus. amabimꝰ ⁊ laudabimꝰ. Ecce
qd̃ erit in fine sine fine. Nam¬
quis alius est noster finis nisi ꝑ¬
uenire ad regnũ cuius nullus
est sinis

Expanded text:
pse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur; hoc munus, hic affecthic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa vita communis cut prima immortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, ‹posse non mori, nouissima erit› non posse mori, ita primum liberum arbitrium posse non peccare, nouissimum non cate et uidete, quoniam ego sum deus; quod erit uere maxime sabbatum mus, amabimus et laudabimus. Ecce quod erit in fine sine fine. Nunquid alius est noster finis, nisi pervenire ad regnum, cujus nullus est finis
Abbreviated transcription (Latin):
contenditur in ea quemq statura
corꝑis resurrecturum ẽẽ in qua de¬
functus est. nõ pugnacit̾ resistendũ
est. tantum absit oĩs deformitas.
om̃ĩs infirmitas. om̃is tarditas.
omĩsq corruptio Erit ergo spũi¬
subdita caro sp̃alis s tam̃ caro
non sp̃s. sicut carni subditꝰ fuit

Expanded text:
contenditur in ea quemque statura corporis resurrecturum esse, in qua defunctus est, non pugnaciter resistendum est, tantum absit omnis deformitas, omnis infirmitas, omnis tarditas, omnisque corruptiosubdita caro spiritalis, sed tamen caro non spiritus: sicut carni subditus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
mole quid agit subtilier om̃ib.
In hoc pondere quid a git leuior
omnib: In hac tarditate quid
agit celerior omnib. Ita ne per
huius tam excellentis nature
meritum non pot̾it esfici. ut cor¬
pus eius leuetur in celum. Et
cum ualeat nũc natura corpoꝵ
terrenoꝵ depͥmere animas deor¬
sum. aliquando et aĩe leuare sur¬
sum t̾rena corꝑa non ualebunt.
mensurã qmͣ uel habuit in uniẽ¬
tute etiam si senex est mortuus
uł fu̾at habiturꝰ ⁊̾ si est ante defũctꝰ¬
Nesurgent itaq om̃s tam magni
corpore qmͣ uel erant uel futuri e¬
rant etate uiuendi on libido
ibi erit que confusionis est causa
Nam prius qmͣ peccassent nudi
erant et non confundebantur uir
⁊ femina. Corꝑib gͦ illis uitia de¬
trahentur. natura seruabitur. Nõ
est autem uitiũ sexus femineus s
natura. Que tunc quidem ⁊ a cõcu¬
bitu ⁊ aꝑtu ĩmunis erit. Qui gͦ

Expanded text:
mole quid agit subtilior omnibus? In hoc pondere quid agit leuior omnibus? In hac tarditate quid agit celerior omnibus? Itane per huius tam excellentis naturae meritum non poterit effici, ut corpus eius leuetur in caelum, et cum ualeat nunc natura corporum terrenorum deprimere animas deorsum, aliquando et animae leuare sursum • terrena corpora non ualebunt? mensuram, quam vel habuit in juventute, etiamsi senex est mortuus; vel fuerat habiturus, si est ante defunctesurgent itaque omnes tam magni corpore, quam uel erant uel futuri erant aetate iuuenali; ibi erit, quae confusionis est causa. nam priusquam peccassent, nudi erant et non confundebantur uir et femina. corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu immunis erit. erant
Abbreviated transcription (Latin):
in illa uita deum clausis ocłis
non uisuros. quem spũ semper
uidebunt. Lide quippe accedit᷑¬
ad deum qmͣ cordis constat esse
non corporis. Quando gieri

Expanded text:
in illa uita Deum clausis oculis non uisuros, quem spiritu semper uidebunt. ad Deum, quam cordis constat esse, non corporis. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
porro suauitas quanta erit. uͥ iꝰti
fulgebunt sicut sol in regno pat̾s
sui. Que cdaritas in xp̃i corpore
cum surrexit ab oculis discipuloꝵ
potius abscondita fuisse qmͣ defuis¬
se credenda est. Non enim ferret eã¬
humanus ati infirmus aspectus.
qn̾ ille a suis ita deberet attendi ut

Expanded text:
porro suauitas quanta erit, ubi iusti fulgebunt sicut sol in regno Patris sui! Quae claritas in Christi corpore, cum resurrexit, ab oculis discipulorum potius abscondita fuisse quam defuisse credenda est. Non enim eam ferret humanus adque infirmus adspectus, quando ille a suis ita deberet adtendi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
parere deus uoluit. ut quod ꝑ
fratrem nequeo. ꝑ te consequi
merear. Debes et tu si bene ꝑ¬
pendis plus fratre misere mei
Ille enim frater carnalis. tu ĩ
deo pater fiusti spũalis. Et ego.
ro: festinato tantum oro disce¬
de. Postque uerba. statim ab
aspectu meo subtractus est. Mox
ego inde discedens ad rusticum
cuius se bouem abstulisse dixe¬
rat ii. eiq bous ip̃ius precũ
reddidi. Nam et quis esset dixe¬
rat. et ubi maneret indicau̾at.¬
Ne sequenti autem negocio.
qm̃ uires meas excedebat. ni¬
chil agere preualu. collecta
tamen pb̾rorum multitud̾ie
indicta die sollempina deo of¬
ferre sacrificia feci. multosq
lis ordinis iuiros. ut pro eo do¬
mino supplicarent rogaui. ele¬

Expanded text:
apparere voluit, ut quod per apparere voluit, ut quod per fratrem nequeo, per te consequi merear. Debes et tu, si bene perpendas, plus fratre mei misereri. Ille enim frater carnalis, tu Pater in Deo fuisti spiritualis. Et ego: ro, festinato tantum, oro, discede. Post quae verba, statim ab aspectu meo subtractus est. Mox ego inde discedens, ad rusticum, cujus se bovem abstulisse dixerat, ivi, eique bovis ipsius pretium reddidi. Nam, et quis esset dixerat, et ubi maneret indicaveratDe sequenti autem negotio, quoniam vires meas excedebat, nihil agere praevalui. Collecta tamen presbyterorum multitudine, in dicta die, solemnia Dei offerri sacrificia feci, eleemosynci ordinis viros, ut pro eo Domino supplicarent oravi.
Abbreviated transcription (Latin):
cta per ordinem. que frater man¬
dauerat narraui. Ille uero ut
homo totus mundo deditus. aut
non credens aut paruipendens
que a me audiebat. respondit.
Quid ad me de amina fratris
mei: Habuit ille sua: quãdiu
uixit. Quare non pro se his qͥb
inuirias intulerat satisfecit: Bi¬
deat sibi. Ego peccatorum eius
penitentiam agere nolo. Hoc ab
eo accepto responso: discessimus.
Pauci dies transierant. et ego
in domo mea solus residens. ea
que uideram mecum mente uer¬
sabam. cum ecce subito sepe no¬
minatus defunctus. non iam ĩ
equo sed pedes. non armatus.
sed mermis michi astare uisus
est. At ego mimo timore fere ma
mentiam uersus. in hec uerba
prorupi. Ex parte omnipotentis
dei et omnium sanctorum eius
conuro te quicumq es spiritus
ut discedas: meq tantis terro¬
ribus exagitare desistas. Et ille.
quia taliter inquit de aduentu
meo turbaris. scias quia me ul¬
terius in hoc seculo non uidebis:
ad hoc tamen me tercio tibi ap

Expanded text:
cta per ordinem quae frater mancta per ordinem quae frater mandaverat narravi. Ille vero ut homo, totus mundo deditus, aut non credens aut parvipendens quae a me audiebat, respondit: Quid ad me de anima fratris mei? habuit ille sua quandiu vixit. Quare non pro se his quibus injurias intulerit, satisfecit? Videat sibi. Ego peccatorum ejus poenitentiam agere nolo. Hoc ab illo accepto responso, discessimus. Pauci dies transierant, et ego in domo mea solus residens, ea quae videram mecum mente versabam, cum ecce subito saepe nominatus defunctus non jam in equo, sed pedes, non armatus, sed inermis mihi assistere visus est. At ego nimio terrore fere in amentiam versus, in haec verba prorupi: Ex parte omnipotentis Dei et omnium sanctorum ejus, adjuro te, quicunque es spiritus, ut discedas, meque tantis terroribus exagitare desistas. Et ille: Quia, inquit, taliter de adventu meo turbaris, scito quia me ulterius in hoc saeculo non videbis. Adhuc tamen tertio me tibi Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ego duplicato timore tͣ¬
batiis in uerba prosilire temp¬
tarem: prior ille. ha inquit do¬
mine stephane. quam bonum nũ¬
cium quem pro salute mea fratͥ¬
mei dirigerem. elegi. Putabam
equidem uos michi compati: sed
ut uideo quomodo libet me habe¬
am uos non curatis. At ego.
multomagis ad aucto timore:
ut potui respondi. Non inquam
dissimulando que rogaueras dis¬
tuli: sed quia fratrem cui me
direxeras non inueni. Iam uero
ut discesseris absꝙ mora aliqua
ad eum ibo. et que primo roga¬
ueras indicabo. Obsecro tantũ
ut celeriter discedas. quia ualde
cor meum tui uisione turbatur:
patitur. Nichil ait tibi formidã¬
dum est. quia ut iam dixi. non
ut ego tibi noceam sed ut tu mei
miserearis: ad te uemirẽ ꝑmis¬
sus sum. His dictis. disparuit.
Iam uero multa formidine cõ¬
pulsus. et nequaquam ultra le¬
gationem in iunctam differre
audens. ad sepe nominatum
fratrem defuncti. cum milite
tui se reuelauerat accessi. eiq cũ¬

Expanded text:
Cumque ego duplicato timore tuCumque ego duplicato timore turbatus, in verba prosilire tentarem, prior ille: Ha! inquit, domine Stephane, quam bonum nuntium quem pro salute mea fratri dirigere, vos elegi! Putabam equidem vos mihi compati, sed ut video, quomodolibet me habeam vos non curatis. At ego, multo magis adaucto timore, ut potui respondi: Non, inquam, dissimulando quae rogaveras distuli, sed quia fratrem cui me direxeras non inveni. Jam vero, ut discesseris absque mora aliqua ad eum ibo, et quae primo rogaveras indicabo. Obsecro tantum, ut celeriter discedas, quia valde cor meum tui visione turbatur, patitur. Nihil, ait, tibi formidandum est, quia, ut jam dixi, non ut ego tibi noceam, sed ut tu mei miserearis ad te venire permissus sum. His dictis, disparuit. Ego autem multa formidine compulsus, et nequaquam ultra legationem injunctam differre audens, ad saepe nominatum fratrem defuncti cum milite, cui se revelaverat accessi, eique cun
Abbreviated transcription (Latin):
dieris: inuenies furto sublatã.
Apparui insuper antequam
ad te uenirem uullermo noto
tibi militi de castello. in ipsa
domo sua. a quo uniuersa q̃
tibi nunc a me dicta sunt.
postquam requisieris audies.
Dixit hec. et statim ab ocu¬
lis meis euanuit. At ego ti¬
more cumulatus. et quia cũ
mortus uerba contuleram.
de uita diffidens. inde quam
citius potui recessi. Domum
ut ueni. archam meam fractã
et pecuniam quam dixit subla¬
tam inueni. Militem cui se
locatum iudicauerat adii. et
ab eo cuncta que dicta fuerãt:
uera ẽẽ agnoui. Fratrem autẽ
defuncti adire facultas non fu-
it: quia per aliquot dies ab¬
sens extitit. Interea dum qua¬
dam die re familiari urgen¬
te iter agerem. diuerti in a¬
menum locum secus uiam.
ubi salicum magna multrtu¬
do quasi cuiusdam silue secre¬
tum emulabatur. Ibi ergo
paululum requiescere uolẽs
consedi: nec mora conspicio
iam dictum militem arma so¬
lita preferentem: michi astare.

Expanded text:
dieris, inuenies furto sublatam. dieris, inuenies furto sublatam. Apparui insuper antequam ad te venirem, Guilielmo noto tibi militi de castello Moras in ipsa domo sua, a quo vniuersa quæ tibi nūc a me dicta sunt, postquam requisieris, audies. Dixit hæc, & statim ab oculis meis euanuit. At ego timore cumulatus, & quia cum mortuo verba contuleram de vita diffidens, inde quam citius potui, recessi. Domum vt veni, arcam meam fractam, & pecuniam, quam dixerat, sublatam inueni. Militem cui se loquutum indicauerat adij, & ab eo cuncta quæ dicta fuerant, vera esse cognoui. Fratrem autem dit, quia per dies aliquot absens exstitit. Interea dum, quadam die re familiari urgente, iter agerem, diverti in amoenum locum secus viam, ubi salicum magna multitudo quasi cujusdam silvae secretum aemulabatur. Ibi ergo paululum requiescere volens, consedi. Nec mora conspicio jam dictum militem arma solita praeferentem, mihi astare.
Abbreviated transcription (Latin):
pro duobus que dum cetera
confiterer oblitus sum. Hoꝵ
unum hoc est. qd̃ olim cum
quibusdam alus militibus
cimiterium qͦddam. in quo ꝙͣ
plurimi uulgariũ ob amorẽ¬
uite et maiorem securitatem.
se ac sua contulerant. infregi:
ac bouem unum rustico cui¬
dam uiolenter abstuli. Item.
terre que mei uiris non erat.
inustas exactiones imposui.
quas in habitantibus multo
tempore michi reddi coegi. Ro¬
go ergo ut fratrem meum an¬
celinum adeas. eumq ex me
depreceris. quatinus ablata ui¬
ce mea restituat: eisq quibus
iniurias intuli pro me satis¬
faciat. Quod si fecerit. a penis
quas patior. absq dubio libe¬
rabor. Sed noui ego frĩs mei¬
diriciam et qͦd tibi ista referẽti
nullatenus ad quiescat. Sit gͦ
qͦd dicturus sum. tam tibi quã
illi insignũ: ut de rei certitud̾ie
nulli urũm liceat dubitare.
Seis ip̃e pecuniam quã in ar-¬
cha repositam habebas: et qua
ad sanctum iacobum ire dispo¬
nebas: Hanc cum domum re-¬

Expanded text:
pro duobus, quæ dum cetera pro duobus, quæ dum cetera confiterer, oblitus sum. Horum vnum hoc est, quod olim cum quibusdam aliis militibus cimiterium quoddam, in quo quam plurimi vulgarium ob maiorem securitatem se ac sua contulerant, infregi, ac bouem vnum rustico cuidam violenter abstuli. Item terræ quæ mei iuris non erat, iniustas exactiones imposui, quas ab inhabitantibus multo tempore mihi reddi coegi. Rogo ergo vt fratrem meum Anselmum adeas, eumque ex me depreceris, quatenus ablata vice mea restituat, eisque quibus iniurias intuli, pro me satisfaciat. Quod si fecerit, a pœnis quas patior absque dubio liberabor. Sed noui ego fratduriciam, & quod tibi ista referenti nullatenus acquiescet. Sit ergo quod dicturus sum tam tibi quam illi in signum, vt de rei certitudine nulli vestrum liceat dubitare. Scis ipse pecuniam, quam in arca repositam habebas, & qua ad sanctum Iacobum ire disponebas? Hanc cum domum re
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃o sollempniter ab solui
meruit. Qui paucis interpo¬
sitis diebus defunctus est: et
iuxta quandam dumacensis
iuris ecclesiam mantuam no¬
mine tumulatus. Contigit post
hec non multo tempore elapso.
iuxta siluam que predicto castro
demoras adiacet. meridianis
horis meiter agere: cum ecce
subito quasi immensi exercitus
strepitum post terga mea audio.
Cuius timore perterritus conti-¬
guã siluam occultandus ingre-¬
dior. Cumq in condensa illius
me inmergens. tali ut puta¬
bam in loco resedissem. unde
uidere transseuntes. nec uideri
a transseuntibus possem: mul¬
to armatorum agmine prete¬
reunte. astitit repente coram
me miles. quem supra defunc¬
tum cõmmoraui equo insidẽs.
scuto pectori anteposito haste
militari innixus. Quem ut
uidi. primo exhorrui. At ille
ꝑterritum me intuens. noli
ait timere: quia non incutien¬
dum tibi timorem. sed ad ro¬
gandam misericordiam huc
ueni. Pro peccatis meis dira
tormenta patior. et maxime

Expanded text:
Archiepiscopo solēniter absolui Archiepiscopo solēniter absolui meruit. Qui paucis interpositis diebus defunctus est, & iuxta quandā Cluniacensis iuris ecclesiā Mantulam nomine, tumulatus. Contigit post hæc, non multo tempore elapso, iuxta syluam, quæ supra dicto castro de Moras adiacet, meridianis horis me iter agere, cum ecce subito quasi immēsi exercitus strepitum post terga mea audio. Cuius timore perterritus, contiguā syluam occultandus ingredior. Cumque in condensa illius me immergens, tali vt putabam in loco resedissem, vnde videre transeuntes, nec videri a transeuntibus possem: multo armatorum agmine prætereunte, astitit repente coram me miles quem supra defunctum commemoraui equo insidens, scuto pectori anteposito, hastæ militari innixus. Quem vt vidi primo, exhorrui. At ille me perterritum intuens: noli, ait, metuere, quia nō ad incutiendum tibi timorem, sed ad rogandam misericordiam huc veni. Pro peccatis meis dira tormenta patior, & maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uperest ad huc in uiennensi
pago presbiter stephanus
nomine. uir inter multos sui or-¬
dinis uiros. honestatis et religi¬
onis fama precellens: qui mi¬
chi ea que dicturus sum uera
ẽẽ. fide interposita. coram multis
qui mecum erant fratrib retulit.
Que quia se uidisse dicebat: ip¬
sum introduco loquentem. ut ñ
a me sed ab ip̃o qui michi primo
retulit audiatur. Miles ait qui¬
dam de castello moras wigo no¬
mine: in prelio uulneratus. in¬
deq domum reportatus. ad extre¬
ma peruenit. Ad quem cũ lecto
decumberet proprius eius ep̃c.
uiennensis scilicet archyep̃c Giudo
qui postinodum romane secli p̾¬
suit. iuusitandi gratia uenit: at¬
ꝙ pastorali sollicitudine. ut pec
cata sua penitens confiteretur
ammonuit. Aderam et ego. ad
quem tura illius post archiẽpm
spectabat: et quem secum ad il¬
lam confessionem audiendam
retinuerat. Confessus est eger
fideliter pectata sua quantũ¬
ei ad confitendum memoria
suffragari potuit: atq a dõno

Expanded text:
uperest adhuc in Viennensi pago Presbyter Stephanus nomine, vir inter multos sui ordinis viros honestatis & religionis fama præcellens, qui mihi ea quæ dicturus sum vera esse, fide interposita coram multis, qui mecum erant fratribus, retulit. Quæ quia se vidisse dicebat, ipsum introduco loquentem, vt non a me, sed quasi ab ipso qui mihi primo retulit, audiatur. Miles, ait, quidā de castello Moras Guido nomine, in prælio vulneratus, indeque domum reportatus, ad extrema peruenit. Ad quem cum lecto decumberet, proprius eius Episcopus, Viennensis scilicet Archiepiscopus Guido, qui postmodum Romanæ Sedi præfuit, visitandi gratia venit, atque pastorali scata sua confiteretur, admonuit. Aderam et ego, ad quem cura illius post archiepiscopum spectabat, et quem secum ad illam confessionem audiendam retinuerat. Confessus est aeger fideliter pecei ad confitendum memoria suffragari potuit, atque a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
egredient᷑ boni ad uidendas penas
malorĩi Nũquid corꝑis motu
beatas illas reli cturi sunt sedes:
⁊ ad loca penalia perrecturi. ut
maloꝵ tormenta conspiciant pre¬
sentia corporali: Absit. S egre¬
dient᷑ ꝑ scĩam. hoc enim u̾bo sig¬
nificatũ est eos qui cruciabuntur
extra futuros. Propt̾ qd̾̃ et dñs
ea loca tenebras extiores uocat.
gatur intus in gaudio dm̃ nesciẽt.
Qui uero erunt in illo gaudio:
quid agatur foris ũllis tenebris
ext̾iorib scient. Ego dominus¬
mutauerit ⁊ indeterius culpa ur̃a.
et in melius gr̃a mea. ego non

Expanded text:
egredientur boni ad uidendas poenas malorum? Numquid corporis motu beatas illas relicturi sunt sedes et ad loca poenalia perrecturi, ut malorum tormenta conspiciant praesentia corporali? Absit; sed egredientur per scientiam. Hoc enim uerbo significatum est eos qui cruciabuntur extra futuros. Propter quod et Dominus ea loca tenebras exteriores uocat, gatur intus in gaudio Domini nescient; qui uero erunt in illo gaudio, quid agatur foris in illis tenebris exterioribus scient. Ideo dimutauerit et in deterius culpa uestra et in melius gratia mea, ego non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc elemosine faciende sunt.
ut cum de pret̾itis pcc̃is dep̾¬
camur exaudiamur nõ ut in
eis ꝑseuerantes licentiam ma-¬
lefaciendi nos ꝑ elemosinas ꝯ¬

Expanded text:
hoc ergo eleemosynae faciendae sunt, ut cum de praeteritis peccatis deprecamur, exaudiamur, non ut, in eis perseverantes, licentiam malefaciendi nos per eleemosynas com
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. Quis eos in t̾ra hu¬
mida infossos uͥ ligna putres¬
c̾e̾nt. tam diu durare incorrup¬
mautem lapidem multi hñt.
nec alia ulla ui ꝑhibetur p̾t̾
hyrtinũ sanguinem uinci.

Expanded text:
t? Quis eos in terra humida infossos, ubi ligna putrescerent, tam diu durare incorrupmantem lapidem multi aput nnec alia ui ulla perhibetur praeter hircino sanguine uinci.
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliqua causa etiam inui¬
sibili tristis est ip̃a corpore ĩco-¬
lumi. Dolet etiam non in cor-¬
pore constituta. Corpus autẽ
tum dolor. Salamandra in
ignib uiuit ⁊ quidam notissi¬
estuant atq integͥ ꝑseu̾ant satis
ydonei testes sunt non om̃e qd̃
ardet absumi. Et anima indi¬
cat nõ om̃e qd̃ dolere pot̾ posse
etiam mori. Quis enimdeus¬

Expanded text:
cum aliqua causa etiam inuicum aliqua causa etiam inuisibili tristis est ipsa corpore incolumi. dolet etiam non in corpore constituta; nam utique runt, salamandra in ignibus vivit; et quidam notissiestuant, atque integri perseverant, satis idonei testes sunt, non omne quod ardet absumi; et anima indicat, non omne quod dolere potest, posse etiam mori: quid adhu
Abbreviated transcription (Latin):
irabile est dolere
in ignib ⁊ tñ uiuere: sed
mirabilius uiuere in ignib nec
dolere. Si autem creditur illud
cur non ⁊ istud. Prima mors ani
mam nolentem pellit e corpore.
scd̾a mors aĩam nolentẽ tenet ĩ
corpore. Ab utraq morte cõmu¬
niter id habetur. ut qd̾ non uult
aĩa de suo corpore patiatur. p̃e¬
quippe animꝰ cuius p̾sentia corpꝰ
iuuit ⁊ regitur ⁊ dolorem pati p̃t
est que cum sensum doloris hẽat
ĩmortalis est. Hoc gͥ erit tunc ⁊̾¬
in corporib dampnatorum qd̾ nc̃
ẽẽ scimus in animis omniũ. Si¬
autem consideremꝰ diligentiꝰ dolor
qui d̾r corporis mag̾ ad aminã ꝑ-¬
tinet. Animne est enim dolere ñ
a corpore cũ in eo loco dolet uͥ le
ditur corpus. Sicut gͦ dicimus¬
corpora sentientia ⁊ uiuentia
ita corpora dicimus ⁊ dolentiã
cũ dolor corꝑis nisi ab anima
esse non possit. Dolet itaq a¬
mina cum corpore. in eo loco uͥ
aliquid contingit ut doleat.
Dolet ⁊ sola qmuis sit in corꝑe

Expanded text:
irabile est enim dolere in ignibus et tamen uiuere, sed mirabilius uiuere in ignibus nec dolere. si hoc autem creditur, cur non et illud? mam nolentem pellit e corpore, secunda mors animam nolentem tenet in corpore: ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non vult anima de suo corpore patiatur: it : « Anima cujus praesentia corpus vivit et regitur, et dolorem pati poteest, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. Hoc igitur erit tunc in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium.  consideremus diligentius, dolor qui dicitur corporis magis ad animam pertinet. Animae est enim dolere, noa corpore, cum ditur corpus. sicut ergo dicimuscorpora sentientia et corpora uiuentia,ita corpora dicimus et dolentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse non possit. dolet itaque anima cum corpore eo in loco eius, ubi aliquid contingit, ut doleat; dolet et sola, quamuis sit in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
t alius inquit liber aꝑtꝰ
est. Quedã ius est intel¬
ligenda diuina qua fiet ut cui
opera sua uł bona uł mala cũ¬
ut accuset uł excuset scĩa con¬
scĩam. atq ita simul et om̃s
⁊ singuli iudicentur. Que
nimirũ uis diuina libri nom̃
accepit. In ea quippe qd̾ amimus
legitur quicquid ea faciente re¬
cositur. Quanto est quisq sãctior
et desiderii sci plemor tanto fit eĩ
in orando fletus uberior. Que¬
iudicium iste mundus ardebit.
antequã pro illo celum nouũ ⁊
terra noua reponatur. eo ip̃o tpr̃e
ꝯ flagratõnis eius uͥ erunt scĩ.
cũ eos habentes corꝑa in aliquo
corporali loco ẽẽ necẽe sit: Possu¬
mus respondere futuros eos esse.
in superiorib ꝑtibus quo ita ñ
ascendet flamma illius incendii.
quemadmodũ nec unda diliii.
Dalia quippe illis erunt corꝑa uͭ
uͥ sit uͥ esse uoluerit. S nec ignẽ
conflagratõnis illius ꝑtimescẽt
ĩmortales atq incorruptibiles
facti. si uiroꝵ trium corruptibilia

Expanded text:
t alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur vis est intelligenda divina, qua fiet ut cuique opera sua, vel bona vel mala, cunut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. Quae nimirum uis diuina libri nomen accepit. In ea quippe quodam modo legitur, quidquid ea faciente recolitur. et desiderii sancti plenior, tanto sit eius in orando fletus uberior? iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros eos esse in superioribus partibus, quo ita non adscendet flamma illius iquemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis erunt corpora, ut illic sint ubi esse voluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent inmortales adque incorruptibiles facti, si uirorum trium corruptibilia
Abbreviated transcription (Latin):
Calcẽ miro mͦ aqua feruescẽtẽ
qua solet ignis extingni. et o¬
leo non feruescentem quo solet
ignis accendi. quia in promp¬
tu nobis est non miramur. Por¬

Expanded text:
am miro modo aqua feruescentem, qua solet ignis exstingui, et oleo non feruescentem, quo solet ignis accendi, quia in promtu \' nobis est, non miramur.
Abbreviated transcription (Latin):
fantia que non a risu s a fletu
orditur hanc lucem. quid ma¬
lorum ingressa sit nesciens ꝓ
runt risisse ⁊ oroastrem. Natura¬
humana que pacem felix. cum
deo habere noluit. secum pugnat
tes in quib regnat suꝑbia. et
quedã sibi placendi altitudo
deus. Euersa est ninue q̃ ma¬
la erat ⁊ bona edificata est que
non erat. Stantib enim me¬
nib atq domib euersa est ciui¬

Expanded text:
 quod non a risu, sed a fletu orditur hanc lucem, quid malorum ingressa sit nesciens prrunt risisse Zoroastrem, nvero quae pacem felix cum Deo habere noluit, secum pugnat tes, in quibus regnat superbia et quaedam sibi placendi altitudo Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciui
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot autem dies cum ad
uniuersos circa positos hec
tam terribilis fama ꝑueniss:
tes tumulum aꝑuerunt: atq
fossam illam quam in manu
adhuc uiuentis pb̃ri guita
prenuncia dampnationis
fecerat in mortui cadauere inue
se infelix pb̃r uidit. cui nichil ip¬
sa uisio profuit: sed quanta cau¬
tela sacerdotale officium amim¬
nnstrandum. quam reuerenter
diuina misteria sint tractanda
suꝑna. per eum dispositio demõ¬
strauit. Quis emm ad ista nõ
obstupestat: Quis tam metu¬
endam diuine aminaduersioĩs
sententiam non contremiscat:
Quis iam in istis non fidem in¬
uisibilium se concepisse: sed ip̃a
inuisibilia corporeis sensibus ex
multa parte subiecta esse cog¬
noscat: Facit hoc pia conditoris
miseratio. qui cernens corꝑali¬
um rerum obiectu. interiorẽ
mentis humane oculum exce¬
catum: quedam de spiritualibus
rebus etiam ꝑ carnem quib⁊¬
dam innotescere prestat. ut ad
amanda siue timenda inuisibi¬
lia hoc saltim remedio. uel am¬

Expanded text:
aliqaliqvniuersos circa positos hæc tam terribilis fama peruenisset, tes, tumulum aperuerunt, atque fossam illam quam in manu adhuc viuentis Presbyteri gutta prænuncia damnationis fecerat, in mortui cadauere inuense infelix Presbyter vidit, cui nihil visio ipsa profecit: sed quanta cautela sacerdotale officium administrandum, quam reuerenter diuina mysteria tractanda, superna per eum dispositio demōstrauit. Quis enim ad ista non obstupescat? quis tam metuendam diuinæ animaduersionis sententiam non contremiscat? Quis iam in istis non fidem inuisibilium se concepisse, sed ipsa inuisibilia corporis sensibus ex multa parte subiecta esse non cognoscat? Facit hoc pia conditoris miseratio, qui cernens corporalium rerum obiectu, interiorem mentis humanæ oculum excæcatum, quædam de spiritualibus rebus etiam per carnem quibusdam innotescere præstat, vt ad amanda siue timenda inuisibilia, hoc saltem remedio vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
cerno. ignita sarchago est. Et
dum hec loqueretur. gutta in¬
uisibilis ignis de illa quam
dicebat sarchargine exiliens.
in manum eius pͥore uidente
cecidit. et mirabile dictu: cutem ⁊
carnem usq ad intima ofsis con¬
sumpsit. Tunc ille acri cum ge¬
mitu: en inquit indubia rei di¬
cte probatio. Nam sicut ista qmͣ
uides de sarthagine prolapsa gut¬
ta carnis partem consumpsit:
sic confestim totum me ignea
uorago consumet. Priore ad is¬
ta stupente: iterum dixit. Ecce
sarchaginem ipsam ministri
infernales proprius afferunt.
et ut me in illam miciant. ia
iamq manus ad aptant. Et
post modicum. Ecce lintheum
in quo iaceo undiq conturren
ut priorł et his qui ad hoc hor¬
rendum spectaculum conuene¬
rant. dixit. subtracta uoce ac
iꝑflgxa cernice: puniendum spi-¬
ritum condempnatis sp̃ibus
eradidit. Tantus uero terror
gerent. neq aliqui in domo
rat: remanere auderent. cõ
mane. miserum cadauer se¬
pulture mandatum est. Post

Expanded text:
cerno ignita sartago est. Et cerno ignita sartago est. Et dum haec loqueretur, gutta invisibilis ignis de illa quam dicebat sartagine exiens, in manum ejus priore vidente cecidit, et mirabile dictu! cutem et carnem usque ad intima ossis consumpsit. Tunc ille acri cum gemitu: En, inquit, indubia rei probatio. Nam sicut ista quam vides de sartagine prolapsa gutta, carnis partem consumpsit, sic confestim totum me ignea vorago consumet. Priore ad ista stupente, iterum dixit: Ecce sartaginem ipsam ministri infernales proprius afferunt, et ut me in illam injiciant, jam jamque manus adaptant. Et post modicum: Ecce linteum in quo jaceo undique concurrentut priori, atque his qui ad hoc horrendum spectaculum convenerant, dixit, subtracta voce ac reflexa cervice, puniendum spiritum condemnatis spiritibus tradidit. Tantus vero terror gerent, neque aliqui in domo rat, remanere auderent. Facto mane miserum cadaver sepulturae mandatum est. Post