comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urbe roma positꝰ uerbũ dĩ pͣdicabat
nemine ꝓhibente. Quẽ tam̃ affuisse
sibi & defendisse sẽ apud neronẽ &
rursus ꝓfectũ ee̾. ad p̃dicationis of¬
ficiũ sermo confirmat: & pꝰhoc de¬
nuo redisse ad supͣdictã urbẽ. ubi &
marty rio coronatꝰ est tunc. cũ in
uinculis positꝰ scdam ad ti motheũ
scribit epłam. in qͥ & de pͥma sua de

Expanded text:
o positus, verbum Dei praedicabat, nemine prohibente. Quem tamen adfuisse ibi et defendisse se apud Neronem, et rursum profectum esse ad praedicationis officium, sermo confirmat, et post haec denuo redisse ad supra dictam urbem, ubi et martyrio consummatus est; et tunc in vinculis positus, secundam ad Thimotheum scrib
Abbreviated transcription (Latin):
sibi magica arte consciu̾it. & conti¬
nuo ad triginta milia uirorũ con¬
gregans. & ductans eos ꝑ desertũ. ꝑue¬
nit cũ ipsis ad montẽ qͥ uocat᷑ oliueti
paratꝰ inde irruere ierusolimã. & ui
ac potestate urbẽ tenere. simulq Ro¬
manorũ pͣsidia ac plebẽ tirannidi
suȩ sub iugare: fretꝰ ꝑ omĩa iis quos
secũ eduxerat satellitibꝰ. Sed conatꝰ
eiꝰ p̃uenit felix. confestimq cũ armã¬
tis obuiã ꝑgens. secũ etiã plebe re¬
liqͣ conspirante. congressione facta.
egyptiũ qͥdẽ cũ paucis in fugã uer¬
tit. ꝑemptis uͦ aliis. aliis etiã captis.
temere coepta facile restix̃. Hȩc
in scđo historiarũ libro iosephus
refert. Oꝑe p̾ciũ tam̃ est hȩc quȩ
de egiptio scribit. cũ illis quȩ in
apłoꝵ actibꝰ designata sunt cõparare.
ubi sub felice tribunꝰ qͥ inierusoli¬
mis erat ad paulũ inquẽ iudeorũ
fuerat cõmota seditio dicit. Nonne
tues ȩgiptiꝰ ille qͥante hosdies cons¬

Expanded text:
 magica arte conscivit. Et continuo ad triginta millia virorum congregans et ductans eos per desertum, pervenit cum ipsis ad montem qui vocatur Oliveti, paratus inde irruere Hierosolymam, et vi ac potestate urbem tenere, simulque Romanorum praesidia ac plebem tyrannidi suae subjugare, fretus per omnia his quos secum eduxerat satellitibus. Sed conatus ejus praevenit Felix, confestimque cum armatis obviam pergens, secum etiam plebe reliqua conspirante, congressione facta, Aegyptium quidem cum paucis in fugam vertit, peremptis vero aliis, aliis etiam captis temere coepta facile restrinxit. Haec in secundo Historiarum libro Josephus refert. Operae pretium tamen est haec quae de Aegyptio scribit, cum illis quae in apostolorum Actibus designata sunt comparare: ubi sub Felice tribunus qui in Hierosolymis erat ad Paulum, in quem Judaeorum fuerat commota seditio, dicit: Nonne tu es Aegyptius ille, qui ante hos dies con
Abbreviated transcription (Latin):
dã pͥmo inanima collocant. & ita
demũ reliquas suꝑhanc ꝑgunt edi¬
ficare uirtutes Cibũ potũq nullꝰ
eorũ capit ante solis occasũ uideli¬
cet tẽpus lucis cũ philosophiȩ stu¬
diis. curã uͦ corporis cũ nocte sotͤi¬
antes. Nonnulli aut̃ etiã pꝰtridu¬
ũ in cõmunionẽ ueniunt cibi. qͦs
scilicet edacior studiorũ fames ꝑur¬
get. Iã uͦ ii qͥ in eruditionib sapi¬
entiȩ & in ꝓfundiore intelligentia
sacrorũ uoluminũ conuersantur.
tanꝗ copiosis dapib inhiantes ex¬
pleri nequeunt. & contuendo acriꝰ
inflãmant᷑. ita ut nec quarto iã
uł quinto sed sexto demũ die ñ tã
desideratũ qͣm necessariũ corpori
indulgeant cibũ. Hȩc filonẽ de nr̃o

Expanded text:
primo in anima collocant; et ita demum reliquas super hanc pergunt aedificare virtutes. Cibum potumque nullus eorum capit ante solis occasum; videlicet tempus lucis cum philosophiae studiis, curam vero corporis cum nocte sociantes. Nonnulli autem etiam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilicet edacior studiorum fames perurget. Jam vero hi qui in eruditionibus sapientiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec quarto jam, nec quinto, sed sexto die demum, non tam desideratum quam necessarium corpori indulgeant cibum. » Haec scribens de co
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ & galileȩ & regionis quȩ dr̃ trans
iordanẽ ꝓcuratorẽ misit. Et post pau¬
ca. addit etiã hȩc Inflãmat᷑ aut̃ & sedi¬
cio acerbissima apontificib aduersũ
sacerdotes & pͥmos pleb̾ ierusolimoꝵ
Quorũ singuli conquirentes sibi met¬

Expanded text:
e, Galilaeae et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misit. Et post pauca addidit haec: Inflammatur autem et seditio acerbissima a pontificibus adversum sacerdotes et primos plebis Jerosolymorum, quorum singuli conquerentes i
Abbreviated transcription (Latin):
fatebit᷑. Ait gͦ. Cũ uiris aut̃ quos
dicimꝰ. sunt & feminȩ. in qͥb plures
iã grandeuȩ sunt uirgines. inte¬
gritatẽ casti corporis ñ necessitate
aliqͣ sed deuotione seruantes. dũ
sapientie studiis semet gestiunt
ñ solũ animo sed & corpore conse¬
crare. indignũ ducentes libidini
mancipare uas ad capiendã sapi¬
entiã prȩparatũ. & edere mortalem
partũ eas a quib diuini uerbi con¬
cubitꝰ sacro sc̃s & immortalis expe¬
tit᷑. ex quo posteritas relinquatur.
nequaqͣm corruptelȩ mortalitatis

Expanded text:
adjecit : « Cum viris autem, quos dicimus, sunt et feminae, in quibus plures jam grandevae sunt virgines, integritatem ac castitatem corporis non necessitate aliqua, sed devotione servantes; dum sapientiae studiis semet gestiunt non solum anima, sed etiam corpore consecrare, indignum ducentes libidini mancipare vas ad capiendam sapientiam praeparatum, et edere mortalem partum eas, a quibus divini verbi concubitus sacrosanctus et immortalis expetitur, ex quo posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cit Est aut̃ inqͥt in singulis locis
consecrata orationi domꝰ quȩ appellat᷑
sennionł monasteriũ. Sennion aut̃¬
innrã lingua significare potest ho¬
nestorũ conuenticulũ. In quo seceden¬
tes inqͥt. honesta & casta uitȩ misteria
cȩlebrant. nichil illuc ꝓrsꝰ qđ ad cibũ
potũq ꝑtinet inferentes. uł ad reliqͣ
humani corporis ministeria. s legis
tancũ libros & uolumina ꝓpħarũ.
Inquorũ disciplinis atq exercitis
insticuti. ad ꝑfectã beatãq uitã stu¬
iterũ dicit. Abortu aut diei usq ad
uesꝑã. ome eisspaciũ instudiorũ exer-¬
citiis ducit᷑. quib ad diuinã philoso¬
phiã ꝑ sacras litteras imbuunt᷑. pa¬
trũ leges in allegoricã intelligentiã
deducentes: qm quidẽ formas. ẽẽ. &
imagines eaquȩ inlegis littera scripta
st̃ opinant᷑ latenti sintrinsecus ꝓfun¬
di cuiꝰdã diuiniq misterii. Habent

Expanded text:
: « Est autem, inquit, in singulis locis consecrata orationis domus, quae appellatur semnion, vel monasterium. Semnion autem significare potest honestorum conventiculum, in quod secedentes honesta et casta vitae mysteria celebrant. Nihil illuc prorsus quod ad cibum potumque pertinet inferentes, vel reliqua humani corporis ministeria, sed legis tantum libros, et volumina prophetarum, xercitiis instituti, ad perfectam beatamque vitam stut. Ab ortu autem diei usque ad vesperam omne eis spatium studiorum exercitiis ducitur: quibus ad divinam philosophiam per sacras litteras imbuuntur; Patrum leges in allegoricam intelligentiam deducentes; quoniam formas esse et imagines ea quae in legis littera scripta sunt, opinantur, latentis intrinsecus profundi cujusdam divinique mysterii. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑidẽ tẽpus paulo apło abierusalem
incircũ itu & usq ad illiricũ p̃dicati¬
onẽ uerbi dñci ministrante. claudiꝰ
imꝑator. iudeos urbe depellit. Tunc
aquila &e priscilla cũ cȩteris uideis
expulsi asiã ueniunt. ibiq cohȩrent
apło tunc pͥmũ ȩccłȩ inibi fundam̃¬
ta iacienti: sicut edocet liber de
actib apłorum conscriptus
laudio uͦ ad huc in imꝑio ꝑduran¬
te. in ipsa solennitate paschȩ tanta
iudeis ꝑturbatio & uastitas ieru¬
solumis accidit ex seditione cõmota.
ut illi soliqͥ inforib tẽpli constipa¬
tione popłi necati sunt. triginta
milia iudeorũ numerarentur
& conuersus : dies festus eorũ in
luctũ. Sed & alia quã plurima uide¬
is mala iriogata. io sephus ꝑhȩc uer¬

Expanded text:
idem tempus, Paulo apostolo ab Hierusalem in circuitu et usque ad Illyricum praedicationem verbi Dominici ministrante, Claudius imperator Judaeos urbe depellit. Tunc Aquila et Prisca cum caeteris Judaeis urbe expulsi in Asiam veniunt, ibique cohaerent apostolo, tunc primum Ecclesiae fundamenta inibi facientes, sicut edocet liber de Actibus apostolorum conscriptus. Claudio vero adhuc in imperio perdurante, in ipsa solemnitate Paschae, tanta Judaeis perturbatio, et vastitas Hierosolymis accidit ex seditione commota, ut de illis solis qui in foribus templi constipatione populi necati sunt, triginta millia Judaeorum numerarentur, et conversus est dies festus eorum in luctum. Sed et alia quamplurima Judaeis mala irrogata Josephus per haec ver
Abbreviated transcription (Latin):
rur susetiã de eo qđ ꝑsalmos faciant
nouos. tta scribit. Itaq ñsolũ subtiliꝰ
intelligunt ymnos ueterũ. sed & ipsi
faciunt᷑ nouos in dm̃. om̃ib eos & me¬
tris & sonis honesta satis & suaui cõ¬

Expanded text:
rursum etiam de eo quod psalmos faciant novos, ita scripsit: « Itaque non solum subtilium intelligunt ymnos veterum, sed ipsi faciunt novos in Deum, omnibus eos et metris et sonis honesta satis et suavi com
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb int̾ est cedant. tũ deinde qͦd om̃s
etiã uitȩ sollicitudines ꝓcul abicianͣ
& extra urbẽ egressi in ortulis uł
exiguis quibq agellis degant re-¬
fugientes imparis ꝓpositi consortiꝰ
& u̾itȩ dissimilis contub̾nia. scien¬
tes impedim̃to ẽẽ. hȩc: arduũ uolen¬
tibꝰ it̃ uirtutis incedere. Tali quippe¬

Expanded text:
t. Tum deinde quod omnes etiam vitae sollicitudines procul abjiciant, et extra urbem egressi in hortulis, vel exiguis quibusque agellulis degant, refugientes imparis propositi consortia, et vitae dissimilis contubernia: scientes impedimento esse haec arduum volentibus iter virtutis incedere. » Et p
Abbreviated transcription (Latin):
inȩgypto tam̃ maior ÷ copia ꝑ sin¬
gula quęq t̾ritoria Precipue aut¬
circa alexandriã. Nã optimꝰ quisq
ex om̃ib locis uelut aduberis patriȩ
glebã. festinꝰ accurrit colonꝰ: Regio¬

Expanded text:
opia per singula quaeque territoria, praecipue in Alexandria. Nam optimus quisque ex omnibus locis, velut ad uberis patriae glebam, festinus accurrit colon
Abbreviated transcription (Latin):
habebatur. qm̃quidẽ desponsata
ei fuerat uirgo Maria quȩ prius¬
ipsũ iacobũ qͥ &e iustus cognomina¬
Ptus
est abantiqͥs uirtutũ merito & insignis
uitȩ pͥuilegio. pͥmũ hystoriȩ tradide¬
r̃ suscepisse eccłȩ quȩ in ierusolimis
.ẽ. sedẽ. sicut clemens in sexto disposi¬
tionũ libro asserit dicens Petrꝰ enĩ
inqͥt & iacob & ioħs pꝰ assũptionẽ sal¬
uatoris. quãuis ab ipso fuerint om̃ibꝰ
poene pͣlati: tam̃ ñ sibi uindicant

Expanded text:
habebatur, quoniam desponsata ei fuerat virgo Maria. Hunc, inquim, Jacobum, qui justus cognominatus est ab antiquis virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradunt suscepisse Ecclesiae, quae Hierosolymis est, sedem sicut Clemens in VI Disputationum libro asserit dicens: Petrus et Jacobus et Joannes post assumptionem Salvatoris, quamvis ab ipso fuerint omnibus pene praelati, tamen non sibi vindicant
Abbreviated transcription (Latin):
logetico quẽ ꝓ fide nra adimꝑatorẽ
antoninũ scribit. de iis hoc modo
refert. Et pꝰ ascensionẽ in qͥt dñi
adcȩlũ. instigabant demones qͦsdã
hominũ. quĩ dicerent se deos. e̾ẽ.
sa maritanus de uico qͥ dr̃ gitcho.
sub claudio cȩsare magicis artibꝰ
& ope demonũ subleuatꝰ inurbe
plurimis ꝑfantasias deceptis. ds̃
quasi dĩ honore donatꝰ in flumine
tiberis int̾ duos pontes collocati.
habens etiã titulũ latinis litteris
scriptũ. Si moni dõ scõ. Quẽ & om̃s
poene samaritȩ ñ nulli etiã ex cȩ¬
teris gentib tanquã sũmũ dm̃ &
ad orant & confitent᷑. Sed & selenen
apud tirũ urbẽ fenicis. cũ ipso
uelut pͥmã quandã m̃tẽ consecra¬
uert̃. Hȩc quidẽ iustinus Con¬
sona uͦ huic etiã hireneus scribit
in pͥmo aduersus hȩreses libro
n qͦ ł qͥs ipse fuerit simon. uł quã
impura eiꝰ oꝑa atq doctrina
ut his inseramꝰ: cũ liceat uolen¬
tibꝰ ea scire ꝑ singula. ex ipsis

Expanded text:
logetico, quem pro fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibus et ope daemonum sublevatus, in urbe plurimis per phantasias deceptis, deusquasi deus honore donatus, in flumine Tyberis inter duos pontes collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae, nonnulli etiam ex caeteris gentibus, tanquam summum deum et adorant, et confitentur. Sed et Selenen apud Tyrum urbem Phoenicis, cum ipso velut primam quamdam mentem consecraverunt. Haec quidem Justinus. Consona vere huic etiam Irenaeus scribit in primo Adversus haereses libro. In quo vel quis ipse fuerit Simon, vel quam impura ejus opera atque doctrina, ut his inseramus, cum liceat volentibus ea scire per singula ex ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo totiꝰ ȩtatis & sexꝰ conue¬
niens. more patrio supͣ ciliciastiati.
omipotenti dõ ꝓ regis in columitate sup¬
plicabant. Omĩs aut̃ domꝰ regia. plan¬
ctib & gemitib ꝑsonabat. Cũ interĩ
rex ipse in excelso solario recubans
& deorsũ respiciens ac ꝓ̃nos ꝓstratosq
om̃s cũ flecib ꝑuidens. ne ipse quidẽ
tẽꝑabat lacrimis Uerũ continuis qͥnq
dieb uentris dolorib cruciatꝰ. uitã
uiolent̃ abrũpit. quinquagesimũ
ȩtatis & quartũ agens anniũ. regni uͦ
septimũ. Quattuor & enĩ sub gaio cę¬
sare annis regnauerat. philippi tetrar¬
chiã trib annis obtinens. quarto aut̃
etiã herodis sibi adiungens. trib aũt
reliqͥs annis sub claudio cȩsare exactis¬

Expanded text:
multitudo totius aetatis et sexus convemultitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati, omnipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem temperabat a lacrymis. Continuis vero quinque diebus ventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit quinquagesimum aetatis quartum agens annum, regni vero septimum, quatuor etenim sub Gaio Caesare annis regnans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio Caesare exactis
Abbreviated transcription (Latin):
humanã te. ẽẽ. naturã fatem᷑. Sed rex
acclamationẽ contra fas habitã non
rep̾ssit. nec impietatẽ illicitȩ adulã¬
tionis exhorruit. donec respiciens
paulo post imminentẽ atq insistentẽ
capiti suo uideret angłm. eũq sensit
continuo exitii sui ministrũ. quem
pͥus non nouerat ꝓuisorẽ bonorũ:
Et ecce repente cruciatꝰ eũ ex dolore
incredibili uentris atq inflatione
corripuit. Respiciensq ad amicos.
en inquit ille ego ds̃ ur̃. Eece cõpellor
confestĩ & de turbor exuita: qm̃qͥdẽ
diuina uirtꝰ nuꝑ collatas in me falsas
arguit uoces Et qͥ mͦ immortalis di¬
cebar a uob̾: pͣceps iãiãq rapior in
quã ds̃ statuit. Nã & uiximꝰ haud
contẽnendi. & longeuitatẽ quȩ beata
putat᷑ expleuimꝰ. Et̃ cũ hȩc dixisset:
ui doloris uehem̃tiꝰ agitatꝰ instant̃
ad palatiũ reportat᷑. Cũq diuulga¬
tũ. ee̾t. eũ ꝓpediẽ moriturũ: ingenᷤ

Expanded text:
humanam te esse naturam fatemur. Sed rex humanam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiciens, paulo post, imminentem atque insistentem capiti suo videret angelum, eumque sensit continuo exitii sui ministrum, quem prius noverat provisorem bonorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atque inflatione corripuit. Respiciensque ad amicos: En, inquit, ille ego deus vester, ecce propellor confestim et deturbor ex vita, quoniam quidem divina virtus nuper collatas in me falsas arguit voces, et qui modo immortalis dicebar a vobis, praeceps jamjamque rapior in quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum hoc dixisset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum esset eum propediem moriturum, ingens
Abbreviated transcription (Latin):
rat. cũ forte cȩsareã quȩ prius
pyrgus stratonis uocabatur ad¬
uenit. Ubicũ in honorẽ cȩsaris
spectacula ciuib eder& uotiuo
ut uidebat᷑ salutis cȩsaris die. cũq
illuc totius ꝓuintiȩ uiri honore
& facultatib prȩditi conuenissent.
sedo spectaculoꝵ die indutꝰ ueste ful-¬
genti exauro argentoq mirabilit̾ co¬
ntexta. incipiente die. ꝓcedit ad thea¬
trũ Uhi cũ pͥmos solis radios argen¬
teȩ uestis gremio suscepiss&e: reꝑcus¬
so splendore duplicatã spectantibus
lucẽ fulgor metalli uibrantis effu¬
dit. ut intuentib ꝑstringeret aciem
t̾ror aspectus. & ꝑ hoc plus aliquid
de eoquã humanȩ naturȩ est: artifex
arrogantia m̃tiret᷑ lgit᷑ adulantis
uulgi concrepant uoces. honorẽ sona¬
ntes. sed exitiũ referentes. & hinc
atq hinc caueis conclamantib ds̃cõ¬
pellat᷑. utq fier& ꝓpiciꝰ supplicit̾ exo¬
rat᷑. dicentib popłis. qđ nuncusq ut
hominẽ te timumꝰ : sed exhoc iã supͣ

Expanded text:
ait: Cum forte Caesaream quae prius Pyrgos Stratonis vocabatur advenit, ubi cum in honore Caesaris spectacula civibus ederet, votivo ut videbatur salutis Caesaris die, cumque illuc totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculorum die, indutus veste fulgenti ex auro argentoque mirabiliter contexta, incipiente die procedit ad theatrum. Ubi cum primos solis radios argenteae vestis gremio suscepisset, repercusso splendore, duplicatam spectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus praestringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est artifex arrogantia mentiretur. Illico adulantis vulgi concrepant voces, honorem sonantes, sed exitium ferentes, et hinc atque illinc caveis conclamantibus deus compellatur; et propitius suppliciter exoratur, dicentibus populis: Hucusque ut hominem te timuimus, sed ex hoc jam supra
Abbreviated transcription (Latin):
facinꝰ in apłos ꝑ̃petratũ dilationẽ
ñ patit᷑ ultionis. sed continuo uindex
ad est diuinitatis dextera. sicut hi¬
storia in apłoꝵ actib conscripta
nos edocet. Cũ inqͥt cȩsareã descen¬
disset herodes. & indie solenni prȩ¬
clara ueste regia indutꝰ ꝓtribuna¬
li consedisset ac de sullimi contio¬
naret᷑ ad popłm. cũq popłs accla¬
maret ei dĩ uocẽ & ñ hominis: sta¬
tim inqͥt ꝑcussit eũ angłs dĩ eo qđ
ñ dederitgłam dõ. & scatens uer mibꝰ

Expanded text:
facinus in apostolos perpetratum dilationem facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in apostolorum Actibus conscripta osequitur: Cum, inquit, Cesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit eum angelus Dei, eo quod non dederit gloriam Deo, et scatens ve
Abbreviated transcription (Latin):
des manꝰ suas affligere aliquos de
eccła. & int̾fecit iacobũ frẽm io¬
hannis gladio De hoc iacobo clemenᷤ
alexandrinꝰ etiã historiã quandã
dignã memoria in septimo dispo¬
sitionũ suarũ libro scribit platã
uidici ad martyriũ. iacobũ scili¬
cet. miscđia motꝰ. etiã ipse confes¬
sus est se ee̾. xp̃ianũ: ducti sunt
inqͥt ambo parit̃ ad suppliciũ Et cũ
ducerent᷑ inuia: rogauit iacobũ dari
sibi remissionẽ: At ille parũꝑ delibe¬
rans. paxtͥ inqͥt. & osculatꝰ est eũ. łt
ita ambo simul capite plexi sunt
ed tunc inqͥt ut ait scriptura diuina.
uidens herodes qr de iacobi nece
gratũ. e̾e̾t uideis: addit adhuc. &
petrũ coniecit in carcerẽ. sine dubio¬
etiã ipsũ punire uolens nͥdiuinũ
affuisset auxiliũ qͦ angłs ei noctu
assistens mirabilit̃ eũ uinculorũ
nęxib soluit. & ad ministeriũ prȩ¬
dicationis ire liberũ iussit. Et cũ
petroquidẽ hȩc gesta sunt Regis uͦ

Expanded text:
 manus, ut affligeret aliquos de Ecclesia, et interfecit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem Jacobo Alexandrinus Clemens etiam historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatjudici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt. Sed tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero
Abbreviated transcription (Latin):
ex admissi sacrilegii tẽpore nunꝗ
abeis seditionũ furor nunquã
bella mortesq cessarunt: usque¬
quo ultimũ exitiabile malũ tp̃rib
uespasiane eos obsidionis inclusit.
git᷑ iudeos. ꝓ cõmisso scelere ultio di¬
uina dãnabat Sed & ipse pilatꝰ qͥi
saluatorẽ iniqui iudicis functus offi¬
cio est. idẽ tẽporib gaii tantis ac tali¬
b malorũ cladib cruciatꝰ est: ut ꝓpͥa
se manu transuerberasse. & nefariã
uitã ui abiecisse referat᷑. Nec enĩ
poterat tantipiaculi minister euadẽ
impunitꝰ. sicut in historus grecorũ
reꝑimꝰ. corũ dũtaxat qͥ olimpiadas
scribt̃. & annales rerũ gestarũ li¬
bros ad poster itatis memoriã condt̃¬

Expanded text:
ex admissi sacrilegii tempore nunquam ab eis seditionum furor, nunquam bella mortesque cessarunt, usquequo ultimum exitiabile malum temporibus Vespasianae obsidionis eos inclusit.gitur Judaeos pro commisso scelere ultio divina damnabat: sed et ipse Pilatus, qui in Salvatorem iniqui judicis functus officio est, iisdem temporibus Gaii tantis ac talibus malorum cladibus cruciatus est, ut propria se manu transverberasse et nefariam vitam vi abjecisse referatur. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere, sicut in historiis Graecorum invenimus, eorum duntaxat qui olympiadas scribunt, et annuales rerum gestarum libros ad posteritatis memoriam cond
Abbreviated transcription (Latin):
cresceret mentes. & ꝑ dies singłos
religionis ꝓpagarentur augm̃¬
ta : nequaquã quiescit hostis sa¬
lutis humanȩ. sed urbẽ maximã
quȩ ÷ caput om̃iũ prȩuenit. & si¬
monẽ illuc de quo in suꝑiorib
diximꝰ euocat: cuiꝰ nefariis acti

Expanded text:
cresceret mentes, et per dies singulos religionis propagarentur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus dix
Abbreviated transcription (Latin):
ac statui. Qđ ubi dies exortꝰ ẽ:
magnã ꝑturbationẽ iudeorũ
popłis excitauit stupentib & ꝑ
turbatis ad nouã faciẽ rerum
Coniciebant nanq ex hoc qđ sꝑnerent᷑
& conculcarent᷑ iã leges suȩ. & om̃ia
instituta maiorũ. qͥb nichil tale

Expanded text:
ac statui. Quod ubi dies exortus est, magnam perturbationem Judaeorum populis excitavit, stupentibus et perturbatis ad novam faciem rerum. Conjiciebant, namque ex hoc quod spernerentur et conculcarentur jam leges suae, et omnia instituta majorum, quibus nihil tale
Abbreviated transcription (Latin):
rebat᷑. & speciali quadã seuicia
loca eorũ quȩ indiuinis habent
supplicationib consecrata. inci¬
piens ab alexandria. diripi &
contra religionẽ morẽq gentis
ꝓphanari iub& statuis suis &
signis ea atq imaginib replens:
Templũ quoq scẽ cĩuitatis qđ solũ
iouis nobilissimi nouidĩ gai uo¬
caret᷑. Sed & alias innumeras
clades & ultra om̃s tragicos
luctus apud alexandriã iudeis
ir rogatas. ẽẽ. sub gaio. in scdo¬

Expanded text:
osos. Qui speciali quadam saevitia loca eorum quae in divinis habentur supplicationibus consecrata, incipiens ab Alexandria, diripi et contra religionem moresque gentis profanari jubet, statuis suis et signis ea atque imaginibus replens. Templum quoque sanctae civitatis, quod solum Jovis nobilissimi dei novi Gaii vocaretur. Sed et alias innumeras clades et ultra omnes tragicos luctus, apud Alexandriam Judaeis irrogatas esse sub Gaio, ins
Abbreviated transcription (Latin):
pleret᷑ & illa ꝓpħia quȩ dixerat
in om̃em t̾ram exiuit sonuseoꝵ.
euangłistarũ dĩitaxat & apłorũ.
& infines orbis terie uerba eorũ¬
m̃sȩ multitudinis uelut messiũ
tẽpore frum̃ta ad areas. ita ad ȩc¬
cłas popłi congregabant᷑. Quicũq
illi a parentib traditȩ sibi morbi¬
suꝑsticionis uinculis tenebant᷑. ꝑdocꝰ¬
trinã xp̃i simul & uirtutũ miracuła
quȩ fieri uidebant. ꝑcepta uerbi dĩ

Expanded text:
pleretur et illa prophetia quae dixerat: pleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum duntaxat et apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorummensae multitudinis, velut messium tempore frumenta ad areas, ita ad ecclesias populi congregabantur. Quicunque illi a parentibus traditae sibi morbisuperstitionis vinculis tenebantur, per doctrinam Christi simul et virtutum miracula, quae fieri vid
Abbreviated transcription (Latin):
bit. hoc modo retulit. Ut de origine¬
in qͥt aliqͥd retractemꝰ: eiꝰ modi legũ
uetꝰ erat decretũ. ne qͥ ds̃ ab imꝑato¬
re consecraret᷑: nͥ a senatu ꝓbatus
Scit marcus emilius de dõ suo albur¬
pensitat᷑. & nͥ homini ds̃ placuerit.
ds̃ ñ erit: homo iã dõ ꝓpicius. e̾e̾.
debebit Tyberiꝰ gͦ cuiꝰ cẽpore nom̃
ciata sibi ex sy ria palestina. quȩ
illic uerttatẽ istius diuinitatis re¬
uelauerant. detulit ad senatum
Tũ prȩrogatiua suffragii sui senatꝰ
qr ñ ipsẽ ꝓbauerat respuit. Cȩsar
insententia mansit. cõminatus
ꝑiculũ accusatorib xp̃i anorũ¬
Hȩc tertullianꝰ. Qđ ꝓfecto diuina
ꝓuidentia ita tunccȩsaris sensib
ingessit. ut absq ullo obstaculo
in ipsis dũtaxat initiis euangłu
sermo usquequaq ꝑcurreret
Unde & factũ ÷. ut repente quasi
cȩlitꝰ lum̃ ostensũ aut radius qͥdã
solis erũpens. totũ orbẽ claritate
suꝑni luminis illustraret. ut cõ¬

Expanded text:
bata dominetur. Ut de origine aliquid retractemus eiusmodi legum, vetus erat decretum, ne qui deus ab imperatore consecraretur nisi a senatu probatus. Scit M. Aemilius de deo suo Alburpensitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomen tiata sibi ex Syria Palaestina, quae illic veritatem ipsius divinitatis revelaverant, detulit ad senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse probaverat, respuit, Caesar in sententia mansit, comminatus periculum accusaforibus ChristianoruHaec Tertullianus. Quod profecto divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut com
Abbreviated transcription (Latin):
popłos. ꝓfusius effundẽret᷑ diuina
dignatio : primꝰ cornelius apud
cũ om̃i domo sua adfidẽ xp̃i petro
ministrante ꝑducit᷑. lã inde quã¬
plur imi & alii exgentib apud an¬
tiochiã ad fidẽ ueniunt. eorũ prȩ¬
dicatione ꝑtracti. qͦs ꝓ seditione
aduersũ stephanũ cõmota. dissemi¬
natos e̾ẽ. ꝑ om̃em locũ suꝑius edocu¬
imꝰ. ꝑ quos & apud antiochiã flo¬
rentissima congregatur ęccła.
Inqua erant etiã ꝓphetici ordinis
uiri quã plurimi. cũ quib &
barnabas ce paulus. Quib om̃ĩb
parit̃ ingrã dĩ & unanimitate de-¬
gentib ibi pͥmũ discipłi ueluti eꝰ
ꝑenni fonte sũpto uocabulo. appella¬

Expanded text:
populos profusius cum effunderetur divina dignatio, primus apud cum omni domo sua ad fidem Christi, Petro ministrante, perducitur. Jam inde quamplurimi et alii ex gentibus apud Antiochiam ad fidem veniunt eorum praedicatione pertracti, quos, proditione adversus Stephanum commota, disseminatos esse per omnem locum superius edocuimus, per quos et apud Antiochiam florentissima congregatur Ecclesia. In qua erant etiam prophetici ordinis viri quamplurimi cum quibus et Barnabas et Paulus, quibus omnibus pariter in gratia Dei et unanimitate degentibus, ibi primum discipuli, e perenni fonte sumpto vocabulo appella
Abbreviated transcription (Latin):
ens domos. & ꝑtrahens uiros ac mulieres
tradebat in carcerẽ Sed philippꝰ qͥerat
unꝰ de septẽ cũ stephano diaconꝰ ordina¬
tꝰ. descendit samariã uirtute diũi reple¬
genti Inqͦtanta erat diuinȩ giẽ effica¬
tia. ut etiã sy monẽ magũ suis p̃dica¬
tionib consternaret. Qui ꝑidẽ tẽpus
cȩlebris famȩ apud samaritanorũ
popłos habebat᷑ ita ut uirtꝰ dĩ ma¬
gna ẽẽ: putaret᷑. Sed iscũ uidisset si¬
gna & miracula quȩ aphilippo ꝑdi
uinȩ grẽ potestatẽ fiebant: obstupe¬
factus & t̾ritꝰ cessit. & credere se iN
xp̃m iisque quo etiã baptismũ acciꝑet

Expanded text:
ens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, ens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini replegenti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum acciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc iustũ qͥde pinna tẽpli deiectꝰ.
fullonis uecte ꝑcussus ÷ & morti
traditꝰ. Aliꝰ aut est ille: qͥ abhe rode
capite cȩsus est. Huiꝰ gͦ iusti iacobi.
etiã paulus meminit cũ scribit
Aliũ aut̃ inqͥt apłorũ uidi neminẽ:
scđm dñi pͣceptũ ad regẽ abgarũ
missus. ipsũ qͥdẽ egritudine morbi
uitatẽ edissenorũ. xp̃o fideli satis
credulitate sociauit. ita ut inhodi¬
ernũ ciuitas illa. qͥppe quȩ ipsius
dni & saluatoris meruerit scripta
susciꝑe uelut speciali quadã xp̃o
tio pͥma aduersus ȩccłam dĩ quȩ
÷ ierusolimis. facta sub pͥmo mar¬
tyre stephano. om̃s discipłos excep¬
tis duodecĩ ꝑ uniuersã uideã sa¬
mariãq disꝑsit: seu potius ut scã
scriptura indicat disseminauit. ex
qͥb ñnulli ad phoenicẽ. & usq ad
ciprũ atq antiochiã deuener: qͥ gentibꝰ
qͥdẽ credere misteriũ fidei ñdũ aud e¬
bant. uideis tam̃ p̃dicabant Interea
paulꝰ adhuc uastabat ȩccłam. ingredi¬

Expanded text:
 de pinna templi dejectus, fullonis vecte percussus est et morti traditus. Alius autem est ille qui ab Herode capite caesus est. Hujus ergo Justi Jacobi, etiam Paulus meminit, cum scribit: Alium autem apostolorum vidi neminem, Domini praeceptum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine morbi vitatem Edessenorum, Christo Domino fideli satis credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut speciali quadatio prima adversum Ecclesiam Dei, quae erat Hierosolymis, sub primo martyre Stephano, omnes discipulos, exceptis undecim per universam Judaeam Samariamque dispersit, seu potius, ut sancta Scriptura indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui gentibus quidem credere mysterium fidei nondum audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
gentis illiꝰ prȩpositꝰ. moris quippe est
illi nationi etiã nunc a feminis regi.¬
rus Huic philippus responsis scĩ
sp̃s iussus pͥmo exom̃ib gentibus
misteriũ fidei & sacram̃tũ baptismi
tradit. & uelut quasdã eũ dõ pͥmitias
consecrat nationũ. Hunc opinio tenet
ad patriã t̾rã regressũ scientiã dĩ
indigenis gentib sicut sibi tradita
fuerat. p̃dicasse. In qͦ reb ipsis com
agunt᷑: paulus uas electionis ñ ex
hominib neq ꝑhominẽ sed ꝑ reuela¬

Expanded text:
gentis illius praepositus. Moris quippe est illi nationi, etiam nunc a feminis regi. Huic Philippus responsis sancti Spiritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei indigenis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, praedicasse. In quo rebus ipsis compaguntur, Paulus vas electionis non ex hominibus neque per hominem, sed per revela
Abbreviated transcription (Latin):
sione eiꝰ ad cȩlos. felix fama loqueret᷑.
acꝑom̃iũ aures beati huiꝰ rumoris
uolueret᷑ opinio. & qm̃ antiqͥ moris
erat apud romanos. ut ꝓuinciarum
iudices siqͥd forte noui in iis quas
regebant ꝓuinciis accidisset. ł pͥnci¬
piꝰ uł senatui nunciarent. uti ne ex
iis quȩ gerebant᷑ ignorare aliqͥd ui¬
derentũr: de resurrectione a mortu¬
iã in om̃em locũ fuerat ꝑuulgata. pi¬
latꝰ tiberio pͥncipi refert. Sed & de
cȩteris mirabilib eiꝰ & ut pꝰ mortem
cũ surrȩxisset. a quã plurimis iã ds̃
.eẽ. crederet᷑. Tiberiꝰ quȩ cõpererat. re
ciũ fuerit delatũ. sed auctoritatẽ suã
pͣuenerit uulgi sententia lexenĩ
erat antiqͥtꝰ de signata ne qͥs apud
romanos ds̃ haberetur. nisi senatus
decreto & sententia confirmatꝰ. Por
maut̃ ꝓuero hoc erat qđ agebat᷑. ne
diuina uirtꝰ humanis putaretur
assertorib indigere. Cũq scđm ea
quȩ supͣdiximꝰ renuisset senatus:

Expanded text:
sione ejus ad coelum felix fama loqueretur, ac per omnium aures beati hujus rumoris volveretur opinio, et quoniam antiqui moris erat apud Romanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectione a mortujam in omnem locum fuerat pervulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retui indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supra diximus renuisset senatus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd intantũ suꝑbiȩ elatꝰ sit: ut
dm̃ se uoluerit appellari In ipsis
aut̃ ubi de udeorũ cladib refert.
suã qͦq legationẽ quã ꝓ contribu¬
lib suis uideis detulit ad urbẽ
romã describit. & qđ ꝑorans apd
gaiũ ꝓ patriis legibꝰ nichil am¬
pliꝰ quã irrisionẽ retulerit. dam

Expanded text:
quod in tantum superbiae elatus sit, ut quod in tantum superbiae elatus sit, ut Deum se voluerit appellari: In ipsis autem ubi de Judaeorum cladibus refert, suam quoque legationem, quam pro contribulibus suis Judaeis detulit ad urbem Romam, describit, et quod perorans apud Gaium pro patriis legibus, nihil amplius quam irrisionem retulerit
Abbreviated transcription (Latin):
nece auctor extiterat uł inpassione
dñi int̾fuerat. multis excruciatum
modis ȩt̃no dãnauit exilio. sic̃ iosephꝰ¬
tẽporib filo insignissimꝰ scriptoꝵ
florebat. qͥ ñ solũ in nra uerũ & in
grecorũ ꝑhilosophia pͥmꝰ int̾ pͥmos
habebat᷑. Hic aut̃ genere quidẽ a ꝓ¬
auis hębreus. apud alexandriã uͦ¬
in om̃ib claris & nobilibꝰ uiris. cla¬
rior & nobilior erat. In diuinisaũt
legib & patri is institutis quantus
qualisue fuerit. exiis quȩ nob̾ libro¬
rũ suorũ tradidit monim̃tis om̃ibꝰ
clarũ est. Quis enĩ digne ualeat ex¬
plicare quanta eiꝰ in liberalib litteriᷤᷤ
fuerit institutio. quanta in philo¬
sophicis. quantꝰq maxime in platoni¬
cis & pythagoricis fuerit discipli¬
nis. utq om̃s & qui secũ florueranͭ
poene & qͥ p̃cesserant suꝑaret:
icgͥ ipse temporib gaii quanta
udeis acciderint mala. quinq
uoluminib exponit: Sed &e de eiꝰ¬
dẽ gai mentis in sania cõmemorat.

Expanded text:
necis auctor exstiterat, vel in passione Domini interfuerat, multis excruciatum modis, aeterno damnat exsilio, sicut Josephtemporibus Philo insignissimus scriptorum florebat, qui non solum in nostra, verum et in Graecorum philosophia primus inter primos habebatroavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum suorum tradidit monumentis, omnibus clarum est. Quis enim digne valeat explicare quanta ei in liberalibus litteris fuerit institutio, quanta in philosophicis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praecesserant, superaret. Hic igitur ipse temporibus Gaii quanta Judaeis acciderint mala, quinque voluminibus exponit; sed et de ejusdem Gaii mentis insania commemorat,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in septimo eiꝰdẽ oꝑis libro. ad¬
dit de ipso etiã hȩc lacobo inqͥt qͥ¬
dicebatur iustus & iohanni & petro
post resurrectionẽ dñs om̃em scien¬
tiã tradidit. & ipsi cȩteris apłis Qui

Expanded text:
ipse in ejusdem operis libro VII, addit de ipso etiam haec: Jacobo, qui dicebatur Justus, et Joanni et Petro, post resurrectionem Domini, omnem scientiam tradidit, et ipsi caeteris apostolis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tinere.qͥa ueritatis lux & uerbi di¬
uini claritas quȩ ob salutẽ hominũ
nuꝑ offulserat. ꝑ apłos suos totiꝰ m̃¬
dacii discussa caligine de humanis
m̃tib ignorantiȩ tenebras effuga
tinuo male sanȩ m̃tis incurrit.
confutatꝰ. transmarinã aggressus

Expanded text:
riam, quia veritatis lux et verbi divini claritas, quae ob salutem hominum nuper obfulserat, per apostolos suos totius mendacii discussa caligine, de humanis mentibus ignorantiae tenebras effugabtinuo malesanae mentis incurrit. confutatus, transmarinam aggressus
Abbreviated transcription (Latin):
nq eiꝰ locũ felix diaconꝰ suus ab e¬
reticis subrogatur & non tã sectȩ
diuer sitate quã cõmunionis & or¬
dinationis conuientia maculat᷑¬
Lerusolimis uͦ cirillus post maxi¬
mũ sacerdotio confusa iã ordina¬
tione suscepto. aliquando in fide.
sepius in cõmunione uariabat.
Apud alexandriã uerogeorgius
satis ꝓ cacit᷑ ui raptũ ẽpiscõpatũ
gerebat. ita ut magis sibi uiris
dicendi creditos fasces quã sacer¬
dotiũ ministrandũ religiosis of¬
ochiã sane diuersis temporib
multa & admodũ confusa gesta
sunt. Nã defuncto eudoxio cũ
multi diuersarũ ꝓiunciarũ ep̃i
ad illã sedẽ sũma ambitione nr¬
terent᷑: ad ulcimũ meleciũ de
sabastia armeniȩ ciuitate. contra
decreta concilii illuc transferunt
Qui tamen abipsis rursũ in exili¬
ũ trudit᷑. qđ contra opinionẽ ip¬
sorũ ñ arrii sed nr̃am fidẽ coepit

Expanded text:
inque ejus locum Felix diaconus suus ab haeinque ejus locum Felix diaconus suus ab haereticis subrogatur. Et non tam sectae diversitate, quam communionis et ordinationis conniventia maculaterosolymis vero Cyrillus post Maximum, sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Georgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magis sibi juris dicendi creditos fasces, quam sacerdotium ministrandum religiosis ofochiam sane diversis temporibus multa et admodum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non Arii, sed nostram fidem caepit
Abbreviated transcription (Latin):
ponendo eis. quẽ magis colere
ignorantib uelut infastidium
quoddã & execrationẽ sermode
tes ꝓlapsi sunt. animi decepti:
contra ea quȩ patres apud niceã
conscripserant uenientes. omousi¬
on quasi ignotũ & ab scripturis
sermonẽ alienũ auferri de fidei
expositione decernunt. cõmu¬
monẽq suã hȩreticorũ societate
cõmaculant Ea tempestate facies
ȩccłȩ feda. & ad modũ turpis erat
Non enĩ sicut prius abext̃nis sed a
ꝓpriis uastabatur. Fugabat
aluis. alius fugabat᷑. & uterq
de eccła erat. Ara nusquã nec
immolatio nec libamina. prȩuari¬
catio tam̃ & lapsus erat ac ruina
multorũ. Similis poena sed impar
uictoria: S uilit̃ cruciabantur.
sed ñ similit̾ gloriabantur. quia
dolebat eccła etiã illiuis casu qui
berius qui post iuliũ marcũ quẽ
Siluester pixcesserat successorẽ.
in urbe roma ꝑidẽ cẽpus sacerdo¬
tiũ fungebatur. in exil iũ trudit᷑

Expanded text:
roponendo eis: Quem magis colere roponendo eis: Quem magis colere ignorantibus, velut in fastidium quoddam et exsecrationem sermo detes prolapsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poena, sed impar victoria. Similiter cruciabatur, 251 sed non similiter glorificabantur: quia dolebat Ecclesia etiam illius casum, qui berius, qui post Julium Marci, quem Silvester praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus sacerdotio fungebatur, in exilium truditur:
Abbreviated transcription (Latin):
necis frat̾nȩ regnumq recupe¬
randũ ad occidẽntis parces uenis¬
set. & extincto tyranno regni
solus arce potiretur : fatig̃are
cogere aggredit᷑ athanasii prius
condemnatione p̾missa. & uelut
obicis ualidissimi obiectione sublata
Obhoc apud mediolaniũ ep̃orum
conciliũ conuocat᷑. Plures decepti.
Dionisius uͦ eusebius. paulinus.
rodanius. & lucifer. dolũ esse
innegotio ꝓclamantes. asseren¬
tesq qđ sub scriptio in achana¬
sium non aliam obcausa m quã
destruendȩ fidei moliretur: in
exiliũ trusi sunt. His etia mn
hilarius iungitur. cȩteris uł
ignorantib uł non credentib
fraudẽ Sed tali consilio gestum¬
fuisse negotiũ. rei exitus docu¬
it. Illis nanq de medio sublatis.
continuo sy nodus apud ari-¬
minũ congregatur. Ibi scđm ea
quȩ orientales apud seleuciã
composuerant callidi homines
& uersuti. simplices & imperi¬
cos occidentalium sacerdotes fa¬
cile circũ ueniunt. hoc modo ꝓ¬

Expanded text:
necis fraternae, regnumque recupenecis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Ocogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublataOb hoc apud Mediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credentibus fraudefuisse negocium, rei exitus docuit. Illis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo p
Abbreviated transcription (Latin):
cederet libens : ait athanasius
Hoc est qđ rogo. ut quia etiã hic
nã apud antiochiã resagebat᷑.
concedat᷑ ȩccła m: Aequissimum
sibi uideri & ualde prȩstandũ
lȩtꝰ respondit imꝑatorꝰ. Sed cũ
rẽ detulisset ad eos quorũ consi¬
li is utebatur neq ibi se uelle
acciꝑe ęccłam neq hic dare respon¬
dent. qr plus sibi singuli quiq
quã ab sentib consulebant lta
imꝑator admiratꝰ eiꝰ prudentiã.
ꝓperare ocius ad suscipiendam
scelere imꝑator constans regno
simul & uita fuisset exemptus:
rur sũ in athanasiũ uete res
illi incentores principis odia
resuscitare coeperunt. Fugatoq
de ȩccła. ad locum eiꝰ gregor iũ
quendã ꝑfidiȩ & immanitatis
suȩ socium intccunt. Nam prius
quendã gregoriũ miserant.
Rursũ fuga. rursũ latebre. &
edicta aduersus athanasiũ prin¬
cipis ꝑ om̃em locũ ponuntur. p̃¬
mia & honores delatorib polli¬
centia Ipse quoq cũ obuindictã

Expanded text:
cederet libens, ait Athanasius: cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud Antiochiam res agebaturconcedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc itaq recte faceret. si absq
ulla molestia loco suo resticueret
Si id nollet: sibi curȩ futurũ ut
ipse id impler&. regni eiꝰ inci¬
ma penetrans & poenas dignis¬
simas de auctorib sceleris su¬
mens. Quib scriptis ꝑterritus
constantius. qđ posse facere ea
quȩ minitabat᷑ conscius erat frẽm:
simulata benignitate ultro ueni
tus tam̃ imꝑator ab impus consi¬
liariis. non est inquit magnũ
athanasi quod episcopi poscunt
de te. ut unã ex multis quȩ sunt
apud alexandriã ecclesi is conce¬
das popłis eorũ qui tͥ cõmunicare
nolunt. Tum ille dõ sibi sugge¬
rente. paratũ in tẽpore consilium
repperit Et quid est inquit im¬
ꝑator qđ poscenti tibi liceat de¬
negari. qui potestatẽ om̃iũ ha¬
bes iubendi: Sed unũ est quod¬
oro. ut meã quoq petitiunculam
libent̃ admittas. Cũq se om̃ia
quȩ uellet quãus essent difficilia
ꝓmicteret prestiturũ si hoc unũ

Expanded text:
Hunc itaque recte faceret, si absque Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venirtus tamen 248 Imperator ab impiis consiliariis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quodoro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum
Abbreviated transcription (Latin):
terea sex continuis annis ita la¬
tuisse fertur in lacucister ne
non habentis aquã : ut sole in
nunquã uiderit. Sed cũ ꝑ ancil¬
lam quȩ̨ sola conscia dominoꝵ
officiis qui ei latebras prębuerant
uidebatur. indicatꝰ fuisset: tan¬
quã dĩ spũ admonitꝰ. ipsa nocte
qua ad eũ comprehendendũ cũ iu¬
dicib ueniebat᷑. post annos sex e¬
migrauit ad alisĩ locũ. lta illiqui
uenerant frustrati dñis quoꝙ
infugã uersis. de ancilla ut fal¬
sa indice poenas sumunt.
erum ne graues alicui latebrȩ
suȩ fierent. & occasio calũnię
innocentib quȩ reretur: nichil
sibi ultra iã tutũ in constantii
regno prȩsumens. adconstantis
partes ꝓfugus abscedit. Aquo sa¬
tis honorifice religioseq susceptꝰ
est. Quiq causa eiꝰ quã fama com¬
pererat diligentius cognita: scri¬
bit ad frẽm. ꝓcerco se comperisse
qđ sacerdosdĩ sũmi athanasius
iniuste fugas & exilia pateretur

Expanded text:
terea sex continuis annis ita laterea sex continuis annis ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut solem numquam videret. Sed cum per ancillam, quae sola conscia dominorum officiis qui ei latebras praebuerant, videbatur, indicatus fuisset, tanquam Dei spiritu admonitus, ipsa nocte qua ad eum comprehendendum cum indicibus veniebatur, post annos sex migravit ad alium locum. Ita illi qui venerant 247 frustrati, dominisque in fugam versis, de ancilla ut falsa indice poenas sumunt.Verum ne graves alicui latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis partes profugus abscedit Al. abcessit. A quo satis honorifice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur.