comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eu congelii seminarum. Amen di co uobis non consum mabits ciuitates isrł donecueniat filius homi¬
nis. Praedicit enim quod non ante p̃dicationib: suis ad fidẽ ꝑducerent omnes ciurtates isrł
quam resurrectio dnĩ fuerit ꝑpetrata. et in toto orbe terrarum p̃dicandi eu angelium potestas con¬
cessa spĩtaliter aut̃ possumus dicere . cum ꝑ secuti uos fuerint in unaciuitate. hoc ẽ in uno sor¬
turarum libro uel testimonio nos fugiamus ad alias ciuitates id ẽ ad alia uolumina. Et quamuis
contentiosus fuerit ꝑsecutor ante p̃sidium saluatoris adueniet quam aduersariis uictoria con¬
cedatur. Non ẽ discipulus suꝑ magistrum nec seruus suꝑ dominum suum. Sufficit discipulo
ut sit sicut magistor eius et seruus sicut dominus euis acsidiceret. Quod egamagister et dn

Expanded text:
Evangelii seminarium. Amen dico vobis, non consummabitis civitates Israel, donec veniat Filius homiEvangelii seminarium. Amen dico vobis, non consummabitis civitates Israel, donec veniat Filius hominis. Praedicit enim quod non ante praedicationibus suis ad fidem perducerent omnes civitates Israel, quam resurrectio Domini fuerit perpetrata, et in toto orbe terrarum praedicandi Evangelium potestas concessa. Spiritaliter autem possumus dicere: Cum persecuti vos fuerint in una civitate, id est, in uno Scripturarum libro, vel testimonio nos fugiamus ad alias civitates, id est, ad alia volumina, et quamvis contentiosus fuerit persecutor, ante praesidium Salvatoris adveniet, quam adversariis victoria concedatur. Non est discipulus super magistrum, nec servus super dominum suum. Sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus, et servus sicut dominus ejus. Ac si diceret: Quod ego magister et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
bomo peris usq: ad fine debite perducit actionis. Docet ergo dñs in hac ꝑseerandi
sententia uirtutem longanimitatis et pacientiae quia non coepisse uelfacere sed ꝑficere uirtutis ẽ.
hocidem et euangelista lucas in aliis uerbis exprimit dicens. In pacientia inquid urã possidemus
animas uras. Deniq: radix omnium custosq uirtutum pacientia ẽ Perpacientiã uero posside¬
bitis animas pras quia dum nobis dominari discimus hoc ipsum incipimus possidere quod sumꝰ
Cum autem ꝑsequent᷑ uos inciuitite ista fugite in aliam hoc ad illud tempus referendum ẽ cũ ad p̃di¬
cationem a płi mittebant᷑. Quib: et propriedictum ẽ inuiam gentiumne abieritis. et inciuitate
s amaritt norum ne in trauertas . Quod quidem uidemus in principio fecis secredentes quando
hortum hierosolimis ꝑ secutione disꝑsi sunt uniuersam iuda etm ut tribulationis occasio fieret

Expanded text:
boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Docet ergo Dominus in hac perseverandi boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Docet ergo Dominus in hac perseverandi sententia virtutem longanimitatis, et patientiae; quod non coepisse, vel facere, sed perficere virtutis est. Hoc idem et evangelista Lucas in aliis verbis Domini exprimit, dicens: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Denique radix cumus animas nostras, dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipiemus possidere quod sumus. Cum autem persequentur vos in civitate ista, fugite in aliam. Hoc ad illud tempus referendum est, cum ad praedicationem Apostoli mittebantur. Quibus et proprie dictum est: In viam gentit declinare. Quod quidem vidimus in principio fecisse credentes, quando orta Hierosolymis persecutione dispersi sunt in tota Judaea, ut tribulationis occasio fieret
Abbreviated transcription (Latin):
indomo dnĩ ambulcumus cum consensu. Et rursum Homo pacis meae in quosperabam qui
edebat panes meos ampliauit aduersũ me supplantationem. Ac side traditore suoa pertis uocib:
dicat. Trans gressionemeius tanto grauius pertuliquanto hancabeo quimeus es se uidebatur
sensi Om nesergo electiquia sum micapitis membra sunt: caput quoq suum in passionibus
secuntur ut ipsos aduersarios in sua morte sentiant dequorum ui ta p̃sumebant et tanto eis
crescat mercesoperis. quanto eis uirtutis lucrum proficit exalia enaedã nocaritatis
Et eritis inquit odio omnibus proptor nomen meum: quia omnes quȩrunt quae sua sunt
nonq: ihũ xp̃i et amatores mundi facti sunt inimia dĩ. Qui autem per seuera uerit
usq: in finem hic saluuserit. Praecepto enim legis cauda hostȩ insacrificio iubeg
osferri Incauda quippe finise corporis. etille beneim molat qui factificium

Expanded text:
in domo Domini ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae, in quo sperabam, qui in domo Domini ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae, in quo sperabam, qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi, quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant, de quorum vita praesumebant: et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. Et eritis, inquit, odio omnibus propter nomen meum; quia omnes quaerunt, quae sua sunt, non quae Jesu Christi; et amatores mundi facti sunt inimici Dei. Qui autem perseveraverit usque ad finem, hic salvus erit. Praecepto enim legis cauda hostiae in sacrificio jubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
Sumengo propter xpm̃ ducamur ad iudices uoluntutem tantum nram̃ proxp̃o debem
offenro seterum ipsexp̃s qui in nobis habitat loquetur prose et spĩ scĩ in respondendo
gratiam ministrabit Trade autem frater fratrem in mortem et pater infilium. Et in¬
sungent filii inparentes et morte eos afficient. Et ertas odio omnib: propter nomen meũ
Hoc in ꝑsecutionib: fieri crebro uidemus Nec ullus ẽ inter eos fidus affectus quorum diuer¬
sa est fides Minorem tamen dolorem egerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus
uero in nobis ea tormer tunt quae ab illis patimur. Dequorum mentib: p̃sumebamus: Quia
cum damno corporis mala nos cruciant amissae caritatis Hinc ẽ enim quod deiuda suo tradito
re ꝑpsalmistam dnsdicit. Et quidem siin imicus meus maledixis ser mihi supportussem uaq:¬
ab eo. Tuuero homo unianimis dux meus et notus meus : Quisimul mecum dulces capiebas cibos

Expanded text:
Cum ergo propter Christum ducamur ad judices, voluntatem tantum nostram pro Christo debemus Cum ergo propter Christum ducamur ad judices, voluntatem tantum nostram pro Christo debemus offerre. Caeterum ipse Christus, qui in nobis habitat, loquetur pro se, et Spiritus sanctus in respondendo gratiam ministrabit. Tradet autem frater fratrem in mortem, et pater filium, et insurgent filii in parentes, et morte eos afficient, et eritis odio omnibus propter nomen meum. Hoc in persecutionibus fieri crebro videmus, nec ullus est inter eos fidus affectus quorum diversa est fides: minorem tamen dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur: plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis pcum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda traditore suo per Psalmistam Dominus dicit: Et quidem si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem uab eo: tu vero homo unianimis, dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
nominis xpĩ. Non solum iudaeis et gentib: eorum malitie sed edam ipsis apłis fieri
inte stimomum ipsorum in nocentiȩ. Testimonium uidelicet quorum fto : nisi eorum
qui aut ꝑ sequendo mortes inferunt. aut uidendo non imituntur. Mors quippe iustra
bonis in aditorium .ẽ malis intestimonium. Vt inde ꝑuersi sine excusatione perea
unde elect exemplum capiunt ut uiuant. Sed audias totterrorib: turbari poterant
infirmorum corda atq: ideo cosolatio adiungitur : Cum protinus sub infertur. Cum
autem tradent uos nolite cogitare quomodo aut quid loquamin : Dabitur enimuob
in illabora quid loquamini Nonemimuos esasquiloquimini sed sps patris ur̃i quiloqui
in uobis Acsiaꝑte membris suis in firmantib: dica Nolite terreri nolite ꝑtimesceri
uos adcertamen acceditis sed ego p̃lior uos uerba editis sed ego sumqui loquor

Expanded text:
nominis Christi non solum Judaeis et gentibus eorum malitiae, sed etiam ipsis apostolis fieri nominis Christi non solum Judaeis et gentibus eorum malitiae, sed etiam ipsis apostolis fieri in testimonium ipsorum innocentiae. Testimonium videlicet quorum fit, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini. Dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquetur in vobis. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior: vos verba editis, sed ego sum qui loquor.
Abbreviated transcription (Latin):
nuptionom culpae. Simplicitas columbarum ex sp̃s scĩ specie demonstratur. Vndedic
et apłs malitia paruuli estote. Cuius species genuinae simplicitias in superiorib: ad
moralitatem interp̃tati sumus. Cauete autem ab hominib: Nunc demonstrat quos
antea lupos appellauerit. Homines enim sunt idem qui et lupi quia peccatores sunt
Tradent enimuos in concilus et insinago¬
gis suis flagellabunt uos et ad p̃sides et ad reges ducemini propterme intestamoniũ
illis et gentibus. Haec quippe iudaicae genti uel sola uel maxima causa exitiifuerat
quia postdñi saluatoris occisionem nominis quoq eius p̃cones simulet confessores im¬
pia crudelitate uexauit. Quod autem lucas dicit dnmdixisse ad apłos continget aut̃
uobis intestimonium. et matheus in testimonium illis et gentib significat ꝑsecutionẽ

Expanded text:
ruptionem culpae. Simplicitas columbarum expressius sancti specie demonstratur; unde dicit ruptionem culpae. Simplicitas columbarum expressius sancti specie demonstratur; unde dicit et Apostolus: Malitia parvuli estote , cujus species genuinae simplicitatis in superioribus ad moralitatem interpretati sumus. Cavete autem ab hominibus. Nunc demonstrat quos antea lupos appellaverit. Homines enim sunt iidem qui et lupi: quia peccatores suntTradent enim vos in conciliis, et in synagogis suis flagellabunt vos, et ad praesides et ad reges ducemini propter me, in testimonium illis et gentibus. Haec quippe Judaicae genti vel sola vel maxima causa exitii fuerat, quia post Domini Salvatoris occisionem, nominis quoque ejus praecones simul et confessores impia crudelitate vexavit. Quod autem Lucas dixit Dominum dixisse ad apostolos: Continget autem vobis in testimonium; et Matthaeus: In testimonium illis et gentibus, significat persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
aplicus omnemuitam suam quasi in circulis temporum complexa circa principalem par¬
tem animae ponit. Et ut ipsa in laesa fiat xpõ adiuuante qui ẽ. petra et subtili scrip¬
turarum documento eamimbuente quod cauda significat nimium satagit. In cantantes
autem sunt qui uoluptites corporis persuadent et peccantes blande leniterq:
fouent ut uigoremmentis in ipsis emolliant. Item alia prudentia fertur serpentis
đ quando squamis et putredine aclepra aggrauatur in petrarum scissuram in gredi¬
atur aut per foramen angustum ut exuatꝰ seconica ueteri et quae illi nocent de¬
panat. sicq sanatus euadat. Hoc enim proprie xpĩanorum ẽ ut ꝑ paenitetsis
scriptur amexuant ueterem hominem cum actib eius ciuitene in sele prã percati Et in¬
duant nouum qui secundum dm̃ crecctus ẽ iniustitia et scĩtute uerituas quine scit cor¬

Expanded text:
olicus omnem vitam suam quasi in circulis temporum complexam, circa principalem parolicus omnem vitam suam quasi in circulis temporum complexam, circa principalem partem animae ponit: et ut ipsa illaesa fiat, Christo adjuvante, qui est petra, et subtili Scripturarum documento eam imbuente, quod cauda significat, nimium satagit. Incantantes autem sunt qui voluptates corporis persuadent, et peccantes blande leniterque fovent, ut vigorem mentis in ipsis emolliant. Item alia prudentia fertur serpentis, quod quando squamis et putredine ac lepra aggravatur, in petrarum scissuram ingrediatur, aut per foramen angustum, ut exuat se tunica veteri, et quae illi nocent deponat, sicque sana evadat. Hoc enim proprie Christianorum est, ut per poenitentiae stricturam exuant veterem hominem cum actibus ejus, qui tenet in se lepram peccati et induant novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis , qui nescit cor
Abbreviated transcription (Latin):
aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregisuotimere non nouit. id eoq ided isti discipuli
non in p̃dam sed ad gratiam diriguntur . Quatenus seruantes in nocentiae sensum malitiae morsũ
non habeant. quia qui locum p̃dicationis suscipit mala inferre non debet sed talerare.
esto te ergo prudentes sicut serpentes et simplices sicut columbae Vt ꝑprudentiam
deuitant in sidias ꝑ simplicitatem non faciunt malum. Serpentis astutiã ponitur in exẽ¬
plum quia toto corpore occultat caput. et illud in quouita ẽ protegit ita et nr̃õ
periculo corporis caput nrm̃ quod .ẽ. xp̃s custodiamus Item prudentia dicitur eẽ serpe
tis quob obturat aures suas ne audiat incantantes. Quaerunt enim uenena q̃ s̃ incapitib
serpentium ad medicamenta. at ille hoc p̃sentiens caput intra spira corporis uolutum
abdit. Et unam aurem petre apponit. alteram cauda obcludit ne extrabatur Ita uir¬

Expanded text:
aliis devorentur. Sed bonus pastor lupos gregi suo timere non novit. Ideoque isti discipuli aliis devorentur. Sed bonus pastor lupos gregi suo timere non novit. Ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur, quatenus servantes innocentiae sensum, malitiae morsum non habeant. Quia qui locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare. Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Ut per prudentiam devitent insidias, per simplicitatem non faciant malum. Serpentis astutia ponitur in exemplum: quia toto corpore occultat caput, et illud in quo vita est, protegit. Ita et nos toto periculo corpntis, quod obturat aures suas, ne audiat incantantes. Quaerunt enim venena quae sunt in capitibus serpentum ad medicamentum: at illa, hoc praesentiens, caput intra spiras corporis volutum abdit, et unam aurem petrae apponit, alteram cauda occludit: ita vir apost
Abbreviated transcription (Latin):
iudaeorum. No tundum autem quod haec sententia dnĩ secundum matheum. Congruit illi ser¬
tentiae secundum iohannem quadicit. sicut misit me pater et egomittouos. Paterfilium mi¬
sit quibunc proredemptione generis humani in carnari constituit. Quem uidelicet in mui¬
dum uenire ad passionem uoluit. sed tamen amauit filium quem ad passionem misit Ielecto
ueros apłos dns non admundigaudia sed sicut ipsemissus ẽ ad passiones in mundum̃ misit
ecce ego auctoritas et foraitudo dĩtatis hominibus ẽ Ego enimdis uas homines mitto
Qui enim misi propbetas patrib: uris uos iuda eis atq: gentilib: pariter mitto Et notandun
quod uno eodemq: tempore atq p̃cepto instruuntur quomodo inter in fideles iudaeos atq
gentiles agant. Sicut oues in medio luporum. Contraria suntista sibi animalia. ut alia ab

Expanded text:
Judaeorum. Notandum autem quod sententia Domini secundum Matthaeum congruit illi senJudaeorum. Notandum autem quod sententia Domini secundum Matthaeum congruit illi sententiae secundum Joannem, qua dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est, ad passiones in mundum misit. Ecce ego, auctoritas et fortitudo Deitatis hominibus est. Ego enim Deus vos homines mitto. Qui enim misi prophetas patribus vestris, vos Judaeis atque gentilibus pariter mitto. Et notandum quod uno eodemque tempore atque praecepto instruuntur quomodo inter infideles Judaeos atque gentiles agant. Sicut oves in medio luporum. Contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab
Abbreviated transcription (Latin):
tales hospites quales apud iuda eos prophetae quales apłi regti sunt et lothquidem aspecto et au¬
ditu iustus erat . non aliquid tamendo cuisse nulla ibi fecisse signa ꝑ hibetur atqudeo cuimul¬
tum datum .ẽ multum quaeretur abeo. potentesq potenter tormenta patientur
Ego sicut inter iustos diuersa retributio. ẽ. Ita et interpeccatores duersa supplicia sunet
Ecceegomitto uos sicut oues in medio luporum. Ecce inquit egomitto uos hoc ẽ ego quiuos
tituam infuturo ipse uos secundum nomen urm̃ ex discipulis missos faciam Apłi enim missunt᷑¬
p̃tantur. Ec ceego ait mitto uos sicut oues in medio luporum. Quia ergo oues meae estis. uolo
ut mansuetudinem et humilitatem habeatis. Nec propt̃ seditionem et minas ꝑsecutorum paeni¬
tentiam et constantiam uram̃ ꝑdatis. Lupos scribas et pharis a eos uocat qui sunt clerici

Expanded text:
tales hospites quales apud Judaeos prophetae, quales apostoli reperti sunt. Et Lot quidem aspectu et autales hospites quales apud Judaeos prophetae, quales apostoli reperti sunt. Et Lot quidem aspectu et auditu justus erat , non aliquid tamen docuisse, nulla ibi fecisse signa perhibetur. Atque ideo cui multum datum est, multum quaeritur ab eo : potentesque potenter tormenta patientur. Ergo sicut inter justos diversa retributio est, ita et inter peccatores diversa supplicia sunt. Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum. Ecce, inquit, ego mitto vos, id est, ego qui vos tituam in futuro, ipse vos secundum nomen vestrum ex discipulis missos faciam, apostoli enim missi interpretantur: Ecce, ait, mitto vos sicut oves in medio luporum; quia ergo oves meae estis, volo ut mansuetudinem et humilitatem habeatis, nec propter seditionem et minas persecutorum patientiam et constantiam vestram perdatis. Lupos scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici
Abbreviated transcription (Latin):
Quiergo receperint uerbum ipsi afflictiones curasque doctorum quas prose tole¬
nabant in argumentum sibi uertunt humilitatis. Qui uerospreuerint doctrinam
dicentium sibi labores et pericula tediumq sollicitudinum ad testimonium dampnatio¬
nis in flectunt Et ipse ẽ puluis qui in euangelii contemptoros extergi et aquo ꝑ
bonos auditores euangelii iubentur pedes ablui immo ꝑ ipsum saluatorem narrantor
ablut Amendi co uobis tolerabilius erit terrae sod omorum et gomorreorũ indie iudicu quam illi
ciuituti. quia siunam legem tuntum hoc ẽ naturȩ sꝑnebant. iuda ei uero simul et naturae et lit¬
terae legem contempserunt et prophet rum dictis non crediderunt. Nec apłorum p̃dicati¬
nem receperunt Notandum quoq: quod sod omitae int̃tot cannis animaeq: flagitia quibus
in satiabiliter ardebant. in hospitales quoq hie techihel attestnte fuerunt. sed nulliapud eos

Expanded text:
Qui ergo receperint verbum, ipsi afflictiones curasque doctorum, quas pro se toleQui ergo receperint verbum, ipsi afflictiones curasque doctorum, quas pro se tolerabant, in argumentum sibi vertunt humilitatis: qui vero spreverint doctrinam docentium, sibi labores et pericula, taediumque sollicitudinum ad testimonium damnationis inflectunt. Et ipse est pulvis qui in Evangelii contemptores extergi, et a quo per bonos auditores evangelistarum jubentur pedes ablui, imo per ipsum Salvatorem narrantur abluti. Amen dico vobis, tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum, in die judicii, quam illi civitati. Quia ipsi unam legem tantum, hoc est, naturae, spernebant. Judaei vero simul et naturae et litterae legem contempserunt, et prophetarum dictis non crediderunt, nec apostolorum praedicationem receperunt. Notandum quoque quod Sodomitae inter tot carnis animaeque flagitia, quibus insatiabiliter ardebant, inhospitales quoque, Ezechiel attestante , fuerunt; sed nulli apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
rit sermones urõs: exeuntes foras dedomo uel ciuitate. excuttepuluerem depedib: urĩs
Puluis excutitur depedib: in testi monium laboris sui quad in gressi sintciuititem et p̃dica¬
tio apłica ad illos usq ꝑuenerit. siue excuatur puluis ut nihił ab eis accipiant ne aduictum
qui dem necessarium qui euangelium s preuerint. Hoc ideo iubentur facere aut ad contes
tictionem laboris terrem quem proillis in anter susceperant. aut ut ostenderentusque ad eo
seabipsis nihil terrenum quaerere. ut etiam puluerem deterra eorum non sibi paterent᷑
abherere Aliter pedes discipulorum ipsum opus. incessumq: p̃dicationis significant.
Puluis uero quo asꝑguntur terrenae leuitas ẽ cogitationis aqua ipsi etiam summido¬
tores immunes eẽ nequeunt. Cum pro auditorib: sollicit salubribus curis incessanter
intendunt: Et quasi ꝑ it in era mundi imouix calcaneo terrae puluerem legunt. ant

Expanded text:
rit sermones vestros, exeuntes foras de domo, vel civitate, excutite pulverem de pedibus vestris. rit sermones vestros, exeuntes foras de domo, vel civitate, excutite pulverem de pedibus vestris. Pulvis excutitur de pedibus, in testimonium laboris sui, quod ingressi sint civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis recipiant, ne ad victum quidem necestationem laboris terreni, quem pro illis inaniter susceperant, aut ut ostenderent usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulverem de terra eorum non sibi paterentur adhaerere. Aliter, pedes discipulorum ipsum opus incessumque praedicationis significant; pulvis vero, quo asperguntur, terrenae levitas est cogitationis, a qua etiam ipsi summi doctores immunes esse nequeunt, cum pro auditoribus solliciti salubribus curis incessanter intendunt, et quasi per itinera mundi, imo vix calcaneo terrae pulverem legunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit domus digna ueniet pax urã suꝑ etm. Si autem non fuerit digna. pax urã aduos reuertet᷑¬
Occulto salutationem bebraici acsiri sermonis ex presserit. Quod enim grecedicitur c̃tere. et
tecum Q uod autem p̃cipit tale ẽ. Introeuntes indomum pacem in p̃camini hospiti. et quantum¬
inuobis. ẽ. discordiae bella sedate. Si autemorta fuerit contradictio uos mercedem habebiti
de oblata pace . Illibellum quod habere noluerint possidebunt. Pax quae abore p̃dicatoris
offertur aut nequiescit indomo sun ea fuerte filius pacis aut ad eundem p̃dicatorem reue¬
eitur. Quia aut eritquisq p̃destinatus aduitam et caeleste uerbum sequitur quod audit
aut si nullus audire uoluerit. ipse p̃dicator sine fructu nonerit. quia ad eum pax reueraitur
qnm̃ ei adnõ prolabore sui operis recompensatur. Et quicumq non receperit uos neq audie¬

Expanded text:
fuerit domus digna, ueniat pax uestra super eam: sin autem non fuerit digna, pax uestra ad uos reuertetfuerit domus digna, ueniat pax uestra super eam: sin autem non fuerit digna, pax uestra ad uos reuertetOcculte salutationem Hebraei ac Syri sermonis expressit. Quod enim Graece dicitur, χαῖρε, et tecum. Quod autem pin vobis est, discordiae bella sedate. Si autem orta fuerit contradictio, vos mercedem habebitis de oblata pace; illi bellum, quod habere voluerunt, possidebunt. Pax enim, quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit; quia ad eum pax revertitur, quoniam ei a Domino pro labore sui operis recompensatur. Et quicunque non receperit vos, neque audie
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Oportet autem et testimonium eos habere bonum abbis quiforis sunt . Apłi nouam intro¬
euntes urbem scire non poterant quisqualis eet̃. Ergo hospes fama eligendus ẽ popub et iudi¬
tio uicinorum nep̃dicationis dignitas suscipientis in famia de turpetur. Cum autemun i uersis
debeant p̃dicare hospes unus eligitur non magnum tribuens benefitium eiqui apud se mansurus
est sed accipiens Hoc enim dicitur quis in ea dignus. ẽ ut magisse nouerit accipere gratiam quã
dare. Quod autem dicit et ibimanete donec exeatis dat constuntiae generalem andatũ ut hos¬
piticis necessitudinis iura custodiant. Alienum a p̃dicatore negnicaelestis astruens cursitare
ꝑdomos et in uio labilis hospitiuura ał mutare amittere. Nec otiose cundum matheum domus
quam ingrediantur apłi legenda decernitur ut mutundi hospituneces situdinisq: uiolandaecausȩ

Expanded text:
quitur: Oportet autem et testimonium eos habere bonum ab his qui foris sunt. Apostoli novam introquitur: Oportet autem et testimonium eos habere bonum ab his qui foris sunt. Apostoli novam introeuntes urbem scire non poterant quis, qualis esset; ergo hospes legendus est populi, et judicio vicinorum, ne praedicationis dignitas suscipientis infamia deturpetur. Cum universis debeant praedicare, hospes unus eligitur, non magnum tribuens beneficium ei qui apud se mansurus est, sed accipiens. Hoc enim dicitur: Quis in ea dignus est, ut magis se noverit accipere gratiam quam dare. Quod autem dicit: Et ibi manete, donec exeatis, dat constantiae gererale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatione regni coelestis astruens cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura amittere. Nec otiose secundum Matthaeum domus quam ingrediantur apostoli, legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa
Abbreviated transcription (Latin):
non est fexenda sicut sub alia significatione
desaurus occultatus quae utilitas in utrisq Quiduero perperam nisionera scłi. Et quid hoc loco
pertalciamenta nisi mortuorum operum exempla signantur. Quiergo offitium p̃dicationis
suscipit dignum non .ẽ ut onussaecularium negotiorũ portet. Necdumboc eius colla de primie
ad p̃dicanda caelestia non assurgat. Nec debet stultorũ operum exempla conspicene nesua ope¬
ia quasiex montuis pellib: credat munire . Omnis uero quis alutat in uia ex occasione s alutat iti¬
neris non exstudio obtinendae eiusdem salutis. Quigitur non amore aeternȩ patriae sed p̃mio¬
num ambitus alutem audientib: p̃dicat quasi in itinere salutat. quia ex dccasione et non ex inten¬
tiona salutem audientib: exoptat. In quamcumq ciuititem aut castellum intraueritis. interro¬
gate quis in ea dignussit: Et ibimanete donec exeatis. Suꝑ ordinationem epĩ et diaconipauł lo¬

Expanded text:
non est ferenda: sicut sub alia significationenon est ferenda: sicut sub alia significationeesaurus occultatus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per opera, nisi onera saeculi? Et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscepit dignum, non est ut onus saecularium negotiorum portetur, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio obtinendae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu, salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione salutem audientibus exoptat. In quamcunque civitatem aut castellum intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit, et ibi manete donec exeatis. Super ordinatione episcopi et diaconi Paulus lo
Abbreviated transcription (Latin):
perpetua in dignum eẽ iudicat. sed ecce nunc apud se homines dicunt. Nos iam dnm̃
et sermanes cus non erubescimus quia aperta cum uoce consitemur. Quibus ergo
respondeo quod in hac plebe xpĩana sunt non nulli qui xp̃m ideo confitentur quia cune¬
tos xpĩanos eẽ conspiciunt. Nonergo ad probationem fidei uox sufficit professio¬
nis quam defendit a ueretundia professio generalitatis. Est timen ubi sequisq int¬

Expanded text:
perpetua indignum esse judicat. Sed ecce nunc apud homines dicunt: Nos jam Dominum perpetua indignum esse judicat. Sed ecce nunc apud homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque int
Abbreviated transcription (Latin):
accessum habuerit ad patrem siue aliter haec confessio quidem non uerborũ tuntum sonũ
sed operum q̃rit affectum quias̃ quidam apło testunte qui confitentur uerbis senosse dm̃
factis autem negunt Quorum confessio uana ẽ ait enim ipsa ueritus. Non omnis qui dicit
mibi dnẽ dnẽ intrubit in regnum caelorum : Confitetur ergo bonus xpĩanus dnm̃ itim̃ corã
hominib: ea fide q̃ ꝑ dilectionem operatur mandata dnĩ fidelit̃ implendo et confitetur dns̃
confessorem suum coram patre suo in aeterna uidelicet berctitudine illum felicit̃ remuneran
Qui autem nega uerit metoram hominib negabo et ego eum coram patremeo qui est in caclis¬
Megare enim xpm coram hominib: ẽ. p̃ceptis eius non uelle adquiescere et in conspecti
hominum praui exempli notam agere. quem dñs coram patre suo denegat quia uisione eius

Expanded text:
accessum habuerit ad Patrem. Sive aliter: haec confessio quidem non verborum tantum sonum, accessum habuerit ad Patrem. Sive aliter: haec confessio quidem non verborum tantum sonum, sed operum quaerit effectum; quia sunt quidam, Apostolo testante, qui confitentur verbis se nosse Deum, factis autem negant : quorum confessio vana est; ait enim ipsa Veritas: Non oelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Confitetur ergo bonus Christianus Dominum Jesum coram hominibus ea fide quae per dilectionem operatur, mandata Domini fideliter implendo: et confitetur Dominus confessorem suum coram Patre suo, in aeterna videlicet beatitudine illum feliciter remunerando. Qui autem negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui est in cNegare enim Christum coram hominibus, est praeceptis ejus non velle acquiescere, et in conspectu hominum pravi exempli notam agere: quem Dominus coram Patre suo denegat, quia visione ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ore autem confessio fitad salutem. Quia enim dñĩ superius p̃misit. Ecce egomittouos sicut
oues inmedio luporum. Et iterum tradent enim uos in conciliis et in synagogis suis flagella¬
bunt uos et ertes odio omnib: propt̃ nomen meum ne aliquis ꝑ secutionib territus diceret
apud semetipsum fidom meum quam dõ solidebeo. Et illum cognitum scio. sunt̃ homines mihi pno
primuntiure non ualeo huic in firmae cogitationi dnc̃ respondit dicens Qui autem neguuers
me coram bominib: id .e. natum passum et mortuum. Negabo et egocum corampatro meo
qui .ẽ in caelis Negari enim quod ds̃ non sit nec pugani possunt tum̃ filiũ qđ sit dĩ sicut et
pater confiteri nisi a fidelib: non potest. Negatur ergo quisq a filio apud patrem cui non
manifertatur in diuinitttis potentia filius et pat̃ confitebit᷑ a filio apud patrem qui ꝑfilio

Expanded text:
ore autem confessio fit ad salutem . Quia enim Dominus superius praemisit: Ecce ego mitto vos sicut ore autem confessio fit ad salutem . Quia enim Dominus superius praemisit: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum. Et iterum: Tradent enim vos in conciliis, et in synagogis flagellabunt vos, et eritis odio omnibus propter nomen meum, ne aliquis persecutionibus territus diceret apud sempronuntiare non valeo; huic infirmae cogitationi Dominus respondit, dicens: Qui autem negaverit me coram hominibus, id est, natum, passum et mortuum, negabo et ego eum coram Patre meo qui in coelis est. Negare enim quod Deus non sit, nec pagani possunt; tamen filium, quod sit Deus sicut et Pater, confiteri nisi a fidelibus non potest. Negatur ergo quisque a Filio apud Patrem, cui non manifestatur in divinitatis potentia Filius; et confitebitur a Filio apud Patrem, qui per Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ad eius integritutem q̃ particula matẽriȩ cui membro stutuae redderetur duntum̃ tutum
ex quo constituta fuerit nesumeret ita ds̃ mirabiliter atq: in effabiliter artifex. detoto quoca
ronrã constiterat. Eam mirabib et in effabili celeritate resttuet. Nec aliquit attinebit ad
eius redinte gitionem : utrum capilli ad capillos redeunt. et unguer adungues. an quicquid
eorum perierat mutetur in carnem. et in partes alias corporis reuocetur . curante artifici
Meliores dicit quia rutionales quia adimarinem dĩ creati quia terreni. Propter bominem
enim creatas brutu animalia ut haberet illenutrimentum atq: seruitium non propt̃ iumenta
homo Omnis ergo qui confitebitur me coram hominib: confitebor et ego eum coram patremea
qui ẽ in caclis: Confessio hoc inloco intelligenda e dequa dicit apłs. Corde creditur adiusaitiã

Expanded text:
ad ejus integritatem quae particula materiae, cui membro statuae redderetur, dum tamen totum, ad ejus integritatem quae particula materiae, cui membro statuae redderetur, dum tamen totum, ex quo restituta fuerit, resumeret: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat, mutetur in carnem et in partes alias corporis revocetur, curante artificis s estis vos. Meliores dicit quia rationales, quia ad imaginem Dei creati, quia aeterni: propter hominem enim creata sunt bruta animalia, ut haberet ille nutrimentum atque servitium, non propter jumenta, homo. Omnis ergo qui confitebitur me coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in coelis. Confessio hoc in loco intelligenda est, de qua dicit Apostolus: Corde creditur ad justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
scientiamñ fugiant. Derident intelligentiam ecclesi asticam in biocloco qui carissne surrecio¬
nemi negant . quasinos ipsam terrenum materiamq̃ discedente anima fit cadauer
Ita resurrectionem reparandamdicamus ut ea quae de labuntur et in alias atq alias aliarum rerue
species formasq uertuntur quamuis ad corpus redeant unde delapsa sunt ad eusdem quoq corpo¬
ris parte subi fuerunt redire necesse ẽ : Alio quin si capillus capitis redit quod tam crebratonsura
de traxie si un guibus quod totiens dempsit exsectio in moderata et indecens corituntab: et ideo
re sunrettionem carnis non credentib occurnit in formositus sed quem ad modum si statua cuiusli¬
bec solubilis metulli aut igne liquesceret aut conteretur in puluerem. aut confunderetur in
massam. et eam uellet artifex rursur ex illius materiȩ quantitate reparare . nihil anter eet̃

Expanded text:
scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectioscientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contemassam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset
Abbreviated transcription (Latin):
res secundum lucam quiduob: assib: ueneunt adsensus referunt sed quomodo illa intelligen¬
tia tuade iangelici sermonis comporicoaptetur non paruae difficulticus .ẽ Quaerit fortus¬
se aliquis quomodo dicat apłs numquid debubus cura ẽ .dõ  Cumutiqbos passere p̃ciosior
existut : sed aliud cura. aliud ueroscientia. Deniq numerus capillonum dequo consequent᷑
aut Vrĩ autem et capilli capitis omnes numerati sunt omnia. Non in actu computationis sed
infacultia ccognitionis accipitur Nomenim sollicitam dẽ curae numerantis in tendit excu
biam sed cui cognitas omnia quasi numerati sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur
quia quabi uolumus seruare numeramus ubi in mens ã dĩ ergabomines ostendit prouidentiã
Et ines sabilem signat affectum quod nibil nrm̃ dm̃ lateat et parua etiam otiosaq dica seu

Expanded text:
res, secundum Lucam, qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligenres, secundum Lucam, qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Quaeret fortasse aliquis quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo , cum utique bos passere pretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum, de quo consequenter ait: Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur: non enim sollicitam Deus curae numerantis intbiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ep unus ex illis noncadet suꝑterram sine pitre uro : Et .ẽ sensus si parua animalia et uuiuari
absadõ auctore non decidunt. et in omnib est prouidentia. et q̃ in eiss̃ peritura sinedĩ uolun¬
temos penunrta dles qr aeteom estis non debetis timene quod absq: d̃ uiuatis prouidentia : Iree
see nes et supra dictus ẽ Nottindum autem quod cum matbeus ponat Nonne duo passeres asse
dieneuno In casnomassem sed dipondium memorat. Nonne inquit quinq passerts ueneuast
ponderis leuis simi ex duod assb compositi nec inter ẽ aliquis numerue sdproximuns ẽ
poitas sam dipendios : Donderales enim ipsinumeri sunt. et ad pondus ꝑtinent Iđq quo d in
cardinal numero dicitur unum hoc in ponderali as siue assis. Et ibiduo hocicdussis uel dipono¬
us dicetur Nuidam coacte duos passeres animam int̃p̃tuntur et copus Quinqs quoq passa¬

Expanded text:
et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro. Et est sensus: Si parva animalia et vilia et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro. Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in eis sunt peritura, sine Dei voluntate non pereunt; vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est. Notandum autem quod cum Matthaeus ponat: Nonne duo passeres asse veneunt, Lucas non assem sed dipondium memorat. Nonne, inquit, quinque passeres veneunt ponderis levissimi ex duobus assibus compositi. Nec interest aliquis numerus, sed proximus est post assem dipondius; ponderales enim ipsi numeri sunt et ad pondus pertinent. Idque quod in cardinali numero dicitur unum, hoc in ponderali as sive assis, et quod ibi duo, hic dussis, vel dipondius dicitur. Quidam coacte duo passeres animam interpretantur et corpus: quinque quoque passe
Abbreviated transcription (Latin):
scribit plenissime. et comminaturds̃ sel ocumipsum impleturum cada uerib: mortuorum ut
nequaquam uocetur tofet his&al sed uocetur poli andrum id ẽ tumulus mortuorum. Fu¬
tura ergo supplicia et poene ꝑpetuȩ quib: peccatores cruciandi sunt huius lociuocabulodeno¬
tantoa : Duplicem autem essegehennam ignis et frigoris iniobplenis sime legimus Nonne
duo passeres asse uentunt. et unus ex illis noncadet suꝑ terram sine patre uro Heret sibi ser¬
mo dominicus et consequentia pendent ex priorib: prudens lector cauesemꝑ suꝑstitiasã
exietl lnian utmontuo sensui ad temperes scripturas sed scripturis uingas sensum tuũ
euirne lloras quidsequatur. Supra dixerat nolite timere eos qui occidunt corpus animã
autom norpossunt occidere: nunc loquitur consequenter Non ne duo passeres asseuen

Expanded text:
scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus 63 mortuorum, ut scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus 63 mortuorum, ut nequaquam vocetur Tophet et Baal; sed vocetur Polyandrium, id est, tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et poenae perpetuae, quibus peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse gehennam, nimii ignis et frigoris, in Job plenissime legimus . Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Vemo Dominicus, et consequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter: Nonne duo passeres asse veneunt,
Abbreviated transcription (Latin):
occisis corporib: non habent amplius quid contra illos agent. Ergo suꝑuacua furiunt in sama. Qui
mortua martrrum membra feris auibusq discerpenda proiciunt uel in auras extenuari uel in
undas solui uel ꝑflammas incinerem faciunt redigi. cum ne quaquam omnipotentiȩ d̃ ĩ qui nea
resuscitando uiuificet obsistere possint. sed potius eum timete qui potest et animam et corpus
perdere ingehennam. Nomen gebenne in ueterib: libris non inuenitur. sed primũ a saluatore
ponitur. Q uaerimus ergo q̃ sit sermonis huius occasio idolum baal fuisse iuxta hierus alẽ
ad radices montis moria. In quib: silo affluit non semel legimus haec uallis et parua campipla¬
nities irrigua erat et nemorosa plenaq deliciis et lucus in ea idolo consecratus. In tuntam autẽ
populus isrł dementiam uenerat ut deserta templi uicina ibi hostias immolarent. Et rigorem reli¬
gionis diliciȩ uincerent. filiosq suos incenderent daemoni uel initiarent. et appellabat᷑ locus

Expanded text:
torum occisis corporibus non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi: cum nequaquam omnipotentiae Dei, quin ea resuscitando vivificet, obsistere possint. Sed potius eum timete qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. Nomen gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem dementiam populus Israel venerat, ut deserta templi vicinia ibi hostias immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque suos daemoniis incenderent vel initiarent. Et appellabatur locus
Abbreviated transcription (Latin):
possefo iulamsi babuis sedit aurum et argentum uidenentur noncaura hiomi numnanumq
sed lucri causa pdicare. Neq aes in saccũuir quidiureat eronncule nemmnup emodum

Expanded text:
possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, viderentur non causa hominum salutis, possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, viderentur non causa hominum salutis, sed lucri causa praedicare. Neque aes in sacculis: qui divitias detruncaverat propemodum
Abbreviated transcription (Latin):
rumm aculis asꝑsos adunitatem fidei et ad puriatem ueritatis deducere noncessat. Daemo¬
nes eicit cump exorcis migratiam ab obsessis hominib: eos expellit nec in illorũ mentib: malig¬
nos sps dominari ꝑmittit sed quia semꝑdona spĩtadiã simerces media sit uiliora fiunt. adu¬
gitur auaritiae eondempnatio. Gratis inquit accepistis gradisdate. Acsia ꝑtedicat Egomagis¬
terst dñs absq p̃tio hoc tribui uobis. et uos sine p̃tiodate necuangelii gratia corrum patur
malite possidere aurum neq argentum neque pecuniam in tonis uris n onperam inuiam
neqiduas tuinicas neq calciamenta neq uirgam. Dignus ẽ enimoperarius ciboso Conse¬
quenter haeñcipit eutingelitatorib uerittis quib ante dixerat gratis accepistis grati
dats si enim sio p̃dicant᷑ ut p̃tium non accipiant suꝑflua ẽ dum argenti nummonumq

Expanded text:
rum maculis aspersos ad unitatem fidei et ad puritatem veritatis deducere non cessat. Daemorum maculis aspersos ad unitatem fidei et ad puritatem veritatis deducere non cessat. Daemones ejicit, cum per exorcismi gratiam ab obsessis hominibus eos expellit, nec in illorum mentibus malignos spiritus dominari permittit. Sed quia semper dona spiritalia, si merces media sit, viliora fiunt, adjungitur avaritiae condemnatio. Gratis, inquit, accepistis, gratis date. Ac si aperte dicat: Ego magister et Dominus absque pretio hoc tribui vobis, et vos sine pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. III. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris, non peram in via, neque duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam. Dignus est enim operarius cibo suo. Consequenter haec praecipit evangelizatoribus veritatis, quibus ante dixerat: Gratis accepistis, gratis date. Si enim haec praedicent, ut pretium non accipiant, superflua est auri, argenti nummorumque
Abbreviated transcription (Latin):
daret uirtus ostensco et noua facerent quinoua p̃dicant. Vnde nunc quoq cũ fideliũ nume nos¬
tas ex creut in tra scam̃ ecclesiam multi sunt qui uirtutum uitamtenent et sima uirtutũ ñ hadi en
Quifrustramiraculum forsostenditur. side ẽ quod intus operetur. Nã iuxta magistri gentiũ
uocem linguae insignum sunt non fidelib: sed infidelib Attumen scã ecclesia cotidie spĩtilit᷑
facit quod tunc ꝑ apłos comporaliter faciebat. Nam in firmos curat cumꝑ sacerdotes supera
el eo sacrato infirmantes ꝑ unguit in nomine dnĩ simulet orationem proeis ad dm̃ fundit ut reci¬
piat sanitatem Neeñ et incetera turba fideliũ idem facere solet. cum quas libet astitiboni
operis infirmari conspicit. et pia exortatione atq exemplo eos ad stutum pristinũ repara¬
re satagit. Mortuos quoq susciti t cumuel in fideses ad fidem conuocat uel peccatis mor¬
tuas ad paenitentiam et ad exercituum uirtutum excccrit L eprosos mundat cumuariis erro¬

Expanded text:
de nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam virtutum tenent et signa virtutum non habent; quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem, linguae in signum sunt infidelibus, non fidelibus; attamen sancta Ecclesia quotidie spiritaliter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam infirmos curat, cum per sacerdotes suos oleo sacrato infirmantes perungit, in nomine Domini, simul et orationem pro eis ad Deum fundens ut recipiant sanitatem: nec non in caetera turba fidelium idem facere solet, cum quoslibet a statu boni operis infirmari conspicit, pia exhortatione atque exemplo eos ad statum pristinum reparare satagit. Mortuos quoque suscitat, cum vel infideles ad fidem convocat, vel peccatis mortuos ad poenitentiam et ad exercitium virtutum excitat. Leprosos mundat, cum variis erro