comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolintate nr̃a fiat. S
uolutas nrr̃ ostendt᷑᷑
ĩ firma. ꝑ legem. ut sanct gm̃ uoluircatẽ. ⁊ sana
uoluntas impleat legem. si Sstituta sb̾ lege
nec indigens lege. Ip̃a it gm̃. qua iustificatur¬
ĩpiꝰ .i. fit iustus qui prius erat ĩpiꝰ. ⁊ iõ ꝑcipiẽde
huiꝰ gr̃e mertta nulla p̃cedunt. quia meritis ĩpii
tur gratuita. datur ã gratuita. q nichil bom añ
feceramꝰ uñ hoc merẽnuit. q nichil ꝑcesserat ĩ
meritis nr̃is uisi unde dampnari deb̾emꝰ. Nõĩuenit
gͥ merita bonoꝵ. s merita supplicioꝵ. oͦ. iustifi¬
cati sunt gratis. qr nichil oꝑati erant. ꝑ gr̃am iꝑ¬

Expanded text:
voluntate nostra fiat, sed voluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia voluntatem, et sana voluntas impleat legem, non constituta sub lege, nec indigens lege. Ipsa igitur est gratimpius, id est fit iustus, qui prius fuerat impius. et ideo percipiendae huius gratiae merita nulla praecedunt. quia meritis impii tur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde haec mereremur, quia nihil praecesserat in meritis nostris, nisi unde damnari deberemus. Non invenit igitur merita bonorum, sed merita suppliciorum. Ergo justificati sunt gratis, quia nil operati erant. Per grati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mado sꝑtas mul¬
tam dicetionem er¬
ga illos ostendit. ⁊e
and̾ cirea singitlos¬
curam demonstiat ⁊ maiormi enĩ ⁊ nunoꝵ

Expanded text:
 modo speratis. Multam dilectionem erga illos ostendit, et eamdem circa singulocuram demonstrat, et majorum enim et
Abbreviated transcription (Latin):
catum non habełłir foris fingit humilita¬
tem. iirtus amplectitur uanitatẽ. gͦ ĩ oreñ
ces de se non condoleant aliis. S exprobrẽt
eis. qi peccorib ħ ẽ superbia. q̃ cum se pp̃onit.
ut alixͥ cã sit eoꝵ. lit ita gr̃ãm habeant apd̃
deum qui suꝑbis resistit. ⁊ humilib dat gra¬
tiam. ⁊.
Holite cẽ. pruclentes apͣ¬

Expanded text:
catum non habere foris, fingit humilitatem, intus amplectitur vanitatem. Ergo s sui, non condoleat fratri suo, sed exprobret quasi peccatori, haec superbia est, quae cum se praeponit, ut aliena causa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Et nolite esse prudentes ap
Abbreviated transcription (Latin):
ta iracimolia benedi¬
qd̾ repetit ut hoc faci¬
endum. semꝑ doceat
stra sit sine amixti¬
one amaritudims.
⁊ ⁊ debetis. c̃ gandẽ¬
tib gaudere. de pr̃o¬
uectu. ⁊ debetis. cum
flentib flere. de eõ
uñ fiendum sit. de

Expanded text:
ta iracundia benedique repetit, ut hoc sendum doceat o vestra sit sine admistione amaritudinis. am debetis cum gaudentibus gaudere de proet debetis cum flentibus flere; de eo  flendum sit, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
magnum quid. in.
effici. S ꝑ hoc uita efficitur. in uo .i. fides plan¬
semꝑ mors oꝑatur u nobis ⁊ ꝑ hoc patet ꝙ
facit ut hanius fidem. ut ꝑ fidem impetremꝰ
orando ut possimus facere ꝙ iubeniur. Cũ
autem dicit eundem sp̃m fi. ostendit qd̃ ĩ
iustis diũsorum temporum. eãdem fices.
eadem enir fides iustos saluanit autiquos
q̃ saluat ⁊ nos .i. mediatoris der ⁊ hominũ
Tem̃ꝑa ergo ẜanara sunt non fides: qr illi
⁊ ascensurum c̃didenint. Nos aucem credi¬
mus xp̃m uenisse. passum cẽ. resin rexisse
ĩ celin ascendisse. ⁊ ꝙ antiquos instos fi¬
des saluasut ostendit subdens. Picut serip¬

Expanded text:
magnum quid in noeffici: sed per hoc vita efficitur in vobis, id est fides plan operatur in nobis. Et per hoc patet quod facit ut habeamus fidem, ut per fidem impetramus orando, ut possimus facere quod jubemur. Cum autem dicit, eumdem spiritum fidei, ostendit quod in justis diversorum temporum, eadem est fides. Ea enim fides, justos salvavit antiquos, quae salvat et nos, id est mediatoris Dei et hominum. Tempora ergo variata sunt, sed non fides, quia illi et ascensurum crediderunt; nos autem credimus Christum venisse, passum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse. Et quod antiquos justos fides salvaverit, ostendit, dicens, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
cer uinculum pacis. non nist̾im accipit
pro se. s contra se. Nulli q ambigend̾ est
time ꝙq corporis. sangninisq dominiei ꝑti¬
cipem fĩ qũ menibrum corporis xp̃i efficitur
nec alieuan ab illius panis calicis q consor¬
cio ⁊̃ si añ quͣ illum panem edat ⁊ calicem
bibat de ħ seculo in nuitate corporis xp̃ ꝯ
stitucus ab scedat. qr illuis sacram̃ti bñ fi¬
cõ non priuatur qũ ille ħ quod illud sacra

Expanded text:
et vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed contra se. Nullique ambigendum est tunc quemque corporis et sanguinis Dominici participem fieri, quando membrum corporis Christi efficitur, nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiam si antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacramenti beneficio non privatu
Abbreviated transcription (Latin):
cõne. ꝑ unitatem enim panis ⁊ untatem
corporis fidem ⁊ cantatem oportet iutelligi.
que si desic iuditium sibi simit qui siuinte¬
⁊ qr imuni simus unum sentire debemus
dicit. ut fides una unum ħat sensum. ⁊ opꝰ
Typice ã inus panis. ⁊ unum corpus ccełia
grauis ⁊ unum corpus ex muitis mem̃bris ꝯ¬
ponitur sic ecc̃a xp̃i ex multis ficelib caritate

Expanded text:
er unitatem enim panis, et unitatem corporis, fidem et charitatem oportet intelligi: quae si desint, judicium sibi sumit. Et quia unum sumus, unum sentire debere dicit, ut fides una unum habet sensum et opus. Typice autem unus panis et unum corpus Ecclesiagranis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia Christi ex multis fidelibus charitate
Abbreviated transcription (Latin):
dico an u̾a. ⁊ bona
dinem ⁊ exemplũ¬
noui sacramenti os¬
cendit ut fatilus sua¬
deat. qr cui ũba non sat̃¬
fatunit soleut ⁊̃ exempła suadere ait itac¬
digne ⁊ sp̃ualiter sumptum umim est cum
solum a xp̃o in cena est benedictꝰ. set cm ĩ nos

Expanded text:
dico, an vera et bona dinem et exemplnovi sacramenti ostendit, ut facilius suadeat, quia cui verba non satisfaciunt, solent exempla suadere. Ait itadigne et spiritualiter sumptum, unum est cum solum a Christo in coena est benedictus, sed cui etiam nos
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ om̃e nocute gnͣs
humañ. qr ex eodãp¬
nationem .s. ⁊ culpã
suscepimꝰ. Peccau̾nt¬
gͦ õs. cumexuno pecẽo¬
re om̃s nascuntur pꝰ¬
catores. ⁊ egent adhuc
cotidie. gła dei. qr ꝑ¬

Expanded text:
genus humanum, quia ex eonationem simul et culpam suscepimus, peccaveruomnes cum ex uno peccatore omnes nascuntur catores. Et egent, adhuc quotidie gloria Dei, id
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ipse libet qui pot̾.¬
non tu qui lib̾ator e mn
qua nec infantes. nec
grandes salui fieri possõ¬
non meritis teddit᷑ S gͣ¬

Expanded text:
 ut ipse liberet, qui potnon tu qui liberatore indqua nec infantes, nec grandes salvi fieri possnon meritis redditur, sed gr
Abbreviated transcription (Latin):
luus. Eum filio ⁊ enim ⁊ sp̃u sc̃o pr̃ deus est. fi¬
lius aũt solus homo factus est. ẜ qm̃ humi
caput sit homiuis mediators qr ipse solus
Si enim m̃tem recte diñs principalem hõit᷑¬
.i.e. caput humane sũbe cum ipse homo c̃
m̃te sit hono. tur non nulto cougruentiꝰ
ũbun cum pbe simul deus dr̃. xͥ cap̃ esseꝰ¬

Expanded text:
lius? Cum Filio enim et Spiritu sancto Pater Deus est, Filius? Cum Filio enim et Spiritu sancto Pater Deus est, Filius autem solus homo factus est, secundum qucaput sit hominis mediatoris quod ipse solus est. Si enim mentem recte dicimus principale homii caput humanae substantiae, cum ipse homo cum mente sit homo, cur non multo congruentius Verbum cum Patre simul Deus. Deus dicitur esse
Abbreviated transcription (Latin):
a̾ ab ip̃o genitus est. dignum gͥ
est ut filii caput pĩ dicatur .e. genidor eius.
una ergo dictio diũsam ht̃ intelligentiam.
ir intelligitur hic sp̃s non ille sp̃c .s quic̃¬
.e. animi ẽ mantus aninalem affectõem tã¬
qmͣ comugeni regit. de quo dicit apłs. ne¬
minis. de quo ⁊̃ dominus ait mulieri sama¬
ritane uade uoca nirum traĩ. hie ergo sp̃c¬
c̃ p̃ sens ẽ .i. iutentus ẽ. ⁊ se deo subicit pieta¬
ce intelligit. sp̃ualiter que domini uice sa¬
pientie illustratus. huius uiri xp̃c cap̃ est.
plenictudo gm̃inim de qua accipit uir iste. ꝑ
ħ aũt est iir caput nulieris .iͥ. rector ami¬
malicatis que regitur a spu tanqũ nuilier a
s non pr̃is. hic uo illius unago nulla ex ꝑte
dissimilis ⁊ omiino equalis. filius pñ debet
dei nomine hie intelligitur trinitas. s si d̾s
cum in trinidate sit xp̃e ut sit triuitas. an ꝙ¬
p̃r eum filio ⁊ sp̃u scõ caput ẽ ei ꝙ ẽ solus fi¬

Expanded text:
a ab ipso genitus est. Dignum ergo est ut Filii caput Pater dicatur quasi genitor ejus. Una ergo dictio diversam habet intelligentiam. viri intelligitur hic spiritus non ille Spiritus sancquasi animae maritus animalem affectionem tanquam conjugem regit. De quo dicit Apostolus: Neminis . De quo etiam Dominus ait mulieri Samaritanae: Vade, voca virum tuum . Hic ergo sp est intentus est, et se pietate subjicit Deo, intelligit spiritualiter quae dicuntur luce sapientiae illustratus. Hujus viri Christus caput plenitudo gratiarum, de qua accipit vir iste. Per hoc autem est vir caput mulieris, id est rector animalitatis quae regitur a spiritu, tanquam mulier a sed non Patris. Hic vero illius imago nulla ex parte dissimilis, et omnino aequalis Filius Patri debet t quidquid est. Vel Dei nomine hic intelligitur Trinitas. Sed si Deus cum in Trinitate sit Christus, ut sit Trinitas? An  cum Filio et Spiritu sancto, caput est ei, quod est solus Fi
Abbreviated transcription (Latin):
plens promissa. Om̃is ã¬
autem hom¬
homo mendax. ex se ⁊̃ in
deus. ⁊ ita indignus ẽ pro¬
missione. hoc sdeo dicit:
ne dignior iud̾is uid̾at᷑.¬

Expanded text:
plens promissa. Omnis autem homo mendax ex se, etiam Judaeus, et ita indignus est prmissione. Hoc ideo dicit ne dignior Judaeus videat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ credit ꝙ promisit d̾s. qui negat dm̃ ĩ plesse
pronussa. hoc facit maxime uideus. qui diffidẽs
de ꝓmissis dei. mendax ẽ ⁊ dm̃ mendacem ꝓnũ¬
tiat. qñ promissis eus nõ credit. quem incerit
.i. labilis. in eẽntia. ⁊ ꝑ pcc̃a diffluens. Ꝙ ã u̾en¬

Expanded text:
non credit quod promisit Deus, qui negat Deum implesse promissa. Hoc facit maxime Judaeus, qui diffidens de promissis Dei, mendax est, et Deum mendacem pronuntiat, quoniam promissis ejus non credit, quem vincit Dest labilis in essentia, et per peccata diffluens. Quod aute
Abbreviated transcription (Latin):
natur. s noi firmiores debemus. no ꝓuocare
non condempnere. s sustinere .i. pati.⁊ erig̾e
in becillit̾as infirmoꝵ. cum illi ñ possint se ad
nos erigere. ⁊ debemins nõ nob̾ placere .i. ñ nr̃e
iidetur. ut non curet sine placeat siue non

Expanded text:
natur, sed nos firmiores debemus, non provocare, non contemnere, sed sustinere, id est pati et erigere, imbecillitates infirmorum, cum illi non possint se ad nos erigere; et debemus non nobis placere, id evidetur, ut non curet, sive placeat, sive non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si non faciendũ cre
disternt cibos postea iudicans alios rĩdos a¬
lios un̾̃dos. dampnatus ẽ .i. dapnationẽ s
acquirit. ⁊ p̾cipue. Si manducau̾it: qui n̾o
manducauit er fide .i. q infidelit̾ ag̃. non
credens om̃ia munda ẽẽ. dubitans ĩ fide ⁊ ea
infidelis. Om̃e ã ꝙ noex side ẽ pecc̾m ẽ .i. oͣis
infidelium uita ẽ peccatum. qr oĩs infidelł
uiuens uel agens uehem̃t̾ peccat. ⁊ mł boñ¬

Expanded text:
non faciendum ut discernit cibos, postea judicans alios mundos, alios immundos. Damnatus est, id est damnationem sibi acquirit, et praecipue, si manducaverit. Qui non manducavit ex fide, id est quia infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans in fide, et einfidelis. Omne autem quod non ex fide, est peccatum, id est omnis infidelium vita peccatum est, quia omnis infideliter vivens vel
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾icorum in una uita ec̃ua diguitates ⁊ li
idem deuarius i. uita et̾na sic omnib eun¬
dem u̾o denarium pr̃familias dedit om̃ib
qui oꝑati sunt in umea. quo denaria uti¬
q iliquid significatur ꝙ omues ꝯmunit᷑
habebunt sicut est ipia uita et̾na. ip̃m regã
celorum ip̃a clantas resinreccõnis. ⁊ tñ ab
alio magis. alius alio minus fulgebit er¬

Expanded text:
in una vita dignitates, et si idem denarius, id est vita aeterna sit omnibus. Eumdem enim denarium paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Quo denario utique aliquid significatur quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa vita aeterna, ipsum regnum coelorum, ipsa claritas resurrectionis, et tamen alius alio magis, alius alio minus fulgebit
Abbreviated transcription (Latin):
nim dignitas ex¬
cesimum nũm
clantati comꝑctur ilłorum dignitas
qui sexagesimim nũm hñt. stellis u̾o
qui tricẽsimum nũm q̃sienint cet̾is ã
stellis ⁊ ouinium nonissimis ꝑfidorũ
resurrectõ sumilis est. Iufidelitas enim
ũ pot̾ claram resiurectõtm hr̃e. Q sicut
carto cuĩe suo cooꝑtus obcecatur.ita ⁊
hii ꝑfidia. ⁊ erroris cenebris cutumda

Expanded text:
as exesimum numerum claritati comparetur illorum dignitas, qui sexagesimum numerum habent; stellis vero qui tricesimum numerum quaesierunt. Tetris autem stellis et omnium novissimis perfidorum resurrectio similis. Infidelitas enim non potest claram resurrectionem habere, quia sicut carbo cinere suo coopertus obcaecatur, ita et hi perfidia et erroris tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
fidem tum qr ui eis ẽ¬
dicicia cum deo ser¬
natur quecumq
sunt iusta. ad proꝑ¬
ut minus dicatur
destus incessus. hi¬
milis sero ⁊ huiꝰ¬

Expanded text:
fidem, tum quia in edicitia cum Deo servatur; quaecunque, sunt justa, ad prout minus dicatur,destus incessus, hmilis sermo et huju
Abbreviated transcription (Latin):
mo lem c̾ature magnntudinẽq sũ lałore
ꝯtiuet. ⁊ gub̾uat. Item accende ꝙ cum hic
⁊ sccusa. O anqm facere ipse non possec. si
ei ñ porrexiss pr̃ cexceram. ł canqmͣ aliqͥd
iustrim̃tum fũit. pñs oꝑantis. s si ab eo

Expanded text:
molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. Item, attende quod cum hic m fecit, tanquam facere ipse non posset. Si enim porrexisset Pater dexteram, vel tanquam aliquod instrumentum fuerit Patris operantis; sed si
Abbreviated transcription (Latin):
catib ac defectionib ein fatigar udens.
post alta depouit enm ad infĩora quo pespi
hebreos beanis facit apłs. quos paulatĩ ad
noticiam dei erigit inter aita. memorans
hunulia. ubiq magñ sui uestigia conse¬
q̃us. Nam ⁊ ip̃e sic fatiebat aliqũ quidẽ ĩ al¬
ciora discipulos suos sub leuabat aliqũ e
os ad infĩora inbecillitatis eorumgñ re-¬
uocabat. nequaqmͣ cos prolixo tempore ĩ

Expanded text:
itatibus ac defectionibus eum fatigari videns, itatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respirHebraeos beatus facit Paulus, quos paulatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando eos ad inferiora, imbecillitatis eorum gratia revocabat, nequaquam eos prolixo tempore in
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos a pecc̃is plirgaret. ⁊ ipẽ qui ita humiliatꝰ ÷
dignicate/ In excelsis enim dicensnon in loco cõ¬
cludit deuni s ostendit hominem xp̃m omnib
ñ diũ deformanit. s similitudinem honoris
demonstranit ꝯsessus enm uͥl demonstrat aliud.
uͥ honoris eqͣsitatem. contemplare sapĩam pauli
Non enim suam in dessigenciam mente ꝓpria
ꝓcreauit. s sp̃c sanctus in fud̾. Attende ergo ꝑ q
les apłica sapientia eos sub leuat gratius z
qualiter eos ad ip̃m apicem piecatis adduc̃.
ut item añ qmͣ defic̾ent ⁊ eos obscuritas oc¬
cuparet uide quomodo eos ad infĩora reuo-¬
cauit. qũi enim q̃ sunt huinilitatis eloquit.
b÷ remanet nes in excelsis ꝑdurat s ueluti
quibdam gradib inunc ad alta fastigia
sub leuatur. minc ad infi̾ora declinatum. sic̃
enui qui infantulum q̃mpiam ad excelleu¬
ciora uult paulatim sensimq subrige. gra¬
dacim s facit ab infi̾orib ad suꝑiora con¬
cendens deiũ cum sursum ꝑuen̾it. ob scur¬

Expanded text:
ut nos a peccatis purgaret, et ipse qui ita humiliatus edignitate. In excelsis enim dicens, non in loco concludit Deum, sed ostendit hominem Christum omnibus non Dominum deformavit, sed similitudinem honoris demonstravit. Confessus enim nihil demonstrat aliud, nisi honoris aequalitatem. Contemplare sapientiam Pauli, Non enim suam intelligentiam mente propria procreavit, sed Spiritus sancti infudit. Attende ergo per quales apostolica sapientia eos sublevat gradus, et qualiter eos ad ipsum apicem pietatis adducit, ubi item antequam deficerent et eos obscuritas occuparet, vide quomodo eos ad inferiora revocavit. Quandoque enim quae sunt humilitatis eloquiturbus remanet, nec in excelsis perdurat, sed veluti quibusdam gradibus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad excellentiora vult paulatim sensimque subrigere, gradatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscur
Abbreviated transcription (Latin):
naui refeunt᷑ modo ad pr̃em. mͦ ad filium.
refennitur. drãs enm pr̃ est lumen. ⁊ filus est
luiũ. similicer pr̃ est głia. faius ẽ gloria. ⁊
fulus gloria de gloria. sicut lumen de mini¬
ne. ⁊ principum de principio. ⁊ deus de deo. nõ
tũ duo du̾. s unus non duo principia s uiũ:
splendor aurem ⁊ figura sic̃ ⁊ imago ⁊ pprie
auctoritatis attribuit ex eo ꝙ cum anctori¬
cate cuucta guberniat ⁊ continet. Sit enĩ ab
eo creata sunt omtua ita ꝑ cum ĩmutabi¬
lem consemantur. c̃atoris enm ouimpo¬
ceutia. causa ẽ subsistendi omni creatͥore.
q̃ uircus si ab eis q̃ condidit regendus aliqũ
cessarec. sinuil omnium ter̃ sp̃es. ⁊ natura
concideret. Iõ dominus ait. pr̃ meus usq
mine operatur. ⁊ ego opetor illud. continu¬
acõem qnͣdam oꝑisqui simul omna conti¬
net atq administrat ostentens. In quo oꝑe
⁊̃ sapieutia ip̃ns ꝑseueret. de qua dr̃. ꝑting̃.¬

Expanded text:
nam referuntur, modo ad Patrem, modo ad Filium referuntur. Dicimus enim: Pater est lumen, Filius est lumen; similiter Pater est gloria, Filius est gloria. Et dicitur Filius gloria de gloria, sicut lumen de lumine, et principium de principio, et Deus de Deo, non tamen duo Dii, sed unus; non duo principia, sed unum. Splendor autem et figura, sicut et imago, proprie auctoritatis attribuit, ex eo quod cum auctoritate cuncta gubernat. Et continua: Sicut enim ab eo creata sunt omnia, ita per eum immutabilem conservantur. Creatoris autem omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae: quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species et natura concideret. Ideoque Dominus ait: Pater meus usque nunc operatur, et ego operor , per illud continuationem quamdam operis ejus qui simul omnia continet atque administrat, ostendens in quo opere etiam sapientia ipsius perseveret. De qua di
Abbreviated transcription (Latin):
qui fimditur de igne minus lucet ꝯmͣ ipse
iquis. hũc gͦ ista smulicudinem. siñ ꝯmodam¬
qͣlitatem. iõ dicet aliguis cał ẽ ouimuo fi¬
lnis ad patrem. qualis ad ignem splendor: nõ
omino. s eꝯualitas omumoda ÷ hic. ex alio¬
ram enini pportione temporalium. quorum al
filius patri consub̾alis ostenditur. Nascitur
enĩ homo de honune ⁊ cquus de eq̃no: nec E
hornm alter altĩ coeuus: qr natus. ab co de quo
natus est tempore p̃ceditur. s cũ ⁊ lle homoris
sunt. dũsa sunt tempore. s non sunt diusa
natura. similiter. ⁊ de deo patre. deussidius natꝰ
estri cum sit ei coet̾inis est etiam enisdem nate.
ñ minoreo. qr est dens de deo. ut homo ex hoiẽ.
natus enisdem sub̾e est. ⁊ eamus ex equo. Ecce
cas sube hic laudatur. quid ant̃ ceest. cgualitas
temporis. In illo ã gene similitudinis ꝙ deda¬
inus de spleutore ignis equalitatem nature ũ

Expanded text:
qui funditur de igne minus lucet quam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed nolitatem. Ideo dicit aliquis: Talis est omnino Filius ad Patrem, qualis ad ignem splendor, non omnino, sed aequalitas omnimoda est hic. Ex aliorum enim proportione temporalium quorum alteFilius Patri consubstantialis ostenditur. Nascitur enim homo de homine, et equus de equo. Nec est horum alter alteri coaevus, quia natus ab eo de quo nsunt, diversa sunt tempore, non diversa natura. Similiter et de Deo Patre, Deus Filius natus est. Et cum sit ei coaeternus, est etiam ejusdem naturae, non minor eo, quia est Deus de Deo, ut homo ex homine natus, ejusdem substantiae est, et equus ex equo. Ecce as substantiae hic laudatur. Quid autem deesse? aequalitas temporis. In illo autem genere similitudinis quod dedimus de splendore ig
Abbreviated transcription (Latin):
ge que landas. In c̾aturis aut̃ deest aliquid ꝙ
laudas. In crcatore uͥi deesse pocest qr ꝙ inue¬
nis ĩ creacura. il crcatore artifice pro cessit. In
prio gen̾e similicudinis .i. in cõenis. Ĩ uenis
⁊ laudãs coeuitatem. pro cocuitate dubue do̾
coct̾ntatem ut cocc̃nus sit natus .ci. a quo na
nacum ẽ. homo est. ⁊ ꝙ de deo natum est nonid
⁊ filius. unis deus. Iõ aplrait. qui filius. ẽ

Expanded text:
aturis enim deesse aliquid quod laudas, in Creatore nihil deesse potest, quia quod invenis in creatura a Creatore artifice processit. In primo genere similitudinis, id est in coaevis, invenis et laudas coaevitatem, pro coaevitate tribue Deo coaeternitatem, ut coaeternus sit natus ei a quo natnatum est, homo est, et quod de Deo natum est, non id et Filius unus Deus. Ideo Apostolus ait: Qui Filius est
Abbreviated transcription (Latin):
cum pr̃e est. pr̃ enim est głia ⁊ al iusidem c̃
eo. ⁊ cimi notificans. homo factus ut radins
solem ꝑ splendorem enit ⁊ ꝑp inquitatem de¬
clarauit cẽntie ⁊ ostendit ꝙͣ uobis pt̾em in¬
sinnat ⁊ animas nr̃as ill inmat ⁊ est figura¬

Expanded text:
us Pater enim est gloria, et Filius idem cum eo, et eum notificans homo factus, ut radius solem. Per splendorem enim et propinquitatem declaravit essentiae, et ostendit quod nobis Patrem insinuat, et quod animas nostras illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
ar temporalia ec̃nis iutogra callatione. s tͥñ
possut ex aliqua cemiri ꝑua simi litu dine
coeua coct̃nis comparari. Inueniamus itaq
coeua. Nani de scͥpturis admonemur ad has
similitudinos. legumis enini scptum de ip̃a
sapĩa. candor ẽ lucis et̃ne. Item speculum ẽ
sine macuia. dei maiestatis: ecce ipsa sapienti¬
a dicta est candor lucis et̃ue .i. imago patris⁊
speculuni. hic accipiamus sunclitudinem.
ut Inueni amus coeua ex quib intelliga

Expanded text:
arari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen arari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis comparari. Inveniamus itaque coaeva, nam de Scripturis monemur ad has similitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucis aeternae . Item, speculum est sine macula Dei majestatis. Ecce ipsa sapientia dicta est candor lucis aeternae, id est imago Patris et speculum. Hinc accipiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ostendendam ĩtitatem et̃norum .a. pr̃s
⁊ filii cact̃ntatem. qmͣnis cemporalia inte¬
gra collacõne et̃nis comparari ñ possimt.
In et̾intate emim stabilitas est. In tempo¬
re ant̃ uanetas. In ec̃nitate omina stant.
Ĩcempore alia accedunt. ala succedunt. & uid
eium possimuis in c̾atura ĩnerire coẽtrum. cũ
iim ĩ creacura ⁊ ĩuemio coct̾num filium. Si ã¬
ñ inuenis ec̃inm ui c̾atura sufficit ad similicu¬
dinem ut ĩueni amus co enũ. aluid ẽ enĩ coe¬
t̃num. aliud coenum coeuos dm̃s illos qur
eaudem ñsuram hñt temporim non alter
ab altõ cempore p̃ceditur. ambos cñ ẽẽ cepis¬
se dñis .⁊ si pot̾imus in creaturis inuenite ali¬
qua coeua non cũ geñans ⁊ generatu sic̃
in ermitate. geñ auti coet̃mim inngenitumꝰ ĩ
c̃atims enim non ex co tempore incipit genera¬
tum. ex quo generans: Iu catore ũo non pre¬
cessit genitor genitimi. nou possunt gͦ comꝑ¬

Expanded text:
ad ostendendum veritatem aeternorum, id est Patris ad ostendendum veritatem aeternorum, id est Patris et Filii coaeternitatem, quamvis temporalia integra collatione aeternis comparari non possint. In aeternitate enim stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, empore alia accedunt, alia succedunt. Quid enim possumus in creatura invenire coaeternum, cum rnum in creatura, et invenio coaeternum Filium: si autem invenis aeternum in creatura, sufficit ad similitudinem ut inveniamus coaevum. Aliud est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum, non alter ab altero tempore praeceditur: ambos tamen esse coepisse dicimus. Et si poterimus in creaturis invenire aliqua coaeva, non tamen generans et generatum, sicut in Trinitate generanti coaeternum Unigenitum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; in Creatore vero non praecessit genitor genitum. Non possunt ergo comp
Abbreviated transcription (Latin):
num. ⁊ coequalem
substantiȩ. s alt̾um
in ꝑsona. hoc autẽ¬
cum religiositate de¬
ab surdum fortasse
occuirer̃. ab atie m̃¬
cis abigere. ubiq
si quidem teligioso¬
nobis opus intellec¬
tu maxime u̾o ubi¬
quimur uł andu¬
dum digne de deo¬
liungna susficit nec¬
ad ꝑcipiendum pre¬
ualet intellectus. Mł¬
ca enim de deo ĩtelli¬
gimus que lequi
penitus non ualemꝰ.¬
celsis. multa icem loquimur que
incellig̃e non sumus idonei ũ¬
bi gr̃a. ꝙ ubiq deus est. scimus ⁊ dinĩ qño¬
aũt ubiqͥ sic. intellecti non capumis. Itẽ
ꝙ est incorporea q̃dam iuitus q̃ omnim
c̃ cã bonorum scimis qnomodo ã uł que
ista sit. penitus ignoramiis. Siit ⁊̃ q̃dam
q̃ dici non possunt qmͣuis mente capiant᷑.
ita ut ⁊̃ ip̃m panhim indeamus in qnbus¬
dam calib qi infuinari. ⁊ ̃ integra p̃poñ¬
tem exempla: sicut hic cum ait. qui ẽ. sit splẽ.
⁊c̃. ucensin ꝓpriĩs nominib qr ppria reꝑire

Expanded text:
num et coaequalem substantiae, sed alter in persona. Hoc autcum religiositate absurdum fortasse occurrerit, ab acie mis abigere, ubique ue quidem religiosonobis opus est intellectu, maxime auquimur vel audidum digne de Deolingua suad percipiendum pvalet intellectus. Multa enim de Deo intellgimus quae loqui penitus non valemus. Multa item loquimur, quae intelligere non sumus idonei. Verbi gratia: Quod ubique Deus est scimus et diciautem ubique sit intellectu non sapimus. Item quod est incorporea quaedam virtus, quae omnium est causa bonorum, scimus: quomodo autem vel quae ista sit penitus ignoramus. Sunt etiam quaedam quae dici non possunt quamvis mente capiantur, ut etiam ipsum Paulum videamus in quibusdam talibus quasi infirmari, et non integra proponentem exempla, sicut hic, cum ait, qui cum sit splendor, etc., utens inpropriis nominibus, quia propria reperire
Abbreviated transcription (Latin):
cd ec̃iuis ẽ enim pr̃i filusut coenus ẽ splen¬
dor igui ex ciuo ⁊ est. Ignis enim tucem fundit
lux ab igue funditur. Quid enim a quo exis
gore. omins aninia michi tespondet uoluit e¬
nĩ deus ĩscimuare ouini amme Inicia intellee¬
tus ⁊ capiẽ. omius gͦ amma respondet ⁊ nemo
dubitat.ꝙ splendor de igne existit. ñ ignis de
splendore. ponamus erga ignem uł ut prẽm
q̃ulendorem canꝙͣ filium. qr ia m p̃locut su¬
ut accendero sunul cum igne ⁊ splencor exis¬
titi da mͥ ignem sũ splendore.⁊⁊ credo tͥ pattẽ
fuisse sũ filio. dicta est a uabis ut pocuit tan
ta res dici. Illa tñ iueffabilia sunt. pot̾ ergo
cum est. ergo filrus dei secundum ħ dr̃. splem¬
gla. quod ei semꝑ pater est ꝙ ht̃ de quo sit.
non ẜ ħ quod pruis ec̃c pr̃ci postea filius semꝑ¬

Expanded text:
Coaeternus est enim Patri Filius, ut coaevus est splendor igni, ex quo et est. Ignis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid enim a quo existgore, omnis anima mihi respondet. Voluit enim Deus inseminare omni animae initia intellectus et sapientiae. Omnis ergo anima respondet, et nemo dubitat quod splendor de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem velut Patrem, splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti suut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi hic ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Fta res dici, illa tamen ineffabilia sint. Potest ergo um est. Ergo Filius Dei secundum hoc dicitur, quod Pater est, quod habet de quo sit, non secundum quod prior est Pater et postea Filius. Semp
Abbreviated transcription (Latin):
los foras mitcent. ⁊ tunc głia hiiẜ ⁊ t̃ror illis
non ꝙ sit flamina cutumdatus. s ꝑ effec̃¬
cuiꝰ qr inimicos exuret. uł iõ dicit ĩ f.ig.¬
qr ignis er̃ in nundo qui p̃cedet eum tͥm̃
spatium aeris occupans. qnͣtum occupanit
aqua ĩ dilinuo qui artebit t̾ram. ⁊ crassitu¬
dineui. aens ⁊ purgabit electos domini ihu

Expanded text:
los foras mittent; et tunc gloria his et terror illis non quod sit flamma circumdatus, sed per effectum, quia inimicos exuret. Ignis dico, danti ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio: qui ardebit terram et crassitudinem ejus et purgabit electos. Domini Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uenimus antiepos
qui ore confitentur
cunt ab eo. quisqͥs
ũbis. s factis nogant
Nolite ergo eẽ cãnqui¬
recte uitam tectam.aut xp̃m ꝯ¬

Expanded text:
invenimus Antichristos, qui ore confitentur tiunt ab eo. Quisquisverbis sed factis negant. Nolite ergo esse tanquarectae vitam rectam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
maledc̃ois eleganti
seminare. Sunt enĩ
quidam spadones
dant ut in nõbis.ł
uuucem. aliis uͥ ptofitiant ñ solũ
nullam omuino pocentiam genandi ha¬
beant. ⁊ m̾ito ħ opdo. ne uos redigant in
b̾dadem ut non timore. s amore senuatis ⁊
q̃ui prius pecc̃is ob noxii eratis dei gr̃am ac¬
seusus cauece ne audico nomine liberta¬
tis impune uobis peccandumẽe arbitre

Expanded text:
maledictionis eleganti seminare. Sunt enim quidam spadones dant, ut in vobis vel aliis nihil proficiant, non solum nullam omnino potentiam generandi habeant. Et merito hoc opto ne vos redigant in bertatem, ut non timore, sed amore serviatis, et qui prius peccatis obnoxii eratis, gratiam Dei acsensus: Cavete ne audito nomine libertatis, impune vobis peccandum esse arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
cominis semire¬
sic nemo pot̾ in
seciuo gandere ⁊¬
ĩ comino. Amicus
micus dei repuca¬
bitim. multum
uit̃ se hec duo
a dif

Expanded text:
dominis sersic nemo potest in saeculo gaudere in Domino. Amicus micus Dei reputabitur. Multum se haec duo a dif
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ morcem ĩ pul¬
liatur. reformabit
corpori illiis ĩ cla¬
titate. qmͣ hĩut ĩ
cranssiguratõne
ł in resirectione

Expanded text:
 mortem in puliliamur. Reformabit, corpori ipsius in claritate quam habuit in transfiguratione, vel in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dilcõue ut sicut e¬
go credo o por doceo
ita ⁊ uos fatiatis si
me p̾sentem non ha
tamini eos qui ita
nimnt ⁊ docent sic̃
ego .i. mͥ similes imi
esse sollicitoꝰ ne pͣ¬
uorum honimum

Expanded text:
 dilectione, ut, sicut ego credo, operor et doceo, ita et vos faciatis. Et si me praesentem non habtamini eos qui ita vivunt, docent. Sicut ego, id est mihi similes imitesse sollicitos, ne pravorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
bor. discipulis enĩ
in agone uictorib.
dignus er̃ corona
magr̃. sio state ĩ do.
sicut me. ⁊ mͥ simle
plus de ea modoti¬
dico non aliud. co
illud quod dico est
memoratas muli¬
eres. ne defitiant.

Expanded text:
Discipulus enim in agone victoribus, dignus erit corona magistri. Sic state in Domino, sicut me et mihi similes plus de ea tidico, non aliud. Quia illud quod dico est memoratas mulieres, ne deficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe dũr explanatores scopturar̃. tũ fue¬
runc quidam ui primordio fidei fucura
p̃dicentes sic̃ agab̾ .un. q filie philippi.
diaconi. sub apłis. enungłiste enĩ diaconi
sunt. qr ⁊ si ñ sint sacerdotes cũ ernͣnge¬
complex est ut intelligent pastores ad
osfitium suum ꝑtine doctrinam. ꝑastor e¬
nim non: nisi hãc docttinam qua pascat g̃¬
gem: ecce quomodo alii plus. alii ininus
dedit. honunib dat ad m̃suram Ipse u̾o
ũ ad iũsuram accipit. hos aũt omnes dedic

Expanded text:
ur explanatores Scripturarum; tamen fuerunt quidam primordio fidei futura praedicentes, sicut Agabus septemque filiae Philippi.diaconi sub apostolis. Evangelistae enim diaconi sunt, quia et si non sint sacerdotes, tamen evangecomplexus est, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Pastor enim non est nisi habeat doctrinam, qua pascat gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse vero non ad mensuram accipit. Hos autem omnes dedit
Abbreviated transcription (Latin):
bit unusqͥs
prox. suum q̃m a¬
mat ⁊ unuisquisq¬
frẽn suum q̃m plus
diligit. dicens ita.
q̃r omnes in futuro

Expanded text:
bit unusquisque proximum suum quem amat, et unusquisqtrem suum quem plus diligit, dicens ita: omnes in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ita se ht̃ uter .i. alter eorum in xp̃o domino ũ
amisso turo mulier excludatur. a salute. neqꝑ
amissa muliere uir excludatur. Reddit aũt
cãm ꝙ altero admisso alter ũo non sit exclu¬
dendus. subdens. Nam sic̃ nui. de. ini.ita iur ꝑ
nuilierem. hoc non tuutacur. Uos ip̃i .i. qr
coriithii eius dradicõem non seruauerant
AD
sit ubi dicit laudo ⁊ ẽ
iam non ex auctori¬
tate tradicõnis qmͣ ne¬
glex̃ant suadet ũita¬
cem sec ex natura q̃¬
docet ut uelate sint.

Expanded text:
ita se habet uter, id est alter eorum in Christo Domino, ut, admisso viro, mulier excludatur a salute, neque, admissa muliere, vir excludatur. Reddit autem causam quod, altero admisso, alter non sit excludendus, subdens, nam sicut mulier de viro, ita vir per mulierem. Hoc non mutatur. Vos autem. Quia Corinthii ejus traditionem non servaverantd set, ubi dicit: Laudo vos, non ex auctoritate traditionis qglexerant suadet veritatem, sed ex natura qdoc
Abbreviated transcription (Latin):
ductum est. a mi.
dis potest ut maio¬
tes dicantur. uel
tempore. uł digni¬
tate .i. tempore po¬
res. uł intelligenti¬
a digniore. ꝙaio¬
res ergo uitelligñ¬
cur qͣm priores nos¬

Expanded text:
dictum est, a minore dis potest, ut majores dicantur, vel tempore, vel dignitate, id est tempore priores, vel intelligentia digniores. Majores ergo intelligur, vel priores
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa. ⁊ uurtute. qui .s.¬
incellige u aluennt
lum̃ incorporeum at¬
q incominutabile
ꝙ minores tiũmodo
credere potsint. Cum

Expanded text:
ia, vel virtute. Qui sintelligere valuerunt lumen incorporeum at incommutabile quod minores tantummodo credere potuerunt. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
memorabĩ qñ non pumet. sciend̾ ño ꝙi
quibdam librs non ubi scubrinis peccõni
inuenit᷑ scrptum pecẽ. ⁊ cunc de originalide¬
ciprͣ. Qr̃ autem hanc de iheremia auctorita¬
ceui adduxit aꝑit subcens. Dicendo autẽ

Expanded text:
memorabit quando non puniet. Sciendum vero quod in quibusdam libris ubi scribimus peccatorum, invenitur scriptum peccatum, et tunc de originali accipitur. Quare autem hanc de Jeremia auctoritatem adduxerit, aperit, subdens: Dicendo aute
Abbreviated transcription (Latin):
iocutus eit. que pro¬
atum ꝙ siquis oppo¬
pita sua non conde¬
bant. cogitet quid
int̾sit iuter illud ue¬
lam̃itum nuisticum
⁊hanc consumam

Expanded text:
locutus est, quae proQuod si quis oppopita sua non tondebant, cogitet quod rsit inter illud velamentum mysticum et hanc tonsuram
Abbreviated transcription (Latin):
uea.⁊ iusticia mea. o ccuir apłs suibdens¬
uid aũt .e. dico quis te disceruit s di¬
cis fidestua. uł or̃o tua. uł iusticia. Iterũ
dicõnis massa nisi qui hoc bonum ht̃ ut
credat ꝙ quicquid boni lit̃. gr̃a saluato¬
ris accepit. Sciendum ⁊̃ ꝙ sicut supra te¬
m̾anum uiditium prohibuit. ita hic a¬
liud genus arrogantie amoũe conaturꝰ
sibi datam. putans se eam hr̃e a se. uł a
ministro: ꝙ apłs redarguens ait. quid
i autem act

Expanded text:
et justitia mea, occurrit Apostolus subdensdicat: Dico quis te discernit, sed dicis fides tua, vel oratio tua, vel justitia. Item erditionis massa, nisi qui hoc bonum habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genus arrogantiae admonere conatur, sibi datam, putans se eam habere, a se, vel a ministro, quod Apostolus redarguens ait, quid i autem ac
Abbreviated transcription (Latin):
primus homo cognoinit. Declutꝰ. Ut in hoc menbro¬
signum obeclienten accipet. fiebat ã octaua die
Lapideo cultro. qr post semptenariũ uite ħꝰ ĩ
octaua etate q̃ erit resurgentium. omnis ab ele¬
ctis ꝑpetram xp̃m abcidetur cormuptõ carnis. ⁊¬
a ꝑeecatis. anima cuiꝰq credentis in enm. Bue:
traq sunt res. illuis sacramenti.s. cͥcumcisio:
tione in futuro. Conferebat a cͥcuncisio. sno
tempore remissionem pecc̃oꝵ. sic̾. ⁊ nimic bap̃s¬
Id̾ uere salutifere curatõis auxiliũ. cͥcuracisio
cepto ꝙ regi si celestis. lanuam. nec dũ ĩtra¬
ie pot̾ant. tm̃ in sum abrahe post mortem be¬
ata requie. ꝯsolati suꝑne pacis. ingressum spe
felici. expectabant. Item qd̾ ap̃ nos ualet aqua
baptismi. hoc epit ap̾ut uet̾es. uel ꝓ parnuł. sc ta¬
sola fides. uel ꝓmaiorib uirtus sacrificii. ut de
hiis qui de abrahe. stupe prodierunt mist̾iũ tͥcum

Expanded text:
primus homo cognovit, decuit ut in hoc membroprimus homo cognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenarium vitae hujus in octava aetate, quae erit resurgentium, omnis ab electis per petram Christum abscidetur corruptio carnis idetur a peccatis anima cujusque credentis in eum. Duae itaque sunt res illius sacramenti: scilicet circumcisio atione in futuro. Conferebat autem circumcisio suo tempore remissionem peccatorum, sicut et nunc bapidem salutiferae curationis auxilium, circumcisio cepto quod regni coelestis januam, necdum intrare poterant, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. Item, quod apud nos valet aqua baptismi, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui
Abbreviated transcription (Latin):
o. primum. Ut obedientiam mandati habrahã.
placeret dõ. cuiꝑp̃uaricationem. adam displicue¬
signo discerneretur. a cet̾is nationib. ile ppłs.Qͣ¬
ito. Ut circunicisio fcã in iurili menbro. ꝑ quod
generatur creatura mortalum.⁊ in quolib solz
dominari. castitatem mentis ⁊ corporis seruandã
⁊ upudiciciam recidendam indicet. Qiuto
ĩo ẜcepta funit. qr non poss melius ugnificari ꝑ
xp̃m. tolli originale pecẽm. cum p̃putio quiꝑe
om̃is hõ nascitur. q̃ admod̾.⁊ c̾ origmasi pecõo ⁊⁊
circumcisus p̃puciatum gignit. trahitiens ĩ illũ
quo ip̃e. iam caruit. sicut baptitatꝰ ĩ filiũ. quͣe
generat carne. reatum trahicit. originis a quo
ip̃e iam lib̾. erat. In carne s̃pucii. i̾o iussa õfieri
qr in remeduim Instituta .s. contia originale.¬
pecẽm. qd̾ a parentib otrshimꝰ dccpti ĩ dcu¬
piscentia q̃ in parte illa magis dominat᷑. ⁊ quia
in illo menbro. culꝑam obedientis. in obcelientie⁊

Expanded text:
o. Primum, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuesigno discerneretur a caeteris nationibus ille populus. Quarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indicet. Quinto, ideo praecepta fuit, quia non posset melius significari per Christum tolli originale peccatum: cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum et cum originali peccato: et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum quo ipse jam caruit, sicut baptizatus in filium quem carne generat reatum trajicit originis, a quo ipse jam liber erat. In carne praeputii ideo jussa est fieri, quia in remedium instituta est, scilipeccatum, quod a parentibus contrahimus; concepti in cpiscentia, quae in parte illa magis dominatur; et quia in illo membro culpam inobedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tace adũsa tollerat. ⁊ ui eo ꝙ u̾acit̃ tenuit
adipiscendam uitam ec̃nam facit que illi
ꝓmictit᷑ in excelso. ⁊ ħ altitudo est. existit
uõ ex occulto ista caritas. ⁊ ħ est ꝓfund̾.¬
ñ inuestigant᷑ cuiis gr̃a sumus salui feĩ
profunditatẽ quodammodo apł expaues¬
profund̾. alticudo enuim cominme nom̃
est excelso ⁊ profumdo. s cum ĩ excelso ducit᷑.
sublummtatis erũtia ꝯmendatur. Eum a
in profundo. d ifficultas inuestigatõis et

Expanded text:
tate aduersa tolerat et in eo, quod ueraciter tenuit, adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex occulto ista caritas, ubi fundatn uestigantur, cuius gratia sumus salui factiprofunditatem quodam modo expauesprofundum. altitudo quippe commune nomen est excelso et profundo, sed, cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fr̃ibus in quibus
studium ꝑit e con¬
honestas. nl est ꝙ
addatur a nobis. Sec
us egent. set hoc fecit
tribuendo ꝑ digna
honor. ut ita non sit
scisma .i. discordia in
cor humano. uł in
eccͣa ubi debet esseu¬
nitas. s om. mem
potius sollicita sint
in reb agendis pro
se muicem. sollicita
sunt dico ita ut ten¬
id sollicitudinis ꝙ
rens. ut non minus
pra alio qmͣpro se solli¬
cͥita sint. uñ subdit et si
ħ dec̾minat de donis
dei que sint alcõra
ra qr de hus puta¬
bant corithii ꝙ
minus eẽt mauis

Expanded text:
et fratribus in quibus studium peritiae, conhonestas, nihil est quod addatur a nobis. Sed egent. Sed haec fecit Tribuendo, per digna honor, ut ita non sit schisma, id est discordia, in corpore humano, vel in Ecclesia ubi debet esse unitas, sed omnia membra potius sollicita sint in rebus agendis. Pro se invicem sollicita sint dico, ita ut tenid sollicitudinis, quod rens ut non minus pro alio quam pro se sollicita sint. Unde subdit: Et sideterminat de donis Dei quae sint altiora ra; qui de his putabant Corinthii quod minus esset, majus;
Abbreviated transcription (Latin):
liora. non linguas
uti liora prouehit
ostendens p̃dictas
gr̃as non semper
ad m̃itum ꝑtinere¬
s ad honorificenti¬
am dei iõz nẽ me¬

Expanded text:
liora, non linguas utiliora provehit, ostendens praedictas ias non semper ad meritum pertinered ad honorificentiam Dei. I
Abbreviated transcription (Latin):
tenia scripturarũ.
uł futura reuelan¬
tes. ⁊ ait de illis qui
post aduentum xp̃i
fuerunt. non qui
quas qui uult nos¬
se actus apłorum

Expanded text:
teria Scripturarum, vel futura revelantes, et ait de illis qui post adventum Christi fuerunt, non qui quos qui vult nosse, Actus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iumanũ dico. hactenꝰ
dum. hic dicit qͥd deĩ cep̾
sit agendum .s. ut serui¬
atur insticie. de quo ulł¬
nullus ẽ qui possit se ex¬
cusare. qr nullus ẽ est
qui nõ possit bñ oꝑari.
saltem uoliitate. qd̾ id

Expanded text:
umanum dico, etc. Hactenus dum. Hic dicit quid deinceps sit agendum, scilicet ut serviatur justitiae, de quo nullus est qui possit se excusare, quia nullus est qui non possit bene operari, saltem voluntate, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apłs. ane epłam scribit apłs co¬
lõ sensib. coloscules aũt sunt asiam qͥ¬
bus non ipse apłs p̃dicauit. s eius discipłi
archippus. ⁊ epafras. archippiis ño in eis mi¬
nnist̾ium acceperat. epafras ã ab eis oriundꝰ
ab apło iustrucns doctauiam archippi con¬
firau̾at. archippo ergo p̃dicante ⁊ p̃dicati¬
onem eius epafra confinnante gr̃am xp̃i di

Expanded text:
lus. Hanc Epistolam scribit apostolus Colossensibus. Colossenses autem sunt Asiani, quibus non ipse Apostolus praedicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratiam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uantias p̃dicantes. ⁊ pbilosoficis disputatõi¬
b simplicitatẽ eoꝵ urecire conances. huis gͥ
suꝑueniencib ⁊ camales obuantias p̃dicã¬
tibus in dubium illis uenerat. quib potius
credendrin ẽẽt. uñ pilulus cuuus auctoritas
celebris erat ꝙͣ medius iudicat. que pats po¬
tus sic cencuda. senbens eis ab epħ so. desca¬
bit autem xp̃m ⁊ cuis bñfitia ostendens quo¬

Expanded text:
sputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur supervenientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Epheso. Describit autem
Abbreviated transcription (Latin):
teneant uistuit eos ⁊̃ moralit̾. confians
quicenid illi .s. archippus ⁊ epafras docue¬
ranc ⁊ ẽ incencõ eius in hac epła confirmare
colosenses in eadem fide ⁊ doctuna. qmͣ a dis¬
cipulis eius acceperant.⁊ non in aliquo p̃cer
xpm̃ spem ponendam esse. docere. Modus ce.¬
candi calis est.Solito more salucatõem p̃
mniccic. qͣ p̃missa de bonis eorimi gr̃as agit. ⁊ fi¬
timonias seducti axͦ recedant. cand̾ ⁊ õẽs simł ⁊ se¬
infine archuppum commonet sollicitum

Expanded text:
teneant. Instruit etiam illos moraliter, confirmans quidquid illi, scilicet Archippus et Epaphras docuerant. Et est intentio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, quam a discipulis ejus acceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis est: Soaemittit. Qua praemissa de bonis eorum gratias agit, et firemonias seducti a Christo recedant; tandem omnes simul sein fine Archippum commonet sollicitum
Abbreviated transcription (Latin):
lastis a simili artorum qr st̾ilitate aruerant.
⁊ qͣ marcuerant. refloriustis dico ita ut ostende̾¬
uis nos seucire. misericordi compassione ꝙ uie
passio ħ cominemorare ẜalet ad maicatõem.
Ne autem nd̾entur aliqua mala cauisa int̾¬
ꝓpter penuri¬
amdico. ego¬

Expanded text:
lastis, a simili arborum, quia sterilitate aruerant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod passio. Haec commemorare valet ad incitationem. Ne autem viderentur aliqua mala causa interopter penuriam
Abbreviated transcription (Latin):
h̾uius uite ꝑtin.
Tranfigurat enim
lieccia est ne quisquͣ cum angłas bonos
amicos hr̃e se putat hat malos demone
fictas amicos. eosq canto nocentõres qnͣ¬
to astutõres ac fallatiores patitur imi¬
micos neq saneti ⁊ fideles imius i̾ dei
culcoreꝰ ab corum fallaciis ⁊ multifor¬
rni cemptatõne. secun sunt. In biis die¬
b malignis ubi ista sallicitudo non est¬
iuutilis. ne cum sachauas se gnͣsfigurat
fallendo ad aliqua ꝑnisitõse sedueat
Nam qũ sensus corporis fallit m̃tem uͦ
nan mouet a uera rectaq sũa. quã
quisq iutam fidelem genit. nullum:
in religione ꝑiculum. c̃ se bonũ fin

Expanded text:
hujus vitae pertinet. Transfigurat enim ria est, ne quisquam cum bonos angelos amicos habere se putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel, cum se bonum fin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr sathanas transfigurat se in angłm
Ion est ergo
magnum. si
tranfigent᷑
uelũ minis¬
tri iusticie.
quoriun fi¬
oꝑa ip̃orum.
Iterum dico
te meut et
ego modicũ
quid głier.
Ouod loqͦr.
u loquor ẜ¬

Expanded text:
enim Satanas transfigurat se in angelum lucis. Non est ergo magnum si transfigurentur velut ministri justitiae; quorum fopera ipsorum. Iterum dico:te me, ut et ego modicum quid glorier. Quod loquor, non loquor
Abbreviated transcription (Latin):
in seruitutẽ
relig̃. siquis
deuorat. siqͥs
accipit. siqui
excollitur. si¬
quis ui fatiẽ
uos ce dit. se¬
cundum ig¬
nobilitatem
dico. qiͣ nos ĩ¬
firmi fũimꝰ¬
N quo quis
audet. in insi¬
pientiam di¬
co:audeo ⁊ego
Hebrei sunt.
ꝑtinere ur᷑ ubi insi¬
sec qiͣ. inͣsipientia. In¬
sipientia enim ẽ ali¬
quem laudare se. s
se facit. s pp̃ deum.
.&. quis quereret.
Eur ergo facis S.
quod ita ait quĩ¬

Expanded text:
in servitutem redegit. Siquis devorat. Siquis accipit: siquis extollitur: siquis in faciem vos cedit. Secundum ignobilitatem dico: quasi nos infirmi fuerInquo quis audet in insipientiam dico. Audeo et ego. Hebrei sunt: videntur, ubi insisi in insipientia. Insipientia est aliquem laudare se; sedse facit, sed propter Deum, Quasi quis quaereret: Cur ergo facis? ReQuod ita ait: Qu