comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua: & est qui emittit uerbum certum e¬
narrans ueritatem. Est qui nequiter hu
miliat se. & interiora eius plena sunt dolo.
& est iustus qui se nimium summittit
a multa humilitate. & est iustus qui in¬
clinat faciem. & fingit non uidere sẽ qđ
ignoratum est: & si abimbecillitate uiri¬
um uetetur peccare. si inuenerit tempus
male faciendi. male faciet. Ex uisu cogno¬
scitur uir: & ab occursu faciei cognoscitur
sensatis. Amictus corporis. & risus dentiũ.
& ingressus hominis: enunciant de illo.
Est correptio mendar in ira contumeliosi.
&. est indicium qd non probatur esse bonũ.
& est tacens. & ipse est prudens.
uan bonum est arguere quam irasci: &
Econficentem inoratione non ꝓhibere.
Concupiscentia spadonis deuirginauit u¬
uenculam: sic qui facit ꝑuim iudicium
iniquum. Quam bonum est correptum
manifestare poenitentiam. Sic enim effu¬
gies uoluntarium peccatum. Est tacens
qui inuenitur sapiens: & est odibilis qui

Expanded text:
qua et est qui emittit verbum certum equa et est qui emittit verbum certum enarrans veritamiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo. Est enim justus, qui se nimium submittit a multa humilitate: et est justus qui inclinat faciem: et fingit non videre se quod ignoratum est. Et si ab imbecillitate virium vetetur peccare, si invenerit tempus malefaciendi, malefaciet. Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Amictus csus hominis enuntiant de illo. Est correptio mendax in ore contumeliosi: et est judicium, quod non probatur esse bonum: et est tacens, et ipse est prudens. Quam bonum est arguere, quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere! Concupiscentia spadonis devirginavit juvenculam: sic qui facit per vim judicium iniquum. Quam bonum est correpto manifestare poenitentiam! sic enim effugies voluntarium peccatum. Est tacens, qui invenitur sapiens: et est odibilis qui
Abbreviated transcription (Latin):
odiet te: & sic aderit tibi semꝑ. Audisti
uerbum aduersus ꝓximum commoretur
in te: fidens qñ nonte dirumpet. Afacie
uerbi parturit fatuus: tanquam gemitus
partus infantis. Sagitta in fixa femori canis.
sic uerbum in corde stulti. Corripe amicum
Aut si fecerit ne iterum addat facere. Cor¬
ripe proximum neforte non dixerit: & si
dixerit neforit iteret. Corripe amicum.
sepe enim fit commissio: & non om̃i uerbo
credas Est qui labitur lingua sua sed non
ex animo. Quis est enim qui non deliquerit
in lingua sua: Coraiee proximum
ante quam commineris. & dalocum tunori
altissimi: quia omnis sapientia timor dĩ
disciplina: & non est cogitatus peccatorũ
prudentia. Est nequicia & in ipsa execra¬
tio & est insipiens qui minuitur sapien¬
tia. Melior. ẽ. homo qui deficit sapientia
& deficiens senfu intimore: quam qui
abundat sensu. & transgreditur legem
altissimi Est sollertia certa. & ipsa ini¬

Expanded text:
odiet te, et sic adhaerebit tibi semper. Audisti odiet te, et sic adhaerebit tibi semper. Audisti verbum adversus proximum? commoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet, a facie verbi parturit fatuus, tanquam gemitus partus infantis. Sagitta infixa femori carnis, sic verbum in corde stulti. Corripe amicum,aut si fecerit, ne iterum addat facere. Corripe proximum ne forte non dixerit, et si dixerit, ne forte iteret. Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi, quia omnis sapientia et scientidisciplina et non est cogitatus peccatorum prudentia est nequitia et ipsa execratio et est insipiens qui minuitur sapientia melior est homo qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi est sollertia certa et ipsa ini
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentias eius: faciet te ingaudium
inimicis tuis. Ne oblecteris inturbis: nec
in modicis. Assidua est enim commissio
illorum. Ne fueris mediocris in contentio¬
ne ex foenore: & non est tibi nichil iN
scło. Eris enim inuidus tuȩ uitę
YUTRARIOS ebriosus non locupletabitur:
& qui spernit modica paulatim decidit¬
Uinum & mulieres apostatare faciunt
sapientes: & arguent sensatos. Et qui se
iungit fornicariis: erit nequam: Putredo
cito leuis corde . ẽ. & minorabitur: & qui
delinquit in animam suam. insuꝑ habe¬
bitur. Quigaudet iniquitati denotabit᷑.¬
& qui odit correptionem minuetur uita:
& qui odit loquacitatem. extinguit ma¬
liciam. Qui peccat in animam suam poe¬
nitebit: & qui iocundatur malicia deno¬
tabitur. Ne iteres uerbum nequam & durũ
& non minoraberis.Aanco & inmi¬
co noli narrare sensum tuum: & si est tibi
delictum. noli denudare. Audiet enim te
& custodiet tẽ. & quasi defendens peccatum

Expanded text:
concupiscentias ejus, faciet te in gaudium concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis. Ne oblecteris in turbis, nec in modicis. Adest enim commissio illorum. Ne fueris mediocris in contentione ex fenore, et non est tibi nihil in saeculo. Eris enim invidus tuae vitae. Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit modica paulatim decidet, et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos, et qui se jungit fornicariis erit nequam; putredo cito levis corde est, et minorabitur, et qui delinquit in animam suam insuper habebitur. Qui gaudet iniquitate denotabitur; et qui odit correptionem minuetur vita. Et qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam. Qui peccat in animam suam poenitebit, et qui jucundatur in malitia denotabitur. Ne iteres verbum nequam et durum, et non minoraberis. Amico et inimico noli enarrare sensum tuum, et si est tibi delictum, noli denudare. Audiet enim te, et custodiet te, et, quasi defendens peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium interroga te ipsum: & in con¬
spectu dĩ inuenies propiciationem. Ante
languorem humilia te: & intempore in¬
firmitatis ostende conuersationem tuam.
on impediaris Ds ORATIΟΝE¬
orare semꝑ & non ueteris usq ad mortẽ
iustificari: qm̃ merces dĩ manet in ȩt̾nũ:
Ante orationem prȩpara animam tuam:
& noli esse quasi homo qui temptat cdm̃.
Memento irȩ indie consummationis: &
tempus retributionis inconuersatione fa¬
cies. Memento pauꝑtatis in tempore ab un¬
dantię: & necessitatem pauꝑtatis in die
diuitiarum. A mane usq ad uesꝑum im
mutabitur tempus: & hȩc omnia citata
in oculis dĩ. Homo sapiens in omnibus
metuit. & indieb delictorum attendet
ab inertia. Omnis astutus agnoscit sapi¬
entiam: & inuenienti eam dabit confessio¬
nem Sensati in uerbis & ipsi sapienter ege
runt. & intellexerunt ueritatem & iusti¬
ciam: & implorauerunt ꝓuerbia & u¬
uoluntate auercere. Si prȩstes animȩ tuȩ

Expanded text:
iudicium interroga te ipsum, et in coniudicium interroga te ipsum, et in conspectu dei inuenies propitiationem. ante languorem humilia te et in tempore infirmitatis ostende conuersationem tuam. non inpediaris orare semper et non ueteris usque ad mortem iustificari quoniam merces Dei manet in aeternum ante orationem praepara animam tuam et noli esse quasi homo qui temptat Deum memento irae in die consummationis et tempus retributionis in conversatione facies memento paupertatis in tempore abundantiae et necessitatem paupertatis in die divitiarum a mane usque ad vesperam mutatur tempus et haec omnia citata in oculis Dei homo sapiens in omnibus metuet et in diebus delictorum adtendet ab inertia omnis astutus agnovit sapientiam et invenienti eam dabit confessionem serunt, et intellexerunt ueritatem et iustitiam, et plorauerunt ad prouerbia et iuvoluntate tua avertere. Si praestes animae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
hominum: ut multum. centum anni.
Quasi guttȩ aquȩ amarȩ deputati sunt:
& sicut calculus harenȩ. sic exigui anni
illis: & effundet supeos miscđiam suam
U idit presumptionem cordis illorum qm̃
mala est: & cognouit subuersionem illoꝵ
qm̃ nequam est. Ideo adimpleuit propici¬
ationem suam in illis: & ostendit illis
uiam ȩquitatis. Mliseratio hominis circa
ꝓximum suum. miscdia autem dĩ suꝑ
omnem carnem: qui miscđiam habet.
& docte erudit quasi pastor gregem suũ.
Misereatur excipiens doctrinam miseratio¬
nis: & qui festinat in iudicus eius.
ili in honis nondes querelam: & om̃i dato
ne des tristiciam uerbi mali. Nonne ardo¬¬
rem refrigerabit ros: Sic & uerbũ melius
quam datum. Nonne ecce uerbum suꝑ
datum bonum: Et utraq cum homine
iustificato. Stultus acriter improꝑabit̃.¬
& datum indisciplinati tabescere facit
oculos. Ante iudicium para iustictam
tibi: & ante quam loquaris disce. Ante
languorem adhibe medicinam. & ante

Expanded text:
hominum ut multum centum anni, quasi gutta aquae maris deputati sunt. Et sicut calculus arenae, sic exigui anni iam suam vidit praesumptionem cordis illorum quoniam mala est et cognovit subversionem illorum quoniam nequa est ideo adimplevit propitiationem suam in illis et ostendit illis viam aequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus nonne ecce verbum super datum bonum et utraque cum homine iustificato stultus achariter inproperabit et datus indisciplinati tabescere facit oculos ante iudtibi et antequam loquaris disce. et ante languorem adhibe medicinam et ante
Abbreviated transcription (Latin):
& extollentem se insuis peccatis: sicut
sescenta milia peditum qui congregati
sunt induriciam cordis sui. Et si unus¬
fuisset ceruicatus: mirum si fuisset im¬
munis. Miscdia enim & ira est cum illo:
potens exoratio. & effundens iram. scłm
nem sc̾m oꝑa sua iudicat. non effugiet
in rapina peccator: & non retardabit̃ suf
miscdĩa faciet locum unicuiq scđm
meritum oꝑum suorum: & scđm intel¬
lectum ꝑegrinationis ipsius.
Ion dicas a dõ abscondar. & ex summo
quis mei memorabitur: In popło magno
non agnoscar. Quȩ est anima mea in tam
immensa creatura: Ecce clum & cȩli
cȩlorum. abyssus & uniuersa terra a&equę
incis sunt in conspectu illius commouebunt᷑.
montes simul & colles & fundamenta terrę.¬

Expanded text:
et extollentes se in suis peccatis. Et sicut et extollentes se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unusfuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. Misericordia enim et ira est cum illo, potens exoratio, et effundens iram. Secunnem secundum opera sua judicabit. Non effugiet in rapina peccator, et non retardabit suffes misericordia faciet locum unicuique secundum meritum operum suorum, et secundum intellectum peregrinationis ipsius. Non dicas: A Deo abscondar, et ex summo quis mei memorabitur? In populo magno non agnoscar. Quae est enim anima mea in tam immensa creatura? Ecce coelum, et coeli coelorum, abyssus, universa terra, et quae in eis sunt, in conspectu illius commovebuntur, montes simul, et colles,
Abbreviated transcription (Latin):
ta sapientia di. & fortis inpotentia.
uidens om̃s sine intermissione. Oculi
dñi ad timentes eum: & ipse agnoscit
omnem oꝑam hominis. Nemini manda
uit impie agere: & nemini dedit spaciũ
peccandi. Non enim concupiscit multitu¬
dinem filiorum infidelium: & inuti¬
lium.
Ie iocunderis in filiis impiis: si multi¬
plicentur. Non oblecteris suꝑ ipsos: si
non est timor dĩ cum illis. Non credas ui¬
tę illorum: & ne respexeris in labores
illorum Mlelior est enim unus timens
am̃: quam mille filii impii. Et utile est¬
mori sine filiis: quam relinquere filios
impios. Ab uno sensato in habitabitur pa¬
tria & a tribus impiis descretur. Multa
alia uidit oculus ms: & fortia horum
auliuit auris mea In synagoga peccan¬
tium exardebit ignis: & ingente incredi¬
bili ex ardescet ira. Non exorauerunt ꝓ
peccatis suis antiqui gigantes: qui de¬
strixerunt confidentes suȩ uirtuti. Et
non pepercit ꝑegrinationi illorum: &
Non misertus. ẽ. illis gentem totam ꝑdens.

Expanded text:
ta sapientia Dei, et fortis in potentia, uidens omnes sine intermissione. Oculi Domini ad timentes eum, et ipse agnoscit omnem operam homvit impie agere; et nemini dedit spatium peccandi. Non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. ne jucunderis in filiis impiis, si multiplicentur: non oblecteris super ipsos, si non est timor Dei cum illis. Non credas vitae illorum, et ne respexeris in labores illorum. Melior est enim unus timens Deum, quam mille filii impii: et utile mori sine filiis, quam relinquere filios impios. Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. Multa alia vidit oculus meus, et fortiora horum audivit auris mea. In synagoga peccantium exardebit ignis, in gente incredibili exardescet ira. Non exoraverunt pro peccatis suis antiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae virtuti. Et non pepercit peregrinationi illorum, seNon misertus est illis, totam gentem perdens,
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ salutaris potabit illum. Et firma¬
bitur in illo & non flectetur. & continebit
illum & non confundetur: & in altabit
illum apud proximos suos. Et in medio
ȩccłȩ aperiet os illius: & implebit illum
sp̃u sapientiȩ & intellectus. & stola głae
uestiet illum. locunditatem & exultatio¬
nem thesaurizabit suꝑ illum: & nomine
a suꝑbia & dolo. Uiri mendaces non erunt
uuius memores: & uiri ueraces inueniun¬
tur in illa & successum habebunt usq
ad inspectionem dĩ. Non est speciosa
laus in ore peccatoris: qm̃ a dõ profecta
est sapientia. Sapientiȩ enim dĩ asta¬
bit laus. & in ore fideli abundabit.
& dominator dabit eam illi. Non dixe-¬
ris pdm̃ abest. Quȩ odit enim ne fece-¬
ris. Non dicas. ille me implanauit.
Non enim necessarii sunt illi homines im¬
pii. Om̃e exetramentum erroris odit
dñs: & non erit amabile timentib eͥum.
Is ab initio constituit hominem: & reli¬
quit illum in manu consilii sui. Adiecit

Expanded text:
aris potabit illum et firmabitur in illo et non flectetur et continebit illum et non confundetur et inaltabit illum apud proximos suos et in medio ecclesiae aperiet os illius adimplebit illum spiritu sapientiae et intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucunditatem et exultationem thesaurizabit super illum et nomine a superbia et dolo viri mendaces non erunt illius memores et viri veraces inveniuntur in illa et successum habebunt usque ad inspectionem Dei non est speciosa laus in ore peccatoris quoniam a Deo profecta est sapientia sapientiae enim Dei adstabit laus et in ore fideli abundabit et Dominator dabit eam illi non dixeris per Deum abest quae odit enim ne feceris non dicNon enim necessarii sunt illi homines impii. Omne exsecramentum erroris odit Deus et non erit amabile timentibus eum. Deus ab initio constituit hominem, et reliquit illum in manu consilii sui, adjecit
Abbreviated transcription (Latin):
ili si habes bene fac tecum: & dõ dignas
oblationes offer. Mlemor esto qm̃ mors
non tardat & testamentum inferorum:
quia demonstratum est tibi. Iestamentũ¬
enim huius mundi: morte morietur.
Ante mortem bene fac amico tuo: & scđm
uires tuas exporrigens da pauꝑi. Non de¬
frauderis adie bono: & particula boni do-¬
ni nonte prȩcereat. Nonne aliis relinques
dolores & labores tuos: Indiuisione sor¬
tis da & accipe: & iustifica animã tuã
Ante obitum tuum oꝑare iusticiam: qm̃
non est apud inferos inuenire cibum.
Omis caro si cut focnum ueterascet: & sicut
folium fructificans in arbore uiridi. Aua
generantur & alia deiciuntur: sic generatio
carnis & sanguinis alia finitur & alia nasci¬
tur. Ome opus corruptibile infine deficiet:
& qui illud oꝑatur ibit cum ipso. Et ome
opus electum iustificabitur: & qui oꝑatur
illud honorabitur in illo. Beatus uir qui
in sapientia mor abitur. & qui in iusticia
meditabitur: & in sensu cogitabit circũ¬

Expanded text:
ili, si habes, benefac tecum, et Deo dignas oblationes offer. Memor esto, quoniam mors non tardat, et testamentum inferorum, quia demonstratum est tibi. Testamentum hujus mundi morte morietur. Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. Non defrauderis a die bona, et particula boni doni non te praetereat. Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis? Da, et accipe, et justifica animam tuam. Ante obitum tuum operare justitiam, quia non est apud inferos invenire cibum. Omnis caro sicut fenum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur omne opus corruptibile in fine deficiet et qui illud operatur ibit cum ipso et omne opus electum iustificabitur et qui operatur illud honorabitur in illo beatus vir qui in sapientia sua morietur et qui in iustitia sua meditabitur et in sensu cogitabit circu
Abbreviated transcription (Latin):
ligens: uadens post illum quasi uestiga¬
tor. & in uiis illius consistens. Qui respicit
ꝑfenestras eius. & in ianuis illius audi¬
ens. Qui requiescit iuxta domum illius:
& in parietib illius figens palum Stat̾u¬
et casulam suam ad manus illius. & requi¬
escent in casula illius bona ꝑȩuum. Sta¬
tuet filios sub tegmine illius: & sub ramis
illius morabitur. Protegetur sub tegmine
illius aferuore: & ingła cius requiescet.
Qui timet dm̃ faciet illud. & qui continens
est iusticiȩ apprehendet illam: & obuialit
illi quasi mater honorifica & quasi muli

Expanded text:
m quasi vestigator et in viis illius consistens qui respicit per fenestras et in ianuas illius audiens qui requiescit iuxta domum illius et in parietibus illius figens palum statuet casulam suam ad manus illius et requiescunt in casula eius bona per aevum statuet filios suos sub tegimen illius et sub ramis illius morabitur protegetur in subtegmine illius a fervore et in gloria eius requiescet qui timet Deum faciet illud et qui continens est iustitiae adprehendet illam et obviabit illi quasi mater
Abbreviated transcription (Latin):
aurem tuã mͥ audi eloquium incum.
Mirabilem fac miscdiam tuã saluator span¬
tium. a resistentib dexterȩ tuȩ.
inimici mei animam meam circundederẽ.
dipe suo concluserunt. & ore locuti st̃ suꝑbe
Incedentes aduersũ me ñc̃ circundedert̃ me.
ocłos suos posuert declinare interram.
Similitudo eiꝰ quasi leonis desiderantis p̾dã:
& qͣsi catulileonis sedentis in absconditis.

Expanded text:
aurem tuam mihi, audi eloquium meum. Mirabiles fac misericordias tuas, salvator sperantium, a resistentibus dexterae tuae. Inimici mei animam meam circumdederunt; adipe suo concluserunt; et ore locuti sunt superbe. Incedentes adversum me, nunc circumdederunt me: oculos suos posuerunt declinare in terram. Similitudo ejus quasi leonis desiderantis praedam, et quasi catuli sedentis in absconditis.
Abbreviated transcription (Latin):
on litabo libamina coꝵ de sanguine
neq assumam nomina eors it labiis meis
Dñs pars hȩreditatis meȩ. cali¬
B encdicam dñm qui dedit consiliũ in
in suꝑ & noctib erudierunt me
renes mei.
Uon eni derelinques animã meã in inferno.
lȩciciarum: ante uultũ tuum decores in
dextera tua ȩternos
ORITIO DAUIO¬

Expanded text:
on libabo libamina eorum de sanguine, neque assumam nomina eorum in labiis meis. ominus pars haereditatis meae et caliBenedicam Domino qui dedit consilium mihi: insuper et noctibus erudierunt me renes mei. Non enim derelinques animam meam in inferno:  laetitiarum ante vultum tuum: decores in dextera tua aeternos. ORATIO DAVI
Abbreviated transcription (Latin):
circumstantiȩ̨ labiis meis
Non declines cor meum in uerba maliciȩ:
ad excusandas excusationes in peccatis.
Cum hominib oꝑantib iniquitatem: &
non communicabo cum electis eorum.
Corripiet me iustus in miscłia & increpabit
me: oleum ⁊ autem: peccatoris non impin¬
guet caput ncum.  iudices eorum:¬

Expanded text:
ircunstantiae labiis meis  ut non declinet cor meum in verbum malum, Ad excusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem  et non comminabor cum electis eorum. Corripiet me iustus in misericordia, et increpabit me  oleo autem peccatoris non impinguet caput meum.
Abbreviated transcription (Latin):
icut artola p̃parata ad irrigationes
aquarum sic anima mea prȩparata
Fuerunt mͥ lacrimȩ met panes ꝑdiẽ ac noctẽ
cum diceretur mͥ tota die ubi. ẽ ds̃ tuus:
Horum recortdatus sum & effudi in me ani¬
mam meã. quia ueniam adumbraculum
tacebo usq ad domum di. inuoce laudis
& confessionis multitudinis festa
celebrantis
uare incuruaris anima mea & conturbas me:
expecta dñm quia adhuc confitebor ei
salutarib uultus eius
D s̃ nis̃ in me ipso anima mea incuruatur.
ꝓpterea recordabor tui de t̾ra iordanis
& hermonum de monte minimo.
rum tuirum om̃s gurgites tui & fluctus
tui suꝑ me transierunt
Per diem mandauit dñs miscdiam siam
& nocte canticum eius. Eptor ms̃ es¬

Expanded text:
Sicut areola praeparata ad irrigationes aquarum, sic anima mea praeparata Fuerunt mihi lacrymae meae panes per diem ac noctem, cum diceretur mihi tota die: Ubi est Deus tuus? Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, quia veniam ad umbraculum, tacebo usque ad domum Dei, in voce laudis, et confessionis multitudinis festa celebrantisaris, anima mea, et conturbas me. exspecta Deum, quia adhuc confitebor ei salutaribus vultus ejus. Deus meus in meipso anima mea incurvatur: propterea recordabor tui de terra Jordanis, et Hermonim de monte minimo. rum tuarum: omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt. Per diem mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte canticum ejus me
Abbreviated transcription (Latin):
In uimici mei loquentur malum michi:
quando morietur & periet nom̃ eius:
t̾si uenerit ut uisitet uana loquetur cor
cius congregauit iniquitatem sibi. &¬
egrediens foras detrahet
S imul adiu er sil ne murmurabant om̃s oci
S ed homo pacificuis m̃s inqͦ habui fiduciam
qͥ manducabat panẽ meũ. leuauit contra
quod uelisme quia non insultauit
inimicus ms michi
Eꝙo autem in simplicitate mea adiutus sum
atẽ & statues me ante ficiem tuã in ꝑpetuũ¬

Expanded text:
Inimici mei loquuntur malum mihi, quando morietur, et peribit nomen ejus? Et si venerit, ut visitet, vana loquetur cor ejus congregabit iniquitatem sibi, egrediens foras detrahet. Simul adversum me murmurabant omnes odid et homo pacificus meus: in quo habui fiduciam: qui manducabat panem meum, levavit contra quod velis me: quia non insultabit inimicus meus mihi. Ego autem in simplicitate mea adjutus sum a te, et statues me ante faciem tuam in perpetuu
Abbreviated transcription (Latin):
ngrediatur laus mea coram te
dñe. scđm uerbum tuum
doce me
Ueniat deprecatio mea ante uultũ tuũ.
scđm eloquium tuum lib̾a me
undant labia mea ymnum. docebis
enim me precepta tua.
Loquitur lingua mea cloquium tuũ.
quia om̃ta eloquia tua iusta
it manus tua auxiliatrix mea qͥaman¬
data tua elegi. uoli¬
Desideraui salutare tuum dĩe. & lex tua
Erraui quasi ouis ꝑdita. quere seruum
tuum quia p̃ceptorum tuoꝵ ñ sũ oblitꝰ¬

Expanded text:
ngrediatur laus mea coram te, Domine, secundum verbum tuum doce meVeniat deprecatio mea ante vultum tuum: secundum eloquium tuum libera me. Fundant labia mea hymnum: docebis enim me praecepta tua: Loquetur lingua mea sermonem tuum: quia omnia mandata tua justa. Sit manus tua auxiliatrix mea: quia praeta tua elegi. desideraui salutare tuum, domine, et lex tua Erraui quasi ouis perdita: quaere seruum tuum, quia mandatorum tuorum non sum oblit
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ꝙrus protulit uasa templi dñi quȩ
tulit nabuchodonosor de icrłm. & posu¬
erat ea intemplo dĩ sui: protulit autem
cyrus rex persarum ꝑ manum mitridatis.
filii gazabar: & annumerauit ea sasabas¬
sar. principi iudȩ. Et hic. ẽ. numerus eoꝵ.
triginta. Serfi argentei secundi: quad rin¬
genti detem. Uasa alia: mille. Omnia
uasa aurea & argentea: quinq milia
quadringenta. Uniuersa tulit sasabassar.
cum iis qui ascendebant de transmigra
uitate quam transtulit nabuchodonosor
rex babylonis in babylonem. & reuersi st̃
in ierłm & iudam. unusquisq inciuitatẽ
suam. qui uenerunt cum ⁊ orobabel: iesua.
neemia. saraia. rahelaia mardochai. bel¬¬
ram. mesphar. beguai. reum: baana. Nu-¬
merus uirorum popłi isrł Filii pharos:
duo milia centum septuaginta duo . Filii

Expanded text:
quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulit Nabochodonosor de Ierusalem et posuerat ea in templo dei sui. Protulit autem Cyrus rex Persarum per manum Metridatis, filii Gazabar, et adnumeravit ea Sasabassar principi Iudae. Et hic est numerus eorum: triginta, scyphi argentei secundi quadringenti decem: vasa alia mille. Omnia vasa aurea et argentea quinque millia quadringenta: universa tulit Sassabasar, cum his qui ascendebant de transmigratderunt de captivitate, quam transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis in Babylonem, et reversi sunt in Jerusalem et Judam, unusquisque in civitatem suam. Qui venerunt cum Zorobabel, Jesua: Neemia, Saraia, Raelaia, Mardochai, Belsan, Mesphar, Beguai, Reum, Baana. Numerus virorum populi Israel: Filii Pharos, duo millia centum septuaginta duo; filii
Abbreviated transcription (Latin):
REGIS EERSARUM. UT IMELERETUR
uerbum dñi exore icremiȩ. suscitauit
Ans sp̃m cyri regis persarum: & transdu-¬
exit uocem in uni uerso regno suo. etiam
ꝓscripturam dicens. Hȩc dicit cyrus rex
persarum. Onũa regna terrȩ dedit mͥ
ans ds̃ cęli: & ipse prȩcepit michi ut ȩ¬
aificarem ei domum in ierłm. quȩ ẽ in
uidea. Quis. ẽ. in uobis de uniuerso po-¬
spulo cius sit cds̃ illius cum ipso ascendat
icrłm quȩ ẽ. in iudea. & ȩdificet domũ
dñ dũ iscł. ipse est ds̃ qui est in ierłm:
& om̃s reliqui in cunctis locis ubicunq
habitant adiuuent eum. uiri de loco
suo: & argento & auro & substartia &
tcorib. excẽpto quod uoluntarie offert̃
& sacerdotes & leuitȩ. omis cuius suscita¬
uit ds̃ sp̃m: ut ascenderent ad ȩdlifican¬
dum templum dnĩ qđ erat in ierłm.
Iniuersiq qui erant incircũitit adiuuert̃
maniis eorum in uasis argenteis. & aureis.
in substantia & iumentis insuppellectili:
exceptis his quȩ sponte obtulerant Rex

Expanded text:
regis Persarum, vt compleretur verbum Domini ex ore Hieremiæ, suscitauit Deus spiritum Cyri regis Persarum, & transduxit vocem in vniuerso regno suo, etiam per scripturam dicens. Hæc dicit Cyrus rex Persarum. Omnia regna terræ dedit mihi Dominus Deus cœli, & ipse præcepit mihi, vt ædificarem Iudea. Quis est in vobis de universo populo eius? Sit Deus illius cum ipso. Ascendat Ierusalem, que est in Iudea et aedificet domum ni Dei Israel. Ipse est enim Deus, qui est in Hierusalem. Et omnes reliqui in cunctis locis vbicumque habitant, adiuuent eum viri de loco suo, argento, & auro, & substantia, & pecoribus: excepto quod voluntarie offerunt et sacerdotes et levitae, omnis, cuius suscitavit Deus spiritum, ut ascenderent ad aedificandum templum Domini, quod erat in Ierusalem. Universique, qui erant in circuitu, adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis, in substantia et iumentis et subpellectili, exceptis his, quae sponte optulerant. Rex
Abbreviated transcription (Latin):
& eruet eos qui sꝑat in eo.
timentib eum.
Leones indiguerunt & esurierunt. quȩrentib
autem dñm non deerit omne honum. uos
Quis ẽ homo qui uelit uitam. diligens dies
Custodi lingiam tuam amalo. & labia tua

Expanded text:
eo. timentibus eum. Leones indiguerunt et esurierunt: quaerentibus autem Dominum non deerit omne bonum. VeniQuis est vir qui velit vitam, diligens dies di linguam tuam a malo: et labia tua
Abbreviated transcription (Latin):
euedicam dñm in omni tempore.
semplaus eius in ore mco
I n adño lȩcabitur anima mea.
aucdiant mites & letentur
Maguficate dñm metum: & exaltemus
nomen eius pariter

Expanded text:
enedicam domino in omni tempore: semper laus eius in ore meo. in domino laudabitur anima mea: audiant mites et laetentur. magnificate dominum mecum et exaltemus nomen eius pariter
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & in urbib manasse. & ephraim & sy¬
meon. usq nepthalim: cuncta subuertit
Cumq altaria dissipasset & lucos. & sculpti¬
lia contriuisset infrusta. cunctaq delubra
demolitus esset de uniuersa terra isrł:
reuersus . ẽ in ierłm. Igitur anno octauo¬
decimo regni sui. mundata iam terra &
templo dñi misit saphan filium esiliȩ.¬
& maasiam principem ciuitatis. & ioa filiũ
iohaat. acommentariis. ut instaurarent
domum dñi dĩ sui. Qui uenerunt ad hel¬
chiam sacerdotem magium. acceptaq pe
curia ab eoquȩ illata fuerat indomũ dñi.
& quam congregauerant leuitȩ & ianitores¬

Expanded text:
sed et in urbibus Manasse et Ephraim et Sysed et in urbibus Manasse et Ephraim et Symeon usque Nepthalim cuncta subvertit cumque altaria dissipasset et lucos et sculptilia contrivisset in frusta cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israhel reversus est Hierusalem igitur anno octavodecimo regni sui mundata iam terra et templo Domini misit Saphan filium Eseliae et Maasiam principem civitatis et Ioha filium Ioachaz a commentariis ut instaurarent domum Domini Dei sui qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum acceptamque ab eo pecuniam quae inlata fuerat in domum Domini et quam congrega
Abbreviated transcription (Latin):
& non . ẽ. reueritus. faciem dñi sicut reueri¬
tus. ẽ. manasses pater eius & multo maiora
deliquit. Cumq coniurassent aduersus eũ
serui sui: interfecerunt eum indomo sua.
Porro reliqua popłi multitudo cȩsis his qui
amon ꝑcusserant: constituerunt iosiam
filium eius pro eo. Octo annorũ erat iosias
cum regnare coepisset. & triginta & uno
neq ad dexteram neq ad sinistram. Octauo
autem anno regni sui cum adhuc esset puer
coepit quęrerẽ dm̃ dauid patris sui: &
duodetimo anno postquam coeꝑat. mun¬
dauit uidam & ierłm ab excelsis & lucis
simulachrisq & sculptilib. Destruxerunto
coram eo aras baalim: & simulachra quȩ
suꝑ posita fuerant demoliti sunt. Lucos
etiam & sculptilia succidit atq comminu¬
it: & suꝑ tumulos eorum qui eis immolare
consueuerant fragmenta disꝑsit: Ossa
prȩterea sacerdotum combussit in altarib
idolorum: mundauitq iudam & ierłm.

Expanded text:
Et non est reveritus faciem Domini, sicut reveriEt non est reveritus faciem Domini, sicut reveritus est Manasses pater ejus: et multo majora deliquit. Cumque conjurassent adversus eum servi sui, interfecerunt eum in domo sua. Porro reliqua populi multitudo, caesis iis, qui Amon percusserant, constituit regem Josiam filius eius pro eo octo annorum erat Iosias cum regnare coepisset et triginta uno neque ad dextram, neque ad sinistram. Octavo autem anno regni sui, cum adhuc esset puer, coepit quaerere Deum patris sui David: Et duodecimo anno, postquam coeperat, mundavit Iudam et Hierusalem ab excelsis et lucis simulacrisque et sculptilibus destruxeruntque coram eo aras Baalim et simulacra quae superposita fuerant demoliti sunt lucos etiam et sculptilia succidit atque comminuit et super tumulos eorum qui eis immolare consueverant fragmenta dispersit ossa praeterea sacerdotum conbusit in altaribus idolorum mundavitque Iudam et Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
uit altare dñi. & inmolauit suꝑ illud
uictimas & pacificas & laudem: prȩcepitq
uidȩ ut seruiret dño dõ isrł. Attamen adhuc
popłs immolabat in excelsis dño dõ suo.
Reliqua autem gestorum manasse & obsecra¬
tio eius ad dm̃ suum. uerba quoq uiden¬
tium qui loquebantur ad eum in nomine
dñi dĩ isrł. continentur in sermonib re¬
gum isrł: oratio quoq eius & exauditio &
cuncta peccata atq contemptus. Loca etiam
in quib ȩdificauit excelsa. & fecit lucos &
statuas antequam ageret poenitentiam:
scripta sunt in sermonib orai. Dormiuit
gͦ manasses cum patrib suis: & sepeliert̃
eum in domo sua. Regnauitq ꝓeo filius eiꝰ
amon. Ui ginti duorum annorum erat
amon cum regnare coepisset: & duobus
annis regnauit in ierłm. fecitq malum
in conspectu dñi sicut fecerat manasses
pater eius. & cunctis idolis quȩ manasses
fuerat fabricatus immolauit atq seruiuit.

Expanded text:
vit altare Domini, et immolavit super illud vit altare Domini, et immolavit super illud victimas et pacifica et laudem praecepitque Iudae ut serviret Domino Deo Israhel attamen adhuc populus immolabat in excelsis Domino Deo suo reliqua autem gestorum Manasse et obsecratio eius ad Deum suum verba quoque videntium qui loquebantur ad eum in nomine Domini Dei Israhel continentur in sermonibus regum Israhel oratio quoque eius et exauditio et cunctin quibus aedificavit excelsa, et fecit lucos et statuas, antequam ageret poenitentiam, scripta sunt in sermonibus Ozai. Dormivit ergo Manasses cum patribus suis, et sepelierunt eum in domo sua: regnavitque pro eo filius ejus Amon. Viginti duorum annorum erat Amon cum regnare coepisset, et duobus annis regnavit in Jerusalem. Fecitque malum in conspectu Domini, sicut fecerat Manasses pater ejus: Et cunctis idolis, quae Manasses fuerat fabricatus, immolavit atque servivit.
Abbreviated transcription (Latin):
facerent malum suꝑ om̃s gentes quas subuer¬
terat dñs a facie filiorum̃ isrł. Locutusꝙ
est dñs ad eum & ad popłm eius: & attende¬
re noluerunt. Iccirto suꝑ induxit cis prin¬
cipes & exercitus regis assyriorum: cȩpe¬
runtq manassen. & uinctum catenis atq
compedib duxerunt baby lonem. Qui post¬
quam coangustatus. ẽ. orauit dñm dm̃ suũ.
& egit poenitentiam ualde coram dõ patrũ
suorum. deprecatusq est eum & obsecrauit
intente. & exaudiuit orationem eius. redu¬
xitq cum ierłm in regnum suum: & cogno¬
uit manasses qđ dr̃s ipse esset ds̃ Post hȩc
ȩdificauit murum extra ciuitatẽ daiud
ad occidentem gion in conualle. ab introitu
portȩ piscium ꝑ circũitum usq ad ophel: & exal¬
tauit illum uehementer. Constituitꝙ
principes exertitus incunctis ciuitatib iu¬
da munitis. & abstulit deos alienos & si¬
mulacra de domo dñi: aras quoq quas fe¬

Expanded text:
facerent malum super omnes gentes quas subverfacerent malum super omnes gentes quas subverterat Dominus a facie filiorum Israhel locutusque est Dominus ad eum et ad populum illius et adtendere noluerunt idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum ceperuntque Manassen et vinctum catenis atque conpedibus duxerunt Babylonem qui postquam coangustatus est oravit Dominum Deum suum et egit paenitentiam valde coram Deo patrum suorum deprecatusque est eum et obsecravit intente et exaudivit orationem eius reduxitque eum Hierusalem in regnum suum et cognovit Manasses quod Dominus ipse esset Deus post haec aedificavit murum extra civitatem David ad occidentem Gion in convalle ab introitu portae Piscium per circuitum usque ad Ophel et exaltavit illum vehementer consprincipes exercitus in cunctis civitatibus Juda munitis: Et abstulit deos alienos, et simulacrum de domo Domini: Aras quoque, quas fe
Abbreviated transcription (Latin):
cęli: & coluit eam. Edificauit quoq alta¬
ria in domo dñi: de qua dixerat dñs. in
ierłm crit nomen meum inȩternum.
Edificauit autem ea cuncto exercitui cęli¬
in duob atriis domus dñi: transireq fecte
filios suos ꝑignem in ualle bennenom
Obseruabat somnia. sectabatur auguria:
maleficis artib inseruiebat. Habebat autẽ¬
setum magos & incaritatores: multaq ma¬
la oꝑatiis. ẽ coram dño ut irritaret eum.
Sculptile quoq & conflatile signũ posuit
indomo dĩ: de qua locutis est ds ad da¬
uid & ad salomonem filium cius dicens.
ndomo hac & in ierłm quam elegi de cun¬
ctis tribubus isrł. ponam nomen mncum in
sempiternum. & mouere non faciam pedem
isrł de terra quam tradidi patrib eorum:
ita duntaxat. si custodierint facere quȩ
prȩcepi eis. cunctamq legem & cerimonias
atq iudicia ꝑmanum moysi. Igitur manas¬
ses secluxit iudam & habitatores ierłm: ut

Expanded text:
caeli et coluit eam aedificavit quoque altacaeli et coluit eam aedificavit quoque altaria in domo Domini de qua dixerat Dominus in Hierusalem erit nomen meum in aeternum aedificain duobus atriis domus Domini. Transireque fecit filios suos per ignem in valle Benenom: Observabat somnia, sectamaleficis artibus inserviebat habebat secum magos et incantatores multaque mala operatus est coram Domino ut inritaret eum sculptile quoque et conflatile signum posuit in domo Domini de qua locutus est Dominus ad David et ad Salomonem filium eius dicens in domo hac et in Hierusalem quam elegi de cunctis tribubus Israhel ponam nomen meum in sempiternum et movere non faciam pedem Israhel de terra quam tradidi patribus eorum ita dumtaxat si custodierint facere quae praecepi eis cunctamque legem et caerimonias atque iudicia per manum Mosi igitur Manasses seduxit Iudam et habitatores Hierusalem ut
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. Attamen in legatione princi¬
pum babylonis qui missi fuerant ad cũ.
ut interrogarent de portento qđ accide¬
rat suꝑ terram. dereliquit cum dñs ut
temptaretur: & nota fierent omnia quȩ
erant in corde eius Reliqua autem ser¬
monum ezechiȩ a nuscđiarum eius.
scripta sunt in uisione isaiȩ silii amos
ꝓphȩ. & in libro regum iuda & isrł. Dormi¬
uitq etechias cum patrib suis. & sepeliert̃
eum supra sepulchra filiorum dauid: &
celebrauit cius exequias uniuersus iuda.
& om̃s habitatores ierłm. Regnauitq manas¬
ses filius eius ꝓeo. Duodecim annorum erat
manasses cum regnare coepisset: & quin¬
quaginta & quinq annis regnauit in ierłm.
Fecit autem malum coram dño uxta abo¬
minationes gentium quas subuertit dñs
coram filiis isrł: & conuersus instaurauit
excelsa quȩ demolitus fuerat ezechias
pater eius. Construxitq aras baalim &
fecit lucos. & adorauit omnem militiam

Expanded text:
voluit. Attamen in legatione princivoluit. Attamen in legatione principum Babylonis, qui missi fuerant ad eum, ut interrogarent de portento quod acciderat super terram, dereliquit eum Deus, ut tentaretur et nota fierent omnia quae erant in corde ejus. Reliqua autem sermonum Ezechiae, et misericordiarum ejus, scripta sunt in visione Isaiae filii Amos prophetae et in libro regum Iuda et Israhel dormivitque Ezechias cum patribus suis et sepelierunt eum supra sepulchra filiorum David et celebravit eius exequias universus Iuda et omnes habitatores Hierusalem regnavitque Manasses filius eius pro eo duodecim annorum erat Manasses cum regnare coepisset et quinquaginta quinque annis regnavit in Hierusalem fecit autem malum coram Domino iuxta abominationes gentium quas subvertit Dominus coram filiis Israhel et conversus instauravit excelsa quae demolitus fuerat Ezechias pater eius construxitque aras Baalim et fecit lucos et adoravit omnem militiam
Abbreviated transcription (Latin):
tem & orauit dñm: exaudiuitq eum &
dedit ei signum. Sed non iuxta beneficia
quȩ acceꝑat retribuit quia eleuatum est
cor eius: & facta ẽ. contra eum ira & con¬
tra iudam ac ierłm. Humiliatusq ẽ postea
eo qđ exaltatum fuisset cor eius tam ipse
quam habitatores ierłm: & ic circo non
uenit ineos ira dñi indieb erechiȩ Fuit¬
autem et echias diues & inclytus ualde:
& thesauros sibi plurimos congregauit
argenti & auri & lapidis preciosi. aroma¬
tum. & armorum unitiersi gencris. &
uasorum magni precii. A pothetas quoq
frumenti uini & olei & prȩsepia omniũ
iumentorum: caulasq pecorib & urbes
sex ȩdificauit. Habebat quippe greges
quium & armentorum innumerables:
eo qđ dedisset ei dñs substantiam multã
nimis Ipse. ẽ. ez echias qui obturauit su¬
periorem fontem aquarum gion: & auer¬
tit eas subter ad occidentem urbis da¬
uid Inomnib oꝑib suis fecit ꝓspere quȩ

Expanded text:
tem, et oravit Dominum: exaudivitque eum, et tem, et oravit Dominum: exaudivitque eum, et dedit ei signum. Sed non juxta beneficia, quae acceperat, retribuit, quia elevatum est cor ejus: et facta est contra eum ira et contra Judam et Jerusalem. Humiliatusque est postea, eo quod exaltatum fuissquam habitatores Hierusalem: et idcirco non uenit super eos ira domini in diebus Ezechiae. quautem Ezechias, dives, et inclytus valde, et thesauros sibi plurimos congregavit argenti et auri et lapidis pretiosi, aromatum, et armorum universi generis, et vasorum magni pretii. Apothecas quoque frumenti, vini, et olei, et praesepia omnium jumentorum, caulasque pecorum: Et urbes aedificavit sibi: habebat quippe greges ovium et armentorum innumerabiles, eo quod dedisset ei Dominus substantiam multam nimis. Ipse est Ezechias, qui obturavit superiorem fontem aquarum Gion, et avertit eas subter ad occidentem urbis David: in omnibus operibus suis fecit prospere quae
Abbreviated transcription (Latin):
non poterit popłm suum de manu ista
nsuꝑ & clamore magno lingua iudaica
contra popłm qui sedebat in muris ierłm
ꝑsorabat ut terreret eos & capet ciuita¬
tem. Locutusq ẽ. contra dm̃ ierłm: sicut
aduersum deos popł orum terrȩ oꝑa
manuum hominum. Orauerunt igitur
et echias rex & isaias filius amos ꝓphetes
aduersus hanc blasphemiam: ac uocife.¬
rati sunt usq in cȩlum. Et misit dñs
angłm qui ꝑcussit omnem uirum robu¬
stum & bellatorem & principem exercitus
regis assyriorum: reuersusq cum ignomi¬
nia in terram suam. Cumq ingressus essec
domum dĩ sui: filii qui egressĩ fuerant de
utero eius interfeterunt cum gladio. Sal¬
uauitq dñs erechiam & habitatores
ierłm de manu sennacherib regis assyrio¬
rum & de manu omniũ: & pręstitit cis¬
quietem ꝑ circũitum. Multi etiam defe
tus.ẽ. post hȩc coram cunctis gentibus.
Indieb illis egrotauit ez echias usq ad mor¬

Expanded text:
non poterit populum suum de manu ista non poterit populum suum de manu ista insuper et clamore magno lingua iudaica contra populum qui sedebat in muris Hierusalem personabat ut terreret eos et caperet civitatem locutusque est contra Deum Hierusalem sicut adversum deos populorum terrae opera manuum hominum oraverunt igitur Ezechias rex et Esaias filius Amos prophetes adversum hanc blasphemiam ac vociferati sunt usque in caelum et misit Dominus angelum qui percussit omnem virum robustum et bellatorem et principem exercitus regis Assyriorum reversusque est cum ignominia in terram suam cumque ingressus esset domum dei sui filii qui egressi fuerant de utero eius interfecerunt eum gladio salvavitque Dominus Ezechiam et habitatores Hierusalem de manu Sennacherib regis Assyriorum et de manu omniuquietem per circuitum. Multi etiam defertus est post haec coram cunctis gentibus. In diebus illis aegrotavit Ezechias usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
bitis. a in ipso comburetis incensum:
An ignoratis quȩ ego fecerim & patres mei
cunctis terrarum popłis: Nunquid prȩ¬
ualuerunt dii gentium omniumq terra¬
rum liberare regionem suam de manu
mea : Quis . ẽ. de uniuersis diisgentiũ
quas uastauerunt patres inci qui potu¬
erit eruere popłm suum de manu mea.
ut possit etiam ds̃ ur̃ eruere uos de hac
manu: Non uos gͦ decipiat ez echias.
nec uana ꝑsuasione deludat: neq ere¬
datis ei. Si cnim nullus potuit ds̃ cunc¬
ctarum gentium atq regionum libera¬
re popłm suum de manũ mea. & de ma¬
nu patrum meorum: consequenter nec
ds̃ ur̃ poterit crucre uos de hac manu
Sed & alia multa locuti sunt serui eius
contra dñm dm̃: & contra ez echiam seruũ
eius. E pistolas quoq scripsit plenas blas¬
phemiȩ in dñm dm̃ isrł. & locutus est
aduersus eum. Sicut dii gentium cȩte¬
rarum non potuerunt liberare popłos
suos de manumea: sic & ds̃ ez echiȩ eruere

Expanded text:
bitis, et in ipso comburetis incensum? bitis, et in ipso comburetis incensum? An ignoratis quae ego fecerim, et patres mei cunctis terrarum populis? Numquid praevaluerunt dii gentium, omniumque terrarum, liberare regionem suam de manu mea? Quis est de universis diis gentium quas vastaverunt patres mei, qui potuerit eruere populum suum de manu mea, ut possit etiam Deus vester eruere vos de hac manu? Non vos ergo decipiat Ezechias, nec vana persuasione deludat, neque credatis ei. Si enim nullus potuit Deus cunctarum gentium atque regnorum liberare populum suum de manu mea, et de manu patrum meorum, conseqDeus vester poterit eruere vos de hac manu sed et alia multa locuti sunt servi eius contra Dominum Deum et contra Ezechiam servum eius epistulas quoque scripsit plenas blasphemiae in Dominum Deum Israhel et locutus est adversus eum sicut dii gentium ceterarum non potuerunt liberare populos suos de manu mea sic et Deus Ezechiae eruere
Abbreviated transcription (Latin):
Constituitq principes bellatorum in exer¬
citui: & conuocauit uniuersos in platea
portȩ cuiitatis. ac locutus. ẽ. ad cor eorum
dicens. Uiriliter agite & confortamini.
Nolite timere. nec̃ paueatis regem assytio¬
rum: & uniuersam multitudinem quȩ est
cum co. Multo enim plures nobiscũ sunt.
quam cum illo. Cum illo est brachium
ator est nr̃. pugnatq ꝓnobis. Confortatꝰ¬
q est popłs huiuscrmodi uerbis ez echiȩ
regis iuda. Quȩ post quam gesta sunt.
misit sennacherib rex assyriorum seruos
suos in ierłm. ipse enim cum uniuerso¬
exercitu obsidebat lachis: ad etechiam
regem iuda & ad omnem popłi qui erat
in urbe. dicens. Hȩc dicit sennacherib
rex assyriorum. Inquo habentes fidiciã
sedetis obsessi in ierłm: Num ez echias
decepit uos ut tradat morti in fame &
quid non iste. ẽ ez echias qui destruxit
excelsa illius & altaria. & prȩcepit iudȩ
& ierłm dicens. coram altari uno adora¬

Expanded text:
constituitque principes bellatorum in exerconstituitque principes bellatorum in exercitu et convocavit universos in platea portae civitatis ac locutus est dicens: Viriliter agite, et confortamini: nolite timere, nec paveatis regem Assyriorum, et universam multitudinem, quae est cum eo. Multo enim plures nobiscum sunt, quam cum illo. Cum illo est brachium ator est noster, pugnatque pro nobis. Confortatusque est populus hujuscemodi verbis Ezechiae regis Juda. Quae postquam gesta sunt, misit Sennacherib rex Assyriorum servos suos Jerusalem ipse enim cum universoexercitu obsidebat Lachis ad Ezechiam regem Juda, et ad omnem populum qui erat in urbe, dicens: Haec dicit Sennacherib rex Assyriorum: in quo habentes fiduciam sedetis obsessi in Jerusalem. Num Ezechias decipit vos, ut tradat morti in fame etquid non iste est Ezechias qui destruxit excelsa illius, et altaria, et praecepit Juda et Jerusalem, dicens: Coram altari uno adora
Abbreviated transcription (Latin):
tura ministerii domus dni iuxta legem &
cerimonias. uolens requirere dm̃ suum
in toto corde suo. fecitq & prosꝑatus est.
Post quȩ̨ & huius cemodi ueritatem uenit
sernacherib rex assyriorum: & ingressus
iudam obsedit ciuitates munitas uolens
cas caꝑe. Qđ cum audisset ez echias uenis¬
se scilicet sennacherib & totum belli impe¬
tum uerti contra ierłm: inito cum princi¬
pib consilio uirisq forcissimis ut obtu¬
rarent capita fontium quȩ erant extra
urhem. & hoc omniũ decernente senten¬
tia congregauit plurimam multitudi¬
nem & obturauerunt cunctos fontes. &
Hriuum qui fluebat in medio terre. di¬
centes: neueniant reges assyriorum. a&
inueniant aquarum abundantiam. Ledi¬
ficauit quoq agens industrie omnem
murum qui fuerat dissipatus. & extruxit
turres desuꝑ: & forinsecus alterum murũ
Instaurauitq mello inciuitate dauid &
fecit uniuersi generis armaturã & clypeos

Expanded text:
tura ministerii domus Domini iuxta legem et tura ministerii domus Domini iuxta legem et caerimonias volens requirere Deum suum in toto corde suo fecitque et prosperatus est post quae et huiuscemodi veritatem venit Sennacherib rex Assyriorum et ingressus Iudam obsedit civitates munitas volens eas capere quod cum vidisset Ezechias venisse scilicet Sennacherib et totum belli impetum verti contra Hierusalem inito cum principibus consilio virisque fortissimis ut obturarent capita fontium quae erant extra urbem et hoc omnium decernente sententia congregavit plurimam multitudinem et obturaverunt cunctos fontes et rivum qui fluebat in medio terrae dicentes ne veniant reges Assyriorum et inveniant aquarum abundantiam aedificavit quoque agens industrie omnem murum qui fuerat dissipatus et extruxit turres desuper et forinsecus alterum murum instauravitque Mello in civitate David et fecit universi generis armaturam et clypeos