comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcorpus q̃dam sentit mala. q̃ sñ corꝑe ñ
sentiret. ut famem: i sitim. ⁊ hꝰmͦi. uñ nõ
in m̃ito defectiis corꝑis dicunt᷑. q̃dam
sed qͦsdam ꝑ instrum̃tum corꝑis. quos¬
hominis. ita ⁊ ũos dfectus hominis sed
nõ omnes: assumpsit. eñ defectus pe
cum expediebat. ⁊ sue dignitati. nõ d̾¬
rogabat. Sic̃ enim ꝓpt̾ hominẽ homo
factus ẽ: ita ꝑꝑ eum hominis defectus
suscep̃. Suscep̃ enĩ d nr̃o. ut de suo nb̃
nr̃am ue.tustatem. ut fuã nb infund̃¬
ret nouitatem. Simplam accep̃ ille ue

Expanded text:
corpus quaedam sentit mala quae sine corpore non sentiret, ut famem, et sitim et hujusmodi. Unde non immerito defectus corporis dicuntur. Quaedam sed quosdam per instrumentum corporis, quoshominis, ita et veros defectus hominis, sed non omnes. Assumpsit enim defectus poere expediebat, et suae dignitati non derogabat. Sicut enim propter hominem homo factus est, ita propter cum hominis defectus suscepit. Suscepit autem de nostro, ut dnostram vetustatem, ut suam nobis infunderet novitatem. Simplam ille accepit ve
Abbreviated transcription (Latin):
hre. suscepit defectus corꝑis famemri¬
⁊ sitim: ⁊ hꝰ imͦi.⁊ ut u̾am animam ꝓbaret᷑
ħre suscepit defectus anime .s. tristiciam
cimorem. dolorem.: ⁊ hmͦi. Omnis aũt sen¬
sus anime ẽ. Non enim caro sentit. seo aĩa
utens corꝑe. ulut instrumento. Uñ aug̃.
anima ꝑ corpꝰ. quo ułut nuntio utitur
ad confirmandum inse ip̃a. ꝙ extͥnsecus

Expanded text:
re, suscepit defectus corporis, famem, sitim et hujusmodi. Et ut veram animam probaretur habere, suscepit defectus animae, scilicet tristitiam, timorem, dolorem et hujusmodi. Omnis autem sensus, animae est. Non enim caro sentit, sed anima, utens corpore velut instrumento. Unde Augusanima per corpus, quo velut nuntio utitur ad confirmandum in seipsa quod extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̃. rͦ p̃t̃ peccatum. qͦs ei conuemebã
susciꝑe: nob expediebat. Sunt enim
om̃ino in munis exstitit. quos enim
adfectus ħuit. uł ad ostensionem u̾ẽ h¬
umanitatis. ũ timorẽ: u̾sticiam. uł ad
implectionẽ oꝑis adꝙ uen̾at. ut paffi¬
bilitatẽ ⁊ mortalitatẽ uł ab inmortalita¬
tis desꝑatione sp̃em nr̃am erigendam.
ut mortẽ. suscep̃. hos aũt defectus. non
conditionis sue necc̃itate. s miserationis

Expanded text:
us praeter peccatum, quos ei conveniebat suscipere, et nobis expediebat. Sunt enim omnino immunis extitit. Quos enim defectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis
Abbreviated transcription (Latin):
hic questio. difficił quid̃. s non inutilis.
qua q̃r eur non dicantur hi tres una
tres eentias: non dicamus. Quia uolu¬
re huic sig̃catiom qua intelligitur tri¬
nitas. ne omnino tac̾emus interogati
na ꝓrsus inopia: humanũ laborat elo¬
quium. Dictum ẽ tñ tres ꝑsone. nõ ut
illud dic̃etur. s ne omnino taceretur.
Non .ii. rei mesfabił eminentia. hoc
uocabulo explicari ualet. Ecee ostend̾
responderemus
Q nec̃utite dictũ sit ala¬

Expanded text:
hic quaestio difficilis quidem, sed non inutilis, qua quaetres essentias non dicamus? Quia volure huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceamus interrogati . 9, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium: dictum est tamen tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur omnino. Non enim rei ineffabilis eminentia hoc vocabulo explicari valet. Ecce ostenditrespondeamus. 4. Qua necessitate dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
patris. quo circa. ut suba patris ipse
pater ẽ. non quo pater est. s quo est.q
⁊ ꝑsona. patris. non aliuo quã ipse pa¬
ter ẽ. Ad se quippe dr ꝑsona. non ad fili¬
ꝑsonam eẽ. Ecce expresse hs̃. qd̃ ꝑsona

Expanded text:
m Patris. Quocirca, ut substantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dpersonam e
Abbreviated transcription (Latin):
in xͦ tr̃a ẽ .i. caro. q̃ sñ impietate adorat᷑
suscep̃ enim d tr̃a trãm. quia caro d̾tr̃a
uob. quia nemo carnem eiꝰ manducat.
nͥ pꝰ ad ores. S qui ad orat. nõ tr̃am intue¬
tur. illum pociꝰ cꝰ scabellum ẽ ꝑꝑ quem
adorat. his auctoritatib p̃misse mues¬

Expanded text:
 est, id est caro, quae sine impietate adoratur: suscepit enim de terra terram, quia caro de terrnobis; quia nemo carnem ejus manducat; nisi prius adoret: sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est propter quem adorat. » His auctoritatibus, praemissae quaes
Abbreviated transcription (Latin):
quem adoramus c̃ patre ⁊ spũ. una
ad or̃one cum incontaminata carne
eiꝰ. Non in adorabilẽ carnẽ dicentes.
adoratur enim in una u̾bi ip̃tasi. q̃
ẏpustasis gn̾ata ẽ. ñ c̾ature uen̾atio¬
nẽ p̃bentes. Non enim ut nudam car¬
nem ad oramus. s ut unitam dĩtati
in unam ypostasim dĩ u̾bi duabꝰ re¬
ductis nͥs. Timeo carbonẽ tangẽ ꝑꝑlig¬
no copulatum ignẽ. adoro. xͥ m̃i simt
unam ꝑͣm. confiteor ũbi ⁊ carnis eius.

Expanded text:
quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non enim ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam Deitati ad unam hypostasin Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Christi Dei munam personam confiteor Verbi et carnis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad iumitate fuscepta:iditati unita
q dmr i hominem filium di ẽẽ confi¬
tear. Deniq si hominẽ seꝑaũis ado.
illi num quã cõo nͨ seruio. ułut si quis
purpurã uł diadema regale iacens in¬
ueniat. numqͥd eam conabit᷑ ad orare :
Cum uõ ea rex fuĩt indutꝰ. ꝑicłm mor¬
tis incuirit: si eam cum rege ad orare
quis contẽpserit. Ita unxͨ domino hu¬
manitatẽ nõ solam uł nudam seo di¬
iunitati unitam.s. unum filium dm̃
uer̃.⁊ hominẽ uer̃ siqͥs adorare contẽp¬

Expanded text:
tate suscepta et Deitati unita mque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem seperaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio, velut si quis purpuram vel diadema regale jacens ineniat, nunquid ea conabitur adorare? Cum vero ea rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita etiam in Christo Domino humanitatem non solum vel nudam, sed divinitati unitam, scilicet unum Filium, Deum verum, et hominem verum, si quis adorare contemp
Abbreviated transcription (Latin):
inquid qͥb recte iuuitur. magna bona
sunt. Sp̃ẽs aut̃ quorumlib corꝑm sine
quib recte uiui pot̾. minima bona sũt
Potentie uͦ ammi sine qͥbus recte uiuu rio
pot̃. media bona sunt. Item uirtutib
.i. mediis ⁊ minimis nõ solum bene seo
ĩ male quisq uti pot̾.: ⁊id̾o uirture nemo
male unitur. quia opuis uirtutis bonus
usus istorum. quib ⁊̃ nõ bn uti possumꝰ
Nemo aũt bn utendo male uititur. Nõ
bona eẽ p̃stitit bonitas di. Ecce habes
tria gen̾a bonorum distincta

Expanded text:
inquit, quibus recte vivitur, magna bona sunt. Species autem quorumlibet corporum sine quibus recte vivi potest, minima bona sunt. Potentiae vero animi, sine quibus recte vivi non potest, media bona sunt. Item, lib. 2 deid est, mediis et minimis, non solum bene, sed etiam male quisque uti potest; et ideo virtute nemo male utitur, quia opus virtutis est bonus usus istorum quibus etiam non bene uti possumus. Nemo autem bene utendo, male utitur; non bona esse praestitit bonitas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta
Abbreviated transcription (Latin):
trium pꝰ funt fĩ.uł nõ fieri.Siquis enĩ
tale qͥd uelit acdisponat facẽ.ꝙ ineius
nullatenus sit potestate.ułꝙ sine ip̃ius
dispõne eq̃ fieret: in ħ ip̃e lib̾m nõ ħt
tẽ. in quorum uideł potestate ẽ eligere
bonum uł malum ⁊ utru̾lib scđm elec¬
tionem. face̾ uł dimitte̾. Scđ̾m ꝙ. nec in
dõ. nec in his omnib qui tanta batitudi¬
nis gr̃a sunt roborati. ut iam peccare ne¬

Expanded text:
trium possunt fieri vel non fieri. Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet tere; in quorum videlicet potestate est eligere bonum vel malum, et utrumlibet secundum electionem facere vel dimittere. Secundum quod nec in Deo, nec in his omnibus qui tanta beatitudinis gratia sunt roborati ut jam peccare ne
Abbreviated transcription (Latin):
tractatum. quod philoͬphi diffinientes
dixer̃. lib̃m duoluntate iudicium. quia
potestas ipͣa ⁊ abilitas uoluntatis ⁊ r̃onis.
ꝙͣ supra diximus ẽẽ lib̾m arbitrium.
lib̾a ẽ ad uiram lib̾t. quia lib̾e pͭ moiũ.
quantũ ad uoluntatẽ. quia uolũtarie
moũi. ⁊ spontaneo appetitu fĩ pot̾ ad eaq̾
bona ul mala uidicat uł iudicare ualet¬

Expanded text:
tractatum, quod philosophi definientes dixerunt liberum de voluntante judicium, quia potestas ipsa et habilitas voluntatis et rationis, quam supra diximus esse liberum arbitrium, libera est ad utrquantum ad voluntatem, quia voluntarie moveri, et spontaneo appetitu ferri potest ad ea quae bona vel mala judicat, vel judicare valet
Abbreviated transcription (Latin):
lectorẽ ac intellectorẽ plimum efflagi¬
tant. In quoꝵ explanacione. mallẽ filẽ
alios audire.quã loquendo. maliuolis
de trahendi occasionem pr̃are. Uidet᷑
inde michi ita posse accipi: cũ ait. Su
non ita hec accepit cũ de dõ dñr: ut ac¬
cipiuntur inphilosophica disciplina.s
ꝑsimilitudinẽ eoꝵ que aphilosophis dñt
locutus est. ut sic̃ ibi comune uł unũsale

Expanded text:
lectorem atque intellectorem plurimum efflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: SubNon ita haec accipit cum de Deo dicantur, ut accipiuntur in philosophica disciplina, sed per similitudinem eorum quae a philosophis dicuntur, locutus est; ut sicut ibi commune vel universale
Abbreviated transcription (Latin):
flagicioꝵ: excipitur honestate nup¬
ciarii. Si non peccassẽt primi hoĩes.
sñ caris incẽtiuo ac feruore libidi¬
nis. ipsi ac successores eoꝵ ꝯuemirẽt.
⁊ fic̃ remuñ abileest aliqd̃ bonũ opuᷤ.
sic coitus eoꝵ bonus eẽt. ac remuña¬
nał nõ fit omixtio. reprehensibilis
est.⁊ malus coitus. nͥ excuserur per
bona ꝯiugi

Expanded text:
 excipitur honestate nuptiarum. Si vero non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonus esset et remuneranalis non fit commixtio, reprehensibilis est malus coitus, nisi excusetur per bona conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
oniugii aut̃ institueio duplex est. U¬
Ina añ pec̾ẽm ad officium facta ẽ in ꝑ¬
adiso. ut ẽẽt thorus in maculatus: ⁊
nupcie honorabiles. ex quib sine ar¬
dore ꝯciꝑent. sũ dolore parerent. Alte¬
ra post pecẽm ad remedium facta. ex¬
tra ꝑadisũ pp̃ illicitũ motũ: de uitan¬
dum. Prima: ut natura multiplica¬
retur. Scda: ut natura exciꝑetur⁊i
uicium cohib̾etur. Nam ⁊ ante pec¬

Expanded text:
onjugii autem institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Nam et ante pec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃s .s. ueraciter quid̃ trinitas nõ di¬
c̾ẽtur. Rursus quid̃ trinitas eẽt uera
s unus ds̃ trmitas ipfa non esset. si
sc̃ã trinitate. unus est d̾s pater. qui so
lus essenciałt de se ipso unum filium
genuit. ⁊ unus filius. qui de uno patͤ
solus eẽnciałr natus. ⁊ unus sp̃s .s. qͥ¬

Expanded text:
veraciter Trinitas non diceretur. Rursus quidem Trinitas esset vera, sed unus Deus Trinitas ipsa non esset, si cat Trinilus essentialiter de seipso unum Filium genuit, et unus Filius qui de uno Patre solus essentialiter natus, et unus Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
bo om̃s gentes. ⁊ deducã eas inualle
iosaphat. ⁊ disceptabo cũ eis ibi. In cuiꝰ
capituli expositione ita reꝑi. hoc qͥdam
pueriliter intelligunt. ꝙ inualle que
ad iudiciũ. Qd̃ friuolũ est qr non int̾ra.
s inspacio huius aeris sedebir ce̾ locũ
cͥsostomus dic̃ angłi deferẽt añ eũ sig¬
nũ crucis. Uñ in eugłio u̾itas ait. Et
buntur onĩs impii. iusti u̾o nõ descen¬
dẽt in uallẽ iudicii .i. dãpnacionis. sed
eniente
aut̃ ad udiciũ dño infortitudiue ⁊ pote¬
tate magna. sol ⁊ luna dñr obseurari
ñ sui luminis priuacione. s suꝑueniẽte
maioris luminis daritate. Uirtutes qͦ¬

Expanded text:
bo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde in Evangelio Veritas dicitbuntur omnes impii; justi vero non descendent in vallem judicii, id est damnationis, sed eniente autem ad judicium Domino in fortitudine et potestate magna, sol et luna dicuntur obscurari, non sui luminis privatione, sed superveniente majoris luminis claritate. Virtutes q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo ⁊ sp̃s .s. ead uita ẽ que ꝑtinet ad
aĩam. non adcorpus. sorpus n ñ sennit
uitã sapiẽcie s anima que illumina¬
tur alumine et̾no. Licet gͥ xp̃e potẽcia
diuinitatis uinficet aĩas. ⁊ suscitet
corꝑa ⁊ iudic. non ociose t̃n⁊ preter
rõnem ei scđm fornã di: tribuitur. uui¬

Expanded text:
us sanctus eadem vita est, quae pertinet ad animam, non ad corpus. Corpus enim non sentit tam sapientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet ergo Christus potentia divinitatis vivificet animas, et suscitet corpora, et judicet, non otiose tamen et praeter rationem ei secundum formam Dei tribuitur vi
Abbreviated transcription (Latin):
testatur dicens. Sol in ouertetur ĩ te¬
nebras ⁊ lima insanguinẽ ex it ante¬
quã ueniat dies dñi magnus ⁊ hor¬
ibi fient. Cum aut̃ fu̾it factũ celum
nonum ⁊ t̾ra noua. tune erit lux lune
fic̃ lux solis testante ysaia. Et lux soł
cium. Minorata .ii. fuit lux soł ⁊ lune
ris.qr septemplicit̾ lucebit. ⁊ tunc nõ
erit incissitudo diei ⁊ noctis sed tin die
Uñ zaccarias. Et erit dies una que no¬
tas diei ⁊ noctis que modo ẽ. s ꝯtinua
dies ⁊ lux. Ifayas tñ uiđr dic̃e. quod te
non luceat sol ⁊ luna. loq̃ns ꝯgregaei¬
on batoꝵ. Nõ erit ibi inquit ampliꝰ
sol ad lucendum ꝑdiem. nec splendor
lune illuminabit te. s erit tibi dñs ĩ
lucem sempimã. S his uerbis non
negat solem ⁊ lunã tuẽ luc̃e. s sig̃tat
his qui erunt inet̾̃na batitudine. nul¬
lum lucis uisum pr̃are. qr ut ait ier̃¬
suꝑ eund̾ locũ. celi ⁊ tre. soł atq lune
nob̾ cessabit officiũ. ⁊ erit ipse dñs lu

Expanded text:
 Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et horibi fient. Cum autem factum fuerit coelum novum, et terra nova, tunc erit lux lunae sicut lux solis, testante Isaia, c. 30: Et lux solis cium. Minorata enim fuit lux solis et luris, quia septempliciter lucebit; et tunc non erit vicissitudo diei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacharias, c. 14: Et erit dies una quae notas diei et noctis quae modo est, sed continua dies et lux. Isaias tamen videtur dicere quod tunc non luceat sol vel luna, loquens congregationi sanctorum: Non erit ibi, inquit, c. 60, amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et lunam tunc lucere, sed significat his qui tunc erunt in aeterna beatitudine, nullum lucis usum praestare. Quia, ut ait Hier eumdem locum, coeli et terrae, solis atque lunae nobis cessabit officium, et erit ipse Dominus lum
Abbreviated transcription (Latin):
te fuscepit qd̃ est causa nr̃e resurreccio¬
nis .i. passionẽ ⁊ resfurrectionẽ. Ideo ei
ascrib scđ̾m hoĩem suscitacio mortuoꝵ¬
Uñ aug̃. ꝑ uerbum filiũ di. fit aĩaꝵ re¬
surrectio. Per uerbũ factũ in carne filiũ
hoĩs. fit corꝑi resurrectio. Itẽ. Iudcat
scđm dispenfacionẽ humanitatis. in qͣ¬
est minor patre xp̃s. In eo qd̾ est filius

Expanded text:
te suscepit quod est causa nostrae resurrectionis, id est, passionem et resurrectionem. Ideo ei ascribitur secundum hominem suscitatio mortuous: Per Verbum Filium Dei fit animarum resurrectio. Per Verbum factum in carne filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat secundum dispensationem humanitatis, in qua mino
Abbreviated transcription (Latin):
tasdi. nulla ciuium suorum nu̾osita¬
te fraudabit᷑. ã ubiore ⁊̃ copia fortasse
regnab̾. Neq enim nũm aut scõrum
hominum. aut in mundorum d inonũ.
nouimus. In quorũ locum succedẽ¬
tes filii caiholice mat̾s. q̃ stił appare¬
bat int̾ris. in ea pace.đqua illi ceci¬
derunt. sine ullo tp̾ris t̾mino ꝑmane¬
bunt .S. illorum ciuium nũs. siue qͥẽ
siue qͥ fuit. siue qui futurꝰ ẽ. ĩ contẽ

Expanded text:
ium suorum numerositate fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Neque etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive q
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ductum ⁊ inferiorib t̾etandis
gubnandisq dputatum ẽ. Sĩc eni in om¬
nibus peccoribus nõ ẽ inuentum ad ui
torium simile illi. nisi de illo dtractum
rerum temꝑalium q̃ntũ nate hominis
sati ẽ. simile aduitorium ex anime ꝑtib
in suo disꝑtitur officio. R sic̃ una caro ẽ
duorum in iascło ⁊ femina. sic intellec¬
tum nr̃m ⁊accionem si ue r̾onẽ ⁊ appeti¬
sicdhis dici poisit ouo inm̃te una. Eoce¬
ex his intelligi pot̾. qualit̾ in ania ho¬
mulier. serpens

Expanded text:
 tractandis gubernandisque deputatum est. Sicut enim in omnibus pecoribus non inventum est viro adjutorium simile illi, nisi detractum de illo rerum corporalium, quantum naturae hominis satis est, simile adjutorium ex animae partiin suo dispartitur officio. Et sicut una caro est duorum in masculo et in femina; sic intellectum nostrum et actionem sive rationem et appetisic de his dici possit, Duo in mente una. Ce intelligi potest qualiter in anima homulier, serpens
Abbreviated transcription (Latin):
nullum ad uocat m̃itum. obduracio
hic accipͥr p̃destiuatio. ⁊ p̃cipue p̃desti¬
nationis effectus. Obduracionis ũo ñ
ipsa łi et̾ira reꝓbatio. qr eius nullũ ẽ
m̃itum. s gr̃e p̾uacio siue subtraccio
que quodã mͦ ẽ reꝓbationis effectus
Acciprtur t̾ñ aliq̃n reꝓbatio ꝓ obdura¬
cione sic ⁊ p̃destinatio ꝓ suo effectu. qͥ
est gr̃a apposita. Gr̃a .ii. que apponitur.
effectus ẽ p̃destinacionis. Cũ gͥ gr̃e que
apponitur hoĩ ad iustificacionẽ. nulla
sint m̃ita. multo minus ⁊ ipsius p̃des¬
tinacionis qua abet̃no eleg̃ ds quos uo¬
luit aliqua possunt existere m̃ita. Ita
nec reꝓbacionis. qua abet̾̃no quosdam
p̃sciuit futuros malos. ⁊ dãnandos. sic̃

Expanded text:
nullum advocat meritum, obduratio hic accipitur praedestinatio, et praecipue praedestinationis effectus; obdurationis vero non ipsa Dei aeterna reprobatio, quia ejus nullum est meritum, sed gratiae privatio sive subtractio, qAccipitur tamen aliquando reprobatio pro obduratione, sicut et praedestinatio pro suo effectu, cui est gratia apposita. Gratia enim quae apponitur effectum est praedestinationis. Cum ergo gratiae quae apponitur homini ad justificationem, nulla sint merita, multo minus et ipsius praedestinationis, qua ab aeterno elegit Deus quos voluit, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos et damnandos, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
exgr̃a ẽẽt electio. Non gͦ ideo electus ẽ
adeo. qr tal futurus erat. s exelectioẽ
tał est factus. ita dicẽs. Disputans quid
eleg̃it ds in ñdum nato cui dix̃ serui¬
turum ẽẽ maiorẽ.⁊ quid in eod maiore
siłr. nõdũ nato reprobau̾it. ad hoc ꝑdu
xi rõcinacionẽ: ut dicerẽ. Non gͦ elegit
ds oꝑa cuiusquã inp̾sciã que ipse datu¬
sibi crediturum eẽ p̃sciuit. ipsũ elegit.
eum p̾sciuit crediturũ. s qr ⁊ infide m̃i¬

Expanded text:
ex gratia esset electio. Non ergo ideo electus est a Deo, quia talis futurus erat, sed ex tali electione talis est tactus; ita dicens: Dispelegerit deus in nondum nato, cui dixit seruiturum esse maiorem, et quid in eodem maiore similiter nondum nato reprobauerit, de quxi ratiocinationem, ut dicerem: Non ergo elegit Deus opera cujusquam in praescientia, quae ipse datusibi crediturum esse praescivit, ipsum elegit eum praevidit crediturum. Sed quia et in fide meri
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃ores cum ꝑꝑ geñale pecẽm unã maᷤ¬
sam fec̃int. non tñ nulla inter eos diu̾sitaᷤ ẽ.
łrecedit .ii. aliquid inpeccõribus. quo quã¬
ius nondũ sint iustificati. digni efficiant᷑
iustificacione. ⁊ item precedit in peccõrib¬
aliis: quo digni s̃ obtusione. Ecce hic ind̾r¬

Expanded text:
peccatores, cum propter generale peccatum unam massam fecerint, non tamen nulla inter eos est diversitas. Praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo, quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Sed dici
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliqua m̃ita elegit ds aliquis abeter¬
no. uł apposuit gr̃am iustificacionis ĩ tp̃r.
s gratuita bonitate sua elegit ut boni
elegit. s ut eẽmus tales ꝑ ipsam elctiõẽ
gr̃e sue. qua gratificauit nos indilecto

Expanded text:
iqua merita elegit Deus aliquos ab aeterno, vel apposuit gratiam justificationis in tempore, sed gratuita bonitate sua elegit, ut bonielegit, sed ut essemus tales per ipsam electionem iae suae, qua gratificavit nos in dilecto
Abbreviated transcription (Latin):
nitur gr̃a iustificationis. aliis nõ. unde
obtunduntur. S quid intelligẽ uoluit
ignoratur. nisi forte dicatur hoc intelle¬
xisse qd̾ supradiximus eũ retractasse. Nã
ibidẽ quedã alia ꝯtinue subdit. que mł.
genti patebit. Uñ uerissimile ẽ inp̃miᷤᷤ¬
sis ⁊̃ hoc retractasse. Quidam tn exeo
sensu accipiunt fore dictũ. non qr aliqͥs
p̃destinetur ꝓm̃itis. uł iustificacionis
gr̃am mereatur. s qr aliꝗ nõ a deo ma¬
ficacionis gr̃am non imꝑtiri. Nullus
ii. di gr̃am meri potest. ꝑ quã iustifica.¬
tur. potest tñ m̾eri. ut non apponatur.
mereantur. ut hoc digni sint. Alii u̾o
ira iuuunt. ut ⁊ si non m̃eantur gr̃am
iustificationis non in mentur omĩo
repelli. ⁊ gr̃am sibi subirahi. Ideoq dix̃¬

Expanded text:
nitur gratia justificationis, aliis non, unde obtunduntur. Sed quid intelligere voluerit, ignoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem quaedam alia continue subdit, quae in lib. genti patebit. Unde verisimile est in praemissis etiam hoc retractasse. Quidam tamen ex eo sensu accipiunt fore dictum, non quia aliquis praedestinetur pro meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mabi gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, per quam justificatur; potest tamen mereri ut non apponatur, mereantur, ut hoc digni sint; alii vero ita vivunt, ut etsi non mereantur gratiam justificationis, non tamen merentur omnino repelli, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
cuetur. si non gratis donatur. s m̃itis
redlitur. Miseretur itaq ẜ gr̃am qua
tis redditur. Unde datur intelligi ut
sic̃ reꝓbacio dei est nolle misereri. iͣ
obduracio di sit. non misereri. ut non
abillo irrogetur aliquid quo sit homo
det̾ior. ẜ tm quo sit melior erogetur
Ex his aꝑte ostendr. quid mĩam. quid

Expanded text:
cuetur si non gratis donetur, sed meritis redditur. Miseretur itaque secundum grum, quod meritis redditur. Unde datur intelligi, ut sicut reprobatio Dei est nolle misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Ex his aperte ostenditur quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit. ut iam qd̾ datur nõ scđ̾m gr̃am.
s scdm debitũ redlatur. potius m̃itis: ꝗͣ
donetur. Pro inde qd̃ ꝯtinuo dixi. Dic̃.n.¬
idem apłs. Id ds qui oꝑatur oĩa inomib
Nusquã aut̃ dictum ẽ. ds est qui c̃dit oĩa
in om̃ib ac de inde subiunxi. Qd gͦ cre¬
illius ẽ qui credentib dat sp̃m .s. Profec¬
to non dic̃em. si iam scirẽ ⁊̃ ipsam fidem.
int̾ di muna reꝑiri. que dantur in eodem
sp̃u. Utrũq gͦ nr̃m est p̃p arburiũ uolũ¬

Expanded text:
cedunt, ne iam quod datur non secundum gratiam, sed secundum debitum reddatur potius meritis quam donetur. proinde quod continuo dixi: dic deus, qui operatur omnia in omnibus; nusquam autem dictum est: deus credit omnia in omnibus, ac deinde subiunxi: quod ergo creillius est, qui credentibus dat spiritum, profecto dicere non deberem, si iam scirem etiam ipsam fidem inter dei munera reperiri, quae dantur in eodem spiritu. utrumque ergo nostrum est propter arbitrium uolun
Abbreviated transcription (Latin):
bia diaboli confundet᷑ ⁊ hominis hu¬
militas dĩ similitudine sublimaretur
Diabolus qͥpe aliud ado pͥncipium ẽẽ
cupierat. idoq ut eiꝰ suꝑbia retundetꝰ
ħ homo in mim̾e accep̃. ꝙ diabolus
ꝑuerse raꝑe uoluit. s ob in̾e nõ potu
it.⁊ ꝑħ imago di in homine apparuit.
Quia sic̃ ds omnibꝰ rebꝰ existit pͥncipͥũ
creationis. ita homo hominibꝰ omnib
pͥncipium gn̾ationis. Id̾o ⁊̃ ex uno ho¬
mine om̃s ẽẽ uoluit ds̃. ut dum cognos¬
cẽt se ab uo eẽ om̃s se qͣi unum amarẽt.
dq̃libet parte corꝑis uiri. s d lat̾e eius
formata ẽ. ut ostendetur quia in cõsorti¬
um c̃abatꝰ dilectionis. ne forte si fuisset
dcapite uiri facta. uiro ad dominatio¬
nẽ uidetur p̃ferenda. ã si dpegibus ad
seruitutẽ subicienda. Quia gͦ uiru. nͦ¬
ancilla nec dña ꝑabatur s socia: nec d
capite. nec de pedibꝰ. seo d lat̾e fuerat
ꝓducenda. ut uix̃ se ponendam cognoᷤ¬
eẽt. quam d suo lat̾e sumtam didiciss

Expanded text:
bia diaboli confunderetur, et hominis humilitas Dei similitudine sublimaretur. Diabolus quippe aliud a Deo principium esse concupierat. Ideoque ut ejus superbia retunderetur, hoc homo in munere accepit, quod diabolus perverse rapere voluit, sed obtinere non potuit. Et per hoc imago Dei in homine apparuit; quia sicut Deus omnibus rebus existit principium creationis, ita homo omnibus hominibus principium generationis. Ideo etiam ex uno homine omnes esse voluit Deus, ut dum cognoscerent se ab uno esse omnes, se quasi unum amarent. de qualibet parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, viro ad dominationem videretur praeferenda; aut si de pedibus, ad servitutem subjicienda. Quia igitur ancilla parabatur sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda ut juxta se ponendam cognosceret; quam de juxta se sumptam didicisset
Abbreviated transcription (Latin):
isi nõ tangatur. io̾ ꝓhibetur ut ꝑ se bo¬
num obedientie: ⁊ ialum in obedientie
monstretur. Sĩc pͥmus homo are bona
ꝓhibitus. penam in currit ut nõ exre
mala. sed ex in obedientia pena ẽẽ mõs¬
tretur. sic̃ ex obedientia palma. De
ri. sic̃ pꝰ plãtatum ꝑadisum. hominẽq
meo positum: ⁊ pꝰ umiu̾sa alia ad euinduc¬
ta. suisq nominib de signata. sub nec¬

Expanded text:
si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bosi tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut primus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena esse monstretur, sicut ex obedientia palma. DISri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnec
Abbreviated transcription (Latin):
bonrimali nõ atura hoc nomen accep̃
s ab occasione rei postea secute. arbor
enim illa nõ erat mala. seo scientie
boni imali io̾ dicta ẽ. quia pt ꝓhibino¬
nẽ erat in illa transg̾ssio futa. qua hõ
expiendo disce̾t. quid eẽt int̾ obedientie
bonum ⁊ in obedientie malum. Non gͦ
nomẽ. s d̾re transg̃ssionẽ secuta. sogno
nouit usur pato ligno uetito. qr perꝑi¬
entiam mali didiẽ quid sit int̾ bonum
obedientie ⁊ malum mobedientie. Si uͦ
pͥmi parentes in obedientes ẽẽnt nͨ cẽ p̃¬
malum nec meliꝰ consid̾at᷑. quantium
malum sit in obediẽtie qm̃ ħ modo. cũ¬
idõ .s. reus factus homo ẽẽ intelligitur.
quia ꝓhibitus rẽ tetigit. quam si non ꝓ¬
hibitus tengisset nõ peccasset nec penã
sensisset. Si enim uenenosam herbam
ꝓhibitus tetigis. pena sequitur ⁊ si ne¬
mo ꝓhibiusset ⁊ simiłr ꝓsequeretiur
Si enim ꝓhibetur res tangi q̃ ñ tangeti
genti obẽ si nõ ꝓhibetur. nec cui libet.

Expanded text:
on a natura hoc nomen accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura, qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientie bonum et inobedientie malum. Non ergo nomen, sed a re transgressionem secutam. A ligno novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent, nmalum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobedientia, quam hoc modo; cuideo reus factus esset homo intelligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res tgenti obest si non prohibetur, nec cuilibet
Abbreviated transcription (Latin):
tr. non solum facram̃to: s in u̾itate. ma¬
nibus sacerdotũ tractari. ⁊ frangi. ⁊ fide¬
lium dentibus atĩ.
sane dici p̃. fractio illa ⁊ particio non¬
in sub̾a corꝑis. s in ipsa forma panis fa¬
cram̃tali fĩ. ut u̾a fraccio ⁊ particio sit
.i. insp̃e. Ne autẽ mireris. uł insultes.
si accĩa iuideantur frangi. cum ibi sint
sñ sub̾to. licet quidã asserant ea fũda¬
ri maere. est ibi uera fraccio ⁊ partici¬
o que fit in pane .i. informa panis. Uñ
uita manducatur. Sed quis audeat mã
manducandũ: ait. Qui manducat me.
uiuit p̃p me. Nec occiđr xp̃s. ut mãdu¬
cetur. sed mortuos uiificat. qͣn mãdu¬
catur: refic̃. non deficit. Uiuit mãdu¬
catus: quia surreae õccisus. nec q̃n mãdu¬
camus. partes de illo facimꝰ. Et quidẽ
in facram̃to sic fit. It̾ norunt fideles.¬

Expanded text:
liter non solum sub sacramento, sed in veritate manibus sacerdotum tractari et frangi, et fidelium dentibus atterisane dici pin substantia corporis, sed in ipsa forma panis sacramentalis fieri, ut vera fractio et partitio sit id est, specie. Ne autem mireris vel insultes si accidentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitio, quae fit in pane, id est, in forma panis. Undevita manducatur. Sed quis audeat mandmanducandum ait, Joan. 6: Qui manducat me, vivit propter me. Nec occiditur Christus ut manducetur, sed mortuos vivificat; quando manducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo facimus, et quidem in sacramento sic fit. Item, de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ calix. qd ⁊ occłi renunciant. Quod at̃
pus xp̃i. ⁊ calix: sanguis. Ex his fatis¬
datur intelligi quod fractio. ⁊ partes
que ibi uident᷑ fieri. insacram̃to fũit
.i. in sp̃e uisibili. Ideoq: Berengarii
illa u̾ba ita distinguẽda s̃.ut sensua¬
łr. nõ modo sacramento: s inũitate di¬
catur corpus x tractari. manibus fac̃¬
dotum. frangi ũo. ⁊ at̃i dentib uere
quidẽ: sed insacram̃to t̃m̃. Uera gͥ est
ibi atricio.⁊ ꝑticio. Sed insingulis
nuitur. s integr̃ se prebet in singulis

Expanded text:
 calix, quod et oculi renuntiant; quod autem pus Christi, calix est sanguis. Ex his datur intelligi quod fractio et partes quae ibi videntur fieri, in sacramento fiunt, id est, in specie visibili. Ideoque illa Berengarii verba ita distinguenda sunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri dentibus, vere quidem, sed in sacramento tantum. Vera ergo est ibi attritio et partitio; sed in sinuitur, sed integrum se praebet in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm celestis. ñ meatu alicꝰ fluuii tres
ilł celestib spͣibus. redundantiꝰ uidr̃
effluere. pleno .uii. uirtutum spũ aliũͣ
nr̃a mentis arcana tanꝙͣ inferiora ꝑ¬
stringat. celestem illam angłorum na¬
turam. effusiore quadam scĩficationũ
ub̾tate letificat. De iñ scĩficationẽ ex¬
ponens subdit. his aũt scificationib
sig̾catur plenitudo.uii. spũalium uir¬
tutũ quas eninñat esaẏas dicens spc¬

Expanded text:
Hierusalem coelestis, non meatu alicujus fluvii terrestillis coelestibus spiritibus redundantius videtur effluere, pleno septem virtutum spiritualium nostrae mentis arcana tanquam inferiora perstringat, coelestem illam angelorum naum effusiore quadam sanctificationum ubertate laetificat. Deinde sanctificationes exponens, subdit: His sanctificationibus, signatur plenitudo septem spiritualium virtutum, quas enumerat Isaias , dicens: Sp
Abbreviated transcription (Latin):
quali resurgemꝰ. ⁊ renouabit᷑ auetustate
nõ incorpꝰ animale quale fuit. s in melius
qua mutandus erat adam nͥ mortem corpis
animał peccando meruisset. Nõ ait apłs.
corpus mortale est ꝑp peccatum. seo mortu¬
um hõis añ peccatũ mortale. ũ mortale erat

Expanded text:
quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animale quale fuit, in melius, idtale, in quod mutandus erat Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus: Corpus mortale est propter peccatum, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat
Abbreviated transcription (Latin):
alis erat hominis institutio ante pecso.¬
catum scđ̾m corꝑis conditionẽ. De ħ at̃
statu trans ferendus erat cũ uniu̾sa pꝰ¬
t̾itate sua. ad meliorem dignioremq sta¬
tum. uͥ celesti ⁊ et̾no bono in celesti sͥ para¬
to frueret᷑. Sĩc enim exduplici natura
conpactus ẽ homo. ita illi duo bona cõdi
suit. Ad illiꝰ at custodiam qd dedat. ⁊ ad
illud ꝓmerendũ qd̃ ꝓmiserat. nt᷑ͣali r̾on
inc̾atione anime hominis indite. qua
pot̾at int̾ b onũ. nalum disc̾ñe. p̃ceptũ
ad didit obedientie. ꝑ cuiꝰ obseruãtiam
datũ nõ ꝑderet. ⁊ ꝓmissum obtine̾t. ut
ꝑm̾itum: ueniret ad p̃mium

Expanded text:
alis erat hominis institutio ante peccatum secundum corporis conditionem. De hoc autem statu transferendus erat cum universa posteritate sua, ad meliorem dignioremque statum, ubi coelesti et aeterno bono in coelis sibi parato frueretur. Sicut enim ex duplici natura compactus est homo, ita illi duo bona Conditsuit. Ad illius autem custodiam quod dederat, et ad aliud promerendum quod promiserat, naturali rationi in creatione animae hominis inditae, qua poterat inter bonum et malum discernere, praeceptum addidit obedientiae; per cujus observantiam datum non perderet, et promissum obtineret, ut per meritum veniret ad praemium
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑfecta caritate ñ ẽ. Nullus gͦ timoꝵ
istorum fuit in xp̃o. Qiuis gͦ fuit ti¬
mor ille qͦ penam timuit. Potest timor
ille dici naturalis siue humanus.ꝙ
onmib hominibus mẽ. quo orr etur
mors ac formioatur pena ⁊ or̃ timor
iste nat᷑ał. nõ quia accesserit homini
nõ fuit iste timor conẽtus homini nͨ
de bonis naturalib s quia excorrup¬
ta nõ ꝑpeccatum omnib aduenit. cui
corruptio inoleuit. tanquam eẽt nat᷑a¬
lis: iẽ iste timor effectus peccati. ut p̃¬

Expanded text:
fecta charitate non est. Nullus ergo timorum istorum fuit in Christo. Quis ergo fuit timor iste quo poenam timuit? Potest timor ille dici naturalis vel humanus, qui omnibus hominibus inest, quo horretur mors ac formidatur poena. Et dicitur timor iste naturalis, non quia accesserit homini ituta, quia non fuit iste timor concretus homini, nec de bonis naturalibus; sed quia ex corrupta natura per peccatum omnibus advenit; cui corruptio inolevit, tanquam esset naturalis; et est iste timor, effectus peccati, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
orem. dmodo ꝓpagationis filiorum:
alia multa q̃nõ in utilit̾ sciunt᷑ licet ali¬
qñ curiositate q̃rant᷑. & pͥꝰquam ad ani¬
mi qualitatẽ ꝑtinennia ꝓsequamur
dequalitate euis scđm corpus. ⁊ modo
ꝓpagationis filiorum ⁊d aliis quibꝰd am
inspiciamuis ꝰ mus gͥ homo scđ̾m nat᷑a᷑
corꝑis t̾reni: in mortał fuit quodam mͦ¬
quia potuit nõ mori.⁊ mortał quodam
modo quia potiut mori. In illo namq
pͥmo statu hu̾it pꝰse mori:⁊ pꝰ se no̾ mori¬

Expanded text:
opagationis filiorum, et alia multa, quae non inutiliter sciuntur, licet aliquando curiositate quaerantur. At priusquam ad animi qualitatem pertinentia prosequamur, de qualitate ejus secundum corpus et modo propagationis filiorum, et de aliis quibusdam inspiciamus. Primus ergo homo secundum naturam corporis terreni, immortalis fuit quodam mquia potuit non mori; et mortalis quodam modo, quia potuit mori. In illo namque primo statu habuit posse mori, et non po
Abbreviated transcription (Latin):
tas .s. posse nõ mori. In scd̾o uͦ statu pꝰ
peccatum. hu̾it pꝰse mori: mõ posse nõ
mori. quia inħ statu moriendi ẽ nec̾itas
In t̾cio statu habebit pꝰ se nõ mori:⁊ non
posse mori. quia ad illum statum ꝑtinet
moriendi in pꝰ sbilitas qđia ex gr̃a erit
nõ ex natura. In primo statu fuit corp

Expanded text:
t, posse non mori. In secundo vero statu, post peccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corp
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ.uii. lic: nõ fiũt nouũ gn̾s rerum
institutum. fuit tñ ineo qͣi quid auista¬
tus nouus scĩficationis oꝑmzirequie¬
tionis opificis. Pot̾ ⁊̃ sic ex poni illud.
Compleuit ds die .uii. opus suum .i.

Expanded text:
imo, licet non fuerit novum genus rerum institutum, fuit tamen in eo quasi quidam novus status sanctificationis operum et requietionis opificis. Potest etiam sic exponi illud: Complevit Deus die septimo opus suum, id
Abbreviated transcription (Latin):
tio passio est. ommis cupiditas ꝑturba¬
cio: omnis gͥ cupiditas passio. Omnis
uͦ passio c̃ ẽ in nob̾ ip̃a passione patim.
omnis gͥ cupiditas. c̃ ẽ in nb: ipsa cupi¬
cupiditas ẽ patimur. nõ ẽ peccatum.¬
Itaid timore: Lon enim consequens ẽ.
ut si patimur timorem. iõ nõ sit pecca¬
tum. quia multa sunt pecc̾a que pan¬
mur. seo nõ in quantum patimur eis.
Illud aũt diligent̃ ẽ annotand̾.ꝙ supra
positis u̾bis aug̃i dicentis. quedam ueci¬
tate facta ẽẽ impbanda:⁊ mala: uidr ob¬
sciatur itare non pigi. Erecramus inqͥd
corum blasphemiam. qui dñt impossi¬
bil aliquid homini. ado ẽẽ p̃ceptum.
mandata di nõ a finguł.s ab omnibus
in comune posse seruari. & paulo pꝰ.
Et tam illos errare dm̃s. qui c̃ manicħo
dñit hominẽ pecc̃m uitare nõ posse. qͣm
illos. qui c̃ iouiniano aisser̃. hominem

Expanded text:
tio, passio; omnis cupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupie patimur, non est peccatumita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed non in quantum patimur eis.a positis verbis August. dicentis quaedam necessitate facta esse improbanda et mala, videtur obsciatur, iterare non piget. Execramur, inquit, eorum blasphemiam qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post: Et tam illos errare dicimus, qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum: illõ dic̃. Satis diligent̃ eorum
posiumus sententiam qui dicunt om̃s
actus nat᷑as bonas ẽẽ. ⁊ in quantũ sunt
bonos ẽẽ. In quo tractatu quedam inter¬
seruimus. q̃ nõ ex eorum tm̃ ꝑsona acci¬
pienda sunt. quia ab omnib catholice
sapientib absq esitõne tenentur. atq
auctoritatũ. testimoniis ⁊ rõnibus eoꝵ¬
dem tradicionẽ muniuimꝰ. qui dñt
omnes actus eẽntia sui.i. in quantum
sunt: ẽẽ bonos quos dam uõ in quant̃
esse ut reficẽ esurientem. qui ẽ actus
ut sunt illi. qui exbona uoluntate pro¬
ueniunt: ⁊ bonum finẽ m̃ciuntur o ali

Expanded text:
. Satis diligenter eorum posuimus sententiam, qui dicunt omnes actus naturas bonas esse, et in quantum sunt bonos esse. In quo tractatu quaedam interseruimus, quae non ex eorum tantum persona accipienda sunt, quia ab omnibus catholice sapientibus absque haesitatione tenentur; atque auctoritatum testimoniis et rationibus eorumdem traditionem munivimus, qui dicunt omnes actus essentia sui, id est, in quantum sunt, esse bonos, quosdam vero in quantum esse, ut reficere esurientem, qui actus estut sunt illi qui ex bona voluntate proveniunt, et bonum finem metiuntur. DI
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑficitur humane reo emptionis
sponsio. facta ab antiquo filii gͦ missio:
ẽ ipsa in carnatio. Eo eni missus ẽ. ꝙ in
forma h ominis mundo uisibilis appa¬
ruit. de quo supͣ sufficient̾ dictum est.
gent̾ Quare filiꝰ carnẽ assumpsit nõ pa

Expanded text:
atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assumpsit, non Pa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diximꝰ nõ sub assercione dix. ꝙ ostendr
ex eo ꝙ ait in eod̾.l. sic. Si ad bb̃m fictus
dis. id dixisse aug̃m. nõ asserẽdo. s q̃ren¬
do. ⁊ alioꝵ ⁊ alioꝵ opinionẽ referendo.
de inmalicia ꝑseũante pecc̃oꝵ ab olicio¬
nẽ nõ sinebtit fĩ. Non gͥ ficte accedenti.
pecc̃a dimittũtur.

Expanded text:
diximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus dis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. de in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte accedenti peccata dimittuntur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ. nisi peniteat eũ uet̾is uite: nouã
ñ pot̾ inchoare. Ab hac penitẽcia. ẽ bab¬
tizantur. soli paruuli ĩmunes s̃. his ali¬
isq testimoniis aꝑte ostend̾r. adultis si
aliena. qui ꝓͥã ħre nequeũt: datur ĩ łb̃o

Expanded text:
fidelium, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sinaliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
soluendo tñ carnis debito. pares s̃. Id̾o
apłs utriq precipit. in̾hac cã sͥ inui¬
cem subici: in quiens. Uir debitũ reddat
uxori. simiłr ⁊ uxor uiro. qr mulier ñ
ht̃ potestatẽ sui corꝑis. s uir. Similit̃
lier. Quia nec mulier ad aliũ uirum:
nec uir ad aliã mulierẽ potestatẽ ht̃¬
sui corꝑis. nec uir adotinendũ. nec mu¬
lier. potestatẽ ht̃: sine mutuo osensu.
s alt̾ alt̾ius potestatẽ ht̃ corꝑis. ut pos¬
cẽti alteri. non liceat alt̾i negare debi¬
tũ. In hoc gͦ pares s̃. qr nec uiro. nec
mulieri eorpus suuĩ liez alii tradere.¬
s s̃ sibi inuicẽ debitores in hac causa.
ne peccandi detur occasio. ꝑ qd̾ non
dñiũ tollitur uro. s uiciũ. Debe̾nt
n. sibi inuicẽ ꝯiugati. non solũ ipsius
sexus fin ꝯmiscendi fidem. lib̃oꝵ ꝓcre¬
andoꝵ causa. que prima est in ista in¬
ortalitate socieras: uer̃ ⁊̃ infirmitatiᷤ
iniucẽ excipiende. ad illicitos ꝯeubitꝰ

Expanded text:
solvendae tamen carnis debito pares sunt. Ideo Apostolus utrique praecepit in hac causa invicem subjici, dicens: Vir debitum reddat uxori: similiter et uxor viro; quia mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir. Similiter lier; quia nec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii traderesed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Per quod non dominium tollitur viro, sed vitium. Debent enim sibi conjugati non solum ipsius sexus sui commiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima est in ista mortalitate societas; verum etiam infirmitatis invicem excipiendae ad illicitos concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
trum negẽt. ne ꝑ hoc iicidãt indãp¬
nabiles corruptelas. Redłe .ni. debitũ
ꝯiugalẽ: nullius ẽ criminis. Exig̾e aut̃
ultra generandi necessitatẽ: clpe est
uenialis. Formeari u̾o uł mechari: pu¬

Expanded text:
trum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari pu
Abbreviated transcription (Latin):
natura boni ñ hoc sigcat penitus ex¬
ipso: qd̃ de ipso. ad enimi de ipso ẽ. potest
dici exipso. s non omne qd̾ exipso est.
pot dici ẽẽ de ipso. qr non ẽ de suba sua
Ex ipso.ii. sunt celũ ⁊ tra qr ipse fecit ea
nõ aut̃ de ipso: qr non de sua suba. Sic̃
aliquis hõ si generat filiũ. ⁊ faciat do¬
mum. ex ipso est filius. exipso ẽ ⁊ donus.
s de ipso filius. domus uero de t̾ra. ⁊ lig¬
bona ⁊ mala. s non omni modo sũt
ibi mala: quo bona.⁊ qd̃ indeo bona
t̃m̃ sunt sic̃ exipso ⁊ ꝑ ipsum. non mala.
⁊ ex quo sensu hec accipienda sint asfig¬
natum ẽ.⁊ qd̃ de ipso non dr ẽẽ ꝓprie: qd̃
aliud ẽ ab ipso. Ex ipso aut̃ dũr ẽẽ omĩa.¬

Expanded text:
nim non hoc significat penitus quod de ipso. Quod enim de ipso est, potest dici ex ipso, sed non omne quod ex ipso est, potest dici esse ex ipso, quia non est de substantia sua. Ex ipso enim sunt coelum et terra, quinon autem de ipso, quia non de substantia sua. Sicut aliquis homo si generat filium, et faciat domum, et ex ipso est filius, ex ipso est et domus; sed filius de ipso, domus vero de terra et ligbona et mala; sed non omni modo sunt ibi mala, quo bona; et quod in Deo bona tum sunt, sicut ex ipso, et per ipsum, non mala. Et ex quo sensu haec accipienda sint assignatum est. Et quod de ipso non dicitur esse proprie, quod aliud est ab ipso. Ex ipso autem esse di
Abbreviated transcription (Latin):
.s.ꝙ sp̃c timoris erit in futuro. sic̃ ⁊
illum usum q̃ modo ht. fa̾ciet enum
rere. fu̾it gͦ ⁊ in xp̃o timor ille.s uix̃
usum illum ꝗͣ habebit infutoͣ in
scĩs. Non enim timuit. xp̃c seꝑarił¬

Expanded text:
s timoris erit in futuro, sicut eillum usum quem modo habet. Faciet enim rere. Fuit ergo et in Christo timor ille, sed juxta usum illum quem habebit in futuro in sanctis. Non enim timuit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. totum assumpsit. simłq sͥ uni¬
uit animam ⁊ carnẽ: nͨ caro pꝰ fuit concep¬
ta: ⁊ pꝰmod̾ assumpta. sed in cõceptione as¬
sumpta. ⁊ in assumptione concepto. uñ
aug̾̃. inł. de fide ad petrũ. Firmissune te¬
ne. inullatenus dulntes nõ carnem xͥ si
ne diuinitate conceptam inut̾o uirginĩ.
pꝰquam susciꝑetur au̾bo. seo ip̃m u̾bum
dñi sue carnis acceptione conceptum.
ipãmq carnẽ u̾bi incarnatione concep¬
unus iuerus quam seruilẽ formam
asolo filio susceptam. tota tͥnitas. cꝰ una
ẽ uoluntas ⁊ oꝑatio fec̃. Nõ autem inut᷑
uirginis pꝰ caro suscepta ẽ:⁊ pꝰ mod diui¬

Expanded text:
sumpsit, totum assumpsit, simulque sibi univit animam et carnem, nec caro prius fuit concepta, et postmodum assumpta; sed in conceptione assumpta, et in assumptione concepta. Unde Aug. in lib. de Fide ad Petrum, cap. 16: Firmissime tene, et nullatenus dubites, non carnem Christi sine divinitate conceptam in utero Virginis priusquam susciperetur a Verbo; sed ipsum Verbum Deum suae carnis acceptione conceptum, ipsamque carnem Verbi incarnatione concep verus; quam servilem formam a solo Filio susceptam tota Trinitas, cujus una est voluntas et opera, fecit. Non autem in utero Virginis caro prius concepta est, et po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uigilanti dtracta ẽ costa. de qua mu¬
lier in aduitorium gn̾at̾o uiro ẽ forma¬
ta. sed ut nullam in eo sensis seo penam
monstraret᷑: i diuine simł potentie opꝰ
mirabile ostendetur. q̃ hominis dor¬
mientis latus appuit. nec eum tñ aqere
soporis ercitauit. In qͦ ĩ oꝑe sacramen¬

Expanded text:
 vigilanti detracta est costa, de qua mulier in adjutorium generationis viro est formata; scilicet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo etiam opere sacramen