comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ. Et alibi dicit. Non accipiã
de domo tua uitulos: neq de gregi¬
bus tus hyrcos. Et alius ꝓpħa. fece
firmabo suꝑ domũ iacob testamentũ
nouũi: ñ sicut testamentũ qd̵ disposu
patrib eoꝵ. cũ eduxi eos de t̾ra egypti.
Et alia multa st̃ de hac re testimonia. qͥb
hoc d̾m facturũ eẽ p̃dictũ ẽ: q̃ cõmemora¬
re nc̃ longũ ẽ. hic iã satiᷤᷤ. stitit qd̾ rec̾te
alio tp̃r ꝯstitutũ ẽ. itidẽ recte alio tp̃r poᷤᷤ¬
se mutari. mutantis oꝑe ñ dispositioẽ
mutata: quã dispositionẽ intelligibi¬
lis ratio continet: uͥ sine. tẽpore simul
st̃. quȩ in tẽporib simul fieri ñ posst̃:
qͥa tẽpora ñ simul currunt Qspiam
fortassis expectet causas a nobis ipsiꝰ
mutationis acciꝑe. Qd̃ ipse nosti. quã
ꝓlixi negocii sit. Uerumptam̃ breuit̃
dici potest. qd̾ homini acuto fortasse
suffecerit: aliis sacram̃tis p̾nuntiari

Expanded text:
Iudaeorum; et alibi dicit: Non accipiam Iudaeorum; et alibi dicit: Non accipiam de domo tua uitulos neque de gregibus tuis hircos; et alius propheta: Efirmabo super domum Iacob testamentum nouum non sicut testamentum, quod disposui patribus eorum, cum eduxi eos de terra Aegypti. et alia multa sunt de hac re testimonia, quibus hoc deum facturum esse praedictum est, quae commemorare nunc longum est. Hic iam si satis constitit, quod recte alio tempore constitutum est, itidem recte alio tempore posse mutari mutantis opere non dispositione mutata, quam dispositionem intellegibilis ratio continet, ubi sine tempore simul sunt, quae in temporibus simul fieri non possunt, quia tempora non simul currunt, quispiam fortassis expectet causas a nobis ipsius mutationis accipere, quod ipse nosti quam prolixi negotii sit. uerum tamen breuiter dici potest, quod homini acuto fortassis suffecerit, aliis sacramentis praenuntiari
Abbreviated transcription (Latin):
tione disponeret. Nam ut nouerint
quos hȩc mouent. iam hoc fuisse in
ratione diuina:. ne cũ ista noua con¬
stituerent᷑. subito priora displicuis¬
se uelut mutabili uoluntate. s iam
hoc fixũ &e statutũ suisse in ipsa sapi¬
entia di: cui etiã de maiorib rerũ
mutationib eadẽ seriptura dicit.
mutabis ea &e mutabunt᷑. tu aũt idẽ
ipse es: insinuandũ ẽ eis. mutationẽ
istã sacram̃toꝵ testam̃ti ueteris &
noui. etiã predictã fuisse ꝓpheticiᷤᷤ
uocib. Ita enĩ uidebunt si potert̃.
id qd̾ in tp̃re nouũ est. ñ esse nouũ
apud eũ qui condidit tẽpora: &e sine.
tpr̃e habet omĩa: quȩ suis quibꝰq
tẽporib ꝓ eoꝵ uarietate distribuit.
Nam & in illo psalmo unde cõmemo¬
raui aliqͥd. quo demonstrarẽ ñ ege¬
eges: paulopost legit᷑ ex ꝑsona xp̃i. ñ
congregabo conuentieula eoꝵ de san¬
guinib. hoc ẽ pecoꝵ uictimis: quibꝰ
prius congregabant᷑ conuenticrila

Expanded text:
tione disponeret. nam ut nouerint, tione disponeret. nam ut nouerint, quos haec mouent, iam hoc fuisse in ratione diuina nec, cum ista noua constituerentur, subito priora displicuisse uelut mutabili uoluntate, sed iam hoc fixum et statutum fuisse in ipsa sapientia dei, cui de maioribus etiam rerum mutationibus eadem scriptura dicit: Mutabis ea et mutabuntur, tu autem idem ipse es, insinuandum est eis mutationem istam sacramentorum testamenti ueteris et noui etiam praedictam fuisse propheticis uocibus. ita enim id quod in tempore novum est, non esse novum apud eum qui condidit tempora, et sine tempore habet omnia, quae suis quibusque temporibus pro eorum uarietate distribuit. nam et in illo psalmo, unde commemoraui aliquid, quo demonstrarem non egeeges\', paulo post legitur ex persona Christi: Non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus, hoc est pecorum uictimis, quibus prius congregabantur conuenticula
Abbreviated transcription (Latin):
seruus indiget. In ea qͥppe scriptura
qd̾ uetus dicit᷑ testamentũ. & eo tpr̃e
dictũ est quo adhuc illa offerebant᷑
sacrificia. quȩ hoc tẽpore ñ offerunt᷑.
d̾s. nec cuiꝰquã eget umquã: s rerũ
diuinitꝰ imꝑtitarũ. uł imbuendo uir¬
tutib animo. uł ȩt̾nȩ saluti adipis¬
cendȩ qued̃ã signa st̃: quoꝵ celebra¬
tione atq functione. ñ dõ s nobis
utilia pietatis exercent᷑ offitia. Ni¬
mis aũt longũ est conuenient̃ dispu¬
tare de uarietate signoꝵ: quȩ cũ ad
res diuinas ꝑtinent̾. sacram̃ta appel¬
lantur. Sicut aũt ñ id̾o mutabilis ds.
qͥa mane aliud aliud uesꝑe. illud hoc
mense illud alio. ñ hoc isto anno qd̃
illo: ita ñ ido mutabilis ds̃. qͥa uniu̾¬
si scłi priore uolumine aliud. aliud
posteriore sibi iussit offerri: qͦ conue.¬
nient̾ significationes ad doctr in am
religionis saluberrimã ꝑtinentes. ꝑ
mutabilia tẽpora sine ulla sui muta¬

Expanded text:
seruus indiget, in ea quippe scriptura, seruus indiget, in ea quippe scriptura, quod uetus dicitur testamentum et eo tempore dictum est, quo adhuc illa offerebantur sacrificia, quae hoc tempore non offeruntur: deus nec cuiusquam eget umquam, sed rerum diuinitus impertitarum uel inbuendo uirtutibus animo uel aeternae saluti adipiscendae quaedam signa sunt, quorum celebratione atque functione non deo sed nobis utilia pietatis exercentur officia. Nimis autem longum est conuenienter disputare de uarietate signorum, quae cum ad res diuinas pertinent, sacramenta appellantur. sicut autem non ideo mutabilis deus, quia mane aliud aliud uespere, illud hoc mense illud alio, non hoc isto anno quod illo, ita non ideo mutabilis deus, quia uniuersi saeculi priore uolumine aliud aliud posteriore sibi iussit offerri, quo conuenienter significationes ad doctrinam religionis saluberrimam pertinentes per mutabilia tempora sine ulla sui muta
Abbreviated transcription (Latin):
mis tẽporib sacrificiũ qd̾ preceꝑat d̾s:
nunc uͦ ñ ita ẽ. Aliud enĩ precepit qd̾
huic tẽpori aptũ ess: qͥ multomagis
quã homo nouit. qͥd cuiq tẽpori accõ¬
modate adhibeat᷑: qͥd quando imꝑtiat
addat. auferat detrahat. augeat mi¬
nuat ue. immutabilis mutabiliũ sic̃
creator ita moderator: donec uniuersi
scłi pulchritudo. cuiꝰ particulȩ st̃ quȩ
suis quibq tẽporib apta st̃. uelut mag¬
nũ carmen cuiꝰdã ineffabilis modula¬
toris excurrat: atq inde transeant in
ȩternã contemplationẽ speciei. qͥ dm̃ ri¬
te colunt etiã cũ tempꝰ ẽ fidei.fallun¬
tur aũt: qͥ existimant hȩc dm̃ iubere.
causa suȩ utilitatis uł uoluptatis. Et̃
merito mouent᷑ cur ds̃ ista mutaue¬
rit: quasi delectatione mutabili. ali-¬
ud sibi iubens offerri illo priꝰ tẽpore:
aliud isto. Non aũt ita ẽ. Nichil ds̾
iubet qd̾ sibi ꝓsit: s illi cui iubet. Iło
uerus ẽ dñs qͥ seruo ñ indiget: & qͦ

Expanded text:
eperat deus, nunc uero non ita est. aliud enim praecepit, quod huic tempori aptum esset, qui multo magis quam homo nouit, quid cuique tempori accommodate adhibeatur, quid quando impertiat, addat, auferat, detrahat, augeat minuatue inmutabilis mutabilium sicut creator ita moderator, donec uniuersi saeculi pulchritudo, cuius parti. culae sunt, quae suis quibusque temporibus apta sunt, uelut magnum carmen cuiusdam ineffabilis modulatoris excurrat atque inde transeant in aeternam contemplationem speciei, qui deum rite colunt, etiam cum tempus est fidei. Falluntur autem, qui existimant haec deum iubere causa suae utilitatis uel uoluptatis et merito mouentur, cur deus ista mutauerit quasi delectatione mutabili aliud sibi iubens offerri illo prius tempore aliud isto. non autem ita est. nihil deus iubet, quod sibi prosit sed illi, cui iubet. ideo uerus est dominus, qui seruo non indiget et quo
Abbreviated transcription (Latin):
H ec repete. hiͦ inhiã ext̾̃nis ne contere tẽpꝰ.
si tua nolueris quis quã aliena dabit
Non eris ipse tuus missuq ꝑ extera longe
s ensib heu ꝓprii pectoris exul ages.
sollicitũ satis hȩc nato cecinisse parentẽ:
Dũ tͥ que michimet uł uolo uł metuo
Hȩc tͥ si recipis feret olim pagina uitã:
Si renuis eadem pagina testis erit:
In columẽ mͥ te fili karisime: xpristꝰ
annuat: ce seruũ det sibi perpetuo:
yiue p̃cor s uiue dõ: nã uiuere mundo
Mortis opꝰ uiua ẽ uiuere uita dõ. Epł̃a¬

Expanded text:
haec repete, his inhia, externis ne contere tempus; haec repete, his inhia, externis ne contere tempus; si tua nolueris, quisquam aliena dabit? non eris ipse tuus missusque per extera longe sensibus heu! proprii pectoris exul ages. sollicitum satis haec nato cecinisse parentem, dum tibi, quae mihimet, uel uolo uel metuo. haec tibi, si recipis, feret olim pagina uitam; si rennuis, eadem haec pagina testis erit. incolumem mihi te, fili carissime, Christus annuat et seruum det sibi perpetuo. uiue, precor, sed uiue deo; nam uiuere mundo mortis opus, uiua est uiuere uita deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sume duos una cum pietate patres:
s pernim̃: abstrahere maiore dolore duob̾:
a udimur: pignus dulce duobus eris:
In te leta patrũ sudauit cura duorũ:
Et tͥ magnus honos letificasse duos:
S me augꝰtino cũ copulo. ñ meritoꝵ
Iacto parem: solo comparo amore tuy
Nã qͥd ego affundã rorans tͥ pauꝑe riuo:
Me p̃ter gemino flumine prolueris:
Frat̃ alypiꝰ ẽ. augustinusq magister:
sanguinis hic consors: hic sator ingenii:
t anto fr̃e uales ce preceptore licent i:
Et dubitas pennis talib astra sequi:
Qcͥqͥd agas. nã te nec sꝑet mundꝰ amicũ:
Non daberis trȩ debita xp̃o anima
Tu thalamoᷤ licet & celsos mediteriꝰ honoreᷤ:
Nunc olim domino restituere tuo:
e redo unũ uincent iusti duo peccatorẽ:
Et tua fr̃nȩ uota preces abigent:
ẽ rgo redi: qua uoce parenᷤ. qͣ sangͥne fr̾.
Ambo sacerdotes te remeare iubent:
Ad tua te ret̾hunt: nã nc aliena petisses.
h ec mage q̃ retinent regna tui tua st̃:

Expanded text:
sume duos una cum pietate patres. sume duos una cum pietate patres. spernimur, abstraheris maiore dolore duobus; audimur, pignus dulce duobus eris. in te laeta patrum sudauit cura duorum et tibi magnus honos laetificasse duos. sed me Augustino cum copulo, non meritorum iacto parem, solo comparo amore tui. nam quid ego adfundam rorans tibi paupere riuo? me praeter gemino flumine prolueris: frater Alypius est Augustinusque magister, sanguinis hic consors, hic sator ingenii. tanto fratre uales et praeceptore, Licenti, et dubitas pennis talibus astra sequi? quicquid agas — nam te nec speret mundus amicum —, non daberis terrae debita Christo anima. tu thalamos licet et celsos mediteris honores nunc, olim domino restituere tuo. credo unum uincent iusti duo peccatorem et tua fraternae uota preces abigent. ergo redi, qua uoce parens, qua sanguine frater, ambo sacerdotes, te remeare iubent. ad tua te retrahunt, nam nunc aliena petessis: haec mage, quae retinent regna tui, tua sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Seruit dȩmoniis: si simulachra colit:
Proh dolor hos ꝓpt̃ remorariᷤ in urbe licenti:
et regnũ xꝑi spernis. ut his placeas:
hos uocitas dnõs. curua ceruice salutaᷤ:
Quos ligni seruos conspicis & lapidis:
hoĩe diuino argentũ uen̾ant᷑ & aurũ:
Religio est qd amat morb auaricie:
Imp̾eor hos ut amet qͥ ñ amat augtinũ:
Non colat & xp̃m eui placet. hos colere:
Inde ait ipse ds dominis ñ posse duob
Seruiri: qũi mens placet una deo:
Una fides. ds̃ unꝰ. & unicuᷤ ẽpatre xp̃c:
haut duplex uni seruitus est domino:
Qnͣta etenĩ cęlo ac t̾ris distantia᷑. tanta ẽ
Cesaris & xp̃i: rebus et imperiis:
Corporeis iã nc̃ morere actib ae bona uitȩ
celestis. liquido premeditare animo:
Sp̃c es. quãquã tenearis corꝑe. si nunc
Mente pia uictor carnis opus ꝑimas:
hȩc tͥ care puer fido cõpulsus amore
seripsi: si recipis. suscipiere deo
c rede augustinũ tͥ nc̃ in me geminatũ:

Expanded text:
seruit daemoniis, si simulacra colit. seruit daemoniis, si simulacra colit. pro dolor! hos propter remoraris in urbe, Licenti, et regnum Christi spernis, ut his placeas? hos uocitas dominos curua et ceruice salutas, quos ligni seruos conspicis et lapidis? nomine diuino argentum uenerantur et aurum, religio est, quod amat morbus auaritiae. inprecor, hos ut amet, qui non amat Augustinum, non colat et Christum. cui placet hos colere. inde ait ipse deus dominis non posse duobus seruiri, quoniam mens placet una deo. una fides, deus unus et unicus e patre Christus, haud duplex uni seruitus est domino. quanta etenim caelo ac terris distantia. tanta est Caesaris et Christi rebus et imperiis. corporeis iam nunc morere actibus et bona uitae caelestis liquido praemeditare animo. spiritus es, quamquam tenearis corpore, si nunc mente pia uictor carnis opus perimas. haec tibi, care puer. fido compulsus amore scripsi; si recipis, suscipiere deo. crede Augustinum tibi nunc in me geminatum,
Abbreviated transcription (Latin):
a ͤ caput ad de iugiᷤ. da mollib ora capistriˢ.
Demissosq leui subde humeros oneri:
Nẽ potes ħ dũ liber agis̾. dũ nulla retentanͥ
Uincula. nulla thoricura: nec altꝰ honor:
hec bona libertas xꝑo seruire: de in ipso
Omib eẽ supra:. ñ dominis hominuor:
Non uiciis seruit. ñ regib ille superbis:
Tantum qui xp̃o se dederit domino:
Dec tͥ nobilitas uideat᷑ libera: quã nunc
Sublimẽ attonita conspicis urbe uebi:
Quã cernis tanta sibi libertate uideri:
Ut dedignetur flectere colla deo
Multis ille miser mortalib ce qͦq seruiͣs
Seruit: & ancillas ut dominet᷑ emit:
Morunt eunuchos ae magna palatia passi:
Et qͥs quis romã sponte miser patitur:
Qnͣto sudoris pretio dãpnoq decoris:
Constet. ibi clamidis. hic honor offitii:
Nec tam̃ ipse potens qui celsior om̃ibꝰ ẽẽ
Ẽmerit: ut nulli seruiat assequitur:
Cũ bene se tota dñm iactauerit urbe:

Expanded text:
et caput adde iugis, da mollibus ora capistris et caput adde iugis, da mollibus ora capistris demissosque leui subde humeros oneri. nunc potes hoc, dum liber agis, dum nulla retentant uincula, nulla tori cura nec altus honor. haec bona libertas Christo seruire et in ipso omnibus esse supra. non dominis hominum, non uitiis seruit, non regibus ille superbis, tantum qui Christo se dederit domino. nec tibi nobilitas uideatur libera, quam nunc sublimem attonita conspicis urbe uehi, quam cernis tanta sibi libertate uideri, ut dedignetur flectere colla deo. multis ille miser mortalibus et quoque seruis seruit et ancillas, ut dominentur, emit. norunt eunuchos et magna palatia passi et quisquis Romam sponte miser patitur, quanto sudoris pretio damnoque decoris constet ibi chlamydis, hic honor officii. nec tamen ipse potens, qui celsior omnibus esse emerit, ut nulli seruiat, adsequitur. cum bene se tota dominum iactauerit urbe,
Abbreviated transcription (Latin):
Occurrat: cunctas urbis ad illecebras:
Illũ tanta int̃ fragilis discrimina uite
aspiciens. & habens pectore: tutus eris:
hoc tam̃ ce repetensiterũq iterũq monebo:
Ut fugias durȩ lubrica miliciȩ
Blandũ nom̃ honos: mala seruitꝰ exitꝰ eger:
Quẽ nunc. uelle iuuat. mor uoluisse piga:
Scandere celsa iuuat. temor ẽ descendẽ celsis
sititubes: sũma peius ab arce cades:¬
Nc̃ tͥ falsa placent᷑. bona nc̃ rapit oĩb auriˢ
Ambitus: &e uitreo fert caua fama sinu:
ast uͥ te magno dãpnosꝰ cinxerit estu
Balteus: & sterilis fregerit inde labor:
Serus & incassũ spes accusabis inanes:
Et mͦ quȩ nectis rũpe̾ uincla uoles.
Tc̃ reminisceris frustra patͥs augꝰtini:
Contẽpsisse dolens ueridicos monitꝰ.
Quare si sapiens. & si pius es puer audi:
et cape uerba patrũ consiliũq senumn:
Qoͥ rethis fera colla iugo. mea sarcina lensͤ:
Suaue iugũ xꝑi ẽ: uox pia crede deo:

Expanded text:
Occurset cunctas urbis ad inlecebras. Occurset cunctas urbis ad inlecebras. Illum tanta inter fragilis discrimina uitae Aspiciens et habens pectore tutus eris. Hoc tamen et repetens iterumque iterumque monebo, Vt fugias durae lubrica militiae. Blandum nomen honos, mala seruitus, exitus aeger, Quem nunc uelle iuuat, mox uoluisse piget. Scandere celsa iuuat, tremor est descendere celsis. Si titubes, sununc tibi falsa placent bona, nunc rapit omnibus auris ambitus et uitreo fert caua fama sinu. ast ubi te magno damnosus cinxerit aestu balteus et sterilis fregerit inde labor, serus et in cassum spes accusabis inanes et modo, quae nectis, rumpere uincla uoles. tunc reminisceris frustra patris Augustini contempsisse dolens ueridicos monitus. quare si sapiens et si pius es, puer, audi et cape uerba patrum consiliumque senum. quid retrahis fera colla iugo? mea sarcina lenis, suaue iugum, Christi est uox pia; crede deo
Abbreviated transcription (Latin):
tuo tedii mei uulnꝰ intulerĩ. S in m̃tem
uenit eplã tua. qua te musicis familia¬
rem modis intellexi: a quo studio ego
eui quonda tui ñ abhorrui. Itaq mͥ ad
tuã mentẽ si in aliquo exulcerassẽ deli¬
niendã. remediũ littãs tuas recordatꝰ
repꝑi: ut te ad dnm armoniȩ omĩformeͤ
artificẽ. modulamine carminis euo¬
carem. Queso te ut audias aure. neq
causam salutis tuȩ in u̾bis meis sper naᷤ
s piam curã &e mentẽ patern̾a. etiã in
despiciendis sermonib libent̃ accipias:
nom̃. hanc deberi uenerationẽ facit:
ut ñ possit acredente contẽpni.
Iuare age rũpe moras ⁊ uinela tenacia sech:
Nec metuas placidi mite iugum dñĩ:
Eulera qͥdẽ. s mira uagis p̾sentia rerum
Mentib at sapiens ñ stupet ista animꝰ.
Nc̃ te sollicitat uariis malesuada figuri:
Heu ualidos etiã uertere roma potens:
S tͥ nate p̾cor semꝑ pater augustinus

Expanded text:
tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem uenit epistolae tuae, qua te musicis familiarem modis intellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. itaque mihi ad tuam mentem, si in aliquo exulcerassem, deliniendam remedium litteras tuas recordatus repperi, ut te ad dominum harmoniae omniformis artificem modulamine carminis euocarem. quaeso te, ut aure audias neque causam salutis tuae in uerbis meis spernas, sed piam curam et mentem paternam etiam in despiciendis sermonibus libenter accipias, uper omne nomen, hanc deberi uenerationem facit, ut non possit a credente contemni. Quare age rumpe moras et uincla tenacia saecli Nec metuas placidi mite iugum domini. Pulchra quidem sed mira uagis praesentia rerum Mentibus, at sapiens non stupet ista animus. Nunc te sollicitat uariis malesuada figuris Heu! ualidos etiam uertere Roma potens. Sed tibi, nate, precor, semper pater Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
comitatu: ut ce sacerdotiũ corde ꝑfecto
discas mereri: & ppłis ad salutẽ magistro
ore consulere. Sat ẽ hoc monitis ae horta¬
tui. Modico enĩ sermone &e labore te ar¬
bitror mi licenti. ad xp̃m posse incitari:
iam a pueris ad studia ueritatis &e sapi¬
summũ. uenerabilis augustini spũ &e o¬
re flammatũ. Qui si parũ apud te ꝓte
ualuit: qd gͦ tanto int̾uallo posterior.
&e omniũ illiꝰ oꝑum pauꝑ efficiã: S qͥa
& illiꝰ facultatis potentia. &e tui ingenii
humanitate. confisus. pleniora atq ma¬
iora in te sꝑo elaborata quã elaboranda:
ausus sũ hiscere duplici grã. ut & illi ui¬
ro de uita &e caritate cõpararer in sollici¬
tudine tui: & int̾ eos qui salutẽ tuã dili¬
gunt. uł contestato numerarer affectu.
Nam effectus in tui ꝑfectione palm̃a: au¬
gustino potissimũ destinatã seio. Uereor
fili ne aures tuas asꝑitate temerarii ser¬
monis offenderĩ: ce ꝑ aures animo etiam

Expanded text:
comitatu, ut et sacerdotium corde perfecto comitatu, ut et sacerdotium corde perfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat hoc monitis et hortatui. modico enim sermone et labore te arbitror, mi Licenti, ad Christum posse incitari, iam a pueris ad studia ueritatis et sapisummum bonum uenerabilis Augustini spiritu et ore flammatum. qui si parum apud te pro te ualuit, quid ego tanto interuallo posterior et omnium illius opum pauper efficiam? sed quia et illius facultatis potentia et toi ingenii humanitate confisus pleniora atque maiora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia, ut et illi uiro debita caritate conpararer in sollicitudine tui et inter eos qui salutem tum diligunt uel contestato numerarer affectu., nam effectus in tui perfectione palmam Augustino potissimum destinatam scio. Vereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim et per aures animo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: qͥ te tantillũ sinu gestauit. suo:
&e a paruulis pͥmo lacte sapientiȩ scła¬
ris imbutũ. nc̃ etiã sp̃ãlib lactare ce
enutrire dño gestit uberib. qm̃ te ad¬
ultum ȩtate corporea. in sp̃alib adhuc
cunabulis uagientẽ uidet: adhuc infai¬
dem uerbo di uix dũ in xp̃o pͥmis passib
& uestigio titubante repentẽ: si tam̃ au¬
gustini doctrina tanquã manꝰ matͥs
& ulna nutricis. instabiłe regat. par-¬
uulũ. Quẽ si audias & sequaris. ut rur¬
sum te sermone salomonis alliciã. fili
coronã accipies gr̃arũ tuo uertici: &
tc̃ uere eris ille ñ fantasmate sõpniatꝰ.
s ab ipsa ueritate formatꝰ consul ce pon¬
tifex: uacuas imagines falsi oꝑis amplen¬
te xp̃o solidis suȩ oꝑationis effectib ue¬
re enĩ pontifex uere consul licentius
erit: si augustini uestigiis. ꝓpħicis &e a-
helyȩ. ut illustri apło timotheus adoles¬
cens adhereas. in diuiso ꝑ itinera diuina

Expanded text:
dicat, qui te tantillum gestavit sinu suo, dicat, qui te tantillum gestavit sinu suo, et a parvulis primo lacte sapientiae secularis imbutum, nunc etiam spiritualibus lactare et enutrire Domino gestit uberibus. Quoniam te adultum aetate ccunabulis uagientem uidet, adhuc infantem uerbo dei, uixdum in Christo primis passibus et uestigio titubante repentem, si tamen Augustini doctrina tamquam manus matris et ulna nutricis instabilem regat paruulum. quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis adliciam, fili, coronam accipies gratiarum tuo uertici. et tunc uere eris ille non phantasmate somniatus, sed ab ipsa ueritate formatus consul et pontifex uacuas imagines falsi operis inplente Christo solidis suae operationis effectibus. uere enim pontifex et uere consul Licentius erit, si Augustini uestigiis, propheticis etEliae, ut inlustri apostolo Timotheus adolescens, adhaereas indiuulso per itinera diuina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑniciem suã uincere. quã ꝓsalute su¬
ꝑari. Ne uacuũ fr̃nȩ humanitatis of¬
ficium uideret᷑: de buccillato xꝑianȩ
expeditionis. in cuiꝰ ꝓcinctu cotidie
ad frugalitatis annonã militamꝰ: pa¬
nes quinq tͥ parit̃ &e filio nr̃o licentio
misimꝰ Non enĩ potuimꝰ a benedictio¬
ne secernere: quẽ cupimꝰ eadẽ nob̃
grã penitus annectere. Paucis tam̃:
ad ipsũ loquam᷑: ne neget sͥ scriptum.
qd̾ de se tͥ scriptũ est. eschino enĩ dicit᷑:
qd̾ audit mitio. S qͥd de alienis loq̃r
cũ de ꝓprio cuncta possimꝰ & aliena
loqui ñ soleat eẽ sani capitiᷤ. Qt̃ dĩ grã
sano ce saluo sumꝰ quib caput xp̃c ẽ.
Incolumẽ te ȩtate quã plurima ce be¬
atum semꝑ cũ tota domo tua. ut cupimꝰ
tissime & desiderantissime. Audi gͦ fili
legem patͥs tui. id ẽ fidẽ augustini: &e noli
repellere consilia matͥs tuȩ: qd eque no¬
men inte augustini pietas sͥ iure uen¬

Expanded text:
perniciem suam uincere quam pro salute superniciem suam uincere quam pro salute superari. ne uacuum fraternae humanitatis officium uideretur, de buccellato Christianae expeditionis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam militamus, panes quinque tibi pariter et filio nostro Licentio misimus; non enim potuimus a benedictione secernere quem cupimus eadem nobis gratia penitus annectere. paucis tamen et ad ipsum loquamur, ne neget sibi scriptum quod de se tibi scriptum est; Aeschino enim dicitur quod audit Micio. sed quid alienis loquar, cum de proprio cuncta possimus et aliena loqui non soleat esse sani capitis, quo dei gratia sano et saluo sumus quibus caput Christus est? incolumem te aetate quam plurima et beadissime et desiderantissime. 4. Audi ergo, fili, legem patris tui, id est fidem Augustini, et noli repellere consilia matris tuae, quod aeque nomen in te Augustini pietas jure sibi vin
Abbreviated transcription (Latin):
habitare in domo: qm̃ ipse respexit
humilitatẽ nr̃ãm. & uisitauit in bo¬
no plebem suã: qͥ erexit. cornu in do¬
mo dauid pueri sui. & nẽ exaltauit
cornu ȩccl̃iȩ suȩ in electis siuis: ut
hoc ẽ donatistarũ manicheoꝵq con¬
fringat. Utin̾ã hȩc nc̃ dñi tuba qua ꝑ
augustinũ intonat. filii nr̃i licentii pul¬
set auditus: s ut illa audiat aure qͦ
xp̃c ingredit᷑: de qua ñ rapit dĩ sem̃
inimieus. Tunc uere sͥ summꝰ xp̃i pon¬
tifex augustinꝰ uidebit᷑: qͥa tunc & se
exauditũ sentiet ab excelso. si quẽ sͥ di¬
gnũ genuit. in litteris. hunc & sͥ digne
filiũ pariat in xp̃o. Nam ce nẽ uelim
credas: flagrantissima de ipsonobiᷤ sol¬
licitudine scͥpsit. Credimꝰ in omĩpo¬
tente xp̃o: qd̾ adolescentis nr̃i uotis
carnalib sp̃alia augustini uota p̃ua¬
leant. Uincetur uł inuitus mͥ crede:
uincetur piissimi parentis fide: ne
mala uictoria uineat᷑. si maluerit in

Expanded text:
habitare in domo, quoniam ipse respexit habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plebem suam, qui erexit cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu ecclesiae suae in electis suis, ut hoc est Donatistarum Manichaeorumque confringat. Vtinam haec nunc domini tuba, qua per Augustinum intonat, filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qua Christus ingreditur, de qua non rapit dei semen inimicus! tunc uere sibi summus Christi pontifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum sentiet ab excelso, si quem tibi dignum genuit in litteris hunc et sibi digne filium pariat in Christo. nam et nunc, uelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. credimus in omnipotente Christo, quod adolescentis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. uincetur uel inuitus, mihi crede, uincetur piissimi parentis fide, ne mala uictoria uincat, si maluerit in
Abbreviated transcription (Latin):
primis seiamꝰ Non aũt tantũ hoc
scribimꝰ gratulandũ. qd̾ epischopatũ
augustinꝰ acceꝑit: s qd̃ hanc dĩ curã
meruerint africane eccłiȩ: ut u̾ba
cȩlestia augustini ore ꝑciꝑent. Qͥ ad
maiorẽ dñici muneris grãm nouo
more ꝓuectꝰ: ita consecratꝰ est. ut nol
succederet in cathedra epõ: s accede¬
ret. Nam incolumi ualerio hipponi-¬
ensis ȩccłiȩ coep̃ẽ augustinꝰ ẽ: & ille
beatus senex. cuiꝰ purissimã mentẽ
nulla unquã liuentis inuidiȩ ma-¬
cula suffudit. dignos cordis sui pace
nc̃ ab altissimo fructus capit: ut que
successorẽ sacerdotii sui simplicit᷑ op¬
tauerat:. hunc mereat᷑ tenere collegã.
Credine hoc potuit: an unquã fieret:
S in hoc qͦq omĩpotentis oꝑe. dici eu¬
głicũ illud potest. hominib hȩc ar¬
dua. apud d̾m aũt omĩa possibilia.
Exultemꝰ itaq & letemur in eo qͥ fac̃
mirabilia solus: & qͥ facit unanimes

Expanded text:
primis sciamus. Non autem tantum hoc primis sciamus. Non autem tantum hoc scribimus gratulandum, quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc dei curam meruerint Africanae ecclesiae, ut uerba caelestia Augustini ore perciperent, qui ad maiorem dominici muneris gratiam nouo more prouectus ita consecratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. nam incolumi Valerio Hipponiensis ecclesiae coepiscopus Augustinus est. et ille beatus senex, cui purissimam mentem nulla umquam liuentis inuidiae macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab altissimo fructus capit, ut quem successorem sacerdotii sui simpliciter optabat hunc mereatur tenere collegam. credine hoc potuit, antequam fieret? sed in hoc quoque omnipotentis opere dici euangelicum illud potest: hominibus haec ardua, apud deum autem omnia possibilia. exultemus itaque et laetemur in eo qui facit mirabilia solus, et qui facit unanimes
Abbreviated transcription (Latin):
merito p̃dicabili &e hono¬
rando fr̃i romaniano: pau¬
linus & therasia. Pridie quã has da¬
remus reu̾sis ex africa fr̃ib nrĩs.
quoꝵ expectatione nos pendere ui¬
disti: optatissime scõꝵ &e carissimo¬
rũ uiroꝵ inde ȩpłas receꝑamꝰ: id ẽ
aurelii. alypii. augustini. ꝓfuturi.
seuer i: iam omĩum parit᷑ ep̃oꝵ. Er-¬
go tot scõꝵ taliũ recentissimis ser¬
monib gratulantes. ꝓpauimꝰ ad te
nrãm referre leticiã: ut tͥ qͦq expe¬
ctatum in ꝑegrinatione sollicita
gaudiũ. festiuissimis conferremꝰ in¬
diciis. Si forte eadem de uenerabili¬
b ce amantissimis uiris ꝑ aliarũ
aduentꝰ nauiũ comꝑisti: ꝑ nos etiã
repetita accipe: & quasi renouata hi¬
laritate rursus exulta. Qdsi primus
hic a nobis tͥ nuntius ueniet: gratu¬
lare tantã nobis in tua patria carita¬
tem xꝑo donante partã: ut qd̾ illie di¬
uina ꝓuidentia gerat. mirabilis sẽꝑ
ut scriptũ ẽ in scĩs suis. uł pͥmi uł cũ

Expanded text:
MERITO PRAEDICABILI ET HONORANDO FRATRI ROMANIANO PAVLINVS ET THERASIA. Pridie quam has daremus reuersis ex Africa fratribus nostris, quorum expectatione nos pendere uidisti, optatissime sanctorum et carissimorum uirorum inde epistolas receperamus, id est Aurelii, Alypii, Augustini, Profuturi, Seueri, iam omnium pariter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus gratulantes properauimus ad te nostram referre laetitiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione sollicita gaudium festiuissimis conferremus indiciis. si forte eadem de uenerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium conperisti, per nos etiam repetita accipe et quasi renouata hilaritate rursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua patria caritatem Christo donante partam, ut quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis uel primi uel cum
Abbreviated transcription (Latin):
&e qͥa ipse ñ baptizabat. s discipłi erꝰ ut
intelligeremꝰ &e ipsũ qͥdem baptizasse p̃¬
sentia maiestatis: ñ tam̃ ipsũ baptizasse
manib suis. Ipsi enĩ erat baptismi sa¬
eram̃tum: ad discipłos aũt baptirandi
ministeriũ ꝑtinebat. Tunc gͦ qͣndo dic̃
ioħs euãgłista in euãgł̃io suo. ptꝰ hȩc exiit
ib̾c ce discipłi eiꝰ in iudeã terrã. &e illic
morabat᷑ cũ eis ce baptirabat: tẽ paulo
post de illo loquens ait. Ut gͦ cognouit.
iħc plures haberet: & baptizaret plurẽ

Expanded text:
 quia ipse non baptizabat, sed discipuli ejus, ut intelligeremus et ipsum quidem baptizasse praesentia majestatis, non tamen ipsum baptizasse manibus suis: ipsius enim erat Baptismi sacramentum; ad discipulos autem baptizandi ministerium pertinebat. Tunc ergo quando dicit Joannes evangelista in Evangelio suo, Post haec exiit Jesus et discipuli ejus in Judaeam terram, et illic morabatur cum eis, et baptizabat; tunc paulo post de illo loquens ait: Ut ergo cognovit discipulos faceret, et baptizaret plures
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubitamꝰ inbaptismo: s illa utiq que
humane fragilitati. qͣuis parua tam̃ ere¬
bra subrepunt. Que. si collecta cont̃ noᷤ
fuerint. ita nos grauabunt & oppͥmeit:
sicut unũ aliqͦd grande peccatũ. Qd e¬
nim int̾est ad naufragiũ. utrũ uno gran¬
di fluctu nauis oꝑiat᷑ & obruat᷑: an pau¬
latim subrepens aqua in sentinã. ce ꝑ
negligentiã derelicta atq contẽpta. im¬
pleat nauẽ atq submergat. ꝓpt̃ hoc. ie¬
iunia ce elemosinȩ & orationes inuigi¬
lant. In quib cũ dicimꝰ dimitte nobis
sicut &e nos dimittimꝰ: manifestamꝰ ha¬
bere nos qd nob̃ dimittat᷑: atq in his
uerbis humiliantes animas nrãs: coti¬
dianã quodãmͦ agere penitentiã ñ ces¬
samus. Ad ea quȩ scripsisti. puto me
breuit̾ s sufficient̾ respondisse. Suꝑ est.
ut ille. ñ sit contentiosus: ꝓpt̾ quẽ lueran¬
dum ad me tales litteras dandas putast.

Expanded text:
non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quodam modo agere paenitentiam non cessamus. ad ea, quae scripsisti, puto me breuiter sed sufficienter respondisse; superest, ut ille non sit contentiosus, propter quem lucrandum ad me tales litteras dandas putasti.
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dñi iħu xpi: ce dimittent᷑ uobis
peccata ur̃a. Agunt etiã homines peniten¬
tiam. si post baptismũ ita peccauerint. ut
ex cõmunicari ce postea reconciliari mere.¬
ant᷑: sicut agunt in om̃ib ȩccłiis illi qͥ ꝓpͥe
penitentes appellant᷑. De tali enĩ peniten¬
tia locutus ẽ apłs paulus. uͥ ait. Ne itu̾m
cũ uenero humiliet me ds̃ ad uos ce lugeã
multos ex his qͥ ante peccauert: de ñ ege.¬
runt penitentiã. suꝑ inmundicia ce lu¬
ruria ae fornicatione quã egert. Neq
enĩ seribebat. ista: nisi eis qui ĩa fuerant
baptizati. Habemꝰ etiã in actib apłoꝵ
symonẽ ĩa baptizatũ. cũ pecunia uelloe
ui peccato ageret penitentiã. E st etiã
penitentia bonoꝵ ae humiliũ fideliũ
pene cotidiana: in qua pectora tundi¬
mus dicentes: dimitte nob̾ debita nr̃a.
sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nrĩs. Neq
enĩ nob̾ ea dimitti uolumꝰ. quȩ dimissa

Expanded text:
ine domini Iesu Christi; et dimittentur uobis ine domini Iesu Christi; et dimittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appellantur. de tali enim paenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: Xe, iterum cum uenero. humiliet me deus ad uos et lugeam multos ex his, qrunt paenitentiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uellet aui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
isti. qd̾ apłi dederit penitentiã ꝓbapts¬
mo: ñ euident̃ exp̃ssum ẽ. Si enĩ pbaptis¬
mo ido dicit. qͥa ꝑpenitentiã remittumn¬
tur peccata:. habet aliqͥd rationis qd̃ dic̃.
s talis penitentia ptꝰ baptismũ potest u¬
tilis ẽẽ. si qͥs peccauerit. Iste aũt qm̃ negat
post baptismũ dari penitentiş locũ. cũ dic̃
sicut scripsisti penitentiã soła ante baptismũ
dederant penitentiã ꝓbaptismo. ut ante
baptismũ eã deder int: atq hi quib data
sit. postea ñ fuerint baptizati: qͥa illa eis¬
ꝓ baptismo fuit: qd̾ nouatianos dicere.
nunquã audius. Unde quere diligent̾.
ne forte alicuiꝰ alteriꝰ erroris sit: & noua¬
tianũ se ẽẽ confingat uł putet. Aut. si ce
hoc nouatiani dicunt nescio: illud tam̃
nitentiã de suis priorib peccatis: ita tam̃
ut etiã baptirent᷑. sicut scͥptum ẽ in actibꝰ
apłoꝵ loquente petro ad iudeos ae dicente.
Agite penitentiã: de baptiret᷑ unꝰqͥsꝙ ur̃m¬

Expanded text:
ntiam pro baptismo, non euidenter expressum est. si enim pro baptismo\' ideo dicit. quia per paenitentiam remittuntur peccata, habet aliquid rationis. quod dicit. sed talis paenitentia post baptismum potest utilis esse. si quis peccauerit. iste autem quoniam negat post baptismum dari paenitentiae locum, cum dicit, sicut scripsisti. paenitentiam solam ante baptismum dederint poenitentiam pro Baptismo, ut ante Baptismum eam dederint, atque ii quibus data sit, postea non fuerint baptizati, quia eis illa pro Baptismo fuit: qnumquam audiui. unde quaere diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc Nouatiani dicunt, nescio: illud tamen nitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in actibus apostolorum loquente Petro ad Iudaeos et dicente: Agite paenitentiam et baptizetur unusqu
Abbreviated transcription (Latin):
ut corneliꝰ centurio &e hi qͥ cũ illo erant.¬
etiã iam accepto spũ scõ fuerint baptra¬
ti. Sicut antiqui iusti siñ circũcident᷑
ñ erat in eis peccatũ: postea uͦ quã ussit
ds̃ ut circũcideret᷑ abrabã eiꝰꝙ postita
noui testam̃ti. ꝓ circũ cisione carnis sem̃
baptismũ dedit. & aꝑtissime dix̃. si qͥs ñ
renatus fuerit ex aqua ce spũ sc̃o ñ int̾

Expanded text:
ut Cornelius centurio et hiut Cornelius centurio et hietiam accepto spiritu sancto fuerint baptizati. Sicut antiqui iusti si non circumciderentur, non erat eis peccatum, postea uero quam iussit deus, ut circumcideretur Abraham eiusque posteritas, noui testamenti pro circumcisione carnis sanctum baptismum dedit et apertissime dixit: si quis non ren
Abbreviated transcription (Latin):
die pentecostes: uł illa inspiratione ꝙͣ
demonstrauit dñs postea quã resurrex̃
a mortuis: cũ insufflauit in eoꝵ faciẽ
dicens. accipite sp̃m sem̃. Inde recte
dici potest. qͥa cũ petrus negauit dñm.
resurrexit: & conuersatus ẽ cũ eis. Ioħs
qͥdem baptirauit aqua: uos aũt spũ
sco baptirabimini: quẽ & accepturi es¬
tis ñ post multos dies hos. usq ad pen¬
decosten. Aliqui aũt codices habent.
uos aũt sp̃u sco incipietis baptizari.
S siue dicat᷑ baptiz abimini. siue dicat᷑
incipietis baptirari: ad rem nicb̾ int̾est.
Sam in quibcũq codicib inuenit᷑ bap¬
tirabitis aut incipietis baptizari. men¬
dosi st̃: qͥ ex grecis facillime conuneun¬
dur. Si aũt dicimꝰ aqua ñ fuisse baptira¬
dos. metuendũ ẽ ne. grauit̃ in eis errem᷑
ne demꝰ hominib auctoritatẽ contẽp-¬
nendi baptismũ. quẽ usꝙ adeo ñ contẽn¬
uendũ ipsa apłica disciplina cõmendas

Expanded text:
die pentecostes, uel illa inspiratione. quam die pentecostes, uel illa inspiratione. quam demonstrauit dominus, posteaquam resurrexit a mortuis, cum sufflauidicens: accipite spiritum sanctum. Vnde recte dici potest quia, cum Petrus negauit dominum, resurrexit et conuersatus est cum eis: Iohannes quidem baptizauit aqua. uos autem spiritu sancto baptizabimini, quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. aliqui autem codices habent: Vos autem spiritu sancto incipietis baptizari; sed siue dicatur "baptizabimini siue dicatur incipietis baptizari\', ad rem nihil interest. nam in quibuscumque codicibus inueniuntur \'baptizabis\' aut \'incipietis baptizare\', mendosi sunt, qui ex Graecis facillime conuincuntur. si autem dicimus aqua non fuisse baptizatos, metuendum est, ne grauiter in eis erremus, ne demus hominibus auctoritatem contemnendi baptismum. quem usque adeo non contemnendum ipsa apostolica disciplina commendat,
Abbreviated transcription (Latin):
gustinꝰ ep̃e in dño sal. Lectis litteris
dius: de salute ur̃a letatꝰ. ad ea q̃serip¬
sisti respondere ñ distuli. Et primũ
miratus sũ quomͦ dicat nouatianꝰ iste
petrũ baptizatũ ñ fuisse. cũ paulo su¬
ꝑius seripseris eũ dixisse. qd̾ apłi fue¬
rint baptizati. unde illi uideat᷑. qͦd
int̾ apłos baptiratos petrus ñ fuerit
baptizatꝰ ignoro. Et icło exempłu ȩplȩ
tue. ne forsitan tu ñ habeas. misi tͥ: in
quo diligentiꝰ consideres ad ea me
respondere. quȩ inueni in littis tus.
Si enĩ notariꝰ ñ mendose excepit aut sẽp¬
sit. nescio quale cor habeat: qͥ cũ apłos
baptizatos dicat᷑. petrũ baptizatũ ne¬
gat. Qd aũt dicit᷑ petrus egisse peni¬
tentiã: cauendu ẽ ne ita putet᷑ egisse:
quomͦ agunt in eccłia qui ꝓprie peniten¬
tes uocant᷑. Et quis hoc ferat: ut pͥmũ
apłoꝵ int̾ tales penitentes numeran
scriptũ est: qͥa fleuit amare. Nondum
enĩ fuerant resurrectione dñi confir-¬

Expanded text:
US IN DOMINO SALUTEM. Lectis litteris tuis de salute uestra laetatus ad ea, quae scripsisti, respondere non distuli. et primum miratus sum, quo modo dicat Nouatianus iste Petrum baptizatum non fuisse, cum paulo superius scripseris eum dixisse. quod apostoli fuerint baptizati. unde illi uideatur, quod inter apostolos baptizatos Petrus non fuerit baptizatus, ignoro et ideo exemplum epistulae tuae. ne forsitan tu non habeas, misi tibi, in quo diligentius consideres ad ea me respondere, quae inueni in litteris tuis: si enim notarius non mendose excepit aut scripsit, nescio. quale cor habeat. qui, cum apostolos baptizatos dicat. Petrum baptizatum negat. Quod autem dicitur Petrus egisse paenitentiam, cauendum est, ne ita putetur egisse, quo modo agunt in ecclesia. qui proprie paenitentes uocantur. et quis hoc ferat, ut primum apostolorum inter tales paenitentes numerandscriptum est, quia fleuit amare. nondum enim fuerant resurrectione domini confir
Abbreviated transcription (Latin):
mo ioħ̃is. sicut ñ nulli arbitrant᷑: siue
qd̾ magis credibile ẽ baptismo xꝑi.Ne¬
ꝙ enĩ ministeriũ baptirandi defugerae.
ut haberet baptiratos seruos ꝑ qͦs cȩto̾s
baptizaret: qͥ ñ defuit memorabilis
illiꝰ humilitatis ministerio. qnͣdo eis
lauit pedes: & petenti petro ut ñ tantũ
pedes. uerũetiã manꝰ ce caput ei laua-¬
ret respondit: qͥ lotus ẽ ñ indiget. nͥ
ut pedes lauet. s ẽ mundus totꝰ uͥ intel.¬
ligitur qd̃ ĩa petrus fuerat baptizatꝰ. Quo

Expanded text:
i arbitrantur, seu quod magis credibile est baptismo Christi. Neque enim ministerium baptizandi fuerat ut haberet baptizatos servos per quos caeteros baptizaret, quia non defuit memorabilis illius humilitatis ministerium, quando eis lauit pedes et petenti Petro. ut non tantum pedes uerum etiam manus et caput ei lauaret, respondit: Qui lotus est, non indiget, nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus. ubi intellegitur, quod iam Petr
Abbreviated transcription (Latin):
tinere ad regnũ cęloꝵ ñ nisi baptitatoᷤᷤ
intelligere debemꝰ: nisi forte qͦs angu¬
stia passionis inuenit. ce nolentes nega¬
re xp̃m antequã baptizarent᷑ occisi st̃.
quib ipsa passio ꝓ baptismo deputata
est. S nunqͥd hoc possumꝰ de apłis dicẽ:
qui usq ad eo largũ tempꝰ habuerunt
quo baptizarent᷑. ut alios etiã baptira¬
uerint: S ñ omĩa quȩ facta st̃. etiam
seripta inueniunt᷑: uerumptam̃ facta
ẽẽ ex cetis docum̃tis ꝓbant᷑. Scͥptũ est
qnͣdo baptizatꝰ sit apłs paulus: & scͥptũ
gere debemꝰ quẽadmodũ seͥptum est.
quando baptizatȩ st̃ plebes eccłiarũ
in hierłm ce insamaria: qͣndo aũt bap¬
etiam ipsas baptizatas utiq minime.

Expanded text:
tinere ad regnum caelorum, non nisi baptizatos intellegere debemus, nisi forte quos angustia passionis inuenit et nolentes negare Christum, antequam baptizarentur, occisi sunt; quibus ipsa passio pro baptismo deputata est. sed numquid hoc possumus de apostolis dicere, qui usque adeo largum tempus habuerunt, quo baptizarentur,. ut alios etiam baptizauerint? sed non omnia, quae facta sunt, etiam scripta inueniuntur, uerum tamen facta esse ex, ceteris documentis probatur. scriptum est, quando baptizatus est apostolus gere debemus: quemadmodum scriptum est quando baptizatae sint plebes Ecclesiarum in Jerusalem et Samaria ; quando autem bapptum, et tamen etiam ipsas baptizatas utique minime
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam: ce ꝑ pauciores pie doctos. &e ue¬
re sp̃ales uiros. copiosissimis apparatibꝰ
etiã inuictissimȩ rationis armauit. ue¬
rũ illa rectissima disciplina ẽ. in arcẽ
fidei quã maxime recipi infirmos: ut
ꝓeis ĩã tutissime positis. fortissima rati¬
one pugnet᷑. Platonici uͦ qui falsoꝵ phi¬
losophoꝵ errorib illo tpr̃e circũlatran¬
tib. ñ habentes diuinã ꝑsonã qua im¬

Expanded text:
ecclesiam et per pauciores pie doctos et ueecclesiam et per pauciores pie doctos et uere spiritales uiros copiosissimis apparatibus etiam inuictissimae rationis armauit. uerum illa rectissima disciplina est in arcem fidei quam maxime recipi infirmos, ut pro eis iam tutissime positis fortissima ratione pugnetur. Platonici uero, qui falsorum philosophorum erroribus illo tempore circumlatrantibus non habentes diuina
Abbreviated transcription (Latin):
nominis uelam̃ta conquirat: eos autẽ
solos ex ueterib pret̃᷑. xꝑianũ nom̃. in
conuenticulis suis aliquanto frequen¬
tius ꝑdurare: qͥ scripturas eas tenert.
P orro illi qui cũ in unitate atq cõmuni¬
one catholica ñ sint. xꝑiano tam̃ noĩe
głantur. cogunt᷑ aduersari credentib:
& audent imꝑitos quasi ratione tradu¬
cere: quando maxime cũ ista medicina
dñs uenerit: ut fidẽ ppłis imperaret.
S hoc facere cogunt᷑ ut dixi. qͥa ĩacere se
abiectissim᷑os sentiunt: si eoꝵ auctoritas
cũ auctoritate catholica conferat᷑. Conait᷑
gͦ auctoritatẽ stabilissimã fundatissimȩ
eccłie: quasi rationis nomine &e pollicita¬
tione suꝑare. Om̃ĩum enĩ hereticoꝵ:
quasi regularis ẽ ista temeritas. S ille
ficdĩ elementissimꝰ imꝑator. & ꝑ conuentꝰ
celeberrimos ppłoꝵ atq gentiũ sedesq
ipsas apłoꝵ. arce auctoritatis muniuit

Expanded text:
n Christiani nominis uelamenta conquirat, eos autem n Christiani nominis uelamenta conquirat, eos autem solos ex ueteribus praeter Christianum nomen in conuenticulis suis aliquanto frequentius perdurare. qui scripturas eas tenent, porro illi, qui, cum in unitate atque communione catholica non sint, Christiano tamen nomine gloriantur, coguntur aduersari credentibus et audent inperitos quasi ratione traducere, quando maxime cum ista medicina dominus uenerit, ut fidem populis imperaret. sed hoc facere coguntur, ut dixi, quia iacere se abiectissime sentiunt, si eorum auctoritas cum auctoritate catholica conferatur. conantur ergo auctoritatem stabilissimam fundatissimae ecclesiae quasi rationis nomine et pollicitatione superare. omnium enim haereticorum quasi regularis est ista temeritas. sed ille fidei clementissimus imperator et per conuentus celeberrimos populorum atque gentium sedesque ipsas n apostolorum arce auctoritatis muniuit
Abbreviated transcription (Latin):
q carnis. ut etiã ista sententiarũ porten¬
ta. ocia doctoꝵ conterere disputando
potuerint: dubitabis tu dioscore. uł qͥs¬
quã uigilanti ingenio p̾ditus. nullomͦ
ad sequendã ueritatẽ melius consuli
potiusse generi humano. quã ut homo
ab ipsa ueritate susceptus ineffabilit̾
atq mirabilit̾. & ipsiꝰ in t̾ris ꝑsonã ge¬
rens. recta p̾cipiendo. & diuina facien¬
do. salubrit̾ credi ꝑsuaderet. qd̾ ñ dum
prudent̃ poss intelligi: Huiꝰ nos głe
seruimꝰ. huic te immobilit̾ atq constai¬
ter credere hortam᷑: ꝑ quẽ factũ est.
ut ñ pauci. s ppłi etiã qui ñ posst̃ ista
diiudicare ratione. fide irrideant:
donec salutarib p̾ceptis ãminiculati.
euadant ab his ꝑplexitatib. in auras
purissimȩ atq sincerissimȩ ueritatis.
Cuius auctoritati tanto deuotiꝰ obtẽꝑa¬
ri oportet: quanto uidemꝰ nullũ iam
errorẽ se audere extollere. ad congre¬

Expanded text:
que carnis, ut etiam ista sententiarum portenque carnis, ut etiam ista sententiarum portenta otia doctorum conterere disputando potuerint, dubitabis tu, Dioscore, uel quisquam uigilanti ingenio praeditus nullo modo ad sequendam ueritatem melius consuli potuisse generi humano, quam ut homo ab ipsa ueritate suatque mirabiliter, et ipsius in terris personam gerens, recta praecipiendo, et divina faciendo, salubriter credi persuaderet quod nondum prudenter posset intelligi? Hujus nos gloriae servimus, huic te immobiliter atque constanter credere hortamur, per quem factum est, ut non pauci, sed populi etiam, qui non possunt ista dijudicare ratione, fide credant, donec salutaribus praeceptis adminiculati, evadant ab his perplexitatibus in auras purissimae atque sincerissimae veritatis. cuius auctoritati tanto deuotius obtemperari oportet, quanto uidemus nullum iam errorem se audere extollere ad congre
Abbreviated transcription (Latin):
tes formas. Dicant gͦ in quo genere po¬
nant imagines. quas de corporib solidi¬
orib affluere putant. ipsas minime
solidas: ita ut tactu nͥ ocłoꝵ. cũ uidemꝰ
&e animi cũ cogitamꝰ. sentiri ñ possint.
si &e ipse corpora st̃. Nam ita censent ut
exire a corpore ce uenire ad ocłos uel
ad animũ possint: quẽ nicħilominꝰ di¬
cunt ẽẽ corporeũ. Quero etiã: utrũ ab
ipsis athomis affluant imagines. Si
affluunt: quomͦ iam st̃ athomi. a quib
aliqua corpora separant᷑. Si ñ affluunt.
aut potest aliqͥd sine imaginib cogita¬
ri. qd̾ uehem̃ter nolunt: aut unde no¬
runt athomos. quos nec cogitare potu¬
erunt: S iam pudet me ista refellere:
cũ eos ñ puduerit ista sentire. Cum uͦ
ausi st̃ etiã defendere: ñ iam eoꝵ s ipsiꝰ
generis humani me pudet: cuiꝰ aures
hȩc ferre potuert̃. Cum gͥ tanta sit cȩci¬
tas mentiũ. ꝑ illuuiem peccatoꝵ amorẽ¬

Expanded text:
tes formas. dicant ergo, in quo genere potes formas. dicant ergo, in quo genere ponant imagines, quas de corporibus solidioribus adfluere putant ipsas minime solidas, ita ut tactu nisi oculorum, cum uidemus, et animi, cum cogitamus. sentiri non possint, si et ipsa corpora sunt. nam ita censent. ut exire a corpore et uenire ad oculos uel ad animum possint, quem nihilo minus dicunt esse corporeum. quaero, utrum etiam ab ipsis atomis adfluant imagines? si adfluunt, quo modo iam sunt atomi, a quibus aliqua corpora separantur? si non adfluunt, aut potest aliquid sine imaginibus cogitari, quod uehementer nolunt, aut unde norunt atomos, quas nec cogitare potuerunt? sed iam pudet me ista refellere, cum eos non puduerit ista sentire; cum uero ausi sunt etiam defendere, non iam eorum sed ipsius generis humani me pudet, cuius aures haec ferre potuerunt. Cum igitur tanta sit caecitas mentium per ingluuiem peccatorum amorem