comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut non mutarent᷑ cum cẽtis: s arbitrii ser¬
uantes bonam uoluntatem bonum concdi
to ab ip̃o domino sc̃ĩ angłi uocant᷑. quod
tenuerunt arbitrii scĩtatem: nec sotiorum
exemplo deuiarunt abono
one sunt nuptie. s causa filiorum: non
concupiscentie fornicationis obtentu. Melice
est continentia. s non sibi sufficit adbeati¬
tudinẽ si ꝓsolo amore pudicicie retinetur:
s si & cum hoc affectu causa uocandi dño
eligitur. Alio quin diuortium magis coniu
Uirginitas utroq bono p̃celsior est quia et
naturam uincit & pugnam. Nam nat᷑am
corporis integritate: pugnam castimonie
pace.
onum ẽ incibo eum gr̃arum actione su¬
mere quicquid deus ecdendum p̃cepit. ab¬
stinere autem ab aliquib ñ quasi malis
s quasi ñ necessariis. ñ ẽ malum: mode¬
rari uͦ carnium usum ꝓ necessitate & tẽ¬
pore. ꝓpͥe xp̃ianorum est.
Malas dicere nuptias uł forncationi com¬
parandas aut stupro: cibos uͦ credere

Expanded text:
ut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii serut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii servantes bonam voluntatem, bonum conditto ab ipso Domino sancti angeli vocantur, quod tenuerunt arbitrii sanctitatem, nec sociorum exemplo deviaverunt a bono. Bonae nuptiae sunt, sed causa filiorum, non concupiscentiae fornicationis obtentu. Melior est continentia, sed non sibi sufficit ad beatitudinem, si pro solo amore pudicitiae retinetur; sed si cum hoc affectu causa vacandi Domino eligitur, alioquin divortium magis conjugVirginitas utroque bono pretiosior est, quia et naturam vincit et pugnam. Nam naturam corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum. Moderari vero carnium usum pro necessitate et tempore, proprie Christianorum est. Malas dicere nuptias, vel fornicationi comparandas, aut stupro; cibos vero credere
Abbreviated transcription (Latin):
lutem suam nͥ deo auxiliante oꝑari:
nullum nͥ orantẽ auxilium ꝓmereri.
nullum uoluntate dei ꝑire. s ꝑmissu
ꝓ electione arbitrii: ne ingenuitas pote¬
statis semel hominib attributa. ad ser¬
uilem cogatur necessitatem.
Halum uł malitram ñ ẽẽ aleo creatam
s ad iabolo inuentam: qui & ipse bonꝰ
a deo ereatus est. S quia libero arbitͥo
boni uertit ad malum: & multa cogitã¬
do factus ẽ inuentor mali. Quod ipse
in se ꝑliderat: inuidit in aliis. Nec cõ¬
tentꝰ solus ꝑire. suasit aliis: ut qui ess
sue malitie inuentor. ficret & aliorum auctor.
Et ex eo malum uel malitia ꝑcurrit: int̾
cet̾as rationabiles creaturas. Unde cognoser
nich̾il esse natura immutabile. nisi solum
tari ñ potest abono. quia natura possidet bo¬
num: ne potest aluid quid ẽẽ qmͣ bonus.
Angłi uͦ quia illa qua creati sunt beatitu¬
dine ꝑseuerant. ñ natura possicdent bom̃

Expanded text:
lutem suam, nisi Deo auxiliante, operari; lutem suam, nisi Deo auxiliante, operari; nullum, nisi orantem, auxilium promereri, nullum voluntate Dei perire: sed permissu, pro electione arbitrii, ne ingenuitas potestatis, semel hominibus attributa, ad servilem cogatur necessitatem. Malum vel malitiam non esse a Deo creatam: sed a diabolo inventam, qui et ipse bonus a Deo creatus est: sed quia libero arbitrioientiam boni vertit ad malum, et multa cogitando factus est inventor mali, et quod in se perdiderat invidit in aliis; nec contentus solus perire suasit aliis, ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor, et ex eo malum vel malitia percurrerit inter caeteras rationabiles creaturas. Unde cognoscimus nihil esse natura immutabile, nisi solum tum, qui mutari non potest a bono, quia natura possidet bonum; nec potest aliud esse quam bonus. Angeli vero, qui in illa, qua creati sunt, beatitudine perseverant, non natura possident bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tentie est causas peccorum excicdere: nec
earum suggestionibꝰ indulgere.
ni putant. Non nuptiarum copulam
sic̃ cherintus a marcion detestemur: ñ
quod ad cibum uł potum ꝑtinet. sicut
papia aucdore ereneus & t̃cullianus et
lactantius acquiescunt. Neꝙ ꝑ nlle ãnoᷤ
pꝰt resurrectionẽ regnum xp̃i in t̾ra futu¬
rum. & scõs cum illo indeliciis regnaturoꝰ
spemus. sĩcut nepus docuit. qui pͥmam¬
iustorum & sccł̃am impiorum resurret¬
tionẽ confuixit: & inter has duas mortũ¬
oꝵ resurrectiones gentes ignorantes dm̃
in angłis t̾rarum in carne reseruandas.
que post mille annos regni int̾ra uistoꝵ.
instigante diabolo mouende sunt ad pu¬
gnam contra uistos regnantes. & dño ꝓ
iustis pugnante imbre igneo compescen¬
das: atcy ita mortuas cum cet̾is impie¬
tate mortuis. ad et̾na supplitia in incor¬
ruptibili carnẽ resuscitandas.
Mullum crelimus ac salutem nͥ deo in¬
uitante uenire. nullum inuitatum sa¬

Expanded text:
tentiae est, causas peccatorum excidere, nec tentiae est, causas peccatorum excidere, nec earum suggestionibus aditum indni sperant. Non nuptiarum copulam, sicut Cerinthus et Marcion delirant. Non quod ad cibum vel ad potum pertinet, sicut, Papia auctore, Irenaeus, et Tertullianus, et Lactantius acquiescunt. Neque post mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra futurum, et sanctos cum illo in deliciis regnaturos spejustorum, et secundam impiorum resurrectionem confinxit: et inter has duas mortuorum resurrectiones gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne reservandas: quae post mille annos regni in terra justorum instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes et Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas: atque ita mortuas cum caeteris in impietate mortuis ad terrena supplicia in corruptibili carne resuscitandas. Nullum credimus ad salutem, nisi Deo invitante, venire: nullum invitatum sa
Abbreviated transcription (Latin):
Cotidie eucharistie cõmunionẽ ꝑ ciꝑe nec
laudo nec uituꝑo. om̃ib tñ dominicis di¬
candi non fuerit: nam habentem adhuc
uoluntatem peccandi. gͣuari magis dico
eucharistie ꝑceptione qmͣ purificari. Et
ideo qmͣuis quis peccato mordeat᷑. peccandi
de cec̾o ñ habeat uoluntatem. & cõmunica¬
turus satistatiat lacͥmis & orationib: & cõ¬
fidens de clñi misccłia qui peccata pie cõ¬
fessioni donare consueuit. accedat ad eu¬
charistiam intrepidus & securus. S boc
deillo dico: quem capitalia & mortalia
peccata non grauant. Nam quem mor¬
talia crimina pꝰt baptismum cõmissa
p̃munt. hortor pͥus publica penitentia
satisfacere. & ita sacerdotis uiditio concilia¬
tum cõmunioni sotiari: si uult non
ad iudicium & condẽnationẽ sui eu¬
s mutato pͥus scłari habitu. ꝙ contes¬
so religionis studio ꝑ uite correctionẽ.
& iugi immo ꝑpetuo luctu miserante
dominicis dieb supplex & sub missus

Expanded text:
Quotidie Eucharistiae communionem percipere, nec Quotidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi de caetero non habeat voluntatem, et communicaturus satisfaciat lacrymis, et orationibus, et confidens de Domini miseratione, qui peccata piae confessioni donare consuevit, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia post baptismum crimina commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium et condemnationem sui eused mutato prius saeculari habitu, et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi imo perpetuo luctu miserante dominicis diebus supplex et submissus u
Abbreviated transcription (Latin):
firmentur manus impositione. Si uero
pariuili sunt uł hẽbetes qui doctrmã
ñ capiunt. respondeant ꝑ illis qui illo ᷤ
offerunt uxͤ morem baptirancli: & sic
manus impositione & crismate cõmuniti.
en charistie mysteriis ad mittant᷑. Illos autẽ
qui ñ inscẽ tͥnitatis inuocatione apud
hereticos baptizati sunt & ueniunt ad
nos baptitari debere ꝓnuntiamus. nõ
rebaptizari. Nec enim credendum est eoᷤᷤ
bonofiami. montani. & manichei. uaria
impietatis germina. uł cetere istorum
originissiue ordinis pestes. que duo pͥn¬
cipia sibi ignota introducunt ut cer¬
do & marcion: uł contraria ut mani¬
cheus. uł tͥa barbara ut setians & the¬
purum hominim fuisse absꝙ deo. ut
cherintꝰ. &s hebion & arthemon & fotiuꝰ.
Ex istis inaimͣ siqui ad nos uenerint. non
requirendum ab his utrum baptizati sũt
an ñ: s hoc tantum si creclant ineccłie fidẽ
& baptizent᷑ eccliastico baptismate.

Expanded text:
firmentur manus impositione. Si vero firmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: respondeant pro illis, qui illos offerunt juxta morem baptizandi: et manus impositione et chrismate communiti, Eucharistiae mysteriis admittantur. Illos autem qui non in sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizari debere pronuntiamus, non rebaptizari. Neque enim credendum est, eos Bonosiani, Montani, et Manichaei, variata impietatis germina: vel caeteri istorum originis sive ordinis pestisque, qui duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdo et Marcion: vel contraria, ut Manichaeus: vel tria et barbara, ut Secianus et Theistum hominem fuisse absque Deo, ut Cerinthus et Hebion et Harithemon et Fotmus. Ex istis inquam siqui ad nos venerint, non requirendum ab iis, utrum baptizati sint, an non: sed hoc tantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate.
Abbreviated transcription (Latin):
diluiss. Manet itac ad querẽdam sa¬
lutem arbitrii lib̾tas id ẽ rationalis
uitante ad salutem: nt uł eligat uł
seqͣtur uł agat occasionẽ salutis. hoc
est inspiratiõedei. ut autẽ conseqͣtur
tium gͦ salutis nr̃e deo miserante ha¬
bemus. ut acquiescamꝰ salutifere in¬
spirationi. nr̃e potestatis ẽ: ut ad ipis¬
camur quod acquiescendo ad moniti¬
oni cupimus. diuini est muneris.¬
ut ñ labamur indepto salutis munere.
corii: ut labamnur potestatis nr̃e ẽ & ig
una fides est: uͥ in nomine patͥs & filii
& sp̃s scĩ datur. Et ideo siqui apud illo ᷤ
hereticos baptizati sunt. qui in scẽ tͥnita¬
tis confessione baptizant & ueniunt ad
nos. recipiant᷑ quidem baptiati. ne scẽ
tͥnitatis in uocatio uł confessio ad nullet᷑:
s doceant᷑ ante & instruantur quo sensu
sc̃e t̾nitatis mysterium meccłia teneatur.
Et si consentiunt credere uł acquiescũt
confiteri: purgati iam ficłi integͥtate cõ¬

Expanded text:
doluisset. Manet itaque ad quaerendam sadoluisset. Manet itaque ad quaerendam salutem arbitrii libertas, id est rationalis vitante ad salutem, ut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasione salutis; hoc est inspiratione Dei. Ut autem consequatur tium ergo salutis nostrae Deo miserante habemus, ut acquiescamus salutiferae inspirationi nostrae potestatis est; ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus, diut non labamur adepto salutis munere, orii: ut labamur, potestatis nostrae est ena fides est ubi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur. Et ideo siqui apud illos haereticos baptizati sunt, qui in sanctae Trinitatis confessione baptizant, et veniunt ad nos: recipiantur quidem, quasi baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annulletur; sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt confiteri: purgati jam fidei integritate con
Abbreviated transcription (Latin):
anime ñ sunt substantiue: s cũ carne
ipsa carnis uiuacitate nascunt᷑. & eum
quia nec cum carne ut suꝑiꝰ diximus se¬
minatur: s formato in uentre matris
corpore dei uilitio ereari & infundi. ut
uiuat homo intus inut̾o. & sic ꝓcedat
innauitate in mundum.
tantum & carne. Anima cum ratione
sua.: & carne cum sensib sus. Quos tõ
sensus absc anime societate ñ mouet ca¬
caro: anima uͦ & sine carna rationale suũ
anima ꝓ sp̃itali natura. ul ꝓ eo quod spi¬
rat in corpore sp̃s appellatur: anima uͦ
ex ed uocari. qud ad uiuendum uł ad ui¬
iuficandum animet corpus. Tertium
atur aut fugetur a nobis. quia sp̃s
sanctus effugiet fictum
ibertati arbitrii sui cõmissus ẽ homo
statim inpͥma mundi conditione: ut
salua uigilantia mentis. ad nitente ⁊̃
nature bonum ꝑdidit parit & uigo¬
rem arbitrii. ñ tũ electionem: ne nõ
eẽt suum qd̾ emendaret pecẽm. nec
merito indulgeretur quod ñ arbito

Expanded text:
animae non sunt substantivae, sed cum carne animae non sunt substantivae, sed cum carne ipsa carnis in nativitate nascuntur, et cum quia non cum carne, ut superius diximus, seminatur; sed formato in ventre matris corpore, Dei judicio creatur et infunditur, ut vivat homo intus in utero, et sic procedat nativitate in mundum. et corpore. Anima cum ratione 11 sua, et corpore cum sensibus suis. Quos tamen sensus absque animae societate non movet corpus. Anima vero et sine corpore rationale suum anima pro spiritali natura, vel pro eo quod spiret in corpore spiritus appex eo vocari, quod datur ad vivendum, vel ad vivificandum animet corpus. Tertium atur aut fugiatur a nobis: quia Spiritus sanctus effugiet fictum. Libertati arbitrii sui commissus est homo statim in prima mundi conditione: ut, salva vigilantia mentis adnitente, etiam naturae bonum perdidit pariter et vigorem arbitrii, non tamen electionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum: nec merito indulgeretur, quod non arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
affirmant. quasi nature consequẽtia
seruiente: s dicimꝰ corpus tantum ꝑ
conuigii copulam seminari. creationẽ uͦ
anime solum creatorem omniũ nosse: d̃i
uͦ uiditio coagulari in uulua atꝙ cõpingi
& formari. ac formato iam corpore animã
creari & infundi: ut uuiat inut̃o homo
ex anima constans & corpore. & egrecdiat᷑
uiuusex ut̾o plenus. humana substantia.
Neq duas aniias ẽẽ dicimus in homine.
siuit & iacob & alii syrorum scͥbunt.
unam animalem qua animatur corpuᷤ
& immirta sit sanguini. & alt̾am sp̃ita¬
lem que rationem ministret: s dicimus
unam eandemꝙ animam eẽ in homine.
que & corpus sua societate uiuificet. et
semet ipsam sua ratione disponat. habẽs
in se lib̾tatem arbitrii. ut sua sub stantia¬
ęligat cogitatione quod uult.
Solum hominẽ credimus habere animã
substantiuã. que & exiita corpore uiuit.
& sensus suos atq ingenia uiuacit̾ ten&.
neq cum corpore moritur sic̃ arabs asserit.

Expanded text:
affirmant, quasi naturae consequentia serviente, sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari. Creationem vero animae solum creatorem nosse, Dei vero judicio coagulari, et compingi atque formari: ac formato jam corpore animam creari et infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero, plenus humana substantia: neque duas animas esse dicimus in uno homine, sicut Jacobus et alii Syrorum scribunt: unam animalem, qua animatur corpus, et immista sit sanguine: et alteram spiritalem, quae rationem ministret: sed dicimus unam eamdemque esse animam in homine, quae et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat: habens in se libertatem arbitrii, ut in suae substantiae legat cogitatione, quod vult. Solum hominem credimus habere animam substantialem, quae et exuta corpore vivit, et sensus suos atque ingenia vivaciter tenet: neque cum corpore moritur, ut Arabs asserit:
Abbreviated transcription (Latin):
stantialit̃ illabi anime: s applicatione &
opp̃ssione uniri. Illabi autem menti illi
soli possibile est qui creauit. Qm natura
subsistens in corporens capabilis est sue facte.
innomine domine facere: ab ipso domino
didicimus. Et cum alios hac p̃sumpsiõe
uuent. sibi ꝑambitionẽ humane gle
noscent. qͥa glantur indato falso non
meritis debito.
morib etiam absq signorum efficatia: &
ex hoc desinit eẽ iustus uł sc̃s: cum affec¬
tu teneat scĩtatem. Nonenm nature
uirib s ꝓpositi ad iuuam̃to: ꝑ dei grãm
ad querimus scĩtatem. Et sdeo ueracĩt se
om̃s scĩ ꝓnuntiant peccatores. quia inue¬
ritate habent quod plangant: & si non
rep̃hensione conscientie. certe mobilita¬
te p̃uaricatricis nature.
ascha so est dominice resurrectionis
sollempnitas. ante transgressum uer¬
nalis equinorii. & sexte cdecime lune
initium ñ potest celebrari: eodem tam̃
mense nate.
Sropt̃ nouellos legis latores. quia ideo
animam tantum ad imaginẽ deicre¬

Expanded text:
stantialiter illabi animae, sed applicatione 43 et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est qui creavit: qui natura subsistens incorporeus, capabilis est suae facturin nomine Domini facere, ab ipso Deo didicimus; et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent; quia gloriantur in dato falso, non meritis debito. moribus, etiam absque signorum efficacia et ex hoc desinit esse justus vel sanctus, cum affectu teneat sanctitatem. Non enim naturae viribus, sed propositi adjuvamento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem: et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent, quod plangant, et si non reprehensione conscientiae, certe mobilitate praevaricatricis naturae. Pascha, id est, Dominicae Resurrectionis solemnitas, ante transgressum vernalis aequinoctii, et sextae decimae lunae initium non potest celebrari: eodem tamen mense natae. Propter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei cre
Abbreviated transcription (Latin):
me in infernum sub timore posite. ex¬
pectant resurrectionẽ corporis sui ut eũ
ipso ad penam conuertant᷑ et̾nam.
Penitentiã abolere peccã in dubitan¬
ter eredimus: etiam si in ilcimno uite
tum dei quo decreuit saluare quod ꝑi¬
erat. stat mimobile. Et ideo quia uolũ¬
tas eius ñ mutatur siue emendatione
uite si tempus conceditur. siue supplici cõ¬
fessione si continuo excecditur uita. pecca¬
torum uenia fidelit p̃sumatur ab illo. qͥ
ñ uult mortem peccatoris: s ut conũitat᷑
aꝑditione penitendo. & saluatus domini¬
miseratione uiuat. Siquis aliter de iustis¬
sima dei pietate sentit: ñ xp̃ianus s no¬
natianus est.
Nt̾nas anue cogitationes diabolum non N¬
uidere certi sumus: motib eas corporis ab
illo & afflectionũ indiciis colligi & exꝑi¬
m̃to didicimꝰ. Secreta aũ cordis solꝰ ille no¬
uit ad quẽ dicit᷑. tu solꝰ nosti corda filioꝵ hoĩũ.

Expanded text:
positae exspectant resurrectionem sui corporis, ut cum ipso ad poenam convertantur aeternam. Poenitentiam abolere peccata, indubitanter credimus, etiam si in ultimo vitae tum Dei, quo decrevit salvare, quod perierat, stat immobile: et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita exceditur, venia peccatorum fideliter praesumatur ab illo, qui non vult mortem peccatoris: sed ut convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miseratione Domini vivat. Si quis aliter de justissima Dei pietate sentit, non Christianus, sed Novatianus est. Internas animae cogitationes diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, didicimus: secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filio
Abbreviated transcription (Latin):
enͣgłii. popłm sine lege fieri. quando a
sectabant᷑ iustitiam. ap̃phenderunt tͦti¬
tiam. Quando qui longe fuerunt fẽi
sunt ꝓpe in sanguine xp̃i. qui aliqͣndo
ñ popłs. nunc autem in xp̃o. quando¬
est tempꝰ acceptabile & dies salutis. et
tempora refrigerii inconspectu altissi¬
mi. qnͣdo una queꝙ gens habet testẽ
resnrrectionis. quando ip̃e ꝓtestatur di¬

Expanded text:
Evangelii populum sine lege fieri, quando ApEvangelii populum sine lege fieri, quando Apsectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam ; quando qui longe fuerant, facti sunt prope in sanguine Christi ; qui aliquando non populus, nunc autem poest tempus acceptabile et dies salutis , et tempora refrigerii in conspectu Altissimi . Quando unaquaeque gens habet testem resurrectionis, quomodo protestatur D
Abbreviated transcription (Latin):
gradus ẽ. ppłs sine lege. qui dum
dicta & legum scita contempiut: ꝑdiu̾¬
sas errorum uias. eundem ꝑditionis laq̃¬
um ineurrit. De quib uiis sub ꝑsona p̃¬
plangit. Nos autẽ sicut oues erraiumꝰ.
unusquisꝙ in uiam suam declinauit. De
quib uiis etiam sapientia loquitur per
salomonem. Multe iue uidentur homib
recte. & nouissima earum ducunt ad mor
tur: cum una regalis uia. lex dei uideli¬
cet que neꝙ ad dext̾am neq ad sinistram
declinat. ꝑ negligentiam deseritur. Deqͣ
scilicet uia xp̃c dñs qui est finis legis ad
iustitiam onm credenti denuntiat. Ego
sum uia & ueritas & uita. Nemo uenit ad
patrem: nͥ ꝑme. Ad qmͣ uiam cõmunit̃¬
om̃s homines inuitat dicens. uenite ad¬
me om̃s qui laboratis & onerati estis. & ego
refitiam uos. Quia ñ ẽ ꝑsonarum acceptio
apud dm̃. ubi ñ ẽ uideus. & grecus. ma¬
sculus. & femina. seruus. & liber. barbarꝰ
fiunt. Igitur popłs sine lege: popłs
sine xp̃o ẽ. Abuisuium gͦ in temporibus

Expanded text:
gradus est populus sine lege, qui dum Dei dicta et legum scita contemnit per diuersas errorum uias eundem perditionis laqueum incurrit. de quibus uiis sub persona prplangit: nos autem sicut oues errauimus, unusquisque in uiam suam declinauit. de quibus etiam eadem sapientia loquitur per Salomonem: multae uiae uidentur hominibus rectae, et nouissimae earum ducunt ad mortc inceduntur, cum una regalis uia lex Dei uidelicet, quae neque ad dexteram neque ad sinistram declinat, per neglegentiam deseritur. de qua scilicet uia Dominus Christus qui est finis legis ad iustitiam omni credenti denuntiat: ego sum uia et ueritas et uita: nemo uenit ad patrem nisi per me. ad quam uiam omnes homines communiter is et onerati estis, et ego vos reficiam . Quia non est personarum acceptio apud Deum : ubi non est Judaeus et Graecus, masculus et femina, servus et liber, Barbarusfiunt: igitur populus sine lege, populus sine Christo est. Abusivum ergo est in temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Proinde uos quoꝙ lauclate eum
qui uob̃ prestat. ut in ardore medio se¬
culi huuis qmͣuis coniugio non copu¬
lemin. ñ tam̃ uramini. & orantes etiã
ꝓ nob̾. benedicite sc̃i ⁊ humiles corde
dim̃: Hẏmnum dicite & suꝑ exaltate

Expanded text:
rtur. proinde uos quoque laudate eum, rtur. proinde uos quoque laudate eum, qui uobis praestat, ut in ardore medio saeculi huius, quamuis coniugio non copulemini, non tamen uramini, et orantes etiam pro nobis benedicite, sancti et humiles corde dominum, hymnum dicite
Abbreviated transcription (Latin):
fendatis. Si gͦ magnum amorem cõ¬
uigib deberetis. eum ꝓpt̾ quẽ con-¬
iuges habere noluistis. qnͣtum amarx
debetis: Toto uob̾ figat᷑ incorde: qui ꝓ
uob̾ ẽ fixus incruce. Totum teneat in aĩo
ur̃o: quicquid nolustis occupari conu¬
bio. Parum uob̾ amare non licet: ꝓpt̾
quem ñ amastis & quod liceret. Sic amã¬
tibus mitẽ & humilem corde: nullam
nob̾ suꝑbiam ꝑtimesco. ꝓ modulo ita
dicimini. & humilitate qua conseruat᷑
quicquid magnum dicimini: satis lo¬
cuti sumus. Dignius autem tres pueri¬
illi quib refrigerium in igne p̃bebat.
quem corde feruentissimo diligebant.
nos de hoc opuscło nr̃o. uerborum qui¬
dem numero longe breuuis: s ponde
auctoritatis multo grandiꝰ in hymno
quo ab eis deus honorat᷑. ammoneant
Nam scĩtati humilitatẽ in dei laudatori¬
b conuingentes aꝑtissime docuerũt.
ut tanto quisq caueat. ne suꝑbia de¬
cipiatur: quanto sanctiꝰ aliquid ꝓfite¬

Expanded text:
fendatis. si ergo magnum amorem confendatis. si ergo magnum amorem coniugibus deberetis, eum, propter quem coniuges habere noluistis, quantum amare debetis! toto uobis figatur in corde, qui pro uobis est fixus in cruce; totum teneat in animo uestro, quidquid noluistis occupari conubio. parum uobis amare non licet, propter quem non amastis et quod liceret. sic amantibus mitem et humilem corde nullam uobis superbiam pertimesco. Pro modulo itaque dicimini, et de humilitate, qua conseruatur quidquid magnum dicimini, satis locuti sumus. dignius autem illi tres pueri, quibus refrigerium in igne praebebat, quem corde feruentissimo diligebant, uos de hoc opusculo nostro uerborum quidem numero longe breuius, sed pondere auctoritatis multo grandius in hymno, quo ab eis deus honoratur, admoneant. nam sanctitati humilitatem in dei laudatoribus coniungentes apertissime docuerunt, ut tanto quisque caueat, ne superbia decipiatur, quanto sanctius aliquid profe
Abbreviated transcription (Latin):
Inspicite uulnera pendentis. cicatͥtes
resurgentis sanguinem morientis. p̃¬
cium credentis. cõmertium redim̃tiᷤͤ
hec qnͣti ualeant cogitate:. hec insta-¬
tera caritatis appendite: & quicquid
amoris innuptias ur̃as impendendũ
habebatis illi rependite. Bene quod
interiorem ur̃am pulchritudinem q̃¬
rit: ubi uob̃is dedit potestatem fili¬
os dei fieri. Non querit a uob̾ pulchrã
carnem: s pulcͦs mores quib refre¬
natis et carnem. Non ẽ cui de uob̾
quisqmͣ mentiat᷑. & fatiat seiure ze¬
lantem. Uidete cum quanta securita¬
te ametis: cui displicere falsis suspi¬
cionib ñ timetis. Uir & uxor amant
se qm̃ uident se. & quod ñ uident ti¬
ment in se: nec certi gaudent ex eo qd̃
in manifesto est. dum inocculto sus¬
picantur plerumq quod ñ est. Nos
inisto quem oculis ñ idetis & fide cõ¬
spicitis. nec habetis quod rep̃hendatis:
nec enĩ metuitis. nede falso forsitanof¬

Expanded text:
inspicite uulnera pendentis, cicatrices inspicite uulnera pendentis, cicatrices resurgentis, sanguinem morientis, pretium credentis, commercium redimentis. Haec quanti ualeant cogitate, haec in statera caritatis adpendite et quidquid amoris in nuptias uestras inpendendum habebatis, illi rependite. Bene, quod interiorem uestram pulchritudinem quaerit, ubi uobis dedit potestatem filios dei fieri, non quaerit a uobis pulchram carnem, sed pulchros mores, quibus refrenatis et carnem. non est cui de uobis quisquam mentiatur et faciat saeuire zelantem. uidete, cum quanta securitate ametis, cui displicere falsis suspicionibus non timetis. uir et uxor amant se, quoniam uident se, et quod non uident, timent in se; nec certi gaudent ex eo, quod in manifesto est, dum in occulto suspicantur plerumque quod non est. uos in isto, quem oculis non uidetis et fide conspicitis, nec habetis uerum quod reprehendatis, nec eum metuitis, ne de falso forsitan of
Abbreviated transcription (Latin):
lo: us maledictum ꝓ maledicto. Iam
postremo illam m̃suram dilectionis
tis. Hec ad dita uirginitati: angłicam
uitam hominib & celi mores exhibent
t̾ris. s qnͣto magni estis. quicumq
ita magni estis. tanto humiliate uos
momnib. ut coram deo inueniatis gra¬
tiam: nestiꝑbis resistat: ne se exaitã¬
tes humiliet: ne ĩ flatos ꝑ angꝰtiã por¬
tam ñ traiciat. Qmͣqmͣ fuꝑflua sit
sollicituo: seruate ne uͥ feruet caritaᷤ.
desit humilitas. Si gͦ nuptias contẽp¬
sistis filiorum hominum. ex quibꝰ gig¬
neretis filios hominũ: toto corde ama¬
te speciosum forma pre filiis hominũ.
uacat uob̾ lib̾um est cor a coniugalibꝰ
uinculis: inspicite pulcͥtudinẽ ama¬
toris ur̃i. Cogitate equalem patͥ. sub¬
ditum & matͥ. etiam inceł dñantem.
& int̾ris seriientem: creantẽ omnia.
omnia creatum inter omnia. Illud
ip̃m quod ineo derident suꝑbi: inspi¬
cite qmͣ pulchrum sit int̾ns luminibꝰ.

Expanded text:
lo nec maledictum pro maledicto; iam lo nec maledictum pro maledicto; iam postremo illam mensuram dilectionis  esse debetis. haec addita uirginitati angelicam uitam hominibus et caeli mores exhibent terris. sed quanto magni estis, quicumque ita magni estis, tanto humilate uos in omnibus, ut coram deo inueniatis gratiam, ne superbis resistat, ne se exaltantes humilet, ne inflatos per angusta non traiciat: quamquam superflua sit sollicitudo, ne ubi feruet caritas, desit humilitas.. Si ergo nuptias contempsistis filiorum hominum, ex quibus gigneretis filios hominum, toto corde amate speciosum forma prae filiis hominum: uacat uobis, liberum est cor a coniugalibus uinculis. inspicite pulchritudinem amatoris uestri, cogitate aequalem patri, subditum et matri, etiam in caelis dominantem et in terris seruientem, creantem omnia, creatum inter omnia. illud ipsum, quod in eo derident superbi, inspicite quam pulchrum sit; internis luminibus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o p̃beant᷑ uob̾ exemplum: caden¬
tes autem augeant timorem ur̃m.
Illucd amate ut imitemini: hoc lu¬
gete ne in flemini. Iustitiam urãm
nolite statuere: deo uos ustificanti
sublite. Ueniam peccatis donate ali¬
enis: orate ꝓ ur̃is. futura ugilando
cauete: p̃terita confitendo delete. Ee¬
ce iam tales estis: ut ꝓfesse atꝙ serua¬
te uirginitati. cet̾is etiam moribus
congruatis. Ecce iam ñ solum homi¬
cidiis. sacrificiis diabolicis. ꝙ ab homi¬
nationib. furtis. rapinis. ꝑ uiriis. frau¬
dib. ebriositatibus omnꝙ luxuria
& auaritia. simulanionib emulatiõi¬
b impitatibus. crudelitatib abstine¬
tis: uerum etiam illa que lemiora nel
sunt uel putant᷑. ñ in ueniuntur. nec
orunt᷑ in uob̾. Non imꝓbus unltꝰ. non
nagi ocłi. ñ infrenis lingua. nõ petulãs
risus. nõ scurrilis iocus. ñ indecens ha¬
bitus: non tumidus. aut fluxxis in¬
cessus. Iam non redditis malum ꝓmaa¬

Expanded text:
uestro praebeant uobis exemplum; cadenuestro praebeant uobis exemplum; cadentes autem augeant timorem uestrum. illud amate, ut imitemini, hoc lugete, ne inflemini. iustitiam uestram nolite statuere, deo uos iustificanti subdite. ueniam peccatis donate alienis, orate pro uestris; futura uigilando uitate, praeterita confitendo delete. Ecce iam tales estis, ut professae atque seruatae uirginitati ceteris etiam moribus congruatis. ecce iam non solum homicidiis, sacrificiis diabolicis et abominationibus, furtis, rapinis, fraudibus, periuriis, ebriositatibus omnique luxuria et auaritia, simulationibus, aemulationibus, inpietatibus, crudelitatibus abstinetis, uerum etiam illa, quae leuiora uel sunt uel putantur, non inueniuntur nec oriuntur in uobis: non inprobus uultus, non uagi oculi, non infrenis lingua, non petulans risus, non scurrilis iocus, non indecens habitus, non tumidus aut fluxus incessus; iam non redditis malum pro ma
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ humilis corde. Humilit̾ ad humi¬
lem uenite si amatis: & ne discedatis
ab ilo ne cadatis. Qui enim timet ab
humilit̾ sequentes: quem descendere
non pignit ad iacenteᷤ. Dona euis illiser¬
uanda cõmittite: fortitudinem ur̃am ad
ip̃m custodite. Quicquid mali ipso custo¬
diente ñ cõmutitis. tanqmͣ remissum ab
illo deputate. ne mocdicum uob̾ existimã¬
tes dimissum. medicum diligatis: et
tondentes pectora. publicanos rumo¬
sa iactantia contempnatis. De uiribus
ur̃is exꝑtis cauete. ne quia ferre aliqͥd
potiustis inflemini: de in exꝑtis autẽ
orate. ne supͣ qmͣ potestis ferre tempte¬
mini Existimate aliquos in occulto suꝑ¬
iores: quib estis inmanifesto meliores.
Cum aliorum bona forte ignota uobis.
benigne credunt᷑ a uob̾: nr̃a nob nota
ñ cõparatione minuuntur. s dilectiõe
firmant᷑. Et que forte adhur desunt.
tanto dant᷑ facilrus: qnͣto desid̾antur¬
humiltus. ꝑ seuerantes innumero

Expanded text:
est et humilis corde. humiliter ad humiest et humilis corde. humiliter ad humilem uenite, si amatis, et ne discedatis ab illo, ne cadatis. qui enim timet ab humiliter sequentes. quem descendere non piguit ad iacentes. dona eius illi seruanda committite, fortitudinem uestram ad illum custodite. quidquid mali ipso custodiente non committitis, tamquam remissum ab illo deputate, ne modicum uobis existimantes dimissum modicum diligatis et tundentes pectora publicanos ruinosa iactantia contemnatis. de uiribus uestris expertis cauete, ne, quia ferre aliquid potuistis, inflemini; de inexpertis autem orate, ne supra quam potestis ferre temptemini. existimate aliquos in occulto superiores, quibus estis in manifesto meliores. cum aliorum bona forte ignota uobis benigne creduntur a uobis, uestra nobis nota non conparatione minuuntur, sed dilectione firmantur; et quae forte adhuc desunt, tanto dantur facilius, quanto desiderantuhumilius. perseuerantes in numero
Abbreviated transcription (Latin):
certe quotisq potuerint. coniugati
humiles. qmͣ suꝑbientes uirgines. E¬
mͦ enim sequitur. ad quem ñ uult ac¬
cedere: Aut quomͦ accedit. ad quem
non uenit ut discat qm̃ mitis est et
humił corde: Illos ꝓuide sequentes
agnus quocũq ierit ducit: inquibu
pͥus ipse uͥ caput inclinet inuenerit.
Nam & quidam suꝑbus & dolosus:
hoc ei dix̃at. Domine seqͣr te quocũꝙ
ieris. Cui respondit. Nulpes foueas
yñt & uolatilia celi nidos: filius autẽ
hominis non ht̃ uͥ caput suum reclinet.
Arguebat nomine uulpium astrtam
dolositatem. & nomine uolucrum uẽ¬
tosam elationem: inquo ubi reqiuiesce¬
ret ꝑiam ñ inueniebat humilitatem.
Ac ꝑhoc nusqmͣ omnino secutus est
dnm: qui se ꝓmiserat ñ usq ad quendã
ꝯuentũ s õnino q̃cꝙ ierit secuturũ. Q ꝓpt̃
agite uͥgines dei. hoc agite: sequimini
agnum quocumꝙ ierit. S pͥus adeum
quẽ seqmini uenite: & discite qm̃ miti

Expanded text:
certe quousque potuerint, coniugati certe quousque potuerint, coniugati humiles quam superbientes uirgines. quomodo enim sequitur, ad quem non uult accedere? aut quo modo accedit, ad quem non uenit, ut discat, quoniam mitis est et humilis corde? illos proinde sequentes agnus quocumque ierit ducit, in quibus prius ipse ubi caput inclinet inuenerit. nam et quidam superbus et dolosus hoc ei dixerat: domine, sequar te quocumque ieris. cui respondit: uulpes foueas habent et uolatilia caeli nidos; filius autem hominis non habet, ubi caput suum inclinet. arguebat nomine uulpium astutam dolositatem et nomine uolucrum uentosam elationem, in quo ubi requiesceret piam non inueniebat humilitatem. ac per hoc nusquam omnino secutus est dominum, qui se promiserat non usque ad quendam prouectum, sed omnino quocumque ierit secuturum. Quapropter hoc agite, uirgines dei, hoc agite: sequimini agnum quocumque ierit. sed prius ad eum, quem sequamini, uenite et discite, quoniam mitis
Abbreviated transcription (Latin):
tͤdita sunt a patre meo. Et ille est magi¬
ster: qui dicit. Uenite ad me om̃s qui
laboratis: & discite ãme. Et tñ quid
discimus: Qm̃ mitis sumrinquit: ⁊ hu¬
milis corde. Hic dicet aliquis. Non est ħ
iam de uirginitate: s de humilitate
scͥbere. Quasi uͦ quecunq uirginitas. ac
ñ illa que scd̃m dm̃ est: a nobis p̃dican¬
da suscepta sit. Quod bonum quanto
magnum uideo: tanto ei ne ꝑeat. fu
bonum uirginale: nisi deus ipse qui de¬
dit. Et. Deus caritas ẽ. Custos gͦ uir¬
ginitatis: caritas. Locus autem huius
custodis: humilitas. Ibi quippe habitat
qui dĩ: suꝑ humilem & quietum et
trementem ũba sua. requiescere sp̃m
suum. Quid itaꝙ alienum feci. si bonũ
quod laudaui uolens tutius custodire.
curaui etiam locum p̃parare custodi:
fĩdent̃ enim dico. nec michi ut irascan¬
tur timeo. quos ut mecum sibi ti¬
meant sollicitus moneo: feliciꝰ sequ¬
untur agnum. & si ñ quocumq ierit.

Expanded text:
tradita sunt a patre meo, et ille est magitradita sunt a patre meo, et ille est magister, qui dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis, et discite a me. et tamen quid discimus? quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. Hic dicet aliquis: non est hoc iam de uirginitate. sed de humilitate scribere. quasi uero quaecumque uirginitas, ac non illa, quae secundum deum est, a nobis praedicanda suscepta est. quod bonum quanto magnum uideo, tanto ei, ne pereat, bonum uirginale nisi deus ipse, qui dedit, et deus caritas est. custos ergo uirginitatis caritas; locus autem huius custodis humilitas. ibi quippe habitat, qui dixit super humilem et quietum et trementem uerba sua requiescere spiritum suum. quid itaque alienum feci, si bonum, quod laudaui, uolens tutius custodiri, curaui etiam locum praeparare custodi? fidenter enim dico nec mihi ne irascantur timeo, quos ut mecum sibi timeant sollicitus moneo: facilius sequuntur agnum, etsi non quocumque ierit,
Abbreviated transcription (Latin):
rediturus abscedat. nec se huiꝰcemodi
quasi societatis pacto cum iniquitate
constringat: ut eam confiteri magis¬
qmͣ cauere delectet. S quia etiam sata¬
gentib uigilantib ꝙ nepeccent
sub repunt quodãm ex humana fra¬
gilitate peccata qmͣ uis parua qmͣiuis
pauca. ñ tam̃ nulla: eadem ipsa fiunt
magna & gͣuia. si eis suꝑbia increm̃tum
& pondus adiecerit. Asacerdote autem
quem habemus in celis. si pia humilita¬
te ꝑimant᷑ : tota facilitate p᷑gantur.
s ñ contendo cum eis qui asserunt ho¬
minẽ posse in hac uita sine ullo pecc̃o
uiuere: non contendo. ñ contradico. for¬
tasus enim ex nr̃a miseria magnos me¬
tim᷑: & comparantes nosmetipsos nob̃¬
met ipsis ñ intelligimus. Unum scio
quod isti magni quales non sumus.
qͣles ñdum exꝑti sumus. qnͣto magni
sunt. tanto humilient se momĩb: ut
coram deo inueniant gr̃am. Qmlibet
enim magni sint: ñ ẽ seruus maior

Expanded text:
rediturus abscedat nec se huius modi rediturus abscedat nec se huius modi quasi societatis pacto cum iniquitate constringat, ut eam confiteri quam cauere delectet. Sed quoniam etiam satagentibus uigilantibusque, ne peccent, subrepunt quodam modo ex humana fragilitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiecerit; a sacerdote autem, quem habemus in caelis, si pia humilitate perimantur, tota felicitate purgantur. Sed non contendo cum eis, qui adserunt hominem posse in hac uita sine ullo peccato uiuere, non contendo, non contradico. fortassis enim ex nostra miseria magnos metimur, et conparantes nosmet ipsos nobismet ipsis non intellegimus. unum scio, quod isti magni, quales non sumus, quales nondum experti sumus, quanto magni sunt, tanto humilant se in omnibus, ut coram deo inueniant gratiam. quamlibet enim magni sint, non est seruus maior
Abbreviated transcription (Latin):
& u̾itas in nobis nõ ẽ. Quod si confessi
fuerimꝰ delicta nr̃a. fidelis est & iustuͤ
ut dimitat nob̾ pecc̾a nr̃a: & purget
nos ab omni mniquitate. Quod si dixe¬
rimus qm̃ ñ peccauimꝰ. mandacẽ facie¬
nius eum: & uerbum eus ñ erit in nob̾.
Hoc certe ñ illis aut illis. s xp̃ianis oĩbꝰ
dicitur: uͥ & nirgmes se debent ag¬
noscere. Sic enim erunt sine m̃datio:
quales in apocalipsi apparuerunt. Ac
ꝑ hoc quam dui nondum est incelesti s¬
sublimitate ꝑfectio: inuituꝑ abiles fac̃
in humilitate confessio. S rursus ne ꝑ
occasionem huiis sententie quisquam
cum mortifera securitate peccaret. seꝙ
tͣhendum ꝑmitt̾et. tanqmͣ mox delen¬
dis facili confessione peccatis: continuo
sub iecit. filioli mei. hec scͥbo uobis ut
ñ peccetis. & siquis peccaũit. ad uoca¬
tum habemus apud patrem ih̾m rͫ¬
uistum: & ipse ꝓpitiator ẽ peccatorũ
nẽorum. Nemo᷑ itaꝙ a peccato tanqͣ

Expanded text:
et ueritas in nobis non est. quodsi confessi et ueritas in nobis non est. quodsi confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et iustus, ut dimittat nobis peccata nostra et purget nos ab omni iniquitate. quodsi dixerimus, quoniam non peccauimus, mendacem faciemus eum, et uerbum eius non erit in nobis. hoc certe non illis aut illis, sed christianis omnibus dicitur, ubi et uirgines se debent agnoscere. sic enim erunt sine mendacio, quales in Apocalypsi apparuerunt. ac per hoc quamdiu nondum est in caelesti sublimitate perfectio, inuituperabiles facit in humilitate confessio. Sed rursus, ne per occasionem huius sententiae quisquam cum mortifera securitate peccaret seque trahendum permitteret tamquam mox delendis facili confessione peccatis, continuo subiecit: filioli mei, haec scripsi uobis, ut non peccetis. et si quis peccauerit, aduocatum habemus ad patrem Iesum ustum; et ipse propitiator est peccatorum nostrorum. nemo itaque a peccato tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
tismo. ꝑ eius pacem nob̾ dimissa eẽ cõ¬
fidimus: nos p̃cepit orare dicentes.
Dimitte nob̾ debita nr̃a: sicut & noᷤ
dimittimus dibitorib nr̃is. Alioquin:
hanc orationem cathecumini potius
usꝙ ad baptismum orare deberent.
Cum uͦ eam baptizati orant. p̃positi et
plebes. pastores & greges: satis ostendi¬
tur in hac uita que tota temptatio ẽ.
neminem se tanqm᷑ ab omnib peccatiˢ
immunẽ deb̾e głari. ꝓ inde etiam uͥ¬
gines di. irrep̃hensibiles quidem se¬
euntur agnum quocũꝙ ierit: pecca¬
toꝵ purgatione ꝑ fecta. & urginitate
seruata. q̃ ñ rediret amissa. S quia
eadem ipsa apocalipsis. ubi tales tali
reuelati sunt: etiam eos laudat quod
in ore eorum non est inuentum m̃da¬
tium meminerint etiam in hoc eẽ ue¬
races: ne se audeant dicere ñ habere
peccatum. Idem quiꝓpe ioh̾es qui illd̃
uidit: hoc dixit. Si dixerimuᷤ quia pͦ¬
catum ñ habemus nof ipsos decipimꝰ:

Expanded text:
tismo per eius pacem nobis dimissa esse contismo per eius pacem nobis dimissa esse confidimus, nos praecepit orare dicentes: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; alioquin hanc orationem catechumeni potius usque ad baptismum orare deberent. cum uero eam baptizati orant. praepositi et plebes, pastores et greges, satis ostenditur in hac uita, quae tota temptatio est, neminem se tamquam ab omnibus peccatis inmunem debere gloriari. Proinde etiam uirgines dei inreprehensibiles quidem sequuntur agnum, quocumque ierit, et peccatorum purgatione perfecta et uirginitate seruata, quae non rediret amissa; sed quia eadem ipsa Apocalypsis, ubi tales tali reue. lati sunt, etiam hinc eos laudat, quod in ore eorum non sit inuentum mendacium, meminerint etiam in hoc esse ueraces, ne se audeant dicere non habere peccatum. idem quippe Iohannes, qui illud uidit, hoc dixit: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾um existimantes suꝑiorem sibi. Eͥd
iam dicam de ipsa cautela ⁊ ugilantia
ñ peccandi: Quis głabitur castum se ha-¬
bere cor. aut quis głabitur mundum
se eẽ apecc̃o: Integͣ est quidem ab ut̾o
matͥs sc̃a uirginitas: s nemo inquit
mundus in conspectu tuo. nec infans
cuius est unius diei uita suꝑ t̾ram. Ser¬
uatur & infide inuiolata quedam casti-¬
tas uirginalis qua eccłia uni iuro uir¬
go casta coaptat᷑: s ille unus uir non
tantum fideles mñte et corpore uirgineᷤ.
s om̃s omnino xp̃ianos. asp̃ualibus
usq ad carnales. ab apłis usq ad ulti¬
mos penitentes. tanqmͣ a sũmis celo¬
rum usꝙ ad t̾minos eorum. docuit
orare. & in ipsa oratione dicere ammo¬
nuit. Dimite nob̾ debita nr̃a: sicut
& nos dimitimus debitorib nr̃is. Ubi
ꝑ hoc quod petimus: quid etiam nos
ẽẽ meminerimus ostend̃. Neꝙ enim ꝓ
eis debitis que totuis p̃t̾ite uite in bap¬

Expanded text:
alterum existimantes superiorem sibi. Quid alterum existimantes superiorem sibi. Quid iam dicam de ipsa cautela et uigilantia non peccandi? quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? integra est quidem ab utero matris sancta uirginitas; sed nemo. inquit, mundus in conspectu tuo, nec infans cuius est unius diei uita super terram. seruatur et in fide inuiolata quaedam castitas uirginalis, qua ecclesia uni uiro uirgo casta coaptatur; sed ille unus uir non tantum fideles mente et corpore uirgines, sed omnes omnino christianos ab spiritalibus usque ad carnales, ab apostolis usque ad ultimos paenitentes tamquam a summis caelorum usque ad terminos eorum docuit et in ipsa oratione dicere admonuit: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, ubi per hoc quod petimus, quid etiam nos esse meminerimus ostendit. neque enim pro eis debitis, quae totius praeteritae uitae in bap
Abbreviated transcription (Latin):
illi nel ille coniugał uite retinentes in suo
gñe laudabilem modum iam possint ꝯͣ
mimicum adiniquitatẽ cogentem. etiam
ianiatu uscerum & effusione sangͥnis
dimicare: illi autem uł ille apueritia cõ¬
tinentes. seꝙ castrantes ꝓpt̾ regnum
celorum. ñ lum tam̃ ualeant talia. uel
ꝓuistitia uel ꝓ ip̃a pudititia sustinere.
Aid est enim ꝓueritate acꝓposito scõ
ñ consentire suadenti. atꝙ blandienti:
aluid ñ ceclere etiam torquenti atqy fe¬
rienti. Latent ista infacultatib se uiri¬
l animorum temptatione panduntur:
exꝑientia ꝓpalant᷑. Ut gͦ quisꝙ ñ infle¬
tur ex eo quod se ꝑuidet posse. humilit̾
cogitet quod ignorat aliquid p̃stantiꝰ
se forte ñ posse: aliquos autem qui illd
quo sibi głose notus ẽ. nec hñt nec ꝓfitẽ¬
tur hoc quod ipse ñ põt posse. Ita ser¬
nabunt se non fallaci s ueraci humi¬
litate. honore mutuo p̃uenientes: & alt̾

Expanded text:
illi uel illi coniugalis uitae retinentes in suo illi uel illi coniugalis uitae retinentes in suo genere laudabilem modum iam possint contra inimicum ad iniquitatem cogentem etiam laniatu uiscerum et effusione sanguinis dimicare; illi autem uel illi a pueritia continentes seque castrantes propter regnum caelorum nondum tamen ualeant talia uel pro iustitia uel pro ipsa pudicitia sustinere. aliud est enim pro ueritate ac proposito sancto non consentire aliud non cedere etiam torquenti atque ferienti. Latent ista in facultatibus et viribus animorum, tentatione panduntur, experientia propalantur. Ut ergo quisque non infletur, ex eo quod se pervidet posse, humiliter cogitet quod ignorat aliquid praestantius se fortasse non posse; aliquos autem qui illud quo sibi gloriose notus est, nec habent nec profitentur, hoc quod ipse non potest posse. Ita servabitur non fallaci, sed veraci humilita
Abbreviated transcription (Latin):
ligenda reliquisse: S ut dicere ceꝑam
siue centenus fructus sit deo deuoto uir¬
ginitas. siue alio aliquo mͦ. uł quem com¬
memorauimꝰ uł quem ñ cõmemorauimꝰ
sit illa fertilitatis intelligenda distantia.
nemo cam̃ qnͣtum pcito ausus fuerit
uirginitatẽ p̃ferre mr̃io: ac nemo dubi¬
taũit hoc donum occultum eẽ. si exami¬
natͥx desit temptatio. Habet itaꝙ quod
cogitet. qđ ei ꝓsit ad seruandam hu¬
militatẽ. ne uolet illam que suꝑemines¬
in donis om̃ib caritatẽ. sine qua utiꝙ
quecunq alia uel pauca uł plura uel
magna uł parua habuerit nichil sunt:
habet in quam quid cogitet ut ñ infle¬
tur & ñ emuletur. Ita se sciat bonum
uirginale conuigali bono multo ampliꝰ
& meluis ꝓfit̾i. ut tam̃ nesciat utrum
illa uł illa coniugata iam pati ꝓ xp̃o pꝰ¬
sit. ad huc uͦ ipsa ñ pꝰsit: & in hoc ei par¬
catur. quia infirmitas eius temptatiõe
ñ int̾rogatur. fidelis enim cleus ait apħ

Expanded text:
legenda reliquisse? Sed, ut dicere coeperam, legenda reliquisse? Sed, ut dicere coeperam, siue centenus fructus sit deo deuota uirginitas siue alio aliquo modo, uel quem commemorauimus uel quem non commemorauimus, sit illa fertilitatis intellegenda distantia, nemo tamen, quantum puto, ausus fuerit uirginitatem praeferre martyrio ac nemo dubitauerit hoc donum occultum esse, si examinatrix desit temptatio. Habet itaque uirgo, quod cogitet, quod ei prosit ad seruandam humilitatem, ne uiolet illam, quae supereminet donis omnibus, caritatem, sine qua utique quaecumque alia uel pauca uel plura uel magna uel parua habuerit, nihil est: habet, inquam, quod cogitet, ut non infletur, non aemuletur, ita se scilicet bonum uirginale coniugali bono multo amplius et melius profiteri, ut tamen nesciat, utrum illa uel illa coniugata iam pati pro Christo possit, adhuc uero ipsa non possit, et in hoc ei parcatur, quia infirmitas eius temptatione non interrogatur. fidelis enim deus, ait apos
Abbreviated transcription (Latin):
eorum cohabitationi sotiari. in quib
nemo dicit aluqͥd ꝓpͥum. s sunt eisoĩa
communia: Nichilne putamus fructifica¬
tionis accedere uirginib dei. cum hoc faci¬
unt: Aut sine ullo tructu ẽe uirgines
clĩ. si etiam hoc nõ fatiunt: Multa gͦ st̃
dona. & aliis alia clariora: ac suꝑiora sin¬
głis iingła. Et alicñ alt̾ fructuosus ẽ.
donis paueiorib s potiorib: ait̾ inferi¬
oribus. s plurib. Et queaminodũ int̾
se uel coequent᷑ uel distinguantur. inac¬
cipiendis et̾nis honoribus quis homnũ
audiat uidicare. dum tam̃ constet et
multum eẽ ista diũsa. & ñ ad presens
tempus. s met̾num ꝓdesse meliora : s
dñn tres arbitror uoluisse fructificati¬
onis cominemorare differẽtias: cet̾as in¬
telligentib reliquisse. Nam & alius euã¬
gelista: solum cõmemorauit centuplum
Nunquid ideo putandus est alia duo ues
imꝓpbasse uł ignorasse. ac ñ potuis intel¬

Expanded text:
eorum cohabitationi sociari, in quibus eorum cohabitationi sociari, in quibus nemo dicit aliquid proprium, sed sunt eis omnia communia: nihilne putamus fructificationis accedere uirginibus dei, cum hoc faciunt? aut sine ullo fructu esse uirgines dei, etiamsi hoc non faciant? Multa ergo sunt dona et aliis alia clariora ac superiora, singulis singula. et aliquando alter fructuosus est donis paucioribus, sed potioribus, alter inferioribus, sed pluribus. et quemadmodum inter se uel coaequentur uel distinguantur in accipiendis aeternis honoribus, quis hominum audeat iudicare? dum tamen constet et multa esse ista diuersa et non ad praesens tempus, sed in aeternum prodesse meliora. sed dominum tres arbitror uoluisse fructificationis commemorare differentias, ceteras intellegentibus reliquisse. nam et alius euangelista solum commemorauit centuplum. numquid ideo putandus est alia duo uel inprobasse uel ignorasse ac non potius intel