comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gelis praenuntient hominibus . tantũ autem audiunt quantum omnium dñs
atq moderator uel iubet uel sint. unde etiam spiritus pytonus in actibus
a postolorũ attestatur paulo apło & euangelista esse conatur. miscent tamer
isti fallacias & uerũ quod nosse potuerint non docendimagis quã decipiendi
fine praenuntiant & forte hoc est quod c̃ulla imago samuhelis saalem praedi
morte m seramribonor a malis in euan gelioleꝗmus cundĩs inter saperbum il̃ diure
cũiam a pudinferos tormenta pateretur & illũ qui ad eius ianuamiuerroni llũ diune
iam inrequie constititũ magnam chaos interiectũ ec̃ testatur uisi propsesa samũ
hel saulidixit mecumeris ut nonad aequalitatẽ felicitatis sed ad patre conditionẽ
mortis referatur. quodutero homo fuerit & uterq mori potuerit iamq. mor
tuus mortẽuiuo praenuntiabat perspicit quantũ opinor prudentiata ređn

Expanded text:
gelis praenuntient hominibus. tantum autem audiunt, quantum omnium dominus gelis praenuntient hominibus. tantum autem audiunt, quantum omnium dominus atque moderator uel iubet uel sinit. unde etiam spiritus pythonicus in Actibus apostolorum attestatur Paulo apostolo et euangelista esse conatur. miscent tamen isti fallacias et uerum, quod nosse potuerint, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant: et forte hoc est quod, cum illa imago Samuhelis Saulemortem separari bonos a malis in Evangelio legimus, cum inter superbum illum divitem, cum jam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos interjectum esse testatur. Aut si propterea ei Samuel dixit, Mecum eris: ut non ad aequalitatem felicitatis, sed ad parem traditionem mortis referatuus mortem uiuo praenuntiabat: perspicit, quantum opinor, prudentia tua, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
spicarum aut boum imagines sugitur liquido constat nominib: earũ rerum
quarũ imagines sunt eas demimagines appellari non mirum est quod scrip¬
turadicit samuhelem uisum &iamsiforte imago samuhelis apparuit machi¬
namento eius quitrans figurat se uelut angelum lucis & ministros suos uelut
ministros iustitiae. Iam uero si illut mou& quo modo & amalignos piritus uili
uera praedicta sunt. potest & illud mirũ uideri quomodo daemones agnouer
xp̃m quẽ iuda einon agnoscebant : cum enim uult ds̃ &iam per infimos in¬
fernosq spiritus aliquẽ uera cognoscere temporalia dumtaxat atq. ad istã
mortalitatem pertinentiam facile est & non in congruum ut omp̃ & iustus
ad eorum poenam quib: ista praedicuntur ut malum quod eis impendet ante
quã ueniat praenoscendo patiatur occulto apparatum mysteriorum suorũ
& iams piritib. talibus aliquid diuinatio nis impertiat ut quod audiunt aban¬

Expanded text:
spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus earum rerum, spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus earum rerum, quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est, quod scriptura dicit Samuhelem uisum, etiam si forte imago Samuhelis apparuit machinamento eius qui transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros suos uelut ministros iustitiae. Iam uero si illud monet, quomodo et a maligno spiritu Sauli uera praedicta sunt, potest et illud mirum uideri, quomodo daemones agnouerint Christum, quem Iudaei non cognoscebant. cum enim uult deus etiam per infirmos infimosque spiritus aliquem uera cognomortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et justus ad eorum poenam, quibus ista praedicuquam ueniat, praenoscendo patiantur, occulto apparatu ministeriorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid diuinationis impertiat, ut quod audiunt ab an
Abbreviated transcription (Latin):
imuginessunt appellari nominib solent: quis enim est qui hominem pictũ dubita
uocare homi ne quandoquidem & singulorũ quorũq pieturam cum aspicimus
propria quoq nomina incuntanter adhibemus uelut cũ intuentes tabulam aut
parietem dicimus illeci cero est illes alustius illeachilles. illehaector. hoo flumer
simo is illa roma cũ aliudnihils int quã picta eimagines. unde cherubincum sint
caelites potestates fictae tamen ex metallo quodimperauit ds̃ super arcãtestam̃ti
magnaerei significandae gratia non aliud quã cherubin illa quoq. figmenta
uocitantur. Item quis quis uidit somnium nondicit uidum aginẽ augustini
aut simpliciani. seduidi augustinũ aut simplicianũ cũ eo tempore quotale
aliquiduidit nos ignora remus usq: ad eomanifestum ẽ non ipsos homines
sedimagines eorũ uideri & pharaospicas sedixit uidis sein somnis &bo ues non

Expanded text:
imagines sunt, appellari nominibus solent. quis enim est, qui hominem pictum dubitet imagines sunt, appellari nominibus solent. quis enim est, qui hominem pictum dubitet uocare hominem? quando quidem et singulorum quorumque picturam cum aspicimus, propria quaque nomina incunctanter adhibemus; uelut cum intuentes tabulam aut parietem dicimus: "ille Cicero est, ille Sallustius; ille Achilles, ille Hector; hoc flumen Simois, illa Roma", cum aliud nihil sint quam picturae, imagines. unde cherubin cum sint caelestes potestates, fictae tamen ex metallo, quod imperauit deus, super arcam testamenti magnae rei significandae gratia non aliud quam cherubin illa quoque figmenta uocitantur. item quisquis uidet somnium, non dicit: „uidi imaginem Augustini aut Simpliciani," sed: "uidi Augustinum et Simplicianum", cum eo tempore, quo tale aliquid uidit, nos ignoraremus. usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum uideri. et Pharao spicas se dixit uidisse in somnis et boues, non
Abbreviated transcription (Latin):
credere ex aliqua dis pensatione diunae uoluntatis perr uoram fure umon insietece
neddomindiquachs pebisint magica potentia a seduolens atqobtem perins occilt
des rasitiopucł queis diuina eũ sententia percassurus curenemanima boni homi¬
oste amasp cuuis euo cata siuenerit amittereudeatur dignitatem suum cũ uiuui
pis uq boruuocti ad malos ueniant & agantcũ cis quod officiũ postulata e¬
quetad seruato atq in concusode coreuirtitis suae & illo rũutus prorenlu
m unes inub: facta qua propter tascriꝑtura nomines amuhelis ap pellort qua solent
magines ctarũrerũ nominibus appellari quarũ maginessunt sicut om̃a quaep ingrontor
atii finguntur ex aliqua maitriae metalli aut ligni uelcuius cumq reraptae ad opera
huius modi quae et amuidentur in somnis & om̃s ferei magines e arum rerũ quarũ

Expanded text:
credere ex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus credere ex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus nec dominante atque subiugante magica potentia, sed uolens atque obtemperans occultae di aspectui regis, diuina eum sententia percussurus. cur enim anima boni hominis, a malis uiuis euocata si uenerit, amittere uideatur dignitatem suam, cum et uiui plerumque boni uocati ad malos ueniant et agant cum eis quod officium postulat aequitatis, seruato atque inconcusso decore uirtutis suae et illorum uitiis pro rerum machinationibus factam, quam propterea scriptura nomine Samuhelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt: sicut omnia, quae pinguntur atque finguntur ex aliqua materia metalli aut ligni aut cuiuscumque rei aptae ad opera huius modi, quae etiam uidentur in somnis et omnes fere imagines earum rerum, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
nib enĩ sc̃is ds̃ creator & sc̃ificator : longeutiq maiorest quod si hoc mou&
quo dlicuerit malignos piritiu excitare animã iusti. & tã quã de abditis mortue
receptaculis reuocare : nonnemagis mirandũ est quod satanas ipsum dĩmad¬
sũ psit & constituit superpinnã templi: quolibetenĩ modo fecentedius dũ
modus quosa muheli factũ est ut ex citaretur similit̃ latet. nisi forte quis dixe¬
rit faciliorẽ diabulo fuisse licentiã ad dm̃uiuũ unde uoluit ad sumendũ &ubi
uoluit constituendũ quã ad samuhelis defunctis piritũ a suis sedib excitan¬
dũ quod siillud in euangelio nosideo non perturbat quiadĩs uolueut a
permisit nulla deminutione suae potestatis & diuinitatis id fiert sacitibib
ipsis uidaeis quan quã peruersis atq inmundis & factadiabolifacientibus
& tenerise & unꝗeri & inludi & crucifigi atq interfici passus ẽ non absurdũ¬

Expanded text:
nibus enim sanctis Deus creator et sanctificator longe utique major est. Quod si hoc movet, nibus enim sanctis Deus creator et sanctificator longe utique major est. Quod si hoc movet, quod licuerit maligno spiritui excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis evocare; nonne magis mirandum est quod satanas ipsum Dominum assumpsit et constituit super pinnam templi ? Quolibet enim modo fecerit, ille etiam modus quo Samueli factum est ut excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non perturbat, quia Dominus voluit atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri; sicut ab ipsis Judaeis, quanquam perversis atque immundis et facta diaboli facientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucifigi atq
Abbreviated transcription (Latin):
sub ditũlege. Item quaeris in quã utrũ spiritus in mundus quierat in prcho¬
nissapotuerit agere ut samuheb saule iuderetur & loqueretur cũ eo sed mul¬
tomaioris miraculi est quod ipsesatanas princeps inmundorũ omnium
spirituum potuit loquicũdo & petere temptandũ iob uissimũ uirũ quietã¬
a postolos tẽptandos peuiit. autsihoc ideo non habet difficilem quaestio¬
nẽ quia per quã uoluerit creaturã cui uoluerit creaturae ubiq. praesens
ueritas loquitur nec propterea magnimeritiest cuilo qui tur dĩ: Inter en
enim quilo quatur quia & imperator cũ multis in nocentib non loquitur
quib prouidentissime consulitad salutem & cũ multis nocentib loquit̃
quos iubet inter fici: siergohinc propterea nulla quaestio est nulla sit ques¬
tio quomodo etiam in mundus spiritus cũ anima scĩ uiri loqui potuerit . om¬

Expanded text:
subditum lege: « Item quaeris, inquam, utrum spiritus immundus qui erat in pythosubditum lege: « Item quaeris, inquam, utrum spiritus immundus qui erat in pythonissa, potuerit agere ut Samuel a Saüle videretur et loqueretur cum eo. Sed multo majoris miraculi est quod ipse satanas princeps omnium immundorum spirituum potuit loqui cum Deo, et petere tentandum Job justissimum virum : qui etiam tentandos Apostolos petiit . Aut si hoc non ideo habet difficilem quaestionem, quia per quam voluerit creaturam, cui voluerit creaturae, ubique praesens veritas loquitur, nec propterea magni meriti est cui loquitur Deus: interest enim quid loquatur; quia et imperator cum multis innocentibus non loquitur, quibus providentissime consulit ad salutem; et cum multis nocentibus loquitur, quos jubet interfici: si ergo hinc propterea nulla quaestio est; nulla sit quaestio quomodo etiam immundus spiritus cum anima sancti viri loqui potuerit. Om
Abbreviated transcription (Latin):
psalmocanitur dũ zelant inpeccatorib pacẽ peccatorũ uidentes & putant pen¬
re operasua quia non eis merces redditur peritura autisteuir quitim et dm̃ &
terrenas diuitias concupiscit. & tamengloriaediuitiae in domo eius enĩ coresẽ
ubi dõ laudante opulentius habitat cũs peuitȩ aeternae quã hominib: aduiantib.
in marmoratis laq atisq tectis cũtimore mortis ae ternae : huius enim iustiia
manet in sđm sđi ipsaeius gloria i psaediuitiae . Illius autẽ purputa & byssus
& epulae splendidae & cũ praesto sunt transeunt : & cũ ad finẽ uenerint quae
guttam exdigitostillante desiderans ardens lingua clamanim Expła
Sramu helem de inferno euocauerit hocame beatae memorae simplicia¬
nus mediola nesis epis copus aliquando quaesiuit quid ergo ei rescripserim

Expanded text:
psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant peripsalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur peritura . At iste vir qui timet Domterrenas divitias concupiscit; et tamen, Gloria et divitiae in domo ejus. Domus enim ejus cor ejus est; ubi, Deo laudante, opulentius habitat cum spe vitae aeternae, quam, hominibus adulantibus, in marmoratis laqueatisque tectis cum timore mortis aeternae. Hujus enim justitia manet in saeculum saeculi: ipsa ejus gloria, ipsae divitiae. Illius autem purpura et byssus et epulae splendidae, et cum praesto sunt, transeunt; et cum ad finem venerint, aquae guttam ex digito stillante desiderans, ardens lingua clamabit » . Haec Samuelem de inferno evocaverit » . 2. Hoc a me beatae memoriae Simplicianus Mediolanensis episcopus aliquando quaesivit. Quid ergo ei responderim,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & in luminetabscondita tenebrarũ & manifestabit cogitationes cordis
& tunc lauseritunicuiq adño. Viderit ergo ille quantũ quisq proficiat in man¬
datiseiꝰ tamen uoletnimis qui pacẽ illius coaedificationis ad amauerit. nec iam
hoc autẽin quit quiparteseminat parce & metet quid autẽ fr̃rpotentius qua utregnũ
caelorũ non solũ laccheus emat dimȩdio rerũ suarũ sed & uidua duob minutis cetan¬
tundẽibi uterq possideat . quid potentius quã utidem regnũ & thesauris duttir&ca¬
licẽ a quae frigidae pauperis ualeat : sunt autẽ qui ista faciant dũ terrena conquirĩ
authic mercedem sperantes ad ño aut hominib: placere cupientes sed generatereo¬
torũ benedicetur. id esto pera eorũ quorũbonus đs isrł quia recto sunt corde
Rectũ autẽ cor est non resistere patriemendanti & credere pollicenti non eorũ
quibus cõmouentur pedes & effunduntur gressus atq labuntur sicut in alio

Expanded text:
 illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Viderit ergo ille quantum quisque proficiat in mandatis ejus: tamen volet nimis qui pacem illius coaedificationis adamaverit; nec jam dHoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, Generatio rectorum benedicetur; id est, opera eorum quorum bonus Deus Israel, qui recto sunt corde; rectum autem cor est, non resistere patri emendanti, et credere pollicenti: non eorum quibus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uoluntates patris dĩ quã in illo regedauid. quilic& secundum superi orẽ
disputationem remissis peccatis & non in putatis propter ipsam quoq piam
paenitentiam non in merito dicipossit inuento secundũ cordĩ tamen om̃s
uoluntates dĩ quomodo fecit:: quicum excellentissime laudaretur quando
eus tempora & facta scriptura narrauit : notatus est tamen quod non de¬
struxit excelsa ubi sacrificabat populus dĩ contra praeceptum dĩ quitan¬
tũ modo intabernaculo testimoni sibi sacrificarius serat quamuis & in cis
monio magnae suae laudis euertit. sicut potui res pondi in qui sitionib
tuis siquid dehis reb. inuenistimelius. siue in uenire potueris gratissi¬
mumhabebimus sinos feceris nosse : ego enim quod & supra deme cõ¬
memoraui magis amodo discere : quam docere :¬

Expanded text:
omnes voluntates Dei Patris, quam in illo rege David: qui licet secundum superiorem omnes voluntates Dei Patris, quam in illo rege David: qui licet secundum superiorem disputationem, remissis peccatis et non imputatis, propter ipsam quoque piam poenitentiam, non immerito dici possit inventus secundum cor Dei; tamen omnes voluntates Dei quomodo fecit? Qui cum excellentissime laudaretur, quando ejus tempora et facta Scriptura narravit, notatus est tamen quod non destruxit excelsa, ubi sacrificabat populus Dei contra praeceptum Dei, qui tantummodo in tabernaculo testimonii sibi sacrificari jusserat; quamvis et in eisdmonio magnae suae laudis evertit . 4. Sicut potui, respondi inquisitionibus tuis. Si quid de istis rebus invenisti melius, sive invenire potueris, gratissimum habebimus si nos feceris nosse. Ego enim, quod et supra de me commemoravi, magis amo discere quam docere
Abbreviated transcription (Latin):
ts a reuertantur filu is rahel & inquirent dñm dm̃ suum & dauid regem
suum & stupescunt indño & bonis ipsius in nouissimis diebus. ecce& hic
perdauid nomen prophetatus est xp̃s qm̃ quando ista prophetabant᷑ ille
dauid rexisrł iam olim antedor mierat. dñ r autemih̃s exeius semine fuerat
incirneuenturus propter quod prophotico loquendimodo appelldet᷑ đđ
uidetur autem a postolus paulus hoctestimonium ita posuisse in actib: a postolori
ex inde inquit postulauerunt regem & deditillis ds̃ saulfilium cis. uirũ detri¬
bubeniamin annis .xl & a moto illo suscitauit illis dauid regem cui & testi¬
monium perhibens dixit. Inuenidauid filium iesse uirũ secundum corm̃m
qui faci& omnes uoluntates meas. sed qm̃ secutus adiuingit & dicit huius ds̃ ex
semine secundum promissionem adduxitis rabel saluatorem ihm̃ altius sig¬
nificauit in dño ihũ potius esse intellegendum illud testi monium qui uere fecit

Expanded text:
revertentur filii Israel: et inquirent Dominum Deum suum, et David regem suum, et stupescent in Domino, et in bonis ipsius in novissimis diebus. Ecce hic per David nomen, prophetatus est Christus, quoniam quando ista prophetabantur, ille David rex Israel jam olim ante dormierat. Dominus autem Jesus ex ejus semine fuerat in carne venturus, propter quod prophetico loquendi modo appellabatur David. Videtur autem apostolus Paulus hoc testimonium ita posuisse in Actibus apostolorum, exinde inquit : postulaverunt regem, et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de triuadraginta. Et amoto illo suscitavit illis David regem, cui et testimonium perhibens dixit, Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciet omnes voluntates meas. Sed quoniam secutus adjungit et dicit, Hujus Deus ex semine, secundum promissionem, adduxit Israel Salvatorem Jesum ; altius significavit in Domino Jesu potius esse intelligendum illud testimonium, qui vere fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ne respondeo que cũ in populo tractarẽ dixi : Beatus enĩ uir quiti met dĩm
inmandatis eius uoletnimis uiderit d̃ quislus & ueraciter & miseri cordit̃
iudicat quantũ iste proficut inmandatis eius. qm̃tẽptatio estuita huma na
superterrã sicut sc̃s iobdicit & iterũ scriptũ est qm̃ corpus quod corrumpit᷑
ad grauat animã & de primitterrena in habitatiosen sum multa cogitantem

Expanded text:
ne respondeo, quem cum in populo tractarem dixi: « Beatus enim vir qui timet Dominum, ne respondeo, quem cum in populo tractarem dixi: « Beatus enim vir qui timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis. Viderit Deus, qui solus et veraciter et misericorditer judicat, quantum iste proficiat in mandatis ejus. Quoniam tentatio est vita humana super terram, sicut sanctus Job dicit . Et iterum scriptum est: Quoniam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et depr
Abbreviated transcription (Latin):
one nsuimeotonits esintinor qmediatansitur . In quisitiodiligentioradmiben
die & si quea hincasolutu adefinitũdis putatio ne rationabiluditq pdeftcrtait
ueliudis tiuellagsi stiueletiaipe e cogitare potuisti si ueadhac audire luorl sgrenqdue
meigitare potueris. petomihi mittere non graueris ego enĩ quod confitendũ ẽ
crobon sicaute omnis homo uelox ad audiendũ tardus iũ adlo quendũ utergo dis¬
camꝰ inuitarenos debet suauitas ueritatis ut aũ doceamͥ cogere necessiasbari¬
tats ibupotus optandũ ẽ ut tran seatista necessitas qua hominẽ docet ali qͥ dbomio
A simus am̃s docailesdoquã uis hoosim̃ cũ ea qua ead uets pietatẽ pertinentu decemũ
etiam quando illa docere uidetur homo quianeq qui plantat estaliqui done qb¬
puntatores &nigatores quanto magis ego ueltu uel quilibet hauis tẽporis ho¬
necterubenedicetur cũ sciamus iustorũ filios & fuisseo eẽ maledictos &
Liniistorũ & fuisse & eebenedictos huic questioni depsalmiipsius expositio¬

Expanded text:
ne media morte transituri, inquisitio diligentior adhibenda est et, si quid hinc absolutum ac definitum disputatione rationabili atque perfecta uel audisti uel legisti uel etiam ipse excogitare potuisti siue adhuc audire aut legere aut excogitare potueris. peto mihi mittere non graueris. ego enim, quod confitendum est Jacobo: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Ut ergo discamus, invitare nos debet suavitas veritatis; ut autem doceamus, cogere necessitas charitatis: ubi potius optandum est ut transeat ista neceut simus omnes dociles deo. quamuis hoc simus. cum ea, quae ad ueram pietatem pertinent, discimus. etiam quando illa docere uidetur homo. quia neque qui plantat. est aliquid, neplantatores et rigatores; quanto magis ego vel tu, vel quilibet hujus temporis ho cum sciamus justorum filios et fuisse et esse maledictos, et injustorum et fuisse et esse benedictos. » 2. Huic quaestioni de Psalmi ipsius expositio
Abbreviated transcription (Latin):
primo dtinide nosiuuentes qui reliqui sumꝰ simulcũ illis rapiem᷑ in nubib obuiã xp̃o
inaera &ita sem ꝑ cũd ño erimꝰ. uelle sicut dixidehis uerbis audire doctiores &si
mibi potuerint haecua exponiuteis possit intelligiom̃s homines quiuiuunt uel
postnos uioturi sunt oẽ morituros corrigere quod hinc aliquando alit̃ sensi neq
enĩ debemꝰ indociles eẽ doctores & certe meliis homo corrigit᷑ prauus qũa frangit᷑
durus cũ his quae scribimus ita nr̃a uelaliorũ exerceatur & erudiatur in firmitas
ur iam̃ in eis nulla uelut canonica constituatur auctoritas. si autẽ inhis uerbis
apłi nullus alius sensus potuerit repperiri & hoc eũ intelligi uolusse daruera
quoduidentur uerba ipsaclamare id est quod futuri sint in fine scłi & ad uenta
dñi qui non expolientur corpore sid suꝑ induantur in mortalitate ut ab¬
sorbeatur mortale auita huic sententiae proculdubio conueni& quod in

Expanded text:
reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obuiam Christo in aera et ita semper cum domino erimus, uellem, sicut dixi, de his audire doctiores et. si modo potuerint haec ita exponi, ut in eis possit intellegi omnes homines, qui uiuunt uel post nos uicturi sunt, esse morituros. corrigere, quod hinc aliquando aliter sensi. neque enim debemus indociles esse doctores et certe melius homo corrigitur paruus, quam frangitur durus. cum his, quae scripsimus. ita nostra uel aliorum exerceatur et erudiatur infirmitas, ut tamen in eis nulla uelut canonica constituatur anctoritas. Si autem in his uerbis apostoli nullus alius sensus potuerit reperiri et hoc eum intellegi uoluisse claruerit. quod uidentur uerba ipsa clamare, id est quod futuri sint in fine saeculi et in aduentu domini, qui non expolientur corpore, sed superinduantur inmortalitate, ut absorbeatur mortale a uita. huic sententiae procul dubio conueniet, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuã transituros dicere inuenit᷑ apłs stultetu quod seminas nonuiui ficat᷑ nisi pruis
moriat᷑ : nã & illud implerisq codicib legit᷑ om̃s resurgimꝰ undesieri potuertt : nis i om̃is¬
mori am̃ Resurrectio quippenisimors praecesserit nullaẽ & quod non nulli codi¬
ceshabent om̃s dormiem̃ multo facilius & aꝑtius id cogit intelligi& siquid aliud
tale inscĩs litteris inuenit᷑ ad iduidet᷑im plereut nullus hominũ existimet᷑ in mor¬
talitatẽ nisimors praecesserit adepturus : pro inde ubidixitapłs & nos uiuentes

Expanded text:
perpetuam transituros, dicere inueniatur apostolus: Stulte, tu quod seminas, non uiuificatur, nisi prius perpetuam transituros, dicere inueniatur apostolus: Stulte, tu quod seminas, non uiuificatur, nisi prius moriatur. nam et illud, quod in plerisque codicibus legitur, \'omnes resurgemumoriamur? Resurrectio quippe, nisi mors praecesserit, nulla est. Et quod nonnulli codices habent, Omnes dormiemus, multo facilius et apertius id cogit intelligi; et si quid aliud tale in sanctis Litteris invenitur, ad id videtur impellere, ut nullus hominum existimetur immortalitatem, nisi mors praecesserit, adepturus. Proinde ubi dixit Apostolus, Et nos
Abbreviated transcription (Latin):
iss& dequib dã qua estionib pelagia norũ quinegant mortẽ peocato eẽremibuta
quatenus dis putauerim in subditis lege : Illi autẽ in quã dequib dixit apłscũlo queret᷑
deresurrectione mortuorũ & nos uiuentes quireliqui sumus simulitullis rapie
in nubib: obuiã xp̃o inaera &ita sem ꝑcũdñoerimꝰ adfer quidẽ aliquid questionis sed
ꝑseipsos non ꝓpt̃istos nã & si non st̃ etia ipsi morituri quodistos adiuuent omnino non
futura ẽresurrectio mortuorũ nonẽe morituros sed iuiuos reꝑtos in illã in mortalittut¬
quae scĩs euã ceteris dat᷑ repentem dtandos & simulcũ illis rapiendos sicut dicitdnnubib
nec aliquid aliud mihi uisã est quotiens dehis uoluit cogitare sed uellẽ h in cpotius iadire
doctio res neillis enã quiputant aliquos morte non praecedente uiuificatos aduita

Expanded text:
isset de quibusdam quaestionibus Pelagianorum, qui negant mortem peccato esse retributam, isset de quibusdam quaestionibus Pelagianorum, qui negant mortem peccato esse retributam, quatenus disputaverim, in subditis lege: « Illi autem, inquam, de quibus dixit Apostolus, cum loqueretur de resurrectione mortuorum, Et nos viventes qui reliqui sucum Domino erimus; afferunt quidem aliquid quaestionis, sed per se ipsos, non propter istos: nam et si non sunt etiam ipsi morituri, quid istos adjuvent omnino non futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos requae sanctis etiam ceteris datur, repente mutandos et simul cum illis rapiendos, sicut dicit, in nubibus; nec aliquid aliud mihi uisum est, quotiens de his uerbis uolui cogitare. Sed uellem hinc potius audire doctiores, ne illis etiam. qui putant aliquos morte non praecedente uiuificatos ad uitam
Abbreviated transcription (Latin):
ertiatua quaestio ẽ utrũstatĩ in aduentudñi credendũ sit futurã c̃ẽuidi cum
anspatio interposito tẽporis incuius dieb. aduentus. qm̃legimus inquis quod
qui superabt rapient᷑ innubib obuiã xp̃o in aera & siosem ꝑ cũ dño futari sunt:
nossedesidero utrũ mox iudiciũ cõmutet᷑ aduentũ & hiqui rapient᷑ innubes. an
soluant᷑ in mortẽ nisi forte aduicẽ mortis ipsã inmotationẽ debeamus accipere
huic interrogationiuae quaquaeris utrũ in aduentud ñi mox credendũ st futurũ c̃eui¬
diciũ puto quođ sufficiat sides frmboliqua constem᷑ xp̃ma patris dexteraee futurũa duiues
& mortuos uidicandos. Curergo ipsasit eicausa ueniendi quid aliud acturus ẽ mox ut ue¬
nerit : nisi ꝓpt̃ quodueni&. deillis autẽ quirapient᷑ in nubib. inquadã epistula qua
soripsiad filiũ meũ nomine mercatorẽ procul dubio notissimũ uobis cũ me consulu¬

Expanded text:
ertia tua quaestio est, « Utrum statim in adventu Domini credendum sit futurum esse judicium, an spatio interposito temporis. In cujus diebus adventus, quoniam legimus, inquis, quod qui superabunt, rapientur in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino futuri sunt; nosse desidero, utrum mox judicium comitetur adventum; et ii qui rapientur in nubes, an solvantur in mortem: nisi forte ad vicem mortis ipsam immutationem debeamus accipere. » 2. Huic interrogationi tuae, qua quaeris utrum in adventu Domini mox credendum sit futurum esse judicium, puto quod sufficiat fides Symboli, qua confitemur Christum a Patris dextera esse venturum ad vivos et mortuos judicandos. Cum ergo ipsa sit ei causa veniendi, quid aliud acturus est mox ut venerit, nisi propter quod veniet? De illis autem qui rapientur in nubibus, in quadam epistola quam scripsi ad filium meum nomine Mercatorem, procul dubio notissimum vobis, cum me consulu
Abbreviated transcription (Latin):
coa Gsene quoq propheta cũ praenuntiaret tempus iudae orum quale nunc
habant & inxpm̃eos postea credituros eundem xp̃mdauid nomine prophetauat
dicens qm̃ dieb multis sedebunt filii is rahel sineregesine principe sine
curfica sine altarisine sacerdotum sinemani festationib si nunc esse
sudieo s ambigit nemo sed quod ait apłs paulus gentib: loquens sicut uos¬
ulqr ed̃ credidistisdõ nunc autem mi sericordiam consecutiestis illorũ
in ulitatq sic & ipsi nunc non crediderunt inuestram miseri cordiam con¬

Expanded text:
eorum . Osee quoque propheta, cum praenuntiaret tempus Judaeorum, quale nunc eorum . Osee quoque propheta, cum praenuntiaret tempus Judaeorum, quale nunc habent, et in Christum eos postea credituros, eumdem Christum David nomine prophetavit, dicens: Quoniam diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus. Sic nunc esse Judaeos ambigit nemo. Sed quod ait apostolus Paulus, Gentibus loquens, Sicut  non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum incredulitate: sic et hi nunc non crediderunt in uestram misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
cordi fuit quod propeccatissuis congrua paenitentia satis fecit : hoc solũ ergo inillo
scđm cordi non fuit quod illiđs non in putauit hocitaq. ablato id est non in putato
forte ut quaeratur a nobis quomodox p̃m recteisto nomine uocare potuerit. sed res¬
pondem ꝓpt̃ semenda uid ex quo carnẽ xp̃s ad sũpsit nec sine e xemplorationẽ huius
hie ⁊ echielem dauidẽe appellatũ. ubilegit᷑ expersonadi patris. & sus citabo su ꝑ
pecora mea pastorẽun ũ qui pas catea seruũm eũ dauid & ipsepas citea & ipseerit
insin pastorem ego autem ds ero euis indm̃ & seruus m̃s dauid princeps in nedioco
erunt ultra duieg eites necdiuidenturam plius induoregna neq palluunt᷑ ultra
deuniuersis sedib suis in quibus peccauerunt & mundabo eos & erunt mihi popu¬
ui et ego eroasds̃ & serus m̃s dauidrexsupereos & pastor unus erit omnium

Expanded text:
cor Dei fuit, quod pro peccatis suis congrua poenitentia satisfecit. Hoc solum ergo in illo cor Dei fuit, quod pro peccatis suis congrua poenitentia satisfecit. Hoc solum ergo in illo secundum cor Dei non fuit, quod illi Deus non imputavit. Hoc itaque ablato, id est non imputato, forte ut quaeratur a nobis quomodo Christum recte isto nomine vocare potuerit. Sed respondemus propter semen David, ex quo carnem Christus assumpsit. Nec sine exemplo rationem hujus Ezechielem David esse appellatum, ubi legitur ex persona Dei Patris: Et suscitabo super pecora mea pastorem unum qui pascat ea, servum meum David; et ipse pascet ea, et ipse erit his in pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum, et seruus meus Dauid princeps in medio eoerunt ultra duae gentes, nec diuidentur amplius ia duo regna; neque polluentur ultra de universis sedibus suis in quibus peccaverunt, et mundabo eos. Et erunt mihi populus, et ego ero eis Deus; et servus meus David rex super eos, et pastor unus erit omnium
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ in quit scientiae caritatẽ xp̃i. cũergo sico porteret in sinuares p̃mdĩ ut supe¬
ferridiceret᷑. cõmodius factũ est ut prius insinuaretur aliquid inchoatũ ciu super¬
ferri dicetur: non enĩ loco sed om̃a superante at praecellentẽ potentiã iamnunc
dictũ intellegamꝰ magis quia ds̃ praescius futurorũ est praeuidit in eotantã pie¬
tatẽ tã quã ueracẽ paenitentiam ut eẽt in eorũ numero dequib ipsedicit. beati
quorũ remissae sunt iniquitates & quorũ tecta sunt peccata. beatus uir cui non
inputauit dñs peccatũ: cũ ergo praesciret eum ds̃ & peccatorũ & peccata sua¬
pia humilitate & sincera paenitentia deleturũ  curnon diceret inuenidauid
pietate uiuenti & ipsa pietate propec catissuis sacrificiũ contritisp̃s offerenti
Propt̃ haec oma uerissi me dictũ est inueniđđ scđm cormm. Qui alic& secundũ

Expanded text:
nentem, inquit, scientiae caritatem Christi. cum ergo sic oporteret insinuari spiritum dei, ut supenentem, inquit, scientiae caritatem Christi. cum ergo sic oporteret insinuari spiritum dei, ut superferri diceretur, commodius factum est, ut prius insinuaretur aliquid inchoatum, cui superferri diceretur, non enim loco, sed omnia superante ac praecellente potentia. Ita dictum intelligamus; magis quia Deus praescius futurorum est, praevidit in eo tantam pietatem tamque veracem poenitentiam, ut esset in eorum numero de quibus ipse dicit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dpia humilitate, et sincera poenitentia deleturum, cur non diceret: inveni Davpietate viventi, et in ipsa pietate pro peccatis suis sacrificium contriti spiritus offerenti? Propter haec omnia verissime dictum est: inveni David secundum
Abbreviated transcription (Latin):
prophetadicit tues enim pater noster quia abraham nesciuit nos & israhd
non cognouit nos. sitanti patri archae quidergo populum ex eis procreatun
ageretur ignorauerunt quibus dõ credentibus populus ipsede illorum
stirpe promis sur est quo modo mortui uiuorum rebus atq actibus cognosce¬
dis aduiuandisq: miscentur. quomododicimus eis esse consultũ qui obierum
ante quã uenirent mala quae illorumobitu consecuta sunt si & post morti
fentiunt quaecumq: in uitaehumanȩ cala mitatẽ contingunt ansorte nosertando
istadicimus & eos putamus qui& hos quos inquieta iuuorun uaa selliatat: quid est
estaoquod puissimoregi iosiae promagnobeneficio promistas quedessue aenemo¬
entuu neuideretmala qua euentura illiloco & populo nurabatur quae diuerba

Expanded text:
propheta dicit: tu es enim pater noster, quia Abraham nesciuit nos, et Israhel propheta dicit: tu es enim pater noster, quia Abraham nesciuit nos, et Israhel non cognouit nos. si tanti patriarchae, quid erga populum ex eis procreatum ageretur, ignorauerunt, quibus deo credentibus populus ipse de illorum stirpe promissus est, quomodo mortui uiuorum rebus atque actibus cognoscendis adiuuandisque miscentur? quomodo dicimus esse eis consultum, qui obierunt, antequam uenirent mala, quae illorum obitum consecuta sunt, si et post mortem sentiunt quaecumque in uitae humanae calamitate contingunt? an forte nos errando ista dicimus et hos putamus quietos, quos inquieta uiuorum uita sollicitat? quid est ergo, quod piissimo regi Iosiae pro magno beneficio promisit deus, quod esset ante moriturus, ne uideret mala, quae uentura illi loco et populo minabatur? quae dei uerba
Abbreviated transcription (Latin):
lentur. siue terreantur sicut unicuiq uel praebenda est misericordia uels
in roganda uindicta ab illocuimiseri cordiam & uidicium non in aniter cantat
ecdesia : ut uolet accipiat quisq quod dicam reb uiuentium inter es sent
animae mortuorum & ipsenos quando eos uidemus alloquerentur in somnis
ut de alus taceam meipsum piamater nulla nocte desereret quae terra mariq.
secuta est ut mecum uiueret: absit enim ut facta sit uita feliciore crudelis usq
adeo ut quando aliquid angittormeum neo tristem filium consoletur quem
dilexit unice quemnum quam uoluit maestum uidere sed profecto quod sa¬
cerpsalmus personat uerum est: qm̃ patermeus & matermea de relique¬
runt me dñs autem ad sumpsitme: siergo dereli querunt nos parentes nosin
quomodonostriscuris & rebus intersunt si autem parentes non inter sun
qui sunt alii mortuorum qui nouerint quid agamus quiduepatiam᷑  esaias

Expanded text:
lentur siue terreantur, sicut unicuique uel praebenda est misericordia uel lentur siue terreantur, sicut unicuique uel praebenda est misericordia uel inroganda uindicta ab illo, cui misericordiam et iudicium non inaniter cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent animae mortuorum et ipsae nos, quando eas uidemus, adloquerentur in somnis, ut de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum uiueret. absit enim, ut facta sit uita feliciore crudelis usque adeo ut, quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum uidere. sed profecto quod sacer psalmus personat, uerum est: quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, dominus autem adsumpsit me. si ergo dereliquerunt nos parentes nostri, quomodo nostris curis et rebus intersunt? si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiamur? Esaias
Abbreviated transcription (Latin):
iueremur deinde institi ac feciut haec mihi praesens ipsenarrasset : attes¬
antibus honestis ciuibus & demirabili eius egritudine utiacuerit pene mortu¬
us perdies plurimos & deillo alio curma fabro ferrario quod cam memoraui
superius &l e his omnibus quae cummihidiceret etiam sediam setuncabillo
audisse recolebant atq firmabant : quam obrem sicutui dit baptis mũ suũ
& meipsum & ipponem & basilicam & baptisterium non in rebus ipsis sed in
quibus dam similitudinib: rerũ ita& alios quos dam uiuos eisdem nescientib
uuus. curno nego ita & illos mortuos eis dem nescientibus mortuis Cur non
istas operationes angelicas credimus perdis pensationem prouidentiae dĩ
bene utentes & bonis & malis secundum in sorutabilem altitudinem udicio¬
rũ suorũ siue instruantur hinomentes mortalium siue fallantur sue conso¬

Expanded text:
loqueremur; deinde institi ac feci, ut haec mihi praesens ipse narraret adtestloqueremur; deinde institi ac feci, ut haec mihi praesens ipse narraret adtestantibus honestis ciuibus suis et de mirabili eius aegritudine, ut iacuerit paene mortuus per dies plurimos, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoraui. superius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, iam et se tunc ab illo audisse recolebant atque firmabant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis. Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue conso
Abbreviated transcription (Latin):
igitrista quae non praesentatur in ipsis rebus ut sunt sed in quibus damrerũ
imaginibus adumbrantur : deniq postmulta quae uidit euam in paradysum
seun troductum essenarrauit dictumq sibiesse cum inde dimit teretur redditu¬
rus ad suos: uadebaptitare siuis esse in isto loco beatorum dein deutame bap¬
titaretur ad monitus iam factum esserespondit . Cuirursas ille qui cum eo
loquebatur. uadeinquit uerebapti⁊are namillud inuisio neuidisti. postista
conualuit perrexit ipponem pascha iam propinquabat dedit nomen interalios
competentes pariter cum plurimis in cognitus nobis neo illam mihiusionem
uel cuquam nostrorum indicare curauit. Baptriatus estiper actis diebus sc̃ĩs
remeauit ad propria. biennio uelamplius transacto ego haeccuncta cognoui¬
⁊ moperquendam meum eiusq. amicum in conuiuio meo cum quaedam talia

Expanded text:
igitur ista, quae non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum igitur ista, quae non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbrantur. denique post multa, quae uidit, etiam in paradisum se introductum esse narrauit dictumque sibi esse, cum inde dimitteretur rediturus ad suos: uade, baptizare, si uis esse in isto loco beatorum. deinde, ut a me baptizaretur, admonitus iam factum esse respondit. cui rursus ille, qui cum eo loquebatur, uade, inquit, uere baptizare; nam illud in uisione uidisti. post ista conualuit, perrexit Hipponem. pascha iam propinquabat. dedit nomen inter alios conpetentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; nec illam mihi uisionem nec cuiquam nostrorum indicare curauit. baptizatus est, peractis diebus sanctis remeauit ad propria. biennio uel amplius transacto ego haec cuncta cognoui: primo per quendam meum eiusque amicum in conuiuio meo, cum quaedam talia
Abbreviated transcription (Latin):
tractari agnouit etiam non nullos quos nouerat uiuos: ipsos autemi uere
forsitancre didissem si non interilla quasi somnia sua uidisset etiam quos¬
dam quinuncusq adhuc uiuunt clericos uidelic& aliquos regionis suae
aquorum ibi pres brtero audiuit ut apud ipponem bapti⁊areturame qđ
& factum essedicebat . uideratitaq in illa uisione pres byterum dericosme
ipsum nondum scilic& mortuos in quaposte auidit & mortuos: curnon
etiam illos sicutnos uidisse credatur utrorq scilic& absentes aliqͫ nescientes
aoperhoc non ipsos sed similitudines eorum sicut etiam locorum. nam
& fundum uide uberatille cumdericis presbaer & ippone ubia me qua sibaptizatus
est Inquibus locis profectononerat quando illic sibies se uidebatur nam quid ibi
ageretur eotem porenes cebat quod proculdubiosciret siuereibies set : uisa st̃

Expanded text:
tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse credatur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc non ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam locorum? nam et fundum uidit, ubi erat ille cum clericis presbyter, et Hipponem, ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio sciret, si uere ibi esset. uisa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quimanua mota ut cumq: sentiebatur & erat exiguum uiuentis indicium se¬
peliri ut ex animem non sinebat nullos artus mouebat nulla sumebat ali¬
menta nihi loculis nihilullo alio sensu corporis qualibet in pacta molestia
sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis quae tandem aliquando post
dies plurimos quasi euigilans uis anarrauit: ao primum mox ut a peruit
oculos eat aliquis in quit ad domum curmȩ fabriferraru & uideat qui dibi
agatur. quocum itum esset inuentus est mortuus eo momento quo istefue¬
rat sensibus redditus & pene a morte reuixerat tunc intentis qui aderant
illum exhiberiius sumesse quando ipsedimissus est indicauit seq. illic unde
redierat dixit audisse quod noncurmacurialbs sed curma faber ferrarius
ad loca illa mortuorum praeceptus fuis seadduci. In illis ergo uisis tam quã
somnus suis inter eos defunctos quos uidebat promeritorum diuersitate

Expanded text:
qui manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sequi manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sepeliri ut exanimem non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste fuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentis, qui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. indicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis ergo uisis, tamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum diuersitate
Abbreviated transcription (Latin):
untur eomodo & hiqui ex hacuita migrarunt. sic affectis hominibus uidentur
quasi praesentes cum sint absentes & utrum aliquis eos imaginaliter uide
omnino nescientes. huic rei simile est &iam illud cum homines altius qua
si dormirent subtrahuntur corporis sensibus & occupantur talibus uisis a
his enm apparent imagines uiuorum atq mortuorum sed cum fuerint sensi¬
bus redditi quoscumq: mortuos uidisse sedixerint uere cum eis fuisse credon¬
tur. nec ad tendunt qui haeo auduint similiter ab eis absentium atq nes cienti¬
um quorundametiam imagines uisas esseuiuorum. Homo quidam curm
nomine municipii ituliensis quodipponi proximum est curialis pauper
uix illiur locidumueralicius & simpliciter rusticanus cume grotaret ablatus
a sensibus penemortuus iacuit aliquod diebus tenuis simus flatus in naribus

Expanded text:
untur — eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, sic affectis hominibus uidentur untur — eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, sic affectis hominibus uidentur quasi praesentes, cum sint absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud, cum homines altius, quam si dormirent, subtrahuntur corporis sensibus et occupantur talibus uisis. et his enim adparent imagines uiuorum atque mortuorum; sed cum fuerint sensibus redditi, quoscumque mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse creduntur nec adtendunt qui haec audiunt similiter ab eis absentium atque nescientium quorundam etiam imagines uisas esse uiuorum. homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi proximum est, curialis pauper, uix illius loci duumuiralicius et simpliciter rusticanus, cum aegrotaret, ablatus a sensibus paene mortuus iacuit aliquot diebus: tenuissimus flatus in naribus,
Abbreviated transcription (Latin):
obscurum quonontellecto uix potuit dormire sollicitus qua nocte somnianti ego
illi quod non intelle gebat exposui. Immononegosedimagomea nesciente me : &
tam longe trans mare aliquid aliud siue a gente siue somniante & nibilde illius
curis omninocurante : quomodofiant istanescio: sed quomodo lib& fiant : curnon
eodemmodo fieri credimus ut in somnis quisq: uideat mortuum quomodosit ut ui¬
deat &uuum ambobus utiq nes cientibus neq curantibus quis uelubi uel quan¬
do eorum imagines somni&. similia sunt autem somnus non nulla etiam uisan
uigilantium qui turbatoshabent sensus sicut frenetia uel quocumq furen¬
nes cernunt siueuiuorum siuemor tuorum : sed quem ad modum hi qui uiuunt
ab eis seuideri & cum eis sẽ conloqui nesciunt. neq enim reuera ipsi ad sunt. aut
ipsi sermocinantur sed turbatis sensibus homines taliauisa imaginaria pati¬

Expanded text:
obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet. Similia sunt autem somniis nonnulla etiam uisa uigilantium, qui turbatos habent sensus, sicut phrenetici uel quocumque furennes cernunt siue uiuorum siue mortuorum. sed quemadmodum hi, qui uiuunt, ab eis se uideri et cum eis se colloqui nesciunt — neque enim re uera ipsi adsunt aut ipsi sermocinantur, sed turbatis sensibus homines talia uisa imaginaria pati