comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
docet . Glorifica uero apudte. ñidẽ .ẽ. qđ głificame. Non enĩ semet ipsũ głifi¬
cari ttintũ ita ut sibi aliquid sit ꝓpriũ gloriȩ rogat: sed apud semet ipsum
patrẽ glorificarise ab eo p̃catur Ut enĩ inunitate sua maneret ut manse¬
pensationis excesserat. Scilicet ut in ea natura ꝑgłificationẽ rursus eẽt
inqua sacramento erat diumȩ natiuitatis unitas Essetq patri apud semet¬
ipͤum głificatus: ut qđ apud eũ ante habebat maneret. neq ab alienaret
abeo formȩ dĩ naturã formȩ seruilis assumptio. sed apud semet ipsũ głifica¬
ret formã serui. ut maneret esse exforma. qi quundĩ forma manserat.
idẽ erat inserui forma. & cũ serui forma glorificanda. eẽt. indĩ forma: apud.
eũ ipsum glorificanda erat. incuius forma formȩ seruilis erat habitus hono¬
gnata uox dm̃. ẽ : & hoc ipsum glorificandi filii aprd semet ip̾um dei

Expanded text:
docet. Glorifica vero me apud te, non idem est quod glorifica me. Non enim semetipsum glorifidocet. Glorifica vero me apud te, non idem est quod glorifica me. Non enim semetipsum glorificari tantum 288 ita, ut sibi aliquid sit proprium gloriae, rogat: sed apud semetipsum Patrem glorificari se ab eo precatur. Ut enim in unitate sua maneret ut mansem dispensationis excesserat: scilicet ut in ea natura per glorificationem rursus esset, in qua sacramento erat divinae nativitatis unitus, essetque Patri apud semetipsum glorificatus: ut quod apud eum ante habebat maneret, neque alienaret ab eo formae Dei naturam, formae servilis assumptio; sed apud semetipsum glorificaret formam servi, ut maneret esse Dei forma: quia qui in Dei forma manserat, idem erat in servi forma. Et cum servi forma glorificanda esset in Dei forma, apud eum ipsum glorificanda erat, in cujus forma formae servilis erat habitus honognata vox Domini est: et hoc ipsum glorificandi Filii apud semetipsum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cit scđm dispensationis suȩ obȩdientiã: egote glarificaui suꝑ terrã: opus
immaui qđ dedisti mihi ut facerẽ: Postque ut meritũ obȩdien
& sacram̃tũ totius dispensationis intelligeremus: adiecit. Et nunc
glarificame tu pat̾ apudtemet ipsum: gła quã habebã antequã scłm
esset apud te. Qui manere xp̃m innaturadĩ denegat & inseparabilẽ
eẽ. atq indif ferentẽ asolo uero dõ noncredit: respondeat quȩ huiꝰ petitio
it ratio. & nunc glarificame tupat̾ apud te met ipͤum. Iuid en
tionis effectus.ẽ. Pater namq non eget głȩ nec se exinani erat de
forma głȩ suȩ. Quomodo .gͦ. autẽ apud semet ip̾um glorificaturus est
filiũ. & eam głam quã habuit apudeũ ante mundi constitutionem:
Sed apud eũ habere quisensus est. Non enĩ ait gła quã habebam
antequã scłm esset. cũ essem apud te: sed głam quã habebã apudte. Esse
enĩ apudte. consistentẽ significat: habere autẽ apudte. naturȩ sacramentũ

Expanded text:
ficavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi ut facerem . Post quae, ut meritum obedientiae et sacramentum totius dispensationis intelligeremus, adjecit, Et nunc glorifica me tu Pater apud temetipsum gloria quam habebam, antequam saeculum esset, apud te . Qui manere Christum in natura Dei denegat, et inseparabilem esse atque indifferentem a solo Deo vero non credit; respondeat quae hujus petitionis sit ratio, Et nunc glorifica me tu Pater apud temetipsum. Quid entionis effectus est? Pater namque non eget gloria, nec se exinanierat de forma gloriae suae. Quomodo autem apud semetipsum glorificaturus est Filium, et ea gloria quam habuit apud eum ante mundi constitutionem? Sed apud eum habere qui sensus est? Non enim ait gloriam, quam habebam antequam saeculum esset, cum essem apud te; sed gloriam, quam habebam apud te. Esse enim apud te, consistentem significat: habere autem apud te, naturae sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit loqui in loquente. & in uiso uideri. & inoperante operari. &
indõ dm̃ & ex toto totũ. & ex uno unũ. & ita corporalis diuinitatis
plenitudinem recognosce: &cuius hȩc diuinitatis corporalit̾ in¬
habitans plenitudo sit : mem̃to apostolũ ñtacere dicentẽ Ea enĩ
quȩ inuisibilia sunt eius: a conditione mundi ꝑea quȩ facta sunt
intellecta conspitiuntur. ȩt̃na quoq eius uirtus & diuinitas. huius
itaq diuinitas corporalis inxp̃o. ẽ. ñ ex parte sed tota : neq portio est
rat ds. ita indifferens adõ ds̃ ut ꝑfectũ dm̃ substituerit ꝑfecta natiui¬
tas. ita aut̃ ꝑfecta natiuitas subsistat. qr indõ exdõ nato corporalit̃
diuinitatis in habitet plenitudo. FINIT LIBER OCTAUUS

Expanded text:
quid sit loqui in loquente, et in viso videri, et in operante operari, et quid sit loqui in loquente, et in viso videri, et in operante operari, et in Deo Deum, et ex toto totum, et ex uno unum: et ita corporalis divinitatis plenitudinem recognosce. Et cujus haec divinitatis corporaliter inhabitans plenitudo sit, memento Apostolum non tacere dicentem: Ea enim, quae invisibilia sunt ejus, a constitutione mundi, per ea nspiciuntur aeterna quoque ejus virtus et divinitas . Hujus itaque divinitas corporalis in Christo est, non ex parte, sed tota; neque portio est, rat Deus; ita indifferens a Deo Deus, ut perfectum Deum substituerit perfecta nativitas; ita autem perfecta nativitas subsistat, quia in Deo ex Deo nato corporaliter divinitatis inhabitet plenitudo. 255, 256 LIBER NONUS
Abbreviated transcription (Latin):
fidei sue legẽ. ut corporalit̾ in xp̃o inhabitare plenitudinẽ diuinita¬
tis doceret : ne ad unionẽ impidam fidei sermo decederet. ne in alteriuꝰ¬
naturȩ intelligentiã furor irreligiosus erũperet. Habitansenĩ inxp̃o pleni¬
tudo diuinitatis corporalit̃ : nec singularis nec sẽparabilis. ẽ: dũ nec se patitꝰ
acorporali plenitudine corporalis plenitudo discerni. nec habitans diui¬
nitas ea ipsa intelligi potest esse diumitatis habitatio. Atq ita xp̃s est
ut corporalit̃ plenitudo diumitatis in xposit : sic uero in xp̃o sit diuinitatis
corporalit̃ plenitudo. ut in eo in habitans plenitudo nihil aliud intelligatꝰ
esse quã xp̃s. Furare quas uoles uerboꝵ occasiones. & irreligiosi ingenii
aculeo exagitasMentire saltim: cuius plenitudo diuinitatis in xp̃o in
ralit̾ plenitudo. Et siquęras quȩ sit habitittio corporalis: intellige

Expanded text:
fidei suae legem, ut corporaliter in Christo inhabitare plenitudinem divinitafidei suae legem, ut corporaliter in Christo inhabitare plenitudinem divinitatis doceret: ne ad unionem impiam fidei sermo decideret, nec ad alteriunaturae intelligentiam furor irreligiosus erumperet. Habitans enim in Christo plenitudo divinitatis corporaliter, nec singularis nec separabilis est: dum nec se patitur a corporali plenitudine corporalis plenitudo discerni, nec habitans divinitas ea ipsa intelligi potest esse divinitatis habitatio. Atque ita Christus est, ut corporaliter plenitudo divinitatis in Christo sit; sic vero in Christo sit divinitatis corporaliter plenitudo, ut in eo inhabitans plenitudo non aliud intelligatur esse quam Christus. Furare quas voles verborum occasiones, et irreligiosi ingenii aculeos excita. Ementire saltem cujus plenitudo diviralis. Cujus sit. --Et si quaeras quae sit habitatio corporalis; intellige
Abbreviated transcription (Latin):
hec in eo in habitet plenitudo. sienĩ corporali modo patrẽ infilio credis.
pat̃ in filio habitans ñ extabit insese. Sinuera quod. ẽ potius. corporalit̾ in eo
manens diuinitas. naturȩ in eodĩ exdõ significat ueritatẽ dũ in eo ds̃ est.
ñ ut ꝑ dignationẽ. aut ꝑ uoluntatẽ. sed ꝑ generationẽ uerus. & totus corporał.
scđm se plenitudinẽ manens dũ quod ipse ẽ. id etiã ꝑnatiuitatẽ dĩ indm̃ natꝰ
ẽ. HIeq diuersũ aut differens aliquid dm̃ in dõ.ẽ: quã id qđ corporaliter
habitet inxp̃o & quicquid in habitat corporalit̃: id ipsum scđm diuini¬
tatis . ẽ. plenitudinẽ. Quid humana secttiris : quid in aniũ deceptionũ
doc trinis inhȩres:: Quid mihi affers unianimitatis concordiã creaturã:
Plenitudo diuinitatis inxp̃o.ẽ. corporalit̾. Tenuit aut̃ etiã in hoc apłs¬

Expanded text:
haec in eo habitet plenitudo. Si enim corporali modo Patrem in Filio credis; haec in eo habitet plenitudo. Si enim corporali modo Patrem in Filio credis; Pater in Filio habitans non exstabit in sese. Si vero, quod est potius, corporaliter in eo manens divinitas naturae in eo Dei ex Deo significat verinon aut per dignationem aut per voluntatem, sed per generationem verus et totus corporali secundum se plenitudine manens; dum quod ipse est, id etiam per nativitatem Dei in Deum natum est; neque diversum aut differens aliquid in Deo est, quam id quod corporaliter habitet in Christo; et quidquid inhabitet corporaliter, id ipsum secundum divinitatis est plenitudinem: quid humana sectaris? 253 quid inanium deceptionum doctrinis inhaeres? quid mihi affers unanimitatem, concordiam, creaturam? Plenitudo divinitatis in Christo est corporaliter. 55. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
eo plenitudinẽ diuinitatis ignorat. Humanamens hoc solũ sapit quod intel¬
ligit : & mundus hoc tantũ qđ potest credit. scđm ele m̃toꝵ naturã id
ttintũ possibile existimans qđ aut uideret aut ageret. Elem̃ta enĩ mundi:
sed originẽ ab origine sũpsit ęt̾nã. Elem̃ta enĩ mundi aut in anima
lem̃tti mundi ex dõ sunt intituta. ñds̃ sunt: xp̃s ex dõds̃. hoc to
qđ ds . ẽ. ł lem̃ta mundi cũ intrasint ñ possunt a se extare ne intrasint: dm̃
sub sacram̃to inse habens xp̃s indõ. ẽ. Elem̃tit mundi cũ exse sui generis
generant aduitã. ꝑ corporales quidẽ passiones p̃bent exse initia nascendi
cȩterũ ñ insunt uiua ipsa nascentib omĩs uero corporalit̃ plenitudo diui¬
nitttis in xp̃o.ẽ. &int̾̃ rogo cuius in eo diuinitatis plenitudo.ẽ. Iuȩ si non¬
patris. ẽ. quẽ. mͥ. dm̃ aliũ unius dĩ fallax p̃dicator imponis. cuiꝰ diuinitatis
plenitudo habitet inxp̃o: Siuero patris est: edoce quomodo corporalit

Expanded text:
eo plenitudinem divinitatis ignorat. Humana mens hoc solum sapit quod intelligit, et mundus hoc tantum quod potest credit, secundum elementorum naturas id tantum possibile existimans, quod aut videret, aut ageret. Elementa enim mundi esed originem ab origine sumpsit aeternam. Elementa enim mundi aut inanima Elementa mundi a Deo suus est. Elementa mundi cum intra sint, non possunt a se exstare ne intra sint: Deum sub sacramento in se habens Christus in Deo est. Elementa mundi cum ex se sui generis generant ad vitam, per corporales quidem passiones praebent ex se initia nascendi; caeterum non insunt viva ipsa nascentibus: omnis vero corporaliter plenitudo divinitatis in Patris est, quem mihi Deum alium unius Dei fallax praedicator imponis, cujus divinitatis plenitudo habitet in Christo? Si vero Patris est, edoce quomodo corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
satis suꝑque arbitror fuisse responsũ Iui quod adnõ dictũ.ẽ. quime
uidit uidit & patrẽ. & pat̃ in me. et ego inpatre. & ego & pat̃ unũ sumꝰ & om̃ia
quȩ patrissunt mea sunt. ad unitatẽ & concordiã uoluntatis referrent.
ut qr dicti fides maneret. dicti tam̃ intelligentiã fallaciis doc trinȩ religi¬
o em̃tita cor rũperet. & cũ negari ñ possit in his uolunttitũ assensus.
inquib naturȩ unitas p̃dicat᷑. ad abolendã ttam̃ eãquȩ scđm natiuitatem
ẽ. unitatẽ sotietas tantũ concordiae crederetur. Sedbeato apło post mul¬
ta naturalis ueritatis ñ ambigua p̃conia corporalit̾ habitantis diuini-¬
tatis plenitudinẽ in xp̃o. docente: abscisa .ẽ. om̃is impiȩ temeritatis assertio
cũ naturalẽ unitatẽ incorporalis diuinitatis habitatio corporalis efficeret:

Expanded text:
satis superque arbitror fuisse responsum, qui id, quod a Domino dictum est: Qui me satis superque arbitror fuisse responsum, qui id, quod a Domino dictum est: Qui me vidit, vidit et Patrem ; et Pater in me, et ego in Patre ; et, Ego et Pater unum sumus ; et, Omnia quae Patris sunt, mea sunt , ad unitatem et concordiam voluntatis referrent: ut quia dicti fides maneret, dicti tamen intelligentiam fallacis doctrinae religio ementita corrumperet; et cum negari non posset in hinaturae unitas praedicatur, ad abolendam tamen eam quae secundum nativitatem est unitatem, societas tantum concordiae crederetur. Sed beato Apostolo, post multa naturalis 258 veritatis non ambigua praeconia, corporaliter habitantis divinitatis plenitudinem in Christo docente, abscissa est omnis impiae temeritatis assertio, cum naturalem unitatem incorporalis divinitatis habitatio corporalis efficeret:
Abbreviated transcription (Latin):
ractantes superiore libro de indifferenti natura dei
patris & dĩfilii & id quod dictũ .ẽ. ego & pat̾ unũ sumͦꝰ
nonid esse qđ ds̃. ẽ. ꝓs cussesq & sinon om̃ib tamen
otestas patris & filii docebatur: usq ad hunc apłicȩ fidei locũ
quo ait. Uidete nequis uos seducat ꝑphilosophiam & inanẽ deceptionẽ
scđ̃m traditionẽ hominũ . scđm elem̃ ta mundi & non scđm xpm. quia in uo
ihabitat om̃is plenitudo diumnitiitis corporalit̃. In quo ꝑcorporalit̾ habitan¬
tẽ in eo diuinitatis plenitudinẽ uerũ & ꝑfectũ & pat̾nȩ naturȩ diñ demonstra¬
ri docuimus: ita ut habitans plenitudo nec diuersum intelligeretur signifi-¬
care. neq unicũ cũ & incorporalis dĩ corporalis habitatio. ꝓprietatẽ nat¬
ralis unitatis indõ qui exdõ substitissẽ doceret. & habitans in xpõ ds̃. subsis¬
tentis xp̃i natiuitatẽ dũ eius. ẽ. habitator ostenderet: ꝑ qđ impietati eoꝵ

Expanded text:
ractantes superiore libro de indifferenti natura Dei patris et Dei filii, et id quod dictum est, Ego et Pater unum sumus , non id esse quod Deus est: percursisque, etsi non omnibus, tamen potestas Patris ac Filii docebatur, usque ad hunc apostolicae fidei locum venimus, quo ait: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem undum traditionem ho corporaliter habitantem in eo divinitatis plenitudinem, verum et perfectum et paternae naturae Deum demonstrari docuimus: ita ut habitans plenitudo nec diversum intelligeretur significare, neque unicum: cum et incorporalis Dei corporalis habitatio proprietatem naturalis unitatis in Deo qui ex Deo substitisset doceret; et habitans in Christo Deus, subsistentis Christi nativitatem, dum ejus est habitator, ostenderet. Per quod impietati eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uno. & totũ atoto. dm̃ & filiũ. neq ꝑnatiuitatẽ patride esse qđ totus est
neq hoc ipũ totũ non setũ nascerido tenuisse. & quisquis in hac infidelitate
stultitiȩ detinebitur: aut uidȩoꝵ sec tator aut gentiũ. ẽ. Ut aut̃ dictũdnĩ¬
intelligas qđ ait. om̃ia quȩ patrissunt mea sunt : apłi & doctrinã & fidẽ
disce dicentis. Videte nequisuos seducat ꝑphilosophiã & in anẽ deceptionẽ:
scđm traditionẽ hominũ. scđmelem̃ta mundi . & non scđm xp̃m. quia in ipso

Expanded text:
uno, et totum a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ademisse quod totum est, uno, et totum a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ademisse quod totum est, neque hoc ipsum totum non secum nascendo tenuisse. Et quisquis in hac infidelitatis stultitia detinebitur, aut Judaeorum sectator, aut gentium est. 53. Sapiintelligas quo ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; Apostoli et doctrinam et fidem disce dicentis: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi
Abbreviated transcription (Latin):
gentiȩ nr̃ȩ sensũ expositionis suȩ uti potuerit adaptiore sermone ut unũ essẽ
in telli gerentur : quã isto quo ꝑnatiuitatis ueritatẽ & naturȩ unitatẽ quic¬
quid filius a geret & diceret. id infilio pat̾ & loqueretur & ageret : Non est
hoc ittiq naturȩ spetie ase alienȩ. neq ꝑcreationẽ indm̃ cõparatȩ. neq expor¬
ionedĩ indm̃ natȩ. sed ꝑfecttt natiuitate in dm̃ ꝑfecte genitȩ di¬
cuiꝰ hȩc naturalis conscientiȩ fidutia .ẽ. ut dicat: Ego in patre & pat̾ in me
& rursum. Om̃ia quȩ patris sunt mea sunt. Nibilenĩ er exdõ de .ẽ.: quo
operante & loquente & uiso. ds̃ & oꝑatur & loquitur & uidetur. Non sunt
operante & loquente & iuiso dõ. ds̃ & oꝑatus & locutus & uisussit. Hoc
ȩccła intelligit. hoc sinagoga ñcredit. hoc philosophia ñ sapit: unũ ex

Expanded text:
gentiae nostrae sensum expositionis suae uti potuerit aptiore sermone, ut unum esse gentiae nostrae sensum expositionis suae uti potuerit aptiore sermone, ut unum esse intelligerentur, quam isto, quo per nativitatis veritatem, et naturae unitatem, quidquid Filius ageret ac diceret, id in Filio Pater et loqueretur et gereret? Non est hoc itaque naturae a se alienae, neque per creationem 251 in Deum comparatae, neque ex portione Dei in Deum natcujus haec naturalis conscientiae fiducia est, ut dicat: Ego in Patre, et Pater in me : et rursum: Omnia quae Patris sunt, mea sunt . Nihil enim ei ex Deo deest, quo operante et loquente et viso, Deus et operatur et loquitur et videtur. Non sunt operante et loquente et viso Deo, Deus et operatus et locutus et visus sit. Hoc Ecclesia intelligit, hoc Synagoga non credit, hoc philosophia non sapit, unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
re conciliauit nos sibi ꝑxpm & dedit nobis minis teriũ reconciliationis
qm̃ quidẽ dserat inxp̃o mundũ reconcilians sibi Cofer cũhis omne eũge¬
licȩ fider sacram̃tũ. Quienĩ uidetur inuiso. qui operatur in operante. qui
loquitur in loquente : idem in reconciliante reconciliat : &ideirco in eo
& ꝑeũ reconciliatio. ẽ : qr ꝑ indifferentẽ naturã pat̃ in eo manens. mundum
firmitatids. ñ incertit uerboꝵ nudittte fidẽ docuit. Namq cũ credendi
necessitatẽ dic tidominici auctoritas sola prȩstaret: tam̃ sensũ nrm̃ ꝑ itelli¬
gentiã editȩ rationis instituit. ut id qđ d ixerat. ego & pat̃ unũ sumꝰ. ꝑ causam
ipam unitatis expositȩ nosceremus. Dicit enĩ se ꝑloquentẽ loqui & ꝑope¬
rantẽ oꝑari. & ꝑuidicantẽ iudicare . & ꝑuisum uideri. & ꝑ reconciliantem
reconciliari. & permanere se in eo qui inse maneret. Quero quo alio ad intelli¬

Expanded text:
i per Christum, et dedit nobis ministerium reconciliationis; quoniam quidem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Confer cum his omne evangelicae fidei sacramentum. Qui enim videtur in viso, qui operatur in operante, qui loquitur in loquente, idem in reconciliante reconciliat . Et idcirco in eo et per eum reconciliatio est, quia per indifferentem naturam Pater in eo manens, mundum firmitati Deus non incerta verborum nuditate fidem docuit. Namque cum credendi necessitatem dicti dominici auctoritas sola praestaret, tamen sensum nostrum per intelligentiam editae rationis instituit: ut id quod dixerat: Ego et Pater unum sumus , per causam ipsam unitatis expositae nosceremus. Dicens enim se rantem operari, et per judicantem judicare, et per visum videri, et per reconciliantem reconciliare, et manere se in eo qui in se maneret: quaero quo alio ad intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ficis catur. Adid enĩ respondebitur: unde quȩretur. Et primũ requiro a dicti
uius calũniatore : utrumne idarguere dnm existimet curbonus
sese quimaluerit malũ dici: idenĩ significari uideat᷑ hoc dicto. quid me bonũ dicis
Non opinor quisquã tãuecors erit : ut malitis̨ ꝓfessionẽ ei uelit asscribere
qui dixerit. uenite adme om̃s qui laboratis & honerati estis & egouos refitiã:¬

Expanded text:
ficiscatur. Ad id enim respondebitur, unde quaeretur. Et primum requiro a dicti hujus calumniatore, utrumne id arguere Dominum existimet, cur bonus dictus sit, seque maluerit malum dici. Id enim significari videtur hoc dicto, Quid me bonum dicis? Non opinor quisquam tam vecors erit, ut malitiae professionem ei velit adscribere, qui dixerit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunis fidei exis timamꝰ. ut inqua confessione ȩt̃nitas uitȩ ẽ. in eadẽ
sit intelligentia aet̾nitatis. Nescit plane uitã suã nescit. qui xp̃miħm

Expanded text:
communis fidei existimamus: ut in qua confessione aeternitas vitae est, in eadem communis fidei existimamus: ut in qua confessione aeternitas vitae est, in eadem sit intelligentia aeternitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit patrc̃ facientẽ. Teneant quoq & illud. pat̾ maror me .ẽ. Postremo iam
tanquã indis solubili ab negatȩ diuinitatis ꝓfessione subuertis se sefidẽ ecełe
gloriantur : cũ relegunt : dedie aut̃ illo & hora nemoscit neq angłi incȩlis.
nec filius. nisi pat̃ solus. Non enĩ uidet᷑ exȩquabilis ꝑnatiuitatẽ. eẽ natura que
ignorationis sit necessitate diuersa : & pat̃ sciendo acfilius nesciendo manifestem
nec sacram̃tis euangelicis app̃hendentes. nec dictoꝵ uirtutib sentientes: stulto
atq imperito furore aduersus diuinitatis naturã loqͣntur adimplendas
aures ignorantiũ sola hȩc & nuda memorantes. aut absolutionib eoꝵ tc̃¬
citis aut causis cũdictoꝵ intelligentia. aut ex propositis aut ex consequen¬
uł euangelicis uł apłicis ꝓfessionib. prestituri: ad monendos esse om̃s

Expanded text:
viderit Patrem facientem . Tentant quoque et illud: Pater major 259 me est . Postremo jam viderit Patrem facientem . Tentant quoque et illud: Pater major 259 me est . Postremo jam tamquam indissolubili abnegatae divinitatis professione subvertisse se fidem Ecclesiae gloriantur, cum relegunt: De die autem illa et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, nec Filius, nisi Pater solus . Non enim videtur exaequabilis per nativitatem esse natura, quae ignorationis sit necessitate diversa; et Pater sciendo ac Filius nesciendo manifestentnec sacramentis evangelicis apprehendentes, nec dictorum virtutibus sentientes, stulto atque imperito furore adversus divinitatis naturam loquuntur, ad implendas aures ignorantium sola haec et nuda memorantes, aut absolutionibus eorum tacitis, aut causis: cum dictorum intelligentia aut ex praepositis aut ex consequenvel evangelicis vel apostolicis professionibus praestituri, admonendos esse omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ. Et hȩc quidẽ quãuis itase ut sunt habeant: q̾ naturalis exdõ
qs non potest nisi in ea natiuitatis suȩ natura. eẽ. qđ deus. ẽ. & iuiuentis
naturȩ in differens unitas inseparabilis ase ẽ. sub uiuentis natiuitate naturȩ:
tam̃ ꝑfidei euangelicȩ salutarẽ confessionẽ subrepunt heretici aduersitatis
excidiũ ut naturalẽ filio detra hant unitatẽ dũ alit̾ at q aliud dicta.
alit̾ atq in aliud intelligenda cõponunt. Negantes itaq dĩ filiũ utuntꝰ
ea auctoratate quadixerat: Quid me dicis bonũ nemo bonus. nisi imus
ds̃. ut quia unum dm̃ ꝓfessio eius locutasit quicquid illud exinde indĩ
nomine erit. iã ñ innaturadĩ maneat quiads unus ẽ: Atq ut id qđ ipse
ds̃ dicitꝰ nuncupatione potius quã ueritate sit : hinc confirmare nituntꝰ
quia dixerit. hȩc ẽ. aut̃ uita ȩt̃na ut cognoscant te solũ & uerũdm̃. Et ut extra
ꝓ prietatẽ ueridist: idaditiunt. Non potest filius facere ab sequicquã: nisi qđ

Expanded text:
ur. --Et haec quidem quamvis ita se ut sunt habeant, quia naturalis ex Deo Deus non potest nisi in ea nativitatis suae natura esse qua Deus est, et viventis naturae indifferens unitas inseparabilis a se est sub viventis nativitate naturae: tamen per fidei evangelicae salutarem confessionem subrepunt haeretici ad veritatis excidium, ut naturalem Filio detrahant unitatem, dum aliter atque ad aliud dicta, aliter atque in aliud intelligenda componunt. Negantes itaque Dei filium, utuntur ea auctoritate qua dixerit: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus : ut quia unum Deum professio ejus locuta sit, quidquid illud exinde in Dei nomine erit, jam non in natura Dei maneat, quia Deus unus est. Atque ut id, quod ipse Deus dicitur, nuncupatione potius quam veritate sit; hinc confirmare nituntur, quia dixerit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum . Et ut extra proprietatem veri Dei sit, id adjiciunt: Non potest Filius facere ab se quidquam, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
stulti loquia efferuere. neq ratione aliqua uir tutes dĩ uentilare. neq
modo circũ scribere potestatem. neq causas in uestigabiliũ sacramentoꝵ
retractare. Dñm iħm xp̃m confiteri. & adõ suscitatũ amortuis credere :
salus . ẽ. Quȩ uero insania . ẽ. qualis &cuius modi iħssit calum niari.
cũ salus sola sit hoc solũ scire qđ dominus sit: tũ porro humanȩ in anitatis
error .ẽ. de resurrectione eius lites mouere : cũ suffitiat aduitam. qđ adõ
suscitatus sit credi disse. In simplicitate itaq fides ẽ: infide iustraa est. mn

Expanded text:
stultiloquia effervere, neque ratione aliqua virtutes Dei ventilare, neque stultiloquia effervere, neque ratione aliqua virtutes Dei ventilare, neque modo circumscribere potestatem, neque causas investigabilium sacramentorum retractare: Dominum Iesum confiteri, et a Deo suscitatum a mortuis credere, salus est. Quae vero insania est, qualis et cuiusmodi sit, Iesum calumniari: cum salus sola sit, hoc solum scire quod Dominus sit? Tum porro qui humanae inanitatis error est, de resurrectione eius lites movere: cum sufficiat ad vitam, quod a Deo suscitatus sit, credidisse? In simplicitate itaque fides est, in fide iustiti: est, in
Abbreviated transcription (Latin):
libertas redeundi incęlũ: ex descendendi int̾ra libertate .ẽ. Ambigendi
aut̃ sublatai cunctiitio.ẽ. Scientia infide.ẽ: ratio in uirtute .ẽ. Effectꝰ
Apłs enĩ totũ scripturȩ mysterium exequens ait. Iuxtate .ẽ. uerbũ tuũ
in ore tuo : & in corde tuo. Non tardo opus . ẽ. petitoq longe uerbo con¬
fessionis: nec int̾uallo aliquo int̾cor atq os relicto. qđ ad ꝓtestationem
religionis loquendũ sit. ꝑ infidelẽ ambiguitit tẽ cogitetur. Sed et iuxta
nos esse oportet & in nob̾: ne aliqua int̾ regionẽ cordis atq oris mora. fides
forte nr̃a non ita insensu sit ut inuerbis. sed conexa ori atq cordi ineun¬
ctantẽ habeat et sentiendi et loquendi religionẽ & huius quidẽ dicti
ꝓphetici. ut incȩteris rationẽ apłs subiecit:. Hoc .ẽ. uerbũ fidei qđ prȩdi¬
et iustitia ẽ. credere. & salus.ẽ. confiteri: non ancerta diffluere. neq ac

Expanded text:
. Libertas redeundi in coelum, ex descendendi in terram libertate est. Ambigendi . Libertas redeundi in coelum, ex descendendi in terram libertate est. Ambigendi autem sublata cunctatio est: scientia in fide est, ratio in virtute est, effectus Apostolus enim totum Scripturae mysterium exsequens, ait: Juxta est verbum tuum in ore tuo et in corde tuo . Non tardo opus est petitoque longe verbo confessionis, nec intervallo aliquo inter cor atque os relicto, ut quod ad protestationem religionis loquendum sit, per infidelem ambiguitatem cogitetur. Sed et juxta nos esse oportet, et in nobis: ne aliqua inter regionem cordis atque oris mora, fides forte nostra non ita in sensu sit, ut in verbis; sed connexa ori atque cordi, incunctantem habeat et sentiendi et loquendi religionem. Et hujus quidem dicti prophetici, ut in caeteris, rationem Apostolus subjecit: Hoc est verbum fidei qet iustitia est, credere, et salus est, confiteri. Non in incerta diffluere, neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
itatis ir religiosittẽ amouit: uetans curã sollicitȩ in cor cograttionis
in corde tuo. quis ascendit incęlũ. Hȩc apropħa itadicta: sub iectȩ
dediuinis oꝑib. religiosa fides ambigit. Non eguit xp̃s humanȩ uirtutis
auxilio ut ex illa beatitudinis suȩ sede ascendentis cuiuisquã cȩlũ ope deduceret᷑
in corpus : non exterior potestas eũ egit adterras. Credendus. ẽ. uenisse quał
& uenit : et uera pietas. ẽ. xpm non deductũ sed descendentẽ confiteri. Sacra¬
mentũ suũ .ẽ. & intẽpore et in oꝑe: neq qr modouenit deductus ꝑ alterũ
esse credendus. ẽ. nec tẽporalis eius aduentus potestati deducentis subditus
intelligendus. ẽ. Sed ne alterius quidẽ ambiguitatis infidelitas sinitur.
continuo exdicto ꝓpħȩtico subditur. Uelquis descendit:
sũ : ac mox dicti ratio subsecuta. ẽ: hoc .ẽ. xp̃m amortuis reducere

Expanded text:
itatis irreligiositatem removit, vetans curam sollicitae in cor cogitationis itatis irreligiositatem removit, vetans curam sollicitae in cor cogitationis in corde tuo, quis adscendit in coelum ? Haec a Propheta ita dicta, subjectae de divinis operibus religiosa fides ambigit. Non eguit Christus humanae virtutis auxilio, ut ex illa beatitudinis suae sede adscendentis cujusquam in coelum ope deduceretur in corpus: non exterior potestas eum egit ad terras. Credendus est venisse qualis et venit: et vera pietas est, Christum non deductum, sed descendentem confiteri. Sacramentum suum est, et in tempore, et in opere. Neque quia modo venit, deductus per alterum esse credendus est: nec temporalis ejus adventus potestati deducentis subditus intelligendus est. Sed ne alterius quidem ambiguitatis infidelitas sinitur. Nam continuo ex dicto prophetico subditur, Vel quis descendit in abyssum? Ac mox dicta ratio subjecta est, hoc est Christum a mortuis reducere
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis : saluus erts. Iustũ fides consummat: scđm qđ dictũ est
Credidit a brabam deo : & deputatũ. ẽ. ei adiustitiã. Numquid abraham
calum niatus. ẽ. dõ cũ ei hȩreditatẽ gentiũ et scđm stellarũ atq. arenȩ
multitudinẽ mansurȩ exse sobolis numerositatẽ pollicebatur : de omi¬
potentia enĩ dĩfides religiosa non ambigens humanȩ infirmitatis non
ẽ. detentit naturis: sed id qđ inse erat caducũ terrenũq despitiens.
diuinȩ sponsionis fidẽ ultra modũ corpore ȩ constitutionis excepit
quia nequa quã dĩ uirtutis lex possit humana moderari: tantũ
in effitiendo libertatis deo promptȩ. quantũ inspondendo ostenderqt
uoluntatis. Nihil igitur iustius fide . ẽ : qr cũ ȩquitas atq moderatio
terrenoꝵ actuũ sit ꝓbabilis. nihil tam̃ iustius homini sit. quã omi¬
tentiã dĩ indefinitȩ potesititis intelligentia credidisse.I¬
in nobis quȩ exfide .ẽ. iustitiã apłs expectans incertȩ atq infidȩ ambigu¬

Expanded text:
ustum fides consummat, secundum quod dictum est: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam . Numquid Abraham calumniatus est Deo, cum ei haereditatem gentium, et secundum stellarum atque arenae multitudinem mansurae ex se sobolis numerositatem pollicebatur? De omnipotentia enim Dei Fides Religiosa non ambigens, humanae infirmitatis non est detenta naturis; sed id quod in se erat caducum terrenumque despiciens, divinae sponsionis fidem ultra modum corporeae constitutionis excepit: quia nequaquam Dei virtutes lex possit humana moderari, tantum in efficiendo liberalitatis Deo promente, quantum in spondendo ostenderet voluntatis. Nihil igitur justius fide est: quia cum aequitas atque moderatio terrenorum actuum sit probabilis, nihil tamen justius homini sit, quam omnipotentiam Dei indefinitae potestatis intelligentia credidisse.in nobis, quae ex fide est, justitiam Apostolus exspectans, incertae atque infidae ambigu
Abbreviated transcription (Latin):
mentidi tuta.ẽ. Natus exuirgine xp̃s. ẽ: sed scđm scripturas conceptus despũ scõ
sed scđm scripturas sine cibo in non habentẽ fructus arborẽ ds̃ oꝑatus est.
Passus xp̃s. ẽ : sed scđm scripturas tunc ad extris uirtutis sessurus est. derelin¬
qui se admortẽ questus. ẽ : sed scđm scripturas. tunc confessorẽ suũ secũ in regno
paradẏsi recepit. Mortuus. ẽ : sed scđm scripturas. resurgens ad extris dñi dñs
ad sedit. In huius igitur sacramenti fide uita ẽ: calumniã confessio ista ñ reci¬
pit. Certe apłs non relinquit ut ambigi diciq liceat. Xp̃s natus. passus. mor
tuus. resurgens. quomodo. qua uirtute. qua diuisione. quib. partib. quis lacri¬
mans .ẽ. quis gaudens. quis conquerens. quis descendens. quis ascendens: sed
fidei in hoc meritũ ꝑ confessionẽ incunctantis tantũ religionis ostendens ait

Expanded text:
mento Dei tuta est. Natus ex Virgine Christus est: sed secundum Scripturas conceptus de Spiritu smento Dei tuta est. Natus ex Virgine Christus est: sed secundum Scripturas conceptus de Spiritu ssed secundum Scripturas sine cibo in non habentem fructus arborem Deus operatus est. Passus Christus est: sed secundum Scripturas tunc a dextris Virtutis sessurus est. Derelinqui se ad mortem questus est: sed secundum Scripturas tunc confessorem suum secum in regno paradisi recepit. Mortuus est: sed secundum Scripturas 369 resurgens a dextris Domini Dominus assedit. In hujus igitur sacramenti fide vita est: calumniam confessio ista non reciptuus, resurgens quo modo, qua virtute, qua divisione, quibus partibus? quis lacrymans est, quis gaudens, quis conquerens, quis descendens, quis adscendens? Sed fidei in hoc meritum per confessionem incunctantis tantum religionis ostendens, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
rarum uirtutib ad monens confitendũ. ut hȩc nr̃a. eẽt. in eius morte intelli¬
gentia quȩ esset insignificatione scripturarũ. Infirmas enĩ cogitationes
& scrupulosas fidei calumnias non relinquens. finẽ hunc tantũ scđm scriptu¬
ras p̃dicandȩ mortis & resurrectionis adiecit: ne in aniũ dispensationũ
uento circũ acti. uł fallatiũ quęstionũ ineptis argutiis impediti infirma¬
remur: Sed inhunc se semꝑ religionis suȩ portũ fides illȩsa reuocaret:
ut mortẽ et resurrectionẽ hominis filii et dei filii iħu xp̃i. scđm scriptu¬
ras crederet & confiteretur. pia aduersus calumniã resistendi securitat te¬
ꝓposita. cũ tati mori ac resurgere xp̃s iħs intelligendus. ẽẽt. qualit̾ scriptꝰ¬
ẽ xpͦ. Non enĩ habet fides periculũ: & om̃is pia ꝓfessio in occulto sacra¬

Expanded text:
Scripturarum virtutibus admonens confitendum: ut haec nostra esset in ejus morte intelliScripturarum virtutibus admonens confitendum: ut haec nostra esset in ejus morte intelligentia, quae esset in significatione Scripturarum. Infirmas enim cogitationes, et scrupulosas fidei calumnias non relinquens, finem hunc tantum secundum Scripturas praedicandae mortis et resurrectionis adjecit: ne inanium disputationum vento circumacti, vel fallacium quaestionum ineptis argutiis impediti infirmaremur: sed in hunc se semper religionis suae portum fides illaesa revocaret, ut mortem et resurrectionem hominis filii et Dei filii Jesu Christi secundum Scripturas crederet et confiteretur; pia adversus calumniam resistendi securitate proposita, cum ita mori ac resurgere Christus Jesus intelligendus esset, qualiter scriptus est. Non enim habet fides periculum: et omnis pia professio in occulto sacra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a: seduuit exuirtute dei. Prȩdicans enĩ filiũ hominis dei filiũ. qui cũ ex dispen¬
satione homo. ẽẽt. maneret ttim̃ ex natura ds̃: eundẽ ex infirmititte crucifixũ
ait. qui exuirtute dĩ uiueret: Ut cũ infirmitas esset exforma serui. & natura
maneret ex dĩ forma: Et qui cũ eẽt. informader assũpsisset formã serui: non
ambiguũ eẽt. quo in sacramento & passus. eẽt. et uiueret. ut cũ in eodẽ esset
infirmitas ad passionẽ. & aduitã dĩ uirtus. ñ alius&it diuisus a se esset. qui
et pateretur et uiueret. Passus quidẽ . ẽ. unigenitus deus. quȩ homines pati possuñ¬
ẽ ꝓpeccatis nr̃is scđm scripturas. & qi sepultus ẽ. et qr resurrexit die tertio
scđm scripturas Non nudis usus . ẽ. aderroris occasionẽ dictoꝵ definitionibus:
ortis et resurrectionis modũ non tantũ rerũ nominib quantũ et

Expanded text:
, sed vivit ex virtute Dei . Praedicans enim filium hominis Dei filium, qui cum ex dispen, sed vivit ex virtute Dei . Praedicans enim filium hominis Dei filium, qui cum ex dispensatione homo esset, maneret tamen ex natura Deus; eumdem ex infirmitate crucifixum ait, qui ex virtute Dei viveret: ut cum infirmitas esset ex forma servi, et natura maneret ex Dei forma, et qui cum esset in forma 368 Dei assumpsisset formam servi; ambiguum in quo sacramento et passus est et viveret. Et cum in eodem esset infirmitas ad passionem et ad vitam Dei virtus, non alius ita divisus a se esset qui et pateretur et viveret. Passus est enim unigenitus Deus quae homines pati possunest pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit die tertio secundum Scripturas . Non nudis usus est ad erroris occasionem dictorum definitionibus, sed mortis et resurrectionis modum, non tantum rerum nominibus, quantum et
Abbreviated transcription (Latin):
dit autẽ quid ẽ. nisi quidescendit in inferiora terrę Qui descendit ipe.ẽ.
qui ascendit suꝑ om̃s cȩlos ut adimpleat om̃ia. Quo usq impietatis nrȩ̃
extendimus stultiloquã ignorationẽ ut quod insacramento dei absconsũ
cendens ad dex terã dĩsit. Numquid descendisse ad inferos. corpus quod in
descendisse ad inferos credretur. & resurgens exmortuis corpus ascendisse incȩlos
non ambigitur: quȩ hic p̃terocculti sacramenti. et in cogniti mundo a principibus
scłi fides relicta.ẽ. Ut cũ idẽ atq unussit descendens et ascendens. unus quoq
et mortiuis. & sepultus et resurgens. & incȩlos receptus et sedens addex teram
dĩ. habens in se uno eodemq ꝑ dispensationẽ atq naturã indĩ forma & in
forma serui sine aliqua sui et partitione qđ homo.ẽ. & diuisione quod deris
fessionis huius sacram̃tũ locutus. ẽ. Nam & si crucifixus. ẽ. ex infirmitate¬

Expanded text:
terrae? Qui descendit, ipse est et qui adscendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia : quo usque impietatis nostrae extendimus stultiloquam ignorationem, ut quod in sacramento Dei absconsum cendens, a dextris Dei sit? Numquid descendisse ad inferos corpus, quod in neque corpus descendisse ad inferos creditur, et resurgens ex mortuis corpus adcendisse in coelos non ambigitur: quae hic praeter  supple, quam occulti sacramenti, et incogniti mundo ac principibus saeculi fides relicta est, ut cum unus atque idem sit descendens et ascendens, unus quoqueet mortuus, et sepultus, et resurgens, et in coelos receptus, et sedens ad dexteram Dei: habens in se uno eodemque, per dispensationem atque naturam, in Dei forma et in forma servi, sine aliqua sui et partitione quod homo est, et divisione quod Deusfessionis hujus sacramentum locutus est: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis. alius filius dei. Non intelligentes docemꝰ & nescientes argu-¬
imus: &dictit dei homines emendamꝰ. & non dignamur scđm apłm ita
credere. Quis criminabitur electos dei : Ds.ẽ. qui iustificat. Quis est
qui condemnat : xp̃s quimortuus . ẽ. immo etiã qui resurre xit. qui¬
et ẽ. index teradĩ. qui et postulat ꝓnobis: Anne alius ꝓnob̾ postulat.
quã qui indextera dĩ est. Uel qui indextera dei .ẽ. ñ ipse. ẽ. qui resurre.¬
xitꝰ uł qui resurrexit non idẽ mortuus est: uelqui mortuus .ẽ. non idẽ con¬
dem nat : uł qui condemnat nonidem .ẽ. qui iustificat ds̃ separemus ergo
si licet a iustificante deo condemnantẽ xp̃m. a condem nante xp̃o mortu¬

Expanded text:
filius hominis, alius filius Dei. Non intelligentes docemus, et nescientes arguimus, et dicta Dei homines emendamus: et non dignamur secundum Apostolum ita credere: Quis criminabitur electos Dei? Deus est qui justificat: quis est qui condemnat? Christus qui mortuus est, imo etiam qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et postulat pro nobis . Anne alius pro nobis postulat, quam qui in dextera Dei est? vel qui in dextera Dei est, non ipse est qui resurrexit? vel qui resurrexit, non idem mortuus est? vel qui mortuus est, non idem condemnat? vel qui condemnat, non idem est qui justificat Deus? Separemus ergo, si licet, a justificante Deo condemnantem 367 Christum, a co
Abbreviated transcription (Latin):
bendi igitur euangłia ñ aliã p̃tulit causam. quã ut om̃s crederent¬
filiũ dĩ: Siuero xp̃m credere sufficit : ea demũ fides ẽ. ñ xpm tantũ¬
modo sed xp̃m filiũdĩ credidisse. Non ẽ. aut̃ nom̃ filii in xp̃o unige¬
nito dõ ex adoptionis consuetudine : qđ ꝓpriũ. ẽ ad salutẽ. Sigͦ. salus
in confessione nominis ẽ : quęro cur in nomine ueritas nonsit. Quod
si innomine ueritas ẽ. quȩ aueritate creatio. ẽẽ. dicit᷑. cũ noncreatio¬
nis confessio salutẽ sit pręstitura sed filii: Hȩc igit᷑ salus uera. ẽ.¬

Expanded text:
bendi igitur Evangelii non aliam pbendi igitur Evangelii non aliam pFilium Dei? Si vero Christum credere ea demum fides est, non Christum tantummodo, sed Christum filium Dei credidisse; non est nomen filii in Christo unigenito Deo ex adoptionis consuetudine, quod proprium est ad salutem. Si ergo salus in confessione nominis est; quaero cur in nomine veritas non sit. Quod si in nomine veritas est; qua auctoritate creatio esse dicetur, cum non creationis confessio salutem sit praestitura, sed filii? 42. Filius ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut unigenitũ filiũ suũ daret. Si dilectionis hinc fides. ẽ. creaturã
creaturis p̃stitisse & ꝓmundo dedisse qđ mundi ẽ. & ad ea quȩ
exnihilo sunt substituta redimenda. eũ qui exnihilo substitĩt
p̃buisse: ñ facit magni meriti fidẽ uilis & sꝑnenda iactura Pretiosa
aut̃ sunt quȩ cõmendant caritatẽ: & ingentia ingentib. estimant᷑
ds diligens mundũ: filiũ ñ adoptiuũ sed suũ. sed unigenitũ dedit
Hinc ꝓprietas. ẽ. natiuitas. ẽ. ueritas. ẽ: non creatio ẽ. ñ adoptio .ẽ. non
falsitas ẽ. hinc dilectionis & caritatis fides. ẽ: ut ad mundi salutẽ. & fili¬¬
ũ & siuũ & unigenitũ p̃stitis set . Prȩt̃ mitto om̃s defilio nuncupationes¬
& om̃e opus manifestã habet suscepti negotii necessitatẽ. Scribens utiq
euangłia : scribendi debuit afferre rationẽ. &uideamꝰ quã ostenderit.

Expanded text:
ut unigenitum filium suum daret. Si dilectionis hinc fides est, creaturam ut unigenitum filium suum daret. Si dilectionis hinc fides est, creaturam creaturis praestitisse, et pro mundo dedisse quod mundi est, et ad ea quae ex nihilo sunt substituta redimenda, cum qui ex nihilo substitit praebuisse: non facit magni meriti fidem vilis et spernenda jactura. Pretiosa autem sunt quae commendant charitatem, et ingentia ingentibus aestimantur. Deus diligens mundum, filium non adoptivum, sed suum, sed unigenitum dedit. Hic proprietas est, nativitas est, veritas est: non creatio est, non adoptio est, non falsitas est. Hinc dilectionis et charitatis fides est, mundi saluti et filium et suum et unigenitum praestitisse. et omne opus manifestam habet suscepti negotii necessitatem. Scribens utique Evangelia, scribendi debuit afferre rationem: et videamus quam ostenderit d
Abbreviated transcription (Latin):
let uoce. Dm̃ nemo uiditumquã : nisi unigenitus filius qui est
in sinui patris. Naturȩ fides ñsatis explicata uidebat᷑ ex nomine ::
nisi ꝓprietatis ex trinsecus uirtus ꝑ exceptionis significantiã addere¬
tirꝰ Prȩt̃ filiũ enĩ & unigenitũ nihil cognominans. suspiti onẽ pentꝰ
rogatio ista suũ ordinẽ. Iuero quid unigeniti significatio sibi
postulet : & ud eamꝰ anhocsit quodͥtu ẽe ꝓfiteris id .ẽ. creaturã
di ꝑfectã. ut ꝑfecta ꝑtineat ad unigenitũ. creatura uero refe¬
ratur adfiliũ: Sed dm̃ unigenitũ filiũ ioħs dicit: ñ creatura ꝑ¬
fecta Non enĩ ignorauit hȩc blasphemiȩ nomina. dicens Quiẽ in
sinu patris & ad nõsuo audiens Sic enĩ dilexit mundũ ds̃. ut filiũ
suũ unigenitũ daret. ut om̃is qui credit in eũ ñpereat. sed habeat uitã
act̃ nã: ds̃ mundũ diligens hoc dilectionis suȩ in eũ testimoniũ ꝓtulit:

Expanded text:
let, voce: Deum nemo vidit umquam, 163 nisi unigenitus filius, qui est let, voce: Deum nemo vidit umquam, 163 nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris . Naturae fides non satis explicata videbatur ex nomine filii, nisi proprietatis extrinsecus virtus per exceptionis significantiam adderetur. Praeter filium enim, et unigenitum cognominans, suspicionem penitus rogatio ista suum ordinem: quaero quid unigeniti significatio sibi postulet. Et videamus an hoc sit, quod tu esse profiteris, id est, creaturam Dei perfectam; ut perfecta pertineat ad unigenitum, creatura vero referatur ad filium. Sed Deum unigenitum filium Joannes dixit, non creaturam perfectam. Non ignoravit haec blasphemiae nomina, dicens: Qui est in sinu Patris; et a Domino suo audiens: Sic enim dilexit mundum Deus, ita ut filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Deus mundum diligens, hoc dilectionis suae in eum testimonium protulit,
Abbreviated transcription (Latin):
regni cȩloꝵ sunt: sit fides alia: si ȩccła alia ẽ futura aduersũ quã
portȩ inferni ñ pualebunt. sit fides alia sient alius apłatus ligata
& soluta ꝑse int̃raligans incęlo adȩque soluens sit fides alia. si
xp̃s alius dĩfilius pret̃quã qui ẽ. p̃dicabitur : Sin uero hȩc fides
sola confessa xpm̃dĩ filiũ om̃iũ beatitudinũ głã meruitin petros
necesse e. ut ea quȩ creaturã potius exnihilo confitebitur claues
regni cȩloꝵ ñ ad epta. & ex trafidẽ ac urrtutẽ aplicã constituta
sednaturȩ ꝓprictatẽ confitent᷑. neq creationis ineo ignobili¬
tatẽ sed natiuitatis głam ꝓtestant᷑. Loquat᷑ ioħs sic usq ad ad¬
uentũ dni manens & sub sacram̃to diuinae uoluntatis relictus
& deputatus. dũ neq ñ mori dicitur & manere : Loquat᷑ gͦ. sua ut so¬

Expanded text:
regni coelorum sunt. Sit fides alia, si Ecclesia alia est futura, adversum quam regni coelorum sunt. Sit fides alia, si Ecclesia alia est futura, adversum quam portae inferni non praevalebunt. Sit fides alia, si erit alius apostolatus, ligata et soluta per se in terra, ligans in coelo atque solvens. Sit fides alia, si Christus alius Dei filius, praeter quam qui est, praedicabitur. Sin vero haec fides sola, confessa Christum Dei filium, omnium beatitudinum gloriam meruit in Petro; necesse est ut ea, quae eum creaturam potius ex nihilo confitebitur, claves regni coelorum non adepta, et extra fidem ac virtutem apostolicam constituta, sed naturae proprietatem confitentur; neque creationis in eo ignobilitatem, sed nativitatis gloriam protestantur. Loquatur Joannes sic usque ad adventum Domini manens, et sub sacramento divinae voluntatis relictus et deputatus, dum non neque non mori dicitur et manere. Loquatur ergo sua, ut so
Abbreviated transcription (Latin):
petrus eũ filiũ confessus. hȩc meruit: anne omiser quisquis odies ohereti
ce. beatiorẽ petrũ futurũ fuisse existimas. sidixisset tues xp̃s ꝑfecta
& ꝑ bonitatẽ dĩ quibonus solus . ẽ. nom̃ filii ad optione meruisti : Anquia
non exdõnatus ẽ.: & quȩro ate quid auditurus fuerit hȩc dicens: qui au-¬
dita passione respondens ꝓpitius tibi dñs nonerit istud audierit sibi dici
Uade retro post me satanas : scandalũ . mͥ. es. Nec petro tam̃ humana BI¬
ignorantia ꝓfecit ad crim̃. Non enĩ & pat̾ adhuc omne passionis myste¬
riũ reuelauerat : sed fides parua sententiã dãnationis excepit Cur igitꝰ
ñ hanc confessionis fidẽ pat̾ petro reuelauit. creaturã scilicet & ad optio¬
nẽ : Inuidit credo hic petro ders: ut intẽpora posteriora dissimulans.
hȩc nunc uob nonisp̃dicatorib reseruaret. Sit sane fides alia: si aliȩ claues

Expanded text:
Petrus eum filium confessus haec meruit. Petrus eum filium confessus haec meruit. ce, beatiorem Petrum futurum fuisse existimas, si dixisset: Tu es Christus pet per bonitatem Dei, qui bonus solus est, nomen filii adoptione meruisti, et qui non ex Deo natus es? Et quaero a te, quid auditurus fuerit 162 haec dicens, qui audita passione respondens, Propitius tibi, Domine, non erit istud , audierit sibi dici: Vade retro post me, satanas, scandalum mihi es ? Nec Petro tamen humana ignorantia profecit ad crimen; non enim ei Pater adhuc omne passionis mysterium revelaverat: sed fides parva sententiam damnationis excepit. Cur igitur non hanc confessionis fidem Pater Petro revelavit, creaturam scilicet et adoptionem? Invidit, credo, hic Petro Deus, ut in tempora posteriora dissimulans, haec nunc vobis novis praedicatoribus reservaret. Sit sane fides alia, si aliae claves
Abbreviated transcription (Latin):
postulata ꝓfessione. tẽptarise adhuc tanquã ambiguũ & incertũ tertia
in t̃rogatione congemuit. Perid quoq ad nõ post tertiã tẽptationis prir¬
gationũ infirmitatẽ. pasce ories meas. ter meritus audire : qui incunctor
apłoꝵ silentio difiliũ reuelatione patris intelligens. ultra humanȩ in fir¬
nunc int̾p̃tandȩ uocissuȩ deducimur necessitatẽ: Ille confessus ẽ. xp̃m
filiũ dĩ: atmihi tu hodie noui aposto latus mendax sacerdotiũ. ingeris
xp̃m exnihilo creaturã. Quãuim affers dictis głosis  filiũ dĩ confessus:
ob hoc beatus ẽ. Hȩc reuelatio patris ẽ : hoc ȩccłȩ fundam̃tũ est. hȩc
fidẽ locutus . ẽ. naturã enuntiauit. dĩfiliũ confessus. ẽ. Hoc qui creatu¬
rã potius confitens negat: prius. ẽ ut neget petri apłatũ. fidẽ. beatitudi¬
nẽ. sacerdotiũ martyriũ. & post hȩc se alienũ axp̃o. eẽ intelligat qui a

Expanded text:
postulatae professione, tentari se adhuc tamquam ambiguum et incertum tertia postulatae professione, tentari se adhuc tamquam ambiguum et incertum tertia interrogatione congemuit ; per id quoque a Domino post tertiam tentationis purgationem infirmitatum, Pasce oves meas, ter meritus audire: qui in cunctorum apostolorum silentio Dei filium revelatione Patris intelligens, ultra humanae infirnunc interpretandae vocis suae deducimur necessitatem? Ille confessus est Christum filium Dei: at mihi tu hodie, novi apostolatus mendax sacerdotium, ingeris Christum ex nihilo creaturam. Quam vim affers dictis gloriosis? Filium Dei confessus, ob hoc beatus est. Haec revelatio Patris est, hoc Ecclesiae fundamentum est, haec fidem locutus est, naturam enuntiavit, Dei filium confessus est. Hoc qui creaturam potius confitens negat, prius est ut neget Petri apostolatum, fidem, beatitudinem, sacerdotium, martyrium: et post haec se alienum a Christo esse intelligat, quia