comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ scłi. Sunt enĩ qͥ quando famẽ pati¬
unt᷑ in isto scło. dimittunt dm̃ & ro¬
gant mercuriũ. aut rogant iouem. ut
det illis. aut quã dicunt cȩlestẽ. aut
aliqua demonia similia. Nondõ sitit
caro ipsoꝵ. Qui aut̃ dõ sitiunt. undiq
debent dõ sitire. & anima & carne.
Quia & anime ds̃ dat panẽ suũ. ib ẽ. uer¬
bũ ueritatis. & carni ds̃ dat quȩ necessa¬
ria st̃: qͥa ds̃ fecit & animã & carnẽ.
Dropt̃ carnẽ tuã rogas demonia: Nunqͥd
anima tuã ds̃ fecit. & carnẽ tuã demo¬
nia fecer̃.: Qui fecit animã. ipse fecte
& carnẽ. Qui fecit ambas res: ipse pascit
ambas res. Utrunq nr̃mdõ sitiat. & ex
labore multiplici simplicit̾ satietur:
Ubi aut̃ sitit anima nr̃a. & multiplicit̃
caro nr̃a. ñ cuicunq sed tͥ dnẽ. id est
dõ nro. ubi sitit: In t̾ra deserta. & sine
uia. & sine aqua. Scłm istud diximꝰ.
ipsa. ẽ. idumea. hoc.ẽ. desertũ idumeȩ.

Expanded text:
hujus saeculi. Sunt enim qui, quando famem patihujus saeculi. Sunt enim qui, quando famem patiuntur in isto saeculo, dimittunt Deum, et rogant Mercurium, aut rogant Jovem ut det illis, aut quam dicunt Coelestem, aut aliqua daemonia similia: non Deo sitit caro ipsorum. Qui autem Deo sitiunt, undique debent sitire, et anima, et carne: quia et animae Deus dat panem suum, id est verbum veritatis; it et animam et carnem. Propter carnem tuam rogas daemonia: numquid animam Deus fecit, et carnem tuam daemonia fecerunt? Qui fecit animam, ipse fecit et carnem: qui fecit ambas res, ipse pascit ambas res. Utrumque nostrum Deo sitiat, et ex labore multiplici simpliciter satietur. 8. Ubi autem sitit anima nostra, et multipliciter caro nostra, non cuicumque, sed tibi, Domine, id est Deo nostro; ubi sitit? In terra deserta, et sine via, et sine aqua. Saeculum istud diximus; ipsa est Idumaea, hoc est desertum Idumaeae,
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa migrat in adolescentiã. queris
puericiã & ñ inuenis. Adolescens fit
iuuenis. quęris ad olescentẽ. & ñ est
uuenis fit senex. quęris iuuenẽ. & ñ
inuenis U senex morit᷑. queris senẽ.
& ñ inuenis Nonstat gͦ etas nr̃a. Ubiꝙ
fatigatio. ẽ. ubiq lassitudo. ubiq cor¬
ruptio. Attendentes qualẽ nob̾ spem
resurrectionis ꝓmictit ds̃: in istis
sitimꝰ illã incorruptionẽ. & sic caro
nr̃a multiplicit̾ sitit dõ in ista idumea.
in isto deserto. Quã multiplicit̾ labo¬
rat: tã multiplicit̾ sitit. Quã multi¬
plicit̾ fatigatur.tã multiplicit᷑ sitit
ala infatigabilẽ incorruptionẽ. Quan
qua fis mẽi. boni xpĩani & fidelis etiã
inhoc scło caro dõ sitit. Quia si opus est
carni pane. si opus. ẽ. aqua. si opus ẽ ui¬
no si opus. ẽ. nũmo. si opus .ẽ. uim̃to car¬
nihuic: a dõ petere debet. ñ a demoni¬
is & idolis & a nescio quib potestatib

Expanded text:
et ipsa migrat in adolescentiam; quaeris et ipsa migrat in adolescentiam; quaeris pueritiam, et non invenis: adolescens fit juvenis; quaeris adolescentem, et non est: juvenis fit senex; quaeris juvenem, et non invenis: et senex moritur; quaeris senem, et non invenis. Non stat ergo aetas nostra: ubique fatigatio est, ubique lassitudo, ubique corruptio. Attendentes qualem nobis spem resurrectionis promittat Deus, in istis sitimus illam incorruptionem; et sic caro nostra multipliciter sitit Deo. In ista Idumaea, in isto deserto, quam multipliciter laborat, tam multipliciter sitit; quam multipliciter fatigatur, tam multipliciter sitit illam infatigabilem incorratres mei, boni christiani et fidelis etiam in hoc saeculo caro Deo sitit: quia si opus est carni pane, si opus est aqua, si opus est vino, si opus est nummo, si opus est jumento carni huic, a Deo petere debet, non a daemoniis, et idolis, et a nescio quibus potestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Non illa uidemꝰ. sed tam̃ ds̃ unde sctt ꝓ¬
ducet illa. qͥa & ante quã essemꝰ unde
sciebat nos ꝓduxit. Talis gͦ resurpetio
carnis nob̾ ꝓͥmitcit᷑. ut quãuis ipsa sit
caro quã mͦ portamꝰ. quȩ resurrectura
.ẽ. tañ ñ habeat corruptionẽ. quã m
habet. Modo enĩ ex corruptione fragi¬
litatis. si ñ manducemꝰ deficimꝰ. & esũ¬
rimꝰ. Si ñ bibamꝰ. deficimꝰ & situnus.
Si diu uigilemꝰ. deficimꝰ & dormimꝰ.
Si diu dormiamꝰ deficimꝰ. idõ uigilamꝰ.
Si diu manducemꝰ & bibamꝰ. quãuis ꝓpt̾
refectionẽ manducemꝰ ꝙbibamꝰ. ip̾si
diuturna refectio. defectio. ẽ. Si diu
stemꝰ. fatigam᷑. idõ sedemꝰ. & si diu se¬
deamꝰ. & ibi fatigam᷑. & idõ surgimꝰ.
Deinde uidete. qͥã nullus. ẽ. carñis nrẽ
statꝰ. Quomꝰ infantia uolat in pueri¬
ciã. & queris infantiã. & ñ. ẽ infan¬
tia. qͥa iã ꝓ infantia. puericia. ẽ. Iterũ

Expanded text:
non illa videmus; sed tamen Deus unde scit pronon illa videmus; sed tamen Deus unde scit producet illa, quia et antequam essemus, unde sciebat nos produxit. Talis ergo resurrectio carnis nobis promittitur, ut quamvis ipsa sit caro quam modo portamus, quae resurrectura est, tamen non habeat corruptionem quam modo habet. Modo enim ex corruptione fragilitatis, si non manducemus, deficimus et esurimus; si non bibamus, deficimus et sitimus; si diu vigilemus, deficimus et dormimus: si diu dormiamus, deficimus; ideo vigilamus: si diu manducemus et bibamus; quamvis propter refectionem manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est: si diu stemus, fatigamur: ideo sedemus: et si diu sedeamus, et ibi fatigamur, et ideo surgimus. Deinde videte quia nullus est carnis nostrae status: quoniam infantia avolat in pueritiam; et quaeris infantiam, et non est infantia, quia jam pro infantia pueritia est: iterum
Abbreviated transcription (Latin):
te. & tenete quȩ sit spes xpĩanoꝵ.
Quare sumꝰ xp̃iani: nonenĩ ad hoc sumꝰ
xp̃iani. ut t̾renã nob̾ felicitatẽ petamꝰ
quã plerunq habent & latrones. & sce¬
lerati. Ad aliã felicitatẽ nos sumus
xp̃iani quã tunc accipiemꝰ. cũ uita
ista scłihuiꝰ tota transierit. Ergo pro¬
mittit᷑ nob̾ & carnis resurrectĩo. &
talis resurrectio carnis nob̾ ꝓmictit᷑.
ut caro qͥdẽ ista quã mͦ portamꝰ. re¬
surgat in finẽ. Nec incredibile uob̾
uideat᷑. Si enĩ ds̃ fecit nos qͥ ñ eramꝰ.
magnũ illi.ẽ reparare qui eramꝰ
Ergo hoc incredibile uob̃ ñ uideatur.
quia quasi uidetis putrescere mortuos.
& ire incinerẽ & inpuluerẽ. Aut si in¬
cendat᷑ aliqͥs mortuus. aut si canes dila¬
nient eũ. putatis qͥa inde ñ erit resur¬
recturus Omĩa quȩ discerpunt᷑. & in
fauillas quasdã putrescunt. integra st̃
dõ. In illa enĩ elem̃ta mundi eunt.
unde pͥmo uener̃. quando facti sumꝰ.

Expanded text:
te, et tenete quae sit spes Christianorum, te, et tenete quae sit spes Christianorum, quare sumus christiani. Non enim ad hoc sumus christiani, ut terrenam nobis felicitatem petamus, quam plerumque habent et latrones et scelerati. Ad aliam felicitatem nos sumus christiani, quam tunc accipiemus, cum vita ista hujus saeculi tota transierit. Ergo promittitur nobis et carnis resurrectio; et talis resurrectio carnis nobis promittitur, ut caro quidem ista quam modo portamus, resurgat in fine. Nec incredibile vobis videatur. Si enim Deus fecit nos qui non eramus, magnum illi est reparare qui eramus? Ergo hoc vobis incredibile non videatur, quia quasi putrescere mortuos videtis, et ire in cineres et in pulverem. Aut si incendatur aliquis mortuus, aut si canes dilanient eum, putatis quia inde non erit resurrecturus? Omnia quae discerpuntur et in favillas quasdam putrescunt, integra Deo sunt. In illa enim elementa mundi eunt, unde primo venerunt, quando facti sumus:
Abbreviated transcription (Latin):
entia. sitienda. ẽ. iusticia. Non ea sati¬
abim᷑. ñ ea implebim᷑: nͥ cũ fuerit fi¬
nita ista uita. & uenerimꝰ ad illud qđ
ꝓmisit dĩ. Promisit enĩ dis̃ ȩqualitatẽ
nos. ñ esuriunt qͦmͦ nos: s habent sa¬
ginã uerȩ lucis. immortalis sapientiȩ.
deo beati st̃. & de tanta beatitudine
qͥa in illa st̃ ciuitate ierłm cęlesti. un¬
de nos mͦ ꝑegrinam᷑. atcendunt nos
pegrinos & miserant᷑ nos. & iussu dĩ
auxiliant᷑ nob̾: ut ad illã patriã cõ¬
munẽ aliqͣndo redeamꝰ. & ibi cũ illis
fonte dnĩco ueritatis & ęt̾nitatis.
aliqͣndo saturem᷑. Modo gͦ sitiat ani¬
ma nr̃a. Unde & caro nr̃a sitit. & hoc
multiplicit᷑: Multiplicit̃ tͥ in qͥt si¬
tit & caro mea. Quia & carni nr̃ȩ ꝓ
mittit᷑ resurrectio. Quomꝰ animȩ nrẽ
ꝓmitcit᷑ beatirudo: sic & carni nrẽ ꝓ
mitcitꝰ resurrectio. Resurrectio car¬
nis talis nob̾ ꝓmitit᷑ Audite & disci¬

Expanded text:
entia, sitienda est justitia. Non ea satientia, sitienda est justitia. Non ea satiabimur, non ea implebimur, nisi cum fuerit finita vita ista, et venerimus ad illud quod promisit Deus. Promisit enim Deus aequalitanos, non esuriunt quomodo nos; sed habent saginam veritatis, lucis, immortalis sapientiae. Ideo beati sunt; et de tanta beatitudine, quia in illa sunt civitate Jerusalem coelesti, unde nos modo peregrinamur, attendunt nos peregrinos, et miserantur nos, et jussu Domini auxiliantur nobis, ut ad illam patriam communem aliquando redeamus, et ibi cum illis fonte dominico veritatis et aeternitatis aliquando saturemur. Modo ergo sitiat anima nostra: unde et caro nostra sitit, et hoc multipliciter? Multipliciter tibi, inquit, et caro mea. Quia et carni nostrae promittitur resurrectio. Quomodo animae nostrae promittitur beatitudo, sic et carni nostrae promittitur resurrectio. Resurrectio carnis talis nobis promittitur: audite, et disci
Abbreviated transcription (Latin):
ditates. alius amplã pecuniã. aliꝰ multa
pecora. alius domũ magnã. aliꝰ uxorẽ.
alius honores. alius filios. Uidetis desi¬
deria ista. qͦmͦ st̃ incordib hominũ:
Ardent onĩs homines desiderio. & uix
inuenit᷑ qͥ dicat. sitiuit tͥ anima mea.
Sitiunt enĩ homines scło. & ñ se intelli¬
gunt indeserto. eẽ. idumeȩ. ubi debet
sitire anima ipsoꝵ dõ. Dicamꝰ gͦ nos.
sitiuit tͥ anima mea. Om̃s dicamꝰ.
qͥa in concordia xp̃i om̃s una anima
sumꝰ Ipsa anima sitiat in idumea. Si
tiuit inqͥt tͥ anima mea. quã multi¬
plicit̃
tͥ caro mea. Parũ. ẽ. qͥa sitiuit anima
mea. sitiuit & caro mea. Puta si anima
sitit dõ. qͦmͦ & caro sitit dõ: Quando enĩ
caro sitit. aquã istã sitit. Quando ani
ma sitit. fontẽ sapientiȩ sicit. De ipso
dicit aliꝰ psalmꝰ. Inebriabunt᷑ abuber¬
tate domꝰ tuȩ. & torrente deliciarũ
tuarũ potabis eos. Sitienda. ẽ. gͦ sapi¬

Expanded text:
ditates, alius amplam pecuniam, alius multa ditates, alius amplam pecuniam, alius multa pecora, alius domum magnam, alius uxorem, alius honores, alius filios. Videtis desideria ista, quomodo sunt in cordibus hominum. Ardent omnes homines desiderio; et vix invenitur qui dicat: Sitivit tibi anima mea. Sitiunt enim homines saeculo; et non se intelligunt in deserto esse Idumaeae, ubi debet sitire anima ipsorum Deo. Dicamus ergo nos, Sitivit tibi anima mea; omnes dicamus, quia in concordia Christi omnes una anima sumus: ipsa anima sitiat in Idumaea. 6. Sitivit tibi, inquit, anima mea: quam multipliciter et caro mea. Parum est quia sitivit anima mea, sitivit et caro mea. Porro si anima sitit Deo, quomodo et caro sitit Deo? Quando enim caro sitit, aquam sitit; quama sitit, fontem sapientiae sitit. De ipso dicit alius psalmus: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos . Sitienda est ergo sapi
Abbreviated transcription (Latin):
corpore qͥdormit int̾ diẽ. iã ortꝰ. ẽ. sol.
iã dies calet. & ille tanꝗ innocte. ẽ.
qͥa ñ uigilat: ut uideat iã ortũ diem:
tate. in est adhuc sõnꝰ animȩ illoꝵ.
Ergo uos si uigilatis: dicite cotidie. surge
qͥ dormis & exurge a mortuis. & illumi¬
uigilare debent in xp̃o. ut sentiant alii
pagani dormientes. & ad sonitũ uigilia¬
rũ urãrũ excitent᷑. & ipsi excutiant sõnũ.
& incipiant in xp̃o uobiscũ dicere. Ds̃
ds̃ ms. ad te de luce uigilo. Sitiuit tͥ
anima mea. Ecce illud desertũ idimeȩ.
uidete qͦmͦ hic sitit. Sed uide qͥd hic
bonũ.ẽ. sitiuit tͥ. Sunt enĩ qͥ sitiunt.
sed ñ dõ Omĩs qͥ sibi uult aliquid p̃sta¬
ri. in ardore. ẽ. desiderii. Ipsũ deside¬
riũ. sitis . ẽ. animȩ. & uidete qͣnta de¬
sideria st̃ in cordib hominũ: Alius
desiderat aurũ. aliꝰ desiderat argentũ.
alius desiderat possessiones. alius hȩre¬

Expanded text:
corpore qui dormit inter diem; jam ortus est sol, corpore qui dormit inter diem; jam ortus est sol, jam dies calet, et ille tanquam in nocte est, quia non vigilat ut videat jam ortum diem: tate, inest adhuc somnus animae. Illis ergo vos, si vigiletis, dicetis quotidie: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illumivigilare debent in Christo, ut sentiant alii, Pagani dormientes, et ad sonitum vigiliarum vestrarum excitentur, et ipsi excutiant somnum, et incipiant in Christo vobiscum dicere: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. 5. Sitivit tibi anima mea. Ecce illud desertum Idumaeae. Videte quomodo hic sitit: sed videte quid hic bonum est, Sitivit tibi. Sunt enim qui sitiunt, sed non Deo. Omnis qui sibi vult aliquid praestari, in ardore est desiderii: ipsum desiderium sitis est animae. Et videte quanta desideria sint in cordibus hominum: alius desiderat aurum, alius desiderat argentum, alius desiderat possessiones, alius haere
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ ne ipsa anima nr̃a dormiat:
Malus enĩ est somnꝰ animȩ: borꝰ somnꝰ
corporis. qͦ reparat᷑ ualitudo corporis.
Somnꝰ animȩ. ẽ. obliuisci dm̃ suũ. Quȩ¬
cunq anima oblita fuerit dm̃ suuꝰ:
ram̃ta culturȩ idoloꝵ. Sic st̃ enĩ qui
colunt idola: qͦmͦ qͥ uident in somnis
uana. Si aut̃ euigilet anima ipsoꝵ.
intelligit a qͦ facta. ẽ: & ñ colit quod
ipsa fecit. Dic̃ gͦ quibdã apł̃s Surge
qͥ dormis. & exurge a mortuis. & illu¬
minabit te xp̃c Nunqͥd corpore dor¬
mientẽ excitabat apłs. Sed excitabat
ammã dormiente. qͣndo ad hoc eã ex¬
citabat: ut illuminaret᷑ a xp̃o Ergo
inte: nͥ oriret᷑ lux tua. quȩ te de somno
excitaret: Illuminat enĩ animas xp̃c.
& fac̃ eas uigilare. Si aut̃ lum̃ suũ re¬
psalmo. Illumina oculos meos. ne unꝗ
obdormiã in mortẽ. Aut si ab illo auersi
obdormiunt: pͣsens . ẽ. illis lum̃ & non
posst̃ uidere. qͥa dormiunt. Quomͦ &

Expanded text:
bemus, ne ipsa anima nostra dormiat; bemus, ne ipsa anima nostra dormiat; malus enim est somnus animae. Bonus somnus corporis, quo reparatur valetudo corporis. Somnus autem animae est oblivisci Deum suum. Quaecumque anima oblita fuerit Deum suum,ramenta culturae idolorum. Sic sunt enim qui colunt idola, quomodo qui vident in somnis vana: si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta est, et non colit quod ipsa fecit. Dicit ergo quibusdam Apostolus: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Numquid corpore dormientem excitabat Apostolus? Sed excitabat animam dormientem, quando ad hoc eam excitabat ut illuminaretur a Christo. Ergo in te, nisi oriretur lux tua, quae te de somno excitaret. Illuminat enim animas Christus, et facit eas vigilare: si autem lumen suum depsalmo: Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Aut si ab illo aversae obdormiunt, praesens est illis lumen, et non possunt videre, quia dormiunt. Quomodo et
Abbreviated transcription (Latin):
inhos scło ñ debemꝰ quasi amare saginã.
Hic sitiendũ. ẽ: alib saginabim᷑ Modo
at ut ñ deficiamꝰ in ĩsto deserto asꝑgit
nob rores uerbi sui. & ñ nos dimittit
Pesus arescere ut ñ sit de nob̾ repeticio.
ed ut sic sitiamꝰ ut bibamꝰ. Ut autẽ bi¬
bamꝰ aliqua grã eiꝰ asꝑgim᷑. tam̃ si sitimꝰ.
Uquid dicit anima nr̃a dõ
s̃ ds̃ ms add te de luce uigilo. Quid ẽ.
uigilare: Utiq ñ dormire. Quid
⁊̃. dormire: Est somnꝰ animȩ. est sõnꝰ
corporis. Somnũ corporis om̃s debemꝰ
habere: qͥa si ñ habeatur sonꝰ corporis.
deficit homo. deficit ipsũ corpus. Non
mactionib. Si diu fuerit intenta ani-¬
ma in actionib : corpus fragile & t̾renũ
ñ illã capit. ñ illã sustinet ꝑpetuo
agentẽ. & deficit & succũbit. Idõ ds̃
donauit sõnũ corpori. qͦ reparentur
mẽbra corporis: ut possint uigilantẽ
animã sustinere. Illud aut̃ cauere de¬

Expanded text:
in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi saginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibamus. Ut autem bibamus, aliqua gratia ejus aspergimur; tamen sitimus. Et quid dicit anima nostra Deo? s meus, ad te de luce vigilo. Quid est vigilare? Utique non dormire. Quid est dormire? Est somnus animae, est somnus corporis. Somnum corporis omnes debemus habere; quia si non habeatur somnus corporis, deficit homo, deficit ipsum corpus. Non m in actionibus: si diu fuerit intenta anima in actionibus, corpus fragile et terrenum non illam capit, non illam sustinet perpetuo agentem; et deficit, et succumbit. Ideo Deus donavit somnum corpori, quo reparantur membra corporis, ut possint vigilantem animam sustinere. Illud autem cavere de
Abbreviated transcription (Latin):
sedens. Si gͦ in illo mortui sumus &
in illo resurreximꝰ: & ipse in nob̾ mori¬
tur. & in nob̾ resurgit. Ipsa. ẽ. enĩ uni¬
tas capitis & corporis. Non immerito uot
ipsius etiã nr̃a. ẽ: & uox nra etiã ipsius
est. Audiamꝰ gͦ psalmũ. & in eo xp̃m lo¬
quentẽ intelligamꝰ. Titulũ habet iste
psalmꝰ ipsi dauid: cũ. ẽẽt. indeserto
idumeȩ. Per idumeȩ nom̃ intelligitꝰ
scłm istud. Idumea enĩ genserat quȩdã.
errantiũ hominũ. ubi idola colebant᷑
Non inbono ponit᷑ idumea ista. Si ñ in
bono ponit: intelligendũ. ẽ. istã uitã
ubi patimꝰ tantos lãbores. & ubi tantis
necessitatib subditi sumꝰ. idumeȩ nomi¬
ne significari. & hic.ẽ. desertũ ubi mul¬
tũ sitit᷑. & audituri estis uoces mͦ sitien¬
tis indeserto. Si aut̃ cognoscamꝰ nos siti¬
entes: cognoscemꝰ nos  bibentes. Quia
qsitit iisto scło: infuturo scło satia¬
bitur dicente dño. Beati qͥ esuriunt &
sicunt iusticiã. qͥa ipsi saturabunt᷑ Ergo

Expanded text:
sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resurgit ipse est enim unitas capitis et corporis; non immerito vox ipsius etiam nostra est, et vox nostra etiam ipsius est. Audiamus ergo Psalmum, et in eo Christum loqpsalmus, Ipsi David, cum esset in deserto Idumaeae. Per Idumaeae nomen intelligitur saeculum istud. Idumaea enim gens erat quaedam errantium hominum, ubi idola colebantur. Non in bono ponitur Idumaea ista. Si non in bono ponitur, intelligendum est istam vitam, ubi pati Idumaeae nomine significari. Et hic est desertum ubi multum sititur, et audituri estis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cognoscamus nos sitientes, cognoscemus nos et bibentes. Quia qui sitit in isto saeculo, in futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb nr̃is. quascunq inmundo elige¬
re potuerimꝰ. Qm̃ melior. ẽ miscdia tua
suꝑ uitas. labia mea laudabunt te
Non te laudarent labia mea. nͥ me p̾cede¬
ret miscłia tua. Dono tuo te laudo. ꝑ
miscdiã tuã te laudo. Non enĩ ego possũ
laudare dm̃. nͥ m̃ donaret laudãre se
ũ in uita mea quã mͥ donasti. ñ in illa
quã elegi ego sccłm mundũ cũ cȩteris int̾
multasuitas. s quã donastimͥ ꝑmiscdiã¬
ut tẽ lauclarẽ. Sic benedicãte inuita
mea Quid . ẽ. sic: Ut miscđiȩ tuȩ tribu¬
am uitã meã inqua te laudo. ñ meritis
meis: & in nomine tuo leuabo manꝰ meas.
Leuagꝰ manꝰ in oratione. Leuauit ꝓ nob̾¬
dũs nr manꝰ suas in cruce. & extensȩ st̃
cruce ut manꝰ nrẽ extendant᷑ in hona
oꝑa qͥa crux ipsius miscdiã nob p̾buit.
Eect leuauit ille manꝰ. & obtulit ꝓ nob̾
sacrificiũ dõ se ipsũ. & ꝑ illud sacrificiũ

Expanded text:
omnibus nostris, quascumque in mundo eligeomnibus nostris, quascumque in mundo eligere potuerimus. Quoniam melior est misericordia tua super vitas, labia mea laudabunt te. Non te laudarent labia mea, nisi me praecederet misericordia tua. Dono tuo te laudo, per misericordiam tuam te laudo. Non enim ego possem laudare Deum, nisi mihi donaret laudare se jam in vita mea quam mihi donasti; non in illa quam ego elegi secundum mundum cum caeteris, inter multas vitas, sed quam dedisti mihiut te laudarem. Sic benedicam te in vita mea. Quid est, sic? Ut misericordiae tuae tribuam vitam meam in qua te laudo; non meritis meis. Et in nomine tuo levabo manus meas. Leva ergo manus in oratione. Levavit pro nobster manus in cruce, et extensae sunt cruce, ut manus nostrae extendantur in bona opera; quia crux ipsius misericordiam nobis praebuit. Ecce levavit ille manus, et obtulit pro nobis sacrificium Deo seipsum, et per illud sac
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ meli̾or. ẽ. miscdia tua suꝑ uitas.
mitcit. Qñ illã dat noħ. quasi ꝓpter
en ĩ boni egimus. ut illud mererem᷑: Aut
quȩ bona facta nr̃a p̃cesser̃. ut ds̃ nob̾
grãm suã daret. Nunqͥd inuenit iusti¬
cias quas coronaret. & ñ delicta quȩ do¬
naret: Utiq delicta quȩ donauit: si
punire uellet. ñ esset in iustũ. Quidem̃
tã iustũ. quã ut puniat᷑ peccator Cũ
iustũ sit ut puniat᷑ peccator: ꝑtinuit
ad miscđiã ipsius. ñ punire peccatorẽ.
s iustificare. & de peccatore facere iustũ
& de impio facere piũ. Ergo miscdia ipsiꝰ.
melior suꝑ uitas. Quas uitas: Quas ho.
mines sibi eleger. Alius elegit sibi uitã
negotiandi. alius uitã rusticandi. alius
uitã foenerandi. alius uitã militandi.
alius illã. alius illã. Diuersȩ st̃ uitȩ.
s melior. ẽ. miscdia tua sup uitas nr̃as.
Melius . ẽ. qđ das correctis. quã qđ eligunt
ꝑuersi. Unã uitã donas: quȩ p̃ponitur

Expanded text:
dia tua super vitas. omittit; et non illam dat nobis quasi propter enim boni egimus, ut illud mereremur? aut quae bona facta nostra praecesserunt, ut Deus nobis gratiam suam daret? Numquid invenit justitias quas coronaret, et non delicta quae donaret? Utique delicta quae donavit si punire vellet, non esset injustum. Quid enim tam justum, quam ut puniatur peccator? Cum justum sit ut puniatur peccator, pertinuit ad misericordiam ipsius non punire peccatorem, sed justificare, et de peccatore facere justum, et de impio facere pium. Ergo misericordia ipsius melior super vitas. Quas vitas? Quas sibi homines elegerunt. Alius elegit sibi vitam negotiandi, alius vitam rusticandi, alius vitam fenerandi, alius vitam militandi; alius illam, alius illam. Diversae sunt vitae, sed melior est misericordia tua super vitas nostras. Melius est quod das correctis, quam quod eligunt perversi. Unam vitam donas, quae praeponatur
Abbreviated transcription (Latin):
contingere. Gallina enĩ quȩ nos ꝓte¬
git. fortis. ẽ. Infirma ẽ. ꝓpt̃ nos. sed
nata . ẽ. anima mea post te: me suscepit
animã meã. Quid mͥ fecer̃. qui quȩ si¬
erunt animã meã ꝑdere : Utinã quȩ¬
rerent animã meã. ut crederent mecũ.
Sed quȩ sier̃ animã meã: ut ꝑderent me.
Quid facturi: Neq enĩ raptũri erant
gluten. qͦ adhȩsit anima mea post tẽ
Quis enĩ nos separabit a caritate xp̃i.:
suscepit me. Ergo ꝓpt̾ illud gluten.
& ꝓpt̾ potentissimã dexterã tuã. in
uanũ quęsier̃ animã meã. Quot qͦt ꝑse¬
cuti st̃ uł ꝑsequi cupiunt ȩccłam. potest
de his hoc intelligi. maxime tam̃ hoc
accipiamꝰ de iudeis qͥ quęsier̾ annnã¬

Expanded text:
contingere; gallina enim quae nos protecontingere; gallina enim quae nos protegit, fortis est. Infirma est propter nos; sed nata est anima mea post te; me suscepit animam meam. Quid mihi fecerunt qui quaesierunt animam meam perdere? Utinam quaererent animam meam, ut crederent mecum! Sed quaesierunt animam meam ut perderent me. Quid facturi? Non enim rapturi erant gluten, quo adhaesit anima mea post te. Quis enim nos separabit a charitate Christsuscepit me. Ergo propter illud gluten et propter potentissimam dexteram tuam, in vanum quaesierunt animam meam. Quotquot persecuti sunt, vel persequi cupiunt Ecclesiam, potest de his hoc intelligi: maxime hoc tamen accipiamus de Judaeis, qui quaesierunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ctu cirta dñm tenebat᷑. & ait illi. Absit
post me. ut sequaris me. Ut iã sequens
xp̃m. diceret agglutinata. ẽ. anima
mea post te. Merito annectit. Me su¬
scepit dextera tua. Agglutinata .ẽ. post
te amma mea. me suscepit dextera tua
passa. ẽ. hic ꝑsecutiones magnas. & singil¬
latim etiã mͦ patitꝰ᷑. Quis enĩ ꝑtinens
ad xp̃m. ñ uariis tẽptationib agitat᷑.
& cotidie agit cũ illo diabolus & angłi
eiꝰ. ut ꝑuert̾at᷑ qualibet cupiditate qua¬
libet suggestione aut ꝓmissione lucri.
uł terrore damni. uł ꝓmissione uitȩ.
uł terrore mortis. aut alicuiꝰ potentis
inimiciciis. aut alicuiꝰ potestatis amici¬
ciis Omib modis instat diabolus. quẽ¬
ad modũ deiciat. In ꝑsecutionib uiui¬
mus. & habemꝰ ꝑpetũos inmicos diabo¬
lũ & angłos eiꝰ. s ñ timeamꝰ Sic sunt
diabolus & angłi eiꝰ. quasi milui. Sub
illius gallinȩ alis simus. & ñ nos potest

Expanded text:
ctu circa Dominum tenebatur; et ait illi: Absit ctu circa Dominum tenebatur; et ait illi: Absit post me, ut sequaris me: ut jam sequens Christum diceret, Agglutinata est anima mea post te. Merito annectit: Me suscepit dextera tua. Agglutinata est post te anima mea; me suscepit dextera tua.passa est hic persecutiones magnas, et singillatim etiam modo patitur. Quis enim pertinens ad Christum, non variis tentationibus agitatur, et quotidie agit cum illo diabolus et angeli ejus, ut pervertatur qualibet cupiditate, qualibet suggestione, aut promissione lucri, vel terrore damni, vel promissione vitae, vel terrore mortis, aut alicujus potentis inimicitiis, aut alicujus potentis amicitiis? Omnibus modis instat diabolus, quemadmodum dejiciat; et in persecutionibus vivimus, et habemus perpetuos inimicos, diabolum et angelos ejus: sed non timeamus. Sic sunt diabolus et angeli ejus, quasi milvi: sub illius gallinae alis sumus, et non nos potest
Abbreviated transcription (Latin):
& desiderantẽ. uidetȩ sicientẽ. Uidete
qmꝰ hȩret dõ. Nascat᷑ in nob̾ iste affectꝰ.
Siiã germinat: cõpluat᷑ & creseat. ꝑue¬
nat᷑ ad tale robur. ut & uos dicatis ex
toto corde. agglutinata. ẽ. anima mea
post te. Ubi . e ipsũ gluten: Ipsũ glu¬
ten caritas. ẽ. Caritatẽ habe. quo glii¬
tine agglutinet᷑ anima tua post dm̃
N oncũ do. sed post dm̃. ut ille p̾cedat.
tu sequaris. Qui enĩ uoluerit dm̃ ante¬
cedere: consilio suo uult uiuere. & ñ
uult sequi pͣcepta dĩ. Propterea & Re:¬
trus repulsus. ẽ: qͣndo uoluit consiliũ
dare xp̃o. passuro ꝓ nob. Adhuc enĩ
infirmꝰ erat Petrus. & qͣnta utilitas. ee̾t
generis humani in sanguine xp̃i non
nouerat. Dñs aut̃ qͥ uenerat redimere
nos. & dare p̃ciũ ꝓ nob̾ sanguinẽ suũ:
coepit p̾dicare passionẽ suã. Expauit
setrus quasi dñm moriturũ. quẽ uole¬
bat hic sẽꝑ uiuere qͦmͦ illũ uidebat.
qͥa carnalib oculis deditꝰ carnali affe¬

Expanded text:
te desirantem, videte sitientem, videte quomodo haeret Deo. Nascatur in vobis iste affectus. Si jam germinat, compluatur, et crescat: perveniat ad tale robur ut et vos dicatis ex toto corde, Agglutinata est anima mea post te. Ubi est ipsum gluten? Ipsum gluten charitas est. Charitatem habe, quo glutine agglutinetur anima tua post Deum. Non cum Deo, sed post Deum; ut ille praecedat, tu sequaris. Qui enim voluerit Deum antecedere, consilio suo vult vivere, et non vult sequi praecepta Dei. Propterea et Petrus repulsus est, quando voldare Christo passuro pro nobis. Adhuc enim infirmus erat Petrus, et quanta utilitas esset generis humani in sanguine Christi non noverat: Dominus autem qui venerat redimere nos, et dare pretium pro nobis sanguinem suum, coepit praedicare passionem suam. Expavit Petrus quasi moriturum Dominum, quem volebat hic semper vivere quomodo illum videbat, quia carnalibus oculis deditus, carnali affe
Abbreviated transcription (Latin):
putant qđ possunt finire: xp̃ĩani cre¬
uer̃. & ipsi finiti st̃. Oppilatũ. ẽ. os lo¬
quentiũ iniqua. Nemo audet publice mͦ¬
oppilatũ. ẽ. os loquentiũ iniqua. Quando
infirmitate agnus erat: etiã uulpes au¬
debant contra agnũ. Uicit leo de tribu
iuda. & siluer uulpes. qm̃ oppilatũ ẽ.
os loquentiũ iniqua.

Expanded text:
putabant quod possent finire, Christiani creputabant quod possent finire, Christiani creverunt, et ipsi finiti sunt. Oppilatum est os loquentium iniqua. Nemo audet modo publice oppilatum est os loquentium iniqua. Quando in infirmitate Agnus erat, etiam vulpes audebant contra Agnum. Vicit Leo de tribu Juda , et siluerunt vulpes: Quoniam oppilatum est eos loquentium iniqua.
Abbreviated transcription (Latin):
Rȩx uͦ lȩtabit᷑ indõ. Iuli facti st̃ partes
uulpiũ: rex uͦ lȩtabit᷑ indõ. Quẽ sibi
uisi fc̃ quasi supasse. cũ crucifigerent:
tunc crucifixu̾s fudit p̾ciũ. quõ emit
orbẽ t̾rarũ. Rex uͦ lȩtabit᷑ indõ. lauda¬
bit᷑ om̃is qͥ iurat in ipso. Quare lauda¬
bit᷑ omĩs qͥ iurat in ip̃so: Quia sibi elegit
xp̃m ñ uulpẽ. Quia qͣndo illi iudei in¬
sultauer̃. tunc dedit ille unde redime.¬
rem᷑. Ad ipsũ gͦ ꝑtinemꝰ qͥ nos redemit.
qͥ ꝓ nob̾ mundũ uicit. ñ armato milite.
s irrisa cruce Rex uͦ lȩtabit᷑ indõ. lauda¬
bit᷑ omis qͥ iurat in ipso. Qui urat in eꝰ
Qui pollicetur ei uitã suã. qͥ uouet illi &
reddet. qͥ fit xp̃ianꝰ. Hoc ẽ. qđ ait. lauda¬
bit᷑ om̃is qͥ iurat in eo. qm̃ oppilatũ. ẽ
os loquentiũ iniqua. Quanta iniqua
locuti st̃ uidei. qͣnta maledixer̾ ñ solũ
cuti st̃. Quando seuiebant in xp̃i anõs.
putabant qđ possent finire xpĩanos. Cũ

Expanded text:
. Illi facti sunt partes vulpium: Rex vero laetabitur in Deo. Quem sibi visi sunt quasi superasse cum crucifigerent, tunc crucifixus fudit pretium quo emit orbem terrarum. Rex vero laetabitur in Deo: laudabitur omnis qui jurat in ipso. Quare, laudabitur omnis qui jurat in ipso? Quia sibi elegit Christum, non vulpem; quia quando illi Judaei insultaverunt, tunc dedit ille unde redimeremur. Ad ipsum ergo pertinemus qui nos redemit, qui pro nobis mundum vicit, non armato milite, sed irrisa cruce. Rex vero laetabitur in Deo: laudabitur omnis qui jurat in ipso. Quis jurat in eo? Qui pollicetur ei vitam suam, qui vovet illi et reddit, qui fit christianus: hoc est quod ait, Laudabitur omnis qui jurat in ipso. Quoniam oppilatum est os loquentium iniqua. Quanta iniqua locuti sunt Judaei? Quanta mala dixerunt, non solum cuti sunt? Quando saeviebant in Christianos, putabant quod possent finire Christianos: cum
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ. & uerus rex ipse. &illi repellen¬
tes xp̃m. dixer̃. Nos ñ habemꝰ regẽ nͥ
cęsarẽ Reiecer̃ agnũ. eleger̃ uulpẽ me¬
rito partes uulpiũ facti sunt. Rex uero
regẽ uͦ noluer̃. Rex uero id .ẽ. lierus rex cui
titulus inscriptꝰ. ẽ: qͣndo passus. ẽ. Nã pi¬
latꝰ hunc ticulũ suꝑ caput eiꝰ scriptũ posu¬
it rex iudeoꝵ. hebraicalingua. greca. la¬

Expanded text:
Et illi repellentes Christum, dixerunt: Nos non habemus regem nisi Caesarem . Rejecerunt agnum; elegerunt vulpem; merito partes vulpium facti sunt. 20. versregem vero noluerunt. Rex vero: id est verus rex, cui titulus inscriptus est, quando passus est. Nam Pilatus hunc titulum super caput ejus inscriptum posuit, Rex Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
facienti iusticiã: secutȩ illos st̃ magnȩ
calamitates ꝑsecutionũ. Uicer̃ illos im¬
patores Romani. & regesgentiũ Exclu¬
nis. nullũ iudeũ habet. Caruit inimi¬
cis xp̃i. impletꝰ .ẽ. laudatorib xp̃i. Ecce
ꝑdider̃ a Romanis locũ. qͥa xp̃m occi-¬
derunt. qͥ ꝓpterea occider. ne locũ a
Romanis ꝑderent. Ergo introibunt in
illis etiã uisibilit̃ contigitꝰ. Expugnati
st̃ irruentib hostib. Partes uulpiũ er̃¬
U ulpes dicit regesscłi. qͥ tunc fuer̃. qͣndo
debellata.ẽ. iudea. Audite. ut noueritis
& intelligatis qͥa ipsos dicit uulpes: regẽ
herodẽ ipse dñs uulpem appellauit. Itẽ
inqͥt & dicite uulpi illi. Uidete & atten¬

Expanded text:
illos magnae calamitates persecutionum. Vicerunt illos imperatores Romani, et reges gentium: exclunis, nullum Judaeum habet; caruit inimicis Christi, impletus est laudatoribus Christi. Ecce perdiderunt a Romanis locum, quia Christum occiderunt, qui propterea occiderunt ne locum a Romanis perderent. Ergo, introibunt in illis visibiliter contigit; expugnati sunt irruentibus hostibus. Partes vulpium erunt. Vulpes dicit reges saeculi, qui tunc fuerunt quando debellata est Judaea. Audite, ut noveritis et intelligatis quia ipsos dicit vulpes. Herodem regem ipse Dominus vulpem appellavit: Ite, inquit, et dicite vulpi illi . Videte, et atten
Abbreviated transcription (Latin):
deo qͥd ꝰ it: & indiluculis meditabar
adiuuet bona oꝑa nr̃a. impleri a nob̾
ñ posst̃. & dignã debemꝰ oꝑari. idest
tanꝗ in luce. quando xp̃o demonstrante
oꝑamur. Quicunq oꝑat᷑ mala:. in nocte
oꝑat᷑. ñ indiluculo apło dicente. Qui
in ebriant᷑: nocte in ebriant᷑. & qͥdormni¬
unt: nocte dormiunt. Nos qͥ diei sunꝰ
sobrii simꝰ. Hortat᷑ nos: ut scđm diem
ãbulemꝰ honeste.Sic̃ indie inqͥt. hone¬
ste ãbulemꝰ. Et iterũ. Uos in qͥt filii¬
lucis estis. & filii diei. ñ sumꝰ noctis. req
tenebrarũ Qui st̃ filii noctis & filii
tenebrarũ: Qui om̃ia mala opantur.
Usq adeo filii noctis st̃: ut timeant uis¬
riquȩ oꝑantꝰ. Et quȩ publice opantur
mala. idõ publice oꝑant᷑: qͥa multi illa
oꝑant᷑. Quȩ pauci õꝑant᷑: in abscondito.¬
in luce solis. s in tenebris cordis. Nemo
tat᷑ in omĩb actionib suis. & est illi
adiutor in bono oꝑe. ne ꝑ infirmitatẽ

Expanded text:
d adjecit? Et in diluculis meditabar adjuvet bona opera nostra, impleri a nobis non possunt. Et digna debemus operari; id est tanquam in luce, quando Christo demonstrante operamur. Quicumque operatur mala, in nocte operatur, non in diluculo, Apostolo dicente: Qui inebriantur, nocte inebriantur; et qui dormiunt, nocte dormiunt: nos qui diei sumus, sobrii simus. Hortatur nos ut secundum diem ambulemus honeste: Sicut in die, inquit, honeste asumus noctis neque tenebrarum . Qui sunt filii noctis, et filii tenebrarum? Qui omnia mala operantur. Usque adeo filii noctis sunt, ut timeant videri quae operantur: et quae publice operantur mala, ideo publice operantur, quia multi illa operantur; quae pauci operantur, in absconditoin luce solis, sed in tenebris cordis. Nemo tatur in omnibus actionibus suis; et est illi adjutor in bono opere, ne per infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mͦ st̃: s & qui fuer̃ ante nos. & qͥ post
nos futuri st̃ usq infinẽ scłi. om̃s ad
corpus eiꝰ ꝑtinent. cuiꝰ corporis ipse. ẽ.¬
caput qͥ ascendit in cȩlũ. Quia gͦ iã
nouimꝰ caput & corpus. ille.ẽ. cãput.
nos corpus. qͣndo audimꝰ uoces iplius.
& ex capite debemꝰ audire & ex. corpor
Quia qͥcqͥd passus . ẽ. ille in illo & nos pissi
sumꝰ qͥa & nos qđ patim᷑. in nob & ipse

Expanded text:
qui fuerunt ante nos, et qui post nos futuri, sunt usque in finem saeculi, omnes ad corpus ejus pertinent; cujus corporis ipse caput est, qui ascendit in coelum . Quia ergo jam novimus caput et corpus, ille est caput, nos corpus. Quando audimus vocem ipsius, et ex capite debemus audire, et ex corpore; quia quidquid passus est, in illo et nos passi sumus; quia et nos quod patimur, i
Abbreviated transcription (Latin):
oremꝰ ad dm̃: Apłs enĩ dic̃. leuantes pu¬
ras manꝰ sine ira & disceptatione: ut cũ
leuas manꝰ addm̃. ueniant tͥ in m̃tẽ oꝑa
tua Quia enĩ manꝰ istȩ leuant᷑ ut impe¬
tres qđ uis: ipsas manꝰ cogita inbonis
oꝑib exercere. ne erube scant leuari ad
am̃. In nomine tuo leuabo manꝰ meas.
stȩ p̃ces nrȩ̃ sunt in hac idumea. in hoc
deserto. int̾ra sine aqua & sine uia. ubi
in nomine tuo: Quid petã: Eia fr̃s. qͣn¬
doleuatis manꝰ. quęrite qͥd petatis. Ab
omĩpotente enĩ pecitis. Aliqđ magnũ
petite. ñ qualia petunt qͥ nondũ credi¬
der̃. Uidetis qualia dent᷑ & impiis. Peci.¬
turus es a dõ tuo pecuniã. nunqͥd ñ do¬
nat eã & sceleratis. qͥ in illũ ñ creduntꝰ
Quid gͦ magnũ petiturus es. qđ donat &¬
malis: Sed ñ tͥ displiceat. qͥa quȩ donat
& malis. tã friuola st̃: ut & malis donari
digna sint. Ne tͥ quasi magna uideant᷑. quȩ
possint donari & malis. Dĩ quidẽ st̃ &

Expanded text:
dicit: Levantes puras manus, sine ira et disceptatione . Ut cum levas manus ad Deum, veniant tibi in mentem opera tua. Quia enim manus istae levantur ut impetres quod vis, ipsas manus cogitas in bonis operibus exercere, ne erubescant levari ad Deum. In nomine tuo levabo manus meas. Istae preces nostrae sunt in hac Idumaea, in hoc deserto, in terra sine aqua, et sine via, ubi in nomine tuo? quid petam? Eia, fratres, quando levatis manus, quaerite quid petatis; ab Omnipotente enim petitis. Aliquid magnum petite; non qualia petunt qui nondum crediderunt. Videtis qualia dentur et impiis. Petiturus es a Deo tuo pecuniam? Numquid non donat eam et sceleratis qui in illum non credunt? Quid ergo magnum petiturus es quod donat et malis? Sed non tibi displiceat, quia quae donat et malis tam frivola sunt, ut et malis donari digna sint: ne tibi quasi magna videantur quae possunt donari et malis. Dei quidem sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in inferiora t̃rȩ. Terrã ꝑdere
noluer. ut crucifigerent xp̃mł. iN
inferiotͣrȩ ierunt. Quȩ st̃ inferiora
t̃rȩ : Terrenȩ cupiditates. Melius . ẽ. car¬
ne ambulare suꝑ t̾rã. quã cupiditate
ire sub t̾rã. Om̃is enĩ qͥ contra salutẽ su¬
ã cupit t̃rena. sub t̾ra. ẽ: qͥa t̾rã sibi prȩ¬
posuit. Terrã suꝑ se posuit. & se subter
fecit. Illi gͦ tim̃tes terrã ꝑdere. qͥd dixe-
tas curbas ire post illũ. qͥa mirabilia fa-¬
ciebat: Si illũ dimiserimꝰ uiuũ. ueni¬
ent romani & tollent nob̾ & locũ &

Expanded text:
ere noluerunt, ut crucifigerent Christum: in inferiora terrae ierunt. Quae sunt inferiora terrae? Terrenae cupiditates. Melius est carne ambulare super terram, quam cupiditate ire sub terram. Omnis enim qui contra salutem suam cupit terrena, sub terra est: quia terram sibi praeposuit, terram super se posuit, et se subter fecit. Illi ergo timentes terram perdere, quid dixerumultas turbas ire post illum, quia mirabilia faciebat? Si illum dimiserimus vivum, venient Romani, et tollent nobis et locum,
Abbreviated transcription (Latin):
lina pullos suos. & noluisti. Paruuli su¬
mus. gͦ ꝓtegait nos ds̃ subumbraculo
alarũ suarũ. Quid cũ maiores facti
fuerimꝰ: Honũ.ẽ. nob̾ ut & tunc ptega
nos. ut sub illo maiore sẽꝑ nos pulli simꝰ.
Sempenĩ ille maior. ẽ. qͣntũ cunq creue¬
immiꝰ. Nemo dicat ꝓtegat me cũ pͥaruulus
sũ: quasi aliqͣndo ad tantã magnitudinẽ

Expanded text:
lina pullos suos, et noluisti ! Parvuli sumus: ergo protegat nos Deus sub umbraculo alarum suarum. Quid cum majores facti fuerimus? Bonum est nobis ut et tunc protegat nos, ut sub illo majore semper nos pulli simus. Semper enim ille major est, quantumcumque creverimus. Nemo dicat, Protegat me, cum parvulus sum: quas
Abbreviated transcription (Latin):
os. Ad hoc enĩ nascit᷑ puer. ut dicat ma¬
iori. Quid hic facis: Necesse. ẽ. ut qͥ
succedunt & qͥ nascunt᷑. excludant eos
qͥ se p̾cesser̃. Ibi om̃s parit̾ uiuimꝰ Non
ibi erit successor. qͥa nullus decessor.
Qualis illa patria. Sed diuitias hic amas.
pse ds̃ tͥ erit diuitiȩ tuȩ. Sed amas
fontẽ honũ. Quid pͣclarius illa sapi¬
entia: Quid lucidius: Quicqͥd hic po¬
tes amare. ꝓ omĩb tͥ erit. qͥ fec̃ omia.
Tanquã ad ipe & pinguedine repleat᷑
animamea. & labia exultationis lauda¬

Expanded text:
os. Ad hoc enim nascitur puer, ut dicat maos. Ad hoc enim nascitur puer, ut dicat majori: Quid hic agis? Necesse est ut qui succedunt, et qui nascuntur, excludant eos qui se praecesserunt. Ibi omnes pariter vivemus; non ibi erit successor quia nullus decessor. Qualis illa patria? Sed divitias hic amas? Ipse Deus tibi erit divitiae tuae. Sed amas fontem bonum? Quid praeclarius illa sapientia? quid lucidius? Quidquid hic potest amari, pro omnibus tibi erit qui fecit omnia. Tanquam adipe et pinguedine repleatur anima
Abbreviated transcription (Latin):
pientẽ. ut quisq bene oꝑet᷑. Quid ait.¬
Hilarẽ datorẽ diligit ds̃: Pinguis anima.
unde. eẽt. pinguis. nisi a dño saturaret᷑
Et tam̃ quantũ libet hic sit pinguis. qͥd
erit in illo futuro scło. qͦ nos pascit ds̃
inter ĩ in hac pegrinatione: Quid eri¬
mus tunc: Nec dici potest.  fortasse
ipsã saturitatẽ optamꝰ hic qͣndo leua¬
mus manꝰ nrãs. ubi pinguedine sic sa¬
turabim᷑: ut omino om̃ĩs indigentia
nr̃a intereat & nichil desideremꝰ. qͥa
totũ p̾sto nob̾ erit qͥcqͥd hic desideramꝰ
qͥcqͥd hic ꝓmagno amamꝰ. Iã patres nr̃i
mortui st̃. ds̃ aut̃ uiuit. Non hic potu¬
imus sẽꝑ habere patrẽ. ibi aut̃ semp
habebimꝰ uiuũ patrẽ. habentes patri¬
am nr̃am. Quȩcunq t̾rena st̃. sẽ ꝑ ibi
esse ñ possumꝰ. & necesse. ẽ. ut alii na¬
scant᷑. & ad hoc nascant᷑ filii ciuiũ
illoꝵs. ut excludant inde parentes su¬

Expanded text:
pientem ut quisque bene operetur. Quid aitpientem ut quisque bene operetur. Quid aitHilarem datorem diligit Deus . Pinguis anima unde esset pinguis, nisi a Domino saturaretur? Et tamen quantumlibet hic sit pinguis, quid erit in illo futuro saeculo, quo nos pascet Deus? Interim in hac peregrinatione, quid erimus tunc nec dici potest. Et fortasse ipsam saturitatem optamus hic, quando levamus manus nostras, ubi pinguedine sic saturabimur, ut omnino omnis indigentia nostra intereat, et nihil desideremus: quia totum praesto nobis erit quidquid hic desideramus, quidquid hic pro magno amamus. Jam patres nostri mortui sunt; Deus autem vivit: non hic potuimus semper habere patres; ibi autem semper habebimus vivum unum Patrem, habentes patriam nostram: quaecumque terrena est, semper ibi esse non possumus; et necesse est ut alii nascantur, et ad hoc nascantur filii civium illorum ut excludant inde parentes su
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Quid gͦ debemꝰ petere. qͣndo leuamꝰ¬
manꝰ: Quomͦ potuit dixit illud psalmꝰ
pora humana ista dicta st̃. & ꝑ quasdam
similitudines dicta st̃. qͦmͦ cãꝑe possent¬
om̃s infirmi. om̃s paruuli. Quid dix̃:
adipe & pinguedine repleat᷑ anima mea.
Putatis aliquam pinguedinẽ carnis deside¬
rasse animã istã fr̃s mei : Nonenĩ hoc ꝓ
magno desiderauit. ut pingues arictes.
aut̃ pingues porci illi mac̾tarent᷑. aut
ueniret ad aliquã popinã: ubi inueniret
obsonia pinguia. unde saturaret᷑. Si
hoc crediderimꝰ: digni sumꝰ. qͥ ista audiamꝰ
Ergo aliqͥd spũale debemꝰ intelligere.
Habet quandã pinguedint̃ suã anima nr̃a.
est quȩdã saturitas pinguis sapientiȩ.
Sapientia enĩ ista animȩ̃ quȩ carent mar¬
cescunt. & omĩno tta exiles fiunt. ut in
bonis omib oꝑib cito deficiant. Quare
cito deficiunt in omĩb bonis oꝑib :
Quia ñ habent pinguedinẽ saturitatis
suȩ. Audi apłm de pingui anima p̾ci¬

Expanded text:
lis. Quid ergo debemus petere, quando levamo potuit dixit illud Psalmusper ora humana ista dicta sunt, et per quasdam similitudines dicta sunt, quomodo capere possens infirmi, omnes parvuli. Quid dixit?adipe et pinguedine repleatur anima mea. Putatis aliquam pinguedinem carnis desiderasse animam istam, fratres mei? Non enim hoc pro magno desideravit, ut pingues arietes, ut pingues porci illi mactaremur; aut veniret ad aliquam popinam, ubi inveniret obsonia pinguia, unde saturaretur. Si hoc crediderimus, digni sumus qui ista audiamus. Ergo aliquid spirituale debemus intelligere. Habet quamdam pinguedinem anima nostra. Est quaedam saturitas pinguis sapientiae. Sapientia enim ista animae quae carent, marcescunt; et omnino ita exiles fiunt, ut in omnibus bonis operibus cito deficiant. Quare cito deficiunt in omnibus bonis operibus? Quia non habent pinguedinem saturitatis suae. Audi Apostolum dicentem de pingui anima, praeci
Abbreviated transcription (Latin):
postea uenturus . ẽ. ut ꝓmeritis iudi¬
cet om̃s siue honos siue malos. qͥa gͦ
nondũ uenit hoc qđ sꝑamꝰ. uenturũ
illud credere. Modicũ qđ restat uentu¬
rũ .eẽ. credamꝰ: qͣndo iã uidemꝰ tanta
quȩ tunc futura erant. mͦ cõpleri.
Stultꝰ.e. enĩ. qͥ ñ uult credere pauca qu
restant: cũ uideat tã multa impletã
.eẽ. quȩ tunc ñ erant. qͣndo p̃dicebant᷑.

Expanded text:
postea venturus est ut pro meritis judipostea venturus est ut pro meritis judicet omnes, sive bonos, sive malos: quia ergo nonduillud credere. Modicum quod restat venturum esse credamus, quando jam videmus tanta quae tunc futura erant, modo compleri. Stultus est enim qui non vult credere pauca quae restant, cum videat tam multa impleta esse, quae tunc non erant quando praedicebantur. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis. sic ea uidemꝰ impleri. ꝑtotũ
orbẽ trarũ. Quis inde ñ gaudeat: Quis
ñ & ea quȩ necdũ uener̃ uentura spet.
ꝓpt̃ illa quȩ iã tanta impleta st̃: Modo¬
& enĩ fr̃s uidetis. qͥa totꝰ mundus. tota
t̾ra. om̃s gentes. om̃s regiones currunt
ad nom̃ xpi. & credunt in xp̃m. Certe
uidetis hoc. qͦmͦ ubiq euertant᷑ uanita¬
tes paganoꝵ. uidetis hoc. manifestuĩ. ẽ.
uob̾. Nunqͥd & hoc de libro uob̾ legimꝰ.
& ñ ante oculos urõs fit.: Hoc gͥꝰ totũ
qđ udetis. ante oculos ur̃os fieri. scri¬
pcũ. ẽ. ante immensa uolumina annoꝵ.
ꝑ istos qͦs mͦ legimꝰ. quando iã ista imple¬
rͥi indemꝰ Sedꝰ qm̃ scripta st̃ & illa quȩ
nondũ uener̃. id .ẽ. qͥa dñs nr̃ iłis. xp̃c
uenturus. ẽ. ut iudicet. qͥ pͥmo uenit
ut iudicaret᷑ uenit enĩ primo humi¬
lis. postea uenturus. ẽ. excelsus uenit
ut ostenderet exemplũ patientiȩ.

Expanded text:
Scripturis, sic ea videmus impleri per Scripturis, sic ea videmus impleri per orbem terrarum. Quis inde non gaudeat? Quis non et ea quae nondum venerunt ventura speret, propter illa quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, fratres, videtis quia totus mundus, tota terra, omnes gentes, omnes regiones currunt ad nomen Christi, et credunt in Christum. Certe videtis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et non ante oculos vestros fit? Hoc ergo totum quod videtis ante oculos vestros fieri, scriptum est ante immensa volumina annorum per istos quos modo legimus, quando jam ista impleri videmus. Sed quoniam scripta sunt et illa quae nondum enturus est ut judicet, qui primo venit ut judicaretur; venit enim primo humilis, postea venturus est excelsus; venit ut ostenderet exemplum patientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
colligit. qͥ ꝓ om̃ib dedit san¬
guinẽ suũ: dicendũ. ẽ paucis. qđ & illi
libent̃ audiant qͥ nouer̃. & discant qͥ ñ
spũ dĩ dictante dicti & conscripti st̃
uit enĩ dauid rex in iudeoꝵ gente. Quȩ
gens una colebat unũ dm̃. quiꝰ fecit cȩlũ
a t̾rã mare & om̃ia quȩ in eis st̃. siue
quȩ uident᷑. siue quȩ ñ uident᷑. Cȩterȩ
aut̃ gentes aut idola colebant. quȩ ma¬
nib suis fecerant: aut creaturã dĩ ñ
ipsũ creatorẽ. id ẽ. aut solẽ aut lunã.
aut stellas. aut montes aut arbores. Hȩc
enĩ om̃ia ds fecit. & laudari sẽ uult
in illis ñ illa coli ꝓse. Ergo in ipsa gente
tabat᷑ in eis xp̃c uenturus post multos
annos. & dicebat᷑ ab illis ꝓpħis. qͥ fuer̃
ne nasceret᷑: qͥcqͥd futurũ erat tẽporib
gaudemꝰ. qͥa sp̃es nra p̾dicta. ẽ. a sc̃is Qui
illud ñ uidebant impletũ: in sp̃u futu¬
ruĩ uidebant. Et nos mͦ legimꝰ & audimꝰ
a lectorib. Disputamꝰ illa & qͦmͦ st̃ in

Expanded text:
sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut montes, aut arbores. Haec enim omnia Deus fecit; et laudari se vult in illis, non illa coli pro se. Ergo in ipsa gente tabatur in eis Christus venturus post multos annos: et dicebatur ab illis Prophetis, qui fuerunt ne nasceretur, quidquid futurum erat temporibus gaudemus quia spes nostra praedicta est a sanctis, qui illud non videbant impletum, sed in spiritu futurum videbant: et nos modo legimus et audimus a lectoribus; disputamus illa; et quomodo sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
betur etiã de t̾restrib petra. leo. agnꝰ.
homolaabens duos filios & cȩtera. Ergo
humiliato calũniatore ꝑmanet cũ sole
qͥa uicto diabolo ꝑresur rectionẽ. sȩdet
ad dexterã patris. ubi iã ñ morit᷑ &

Expanded text:
betur etiam de terrestribus, petra, leo, agnus, betur etiam de terrestribus, petra, leo, agnus, homo habens duos filios, et caetera. Ergo humiliato calumniatore permanet cum sole; quia victo diabolo per resurrectionem, sedet ad dexteram Patris