comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem sequi. cumħ ei ⁊ accõnis na¬
tura induilget. Diuus aut̃ martus
re scpͥsit eum heredem quiꝓhibet
funerari ab eo q̃ testator elegit. ñ
recte facere. ꝑ rnãtam̃ ineum sta

Expanded text:
tatem sequi, cum hoc ei et actionis natura indulget.Diuus autem Marcus rescripsit eum heredem, qui prohibet funerari ab eo quem testator elegit, non recte facere: poenam tamen in eum stat
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯtũmeliam defimcti hominic
locupletis modicus factu sit. nã
tiens quis aliam accionẽht̃ defime
posse agisidem labeo ait. Si ꝓhibẽ¬
te herede fueraueris. testatorem
excansa conpetere tibi fimerariam
Quid enim si filium testatoris hñs
eius ꝓhibuit. hinc contradici põt.
Eugo pietatis grã fimerasti. sipo¬
neme testatum ħabiturũ me fune¬
rariam accionẽ. Desuo enim expe

Expanded text:
ntumeliam defuncti hominis locupletis modicus factus sit: namotiens quis aliam actionem habeposse agi.Idem Labeo ait, si prohibente herede funeraueris testatorem, ex causa competere tibi funerariam: quid enim si filium testatoris heres eius prohibuit? huic contradici potest: 'ergo pietatis gratia funerasti'. sed pone me testatum: habiturum me funerariam actionem: de suo enim expe
Abbreviated transcription (Latin):
eum sepeliret. nenisepultus iace̾t
ñ etiam ut desuo sũptum fecerit.
ꝙ si iudici liqueat. ñ debr eum qui
ꝯuenitur ab soluere. Quis enim
sinepietatis intentione alienũ ea¬
dauer funerat : Oportebit igitur
filii cum parentes suos fimerãt.
neꝙ aditio p̃ sumitur tam̃ ne ł¬
ĩmiscuisse necessaxii. ł ceteri ꝓ ħe¬
degesisse. uideantur solent testa¬
ripietatis grã facere sepuliuram
Qd̾ sisuꝑuacuo fuerit factum ad
illuo semuire uidentur. nemi¬
scuisse se credantur. ad illũ nonu̾
sũptum ꝯsequantur. quippepite
⁊ sup̃tus possint ẜuare. ¶ Fortas¬

Expanded text:
eum sepeliret, ne insepultus iaceret, non etiam ut suo sumptu fecerit: quod si iudici liqueat, non debet eum qui conuenitur absoluere: quis enim sine pietatis intentione alienum cadauer funerat? oportebit igitur filii cum parentes suos funerant, neque aditio praesumitur, tamen ne uel miscuisse se necessarii uel ceteri pro herede gessisse uideantur, solent testari pietatis gratia facere se sepulturam. quod si superuacuo fuerit factum, ad illud se munire uidentur, ne miscuisse se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quippe protet sumptum possint seruare.Fortas
Abbreviated transcription (Latin):
¶Srisires legate sint atestatore de
cuius funere agͥ. necsit unde fimẽt᷑.
adeas quoꝙ manus mittere oport⁊.
Satius ẽ enum desuotestatorẽ fune¬
rari: quã aliquos legata ꝯsequi.s
siadita fĩt postea ħeditas nd epͣ̃to¬
riauferẽda noͣnẽ quia bone fide ipꝰ¬
sessorẽ. ⁊ dnĩum hab. qui auctore
uidĩce ꝯparauit. Legatarium tñ¬

Expanded text:
si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferend‹a› non est, quia bonae fidei possessor est et dominium habet, qui auctore iudice comparauit. legatarium t
Abbreviated transcription (Latin):
quominus ei res uñdite tradant̃. p̃¬
torem intuenire oportere. tueriꝙ
huius modi factum siquis impẽdi¬
at qͦ minus eires ũdite tradantur.¬
Sicolonus ł inquilmus sit is qui

Expanded text:
quo minus ei res tradantur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae tradantur.Si colonus uel inquilinus sit i
Abbreviated transcription (Latin):
corpus anliceat duõ loci effodere.
łeruerc. sine dec̾to pontificum.se¬
uiussupͥncipis questionis ẽ. ⁊ait
labeo expectandum seupmissum
pontificalẽ seu uissionẽ pnͥcipis
alioqum iniuriaꝵ fort̾e accõnem
adu̾sus eum qui eiecit GSilocus re
contineat. ¶ Simlocum publicis
o ⁊adedifitum ꝓ ducendaẽ. Nec

Expanded text:
corpus an liceat domino loci effodere uel eruere sine decreto pontificum seu iussu principis, quaestionis est: et ait Labeo exspectandum uel permissum pontificale seu iussionem principis, alioquin iniuriarum fore actionem aduersus eum qui eiecit.Si locus relcontineat.Si in locum publicis et ad aedificium producenda est.Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tuum inferre. etiam si exminuna par¬
te heredes extestam̃to labintestato
sint. licr ñ ꝯsent᷑iant alii. lib̃is añt
cuiusꝙ sexus ł gradus. etiamfiliis
siueextiterint beredes siue seẜ ab sti¬
neãt. Exhedatis aũt nisispecĩaliter
testator iusto odio ꝯmotus eos ue¬
tuerit humanitatis grã tantum se¬
pelliti. ñ etiam alios ꝓpt̃ suã posteri¬
tatem inferre licͣ ubti aut̃ nec sepł¬
liri nec alios inferrepoterunt. nisi
heredes extiterint patrono. quãns
quidam in scpͥserint monum̃tũ sibi
adhuc monum̃tum purũ ẽ. poterit

Expanded text:
tuum inferre, etiamsi ex minima parte heredes ex testamento uel ab intestato sint, licet non consentiant alii. liberis autem cuiuscumque sexus uel gradus etiam filiis siue extiterint heredes siue sese abstineant. exheredatis autem, nisi specialiter testator iusto odio commotus eos uetuerit, humanitatis gratia tantum sepeliri, non etiam alios praeter suam posteritatem inferre licet. liberti autem nec sepeliri nec alios inferre poterunt, nisi heredes extiterint patrono, quamuis quidam inscripserint monumentum sibi adhuc monumentum purum est, poterit
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad eat. Patrẽ samilias mortuũ
inferendo locum facit religi dsum
nec quis puter ũ ipõ ꝓ hẽrede eum
gerere. finge enim ad huc eum deli
alius. herede ł cessanie. ł absente. ł¬
ignorante. nep he degerere uidebat᷑:
tam̃ locum religiosũ facereputo. ple¬
rũꝙ aũt defuncti antesepelunt̃. quã
quis heres eis eristat. fitumc locus fit
religͣiosus: cum defuncti fuit. natã
uĩ nuidetut admortuũ ꝑtinere locu̾.
inq̃ infertur. P̃sertim si in eum locũ
illatus ab herede. illatioẽ tam̃ testato

Expanded text:
tem adeat patrem familias mortuum inferendo locum facit religiosum, nec quis putet hoc ipso pro herede eum gerere: finge enim adhuc eum delibalius herede cessante vel absente vel verente ne pro herede gerere videatur, tamen locum religiosum facere puto: plerumque enim defuncti ante sepeliuntur, quam quis heres eis existet. sed tunc locus fit religiosus, cum defuncti fuit: naturaliter enim videtur ad mortuum pertinere locus in quem infertur, praesertim si in eum locum illatus ab herede, inlatione tamen testato
Abbreviated transcription (Latin):
r ¶Si quis sepulcrũ hãt. niã
aũt adsepulchrũ ñ hãi ⁊ iuicino ire
ꝓhibeatur. imp̃r autoninus cũpa¬
trerescpsit iteradsepulchiũ peti
p̃cario.⁊ conced solere. ut quotiẽs
dum adunctum hãt. ñtam̃ hoc
resꝙpͥtum ꝙ inpetrandi dat facui¬
tatem. enam accõnẽ cuulemindu¬
cit. s exira ordinẽ int̃pelletur. p̃¬
ses etiam ꝯͣpelłe debr iusto preciou
it̃ iei prãri. itatam̃ ut udex etiã
deoportimitate loci ꝓspiciat. ne
iucinus magnũ patiatur detrim̃¬
tum. ¶ Senatus ꝯsulto cauetur
neusus sepulchroꝵ ꝑmutatioĩb
polluatur .i. nesepulchrum aliem
conu̾sationis usum accipiat. ¶p̃
ad quem eares ꝑtinz iudicium
ꝓpositumest ut qui fimerauit ꝑ se¬
quatur id ꝙ ipendit. Sicenim
fieri ne insẽpulta corpora iacerẽt
neue quis dealieno funeretum. fu¬
nus aũt eum facere oportet. q̃ de¬
cedens elẽgĩt. Si si ñille fecit nł¬
lameẽ huius reipenam. nisi aliꝗ
ꝓhoc emolum̃tum ei relictum ẽ.

Expanded text:
Si quis sepulchrum habeat, uiam autem ad sepulchrum non habeat et uicino ire prohibeatur, imperator Antoninus cum patre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiensdum adiunctum habeat. non tamen hoc rescriptum, quod impe trandi dat facultatem, etiam actionem ciuilem inducit, sed extra ordinem interpelletur praeses et iam compellere debet iusto pretio iter ei praestari, ita tamen, ut iudex etiam de opportunitate loci prospiciat, ne vicinus magnum patiatur detrimentum. Senatus consulto cavetur, ne usus sepulchrorum permutationibus polluatur, id est ne sepulchrum aliae conversationis usum accipiat. Praead quem ea res pertinet, iudiciumpositum est, ut qui funeravit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neve quis de alieno funeretur. Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenam, nisi aliquid pro hoc emolumentum ei relictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
one. ħ fecit consequent̃ dicenus. cũ
erit mod̾atum tpia eitrade. q̃ lex¬
sue reicã. ñ dubitamuo idip̃s ei ñ ꝓfi¬
cere. habitaꝙ dinũatione tpis quore¬
bebitur. tatio hum̾ianitatis. sicutiso¬

Expanded text:
hoc fecerit, consequenter dicemus, cum erit moderatum tempora ei dare, qsuae rei causa, non dubitamus id tempus ei non proficere, habitaque dinumeratione temporis, quo rebebitur ratio humanitatis, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sidãpͤm infecti missur sit᷑ in edec ini¬
litis. si ꝗd̾ p̃ senteᷤᷤ eoͣ uissit p̃tor pꝰsid̾i:
ñ restituitur. Sinuo ab senteeo. di
nõnis auxilium locũhab tĩ quãdo¬
quã redit. ħ contigerit. Ioẽ oũ o¬
spitium quis ꝯduxit. sarcinula̾ ꝯ¬
posuit querit aduocatum. nã eum
ꝗͥ dnffert reilitutionẽ. nẽe audie¬
dum neratius scribit. ⁊ tontu piaatu

Expanded text:
Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin vero absente eo, ditionis auxilium locum habeat non quandoquam rediit hoc contigit, id est spitium quis conducit, sarcinulas componit, quaerit aduocatum: nam eum, qui differt restitutionem, non esse audiendum Neratius scribit. 16 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
auis .r. Quod quid simili mõ ad
cum q̃q̃ ꝑtinere dicemus: ꝗ ñ frustrã¬
di grã id facere᷑. si qd̾ multitudine
rerum distringeretur
tio indulgebitur. ad u̾sus relegatũ
restitutionẽ faciendam exͣgnãliel¬
ausula poponius ait s⁊ n apĩ cõce¬
itꝓcuratorem relunquere. excaii᷑a
tñputo etiam ip̃i succurrendum.
ait p̃tor. aut cumeum inuitũ miꝰ
uocareñlicebitret. neq defend̾e̾ t̃.
ħ c lansula adeos ꝑtur quos more
maiorum sine fraude inius uocare
ñlicͦr. ut consulẽ p̃torem cetõs ꝙ ꝗ

Expanded text:
. Quod quidem simili modo ad eum quoque pertinere dicemus, qui non frustrandi gratia id faceret, sed quod multitudine rerum distringeretur.tio indulgebitur. Aduersus relegatum restitutionem faciendam ex generali clausula Pomponius ait: sed non et ipsi conceprocuratorem relinquere: ex causa tamen puto etiam ipsi succurrendum. Ait praetor: 'aut cum eum inuitum in ius uocare non liceret neque defenderetur'. haec clausula ad eos pertinet, quos more maiorum sine fraude in ius uocare non licet, ut consulem praetorem ceterosque,
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ potestate fuit .i. ab hostib cap¬
tus namtñs tugis nullũ c̾dendumẽ
bñfitium tribui qnib negatum est
pꝰ dliminitiũ. potãt tñ qui in hostiũ
potestate eẽnt. illa parte edicti con¬
tineri. q̃ loquit̃ oenis ꝙ qui in serui
reuersis fuccurrit̃. aut ibimortius.
ꝗ anec ꝓcuratorem hr̃e possunt. cum
aliis suprasepͥtis. etiam ꝑ ꝓcinatorẽ
pꝰsit subueniri p̃t̃ eos quiinẜuitute
dctinẽtur. Ego aut̃ et̃ noĩe eius qui
ithostium potestatee. sicurator ut
plerumꝙ fuit bonis constitutus: au¬
xiluum ꝯpetere existimo ¶Nmͣmus
aut̃ ab bostil capto ꝗ̃ ibinato qͣuipꝰ¬
liminiim ht̃: succursum uidetur.

Expanded text:
hostium p‹o›testate fuit, id est ab hostibus captus. nam transfugis nullum credendum est beneficium tribui, quibus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate essent, illa parte edicti contineri, qua loquitur de his qui in seruireuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis etiam per procuratorem sit subveniri praeter eos, qui in servitute detinentur. ego autem etiam nomine eius, qui hostium potitus est, si curator ut plerumque fuerit bonis constitutus, auxilium competere existimo. Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
nulitum: acdp̃ fectos ⁊ comites leꝰ ͦ¬
gionũ ꝗ aderrarium delati. aut ĩ
comͣnit᷑arium plicipis delatis.
adiuuautur. ⁊ fiscip̾atronus ꝯniã¬
tur. ¶ Eos quinotis scribunt acta

Expanded text:
litum et praefectos et comites legatorum, qui ad aerarium delati aut in commentarium principis delati suadiuuantur, et fisci patronus connumeratur.Eos, qui notis scribunt acta
Abbreviated transcription (Latin):
dum. labeo putit. E⁊ si om̃s quidẽ
ab sentieannũ colligant. ⁊ singłe¬
dandum. ¶Sicum inpunitia co¬
micilium haberes: eẽs aũt ĩnutbe.
anmͥ annus cedat. qiͣ ex ꝑiundi pote¬
statẽ habeam: ⁊ ait labeo ñced̾e. ego
aũt putoħ iaueꝵ eẽ siuis reuocadi
omũ adillarius hũit. siminꝰ uidi

Expanded text:
dum Labeo putat. sed si omnes quidem absentiae annum colligant, singuldandum.Si cum in prouincia domicilium haberes, esses autem in urbe, an mihi annus cedat, quasi experiundi potestatem habeam? et ait Labeo non cedere. ego autem puto hoc ita uerum, si ius reuocandi domu
Abbreviated transcription (Latin):
pionẽ. eqͣuũẽ rescindi ꝙ posteausu¬
captum ẽ. ut eadem in heredib qui ĩ
usucapionẽ succedant. ẜũandasit.
quia possessio de functi. qͣĩ ꝯuinctĩ
descendit adheredem. ⁊̃plerũꝙ ñdũ
hereditate adita conpletur. ¶¬

Expanded text:
cindi quod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in usucapionem succedunt, seruanda sint: quia possessio defuncti quasi iniuncta descendit ad heredem et plerumque nondum hereditate adita completur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinz. prẽt quã adeum: ꝗ absens. ꝗd
tuinẽ. ¶Ait p̃tor siuecui ꝑmagi.¬
stratũs sine dolo malo ip̃ius. actio er¬
ẽpta eẽ dicetur. ħ quoꝗ utsiꝑdilati¬
ones iudicis effectum sit. ut actio exi¬
matur. fiat restitutio. S⁊ ⁊si magist᷑¬
tus copia ñfuit. labeo ait restituti onẽ
cebitur. ¶Item ꝑmagistratum fac¬
tum uidetur. siꝑ grãm. aut sordes.
magutratus ius nonoixerit. ⁊ hec
pars halocum habebit. necnͨ ⁊ suꝑi¬
or. secũ ue agendi potestatem ñ fa¬
ciat. namid egit litigator nerecũ
desiit agereposse. ⁊ adicitur sñ dolo

Expanded text:
tinet praeterquam ad eum, qui absens quid tum est.Ait praetor: 'siue cui per magistratus sine dolo malo ipsius actio exempta esse dicetur'. hoc quo? ut si per dilationes iudicis effectum sit, ut actio eximatur, fiat restitutio. sed et si magistratus copia non fuit, Labeo ait restitutionem detur. item per magistratus factum uidetur, si per gratiam aut sordes magistratus ius non dixerit: et haec pars locum habebit, nec non ‹et› superior 'secumue agendi potestatem non faciat': nam id egit litigator, ne secudesiit agere posse.Et adicitur: 'sine dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ecnon ⁊ siquis decã ꝓbabili
alfuĩt. delibare põt pretor. aneisu¬
bueniri debeat. puta studioꝵ cã.
forte ꝓcuratore suo oefuncto. ne de¬
cipiatur ꝓ uistis sima ab sentie cãm¬
¶t si quis nec incustodia nec inuin¬
culis sit. si sub fide iussoꝵ satis Sa¬

Expanded text:
ec non et si quis de causa probabili afuerit, deliberare debet praetor, an ei subueniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam absentiae causam.Item si quis nec in custodia nec in uinculis sit, sed sub fideiussorum satisda
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ m̾m restituã hoc clausula edicto ĩẜta ẽ
necessaria. Multi enim casus int̾ue¬
nire potuerunt. quid fcrunt᷑ restitu¬
tionis auxilium. nec singilla tĩ enu¬
merari potuer̃. ut quotiens eꝗtas re¬
stitutionẽ suggĩt. ad hanc clausulã
erit desendendum utputa legatioe
quis ꝓcinitate functus ẽ equissimũ
ex qualib ꝓͥuinsi a . ł inurbẽ. ład pͥn¬
cipem. nam ⁊ hinc sepissimcẽ rescͥptũ
subueniri. Si no qui cognitionisgrã
r appellationis peregrinatis̃. simili¬
t subuentumẽ ⁊gnãlit̃ quociens¬
cũꝙ quis exnecessitate ñ ex uolũta¬
te ab fuit. dicio portet ei subuem¬

Expanded text:
a edicto inserta est necessari‹o›: multi enim casus euenire potuerunt, qui deferrent restitutionis auxilium, nec singillatim enumerari potuerunt, ut quotiens aequitas restitutionem suggerit, ad hanc clausulam erit descendendum. ut puta legatione quis pro ciuitate functus est: aequissimum ex qualibet prouincia uel in urbem uel ad principem: nam et huic saepissime est rescriptum subveniri. sed et his, qui cognitionis gratia vel appellationis peregrinati sunt, similiter subventum. et generaliter quotienscumque quis ex necessitate, non ex voluntate afuit, dici oportet ei subve
Abbreviated transcription (Latin):
sus .f. qiͣ possessionẽ anusit. succur¬
iendum ẽẽ papuuanus ait. ⁊ fructꝰ
ꝙͦ medio tp̃r ab alio exusu fructu ꝑ¬
ceptos debere captiuo restitui equũ
possunt. ex repeculiari. ⁊ equũ eĩt
defendẽretur usucaptum quid sit.
s⁊ ⁊ si dies actionis q̃ adu̾sus capti¬
pleta. ł quid ex supra scpͥtis contigi̾t.
inbonis latitantis m̾itti ñ possit. aũ
mora uiditii contingit.

Expanded text:
us quasi possessionem amisit, ‹suc›currendum esse Papinianus ait, et fructus quoque medio tempore ab alio ex usu fructu perceptos debere captiuo restitui aequumpossunt ex re pecul‹i›ari: et aequum erit defenderentur usucaptum quid sit. sed et si dies actionis, quae aduersus captipleta uel quid ex supra scriptis contigit, in bonis latitantis mitti non possit aut nmora iudicii contingit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor inseruit ut q̃ admodũ succ̃¬
exp̾ssit. cumadu̾sus eos reitituit. qͣ¬
cũ ipis subuenit. nanih ncertas ꝑ¬
sonas enuaint a du̾sus quas subue¬
nnt. utsupra. Radiecit clausulam
defendebantur. ⁊ ta sinemo eoꝵ
erat defensor. nã si funit ꝓ curator.
qd̾ eoer qͥ ñ defendunur. siquid̾ lati¬
tent. p̃tor exedicto pollicetur. mbo
na mittere. ut sireo exegerit. etiã
siontrahantur. suiõ ñ latitent. licr
ñ defendantur inbona tm̃ mitti.¬
Defendi aut̃ s̃ is in dr̃ciuꝰ se defe¬
sor ingerit. s⁊ quirequ̾iitus ab ac¬
tore: nonẽ defensiom defutũs. ple¬
naᷝ defensio accipietur. si ⁊ iuditiũ
ñ detiactetur. ⁊ iudicatum solui
satis datur.
nemo sit qui introgari põt. Ita enim
ab sens defendi ñuidetur. Siactor
ultro int̃pellat. necquisq̃ defensioĩ
se offerat. eaq testatione conplecti
oportet. sicut ig̾ dãpno eos affici ũ
uult. italucrum factren patit᷑. Ꝙ
ediet᷑umetiã ad furiosos. ⁊mfante̾. :¬

Expanded text:
tor inseruit, ut quemadmodum succuexpressit, cum aduersus eos restituit, qcum ipsis ‹s›ubuenit: nam hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, sed adiecit clausulam,defendebantur, et ita, si nemo eorum erat defensor. nam si fuit procurator, d eorum qui non defenduntur, si quidem latitent, praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent, licet non defendantur, in bona tantum mitti.Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non ‹est› defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solui satisdetur.nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non videtur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti oportet. Sicut igitur damno eos adfici non vult, ita lucrum facere non patitur. Quod edictum etiam ad furiosos et infantes e
Abbreviated transcription (Latin):
qq̃ qui alat᷑ronib ^ ap̃donib ł apoten¬
tiorib ui opp̾silis iuncuł cohercebat̃.
teneratur. custodiam solam publicã
accipi. labeo putat.
strͣatorib ꝙ ł amuni cipalib mini¬
steriis obẜuantur. si ꝓbentur rei sue
accipimus quiita alligatis. ut sine

Expanded text:
 qui a latronibus aut praedonibus vel potentiore vi oppressus vinculis coercebatur. teneatur. custodiam autem solam publicam accipi Labeo putat.statoribusque uel a municipalibus ministeriis adseruantur, si probentur rei suae accipimus, qui ita alligati sunt, ut sine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorẽ reliquerit ꝑquẽ defendi
potuit. m̾m̾̃ uolens restitiũ naud̾it᷑.
p̃.ł.ͥ Si quamiliti accusatio ꝯpetit̾¬
¶Qd̾ eo tp̃r quo minsulam aliꝗs fuĩt
expena ei irrogata ciuus restitutionẽ
inpetrauit. ab alio usur᷑ patum. exbo
głos quo mitalia eẽt. ⁊ ei succͤur᷑ sum
tum prãre cogitur  marcellus notat. ꝗ¬
enun notat dubitauit salualegatoꝵ.
⁊ fidĩ commissoꝵ cã militi restitui ħe¬
ditatem. quam obio ꝑdidit. ꝙ .r.p. c¬

Expanded text:
procuratorem reliquerit, per quem defendi potuit, in integrum uolens restitui non auditur.  Si qua militi accusatio competatd eo tempore, quo in insula aliquis fuit ex poena ei irrogata, cuius restitutionem impetrauit, ab alio usurpatum ex boquod in Italia esset, et ei succursum tum praestare cogitur. Marcellus notat: quis enim dubitabit salva legatorum et fideicommissorum causa militi restitui hereditatem, quam ob id perdidit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in dicte. obres puta ꝓspereᷤᷤ gestas.
ł inhonore pͥncipis. Aꝓpt̃ea magist᷑¬
tus ius non dixerit. grauis. cassiꝰ.
noĩatim᷑ dicebat. resttuituͭ se quia ꝑ
p̃torem uidebanur factum. Sollẽp¬
nium enim feriaꝵ iõnẽ haberi ñde¬

Expanded text:
sint indictae, ob res puta prospere gestas uel in honorem principis, et propterea magistratus ius non dixerit, Gaius Cassius nominatim edicebat restituturum se, quia per praetorem uidebatur factum: sollemnium enim feriarum rationem haberi n
Abbreviated transcription (Latin):
ni arbitratu litem defendere is ꝗ
actorem frustrando efficiat. nead
exitum controu̾sia deducat.¶
duas res petendas ꝓcuratordatus
siunã rempetat exceptioue non
exclũditur. ⁊ rẽ inuidicium de

Expanded text:
iri arbitratu litem defendere is, qui actorem frustrando efficiat, ne ad exitum controversia deducatur. Ad duas res petendas procurator datus si unam rem petat, exceptione non excluditur et rem in iudicium de
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃sentia fuit. ⁊ postul⁊ suo noĩe
litem suscipere: causa cogniã au
satis dntione rekeudire uelit. littas
suas ad adu̾sa riumͣ oirigere debe¬
bit. quib signific quẽ adu̾suis eũ
ꝓcuratoirm. ⁊ inqua causa fecerit
ratũ ꝙͣ se habituum ꝙ cumeo actu
sit. ħ enimcasulittĩs eius approba¬
tis uelũ p̃sentis ꝓcuratorẽ ĩntelli¬
sttͣa mutata uolumtate ꝓcuratorẽ
ꝓcurator exꝑtus ẽ ratumee non¬

Expanded text:
sentia fuerit et postulet suo nomine litem suscipere, causa cognita audsatisdatione releuare uelit, litteras suas ad aduersarium derigere debebit, quibus significet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratumque se habiturum quod cum eo actum sit: hoc enim casu litteris eius adprobatis uelut praesentis procuratorem interstea mutata uoluntate procuratorem procurator expertus est, ratum
Abbreviated transcription (Latin):
rͣatorsoluĩt: contrariomandati
iudicio recuꝑare debr. Penã aũt
quã ex suo delicto p̃stitĩt recupa¬
re nonoͣeb. ¶Litis impendia
bona ficefacta. ł ab actoris pro¬
curatore. ł pei debere ei restitu
au alt̃ cumeoreete acturus sit:¬

Expanded text:
rator soluerit, contrario mandati rator soluerit, contrario mandati iudicio reciperare debet: poenam autem, quam ex suo delicto praestitit, reciperare non debet.Litis impendia bona fide facta uel ab actoris procuratore uel a rei debere ei restitui an alter cum eo recte acturus sit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sii fisats ũdeoit sirepintitenti
ei creditumẽ. id statuendum est.
Quin᷑a depublico agunt. ut ⁊ p̃¬
uatun conmodum de fenͣ dant.
cã cognita ꝑmitiuntur ꝓcuratorẽ
dare. ⁊pꝰea alius agens exceptioẽ
repelletur. ¶ Si ꝓcinatori opus
nec conpelli cauere ratam remdo¬
minũ habitum uilianus ait. Et
sisa̾t  d cͣd̾it. ñ aiadu̾to inquit
iuquemactor trans ferat iudici
iudicatim iolui satioicationẽ
fensor sinesatis datione intelli¬
gitur. ¶Item̃ qr̃ si iudicium ac .¶.¬
e pit efen sor. ⁊ actor inin restis
tͥorium idicium accipeie. Et m̃a¬
gic placet᷑ cogendum ꝓcuratorẽ.
ut incetĩs quoꝙ negotiis gerẽ¬
dis. ita ⁊ulitib exbona fide ra¬
lite consecinus erit. siue ptinci¬
palit ip̃uis rei nomm̃e. siueer¬
trin secus obeam rem deb mai¬
datindicio testituere. uoꝙ adẽ
ut ⁊si perrorem aut iniuriam o ͤ¬
uidicis ñ debitum ꝯsecutus fue᷑¬
rit. id quoq redoeredebeãt.
contra qd̾ obrem iudicatam ꝓcu¬

Expanded text:
si satis non dedit, sed repromittenti ei creditum est, idem statuendum est. Qui ita de publico agunt, ut et privatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postea alius agens exceptione repelletur. Si procuratori opus nec compelli cavere ratam rem dominum habiturum Iulianus ait, et si satisdederit, non animadverto, inquit in quem actor transferat iudiciiudicatum solvi satisdatione fensor sine satisdatione intellegitur. Item quaeritur, si iudicium acceperit defensor et actor in integrum torium iudicium accipere: et magis placet cogendum.Procurator ut in ceteris quoque negotiis gerendis, ita et in litibus ex bona fide ralite consecutus erit siue principaliter ipsius rei nomine siue extrinsecus ob eam rem, debet mandati iudicio restituere usque adeo, ut et si per errorem aut iniuriam iudicis non debitum consecutus fuerit, id quoque reddere debeat.Item contra quod ob rem iudicatam procu
Abbreviated transcription (Latin):
filiuꝰ.P ͫ inputa iniuriã passus sit.¬
aibit adinuiriaꝵ acc̃õnẽ. Si forte
neꝙ pat̃ p̃sens sit. necpatris ꝓcu¬
rator uelit exꝑiri.⁊ erit iure ab
ipõ filio famillas ꝓcuãtordatꝰ.¶
amplius uilianꝰ scͥbit. ⁊ sifilio. ta
patri ꝑ filiũm enis in ẽa d̾ potesta¬

Expanded text:
familias: ut puta iniuriam passus dabit ad iniuriarum actionem, si forte neque pater praesens sit nec patris procurator uelit experiri, et erit iure ab ipso filio familias procurator datus. hoc amplius Iulianus scribit et si filio familias patri per filium eius in e
Abbreviated transcription (Latin):
ons. angͥ hr̃s sit absent respond̾e
delxbit.⁊ sirespondent. ł tacuit.
tenebitur ¶ Quialiẽno noie agͣn
q̃uacũꝙ accione. idiatum habitu¬
rum eũ adꝗ̃ ea res ptinebit cauere
ꝓcinator ex ꝑiat̃. tñ derato debebit

Expanded text:
n igitur heres sit absens, respondere debebit et si responderit uel tacuerit, tenebitur.Qui alieno nomine agit quamcumque actionem, id ratum habiturum eum ad quem ea res pertinebit cauere procurator experiatur, tamen de rato debebit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.i.Sireus paratus sit añlitẽ
contestatam pecciniam soluẽ
ꝓciatoit agentẽ quidfieri oͣ¬
portet. Nam iniquũ cogi eum
facultatem peccume ñ huit. nũ¬
quidcogi debeat iudiciumiꝰ acci¬
peie : Q uid enim si ⁊ famosasit
accio: Si ħ constat utantelirẽ
ꝯtestatam psẽs uibeat inede
sacrapecuniã ceponi. hoc fit¬

Expanded text:
.Si reus paratus sit ante litem contestatam pecuniam soluere, procuratore agente quid fieri oportet? nam iniquum est cogi facultatem pecuniae non habuit, numquid cogi debeat iudicium accipere? quid enim si et famosa sit actio? sed hoc constat, ut ante litem contestatam praeses iubeat in aede sacra pecuniam deponi: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝑhibentur. forsitan ⁊ pĩdant᷑.
ñquidꝰ ad agendum s aministrã¬
dum. ¶Cumquerat᷑ analiciu ꝓ¬
curatorem hr̃e liceat. inspicien¬
dumerit. annꝓhibeantur ꝓcua¬
torem dar quia ħ medicͣtum ꝓhĩ¬
ubi quis quasuinus exppło agit.
defen sionẽ ut ꝑcurator prãre co¬
tuim solui satis cederit oefendẽdi
ab sentis grã. cogendum ꝓcurato¬
iem uidicium accipere. nedecid¬
piaturis qmsatis accepitꝰ. Nã ieos
qui ñ coguut᷑ re oetendeit pꝰsa
ns daonẽ cogi. Labeo ait caco

Expanded text:
tur: forsitan et ipsi dantur non quidem ad agendum, sed ad administrandum.Cum quaeretur, an alicui procuratorem habere liceat, inspiciendum erit, an non prohibeatur procuratorem dare, quia hoc edictum prohiubi quis quasi unus ex populo agit, defensionem ut procurator praestare cotum solui satisdedit defendendi absentis gratia, cogendum procuratorem iudicium accipere, ne decipiatur is qui satis accepit: nam eos, qui non coguntur rem defendere, post satisdationem cogi.Labeo c
Abbreviated transcription (Latin):
noꝙ quiei publice causa afutũs
ẽ. aut morbo ꝑpetuo tenetur aut
magutratum initurusẽ. autꝗ
iintus indicum pati nonpõt
Ridoneuo detemor intelligͥ. ¶ Tu¬
tores qui mali quo loco admini¬
strauerunt eodem loco defendi
tem mouendam. ł peccumã su¬
scipĩendam. Quienm suo noĩe¬
uiles ntiles actiones habeat.ri¬
te eas intendit.

Expanded text:
neque qui rei publicae causa afuturus est aut morbo perpetuo tenetur aut magistratum initurus est aut inuitus iudicium pati non potest, idoneus defensor intellegitur.Tutores, qui in aliquo loco administrauerunt, eodem loco et defenditem movendam vel pecuniam suscipiendam: qui enim suo nomine utiles actiones habet, rite eas intendit.
Abbreviated transcription (Latin):
um. quã ꝓcurationẽ exequi malu¬
it. Et hactenus erit audiendus si
at. Cetm ferendm e pͥudore iuiii.¬
ñ deb carere ꝓͥa lite. ¶Itemsuetẽ¬
tĩone aliqua ꝓtirator uti uelit. n

Expanded text:
um quam procurationem exsequi maluit. et hactenus erit audiendus, siat: ceterum ferendus erit pudorem sunon debet carere propria lite. item si retentione aliqua procurator uti uelit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ris creditordabit ꝓcitatotẽ adẜ
uanã Porro sium exreis ẽdẽdi
ꝯstitutumsit. is ꝙͥ alium inꝯsti¬
tutampeccimniã dĩ. ñ negabimus
poise dare. S⁊ exouob. reis ꝓmt¬
tendi alt̃ alim̃ addefendendum ꝓ¬
curatorem dabit. ¶ Si plures hede̾
sint. ⁊ familie herriscunde aut ꝯ

Expanded text:
r recte dabit procuratorem ad Seruianam.Porro si uni ex reis credendi constitutum sit isque alium in constitutam pecuniam det, non negabimus posse dare. sed et ex duobus reis promittendi alter alterum defendendum procuratorem dabit.Si plures heredes s
Abbreviated transcription (Latin):
noͣie ui dicatm solui ꝓmitimui.
Naisierea ꝓmissione aliquid p̃¬
stemus ñ mandati s⁊ exũendito si
ħeditatem uendidimus. uł ex
pͥstina causa mandatiagere de¬
bemius. Aͣt fit cum fide ussor
reum ꝓcuratorem ded̾it. ¶sci
herednas extrebelliano senatus
ꝯsulto restituta ẽ heredꝰ uire oa

Expanded text:
udicatum solui promittimus: nam si ex ea promissione aliquid praestiterimus, non ma‹n›dati, sed ex uendito si hereditatem uendidimus, uel ex pristina causa mandati agere debemus: ut fit cum fideiussor reum procuratorem dedit.Is cui hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est heredem iure
Abbreviated transcription (Latin):
aius .ł. Siquis inrẽ suam ꝓcurato¬
no nͦoie agat. ueluti ep̃tor ħeditati.
andebeat inucẽ uendiorẽ ocfende̾.
ꝓlacr sibona fide ⁊ ñ uifraudẽ eoꝵ
Imminoem agereuellent gestumꝰ
sit negotium ñ eporteie cum inui¬

Expanded text:
ale.Si quis in rem suam procuratorio nomine agit, ueluti emptor hereditatis: an debeat inuicem uenditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui inuicem agere uellent gestum sit negotium, non oportere eum inui
Abbreviated transcription (Latin):
stulatat auenditore fundi. utab
eo defendeietur. uenoitor desidera¬
bat caueri s̾ ratam rem ep̃torẽ ha¬
birũm. Puto esum unditori dera¬
to satis dare debe. quia si fundũ
agenti restituerit. nichil ꝓhibet
dͥm̃ũ rtpetere. ⁊ cogiuenditorem̃
rursus defendert.
accipet: desut reus soluendo esse.
Quam obecãm defensor recusalut

Expanded text:
stulabat a uenditore fundi, ut ab eo defenderetur: uenditor desider‹a›bat caueri sibi ratam rem emptorem habiturum: puto eum uenditori de rato satisdare debere, quia si fundum agenti restituerit, nihil prohibet dominum rem petere et cogi uenditorem rursus defendere. acciperet desiit reus soluendo esse: quam ob causam defensor recusabat
Abbreviated transcription (Latin):
pret sãtis cationẽ ꝓcuratoritade¬
fendere uidetur. si uidi cunnacci¬
piatꝰ. uñ quesitũ e ap̃ uilianũ aͣn
conpellat᷑. anuero sufficiat obrem
ñ defensam stipulationẽ ꝯmnti.

Expanded text:
praeter satisdationem procurator ita defendere videtur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud Iulianum, an compellatur, an vero sufficiat ob rem non defensam stipulationem committi.
Abbreviated transcription (Latin):
Noniolum aũt saccio postuleĩ a
dictum. ł si stipulatioẽ legatoꝵ
łaĩpni infecti uelit caueri. cebe¬
bit ab sen̾tem desendere.⁊ incõpt¬
cogi eum etiam inꝓuintiã. dero¬
ma abire. ł econtrario. Uł aꝓum

Expanded text:
ctio postuletur a rdictum, uel si stipulatione legatorum uel damni infecti uelit caueri: debebit absentem defendere in compecogi eum etiam in prouincia de Roma abire uel e contrario uel a
Abbreviated transcription (Latin):
toris sit ꝓpt̃ iprĩs tractum. indici¬
uneum accipert cogenon Qdsi
aut aftitas direptasit. aut mi¬
iicicie int̃cesserint. aut bõnaͬabͦ
mis ait nillas p̃toris eẽ partes ad
cõnpellendum defendere. s⁊ex
stipulatu obrem ñ defensam agi
ñteneri. Quia uirboͣmis arbitra¬
turus ñsui̾t. utqui iustam excu¬
sationẽ afferret. defẽde coge̾t̃. ͣ¬

Expanded text:
temporis tractum, iudicium eum accipere cogendum: quod si aut adfinitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absenm nullas praetoris partes esse ad compellendum defendere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi non teneri, quia vir bonus arbitraturus non fuerit, ut qui iustam excusationem adferret, defendere cogeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tor ñextiterit. ⁊ soluĩt. ¶ Unius li¬
tis plurium ꝑ sonaꝵ plures dare ꝓ¬
p̾oiem ꝓhibuissẽ ideri.
dum simul eatis. occũpͣinitis meli¬
ot ꝯontio erit. ut posterior ũ sit. me
ad filiũ familia. uẽkẽ linẜuo uõ
subsistimus. Et negotia quidẽ pe¬
cuuatia ẜinposse gerere aliꝗ̃. ⁊ n
casu ꝓcinato rem eius amisimus cẽ¬

Expanded text:
tor non exstiterit et soluerit.Unius litis plurium personarum plures dari ppriorem prohibuisse uideri.dum simul datis occupantis melior condicio erit, ut posterior non sit in eo ad filium familias uerum est: in seruo subsistimus. et negotia quidem peculiaria serui posse gerere aliquem et hoc casu procuratorem eius esse
Abbreviated transcription (Latin):
et exea cansa agͥat. dubitandum nẽ
quinlocꝰ sit deiato cautioni. Ioq
põponius scribit. ¶ Querit apuo
uilianũ. utrũ dum solũ ratanrẽ
h̃t̃ debr sanadare. anetiam e̾dito

Expanded text:
et ex ea causa agat: dubitandum non est quin locus sit de rato cautioni idque Pomponius scribit.Quaeritur apud Iulianum: utrum dominum solum ratam rem habere debet satisdare an eti
Abbreviated transcription (Latin):
iudricrã non facere. u̾tutis enim
tatõres. nec ꝗ aquã equis spagt̃
cetãꝙ eoꝵ ministeria. quicerta¬
minib sacris deẜuiunt ignomi¬
nios habeant᷑. Designatore̾ aũt

Expanded text:
ludicram non facere: uirtutis enim tatores nec qui aquam equis spargunt ceteraque eorum ministeria, qui certaminibus sacris deseruiunt, ignominiosi habeantur.Designatores aut
Abbreviated transcription (Latin):
tiã p̃sidis ꝓuintie. callido om̃to ii¬
d̾is accusationis instig̾ator fuisse.
pudor potius honerat᷑. quã ignomi¬
nia uidet̃ irͦrogari. Nonenim qui
erortatut mandatoris õpa fung
in eãrẽ testat᷑ionẽ ap̃ p̃fectum p̃to¬
tiorecitauit. p̃fectus fide ñħabita
testatioĩs nullã inuriã lutiũ tniũ
passum eẽ agaio seio ꝓnuntiauit.
Quero antestes qͦꝵ testimoniũ reꝓ¬
batm̃nẽ. quan ex falso testimonio
locohaberi debeant. Cum ñoportet
to irrõgat. Incetĩs quoq gẽnerib
penaꝵ: ead forma statuta ẽ.

Expanded text:
praesidis prouinciae 'callido commento uideris accusationis instigator fuisse' pudor potius oneratur, quam ignominia uidetur irrogari: non enim qui exhortatur mandatoris opera fungin eam rem testationem apud praefectum praetorio recitauit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam Lucium Titium passum esse a Gaio Seio pronuntia‹ui›t. quaero, an testes, quorum testimonium reprobatum est, quasi ex falso testimonioloco haberi debeant, cum non oporteto irrogat. in ceteris quoque generibus poenarum eadem forma statuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
siui cotoi ꝑlines heredes existat.¬
Reo latitante post litem ꝯtestatã
ita demũ fide̾ uissores eum defen¬
deie iudebu̾nt̃. siuelius exhis
eum ꝑ solido defendat. ł om̃s ł qui
oam exhis uũ dederint. inquẽ
iudicium trans fertur.

Expanded text:
si uni coheredi plures heredes existant.Reo latitante post litem contestatam ita demum fideiussores eum defendere uidebuntur, si uel unus ex his eum pro solido defendat, uel omnes uel qui ex his unum dederint in quem iudicium transferetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rumexcausa ñdeb compelli. ut¬
puta simimicicie capitales int̾¬
uenerĩt. int̾ipm̃ ꝓ curatorẽ ⁊
om̃n. seribit iuilianus deb̾e inp¬
curatorem denegari accionem.
Item si dignitas accesserit pro¬
curatori łrei publice causa a fu

Expanded text:
debet compelli, utpote si inimicitie capitales intervenerint inter ipsum procuratorem et dominum, scribit Iulianus debere in procuratorem denegari actionem. Item si dignitas accesserit procuratori vel rei publice causa abfu
Abbreviated transcription (Latin):
ratore ⁊ n contradicente̾ fec̃. Qd̾
si alit̾ actumẽ. insciumꝗd̾ ꝓcura¬
torem teneri. satis in cuuleẽ ¶
mittit̃ aũt obiẽ ñ defen sã stipula¬
tionis clantuia. ¶ Qad ꝯͣmum di¬
uidũdo iudicium datꝰ ẽ ad augẽ

Expanded text:
ratore et non contradicente fecit. quod si aliter actum est, inscium quidem procuratorem teneri satis inciuile est, committitur autem ob rem non def‹e›nsam stipulationis clausula.Qui ad communi diuidundo iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
simo tpo ꝯcuriant. ¶It si alteriꝰ
sponsa altĩ nupta sit. exseutentia
edien punitur  Cmñaut factũ
notatur. ⁊̃ sicũea quis nuptias ł
iymissoarbit̾ unfainiã ñ fac̃it᷑. ꝗa
ñ pomĩã sententiaẽ. ¶ Quantũ ad
imfamiã ꝑtimz. multũ int̃ ẽ in cau¬
sa q̃ agelut᷑ causa cognita aliquio
ꝓnũtiatũmsit. anqueann extͥnsecꝰ
selocuta. Nanexhis infamia ñ ir¬
roganr. ¶penagrauior ultralegẽ¬
ꝯ dẽpnauĩt. honemtum quid̾ reũ¬

Expanded text:
s concurrant.Item si alteri sponsa, alteri nupta sit, ex sententia edicti punitur.Cum autem factum notetur, etiam si cum ea quis nuptias uempromisso arbiter infamiam non facit, quia non per omnia sententia est.Quantum ad infamiam pertinet, multum interest, in causa quae agebatur causa cognita aliquid pronuntiatum sit an quaedam extrinsecus sunt elocuta: nam ex his infamia non inrogatur.Poena grauior ultra legecondemnauit, oneratum quidem reu
Abbreviated transcription (Latin):
uenie ullaratio : ꝙ ẽ inhumanũ. ¶
uissũ p̃toris pcio dato pactus ẽ. ñ no¬
tatmis⁊ ⁊ sinure iurando delato ui¬
raui̾t. quis se ñ deliquisse. ñ eritno¬
tatus. Nam quodã mõ u̾motentiam
suam uire uirando approtanit. ¶ Qs¬
dati ꝯdẽpn᷑atus u̾bis edictinota t᷑.
ñsolum qui mã datum suscepit. sus̃¬

Expanded text:
ueniae ulla ratio, quod est inhumanum.Qui ‹iu›ssu praetoris pretio dato pactus est, non notatur. sed et si iureiurando delato iurauerit quis ‹se› non deliquisse, non erit notatus: nam quodammodo innocentiam suam iureiurando adprobauit. 'Mandati condemnatus': uerbis edict‹i› notatur non solum qui mandatum suscepit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ pont̃ filius. fa.ꝓcuãtorẽoare.
s i isi filia familias potił careꝑ
curatorẽ ad iniriaꝵ accionẽ. Nã
qͦ ad dõtis ex accon̾ẽ cumpatredaẽ
ꝓcuratorẽ suꝑ uacuumeẽ ualeri
seuerus scribit. cum sufficiat pa
specte inte. quocasu soli filie ꝯ¬
peteit dedote accio. posse eam ꝓ¬
curatorẽ dare. ¶ Ipẽ ꝙͦ filius ꝓ

Expanded text:
re. sed et filia familias poterit dare procuratorem ad iniuriarum actionem. nam quod ad dotis exactionem cum patre dat procu- ratorem, superuacuum esse Ualerius Seuerus scribit, cum sufficiat patspectae uitae, quo casu solet filiae competere de dote actio, posse eam procuratorem d
Abbreviated transcription (Latin):
forte parentes morbus aut etas un¬
pediat. nec quẽquam qui agat
cuator dari ñ posilt. tñ dictumiꝰe
mito eum qui dema pub lica agit
ipͥuato oãpn̾o exͣphbitione affi¬
citur. ql̃ pͥnate accionis dareposst
ꝓcinitorem. Multõmag̃ dabit ad
sepulchri molatione is adquẽ ea
res ꝑtinet. ¶ ad accionẽ iniuria¬
⁊ exꝰ lege cornelia ꝓcurator oari

Expanded text:
orte parentes morbus aut aetas impediat, nec quemquam qui agatcurator dari non possit, ‹t›amen dictum est merito eum qui de uia publica agit et priuato damno ex pro‹hi›bitione adficitur, quasi priuatae actionis dare posse procuratorem. multo magis dabit ad sepulc‹h›ri uiolati actionem is ad quem ea res pertinet.Ad actionem iniuriarum ex lege Cornelia procurator dari
Abbreviated transcription (Latin):
tum maritũ nuꝑtiis secollocam̃t.
m̃i famniã notabitu ¶Llotabit᷑ etiã
qui eã duxr siscien. Ignorantiani
excusatur: ñ uiris s ⁊ facti. ¶ Excusa¬
t̃ quinissu eius incuius potestare
erat duxerit. ⁊pẽ qͣui passus ẽ ducẽ
n̾otatur. Utrũꝙ recte. Nam ⁊ qui ob¬
tẽpanit uenia digͣnus ẽ. ⁊ qui p᷑assũ¬

Expanded text:
tum mariti nuptum se collocauerit, infamia no‹ta›bitur.Notatur etiam 'qui eam duxit', sed si sciens: ignorantia enim excusatur non iuris, sed facti. excusatur qui iussu eius, in cuius potestate erat, duxerit, et ipse, qui passus est ducere, notatur, utrumque recte: nam et qui obtempe‹ra›uit, uenia dignus est et qui passu
Abbreviated transcription (Latin):
eii dceare statuendi potestas fui̾t.
¶Qui lenociniũ fecit¶Qͥ iniudi¬
ciopud licocalũpie p̃uaricatio¬
ins ne cansa quid fecisse uidicat᷑
erit. Qui furti iubonoꝵ raptoꝵ.
iniuriaꝵ cedo lo malo.⁊ fiauce.
suo noĩe dãpuatus pactusue erit.
eum mortuum eẽ sciss. intra io
tp̃s quo elugere uirum moris ẽ.
añquã uirimi elugeret imnatri¬
monio collocauit. eã ue scĩens qᷤ
urorem durerit. ñuissu eus in

Expanded text:
cui de ea re statuendi potestas fuerit,qui lenocinium fecerit, qui in iudicio publico, calumnie prevaricationisve causa, quid fecisse iudicatus erit, qui furti, vi bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude, suo nomine damnatus, paceum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eamue sciens quis uxorem duxerit non iussu eius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dmtur Unde ẽ quesitum naouer¬
sarius plures intendat accõnes. ⁊
in singł as singłi existant defenso¬
res suscipe pͥarat̾i. ind̾i eum recte
defendi uiliamis ait. Qͦ iurenos
uti põponius scribit.
erit. ut sidecempetan̾tur ⁊ ertãt
duo defensores pͥarati inquina de¬
fendere. aũdiant̃.¬

Expanded text:
non dantur.Unde est quaesitum: si aduersarius plures intendat actiones et in singulas singuli existant defensores suscipere parati, uideri eum recte defendi Iulianus ait. quo iure nos uti Pomponius scribit.erit, ut, si decem petantur et exstant duo defensores parati in quina defendere, audiant
Abbreviated transcription (Latin):
sa. ¶It̃ siquis furti.iii. bonoꝵ iap¬
toꝵ. inuiriaꝵ. dedolomalo suonõe
dapuatus p̾aciuoue erit. simili mõ
lp̃.łr ẜ urtiaci pe siuemanifest
sit. suieñ manifesti ¶s ⁊ si furti ł aliis
famosis accionib quis ꝯdẽpuatus
ꝓuocauit. pendente iudicio ñdum
int̃ fam̾osos habetur. Sinaũt omĩa
tpã ꝓuocatiõnis lapra sunt: retro ĩ¬
famis ẽ.: quãuis. siiniusta appellatio
eius sit uisa. hõdie notariputo m̃r
tronotatur. ¶ Siꝗs alieuõnoĩe cõ.¬

Expanded text:
sa.Item 'si qui furti, ui bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo suo nomine damnatus pactusue erit' simili modo. 'Furti' accipe si‹ue› manifesti siue nec manifesti.Sed si furti uel aliis famosis actionibus quis condemnatus prouoca‹u›it, pendente iudicio nondum inter famosos habetur: si autem omnia tempora prouocationis lapsa sunt, retro infamis est: quamuis si iniusta appellatio eius uisa sit, hodie notari puto, non retro notatur.Si quis alieno nomine co
Abbreviated transcription (Latin):
uelegationis dimissus ẽ. ħam
citui p̃ẽ. lier consularib insigmi¬
b utitur. ignominie cã ab imꝑa¬
tore missum hac nota laborare.
sus erit. notat᷑. Et sipͥnceps dimi¬
serit. ⁊adiẽcerit ignominie cãe¬
um semittẽ ut pleꝵꝙ facit: nõ
dubitabit̃ ⁊ exħ edicto p̃toris cũ
infamia eineẽ notatum. Nõ
tñ uena indignationẽ pn̾cipiᷤᷤ
successor ei datusẽ. ¶ Exeremĩ
aũt ñumã cohortem neꝙ unam

Expanded text:
ionis dimissus est. hoc citui praeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: sus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis et ex edicto praetoris eum infamia esse notatum: non tamen si citra indignationem principis successor ei datus est.Exercitum autem non unam cohortem neque unam
Abbreviated transcription (Latin):
utatur. utputa si caupo fuit. ł stabu¬
quib dampuitiis fisͥin balneis
fic̾ina. lenocinii penatenebitur¬
Põponius ⁊ e̾um qui inẜuiͦtute pe¬
culiariamancipia ꝓstiuta habuit.
notari ⁊ pꝰlib̾ta tem ait. ¶ Calũpni¬
ator ita demũ notat̃. sifuĩt calũp¬

Expanded text:
utatur ut puta si caupo fuit uel stabuquibusdam prouinciis fit, in balineis ficina, lenocinii poena tenebitur.Pomponius et eum, qui in seruitute peculiaria mancipia prostituta habuit, notari post libertatem ait.Calumniator ita demum notatur, si fuerit calu
Abbreviated transcription (Latin):
morariliget. ¶ aitp̃tor. Quiin
scenamp᷑ d̾ierit. imfamis ẽ Ece¬
naẽ ut labeo diffimͣt. queludoꝵ
faciendoꝵ cansa quo libr loco ubi
quis consistat. moueatur q specta¬
culum sui ꝓditurus positasit i
publico priuatoue. ł inuico. qͦ
tam̃ loco passim homines spec ta¬
culi cã amnuttant̃. Eos enimqui
questus cã incertamina deibẽdũt
tes. fam̃osos eẽ pegasus ⁊ nerua
filius iesponderunt.

Expanded text:
r: 'qui in scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quolibet loco, ubi quis consistat moueaturque spectaculum sui praebiturus, posita sit in publico priuatoue uel in uico, quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittantur. eos enim, qui quaest‹us› causa in certamina descendunt tes famosos esse Pegasus et Nerua filius responderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
onum. E enim honesta queem̾eri¬
tis stipendiis. ł ante ab imꝑatore
indulgetur.¶Ẽ causaria que ꝓp̃t̃
ualitudĩnes laborib militie sol¬
uit. ẽ ignominiosa Ignomi¬
osa aũt missio totiensẽ. quotic̃s
is quimittit si addidit noĩatun
ignominie cã semittere. Sẽꝑ n
insignia militana detraxerit.
int infames effic̾it. lie ñ ad didis¬
si ignomime ca se eu eraucto¬
iũsse ¶ ⁊ quartum genus missioĩs.
siquis euitandoꝵ uiunu cã mili¬
tiam subisset. ħ aut̃ nussio extima¬
tionẽ non iedit. ut ẽ sepissime re¬
scͥptum. ¶ Miles quilege uilia de
adulterio fui̾t dãpnatus. ita mi

Expanded text:
onum. est honesta, quae emeritis stipendiis uel ante ab imperatore indulgetur: e‹s›t causaria, quae propter ualetudinem laboribus militiae soluit: est ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit addidit nominatim ignominiae causa se mittere: semper enim insignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa militiam subisset: haec autem missio existimationem non laedit, ut est saepissime rescriptum.Miles, qui lege Iulia de adulteriis fuerit damnatus, ita i
Abbreviated transcription (Latin):
tre solo pactus sim. filius ñ possit lib̾a¬
ri. ⁊ querit᷑ utrũ nencħ̾ agatur exea
pacnone. anuo egoͥquid uberer . filiꝰ
maneat obligatus. ficuti sipupillus
sñ tutorio anctoritate pacncat. ip̃eꝙ

Expanded text:
tre solo pactus sim, filius non possit liberari et quaeratur, utrumne nihil agatur ex ea pactione an vero ego quidem liberer, filius maneat obligatus, sicuti, si pupillus sine tutoris auctoritate pac
Abbreviated transcription (Latin):
piculum. quia siue ũgustauit. siuede¬
gustando male ꝓlauit. desequeri de¬
bet. planesicum intelligeret uñditor
diem quotolli deb̾ent: ñ ammonuit.
ep̃toĩ: tenebitur qͣuantieius int eẽt¬

Expanded text:
periculum, quia siue non degustauit siue degustando male probauit, de se queri debet. plane si, cum intellegeret uenditor diem quo tolli deberent, non admonuit emptorem, tenebitur ei, quanti eius inte
Abbreviated transcription (Latin):
de̾ oebet n idactumẽ nebedet.atqd̾ nõ
uenit imimodũ cedenduẽ si id ip̃m
actumẽ ut cede̾t. ueli iue publice. ui¬
mite. luoi quifimdum tangunt. cũuͦ
ncutrũ dictumẽ: cedẽ ñdobẽt. ⁊ dõ no¬
minatĩ cauerisolet ut luci lunites ui¬
epublice quenifundosint tote imino¬

Expanded text:
d non venit, in modum cedendum, si id ipsum actum est, ut cederet, veluti viae publicae, limites, luci qui fundum tangunt: cum vero neutrum dictum est, cedere non debet, et ideo nominatim caveri solet, ut luci, viae publicae, quae in fundo sint, totae in
Abbreviated transcription (Latin):
rio nec denadendo eoquicꝗ̃ ꝯuenerit
idindĩ actum. ut añ euacuarentur ꝗͣ ad
un dennã opera eo ꝑ finura sint necessa¬
ria. qd̾ siñ sint euacuata faciendumẽꝙ
ue teres putauerunt ꝓ corbẽ uñditorẽ
m̃ suram faccre ⁊ effund̾e. uetẽs n ꝓpt̃ h

Expanded text:
ris nec de tradendo eo quicquam conuenerit, id uideri actum, ut ante euacuarentur quam ad uindemiam opera eorum futura sit necessaria: quod si non sint euacuata, faciendum, quod ueteres putauerunt, per corbem uenditorem mensuram facere et effundere: ueteres enim h
Abbreviated transcription (Latin):
redeł̾e. s omẽ ꝑiculum adep̃torẽ ꝑti¬
nere. difficile aut ẽ inquic ꝗͣ sicemat.
ut nedẽgustet. qrͣ sidies degustanoĩ¬
ͥ adiectus ñ erit: quando ꝙ degustare
ep̃tor poterit. ⁊ qͥno ad oegustaunit: ꝑi¬
culum acoris ⁊ inucoris aduñditorẽ

Expanded text:
ebere, sed omne periculum ad emptorem pertinere: difficile autem est, ut quisquam sic emat, ut ne degustet. quare si dies degustationi adiectus non erit, quandoque degustare emptor poterit et quoad degustaverit, periculum acoris et mucoris ad