comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onstat plane media
dinasse ab ipso redemptionis
humane pͥmordio. ut & ꝑmi-
nistros uerbi sin karismatũ
dona distingueret: & tamen
in semetipso omr̃um gr̃arũ
plenitudinẽ pͥncipaliter reti¬
neret. Nam is qui dicit apłs
habemus thesaurũ istũ in ua¬
sis fictilib: idem etiã consite¬
tur. qͥ in pectore iłłu suntt
om̃s thesauri sapientis & sci
entiȩ absconditi. Si atitẽ in pec-¬
tore itłu om̃s thesauri sunt &
nichil excipit᷑. quid gͦ relinqui¬
nũ recondat᷑: Sed qd̾ ille to-¬
tũ naturalit̾ possidet: hoc
illi ꝑ grãm participatione illiꝰ
nixta mensuras habent De
illis enĩ dicit᷑. qͥa oꝑat᷑ imus
atq ide sp̃s : diuidens singłis
ꝑ ut uuts. Et de unigemito
filio dicit ioħes baptista: non
inquit ad mensurã dat d̃s
sp̃m. Et it̾m De plenitudi¬
ne eiꝰ om̃s accepimus. Quia gͦ
ab illo uno fonte om̃s iusti
hauruut unde uiuant ad
t̃i necesse semꝑ grãs agendo
recurrant. nec suꝑne gr̃e do-¬
na ab alio se credant posse

Expanded text:
onstat plane mediatdinasse ab ipso redemptionis humanae primordio, ut et per ministros verbi sui karismatum dona distingueret et tamen in semetipso omnium gratiarum plenitudinem principaliter retineret. Nam is qui dicit apostolus: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, idem etiam confitetur, quia in pectore Ihesu sunt omnes thesauri ae absconditi . » Si autem in pectore Jesu omnes thesauri sunt, et nihil excipitur; quid ergo relinquiibus recondatur? Sed quod ille totum naturaliter possidet, hoc illi per gratiam participatione illius juxta mensuras habent. De illis enim dicitur: « Quia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis, prout vult. At de unigenito Filio dicit Iohannes baptista: Non, inquit, ad mensuram dat Deus spiritum, et iterum: De plenitudine eius omnes accepimus. Quia ergo ab illo uno fonte omnes iusti hauriunt unde vivant, ad illum necesse est semper gratias agendo recurrant. Nec supernae gratiae dona ab alio se credant posse
Abbreviated transcription (Latin):
narrauerunt. illi quecumq fe¬
cerunt Elcce reditus fluminu᷑
Ad locũ gͦ unde exeunt flumina
reuertunt᷑: qr electi quiq illi se
debitores ẽẽ non ambigunt:
a quo uidelicet hauserant om̃e
qd sp̃aliter fluunt. Unde & sax¬

Expanded text:
ecunque fecerunt . » Ecce reditum fluminum. « Ad locum ergo, unde exeunt, flumina revertuntur; » quia electi quique illi se debitores esse non ambigunt, a quo videlicet hauserant omne quod spiritualiter fluunt. Unde et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
oescendentẽ & manentẽ suꝑ
eũ: hic est qui baptizat: &
qͣm ilłe non baptizaret sed
discipłi eiꝰ Elece dñs non bap¬
tizat. & tam̃ de illo dicit᷑ hic
ẽ qui baptitat: qͥa quisquis
baptizando exhibeat minifti

Expanded text:
cendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat. Et quam Ihesus non baptizaret, sed discipuli eius. Ecce Dominus non baptizat, et tamen de illo dicitur: Hic est qui baptizat, quia, quisquis baptizandi exhibeat minister
Abbreviated transcription (Latin):
pid isti dicturi si audi
enĩ eos arbitror ista legisse:
quos constat ab his temerario
dissonare iudicio. Fudiant gͥ
Post illa siqͥdem quȩ p̃misimꝰ
o ista subiangie. Quod seaup¬
quoꝵ inqͥt in tantũ se extendit
curiosa suspectio. ut unaginen¬
t᷑ plato a papa felice iudicio. pt-¬
ea inefficacit̾ in sacramentis quȩ
achatiꝰ usurpauit egisse ac pro¬
inde eos metuere qd̃ uł in conse¬
crationib uł in baptismate myͣ-¬
teria tradita susceperunt ne ir
rita beneficia diuina uideant᷑:
si Imilit̾ tractatũ p̾ualere su¬
pi orẽ qͥa non sine usurpatio-
ne sacerdotii adiudicatꝰ hoc¬
egit. in quo uirtutẽ suã obti¬
nentib mysteriis. in hoc qͦ ali¬
is rea sͥ ꝑsona non nocuit. Nã
ad illũ ꝑtinuit. qd̾ tuba daui
sẽꝑ sibi ñ aliis facit ruinã:

Expanded text:
id isti dicturi sunt, sienim eos arbitror ista legisse, quos constat ab his temerario dissonare iudicio. Audiant igiPost illa siquidem, quae premisimus, et ista subiungit: Quodsi aliquorum, inquit, in tantum se extendit curiosa suspicio, ut imaginentur prolato a papa Felice iudicio postea inefficaciter in sacramentis, quae Acacius usurpavit, egisse ac perinde? eos metuere, qui vel in consecrationibus vel in baptismate mystrita beneficia divina videantur; similiter tractum praevalere superiorem, quia non sine usurpatione nominis sacerdotii adjudicategit, in quo virtutem suam obtinentibus mysteriis. In hoc quoque rea sibi persona non nocuit. Nam ad illum pertinuit, quod tuba Davitsemper sibi non aliis facit ruinam,
Abbreviated transcription (Latin):
amministratione non corru-¬
unt: qui a symoniacis non sy¬
moniace consecrati sunt ho-¬
noris accepti ꝑiculũ sustinebt
Dura enĩ sententia. & indiscreti
examinis prorsus inhumana
censura. ut qͦs conscientia red-¬
dit innocuos. illata redarguat
pena plectendos: & in eos se-
ueritas se iudicialis extendat.
quos p̾sũpti piaculi temeritas
non accusat. Ubi enĩ non est
adinissũ. cur inferat᷑ penale
suppliciũ: Ubi non est reatꝰ
cur innocens exhibet᷑ ut reuss
Quod p̃iudiciale censeret᷑ etiã
in tribumalib iudicũ. cur rectũ
uideat᷑ in scõꝵ concilio sacerdo-¬
tũ. Solent gͦ certe pii pontifices
ad depositionẽ unius cuiuslibet
sacerdotis ex intimis uiscerib
cunctiq astantes piȩ cõpassio¬
nis cogunt᷑ studio condolere.
Ecce nunc tota pene xp̃ianitas¬

Expanded text:
amministratione non corruamministratione non corruunt: et qui a symoniacis non symoniace consecrati sunt, honoris accepti periculum sustinebunt? Dura certe sententia et indiscreti examinis prorsus inhumana censura, ut, quos conscientia reddit innocuos, illata redarguat pena plectendos, et in eos se severitas iudicialis extendat, quos presumpti piaculi temeritas non accusat. Ubi enim non est crimen admissum, cur inferatur poenale supplicium? Ubi non est reatus, cur innocens exhibetur ut reus? Quod preiudiciale censeretur etiam in tribunalibus iudicum, cur rectum videatur in sanctorum concilio sacerdotum? Solent certe pii pontifices ad depositionem unius cuiuslibet sacerdotis ex intimis visceribuscunctique astantes piae compassionis coguntur studio condolere. Ecce nunc tota pene Christi a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sͥ sacerdotis nomen uendica¬
uerit condempnatꝰ. in ipsiꝰ
uerticem suꝑbiȩ tumor inflic
sus est. sed anima illa que
peccauerat iusto iudicio ꝓprie
erat obnoxia: qd̃ ubiq nume¬
rosa scͥpturarũ testat᷑ instrtic
Uid iã dicet᷑ ad ista. Etio.¬
Ouȩ aduersus hȩc pot̾it
callere uersutia: Que ueritati re-¬
pugnantib suppetere poterunt.
argumenta: Ecce de una ꝑsona
specialit̾ agit᷑: sed uniuersalis est
ista ꝑscribin: ut reliquas scõꝵ
patrũ sententias quȩ in eos eo-¬
rũq ministeriũ seueris iudicaq̃
destruamꝰ. Sed ideo plane ut
lũ quȩ in pͥorib scĩs fueri Et
moderatio discretionis at¬
tendit᷑. ab his qͦ qui nunc st̃.
nequaqͣm ꝑ immoderatã iusti-¬
ciã limes recti examinis exceda-¬
t᷑: ne his etiã illud congruere
uideat᷑. qd̾ de quibusdam eoꝵ
lũ dei habent. sed non scdm sci-¬
entiã. Qui gͥ ab heretico codẽq
apłicȩ sedis auctoritate dãp-¬
uato ꝓmoti suite a sui gradus

Expanded text:
cum sibi sacerdotis nomen usurpaverit condemnatus, in ipsius verticem superbiae tumor inflictsus est, sed anima illa, quae peccaverat, iusto iudicio proprie erat obnoxia; quod ubique numerosa scripturarum testatur instructio. Quid iam dicetur ad ista? Quae adversus haec callere versutia, quae veritati repugnantibus suppetere poterunt argumenta? Ecce de una hic persona specialiter agitur, sed universalis est ipsa praescribimus, ut reliquas sanctorum Patrum sententias, quae in eos, eorumque ministerium severius vindicant, destruamus: sed ideo plane, ut dum, quae in prioribus sanctis fuerit, moderatio discretionis attenditur, ab his quoque, qui nunc sunt, nequaquam per immoderatam justitiam limes recti examinis excedatur: ne iis etiam illud congruere videatur, quod de quibusdam eorum d non secundum scientiam. Qui igitur ab heretico eodemque apostolicae sedis auctoritate dampnato promoti sunt, a sui gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Ste patͥs. iusticia iusti suꝑ eum
erit. & impietas impii erit
suꝑ eũ: Isti autẽ fr̃nȩ calami¬
tatis auari hȩç satagunt. ad
hoc enitunt᷑ ut anima quȩ ñ
peccauerit intereat. & alieni
facinoris innocens penas ex¬
soluat. Anhelant enĩ ut fi¬
lii addicant᷑ iniqͥtatib patrũ
& iusti ꝓscribant᷑ cͥminib im¬
pioꝵ: atq eos ut manifestius

Expanded text:
iusticia iusti super eum erit, et impietas impii erit super eum? Isti autem fraternae calamitatis avari hoc satagunt, ad hoc enituntur, ut anima, quae non peccavit, intereat, et alieni. facinoris innocens poenas exsolvat. Anhelant enim, ut filii addicantur iniquitatibus patrum, et iusti proscribantur criminibus impiorum, atque ut manifestius
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt. corã hominib simulatę
sc̃itatis. Hinc ẽ enim quod phariseis
dicit. Liquantes culicem: camelum
autẽ glucientes. Ac si aꝑte diceret᷑
Minima mala discernitis : maiora
deuoratis. Hinc ẽ quod rursum ore¬
uertratis increpantur: cum audi¬
unt. Decimatis mentam & anetum.
ꝓ ciminum. & relinquitis quȩ grauiora
sunt legis: iuidicium. & misccłiam. &
fidem. Neq enim negligenter audien
dum est: quod cum decimate minima
diceret: extrema quidem de olerib ma-¬
luit. s tamen bene olentia memorare.
ut ꝓfecto ostenderet. quia simulatores.
cum parua custodiunt: odorem de se
ꝯxtendere scȩ opinionis querunt: Et
quamuis implere maxima p̾termittañ.
aa tamen mimina obseruant. quȩ huma¬
no uidicio longe lateq redoleant.

Expanded text:
custodiunt coram hominibus, simulatae custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora deVeritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fdum est quod cum decimare eos minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare: ut profecto ostenderet, quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt. Et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quae humano judicio longe lateque redolent.
Abbreviated transcription (Latin):
głam intus intumescunt. languore
suꝑbiȩ intrinsecus uictam mentem.
etiam foras per mala maiora ꝓster¬
nunt. Ammonendi sunt gͦ qui se
a paruis custodiunt. s aliquando in
grauib dimergunt᷑. ne ubi se stare er¬
trinsecus estimant: ibͥ intrinsecus
cadant. & iuxta districti uidicis reti¬
butionem. elatio minoris iusticiȩ. uia
fiat ad foueam grauioris culpȩ. Qui
enim uane elati minimi boni custodi¬
am suis uirib tribuunt. uiste dere¬
licti: culpis maiorib obruunt᷑. & ca¬
dendo discunt ñ fuisse ꝓprium quod
steterunt: ut mala inmensa cor re¬
primant. quod bona minima exal¬
tant. Ammonendi sunt. ut conside¬
rent quod in culpis gͣuiorib alto ra¬
tu se obligant: & tamen plerũq in
parius quȩ custodiunt deterus pec¬
cant. quia & in illis. in quib iniqua
faciunt. in his se hominib quod ini¬
qui sunt tegunt. Unde fit. ut cum
maiora mala ꝑpetrant. coram dõ aꝑtȩ
iniquitatis fiant: & cũ parua bona

Expanded text:
inanem gloriam intus intumescunt, languore inanem gloriam intus intumescunt, languore superbiae intrinsecus victam mentem etiam foras per mala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui modica spernit: paulatim:
decidet. Qui enim peccata minima
flere ac deuitare. negligit: ab statu
iusticiȩ. ñ quidem repente. s partib
totus cadit. Ammonendi sunt. qui
in minimis frequenter excedunt. ut
sollicite considerent. quia ñnumqͣm
in parua deteruis. quã in maiore cul-¬
pa peccatur. Maior enim quo cituis
Nmor uero dum quasi nulla credit᷑.
eo peius. quo & securius in usu reti¬
netur. Unde sit plerũq ut mens ad:¬
sueta malis leuib. nec grauiora per¬
horrescat. atq ad qnͣdam auctorita¬
tem nequitię. per culpas nutrita ꝑ¬
ueniat : & tnͣto in maiorib contem¬
pnat ꝑtimescere. qnͣto in minimis
didicit ñ timendo peccare. At con¬
tra ammonendi sunt. qui se a par¬
uis custodiunt. s aliqnͣdo in graui¬
bus demergunt᷑. ut sollicite se ipsi
deprehendant: quia dum cor eorũ
de custoditis minimis extollitur: ad
ꝓpetranda mala grauiora. ipso elatio¬
nis suȩ baratro deuorantur. Et dũ so¬

Expanded text:
est: Qui modica spernit, paulatim est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum fo
Abbreviated transcription (Latin):
gant qui in culpa etiã se per consi¬
lium ligant: qua qnͣdoq ultione.
feriendi sunt. qui nunc prauoꝵ.
ñ socii. s principes funt.
qui licet minima. crebro tamen
illicita facunt : atq aliter qui
se a paruis custodiunt. secl ali-¬
qui licet minima. ere.¬
bro tamen illirita fa¬
ciunt: atq aliter qͥ
se a paruis custodiuñ.
demerguntur. Ammonendi sunt
qui quamuis in minimis. s tam̃
friquenter excedunt: ut nequa¬
quam considerent qualia. sed quanta
commnitant. Facta enim sua si
despiciunt timere cum pensant: de-¬
bent formidare cũ numerant. Altos
quippe gurgites fluminũ. paruȩ.
sed innumerȩ replent guttȩ pliuui¬
arum: Magit sentina latenter cres¬
cens. quod patenter ꝓcella seuiens:
Et minuta sunt quȩ erumpunt
membris per scabiem uulnera. sed
cum multitudo eoꝵ innumerabilit̃
occupauerit: sic uitã corporis. sicut
unum gͣue inflictum pectori uul¬
nus necat. Hinc uidelicet scriptum

Expanded text:
gant qui in culpa etiam se per consigant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii, sed principes fiunt. qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliqqui, licet minima, crebro tamen illicita faciunt; atque aliter qui se a parvis custodiunt, demerguntur. Admonendi sunt qui quamvis in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
forte igrediatur ut ignis indignatio
mea. & succendatur. & ñ sit qui extin¬
guat: ꝓpter malitiam studiorum ue¬
stroꝵ. Hinc iterum iratus dicit. Ui sitabo
ta. quȩ per consilium ꝑpetrant᷑. non
tam praua facta. dominus quã stu¬
per intentione petcatur. Quo con¬
tra recte. beati uiri expressione per pro¬
phetam dicitur: & in cathedra pesti¬
lentiȩ non sedit. Cathedra quippe
iudicis. ẽẽ. uel presidentis. solet. In
cathetra autem pestilentiȩ sedere
est. ex iudicio praua committere.
In cathedra pestilentiȩ sedere est.
& ex ratione mala discernere: & ta¬
tnen ex deliberatione ꝑpetrare. Qua-¬
si in ꝑuersi consilii cathetlra sedet.
qui tnͣta miquitatis elatione attollit᷑.
ut implere malum etiam per consi¬
lium conetur. Qssicut assistentibus
turbis prelati sunt. qui cathedrȩ
honore fulttuntur: ita delicta eoꝵ
qui p̃cipitatione corruunt. exquisi¬
ta per studium peccata transcenduĩ.
Ammonendi gͦ sunt. ut hinc colli¬

Expanded text:
t ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo sta quae per consilium perpetrantur, non tam prava facta Dominus, quam stuper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colli
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ uirtuti ut potestati.
sed anctori do baptismꝰ as¬
scribit᷑. ita nichilomimis &
quelibet eccli̾astica consecra¬
tio ad illũ ꝑ omĩa necesse est
referat᷑: oꝑante siquidẽ in
utrisq multiformi gr̃a di.
ut & illi absolutionem obti¬
neant pęccatorũ. & isti ꝓue-¬
hant᷑ ad sp̃ualiũ ordines dig-¬
nitatũ. Illi exuti ueterẽ cũ
actib erroris. nouum mdu¬

Expanded text:
manae virtuti, vel potestati, manae virtuti, vel potestati, sed auctori Deo baptismus adscribitur: ita nihilominus et quaelibet ecclesiastica consecratio ad illum per omnia, necesse est, referatur, operante siquidem in utrisque multiformi gratia Dei; et ut illi absolutionem obtineant peccatorum, et isti provehantur ad spiritualium ordines dignitatum. Illi exuti veterem cum actibus erroris
Abbreviated transcription (Latin):
i quis autem michi
fortassis obicrat ali¬
ud ẽẽ baptismũ humane re¬
generationis aliud consecra¬
tionẽ eccłiasticȩ dignitatis:
nos quicqͥd in hac parte
de baptismo credimꝰ. totuꝰ
nichilominꝰ & de consecra¬
tione sentimꝰ Nã cũ baptisᷤ¬
mus totiꝰ eccłiastici sacra¬
menti origo sit atq pͥmor¬
diũ. sicut baptismꝰ i est &
non hominis: ita minirũ
omis ȩcłiastica consecratio
illi specialit̾ cõpecit. a quo
omĩtim benedictionũ ple-¬
nitudo ꝓfluxit De quo ui¬
delicet dicit apłs: qui benedixit
nos inqͥt omĩ benedictione sp̃u¬
ali in celestib. Neq enĩ uł ipse
baptismus. uł ꝓrsus aliqua
consecratio magnũ aliquid
duceret᷑: nͥ int̾uitu sp̃s scĩ.
qui ꝑ exercitia illa tribuitur
Nam ut dicit᷑ qͥd ẽ aqua. nisi
aqua: Sed accedit uerbũ ad.
elementũ: & descendente
in utͦq sc̃ificationis generẽ
hoc fit totũ atq magnificũ
quod siue ab his qui bapti¬
sp̃s sc̃s accipit᷑. sicut non hu¬

Expanded text:
i quis autem mihi fortassis objiciat, aliud esse baptismum humanae regenerationis, aliud consecrationis ecclesiasticae dignitatem; nos quidquid in hac parte de baptismo credimus, totum nihilominus et de consecratione sentimus. Nam cum baptismus totius ecclesiastici sacramenti origo sit, atque primordium, sicut baptismus Dei est et non hominis, ita nimirum omnis aecclesiastica consecratio illi specialiter competit, a quo omnium benedictionum plenitudo profluxit. De quo videlicet dicit apostolus: Qui benedixit nos, inquit, in omni benedictione spirituali in caelestibus. Neque enim vel ipse baptismus vel prorsus aliqua consecratio magnum aliquid duceretur, nisi intuitu Spiritus sancti, qui per exercitia illa tribuitur. Nam, ut dicitur, quid est aqua nisi aqua? Sed accedit verbum ad elementum et, descendente in utroque sanctificationis genere hoc sit totum atque magnificum, quod sive ab his qui baptiSpiritus sanctus accipitur, sicut non hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensitrã etatis plenitudi-¬
nis xp̃i Oꝑat᷑ in illis ut si¬
ant adoptionis filii: in istis
autẽ ut sint ministri & dis-
eodem disponente sp̃u. iã ur
filios dõ generent ꝓferunt᷑¬

Expanded text:
in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Operatur in illis, ut fiant filii adoptionis, in istis autem ut sint ministri et dispeodem disponente Spiritu, jam, ut filios Dei generent, praeferunt
Abbreviated transcription (Latin):
quiq precipites colligant. cũ quanta
culpa ex appetitu ꝓprio ceteris prifer¬
ri ñ metuunt. si scĩ uri plebuĩ duca¬
tum suscipere. deo etiam iubente
uiuerunt. Moyses suacdente ño
trepidat. & infirinus quiꝰq ut hono¬
ris onus ꝑcipiat anhelat. &̾qui ad
casum uatoe urguet᷑. ex ꝓpriis hu¬
merũ libenter opprimendus pon¬
derib submittit alienis. Quȩ egit
ferre ñ ualuit. & auget qd̃ portet.
Capit̾uł. uiii. De his qui preefse
concupiscunt. & ad nsum suȩ libi

Expanded text:
quique praecipites colligant cum quanta quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget quod portet. CAPUT VIII. De his qui praeesse concupiscunt, et ad usum suae libi
Abbreviated transcription (Latin):
do sentiret. Sed hoc in utrisq est
subtiliter intuendum. quia & is qͥ
recusauit. plenȩ ñ restitit. & is qui
mitri uoluit. ante se per altaris cal¬
culũ purgatum uidit. ne aut non
purgatus adire quisq satra misteria
ancdeat. aut quẽ suꝑna gr̃a eligit.
sub humilitatis specie suꝑbe cen¬
purgatũ se quelibet. posse cognosce¬
re. predicationis officiũ tutius de¬
clinatur. Nec tamen declinari ut
diximꝰ ꝑtinacit̾ debet. cũ ad susci¬
pienctum noc suꝑna uoluntas agnoᷤᷤ¬
citur. Quod moyses utrumq miro
oꝑe expłeuit. qui p̃esse tan¬
te multi Ctudimi & noluit.
& obediuit. Suꝑbus eium fortasse
esset. si ducatum plebis innumerȩ
sine trepidatione susciperet. & rur¬
sum suꝑbus existeret. si auctoris
imperio obedire recusaret. Utrobiq
gͦ humilis. utrobiq subiectus. & p̾¬
ẽẽ popłis semetipsum metiendo nõ¬
luit. & tamen de imperantis uirib
presumendo consensit. Hinc gͦ hiuc

Expanded text:
do sentiret. Sed hoc in utrisque est do sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe conpurgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tanmultitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis officium. & ñ nuil¬
li lauelabiliter appetant. & aclhoc
non nulli laudabiliter cracti pertra¬
hunt᷑. Quod liquide agnoscemus.
si duorũ ꝓphetantiũ facta pensamꝰ
quoꝵ unus ut ad preclicancdum mit¬
ti debuisset sponte se prebuita quo
tamen alter ꝑgere cum pauore re¬
insauit. Isaias quppe dño queren¬
ai quem miteret. uttro se optulit᷑ di¬
cens. Ecce ego. intite ine. Hieremias
autẽ mittit᷑. & tamen ne mitti debe¬
ego sum. En ab utrisq exterius di¬
uersa uox ꝓdiit. sed ñ a diuerso
fonte dilectionis emanauit. Duo
quippe precepta caritatis sunt: dei
uidelicet amor. & prorimi. Per acti
ysaias officium predicationis appeti¬
it. Per contemplatiuã uero hierimni¬
as amori conditoris sedulȩ in herere
desideraus. ne mitti. ad predicandũ
debeat contradicit. Quod gͥ laudabi¬
liter alter appetiit. hoc laudabiliter
alter expauit. Iste ne tacitȩ contem¬
plationis lucra loquendo ꝑderet.
ille ne dampna studiosi oꝑis tacen¬

Expanded text:
dicationis officium nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnulli laudabiliter coacti pertrahuntur. Quod liquide agnoscimus, si duorum prophetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quo tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias Domino quaerenti quem mitteret ultro se obtulit, dicensautem mittitur, et tamen ne mitti debeego sum. » En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. Per activIsaias, officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdiit moneta. Ille deniq dũ se
deũ simulat canis ostendit᷑ dũ
eleuat᷑ obruit᷑. dũ scandere cȩ¬
lũ uidet᷑. in tartarũ labituR.
Consequent̾ & uos dũ petitis
alta corruitis. dũ ȩquales uide¬
ri cet̾is hominib contenti ñ es¬
tis: diuino simnul & humano.
despecti indicio. ad immundoꝵ ca¬
nũ similitudinẽ festinatis Uerũ
nos nugas terimꝰ. si ossa arida
ad uitã reducere corripiendo qͣsi
uaticinando temptemꝰ. Solũmͦ
orandũ est ut honore deposito.
carnes neruosq reinduant.:
sic ꝑ afflatũ sc̃i sp̃s denuo reui-¬
uiscant. Sed iã emenso pela-
cientes portui ꝓpinquamus
Ubi in rauennate pontifice̾
peracti operis sumina con

Expanded text:
prodiit et moneta. Ille denique, dum se prodiit et moneta. Ille denique, dum se Deum simulat, canis ostenditur; dum elevatur, obruitur; dum scandere caelum videtur, in tartarum labitur. Consequenter et vos, dum petitis alta, corruitis; dum aequales videri ceteris hominibus contenti non estis, divino simul et humano despecti iudicio, ad inmundorum canum similitudinem festinatis. Verum nos nugas terimus, si ossa arida ad vitam reducere corripiendo, quasi vaticinando temptemus. Solummodo orandum est, ut, honore deposito, carnes nervosque reinduant, et sic per afflatum sancti Spiritus denuo reviviscant. Sed iam emenso pelagocientes, portui propinquamus. XL. Ubi in Ravennatem pontificem peracti operis summa con
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsacti honoris amara coucep¬
tio cũ iã necesse erit. ut uos tar¬
tarus infinite patens obsor-¬
beat.. & gehenne crudelis olla
concludat: tunc ossa ur̃a me¬
dullis pinguib irrigata cre-¬
pitans stridensq flamina de-¬
pascat. Tunc edax incendiũ ue-¬
lut cructans de clibano ꝑ ora uo-¬
bis ꝑ ocłos. ꝑ aures. & nares. ua-¬
porib eructare ñ desinet. Sicsic
nimirũ erit iã ut cũ illo duce
ur̃o. heresiarcha uidelicet sẏmo¬
ne participiũ sortiamini: & qͥb
ñ suffecerat paradysus gratis
axp̃o ꝓmissus. satisfaciat in-
side uos ñ incongrue dampnabi¬
liores intelligã: ut eũ uidelicet
digne p̾cedatis in pena: quẽ ne-¬
quit᷑ excessistis in culpa. Ille si¬
qͥdem cęleste muns dũtaxat eme-¬
re uoluit: sed uoti cõpos ad ef¬
fectũ fulminandę concupiscen-¬
tie ñ ꝑuenit. Uos autẽ uoluis-¬
tis & confecistis: accessistis &z ir¬
repsistis. Structa est fabrica:

Expanded text:
transacti honoris amara coemptransacti honoris amara coemptio, cum iam necesse erit, ut vos tartarus infinite patens absorbeat, et gehennae crudelis olla concludat. Tunc ossa vestra medullis pinguibus irrigata crepitans stridensque flamma depascet, tunc edax incendium, velut eructans de clibano, per ora vobis, per oculos, per aures et nares vaporibus eructare non desinet?. Sic, sic dignum erit iam, ut cum illo duce vestro, heresiarcha videlicet Symone, participium sortiamini; et quibus non suffecerat paradysus gratis a Christo promissus, satisfaciat infeeside vos non incongrue dampnabiliores intellegam, ut eum videlicet digne precedatis in poena, quem nequiter excessistis in culpa. Ille siquidem caeleste munus dumtaxat emere voluit, sed voti compos ad effectum fulminandae concupiscentiae non pervenit; vos autem et voluistis et confecistis, accessistis et irrepsistis. Structa est fabrica,
Abbreviated transcription (Latin):
sio neq hic renuitit᷑ neq in fu¬
turo. Iminanitate porro cruenti
ac sceleratissimi criminis ur̃i. ad¬
ult̾os uincitis. homicidas exce¬
ditis: raptores. s acrilegos. in ces¬
tos. parricidas. atq omĩtim pe¬
ne reoꝵ flagicia suꝑatis Adhie
parũ est Na si res digna ut.
est craminatione ꝑpendit᷑: ipsa
iudaica ꝑfidia omisq ꝓrsus he-¬
retica prauitas ur̃is excessib ñ
ȩquat᷑. Orta est uobis naox in
meridiȩ: tẽpestas in serenitate.
Eit uobis celũ ferreũ & t̾ra enea :
qͥa & ad suꝑna. mole nequitię
ñ assurgitis. & int̾ homines
qd̾ conscicitia teste cõmissũ est
ñ celatis. Sane tunc etiã sicut
patrũ testat᷑ auctoritas. bene¬
dictio uobis in maledictionẽ uer-¬
tit᷑: cũ benedici sacerdotis ore
fiet cũ ipsa uox diuina uos ma-¬
ledictos appellat & repbat. a con-¬
spectu suo uos iudicis furor abi¬
cit. & tortorib tradit: Tunc
ꝓfecto discetis quanti constes

Expanded text:
sio neque hic remittitur neque in fusio neque hic remittitur neque in futuro. Inmanitate porro cruenti ac sceleratissimi criminis vestri adulteros vincitis, homicidas exceditis, raptores, sacrilegos, incestos, parricidas atque omnium pene reorum flagicia superatis. Adhuc parum est; nam si res digna, ut est, examinatione perpenditur, ipsa Iudaica perfidia omnisque prorsus heretica pravitas vestris excessibus non aequatur. Orta est vobis nox in meridie, tempestas in serenitate; fit vobis caelum ferreum et terra aenea, quia et ad superna mole nequitiae non assurgitis et inter? homines, quod conscientia teste commissum est, non celatis, Sane si tunc etiam, sicut patrum testatur auctoritas, benedictio vobis in maledictionem vertitur, cum benedici sacerdotis ore fiet, cum ipsa vos divina vox maledictos appellat et reprobat, a conspectu suo vos iudicis furor abicit et tortoribus tradit? Tunc profecto discetis, quanti constet
Abbreviated transcription (Latin):
obdulcandis fancib hominti ȩla¬
borata mella tͣnsmittunt.. ipse.
mox ꝑiturȩ famis inopia conta¬
bescunt. Deniq ꝑpendite infe¬
lices & miseri. quã immanissi¬
mo ꝑditionis baratro sitis im¬
mersi: quoꝵ non solu̾ mala. mala
sunt. sed etiã ipsa bona uobis¬
mala facta sunt. Quib nimi¬
rũ benedictio in maledictionẽ. ka¬
rismata in heresim. sacramenta
in sacrilegiũ. honor in contume¬
liã ꝓuectio uersa est in ruinã.
Nuc accedit qͥa & de tot ani¬
mab estis reddende rationis ob¬
noxii. quot nunc fidelib uide¬
mini ẽe̾ p̃lati. Effluite nunc
diuiciis. constipamini tumescen¬
tes obsequentiũ cuncis. ꝓpe est
ut uideatis om̃s angłoꝵ exercitꝰ
apłos. martyres. omniũq sc̃oꝵ
aginina contra uos uehement̾
insurgere: & in dãpnationis
ur̃ę seutentiã concordi simul ac pi¬
rili iudicio : onuenire. Iilũ quip¬
pe habetis offensũ. atq ideo
consequent̾ in festũ: cuiz offeu¬

Expanded text:
obdulcandis faucibus hominum elaobdulcandis faucibus hominum elaborata mella transmittunt, ipsae mox periturae famis inopia contabescunt. Denique perpendite, infelices et miseri, quam immanissimo perditionis barathro sitis immersi, quorum non solum mala, mala sunt; sed ipsa etiam bona a vobis facta sunt mala: quibus nimirum benedictio in maledictionem, charismata in haeresim, sacramenta in sacrilegium, honor in contumeliam, provectio versa est in ruinam. Huc accedit, quia et de tot animabus estis reddendae rationi obnoxii, quod nunc videmini fidelibus esse praelati. Affluite nunc divitiis, constipamini tumescentes obsequentium cuneis, prope est, ut videatis omnes angelorum exercitus apostolos, martyres omniumque sanctorum agmina contra vos terribiliter insurgere et in dampnationis vestrae sententiam concordi simul ac parili iudicio convenire. Illum quippe habetis offensum atque ideo consequenter infestum, cuius offen
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ uos symoniaci. per
grauẽ nobis elucubrationis huiꝰ
molestiã intulistis: & quidẽ ur̃a
defendimꝰ. sed ita dũtaxat ut uoᷤ
in ꝑpetuo condempnemꝰ. Sic ea
que ꝑ uos agunt᷑ admittimꝰ:
ut uos abhominabiles omĩumnq
ꝑditoꝵ extremis dignos supplici-¬
is arbitrem᷑ Nuirũ iudas dñm
purũ hominẽ credens uendidit:
sed mox p̾ciũ sanguiius digna
luiturus abiecte. Uos autẽ de di¬
uinitate sc̃i sp̃s nichil ambigen-¬
tes. & cõmerciũ illi uenalitatis
asscribitis: & ppetrati sacrilegii
cõmodum possidetis. Suiq fu-¬
eratis ultione plectendi: scelera
cõmissa lucramini. Quib ego
uos merito cõparanerĩ: qui di-¬
uina munera non uobis sed ali-¬
is habetis: & que aliis ad salu¬
tis ꝓueniunt cumulũ. uobis
in udiciũ ꝑditionẽq uertiuit᷑ ᷤ
Iudeis plane uos similes uideo.
qui medulitꝰ diuinȩ legis igna-
ti sunt scrimiarii Apũ qͦ formã
ꝓpemodũ tenere uidemini: que dũ

Expanded text:
adversum vos, Simoniaci, qui gravem nobis elucubrationis hujus molestiam intulistis. Et quidem nostra defendimus, sed ita duntaxat, ut vos perpetuo condemnemus; sic ea, quae per vos aguntur, admittimus, ut vos abominabiles, omniumque perditorum extremis dignos suppliciis arbitremur. Nimirum Judas Dominum purum hominem credens, vendidit ; sed mox pretium sanguinis, digna luiturus, abjecit. Vos autem nihil de divinitate sancti Spiritus ambigentes, commercium illi venalitatis ascribitis, et perpetrati sacrilegii commodum possidetis; quique fueratis ultione plectendi, scelera commissa lucramini. Quibus ergo vos merito comparaverim, qui divina munera, non vobis, sed aliis habetis; et quae illis ad salutis proveniunt cumulum, 139 vobis in judicium perditionemque vertuntur. Judaeis plane vos similes video, qui medullitus divinae legis ignariti sunt scriniarii. Apum quoque formam propemodum tenere videmini, quae dum
Abbreviated transcription (Latin):
iustum mitrit: quia in illo ñ cul¬
pam. s naturã diligit. Ammonen¬
diter larguint᷑. ut sollicite custodi¬
ro stucdeant. ne cũ commnissa pectata elemosiᷤ
redimunt. adhic redimenda cominit¬
tant. ne uenalem cdi iusticiã estiment.
si cum curant pro peccatis nuimmos
tribuere. arbitrantur se posse inul¬
te peccare. Plus ẽ namq anima.
quam esca: & corpus quã uestimen¬
tum. Qiti gͦ escam atq uestimentũ
pauꝑib largit᷑. secl tamen animȩ
minus ẽ uisticiȩ oꝑtulit. & quod
maius est culpe. Stia enim dõ dedit.
& se diabolo. At contra ammonendi
sunt. qui adhuc ꝰ aliena rapere. conten¬
dunt. ut sollicite audiant. quid ue¬
niens in iudicium dominus dicat.
Ait namq. E suriui enim. & non
dedistis michi manducare. Sitiui.
& ñ dedistiᷤ michi potum. Hospes
eram. & ñ collegistis me. Nudus. &¬

Expanded text:
justum nutrit, quia in illo non culjustum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit. diter largiuntur, sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhtant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culpae; sua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram
Abbreviated transcription (Latin):
ant multa sunt. aut cuncta largien¬
da: ne dum minus ȩquanimiter ino¬
pia mruens fertur: & prȩmissȩ lar¬
ꝗtats mertes pereat. & aclhuc mentẽ
deterius murmuratio subsequens ꝑ¬
dat. Ne omnino nichil eis prebeant.
quib conferre aliquid parũ debeant.
audiant quod scriptũ est. Omin pe¬
tenti ͤ tribue. De saltem aliquid p̃¬
heant. quib omnino conferre. debent.
auctiant quod scriptum est. Da bono.
s ñ receperis peccatorẽ. benefac himili.
a ñ deleris impio. Et rursum. Pañe
tuum & uinũ. suꝑ sepulturam uisti
constitue: & noli ex eo manducare cũ¬
uinũ suum peccatorib prebet: qui
miquis subsidiũ pro eo quod miqui¬
sunt impendit. Ynde & ñnalli hu¬
uis mundi durtes. cum fame cruci¬
entur xp̃i pauꝑes. effusis largitatib
nutriunt histriones. Qui uero indi¬
genti &iam peccatori panẽ suum ñ
quia peccator. s quia homo ẽ tribuit.
nimirũ non peccatorẽ. sed pauꝑem¬

Expanded text:
aut multa sunt aut cuncta largienaut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare vinum suum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia, pro eo quod sunt iniqui, impendit. Nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uium. noca pauꝑes & debiles: clau¬
dos & cecos. & beatus eris: quia non
habent unde retribuere tibi. De
quȩ prebenda sunt citius sero pre¬
beantur: audiant quod scriptum
est. Ne dicas amico tuo. uade & re¬
uertere. & eras dabo tͥ. cum statim
possis dare. Ne sub optentu largita¬
tis ea quȩ possident mutiliter spair¬
gant. audiant quod scriptũ est.
Sudet elemosina in manu tua. De
cum multa necesse sint: pauca lar¬
giant᷑: audiant quod scriptum est.
Qui parte seminat. parce & metet.
Ne cum pauca oportet plurima
prȩbeant. & ipsi postinodũ minime
inopiam tolerantes. ad impacientiã
erumpant: audiant quod scriptũ
est. Non tit aliis sit remissio. uobis
autem tribulatio. secl ex equalitate
nr̃a habundantia illorum mopum
subleuet: ut & ilorum habundantia
uss mopie sit supplementum. Cum enĩ
ditis mens ferre mopiam nescit. Ni
malta sibi subtrahit: occasionẽ tontra
se impacientiȩ exquirit. Prius namq
pparandus est pacientiȩ ammus. & te.

Expanded text:
pauperes, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiecit id instaurare etiã ꝑ peniten¬
tiȩ lamenta ñ possit. siue certe ut
dũ in se ruinȩ sue signa suꝑẽe con¬
siderat. acriorib afflictionis sue
remediis indesinent̾ insistat: siue
gͥ hiis siue aliis suꝑne ꝓuidentiȩ
causis ad integritatẽ pristinã uir-
sed potis nolle: ut seruet᷑ arbitriu̾
Q& enĩ malũ est ñ potest facere d̾s:
qͥa nec potest ctiã uelle. Quod tam̃
nequaqm referendũ est ad impos¬
sibilitatẽ: sed ad naturalem potiꝰ
singłaris clementie bonitatẽ. Q
uͦ bonũ est & uelle potest & facere.
tãesi quoda cautelȩ suȩ uł ꝓuisi¬
ons intuitu queđa bona aut raro
faciat. aut nunquã faciat Nuoqͥn
pot̾at dici ante saluatoris aduen-¬
tu qͥa ds creare ñ posset ex ut̾o
uirginis filiũ. Nimirũ qđ nunqͣ
fecerat. sed ne qͥdẽ nͥ seinel factur
erat Gam̃ eisi nunqͣm faceret :¬
& uelle & facere pot̾at. qͥa bonũ
erat. Uirginẽ itaq suscitare post

Expanded text:
ndimenta proiecit, id instaurare etiam per poenitenndimenta proiecit, id instaurare etiam per poenitentiae lamenta non possit, sive certe ut dum in se ruinae suae signa superesse considerat, acrioribus afflictionis suae remediis indesinenter insistat. Sive igitur his sive aliis supernae providentiae causis ad integritatem pristinam violased potius nolle, ut servetur arbitriumQuod enim malum est, non potest facere Deus, quia nec potest etiam velle; quod tamen nequaquam referendum est ad impossibilitatem, sed ad naturalem potius singularis clementiae bonitatem. Quod  bonum est, velle potest, et facere, tametsi quodam cautelae suae, vel provionis intuitu, quaedam bona, aut raro faciat, aut nunquam faciat. Alioquin poterat dici ante Salvatoris adventum, quia Deus creare non posset ex utero Virginis Filium. Nimirum, quod nunquam fecerat, sed ne quidem nisi semel facturus erat. Tamenetsi nunquam faceret, et velle, et facere poterat, 618 quia bonum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. imino sicrit malũ ẽ uirginẽ
uiolari. ita uiolatã redire in uir¬
ginẽ ꝓcul dubio bonũ e̾ẽt. si di¬
uine dispositionis ordo concedet
Uerbi gra. Hominẽ. post lapsum
mortis subire uindictã mnalã¬
ꝓpħam dicit. Ero mors tua o mops.
Lã uͦ saltĩ post redẽptionis nr̃e mys¬
beriũ hominẽ immortalẽ fieri cer-¬
te bonũ eẽt: si sententiã semel ꝓli¬
tã clementia diuina dissolueret.
Neq enĩ hoc omip̃s de iccirco uł
nolle uł ñ posse dicendus est: qͥa
malũ est hominẽ uidl̃ fieri in¬
mortalem. Sed rasto suo iudicio
nr̃eq salutis augniento. qd̵ ipse
nouit. tantũ de uindicta redẽp¬
ti honiis uolute suꝑeẽ Hoc
itaq mͦ malũ est pꝰt stuprũ uis-¬
ginẽ cẽ corruptam: bonũ autẽ
cet si uirginitatis in ea ds signa¬
łni reformaret. Sed licet de hoc
nullatenꝰ faciat. siue ut uirginẽ ter¬
reat. quatinꝰ uereat᷑ amittere qd̾
postmnotũ nequeat reparare. siue
dictante cquitate iusticie ut quod

Expanded text:
 virginem violari, ita violatam redire in virginem proculdubio bonum esset, si divinae dispositionis ordo concederet, verbi gratia, hominem post lapsum mortis subire vindictam,prophetam dicit: Ero mors tua, o mors. Iam vero saltim post redemptionis nostrae mysterium hominem immortalem fieri certe bonum esset, si sententiam semel prolatam clementia divina dissolveret. Neque enim hoc omnipotens Deus idcirco vel nolle vel non posse dicendus est, quia malum est hominem videlicet fieri inmortalem, sed iusto suo iudicio nostraeque salutis augmento, quod ipse novit, tantum de vindicta redempti hominis voluit superesse. Hoc itaque modo malum est post stuprum virginem esse corruptam, bonum autem esset, si virginitatis in ea Deus signaculum reformaret. Sed licet hoc Deus nullatenus faciat, sive ut virginem terreat, quatinus vereatur amittere, quod postmodum nequeat reparare, sive dictante aequitate iustitiae, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
dñs benedicã eis Ut grãm tra¬
ditio ꝑ ministeriũ ordinati tranᷤ¬
fundat om̃ib. nec uoluntas sa¬
cerdotis obesse aut ꝓdesse possit.
sed meritũ benedictionẽ poscen¬
tamus Dictũ est autẽ de neqͥs¬
simo caipha interfectore salua¬
toris int̾ cetera. Hoc autẽ a se¬
metipso non dixit. sed cũ eẽt pͥn¬
ceps sacerdotũ anni illiꝰ ꝓpħia¬
uit: ꝑ quod ostendit᷑ sp̃m gr̃arũ¬
non ꝑsonã sequi aut dignitatẽ.
sed ordinationẽ traditionis: ut
quãuis aliqͥs boni meriti sit. nͥ
possit benedicere nͥ fuerit ordi-¬
natus. ut officiũ ministerii exhi-¬
beat: dei autẽ est effectũ tribue¬
re benedictionis Hec itaq beati
uiri uerba tã plana sunt tãq ꝑ¬
spieua. ut quisquis hȩc postqͣm
semel attenderit. ꝑtinaci tñ amimo
parat adhuc obstinate contendere
ñiã petrũ qͥ nichil est sed magnũ
potiꝰ augustinũ conuincit᷑ in¬
pugnare. Quid enĩ aꝑtii eoꝰ dicit᷑.¬

Expanded text:
dominus benedicam eos, ut gratiam tradominus benedicam eos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus nec uoluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentamus. dictum est autem de nequissimo Caipha, interfectore saluatoris, inter cetera: hoc autem a semet ipso non dixit, sed cum esset princeps sacerdotum anni illius, profetauit. per quod ostenditnon personam sequi, aut dignitatem, sed ordinationem traditionis; ut quamvis aliquis boni meriti sit, non possit benedicere, nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat: Dei autem est, effectum tribuere benedictionis. Haec itaque beati viri verba tam plana sunt, tamque perspicua, ut quisquis haec postquam semel attenderit, pertinaci tamen animo parat adhuc obstinate contendere, non jam Petrum, qui nihil est, sed magnum potius Augustinum convincitur impugnare. Quid enim apertius eo,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ impudent̾ blacterat
quia symoniacus sacramenta ñ
habet: Audiamus qd idẽ beatꝰ doc¬
tor ex eadẽ re alibi dicat: ut ni¬
mirũ quã seutentiã in hac quã
uentilamus questione tenuerit
tanto liqͥdius quanto frequentiꝰ
innotescat. Nam cũ de benedicti¬
one ysaac in filiũ loqueret᷑ adiecit.
Iusti inqͥt hominis quantũ ad
conscientiã ꝑtinet uoluntas bo¬
ua est: quantũ autẽ ad p̾scienti¬
am immunis est ab aduersis.
Ds̃ enĩ solus est qui de futuris nu¬
dicat. Nc ꝑ hoc ẏsaac iustus qͣn¬
tũ ad p̾sentẽ humanitatẽ dig¬
nũ est. maiorẽ filiũ suũ bene¬
putabat: sed d̾s qui occultoꝵ ał
cognitor inmorem benedictionẽ mert
ostendit. ut in benedictione non
hominis ostenderet ẽẽ beneficiũ.
sed dei: qͥ officii diguitas non est
hominis meritũ. quã dei sequit᷑
benedictio. Deniq dictũ est a
deo in numeris ad moysen &
aaron sacerdotes. Uos ponite no¬
men meũ suꝑ filios isrł: ego

Expanded text:
minum impudenter blacterat, minum impudenter blacterat, quia symoniacus sacramenta non habet? Audiamus, quid idem preclarus doctor ex eadem re alibi dicat, ut nimirum, quam sententiam in hac, quam ventilamus, questione tenuerit, tanto liquidius, quanto frequentius innotescat. Nam cum de benedictione Ysaac in filium loqueretur, adiecit: Iusti, inquit, hominis quantum ad conscientiam pertinet, voluntas bona est, quantum autem ad prescientiam, immunis est ab adversis; Deus enim solus est, qui de futuris iudicat. Ac per hoc Ysaac iustus, quantum ad presentem humanitatem dignum est, maiorem filium suum beneputabat. Sed Deus, qui occultorum cognitor est, minorem benedictionem mereri ostendit, ut in benedictione non hominis ostenderet esse benedictionem, se, et quia officii dignitas est, non hominis meritum, quam dei sequitur benedictio. denique dictum est a deo in Numeris ad Moysen et Aaron sacerdotes: uos autem ponite nomen meum super filios Israhel; ego