comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ ad p̃rupta queq auden¬
dum. cupienti ad iunxerat.
thesauros occupat. corũq copiis
inuitat ad miliciã uoluntarios.
ac p̃cio componit: ut in om̃ia
quae uellec fidem p̾starent: atq
infulas regni induit. Turbatꝰ
animi hẏrcanus: matrẽ lacri¬
mis conueniebat. At illa spi¬
rans ferotia. filios & uxorem
aristoboli in castrũ recludit.
cui nom̃ primobaris. post ca
antonia appellatum : de quao
supra memorauimꝰ. Coepta
alexandri&: celeri eius obitu
destituunt᷑. In hereditatẽ om̃em
hẏrcanus successit: qͥuiuente
adhuc matre. dignitatẽ indue¬
rat sacerdotui. Aristobolus.
uirtute & sapientia p̾stabat.
Res usq ad contentionẽ. at que
congressionẽ deducta. Ubi con¬
sertum: pleriq relicto hẏrcano.
illũ alterum bello meliorem
secuti. Hẏrc anus comitantib
secum qui bello reliqui fuerant:
confugit in antoniam. Reꝑtisq
filuis & uxore aristoboli: ꝑ obsi¬
des salutem inuenit: quia neqͥd

Expanded text:
naturae ad praerupta quaeque audennaturae ad praerupta quaeque audendum cupienti adiunxerat, thesinvitavit ad militiam voluntarios ac pretio componit, ut in omnia quae vellet fidem praestarent, atque infulas regis induit. Turbatus animo Hyrcanus, matrem lacrymis conveniebat. At illa spirans ferocia, filios et uxorem Aristobuli in castrum reclusit, cui nomen primo Baris, postea Antonia appellatum, de quo supra memoravimus. Coepta Alexandrae celeri ejus obitu destituuntur. In haereditatem omnem Hyrcanus successit, qui vivente adhuc matre dignitatem induerat sacerdotii. Aristobulus virtute et sapientia praestabat: res usque ad contentionem atque congressionem deducta: ubi consertum, plerique relicto Hyrcano, illum alterum bello meliorem secuti. Hyrcanus comitantibus secum qui bello reliqui fuerant, confugit in Antoniam, repertisque filiis et uxore Aristobuli, per obsides salutem invenit, quia ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
modi inuidiam arcessebant᷑: sup̃mȩ
necis sententia mitigaret᷑: atq hos
tantũ quos obnoxios suspectaret
patrandi flagitu incentores fuisse.
urbe egredi iuberet. Qui accepta
uitȩ securitate: ꝑ agros dilapsi
Eodem tẽpore causa accidit ut da¬
mascũ iuuentus dirigeret᷑: qm̃ ptho¬
lomeus frequentib incursionibus
in colas memoratȩ urbis terebat.
Cuiꝰ negotii necessitas: occupauit
de exercitu alexandrię ualidam
manũ. Cleo patrã quoque tigranes
qui armenus imperitabat: in urbe
cui nom̃ ꝑtholomais obsidiore
clauserat. quẽ munerib alexan¬
Adria mulcebat. ut ase auerteret᷑.
Quem lucullus facta int̾ rupti irrim¬
one int̾ras armenioꝵ. redire in¬
fectis rebus coegit: consultius
ducente sua tutari. quã aliena
ad iungere. Tantis itaq negocus
intenta alexandria. in morbũ
incidit. Quam occasionem
rapuit aristobolus ad suas ar¬
tes: & congregata manu. conspi¬
rantibus secum quos feruor

Expanded text:
modi inuidiam arcessebantur, supremae modi inuidiam arcessebantur, supremae necis sententia mitigaretur atque eos tantum, quos obnoxios suspectaret patrando flagitio incentores fuisse, urbe egredi iuberet. Qui accepta uitae securitate per agros dilapsi. Eodem tempore causa accidit ut Damascum iuuentus dirigeretur, quoniam Ptolomaeus frequentibus incursionibus incolas memoratae urbis terebat, cuius negotii necessitas occupauit de exercitu Alexandriae ualidam manum. Cleopatram quoque Tigranes, qui Armeniis imperitabat, in urbe cui nomen Ptolomais obsidione clauserat. Eum muneribus Alexandria mulcebat ut a se auerteret. Quem Lucullus facta inruptione in terras Armeniorum redire infectis rebus coegit consultius ducentem sua tutari quam aliena adiungere. Tantis itaque negotiis Alexandria in morbum incidit. Quam occasionem rapuit Aristobolus ad suas artes et congregata manu, conspirantibus secum quos feruor
Abbreviated transcription (Latin):
solum domi tuta ad om̃em regnari¬
di securitatem foret: uerũ etiam
exteris potentib eẽt. formidabilis.
Ca tamen reliquis p̾stabat om̃ib
sed phariseis quasi inferior obtẽpera¬
bat. E rat diogenes in regno eius.
qui de potissimis alexandri amicis
familiaritati eiꝰ inheserat. Cum
adorsi obtruncauere: memorantes
ipsi consilio octingentos illos in
medio urbis ab alexandro crucifi.¬
xos. Inceteros qͦq facinoris auctores:
ut ꝑgeret ultio. mandatũ. Necabant᷑
itaque quos pharisei p̾cipiebant: non
quos societas sceleris in uoluerat.
Quo metu ꝑ territi pleriq quid huiꝰ¬
modi picula intendebant᷑. & maxime
prestantiores opibus au dignitatib.
ab aristobolo int̾ cessionẽ implora¬
uere. ut matrẽ ab executione p̾cepti
seuerioris ad molliora in flecteret.
Ille sibi gr̃am parare cupiens. non
de trectauit. Aulier ȩgre licet.
oranti tam̃ filio cessit. ut contuitu
honorũ quos gesserant. qͥ in huius¬

Expanded text:
solum domi tuta ad omnem regnansolum domi tuta ad omnem regnandi securitatem foret, uerum etiam exteris esset potentibus formidabilis. Ea tamen reliquis praestabat omnibus, sed Phariseis quasi inferior obtemperabat. Erat Diogenes in regno eius qui de potentissimis Alexandri amicis familiaritati eius inhaeserat. Eum adorsi obtruncauere memorantes ipsius consilio octingentos illos in medio urbis ab Alexandro cruci suffixos, in ceteros quoque facinoris auctores ut pergeret ultio mandatum. Necabantur itaque quos Pharisei praecipiebant, non quos societas sceleris inuoluerat. Quo metu perterriti plerique, quibus huiusmodi pericula intendebantur, et maxime praestantiores opibus aut dignitatibus ab Aristobolo intercessionem implorauere, ut matrem ab exsecutione praecepti seuerioris ad molliora inflecteret. Ille sibi gratiam parere cupiens non detrectauit. Mulier, aegre licet, oranti tamen filio cessit, ut contuitu honorum quos gesserant, qui in huius
Abbreviated transcription (Latin):
infracta mat̾no: regni cupido.
Siquidem ex duob liberis. electus
unus ad speciem regnandi. ñ potes-¬
tatim: hẏrcanus uocabulo. natu
senior. ingenio remissior: aristobo¬
lum uͦ acriorem animo. exꝑtem
potestatis emolliebat: priuati
humilitate. Assuer̃ se pharisei mulie¬
ri : genus hominum scđm legis doc¬
trinam excitatum. scđm qualita¬
tem affectꝰ callidum. auidũ nego¬
tioꝵ. peccuniae appetens. Quĩ
captantes elatam mulierculam.
scđm scienciã iuris diuini ex tol¬
lendo suam fecere: ut pleraq etiã
regni negotia ipsis comitteret. ad
ex¬
cluderent. atq aulico exuerent mi¬
nisterio. Quid plura: ita sese in-¬
sinuare: ut cõmodoꝵ om̃iũ fructꝰ
adeos ꝑuenirent: sumptꝰ & molestiȩ
mulierem solam afficiebant. Nec
mediocris mulieri sp̃s ut maxima
quaeq auderet. ac supra feminei
sexus conditionem p̃lia disponeret.
Siquidem & prestantissimam de
sius manũ parauit. & ꝑegrini exer¬

Expanded text:
infracta materno regni cupido, infracta materno regni cupido, siquidem ex duobus liberis electus unus ad speciem regnandi, non potestatem, Hyrcanus uocabulo, natu senior, ingenio remissior, Aristobolum uero, acriorem animo, expertem potestatis emolliebat priuati humilitate. Adsuerunt se Pharisei mulieri genus hominum secundum legis doctrinam exercitum, secundum qualitatem affectus callidum, auidum negotiorum, pecuniae appetens. Qui captantes elatam mulierculam, secundum scientiam iuris diuini, extollendo suam fecere, ut pleraque etiam regni negotia ipsis committeret, adhexcluderent atque aulico exuerent ministerio. Quid plura? Ita sese insinuauere, ut commodorum omnium fructus ad eos peruenirent; sumtus et molestiae mulierem solam afficiebant. Nec mediocris mulieri spiritus, ut maxima quaeque auderet ac supra feminei sexus condicionem proelia disponeret, siquidem et praestantissimam de suis manum parauit et peregrini exer
Abbreviated transcription (Latin):
modum serua ͫ sanimo ualidior
quam corpore. cõminuit om̃em
suae uigorem salutis. uiresq absũ p¬
sit: atq ita mortuus est . Uiginti
itaq & sex annis uario rerũ euentu
aduersum innumeros belloꝵ tu-¬
multus. regnum tenuit: & duob
liberis suꝑstitib decessit. Quos
impares in regni aestimans gub̾¬
naculo. summam rei uxoris ꝓpͥa
delegauit sollicitudini. q̃m eam
acceptiorem popło cognouit.
At q ħ anApud unĩuersos inue¬
nisse gr̃am. quod & iam ipsa ab
inmanitate uiri semꝑ alienam
se se faciendam existimauerit. ut
ñ solum refugeret flagitiorum
consortia. sed & iam resistendo
cius iniquitatibus. totiꝰ inse plebis
inꝓuida uiri sententia fuit. Nam
regnandi ius mulier in offense
exercuit: sine ullo feminei sexus
impedim̃to & ad quesiuit mode¬
randi gr̃am: sacrae legis obserua¬
tione. Nam dũ ad tentiori circa
templum cura exerceretur. & re
missa ministeria fraudis: creuit
imperu uigor. Nec tam̃ affectu

Expanded text:
modum seruat, animo ualidior modum seruat, animo ualidior quam corpore, comminuit omnem suae uigorem salutis uiresque absumsit atque ita mortuus est. Viginti itaque et sex annis uario rerum euentu aduersum innumeros bellorum tumultus regnum tenuit et duobus liberis superstitibus decessit. Quos impares regni aestimans gubernaculo summam rem uxoris propriae delegauit sollicitudini, quoniam eam acceptiorem populo cognouit atque hoc apud uniuersos inuenisse gratiam, quod etiam ipsa ab immanitate uiri semper alienam sese faciendam existimauerit, ut non solum refugeret flagitiorum consortia, sed etiam resistendo eius iniquitatibus totius in se plebis improuida uiri sententia fuit. Nam regnandi ius mulier inoffense exercuit sine ullo feminei sexus impedimento et acquisiuit moderandi gratiam sacrae legis obseruatione. Nam dum attentior circa templum cura exercetur et missa ministeria fraudi sunt, creuit imperii uigor. Nec tamen affectu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ fuere. Hoc successu. areta & iã
ad amascenis ad regnandũ expetitꝰ.
ut coeles sẏriȩ imꝑitaret: quo ptholo¬
meũ excluderent. quẽ maxime
infestis odiis ꝑsequebatur. N ec
iudeã in munẽ reliquit in cursionis.
Dequa uictor. licet suꝑato alexan¬
dro scđm utriusq tam̃ partis con¬
uentũ discessit: ac reuertit in sua.
Alexander autem pellam euertit:
& gera san petiit: iterum theodori
possessionib aliqua sibi ad iun¬
gere parans: ea sibi bello
uindicauit. Inde in sẏriam
ꝓ gressus: gaulanen. & seleutiam.
& gamelã euertit. ultus suꝑioris
belli contumeliã. ipsasq antiochi
munitiones diruit. Quibus
ex locis. iter in udeam c̃ uertit.
ac p̃t̃ spem cum gaudio totiꝰ
gentis suscipitur. ꝓmirabili
successu rerum gestarum. Ubi parta
bellandi quies. exordium tribuit
egritudinis. Atq aliquantulum
quartanis febrium uicibus affectꝰ.
leuato paulisꝑ incõmodo. ne.¬
gotia reppetit militaria. N ec

Expanded text:
superfuere. Hoc successu Areta etiam superfuere. Hoc successu Areta etiam a Damascenis ad regnandum expetitur, ut Coelesyriae imperitaret, quo Ptolomaeum excluderent quem maxime infestis odiis persequebantur, nec Iudaeam immunem reliquit incursionis, de qua, uictor licet superato Alexandro, secundum utriusque tamen partis conuentum discessit ac reuertit in sua. Alexander autem Pellam euertit et Gerasam petiit iterum de Theodori possessionibus aliquas sibi adiungere parans eamque sibi bello uindicauit. Inde in Syriam progressus Gaulanen et Seleuciam et Gamelam euertit, ultus superioris belli contumeliam, ipsasque Antiochi munitiones diruit. Quibus ex locis iter in Iudaeam conuertit ac praeter spem cum gaudio totius gentis suscipitur pro mirabili successu rerum gestarum. Vbi parta bellandi quies exordium tribuit aegritudinis, atque aliquantulum quartanis febrium uicibus affectus, leuato paulisper incommodo, dum negotia repetit militaria nec
Abbreviated transcription (Latin):
positis: usit oꝑã. magno suorum
labore. nullo hostis impedimento.
Siquidem negotio facili repletȩ
fouet: turresq exustȩ: ipse quoq
alexander fuga sibi consuluit.
eo tutior. quiã nequaꝗ tanti ȩsti¬
matꝰ. ut eum uictor pͥncipe loco
ꝑsequi deberet. Nam scđis partib
reseruatum : ut itineris obstructi
in iuriam acceptam ulcisceretur.
Rectum aut̃ in arabas iter direx̃.
quorum rex in loca p̃lia oportu¬
Na sese contulerat. De inde subito
conuerso aequitatu. maxime .ui.
ac multitudine effusȩ ac sine
ordine ruentes. hostium turmas
inuasere. Certatum acrit̾ quod
antiochus restitit. Retinebatur
enim: quã uis exercitus eius quasi
more pecorũ obtruncaretur:
Ubi uero & ipse cecidit. nam p̃cetis
se se offerre solebat ꝑiculis: auersi
om̃s. Quorum maxima pars in cer¬
to fugȩ disꝑsa: extinguit᷑. Reliquis
in uicum cui annana nom̃ coactis.
atque alimentoꝵ in opia c̃sũptis:
uix paucissimi ęxhis tantȩ cladi

Expanded text:
positis, lusit operam magno suorum positis, lusit operam magno suorum labore, nullo hostis impedimento, siquidem negotio facili repletae foueae turresque exustae. Ipse quoque Alexander fuga sibi consuluit eo tutior, quia nequaquam tanti aestimatus, ut eum uictor principe loco persequi deberet. Nam secundis partibus reseruatum ut itineris obstructi iniuriam acceptam ulcisceretur, rectum autem in Arabas iter direxit. Quorum rex in loca proelio oportuna sese contulerat, deinde subito conuerso equitatu maxima ui ac multitudine effuse ac sine ordine ruentes hostium turmas inuasere. Certatum acriter quoad Antiochus restitit; renitebatur enim, quamuis exercitus eius quasi more pecorum obtruncaretur. Vbi uero et ipse cecidit — nam prae ceteris sese offerre solebat periculis — auersi omnes, quorum maxima pars incerto fugae dispersa extinguitur, reliquis in uicum cui Ana nomen coactis atque alimentorum inopia consumtis, uix paucissimi ex his tantae cladi
Abbreviated transcription (Latin):
pestem in uexit. Tam in seuo cru¬
delitatis ꝓcessu: ut exeo numero
octingentos in media ciuitate
crucifigeret. Quorũ in con¬
spectu: coniuges eorũ filiosq
iugulari iussit. Haec specta¬
bat. accubans in medio con¬
cubinarũ. Lętus int̾ escas &
pocula: sed magis sanguine
quã uino in ebriatꝰ. H oc solo
facto amplius populũ quam
bello de t̾ruit. ita ut ꝓxima
nocte iudeorũ octo milia ultͣ
uideam discederent. quibus
fugȩ finis mors alexandri
foret. Tantiq horror mali:
quietem regno attulit. Sed ubi a
domesticis feriatum proeliis. ex orta
est ei causa in quietudinis. antiochia
aduersum arabas expeditio. quam
sibi t̃ribilem. & ꝑiculo futuram
arbitrabat᷑. Hic est antiachus qui
& iam dyonius appellat᷑. de metri
fr̃. a se leuco ultimꝰ. Cui transitũ
negare cupiens alexander: inter
urbem antipatridem & ioppes litora.
foueis ingentib ductis. muroque
altissimo turrib quoq ligno in¬

Expanded text:
pestem inuexit tam saeuo crupestem inuexit tam saeuo crudelitatis processu, ut ex eo numero octingentos in media ciuitate crucifigeret, quorum in conspectu coniuges eorum filiosque iugulare iussit. Haec spectabat accubans in medio concubinarum, laetus inter uina et pocula sed magis sanguine quam uino inebriatus. Hoc solo facto amplius populum quam bello terruit, ita ut proxima nocte Iudaeorum octo milia ultra Iudaeam discederent, quibus fugae finis mors Alexandri foret, tantique horror mali quietem regno attulit. Sed ubi a domesticis feriatum proeliis, exorta est ei causa inquietudinis Antiochi aduersum Arabas expeditio, quam sibi terribilem et periculo futuram arbitrabatur. Hic est Antiochus qui etiam Dionisius appellatus, Demetrii frater, a Seleuco ultimus. Cui transitum negare cupiens Alexander inter urbem Antipatridem et Iopes litora foueis ingentibus ductis muroque altissimo, turribus quoque e ligno im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. fructus alteri partus. :¬
quia & demetrius nud atus est
discessu hebreorũ. qui eundem
ad societatem rogauerant : &
alexandro exipsis sex milia sese
ad iunxerant. more quodam
humani ingenii. ad stipulantib
ad miscđiã rebus aduersis.
Cessit itaq de metrius ei. quẽ bello
uicerat: uidens illũ affluentib
paulatim hebreis iam pugnȩ ido¬
neum. seseq cum paucis relictũ ⁊
cuiꝰ uictoria libertate ad suctis.
dominationis metũ mouebat.
Redit alexandro seuicia cũ secu¬
ritate. regnumq in suos. & usus
belli reformatur. Querenti ab
his quid nam faciens animos
sibi plebis conciliaret. respon¬
sum est.simoreretur. Uix enĩ
forte cũ mortuo tã grauia ꝑ¬
pessi in grãm reuerterentur.
ut odia aduersus defunctũ de¬
ponerent. Quib excitatus. re¬
bellandiq ad suetudine mul¬
tis necatis : reliquos coegit in
urbem. cui nom̃ bemesel el: Cuiꝰ
expugnatio: acerbiorem solito

Expanded text:
peruenit, fructus alteri partus, peruenit, fructus alteri partus, quia et Demetrius nudatus est discessu Hebraeorum, qui eundem ad societatem rogauerant, et Alexandro ex ipsis sex milia sese adiunxerant more quodam humani ingenii adstipulantibus ad misericordiam rebus aduersis. Cessit itaque Demetrius ei quem bello uicerat, uidens illum affluentibus paulatim Hebraeis iam pugnae idoneum seseque cum paucis relictum. Cuius uictoria libertate adsuetis dominationis metum mouebat. Redit Alexandro saeuitia cum securitate regnumque in suos et usus belli reformatur. Quaerenti ab his quidnam faciens animos sibi plebis conciliaret responsum est, si moreretur; uix enim forte cum mortuo tam grauia perpessi in gratiam reuerterentur, ut odia aduersus defunctum deponerent. Quibus excitatus rebellandique adsuetudine multis necatis reliquos coegit in urbem cui nomen Bemeselel. Cuius expugnatio acerbiorem solito
Abbreviated transcription (Latin):
eius placiditate se circum ueniri
arbitrarent᷑. de metrium regem
sibi auxilio futurum aduersus
alexandrum: in bellũ excitauer̃.
Pugna in manib nec conper en¬
dinata. quã uis uni aduersum¬
duos exercitus numero inferiort
certandũ foret. Mille enim
cõmitatus equitibus. & sex milibus
peditum. quos mercede sibi ad¬
sociauerat:. decem milia quoque
iudeorũ sibi conspirantium in
bellũ accersiens: iuxta urbem
sycimã occurrit hostib. quibus
tria milia equitũ erãt. & pedi
peccunia conductos de ciscere
a fide uidit. neque alexander de
uideis aliquos quib se de mecriꝰ
ad cinxerat de posuisse erga se
odia cognouit: armis decernen¬
dum ęstimauer̃. Suꝑior bello
de metrius factus: plurimo tam̃
suorũ sanguine. N amq ab his
qui ediuer̃so mercede conducti
uenerant egregie bellatum: ita ut
usq ad mortem uirtute ac fide
certauerint. D estitutum itaque
se se alexander uidens: cesis suorũ

Expanded text:
eius placiditate se circumueniri eius placiditate se circumueniri arbitrarentur, Demetrium regem sibi auxilio futurum aduersus AlePugna in manibus, nec comperendinata, quaduos exercitus numero inferiore certandum foret. Mille enim comitatus equitibus et sex milia peditum, quos mercede sibi adsociauerat, decem milia quoque Iudaeorum sibi conspirantium in bellum arcessens iuxta urbem Sicimam occurrit hostibus, quibus tria milia equitum erant et peditpecunia conductos desciscere a fide uidit, neque Alexander de Iudaeis aliquos, quibus se Demetrius adiunxerat, deposuisse erga se odia cognouit, armis decernendum aestimauerunt. Superior bello Demetrius factus plurimo tamen suorum sanguine. Namque ab his qui e diuerso mercede conducti uenerant egregie bellatum, ita ut usque ad mortem uirtute ac fide certauerint. Destitutum itaque sese Alexander uidens caesis suorum
Abbreviated transcription (Latin):
multo camelorũ agmine attritũ.
Eua sit tam̃ alexander. & fugiens
de p̃lio hierosolimitanȩ urbis recep¬
tacula petit: in uisus suis. qm̃ re¬
trurserant in odia aerumnȩ eius
occasione. qui ante potentię metu
p̃mebatur. N ec silentio tegebat᷑
animorũ discordia. aut uerbis
tantum modo exercebatur. p̃lio¬
ñ uno sed plurimis decertatum.
Quibus extincta fere . L. iudeoꝵ
milia. quos alexander int̾emit:
suis quã hostib ꝑniciosior. &
maiore uictor de trim̃to. qm̃
regni uires uincendo ad triuerat.
Unde neͤipse quidẽ. iam suis uicto¬
riis delectabatur: auerfusq a plio.
arte tractabat sibi subditos. ut
iam non armis p̃meret. sed uerbis
urgeret. ac solis sermonib offen¬
sionum genera dissolueret. H ichil
tam̃ ꝓficiebat ad colligendam
sibi gr̃am. qm̃ fictis facinora
p̃ponderabant. atq ipsa repentina
con uersio ad penitentiã. morũq
in equalitas seua passim suspecta
habebatur. D enique cũ simulata

Expanded text:
multo camelorum agmine adtritum. multo camelorum agmine adtritum. Euasit tamen Alexander. Effugiens de proelio Hierosolymitanae urbis receptacula petit, inuisus suis, quoniam recruduerant in odia aerumnae eius occasione, qui ante metu potentiae premebantur. Nec silentio tegebatur animorum discordia aut uerbis tantummodo exercebatur: proelio non uno sed plurimis decertatum, quibus extincta fere quinquaginta Iudaeorum milia quos Alexander interemit, suis quam hostibus perniciosior et maiore uictor detrimento, quoniam regni sui uires uincendo adtriuerat. Vnde ne ipse quidem iam suis uictoriis delectabatur auersusque a proelio arte tractabat sibi subditos, ut iam non armis premeret, sed uerbis urgueret ac solis sermonibus offensionum genera dissolueret. Nihil tamen proficiebat ad colligendam sibi gratiam, quoniam fictis facinora praeponderabant atque ipsa repentina conuersio ad paenitentiam morumque inaequalitas saeua passis suspecta habebatur. Denique cum simulata
Abbreviated transcription (Latin):
suo imꝑio ad iunxit. captarumq
urbium populos seruitio sub egit.
Hos bellandi successus domesticã
seditio int̃ polauit: & orta de con¬
uiuiis usq ad bellũ contentio pro¬
cessit. familiari peste huius modi
iudeorũ uiris: ut de epulari ludo
sese in arma excitent. Ac nisi
pegrina auxilia regi p̃sto fuis¬
sent : seditio p̃ualuerat. S ed ad¬
uenticia manus egre licet com¬
p̃ssa ẽ: tam̃ octo milib ferme
hebreorũ int̃ emptis. Inde in ara¬
biam iter direxit: ac nonł ullȩ
tius urbes subactȩ. tributa quoq
moabitis & galaditis iure uictoriȩ
adscripta. Unde regressus iN
amathun. theodoro tantis eius
successib stupe facto: uacuum
defensorib castellũ in ueniens.
sine mora expugnauit. N on
usquequaq tam̃ ociosus ob eo¬
deas rex arabum fuit. nec in ulta
diu regni sui passus ẽ. dispendia.
Nam insidus oportune locatis.
om̃em eius exercitum deleuit:
conclusum uallis ꝓfundo. &

Expanded text:
suo imperio adiunxit captarumque suo imperio adiunxit captarumque urbium populos seruitio subegit. Hos bellandi successus domestica seditio interpolauit, et orta conuiuiis usque ad bellum contentio processit familiari peste huiusmodi Iudaeorum uiris, ut de epulari ludo sese in arma excitent. Ac nisi peregrina auxilia regi praesto fuissent, seditio praeualuerat, sed aduentitia manu aegre licet compressa est tamen octo milibus ferme Iudaeorum interemtis. Inde in Arabiam iter direxit, ac nonnullae eius urbes subactae, tributa quoque Moabitis et Galaditis iure uictoriae adscripta. Vnde regressus in Amathun, Theodoro tantis eius successibus stupefacto, uacuum defensoribus castellum inueniens sine mora expugnauit. Non usquequaque tamen otiosus Obodeas rex Arabum fuit, nec inulta diu regni sui passus dispendia. Nam insidiis oportune locatis omnem eius exercitum deleuit conclusum uallis profundo et
Abbreviated transcription (Latin):
atque exuit uinculis fr̃s defuncti:
regem constituit alexandrũ. cui &
ꝓcera ȩtas. & moderatio suffragari
aestimabat᷑. Qui ut regnũ ad eptus
ẽ: fr̃em quẽ aduerterat regni cupidi¬
orem. statim int̾emit. Reliquum
qui suꝑerat exfr̃ibus. uitȩ ac saluti
potius quã regno intentum: reserua¬
uit uacuum negotiorum. Continuo¬
q ut se habet in quietudo morum:
bellu pacem mutauit: congressuq
habito aduersus lathirũ ptolomeũ.
plurimos quidem hostium int̾ fec̃.
sed ad lathirũ uictoria defluit.
Cui tam̃ fructũ uictoriȩ ad emit
cleopatra mat̾. coacto in aegẏptũ
concedere: ut mortẽ sibi in minen¬
tem euaderet. Eiuis absentiam
eius partes inuadere cupit. & lã
theodorũ inse conuertit: qm̃ potis¬
sima quęq de eius possessionib sibi
ad sociauerat. In ꝓuiso itaq impetu
theodorus regias opes occupauit.
decem milia quoq iudeorũ plio
fuit. S ed suꝑ plagã factꝰ alexander.
plura adhuc dehostium partibus

Expanded text:
atque exuit vinculis fratres defuncti: regem constituit Alexandrum, cui et procera aetas, et moderatio suffragari aestimabatur. Qui ut regnum adeptus est, fratrem quem aduerterat regni cupidiorem statim interemit. Reliquum qui supererat ex fratribus, uitae ac saluti potius quam regno intentum, reseruauit uacuum negotiorum. Continuoque, ut se habet inquietudo morum, bello pacem mutauit congressuque habito aduersus Laturum Ptolomaeum plurimos quidem hostium interfecit, sed ad Laturum uictoria deflexit. Cui tamen fructum uictoriae ademit Cleopatra mater coacto in Aegyptum concedere, ut matrem sibi imminentem euaderet. Eius absentiam eius partes inuadere cupit, etiam Theodorum in se conuertit, quoniam potissima quaeque de eius possessionibus sibi adsociauerat. Improuiso itaque impetu Theodorus regias opes occupauit, decem milia quoque Iudaeorum proelio fudit, sed super plagam factus Alexander plura adhuc de hostium partibus
Abbreviated transcription (Latin):
sticio: etuera religio succederet.
Euacuaretur um̃bra. ueniret
ueritas: Vtiam non inmonte
sicut samaritani. non hierosoli¬
nus ter inanno. sic̃ uidaei : sed in
sp̃u inom̃i loco eleuans puras
manus. om̃is homo ad orare᷑ dm̃:
& in nomine ihũ genu flecteret :
Cum igitur ut supradiximus
in monte collectȩ scđm suos ritus
manerent. belli aũt minas p̃tende¬
ret ipsa congregationis species.
uel sensus eorum. qui nec malis
finitimis resipiscebant. multo
aũt amplius ꝓsperiorib roma¬
norum successibus ꝑ inuidiam
cõ mouerentur. ac prope tu mul¬
tum res. eẽt: consultͥus astimatũ
.ẽ. p̃ueniri eos. ne in maiorem
pestem erumperent. Uocatoq¬

Expanded text:
erstitio et uera religio succederet, erstitio et uera religio succederet, euacuaretur umbra, ueniret ueritas, ut iam non in monte sicut Samaritani, non Hierosolymis ter in anno sicut Iudaei, sed in spiritu in omni loco eleuans puras manus omnis homo adoraret deum et in nomine Iesu genu flecteret–, cum igitur, ut supra diximus, in monte collecti secundum suos ritus manerent, belli autem minas praetenderet ipsa congregationis species uel sensus eorum, qui nec malis finitimis resipiscebant, multo autem amplius prosperioribus Romanorum successibus per inuidiam commouerentur ac prope tumultum res essent, consultius aestimatum est praeueniri eos ne in maiorem pestem erumperent. Vocatoq
Abbreviated transcription (Latin):
&iam in suos saxa atq omnia qu&
fortae repererant telorum genera
iaculantibus: Deniq sex horis in
ipso fine: quasi ab exordio pugna¬
tum: Ad postremũ caesis qui
constiterant pugnaturi: tum
inceteros sine ordine. sine modo.
sine miscđia. senes cũ adolescen¬
tibus iugulabantur: Mulieres
uel paruuli reseruati: ñ adueniã
sed aseruitutem: Masculi om̃s
inter fecti : nisi quos pueritia
aut infantia defendit. In p̃dam
ducti sunt duo milia centum¬
triginta mancipia: dñi cũ seruulis.
aequa iam sorte conditionis. quos
captiuitas pares fecerat: Nec sama¬
rit& inmunes miseriarum fue¬
re: Nam cum scđm consuetudinẽ
suã montẽ garitim qui erat illis
sc̃s congregati ascendissent. ubi
adorare solebant Vnde et ine¬
uangelio dicit samaritana. patres
nr̃i ad orauerunt in hoc monte :¬
& responsum. ẽ ei. ueniet hora.
quando neq in hoc monte. neq
hierosolimis adorabitis patrem.
Debebatur enĩ: ut cessaret suꝑ¬

Expanded text:
etiam in suos saxa atque omnia quae etiam in suos saxa atque omnia quae forte reppererant telorum genera iaculantibus. Denique sex horis in ipso fine quasi ab exordio pugnatum. Ad postremum caesis, qui constiterant repugnaturi, itum in ceteros sine ordine sine modo sine misericordia. Senes cum adulescentibus iugulabantur, mulieres uel paruuli reseruati non ad ueniam sed ad seruitutem, masculi omnes interfecti nisi quos pueritia aut infantia defendit. In praedam ducta sunt II milia CXXX mancipia, domini cum seruulis aequa iam sorte condicionis quos captiuitas pares fecerat. Nec Samaritae inmunes miseriarum fuere. Nam cum secundum consuetudinem suam montem Garizim, qui erat illis sanctus, congregati ascendissent, ubi adorare solebant — unde et in euangelio dicit Samaritana: patres nostri adorauerunt in hoc monte, et responsum est ei: ueniet hora, quando nec in hoc monte neque Hierosolymis adorabitis patrem. Debebatur enim ut cessaret sup
Abbreviated transcription (Latin):
atq inde in subiectos telaia cula¬
bantur Itaq galileis suis quã
hostib infestiorib: rogabant.¬
ut interioris muri uestibulo re¬
ciperentur: Sed resistebant sui:
Dimicabant᷑ inportae liminee:
iudaeis int̾ se pugnantibus. Isti
in ruentem cuneum gladiis ex¬
cipiebant: illi resistentem: Morie¬
bantur sȩua in p̃cantes sibi inuicẽ
et minora se meritis suis ꝑpeti sup̃¬
repugnaturũ. uel facilem urbis
expũgnationẽ : Ueteris uir disci¬
plinae. sũmam uictoriae traianꝰ
uespasiano reseruauit : misitq
adeum. postulans ut filtum suum
dirigeret titum: qui finem p̃lio
daret: Quo aduentante. facta in¬
ruptio: caesiq multi mortales. Nec
sine labore ac periculo: uictoria
cessit romanis: Quib ingressis
murũ interiorem: obiecere se qui¬
cumq erant bello idones. et inan¬
gustus positi. anceps bellum uicto¬
ribus effecere: pugnantib de suꝑ
uirile ac muliebre sexi. ac saepe

Expanded text:
atque in subiectos tela iaculaatque in subiectos tela iaculabantur. Itaque Galilaei suis quam hostibus infestiores rogabant interioris muri uestibulo reciperentur, sed resistebant sui. Dimicabatur in portae limine Iudaeis inter se pugnantibus. Isti inruentem cuneum gladiis excipiebant, illi resistentem. Moriebantur saeua inprecantes sibi inuicem et minora se meritis suis perpeti suprrepugnaturum uel facilem urbis expugnationem, ueteris uir disciplinae, summam uictoriae Traianus Vespasiano reseruauit misitque ad eum postulans ut filium suum dirigeret Titum, qui finem proelio daret. Quo aduentante facta inruptio caesique multi mortales, nec sine labore ac periculo uictoria cessit Romanis. Quibus ingressis murum interiorem obicere se quicumque erant bello idonei et in angustiis positi anceps bellum uictoribus efficere, pugnantibus desuper uirile ac muliebre secus ac saepe
Abbreviated transcription (Latin):
recepere: Nam cũ ipsis festinantib:
etiam romani subintrauerunt:
Confugientib quoq ad murum
interiora: clausae portae. ne rur¬
sus romani parit̾ in rumperent:
ita a dũso a se dĩ auxilio. iudaei
preliabantur: quo ante uincere
Solebant: Sed offenderant sceles¬
tis fsagitiis: & ideo abhis poena
debita reposcebantur. ut donarent᷑
corum supplicia nationibus. De¬
inq plures prope suis interse bel¬
lis quam ab hostib obterebantur
Exempldo .ẽ. iafae popłs: qui ro¬
mames portas aperuit: et sibi clau¬
fit Uam ut primũ murum
romani in rumperent: ipsi patae¬
fecerunt. Ut scđm murũ iudai
non penetarent: uidaei clauserunt:
receptu  itaq hostis: socius ex¬
dusu Receptus ille. ne ꝑcussor
deesset exclusus iste. neꝑ iturus
euaderet: Intra duos itaq muros:
cedebantur iudaei: Manu cõ¬
nimius denturo eminus: Pleriq
enini romanae militiae uiri constricti
ANgustiis: murũ ascendebant.

Expanded text:
recepere, nam cum ipsis festinantibus recepere, nam cum ipsis festinantibus etiam Romani subintrauerunt. Confugientibus quoque ad murum interiorem clausae portae, ne rursus Romani pariter inrumperent. Ita auerso a se dei auxilio Iudaei proeliabantur, quo ante uincere solebant. Sed offenderant scelestis flagitiis et ideo ab his poena debita reposcebatur, ut donarentur eorum supplicia nationibus. Denique plures prope suis inter se bellis quam ab hostibus obterebantur. Exemplo est Iafae populus, qui Romanis portas aperuit et sibi clausit. Nam ut primum murum Romani inrumperent, ipsi patefecerunt, ut secundum murum Iudaei non penetrarent, Iudaei clauserunt. Receptus itaque hostis est, socius exclusus, receptus ille ne percussor deesset, exclusus iste ne periturus euaderet. Intra duos itaque muros caedebantur Iudaei manu comminus, de muro eminus. Plerique enim Romanae militiae uiri constricti angustiis murum ascendebant
Abbreviated transcription (Latin):
animis: ut nullum corporis senti¬
rent incendium: Nec tanci esti¬
mabant poenȩ feruentis dolorẽ
quanti dispendium gloriaesi tãꝙͣ
exsortes triumphorũ desisterent
bello : qui duces fuerant ꝑiculoꝵ
Uel sanguine itaq suo: restrmg.¬
ere incendiũ olei certabant
Hac mora obsidionis. & iani iafe
urbis. quae uicina erat populus
insoleuerat: quod tamdiu decer¬
nebantur: Unde motus uespa si¬
anus: traianũ qui p̃ erat ordim
quinto decimo ductoris officio
direxit cũ ille equitib: et d̾uob
milibus uirorũ militiae pedestris
Qui sine retractione ꝓfectus uir
acer. et bellandi artibus p̃ditus
conuenientẽ studiis suis euentuui
belli repperit. Nam cum esset
ciuitas et natura loci septa et ge¬
mina muro circum uallata: non
contentus tegere se populus euis
munitionibus: occurrendũ roma¬
nis putauit: Sed paulisꝑ resistere
ausi. intra murum exteriorẽre¬
cipere se se uolentes: hostem parit̃

Expanded text:
animis ut nullum corporis sentianimis ut nullum corporis sentirent incendium, nec tanti aestimabant poenae feruentis dolorem quanti dispendium gloriae, si tamquam exsortes triumphorum desisterent bello, qui duces fuerant periculorum. Vel sanguine itaque suo restinguere incendium olei certabant. Hac mora obsidionis etiam Iafae urbis quae uicina erat populus insoleuerat, quod tam diu decernebatur. Vnde motus Vespasianus Traianum, qui praeerat ordini quinto decimo ductoris officio, direxit cum M equitibus et duobus milibus uirorum militiae pedestris. Qui sine retractatione profectus uir acer et bellandi artibus praeditus conuenientem studiis suis euentum belli repperit. Nam cum esset ciuitas et natura loci saepta et gemino muro circumuallata, non contentus tegere se populus eius munitionibus, occurrendum Romanis putauit. Sed paulisper resistere ausi intra murum exteriorem recipere sese uolentes hostem pariter
Abbreviated transcription (Latin):
eteros adhortabatur: Alii sagitas.
alii telis. alii balistis hostem urge¬
bant: Tanta aũt erat huius torm̃ti
uis. quo saxa inhostem iaciebantur:
ut ꝑcursus unus exsociis iosephi qͥ
propt̃ adstaret. cõminuto capite
rueret. et occipitiũ eius ultra t̾ciũ
stadium excuteretur: Mulier qͦq
aluo grauis. ꝑcussa uterũ : supra di¬
midiũ stadii. de intimo secreti
genitalis excuteret infantẽ: Ad pos¬
tremuni cũ uictoria muros romanꝰ
miles succederet. et inipso aditu
utrimq ualida manu decertaretur :
sic̃ erant conferti. oleo ardentiiose¬
phus ꝑfundi romanos iubet. Qđ
facile auertice: ad ima de fluebat
uestigia. Nec minor incendio flã¬
mae.cadentis olei feruor: om̃s art
de pascebatur: Succede bant tam̃
Alii: Plerisq & iam sudor ꝓfluus.
olei uim refrigere᷑bat: Et quãuis
hͥius modi olei natura sit. ut cito
calescat: et serius conceptum depo¬
nat calorem: tam̃ uictoriae studio
ab scondebant iniuriam: Ardebat᷑

Expanded text:
ceteros adhortabatur. Alii sagittis ceteros adhortabatur. Alii sagittis alii telis alii ballistis hostem urguebant. Tanta autem erat huius tormenti uis, quo saxa in hostem iaciebantur, ut percussus unus ex sociis Iosephi, qui propteradstaret, comminuto capite rueret, occipitium eius ultra tertium stadium excuteretur, mulier quoque aluo grauis percussa uterum supra dimidium stadii de intima sede secreti genitalis excuteret infantem. Ad postremum cum uictor iam muros Romanus miles succederet et in ipso aditu utrimque ualida manu decertaretur, sicut erant conferti, oleo ardenti Iosephus perfundi Romanos iubet, quod facile a uertice ad ima defluebat uestigia. Nec minor incendio flammae candentis olei feruor omnes artus depascebatur. Succedebant tamen alii, plerisque etiam sudor profluus olei uim refrigerabat. Et quamuis huiusmodi olei natura sit, ut cito calescat et serius conceptum deponat calorem, tamen uictoriae studio abscondebant iniuriam. Ardebant
Abbreviated transcription (Latin):
in uolueret: intendebat: Ascendit
itaq murum: et uictor doloris stecit
conspicuus tantae p̃sũptionis. ac suꝑ
arietẽ se saxũq deiecit: et cum eo
corruit: Uictus quidẽ morte : sed
uictor machinam̃ti. cũ ipse solus de¬
cesserit patriae. in machinam̃ti autẽ
cõminutione : totam urbẽ ab excido
seruauerit. Netiras quoq et philippꝰ
in mediũ se ietere agmen: ut aũterent
quos pecierant. Iosephus aũt hrnitib:
iactis ut machinam̃ta om̃ia exureret:
breui consumpsit plurima: Sed con¬
sumpta ÷re parabantur: Instabat ues¬
pasianus. Vrgebat. ita ut intalo fe¬
riretur iaculo sagittae. Turbati st̃
romani: cũ sanguinẽ fluere ducis
cernerent. Exagitatus filius: cu¬
currit ad patrem: Sed ille supra
uim uulneris uirtutẽ animi gerens:
ꝓhibet trepidare filiũ. magisq
in proelium accendit milites. ut
iniuriã ducis ulciscerentur Ipse
signifer reuocabat exercitum: et
admuros cogebat: Ipse inbellum:

Expanded text:
inuolueret intendebat. Adscendit inuolueret intendebat. Adscendit itaque murum et uictor doloris stetit conspicuus tantae praesumtionis ac super arietem se saxumque deiecit et cum eo corruit uictus quidem morte sed uictor machinamenti, cum in se solus decesserit patriae, in machinamenti autem comminutione totam urbem ab excidio seruauerit. Netiras quoque et Philippus in medium se iecere agmen, ut auerterent quos petierant. Iosephus autem ignibus iactis ut machinamenta omnia exureret breui consumsit plurima, sed consumta reparabantur. Instabat Vespasianus, urguebat ita ut in talo feriretur iaculo sagittae. Turbati sunt Romani, cum sanguinem ducis fluere cernerent. Exagitatus filius cucurrit ad patrem, sed ille supra uim uulneris uirtutem animi gerens prohibet trepidare filium magisque in proelium accendit milites, ut iniuriam ducis ulciscerentur. Ipse signifer reuocabat exercitum et ad muros cogebat, ipse in bellum
Abbreviated transcription (Latin):
ra molliorib cedunt: quã molliora
solidiorib Nlam et aquae alluuione
scopuli soluuntur: nec ruina rpis
ullũ . ẽ. damnũ aqͣrum: Et iactis
infreca mollib: aqͣ suos usus reseraat
Sed petra int̾undas: seruare suos
nescit: Harenã quoq marmoris rui¬
ua ñ frangit: et marmor harenae
ruina cõminuit: Retuler̃ tam̃ etiã
romani: quo cõm̃tare fellerent iu
daeorum. contis falces ligantes qͥb
dimissos inciderent saccos: Quoua¬
cuati paleis: euitare arietis ictum
nequirent: Reparato itaq inpulsu
machinae. cũ se iudaei urgeri uide¬
rent: unus exhis eleazarus. ingentis
magnitudinis saxũ eleuans demu:
suꝑ arietem elisit: Tanta ui: ut cõ¬
minueret caput machina menti:
Exiliens quoq in mediũ hostium:
rapuit illud. atq in murũ ferebat
intrepidus. in conspectu aduersarioꝵ
& patens uulneri: Deniq iaculis qͥnq
figitur: sed ne quaquã conuersus ad
uulnera. quomͦ ipse saxi ruiua hostẽ

Expanded text:
ra mollioribus cedunt, quam molliora ra mollioribus cedunt, quam molliora solidioribus. Nam et aquae alluvione scopuli solvuntur, nec ruina rupis ullum est damnum aquarum; et jactis in freta molibus, aqua suos usus reservat; sed petra inter undas reservare suos nescit. Arenam quoque marmoris ruina non frangit, et marmor arenae ruina comminuitur. Retulerunt tamen etiam Romani, quo commenta daeorum, contis falces ligantes, quibus dimissos inciderent saccos, quo uacuati paleis euirare arietis ictum nequirent. Reparato itaque inpulsu machinae cum se Iudaei urgueri uiderent, unus ex his Eleazarus ingentis magnitudinis saxum eleuans de muro super arietem elisit tanta ui ut comminueret caput machinamenti. Exsiliens quoque in medium hostium rapuit illud atque in murum ferebat intrepidus in conspectu aduersariorum et patens uulneri. Denique iaculis quinque figitur, sed nequaquam conuersus ad uulnera quomodo ipse saxi ruina hostem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi cornu ꝓcedit: ferri solidi oris:
maignitudo arboris: in modum
mali naualis: Quẽ non uentorum
procella: ñ uelorum sinus flectant:
ca. suspensa funibus ad suꝑiora.
atq robusta arborũ ne xis: multo¬
rum manu ualida inmurũ impel¬
lebatur: De inde retrorsũ ducta.
atq instaterae modum sustentata
retinaculis: maiore impetu destina¬
batur uit crebris ictibus fatigatũ
nurilatus caederet: Cauatumq¬
imipturis fenestram daret: qua
romanis hostib uia in interiora urb̾
pateret. Primo igitur ictu. murus
concussus. ẽ: contremuitq omnis.
damor illico uniuersorũ. quasi
expugnata urbe trepidantium.
ne reꝑcussus murus faticeret. Sed
io sephus saccos paleis repletos: in
eũ dimitti locum p̃cepit: inquẽ
aries aromanis in torquebatur:
Ut laxo saccorum sinulusa: plaga
om̃is arietis emolliretur: Inlisa em̃
solidis. solida : nocent: Solutiorib :
euacuantur: Deniq facilius solidio¬

Expanded text:
quasi cornu procedit ferri solidioris. quasi cornu procedit ferri solidioris. Magnitudo arboris in modum mali naualis, quam non uentorum procella, non uelorum sinus flectant. Ea suspensa funibus ad superiora atque robusta arborum nexis multorum manu ualida in murum inpellebatur, deinde retrorsum ducta atque in staterae modum sustentata retinaculis maiore impetu destinabatur, ut crebris ictibus fatigatum muri latus cederet cauatumqpturis fenestram daret, qua Romanis hostibus via in interiora urbis pateret. Primo igitur ictu murus concussus est, contremuitque omnis. Clamor illico universorum, quasi expugnata urbe trepidantium, ne repercussus murus fatisceret. Sed Josephus saccos paleis repletos, in eum dimitti locum praecepit, in quem aries a Romanis intorquebatur, ut laxo saccorum sinu lusa plaga omnis arietis emolliretur. Illisa enim solidis solida nocent, solutioribus evacuantur. Denique facilius solidio
Abbreviated transcription (Latin):
anus cũ uincere naturam nequiret.
eã sibi ipse in adiumentum accersiuit
ut obsidione diuturna p̃mopia
potus et cybi cogeret obsessos ad
deditionẽ: Sed̃ frum̃ti copia
multo ante congesta: propulsabat
ꝑiculum famis: Aquae erat dif¬
ficultas maxinia: quia neq ullus
inurbe fons. et sollempnis siccitas
raris ꝑea locorum imbribus bibendi
subsiditim ad tenua uerat ductus
om̃s aquarum obtruxerat ne in
urbem mearent. Augebat mopia
auiditatẽ. repugnabat natura
Cõmentũ iosephus deculit ut
in fusae uestes muro sus peuderẽ¬
tur. qͦ paulatim rorantib aquis¬
crederetur illis ñ de. ẽẽ. ad potũ.
qđ habundaret ad lauacrũ uestiũ
ad expugnandã urbẽ accenditur.
atq omnẽ exercitum circa congre¬
gat. machinis murũ quatit Pulsa
bat aries. Nom̃ hoc species dedit. eo
qđ ualidae ac nodosae arboris ca¬
put ferro uestitur. eoq frons arieqs
p̃texitur. quae obductis lamminis
turgescit: et ꝓminet. Emedio eius

Expanded text:
anus, cum uincere naturam nequiret, anus, cum uincere naturam nequiret, eam sibi ipse adiumentum accensiuit, ut obsidione diuturna per inopiam potus et cibi cogeret obssesos ad deditionem. Sed frumenti copia multo ante congesta, propulsabat periculum famis. Aquae erat difficultas maxima quia neque ullus in urbe fons, et sollemnis siccitas, raris per ea locorum imbribus, bibendi subsidium adtenuauerat. Ductus omnes aquarum obstruxerant ne in urbem mearent. Augebat inopia auiditatem, repugnabat natura. Commentum Iosephus detulit, ut infusae uestes muro suspenderentur, quo paulatim rorantibcrederetur illis non deesse ad potum, quod abundaret ad lavacrum vestimenad expugnandam urbem accenditur, atque omnem exercitum circa congregat: machinis murum bat aries. Nomen hoc species dedit eo quod ualidae ac nodosae arboris caput ferro uestitur eoque ut frons arietis praetexitur, quae obductis lamminis turgescit et prominet. E medio eius
Abbreviated transcription (Latin):
entia. ut ñ cito uincere. pars uicti
aestimaretur: Sed adũsus naturã
magis erant illis: quã in hostem
cercamina. Nam ciuitas: p̃ruptis
undiq prope erat inter l usa
rupibus: Non uallo. et fossa. ut ali&
urbes: sed profundis erat circũ¬
uallata p̃cipitiis. quae nec uisus
hominis cõ p̃henderet. nec usus
inuestigaret. et horror sollicitus
intuentem magis magisq inuolu¬
eret: Tantum ab aquilone inde¬
fectu montis. unus adurbem acces¬
sus. arduo tamen ascensu patebat:
Quem iosephus muro int̾clusit:
ꝓ pugnatorib saepsit. ut int̾ murũ
inferiorem eturbem superiorem
ꝑiculosa interruptio fieret obsi¬
dentib. et intuenti in estimabilis
eẽt. cognitio suꝑiorum. Ciuitas
eñĩ ipsa. inmontis suꝑcilio fita
circuitu futimorũ montium
ueluti quodã naturali uallocir¬
cum data. Saepto genitali abscõ¬
dita: ut nemo prius illic urbem
fuerit intelligat. quã in ipsam
urbem fuerit ingressus uespali¬

Expanded text:
entia, ut non cito uincere pars uicti entia, ut non cito uincere pars uicti aestimaretur. Sed aduersus naturam magis erant illis quam in hostem certamina. Nam ciuitas praeruptis undique prope erat interclusa rupibus, non uallo et fossa ut aliae urbes, sed profundis erat circumuallata praecipitiis, quae nec uisus hominum conprehenderet, nec usus inuestigaret, et horror sollicitius intuentem magis magisque inuolueret. Tantum ab aquilone in defectu montis unus ad urbem accessus arduo tamen ascensu patebat. Quem Iosephus muro interclusit, propugnatoribus saepsit, ut inter murum inferiorem et urbem superiorem periculosa inruptio fieret obsidentibus et intuenti inaestimabilis esset cognitio superiorum. Ciuitas enim ipsa in montis supercilio sita circuitu finitimorum montium uelut quodam naturali uallo circumdatur, saepto genitali abscondita, ut nemo prius illi urbem esse intellegat, quam in ipsam urbem fuerit ingressus. Vespasi
Abbreviated transcription (Latin):
sagittis. missilibus quoq̃ Pluri¬
mi uidaeorũ ultra muros pro¬
gressi: destinata feriendi arte.
nuluerabant᷑. Manebant tamen:
in pauidi Temptabat uirtus roma¬
na om̃ia. et maxi me tibi infirmi¬
ora aduerterat murorũ subsidia:
illic maiori incũbebat manti:
Pudor hos: illos armabant spes
ultimȩ. ferro aperire uiã salutis
desiderantes Grauia tolerabant
iudaei. nec minora referebant
temptam̃ta audatiae. Peritia aro¬
manis. cum uirtute: furor auidaeis
cum temeritate certe̾bat: Fessis
itaq toto die: illis ꝓsalute. istis¬
protriumpho dimicantibus:
nox proelium soluit. Sequenti
ut solent fere intalibus proelus:
plura uulnera quã neces infere¬
bantur: Licet sepe & excursus
auidaeis: et aromanis tẽptarentur
uiruptiones Quos iniram accen¬
debat pudor. eo qđ uictores han¬
nibalis. & antiochi. omniũq gentiũ:
udaicis p̃liis in morabant᷑: Tan¬
ta erat romanae uirtutis consci¬

Expanded text:
sagittis. Missilibus quoque plurisagittis. Missilibus quoque plurimi Iudaeorum ultra muros progressi destinata feriendi arte uulnerabantur, manebant tamen inpauidi. Temtabat omnia uirtus Romana, et maxime ubi infirmiora, aduerterat murorum subsidia, illic maiore incumbebat manu. Pudor hos, illos armabat spes ultimae ferro sibi aperire uiam salutis desiderantes. Grauia tolerabant Iudaei nec minora referebant temtamenta audaciae. Peritia a Romanis cum uirtute, furor a Iudaeis cum temeritate certabat. Fessis itaque, toto die illis pro triumpho dimicantibus, nox praelium solvit. Sequenti ut solet fieri in talibus praeliis, plura vulnera quam neces inferebantur, licet saepe et excursus a Judaeis et a Romanis tentarentur eruptiones: quos in iram accendebat pudor, eo quod victores Annibalis et Antiochi omniumque gentium, Judaicis praeliis immorabantur. Tanta erat Romanae virtutis const
Abbreviated transcription (Latin):
difficile saxo sumq asperum
peditibus. equitibus aũt inuiũ:
atq insuperabile foret: Deniq
diebus quaͬtuor ne angustiae
officerent: reserata sunt uiarũ
strata. compositum iter. quo faci¬
lius om̃is exercitus trans mitte¬
retur. Quinto die. transiit eo
iosephus: deiectosq uida eorum
erexit. Uespasiano quoq ubi
factum indicium eo iosephum
cõ measse. incenturum celerandi
itineris accessit. qđ conficiendi
belli compendiũ putaret. si dux
& populus bello promptior int̃¬
ciperetur. Aduenit itaq: cum
exercitu: Et primo die: curan¬
dis cybo militibus. ne exitinere
fatigatos cura belli incesseret:
tempus dedit. Sequenti die
du pliciacie uallauit urbem.
& tercio: equestri ordine. Qđ
uidentes iudaei inclusosse et
obsessos udiq. nec ullum ef¬
fugu locum: ipsa disperatione
audaciã sũpsere: Nulla enĩ
res promtiorẽ militem reddic
quã necessitas proeliandi. et
p̃ruptũ periculum: Urgebat
uespasianus iaculis: urgẽbat

Expanded text:
difficile saxosumque asperum difficile saxosumque asperum peditibus, equitibus autem inuium atque insuperabile foret. Denique diebus IIII, ne angustiae officerent, reserata sunt uiarum strata, conpositum iter quo facilius omnis exercitus transmitteretur. Quinto die transiit eo Iosephus deiectosque Iudaeorum animos erexit. Vespasiano quoque ubi factum indicium eo Iosephum commeasse, incentiuum celerandi itineris accessit, quod conficiendi belli compendium putaret, si dux et populus bello promtior interciperetur. Aduenit itaque cum exercitu et primo die curandis cibo militibus, ne ex itinere fatigatos cura belli incesseret, tempus dedit. Sequenti die duplici acie uallauit urbem et tertio equestri ordine. Quod uidentes Iudaei, inclusos se et obsessos undique nec ullum effugii locum, ipsa desperatione audaciam sumsere. Nulla enim res promtiorem bello militem reddit quam necessitas proeliandi et praeruptum periculorum. Vrguebat Vespasianus iaculis, urguebat