comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruit d̾s abrahȩ tanꝗͣ. cõmunis aliqͥs homo.
sedenti ad ilicem mambre. At ille exurgenᷤ
cũ hominẽ uideret. ad orat ut dm : & ue¬
nerat᷑ ut dñm. S & ꝓpriȩ uocis ꝓfessione.
p̾sentiã se testat᷑ ñ ignorare diuirã: di¬
ad patrẽ. s ad filiũ referenda: post̾ioris
in carne ratio dispensationis. pleniꝰ ex ple¬

Expanded text:
ruit Dominus Abrahae tanquam communis aliquis homo sedenti ad ilicem Mambre. At ille exsurgens cum hominem videret, adorat ut Deum et veneratur ut Deum. Sed et propriae vocis professione praesentiam se testatur non ignorare divinaad Patrem, sed ad Filium referenda posterioris incarnatio dispensationis plenius exple
Abbreviated transcription (Latin):
sum sollempnit̃ ꝯsecrato uncti sint xp̃i:
ipsoꝵ. uł genti uł discipulis aut secta¬
torib ex suo uocabulo nom̃ dare potu¬
it & appellare discipłos xp̃ianos: nͥ hic
ipłos & uniu̾sam ꝑ totũ mundũ sui no¬
minis gentẽ. ex ueri xp̃i uocabulo ap¬
pellari fecit ꝑhenni nomine xp̃ianos.

Expanded text:
sum solemniter consecrato uncti sint christsum solemniter consecrato uncti sint christipsorum vel genti, vel discipulis aut sectatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et appellare discipulos Christianos, nisi hic populos, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit perenni nomine Christianos
Abbreviated transcription (Latin):
in eo regale cõmemorat: ptͦ uͭ etiam q̃lit̾
xp̃c effectꝰ sit indicat. dicens qd̃ unctus
sit ds a dõ ñ oleo cõmuni. s oleo lȩticiȩ:
nec sicut participes sui. idest illi qͥ in ima¬
gine p̃cessert̃. s p̃ participib suis. Oleũ
uero leticiȩ : in sacris uoluminib intel¬
lectu mystico sp̃c sc̃s designatur.
ed & de pontificatu eiꝰ idem dd̃ alio
in loco tale aliqͥa archanis signat
eloquiis: tanꝗͣ ex ꝑsona pat̾s de filio pro¬
nuntiantis. De uentre inqͥt ante luci¬
ferũ genui te. Iurauit dñs & ñ penite¬
bit eum: tu es sacerdos mȩt̾nũ. scd̾m
ordinem melchisedech. Hic aũ melchisedech
indiumis uoluminib sacerdos fuisse dĩ
sũmi refert᷑: s qͥ ñ oleo cõmuni ꝑunctꝰ
sit. neq qͥ ex successione generis susceꝑit
sacerdotiũ. sicut apud hebreos fieri mos
erat. Et id̾o scdm ordinẽ ipsi. sacerdos
cȩlestis sp̃c ꝯsecraret᷑. Idcirco deniq cũ
multi ante apud hebreos oleo in hoc ip¬

Expanded text:
in eo regale commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Sed et de pontificatu ejus idem David alio in loco tale aliquid arcanis signat eloquiis, tanquam ex persona Patris de Filio pronuntiantis: De ventre, inquit, ante Luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fieri mos erat; et ideo secundum ordinem ipsius sacerdos coelestis Spiritus consecretur. Idcirco denique cum multi ante, apud Hebraeos oleo in hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
ita. Uidebam. & ecce sedes positȩ erant:
& uetustꝰ dierũ sedebat. & uestim̃ta eiꝰ
sicut uix alba: & capilli capitis eius sicut
lana munda÷ thronꝰ eius sicut fłama igniᷤ:
rotȩ eiꝰ ut ignis adurens: fluuiꝰ igneus

Expanded text:
a. uidebam quoadusque sedes positae sunt, et uetustus dierum sedebat. uestitus eius albus ut nix et capillus capitis eius ut lana munda et sedes eius flamma ignis, rotae eius ignis ardens. fluuius ignis
Abbreviated transcription (Latin):
pellabant᷑: ad solam ueri xp̃i imaginem
ꝯseruandã. quãius compositione quad̾a
mystica consecrato. oleo tam̃ huiꝰ quȩ in¬
ter nos haberi soler materie ac liquoris
ꝑ ungebant᷑. Uerus enĩ hic qͥ de cęlis ue¬
nerat ꝙ cui omĩa q̃ p̾cedebant gesta fue¬
ysaias diuinis hȩc p̾dixit oraculis: s &
dauid similit̾ inspiratꝰ testat᷑ de xp̃o. di¬
cens ad ipsum xp̃m̃. Sedes tua d̾s in scłm
scłi: uirga eqͥtatis uirga regni tui. Dilexis¬
ti iusticiam & odisti inqͥtatẽ: ꝓpt̾ea unxit¬

Expanded text:
pellabantur, ad solam veri Christi imaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati olei, tamen hujus quae inter nos haberi solet materiae liquore ac liquoris perungebantur. Verus autem hic, qui de coelis venerat, et cui omnia quae praecedebant gesta fueIsaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; p
Abbreviated transcription (Latin):
no magis ac beluino ritu oberrantes. ñ
urbes ad societatẽ. ñ mores ad honestatẽ.
ñ leges ad uitȩ iusticiã tenuere. Artiũ uͦ
disciplinarũq apud eos & totiꝰ philosophiȩ
ne ipsum quidẽ nom̃ habebat᷑: s agrestes
quidẽ & uagi ꝑ deserta nullis sedib uaga¬

Expanded text:
no magis ac beluino more oberrantes non urbes ad societatem, non mores ad honestatem, non leges ad vitae iusticiam tenuere. Artium vero disciplinarumque apud eos et philosophiae ne ipsum quidem nomen habebatur, sed agrestes et vagi per deserta nullis sedibus vaga
Abbreviated transcription (Latin):
semet secretiorib abdidisset. ut ubinã dege¬
ret nullꝰ agnoscerae: necessariũ uisũ ẽ ep̃is.
ut aliũ ꝓ ipso ordinarent. cui nom̃ erat di¬
iuis. Cuiq cum paruo temꝑe p̾fuisser ec¬
cłiȩ. succedit germaniꝰ: & germanio gordiꝰ.
Cum ecce subito uelut rediuiuus. cȩloq red¬
ditus. ex imꝓuiso apparuit narcissꝰ: & rur
incitatꝰ: uł ꝓ eo qd cͥminosis innocens cessit:
uł qͦd secretam & pbilosophicã dilexerit¬
uitã: & qͦd in eo compleuerit dñs dicens.
Michi uindictã: & ego retͥbuam. Uerũ cum
ficere ñ posset. alexandrum de qͦ suꝑius
diuina dispensatio machutoriũ narcissi senis¬

Expanded text:
semet secretioribus abdidisset, ut ubinam degesemet secretioribus abdidisset, ut ubinam degeret nullus agnosceret, necessarium visum est episcopis ut alium pro ipso ordinarent, cui nomen erat Dius. Qui cum parvo tempore praefuisset Ecclesiae, succedit Germanus, et Germano Nigordius, cum ecce subito velut redivivus, coeloque redditus ex improviso apparuit Narcissus, et ruincitatus, vel pro eo quod criminosis innocens cessit, vel quod secretam et philosophicam vitam dilexit, et quod in eo complevit Dominus dicens: Mihi vindictam, ego retribuam. Haec ficere non posset, Alexandrum qui divina dispensatio in adjutorium senis
Abbreviated transcription (Latin):
derans. subt̃ fugit ȩccłiȩ multitudinẽ: & in
desertis locis. atq agellis secretiorib delites¬
cit annis quã plurimis. At ñ ille magnꝰ
diuiȩ ꝓuidentiȩ ocłs qͥescit in longũ. s
tuerarit maledicta molit᷑. Primꝰ naniq ille
testis. parua ignis scintilla noctis tempore
domo sua succensa: cũ omi genere. om̃ĩq
familia fłamis ultricib conflagrauit. Aliꝰ
repente ab imis pedib usq ad suminũ capitiᷤ
u̾ticem. morbo regio qͦ fuerat imp̃catꝰ. replet᷑
atq ꝯsumit᷑. Terti aũ pͥoꝵ exitũ uidens.
& ocłm diuinũ ñ se latuisse ꝓspitiens. ꝓrũ¬
pit in medium: & audientib cunctis sera
pęnitentia. uniu̾sum concinnati sceleris or¬
dinem pandit. Tantis aũ lacͥmis ĩmanis cõ.¬
missi facinꝰ deflet. & intantũ die noctuq
ꝑdurat infletibꝰ: usq qͦ luminib orbaretur.
Narcissus uͦ cũ ita desertũ petisset. ac locis

Expanded text:
derans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in derans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis quam plurimis. At non ille magnus divinae providentiae oculus quiescit in longum, sed tuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo sua succensa, cum omni genere et omni familia flammis ultricibus conflagratur. Alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem, morbo regio, quo fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius autem priorum exitium videns, et oculum divinum non se latuisse perspiciens, prorumpit in medium, et audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacrymis immanis commissi facinora deflet, et tamen die, noctuque perdurat in fletibus, usque quo luminibus orbaretur. Narcissus vero cum ita desertum petisset ac locis
Abbreviated transcription (Latin):
cȩta uirtutũ suaꝵ bona. esset ualde ꝯstan¬
tis animi & iusti. rectiq in declinabilit̃ te¬
nax: quidã homuncłi nequã. male sͥ conscii.
metuentes ne cͥminum suoꝵ si arguerent᷑.
ñ possent effugere uindictam: p̃ueniunt
factionib. & circũuenire parant eũ. cuius
iudiciũ uerebant᷑. Concinnant gͥ adu̾sus
eum infame satis & noxiũ crim̃. Conue¬
niunt auditares: testes ex semetipsis ꝓdu¬
cunt: qͥ sub sacram̃to iuram̃ti quȩ obicie¬
bant᷑ ꝯfirmarent. Quoꝵ unꝰ testis ita. si¬
ñ igni ꝯsumeret᷑: uera se dicere testabat᷑.
Ali ita: ne regio morbo corrũperet᷑. Tercrꝰ
ita: ne luminib orbaret᷑. & quãuis ne
iuram̃tis quidẽ istis quisꝙͣ. fideliũ. & łm
timentiũ crederet. eo qd̃ uita narcissi. &
institutio ac pudicitia ab om̃ib nosceret᷑:
ipse tam̃ eoꝵ quȩ mota sunt in dignitatẽ
ac molestiam ñ ferens: simul ⁊ secrera
ac philosophicam uitã semꝑ habere desi-¬

Expanded text:
caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desi
Abbreviated transcription (Latin):
inhereret : in abstinentia plurima. in ieiu¬
niis indesinentib. in uigiliis pene ugibꝰ:
ita ut siqndo parum aliquid somni necessi¬
tas naturalis exiger&: hanc ille ñ suꝑ stra¬
tum. qͦ omnino nullo utebat᷑. s supͣ nudi
soli depender& suꝑficiem. Ante om̃ia uͦ.¬

Expanded text:
im, in abstinentia plurima, in jejuniis indeficientibus, vigiliis pene jugibus: ita ut, si quando parum aliquid somni naturalis necessitas exigeret, hunc ille non super stratum, quo omnino nullo utebatur, sed super nudi soli deprehenderet superficiem. Fertur au
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ memorabimꝰ. de qͦ cȩt̾is quȩ de eo ñarrant᷑.¬
merito fides possit adhiberi. Accidit aliq̃n
indie sollempni uigłiaꝵ paschȩ. oleũ deeẽ
luminarib. Cumq id ꝑ ministros in notu¬
isset: meroi plebi maximꝰ fuit. S narcis¬
sus fidens fide: ministris imꝑat. haurire
aquam. sibiq deferre. Cumq detulissent:
orauit & benedixit aquã. & infundi lumi¬
narib p̾cepit. Tum repente miro & scłis
inaudito genere uirtutis. natura aquȩ in
olei pinguedinẽ uersa:. splendorẽ luminũ¬
etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem
aũ rei a plurimis religiosoꝵ frm̃. ex eodẽ
oleo qͦd u̾sum de aqua fuerat. reseruatũ ẽ:¬

Expanded text:
ejus memorabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantmerito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei, a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat, reservatum e
Abbreviated transcription (Latin):
At ne gallus inqͥt malũ decii aut uidere
potuit aut cauere: s in eundẽ lapidem
offensionis impegit. Cuiꝰ cum regnũ flore¬
ret iuinitio. & cuncta ei ex senteuria cede¬
rent: scõs uiros qͥ ꝓ pace regni eiꝰ do sum¬
mo supplicabant. ꝑsecutus est: cũ quibꝰ &
ꝓsꝑitarẽ suam parit̾ fugauit ⁊ pacẽ: .ii.
N urbe roma uͭ. cornelio ȩp̃atum regente.
& apud cathaginẽ cypͥano. ambob fide. uir¬
tute. pietate p̃stantib: questio ex orta ẽ in
affricȩ magis partib sioporter&e hereticos
rebapti zari. Cumq id a cẏpriano. & cȩtis
pene omnib ꝑ affricam sacerdotib oportẽ¬
re fieri decerneret᷑: corneliꝰ & cęt̾i omnes ꝑ
italiam sacerdotes. huiꝰcemodi decretũ. ma¬
nente sac̃dotali concordia refutarunt: sta¬
tuentes antiquitꝰ a patrib suꝑ hoc traditã
regłam debere reseruari. quȩ ꝯtinebat pt᷑
abiectionẽ praui ⁊ confessionẽ recti dogina¬
tis. sola eos manꝰ impositione purgandos.

Expanded text:
At ne Gallus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed in eumdem lapidem offensionis impegit. Cujus cum regnum floreret in initio, et cuncta ei ex sententia cederent, sanctos viros qui pro pace regni ejus Deo summo supplicabant, persecutus est, cum quibus et prosperitatem suam fugavit et pacem. At ne Gallus quidem malum Decii aut videre re Romae, Cornelio episcopo tunc regente et apud Carthaginem Cypriano, ambobus fide virtute praestantibus, quaestio exorta est in Africae majoris partibus, si oporteat haereticos rebaptizari. Cumque id a Cypriani et caeteris pene omnibus per Africam sacerdotibus oportere fieri detineretur, Cornelius et caeteri omnes per Italiam sacerdotes hujusmodi decretum manente sacerdotali concordia refutaverunt. tuentes antiquitus a patribus super hoc traditam regulam debere servari: quae continebat, post abjectionem pravi et confessionem recti dogmatis, sola eos manus impositio
Abbreviated transcription (Latin):
elatione quadã tumidꝰ: spem penitus
eis salutis adimebat. etiam si digne penitu¬
issent. Ex qͦ & pͥnceps hereseos extitit noua¬
tianoꝵ: q̃ ab ȩccłia separati. suꝑbo nomine se¬
met ipsos catharos idest mundos appellart̃.
Obquã rem conciliũ sacerdotale celeb̾rimum
inurbe roma congregatũ est: ep̃oꝵ quidem.¬
lx. num̾o: p̃sbiteroꝵ qͦq totidem. cũ diaco¬
nib plurimis. Preterea etiam ꝑ singłas qͣsq
ꝓuintias de hac re. magna deliberatione ha¬
bita: decretis sigiuficat᷑. quid facto opꝰ esser:
Statuit᷑ oͦ. nouatũ quidẽ cum his qͥ eũ m̃tis
elatione tumidu sequerent᷑. quiq ad inhu¬
manã. istam & nichil fr̃nę caritatis seruan¬
tem sententiam declinarent. alienum esse
ab ȩccłia: eos uͦ qͥ lapsi in certamine fuerant.
fr̃na miseratione curandos. & fomentis pȩ¬

Expanded text:
atus tumidus, spem penitus eis salutis adimebat, etiam si digne poenituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem numero, presbyterorum quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid facto opus esset. Statuitur ergo Novatum quidem, cum his qui eum mentis elatione tumidum sequerentur, quique ad inhumanam istam, et nihil fraternae charitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum esse ab Ecclesia; eos vero qui lapsi in certamine fuerant, fraterna miseratione curandos, et fomentis poe
Abbreviated transcription (Latin):
munũ coisser: atq alius de alio ut fieri
solet in talib conclamara. nec tam̃ uulgi
sententia certi aliqͥd optiueret: astitisse etiã
ipsũ int̾ cȩt̾os scire cupientẽ qͥ rei exitꝰ foret
⁊ subitd ꝑ dĩ ꝓuidentiam columbã cęlitꝰ lap¬
sam. figurã ferentẽ illiꝰ. quȩ in scĩ sp̃c imagi¬
nem suꝑ iħ̾m descenderat apud iordanẽ. supͣ
caput astitisse fabiani. Ad qđ spectaculum
ora cunctoꝵ oculosq ꝯu̾sos. & om̃s uelut uno
diciũ decreuisse: eũq ꝯtinuo cathedrȩ i¬
positũ. ⁊ legitimo sacerdotio confir inatum.
Q uod alii suꝑ hurꝰ: alii suꝑ zepherini nõie

Expanded text:
in unum coisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno dicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super hujus, alii super Zeferini nomine
Abbreviated transcription (Latin):
quendã fuisse apud alexandriam. unũ ex his
egritudine. ita ut triduo iam sine uoce ꝓrsꝰ
iaceret: paululũ uͦ quarta die respirantem.
me detinetis:  Queso uos. cito aliquis prb̃m¬
& cum hȩc dixisset: rursum sine uoce reman
mo reconciliationis solatia denegar&. et
maxime his qͦs priꝰ io rogasse constaret: pa¬
rum eucharistiȩ puero qui ad se uenerat¬

Expanded text:
quemdam fuisse apud Alexandriam, unum ex his egritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, : « Quousque me detinetis? quaeso vos, cito aliquis presbEt cum hoc dixisset, rursum sine voce permansmo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his, quos prius id rogasse constabat, parum eucharistiae puero dedit. Regr
Abbreviated transcription (Latin):
sum mulcebat᷑. Cum uͦ utrũq contẽpneret.
p̃acuta sude ualidissime tͣnsu̾beratꝰ ꝑmedia uis¬
me. siti. frigore. languore. latronib bestiisq
consumptȩ sunt: Qui om̃s unitati electos di
egẏpti. quȩ dr nicopolis cũ ad arabicũ montẽ
una cum grandeua conruge discessisset: nulli

Expanded text:
s mulcebatur. Cum vero utrumque contemneret, praeacuta sude validissime transverberatus per media visme, siti, frigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunt; qui omnes imitati electos DeiAegypti quae dicitur Nilopolis cum ad Arabicum montem una cum grandaeva conjuge discessisset, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
a iudice torqueret᷑. & iampene ad negan¬
dum declinar&. dirumpebant᷑ intra sem&¬
ipsos: & uultu. ocłis ac nutib uelut erigere
conabant᷑ illum. qͥ in suppliciis positꝰ trepida¬
bat: int̾dum etiam manꝰ ꝓtendere. ac totius
reliqui corporis motib & habitu diu̾sȩ inclinan.
tamꝙͣ subleuare lapsantis animũ gestiebant:
Conu̾si uͦ ad eos om̃s. & qͥd de semet ipsis ꝓfite¬
rent᷑. ex eoꝵ motib cognoscentes: priꝰ pene ꝙͣ¬

Expanded text:
a judice torqueretur, et jam pene ad negandum suaderetur, disrumpebantur intra semetipsos, et vultu, oculis ac nutibus velut erigere conabantur illum qui in suppliciis positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis motibus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis animos gestiebant. Conversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur, ex eorum motibus agnoscentes, prius pene
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. Int̾ cȩtera qͦq eruditionum suarum
studia. nẽ illud qͥdem omisit origenes ꝑseruta¬
ri. & ad discere etiam hebreȩ linguȩ uirtutẽ:
ut agnoscer& uł ea quȩ a uicłis hebraicis litt̾is¬
tionũ diu̾sitas: ita ut p̃ter istas quȩ in usu
sunt. aquilȩ uł symmachi ł theodotionis. in
latentes. In quib ne nomina qͥdem int̾pre¬

Expanded text:
s. Inter quoque eruditionum suarum studia, ne illud quidem omisit Origenes, perscrutari et addiscere Hebraeae linguae virtutem, ut cognosceret vel ea quae a Judaeis lersitas; ita ut praeter istas, quae in usu sunt, Aquilae, vel Symmachi, vel Theodotionis, invlatentes, in quibus nec nomina quaedam interpre
Abbreviated transcription (Latin):
tis cruciatib affligebat. eo maxime qd erꝰ
sententiã unicere cupiebat: quã laudabi¬
li uoce decreuerat. nichil se pror sꝰ eoꝵ que
sͥ contra fas imꝑabant᷑ acturã. Quȩ ꝙ¬
statuti sui tenar: ad ultimũ capite pi¬
& anus uenerabilis. & fecundissima infiliis.
monaria. Quȩ dum nimia utunt᷑ ꝯstan¬
tia apud iudicẽ. ⁊ ille uinci erubescit afemi¬
nis: in auditis tormentoꝵ generib tolera¬
tis. finẽ omniũ. ferro cedente suscipiunt.¬

Expanded text:
atibus affligebat, et maxime, quod ejus sententiam vincere cupiebat, quia laudabili voce decreverat nihil se prorsus eorum quae sibi contra fas imperabatur, acturam; quae statuti sui tenax ad ultimum capite pu anus venerabilis et fecundissima in filiis,monaria, quarta; dum nimia utuntur constantia apud judicem, et ille vinci erubescit a feminis, inauditis tormentorum generibus tolerat, finem omnium, ferro cedente, suscipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt᷑. Et pͥmo omniũ. puerulũ diosco¬
rum tamquã ꝓ etate facilem flecti: ante
nullo sibi cedere uider&: ferotiꝰ eũ cruciare
contendit. Tum de inde çt̾os uariis torm̃tis
dilanians. cum parimodo. ꝯstantia fidi uidẽt
armatos: tradi ignib iuber. Dioscorum uͦ
puerũ. qͦd sͥ constant̾ ⁊ sapient̃ in omnib
respondisset: ammiratꝰ differri p̾cepit: sꝑanᷤ¬

Expanded text:
udex primo omnium puerulum Dioscorum, tanquam pro aetate facilem flecti erat nullo sibi cedere videret, ferocius eum cruciare contendit. Tum deinde caeteros variis tormentis dilanians, cum pari modo constantia fidei videret armatos, tradi ignibus jubet. Dioscorum vero puerum, quod sibi constanter et sapienter in omnibus respondisset, admiratus jude
Abbreviated transcription (Latin):
nus eẽt defert᷑. In hoc uͦ nulla a iudice
moderatio reseruat᷑: s geminatis suppliciis ex¬
erueiatũ cũ latronib iussit incendi: igno¬
rans qͦd crudelitate sua optimo martẏri.
saluatoris similitudinẽ detulit: q̃ ꝓ salute
huinani gen̾is una cum latronib ꝑtulit cru¬

Expanded text:
nus esse defertur. In hoc vero nulla a judice moderatio reservatur; sed geminatis suppliciis excruciatum cum latronibus jussit incendi, ignorans quod crudelitate sua optimo martyri Salvatoris similitudinem detulit, qui pro salute humani generis una cum latronibus pertulit cru
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut neq incẽdere. neq stare posset: eum
his qͥ eum in sellula portabant offert᷑. Quoꝵ
ꝑdirat. Quiq iubent᷑ camelis impositi ꝑomẽ
circumduci ciuitatẽ. ⁊ flagris hinc inde uer¬
se inferior factꝰ: in ꝯfessione ꝑsistens. capite
u̾bis a iudice ad negandũ suaderet᷑. ⁊ eo ma¬
iore ꝯstantia fidem suã ꝓfiteret᷑: uiuus ad
alexander. cũ multo temꝑe & in inculis &¬
incruciatib carceris torti. etiã frequent̃ & di¬
u̾sis suppliciis confecti. ꝑdurassent infide
ignib ad postremũ consumi iubent᷑. S &¬

Expanded text:
esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his, qui eum in sellula portabant, judici offertperdurat: quique jubentur camelis impositi, per totam circumduci urbem, et flagris, hinc inde insse inferior factus, in confessione persistens, capite verbis a judice ad negandum suaderetur, et eo majore constantia fidem suam profiteretur, vivus ad Alexandri: qui multo tempore, cum in vinculis et cruciatibus carceris torti, etiam frequenter et divisis suppliciis confecti, perdurassent in fide, ignibus postremo consumi jubentur.
Abbreviated transcription (Latin):
fabianꝰ inurbe roma martyrio coronatus:
sedem ȩpiscopat᷑ sui cornelio dereliqͥt. In iero¬
xp̃i uidiciis sistit᷑: & uinculis carceris tradit᷑.
Quꝙ cũ longeuȩ etatis ueneranda canitiȩ pre¬
fulger&. postea quã frequent̃ passionib suis¬
&e cruciatib glorificauerat dñm: dũ de uin¬
culis ad tͣbiinal. & a tribunalib reuocat᷑ ad
iuncula: int̾ ipsa sͥ uicissim succedentia tor¬

Expanded text:
Fabianus, in urbe Roma martyrio coronatus, sedem sui episcopatus Cornelio dereliquit, quifidei judiciis sistitur, et vinculis carceris traditur. Qui cum longaevae aetatis veneranda canitie praefulgeret, postquam frequenter passionibus suis glorificaverat Dominum, cum de vinculis ad tribunalia, et a tribunalibus revocaretur ad vincula, inter ipsa vicissim sibi succendentia tor
Abbreviated transcription (Latin):
is uidaicaꝵ scͥpturarum: in quib cũ abso¬
lutio uł explanatio milla sit: ad quasdam¬
se narrationes in congruas. inconuenienteᷤq
conu̾tunt: quȩ ñ tam explanationi sint his
quȩ obscura st̃. quã laudẽ plausũq disse¬
rentib ꝯferant. Nam ea quȩ moyses agres¬
ti ⁊ simplici sermone ꝯscͥpsit. diuinitus
sanccita. & figuris atq enigmarib obtecta
confirmant: atq ingentib repleta myst̾iis:
inflati m̃te. ac tiuenidi. ohturbato insemet.¬
ipsis rationis humanȩ iuditio sacram̃ta pu¬
tant: in quib imꝑitus ⁊ agrestis scͥptor expli¬

Expanded text:
is Judaicarum Scripturarum, in quibus cum absolutio vel explanatio nulla sit, ad quasdam narrationes incongruas inconvenientesque convertunt, quae non tam explanationes sunt his quae obscura sunt, quam laude plausumque disserentibus conferat. Nam ea quae Moyses agrestici et simplici sermone conscripsit, divinitus sancita et figuris atque aenigmatibus obtecta confirmant, atque ingentibus oppleta mysteriis inflati mente ac tumidi, turbato in semetipsis rationis humanae judicio, sacramenta putant, in quibus se agrestis scriptor expli
Abbreviated transcription (Latin):
cẽperunt. S & ammirandã uirginẽ longeue
ȩtatis. apolloniam nomine cũ corripuissent.
dentes ei pͥmo om̃s effodert̃: congestis dẽin¬
de lignis extruxerunt rogũ: cõminantes ui-
uam se eam incensuros. nͥ cum ipsis pariter¬
impia u̾ba ꝓferret. At illa ut rogũ uidit ẽẽ
sucensum. paululũ qͥd in semetipsa molitur:
inignem quẽ minabant᷑ sponte ꝓsiluit: tta
ut ꝑterrerent᷑ enam ipsi cudelitatis auctores.
qͦd promptior inuenta est ad mortẽ femina.

Expanded text:
ed et admirandam virginem longaevae aetatis, Apolloniam nomine, cum corripuissent, dentes ei primo effoderunt; congestis deinde lignis exstruxerunt rogum, comminantes se am se eam incensuros, nisi cum eis impia verba proferret. At illa ut rogum vidit esse succensum, paululum quid intra semetipsam deliberans, in ignem quem paraverant, sponte prosilivit; ita ut perterrerentur etiam ipsi crudelitatis auctores, quod promptior inventa est ad mortem femina,
Abbreviated transcription (Latin):
inposterũ omĩs metꝰ uł ambigiutas aufe¬
ratur : huiꝰ edicti nr̃i lege sancimꝰ. ut
cunctis in notescat licere his qͥ xp̃ianoꝵ
sectam religionemq uenerant᷑. hac nr̃ȩ
indulgentie largitate. ut unꝰquisq quẽ¬
admodũ uult ce ꝓ ut anmo libet. religioĩ
huic. sollempnitatiq deseruiat. S & oratio¬
num domꝰ. idest dñica sua ut instaurent
ꝓ uoluntate. ꝑmittimꝰ Sane qͦ in omnib
cumulatior habeat᷑ hȩc nr̃a largitio: etiam
illud hac lege sancimꝰ. ut siquȩ domꝰ uel
agri. uł quęlibet prędia ex xp̃ianoꝵ bonis
ante hac parentũ nrõꝵ p̾ceptis. ad fisci
ius fuerant sotiata. siqua etiã ab aliquo
competita st̃. uł siqua distracta aut dono
in aliquẽ collata. hȩc omĩa in antiquum
ius xp̃ianoꝵ p̾cipimꝰ reuocari. dominisq
ꝓpriis uniu̾sa restitui: ut & in hoc om̃s¬

Expanded text:
in posterum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa restitui. Hanc m
Abbreviated transcription (Latin):
rum quẽ dicunt. in spetiem crucis dñicȩ
exoptar: & ita armis uexillisq religionis
instructꝰ. adu̾sum impioꝵ arma ꝑficiscit᷑.
S & in dext̾a sua manu. signũ nichilominꝰ
crucis ex auro fabrefactũ habuisse ꝑhibet᷑¬

Expanded text:
rum, quem dicunt draconem in speciem crucis Dominicae rum, quem dicunt draconem in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
iam tc̃ xp̃ianȩ religionis fautor. ueriꝙ di
uenerator: ñdum tam̃ ut est sollempne
nris mitiari. signũ dnĩcȩ passionis accepat.
Cum gͥ anxius &e malta secũ de imminen¬
tis belli necessitate ꝑuoluens. it̃ ageret.
atq ad celum seprꝰ ocłos eleuaret. & inde
sͥ diuinũ p̃caret᷑ auxiliũ: uidet ꝑserenum
ad orientis partẽ in celo signũ crucis. igneo
fulgore rutilare. Cumq tanto uisu fuiss
ext̾itus. ac nouo ꝑturbaret᷑ aspectu: astare
s uider angelos dicentes. Constantine. eñ
letus redditꝰ. & de uictoria iam securꝰ: sig¬
num crucis qd̃ incelo uiderat. in sua fron¬
te designat: & ita cęlitꝰ in uitatꝰ ad fidem.
ñ mͥ illo uidetur inferior. cui similit̾ de
cȩlo dictũ ẽ. saule saule qͥd me ꝑsequeris.
ego sum iħc nazarenꝰ: insi qͥa. hic ñ adhuc
ꝑsequens. s iam ꝯsequens inuitat᷑. Ex in
signũ qđ in cęlo sibi fuerat demonstratũ:
in militaria uexilla transformat: ac laba¬

Expanded text:
jam tunc Christianae religionis fautor verique Dei venerator, nondum tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgore rutilare; cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: Constantine, in laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhucpersequens, sed jam consequens invitatur. Exinde signum quod de coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac laba
Abbreviated transcription (Latin):
numꝗͣ desinmꝰ ꝓuidere. Unde cognitum
eẽ om̃ib hominib ñ dubito. manifestȩq
comꝑtũ. ex eo fomite qͦ iussũ fuerat a diuis
pͥncipib diocletiano ⁊ maximiano paren¬
plurimas direptiones & p̃das ab officiali¬

Expanded text:
m desinimus providere. Unde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fuerat a divis principibus Dyocletiano et Maximiano, parenplurimas direptiones et predas ab officiali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓcul a ponte moluio castra posuisser.¬
enti agit᷑ inoccursũ: & proruens urbis
romȩ portis. seqͥ se reliquũ exercitũ iubet:
ac pͥor ipse obuius p̃currit armatus.
Iusserat aũ. nauib ad decipłam cõpositis.
fluuiũ sterni: & suꝑpositis pontib. exȩqͣ¬

Expanded text:
cul a ponte Milvio castra posuissgitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pontibus exaeq
Abbreviated transcription (Latin):
na religione ꝑfecte pollens. ep̃c ⁊ nobilis
doctor ȩccl̃iȩ p̾ficit᷑ : atq cum eadẽ iustina
ad diu̾sa supplicia se hostiam uiuã d̾o of¬
ferens. gloriosꝰ martyr efficit᷑. Sic sic per
crucis uexillũ : referunt electi tropheum.
Quȩ aut̃ sit hodierna festiuitas: scire de¬

Expanded text:
na religione perfecte pollens, episcopus et nobilis na religione perfecte pollens, episcopus et nobilis doctor Ecclesiae praeficitur, atque cum eadem Justina ad diversa supplicia se hostiam vivam Deo offerens gloriosus martyr efficitur. Sic per crucis vexillum referunt electi tropheum. Quae autem sit hodierna festivitas scire de
Abbreviated transcription (Latin):
uat quȩdam iustina uirgo do amabi
ad consensũ sue libiduus. Sp̃m itaq ei for¬
nicationis immittit: quẽ illa facto crues
signo a se repulic. A qͦ dum cipͥamꝰ reqͥsisset
cur uirginẽ ñ adduxisset: dixit se signũ te¬
ribile uidisse. ⁊ mox ab ea sugisse. Quẽ ille
signũ aufugit. Sciscitantiq cypriano cur
uirginẽ ñ adduxerit: ob qͦddam t̾ribile sig¬
nũ se ñ potuisse respondit. Tunc pͥncipe
demonioꝵ mittere curauit: qͥ se in mulie¬
rem transfigurauit: uirginẽ blandis u̾bis
⁊ igneis telis sollicitauit. Quȩ mox ut sig¬
num crucis edidit. ille maligiꝰ ut fumꝰ
euanuit: ꝯfususq: ad magũ rediit: se qͦd¬
dam tremendũ fugisse signũ retulit. Int̾¬
rogantiq aũ cyp̃ano qd̃ illud signũ esset.
qͦd omnẽ fortitudinẽ eoꝵ soluisset: respõ¬
dit diabolꝰ. crucẽ xp̃i om̃s uires illoꝵ sub
neruare: om̃sq diabolicas artes crucem
tumphare. Hoc audiens cyp̾anꝰ. diabolũ

Expanded text:
at quaedam Justina virgo Deo amabilad consensum suae libidinis. Spiritum itaque fornicationis ei immittit, quem illa facto signo crucis a se reppulit. A quo dum Cyprianus requisisset cur virginem non adduxisset, dixit se signum vidisse terribile et mox ab ea fugisse. Quem ille iliter aufugit, sciscitantique Cypriano cur virginem non adduxerit, ob quoddam terribile signum se non potuisse respondit. Tunc principem daemoniorum mittere curavit, qui se in mulierem transfiguravit, virginem blandis verbis et igneis telis sollicitavit. Quae mox ut signum crucis edidit, ille malignus ut fumus evanuit confususque ad magum rediit, se quoddam tremendum signum fugisse retulit. Interroganti autem Cypriano quod illud signum esset quod omnem fortitudinem eorum solvisset, respondit do diabolicas artes crucem triumphare. Hoc audiens Cyprianus, diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogaret᷑. si ipse eẽt policarpꝰ: se esse
ꝯficetur. Ergo inqͥt habeto ȩtatis tuȩ re.¬
uerentiã: & parcens ultimȩ senectuti tuȩ
iura fortimã cȩsaris. gerens de pͥoribus
sacͥlegos. Tunc policarpꝰ toruo uultu.
ad ppłm qui instadio residebat aspiciens:
eleuata ad celum dextera. cũ gemitu pro¬
clamauit & dix̃. Tolle saclegos. S insisten¬
te ꝓconsule: & dicente iura fortunã cesaris

Expanded text:
e, si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus legos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: Jura fortunam Caesaris,
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes dñi uelut uigilantes agricole. ex¬
cutere eoꝵ & expurgare mala semina nite¬
bant᷑: & tamꝙͣ solliciti pastores insidiantes
lupos gregib xp̃i. clamorib simul insectatiõi¬
bq repellere: cõmonendo fr̃s. instruendo.
scribendo etiã longe positis: ipsos qͦq int̾dum¬
sicubi coram dep̾hendissent in cõmur ꝑur¬
gendo. & u̾boꝵ lucta. ac disputationũ certa¬
mine ꝓsternendo: alii etiã posteris ꝯsulentes.
questiones eoꝵ & pu̾sas obiectiones editis cõ¬
mentariis confutando: int̾quos & theophilꝰ¬

Expanded text:
sacerdotes Domini, velut vigilantes agricolae, excutere et expurgare eorum mala semina nitebantur et tanquam solliciti pastores insidiantes lupos gregibus Christi clamoribus simul insectationibusque repellere, commonendo fratres, instruendo, scribendo etiam longe positis, ipsos, sicubi coram deprehendissent, in communi perurgendo et verborum luctamine ac disputationum certamine prosternendo, alii etiam posteris consulendo, quaestiones eorum et perversas obiectiones editis commentariis confutando. Hinc eti
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis dĩ quẽ xꝑiani colunt expellitis.
& deturbatis: usq ad mortẽ cultores illiꝰ
obseruantiȩ ꝑsequentes. Suꝑ quib plurimi
ex ꝓuinciis iudices: etiã uenerabili patͥ
nr̃o scͥpserant. Quib rescͥptum ẽ ab eo.
ut nichil omino molest hurcemodi
hominib generarent: nͥ si forte arguerent᷑
aliquid adu̾sum romani regni statũ moli¬
ri. S hȩc mͥ ip̃si de his quã plurimi retu¬
lerunt. Quib ego pat̾nam secutꝰ sententiam
pari moderatione rescpͥsi. Quod siquis ꝑsistit
huiꝰce modi hominib. absq ullo c̾mine mo¬
uere negotia: ille quidem qͥ delatꝰ ꝓ hoc no¬
mine fuerit. absoluat᷑: etiãsi ꝓbet᷑ id esse
teudit. reus penȩ ipsiꝰ quã obiecit existat.
Proposita ephesi publice inconuentu asiȩ.

Expanded text:
mortalis Dei, quem Christiani colunt, expellitis mortalis Dei, quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cultores illius observantiae persequentes: super quibus plurimi ex provinciis judices etiam venerabili patri nostro scripserant. Quibus rescriptum ab eo, ut nihil molestiae hujuscemodi hominibus generarent, nisi forte arguerentur, aliquid adversum Romani regni statum moliri. Sed et mihi ipsi de his quamplurimi retulerunt, quibus ego paternam secutus sententiam pari moderatione rescripsi. Quod si quis persistit hujuscemodi hominibus absque ullo crimine movere negotia, ille quidem qui delatus pro hoc nomine fuerit, absolvatur, etiamsi probetur id esse,tendit, reus poenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephesi publice in conventu Asiae.
Abbreviated transcription (Latin):
marcus. aureliꝰ antoninꝰ. augustꝰ. arme¬
nius. pontifex maximꝰ. tribuniciȩ potes¬
tatis qͥndecies. consul t̾cio. uniu̾sis simul
plebib asiȩ salutẽ. Ego quidem ñ ambigo.
etiam ipsis diis cure ẽẽ: neqͥs norius la¬
teat. Multo enĩ magis ipsis conuenit eos¬
punire qͥ sͥ immolare nolunt: quã uob̃.
S: uos confirmatis eoꝵ qͦs ꝑsequimini sen¬
tentiã. quã de uob̃ habent: dicentes uos
impios ⁊ sine dõ ẽẽ. Unde ⁊ optabilius
libent̃ amplecti: quã uobis talib acqͥes¬
cere. & in ur̃ȩ religionis iura concedere.
De motib aut̃ t̾rȩ qui uł facti st̃ uł etiã
nc̃ fiunt. absurdũ ñ erit. merorẽ ur̃m us¬
ta cõmonitione ꝯsolari: q̃inqͥdem cõperi.
quod inhurtemodi reb ad illoꝵ inuidiã
cõmunes casus transfertis. in quo illi qͥdem
maiorẽ fidiitiã accipiunt apud dm̃. uos
aũ in om̃i temꝑe qͥ de talib ignoratis. ce¬
teros qͥdem deos negligitis: cultũ uͦ in¬

Expanded text:
Marcus Aurelius Antoninus augustus, Armenicus, pontifex maximus, tribunitiae potestatis quindecies, consul tercio, universis simul plebibus Asiae salutem. Ego quidem etiam ipsis diis curae esse, ne qui noxius lateat; multo enim magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, quam de vobis habent dicentes vos impios, et sine deo esse. Unde et optabilius libenter amplecti, quam vobis acquiescere, et in vestrae religionis jura concedere. De motibus autem terrae, qui vel facti sunt, vel etiam nunc fiunt, absurdum non erit moerorem vestrum justa commonitione solari. Quoniam quidem comperi, quod in hujuscemodi rebus ad illorum invidiam communes casus transfertis. In quo illi quidem majorem fiduciam accipiunt apud Deum. Vos autem in omni tempore, quo de talibus ignoratis, caeteros quidem deos negligitis, cultum vero im
Abbreviated transcription (Latin):
contentionẽ: positũ in medio ipsũ corpꝰ
ex ussit. & ita nos post modũ combusta
ossa p̃tiosissimis geminis cariora. & omni
auro ꝓbabiliora ꝑ ignẽ facta collegimꝰ: ac siẽ
ꝯueniebat ex more condidimꝰ Quo in loco
s & cũ eoꝵ memorias qͥ pͥus passi fuerant ce

Expanded text:
contentionem, positum in medio ipsum corpus contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, ce
Abbreviated transcription (Latin):
& adu̾sariꝰ omniũ iustoꝵ. postquã uidit
quod & ꝓ martyrii gła. & ꝓ uite egregie
uirtutib coronatꝰ ẽ. & ꝑ mortẽ p̾mia im¬
mortalitatis indeptꝰ: satis agere cepit. ut
reliquias eiꝰ ad sepulturã nr̃is desidantibus
nemo concedet. Instigabat᷑ gͦ ncẽta herodis
pat̾. fr̃ aũ dalcȩ adire iudicẽ. & petere ab eo
ne humandũ concedet corpꝰ: ne forte inqͥt
relinquentes illũ qui crucifixus ẽ xꝑiam.¬
hc̃ colere incipiant: iudis ista maxime ma
chinantib. qͥ & nr̃os intentis ocłis obserua¬
runt. ne eũ ẽ fłamis adhuc ardentib ra¬
perent ignorantes miserrimi. qͥa neq xp̃m
aliq̃nt possumꝰ derelinquere. qͥ mortẽ ꝓ totiꝰ
mundi salute sustinuit: neq aliũ quẽquã
martiyres uͦ tamquã discipłos dñi diligamꝰ
& uenerem. quasi integre fidẽ magistro
seruantes ⁊ dño: quoꝵ nos qͦq in fide &
ꝑseuerantia caritatis optamꝰ eẽ participes.
U bi aũ iudit centurio tam obstinatã iudoꝵ

Expanded text:
ustorum, postquam vidit quod et per martyrii gloriam et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus ere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, neque alium quemquam martyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
amis eẽt. Hoc tantũ ptolomeus tanꝙͣ ama¬
tor ueritatis. nequaꝗͣ głam suȩ ꝓfessionis
occultans: ꝑcunctanti xꝑianũ seeẽ cõfessꝰ
est. Hunc continuo centurio in uincla con-¬
iecit: & multo tẽꝑe in squalore carceris ma¬
ceratũ. adultiũ urbitio iudici obtulit: a
qͦ simili m̃ hoc solũ int̾rogatꝰ est ptolomeus¬
sione testatꝰ ẽ. Qui enĩ negat qđ est: sine du¬
bio culpabile iudicat eẽ qͦd negat. Continuo
tam temere latã sententiã: ait ad urbitis̃.
Qͥd queso cause ẽ qͦd neq adulterũ. neq cor¬
ruptorẽ aut homicidã uł latronẽ. raptorẽq
aut alteriꝰ cur libet facinoris reũ. s tantũ
ꝓ nomine xꝑiani qͦd hic se uocabulo confes¬
sapientissimo puero filio eu: neq sacrosema¬
tui quȩ agis.o urbici. At ille nichil aliud
inquirens: ait ad lyciũ. Uideris mͥ & tu
plane sũ: etiã ipsũ urbitꝰ duci parit̃ iussit
ad mortẽ. At ille. grãs inqͥt ago: qͦd me ne¬

Expanded text:
tanquam amator veritatis, nequaquam gloriam suae professionis occultans, percontanti Christianum se esse confessus est. Hunc continuo centurio in vincula conjecit, et multo tempore squalore carceris maceratum ad ultimum Urbicio judici obtulit. A quo simili modo hoc solum interrogatus est si essione testatus est. Qui enim negat quod est sine dubio culpabile judicat esse quod negat. Continuo tam temere latam sententiam, ait ad Urbicium: Quid, quaeso, causae est, quod neque adulterum, neque corruptorem, aut homicidam, vel latronem, raptoremve, aut alterius cujuslibet facinoris reum, sed tantum pro nomine Christiano, quod hoc se vocabulo confessapientissimo puero filio ejus, neque sacro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud inquirens, ait ad Lucium: Videris mihi et plane sum, etiam ipsum duci jussit ad mortem. Ille, gratias, inquit, ago, quod me ne
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩugłii credulitatẽ inuitat & concitat.
segniores: simul & arguit quoscdã uelut pe¬
ne plapsos a file. cum ȩp̃c eoꝵ publius fiuis¬
set martyrio consũmatꝰ. S & quadratiqͥ
publio martyri successerat insacerdotium
meminit: simul & memorat. qͦd labore erꝰ
& industria rediuiuus qͥdam in eis calor
ficłĩ reparatꝰ sit. Et illud in eadẽ designat
epła. quod dionisr ariopagites qͥ ab aplo
paulo instructꝰ credidit xp̃o: scd̾m ea quȩ
in apłoꝵ actib designant᷑. pͥmus apud

Expanded text:
ad Evangelii credulitatem eos invitat, et concitat segniores, simul et arguit quosdam, velut pene prolapsos a fide, cum episcopus eorum Publius fuisset martyrio consummatus. Sed et Quadrati, qui Publio martyri successerat in sacerdotium, meminit, simul et memorat, quod labore ejus ac industria redivivus quidam in eis calor fidei reparatus sit. Et illud in eadem designat epistola, quod Dionysius Areopagites, qui ab apostolo Paulo instructus, credidit Christo, secundum ea quae apostolorum Actibus designantur, primus apud
Abbreviated transcription (Latin):
impleri. Quȩ cum dicto citius gererent᷑:
ipsis ppłis ligna uł de balneis uł de pub¬
licis quib ꝙ locis & sarmenta congregan¬
tib. p̃cipuȩ iudis ardentiꝰ in hȩc ex more
feruentib: cum om̃i uelocitate ex tructꝰ
est rogus. Tunc depositis semor indu¬
mentis. ac rona resoluta. calciamenta qͦꝙ
pedib temptabat ediicere: quȩ numquã
nisi a religiosis quibq fide & deuotione
semet ipsos inuicẽ p̃uementib resolui
consueuerant. Ita namq in omni etiã¬
reliqua uita sua uenerabilit̾ ab omnib
colebat᷑. Ut gͦ expedita sunt quȩ ad igne
ꝑtinebant : cũ eũ uellent rogo impositum.
etiã clauis affigere: ait. Sinite me. Qͥ enĩ
dedit mͥ ignis ferre suppliciũ. dabit ut &
sine clauioꝵ affixione. fłamas ĩ mobiliter
ꝑferã. Tunc illi omissis clauis. uincłis usi
ft̃ solis: quib post tergũ manib reuinctis
uelut electus aries. & ex magno grege
assũptꝰ. acceptabile holocaustũ om̃ipotenti

Expanded text:
r. Quae cum dicto citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
cia replebat᷑: ita ut alacritatẽ uultꝰ en.
responsionũq constantiã ꝓconsul maximo
stupore miraret᷑. Misso gͥ curione ad po¬
płm: iubet uoce maxima ꝓtestari. policar¬
pum tercio confessum. xꝑianũ se esse. Quo
audito uniu̾sa multitudo tam gentiliũ
quã iudorum sinyrnensiũ ciuitatis: cum
ingenti furore acclamabant. Hic ẽ totiꝰ
molent : ne ue adorent dos. Et pt᷑ hec

Expanded text:
laetitia, ita ut alacritatem vultus ejus, responsionumque constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igitur curione ad populum, jubet voce magna protestari Polycarpum tertio confessum Christianum se esse. Quo audito, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti furore acclamabat: Hic est totiusmolent, neve adorent deos. Omnesque
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ in modũ camerȩ curuata speue
quasi ueli nauis uento sinuati: supra
corpꝰ martyris stetit. Qd corpꝰ in medio
positũ. ñ erat ut caro ardens: s tamquã
si aurũ aut argentum infornace candes¬
ret. Tunc p̾terea odorem narib hausimus:
tis ungenti. Adultimũ uidentes scelerũ
ministri igni corpꝰ ñ posse consumi: iussert̃
ꝓpius accedere confectorẽ ÷ & corpꝰ cui igniꝰ
cesserat. mucrone transfodere. Quo facto:
tam largꝰ ꝓfusus ẽ sanguis. ut restinguerde
rogũ. Popłs aũ miraculi stupore discessit

Expanded text:
etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tunc praeterea odorem naribus circumstaimi unguenti. Ad ultimum videntes scelerum ministri, corpus igni non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores et corpus, cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto, tam largus profusus est sanguis, ut restingueret rogum. Populus autem cum miraculi stupore discessit
Abbreviated transcription (Latin):
eorum thalamũ construunt. & nefarium
qͦddam mitiandi genꝰ celebrant. tamꝗͣ.
secretis quibꝰdam carminib ac u̾bis: non
tam sacris quã execrabilib eũ qͥ introdu¬
citur uł inducit᷑ consecrantes: sꝑuales
nuptias aiunt eẽ qͦd faciunt: instar ui¬
delicet suꝑnaꝵ comugationũ. Adducen¬

Expanded text:
eorum thalamum construebant et nepharium quoddam initiandi genus celebrabant, tamquam sacratis quibusdam carminibus ac verbis non tam sacratis quam execrabilibus eum, qui introducitur vel inducitur, consecrantes; spiritales nuptias aiunt esse quod faciunt, instar videlicet supernarum congregationum. E