comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ut magis descripturis scĩs lo-¬
quar berellai galaaditides regis
dauid benefitiã omesq delitias
niueni delegans filio ostendit se¬
nectutem. Hec appetere nõ de¬
bere nec oblata suscipere. Qd̃
autẽ iuras te aduersum me librũ
nõ scupsisse neq romã misisse
quẽ nõ scripseris. sedsi forte aliqͣ
in tuis scriptis repperiantur que
a meo sensu discrepent nõme a te
lesum sed a te scriptũ quodtibi
rectũ uidebatur. queso ut mepa¬
tienter audias. Non scripsĩsti li
delata sunt: Cur habet italia qd̾ tu
nõscripsĩsti: Qua ratione poscis
ut rescribam ad ea que scripsisse
te denegas. Nec tam hebesum:
ut si diuersa senseris me lesum pu
tem. Sedsi mea cõminus dicta re¬
prehendas: et rationẽ scriptoꝵ
expetas. et que scripserim einen¬
prouoces et oculos nuchi reddas :
In hoc leditur amucicia. in hoc
necessitudinis iura molantur. Ne
iuide aniuir certare puenliter et
fantoribus innicom nel detracto¬

Expanded text:
et, ut magis de scripturis sanctis loet, ut magis de scripturis sanctis loquar, Berzelli ille Galaadites regis Dauid beneficia omnesque delicias iuueni delegans filio ostendit senectutem haec appetere non debere nec oblata suscipere. Quod autem iuras te aduersum me librum non scripsisse neque Romam misisse, quem non scripseris, sed si forte aliqua in tuis scriptis reperiantur, quae a meo sensu discrepent. non me a te laesum, sed a te scriptum, quod tibi rectum uidebatur, quaeso, ut me patienter audias. non scripsisti librdelata sunt? cur habet Italia, quod tu non scripsisti? qua ratione poscis, ut rescribam ad ea, quae scripsisse te denegas? nec tam hebes sum, ut, si diuersa senseris, me ltem. Sed si mea cominus dicta reprehendas, et rationem scriptorum expetas, et quae scripserim, emenprovoces, et oculos mihi reddas, in hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur. Ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem vel detracto
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendentis epła reprehenderẽ.
presertim cũ quedam n illa hereti¬
Ca iudicarem. ad extremũ ne tuo
iure expostulares et diceres quid
enĩ eplam̃ meam uderas. et note
tibi manus in subscriptionẽ signa
deprehenderas ut tam facile ami¬
cũ lederes. et alterius iualiciam
in meã uerteres cõtiuneliam. Igi¬
tur ut ante iam scripsi aut uute
eandem eplam tua scriptam mani.
aut senẽ latitantẽ in cellula laces¬
cere desino. Sinantẽ tuã uisexer¬
cere uel ostendere doctrinã. quere
iuieneset disertos et nobiles quo¬
rũ romie dicintur esse ꝙͣ plurimi
qui possint et audeant tecũ con¬
Ego quondam miles inic̃ ueterauꝰ
er tuas et alioꝵ debeo laudare nic¬
torias. nõ ipẽ rursus effeto corpore
bendum impuleris. illius recorder
hystorie qd̾ amubalẽ inuemiliter
oxultantem quintus maxinius pa
tando puerũ menuui me condere
soles. Nunc oblita nuchi tot car¬
mina nox quoq merĩ iam fugit.

Expanded text:
reprehendentis epistula reprehendere, reprehendentis epistula reprehendere, praesertim cum quaedam in illa heretica iudicarem; ad extremum, ne tu iure expostulares et diceres: \'quid enim? epistulam meam uideras et nottibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut tam facile amicum laederes, et alterius malitiam in meam verteres contumeliam? Igitur ut ante jam scripsi, aut mitte eamdem epistolam, tua subscriptam manu, aut senem latitantem in cellula lacessere desine. Sin autem tuam vis vel exercere, vel ostentare doctrinam, quaere juvenes et disertos et nobiles, quorum Romae dicuntur esse quamplurimi, qui possint et audeant tecum conEgo quondam miles, nunc veteranus et tuas et aliotorias, non ipse rursus effeto corpore frequenter inpuleris, illius recorder historiae, quod Hannibalem iuueniliter exultantem Quintus Maximus patitando puerum memini me condere soles. nunc oblita mihi tot carmina; uox quoque Moerim iam fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
tractũ de itiere et epm̃ cõstitutũ
ne loci morte subtractũ illũ cuiꝰ
nomen retices maris tiuiuisse di¬
scrimina. et nauigationis nuitas¬
se consiliũ. Queꝰ cum ita sint
satis iuirari nequeo quomõ ip̃a epła
maffrica nõ apudte sedm insula
adrie ante hoc fer me quĩquẽniũ
repperisse. De amicicia ouns tol¬
lenda suspitio est. et sic cũ amico
quasi cũ altero se loquendũ. Nõ¬
iuilli fanuliares mei et uasa xpĩ
quoꝵ hierosolimis et in sctis locis
pro magna copia est. suggerebãt
nõ simplici animo a te factũ. sed
laudem atu rumusculos et głia
populi requirẽtẽ ut de nobis crescores
tacere ut imperitũ et tandem rep¬
perisse qui garrulitati mee modũ
imponeret. Ego autem ut simplici¬
ter fatear dignationi tue.pͥmũ id¬
circo respondere nolui qui amiãliꝗ
de quibusdam prouerbiĩ est linitũ
melle gladiũ. deinde illud caue¬
bam ne epõ cõninmionis mee uiderer
ꝓcaciter respondere. et aliqua in

Expanded text:
tractum de itinere, et episcopum constitutum, veloci morte subtractum; illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium. Quae cum ita sint, satis mirari nequeo quomodo ipsa episin Africa, non apud te, sed in insula Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia omnis tollenda suspicio est, et sic eum amico, quasi cum altero se, est loquendum. Nonnulli familiares mei, et vasa Christi, quorum Jerosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplici a te animo factum, sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis cresceres;tacere ut imperitum, et tandem reperisse, qui garrulitati meae modum imponeret. Ego autem, ut simpliciter fatear, Dignationi tuae primum idcirco responde quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere sancto et beatis¬
simo pape augustino hiero¬
ninius. Crebras ad me epłas
dirigis et sepe compellis ut respon¬
deani ciidaui epłe tue cuiꝰ ad me

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS. Crebras ad me epistulas dirigis et saepe compellis, ut respondeam cuidam epistulae tuae, cuius ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
scipio quã genuit paule fuere ꝑentes
Graccoꝵ sobolesa gamenonis inclita
Hociacet in tumulo paulã dixere pͥores.
Eustochii genitrix romani pͥma senatu
Pauperiem xp̃i et betleemitica iura
sequea est
I u foribus Speliuce

Expanded text:
Scipio quam genuit, Pauli fudere parentes, Gracchorum suboles, Agamemnonis inclita proles hoc iacet in tumulo, Paulam dixere priores. Eustochiae genetrix, Romani prima senatus pauperiem Christi et Bethlemitica rura secuta est. Et in foribus spelu
Abbreviated transcription (Latin):
Quicunq inciuitate sunt xpiaui
nõ sunt: Non est tibi eadẽ consa
que ceteris. Dinñ asculta dicentez
qi uis perfectus esse uade uende
ounã tua et da pauꝑib et uem se¬
quere me. Tu antẽ perfectũ se ec̃
posliinises. Nam cũ derelueter
regua celoꝵ. quid aliud quã peres¬

Expanded text:
quicumque in ciuitate sunt, Christiani quicumque in ciuitate sunt, Christiani non sunt?\' non est tibi eadem causa, quae ceteris. dominum ausculta dicentem: si uis perfectus esse, uade, uende omnia tua et da pauperibus et ueni, sequere me. tu autem perfectum te esse pollicitus es. nam cum derelicta regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
tu amplas porticus. et nigentia rec¬
torũ spariametiris. Hereditatem
expectas scdĩ coheres xp̃i. In texp̃¬
tare uocabulũ monac hi. hoc est
nõniẽ tuĩ. Quid facis iturbaqui
solus es : Et hec ego nõ in tegrara¬
te uel mercib nec quasi ignarus
fuctuĩ doctus nauta premoneo.
sed quasi unperenaufragio eiec¬
tus in lictus tumdam nauigatoris
nocem denĩtio. In illo estu carib¬
dis luxuria salutem uorat. Ibi
ore urgieo ad impudicitie per¬
petranda nanfragia. scillacea
remitens libido blauditur. Hic bar.¬
baĩ lunis. hic di aboliis pirrata cũ
sociis portat uincula capiendie
Noli te credere. noli te esse secuꝵ.
bicet i more stagni fusũ equor ar¬
udeat. lice̾t uix summa iacentis
elementi spiritu terga crispentur
maginis hic carupius montes hab
mtus inclusos. Intus est periculũ
mtus est hostis. Expeditis et eruor¬
dins uela suspendere. Eiux antem¬
ue figatur infrontibus transquil¬
litas ista tempestas est. Quid ergon

Expanded text:
tu amplas porticus et ingentia tectu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? hereditatem expectas saeculi, coheres Christi? interpretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? et haec ego non integris rate uel mercibus quasi ignaros fluctuum doctus nauta praemoneo, sed quasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista tempestas est. \'quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
seruitus. propter que uenit ira dei¬
rantũ seruitus idolis si quis duob
digitulis tura cõprehessanibu¬
stũ ae iaciat. aut austũ patere¬
poculo fundat merũ. Neges a¬
uaritiam esse idolatriam qui po¬
rest trignita argenteis dĩi uẽ¬
ditũ ippellare iusticiam. Megci
sacrilegit̃ esse qui ui libidiuẽ sedit
qui nĩebra xp̃i et hostiãuiuã placẽ¬
tem deo cũ publicanoꝵ libidinũ nic¬
timis nefaria colliuone molauerit
N on fateatur fraudem ido latriã
esse. sed sinnles eoꝵ qui mactibus
apłoꝵ ex patrimomosuo partẽ pre¬
cu reseruantes presenti periere iũ¬
dicta. Animaduerte frater. nõ
licet tibi de tuis quicquã habere
rebus. Om̃is inquit dũs qui nõ re¬
mic̃iauerit ciuictis que possidet.
nõ potest meus esse discipulus Eur
tuuido amino xp̃iamses: Respice
cũ petro relictuĩ rethe: respice sur¬
gentem de theloneo publicanum
statim apłm factum. Filius hoĩs
nõ haber ubi caput reclmnet : et

Expanded text:
seruitus, propter quae uenit ira deseruitus, propter quae uenit ira de seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut haustum patera fundat merum. neget auaritiam idolatriam, qui potest triginta argenteis dominum uenditum appellare iustitiam; neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi et hostiam uiuam placentem deo cum publicarum libidinum uictimis nefaria conluuione uiolauit; non fateatur idolatras eos, sed similis eorum, qui in actibus apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reseruantes praesenti periere uindicta. animaduerte, frater: non tibi licet de tuis quicquam habere . rebus. omnis, inquit dominus, qui non renuntiauerit cunctis, quae possidet, non potest meus. esse discipulus. Cur timido animo Christianus es? respice cum patre relictum rete, respice surgentem de teloneo publicanum, statim apostolum. filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et
Abbreviated transcription (Latin):
strahat eum. Et tu frondose ar¬
boris tectus uiubraculo molles
Inde me persequitur luxuria. in¬
de auaricia conatur inrũpere
iude uenter mens nult michi deꝰ
esse proxp̃o. Compellit libido ut
habitantẽ in me spm̃ scm̃ fugere
ur templũ eius iuolem. Persẽqui¬
cendi artes. et ego infelix iuctorẽ
me putabo cuu capior . Nolo¬
te frater carissime examinato
pondere delictoꝵ minora arbitre
mus. iinio apłĩ disce sentẽtiain
qui ait. H oc eñ scitote intelligẽ¬
des qs oũs foruicator. aut miuũ¬
duus aut auarus. aut fraudatoper
quod est idoloꝵ seruitus nõ habet
Mereditatẽ in regno xp̃i. et dei.
Et quã quã generaliter adueisũ
dinu sapiat quicquid diabo li est.
et qd diaboli est idolatria sic cui
oiã idola mancipant᷑ taniẽ et a
doloco speciatini noiãtimq deter¬
minat dicens. ODortificate iuem¬
bra ur̃a que sunt suꝑterram de¬
ponentes foruicationẽ et mmnũ¬
ditiꝗm et aõ cupiscentiã malam
et cupidatem que sunt idolorũ

Expanded text:
circuit: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles inde me persequitur luxuria, inde auaritia conatur inrumpere, inde uenter meus uult mihi deus esse pro Christo, conpellit libido, ut habitantem in me spiritum sanctum fugem, ut templum eius uiolem, persequimille, mille nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, dum capior? Nolo, frater capondere delictorum, minora arbitrermus. Imo Apostoli disce sententiam, qui ait: hoc enim scitote intelligentes, quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, aut fraudator, quod est idolorum servitus, non habet haereditatem in regno Christi, et Dei . Et quanquam generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
de uies ealuus fiat. Et in uereri qui¬
denelege quicunq sacerdotibel qon
obtemperasset. aut extra castra posuis
lapidabatur a populo. aut gladossĩt
discerpitimn. Quodsite ꝓuoq adc̃a¬
dem ordinẽ pia fratrũ baobudeta
solicitant. gaudebode asçensi sẽda
tiebo de lapsir. Qui episcopatuaz
desiderat. boriĩ opus depican. Op̾¬

Expanded text:
ut spiritus saluus fiat. et in ueteri quiut spiritus saluus fiat. et in ueteri quidem lege, quicumque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio discerpitur. quod si te quoque ad eundem ordinem pia fratrum blandimenta sollicitant, gaudebo de ascensu, timebo de lapsu. qui episcopatum desiderat, bonum opus desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sc hac supputatione illa sĩma na¬
scitur. inonachũ perfoctĩ m para
esse nõ posse. Perfectũ aute᷑ uoaẽ
dẽ delinquere est. Sed de hoc gra¬
du pulsus prouocabis adchericoe
An de hisaliquid audeã dicere quacer¬
te m sius urbibus cõmoranti Absit
autẽ ut quicꝙͣ dehis sinistrũ loquar
quuaplico gradiu succedentes. xi
corpiis sacio ore confitiũt ꝑquoł¬
uesregni celoꝵ habeutes quodam¬
iuͦ ante indicũ diem uditt qui
sponsa dĩ sobria castitate cõseq¬
uant ded etabia quã ante prestri¬
xi mouachi causa est alia clerco¬
scor. Illi de altario iut inci
quasi infructuose arbori searat
ponitur ad radicem. Siiminꝰ ad al¬
tare nõ defero. nec possum obum¬
dere paupertatem. euĩ i eiulãte¬
lio anuĩ iuduã dio que sebi sosi
suꝑerant era mittente laudauer¬
dus. Michi ante presbite d se dere
nõ licet. illi si peccauero lcet tra¬
dere me sathane in mteriti cariiis

Expanded text:
ex hac supputatione illa summa naex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. perfectum autem esse nolle delinquere est. Sed de hoc gradu pulsus prouocabis ad clericos: \'an de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur?\' absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, pves regni coelorum habentes, ante judicii diem judicant, qui sponsam Domini sobria castitate conservant. Sed et alia, ut ante perstrinxi, monachorum causa est, alia clericoscor. Illi de altario vivunt: mihi quasi infructuosae arboris securis ponitur ad radicem, si munus ad altare non defero . Nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum uideam duo, quae sola sibi supererant, aera mittentem. mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccauero, licet tradere me satanae in interitum carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
Rectus no ẽ cũ so ꝑfecstĩ deo fore
pollicitussit. aut̾e mentitus est
gsaute quod mentitur oc̃cidit
animam. Igitur ut cocludã si ꝑfectus
esctu bora parerna desider etdip
fectus nõ es. dum̃ fefelisti. Diu inisep¬
uangeliũ uocibus cõsonat. nõ potestis
⁊ quisur ilt post mo uenlre abne ser
tur me. Et ego onustusauro arbitoh
utte responsurũ sc̃io. cur tam bene
paratus ad bellũ nomilitas. nbene
forte in patria tua te arbitraris is
facere. cũ in suadũs siguauo fecrt¬
ta in patria sua honorẽ habet pbri
quero iuquies houore siicit modri
conscientia mea ficq dñs querebat.
quippe qui cũ aturbis re tõstitiba¬
retur aufugit. Seduibi honoruo
est ibi cõtrptus est̃ ubi hanornõ¬
tep̃tus ibi frequẽter iniuria ubi
autẽ minria. ibi et indignatio
Ubi indignatio. ibi quies tuillar
Ubi quies nõ est ibi mẽs aꝓposito suo¬
quietudinẽ aufertur ex studio mi¬
nus fit ab eo quod tollitur. Et ubi
iinus est. perfectũ nõ potest dici

Expanded text:
fectus non est, cum se perfectum deo fore pollicitus sit, ante mentitus est. os autem, quod mentitur, occidit animam. igitur, ut concludam, si per- fectus es, cur bona paterna desideras? si perfectus non es, dominum fefellisti. diuinis euaSi quis vult post me venire, abneget uatur mei et ego onustus auro arbitror ut te responsurum scio cur, tam bene paratus ad bella, non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua Dominus signa non fecerta in patria sua honorem habet . Non quaero, inquies, honorem: sufficit mihi conscientia mea. Neque Dominus quaerebat, quippe qui ne a turbis rex constitueretur, aufugit. Sed ubi honor non est, ibi contemptus est. Ubi contemptus, ibi frequens injuria: ubi autem injuria, ibi et indignatio: ubi 34 indignatio, ibi quies nulla: ubi quies non est, ibi mens a proposito saliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur: et ubi minus est, perfectum non potest dici.
Abbreviated transcription (Latin):
Officii ergotui est nisitare langue¬
tes nosse duõs matronaꝵ ac liberos
eoꝵ. et nobiluĩ uiroꝵ nõ ignorare
socreta. Officũ ergo tui est nõ lo¬
lũ oculoscastos seruare. sedet lin¬
guom. Numiꝙͣ de formis nuilieꝵ
dispures. nec alia domus quid̾a¬
garur malia per te nouerit. hr̃¬
potras adiurat disçipulos ante¬
spdoc cat. et in uerbis sinsiurate
sientiũ. sermonẽ in cessũ. man¬
suerudmeni. habitũ moresq de¬
stribit quã tomagis nos quibus
amare quã siꝓprias. Consolato¬
resuos potuis mincroribus suis ꝙ
coinuas in prosperis nouerinte sus¬
cue cotes muurclericus qui sepe uo¬
catur ad prandiũ et nõ iecusat.
Nĩꝙ petentes zaro accipiams
uogati  Etescio quo em̃ modo etã
ip̃e qui de precatur ut tubuat eũ
accepens uiliorem tendicatermi¬
rũ mensdu si rogantẽ eũ cõtepse¬
pspditator contiẽcie nuptias
heconcilier. Qui apl̃legit suꝑ¬

Expanded text:
tui est visitare languentes, nosse domos, matronas ac liberos earum et nobilium virorum non ignorare secreta. Officii ergo tui sit non solum oculos castos servare, sed et linguam. Numquam de formis mulierum disputes, nec alia domus, quid agatur in alia, per te noverit. Hippocrates adiurat discipulos, antequam doceat, et in verba sua iuraresilentium; sermonem, incessum, habitum moresque describit: quanto magis nos, quibusamare quasi proprias. Consolatores potius nos in maeroribus suis quam convivas in prosperis noverint. Facile contemnitur clericus, qui saepe vocatus ad prandium non recusat. Numquam petentes raro accipiamus rogati. nescio quo enim modo etiam ipse, qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, uiliorem te indicat et mirum in modum, si rogantem contempseaedicator continentiae, nuptias ne conciliet. qui apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
tusimu ieiunũ est aqua et panis. seo
quia qliam nõhabet et orries parie
et aqua iuiuinus quasi cõniue ene
pubucũ ieiumũ nõputatur. Caue
pioh omniũ riumisculis aucuperis.
ne m offensam dei popriloꝵ laudes
numbus placerem. xpi seruus non
essera. Desut placere hominibus.
et seruuis factus est xp̃i. per bonam
St pr imiles graditur. nec laude eetol¬
lirur nec inruperatione fraugitur
non diuicus tiunet. nõ contrahitur
pom ptate. et leta cõtempuit et casti¬
cia. Per diem sol nõ unt eũ. neqs
uma pernoctem Nolo te orarern
lingiius plattaꝵ. nec rectũiter pre¬
auantuo ftangat auza populaus.
Soloto duatue fibrias et ostẽtur
habere filacteria: et costientia repu
ꝯnante pharisanca ambitione tire¬
lũinde crux et prophete. fide¬
lismecũ lector intelligis. quidta¬
ceam. et quid magistacendo loqͣr.
Cor rogule quot speties gloriarter
pore sedun corde gestare. deũ habere
fauorem nõ aspectus hommũ

Expanded text:
tissimum ieiunium est aqua et panis; sed tissimum ieiunium est aqua et panis; sed quia gloriam non habet et omnes pane et aqua uiuimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude minibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit placere hominibus et seruus factus est Christi. per bonam tris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta contemnit et tristia. per diem sol non uret eum neque luna per noctem. nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis; nolo te dilatare fimbrias et ostentui habere φυλκτήρια et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circlium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species gloriarum ppore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum?
Abbreviated transcription (Latin):
sorbitio relagcata est. Sed modum
etatis et ualitudinis et corpoꝵ quali
tates exigniius in potando. Quod¬
si absq uino ardeo et a dolescencie
guine suculento nalidoq sum cor¬
pore: libenter cauebo poculũ inquo
suspitio ueneni est. Pulchre di¬
citur apud gregos sed hestio utꝵ a
pud nos eque resonet. Pingisuen¬
ten. nõ gignit sensũ tenuem. Tan
moderata et nõ suꝑsticiosa iciuma.
Quid prodest oleo nõ uesti. et mole¬
stias quasdam difficultates cyboꝵr
querere: caricas: piper: nuces.
palmaꝵ frnctus. siuula mel.pi¬
stacia. tothortorũ cultura uexa¬
tur ut cybario nõ uescamur pane:
Audio preterea quosdam contra
reꝵ hoĩnuĩ q naturam aquã non
bibere nec uesci pane. sed sorbiciũ¬
culas delicatas et contrita olera:
betarũ q succũ nõ calice sorbere
sed conca. Propudor nõ crubesci¬
mus istius modi in eptias nec tedet
suꝑstitionis in suꝑ et iam famam
abstinencio in deliciis queriuuis. for¬

Expanded text:
sorbitio relaxata est, sed modum sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitutates exigimus in potando. Quodsi absque vino ardeo et ardeo adulescentia et guinis et suculento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantmoderata, non superstitiosa ieiunia. Quid prodest oleo non vesci et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere? Caricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mel, pistatia, tota hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam aquam non bibere nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas et contrita holera betarumque sucum non calice sorbere, sed conca. Pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! Insuper etiam famam abstinentiae in deliciis quaerimus. For
Abbreviated transcription (Latin):
et magis sanctitatẽtuã ueneraitur
quã opes. Aut si talis est qui nõ audi¬
at clericos insi inter fialas. libenter
carebo hiuoĩ beneficio. et xp̃m ro¬
gabo pro iudice. qui magis subue¬
nire. citiris potest. Melius est cõfide̾
in dño quã cõfidere in homnne. Mle¬
lius est sperare in dño quã sperare
in priucipibus. Nũꝙͣ uinũ iedo¬
leas. ne audias illud philo sophi. hͦ
nõ est osculũ porrigere sed propina¬
re. U̾molentos sacerdotes et ciplus
dampnat. et uetus lex prohibet.
Qui altario seruiunt. nĩmĩ et
mento cõficitur sine pomoꝵ suco
aut fam decoquuntur indulcem
et barbaram potionẽ. aut palmiaꝵ
frictus expͥim̃tur iliquorẽ. coctis¬
q frugibus aqua pniguior colora.¬
tur. Quitquid nhebriat et statũ
mentis euertir. fuge similiter et ui¬
mĩ. Nec hoc dico qd̾ dei a nobis tre¬
atura dãp̃netur. si quidem et dñs
uiuii potator appellatur. et thuno¬
theo dolenti stomachũ modici nmiꝰ

Expanded text:
et magis sanctitatem tuam ueneratur et magis sanctitatem tuam ueneratur quam opes; aut, si talis est, qui non audiat clericos nisi inter fialas, libenter carebo huiusce modi beneficio et Christum rogabo pro. iudice, qui magis subuenire potest; melius est enim confidere in domino quam confidere in homine, melius est sperare in domino quam sperare in principibus. numquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et mento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge similiter ut uinum. nec hoc dico, quod dei a nobis creatura damnetur, siquidem et dominus uini potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini
Abbreviated transcription (Latin):
mur. et repleanus terram. Nec ini¬
molemus agnũ nec mẏsticũ pasca
celebremus quia hec absq templo fiera
lege prohibentur. Figamus septimo
nrium buera cõcrepenius. Quod si
hec omia spiritalib spiritalia cõpa¬
rantes scientesq cumi paulo qd̾ lex
spiritalis est. et dauid uerba cautã¬
tes reuela oculos mueos et cõsiderabo
pretatus est sabbatũ. aut auiũ repu¬
diemus cũ ceteris suꝑstitionibus in¬
deoꝵ. aut si aurũ placet placeant
et iudei. quoscũ auro aut probare
nobisnecesse est aut dampnare
Conuinia tibi iutanda sunt stła¬
riũ. et maxime eoꝵ qui honoribus
tument. Turpe est aute fores sacer¬
dotis dni crucifixi et pauperis et
qui cibo quoq nescebatur alieno.
lictores consulũ et milites ex cuba¬
re. iudicẽq pronĩcie melius est a¬
piod re prciudere qua uipealatio. Quod¬
si obtenderis facore te hec ut roges pro
iniseris atq subiectis. iudex itli płꝰ
defort clerico continenti quã diuiti

Expanded text:
mur et repleamus terram; nec immur et repleamus terram; nec immolemus agnum nec mysticum pascha celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimonium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo, quod lex spiritalis est, et Dauid uerba cantantes: reuela oculos meos et considerabo pretatus est sabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet, placeant et Iudaei, quos cum auro aut probare nobis necesse est aut damnare. Conuiuia tibi uitanda sunt saecularium etmaxime eorum, qui honoribus tument. turpe est ante fores sacerdotis domini crucifixi et pauperis et qui cibo quoque uescebatur alieno lictores consulum et milites excubare iudicemque prouinciae melius apud te prandere quam in palatio. quodsi obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subiectis, iudex saeculi plus defert clerico continenti quam diuiti
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis opponat diues m uidea tem¬
plũ. mensam. lucernas. turibula
patellas seyfos. mortariola. et cet̾a
ex auro fabre facta. Tunc hec pro¬
babautur a duõ quãdo sacerdotesho¬
stias inmuolabant. et sangnis pecudum.
erat redemptio pẽtõꝵ. quãquã hec oĩa
precesserunt in figurã scriptasunt au¬
tem ꝓpternos in quos fiues scłoꝵ decur¬
rerunt. Nunc uero cũ pauꝑtatẽ donĩ
suc pauꝑ dũs dedicauerit. portemus cui¬
ceni. et delicias luctũ putenus. Quid
mirauiur quod xp̃ũs uocat iniquũ ma¬
monam: Quid suscipinus et ama¬
uus. qd̾ petrus se uõ habere testatur:
Alioquin si tantũ litterã sẽquuͣ et in
auro atq diuitiis simplex nos delectat
hystoria. cũ auro obseru enius et cet̾a.
Ducant pontifices xp̃i uxores iurgnes
Quãiuis bone mentis sit. qui cicutricẽ
habuerit et deforuus est priuetur sa¬
cerdotio. lepra corporis anime uitus
preferatur. Crescamus et multiplice¬

Expanded text:
aliquis opponat diues in Indaea temaliquis opponat diues in Indaea templum, mensam, lucernas, turibula, patellas, scyphos, mortariola et cetera ex auro fabre facta. tunc haec probabantur a domino, quando sacerdotes hostias immolabant et sanguis pecudum erat redemptio peccatorum — quamquam haec omnia praecesserint in figura. scripta sunt autem propter nos, in quos fines saeculorum decurrerunt —, nunc uero, cum paupertatem domus suae pauper dominus dedicarit, cogitemus crucem et diuitias lutum putabimus. quid miramur, quod Christus uocat iniquum mammonam? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere testatur?. alioquin, si tantum litteram sequimur et in auro atque diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et multiplice
Abbreviated transcription (Latin):
pisc̾es. Modicũ in hanio esce poni¬
tur ut matronaꝵ meo sãcculi pro¬
trahantur. Ecit epũs cui cõmi¬
sa est eccliã quẽ dupensãtiomi ꝑau¬
perũ cureq preficiat. Melius est
nõ habere quod tribuas quã ipu¬
denten petere. Sed et gemis arro¬
gantie est clementiore te uideriꝰ
uelle quã pontifex xp̃i est. Nou
ouña possumus om̃s. Alius m eccha
ocuulusest. alius iigua alus rca¬
niis alius pes alius uenter et cet̾a.
Lege paulũ ad coruithios ubi diuersa
membra iuiũ corpus effitunt. Nec
rusticus et tautũ simplex frater ideo
se scm̃i putet si ichil nouerit. nec pe¬
ritus et eloquens in luigua existuuet
sanctitatem. Multoq melius est e
duobus imperfectis rustititatẽ hab̾e
scam quã eloquẽtiam peccatricem.
Multi edificant parietes et colũpnas
eccł̃ie subtrahũt. marmuoranitent
auro. splendent laquearia gẽmiis.
altare distinguitur et ministroꝵ
xp̃i uulla electio est. Neq uero nͥi

Expanded text:
pisces: modica in hamo esca ponipisces: modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. melius est non habere, quod tribuam, quam inpudenter petere. sed et genus adrogantiae est clementiorem te uideri uelle, quam pontifex Christi est. non omnia possumus omnes. alius in ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, aliulege Pauli ad Corinthios: diuersa membra unum corpus efficiunt. nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil nouerit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes et columnas ecclesiae subtrahunt: marmora nitent, auro splendent lacunaria, gemmis altare distinguitur et ministrorum Christi nulla electio est. neque uero mihi
Abbreviated transcription (Latin):
bus ludes loquor enĩ que suim ip̃e nu¬
per expertus. Uinis quidem poeta
Dominatur homo per litteratus cuĩ.
sunt illa cõiunia poctaꝵ ac philoso¬
phoꝵ. cũ facit euripedem et menã¬
deñ inter se. et alio loco socratem
arq epicurũ diserentes. Quorũ
et ares uõ amiis sed seculis scumuseẽ
disiuc̃tas. Atq his quaudo plausũ
et clamore uouebant imultos disci¬
pulos habentes ni theatro qui simł
litteras nõ didicerant. Uestes pullas
eq ut aut caudidas. ornatus et sor¬
des pari modo refugienda.quia al¬
terũ delicias alteꝵ glĩa redolet.
Non absq amic̾tũ lineo incedere.
laudabile est. Alio quin ridiculum
et plenũ dedecoris. referto marsu¬
pio.quod sudariũ oraruãq aerẽhiabe¬
as gloriaris. Sũt qui pauperibus
parũ tribuũt. ut ampluis accipi¬
aut et sub pretextu elemosine que¬
rant diuicias. Que magis uena¬
tio appellanda est quã elemosia.
Sic bestie. sic aues. sic capũtur et

Expanded text:
tem ludis — loquor enim, quae sum ipse nutem ludis — loquor enim, quae sum ipse nuper expertus — unus quidam poeta dominatur, homo perlitteratus, cuius sunt illa conuiuia poetarum ac philosophorum, cum facitEuripiden etMenandrum inter se et alio loco Socraten atque Epicurum disserente, quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse disiunctas. atque his quantos plausus et clamores mouet! multos enim condiscipulos habet in theatro, qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere, laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecoris referto marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. sunt, qui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic bestiae, sic aues, sic capiuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
Ssacramentoꝵ dei cruditissimũ
Uerba uoluere. et celeritate dicẽdi
apud nuperitũ uulgus ãmirationẽ
sui facore. indoc torũ hoñiũ est.
Nitrita fronsin terpretatur sepe quod
uescit. et cũ aliis suaserit sibi quoꝗrusur¬
pat scientiam. Preceptor quondam
incus gregorius nazanzeiuis rogatus
ame ut exponeret quod sibi uelit in
scd̃o primũ cleganter lusit. docebo
te inquiens super hac re in eccliã
in qua michi oĩ populo acclanĩã¬
re cogeris in iitusscire quod nescis.
aut cerce si solus tacueris solus abom¬
nibus stulticie cõdẽpnaberis. Nichil
tam facilem quã uilem plebiculami
et indoctam contionẽ lingne uolu¬
bilitate decipere. Que quicquid nõ
intelligit plus miratur. Marcus
tulłius apud quẽ pulcherrimũ illud
eulogiũ demostenes tibi preripuit
ne esses prinnis orator tulłii nesolus
m orõuie proquĩto gallo quid de fauo¬
re uilgi et de imperitis contionatori¬
bus loquatur actende. Ne his fraudi¬

Expanded text:
sacramentorum dei tui eruditissimum. sacramentorum dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi uellet in \'secundoprimum\', eleganter lusit: \'docebo te\' inquiens \'super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctam contionem linguae uolubilitate decipere, quae, quidquid non intellegit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: \'Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator, tu illi, ne solus\', in oratione pro Quinto Gallio quid de fauore uulgi et de inperitis contionatoribus loquatur, adtende: his au
Abbreviated transcription (Latin):
prouidentes nõ coacto sed spontanre
scdiũ deũ.neq tupis lucri gr̃a sed
uoluntarie. neq ut domiuãtes in
clerũ sed forma facti gregi et exa¬
nimo ut cũ apparuerit priũceps pa¬
stoꝵ ꝑcipiatis iumarcessibilem gh̾̃e
coronã. Pessime cõsuetudiuis est. in
quibusdam ecclesiis tacere presbit̾os.
et presentibus ep̃is nõ loqui: quasi aut
nuideant aut nõ dignentur audñ
Et si alu niquit aplũs paulus fuerit
reuelatũ sedenti prior taceat. Po¬
testis enĩ per singulos prophetare. ut
omẽs discant et omẽs cõsolentur. et
spũs prophetaꝵ prophetis subiectus
est. Non em̃ dissensionis est. deus
sed pͥacis. Gliã patris est filius sa¬
piens. Gaudeat epũs iudicio suocũ
rales xpũs elegerit sacerdotes. Docẽ¬
te te in eccliã. nõ clamor ppłi sed
gemitus suscitetur. Lacrune audi¬
toꝵ laudes tue sint. Sermo presbiti
scripturaꝵ sermone conditus sit.
Nolo te de clamatorẽ esse et raibulũ
garrulũ q sed mysterioꝵ peritũ et

Expanded text:
ovidentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consuetudinis est in quibusdam ecclesiis tacere presbyteros et praesentibus episcopis non loqui, quasi aut inuideant aut non dignentur audire. et si alii, inquit Paulus apostolus, fuerit reuelatum sedenti, prior taceat. potestis enim per singulos prophetare, ut omnes discant et omnes consolentur. et spiritus prophetarum prophetis subiectus est;non enim est dissensionis deus, sed pacis. gloria patris est filius sapiens: gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes.. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te declamatorem esse et rabulam garrulumque, sed mysterii peritum et
Abbreviated transcription (French):
rentibis astsininã facere nou
possub Plemo inuto audirodem
boslter refere. hagutta m lapidem
nũꝙͣ̃ figitur. Interduĩ esilieus. ⁊eꝑ¬
cuit dirigentem. Discat detractor
duͣ te uidet nõ libenter audire. nõ
pacile dotrahere. Cũ de tractorib
ait salornon ne cõmiscearis quĩ eue

Expanded text:
entibus aliis iniuriam facere non possum\'. nemo inuito auditori libenter refert. sagitta in lapide numquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. discat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: cum detractoribus, ait Salomon, ne misceari
Abbreviated transcription (Latin):
quod doceas obtine eũ qui scdm̃
doctriuã est fidelem sermonem
ut possis exhortari indoctriua sã¬
na et coutradicentes renincere.
Peruaue in hisque didicisti et credita
sit tibi. sciens ꝯ quo didisceris. pariti¬
tus se uꝑ ad satisfationẽ oũm poscenti
te da rationẽ. de ea que inte est spes
Non confundant opera seruionẽ tuũ
necũ i eccliã loqueris tacitus quilib
respondeat. cur ergo ea que dicis ipẽ
nõ facis : Delicatis est magisterqui
pleuo uentre deieiuis disputat. Acor¬
plasas quariciã et latro potest. Sacer¬
dotu icp̃i mẽs. osq concordent. Esto
subiectus pontificituo. et quasi aiẽ
panrenten suscipe. Amare filiorũ.
riniere seruoꝵ est. Si pater si ui iu¬
uoĩa. Monachus pourifex auũcu¬
lis Sedet ep̃ĩ sacerdotes se esse sci
si clerici. ut et ip̃is adericis quasi
toris domicii. Cur ergote inquit
habeami ut principen. cũ tu me
nõ habeas ut senatorem. Quod
adrou et filiosenis. hoc esse epĩn et

Expanded text:
quod doceas; obtine eum, qui secundum quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet respondeat: \'cur ergo haec ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latro potest; sacerdotis Christi mens osque concordent. esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; amare filiorum. timere seruorum est: et si pater sum, innomina: monachus, pontifex, auunculus. sed et episcasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasitoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et
Abbreviated transcription (Latin):
cibario pauo rugientẽ saturar
uẽtrẽ poterã. iuĩc similã et mella
fastidio. noui et grnera et noĩa pi¬
scium in quo littore collecti sonr
Calleo saporis aniu. disternop¬
uincias. et ciboꝵ meraritas acno¬
uissime. dap̃na ipã delectant. Au¬
dio preterea in senes et anus absq̃s
liberis quorũdã tupe sernitiũ¬
Ipsi apponũt mappulã. obsident
lectũ. et purulentia stomachiet
feginata pulinonis inami propͥa
suscipiuit. Panent ad intronum
medici trementibusq labus in como¬
dius habeant sciscitautur. Et sipu¬
lulũ senex uegetior fuerit ꝑiclta¬
tur ac simulta leticia uiens itrm¬
secuis auara torquetur. Tunent em̃
ne perdant iuimsteriũ et uiuacem
seuem matusale anuis comparant
O quãta apud deñ merces. inp̃senti
presentiã nõ sperare. Quãtis sudori¬
bus hereditas cassa expetitur aino¬
eiui poterat. Diuinas scriptiuas
sepius lege inimo uũꝙͣ demanib
tuis sacra lectio deponatur Disce

Expanded text:
cibario pane rugientem saturare cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent enim, ne perdant ministerium, et uiuacem senem Mathusalae annis conparant. o quanta apud dominum merces, si in praesenti pretium non speraret! quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! minoemi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce,
Abbreviated transcription (Latin):
sed quod in om̃i proposito in om̃iga¬
diu et sexu boni et mali ⁊eperiantur.
maloꝵ q cõdẽpnatio laus bonor sit
Pudet dicero. Sacerdores idoloꝵ.mii
ii. et auuge et scorte hereditates ca¬
piuuit. solis dercis et ionachis
hoc lege prohibetur. et prohibetur
uõ aper secutorib seda principib
xpĩauis. Nec de lege conqueror.
sed doleo curmeruimus hanc legẽ
Cauteriũ bomĩ est. sed quo unchi u̾ul¬
iis ut indigeam cauterio. Proui¬
da est seueraq legis cantio eł taom̃
nec sic iefrenatur auaritia. Per
fidie cõmissa legibus illudinus. et
quasi maiora siut imꝑatoris sittai
quã xp̃i. leges timemus. euuãge¬
lia cõtẽpnimus. Sitheres et mater
filioꝵ idest gregis si ecclia. quei
los gemuit iuitriuit et pauit. Quid
nos inserimus iuter matrẽ et lib̾o
dere. Ignomnna est om̃in sacer¬
dotũ propriis studere dinicuse
Natus in paupere domo et intu¬
gurio rusticano. qui inx iilio et

Expanded text:
sed quod in omni proposito, in omni grased quod in omni proposito, in omni gradu et sexu et boni et mali repperiantur malorumque condemnatio laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges timemus, euangelia contemnimus. sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit. quid nos inserimus inter matrem et liberodere, ignominia omnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et
Abbreviated transcription (Latin):
Periculose tibi iinistrat. cuius
uultũ frequẽter attendis. Si
propter officiũ clericatus aut ui¬
dua a teuisitatur. aut nirgo uũ¬
ꝙͣ domũ solus introeas. talesq
habeto sotios quoꝵ cõtuberino nõ
infameris. Si lector si a colitus
si ꝑsaltes sequitur nõorcelini
stibus sed morib uec calamistro
crispent comas sed pudicitiam
habitu polliceantur. Solus cũ
sola secreto et absq arbitre uel te¬
ste nõ sedeas. Si familiarius ali¬
quid est loquendũ habe nutricẽ.
maiorẽ domus. iurginẽ. iiduam.
maritatã. nõ est tam in bumnana
ut nullũ ꝓpter te habeat cui sẽ de¬
beat credere. Eaucto omes suspi¬
tiones. et quicquid probabiliter
fingi potest ne fuigatur aute de¬
uita. Grebra nunuscula et suda¬
riola et fasciolas et uestesori ap¬
plicitas. et degu̾statos cibos blan¬
dasq et dulcei licterulas sanctus
oruatur sacerdotio. Hlec hoc dico qd
aut inte aut inscĩs uirisista forundẽ

Expanded text:
periculose tibi ministrat, cuius periculose tibi ministrat, cuius uultum frequenter adtendis. si propter officium clericatus aut uidua tibi uisitatur aut uirgo, numquam domum solus introeas talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. si lector, si acolythus, si psaltes te sequitur, non ornentur uestibus, sed moribus, nec calamistro crispent comas. sed pudicitiam habitu polliceantur. solus cum sola secreto et absque arbitre non sedeas. si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem, maiorem domus uirginem, uiduam, maritatam; non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat. cui se audeat credere. caueto omnes suspiciones et, quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante deuita. crebra munuscula et orariola et fasciolas et uestes ori adplicatas et degustatos cibos blandasque et dulces litterulas sanctus ornatur sacerdotio! nec hoc dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem,
Abbreviated transcription (Latin):
Sibi cordi est scilentiũ. mansuetudo.
secretũ. illis uerbositas. attrita fr̃os.
fori placent et plates. et medicorui
taberne. In tanta uoꝵ discordia.
que potest esse concordia: hospi¬
tiolũ tuñ aut raro aut ñꝙͣnuili¬
erũ pedes terant. Omẽs puellaset
uirgines xp̃i aut equaliter ignora
aut equaliter dilige. nec subeo¬
dem te̾cto manseris. nec u prete¬
rita castitate cõfidas. Nec dauid
sauctior. uec salomone potes esse
sapientior. Memento semꝑ quod
paradisi colonũ de possesione sua
nuilier eiecerit. Egrotant tibi
sanctus quilibet frater assistat.
et geriuanauel mater aut probab
quelibet apud om̃es fidei. Quod
si huiuscemodi nõ fuerint cõsan¬
gunitatis castionieq ꝑsone.
multas amis uutrit ecclia que
et officiũ prebeant et bñficin ac¬
cipiaut iimstrãdo. ut infirmitas
quoq tua fructũ habeat elemo¬
sine. Scio quosdã cõualuisse cor¬
pore. et ammo egrotare cepisse

Expanded text:
tibi cordi est silentium, mansuetudo, tibi cordi est silentium, mansuetudo, secretum, illi verbositas, adtrita frons, fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? Hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes ferant. Omnes puellas et virgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. Ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. Aegrotanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana vel mater aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si huiusce modi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebeant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat elemosynae. scio quosdam conualuisse corpore et animo aegrotare coepisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Siu pars euis uõ erit dñs. Uerbi
grã si aurũ. si argentũ. si possessi¬
oues. si uariami suppellectilem ania¬
uert. cũhis pactib dñs parseius
fieri nõ dignatui i autẽ egoꝑs
diũ sum et funiculus hereditatis
ouis nẽc accipio partem inter ce
teras tribus. sed quasi leuita et
saicerdosuina de decimis et altario
seruiens altaris oblatione sustem¬
tor. Habens uictũ et uestitũ his
contentus ero. et midam cruce
iuidus sequar. Obsecro itaq te.
et repetens iteꝵ iterũ q monebo ne.
officiũ clericatus gemis antiq̃ ni¬
as quã quando clericus esse cepi¬
sti. et dicatur tibi clerici eorũ
nõ proderunt eis. Mensulã tuã
pauperes et peregrim et cũ illis
atorem clericũ. et exinoꝑe diui¬
temret ex nobili gloriosũ quasi
quãdam pestem fuge. Cerrũ¬
piuit mores bonos. confabulationes
pessime. Tu aurũ cõtẽpuis. alius di¬
ligit. tu calcas opes. alius sectatum

Expanded text:
 pars eius non erit dominus. uerbi  pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inteteras tribus, sed quasi levita et sacerdos vivo de decimis et altari serviens altaris oblatione sustentor, habens victum et vestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. Obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae mias, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: Cleri eorum non proderunt eis. Mensulam tuam pauperes et peregrini et cum illis atorem clericum et ex inope divitem et ex ignobili gloriosum quasi quandem pestem fuge. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. Tu aurum contemnis, alius diligit; tu calcas opes, ille sectatur;