comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carthaginenses petier̃. Tributa quȩ est
eis pax captiui romanorũ quitenebant᷑
a carthaginensib redditisunt. Etiã car¬
thaginenses petier̃ utredimmi eos captiuos
licer& quos exafris romani tenebant.
Senatus iussit sine prȩtio darieos quun
publica custodiȩ essent. Quiaut̃ a priua¬
tis
tenerentur ut p̃cio dominis reddito car¬
thaginẽ redirent atq id p̃ciũ exfiscomi¬
⁊gisquã a carthaginensibus solueretur.
Clutacius aulus malus cons̃ creatisunt
bellũ faliscis intuler̃. quȩciuitas italiȩ o¬
pulenta quondã fuit quod ambo cons̃ in¬
ex medietate sublato.¬

Expanded text:
Carthaginienses petiverunt tributaque est Carthaginienses petiverunt tributaque est his pax. Captivi Romanorum, qui tenebantur a Carthaginiensibus, redditi sunt. Etiam Carthaginienses petiverunt ut redimi eos captivos liceret, quos ex Afris Romani tenebant. Senatus iussit sine pretio eos dari, qui in publica custodia essent; qui autem a privatis tenerentur, ut, pretio dominis reddito, Carthaginem redirent atque id pretium ex fisco magis quam a Carthaginiensibus solveretur. Q. Lutatius A. Manlius consules creati sunt; bellum Faliscis intulerunt, quae civitas Italiae opulenta quondam fuit. Quod ambo consules inex medietate sublato.
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ inea urbe mansurũ. Inqua postquam
afris seruierat dignitatem. honesti ciuis
habere nonposs&. Regressus igitur
ada fricam om̃ib suppliciis extinctus est.
Celaudio pulchro.q iunio cons. clau¬
dius contra auspicia pugnauit. etacar¬
thaginensibus uictus est. Namex. cccc.
etdemerse ceterȩ. Alius quoq con¬
sul naufragio classem. a misit exerci¬
tũ. tam̃ saluũ habuit quia uicina
litora erant.
Clutatito catulo aulo postumo alip¬
mo cons̃. anno belli punici . XXiiii.
numquã inmari tantis copis pugnatũ
est. Lutatius catulus nauẽ ȩger as¬
cendit. uulneratus enĩ inpugna supe¬
riore fuerat. Contra lilybeũ ciuita¬
te siciliȩ pugnatum est ingenti uirtute
romanorũ. Nam .lx ii. cathaginensiũ
naues captȩ sunt . cxxu. demerse.
infinitum auri argentiq prȩde in po¬
testatẽ romanorum redactum.
Exclasse romana .xii. naues demersȩ
pugnatũ ẽ .vi. idus martias. Statĩ pacẽ

Expanded text:
se in ea urbe mansurum, in qua, postquam se in ea urbe mansurum, in qua, postquam Afris servierat, dignitatem honesti civis habere non posset. Regressus igitur ad Africam omnibus suppliciis extinctus est. P. Claudio Pulchro L. Iunio consulibus Claudius contra auspicia pugnavit et a Carthaginiensibus victus est. Nam ex ducentis demersae ceterae. Alius quoque consul naufragio classem amisit, exercitum tamen salvum habuit, quia vicina litora erant. C. Lutatio Catulo A. Postumio Albino consulibus, anno belli Punici vicesimo everunt. Numquam in mari tantis copiis pugnatum est. Lutatius Catulus navem aeger ascendit; vulneratus enim in pugna superiore fuerat. contra Lilybaeum, civitatem Siciliae, pugnatum est ingenti virtute Romanorum. Nam LXIII Carthaginiensium naves captae sunt, CXXV demersae, infinitum auri, argenti, praedae in potestatem Romanorum redactum. Ex classe Romana XII naves demersae. Pugnatum est VI Idus Martias. Statim pacem
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ superauit .xx. inilia hostium
cecidit . sex et xx elefantos coepit. reli¬
liquos errantes pernumidas quos in auxi¬
liũ habebat collegit. etromã dedux̃ in¬
genti pompa cũ. cxxx elefantorum
numeros omnia itinera compler&.
Post hȩc mala carchaginenses regulum
ducẽ quencoeperant. petierunt ut
romam ꝓficeretur. et pacem a romanis
obtiner&. acpermutationem captiuo¬
rum facer&. Ille romã cumueniss&.¬
et inductus insenatũ nihil quasi roma
nus egit. Dixitq se exilladie quas in
potestate afrorũ ueniss&. romanũ non¬
esse dixisse. Itaq etuxorẽ a conplexu
remou&. etsenatui suasit. nepax cũ pę
nis fier&. Illos enim fractos totcasibus
spem nullam habere setanti noneẽ ut¬
tot milia captiuorũ. propt̃ unum se
etsenem. et paucos quiexromanis capti
fuerant redderentur. itaq obtenuit.
Nam afrons pacẽ petentes nullus admi¬
sit. ipse carthagine reduit. Offerentib¬
q romanis cum rome tenerent. negauit

Expanded text:
entem superavit, viginti milia hostium entem superavit, viginti milia hostium cecidit, sex et viginti elephantos cepit, reliquos errantes per Numidas, quos in auxilium habebat, collegit et Romam deduxit ingenti pompa, cum CXXX elephantorum numerus omnia itinera compleret. Post haec mala Carthaginienses Regulum ducem, quem ceperant, petiverunt, ut Romam proficisceretur et pacem a Romanis obtineret ac permutationem captivorum faceret. Ille, Romam cum venisset, innus egit, dixitque se ex illa die, qua in potestatem Afrorum venisset, Romanum esse desisse. Itaque et uxorem a complexu removit, et senatui nis fieret, illos enim fractos tot casibus spem nullam habere, tanti nontot milia captivorum propter unum se et senem et paucos, qui ex Romanis capti fuerant, redderentur. Itaque obtinuit. Nam Afros pacem petentes nullus admisit. Ipse Carthaginem rediit, offerentibusque Romanis, ut eum Romae tenerent, negavit
Abbreviated transcription (Latin):
fugerunt. quingenti cumimperatore re¬
gulo captisunt. xxx. milia occisa.
regulus ipse incatenas coniectus.
MAemilio paulo seruio fuluo nobiliore
nauale certamine superant.
demersit. xx. cumpugnatorihus coe¬
pit .xu. milia hostiũ autoccidit aut
cȩpit. Militẽ suũ ingentẽ prȩda dita¬
uit. et sub acta africa tunc fuiss&. nisi
quod tanta fames erat utdiutius exerci¬
tus expectare nonposs&. Consules cũ
iuctrice classe redeuntes circa siciliam
naufragiũ passi sunt. Ettandi tempes¬
re tanta maritima tempestas auditaest.
Romanitam̃ statĩ et naues reparauer̃
neq in aliquo animus his fractus fuit.
N seruilius caepio etg. sempronius
p̃dam ingentẽ reducentes naufragiũ
passis. Itaq cum continuȩ calamitates
romanis displicerent. decreuit senatus.
utamaritimis proeli is recederetur.
ettantum ix naues ad prȩsidium ita¬
liȩ saluȩ essent.
cȩcilio metello. q. furio placido cons
Metellus insicilia afrorũ ducem cum

Expanded text:
fugerunt, quingenti cum imperatore Refugerunt, quingenti cum imperatore Regulo capti sunt, triRegulus ipse in catenas coniectus. M. Aemilio Paulo Ser. Fulvio Nobiliore navali certamine superant. demersit, triginta cum pugnatoribus cepit, quindecim milia hostium aut occidit aut cepit, militem suum ingenti praeda ditavit. Et subacta Africa tunc fuisset, nisi quod tanta fames erat, ut diutius exercitus exspectare non posset. Consules cum victrici classe redeuntes circa Siciliam naufragium passi sunt. Et tanta tempesre tanta maritima tempestas audita est. Romani tamen statim ducentas naves reparaverunt, neque in aliquo animus his infractus fuit. Cn. Servilius Caepio C. Sempronius Praedam ingentem reducentes naufragium passi sunt. Itaque, cum continuae calamitates Romanis displicerent, decrevit senatus, ut a maritimis proeliis recederetur et tantum sexaginta naves ad praesidium Italiae salvae essent. L. Caecilio Metello C. Furio Placido consulibus Metellus in Sicilia Afrorum ducem cum
Abbreviated transcription (Latin):
cor sicam etsardiniam uastauit. Multa
milia indecaptiuorũ adduxit. trium¬
phũ egit. L. mallio uulsiome .o. altilio
regulo cons̃ bellũ inafricã translatũ ẽ.
contra amilcarem carthaginensiũ ducẽ.
transissent. primã clẏpeã africȩ ciuita¬
tis inditionẽ acceperunt. Consules
usq ad carthaginẽ ꝓcesserunt. multisq
uastatis mallius uictor romã redit.¬
ccxxuii. captiuorumdux̃. Atailius
regulus in africa remansit. is contra afro
aciem instrux̃. contratres carthaginen¬
siũ duces dimicans uictorfuit . Uii. mi¬
lia hostiũ cecidit .u. milia cũ xuiiii. ele¬
utas uicti carthaginenses pacẽ aromanis
petier̃. Quancum regulus noll&. nisi
durissimis conditionibus dare pęrafrica
auxiliũ alace dȩmoniis petier̃. etduce
xantippo qui alace dȩ moniis missus fue¬
rat. Romanorũ dux regulus uictus ẽ.
ultima pernitiae. Nam duo milia tantũ
hominũ exomni romanu exercitu re¬

Expanded text:
Corsicam et Sardiniam vastavit, multa Corsicam et Sardiniam vastavit, multa milia inde captivorum adduxit, triumphum egit. L. Mallio Vulsone, M. Atilio Regulo consulibus bellum in Africam translatum est. contra HHamilcarem Carthaginiensium ducem transissent, primam Clipeam Africae civitatem in deditionem acceperunt. consules usque ad Carthaginem processerunt, multisque vastatis Manlius victor Romam rediia captivorum reduxit, Atilius Regulus in Africa remansit. is contra Afros aciem instruxit. contra tres Carthaginiensium duces dimicans victor fuit, xviii milia hostium cecidit, quinque milia cum xviii eleTum victi Carthaginienses pacem a Romanis petiverunt. Quam cum Regulus nollet nisi durissimis condicionibus dare, Afri auxilium a Lacedaemoniis petiverunt. Et duce Xanthippo, qui a Lacedaemoniis missus fuerat, Romanorum dux Regulus victus est ultima pernicie. Nam duo milia tantum hominum ex omni Romano exercitu re
Abbreviated transcription (Latin):
bellum susceptum est.
RIAUI:A appio claudio quinto ful uio
cossulib insicilia contraeos pugnatũ
est. et appius claudius deafris etrege
siciliae hierone triumphauit
Nsequenti ualerio marco etotacilio
consuł insicilia a romanis res magnȩ
gestaest̃. tauro menitani catenien
ERtio anno insicilia contra hieronẽ
bellum paratum est. Is cumomini no¬
bilitate siracusanorũ pacẽ aromanis
impetrauit. deditq argenti .cc. talen¬
ta. Afri insicilia uictisunt. ec dehis
secundo romȩ triumphatumest.
uiNto anno punici belli quod con¬
tra afros agebatur. Primũ romani q
duellio. et qñ cornelio asena cons̃ in
mari dimicaueuerunt. Paratis nauib
ostratis quas liburnas uocant
cons̃¬
cornelius fraude deceptus ẽ.
lius commisso proelio carta
cȩpit. triamilia occidit. neq ulla uicto¬
ria romanis gratior fuit. quod inuicti
terra iam &iam mari plurimũ possint.
Aquilgͥo floro .l. scipione cons. scipio

Expanded text:
bellum susceptum est bellum susceptum est primum Ap. Claudio, Q. Fulvio consulibus. in Sicilia contra eos pugnatum est et Ap. Claudius de Afris et rege Siciliae Hierone triumphavit. Insequenti anno Valerio Marco et Otacilio consulibus in Sicilia a Romanis res magnae gestae sunt. Tauromenitani Catinenseceptae. tertio anno in Sicilia contra Hieronem regem Siculorum bellum paratum est. cum omni nobilitate Syracusanorum pacem a Romanis impetravit deditque argenti ducenta talenta. Afri in Sicilia victi sunt, et de his secundo Romae triumphatum est. Quinto anno Punici belli quod contra Afros gerebatur, primum Romani C. Duillo et Cn. Cornelio Asina consulibus in mari dimicaverunt paratis navibus rostratis, quas Liburnas vocant. consCornelius fraude deceptus est. Duillius commisso proelio Carthacepit, tria milia occidit. neque ulla victoria Romanis gratior fuit, quod invicti terra iam etiam mari plurimum possent. C. Aquilio Floro, L. Scipione consulibus Scipio
Abbreviated transcription (Latin):
missi sunt. et curius contracũ pugnauit:
pugnauit etexercitus eius cȩcidit. Ipsũ
tarentũ fugauit. castracoepit. Eadie
cȩsa hostiũ .xxiii. milia. curius in con¬
sulatu triumphauit. primus romã
elefantos .iiii. duxit. Pyrrus etiam
etarento mox recessit. et aput argos
gretiȩ ciuitatem occisus est
Fapio licimo ecclaudio canina
manis amicitiam quã petierat obtinuer̃.
Quinto culnio.q. fabio pictore cons̃
picentes bellũ commouere etabinse¬
quentibus cons̃ .p. semfronio appio
claudio uictisunt etdehis triũ pha¬
tumest. conditȩ aromanis ciuitates
Lariminꝰ ingallia etbeneuentũ insãnio.
MAttilio regulo .l. iunio libone con¬
salib sallentinis inapulia bellũ indie¬
tumest. Captiques̃ cu ciuitate
simul
clarũ
urbis romȩ nomene&. arma tamen
extra italiã motam nonfuerat. Ut
igitur cognosceretur. quȩ corpiȩ roma¬
norum essent. census est habitus. Tum
numquam bello cessasent. eccontra a frons

Expanded text:
missi sunt. Curius contra eum missi sunt. Curius contra eum pugnavit, exercitum eius cecidit, ipsum Tarentum fugavit, castra cepit. ea die caesa hostium viginti tria milia. Curius in consulatu triumphavit. primus Romam elephantos quattuor duxit. Pyrrus etiam a Tarento mox recessit et apud Argos, Graeciae civitatem, occisus est. C. Fabio Licinio C. Claudio Canina manis amicitiam, quam petierant, obtinuerunt. Q. Ogulnio C. Fabio Pictore consulibus Picentes bellum commovere et ab insequentibus consulibus P. Sempronio Ap. Claudio victi sunt et de his triumphatum est. Conditae a Romanis civitates Ariminus in Gallia et Beneventum in Samnio. M. Atilio Regulo L. Iusulibus Sallentinis in Apulia bellum indictum est, captique sunt cum civitate simul clarum urbis Romae nomen esset, arma tamen extra Italiam mota non fuerant. ut igitur cognosceretur, quae copiae Romanorum essent, census est habitus; tum numquam bella cessassent. et contra Afros
Abbreviated transcription (Latin):
apud epyrũ etreliquã gretiã putare¬
tur. missi sunt contra pẏrrũ duces.P.
sulpicius etdecius mummius consules
certamine commisso. pẏrrus uulnerat᷑
est. elefanti interfecti. xx̃ milia cȩsa
hostiũ. etexromanis tantum .v. milia.
pyrrus tarentum fugatus.
XTER Iecto anno contra pẏrrũ fabricius
est missus. qui prius interlegatos sollici¬
tari non potuerat. qͣrta regni parte ꝓmissa.
VM cum uicina castra ipse etrex haber&:
medicus pyrri noctuadeũ uenit. ꝓmit¬
tens uenenos epyrrũ occisurũ sisibi ali¬
quid polliceretur. Quẽ fabricius uinctũ
reduci iussit addominũ pẏrroq dici. quȩ
contra caput eius medicus spopundiss&.
UMrex admiratus dixisse fertur. ileẽ.
fabricius quidifficilius ab honestate
quam sol acursu suo auerti potest.
ual rex ad siciliã ꝓfectus est. fabricius
uictis lucanis etsamnitib triumphauit.
SONSULES deinde.M. curius denatus et
cornelius lentulus aduersũ pẏrrum

Expanded text:
apud Epirum et reliquam Graeciam putareapud Epirum et reliquam Graeciam putaretur. Missi sunt contra Pyrrum duces P. Sulpicius et Decius Mus consules. Certamine commisso Pyrrus vulneratus est, elephanti interfecti, viginti milia caesa hostium et ex Romanis tantum quinque milia; Pyrrus Tarentum fugatus. Interiecto anno contra Pyrrum Fabricius est missus, qui prius inter legatos sollicitari non poterat, quarta regni parte promissa. Tum, cum vicina castra ipse et rex haberent, medicus Pyrri nocte ad eum venit, promittens veneno se Pyrrum occisurum, si sibi aliquid polliceretur. Quem Fabricius vinctum reduci iussit ad dominum Pyrroque dici quae contra caput eius medicus spopondisset. Tum rex admiratus eum dixisse fertur: "Ille est Fabricius, qui difficilius ab honestate quam sol a cursu suo averti potest". Tum rex ad Siciliam profectus est. Fabricius victis Lucanis et Samnitibus triumphavit. Consules deinde M'. Curius DenCornelius Lentulus adversum Pyrrum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cio romã misit. Unum exlegatis ro¬
manorum fabriciũ sic admiratus. cũ eum
pauperẽ esse cognouiss&. utquartã partẽ
regnii ꝓmissa sollicitare uoluerit utadse
transir&. Contemptusq est a fabricio.
Quare cumpẏrros romanorũ admiratio
ne ingenti teneretur. ligatũ misit quipa¬
cem ȩquis conditionibus petierit. Prȩci¬
puũ uirũ ciniam nomine. ita ut pyrrus
partẽ italiȩ quã in armis occupauerat
obtiner&. Pax displicuit. remandatũq
pẏrro a senatu est eum cũ romanis nisi
exitalia recessiss&. pacẽ habere non pos¬
se. Tum romani iusser̃ om̃s captiuos qui
pẏrrus reddiderat infames haberi. quos
armati captifuissent. necante eos adue¬
terẽ statũ. reuerti quã sabinorũ hostiũ
occisorũ spolia retulissent. Italegatus
pyrri reuersusest a quocũ querer& pys¬
rus qualem romã comperiss&. cineas de
Regũ sẽ patriã uidisse scilic& tales
illit ferme om̃s qualis unius pyrrus

Expanded text:
pretio Romam misit. Vnum ex legatis Ropretio Romam misit. Vnum ex legatis Romanorum, Fabricium, sic admiratus, cum eum pauperem esse cognovisset, ut, quarta parte regni promissa, sollicitare voluerit, ut ad se transiret, contemptusque est a Fabricio. Quare, cum Pyrrus Romanorum ingenti admiratione teneretur, legatum misit, qui pacem aequis condicionibus peteret, praecipuum virum, Cineam nomine, ita ut Pyrrus partem Italiae, quam iam armis occupaverat, obtineret. Pax displicuit: remandatum Pyrro est a senatu eum cum Romanis, nisi ex Italia recessisset, pacem habere non posse. Tum Romani iusserunt captivos omnes, quos Pyrrus reddiderat, infames haberi, quod armati capi potuissent, nec ante eos ad veterem statum reverti, quam si binorum hostium occisorum spolia retulissent. Ita legatus Pyrri reversus est. A quo cum quaereret Pyrrus, qualem Romam comperisset, Cineas dixit regum se patriam vidisse; scilicet tales illic fere omnes esse, qualis unus Pyrrus
Abbreviated transcription (Latin):
coepiss&. iussit eos ꝑcastra duci ostendi õ¬
nẽ exercitũ. Tumque dimitti utrenunti¬
arent pẏrro quȩcũ romanis agerentur.
Commissa mox pugna cumtam̃ pẏrrus
fuger&. elefantorũ auxiliũ uicit. Quos
in cognitos romani expauerunt. sed nox
proelio sinẽ dedit. Laeuinus tam̃ ꝑ noc¬
tem fugit. Pyrrus romanos mille octin¬
gentos coepit eosq summo honore tracta¬
uit. occisos sepeliuit. Quoscum atro
uulnere ettruci uultu etiam mortuos
iacere uidiss&. tulisse acelũmanib dicit᷑
cumacuoce setotius orbis dominum esse.
sitales sibi milites contigissent.
DOSTEApyrrus coniunctissibi samnitib
lucanis bricens romã perrexit. om̃a feri
igneq uastauit. Campaniã depopula¬
tus est. atq ad pͣneste uenit. miliario abur¬
be octauo decimo. Mox terrore exercitꝰ
quicũ consule sequebat᷑ in cãpaniã serecepit.
Ltgati ad pẏrrũ deredimendis captiuis
abeo honorifice suscepti sunt. captiuos sue

Expanded text:
cepisset, iussit eos per castra duci, ostendi omcepisset, iussit eos per castra duci, ostendi omnem exercitum tumque dimitti, ut renuntiarent Pyrro quaecumque Romanis agerentur. Commissa mox pugna, cum iam Pyrrus fugeret, elephantorum auxilio vicit, quos incognitos Romani expaverunt. Sed nox proelio finem dedit; Laevinus tamen per noctem fugit, Pyrrus Romanos mille octingentos cepit et eos summo honore tractavit, occisos sepelivit. Quos cum adverso vulnere et truci vultu etiam mortuos iacere vidisset, tulisse ad caelum manus dicitur cum hac voce: se totius orbis dominum esse potuisse, si tales sibi milites contigissent. Postea Pyrrus, coniunctis sibi Samnitibus, Lucanis, Brittiis, Romam perrexit, omnia ferro ignique vastavit, Campaniam populatus est atque ad Praeneste venit, miliario ab Vrbe octavo decimo. Mox terrore exercitus, qui eum cum consule sequebatur, in Campaniam se recepit. Legati ad Pyrrum de redimendis captivis missi ab eo honorifice suscepti sunt. Captivos sine
Abbreviated transcription (Latin):
occisis. Postea cumpater ei fabius maximꝰ¬
legatus eidatus fuiss&. et samanitas uicit.
et plurima eorũm oppida coepit.
De IDE post corniliũ rufinus:: oĩ curius
dentatus ambo consules contrasamnitas
missi ingentibus proeliis eos conficere. Tum
sstulerunt. neq ullus hostis fuit intra-
italiam quiromanã uirtutẽ magisfati¬
gauerit in teriectis aliquod annis.
ttRuM sẽ gallorũ copiȩ contra romanos
tus cis samnitibusq iuncxer̃. Sed cũ ro¬
ma tenderent. ac̃ N. cornelio dola bella
consule delietisunt. Eodẽ tempore taren¬
tinis quiiam inultima italia sunt. bellũ
induetum est. Quare legatis romanorũ
iniuriam fecissent. hẏpyrrũ epyri regẽ
contra romanos auxiliũ poposcerunt.
qui exgenere achillis originẽ trahebat:
Hic mox aditaliã uenit. Tumq primum
romani cumtrans marino hoste dimicaue¬
runt. missus est contraeũ consul p̃ualeri¬
us lariunus. Quicũ exploratores pẏrri

Expanded text:
occisis. Postea, cum pater ei Fabius Maximoccisis. Postea, cum pater ei Fabius Maximus legatus fuisset, et Samnitas vicit et plurima ipsorum oppida cepit. Deinde P. Cornelius Rufinus M'. Curius Dentatus, ambo consules, contra Samnitas missi ingentibus proeliis eos confecere. Tum novem actum sustulerunt. Neque ullus hostis fuit intra Italiam, qui Romanam virtutem magis fatigaverit. Interiectis aliquot annis iterum se Gallorum copiae contra Romanos Tuscis Samnitibusque iunxerunt, sed, cum Romam tenderent, a Cn. Cornelio Dolabella consule deletae sunt. Eodem tempore Tarentinis, qui iam in ultima Italia sunt, bellum indictum est, quia legatis Romanorum iniuriam fecissent. Hi Pyrrum, Epiri regem, contra Romanos auxilium poposcerunt, qui ex genere Achillis originem trahebat. Is mox ad Italiam venit, tumque primum Romani cum transmarino hoste dimicaverunt. Missus est contra eum consul P. Valerius Laevinus, qui, cum exploratores Pyrri
Abbreviated transcription (Latin):
cam paniam etapuliam.
AΡIRIUS cursor cum honore dictato¬
Tris
adid bellũ ꝓfectus erat. Quicum ronã
rediss&. quȩ fabio maximo magistro
equitũ quemapud exercitũ reliquit.
prȩcepit nese absente pugnar&. Illeocca¬
sione reperta. felicissime dimicauit. et
samanitas deleuit. Obquã rem adictato¬
re capitis dãnatus quod seue tante pugnas¬
s&. ingenti fauore militum et populi li¬
beratusest. tanta papirio seditione cõ¬
mota ut paene ipse interficeretur
ostia samanite romanos tito ueturio
et spurio postumio consulibus ingenti de¬
decore uicerunt. subiugo miserunt. Pax
tamen asenatu et populo solutaest. quȩ cũ
ipsis ꝓpter necessitatẽ facta fuerat. Postea
samanites uictisunt . a .l. papirio consule
uũ. milia eorũ subiugũ missa. papirius da
samanitibus triumphauit.
Eoteaont appius claudius censor aquã
claudiã induxit. etuiã appiam strauit
Samanitȩ reparatobello quintũ fabium
maximũ uicerunt. t̾ribus milibus hominũ

Expanded text:
Campaniam et Apuliam. L. Campaniam et Apuliam. L. Papirius Cursor cum honore dictatoris ad id bellum profectus est. Qui cum Romam redisset, Q. Fabio Maximo, magistro equitum, quem apud exercitum reliquit, praecepit, ne se absente pugnaret. Ille, occasione reperta, felicissime dimicavit et Samnitas delevit. Ob quam rem a dictatore capitis damnatus, quod se vetante pugnasset, ingenti favore militum et populi liberatus est, tanta Papirio seditione commota, ut paene ipse interficeretur. Postea Samnites Romanos T. Veturio et Sp. Postumio consulibus ingenti dedecore vicerunt et sub iugum miserunt. Pax tamen a senatu et populo soluta est, quae cum ipsis propter necessitatem facta fuerat. Postea Samnites victi sunt a L. Papirio consule, septem milia eorum sub iugum missa. Papirius de Samnitibus triumphavit. Eo tempore Ap. Claudius censor aquam Claudiam induxit et viam Appiam stravit. Samnites reparato bello Q. Fabium Maximum vicerunt, tribus milibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
rius tribunus militum obtulit. etcũ ꝓ¬
cessiss& armatus coruus ei supra dex¬
trũ brachium sedit. mox commissa
aduersũ gallũ pugna idem coruus alis
et ungubus. galli oculos uerberauit
nerectũ possit aspicere. ita atribuno
ualerio interfectus nonsolũ uictoriãei.
sed etiam nomendedit. Nampostea idẽ
coruinus est dictus. acꝓpter hoc meri¬
tũ annorum triũ. et .xx. cons̃. ẽ factus.
ATINI qui noluerant milites dare
hocquoq aromanis exire coeper̃. unus
consul exeorũ alter ex romanorum
populo crearetur. Quod cum ẽ& negat
bellũ contraeos susceptumest. etingen¬
ti pugna superatisunt. Ac dehis per¬
domitis trium phatumest. Statuȩ con¬
sulibus obmeritũ uictoriȩ inrostris
positȩ sunt eo anno etiam alexandria
abȩlexandro macedone conditaest.
iam romani potentes esse coeperunt.
elluai enim incentesimo ferme et xxx
miliario aburbȩ apud samanitas gere¬
batur. quimedii sunt interpicenum

Expanded text:
rius tribunus militum obtulit, et cum prius tribunus militum obtulit, et cum processisset armatus, corvus ei supra dextrum bracchium sedit. Mox commissa adversum Gallum pugna idem corvus alis et unguibus Galli oculos verberavit, ne rectum posset aspicere. Ita a tribuno Valerio interfectus non solum victoriam ei, sed etiam nomen dedit. Nam postea idem Corvinus est dictus ac propter hoc meritum annorum trium et viginti consul est factus. Latini, qui noluerant milites dare, hoc quoque a Romanis exigere coeperunt, ut unus consul ex eorum, alter ex Romanorum populo crearetur. Quod cum esset negatum, bellum contra eos susceptum est et ingenti pugna superati sunt ac de his perdomitis triumphatum est. Statuae consulibus ob meritum victoriae in rostris positae sunt. Eo anno etiam Alexandria ab Alexandro Macedone condita est. Iam Romani potentes esse coeperunt. Bellum enim in centesimo et tricesimo fere miliario ab Vrbe apud Samnitas gerebatur, qui medii sunt inter Picenum,
Abbreviated transcription (Latin):
Iitus quintus dictator aduersũ gallos
quiaditaliã uenerant missus est. Hi a¬
burbe quinto miliario trans anienem flu¬
uiũ consederant. Nobilissimus desenator¬
bus. l. iuuenis manilius ꝓuocantẽ gallũ
ad singulare certamen ꝓgressus occidit
Et sublato torque aureo colloq suo in¬
posito inperpetuũ torquati et posteris
cognomen accepit.
Galli fugati sunt. mox ꝑ.c. sulpicium
dictatorẽ etiam uicti non multo post aq̃
marcio tusci uicti sunt. ũiĩ captiuorum.
ex his intriumphum adducta.
CIXSUS iterũ habitus est. eccum latini
quia romanis subacti erant milites praes¬
tare nolent. ex romanis tantũ tirones
lectisunt. factͦq lȩgiones decẽ qui modus
.lx. uel amplius armatorũ milia effieba
paruis adhuc romanis rebus tanta tam̃
in remilitari uirtus erat. Quȩcũ pfectȩ
essent aduersũ gallos duce . l. furio.
quidã exgallis unũ ex romanis quiesse
optimus. prouocauit .t. um se.m̃. uale¬

Expanded text:
T. Quintius dictator adversus Gallos, T. Quintius dictator adversus Gallos, qui ad Italiam venerant, missus est. Hi ab Vrbe quarto miliario trans Anienem fluvium consederant. Ibi nobilissimus de senatoribus iuvenis L. Manlius provocantem Gallum, ad singulare certamen progressus, occidit et, sublato torque aureo colloque suo imposito, in perpetuum Torquati et sibi et posteris cognomen accepit. Galli fugati sunt, mox per C. Sulpicium dictatorem etiam victi. Non multo post a C. Marcio Tusci victi sunt et octo milia captivorum ex his in triumphum ducta. Census iterum habitus est. Et cum Latini, qui a Romanis subacti erant, milites praestare nollent, ex Romanis tantum tirones lecti sunt factaeque legiones decem, qui modus sexaginta vel amplius armatorum milia efficiebat. Parvis adhuc Romanis rebus tanta tamen in re militari virtus erat. Quae cum profectae essent adversum Gallos duce L. Furio, quidam ex Gallis unum ex Romanis, qui esset optimus, provocavit. Tum se M. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
condita. post captã aut̃ primo
dignitates mutatȩ sunt
ꝓduobus consulibus facti tribunus mili¬
tares consulare potestati. Hinc iam coe¬
pit romana res crescere. Nam camillus
annos bellũ gesserat. uicit. etequorũ
urbem et sutrinorũ atq om̃ib: deletis.
earundem exercitus occupauit. et
tressimul trium phos egit.
ITUS etiã quintius cincinnatus pͣnes¬
tinos quiusq adurbis romȩ portas cum
bello uenerant. Persecutus ad flumen
alliam uicit. etciuitates quȩ sub ipsis age¬
bant romanis adiunx̃. Ipsã praenestẽ
ad gressus indediionẽ accepit. quȩ
om̃a abeo gestasunt. uigintidieb triũ¬
ꝑhusq ipse decretus.
VINONu dignitis tribunorũ. militarium
nondiu perseuerauit: Nampost ali¬
quantũ nullos placuit fieri. etquadrien¬
niũ inurbe ita fluxit ut potestates ibi
ma iores nonessent.
Re scrayserunt tamen tribuni militares
consulari potestati iterum dignitatem et
est camillus honorei postromulum
secundus delatus est.

Expanded text:
condita, post captam autem primo, dignitates mutatae sunt et pro duobus consulibus facti tribuni militares consulari potestate. Hinc iam coepit Romana res crescere. Nam Camillus septuaginta annos bellum gesserat, vicit et Aequorum urbem et Sutrinorum atque omnibus deletis earundem exercitibus occupavit et tres simul triumphos egit. T. etiam Quintius Cincinnatus Praenestinos, qui usque ad urbis Romae portas cum bello venerant, persecutus ad flumen Alliam vicit, octo civitates, quae sub ipsis agebant, Romanis adiunxit, ipsam Praeneste adgressus in deditionem accepit. Quae omnia ab eo gesta sunt viginti diebus triumphusque ipsi decretus. Verum dignitas tribunorum militarium non diu perseveravit. Nam post aliquantum nullos placuit fieri et quadriennium in Vrbe ita fluxit, ut potestates ibi maiores non essent. Praesumpserunt tamen tribuni militares consulari potestate iterum dignitatem et est Camillus. Honor ei post Romulum secundus delatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
matico presbit᷑ scripsitasucos quiinu¬
natantũ substantia adoranau erunt
fitendas naturas.
X. Boeitii Solius:

Expanded text:
matico presbyter scripsit aduersum eos,qui in una tantum substantia adorandum adserconfitendas naturas. X. BOETHII SOLIVS
Abbreviated transcription (Latin):
Uestorius antnochiȩ natus. uirsatis quidaẽ
eloquentia sapientiȩ uero parũ constanti¬
nopolitanis admodũ adnitentibus expres
mitatum coepit memoria celebrari. men¬
XII. Florentii etdionisi.

Expanded text:
estorius Antiochia natus, uir satis quidem eloquentiae, sapientiae uero parum, Constantinopolitanis ammodum adnitentibus ex presmitatum coepit memoria celebrari menXII. FLORENTII ET DIONYSI
Abbreviated transcription (Latin):
puinciã deletus est. defectussolis factus est.
Etella aboriente perseptẽ menses. surgens
ardensque apparuit
iulii natusest. Multȩ palestinȩ ciuitatei
uilleq terremotu conlapse. Dñs nr̃ ilhis̃¬
xp̃s semꝑ ubiq totus. et suꝑmontẽ oliueti
hierosolymȩ uicinũ sese de nubȩ manifes¬
tauit. Multe ectunc utriusq sexus uici¬
narũ gentiũ nationes. tã iuisu quã auditu
ꝑterritȩ atq credulȩ sacroxp̃i fontȩ ablu¬
tȩsunt. omniumq baptitatorũ intuni¬
cis crux xp̃i saluatoris diuinitatis nutu
extemplo pressa refulsit.
III. Theodosii .uiiii. Et constantii .iii.

Expanded text:
uctor deletus est. Solis defectio facta est. Stella ab Oriente per septem menses surgens ardensque apparuit.Julias natus est. Multae Palaestinae civitates villaeque terraemotu collapsae. Dominus noss semper ubique praesens et super montem oliueti Hierosolymae uicinum sese de nube manifestauit. Multae tunc utriusque sexus uicinarum gentium nationes tam uisu quam auditu perterritae atque credulae sacro Christi fonte ablutae sunt omniumque baptizatorum in tunicis crux saluatoris diuinitatis nutu extemplo inpressa refulsit. III. THEODOSII VIIII ET CONSTANTII III.
Abbreviated transcription (Latin):
obsumilis. quẽ etiam emulari studebat.
Posthune iouuanus quitune modesticis mil¬
tabat allobtinendũ imperiũ consensuexer¬
citus lectus est comendatione patris miltib
quã suo notior qui ĩ turbatis reb exercitu
quoq inopia lborante. uno apersis. atq al
quidẽ. sedignobilemfecit. Multatus fnib
acnonnulla imperii romaniparte tradita.

Expanded text:
absimilis, quem etiam aemulari studebat. absimilis, quem etiam aemulari studebat. Post hunc Iovianus, qui tunc domesticus militabat, ad obtinendum imperium consensu exercitus lectus est, commendatione patris militibus quam sua notior. Qui iam turbatis rebus, exercitu quoque inopia laborante, uno a Persis atque alquidem, sed ignobilem, fecit, multatus finibus ac nonnulla imperii Romani parte tradita.
Abbreviated transcription (Latin):
ta parthis intulit bellũ. Cui expe ⁊oni
ego uoq interfui aliquod oppida. etcastela
ꝑsarũ indeditionẽ accepit. uelui oppugnauit
assyriamq populatus castra apud e tesi fontẽ
statiua aliquandiu habuit. remeansq uictor
dũ sẽ inconsultius pꝰliis inserit. hostili manu
anno septimo. ȩtatis altero ettriȩesuno. atq
interdiuos relatus est. Viregregius etrempu¬
blicã ingnit̾ moderaturus siperfacta licuisso
liberalib: disciplinis ad prime eruditus. gre¬
cis doctior. adq deo utlatina eruditione
quã quã cũgreca scientia conuenir&. facun¬
lis sedminus diligens quantũ principẽ docuit.
fuerunt enĩ nonnulli quiuulnera gloriȩ eius
inferrent in puincialib iustissimus. ettri¬
butorũ quatenus fieri poss& repressor
Ciuilis incunctos medioerẽ habens erarii cu¬
rã gloriȩ diuidus ac ꝑeã animiplerũq in¬
modici religionis xp̃iane insetator ꝑinde
tam̃ ueruore abstiunere . M. antonino ñ

Expanded text:
tu Parthis intulit bellum, cui expeditioni tu Parthis intulit bellum, cui expeditioni ego quoque interfui. aliquot oppida et castella Persarum in deditionem accepit vel vi obpugnavit, Assyriamque populatus castra apud Tesifontem stativa aliquamdiu habuit. remeansque victor dum se inconsultus proeliis inserit, hostili manu anno septimo, aetatis altero et tricesimo. atque inter divos relatus est, vir egregius et rem publicam insigniter moderaturus, si per fata licuisset. liberalibus disciplinis adprime eruditus, Graecis doctior atque adeo, ut Latina eruditione quamquam cum Graeca scientia conveniret, facunlis sed minus diligens quantum principem decuit; fuerunt enim nonnulli, qui vulnera gloriae eius inferrent. in provinciales iustissimus et tributorum, quatenus fieri posset, repressor. civilis in cunctos, mediocrem habens aerarii curam, gloriae avidus ac per eam animi plerumque inmius religionis Christianae insectator, perinde tamen ut cruore abstineret, M. Antonino non
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ finibus suis romanũ imperiũ restitutum.
Neq multopost cum germanician exercitus
agalliarũ p̃sidio tollerentur. consensu militũ
iilianus factus augustus est. Interiectoq anno.
adillyricũ obtenendũ ꝓfectus constantio. par¬
thicis p̾lus occupato quirebus cognitis adbellũ
auile conuersus. initinere obut. Interciliciã
cappadotiãq anno imperii octauo. et trigesi¬
no ȩtatis quinto. et quadragesimo meruitq in¬
terdiuos referri. Uire gregie tranquillitatis
placidus nimiũ amicis et familiaribus credens
moxetiam uxorib deditor. quitam̃ primis
inperi i annis ingenti se modestia egerit
familiariũ etiã locupletator. Neq sine honore
siens quorũ laboriosa exꝑtus fuiss& officia
adseueritatẽ. Tum ꝓpensior si suspitio inperii
moueretur. mitis alia. etcuius in ciuilib magis
quã inext̾nis bellis sit laulanda fortuna.
Hic iulianis rerũ potitusest. Nentiq appara¬

Expanded text:
mani et finibus suis Romanum imperium restitutum. mani et finibus suis Romanum imperium restitutum. neque multo post cum Germaniciani exercitus a Galliarum praesidio tollerentur, consensu militum Iulianus factus Augustus est interiectoque anno ad Illyricum obtinendum profectus Constantio Parthicis proeliis occupato. qui rebus cognitis ad bellum civile conversus in itinere obiit inter Ciliciam Cappadociamque anno imperii octavo et tricesimo, aetatis quinto et quadragesimo meruitque inter divos referri, vir egregiae tranquillitatis, placidus, nimium amicis et familiaribus credens, mox etiam uxoribus deditior, qui tamen primis imperii annis ingenti se modestia egerit, familiarum etiam locupletator neque inhonores sinens, quorum laboriosa expertus fuisset officia, ad severitatem tum propensior, si suspicio imperii moveretur, mitis alias, et cuius in civilibus magis quam in externis bellis sit laudanda fortuna. Hinc Iulianus rerum potitus est ingentique appara
Abbreviated transcription (Latin):
pud lugdunũ aitulit imperii annotertio.
m̃se septimo. Frat̃ quoq eius senonis quẽ
adtuendas gallias cȩsarẽ miserat. Perhȩctẽ¬
pora etia a constantio multis in ciuilib ges¬
tis. gallus cȩsar occisusest. uirnatura fe¬
rus. etadtyranni idẽ ꝓnior sisuo iure
imperase licuiss&
Diluanus quoq ingallias resnouas molitus
antediem trigesimũ extinctus est. solusq impe¬
rio romano eotẽpore q̃stantiũ pͥnceps etaugust fuit
Iox iulianũ cȩsarẽ ad gallias misit patruelem
suũ gallifrem̃ tradita ei in matrimoniũ soro¬
re cũmulta oppida barbari expugnassent.
alia obsederent ubiq foeda uastitas efs&. roma¬
nũq imperiũ non dubiba iã calamitate nutar&.
aquo modicis copiis apud argento rarũ galliȩ
irbẽ ingentes alamannorũ copiȩ extinctesun.
rex nobilissimus captus. galliae restitutȩ. Mul¬
ta postea ꝑeundẽ ulianũ egregia aduersum
barbaros gestasunt. Submotu ultra renũ ger¬

Expanded text:
pud Lugdunum atpud Lugdunum atmense septimo, frater quoque eius Senonis, quem ad tuendas Gallias Caesarem miserat. per haec tempora etiam a Constantio multis incivilibus gestis Gallus Caesar occisus est, vir natura ferus et ad tyrannidem pronior, si suo iure imperare licuisset. Silvanus quoque in Gallia res novas molitus ante diem tricesimum extinctus est, solusque imperio Romano eo tempore Constantius princeps et Augustus fuit. Mox Iulianum Caesarem ad Gallias misit, patruelem suum, Galli fratrem, tradita ei in matrimonium sorore, cum multa oppida barbari expugnassent, alia obsiderent, ubique foeda vastitas e sset Romanumque imperium non dubia iam calamitate nutaret. a quo modicis copiis apud Argentoratum Galliae urbem ingentes Alamannorum copiae extinctae sunt, rex nobilissimus captus, Galliae restitutae. multa postea per eundem Iulianum egregia adversum barbaros gesta sunt summotique ultra Rhenum Ger
Abbreviated transcription (Latin):
rusi grandeuus etiam imperatorẽ a ceperit
sed a constantio quiad ultionẽ frat̃ne necis
bellũ ciuile cõmouerat. abrogatũ est uete¬
ranioni imperiũ nouo inusitatuq more
consensu militũ deponere est insigne c̃pulsiq
Romȩ quoq tumultus fuit. nepotiano cons¬
tantini sororis filio. ꝑgladiatoriã manũ
imperiũ uindicante quisȩnis exordiis dig¬
nũ exitũ nanctus est. uicesimo enĩ atq oc¬
tauo die a magnentiani ducib oppressus.
poenas dedit. caputq eius pilo ꝑurbẽ circũ¬
latũ est. grauissimeq ꝓscriptiones et nobiliũ
gdes fuer̃. Non multo post magnentius
apud nupsã ꝓflicatus acieest acpene capt̾
Ingentes romani imperii iuires ea dimitati¬
one consumptes̃. atq lib& bella externa
idoneȩ quȩ multũ triumphorũ possent secu¬
ritatisq conferre. Orienti mox a constantio
cȩsar est datus patruifilius. gallus magnen¬
tiusq diuersis pͣliis uictus iuim uitȩsuȩ a¬

Expanded text:
nisi grandaevus et iam imperator acceperit. nisi grandaevus et iam imperator acceperit. sed a Constantio, qui ad ultionem fraternae necis bellum civile commoverat, abrogatum est Vetranioni imperium; novo inusitatoque more consensu militum deponere insigne compulsus. Romae quoque tumultus fuit Nepotiano Constantini sororis filio per gladiatoriam manum imperium vindicante, qui saevis exordiis dignum exitum nanctus est; vicesimo enim atque octavo die a Magnentianis ducibus obpressus poenas dedit. caput eius pilo per urbem circumlatum est, gravissimaeque proscriptiones et nobilium caedes fuerunt. non multo post Magnentius apud Mursam profligatus acie est ac paene captus. ingentes Romani imperii vires ea dimicatione consumptae sunt, atque libet bella externa idoneae, quae multum triumphorum possent securitatisque conferre. Orienti mox a Constantio Caesar est datus patrui filius Gallus. Magnentiusque diversis proeliis victus vim vitae suae a
Abbreviated transcription (Latin):
mo decimo. aetatis tricesimo. Rebus
tam̃ plurimis strenue inmilitia gestis.
exercituiq ꝑ om̃iuita ectẽpussine graui
crudelitate terribnlis. Diuersa constan¬
ti fortuna fuit. apersis enĩmulta et
grauia ꝑpessus. sȩpe captis opidis ob¬
sessis urbibus. cȩsis exercitibus. Nullũq
ci contra saporẽ ꝓsperũ pͣliũ fuit. ni¬
si quod apud sigarã haut dubiã uictori¬
am ferocia militũ amisit. quipugnã se¬
ditiose et stolide contrarationẽ belli
die iam prȩcipiti poposcerunt
Post constantis necẽ magnentio italiã.
a fricã. gallias obtinente. etiam illyri¬
cũ resnouas habuit. ueteranione ad
imperiũ consensu militũ electo quã
grandeuũ tã eccunctis amabilẽ diutur¬
nitate etfelicitate militiȩ ad tuendũ
illyricũ principẽ ereauer̃. Uirũ ꝓbũ
etmorũ ueterũ aciocundȩ ciuilitatis.
sedom̃iũ liberaliũ exꝑtẽ. adeo utne
elim̃ta quidẽ priuatarũ litterarũ

Expanded text:
mo decimo, aetatis tricesimo, rebus mo decimo, aetatis tricesimo, rebus tamen plurimis strenue in militia gestis exercituique per omne vitae tempus sine gravi crudelitate terribilis. Diversa Constantii fortuna fuit. A Persis enim multa et gravia perpessus, saepe captis oppidis, obsessis urbibus, caesis exercitibus, nullumque ei contra Saporem prosperum proelium fuit, nisi quod apud Singaram haud dubiam victoriam ferocia militum amisit, qui pugnam seditiose et stolide contra rationem belli die iam praecipiti poposcerunt. Post Constantis necem Magnentio Italiam, Africam, Gallias obtinente etiam Illyricum res novas habuit, Vetranione ad imperium consensu militum electo, quem grandaevum iam et cunctis amabilem diuturnitate et felicitate militiae ad tuendum Illyricum principem creaverunt, virum probum et morum veterum ac iucundae civilsed omnium liberalium expertem adeo, ut ne elementa quidem primarum litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
sopotamiã fatigabant uno ettricesimo
ta mors eius etiã ꝑcritã stellã quȩ in¬
usitate magnitudinis aliquandui fulsit.
eã greci cometẽ uocant. atq diuos mȩ¬
ruit referre.
Successores filios tres reliquit. dtq unũ
fris filiũ uerũ dalmatius cȩsar ꝓsꝑri¬
ma indole neq patruo absimilis. aut
multo post oppressus est. Factioni mi¬
litari et constantio patruelisuo senente
potius quã iubente. Constantinũ
porrobellũ fr̃ĩ inferentẽ. etapud a¬
quileiam inconsultius pͤliũ ad gressũ
constantis duces interemer̃. Ita res
pub̾s ad duos augustos redacta constan¬
tis imperiũ strenuũ aliquandiu et
iustũ fuit. Mox cũ et ualitudine
in prospera itamicis prauidrib: aite¬
retur. adgauia uitia conuersus cũ i¬
tolerab Is ꝓuincialib militi in iocun¬
dase&̃. factione magnenti occisus est.
Obiit autlonge abhispaniis incastro
cui elenȩ nom̃est. anno imperii septi¬

Expanded text:
Mesopotamiam fatigabant, uno et tricesimo Mesopotamiam fatigabant, uno et tricesimo ta mors eius etiam per crinitam stellam, quae inusitatae magnitudinis aliquamdiu fulsit; eam Graeci cometen vocant. Atque inter Divos meruit referri Is successores filios tres reliquit atque unum fratris filium. Verum Dalmatius Caesar prosperrima indole neque patruo absimilis haud multo post oppressus est factione militari et Constantio, patrueli suo, sinente potius quam iubente. Constantinum porro bellum fratri inferentem et apud Aquileiam inconsultius proelium adgressum Constantis duces interemerunt. Ita res publica ad duos Augustos redacta. Constantis imperium strenuum aliquamdiu et iustum fuit. Mox cum et valetudine improspera et amicis pravioribus uteretur, ad gravia vitia conversus, cum intolerabilis provincialibus, militi iniucundus esset, factione Magnentii occisus est. Obiit haud longe ab Hispaniis in castro, cui Helenae nomen est, anno imperii septi
Abbreviated transcription (Latin):
persecutus egregiũ uirũ filiũ etsororis filiũ
cõmodȩ indolis iuuenẽ int̾fecit. Mox uxo¬
rẽ post numerosos amicos uirprimo impe¬
rii tẽpore optimis principib. ultimo modi¬
is conparandus. In numere ineo animis cor¬
porisq uirtutes claruerunt. militaris głȩ
ad petentissimus. fortuna inbellis ꝓsꝑa fuit :
Uerũ ita ut non suꝑar&: industriã: nãetiã
gothos posteiuile bellũ uariȩ ꝓflicauit. pa¬
ae his ad postremũ data. ingentẽq apud bar¬
baras gentes memoriȩ gram collocauit.
Ciuilib artib etstudiis lib̾alib deditus
amicos dubius. ua iureliquos egre¬
gius. nihiloccasionũ prmittens
quo opulentiores eos clario asq
prȩstar&. multas leges rogauit᷑. ⁊ as¬
dã exbono etȩquo plerasq suꝑfluas.
nonnullasse ueras primusq urbẽ no¬
minis sui ad tantũ fastigiũ euehere
molitus est. utromȩ ȩmulã faceret.
Bellũ aduersus parthos moliens qui iã

Expanded text:
persecutus, egregium virum filium et sororis filium, persecutus, egregium virum filium et sororis filium, commodae indolis iuvenem, interfecit, mox uxorem, post numerosos amicos. Vir primo imperii tempore optimis principibus, ultimo mediis conparandus. Innumerae in eo animi corporisque virtutes claruerunt. Militaris gloriae adpetentissimus, fortuna in bellis prospera fuit, verum ita ut non superaret industriam. Nam etiam Gothos post civile bellum varie profligavit, pace his ad postremum data, ingentemque apud barbaras gentes memoriae gratiam conlocavit. Civilibus artibus et studiis liberalibus deditus, amicos dubius, ita in reliquos egregius, nihil occasionum praetermittens, quo opulentiores eos clarioresque praestaret. Multas leges rogavit, quasdam ex bono et aequo, plerasque superfluas, nonnullas severas, primusque urbem nominis sui ad tantum fastigium evehere molitus est, ut Romae aemulam faceret. Bellum adversus Parthos moliens, qui iam
Abbreviated transcription (Latin):
re nitens quȩ animo p̃parass&e. simul pͥn¬
cipatũ totius orbis ad fectans. liciniobellũ
intulit. quã quã necessitudo etadfinitas
cũ eo ẽẽ. Nãsoror constantia nupta lici¬
nio erat. ac prmo eũ in pannonia se¬
cunda ingenti apparatu bellũ apud
cibalas instruentẽ repentinus oppressit.
om̃aq dardania. misia. ac macedonia: po¬
titus. numerosas ꝓuincias occupauit.
Uaria deinceps int̾ẽos bella et pax reconci¬
lata ruptaq est. postremo licinius nauali
etterrestri pͣlio uictus. apud nicomediã sẽ
dedit. et contra religionẽ sacram̃ti thessalo¬
nicȩ priuatus occisusest.
Iotempore resroma nas subuno augusto et
tribus cȩsarib quodnũ quã alias fuit conli¬
beri constantini galliȩ oriente italieq pͣ¬
essent. Uerũ insolentia rerũ secundarũ ali¬
quantũ constantinus exilla fauorabilis animi
diocilitate mutauit. primũ necessitudinis

Expanded text:
re nitens, quae animo praeparasset, simul prinre nitens, quae animo praeparasset, simul principatum totius orbis adfectans, Licinio bellum intulit, quamquam necessitudo et adfinitas cum eo esset; nam soror Constantia nupta Licinio erat. Ac primo eum in Pannonia secunda ingenti apparatu bellum apud Cibalas instruentem repentinus oppressit omnique Dardania, Moesia, Macedonia potitus numerosas provincias occupavit. Varia deinceps inter eos bella et pax reconciliata ruptaque est. Postremo Licinius navali et terrestri proelio victus apud Nicomediam se dedidit et contra religionem sacramenti Thessalonicae privatus occisus est. Eo tempore res Romana sub uno Augusto et tribus Caesaribus, quod numquam alias, fuit, cum liberi Constantini Galliae, Orienti Italiaeque praeessent. Verum insolentia rerum secundarum aliquantum Constantinus ex illa favorabili animi docilitate mutavit. Primum necessitudines
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Poenas dedit iustissimo exitu. uir ad
omnẽ aceruitatẽ. sȩuitiaq ꝓcliuus. in foe¬
dus. incõmodus. ciuilitatis pęnitus expers.
est factus. datia oriundus. Notus ei antiqͣ
consuetudine. et inbello quo aduersus nar¬
seum gesserat strenuus. laborib: etofficus
acceptus. mors galeri confestĩ secuta. Is arer
publica tum anouis quattuor imperatorib
tenebatur. constantino linaxentio filus
augustorũ. licinio et maximiano nouis
hominibus. Quinto tam̃ constantimis imn¬
perusui anno bellũ aduersũ maxentiũ ci¬
uile cõmouit. copias eius multis pͣlus fudit.
ipsũ posttremo romȩ aduersũ nobiles om̃i¬
bus exitus sȩ uenientẽ apud potẽ moluiũ
uicit. italiaq est potius. Non multo deui¬
ceps inoriente quoq. aduersũ liciniũ maxi¬
mianus res nouas molitus uicinũ exitiũ for¬
tuita apud tharsũ morte praeuenit.
Constantinus tam̃ uir ingens. et om̃a infice¬

Expanded text:
bat poenas dedit iustissimo exitu, vir ad bat poenas dedit iustissimo exitu, vir ad omnem asperitatem saevitiamque proclivis, infidus incommodus, civilitatis penitus expersest factus Dacia oriundus, notus ei antiqua consuetudine et in bello, quod adversus Narseum gesserat, strenuus laboribus et officiis acceptus. Mors Galerii confestim secuta. Ita res publica tum a novis quattuor imperatoribus tenebatur, Constantino et Maxentio, filiis Augustorum, Licinio et Maximino, novis hominibus. Quinto tamen Constantinus imperii sui anno bellum adversum Maxentium civile commovit, copias eius multis proeliis fudit, ipsum postremo Romae adversum nobiles omnibus exitiis saevientem apud pontem Mulvium vicit Italiaque est potitus. Non multo deinceps in Oriente quoque adversum Licinium Maximinus res novas molitus vicinum exitium fortuita apud Tarsum morte praevenit. Constantinus tamen, vir ingens et omnia effice