comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr coreĩ inmanu dei ẽ. Quicũq pprium
corpus sb̾egͥit. nec eiꝰ passiõib turbari. aiã
suã rector sui ꝯgrua uiuacitate ꝑmiserit.
is bñ regia q̃dam ptãte se cohibẽs rex di
ꝙ regere se nouit. arbit᷑ sui uiris sit. nõ
captiuus trahatur inculpã. nec pceps fera¬
tur in uitiũ. Hiuꝰ aĩa nõ pit inet̾nu. nec
quisꝗͣ rap̃ eã de mau patris oĩptis. aut fi¬
lii. Manus eĩ dei que solidauit celũ. quo
tenũit nõ amittit. Que sunt g iste na¬
nus ꝯsideremus. Incanticis hades. Leua
eius sb̾ capite mõ. et dext̾a illiꝰ ꝯplectetur
me. h loquitur sponsa de xp̃o. Nĩa de u̾ bo
gͦ aĩa ꝙͣ oplectitur sapĩa. Magna ẽ sapĩe
manus. magna dexta. Totã opletitura¬
nimã. Tota enim munita ẽ que despõsata
u̾bo dei ẽ. Plenitudo eĩ sapĩe. timẽ deum.
Que gͦ deum timet aĩa. pleno se munit
ip̃o p̃sidio. Mittit sapia leuã suã. sub collo
brachiũ eiꝰ adutilia extendit᷑. Hñt tam¬

Expanded text:
 in manu dei. quicumque proprium corpus subegerit nec eius passionibus turbari animam suam rector sui congrua uiuacitate permiserit, is bene regia quadam potestate se cohibens rex dicitur. quod regere se nouerit et arbiter sui iuris sit. non captiuus trahatur in culpam nec praeceps feratur in uitium. huius anima non perit in aeternum nec quisquam rapit eam de manu patris omnipotentis aut filii. manus enim dei. quae solidauit caelum. quos tenuerit non amittit. Quae sint igitur istae manus, consideremus. in Canticis habes: laeua eius sub caput meum e t dextera eius conplectetur me. hoc loquitur sponsa de Christo. anima de uerbo am complectitur sapientia. Magna est sapientiae manus, magna dextera totam complectitur animam, tota enim munita est, quae desponsata Dei Verbo est; plenitudo enim sapientiae, timere Deum. Quae ergo Deum timet anima, pleno se munit ipsa praesidio: mittit sapientia laevam suam sub collum brachium ejus ad utilia extenditur; habent tam
Abbreviated transcription (Latin):
dicia sunt. ut hiis qui nob̾ insidiati fuint
nouimus ñ uicẽ iniunie repetendã. sed ꝓ
imura magis  deferentã gr̃ar.Deniq ma¬
ledicentib nõ remaledix. ꝑcutientes ñ rep¬
cussit. s mag̾ etiã crucifixus ꝓ ꝑseqntib

Expanded text:
dicia sunt; ut iis qui nobis insidiati fuerint, noverimus non vicem injuriae rependendam, sed pro injuria magis deferendam gratiam. Denique maledicentibus non remaledixit, percutientes non repercussit: sed magis etiam crucifixu
Abbreviated transcription (Latin):
sumus hoc ⁊̃ de ꝓph̾ia sci patriarche ifrł
cognoscere. Ham cũ text̾a suã posinsset
suꝑ effre.sinistra aut suꝑ manasse et
ꝯuertere eas ⁊ oseph etatum ꝯsideratõe uo¬
luiss. ut dextam patris suꝑ cap̃ manassẽ
semoris filu collocaret. noluit et dixit.

Expanded text:
patriarchae Israel cognoscere. nam cum dexteram suam posuisset super Ephraim. sinistram autem super Manassen et conuertere eas Ioseph aetatum consideratione uoluisset, ut dexteram patris super caput Manasse senioris filii conlocaret. noluit et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
hibeat futuroꝵ. Manasses aũt sem̾. est
ppłs obliuionis. que ꝓpriũ oblitus auc¬
torẽ exaltatus adtp̃s in hoc scło. daturꝰ
inreliquo penas gues. qr deu suũ et doꝰ
tenegauit. H eo diximus. ut ꝓbareniu
compłctitur sponsã. Itaq illa qĩ sepulcrỹ
ẽ quietis p̃sentis. quo aĩa in nixa reꝗescit
Ut nͥ reclinet cap̃suũ. ꝗa in leua sapiẽtie¬

Expanded text:
solationem habeat futurorum. Manasse autem semen est populus oblivionis, qui proprium oblitus auctorem, exaltatus ad tempus in hoc saeculo est, daturus in reliquum poenas graves; quia Deum suum et Dominum denegavit. complectitur Sponsam. Itaque illa quasi fulcrum est quietis praesentis, quo anima innixa requiescit. Habet ubi reclinet caput suum; quia laeva sapient
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. xp̃o lucebat petrus cũ dicẽt. ĩnoĩe
ihu xp̃i nazareni surge et ãbula. Np̃o lu¬
dicere. Cor meũ et caro mea exultau̾nt
a quo freq̃nter ad mortẽ fuãt appecitus
dicẽt. Non mͥ ꝯtingat adnõ. si fecẽo hoc
iuxta ꝓmissũ suũ in manus ip̃ius t̃dioi
xp̃o lucebat ꝓpłr. cũ de eo qui patris domͦ
tupi maclauerat incesto. qui patris salutẽ
parncidalib p̾lus appetebat. pius tñ pater
diceret adp̃lium profecturis. partite fuiꝰ
m̃õ abessalon. Tacebat ĩꝓbitatis scelus
pietatis aũt gradũ. et nom̃ nccitudinis
p̾ferebat. ut pugnatir nõ adu̾sanũ re¬
gis s filiũ cogitantes. dolorẽ lesepietatis
inhib̾ent. Et post mortẽ eĩ opuit faciẽ suã.
et magna uoce elamabat dicens.Fili mi
pat qui bono filio ẜuiebat. Deniq id̾o di¬
cebat. et iudicia tua doceme. ꝗa iudicia d̾
abyssus multa et inscrutabilia sic̃ apłs dͥ¬

Expanded text:
lumine. Christo lucebat Petrus, cum diceret: In nomine Jesu Christi Nazareni surge, et ambula . Christo ludicere: Cor meum et caro mea exsultaverunt a quo frequenter ad mortem fuerat appetitus, diceret: Non mihi contingat a Domino, si fecero hoc iuxta promissum suum in manus ipsius tradidio lucebat propheta, cum de eo. qui patris domum turpi macularat incestu, qui patris salutem parricidalibus proeliis adpetebat, pius tamen pater diceret ad proelium profecturis: parcite filio meo Abessalon. tacebat inprobitatis scelus, pietatis autem gradum et nomen necessitudinis praeferebat, ut pugnaturi non aduersarium regis, sed filium cogitantes dolorem laesae pietatis inhiberent. et post mortem eius operuit faciem suam et magna uoce clamabat dicens: filius meus pater, qui bono filii seruiebat. Denique ideo dicebat: et iudicia tua doce me,. quia iudicia dei sicut abyssus multa et inscrutabilia. ut apos
Abbreviated transcription (Latin):
li corpore matuntate robuste sapiẽ. ĩ suo ẜ¬
nulo p̃uidẽt. ait. Noli dicere qa inuenior
sũ ego. Iooc ẽ ꝓhibet eum iuuenilis etatiꝰ
ꝯtemplatõe iures suas pendẽ. cui fideᷤᷤ ca¬
nitiem sapiẽ ministraret. Et itm inp̾tẽi¬
orib cũ clixiss idem ꝓpheta. seduxistime
meo ut ignis ardens flamãs inossib
mĩs et dissolutus sum undiq et fere
lũtanũ oris mĩstium nõ erat. qr loq̃batur¬
inuictus. Deniq ꝗd dicet nesciebat. Que
g uolũtaria oris nõ dd̾ placẽ desideãt.
Flegi abiectue ẽẽ in domo dĩ mag̾ ꝙ̃
hitare intabnaculis pccoꝵ. Audia ꝗd lo¬

Expanded text:
li corpore maturitatem robustae sapientiae in suo servulo praevideret, ait: Noli dicere, juvenior sum ego, hoc est, prohibuit eum juvenilis aetatis contemplatione vires suas perpendere, cui fides canitiem sapientiae ministraret. Et iterum in posterioribus cum dixisset idem propheta: Seduxisti me, meo ut ignis ardens, flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferre uelationis inspiret, ut ad subeundum officium uoluntate concurrant, non necessitate concedant, quo merces ad eos integrae deuotionis possit plenior peruenire. prophetauit et Caiphas: quia expedit unum hominem mori pro populo, s
Abbreviated transcription (Latin):
affectum sciret. expectaret tñ uoce. ut cu¬
placere desiderãt dño multi ꝓphete. s nõ ĩ
oĩb oris uolũtana placẽt. Excusabat hie¬
remias dicens. Quis ẽ dnator dñe. ecce
nescio loqui ꝗa iuuenior sũ ego. Et dixit
ei dñs. noli dicẽ qa iuienior sũ ego q̃ ad
om̃s ad quoscũq miẜo te adibis. et ẜm¬

Expanded text:
affectum, exspectavit tamen vocem; ut cuplacere desiderat Domino. Multi prophetae, sed in omnibus oris voluntaria placent. Excusabat Hieremias, dicens: Quis es dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenior sum ego; et dixit ei Dominus: Noli dicere, quia juvenior sum ego; quia ad omnes ad quoscumque misero te, abibis: et
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙut apis illa ꝓphica bonos flores col¬
ligere ore osucuit.Fauos ore fingere. mel¬
la ora ꝯponere. et ex herbis suauib ore fi¬
lios legere. Que cũ sit inquit robore infi
cognosce.ymola do sacrisiciũ laudis. Ex¬
pectat drĩs uoluntarios ministros. dem¬
ꝙ i libro ysaie dicit dñs. Quẽ mittam:
Utiꝙ. ẜuulo suo potͥat impare ꝙ̃ dignũ
qui mittet᷑ inuen̾at. S maliuit eñ sponta¬
nee oblationis.nõ fraudare ñcede. demq

Expanded text:
od ut apis illa prophetica bonos flores colligere ore consueuerit, fauos ore fingere, mella ore conponere et ex herbis suauibus ore filios legere, quae, cum sit, inquit, robore infircognosce: imola deo sacrificium laudis. Expectat dominus uoluntarios ministros. denique in libro Esaiae dicit dominus: quem mittam? utique seruulo suo poterat imperare, quem dignum qui mitteretur inuenerat, sed luit eum spontaneae oblationis non fraudare merced
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ huilitas deniq hũiliatus ẽ.⁊ saluus fcs
s offensus et misiss ꝓpħam gad qui regi
nimicoꝵ tuoꝵ ꝑseq̾ntũ te. aut fĩ triduo ⁊¬
hec tria. S magis incidã in manu diũ. qñ
magna ẽ mĩa est mĩa illius ualde.q̃ ĩma¬
nus hoĩum incidam. Et cũ dediss do̾ mor¬
tẽ inisrł amane usq ad prandii horã. sep¬
tuaginta milib hoĩu mortuis respex̃ dañ
addm̃n. ⁊ cum uidiss angłm ferientem¬
ppłm dixit. Ecce sũ ego peccaui. et ego pa¬
stor male feci. Et isti in hoc grege ꝗd fecert̃.
fiat man̾ tua in me et indomo patris mĩ.
Et ꝓpitius factus ẽ dñs cũ sacrificiũ recõci¬
liationis dño eẽt oblatum. Eoã g hũilitaᷤᷤ
que regem plebẽq ẜuauit. Itaq reociliato
sum. Bcã g hũilitas p̃ẜtim si adiungatur

Expanded text:
igitur humilitas. Denique humiliatus est, et salvus factus igitur humilitas. Denique humiliatus est, et salvus factus  offensus et misisset prophetam Gad, qui regi nimicorum tuorum persequentium te aut fieri triduo ec tria; sed magis incidam in manum domini. quoniam magna est mi- sericordia illius ualde, quam in manus hominum incidam. et cum dedisset dominus mortem in Israel a mane usque ad horam prandii septuaginta milibus hominum mortuis, respexit Dauid ad dominum et, cum uidisset angpopulum dixit: Ecce ego peccavi, et ego pastor male feci: et isti in hoc grege quid fecerunt? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei . Et propitius factus est Dominus, cum sacrificium reconciliationis Domino esset oblatum. Bona ergo humilitas, quae regem plebemque servavit. Itaque, reconciliatosum. Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur
Abbreviated transcription (Latin):
neos. p̾latio ꝯcitauit gͥmanos. hũilita
regem sbclitum fecit. U̾t uẽ qĩ exꝑsona
ioseph dictum putemus. ꝙ hic ĩp̃e sup̃
dixit. Huuiliatus su et saluũ me fecit.
Qũaꝙ̃ si ꝯsideremus que iste tolerau
exꝑscã sua eũ dixisse reꝑiemus. Golia
suꝑato occũrerãt iuuẽcule psallentes.
Saul inmilib. dauid in decẽ milibus.
Comocũ ẽ fes regis et q̃rebat eũ occitẽ
Et huiliauit se d̾auid añ icathã filiu
regis. ⁊ ꝯu̾tit eiꝰ affectũ. Ut quẽ successore
patri regni potuerat hre suspectũ. eũder ad¬
u̾sum studia pat̾na ẜuaret. cdicẽs patri. Qͥ
pectas insanguinẽ innocetis. ⁊uocẽ extor¬
quet inuicto ꝙ nõ mẽtur occidi dauro. Et¬
tionẽ dni in cã b̾sabee mulieris denũtiasset
hũiliauit se dauid. ⁊ ait. Peccaui dño. Et di¬
xit. nathan adcũ. Qm̃ penituit te abstulit
dñs peceatũ tuũ. nõ morte morieris. Bona

Expanded text:
neos; praelatio concitauit germanos. humilitas neos; praelatio concitauit germanos. humilitas regem subditum fecit. ut uere quasi ex persona Ioseph dictum putemus quod hic ipse supra dixit: humiliatus sum, et saluum me fecit, quamquam, si consideremus quae iste tolerauit, ex persona sua eum dixisse repperiemus. Golia superato occurrerant iuuenculae psallentes: Saul in milibus, Dauid in decem milibus. commotum est fel regis et quaerebat eum occidere. et humiliauit se Dauid ante Ionathan filium regis et conuertit eius affectum, ut, quem successorem patrii regni potuerat habere suspectum, eundem aduersum studia paterna seruaret dicens patri: quid peccas in sanguinem innocentis? etid uocem extorqueret inuito, quod non metionem Domini in causa Bethsabee mulieris denuntiasset, humiliavit se, et ait: Peccavi Domino. Et dixit Nathan ad eum: Quoniam poenituit te, abstulit Dominus peccatum tuum; 1148 non morte morieris . Bona
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nõ ẽ ꝯtentus iniuria. et qui pot ferre
u̾berum penas exagitatur u̾boꝵ contu¬
melus. Et quip̃t ad mistratioẽs ꝯtẽpnẽ.
doles sibi aliqua honorifice̾tia ẽẽ platũ.
Grande eꝰ in oĩb huilitatis tenẽ men¬
surã. Suꝑbia hoĩe p̾a deiecit. Dũ plu no¬
lumus. ⁊÷ ꝙ minus ẽ̾ solemus amittere.
Bona hũilitas que nichil appetẽdo totũ
ꝙ ꝯtẽpnit adipiscit᷑. Ip̃e dñs ihs se hũi¬
liauit ut nos eleuaret. et hũiliauit se¬
usq adcruce. ꝓpt̾ qd exaltauit inquit
as cecidit abaltitudine cordis sui. ille
laudabilis rex. Ille qui de obsidione
de egritudine bñficus diũ nuãbilib
lib̾atus. Cecidit ꝑsupbiã. et grã mẽiti
suꝑioris ĩminuit. ¶ Quid fuiss io¬
seph si hiũlis nõ fuiss Scuit sibi ob¬
fuisse ꝙ p̾latus erat frĩb. etiã pius a¬
mor miẜiam p̾latioĩs inuenat. Platõ
armauit frs huilitas ꝯciliauit extra¬

Expanded text:
est non est contentus iniuria et qui potest ferre est non est contentus iniuria et qui potest ferre uerberum poenas exagitatur uerborum contumeliis et qui potest administrationes contemnere dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum. grande est in omnibus humilitatis tenere mensuram. superbia homi- nem prima deiecit. dum plus uolumus, etiam quod minus est solemus amittere. bona humilitas, quae nihil adpetendo totum quod contemnit adipiscitur. ipse dominus Iesus se humiliauit, ut nos eleuaret, et humiliauit usque ad crucem. propter quod exa l tauit. inquit, as cecidit ab altitudine cordis sui. ille laudabilis rex, qui de obsidione, de aegritudine beneficiis domini et mirabilibus liberatur, cecidit per superbiam et gratiam meriti superioris inminuit. quid fuisset Ioseph, si humilis non fuisset ? sciuit sibi obfuisse quod praelatus erat fratribus; etiam pius amor miseriam praelationis inuenerat. praelatio armauit fratres. humilitas conciliauit extra
Abbreviated transcription (Latin):
Umiliatus sum nimis. Non solũ hu¬
miliatu. s etiam nimis hũiliatũ se ẽẽ
onẽ ꝗa creati ad laborẽ sumus. redẽpti adꝙ
etem. Deniq ip̃e aduocans ppłos admĩa¬
factus sum nõ q̃rentibꝰ me. appariuu hus
qui me nõ int̾rogabãt. Et alibi. Scapula
meas dedi ĩ flagella. maxillas mãs ĩpal¬
mas. Faciem autẽ meã nõ au̾ti a ꝯfusioẽ
sputoꝵ. Recte gͦ dauio huiliare se uoluit
tus dixi se huiliatus su nimis. qui dix̃
meuangłio. Uenite adme ẽs qui la boea¬
tis et onãti estis et ego uos reficiã. Col¬
lite uigũ meũ suꝑ uos et discite ame qͣ
mitis sum et hũilis corde. et inuenietis
requiez aĩab uris. Discamus g ab eo
qui docere nos uoluit ꝙ ꝑficẽt᷑ ad salu¬
tem. et nobis dicit discice ame. Non
c̃ mediocre ꝙ dicit discite. et addidit q
me discite Nõ facile põt ꝗsꝙ̃ hũilitater
docere. In flat ꝙ̾uis huãna sapiã. mẽs
carnis extollit. et qui pauptate ꝯtentꝰ

Expanded text:
Humiliatus sum nimis. Non solum humiliatum, sed etiam nimis humiliatum se esse onem; quia creati ad laborem sumus, redempti ad quietem. Denique ipse advocans populos ad mifactus sum non quaerentibus me. apparui his qui me non interrogabant, et alibi: scapulas meas dedi in flagella. maxillas meas in palmas, faciem autem meam non auerti a confusione sputorum. recte ergo Dauid humiliare se uoluit,tus:; dixisse: humiliatus sum nimis, qui dixit in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et egouos reficiam. tollite iugum meum super u os et discite a me, quia mitis sum et humi1is corde, et inuenietis requiem animabus uestris. discamus ergo ab eo, qui docere nos uoluit quod proficeret ad salutem et nobis dicit: discite a me. non est mediocre quod dicit \'discite\' et addidit \'a me discite\'. non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus; quamuis humanam sapientiam mens carnis extollet. et qui paupertate contentus
Abbreviated transcription (Latin):
scłm. eo ꝙ retia ꝑseqntiũ et ĩ sidiatoꝵ la¬
q̃os euayit. Mox digna mãtyrib quibus
terrore penaꝵ ⁊ seue motis horrore uł pre¬
miorũ reuocarẽtur illecebra. Grauis la¬
q̾us ꝓscͥptioĩs. qui sepe frang̃ scõs ĩ opie
deformitate. quos mortis formido nõ fre¬
gerit.laq̃us incendii. laq̃us carceris di¬
utumiꝙ supplicii. grandis laq̾us cum
diuitie ꝓmittũtur. cũ honores. cũ amici¬
tia tyrãnoꝵ. Qui gͦ eũ euaẜit ⁊ ad mar¬
tynũ potuit ꝑueni̾re recte dicit. Posuert¬

Expanded text:
m, eo quod retia persequentium et insidiaterum laqueos euaserit. uox digna martyribus, quibus terrore poenarum et saeuae mortis horrore uel praemiorum reuocarentur inlecebra. grauis laqueus proscriptionis, qui saepe frangit sanctos inopiae deformitate, quos mortis formido non fregerit, laqueus alius incendii, laqueus carceris diuturnique supplicii. grandis laqueus, cum diuitiae promittuntur, cum honores, cum amicitiae tyrannorum. qui ergo haec euaserit et ad martyrium potuerit perueni
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ ꝯsilii in epła adphylemonez
scripta. ꝗa ꝙ ip̃e eẽt aliũ ẽẽ uellet.⁊ uolũ¬
tate potius ꝙͣ ncc̃itate detulisse doͦ uidẽtur.
ut mea uiscera suscipe. Quẽ ego uoluea
mecũ detin̾e ut ꝓte mͥ mĩstraret in uĩcłis
euãgłii. S sine osilio tuo nicħ uolui fri¬
cere. ne uelut ex ncc̃itate bonũ tuũ eẽt. s
uolũtariũ. Quã sedulus suasor̾. Qui cu
eẽt uas elctionis diume. ꝯsortiũ ꝯsilii nõ¬

Expanded text:
silii in epistula ad Philemonem scripta, quia quod ipse esset alium esse uellet, ut uoluntate potius quam necessitate detulisse domino uideretur. autem illum ut mea uiscera suscipe; quem ego uolueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in uinculis euangelii, sed sine consilio tuo nihil uolui facere, ne uelut ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. quam sedulus suasor. qui cum esset uas electionis diuinae, consortium consilii no
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui accipit uitã a sap̃ĩa. nõ exiguita¬
te uite. s ꝓpetuitate etnitatis lõgitudi
ad ipiscatur. Bonus amictus et̃rutatis
uite. leoc pallium sponse custodes uolu¬
erunt auferre minoꝵ.quo primus hõ fy¬
erat exutus. S aĩa deo deuota q̃sitũ diu
tenẽdo et nõ dimittendo diłctu p̃cio ca¬
ritatis dinine se uestinit in uolucro. He¬
ati g qui tali pallio uestiũtur. et amict᷑
huius moĩlegis obẜuatione meruert̃
ꝗa nõ sunt legis obliti. s que erat legis
gis oblitus ẽ. Et ido hec aĩa candida a¬
icendit et̾ris qr fulget a micra ueste sa¬
piẽtie. et dicũt de ea uirtutes ille que
portas custodiũt celi. Que ẽ candida. q̃¬
piret manus pauꝑi adsb̾ueniendũ in o¬
pipãtis aut derelictis sibi nõ inuasis at¬
q direptis diuitus utetur. que głie cupi¬
da bonis oꝑib cã acquisiuit no manis
scłanis iactantia dignitatis ãbiuit. Hoc

Expanded text:
ut, qui accipit uitam a sapientia, non exiguitatem uitae, sed perpetuitatem et aeternitatis longitudinem adipiscatur. Bonus amictus aeternitas uitae. hoc pallium sponsae custodes uoluerunt auferre murorum, quo primus homo fuerat exutus; sed anima deo deuota quaesitum diu tenendo et non dimittendo dilectum pretioso caritatis diuinae se uestiuit inuolucro. beati igitur qui tali pallio uestiuntur et amictum huiusmodi legis obseruatione meruerunt, quia non sunt legis obliti, sed quae erant legisgis oblitus est. et ideo haec anima candida ascendit e terris, quia fulget amicta ueste sapientiae, et dicunt de ea uirtutes illae quae portas custodiunt caeli: quae est quae periret manus pauperi, ad subueniendum inopi partis aut derelictis sibi, non inuasis atque direptis diuitiis uteretur, quae gloriae cupida bonis eam operibus adquisiuit, non inani saeculares iactantia dignitates ambiuit. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntanꝰ e̾ m̃ster. Plimu enĩ refert ex
uoluntate quid facias an exn cuate qd
placeat deo. Deniq uolunteis minister
ht̃ p̃ͥmiũ. Coactus dispensat obsequiũ. sic̃
apłodicente cognouimꝰ. S ꝙsit enĩ. Ue ei
mͥ ẽ sino euangelizauo. Si eĩ uolers hoc
ago. m̾cede hẽo. Si aut inuictus dispen¬
satio m̃ credita ẽ. uide uolũtariũ executo¬
rẽ celestis arbitrii. Aber erat exoĩb. ⁊ onĩ
ut plimos lucretur. Ius q qui legis iũ¬
tulo tenebãtur qi sublege eẽt se exhibuit
cum sublege nõ eẽt. ut eͦos ẜuaret qui sh̃
lege uiue ba̾nt. Infimus ĩ fimus ft̃s e. ut
insi̾mos assũptioẽ insi̾mitatis ꝓpͥe sustireͭ.
Omnib oĩa factus ẽ nõ legittima nc̃ci

Expanded text:
voluntarius est minister; plurimum enim refert utrum ex voluntate quid facias, an ex necessitate, quod placeat Deo. Denique voluntarius minister habet praemium, coactus dispensat obsequium, sicut Apostolo docente cognovimus. Scripsit enim: Vae enim mihi est si non evangelizavero! Si enim volens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus. dispensatio mihi credita est. uide uoluntarium executorem caelestis arbitrii. liber erat ex omnibus et om—, ut plurimos lucraretur. his quoque, qui legis uinculo tenerentur, quasi sub lege esset se exhibuit, cum sub lege non esset, ut eos seruaret qui sub lege uiuebant. infirmis infirmis factus est, ut infirmos adsumptione infirmitatis propriae sustineret: omnibus omnia factus est n
Abbreviated transcription (Latin):
de ramasse mense pͥo quĩta decina
Edie mensis pͥmi. Alt̾a die p̾t pasca.
egressi sunt filii isrł inmanu excelsa ĩ
conspectu oĩu egyptioꝵ. Et egyꝑtii se¬
peliebant quos ꝑcusẜat dñs. Ex eis cẽ
pogenitum ĩt̾ra egypti. et ĩdiis eoru
fecit dñs urdicia. Ramasse ãt aquib¬
amaritudo. ꝯmotõꝙ tinee. Hos antez
uerius estimamus expͥmi tonitruum
gaudii. Adhanc urbe. que ĩ exmis egyͥ
tifinib erat ppłs ꝯgregatus qui in
deẜtum exire cupiebãt. co qd̾ tumiłtũ
scłi delinquẽs mouebat᷑ auitus pri¬

Expanded text:
Ramesse, mense primo, quinta decima die mensis primi, altera die post Pascha egressi sunt filii Israel in manu excelsa in conspectu omnium Aegyptiorum: et Aegyptii sepeliebant, quos percusserat Dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypti: et in 470 diis eorum fecit Dominus judicia . RAMESSEamaritudo commotioque tineae: nos autem verius aestimamus exprimi, tonitruum gaudii. Ad hanc urbem quae in extremis finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens, movebatur a vitiis pri
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ in syna monte desuꝑ toantis au¬
diret. Ꝙ aũt u̾ba diuina ⁊ eloquia et¬
scripturaru in istius scłi a m̃di rota to¬
intruus applłentur: psalmista d̾cłat
dicens. Uox tonitrui tui ĩrota. ⁊ d̾i pa¬
tris uccem ĩbaptismo saluatoris au
iuncti fui̾mus ad euãgelica tuba. et¬
excitati tonitrui gaudio eximus ĩmẽ¬
cuncta renouãtur. et eximus qnta deci¬
ma die mensis primi in crastinũ pasche.
pleno mensis lumĩe. p̾t esu agni ĩma¬
culati et calciatos pedes de apło. et ac¬
anctos pudicitia lũbos.⁊ baculos ĩma¬

Expanded text:
s audiret. quod autem uerba diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi rota tonitruus appellentur, psalmista declarat dicens: uox tonitrui tui in rota, et dei patris uocem in baptismo saluatoris auti fuerimus ad Evangelicam tubam, excitati tonitru cum gaudio eximus in mencuncta renovantur: eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschpleno mensis lumine, post esum agni inmaculati et calciatos pedes de apostolo et accinctos pudicitia lumbos et baculos in ma
Abbreviated transcription (Latin):
exire de sclo ⁊ torquent᷑ ĩ uidia. ⁊ p̾tea
tenẽ cupientes. ⁊̃ ꝑsecutõib suffocant᷑.
qñ et egyptii sepeliunt pͥogenitos suos.
dant mortius sius. ne exeũtiu mitẽ¬
tur exẽplum. Porro qd̾ sequit᷑ indus ⁊
eorum fecit iudicia. siũ ut septuagĩta
transtułunt ultões. illud hebi autꝰ uirã.
ꝙ nocte qua egressus ẽ ppłs. omĩa in
egypto tẽpla destructa sint. sũ ictu ful
quatiatur.

Expanded text:
torquentur inuidia et postea tenere cupientes in persecutionibus suffocantur, quando et Aegyptii sepeliunt primogenitos suos emdant mortuis suis, ne exeuntium imitentur exemplum. porro, quod sequitur: in diis eorum fecit iudicia siue, ut Septuaginta transtulerunt, ultiones, illud Hebraei autumant, quod nocte, qua egressus est populus, omnia in Aegypto templa destructa sint siquatiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
que de fontib tullianis hauẜat sapiẽtia:
nupsit salustio inimico eius ⁊ t̃tio messa¬
le coruiuo ⁊ qi ꝑ quosda gradꝰ eloquenᷤ¬
nepten anstidis duas hebat uxores. Q
cum crebro inter se uirgarẽt ꝗ ille eas ir¬
dam aũt tempore cũ ufinita ꝯuitia ex
suꝑiori loco ingerente ⁊anctipe excepiss
aqua ꝑfuisus in mũda nich̾ R̾ndit am¬
plius qua capite de terso. scieba ĩquit
futurum ut ista ꝯͣria hymber sequeret᷑.¬
Lucii sille felicis si nõ huisset uxorẽ me¬
tella coniunx palam erat ĩpudica. ⁊q
nouissimi mala nrã discimus. id acheis
cãtabatur. et silla ignorabat sccretaq do¬
mus sue primũ ostiu cõuitio didicit.

Expanded text:
quae de fontibus Tullianis hauserat sapientiam, quae de fontibus Tullianis hauserat sapientiam, nupsit Sallustio inimico ejus, et tertio Messalae Corvino, et quasi per quosdam gradus eloquenneptem Aristidis, duas habebat uxores: quae cum crebro inter se jurgarentur, et ille eas irdam autem tempore cum infinita convicia ex superiori loco ingerenti Xantippae restitisset, aqua profusus immunda, nihil respondit amplius, quam capite deterso: Sciebam, inquit, futurum, ut ista tonitrua imber sequeretLitii Sylle felicis si non habuisset uxorem Metalla coniunxpalam erat impudica et quia novissimi mala nostra discimus, id Athenis cantabatur et Silla ignorabat ; secretaque domus sue primum hostium convicio didicit.
Abbreviated transcription (Latin):
fert. Qd̾ corpore nõ p̃t cogitatõe ꝯplectit᷑
et si homĩu in opia fuit loquetur cũ d̾o ñꝗͣ
minus solus crit. q̃m cũ solus fui̾t. Porro
lib̾orum cã uxorẽ ducere. ut uł nom̃ nrm̃
non inteat. uł hẽamus senectutis p̃sidia
nro alius nõ uocetur: cũ ⁊ filius nõ statĩ
uocabulũ pr̃is referat ⁊ in nuãbiles alii¬
senectutis auxilia sũt nuture domi. qui
prior te forte moriatur. aut ꝑusis morib
tarde ei idearis mori. Heredes a mliores
et c̾ciores sunt amici ⁊ ꝓpinqui quos iu¬
ditio eligas. qua quos uelis nolis: hre
cogaris. Licet c̾te ħrditas sit dũ adiuus
bore q̃sita inĩcertos usus relinq̃re. ¶R
et huiusmõi theophrastus disserens quẽ
et ẽẽ cum xp̃o. Heredem nimirũ desid̾abit
casse libos quos uidebant dño displicere:
Cicero rogatus ab butio ut p̾t repudium
t̾entiosororem cius ducẽt om̃ifaric super¬
sedit dicens. nõ p̾se se uxori ⁊philosoph
ꝑiter oꝑam dare. Illa int̾m ꝯuinx cogia qͣ

Expanded text:
tatione complectitur. Et si hominum inopia fuerit, loquitur cum Deo. Numquam minus solus erit, quam cum solus erit. Porro liberorum causa uxorem ducere, ut vel nomen nostrum non intereat, vel habeamus senectutis praesidia, nostro alius nominetur: cum et filius non statim patris vocabulum referat, et innumerabiles senectutis auxilia nutrire domi, qui aut prior te forte moriatur, aut perversissimitarde ei videaris mori? Haeredes autem et meliores, et certiores, sunt amici, et propinqui, quos judicio eligas, quam quos, velis nolis, habere cogaris. Licet certa haereditas sit, dum advivis, bore quaesita, in incertos usus relinquere. Haec et hujuscemodi Theophrastus disserens, quem et esse cum Christo ? Haeredem nimirum desiderabittasse liberos, quos videbant Domino displicere? Cicero rogatus ab Hirtio, ut post repudium Terentiae, sororem ejus duceret, omnino facere supersedit, dicens, non posse se uxori et philosophiae pariter operam dare. Illa interim conjux egregia, et
Abbreviated transcription (Latin):
amare .q. adult̾am. Certe qui dñt se cau¬
sa rei publice ⁊ gnis hũami uxorib iũgi
et libos tollere: imitetur saltim pecudes ⁊
Quorũdam minia adultis coheẜunta rẽ
imꝓbam.⁊ idem illis pudicitiã p̃cepunt
qu̾i abstułant. Itaq eiusmoĩ nuptias sa
cietas soluit. cum primũ ⁊ lenociniũ libi¬
dinis abcessit tunor qd̾ licebat euiluit.
Nam quid ait seneta de uiris pauꝑibus
dicam. quorũ in nom̃ manti ⁊ adeluden¬
das leges que ꝯtra celibes date sunt ꝑs
magna cõducitur. Quõ põt regere mores
et p̾ciꝑe castitate. et manti tenere aũctem¬

Expanded text:
amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se cauamare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani, uxoribus jungi, et liberos tollere, imitentur saltem pecudes, Quorumdam matrimonia adulteriis coalvere et o rem improbam, iidem illis pudicitiam preceperunt, qui abstulerunt. Itaque citotietas solvit. Cum primum lenocinium libidinis abscessit; quod libebat, eviluit. Nam quid, ait Seneca, de viris pauperibus dicam, quorum in nomen mariti, ad eludendas leges quae contra coelibes latae sunt, pars magna conducitur? Quomodo potest regere mores et praecipere castitatem, et mariti auct
Abbreviated transcription (Latin):
tos et gnosos sps̾ frangit. a magnis cogi
tatioĩbus ad hũilima detrabit. querules.
iracũdos. tem̾anos. dure ĩꝑiosos. ẜuiliter
blandes omĩb inutiles ipẽ nouissiẽ anor
facit. Nam cũ fiuendi cupiditate insatiabi¬
sime odium ẽ. Tota amoris ĩsectatio ap̃
explicat. qd̾ nõ iudicio s furore ducatur. q
maxime uxoris pulcritudĩ grauissimus
custos accubet. Nefert p̃tͥca seneca cogno
inpublicũ fascia uxoris pectus coligaba.
et ne pucto quidẽ hore p̾sentia eius carere
ceps nõ miꝰ inepta facientes: inque inꝑ¬
uida ius ardentis a ffectus crũpebat. Origo¬
quidem amoris honesta erat. s magnitu¬
do deformis. Nich̾ aũt intest: qua ex hoc̃¬
dentior.In aliena quippe uxore omĩs ama¬
tor tũpis ẽ insua nimius. Sapiens uir iu¬
dicio debet amare ꝯuigem: nõ affcũ. Re¬
gat impetus uoluptatis: nec p̾ceps fera¬
tur incoitum. Nich ẽ fedius. quã uxore

Expanded text:
tos et generosos sptos et generosos sptationibus ad humillimas detrahit: querulos, iracundos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnibus inutiles, ipsi novissime amori facit. Nam cum fruendi cupiditate insatiabisibi odio est. Tota amoris insectatio apudexplicat, quod non judicio, sed furore ducatur: et maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca, cognoin publicum, fascia uxoris pectus colligabat et ne puncto quidem hore presentia eius carere ceps non minus inepta facientes, in que improvida vis ardentis affectus eruquidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honerem amator ardentior. In aliena quippe uxore omnis amor turpis est, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem, non affectu. Regat impetus voluptatis, nec praeceps feretur in coitum. Nihil est foedius quam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
fligunt. Quasda repudiatas altero nup̃¬
tiarum die statim nupsisse legimus. Ut̃¬
ꝙ rep̃hendend̾ maritus. ⁊ cui tam cito dis¬
plicuit. ⁊cui tam cito placuit.¶ Epicurus
uoluptatis assertor quãq̃m metrodorus
dicit sapienti in cũda ꝯiugia. quia multa
inꝯmoda ad mixta sunt nuptus ⁊ quõ di
uitie et honores. ⁊ corporũ sanitates aicet̾a
que indr̃ntia nominamꝰ. nec bc̃a nec mala
norum malorũꝙ ꝯfinio. Graue at ẽẽ iu¬
ro sapienti ucnire ĩdubium. utrũ bonam
an mala ducturus sit. Riditule crisippus
ducendam uxorẽ sapienti p̾cipit: ne ionẽ
gamelium ⁊ genethliu uiolet. Isto e̾ mõ
apud latinos ducenda uxor nõ erit. quia
iouẽ non ht̃ nuptiaiẽ. Ꝙsi t̾orum ut pu
anstociles ⁊ plucharcus ⁊ nr̃ seneca de m̾io
et ista que subietimus. Amor forme. rõis
obluuo ẽ ainsanie ꝓximus. fedũ mĩmeq
ꝯuemens aĩo sõpiti iutium tũbat ꝯsilia al¬

Expanded text:
fligunt. Quasdam repudiatas, altero nupfligunt. Quasdam repudiatas, altero nuptiarum die, statim nupsisse legimus. Uterque reprehendendus maritus, et cui tam cito displicuit, et cui tam cito placuit. Epicurus voluptatis assertor quamquam Metrodorus dicit sapienti ineunda conjugia, quia multa incommoda admixta sunt nuptiis. Et quomodo divitiae et honores et corporum sanitates, et caetera quae indifferentia nominamus, nec bona nec mala norum malorumque confinio. Grave autem esse viro sapienti venire in dubium, utrum bonam, an malam ducturus sit. Ridicule Chrysippus ducendam uxorem sapienti praecipit, ne Jovem Gamelium et Genethlium violet. Isto enim modo apud Latinos ducenda uxor non erit, quia non habent Nuptialem. Quod si deorum, ut puAristoteles et Plutarchus et noster Seneca de matrimonio  ista sunt: Amor forme rationis oblivio est et insanie proximus, fedus minimeque conveniens animo sapientum, turbat consilia, al
Abbreviated transcription (Latin):
bata ⁊ posica in solitudĩe moris ẽ. ut nuru
alt̾a die socrum. ollam mutuã p̾ulet. Cͥ sta
qd̃ ꝯsulto ambigue extulit. Quid hoc ẽ. ꝙ
q̃re uxorẽ formosam. ⁊castam ⁊ diuite re¬
pudiasset. ꝓtendisse pedem  dixisse eis. ⁊
hic seccus quẽ c̾nitis iutetur nob̾ nouus
et elegans. ꝗnemo scit p̃ter me ubi me pre¬
mat. Scribit herodotus qd̾ mulier cũ uest̾
depoãt et uẽtũdiam. Et nr̃ cõmicus fortũã¬
tum putat qui uxorẽ nũquã duxit. Qd re¬
feram pasiphen ditemestras ⁊ eripilas. ꝙͣr
pruma delicus effluens quippe ut regiᷤ uxo.
tauri dr expetisse ꝯcubitus Alia occidisse ui¬
rum obmortẽ adult̃i t̾tiam ꝓdidisse ãphi¬
au̾aũ ⁊ saluti uiri monile aureũ p̃tulisse:
Quicꝗd tragedie tument ⁊ domos. urbes
regnaq subu̾tit: uxorũ pelicũq ꝯtentio ẽ¬
opponũtur epule. ⁊ꝑꝑter unius muliertule
raptum europe acq asie de cerinalia bella ꝯ¬

Expanded text:
rbara, et posita in solitudine, moris est ut nurus rbara, et posita in solitudine, moris est ut nurus altera die socrum ollam mutuam  Al. mutuum pquod consulto ambigue extulit: Quid est hoc? oquare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem, et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter me ubi me premat. » Scribit Herodotus, quod mulier cum veste deponat et verecundiam. Et noster Comicus fortunatum putat, qui uxorem numquam duxerit. Quid referam Pasiphaen, Clytemnestram, et Eriphylam: quarum prima deliciis diffluens, quippe regis uxor, tauri dicitur expetisse concubitus: altera occidisse virum ob amorem adulteri: tertia prodidisse Amphiaraum, et saluti viri monile aureum praetulisse. Quidquid Tragoediae tument, et domos, urbes, regnaque subvertit, uxorum pellicumque contentio epponuntur epulae: et propter unius mulierculae raptum, Europa atque Asia decennali bello con
Abbreviated transcription (Latin):
biebant catͥue. cum cũ putarẽt cet̾i sciẽ¬
tem pati indicauit in expeditõe ꝯmilito
et uictorẽ totius orbis tristi nũtio ꝯst̾¬
nauit. Martus cato cẽnsori huit uxorẽ
arcoriam paulam hũii loco narã. uĩolẽtã
ĩ potentẽ ⁊ qd̾ neo possit cretere catoni suꝑ¬
bam. hoc iõ: nequis putet si paupem du¬
r̾it. satis se ꝯcordic ꝓuidisse. Phylippum
biculum uxor excluxit irata. Qui exclus
tacuit ⁊ inuiriã suam u̾su tragito ꝯsolatꝰ
ẽ. Gorgias rethor librum pulchimũ de con¬
cordia grecis inter se dissidẽtib recitauit
olimpie. cui melantius inimicus eius. ħ
nob̾ inquit de ꝯordia p̾cipit. qui se q uxo¬
rem et ancillulam:tres muna domo o¬
cordare non potuit. Emulabatur quippe
uxor illius ancillule pulcritudĩ. ⁊ castissi¬
mũ uirũ cotidianis iurgus exagitabat.
Tote euripidis tragedie ĩ maledc̃a muliẽi
sunt. uñ et hemione loquit̾. Malaruz me
mulierũ decerꝑe ꝯsilia. In lepti u̾be semiba¬

Expanded text:
biebant catervae, cum eum putarent caeteri scientem pati, indicavit in expeditione commilito, et victorem totius orbis tristi nuntio consternavit. M. Cato Censorius habuit uxorem Actoriam Paulam, humili loco natam, vinolentam, impotentem, et quod nemo posset credere Catoni superbam. Hoc ideo dico, ne quis putet, si pauperem duxerit, satis se concordiae providisse. Philippum biculum uxor exclusit irata: qui exclusus tacuit, et injuriam suam versu tragico consolatus est. Gorgias Rhetor librum pulcherrimum de concordia Graecis tunc inter se dissidentibus recitavit Olympiae. Cui Melanthius inimicus ejus: Hic nobis, inquit, de concordia praecipit, qui se et uxorem et ancillam tres in una domo concordare non potuit. Aemulabatur 317 quippe uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidianis jurgiis exagitabat. Totae Euripidis Tragoediae in mulieres maledicta sunt. Unde et Hermione loquitur: Malarum me mulierum decepere consilia. In Lepti urbe semiba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdm liuio que ꝑse clara ingenia nobi¬
litent. Munoris ꝓprie uirtus p̾udicitia ẽ.¬
tiam alti bruto. Nouior ẽ manto suo cana¬
qui illum int̾ multa regum noĩa. iam ab¬
scondit antiquicas: hanc rara int̾ femĩas
untus. altius scłorum oĩum memorie q̃
ut excidere possit infixit. Imitentur ergo
nupte theanũ. eleabolinã. gorgunti. modi¬
an. claudias acq cornelias. ⁊ cũ apl mał
mulieribo digamiã uiderint ignosce̾ter le¬
gant ante quam religio nrã fulgeret in
muto. unicubas semꝑ hũisse inter matro¬
nas decus: ꝑ illas fortune muliebri sacra fi
solitum. Nullum sacerdotẽ digamũ. nullũ
flaminẽ bunaricũ. Hieropanchas qͦ atheĩ¬
ensium usq hodie cicute sorbitõe castracia
pꝰquam ĩpontificatũ fu̾int ełcti. uiros ẽẽ de¬
sinere.

Expanded text:
 quae per se clara ingenia nobilitant, mulierum proprie virtus, pudicitia eciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. Hanc rara inter feminas virtus, altius saeculorum omnium memoriae, quam ut excidere possit, infixit. Imitentur ergo nuptae Theano, Cleobulinam, Gorgunten, Timocliam, Claudias, atque Cornelias; et cum Apostolum malis mulieribus digamiam viderint ignoscentem, legant antequam religio nostra fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem digamum, nullum Flaminem bimaritum: Hierophantas quoque Atheniensium usque hodie cicutae sorbitione castrari, et postquam in pontificatum fuerint allecti, viros esse desinere.
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. nec uxorẽ relinque. nec cũ sarcĩa ire
possumus. Pauꝑem alcre difficile ẽ dĩtez
ferre: tormetu. Adde qd̾ nulla ẽ uxoris ełc¬
tio. s qͣliscũq obuenit hñda. Si iracũda
si fatua. Si deformis. Si suꝑba. Si fetrca
qt̾tũq uitii ẽ: p̾t nuptias discimus. Eqͦ.
calix ⁊ urceo lus fictiles ꝓbantur prius.
et sic emũtur. Sola uxor nõ ostendit᷑. ne¬
ante displiceat quã ducatur. Adtendẽda
semꝑ eius ẽ facies ⁊ pulcritudo lautãda
ne si alt̾am aspex̾isse estimet displicere.
uocanda dna celebrandus natalis eius.
uirandũ ꝑ salute illius. ut sit suꝑstes¬
optandũ. honorãda nutrix eius: et geru¬
la. Suus patnius et alũpnus ⁊ formos
assecla. ⁊ ꝓcurator calanustratus. ⁊u lõ¬
gam securãꝙ libidinẽ ex sectus spado sb̾
beri nõ putabit. et mnodium u̾titur ac
uirgia. ⁊ ñ cito ꝯsulueris ꝑabit uenera.

Expanded text:
fuerit, nec uxorem relinquere nec cum sarcina ire fuerit, nec uxorem relinquere nec cum sarcina ire possumus. Pauperem alere difficile est, diuitem ferre, tormentum. Adde, quod nulla est uxoris electio, sed qualiscunque obvenerit habenda, si iracunda, si fatua, si deformis, si superba, si foetida, quodcunque vitii est, post nuptias discimus. Equuscalix et urceolus fictilis probantur prius, et sic emuante displiceat quam ducatur. Attendenda semper eius est facies et pulchritudo laudanda, ne si alteram aspexeris se aestimet displicere, uocanda domina, celebrandus natalis eius, iurandum per salutem illius, ut sit suoptandum; honoranda nutrix ejus, et gerula, servus patrinus, et alumnus, et formosus assecla, et procurator calamistratus, et in longam securamque libidinem exsectus spado: subberi non putabit; sed in odium vertetur ac jurgia, et nisi cito consulueris, parabit
Abbreviated transcription (Latin):
plorum patitur ꝯsuerudo ⁊ ałctore endito
et nec dum elato funere pori uiri menx¬
riter diganne p̃cepta decantent. ut que xͣ¬
ane pudi cicie despiciunt fidem discãt sal¬
tim abechicis castitatẽ. Fert aureolus
theophrasti lib̾ de nuptus: inqͦ q̃rit. an
uir sapns ducat uxorem ⁊ cũ diffinisset
si pulcra cẽt. Si bñ morata si honestis pa¬
rentib. Si ip̃e sanus ac diues. si sapienꝰ¬
raro innuptus uniu̾sa ꝯcordant. Non ẽ
gͥ uxor ducenda sapienti. pͥmũ eĩ ĩpedm¬
uxori ꝑiter ẜiire. Multa eẽ que matro¬
narum usib ncc̃ia sunt. Ptiose uestes
aurum. gẽme sumptus ancille suppellex
ĩpublicum. hec honoratur aplirib ego
aut in ꝯuẽtu feminaꝵ misella despitior
Cur aspitiebas iicinas.Quid cũ ancilla
loquebans. De foro ueniẽs quid ad cu¬
usti. Nõ amicu hr̃e possimius: nõ soda¬
lem. Alt̾ius amorẽ suũ cdium suspicã.
Si dectissimus p̃ceptor. ĩ qualibet u̾biu

Expanded text:
plorum patitur consuetudo, et a lectore erudito plorum patitur consuetudo, et a lectore erudito et necdum elato funere prioris viri, memoriter digamiae praecepta decantent? Ut quae Christianae pudicitiae despiciunt fidem, discant saltem ab Ethnicis castitatem. Fertur Aureolus Theophrasti liber de Nuptiis, in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum definisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus ac dives, sic sapienraro in nuptiis universa concordant. Non est igitur uxor ducenda sapienti. Primum enim impedr inservire, multa etiam esse que matronarum usibus necessaria sunt, pretiose vestes, aurum gemme, sumptus ancille, suppellex in publicum, hec honoratur ab omnibus; ego in conventu feminarum misella despicior: cur aspiciebas vicinam? quid cum loquebaris? de foro ueniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem. Alterius amorem suum odium suspicatur. Si doctissimus praeceptor in qualibet urbium
Abbreviated transcription (Latin):
ita uirum q̃rebat absentẽ. de scd̾o mat̾mo¬
nio nõ cogitabat. Brutus portiã uirginẽ
duxit uxorẽ. martia cato nõ uirgine. s¬
et sine catone uiuẽ potuit. portia siñ bru¬
to nõ potuit. Magis enim se unicis uinꝰ
applicant femine. ⁊ nich̾ aliuid nosse: ma¬
gnũ artioris ĩdulgentie uinculũ ẽ. Ad
anniam cũ ꝓpinq̾ mon̾et. ut altĩ uiro nu¬
beret eẽ enim ei etatẽ integram ⁊ faciẽ bo¬
nam. nequaq̃ inꝗt hoc faciam. Si enĩ uix
bonum inuenero ut añ hũi. nolo timere
ne ꝑdam. Si malũ quid ncc̃e ẽ p̾t bonu
pessimũ sustinẽ. Portia minor cũ laudare¬
tur ap̃ eam q̃dam bone morata. que sccd
hẽbat maritu rndit. Felix ⁊ pudica ma¬
trona nũquã p̃ter semel nubit. Marcella
maior rogata a mr̃e sua gauderet ne se ɨ¬
rogata cur hoc faceret: ait. Sibi sẽꝑ mari¬
fenunaꝵ multo me plura dixisse quã exẽ¬

Expanded text:
ita virum quaerebat absentem, de secundo matrimoita virum quaerebat absentem, de secundo matrimonio non cogitabat. Brutus Porciam virginem duxit uxorem: Marciam Cato non virginem; set sine Catone vivere Marcia potuit: Porcia sine Bruto non potuit. Magis enim se unicis viris applicant feminae; et nihil aliud nosse, magnum arctioris indulgentiae vinculum est. Anniam cum propinquus moneret, ut alteri viro nuberet esse enim ei et aetatem integram, et faciem bonam, Nequaquam, inquit, hoc faciam. Si enim virum bonum invenero, nolo timere 313 ne perdam; si malum, quid necesse est post bonum, pessimum sustinere? Porcia minor cum laudaretur apud eam quaedam bene morata, quae secundum habebat maritum, respondit: Felix et pudica matrona, numquam praeterquam semel nubit. Marcella major rogata a matre sua, gauderetne se rogata cur faceret, ait, sibi semper marifeminarum multo me plura dixisse, quam exem
Abbreviated transcription (Latin):
et trementi corꝑe in quodam iurgio audi¬
uit ex ꝓbran sibi os fecidum et cristis se
domũ ꝯtulit. Cũꝙ uxorẽ q̃ stus eẽt. q̃re
ance quam se mõuiss ut huic iuitio me¬
d̾etur. fecissem ĩ quit illa. nisi putasse
om̃ĩb uiris sic os olere. Laudanda inu¬
troq pudica ⁊ nobilis femina. ⁊ si ig̾ra¬
uit uitium uiri. et si patient᷑ tulit. ⁊ qd̃
maritus infelicitate corꝑis sui ñ uxois
Martia catonis filia minor cũ q̃reretur
ab ea cur post amissum unrũ mantũ d̾mͦ
nõ nubẽt. Rndit nõ se inuenire uirum:
qui se magis uellet. ꝙͣ sua. Quo dc̃o elegã¬
ter ostendit. diuitias magis ĩ uxorib eli¬
gi solere. quã pudicitiã. ⁊ multos nõ ocut
s digicis uxores ducere. Optima sane res
quã auartia ꝯciliat. Eadem cũ lugẽt iur̃.
et matione abea q̃rerent. quẽ diẽ hr̃ẽt
luctus ultim̃. ait quẽ ⁊ uite. Arbitror qye

Expanded text:
et trementi corpore, in quodam jurgio audiet trementi corpore, in quodam jurgio audivit exprobrari sibi os fetidum, et tristis se domum contulit. Cumque uxori questus esset quare numquam se monuisset, ut huic vitio mederetur: Fecissem, inquit illa, nisi putassem omnibus viris sic os olere. Laudanda in utroque pudica et nobilis femina, et si ignoravit vitium viri, et si patienter tulit, et quod maritus infelicitatem corporis sui, non uxMarcia Catonis filia minor, cum quaereretur ab ea, cur post amissum maritum denuo non nuberet, respondit, non se invenire virum, qui se magis vellet, quam sua. Quo dicto ostendit, divitias magis in uxoribus eligi solere, quam pudicitiam, et multos non oculis, sed digitis uxores ducere. Optima sane res, quam avaritia conciliat. Eadem cum lugeret virum, et matronae ab ea quaererent, quem diem haberet luctus ultimum, ait, quem et vitae. Arbitror, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Strato rogulus sydonis manu ꝓp̾a se
uolens confodere. ne mimẽtibꝰ ꝑsis lo¬
dibrio foret. quoꝵ fedus egyptii regis
societate neglex̾at. retrahebatur formidi
et gladium quẽ arripuerat cutũ spectã.
hostium pauidus expectabat aduentu
Quẽ iam iamq capiend̾ uxor intelli¬
gens extorsit. achĩacem e manu ⁊ latꝰ
eius tnsuberauit: ꝯpositoq ex more ca¬
dau̾i se moriẽs ꝓiecit. ne ꝑ̾t uirginalia
federa alt̾ius coitum sustinẽt. Zenopho
incii maioris scribit ystoria occiso abra
infudisse uuliub. Iusta cãm regis occidẽ¬
di putauit uxor qua maritus nudã amu
que illi scd̃as nuptias suadebat occidit.
Al cestine fabule ferunt ꝑadmetho spon¬
ce de fũctam: et penelopis pudicitia hoĩ
carm̃ ẽ. Laudomia quoꝙ poetarum ore cã¬
et primã ponam lucretiam. Que molate
pudicitie nolens suꝑuiuẽ: maculã cõpi
ꝙ scło ꝓ exemplo fu̾it. quo pudicitia mõ¬
scrum erat. nõ uitium Lisias quoq serẽ

Expanded text:
Strato regulus Sinodis manu propria se volens confodere, ne imminentibus Persis ludibrio foret, quorum foedus Aegyptii regis societate neglexerat, retrahebatur formidine, et gladium quem arripuerat circumspectans, hostium pavidus exspectabat adventum. Quem jam jamque capiendum uxor intelligens, extorsit acinacem de manu, et latus ejus transverberavit. Compositoque ex more cadaveri se moriens superjecit, ne post virginalia foedera alterius coitum sustineret. Xenophon in Cyri majoris scribit infantia, occiso Abradinfudisse vulneribus. Justam causam regis occidendi putavit uxor, quam maritus nudam amicquae illi secundas nuptias persuadebat, occidit. Alcestin fabulae ferunt pro Admeto sponte defunctam; 312 et Penelopes pudicitia, Homeri carmen est. Laodamia quoque poetarum ore canet primam ponam Lucretiam, quae violatae pudicitiae nolens supervivere, maculam corporis saeculo pro exemplo fuerit, quo impudicitia monstrum erat, non vitium. Is jam senex
Abbreviated transcription (Latin):
extollit. de formẽ redimit. exornat płcrã.
Bñ ieretur de maiorib quorũ sanguĩe
b nec dematre erubescendũ. ñ de patre
dubitandũ ẽ. bñ m primis dese qua
enam libitmnẽ trahi uiros ꝯsulatis illu ri¬

Expanded text:
nat pulchram. Bene meretur de majoribus, quorum sanguinem uibus nec de matre erubescendum est, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quaenam libidinem trahi. Viros consulares illu
Abbreviated transcription (Latin):
gens custodia cũ uxor ẜuan ĩpudica ñ
possit. pudica nõ deb̾at: In fida eĩ custos ẽt
castitatis. ncc̃itas. Et illa uẽ pudica di¬
cenda ẽ. cui licuit peccare s noluit. Płcͣ
cito adamatur: feda facile ꝯtẽpnicur.
Difficile custoditur. qd̾ plures amãt.iro¬
lestum ẽ possidere: qd̾ nemo hr̃e digna.
Minore tñ miẜia de formis hẽtur. quam
formosa ẜuatur. Nich̃ tutum ẽ. in quo⁊
totius ppłi uota suscipi̾ant. Alius for᷑
alius ingenio. Alius facetus: alius lib̾a¬
litate sollicitat. Aliquo mõ exꝓugnatur.
domus et langoris solacia ⁊ fugam so¬
litudinis ducuntur upores: multo me
in eo se estimat dnam si adu̾sus uirii
faciat uolutate .i. qd̾ placet nõ qd̃ in¬
betur. Assidere aũt egrotanti mag̾ pos¬
sũt amici ⁊ unulẽ bñficus obligati. q̃
illa q̃ nob̾ imputet lacrimas suas. et
dinẽ iactans languẽtis aĩu dispẽsa¬
cione ꝯturbet. Quod si languent coeg
si bona fuit et suauis uxor que tñ rara

Expanded text:
gens custodia, cum uxor seruari impudica non possit, pudica non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa uere pudica dicenda est cui licuit peccare, si uoluit. Pulchra cito adamatur, foeda concupiscit. Difficilecustoditur quod plures amant. Molestum est possidere-quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur quam formosa seruatur. Nihil tutum est in quo totius populi uota suspirant: alios forma, alios ingenio, alios facetiis, alios liberalitate pollicitat. Aliquo modo expugnatur spensationem domus et languoris solatio et fugam solitudinis ducuntur uxores, multo melin eo se estimat dominam, si adversus viri faciat voluntatem; id est quod placet, non quod iubetur. Assidere autem egrotanti magis possunt vernule beneficiis obligati, quam illa que nobis imputet lachrymas suas et dinem iactans, languentis animum desperatione perturbet. Quod si languerit, coasi bona fuerit et suauis uxor, quae tamen r