comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequat᷑ et tñ in pcc̃m nõ
nicidat NLã qͥd sͥ hoĩes
nesta oꝑa uoluptas seqͥt᷑
si ip̃am ꝑ se appetũt iuł¬
ta et legitima frui licet
hibet tñ uͦ. maxĩe adhi¬
benda uirtus erit ut cu¬
piditati cõtinẽtia reluc¬
cet᷑ nec tm̃ aliens tho¬
ris q̃ acting̾e̾ nõ licet ue¬
rũ etiã publicis bulga¬
tisq corꝑibus abstinen
dũ deus p̃cepit docet q
nos tũ duo int̾se corꝑa
fu̾int copulata bnũ cor¬
pus efficere ¶ Ita q̃ se ce¬
no ĩ m̾sit ceno sit oblitꝰ
ncc̃e ẽ et corpus quidẽ
cito ablui p̃t mens aũt
cõtagione ĩpudici corꝑis
inqͥnata nõ p̃t nͥ et lon¬
ga tp̃re et młtis boĩs oꝑi¬
bus ab ea q̃ mnheserit ⁊

Expanded text:
sequatur et tamen in peccatum non sequatur et tamen in peccatum non incidat. nam quid sibi homines nesta opera uoluptas sequitur: si ipsam per se adpetunt, iusta et legitima frui licet. robebit, tum uero maxime adhibenda uirtus erit, ut cupiditati continentia reluctetur. nec tantum alienis toris quaeque attingere non licet, uerum etiam publicis uulgatisqdum, Deus praecepit; docetque nos, cum duo inter se corpora fuerint copulata, unum corpus efficere. Ita qui se coeno immerserit, coeno sit oblitus necesse est; et corpus quidem cito ablui potest: mens autem contagione impudici corporis inquinata non potest, nisi et longo tempore, et multis bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
dio indigentẽ libidim sue
depellendã fedendãq sub¬
strauerũt ¶ NLõ pt̃ hec
res ꝓ magͥtudĩe sceleris
enarrari ¶Nichil ãpliꝰ
istos appellare possũ quã
impios et ꝑricidas quib
nõ sufficiat sexus a deo
datus nͥ etiã suũ sexum
ꝓlane ac petulant̾ illir¬
dãt h ͨ tñ apud illos leuia
⁊ qͣi hõẽsta sũt ¶Qͥd di¬
cã de his qͥ ab hoĩandã nõ
libidinẽ s ĩ samã pociꝰ
ex̾cent piget dice̾ s quid
his fore credamus ꝙ nõ
piget facere et tñ dicen¬
dũ est quia fit ¶ De
istis loqͦr quoꝵ teterrima
libido et execrabilis furor
ne capiti quidẽ ꝑcit Qui¬
bus hoc uerbis aut qua
ĩ dignacõne tm̃ nefas ꝑ¬
sequar bicit offĩn lingue
sceli̾s magnitudo Cũ gͦ
libido hec edat oꝑa et hec¬
facinora desmet arman¬
di adu̾sus eã uirtute q¬
maxĩa sumꝰ Qiuisqͥs
affc̃us illos frenare non
pt cohibeat eos intra pre¬
scriptũ legiti thori et
illud qd auide expetit cõ¬

Expanded text:
indigentem libidini suae depopulandam foedandamque sunstrauennt t non potest haec res pro magmtuaine scelens enarrari. nihil amplius istos appellare possum quam inpios et parricidas, quibus non sufficit sexus a deo datus, nisi etiam suum sexum profane ac petulanter inludant. haec tamen apud illos leuia et quasi honesta sunt. quid dicam de iis qui abominandam non libidinem, sed insaniam potius exercent? piget dicere, sed quid iis fore credamus quos non piget facere? et tamen dicendum est, quia fit: de istis loquor quorum teterrima libido et execrabilis furor ne capiti quidem parcit. quibus hoc uerbis aut qua indignatione tantum nefas prosequar? uincit officium linguae sceleris magnitudo. cum igitur libido haec edat ofacinora designet, armandi adversus eam virtute maxima sumus. Quisquis affectus illos fraenare non potest, cohibeat eos intra praescriptum legitimi tori, ut et illud, quod avide expetit, con
Abbreviated transcription (Latin):
nobis oculos deus nõ ut
spectemꝰ uoluptatẽq ca¬
piamꝰ sed ut bideamus
pp̃ eos actus qͥ ꝑtinẽt ad
uite ncc̃itatẽ ita genita
mus huic dĩne legi sũ¬
ma deuotõne ꝑendũ ẽ¬
¶ Sĩt om̃s qui le disci¬
pulos dei ꝓficebũt᷑ ita
morati et ĩ stituti ut ĩ¬
ꝑare sibi possint ¶ Nã
q̃ uolup ᷝ indulgẽt qͥ libi¬
dim obsequũtur hii aĩ¬
mam suã corꝑi manci¬
pãt ad mortẽ q cõdamp

Expanded text:
non ut spectemus, voluptatemque capiamus, sed ut videamus propter eos actus, qui pertinent ad vitae necessitatem, ita genitalmus. Huic divinae legi summa devotione parendum est. Sint omnes, qui se discipulos Dei profitebuntur, ita morati et instituti, ut imperare sibi possint. Nam qui voluptatibus indulgent, qui libidini obsequuntur, ii animam suam corpori mancipant, ad mortemque c
Abbreviated transcription (Latin):
exclude̾ his blandimen¬
tis et suauitatib tital¬
lat aũmas ¶Scit enĩ
qr mortis ẽ fabritatrix
uoluptas ¶Nã sĩc d̃s
hoĩem ad bitã nõ insi ꝑ
uirtutẽ ac laborẽ uocat
ita ille ad mortẽ ꝑ deli¬
cias et boluptates. Et
sicut ad uerũ bonũ per
fallatia mala sic ad ue¬
rũ malũ ꝑfallatia bona
ꝑuenitꝰ ¶ Tauenda sũt
gͦ oblectamenta ista tã¬
ꝙͣ laquei et plage ne su¬
auitudinũ mollicie cap¬
ti subdicõnẽ mortis cũ
ip̃o corꝑe redigam᷑ cui noꝰ
Enio nũc ad eã
que ꝑcipit᷑ ex tac¬
tu uoluptatẽ qui sensus
ẽ quidẽ totius corꝑis sed
ego nõ de ornamẽtis et
bestibus s de sola libidĩe
buit his ut se ĩuicẽ ap¬
pete̾nt et cõĩctõe gau¬
derent ¶Itaq aidẽtissi¬
mã cupiditatẽ cũctarũ
aĩantiũ corꝑibus admis¬
cuit ut ĩ hos affcũs ain¬
dissime uierũt eaqz rõe
ꝓpagau et multiplicau
gn̾a possent ¶Que cu¬
piditas et appetẽtia ĩ ho

Expanded text:
excludere. his blandimenexcludere. his blandimentis et suauitatibus titillat animas: scit enim quia mortis est fabricatrix uoluptas. nam sicut deus hominem ad uitam non nisi per uirtutem ac laborem uocat, ita ille ad mortem per delicias ac uoluptates, et sicut ad uerum bonum per fallacia mala, sic ad uerum malum per fallacia bona peruenitur. cauenda sunt igitur oblectamenta ista tamquam laquei et plagae, ne suauitudinum mollitie capti sub dicionem mortis cum ipso corpore redigamur, cui nos enio nunc ad eam quae percipitur ex tactu uoluptatem: qui sensus est quidem totius corporis. sed ego non de ornamentis ac uestibus, sed de sola libidine ibuit iis ut se inuicem adpeterent et coniunctione gauderent. itaque ardentissimam cupiditatem cunctarum animantium corporibus admiscuit, ut in hos adfectus auidissime ruerent eaque ratione propagari et multiplicari genera possent. quae cupiditas e
Abbreviated transcription (Latin):
excesserit nichil q aliud
ex boluptate pecierit insi
ip̃am boluptatẽ hic mor¬
tẽ medica̾ qr sicut bita
mors ẽ ĩ boluptate qͥ em̃
tꝑalia maluĩt carebit
et̾ius qͥ terrena p̃tulerit
celestia nõ habebit. Ad
uoluptates aũt saporis
et odoris qͥ duo sensus ad
corpus ꝑtinẽt nichil est
qd̾ a nobis dispute᷑. insi
forte quis exigit ut dica¬
mꝰ t̾pe est sapiẽti at bono
si uentiri et gule seruiat
si unguentis oblitus aut
floribus coronatus ĩcedat
Od̾ qui facit utiq inli¬
piens et meptus et nich¬
il ẽ ei quẽ ne odor quidẽ
birtutis actigerit fortas¬
le quispiã dixerit. ¶Cur
ergo illa fcã sũt insi ut
hiis fruam̃ ¶At em̃ se¬
pe iã dc̃m ẽ birtutẽ nul¬
lam futurã fuisse nͥ hẽrẽ.
qui oppͥmeret ¶ Itaq le¬
cit om̃ia deus ad instruẽ¬
dũ certamẽ rerũ duarũ
Ergo illecebre iste uolup¬
tatũ arma sũt illiꝰ cuiꝰ
unũ opus ẽ expugnare
uirtutẽ iusticiãq hoĩb

Expanded text:
excesserit nihilque aliut excesserit nihilque aliut ex uoluptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut uita mors in uoluptate. qui enim temporalia maluerit, carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uoluptates autem saporis et odoris, qui duo sensus ad solum corpus pertinent, nihil est quod a nobis disputetur, nisi forte quis exigit ut dicamus turpe esse sapienti ac bono, si uentri et gulae seruiat, si unguentis oblitus aut floribus coronatus incedat: quae qui facit, utique insipiens et ineptus et nihili est et quem ne odor quidem uirtutis attigerit. fortasse quispiam dixerit \'cur ergo illa facta sunt, nisi ut iis fruamur?\' at enim saepe iam dictum est uirtutem nullam futuram fuisse, nisi haberet quae opprimeret. itaque fecit omnia deus ad instruendum certamen rerum duarum. ergo mlecebrae istae uoluptatum arma sunt illius cuius unum opus est expugnare uirtutem iustitiamque ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
sedit ¶NNũ gͦ deus et
mentis et bocis et lĩgue
artifex diserte. loqui non
ꝓuidentia futo uoluit ea
q̃ dĩna sũt ut om̃s intel¬
lig̾ent q̃ ip̃e om̃ib loq̃ba¬
tur Ergo qui ueritati stu¬
det qͥ non bult se ip̃e deci¬
ꝑe abiciat ĩ imicicias ac
noxias uoluptates q̃ am
mã s ͥ uniciãt ut corpus
tibi dulces p̃ferant᷑ uera
fłis eterna brenib uti¬
lia iocũdis ¶Nichil as¬
pectu gratũ sit insi qd̃
iuste qd̃ pie fieri bidesis
nichil auditu suaue nͥ
qd̃ alit aĩam meliorẽq
te reddit ¶Marime q ħ
sensus nõ est ad biciũ de¬
torꝙ̃dus q̃ nobis idõ dato
ẽ ut doctrinã ꝑciꝑe posse¬
mꝰ ¶ Itaq si uoluptas ẽ
scire tantꝰ et carmĩa dei
landes cau̾e et audire io¬
cũdũ sit hec ẽ boluptas
bera q̃ comes ẽ et soçia u¬
ca et breuis ut ille quas
appetũt qui corꝑi ut pe¬
cudes seruũt s ꝑꝑetua et
sine ulla int̾missione de¬
lectans cuiꝰ t̾mos si quis

Expanded text:
sidit. num igitur deus et sidit. num igitur deus et mentis et uocis et linguae artifex diserte loqui non prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina sunt, ut omnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati studet, qui non uult se ipse deicere, abiciat inimicas ac noxias uoluptates, quae animam uitiant ut corpus cibi dulces: praeferantur uera falsis, aeterna breuibus, utilia iucundis. nihil aspectu gratum sit nisi quod iuste, quod pie fieri uideas, nihil auditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantus et carmina, dei laudes canere et audire iucundum sit. haec est uoluptas uera quae comes est et socia uca et breuis ut illae quas adpetunt qui corpori ut pecudes seruiunt, sed perpetua et sine ulla intermissione delectans. cuius terminos si quis
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosa est ꝙͣ oblectatio iͣ
de qͣ diximꝰ oculorũ quis
em̃ nõ lux̾̃iosũ ac nequã
putet eũ qͥ scenicas arces
domi habeat at qͥ nichil
refert utrũ ne luxuriam
solus domi habeat an cũ
ppło ex̾ceat in theatro
Sed iã de spectaculis dic¬
tũ est restat bnũ qd̵ no-
bis ẽ expugnandũ ne ca¬
piam̃ his que ad sensũ
integrũ penetrãt ¶ Nã
illa omĩa que uerbis ca¬
rent idest aeris ac nẽõ¬
rũ suaues som pñt faci¬
le contẽpm qr nõ aderẽt
nec scribi possunt. ¶Car¬
men aũt cõpositũ et or̃o
cũ suauitate decipiens ca¬
pit mẽtes et quo bolui̾t
impellit ¶ Inde hõmes
litterati cũ ad religionẽ
dei accesserĩt aib aliquo ĩ¬
ꝑito doctore fũdati minꝰ
credũt ¶Assueti em̃ dul¬
tib et politis siue orõib
siue carmĩbus dĩnarũ
litt᷑arũ simplicẽ coẽm q
sermonẽ ꝓ sordido asper¬
sensũ demulceat ꝑsuad
aũt quid qͥd suaue ẽ ⁊ aĩ¬
mo penitus dũ delectat ĩ¬

Expanded text:
vitiosa est, quam oblectatio illa, de qua diximus, oculorum. Quis enim non luxuriosum ac nequam putet eum, qui scenicas artes domi habeat? Atqui nihil refert, utrumne luxuriam solus domi, an cum populo exerceas in theatro. Sed jam de spectaculis dictum est. Restat unum, quod est bis expugnandum, ne capiamur iis quae ad sensum intimum penetrant. nam illa omnia quae uerbis carent, id est aeris ac neruorum suaues soni possunt facile contemni, quia non adhaerent nec scribi possunt. carmen autem compositum et oratio cum suauitate decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines litterati cum ad religionem dei accesserint ab aliquo inperito doctore fundati, minus credunt. adsueti enim dulcibus et politis sine orationibus siue carminibus diuinarum litterarum simplicem communemque sermonem pro sordido aspersensum demulceat, persuadet autem quidquid suaue est et animo penitus, dum delectat, in
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝙͣta sit uis huiꝰ cu¬
piditatis ꝙͣ quidẽ ncc̃ita¬
tem dice̾ maluerũt eã¬
ꝙ a rcõ et bono ad pͣm̃¬
⁊ ad malũ tnͣsfert Illi¬
cita em̃ delideria ĩ mit¬
tit ut aliena ꝯtamĩet
quib hr̃ẽ ꝓpͥa sñ delicto
licet ¶Mbicit quippe
oculis irritabiles forͣs
suggerit q Romẽta ⁊ bi¬
ciis pabulũ subm̃strat
cũ intimis uiscerib sti¬
mulos om̃s cõturbat et
ꝯmouet et n̾alem illũ
incitat atq ĩ flãmat
ardorẽ donet irreticũ
hoĩem implicatũ q de¬
cipiat ¶At ne qͥs eẽt
qͥ penaꝵ metu abstineret
alieno lupanaria qͦ cõsti¬
tuit et pudorẽ ĩ feliciũ
mulieꝵ publican ͭ ut lu¬
dib̾o hrẽt tã eos qͥ faciũt
sceuitatib aĩas ad sc̃ĩtatẽ
geĩtas uelut ĩ ceui gͣgite
dem̾sit pudorẽ extĩrit pu¬
diciciã ꝓfligauit ¶ Idẽ ec̃
mares marib admiscuit
et nefãdos coitus qͣ nãm
armauit ad nefas om̃e

Expanded text:
quanta sit uis huius cupiditatis, quam quidam necessitatem dicere maluerunt, eamque a recto et bono ad prauum et malum transfert. inlicita enim desideria inmittit, ut aliena contaminent quibus habere propria sine delicto licet. obicit quippe oculis inritabiles formas suggeritque fomenta et uitiis pabulum subministrat; tum in intimis uisceribus stimulos omnes conturbat et commouet et naturalem illum incitat atque inflammat ardorem, donec inretitum hominem inplicatumque decipiat. ac ne quis esset qui poenarum metu abstineret alieno, lupanaria quoque constituit et pudorem infelicium mulierum publicauit, ut ludibrio haberet tam eos qui faciunt d sanctitatem genitas uelut in caeni gurgite demersit, pudorem extinxit, pudicitiam flagitauit. idem etiam mares maribus adplicuit et nefandos coitus contra narmauit ad nefas omne.
Abbreviated transcription (Latin):
sceli obstructus ẽ qͥ se ne¬
cat q hoĩem necat ymo
uo᷑ maius ẽẽ id facimꝰ ex¬
istimandũ ẽ cuiꝰ ultio so¬
li deo subiacet nã sic̃ ĩ hãc
uitã nõ nr̃a sponte ueni¬
mꝰ ita rursus ex hoc do¬
mitilio corꝑis qđ tuendũ
dei iuissu recedendũ ẽ qͥ
nos in hoc corpus indux¬
it tã dui hĩtaturos don
iubeat emutti Et si ius
aliqͣ inferat᷑ eqͣ mente
paciendũ ẽ cũ extuncta ĩ¬
nocentis aĩa ĩ ulta ẽẽ nõ

Expanded text:
sceleri obstrictus est qui se nesceleri obstrictus est qui se necat, quia hominem necat. immo uero maius esse id facinus existimandum est, cuius ultio soli deo subiacet. nam sicut in hanc uitam non nostra sponte uenimus, ita rursus ex hoc domicilio corporis, quod tuendum usdem iussu recedendum est, qui nos in hoc corpus induxit tamdiu habitaturos, donec iubeat emitti. et si uis aliqua inferatur, aequa mente patiendum, cum extincta innocentis anima inu
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ dixerũt nõ nasci⁊
aĩas si ĩ sinuari pocius
ĩ corꝑa et de aliis ĩ alia
migͣre nec putauerunt
alit̾ fieri posse ut suꝑsĩt
aĩe post corꝑa nͥ bideant᷑
fuisse añ corꝑa ¶ Par gͦ
ac ꝓpe silĩs error est ꝑtis
falsa ẽ gͦ et illa in futo
Nemo em̃ bidit qd est
uerissimũ et nasti aĩas
et nõ occidere qr cur id
nescierũt Multi gͦ ex hiꝰ
qͥ eternas eẽ aĩas suspi¬
cabant᷑ tamꝙͣ ĩ celũ mi¬
gratiui eeñt sibi ip̃i ma¬
nus ĩtulerũt ut cleãtes
ut thrisippus ut zeno et
empedocles qui se ĩ ardẽ¬
tis echue spectũ ĩ tẽpesta
nocte deiecit ut cũ repẽte
nõ apperuisset abiisse ad
dõs credẽtur ex rõms
Catho qͥ fuit ĩ om̃i uita
sua socͣtire uanitatis i¬
mitator ¶ NLã democri¬
tus ĩ alia fuit ꝑsuasio¬
ne s tñ sponte sua leto
caput obuius obtulit pp̃t
quo nichil scelacius fieri
p̃t nã si honucida nefariꝰ
ẽ qr hoĩs extinctor ẽ eidẽ

Expanded text:
cuntur, dixerunt non nasci cuntur, dixerunt non nasci animas, sed insinuari 20 potius in corpora et de aliis in alia migrare. non putauerunt aliter fieri posse ut supersint animae post corpora, nisi uideantur fuisse ante corpora. par igitur ac prope similis error est partis falsa est, illa in futuro. nemo enim uidit quod est uerissimum, et nasci animas et non occidere, quia cur id nescierunt. multi ergo ex iis qui aeternas esse animas suspicabantur, tamquam in caelum migraturi essent, sibi ipsi manus intulerunt, ut Cleanthes, ut Chrysippus, ut Zenon, ut Empedocles, qui se in ardentis Aetnae specus intempesta nocte deiecit, ut cum repente non apparuisset, abisse ad deos crederetur, et ex Romanis Cato, qui fuit in omni sua uita Stoicae uanitatis imitator. nam Democritus in alia fuit persuasione, sed tamen sponte sua leto caput obuius optulit ipse, quo nihil sceleratius fieri potest. nam si homicida nefarius est, quia hominis extinctor est, eidem
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ putabit qñ bene
face̾ ad utilitatẽ sp̃cat
alienã nec abscełe absti¬
nendũ qr maleficis p̃da
ꝯĩcta ẽ ¶Archipirata
quisꝙͣ uł latronũ duc¬
tor si suos ad grassand̾
cohortet᷑ qͦ alio ẜmone
uti p̃t quã ut eadẽ dicat
q̃ dicit epycurus ¶ De¬
tangi inferoꝵ penas nõ
c̃e metuendas ꝙ aĩe post
mortẽ occidant nec ulli
oĩno sũt inferi uolupta
tẽ maximũ bonũ millã
ẽẽ hũanã societatẽ sibi
quẽq consule̾ neminẽ ẽẽ
qͥ altm diligat nͥ sua cã
mortẽ nõ ẽẽ metuendam
forti biro nec ullũ dolorẽ
q̃ etiã si torqueat᷑ si ira¬
tur nichil curare se dicat¬
¶ Est plane cur quisꝙͣ
putet hanc uotẽ uni esse
ignoscendũ ẽ qr bm̃i sen¬
tint nõ possũ tamẽ re
p̃hendẽ eos qͥ nõ scĩa sed
casu inciderũt ĩ ueritatẽ
¶Itaq ĩ eo ip̃o qd̾ recte
senciebant aliqͥd erraue¬
rũt nã cũ timerent ar¬
gumentũ illud qͦ tolligͦ
uct̃e ẽe ut occidãt aĩe cũ

Expanded text:
 bene facere ad utilitatem spectat alienam, nec ab scelere abstinendum, quia maleficio praeda coniuncta est. archipirata quispiam uel latronum ductor si suos ad grassandum cohortetur, quo alio sermone uti potest quam ut eadem dicat quae dicit Epicurus? detangi; inferorum poenas non esse metuendas, quod animae post mortem occidant nec ulli omnino sint inferi; uoluptatem esse maximum bonum; nullam esse humanam societatem; sibi quemque consulere; neminem esse qui alterum diligat nisi sua causa; mortem non esse metuendam forti uiro nec ullum dolorem, qui etiamsi torqueatur, si uratur, nihil curare se dicat. est plane cur quisquam putet hanc uocem uiri esseignoscendum est, quia uerum sentiunt, non possum tamen non reprehendere eos, quia non scientia, sed casu inciderunt in ueritatem. itaque in eo ipso quod recte sentiebant, aliquid errarunt. nam cum timerent argumentum illud quo colligitur necesse esse ut occidant animae cum
Abbreviated transcription (Latin):
pocius efficit ne dolor i
cũ corꝑe nascit᷑ cũ corꝑe ĩ¬
tereat ncce ẽ ¶am su¬
perius dixi differre meliꝰ
hũt locũ et oꝑi ultĩo res¬
uare ut hanc epicur ꝑ¬
suasionẽ sine ulla demo¬
tͥci sine dithearchi fuit ⁊
argumẽtis et dñus testi¬
moniis redarguam.

Expanded text:
potius effipotius efficum corpore nascitur, cum corpore intereat necesse est. iam superius dixi differre me hunc locum et operi ultimo reseruare, ut hanc Epicuri persuasionem, siue illa Democriti siue Dicaearchi fuit, et argumentis et diuinis testimoniis redarguam.
Abbreviated transcription (Latin):
extãt ncc̃e ẽ posse duelli
deinde quo federe inter se
qua mẽte queniũt ut ex
hiis aliqͥd construatur
rauerit et om̃s extureit
stellas et ortus et ethe¬
reus sol ¶uos qͥdẽ
u̾sus nũꝙͣ sine risu leg̾e
poeta ĩ auissimꝰ leomun
laudib murẽ nõ ornau ͭ
s obruit et obtinuit TAt
idẽ uos libãt metu mor¬
tis de qͣ hec ip̃i expressa
mors nõ est qñ mors est
nos nõ sumꝰ ¶ Mors gͦ
fefellit qͣi bno tnͣsacta i¬
mors timeatur ꝙͣ iã sen¬
sus ereptus est at non
ip̃m mori quo sensus eri¬
pitur ¶ Est eñĩ tẽpus
aliqͥd quos nos ⁊ iã nõ
sumꝰ et mors tñ nondũ
est Idq ip̃m iudet᷑ ẽẽ
eẽ et nos ẽẽ desiuimus
Nec frustͣ dc̃m ẽ
Mors misera nõ ẽ aditꝰ
ad mortẽ est miser hoc
ẽ morbo calescere ittũ ꝑ¬
peti ferrũ corꝑe excipe̾ ar¬
dere igni dentib bestiaꝵ
lamari Hec sũt q̃ tunẽ¬
tur nõ qr mortẽ afferũt
s qr dolorẽ magnũ quĩ

Expanded text:
extant, necesse est posse diuelli. extant, necesse est posse diuelli. deinde quo foedere inter se, qua mente conueniunt, ut ex iis aliquid construatur? rauit et omnes restinxit, stellas exortus ut aetherius sol. quos equidem uersus numquam sine risu legere poeta inanissimus leonis laudibus murem non ornauit, sed obruit et obtriuit. at idem nos liberat metu mortis, de qua haec ipsius expressa mors non est: nos non sumus; mors ergo fefellit! quasi vero transacta mors timeatur, qua jam sensus ereptus est, ac non ipsum mori, quo sensus eripitur. Est enim tempus aliquod, quo nos etiamnum sumus, et mors tamen nondum est; idque ipsum videtur it et nos esse desinimus; nec frustra dictum est: mors misera non est, aditus ad mortem est miser, hoc est morbo tabescere, ictum perpeti, ferrum corpore excipere, ardere igni, dentibus laniari. haec sunt quae timentur, non quia mortem adferunt, sed quia dolorem magnum. quin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cur gͦ ista nõ sentimꝰ
aut c̾nimꝰ Quia nec ca¬
lorẽ hũc inqͥt nec colorẽ
ullũ n ͨ odorem saporis qͦ
et hũoris exꝑcia sũt et tã
iuimuta ut secari ã dĩdi
mẽta ꝑduxit ubi enim
sũt ã bñ ista corpuscula
lencippũ sõpmauit a qͦ
de motͥtus eruditus hẽ di¬
tarẽ stulticie reliqͥt epi¬
curo q̃ si sũt corpuscula
et qͥdẽ solida ut dicũt sub
oculos certe benire possũt
Si eadẽ est matĩa om̃i
qũo res barias efficiũt¬
¶ Uario inqͥt ordine a
que tũ sũt pauce barie fñ
collocate ĩ nũabilia u̾ba
cõficiũt At lr̃e barias for¬
mas hñt Ita inqͥt et hec
ip̃a pͥmordia nã sũt aspe¬
ra sũt hũana sũt leuia
Secari gͦ ac diuidi pñt
Si aliqͥd inest illis quod
enmueat. Di aut lenia
sũt et hũoris indigent
ta gͦ ẽẽ opportet ut possĩt
ĩuicem cõcatenari Cũ uõ
tã inimita ẽẽ dicant᷑ ut
nuilla fri acie dissiti ua¬
leant quõ hamos ã an¬
gulos hñt Quos quia

Expanded text:
ur illa non sentimus aut cernimus? Quia nec colorem habent, inquit, nec calorem ullum, nec odorem; saporis quoque et humoris expertia sunt, et tam minuta, ut secari ac dividi nmenta perduxit. Ubi enim sunt, aut unde ista corpuscula? Leucippum somniavit? a quo Democritus eruditus haereditatem stultitiae reliquit Epicuro. Quae si sunt corpuscula, et quidem solida, ut dicunt, sub oculos certe venire possunt. Si eadem est natura omnium, quomodo res varias efficiunt? Vario, inquit, ordine ac quae cum sint paucae, uarie tamen collocatae innumerabilia uerba conficiunt. at litterae uarias formas habent. 20 ita inquit et haec ipsa primordia: nam sunt aspera, sunt hamata, sunt leuia. secari ergo ac diuidi possunt, si aliquid inest illis quod emineat. si autem leuia sunt et hamis indigent, ta igitur esse oportet, ut possint inuicem concatenari. cum uero tam minuta esse dicantur, ut nulla ferri acie dissici ualeant, quomodo hamos aut angulos habent? quos, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ nã hoc mõ deti̾anda
ẽ pͥmũ ut soliuis homĩs
sit nec cadat ĩ ullũ aliᵈ
nec ꝯmutau possit cũ cor¬
ꝑe postremo ut nõ possit
ac soluit Eoꝵ em̃ qz dixe¬
rũt nichil tale ẽ dicam
nũt quid sit ut doceã qd
ĩstitui phõs. om̃s cocos at¬
q insipiẽtes fuisse qͥ qd¬

Expanded text:
cuius natura hoc modo determinanda cuius natura hoc modo determinanda est, primum ut solius hominis sit nec cadat in ullum aliut nec communicari possit cum corpore, postremo ut non possit ac soluit: eorum enim quae dixerunt nihil tale est. dicam nunc quid sit, ut doceam quod institui, philosophos omnes caecos atque insipientes fuisse, q
Abbreviated transcription (Latin):
effice̾̃t u̾tus ã quo tende̾̃t
honestius a nichil repen¬
rent lubtiterũt ĩ ip̃ius
u̾tutis noĩe qmͣ nullo ꝓ¬
posito emolumẽto appetẽdã
ẽẽ dixerũt et bonũ sͥ ꝯsti¬
tuerũt qđ bono indigeret.
Ristotiles nõ longe¬
tutẽ cũ honestate sũmũ bo¬
nũ putauit qͣi possit ulla
õe uͥtus ĩ houesta ac nõ si
qͥd habuerit turpitudĩs bͥ¬
tus ẽẽ desinat ¶ Si bidit
fieri posse de ut uͥtute pͣuo
iudicio male sentiat᷑ ⁊ iõ
existĩacõi hoĩm sermendũ
putauit qd qͥ facit a rcõ
bonoq discedit qr nõ ẽ iu
nr̃a pt̃ate ut uͥtus ꝓ suis
mĩtis honestet᷑ ¶Nam
qͥd ẽ honestas insi honor
more delatus Qͥd gͦ fiet
si errore ac pͣuitate hõi¬
nũ mala existimacõ sub¬
seqͣtui. ¶ Abiciemꝰ ne
u̾tutẽ qr flaciosa et tͦpis
ab ĩsipientib iudicetur
ac uexari p̃t ut sit ip̃a ꝓ¬
priũ ac ꝑpetuũ bonũ ulłõ
extulecus adiumẽto in¬
recusandũ.
Eno nĩc ad ue sa¬
piẽtie sũmũ bonũ

Expanded text:
tus aut quo tenderet, honestius autem nihil reperirent, substiterunt in ipsius uirtutis nomine, quam nullo proposito emolumento adpetendam esse dixerunt, ut bonum sibi constituerent quod bono indigeret. Aristoteles ab his non longetutem cum honestate summum bonum putauit: quasi possit ulla esse uirtus inhonesta ac non, si quid habuerit turpitudinis, uirtus esse desinat. sed uidit fieri posse ut de uirtute prauo iudicio male sentiatur, et ideo existimationi hominum seruiendum putauit: quod qui faciat, a recto bonoque discedet, quia non est in nostra potestate ut uirtus pro suis meritis honestetur. nam quid est honestas nisi honor more delatus? quid ergo fiet, si errore ac prauitate hominum mala existimatio subsequatur? abiciemusne uirtutem, quia flagitiosa et turpis ab insipientibus iudicetur? ac uexari potest, ut sit ipsa proprium ac perpetuum bonum, nullo extrinsecus adiumento inrecusandum. Venio nunc ad uerae sapientiae summum bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
disputãda uersant ¶ i¬
deo eñi magnã ꝑtẽ eoꝵ
qͥ ĩ scola de pudore conti¬
nẽtia p̃cipiant argutissi¬
inc cosdem ĩ omi libidinũ
cupiditatib uiu̾e̾ ¶tẽ
seneca ĩ exhortacõib ple¬
ut suit diserti ĩ cõuitiũ
su ¶ Puos si audias
ĩ auariciã ĩ libidinẽ ĩ am¬
bicõem ꝑorantes iudiciũ
deo redundant ad ipsos
maledicta ĩ pubͫ missa
Duos nõ aliter ĩtueri
decet ꝙͣ medicos qͦꝵ tituli
remedia hñt pixides ue¬
uena ¶Quosdã u̾õ nec

Expanded text:
disputanda versantur. Vidisputanda versantur. Video enim magnam partem eorum, qui in schola de pudore et continentia praecipiant argutissime, eosdem in omnium libidinum cupiditatibus vivere. Item Seneca in Exhortationibus: « Plet, diserti in conuicium suum. quos si audias in auaritiam, in libidinem, in ambitionem perorantes, indicium deo redundant ad ipsos maledicta in publicum missa. quos non aliter intueri decet quam medicos, quorum tituli remedia habent, puxides uenena. quosdam uero nec
Abbreviated transcription (Latin):
et qͥ eam nõ didiscissent
eeñt om̃s semꝑ mali.¬
¶ Cũ bo ĩ nuabiles existãt
et sꝑ extinterint qͥ fuit qͥ
fuint sine ulla doctrina
fuerit qͥ aliqͥd ĩ uita fece¬
ut laude dignũ qͥs ẽ tan¬
dem qͥ nõ bideat eos hoĩ¬
nes u̾tutis qͣ ip̃i egent i
nõ ẽẽ doctores nã si quis
mores eoꝵ diligent̾ inqͥ¬
rat ĩueniet iracũdos cu¬
pidos libiuosos arrogan¬
tes ꝓteruos et sub obten¬
tu sapĩe sua bitia celan¬
tes cũ domi faciãt ea q̃
in scolis arguissent.
entior fortasse ac¬
Quotus quisq inqͥt ph̃o¬
rũ ĩuenit᷑ qͥ sit ita mora¬
tus ita aĩo ac uita cõsti¬
tutus ut rõ postulat qui
tis pariat suis ¶Uidere
licet alios tanta leuita
te et iactacõe ut hiis fu̾it
nõ didiscisse melius ali¬
os peciũe cupidos alios
głie multos libidinũ ẜ¬
uos ut cũ eorũ bita mi¬
rabiliter pugnet oratio.
Epos quoq corueliꝰ
ad eundẽ cyconem
istimẽ opus ẽ ing̃ris ui¬
uendi ꝙͣ plurisq q̃ in ea

Expanded text:
didicissent, essent omnes semper mali. cum uero innumerabiles exsistant et semper extiterint qui sint aut fuerint sine ulla doctrina fuerit qui aliquid in uita fecerit laude dignum, quis est tandem qui non uideat eos homines uirtutis, qua ipsi egent, non esse doctores? nam si quis mores eorum diligenter inquirat, inueniet iracundos cupidos libidinosos adrogantes proteruos et sub obtentu sapientiae sua uitia celantes, tum domi facientes ea quae in scolis arguissent. mentior fortasse acquotus quisque inquit philosophorum inuenitur qui sit ita moratus, ita animo ac uita constitutus, ut ratio postulat? quitis pareat suis? uidere lte et jactatione, ut his fuerit non didicisse melius: alios pecuniae cupidos, alios gloriae; multos libidinum servos, ut cum eorum vita mirabiliter pugnet oratio. » Nepos quoque Cornelius ad eumdem Ciceronem istimem opus esse magistris vivendi, quam plerisque, qui in ea
Abbreviated transcription (Latin):
uidentie rõ mollita est¬
¶ Nãq neq oculi ad bidẽ¬
dũ fcĩ sũt neq aures ad
audiendũ neq lingua
ad loquẽdũ neq pedes ad
ãbulandũ qm̃ pͥus hec
dere audire ambulare
Itaq nõ hec ad bsũ na¬
ta sũt s usus ex illis na¬
tus ẽ ¶Si nulla ꝓui¬
dẽtia ẽ cur ymbres cadũt
fiuges oruĩtur arbusta
frondescũt ¶ Nõ inqͥt¬
sꝑ aĩantiũ cã ista fiũt

Expanded text:
uidentiae ratio molita est. nam neque oculi ad uidendum facti sunt neque aures ad audiendum neque lingua ad loquendum neque pedes ad ambulandum, quoniam prius haec dere audire loqui ambulare. itaque non haec ad usum nata sunt, sed usus ex illis natus est. si nulla prouidentia est, cur imbres cadunt, fruges oriuntur, arbusta frondescunt? non inquit animantium causa ista fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ã malũ sensus efficit deĩ¬
de cur oem uitã nichil aᵈ
potestate ne nastem̃ ã
uitã nobis fortuna tri¬
buat nõ deus aut binẽ¬
di racio quitquã simile
incendio habere bidea¬
tur ¶Non dissimile
aiebat se gratias nũt¬
agere nature ¶Prin¬
¶Pmũ qd hõ natus eẽt

Expanded text:
icit. deinde, cur omnem uitam nihil esse potestate ne nasceremur aut uitam nobis fortuna tribuat, non deus, aut uiuendi ratio quicquam simile incendio habere uideatur. non dissimile aiebat se gratias agere naturae: primum quod homo natus esset
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝙͣ barbarus postremo
socratis dici nõ p̃t quãta
mẽtib cecitatẽ ꝙͣtos ꝑia
errores ignoracõ u̾itatis
¶Ego plane ꝯtẽderini
uo̾ si ã barbarus ã muli¬
er ã asinꝰ deniq natus

Expanded text:
uam barbarus, postremo Socratis. dici non potest quantam mentibus caecitatem, quantos pariat errores ignoratio ueritatis. ego plane contenderim uero si ant barbarus aut mulier a
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Necesse ẽ eñi mirabi¬
lior sit qͥ mirabilia fecit
Si te qͥspiã uocasset
ad cenã ĩ ea q̃ optime ac¬
uide̾ s pluris fate̾s ip̃am
uoluptatẽ ꝙͣ uoluptatis
auctorem.
deo ph̃i ad corpus
referũt oĩa nichil
ꝓrsus ad mentẽ nec ui¬
dent ãplius ꝙͣ qd̃ sub ocu¬
los uenit. ¶ Aut qm̃ reõ¬
tis omib officiis corꝑis
ĩ sola mẽte ponẽda ẽ hoĩs
ut ea q̃ sũt facta bideamͦ
s ut ip̃m fcorem rerũ oĩ¬
um ꝯtẽplem᷑ id ẽ mente
q̃ uẽ sapiat int̾roget cuiꝰ
rei cã sit natus espõ¬
debit increpidus ac ꝑatus
colendi se dei gra natũ qͥ
nos ideo gn̾auit ut ei ler¬
uiamꝰ. ¶ Seruire autẽ

Expanded text:
? necesse est enim multo mirabi? necesse est enim multo mirabilior sit qui mirabilia perfecit. si te quispiam uocasset ad cenam in eaque optime acuiderere, si pluris faceres ipsam uoluptatem quam uoluptatis auctorem? adeo philosophi ad corpus referunt omnia, nihil prorsus ad mentem nec uident amplius quam quod sub oculos uenit. atquin remotis omnibus officiis corporis in sola mente ponenda est hominis ut ea quae sunt facta uideamus, sed ut ipsum factorem rerum omnium contemplemur id est mente qui uere sapiat interroget, cuius rei causa natus sit, respondebit intrepidus ac paratus colendi se dei gratia natum, qui nos ideo generauit, ut ei seruiamus. seruire autem
Abbreviated transcription (Latin):
solis uidendi hanc botẽ
admirãt᷑ om̃s ac phõ i
dignũ iudicãt ¶ At ego
hñc puto nõ ĩuenientẽ
qͥd rũderet effudisse hꝰ pas¬
sun ne taceret ¶Quod
qͥdẽ secũ si sapiens fuiss
cõmentatũ meditatũ q
sui uesciat ne hõ sit qͥdẽ
s putemꝰ nõ ex tꝑe dc̃m
illud effusũ uideamꝰ ĩ tͥb
ũbis quot et quãta et pec¬
cauerit ¶ Pmũ qd̃ omne
hoĩs offm̃ ĩ solis oculis po¬
sint nichil ad mentẽ refe¬
rens s ad corpus omia
Qͥd si cecus fu̾i̾t offm̃ ne
doct᷑na et sapĩa ꝑcipi au¬
rib soł pot̃ oculis solis ñ
p̃t ¶ Leli ac solis udẽdi
cã natus est ¶ D̾s te ĩ
hoc speculũ ĩ durit ã qͥd
celo rerũq nate᷑ bisio tua
confert ¶nnirũ ut¬
ĩ hoc ĩ mensũ et admira¬
bile opus laudes Confice̾
rem deũ qͥ te ĩ hũc mũdũ
qͣi testẽ laudatorẽq tãti
est ¶ Cur nõ ip̃ius uͥtu¬
tẽ ꝓuidentiã pt̃atẽ meti¬
us aĩo aunius oꝑa miraus¬

Expanded text:
hanc uocem admirantur omnes ac philosopho dignam iudicant. at ego hunc puto non inuenientem responderet effudisse hoc passim, ne taceret: quod quidem secum, si sapiens fuisset, commentatum meditatumque sui nesciat, ne homo sit quidem. set putemus non ex tempore dictum illut effusum. uideamus in tribus uerbis quot et quanta peccauerit: primum, quod omne hominis officium in solis oculis posuit nihil ad mentem referens, sed ad corpus omnia. quid ? si caecus fuerit, officiumne doctrina et sapientia percipi auribus solis potest, oculis solis non potest? caeli ac solis uidendi causa natus es: quis te in hoc spectaculum induxit aut quid caelo rerumque nconfert? Nimirum, ut hoc immensum et admirabile opus laudes. Confiterrem Deum, qui te in hunc mundum, quasi testem laudatoremque tanti est? cur non ipsius virtutem, providentiam, potestatem metiris animo, cuius opera miraris
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ culit̾ biuit sequit᷑ ut
stulte biuat qͥ phĩce ui¬
uit ¶ Tuo itaq iudicio
phĩa stulticie ĩ auitatis¬
q dãpnata ẽ ¶Idem ĩ
consolacõe idẽ in oꝑe nõ
ioculari hãc de phĩa tulis
qͥ nos teneat error ã mi
bite parens si berũ mise¬
rabilit̾ ignoras ¶ Nd̾¬
si hec erroris ignoracoĩs¬
q cõfessio pene ĩ iuto tibi
ab intimo pectore exp̃s
laudib extulisti ĩgrãm
ututis esse nõ posse.¬
odem ductus erro¬
re seneca qͥs em̃
uerã biã tenet errante ci
bñ honeste q uiuẽdi et
qͥ dixĩt illã regulã uite
suũ illi reddidit ħ plane
nõ respexit ad cõe phĩe
diffusa nichilq hẽat c̾ci
nichil demqz de quo bni¬
ũsi una mẽte ac boce cõ¬
sentiãt qͥd p̃t ẽẽ tã fłm¬
ꝙͣ regłam uite phĩam uo¬
mĩari ĩ qͣ du̾sitas p̃cep¬
toꝵ rectũ it̾ impediat et
turbet aut legẽ bene biuẽ¬
di cuius capita longe dis¬
sonant ã scĩam bite agẽ¬
de ĩ qͣ nichil aliud efficit᷑

Expanded text:
qui ciuiliter uiuit, sequitur ut stulte uiuat qui philosophe uiuit. tuo itaque iudicio philosophia stultitiae inanitatisque damnata est. idem in Consolatione id est in opere non ioculari hanc de philosophia io a qui nos teneat error ac misuitae parens, si uerum miserabiliter ignoras? quodsi haecerroris ignorationisque confessio paene inuito tibi ab intimo pectore expresslaudibus extulisti, magistram uirtutis esse non posse? Eodem ductus errore Seneca — quis enim ueram uiam teneret errante Cicbene honesteque uiuendi, et qui dixerit illam regulam uitae, suum illi reddidit. hic plane non respexit ad commune phidiffusa nihilque habeat certi, nihil denique de quo uniuersi una mente ac uoce consentiant, q regulam uitae philosophiam nominari, in qua diuersitas praeceptorum rectum iter inpediat et turbet aut legem bene uiuendi, cuius capita longe dissonant, aut scientiam uitae agendae, in qua nihil aliut efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ta legẽ abrogat artẽ nul¬
lam putat rõnes subũ¬
tit regulã de pͣuat scĩam
funditus tollit falsa gͦ
ista omĩa qr ĩ rem semꝑ
inc̾tã et ad huc nichil ex¬
plicantẽ cadẽ nõ possũt
nlła itaq iõ uł scĩa uel
lex bñ uiuendi nͥ ĩ hac
a est ¶ Et sicut bnus ẽ
huiꝰ mũdi cõstitutor et
rector deus una ueritas
ita bnã ẽẽ ac simplicẽ

Expanded text:
certa, legem abrogat, artem nullam putat, rationem subuertit, regulam deprauat, scientiam funditus tollit. falsa igitur illa omnia, quia in rem semper incertam et adhuc nihil explicantem cadere non possunt. nulla itaque ratio uel scientia uel lex bene uiuendi nisi in hac a est. et sicut unus est huius mundi constitutor et rector deus, una ueritas, ita unam esse ac simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
nesti uim nõ habet ⁊ sa¬
cietatẽ affert et mima no¬
cet ⁊ ꝓcessu innuit᷑ etatis
et młtis nõ ꝯtingit ¶ Nã
qͥ opibus carent quoꝵ i
maior ẽ nus etiã uolup¬
tate careant ncc̃e ẽ nõ ẽ¬

Expanded text:
non habet et satietatem adfert et nimia nocet et processu minuitur aetatis et multis non contingit; nam qui opibus carent, quorum maior est numerus, etiam uoluptate careant necesse est. non e
Abbreviated transcription (Latin):
uacare sapĩa hũanã bitã
putarẽt phĩam cõtinẽti
sũt id ẽ latentẽ atq igno¬
tã sibi beritatẽ disserendo
eruere boluerũt Qd studi¬
um ꝑ ignorãtiã ueri sapi¬
entiã putauerunt.
ad phõs ueniamꝰ ut non
cũ hiis dec̾temus q̃ stare
nõ p̃t pñt s ut eos lugi¬
entes atq deiectos nr̃o cã¬
po ĩ seqͣmur. Epicuri dis¬
ciplina młto celebrior sꝑ¬

Expanded text:
sapientia humanam uitam putarent, philosophiam commenti sunt id est latentem atque ignotam sibi ueritatem disserendo eruere uoluerunt: quod studium per ignorantiam ueri sapientiam putauerunt. phos ueniamus, non ut cum his decertemus, qui stare non possunt, sed ut eos fugientes atque deiectos nostro campo insequamur. Epicuri disciplina multo celebrior s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cũ em̃ suas boces ꝓpͥis
int̾ se uotis disc̾nũt atq
dinoscũt colloqͥ bidentur¬
¶ Ridendi quoq rõ apꝑpet
ĩ hiis aliqͣ cũ demulsis ⁊¬
aurib contͣctoq ritu ⁊ ocu¬
lis ĩ lasciuiã resolutis ã
hõi alludũt aut suis q¬

Expanded text:
cum enim suas uoces propriis inter se notis discernunt atque dinoscunt, conloqui uidentur. ridendi quoque ratio apparet in his aliqua, cum demulsis auribus contractoque rictu et oculis in lasciuiam resolutis aut homini adludunt aut suis. q
Abbreviated transcription (Latin):
tuit qd̾ ẽẽt sũmũ bonũ
lis beata ẽẽ nõ p̃t qr ua
lis est subiecta ꝑ corpus
pycurus deũ btm
ĩ corruptũ bocat qr
sẽpit̾mis ẽ btĩtudo enim
ꝑfc̃a ẽẽ debet ut nichil sit
ã ĩ nuitare possit nec ali¬
ter quitꝙͣ existĩari bt̃m
pt̃ nͥ fuerit ĩ corruptum
la gͦ ĩ mortalitas bt̃a ẽ
qr corrũpi ac dissolui nõ
p̃t ꝙ si cadit ĩ hoĩem uir¬
tus qd̃ negare nuillus p̃t̃
cadit et btĩtudo Non
p̃t eñ fieu ut sit miser
qͥ u̾tute ẽ p̃ditus ¶Si
cadit bt̃itudo gͦ et ĩ mor¬
talitas cadit ĩ hoĩem q̃
nũ sola ĩ mortalitas ĩue¬
intͤ Que nec aliud aĩal
nec corpus actingit nec
te id ẽ sñ dei ꝯgnicõe ac
iusticie ꝑuenire ¶ Tuiꝰ

Expanded text:
tuit, quod esset summum bonum. lis beata esse non potest, quia malis est subiecta per corpus. Epicurus deum beatum et incorruptum uocat, quia sempiternus est. beatitudo enim perfecta esse debet, ut nihil sit aut inmutare possit. nec aliter quicquam existimari beatum potest nisi fuerit incorruptum. la ergo inmortalitas beata est, quia corrumpi ac dissolui non potest. quodsi cadit in hominem uirtus, quod negare nullus potest, cadit et beatitudo: non potest enim fieri ut sit miser qui uirtute est praeditus. si cadit beatitudo, ergo et inmortalitas cadit in hominem, quae num sola inmortalitas inuenitur, quia nec aliut animal nec corpus adtingit nec te id est sine dei cognitione ac iustitia prouenire. cuius
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ ob decorẽ Quid gͦ p̃t¬
nestũ ẽẽ constat m̾cede
ã p̃mio careat sit q tã
sterile ut nichil ex se cõ¬
modi pariat labor illei
magnus et difficultas
et eluctacõ adũsus mala
qͥb hec bita pleua ẽ aliqͥd¬

Expanded text:
da est ob decorem. quid ergo? potnestum esse constat, mercede ac praemio careat sitque tam sterile, ut nihil ex se commodi pariat? labor ille magnus et difficultas et eluctatio aduersus mala, quibus haec uita plena est, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̃ si est uerissimũ gͦ al¬
tera uͥtute opus ẽ ut ꝑue¬
ens et absuidũ ut uͥtus
ꝑ se ip̃am ꝑueniat ad se
ipãm Si nõ p̃t ad ullũ
bonũ uisi ꝑ laborẽ ꝑueĩ¬

Expanded text:
est uerissimum, ergo altera uirtute opus est, ut perueens et absurdum, ut uirtus per se ipsam perueniat ad se ipsam. si non potest ad ullum bonum nisi per laborem perueni
Abbreviated transcription (Latin):
sidia uite uł ad bolup̾ta¬
tẽ uł ad gloriã ¶ Non
ter se expetit ¶ Nuid
bonũ puteniꝰ ¶Nu ista
ip̃a q̃ scĩa ex sẽ parit id
ẽ bictũ głia uoluptatẽ
q̃ nõ sũt hõi ꝓpͥa et ideo
nec sũma quidẽ bona
¶Lã uoluptãtis ⁊ bictꝰ¬
appetentia nõ hõi solũ
s etiã iutis me ¶ Qͥd
cupiditas glĩe nõne ĩ e¬
quis dep̃hendit᷑ cũ bicto¬
res exultant uicti dolẽt
Cantus amor laud̾
tãta ẽ bictoria ture n ͨ
ĩ merito sũmus poeta ex¬
ꝑiendũ c̃ẽ ait et qͥs cuiq
dolor uicto q glia paliue

Expanded text:
sidia uitae uel ad uoluptatem uel ad gloriam. non ter se expetitur. quid bonum putemus an illa ipsa, quae scientia ex se parit id est uictum gloriam uoluptatem? quae non sunt homini propria et ideo ne summa quidem bona: nam uoluptatis appetentia non homini solum, sed etiam mutis inest. Quid cupiditas gloriae? nonne in equis deprehenditur, cum victores exultant, victi dolent? Tantus amor laudum, tantae est victoria curae. Nec immerito summus poeta experiendum esse ait, Et quis cuique dolor victo, quae gloria palmae.
Abbreviated transcription (Latin):
ditas mea sicut leo id ẽ
preda et deuoratio fcũs
lũ heredib meis qͥ me
ĩ molauerũt sic̃ pecus de¬
dit suꝑ me bocẽ meã id
est sũam adu̾sus me ⁊¬
mortis crucis q dixerũt
maturũ se donii inda
testamentũ nonũ osten¬
dit betus illud testanẽ¬
ꝯsũmatũ fore ¶ Domũ
aũt iuda et isui nõ btiq
ideos sigͣt quos abdica¬
uit sed nos qͥ uocati ab
eo cõuocati ex gentibus
ĩ illoꝵ locũ adoptionem¬
q successimꝰ et appella¬
sibilla cũ dicit

Expanded text:
haereditas mea, sicut leo: id est, haereditas mea, sicut leo: id est, praeda et devoratio factus sum haeredibus meis, qui me immolaverunt sicut pecus. Dedit super me vocem suam; id est, sententiam adversus me mortis crucisque dixerunt. maturum se domui Juda testamentum novum, ostendit, vetus illud testamenconsummatum fore. domum autem Iuda et Israhel non utique Iudaeos significat, quos abdicauit, sed nos, qui ab eo conuocati ex gentibus in illorum locum adoptione successimus et appellaSibylla, cum dici
Abbreviated transcription (Latin):
Erũ scriptura oĩs
ĩ duo testamẽta dĩ
est lex et ꝓph̾e betus dicit᷑
Ea bo que post resurrectõ¬
nẽ eius scripta sũt no¬
uũ testamentũ nomĩa¬
tur ¶ Iudei betere utũt᷑
sa nõ sũt quia nouũ be¬
teris adimpletio ⁊ ĩ ut᷑
ta nos heredes regni et᷑¬
ni facit abdicato ⁊ exhe¬
redato ppło udeoꝵ sicut
ieremias ꝓpha testat᷑ cũ
loquit᷑ talia ¶ Ecce dies
ueniũt dicit dñs et cõsũ¬
mabo domim isrł ⁊ dm̃
uda testamentũ nouũ
nõ scd̃m testamentũ pa¬
rũ qͣ appeehendi manũ
eoꝵ ut educe̾m illos de t̾¬
ra egipti qr ip̃i nõ perse¬
uerauerũt ĩ testamento
meo et ego neglexi eos di
Dereliqͥ doniũ meã dĩsi
hereditatẽ mcã ĩ manui
ĩ iuncoꝵ eius fc̃a est mͥ¬
hereditas meci sicut leo
in silua ¶ Dedit ip̃a su¬
diui eam Cũ sit hẽditas
eius celeste regnũ nõ uti¬
q ip̃am heditatẽ se dit.
odisse s heredes q̃ aduer¬
sus eñ ingͣti et impii ex¬
titerũt fcã est inquit h̾e

Expanded text:
erum scriptura omnis in duo testamenta diuisaest lex et prophetae, uetus dicitur, ea uero quae post resurrectionem eius scripta sunt, nouum testamentum nominatursa non sunt, quia Novum Veteris adimpletio est, et ita nos haeredes regni aeterni fecit, abdicato et exhaeredato populo Judaeorum; sicut Hieremias propheta testatur , cum loquitur talia: Ecce dies veniunt, dicit Dominus; et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum, non secundum testamentuqua apprehendi manum eorum, ut educerem illos de terra Aegypti; quia ipsi non perseveraverunt in testamento meo et ego neglexi eos, diDereliqui domum meam; dimisi haereditatem meam in manus inimicorum ejus. Facta est haeriditas mea mihi, sicut leo in silva: dedit ipsa sudi eam. Cum sit haereditas ejus, coeleste regnum, non utique ipsam haereditatem se dicit odisse, sed haeredes, qui adversus eum ingrati et impii extiterunt. Facta est, inquit, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt futurũ eẽt id genꝰ
ysayas docet apud quẽ
pr̃ sũmus ad filiũ loqͥ¬
tur dicens ¶Ego dñs
deus bocaui te ad iusti¬
ciã et tenebo manũ tu¬
am et cõfirmabo te ⁊ de¬
di te in testamentũ ge¬
neris mei ĩ lucẽ genti¬
ũ aꝑire oculos cecoꝵ ꝓ
ducere ex binculis alli¬
gatos et de domo carceĩs
sedentes ĩ tenebris ¶eñ
g̾ nos ãnea tãquã ceci
et tanꝙͣ carcere stulticie
inclusi sede̾mus ĩ teneb ͤ
ignorantes et beritatẽ¬
mus qͥ uos testamento
suo adoptauit et libera¬
iu lucẽ sapĩe ꝓductos ĩ
hereditatẽ regni celestis

Expanded text:
autem futurum esset id genus, Esaias docet, apud quem pater summus ad filium loquitur dicens: ego dominus deus uocaui te in iustitiam, et tenebo manum tuam et confirmabo te, et dedi te in testamentum generis mei, in lucem gentium, aperire oculos caecorum, producere ex uinculis alligatos et de domo carceris sedentes in tenebris. cum igitur nos antea tamquam caeci et tamquam carcere stultitiae inclusi sederemus in tenebris ignorantes deum et ueritatemmus, qui nos testamento suo adoptauit et liberain lucem sapientiae productos in hereditatem regni caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
Di ardor libidim̃ re¬
primatur om̃is etas et
sexus retinebat sanctita¬
¶Ꝙ libido si exͣ legitiͫ
thorũ nõ euagetur licet
sit behemens culpa caret
si uero appetit aliemĩ li¬
cet etiã sit mediocris bi¬

Expanded text:
si ardor libidinum conprimatur, omnis aetas et sexus retinebit suam sanctita libido, si extra legitimum torum non evagetur, licet sit vehemens, tamen culpa caret. Sin vero appetit alienum, licet sit mediocris, vi
Abbreviated transcription (Latin):
le quod pro morib uti¬
q baricitur ailiud bero
iusticia quã uniformẽ
ac simplicẽ ꝓposuit om¬
nibus deus. li.G.¬

Expanded text:
s, quod pro moribus ubique uariatur, aliut uera iustitia, quam uniformem ac simplicem proposuit omnibus deus: q
Abbreviated transcription (Latin):
protinus post mortem
una cõi custodia detinẽ¬
tur donec tẽpus iudicii¬
adueniat qui maximꝰ
iudex meritoꝵ faciat

Expanded text:
imas post mortem una communique custodia detinentur, donec tempus adueniat quo maximus iudex meritorum faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis susciꝑe ne cuides
ac mortẽ ut sapiẽs ꝯtẽpn̾e
debuist. ¶Et erat multo
pulchrius ut ob bñ dicta
pocius ꝙͣ ob male dc̃a mo¬
rerer n ͨ plus tͤ laudis phi¬
lippice afferre potuerũt ꝙͣ
discussus error gm̾s hũa¬
in et mẽtes hoĩm ad sam¬
tatẽ tua disputacõe reuo¬
ditati q̃ insapiẽti ẽẽ deb
qͥd gͦ ip̃e ĩ eodẽ u̾saris er¬
rore bideo te t̾rena et ma¬
ni fr̃a adorare uenerari ua¬
na ẽẽ ĩtelligis et tñ eadẽ
facis q̃ facĩt hii qͦs ipse
stultissĩos cõfiteris ¶ Qd
igit᷑ ꝓfuit bidisse tẽ uerita¬
tẽ ꝙͣ nec deffensurꝰ eẽs nͨ
secuturꝰ s libent̃ errant
etiã hii q̃ errari sentĩt.
Quãtomagis uulgus ĩ¬
doctũ qd põpis manibus
gaudet ãnuisq pu̾libus
spc̃at omĩa oblectat᷑ friuo¬
lis ⁊ sp̃e silacroꝵ capit᷑ nͤ
põderare secũ bnãquãq iẽ
p̃t ut ĩtelligat nichil colẽ¬
dũ cẽ qd ocłis mortalib c̃¬

Expanded text:
veritatis suscipere non audes. veritatis suscipere non audes. At mortem ut sapiens contemnere debuisti et erat multo pulchrius, ut ob benedicta potius quam ob maledicta morerere, nec plus tibi laudis Philippicae adferre potuerunt quam discussus error geueris humani et mentes hominum ad sanitatem tua disputatione reuoditati, quae ingo ipse in eodem uersaris errore? uideo te terrena et manu facta uenerari: uana esse intellegis et tamen eadem facis quae faciunt ii quos ipse stultissimos confiteris. quid igitur profuit uidisse te ueritatem, quam nec defensurus esses nec secuturus? sed libenter errant etiam ii qui errare se sentiunt: quanto magis uulgus indoctum, quod pompis inanibus gaudet animisque puerilibus spectat omnia, oblectatur friuolis et specie simulacrorum capitur nec ponderare secum unam quamque rem potest, ut intellegat nihil colendum esse quod oculis mortalibus ce
Abbreviated transcription (Latin):
que hoĩes adorarent nã cũ
multa dixisset que ad eu̾si¬
onẽ religionũ balerẽt ait
tñ nõ ẽẽ illa uulgo disputã¬
da ne susceptas publice re¬
ligiones disputacõ tales ex¬
tingucit ¶Qd de eo facias
qͥ cũ errare se sentiat ultͦ
ip̃e ĩ lapides ĩpugnat bt
ppłus omis offendat ip̃e s
oculos eruat ut om̃s ceci
sint qͥ net de aliis bñ me¬
reatͤ qͦs patit᷑ errare n ͨ de
se ip̃o qͥ aliems acce dit er¬
rorib n ͨ btit᷑ tandẽ sapĩe
sue bono ut fc̃ĩs impleat
qd̃ mente p̃cepit s prudẽs
et sciens pedẽ laq̃o inserit
uł sił cũ ceti̾s qͦs liberare
ut prudẽtior debuit ⁊ ip̃e
capiat᷑. ¶ Nuin pocus
si qͥd tibi cicõ uirtutis exꝑi¬
re ppłm face̾ sapientẽ digͣ
res ẽ ubi om̃s eloꝙ̃cie tue
bires exoras nõ em̃ beren¬
dũ ẽ ne te ĩ tã bonti cã defi¬
ciat or̃o q̃ sepe etiã malas
copiose ac fortiter defẽdisti
cerẽ times ideoq procinũ

Expanded text:
quae homines adorarent. Nam cum quae homines adorarent. Nam cum multa dixisset quae ad eversionem religionum valerent, ait tamen non esse illa vulgo disputanda, ne susceptas publice religiones disputatio talis extinguat. Quid de eo facias, qui, cum errare se sentiat, ultro ipse in lapides impingat, ut populus omnis offendat? ipse sibi oculos eruat, ut omnes caeci sint? qui nec de aliis bene mereatur, quos patitur errare; nec de se ipso, qui alienis accedit erroribus, nec utitur tandem sapientiae suae bono, ut factis impleat, quod mente percepit, sed prudens et sciens pedem laqueo inserit, ut simul cum caeteris, quos liberare ut prudentior debuit, et ipse capiatur? Quin potius, si quid tibi, Cicero, virtutis e sapientem: digna res est, ubi omnes eloquentiae tuae vires exerceas. Non enim verendum est ne te in tam bona causa deficiat oratio, qui saepe etiam malas copiose ac fortiter defendisti. cerem times, ideoque patrocinium