comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad edcm̃ p̃tinere mħ̾ intẽ¬
stan in se quis uentus. an
inlibis suis cum pro affecp¬
tu parentes magis inlib̾is
cipe debemus ñ supitionẽ
or ab aliquo. Ueniq tͣctat
si fundum neum reliq̃ro¬
ꝙ auditoꝰ qui cũ annis ue¬
niret. an huic edicto locus
fit ⁊ pqp rest labeonem existi¬
uãre huic edco locum no ẽẽ.
nõ uideor ui deiectus qui ⁊¬
deici nõ exꝑectani ẜ pro fugi.
tiingssi sunt tunc discessi
huic ne edco locum fore.¬

Expanded text:
ad edictum pertinere, nihil interest in se quis veritus sit an in liberis suis, cum pro affectu parentes magis in libericipere debemus, non suspicionem or ab aliquo. denique tractat, si fundum meum dereliquero audito, quod quis cum armis veniret, an huic edicto locus sit? et refert Labeonem existimare edicto locum non esse et non uideor ui deiectus, qui deici non expectaui sed profugi. ti ingressi sunt, tunc discessi: huic enim edicto locum face
Abbreviated transcription (Latin):
alius metum culit nam ⁊̃¬
in alcrus premium uti a¬
lienum metum nõ oportez¬
labeo ait. siquis ꝑ metum
reus sit ꝯstitutus et fideiuᷤ¬
ssorem uolentem decłit⁊
ip̃c fideiussor libacur. nso
bas  fidciissor metu accessit
ṅo etiam Itus sobas fide¬
iissor lib̾abitur Quãdr¬
uplicat᷑ autem io quanti
cares erit .i. cum fructib.
⁊ omn uncasiquis per
uom fisti promittendo po¬
ca fidciussorem adhibeat
is quo lib̾atur¶s ⁊̃ siquis
prum scipulatus cum ac¬
cepcum nõ facẽt fu̾it in
quadruplum ꝯdempna¬
cus ex stipulacus eum a¬
gentẽm adu̾sus excepcoe
replicatione adiuuar.
nił putat. Cum inquad¬
ruplo ⁊ simplum reus sit¬
ꝯsecutuslabeo ã etiam po
quadrupli accõem nicħor
exceptione sub mouetũ
cum quiuim inculit di¬
cebat qd durum uideba¬
cur ita temꝑandum est.
uc tam triplici condemp¬
natione plectacur. ꝙacccp¬
tilationẽ omni modo fa¬
cere conpellat. Euate¬
nus autem diximus in¬
quadruplo simplum in¬

Expanded text:
alius metum fecit. Nam in alterius premium verti alienum metum non oportLabeo ait, si quis per metum reus sit constitutus et fideiussorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, solus fideiussor liberabitur. Quadruplatur autem id quanti ea res erit, id est cum fructibus et omni causa. Si quis per uim sisti promittendo postea fideiussorem adhibeat, is quoque liberatur. Sed et si quis per uim stipulatus, cum acceptum non faceret, fuerit in quadruplum condemnatus, ex stipulatu eum agentem aduersus exceptionem replicatione adiuuari Iulianus putat, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus. Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summouendum eum, qui uim intulit, dicebat: quod cum durum uidebatur, ita temperandum est, ut tam tripli condemnatione plectatur, quam acceptilationem omnimodo facere compellatur. Quatenus autem diximus quadruplo simplum in
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt tamen qui de isto
non recte clubitãt. quiu¬
tio nullo mo dubica¬
bunt. sideea re inlegõne
ꝯpromisit q̃u in legcatĩoe
dus. sic arbiter sencenti¬
am dicẽ. si ip̃e legatus. po¬
stulet. quod prima rõne
potit uideri iniquum. ut
in ip̃ius potestate sit. S
hoc tale leĩt quale fiaccoez
uelit dictare uelit. quod¬
d facẽ eilicet.s et ꝯprom¬
issum illud ꝯ pabimus
ordinare accioni nonali¬
ut arbit̾ sententiamdica
quam sise defendat.⁊
giis faciat ꝯtroũsiam
brclitatis quicum defũs
cõꝯpromisãt fucum ẽ
p̃nicticium brclitatis si
arbit senteram cricr¬

Expanded text:
sunt tame‹n› qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione dus sit arbiter sententiam dicere, si ipse legatus postulet: quod prima ratione poterit videri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem velit dictare, quod facere ei licet. sed compromissum istud comparabimus ordinariae actioni, ut non aliut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat. Si is faciat controversiam hereditatis, qui cum defuncto compromiserat, futurum est praeiudicium hereditati, si arbiter sententiam dic
Abbreviated transcription (Latin):
k̾s iamiariis ad eẽ iuffi
ante euncliem decesfic
alt̾ exlicigacoribꝰ non
affuit. proculdubio pe¬
na minune comrissa
e. Nam cassium audiss¬
e seclicentem ansto ait ĩ
co arbitro qui ipe nõ ue¬
Nisset nõ esse commin¬
odum ẜurus ait. stipul¬

Expanded text:
s Ianuariis adesse iussit et ante eum diem decessit: alter ex litigatoribus non adfuit. procul dubio poena minime commissa est: nam et Cassium audisse se dicentem Aristo ait in eo arbitro, qui ipse non uenisset, non esse commiodum Seruius ait, si
Abbreviated transcription (Latin):
causa cognita. ut puta sif¬
urit in famatus alicigator¬
I.aut si in inimicicie ca¬
pitales int̾eum ⁊litigato¬
res aut alt̾mn ex litigatori¬
bus inc̾cesseritiaut ncras.
aut ualicudo que poea ꝯt¬
ingit idei munus remi¬
tratant occupatio negoci¬
orum propͥorum uł pro¬
fecto urgens. aut munꝰ
aliq rei publice causaa
ita labeoait. Paulus.
cipo arbitrium susceptũ
Incidat. s in causa uaticus¬
dinis.similib us causa
cognita chifferre cogituR.
arbit iucticii suinomine
quod publicum. aut pri¬
uatum ht excusacus eẽ
debet a ꝯpromisso utiꝙ
sicdies ꝯpromisi proferu¬

Expanded text:
causa cognita: ut puta si fuerit infamatus a litigatoribus, aut si inimicitiae capitales inter eum et li‹ti›gatores aut alterum ex litigatoribus intercesserint, aut si aetas aut ualetudo quae postea contigit id ei munus remittat, aut occupatio negotiorum propriorum uel profectio urguens aut munus aliquod rei publicae: et ita Labeo: 16 Paulus ei post arbiterium susceptum incidat. sed in causa ualetudinis similibusue causa cognita differre cogitur. Arbiter iudicii sui nomine, quod publicum aut priuatum habet, excusatus esse debet a compromisso, utique si dies compromissi profer
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. sinc in iuicio nullũ
sit ꝯꝑmissum . siue sit: s pẽ¬
pdeat. an exeo pena erigi potͣ
fiue postea deficiat pena.
pro misso soluto.die. mor¬
te. acceptilatione iuoitio
pictossacdocio obueniẽte
uidebimus ancogaturar¬
bit sentenciam dicere

Expanded text:
ullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eo poena exigi potest: siue postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter sententiam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
trium alutio citio. ⁊ meui¬
O sep̃hronio factumest. Et
errore quedam spes inpe¬
ticiõe alutio cicio dectucte
non sunc. nec arbicer de
isso ꝯmicti. Qd simalig¬
nec hoc fecit: petẽ Quidem
um. et scui ꝯtrou̾sia defoa¬
nib orta ẽ.⁊ arbiter electo
ẽ. ansi ex parte castestianiar¬
bitro paritum nõ eẽt. pena.
exꝯpromisso ꝯmussaeSiar¬

Expanded text:
trum a Lucio Titio et Maeuio Sempronio factum est, sed errore quaedam species in petitionem a Lucio Titio deductae non sunt nec arbiter de iss‹o› committi. quod si maligne hoc fecit, petere quidem um et Seium controuersia de finibus orta est et arbiter electusest, an si ex parte Castelliani arbitro paritum non esset, poena ex compromisso commissa
Abbreviated transcription (Latin):
sit pt iubere et heredes eor¬
um ad esse ¶Arbicrio offic¬
io ꝯtinctur quem admo¬
dum detu uacua po sẜo.
Anet sa tis dareratai rẽ
habitum. Sextus pedius ꝑ¬

Expanded text:
st iubere etiam heredem eorum adesse. Arbitri officio continetur et quemadmodum detur uacua possessio. an et satis ratam rem habiturum? Sextus Pedius
Abbreviated transcription (Latin):
daret qui uicerit. ueł ita eã
retirdaret si non pareacur
dic̾eẽt puto cogendum. cã¬
cumdem⁊ ñ qntitas c̾ta ad
hoc ap̃cumdeponatur pro
do pacto fiet cõpromissum.
utpuca siambo debicores
fuerinciet pactinnt ne petit
qd sibi debetuꝵ quism̃e ar

Expanded text:
daret qui uicerit, uel ut eam rem daret, si non pareatur dicere? et puto cogendum. tantundem et si quantitas certa ad hoc apud eum deponatur. prodo pacto fiet compromissum, ut puta si ambo debitores fuerunt et pacti sunt, ne petat quod sibi debetur qui sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
o pendẽte ꝑt̃ st presente c¬
uratcde sentencidici. ¶Ar¬
bit̾ ad ẽẽ litigatd̾es. uł ꝑn
otest. ¶Siab alta cdumta¬
xat parte hrclis meucio cõ¬
prebensa fũit. ꝯpromissũ
soluetur morce curius cũq
exligacõibus. sicut soluet᷑.
chiem qui ꝯstitutus conꝑ¬
ciam radicere nõ possic cli¬
enconpromissiproferri i¬

Expanded text:
test praesente curatore sententia dici. Arbiter adesse litigatores uel per otest. Si ab altera dumtaxat parte heredis mentio comprehensa fuerit, compromissum soluetur morte cuiusque ex litigatoribus, sicut solueretur diem, qui constitutus comptiam dicere non posset, diem compromissi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. etiam ñ appellari non
inpene petͥcõne obstatu¬
desententiã arbitri. O
coffõ arbitri cctãtib sci¬
endum c̃omneõ tctat¬
um eẽ exipo ꝯ promsso su¬
mendum Nlec aliud illi
arbiter pot̾it. nec inqua
libet re nͥ de et quare cõ¬

Expanded text:
sit, etiamsi appellari non in poenae petitione obstatude sententia arbitri. De officio arbitri tr‹a›ctantibus sciendum est omnem tractatum ex ipso compromisso sumendum: nec enim aliud illi arbiter poterit nec in qua re libet nisi de qua re com
Abbreviated transcription (Latin):
deturr: uideamus s mag¬
isest ut nõ decur. ¶Items¬
iquis rome com promisit
mor rom am inlegoem.i
uenit non ẽ cogendus arb¬
iter sentenciam clicẽ non
magis quam cog̾encuꝵ. si ͦ¬
litem añ ꝯtestacus esset mic
lbto eam exeerce. Non intͣ¬
est tunc quoq e in legatioe
fu̾it: an ñ. s suc in legatioe
ꝯpromittatꝰ puto cogẽctũ
arbitrum sententiam dicẽ
quia ⁊ fiiudicium sponte
accepisset: cog̾e tur pagere.

Expanded text:
deamus: sed magis est, ut non detur. Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem uenerit: non est cogendus arbiter sententiam dicere, non magis quam cogeretur, si litem ante contestatus esset, nunc eam exercere: nec interest, tunc quoque in legatione fuerit an non. sed si nunc in legatione compromittat, puto cogendum arbitrum sententiam dicere, quia et si iudicium sponte accepisset, cogeretur peragere.
Abbreviated transcription (Latin):
missi arbagirm reccpitñ
ẽc cogenctulm recipe ñ ip̃e i
morara nõ fuit quontinꝰ
partib suis fugentur. in pͥo¬
factum est:cquissimumẽe
cogieum apretore seqñs re¬
cipe. Quequestio ita proc¬
de rebrcontrouersisq ie¬
ꝯposittum est. nam ad õs
Strouersias p̾tinet.S si for¬
te deuria res it dispucacio.
licet pleniun ꝯpromissũ
actum fictamen excetis ci¬
usis accces suꝑ esse: Id enim
uenit h promissuns dequo
tione cause.nt puto sini¬
nam mutac eum diem¬
diẽ posse cetin sicondẽp¬
nairit. ueł ab soluit dũ¬

Expanded text:
missi arbitrium receperit; non esse cogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis fungeretur: factum est, aequissimum esse cogi eum a praetore sequens recipere. quae quaestio ita proc'de rebus controuersiisue' compositum est: nam ad omnes controuersias pertinet. sed si forte de una re sit disputatio, licet pleno com‹promisso› actum sit, tamen ex ceteris causis actiones superesse: id enim uenit in compromissum, de quo tione causae: ut puta si inam mutare eum diem posse. ceterum si condemnauit uel absoluit, du
Abbreviated transcription (Latin):
Siarbit itapronuntiais¬
debere seio.tam ⁊ siserã
nnuctiriss pete tamen
siquid petiss uiden cẽ se¬
tentiam arbiten fecissert
id ofillius. ⁊ trebattus res¬

Expanded text:
Si arbiter ita pronuntiassdebere Seio: tametsi Seium non uetuisset petere, tamen si quid petisset, uideri contra sententiam arbitri fecisse: et id Ofilius et Trebatius res
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium agi exstipula
inter fũit tunc soliri.
dire iussrat.nec lacum
erit. licet pea offerratur.
at tamen semelomissã
penam compromissi
atum accepit. penam pe¬
tẽ non pot.d. exceptioe
remouencdus contra
ominus accipias auic ali¬
a iusta ex cania proculũ
existimare penam non
putat duo esse arbicri

Expanded text:
iudicium, agi ex stipulatinterfuerit tunc solui. 2dari iusserit nec datum erit, licet postea offeratur, attamen semel commissam patum accepit, poenam petere non potest doli exceptione remouendus. contra,o minus accipias, aut alia iusta ex causa, Proculum existimare poenam non putat duo esse arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
exligatorib honeste ue
ne eo uenire p sir is ue¬
neric qͥu honeste uenãt.
an ꝯmictatur pena ꝯ pro¬
missi quai oꝑa no prebi¬
ta ⁊ recte putat nõomnt¬
c.Malt̾ius ꝑsona racum
esse malt̾ius no. ¶Incra
quantum autem temp¬
orisnin detur ꝙ arbiter
iussit õmtatim scipło.¬

Expanded text:
igatoribus honeste uenne eo uen‹i›re possit, is uenerit, qui inhoneste uenerat, an committatur poena compromissi an quasi opera non praebita. et recte putat non commitin alterius persona ratum esse, in alterius non. Intra quantum autem temporis, nisi detur quod a‹r›biter iusserit, committatur stip
Abbreviated transcription (Latin):
sencemriam clicere qua
iampena non poc̾ ce anqͣ
sisolucum cẽt tõpromi¬
curumẽ ut inpotestatẽ
eius quem perritet con
daest. lite apud urdicẽ
suo orcline dingenda
lpiamis. Ita demim au¬
tem onrictituꝵ stipulo
cum aduersus eam quiͦ
nium ferat. S siquio
ꝯpromisso adiciant᷑ ut si
quio. dolo. meare factuz
rsit. exstipulacu ꝯueniri.
quidolo. fecit. potest⁊o

Expanded text:
a iam poena non potest esse, atque si solutum est compromiturum est, ut in potestate eius, quem paenitet compda est lite apud iudicem suo ordine peragendaictum. Ita demum autem committetur stipulatio, cum aduersus eam quid aemium ferat. sed si quidem compromisso adiciatur 'ut si quid dolo in ea re factum sit', ex stipulatu conueniri qui dolo fecit potest:
Abbreviated transcription (Latin):
sse pecitio dabitiur tanse¬
ti⁊ si neminen pretor cog¬
ac arbricrium recipe qm̃
hec res lib̾a ⁊ ab soluca est¬
⁊ extra necessitatem uuris¬
oconis posita.attñ semel
quis in se reccpit ad.ac̃o n¬
cerlm ad curan/et sollici¬
tundiem suam hanc re
quod̾ si studelites finire.
piqui eum qͣiuirum bon¬
um disceptacorem int̾ se
elegennt.fingeenim por
camiam se mel acozie ur¬
um tractam ꝑo nidata
utriusq intimas sec̃ta
negocii apta nbitium us
gradantem. uł sordibus
corruptum .uł ania q̃ eͣxca
nolle sm̃nam disc̃e quisꝙͣ¬

Expanded text:
itio dabitur. Tametsi neminem praetor cogat arbitrium recipere, quoniam haec res libera et soluta est et extra necessitatem iurisdictionis posita, attamen ubi semel quis in se receperit arbitrium, ad curam et sollicitudinem suam hanc rem quod studeret lites finiri, pi, qui eum quasi uirum bonum disceptatorem inter se elegerunt. finge enim post causam iam semel atque iterum tractatam, post nudata utriusque intima et secreta negotii aperta, arbitrum uel gratiae dantem uel sordibus corruptum uel alia qua ex causa nolle sententiam dicere: quisqu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de sencentiam dicenda. et
dictum est. non quamliber.
licet dequib q̃dam uaitũ
at ad iucticem de hoc eum
iubeat ad alium arbitruun
nefinis no sit quia si hocmͦ
ocluxĩt aut arbicrio pubhii
mei in funcdus trad̾etur. aũ

Expanded text:
est de sententia dicenda, et dictum non quamlibet, licet de quibusdam uariatum at ad iudicem de hoc eundiubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si ho‹c› modo dixerit, ut arbitrio Publii Maeuii fundus traderetur au
Abbreviated transcription (Latin):
eixł.arbritium. Ulpiañ.
itigatoresierunt. mox ad
euindem arbicrum reclie¬
runt precorem nõ debere
cum cog̾e in t̾eos cuiscepta¬
re quiel ꝯcumeliam hanc
fecerunt. ut cum sperdient
⁊adalium irent. arbitiu
aucem cogendum nõ esse
sentenciam dice̾ nisi com¬
ait pretor peccunam ꝯpro¬
imssam accipe nos debere
non si utrumq pena mi¬
a res uices pene siquis ir¬
bitri firie non steterit pena
promissa nt. ⁊ ita põp. sebit.

Expanded text:
. litigatores ierint, mox ad eundem arbitrum redierint, praetorem non debere eum cogere inter eos disceptare, qui ei contumeliam hanc fecerunt, ut eum spernerent et ad alium irent. Arbitrum autem cogendum non esse sententiam dicere, nisi comait praetor: 'pecuniam compromissam', accipere nos debere, non si utrimque poena nua res uice poen‹ae›, si quis arbitri sententia non steterit, promissa sit: et ita Pomponius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝯpromissum sic nlła ⁊¬
rõ est. licet eĩde una re con¬
acus est. poffit dici plene
esse ꝯpromissum quia is
qui ꝯuenitur tutus est
ueniti pacti exceptione ĩ sc
u̾o ꝯuenit si arbicto nõ pa¬
reati habet stipulacidẽ.
Rẜ do uerum esse nõ pu¬
to neq enim sufficit ⁊¬
hre excepcionem ut arbit
sencenciam dice cogatim.
Recepisse autem arbruri q¬
um uidctur. ũt pedius .i.
xun dicit qui iudicis ꝑt¬
es fusceꝑit finemqie sei¬

Expanded text:
compromissum est, nulla ratio est: licet enim et de una re comatus est, possit dici plenum esse compromissum, quia is qui conuenitur tutus est ueluti pacti exceptione, is qui conuenit, si arbitro non pareatur, habet stipulationem. sed id uerum esse non puto: neque enim sufficit exceptionem habere, ut arbiter sententiam dicere cogatur. Recepisse autem arbitrium uidetur, ut Pedius libro nono dicit, qui iudicis partes suscepit finemque se
Abbreviated transcription (Latin):
crum faciat ⁊ actor dãpno
afficiatur. ¶ S ⁊ sistipulator
ldolo ticii⁊ ꝓmissordolo me¬
uii impeditus fu̾it quominꝰ
in iudicio sistat uterq adu̾sꝰ
eum cuiꝰ dolo impeditus fuer
inpeclitus fuit quominus
ad iudicium ueniiz neutͥ eoꝵ
pretor succurrere debebit. ab
Uneit petiturus a reo.c⁊ ñ
sempnio ꝯ seq̃r: tanti eñi me

Expanded text:
crum faciat et actor damno adficiatur.Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fuerit, quo minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo impeditus fueriimpeditus fuerit quo minus ad iudicium ueniret: neutri eorum praetor succurrere debebit, ad uenerit, petiturus a reo centumSempronio consequar. tanti enim me
Abbreviated transcription (Latin):
lios quoq regauit ut eũ
detinerẽt.uł aducerẽt. ne
rudicio sistat siue scientes.
siue ignorantes sit. ꝙ ip̃m
miniscerentur Golum
audem malum sic accipimꝰ
neatur ex hoc edc̃o. qũauis
quidam putant sibi eum
inputare qui credulus fuit
Si reus doloauctoris non¬
siexstipulati conuematur
depena eoquod adiucliciũ
nõ uen̾it. Aut̾ atq siab al
iompeditus sit. Nam acc̃o¬
nem ꝓpositam adu̾sus eũ
omnes tenentur. S siumus.
prestit̾it penamçeti lib̾ãtuꝵ.
cum nich int̾sul Seruinoĩe
ex hẽ causa noxali iudicio ag¬
num ad uersus hrdẽ actenu¬

Expanded text:
lios quoque rogavit ut eum detinerent vel abducerent, ne iudicio sistat, sive scientes sive ignorantes quid minisceretur. Dolum autem malum sic accipimusneatur ex hoc edicto: quamvis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolosi ex stipulatu conveniatur de poena, quod ad iudicium non venerit. aliter atque si ab alio sit impeditus: nam actionomnes tenentur: sed si unus praestiterit poenam, ceteri liberantur, cum nihil intersit.Serui nomine ex hac causa noxali iudicio agnum. aduersus heredem aute
Abbreviated transcription (Latin):
uabinnatrima die ea lege.
ueisset. ut si mrem statutũ¬
ea pecuma soluta non esset
fundus in ep̾tus foret. ⁊ ut
si incrmep̃cor fundum co¬
luit fructus quos ex eo poe¬
pit inempto eo fco restitue¬
rencur⁊̃ utͣ quanciminori
prea aliiueni sset. ut idep̾co¬
ruendicori prestaret adcliẽ
pecimia non soluta plac
uenditoriex uencdico eo no¬
mine accõm eenec ꝯturban
debemus eo qd̃ in ep̃co fund
odicatur accionem exuend¬
qd̾ actum. ꝙͣ id qd̾ dictum
sit sequendim ẽ⁊ cum inl¬
ege io dctum sit apꝑaret hoc
dimtaxat actuni ee ne uen¬
dicor ep̃tori pecunia ad liem
uo soluta obligataus ẽẽ non
ut omiris obligatio empti.
tan pot̾. sicuretiam abiri a
tota eptione postest finon d¬
um inpleta funt que utriq
prestaridebuenmt

Expanded text:
ua bima trima die ea lege venisset, ut, si in diem statutum pecunia soluta non esset, fundus inemptus foret et ut, si interim emptor fundum coluerit fructusque ex eo perceperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto dicatur actionem ex uendquod actum, quam id quod dictum sit sequendum est, et cum lege id dictum sit, apparet hoc dumtaxat actum esse, ne venditor emptori pecunia ad diem non soluta obligatus esset, non ut omnis obligatio empti etari potest, sicuti etiam abiri a tota emptione potest, si nondum impleta sunt, quae utrimque praestari debuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tasset suo arbitnoanu̾o si
arbicrio bomiu Namsi
arbitrium dn acceꝑimus.
uenclicio milla e quenia¬
dinectum siquis itauend¬
iderit si uoluenit uł scipu¬
lãti sc sponderat. siuo¬
arbicrium rei ꝯfenianfic
obstrictũs płcuit ita uet̾isꝰ.
magis inumboniabitiũ
id collatum uideri ꝙͣ ĩdmre
Si igitur Ues pocirit e¬
accipẽ. nec accepit. uł acceꝑ¬
it figit autem se nõ accepi¬
sse. inpleta ꝯdicio ep̃conis ẽ.
et exepco uendicorꝯuenin
pot̾. ¶hirius modi empt̃o
nec enim incertumẽ preci¬
um uicameuidenti uedic¬
ionesmagis enrin ignorat.
quanci empcus sic. ꝙ̃ inrei
ueritatate incercum ẽ. ¶siq¬
Imptorfundum uendicłeit.
incelligiã cũ fructus ⁊ par¬
tꝰ futuri recte em ũtur.
uendicorne nascaturauc
fiat. exepco agiposse aliqũ
quia spei ep̃tio e⁊ quodm¬
isiium nomine eocasuca¬
pcum ẽ sieuictum finrn
ulla eo nomine ex epcto

Expanded text:
putasset suo arbitrio, an uero si arbitrio uiri boni? nam si arbitrium domini accipiamus, uenditio nulla est, quemadmodum si quis ita uendiderit, si uoluerit, uel stipulanti sic spondeat 'si uoarbitrium rei conferri, an sit obstrictus. placuit itaque ueteribus magis in uiri boni arbitrium id collatum uideri quam in domini. si igitur rationes potuit accipere nec accepit, uel accepit, fingit autem se non accepisse, impleta condicio emptionis est et ex empto uenditor conueniri potest. Huiusmodi emptio nec enim incertum est pretium tam euidenti uenditione: magis enim ignoratur, quanti emptus sit, quam in rei ueritate incertum est. Si qmptor fundum uendiderit. intellegi. et tamen fructus et partus futuri recte ementur, uenditor, ne nascatur aut fiant, ex empto agi posse. Aliquando quia spei emptio est: et quod missilium nomine eo casu captum est si euictum fuerit, nulla eo nomine ex empto
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. Inuendicionibus
⁊ ep̃tombus ꝯsensum de¬
bere inc̾cedere palãm ẽ ca¬
rum siue im p̃a ep̃cionẽcui¬
ssenciant siue in pretio fiu
utare emecornelianum.
tum uenderes sempnian¬
u̾putastiquia incorpore.
dissent imus ep̾tio nuilla
ẽhdemẽ⁊ niego mestichũ¬
emecu pamiphilum ab sẽ¬

Expanded text:
. In uenditionibus et emptionibus consensum debere intercedere palam est: ceterum siue in ipsa emptione dissentient siue in pretio siueemere putarem Cornelianum, tu mihi te uendere Sempronianum putasti, quia in corpo‹re› dissensi‹m›us, emptio nulla est. idem est, si ego me Stichum, tu Pamphilum absen
Abbreviated transcription (Latin):
habuit nam si inauratumt
aliquidsitlicet egoaureum
putenrualet uendicio. ¶si:
autem es pauro uenat non
ualet.P aulus ꝯt¬

Expanded text:
habuit. nam si inauratum aliquid sit, licet ego aureum putem, valet venditio: si autem aes pro auro veneat, non valet. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Ino doclis cis autem exẽpto
eẽacciom. qr nõ spaliter.
locus sacer uł religio fus
uerrit. S emꝑconimaio¬
tur. illa. auc illa res iisrã
eleg̾it uendicor hecerit ep̃t¬
a.¶Qui uendidit necẽñ
habet firuclum emꝑcori
face̾ ut cogitur qui fund
cum sicul cuitempus ad
delibandum de hereclicate
ita datum sit ut eidimin¬
uẽdi pocestas non sit dom¬
mnus non ero cdissimtilitꝰ
atq sia debitore sciens cir¬

Expanded text:
in modicis autem ex empto esse actionem, quia non specialiter locus sacer uel religiosus uenit, sed emptioni maiotur 'illa aut illa res', utram eliget uenditor, haec erit empta. Qui uendidit necesse non habet fundum emptoris facere, ut cogitur qui fundutum sit uel cui tempus ad deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens credit
Abbreviated transcription (Latin):
Lpiamus. Hanc legemuẽ¬
dicioms siquid sacn. uel re¬
suꝑ uacuam noncẽ Sad
loca moclica ꝑtinere cetem̃
si omne religionun uel sa

Expanded text:
inum. Hanc legem uenditionis 'si quid sacri uel resuperuacuam non esse, sed ad modica loca pertinere. ceterum si omne religiosum uel sa
Abbreviated transcription (Latin):
stionibus ꝑsone emẽneum.
⁊ uendencium spectan debẽt.
no eorum quibus atquir¬
itur exeo ꝯtractuactioña
siẜuus meus uł filius qio
mea pocestace ẽ me presente
suo nomine emnat. non est
quereindum quiego existi¬
men s quidille quiꝯit¬

Expanded text:
stionibus personae ementium et vendentium spectari debent, non eorum, quibus adquiritur ex eo contractu actio: nam si servus meus vel filius qui in mea potestate est me praesente suo nomine emat, non est quaerendum, quid ego existimem, sed quid ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
etiam absentibus illi ꝯsc̾s.
erit dicere siuiam mullius es¬
se momenti.Lameq enim
pretoris fcm ĩ de rogare oꝑt
et. Citra applłationem ergo
sina infirmabuntur.¶S cx¬
ciprunttur certe casac cause
exquibus cogi pot̾imus ⁊ꝑ
io tempus cum messes uin
hoc est. sidiliaco acc̾onem sit
pẽpturasane quociens res
urget cogendi quid sumus
ad pretorem uemiie ueruma
ad hoc tĩncogi equm est ut
lis cotestetur ⁊ ita ip̃is u̾bis
oronis exprimitur denio
alt̾o recusante post litem cõ¬
testatam litigare dilationẽ
oro concessit.¶den.¬
ꝯldem or̃onc diuus marcus i
senatu recitat effecit dealiis
curatores denturut officia a
moucantur.cessanns excusa¬
tiones alegentur. aliimẽta
costitatuanturetates probẽ¬
curuentris nomine inposso¬
nem mittatir ułrei ẜuan¬
de causauł legatorum. fider¬
ue comissorum uł dampni
infecti.Item detestamentis
exibendis ut curator decur bo¬
Onis cius cui an hr̃s extitum
sit incertũest. aut de alendis:

Expanded text:
etiam absentibus illis, consequens erit dicere sententiam nullius esse momenti neque enim praetoris factum iuri derogare oport‹et›: et citra appellationem igitur sententia infirmabitur.Sed excipiuntur certae causae, ex quibus cogi poterimus et per id temporis, cum messes uindhoc est si dilatio actionem sit peremptura.Sane quotiens res urguet, cogendi quidem sumus ad praetorem uenire, uerum ad hoc tantum cogi aequum est ut lis contestetur, et ita ipsis uerbis orationis exprimitur: denique alterutro recusante post litem contestatam litigare dilationem oratio concessit.dem oratione divus Marcus in senatu recitata effecit de aliiscudmoneantur cessantes: excusationes allegentur: alimenta constituantur: aetates probentur: uentris nomine in possessionem mittatur, vel rei servandae causa, vel legatorum fideive commissorum, vel damni infecti: item de testamentis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis
Abbreviated transcription (Latin):
fũ ẽ. sicut cõmo¬
da sentimus excc̃¬
tu institorum.ita
ctiam obligarin¬
os excõtẽtib ip̃orum ⁊ comũ¬

Expanded text:
um est, sicut commoda sentimus ex actu institorum, ita etiam obligari nos ex contractibus ipsorum et co
Abbreviated transcription (Latin):
umẽ.idum taxat ad iã qõ
eum preposuit.¶Proĩn si
prosuit cumadmitium cd¬
stactionemtenebor ex nonu¬
ne eius exepto accone. Item
si forte admendum eum
proposuero tenebor dum ⁊¬
taxat exuendito.O neco
siad emenduma ille uen¬
⁊ ille emerit. debebit tenud
Qcassins probat. O si pec¬
unam quis c̃dichĩt insti¬
toi ademedas merces prep¬
ofuto. locus est institoie. ⁊
Idemꝙ siadp̃nsionem pro
cab̾na ex soluendam quod
itau̾ium puto nisi prohi¬
bitus fũit mutuan.Si
ei quem adunden dum ẽm
atuum datum sit. dicẽtũ
eĩt institoriam loc̃ hr̃e. Item
erus reninq̃ prepositus ẽ.
ccͣctum est. nisi forte man¬
dacum ei fuit. presenti pec¬
uia uende. Quãc si forte
piznus institor obp̾senti¬
um accepit: institoi̾e locus
crit. Item fidei iussori que
proinstitore int̾ueñ instit¬
oria conpetit cius enii rei

Expanded text:
est dumtaxat ad id quod eum praeposuit.Proinde si praeposui ad mercium distractionem, tenebor nomine eius ex empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex uendito: sed neque si ad emendum, et ille uenet ille emerit, debebit teneri, idque Cassius probat.Sed si pecuniam quis crediderit institori ad emendas merces praeposito, locus est institoriae, idemque et si ad pensionem pro taberna exsoluendam: quod ita uerum puto, nisi prohibitus fuit mutuari.Si ei, quem ad uendendum emendumue oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere.Item eius rei, in quam praepositus est, contractum est: nisi forte mandatum ei fuit praesenti pecunia uendere. quare si forte pignus institor ob pretium acceperit, institoriae locus erit.Item fideiussori, qui pro institore interuenerit, institoria
Abbreviated transcription (Latin):
sit prepofittus. istñdcessent
que prcposuerat. ⁊ hrs ciee¬
tit̾it qui codem institorem
ntatur. sinc dubio tecum
tenei oportebit. Nec non si
dari institoriam acc̾onem¬
S ⁊ si procurator meus tu¬
torcurator institorem pero¬
me preposito dãdan instit¬
oriam accõnem.

Expanded text:
cesserit qui praeposuit et heres ei extiterit, qui eodem institore utatur, sine dubio teneri eum oportebit. nec non, sidari institoriam actionem.Sed et si procurator meus, tutor, curator institorem praeme praeposito dandam institoriam actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ innrianmmi. accõ conpetẽt.
Idem labeo ait Siquis pistor
ẜuum suum solitus fuit ĩ
certum locum m̾tt̾e ad par¬
em undñdum dem̃ ispecu¬
ma accepta p̾senti. utꝑdios
singulos eis panem prarẽt
conturbau̾it. dubitari no
oportet quisi ꝑmisi eura
drai. summas tenen debeat.
S cum fullo peg̾e proficis¬
cẽs rogass. ut discipuls sui'
quib tabernam instructa
traclid̾ant inperaret põt cu¬
ius profectionem uestimẽ¬
ta discipułis accepiesset. et
fugiss fullonem non teru
si quasi procurator fiit relic¬
tus. S inu̾o quãi institor.
teneneum. Plane fiad¬
firmauit nichi reete meqr¬
edere oparus suis nõ insti¬
toria. ẜ exlocato tenebitur.

Expanded text:
et iniuriarum actio competeret. et iniuriarum actio competeret. Idem Labeo ait: si quis pistor servum suum solitus fuit in certum locum mittere ad panem vendendum, deinde is pecunia accepta praesenti, ut per dies singulos eis panem praestaret, conturbaverit, dubitari non oportet, quin, si permisit ei ita dari summas, teneri debeat. Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, imperaret, post cuius profectionem vestimenta discipulus accepisset et fugisset, fullonem non teneri, si quasi procurator fuit relictus: sin vero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmaverit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
actiomis locus uendemem
di ue. cũ utroq mouum
sit institorem emisso. aiiue¬
que gͥ nego preposutus sit:
siquid cum in sulariogest¬
um sit.tcumeo quemquis
edifitio preposuit. uł frume¬
to emedo insolidum eur
teneri. labeo qͦuas q scriꝑfit.
siquis pecumus fenerãdis. i
colendis agus. mercatuns
redeituris que faciendis
preposuint. in solidum eu
den̾i. S ⁊ si mmsa habutiti
quis ẜuum prepositum. n
omine eius tenebiti. S
ctiam cos institoroes dicen¬
dos placuit. Quibo uestiar¬
i .ł. linteam.dant uestem ci¬
rcum fendam ⁊ distrabnda.
quos uulgocirtitors appella¬
stito̾es appelłat. Item fullo¬
num. sarcinatorum prepõi¬
cus. stabłarii queꝙ loco insti¬
toriI hñdi sunt. S ⁊ sitab̾¬
nari seruum suum pegrem¬
ittẽt. admerces ꝑandas. ⁊
sibi mictẽdas. loco inscitori
hñdum labeo scripsit. Idem
ait. silibitinaris ẜuum pol¬
licitorem habuent. his que
mortuum spoliau̾rt dan¬
daincum quaminstitoriam
actionem quamins ⁊ fruti.

Expanded text:
actionis locus uendendi emendiue, cum utroque modo uerum sit institorem emisse aut uenegotio praepositus sit, si quid cum insulario gestum sit vel eo, quem quis aedificio praeposuit vel frumento coemendo, in solidum eum teneri. Labeo quoque scripsit, si quis pecuniis faenerandis, agris colendis, mercaturis redempturisque faciendis praeposuerit, in solidum eum teneri. Sed et si in mensa habuit quis servum praepomine eius tenebitur. sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellainstitores appellet, Item fullonum et sarcinatorum praepositus. stabularii quoque loco institorum habendi sunt.Sed et si tabernarius seruum suum peregre mitteret ad merces comparandas et sibi mittendas, loco institoris habendum Labeo scripsit.Idem ait, si libitinarius seruum pollinctorem habuerit isque mortuum spoliauerit, dandam in eum quasi institoriam actionem, quamvis et furti
Abbreviated transcription (Latin):
ssoni pactũ ut c̾ditor certi tꝑ̃i
fructum capet. herẽmuꝰ mode¬
stinus. R̾ Contractui pign¬
oris nonobeẽ. quod debitor
testam̃t c̾chicoris inqͦ seemisse
pignus exp̾ssit signasse ꝓpõs¬

Expanded text:
solum pactum, ut creditor certi temporis fructus caperet.Herennius Modestinus respondit contractui pignoris non obesse, quod debitor testamentum creditoris, in quo se emisse pignus expressit, signasse p
Abbreviated transcription (Latin):
Icius cum credidiss peccun¬
iam sempiio. ⁊ obeam piz¬
nus accepisset. fucurũq eer
ut clistraẜet id crectitorqr¬
ipeccuna ñ solu̾etur. poc¬
it acrectitore ut fũduncto
precio emptum haberet cͥdi¬
quas euencdidisse fundũ
c̃ditori significaret emi sit.
quero ãtũc uẽditionemde¬
bitor reuccmre possir offeren¬
do sortem. et usuras quede¬
bentur. Marcellus. s secu¬

Expanded text:
itius cum credidisset pecuniam Sempronio et ob eam pignus accepisset futurumque esset, ut distraheret eam creditor, quia pecunia non solueretur, petit a creditore, ut fundum certo pretio emptum habere‹t› equa se uendidisse fundum creditori significaret, emisit: quaero, an hanc uenditionem debitor reuocare possit offerendo sortem et usuras quae debentur.Marcellus re
Abbreviated transcription (Latin):
andebito sic inputandum:
uideamus ⁊ quidem nop tet
ideiresticii quod ip̃e. fuiti᷑
actione prestit̾it. peque rela¬
tumẽ ⁊ cͣclitum. Et iti papi¬
manus. lb nono question¬
t si merus causa seruumꝯ
pignoratum debitori tradht¬
it quembõi fide pignori
accepatinam ⁊ siegit quod
metus cã factum ẽ ⁊ qua¬
druplum sit consecutus. mn¬
chil eque restituet erco quod
consecutus c̃. nec debito in¬
putabit. Si predorempisi¬
nori dectit. competit ei. ⁊ de¬
ñ facit ap̃done enim fruct᷑.
et uẽtiom ertantes possunt.
⁊ consumpti condici prodĩt¬
gͥci quod cclicorbona fide
possessor furit. E n podistcͣt̾ pig¬
nꝰ debicorqupreco roga¬
uiit. ł cõluxit pignus: posse¬
ssionem norestituat: cõtran¬
o mclicio tenetursa crocti¬
torcum uełet pignus dup¬
lam pro misit. namufu ħ̾
uenerat. et comentus ob
euctioe mera⁊ condempn¬
atus mhab̾et reg̾ssum pig¬
noratie contrarieacconis ⁊̃

Expanded text:
an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et traditum, et ita Papinianus libro nono quaestionet si metus causa seruum pigneratum debitori tradiderit, quem bona fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit.Si praedo rem pignori dederit, competit ei enon faciet a praedone enim fructus et uindicari extantes possunt et consumpti condici: prodei, quod creditor bona fide possessor fuit.Si post distractum pignus debitor, qui precario rogauit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur.Si creditor, cum uenderet pignus, duplam promisit nam usu hoc euenerat et conuentus ob euictionem erat et condemnatus, an haberet regressum pigneraticiae contraria
Abbreviated transcription (Latin):
uilus. A lienares pignori
dan uoluntace domim pot̾.
o ⁊si ignorãte eoclacum sit.
⁊ ratum babuent pignus
omnium caũsaẽ. ¶siꝑcreᷤ¬
ditorem stet̾it quomimus
eisoluatur recte agitur pi¬
gnorauitia. Inc̾clum ⁊ siso¬
tia accio in hibe̾da ẽ uelut
si c̃clitor pignus suum em¬
erit᷑ debitore.Idem i
tenchitim.ẽ enim pars eus.
clifficium. Alpiamis.
papimanꝰ cõficencur. et est
multo magis hocerit. cdic¬
endum mco quod exconcti¬
tione consecutus ẽ S quod
ipse debicor finti aactioẽ
prestitit cͥctudri. ul codicõe.¬

Expanded text:
um.Aliena res pignori dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus omnium causa est.Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticia.Interdum etsi soicia actio inhibenda est, veluti si creditor pignus suum emerit a debitore. Idem ltenebitur: est enim pars eius. aedificium. Vlpianus Papinianus confitetur, et est multo magis hoc erit dicendum in eo, quod ex condictione consecutus est. sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori uel condi
Abbreviated transcription (Latin):
nominc. ⁊ usurarum aliqui¬
ddebeatur ab ro qui sub pign¬
orib peccimiam clebet quic¬
quid exuẽditione pignorũ
recipiatur. primunufuns
deinde siquid sũpẽ sorti
quonominc exhoneran pig¬
nus sinmi malit. ¶Pignus
manẽte ꝓpͥetite clebitoris sol¬
am possessionem gransfe¬
ret. idcclitorem. pot̾ tamen

Expanded text:
rarum aliquid debetur ab eo, qui sub pignoribus pecuniam debet, quidquid ex uenditione pignorum recipiatur, primum usuris, deinde si quid superest sorti quo nomine exonerari pignus suum malit.Pignus manente proprietate debitoris solam possessionem transfert ad creditorem: potest tamen
Abbreviated transcription (Latin):
anis seius obrecumãm tuã
fundñ sinimlutio pignori
dedit. Prea pactum int̾ eos fac¬
cumeiuc credicor pignus s¬
uum incõpẽssacionẽ peccim¬
ic suc c̃ to tempore possid̾t.
um ante exp locum tempus
creditorcim supp̃ masua or¬
dinant restamto cant sũt
alt̾ exfiliis sins hab̾er cũ fũdr̃.
⁊ acdidit. qQuẽ delunoticiocim.

Expanded text:
aius Seius ob pecuniam mutuam fundum suum Lucio Titio pignori dedit: postea pactum inter eos factum est, ut creditor pignus suum in conpensationem pecuniae suae certo tempore possideret: uerum ante expletum tempus creditor cum suprema sua ordinaret, testamento cauit, ut alter ex filiis suis haberet eum fundum et addidit
Abbreviated transcription (Latin):
dolo ⁊culpa sic uenclidit. ⁊
ut pat̾ famillas diligens
idgessit. Sin autem mul¬
nnnemotumtum talis u
tisumma consequi pot̾it.
tium ex reobligata nictus
eamemptori resticuit etiã
mecdii teporis usuras gebi¬
tore pet̾e pot̾ quia nich ei
sotucumẽẽ. ut anfer nõ
possit. palam fc̃m ẽ s si sim¬
plum presticit doliexcep¬
cione repellendus erit abu¬
surarium portionem quia
habiit usum peccunie pre
ciꝙabemptorem accepat.
quesitumẽ si inpetrasset
c̃clicor acesare utpiginis
possid̾et. idq ie einctumẽet.
anhabeat contranam piz¬
noraticiam et indetur fuu¬
ta eẽ pignoris obłat̾o ⁊ acõ¬
tractu recessum. Inmo
ucilis excemptocomodãda

Expanded text:
dolo et culpa sic uendidit et ut pater familias diligens id gessit: si uero nullum emolumentum talis ueti summa consequi poterit.tium ex re obligata uictus eam emptori restituit, etiam medii tem poris usuras a debitore petere potest, quia nihil ei solutum esse, ut auferri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore acceperat.quaesitum est, si impetrasset creditor a Caesare, ut pignus possideret idque euictum esset, an habeat contrariam pigneraticiam. et uidetur finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. immo utili
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ es subieciss turpiter feciss.
onatus nomine plectetuꝵ.
ut ẽ sepisseͬ rescriptum. s⁊
siquis rem alienã pignori
declit: sciens que prudens

Expanded text:
es subiecisset, turpiter fecisse, onatus nomine plectetur, ut est saepissime rescriptum.Sed et si quis rem alienam mihi pignori dederit sciens pruden
Abbreviated transcription (Latin):
us rescripserunt. fine dim¬
mucione mercectis solio¬
bligabitur. Panlus.
itoris meipignori nont
sit. tuẽda ẽ apretore ħ̾con¬
temexigenda peccuma.
et debitorem adu̾sus me
sicum eo expieatur. gͦ fuo¬
tam peccumam tecum co¬
ꝑ ẽ sabis. siuero corpis al¬
ii cunis.idquod accepis
eumierit tibipisnoris.i
locosin da ꝓpietas pigno
ndata sit. usus fructus
qui prea adc̾int.pignori

Expanded text:
nus rescribserunt, ut sine deminutione mercedis soli obligabitur. Paulus litoris mei pignori tibi sit, tuenda est a praetore haec conexigenda pecunia et debitorem adversus me, si cum eo experiar, tutam pecuniam tecum pensabis, si uero corporis alicuius, id quod acceperis erit tibi pignoris loco.Si nuda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori
Abbreviated transcription (Latin):
it. dedolo debet clebitori
repromittere. ⁊. et ñ preci¬
rum fuit pigneratum et
deiure eius repromutalũ
ẽ. ne forte suituces cessante
referinte. sidedit rempu¬
pilli pignori: tuedus eritꝰ
silicet simrem pupilli pec¬
cuniam accipiat. idem et
incuratore ad ole sc̃etis.
uł funori. Contranam
pignoriticiamc̾clitori accõ¬
nem ꝯpetere certũ ẽ proin¬
de siremalienam. łalii pis¬
noratam. Nel in pͣlicum o¬
bligatm dectit. tenchr qͣ¬
ius et stelhonatus crimem
commitat s uixum. ita

Expanded text:
it, de dolo debet debitori repromittere: et si praedium fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte seruitutes cessante refragante si dederit rem pupilli pignori, tuendum erit, scilicet si in rem pupilli pecuniam accipiat. idem est et in curatore adulescentis uel furiosi.Contrariam pigneraticiam creditori actionem competere certum est: proinde si rem alienam uel alii pigneratam uel in publicum obligatam dedit, tenebitur, quamuis et stellionatus crimen commit
Abbreviated transcription (Latin):
silua fibi pignoriẽet. nauc
exea mat̾ia factam. ñ ẽc̃ pis¬
nori cissius ait. Quia alli¬
uo sic mat̾a. alrud nauis
Et ideo nomincim indado
pignore adiciẽtum ee au
queq ex silina factanataᷤ
sit. ¶ Euus rempeculuarẽ¬

Expanded text:
silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'.Seruus rem peculiare
Abbreviated transcription (Latin):
alienam boa fide enins.
⁊ inpignors decłis: ac p̾¬
cario iogau̾is. deinde me
dominus brdẽ iustiuit
desin pignus c̾e ⁊ sola pre¬
carhrogatio superit.ideu¬
cousucapiotua int̾pellai¬
uiratiand c̾clid̾it cum a¬
ddiem peccuniam ñ soly¬
et᷑ ratem influmine sua
uolũtite conscessissur re¬
tineret culpamdum tara
ei prestandam. nõuim ma
tori furtum faciat. libum
ẽ debitoriserirũ pronoxe
delitiõene relinquere. Qrs
siens furempignori mͥdeł̾it.
⁊ si paratus fint ꝓnoxe dedit̾ce

Expanded text:
alienam bona fide emeris et mihi pignori dederis ac precario rogaueris, deinde me dominus heredem instituerit, desinet pignus esse et sola precarii rogatio supererit: idcirco usucapio tua interpellaui ratiario crediderat, cum ad diem pecunia non solueretur, ratem in flumine sua uoluntate concessisset, ut retineret, culpam dumtaxat ei praestandam, non uim matori furtum faciat, liberum est debitori seruum pro noxae deditione relinquere: quod si sciens furem pignori mihi dederit, etsi parat
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ penuria coactum. cde¬
linouere met. Igicur hec
aiudice enrt dispiciẽda.
ut neq ie delicatus debi¬
torneqs honerosus cie
quacunq le cã magistra¬
tus in possessione aliquẽ
miserit. pignus constitu¬
i cum tetam̃co quo pig¬
nus constitui posse inꝑa¬
tor nr̃cum ꝑatre sepissi¬
me rescͥpsit sciẽdum ubi

Expanded text:
aenuria coactum derelinquere. medie igitur haec a iudice erunt dispicienda, ut neque delicatus debitor neque onerosus crequacumque causa magistratus in possessionem aliquem miserit, pignus constitui, cum testamento quoque pignus constitui posse imperator noster cum patre saepissime rescripsit.Sciendum est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pellendum s ⁊ sidominus
fundihrs uenclitori existet
idem dicendũ ¶ siquis re
meam mandaco meo uen¬
didenit. uencdicanti mͥ rem
uenclitam nocebit hec exc¬
eptio nnsiꝓ betur me man¬
dasse ne tradereturanteꝙͣ
pretium soluatirr:¶celsus.
ait. giquis iem meam uen¬
cdroit minoris quamei mã¬
dami. nõuidetur aleñto. ⁊ si
petam eam ñ obstabit mͥ ex
ceptio. qd uerum ẽ ¶ Siser¬
uus m̃ces peccuniariter enꝰ¬
it. deinde dñs eum priuus

Expanded text:
pellendum.Sed et si dominus fundi heres uenditori existat, idem erit dicendum.Si quis rem meam mandatu meo uendiderit, uindicanti mihi rem uenditam nocebit haec exceptio, nisi probetur me mandasse, ne traderetur, antequam pretium soluatur.Celsus ait: si quis rem meam uendidit minoris quam ei mandaui, non uidetur alienata et, si petam eam, non obstabit mihi haec exceptio: quod uerum est.Si seruus merces peculiariter emerit, deinde dominus eum, prius
Abbreviated transcription (Latin):
ite. ⁊ tractits tm̃ ei cui res crad¬
ita c̃. s successorib etiam ei.
⁊ẽptori secundo. ⁊ si res ei non
emptoris primi secundo re
ñ euinci. pan rõne unclitoris
criam successorib nocebit:
siũ in uinisum iussiue me¬
amdumcaxat rem successe¬
usuris. et fructibus ⁊ caus¬
is. ⁊ in ominibus accessio¬

Expanded text:
itae non tantum ei cui res tradita est, sed successoribus etiam eius et emptori secundo, etsi res ei non emptoris primi secundo rem non euinci.Pari ratione uenditoris etiam successoribus nocebit, siue in uniuersum ius eam dumtaxat rem successeUSURIS ET FRUCTIBUS ET CAUSIS ET OMNIBUS ACCESSIO
Abbreviated transcription (Latin):
u̾so agere possit. utrum cre¬
ditor.anuenditor putoa¬
utem siquidem pretium
numatum sit crehitorem
auteni non fu̾it pretrum
solutum ad hoc tamenda¬
capeccuma ut uestis emer¬
etur ⁊ peccum a put uestis
tam familie dunsa ẽ utq
c̃ditorem deniremũsoabe
accionem.¶lam ⁊ uenditor¬
rem habent. quia mirm eiꝰ
puencrunt inremdomm¬
iratio hoc facit ut tenẽtur.
unincip̃ dominus tem. ex
una causa do duobo proir¬
de⁊ sicam peccuma quam
uestis put dicencdum err
ucrique dñm teni qm̃ am
bo iurem dñi u̾t̾e uõluerͣ¬

Expanded text:
erso agere possit, utrum creditor an uenditor? puto autem, si quidem pretium numeratum sit, creditorem autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut uestis emeretur et pecunia perierit, uestis tamen familiae diuisa est, utique creditorem de in rem uerso habere actionem. an et uenditor habeat, quia res eius peruenerunt in rem domini? ratio hoc facit, ut teneatur: unde incipit dominus teneri ex una causa duobus. proinde et si tam pecunia quam uestis periit, dicendum erit utrique dominum teneri, quoniam ambo in rem domini uertere uoluer
Abbreviated transcription (Latin):
oacctionem ne ip̃m cons¬
ccucurum iucłimenim ĩ
rem cua isumnam. ⁊ si
bereiclitatemasuuo em̃o
ut quod mͥ ab ipo sino
debebatur compesarem li¬
et nchil solui tamencõ¬
sequi merecepto quod
ad dominum puenit.
Egonutem non puto de
mrem uerso ẽẽ accõnem
emptori. Nisi hoc anmo

Expanded text:
m consecuturum: uideri enim in rem tuam uersum: nam et si hereditatem a seruo emero, ut quod mihi ab ipso seruo debebatur compensarem, licet nihil solui, tamen consequi me ex empto quod ad dominum peruenit. ego autem non puto de in rem uerso esse actionem emptori, nisi hoc animo
Abbreviated transcription (Latin):
us sinio meo argencum
dełis. ut pocula faceret ex
quolibet argento. mox fa¬
ctis poculicuris deniris de¬
cesserit eẽt adu̾sus me deĩ
remu̾so accionemqm po¬

Expanded text:
si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesserit, esse tibi aduersus me de in rem uerso actionem, quoniam po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊que prinuis fint inpecile¬
iohocautem tociesum ẽ.
quociens ẜuus rem dñi ge¬
rens locupletiorem cum
fac̾ mumis peccunanbus
alioquim si suuo pecculũ
dominus. adimat uł siuẽ¬
dat eum cumpeculio. uł
rem eius pecunarerem et
precium exigat non iride
uenderet rem peculiarem
culiarem inꝑeculio hab̾et
locupletior fieret quoda¬

Expanded text:
quae prius fuerit in peculio. hoc autem totiens uerum est, quotiens seruus rem domini gerens locupletiorem eum facit nummis peculiaribus. alioquin si seruo peculium dominus adimat uel si uendat eum cum peculio uel rem eius peculiarem et pretium exigat, non uidetuenderet rem peculiarem ruus rem in peculio haberet, locupletior fieret