comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est apud grecos qui apud latinos dicit᷑ꝰ deces¬
ber in hiuius mensis die qͥnta decima anno
centesimo quadragesimo quinto regni grecoꝵ
quod aprimo anno seleuci conputare incipi¬
unt. antiochus epiphanes ab ominandum
ydolum desolationis in templo dei statuit.
hoc ẽ simulachrũ ious olimpi. Principa¬
tus autẽ sui anno octauo: quo uidelicet an¬
no in samaria suꝑ uerticem montis gari¬
tim iouis ꝑ egrini siue hospitalis de lũbrũ
ȩdificauit. ipsis samaritanis ut id faceret
ꝑ epistolam precantib. sic̃ iosephus cestis est:
Sed legimus in euũngłio scđm matheum
saluatorẽ discipłis in terrogantib de signo.
aduentus sui & consũmatione scłi ÷: in ter

Expanded text:
est apud Graecos qui apud Latinos dicitur December. In hujus mensis die decima, anno centesimo quadragesimo quinto regni Graecorum, quod a primo anno Seleuci computare incipiunt, Antiochus Epiphanes abominandum idolum desolationis in templo statuit Dei, hoc est simulacrum Jovis Olympii, principatus autem sui anno octavo, quo videlicet anno in Samaria super verticem montis Garizim Jovis Peregrini sive Hospitalis delubrum aedificavit, ipsis Samaritanis, ut idem faceret per epistolam precantibus, sicut Josephus testis est: sed legimus in Evangelio secundum Matthaeum Salvatorem discipulis interrogantibus de signo adventus sui, et consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
labunt fraudulenter : popłs aũt sciens dm̃
suum obtinebit & faciet : & docti in popło
docebunt plurimos: & ruent in gladio
& in fłama & in captiuitate & in rapina die¬
rum: Cumq corruerint : sub leuabunt᷑
auxilio paruilo. & aplicabunt᷑ eis plurimi
fr̾audulent̃: & de eruditis ruent ut confles

Expanded text:
labunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de erudit
Abbreviated transcription (Latin):
tur boni oti. ositatẽ quȩ inimica ẽ anime: &
ideo potuis eligunt contͣ inimicos spiritales
cotickie iurtutib confligere. quã desidia merti
ꝯtibse torpere. maxime cum spem iuctoriȩ
ñ a se sed ꝑ auxiliũ p̃sumunt habere diinũ.
nec sibi securitatẽ in p̃senti seo in futuro ꝓmit¬
tunt. quando destructis cunctis aduersita¬
tibus nouissime ipsa destruet᷑ mors. nec e¬
rit ultͣ luctus. neq clamor. neq dolor.
quȩ prima abier̃. quando lecificalieͥnt᷑ scĩ

Expanded text:
tur boni otiositatem, quae inimica est animae, et imo potius eligunt contra inimicos spiritales quotidie vir tutibus confligere, quam desidia mali otiose torpere, maxime cum spem victoriae, non a se, sed auxilium praesumant habere divinum, nec sibi securitatem in praesenti, sed in futuro promittant, quando destructis cunctis adversitatibus, novissima ipsa destruetur mors , nec erit ultra luctus, neque clamor, neque dolor, q
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ pastores & doctores ad consũmationẽ scõꝵ
in opus ministerii. in ȩdificationẽ corporis
xp̃i Eece hic quinq species de notant᷑ in ilis
ꝑsonis quas duuna uocatio ad magisterium ordi¬
nauit ȩccłiȩ: sed consideremus quomodo ipsi
filii mathathiȩ cum in terp̃tationib nomi¬
num suoꝵ his specieb possint aptari pͥmus
gͦ filioꝵ illuis non cupat᷑ iohannan qui cog¬
nominabat᷑ gaddis: Io̾annan quoq in terp̃¬

Expanded text:
pastores et doctores, ad consummationem sanctorum in opus ministerii ad aedificationem corporis Christi . Ecce hic quinque species denotantur in illis personis quas divina vocatio ad magisterium ordinavit Ecclesiae. Sed consideremus quomodo ipsi filii Mathathiae cum interpretationibus nominum suorum his speciebus possint aptari. Primus ergo filiorum illius nuncupatur Joannes, qui cognominabatur Gaddis. Joannes quoque dicitur g
Abbreviated transcription (Latin):
tis reputatus ẽ: & ipse peccatum multoꝵ
tulit: & ꝓ transgressorib rogauto Similit̃
& filii eiꝰ. hoc ẽ apłi & martares. ipsius exem¬
plo edocti ñdubitabant ꝓlegitonis dei &
salute fratrũ suoꝵ temꝑ aliter mori. qua¬
tenus regni cęlestis gaudia cũ scĩs angelis.
ꝓhoc possent mereri: Unde ioħes apłs ato.
In hoc cognocimꝰ caritatẽ dei: qm̃ ille ꝓnob̾
animã suam posuit. & nos debemus ꝓfratrib

Expanded text:
ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit . Similiter et filii ejus, hoc est apostoli et martyres ipsius exemplo edocti, non dubitabant pro legitimis Dei et salute fratrum suorum temporaliter mori, quatenus regni coelestis gaudia cum sanctis angelis per hoc possent mereri. Unde Joannes apostolus ait: In hoc cognoscimus charitatem, quoniam ille pro nobis animam suam posuit, et no
Abbreviated transcription (Latin):
tanea dño se subiciunt. ut eiꝰ uice legatione
functi legẽ dei in mundo p̃dicent. & homi¬
nes cerrena desideria fugere atq sempiterna
gaudia querere doceant. quatenꝰ ibi uixta mil¬
lenarii numeri significantiã deo retͥbuente
& plenituidinẽ merdedis accipiant. & uerã
bant in popło uida & ierłm & cȩt̾a: quia isti
utiq scandala diuersaꝙͣ ab iniquis in eccłia
erone spiritali uindicare gestiunt. semes¬
ipsos q hosti opponere. ac ꝓsuoꝵ salute mor¬
ti setͣdere ñ metuunt nde seqͥut᷑ & scidit
mathathias uestimenta sua & filii eiꝰ & oꝑuer̃
ta sua scinde nisi corꝑa supliciis trađs: &
quio oꝑiri cilicio nisi iustos. quasi peccatores
puniri tormento : cilicium quoq fit exedis :¬
asꝑum secigerumq tegumentum: Nam edi
carnẽ peccati assumsis : ciliciũ se in duisse
cõmemorat᷑. Nam si hystorice accipimꝰ: nusꝙͣ
eum legiosusum fuisse cilicio Ergo dum ui
dei ꝑcontumelias & insidias essent molesti:

Expanded text:
taneam Domino se subjiciunt: et ejus vitae legatione functa, legem Dei in mundo praedicent, et homines terrena desideria fugere atque sempiterna gaudia quaerere doceant, quatenus ibi, juxta millenarii numeri significantiam, Deo retribuente, et plenitudinem mercedis accipiant, et veram bant in populo Juda et Hierusalem, etc. Quia isti utique scandala diversa quae ab iniquis in Ecclesirone spirituali vindicare gestiunt, semetipsos hostiam ponere ac pro suorum salute morti tradere non metuunt. Unde sequitur: Et scidit Mathatenta scindere, nisi corpora suppliciis tradere. Et quid operiri cilicio, nisi justos quasi peccatores,vel punire tormento. Cilicium quoque fit ex haedis asperum setigerumque tormentum. Nam haedi carnem peccati assumpsit, cilicium se induisse commemorat: nam si historice accipimus, nusquam eum legimus usum fuisse cilicio. Ergo dum Judaei per contumelias et insidias essent molesti,
Abbreviated transcription (Latin):
losophi sunt gentiliũ. & heretici atq scis¬
matici xp̃ianoꝵ. qui ueritatẽ legis xp̃i
atq statum catholicȩ fidei ꝑerrorẽ subuer¬
tere cupiunt. quib dolor ẽ cultus diuinus.
& religio xp̃iana. sed quo magis ꝑerrorẽ
student sibi homines ad unare: eomagis
faciunt illos ab in uicem discordare. quia
nec ipsi in terse in uicem concordant. seo
uariis sectis dissentientes discrepant. & idõ
minus se obsequentes. in unitate consocia¬
re p̃ualent: Inter suꝑbos enĩ scriptura
teste semꝑ uirgia st̃ & iuxta ueritatis sen¬
tentiã. Om̃e regnum in se ipso diuisum
desolabit᷑. & dõmus supͣ domũ cadet

Expanded text:
 schismatici Christianorum, qui veritatem legis Christi atque statutum catholicae fidei subvertere cupiunt, quibus dolor est cultus divinus et religio Christiana: sed quo magis per errorem student sibi homines adunare, eo magis faciunt illos ab invicem discordare, quia nec ipsi inter se invicem concordant, sed variis sectis dissentientes discrepant, et ideo minus se obsequentes et in unitate consociare praevalent. Inter superbos enim, Scriptura teste, semper jurgia sunt, et, juxta Veritatis sententiam, Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et domus su
Abbreviated transcription (Latin):
cendit eam igni cum ꝑsecutione deuastat: Destru¬
it domos eius & muros in circuitu. cum ple¬
bes credentium aissipat. ac de fensores eoꝵ
hoc ẽ doctores enecat: Captiuas qr s duc̃ mu¬
lieres & natos & peccora : quia illi qui molliti¬
am animi habent & pueri sunt sensib. ac car¬
nalib desideriis seruientes more brutoꝵ ani¬
maliũ uiuunt. captiuati aͦlaqueo antiqui

Expanded text:
cendit eam igne, cum persecutione devastat; destrucendit eam igne, cum persecutione devastat; destruit domos ejus et muros in circuitu, cum plebes credentium dissipat ac defensores eorum, hoc est doctores, enecat, captivasque ducit mulieres, et natos, et pecora, quod illi qui mollitiem animi habent, et pueri sunt sensibus ac carnalibus desideriis servientes, more brutorum animalium vivunt, captivitati ac laqueo antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
liter idem ꝑditionis filius. hoc in loco prin¬
ceps tributoꝵ accipi potest: Quem pͥnceps
hrus mundi & rector tenebrarum harũ
diabolus ad hoc destinat: ut in ciitatibus
uidȩ hoc ẽ in aeccłiis. xp̃i tributũ peccatoꝵ
silui exsoluere exigat : tamen hoc non ubiq
uim agendo ꝑsecutionum ex postulat: sed
aliquando tormentis. aliquando blandimen¬
tis. aliquando minis & aꝑta seuitia. Aliqͣdo¬
aũt fraude & dolo Unde scriptũ ẽ÷ locutus
ẽ ad eos uerba pacifica indolo: sed qui credi
hoc idem hostis nefandissimꝰ suasu maligno¬
& signis ac ꝓdigiis mendacibus : ut eum
homines dm̃ eẽ credant. & diuinũ cultum
illi exibeant: Qui gͦ sibi credunt: hosin a¬
nima spiritaliter occidit: Qui autẽ resis¬
tunt: corporali cruciatu eos affligit: Unde
euenit qđ cum magno dolore mentis leges¬
dum ẽ. ut ꝑdat popłm multum ex isrł.
cum plurimos de xp̃iana religions in a¬
postasiam conuertit : Accipit spolia cuu¬
tatis: cum or namenta eccłiae collit suc¬

Expanded text:
is perditionis filius hoc in loco princeps tributorum accipi potest, quem princeps hujus mundi et rector tenebrarum harum diabolus ad hoc incitat, ut in civitatibus Judae, hoc est in Ecclesiis Christi, tributum peccatorum sibi solvere exigat; tamen cum hoc non ubique vim agendo persecutionum expostulat, sed aliquando tormentis, aliquando blandimentis, aliquando minis et aperta saevitia, aliquando fraude et dolo. Unde scriptum est: Locutus est ad eos verba pacifica in dolo. Sed qui credidhoc idem hostis nefandissimus suasu maligno signis atque prodigiis mendacibus, ut eum homines deum esse credant, et divinum cultum illi exhibeant. Qui ergo sibi credunt, hos in anima spiritualiter occidit; qui autem resistunt corporali cruciatu eos affligit. Unde evenit, quod cum magno dolore mentis legendum est, ut perdat populum multum ex Israel, cum plurimos de Christiana religione in apostasiam convertit: accipit spolia civitatis, cum ornamenta ecclesiae tollit; suc
Abbreviated transcription (Latin):
rłm fuguint : quando ꝑsecutione feruen¬
te. alii corꝑaliter fuguint ut ñ scandalizen¬
tur. alii mente refuguint & scandalum gͣue¬
tem in confessione xp̃i ꝑ seuerant. & libe¬
ri aꝑsecutoꝵ manib incȩlos effuguint
ut remunerent᷑ : fit que terra sc̃a habitatio
exteroꝵ: quando menbris xp̃i ꝑ martiriũ
coronandis. in coto mundo multiplicat᷑.
numerus ꝑ secutoꝵ : Dies festi eius conuer¬
tentur in luctum quando ritus celeberri¬
mus religionis xp̃ianȩ. ñ ꝑmittitur habe¬
re sui fulgoris ornatum  & sabbata eius
in obꝓbrium : cum spes quã habent infutura

Expanded text:
rusalem fugiunt quando, persecutione fervente, alii corporaliter fugiunt ut non scandalizentur; alii mente fugiunt, et grave scandalum  in confessione Chriri a persecutorum manibus in coelos effugiunt ut remunerentur; fitque terra sancta habitatio exterorum, quando membris Christi per martyrium coronandis, in toto mundo multiplicatur numerus persecutorum: dies festi ejus convertuntur in luctum, quando ritus celeberrimus religionis Christianae non permittitur habere sui fulgoris ornatum; et sabbata ejus in opprobrium, et spes quam habent in futura
Abbreviated transcription (Latin):
cauit: Asiae qđ tenuit antigonus sic̃ in ui¬
sione danihelis ꝓpħȩ p̃ monstratum ẽ. qđ
fracto uno cornũ maiore in capite hẏrei
illius in signis. ortasint ꝓ eo quatuor cor
⁊ pueri eius regnum unus qͥsq in loco suo: & in¬

Expanded text:
cavit; Asiae, quod tenuit Antigonus, sicut in vicavit; Asiae, quod tenuit Antigonus, sicut in visione Danielis praemonstratum est, quod fracto uno cornu majore in capite hirci illius insignis, orta sunt pro eo quatuor corntinuerunt pueri regnum unusquisque in loco suo.
Abbreviated transcription (Latin):
tur : Leonantius: minorẽ. frigiam accipit:
Tracia & regiones pontici inaris : Lisimacho
cappadotia. cumpa flagonia: eumedi data
sũma castroꝵ: seleucho anthiochi filio cessit:
Scipatorib regis satellitib q casander filus
antipatri p̃ficit᷑ In bactriana ulteriore.
& indliae regionib: p̃fecti pͥores qui sub ale¬
xandro eẽ ceꝑant ꝑmanser̃. seres in terduos
amnes id aspen & indum constitutos taxiles
habuit in colonias indis conditas phithon
a genoris filius mittit᷑: Paramenos fine cau¬
casi montis oxiarches accipit: Aracusi cedro
tanos. bactrianos. amiotras. sortitur Sostia
hyreanos : frata fernes armenos : Thlepom¬
mus persas : peuestes. babilonias. archus pa¬
laschus. Archelaus mesopotamiam ad epti
eminebant: hoc ẽ egypti qđ tenebat ptho¬
lomeus largi filius: macedonũ qđ philippꝰ
qui & arideus fr̃ alexandri possedit: syriae
& babilonis: qd seleucus nicanor sibi uindi¬

Expanded text:
tur. Leonantius minorem Phrygiam accepit. tur. Leonantius minorem Phrygiam accepit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni datur; summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. In Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperunt, permanserunt. Seres, inter duos amnes Hydasphem et Indum constitutos Taxilles habuit. In colonias in Indiis conditas Phyton Agenoris filius mittitur. Parapamenos fines Caucasi montis Apiarches accepit. Aracussi Gedrotano, Bactrianos Auriota Amyntas sortitur, SechodiHyrcanos, Fratafernes Armenios, Neoptolemus Persas, Pencestes Babylonios, Arthous Pelasgos, Archesilaus Mesopotamiam aggressieminebant, hoc est Aegypti, quod tenebat Ptolomaeus Lagi filius; Macedonum, quod Philippus, qui et Arideus, frater Alexandri, possedit; Syriae et Babylonis, quod Seleuchus Nicanor sibi vindi
Abbreviated transcription (Latin):
die ꝑ clusa uoce exemplum digito anulum¬
ꝑ diccȩ tradidit Quȩ res: gliscentem ami¬
coꝵ dissensionẽ sedauit: Nam & si ñ uoce
nun cupatus heres uiditio tam̃ electus uide
batur de cessit alexander mense uno & an¬
in historia machabeoꝵ regni alexandri
mentio facta ẽ: ideo ex libris gentilium
interposui ut lector agnosceret. ñ frustra
suũ cum ad huc uiueret pueris suis qui
secum erant auiuentute nutriti: Nontam
ipse hoc diuisit. quã illis diuidendũ reli¬
quid: Igit᷑ alexander ꝑ xͦii. annos tremens¬
tam auidi discersere catuli. se que ipsos
in uicem in rixam irritatos predȩ emu¬
latione. freger̃: Itaq ptolomeo pͥma ae¬
gyptus & afrĩcȩ arabiaeq pars sorte pro¬
uenit: confinẽ huic ꝓiuntiȩ syriam laome¬
don thelenus ciliciã filotas filo illirios ac¬
cipiunt : medie maiori : ac ropatus. mino
assignatur Liciam & panifiliã ne archus :
cariam cassander. Lidiam menander sortuuss¬

Expanded text:
die praeclusa voce exempdie praeclusa voce exempPerdiccae tradidit, quae res gliscentem amicorum dissensionem sedavit. Nam etsi non voce nuncupatus est haeres, judicio tamen electus esse videbatur. Decessit Alexander mense uno, anin historia Machabaeorum regni Alexandri mentio facta est, ideo ex libris gentilium interposui, ut lector agnosceret non frustra suum, cum adhuc viveret, pueris suis, qui secum erant in juventute nutriti, non tam ipse hoc divisit, quam illis dividendum reliquit. Igitur Alexander per duodecim annos trementam avidi discerpsere catuli; seque ipsos invicem in rixam incitatos praedae aemulatione fregerunt. Itaque Ptolomaeo prima Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte proenit. Confinem huic provinciae Syriam, Laomedon Mitylenus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios, accipiunt. Mediae majori Acropatus, minorassignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, L
Abbreviated transcription (Latin):
dextram suam flentib porrexit Cum lacri¬
marent om̃s ipse ñ sine lacrimis tantũ uero
sine ullo tristicioris mentis argumento suit.
ut quosdam impatientius dolentes consola¬
tus sit: Quibus mandata ad parentes eoꝵ
dedit: ad eo sicuti in hoste ita & in morte in¬
uictus ei animus fuit. ut cum deficere eum
amici uiderent & quererent quem imꝑii
faciant heredẽ. Respondit dignissimũ: Tan¬
ta illi magnitudo fuit animi : ut cum her¬
culem filium cum fratrẽ arideum. cum ro¬
xanẽ uxorẽ p̃gnantẽ relinqueret oblitus ne¬
cessitudinũ dĩgnissimum nun cuparit here¬
dem Prorsus quasi nefas esset uiro forti ali¬
um quã uirum fortẽ succedere : Aut tanti
regni opes aliis quã ꝓbatis relinqui hac uo¬
ce ueluti bellicum inter amicos cecinisset.
aut malum discordiȩ mississet : ita om̃s in
emulationẽ consurgunt. & ambitione uul¬
gi tacitum fauorẽ militum quer̾ ut .uͦi.

Expanded text:
dexteram suam flentibus porrexit. Cumque lacrydexteram suam flentibus porrexit. Cumque lacrymarentur omnes, ipse non sine lacrymis tantum, verum sine ullo tristioris mentis argumento fuit, ut quosdam impatientius dolentes consolatus sit, quibus mandata ad parentes eorum dedit, adeo sicut in hoste, ita et in morte invictus ei animus fuit. Cum deficere eum amici viderent, quaerunt quem imperii faciant haeredem; respondit, Dignissimum. Tanta illi magnitudo animi fuit, ut cum Herculem filium, cum fratrem Arideum, cum Roxanem uxorem praegnantem relinqueret, oblitus necessitudinum, dignissimum nuncuparit haeredem: prorsus quasi nefas esset viro forti alium quam virum fortem succedere, aut tanti regni opes aliis quam ce veluti bellicum inter amicos cecinisset aut malum Discordiae misisset, ita omnes in aemulationem consurgunt et ambitione vulgi tacitum favorem militum quaerunt. Sexta
Abbreviated transcription (Latin):
quoque olimpiade uariis se criminationab
uexatum : ad occupandũ regem. cassandrũ
filium dato ueneno sub ornat. qui cum fra¬
trib philippo & iolla ministrare. regi solebat:
cui ueneni tanta uis fuit: ut ñ aere. ñ fer¬
ro. non testa contineret᷑. nec aliter ferri. nisi
in ungula equi potuerit.p̃monito filio nea¬
liquo thessalo & fr̃ibus crederet hac igitur
causa: apuo thessalũ paratũ repetitumq
conuiuium ẽ: philippus & iollas p̃gustare
ac temꝑare potum regissoliti in aqua frigi¬
da uenenum habuer quã p̃gustate iam
potiom suꝑ miserunt: Quarco die alexan¬
der in dubitatã mortem senciens: agnosce¬
re se factum domus maioꝵ suoꝵ ait̾: Nam
plerosq eacida cum intra.xxixͣ. annũ defun¬
c̃tos. tumultuantes de inde milites insidiisq¬
ꝑire regem suspicantes: ipse sedauit eosq
om̃s cum ꝓlatus in editissimũ urbis locum
ẽẽt ad conspectũ suũ ad misit osculandamq

Expanded text:
que ejus Olympiade variis se criminationibus que ejus Olympiade variis se criminationibus vexatum, ad occupandum regem Cassandrum filium dato veneno subornat, qui cum fratribus Philippo et Iolla ministrare regi solebat. Cujus veneni tanta vis fuit, ut non aere, non ferro, non tegla testa contineretur, nec aliter ferri nisi in ungula equi potuerit, praemonito filio ne alicui quam Thessalo et fratribus crederet. Hac igitur causa apud Thessalum paratum repetitumque convivium est; Philippus et Iollas, praegustare ac temperare potum regis soliti, in aqua frigida venenum habuerunt, qua praegustata eam potioni supermiserunt. Quarta die Alexander indubitatam mortem sentiens, agnoscere se fatum domus majorum suorum ait: nam plerosque Aeacidarum intra tricesimum annum defunctos. Tumultuantes deinde milites et insidiis perire regem suspicantes ipse sedavit, eosque omnes, cum prolatus in editissimum locum urbis esset, ad conspectum suum admisit, osculandamque
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ: Deniq alexander inter ꝑi¬
cula p̃lioꝵ. dĩ nutu sertatus ⁊ ad extremũ
cum inbabilone urbe moraret᷑. ꝑ in sidias
suorũ interfec̃tus ẽ & maxime factione
anti ꝙatris ducis eius. qui ꝑ cassandrum
filium suum eum uenenõ dato extinxit.
sic̃ p̃dictus ponpeius crogus nar̾rat dicens.
datis in termissum olim conuiuium soller
effussus cum diei noctẽ ꝑ uigilem iunxissec
recedentẽ iam  conuuuio. medicus thesalus
in staurata cõmessatione. & ipsum ac so¬
dales eius in uitarit. bi accepto poculo:
media potione repente uelud telo confycus
in gemuit. eleuatusq a conuuuo semi¬
animis ita excruciatus ẽ ut ferrum in rẽ¬
mediaᷤ posceret. tantumq hominũ uelud
uulnera in dolesceret: Amici causas mor¬
bi. in temꝑiem ebrietatis disseminauer̃:
Re aũt uera: in sidiae fuer̃ Nam memo¬
fectos uideret ab alexandro. Seq magnis
rebus in grecia gestĩs. non tam gratũ apud
regẽ quã in uidiosum esse. a mat̾re eius¬

Expanded text:
millia. Denique Alexander, inter pericula praeliorum Dei nutu servatus, ad extremum cum in Babylone urbe moraretur, per insidias Medorum interfectus est, et maxime factione Antipatris ducis ejus, qui per Cassandrum filium suum eum veneno exstinxit, sicut praedictus Pompeius Trogus narrat, dicens qdatis, intermissum olim convivium solerteeffusus cum diei noctem pervigilem junxisset, recedentem jam a convivio medicus Thessalus, instaurata comessatione, et ipsum ac sodales ejus invitavit, ubi accepto poculo media potione repente velut telo confixus ingemuit elatusque convivio semianimis tanto dolore cruciatus est, ut ferrum in remedia posceret tactumque hominum velut vulnera indolesceret. Amici causas morbi intemperiem ebrietatis disseminaverunt, re autem vera insidiae fuerunt, qfectos videret ab Alexandro, seque magnis rebus in Graecia gestis non tam gratum apud regem quam invidiosum esse, a matre quo
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & ussit aedificare arias & templa &
ydola: & immolare carnes suillas &e pec¬
cora cõmunia. & relinquere filios suos
in circum cissos & quo inquinari animas
eoꝵ in om̃ibus in mundiciis & ab omina¬
tionibus. ita ut obliuscerent᷑ legem. &
in mutarent om̃s iustificationes dei ⁊¬

Expanded text:
m Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei
Abbreviated transcription (Latin):
latio talis qualis non fuit abinitio mundi
usq mͦ. neq fiet postea: Uerum ureta ioħis
uocẽ antichristi iam multi st̃: quia ꝑmen
bra sua idem malignus hostis iam myste
rium iniquitatis õꝑat᷑. ꝑ herethicos uidel¬
& scisnaticos atq paganos. & seducit mul¬
cos Tunc & iam si fieri potest ipsos scanda¬
litat electos : quia soluit᷑ satanas de car¬
de hierłm aultare aureum: quando eos qui
ꝑfectiores esse uidebant᷑. & ꝓpołi statu ñ me¬
diocriter dm̃ exorare. suasu maligno euellit
de eccłia : Tollit & candelabrum luminis &
uniuersã eiꝰ.: quando eos qui p̃dicationis
offitio fungelant᷑ & ueluti luminaria ꝑdi
uersas species dogmatũ in. popło dei luce¬

Expanded text:
latio talis, qualis non fuit ab initio mundi latio talis, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, nec fiet postea . Verum, juxta Joannis vocem, Antichristi jam mulmalignus hostis jam mysterium operatur iniquitatis, per haereticos videlicet, schismaticos atque paganos, et seducit multos, tunc etiam, si fieri potest, ipse scandalizat electos, quia solvetur Satanas de carde Hierusalem altare aureum, quando eos qui perfectiores esse videbantur, et pro populi statu non mediocriter Dominum exorare, suasu maligno evellit de Ecclesia. Tollit et candelabrum luminis et universa vasa ejus, quando eos qui praedicationis officio fungebantur, et veluti luminaria per diversas species dogmatum in populo Dei luce
Abbreviated transcription (Latin):
Popłs aũt sciens dm̃ suum : obtinebit & faci¬
et & Reła : Nulli dubiũ ẽ quin hȩc quȩ sub
anthiocho epiphane in inagine p̃cesser̃ hoc
ẽ ut rex sceleratissimus ꝑ secutus popłm dei
& cogitabit aduersus illos quos uult dei le¬
gemi relinquere. polluesq sc̃ũrium dei ho¬
mines uidelicet ad imaginẽ dei creatos. di¬
uersis uitiis corrumpendo Auseret iuige
sacrificium : quando hostiam laudis xp̃o
dei filio offerre in aeccłia ꝓhibet ab omina¬
tionem desolationis in loco sc̃o statuet: quas¬
do diuinum cultũ axp̃iams sibi exhiberi
extorquet ita ut in cemplodĩ sȩdens. osten¬
dat se camquam ipse sit deus. Unde mubti
nr̃oꝵ putant obseuitias & turpitudinis mag¬
nitdinem domitianũ siue neronẽ anti¬
christum fore: sed licet ipsi antichristi fue¬
rint. quantũ ad eius corpus ꝑtinent & men¬
bra ipsius sunt: Tam̃ ipse om̃ium uquorp
caput uixta finẽ mundi uenturus ẽ. quan¬
do iuixta ueritatis sententiam erit tribu¬

Expanded text:
s autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet, etc. Nulli dubium est quin haec quae sub Antiocho Epiphane in imagine praecesserunt, hoc est ut rex sceleratissimus persecutus sit populum Dei, et cogitabit adversus illos quos vult Dei legem relinquere, polluetque sanctuarium Dei, homines videlicet ad imaginem Dei creatos diversis vitiis corrumpendo; auferet juge sacrificium quando hostiam laudis Christo Dei Filio offerre in Ecclesia prohibebit; abominationem desolationis in loco sancto statuet, quando divinum cultum a Christianis sibi extorquebit exhiberi, ita ut in templo Dei sedens, ostendat se tanquam ipse sit Deus, unde multi nostrorum putant ob saevitiae et turpitudinis magnitudinem Domitianum sive Neronem Antichristum fore: sed licet ipsi Antichristi fuerint, duantum ad ejus corpus pertinet, et membra ipsius sunt, tamen ipse omnium in quorum caput juxta finem mundi venturus est, quando, juxta Veritatis sententiam, erit tribu
Abbreviated transcription (Latin):
casleu qu̾e macedones appelleon nominans :
aꝑientib ei portas his qͥ uoluntati eius con¬
sentiebant In gressusq ciuitatẽ ierosolio¬
rum multos interimerit sibi contraria sapi¬
entes: nec non etiã. eos qui portam aꝑientes
ciuitatẽ ei tradiderunt: ꝓpt̾ templi diuitias
in terfecerit: Mlultas que abeo auferens pe¬
cumas : ad antiochiã reuersus sio Post quã
aũt expoliauit templũ. ita ut uasa dei aspor¬
taret. & lucernas aureas. & aram auream &
mensam. & sacrarium. neq de uelis abstinu
& chesauros nichil penitus relinquens : ad-
deo scdm leges offerebant : celebrare ꝓhibu¬
it: De p̃dans totam ciuitatẽ quos dam inter¬
fecit alios captiuos cum uxorib & filiis de
duxit: ita ut numerus multitudinis capti¬
uoꝵ usq .x ͤ. milia existere uideret᷑: Mistice
aũt antiochus hic qui in trauit in terram
quȩ uere templum dei sunt errore suo pollu¬
ere contendit de quo in danihelis ꝓphetia

Expanded text:
Casleu, quem Macedones Apelleon nominant, Casleu, quem Macedones Apelleon nominant, aperientibus ei portas iis qui voluntati ejus consentiebant, ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit sibi contraria sapientes, nec non et eos qui portam aperientes civitatem Dei tradiderunt, propter templi divitias interfecerit, mcunias, ad Antiochiam reversus est. Postquam autem exspoliavit templum, ita ut vasa Dei asportaret, et lucernas aureas et aram auream, et mensam, et sacrarium, neque de velis abstinuiet thesauros, nihilque penitus relinquens, ad maDeo secundum leges offerebant, celebrari prohibuit. Depraedans autem totam civitatem, quosdam interfduxit, ita ut numerus multitudinis captivorum usque ad decem millia existere videretur. Mystice autem Antiochus hic, qui intravit in terram quae vere templum Dei sunt, errore suo polluere contendit; de quo in Danielis prophetia
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus ab egyptiis uenisse eũ iniudeam.
hoc ẽ ad uersus testamentũ sc̃m. & spoliassẽ
templum & auri tulisse quã plurimum Posi¬
toq in arce p̃sidio machedonũ reuersum
austrum: Cumq duo fr̃s ptholomei cleo¬
patrȩ filiĩ. quoꝵ auunculus erat obsiderent᷑:
alexandriam legatos uenisse romanos Iuoꝵ
unus marcus p̾ublius lenas cum eum
stantem in uenisset in litore. & senatus consul¬
tum dedisset. quo iubebat᷑ ab amicis popłi
tulisset: orbem dicit᷑ fecisse in arenis baculo
quẽ tenebat manu. & circum scripsisse re¬
gem atq dixisse: Senatus & popłs romanꝰ
precipiunt: ut in isto loco respondeas quid c̃õ
silii geras: Quibus dictis ille ꝑ terrtais: ait:
Si hoc placet senatui & popło romano rece¬
dendum ẽ: Atq ita statim mouit ȩxercitum
his consentanea iosephus scripsit : qđ reuer¬
sus ꝓpter romanoꝵ timorẽ ab egypto rex
rit exercitum: Quo ueniens anno. o xͦliiiͣ ͦ¬
sima olimpiade uicesimo. & .uͫ. die mensis

Expanded text:
pulsus ab Aegyptiis, venisse eum in Judaeam, hoc est, adversus Testamentum sanctum, et spoliasse templum, et auri tulisse quamplurimum, positoque in arce praesidio Macedonum, reversum Austrum. Cumque duo fratres Ptolemaei, Cleopatrae filii, quorum avunculus erat, obsiderentur Alexandriae, legatos venisse Romanos: quorum unus Marcus Popilius Lenas, cum eum stantem invenisset in littore, et senatusconsultum dedisset, quo jubebatur ab amicis populi um distulisset, orbem dicitur fecisse in arenis baculo quem tenebat in manu, et circumscripsisse regem atque dixisse: Senatus et populus Romanus praecipiunt, ut in isto loco ressilii geras. Quibus dictis ille perterritus, ait: Si hoc placet senatui et populo Romano, recedendum est hinc; atque ita statim movit exercitum. Iis consentanea Josephus conscripsit, quod reversus propter Romanorum timorem ab Aegypto rex rit exercitum; quo perveniens anno centesimo rtia olympiade, die vicesimo et quarto mensis
Abbreviated transcription (Latin):
hostis malignus in loco earum impietatqͥs¬
arcem erigere. & blasphemos cultores substitu¬
ere mollit᷑: quatenus si posibile sit ꝑ prauos ho¬
mines nomen xp̃ianum qđ solũ in orbe nom̃¬
p̃ualuit funditus deleatur. & diaboli uolun¬
tas in pollutione. ydoloꝵ. & multiplicita¬
te peccatoꝵ expleatur: Inde sequit᷑. Et effu¬
der̃ sanguinẽ innocentẽ ꝑ cireuitũ sc̃ĩficati¬

Expanded text:
hostis malignus in loco eorum artem impietatis erigere, et blasphemos cultores substituere molitur, quatenus, si possibile sit, per pravos homines nomen Christianum, quod solum in orbe praevaluit, funditus deleatur, et diaboli voluntas in pollutione idolorum et multiplicitate peccatorum expleatur. Unde sequitur: Et effuderunt sanguinem innocente
Abbreviated transcription (Latin):
delitas quando feruet impietas : seuit in ma¬
nitas. quando aesti at cupiditas: Om̃i regno¬
suo antiochus ꝑscripturas suas indicit cor¬
menta : & mortẽ in gerere cultorib dei. sic
uaria exquirio pęnarum genera: quatenus
xp̃icolas astatu religionis scĩsime euellat.
conterat atq disꝑdat: Die quinta decima
mensis casleu. quinto & quadragesimo & cen¬
tesimo anno ȩdificauit rex antiochus abo¬
minandum ydolum desolationis suꝑ alta¬
re dei  & ꝑ uniuersas ciuitates uidȩ incir¬
cuitu ȩdificauer̃ aras: & ante ianuas domo¬
rum & in plateis incendebant t̾ura & sacri¬
ficabant. & libros legis dei conbusserunt ig¬
ni scindentes eos & apud quẽ ẽq in uenis¬
batur libri testamenti dñi. & quic̃q obser¬
uabant legem dñi : scdm edictum regis :

Expanded text:
delitas quando fervet impietas; saevit immanitas quando aestuat cupiditas. Omni regno Antiochus per scripturas indicit tormenta, et mortem ingerere cultoribus terrae Dvaria exquirit poenarum genera, quatenus Christicolas a statu religionis sanctissimae evellat, conterat atque disperdat. Die quinta decima mensis Casleu, quinto et quadragesimo, et centesimo anno, aedificavit rex Antiochus abominandum desolationis idolre Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem D
Abbreviated transcription (Latin):
nis spoliatos. in baratrum suȩ ꝑditionis se¬
cum thraere conatur: hinc cotidie planc¬
tus & gemitus in eccłia nascit᷑ : cum de casu
ꝓximoꝵ ꝑ conpassionẽ cęxus fideliũ ñ me¬
diocrit̃ contristat᷑: Unde sequit᷑: Et fec̃ cedẽ

Expanded text:
nis spoliatos, in barathrum suae perditionis senis spoliatos, in barathrum suae perditionis secum trahere conatur. Hinc quotidie planctus, gemitus in Ecclesia, nascitur, cum de casu proximorum per compassionem coetus fidelium non mediocriter contristatur. Unde s
Abbreviated transcription (Latin):
reticos confundere satagit. & eos qui in medi¬
tatione legis dĩ uelud uasa mensȩ dei ac pa¬
nes ꝓpositionis cõmanere uidebant᷑ astu ne¬
quitiae sue corrumꝑe. atq in errorẽ se duce¬
re contendio: Uelum quoq & coronas & orna¬
mentum aureum qđ in facie templi erat
idem antioesus hostis collit & cõminuit
omia. quando litterã legis dei in qua sapien¬
tia diuina ac mysteria cęlestia latent. & ubi
corona ꝑpetuȩ mercedis bene laborantibus
& p̃cepta dĩ seruantib. in regno cȩlesti ac
claritate ꝑpetua ꝑcipienda ꝓmittitꝰ. contri¬
tis sententiis ac sensu de prauato in alienũ
in tellectum conuertit. animas que sibi obedi¬
entes. hoc modo de cipto
Iam aurum argentumq & thesauros oc¬
cultos nichil aliud in celligo quã eloquii
uenustatem ac sensus puritatẽ cum uirtu
tum tesauroq in occultis cordis aprid fideles
collocant᷑: Hȩc onũa diabolus de regno xp̃i
aufferre molit᷑: cum possessores eoꝵ his bo¬

Expanded text:
reticos satagit, et eos qui in meditatione legis Dei, velut vasa mensae Dei ac panes propositionis commanere videbantur, astutia nequitiae suae corrumpere atque in errorem seducere contendit. Velum quoque et coronas, et ornamentum aureum quod in facie templi erat, idem antiquus hostis tollit, et comminuit omnia, quando litteram legis Dei, in qua sapientia divina ac mysteria coelestia latent, et ubi corona perpetuae mercedis et bene laborantibus, et praecepta Dei servantibus, in regno coelesti ac claritate perpetua percipienda promittitur, contritis sententiis ac sensu depravato in alienum intellectum convertit, animas sibi obedientes hoc modo decipit. Nam aurum argentumque et thesauros occultos nihil aliud intelligo quam eloquii venustatem ac sensuum puritatem cum thesauro virtutum quae occultis cordibus apud fideles collocantur; haec omnia diabolus de regno Christi auferre molitur, cum possessores eorum, his bo
Abbreviated transcription (Latin):
xandro magno. totũ corpus regni macedo¬
num qđ ipse ñ sine grandi labore coaduna¬
uerat. pueri eius ꝑtxrannidẽ diripuer̃. &
multis atq gͣuibus pliis dilaniauer̃. sicut
in hẏstoriis gentiũ copiossissime scriptũ in¬
uenit᷑ seo exhis plurimis amissis. scriptor
p̃sentis hystoriae ad anthiochũ epiphanem
ꝑuenit. qui plurima in iudeos cõmisit ma¬
la. & loc̃ sc̃m polluit & legem ꝓfanauit¬

Expanded text:
xandro Magno totum corpus regni Macedonum, quod ipse non sine grandi labore coadunaverat, pueri ejus per tyrannidem diripuerunt et multis atque gravibus praeliis dilaniaverunt, sicut in historiis gentium copiosissime scriptum invenitur. Sed ex iis plurimis omissis scriptor praesentis historiae ad Antiochum Epiphanem pervenit, qui plurima in Judaeos commisit mala, et locum sanctum polluit ac legem profanavit
Abbreviated transcription (Latin):
galloꝵ. siciliae. sardineq plurimȩ p̃terea¬
partes italiae : Tantus timor in sũo oriente
constituti dicis. popłos ultimi occidentis
in uaserat: ut in de ꝑegrinam cerneres to¬
to mundo legationem quo uix credeses.
ꝑ uenisse rumorẽ: Unde bene scriptum ẽ.
& siluit terra in conspectu eius : quia nul¬
lus ei rebellare audebat : E congregauit iur¬
tutẽ exercituum fortẽ nimis: & exaltatũ ẽ¬

Expanded text:
Gallorum, Siciliae Sardiniaeque, plurimae praGallorum, Siciliae Sardiniaeque, plurimae prapartes Italiae. Tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis invaserat, ut inde peregrinam cerneres toto mundo legationem, quo vix crederes pervenisse rumorem; unde bene scriptum est: Et siluit terra in conspectu ejus, quia nullus ei rebellare audebat. Et congregavit virtutem et exercitum fortem nimis. Devictis
Abbreviated transcription (Latin):
dediss concubitu regnũ redemit : ꝑ agrata
ꝑ domitaq alexander india: cum ad saxum
mirȩ asꝑitatis & altitudinis in quod multi
popłi confugerant ꝑuenisset: cognoscit hercu
herculis acta suꝑaret : cum sũmo labore ac
ꝑiculo saxo pottais om̃s loci eius gentes in
deainonẽ accepit Cum porro fortissimo
indorũ rege : cruentissimũ bellum gessit:
Postea cum orientales popłos singłarum ꝓ¬
uitiarum ñ sine cruenta uictoria cepisset:
conscensis nauibus cum. occeani littora ꝑ a¬
graret. ad urbem quandam cui ambũ
ciuitatis : magnam partem ȩxercitus sagit¬
tis hostium ueneno in litis amisit: Ac post
sauciis datdi. reliqͥis sub ueniret᷑. urbem
tam et ad oceanũ indum flumen in gressꝯ̃
babiloniam celeriter rediit ubi eum ex ter¬
ritarum tocius orbis ꝓiuntiaꝵ legati oꝑie¬
bantur. hoc ẽ carthaginensium. & tocuis
africae ciuitatum. sed & hispaniarum.

Expanded text:
dedisset, concubitu regio regnum redemit. Peragrata dedisset, concubitu regio regnum redemit. Peragrata perdomitaque Alexander India, cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quod multi populi confugerant, pervenisset, cognovit HerculHerculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit. Postea, cum Orientales populos singularum provinciarum non sine cruenta victoria cepisset, conscensis navibus, cum Oceani littora peragraret, ad urbem quamdam cui Ambigecivitatis magnam partem exercitus sagittis hostium, veneno illitis, amisit; ac post sauciis data, cum reliquis subveniretur, urbem ta meta ad Oceanum et Indum flumen ingressus, Babyloniam celeriter rediit, ubi eum cum exterritarum totius orbis provinciarum legati exspectarent, hoc est Carthaginensium et totius Africae civitatum, sed et Hispanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ munitiones. & interfec̃ reges t̾rȩ¬
& ꝑ transiit usq ad fines terrȩ: & accepit spo¬
liã multitudinis gentium. & siluit terra in
conspectu eius Igit᷑ alexander magnus sic¬
ut tradunt hystoriae : post darumortem
thoꝵ pugnã agressus ẽ. quos diuuͣnitentes de¬
leuit ꝓpe modum ante quã uicit Inde tras¬
tes. euergetas. parapamenos. ac sopĩos. ceterosq
popłos qui in radice caueasi montis moraban¬
tur sub egit. urbe ibi alexandria suꝑ am¬
nẽ cdanaum constituta seo humani sangui
nis in saturabilis: siue hostiũ siue socioꝵ.
recentem tam̃ semꝑ siciebat cruorem Itaq¬
in de ditionem accepit: Calis tenen phi¬
losophum sibiq apud aristotelẽ c̃ disci¬
pulum cum plurimis aliis principiibcur
eum deposito salutandi more ut dm̃ non
ad oraret: occidit Post hȩc indiam petit ut
oceano ultimo que oriente finiret imꝑium
Niscon urbẽ adiit: dedalos montes regnaq

Expanded text:
obtinuit munitiones, obtinuit munitiones, es terrae, et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu ejus. Ergo Alexander Magnus, sicut tradunt historici, post Darii mortem thorum pugnam aggressus est, quos diu renitentes delevit propemodum antequam vicit. Inde Thragas Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minnis insaturabilis, sive hostium sive etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. Itaqin deditionem accepit; Callisthenem philosophum, sibique apud Aristotelem condiscipulum, cum plurimis aliis principibus, quod eum, deposito salutandi more, ut dominum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium, Nisam urbem adiit, Daedalos montes, regnaqu
Abbreviated transcription (Latin):
gulis partib antea regnantibus. pͥmus
ipse & solus in tota grecia regnauit : nam
sub uersis thebis: in ꝑsas arma corripiers
aprid gͣnicum fluuum in ito certa¬
mine darii duces suꝑauit. & ad extremũ
ipsum ꝑ cussit ariecem. & duo eius cornua
c̃fregit. medos atq ꝑsas. misitq eum sub
pedib suis. & utrumq cornu suo sub iu¬
gauit imꝑio. Qđ aut̃ dr̃ egressus eẽ de ter¬
ra cethim de ipsa grecia significat: Cethim
enim fuit unus de posteris noe. hoc ẽ filius
& losephus testis ẽ: & ab ea om̃s insulȩ &
maritima loca cethim hebraic& nominant᷑:
Legamus uarronis de antiquitatib libros.
& simii capitonis. & grecũ flegonta cęterosq
eruditissimos uiros: & uidebimus om̃s pene
in sulas & tocius orbis littora. cerras ma¬
ris uicinas. grecis acolis occupatas. qui ab a
loca. usq ad occeanũ possed̾e britannicũ
Constituit inquit p̾lia multa & obtiraut

Expanded text:
gulis partibus regnantibus, primus gulis partibus regnantibus, primus ipse et solus in tota Graecia regnavit. Nam subversis Thebis, in Persas arma corripiens apud Gangem fluvium inito certamine Darii duces superavit, et ad extremum ipsum percussit arietem, et duo ejus cornua confregit, Medos ac Persas, misitque eum sub pedibus suis et utrinque cornu suo subjugavit imperio. Quod autem dicitur egressus de Cethim, de ipsa Graecia significat. Sethim enim fuit de posteris Noe, hoc est, filiut Josephus testis est, et ab ea omnes insulae et maritima loca Cethim Hebraice nominantur. Legamus Varronis de Antiquitatibus libros et Sisinnii Capitonis et Graecum Flegonta caeterosque eruditissimos viros, et videbimus omnes pene insulas et totius orbis littora et terras mari vicinas a Graecis accolis occupatas, qui ab Amloca usque ad Oceanum possedere Britannicum. Constituit, inquit, praelia multa, et omnium
Abbreviated transcription (Latin):
philippi macedo qui primus regnauit in
grecia. egressus de terra cethim. darium
ꝑsarũ regẽ & medoꝵ: ltaq alexandrũ phi¬
lippi & olimpiadis filiũ darium regem
ꝑsarum atq medoꝵ occidisse om̃ib ma¬
nifestum ẽ. qđ & daniel in uisione sua qua
hyrcum caprarũ. arietem uentilantẽ corni¬
bus contruisse describit euidenter expres¬
sit: seo querit᷑. quomͦ dicat᷑ alexander primꝰ
regnasse in grecia. cum multi ibidem in
diuersis locis antea regnasse. repꝑiant᷑
Multi eñi in argiuis. a themensib lace de¬
moniis. corinthiis. & lidis. regis pre¬
fuer̃ nec non in macedonia non¬
pͥmus rex esse alexander in uenit᷑. sed ui¬
cesimꝰ quartus : Primus er̃ rex macedonũ
caranus erat: eo temꝑe quo hebreoꝵp iuda
lacedemonioꝵ thalcamenes. corinthioꝵ¬
que alexander. & a theniensium tespieus:
ed ideo pͥmus regnasse dicit᷑ in grecia
alexander: quia cęteris regibus in sin¬

Expanded text:
Philippi Macedo, qui primus regnavit in Philippi Macedo, qui primus regnavit in Graecia, egressus de terra Cethim, Darium Persarum regem et Medorum. Itaque Alexandrum, Philippi et Olympiadis filium, Darium regem Persarum atque Medorum occidisse omnibus manifestum est. Quod et Daniel in visione sua, qua hircum caprarum arietem ventilantem cornibus contrivisse describit, evidenter expressit. Sed quaeritur quomodo dicatur Alexander primus regnasse in Graecia, cum multi ibidem in diversis locis ante regnasse reperiantur; multo enim ante Argivis, Atheniensibus, Lacedmoniis, Corinthiis et Lydis reges praefuerunt. Nec vero in Macedonia primus rex Alexander esse invenitur, sed vicesimus quartus: primus rex enim Macedonum Caraunus erat, eo tempore quo Hebraeorum Juda Lacedaemoniorum Calcamenes, Corinthiorumque Alexander, et Atheniensium Thespites; sed ideo primus regnasse dicitur in Graecia Alexander, quia caeteris regibus antea in sin
Abbreviated transcription (Latin):
bri machabeoꝵ simile ẽ principio libri
ezechielis ꝓpħs ubi scriptum ẽ & factũ
est in .xxx. anno in quarto mense : & cet̾a
Unde primũ nobis questio oritur : cur
is qui nichil aliud ad huc dixerat. ita exor¬
sus ẽ dicens. & factum ẽ post quã ꝑcussit
alexander & relieͬ  & namq sermo con¬
unctionis est: & scimus quia ñ coniun
git᷑ sermo sub sequens. nisi sermoni pre¬
cedenti. Qui igit᷑ nichil dixerat cur
dic̃ & fac̾tum est cum non sit sermo
cui hoc qđ in cipit sub uingat: qua re
in tuendum: quia sic̃ nos corporalia.
sensu spiritalia aspituint. Eis q. & illa
sunt p̃sentia. quȩ nr̃s ignoratis ab sen¬
cia uidentur Unde fit : ut in mente
ꝓpħarum ita coniuncta sint exterio¬
ribus in teriora. Quatenus simul utra¬
que uideant. simulq in eis fiat. & in¬
tus uerbum qđ audiunt. & foris quod
dicunt: Patet igit᷑ causa: cur qui nichil
dixerat inchoauit dicens. & factum ẽ deinde
sub iungit: Post quam ꝑcussit alexander

Expanded text:
bri Machabaeorum simile est principio libri Ezechielis prophetae, ubi scriptum est: Et factum est in trigesimo anno, in quarto mense, etc. Unde primum nobis quaestio oritur cur is qui adhuc nihil dixerat, ita exorsus est, diens: Et factum est postquam percussit Alexander, etc. Et namque sermo conjunctionis estgitur sermo subsequens, nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat, cur dicit, « et factum est, » cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est, quia sicut nos corporalia, sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia, quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente Prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foris quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est; deinde subjungit: Postquam percussit Alexander
Abbreviated transcription (Latin):
sub uerteret:
It conuerat antiochus post quã ꝑcussit
aegyptum incentesimo & quadragesimo¬
ierosolimã in multitudine gͣui  & intrauit¬
re a caureum: & candelabrũ luminis. & unu¬
uersa uasa eius. & mensam ꝓpositionis. &¬
libatoria. & fialas. & mortariola aurea. &¬
uelum. & coronas. & ornamentum aureum
qđ in facie templi erat & cõminuit om̃ia

Expanded text:
subverteret. subverteret. Et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimorosolymam in multitudine gre aureum, candelabrum luminis et universa vasa eius, mensam propositionis, libatoria, fialas, mortariola aurea, velum, coronas et ornamentum aureum, quod in facie templi pendebat, et comminuit
Abbreviated transcription (Latin):
Reca ac romana narrat hystoria. qđ anthi¬
torem. cleo patrȩ sororis sue filium. cuius ip¬
se auunds erat dolos construxeraͥt. ut eum
regno aegypti priuaret: ut cum post mortẽ¬
cleopatrȩ a lauius eunuchus nutricius phi¬
lomitoris & leneus aegyptum regerent. & re¬
peterent syriam quã antiochus fraude occu¬
pauerat. ortum intͣ auunculũ & puerum
ptͥolomeum p̃liũ sit  Cumq interpeleusiũ
& montem casium p̃lium cõmisissent : iue¬
ti sunt duces ꝑtholomei : Porro anthiocus
parcens puero & amiticias simulans : ascen¬
dit memphis. & ibi ex more aegypti regnũ
accipiens. pueriq seb ꝓuiderẽ sẽ dicens. cũ
modico popło omnẽ aegẏptũ sub uigauit.
& habundantes atq uberrimas in gressus est
ciuitates Fec̃ quȩ non fecer̃ patres eius & pa¬
tres patrum illiuis : sic̃ indanihele de eo scrip¬
tum ẽ Nullus eñi in regno syriae ita uas
uit & tam callidus fuit : ut prudentes cogita¬
tiones eoꝵ qui duces pueri erant. sua fraude

Expanded text:
eca ac Romana narrat historia quod Antitrem Philometorem Cleopatrae sororis suae filium, cujus ipse avunculus erat, dolos construxerit, et eum regno Aegypti privarit; Cleopatrae Eulaius eunuchus nutritius Philometoris, et Leneus Aegyptum regerent, et repeterent Syriam quam Antiochus fraude occupaverat, ortum est inter avunculum et puerum Ptolemaeum praelium. Cumque inter Pelusium et montem Casium praelium commisissent, victi sunt duces Ptolemaei. Porro Antiochus parcens puero, et amicitias simulans, ascendit Memphim, et ibi ex more Aegypti regnum accipiens, puerique rebus se providere dicens, cum modico populo omnem Aegyptum subjugavit sibi, et abundantes atqucivitates, fecitque quod non fecerunt patres ejus et patres patrum illius, sicut in Daniele de eo scriptum est. Nullus enim in regno Syriae ita vastavit, et tam callidus fuit, ut prudentes cogitationes eorum qui duces pueri erant sua fraude