comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo dicemꝰ ꝑ moysen eẽ. quȩ dã. non solũ scã sed et scã scorũ. Et alia non tan¬
tũ sabbata sed et sabata sabbatorũ. paunc quoq docemur scribente salomo
quȩ dã non solũ cantica: sed et cantica canticoꝵ. Beatus qͥdẽ .ẽ. qͥ in gre¬
ditꝰ in scã. sed multo illebeatior. qͥ in gredit᷑ inscã scorũ. Beatus qͥ sabbata sabbatitat.
Et siqͥdẽ qͥ ingreditur inscã : plurib adhuc indiget ut ualeat introire in soã scõrũ.
Et qͥ sabbatum cȩlebrat qđ adõ popło constitutũ .ẽ: multa adhuc necessaria habet.
ris continentur cantica ꝑ agrans : ualeat ascendere ad cantica canticorũ. Egredere
oportet ex ȩgypto & egressũ det̾ra ȩgypti ꝑtransire mare rubrũ ⁊ ut possis pͥmũ
p̃tatur ut possis et illud carmen qđ iniudicũ libro continet᷑ edicere: Ad regnorũ dein¬
ceps uolumen ascendens : uem ad canticũ qͣndo dđ fugit demanu immicor ũ suorũ et dema

Expanded text:
uomodo didicimus per Moysen, quaedam esse non solum sancta, sed et sancta sanctorum; et alia non tantum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus quidem is, qui ingreditur sancta, sed beatior qui ingreditur sancta sanctorum. Beatus qui sabbata sabbatizat, sed Et sicut is qui ingreditur in sancta, pluribus adhuc indiget, ut valeat introire in sancta sanctorum: et qui sabbatum celebrat, quod a Domino populo constitutum est, multa 502 adhuc necessaria habet u qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum rpretatur: ut possis et illud carmen, quod in libro Judicum continetur , ediscere. Ad Regnorum deinceps volumen ascendens , veni ad canticum, quando David liberatus est de ma
Abbreviated transcription (Latin):
conposuit quando tẽplũ sũmo studio et labore fabricatũ .ẽ. Diues quippe fuit salomon
& ionĩ sapientia illius nemo p̃cessit eũ. sic̃unũ horũ. Nigra sunt et speciosa filiȩ hieru

Expanded text:
composuit, quando templum summo studio et labore fabricatus est. Dives quippe Salomon, composuit, quando templum summo studio et labore fabricatus est. Dives quippe Salomon, et in omni sapientia illius nemo praecessit illum. Sicut unum horum nigra sum, et speciosa, filiae Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
ierp sale easts filnmie satsdie. Us fors is stat sa do onsi cabiculit indetis intran¬
tem. Niemo dubitet. nigrã uocatam.
ni grã esse. formosa quia nos sumꝰ. aut agnoscamus dm̃. aut cantica cantici p̃dicemꝰ.
ut ab ȩhiopiȩ finib ab extremot̾rȩ uenerimꝰ sapientiã ueri audire sal
salua tors uox intonantis audietur. Regina austri ueniet iniudiciũ et condẽnabit ho-¬
mines generationes huiꝰ quia uenit afinib trȩ audire sapientiã salomonis. Ecce plus
salomone hic. Audit᷑ mistice quȩ dicunt᷑ . Regina auferi uenit afinib: t̃rȩ ecclesia. et con¬
denat homines generationis huiꝰ. id .ẽ. iudeos carni et sanguini deditos uenit afinib t̾rȩ¬
salomone maior .ẽ. Nigra s̃. et spetiosa filiȩ ierusalẽ : Nigra ut tabnaculũ cȩdar. Speci¬
osa ut pellis salomonis. nã ad utrũq respondit. Niga sunt et speciosa filiȩ hierusalẽ. ut
Aunt hȩbrȩ. Cȩdar int̃ p̃tari tenebras. Nigra s. ergo ut tã

Expanded text:
: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethiopiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hujus, id est, Judaeos carni et sanguini deditos. Venit a finibus teSalomone major est. Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem: nigra velut tabernacula Cedar: speciosa, ut pelles Salomonis. Nam ad utrumque respondit: Nigra sum et speciosa, filiae Jerusalem  AlAiunt Hebraei Cedar interpretari tenebras. Nigra sum ergo, ut ta
Abbreviated transcription (Latin):
re cogmoscimus iuxta illud exemplũ. Amicus aut̃ sponsi stans & audiens eũ gaudio gau-¬
d& propt̾ uocẽ sponsi. Tale quidẽ et adulescentulȩ sũstinent. introeunte sponso. forin¬¬
secus remanent. Sponsa uero speciosi. ꝑ fecta. sine macula. sineruga. in sponsi
citq in trodux̃ mẽ rex incubiculũ suũ. Monait introdux̃ nos plures in cubiculũ. Elu¬
res foris remanent. in cubiculũ sola ingre ditur sponsa. ut uideat thesauros cenebro-¬
sos & ab sconditos. renunoietq iuuenculis. Introdux̃ me rex in cubiculũ siuim.
rursũ adulesentulȩ. id ost sponsarũ incipientiũ turba cũ plurima in gresa sponse eubiculũ¬

Expanded text:
re cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , tale quiddam sustinent. Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine ruga, in sponsi citque. Introduxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculu
Abbreviated transcription (Latin):
scã. cuiꝰ quoq nom̃ iohaunes inseruit. martha quippe erat & abens alab astrũ ungue
ti pistici p̃ciosi effudit suꝑ capđ iħu. Deinde suꝑhoc indignantib non om̃ib discipłis
sed uda solo & dicente. Uendi potuit denari is trecentis et dare pauꝑib Respondit

Expanded text:
t; Maria quippe erat habens alabastrum unguenti t; Maria quippe erat habens alabastrum unguenti nardi pistici pretiosi, et effudit super caput Jesu. Deinde super hoc indignantibus, non omnibus discipulis, sed Juda solo, dicente: Potuit venundari hoc trecentis denariis, et
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi dũ rex in recubitu suo ẽ. reqͥescens enĩ dor munt e utleo et ut catułꝰ leonis. spon¬
se ꝓmiserant donec ille consur geret se similitudines auri et argenti . eẽ . facturos
Nonabentes aurũ ut sponsus et quodã modo aliis uerb sponsi passio pdicata. Est non
inrationabilit̃ : Adhȩc sponsa respondit Et ipsa difpensationẽ quandã passionis inc¬
legens aid qđ audierat. similitudines auri faciemꝰ tibi cũ stigmatib argenti do-¬
nec rex in recubitu suo ait. Nardus mea dedit odorẽ suũ. fasciculus guttȩ fratru¬
elis ins mihi in medio uberũ meoꝵ demorabit᷑. Quomodo igit᷑ aptaui mus ei qđ p̃cessit
recubitu suo id qđ seqͥt᷑. Nardus mea dedit odorẽ suũ . Loqͥt᷑ euangłiũ
quia uenerit mulier alabastrũ habens unguenti nardi pistici pẽiosi non illa pecca¬¬
trix sed scã dequa nunc mihi sermo. ẽ. scio quippe lucã depeccatrice matheũ uero
iohannẽ et marcũ non depeccatrice dixisse. Uenit ergo non peccatrix illa sed

Expanded text:
sponsi, dum rex in recubitu suo est frequiescens enim dormivit ut leo, et catulus leonis , sponsae promiserant, donec ille consurgeret, similitudines auri et argenti se esse facturos, non habentes aurum, ut sponsus: et quodammodo aliis verbis sponsi passio praedicata est, non irrationabiliter ad haec sponsa respondet, et ipsa dispensationem quamdam passionis intelligens, ad id quod audierat: Similitudines auri faciemus tibi cum stigmatibus argenti, donec rex in recubitu suo est, ait: Nardus mea dedit odorem suum. Fasciculus guttae fratruelis meus mihi; in medio uberum meorum demorabitur . Quomodo igitur aptabimus ei quod praecessitedit odorem suum? Loquitur Evangelium, quia venit mulier habens alabastrum unguenti nardi pistici pretiosi; non illa peccatrix, sed sancta, de qua nunc mihi sermo est. Scio quippe Lucam de peccatrice: Matthaeum vero et Joannem et Marcum, non de peccatrice dixisse . Venit ergo non peccatrix illa, sed
Abbreviated transcription (Latin):
catrix. suꝑ capđ eis fudisse inuenitur. Obserua inquã et inuenies in euangłi ilecti¬
one non fabulas& narrationes ab euangłistis. sed misteria. eẽ. conscripta. Impleta .ẽ.
sit agentẽ penitentiã. Pccatrice et scã capđ unguento oloris ꝑfundente. Unguentũ effunsu
nomentuũ. Quomodo unguentũ adeffusionẽ slam odore longe latẽq: disꝑgna sierxpĩ nomen
effusũ est nomon eius. Nunc moysẽ nomen auditur q prius inde actantũ el udebutur angus¬

Expanded text:
catrix, super caput ejus fudisse monstratur . Observa, inquam, et invenies in Evangelica lectione non fabulas et narrationes ab Evangelistis, 508 sed mysteria esse conscripta. Impleta est isit, agente poenitentiam peccatrice, et sancta caput Jesu unguenti odoribus perfundente. Unguentum effusum nomen tuum. Quomodo unguentum quod effusione sua odorem longe lateque dispergit, effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae tantum claudebatur angus
Abbreviated transcription (Latin):
diã ꝓmeret᷑. Porro qͥuidet recta nisi qͥ casto c̃spectu & puris ocuł intuet᷑. Noliigit᷑ mͥ de istantũ carnisocuł in.¬
tellegere quȩ dicta s̃ licet & deis intellexisse non inutile sit sed in grediens ad interiora cordistui et aliosculos
m̃te ꝑ qͥrens qͥtͥa dĩ mandato inluminant᷑. Mandatũ qͥppe dnĩ lucidũ inluminans oculos. Illud enitere con¬
tende ut scȩ intellegas uniũsa quȩ dicta s̃. Et similia sp̃ũi qͥ inspeciȩ descendit colũbȩ audias. Iuia oculitui
& p̃dicari. Uidens iħs omem languorẽ et infirmitatẽ non solũ eotpr quo carnalit̃ facta s̃ fuisse medicatũ
qđ non habet suo p̃conio largiat᷑. sed intellegens decorẽ eiꝰ. atq conspitiens ait. Ecce speciosus fratrueł ms̃
& qͥdẽ pulcher. Lectꝰ nr̃ ũ bros Quȩro lectũ in quo sponsꝰ cũ sponsa reqͥescat. Nisi faillor corpꝰ humanũ .ẽ.¬

Expanded text:
r oculis? Noli igitur mihi de his tantum carnis oculis intelligere, quae dicta sunt, licet et de his intellexisse non inutile sit: sed ingrediens ad interiora cordis tui, et alios oculos mente perquirens, qui et a Dei mandato illuminantur: Mandatum quippe Dei illuminans oculos: illud enitere, labora, contende, ut sancte intelligas universa, quae dicta sunt, et similia a spiritu: qui in specie descendit columbae, audias; quia oculi tuipraedicari: vides Jesum, omnem languorem et infirmitatem, non solum eo tempore quo carnaliter facta sunt, fuisse medicatum us tribuit: non quo ei quod non habet, suo praeconio largiatur: sed intelligens decorem ejus, atque conspiciens, ait: Ecce speciosus fratruelis meus. Equidem, pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
na & amaiestate diuma ad nos modica stilla de flucerit. Dehac stilla ꝓpħa cecinit
dicens. Et erit destilla popłi huiꝰ congregandus congregabit᷑ iacob Et sic̃ scđm aliũ
sensũ lapiserat p̃cisus emonte sine manĩb nr̃i in carne saluatoris aduentꝰ. neq enĩ
totꝰ mons fuit qui descendit ad t̾ras: nec poterat humana fragilitas totiꝰ montis
magnitudinẽ caꝑe. Sed lapis ex monte lapis offensionis & petra scand ali descendit
in mundũ. si scđm aliũ intellectũ stilla noncupat᷑: oportebat qͥppe ut quia om̃s
uestimentis nr̃is. odor stillȩ ꝓcederet . Iuxta illud. Myrra & stilla & cassia auestim̃tistuis ado¬
mib: eburneis elefantinis : ex qͥb lȩtificauer̃ tẽ filie regũ in honore tuo. Iue in quadrage

Expanded text:
na, et majestate divina ad nos modica quaedam stilla defluxerit. De hac stilla et Propheta cecinit, dicens: Et erit, de stilla populi hujus congregandus congregabitur Jacob . Et sicuti secundum alium sensum, lapis erat praecisus e monte sine manibus , nostri in carne Salvatoris adventus: neque enim totus mons fuit, qui descendit ad terras, nec poterat humana fragilitas totius montis magnitudinem capere: sed lapis ex monte, lapis offensionis, et petra scandali descendit in mundum : sic secundum alium intellectum stilla nuncupatur. Oportebat quippe, ut quia omnvestimentis nostris odor procederet, juxta illud: Myrrha, et stilla, et casia a vestimentis tuis, a domibus elephantinis, ex quibus laetificaverunt te filiae regum in honore tuo , quae in quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
tet eã eeii formosã ut illus dece ł adse trahat. ut discendere faciat ad tras. ut ueniatud
ad amatã. quali pulcritudine decoranda est. quali debet amore feruere ut ealo quatur
ad illũ : quȩ adperfectã locutus ẽ spopsã: quia ceruno tua. quia oculitui. quia genȩguȩ
qm̃ sponsa menbra uarietur. & singularũ partiũ laus diũsa dicatur. ut post dispen¬
sationẽ etiam ad nr̃am dicat anima similit̃ laboremus. Bona igitur ubera tua super
deculit a romita salomoni. & plures alii aromata posseder: Sed habuerint qͥs quantalibet
non possunt xp̃i odorib comparari. Dequo nunc sponsa ait. Od or unguentorũ tuorũ
suꝑ om̃ia aromata. Ego arbitror. quia et moyses habuerit aromata & aa ron et sin¬
guli ꝓpħarũ. Uerũ siuidero xp̃m & suauitatẽ unguentorũ eius odore ꝑcipo. statim
sententia fero dicens. Odor unguentoꝵ tuoꝵ. suꝑ omĩa aromata. unguentũ ess̃¬
sũ nomen tuũ. Propheticũ sacramentũ ẽ. tantũ modo nomeniħu. Uenit in mundũ

Expanded text:
tet esse formosam, ut illum de coelo ad se trahat, ut descendere faciat ad terras, ut veniat ad amatam! Quali pulchritudine decoranda est, quali debet amore fervere, ut ea loquatur ad illam, quae ad perfectam locutus est sponsam: Quia cervix tua, quia oculi tui, quia genae tuaequomodo sponsae membra varientur, et singularum partium laus diversa dicatur, ut post disputationem, etiam ad nostram dici animam similiter laboremus. Bona igitur ubera tua super detulit aromata Salomoni, et plures alii aromata possederunt: sed habuerit quis quantalibet, non possunt Christi odoribus comparari, de quibus nunc sponsa ait: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Ego arbitror, quia et Moyses habuit aromata, et Aaron, et singuli prophetarum. Verum si videro Christum, et suavitatem unguentorum ejus odoremque percepero, statim sententiam fero, dicens: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Oleum effusum nomen tuum, Propheticum sacramentum est. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
pectusciꝰ recũbens significantisquȩ deanima sponse et sermoe dr̃ sponso. suꝑpectus
illius recũbens: quia ibi pͥncipale cordis et nostri. unde acarnalib recedentes p̃r¬
ritalia sectare debemꝰ et intelligere multomelius. eẽ. sic amare. quã amare desis¬
tere. Ascendit igit᷑ suꝑ pectus fratruelis sui et quȩ nunc in exordio cantioi nigra
ponitur inepithalamio de ea infine cantat᷑. Iue est ista quȩ ascendit dealbata .
Intelleximꝰ quomodo et nigra et formosi sit sponsi. si aut̃ et tu non egeris penitentiã
caue ne ai nimatua ngra dicat᷑ et turpiset duplici feditate turperis. Nigra : ꝓpt̃
percata prerita. Turpis ꝓpt̃ hoc quia misdẽ uitiis ꝑseueres. Si uero penitendiã oge¬
pes iagra qͣ dẽ erit anima tua ꝓpt antiqua delata ꝓpt̃ penitentua uero habebĩt
sos et hiopispe habueret ireore. Et nuinc moyses ethiopissam dadxẽ ire qre esi quidẽ lec

Expanded text:
pectus ejus recumbens. Significanterque de anima sponsae et sermone dicitur, super pectus illius recumbens: quia principale ibi cordis est nostri. Unde a carnalibus recedentes spiritalia sentire debemus, et intelligere multo melius esse sic amare, quam amare desistere. Ascendit igitur recumbens super pectus fratruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, et formosa sit sponsa. Si autem et tu non egeris poenitentiam, cave ne anima tua nigra dicatur, et turpis, et duplici foeditate turperis: nigra propter peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit yses Aethiopissam habet uxorem . Et nunc Moyses Aethiopissam
Abbreviated transcription (Latin):
titur salute : respondent sodales. donec sponsus sit in recubitu et apassione consurgat
se quedã sponsi ornamenta facturos. Uerũ iam ipsa ũba po nen dec sun
primũ uox sponse dep̃cantis audicꝰ. Osculet᷑ me ab oscuł ori sui. quorũ iste sensus est
quousq mih sponsus m̃s mittioscula ꝑ moysen mittit oscaila ꝑ ꝓphetas. icm ipsius edpioora
contingere. Ipse ueniat ipse descendat. Orat igitur sponsa patrẽ & dic̃ ad eũ. Osculetur
me ab oscuł orisui. Et quia tał .ẽ. ut conpleatur suꝑ ea ꝓpheticũ illud inquo dr̃: Ad hue
loquente tẽ dicã. ecce cidsũ. sponsã sponsi pat̃ exaudunit mittit filiũ suũ. Uidens illa eũ¬

Expanded text:
titur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, titur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, se quaedam sponsae ornamenta facturos. Verum jam ipsa verba ponenda sunauditur. Osculetur me ab osculis oris sui . Quorum iste est sensus: Quousque mihi sponsus meus mittit oscula per Moysen, mittit oscula per prophetas? Jam ipsius cupio ora contingere, ipse veniat, ipse descendat. Orat igitur sponsi Patrem et dicit ad eum: Osculetur me ab osculis oris sui. Et quia talis est, ut compleatur super eam propheticum illud, in quo dicitur: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum
Abbreviated transcription (Latin):
ge iiro seȩ cũ sponso Videtur mihi quattuor ordines : unũ &unã. duos choros int̃ se con¬
cinentes Sponsa canere cũ iuuencuł: sponsũ canere cũ sociis. Et eũ hȩc ex intellexeris:
audi canticũ canticorũ et festina intelligere illud. Et eũ sponso dicere : quȩ sponsa dicit. Vti
audias. quȩ audiuit sponsa. si aut̃ non potueris discere oũ sponso quȩ diẽ sponsa ut audi
as ea que dicta s. sponse festina ut cũ sponsi posis sodalib fieri. Porro si ilł inferiar es
esto cũ adulescentut quȩ insponse deliciis cõmorant᷑. Hȩc qͥppe et in hoc libro fabula
parit : et epithalamiũ sunt ꝑsonȩ. Ex hoc gentiles sibi epithalamiũ uindicar̃ : & istius ge¬
nerisc armen ad sũptũ .ẽ. Epithalamiũ siqͥdẽ . ẽ: cantirũ canticorũ ⁊ Primũ sponsa
orat. statĩ in mediis p̃cib auditur . Vidit p̃sentẽ sponsũ. uiditͥ alescentulas suo comi¬
tatui copulatas. Deinde respondit ei sponsus. Et post sponsieloqͥa. dũ ille ꝓcius pa¬

Expanded text:
e igitur mihi videntur quatuor ordines, unum et unam, duos choros inter se concinentes, sponsam canere cum juvenculis, sponsum canere cum sociis. Et cum hoc intellexeris, audi Canticum Canticorum, et festina intelligere illud, et cum sponsa dicere ea, quae sponsa dicit, ut audias quae audivit et sponsa. Si autem noPorro si et illis inferior es, esto cum adolescentulis quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter et epithalamio sunt personae, ex quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Epithalamium siquidem Canticum Canticorum est. Primum sponsa orat: et statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde respondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus pa
Abbreviated transcription (Latin):
& magis illiꝰ qͥ ꝑsalomonẽ loquebatur desapientia ita dicens. Ama illã et seruabit te. Et circũ¬
da illã et exaltabit tẽ . Et ora illam. ut eã amplectatur. Est qͥdã spiritał ãplexu¬

Expanded text:
et magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, ita dicens: Ama illam, et servabit te: circumet magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, ita dicens: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te: honora illam, ut te amplectatur Al. ample
Abbreviated transcription (Latin):
tarii uaria sumuntur unguenta in quib ẽ. nardus et stagten. Et ds̃ quicȩlũ fecit actram.
loqͥtur ad moysendicens. Ego impleo spũ sapientiȩ et intellectus. ut faciã oꝑa arti sunguen¬
tariȩ. & unguentarios ds̃ docet. Hȩc si non spiritalit̃ intellegantur. nonne fabulosa suN.
ta carnẽ et sanguinẽ conũ setur . quo possit dignus spiritaliũ fieri secretorũ. Et ut aliquid audentiꝰ
dicamus talicupidine uł amore siqͥdẽ .ẽ et spiritał amor. Q quomodo .ẽ. qͥdã carniscib & alius
sp̃s non capis. si ꝯmĩa corporalia dispexisti : non dico carnẽ ⁊ sanguinẽ. sed argentũ & possessio¬
nes & ipsc̃ trã. Ipsum cęlũ hȩc quippe ꝑtransibt. si ista omĩa contẽpsisti ad nullũ orũ tua ani-¬
c conligata est neq quoquam uitiĩ amore retineris. potes amorẽ caꝑe spiritalẽ. Iteq euenit
occasio. ut deamore spiritali aliqua diceremus. Expedit cutẽ nob scelomois crstodire p̃ceptũ.

Expanded text:
tarii varia sumuntur unguenta, in quibus est nardus et stacte. Et Deus qui fecit coelum et terram, loquitur ad Moysen, dicens: Ego implevi eos spiritu sapientiae et intellectus, ut faciam opera artis unguentariae . Et unguentarios Deus docet. Haec si spiritualiter non intelligantur, nonne fabulae sunt? ta carnem et sanguinem conversetur, quo possit diguus fieri spiritualium secretorum, et ut aliquid audentius dicam, spirituali cupidine vel amore. Siquidem est et spiritualis amor. Et quomodo est quidam carnalis cibus, et alispiritus non capis. Si omnia corporalia despexisti, non dico carnem aut sanguinem, sed et argentum et possessiones, et ipsam terram, ipsumque coelum haec quippe pertransibunt, si ista omnia contempsisti, et ad nullum horum anima tua obligata est, neque quoquam vitiorum amore retineris, potes amorem capere spiritualem. Ista quia evenit occasio, ut de amore spirituali aliqua diceremus. Expedit autem nobis Salomonis custodire praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
de et om̃is sanguis iustus qui effusus . ẽ. suꝑ terrã a sanguine abel iusti usq ad san¬
guinẽ tacharie quẽ int̃fecer̃ int̃ edẽ et altarẽ requi retur a generatione illa
quȩ dix̃ sanguis eius iuꝑ nos et sũꝑ filios nr̃os. Sunt ergo istipars popłi mortui qrꝰ¬
neq azimã neq dies festos competent̃ agunt : sed conuersi s. dies festi eoꝵ in luc¬
tũ. & cantica eoꝵ inlamentationẽ.: Qui etiã siuellent non poterant di ẽ festũ
cȩlebrare in eo loco quẽ elegit dñs ds̃ : Et nos quidẽ non diximus ad illos quia non
erit uobis pax in hoc altari. uł inhereditate dni: sed ipsi sponte sua altare uerum
& cȩlestẽ pontificẽ refutar̾. Et eo usq infelicitatis adducti sunt ut et imaginem
ꝑderent: et non susciꝑent ueritatẽ : Idõ dr̃ ad eos : Ecce relinquet᷑ uob domꝰ ur̃at

Expanded text:
de et « omnis sanguis justus qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad sande et « omnis sanguis justus qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, quem interfecerunt inter templum et altare , » requireretur a generatione illa quae dixit: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Sunt ergo isti pars populi, qui neque azyma, neque dies festos competenter agunt, sed conversi sunt dies festi eorum in luctum, et cantica eorum in lamentationem. Non potuerunt diem festum celebrare in loco quem elegit Dominus Deus. Et nos quidem non diximus ad illos, quia non erit vobis pars in hoc altari, vel in haereditate Domini, sed ipsi sponte sua altare verum et coelestem pontificem refutarunt, et eo usque infelicitates eis sunt, ut et imaginem perderent, et non susciperent veritatem. Et ideo dicitur ad eos: « Ecce relinquetur vobis domus vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ac separatio
uideatur : sed ostenderent se etiã siante aduentũ xp̃i fuerant. fr̃s tamen nostros. eẽ.
Licet enĩ habuerint altare tunc ante aduentum saluatoris. sciebant tamen quia¬
re uerũ : sed quia forma et figura erat futuri et uerihuius
altaris. Nouerant hȩc illi quia uere hostiȩ et que possint au ferre peccata non
illo altariofferebantur qđ habebat primo genitus popłs: sed inisto ubi iħs erat: Hic
cȩlestia hosti&. hic uera sacrificia consũmantur: fit ergo unꝰ grex et unuspastor¬
lli pͥriores iusti et qͥnunc s̃: xp̃iani uolo aut̃ adhorũ ꝓbationẽ memoriã facere¬
spiritalẽ inuenire posst̃mꝰ : Cadebat aliquando popłs indeserto: et moriebantur
Uenit aut̃ a aron pontifex et stetit inmedio eorũ qui moriebant᷑. et eorũ qͥ
qui ex iudeis suã p̃sentiã susceꝑunt. et int̾ eosqͥ non solũ non susceꝑunt. sed semet¬
ipsos magisqũa illũ occider̃ dicentes: sanguis illius suꝑ nos et suꝑ filios nr̃os : Vn¬

Expanded text:
ac separatio ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Christi fuerant, fratres tamen nostros esse. Licet enim habuerint altare tunc ante adventum Salvatoris, sciebant tamen et sre verum, sed quia formallius. Noverant haec, quia verae hostiae et quae possent auferre peccata, non illi altari offerebantur quod habebat primogenitus populus, sed in isto ubi Jesus erat. Hic coelestes hostiae, hic vera sacrificia consummantur. Fit ergo unus grex, et unus pastlli priores justi, et qui nunc sunt Christiani. Volo autem ad horuspiritalem invenire possimus. Cadebat aliquando populus in deserto et moriebatur . Venit Aaron pontifex, et stetit in medio eorum qui moriebantur et eorum qui qui ex Judaeis suam praesentiam susceperunt, et inter eos qui non solum non susceperunt, sed semetipsos magis quam illum occiderunt, dicentes: « Sanguis illius super nos, et super filios nostros ; » un
Abbreviated transcription (Latin):
erant consequuntur cõmunerib: quȩ accipiunt ab shu : ut unusquisq: habitet
inpace. om̃i bello atq om̃i inpugnatione cessante :: Post hȩc lectũ . ẽ. nobis quia fi¬
electoͥs si forte tanquam
discedentes adõ hoc fecissent. uelud apostate
facti contra mandatũ dĩ
gerentes ex pugnarent᷑ ad reliquis filiis
iirł. sin alit̃. ut noscerent
causam Ali uero satis faciunt deara: et di¬
inicunt: scimꝰ quia altare uerũ .ẽ. apud uos ubi iħs habitat: Nos facimꝰ autẽ¬
hoc altare ad si militudinẽ illius altaris qđ apud uos instructũ . ẽ. qđ apud nos figura
II & imago ueri altaris habetur : ne forte in quid crastino placeat nob̵ dicere quia
sacramentũ: prior popłs circũcisionis ruben qui fuerat primo genitꝰ designatus.¬
⁊ sed et ingath qui et ipsẽ primo genitus ex alia . et manasses nhil ominus pri¬
genitus .: Iuod aut̃ dico primo genitus: scđm tẽpꝰ loquuo
ne int̾nos & illos qui ante aduentũ xp̃i fuer̃ iustrdiuisio aliqua ac¬

Expanded text:
erat consequantur, cum muneribus quae accipiunt ab Jesu, ut unusquisque habitet in pace, omni bello atque omni impugnatione cessante. Post haec lectum nobis est quia fielectis, ut si forte tanquam discedentes a Deo hoc fecissent, velut apostatae effecti, et contra mandatum Dei gerentes, expugnarentur a reliquis filiis Israel; sin aliter, ut noscerent causam. Illi vero satisfaciunt de ara et dicunt: Scimus quia altare verum est, Jesus apud vos habitat; nos autem fecimus altare hoc ad similitudinem illius altaris quod apud vos constructum est, ut apud nos figura et imago veri altaris habeatur, ne forte crastino, inquit, placeat vobis dicere quia sacramentum. Prior populus circumcisionis in Ruben, qui fuerat primogenitus, designatur; sed et in Gad, qui et ipse primogenitus est ex Zelfa; et Manasse nihilominus primogenitus. Quod autem dico primogenitus, secundum tempus loquone inter nos et illos qui ante adventum Christi fuerant justi, divisio aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
iȩbus : & postea conmutato uocabulo nnncupatasit hierłm. sȩbus aut̃ hebreorum
posteri tradunt inter pretari conculcatam Ieb ergo conculcita a fortitudinib:
contrariis anima nr̃a transmutata est : & facta est hierłm uisio pacis:¬
mutationẽ aieb: in hierłmpeccaueris & sangunẽ testamenti sicut quidã & tu cõmu¬
maximeq cũ peccat ingentia iniħm peccat Si aut̃ & recesseritꝰ fide. hȩc facit spi
deteriora merer supplicia eũ quifiliũ dĩ conculcauerit. & sanguinẽ conculca
testam̃ti pollutũ duxerit in quo scĩ ficatꝰ & spiritui gr̃ȩ contumeliam fecerit:

Expanded text:
ebus, et postea commutato vocabulo nuncupata sit Hierusalem. Jebus autem Hebraeorum posteri tradunt interpretari Conculcatam. Jebus ergo conculcata, a fortitudinibus contrariis, anima nostra transmutata est, et facta est Jerusalem Visio pacisus, in Jerusalem peccaveris, et sanguinem testamenti, sicut quidam et tu commumaxime quicunque peccat ingentia, in Jesum peccat: si autem et recesserit a fide, haec facit spirideteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei conculcaverit, et sanguinem Novi Testamenti pollutum duxerit
Abbreviated transcription (Latin):
contristabit᷑ suꝑtẽ . quis reuertet᷑ rogare ea quȩ in pacesunt tibi: Ipsũ đm qui
rogabat pariter & prestabat eaquȩ erant in pace ꝓdidit anima percatrix:
Quis potest ultra rogare conuersus ad ea que sunt in pace tibi. Scientes ergo
quia in possibileꝰ qui semel sunt in luminati. gustauerunt etiã donũ cȩleste & par¬
ticipessunt facti sp̃s sc̃i. Gustauer̃ nihib ominꝰ bonũ dĩ uirtutesq scłiuenturr et pro
& osten tui habentes. om̃i labore nitam᷑ ne & de nobis dicatur : Quis parcet super te
hierłm. aut quis contristabit᷑ suꝑte. autquis reuerte t᷑ rogare eaque in pacesunt t
Ad utrũq: aut̃ interp̃tatione hoc qđ sequitur conuenit : Tu auersataes ame dic̃ dñs
Retro ambulabis quia auersataes filiũdĩ : Et ꝑ hoc etiã adõ patre necessisti retro
ambulabis. quid aut̃ necesse ẽ. manifesta replicare : hierłm quȩ condã in udeaenit

Expanded text:
contristabitur super te? quis revertetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ipsum Jesum qui rogabat pariter, et praestabat ea quae erant in pacem, prodidit anima peccatrix, quis potest ultra rogare, conversus ad ea quae sunt in pacem tibi? Scientes ergo quia impossibile est eos qui semel illuminati sunt, gustaverunt etiam donum coeleste, et participeet habentes ostentui , omni labore nitamur, ne et de nobis dicatur: Quis parcet super te, Jerusalem? aut quis contristabitur super te? aut quis revertetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ad reliquam autem interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicare? Jerusalem quae quondam in Judae
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ in lingua sua: Nec fec̃ ꝓximo suo malũ: et obꝓbriũ ñ accepit aduers ꝓrimossuos
Nos etiã ĩn his obꝓbramꝰ qͥ apeccatis ad penitentiã c̃uertuntꝰ. scriptura dicente
Ne in ꝓperes uiro . c̃uertenti sẽ apeccatis: obꝓbriũ ñ accepit adũ s̃ ꝓximos suos.
ad nihilũ decductus ẽ in c̃spectu eiꝰ malignꝰ. timentes aut̃ dñm magnificãtꝗ
Om̃is igitur qͥcũq materiã illius ignis habemus in nobis: primũ recipiemꝰ nr̃a
delicta Seddicit mihi aliqͥs de audientib expone et id qđ seqͥt᷑. duplices esto
detrim̃tu patiet᷑ ipse aut̃ saluus erit sic aut̃ qͣsi ꝑignẽ: Curuero duplit̾ia recipio

Expanded text:
dolum in lingua sua, nec fecit proximo suo malum, et opprobrium non accepit adversus proximos suos . Nos etiam non his opprobremus qui a peccatis ad poenitentiam convertuntur, Scriptura dicente: Ne improperes viro convertenti a peccatis . Opprobrium non accepit adversus proximos suos: ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, timentes autem Dominum magnificat . Omnes igitur quicumque materiam illius ignis habemus in nobis, primum recipiemus nostra delicta. Sed dicet mihi aliquis de audientibus, expone et id quod sequitur: Duplices idetrimentum patietur: ipse autem 863 salvus er
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam expectatio iudicii ignis teleis comedere habentis aduersarios ꝓphetatũ ẽ
de his cana peccanto ibus et uenatorib deꝓfundo in montib: sunt abstracti : Suom
rec ipiant primũ duplitta peccata sua. Post hacc dȩuocatione gentiũ ꝓphetatur.
ñ eorũ qͥ nec dũ cognouerint xp̃m. sed qͥ iã uocatis. et sciunt laudes referre
ꝓ grã : et in eccła c̃sistentes c̃fiteant᷑ & adorent nom̃ eiꝰ dñe sortitudo mea

Expanded text:
quaedam exspectatio judicii ignis, zelus comedere habens adversarios . Prophetatum est de his qui a peccatoribus et venatoribus de profundo in montibus sunt abstracti, quomodo recipiant primum duplicia peccata sua. Posthaec de vocatione gentium prophetatum est, non eorum qui necdum cognoverunt Christum, sed qui jam vocati sunt, ut sciant laudes referre pro gratia: et in Ecclesia consistentes, confiteantur, et adorent nomen ejus: Domine, fortitudo mea,
Abbreviated transcription (Latin):
lare uł de ipso robore arboris sol& : Ex quo ergo uirgulto uł exqͦramo : iudas ascendisse
dr̃. Uel quomodo recumbens dormisse ut leo. & ut catulus leonis. ita ut quȩ̨rat᷑ quis eũ
suscit& : Nisisi foste aliqͥs uim faciens: uelit ita ad seuerare. ex germine ꝓcessisse iudam.
nec eũ ausus sit aliquis suscitare dũ ꝓmagnitudine uiriũ. &potentia belloꝵ. sufcitare
eum nullus audeat adp̃lia: Sed multo conuenientius aptabitur huic loco mystica ex

Expanded text:
lare, vel de ipso robore arboris solet. Ex quo ergo virgulto, vel ex quo ramo Judas ascendisse dicetur, vel quomodo recumbens dormisse ut leo, et ut catulus leonis, ita ut quaeratur, quis eum suscitet? Nisi forte aliquis vim faciens, velit ita adseverare: Ex germine processisse Judamnec eum ausus sit aliquis suscitare, dum pro magnitudine virium, et potentia beatorum suscitare eum nullus audeat ad praelia. Sed multo convenientius aptabitur huic loco mystica ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui adorabantidola terga dabant dõ : Iicut & ꝑ propħam dñs ex ꝓbrat dicens : Suia c̃ũter̃¬
dent idolis. & faciem erigant ad dm̃: Et faciant hoc qđ in consequentib: scriptum es ⁊
& adorent te filii patris tui: Tunc enĩ eũ adorant: cum filii patris fuerint effecti: & spm̃
ste sermo pauloduriꝰ refert᷑ adiudã : nisi ab usiue dicamꝰ adoratos eẽ. quasi reges a frĩb. suis:
id est aceteris contribulib filios iuda: Catulus leonis iuda de germine eius ascendit :
non iã concludim᷑ : sed pene excludimur : Nam catulũ leonis si ponamus iudã diciposse
ꝓ uirtute bellandi: quomodo exponit᷑ qđ degermine eiꝰ dr̃ ascendisse: Germen aut̃ hic

Expanded text:
qui adorabant idola, terga dabant Deo, sicut et per prophetam Dominus exprobrat, dicens: Quia converqui adorabant idola, terga dabant Deo, sicut et per prophetam Dominus exprobrat, dicens: Quia converdent idolis, et faciem erigant ad Deum, et faciant hoc quod in consequentibus scriptum est: Et adorent te filii patris tui. Tunc enim cum adorant  Forte adorarunt eum, filii Patris fuerunt effecti, et spiritum  nisi in Spiritu Sancto . Iste sermo paulo durius refertur ad Judam, nisi abusive id dicamus, adoratos esse 8 quasi reges, a fratribus, id est, suis caeteris contribulibus, filios Juda. 2. Catulus lnon jam concludimur, sed pene excludimur; nam catulum leonis si exponamus, Judam dici posse pro virtute bellandi, quomodo exponetur, quod de germine filius dicitur ascendisse? Germen autem hic
Abbreviated transcription (Latin):
cui&iã legẽ seruare ꝑmissum est : Has ergo tres species uidet᷑ mͥ omĩs ꝓpe anima quae
udas enĩ pꝰ hȩc seqt᷑: qui purg& confessionis peccata : Qui a iudas confessio int̃p̃tat᷑. lingua
hebrara : Ait ergo : Iuda te collaudint frstui: M anustuȩ suꝑ dorsũ inimicoꝵ tuoꝵ potest
illius ministrantes inimicoꝵ terga domuer̃: sed & in xp̃o cõpetent̃ accipit᷑: qui a fr̃ib suis
idiẽ. ab apłis quos ipse fr̃s in euangelio nominauit : merito collaudat᷑: Inimici uero eius
sup quoꝵ dorsa manus eius est: illi intelliguntur quos pat̾ ꝓmittit sub pedes se eius
icens: sede ad extris meis. donȩc ponam inimicos tuos. sub pedibus tuis:
unt gͦ inimici donec increduli sunt & in fideles: Et ideo cedunt̃ int̾go: Qui postea¬
quã conuersi fuerint efficiunturf & collaudant eum qui eos in adoptionẽ patris uoca¬
tos. sibi & coheredes fec̃ & fr̃s: bene aut̃ t̃ga inimicorũ cedi. dix̃ axp̃o: Omnes enim

Expanded text:
etiam legem servare commissum est. Has ergo tres species videtur mihi omnis prope anima, quae udas enim post hoc sequitur, qui purget confessione peccata, quia: JUDA, te collaudent fratres tui. Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . Potest illius ministrantes, inimicorum terga domuerunt. Sed et in Christo competenter accipitur, qui a fratribus suis, id est, ab Apostolis, quos ipse fratres in Evangeliis nominavit , merito collaudatur. Inimici vero ejus, super quorum dorsa manus ejus est, illi intelliguntur, quos Pater promittit se sub pedes ejus positurum dicens, Donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis . Sunt ergo inimici, donec increduli sunt et infideles, et ideo caeduntur in tergo, qui posteaquam conversi fuerint, efficiuntur fratres, et collaudant eum, qui eos in adoptionem Patris vocatos, sibi et cohaeredes fecit et fratres. Bene autem terga mimicorum caedi dixit a Christo: omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
rium: & uelut catulus leonis die t̾cia suscitat᷑: Quis suscitabit eum: Recte qͣsi inqͥrentis
ꝓphȩ ꝑsonã quȩ suscitet xp̃m. sermo significat: quia apłs quidem dic̃: Quia ds̃illũ suscitauit

Expanded text:
rium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur. Quis suscitabit eum? Recte quasi inquirentis rium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur. Quis suscitabit eum? Recte quasi inquirentis prophetae personam, quae suscitet Christum, sermo significat, quia Apostolus quidem dicit: Quia Deus illum suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
catulo leonis hȩcscribit: Qđ cum fuerit natꝰ. trib dieb actrib noctib dormiãt: Tum de¬
inde patris fremitu uł mugitu : tanꝗ treme factus cubilis locus. suscitet eatulũ dormientẽ:
ste gͦ catulus ascendit ex germine: Ex uirgine enĩ natꝰ ẽ:Nĩ ex semine. sed ex uirgine.¬
In qͦ manifestissime & ueritas carnis assũptȩ ex uirgine declarat᷑ in sacro scõgermine:
leonis: Manifeste recubuisse & dormisse : dictũ de passione mostis ostendit᷑: sed uideamꝰ
quare ut leo & ut catulꝰ leonis dormit: De catuli quidem somno iã suꝑiꝰdictũ ẽ Qđ ualde
conuenient̃ aptari potest in xp̃o.qͥ. trib dieb & trib. noctib: incorde terrȩ sepultus : somnum
mostis impleuit : Ut leo aut̃. hoc modo debere intelligi arbitror: Morsxp̃i : obp̃ssio & triũphus
dȩmonũ fuit: Omnẽ nãq p̃dã quã leo ille contrarius inuaserat. ꝓstrato homine & deiecto: hic

Expanded text:
catulo leonis haec scribit, Quod cum natus fuerit, tribus diebus ac tribus noctibus dormiat: tum deinde patris fremitu vel mugitu, tanquam tremefactus cubilis locus, suscitet catulum dormientem. Iste ergo catulus ascendit ex germine: ex Virgine enim natus est, non ex semine, sed ex virginein quo manifestissime et veritas carnis adsumtae ex Virgine declaratur in sacrosancto germinleonis. Manifeste recubuisse et dormisse, dictum de passione mortis ostenditur. Sed videamus quare ut leo, et ut catulus leonis, dormit. De catuli quidem somno jam superius dictum est, quod valde convenienter adaptatur Christo, qui tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae sepultus, somnum mortis implevit. Ut leo autem, hoc modo debere intelligi arbitror: Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit, omnem namque praedam, quam leo ille contrarius invaserat, prostrato homine et dejecto, hic
Abbreviated transcription (Latin):
de terra terrȩnus : & alibi si enim isqui uid& ur nr̃t homo corrũpit᷑ : sed qui intus est
renouatur : Hunc eundẽq qui uidet᷑ ex teriorem hominẽ appeslans: Et iterũ dicit:
Iuia non primo qđ spiritaleẽ : sed qđ animale ẽ ⁊ Primo ergo omis homo in hoc mundo car¬
nalit̃ uiuit : & scđm carnẽ mou&ur: & primꝰ ẽ carnalis motꝰ : in concupiscentia libidinis:
Quicum primȩ iuuentutis tempꝰ obsederit: durũ & temerarium simul & lasciuũ iuuenem
reddit: Ascendentẽ &iam suꝑ cubile patris & polluentẽ thorũ pat̾nũ : id est. etiã p̃cepta &
monita naturalis legis quȩ in nob̵ est : qđ nunc pat̃nus torus dr̃ p̃uaricantẽ: est enĩ in tranos
lex quȩdã naturalis. quȩ arguit unũ quẽq peccantẽ & malum ei eẽ. suggerit quod deliquit
Cubile ergo legis huius temere. ac sedem eius secrete maculat: qui p̃ceps & in frenis festur

Expanded text:
de terra terrenus . Sed et alibi, Si enim qui videtur, noster homo corrumpitur; sed qui intus est, de terra terrenus . Sed et alibi, Si enim qui videtur, noster homo corrumpitur; sed qui intus est, renovatur . Hunc eundem qui videtur, exteriorem hominem appellat. Et iterum dicit: Quia non primum quod spiritale est, sed quod animale est primum . Ergo omnis homo cum in hoc mundo carnaliter vivit, et secundum carnem movetur: et primus est carnalis motus in concupiscentia libidinis, cui jam primae juventutis tempus obedierit, durum et temerarium simul, et lascivum hominem reddit, ascendentem etiam super cubile patris et polluentem thorum paternum, id est, etiam praecepta et monita naturalis legis, quae in nobis est quod nunc paternus thorus dicitur praevaricantem. Est enim intra nos lex quaedam naturalis, quae arguit unumquemque peccantem, et malum ei esse suggerit, quod delinquit. Cubile ergo Legis hujus temerat, ac sedem secreti ejus maculat, qui praeceps et infrenis fertur
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩoꝵ posse ferre ꝑsonam: qui & primogenitus ẽ. & initͦium filioꝵ sicut & ꝓpħa dicit:
Isrł primogenitꝰ m̃s : Primis namq illis. data sunt eloquia dĩ: Quod aut̃ durus fuerat ille
popłs & temerarius : scripture denuntiant: Dic̃ enim de eis ꝓpħa: Omne qđ loquit᷑ populus
hic: durum est: & itẽ alibide illis dic̃ Uossemꝑ dura ceruice : & incircũcisi corde: patri
uerodõ in rogauit in iurias : cum conuertit adeũ dorsum & non faciem suã: Torum aut̃
concubinȩ polluit quod ascendit: id est legẽ ueteris testam̃ti quam sepe p̃dicando maculauit:
đ aut̃ in concubinȩ ꝑsona lex ueteris testam̃ti ponat᷑ : paulus edocuit dicens: Abraham duos
filios habuit. unum de Ancilla: & unũ de libera: Hȩc aut̃ s. duo testam̃ta In quo agar
quȩ concubina fuit: iN ueteris testam̃ti ponitur typo Una & enĩ eratꝑfecta cõlũ
d& moralis nob̾ in hoc itt tractabitur locus: Ruben int̃ p

Expanded text:
posse personam, qui et primogenitus est, et initium filiorum sicut et Propheta dicit: Israel primogenitus meus . Primis namque illis data sunt eloquia Dei. Quod autem durus fuerit ille populus et temerarius, Scripturae denunciant: dicit enim de eis Propheta, Omne quod loquitur populus hic, durum est . Et item alibi de ipsis dicit: Vos semper dura cervice, et non circumcisi corde . Patri vero Deo irrogavit injurias, cum convertit ad eum dorsum suum, et non faciem suam . Thorum autem concubinae polluit, quem ascendit, id est, legem veteris Testamenti, quam saepe praevaricando maculavit. Quod autem in concubinae persona lex veteris Testamenti ponatur, Paulus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: haec autem sunt Testamenta , in quo Agar, quae concubina fuit, in veteris Testamenti ponitur typo. Una etenim erat perfecta columba itur Christo. 3. Sed et Moralis nobis in hoc ita tractabitur locus. Ruben interpr
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum primo est: quod insingulis quib.q locis ubi scriptura duodecim RUaa¬
patriarchis commemorat: multa sit in ipsa ordinis conscriptione diũsitas: Alius ordo ẽ.
Alius : cum egressȩ de egypto tribus uł indeserto cõmemorant᷑ e liquid agere . uł t̾rã rȩꝓmis
um diuisionẽ t̃rȩ hereditatis soste suscipiunt: Et in tantũ ordo iste uariat᷑ ut int̃dum
quidã ex ipsis necadscripti inueniantur in numero: Qđ utiq cestum est non absq aliqua
ratione uariari & extare causas ꝓbrbiles. quib in alio loco ille ꝓferat᷑ : in alio uͦ alius
dederit explicare que in benedictionib quas mołtis tempore apatre suscipiunt
continent᷑: Quȩ quidem benedictionis ex eo fosttsse solum modo appellari poterunt:
quod in nouissimis dr̃. & haec locutꝰ ẽ illis pat̃ eoꝵ & benedix illos: unũquẽq scđm bene¬
dictionẽ suã benedix̃ illos: Cȩterũ in initiis ubi conuocat eos pat̃. non quasi adbenedictionẽ

Expanded text:
ciendum est primo, quod in singulis quibusque locis, ubi Scriptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est alius cum egressae de Aegypto tribus, vel in deserto commemorantur aliquid agere , vel terram repromcum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, quod utique certum est, non absque aliqua ratione variari, et existere caussas probabiles, quibus in illo loco ille praeferatur, in alio vero altummodo, prout Deus 24 dederit, explicare, quae in benedictionibus quas mortis tempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedictiones, ex eo fortasse solummodo appellari poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedictionem suam benedixit illos . Caeterum in initiis, ubi convocat eos pater, non quasi ad benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
& illud qđ dicit᷑ ꝑ propħam: Egoplantaui uineã fructiferã. totã ueracẽ. quo modo conũsa es

Expanded text:
et illud quod dicitur per Prophetam: Ego te plantavi vineam frugiferam, totam feracem, quomodo cet illud quod dicitur per Prophetam: Ego te plantavi vineam frugiferam, totam feracem, quomodo c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã quȩ eis euentura sunt p̃signant᷑: In ipso dut̃ corpore & serię uerboꝵ: neq benedicti¬
ones tantũ neq futuroꝵ sola p̃nunt̾iatio quasum mores ułppositũ eoꝵ uł  etiã
quȩdã ab eis gesta nobilit̃ arguuntm: Quȩres nob̾ & triꝑtitã uti in aluis fecimus explana¬
nationis materiã subicit Ita ut bene dictiones: historiae locum seruent ꝓphetia
uero mysticũ atq dogmatũ morũ correptio & obiurgatio. moralem dirigat stilum:
contumelias in rogasti: Tanꝗ aqua ñ efferbncas. Ascendisti enĩ suꝑ cubile patris tui:
Tum polluisti totũ ubi ascendisti: Incesti historia neminẽ lat&: quomod̾o rubin
patris efferbuerit flamina libidinis: & pat̾nũ maculauerit tprum: sed qđ ininitiis laudis
ei aliquid uidet᷑ ad scribere dicens tu uirtus mea. Idcirco ut grauiꝰ notet᷑ incrimine: qui
cum uirtꝰ patris haberet᷑ & init̾ium filioꝵ: nesciit seruare reuerentiam patri: Qualeest

Expanded text:
benedictiones tantum, neque futurorum sola praenunciatio, qua vel mors, vel propositum eorum, vel etiam quaedam ab eis gesta notabiliter arguuntur. Quae res nobis et tripartitam, ut et in aliis fecimus, explanationis materiam subjicit, ita ut benedictiones Historiae locum servent: prophetia vero Mysticum, atque dogmaticum: morum correptio, et objurgatio Moralem dirigat stylum. contumelias irrogasti, tanquam aqua non effervescas. Ascendisti enim super cubile patris tui, tunc polluisti thorum, ubi ascendisti . Incesti historia neminem latet, quomodo Ruben in concubinam patris sui efferbuerit flamma libidinis, et paternum maculaverit thorum . Sed quod in initiis, laudis ei aliquid videtur adscribere, dicens, Tu virtus mea, idcirco 25 ut gravius notetur in crimine, qui cum virtus patris haberetur, et initium filiorum, nescit servare reverentiam patri; quale est
Abbreviated transcription (Latin):
Num quidnam quia nos redarguit conscientia. tegere: & non ꝓferre quȩ scripta s̃ possumꝰ.
Volo dupliciscriminis fieri reus: Confiteor & palam popło audiente confitcor. hec scripta
eẽ. &iamsi nondũ implesse me noui: sed ex hoc saltim commoniti festinemꝰ implerẽ. festi¬
nemus transire a sacerdotibus faraonis quibus t̾rena posses̃o ẽ ad sac̃dotes dñi : quib

Expanded text:
Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus