comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uans captiuitatẽ daret dona hominibus. ista
nature possibilitas quã defendit non esset
in hominibus: An forte dĩ mandatũ deerat.
concupisces. iãdictũ fuerat diliges ꝓpocimũ
tuũ sicut teipsũ. In quo sermone apłs omnẽ
legẽ dicit impleri. & qm̃ nisi diligat dm̃ ne¬
mo diligit seipsũ. Ideo dñs in his duob p̃cep¬
tis. totã legẽ dicit. ꝓphetasq impleri. Quae
duo p̃cepta iã erant hominib diuinit̾ data:
anȩternũ p̃miũ iustitiȩ ꝓmissũ nondũ erat:
Hoc ipse ñdicit qui insuis litteris posuit etiã
inueteri testam̃to regnũ cȩlorũ eẽ ꝓmissũ:
Siergo ad faciendã ꝑficiendãq iustitiã iam
erat naturȩ possibilitas ꝑliberũ arbitriũ. iã
erat ꝓmissũ p̃miũ sẽpit̾nũ. ergo xp̃c gratis
mortuus ẽ. Ergo neq plegẽ iustitia. neq
mortuus ẽ. & ꝓpt̾ delicta nr̃a. & resurrexit
ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃ãm. ꝓfecto & antiquoꝵ

Expanded text:
vans captivitatem daret dona homvans captivitatem daret dona homnaturae possibilitas quam defendit, non esset in hominibus, an forte Dei mandatum deerat. concupisces , jam dictum fuerat: Diliges proximum tuum sicut teipsum . In quo sermone Apostolus omnem legem dicit impleri , et quoniam nisi diligat Deum, nemo diligit seipsum. Ideoque Dominus in his duobus praeceptis totam legem dixit prophetasque impleri . Quae duo praecepta jam erant hominibus divinitus data; at aeternum praemium justitiae promissum nondum erat. Hoc ipse non dicit qui in suis litteris possint etiam in Veteri Testamento regnum coelorum esse promissum. Si ergo ad faciendam perficiendamque justitiam jam erat naturae possibilitas per liberum arbitrium, jam  sempiternum: ergo Christus gratis mortuus est; ergo neque per legem justitia, neque mortuus esset propter delicta nostra et resurrexisset propter iustificationem nostram, profecto et antiquorum
Abbreviated transcription (Latin):
ta alia quȩ melius potes ipse meminisse &
intelligere. prudentius & illustrius predicare
Illã uero grãm qua creati sumus homines. cti¬
am si illã appellandã ñ immerito intelligimꝰ.
mirũ est tamen si ita appellatã in ullius le¬
gitimis ꝓpheticis euangelicis apłicisq litte¬
ris legimus. Cũ itaq dehac grã axp̃ianis
fidelib catholicisq nouissima illi obiceretur
questio ut eã oppugnare desineret. quid est
qđ cũ hac sibi in libro suo uelut aduersantt
psona idem ipse obiecisset. ut se respondendo
purgaret. nihil aliud respondit. nisi naturã
creati hominis referri grãm creatoris : Itq
ita se dicert nisi peccato impleri posse iusti
grẽ qđ ds̃ hoc dederit homini ipsa possibili¬
tate naturȩ. Cui merito respondit. Ergo
euacuatũ est scandalũ crucis: ergo xp̃c gra¬
tis mortuus ẽ. Non enĩ sinon moreretur
ꝓpt̾ delicta nr̃a & resurgeret ꝓpt̾ iustifica¬
tionẽ nr̃am. nec ascendisse in altũ & capti¬

Expanded text:
ta alia, quae melius potes ipse meminisse et intellegere prudentius et inlustrius praedicare. illam uero gratiam, qua creati sumus homines, etiamsi ita appellandam non inmerito intellegimus, mirum est tamen, si ita appellatam in ullis legitimis propheticis. euangelicis apostolicisque litteris legimus. Cum itaque de hac gratia Christianis fidelibus catholicisque notiquaestio, ut eam oppugnare desineret; quid est quod cum hoc sibi in libro suo velut ab adversante persona idem ipse objecisset, ut se respondendo purgaret, nihil aliud respondit, nisi naturam creati hominis referre gratiam creatoris; atque ita se dicere, sine peccato impleri posse justit gratiae, quod Deus hoc dederit homini ipsa possibilitate naturae? 10. Cui merito respondetur: Ergo evacuatum est scandalum crucis . Ergo Christus gratis mortuus est . Num enim, si non moreretur propter delicta nostra et resurgeret propter justificationem nostram, nec ascenderet in altum et capti
Abbreviated transcription (Latin):
cui non sit recte sentienti uberrimũ dis¬
putare. a nathemet ergo ista quȩ sensit.
ut illi qui eius sermonib fuerant p̃ceptisq
collapsi. quid tandẽ habeat fides uera cog¬
noscant: Facilius enĩ reuocari poterunt
cũ ista asuo senserint auctore dampnari
Qđsi ille ꝑtinaci in hac uoluerit impictate
psistere. agendũ est quatinus uł his possit
subueniri. quos ñ siuus sed huius magis error
induxit : ne & illis hȩc medicina pereat cuĩ
iste talẽ ñ admittit. nec postulat curã. Dñs
AdAIREli Gataoinen sem
N NOCENTIUSAURCIO
ep̃o cartaginiensi. infamiliarib scriptis
dilectio uera consistit: & emmius firmi¬
us caritatis officia melius seorsa merrant᷑.
trinsecus misȩ respondere gestiui. apud
me forsitan remaneret peculiaris negatac
salutationis offensa. Supradictũ igitur fra¬
trt̃ nr̃m tuȩ dilectioni restituo. cũ apłicae
Supest ut oratus a nob̃ dñs p̃stare dignet᷑ qua¬

Expanded text:
cui non sit recte sentienti uberrimum discui non sit recte sentienti uberrimum disputare. Anathematizet ergo ista quae sensit, ut illi qui ejus sermonibus fuerant, praeceptisque collapsi, quid tandem habeat fides vera cognoscant. Facilius enim revocari potuerunt, cum ista a suo senserint auctore damnari. Quod si ille pertinaci in hac voluerit impietate persistere, est agendum quatenus vel his possit subveniri, quos non suus sed hujus magis error induxit, ne et illis haec medicina pereat, cujus iste talem non admittit, nec postulat curam. Deus Aurelianum Carthaginensem NNOCENTIUS AURELIO episcopo Carthaginensi. In familiaribus scriptis dilectio vera consistit, et firmius charitatis officia melius se orsa mereantur. extrinsecus missae respondere gestivi, ne apud me forsitan remaneret peculiaris negatae salutationis offensa, supradictum igitur fratrem nostrum tuae dilectioni restituo, cum apostoliSuperest, ut oratus a nobis Dominus praestare dignetur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc taliter sentit. quando se nr̃o udicio
quibusius acceptis litteris cũ sciat dãpnan¬
dlũ et̃ cõmittet: Qđ si accersiendus esset:
abbis melius fieret qui magis pocimi & non
longo terrarũ spacio uident᷑ eẽ disiuncti.
Sed ñdcerit cura. si medicinȩ prebeat ille
materiã. Potest enĩ dãpnare quȩ senscrat.
dedatis literis erroris sui ut regressũ adnos
tus displiceret. a quorus dãpnandũ atq cal
calcandũ. cuius similia nisi qui usta scripse¬
rat tiemo alter inmentẽ reciperet atq sen¬
treii inam hoc loco latius delege disputa¬
NTulut corã posito repugnanti quȩ pela¬
go necessariũ et̃ non duximus. cũ uobiscũ
totã sientibus pariq nobis cũ assensione
gaudentib colloquamur. Tunc enĩ melius
hec exempla ponuntur. quando cũ his quos
harũ constat rerũ prudentes eẽ tractamus
nã cũ denaturȩ possibilitate. ac de libero ar¬
bitrio & de omni dĩ grã & cotidiana gratia

Expanded text:
adhuc taliter sentit, quando se nostro iudicio adhuc taliter sentit, quando se nostro iudicio quibusuis accitus litteris, cum sciat damnandum esse, committit? quod si accersiendus esset, ab his melius fieret, qui magis proximi et non longo terrarum spatio uidentur esse disiuncti. sed non deerit cura, si medicinae praebeat ille materiam. potest enim damnare, quae senserat, ac datis litteris erroris sui, ut regressum ad nos tus displiceret a quouis damnandum atque calcandum, cuius similia, nisi qui ista scripserat, nemo alter in mentem reciperet atque sentiret. nam hoc loco latius de lege disputare uelut coram posito repugnantique Pelagio necessarium esse non duximus, cum uobiscum totam scientibus parique nobiscum assensione gaudentibus conloquamur. tunc enim melius haec exempla ponuntur, quando cum his, quos harum Nam de naturae possibilitate, ac de libero arbitrio, et de omni Dei gratia, et quotidiana gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
ba retorquendo tota obscuritate confudit:
aliqua magis falsis argumentis quam uera
ratione ut ad tẽpus poterat uideri purgauit.
negando alia. alia falsa interp̃tatione uer¬
tendo. Sed utinã qđ optandũ magis ẽ etiã
se ille aduerã catholicȩ sidei uiã ab illo sui
tramitis errore conuertat. ut cupiat uelit¬
q: purgari. considerans cotidianã dĩ gratiã
adiutoriũq cognoscens. ut uideat᷑ uerũ. &
approbet̾ ab om̃ib manifesta ratione cor¬
rectus. ñ gestorũ indicio. sed ad catholicam
fidem corde conuerso. Unde ñpossũ illorũ
net approbare nec culpare iudiciũ. cum
nesciamus utrũ uera sint gesta. aut si uera
sunt. illũ constet magis subterfugisse quã
se tota ueritate purgasse. qui si confidit.
nouitꝙ non omne dignũ et̃ indignatione
qđ dicat. aut iam hoc totũ se refutasse qđ
dixerat : ñ a nobis accersiri : sed ipse debet
potius festinare. ut possit absolui. Nam si

Expanded text:
ba retorquendo tota obscuritate confudit, ba retorquendo tota obscuritate confudit, aliqua magis falsis argumentis quam uera ratione, ut ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia falsa interpretatione uertendo. Sed utinam, quod optandum magis est, iam se ille ad ueram catholicae fidei uiam ab illo sui tramitis errore conuertat, ut cupiat uelitque purgari considerans cotidianam dei gratiam adiutoriumque cognoscens, ut uideatur uerum et adprobetur ab omnibus manifesta ratione correctus non gestorum indicio sed ad catholicam fidem corde conuerso! unde non possumus illorum nec adprobare nec culpare iudicium, cum nesciamus, utrum uera sint gesta, ut, si uera sunt, illum constet magis subterfugisse, quam se tota ueritate purgasse. qui si confidit nouitque non nostra dignum esse damnatione, quod dicat, aut iam hoc totum se refutasse, quod dixerat, non a nobis accersiri, sed ipse debet potius festinare, ut possit absolui. nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ne dep̃hendi aliquis facile. nec alicubi pos¬
sit agnosci siue in quouis terrarũ loco degad
rigant᷑ audita eius dãpnatione. qui fuerit
ꝑtinax & resistens huius dogmatis auctor
inuentus. Non interest ubi isti fuerint. di
ubicũq inueniri potuerint sint sanandi.
Nobis tamen nec suaderi potest eũ eẽ pus¬
gatũ. quãuis adnos anscio quib laiciꝰ sint
gesta ꝑlata. quib ille auditũ se & crederas¬
& absolutũ quȩ utrũ uera sint dubitamus
qđ subnulla illius concilii p̾secutione uener̃.
nec eorũ aliquas accepimus dehacre. litteras.
apud quos istius rei iste prestitit. causas. qđ si
de sua ille potuisset purgatione. confidere.
hoc magis credimus qđ egisset. qđ multo ue¬
rius eẽ poterat. ut illos cogeret epłis suis. qui¬
diudicauerant indicare. Uerũ cũ sint aliqͣ
in ipsis posita gestis. quȩ obiecta partim ille
musitando suppressit. partim multa inse uer¬

Expanded text:
nec deprehendi aliquis facile nec alicubi posnec deprehendi aliquis facile nec alicubi possit agnosci, siue in quouis terrarum loco degantrigantur audita eius damnatione, qui fuerit pertinax et resistens huius dogmatis auctor inuentus, nec interest, ubi isti fuerint, dum, ubicumque inueniri potuerint, sint sanandi. Nobis tamen nec persuaderi potest eum esse purgatum, 15 quamuis ad nos a nescio quibus laicis sint gesta perlata, quibus ille auditum se et crederet absolutum. quae utrum uera sint, dubitamus, quod sub nulla illius concilii prosecutione uenerunt nec eorum aliquas accepimus de hac re litteras, apud quos istius rei iste praestitit causas. quod si de sua ille potuisset purgatione confidere, hoc magis credimus, quod egisset, quod multo uerius esse potuerat, ut illos cogeret epistulis suis, quid iudicauerant, indicare. uerum cum sint aliqua in ipsis posita gestis, quae obiecta partim ille uitando suppressit partim multa in se uer
Abbreviated transcription (Latin):
cũ credit nihil eẽ quid adõ accipiat. nec
aliquid suꝑesst qđ petat ad sanandũ. sed qui
sibi hoc abstulit. ulterius quid reliquit:
Si ergo sunt aliqui quos insui defensionẽ
ꝑuersitas tanta defixit. qui huic se dog¬
mati dedant atq coniungant sperantes
hoc ad catholicã ꝑtinere doctrinã: quod
abhorrens longius & penitus approbat᷑
aduersũ. infecti illorũ & monitis & uerbis
ut laberent᷑ inducti. quatinus ad rectum
uitȩ tramitẽ redeant festinabunt. ne di¬
utius mentẽ obsidens uelut eorũ sensibus
pastus error inuadat. Nam si pelagius
quocũq resistit loco eorũ animos qui fa¬
cile uel simplicit᷑ crederent disputandi
hac affirmatione decepit. seu hic illi in
urbe sunt qđ nescientes nec manifestare
possumus. nec negare : cũ &si sunt lateant
nec aliquando audeant uł illũ predicantẽ
ista defendere. uł talia aliquo nr̃orũ pre¬
sente iactare. & intanta populi multitudi

Expanded text:
cum credit nihil esse. quod a deo accipiat. nec cum credit nihil esse. quod a deo accipiat. nec aliquid superesse, quod petat ad sanandum se, — qui sibi hoc abstulit. ulterius quid reliquit? Si ergo sunt aliqui, quos in sui defensionem peruersitas tanta deuinxit, qui huic se dogmati dedant atque coniungant sperantes hoc ad catholicam pertinere doctrinam, quod abhorrens longius et penitus adprobatur aduersum, infecti illorum et monitis et uerbis ut laberentur inducti, quatenus ad rectum uiae tramitem redeant, festinabunt, ne diutius mentem obsidens uelut eorum sensibus pastus error inuadat. nam si Pelagius. quocumque restitit loco, eorum animos, qui facile uel simpliciter crederent disputanti, hac adfirmatione decepit, seu hic illi in urbe sunt, quod nescientes nec manifestare possumus nec negare, cum, etsi sunt, lateant nec aliquando audeant uel illum praedicantem ista defendere uel talia aliquo nostrorum praesente iactare et in tanta populi multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
NNO CENTIUS.AUREUO
alippio. augustino. euodio. possidio ep̃is
salutẽ. Fraternitatis ur̃e litteras plenas
fidei totoq religionis catholicȩ uigore
firmatas auob̃ missas & conciliis urĩs per
pimus animo. qđ earũ tenor om̃isq con¬
texio in consideratione cotidianȩ gratiȩ dĩ
& in eorũ correctione qui contra sentiunt
integra ratione consistit: ut & illis omnem
tollere possit errorẽ. & id neodato quouis
nr̃ȩ legis exemplo: quẽ sequi debeant dig¬
nũ possint. prebere doctorẽ. Sed de his iã
satis ut arbitror supradiximus. cũ ur̃is re¬
lationib respondentes rescripsimus. quid
uel de illorũ ꝑfidia uel de ur̃a sententia sen¬
tiremus. Sed subinde contra eos subuenit.
& subpedit at qđ dicatur. Nec potest ali¬
quando eẽ qđ uincat. cũ tã miserũ impiũ¬
q sit qđ nr̃ȩ fidei uirtute & ipsa plenius
ueritate uincatur. Qui enĩ omnẽ uitȩ
spem respuit atq contẽpsit inimica damp¬
nabileq casuũ disputatione confundens.

Expanded text:
NNOCENTIUS AURELIO, ALVPIO, AUGUSTINO, EVODIO. POS- SIDIO EPISCOPIS SALUTEM. Fraternitatis uestrae litteras plenas fidei totoque religionis catholicae uigore firmatas a duobus missas conciliis per fpimus animo, quod earum tenor omnisque contextio in consideratione cotidianae gratiae dei et in eorum correctione, qui contra sentiunt, integra ratione consistit, ut et illis omnem tollere possit errorem et idoneum dato quouis nostrae legis exemplo, quem sequi debeant, dignum possint praebere doctorem. sed de his iam satis, ut opinor, supra diximus, cum uestris relationibus respondentes rescripsimus. quid uel de illorum perfidia uel de uestra sententia sentiremus. sed subinde contra eos subuenit et suppeditat, quod dicatur, nec potest aliquando deesse, quod uincat, cum tam miserum impiumque sit, quod nostrae fidei uirtute et ipsa plenius ueritate uincatur. qui enim omnem uitae spem respuit atque contempsit inimica damnabilique cor suum disputatione confundens,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum xp̃ianissimus &cle¬
mentissimus imperator
catholicȩ pace sollicitus ad nos scripta trans¬
miserit. dehis quȩ apud nos ꝑturbationis
strepitũ cõmouer̃: miramur fraternitatẽ
tuã quicquid illud scandali fuit nob̶ sile¬
re potuisse. & ñ potius ꝓcurasse. ut primitꝰ
nos insinuatione magis tuȩ relationis in¬
strueret. ne dererũ gestarũ fide possemus
ambigere Accepimus enĩ libellũ euticetis
prb̃i qui sequeritur accusante eusebio ep̃o
immerito cõmunione priuatũ : maxime
cũ euocatũ se affuisse testat᷑. nec sui p̾sen¬
tiã denegasse. adeo ut in ipso iudicio libel¬
lũ appellationis se asserit obtulisse. nec ta

Expanded text:
Cum christianissimus et clementissimus imperator catholicae pace sollicitus, ad nos scripta transmiserit, de his quae apud vos perturbationis strepitum commoverunt, miramur fraternitatem tuam quidquid illud scandali fuit nobis silere potuisse, et non potius procurasse ut primitus nos insinuatio tuae relationis instrueret, 763 ne de rerum gestarum fide possemus ambigere. Accepimus enim libellum Eutychis presbyteri, qui se queritur, accusante Eusebio episcopo, immerito communione privatum, maxime cum evocatum se affuisse testetur, nec suam praesentiam denegasse; adeo ut in ipso judicio libellum appellationis se asserat obtulisse, nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ab eorũ parentib dabat᷑ acceperint. Sed si
hoc etiã ab ipsa memoria alienũ est. conferen¬
dũ eis uidet᷑ qđ collatũ eẽ nescitur: quia non
temeritas ĩteruenit presumptionis. ubi est

Expanded text:
quod eorum parentibus dabatur, acceperint: sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur, quod collatum esse nescitur, quia non temeritas intervenit praesumptionis, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
uant. &e canendis psalmis inuigilent. & ab om̃ib
illicitis cor & linguã & corpus dõ auctore conser¬
uent. Cõmuni uita uiuentib iã defaciendis por¬
tionib uł exhibenda hospitalitate & adimplen¬
da miscd̃ia. nob̾ quid erit loquendũ: cũ omne
qđ suꝑest incausis piis ac religiosis erogandũ est.
dnõ & magistro omniũ docente. qđ suꝑest date
elemosinã. & ecce om̃a munda suob̾: Int rOG¬
rum inscã romana ȩccła. atq alit̃ ingalliarũ
aecclesiis tenetur. RESY S GRESOtUS

Expanded text:
vant, canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor, linguam et corpus, Deo auctore, conserutem vita viventibus, jam de faciendis partionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda misericordia, nobis quid erit loquendum cum omne quod superest in causis piis, ac religiosis erogandum est, Domino magistro omnium dicente : quod super est date eleemosynam et cætera omnia munda sunt vorum est in Romana Ecclesia, atque altera in Galliarum Ecclesiis tenetur? Respons
Abbreviated transcription (Latin):
reuertat᷑ &uiuat. ut si uniquã ad sanum de¬
posito praui dogmatis errore resipuerint.
dãpnauerintq ea quorũ seipsũ p̃uaricatio¬
ne dãpnar̃. eis medicinã solitã id ÷ recepta¬
culũ suũ abȩccła ñ negari. nedũ eos rede¬
untes forsitan ꝓhibemus. uere extra ouile
remanentes & expectantes hostis rapidi fau¬
cibus gluttiant᷑. quasi insemetipsos spiculis
malȩ disputationis armarunt. Bene uale¬
te fratres. Data ui ktł februarii. honorio
& constantio. u̾ui. acc̾. conss̃¬

Expanded text:
reuertatur et uiuat. ut, si umquam sanum dereuertatur et uiuat. ut, si umquam sanum deposito praui dogmatis errore resipuerint damnarintque ea, quorum se ipsi praeuaricatione damnarunt, eis medicinam solitam, id est receptaculum suum ab ecclesia non negari, ne, dum eos redeuntes forsitan prohibemus, uere extra ouile remanentes expectantis hostis rabidis faucibus gluttiantur, quos in semet ipsi in spiculis malae disputationis armarunt. bene ualete, fratres. Dat. VI. KJ. Febr. Honorio et Constantio uu. cc. conss
Abbreviated transcription (Latin):
secuti tramitẽ deserere noluerint. Absciden¬
di st̃ enĩ qui nos conturbant. & uolunt con¬
uertere euangeliũ xp̃i. Simul autẽ p̾cipi¬
mur ut quicũq ad id ꝑtinentia similit defen¬
sa renitunt᷑. par eos uindicta constringat.
Non solũ enĩ qui faciunt. sedetiã qui consen¬
tiunt. facientib digni st̃ morte. quia non
multũ interesse arbitror int̾ cõmittentis
animũ & consentientis fauorẽ. Addo & am¬
plius. Plerũq dediscit errare. cui nemo con
ant fixa sententia. Absint atriis dñi careant
dũtaxat custodia pastorali. ne uiduarũ oui¬
um dira contagia serpant. forsitan ꝑuulgus
incautũ rapaciq lupus corde letetur intra
ouile dñi. cũ ꝑtantas ouiũ fusas cateruas dũ
acustodib dissimulat᷑. habet᷑ uulnus duarũ.
Prospiciendũ ẽ ergo neꝑmittendo lupos. mer¬
cennarii magis quã uideamur eẽ pastores:
signauit nolle se mortẽ morientis tantũ ut

Expanded text:
secuti tramitem deserere uoluerunt. abscidensecuti tramitem deserere uoluerunt. abscidendi sunt enim, qui nos conturbant et uolunt conuertere euangelium Christi. simul autem praecipimus, ut, quicumque id pertinacia simili defensare nituntur. par eos uindicta consNon solum enim qui faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus digni sunt morte ; quia non multum interesse arbitror inter committentis animum, et consentientis favorem. Addo et amplius: plerumque dediscit errare, cui nemo consat fixa sententia; absint atriis Ddum taxat custodia pastorali, ne duarum ouium dira contagia serpant forsitan per uulgus incautum rapacique lupus corde laetetur intra ouile dominicum tantas ouium fusas cateruas, dum a custodibus dissimulanter habetur uulnus duarum. prospiciendum est ergo, ne permittendo lupos mercennarii magis quam uideamur esse pastores. signauit nolle se mortem morientis, tantum ut
Abbreviated transcription (Latin):
filii hominis & biberint sanguinẽ eius. non
habebunt uitã in semetipsis. Qui autẽ hanc
in eis sine regeneratione defendunt. uiden¬
tur mihi ipsũ baptismũ uelle cassare. cum
baptismate. conferendũ. Si ergo nihil uo¬
lunt officere ñ renasci fateantur necesse ẽ.
nec regenerationis sacra fluenta prodesse.
Uerũ ut suꝑfluorũ hominũ praua doctrina
celeri ueritatis possit ratione distingui. pro¬
clamat hoc dñs in euangelio dicens. Sinite
insantes & nolite ꝓhibere uenire adme. ta¬
liũ enĩ regnũ cęloꝵr. Quare pelagiũ celes¬
tiũq id est inuentores uocũ nouarũ quȩ
sicut dixit apłs edificationis nihilũ sed ma¬
gis uanissimas consueuer̃ parare questiones.
eccłastica cõmunione: priuari. apłici uigo¬
ris auctoritate censemus. donec resipiscant
adiaboli laqueis aquo captiui tenentur se¬
cundũ ipsius uoluntatt̃. eosq interim do¬
minico ouili ñ recipi quo ad ipsi puersȩ iuiȩ

Expanded text:
Filii hominis et biberint sanguinem ejus, non Filii hominis et biberint sanguinem ejus, non habebunt vitam in semetipsis . » Qui autem hanc in eis sine regeneratione defendunt, videntur mihi ipsum baptismum velle cassare, cum baptismate conferendum. Si ergo nihil volunt officere, non renasci, fateantur necesse est nec regenerationis sacra fluenta prodesse. Verum ut superfluorum hominum prava doctrina celeri veritatis possit ratione distingui, proclamat Dominus in Evangelio dicens: « Sinite infantes, et nolite eos prohibere venire ad me, talium est enim regnum coelorum . » Quare Pelagium Coelestiumque, id est, inventores vocum novarum, quae sicut dixit Apostolus aedificationis nihilum, sed magis vanissimas consuerunt parare quaestiones , ecclesiastica communione privari apostolici vigoris auctoritate de diaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem, eosque interim dominico ouili non recipi, quod ipsi peruersae uiae
Abbreviated transcription (Latin):
citer ut asseritis defendentes sibimet. immo
qđ est dignius dolore cõmuni. Nã pluri¬
mis pelagius celestiusq ꝑsuadent. multifa¬
rii se quidẽ ad instruendũ tale magisteriũ
uti possemus exemplis nisi sciremus sc̃ĩtatẽ
ur̃am adplenũ scripturas om̃s scire intelli¬
gere callere diuinas. Presertĩ cũ ur̃a rela¬
tio tantis ac talib testimonuis sit referta. ut
his solis ualeat. p̃sens dogma rescindi. opusq
ñ eẽ reconditis. cũ his quȩ facile uob̃ occur¬
rentia posuistis. nec audeant. obuiare nec
possint. Ergo dĩ grãm conant᷑ auferre. quã
necesse ẽ ergo restitutã nob̾ status pristinis
lib̾tate quęramus. Quippe nec alias diabo¬
li machinas nisi eadẽ possumus uuante ui¬
tare. Illud uero qđ eos ur̃a frat̾nitas asse¬
rit p̾dicare. paruulos ȩternȩ uitȩ pręmus
etiã sine baptismatis grã posse donari per¬
fatuũ est. rusi enĩ manducauerint. carnem

Expanded text:
citer, ut asseritis, defendentes sibimet, imo, citer, ut asseritis, defendentes sibimet, imo, quod est dignius, dolori communi. Nam plurimis Pelagius Coelestiusque persuadent, multifariis equidem ad instruendum tale magisterium uti possemus exemplis, nisi sciremus et sanctitatem vestram ad plenum Scripturas omnes scire, intelligere, callere, divinas praesertim, cum vestra relatio tantis ac talibus testimoniis sit referta, ut his solis valeat praesens dogma rescindi, opusque non esse recognitis, cum his qui facile vobis occurrentia posuistis, nec audeant obviare, nec possint. Ergo Dei gratiam conantur auferre, quam necesse est, etiam instituta status pristini libertate quaeramus: quippe nec alias diaboli machinas, nisi eadem possumus juvante vitare; illud vero quod eos vestra fraternitas asserit praedicare parvulos aeternae vitae praemiis absque baptismatis gratia posse donari, perfatuum est: « Nisi enim manducaverint carnem
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ dĩ inquiunt hominẽ sibi posse suf¬
ficere nec grã hunc egere diuina qua pri¬
uatus necesse est diaboli laqueis irretitus os¬
cũbat: dũ ad omĩa uitȩ ꝑficienda mundas
sola tantũ modo libertate contendat. Ope¬
uissimarũ mentiũ ꝑuersa doctrmna adues¬
tat intandẽ qđ primũ hominẽ ita liber dõ
ipsa decepit. ut dũ indulgentius frens cui
utit᷑ inp̃uaricationis p̃sũptionẽ concideiꝰ
Neq ex hac potuit erui nisi ꝓuidentia. ⁊ es¬
nerationis statũ pristinȩ libertatis xp̃i aił
reformasset aduentus. audiat dauid diceẽ
ds̃ salutaris m̃s. Quȩ in cassũ dixerit sitantũ
incius erat. positũ uoluntate. qđ ad nõ fle
bili sermone poscebat. Quȩ cũ ita sint cũ¬
q in om̃ib diuinis paganis uoluntate libe¬
re ñnisi adiutoriũ dĩ legamus et̃ nectendũ
eãq nihil posse cȩlestib p̾sidiis destitutam
qm̃ modo hiuic soli possibilitatr̃ hanc ꝑtina¬

Expanded text:
auxilium dei inquiunt hominem sibi posse sufauxilium dei inquiunt hominem sibi posse sufficere nec gratia hunc egere diuina, qua priuatus necesse est diaboli laqueis inretitus occumbat, dum ad omnia uitae perficienda mandata sola tantum modo libertate contendat. o prauissimarum mentium . peruersa doctrina! aduerte tandem, quod primum hominem ita libertas ipsa decepit, ut, dum indulgentius frenis eius utitur, in praeuaricationis praesumptione conciderit, nec ex hac potuit erui, nisi ei prouidentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi domini reformasset aduDeus salutaris meus . » Quae incassum dixerit, si tantum in ejus erat positum voluntate, quod bili sermone poscebat. Quae cum ita sint, cum in omnibus diuinis paginis uoluntati liberae nonnisi adiutorium dei legamus esse nectendum eamque nquonam modo huic soli possibilitatem hanc pertina
Abbreviated transcription (Latin):
sui nominis & honoris auctorẽ referre de¬
bere uelut nunc retulit ur̃a dilectio quod
ꝑ totũ mundũ possit ȩccłiis om̃ib in cõmune
ꝓdesse. Fiant enĩ necesse est cautiores cum
inuentores malorũ adduplicis relationem
synodi sententiȩ nr̃ȩ statutis uiderint ab
eccłastica cõmunione seiunctos. Gemino
igit᷑ bono caritas ur̃a funget᷑. Nã & cano¬
nũ potiemini gr̃ã seruatorũ. & beneficio
ur̃o totus orbis utet᷑. Quis enĩ catholicorũ
cũ aduersariis xp̃i uelit ulterius miscere
sermonẽ : Quis saltẽ ipsã uitȩ lucẽ cõmu¬
nione partiri. nouȩ hereseos nmirũ fugi¬
ant̾ auctores: Quid enĩ acerbius indnm fin¬
gere potuer̃. quã cũ adiutoria diuina cassa¬
rent causãq cotidianȩ p̃cationis auferrent:
hoc est dicere. Cur mihi opus dõ. merito
in hos dauid ymnũ dicit. Ecce homines qui
ñ posuer̃ dm̃ adiutorẽ sibi. Negantes ergo

Expanded text:
sui nominis et honoris auctorem referre desui nominis et honoris auctorem referre debere, uelut nunc rettulit uestra dilectio, quod per totum mundum possit ecclesiis omnibus in commune prodesse. fiant enim necesse est cautiores, cum inuentores malorum ad duplicis relationem synodi sententiae nostrae statutis uiderint ab ecclesiastica communione seiunctos. Gemino igitur bono caritas uestra fungetur. nam et canonum potiemini gratia seruatorum et beneficio uestro totus orbis utetur. quis enim catholicorum uirorum cum aduersariis Christi uelit ulterius miscere sermonem? quis saltem ipsam lucem uitae communione partiri? nouae haereseos nimirum fugiantur auctores. quid enim acerbius in dominum fingere potuerunt, quam cum adiutoria diuina cassarent causamque cotidianae precationis auferrent? hoc est dicere: Quo mihi opus deo? merito in hos dicat hymnidicus: Ecce homines, qui non posuerunt deum adiutorem sibi! negantes ergo
Abbreviated transcription (Latin):
custodiȩ pristinȩ circũspectione tutari. In
utraq parte uidelicet consulentes. ne uel
suscipiendo tales simili ceterȩ ducant᷑ exem¬
plo uł spernendo redeuntes luporũ morsib
uideantur ingestȩ. Prudens ad modũ & cat¬
holicȩ fidei płena consultationis uoluntas.
Quis enĩ aut tolerare possit errantẽ. aut ñ
recipere corrigentẽ: Nã ut durũ arbitror
conhibentiã prebere peccantib ita ut imptĩ
iudico manũ negare conuersis. Diligenter
ergo & congrue. apłici consulitis oneris archi¬
na. honoris in quã illius quẽ p̃ter illa quac
sunt intrinsecus sollicitudo manet omnium
eccłarũ suꝑ anocus reb quȩ sit tenenda iustitu
Antiquȩ scilicet regulȩ formã secuti quam
toto sẽꝑ ab orbe mecũ nostis eẽ seruatã. ue¬
rũ hȩc missa facio. Neq enĩ hoc urãm credo
latere prudentiã. qui id etiã actione firmas¬
fonte petentib responsa sẽꝑ emanent. Pre¬

Expanded text:
dudum, custodiae pristinae circumspectione tutari, in dudum, custodiae pristinae circumspectione tutari, in utraque parte videlicet consulentes, ne vel suscipiendo tales simili caeterae ducantur exemplo, vel spernendo redeuntes luporum morsibus videantur ingestae. Prudens admodum et catholicae fidei plena consultationis voluntas. Quis enim aut tolerare precipere corrigentem? nam ut durum arbitror coniuentiam praebere peccantibus, ita impium iudico manum negare conuersis. Diligenter ergo et congrue apostolici consulitis honoris. arcani honoris, inquam, illius, quem praeter illa, quae sunt extrinsecus, sollicitudo manet omnium ecclesiarum, super anxiis rebus quae sit tenenda sententia, antiquae scilicet regulae formam secuti, quam toto semper ab orbe mecum nostis esse seruatam. uerum haec missa facio; neque enim hoc uestram credo latere prudentiam. quid id etiam actione firmasfonte petentibus responsa semper emanent? prae
Abbreviated transcription (Latin):
cartaginensẽ eccłam & cartaginensis ꝓuinti¬
ae coep̃os nr̃os quos ad sedt̃ apłicã quã beatus
illustras dehac causa scripsisse cõperimus.
Et alia manu. Memor nr̃i in dñi gr̃a au¬
gearis domine beatissime meritoq uene¬
seni. ualentino. & ceteris qui in melibitana
synodo int̾fuerua dilectissimis fr̃ib in dño
salutẽ. Int̾ ceteras eccłȩ romanȩ curas &
apłicȩ sedis occupationes quib diuersorũ
consulta fideli ac modica disceptatione
toritate concilio cura fidei ꝓpensio remisisti
mihi inopinant̃ ingessit. cartaginiensis etiã
synodi querelȩ parili scripta subiungens.
Nec mirũ dũ exulat excła tantã sollicitudi¬
nẽ cõmissis gregib exhibere pastores. ut non
solũ neminẽ exhis patiant᷑ errare. sed si quas
magis ouiũ sccuȩ delectationis herbas eduxit.
ac sic inerrore ꝑmanserint. aut segregari pe¬
nitus uelint aut illicite dudũ petra uitantes

Expanded text:
Carthaginensem Ecclesiam, et Carthaginensis provinciCarthaginensem Ecclesiam, et Carthaginensis provinciae coepiscopos nostros, quos ad sedem apostolicam, quam beatus illustras, de hac causa scripsisse comperimus. Et alia manu: Memor nostri in Dei gratia augearis, domine beatissime, meritoque veneSeni, VALENTINO et caeteris qui in Milevitana synodo interfuerunt, dilectissimis fratribus, in Domino SALUTEM. Inter ceteras ecclesiae Romanae curas et apostolicae sedis occupationes, quibus diuersorum consulta fideli ac medica disceptatione toritate concilio cura fidei propensiore misistis, mihi inopinanter ingessit, Carthaginensis etiam synodi querelae parilis scripta subjungens. Nimirum exsultat Ecclesia tantam sollicitudinem commissis gregibus exhibere pastores, ut non solum neminem ex his patiantur errare, sed si quas magis ovium obscoenae delectationis herba seduxit, ac si in errore permanserint, aut segregari penitus velint, aut illicite petita vitantes
Abbreviated transcription (Latin):
pellat. Quorũ unus id÷ celestius etiam ad
prb̃riũ in asia ꝑuenisse dicit᷑. de quo ante
paucos annos quid gestũ fuerit scĩtas tua de
cartaginensi ȩccła melius instruit᷑. Pelagus
uero sicut aquibusdã fr̃ĩb nr̃is missȩ loquu¬
tur epłȩ hierosolimis constitutus non nullos
fallert asserit᷑. Uerũtamen multo plures
qui cius sensus diligentius indagare potuer̃.
lentẽ. & orantẽ exaudire dignatur. aucto¬
ritati scĩtatis tuȩ de claro scripturarũ lumi¬
ne deprompte: facilius eos qui tã ꝑuersa &
ꝑniciosa sentiunt. eẽ censuros. ut de correcti¬
one potius eorũ gratulemur. quã contriste¬
mur interitu domine beatissime. Quãlibet
autẽ ipsi eligant certe uł alios plurimos qͦs¬
possunt si ab eis dissimulet᷑ suis laqueis impli
care. cernit uenerabilitas tua instant̾ & ce¬
lerit̃ ꝓuidendũ. Hȩc adscĩtatẽ tuã de con¬
cilio numidiȩ scripta direximus. imitantes

Expanded text:
pellat. Quorum unus, id est Coelestius, etiam ad pellat. Quorum unus, id est Coelestius, etiam ad presbyterium in Asia pervenisse dicitur. De quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi ecclesia melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis constitutus nonnullos fallere asseritur. Verumtamen multo plures, qui ejus sensus diligentius indagare potueruntlentem, et orantem exaudire dignatur, auctoritate sanctitatis tuae, de sanctarum Scripturarum auctoritate depromptae, facilius eos, qui tam perversa et perniciosa sentiunt, esse cessuros; ut de correctione potius eorum congratulemur, quam contristemur interitu, domine beatissime. Quodlibet autem ipsi eligant, certe vel aliis, quos plurimos possunt, si ab eis dissimuletur, suis laqueis icare, cernit venerabilitas tua instanter et celeriter providendum. Haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus, imitantes
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ peccatũ intrauit inmundũ. & ꝑpeccatum
mors. & ita in om̃s homines ꝑtransut. in quo
om̃s peccauer̃. Et alio loco. Sicut in adam
om̃s moriunt᷑. sic & in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑.
Ut ergo alia obmittamus quȩ contra scas scrip¬
turas plurima disserunt. hȩc interim duo
quib omnino totũ qđ xp̃iani sumus conant᷑
euertere. quȩ fidelia corda sustineant. ñ eẽ
rogandũ dm̃ ut contra peccati malũ atq ope¬
randã iustitiã sit nr̃ adiutor. & ñ opitulari
pectori tuo. ñ habemus opus multa dicere.
& tantã impietatẽ uerbis exaggerare. cum
ꝓcul dubio te ista ꝓmoueant. ut ab eis corri¬
gendis nelatius serpant multosq contaminens.
uł potius interimant. dũ sub nomine. xp̃i axp̃i
gr̃a penitus alienant. omnino dissimulare ñ
possis. huius autẽ ꝑniciosissimi erroris auc¬
tores eẽ ꝑhibent᷑ pelaguis. & celestius. quos
quidẽ in eccła sanari malumus quã despera¬
ta salute ab ȩccła resecari sinecessitas ulla cõ¬

Expanded text:
um intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt ; et alio loco, sicut in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Ut ergo alia omittamus, quae contra sanctas Scripturas plurima disserunt, haec interim duo, quibus omnino totum quod Christiani sumus conantur evertere, quae fidelia corda sustineant, non esse rogandum Deum ut contra peccati malum atque ad operandam justitiam sit noster adjutor, et non opitulari pectori tuo, non opus habemus multa dicere, et tantam impietatem verbis exaggerare; cum procul dubio te ista permoveant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant, multosque contaminent, vel potius interimant, dum sub nomine Christi a gratia Christi penitus alienant, omnino dissimulare non possis. Hujus autem perniciosissimi erroris auctores esse perhibentur Pelagius et Coelestius, quos quidem in Ecclesia sanari malumus, quam desperata salute ab Ecclesia resecari, si necessitas nulla com
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e ap̃i. qui nob̃ dominicã etiã orationẽ im¬
pus disputationib conant᷑ auferre. Cũ enĩ
dñs docuerit ut dicamus dimitte nob̶ debi¬
ta nr̃a sicut & nos dimittimus debitoribus
nris: isti dicunt posse hominẽ in hac uita
pceptis dĩ cognitis ad tantã ꝑfectionẽ iusti¬
te sinc adiutorio grȩ saluatoris ꝑsolũ libe¬
N uoluntatis arbitriũ ꝑuenire. ut etiam¬
nst necessariũ diccre dimuitte nobis debita
nr̃a. Illud uero qđ sequitur ne nos inferas in
tẽptationẽ. ñita intelligendũ tãquã diuinũ
adiutoriũ poscere debeamus. ne inpeccatum
potestait. & adhoc implendũ solã sufficere
hominis uoluntatẽ. tãquã frustra apłs dice¬
dĩ : & fidelis ds̃ qui ñuos ꝑmittat tẽptari su¬
per id qđ potestis. sed faciet cũ tẽptatione etiã
exitũ ut possitis sustinere. Frustra etiã dñs
dixcerit apło petro. rogaui ꝓte ne deficiat fi¬

Expanded text:
risti, qui nobis Dominicam etiam Orationem imristi, qui nobis Dominicam etiam Orationem impiis disputationibus conantur auferre. Cum enim Dominus docuerit ut dicamus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , isti dicunt posse hominem in hac vita, praeceptis Dei cognitis, ad tantam perfectionem justitiae sine adjutorio gratiae Salvatoris, per solum liberae voluntatis arbitrium non sit necessarium dicere, « Dimitte nobis debita nostra. » Illud vero quod sequitur: « Ne nos inferas in tentationem , » non ita intelligendum tanquam divinum adjutorium poscere debeamus, ne in peccatum e potestate, et ad hoc implendum solam sufficere hominis voluntatem, tanquam frustra Apostolus dixenon permittit tentari super id, quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Frustra etiam Dominus dixerit apostolo Petro, Rogavi pro te, ne deficiat fi
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo meritoq uene¬
rabili & inxp̃o honoran¬
do papȩ innocentio.
Siluanus senex. ualenti¬
nus. aurelius. donatus.
restitutus. lucianius. alippius. augustinꝰ. pla¬
centius. seuerus. fortunatus. possidius. noua¬
tus. secundus. maurentius. leo. faustinianus.
cessus. secundus. felix. asiaticus. rufinus. faus¬
tinus. malchus. litorius. fortinatus. donatꝰ.
rentius. cresconius. sperantius. quadratus.
lucillus. sabinus. itt̃ sabinus. cresconius. uic¬
tor. gigancius. possidonius. antoninus. uic
cresconius. lampadius. del finus. exconcilio
mileuitano in dño salutẽ. Quia te dñs grẽ
sue: p̃cipuo munere insede apłica colloca¬
uit. talẽq nr̃is tẽporib p̃stitit. ut nobis
potius adculpã negligentiȩ ualeat. siapud
tuã uenerationẽ quȩ ꝓęccła suggerenda s̃
tacuerimus. quã ea tu possis. uel fastidiose. uł
negligent̃ accipere. magnis periculis infir
Q adhibere digneris. Noua quippe heresis
erimiũ pniciosa tẽptat assurgere inimicoꝵ¬

Expanded text:
tissimo, meritoque venerabili et in Christo honorando Papae INNOCENTIO, SILVANUS Senex, VALENTINUS, AURELIUS, DONATUS, RESTITUTUS, LUCIANUS, ALIPIUS, AUGUSTINUS, PLACENTIUS, SEVERUS, FORTUNATUS, POSSIDIUS, NOVATUS, SECUNDUS, MAURENTIUS, LEO, FAUSTINIANUS, cessus, Secundus, Felix, Asiaticus, Rufinus, FausIUS, MALCHUS, LITTORIUS, FORTUNATUS, DONATUS, RENTIUS, CRESCONIUS, SPERANTIUS, QUADRATUS, LUCILLUS, SABINUS, FAUSTINUS, CRESCONIUS, VICTOR, GIGANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONINUS, INNOCRESCONIUS, LAMPADIUS, DELPHINUS, ex concilio Milevitano in Domino salutem. 1. Quia te Dominus gratiae suae praecipuo munere in sede apostolica collocavit, talemque nostris temporibus praestitit, ut nobis potius ad culpam negligentiae valeat, si apud tuam venerationem quae pro Ecclesia suggerenda sunt tacuerimus, quam ea tu possis vel fastidiose vel negligenter accipere; magnis periculis infirm, quaesumus, adhibere digneris. 2. Nova quippe haeresis et nimium perniciosa tentat assurgere inimico
Abbreviated transcription (Latin):
d gesta cognouimus subindiscreto honore
colamus omĩa tẽpora. continuatĩ erunt de¬
patanda festis. quia omĩa plena st̃ miraculis:
eriu qua sp̃is sapientiȩ ocintellectus ita apłos
ob scrusuitia nihil mordinatũ nihil patere cuir
E confusi. discernendȩ sunt cale poalepnita¬
tum. & in omnib institutis patrũ principũq
nr̃orũ rationabilis seruanda districtio. quia
naliter unus greax &unus pastor sumus. nisi
quc̃ admodũ apłs docet. idipsũ dicamus om̃s.

Expanded text:
a Domino gesta cognovimus sub indiscreto honore a Domino gesta cognovimus sub indiscreto honore colamus, omnia tempora continuatis erunt deputanda festis, quia omnia sunt plena miraculis. Verum quia Spiritus sapientiae et intellectus ita apostoobservantia nihil inordinatum, nihil pateretur esse confusum, discernendae sunt causae solemnitatum, et in omnibus institutis Patrum principumque nnon aliter unus grex, et unus pastor sumus, nisi, quemadmodum Apostolus docet , idipsum dicamus om
Abbreviated transcription (Latin):
rentib uenit. & cũ abesset asocietate redeun¬
tiũ. sedens cũ seniorib & int̾ admirantes magis¬
tros disputans inuenit̾: rationẽq remansionis
sue reddens. Quid est inquit qđ querebatis me
nesciebatis qđ in his quȩ patris mei st̃ oportet
me esse. significans eius eẽ se filiũ cuius esset &
tẽplũ. lam uero cũ in annis maiorib apertius
declarandus baptismũ p̾cursoris sui iohamis
eapetut: quid dĩtatis eius remansit ambigu¬
ne cõplacui: Quȩ omĩa ideo quanta potiu¬
mus breuitate ꝑstrinximus. ut notũ sit dilec¬
tioni ur̃e uniuersos xp̃i dies inmimeris con¬
secratos fuisse uirtutib &incunctis eiꝰ actioni¬
bus sacramentorũ mysteria coruscasse. Sed ali¬
ter quidq signis denuntiari. aliter reb imple¬
ris net quęcũq numerant᷑ in operib saluato¬
ris adtẽpus possunt ꝑtinere baptismatis. Nã
siediã illa quȩ post beati iohannis lauacrum

Expanded text:
rentibus venit , et cum abesset a societate redeunrentibus venit , et cum abesset a societate redeuntium, sedens cum senioribus, et inter admirantes magistros disputans invenitur, rationemque remansionis suae reddens, Quid est, inquit, quod me quaerebatis? Nesciebatis, quod in his quae Patris mei sunt oportet me esse ? significans ejus se esse filium cujus esset et templum. Jam vero cum in annis majoribus apertius declarandus 718 baptismum praecursoris sui Joannis expetiit, quid Deitatis ejus remansit ambigune complacui . Quae omnia ideo quanta potuimus brevitate perstrinximus, ut notum sit dilectioni vestrae universos Christi dies innumeris consecratos fuisse virtutibus, et in cunctis ejus actionibus sacramentorum mysteria coruscasse; sed aliter quidque signis denuntiari, aliter rebus impleri; nec quaecumque numerantur in operibus Salvatoris ad tempus posse pertinere baptismatis. Nam si etiam illa quae post beati Joannis lavacrum
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidem inȩterno consilio dilt¬
st himani generis incommitabilt̃
preordinata reparatio. sed ordo rerũ ꝑiħm xp̃m¬
dñm nr̃m tẽporalit̾ gerendarũ in incarnatio¬
ne uerbi sũpsit exordiũ. Unde aliud tempus ẽ
quo annuntiante angelo beata uirgo maria
aliud quo salua integritate uirginea puer edi¬
tus exultante gaudio cȩlestiũ ministrorũ pas¬
torib indicat᷑. aliud quo infans circũcidit᷑. ali¬
ud quo hostia ꝓeo legalis offertur. aliud cũ tres
magi claritate noui syderis incitati in bethleẽ
aboriente ꝑueniunt. & ad oratũ paruulũ mys¬
tica munerũ oblatione. uenerant᷑: nec idem
sunt dies quib impio herodi ordinata diuinitus
in egyptũ trans latione subtractus est. uł quib
abegypto ingalileã mortuo ꝑsecutore reuo
catus est. Inter has autt̃ dispensationũ uarieta¬
tes accedunt augmenta corporea. Crescit
dñs sicut euangelista testat᷑. ꝓuectib ȩtatis &
grẽ. Perdies paschȩ intẽplum hierłm cumpa¬

Expanded text:
er quidem in aeterno consilio Dei mansit humani generis incommutabiliter praeordinata reparatio, sed ordo rerum pnostrum temporaliter gerendarum, in Incarnatione Verbi sumpsit exordium. Unde aliud tempus est, quo annuntiante angelo , beata virgo Maria aliud, quo salva integritate virginea, puer editus exsultante gaudio coelestium ministrorum pastoribus indicatur ; aliud, quo infans circumciditur ; aliud, quo hostia pro eo legalis offertur; aliud cum tres magi claritate novi sideris incitati in Bethleem ab Oriente perveniunt , et adoratum parvulum mystica munerum oblatione venerantur. Nec iidem sunt dies quibus impio Herodi, ordinata divinitus in Aegyptum translatione subtractus est , vel quibus ab Aegypto in Galilaeam, persecutore mortuo, revocatus est . Inter has autem dispensationum varietates, accedunt augmenta corporea: crescit Dominus, sicut evangelista testatur, profectibus aetatis et gratiae , per dies Paschae in templum Jerusalem cum pa
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃to in apłica confessione. epiphaniã
diaconã illicito ausu inuxorẽ habet. ana¬
thema sit. Et responder̃ om̃s t̃tio anathema sit:
piphania diacona quȩ post p̾stitoxu
sacram̃to cũ adriano exhilarati filio fu¬
galapsa est inuxorẽ. anathema sit. Et respon¬
derunt om̃s tertio anathema sit. XUI
iquis ei intã crudeli actu assensũ p̃buit.
anathema sit. Et responder̃ om̃s .iii. anath.¬

Expanded text:
sacramentum apostolica confessione Epyphaniam diaconam illicito ausu in uxorem habet, anathema sit. Et responderunt omnes tertio: Anathema sit. XV. Epyphania diacona, quae post praedictum sacramentum cum Adriano Exhilarati filio fuga lapsa est in uxorem, anathema sit. Et responderunt omnes tertio: Anathema sit. XVI. Si quis ei in tam crudeli actu consensum praebuit, anathema sit. Et responderunt omnes tertio: Anath
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ marcelli. Crescentio prb̃tit̾ apłorũ. luliañ
prb̾tit̾ anastasie. Septimin̾ prb̃ tit̃ iuli. Cy¬
prianꝰ prb tit̾ marci. Epiphanius prbtit̃ fascio¬
le. Bonfacius prb̃ tit̃ cecilit. fetrus prb tituł
praxedis. Timotheus prbtit̃ marcelli. Hilarus
prbtit lucine. Uictorius prbtit̾ sabine. Lau¬
rentius prb tit̃ scĩ laurentii. Eutices prb̃ tit̃
emiliane. Iulianꝰ prb̃ tit̃ anastasie. alartus
celli. Stephañ prb̃ tt̾ euscbu. Paulin prb tit̃ scĩ
dalib constitutis. atq in hac me ꝓfiteor ma¬
nere sententia: nastasius diaconꝰ regionis

Expanded text:
lli. Crescentius presb. tit. Apostolorum. Julianus presb. tit. Anastasiae. Septiminus presb. tit. Julii. Cyprianus presb. tit. Marci. Epiphanius presb. tit. Fasciolae. Bonifacius presb. tit. Caeciliae. Petrus presb. tit. Praxedis. Timotheus presb. tit. Marcelli. Hilarius presb. tit. Lucinae. Victorius presb. tit. Sabinae. Laurentius presb. tit. Sancti Laurentii. Eutyches presb. tit. Aemilianae. Julianus presb. tit. Ancelli. Stephanus presb. tit. Eusebii. Paulinus presb. tit. Sancti dalibus constitutis, atque in hac me profiteor manere sententia. Anastasius, diacon
Abbreviated transcription (Latin):
tino. epiphanio. scbastiano. seruodĩ octaiano.
epiphanio. anastasio. abundantio. uicomalo.
paulino. iuliano. marcello. agathone. benedi¬
cto. crescentiano. paschasio. iuliano. seuero.
paulino. addõdato. iohanne. timotheo. lau¬
rentio. hilaro. addõdato. marco. stephano.

Expanded text:
tino, Epiphanio, Sebastiano, Servodei, Octaviano, tino, Epiphanio, Sebastiano, Servodei, Octaviano, Epiphanio, Anastasio, Abundantio, Vicomalo, Paulino, cto, Crescentiano, Paschasio, Juliano, Severo, Paulino, Adeodato, Joanne, Timotheo, Laurentio, Hilario, Adeodato, Marco, Stephano
Abbreviated transcription (Latin):
iuniores sub die xIII. iduũ nouẽ¬
briũ inbasilica beati petri apłi.
residente uenerabili uiro papa symmacho
mo. petro. laurentio. emiliano. trigidio. fe¬
lice. bassiano. cresconi. pacatiano. benigno.
Urufentio. innocentio iohanne. maximo. ste¬
phano. iohanne: sereno. eulalio. proculeiano.
fortunato. laurentio. eustachio. marciano.
iocundo. candido. fortimato. felice. euticio.
helpidio. aprile. innocentio. mercurio. hila¬
ro. fortunato. concordio. asello. innocentio.
stephano. gerontio. paschasio. uitale. memore.
seuerino. hilaro. uenerioso. innocentio. casto.
colonico. silimo. maximiliano. arestone. se.¬
uerino. propinquo. martirio. ualentino.
sebastiano. romano. uindemio. dulcitio. uic¬
tore. urso. mercurio. asello. seruodĩ. addõ¬
dato. asterio. martiniano. felice. eusebio. au¬
gusto. proiecticio. chrisogono. benantio. ru¬
stico. salustio. probo. amando. basilio. & flo¬
rentio ep̃is residentib etiam Proiecticio. mar¬

Expanded text:
ule, sub die VIII iduum Novembrium, in basilica beati Petri apostoli, residente venerabili viro papa Symmacho,mo, Petro, Laurentio, Aemiliano, Tigridio, Felice, Bassiano, Cresconio, Pacatiano, Benigno, Rufentio, Innocentio, Joanne, Maximo, Stephano, Joanne, Sereno, Eulalio, Proculeiano, Fortunato, Laurentio, Eustachio, Martiano, Jocundo, Candido, Fortunato, Felice, Euticio, Helpidio, Aprile, Innocentio, Mercurio, Hilario, Fortunato, Concordio, Asello, Innocentio, Stephano, Gerontio, Paschasio, Vitale, Memore, Severino, Hilario, Venerioso, Innocentio, Casto, Colonico, Silvino, Maximiliano, Arestone, Severio, Propinquo, Martino, Valentino, Sebastiano, Romano, Vindemio, Dulcitio Victore, Urso, Mercurio, Asello, Servodei, Adeodato, Asterio, Martiniano, Felice, Eusebio, Augusto, Projecticio, Crisogono, Venantio, Rustico, Salustio, Probo, Amando, Basilio et Florentio episcopis; residentibus etiam. Projecto, Mar