comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate. & dedecoris confusione afflictꝰ malens
mortis interitũ subire. quã detestabilis. & m¬
gratȩ uitȩ fastidiũ sustinere. herni alueum
tam acqͥreret sepulturã: & ita demũ cũ om̃i
impetu se p̾cipitauit in illiꝰ abyssi uoraginẽ.
Sed hernus tanti cͥminis iminunditiã suam p̾¬
dam ñ eẽ p̾sumens: absq ulla morula parrici¬
dam cũ suo morticinio ab imo ad litꝰ reuomu¬
it. Stupefactꝰ aũt nimniũq exterritꝰ eiusdem
conuiator. & de eiꝰ ereptione congratulans. sic̃
de alt̾ius calamitate collacrimans: tandẽ mise-¬
rabiłẽ cũ miserabili onere derelinquens. ad sꝙ̃e
walburgȩ monasteriũ concito cursu aduenit:
narrauit: summiq iuram̃ti approbatione affir¬
mare si ꝑmitteret᷑ libentissime uoluit. Fert᷑
namq p̃uaricator funeris captiuitate detentꝰ.
beatȩ walburgȩ uirginis p̃sidia sepe uoluisse
adire.s numꝗ illiꝰ eccłiȩ confinia posse contin-¬

Expanded text:
tate et dedecoris confusione afflictus, malens tate et dedecoris confusione afflictus, malens mortis subire interitum, quam detestabilis et ingratae vitae fastidium diutius sustinere, Rheni alveum tam acquireret sepulturam, cum omni impetu se praecipitavit in illius abyssi voraginem. Sed Rhenus tanti criminis immunditiam, suam praedam non esse praesumens, absque ulla morula parricidam cum suo morticinio vivum ad littus revomuit. Stupefactus autem nimiumque exterritus ejusdem conviator, et de ejus direptione nimis congratulans, sicut de alterius calamitate collacrymans, tandem miserabilem cum miserabili onere derelinquens, ad S. Walburgae monasterium concito cursu advenit, narravit, summique juramenti approbatione affirmare, si permitteretur, libentissime voluit. Fertur namque praefatus funeris captivitate detentus, B. Walburgae virginis praesidia saepe voluisse adire, sed nunquam illius ecclesiae confinia posse contin
Abbreviated transcription (Latin):
amici ceruicẽ uiuacit̾ amplȩxantia. articła-¬
tim si alit̾ neqͥuisset abscidere uolens: qͣtinꝰ
suũ ab huiꝰ inauditt ludibrii uiolentia erue¬
ret amicũ. Sed res mira & stupenda: & in
dño uĩu xp̃o laudanda. Mox ut manꝰ illuis
coherentis mortui lacertos attigerant absci-¬
dendos: abscisoris corpꝰ qͣsi tenacissimo bitumi¬
ne conglutinabat᷑ illis duob. S statĩ diuina
miseratione compunctꝰ suoꝵ scelerũ collacri-¬
mando reminiscens p̃cabatur: quatinꝰ imm̃sa
dei clem̃tia ꝑ beatȩ walburgȩ suffragia sͥ mi-¬
serrimo nuiũq facinoroso misereri dignaret᷑.
Cui huiꝰcemodi supplicanti suaq ad scãm wal-¬
burgam uota multifariȩ pollicitanti. multũ¬
q eulanti. disnexũ ẽ corpꝰ eiꝰ. & libero nimi-¬
um consolatꝰ utebatur incessu. erectis ocłis
litus herni comitabat᷑: ibiq dum aliquantulũ
constitissent. p̾scͥptꝰ miser tanti oneris graui-¬

Expanded text:
amici cervicem vivaciter complexantia, articulaamici cervicem vivaciter complexantia, articulatim, nisi aliter nequisset, abscindere volens, quatenus suum ab hujus inauditi ludibrii violentia erueret amicum. Sed, res mira et stupenda, et in Domino Jesu Christo laudanda! mox ut manus illius mortui cohaerentes lacertos attigerant abscindendos, abscissoris corpus quasi tenacissimo bitumine conglutinabatur illis duobus. Sed statim divina miseratione compunctus suorum scelerum collacrymando reminiscens, precabatur quatenus immensa Dei clementia per B. Walburgae suffragia sibi miserrimo nimiumque facinoroso misereri dignaretur. Cui hujusmodi supplicanti, suaque ad S. Walburgam vota multifarie pollicitanti, multumque ejulanti disnexum est corpus, et nimium libero consolatus utebatur incessu, erectis oculislittus Rheni comitabatur, ibique dum aliquantulum constitisset, praescriptus miser tanti oneris gravi
Abbreviated transcription (Latin):
uus a mortuo artiꝰ constringi: ut nullo cona-¬
mine id funeris pondꝰ a se potuisset disiunge-¬
re. Quid faceret infelicissimꝰ  T̃nriꝰ qͦ cumq
ꝑgere studuisset: indeclinabiłẽ sui facinoris ꝓ-¬
ditricẽ sarcinã ad se tenacissime conglutinatã.
horrorẽ cunctis incutiens cõpoetauit. Cui inte-¬
rea fatigabilit̾ de loco ad locũ uaganti. qͥdam
sͥ cognitꝰ obinauit: s conspecto tantȩ horribi¬
litatis onere. pene exanimis expallescens: sed¬
tandẽ animo recuꝑato. cur tam horrifice moliᷤ
bauilus extitisset ꝑcunctatus ẽ. At ille ut sibi
familiari amico credulus. cunctũ huiꝰ cõma-¬
chinationis ordinẽ referebat: & ut suȩ calami-¬
tatis cõmisertꝰ. grauedinẽ qua miserrime cõ-¬
pͥmebat᷑. a se excludere qͦdammͦ temptaret¬
flagitabat. Tunc ille facile suo posse succur-¬
rere amico arbitiãs arrepto gladio quẽ secũ fe-¬
rebat. mortificati corporis brachia gestantis

Expanded text:
ortuo vivus arctius constringi, ut nullo conaortuo vivus arctius constringi, ut nullo conamine funeris pondus a se potuisset disjungere. Quid faceret infelicissimus? Anxius quocunque pergere studuisset, indeclinabilem sui facinoris proditricem ad se tenacissime conglutinatam, horrorem cunctis incutiens, comportavit. Cui interea fatigabiliter de loco ad locum vaganti quidam sibi cognitus obviavit; sed conspecto tantae horribilitatis onere pene exanimis expallescens, tandem animo recuperato, cur tam horrificae molis bajulus exstitisset percunctatus est. At ille, ut sibi familiari amico credulus cunctum hujus commachinationis ordinem referebat, et ut suae calamitatis commisertus gravedinem qua miserrime comprimebatur, a se excludere quodam modo comprobaret. Tunc ille facile suo amico posse succurrere arbitrans, arrepto gladio quem secum ferebat, mortificati corporis brachia, gestantis
Abbreviated transcription (Latin):
namꝰ. Et qm̃ meridianȩ reqͥetionis imminet
temp᷑: queramꝰ uͥ disietunandi modicũq pau-¬
sandi aptꝰ inueniri possit locellꝰ Quo inuen-¬
to cũ discũberent. & cũ pͥores consotii nichil cõ-¬
meatꝰ secũ habere conquererent᷑: ait qͥ fuꝑuenit
conuiator terciꝰ. Iam nunc lassi conqͥescentes de
meis pransuri cibusculis postmodu ea ratione
dormiamꝰ. ut nr̃m terciꝰ securam uigiliam exhi-¬
beat duob: ut sic gemina refocillationis & pau-¬
sationis recreatione releuati. certã in dño ꝓfec-¬
tionẽ ꝑficiamꝰ. Quib hoc bonũ ẽẽ consiliũ insi-¬
diose approbantib sumpsit alt̃ de duob conso-¬
ciis somnũ imaginariũ: s terciꝰ qͥ suꝑuenit
mortiferũ atq nouissimũ. Nam ꝓtinꝰ contra
innocentẽ consurgentes. nefandissime intere-¬
mert̃. Quo ꝑpetrato. qͥd de mortificati cadauere¬
exponi posset loco. T ande̾ hoc inuento. dum
amplȩxũ a se corpꝰ conaret᷑ deponere. cȩpit ui-¬

Expanded text:
namus. Et quoniam meridianae requietionis imminet tempus, quaeramus ubi disjejunandi modicumque pausandi aptus inveniri possit locellus. » Quo invento, cum discumberent, et cum priores consocii nihil commeatus secum habere conquererentur, ait qui supervenit conviator tertius: « Jam nunc lassi conquiescentes de meis pransuri cibusculis; postmodum ea ratione dormiamus, ut nimirum tertius securam vigiliam exhibeat duobus, ut sic gemina refocillationis et pausationis recreatione relevati coeptam in Domino profectionem perficiamus. » Quibus hoc bonum consilium insidiose approbantibus, sumpsit alter de duobus consociis somnum imaginarium; sed tertius qui supervenit, mortiferum atque novissimum. Nam protinus contra innocentem consurgentes nefandissime interemerunt. 18. Quo perpetrato, quid de mortificati cadexposuisset loco. Tandem hoc invento, dum amplexum a se corpus conaretur deponere, coepit a m
Abbreviated transcription (Latin):
scãm wxalburgã cuiꝰ nimiũ compulcꝰ suffragia
requisiui: me nichil ficta s ueridica in hoe mi¬
inio qͦq pͥori qͦ famis atrocitas multos af¬
flixerat: contigit duos pauꝑes ꝓpt̾ eande
famis acerbitatẽ de loco ad locũ de regione ad
regionẽ confugere. Tunc contigit quendã tertiũ
de longinqua pat̾a pauꝑem illis assotiari. quẽ
unde eet̃ uł uͥ ꝑgere uellet int̾rogantib. respõ¬
dit se sicut plures uelle cognitũ ẽ. scx walbi¬
ge patrocima quesiturũ. T unc illi si illuc
tis picła transeuntes. mutuis confortem᷑ auxili.
Nam & nos ad eundẽ locũ ire disponentes. inctꝰ
inopia miniũ constrict. & adhuc ieiuni gra-

Expanded text:
S. Walburgam, cujus nimium compulsus suffragia S. Walburgam, cujus nimium compulsus suffragia requisivi, me nihil ficta sed veridica, in hoc mino quoque priori, quo famis atrocitas multos afflixerat, contigit duos pauperes eamdem famis acerbitatem de loco ad locum, de regione ad regionem confugere; tunc contigit quemdam tertium de longinqua regione pauperem illis associari: quem ubi vel unde pergeret vellet interrogantibus respondit se, sicut plures velle cognitum est, S. Walburgae patrocinia quaesiturum. Tunc illi: « Si illuc tis pericula transeuntes, mutuis confortemur auxiliis. Nam et nos ad eumdem locum ire disponentes, victus inopia nimium constricti, et adhuc je
Abbreviated transcription (Latin):
s diuinȩ maiestati nichil constat impossibile :¬
maxima undiq confluentiũ ppłoꝵ ad sc̃e wal¬
burge basilicã turba conueniret: affuit int̾ illos
qͥdam incognitꝰ exul ꝑegrini habitꝰ. stans uł ia¬
ceus int̾ cȩteros attonitꝰ: & instantiꝰ orauit. Qũe
abbatissa liubila intuens int̾ ꝯto̾s flebiliꝰ ꝑseue¬
rantiꝰq orasse. ammirata ad se eundẽ uocare pre¬
cepit: & qͥs uł unde. eẽt nimiũ curiosa int̾roga¬
uit. Ad quã ille. Grãs inq̃t do om̃ipotenti ago
qͥ me scĩesimȩ uirginis walburgȩ meritis de max¬
iiȩ confusionis scandalo nndignissimũ peccatorẽ
lib̾are dignatus ẽ: qͦd tam uos hic m̃ p̾sentes ꝗͣ
om̃s. a me potiꝰ quã ab aliis quã mirificũ sit au¬
dire oporter. Et ne mealiquis diumã fallere
conscientiã uelle suspicet᷑: testor dm̃ eui nichil
latere potest. ante cuiꝰ assisto indignꝰ altare. &

Expanded text:
sed divinae Majestati nihil constat impossibile,sed divinae Majestati nihil constat impossibile,maxima undique confluentium populorum ad S. Walburgae basilicam turba conveniret, adfuit inter illos quidam incognitus exsul, peregrini habitu stans vel jacens, qui inter caeteros attentius et instantius oravit, quem abbatissa Liubula intuens inter caeteros flebilius perseverantiusque orasse admirata, eumdem ad se vocari praecepit; et quis vel unde esset nimium curiose interrogavit. Ad quam ille: « Gratias, inquit, Deo omnipotenti ago, qui me sanctissimae virginis Walburgae meritis de maximae confusionis scandalo, indignissimum peccatorem liberare dignatus est. Quod tam vos hic modo praesentes, quam omnes a me potius quam ab aliis, quam mirificum sit, audire oportet: et, ne me aliquis divinam fallere conscientiam velle suspicetur, testor Deum, quem nihil latere potest, ante cujus assisto, licet indignus, altare, et
Abbreviated transcription (Latin):
contingere delectabat᷑. Tunc sͥ egre dormienti:
uox blanda ita fatur. Cur inquit desidia
languescens neglecto tuȩ ualitudinis reme¬
dio. de tua uita sic om̃ino desꝑas: Age gͦ qͦd
moneo iam de tui statꝰ recuꝑatione securꝰ.
& ad monast̾ium mog enhem uade festinꝰ.
illuc celeriꝰ ueneris. inuenturꝰ es ibidẽ tres scĩ¬
monales secꝰ altare stantes: quȩ tͥ absq dubi-¬
latione sanguinẽ dñi de calice ꝓpinabunt.
Quod dũ ab illis accepis: mox edendi bibendiq
absq dubitatione ulla. delectatio tͥ assotiabit᷑.¬
& ꝓsꝑabit᷑. Hoc gͥ saluberrimȩ uocis impulsu
exꝑgefactꝰ. summa cũ celeritate ad iam dictũ
monastĩum adductꝰ ẽ. Qui illic ab oratione
se erigens: cõꝑtis uixta altare t̾b matronis asstã¬
totiꝰ corporẽȩ ualitudinis remedio exquisito. cũ
minia exultatione domũ incolumis rediit: & in
probatione cognitũ eẽt ualde incredibile:

Expanded text:
contingere delectabatur. Tunc sibi aegre dormienti contingere delectabatur. Tunc sibi aegre dormienti vox blanda eum ita affatur: « Cur, inquit, desidia languescens, neglecto tuae valetudinis remedio, de tua vita sic omnino desperas? Age ergo, quod moneo jam, de tui status recuperatione securus, et ad monasterium Mouvenhem vade festinus,  inventurus es ibidem tres sanctimoniales secus altare stantes quae tibi consecratum sanguinem Domini de calice propinabunt; quem dum ab illis acceperis, mox edendi bibendique absque ulla dubitatione delectatio tibi associabitabitur. » Hoc igitur saluberrimae vocis impulsu expergefactus, summa cum celeritate ad jam dictum monasterium adductus est, qui illic ab oratione se erigens compertis juxta altare tribus matronis astantotiusque corporeae valetudinis remedio acquisito, cum nimia exsultatione domum incolumis rediit, et in probaretur cognitione, valde incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
uedam etiam mulier de Pmeritis:¬
uilla nuncupata stofonhem uocabulo gei-¬
la. cũ aduenisset festus dedicationis illiꝰ eccłiȩ
amuius dies. om̃ib in illa regione sollempnirtan¬
tib illa sola ꝓcaci animo paruipendens suã hie
endũ priꝰ erectũ habuit. flexis cȩpit texere di-¬
mam quã manu tenebat. in telam transpone.¬
ret: cohesit illi miserrimȩ insertꝰ manui glo-¬
mer. intumescente. toto lacerto. Sed quȩ assue¬
rant muliercłẽ temptauert̃ inclusũ glomitẽ sin-¬
gillatis dissuere membris:¬
uidam nomine erhenboldꝰ iam expletis
ugniti septẽ ebdomadib dũ nulliꝰ gene¬
ris eybo uł potii aliquatenꝰ uesci potuisset. nec
tam̃ pedũ incessu fraudaret᷑: nͥ languidꝰ ꝑgeret
qͦ uellet: tandẽ ouoꝵ raris meditullis modici¬
simoq leguninis suffragio. uix pendulam
refocillabat anxiꝰ uitam. gerens macilentissi¬
mũ & imbecillimũ cũ uita sͥ ingrata corpus¬
culũ: nec uini uł sicerȩ gustũ ore ullatenus

Expanded text:
edam etiam mulier de villa nuncupata Stofohem, vocabulo Geyla, cum advenisset festus dedicationis illius ecclesiae annuus dies, omnibus in illa regione solemnizantibus, illa sola procaci animo parvipendens, suam ingendum prius erectum habuit, flexis coepit texere ditramea quam manu tenebat in tetam transponeret, inhaesit illi miserrime insertus manui glomex, intumescente toto lacerto; sed quae adfuerant mulierculae tentaverunt inclusum glomitem singillatim dissuere filismine Ercamboldus expletis jam triginta septem hebdomadibus, dum nullius generis cibo vel potu aliquatenus vesci potuisset, nec tamen pedum incessu fraudaretur, nisi languidus pergeret quo vellet. Tantum ovorum raris meditulliis, modicissimoque leguminis suffragio vix pendulam refocillabat anxius vitam, gerens macilentissimum et imbecillimum cum vita sibi ingrata corpusculum, nec vini vel sicerae gustum ore ullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
deportarent cenobiũ. Quod cũ om̃i ppłari ex¬
ultatione in undecima kłas octobris ꝑfecert̃.
sicut & eiꝰdem antistitis iussu fr̃is walburgȩ
Winniboldi membra pt tres dies. octaua ka¬
lendas octobris ex eadem ȩccłia tollentes.
ad eund̾e transtulerunt locũ:¬
ed postquã beatissima Walburga hei-¬
statensis fines ꝑ semet ipsam uisitare.
dignata ẽ.: contigit postea ut memorata scimo
geniose a sua eã mat̾na ꝓpe expellerent here-¬
ditate. Sed saluberrimo anxia inito consilio.
petiit ab heistatensis ȩccłiȩ erkenrado antisti¬
te. ut sͥ concederent᷑ sc̃ȩ walburgȩ reliquiȩ:
quatinꝰ si illa in obtinenda sua pualeret ma
ge ture ꝑpetuo condonaret. Quod qͥa a dõ
sumpsit untiun: ab ipso terminũ meruit
habere felicissimũ¬

Expanded text:
deportarent coenobium: quod cum omni populari exdeportarent coenobium: quod cum omni populari exsultatione undecimo Kalendas Octobris perfecerunt. Sed et ejusdem antistitis jussu fratris S. Walburgae Winniboldi membra post tres dies octavo Kalendas Octobris ex eadem ecclesia tollentes, ad eumdem locum transtulerunt. Ced postquam beatissima Walburga Heystatenses fines per semetipsam visitare dignata est, contigit postea ut memorata sanctigeniose a sua eadem materna prope expelleretur haereditate. Sed saluberrime anxia, inito consilio petiit ab Heystatensis Ecclesiae Ercenbaldo antistite, ut sibi concederentur S. Walburgae reliquiae, quatenus si illa in obtinenda sua materna praeae jure perpetuo condonaret. Quod quia a Deo sumpsit initium, ab ipso etiam terminum habere felicissimu
Abbreviated transcription (Latin):
dum erecti eẽnt parietes eiꝰdem fabricȩ ꝓminen-¬
tes. trabiumq compago sequenti die suꝑ muroᷤ
deberent apponi: noctu aqͥlonaris paries subito
usq ad terram corruit: terrorẽq haud minimũ
tam domesticis quã cunctis circũquaq conuer-¬
santib incussit. Eacto autẽ mane. cũ ad huiꝰmo-¬
di spectacłm om̃s pauidi conuenissent: custos eiꝰ-¬
dem ȩccłiȩ nomine regenfridꝰ p̃scͥpto p̃suli ot-¬
gario ꝑ uelocissimũ hoc intimauit int̾ nunciũ.
Qui hoc audito. mox uisionẽ quã uiderat cõple-¬
tam eẽ intelligens illuc accelerauit: atq cum
om̃i festinantia eccłiam cũ deuotissimis re-¬
staurauit comꝓ̾i̾untialib. atq dedicauit.
la nuncupata. illuc transire p̃cepit: quatinꝰ
corpusculũ sc̃ȩ walburgȩ cũ sũma diligentia
effodientes. & cũ nolarũ clangore. ymnoꝵq
concentib om̃iq reuerentia ad heistatense

Expanded text:
dum erecti essent parietes ejusdem fabricae, et prominendum erecti essent parietes ejusdem fabricae, et prominens trabium compago sequenti die super muros deberet apponi, noctu aquilonaris paries subito usque ad terram corruit terroremque haud minimum tam domesticis quam cunctis circumquaque conversantibus incussit. Facto autem mane, cum ad hujusmodi spectaculum omnes pavidi convenissent, custos ejusdem ecclesiae, nomine Reginfridus, praescripto praesuli Otgario per velocissimum hoc intimavit nuntium. Qui hoc audito mox visionem quam viderat esse completam intelligens, illuc acceleravit, atque cum omni festinantia ecclesiam cum devotissimis restauravit comprovincialibus atque dedicavit. la nuncupata, illuc transire praecepit, quatenus corpusculum S. Walburgae cum summa diligentia effodientes et cum nolarum clangoribus hymnorumque concentibus, omnique reverentia ad Heystatense
Abbreviated transcription (Latin):
radẏsum sui triumphi brauiũ susceptura bea-
batur monastĩo. cũ maxima sepulta ẽ honori-¬
aruo exthinc tempore decedentib esdẽ ec-¬
cłiȩ pastorib in qͣ wulburga condebatur:
contigit otgariũ uenerabiłe uirũ heistatensis
ȩccłiȩ cathedram obtinuisse. Qui du minꝰ quã
ratio deposceret honeste idem monast̾ium in qͦ
beatȩ uirginis corpuscułu humabat᷑ excoluisset:
quada nocte ꝑ uisionẽ fert᷑ sacra uirgo huiꝰmo-¬
di u̾bis illũ compellasse. Cur inqͥt otgari p̾sul
dõ dignꝰ: monast̾ium in qͦ corpore sum recondi-¬
ta. sic negligent̾̃ actenꝰ habere uoluisti: Nam
seruoꝵ illuc conuenientiũ cenulentis cotidie
calcor pedib: uulgarib ꝙ uestigiis compͥmor.
Seito gͦ cognoscens q̃m tale aliqͦd tͥ indiciũ pan-¬
dam. qͦ ñ recte te erga me & donũ dĩ egisse. cõ-¬
ꝑias: ut si te reum iam exinde cognoueris ueni-¬

Expanded text:
paradisum sui triumphi bravium susceptura beatiparadisum sui triumphi bravium susceptura beatibatur monasterio, cum maxima sepulta est honoriarvo ex hinc tempore decedentibus ejusdem Ecclesiae pastoribus, in qua S. Walburga condebatur, contigit Otgarium venerabilem virum Heystatensis Ecclesiae cathedram obtinuisse, qui cum minori, quam ratio deposceret, honestate idem monasterium, in quo beatae virginis corpusculum humabatur, excoluisset, quadam nocte per visionem fertur sacra virgo hujusmodi verbis illum compellasse: « Cur, inquit, Otgari praesul Deo digne, monasterium quo corpore sum recondita sic negligenter hactenus habere voluisti? Nam servorum illuc convenientium temulentis quotidie calcor pedibus, vulgaribusque vestigiis comprimor. Cito enim cognosces quoniam tale aliquod tibi indicium pandam, quo non recte te erga me et domum Dei egisse comperias, ut, si te reum exinde cognoveris, veni
Abbreviated transcription (Latin):
spondit se nusquã alibi uelle pausare. nͥ in cu-¬
biculo qͦ filia eiꝰ usq ad mortẽ ualida egritudine
ꝑducta iaceret: cuiꝰ funebria iam a patre. & mã¬
tre p̾parabant᷑. Quib p̃nimio dolore eiulantib.
actam noctẽ ꝓfusis. in crastino puella incolumi¬
tate integerrima conualuit. Quo uiso parentes
miraculo. dõ om̃ipotenti qui occidit & uiuere
facit. ꝑcutit &e sanat. multimodas ꝑsoluentes
gras. amantissimȩ do & hominib uirgini plu-
gens: ad monast̾ium regressa ẽ. Et quantoma¬
gis in se diuinã cõmꝑta ẽ uigẽre clementiam:
tanto ad artioris uitȩ excellentiã semet ipsam
de die in diem coaptauit. His duob miracłis
int̾ alia nob̾ cognitis. in suauitate ꝑactis. bea¬
tissima uirgo cũ in dõ corroborata mundum
cũ eiꝰ concupiscentiis penitꝰ suꝑasset. om̃ib se
sequentib ad omnẽ religionẽ imitabilis facta:
tandẽ ex hoc mundo triumphans obiit: & pa-

Expanded text:
spondit se nusquam alibi velle pausare nisi in cuspondit se nusquam alibi velle pausare nisi in cubiculo, in quo filia ejus usque ad mortem valida aegritudine perducta jaceret, cujus funebria jam a patre et matre praebarabantur. Quibus prae nimio dolore ejulantibus,actam noctem profusis, in crastino puella incolumitate integerrima convaluit. Quo viso parentes miraculo, Deo omnipotenti qui occidit et vivere facit, percutit et sanat, multimodas persolventes gratias, amantissimae Deo et hominibus virgini plurigens, ad monasterium regressa est; et quanto magis in se divinam comperta est vigere clementiam, tanto ad arctioris vitae excellentiam semetipsam de die in diem coaptavit. 4. His duobus miraculis inter alia nobis cognitis in sua vita peractis, beatissima virgo cum in Deo corroborata, mundum cum suis concupiscentiis penitus superasset, omnibus se sequentibus ad omnem religionem imitabilis facta, tandem ex hoc mundo triumphans obiit, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
sterio egressa. uenit ad cuiꝰdam̃ diuitis domum:
& ante fores eiꝰdem qͣsi quȩdã ꝑegrina. & ignota
sola constitit. Quã uidens dñs domꝰ. ignarꝰ quȩ
eẽt: cum uniu̾sis sius domesticis estuabat. ne rabi¬
da suoꝵ canũ audatia eam laniando decerperet.
Iussit gͣ: ut quȩ eẽt. ociꝰ indicaret: dum illa. Ne¬
quaquã inqͥt metuo qͦs tu uereris canes me posse
crudeli contingere dente: nec Salburgam sic enĩ
nincupor moedere ualebunt. Ipse enĩ qͥ me hue
ad tuam domũ ꝑduxit incolumẽ: ad locũ unde
ueni poterit me reducere illesam: & ipse domui
tuȩ conferet medicinȩ solamen: si tota fide eundẽ
credideris eẽ medicũ medicoꝵ. Quo audito illustt¬
uir. a loco qͦ sederat ilico ꝓsiliuit: animoq const̾¬
cum om̃i ueneratione suscipiens: omnẽ illi debi-¬
tȩ seruitutis famulatũ exhibuit. Hora uͦ noctur¬
nȩ requietionis int̾rogata uͥ reqͥescere uellet: re-¬

Expanded text:
sterio egressa, venit ad cujusdam domum divitis: sterio egressa, venit ad cujusdam domum divitis: et ante fores ejusdem quasi quaedam peregrina et ignota, sola constitit. Quam videns dominus domus, ignarus quae esset, cum universis domesticis suis aestuabat, ne rapida suorum canum audacia eam laniando decerperet: jussit ut, quae esset, ocius indicaret. Tum illa: « Nequaquam, inquit, metuo, quod tu vereris canes me posse crudeli dente contingere, nec Walburgam sic enim nuncupor mordere valebunt. Ipse enim qui me huc ad tuam domum perducit incolumem, ad locum unde veni illaesam poterit me perducere; et ipse domui tuae conferet medicinae solamen, si tota fide eumdem credideris esse medicum medicorum. » Quo audito, vir illustris a loco quo sederat illico prosiluit, animoque constecum omni veneratione suscipiens, omnem illi debitae servitutis famularum exhibuit. Hora vero nocturnae requietionis interrogata ubi vellet requiescere, re
Abbreviated transcription (Latin):
petenti walburgȩ lum̃ sͥ p̃uium stultꝰ denega¬
ret. Ad quã inuriã insuꝑabiłe retinens patien-¬
tiam: cęnata scĩmonaliũ cat̾uula ꝑactisq diui-¬
nis laudib dormitoriũ adiit. Tunc mox mirũ
in modum. ibidẽ tanta luminis flagrantia eni-¬
tuit. ut eiꝰdem domicilii paum̃tũ penetrart udẽ¬
tur: & sic usq ad matutina ꝑmansit p̃conia.
concurrentib. illisq cȩlestis fulgoris imm̃si-¬
tatẽ insinuantib: illa ꝓrumpens in lacrima
seruire decreui. de hoc collato munere gras re
fero: qͥ ad accendendas ancillarũ tuarũ mͦ cohe¬
rentiũ mentes. me indigna luminis tui adiu¬
uamine consolari dignatus es. tetriq horroris
caliginẽ clementiȩ tuȩ radiis euacuasti: & id ne
loꝵ ascribo meritis:
ost obitum beatissimi ep̃i sc̃ȩ walburge
serus natura eẽ cognoscitur: intolerabilis exinde
fuisse impatientiȩ. T unc qͦdam uesꝑtino tem-¬
pore nulla ex illa cognoscente familia. de mona-¬

Expanded text:
petenti Walburgae lumen sibi praevium stultus denegaret. Ad quam injuriam insuperabilem retinens patientiam, coenata sanctimonialium catervula, peractisque divinis laudibus, dormitorium adiit. Tunc mox mirum in modum ibidem tanta luminis flagrantia enituit, ut ejusdem domicilii pavimentum penetrare videretur, et sic usque ad matutina permansit praeconia. concurrentibus, illique coelestis fulgoris immensitatem insinuantibus, illa prorumpens in lacrymasservire decrevi, de hoc collato munere gratias ago, qui ad exercendas ancillarum tuarum mihi cohaerentium mentes me indignam luminis tui adjuvamine consolari dignatus es, tetrique horroris caliginem clementiae tuae radiis evacuasti: et id nelorum, ascribo meritis. 3. Post obitum beatissimi episcopi Williboldi sexus natura esse cognoscitur, intolerabilis exinde fuisse impatientiae. Tunc quodam vespertino tempore, nullo ex illa cognoscente familia, de mona
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad cuiꝰ diocesim id monast̾i̾um subiciebat᷑
adierunt. remq ꝑ ordinẽ ab itio gestã narra¬
uert: qͥd eiꝰ prudentiȩ suꝑ hoc incredibili signo
uideret᷑ decernendu & statuendu querentes.
Ille uͦ hoc audito obstupescens nullom̾ credulies.
uerebat᷑ ne aliqua milleformis diaboli astutia
delusa inisus hominũ falleret: eiq alimoniȩ
refocillandi in secretiorib positȩ qualicũq ar¬
te amministrarent᷑. T̃ unc ep̃c cũ sius into con¬

Expanded text:
dum, ad cujus dioecesim id monasterium subjiciebatur, dum, ad cujus dioecesim id monasterium subjiciebatur, adierunt; remque per ordinem ab initio gestam narraverunt, quod ejus prudentiae super hoc incredibili signo videretur esse discernendum et statuendum. Ille vero hoc audito obstupescens, nullo modo credulus, verebatur ne aliqua milleformis diaboli astutia delusa visus hominum falleret, eique alimoniae refocillatio in secretioribus positae qualicunque arte administraretur. Tunc cu
Abbreviated transcription (Latin):
ad mentẽ accelera redire: & aliqͥd alimoniȩ tͥ¬
met ipsi consulens ꝑciꝑe. Si uͦ qͦlibet falleris
fantasmate. fatere filia fatere: & noli erubescere.
Credo ꝓ certo si fateris: qͦd mox dñs nr̃ȩ p̃cib ad¬
iuueris. His auditis. ob nimiã obiurgationem
erubescens: coacta satagebat aliqͥd gustare nec
poterat. Sed ne exhortantiᷤ dĩ ancillȩ suasoria con-
tempnere u̾ba uideret᷑: petiit de deti̾ori sͥ sicera
porrigere. E x qua dum ꝑmodicũ inuita degu-¬
stasset: mox ꝑ nares & ꝑ ocłos. id parũ qͦd degu-¬
stauit erupit: ita ut mox oȩca efficeret᷑. Tunc ad
monast̾ium ẽ reducta: & ñ pt multũ temporis
iusu recuꝑato. s in eadẽ qua priꝰ cunctis obstu¬
penda detinebat᷑ abstinentia ꝑdurauit. Cumq¬
mat̾ p̃dicta familias. totaq illa puellaris congre¬
gatio. de huimodi maudita unquã causa minis
obstupescerent: inito consilio p̾sulem ueneran¬

Expanded text:
ad mentem accelera redire, et alimoniae aliquid, tiad mentem accelera redire, et alimoniae aliquid, tibimetipsi consulens, percipe; si vero quolibet falleris phantasmate, fatere filia, et noli erubescere; credo pro certo si feceris, quod mox dominae nostrae precibus adjuveris. His auditis ob nimiam objurgationem erubescens, coacta tentabat aliquid gustare, nec poterat. Sed ne exhortantis Dei ancillae suasoria verba contemnere videretur, petiit sibi de deteriori sicera porrigere. Ex qua dum permodicum invita degustasset, mox per nares et per oculos id parum, quod degustavit, erupit, ita ut mox caeca efficeretur. Tunc ad monasterium reducta non post multum temporis visum recuperavit; sed in eadem, qua prius cunctis obstupenda detinebatur abstinentia, perduravit. Cumque praedicta materfamilias totaque illa puellaris congregatio de hujusmodi inaudita unquam causa nimis obstupescerent, inito consilio, praesulem veneran
Abbreviated transcription (Latin):
Postea uͦ ita penitꝰ illi coeporaleꝰ nutrim̃ti desic̃
desidĩum: ut si aliqͣndo temptaret dealiq̃ gu¬
sare. statĩ euomuisset. Qũ uͭ sibi om̃ino sine
celeri uomitu nichil posse gustare extitisset:
rogauit p̃dictã dĩ famulã thiethildã ut nicħ
uictualis stipendii illi impenderet: cũ om̃e
q̃d impenderat ꝑdidisset. Tunc rea scło in¬
mis estuabat. T ande ad alterã illiꝰ monastii ec-¬
cłiam ibi ꝓpe sitã eam duexit: comm̃dans ilła
cuidã ex consororib eiꝰ quȩ ibidẽ ꝓcuratͥr fue
rat constituta. Quã suscipiens cũ om̃i diligen¬
tia obseruauit: sexq ebdomadib fere secũ deci¬
nuit: in quib nichil eã manducasse uł bibisse
certissimũ fuit. Quib expletis. uenit p̾fata thi¬
ethilda hanc uisitare: qͥd factũ fuisset comꝑiit.
Tunc dĩ ancilla thiethildis: diu̾sis modis ce blan¬
noli huiꝰcemodi obstinatione te seduceret᷑s potiꝰ

Expanded text:
Postea vero ita illi penitus corporalis nutrimenti defecit Postea vero ita illi penitus corporalis nutrimenti defecit desiderium, ut si aliquando tentaret de aliquo gustare statim evomuisset. Cum vero sibi omnino sine celeri vomitu nihil posse gustare credula exstitisset, rogavit praedictam Dei famulam Thiedildem ut nihil vitalis stipendii illi impenderet, cum omne quod impenderet perdidisset. Tunc rem a saeculo inmis aestuabat. Tandem ad alteram illius monasterii ecclesiam ibi prope positam eam direxit, commendans eam cuidam ex consoririx constituta erat. Quam suscipiens cum omni diligentia observavit, sexque hebdomadis fere secum detinuit; in quibus eam nihil manducasse vel bibisse certissimum fuit. 9. Quibus expletis, venit praefata Thiedildis hanc visitare, quod factum fuisset comperit. Tunc Dei ancilla Thiedildis diversis modis et blannoli hujusmodi obstinatione te seducere, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
liubila hoc rennuit: ibiq illã aliquandui ma-¬
nere ꝑmittens. pt paucos dies suis dnĩs ad ꝑ-¬
fectũ incolumẽ remisit: s mox ut regressa ẽ
monastĩo post sanitatẽ abduceret᷑: cũ festina-¬
tione eam reducentes. eccłiȩ in ꝓpͥum reddide-¬
runt famulatũ. Statimq conualuit: s gu-¬
le intolerabili appetitu fatigabat᷑. S dũ nimis
inde laborans uerecundaret᷑ inito consilio pru-¬
dent̾ confessa ẽ hoc cuidã thiethildȩ. eiꝰdem
monastii ꝓcuratͥci: quatinꝰ eiꝰ orationib ab
hac insatiabili ingluiuȩ liberari mereretur.
Quȩ eiꝰ afflictioni compassa. salubrȩ excogitais
consiliũ. fecit eam acciꝑe benedict panis por-¬
tionẽ a qͣdam uenerabili prb̃o nomine immũ¬
doUt gͦ ex eo gustauit. ita paulatĩ miro mͦ
decrescere cȩpit & adnichilar⁊. ut antea sem¬
ꝑ consueuit augm̃tare: ut tandẽ nichil aliud
edere nͥ caseum. & bibere nͥ lactis ualde mo¬
dicũ cura fere dimidiũ potuisset annum.

Expanded text:
 illam aliquandiu manere permittens, post paucos dies dominis suis incolumem remisit. 8. Sed mox ut regressa est, o a monasterio post sanitatem abduceretur, cum festinatione eam reducens ecclesiae in proprium tradidit famulatum, statimque convaluit; sed intolerabili gulae appetitu fatigabatur. Sed dum nimis inde laborans verecundaretur, inito consilio prudenter confessa est hoc cuidam Thiedildi ejusdem monasterii procuratrici, quatenus ejus orationibus ab hac insatiabili ingluvie sublevaretur. Quae ejus afflictioni compassa, salubre excogitans consilium, fecit eam accipere benedicti panis portionem a quodam venerabili presbytero, nomine Reimundo. Ut ergo ex eo gustavit, ita paulatim miro modo decrescere coepit et annihilari, ut antea consuevit augmentari, ut tandem nihil aliud edere nisi caseum et bibere nisi lactis valde modicum circa fere dimidium annum potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ancilła. in suã susceptã custodiã. ne aliqͣ astima
humanos falleret obtutꝰ cautissime obser-¬
uaret. Quod & fecit: & ut priꝰ narratũ fuerat.
a se diligentissime comꝑtũ ep̃o nuntiauit.
T unc p̾sul om̃i dubitatione detersa: qͣsi iam
compulsꝰ credidit. Sic deniq adhuc t̾enniora
sci martini missa usq ad illũ consistebat diẽ.
Oꝑabat᷑ tam̃ iuxta facultatis modulũ. qͥcqͥd illi
fuerat iniunctũ. Eucharistiã uͦ qͦtiens sume-¬
re intebat᷑: nͥ cũ om̃i festinatione dormitũ iret.
mox uomibunda constitit. Quicqͥd gͦ nc̃ hu¬
manȩ uidet᷑ impossibile ẽẽ imbecillitat: om̃i-

Expanded text:
imur, in suam susceptam custodiam, ne aliqua astutia humanos falleret obtutus, cautissime observaret. Quod et fecit, et, ut prius narratum fuerat, a se diligentissime compertum episcopo nuntiavit. Tunc praesul omni dubitatione detersa quasi jam compulsus credidit. Sic denique adhuc triennio a S. Martini missa usque ad illum consistebat diem. Operabatur tamen juxta facultatis modulum quidquid illi fuerat injunctum. Eucharistiam vero quoties sumere nitebatur, nisi cum omni festinatione dormitum iret, mox vomitabunda constitit. Quidquid ergo nunc humanae videtur impossibile imbecillitati, omni
Abbreviated transcription (Latin):
feretrũ se ꝓiciens. circa terciam horam subito
palpitando se cepit uolutare. in pauim̃to &
ꝓtendere: & scabella sine quib numꝗͣ se de lo¬
co transferre potuit. ac si diuinitꝰ de manib
euulsa ante altare ꝓiecta sunt. Sicq membriᷤᷤ
om̃ib consolidatis erectꝰ ambulauit: & conua¬
lescens in eadem ȩccłia ad dies uitȩ suȩ uali-¬
dus & incolumis postinodu amministrauit
llata ẽ ad idem monastĩum
quedã mulier nomine regensiundis.
ita membriꝰ om̃ib debilitata: ut nꝰ aut in uehi¬
nullomͦ uispiam tranfferri potuisset. Quȩ ante
altare suꝑ qͦd uirginis feretrum continebatur
a siuis exposita. celerrimã adepta ẽ sanitatẽ: ita
ut. sine alt̾ius ductu efficacissima qͦcũq uellet ꝑ¬

Expanded text:
feretrum se projiciens, circa tertiam horam subito feretrum se projiciens, circa tertiam horam subito palpitando se coepit volutare in pavimento et protendere, et scabellula, sine quibus nunquam se de loco transferre potuit, ac si divinitus e manibus evulsa, ante altare projecta sunt. Sicque membris omnibus consolidatis erectus ambulavit, et convalescens in eadem ecclesia ad dies vitae suae validus et incolumis postmodum administravit. 13. Allata est ad idem monasterium quaedam muner, nomine Reginsundis, ita membris omnibus debilitata, ut nisi aut vehinullo modo transferri uspiam potuisset. Quae ante altare, super quo virginis feretrum continebatur, a suis exposita, celerrimam adepta est sanitatem, ita ut sine alterius ductu per se efficacissime, quocunque vellet
Abbreviated transcription (Latin):
de loco ad locũ exiliens basilicam ad quã te¬
tendit ingressa ẽ: diuinȩ clem̃tiȩ atq beatȩ
uirgini grãrum actiones ꝓ adepta sospitate.
ret᷑ monstrũ. dũ int̾ plures ad sc̃ȩ ualburgȩ
patrocinia confugientes. uictꝰ parit᷑ e remedii
solatiũ quereret: quadã nocte sͥ dormienti appa-¬
ruit beatissima uirgo: & ut ad ȩccłiam ꝑge¬
ret imꝑauit. Quo respondente se algoris as¬
ꝑitatẽ ꝑhorrescere: ideoq nec a loco qͥetis audere
se saltẽ erigere: ad quẽ illa blandis respondit
u̾bis. Uade miselle celerit̾. qm̃ ego te ab huiꝰ
frigoris austeritate qua nc̃ affligeris ꝓtegens.
calida membra amministrabo: m̃q post pro red-¬
dita sanitatis mercedula. scabellula quib ad¬
pendere debebis. Qui quãuis pigerrimȩ:
ad eccłiam ꝑgens ibiq paululũ cõmmnorans
ad suũ anxiuꝰ iterũ rediit hospiciũ. Mane aut̃
facto iterũ regressꝰ ẽ illuc: & ante sc̃e uirginis

Expanded text:
de loco ad locum exsiliens, basilicam, ad quam tede loco ad locum exsiliens, basilicam, ad quam tetendit, ingressa est, divinae clementiae atque beatae virgini gratiarum actiones pro adepta sospitate rretur monstrum, dum inter plures ad S. Walburgae patrocinia confugientes, victus pariter et remedii solatium quaereret, nocte quadam sibi dormienti apparuit beatissima virgo, et ut ad ecclesiam pergeret, imperavit. Quo respondente se algoris asperitatem perhorrescere, ideoque nec a loco quietis audere se saltem erigere. Ad quem illa blandis respondit verbis: « Vade, miselle, celeriter, quoniam ego te ab hujus frigoris asperitate qua nunc affligeris protegens, calida membra administrabo; mihique pro redditae sanitatis mercedula scabellula, quibus adpendere debebis. » Qui quamvis pigerrime ad ecclesiam pergens, ibique paululum commoratus, ad suum anxius rediit hospitium. Mane autem facto iterum regressus illuc et ante beatae virginis
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Tunc subito ut cõmeantes om̃s testati st̃.
tanta in eodẽ loco odoris redolentia confragla-¬
uit: ut nares p̃euntiũ uł subsequentiũ fere-¬
trũ uix sufferre potuissent:¬
ost quã gͦ sc̃issimȩ uirginis pignera supͣ
scm̃ p̃dicti monastii altare locata sunt: se¬
qͣuenti nocte contigit abbatissam liubilã ibidẽ
affuisse. Dumq illic trib detenta noctib gͣui
podagrȩ morbo laborans se sopori dedisset. as
donatam habuit: eãq compellans ait. Liubi¬
la cur dormis: Quare ñ surgens ad ȩccłiam
ꝑgisc Ad quẽ illa. Ut qͥd nunc ad eccłiam
eundũ ẽ. cũ necdu pulsata matutinalia sig¬
na sonuerunt. Ego qͥppe illic nec incessu pe¬
dum ullomͦ ꝑgere ualeo: nͥ aliarũ manib de-¬
ducta fuero. Qui ait. Uade celerit̾ ne morere᷑.
qm̃ beatꝰ  illeboldꝰ eandẽ cũ magno agmine.
habeas a te cu riose ꝑqͥrere uolens. Quȩ
statĩ acsi nichil incõmodi ꝑferens surrexit: &

Expanded text:
pit. Tunc subito, ut omnes commeantes testati sunt, pit. Tunc subito, ut omnes commeantes testati sunt, tanta in eodem loco odoris redolentia conflagravit, ut nares praetereuntium vel subsequentium feretrum ferre vix potuissentostquam ergo sanctissimae virginis pignora supra sanctum praedicti monasterii altare locata sunt, sequenti nocte contigit abbatissam Liubulam ibidem adfuisse; dumque illic tribus detenta noctibus, gravi podagrae morbo laborans se sopori dedisset, astdonatam habuit eamque compellans ita ait: « Liubula, cur dormis? quare non surgens ad ecclesiam pergis? » Ad quem illa: « Ut quid nunc ad ecclesiam eundum est, cum necdum pulsata matutinalia signa sonuerunt? Ego quippe nec illuc incessu pedum ullo modo pergere valeo, nisi aliorum manibus deducta fuero. » Qui ait: « Vade celerius, ne moreris, quoniam Williboldus eamdem cum magno agmine iconditam habeas, a te curiose perquirere volens. » Quae statim, ac si nihil incommodi perferens, surrexit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ostea gͥ prudentissimꝰ in om̃ib erkenbaldꝰ.
missis illuc cũ suis aliis boni meriti uiriᷤ
archip̃sbiti̾s. corpusculũ beatȩ walburge ussit.
ẽffodi: inuentũq diligentiꝰ contrectari. Quod
inmia trepidatione cũ diuinis laudib adimpłẽ¬
tes: effodiendo inuenerunt reliqͥas scĩssimȩ
uirginis nimiũ adamandas qͣsi tenui humo-¬
re madefactas. Q uȩ quãuis tantũ eent rosci-¬
dȩ: nullo tam̃ pacto saltẽ unꝰ puluiculꝰ ualuit
manib attrectantiũ adherere. Sublata tunc ex
heistatensi monastĩo corpiisculi sacrȩ uirginis
portione. pro ut ep̃c dictatũ habuit: turbulen-¬
tissimꝰ meror & heuilatus heistatensib. qͣsi totã¬
ͥ matronam ablatam deflentib exortus ẽ:
Nterea dũ tota optati muneris patrocinia cũ
magna exultantiũ gła ad locũ qͥ dicit᷑ moyen-¬
hemꝰ adducerent᷑: qͥdam forte epilempticꝰ puer
sacri ponderis feretro obuians & sub eodem se
incuruans. ipsam quã quesunt sanitatẽ rece-¬

Expanded text:
ostea igitur prudentissimus in omnibus Ercamboldus missus illuc cum suis aliis boni meriti viris archipresbyteris corpusculum beatae virginis jussit effodi, inventumque diligenter contrectari. Quod nimia trepidatione cum divinis laudibus adimplentes effodiendo invenerunt reliquias sanctissimae virginis, nimium adamandas, quasi tenui humore madefactas. Quae quamvis tantum essent roscidae, nullo tamen pacto saltem unus pulviculus valuit manibus attrectantium adhaerere. Sublata tunc ex Heystatensi monasterio corpusculi sacrae virginis portione, prout episcopus dictatum habuit, turbulentissimus moeror et ejulatus Heystatensibus, quasi totam matronam sibi ablatam deflentibus, exortus est. Interea dum tanta optati muneris patrocinia cum magna exsultantium gloria ad locum qui dicitur Movenhem ducerentur, quidam forte epilepticus puer sacri ponderis feretro obvians, sub eodem se incurvans, ipsam quam quaesivit sanitatem rece
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i mancipans. mundanaq omia funditꝰ
respuens: locũ qui dicit᷑ heidanhem sibi ad
incolandũ elegit. Ibiq continuis orationib
munitꝰ spe roboratus. fide armatꝰ eãdemq
quã cũ fr̃ẽ monachicã susceꝑat conu̾sationẽ
strennuissime usq ad exitum ammȩ finiens:
multos post se ad bene uiuendi regulam p̃uiꝰ
minei sexꝰ decus pt scãm mariam. ual-¬
burga. qͥbcũq potuit se imitabile p̃bens exem-¬
plum: eidem puellaris cat̾uȩ monastĩo in p̃fa-¬
to loco heidanhem p̃stituta ẽ mat̾familias: ad
om̃ia quȩ a xp̃o semꝑ poposcerat efficacissima
ontigit qͦndam ibidẽ hora uesꝑtina pa-¬

Expanded text:
 mancipans, mundanaque omnia funditus respuens, locum, qui dicitur Heydanhem, sibi ad incolendum elegit. Ibique continuis orationibus munitus, spe roboratus, fide armatus, eamdem, quam cum fratre, monachicam susceperat conversationem, strenuissime usque ad exitum animae finiens multos post se ad bene vivendi regulam praeviminei sexus decus post S. Mariam, Waldburga, quibuscunque potuit se imitabile praebens exemplum, eidem puellaris catervae monasterio in praefato loco Heydanhem praestituta est materfamilias, ad omnia quae a Christo posceret semper efficacissima. Contigit
Abbreviated transcription (Latin):
dam familiȩ ancilła nomine fretherada: quȩ¬
dum familiariꝰ cȩteris in obseqͥo sui dñi nomine
ederamni suȩq uxoris assiduȩ ancillaret᷑. subi¬
taneȩ egritudinis molestia carpebat᷑. In qua
dũ miserabilit̾ uexaret᷑. paulisꝑ conualuit:
s tanta deuide sͥ succreuit ingliuues. ut ñ
saturari ullatenus. s uix refocillari potu¬
isset. Qui dũ plurimũ ełꝰ ꝓpinqͥ uictꝰ copi¬
am in pͥmis amministrassent. illaq de die in
diem maiora subsidia semꝑ concupisceret:
qͥd de ea facerent. sollicite tractare ceꝑunt.
Nondũ enĩ incessu fruebat᷑: s scabellulis debi¬
lit̾ reptabat. T unc suo suoꝵq parentũ con-¬

Expanded text:
dam familiae ancilla, nomine Fritherada, dum familiarius caeteris in obsequio sui domini suaeque uxoris assidue ancillaretur, subitaneae aegritudinis molestia carpebatur: in qua dum miserabiliter biduo vexaretur, paulisper convaluit; sed tanta deinde succrevit sibi ingluvies, ut non saturari ullatenus, sed vix refocillari potuisset. Cui dum plurimam ejus propinqui victus copiam imprimis administrassent, illaque de die in diem majora semper subsidia concupisceret, quid de ea facerent sollicite tractare coeperunt. Nondum enim incessu fruebatur, sed scabellulis flebiliter reptabat. Tunc suo suorumque con
Abbreviated transcription (Latin):
runt sententiam. Itaq quȩ & quanta pt quã
sepultus ẽ cura extincta ossa eiꝰ dñs & saluator
demonstrare dignatꝰ sit miracula. hac p̾sent
decreuimꝰ uob̃ & matri ȩccl̃iȩ intimare pagella:
ut p̾cedens cognitio ur̃a. in auctoritatẽ securiꝰ
legendi cȩtis ꝓficiat. Expł̃. p̃fatio. Incipiunt
De igneo splendore ẽ crucifixo ꝓsiliente.
De puluere circa tumulum eius collecto. it
De muliere contracta ⁊ ibidẽ sanata . U. De cereis ibi cȩlitꝰ ac censis
De multitudine languentiũ inibi rectiꝑatoꝵ. ui
UIIDe hydropico sanatoriud e balena ꝑ eiꝰ nom̃ deuicta. tui

Expanded text:
runt sententiam. Itaque quae et quanta postquam runt sententiam. Itaque quae et quanta postquam sepultus circa exstincta ossa ejus Dominus et Salvator demonstrare dignatus sit miracula, hac praesenti decrevimus vobis et matri Ecclesiae intimare pagella, ut praecedens cognitio vestram in auctoritatem securius legendi caeteris proficiat. INCIPIUNT De igneo splendore et crucifixo prosiliente. De pulvere circa tumulum ejus collecto III. nt. IV. De muliere contracta et ibidem sanata. V. De cereis ibi caelitus accensis. VI. De multitudine languentium inibi recuperatorum VII. De hydropico sanato. VIII. De balena per ejus nomen devicta. I
Abbreviated transcription (Latin):
stinentiã & rigorem uitȩ latiꝰ cognouerã: p̃sa¬
gia multa audierã: miracła ñ pauca presens
conspexeram. Cumq hȩc & his similia multa
a plurimis ꝓtestata referrẽt᷑: placuit pat̾nitati
uĩȩ inferre dicendo. Cur me afficitis relatib
urĩs: cum ipse meliꝰ uob̾ cognouer̃i oꝑa sc̃itatiᷤ
eiꝰ. Uidi eũ in caluo monte dedicationẽ facere:
uͥ femina de uico qu̾e dicunt cauiniaco ter qͥ¬
nis aunis ocłoꝵ p̾dita dampnis in faciem scĩ
se misit uoce p̾canti M ox mora nulla fuit pt¬
quã p̾sub bonedixit: palpebra se scidit. patuit
lux. femina uidit. S esto Fecerit mira: uix¬
erit iuste: non dico leuandu nͥ grã dĩ p̃clara.
signa cȩlitus dederit testimoniũ. Adest roma-¬
na eccł̃ia: ad est ipse dñs papa: referat᷑ hȩc res ad
eoꝵ cognitionẽ: & sequamur inde illoꝵ exam̃.
Hactum ẽ & consona om̃s uoce inurãm se redege¬

Expanded text:
stinentiam et regimen vitae latius cognoveram; praesastinentiam et regimen vitae latius cognoveram; praesagia multa audieram, miracula non pauca praesens complexeram. Cumque haec et his similia multa a plurimis protestata referrentur, placuit paternitati vestrae inferre dicendo: Cur me afficitis relatibus vestris, cum ipse melius vobis cognoverim opera sanctitatis ejus. Vidi eum in Calvo Monte dedicationem facere, ubi femina de vico, quem dicunt Caviniaco, Ter quinis annis oculorum praedita damnis, In faciem sancti se misit voce precanti. Mox mora nulla fuit postquam praesul benedixit; Palpebra se scidit, patuit lux, femina vidit. Sed estote: fecerit mira, vixerit juxte. Non dico levandum, nisi gratia Dei per clara signa coelitus dederit testimonium. Adest Romana Ecclesia, adest ipse dominus papa; refertur haec res ad eorum cognitionem, et sequautur inde illorum examen. Factum est, et consona omni voce, in vestram se redege
Abbreviated transcription (Latin):
omino iure amabili. merito uenerabili
Rodulfo cdĩ gr̃a sc̃ȩ remensis ȩccłiȩ archi-¬
ep̃o: lisiandus filius utinam idoneus
kalixti remis celebratũ est: cum &e ego humilis
ur̃o lateri inhererem: conquestus ẽ in cõmune
nacensium antistes. iniustũ & ingratũ sibi ui¬
deri. nec soli sͥ s multis. qͦd scs p̾sul arnulfus p̃¬
decessor m̃s. qui seam̃ uitam & dõ placitã duxit.
cuiꝰq scĩtas multis ualde miracłis a dño comꝓ¬
bata ẽ. in sinu humidȩ terrȩ adhuc cubaret:¬
⁊ rat testis miracłoꝵ eꝰ regia maiestas: ⁊psiꝰ scĩ ars¬
nulfi impetrata lacrimis & p̾cib condonata.
Aderat petrus anchidiaconꝰ suessonicꝰ: qũi se cȩcũ
natum fuisse. atq. ꝑ saliuam oris iuri dĩ arnul¬
fi se ocłos accepisse. cum multoꝵ testimonio fa¬
tebatur. Aderam & ego licet minꝰ idoneus. qͥ
me in ordinẽm subdiaconatus ab eo consecratũ
plurimũ exultabam: & illi olim cohabitans ab¬

Expanded text:
omno jure amabili merito, venerabili RODULFO, Dei gratia Remensis Ecclesiae archiepiscopo, LISIARDUS filius, utinam idoneus Calixti Remis celebratum est, cum et ego humilis vestro lateri inhaererem, conquestus est in communemensium ac Tornacensium antistes injustum et ingratum sibi videri, nec soli sibi, sed multis, quod sanctus praesul Arnulfus praedecessor meus, qui sanctam vitam et Deo placitam duxit, cujusque sanctitas multis valde miraculis a Domino comprobata est, in sinu humidae terrae adhuc cubarrat testis miraculorum ejus regia majestas, ipsius sancti Arnulfi impetrata lacrymis et precibus condonata; aderat Petrus archidiaconus Suessonicus, qui se caecum natum fuisse, atque per salivam oris viri Dei Arnulfi se oculos accepisse, cum multorum testimonio fatebatur; aderam et ego, licet minus idoneus, qui me in ordinem subdiaconatus ab eo consecratum plurimum exsultabam, et illi olim cohabitans, ab
Abbreviated transcription (Latin):
timere qͦd credit: statim ei gurges subtrahit᷑.
unda subducit᷑. Mox em̃ deficiente. fide:
deficit & semita. T unc exclamans dnm̃ ib̾m. sal¬
uum se fieri p̃catur. Quẽ apprehensa manu sal-¬
uator liberat: & obuirgat dicens. Modicȩ fidei.
quare dubitasti: Hoc est cur tã paruȩ fidĩ es. ut
qui credendo in mare ambulare cȩꝑas. ñ id ꝑ seue¬
rando transires: S criptũ ẽ enim. Qui ꝑseuera¬
uerit usq in finem:. hic saluus erit. S ed dũ cunc¬
taris & dubitas: iter qͦd ingressus fueras ꝑdidisti.
Cur in quã tam modicȩ fidĩ es. ut ñ ea fide qua
uenire cȩꝑas ꝑuenires: Intellige gͦ qͥa in mare
credulitas te portabat: ꝑfidia submergebat. Igit᷑
tatur. sic ꝑuenit ad dñm: ostendens nob̃ qͦd ñ nsi
ꝑ ꝑicła ꝓperetur ad. xp̃m. Multi enim diaboliei
fluctus sũnt in hoc mundo: temptationũ multa
naufragia: a qͥb ita liberari possumus. si claman-¬

Expanded text:
timere quod credidit, statim ei gurges subtrahitur, timere quod credidit, statim ei gurges subtrahitur, unda subducitur; mox defatiscente fide, fatescit semita; tunc exclamans, Dominum Jesum salvum se fieri deprecatur; quem apprehensum manu Salvator liberat, et objurgat, dicens: Modicae fidei, quare dubistati? Hoc est, cur tam modicae fidei es, ut qui credendo mare ambulare coeperas, non id perseverando transires? Scriptum est enim: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Sed dum cunctaris et dubitas, iter quod ingressus fueras perdidisti. Cur, inquam, tam modicae fidei es, ut non ea fide, qua venire coeperas, perveniens? Intellige ergo quia in mari credulitas te portabat, perfidia submergebat. Igiturlitatur, sic pervenit ad Dominum; ostendit nobis quod nonni properatur ad Christum; multi enim diabolici 171 fluctus sunt in hoc mundo, tentationum multa naufragia; a quibus ita liberari possumus, si claman