comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestas pͥma regnũ filię ierłm Ilunc qͣre mero¬
re consumeris: Nũquid rex ñ ẽ. tibi. aut con¬
siliarius tuus ꝑiit. qr comp̃hendit te dolor quasi
parturientẽ : Lxea Et tu turris gregis caligosa
filia syon. adte ueni&. & ingredietur principatꝰ.
pͥmũ regnũ de babilone filię ierłm. & nunc qͣre
cognoiuisti mala: Nũquid rex non erat tibi. aut
consiliũ tuũ ꝑiit. quia obtinuerunt te dolores
sic̃ parturientẽ: Turrẽ gregis nebulosã siue
squalentẽ qđ hebraice dicitur ofel. nullã aliã
debemus acciꝑe nisi illã de qua ysaias ait. Et
edificaui turrẽ in medio eius. id ẽ. uinee. uinea
autẽ dni domus ẽ. isrł Hec turris quã diu ha¬
b& torcular id ẽ. altare. & incircuitu maceriam
auxilia uidelic& angłorũ. & ñ ingredit᷑ diabo¬
lus aper in tunea : uinea non ẽ. squalida. ñ tene¬
brosa: s ad nõ lucente sortita uocabulũ appellat᷑
ciuitas que in monte posita latere non potest

Expanded text:
m. Nunc quare moerore contraheris? numquid rex non est tibi, aut consiliarius tuus periit: quia comprehendit te dolor quasi parturientem. LXX: Et tu, turris gregis, caligosa filia Sion, at te veniet, et ingredietur principatus primus, regnum ÷ de Babylone filiae Jerusalem. Et nunc quare cognovisti mala? numquid rex non erat tibi, aut consilium tuum periit, quia obtinuerunt te dolores sicut parturientem? Turrem gregis nebulosam sive squalentem, quod Hebraice dicitur OPHEL   nullam alie qua Isaias ait: Et aedificavi turrem in medio ejus, id est, vineae. Vinea autem Domini domus est Israel . Haec turris quamdiu habet torcular, id est, altare, et in circuitu maceriam, auxilia videlicet Angelorum, et non ingreditur diabolus aper in vineam, non est squalida, non est tenebrosa, sed a Domino lucente sortita vocabulum, appellatur civitas, quae in monte sita latere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
dabor: lauabis me & suꝑ niuẽ dealbaboꝵ. Nec sua
iã tũ puritate contentus ẽ: s infert Redde mͥ
leticiã salutaris tui: & spũ pͥncipali confirma
me Cũq hoc feceris : docebo ait inquos uias
tuas: & impii ad te conuertentur Audite hec
pͥncipes iacob. & udices domus isrł qͥ ab homina¬
mim indiciũ. & om̃a recta ꝑuertitis. Quia ȩdi¬

Expanded text:
dabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Nec sua dabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Nec sua tantum puritate contentus est, sed infert: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Cumque hoc feceris. Docebo, ait, iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur . Audite haec, principes domus Jacob, et judices domus Israel: qui abominamini judicium, et omnia recta pervertitis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ubi iactatis uatinũ ꝓpħ̾ale: ibi sp̃s loquetur
imintitndꝰ. Oecid& enĩ sol iusticie suꝑ huiusce¬
modi ꝓpħas: & uidebunt tenebras suas & con¬
fundentur. Cũq diuini magis quã ꝓpħe fuerris
comꝓbati. ridentur suꝑ somnniis suis. & popłi qͥ
pͥus decepti fuerant ab eis loquent᷑ contra eos¬
Tunc etiã ipsi magistri agent penitentiã: & ne¬
mo eos exaudi& nisi ego quẽ offenderant. & qr
clemens sum & nolo mortẽ peccatoris s cupio
ut reuertat᷑ & uiuat: cũ exaudiero eos dabo eiᷤᷤ
dicio meo & fortitudine Ut qͥ pͥus popłmm blan¬
dintis decipiebant: postea ue annuntiando de¬
terreant. & ad rectã reuocent uiã & qͥ causa
erroris fuerant. incipiant mederi uulneribus
que intulerant. & cẽ. occasio sanitatis Animad¬
uerte in presenti loco posse docere aliquẽ post
peceatũ: si tam̃ uicia pͥstina digna penitentia
eluerit. Unde & dauid post adusteriũ atq homi¬
cidiũ loquitur psalmus Asꝑges me ysopo & mun¬

Expanded text:
ubi jactatis vaticinium prophetale, ibi spiritus loquetur immundus. Occidet enim sol justitiae super hujuscemodi prophetas, et videbunt tenebras suas et confundentur. Cumque divini magis quam Prophetae fuerint comprobati, ridebuntur super somniis suisus decepti fuerant, contra eos loquentur. Tunc etiam ipsi magistri poenitentiam agent, et nemo eos exaudiet, nisi ego quem offenderant. Et quia clemens sum, et nolo mortem peccatoris , sed cupio ut revertatur et vivat, cum exaudiero eos, dabo eis dicio meo et fortitudine, ut qui prius populum blandimentis decipiebant, postea vera annuntiando deterreant, et ad rectam revocent viam, et qui causa erroris fuerant, incipiant mederi vulneribus quae intulerant, et esse occasio sanitatis. Animadverte in praesenti loco, posse aliquem docere post peccatum, si tamen vitia pristina digna poenitentia eluerit. Unde et David post adulterium et homicidium loquitur in psalmo: Asperges me hyssopo et mun
Abbreviated transcription (Latin):
de isaia : u deos & eorũ erroris heredes ad mile
uentu xxp̃i in quo colligunt᷑ reliquiȩ claudicantis
& gentes ante saiuantur Igitur isaias huius¬
modi posuit testimoniũ. Sermo qͥ factus ẽ. ad
isaiam filiũ amos de udea & de ierłm qr erit
in nouissimis diebꝰ manifestus mons dñi & domꝰ
dĩ suꝑ summnitates montiũ: & exaltabit᷑ suꝑ col

Expanded text:
de Isaia, Judaeos et eorum erroris haeredes ad millede Isaia, Judaeos et eorum erroris haeredes ad milleprimo adventu Christi, in quo colliguntur reliquiae claudicantis, et gentes ante salvantur. Igitur Isaias hujuscemodi posuit testimonium: Sermo qui factus est ad Isaiam filium Amos de Juda et Jerusalem: quia erit in novissimis diebus manifestus mons Domini, et domus Dei super summita
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥas ut reliqͥe & electi salue fiant & eam
que laborauerat in gentẽ robustã: in nom̃ uide¬
lie& xp̃ianũ. qđ non gladius. ñ ignis. non torm̃¬
ta. superabunt. Uide fidẽ & passionẽ mr̃irũ: & de
robusta gente non ambiges. & regnabit dñs suꝑ
eos. id ẽ. suꝑ gentes multas. & suꝑ reliqͥas daudi¬
cantis in montẽ fyon. in ȩccłia. in specula. in con¬
tẽplatione uirtutũ. a p̾senti scło & usq in futu¬
rũ. Si quis autẽ uoluerit hoc quod dicitur con¬
gregabo eã quę contrita fuit & eiecta suscipiam.
& cetera de anima humana intelligere qđ ante
aduentũ xp̃i uarus passionibꝰ uiciisq sertuerit.¬
& quasi erronea & morbida oius luporũ fuerat
morsibꝰ laniata non errauit: dũ tam̃ nouerit eam
que contrita fuerat & afflicta sub dñi postea re¬
gno futurũ. & uieturã in syon ad pͥstinũ montẽ
boni pastoris huineris reportandã. Sciendũ quoq
& hoc capłm qđ nune exposuimus. & hinic simile

Expanded text:
iae et electio salvae fiant, et eam quae laboraverat, in gentem robustam, in nomen videlicet Christianum, quod non gladius, non ignes, non tormenta superabunt. Vide fidem et passionem Martyrum, et de robusta gente non ambiges. Et reguabit Dominus super eos, id est, super gentes multas, et super reliquias claudicantes in monte Sion, in Ecclesia, in specula, in contemplatione virtutum, a praesenti saeculo, et usque in futurum. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Congregabo eam quae contrita fuit, et ejectam suscipiam, et caetera, de anima humana intelligere quod ante adventum Christi variis passionibus vitiisque servierit, et quasi erronea et morbida ovis luporum fuerit laniata morsibus, non errabit: dum tamen noverit eam, quae contrita fuerat et afflicta, sub Domini postea regno futuram, et victuram in Sion, et ad pristinum montem boni pastoris humeris reportandam . Sciendum quoque, et hoc capitulum quod nunc exposuimus, et huic simile
Abbreviated transcription (Latin):
pinquaũ regnũ cȩlorũ. Siqͥdẽ in consummatione
scłorũ. in reꝓbationẽ peccati ꝑ hostiã suã saluator
nr̃ apparuit. & undecima hora ad conducendos
uenit oꝑarios. & completa illius passione: ioħs lo-¬
quitur Nouissima hora ẽ. In sex milibꝰ annis si
ussima hora consequent̃ dicit᷑ tempꝰ fidei gencrũ.
& manifestus inqͥt erit mons domꝰ dni: p̃paratus
suꝑ uerticẽ montiũ Manifestus erit qͥ ante
fuerat oceultus. & p̃paratus ñ solũ in montibꝰ
sed suꝑ uerticẽ montiũ moysen & ppħas qͥ de
eo uaticinati funt Lic& enĩ om̃a scã conscripse¬
rint. tam̃ ad cõparationẽ ꝓpħie in qua de salua¬
Sed exaltauit eum pat̾ & dedit ei nom̃ qdđ̃ ẽ. suꝑ
om̃e nomen. Ꝙ ad conuersationẽ illius uniuer¬
sa uita hominũ comparata : cãpi dicunt᷑ & ualles

Expanded text:
lorum. Siquidem in consummatione saeculorum in reprobationem peccatorum, per hostiam suam Salvator noster apparuit, et undecima hora ad conducendos operarios venit. Et completa illius passione, Joannes loquitur: Novissima hora est : in sex millibus issima hora consequenter dicetur tempus fidei gentium. Et manifestus, inquit, erit mons Domini praeparatus super vertices montium. Manifestus erit, qui ante fuerat occultus, et praeparatus non solum in montibus, sed super vertices montium, Moysen et Prophetas, qui de eo vaticinati sunt. Licet enim omnia sancta conscripserint; tamen ad comparationem prophetiae, in qua Salvased exaltavit eum Pater, et dedit ei nomen quod est super omne nomen, et ad conversationem illius universa vita h
Abbreviated transcription (Latin):
& potentiã. & annuntiẽ iacob oms impietates
eius. & ifrł peccata sua Legimus fuisse pseudo¬
ꝓpħas in istł: qͥ ꝓpter dona pacẽ quȩ eis data
non erat amiuntiabant & siqͥs munera non dediss&
lumen sed tenebras & errorẽ. Cũq in contrarium
uersa fuerint quę ꝓmiserant: tunc oꝑiant᷑ confu
nes accipiunt potestatẽ: ut eos sua fraude deci¬
piant. Auta erunt oracla : tacebit immundꝰ sps
oratio de se ipso ꝓpħe loquentis inducit᷑. ulis ful¬
sa uaticinantibꝰ & cooꝑtis confusione & ignominia:

Expanded text:
et potentiam, ut annuntiem Jacob impietates ejus, et Israel peccata sua. Legimus fuisse pseudoprophetas in Israel, qui propter dona pacem, quae eis data non erat, praedicabant, et si quis munera non dedisset, lumen, sed tenebras et errorem. Cumque in contrarium versa fuerint quae promiserant, tunc operientur connes accipient potestatem, ut eos sua fraude decipiant. Muta erunt oracula, tacebit immundus spioratio de seipso prophetae loquentis inducitur, illis falsa vaticinantibus, et opertis confusione et ignominia,
Abbreviated transcription (Latin):
is & in uoluntatibꝰ suis: & ñ reges fuere s tiranin.
nec p̃positi s leones. neq magistri discipłoꝵ sed lu¬
pi ouiũ. & saciauerunt se carnibꝰ. & inerassati ft̃.
sub pinguissima bostia int̾fectioni & supplicus dm̃
p̃parati Huc usq contra pͥncipes malos. Sequens
sermo aduersus pseudo ꝓpħ̃as ẽ. & doctores pessi¬
mos ẽ. qͥ popłm dĩ adulatione supplantant. polli¬
centes scientiã scripturarũ Hec dicit dñs. Suꝑ¬

Expanded text:
is et voluptatibus suis: et non reges fuere, sed tyranni: is et voluptatibus suis: et non reges fuere, sed tyranni: nec praepositi, sed leones: neque magistri discipulorum, sed lupi ovium, et satiaverunt se carnibus, et incrassati sunt, et sicut pinguissima hostia interfectionis, et suppliciis Domini praeparati. Hucusque contra principes malos: sequens vero sermo adversus pseudoprophetas est et doctores pessimos, qui populum Dei adulatione supplantant, pollicentes scientiam Scripturarum. Haec dicit Dominus su
Abbreviated transcription (Latin):
runt sic̃ carnes in lebete. & sic̃ carnes in olla: sic
clamabunt ad dnm̃ & non exaudi& eos & auer¬
tit faciẽ suã abeis in tẽpore illo eo quoa pessi¬
me egerint in adinuentionibꝰ suis. Non suffece¬
rat sp̾oliasse subiectũ gregẽ. s corpora quoq eoꝵ
afflixerunt duro imꝑio: & ossa contriuerunt.¬
A ut quicqͥd in eis forte fuerat frangerent: atq con¬
tererent. Quomꝰ gͦ illi spoliauerunt popłm meũ
& nudauerunt om̃i pulchritudine. & decora cu¬
te. & carnes & ossa miserunt in ollã feruentẽ ꝗͣ
rex succendit assirius tradentes gregẽ meũ dia¬
bolo. & angłis eius sic & ipsi cũ uenerint dies
ultionis clamabunt ad dnm̃. & non exauduntur.
qr nec ipsi audierant rogantes Et extendent ma¬
nus fuas ad deũ. & ds auertet faciẽ suã ab eis.
qr & illi auerterant ap̃cantibꝰ uultũ. & hec uni¬
uersa patient̾. quia pessime egerint in studiis su¬

Expanded text:
runt sicut carnes in lebete, et sicut carnes in olla: sic runt sicut carnes in lebete, et sicut carnes in olla: sic clamabunt ad Dominum, et non exaudiet eos, et avertet faciem suam ab eis in tempore illo, eo quod pessime egerunt in adinventionibus suis. Non suffecerat spoliasse subjectum gregem; sed corpora quoque eorum afflixerunt duro imperio, et ossa eorum contriverunt, ut quidquid in eis forte fuerat, frangerent atque contererent. Quomodo ergo illi spoliaverunt populum meum, et nudaverunt omni pulchritudine et decore cutis, et carnes et ossa miserunt in ollam ferventem, quam rex accendit Assyrius, tradentes gregem meum diabolo, et angelis ejus: sic et ipsi cum venerit dies ultionis, clamabunt ad Dominum, et non exaudientur, quia nec ipsi rogantes audierunt: et extendent manus suas ad Dominum, et Deus avertet faciem suam ab eis, quia et illi averterunt a precantibus vultum. Et haec universa patientur, quia pessime egerunt in studi
Abbreviated transcription (Latin):
popło suo & egressus ẽ.ante facie corui: & ipse
ẽ. pͥnceps itineris simplicioris popli quẽ gre¬
gẽ uocant: his qui nolunt se p̾iuũ seqͥ. sed su¬
p̾biunt. & quasi uidices popłi uestigia illius
ñ sequunt᷑ : comminatur & dicit. Audite pͥnci-¬
pes domꝰ iacob & duces domus isrł Quia ẽ. au¬
tẽ qđ eos cogit audire : Non ẽ. urm̃ inquit scire
ẽ. quasi abissus multa. & ꝓfundũ iusticiȩ eius
mens praua non inuenit. Aut quomͦ potestis sci
peccatores : Simulq consideremus uerborũ signi¬
ficantia. Bona non amare peccati ẽ Quanti sce¬
leris ẽ. etiã odisse : & econtrario mala non fu¬
gere uicii ẽ. quante impietatis ẽ. etiã diligent̃
inqͥrere : Post hec describit̾ seuicia iudicũ & in
fubiectos crudelitas Lxxͣx. Diripientes pelles
eorũ ab eis & carnes eorũ ab ossibus corũ. Sicut
deuorauerunt carnes popli mei & pelles ab eis
excoriauerunt. & ossa eorũ confregert̃. & concide¬

Expanded text:
populo suo, et egressus est ante faciem eorum, et ipse est princeps itineris simplicioris populi, quem gregem vocat: his qui nolunt se praevium sequi, sed superbiunt, et quasi judices populi vestigia illius non sequuntur, comminatur et dicit: Audite, principes domus Jacob, et duces domus Israel. Quid est autem quod eos cogit audire? Non vestrum est, inquit, scireuod est abyssus multa: et profundum justitiae ejus mens prava non invenit. Aut quomodo potestis scpeccatores. Simulque consideremus verborum significantiam: bona non amare, peccati est: quanti sceleris etiam odisse? et econtrario, si mala non fugere, vitii est: quantae impietatis est etiam diligenter inquirere? Post haec describitur saevitia judicum, et in subjectos crudelitas. 466 LXX: Diripientes pelles eorum ab eis, et carnes eorum ab ossibus eorum. Sicut devoraverunt carnes populi mei, et pelles ab eis excoriaverunt, et ossa eorum confregerunt, et concide
Abbreviated transcription (Latin):
batur obstare. & fecerunt uiã uolentibꝰ ingredi.
Et qͥ aꝑto itinere inuaserunt it̃. non solũ ingressi
sunt portã s etiã transierunt. ꝑ eã Ingressi suns
autẽ. qr & rex eoꝵ. eandẽ ingressus ẽ. portã. &
aꝑuit eis iter ut absq ulla difficultate graderen¬
tur. Ipse enim dñs & rex & pastor & uia ẽ. & porta:
dicitꝰ quia ego sum porta ꝑme qͥ fuerit ingress

Expanded text:
batur obstare, et fecerunt viam volentibus ingredi, et quia aperto itinere invaserunt iter, non solum ingressi sunt portam, sed et transierunt per eam. Ingressi sunt autem, quia et rex eorum eamdem ingressus est portam, et aperuit eis iter, ut absque ulla difficultate graderentur. Ipse enim Dominus, et rex et pastor, et via est et porta, dicitque: Ego sum porta: per me qui fuerit ingress
Abbreviated transcription (Latin):
niã humanã sermonẽ dirigi: quȩ de paradiso
corruens in captiuitatẽ huius mundi uenerit:
uidebimus quod omĩs cogitatio nra labor & dolor
& cubilia nr̃a plena sint malis : & lux ipsa quę ui¬
decur mixta sit teriebris. Queq nocte tractemꝰ:
desiderat ullas istus scli oblitus. possessionẽ pa¬
radisi : Uideas alios agros agris: t̾minos iungere
t̃minis. & partio hominis corpusculo rura urbium
ñ fufficere ꝓpterea cogitat dñs suꝑ nos mala: de
lare recti quia tempꝰ pessimũ ẽ : iuxta iohanniis
uerba dicentis Mlundus in maligno positus ẽ. Ia¬
ipsum significat & illa in euangelio filia abrahã
nobilis anima: quã sathanas uinxerat & ineur-¬
uauerat: & nisi aduentu dñi in sublime erigi
de saluator Hanc inquit filiã abrahȩ quã liga
dilatauimus rasurã uel uiduitatẽ nrũm: sie enĩ
in quibusdã codicibꝰ inuenitur: missi sunt qͥ nos plan-¬

Expanded text:
mam humanam sermonem dirigi, quae de paradiso mam humanam sermonem dirigi, quae de paradiso corruens in captivitatem hujus mundi venerit: videbimus quod omnis cogitatio nostra labor et dolor sit, et cubilia nostra plena sint malis, et lux ipsa quae videtur, mixta sit tenebris: quaeque nocte tractemus, desiderat villas istius saeculi, oblitus possessionum paradisi? Videas alios agros agris, et terminos jungere terminis, et parvo hominis corpusculo rura urbium non sufficere. Propterea cogitat Dominus super nos mala, de lare recti, quia tempus pessimum est, juxta Joannis verba, dicentis: Mundus in maligno positus est . Idipsum significat et illa in Evangelio filia Abraham nobilis anima, quam Satanas vinxerat et incurvaverat, et nisi ad adventum Domini in sublime erigi de Salvator ait: Hanc, inqudilatavimus rasuram, vel nuditatem nostram sic enim in quibusdam codicibus invenitur missi sunt qui nos plan
Abbreviated transcription (Latin):
illã : nequaquã duodecĩ tribꝰ sed tribuũ maliciȩ
& scelere federatã de quibꝰ non potuert̃ eleuare
ceruicẽ nec recti incedere Denq usq ad p̾sentẽ
diẽ subditi sunt romano imꝑio: & pmunt᷑ capti¬
uitatis iugo & colla non eleuant Quod autẽ¬
seqͥt᷑ ez e ꝙ̃ririe. subito in bebraicis uoluminib̾
non habetur. & tamen potest eũ p̾senti loco ita con¬
gruere: ut dicamus p̃terea hec dic̃ dñs. Eece ego
cogito suꝑ tribũ istã mala subito: de quibꝰ non pos¬
sustinebunt. & in tantã uenient angustiã ut
omĩa eorũ cantica & psalmi uertantur in luctũ:
nchilq aliud nouerit loqͥ popłs nisi hoc. Mise¬
que prius duabꝰ & semis tribubus sorte dunsa
sit. transiordanen moyse mittente funiculũ. et
postea ab iesu naue tribubus reliquis disꝑtita.
hec gentibꝰ romano mensore diuisa ẽ: & nemo
fuit qui ꝓhiber& Qum potius cum uniuersã
obtineant nationes. nullus ẽ. in udeis qͥ antiquũ

Expanded text:
im tribus, sed tribum malitia et scelerae foedatam, de quibus non potuerunt elevare cervicem, nec recte incedere. Denique usque ad praesentem diem subditi sunt Romano imperio, et premuntur captivitatis jugo, et colla non elevant. Quod aute id est, subito, in Hebraicis voluminibus non habetur, et tamen potest cum praesenti loco ita congruere, ut dicamus: Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala subito, de quibus non possustinebunt, et in tantam venient angustiam, ut omnia eorum cantica, et psalmi vertantur in luctum. Nihilque aliud noverit populus loqui, nisi hoc: misequae prius duabus et semis tribubus forte divisa fuerat trans Jordanem Mosen mittente funiculum , et postea ab Jesu Nave tribubus reliquis dispertita . Haec gentibus Romano mensore divisa est. Et nemo fuit qui prohiberet, quin potius cum universas obtineant nationes, nullus est in Judaeis qui antiquum
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ siue latronũ crudelitas eorũ describitur
qđ spoliauert̃ pauperes & int̾fecert eos: & car¬
nes eorñ ossaq contriuerint: & quasi in medio
olle sic in urbe ierłm miserabilẽ plebẽ afflixe¬
rint & ꝓpt̾ hoc inferatur eis postea suppͥiciũ.
in die captiuitatis uel a nabuchodonosor. uel a
uespasiano & tito: & clament ad dñm & non
exaudi et eos. & abscondat̃ faciẽ suã ab eis. quia neqͥt̃
egerunt in sceleribꝰ suis Laa. & dic& Audite
pͥncipes domus iacob. & reliquie domus isrł¬

Expanded text:
rum describitur: quod spoliaverint pauperes, et interfecerint eos, et carnes eorum ossaque contriverint, et quasi in medio ollae, sic in urbe Jerusalem miserabilem plebem afflixerint, et propter haec inferatur eis postea supplicium in die captivitatis, vel a Nabuchodonosor, vel a Vespasiano et Tito. Et clament ad Dominum, et non exaudiat eos, et abscondat faciem suam ab eis, quia nequiter egerint in sceleribus suis. LXX: Et dicet: Audite haec, principes domus Jacob, et reliqui domus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
s& incidere parietẽ qͥ erat in medio: & mache¬
riã duos popłos separantẽ: & fec̃ unũ gregẽ
& duos creauit in sem& ipso in uno nouo homi
dicens ad phares popłm uimorẽ Ut quid diuisa ẽ.
ꝓpt̃ te macheria: Si itellȩxisti exemplũ de ge¬
nesi ascende qr saluari cupis nequaquã ꝑueterẽ
popłm qͥ manũ contractã hab&. s ꝑ nouũ in quaᷤ
incedimus Ipse enim soluit mediũ parietẽ & ma¬
cheriã : id ẽ. obscuritatẽ ueterũ ꝓpħarũ Q om̃s
antique legis aperuit sacram̃ta  dissipata in ce
uult ꝑgere nullo impediat᷑ obice nec obscuritatis

Expanded text:
 qui erat in medio, et maceriam duos populos separantem: et fecit unum gregem, et duos creavit in semetipso in uno novo hominuens dicit ad Phares populum juniorem: Ut quid divisa est propter te maceria? Si intellexistis exemplum de Genesi, ascende qui salvari cupis, nequaquam per veterem populum qui manum contractam habet, sed per novum, in quo ione sua solvit medium parietem et maceriam, id est obscuritatem veterum prophetarum, et omnis antiquae legis aperuit sacramenta, et dissipata incedui vult ad Deum pergere, nullo impediatur obice, nec obscuritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ium. L&ae. Ascende ꝑ diuisionẽ Presens locus quasi
ꝓpriũ hab& exordium. & apostrofã eloquii ꝓpħalis
ad eũ qui saluari cupit cui imꝑatur. ut ascendat
ꝑdiuisionẽ. Quod qui dẽ manifestius fi&. si de ge¬
nesi sumpserimus exemplũ. ubi nascuntur gemini
de thamar. cũ qua uidas patriarcha concubuit
Factũ ẽ. inquit cũ parer& & haben& geminos in
utero: in ipso partu unus ꝓtulit manũ. & tulit ob
prior Cũ autẽ contͣxiss& manũ statĩ egressus ẽ. fr̃

Expanded text:
lum. LXX: Ascende per divisionem. Praesens locus quasi proprium habet exordium et apostrophen eloquii prophetalis, ad eum qui salvari cupit, cui imperatur ut ascendat per divisionem. Quod quidem manifestius fiet, si de Genesi sumpserimus exemplum, ubi nascuntur gemini de Thamar, cum qua Judas patriarcha concubuit: Factum est, inquit, cum pareret, et haberet geminos in utero: in ipso partu unus protulit manus, et tulit obsprior. Cum autem contraxisset manum, statim egressus est frater
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in uulneribꝰ putridis ne cancer serpat & mortu¬
ũ corpus uiuas carnes depascatur. medici secant uui
finem posuit mendatio: ne ultra popłs dei pseudo¬
quã in ueteri testam̃to ubicũq fine additam̃to po¬
nitur in bonã partẽ intelligat᷑. & sepe diximꝰ & nc̃
ex parte ponmus necui dubiũ sit fruetꝰ autẽ

Expanded text:
enim in vulneribus putridis, ne cancer serpat et emortuum corpus vivas carnes depascatur, medici statuunt  finem posuit mendacio, ne ultra populus Dei pseudoquam in veteri Testamento, ubicumque sine additamento ponitur, in bonam partem intelligatur, et saepe diximus, et nunc ex parte ponemus, ne cui dubium sit. Fructus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũ credulũ peccꝰ. Pastor autẽ iste: & rex ẽ. & dñs
Unde seqr̃. & transibit rex eorũ corã eis: & dñs in
capite eorũ Qđ si uoluerimus hȩc omĩa de pͥmo¬

Expanded text:
per eum credulum pecus. Pastor autem iste rex est et Dominus. per eum credulum pecus. Pastor autem iste rex est et Dominus. Unde sequitur. Et transibit rex eorum coram eis, et Dominus in capite eorum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
litate carnis ueni. & non credidistis mͥ. ueniã in con¬
summationẽ mundi in maiestate cũ angłis cete¬
risq uirtutibꝰ: & tunc te totũ congregabo iacob
Tunc in unũ conducã reliquias istł: & cũ gentiliũ
popło meo in ouili meo pariter congregabo Tunc te
muro firmissimo sepiã: & erit credentiũ multitu¬
do & intra caulas positi gregis tumultuatio: ut
indicatur numerus peccorũ largitate. Ac ne forsitan
putes qi dixi ponã illũ quasi grege̾ in ouili. et
quasi peccus in medio caularũ. de oiubꝰ me loqui
intelligi᷑ qđ hõmines iste oues suit. seqͥt᷑ enĩ. tu¬
mitͥtuabunt᷑ multitudine hominũ Tumultus
uox plurimorũ ẽ. & nunie multitudinis clamor
pariter emissus. Nec estimemus unius uocẽ s om̃iũ
ẽẽ. cõmunẽ laudantiũ pastorẽ bonũ qͥ ardua queq
copulauerit. & suo equauerit pede Dux itineris
eorũ paradisi ianua sit: & dicat Ego sũ porta.: qͦ
iter diuidente & p̾cedente & uie porta: transiit

Expanded text:
litate veni, et non credistis mihi, veniam in consummatione mundi in majestate mea cum Angelis caeterisque virtutibus, et tunc te totum congregabo, Jacob: tunc in unum conducam reliquias Israel, et cum gentium populo in ovili meo pariter copulabo: tunc te muro firmissimo sepiam, et tanta erit credentium multitudo, et inter caulas positi gregis tumultuatio, ut vincatur numerus pecorum largitate. Ac ne forsitan putes, quia dixi: Ponam illum quasi gregem in ovili, et quasi pecus in medio caularum, de ovibus me loqui, intellige quod oves istae homines sint. Sequitur enim: Tumultuabuntur a multitudine hominum. Tumultus, vox plurimorum est, et nimiae multitudinis clamor pariter emissus: ne aestimemus unius vocem esse: sed omnium communem, laudantium bonum pastorem, qui ardua quaeque complanaverit, et suo aequaverit pede, dux itineris eorum ipse sit paradisi janua, et dicat: Ego sum porta: quo iter dividente et praecedente, et viae porta, transibit
Abbreviated transcription (Latin):
& eoangustabo: & faciã sedere sine sacerdote & si¬
ne altari. & sine ꝓpħa: ut quẽ ꝑ beneficia non
senserunt intelligant ꝑ supplicia. Lxxx Quasi gre¬
gẽ in medio cubilis eorũ sub auditur. ponã Non
solũ inquit auersio eorũ ꝗͣ auersati sunt ponen¬
tur qͣsi grex in tribulatione: sed post quã tribu¬
latio fuerit. & angustra & tempꝰ expleuerit po-¬
hominibus conmigrabunt. & transcendent huma¬
ne conditionis statũ. & implebunt qđ sequitur.
explecnt ex hominibꝰ. non solũ autẽ illi exiliens

Expanded text:
in tribulatione, et coangustabo, et faciam sedere, sine sacerdote, sine altari, et sine propheta: ut quem per beneficia non senserunt, intelligant per supplicia. LXX: Quasi gregem in medio cubilis eorum: subauditur, ponam. Non solum, inquit, aversio eorum, qua a me aversi sunt, ponetur quasi grex in tribulatione; sed postquam tribulati fuerint, 463 et angustiae tempus expleverint, pohominibus commigrabunt et transcendent humanae conditionis statum, et implebunt quod sequitur: Exsilient ex
Abbreviated transcription (Latin):
Haut dubiũ ex p̃cedentibꝰ quin terrã signific&. Qi
enĩ calcant oꝑa terrena. & pedibus suis subici¬
unt ea : utiq non malũ sed bonũ sp̃m̃ merent᷑ ac¬
legitur ut ibi Cũ autẽ sp̃s immundꝰ exierit ab
homine. & alio loco Increpauit spm̃ immundũ:
ebritatẽ. Uinũ qđ letificat cor hominis : & ebrie¬
tatẽ qͣ in ebriatur noe Et de quo alibi dicitur
ticia & ebrietas ad comparationẽ sapientie dei
que uelut fluuius celestẽ irrigat ierłm: stilla
ẽ. & gutta ꝑmodiea Nec dubitabunt sapientię dĩ
stillã in hominibꝰ dicere: qͥ lapidẽ abscisũ de mon¬
te sine manibus legerint. & fatuũ dĩ sapientius
hominbꝰ. & apłos quoq ipsos ex parte cognouisse
& ex parte ꝓpħasse. Sed hac igitur sapientia id est
tat esau & eripit pͥmitiua eius ad benedictio¬
plantã pilosi fris iuadit Laex. Cũ omibꝰ suscipi¬
ens suscipiã reliqͥas de isrł Cũ inqͥt erediderit

Expanded text:
haud dubium ex praecedentibus quin terram significet. Qui enim calcant terrena opera, et pedibus suis subjiciunt ea, utique non malum, sed bonum spiritum merentur acamento legitur, ut ibi: Cum autem spiritus immundus exierit ab homine . Et in alio loco: Increpavit spiritum immundebrietatem. Vinum quod laetificat cor hominis ; et ebrietatem qua inebriatus est Noe, et de qua dicitur: tem omnis laetitia et ebrietas ad comparationem sapientiae Dei, quae ut fluvius coelestem irrigat Jerusalem, stilla est, et gutta permodica. Nec dubitabunt sapientiae Dei stillam in hominibus dicere, qui lapidem abscissum de monte sine manibus legerint , et fatuum Dei sapientius hominibus, et Apostolos quoque ipsos ex parte cognovisse, et ex parte prophetasse . De hac igitur sapientia, id esttat Esau, et eripit primitiva ejus ac benedictioplantam pilosi fratris invadit. LXX: Cum omnibus suscipiens suscipiam reliquias de Is
Abbreviated transcription (Latin):
tiones:: non habeat sermones dei bonos secũ. sed
de ꝓpria imꝑicia etiã ea quę bona sunt dei. q
& hec qͥdẽ dñs p̃cepit popło successori & ecclie
de gentibꝰ congregate : ne insulter generationi
batione loqͥtur. quomͦ in passione sua isrł ei con¬
trarius fuerit: & hoc fecerit: non quod suo
nocere potuerit creatori: s qđ contra pacẽ suã
omĩa ꝑpetrarit Unde ad ierłm sermo ẽ. Si scires
ea quę ad pacẽ sunt tibi Pace autẽ ꝑdita pellẽ
suã excoriauerunt: id ẽ. tulerunt a se auxiliũ
citte & tegmine reliquerunt. ut qͥcqͥd uidebat᷑
suis resistere non potuerunt : sed in omĩ certami¬
ne uieti funt. nec fuit qui conterer& aduersus
eos bella nascentia: uixta utrãq ꝑsonã hostium
uł hominũ qͥ eos duxere captiuos Uel aduersa
iugulant blasphemando. Mulieres popłi mei e¬
iecistis de domo deliciarũ. A paruulis earũ tuli¬

Expanded text:
tiones, non habeat secum bonos Dei sermones; sed tiones, non habeat secum bonos Dei sermones; sed de propria imperitia etiam ea, quae bona sunt, Dei verEt haec quidem Dominus praecipit populo successori, et Ecclesiae de gentibus congregatae, ne insultet generationi batione loquitur, quomodo in passione sua Israel ei contrarius fuerit, et hoc fecerit non quod suo nocere potuerit Creatori, sed quod contra pacem suam omnia perpetrarit. Unde et ad Jerusalem sermo est: Si scires ea quae ad pacem sunt tibi . Pace autem perdita, pellem suam excoriaverunt, id est, tulerunt a se Dei quo pcute et tegmine reliquerunt, ut quidquid videbatur suis resistere non potuerunt, sed in omni certamine victi sunt, nec fuit qui contereret adversum eos bella 456 nascentia, juxta utramque personam hostium, vel hominum qui eos duxere captivos, vel adversarjugulabant blasphemando. Mulieres populi mei ejecistis de domo deliciarum suarum: a parvulis earum tuli
Abbreviated transcription (Latin):
entie & scientie iudiciorũ dĩ: abissũ inuestiga¬
bilẽ eẽ. ꝓclamat. Si gͦ adinuentiones & cogita¬
ciones dei sunt frangi pͥores ramos de oiua
& inseri alios de oleastro non debes insultare s
timere ne corruas nec estimes in eo te placere
deo: si sermones id ẽ. scripturas illius legas. Tẽ
scripture legenti ꝓderunt: si quod legitur oꝑe
compleatur Si loquens de scripturis possis di
uirtute multa & suꝑ montẽ excelsum ascendit.
qͥ euanglizat syon: & eleuat uocẽ infortitudinẽ
qͥ euangłizat ierłm. Atq hoc mͦ sermones dei ft̃¬
boni sunt. si secũ sint. hoc ẽ. si deus non deserat p̾¬
dicantẽ : cuius cor labiaq consentiunt Ceterũ qui
confitetur labiis & cor eius longe ẽ. adeo. & nar-¬
rat iusticias eius. & assumit testam̃tũ ꝑ os suum.
& peccatorũ sordibꝰ coinquinat᷑. eũ hoc non sunt
boni sermones dei. Nec solũ de peccatore sed de eo
uideos uenerit. & in ultimo iã scło uocauerit na¬

Expanded text:
scientiae et judiciorum Dei abyssum investigabilem esse proclamat. Si ergo adinventiones et cogitationes Dei sunt, frangi priores ramos olivae, et inseri alios de oleastro, non debes insultare, sed timere ne corruas, nec aestimes in eo te placere Deo, si sermones, id est, Scripturas illius legas. Tunc Scripturae prosunt legenti, si quod legitur, opere compleatur. Si loquens de Scripturis possis dicvirtute multa : et super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion, et leva vocem in fortitudine qui evangelizas Jerusalem . Atque hoc modo sermones Dei boni sunt, si secum sint, hoc est, si Deus non deserat praedicantem, cujus cor labiaque consentiunt. Caeterum qui confitetur labiis, et cor ejus longe est a Deo, et narrat justitias ejus, et assumit testamentum per os suum, et peccatorum sordibus inquinatur, cum hoc non sunt boni sermones Dei. Nec solum de peccatore, sed de eo Judaeos venerit, et in ultimo jam saeculo vocaverit na
Abbreviated transcription (Latin):
os ad montes: unde ueni & auxiliũ mͥ Appropin¬
quat autẽ eternis montibꝰ: qͥ non peccatis suis ab¬
eorũ contubernio separatur Quomͦ  moyses appro¬
ȩterm : principiũ scilic& huius scli montiũ tene¬
brosoꝵ Qui cum erecti fuerint uelut cedrus li¬
transeuntes cũ mundo. locꝰ eorũ non poterit inue¬
niri Lxaͣe Surge & ambula: quia non ẽ. tibi hec
requies Iubemꝰ in nullis mundi rebus putare nob̾
requiẽ: sed qͣsi amortus consurgentes ad sublime
tendere & ambulare post dnmn dm̃ nrm̃ & dicere¬

Expanded text:
os in montes unde veniet auxilium mihi . Appropinos in montes unde veniet auxilium mihi . Appropinquat autem 458 aeternis montibus qui non in peccatis suis a beatorum contubernio separatur: quomodo Moyses approaeterni, principium scilicet hujus saeculi montium tenebrosorum: qui cum erecti fuerint velut cedrus Litranseuntes cum mundo, locus eorum non poterit inveniri. LXX: Surge et ambula, quia non est tibi hic requies. Jubemur in nullis mundi rebus putare nobis requiem; sed quasi a mortuis resurgentes, ad sublime tendere, et ambulare post Dominum De
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ rursũ inuitare non possint. ex quibꝰ excepta
grã. nichil aliud episcopales sperent mamus. sed
militantes & accinetos gladio. & iudices excuban¬
tibus ante fores suas. centurionibꝰ & turmis mili¬
tũ expectantibꝰ xp̃i sacerdos muitat ad prandiũ
Tota clerici urbe discurrunt: querunt exhibere iu¬
dicibus que illi in p̃toriis suis. aut inuenire non
possunt: aut certe inuenta non coemant. Nec uͦ
arbitrandũ quod generaliter ad om̃s hec dirigat᷑
inuectio sed quod eos qui tales sunt puls& sermo
ꝓpħicus. & commninetur eis fuplicia. & tenebras
sempiternas Ut qui pudore & uerecundia non te¬
nentur agant penitentiã : saltẽ comminatione
penarũ. Lxaͣ. Appropinquate montibꝰ ȩt̾nis Et̃¬
nos montes uel angłos intelligere possumus uel
ꝓpħas: de quibꝰ & in psalmo scriptũ ẽ. fundam̃ta
enis in montibꝰ scĩs In alio loco Leuaui oculos me¬

Expanded text:
qui rursum invitare non possint ex quibus, excepta qui rursum invitare non possint ex quibus, excepta gratia, nihil aliud episcopalis speret manus sed militantes et accinctos gladio, et judices, excubantibus ante fores suas centurionibus et turmis militum, Christi sacerdos invitat ad prandium. Tota clerici urbe discursant: quaerunt exhibere judicibus, quae illi in praetoriis suis aut invenire non possunt, aut certe inventa non coemunt. Nec vero arbitrandum quod generaliter ad omnes haec dirigatur invectio; sed quod eos qui tales sunt, pulset sermo propheticus; et comminetur eis supplicia, et tenebras sempiternas: ut qui pudore et verecundia non tenentur, agant poenitentiam saltem comminatione poenarum. LXX: Propinquate montibus aeternis. Aeternos montes, vel Angelos intelligere possumus, vel prophetas, de quibus et in psalmo scriptum ejus in montibus sanctis . Et in alio loco: Levavi oculos me
Abbreviated transcription (Latin):
de urbe deliciarũ suarũ: in qͣ prius lasciui e¬
rant ꝓpt̾ malas admuentiones suas. & specialit̃
de stirpe dauid qr statĩ ut natus ẽ. dns defecit
princeps ex iuda. & dux de femoribꝰ eius. ueni
affiuunt & int̾ epulas atq lascunas pudiciciã
seruare se credunt. ꝓpheticus sermo describit
qđ ettiendi sint de spaciosis domibꝰ lautisq con¬
uiui is. & multo labore epulis conqͥsitis: & eicien¬
di ꝓpter malas cogitationes. & oꝑa sua. Et si ius
seire quo eiciendi sint: euangliũ lege Intene¬
bras seilic& exteriores ubi erit fletus & stidor
dentiũ. An non confusionis & ignominia ẽ. iħ̃m
erueifixũ magistrun pauꝑm atq esurientẽ. far¬
sis p̾dicare corporibꝰ. & ieiuniorũ doctrina ruben¬
tes buccas tumentiaq ora ꝓferre : Si in apłoꝵ
loco sumus. non solũ sermonẽ eorũ initemur. s
oport& inqͥunt dimisso sermone dei ministrare
nos mensis At nunc ñ dico pauꝑes. ñ dieo fr̃s. &

Expanded text:
lascivierant propter malas adinventiones suas, et specialiter de stirpe David, quia statim ut natus est Dominus, defecit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus , venieaffluunt, et inter epulas atque lascivias pudicitiam servare se credunt, propheticus sermo describit quod ejiciendi sint de spatiosis domibus, lautisque conviviis, et multo labore epulis conquisitis, et ejiciendi propter malas cogitationes et opera sua. Et si vis scire quo ejiciendi sint, Evangelium lege: In tenebras scilicet exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium : An non confusio et ignominia est, Jesum crucifixum, magistrum, pauperem atque esurientem fartis praedicare corporibus, jejuniorumque doctrinam, rubentes buccas, tumentiaque ora proferre? Si in Apostolorum loco sumus, non solum sermonem eorum imitemur, sed oportet, inquiunt, dimisso verbo Dei, ministrare nos mensis. At nunc non dico pauperes, non dico fratres, et
Abbreviated transcription (Latin):
betis hic requiẽ. qr populata ẽ. terra urã et
corrumpetur putredine pessima Captiuitate
ꝓicientur de domibꝰ deliciarũ suarũ ꝓpt̾ malas
adinuentiones suas. eiecti sunt Potest hoc &
generaltt̃ de uidaici popli pͥncipibꝰ accipi sacer

Expanded text:
betis hic requiem, quia polluta est terra vestra, et betis hic requiem, quia polluta est terra vestra, et corrumpetur putredine pessima, captivitate projicientur de domibus deliciarum suarum: propter malas adinventiones suas ejecti sunt. Potest hoc et generaliter de Judaici
Abbreviated transcription (Latin):
senti loco ab hebrea ueritate tradita. ut nee capi¬
ta possimus ex equo ponere nec eorũ simul sen¬
tentias explicare Quam obrẽ pͥmũ nr̃a transia-¬
tio disseratur. & postea ueniemus ad eos Adhuc
contra popłm dĩ sermo ẽ. cui supͣdixerat : econ¬
trario popłs meus maduersariũ consurręxit
Desuꝑ tum cã palliũ sustulistis: quod non solũ hoc
egerint. sed mulieres quoq id ẽ. matronas quon¬
dã delicatas fecerint ire captiuas Siue sub me¬
taphora urbes uidee. qͣs & in isaia filias syon
uocat. eo qđ syon metropolis fuerit A paruulis
mansit in popłm cunctis uł interfectis uł captis
qͥ meos psalmos canebant. sed & pauei qͥ suꝑ erars¬
cantabimus canticũ dni in terra aliena ͦ Surgi¬
te itaq &ite in captiuitatẽ : qͥa in hac terra re¬
quiẽ non habetis Que ꝓpt̾ scelera ur̃a pollu
ta mundari non poterit: nisi longũ sabbatum
ante celebrarit. Propterea autẽ dico uobis. ñ ha¬

Expanded text:
aesenti loco ab Hebraica veritate, ut nec capita possimus ex aequo ponere, nec eorum simul sententias explicare. Quamobrem nostra primum translatio disseratur, et postea ad eosdem veniemus. Adhuc contra populum Dei sermo est, cui supra jam dixerat: Econtrario populus meus in adversarium consurrexit: desuper tunicam pallium sustulistis, quod non solum hoc egerint, sed mulieres quoque, id est, matronas quondam delicatas fecerint captivas ire, sive sub metaphora urbes Judaeae, quas et in Isaia filias Sion vocat , eo quod Sion metropolis fuerit. A parvulis m, nullus remansit in populo, cunctis vel interfectis vel captis, qui meos psalmos caneret; sed et pauci qui cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Surgite itaque et ite in captivitatem, quia in hac terra requiem non habetis, quae propter scelera vestra polluta est, et mundari non poterit, nisi longum sabbatum antea celebrarit. Propterea autem dico vobis, non ha
Abbreviated transcription (Latin):
pandens it̃ ante eos diuidentẽ: Transibunt portã
& egredientur ꝑ eã: & transibit rex eorũ corã eiᷤ¬
int̃pretes abhebraico discrepant Unde pͥmũ uixta
id quod nobis ab hebreis traditũ ẽ. exponamus.
& post ea si dñs uoluerit de eorũ trans latione
tractabimus Opopłe udaice. ad quos repmissio
cui imminentibꝰ babiloniis uł romanis dixi surgi¬
te & ite in captiuitatẽ. qm̃ non ẽ. nobis in terra
ista requies: quę ꝓpt̾ immundiciã suã corrũpetur
populatione nouissima Non me putetis uolentem
loqͥ. & p̾dicare gaudentẽ. quod uenturũ uideo.
Obtare me & ipsum anathema eẽ. ꝓfr̃ibus meis qͥ
sunt isrłite. Utinã de meo sensu loquerer. & spm̃
putatꝰ solus ꝑirẽ & non eẽnt uera que dico¬

Expanded text:
pandens iter ante eos: divident, et transibunt portam, pandens iter ante eos: divident, et transibunt portam, et egredientur per eam: Et transibit rex eorum coram eiginta interpretes ab Hebraico discrepant. Unde primum juxta id quod nobis ab Hebraeis est traditum exponamus, et postea, si Dominus voluerit, de eorum translatione tractabimus. O popule Judaice, ad quos repromissisecundum carnem , cui, imminentibus Babyloniis, vel Romanis, dixi: Surgite et ite in captivitatem, quoniam non est vobis in terra ista requies, quae propter immunditiam suam corrumpetur populatione novissima, non me putetis volentem loqui, et praedicare gaudentem, quod venturum video: optarem et ipse anathema esse pro fratribus meis, qui sunt Israelitae . Utinam de meo sensu loquerer, et sancputatus, solus perirem, et non essent 460 vera quae dico
Abbreviated transcription (Latin):
nentis iohamus euangliste principiũ. Omĩa ꝑ ip¬
sum facta sunt. & sine ipso factũ ẽ. nichil: hoc quod
dicĩ nchil ad maliciã retulisse Rursumq ipsam
malieiã interp̾tatũ ẽẽ. diabolũ : & istũ quasi gra¬
du ipsũ qđ factũ ẽ. sine xepõ nichil: diabolum
intellexisse Si igit᷑ malicia uł diabolus nichil ẽ.
& fugerunt qͥ corruptione corrupti funt. nullo
id ẽ. nichil ꝑsequente. diabolus eos ẽ. ꝑsequitus
id ẽ. nichil Qd̃ sicui uidetur nimis coactũ & con¬
tra scripturȩ simplicitatẽ artificio potius eloqͥ:
quã uera int̾p̃tatione dissertũ.: uł pͥorẽ uel quã
uir habens sp̃m: & mendatiũ potius loquerer:
Stillabo tibi in umũ & in ebrietate: & erit super
quẽ stillatur popłẜ iste Congregans congregabo
iacob totũ te in unũ: conducã reliquias isrł parit̃.
Ponã illũ quasi pecus: in medio caularũ Tumultu
abuntur a multitudine hominũ. Ascendit enim

Expanded text:
nentis Joannis evangelistae principium: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, hoc quod dicitur, nihil, ad malitiam retulisse: rursumque ipsam malitiam interpretatum esse diabolum, et isto quasi gradu, ipsum quod factum est sine Christo, nihil diabolum intellexisse. Si igitur malitia, vel diabolus nihil est, et fugerunt qui corruptione corrupti sunt, nullo, id est, nihil persequente, diabolus eos est persecutus in nihili. Quod si cui videtur nimis coactum, et contra Scripturae simplicitatem artificio potius eloquii, quam vera interpretatione dissertum, vel priorem, vel quam vir habens spiritum et mendacium potius loquerer stillabo tibi in vinum et in ebrietatem et erit super quem stillatur populus iste congregatione congregabo Iacob totum te in unum conducam reliquias Israhel pariter ponam illum abuntur a multitudine hominum. Ascendet enim
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥtur corruentis: ita alius ruinę illiꝰ insultabit.
S. equitur: Si hec adinuentiones eius sunt. nonnie
uerba eius bona sunt. cũ quo & recta ambula¬
uerunt: quod offendit ait iudaicus popłs ut
plenitudo gentiũ subintͣ& Dispensationis dei
ẽ. ut postea credente isrł om̃s salui fierent.

Expanded text:
loquitur corruentis; ita alius ruinae illius insultabit. loquitur corruentis; ita alius ruinae illius insultabit. Sequitur: Si hae adinventiones ejus sunt: nonne verba ejus bona sunt cum eo, et recti ambulaverunt? Quod offendit, ait, Judaicus populus, ut plenitudo gentium subintraret, dispensationis Dei est, ut postea, credente Israel, omnes salvi fierent,
Abbreviated transcription (Latin):
tit contra pacẽ suam: Pellẽ eius excoriauert ut
afferrent contricionẽ belli Uidetur autẽ michi ut
men prudens lector nr̃e orationi ad quieuerit Pre¬
cipitur itaq eccłie ut non babeat tristicia et
sollicitudinẽ. suꝑ rebꝰ scłi & damnis que in hoc
mundo euenire consuerunt. & dicit᷑ habitatoribꝰ
eius Quos qui estis in ęccłia dni semꝑ gaudete :¬
gratulamim. Nec hoc dico quod flere non debea¬
tis. beati quippe flentes: qm̃ ipsi ridebunt. sod
inuaserit: si corpus uł podagra uł alius qͥlib& mor¬
bus oppresserit. nolite flere nolite fundere lacri-¬
mas: nec consideretis p̃sentia sed futura. & a graua¬
mini magis quod duitius in hoc taberna culo mor¬
tis habitetis Quin potiꝰ illud cauete ne insulte¬
tis cadentibꝰ & alienã ruinã uram̃ edificationẽ pu¬
tetis Unusqͥsq se ex suis uiribus. non ex imbecilli¬
tate alterius metiatur Alioquin que ista iusticia¬
pħas. idola colens. dĩ filiũ crucifigens: Qui hoc

Expanded text:
uam, pellem ejus excoriaverunt, ut auferrent contritionem belli? Videtur autem mihi, men prudens lector nostrae 454 rationi acquieverit. Praecipitur itaque Ecclesiae, ut non habeat tristitiam et sollicitudinem super rebus saeculi, et damnis quae in hoc mundo evenire consueverunt, et dicitur habitatoribus ejus, o vos, qui estis in Ecclesia Domini, semper gaudete, egratulamini. Nec hoc dico quod flere non debeatis: Beati quippe flentes, quoniam ipsi ridebunt ; sed am fiscus invaserit, si corpus vel podagra, vel alius quilibet morbus oppresserit, nolite flere, nolite lacrymas fundere, nec consideretis praesentia, sed futura, et aggravamini magis quod diutius in hoc tabernaculo mortis habitetis. Quin potius illud cavete, ne insultetis cadentibus, et alienam ruinam vestram aedificationem putetis: unusquisque se ex suis viribus, non ex imbecillitate alterius metiatur. Alioqui quae est ista justitiaiciens prophetas, idola colens, Dei filium crucifigens? Qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
non illummat resurgentẽ: quȩ uidetur eẽ. reqͥes
tribulatio ẽ Lxece ꝓp̾t̾ immundiciã consumpti
dr̃. qͥ uoluptati corporis & libidim seruientes:
non solũ animã sed corpus quoq suũ corrumpurs
uoluptatũ amatores. magis quã amatores dei.
estis corruptione. ad distinctionẽ mͥ dixisse cor¬
ẽ. renouatur de die in diẽ Or semꝑ mortifica¬
tionẽ iħu portat in corpore suo: & exteriorẽ
Ad eos dicitur qͥ ꝓpter inmundiciã corruptione
corrupti sunt. qđ conscientiã peccatorũ etiã
absq suppliciis resistere hostibꝰ & dimicare ñ
audent Unde & formidolosi scõrũ p̾lio. ne ter¬
reant m̃tes fr̃m suorã eitiuntur e castris: pel¬

Expanded text:
non illuminat resurgentem, quae videtur esse requies, tribulatio est. LXX: Propter immunditiam consumpti dicitur, qui voluptati corporis et libidinis servientes, non solum animam, sed corpus quoque suum corrumpunt, voluptatum amatores mestis corruptione, ad distinctionem mihi videtur corest renovatur de die in diem . Qui semper mortificationem Jesu portat in corpore suo, et exterioremAd eos dicitur, qui propter immunditiam corruptione corrupti sunt, quod conscientia peccatorum etiam absque suppliciis resistere hostibus et dimicare non audeant. 459 Unde et formidolosi in sanctorum praelio, ne terreant mentes fratrum suorum, ejiciuntur e castris, e
Abbreviated transcription (Latin):
decaluata ẽ. & attonsa suꝑ filiis quondã delicatissi¬
mis. & siquid deinceps renatũ pilorũ fuit: alia de¬
inceps rasura. & a tonsione truncatũ ẽ. & tunc om̃a
consilia eorũ uersa sunt in laborẽ: & quę cogitaue¬
runt m̃te & anima dormiente attulerunt eis la
quando moyses manus leuabat ad dnm̃. supera
scelera ꝑpetrantes desiderauerunt agros & pu¬
pillorũ domus diripiebant ac iurũ pariter et
ux orẽ ac liberos eius & substantiã depopulaban

Expanded text:
decalvata est, et attonsa super filiis quondam delicatissidecalvata est, et attonsa super filiis quondam delicatissimis, et si quid deinceps renatum pilorum fuit, alia deinceps rasura et attonsione truncatum est. Tunc omnia consilia eorum versa sunt in laborem, et quae cogitaverunt, mente et anima dormiente, attulerunt eis labquando Moyses manus levavit ad Dominum, supescelera perpetrantes, desideraverunt agros, et pupillorum domos diripiebant, ac virum pariter et uxorem liberosque ejus et sub