comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo ẽẽ dignatus ẽ. non conceptu uir¬
ginis matris seiunctus a carne. nec par¬
tu: sic humanitatẽ sibi uniens. ut ds̃ in¬
cõmutabiliter ꝑmaneret: sic deitatem
homini imꝑtiens. ut eũ głificatione ñ
consumeret. s augeret. Qui enĩ factus
ẽ forma serui. forma dĩ ẽẽ ñ destitit: nec
alter cũ altero. s unus in utroq ẽ: ut. ex
quo uerbũ caro factum ẽ: nullis dispen¬
sationũ uarietatib fides nr̃a turbetur:
s siue in miraculis uirtutũ siue in con¬
tumeliis passionũ. &e dm̃ qui homo est.
&e hominẽ credamꝰ ẽẽ: qui ds̃ est. Hanc
confessionẽ diłmi toto corde ꝓmentes.
impia hereticoꝵ commenta respuite:
ut ieiunia ur̃a et. elemosine. nulliꝰ erro¬
ris contagio polluant᷑. Tunc enĩ ae saeri¬
ficii munda ẽ oblatio. & miscdĩȩ sc̃a lar¬
gitio: qnͣdo hii qui ista dependunt: qͥd
oꝑent᷑ intelligunt. Nam dicente. dño.
nͥ manducaueritis carnẽ filii hominis.

Expanded text:
homo esse dignatus est, nec conceptu Virhomo esse dignatus est, nec conceptu Virginis matris est sejunctus a carne nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret; sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est forma servi, forma Dei esse non destitit, nec alter cum altero, sed unus in utroque est: ut ex quo Verbum caro factum est , nullis dispensationum varietatibus fides nostra turbetur; sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionum, et Deum qui homo est, et hominem credamus esse qui Deus est. Cconfessionem dilectissimi toto corde promentes, impia hereticorum commenta respuite, ut ieiunia uestra et elemosine nullius erroris contagio polluantur. Tunc enim et sacrificii munda est oblatio, et misericordie sancta largitio, quando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente domino: Nisi manducaueritis carnem filii hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ua mendacii: qͥa sicut in p̃teritis. ita
etiã in nr̃is dieb ñ desunt ueritatiᷤ mi¬
mici: qui intra catholic̃a ȩccłiam mo¬
uere audeant bella ciuilia: ut in con¬
sensum impioꝵ dogmatũ imꝑitos qͦs¬
ꝙ ducentes. sibi głientur accrescere: qͦs
a xp̃i corꝑe potuerint separare. Qd em̃
tam aduersat᷑ ꝓbis. tam repugnat ȩugłis
tam deniq ẽ. apłicis rebelle doctrims: ꝙͣ
&e sempit̾no patri intẽporaliter coeterno.
unã ac singularẽ p̃dicare naturã. Qͥa
si hominis intelligenda ẽ. ubi ẽ quȩ saluat.
deitas: si tantummͦ dĩ. uͥ est quȩ saluatur
humanitas: fides aũt catholica quȩ oĩb
resistit errorib. etiã simul istas impieta¬
tes refutat: d̾apnans nestorium diuina
ab homine diuidentẽ: detestans eutichem
in diuinis humana uacuantẽ: qm̃ ue
ri dĩ filis d̾s uerus. unitatẽ. et equalitat̃e.
habens cũ patre & cũ spũ sco. idem uerus

Expanded text:
va mendacii: quia sicut in praeteritis, 356 ita va mendacii: quia sicut in praeteritis, 356 ita etiam in nostris diebus non desunt veritatis inimici qui intra catholicam Ecclesiam movere audeant bella civilia, ut in consensum impiorum dogmatum imperitos quosque ducentes, sibi glorientur accrescere quos a Christi corpore potuerint separare. Quid enim tam adversatur prophetis, tam repugnat Evangeliis, tam denique est apostolicis rebelle doctrinis, qu et sempiterno Patri intemporaliter coaeterno, unam et singularem praedicare naturam? Quae si hominis tantum intelligenda est, ubi est quae salvat Deitas? si tantummodo Dei, ubi est quae salvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam simul istas impietates refutat, damnans Nestorium divina ab homine dividentem, detestans Eutychen in divinis humana vacuantem: quoniam veri Dei Filius Deus verus, unitatem et aequalitatem habens cum Patre, et cum Spiritu sancto, idem verus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗo scĩmoniam mentib atq corꝑib ipsa
qꝙ mundi elem̃ta famulant᷑: du dierum
mensiũ distincte uariata reuolutio.
quascła nob̾ paginas aꝑit p̃ceptoꝵ: ut qd̃
saera aminonent instituta: hoc quodãmͦ
loquant᷑ ae tempora. Unde cũ septimum
mensem nob̾ anni recursus attulerit:
ñ ignoro obseruantiã urãm ad celebran¬
dũ sollepne ieiuniũ sp̃aliter incitari. qm̃
erpiendo didicistis. qñtũ hȩc p̃paratio
& ext̾ĩora hominũ. ce int̾iora purificet:
ut eũ alicitis astinet᷑. faciliꝰ illicitis resi
sola castigatione corpoꝵ: nec in diminu¬
tione tantũ habet᷑ ȩscarũ. Maiora enĩ
uirtutis istiꝰ bona. ad ilła animi ꝑtinẽt
castitatẽ. quȩ ñ sołu carnis concupiscen¬
tias conterit. s etiã mundane sapientiȩ
uana contẽpnit: dicente apło. Uidetẽ
neqͥs uos seducat ꝑ philosophiã. & in anẽ.¬
errorib ieiunandu:. ut mens nulli car¬
nali dedita uoluptati. nulliꝰ sit capti¬

Expanded text:
moniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resissola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente Apostolo: Videte ne quis vos decipiat per philosophiaerroribus jejunandum: ut mens nulli carnali dedita voluptati, nullius sit capti
Abbreviated transcription (Latin):
glam conditoris. Noli ẽẽ deditus illi lumi¬
ni: quo uolucres ce serpentes. quo bestiȩ
&e pecudes. quo muscȩ delectant᷑ ce uermes.
Lucem corporeã sensu tange corporeo: et
doto mentis affectu illud uerũ lum̃ am¬
plectere. qd̃ illuminat omnẽ hominẽ ue.¬
nientem in hunc muncdu: &e de qͦ dic̃ ꝓpħa.
Accedite ad eũ &e illuminamini.: ce uultꝰ

Expanded text:
gloriam Conditoris. Noli esse deditus illi lumigloriam Conditoris. Noli esse deditus illi lumini quo volucres et serpentes, quo bestiae et pecudes, quo muscae delectantur et vermes. Lucem corpoream sensu tange corporeo, et toto mentis affectu illud verum lumen amplectere quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , et de quo dicit propheta: Accedite ad eum, et ill
Abbreviated transcription (Latin):
tor instituit: cũ tam̃ priusqm hȩc fieren.
& dies sine solis officio. & noctes sine lu¬
nȩ ministerio p̃cessissent. S condebant᷑
ista ad faciendi hominis utilitatẽ: ut
racionale animal. nec in distinctione.
mensiũ. nec in recursu annoꝵ. nec in dinu¬
meratione tempoꝵ falleret᷑: cũ ꝑ mequali¬
um horarũ impares moras. & dissimiliũ
ortuũ signa manifesta. & annos sol conclu¬
deret: &e menses luna renouaret. Quarto
nãq ut legimꝰ die dixit d̾s. fiant lumina¬
ria in firmam̃to cęli. & luceant suꝑ t̾ram.
&e diuidant int̾ diem &e noctẽ. & sint in
signa & tempora. &e in dies & in annos: &e sig̃
turȩ. Recordare te factũ ad imaginem di
quȩ ce si in adam corrupta: in xp̃o tam̃ est
reformata. Ytere quomͦ utendu ẽ uisibibi¬
b creaturis̾: sicut uteris t̾ra mari cȩlo
aere. fontib atq fluminib: & qͥcqͥd in eis
pulchrũ atq mirabile ẽ. refer ad laudẽ &

Expanded text:
tor instituit, cum tamen priusquam haec fierent, tor instituit, cum tamen priusquam haec fierent, et dies sine solis officio, et noctes sine lunae ministerio praecessissent. Sed condebantur ista ad faciendi hominis utilitatem, ut rationale animal nec in distinctione mensium, nec in recursu annorum, nec in dinumeratione 96 temporum falleretur: cum per inaequalium horarum impares moras, et dissimilium ortuum signa manifesta, et annos sol concluderet, et menses luna renovaret. Quarto namque, ut legimus, die, dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et luceant super terram, et dividant inter diem et noctem, et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, et sint turae. Recordare te factum ad imaginem Dei ; quae, etsi in Adam corrupta; in Christo tamen est reformata. Utere quomodo utendum est visibilibus creaturis, sicut uteris terra, mari, coelo, aere, fontibus atque fluminibus; et quidquid in eis pulchrum atque mirabile est, refer ad laudem et
Abbreviated transcription (Latin):
nerant᷑: abstinendu tam̃ ẽ ab ipsa specie.
huiꝰ officii: qmͣ cũ in nrĩs inuenit. qui d̃oꝵ
cultũ reliquit: ñne hanc secũ partẽ opi¬
nionis uetustȩ. tanqm ꝓbabilẽ retentabit.
nanda ꝑuersitas: nec honor uni dõ debit᷑.
eoꝵ ritib qui creaturis seruiunt misce¬
atui. Dicit. enĩ scͥptura diuina. Dñm cd̃m
tuũ adorabis: &e illi soli seruies. Et beatͦ
iob homo sine querela ut ait dñs. & con¬
tinens se ab om̃i re mala. non qͥd uidi in¬
quit solem cũ fulgeret. ce lunã inceden¬
dem clare. & letatũ est cor meũ in abscon¬
dito. & osculatus sũ manũ meã. quȩ est
iniquitas maxima: & negatio contͣ dm̃
altissimũ. Qd aũt ẽ sol. uł qͥd ẽ luna.
nͥ uisibilis creaturȩ &e corporeȩ lucis ele¬
menta: quoꝵ unũ maioris ẽ claritatis.
aliud minoris ẽ luminis: Sic̃ enĩ alia di¬
urna. alia nocturna st̃ tempora: ita di¬
uersam in luminarib qualitatẽ crea¬

Expanded text:
nerantur, abstinendum tamen est ab ipsa specie nerantur, abstinendum tamen est ab ipsa specie hujus officii, quam cum in nostris invenit, qui deorum cultum reliquit, nonne hanc secum partem opinionis vetustae tamquam probabilem retentabit, nanda perversitas, nec honor uni Deo debitus, eorum ritibus qui creaturis deserviunt, misceatur. Dicit enim Scriptura divina: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Et beatus Job, homo sine querela, ut ait Dominus, et continens se ab omni re mala , Numquid vidi, inquit, solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est cor meum in abscondito, et osculatus sum mana, et negatio contra Deum altissimum ? Quid autem est sol, vel quid est luna, nisi visibilis creaturae et corporeae lucis elementa? quorum unum est majoris claritatis, et aliud minoris est luminis. Sicut enim alia diurna, alia nocturna sunt tempora, ita diversam in luminaribus qualitatem Crea
Abbreviated transcription (Latin):
spondent posse mutari: si illis quȩ aduer¬
sant᷑ siderib supplicet᷑. Unde comm̃tum
impiũ sua ratione destruit᷑. Quia si p̃di¬
cta ñ ꝑmanent. ñ fata metuenda: si ꝑma
nent. ñ sunt astra ueneranda. De talib
institutis etiã generat᷑ impietas: ut solĩ
iehoatione diurnȩ lucis exurgens. a
quibdã insipientiorib de locis imminen¬
diorib adoret᷑. Qd̃ ñnulli etiã xp̃iani adeo
se religiose facere putant: ut priusquã
ab beati petri apli basilicã. quȩ uni deo
uiuo ce uero ẽ dedicata ꝑueniant: suꝑatiᷤ
gradib quib ad suggestũ arȩ suꝑioris as¬
cendit᷑. conuerso corpore ad nascentem se
solem reflectant: & curuatis cer uicib. in
honorem se splendidi orbis inclinent. Qͦ
fieri partim ignorantie. uicio. partĩ paga¬
nitatis spũ: multũ tabescimꝰ &e dolemꝰ. Qͥa
&e si quid̃a forte creatorẽ. potiꝰ pulchri
luminis. qͣm ipsũ lum̃ qd̃ ẽ creatura ue¬

Expanded text:
spondent posse mutari, si illis quae adverspondent posse mutari, si illis quae adversantur sideribus supplicetur. Unde commentum impium sua ratione destruitur, quia si praedictnent, non sunt astra veneranda. CAP. IV. De talibus institutis etiam illa generatur impietas, ut sol in inchoatione diurnae lucis exsurgens a quibusdam insipientioribus de locis eminentioribus adoretur; quod nonnulli etiam Christiani adeo se religiose facere putant, ut priusquam ad B. Petri apostoli basilicam, quae uni Deo vivo et vero est dedicata, perveniant, superatis gradibus quibus ad suggestum areae superioris ascenditur, converso corpore ad nascentem se solem reflectant, et curvatis cervicibus, in honorem se splendidi orbis inclinent. 95 Quod fieri partim ignorantiae vitio, partim paganitatis spiritu, multum tabescimus et dolemus: quia etsi quidam forte Creatorem potius pulchri luminis quam ipsum lumen, quod est creatura, ve
Abbreviated transcription (Latin):
fidem credentium corrũpat instare. No¬
uit cui adhibeat estus cupiditatis.: cui il¬
lecebras gulȩ ingerat: cui opponat. incita¬
m̃ta luxurie: cui infundat. uirꝰ inuidiȩ.
Nouit quẽ merore conturbet: que gaudio
fallat: quẽ metu oppͥmat: quẽ ammira¬
tione seducat. Om̃ium discutit. consue¬
tudinẽ: uentilat curas: serutat᷑ affectꝰ.
Et ibi querit causas nocendi: uͥ quemq
uiderit studiosius occupari. Habet. etenĩ
multos ex eis qͦs tenacius obligauit. ap¬
tos artib suis: quoꝵ ad alios decipiendos
ae ingeniis utatur ce linguis. ꝑ istos reme¬
dia egritudinũ: indicia futuroꝵ: placa¬
tiones demonũ: &e depulsiones ꝓmittunt᷑
umbrarũ. Addunt᷑ & illi qui totã humanȩ
uitȩ conditionẽ. de stellarũ pendere affe-¬
ctib mentiunt᷑: & qd̾ ẽ aut diuinȩ uolun¬
datis. aut nr̃e: indeclinabiliũ dicunt ẽẽ
fatoꝵ. Quȩ tam̃ ut cumulatiꝰ noceant.

Expanded text:
fidem credentium corrumpat, instare. Nofidem credentium corrumpat, instare. Novit cui adhibeat aestus cupiditatis, cui illecebras gulae ingerat, cui apponat 94 incitamenta luxuriae, cui infundat virus invidiae; novit quem moerore conturbet, quem gaudio fallat, quem metu opprimat, quem admiratione seducat; omnium discutit consuetudines, ventilat curas, scrutatur affectus; et ibi causas quaerit nocendi, ubi quemque viderit studiosius occupari. Habet etenim multos ex eis quos tenacius obligavit, aptos artibus suis, quorum ad alios decipiendos et ingeniis utatur et linguis. Per istos remedia aegritudinum, indicia futurorum, placationes daemonum, et depulsiones promittuntur umbrarum. Addunt se et illi, qui totam humanae vitae conditionem de stellarum pendere effectibus mentiuntur, et quod est aut divinae voluntatis, aut nostrae, indeclinabilium dicunt esse fatorum. Quae tamen, ut cumulatius noceant,
Abbreviated transcription (Latin):
in se fecit exordiũ: & in ortus sui forma.
dedit humano generi sp̃itale pͥncipium:
ut ad carnalis generationis abolenda
contagia. eẽt regenerandi origo sine se¬
mine criminis. De quib dicit᷑. Qui non
ex sanguinib. neq ex uoluntate uiri.
neq ex uoluntate carnis: s ex do nati st̃.
Quȩ hoc sacram̃tum mens comp̃hende¬
re: que hanc grãm ualeat lingua narra¬
rez Redit in innocentiã iniquitas: ce
in nouitatẽ uetustas. In ad optionẽ ueni¬
unt alieni: ce in hereditatẽ ingrediun¬
tur extranei. De impiis iusti: de auaris
inseruit sibi: ut di ad humana descensio.
fieret hominis ad diumna ꝓuectio. In
nos magnitudinẽ explicare ñ ualemusͥ
multa sollicitudine. p̃cauencdũ ẽ xp̃ians.¬
ne diabolicis itu̾m capiant᷑ insidiis: ⁊e eiꝰdẽ
rursus cui renuntiauert errorib impli¬
cent᷑. Non enĩ desinit hostis antiquus tnͣs¬
figurans se in angłm lucis. deceptionum
laqueos ubiq p̃tendere: & ut quoquo mͦ

Expanded text:
in se fecit exordium, et in ortus sui forma dedit humano generi spiritale principium, ut ad carnalis generationis abolenda contagia, esset regenerandis origo sine semine criminis, de quibus dicitur: Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Quae hoc sacramentum mens comprehendere, quae hanc gratiam valeat lingua narrare? Redit in innocentiam iniquitas, et in novitatem vetustas; in adoptionem veniunt alieni, et in haereditatem ingrediuntur extranei. De impiis justi, de avaris  se nobis, nosque inseruit sibi, ut Dei ad humana descensio, fieret hominis ad divina provectio. Cnos magnitudinem explicare non possumus, multa sollicitudine praecavendum est Chrisne diabolicis iterum capiantur insidiis, et eisdem rursus, quibus renuntiaverunt, erroribus implicentur. Non enim desinit hostis antiquus, transfigurans se in angelum lucis , deceptionum laqueos ubique praetendere, et ut quoquo modo
Abbreviated transcription (Latin):
nie dauid hominẽ nouimꝰ natũ: eunden
sed̾m qd̾ uerbũ caro factũ ẽ. d̃m dõ pat̾
credimꝰ eoȩt̃num. Ynde si teneres oisrł
tui nominis dignitatẽ. & ꝓpħicas denun¬
ciationes ñ obcecato corde ꝑcurreres : ysa¬
ias tͥ eugłicam panderet ueritate: &e ñ
surdus audires diuina inspiratione di¬
centem. fcce uirgo in utero accipiet et
pariet filiũ: & uocabunt nom̃ ei emma¬
nuel: qd̾ est int̃pretatũ nob̾cum ds Qũe
si in tanta ꝓpͥetate sacri nominis ñ uide¬
bas: in dauitica saltim uoce didicisses:
qũẽ cdauid dñm ñ fateris. Quappt̃ diłm.
qm̃ ꝑ ineffabilem grãm dĩ ȩccłia fideliũ
gentiũ consecuta ẽ. qd carnaliũ iudeoꝵ
sẏnagoga ñ meruit. dicente dauid. notũ
fecit. dñs salutare suũ. in conspectu gen¬
tium reuelauit iusticiã suã: ae ysaia simi¬
liter p̃dicante. popłs qͥ sedebat in tenebͥs
uidit luc̃e magnã. qui habitabant in re¬
gione umbre mortis. lux orta ẽ eis: & itum.¬

Expanded text:
avid hominem novimus natum, eumdem, secundum quod Verbum caro factum est , Deum Deo Patri credimus coaeternum. Unde si teneres, o Israel, tui nominis dignitatem, et propheticas denuntiationes non obcaecato corde percurreres, Isaias tibi evangelicam panderet veritatem, et non surdus audires divina inspiratione dicenpariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus . Quem si in tanta proprietate sacri nominis non videbas, in Davidica saltem voce didicisses, quem David Dominum non fateris. CAP. III.per ineffabilem gratiam Dei Ecclesia fidelium gentium consecuta est, quod carnalium Judaeorum Synagoga non meruit, dicente David: Notum fecit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit justitiam suam ; et Isaia similiter praedicante: Populus qui sedebat in tenebris vidit lucem magnam; qui habitabant in regione umbrae mortis, lux orta e
Abbreviated transcription (Latin):
plum corꝑis xp̃i. qd̃ sibi suꝑueniens uendi¬
caret habitator: s ipsũ ce in ipso nouo homi¬
n dͥatũ eẽ pͥncipium: ut in uno dĩ atꝙ ho¬
minis filio. &esine matre deitas. &e sine patre
uirginitas. sine corruptionis uestigio edi¬
dit ce sui generis sobolem &e suȩ stirpis aue.¬
torem. Unde idẽ dñs sicut eugłista cõmemo¬
rat. quesiuit a iudeis. eui filiũ xp̃m scͥptu

Expanded text:
plum corporis Christi, quod sibi superveniens vindiplum corporis Christi, quod sibi superveniens vindicaret habitator, sed per ipsum et in ipso, novo homini datum esse principium: ut in uno Dei atque hominis filio, et sine matre Deitas, et sine patre tum fecundata virginitas, sine corruptionis vestigio edidit et sui generis sobolem, et suae stirpis auctorem. Unde et idem Dominus, sicut evangelista commemorat, quaesivit a Judaeis cujus filium Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ym semꝑ nos dilectissimi gaude¬
re. in dño. oĩa diuina eloqͥa cohor¬
tent᷑: hodie ꝓculdubio ad sp̃italẽ
leticiã copiosius incitam᷑. natiuitatis nob¬
dñicȩ saeram̃to clarius choruscante: ut
recurrentes ad ilła diuinȩ miscdiȩ ineffa¬
bilem inclinationẽ. qua creator hominũ
homo fieri dignatꝰ ẽ. in ipsis nos inuenia¬
mur natura: quẽ adoramꝰ in t̾ra. Bͥs em̃ c̃i
filius. de sempit̾no &e ingenito patre unige¬
nitus. sempiternꝰ manens in forma di. c in¬
cõmutabilit atq intemporalit̾ habens
ñ aliud ẽẽ qm pat̾. formã serui sine suȩ de¬
trim̃to maiestatis accepit: ut in sua nos ꝓ¬
ueheret. ñ in nr̃a deficeret. Unde utriq
naturȩ in suis ꝓprietatib ꝑmanenti. tan¬
ta ẽ uutatis facta cõmunio: ut qͥeqͥdibi
uatoris. partũ beatȩ uirginis integre cog¬
demꝰ: ut carni animeq eonceptȩ. uirtute
uerbi nullo tẽporis puncto defuisse creda¬
mus: nec prius formatũ atq animatũ tem¬

Expanded text:
m semper nos, dilectissimi, gaudere in Domino, omnia divina eloquia exhortentur, hodie procul dubio ad spiritalem laetitiam copiosius incitamur, Nativitatis Dominicae sacramento nobis clarius coruscante: ut recurrentes ad illam divinae misericordiae ineffabilem inclinationem, qua Creator hominum homo fieri dignatus est, in ipsius nos inveniamur natura, quem adoramus in nostra. Deus enim Dei Filius, de sempiterno et ingenito Patre unigenitus, sempiternus manens in forma Dei, et incommutabiliter atque intemporaliter habens non aliud esse quam Pater est, formam servi sine suae detrimento majestatis 98 accepit, ut in sua nos proveheret, non se in nostra dejiceret. Unde utrique naturae in suis proprietatibus permanenti, tanta est unitatis facta communio, ut quidquid ibi Salvatoris, partum beatae Virginis integre cogitemus, ut carni animaeque conceptae virtutem Verbi nullo temporis puncto defuisse credamus, nec prius formatum atque animatum tem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑeminet. humani eloqͥi facultatẽ:
diuini oꝑis magnitudo. Et inde
oritur difficultas fandi: unde ad est
ratio non tacendi. Quia in ih̾u xp̃o filio
dĩ. non sołu ad diuinã essentiã. s etiam
ꝑ ꝓpham. Generationẽ ei qͥs enarrabit:
Utramq enĩ substantiã. in unã ꝑuenisse
ꝑsonam. nͥ fides credat: sermo ñ expli¬
dis: qͥa nũꝙͣ suffic̃ copia laudatoris. Gaude¬
sacram̃tum impares sumꝰ. Et cũ salutis
nr̃ȩ altitudinẽ ꝓmere. ñ ualemꝰ: sentiam᷑
nob̾ bonũ ẽẽ qd̾ uincim᷑. Nemo enĩ ad co¬
gnitionẽ ueritatis magis ꝓpinquat: qm
qui intelligit in reb diuinis etiã si mul¬
tum ꝓficiat. semꝑsibi suꝑesse qd querat.
Nam qui se ad id quo tendit ꝑuenisse p̃su¬
mit: ñ quesita repꝑit. s in inquisitione
ut nob̾ natiuitatẽ dñi qͣ u̾bum caro fac¬
tum ẽ. ñ tam p̃teritam recolere: qmͣ p̃sen¬
dem uideam᷑ inspicere. Qd̃ enĩ pastorib

Expanded text:
supereminet humani eloquii facultatem supereminet humani eloquii facultatem divini operis magnitudo, et inde oritur difficultas fandi, unde adest ratio non tacendi: quia in Jesu Christo Filio Dei non solum ad divinam essentiam, sed etiam per Prophetam: Generationem ejus quis enarrabit? Utramque enim substantiam in unam convenisse personam nisi fides credat, sermo non explidis, quia nunquam sufficit copia laudatoris. Gaudesacramentum impares sumus; et cum salutis nostrae altitudinem promere non valemus, sentiamus nobis bonum esse quod vincimur. Nemo enim ad cognitionem veritatis magis propinquat, quam qui intelligit in rebus divinis, etiamsi multum proficiat, semper sibi superesse quod quaerat. Nam qui sed ad id in quod tendit pervenisse praesumit, non quaesita reperit, sed in inquisitione ut nobis Nativitatem Domini, qua Verbum caro factum est , non tam praeteritam recolere, quam praesentem videamur inspicere. Quod enim pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ab ipsis corporalib ẽ receptꝰ exordiis.
ut nec sine deitate conceptꝰ sit: nec sine
deitate editus. nec sine dĩtate nutrit᷑. Ide¬
erat in miraculis: idem in contumeliis.
P humanã infirmitatẽ erucifixus. mor¬
tuus & sepultus: ꝑ diuinã uirtutẽ. die ter¬
cia suscitatꝰ. ascendit ad cȩlos: sedet ad
dexterã patris. Et in natura hominis
corde meditantes. apłici semꝑ memores
estote p̃cepti: qui uniu̾sos ammonet di¬
cens. Uidete ne. qͥs uos decipiat ꝑ philoso¬
phiam &e mnanẽ fallaciã: scłm traditionẽ
bitat omĩs plenitudo diuinitatis corpora¬
lit̃: & estis repleti in illo. Non dixit sp̃ita¬
liter. s corporalit̾ : ut uerã intelligamus
substantiã carnis. uͥ ẽ plenitudinis diui¬
nitatis inhabitatio corporalis: qua utiq
etiã tota replet᷑ eccłia. quȩ inherens ca¬
piti corpꝰ ẽ xp̃i: qui uiuit & regnat cũ
xcedit qͥdem dilectissimi. multũq

Expanded text:
Christi ab ipsis corporalibus est receptus exordiis, Christi ab ipsis corporalibus est receptus exordiis, ut nec sine Deitate conceptus sit, nec sine Deitate editus, nec sine Deitate nutritus. Ideerat in miraculis, idem in contumeliis; per humanam infirmitatem crucifixus mortuus et sepultus; per divinam virtutem die tertia resuscitatus, ascendit ad coelos, consedit ad dexteram Dei Patris, et in natura hominis corde meditantes, apostolici semper memores estote praecepti, qui universos admonet dicens: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallacbitat omnis plenitudo Divinitatis corporaliter, et estis repleti in illo . Non dixit 102 spiritaliter, sed corporaliter, ut veram intelligamus substantiam carnis, ubi est plenitudinis Divinitatis inhabitatio corporalis ; qua utique tota etiam repletur Ecclesia, quae inhaerens capiti, corpus est Christi : qui vivit et regnat cum it, dilectissimi, multumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ludificatoriã speciem sola subiit nutrm̃¬
ta ce increm̃ta corporea. Utq om̃s mutabil¬
dates humanȩ conditionis omittam: sola
ut iam scd̾m talia sentientes. sꝑandȩ re¬
surrectionis nulla sit ratio: nec sit pͥmoge¬
nitus ex mortuis xp̃c: qͥa ñ fuit qui de¬
Absint a cordib urĩs dilectissimi. diaboli¬
carum inspirationũ uirulenta m̃dacia.
Et scientes qd̃ sempit̾na filii deitas. nullo
apud patrẽ creuit augm̃to: prudenter
aduertite. qd eui nature in adam dictũ
ẽ. t̾ra es ce in t̾ram ibis: eidem in xp̃o dicit᷑.
sede a dextris meis. Scd̾m illa naturam
qua xp̃c ȩqualis ẽ patri: nũqm inferior
fuit unigenitꝰ sublimitate genitoris. Nec
patris dextera. De qua in exodo dicitur.
Dextera tua dne. głificata ẽ in uirtute. O
in ysaia. Dñe qͥs credidit auditui nr̃o: e
brachiũ dñi cui reuelatũ est. Assũptꝰ gͥ
homo in filiũ dĩ. sic in unitatẽ ꝑsonȩ

Expanded text:
per ludificatoriam speciem sola subiit nutrimeper ludificatoriam speciem sola subiit nutrimenta et incrementa corporea; utque omnes mutabilitates humanae conditionis omittam, sola ut jam secundum talia sentientes sperandae resurrectionis nulla sit ratio, nec sit primogenitus ex mortuis Christus : quia non fuit qui deAbsint a cordibus vestris, dilectissimi, diabolicarum inspirationum virulenta mendacia, et scientes quod sempiterna Filii Deitas nullo apud Patrem crevit augmento, prudenter advertite quod cui naturae in Adam dictum est, Terra es, et in terram ibis , eidem in Christo dicitur, Sede a dextris meis . Secundum illam naturam qua Christus aequalis est Patri, numqfuit unigenitus sublimitate genitoris; nec Patris dextera, de qua in Exodo canitur  Edit., dicitur: Dextera tua, Domine, glorificata est in virtute . Et in Isaia: Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est ? Assumptus igitur homo in Filium Dei, sic in unitatem personae
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qͥa dĩ filis ñ ipse factus ẽ hominis fibsꝰ:
s ereato homini sola se dignatione socia¬
uit. Qd̃ catholicȩ aures nequaqm tolera¬
re potuert: quȩ sic eugłio ueritatis im¬
butȩ sunt. ut firmissime nouerint. nulla
ẽẽ humano generi spem salutis: nͥ ipse eẽt
filiꝰ uirginis. qui ereator ẽ matris. Hic aũ
recentioris sacrilegii ꝓphanus assertor. u¬
nitionem in xp̃o qͥdem duarũ confessus ẽ.
naturarũ: s ipsa unitione id dixit effe¬
ctum. ut ex duab una remaneret. nulla¬
denus alteriꝰ existente substantia. q̃ utiq
finiri nͥ aut consũptione aut separatione
ñ poss. Hȩc uͦ tam mimica sunt sanȩ fid̃
ut nequeant recipi sine excidio nominis
xp̃iani. Si enĩ uerbi incarnatio. ñ unitio ẽ
diuinȩ humaneq nature. s hoc ipso con¬
cursu. qd̾ erat geminũ factum ẽ singulare.
sola diuinitas utero uirginis nata ẽ: ꝙ

Expanded text:
tur: quia Dei Filius non ipse factus sit hominis filius, tur: quia Dei Filius non ipse factus sit hominis filius, sed creato homini sola se dignatione sociaverit. Quod catholicae aures nequaquam tolerare potuerunt, quae sic Evangelio veritatis imbutae sunt, ut firmissime noverint nullam esse humano generi spem salutis, nisi ipse esset filius Virginis, qui creator est matris. Hic autem recentioris sacrilegii profanus assertor, unitionem quidem in Christo duarum confessus est naturarum, sed ipsa unitione id dixit effectum, ut ex duabus una remaneret, nullatenus alterius existento substantia, quae utique finiri, nisi aut consumptione, aut separatione non posset. Haec vero tam inimica sunt sanae fidei, ut nequeant recipi sine excidio nominis Christiani. Si enim Verbi incarnatio unitio est divinae humanaeque naturae, sed hoc ipso concursu 101 quod erat geminum, factum est singulare; sola Divinitas ex utero Virginis nata est, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Quidã aũt estimauert in carne. xͥ
humanã animã ñ fuisse: s partes animȩ
ipsam uerbi implesse deitatẽ. Quoꝵ impru¬
dentia in hoc transiit: ut animã quidem
fuisse in dño faterent᷑. s eandẽ dicerent
mente caruisse: qͥa sufficeret homini sua
deitas ad omĩa rationis officia. Postremo
idem asserere p̾sumpserunt. partẽ qndã
uerbi in carnẽ fuisse conuersam: ut in uniꝰ
doginatis uarietate multiplici. ñ carnis
impietates quȩ sibi inuicem st̃ multifor¬
mium blasphemiarũ cognatione conexȩ.
de his potissimũ errorib declinandis ob¬
seruantiã ur̃e deuotionis ammoneo:
quoꝵ unus dudum nestorio auc̃tors con¬
surgere ñ impiine tẽptauit: alius nuꝑ
pari execratione dãpnandus. eutico asser¬
tore ꝓrupit.. Nam ille beatã mariã uir¬
ginem. hominis tantummͦ ausus ẽ p̃dica¬
re genitriẽẽ: ut. in conceptu eiꝰ ce partu.
nulla uerbi &e carnis facta unitio credere¬

Expanded text:
tum. Quidam autem aestimaverunt in carne Christi humanam animam non fuisse, sed partes animae ipsam Verbi implesse Deitatem. Quorum imprudentia in hoc transiit, ut animam quidem fuisse in Domino faterentur, sed eamdem dicerent mente caruisse, quia sufficeret homini sola Deitas ad omnia rationis officia. Postremo iidem asserere praesumpserunt, partem quamdam Verbi in carnem fuisse conversam, ut in unius dogmatis varietate multiplici, non carnis timpietates, quae sibi invicem sunt multiformium blasphemiarum cognatione connexae, de his potissimum erroribus declinandis observantiam vestrae devotionis admoneo; quorum unus dudum Nestorio auctore consurgere non impune tentavit, alius nuper pari exsecratione damnandus, Eutyche assertore prorupit. Nam ille beatam Mariam Virginem hominis tantummodo ausus est praedicare genitricem, ut in conceptu ejus et partu nulla Verbi et carnis facta unitio credere
Abbreviated transcription (Latin):
dissent dauid: confestim dñs cȩcitatẽ illoꝵ
arguens ait. Quomͦ gͦ dauid in spũ uocat
eũ dñm dicens: dixit dñs dño meo. sede
a dextͥs meis: Int̾clusistis uob̃ iudei in¬
delligentiȩ uiã: &e dũ sola naturã carnis
aspicitis: tota uos ueritatis luce pͥuasti ͤ
bulosa figmenta. dauid filiũ de sola stirpe
corporeaͬ dum spem urãm in hominẽ tan¬
tum constituistis. dm di fihũ reppulistis. ut
possit. Nan &e nos int̾rogati eiuꝰ sit filio¬

Expanded text:
dissent, David, confestim Dominus caecitatem illorum dissent, David, confestim Dominus caecitatem illorum arguens ait: Quomodo ergo David in spiritu vocat eum Dominum, dicens: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis ? Interclusistis vobis, o Judaei, intelligentiae viam, et dum solam naturam carnis aspicitis, tota vos veritatis luce privastis. bulosa figmenta, David filium de sola stirpe corporea, dum spem vestram in homine tantum constituistis, Deum Dei Filium repulistis: ut possit. Nam et nos interrogati cujus fili
Abbreviated transcription (Latin):
toris humilitas in głam pat̾nȩ maiestatis
euecta sit. ut in nomine iħu om̃e genu
flectat᷑ cȩlestiũ t̃restrium & infernorum.
ce om̃is lingua confiteat᷑. qͥa iħc. xp̃c ingła
ẽ dĩ patͥs: indesinent̃ tam̃ ipsũ partum
salutiferȩ uir ginis adoramꝰ & illa
uerbi ce carnis indissolubiłẽ copulam.
ñ minꝰ suscipimꝰ in p̾sepi iacentẽ: qmͣ in
throno pat̾nȩ altitudinis consedentẽ.
Immutabilis enĩ deitas. quãuis int᷑ semet¬
ipsam. &e claritatẽ suã &e potentiã contine¬
ret: ñ tam̃ idõ ñ erat conserta nascenti.
qͥa humano aspectui ñ patebat: ut ꝑue
ri hominis inusitata primordia ille ag¬
nosceretur genitꝰ: qui regis dauid & dñs
eẽt &e filiꝰ. Ipse enĩ ꝓpħico spũ cantat. Dix̃¬
dñs dño meo: sede a dextris meis. Quo te¬
stimonio sicut eugłium refert: confutata
ẽ impietas iudeoꝵ. Nam cũ iħ̃u int̾rogan¬
de iudeos. cuiꝰ filiũ dicerent. xp̃m. resp̃o¬

Expanded text:
toris humilitas in gloriam paternae majestatis toris humilitas in gloriam paternae majestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quiei Patris , indesinenter tamen ipsum partum salutiferae Virginis adoramus, et illam Verbi et carnis indissolubilem copulam non minus suspicimus in praesepe jacentem, quam in throno paternae altitudinis considentem. Immutabilis enim Deitas, quamvis intra semetipsam et claritatem suam et potentiam contineret, non ideo tamen non erat inserta nascenti, quia humano aspectui non patebat: ut per veri hominis inusitata primordia ille agnosceretur genitus, qui regis David et Dominus esset et filius. Ipse enim prophetico spiritu cantat, diDomino meo: Sede a dextris meis . Quo testimonio, sicut Evangelium refert, confutata est impietas Judaeorum. Nam cum Jesu interrogante Judaeos, cujus filium dicerent Christum? respon
Abbreviated transcription (Latin):
Cui p̾dicationis sũmitati. exultatio in¬
numerabiliũ iungit᷑ angłoꝵ: ut excellen¬
us fieret testimoniũ. cui milicis cȩlestis
multitudo concineret: in honorem d̃i una
benedictione dicentiũ. gła in excelsis do̾:
& in t̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis.
Dei gͦ gła ẽ: ex matre uirgine. xp̃i nascenteͤ
infantia. Et reparatio humani generis.
merito in laudem sui refert᷑ auctoris:
qͥa & ipse beatȩ orariȩ missus a dõ gabri¬
&e uirtꝰ altissimi obumbrabit tͥ. Idõq et
qd̾ nascet᷑ ex te sc̃m: uocabit᷑ filiꝰ di. In
t̾ra aũt illa pax condit᷑. quȩ homines
efficit bone uoluntatis. Quo enĩ spũ de
intemeratȩ matris uiscerib nascit᷑ xp̃c:
uera pax ẽ. adĩ uoluntate ñ diuidi: &e his
solis quȩ ds diligit delectari. Natalem gͥ
p̃teritoꝵ tẽpoꝵ dieb electus ẽ: licet dispen¬
satio actionũ corporaliũ. sic̃ ęt̃no consilio
fuerat p̃ordinata transierit. totaq redẽp¬

Expanded text:
Cujus praedicationis summitati exsultatio innumerabilium jungitur angelorum ut excellentius fieret testimonium, cui militiae coelestis multitudo concineret in honorem Dei una benedictione dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Dei ergo gloria est ex matre Virgine Christi nascentis infantia, et reparatio humani generis merito in laudem sui refertur auctoris: quia et ipse beatae Mariae missus a Deo Gabri virtus Altissimi obumbrabit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . In terra autem illa pax conceditur, quae homines efficit bonae voluntatis. Quo enim Spiritu de intemeratae matris visceribus nascitur Christus, vera pax est, a Dei voluntate non dividi, et in his solis quae Deus diligit delectari. CAP. II. Napraeteritorum temporum diebus electus est, licet dispensatio actionum corporalium, sicut aeterno consilio fuerat praeordinata, transierit, totaque Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ filius dauid. Et de ꝓmissi generis
fructu ꝓles orta ẽ sine uicio. in unã ꝑsonã
gemina conueniente natura: ut eocdẽ. par¬
ra bumanitas ad tolerantiã passionũ. fides
gͥ catholica dilectissimi. oblatrantiũ here.¬
dicoꝵ spernat errores: qͥ mundanȩ sapien¬
tiȩ uanitate. decepti. a ueritatis ȩugłio re¬
cesserunt: & incarnationẽ uerbi intellige¬
re ñ ualentes. de causa illuminationis fe¬
cerunt sibi materiã cȩcitatis. Nam om̃iũ
fere falsa credentiũ opinionib quȩ etiã
in sci sp̃c negationẽ pruunt retractatis.
neminẽ pene deuiasse cognoscimꝰ: nisi qui
duarũ in xp̃o naturarũ ueritatẽ. sub unrꝰ
ꝑsone confessione ñ credidit. Alii etenim
dño soła humanitatẽ: alii soła asscͥpsere
deitatẽ. Alii uerã qͥdem in ipso diuinitatẽ:
s carnẽ dixerunt fuisse simulatã. Alii ꝓ¬
fessi sunt uerã eũ suscepisse carnẽ: s d̃ĩ pat̾s
ñ habuisse naturã. Et deitati erꝰ quȩ erañ

Expanded text:
us est filius David, et de promissi germinis fructu proles est orta sine vitio, in unam personam gemina conveniente natura: ut eodem conceptu eodemque parra humanitas ad tolerantiam passionum. CAP. IV. Fides igitur catholica, dilectissimi, oblatrantium haereticorum spernat errores, qui mundanae sapientiae vanitate decepti, a veritatis Evangelio recesserunt, et incarnationem Verbi intelligere non valentes, de causa illuminationis fecerunt sibi materiam caecitatis. Nam omnium fere falsa credentium opinionibus, quae etiam in sancti Spiritus negationem proruunt, retractatis, neminem pene deviasse cognoscimus, nisi qui duarum in Christo naturarum veritatem sub unius personae confessione non credidit. Alii etenim Domino solam humanitatem, alii solam ascripsere Deitatem. Alii veram quidem in ipso Divinitatem, sed carnem dixerunt fuisse simulatam. Alii professi sunt veram eum suscepisse carnem, sed Dei Patris non habuisse naturam; et Deitati ejus, quae erant
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. ñ accepistis sp̃m seruitutis itum
in timore: s accepistis spm adoptionis fili¬
oꝵ. in qͦ clamamꝰ abbapat̾. Dignũ ẽ enĩ
atq conueniens. ut testantis patͥs uolun¬
tas ab adoptiuis filiis impleat᷑: ce dicente.
apłõ. si cõpatim᷑ & congłificabim᷑. sint humi¬
litatis xp̃i cõparticipes: qͥ st̃ futuri futȩ¬
głȩ coheredes. Honoret᷑ in infantia sua
dñs: nec ad deitatis referant᷑ iniuriã. exor¬
dia cemerem̃ta corporea. Qm̃ naturȩ in¬
cõmutabili. nec addit aliqͥd natura nr̃a:
nec minuit. S qͥ in similitudinẽ carneꝰ pec¬
cati dignat᷑ est hominib ẽẽ conformis:
in unitate deitatis patͥ ꝑmanet ȩqualis:

Expanded text:
um in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptionis filiis impleatur; et dicente Apostolo, Si compatimur, et conglorificabimur , sint humilitatis Christi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes . Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri permanet aequalis;
Abbreviated transcription (Latin):
filii equalis patri. uestiens se humilitate.
seruili: nec metuebat minur. nec indige¬
bat augeri. Ipsũq effectũ miscdĩȩ sue. qͦm
restitutioni impendebat humanȩ. sola ex¬
equi poterat uirtute ditatis: ut ereaturã
ad imaginẽ d̃ĩ conditã. a uigo dirȩ dña¬
dionis erueret. S qͥa ñ ita in primũ homi¬
nem diabolus iuolentus extiterat. ut eũ
in partes suas. sine arbitr ii consensione
transferret: sic destruendũ fuit peccatũ
uoluntariũ. & hostile consiliũ: ut dono
gr̃e. ñ obess norma iusticiȩ. In totiꝰ gͥ hu¬
mani generis strage cõmuni. unũ sołu
fuit remediũ sub diuinȩ rationis occul¬
do: qd̾ poss subuenire ꝓstratis. si aliqͥs filioꝵ
adam. originalis p̃uaricationis alienus

Expanded text:
Filii Dei aequalis Patri, vestiens se humilitate servili, nec metuebat minui, nec indigebat augeri; ipsumque effectum misericordiae suae, quem restitutioni impendebat humanae, sola exsequi poterat virtute Deitatis; ut creaturam ad imaginem Dei conditam a jugo diri dominatoris erueret. Sed quia non ita in primum hominem diabolus violentus exstiterat, ut eum in partes suas sine liberi arbitrii consensione transferret, sic destruendum peccatum fuerat voluntarium et hostile consilium, ut dono gratiae non obesset norma justitiae. In totius igitur humani generis strage communi, unum solum erat remedium sub divinae rationis occulto, quod posset subvenire prostratis, si aliquis filiorum Adam originalis praevaricationis alienus
Abbreviated transcription (Latin):
aut indicimꝰ. aut suademꝰ. ut despiciatiᷤ
oꝑa di. aut contͣrium aliqͥd ficdi ur̃e. in
his quȩ bonis bona condidit estimetis:
s ut om̃i creaturȩ specie. & uniuerso
mundi huiꝰ ornatu. rationabilit̃ ce tem¬
perant utamini. Quȩ enĩ uident᷑ sicut
ait apłs tẽporalia st̃: quȩ aũt ñ uident᷑
ȩt̃na. Unde qͥa ad p̃sentia sumꝰ nati. ad
futura aũt renati: ñ temporalib bonis
dediti. s ȩt̃ns simꝰ intenti. Et ut spem no¬
stram possim ꝓpiꝰ intueri: in ipso sacram̃¬
do natalis dñi cogitemꝰ. qͥd naturȩ nr̃e gñ
diuina contulerit. Audiamꝰ apłm dicen¬
dem. Mortui enĩ estis: &e uita ur̃a abscond¬

Expanded text:
aut indicimus, aut suademus, ut despiciatis opera Dei, aut contrarium aliquid fidei vestrae in his quae Deus bonus bona condidit aestimetis; sed ut omni creaturarum specie et universo mundi hujus ornatu rationabiliter et temperanter utamini. Quae enim videntur, sicut ait Apostolus, temporalia sunt; quae autem non videntur a sunt . Unde quia AD PRAESENTIA sumus nati, ad futura autem renati, non temporalibus bonis dediti, sed aeternis simus intenti; et ut spem nostram possimus propius intueri, in ipso sacramento Natalis Domini cogitemus quid naturae nostrae gratia divina contulerit. Audiamus Apostolum dicentem: Mortui enim estis, et vita vestra abscond
Abbreviated transcription (Latin):
niti a patre. In utraq gͦ natura. idem
ẽ dĩ filius: nr̃a suscipiens: & ꝓpͥa ñ amit¬
dens. In homine hominẽ renouans: in
se incõmutabilis ꝑseuerans. Deitas enĩ
formã serui forma uiolauit. Quia sũma
&e sempit̾na essentia. quȩ se ad humani
generis inclinauit salutẽ: nos qͥdẽ in
suã głam transtulit: s qd̃ erat eẽ ñ dest¬
tit. Unde cũ unigenitꝰ dĩ minorẽ se pa¬
tre confitet᷑. cui se dicit ȩquałe̾: uerita¬
tem in se formȩ utriꝰq demonstrat: ut
& humanã ꝓbet imparilitas: ce diuinã
declaret equalitas. Maiestati gͥ filii d̃i cor¬
porea natiuir tas nicb abstulit. nicħ
contulit. Quia substantia in cõmutabiliˢ.
nec minui potuit:. nec augeri. Qd enĩ u̾bĩ
caro factũ ẽ: ñ hoc significat qd̾ in carñ
sit dĩ natura mutata: s qd̾ a uerbo in un¬
tatem ꝑsone sit. caro suscepta: in cur utiꝙ
nomine: homo totꝰ accipit᷑. Cum quo int᷑
uirginis uiscera sc̃õ spũ fecundata. &e nunꝙͣ

Expanded text:
niti a Patre. In utraque ergo natura idem est Dei Filius nostra suscipiens, et propria non amittens, in homine hominem renovans, in se incommutabilis perseverans. Deitas enim,formam servi forma violavit: quia summa et sempiterna essentia, quae se ad humani generis inclinavit salutem, nos quidem in suam gloriam transtulit, sed quod erat, esse non desistit. Unde cum unigenitus Dei minorem se Patre confitetur, cui se dicit aequalem, veritatem in se formae utriusque demonstrat: ut et humanam probet imparilitas, et divinam declaret aequalitas. Majestati igitur Filii Dei corporea nativitas nihil abstulit, nihil contulit; quia substantia incommutabilis nec minui potuit nec augeri. Quod enim Verbum caro factum est, non hoc significat, quod in carnem sit Dei natura mutata, sed quod a Verbo in unitatem personae sit caro suscepta; in cujus utique nomine homo totus accipitur, cum quo intra virginis viscera sancto Spiritu fecundata, et nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitatis hodiernȩ dilectissimi. ue.¬
rus uenerator ẽ ⁊piꝰ cultor: qͥ nec de.
incarnatione i dñi aliqͥd falsũ.
nec de ditate aliqͥd sentit indignũ. Paris
enĩ ꝑiculi mału est: si illi aut naturȩ nr̃e
ueritas: aut pat̾nȩ głȩ negat᷑ equalitas.
Cũ gͦ ad intelligendu sacram̃tum natiuita¬
tis xp̃i. qua de matre uirgine ẽ ortꝰ accedi¬
mus: abigat᷑ ꝓcul t̾renarum caligo ratio¬
num: &e ab illuminatȩ fiłi oculo. munda¬
nȩ sapientiȩ fumus abscedat. Diuina enĩ
ẽ auctoritas cui credimꝰ: diuina ẽ doct᷑¬
na. qmͣ sequim᷑. Qm̃ siue legis testificationi.
siue oraculis ꝓpħaꝵ. siue euãgłicȩ tubȩ

Expanded text:
estivitatis hodiernae dilectissimi, verus venerator est et pius cultor qui 92 nec de incarnatione Domini aliquid falsum, nec de Deitate aliquid sentit indignum: paris enim periculi malum est, si illi aut naturae nostrae veritas, aut paternae gloriae negatur aequalitas. Cum ergo ad intelligendum sacramentum Nativitatis Christi, qua de matre Virgine est ortus, accedimus, abigatur procul terrenarum caligo rationum, et ab illuminatae fidei oculis mundanae sapientiae fumus abscedat; divina est enim auctoritas cui credimus, divina est doctrina quam sequimur. Quoniam sive legis testificationi, sive oraculis prophetarum, sive evang
Abbreviated transcription (Latin):
ollicitudinis quidẽ tuȩ is or¬
do ẽẽ debuerat: ut cũ metro¬
politano tuo primitꝰ de eo qd
querendũ uidebat᷑ ẽẽ conferres: ac si id
qd̾ ignorabat. dilectio tua etiã ipse nesci¬
ret. instrui uos parit̾ posceretis: qͥa in
causis que ad generalem obseruantiam
ꝑtinent om̃ium dñi sac̾dotum. sine pͥma¬
tib oͣportet inquiri. S ut quoquo mͦ in¬
struat᷑ ambiguitas consulentis: qͥd de pe¬
nitentium statu eccłiastica habeat regła.
ñ tacebo. Multiplex miscdia dĩ ita lapsib
subuenit humanis: ut ñ sołu ꝑ baptismi
grãm. s etiã ꝑpenitentie medicinã. spes ui-¬

Expanded text:
ollicitudinis quidem tuae is ordo esse debuerat, ut cum metropolitano tuo primitus, de eo quod quaerendum videbatur esse, conferres, ac si id quod ignorabat dilectio tua, etiam ipse nesciret, instrui vos pariter posceretis, quia in causis quae ad geneneralem observantiam pertinent omnium Domini sacerdotum sine primatibus oportet inquiri. Sed, ut quoquo modo instruatur ambiguitas consulentis, quid de poenitentium statu ecclesiastica habeat regula non tacebo. Multiplex misericordia Dei ita lapsibus subvenit humanis, ut non solum per baptismi tiam, sed etiam per poenitentiae medicinam spes vi
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ. nec cõmunis grã denegetur.
si eam etiam amisso uocis officio. ꝑ indici¬
um integri sensus querere cõꝓbentur.
Qd̾ si aliqua ui egritudinis ita fuerint
aggrauati. ut qd̃ pauloante poscebant.
sub p̃sentia sacerdotis significare ñ ualeañ:
testimonia eis fidelium circũstantiũ ꝓdesse
debebunt: ut simul ce penitentie &e reconei¬
uationis beneficiũ consequant᷑: seruata
tam̃ regła canonũ pat̃noꝵ circa eoꝵ ꝑsonaᷤ.
qui in d̾m a fide discedendo peccart̃. Hȩc
aũt fr̃ quȩ ad int̾rogationem dilectionis
tuȩ: ido respondi. ne aliqͥd contrarium sub
ignorantiȩ excusatione. gereret᷑: inmetro¬
politam tui noticiam facies ꝑuenire: ut
si qui forte st̃ fr̃m qui de his antea puta¬
uerant ambigendum: ꝑ ipsũ de omib q̃
ad te scͥpta sunt instruant᷑.
Itẽ ad rusticũ

Expanded text:
poenitentiae, nec communionis gratia denegetur, poenitentiae, nec communionis gratia denegetur, si eam etiam amisso vocis officio per judicium integri sensus quaerere comprobentur, quod si aliqua in aegritudine ita fuerint aggravati, ut quod paulo ante poscebant, sub praesentia sacerdotis significare non valeant, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt, ut simul et poenitentiae et reconciliationis beneficium consequantur, servata tamen regula canonum paternorum circa eorum personas qui in Deum a fide discedendo peccarunt. Haec autem, frater, quae ad interrogationem dilectionis tuae, ideo respondi, ne aliquid contrarium sub ignorantiae excusatione gereretur in metropolitani tui notitiam facies pervenire, ut si qui forte sunt fratrum qui de his antea putaverant ambigendum, per ipsum de omnibus quae ad te scripta sunt, instruantur. LXX.-- Ad Rusticu
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi. Dic tu iniquitates tuas: ut iustifice¬
ris. & itm. Quia apud dñm miscdia eiꝰ. &
copiosa apud eũ redẽptio. In dispensandis
itaq dĩ donis ñ debeniꝰ eẽ difficiles: nec
accusantium se lacrimas gemitꝰq neglige¬
re: cũ ipsam penitentiã ex dĩ credamꝰ in¬
spiratione conceptã. dicente apłõ. Neforte
det illis ds̃ penitentiã ut resipiscant a
diaboli laqueis: a quo captitenent᷑ ad
ipsiꝰ uoluntatẽ. Unde oportet unũqu̾e
ꝙ xꝑianũ conscientiȩ suȩ habere. iudici¬
fine uite sue constituat: quẽ ꝑiculose
ignorantia humana concludit. ut ad
paucarũ horarũ se reseruet incertũ: et
cũ possit pleniore satisfactione indul¬
gentiam ꝓmereri. illiꝰ temporis angu
stias eligat. quo uix inuenat spacium
uł confessio penitentis: uł reconciliatio
sacerdotis. Uerũ ut dixi etiã taliũ neces¬
sitati ita auxiliandu ẽ: ut nec actio illiᷤ

Expanded text:
us eris . Et alibi: Dic tu iniquitates tuas prior, ut justificeus eris . Et alibi: Dic tu iniquitates tuas prior, ut justificeris . Et iterum: Quia apud Dominum misericordia est, et copiosa apud eum redemptio . In dispensandis itaque Dei donis non debemus esse difficiles, nec accusantium se lacrymas gemitusque negligere, cum ipsam poenitendi affectionem Ne forte det illis Deus poenitentiam, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur in ipsius voluntate. Unde oportet unumquemque Christianum conscientiae suae habere judicivitae suae finem constituat, quem periculose ignorantia humana concludit, ut ad paucarum horarum spatium se reservet incertum; et cum possit pleniore satisfactione indulgentiam promereri, illius temporis astias eligat, quo vix inveniat spatium vel confessio poenitentis vel reconciliatio sacerdotis. Verum, ut dixi, etiam talium necessitati ita auxiliandum est, ut nec actio illis