comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi succurris. Ite securis: qͣi semicu¬
ris. qd ex una parte acuta ẽ: ex alt̾a¬
fossoria. Hec apd̾ uet̾e̾s. pẽna uoca¬
lut᷑. Utramq aut̃ hũs aciẽ. bipẽnis
Nam bipenis cłr. qd̾ ex utraq ꝑ¬
te heat acuta acie qͣi duas pẽnas
Pennũ aut antiqͥ acutũ clicebant
uñ et amũ pẽne ꝙͣi acute et ecce no¬
mẽ qd reẜuauit antiqͥtatẽ: qr ue¬
teres pẽnas clicebãt nõ pimias. ħ
et dolabra qr heat luo labra nani
Ascia ab astuł dicta: qͣs aligno exi¬
mit. Cuiꝰ chminutiuũ ẽ asciola. Est
aũt manub̾o breuiet adu̾sa parte
referẽs uł simplice malleũ uł caua¬
tũ uł bicorne rostrũ. ¶ Scalprus
dictꝰ: qd scalpturis et foramunb
sit aptꝰ. qͣi scalforꝰ cuiꝰ chaninutiuũ
scalpellꝰ. ¶Cerebra uocata auer¬
me ligni qͥ nũcupat᷑ terebra: ꝙ̃ gre¬
ai teredona uocãt. Hinc clicta tere¬

Expanded text:
quasi succuris. Item securis, quasi semicuquasi succuris. Item securis, quasi semicuris. Ex una fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utramque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur, quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pennas: pennum autem antiqui acutum dicebantunde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam  habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta tere
Abbreviated transcription (Latin):
gule. ¶Cõmissura dr. tabularũ
q̃ cepit. Nami secare sectare ⁊ seqͥ est¬
¶ Serre aũt. auĩ nom̃ de sono fam̃ ẽ.
id est ab stridore serre araniq usũ:
clie qͥdam adolescens muei̾t. que
puerũ dedalꝰ fr̾ matuis sue stuclus ꝑ¬
docendũ acceperat. C uiꝰ pm̾ tm̃ ĩge¬
niũ fert᷑. ut clũ mat̾ie cłidende ꝯpẽ¬
diũ q̃reret spinã piscis imitatꝰ. e fe¬
rro lamiia exasperans dẽciũ morda¬
dacitate. irmauit: ꝙͣ serrã artifices
nũcupant. Pro hꝰ aitis rauẽtõe deda¬
lus magr̃ es ĩuidie liuore ꝑmotus.
precipitẽ puerũ ex arce deiecit. de¬
hinc exulatꝰ cretam abiit ibiq a¬
liꝙͣ cliu fuit ut fabule ferũt. Ex
circulũ. Huiꝰ motus duplicata line¬
a fit. q̃ simplex per lõgitudinẽ ex¬
tensa fu̾as. ¶ Punctꝰ. uũt ĩ medio
circini: centũ. iũt a grecis cłr. ĩ cuiꝰ
mediũ cũcta conuergñt. ¶ Secirris
uocatur: eo qd ea arbores succidũt᷑

Expanded text:
gulae. Commissura dicitur tabularum quae coeperit; nam secare sectare et sequi est. Serrae autem nomen de sono factum est, id est ab stridore. Serrae circinique usum Perdice quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cujus pueri tantum ingenium fertur, ut dum materiae dividendae compendium quaereret, spinam piscis imitatus de ferro laminam exasperans dentium mordacitate armaverit, quam serram artifices nuncupant. Pro cujus artis inventione Daedalus magister ejus, invidiae livore permotus, praecipitem puerum ex arce dejecit. Dehinc exsulatus Cretam abiit, ibique aliquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex circulum. Hujus modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini, centrum a Graecis dicitur, in cujus medium cuncta convergunt. 11. Securis vocatur, eo quod ea arbores succidantur,
Abbreviated transcription (Latin):
excoquũt: affirmãtq si ex bono u¬
no fex fu̾it: inclici spe .i. attam̃tũ
prebere. S et sarm̃tũ uue igre.
uino optimo tinctu. Postea ꝙͣ. sica¬
tare aruernt: si exuras et ꝯteras.
negocio ꝓuenit. Naz et si gleba
silicis bone igne ex quoqͣs: et aceto
acerrimo sr̃fusa extingͣs: madefta
fũgia colore purpureũ reddes uͥe
am ꝯtriueris: usta erit. Om̃e at
calcis: admixtione corrũpũt᷑.
¶Meliũ aũt dictũ: qd̾ eiꝰ metalli
ferax sit una ex ciclaclibꝰ ĩsula me¬
loris noĩe. Est eĩ canclidũ: nͨ utĩt
eũ pictores ꝓpt̾ nimia pinguol¬

Expanded text:
ffirmentque, si ex bono vino faex fuerit, indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae, vino optimo tinctum, posteaquam siccitate aruerit, si exuras, et conteras, negotio provenit. Nam si glebam silis boni igne excoquas, et aceto acerrimo 440 superfusam exstinguas, madefacta sfungia colorem purpureum reddit. Eam ubi contriveris, usta erit. Omne autcalcis admistione corrumpuntur. 21. Melinum dictum, quod ejus metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eo pictores propter nimiam pingu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ocra et ip̃a ĩ ĩsula rubͥ maris sto¬
pazon: gignit᷑. uͥ et sandarica. Eit
qͦ et ocra exustu rub̾ca inolł no¬
ius luto circulutis. q̃ qͣnto mag in
camino arserit: tunto melior fit.
Uenetũ ceruleũ tẽperare. pͥmũ a¬
lerandria repperit. In italia ex are¬
ue pulu̾e et intri flore id̾ faciunt¬
S si cipariũ ĩ fornate adustũ huic
ꝑmixtioni addes uestoria silitudo
ent. ¶ Porporissũ. ex creta argen¬
taria cũ purpuris parit̾ tingitur
libq eũ colorẽ celeriꝰ lanis p̃cipu¬
ũ eẽ. tñ ald̾ qd̃.adhuc uaso tuclibus

Expanded text:
in insula Rubri maris Topazo gignitur, ubi et sandaraca. Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit tanto melior fit. Venetum. Caeruleum temperare primum Alexandria repperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium in fornace adustum huic permixtioni addes; Vestoriani similitudo erit. Purpurissum ex creta argentaria. Cum purpuris pariter tinguitur bibitque eum colorem celerius lanis. Praecipuum est tamen aliud quod adhuc vaso rudibus
Abbreviated transcription (Latin):
ma.adherẽte limo. Est aũt colo¬
ris cianei: mixturã purpure ceruli¬
q miribilẽ reddens. Est alt̾m ge¬
is cornitinis innatãs ꝙͣ infegores
cletrahentes siccãt. ¶ Atram̃tũ cdie¬
tũ. qd sit atrũ. Cuiꝰ picture: spos co
tichano usui nẽssaria ẽ. Iste int̾ fus

Expanded text:
ma adhaerente limo: est autem coloris cyanei, mixturam purpurae caerulique mirabilem reddens. Est alterum geis cortinis innatans, quam infectores detrahentes siccant. Atramentum dictum quod sit atrum, cuius species et pic
Abbreviated transcription (Latin):
qr inde ea q̃ st̃ fc̃a uidemꝰ. et mat̾ia qͣsi
mat̾ clicta: trabes uocate: qd̾ ĩ tnͣsũ¬
so poĩte utrosq parietes ꝯtincãt. Ali¬
ud eĩ st̃ tigna aliud trabes. T̃ igna
eĩ iũcta trabe facuit. Trabes at st̃:
cũ sint dolate.¶Tholate ppͥe ẽ uelu¬
ti scutũbrene qd in medio tecto ẽ. in
quo trabes coheũt ¶Cople uocate:
se tenẽt more luctãciũ. ¶Asseres aib¬

Expanded text:
quia inde ea, quae sunt, facta videmus; et materia quasi mater dicta. Trabes vocatae quod in transverso positae utrosque parietes contineant. Aliud autem sunt tigna, aliud trabes. Tigna enim iuncta trabem faciunt. Trabes autem sunt quum sunt dolatae. Tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt. Coplae vocatae se teneant more luctantium. Agra
Abbreviated transcription (Latin):
fen nich potest. Cõpouit᷑. aũt ex tͥ¬
bus reguł ita ut due sint binor pe¬
cqͣli crassituline politas extremis
acuminibꝰ sib̾ iungit ut scemͣ trigo¬
in faciãt iderit norm. ¶ Regula
dicta: qd̾ sit recta: qͣi tectula. ⁊ impe
dim̃tũ nõ ħ̾eat. Perpendiculũ est
qd̾ semꝑ appenlitur. Deniq ĩ fa¬
b̾ca nͥ oĩa ad ꝑpendicłin et certã re¬
glam fiant: necesse ẽ. ut cu̾cta mẽ¬
dosa instruãt᷑. ut aliqͣ ꝑua sint aliqͣ
aibancia. ꝓna nõ nulla alia supma
genere suo appellata: q ex liino
fit ¶ Ttulle nom̃ fcm: eo qd̾ tiudit
et decruclit .i. inclulit calce łluto
apides. Marcellꝰ machina. ¶Ocule

Expanded text:
fieri potest. Componitur autem ex tribus regulis, ita ut due sint binorum peequali crassitudine politas, extremis cacu minibus sibi iungit, ut schemam trigoni faciant, id erit norma. Regula dicta, qdimentum non habeat. Perpendiculum est, quod semper appenditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum, et certam regulam fiant, necesse est, ut cuncta mendosa instruantur, ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina, genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum, eo quod trudit, id est, includit calce vel luto lapide
Abbreviated transcription (Latin):
distillatõ argẽtũ liqͥd̾ gignit. Mi
guinez dũ implicant elefãtos.
Riuint eĩ belue: et clrachones
obruũtur. qͦꝵ fusꝰ cruor t̾ra ĩficit
fitq pigm̃tũ qͥcqͥd solũ tix̾it. Est¬
aut̃ puluis: coloris rub̾. ¶ Prassĩ
id ẽ certa uircdis: et si ĩ aliqͥbꝰ t̾ris
ꝓmiscue gen̾et᷑: optima tñ ĩ lbia
cirenẽsi. ¶ Crisocola colore prassi¬
no est clicta: qđ uena eiꝰ aurũ he¬
te tincłr. Hec et ĩ armenia tracłr¬
sũ nascit᷑. S ex macedonia ꝓlubi

Expanded text:
distillatio argentum liquidum gignit. Mindistillatio argentum liquidum gignit. Minguinem, dum implicant elephantos. Ruunt enim belluae, et dracones obruuntur, quorum fusus cruor terram inficit, fitque pigmentum qautem pulvis coloris rubri. Prasin, id est creta viridis, etsi in aliquibus terris promiscue generetur, optima tamen in Libya Cyrenensi. Chrysocolla colore prasina est, dicta quod vena eius aurum habere traditur. Haec et in Armenia nascitur, sed ex Maced
Abbreviated transcription (Latin):
lit fũt. Nascũt᷑ ut cinopis. rub̾ca
hentũ. Ceten fingũt᷑. aut arte:
sꝑmixtione. ¶ Sinopis ĩuẽta pͥ
m põto ẽ. inde nom̃ a sinope ur
accepit. Sp̃es eiꝰtres. rubra. et
lniꝰ tubens: et nit̾ has mecdia. Ru¬
brica uocata: qd̾ sit rubra ⁊ sãgui¬
ni pxia. Hec pliuimis locis gig¬
nitur. s oꝑtimna ponto. uñ ⁊ ponti
cacłr. ¶Siricũ. tub̾ coloris pigmẽ¬
tũ: ex quo et libroꝵ capita scribũ¬
tur. Ip̃m est: et feniceũ appllatũ
ita: eo qd̾ in siria colłr ĩ lictorib
rubri maris uͥ fenices ĩh̾itãt. Ali
ud est eĩ sericũ aliud̃ siricũ. Nase¬
ricũ lana est ꝙͣ seres mictũt. Siri¬
bͥ maris littoribꝰ colligñt. Est̾ ãt
et int̾ factios. Nã sepe fit aut sino¬
pide. aut sauclice mixtũ ¶ Ain̾ũ
pͥmi greci ĩ effessioꝵ solo ĩuenisse
tradũt᷑. Cuꝰ pigm̃ti genꝰ: in hispa¬
ia cet̾isq regionib plus hũndat
uñ et nom̃ ꝓpͥo flumini declit. Hꝰ

Expanded text:
Nascuntur, ut Sinopis, rubrica, mentum. Ceteri finguntur aut arte aut permixtione. Sinopis inventa primum in Ponto est: inde nomen a Sinope urbe accepit. Species eius tres: rubra et minus rubens, et inter has media. Rubrica vocata quod sit rubra et sanguineo proxima. Haec plurimis locis gignitur, sed optima Ponto; unde et Pontica dicitur. Syricum rubri coloris pigmentum, ex quo et librorum capita scribuntur. Ipsud est et Phoeniceum, appellatum ita eo quod in Syria colligatur in litoribus Rubrud Syricum. Nam Sericum lana est, quam Seres mittunt; Syribri maris littoribus colligunt. Est autem et inter factitios. Nam saepe fit, aut sinopide, aut sandyce mistus. 7. Minium primi Graeci in Ephesiorum solo invenisse traduntur. Cujus pigmenti Hispania caeteris regionibus plus abundat, unde etiam nomen proprio flumini dedit. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
astrologiam iosephus auctor as¬
serit. Greci aũt dicũt hanc ar¬
tem ab athlante pͥus excogita¬
tam. idõq clictus est sustinus¬
se celũ. Quisquis aũt ille fuis
motu celi et ratione animi eit¬
cat per tp̃rm uices. por astior
catos. diffinitosꝙ curso ꝓuait¬
uillo spaci moderata ꝯsidd¬
uit esnmensiones quasdar et
mimeros que finiendo as secer¬
nendo in orcline nectens astro¬
Iogiam reperit

Expanded text:
Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque cursuum spatia moderata, consideravit dimensiones quasdam, et numeros, quae definiendo, ac secernendo in ordinem nectens astrologiam reperit
Abbreviated transcription (Latin):
cursu peclũ asseqͣnt᷑. ¶Panfa¬
gi. et hu in ethiopia st̃. qͥb
ta est. quicquid maudi põt
omia fortuitu gignẽcia. una
pellati icto fagi. O uenado
man ualeant: et piscib alium
Gantũ hu post indos montan
regiones tenẽt: quos sb̾actos
aleunder magnꝰ piscib uesap
hibuit. ¶Antropo fagi gens. a¬
tia sb̾ regione sircũ sita. qͥ hi
manis carnib uescũtur et ites
hus ita et ceteris gentib ꝑ sela
aut a rogibr. aut a locis aut am¬
ribus aut ex quiblib alus cau¬
sis imimutata uocabula st̃. ita

Expanded text:
cursu pedum adsequantur. Pamphacursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
sili uocati st̃: quos nos corrup¬
gentes st̃ a merclie usq ad o¬
ceanũ hesperũ ꝑuagantes. His
nom̃ gaulecoi insula declit: q̃ ẽ
uxta ethiopia: ubi nec ẜpens
nascitur nec iuit. ¶Garamã¬
tes ppłi affrice ꝓpe cirenas inhi¬
tantes agaramante rege apo¬
lliuis filio noĩati: qͥ ibi ex suo
noĩe garama oppidũ conclidit
garamãtes. Extremi aũt quia
seui a ꝯsorcio humanitatis re¬
moti. E speri uerd st̃: qͥ cuca his¬
pamia ꝯmorant᷑. Nam hispa¬
ma hisperia est. ¶E thiopes dic¬
tia filio cham qͥ uocatus ẽ chus.
ex quo originez traliũt. Chus
enĩ hebraica lingͣ ethiops int̾¬
pretatur. ¶Hu quõdam ab ĩ¬
do flumine consurgentes: iuxta
egrptũ int̾ ulũ et occanũ ĩ me¬
ridic sb̃ ip̃a solis incinitate ꝯse¬
derũt. Quoꝵ st̃ tres ꝓpłi espiri¬
garamantes et icli. E spiri st̾
ocadentes. garamantes tripol
indi orientis. ¶ Trogodite gẽs
lentate pollent: ut ctia feras

Expanded text:
syli vocati sunt, quos nos corrupsyli vocati sunt, quos nos corrupgentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens leritate pollent ut feras
Abbreviated transcription (Latin):
occupauerũt: et qr ex gethis ue¬
nerant cliriuato noĩe gethuli:
cognoĩati st̃. Uñ et opimo est apd̾
gethos ab antiqͣ cognatõne mau¬
li postremo mauri et nuimides.
Mauri et numides ut affri pu¬
tant sic sũpserũt exordiũ ⁊ uoca¬
błm. Nam postꝙͣ nni hispaniam li¬
liercules interut et ex̾citus eius
ꝯpositus ex uarus gentib amis¬
so duce pissim sedes sibi q̃rebãt¬
et er eo muero medi et ꝑse et
armeni nauib in affrica tͣnsuoc¬
merciũ ꝓhub̾e̾t per patentes agͦs
et cliuersas solitudines uagnbãt᷑
i apabulatonib uagabunclis se¬
rantes. ¶Medi au̾t cũ liberis se
miscuerũt. qui ꝓxima hispama
tun libies corrupere barbara lin¬
gua mauros permedos appellan¬
tes licet mauri ob colorez a gre¬
cis uocãtur. Greci aũt ingru
maion uocat. Estifero qͥppe ca¬
lore afflati: spẽm atu coloris du¬
cunt. ¶Massila ciuitas affrice
est. nõ longe ab athlante ⁊ or¬
tus hesperidũ. aqͣ ciuitate mas¬

Expanded text:
averunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauli, postremum Mauri et Numidae. 120. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi, et Persae, et Armeni navibus in Africam transvecmercium prohiberet, per patentes agros, et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis serantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania tim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Mas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi sb̾ terris poĩti aduersa pechio
ur̃is calcent uestigia nulla rone
credend̾ est: qr nec soliditas pa¬
titur nec centrũ terre. S neqil
ferũt fuisse robustos excelleto
uirib ppłos quos ferũt fabus
ab irata ꝯͣ leos terra ad coꝵri
quos fabule ab ioue bello fi
suꝑatos atq extinctos fus

Expanded text:
quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius uquos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fing
Abbreviated transcription (Latin):
ampla montis habitũt solisl¬
clinez: Id et uascones. qͣi uacil¬
nes .c. in .s. lr̃a deniuitatu. ꝙ s
mis pompeiꝰ edomita hispull
et ad trumphũ uenisse festi
de pirenei iugis de posint et sl
inĩ oppidũ ꝯgregauit. uii ꝯ
nen ot urbs nom̃ accepit. ¶i¬

Expanded text:
s habitant solitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ultra danibiũ a quo alani¬
dicti st̃. sicut et ppłi inhicantes
Deseruere cauocentoria fira le¬
manno. ¶Longolurdos uulgo
fertur noĩasse prolira burba et
nũꝙͣ tonsa. ¶Diclilicus aminis
ab extremis gallie crumpens iu¬
eta ꝙͣ flumũ in hitasse et ex eo
mimania corpora mimanesq ua¬
tõnes senissinus cliuate frigori¬
bus qui mores ex ip̃o celi rigore
traxerũt feroces animi ⁊ semper¬
indomiti raptu uenatuq uiuen¬
tes. Hor pluriue g̾s uarie ar¬
mis cuscolores ħitii linguis clisso¬
ne et origine nocabuloꝵ incer¬
ce. ut dolorates ainsuian. qua¬
brutem. camasi. blangiami tu¬
bantes. quoꝵ inmanitas barba¬
rie etiam in ipĩs uocabuł horro¬
re quẽdam significat. ¶Sueui
pars germanoꝵ fuerũt in fine
septentrionis de quib lucanus¬
¶ Eundit ab extremo flauos a
quilone sueuos quoꝵ fuisse cen¬
tũ pagos ⁊ ppłos multi traclide¬
rũt. Dicti aũt sueui putantur
erũt. ¶Burgundiones quõda

Expanded text:
tur ultra Danubiutur ultra Danubiudicti sunt, sicut et populi inhabitantes us1, 396: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominatos prolixa barba et numquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, iuxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo  sint inmania corpora inmanesque nationes saevissimis duratae frigoribus; qui mores ex ipso caeli rigore traxeruindomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine vocabulorum incerte, ut Tolosates, Amsivari, QuaBruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur erunt. Burgundiones, quondam
Abbreviated transcription (Latin):
st: qͥ uibe roma ꝯdilit. gentiꝙ
et ciuitati nom̃ dedit. Hii antea
a saturno saturni. a latino latini
uocati st̃. Nam latinꝰ rer italie
siit qui ex suo noie latinos appel¬
lant. qͥ postea romani nũcupati
st. Hn et quirites licti: qr quiri¬
nus dictus est. romulus. ꝙ semꝑ
hasta utebatur que sabinoꝵ liu¬
gua quiris cłr. ¶ Itatus quoq et
sabmꝰ ⁊ siccanꝰ fr̃s fuerũt: ex qͥbꝰ
noĩa ppłis imposita ⁊ regiombus¬
st̃. Nam ab italio itali. a sabino
est: s galloꝵ ueterũ ꝓpago qui
appenuinũ montez incolũt: cle
quib lstorie ꝑhibent eo ꝙ tp̃re
a quo se claclis imbrib suꝑ fuert¬
ce. ¶Marsi gens italie clicta a
comite liberi marsia qui usũ ill
uiciũ ostenclit et ob hoc illi sta¬
tilam fecer̃t: ꝙͣ postca romani
uitis marsis tulerũt. ¶ Marsoᷤᷤ
ait greci cuscos uocãt: q̃i . o de¬
offenois serpens di. Illesos aũt
ẽe carminũ maleficus. Inhitat

Expanded text:
, qui urbem Romam condidit, gentique , qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus: quia semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua quiris dicitur. Italus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina psunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino s, sed Gallorum veterum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfueros. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit, et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Uscos vocant, quasi ophophis serpens dicatur: illaesos autem esse carminum maleficiis. Inhabitant
Abbreviated transcription (Latin):
cule partim ab achille uł alerã
somis creclũt albo crine nascũtur
ab assiduis nuib ⁊ ip̃i capilli co¬
pupilla: adeo ut nocte plus qͣm
clie cernãt. Albani aũt uicmi a
mazonũ fuerũt. ¶Ugnos antea
unos uocatos postrcmo a rege
suo abares appellatos qͥ pͥus in
naim et massagetarũ mimanc
equis caucasi rupib feras gn̾s
alexanchri claustra cobibentos
ruꝑũt: et oriẽte .xxͥ. ãnis tenu¬
erũt captiuũ et ab egyptoiis
atq ethiopib annũu uectigal ex¬

Expanded text:
cule, partim ab Achille, vel ab Alsonis credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli co, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicinae Amazonibus fuerunt. 66. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Abares appellatos dicunt, quinaim et Massagetarum immanes equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal ex
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ gens aña darclana adarda¬
no rege noĩata. Nam clarclanꝰ
et iasiꝰ fr̾s e grecia profecti ex
bus iasius ad traciam dardmnꝰ
ad frigiam peruenit ibiq pri¬
mꝰ regnauit post ꝙ̃ filiꝰ erꝰ eric¬
tonius deinde nepos ex tros aqͦ
troiam nũcupati st̃. ¶Galathe
galli ee noscunt᷑ qͥ mauriliu
a rege bithinie euocati regnũ

Expanded text:
norum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evocati, r
Abbreviated transcription (Latin):
h̾itantes cuta gangẽ fluuium¬
.Uñ ĩ gangaride nũcupati st̃.
Ircam clicti a silua u̾rcana uͥ st̃
qͥ suoꝵ factone a sedib suis pul¬
si iuxta bactron orientis fluuiũ
sortiti st̃. Hurꝰ gentis rex fuit zo¬
roastes iuentor magice artis.¬
¶ Darthi quoq et ip̃i a scithis ori
t᷑. Nam scithico ẜmone exules
cdomesticis seclitõnibus scithia:
pulsi: solitudiues iuxta yrcaĩ¬
am pͥmũ furtun occupauerũt.
deude pleraq finũ etia uirtu¬
te obtinuerũt. ¶ Assirii ab afsur
filio sem uocati geus potentissĩas
que ab enplirate usq ad indoꝵ
fines om̃e in meclio tenuit re¬
gionez. ¶Medi a rege suo putã
peliaci regis fr̃ appellie filiꝰ extlic¬
salia pulso est cũ medea uxore su
tis plagam perconiuit. ibiq me¬
dia urbe cõcliclit gentẽq medo¬
rũ noĩe suo appellauit. Sic̾ ĩueĩ¬
mus in genesi:ꝙ madeus auctor
gentis medoꝵ fuit. aquo cognoĩa¬

Expanded text:
habitantes circa Gangen fluviumhabitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis origtur. Nam Scythico sermone exules domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. 405 46. Medi a rege suo cognomPeliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est, cum Medea uxore suatis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognomina
Abbreviated transcription (Latin):
ut hodie usq appareãt: uñ fu̾nt
cliriuata: sicut assur. assirii ex he¬
ber hebrei. Partim u̾o tp̃ris ue¬
tustate. ita mutata st̃: ut uix
loĩes doctissimi antiqͥssimas his¬
torias perscrutantes. nec om̃iũ
s aliqͣꝵ ex istis origines genciũ
potuerũt reꝑire. Nam ꝙ ex fi¬
lio cham qui uocabat᷑ mesraim
egipcii st̃ exorti: nulla ħ resonat
origo uocabłi. sicut nec ethopũ
qui dũr ad eũ filiũ cha ꝑtinere
qui chus appellatꝯ ẽ. & si oĩa cõ¬
siderant᷑ plurima tñ genciũ mu¬
tata ꝙͣ manencia uocabula appa¬
rẽt: quib pꝰca noĩa diu̾sa declit
rat̾o. Nãq incli ab indo flumĩe
dicti st̃. qui ab occidẽtali parte e¬
os includit. Seres a ꝓpͥo i oppi¬
do nom̃ sortitist̃. Gens ad orien¬
tez sita apd quos lana de arboribꝰ
contexitur: de qͥb est illd̾. Igno¬
ti facie: s noti uelle seres. Gangͣ¬
ride ppłi st̾ int̾ assirios indosq in

Expanded text:
ut hodieque appareat unde fuerant ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque,
Abbreviated transcription (Latin):
ustrpe cham. q̃ a sydone uscy
pgaditanũ fretũ om̃e nen¬
Iuuan a quo iones qͥ et greci. uñ
et mare iomiũ. Tubal: a quo hibe¬
qi qui et hispani. l qͥd̃ ex eo et
italos suspicẽt᷑. Mosoch. ex quo
capadoces. uñ et urbs apd̾ eos
quo traces quoꝵ nõ satis imiu¬
tatũ uocabłm ẽ: qͣsi tiraces. Filii
gom̃ nepotis iafech. aschana. a
quo samate. quos greci reginos
uocant. Riphan a quuio paflago¬
nas. Catorna: a quo st̃ friges.
quo cilices ut iosephus arbitra¬
tur. uñ et metropoł ciuitas eoꝵ
tharsis cl̾i. Cethin a quo cethei
id est cipri: a quib usꝙ hodie u
ubs cithiũ noĩatur. Dodanim
a quo roclii. Hee st̾ gͦs de stirpe
upheth. q̃ a tauro monte ad aqͥ¬
lonez mediaz partem asie ⁊ õez
europa usq ad oceanũ britãn¬
ail possidẽt noĩa et locis et gẽtibꝰ
relinꝙ̃tes de qͥb postea mimuta¬
tast̃ plinima. cet̾a permanent
us fuenĩt. Nam mltaꝵ gẽciũ
uocabula partim manserũt. ita

Expanded text:
Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem merputant. Javan, a quo Iones, qui et Graeci, unde et mare Ionium. 29. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani, licet quidam ex eo et Italos suspicentur. 30. Mosoch, ex quo Cappadoces sunt; unde et urbs apud eos quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓuincia feniciã nũcupauit.
¶Sidones aũt a cuitate que ue¬
tur sidon traxisse uocabłim ꝑͥh¬
bentur. Sarraceni clicti: uł qes
sarra genitos se preclicent. squ
cut gentiles auĩt ꝙ ex orignies
ror sint qͣsi syrigene. Hii ꝑ ar¬
plam ħcant solitucline ip̃i si
et ismahelite ut lib̾ genescosa
cet qd̾ sint erismaele ip̃i cedll
antur. ¶ Plulistei ip̃i st̃ palest

Expanded text:
inciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaest
Abbreviated transcription (Latin):
tũt. et que nũc et ueterib he
ignorãtur. Filii rema. saba ⁊ q̃¬
dan. Hic saba per sin lĩam scr
in hebreo. Ille aut suꝑior saba
sainech. a quo appellatos sabeos
Inc̾pretatur aũt nũc. saba. arab¬
a. Dadan a quo gens ethiopie i
occidẽtali plaga. Filii mesramm.
labin. a quo libii qui quõdã phi¬
tei uocabant᷑. C esloim a quo pl¬
modo corrupte palestinos uocam
Cetere sex g̾s ignote st̃. qr bello
ethiopico sb̾ uerse st̾: us ad obli¬
Filii chanahan .xi. ex qͥb chana¬
expulsis uidei possederũt. Quoꝵ
primogenitꝰ sidon: a quo si doi
Uñ et urbs eoꝵ in fenice sidon
uocatur. Scd̾s ceth: a quo cha¬
a quo amorrei. Qͥnto gergeseis
a quo gergesei. Sextus eueus
a quo euei. Isti st̾ galuonite. s
uitate gabaon: qui supplicesi
nerũt ad iosue. Septurꝰ arad
qͥ archas concliclit oppidũ ꝯͣ ti¬
polim in raclicib libani fitũ.¶
aracliꝰ.: a quo aradii st̾. qͥ ara¬

Expanded text:
derunt, et quae nunc a veteribus habeant derunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Phmodo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad obliFilii Chanaam undecim, ex quo Chanaexpulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaa quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Aradius, a quo Aradii sunt, qui Ara
Abbreviated transcription (Latin):
Iecta filiꝰ heber. a quo udoꝵ or¬
bactriam. Licet eos alii scithaꝵ.
exules suspicent᷑. Ismahel filius
abraam a quo ismahelite qͥ nũc
corrupto noĩe sarracem q̃si a sara
et agareni alugar. Naluth fi¬
liꝰ ismahel. a quo nabachei qͥ ab¬
cuphrate us in mare rubrũ in¬
hitant. Moab ⁊ ammon filii loch
a quo moabite ⁊ ammouite. E¬
dom filiꝰ esau: a quo iclumei. He
st̾ g̾s que de sem stirpe descẽdert
possidentes t̾ra merictianã ab
ortu soł usq ad fenices ¶Filii
cham .iiiͦi. ex quibꝰ orte st̾ gẽtes
hec. Chus a quo ethiopes ꝓgeni¬
ti. Mesraim. a quo egypcii ꝑhi¬
bent᷑ exorti. Ruthi a quo libii. Uñ
et mauritame fluuiꝰ us nn pre¬
gentes. Itẽ ex nepotib cham. fi¬
lii chus. nepotes cham ser. Filii
ꝓgeniti & appellati sabei. de qͥb
uirgiliꝰ. Soł est turca uirga sa¬
getuli in parte remotoris affrice.
heremo coherentes. Sabatha
quo sabatheni. qui nũc astal

Expanded text:
JECTAM filius Heber, a quo Indorum geJECTAM filius Heber, a quo Indorum geBactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. 6. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sara, et Agareni, ab Agar. 7. Nabajoth filius IsmaEuphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praegentes. 13. Item ex nepotibus Cham filii Chus nepotes Cham sex. Filii progeniti et appellati Sabaei, de quibus Virg.: Solis est thuraea virga SaGetuli in parte remotioris Africheremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astaba
Abbreviated transcription (Latin):
abraha fuit ex cethium. Quos
aũt ueteres assẏrios: nũc nos uo¬
camiꝰ syros a parte totũ appella¬
tes ¶ Debrei uocati st ab ebe
qͥ pronepos fuit semi. Isrl̾ite n
ab isił filio usaas: na priares
hebreoꝵ fuisse isrł. a quo .xii.n¬
or tribꝰ isrłis uocabłm sortite q
Iudeis aut scissura .x. trib uni i¬
men imposuit. Nam ante hiebe
tũc clue trib que de stirpe uidi
reges liebant uideoꝵ nom̃ sort
st̃. Reliqua ꝑs clece tribuũ q̃ is

Expanded text:
Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse Israel, a quo  tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam antea Hebratunc duae tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
nosct. Q̾d enĩ in hac uita laboriosus
ꝙͣ teuenis desideruis estuare: aut quid
sollicitudimbꝰ cõturbantur. Q̾ aũt eum
hodiũt ne secũtur met̾ne quietis trans¬
quillitate feruentes future pacis reqͥem
ꝙͣ illo expectant hic quoda modo here
inchoant.

Expanded text:
noscit. Quid enim in hac vita laboriosius noscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant.
Abbreviated transcription (Latin):
motũ mentis ad suꝑna reuocare: ut ĩ
se recolligunt uñ fluyerũt et inde sb̾tra¬
hantur ubi clispsi sũt: Iusti qui rebus
honorib q ac inte blandim̃tis renũciãt
et ꝓinde se ab om̃ĩt̾rena possone morti¬
ficunt ut ceo uinãt. Id̾o sclihuiꝰ blandi¬
cias calcant: ut ualicliores ad iitã illã
de huiꝰ uite mortificatõne consurgant
Cũcta quippe tp̃ralia qͣi herbe uirentes
arescũt et transeũt: Idoq pro et̾nis rebꝰ
que nũꝙͣ arescũt: recte ista dei fantes ẜ¬
nus contempnit: qr meis stubilitatez
nõ aspicit: qui post renũciatõnẽ m̃di
ad suꝑna prĩa sanctis desideriis ĩbiat
ab hac t̾rena intentõne quasi quibꝰdam
pemus sblenatus engitur: et mq lapsꝰ
erat pergemitũ conspicit: et uͥ ꝑuen̾it
platõnis requie reflexus in curis huiꝰ
scłi maclit si ad menioriã sui reu̾tatur
ꝓtinꝰ ingemiscit: quãtũ cũq fu̾int tnͣs¬
ceaclit ex ip̃a laboris sui difficultate cog¬

Expanded text:
ntis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint trancecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cog
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cl̾i cuncta huiꝰ mũdi cõtraria st̃̾: ut
cdũ ista adu̾sa senciũt: ad celestẽ defider¬
ũ artiꝰ excitentur. ¶ Magna apud cleũ
refulget grã: qui ħ nuĩdo cõtemptibilis
fuerit. Nã re uera ncc̃e est: ut quẽ mũ¬
lus olit diligatur a deo. Scõs u̾o in hoc
hencdi petrus ꝙ tub̾naculũ in monte fi
cogitauit. qr sc̃s in hoc mũdo tab̾nacu

Expanded text:
ria sunt; ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. 3. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit diligatur a Deo. 4. Sanctos viros henditur Petrus quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
sib annis. lustris scli etatib
om̃tũ est. mini¬
mũ atq angustissimũ tẽ¬
pus. a motu sideꝵ clictũ. Est ã
extremitas hore in breuib ĩt̾¬
succelit. Hora grecũ nomen
est ⁊ tam̃ latinũ sonat. Hora
enĩ finis est tp̃ris. sicut hore
sũt fines maris fluuioꝵ uesti¬
m̃tor.¬

Expanded text:
sibus, annis, lustris, saeculis, aetatibus Momentum est minatque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus inteDe horis. Hora Graecum nomen est et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et horae sunt fines maris, fluviorum, vestimentor
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ ẽ postremũ maloꝵ õĩũ
nõ mͦ bello s morte quoq te¬
Quartadetima spẽs cliffiui¬
latim ut cicero in rethorics
nitõnis est ꝙ greci catacto¬
logian latini sccłm rei ronẽ
uocant. ut clies est: sol sr̃ t̾raᷤᷤ
nox est sol sr̃ t̾ris. Scire at de¬
topicis merito ẽẽ sociatas qm̃¬
int̾quecla argum̃ta st̃ posite
et nõ nulł locis ꝯmemorantur
.x. de topicis

Expanded text:
us est postremum malorum omnium, non modo bello, sed morte quoque reQuartadecima species definiὅρον, ut Cicero in Rhetoricisnitionis, quam Graeci cata etiologian, Latini rei rationem uocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem detopicis merito einter quaedam argumenta sunt posita, et nonnullis locis commemorantur XXX. De topicis
Abbreviated transcription (Latin):
plulosophoꝵ que in reb ex¬
pͥmenclis explicat qͥd res ip̃a
sit. quał sit: et q̃ ad modũ m̃¬
bris suis ꝯstare debeat. Est enĩ
or̃o breuis unuis cuiꝰq rei natu¬
ram a ꝯmunione diuisaz ꝓpͥa
significatõne ꝯcludens. Diri¬
sio liffinitonũ in ꝑtes .xu. he

Expanded text:
 quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quinde
Abbreviated transcription (Latin):
id est ꝑ moligencia pleni ex
eodem genere. ut si q̃rat᷑ qͥd
sit trias: respondeaturẜ ciu
bisse de est: ut sit assis. ¶ Du¬
oclecima sp̃es cliffinitonis est¬
lande ut tulliꝰ proculẽçio. lex
est mens et aĩmꝰ. et ꝯsiliũ ⁊

Expanded text:
id est per indigentiam pleni ex eodem genere, ut si quaeratur quid sit quadrans, respondeatur cui dodrans deest, ut sit assis. Duodecima species diffinitionis estlaudem, ut M. Tullius pro Cluentio: Lex est mens, et animus, et consilium, et
Abbreviated transcription (Latin):
dines h̾t. que similitudo n
bonis reb ponitur et ĩ mał
¶Ointa sp̃es cliffinitonis
est ꝙͣ greci catalexin latine ad¬
uerbium clicimꝰ. Hec uocez
illam de qͣ requirtur alio ser¬
mone designat uno ac singu¬
lari. et quodã mͦ qͥd illd̾ sit ĩ
uno uerbo positũ. uno uerbo
alio declarat. ut cõticescere
est tacere. Itẽq t̾minũ dici¬
mꝰ fine aut populatas ur¬
bes int̾pretamur ẽẽ uastacaᷤᷤ
¶Sexta sp̃es diffinitonis est
qua greci catadiaforan nõ
per cufferencia dicimꝰ. Scͥp¬
tores u̾o arciũ de eod et alcͥo
nominant. ut cũ q̃ritur qͥd
int̾sit int̾ rege et tym̃nũ.
Adiecta clifferencia qͥd ut̾ti sit
sit cliffinitur. id est rex ẽ mo
clestus et temperans. tyrannꝰ
onem clñs. ut cico in topicis.
Litus est. quo fluctꝰ eliclit. ħ
uane tractari potetest. mõco
enĩ ut moneat. modo ut sig
uet. mͦ ut intuꝑet et laudet
Ut moneat: nobilitas eĩ est¬
cina. Ut designet: apex est

Expanded text:
ines habet. Haec similitudo in ines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per differentiam dicimustores vero artium de eodem et de altero nominant, ut cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur; id est, rex est modestus et temperans, tyrannusonem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.' Hoc uarie tractari potest; modo enim net, modo ut vituperet, aut laudet: ut moneat, nobilitas est virtcina; ut designet, caput est
Abbreviated transcription (Latin):
que ex qͣlitate nomen accipit
pro eo ꝙ quid qͣle sit id ꝙ sit e¬
uidenter ostendit. cunis exẽ¬
plũ tale est. Homo est qͥ m¬
genio ualet artib pollet ⁊cog¬
nitone rerũ. aut qd̾ ag̾e debẽt
eligit aut aĩaduersione qd̾ m¬
utile sit contempnit. His eĩ
q̃litatib expressꝰ ac cdiffinito
homo est. ¶Quarta sp̃es diffi¬
nit̾onis est que grece u̾pogra¬
phicen. latine a tullio sbdes¬
scͥptonał nominacur. Que
adħ̾ita circuitõne dictoꝵ fac¬
toꝵq rem que sit descͥptõne
cdeclarat. Querit̾ eĩ qd̾ sit a¬
uanuis. qͥd crudeł. quid luxu¬
nosꝰ et uniuersa luxuriosi.
auari. crudeł natura describi¬
tur. ut si luxuriosũ uolumꝰ
diffinire clicamꝰ. Luxurosꝰ
est uictꝰ nõ necessarii. s sũp¬
tuosi. ⁊ honerosi. appetes: in
delicus affluens in libidine
ꝓuitꝰ. Hec et alia cliffini¬
unt luxuriosũ. S per descͥp¬
t̾onẽ cliffiniũt. Que spes
cliffintonis oratorib mag̾
apta est ꝙͣ clialeticis q latitu¬

Expanded text:
quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoribus magis apta est quam Diale
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est qd̾ malũ nõ est. uistũ
est qd̾ in iustũ nõ est et his
sumilia. Noc aut gen̾e diffi¬
nitonis uti debeniꝰ cũ ꝯͣriu
notũ est. ut si bonũ ẽ qd pro¬
dest cũ honestate. id qd̾ cale¬
cies cliffinitonis est qͣ grea
tur. ꝙͣ greci athomũ appel¬

Expanded text:
num est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod talcies definitionis est, quam Graeci tur, quae Graeci atoma appel
Abbreviated transcription (Latin):
io est loq̃cłi ꝑicia. Sccła rethori¬
ca: q̃ ppt̾ intore et copiã eloquẽ¬
cie sue marĩe in ciuilib q̃stionib̾
necessaria existunat᷑. Tertia di¬
aletica cognomẽto logicai: q̃ dis¬
putatonib sb̃tilissimis uerti secer¬
nit a falsis. Quarta arimetica.
que ꝯtinet nim̾oꝵ c̾as et cliuisio¬
nes. Qͥnta musicti: que in crim¬
nibus. crintib ꝙ osistit. Sexta ge¬
ometua: que mẽsuras tre clinisi¬
ouos q ꝯplecfitur. Septima as¬
trouonua. ane ꝯtinet lege̾ astroꝵ¬
De litteris

Expanded text:
itia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astroDe litteris
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ fons est. qui friget calore clia
et cal frigore noctis. ¶Aethiopĩ
clicta a colore ppłoꝵ quos solis
uicinitas torret. Demiq uim
sideris ꝑdit hominũ color. Est
enim ibi uigis estus. Nam ei¬
qͥcqͥd est sb̾ meridiano cardine ẽ
Circa aũt occiluũ montuosa est¬
in mecho arenosa est. ad oriẽta¬
leni u̾o plagam cleserta. Cinus
situs ab occiduo athlantis mõ¬
tis ad orientalem usq in egyp¬
ti fines porrigͥ. a meridie ocea¬
no a septenitrione nilo flumi¬
ne claucłr plurimas hñs gñs
cliuerso uultu et monstruosa
sp̃e horribiles ferarũ qͦ et serpẽ¬
tum referta est młtitucline. Il¬
luc qͥppe rinocerota bestia ⁊ ca¬
meleo pardus. basiliscus clra¬
chones igentes ex quoꝵ cere¬
tus quoq et crisoprassus ibi re¬

Expanded text:
ubi est fons qui friget calore diei ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quotur. Iacinctus et crisoprassus ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ sortita est. Cuiꝰ ꝓuĩcia pͥ¬
ma: mauritania sitifensis est
que sitifiti hũit oppidũ: a quo
et uocabłm traxisse regio ꝑhi¬
becur. ¶Mauritania cesariẽ
fuit. et nom̃ ꝓuincie ex ca cla¬
tum. Utreq igit᷑ prouincie sͥ¬
comũcte ab oriente numidiã
hñt. a septemtrione mare ing¬
nũ. ab occasu maluã flum̃. a
mericlie montẽ astrixaim. qui
renas iacentes usq ad oceanũ.
¶Mauritania tinguitana a
tingui inetropolitana huiꝰ ꝓ¬
mĩcie ciuitate nocuta ẽ. H ul¬
tima affrite exsurgit a mõtibꝰ
septem hũs ab oriente flumẽ
malua a seꝑtenitͥone fretum
gaclicanũ ab occidente oceanũ
athlanticũ. a meridie galaulũ
gentes usq ad occ. mũ hesꝑiũ
ꝑherrantes regio gignens fe¬
ras sumas cdracones et strucio¬
nes. olim etiam elefantis ple¬
na fuit. qͦs sola fuit nũc ĩclia
ꝑturit. ¶Garamantis regioni
capud: grama oppidũ fuit. Est
aũt in cirenesem et ethiopiam

Expanded text:
n sortita est. Cujus prima prn sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauritania vero fuit, et nomen provinciae ex ea datum. Utraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui renas iacentes usque ad Oceanum. Mauretania Tingitaniao a Tingi metropolitana huius provinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam,