comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phetco atq: apostolico praeconio docuimus xp̃mduas formas habere
Nuncdoceamus in ambabus unum eundemq esse unamq person anihabere di cit
in unione personae subsistere. Nunc uideamus quofuerint nestorius & cut¬
ches erroredecepti. Nestorius duas intuendo naturas. duas putauit ẽẽ personas
& obhoc arbitratus est sacrilego dogmate duos xp̃os inducere. Eutyches re¬
spiciens unam personam unam autumatus est essenaturam & ob hochuma¬
nam ausus est denegare. & quia est inxp̃o & naturarum proprietas & per¬
sonae unio nestorius proprietatem attendendo naturarum apersonae
excedit unione & duos putauit xp̃os. Vnum pas sibilem & alterũ in rassibi¬
lemesse. Eut yches unam intendendo personam anaturarum proprietate
desciuit & ipsam diuinitatem ad seruit passam. In tantu mergo non sunt duo
xp̃i nec duaepersonae ut eutyches unam credit essenaturam. Rursus in

Expanded text:
phetico atque apostolico praeconio docuimus Christum duas formas habere. phetico atque apostolico praeconio docuimus Christum duas formas habere. Nunc doceamus in ambabus unum eumdemque esse, unamque personam habere. Dicit in unione personae subsistere. V. Nunc videamus quo fuerint Nestorius et Eutyches errore decepti. Nestorius duas inducendo naturas, duas putavit 17 esse personas; et ob hoc arbitratus est sacrilego dogmate duos Christos inducere: Eutyches respiciens unam personam, unam censuit esse naturam, et ob hoc humanam ausus est denegare. Et quia est in Christo et naturarum proprietas et personae unio, Nestorius proprietatem attendendo naturarum, a personae excidit unione; et duos putavit Christos, unum passibilem, alterum impassibilem esse. Eutyches unam intendendo personam, a naturarum proprietate descivit, et ipsam divinitatem asseruit passam. In tantum ergo non sunt duo Christi, nec duae personae, ut Eutyches unam credat esse naturam. Rursus in
Abbreviated transcription (Latin):
exinaniuit fut mam seriu aocipiens de quibus formis siue quam e xdõ pure
ab et siue quamex homine matre accepit prophetaliuaticiniodarius con¬
stat expressum esaiȩ deseruili forma eiusq passionis uilitate quodammodo
prat specuescineq decor sed formacius despecta & deficiens superfilios
hominum : & haec quidem deseruil forma inqua uniuersas passionis iniui¬
rias pertulit esaias locutus est. dediuinitatis autem forma quaede coreni
suumꝰ persuii passibilitatem retinens licet passionis palsata iniurus foedos
non potuit. dauid euidentius cecinit dicens speciosus forma praefilus ho¬
minum cernis in unam xp̃i personam utriusq fermae id est utriusq naturȩ
mostenium contineri forma seru in decora & despecta formadi speciosalneo
&pulcherrima praedicatur haec alius quo modo lib& accipiat interim pro¬

Expanded text:
exinanivit, formam servi accipiens . De quibus formis, sive quam ex Deo Patre exinanivit, formam servi accipiens . De quibus formis, sive quam ex Deo Patre habet, sive quam ex homine matre accepit, prophetali vaticinio clarius constat expressum; Isaia de servili forma ejus, quae passionis vilitate quodammodo erat in eo species, neque decor; sed forma ejus despecta et deficiens super filios hominum . Et haec quidem de servili forma in qua universas passionis injurias pertulit, Isaias locutus est. De divinitatis autem forma, quae decorem suum per sui impassibilitatem retinens, licet passionis pulsata injuriis, foedari non potuit, David evidentius cecinit, dicens: Speciosus forma prae filiis hominum . Cernis in una Christi persona utriusque formae, id est utriusque naturae mysterium contineri? Forma servi indecora et despecta: forma Dei speciosa in eo et pulcherrima praedicatur. Haec alius quomodolibet accipiat; interim pro
Abbreviated transcription (Latin):
perfidiae nebulis obumbrare. & licet scelerata doctrina cumsiuis fuerit
auctoribus refutata eorum tamen sec tatores ne fandi amplam temporis
occasionem naeti eo usq perniciosa & laetalia saeui dogmatis uenenadif¬
fundunt ut quod auctorum grassatio perpetrare non potuit horum pesti¬
ferȩ adsercionis late seuiensꝰ morbus totam peneecdesi am saucraret quib:
qm̃ cõnpetenter uniiam respondi libello nuncstrictim breuiterq cassur
tites unam de patre sine tempore. alteram denatresinesemine : & harũ
duarum natiuitatum utramq gerens naturam dĩscilic& quade patrer
geminaenim natiuitas geminamun ixp̃o dedit naturam dum qui dr est
ddepatre idem & homo est dematre hasitaq naturas quas ex utroq hab&
paerente. a postolus duas nominat formas dicens deipso Quicum in forma
di essa non rapinam arbitratus est esses ea equalem dõ sed semet ipsum

Expanded text:
perfidiae nebulis obumbrare. Et licet scelerata doctrina cum suis fuerit perfidiae nebulis obumbrare. Et licet scelerata doctrina cum suis fuerit auctoribus refutata, eorum tamen sectatores nefandi, amplam temporis occasionem nacti, eo usque perniciosa et lethalia saevi dogmatis venena diffundunt, ut quod auctorum grassatio perpetrare non valuit, horum pestiferae assertionis late saeviens morbus totam pene Ecclesiam sauciarit. Quibus quoniam competenter uno jam respondi libello, nunc strictim, breviterque cassas tates, unam de Patre sine tempore, alteram de matre sine semine: et harum duarum nativitatum utramque gerens naturam, Dei scilicet qua de Patre Gemina enim nativitas, geminam uni Christo dedit naturam, dum qui Deus est de Patre, idem parente, Apostolus duas nominat formas dicens de ipso: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
utin pugnatione sui ueritas confirmetur & uerum uterq dicat dumuterq men¬
tiatur. Cudiergo minichee quod ds̃ sit uerumdicis. quod & homo nonsit falle¬
nris Audi fotine uere homoest utadseris. lic& non sicut ad seris sedidem & đs ẽ
quodimpie refugis intantum ds̃ ut manicheus hominem neg&. Intantum
premoutudin esse non credas. cum igitur ambo uobis contrariisitis. ambono¬
bis cum facns Conge separa uestis in medio estua quamreliquistis unus hinc
alius inde. hucadnos uenite & uos inuicem in uenitis transeatunus in alterius
sententiam it a ut non relinquat suam : sit uobis commune quod priuatum
hibetis fateatur illehominem confitere tudm̃ & propria ueritate aproprio
tandem errore discedite. Veni amus nunc ad nestorium atq eutychetem
quinisi sunt peruniuer sum orientem serenitatem catholicae fidei atriis

Expanded text:
ut impugnatione sui veritas confirmetur; et verum uterque dicat, dum uterque menut impugnatione sui veritas confirmetur; et verum uterque dicat, dum uterque mentiatur. Audi ergo, Manichaee: Quod Deus sit, verum dicis; quod et homo non sit, falleris. Audi, Photine: Vere homo est, ut asseris, licet non sicut asseris; sed idem et Deus est, quod impie refugis. In tantum Deus, ut Manichaeus hominem neget; in tantum homo, ut tu Deum esse non credas. Cum igitur ambo vobis contrarii sitis, ambo nobiscum facitis: longe separati estis, in medio est via quam reliquistis: unus hinc, alius inde, huc ad nos venite, et vos invicem invenitis: transeat unus in alterius sententiam, ita ut non relinquat suam: sit vobis commune quod privatum habetis: fateatur ille hominem, confitere tu Deum, et propria veritate a proprio tandem errore discedite. IV. Veniamus nunc et ad Nestorium atque Eutychen, qui nisi sunt per universum Orientem serenitatem catholicae fidei atris
Abbreviated transcription (Latin):
dis cernit utunum adunitatem naturae. sumus ad distinctionem proficibi
R spũsci inuno trium nomine unamdeitatis insinuans esse ntsrabit
ita iuid ex optimus internoxias &letales xp̃i anorum contentiones salunt¬
feram uidicii sententiam tulit. ut proprio pereat utio quitudi ossatiba¬
tiam ttracta uerit . Itemm anicheus dumtantarum uirtutur mura soleu
respiit quae difilius operatus est non uult eum hominem confitru fortus
dusn ineo naturam insi corporis at tendut dm̃ esse noniudcatonill estelm
niunis alliget qllum maiestas tantinominis abhumantatis professione reuocat.
ubiagistas lnur cnum qgasdo cernitꝰ indignas in hominis tantum confessione
reantat illirmira pila auoca prastum passiones retardant. Illedentate fallitur
stebumanitate offenditur. Mledicit ds est istedicit homo est: Crande mira culum

Expanded text:
discernit, ut unum ad unitatem naturae, sumus ad distinctionem proficiat discernit, ut unum ad unitatem naturae, sumus ad distinctionem proficiat lii, et Spiritus sancti ; in uno trium nomine, unam de tatis insinuans esse naturam. Ita Judex optimus inter noxias et lethales Christianorum contentiones salutiferam judicii sententiam tulit, 15 ut proprio pereat vitio, qui judicis sententiam retractaverit. III. Item Manichaeus dum tantarum virtutum miracula respicit, quae Dei Filius operatus est, non vult eum hominem confiteri. Photinus dum in eo naturam nostri corporis attendit, Deum esse non judicat. Ille ut se anitatis allegat. Illum majestas tanti nominis ab humanitatis professione revocat; istum humilitas injuriarum quas Deo cernit indignas, in hominis tantum confessione retentat. Illum miracula avocant, istum passiones retardant. Ille deitate fallitur, iste humanitate offenditur. Ille dicit Deus est, iste dicit homo est. Grande miraculum,
Abbreviated transcription (Latin):
refuli per sonarum quam obrem & mentis egradibus laugndis pocesa
nus us es efinmai huius igitiotrorad eonfirano nemi &abelsaneimi pietani
unius potestatis uniusq. es senaturae. ut sabellius urameorum dacas esui
parsonam. malumergotuum arri deillius corrigemalo & malussã
Vetuo carrigat malo utbonum quod uterq nobiscum tenetis caninure sit
nebus Nambonum est quod tuarri tres dicis essȩ personas sedorabmeest
quodeas ambadibus & naturis longius separas. Itemtus abelli bonum esa
quod unamdicis esse naturam. sed malum est quod teunius naturae uaerdiar
a namiuogti fitte ⁊ personam. ad fero disceptationiuestrae compendiuni
imus dog netor un auerbi sententi a censuit dirimendas dicens Cigoiupa¬
trninum sumus Ducen doigitur ego & pater discreuit quod sabelluis
maletom fundit addendo autem unum sumus uniut quod aprems profieu

Expanded text:
retulit personarum; quamobrem et meritis et gradibus longe dispares retulit personarum; quamobrem et meritis et gradibus longe dispares ausus est definire. Hujus igitur error ad confutationem Sabellianae impietatis unius potestatis, uniusque esse naturae, ut Sabellius unam eorum dicat esse personam. Malum ergo tuum, o Ari, illius corrige malo, et malum suum de tuo corrigat malo; ut bonum quod uterque nobiscum tenetis, commune sit vobis. Nam bonum est quod tu, Ari, tres dicis esse personas, sed malum est quod eas et gradibus et naturis longius separas. Item tu, Sabelli, bonum est quod unam dicis esse naturam, sed malum est quod te unius naturae veritas unam cogit fateri personam. Affero disceptationi vestrae compendium: imus cognitor, una Verbi sententia censuit dirimendas, dicens: Ego et Pater unum sumus . Dicendo igitur ego et Pater, discrevit quod Sabellius male confundit: addendo autem unum sumus, univit quod Arius male
Abbreviated transcription (Latin):
tioribus pateat sabellii & arru. manichei & fotini: nestorii & eutshets
sententiarum dogmata conferamus quibus ita eos sibi inuicem extiasse
contrarios inuenimus ut quod magis mirum sit eorum error ueriatitesti¬
monium dicat. & in consonȩ perfidorum sententiae in unum rectefidei
modulum concinant tropheumq nostrae uictoriaeeorum cassacerta¬
mina gignant: sabelluenim perfidia arriidamnat errorem Rursuss
arriani dogmatis error. sabellu impietatem excludit. sic quidem sabelli¬
us unius naturae pro babili quidem confessione deceptus trinitatis. unã
putauit es se personam ut ex hoc quod trium unanatura est una intellige¬
retur esse persona. Contra arriur tres subsistens atq distietus sacutu
& uerae sunt personas accipiens treseorum dissirales oredidites secata¬
ras ce quod addistincuonem pertinet. hociste addis parlus lona eeti rderes

Expanded text:
tioribus pateat, Sabellii et Arii, Manichaei et Photini, Nestorii et Eutychetis tioribus pateat, Sabellii et Arii, Manichaei et Photini, Nestorii et Eutychetis sententiarum dogmata conferamus, quibus ita eos sibi invicem exstitisse contrarios invenimus, ut quod magis mirum sit eorum error veritati testimonium dicat, et inconsonae perfidorum sententiae in unum 14 rectae fidei modulum concinant, tropaeumque nostrae victoriae, eorum cassa certamina gignant. II. Sabellii enim perfidia Arii damnat errorem. Rursus Ariani dogmatis error Sabellii impietatem excludit. Siquidem Sabellius unius naturae probabili quidem confessione deceptus, Trinitatis unam putavit esse personam, ut ex hoc quod trium una natura est, una intelligeretur esse persona. Contra Arius tres subsistentes atque distinctas, sicuti et vere sunt, personas accipiens, tres eorum dissimiles credidit esse naturas; et quod ad distinctionem pertinet, hoc iste ad disparilitatem earumdem
Abbreviated transcription (Latin):
arius quidem & diuersus ex uno tamen perfidiae fontehere¬
ticae prauitatis errore mersit. Cardoenim pessimus & origo
malorum. quae exsese cunc tarum impietatum occasiones peperit
haec est dum caelestium doctorum uirtus uitiomale intellegentiũ
temerata non secundum suisensus qualitate perpenditur. sed inalias
res pro arbitrio & uoluntatelegentis secus quam ueri ratio postulat
deriuatur & hoc ex omnium hereticorum commentis cuiq depre¬
hendere perfacileest : est & alia impietatis occasio quamirum unmo¬
dum minus cautis nimia pietas praestitit: & õ multum satisq.
dolendum exitiabilis perfidiae malum indeim piumisteri unde aliur pius
extitit. Inde mis erabiles captiuitatis sortiri aerumna siunde libertitis
potestas adquiritur. Ibi erroribus implicari ubiomnis ignorantiae ab sol¬
uitur error. Inde perfid um fieri unde alius fidelis est eodem lumine obcae¬
cari quo alius clarissime in lustratur. & ut hocita esse documentis manifes¬

Expanded text:
arius quidem et diversus, ex uno tamen fonte haereticae pravitatis error emersit. Cardo enim pessimus et origo malorum, quae ex sese cunctarum impietatum occasiones peperit, haec est, dum coelestium dictorum virtus vitio male intelligentium temerata, non secundum sui qualitatem sensus perpenditur, sed in alias res pro arbitrio et voluntate legentis, secus quam veri ratio postulat, derivatur. Sed hoc ex omnium haeretieorum commentis cuique deprehendere perfacile est. Est et alia impietatis occasio, quam mirum in modum minus cautis nimia pietas praestitit. Et eo multum satisque dolendum exitialis perfidiae malum, inde impium fieri, unde alius pius existit; inde miserabiles captivitatis sortiri aerumnas, unde libertatis potestas acquiritur; ibi erroribus implicari, ubi omnis ignorantiae absolvitur error; inde perfidum fieri, unde alius fidelis est; eodem lumine obcaecari, quo alius clarissime illustratur. Et ut hoc ita esse documentis manifes
Abbreviated transcription (Latin):
uerus di cultor. abstinens se abomni malo. Vnde iam superius disseriuimus nee
tameniste ostendit nobis quomodo & iob sihaee uerba ita intellegenda sunt sine
ullo peccato fuerit intenir & uerum sit quod scriptum ẽẽ dixit. nonest homouus¬
tusintentr qui faciat honum & nonpece&. Item dicunt inquit. quia non uuistifi
cabitur in conspectutuo omnis uiuens & huic testimonio quasi responelt acdii¬
bil aliuid nisi ut scriptuitre scaẽ inter se litigare uideantur. quarum concordiã
nos debemus oftendere : Ait enim quibus respondendum. ẽ. quod de sc̃õ ⁊acharia
&e elisab&ch euangelista testatur dicens. erxt autem ⁊acharias &elisab&e he
uxoreius uisti ambo inconspectu dni. & incedentes in omnib mandatis et
ustificationib dñi sine querela. qui iusti ambo. utiq legerant artes qusoc
mandeta quon admoduim sua peccata mundarent. de ebt ees aie restued

Expanded text:
uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec tamen iste ostendit nobis quomodo et Iob, si haec uerba ita intellegenda sunt, sine ullo peccato fuerit in terra et uerum sit quod scriptum esse dixit: non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet. \'Item dicunt\', inquit, \'quicabitur in conspectu tuo omnis vivens » . Et huic testimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut Scripturae sanctae inter se ligitare videantur: quarum concordiam nos debemus ostendere. Ait enim: « Quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia ia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti ambo in conspectu domini et incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella\'. qui iusti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua peccata mundarent. nam Zacharias, quod
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiae & abomni delicto mundat cor suum. misercatur ut qđ
restar perueniam dimittatur. Hoc enim salubriter & sine uana inaniq
ia tantia bene intellegitur in eo quod dixit sc̃s iohannes si cor nr maios
nonre pbendat. fiduciam habemus addm̃. & quaetumq p&ierimu sacci¬
piemus abeo. Hoc enim uid&ur isto loco ammonuisse necor mmnos
in ipsa ouurtione & p&itione rep̃hendat. hoc est nefoste cum ccperimus
dicere dimitte nobis sicut & nos dimittimus. conpungamur non facere
quod dicimus. aut &iam non audeamus dicere quod ẽt facimus. &e fidutiã
p&endi amittamus. Item sibi obposuit testimonium scriptunerũ quo d
eis dici sol&. quia nonest homo iustus inteier qui faciatbonũ & non pecce
Et quasi respond& alis testimoniis. quia dñs descõiobait. Num quid considerasti
serium meum iob non enim est ei similis quisquam interris. homo sine quaerela.

Expanded text:
misericordiae et ab omni delicto mundet cor suum, misereatur, ut quod misericordiae et ab omni delicto mundet cor suum, misereatur, ut quod restat per ueniam dimittatur. hoc enim salubriter et sine uana inanique iactantia bene intellegitur in eo quod dixit sanctus Iohannes: si cor nostrum nos non reprehendat, fiduciam habemus ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab eo. hoc enim uidetur isto loco ammonuisse, ne cor nostrum nos in ipsa oratione et petitione reprehendat, hoc est ne forte cum coeperimus dicere: dimitte nobis; sicut et nos dimittimus, compungamur non facere quod dicimus aut etiam non audeamus dicere quod non facimus et fiduciam petendi amittamus. Item sibi opposuit testimonium scripturarum, quod eis dici solet: quia non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet, et quasi respondit aliis testimoniis, quia dominus de sancto Iob ait: numquid considerasti seruum meum Iob? non enim est ei similis quisquam in terris, homo sine querella,
Abbreviated transcription (Latin):
quod &e in sua resurrectione significauit intriduo. Puto autem inter ee
inter rectum corde & mundum corde: Nam &e rectus corde inca quae ante
sunt extenditur ea quaer &ro sunt obliuis cens. ut recto cursuide recta
fide atqr intentione perueniat ubi habit& mundus corde sicut illa singu¬
la reddenda sunt singulis ubi dictum est Quis ascendet in montem ani
aut quis stabit in loco scõeius : in nocens manibus & mundo corde
nocens manibus ascendet & mundus corde stabit . Illud in opere est. ilud
infine. Et illi magis intellegendum quod dictum est. bona est substantia
cuin on est peccatum in conscientia. Tunc enimerit uere bona substantia.
idestis eneediuitiae. cum titnsierit tota paupestas idest consumpta fuerit
ominis infirmitas Nunc uero auestat se homo adelicto. cum proficien¬
No hede di scedit & renouatur dedie indiem & ditigt m anus nopert

Expanded text:
quod in sua resurrectione significauit in triduo. Puto autem interesse quod in sua resurrectione significauit in triduo. Puto autem interesse inter rectum corde et mundum corde. nam et rectus corde in ea quae ante sunt extenditur, ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione, perueniat ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis. ascendit in montem domini, aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde. innocens manibus ascendet et mundus corde stabit: illud in opere est, illud in fine. et illic magis intellegendum quod dictum est: bona est substantia cui non est peccatum in conscientia. tunc enim erit uere bona substantia, id est uerae diuitiae, cum transierit tota paupertas, id est consummata fuerit omnis infirmitas. nunc uero auertat se homo a delicto, cum proficiendo inde discedit et renouatur de die in diem, et dirigat manus in opus
Abbreviated transcription (Latin):
ubiest periculosior maiorq temptatio. Sed tunc potius glorisa erit
quam se mediator coniumxit ecelesiae nonfuerit glorificatus nisi resurrtc¬
tionis gloria. unde dictum est. sp̃s autem non eicet datus quia ihs nondum
fuenait glorisicatus Quo modo dicenda est anteresurrectione nouau
ecdesa eius eẽ gloriosa : Mundat ergo eam nunc lauaero aquaen
uerbo ab luenis peccata p̃cerita & pellens abea dominatione malorũ ange¬
lorun. deinde perficiens eius sanitates facit eamoccurrere inillam glorio¬
san sine macula &ruga. Quos enim preredestinauit illos & uocauit & quos
uocauit ipsos &iustificauit: Quos autem iustificauit illo sceglorificauit
Itobioc in esterio dictum arbitror ecce cicio dacmonia de santtates pficio.
hodie & cues & testia consummor id est ꝑficior. Dixit enimhos exꝑsona
conporis sui quod ẽ ecclesia di ponens prodistinctis ordinatisq temporibi

Expanded text:
ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, quam se mediator coniunxit ecclesiae, non fuerit glorificatus nisi resurrectionis gloria — unde dictum est: spiritus autem non erat datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus — quomodo dicenda est ante resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae in uerbo abluens peccata.praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum, deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga; quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos ein hoc mysterio dictum arbitror: ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras, et tertia consummor, id est perficior. dixit enim hoc ex persona corporis sui, quod est ecclesia dei, dies ponens pro distinctis ordinatisque temporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fauti insericordiam. super exaltat autem misericordia iudicio. Quod si
none srase quae spes ed: quando quidemr exiustus sederit inthrono. quis
gdoriabitur castum se habere cor. aut quis gloriabitur mundum seuee. dA
percato tur unc ergo ꝑ ei miseri cordiam iusti plene per fecteq mundati
fulgebunt in regno patris sui sicut sol. tunc plene atq perfecte ent ec¬
desia non habens maculam autrugam. aut aliquid huius modi. quia tune
&iamerit uere gloriosa. C um enim nontantum ait. ut exhiber & sibi ec¬
desiam non habentem maculam autrugam. sed ad didit gloriosam. sa¬
tis significauit quando erit sine macula autruga. aut aliquid ei modi
tunc utiq quando gloriosa. Non enim modo intantis malis. intantis
scandalis intanta permixtione hominum pessimorũ. intantis obpro¬
brus impiorum. dicendum ẽ. eam. eẽ. gloriosam. quia reges ei seruiuñ.

Expanded text:
facit misericordiam; superexsultat autem misericordia iudicio. quod si facit misericordiam; superexsultat autem misericordia iudicio. quod si non esset, quae spes esset? quandoquidem cum rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per eius misericordiam iusti plene perfecteque mundati fulgebunt in regno patris sui sicut sol, tunc plene atque perfecte erit ecclesia non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scõ eius in nocens manib: & mundo corde & alibi. bene facdñe. bonis &
fectis corde. Item apud salomonem: bona est substantia. cui nonest pec¬
catum in conscientia. Item illie: aueste te adelicto. dirige manus oe abom¬
ni delicto munda cortuum. Item inepistola iohannis Se cormis. aocpi¬
ceus abid ⁊ socienam aigiter uoluntide. eredendo. speendo lligendo
corpus cestigando elemosrnas faciendo. in iurias ignoscendo. Instanter
ouenao Eproficien diuires purecando uerecciterq dicendo. dimit te nobis
sicut &enos dimittumus & ne in feroes nos in temptationẽ. sed liberanos a
malo Hoc prorsus agitur ut cor mund&ur & peccatum omne tollatur.
& quod iudex iustus cum inthrono sederit occultum inuenerit minusq
mundatum eius misericordia remittatur. ut dõ uidendo totum sanum
mundumq reddatur. Iudicium enim sine misericordia. sed illi qui note

Expanded text:
sancto eius? innocens manibus et mundus corde; sancto eius? innocens manibus et mundus corde; rectis corde . Item apud Salomonem: Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia . Item illic: Averte te a delicto, et dirige manus, et ab omni delicto munda cor tuum . Item in Epistola Joannis: Si cor noiemus ab eo. hoc enim agitur uoluntate, credendo, sperando, diligendo, corpus castigando, elemosynas faciendo, iniurias ignoscendo, instanter orando et proficiendi uires precando ueraciterque dicendo: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et: ne inferas nos in temptationem, sed libera nos a malo, hoc prorsus agitur, ut cor mundetur et peccatum omne tollatur et quod iudex iustus, cum in throno sederit, occultum inuenerit minusque mundatum eius misericordia remittatur, ut deo uidendo totum sanum mundumque reddatur; iudicium enim sine misericordia, sed illi qui non
Abbreviated transcription (Latin):
scripturr diuina in hoc testimonio & inhis perquae respondit. sibi ipsi ad¬
uersaria uideatur . Nos autem huic respondentes dicimus ideo secutum. eẽ.
quis gloriabitur castum se habere cor. qm̃ p̃cessit cũ rexiustus sederit iri
tdirono Quantalib& enim iustitia sit pireditus homo. cogitare deb& nealiquid
in illo quod ipse nonuid& inueniatur ẽẽ. culpandum. cumrex iustus sederit
intheono cuius cogitationem fugere delicta non possunt. nẽc illa dequibus
dictum est. delicta quis intellegit. Cum ergo rex iustus sederit inthrono
quis gloriabitur castum sehaberecor. aut quis gloriabitur mundum se. eẽ.
apeccato : Nisi foste istiqui uolunt iniustitia non inipsius uidicis miseri
cordia gloriari : Tamen &iam illa ueroc sunt. quae respondendo subiecit.
quod saluator ait ineuangelio. beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt
Etquod dauit dicit. quis ascend& in montem dñi. autquis stabit in monte

Expanded text:
scriptura diuina in hoc testimonio et in his per quae respondit sibi ipsa adscriptura diuina in hoc testimonio et in his per quae respondit sibi ipsa aduersaria uideatur. nos autem huic respondentes dicimus ideo secutum esse: quis gloriabitur castum se habere cor? quoniam praecessit: cum rex iustus sederit in throno. quantalibet enim iustitia sit praeditus homo, cogitare debet, ne aliquid in illo, quod ipse non uidet, inueniatur esse culpandum, cum rex iustus sederit in throno, cuius cogitationem fugere delicta non possunt nec illa, de quibus dictum est: delicta quis intellegit? cum ergo rex iustus sederit in thquis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a peccordia gloriari? Tamen etiam illa uera sunt, quae respondendo subiecit, quod saluator ait in euangelio: beati mundicordes. quoniam ipsi deum uidebunt, et quod Dauid dicit: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Quis enim audeat dicere malos. eẽ. quorum pater est ds̃. nisi ipse dñs
dicer&. Siergo uos cum sitis mali nostis bona data dare filiis ur̃is. quantomagis
pater uester qui incaelis ẽ dabit bona p&entib se : Cum ait utiq pater ur
filios dĩ iam . eẽ. monstioxuit. quos tamen adhuc malos. eẽ. non tacuit. Ille tam̃
non soluit quomodo & istiboni sint. & nemosit bonus nisi unus ds̃. Vnde est
ille ammonitus qui interrogauerat quidboni facer& ut illum quaerer & cuus
giactiabonus ed̃e : cuibonum esse hoc .ẽ. ipsum. eẽ qui in commutabiliter
bonus. non potest omnino malus esse. Item dicunt inquit. quisgloriabitur
castum se habere cor.⁊ & adhoc respondit multis testimoniis. uolensostende.¬
reposse. eẽ. in homine castumcor. Nectamen dicit quomodo accipiendum sit
quod proposuit contiar sedict. quisgloriabitur castum se habere cor : Ne.

Expanded text:
rem — quis enim audeat dicere malos esse, quorum pater est deus? — nisi ipse dominus rem — quis enim audeat dicere malos esse, quorum pater est deus? — nisi ipse dominus diceret: si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester qui in caelis est dabit bona petentibus se! cum ait utique pater uester, filios dei iam esse monstrauit, quos tamen adhuc malos esse non tacuit. ille tamen non soluit, quomodo et isti boni sint et nemo sit bonus nisi unus deus. unde est ille ammonitus, qui interrogauerat quid boni faceret, ut illum quaereret, cuius gratia bonus esset, cui bonum esse hoc est ipsum esse, quia incommutabiliter bonus non potest omnino malus esse. \'Item dicunt\', inquit, quis gloriabitur castum se habere co r?\' et ad hoc respondit multis testimoniis uolens ostendere posse esse in homine castum cor nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici: quis gloriabitur castum se habere cor? ne
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores terere. Cui sic respondendumest ut & illud intellegatur quo mo¬
do dictum sit. nemo bonus nisi unus ds̃: Siue quia omnia creata sunt quamuis
ea ds̃ fecerit bona ualde. creatori tamen comparata nec bona sunt. cui cõparata
nec sunt. Altissime quippẽ & proprio modo quodam deseipso dixit . Ego
sum qui sum sicut dictum . ẽ. nemobonus nisi unus ds̃. Quem ad modum de
iohanne dictum est. Non ertrt ille lumen. cum dñs eumdicat. ee. lacernam
sicut discipulos quibus dixit. uos estis lumenmundi . Nemo accendit lucernan
& ponit eam sub modio. Sed in comparationeluminis illius quod ẽ. lumen uerũ
inluminans omnem hominem uenientem inhunc mundum. Nonerat illelum̃.
siue quia ipsi &iam filii dĩ compaprti sibi ipsis quales in illa perfectione a&erna
futuri sunt. ita boni sunt ut adhuc & mali sint. quod de illis dicere non aude¬

Expanded text:
habitatores terrae\'. cui sic respondendum est, ut et illud inteliegatur quomohabitatores terrae\'. cui sic respondendum est, ut et illud inteliegatur quomodo dictum sit: nemo bonus nisi unus deus. siue quia omnia quae creata sunt, quamuis ea deus fecerit bona ualde, creatori tamen comparata nec bona sunt, cui comparata nec sunt — altissime quippe et proprio modo quodam de se ipso dixit: ego sum qui sum. sic dictum est: nemo bonus nisi unus deus, quemadmodum de Iohanne dictum est: non erat ille lumen, cum dominus eum dicat esse lucernam sicut discipulos, quibus dixit: uos estis lumen mundi; nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio; sed in comparatione luminis illius, quod est lumen uerum inluminans omnem hominem uenientem in hunc mundum, non erat ille lumen — siue quia ipsi etiam filii dei comparati sibi ipsis quales in illa perfectione aeterna futuri sunt ita boni sunt, ut adhuc et mali sint. quod de illis dicere non aude
Abbreviated transcription (Latin):
faciatbonũ. De illo enĩ bonodictũ hic debemus accipere quodibiait. Ds¬
de caelo respexit super filios hominum. ut uideat si est intellegens aut requirens dniꝰ
Hoc ergo bonum quod est requirere dm̃. non euart qui facer&. nonerat usque ad
unum. sed in eo genere hominum quod p̃destinatum .ẽ. ad interitum. Suꝑhos
enim respexit di precescientia. protulitq sententiam. Item dicunt inquit illud
quod saluator ait. quid me dicitis bonũ. nemobonus nisi solus ds̃: Hanc item
propositionem omnino non soluit. sed obposuit uelut ex aduerso alia testimo¬
nu quib: probar&. eẽ . & hominem bonum. Dixit enim. eẽ. respondendum qđ
dem dñs alibiait. Bonus homo debono thesauro cordis sui. profestbona. Et
iterum. qui solem suum oriri facit suꝑbonos & malos. & alibi scriptum est:
inquit. Bonabonis creata sunt ab initio: Et iterum. Qui sunt boni. erunt

Expanded text:
faciat bonum? de illo enim bono dictum hic debemus accipere, quod ibi ait: defaciat bonum? de illo enim bono dictum hic debemus accipere, quod ibi ait: dede caelo respexit super filios hominum. ut uideat si est intellegens aut requirens deum. hoc ergo bonum, quod est requirere deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum, sed in eo genere hominum, quod praedestinatum est ad interitum. super hos enim respexit dei praescientia protulitque sententiam. \'Item dicunt\', inquit, \'illud quod saluator ait: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus\'. hanc item propositionem omnino non soluit, sed opposuit uelut ex aduerso alia testimonia, quibus probaret esse et hominem bonum. dixit enim esse respondendum quod idem dominus alibi ait: bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et iterum: qui solem suum oriri facit super bonos et malos. <et alibi scriptum est\', inquit, <bona bonis creata sunt ab initio, et iterum: qui sunt boni, erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nulla erunt mala. ut nonopus habeat chicere liberarnos amalo. quam uis & nc̃
omnis quiproficit recta intentione proficiens recedit ab omni peccato. Gtanto
indelonginquior. quanto plenitudini iustitiae ꝑfectioniq propinquior
Quia & ipsa concupiscentia quod ẽ. peccatum habitans in carne nrr̃c. & sima¬
n& in ad huc membris mostalibus. minuitamen non desinit in proficien¬
tibus : Aliud est ergo recedere ab omni peccato quod nunc in opere est.
aliud recessisse ab omni peccato. quod in illa ꝑfectione tuncerit. Sed
tamen &qui iam reces sit &qui ad huc recedit. Non.ẽ. negandus facere bonũ:
Quomodo ergo dictum. ẽ. non est qui faciat bonũ non est usq ad unum
quod ille proposuit & non solutum reliquit. Nisi quia populum quendam
psalmus ille culpat. in quo nec unus erat qui facer& bonum. dum uolunt.
remanere filii hominũ & non. eẽ. filii dĩ. cuius gratia homo fit bonus ut

Expanded text:
nulla erunt mala, ut non opus habeat dicere: libera nos a malo. quamuis et nunc nulla erunt mala, ut non opus habeat dicere: libera nos a malo. quamuis et nunc omnis qui proficit recta intentione proficiens recedit ab omni peccato et tanto inde fit longinquior, quanto plenitudini iustitiae perfectionique propinquior, quia et ipsa concupiscentia. quod est peccatum habitans in carne nostra, etsi manet adhuc in membris mortalibus, minui tamen non desinit in proficientibus. aliud est ergo recedere ab omni peccato, quod nunc in opere est, aliud recessisse ab omni peccato, quod in illa perfectione tunc erit. sed tamen et qui iam recessit et qui adhuc recedit, non est negandus facere bonum. quomodo ergo dictum est: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quod ille proposuit et non solutum reliquit, nisi quia populum quendam psalmus ille culpat, in quo nec unus erat qui faceret bonum, dum uolunt remanere filii hominum et non esse filii dei, cuius gratia homo fit bonus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& difficiliorem reddidit proponendo aduersum se probatum testimonium.
Non est qui faciat bonum nonest usq ad unum. Et quasi contiperia testimo¬
nia referendo quib: ostender&̃. ẽẽ. homines qui faciunt bonum quod quidem
ostendit: Sed alud est non facere bonum. aliud non eẽ sine peccato &iam¬
si homo faciat multabonao. Qua propter eatestimonia quae posut nonsante
contno sluꝗ qualdibans non e inhac uita hominem sine peccato: Ipse autẽ
non ostendit quem ad modũ dictum sit nonest qui faciatbonũ non est usq ad
non factum. quod pnteceptum nonutiq faciebant elequib: dictum ẽ. Non ẽ.
qui faciat bonum non est usq adunum. Ait &iam dixisse sem̃ tobin. po¬
ltimere fili: pauperem uitã gessimus sed multa bona habebim sitimue¬
rimus dm̃ & recesserimus ab omni peccato & fecerimus bene: Verissime
tunc erunt homini multabona. cum recessẽrit ab omni peccato. Tunc enĩ ei

Expanded text:
et difficiliorem reddidit proponendo aduersum se probatum testimonium: et difficiliorem reddidit proponendo aduersum se probatum testimonium: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, et quasi contraria testimonia referendo, quibus ostenderet esse homines qui faciunt bonum. quod quidem ostendit, sed aliud est non facere bonum, aliud non esse sine peccato, etiamsi homo faciat multa bona. quapropter ea testimonia quae posuit non sunt contra illud quod dicitur non esse in hac uita hominem sine peccato. ipse autem non ostendit quemadmodum dictum sit: non est qui faciat bonum, non est usque ad non factum. quod praeceptum non utique faciebant, \'de quibus dictum est: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. ait etiam dixisse sanctum Tobin: noli tin.ere, fili; pauperem uitam gessimus, sed multa bona habemus, si timuerimus deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene. uerissime tunc erunt homini multa bona, cum recesserit ab omni peccato; tunc enim ei
Abbreviated transcription (Latin):
si dicerent. seipsos deciperent & ueritas ineis Ñ e&̃e. Porrosiueritas incis Nĩ
ed̃. Inuenir&ur inore eorũ m̃datiũ. Quodsi propt̃ inuidiã cum essent sine pec¬
cato dicerent se non. eẽ. sine peccato. hoc ipsum. e&̃̃. mendatium. falsumq ẽẽ.
quod dictum est. Non est inuentum inore eorum mendatium. Ideo ergo si.¬
ne macula sunt. quia sicut ipsi dimiserunt debitoribus suis. sic illis dõ dimiti¬
tente mundati sunt. Eccenos ut ualuimus exposuimus quomodo accipi¬
enda essent testimonia. quae prosua causa commemoseruit. Ipse autem
quomodo sit accipiendum quod scriptumest omnis homo mendax. omnino
non soluit nec soluere poterit. nisi correpto errore quo credit hominem
sine ad iutorio gietiae di ꝑsolam propriam uoluntatem posse. ẽẽ. ueroecem
Sic aliam quae sequitur questionem proposuit nec soluit. immo uero auxit

Expanded text:
si dicerent, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset; porro si ueritas in eis non si dicerent, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset; porro si ueritas in eis non esset, inueniretur in eorum ore mendacium. quodsi propter inuidiam, cum essent sine peccato, dicerent se non esse sine peccato, hoc ipsum esset mendacium falsumque esset quod dictum est: non est inuentum in ore eorum mendacium. ideo ergo sine macula sunt, quia sicut ipsi dimiserunt debitoribus suis, sic illis deo dimittente mundati sunt. ecce nos, ut ualuimus, exposuimus quomodo accipienda essent testimonia, quae pro sua causa commemorauit. ipse autem quomodo sit accipiendum quod scriptum est: omnis homo mendax. omnino non soluit nec soluere poterit nisi correcto errore, quo credit hominem sine adiutorio gratiae dei per solam propriam uoluntatem posse esse ueracem. Sic aliam quae sequitur quaestionem proposuit nec soluit; immo uero auxit
Abbreviated transcription (Latin):
Uliri mendaces nonerunt illius memores. uiri autem ueraces inuenientur
in illa : Item in a pocalipsi. & in ore ipsorum non . ẽ. inuentũ mendacium
sine macula sunt: Ad haec & nos respondemus. ammonentes quo modo
sit dicendus homo uerax per di gractiam atq ueritatem. qui perse ipsum
sine dubio mendax est. unde dictum. ẽ omnis homomendax. hoc & testi¬
moniũ sonat de sapientia qđ ipsepr posuit. uiri autem uerocces inuenientur
in illa. Qui proculdubio non in illa sed in seipsis inuenientur. ẽẽ. mendaces
sicutiest. Euistis aliquando tenebiere. nunc autẽ lux indño. Cumdicer&
tenebitre. non ad didit in dño. cum autẽ dixit lux. addidit utiq indnõ. quia
inseipsis luxesse non possent. ut qui gloriatur. indñoglori&ur . Illi
uero in apocalipsi propterea tales dicti sunt . quod nonsit inuentum Ir
ore eorum mendatium. quia non dixerunt se non habere peccatũ. Quod

Expanded text:
uiri mendaces non erunt illius memores; uiri autem ueraces inuenientur uiri mendaces non erunt illius memores; uiri autem ueraces inuenientur in illa; item in Apocalypsi: et in ore ipsorum non est inuentum mendacium; sine macula sunt\\ ad haec et nos respondemus ammonentes, quomodo sit dicendus homo uerax per dei gratiam atque ueritatem, qui per se ipsum sine dubio mendax est. unde dictum est: omnis homo mendax. hoc et testimonio sonat de sapientia, quod ipse posuit: uiri autem ueraces inuenientur in illa, qui procul dubio non in illa, sed in se ipsis inuenientur esse mendaces, sicuti est: fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. cum diceret tenebrae, non addidit "in domino"; cum autem dixit lux, addidit utique "in domino", quia in se ipsis lux esse non possent. ut qui gloriatur, in domino glorietur. illi uero in Apocalypsi propterea tales dicti sunt. quod non sit inuentum in ore eorum mendacium, quia non dixerunt se non habere peccatum. quod
Abbreviated transcription (Latin):
itex. Et de scõ iob legitur ita. Eioet uir habitans in regionȩ ausitide no¬
mine iob. uerax. sine crimine. iustus. dĩcultor. abstinens se omniremala:
Miror quod ausus . ẽ. ponere hoc testimonium ubi dictũest. abstinensse ab
omnure mala. cum hoc ab omni peccato uell& intelligi. cum superius dixe¬
rit peccatum actum malum. eẽ. nonrem: Reminiscatur ergo quia &iam¬
s actus sit res potest dici Abstin& se autẽ ab omni re mala. qui peccato sine
quo nonest uel numquã omnino consentit. uelsi aliquando premitur. non
obprimitur. Si cut luctator fostior. & si aliquando tenet᷑ ⁊̃i ideo ꝑdit quosiperior
luuenit᷑ Lexit sane homo sine erimine. legit᷑ si ne querela &Nlegitur sine peccato
nisi filius hominis unus idemq di filius unicus. Item inquit apud ipsum iob
& minrculũ tenuit uenicis hominis . Item apud salomonẽ de sapientia

Expanded text:
rax; et de sancto lob legitur ita: erat uir habitans in regione Ausitide norax; et de sancto lob legitur ita: erat uir habitans in regione Ausitide nomine Iob uerax, sine crimine, iustus, dei cultor, abstinens se ab omni re mala. miror quod ausus est ponere hoc testimonium, ubi dictum est: abstinens se ab omni re mala, cum hoc ab omni peccato uellet intellegi, cum superius dixerit peccatum actum malum esse, non rem. reminiscatur ergo quia, etiamsi actus sit, res potest dici. abstinet se autem ab omni re mala qui peccato, sine quo non est, uel numquam omnino consentit uel, si aliquando premitur, non obprimitur; sicut luctator fortior, etsi aliquando tenetur, non ideo perdit quo superius inuenitur. legitur sane homo sine crimine, legitur sine querella, at non legitur sine peccato nisi filius hominis, unus idemque dei filius unicus. \'Item\', inquit, \'apud ipsum Iob: et miraculum tenuit ueracis hominis; item apud Salomonem de sapientia:
Abbreviated transcription (Latin):
ita nec inuita sua idest infide sua a corde suo rephenditur. & sine peceato rẽ
esse conuincitur. Quod & ipse iob dese confit&ur ubi dicit. Nihil telatuit
peccatorum meorum. signasti iniquitates meas insacculo . & annotasti siquid
inuitus traens gressus sum. Testimonia ergo quae posuit de uerbis scĩuiri
iob. nos sicut potuimus quem ad modum sint accipienda monstrauimus. pec
tamen ille soluit . quod eundem iob dixisse proposuit. Quis enĩ est mundus
apeccato nec infans cuius est diei unius uita supertentem. Iterum propo¬
nert solent inquit omnis homo mendax. Neq hoc contiix seipsos a se ipsopre¬
positum soluit. sed commemortendo alia uelut contireria testimonia. apud
eos qui non intellegunt scam̃ scripturtrm. diuina eloquiꝰ inlite dimisit.
ait enm quib: respondendum .ẽ. quod in numeri libro scriptũ . ẽ. homo ue¬

Expanded text:
Ita nec in vita sua, id est, in fide sua, a corde suo reprehenditur, et sine peccato non Ita nec in vita sua, id est, in fide sua, a corde suo reprehenditur, et sine peccato non esse convincitur. Quod et ipse Job de se confitetur, ubi dicit: Nihil te latuit peccatorum meorum. Signasti iniquitates meas in sacculo, et annotasti si quid invitus transgressus sum . TeIob, nos, sicut potuimus, quemadmodum sint accipienda monstrauimus. nec tamen ille soluit, quod eundem Iob dixisse proposuit: quis enim est mundus a peccato? nec infans cuius est diei unius uita super terram. \'Iterum proponere solent\', inquit, omnis homo mendax\'. neque hoc contra se ipsos a se ipso propositum soluit; sed commemorando alia uelut contraria testimonia apud eos qui non intellegunt sanctam scripturam diuina eloquia in lite dimisit. ait enim: \'quibus respondendum est, quod in Numeri libro scriptum est: homo ue
Abbreviated transcription (Latin):
habitat peccatum. Ideo non eum rep̃hendit cor eius in omniuita eius. hoc iẽ. lxx
fideeuis quia iustus ex fide uiuit. &ideo fides ei est uita eius. scit enĩ quia d̃
habitat incarne eius bonum. ubihabitat peecatum. Sed nonei consentiendo
uiuit ex fide qua inuocat dm̃. ut adiuu&ur pugnans contiac peccatum: Quod
Etineo quod elemose nas facere noncessat. bonum facit & meo quo dilli qui ineum
peccit ignoscit. bonum facit. Et in eo quod p&it dimitti sibi debita sua &ue¬
preciter dicit. quod dimittit &iam ipse debitoribus suis & orat ne inferaur
intemptationẽ sed liber&ur amalo bonum facit: Ei tamenperficere borũ
non adiac& quod tunc erit quando concupiscentia illa quae habitat iumne¬
bris eius nullaerit Nonergo rephendit cor eius quando rephendi peccatũ
quod habitat in membris eius. & non hab& quã rep̃hendat in fidelitatemei

Expanded text:
habitat peccatum. ideo non eum reprehendit cor eius in omni uita eius, hoc est in habitat peccatum. ideo non eum reprehendit cor eius in omni uita eius, hoc est in fide eius, quia iustus ex fide uiuit, et ideo fides eius est uita eius. scit enim quia non habitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum facit; et in eo quod illi qui in eum peccveraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis, et orat ut non inferatur in tentationem, sed liberetur a malo, bonum facit: ei tamen perficere bonum non adjacet, quod tunc erit, quando illa concupiscentia quae habitat in membris ejus, nulla erit. Non ergo eum reprehendit cor ejus, quando reprehendit peccatum quod habitat in membris ejus, et non habet quam reprehendat infidelitatem ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
uult iustus qui ex fide uiuit. & tamen facit quod odit. quia concupiseit. qũa¬
uis post concupiscentias suas noneat. Quod si fecerit. tunc uere ipse fecis
ut cedat ut consentiat ut desiderio peccati oboediat: Tunc eum corenis
rephendit quia ipsum rephendit non illud peccatũreisiquorih abireo rpore
brp anat qula plumi rensienre guate peeeatum lsi so mos tali co qure
adosousendum desid eousciuis nec ex hib& membier sua arma iniqnoa¬
tis peccate. dnest quidem peccatũ samembris ẽi. sed nonregnat. quia non
oborditur desideris cius : & ideo dum quod non uultagit id est non uult
concupiscere E concupiscit. consentit legi quubona est. Hocenim uult &¬
ipse quodlex. quia uult ipse non concupiscere. & lex dicit. non concupisces
In hoc qm̃ uult quod & lex uult. proculdubio consentit legi Concupiseri
tamen quia non est sine peccato. sed iam non ipse operxtur illud sed id quodinillo

Expanded text:
uult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius reprehendit, quia ipsum reprehendit, non illud peccatum eius, quod habitat in memortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam uult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo