comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exptaꝵ ĩexpta oꝑa diuina ĩfirmĩtas int¬
citur huana. et hac utile se gattire arbi¬
tratur. cũ dicit. Si caro ẽ. et sanguis ẽ. disã¬
gnis ẽ et cet̾i humores. si ceti huores gͦ
⁊ cortuptõ. eo mõ dico. di flãma ẽ et arcet
cendit. Si aut̾ hec in trib iris miracłm
ft̃m eẽ nõ dubitat. quiscis de diuiuis ope¬
ribus recte sapit. cur nõ creditur qͥ fecit
illa corꝑa nõ posse igne corrupi. fecisse illud
corpꝰ ut nec igne ne famenec morbo nec
seĩo nec ulla in alia qua solet huma corpa
labe factaret corruptõ. ualet igitur diui
na potentia de ista insiblĩ atꝙ tractablĩ
nã corpoꝵ auibusdã manentibus auferre
quas noluerit qualitates. ac ꝑ ħ ⁊̃ ualet
iuembra corꝑalia forͤ limam̃tis manẽtib
corruptõne n̾o mortalitatis emortua sta¬
bli uigore fĩ mare. ut ab sit labes aosit ef¬
figies adsit motio ad sit fatigatõ. adsit

Expanded text:
expertarum inexperta opera diuina infirmitas metitur humana et acutule se garrire arbitratur. cum dicit: Si caro est, et sanguis est; si sanguis, et ceteri humores: si ceteri humores, ergo et corruptio. eo modo diceret: Si flamma est, et ardet; cendit. si autem hoc in tribus uiris miraculum factum esse non dubitat, quisquis de diuinis operibus recte sapit, cur non credatur, qui fecit illa corpora non posse igne corrumpi, fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec senio nec ulla ui alia, qua solet humana corpora labefactare corruptio? na potentia de ista uisibili atque tractabili natura corporum quibusdam manentibus auferre, quas uoluerit, qualitates ac per hoc ualet etiam membra mortalia formae liniamentis manentibus corruptione uero mortalitatis emortua stabili uigore firmare, ut absit labes, adsit effigies, adsit motio, absit fatigatio, adsit
Abbreviated transcription (Latin):
equũ optimũ ⁊ hoĩem pessimũ tñ equo
landato p̾ponis hoĩem uituꝑatũ. di enĩ
ĩtrogeris exhns duob quis sit melior.
responsurus ẽ hõ. nõ m̾ntis s naͣ. In artib
uiris ꝑitũ eo qd multas leges ignoret. Sed¬

Expanded text:
equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus jurisperitum, quod multas leges ignoret; s
Abbreviated transcription (Latin):
Miraris ħ qr illã nõ uites. s ꝑ eaque iira¬
ris ama quẽ nõ uides: Int̾roga creaturã si
a se ip̃a ẽ remane ĩilla. si aut ab illo ẽ nõ ob
aliud ꝑuitiosa ẽ amatori. nͥ qr p̾poĩtur creato¬

Expanded text:
Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraMiraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. suꝑ. p̃s. i 0u. ualde occulta et abstrusa ius
ẽ ana deus agit. ut ⁊ illa que sensu carent.
agone xp̃iano. Oĩs creatura uelit nolit
nin deo et dilo suo sbiecta ẽ s ħ d admonem᷑
ut tota uolũtate sermamꝰ dño deo nostro.
qm̃i iustus lib̾ałr ẜuit. ĩiustus autẽ cõpedi¬
oĩa sicut scriptũ ẽ. bona ualde et sic ordĩauit.
ut de bonis et de malis bñ faciat. Qd̃ eĩ iuste
fit bũ fit. Iuste aut̃ sũt bcĩ boni. et iuste mali
penas patult᷑. Ergo et de bonis bñfac̾ deus
lex iubet. et aliud pati qd̃ lex ibet. Quarp̃
boni scõui leges facuĩt. mali ẜm leges patĩt.¬
ĩt̾ra. iõ diligatur. Quid a mas ut deũ ames.
dic mͥ. ania si potes aliqͥd ad ille nõ fecit. Cir¬
cũspice uinu̾sã creatura. uite ntrũ alicubi
cupiditatis iusco tenearis et adiligendocce¬
atorẽ impediaris. nͥ ĩ ea reꝙ̃ creauit ip̃e que
negligis. Quare auias ista insi qr pulcrase
possũt ẽẽ tam pulcra. ꝙͣ ille aquo fc̃a sunt.

Expanded text:
es non possent. Valde occulta et abstrusa vis est qua Deus agit, ut etiam illa quae sensu carent, sincera. nam omnis creatura, uelit nolit, uni deo et domino suo subiecta est. sed hoc admonemur, ut tota uoluntate seruiamus domino deo nostro, quoniam iustus liberaliter seruit, iniustus autem conpediscriptum est, bona ualde, sic ea ordinauit, ut et de bonis et de malis bene faciat. quod enim iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali poenas patiuntur. ergo et de bonis et de malis blex iubet, aliud pati quod lex iubet. quapropter boni secundum leges faciunt, mali secundum leges patiin terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
fiat aliquid qd̃ aũ nõ fu̾it. patitur eiĩ qui
afficitur. et mutabłe ẽ om̃e qd pacitur. Nõ
gͦ ĩ tõant pigra uacatõ. aut laboriosa co¬
gitetur ĩdustria. qr nouit et quiescens age̾
et agens quiesc̾e. Et quod ĩoꝑib quidẽ pͥus
dr̃ aut post̾ius. nõ ad facientem. s ad fc̃are¬
ferendũ ẽ. Et̾na enĩ est et ĩcõmutablĩs uo¬
lũtas eius. nec cõsilio alt̾nante uariatur. in
qua silis ẽ quicqͥd ĩ rebus creandis uł ordĩan¬
dis ant p̾cessit aut sequit᷑. Iõ differt creator¬
condita qui ẽ añ scla. creature quippe alie crea¬
turas alias quetp̃re quedã caĩs p̾cedunt.
Ille aut oĩa que fec nõ solũ excellentia qua

Expanded text:
fiat aliquid, quod ante non fuerit. Patitur quippe qui fiat aliquid, quod ante non fuerit. Patitur quippe qui afficitur; et mutabile est omne quod patitur. Non ergo in Deo aut pigra vacatio, aut laboriosa cogitetur industria: quia novit et quiescens agere, et agens quiescere; et quod in operibussed ad facta referendum est. Aeterna enim est et incommutabilis voluntas ejus, nec consilio alternante variatur: in qua simul est quidquid in rebus creandis vel ordinandis, aut praecessit, aut sequitur. CXLVI. Quocondita qui est ante saecula. Creaturae quippe aliae creaturas alias, quaedam tempore, quaedam causis praecedunt: ille autem omnia quae fecit, non solum excellentia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
decũd gu̾a reꝵ que pͥmũ deꝰ cõdidit. noua
cũ multa face̾ quetũc nõ fecit maĩfestũ ẽ.
lonũ aut̾ genus instituere credi recte nõ
culta po᷑ uinu̾sã creaturã suã. eoq motu il¬
la n̾sata dñ augli isss ꝑficuĩt. dũ circueñt
sydera. dũ afflant uenti. dũ abissus aquaꝵ
dũ aĩalia gingnĩt᷑ uarioq appetitu aprias
nitas agit. dũ iinqui iustos ex̾c̾e pmittũs.¬
Eeplicat scła que ille cũ pͥmũ coudita sunt.
tamy iplicata uroiterat que tũ ĩsuos cur¬
sus explicarent᷑. si ea ilłe qͥ cõdidit ꝓuito mo¬
tu admĩstrare cessaret. sic gͦ credamꝰ. uł si¬
ut si cõditis ab eo rebus oꝑatõ eiꝰ sb̃trahat᷑
ĩt̾e̾ant. s plane si aliqua creatura sic eũ nc̃
ĩstituere putau̾iimꝰ ut genus eiꝰ pͥme isli
sue cõditõi nõ inseruerit. aꝑte ꝯͣdicimus¬
fas cret̾e alit̾ afficideũ cũ nacat alit̾ cũ ope¬
tatur. qr nec affici dicendꝰ ẽ tanꝙͣ ĩ eius nã

Expanded text:
 quae primo condidit, noua eum multa facere, quae tunc non fecit, manifestum est. nouum autem genus instituere credi recte non culta potentia uniuersam creaturam suam eoque motu illa uersata, dum angeli iussa perficiunt, dum circumeunt sidera, dum alternant uenti, dum abyssus aquarudum animalia gignuntur uarioque adpetitu proprias uitas agunt, dum iniqui iustos exexplicat saecula, quae illi, cum primum condita est, tanquam plicita indiderat: quae tamen in suos cursus non explicarentur, si ea ille qui condidit, provido motu administrare cessaret. CAPUT ut, si conditis ab eo rebus operatio eius subtrahatur, intercidant. Sed plane, si aliquam creaturam sic eum nunc instituere putauerimus, ut genus eius primae illi suae conditioni non inseruerit, aperte contradicimufas credere, aliter affici Deum cum vacat, aliter cum operatur: quia nec affici dicendus est, tanquam in ejus natura
Abbreviated transcription (Latin):
corpore humano tot existunt morboꝵ ma¬
la. ut nec libris medicoꝵ cuncta conp̾hen¬
sa suit. In quoꝵ pli̾bus ac pene omĩbus ⁊̃
ut hoĩes a penaꝵ exicio penali eruant᷑ auxi¬
de die indiem. Ergo ad pcc̃m aomortali¬
tatẽ ad p̾ternolantia tp̃ra. ad gemitũ et la¬
borem et sudorẽ ad etates succedentes nõ
manentes. ab infantia usq ad senectutẽ.
sine sensu transeñtes. adhec actendentes
uideamus hic nete̾m hoĩem ueterem diẽ.
netus canticũ. uetus testam̃tũ. Cõn̾si aut̾
ad int̾iorẽ. ad ea que ĩuouanoa sũt. ꝓ hus¬

Expanded text:
corpore tot existunt morborum mala, ut nec libris medicorum cuncta comprehensa sunt; in quorum pluribus ac pene omnibus, etiam ut homines a penarum exercitio, penali eruantur auxide die in diem . Ergo ad peccatum, ad mortalitatem, ad praetervolantia tempora, ad gemitum et laborem et sudorem, ad aetates succedentes, non manentes, ab infantia usque ad senectutem sine sensu transeuntes, ad haec attendentes, videamus hic veterem hominem, veterem diem, vetus canticum, Vetus Testamentum: conversi autem ad interiorem, ad ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilius de ingenti lapite quẽ ĩ agroꝵ li¬
mite ĩfixũ. uir fortis illoꝵ tempoꝵ pugnãs
et rapint et cucurrit et itorsit et misit. urx
illum ĩauit lectibli̾s sex ceruices subirent.
qualia nũc hom̃m ꝓducit corꝑa tellus.
dignificãs maiora tũc corpa ꝓ duce̾ sollere
tellurem. Quãto mag̃ gͥ tp̃ribus recentiori¬
bus mũdi aũ illud nobile diffamatũ ꝙ di¬
lumũ. S te corpoꝵ magnitudĩe płmq ĩcre¬
dulos mudata ꝑ uetustatẽ sine ꝑ ium fuũ¬
nũ uarios q casus sepulcra cõuicũt. ubiap
paruerĩt. uł uñ cecicerũt ĩcrediblis mag̾¬
tudĩs ossa mortuoꝵ. uidi ip̃e nõ solus. s ali¬
qui mecũ ĩmuticẽsi litte̾ molarẽ hoĩs den¬
tem tam ingentẽ. ut si nr̃oꝵ dentiũ modu¬
los muuitatim cõcite̾tur: centũ nob̾ inteba¬
tur face̾ potinsse. d illuo gigantis alicuius
fuisse crediderim. Nam pret̾ ad erant oĩu
rara quitẽ. s mĩꝙͣ ferme desuerat ã modũ

Expanded text:
Vergilius de ingenti lapide, quem in agrorum limite infixum uir fortis illorum temporum pugnans et rapuit et cucurrit et intorsit et misit: Vix illum — inquit — lecti bis sex ceruice subirent, Qualia nunc hominum producit corpora tellus, significans maiora tunc corpora producere solere tellurem. Quanto magis igitur temporibus recentioribus mundi ante illud nobile diffamatumque diluuium! Sed de corporum magnitudine plerumque incredulos nudata per uetustatem siue per uim fluminum uparuerunt, vel unde ceciderunt incredibilis magnitudinis ossa mortuorum. Vidi ipse non solus, sed aliquot mecum in Uticensi littore molarem hominis dentem tam ingentem, ut si in nostrorum dentium modulos minutatim concideretur, centum nobis uideretur facere potuisse. Sed illum gigantis alicuius fuisse crediderim. Nam praeter quod erant omnium rara quidem, sed numquam ferme defuerunt; quae modum
Abbreviated transcription (Latin):
ti aneocłis utitur. p̾ferretur arbitrio. Sũt
u̾o quedã itapoĩta ĩcorꝑe. ut tm̃ mõ deco¬
remhẽant. et nõ usũ. Sicut ht̃ pectus uiri¬
le mãmas. sicut facies. barbã. quã nõ eẽ
mununito s uirili ornam̃to indicant pu¬
re facies fenũaꝵ quas utiq ĩfirmiores ⁊¬
mumiri tutiꝰ cõneĩret. Si gͦ uulsũ ĩ hus¬

Expanded text:
en-etur arbitrio. Sunt uero quaedam ita posita in corpore, ut tantummodo decorem habeant, non et usum; sicut habet pectus uirile mamillas, sicut facies barbam, quam non esse munimento, sed uirili ornamento indicant purae facies feminarum, quas utique infirmiores muniri tutius conueniret. Si ergo nullum
Abbreviated transcription (Latin):
defensoꝵ solis et lune. qui p̾cepto tuo iugit
die ac nocte deẜuiũt filus tuio. Ut spiraret
largitus es aeris puritatẽ. ut audiret so¬
noꝵ uarietates. ut adoraret odorũ suan¬
tates. ut gustaret sapoꝵ qualitates. ut cõ¬
tractaret dedisti corpulentiaꝵ oñmi gros¬
sitates. Adiuinam̾ta suis uccitatib dedi¬
sti inu̾̃ita. uolucres quoq celi ⁊ pisces ma¬
tis et fructus t̾re ad reficiend̃ ĩpendisti.
Medicinas de t̾ra ꝑ singlas quasq suas
cormptelas creasti. dingła solatia singlis
et nouisti fignien tuũ nr̃m figulus nost̾.
et nos õs q̃i lutũ ĩ mami cua. Mortale fcm̃¬

Expanded text:
defessorum, solis et lunae, qui praecepto tuo jugiter die ac nocte deserviunt filiis tuis; ut spiraret, largitus es aeris puritatem; ut audiret, sonorum varietates; ut odoraret, odorum suavitates; ut gustaret, saporum qualitates; ut contrectaret, dedisti corpulentorum omnium grossitates. Adjumenta suis necessitatibus dedisti jumenta; volucres quoque coeli et pisces maris, et fructus terrae ad reficiendum impendisti. Medicinas de terra propter singulas quasque suas corruptelas creasti, singula solatia singuliset novisti figmentum nostrum figulus noster, et nos omnes quasi lutum in manu tua. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
um reu̾tet. eñ aut morietur hõ hr̾ditabit
bestias. ẜpentes et u̾mues. Om̃s ens ĩpulu̾e
tornnent. et u̾mues oꝑient eos. Sic̃ nestunẽ¬
tũ sic comedet eos iliis. et sic̃ lauã sic uora¬
bit eos tinea. Quasi ꝑncredo cõfuimndꝰ sum.¬
pucrediui dixi pat̾ m̃s es et mat̾ mea et

Expanded text:
um revertentur». Cum autem morietur homo, hereditabit bestias, serpentes et vermes. «Omnes enim in pulvere dormient et vermes operient eos». «Sicut vestimentum sic comedet eos vermis, et sicut lanam sic devorabit eos tinea». «Quasi putredo consumendus sum«Putredini dixi: ‘Pater m
Abbreviated transcription (Latin):
manib actributa ẽ ad loq̃ud̃ ⁊ ad scriben¬
oũ aꝑta atq cõueĩens. et ad oꝑa arcium
plĩnaꝵ officioꝵ q complenda. nõne satis
ostendit quali aĩe ut seruiret tale sit cor᷑
et pulcra sͥ parilitate respondeat: ut nesci¬
as utrũ ĩea ꝯtenda maior sit utilitatis hĩ
tarõ. ꝙͣ decoris. Certe enĩ nicħ creatũ inte¬
nius ĩcorpe. utilitatis cã qd nõ hẽat ⁊̃ te¬
coris locũ: płs aut̃ io nob̃ appareret. si imi¬
u̾os mesuraꝵ quib int̾ se cũcta ꝯuexa
sũt ⁊ coaptata nosce̾mus. qd̃ forsitanda¬
ta oꝑa ĩhuis q̃ foris enuẽt. hũana poss¬
ĩuestigare solertia. Que n̾o tecta sunt at
a nrĩs remota ꝯspectib. sicut ẽ tanta pple¬
xitas nenaꝵ atq neruoꝵ ⁊ uisceꝵ secreta¬

Expanded text:
d loquendum et scribendum apta atque conveniens, et ad opera artium plurimarum officiorumque complenda, nonne satis ostendit, quali animae ut serviret tale sit corpuet pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo major sit utilitatis habita ratio, quam decoris. Certe enim nihil creatum videmus in corpore utilitatis causa, quod non habeat etiam decoris locum. Plus autem nobis id appareret, si numeros mensurarum, quibus inter se cuncta connexa sunt et coaptata, nossemus: quos forsitan data opera in his quae foris eminent, humana posset vestigare solertia; quae vero tecta sunt, atque a nostris remota conspectibus, sicuti est tanta perplexitas venarum atque nervo
Abbreviated transcription (Latin):
paret. Nõne ita sũt ĩeo loco sensuũ ⁊ cetã
membra dispoĩta. sp̃es q ip̃a ac figura.
ato statura totius corꝑis ita modificata.
ut ad mĩstium aĩe rõalis se idicet fc̃m.
Nõ enĩ ut aĩalia roĩs exꝑtia ꝓ na iudemꝰ¬

Expanded text:
paret? Nonne ita sunt in eo loca sensuum et caetera membra disposita, speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expertia prona e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. gustũ et tactũ. qui tangẽdi sensus ab
anteriori parte ce̾bri ad postĩora crãsiens.
⁊ iñ ꝑc̾uicẽ et medullã spine descendens.
ꝑtotũ corpꝰ diffimditur. porro ip̃a uis
ad cellam phantastitã usq trahit᷑ et redu¬
citur. ato ymagõ efficitur. postea eadem
ymaginatõ ab ant̾iori ꝑte capitis ad me¬
diam transiens ip̃am aĩe rõalis sub̾am
cõtingit ⁊ excitat discretõem. In tr̃ iam
purificata ⁊ sb̃tilis effc̃a. ut ip̃i sp̃m ĩme¬
diate cõĩgatur. ueracit̾ tñ nãm cols re

Expanded text:
tum et tactum. Qui tangendi sensus ab anteriori parte cerebri ad posteriorem transiens, et inde per cervicem et medullam spinae descendens per totum corpus diffunditur. Porro ipsa vis ad cellam phantasticam usque retrahitur et reducitur, atque imaginatio efficitur. Postea eadem imaginatio ab anteriori parte capitis ad medium transiens, ipsam animae rationalis substantiam contingit, et excitat discretionem: in tantum jam purificata et subtilis effecta, ut ipsi spiritui immediate conjungatur, veraciter ta
Abbreviated transcription (Latin):
sine ⁊ manus seq̃ritis ꝑscrutãtis q mori¬
euciũ atq ĩcamib hũanis satis ĩ hũane
abdita cũcta rimata ẽ. ut qͥd ⁊ quõ ⁊ qͥb
locis curand eẽt adisceret. nũos tñ de qͥ¬
bus loquor. quibus coaptatõ q̃ armonia¬

Expanded text:
inter manus secantis perscrutantisque morientium, atque in carnibus humanis satis inhumane abdita cuncta rimata est, ut quid, et quomodo, quibus locis curandum esset addisceret; numeros tamen de quibus loquor, quibus coaptatio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad tolorem. eorpꝰ aut̃ qd pͥus ĩtegrum
tanꝙ̃ organũ cõtemꝑatũ et dispoĩtũ. ut
melos miusicũ in se contin̾et ⁊ taccum re¬
sonaret. nõ confractũ et ĩutile ad erectõe
iacet. Aĩa u̾o recurrentib ad regiones
quib corpꝰ ꝑ tp̃s ⁊ locũ mouebat. ip̃a per
tp̃s ĩlocalr mota. qm̃ et si organũ periit.
s nõ moles. nec ad organũ mouebat. De¬

Expanded text:
d prius integrum tanquam organum contemperatum et dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret, tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad regiones quibus corpus per tempus et locum movebat, ipsa per tempus illocaliter mota: quoniam etsi organum periit, sed non melos, nec quod organum movebat.
Abbreviated transcription (Latin):
mediis pccõres corrigñt᷑ a malis. ita iusti
hus angent᷑ in bonis: Illos euĩ em̃dat dens
ut corugat. hos u̾o ꝓbat ut augeat. Illos
a culpa reuocat. hos sãctiores sibi reẜnat
Illic pcc̃a cornigũt᷑. hic m̃nita uirtutis au¬
gentur. illic gͦ recordatõ penitens. hic pu¬
rementis lecicia gaudens: Ille ĩdulgẽtia
diuinã ex optat. hic p̾mia ꝓmissa iam
cogitat. Ille piñ iudicẽ ueniã postulat. ħ
mstũ renuumeratorẽ expectat. Ille solicitꝰ
ut possit impetrare qd̾ postulat. Hic securꝰ
tia crescente ad indicet. Odit eĩ supplicĩ.
qui añ p̾stitit ne condempnet.

Expanded text:
mediis corriguntur a malis; ita justi hactenus augentur in bonis. Illos enim emendat Deus, ut corrigat; hos vero probat, ut augeat: illos a culpa revocat; hos sanctiores sibi reservat. Illic peccata corriguntur, hic merita virtutis augentur - illic recordatio poenitens, hic purae mentis laetitia gaudens. Ille indulgentiam divinam exoptat; hic praemia promissa jam cogitat: ille pium judicem veniam postulat; hic justum remuneratorem exspectat: ille sollicitus, ut possit impetrare quod postulat; hic securustia crescente quod vindicet: odit enim supplicium, qui ante praestruit, ne condemnet.
Abbreviated transcription (Latin):
Alebant᷑ gͦ alus q̃ sumnebant ne aĩalia coͣr
molestie aliqͥd exuriento ac sitiendo sentirẽt.
de ligno aut uite. Pp̃ea gustabatur ne mors
eis mndecũq sbrepet .i. senectute confecta de¬
cursis tp̃roꝵ spatus int̾irent. tanꝙ̃ cet̾a eẽnt
alimento illud sac̾mento. ut sic fuisse accipi¬
atur lignũ uite ĩꝑadiso corꝑali. sic̾ ĩ sp̃uali.
ħ ẽ ĩtelligiblĩ ꝑadiso sapĩa terte qua scͥptũ

Expanded text:
Agebatur ergo aliis quae sumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent; de ligno autem uitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet uel senectute confecta decursis temporum spatiis interirent; tamquam cetera essent alimento, illud sacramento; ut sic fuisse accipiatur lignum uitae in paradiso corporali, sicut in spiritali, hoc est intellegibili, paradiso sapientia Dei, de qua scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Corꝑa iustoꝵ aue ĩresurrectõe futura sũt
nullo ligno indigebũt quo fiat ut usso mor¬
bo uł senectute ĩuet̾ata moriant᷑. n ullis
aliis corꝑalib alim̃tis. quib exmriendiac
sitiendi qualiscũq molestia deuitet᷑. qm̃ cer¬

Expanded text:
o iustorum, quae in resurrectione futura sunt, neque ullo ligno indigebunt, quo fiat ut nullo morbo uel senectute inueterata moriantur, neque ullis aliis corporalibus alimentis, quibus esuriendi ac sitiendi qualiscumque molestia deuitetur; quoniam cer
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ mag̃ ĩ palea ꝙ in fimũcis eẽ arbitrã¬
di sunt. ueĩent ⁊ qui aream purget. et a
dei p̾cepta iã tibi nota nõ facis et corripi
nõ uis ⁊̃ pp̃ea corripiendus es. qr corripi
nõuis. nõuis enĩcibi tus uitia demõ strari.
Nõ uis ut feriant. fiacq tͥ ucił tolor qͦ me¬
dicũ q̃ras. Nõ uus t̾ tuip̾e ostendi. ut cũ de¬
formẽ te interis reformatorẽ desideres. eiꝙ
suplices. ne ĩ illa remaneas felicitate. ẽuũ
amppe uitui ẽ ꝙ malus es. et maiꝰ ẽ uitiu
corripi nosse qr malus es. qi landanda uł
ĩdiferent hũd a sint uitia. ut neq lautent᷑.
ne intuꝑent᷑. aut uẽ nich agat timor cor¬
recti hoĩs uł putor uł dolor. auc aliud agat.
cũ salubrit̾ stinssat. nisi ut roget᷑ bonꝰ. et ex
malis qͥ corripiũt᷑ bonos faciat qui laudentͤ.
Qo gͦ nult ꝓ se fĩ qͥ cornpi nõ uult ⁊ dic̃ ora
poti ꝰ ꝓ me. iõ corpiendꝰ ẽ ut faciat ⁊̃ ip̃e ꝓ se.¬

Expanded text:
nomen magis in palea quam in spinis esse arbitrandi sunt, veniet etiam qui aream purget, et a Dei praecepta jam tibi nota non facis, et corripi non vis, etiam propterea corripiendus es, quia corripi non vis. Non vis enim tibi tua vitia demonstrari: non vis ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium est quod malus es, et majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudanda vel indifferenter habenda sint vitia, ut neque laudentur neque vituperentur; aut vero nihil agat timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi non vult, et dicit, Ora potius pro me; ideo corripiendus est, ut faciat eti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ꝓ̃s. 6. Qm sunt recci corte. qui omĩa
quecũa ĩ hac uita patiũt᷑. nõ eatribuunt.
ĩsipientie s cõsilio dei. ad medicinã suam.
nec p̾suint de institia sua. ut putet se in¬
iuste pati que patiũtur. aut iõ eẽ deñ ĩni¬
stũ. qr nõ pła patitur qui plus peccat. duꝑ¬

Expanded text:
s. Qui sunt recti corde? Qui omnia quaecumque in hac vita patiuntur, non ea tribuunt insipientiae, sed consilio Dei ad medicinam suam; nec praesumunt de justitia sua, ut putent se injuste pati quod patiuntur, aut ideo esse Deum injustum, quia non plura patitur qui plus peccat.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus fu̾o. telebit deus oĩa mala mea. Qua
gentiã. S auid adte dies malos diebus
malis. sufficiat diei malicia sua. Malus
dies est̾mis. malus hodiernus. malus
enutris cortuũ qũ insidiaris aliene pu¬
dititie. qñ frande contristas ꝓximũ tuũ.
sit. cũ malus fu̾it hõ. M alos dies nis ad
sit lege ubi ꝓmissus sit crastinus dies. ⁊
silongaent bonasit. Quare nus hr̃e iitã
longa ⁊ malã. aut longa nõ erit ⁊ illa te
et quio mali erit. qr diu bñ mxisti. tu ma¬
nemo t᷑ ꝓmisit. Corrige te. audi scripturã.

Expanded text:
sus fuero, delebit omnia mala mea, quaris addere dies malos diebus malis? sufficiat diei malitia sua: malus dies hesternus, malus et hodiernus, malus et enutris cor tuum? quando insidiaris alienae pudicitiae? quando fraude contristas proximum tuum? sit, cum malus sit homo? malos dies addere hi, ubi tibi promissus est crastinus dies, et si longa erit, bona sit. Quare vis habere vitam longam, et malam? aut longa non erit: et illa let quid mali erit quia diu bene vixisti? Tu manemo tibi promisit. Corrige te, audi de Scriptura.
Abbreviated transcription (Latin):
tulada. ħ ẽ correctõis utilitas q̃ nũc maior
nũc nnor ꝓ pcc̃oꝵ diu̾sitate salubrit̾ ad¬
hibet᷑. ⁊ tũc ẽ salubris. qũ sr̃mis meditꝰ res¬
picit. Non enim aliquid ꝓficit ñ cũ facit.
ut pcti sui ꝙ̃q peniteat. Et quis hoc dat.
nisi qui respexit apłm petrũ negautẽ et

Expanded text:
major, nunc minor pro peccatorum diversitate salubriter adhibetur; et tunc est salubris, quando supernus medicus respicit. Non enim aliquid proficit, nisi cum facit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi qui respexit apostolum Petrum negantem, et
Abbreviated transcription (Latin):
diũte refragari finẽ. aua dicit. Nõ pot̾ ar¬
bor bona fructus malos face̾. Non enĩ poc̾
sicut u̾itas ait. colligi uua de spmis. qr nõ
pot̃ una nasci despinis. s ex bona t̾ra ⁊ ui¬
tes nasci uidemꝰ et spinas. Rodẽ mõ. tãꝙͣ
arbor mala fructus bonos .i. bona oꝑa nõ¬
ꝓrsus fuit nũ p̾mitus oriretur nolu̾̃tas ⁊¬
mala. nͥ ex anglĩ et hoĩs ña tona. qd et ip̃e
doꝰ ĩeote loco ubi de arbore et fructib loq̃ba¬
tur aptissime ostendit. ait eĩ. aut facite ar¬
bore bonã et fructus enus bonos. aut facite

Expanded text:
iae refragari, qua dixit, Non potest arbor bona fructus malos facere. Non potest enim, sicut Veritas ait, colligi uva de spinis , quia non potest nasci uva de spinis; sed ex bona terra et vites nasci posse videmus et spinas. Et eodem modo tanquam arbor mala fructus bonos, id est, oorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore et fructibus loquebatur, apertissime ostendit: ait enim, Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonum, aut faci
Abbreviated transcription (Latin):
si quisꝙͣ nelit sic intelligere qd dcm est.
auferte malũ ex nob̃ ip̃is. ut ꝑ correctõe
seꝑ atoĩs de congregatõe frm̃ malus asq
auferendꝰ sit. studio tñ sanãdi nõ odio
pundi ẽẽ faciend̃ nemo dubitau̾it. Et si¬
quis adhibendꝰ sit modꝰ cp̃aq seruand a.
ne pax ecc̃e moletur. ĩ qua maxĩe t̾cito

Expanded text:
si quisquam uelit sic intellegere quod dictum est: si quisquam uelit sic intellegere quod dictum est: auferte malum ex uobis ipsis, ut per correptionem separationis de congregatione fratrum malus quisque auferendus sit, studio tamen sanandi, non odio perimendi esse faciendum nemo dubitauerit. et quis adhibendus sit modus temporaque seruanda, ne pax ecclesiae uioletur, in qua maxime tritico
Abbreviated transcription (Latin):
nã. et discipliua efficit ĩculpabilẽ bonitatẽ.
Nec ꝙ̃ꝙ late̾ puto. qr bonita sine discipliua
delictoꝵ mat̾ ẽ. et disciplina sine bonitate. tͣ¬
stis quedã amaritudo uiuendi. Scĩam sibi
p̾stari parit᷑ implorat ut nou̾it scient̾ sa¬
pient̾ q distingu̾e q̃ sunt tͥmim boĩtatis.
et auã debat hr̃e disciplina mensurã. Ne
forte aut nuue renissionis intio boitas
ĩ cõsulta fecetur. aut disciplina durior ip̃a
sin anstitate crutescat. uis frat̾ bonus eẽ
peccanti: Beingne quitẽ fac. et ut nͥe sis bo¬
nus ingorem ei adhibe discipline. ut tua
illi bonitas ꝓfitiat ad salutẽ. quẽ utiq si
ulla cohercentis cẽsura increpatõne t̾ru¬
eris. et pnitiosa erit ei hec bonitas tua. qͣ
ꝑmittis pire pectantẽ. qnẽ pot̾as saluta¬
re correctil. Rursũ suuo discipline rigo¬
re nssam scẽ bonitatis p̾tenderis medici¬
nã. dñ rigorẽ tuũ refugit pectans. ꝑccĩ
pcc̃ori. aut ĩmod̾ata seu̾itas a lapsu non

Expanded text:
icit inculpabilem bonitatem. Nec quemquam latere puto, quia bonitas sine disciplina delictorum mater est, et disciplina sine bonitate tristis quaedam amaritudo vivendi. Scientiam praestari sibi pariter implorat, ut noverit scienter sapienterque distinguere qui sint termini bonitatis, et quam debeat habere disciplina mensuram; ne forte aut nimiae remissionis vitio bonitas inconsulta foedetur, aut disciplina durior ipsa sui austeritate crudelescat. Vis, frater, bonus esse peccanti? Benigne quidem facis: sed ut vere sis bonus, vigorem ei adhibe disciplinae; ut tua illi bonitas proficiat ad salutem. Quem utique si nulla coercentis censurae increpatione terrueris, perniciosa erit ei haec bonitas tua; quia permittis perire peccantem, quem potueras salvare correctum. Rursum, si nimio disciplinae rigore nullam scientia bonitatis praetenderis medicinam; dum rigorem tuum refugit peccans, peccati peccatori, aut immoderata severitas a lapsu non
Abbreviated transcription (Latin):
pium lectorẽ. s ⁊̃ liberũ correctorẽ desiderem.
maxĩe ĩhuis ubi ip̃a magnitudo qõnis uti¬
tradictores ht̃. uerũ cũ sicut lctorẽ meum
nolo mͥ eẽ deditũ. ita corrector ẽ nolo sibi.
Ille lector meus nõ me amet ampliꝰ quã
catholicã fidẽ. ille se nõ amet amplius ꝙͣ
catholicã u̾tatẽ. Sicut illi dico. noli meis
lrĩs q̃i scripturis canoĩcis ĩẜure. s ĩ illis et
qd̾ nõ credebas cũ ĩnen̾is ĩ cũctant̾ crede. in
lex̾is. noli fir me recin̾e. ita illi dico. uolime¬
as lr̃as ex tua opione uł conteptõne. s ex
diuina lectone uł ĩcõcussa rõe corrigere.
si quid aut̃ meis ueri comp̾hendis existen¬
do nõ ẽ meñ. s ĩtessigendo ⁊ amãdo cuũ fit
⁊ meũ. si qͥd aus falsi cũ ĩtenderis errando
fu̾at meil. s iã cauend̃. nec tuũ sic nec ineũ.

Expanded text:
pium lectorem, sed etiam liberum correctorem desiderem, multo maxime in his, ubi ipsa magnitudo quaestionis utitradictores habet. Verumtamen sicut lectorem meum nolo mihi esse deditum, ita correctorem nolo sibi. Ille me non amet amplius quam catholicam fidem, iste se non amet amplius quam catholicam veritatem. Sicut illi dico, Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis et quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede, in lexeris, noli firmiter retinere: ita illi dico, Noli meas litteras ex tua opinione vel contentione, sed ex divina lectione vel inconcussa ratione corrigere. Si quid in eis veri comprehenderis, existendo non est meum, at intelligendo et amando et tuum sit et meum: si quid autem falsi conviceris, errando fuerit meum, sed jam cavendo nec tuum sit nec meum.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pn corripe. ut ille ementetur et cet̾i time¬
fendendas putant. Et sunt qui iam ĩ aꝑto
quiescũt. dũt aut qui oĩo siluerũt magno
tunore cõpressi. S ad huc corte retinent.
qõ ore iã ꝓferre nõ audent. ꝓm̃ aliis seue¬
rius sunt corrigendi. alu igilantiꝰ m̃esti¬
gandis. aln tractandi quidẽ lemus. s nõ seg¬
nius sunt docendi. ut si nõtimẽtur ne ꝑdat.
nõ tñ uegligant᷑ ne peant: benigne faciente

Expanded text:
t apertum publice corripe, ut ille emendetur, et caeteri timefendendas putant, et sunt qui occultius pequiescunt. Sunt autem qui omnino siluerunt magno timore compressi, sed adhuc corde retinentes quod ore jam rius sunt coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. Sufficiente
Abbreviated transcription (Latin):
stus ẽ medicus furentifrenetico et pat̾ ĩdis¬
ciplinato filio. ille liganto. iste setento. sed
ambo diligento. Si aut illos negligant et
pire ꝑmittant. ista potius falsa mausnetu¬
to cruder ẽ. si emĩeaus et mulus ambus ñ
ẽ ĩtellectus. morsibus et calsibus resistunt
tur. et cũ int̾ dentes eoꝵ ⁊ ungłas sepe hoĩes

Expanded text:
 et medicus furenti phrenetico et pater indisciplinato filio, ille ligando ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos neglegant et perire permittant. ista potius falsa mansuetudo crudelis eat. si enim equus et mulus. quibus non est intellectus, morsibus et calcibus resistunt tur. et. cum inter dentes eorum et ungulas saepe homines
Abbreviated transcription (Latin):
em̃idet et corrigat. aut usq ad messem dif¬
ferat eradicare zizaniã. et paleã uentilare.
ut tñ de salute sua bone sper xp̃iam int̾ des¬
ꝑatos quos corripe nõ ualens. ĩ unitate uer¬
sentur. auferant malũ a seip̃is .i. ut ĩ ip̃is
nõ m̃eĩatur qd eis ĩmorib displiceat alioꝵ.
Fatilius est iit̾e aurd ĩ alio corrigas acq
quid inte corngend sit. Et iõ qui corngit¬

Expanded text:
emendet et corrigat aut usque ad messem differat eradicare zizania et paleam uentilare. ut tamen securi de salute sua bonae spei christiani inter desperatos, quos corripere non ualent, in unitate uersentur, auferant malum a se ipsis, id est ut in ipsis non inueniatur quod eis in moribus displicet aliorum. Facilius est enim videre quid in alio corrigas, atququid in te corrigendum sit, libenterque corri
Abbreviated transcription (Latin):
p̾destiatos a nõ p̾destĩatis discnere nõ uale¬
mus. et ab hoc om̃s saluos fĩ uesse debemꝰ.
oĩb ne ꝑeant. uł ne alios ꝑdant. adhiben¬
da ẽ a uob̃ medicinalr̃ seuera correctõ. dei
ẽ aut̃ illis ea facẽ utilem quos ip̃e p̾cunt
et p̾destĩauit conformes fĩ ymagini filui
su. si enĩ alũ timore nõ corripimꝰ ne aliãs
inde ꝑeat. cur nõ ⁊̃ timore corripimꝰ. ne ali

Expanded text:
tinatis discernere non valemus, et ob hoc omnes salvos fieri velle debemus; omnibus, ne pereant, vel ne alios perdant, adhibenda est a nobis medicinaliter severa correptio: Dei est autem illis eam facere utilem, quos ipse praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii . Si enim aliquando timore non corripimus, ne aliquis inde pereat, cur non etiam timore corripimus, ne ali
Abbreviated transcription (Latin):
dolititius intenoite quas s̾ͥ potissimũ uͥtu¬
tes tribui rex ꝓphĩcus dep̾catur: bonitatẽ
re.: Nõ eĩ petit mũdanaꝵ duntias thesau¬
ros nõ regna funtima. nõ cp̃a ꝓlitiora in¬
uendi. s bonitatẽ sedote sinul et disciplinã

Expanded text:
tres, intendite quas sibi potissimum virtutes tribui rex propheticus deprecatur: Bonitatem,re. Non enim petiit mundanarum divitiarum thesauros, non regna finitima, non tempora prolixiora viven
Abbreviated transcription (Latin):
qui tollerant scli mala. nõ accusant deum.
uidete fr̃es rara ius ẽ ista qͣ loauor. nescio
quo enĩ modo qñ euenit hoĩ aliqd̃ malũ de¬
um currit acc̃are. qui debet se. Dñ boni aliqͥd
agis te laudas. qñ aliqͥd mali pat̾ĩs deñ accu¬
sas. Hoc ẽ cor tortuosum nõ rectũ ab ista dis¬
tortõne et pͣnitate si corngaris cõu̾tetur ĩqͣrm̃¬

Expanded text:
li tolerant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione et pravitate si corrigaris, convertetur i
Abbreviated transcription (Latin):
te inflata dissiliat. ⁊ cõsolatoĩb engit. ne
grauata ĩfirmitate succũbam. Huic ẽ illud
pct̾oꝵ nos deũ monitis flagellare freꝙ̃ter
nemo prutẽs e qui abnuat. nemo st ultꝰ
qui nõ ĩtelligat. uult enĩ deus nos moneri
freq̃nt̾ quos nult eẽ correctos. uult ⁊ẽptatõ¬
uũ seueritate corrige̾. quos sua patĩa inte
iam mortuos suscitare. Gaudet emĩd̾s si
correctos iuderit. quos er̃itat. lecat᷑ cũ⁊

Expanded text:
te inflata dissiliat, et consolationibus erigit, ne grauata infirmitate succumbat. hinc est illud  nos meritis flagellari frequenter, nemo prudens qui abnuat, nemo stultus qui non intelligat. Vult enim Deus admoneri frequenter, quos putat esse correctos: vult tentationum severitate corrigere, quos sua patientia vijam mortuos suscitare. Gaudet enim Deus, si correctos viderit quos emendat: laetatur et si
Abbreviated transcription (Latin):
noxias cupiditates. alui mag̾ alii nnus
s õs mali. et ꝓ ip̃a diu̾sitate diu̾sis suplicus
iudicandi. aut grãm dei suscipiũt ⁊ tp̃rales
sunt. uec ꝑseu̾antes erũt et deserũt᷑. diissi
enĩ sunt lib̾o arbitrio. nec accepto ꝑseũau

Expanded text:
noxias cupiditates, alii magis, alii minus; sed omnes mali, et pro ipsa diversitate diversis suppliciis judicandi. Aut gratiam Dei suscipiunt, sed temporales sunt, nec perseverant; deserunt et deseruntur. Dimissi enim sunt libero arbitrio, non ac
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ateo. di recedit a cõ ĩpfitoũ it. Cont̃
cor hũile decelo educit deũ ut ꝓximus ei¬
tingas ad illũ extelsũ Nolo terũpnas ex¬
tendento te aliuo cõsiliũ tibi do. ne nsta ĩ¬
tentione forte crepes ꝑ sr̃biã. Certe altus
est deus. tu hũilia te et ip̃e descencet ad te.

Expanded text:
cedit a Deo; et si recedit a Deo, in profundum it. Contra, cor humile de coelo adducit Deum, ut proximus tingas ad illum excelsum? Nolo te rumpas extendendo te; aliud consilium tibi do, ne in ista extensione forte crepes per superbiam: certe altus est Deus; tu humilia te, et descendet ad te.
Abbreviated transcription (Latin):
siã regẽ. Nõueĩat tecũ ex̾titus isrł. nõ ẽ enĩtoꝰ
cũ isrł. n cũ om̃ib filiis effrẽ. qmi si ꝑutan̾is
optin̾e te in illis ĩfuga conuertet te deus añ
uat ĩbesso. dando eis fidutiã alios ĩmisso ti¬
more cõu̾tit ĩfuga. nͥ qr ille qm ĩ celo ⁊ ĩterra
oĩa q̃cũq noluit fecit ⁊̃ ĩ hõni cordib oꝑat᷑

Expanded text:
at tecum exercitus Israel: non est enim Dominus cum Israel et omnibus filiis Ephrem: quoniam si putaveris obtinere te in illis, in fugam convertet te Deus antevat in bello dando eis fiduciam, alios immisso timore vertit in fugam, nisi quia ille « qui in coelo et in terra omnia quaecunque voluit fe
Abbreviated transcription (Latin):
torti cordiꝰ tortũ cor hñs. putat torta ẽẽ que
dicũt᷑ adõ. putat p̾ua eẽ oĩa que fecit deus
et displicent illi oĩa ioitia dei. maxĩe ꝙ in
anib ip̃e corripit᷑. et sedet ⁊ disputat.ꝙͣ ma¬
le faciat dens. qr nõ ꝓ eius uolũtate facit.
distortũ cor. pranũ cor ẽ ad nõ se corrigit ad
teu. et deu mlt distorquere ad se. ll. te ua
litia. cũ letatur nistus ĩ ĩpios ꝓcessisse uĩdic¬
it corrigi. s iustitia dei quascit młos posse cõ¬

Expanded text:
Torticordius, tortum cor habens. Putat torta esse omnia quae dicuntur a Deo, putat prava esse omnia quae fecit Deus, et displicent illi omnia judicia Dei, maximeque in quibus ipse corripitur; et sedet, et disputat quam male faciat Deus, quia non pro ejus voluntate facit. Distortum cor, parum est quod non se corrigit ad Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo litia, cum laetatur justus in impios processisse vindicit corrigi; sed justitia Dei, qua scit multos posse co
Abbreviated transcription (Latin):
boris. hũiliatois. nõ tribuit. insi uolũtati
dĩ iuste. nõ illidans ĩsipientia. qd̃ ꝙͣi nesti¬
at auro agat qr talem flagellabat. et tali¬
bus ꝑcit. ip̃e ẽ rectus corte. pu̾si aut̃ corte
sunt ⁊ pram et distorti. qui oĩa que patiñt᷑
mala ima se pati dicunt. dantes illi ĩiqͥta
tẽ ꝑ eiꝰ uolũtatẽ patiũt᷑. aut qui nõ autẽt¬
ei dare imquitatẽ anferũt gub̾natõem.¬
aut negare deũ aut deũ dice̾ ĩiustũ. aut
auferre illi gub̾natõem reꝵ. ibitẽ. Recticor
tatẽ dei. et si eos ꝑturbat hũana fragilitas.
diuina cõsolat᷑ eauitas. ꝙͣuis aut̾ corde mor¬

Expanded text:
s, non tribuit nisi voluntati Dei justae, non illi dans insipientiam, quod quasi nesciat quid agat, quia talem flagellat, et talibus parcit; ipse est rectus corde: perversi autem corde sunt, et pravi et distorti, qui omnia quae patiuntur mala, inique se pati dicunt, dantes illi iniquitatem, per cujus voluntatem patiuntur; aut quia non ei audent dare iniquitatem, auferunt ei gubernataut negare Deum, aut dicere injustum, aut auferre illi gubernationem rerum. Quare hoc? tatem Dei; et si eos perturbat humana fragilitas, divina consolatur aequitas: quamvis enim corde mor
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ redeñt ad parietes suos timent nea¬
seriores qui ad ꝯscĩam suã redire uolunt. ne
ibi litib pcc̃oꝵ eu̾tant᷑. Ergont possis libẽs
redire ad cortim mũda illiro: Stĩ enĩ mũ¬
to corte. qm̃ ip̃i deũ indebũt. aufer iñ cupi
oĩa: Intra cor tuũ et gaudebis ibi. Et cu
ibi ceꝑis gaudẽ. ip̃a mũditia cordis tui

Expanded text:
qui cum redeunt ad parietes suos, timent ne aseriores, qui ad conscientiam suam redire nolunt, ne ibi litibus peccatorum evertantur! Ergo ut possis libens redire ad cor tuum, munda illud: beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Aufer inde cupiomnia; intra in cor tuum, et gaudebis ibi. Cum ibi coeperis gaudere, ipsa munditia cordis tui
Abbreviated transcription (Latin):
tu nͥ ꝙ fecit te teus ad ymagiiẽ et silitu ͥ ͤ
suã. negligis gͦ qd fc̃s es. et diligis qd fe¬
cisti. amias ex te oꝑa tua. negligis ĩte opꝰ
dei. Merito is merito laberis. merito ⁊ a te
ip̃o pgis. mito audis. Sp̃s ambulas ⁊ nõ
reu̾tẽs. Audi gͦ potins nocantẽ ⁊ dicentẽ.

Expanded text:
em ad imaginem et similitudinem suam? Negligis quod factus es, diligis quod fecisti. Amas extra te opera tua, negligis in te opus Dei. Merito is, merito laberis, merito et a te ipso pergis: merito audis, Spiritus ambulans, et non revertens . Audi potius vocantem, et dicentem,
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Nam caẏm ꝑfecit honnaidiũ ⁊ iob uul¬
ueratus dei amncus ẽ effetus. et abel m̃ocẽs
afre suo occisus. nec tũ iob diutiꝰ passus ẽ
cruciatum. nec caym locũ donauit ad ignos¬
cendũ. nec paulil deseruit colaphizatũ. quẽ
sua gr̃a fecit robustũ. nec nda suscepit pe¬
intentẽ. nec petrũ deserunt flentem. et sic pius

Expanded text:
icio. Nam Cain perfecit homicidium, et Job vulneratus Dei amicus effectus est, et Abel innocens a fratre suo occisus: tamen nec Job diutius passus est cruciatum, nec Ananiae locum donavit ad ignoscendum, nec Paulum deseruit colaphizatum, quem sua grenitentem , nec Petrum deseruit flentem . Et sic pius
Abbreviated transcription (Latin):
tuam isluumet. et ad ntã et̾na sicut disitõ
et opto ꝑducat. toto euĩ cordis affectuop¬
to et deũ dep̾cor ut semꝑ ad interiorate
extendas donec ꝑueĩas ad sublimen ppetue
bcituoĩs coronam. uñ anĩ tui noblĩtatem
ꝙͣ ĩte optime scio. ulłis amicoꝵ tuoꝵ cõsili¬
is. usla scl̃atioꝵ ambitione desiterioꝵ ab
amore xp̃i ꝑmittare ꝑmictas. Noli tuã
bonitatẽ alioꝵ malig̾tate obscurare. sed
ubiq ꝙͣtũ nales amabłis corã deo ⁊ om̃i
ppło appeas. Nõ teent tibi gr̃a adiuuãtis

Expanded text:
tuam illuminet, et ad vitam aeternam, sicut desidero et opto, perducat. Toto etenim cordis mei affectu opto, Deumque deprecor, ut semper ad anteriora te extendas, donec pervenias ad sublimem perpetuae beatitudinis coronam: et animi tui nobilitatem, quam in te optime scio, nullis amicorum consiliis, nulla saecularium ambitione desideriorum, ab amore Christi immutari permittas. Noli tuam bonitatem aliorum malignitate obscurare; sed ubique quantum vales, amabilis coram Deo et omni populo appareas. Non deerit tibi gratia adjuvantis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia cor quent ds. cor ĩspicit. intus testis ẽ.
ider conpbator adintor. coronator. Sufficit
ut offeras uolũtatẽ. cũ potes ores cofiteris ad
salutẽ. Cũ ant̾ nõ potes ore. corte credis ad
istitiã. Corde laudas. corte bũdicis. corde ĩ
ara cõscĩe uctimas sacras ĩponis. et respõtet᷑
tibi. pax ĩt̾ra hoĩb bone uolu̾tatis. ꝑ cor ĩtel¬

Expanded text:
quia cor quaerit, cor inspicit, intus testis est, judex, approbator, adjutor, coronator; sufficit ut offeras voluntatem. Cum potes, ore confiteris ad salutem; cum autem non potes, corde credis ad justitiam : corde laudas, corde benedicis, corde in aram conscientiae victimas sacras imponis; et respondetur tibi, «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» .
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uideat. qͥ ħ nõ carneis oclĩs inspicit᷑. s
⁊ cotidie celebrantur. Et post pauca. Non
mouendo mirando. dic enĩ agendũ ẽ cum
coꝵ pct̃a. et si auitẽ minamur cũ dolo fiat
atur. Ita pͥus mouebuntur spũales. aut ⁊̃¬
s instantissimis ad moĩtoĩb cetã młtituto
sermonẽ gu̾ali obuirgatõe ferienda ẽ. et
maxĩe si octasionẽ et oportumitatẽ p̾bu̾it
aliquod flagellũ desuꝑ dm̃. quo eos appeat
ꝓ suis m̾itis napulare. tuc enĩ aures hũiles
p̾bet com̃datori sermoĩ calamitas auditoꝵ
facilius q ĩgemitũ confitendi ꝙͣ ĩmurmͦ
resistendi afflicta corda compessit. D aue¬

Expanded text:
dum videat, qui hec non carneis oculis inspicit, sed etiam quotidie celebrentur et post pauca. Non monendo quam minando. Sic enim egendum est cum corum. Et si quid minamur, cum dolore fiat, atur. Ita, prius movebuntur spiritales aut spsed instantissimis admonitionibus cetera multitudo sermonem, generali obiurgatione ferienda est et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper domini, quo eos appareat pro suis meritis uapulare. tunc enim aures humiles praebet emendatori sermoni calamitas auditorum faciliusque in gemitum confitendi quam, in murmura resistendi afflicta corda compellit, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
nit ĩ ẜmone. aͦ. de epyphĩa. Qr indiciũ illud
qͦ uuusasq recipiat ꝓ ut gessit ĩcorpe sine bo¬
nũ sine malũ dei idicatim patientia et boĩ¬
tate differtur. ĩpinitatẽ s̾ ñquitatis ĩfidemĩ
corda ꝓmittũt. et putant hũanoꝵ accirũ q̃lita¬
enideucissimis plerũq supplicus male gestaples¬
taut᷑. aut nõ sepe celestiũ cõminatõnũ t̾ror
ostendatur. quibus utiq et fides monetur ⁊

Expanded text:
a judicium illud, quo unusquisque recipiet prout gessit, sive bonum, sive malum , judicaturi patientia et bonitate differtur, impunitatem sibi iniquitatis infidelium corda promittunt, et putant humanorum actuum qualitaevidentissimis plerumque suppliciis male gesta plectantur, aut non saepe coelestium comminationum terror ostendatur: quibus utique et fides monetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
audi dicentẽ tibi. Cõn̾tinũ ad me ec conu̾¬
tar ad nos. Hẽ enĩ ad cõu̾tar ad nos. qr cõ¬
u̾tum̃ ad me. fugientis dorsa ꝓsequit᷑ ama
faciẽ redeũtis illuuũat. Quo enĩ fugies a dõ
fugiens. Quo fugies fugiens ab ilło q nllo
loco cõtmuetur. et nuisꝙͣ absens ẽ. Qui ꝯu̾sũ
lib̾at. puuit adu̾sum. Quẽ hẽs iudicẽ fu

Expanded text:
udi dicentem tibi, Convertimini ad me, et convertar ad vos. Hoc est enim, Convertor ad vos, quia convertimini ad me. Fugientis dorsa persequitur, faciem redeuntis illuminat. Quo enim fugies a Deo fugiens? Quo fugies fugiens ab illo qui nullo loco continetur, et nusquam absens est? Qui conversum liberat, punit aversum. Habes judice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ or̾onib ad sanitatẽ p̾stinã studeat reno¬
care. uera enĩ cõu̾sio siue uestim̃toꝵ cõnu¬
tatõe sufficit sͥ uestim̃ta nõ religio sa sine
bonis oꝑibus. nõ solũ remedin hĩe non
poterũt. s ⁊̃ instil dei urditiũ sb̃stinebunt.
Conu̾tam᷑ gͦ ad meliora dũ ĩ uł̃a sũt pt̃ate
remedia. hic extinguauius mortẽ moriẽto
pctis. hic intã inte m̃itis acquirmus et̾nã¬
u̾sionis ad deũ ulłis sunt cũctatõib diffe¬
rentia. netp̃s correctoĩs ꝑeat tarditate. qͥ
enĩ penitenti ĩdulgentiã ꝓmisit. dissimłan¬
tidiem certũ nõ spopondit. suꝑp̾s. ior. Nõ
l que pateĩs malasunt. si enĩ iusta st̃ uõa
sunt. s tibi patienti ħ bona sunt. nõ us ut
mala sint tibi que iusta sunt dei. Nõ sit ma¬
la ĩconspectu dei maritas tua. Nõ enĩ d̃s¬
cessauit nocare ant nocatũ neglexit ĩstru¬
ere. aut instructũ cesseuit ꝑfice̾. aut ꝑftm̃
neglig̃ coronare. Quid dicis qr es pcc̃or.

Expanded text:
osynis ad sanitatem pristinam studeat reuocare? uera enim conuersio sine uestimentorum commutatione sufficit sibi. uestimenta uero religiosa sine bonis operibus non solum remedium habere non poterunt, sed etiam dei iudicium iustum sustinebunt. conuertamur ergo ad meliora, dum in nostra sunt potestate remedia. hic extinguamus mortem moriendo peccatis, hic uitam uitae meritis adquiramus versionis ad Deum nullis sunt cunctationibus differenda; ne tempus correctionis pereat tarditate. Qui enim poenitenti indulgentiam promisit, dissimulanti diem crastinum non spopondit . LXXII. De  quae pateris mala, mala sunt: si enim justa sunt, bona sunt; sed tibi patienti haec mala sunt. Non vis ut mala sint tibi, quae justa sunt Dei? Non sit mala in conspectu Dei iniquitas tua. Non enim cessavit vocare, aut vocatum neglexit instruere, aut instructum cessavit perficere, aut perfectum neglexit coronare. Quid dicis? Quia es peccator?