comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lescente mollicia in hoc tandẽ
effeminatũ fractũ ꝙ cõminutũ
ẽ. Imꝑiũ fere romanũ exhaustũ
est ꝙ diuulsũ nerone imꝑante.
cuiꝰ gula fere omĩa deuorauit.
macłauit libido. exhausit aua¬
ricia. fregit ignauia. luxuria
cum suꝑbia exinaniuit. hic
nullã uestẽ bis induit. ut uł
maliquo cet̾is singłari gła p̃¬
lucerer. S dũ roma ꝑmifit:
totum orbem fecit inglorium.
Quicqͥd alioꝵ quesunt indus¬
tria. huiꝰ mertia fere amifit.
XU.

Expanded text:
lescente mollitia, in hoc tandem lescente mollitia, in hoc tandem effeminatum, fractum, et comminutum est. Imperium fere Romanum exhaustum est, et divulsum, Nerone imperante, cujus gula fere omnia devoravit, maculavit libido, exhausit avaritia, fregit ignavia, luxuria cum superbia exinanivit. Hic nullam vestem bis induit, ut vel in aliquo caeteris singulari gloria praeluceret. Sed dum Roma permisit, totum orbem fecit inglorium. Quidquid aliorum quaesivit industria, hujus inertia fere amisit. XV.
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Inter cetera refert trogus.
qd̾ postremꝰ rex assirioꝵ regna-¬
uit sarcdana pallus iur mulie¬
re corruptior. Adhunc uiden¬
dum qd̾ nenrimi añ eũ ꝑmissũ
fuerat. p̃fectus cũ admittima¬
gna ambitione egre obtinius¬
set: inuenit eum inter scoͥtoꝵ. gre¬
ges purpuram colonentẽ. mulie¬
bri habitu. cum mollicie corꝑis
ꝙ ocłoꝵ lasciuia om̃s feminas
ante nret: pensa inter uirgines
parcientẽ. Quib uisis: indigna¬
tus tali femine tantũ niroꝵ iri
subiectũ. tractantesq ferrirm
ꝙ arma habentes parere. ꝓgres¬
sus ad socios qͥd uid̾it refert.
Negat se ei parere posse. qͥ se femi¬
nam mallet ẽẽ quã uirũ. fit gͥ
comuratio. Qua ille audita. in
aulam regiam se recepit. U ex¬
tructa incensaq pira: ꝙ se ꝙ di¬
incias suas mincendiũ miitit.
hoc solo inmitatꝰ uirũ ¶Et p̃ce¬
dentiũ qͥdem regum robur a
luxuria emollitũ ẽ: deinde
ꝑ singłos quasi ꝑ gradus inua¬

Expanded text:
sa. Inter caetera refert Trogus, sa. Inter caetera refert Trogus, quod postremus rex Assyriorum regnavit Sardanapalus, vir muliere corruptior. Ad hunc videndum, quod nemini ante eum permissum fuerat, praefectus, cum admitti magna ambitione aegre obtinuisset, invenit eum inter scortorum greges purpuram colo nentem muliebri habitu, cum mollitie corporis et oculorum lascivia omnes feminas anteiret, pensa inter virgines partientem. Quibus visis, indignatus tali feminae tantum virorum iri subjectum, tractantesque ferrum et arma habentes parere, progressus ad socios, quid viderit refert. Negat se ei parere posse, qui se feminam mallet esse, quam virum. Fit ergo conjuratio. Qua ille audita, in aulam regiam se recepit. Ubi exstructa incensaque pyra, et se et divitias suas in incendium mittit: hoc solo imitatus virum. Et praecedentium quidem regum robur a luxuria emollitum est, deinde per singulos quasi per gradus inva
Abbreviated transcription (Latin):
p̾liari. s quo ad posst̾ hostẽ emi¬
nus ledunt. Obsessas urbes
mora ꝙ uirib nesciunt expu¬
gnare. Pugnant autẽ ꝓeurẽ¬
tib equis aut terga cdantib.
seꝑe etiã simulantiꝰ fugam. Sig¬
nũ his exantiquo more nõ tu¬
bas timpano dat᷑. Nec pugna¬
re dui possunt. qi intolerabi¬
les eẽnt. si qͣntus ẽ eoꝵ impetꝰ.
tanta ẽẽt ꝑseu̾antia. Natura
taciti. ad faciendũ ꝗͣ ad dicen¬
dum ꝓmptiores. In cibum par¬
ci fides dicti ꝓmissiq nulla.
Principib metu ñ ꝑudore uł
religione parent. Principatꝰ
uͦ quẽ corrũpit luxuria: dni
stare ñ potest. Aut si stet̾it oppͥ¬
mente iudici od̃i. euomet qͥcqͥd
inmocłatio luxurie hausit. Mo¬
dum siqͥdem sui nescit. nec añ
inteꝑantiã repͥmit .ꝙͣ ex indul¬
gentiore licencia in extremam
turpitudinẽ ꝓlabatur Assiri¬
oꝵ discute plagas. ꝙ historiarũ
testimonio comunces regna
eoꝵ impulsu luxurie ẽẽ sub u̾¬

Expanded text:
praeliari, sed quoad possunt, hostem emipraeliari, sed quoad possunt, hostem eminus laedunt. Obsessas urbes mora et viribus nesciunt expugnare. Pugnant autem prtibus equis, aut terga dantibus, saepius etiam simulantibus fugam. Signum his ex antiquo more non tuba, sed tympano datur. Nec pugnare diu possunt; quia intolerabiles essent, si quantus est eorum impetus, tanta esset perseverantia. Natura taciti; ad faciendum quam ad dicendum promptiores. In cibum parci, fides dicti promissique nulla. Principibus metu, non pudore vel religione parent. Principatus vero quem corrumpit luxuria, diu stare non potest. Aut si steterit, opprimente judicio Dei, evomet quidquid immoderatio luxuriae hausit. Modum siquidem sui nescit, nec ante intemperantiam reprimit, quam ex indulgentiore licentia in extremam turpitudinem prolabatur. Assyriorum discute plagas, et historiarum testimonio convinces, regna eorum impulsu luxuriae esse subver
Abbreviated transcription (Latin):
pe alii dũ honeste uiriliterq
mori cupiunt: feliciter uincit.
Andentes namq fortuna uiuat.
ꝙ ut pugne discͥmen imim¬
net: de gene̾s animos timor ar¬
guit. quo nicħ ignominiosiꝰ
ẽ. his qui nom̃ & officium mi¬
licie ꝓfitentur. Tnnidos nãq
gͣuissime lex militaris ꝑcellit.
Buci qͦ in re militari diligen¬
tissime p̃cauendum ẽ. ne ne¬
nus ꝙ uinũ pugnantia pec¬
tora frangãt. Semꝑ eñi uin¬
cit luxuria. s eos dimm taxat:
qͦs ante corrumpit. Eoq stu¬
diosius fugienda ẽ. qd̾ in clien¬
telam suã acerrime seuit.
Antiochus tante luxurie ꝙ
suꝑfluitatis instruxit exerci¬
tũuit ⁊̃ gregarii milites au¬
ro caligas fac̾ent ꝓculcarentq
mat̾iam: cuiꝰ amore popłi
dimicanti Gens qͦ parthoꝵ
sepissime suꝑat᷑. eo qd̃ luxuri¬
osissima ẽ. Nam qͥcqͥd ad eoos
tractus mundiq temporẽ
ibit᷑: emollit gentes clem̃tia
celi. Solent ñ inacie cõminus

Expanded text:
pe alii dum honeste viriliterque pe alii dum honeste viriliterque mori cupiunt, feliciter vincunt. Audentes namque fortuna juvat, et ut pugnae discrimen imminet, Degeneres animos timor arguit, quo nihil ignominiosius est his, qui nomen et officium militiae profitentur. Timidos namque gravissime lex militaris percellit. Duci quoque in re militari, diligentissime praecavendum est, Ne Venus et vinum pugnantia pectora frangant. Semper enim vincit luxuria, sed eos duntaxat, quos ante corrumpit. Eoque studiosius fugienda est, quo in clientelam suam acerrime saevit. Antiochus tantae luxuriae et superfluitatis instruxit exercitum, ut etiam gregarii milites auro caligas facerent, proculcarentque materiam, cujus amore populi dimicant. Gens quoque Parthorum saepissime superatur, eo quod luxuriosissima est. Nam Quidquid ad Eoos tractus, mundique teporem Labitur, emollit gentes clementia coeli. Solent non in acie cominus
Abbreviated transcription (Latin):
tudine aliter num̾are: qũa sin¬
gułis telis receptis a singłis. ut
ex numero teloꝵ. ducũ ꝙͦ nu¬
merus teneret᷑. Est autẽ durx
usꝙ ꝙͣ inutilis: apud qũe dis¬
ciplina ñ uiget. ꝙ frustra spe¬
rat uictoriam. qͥ animosmanꝰ¬
q militum assidue ñ exercet.
Miles subitus subito deserit
ducem & laborem ferre ñ sus¬
tinet: quẽ continuus ñ ex̃ cuit labor.
Cesaris animũ fiducia robora¬
int. qd̾ ei res erat adu̾sus mili¬
tem subitũ ducẽq em̾itum.
ꝙ qui longa pacis quiete dedi¬
dicerat ducẽ. S ꝙ ubi uictoria
desꝑat᷑ ad spem uindicte eri¬
gendus ẽ. animus. Est enĩ inter¬
dum una salus itictis: nullã
sꝑare salitẽ. et ut se nictores
putent. si qui ñ moriant᷑ in¬
ulti ¶Magni namq mun̾is
loco ẽ. saciari ultione: & dis¬
pendiũ uite iundicte solacio
cõpensari. facile assumit pu¬
gnandi necessitatẽ. cui fugien¬
di imponit᷑ difficultas. Auda¬
tiores ft̃ qͥ bellũ inferunt. ꝙ se¬

Expanded text:
tudine aliter numerare, quam singulis telis receptis a singulis, ut ex numero telorum, ducum quoque numerus teneretur. Est autem dux usquequaque inutilis, apud quem disciplina non viget; et frustra sperat victoriam, qui animos manusque militum assidue non exercet. Miles subitus subito deserit ducem, et laborem ferre non sustinet, quem continuus non exercuit labor. Caesaris animum fiducia roboravit, quod ei res erat adversus militem subitum, ducemque emeritum, et qui longa pacis quiete dedidicerat ducem. Sed et ubi victoria desperatur, ad spem vindictae erigendus est animus. Est enim interdum Una salus victis nullam sperare salutem, et ut eo victores putent, si non moriantur inulti. Magni namque muneris loco est, satiari ultione; et dispendium vitae, vindictae solatio compensari. Facile assumit pugnandi necessitatem, cui fugiendi imponitur difficultas. Audaciores sunt qui bellum inferunt, et sae
Abbreviated transcription (Latin):
sectant᷑ offã. dum indicti pos¬
sessorib tirones ꝑ grãm aut dis¬
simulationẽ ꝓbanciũ. tales so¬
ciantur armis. quales dñi habe¬
re fastiliunt. Amagnis gͦ iris
magnaq diligentia. idoneos
conuenit eligi iuniores. Cumuͦ
diligens electio iudicio fuerit
approbata: signandi sunt ꝙ
ascribendi milicie. qͥ ad eam
inuenientur idonei. Nam & ue¬
locitas requirenda ẽ ꝙ robur. ꝙ
utr̾ armoꝵ. disciplinã quis edis¬
cere ualeat. ꝙ auħat confidenti¬
am militarẽ. Pleriq enĩ ꝙͣ uis¬
non impbabiles indeant᷑ insp̃e:
tñ exꝑimentis cõꝓbantur indig¬
m. Repellendi gͦ minus utiles:
ꝙ in locum eorum strenuissimi
subrogandi. In omii enĩ con¬
flictunon tam ꝓdest multitu¬
do. quã uirtus. In qua explorã¬
da. formanda. & ꝓmouenda.
ducis uertitur tam oꝑa quã
iudicium. Signatis namq
tironib. ꝑ cotidiana ex̾cicia
armoꝵ ẽ demonstranda doc¬
tͥna. ut leui armatura ꝙ graui.

Expanded text:
sectantur officia, dum indicti possectantur officia, dum indicti possessoribus tirones per gratiam aut dissimulationem probantium, tales sociantur armis, quales domini habere fastidiunt. A magnis ergo viris, magnaque diligentia, idoneos convenit eligi juniores. Cum vero diligens electio judicio fuerit approbata, signandi sunt, et ascribendi militiae, qui ad eam invenientur idonei. Nam et velocitas requirenda est, et robur, et utrum armorum disciplinam quis ediscere valeat, et an habeat confidentiam militareon improbabiles videantur specie, tamen experimentis comprobantur indigni. Repellendi ergo minus utiles, et in locum eorum strenuissimi subrogandi. In omni enim conflictu, non tam prodest multitudo quam virtus. In qua exploranda, formanda et promovenda, ducis vertitur tam opera, quam judicium. Signatis namque tironibus, per quotidiana exercitia armorum est demonstranda doctrina, ut levi armatura et gravi,
Abbreviated transcription (Latin):
Ait ergo. In hoc tocius rei publi¬
cesalus uertitur. ut tirones nõ
tm̃ corporib s etiam animis
p̾stantissimi delegant᷑. Hires
regni ꝙ romani nominis fun-¬
dam̃tum. in pͥma delectus exa¬
minatione consistunt. Nec leue
hoc putetur officium. aut pas¬
sim qͥbcũq mandandũ: quod
apud uet̾es inter tam uaria ge¬
nera uirtutum p̃cipue constat
ẽẽ laudatũ. Iuuentus enĩ cui
defensio ꝓuinciarũ inminet.
& morib excellere debet & uiribꝰ.
honestas enĩ idoneum militẽ
reddit. & uerecundia dũ ꝓhibet
fugere.sepe facit eẽ uictorem.
Quid enim ꝓdest si exerceatur
ignobilis. si plurib stipendiis
moret᷑ in castris: Numqͣm exerci¬
tus ꝓficit intemꝑe belli. cuiꝰ im
ꝓbandis tironib claudicauit elec¬
tio. Et qͣntum usu exꝑimentisq
cognouimꝰ. hinc tot ubiq ab hosti¬
b illate sunt cla des. dum lon¬
ga pax militem incuriosius le¬
git. dum mmitiles quiq ciuilia

Expanded text:
Ait ergo: In hoc totius reipubliAit ergo: In hoc totius reipublicae salus vertitur, ut tirones non tantum corporibus, sed etiam animis praestantissimi delegantur: vires regni et Romani nominis fundamentum, in prima delectus examinatione consistunt. Nec leve hoc putetur officium, aut passim quibuscunque mandandum, quod apud veteres inter tam varia genera virtutum praecipue constat esse laudatum. Juventus enim, cui defensio provinciarum imminet, et moribus excellere debet, et viribus. Honestas enim idoneum militem reddit, et verecundia, dum prohibet fugere, saepe facit esse victorem. Quid enim prodest si exerceatur ignobilis, si pluribus stipendis moretur in castris? Nunquam exercitus proficit in tempore belli, cujus in probandis tironibus claudicavit electio. Et quantum usu experimentisque cognovimus, hinc tot ubique ab hostibus illatae sunt clades, dum longa pax militem incuriosius legit, dum inutiles quique civilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarum in officia retor¬
quere: ego patrocinium
eiꝰ quo uis renitente suscipio.
& eam auctore dño sufficien¬
tissime excusabo. Professio nã
tuta. Uet̾is instrum̃ti reuolue
seriem. ꝙ inuenies ita ẽẽ ut
dico. Nichil enim adrem atti¬
net si isti p̃uaricantur. qm̃
eis lex milicie posita ñ ẽ: nec
aliqͥs eoꝵ ut recte loqͥmur mi¬
les ẽ. Lege libros tam eccłasticos
quã mundanos qͥb agit᷑ de re
militari: ꝙ manifeste inueni¬
es duo ẽẽ que militẽ faciut.
electionẽ scił: & sacͣmentum.
hec enun duo comunia sunt
his qͥ sp̃ualem ꝙ corporalem
miliciam exercent. Hos enim
ad minist̾ium altaris ꝙ cultũ
eccłie uocat lingua pontificis.
illos ad defensionẽ rei publi¬
ce eligit lingua ducis. De qͥb
officiis. locis. quales & qualit̾
ad alt̾utrũ officiũ eligendi
sint: maioꝵ scͥpta declarant.
S qi nẽ scłaris milicia uersa¬
tur inmanib: nł uegetus rena¬
tus suꝑ electione militũ audiat᷑.

Expanded text:
sonarum in officia retorquere, ego patrocinium ejus quovis renitente suscipio, et cam auctore domino, sufficientissime excusabo. Professio namqtuta. Veteris Instrumenti revolve seriem, et invenies ita esse ut dico. Nihil enim ad rem attinet, si isti praevaricantur, quoniam eis lex militiae posita non est, nec aliquis eorum, ut recte loquamur, miles est. Lege libros tam ecclesiasticos quam mundanos, quibus agitur de re militari; et manifeste invenies duo esse, quae militem faciunt, electionem scilicet et sacramentum. Haec enim duo communia sunt his qui spiritualem et corporalem militiam exercent. Hos enim ad ministerium altaris et cultum ecclesiae vocat lingua pontificis, illos ad defensionem reipublicae eligit lingua ducis. De quibus officiis, et locis, quales et qualiter ad alterutrum officium eligendi sint, majorum scripta declarant. Sed quia nunc saecularis militia versatur in manibus, vel Vegetius Renatus super electione militum audiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tebat milites ociari. quoꝵ ꝓfes¬
sio institutaẽ ad laborem. Nec
credo eũ de molliori habitu mi¬
litũ głari: ad quẽ nͥ seueriori
uultu. & honestiori habi¬
tu. accedere filia ñ aude¬
bari lucanus breui quodam
miliciam romanoꝵ. adiciẽs
intercet̾a qd̾ eiuestiri fua̾t p̾ci¬
ose: hirtam menbra super.
romani more quiritis ĩ dux¬
isse togam. Qd̵ ꝓfecto non dli¬
ceret: insi durioris toge usus
de quiritũ consuetudine ꝓ¬
cessiss.S mͦ qͥ mollib uestiun¬
tur indomib regum ft̃ im
mo incastris. ꝙ sic ad bella ꝓ¬
cedunt. quasi ad nuptias de¬
albati. Magnis antiq̃ milicie
pͥuilegiis se tuentur. quã meo
mutant᷑ płimũ. qd̾ uira igno¬
rant. Et hoc qͥdem tolerabile
eẽt: nͥ eque diuinas ꝙ huma¬
nas contempn̾ent leges. ut
uelis nolis satiricũ illud tibi
freq̃nter occurrat. Uinoma¬
ches ego sum. suffla. sum can¬
didus: esto. dum non det̾uis
sapiat pannucia baucis. cñ

Expanded text:
tebat milites otiari, quorum profestebat milites otiari, quorum professio instituta est ad laborem. Nec credo eum de molliori habitu militum gloriari, ad quem nisi severiori vultu et honestiori habitu accedere, filia non audebat. Lucanus brevi quodam militiam Romanorum, adjiciens inter caetera, quod ei vestiri fuerat pretiose Hirtam membra super, Romani more Quiritis, Induxisse togam. Quod profecto non diceret, nisi durioris togae usus, de Quiritum consuetudine processisset. Sed modo qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt , imo in castris, et sic ad bella procedunt, quasi ad nuptias dealbati. Magnis antiquae militiae privilegiis se tuentur, quoniam in eo imitantur plurimum quod jura ignorant. Et hoc quidem tolerabile esset, nisi aeque divinas et humanas contemnerent leges, ut, velis nolis, Satiricum illud tibi frequenter occurrat, Dinomaches ego sum, suffla: sum candidus, esto. Dum non deterius sapiat Pannucia Baucis, Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad plagam. Exerciciũ natandi
ꝑ comodũ ẽ: cum interrestri
p̃lio uł nauali quid cui necessi¬
tas paret nemini ꝑspicuũ sit.
nec ẽ ꝓmptũ quẽpiam arte ꝙͣ.
ñ didicit aꝑicłis expediri. Mis¬
hostis eminiis ledit᷑ aut terret᷑.
ꝙ exercicio eorum lacͥtis robur
accͥscit. ꝙ iacłandi ꝑicia atq usꝰ
adquirit᷑. Hoc autem tanti ex¬
ercicii assidua meditacio cõfe¬
rebat: ut ĩ tumultubellico uti¬
liter u̾sarent᷑ intrepidi. qͥ mꝑa¬
ce fuerant tam studiose instruc¬
tis filias qͦ legitur p̃fatus angns¬
tus sic inlanificio fecisse insti¬
tui. ut si p̃ter sꝑem eas inextre¬
mam pauꝑtatẽ fortuna ꝓiecis¬
set: intam possent arte deduc¬
tis facultatib exhibere. Nͥam ꝙ
nendi. texendi. ꝙ acum exercen¬
di. nestesq formandi. fingendi.¬
ꝙ cõponendi. non mͦ artem .s
usum habebant ꝙ consuetudi¬
nem. Ntiq qͥ ocia ñ indulge¬
bat uirginub: nequa quã ꝑmit¬

Expanded text:
ad plagam. Exercitium natandi ad plagam. Exercitium natandi percommodum est, cum in terrestri praelio vel navali, quod cui necessitas paret, nemini perspicuum sit, nec est promptum quempiam arte quam non didicit a periculis expediri. Mishostis eminus laeditur, aut terretur; et exercitio eorum, lacertis robur accrescit, et jaculandi peritia atque usus acquiritur. Hoc autem tanti exercitii assidua meditatio conferebat, ut in tumultu bellico utiliter versarentur intrepidi, qui in pace fuerant tam studiose instructi. Filias quoque legitur praefatus Augustus sic in lanificio fecisse institui, ut si praeter spem eas in extremam paupertatem fortuna projecisset, vitam possent arte deductis facultatibus exhibere. Nam et nendi, texendi, et acum exercendi, vestesque formandi, fingendi, componendi, non modo artem, sed usum habebant et consuetudinem. Utique qui otia non indulgebat virginibus, nequaquam permit
Abbreviated transcription (Latin):
alacritas saltus & cursus ante
corpus etate pigrescat. Nelocitas
enim que ꝑcepta ꝙ firmata ẽ
exercicio. stremiũ efficit bella¬
torem Nec multũ refert si cet̾a
ꝓbitatis concurrant insignia:
ꝓceri sint. anstature brenioris.
Ntilius enim ÷ milites fortes ẽe.
ꝙͣ grandes. Delectori suo fertur
dixisse pirrus. Tu grandes elige.
ego eos fortes reddam Ad tumu¬
lum archemori dum ludos sol¬
lempnes grecia celebraret. tide¬
ũ capaneo p̃stitisse ꝑcelebre ẽ. q
maior inexiguo regnabat corꝑe
uirtus. De exercicio magni põ¬
peii memorat salustius qd̾ eum
alacrib saltu. cũ uelocib cursu.
cũ ualidis. uecte certabat. N eq
enĩ ille aliter potuisset par eẽ
sertorio. nͥ se ꝙ milites suos fre¬
quentib exerciciis p̃parasser
ad p̃lia. Recedendi. assultandi.
insiliendi. ars non mediocris ẽ.
cuiꝰ beneficio illa seruatur cau¬
tela. ut miles adinferendũ uul¬
nuꝰ sic insurgat inhostem. ut
eidem ex aliqua parte ñ pateat

Expanded text:
alacritas, saltus, et cursus, ante corpus aetate pigrescat. Velocitas enim quae percepta et firmata est exercitio, strenuum efficit bellatorem. Nec multum refert si caetera probitatis concurrant insignia, proceri sint, an staturae brevioris. Utilius est enim milites fortes esse, quam grandes. Delectori suo fertur dixisse Pyrrhus: « Tu grandes elige, ego eos fortes reddam. » Ad tumulum Archemori dum ludos solemnes Graecia celebraret, Tydeum Capaneo praestitisse percelebre est, quia Major in exiguo regnabat corpore virtus. De exercitio Magni Pompeii memorat Sallustius, quod cum alacribus saltu, cum velocibus cursu, cum validis vecte, certabat. Neque enim ille aliter potuisset par esse Sertorio, nisi se et milites suos frequentibus exercitiis praeparasset ad praelia. Recedendi, assultandi, insiliendi ars non mediocris est, cujus beneficio illa servatur cautela, ut miles ad inferendum vulnus, sic insurgat in hostem, ut eidem ex aliqua parte non pateat
Abbreviated transcription (Latin):
non ephasine diane templũ
religiosis morib excidendũ:
s templũ sp̃c scĩ. homines
totos. animas.s. ꝙ corpora.
ut ꝑ hoc hominib innotes¬
cant luxurie uastant incen¬
diis. Nam ab eo laudẽ appe¬
tunt. ꝙ plerũq assecuntur
honorẽ. unde equius fuerat
ignominiã sustinere ꝙ pe¬
nam.

Expanded text:
non Ephesinae Dianae templum non Ephesinae Dianae templum religiosis moribus excidendum, sed templum Spiritus sancti, homines totos, animas scilicet et corpora, ut per hoc hominibus innotescant, luxuriae vastant incendiis. Nam ab eo laudem appetunt, et plerumque assequuntur honorem, unde aequius fuerat ignominiam sustinere et poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
disset aliquẽ uirũ illustrem.
fu̾turũ ut ingłam eiꝰ id ipsũ
redundaret: continuo phi¬
lippum int̾emit ꝙ qͥdem qd̾
petierat assecutus ẽ. Nam ꝙ
se parricidio notũ posteris
reddidit. ꝙ celebri supplicio
patibuli cui affixus ẽ: coro¬
na aurea quam mirtał que
ꝙ olimpias dicta ÷ capiti eiꝰ
pendentis imposuit. nullũ
dante solatiũ. Inuinlictã
tñ pudicicie ꝑiniuriam
ꝓstitute. Philippo ñ punien¬
te s deridente iniuriam:
pͥ. auctore trogo aliquate¬
nus cͥmen sacͥlegii excusari.
Inuentus ẽ. qui diane ephe-¬
sine templũ uellet incende̾.
ut pulcherrimo oꝑe consũ¬
pto: nom̃ eiꝰ ꝑ tot ũterrarũ
orbem diffunde̾tur. furorẽ¬
q suũ detexit impositus ecu-¬
leo. & nͥ theoponpi magne
facundie ingeniũ eum suis
comp̃hendisset historiis: Bñ
consuluerant ephesii decͤ¬
to cõmuni statuentes ut
tet̾rimi hominis memoria
ab oleret᷑ silentio. Simili
qͥdem uident᷑ głam affectare
inmo maiori insania. qui

Expanded text:
disset aliquem virum illustrem, futurum ut in gloriam ejus id ipsum redundaret, continuo Philippum interemit, et quidem quod petierat assecutus est. Nam et se parricidio notum posteris reddidit, et celebri supplicio patibuli cui affixus est, corona aurea, quam Myrtalis, quae et Olympias dicta est, capiti ejus pendentis imposuit, nullum dante solatium. In vindictam tamen pudicitiae per injuriam prostitutae Philippo non puniente, sed deridente injuriam, potest, auctore Trogo, aliquatenus crimen sacrilegii excusari. Inventus est qui Dianae Ephesinae templum vellet incendere, ut pulcherrimo opere consumpto, nomen ejus per totum terrarum orbem diffunderetur, furoremque suum detexit impositus eculeo: et nisi Theopompi magnae facundiae ingenium eum suis comprehendisset historiis, bene consuluerant Ephesii, decreto communi statuentes, ut teterrimi hominis memoria aboleretur silentio. Simili quidem videntur gloriam affectare, imo majori insania, qui
Abbreviated transcription (Latin):
feruere incẽtio. Unde ꝙ inscła¬
rib litt̾is cautũ ẽ. q alit̾ c̃ amico.
alruiuendũ ẽ c̃tiranno. Ami¬
co utiq adulari ñ licet. s au¬
res tiranni mulc̾e licitum ẽ.
Cinamq licet adulari. quem
licet occidere. Porro tirannũ
occidere ñ mͦ licitum ẽ: s equũ
ꝙ iustum. Qui enim gladiũ
accipit. gladio dignus ẽ. int̾i¬
re. S accipere intelligit᷑ qui
eũ ꝓpria tem̾itate usurpat.
potestatẽ. Utiq qͥ adeo potesta¬
tem accipit. legib seruit. ꝙ
iusticie ꝙ iuris famulus est.
Qui uͦ eam usurpat: iura de¬
pͥmit. ꝙ uoluntati sue leges
submittit. In eum gͦ m̾ito ar¬
mant᷑ iura qͥ leges exarmat.
q publica potestas seuit in
eum. qͥ euacuare nititur pu¬
blicam manum. Et cũ mul¬
ta sint cͥmina maiestatis: nul¬
lum grauius ÷ eo. qd̾ adu̾sus
ip̃m corpus iusticie exercetur
Tirannis gͦ ñ mͦ publicũ cͥm̃ s si fi¬
eri posset plusquam publicum ÷.
Si enĩ cͥmen maiestatis omnes

Expanded text:
fervere incendio. Unde et in saecularibus litteris cautum est, quia aliter cum amico, aliter vivendum est cum tyranno. Amico utique adulari non licet, sed aures tyranni mulcere licitum est. Ei namque licet adulari, quem licet occidere. Porro tyrannum occidere non modo licitum est, sed aequum et justum. Qui enim gladium accipit, gladio dignus est interire. Sed accipere intelligitur, qui eum propria temeritate usurpat, potestatem. Utique qui a Deo potestatem accipit, legibus servit, et justitiae et juris famulus est. Qui vero eam usurpat, jura deprimit, et voluntati suae leges submittit. In eum ergo merito armantur jura, qui leges exarmat, et publica potestas saevit in eum, qui evacuare nititur publicam manum. Et cum multa sint crimina majestatis, nullum gravius est eo, quod adversus ipsum corpus justitiae exercetur. Tyrannis ergo non modo publicum crimen, sed, si fieri posset, plus quam publicum est. Si enim crimen majestatis omnes
Abbreviated transcription (Latin):
raret. Ait enim. Testis: dñs
adu̾sus uos. ꝙ testis cristus eius
indie hac qi ñ inuen̾itis in ma¬
nu mea quippiam: Et dixit.
Testis. Cuicũq obtestati ꝓuinci¬
ales tale testimoniũ ꝑhibent.
ad iudiciũ omm̃ipotentis ꝙ om¬
nia scientis dei securus accedat.
uide namq causã instruit:
& diem humanũ. quoꝵ ÷ index
conscius inexcelso. Qui nͦ cũ sa¬
muele ñ discutiunt hic iudi¬
cia sua. s ꝓmpti ad excusatiõ es
in peccatis quasi lotis manib
cũ pilato clamant mundus
ego sum a sanguine iusti huiꝰ:
quia contra legem peccauer̃t.
ꝑ legem dampnabunt᷑. S ꝙ il¬
li dampnationis erunt parti¬
cipes: qui eos possunt cohib̾e
nec uolunt. Et de his qͥdem
satis dictũ ÷ sapienti. Proinde
adꝓportionẽ maniuum qͣm plu¬
tarcus induxit transeat stilus.¬

Expanded text:
raret. Ait enim: Testis est Dominus raret. Ait enim: Testis est Dominus adversus vos et testis christus eius in die hac quia non inveneritis in manu mea quippiTestis. Cuicunque obtestati provinciales tale testimonium perhibent, ad judicium omnipotentis, et omnia scientis Dei securus accedat. Provide namque causam instruit,  diem humanum, quorum est judex conscius in excelso. Qui vero cum Samuele non discutiunt hic judicia sua, sed prompti ad excusationes in peccatis, quasi lotis manibus cum Pilato clamant: Mundus ego sum a sanguine justi hujus , quia contra legem peccaverunt, et per legem damnabuntur. Sed et illi damnationis erunt participes, qui eos possunt cohibere nec volunt. Et de his quidem vatis dictum est sapienti. Proinde ad proportionem manuum, quam Plutarchus induxit, transeat stylus.
Abbreviated transcription (Latin):
diligentius excludunt᷑: ad
hostium contemptoris studio¬
sius pulsant. Quo beatus
engenius munera caucus
abigebat. ad eũ undiq mul¬
tiplicius confluebant. hoc
qͦ fere ubiq accidit. ut fugi¬
ant dum q̃runt᷑. dum fugan¬
tur accelerant. Et hec qͥdem
uia cõpendiosissima & hones¬
tissima ÷ ad diuicias. Cũ enĩ
diuicie prudenter excludũ¬
t᷑. ꝙ uita eterna ad qͥritur:
ꝙ cumulus diuiciarũ acce¬
dit. Et si hoc miis arduũ
uidet᷑ aliis. uł aiudicib tam
eccłiasticis quã mundanis
qͥ ꝓfessione aut sacramento
iusticie obligati ft̃: impleri
oportet. Utroꝵq siqͥdem for¬
ma samuel ẽ: qͥsic p̃fuit sa¬
crificiis ut ñ parc̾et sangui¬
ni impioꝵ. sic iudicia utraq
exercuit. ut nullũ opͥmeret.
ꝙ de manu cuiꝰquã nicħ ac¬
cepit. Testatur hoc conscĩa
samuelis. atestat᷑ ꝙ popłs.
ꝙ tñ non satis fit conscien¬
tie scrupulose. nͥ sacram̃to
suũ popłs testimoniũ robo¬

Expanded text:
diligentius excluduntur, ad diligentius excluduntur, ad ostium contemptoris studiosius pulsant. Quod beatus Eugenius munera cautius abigebat, ad eum undique multiplicibus confluebant. Hoc quoque fere ubique accidit, ut fugiant, dum quaeruntur; dum fugantur, accelerant. Et haec quidem via compendiosa, et honestissima est ad divitias. Cum enim divitiae prudenter excluduntur, et vita aeterna acquiritur, et cumulus divitiarum accedit. Et si hoc nimis arduum videtur aliis, vel a judicibus tam ecclesiasticis quam mundanis, qui professione aut sacramento justitiae obligati sunt, impleri oportet. Utrorumque siquidem forma Samuel est, qui sic praefuit sacrificiis, ut non parceret sanguini impiorum; sic judicia utraque exercuit, ne ullum opprimeret, et de manu cujusquam nihil accepit. Hoc testatur conscientia Samuelis, attestatur et populus, et tamen non satis fit conscientiae scrupulosae, nisi sacramento suum populus testimonium robo
Abbreviated transcription (Latin):
quelibet manca ruit. Quid in-¬
aristippus. ut cum om̃ib ait ho¬
minib intrepide fabularer.
Ntiq si honoris eẽt aut pecunie.
rei ue alt̾ius cupidus. hoc mini¬
me posset ueraciter respondẽ.
Ad salutem tñ uia tutissima
ẽ. diuiciis ꝙ reb aliis expedito.
Difficillimũ enĩ est: ut posses¬
soꝵ sui ñ impediant cursũ.
Quis nescit ypodamiam p̃¬
uolasse ad palmam. dũ concꝰ¬
tancium ꝓcor̾ cursum ꝓiecto
auro poturt retardare: Man¬
sit itaq uirgo inuicta. donec
uentũ at ad pecrinie coirtẽp¬
terem. qui in contemptu auri
uirginẽ suꝑauit: aurũ opti¬
nuit. ꝙ ex eo ut fingitur cer¬
tatricis puelle cereos axes fe¬
cit: dum incorruptionis a-¬
mor pecunie amorem absor-¬
buit. Nonne hoc ip̃m cõmen¬
dat uidiciũ dei. et eas contẽ¬
ptibiles facit. qd̾ in egestate
bonorum ipsis iniqui afflu¬
unt: fit tñ interdũ nescio
quo pacto ut ad subu̾sionẽ
iustoꝵ se eis ingerant. ꝙ qͦ

Expanded text:
quaelibet manca ruit. « Quid, inquaelibet manca ruit. « Quid, inAristippus: « Ut cum omnibus, ait, hominibus intrepide fabularer. » Utique si honoris esset, aut pecuniae, reive alterius cupidus, hoc minime posset veraciter respondere. Ad salutem tamen via tutissima est, divitiis et rebus aliis expedito. Difficillimum enim est, ut possessorum sui non impediant cursum. Quis nescit Hippodamiam praevolasse ad palmam, dum concertantium procorum cursum, projecto auro potuit retardare? Mansit itaque virgo invicta, donec ventum est ad pecuniae contemptorem, qui in contemptu auri virginem superavit, aurum obtinuit, et ex eo ut fingitur certatricis puellae cereos axes fecit, dum incorruptionis amor pecuniae amorem absorbuit. Nonne hoc ipsum commendat judicium Dei, et eas contemptibiles facit, quod in egestate bonorum, ipsis iniqui affluunt? Fit tamen interdum nescio quo pacto, ut ad subversionem justorum, se eis ingerant, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. quãm sue turpitudi¬
nis macła dehonestat. Fictilibꝰ
cenasse ferunt a nato dea re¬
gem. atq ab acum sanno sepe
respondit. Rex ego cum sim si¬
cilie. figulo sum genitore satus.
fortunã reu̾enter habe qͥcũq
repente ames. ab exili ꝓgredi¬
ere domo. Resitaq ñ st̃ inuicio
sed usus. & est philosophantis
animi fructus nobilis. generosa
eqͣnmitas mentis. Nam si ex
stupore ẽ ut equanimit̾ om̃ia
portet: mens egra ab incolumi¬
tatis uirtute de gen̾at. Cum uͦ
philosophandi suit multe semi¬
te. illa p̃cet̾is mͥ idet᷑ eẽ nobilior
& laudabilior. que sic prandet
olus pacienter reb ut uti noue¬
rit. & retum que sic uersatur
inusu: ut olus & quelibet extre¬
me pauꝑtatis exenia docta sit
non fastidire. Fructus si qͥdem
ut leto animo equanimiter
omĩa portet. ut obiecto solide
uirtutis obice omnẽ fortunam
exarmet. Profecto. quisquis ħ
assecutus ẽ.: non sꝑat. aut exti¬
mescit. & in eum semꝑ fortuna

Expanded text:
bitur, quem suae turpitudibitur, quem suae turpitudinis macula dehonestat. Fictilibus coenasse ferunt Agathoclea regem, Atque abacum Samio saepe respondit: Rex ego qui sum Siciliae, figulo sum genitore satus. Fortunam reverenter habe, quicunque repente Dives ab exili progrediere domo. Res itaque non sunt in vitio, sed usus. Et est philosophantis animi fructus nobilis, generosa aequanimitas mentis. Nam si ex stupore est, ut aequanimiter omnia portet, mens aegra ab incolumitatis virtute degenerat. Cum vero philosophandi sint multae semitae, illa prae caeteris mihi videtur esse nobilior, et laudabilior, Quae sic prandet olus patienter, rebus ut uti Noverit, et rerum quae sic versatur in usu, ut olus, et quaelibet extremae paupertatis xenia docta sit non fastidire. Fructus siquidem ut laeto animo aequanimiter omnia portet, ut objecto solidae virtutis obice, omnem fortunam exarmet. Profecto quisquis haec assecutus est, non sperat aut extimescit, et in eum semper fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
exclusio ẽ. ꝙ fuga uirtutum.
fecunda inroꝵ pauꝑtas na-¬
turã optimã beneuiuendi
ducẽ imitatur. ꝙ uirtutũ
parens ꝙ custos ẽ: solaq secu¬
ritatẽ parit. que sola nescit
incentiua belloꝵ. Non habet
nirgia. que contencionis cau¬
sas ignorat. Trepidat orbis. &
cesaream manũ solus pauper
ñ timet. Utiq si ob aliam cau
piunt spinis. eas oportuerat
ñ amari. Netñ his qͥ pauꝑtatiᷤ
erubescunt uilitate sordescere
s inhibet appetitum. Mentem
sui cõpotem querit. ꝙ que in
om̃i fortune calcło sufficiat ÷ͥ.
ita tñ ut sufficiencia eiꝰ ex deo
fit. Sic auro tanquã fictilib.
fictilib quasi auro utatur. Nã
sicut opes admitunt᷑ ad usum.
sic asapiente contempnunt᷑ ab¬
usud forte supellex uilis indebi¬
tur ignominiosa magnatib.
ꝙ honoris splendorem res tenu¬
Bis decolorat. At qui longe p̾stan¬
tius ÷ morib splendere ꝙͣ. reb.
nec uinquã rerum sp̃e illustra¬

Expanded text:
exclusio est, et fuga virtutum; exclusio est, et fuga virtutum; fecunda virorum paupertas, naturam optimam bene vivendi ducem imitatur, et virtutum parens et custos est, solaque securitatem parit, quae sola nescit incentiva bellorum. Non habet jurgia qui contentionis causas ignorat. Trepidat orbis, et Caesaream manum solus pauper non timet. Utique si ob aliam causpiunt spinis, eas oportuerat non amari. Ne tamen his qui paupertatis erubescunt vilitate sordescere,sophia, sed inhibet appetitum. Mentem sui compotem quaerit, et quae in omni fortunae calculo sufficiat sibi, ita tamen ut sufficientia ejus ex Deo sit. Sic auro tanquam fictilibus; fictilibus quasi auro utatur. Nam sicut opes admittuntur ad usum, sic a sapiente contemnuntur abusu. Sed forte supellex vilis videbitur ignominiosa magnatibus, et honoris splendorum res tenuis decolorat. Atqui longe praestantius est moribus splendere, quam rebus, nec rerum unquam specie illustra
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mit. eo qd̾ nulla fides um¬
quam miseros elegit amicos.
ꝙ iuste credit᷑ quisq mala
ferre que sustinet. Ad eoq reg¬
nũ pecume ĩualuit: ut des¬
ꝑet᷑ defide iudicis qͥ repellit
munera offerentis. Si pascisci
detiectas. pollicentis uideris
odisse causam. Et fortasse af¬
fectu uł mun̾e ẽẽ crederis p̃¬
corrumptus. si ꝑmanere uis
incorruptus. Sentencia uł
it. dum sic omnes pꝰt diuici¬
as currunt: ac si alibi laboꝵ
requies doloꝵq solaciũ inue¬
niri non posset. acsi naufra¬
gi deꝓfundo queant enatare
facilius. si p̃graui sarcina
fuerint onerati. S qͥs umꝙͣ.
ulcerosus spinas congessit ut
uolutatus in eis qͥescat molli¬
ter: ẜfecto si ei ꝑfecte crecłet᷑
qͥ ait diuicie ft̾ spine. mini¬
me tanto studio a sapientibꝰ
nr̃i temꝑis quererent᷑. Ut gͦ
publius carpus ait. diuites
pauꝑib miseriores ft̃. eo qd̃
asapĩa longius ab eunt. Ap-¬
petitus diniciarũ sapiencie

Expanded text:
premit, eo quod Nulla fides unpremit, eo quod Nulla fides unquam miseros elegit amicos, et juste creditur quisque mala ferre, quae sustinet, adeoque regnum pecuniae invaluit, ut desperetur de fide judicis, qui repellit munera offerentis. Si pacisci detrectas, pollicentis videris odisse causam. Et fortasse affectu, vel munere esse crederis praecorruptus, si permanere vis incorruptus. Sententia velit, dum sic omnes post divitias currant, ac si alibi laborum requies, dolorumque solatium inveniri non posset, ac si naufragi de profundo queant enatare facilius, si praegravi sarcina fuerint onerati. Sed quis unquam ulcerosus spinas congessit, ut volutatus in eis quiescat molliter? Profecto si ei perfecte crederetur qui ait, divitiae sunt spinae, minime tanto studio a sapientibus nostri temporis quaererentur. Ut ergo Publius Carpus ait, divites pauperibus miseriores sunt, eo quod a sapientia longius abeunt. Appetitus divitiarum sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͦ seruanda ẽ uita ut sit
contemptui. sic contẽpnenda
÷. ut ꝓficiat saluti. S qͥs ẽ qui
hodie contẽpnat ammã. cum
nullus aut rarus sit qͥ toto
m̃tis hiatu pecumam non
concupiscat: Quid nꝰ Cum
genus ꝙ formã regina pecunia
donet. et bene nũmatum de¬
coret suadela uenusq: Qui
diues est qui ꝓsꝑatur inniis
suis: sapiens ꝙ felix iudicat᷑.
Ad hoc alnis uxorem ducit.
alius quinq iuga boum aut
uillam emit. cõmitantes ꝓ
his aĩam suam. cecosq & clau¬
dos ꝙ debiles. reputant: qͥb
mundus nequaqu̾ã arridet.
quos tñ eiectis diuitib ince¬
nam nuꝑtialem sapĩa intro¬
ducit. ubi in ebriantur ab
ub̾tate domus cdei. ꝙ torren¬
te uoluptatis et̾ne potantur
electi. Interim qͥcumq non
habet diuicias stultus ẽ: asi¬
nus stipes. candex. plumbũ.
ant siquid insensibilius ẽ.
Stultus gͦ ꝙ miser ẽ: siquis
ẽ pauꝑ. S nec amari potest
ab aliquo quẽ mala fortuna

Expanded text:
Sic ergo servanda est vita, ut sit Sic ergo servanda est vita, ut sit contemptui; sic contemnenda est, ut proficiat saluti. Sed quis est qui hodie contemnat animam, cum nullus, aut rarus sit, qui toto mentis hiatu pecuniam non concupiscat? Quidni? Cum genus et formam regina pecunia donet, Ac bene nummatum decoret Suadeta Venusque, qui dives est, qui prosperatur in viis suis, sapiens et felix judicatur. Ad hoc alius uxorem ducit, alius quinque juga boum, aut villam emit, commutantes pro his animam suam. Caecosque, et claudos et debiles reputant, quibus mundus nequaquam arridet, quos tamen ejectis divitibus in coenam nuptialem Sapientia introducit , ubi inebriantur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis aeternae potantur . Interim quicunque non habet divitias stultus est, asinus, stipes, caudex, plumbum, aut si quid insensibilius est. Stultus ergo miserque est, si quis est pauper. Sed nec amari potest ab aliquo, quem mala fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
daniel. ꝙ pueri de camino ig¬
nis euaserunt illisi. ꝙ apud om¬
nes gentes ex grã p̃t̾ opinionẽ ab
imiminentib malis lib̾ati sunt
plurim. Unde nullus eoꝵ qͥ
manꝰ iniecerunt sͥ satis excusa¬
tus ẽ mͥ. licet magnis p̃coniis
eccłiastica historia aliquos effe¬
rat ꝓuocantes mortẽ: qi temꝑa¬
riam uitam apud se qũa pu¬
diciciam ꝑiclitari malebant.
At eos sic excusant infirmrtas
carnis ꝙ ignorantia uris. ꝙ in¬
cendiũ caritatis. ꝙ forte man¬
datũ familiare dei. ut sic in
simplicitate sua saluent᷑. ut
nequaqũa ad consequentiam
transeat qd̾ simpliciter p̃sũp¬
serunt. Quis eñi locus ẽ forti¬
tudini si sic tedeat aninia nite
sue ut quasi paciencia uicta
p̃cipitur aut nequeat aut ne¬
gligat sustinere: Apud sapien¬
tes sic uita contempnit᷑. qd̾
turpitudinis p̃cium etiam
etas altera sordet. sic diligitur:
ut dum in nocenter teneri
potest. nullius difficultatis
irruente articło ꝓpellatur.

Expanded text:
Daniel, et pueri de camino igDaniel, et pueri de camino ignis evaserunt illaesi. Et apud omnes gentes ex gratia, praeter opinionem, ab imminentibus malis liberati sunt plurimi. Unde nullus eorum, qui manus injecerunt sibi, satis excusatus est mihi, licet magnis praeconiis ecclesiastica historia aliquos efferat, provocantes mortem, quia temporariam vitam apud se, quam pudicitiam periclitari malebant. At eos sic excusant infirmitas carnis, et ignorantia juris, et incendium charitatis, et forte mandatum familiare Dei, ut sic in simplicitate sua salventur, ut nequaquam ad consequentiam transeat, quod simpliciter praesumpserunt. Quis enim locus est fortitudini, si sic taedeat animam vitae suae, ut quasi patientia victa, praecipitur, aut nequeat, aut negligat sustinere? Apud sapientes sic vita contemnitur, quod turpitudinis pretium, etiam aetas altera sordet, sic diligitur, ut dum innocenter teneri potest, nullius difficultatis irruente articulo propellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
meis posito recubuit & qͥeuit.
atq ex eo die totũ tͥennium
ego ꝙ leo ineodem specu eodem¬
q: uictu uiximus. Hamsquas¬
uenabatur feras. menbra opumi¬
ora adspecum subgerebat. que
ego ignis copiam ñ habens. me¬
ricliano sole tosta edebam. S ubi
me inquit uite illuis ferine
iam ꝑtesum ẽ. leone uenatum
ꝓfecto reliqui specum & uiam
ferme tridui ꝑm̾sus amilitib
uisus. app̾hensus. ꝙ ad dñm ex
affrica romam deductus sum.
Is mestatim rei capitalis dãp¬
nandũ. dandũq ad bestias ꝓcu¬
rauit. Intelligo autẽ h̃c quoq
leonẽ me tunc seꝑato captum.
grãm nc̃ beneficii referre ꝙ me¬
dele. Solutus itaq ẽ pena an¬
dronicus. ꝙ eidem leo tocins po¬
płi suffragio donatus. Exinde
amicantib sͥ homine ꝙ leone.
& urbem ꝑagrantib ꝙ cireneun¬
tib dicebant omnes hic ẽ leo
hospes hominis. hic ÷ homo me¬
dicus leonis. Queris ne historias
nociores: De lacu leonum exiunt

Expanded text:
meis posito, recubuit et quivit, meis posito, recubuit et quivit, atque ex eo die totum triennium ego et leo in eodem specu eodemque victu viximus. Nam svenabatur feras, membra opimiora ad specum suggerebat, quae ego, ignis copiam non habens, meridiano sole tosta edebam. Sed ubi me, inquit, vitae illius ferinae jam pertaesum est, leone venatum profecto, reliqui specum, et viam ferme tridui permensus, a militibus visus, apprehensus, et ad dominum ex Africa Romam deductus sum. Is me statim rei capitalis damnandum, dandumque ad bestias procuravit. Intelligo autem hunc quoque leonem, me tunc separato captum, gratiam nunc beneficii referre et medelae. » Solutus itaque est poena Andronicus, et eidem leo totius populi suffragio donatus. Exinde amicantibus sibi homine et leone, et urbem peragrantibus et circumeuntibus, dicebant omnes: « Hic est leo hospes hominis, hic est homo medicus leonis. » Quaerisne historias notiores? De lacu leonum exivit
Abbreviated transcription (Latin):
aliud defuisset: consiliũ fuit
quocũq mͦ mortẽ petẽ. Cum
itaq sole medio rapido ꝙ fla¬
granti qͣndam. ꝓ tempore ca¬
ueam nactus ẽẽm latebrosam.
ineã penetro. meq recondo. Nec
multo post adeundem specum
mura. dolorem cruciatũq uul¬
ñis ĩgemiᷤtenᷤ. c̃miserantia auditori
siqͥs ad eẽt. Atq illic pͥmo qͥdẽ
conspectu ad uenientis leonis
territus sum: & quasi toto ani¬
mo consternatus. S pꝰtquam
introgͬessus leo uti res ipsa ap¬
paruit inhabrtacłi illud
suum me uidet ingressum
ꝓcul ꝙ delitescentem: mitis
q mansuetus accessit. ꝙ subla¬
tum pedem ostendere mͥ ꝙ
porrigere opiͦ grã uisus ẽ. Ibi
inquit ego stipitem ingentẽ
uestigio pedis eiꝰ herentẽ reuul¬
si. conceptamq saniem uulnẽ
intimo exp̃ssi. accuratiusq
iam sine magna formidine
siccaui penitus. omnẽq deter¬
si cruorem. Ille tunc mea oꝑa
ꝙ medela leuatus. pede ĩ manibꝰ

Expanded text:
aliud defuisset, consilium fuit aliud defuisset, consilium fuit quocunque modo mortem petere. Cum itaque sole medio rapido et flagranti, quamdam pro tempore caveam nactus essem latebrosam, in eam penetro, meque recondo. Nec multo post ad eumdem specum mura, dolorem cruciatumque vulneris ingemiscens, cum miserantia auditoris, si quis adesset. Atque illic primo quidem conspectu advenientis leonis territus sum, et quasi toto animo consternatus. Sed postquam introgressus leo, uti res ipsa apparuit, in habitaculum illud suum, me videt ingressum procul, et delitescentem, mitis et mansuetus accessit, et sublatum pedem ostendere mihi, et porrigere opis gratia, visus est. Ibi, inquit, ego stipitem ingentem, vestigio pedis ejus haerentem, revulsi, conceptamque saniem vulnere intimo expressi, accuratiusque jam sine magna formidine siccavi penitus, omnemque detersi cruorem. Ille tunc mea opera et medela levatus, pede in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Cum caudam more atq
ritu adulanciũ canũ clement̃
s blande mouit. hominisq se
corpori ad iungens: crura eiꝰ ꝙ ma¬
mis ꝓpe iam metu exanimati
lingua lenter demulsit. cum
homo inter illata a trocis fere
blandimenta amissum aĩum
recuꝑare posset. ꝙ irx paulatĩ¬
q ocłos ad contuendũ leonẽ aꝑi¬
re. hoc se apion in urbanis spec¬
tacłis rome uidisse refert. adici¬
ens qr tunc facta quasi recogni¬
tione mutua. letos inquit uide¬
res & gratulabundos leonẽ ꝙ
hominẽ. Et ob hanc rem ꝙ clam¬
mores popłi maximos: accersi¬
tusẽ homo acesare. ꝙ quare
illi uni atrocissimus leo peper-¬
c̾it: diligenter quesitũ ẽ. Ille
utiq rem mirificam narrans
art. Cum ꝓuinciam affricam
ꝓ consulari imꝑio meus dñs
optinet. ego ibi iniquis eiꝰ ꝙ co
tidianis uerb̃ib ad fugam co-¬
actus sum: ꝙ quo mͥ latebre
terre illius forent adño tucio¬
res. incampoꝵ ꝙ arenarum
sollicitudines concessi. Et qͣsi

Expanded text:
nem. Tum caudam more atque nem. Tum caudam more atque ritu adulantium canum, clementer et blande movit, hominisque se corpori adjungens, crura ejus et manus, prope jam metu exanimati, lingua leniter demulsit, cum homo inter illata atrocis ferae blandimenta, amissum animum recuperare posset, et vix paulatim oculos ad contuendum leonem aperire. Hoc se Apion in urbanis spectaculis Romae vidisse refert, adjiciens quia, tunc facta quasi recognitione mutua, laetos, inquit, videres et gratulabundos leonem et hominem. Et hanc ob rem, et clamores populi maximos, accersitus est homo a Caesare, et quare illi uni atrocissimus leo pepercerit, diligenter quaesitum est. Ille utique rem mirificam narrans ait: « Cum provinciam Africam proconsulari imperio meus dominus obtineret, ego ibi iniquis ejus, et quotidianis verberibus, ad fugam coactus sum, et quo mihi latebrae terrae illius forent a domino tutiores, in camporum et arenarum solitudines concessi. Et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
a rege alexandro interfici iussus:
salutem celeritate pedum quesi¬
uit. Exqua fatigatione ẽ somno
capt᷑ iaceret: leo ingentis forme
ad dormientẽ accessit. sudorem¬
q fluentẽ lingua ei detersit.
ꝙ blande exꝑge factum reliqͥt.
hoc ꝓdigio. pͥmum ad spem
regni maiestate ominis inpul¬
sus ẽ. Molienti deinde bellum
aduersus p̃fectos alexandri. ele¬
fantus infinite magnitudinis
ultro se obtulit. ꝙ ueluti domi¬
ta mansuetudine eũ tergo sus¬
cepit. duxq belli ꝙ p̃liator pꝰt¬
modũ in signis extitit. Andtro¬
incus qͦ dampnatus ad bestias.
cum leomi obiectus ẽẽt: qui ꝙ
uastitudine corporis. ꝙ impetu
feruoris. fremituq t̾rifico. sono¬
ro qͦ thoro comisq c̾uicum fluc¬
tuantib animos omniũ ocłosq
in se conuerteret: illesus euasit.
eo qd̃ ubi eum leo ꝓcul aspexit:
repente quasi admirans stetit.
ac deinde sensim ꝙ quasi ioca¬
bundus placide accessit adhomi¬

Expanded text:
a rege Alexandro interfici jussus, a rege Alexandro interfici jussus, salutem celeritate pedum quaesivit. Ex qua fatigatione cum somno captus jaceret, leo ingentis formae, ad dormientem accessit, sudoremque fluentem lingua ei detersit, et blande expergefactum reliquit. Hoc prodigio, primum ad spem regni, majestate ominis impulsus est. Molienti deinde bellum adversus praefectos Alexandri, elephantus infinitae magnitudinis ultro se obtulit, et veluti domita mansuetudine, eum tergo suscepit, duxque belli, et praeliator postmodum insignis exstitit. Andronicus quoque, damnatus ad bestias, cum leoni objectus esset, qui et vastitudine corporis, et impetu fervoris fremituque terrifico, sonoro quoque tono, comisque cervicum fluctuantibus, animos omnium oculosque in se converteret, illaesus evasit, eo quod ubi eum leo procul aspexit, repente quasi admirans stetit, ac deinde sensim et quasi jocabundus placide accessit ad homi
Abbreviated transcription (Latin):
opinione uiroꝵ fortiũ ꝙ exemplo.
in extreme difficultatis articło
ne aliunde inferret᷑. mortẽ ul¬
troneam credidit appetendã.
Pre iudicata siqͥdem opinio
sapientiorib ꝑsuaserat in com¬
mune. ut mortẽ ꝓuocare mal¬
lent. quã turpe aliquid sustin̾e.
fecit hoc cato. fecer̃ ⁊ alii. qͥferrõ
aut cicuta aliud ue toxic̃ p̃ocupan¬
tes: omnẽ ꝙ solam ut putabant
turpitudinis effugiebant no¬
tam. Ueritatis namq ignoran¬
cia eis patrocinari uidet᷑. s cras¬
sa ÷ ꝙ supma: que certa postpo¬
nit inc̾tis. ꝙ qͥcqͥd habetur op¬
timũ: ex causa inani abicit & ex¬
pellit. Nec ineo fortitudinis no¬
men assequitur. qd̃ se p̃ ceteris
fraudulenta opinio consequi
głatur. Utiq fraudulenter &
uane qi ut ait ille: reb inaduer¬
Isis facile ẽ contempn̾e uitam.
forcius ille facit: qͥ miser eẽ pot̾.
Nemo eorum qͥ mortẽ ꝓuocat:
excusabilis ẽ. Excusabiliores st̃:
ratione effug̃e: Sandro coctus

Expanded text:
opinione virorum fortium et exemplo, opinione virorum fortium et exemplo, in extremae difficultatis articulo, ne aliunde inferretur, mortem ultroneam credidit appetendam. Praejudicata siquidem opinio sapientioribus persuaserat in commune, ut mortem provocare mallent, quam turpe aliquid sustinere. Fecit hoc Cato, fecerunt et alii, qui fertum aut cicutam, aliudve toxicum praeoccupantes, omnem et solam ut putabant turpitudinis effugiebant notam. Veritatis namque ignorantia eis patrocinari videtur; sed crassa est et supina, quae certa postponit incertis, et quidquid habetur optimum ex causa inani abjicit et expellit. Nec in eo fortitudinis nomen assequitur, quod se prae caeteris fraudulenta opinio consequi gloriatur. Utique fraudulenter et vane, quia, ut ait ille: Rebus in adversis facile est contemnere vitam. Fortius ille facit qui miser esse potest. Nemo eorum qui mortem provocant excusabilis est. Excusabiliores sunt quacunque ratione effugere? Sandrococtus