comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic iubsectus. quomodo trãssierit utrũ race an pis¬
catorio naiigio: nemo strebar siculi quidẽ ut sut
lasani et dicaces aiebant in delphino sidisse. et sit rã¬
quã ariona trã suectũ. In nariãdo ancẽ cicero cõsis¬
tere facetiasputat: dicacitare in faciẽdo mue fuit
in hoc genere uenustꝰ a for douueus quouis orõibus

Expanded text:
hic subsecutus quomodo transient, utrum rate an pishic subsecutus quomodo transient, utrum rate an piscatorio navigio, nemo sciebat, Siculi quidem, ut sunt lascivi et dicaces, aiebant in delphino sedisse et sic tanquam Ariona transvectum. In narrando autem Cicero consistere facetias putat, dicacitatem in iaciendo. mire fuit in hoc genere venustus Afer Domitius, cuius orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
brico pitam quoi manceps trm similimꝰ est nisus
Taberne antẽ erant cuca forũ ac stutũ illud signi
gracia positũ nauare que falsa suit. In puuis est sub¬
tile et oiaroriũ ut cicero pro cluẽtio narrat de cepaso
ac fabricio. aut . M. Celius de illa o lellii collega q̃
eius in prouiciã festinãtiũ cõtencione. sed in his oĩb
cum elegans et uenusta exigitur tota exposicio. tum
id festiuissimũ est qd̾ aduat orator. Nã et a acerone
sic est labricii fuga illa condita. itaq quom callidii¬
sune st puraier dicere et quom illa uerba granissiã
exx intimo arcisiero de prompsisset. Respicie inquit
hoc respicit oruãde orõius cauia sacpt dixisset. ligi¬
pexit ipe fabricius asubselus dimisso capite discis¬
serar et cetera que adueat: nã est notus locus. quom
in re hoc solũ esset fabriciũ aindico recessisse. ei celiꝰ
quom om̃ã uenustissime fiuxĩt. tum illũ ulciniũ

Expanded text:
brico pictam, cui Mancia tum simillimus est visus. brico pictam, cui Mancia tum simillimus est visus. tabernae autem erant circa forum, ac scutum illud signi gratia positum. narrare , quae salsa sint, inprimis est subtile et oratorium, ut Cicero pro Cluentio narrat de Caepasio atque Fabricio aut M. Caelius de illa D. Laelii collegaeque eius in provinciam festinantium contentione. Sed in his omnibus cum elegans et venusta exigitur tota expositio, tum id festivissimum est quod adiicit orator. nam et a Cicerone sic est Fabricii fuga illa condita: itaque cum callidissime se putaret direre, et cum illa vera gravissima ex intimo artificio deprompsisset, Respicite, iudichoc, Respicite, ornandae orationis causa saepe dixisset, respexit ipse; at Fabricius a subselliis demisso capite discesserat, et cetera, quae adiecit nam est notus locus, cum in re hoc solum esset, fabricium a iudicio recessisse. et Caelius cum omnia venustissime finxit, tum illud ultimum,
Abbreviated transcription (Latin):
disticillium dicere. Nã si speciee omnes ꝑscqui uelrmꝰ
nec modũ reperiemus et frustia latorauumꝰ. Aeqt em̃m
min ꝰ iumtiosi fut loa ex quib hec duta ꝙ̃ illi ex qͥbut
eas quas semẽcias uocamꝰ ducũt᷑. urq ałii. Nlã hie qͦq¬
est iuẽcio et eloquncio. arq ip̃ius eloquucõnib ius alia
in ubis alia in figuus. Risus igitui oriũt᷑ ant ĩ corpo¬
re eius in quẽ dicmꝰ. aut ex animo qui factis ab eo
dutisq colligitꝰ aut ex hĩs que suut extra posira Iurꝰ
hec cm est om̃it uimuperacio que si graniꝰ posira fit se¬
uera est si leuius udicula. Hec aut ostendũt᷑. aut
narrant᷑ aur dicta notant᷑. rarũ est aut occlis subi¬
icere contingat ur frat .c. ilius qui cũ eliuo mããpe
sepins obserepenti sibi diceret ostendã eciã qualis sis
isq plane instarer ant̾rogacõne quale̾ se ostẽsurus
esset digito demõstranir imaginẽ galli in scuco cun¬

Expanded text:
difficillimum dicere. nam si species omnes persequi velimus, difficillimum dicere. nam si species omnes persequi velimus, nec modum reperiemus et frustra laborabimus. neque enim minus numerosi sunt loci, ex quibus haec dicta, quam illi, ex quibus eae, quas seest inventio et elocutio, atque ipsius elocutionis vis alia in verbis, alia in figuris. risus igitur oriuntur aut ex corpore eius, in quem dicimus, aut ex animo, qui factis ab eo dictisque colligitur, aut ex iis, quae sunt extra posita. intra haec enim est omnis vituperatio; quae si gravius posita sit, severa est, si levius, ridicula. haec aut ostenduntur aut narrantur aut dicto notantur. rarum est, ut oculis subiicere contingat, ut fecit C. Iulius; qui, cum Helvio Manciae saepius obstrepenti sibi diceret, etiam ostendam, qualis sis. isque plane instaret interrogatione, qualem se ostensurus esset, digito demonstravit imaginem Galli in scuto Cim
Abbreviated transcription (Latin):
pondens domicius afer tu inquit ex anumi sẽtẽçia lõgte
qui malã facit̃ habet liber nõ est. Uitandũ eciã ne petu¬
lans ne superbus ne loco ne tempore. alienũ ae pꝑatũ
nt domo allañ uidear quod dicimꝰ. nam aduersꝰ imẜos
sicur iupra dixerã inhũanꝰ est iotus. Sed quidã suntira¬
iccepte anctõriraris ac note uerecũdit. ut noatura sir ĩ eos
dicendi petulãtia. Nã de amicis iã preceptũ est. illuduõ
ad horã fere consilĩ. sed ad hominis pertinet. Lacessar hoc
modo quẽ ledere sic periculosum ne aut mnumacie granes
infequãt᷑. aut tmpis sacistactio male eciã dicit᷑ quod in
plures cõuenit. si aut naciones tote incessant̾ aut ordig
aut condicio aur studia młtoꝵ. Ca que dicit uir bouus
omña salli a dignitate ac uerecũdia decet. Nimiũ enm
risus preciũ est. si probitatis compendio constat. unde
ante᷑ consilietur risus. Et quib ex locis peti solcar

Expanded text:
spondens Domitius Afer, Ex tui, inquit, animi sententia, Longe, spondens Domitius Afer, Ex tui, inquit, animi sententia, Longe, qui malam faciem habet, liber non est? vitandum etiam, ne petulans, ne superbum, ne loco, ne tempore alienum, ne praeparatum et domo adlatum videatur quod dicimus. nam adversus miseros, sicut supra dixeram, inhumanus est iocus. Sed quidam ita sunt receptae auctoritatis ac notae verecundiae, ut nocitura sit in eos dicendi petulantia. nam de amicis iam praeceptum est. illud non ad oratoris consilium sed ad hominis pertinet; lacessat hoc modo quem laedere sit periculosum, ne aut inimicitiae graves insequantur aut turpis satisfactio. male etiam dicitur, quod in plures conuenit, si aut nationes totae incessantur aut ordines aut condicio aut studia multorum. ea quae dicet vir bonus omnia salva dignitate ac verecundia dicet. nimium enim risus pretium est, si probitatis impendio constat. unde autem concilietur risus et quibus ex locis peti soleat,
Abbreviated transcription (Latin):
distonne uiliꝰ Igestusq que in minius uideri soleur.
dicantat enã scuulis et sceuica huit ꝑione aliciissima
est. obstriias ueio nõ a uerbis taniũ abesse debet. sed.
enam a sigificacõne. uã si quãdo abiiai potest nõ m loco
exprobanda est oratorẽ prererea ut dicere uibant uolo n
uiteu affectare id plane nolo. Qua propter ne dicet qͥdẽ
salse quociene poterit et ductũ pociui aliꝯuãdo perdet
quã muit auctourarẽ. Nli accusaoiẽ aut anoti te
cania nre parionũ in nusriabili iocantẽ fere quisꝙͣ. sũĩ¬
etiam iudices quidã tristiores quã ut risum liberter ꝑa¬
ciantui. Solet inrerĩ accedere ut id quod in çiduciiarĩ
ditim ꝰ aut in iuidicẽ cõnemar aut in nostrũ quaq litiga¬
torcm quãquã aliqui reperiũt᷑ qui ne id quidẽ quod in
ipsos u̾dere possit eiuntent quod fear longꝰ sulpicius qui
quom ip̃e fedissimꝰ esset: aut eũ contra quẽ iundicio libe¬
rati aderat ne faciẽ quidẽ habere liberi homĩs quoi re¬

Expanded text:
us gestusque, quae in mimis rideri solent. dicacitas etiam scurrilis et scenica huic personae alienissima est. obscenitas vero non a verbis tantum abesse debet, sed etiam a significatione. nam si quando obiici potest, non in ioco exprobranda est. oratorem praeterea ut dicere urbane volo, ita videri adfectare id plane nolo. quapropter ne dicet quidem salse, quotiens poterit, et dictum potius aliquando perdet quam minuet auctoritatem. nec accusatorem autem atroci in causa nec patronum in miserabili iocantem feret quister patiantur. solet interim accidere, ut id quod in adversarium dicimus aut in iudicem conveniat aut in nostrum quoque litigatorem; quanquam aliqui reperiuntur, qui ne id quidem, quod in ipsos recidere possit, evitent. quod fecit Longus Sulpicius, qui, cum ipse foedissimus esset, ait eum, contra quem iudicio liberali aderat, ne faciem quidem habere liberi hominis; cui re
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc transeo de quo neuunẽ qui literas. uel primis
Ui aint labris degustant. dubitaturũ puto. Ad illd̾
sequẽs reuertar uec dicẽdi quidẽ iatis peritũ fore qui
ns̃ et nature uimi omẽm penitus perispoxerit. et mores
preteptis ac iacõne formarit. Neq eñn trustia in tercio
de oratore libio L. ciassus cũrta que de cꝯuo: insto uo
bono deq his que contia posira funt dicant᷑ propria eẽ

Expanded text:
sed hoc transeo, de quo neminem, qui litteras vel primis, sed hoc transeo, de quo neminem, qui litteras vel primis, ut aiunt, labris degustarit, dubitaturum puto. ad illud sequens praevertar, ne dicendi quidem satis peritum fore, qui non et naturae vim omnem penitus perspexerit et mores praeceptis ac ratione formarit. neque enim frustra in tertio de Oratore libro L. Crassus cuncta, quae de aequo, iusto, vero, bono deque iis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ANdo. iguui alias orator est un
bonus is aute cura u̾tutẽ incelligi nõ
põt uirtus eciã si quosdã impetꝰ ex naͣ
suumt tame ꝑficienda doct̾ua est mores
ance onña oratori studuis erur excolendi acq oĩs
horresti iustiq disciplina ꝑtractãda sine quã nemo
nec un bonus esse nec dicendi peritus põt. nisi
torte accedimꝰ ns qui noaua cõstare mores et
inhil adimiaui diiaplina putant. stilicet ut ea
teant᷑ egere doctoribus uirtutẽ uero qua inhil
honumi quo ad deos ĩnortales propins accederet
datũ est. obinã et inlaboratã tãtũ quia nati
sumꝰ habeamꝰ abstinẽs erit qui qđ sir absturẽcia
ignoret. et fortis qui metus doloris mortis suꝑ¬
sticionis nilla racione puigauerit. et iuustus
qui equi bomiq tractũ qui leges que natina sũt
om̃ib date queq proprie populis et gẽtibus cõ¬
stituce non eruditiore aliquo sermõe tractarit:
o quã istud parũ putant quib tã facile uidetur.¬

Expanded text:
ando igitur orator est vir bonus, is autem citra virtutem intelligi non potest, virtus, etiamsi quosdam impetus ex natura sumit, tamen perficienda doctrina est: mores ante omnia oratori studiis erunt excolendi atque omnis honesti iustique disciplina pertractanda, sine qua nemo nec vir bonus esse nec dicendi peritus potest. nisi forte accedemus iis, qui natura constare mores et nihil adiuvari disciplina putant; scilicet ut ea teantur egere doctoribus, virtutem vero, qua nihil homini, quo ad deos immortales propius accederet, datum est, obviam et illaboratam, tantum quia nati simus, habeamus. abstinignoret? et fortis qui metus doloris, mortis, superstitionis nulla ratione purgaverit? et iustus qui aequi bonique tractatum, qui leges, quaeque natura sunt omnibus datae quaeque propriae populis et gentibus constitutae, nunquam eruditiore aliquo sermone tractarit? O quam istud parvum putant, quibus tam facile videtur!
Abbreviated transcription (Latin):
id quod est oracori neccessariũ. nec adicendi p̾ceptorib
traditur. et ab ñs petere iinirũ necessariũ est apud
quos remansit enoluẽdi penitꝰ auctores qui de u̾tute
precipiũt. ut oratoris uita cũ sciẽcia diuinaꝵ reꝵ fit hu¬
manaꝵq cõiũcta. q̃ ip̃e quãto maiores ac pulchriores
uiderentur. si illas ñ docerent qui eciã eloqui preitã¬
tissime possent. Utiuãq sit tempus unquã quo per¬
fectus aliquis qualẽ optamꝰ orator hãi ꝑtẽ superbo
nonnẽ et nntus quordam bona eius corrũpẽciũ ĩuisã
uindicet sibi ac uelut repetits rebus in corpꝰ eloquẽtie¬

Expanded text:
id, quod est oratori necessarium nec a dicendi praeceptoribus id, quod est oratori necessarium nec a dicendi praeceptoribus traditur, ab iis petere nimirum necesse est, apud quos remansit, evolvendi penitus auctores, qui de virtute praecipiunt, ut oratoris vita cum scientia diuinarum rerum sit humanarumque coniuncta. quae ipsae quanto maiores ac pulchriores viderentur, si illas ii docerent, qui etiam eloqui praestantissime possent? utinamque sit tempus unquam, quo perfectus aliquis, qualem optamus, orator hanc artem superbo nomine et vitiis quorundam bona eius corrumpentium invisam vindicet sibi ac, velut rebus repetitis, in corpus eloquenti
Abbreviated transcription (Latin):
confuet ⁊ ea iam phũa petĩda: indelicet quia magis
hec illi iudet᷑ in possessionre eaꝵ reꝵ fuiste. hinc eciam
illus est quod acrio pluribus et libris et epistolis tes¬
tatur dicendi iaciultatẽ ex iniinus sapiẽtie fõtibus:
fluere. Ideoq aliquãdui preceptores eosdẽ fuisse moꝵ
arqi dicendi Quapropter hec exhoracio mea nõ eo
ptinet. ut esse oratorẽ phylosophũ uelum quãdo non
alia uite secta longius a ciuilib osticus atq ab omi
minere oratoris recessit. Nã quie phy losophoꝵ aut ĩ
indicus frequẽe: aut clarus: in cõcionibus fuit. Quit̾
romanũ quẽdã uelim esse sapientẽ qui nõ secretis dis¬
pucacõnibus. sed rerũ experiẽtis acq operibus uere
cmlẽ unũ exhibeat. Sed quia deserta ab his qui se ad
eloquẽciã cõtulerũt studia sapiẽtie nõ iam in accu
suo acq in hac fori luce uersant᷑. dedinporticus et
ginasia primũ mox in cõuentus stholaꝵ recesserunt

Expanded text:
a magis haec illi videtur in possessione earum rerum fuisse. hinc etiam illud est, quod Cicero pluribus libris et epistolis testatur dicendi facultatem ex intimis sapientiae fontibus fluere, ideoque aliquamdiu praeceptores eosdem fuisse morum atque dicendi. quapropter haec exhortatio mea non eo pertinet ut esse oratorem philosophum velim, quando non alia vitae secta longius a civilibus officiis atque ab omni munere oratoris recessit. nam quis philosophorum aut in iudiciis frequens aut clarus in contionibus fuit? quis dRomanum quendam velim esse sapientem, qui non secretis disputationibus, sed rerum experimentis atque operibus vere civilem virum exhibeat. sed quia deserta ab his, qui se ad eloquentiam contulerunt, studia sapientiae non iam in actu suo atque in hac fori luce versantur, sed in porticus et in gymnasia primum, mox in conventus scholarum recesserunt:
Abbreviated transcription (Latin):
teree si philosophos et iupicos et geometias dicã mec uim
asserã nouib his in decora in lamim̃ scrionẽ mutacio est
deiq quom. n tulius eciam ipsis libroꝵ quos hac de re
prii scripstrat ticulie greco nounẽ utatir. profrcto

Expanded text:
certe et philosophos et musicos et geometras dicam, nec vim certe et philosophos et musicos et geometras dicam, nec vim adferam nominibus his indecora in Latinum sermonem mutatione. denique cum M. Tullius etiam in ipsis librorum, quos hac de re primum scripserat, t
Abbreviated transcription (Latin):
IEToRł CEsi in latuui tranfferentes. tum
oraroriõ: tum oratutẽ nominanerũt: quos
eqindem non fraudanerim debita laude: quod
copiam roman sermoins angere tentanerint
sed omĩo nor duceutos ex greco sequinit: sicut ut illor qͥde
quotieus sins utiq uerbie siguare nostra uoluerũt. et hec
me̾pretacio nõ minꝰ dina est ꝙͣ illa planti essencia: atq
euna sed ie propria quidẽ. Nam orarona fit esferet᷑. ut
loquntoria: orarux. ut eloquntux. illa autẽ de qua loqͥm
chetorice talis est qualis eloquẽtia: uet dubit apud gͥtos
quoq duplicem intellectũ habet. uãq unomodo fet appo¬
sicum ars rhecorita: ut nauis pyratica: altero nomẽ rei
qut est philosophia amicieia: nũt ipãm nos uolum ꝰ sigui¬
ficare substancia: ut grãmatiee iuteratura est : nõ lictera¬
trt quẽ adinodũ oiarux : nec luteratoria quẽadinodum
orarona uirũ in ihetorice non sic. Ne puanemꝰ igrari
quom preserum plurrimis alioqͥn grecis sit utendũ. nam

Expanded text:
etoricen in Latinum transferentes tum oratoriam, tum oratricem nominaverunt. quos equidem non fraudaverim debita laude, quod copiam Romani sermonis augere temptarint. sed non omnia nos ducentes ex Graeco sequuntur sicut ne illos quidem, quotiensinterpretatio non minus dura est quam illa Plauti essentia atque queentia, sed ne propria quidem; nam oratoria sic effertur ut elocutoria, oratrix ut elocutrix; illa autem de qua loquimur rhetorice talis est qualis eloquentia, nec dubie apud Graecos quoque duplicem intellectum habet. namque uno modo fit appositum ars rhetorica ut navis piratica, altero nomen rei, qualis est philosophia, amicitia. nos ipsam nunc volumus significare substantiam ut grammatice litteratura est, non litteratrix quemadmodum oratrix, nec litteratoria quemadmodum oratoria; verum id in rhetorice non fit. ne pugnemus igitur, cum praesertim plurimis alioqui Graecis sit utendum. nam
Abbreviated transcription (Latin):
metu cauillacionis utern hãc appellacõne sicur opinor
optune dundetiu : nt de arre: de aitifice de opere dicanius.
Ais eut que disaplina perapi debet: ea est uene dicendi
stiencia. Arnifex est qui prrapit haut arcẽ: idest orator
quoius est sũma beuedicere opus qd̾ efficit᷑ ab artisice
id est uona oracio: Hec omĩa ruisus deducuũt᷑ in species :
sed illa soguẽcia suo loco: nñt que de puma parte trac¬
tanda sunt ordiar

Expanded text:
metu cavillationis utemur hac appellatione sic, ut opinor, optime dividetur, ut de arte, de artifice, de opere dicamus. Ars erit, quae disciplina percipi debet; ea est bene dicendi scientia. artifex est, qui percepit hanc artem, id est, orator, cuius est summa bene dicere; opus, quod efficitur ab artifice, id est, bona oratio. haec omnia rursus diducuntur in species; sed illa sequentia suo loco, nunc quae de prima parte tractanda sunt, ordiar
Abbreviated transcription (Latin):
rent sit accio. Item de hoc bis ad actorẽ an actionẽ. hec
ex mue obsano alieiũ genus est. ex manitesto. quĩ solũ
uiderũt hñc statũ plami. et uolũtatis appellarũt. In
hoc altera pars scripto ntitur. alcera ad uolũtatis.
sed connia striptũ trbus gencrib occurritur. Unũ
bitui inrans. hic erit ad alia cͣussitus. et diuisio
num quiiquis nõ aluerit. non hic propter hoc. qͥdã
tali gens concronersiaꝵ in quo nullũ argumẽtũ
est quod ex lege ipsa peti possit. sed de eo tantũ de quo
lis ist. querendum sit. Peregrimis ii murũ ascẽderit
capite puiat᷑ ͤ quom hostes murũ ascendissent. pere¬
grinꝰ eos depulit. petit᷑ ad supliciũ. nõ erut hic seꝑa¬
race qõnes. an quisquis. an hic. quia nullũ põt afferri
argumẽtũ contra striptũ uehemiẽcius. eo qd̾ in lice est.

Expanded text:
re ne sit actio; id est, hoc bis ad actorem an ad actionem? haec re ne sit actio; id est, hoc bis ad actorem an ad actionem? haec ex iure obscuro. alterum genus est ex manifesto; quod qui solum viderunt, hunc statum plani et voluntatis appellarunt. In hoc altera pars scripto nititur, altera voluntate. Sed contra scriptum tribus generibus occurritur. unum itur infans. hic erit ad alia transitus, et divisio, num quisquis non aluerit, num hic propter hoc. secundum tale genus controversiarum, in quo nullum argumentum est, quod ex lege ipsa peti possit, sed de eo tantum, de quo lis est, quaerendum est. Peregrinus, si murum ascenderit, capite puniatur. cum hostes murum ascendissent, peregrinus eos depulit; petitur ad supplicium. non erunt hic separatae quaestiones, an quisquis, an hic, quia nullum potest adferri argumentum contra scriptum vehementius eo quod in lite est;
Abbreviated transcription (Latin):
P a ipłł et uolu̾tans frequẽtistuma inter
ionsulros questio est. et pars magua con¬
trouersie iiris hins pendet. quominꝰ id ac¬
cidere in stholis miũ est: ibi eciã ex indui¬
tua singitur. Ciuis genus unũ est in quo et de R̾pto
era uosunte queriti. id tum acadit᷑. ꝯuero esten
Eege aliqua obsuintas nn ta aure uerqr lrã mrripet¬
fui quadiuplia soluat. dno siuputtiñ panter decẽ
milia penuur ab ntioq quadragena illi postulant
n igena conserant lã et acor dicir hoc esse qua¬
dimplũ qd̾ petat et rei hoc qd̾ oferant. uolũtas quoq
uminq destendirur. aut quom de altero intellector
cutm ist de altero dubiũ. ex meretrioe natus ue cõcio¬
utiu que filuĩ habrat prostrare cepit. prohibetur
adilesens contione nã de cius filio que aute partũ
iercirit est certũ fuit. an eadẽ huiꝰ cania sit dubiũ
est qut ex hac natus est. et hec meretrix est. Solet et
alus quen quo referatur quod st̾ptũ est. bis de caidem

Expanded text:
ipti et voluntatis frequentissima inter consultos quaestio est, et pars magna controversi iuris hinc pendet; quo minus id accidere in scholis mirum est, ubi etiam ex industria fingitur. eius genus unum est, in quo et de scripto voluntate quaeritur. id tum accidit, cum est in lege aliqua obscuritas. In ea aut uterque suam interpretfur quadruplum solvat. duo surripuerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; illi postulant, ut vicena conferant; nam et actor dicit hoc esse quadruplum quod petat, et rei hoc quod offerant; voluntas quoque utrinque defenditur. aut , cum de altero intellectu certum est, de altero dubium: ex meretrice natus ne contionetur. quae filium habebat, prostare coepit: prohibetur adolescens contione. nam de eius filio, quae ante partum meretrix fuit, certum est: an eadem huius causa sit, dubium est, quia exillud quaeri, quo referatur, quod scriptum est, bis de eadem
Abbreviated transcription (Latin):
cin ssmoroꝵ copia . aneloquodi suautate. aniiht̃¬
cionũ atunne: an uauetate opeꝵ cdariorẽ putem
nam̃ intheopͥasto tõ est eloquĩdi utor ille dium
Ut ex eo nome naxisse diotur minus indulsere
elo quãte stoia uereree. sed cũ honesta suaser pa
cioq i eligendo probandoq que institueic̃ plũmũ
ualuriiũ rebus tamẽ acuti magie quã id qd̾ sane
nõ astectant oracione magnitici

Expanded text:
iptorum copia an eloquendi suavitate an inventionum acumine an varietate operum clariorem putem. nam in Theophrasto tam est loquendi nitor ille divinus, ut ex eo nomen quoque traxisse dicatur. minus indulsere eloquentiae Stoici veteres; sed cum honesta suaserunt tum in colligendo probandoque quae instituerant plurimum valuerunt, rebus tamen acuti magis quam, id quod sane non adfectaverunt, oratione
Abbreviated transcription (Latin):
in adulestẽtibus credit᷑ simpliciora nilitares decent.
philosophra ex professo ut quidã faciũt. obstẽtãtibus
paꝵ decoris sunt pleriq orõins ornatꝰ maeie᷑q ex af¬
fectibus quos illi incia dicũt. Uerba quoq exqͥsiciora
et composicio mĩo ia tali ꝓposito diuersa nõ enñ sola
illa letiora qualia a cioerone dicunt᷑ saxa acq soli¬
tudines uoci respondẽt. ded eciã illa quãꝙͣ plena sũ¬

Expanded text:
in adolescentibus creditur. simpliciora militares decent. in adolescentibus creditur. simpliciora militares decent. philosophiam ex professo, ut quidam faciunt, ostentantibus parum decori sunt plerique orationis ornatus maximeque ex adfectibus, quos illi vitia dicunt. verba quoque exquisitiora et compositio numerosa tali proposito diversa. non enim sola illa laetiora, qualia a Cicerone dicuntur, saxa atque solitudines voci respondent; sed etiam illa, quanquam plena s
Abbreviated transcription (Latin):
romami ancẽ esse filiũ crum̃e loco pom ab accusatorib
neq his iudicãtib oportuit. nec defendẽtib nob ĩpudẽe
cumłtuosa nacũdia. accio omĩb indecora. sed ut qͥsq
uideas autẽ rixatores quosdã neq iudicũ reuerentia.¬
maĩtestũ sit. tum in iuscipiẽdis quã in agẽdis carisis
nhil pensi habere. Profert eiĩ mores plerũq oracio.
et añni secreta detegit. Nec sine cauia greci prodiderũt
ut uiuat quẽq̃ eciã dicere humilora illa uicia. sũmissa
adulacio affectata scurrilitas in rebus ac uerbis paꝵ
modestis ac pudicis uerbis pudor in onui negocio ne¬
glecta auctoritas que fere accidũt irs qui niniũ aut
blandi esse aut ridiculi uolũt. iptum eciã eloquencie
genus alios aliud decet. Nã neq tã plenũ et crectũ
et audax et precultũ senb cõueniret. quã presumet
in iuuenib eciã uberiora panlo et pent peritlitãtia
ferunt᷑. At in usdem siccum et solicitũ et coneractum

Expanded text:
oribus, neque vobis iudicantibus oportuit neque defendentibus nobis. impudens , tumultuosa, iracunda actio omnibus indecora, sed ut quisqundus. videas autem rixatores quosdam neque iudicum reverentiamanifestum sit, tam in suscipiendis quam in agendis causis nihil pensi habere. profert enim mores plerumque oratio et animi secret detegit. nec sine causa Graeci prodiderunt, ut vivat, quemque etiam dicere. humiliora illa vitia: summissa adulatio, adfectata scurrilitas, in rebus ac verbis parum modestis ac pudicis vilis pudor, in omni negotio neglecta auctoritas; quae fere accidunt iis, qui nimium aut blandi esse aut ridiculi volunt. ipsum etiam eloquentiae genus alios aliud decet. nam neque tam plenum et erectum et audax et praecultum senibus convenerit quam pressum et in iuvenibus etiam uberiora paulo et paene periclitantia feruntur. at in iisdem siccum et sollicitum et contractum
Abbreviated transcription (Latin):
stribendo dicamꝰ diligẽtius dicẽdo stribamꝰ faciliꝰ
Scribendũ ergo quotiẽs licebit. Nud nõ dabitui
cogitandũ ab utioq exilusi debẽt᷑ tamẽ ĩncere. ur
neq deprehenius orator neq licigator destitutus
esse iuidcatur. Plerũq autẽ multa agẽnibus ac¬
cidit ut maenue neccessaria et utiq inicia st̾bãt
ceteraq domo afferũt cogitacõne cõplectant᷑ subi¬
tis ex tempore occairrant. qd̾ tecisse. A tulliũ cõ¬
nrẽtarus ip̃ius appuret Sed ferũt᷑ alioꝵ quoq et

Expanded text:
scribendo dicamus diligentius, dicendo scribamus facilius. scribendo dicamus diligentius, dicendo scribamus facilius. scribendum ergo, quotiens licebit; si id non dabitur, cogitandum; ab utroque exclusi debent tamen sic dicere, ut neque deprehensus orator neque litigator destitutus esse videatur. plerumque autem multa agentibus accidit, ut maxime necessaria et utique initia scribant, cetera quae domo adferunt cogitatione complectantur, subitis ex tempore occurrant; quod fecisse M. Tullium commentariis ipsius apparet. sed feruntur aliorum quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
supplosionẽ. ticut canda leones facere dicũt᷑. horta¬
tui studendũ uero semper et ubiq. neqz cũm fere
tam est ullus dies occupatis ut inhil lucrer᷑. uelur
cicero brutũ sacere tradit opera ad stubẽdũ et ad le¬
gendũ aut dicendũ rapi aliquo momẽto tẽporis
possit. Si quidẽ .c carbo eciã in taberuaculo sole¬
bat hac uti excercitatõne dicẽdi: ne id quidẽ tacẽdũ¬
est. quod eidẽ ciccromi placet. nillũ nostrũ usquã
negligentẽ esse sermone. quicqͥd loqͥnu ubitũq sut
pio ina stilicet porcõne ꝑfectũ stribendũ certe iiꝙͣ
est magis quã quom multa dicemꝰ ex tempore. Ita
enm̃ seruabit᷑ pondus. et merans illa uerboꝵ fanli¬
tas in altũ reducet᷑. sicut rustiai proxiãs utis ra¬
dices amputãt. que illã in sumũ solũ ducũt. ut
inferiores penitus destendendo furment᷑. Ac neto
an inrũq cũ cura est studio fecerimꝰ ĩmce prosit. ut

Expanded text:
supplosione, sicut cauda leones facere dicuntur, hortasupplosione, sicut cauda leones facere dicuntur, hortatur. studendum vero semper et ubique. neque enim fere tam est ullus dies occupatus, ut nihil lucrativae, ut Cicero Brutum facere tradit, operae ad scribendum aut legendum aut dicendum rapi aliquo momento temporis possit; siquidem C. Carbo etiam in tabernaculo solebat hac uti exercitatione dicendi. ne id quidem tacendum, quod eidem Ciceroni placet, nullum nostrum usquam negligentem esse sermonem; quipro sua scilicet portione perfectum. scribendum certe nunquam est magis, quam cum multa dicemus ex tempore. ita enim servabitur pondus, et innatans illa verborum facilitas in altum reducetur; sicut rustici proximas vitis radices amputant, quae illam in summum solum ducunt, ut inferiores penitus descendendo firmentur. ac nescio an, si utrumque cum cura et studio fecerimus, invicem prosit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uertorũ torrenti dare quasi tempestatib qui nolẽt
anferendũ. Sed nõ mĩore studio cõtinet᷑. hec tacł¬
tas ꝙͣ paratur. are c̃m semel per precepta nõ capit̾
stilus quoq intermissione paululũ ad modũ de ce¬
leritate deperdit promptũ hoc in expediro positum
excercitacõne sola continet᷑. hac uti sic optimũ est.
uti quoctidie dicanius audiẽtibus plurib maxime de
quo simꝰ iudicio atq opinione soliciti. Rarũ ẽ eñ
totasq macerias. uel silencio dũ tame quati dicat
mera se iptum ꝑsequẽdi que nullo nõ est tẽpore et
loco. uel quãdo nõ aliud agunꝰ explicari põt. et est ĩ
parte utilitatis. quã hec proxima diligẽtuis eñ
componitir. ꝙͣ illa in qua cõtexͥum dicedi ĩtermut̾e¬
deberemus. rinrsus in alia płus puor cõfert. nocis
firmitatẽ. oris facilitatẽ motũ corporis qui et ip̃e
ur dixi excitat oratorẽ. et iactationẽ manꝰ pedis

Expanded text:
verborum torrenti dare quasi tempestatibus quo volent verborum torrenti dare quasi tempestatibus quo volent auferendum. sed non minore studio continetur haec facultas quam paratur. ars enim semel percepta non labitur, stilus quoque intermissione paulum admodum de celeritate deperdit; promptum hoc et in expedito positum exercitatione sola continetur. hac uti sic optimum est, ut cotidie dicamus audientibus pluribus, maxime de quorum simus iudicio atque opinione solliciti; rarum est enim totasque materias vel silentio dum tamen quasi dicat intra se ipsum persequendi, quae nullo non et tempore et loco, quando non aliud agimus, explicari potest, et est in parte utilior quam haec proxima. diligentius enim componitur quam illa, in qua contextum dicendi intermittere veremur. rursus in alia plus prior confert, vocis firmitatem, oris facilitatem, motum corporis, qui et ipse, ut dixi, excitat oratorem et iactatione manus, pedis
Abbreviated transcription (Latin):
Iumamꝰ quod quidẽ in indinis ac foro datir seerpea
Raeq tũn quisquã est qui caniam quã nõ didirrno a¬
gar. declamatores quosdã perucisa duait ambreros
urerposim cõtioner sia protinꝰ dicere ueluit qͥneciam
qued ẽ mn pmit friuolũ ac scenitũ uerbũ petãt. quio
mapiãt. Xed tã cõcumeliosos in serudet eloquẽcia.
et quistultis inderi eruditi uolut stulti eruditis iudi¬
canm. si qua iamit᷑ fortuna tõ subitõ teccrut agẽdi
neccestuait meliore quodã opus erit initenio. et ius
oine intendenda rebus. in prestuaai remitendũ aliqͥd
excura uertoꝵ si seꝯui itũq nõ dabiturlum et bar¬
sior pronnnaais moras habet et iupenia acolide
dubiras oratio in tame deliberare. nõ helitare undea¬
mur hoc dum egredim eportu si nos nõdum apta¬
tis sans armamẽtis aget uentꝰ. deinde paulatun
sut eũtes aptabimꝰ nela et diiponem Irudentes
ex impleri sinus optabimꝰ id protuꝰ quã Ie iamu

Expanded text:
dem in iudiciis ac foro datur semper. neque enim quisquam est, qui causam quam non didicerit agat. declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut exposita controversia protinus dicere velint; quin etiam, quod est in primis frivolum ac scenicum, verbum petant, quo incipiant. sed tam contumeliosos in se ridet invicem eloquentia, et qui stultis videri eruditi volunt, stulti eruditis videntur. si qua tamen fortuna tam subitam fecerit agendi necessitatem, mobiliore quodam opus erit ingenio, et vis omnis intendenda rebus, et in praesentia remittendum aliquid ex cura verborum, si consequi utrumque non dabitur. tum et tardior pronuntiatio moras habet et suspensa ac velut dubitans oratio, ut tamen deliberate, non haesitare videamur. hoc , dum egredimur e portu, si nos nondum aptatis satis armamentis aget ventus; deinde paulatim simul euntes aptabimus vela et disponemus rudentes et impleri sinus optabimus. Id potius quam se inani
Abbreviated transcription (Latin):
et in quã. recidendũ sit Affert in hĩs momẽtũ et etas
et sexus et pignoia liberi dico et paiẽtes. et propĩqui
que onĩa tractau uarre solent. nõnũꝙͣ eciã ipe patio¬
nus has partee subit. ut acero pro milone. O int mi¬
serũ o infelicẽ ieuocare metu in pacuam milo po¬
satiu precoe nã qui feret nulonẽ pio caput suo su¬
plicanit̃ qui ase iuiũ nobile interfectũ. quia id ficri¬

Expanded text:
et ira quam recidendum sit. adfert ira his momentum et aetas et ira quam recidendum sit. adfert ira his momentum et aetas et sexus et pignora; liberi, dico, et parentes et propinqui. quae omnia tractari varie solent. nonnunquam etiam ipse patronus has partes subit, ut Cicero pro Milone, O me miserum! o te infelicem! reuocare me tu ira patriam, Milo, pousatur preces. nam quis ferret Milonem pro capite suo supplicantem, qui a se vi
Abbreviated transcription (Latin):
nes accione predictũ docendi inierim quoq indices qͥd
roganibus respondeic debect quod est unũ repeticõns
gemiis periclitante uero cõuieudar dignitas. et studia
foicia. et susepte bello cicatuces et nobilitas et merita
maioꝵ. Hoc quod proxune dixi. ccero acq asimiimis
certatim sunt usi pro scamio patre hic. ile pro filio
cõmendat et cauia periculi si suscepissem ĩminiccias
ob aliquod factũ honestũ inderetiu p̾ciput bonitas.
humanitas. misericordia. Iustius enm̃ tñc petere ea
quisq indet᷑. a indice que aluis ipse prestitent. Rest¬
renda pare hec quoq ad nuluatẽ rei p. ad idicũ glo
uam. ad exemplũ ad memoriã. postetitatie. płimũ
tamẽ ualet miseracio. que iudicẽ nõ flecti tãtũ cogit
sed motũ quoq animi sui lacrimis cõfiteri. Hec pe¬
tentur. aut ex his que passus est reus aut his que
maxune patitur. aut his que dapnatũ manent
que et ip̃a duplicant᷑. quom dicimꝰ ex qua illa fortuã.

Expanded text:
ces, quid rogantibus respondere debeant; quod est unum repetitionis genus. periclitantem vero commendat dignitas et studia fortia et susceptae bello cicatrices et nobilitas et merita maiorum. hoc , quod proxime dixi, Cicero atque Asinius certatim sunt usi, pro Scauro patre hic ille pro filio. commendat et causa periculi, si suscepisse inimicitias ob aliquod factum honestum videtur; praecipue bonitas, humanitas, misericordia. iustius enim tum petere ea quisque videtur a iudice, quae aliis ipse praestiterit. referenda pars haec quoque ad utilitatem rei publicad exemplum, ad memoriam posteritatis. plurimum tamen valet miseratio, quae iudicem non flecti tantum cogit, sed motum quoque animi sui lacrimis confiteri. haec petentur aut ex iis, quae passus est reus, aut iis quae cum maxime patitur, aut iis quae damnatum manent; quae et ipsa duplicantur, cum dicimus ex qua illi fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
raciont qua reus sit usiꝰ atq fortiter ad indicãdũ
cõarare quoius loa est etiã occupare que dictuꝵ fac¬
turũ ue aduersanioꝵ pures. Nã et canciores ad custo¬
diam sue religionis iudices facit et gratiã respõsuris
aufere. quom ea preduta sunt ab accuiatore. Iã si pro

Expanded text:
candum concitare. cuius loci est etiam occupare, quae dicturum facturumve adversarium putes. nam et cautiores ad custodiam suae religionis iudices facit et gratiam responsuris aufert, cum ea quae dicta sunt ab accusatore iam, si pro
Abbreviated transcription (Latin):
meas Nãꝙͣ deber longa esse miferacio. nee sine cansa
di᷑ est nohul facilius quã laccumas mareitere. Nã
quom ueios doloros minget tempus citius euanestat
morisse est illa quã dicendo effiuximꝰ macto in qua
cporat npetu ad iacõem udit. nõ paciam᷑ igitur fu¬
telinqnamꝰ nec specenus fore ur aliena aliquis quã
duu ploret. Ideo quomiq in aliis tum maxtine parte
eciã detiahere uidetur. et facile deficit affectus qui des

Expanded text:
men debet esse longa miseratio, nec sine causa dictum est, nihil facilius quam lacrimas inarescere. nam cum etiam veros dolores mitiget tempus, citius evanescat necesse est illa, quam dicendo effinximus, imago; ira ceperat, impetu ad rationem redit. Non patiamur igitur frrelinquamus nec speremus fore ut aliena quisquam diu ploret. ideoque cum ira aliis tum maxime ira hacetiam detrahere videtur, et facile deficit adfectus qui des
Abbreviated transcription (Latin):
possedisse oportebit. Sed frequẽtius eciã querit᷑ de
mtencione uii forus optet. quod uolee: nego illi dã¬
dum q̃tquid optanerit: nõ habco p̾stripciont̃. sed ta¬
men uolutate conna u̾ba pst̾pcionis modo utor. In
utroq aute̾ genere status idem sit. porro Rex omnis
ant tubint: aut aduint: aut punt. aut iubet. aut
uetar. aut permitit. lite habit. aur propter se ip̃az
aut propter alcerã qoẽm : aut in stripto: aut in uo¬
luntate : instriptũ aut apertũ est: aut obscurũ: aut
ambignũ qued de legibus dico. idem acaipi uolo de
testamẽtis. pactis scipulacõnib om̃i deruq st̃pto
idem de uoce. et quomã quatuor eius generis ques¬
tionit uel status facimꝰ fintulos peicuno¬

Expanded text:
possedisse docere oportebit. sed frequentius etiam quaeritur de possedisse docere oportebit. sed frequentius etiam quaeritur de intentione. vir fortis optet, quod volet. nego illi dandum, quidquid optaverit: non habeo praescriptionem, sed tamen voluntate contra verba praescriptionis nodo utor. In utroque autem genere status iidem sunt. porro lex omnis aut tribuit aut adimit aut punit aut iubet aut vetat aut permittit. litem habet aut propter se ipsam aut propter alteram, quaestionem aut in scripto aut in voluntate. scriptum aut apertum est aut obscurum aut ambiguum. quod de legibus dico, idem accipi volo de testamentis, pactis, stipulationibus, omni denique scripto, idem de voce. Et quoniam quattuor eius generis qutiones vel status facimus, singulos percurr
Abbreviated transcription (Latin):
Ineq fecisse se negauit: inq aliud esse
quod secerit. dicet ncq factũ deffendat.
neccesse est in suo iure cõfistat. in quo ple¬
iũq accionis est questio eadẽ nõ semper¬
est. uc quidã putauerũt iudiciũ anrecedit. qualia
sunt preture: curiosa consilia quom de iure accriia¬
sacui. Est eñm duplex eius disceptacõius condicio:
qd̾ aut mrẽcio aut prescriptio habet cõtrouersiã. ac
tucrũt qui prest̾pcionis statũ facerent: taquã ea nõ
usdem om̃ib quibus certe leges questionib cõtineret̾
quom ex prestriptõne lis pendeat. de ip̃a requiri nõ
est neccesse. ignominioso filius p̾stribit. de eo loco iu¬
dicacio est an liceat. quotiens tamẽ poterimꝰ efficiẽ¬
dum est: ut de reo quoq bene senciar. Sic enm mu mõ
libe̾cius indulgebit in sponsionib que ex incerdictis
tuit eciã si nõ proprietatis est questio. sed tãtũ pos¬
sessionis. tamẽ nõ solũ possedisse nos. sed eciã mrõꝵ

Expanded text:
neque fecisse se negabit neque aliud esse quod fecerit dicet neque factum defendet, necesse est in suo iure consistat, in quo plerumque actionis est quaestio. ea non semper, ut quidam putaverunt, iudicium antecedit, qualia sunt praetorum curiosa consilia, cum de iure accusaersatur. est autem duplex eius disceptationis condicio, quod aut intentio aut praescriptio habet controversiam. ac fuerunt, qui praescriptionis statum facerent, tanquam ea non iisdem omnibus quibus ceterae leges quaestionibus contineretur. cum ex praescriptione lis pendet, de ipsa re quaeri non est necesse. ignominioso filius praescribit: de eo solo iudicatio est, an liceat. quotiens tamen poterimus, efficiendum est, ut de re quoque iudex bene sentiat; sic enim iuri nostro libentius indulgebit, ut in sponsionibus, quae ex interdictis fiunt, etiamsinon proprietatis est quaestio sed tantum possessionis, tamen non solum possedisse nos, sed etiam nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
de re contẽcio. Pount eñu sic constitiu raciociuatio aĩal
mũdue omĩa enu aĩalia ieliora sunt quã in aiiua
Cetera hec proposicio aut cõfessa est ut proxima aut pro¬
banda ut qui beatã uitã indere uolet pħilosopher᷑ oportrat
Nõ cm conceditur cetera sequi insi cõfirinata prima
parte nõ possunt ut est assũpcio iuteru cõsessa est ut oc̃s
antẽ uolũt uearã inra indere inrerim probanda ut illa
quia est dissolutũ seusu caret. quom solutũ est corpore
amma an sit inmortalis uel ad tempus cerea mancat

Expanded text:
atiocinatio: animal est mundus, omnia enim animalia meliora sunt quam inanima et cetera. haec propositio aut confessa est ut proxima, aut probanda ut, qui beatam vitam vivere volet, philosophetur oportet, non enim conceditur; cetera sequi nisi confirmata prima parte non possunt. item adsumptio interim confessa est ut, omnes autem volunt beatam vitam vivere; interim probanda ut illa, quod est dissolutum, sensu caret; cum, soluta corpore anima an sit immortalis vel ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
inducũt loco comploxionẽ. Que antẽ id fert solum qd̾
ex om̃ib ꝑtibus cogit᷑ hoc modo consilio igie iundus
aduũstratur. aut unũ in locũ quom cõduxit breuiter ex¬
posicorm̃ et assupcione adiũgit. quid ex ħre conficiatiu
ad hũc modũ quod si meliꝰ gerũt᷑ quẽ consilio: quã que
quã omĩt mũdus admĩstrat᷑. quoi parti consencio. in
tabus aucẽ quae fecimꝰ ꝑtibus nõ est torma sempei
eadem. sed una in qua idem cõcludit᷑ quod intenditur.
Amna imorralie est. nã qͥtquid mouer᷑ ex se ipo ĩnior¬
tale est. Amina autẽ ex se ip̃ã mouet᷑. inmortalis igi᷑
est. hoc sit nõ solum ĩ fuigulis arguiẽtis. sed in totis
causie. que sunt simplices. et in qõnib. nã et he primã
habent proposicõem. Sacrilegiũ comuiiisti. nõ quisquis
horẽm occidit cedis reus tenet᷑ deinde racoẽm. sed hec est

Expanded text:
inducunt loco complexionem, quae aut id infert solum quod inducunt loco complexionem, quae aut id infert solum quod ex omnibus partibus cogitur, hoc modo, consilio igitur mundus administratur; aut, unum in locum cum conduxit breviter propositionem et adsumptionem, adiungit quid ex his conficiatur, adtur mundus administratur. cui parti consentio. In tribus autem, quas fecimus, partibus non est forma semper eadem, sed una, in qua idem concluditur quod intenditur: anima immortalis est. nam quidquid ex se ipso movettale est; anima autem ex se ipsa movetur, immortalis igitur est anima. hoc fit non solum in singulis argumentis sed in totis causis, quae sunt simplices, et in quaestionibus. nam et hae primam habent propositionem: sacrilegium commisisti; Non, quisquis hominem occidi
Abbreviated transcription (Latin):
et bipartirã quoq fieri posse racionnacoẽm mihi et
pliib in hilommꝰ autorib tres sũmũ uidenur.
Nam ita schabet ista natura ur fir de quo queratur
et per quod probetur terciũ adiici potest uelur ex con¬
sensu duoꝵ ancecedenciũ ita erit prima intencio.
secũda assũpcis. trrcia conexio. Nã cõfiriuato pie
ac secũde parris exoruacio est. et eidem cedere possut.
quibus subiiciũt᷑ sumamꝰ ex cicerone q̃uq parciũ
exemplũ meliꝰ guberuant᷑. ea q̃ consilio regunt᷑ quã
que siue contilio admĩstrant᷑. Manc prĩmã partem
mĩaur cã deniceps rõmbus uarus et quã copiosissis
uerbis aꝓpbari putãt oportere. hoc ego totũ in sua
racione unũ puro alioquin si racio pars est. Est
autẽ uaria racio plures partes este dicant᷑ assuꝑcionem
deinde poir. Aihil autẽ om̃iũ reꝵ meliꝰ quã omins
mũdue adiuĩstiatuu. huiꝰ assũpcionie quarto in loco iã
porio inducĩ aꝓpbacorm. de quo idẽ qd̾ supradico. quĩto.

Expanded text:
mihi et pluribus nihilominus auctoribus tres summum videntur. nam ita se habet ipsa natura, ut sit, de quo quaeratur et per quod probetur; tertium adiici potest velut ex consensu duorum antecedentium. ita erit prima intentio, secunda adsumptio, tertia connexio. nam confirmatio primae ac secundae partis et exornatio eisdem cedere possunt, quibus subiiciuntur. sumamus enim ex Cicerone quinque partium exemplum: melius gubernantur ea, quae consilio reguntur quam quae sine consilio administrantur. hanc primam partem numerant; eam deinceps rationibus variis et quam copiosissimis verbis approbari putant oportere. hoc ego totum cum sua ratione unum puto; alioqui si ratio pars est, est autem varia ratio, plures partes esse dicantur. adsumptionem deinde ponit: nihil autem omnium rerum melius quam omnis mundus administratur. huius adsumptionis quarto in loco iam porro inducunt approbationem; de quo idem quod supra dico. quinto
Abbreviated transcription (Latin):
occidere. optiniũ mte uidet᷑ enchumemane genꝰ c̃
proposito dissimili uel conriario oracio subing¬
purabe est demostheme. Nõ em̃i si quid uuꝙͣ cõtra lt¬
ges accũ est. id quod tu es imitatue. idarco te cõuenit
poena libeian quod econtiano dãpnari młto magis.
Nãut si quis eor dampnatue esser. tu hec nõ stupsis¬
see. ira tusi dãp̃narꝰ fueris nõ stribet alius. Epiche¬
rematos et quanior et qͥnq et sex eciã faite sut ꝑtre
a quibusdã. Cioero maxrine quq deffendit ut si fier
proposiao. deinde iacio eius. tum assũpcio et erus pro¬
uacio qͥuia complexio quia inrer̃ et proposicio non
egear iõius. et assup̃cio probacõnis. Nõ nũꝙͣ eciam¬

Expanded text:
idere? optimum autem videtur enthymematis genus, cum propositio dissimili vel contraria ratio subiungitur, quale est Demosthenis: Non enim, si quid unquam contra leges actum est, idque tu es imitatus, idcirco te convenit poena liberari; quin e contrario damnari multo magis. nam ut, si quis eorum damnatus esse, tu haec non scripsisses, ita, damnatus tu si fueris, non scribet alius. epichirematos et quattuor et quinque et sex etiam factae sunt partes a quibusdam. Cicero maxime quinque defendit, ut sit propositio, deinde ratio eius, tum adsumptio et eius probatio, quinta complexio; quia vero interim et propositio non egeat rationis et adsu
Abbreviated transcription (Latin):
ST aute qualitas alia de simo gentie.
arq ea quidẽ nõ simplex. nam et qualis
sit quoisq reinaruia et que forma q̃ritꝰ
an ĩmortalis amma. an hũana specie deus
et magiutudine ac numero quãtꝰ sol et an unꝰ mũdꝰ
que omĩa cõiectura quidẽ collegũt᷑ questiõem tamen
habent. in eo qualia suit hec. et in iuasorus aliquãdo
tractari solent. ut si cesar deliberet an britãmã ĩpugner
que sir occeaui natiua an britana insula. Nã cum
iguorabat᷑ quãta in ea in teriã. quo miniero militũ
aggredienda an conpiliũ lerendũ lit. eidẽ qualitari suc¬
cedut facienda ac non facienda. appecenda intanda
que in suasorias quidẽ inmenne cadur. Sid in cõcioner¬
Iñe quoq sunt frequẽcia ac sola differẽtia quod illhic
de futuris. hic de factis agrar. Ite demõstratine ꝑtit
omnia suur in hoc statu. Factũ esse cõstat. quale sitͦ factũ
queutur. Lis est oms. aut de premio aut de pena ant

Expanded text:
st autem qualitas alia de summo genre atque ea quidem non simplex. nam et qualis sit cuiusque rei natura et quae forma quaeritur: an immortalis anima, an humana specie deus; et de magnitudine ac numero, quantus sol, an unus mundus. quae omnia coniectura quidem colliguntur, quaestionem tamen habent in eo, qualia sint? haec et in suasoriis aliquando tractari solent, ut, si Caesar deliberet, an Britanniam impugnet, quae sit Oceani natura, an Britanniam insula nam tum ignorabatur, quanta in ea terra, quo numero militum aggredienda, in consilium ferendum sit. eidem qualitati succedunt facienda ac non facienda, appetenda, vitanda; quae in suasorias quidem maxime cadunt, sed in controversiis quoque sunt frequentia, hac sola differentia, quod illic de futuris hic de factis agitur. item demonstratiuae partis omnia sunt in hoc statu: factum esse constat, quale sit factum quaeritur. lis est omnis aut de praemio aut de poena aut
Abbreviated transcription (Latin):
dixi rocm tenuerim. tum est quasi lũb distĩ¬
gueda. et freque̾tãda omiis orõ seuẽciaꝵ acq uerboꝵ.¬
I. lam et cõmoracio una inre ꝑ młtũ moner. et
illustris explanacio reꝵq que quosi generantur
sub aspectu pene subiectio que et in exponẽda re
plurimũ ualerad illustiadũ id qd̾ ex̃ponit᷑. et appli¬
candũ ur his qui audiant illud qd̾ auigemus quãtũ
efficere or̃o poterit tantũ esse indeatur. Et hunic
concraria sepe ꝑcrssio. et plus ad intelligendũ quã
dixeris siguificacio et distincte concisa breuitas. et
extennacio. et huic adiucta illusio a pceptis cisarib
nõ ubhorrens et abirẽ digretio in quacũq fuerit
delictacis. tum reditus ad rem aptus et cõciensi
esse debebit. proposinoq quidsie dictuuꝰ et ab eoquod
ost dictũ seiictis et reditus ad piopositũ et iteta cio
it rõmerapta cõclusix. tũ augẽdi mumẽdeus tarusa
eniratis superlacio arq trarectio. et rogacio. Aq

Expanded text:
dixi, rationem tenuerimus, tum est quasi luminibus distinguenda et frequentanda omnis oratio sententiarum atque verborum. Nam et commoratio una in re permultum movet et inlustris explanatio rerumque, quasi gerantur, sub aspectum paene subiectio; quae et in exponenda re plurimum valent et ad inlustrandum id, quod exponitur, et ad amplificandum; ut eis, qui audient, illud, quod augebimus, quaefficere oratio poterit, tantum esse videatur; et huic contraria saepe percursio est et plus ad intelligendum quam dixeris significatio et distincte concisa brevitas et extenuatio, et huic adiuncta illusio; a praeceptis Caesaris non abhorrens, et ab re digressio, in qua cum fuerit delectatio, tum reditas ad rem aptus et concinnus esse debebit; propositioque, quid sis dicturus, et ab eo quod est dictum seiunctio, et reditus ad propositum et iteratio et rationis apta conclusio; tum augendi minuendive causa veritatis superlatio atque traiectio, et rogatio atque