comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seques ut mẽs hona magis sib placeat. mogiss
eipa Delectet᷑. ꝙͣ quesibet ałia treaturas Q
uero ꝑiclose ymo ꝑuitiose sibi placeat tũ ꝑp̃ hoc
tumescit toꝑoet morbo inflatiois extossitur
ꝙͣ diũ nõ uidet sicut uidebit in fiẽ sũmũ illud e
¶ Hapit hec q̃ fatigatus fame reuertitur ad semet¬
ip̃m: et dicit. Surgã: et ib̾o qd prem meũ ¶ un
itaq scimiꝰ ne fortẽ qr h ͦ suꝑbie małũ tũt animũ
lamabitur caritate supioris hõi: ut ad seipm̃si¬
bi placedo deficere ab illiꝰ delectatios non possit
Ideo fctm est in loco infirmitatis hꝰ ne siꝑbie
qiuieremirs: ut sub cotidiana pctoꝵ remissione
uiueremꝰ ¶ propter quod suꝑbie mału: nec ap̃łs
paulus est arbitrio silo creditꝰͥ s qr nõdũ uene¬
rat ad tantã ꝑticipationẽ suꝑioris issiue bõi at
ilit iano posset eotossi : Hic issi est angelus
sne cliphizator nehis ut poterat extolse¬
ceti appoitus ¶ S siue ista cã sit siue alia q̃

Expanded text:
s bona magis sibi placeat, magisque se ipsa delectet, quam quaelibet alia creatura. Quam vero periculose, imo perniciose sibi placeat, cum per hoc tumescit typho et morbo inflationis extollitur, quamdiu non videt sicut videbit in fine summum illud et. Sapit haec qui fatigatus fame revertitur ad semetipsum, et dicit, Surgam, et ibo ad patrem meum . Unde itaque scimus, ne forte quia hoc superbiae malum tunc animum inflammabitur charitate superioris boni, ut ad se ipsum sibi placendo, deficere ab illius dilectione non possit; ideo factum est in loco infirmitatis hujus, ne superbe viveremus, ut sub quotidiana peccatorum remissione vivamus? Propter quod superbiae malum nec apostolus Paulus est arbitrio suo creditus: sed quia nondum venerat ad tantam participationem superioris illius boni, ut illic jam non posset extolli, hic illi est angelus satanae colaphizator, ne hic ubi poterat extolleretur, appositus . 29. Sed sive ista causa sit, sive alia quae
Abbreviated transcription (Latin):
uersio a dño:ͥ ut statueret uerbũ suũ ꝙͦ locut
est iñ maũ achie silonite: de ieroboam filio
nabathii n ẽpe sic sctm est: et illud ꝑ hoĩs uo
lutatem ut tnĩ conuersio eẽt .a. dño ¶ Legite
libros paralipomenõ: et mueĩetis in sẽcũdo
libro scriptũ et sustitauit dus spiritũ super
ioram spum philistim et arabũ qͥ funtimi
erãt ethiopibꝰ et ascenderut in terrã iuda et

Expanded text:
versio a Domino, ut statueret verbum suum quod locutus versio a Domino, ut statueret verbum suum quod locutus est in manu Achiae Selonitae de Jeroboam filio Nabath . Nempe sic factum luntatem, ut tamen « conversio » esset « a Domino. » Legite libros Paralipomenon, et invenietis in secundo libro scriptum: « et suscitavit Dominus super Joram spiritum Philistiim et Arabum, qui finitimi erant Aethiopibus: et ascenderunt in terram Juda, et
Abbreviated transcription (Latin):
ide. et pretatẽ bonoꝵ ͤ nõ sibi qui oĩa scit anꝙͣ
fiarit: s nob quibꝰ erat nc̃cũ ut eo mõ ageret᷑
nobiscum nonꝙ̃ nõ sua nõlũ ͭ ͤ absalon elegit
cosiliũ quod sibioberat᷑ et tñ ideo feca. qr ex¬
absalon oĩa mala: ¶Bonu cõsiliũ dixit ꝙͦ ad
opp̃mere: nisi dñs consiliũ dissiꝑaret quod
dederat achito felagendo in corde absalon ut tre
cõsiliũ repudiaret: et aliud quodei nõ eppedie¬
bat eligeret ¶ Quis nõ ista dr̃ama ut̾ditia co¬
tremiscat᷑ qͥbꝰ agit in cordibꝰ deus etia mało¬
eoꝵ. ¶ Roboam filius salamõis respint co¬
silium salubre semoꝵ quod ei dederat. necum
ppło dure ageret᷑. et uerbis seruoꝵ suoꝵ potiꝰ
acquieuit rñdendo minaciter: quibꝰ lenĩter
cesserut dece tribus israel. et aliũ rege sibicon-¬
stituerũt ieroboa : ut irati dei uolutas fieret
quod etia futurũ ee pdixerat ¶ Quod sc̃ptu¬
ra dicit. et nõ audunt rex płebe. qm erat con¬

Expanded text:
a scit antequam fiant, sed nobis, quibus erat necessarium, ut eo modo ageretur nobiscum. Numquid non sua voluntate Abessalon elegit consilium quod sibi oberat? Et tamen ideo fecit, quia exAbessalon omnia mala . Bonum consilium dixit, quod ad opprimere, nisi Dominus consilium dissipasset quod dederat Achitophel, agendo in corde Absalom, ut tale consilium repudiaret, et aliud quod ei non expediebat eligeret . Quis non ista divina judicia contremiscat, quibus agit Deus etiameorum? Roboam filius Salomonis respuit consilium salubre seniorum, quod ei dederant, ne cum populo dure ageret, et verbis coaevorum suorum potius acquievit, respondendo minaciter quibus leniter cesserunt decem tribus Israel, et alium regem sibi constituerunt Jeroboam, ut irati Dei voluntas fieret, quod etiam futurum esse praedixerat. Quid enim Scriptura dicit? Et non audivit rex plebem, quoniam erat con
Abbreviated transcription (Latin):
meus qͥ ex iit de utero meo querit aĩam mẽa ꝙͣͣ¬
ledicat qm dixit illi deus. ut uideat deus hu-
militatem mea  et ret̾buat mͣ hona ꝓ male¬
dicto eius in die isto. quo dixerit dñs huic hoĩ
maledicere dauidi sruis sapies et intelliget
No eni iubedonbiobedientia laudaret᷑. s ꝙ
eius uolutatẽ ꝓpͥa u̾itio suo mala in h ͦ pcc̃m
iuditio suo iusto et occulto inclinanit᷑: ideo dictũ
ẽ dixit ei dñs/ Nã si iubeti ob̾teꝑasset deo: lau¬
dandus potius ꝙͣ puniendus eẽt. sicut ex h ͦ pc̃o
postea nouimꝰ ẽẽ punitu : nec cã tacita ẽ cur ei
dũs isto mo dixerit maledicere daud. hoc est cor

Expanded text:
meus qui exiit de utero meo; quaerit animam meam, eledicat, quonimilitatem meam, et retribuat mihi bona pro maledicto ejus in die isto . » Quomodo dixerit Dominus homini huic maledicere David, quis sapiens et intelliget? o dixit, ubi obedientia laudaretur; sed quod ejus voluntatem proprio vitio suo malam in hoc peccatum judicio suo justo et occulto inclinavit, ideo dictum est, dixit ei Dominus. Nam si jubenti obtemperasset Deo, laudandus potius quam puniendus esset, sicut ex hoc peccato postea novimus esse punitum. Nec causa tacita est, cur ei Dominus isto modo dixerit maledicere David, hoc est, cor
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ multipliciter disputatẽ. singillati testiõ-¬
niis stoꝵ refũtãda suscipĩa.: s ꝙͣtũ potuerit
eoꝵ ꝓtiti et diti. etiã cũ .a. me de srĩs catho ͦ¬
epoꝵ fingula ꝓferũt᷑. tãtũ ꝑcutietur et deiti¬
etur : suie unũ eoꝵ sule duo. siue plurasine
oĩa: sicut ualuerit ꝙͣ ꝓfertur. beluti ẽ illud
bꝰ declaratur: q solus potuit iustus ẽe tũ
gn̾̃atio oĩs erraret/ insi natus ex untñe guati

Expanded text:
fidem multipliciter disputatis, singillatim testimoniis sanctorum refutanda suscipiam: sed quantum potuerit eorum percuti et dejici, etiam cum a me de litteris catho dejicietur, sive unum eorum, sive duo, sive plura, sive omnia, sicut valuerit quod proferetur. Veluti est illud bus declaratur, qui solus potuit iustus esse, cum generatio omnis erraret, nisi natus ex uirgine,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ quatuor libros tuos pene nusꝙͣ sꝑgere destuisti
ne granibꝰ hõibꝰ neuter nr̃m dispitator gͣuis
et seltis uterq litigator appareat ¶ uideamus
ĩa potiꝰ ꝙͣ afferas u̾nde me sicut ꝓmittis õñdas:
hoĩes et nuꝑtias diabolo auctori tribuere.¶Cex¬
te redarguẽda tͣ. mea uba ꝓpõĩs: q̃bꝰ ꝓpõitis ue¬
lut rndens ꝑsuadere conaris cõtra meipm lo¬
cutũ me fuisse ꝯͣ cũ sp̃ mẽa defensionẽ dixerĩ
ab heretitis nouis dici nos dapnatores ẽẽ nupti
oꝑisq diuini: postea id abstuleri dicẽdo in

Expanded text:
os pene nusquam spargere destitisti; ne gravibus hominibus neuter nostrum disputator gravis, sed levis uterque litigator appareat. Videamus jam potius quid afferas, unde me, sicut promittis, ostendas homines et nuptias diabolo auctori tribuere. Cte redarguenda tibi mea verba proponis; quibus propositis velut respondens, persuadere conaris, « contra me ipsum locutum me fuisse: qui cum propter meam defensionem dixerim, ab haereticis novis dici nos damnatores esse nuptiarum, operisque divini, postea id abstulerim, dicendo in
Abbreviated transcription (Latin):
meliose sicut me. sue illos ueretũdius et mitue
cũ aisiqua ꝑsonaꝵ acceptiõe tractaueris ⁊netiãtos
lere᷑. ut si possis intelligas mals tͣ frrisse ꝓsucsũ:
ꝙ aliis persiladere mołrris¶ Teq saluttrter pẽi¬
beat miaute at temerate uiueilis ꝓgressig̃is et ꝓ¬
lapsiois tue. nõ tantu tibi tua corretnione berum
etiam płibꝰ ꝓfutura ͥ cognostẽtibꝰ uob̾ atq fatẽtibᷤ
ꝙͣ nõ maniter ꝙͣq ueratiter. tot et tanti xͣanoꝵ
rectores doctoresq ppło ꝵ hͦ in eccła didicerint
et docuerit: ꝙ uerisiisi noifitate decepti cupie ba¬
tis euertere ¶Si aute ꝙͦ abs te dñs auertat. uessi
tenebratũ cot habueris ut intessigere ista non
possis. uel ex eo numero fueris. quos insttis ps¬
obaundiet: nec sic erit infructuosus iste laber meꝰ
cat hołitam defendunt fidem ¶ Multo ãpliꝰ eĩ
erũt quos antiqua ueritas uel instruat defensa
uel corrigat: si nõ defuerut quos irep̃es error

Expanded text:
me sicut me, sive illos verecundius et mitius cum aliqua personarum acceptione tractaveris, tamen etiam ipsos lere, ut si possis, intelligas, male tibi fuisse persuasum, quod aliis persuadere moliris; teque salubriter poeniteat incautae ac temeraricorrectione, verum etiam pluribus profutura, cognoscentibus vobis atque fatentibus quam non inaniter quamque veraciter tot et tanti christianorum rectores doctoresque populorum hoc in Ecclesia Dei didicerint et docuerint, quod veri simili novitate decepti cupiebatis evertere. Si autem, quod abs te Dominus avertat, vel sic tenebratum cor habueris, ut intelligere ista non possis; vel ex eo numero fueris, quos in sanctis Psobaudiet : nec sic erit iste infructuosus labor vel catholicam defendunt fidem. Multo amplius enim erunt quos antiqua veritas vel instruat defensa, vel corrigat, si non defuerunt quos irrepens error
Abbreviated transcription (Latin):
dũ autẽ originale pcc̃m in dapnationẽ nasti ex
adã pͥ ͦ nõ solũ si de adult̾io uerũ etiã si de cõui¬
gio generentur .nͣ. mada setũdo qͥ est xp̃us re¬
generentur ¶Ex aũ ait aplus de iiprõb̃. relic
tonali usu feĩe exarserũt in desideria sua miice
usũ comugale. s nale. eini uoles intelligi. qͣfit
in inẽbris ad hoc creatis ut ꝑ ea possit ad generã¬
dũ sexus uterq misteri. at ꝑ hͦ cũ eisdẽ membris
eti oni meretrici qͥsq mistetu̾r. nalis ẽ usꝰ nec
In laudabil s culpabilis ¶ Abea uero ꝑte corpis
q̃ nõ ad generãdũ est instituta. si et cõniuge q̃s¬
q utatur contra naturã est et flagitiosũ ¶ de
tauerut naturãle usũ. in usu q̃ est cõtra nãm
deinde mastulm m astulos tur prtudĩne oꝑa-¬
et sceleratiora flagitia denotata st̃. quã si illicite
ꝑbia in saturi ͭ ͤ ꝑanũ. et habundatia umi fluebat
spa et filie eius. et manũ pauꝑis et egetis no adiu

Expanded text:
originale peccatum in damnatione nasci ex Adam primo non solum si de adulterio uerum etiam si de coniugio generentur, nisi in Adam secundo, qui est Christus, regenerentur. quod autem ait apostolus de inprobis: relicto naturali usu feminae exarserunt in desideria sua in usum coniugalem, sed naturalem, eum uolens intellegi, qui fit membris ad hoc creatis, ut per ea possit ad generandum sexus uterque misceri. ac per hoc cum eisdem membris etiam meretrici quisque miscetur, naturalis est usus, nec tamen laudabilis, sed culpabilis. ab ea uero parte corporis, quae non ad generandum est instituta, si et coniuge quisque utatur, contra naturam est et flagitiosum. denitauerunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam, dein de masculis in masculos turpitudinem operanet sceleratiora flagitia denotata sunt, quam si inlicite bia; in saturitate panum et abundantia uini fluebant ipsa et filiae eius; et manum pauperis et egentis non adiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis nõ uite illiꝰ s mortis hꝰ ut nũc eẽ nõ possint
nuptie sine illo. ꝙͣis ip̃m poss eẽ sine ilłis  llã
utiq sine nuptiis est pudenda carnis cõcupistẽtia
qñ adult̾ia et q̃q stupͣ atq ĩnũda cõmittit. lõ¬
ge cõtͣria pudicitie nuptiaꝵ. aut qñ nulla i ͭ ͣ cõ¬
mĩttit qr hõ nulla cõsusiõne ꝓmittat aut cõfesue
et fiĩ surgit. et moue᷑. et mouet. et plerũq in sõp¬
nis ad ip̃iꝰ oꝑis siłitudine. et sue motioĩs ꝑuenit
sinẽ. h ͦ ergo malũ. nec ipĩs nuptiis malũ est imp

Expanded text:
 mortis huius, ut nunc non possint esse nuptiae sine illo, quamuis ipsum possit esse sine illis. nam utique sine nuptiis est pudenda carnis concupiscentia, quando adulteria et quaeque stupra atque inmunda committit, longe contraria pudicitiae nuptiarum, aut quando nulla ista committit, quia homo nulla consensione permittit, et tamen surgit et mouetur et mouet et plerumque in somnis ad ipsius operis similitudinem et suae motionis peruenit finem. hoc ergo malum nec in ips
Abbreviated transcription (Latin):
nostttur. loqueba᷑ de duabꝰ uolutatibꝰ hõm. bona
Iułicet et mała. istã. bona. ilłã. mała arbore dicẽs
qr de bonauolu ͭ ͤ hona oꝑa nastũt᷑. et mala. de ma¬
la. net p̃ñt bona de mala. et mala de bona// Oꝑsi
nuptĩas tũꝙͣ arborẽ bonã. s ͫ i ͭ ͣ quã cõmẽorauit
tiõnẽ posituri sumꝰ arborẽ mala Exͣobre. si hõ ita
dici᷑ fructꝰ nuptĩaꝵ. tãꝙͣ bonꝰ ex arbore bona ꝓ¬
cul du ͦ nasti hõ de adulterio nõ debuit. mala q̃ppe
arbor fructꝰ bonos nõ facit ¶ Porro si dixerit nõ iłit
arboris loco ponẽdũ eẽ adułteriũ ẜ nãm potiꝰ hũa¬
nã de qͣ nastt᷑ hõ. ita etiã hic nõ erit arbor cõnu¬
biũ s nã huana de ꝙͣ nascitur hõ¶ Nichil prom̃de

Expanded text:
bona scilicet et mala, istam bonam, illam malam arborem dicens, quia de bona uoluntate opera bona nascuntur et mala de mala nec possunt bona de mala et mala de bona? quodsi nuptias tamquam arborem bonam secundum istam quam commemorauit tionem posituri sumus arborem malam. quamobrem si homo ita dicitur fructus nuptiarum tamquam bonus ex arbore bona, procul dubio nasci homo de fornicatione non debuit; mala quippe arbor bonos fructus non facit. porro si dixerit non illic arboris loco ponendum esse adulterium, sed naturam potius humanam, de qua nascitur homo., ita etiam hic non erit arbor conubium, sed natura humana, de qua nascitur homo. nihil proinde
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera hꝰ mõi usq ad illud que ad modũ re¬
liq̾e tibi depellãtur cũ astringẽtibꝰ se yntefi¬
nĩs eũ relaxatibꝰ ¶ Cũ ergo posset in bestiis
etiam ita describere. cur in de ad hoĩem trasitĩse¬
cit usi qr ista pudenda nõ st̾ sicut nec i bestiis il¬
la de sexuũ gectalibꝰ atq naturis. ł Que tñm
foliis ficulnels adoꝑta st̾  Nam cũ in destptiõe
huam corꝑis usq ad illa extrema uẽĩsset. qͥa

Expanded text:
» et caetera hujusmodi usque ad illud, « quemadmodum re» et caetera hujusmodi usque ad illud, « quemadmodum reliquiae cibi depellantur, tum astringentibus se intestinis, tum relaxantibus. » Cum ergo posset etiam in bestiis ista describere, cur inde ad hominem transitum fecit, nisi quia ista pudenda non sunt; sicut nec in bestiis illa de sexuum genitalibus atque naturis, quae tamen in foliis ficulneis adoperta sunt. Nam cum in descriptione humani corporis usque ad illa extrema venisset, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ea me mtelłexisse sub magisterio sacre le-¬
gis: ad quorũ notionẽ gentiłes solo rois duc¬
tu ꝑuerre potuerunt si Et poĩs balbiuer ba
epaceroĩs libro per quẽ nos doceas ꝙͣ sensert
stopti. de aĩaliũ mutoꝵ mastulinis ac femi¬
m̾nis diuersitatibꝰͥ de ꝑtibꝰ corꝑis gritali¬
bus: et miris cõmiscendõꝵ corpoꝵ libidinibꝰ
Eue tnĩ uerba ueł tulliana ueł ciuslibet al¬
terius añꝙͣͣ int̾poneres cautissime plotittus
es ꝙ ideo sub bestiaꝵ octasione sexuũ tagat
in eptelletiore nã digniꝰ oꝑat᷑ . ¶ S dotue¬
runt testoi dispictare de occultis: nec dotue¬
rut erubestere de pudendis noidiũgis demde
quomo ip̃m hoĩem oroe depingat ut dicis etiꝰ
mõ disserat alui nam stomaco ẽẽ subiectã. qͣ
cibi et potioĩs sit receptaqułu t pulmoes auẽ
et cor exstnͣsetus sp̃m adducãt multa i al¬
siue illud aridũ. siu̾e humi dũ quod receperit᷑

Expanded text:
non ea me intellexisse sub magisterio sacrae lenon ea me intellexisse sub magisterio sacrae legis, ad quorum notionem Gentiles solo rationis ductu pervenire potuerunt: » et ponis Balbi verba ex Ciceronis libro, per quae nos doceas, quid senserint Stoici de animalium mutorum masculinis ac femininis diversitatibus, de partibus corporis genitalibus, et miris commiscendorum corporum libidinibus. Quae tamen verba, vel Tulliana, vel cujuslibet alterius, antequam interponeres, cautissime praelocutus es, « quod ideo sub bestiarum occasione sexuum tangatin excellentiore natura dignius operatur? Sed docuerunt te Stoici disputare de occultis, nec docuerunt erubescere de pudendis. Adjungis deinde, « quomodo ipsum hominem oratione depingat, » ut dicis, « et quomodo disserat alvi naturam stomacho esse subjectam, quod cibi et potionis sit, receptaculum: pulmones autem et cor extrinsecus spiritum adducant: multa in alsive illud aridum sit, sive humidum quod receperit:
Abbreviated transcription (Latin):
dni muł quãius uiuenilitur uirginitas carms
qr bera pudicctia non põt habitare i aĩo form¬
canten At per hoc non antepottur ungiale
bonũ impioꝵ: Bono cõiugasi fidelũ : ꝑ cõu¬
ges bñ utentes malo anteponũtur uirgmnbꝰ
bonũ⁊ ecõtrario nec corpus bonũ este qr sine
iło nõ sit adułterñ maluĩi h ͦ aute falsum est:
Ic ergo et ilłud  Orius aute nescit iomogli¬
tis apłm p̃cepisse ut scir et unusq̃sq eoꝵ suũ
bas possidere. hor ẽ bxorẽ suã nõ in morbo de¬
siderii sicit getes q̃ ignorat deu. Si nõ ft
mq̃s nuptie sine libidine᷑. et gñalit̾ libibidinẽ¬
battdis. dãpnatis: dapuatis et nuptias ¶Nos¬
ses dicere qr dapnabitur et mors: oes dãpna¬
des ẽe mortales.⁊ Si aute libido de cõnubio
ẽẽt: profecto añ. cõnubiũ uel p̃ter cõnubiũ¬
ulł at eẽt. ¶ apud tulłiũ cum cota uerẽ di¬
Rigeterq disserũt. unde ab hͦ¬
pauta ponis ut Dicis lit oneres pudore meu

Expanded text:
quamvis inveniatur virginitas carnis; quia vera pudicitia non potest habitare in animo fornicante. Ac per hoc non anteponitur virginale bonum impiorum bono conjugali fidelium: sed conjuges bene utentes malo anteponuntur virginibubonum: e contrario nec corpus bonum est, quia sine illo non fit adulterii malum. Hoc autem falsum est: sic ergo et illud. Quis autem nescit conjugatis Apostolum praecepisse, ut sciret unusquisque eorum suum vas possidere, hoc est, uxorem suam, non in morbo desiderii, sicut gentes quae ignorant Deu nuptiae sine libidine, et generaliter a vobis libido damnatur, damnatis et nuptias. » Posses dicere, quia damnabitur mors, omnes damnandos esse mortales. Si autem libido de connubio esset, profecto ante connubium vel praeter connubiu, » inquis, « apud Tullium cum Cotta vere diligenterque disseruit » . « Unde ob hpauca ponis, » ut dicis, « ut oneres pudorem meum,
Abbreviated transcription (Latin):
nussis parentibꝰ nati sunt: ꝑer peccatũ. atd
carnalis concupiscentie. distordiosu mal
quonuptie bene uterentur. nõ D per ĩas
ruptias: ut inde merito dcp: nar entur
nis cõuentilũ uoluꝑtate pudictiam nomĩs¬
tia s eius małi usus honus : quo u̾su fono
fit᷑ ut illud malũ nec inpudicitir dici possiti
pudicitia eñ̃ est eiusdem mali: ħsus flagitio¬
nullus ¶ Salua igr̾. pudicitia cõiugali mq̃łudi
malo nascendo trahitur : quod renastendo pur

Expanded text:
nullis parentibus nati sunt, per peccatum accidit carnalis concupiscentiae discordiosum malum, quo nuptiae bene uterentur; non per ipsas nuptias, ut inde merito damnarentur. nis conventuum voluptatem, pudicitiamcitia, sed ejus mali usus bonus; quo usu bono fit ut illud malum nec impudicitia dici possit. Impudicitia est enim ejusdem mali usus flagitionullus. Salva igitur pudicitia conjugali, malum de malo nascendo trahitur, quod renascendo pur
Abbreviated transcription (Latin):
in dicare possũ as ꝯĩ nastonte trabttur. nec ñ ĩ re¬
nastente remittit᷑: itaut etĩa de parẽtibꝰ ĩa r̃natis
ĩqͥbꝰ ĩmissũ atq tectũ est trahitur in reatũ nastẽ
ator in osiua et oseastro ꝓduxit ex ͫ bbi nõ solu ex
oleastr i uerũ etiã ex ołiue semne : nõ nisi ofeaster

Expanded text:
in renascente remittitur, ita ut etiam de parentibus iam renatis, in quibus remissum atque tectum est, trahatur in reatum nascentator in oliua et oleastro produxit exemplum, ubi non solum ex oleastri, uerum etiam ex oliuae semine nonnisi oleaster
Abbreviated transcription (Latin):
simie corone cip̃anꝰ dicetur ab aliquo nõ solũ
fuisse s ał eẽ potuisse mãicheꝰ :: cũ i ᷝ ͤ pͥus sit pas¬
sus. Milla iñ urbe roͣna pestis apparuit: Et lñ
in libro de baptismate ꝑuuloꝵ. ita defendit on¬
gĩale pẽti. ut p̃pea dicat et ante octauũ dĩe si ncc̃e
sit ꝑuulũ baptisari oꝑtere ne peat aĩa eiꝰ. quẽ
tanto Wlt intelligi ad indułgẽtia baptismi fa¬
aliençi pcta ¶ ħos iste audeat dicere mamitheos
et ãtiq̃ ssima eccłe traditionẽ. isto nephario trimint
aspergat. qͣ exor cizãtur ut dixi et exsuffsat᷑.
puusi ut in regnũ xpi. & ptate fenebraꝵ h ͦ est
Diu ł i et ãgeloꝵ eiꝰ eriti trãsferãtur ¶ Nos at¬
adei cmtiqͣtate stabilita q̃libet maledicta et co¬
tumelias pati. ꝙͣ cũ pelagianis riniuslibet elo¬
noͣ

Expanded text:
uo, non solum fuisse, sed vel esse potuisse Manichaeus, cum prius iste sit passus, quam illa in orbe Romano pestis apparuit? Et tamen in libro de Baptismate parvulorum, ita defendit originale peccatum, ut propterea dicat, et ante octavum diem, si necesse sit, parvulum baptizari oportere, ne pereat anima ejus. Quem tanto vult intelligi ad indulgentiaaliena peccata. hos iste audeat dicere Manicheos et antiquissimam ecclesiae traditionem isto nefario crimine aspergat, qua exorcizantur, ut dixi, et exsufflantur paruuli, ut in regnum Christi a potestate tenebrarum, hoc est diaboli et angelorum eius, eruti transferantur. nos audei antiquitate firmata, quaelibet maledicta et contumelias perpeti, quam cum Pelagianis cujuslibet eloN
Abbreviated transcription (Latin):
bidine alie cũ pudenda libidme cũ tiĩsecũdũ
tõstitutionẽsilã. qua legitie cõiũgit᷑ mulier bi.¬
ro. et fides carͣlis debiti ab adult̾ioꝵ profecto
feruatur ĩnunis. et h ͦ more legitiõ filii se¬
minãtur¶ Eedẽ ip̃ẽst̾ nuptie qͣs deꝰ instituit
qͣuis diaᷝꝰ nõ ipãs s hoĩes ex qͣbꝰ nuptie fuĩt¬

Expanded text:
idine, aliae cum pudenda libidine: cum tamen secundum constitutionem suam, qua legitime conjungitur mulier viro, et fides carnalis debiti ab adulteriorum peccato servatur immunis, et hoc more legitimo filii seminantur, eaedem ipsae sunt nuptiae, quas Deus instituit, quamvis diabolus non ipsas, sed homines ex quibus nuptiae fi
Abbreviated transcription (Latin):
e lout si põt rñdeat sicut maĩfestũ est ex uolũ t e
mala tãꝙͣ ex arbore mala. fructus eiꝰ fieri diã
oꝑa mala: sit ipãm uõlũ ͭ ͤ mała. id est ip̃sã fruc¬
fuũ maloꝵ ar borẽ malã. unde dicat exhortam᷑:
Si ex ãgelo ꝙ erat ipeangelus nͥ bonũ opꝰ dei᷑
Si ep hõie᷑ꝙͣ erat ip̃e homo ñ bonũ opus dei ᷑¬
ymo qr uõlutas mala angeli ex ãgelo et hoĩe
hoĩ orta ẽ ¶Ꝙͣ. erãt h ͨ duo anꝙ̃ in eis ił ͦ mala
orirentur ñ bonũ opꝰdei: et bona utiq laudã¬
da na: ¶ Ettegꝰ ex bono orit᷑ mãłũ. Nec funit õĩ¬
no undeoriri posset nͣ ex bono ipsã dico uolutatẽ
mała. quã nusłũ precessit małũ. nõ oꝑa mala
sãm est a. bono deo. s qr de nichilostlm nõ de deo

Expanded text:
 potest, respondeat, Sicut manifestum est, ex voluntate mala tanquam ex arbore mala, fructus ejus fieri omnia opera mala; sic ipsam voluntatem malam, id est, ipsam fructuum malorum arborem malam  erat ipse angelus nisi bonum opus dei? si ex homine, quid erat ipse homo nisi bonum opus dei? immo quia uoluntas mala angeli ex angelo, ex homine homini orta est, quid erant haec duo, antequam in eis ista mala orirentur, nisi bonum opus dei et bona atque laudanda natura? ecce ergo ex bono oritur malum nec fuit omnino unde oriri posset, nisi ex bono, ipsam dico uoluntatem malam, quam nullum praecessit malum, non opera malanum factum est a bono Deo; sed quia de nihilo factum est, non de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sapietes: stulti factist̾ / Quomio est ieis uera i¬
titia. in quibꝰ nõ est uera sapia. N Quã si eistri¬
buermisꝰ : nchił erit cae. tur nõ eos ad illud rel¬
nu peruenirẽ dicamꝰ de gͦ scͥptũ esti Cõcupis¬
cetia sapie: deducit ad regnũ ¶ Ac per hoc xp̃s
gratis mortuus est: si hoiẽs sine fide xpi adfi¬

Expanded text:
sapientes, stulti facti sunt . Quomodo est in eis vera justitia, in quibus non est vera sapientia? Quam si eis tribuerimus, nihil erit causae cur non eos ad illud regnum pervenire dicamus, de quo scriptum est, Concupiscentia sapientiae deducit ad regnum . Ac per hoc Christus gratis mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
sĩdeus det etla coraulas et homõr turpes ĩfo¬
res murriam scipiombꝰ. cõtiuẽtia quã m els tã¬
toe loos p̃dicasti de disti et histonibꝰ ⁊ ignorans
apłm tũ exhortarctur hoĩes ad nͣtutẽ sit ex ͫ de
untiqa hom affectiõe sũꝑsisse: quẽ admodũ alio

Expanded text:
si Deus det ; etiam choraulas et hujusmodi turpes infares injuriam Scipionibus, continentiam quam in eis tanto eloquio praedicasti, dedisti et histrionibus: ignorans Apostolum, cum exhortaretur homines ad virtutem, sic exemplum de vitiosa hominum affectione sumpsisse, quemadmodum ali
Abbreviated transcription (Latin):
a drabolo mãtipatũ: ¶ Sit liçet ille fabritiꝰ
sit ricet fabus: sit licet scipio᷑ sit licet regusꝰ
q̃remin: pitãdũ ee terredũ ¶ Uerũ tu mͥ hac
causa et si ad scoła phitagore ꝓuotes uel p̾sa¬
tons ubi eruditissum atq doctissimi biri. nĩl¬
excessetiore ceteris philo sophia nobilitati ⁊ ueras
uir tutes nõ ee dicefant nisi que mentiquo nnõ
inpmittur a forma illiꝰ eterne nmictabil be¬

Expanded text:
 diabolo mancipatum? sit licet ille Fabricius,  diabolo mancipatum? sit licet ille Fabricius, sit licet Fabius, sit licet Scipio, sit licet Regulusqueremur, putasti esse terrendum. Verum tu in hac causa etsi ad scholam Pythagorae provoces vel Platonis, ubi eruditissimi atque doctissimi viri mulexcellentiore caeteris philosophia nobilitati veras virtutes non esse dicebant, nisi quae menti quodam modo imprimuntur a forma illius aeternae immutabilis
Abbreviated transcription (Latin):
minat hoĩem qͣ est dei opus bouũ. n Net cõfec¬
trite senimiũ sibid̾mem dixeris. ille quippe
treat hoisemen: qui hoiem ex semuien Sed
urde mtirest: qr muliħꝰ ocrueta sunt et di¬
indotagiau Nec ep hiis hõibꝰ qui malo carẽt
deus ues seine ues hominẽ creat. etiã Iꝗda
abeiusdem mali noxia regeneratiõe solitist᷑.
sicut soluendist q̃ inde na scũtur:¬
satues minuit quod in natura placet.Mio de¬
uatotosser abilius ifłas qͣs dicie m impirsee
uñtutes diumo muperi potius qͣ eoꝵ tribueres
tatumo uolutati sicet ipi h ͦ nesciant: douec
si exillo st̾ p̃destinatoꝵ nũo accipiat sp̃mq̃ ex
deo est ut sc̃iant q̃ .a. deo donatast̾ eisii dedab¬
sir ut sit m ałio ᷑ uera birtus: insi fuerit iustꝰ
absit curut sit uistus uere: pisi uiliat ex fiᵈ e̾¬
se panos haberi uołut. nisi soli pelagiam. dut
irp̃is etia forte tu solus. iustũ dixerit ifi¬
desem. iustũ dixerit in ꝑꝑiũ  iustum dixerit¬

Expanded text:
minat hominem, qui est Dei opus bonum? Nec « confectricem seminum libidinem » dixeris. Ille quippe creat hominis semen, qui hominem ex semine: sed unde, interest. Quia mali hujus occulta sunt et dira contagia: nec ex his hominibus qui malo carent, Deus vel semen vel homines creat; etiam si quidam ab ejusdem mali noxa regeneratione soluti sunt, sicut solvendi sunt qui inde nascunturorrumpit quod in natura placet rgo tolerabilius illas, quas dicis in impiis esse virtutes, divino muneri potius, quam eorum tribueres tantummodo voluntati: licet ipsi hoc nesciant, donec si ex illo sunt praedestinatorum numero accipiant spiritum qui ex Deo est, ut sciant quae a Deo donata sunt eis ? 17. Sed absit ut sit in aliquo vera virtus, nisi fuerit justus. Absit autanos haberi volunt, nisi soli Pelagiani, aut in ipsis etiam forte tu solus, justum dixerit infidelem, justum dixerit impium, justum dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
Per quod em uera iustitia : ꝑ h ͦ etĩa regnũ dei
deus nãq ipẽ quod absit erłt iniustus si ad eiꝰ¬
regnũ uerus nõ admittĩ iustus: tũ ad ipm eus
regnũ iustitia sit qud modũ scriptũ est nlõ est
regiiũ dei esta et potus ẜ iustitia et pap el
giudiu li porro si uera iustitiam non habent

Expanded text:
Per quod enim est vera justitia, per hoc etiam regnum Dei. Deus namque ipse, quod absit, erit injustus, si ad eregnum verus non admittitur justus: cum et ipsum ejus regnum justitia sit, quemadmodum scriptum est, Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia, et pax, et gaudium . Porro si ve
Abbreviated transcription (Latin):
dei uolu ͭ ͤ et beig ͭ ͤ cõcedi. nõ optãdẽ fefuditatis
laudator: ẜ pudende nolupͭł auctor est.
¶ Si admpedimẽtũ serẽde ꝓlis eẽt libido detrahen-¬
da. uiris eẽt detrã heda nõ feĩs/ / Feĩa eñ posset
uolũ ͭ ͤ cõtũbere.etiã desistente libidĩe qua stimula¬
retur. sed uiro nõ nisi qua excitaretur:¬
Bõi ͭ ͤ sua deꝰ fent hoĩes et pinos sine pc̃to. et cete¬
ros sub pcto. in lisus ꝓfũdaꝵ cogitationũ suaꝵ Si¬
cut em̃ de ip̃i ꝰ diaboli malitia nouit ił le ꝙͣ agat
et quo dagit iustũ est et bonũ ꝙͣuis sit de quõ agit
m̾iustus et malꝰ slet enĩ ppea creare nõ uolit᷑¬

Expanded text:
dei uoluntate et benignitate concedi, non optandae fecunditatis dei uoluntate et benignitate concedi, non optandae fecunditatis laudator, sed pudendae uoluptatis. amator est. si ad inpedimentum serendae prolis esset libido detrahenda, uiris esset detrahenda, non feminis. femina enim posset uoluntate concumbere etiam desistente libidine, qua stimularetur, si uiro non deesset, qua excitareturbonitate sua deus fecit homines, et primos sine peccato et ceteros sub peccato, in usus profundarum cogitationum suarum. sicut enim de ipsius diaboli malitia nouit ille quid agat et quod agit iustum est et bonum, quamuis sit de quo agit iniustus et malus, nec eum propterea creare noluit
Abbreviated transcription (Latin):
da libidĩe. ad uolũ ͭ ł nutũ. mẽbris obseꝙ̃tib̾ꝰ gẽitalibꝭ
sicut hͦ seritur sine ulla pudẽda libidine ad uolu ͭ is
nutũ a gricolaꝵ obsequẽtibꝰ maĩbꝰ.honestiore in
ꝑetibꝰ gignẽdoꝵ desideriofilioꝵ. ꝙͣ ẽ impledorũ
iharantibꝰ horreoꝵ / dic deunde treator op̃s m̃cõ¬
tamĩali ubiq p̃ntia. et creat̾te po ͫ de seminibꝰ
hoĩ ꝓut uelłet. ꝙͦ et nũc facit operaret᷑ in feĩa
sicut de semimibꝰ frumẽtoꝵ prout ul̃t oꝑatur in
terra btĩs inribꝰ sme libidinosa uoluptite cõtpiẽ¬
tibus sed erũpnoso gemitu parĩẽtibꝰ. qm̃ q̃dẽ nul¬
la felicitate et in corpore nõdũ mortis hꝯs bite
illiꝰ nõ eẽt feminis in excipiẽdis seiimibꝰ ꝙͦ pu¬
deret sicut nõ eẽt in edendis fetibꝰ ꝙͦ doleret
ñ illa paradisi felicitate uersantibꝰ hͦ potuisse

Expanded text:
da libidine ad uoluntatis nutum membris obsequentibus genitalibus. da libidine ad uoluntatis nutum membris obsequentibus genitalibus. sicut hoc seritur sine ulla pudenda libidine ad uoluntatis nutum agricolarum obsequentibus manibus, honestiore in parentibus gignendorum desiderio filiorum, quam est inplendorum in arantibus horreorum, ac deinde creator omtaminabili ubique praesentia et crea:trice potentia de seminibus hominum prout uellet,. quod et nunc facit, operaretur in femina, sicut de seminibus frumentorum prout uult operatur in terra, beatis matribus sine libidinosa uoluptate concipientibus, sine aerumnoso gemitu parientibus, quandoquidem in illa felicitate et in corpore nondum mortis huius, sed uitae illius non esset feminis in excipiendis seminibus quod puderet, sicut non esset in edendis fetibus quod doleret? catum in illa paradisi felicitate uersantibus hoc potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Qiia sicut credimꝰ nos x ͫͫ in carne uẽisse: sic illi
uẽturũ . Sicut nos mortuũ: sic illi moriturũ sicut
nos resurrexisse: ita illi resurrectuꝵ li Et nos uero
et ilłi ad iu̾iditiũ mortuoꝵ uiuorũq beturũ¬
Sub diaᷝ ͦ st̾ uidi ͦ dei uẽs cũ pcto generati. si nõ fuerĩt
ĩ xp̃o regnãti¶ S qr de habrahã loq̃baͬ. et sarra sõ¬
umxit atq ait. ox si dix eris usus in eis uigebat et fe¬
tus nõ erat. Rndebo. Quẽ conditor ꝓmisit. cõditor
cut gͦ tus limꝰ qͥ assuptus est maͣ. nõ auctor hõis fu ͭ
ita nũc uis illa uolup ͭ ͤ cõfect̾x. cõmixt xq semi¬
nũ nõ explet oꝑatoĩs uicẽ. s de thesauris nature of-
fert deo. uñ ille hoĩem dignetur oꝑari¬
Cur nõ credamꝰ deũ potitisse in ꝑadiso cõcedere hoi
bto de suo semĩe quod cõtessũ uidemꝰ agritoł. de tri¬
tici semine. ut eo mõ illud sereretur sine ulla pudẽ¬

Expanded text:
quia sicut credimus nos Christum in carne uenisse, sic illi uenturum, sicut nos mortuum, ita illi moriturum, sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum, et nos uero et illi ad iudicium mortuorum uiuorumque uenturuerati, si non fuerint in Christo regenerati. Sed quia de Abraham loquebatur et Sarra, subiunxit atque ait: \'quodsi dixeris: usus in eis uigebat et fetus non erat, respondebo: quem conditor promisit, conditor cut ergo tunc limus qui adsumptus est materia non auctor hominis fuit, ita nunc uis illa uoluptatis. confectrix commixtrixque seminum, non explet operationis uicem, sed de tfert Deo, unde ille hominem dignetur oper non credamus deum potuisse in paradiso concedere homini beato de suo semine, quod concessum uidemus agricolis de tritici semine, ut eo modo illud sereretur sine ulla puden
Abbreviated transcription (Latin):
sapctũ qui datus est nõbͣ Ipã carctate fit quã do-
num ẽe maifestat ut tribula ͦ nõ auferat s potius
oꝑeretur pcctĩam: ad ephesios etiã pax inquit fra¬
tribꝰ: et carctas cũ side magra bonasss diccit uñ¬
rũ si lux lucet in teneẜris. et tenebre nõ conprehẽ¬
dut / In iohe lux dicit/ / Etce qͣlẽ dilectionẽ dedit
nõb̃ pater ͤ ut filni dei uocemur: et simꝰ ¶ Et in pe¬
lagianis tenebre dicũt: dilectio nõb ex nob̾is ẽ
rent et unde haberet᷑ sicut sciebat᷑ apłs qͥ dicebat
Nos aitte. nõ sp̃m hꝰ mũdi accepimꝰ ẜ sp̃m q ex¬
ohes dicit dilectio est deꝰ et pelagiam etiã ip̃m
delm nõ ex deo. s ex semetipis haberese dicũt. Et¬
in cũ sciam legis. ex deo nobis ẽẽ fatentur: cari¬
tatem ex nobis ip̃is liolunt . Nec dudiut apłm di¬

Expanded text:
sanctum qui datus est nobis, ipsa charitate fit, quam Dei donum esse manifestat, ut tribulatio non auferat, sed potius operetur patientiam. Ad Ephesios etiam, pax, inquit, fratribus et charitas cum fide. Magna bona: sed dicat unSed non est mirum, si lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt . In Joanne lux dicit, Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus . Et in Pelagianis tenebrae dicunt, Dilectio nobis ex nobis estrent et unde haberent; sicut sciebat Apostolus, qui dicebat, Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, se Deus dilectio est . Et Pelagiani etiam ipsum Deum non ex Deo, sed ex semetipsis habere se dicunt: et cum scientiam legis ex Deo nobis esse fateantur, charitatem ex nobis ipsis volunt. Nec audiunt Ap
Abbreviated transcription (Latin):
dñs xps⁊ Eũ timete q̃ hab̾et ptatem et aĩa
et corplis ꝑdere in iehena  cta dico nob̾: hũc tinele
hoc autem dixit: ne ilso timore negaremus eu. qͨ
turbatus ẽ petrꝰ ⁊ hũc eñi auferrĩuoluit. a nob̾is:
cũ pͣus dixit Nosite timere eos qͣ torpus occidut: et
postea nõ h̾nt ꝙͣ fatiant huius timoris no accepimꝰ
piii: s unrtictis et caritatis. et cõtinẽtien de qͦ. spũ:
idem ip̃e ad rõnos ait s glificamur in tribulatiõibꝰ

Expanded text:
 Eum timete, qui habet potestatem et animam et corpus perdere in gehennam: ita dico vobis, hunc timete. Hoc autem dixit, ne illo timore negaremus eum, quo turbatus est Petrus. Hunc enim auferri voluit a nobis, cum prius dixit: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed virtutis et charitatis et continentiae. De quo spiritu idem ipse ad Romanos ait:
Abbreviated transcription (Latin):
re alius in cõtumelia /⁊ Ñꝙͣ gͦ uasa ire negat ẽẽ
sub dials aut qr sub dia ᷝ ͦ sunt. alius ea ꝙͣ ille fa
facit:. hic itaq diccit. go deꝰ uasa dia ᷝ ͦ facit. quasi
nestiat deꝰ sit eis ẜti: ad oꝑasua iusta et bona si¬
cut ip̃o utitur dialo dliiuero filios ꝑditioĩs hedos
sinstre partis dials pascit. et diabolo nutrit et
nescit .qͣ facit solẽ silũ oriri suꝑ bonos etimalos
et plunt suꝑ iu̾stos et imustos¶ Sit itaq creat ma¬
los. quom̃o nutt et pascit malos. qr qͦ ex eis ite¬
rãdo tribuit. ad nature ꝑtinet᷑ bõitatẽ. et ꝙͦ eis pas¬
tẽdo et nutendo dat incremẽtũ. nõ utiq malitie
illoꝵ s eidẽ bone nature quã treauit. bonũ bonꝰ
tbicit adiumentũ i Inꝙͣtũ emm hoĩes st̾. bonũ ẽ¬

Expanded text:
 aliud in contumeliam? numquid ergo uasa irae negat esse iste sub diabolo? aut quia sub diabolo sunt, alius ea quam ille ffacit? hic itaque dicat: ergo deus uasa diabolo facit, quasi nesciat deus sic eis uti ad opera sua msta et bona, sicut ipso utitur diabolo. An uero filios perditionis haedos sinistrae partis diabolo pascit et diabolo nutrit et uestit, quia facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos? sic itaque creat malos, quomodo pascit et nutrit malos, quia quod eis creando tribuit ad naturae pertinet bonitatem et quod eis pascendo et nutriendo dat incrementum non utique malitiae illorum, sed eidem bonae naturae quam creauit bonus bonum tribuit adiumentum. in quantum enim homines sunt, bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃ctoꝵ dĩpnabiliũ delecta ͥ ͤ remoramim:
ap̃p hendite saluberrimia discipłmã: Quad tni
cibm feteritis nolite extolliquasi de oꝑibꝰ pris
aut głariquasi hͦ nõ agreꝑitis deus em̃ qui
opatur in uob̾is et uelle et oꝑari pro bonti lio-¬

Expanded text:
in peccatorum damnabilium delectatione remoramini, apprehendite saluberrimam disciplinam: quod tamen cum feceritis, nolite extolli quasi de operibus vestris, aut gloriari quasi hoc non acceperitis; Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari, pro
Abbreviated transcription (Latin):
diume gr̃e ꝑtirereꝵ stem quod sequitur et di¬
cut uerũptnĩ si qͣ estis nondũ uocati quos gͣ¬
lia sua p̃destmnaperit eligẽdos accipietis ea¬
dẽ. hr̃arn qua uelitis et sitis electi: durius di¬
citur ꝙͣ diti põt. si nos nõ qͥbꝰ libet hõibꝰ loqͥ.¬
s xp̃i eccłe togitemꝰCur eñ nõ potius ita di¬
itur. Et si quist̾ nõdũ uotati: pro eis ut
uocentur oremꝰ  fortassis eñi sic p̃destiati stͥ.
ut nris oroibꝰ cocedantur et accipiant bãdem.
gr̃am qua ueluit et effitiantur elect ꝗdeus ẽ¬
nim q̃. oĩa que pdestinauit impleuĩt: idxo et
pro rimitis fidei nos orare uoluit: ut hinc
intelligereꝰ ꝙ ip̃e etiã fidelibꝰ donet ut credat¬

Expanded text:
iae pertinere. 60. Item quod sequitur, et dicitur, « Verumtamen si qui estis nondum vocati, quos gratia sua praedestinaverit eligendos, accipietis eamdem gratiam, qua velitis et sitis electi: » durius dicitur quam dici potest, si nos non quibuslibet hominibus loqsiae cogitemus. Cur enim non potius ita dicitur: Et si qui sunt nondum vocati, pro eis ut vocentur oremus? Fortassis enim sic praedestinati sunt, ut nostris orationibus concedantur, et accipiant eamdem gratiam, qua velint atque efficiantur electi. Deus enim qui omnia quae praedestinavit implevit, ideo et pro inimicis fidei orare nos voluit; ut hinc intelligeremus, quod ipse etiam infidelibus donet ut creda
Abbreviated transcription (Latin):
neplios retment beritatem ꝑ qosiestu nomefła
uesande tirprtudim obtendut ¶ proditur aueie
qn eouso ꝑ rogrediuntin ut exponat filios qui
nrire quos gignere metuebant i stagetonee
fos seutt quõd uolens genuit tenebrosamigtas

Expanded text:
 honestum nomen uelandae turpitudini obtendunt. produntur autem quando eo usque progrediuntur, ut exponant filios, qui habere, quos gignere metuebant. itaque cum in suos saeuit, quos nolens genuit tenebrosa iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
uẽĩentiꝰ mxaretur mobediẽtem merito hũanã de¬
pͣuatã eẽ nãm ꝙͣ in hiis mobedientibꝰ locis unde ꝑ
successionẽ subsistit᷑ ipa nã. Nlã ideo iste ꝓp̾e tor̃ ꝑis
ptes. nature noie nũcupantur sshũc itaq motu id̾eo in¬
Decentem q mobedientem cum illi prui homes
ni sua carno sensissent et in sua nuditate erubuis sẽt
foluis ficulneis eadem membra texerut. ut sacfẽ
eẜitrio ueretundantiũ uesaretiir quod no urbiłt
posentiũ mouebetur Et qm̃ pudebt quod indecenter
libebat. operiendo fieret quod decebat ea tre uet
isto adiuncto malo perñe potut nuptiaꝵ bõtum
putant iprudenter hͦ non ee mali p ptinere ad
lerud donum diternitur utem non ssolu roue
subtiso perumeta wlgatissimo iuditio naura¬
feniodet issis oꝓparint homimbꝰ primis et hõdie
tenetur ab hoibꝰ coiugatis. Quod enim illi postra
ꝓpagatione fecerũt. hoc est comibii bonũ euos
Uero p̃us confusione heperunt hoc est cocupiste¬

Expanded text:
r inoboedientiae merito humanam deprauatam esse naturam quam in his inoboedientibus locis, unde per successionem subsistit ipsa natura? nam ideo proprie istae corporis partes naturae nomine nuncupantur. hunc itaque motum ideo indecentem, quia inoboedientem, cum illi primi homines in sua carne sensissent et in sua nuditate erubuissent, foliis ficulneis eadem membra texerunt, ut saltem arbitrio uerecundantium uelaretur, quod non arbitrio uolentium mouebatur, et, quoniam pudebat quod indecenter libebat, operiendo fieret quod decebat. Quia ergo nec isto adiuncto malo perire potuit nuptiarum bonum, putant inprudentes hoc non esse malum, sed pertinere ad illud bonum. discernitur autem non solum ratione subtili, uerum etiam uulgatissimo iudicio naturali, quod et in illis adparuit hominibus primis et hodieque tenetur ab hominibus coniugatis. quod enim illi postea propagatione fecerunt, hoc est conubii bonum; quod uero prius confusione texerunt, hoc est concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
tione seducẽdo ꝓmserat ad aliꝙ uide licet sciendum
iustũ eñ erat ut ob̾teꝑare᷑ .a. seruosuo. id est .a. cor
labia lingua. uianꝰ pedes: ñtflexioẽs dor fi ceru¬
ces. et satera ut ad oꝑa sin cõgrua monegtur ꝑortũ
ii ptate est. qn ab inpedimẽtis corpps liberũ habeꝰ
et sanir ubi ciũ uẽtũ fuerit ut filii seminẽt᷑ ad uõli
nutũ mẽbra i hͦ corꝑe creata nõ seruiũt s exspecta᷑.
lit ea uelut sin ĩuris libido cõmoueat. et aliqu nõ facit
mo ublete tũ aliqn fatiat et nolẽte hãt ne nõ erubes¬
teret huan libertas arbitrii ꝙ cõtẽpnẽdo imꝑãte de¬

Expanded text:
sciendum,iustum enim erat, ut obtemperaretur a seruo suo, id est a corporlabia, lingua, manus, pedes, inflexiones dorsi, ceruicis et laterum ut ad opera sibi congrua moueantur positum in potestate est, quando ab inpedimentis corpus liberum habemus et sanum, ubi autem uentum fuerit, ut filii seminentur, ad uoluntatis nutum membra in hoc opus creata non seruiunt, sed expectatur, ut ea uelut sui iuris libido commoueat, et aliquando non facit animo uolente, cum aliquando faciat et nolente? hincine non erubesceret humani libertas arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmõ adse adductis masibꝰ terrestͥbꝰ et nolatiłihꝰ
gibꝰ ada claus ocũł nome posset inponere: ꝙͣ ñ
discernẽdo nõ fateret. disternere aute nͥ. uidẽdo
nõ posset ¶Eduomõ demiq ip̃a mulier ei dem̃rata
postrẽosi usq adeo q̃sꝙͣ fuerit cotẽtiosus ut h ͦ eñ
dicat nõ cernẽdo s palpãdo potuisse ¶ exͣ dicturꝰ

Expanded text:
o ad se adductis animalibus terrestribus et uolatilibus omnibus Adam clausis oculis nomina posset inponere, quod nisi discernendo non faceret, discernere autem nisi uidendo non posset? quomodo denique ipsa mulier ei demonstrapostremo si usque adeo quisquam fuerit contentiosus, ut haec eum dicat non cernendo, sed palpando potuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
in briũ potest es multoꝵ ẜ Nec dubitari pot na-¬
tulari ordine. uiros potiꝰ fems: ꝙ uiris feĩas
pñtipari Eeuod seruans ꝙpłus ait caput nu¬
lieris uñ ⁊ et musieres subdite estote uiris uris:¬
Quibꝰ placuit ex cosensu ab usu carnał cocupis¬
tẽtie ippłtuũ in cõe contiere absit ut uin̾culũ
inter ilds cõiugale rupa᷑. ỹmouero firmiꝰ erit
quo magis ea pacta setu iierut quo cariꝰ concor¬
diusq seruadast̾ nõ uosuptatis corꝑũ nexibꝰ.
s uołistariis affectibꝰ gio ꝵ ¶ Neq enĩ fallatiter
ab angelo dictum est ad iofepħ. nołi timere acci¬
pere mariam comugem tuam ¶Conumx est¬
et uosatur . a p̾ma despõsationis fide. quã in¬
concubitu nec cognolerit pec fuerat cogntturꝰ.¬
tione negabitur¶ Cum igitii tulpabil non sit
generadi intetiõe concubitꝰ q̃ ꝓp̃e nuptiis mpita¬

Expanded text:
in unum potest esse multorum. nec dubitari potest nain unum potest esse multorum. nec dubitari potest naturali ordine uiros potius feminis quam uiris feminas principari. quod seruans apostolus ait: caput mulieris uir, et: mulieres, subditae estote uiris uesuero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectibus animorum. neque enim fallaciter ab angelo dictum est ad Ioseph: noli timere accipere Mariam coniugem tuam. coniux uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturtione negabitur. cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis inputa
Abbreviated transcription (Latin):
llo qͥppe concupiscetie malo utitur ho nõ hinca
relaxat atq adhibet ut spualiter regeneraridos
tarnaliter gignat. nõ ut spiritũ carm sordida ser¬
iutute subitiat ¶Sic et patres sctos ex sasr assa
et ante habraham qsꝯ deus uod ei placuerint
singulis plures habere cõcessũ est bb̃i ratiofuit
numbrositas conugum ppea non displicuisset ut
comosius se libido iactaret. ita etiam scte frie
seruissent plibꝰ singule¶Ox si aliqua faceret
quideam insi concapiscentiẽ turpiticoo cõpelle¬
ret ut plures uires haberet q̃ñ ista licentia
plures filios non haberet .s.bi
s unum et unam. satis inͥ dicat ipa p̃ma diuin¬
lus facta comugi copusa ut me connubia su¬
merent initiũ  ubi honestiꝰ attenderetur exepsũ
Progre diente au trenere humano incte st qrisꝰ¬
da bonis uiris sdio feie. singułs plures uride.
apparet et illud dignitatis magis appetisse mo-¬
destia. et ħͦ fecunditatis ꝑmisisse natilram ¶n a
et principatus naturalcter utaꝰ p multos. ꝙ

Expanded text:
llo quippe concupiscentiae malo utitur homo, non uinrelaxat atque adhibet, ut spiritaliter regenerandos carnaliter gignat, non ut spiritum carni sordida seruitute subiciat. sic patres sanctos ex Abraham et ante Abraham, quibus deus quod ei placuerint singulis plures habere concessum est, ubi ratio fuitnumerositas coniugum propterea non displicuisset, ut copiosius se libido iactaret, ita etiam sanctae feminae seruissent pluribus singulae. quod si aliqua faceret, quid eam nisi concupiscentiae turpitudo conpelleret, ut plures uiros haberet, quando ista licentia plures filios non haberet? uerumsed unum et unam satis indicat ipsa prima diuinitus facta coniugum copula, ut inde conubia sumerent initium, ubi honestius adtenderetur exemplum. progrediente autem genere humano iunctae sunt quibusdam bonis uiris bonae feminae, sinapparet et illud dignitatis magis appetisse modestiam, et hoc fecunditatis permisisse naturam. Nam et principatus magis naturaliter unius in multos quam
Abbreviated transcription (Latin):
tãdo adeptist̾ bisũ: Absit ħͦ credere/S m̃de mouẽt᷑
qͣ hͦ putant. illud est ꝙͣ legi̾. ⁊ sum̃es de fructu eiꝰ ed ͭ
et dedit uiro suo secũ et ederũt et aꝑti st̾ oculi aboꝵ
et agnouerũt q nudi erat 2. S nũꝙ et agar qu
ulla sare qñ sitiẽte et plorate filio aper uit oculos suos
et uidit ꝓuteũ: clausos p̃us oclos hab̾uit:⁊ Aut
otuł ambulabat. ⁊ de qͣbꝰ euãgeliũ loqͣtur ꝙ ĩ frac¬
tioẽ panis aꝑtist̾ oculi eoꝵ et agnouerũt eũ

Expanded text:
cando adepti sunt uisum? absit hoc credere. sed unde mouentur qui hoc putant, illud est quod legitur: sumens de fructu eius edit; et dedit uiro suo secum, et ederunt. et aperti sunt oculi amborum, et agnouerunt quia nudi erant. hinc est qucilla Sarae, quando sitiente et plorante filio aperuit oculos suos, et vidit puteum , clausos prius oculos habuit? Aut oculis ambulabant, de quibus Evangelium loquitur, quod in fractione panis aperti sunt oculi eorum, et agnoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sciret a Nã nec ip̃e posset etiã in ꝑadiso btus ẽe. ỹ¬
mo ibi nõ ẽẽt ubi esse mĩserũ non disceret. si eum
sun casus p̃scia timore tati mali miserũ faceret/ &
uero per liberũ arbitͥũ deũ deserint. iustũ iudi¬
tiũ dei exꝑtus ẽ. ut tũ tota sua stirpe que in illo adhuc
porta tota. cũ ilso pectauerat. Dũpnaretur/ Quot
dei uiditili nẽo iuste rep̃henderet ¶ Ꝙ gͦ pauci in
cõpatiõe pereitiũ. in suo numero mułt̃. liberat᷑

Expanded text:
sciret. Nam neque ipse posset etiam in paradiso beatus esse, isciret. Nam neque ipse posset etiam in paradiso beatus esse, imo ibi non esset, ubi esse miserum non deceret, si eum sui casus praescientia timore tanti mali miserum faceret. Quia vero per liberum arbitrium Deum deseruit, justum judicium Dei expertus est, ut cum tota sua stirpe, quae in illo adhuc posita tota cum illo peccaverat, damnaretur. QuotqDei judicium nemo juste reprehenderet. Quod ergo pauci in comparatione