comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. uł uerbi s
suffert oĩa
actu pro ũitate sic̃
in noe apparet qui
sꝑat. omnia
suadet. sicut in abͣ¬
hani appariut qui
dicit omina credit. non di
pite .i. inꝰ xp̃o. qui patienter exspectauit
głiam resiurrectõnis ⁊ ascensionis. ħ sũt
atina quib miles xp̃i armatur. ciuus ar
mature .e. p̃cipua aima p̃misit pat̾iam. ⁊
benignitatem. ¶ Iuaꝵ alfa illata a ꝓxius
mala eqͣnimit̾ portat. alcera sua bona ꝑe¬
imis defiderabiliter impendit᷑ mens qmiꝑ¬
pe scõrumit ħ temptatõis p̃lo ⁊ munita
patĩe clipeo ⁊ gladis amoris accincta ad
mala fenda sumit fortitudinem ⁊ ad re¬
pendenda bona engit unitatem quatinus
iodiorum cela potender excipiat ⁊ amoris
iacula ualent̃ reddat. Non enim ad bella
anuatus ꝑgit qui aut clipeura s̾umens gla¬
diis non u̾titim aut utens gladiis clipeo ñ
niuuitur. uñ ⁊ nules dei adũsit atis fello
dep̾hensus ⁊ scutum pat̾ie debet añ feire.
ad̾ p̃dicandirm promptus amoris iacula

Expanded text:
ustitiae, vel verbis suffert, in actu pro veritate, sicut in Noe apparet, qui nuit, omnia suadet, sicut in Abraham apparuit, qui uod ait, omnia credit, non dicpite, id est in Christo, qui patienter exspectavit gloriam resurrectionis et ascensionis. Haec sunt arma quibus miles Christi armatur, cujuscipua arma praemisit patriam et benignitatem. Quarum altera illata a proximis mala aequanimiter portat, altera sua bona proximis desiderabiliter impendit. Mens quippe sanctorum, in hoc tentationis praelio, et munita patientiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula
Abbreviated transcription (Latin):
entie in amma. be.
est .i. larga egenis.
mindec qr non eã
alieua contristat¬
felicitas. s alt̾ius
bonum diligit ut
si prospere cedit. ñ
est am.. non uult
alus ppomi. non que¬
quer̃ que su¬

Expanded text:
entiae in anima, benigna est, larga egenis. invidet. Quia non eam aliena contrisfelicitas, sed alterius bonum diligit ut si prospere cedit, non est est non vult aliis praeponi, non quaerit quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ute dampnata uͥl uere felicitatis in postũ
merebatur. y̾saac ꝑ repromissionen natus
nor ꝑ generatõem significat filios gr̃e ci¬
uos cinitatis libere socios pacis et̃ne ⁊ qma
sarra ꝑtomuissus ẽ filius circimcisio enim
significat naturam exuta ẜecustate nona¬
cam ⁊ ꝙ omnes filios ⁊ semos ⁊ ũnaculos ⁊
empticios circunaidi iubecad omnesistam
gr̃am ꝑtinere cestat᷑ Octauus antem dies
yp̃m signficat qui post sabb̾m resirexit.
ꝑentum mutantur ⁊ nonuna omnia reso¬

Expanded text:
l vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac per repromissionem natus, non per generationem, significat filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae. EtSara promissus est filius. Circumcisio igitur significat naturam exuta vetustate novatam. Et quod omnes filios et servos vernaculos et emptitios circumcidi jubet, ad omnes istam gratiam pertinere testatur. Octavus autem dies et Christum significat, qui post Sabbatum resurrexit, parentum mutantur et nomina. Omnia reso
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃o generat filios. totus quidem ppłs mr̾
est. singuli antem sunt filũ. uł filui sunt ꝑ¬
seliti. qui omues timore pone senuunt et
cemporalia promictebat. ita ille populus ci¬
more pene ⁊ amore cempor aluim senuebat
Eoce ꝑ ħ omnia pacet quod u̾etus lex nõ
est cenenda s noua que sursum ÷ que li

Expanded text:
peccato generat filios, totus quidem populus mater est, singuli autem sunt filii vel filii sunt proselyti, qui omnes timore poenae serviunt. Et temporalia promittebat: ita ille populus timore poenae, et amore temporalium serviebat. Ecce per haec omnia patet quod vetus lex non est tenend
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec parcire dr̃. Que enuim ꝑtur̃ dolores
patitur ħ exclamat in lecicia salutis huma¬
ne. ierłm ũo c̾rena iõ bitum hũisse dicta est
qr camalicer generabat parit autem cines
t̾rene cuutatis pecc̾o ẜiciata uatura. celestis ũo
ciuitatis ciuies parit a pecc̃o nacuram lsterans
gr̃a. ꝙ siguificatum est in duob filiis abira¬
he quorum imus de ancilla ẜ carnem uatus
est. aicer de libera non ẜ naturam s ꝑ repto

Expanded text:
 nec parturire dicitur. Quae enim parturit, dolores patitur. Haec exclamat in laetitia salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis vero civitatis cives parit a peccato, naturam liberans gratia, quod significatum est in duobus filiis Abrahae, quorum unus de ancilla secundum carnem natus est; alter de libera, non secundum natur
Abbreviated transcription (Latin):
am crederet ⁊ que suama sunc in p̃senti con¬
eu oparetur. T̃aliter geũantur xp̃iam quoꝵ
typus p̃ceisit ĩ ysaae. hysiael enim iut̾oꝵ
significat natiuit ateni. uł eorum qui sedu
peccĩ sut. ẏsaac u̾o xp̃ianorum. qr in liber¬
catem nascuntur. liber enim sic qui accipit
remissionem pecc̃orum. ecce expositimi est
cuidenter quid sgnficent illa uerba legis
uñ ostenditur lex non esse tenenda que ĩ
semitutem geñabat. s noua q̃ in lib̾tatẽ
ꝑit. uñ addic. Tunni quidem .c. ancutla ⁊

Expanded text:
am crederet, et quae suavia sunt in praesenti coneo operaretur! Taliter generantur Christiani quorum typus praecessit in Isaac. Ismael enim Judaeorum significat nativitatem, vel eorum qui servi peccati sunt. Isaac vero Christianorum, quia in libertatem nascuntur. Liber enim fit qui accipit remissionem peccatorum. Ecce expositum est evidenter quid significent illa verba legis. Unde ostenditur lex non esse tenenda quae in servitutem generabat, sed nova quae in libertatem parit. Unde addi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃catur mandatũ.
ꝙ in cali loco datũ¬
est .i. in monte me¬
minenti significat
ꝙ uidei contra ali¬
as gendes ẽẽut su¬
ꝑbi. de mandato.ł
midi eontia ipsum
mandatum. Ilud¬
destam̃tum dico ge

Expanded text:
retatur mandatum; quod in tali loco datuest in monte eminenti, significat Judaei contra alias gentes essent surbi de mandato, vel midi contra ipsum mandatum. IlTestamentum, dico, ge
Abbreviated transcription (Latin):
quam ultro hñt in cordib .i. S tntuno affectu
ubi fides ꝑ dilcõem oꝑatur. quam cum quis ex¬
hibeo dõ. natimsli uiditio ostend̾. semetip̃m le¬
gem sibi cẽ. qr qd̾ mandat lex facit. ẜ ut credat
estimoniũ

Expanded text:
quam ultro habent in cordibus, id est in intimo affectu, ubi fides per dilectionem operatur, quam cum quis exhibet Deo, naturali indicio ostendit semetipsum legem sibi esse, quia quod mandat lex, facit, scilicet ut credat estimonium
Abbreviated transcription (Latin):
nec p̃t non amare que¬
fecit. Non .R. uult pec¬
care. ⁊ qr instus ẽ. ideo¬
infert. iram peccãti. c̃
gͦ pecc̃ori uista pena re¬
dditur. non ẽ uu quitas
s iusticia ap̃ dm̃. qͦmͦ ꝑ¬

Expanded text:
est non amare quoecit. Non enim vult nos peccare, et quia justus est, ideoinfert iram peccanti. Cum ergo peccatori justa poena redditur, non est iniquitas, sed justitia apud Deum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ixit ce ẜ hommem qr deicas nullo ĩ di¬
guit. Noca ꝙ repetitur deus ex magna di
casus nominatuuis repecitꝰ. s ni g̃co eiuden¬
cissinia distinctõ ẽ. qua alt̃ nominatinirᷤ
alter uocatuns incesligitur otu. de.unx̃. des
de. tu ungitur deus a deo. Quis gͦ ẽ. de̾u̾s a deo¬
enim grece latine dr̃ uuctio. ħ nomen ep̃e une¬
tionis ÷ nec ungebautur alibi reges ⁊ sacerdo¬
teꝰ msi in illo tegno indorum ꝑ ħ ergo ꝙp dic̃
cum c̃ẽ unctum regem ⁊ sacerdotem significat:
unctus ẽ gͦ dens a deo ⁊ ipse deus ut ung̾etur.
homo erat. ita homo erat. ut dens eẽt. it a deus
scĩa hylans fint ei uixxit gͦ enm deus pr̃ nõ
nomine olei exultatõnis figurata ut solec
factus ut mafiet deus ꝓleuus erat .i. sp̃u
sancto ut in eiuingelio legit᷑. Iħc ã plenus

Expanded text:
 hominem, quia deitas nullo indiguit. Nota quod repetitur Deus ex magna dilcasus nominis repetitus, sed in Graeco evidentissima distinctio est, qua alter nominatrix, alter vocatrix intelligitur. O tu Deus, unxit te Deus: ungitur Deus a Deo. Quis est ergo Deenim Graece, Latine dicitur unctio. Hoc nomen Christus unctionis est, nec ungebantur alibi reges et sacerdotes, nisi in illo regno Judaeorum. Per hoc ergo quod dicit eum esse unctum regem, et sacerdotem significat. Unctus ergo est Deus a Deo, et ipse Deus ut ungeretur, homo erat. Ita homo erat ut Deus esset, ita Deus scientia hilaris fuit ei. Unxit ergo eum Deus Pater, non nomine olei exsultationis figurata, ut soletfactus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio legitur: Jesus autem plenus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinens ad angelos
filium ait dominus
⁊ iuditium. de quo in
um dedit pr̃ filia .i.
regia dignitas. uel
iudiciaria sedes. per

Expanded text:
tinens ad angelos Filium, ait Dominus vel judicium: de quo in um dedit Pater Filio , regia dignitas, vel judici
Abbreviated transcription (Latin):
paruisse legimus ⁊ tenemus. Sp̃e añt funt
augeli. uec eo sp̃c sunt. quo augeli c̃ mutũt᷑
siunt angeli: ingelus enim officui nomen est
nature est homo nomen officii miles. homo
enun fit milesuon miles homo. sic eos qui e¬
rant sp̃s conditi a creatore deo. facic angłos¬
ministros mittendo eos ninitiare ꝙ insserit

Expanded text:
e legimus et tenemus. Spiritus autem sunt angeli, nec eo spiritus sunt quo angeli, cum mittuntur, fiunt angeli. Angelus enim officii nomen est naturae est homo, nomen officii miles. Homo ergo fit miles, non miles homo: sic eos qui erant spangelos, mittendo eos nuntiare quod jusserit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ mortuus. Nõ enĩ
de deo ũbo ista dai᷑r
s de homine fuscepto
a dorare xp̃m ex quo
eum tanco meliorẽ
angelis demonstrat
qͣnto seruis dominũ¬

Expanded text:
et mortuus. Non enim de Deo Verbo ista dicuntur, sed de homine suscepto. adorare Christum, ex quo eum tanto meliorem angelis demonstrat, quanto servis dominu
Abbreviated transcription (Latin):
osdlari in nobis. hoc iõ dic̃. quia ⁊ si gaudea fãci¬
litati fidei illoꝵ. dolec tñ de non recta fide. Alie
osolatio mea: fiet. simul uobisc̾. qr ⁊ nos ⁊ sola¬
bimin. modo .it. ego sum d̾solatus. sic̃ ⁊ uos. ⁊¬
si non sentitis. s sic consolem᷑ simul. uel ẜ aliã
lit̾am. sic porest legi codem sensu manente.q.
d. desidero uenire. ut imꝑtiar uob̾ grãm. ⁊ cõ¬

Expanded text:
consolari in vobis. Hoc ideo dicit, quia, etsi congaudeat facilitati fidei illorum, dolet tamen de non recta fide. Alien: Haec consolatio mea fiet simul vobiscum, quia et vos consolabimini. Modo enim ego sum desolatus, sicut et vos, etsi non sentitis, sed sic consolaremur simul. Vel secundum aliam litteram sic potest legi, eodem sensu manente; quasi dicat: Desidero venire, ut impertiar vobis gratiam ad con
Abbreviated transcription (Latin):
bit. ⁊̃ ꝑuerse possunt ac¬
cipi. qi ałr dc̃a solent
Qalrad refera ab ħeti¬
cis. Iõ gͦ desiderat eos ui¬
dere. ut p̾sens doctrinã
eunͣgłicam sensu quo¬
scribit: eis tradat. nec
anfebetur s confirma¬
uerbi Osnad̾e nõ por̾at.
p̃sens sũad̾et uirtute

Expanded text:
iam perverse possunt accipi, quia aliter dicta solent aliud referri ab haereticis. Ideo ergo desiderat eere, ut praesens doctrinam evangelicam sensu quocribit eis tradat, ne auferretur, sed confirmaverbis suadere non poterat, praesens suaderet virtute
Abbreviated transcription (Latin):
a xp̃o sns aliunde
plex. quia in om̃ib
donis. facti sunt du¬
non in homine. ⁊ qr
dixit. in oĩb illos ẽẽ
ditatos. suppoñ ꝑte ᷤᷤ

Expanded text:
 non aliunde plex, quia in omnibus donis, facti estis divnon in homine. Et quia dixit in omnibus illos esse ditatos, su
Abbreviated transcription (Latin):
ratiasago
qui bom erint. int̾
eos. mnilla. ⁊ plebe
alii erant boni. qui¬
digni erant lande. a¬
lu digni increpatõe.¬
post salutationem sͦ.¬
prim̃ ꝓponit de bonis
ut his aliis cõform̃t᷑
quidem d̾s ẽ põtestãte
qua c̾at. S eorum ꝓpͥe¬
qui eum tenent. qui:
sllum possident. qͥ illñ¬
qui ab illo aliem nõ
sinit. semꝑ prouob̾.¬
⁊ hoc in gr̃a dei que
data ẽ nobis .i. clum

Expanded text:
ratias qui boni erant inter eos. In illa enim plebe alii erant boni quidigni erant laude, alii digni increpatione.Post salutationem primum proponit de bonis ut his aliis conformentuquidem Deus potestate qua creat, sed eorum pqui eum tenent, qui illum possident, qqui ab illo alieni non sunt. Semper pro vob hoc, in gratia Dei, quae data est vobis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tistis. se iactarent
unitatem eccłie scĩ¬
dentes.⁊ sacram̃toꝵ¬
uircutem.⁊ usum:
ex ministroꝵ. me¬
ritis indicarent.¬
menta maioris ẽẽ¬
usus. si ꝑbonos trͣ¬
tarentur. maioris¬
ã. uel minoris ẽẽ
usus. Si ꝑ mag̾ uł¬
mimis bonos da¬

Expanded text:
tistis se jactarent, unitatem Ecclesidentes, et sacramvirtutem, et usum ex ministrorum meritis judicantamenta majoris eusus, si per bonos tractarentur, majoristem vel minoris esse usus si per magminus bonos da
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit. ꝑ hoc iudicans qd̵ ꝓaliis ualde
sollicitus erat. ecce ꝑ eum. qui int̾ eos cõ¬
ũsatur. culpas eorum se scire innuit. Ideo
mistram. ab illo ostendens. qd̾ ñ malo aĩo
de eis nuntiauit. S ex caritate. ⁊ desiderio
correctionis. Paulus inquam. ⁊ sostenes.
scribunt hanc epłam. eccłie dei. nõ hõiũ
tes. ministroꝵ dispensatores. ẽẽ gr̃ar acto¬
res. Ita enim eẽt eccłia. hominũ nõ dei. Qͥs

Expanded text:
adjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo cionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes, scribit hanc Epistolam Ecclesiae Dei, non hominum, tes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
eis. ab errorib ad rectam fidem. ⁊ ab scis¬
matib eos reuocans ad imitatem. Est.gͥ ĩ
centio apli. in hac epła. corithios ab erro¬
rib ⁊ scisinatib ad fidem rectam. ⁊ a uiciis
Modus talis ẽ. huio epłe sicut. ⁊ aliis saluta¬
tionem p̾scribit. ⁊ nomen suum qd̾ celebre
erat omnib gentib p̃p̃onit. ut magist̾ no¬
mine audito acquiescant correctiomi.⁊ qr
eis niluerat. apponit dignitatis nomina
nõ humilitatis ut seruus. Post salutõnem
ꝓ bonis eoꝵ qui boni erant int̾ eos. gm̃s ag̃
Dem̃ incͤpat illos. qͥ de baptistis se iactabãt
Dost retrahit eos ab amore t̾rene sap̃ie. De¬
inde reclarguit eos. defornicatoe qͣm int̾ se
ẽẽ ferebant. Deinde increpat eos q sibi ĩuicẽ
inuinas ⁊ fraudes. faciebãt.⁊ infideliũ ex¬
am ina requirebant. Postea instruit eos d̾
matͥmoniis. ⁊ de ꝑceptione eucaristie. qui
płimum ermbant. ⁊ de aliis płib. cͥca finẽ

Expanded text:
ad rectam fidem et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem
Abbreviated transcription (Latin):
GRã uob̾ ñc. Ecce.
⁊ sosthenes scribunt¬
uobis hanc epłama. ⁊
aute alia salutant uoᷤ¬
optantes. utt gr̃a sit uo¬
bis stantib. ut matie¬
ant lapsit. ut red̾ãt
litas. ⁊ hoc a deo ꝑatre nr̃o. ⁊ dño .n. sh̃u xp̃o.

Expanded text:
Gratia vobis, etc. Ecce et Sosthenes scribunobis hanc Epistolam, et ante alia salutant vooptantes ut gratia bis, stantibus ut maneant, lapsis ut redeant. illitas. Et hoc a Deo Patre et Domino n
Abbreviated transcription (Latin):
pħia delectabant¬
ut sub nõie xpisti
his imbuerentur.
Inflati quoq erant eo ꝙ nõ irec ad eos
apł. fornicatoremqͦ qui uxorem patris de¬
nebat. int̾ se eẽ patiebantur. Sñt ⁊ alia.

Expanded text:
phia delectabantut sub nomine Christi his imbuerentur Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebant
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ꝓpe ẽ omnib inuocantib eum in
ueritate. hoc inuocat aliquis. qd̾ nult ad se
uenire. Qdit. ẽ. inuocare. nisi in se uocare:
Qͥ gͦ deum innocat ut diues fiat. dm̃ ñ ĩuo¬
cat᷑. Nlam cum dicis ds dat michi diuitias.
non ins ut ad de deus ip̃e ueniat. S ut dimi¬
tie ueniant ad te. D̾s a gratis se uisit coli
⁊ diligi. hac ẽ. Et caste amare. nõ quia dataͥd

Expanded text:
pe est omnibus invocantibus eum in veritate. Hoc enim invocat aliquid quod vult ad se venire. Quid est invocare, nisi in se vocare: Qui ergo Deum invocat ut dives fiat, Deum non invocat. Nam, cum dicis: Deus, da mihi divitias, non vis ut ad te veniat ipse Deus, sed ut divitiae veniant ad te. Deus autem gratis se vult coli et diligi. Hoc est enim caste amare, non quia dat ali
Abbreviated transcription (Latin):
uin uulla crudelitate s magna dilectõne fe¬
cisse ꝙ fecit aꝑtissime agnoscitur. in uerbis
cus pro pecco ind̾orum orantis ⁊ dicentis ad
dominum. aut duuitte illis. aut dele me de
libro tuo. Sic ⁊ helyas. ⁊ alii uiri bom̃ non¬
iilla pecc̃a morte pumerunt. qr sic ⁊ inuẽ¬
tib utilis netus ineutiebatur ⁊ qlis qui mor
mere iudicabant. quib tale uiditium dona¬
ũat deus. In ẽ quod hen̾ias multos morte aff̾e¬
cit ⁊ ꝓpria manu ⁊ igne diruuitus impecrato.
uñ ⁊ Hoc exemplum helye non rep̃ hendit xp̃e
u discipiilis memorantib quid ab eo factũ
sit ⁊ pe tentib ⁊̃ sibi ip̃is dari pot̾atem dan¬
diignem de sublum ad consumendos eos qͥ
ubi hospitium non p̾buerunt s ignorantia
uidicandi in apłis rep̃hendis qr oduo non a¬
more correctõnis desiderabant uiudictam
uexatõne accipiaturs de priuatõe ẽccastice
omumonis q̃ fic ꝑ excominuumcatõem. &¬

Expanded text:
crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, apertissime cognoscitur in verbis ejus pro peccatis Judaeorum orantis et dicentis ad Dominum: Aut dimitte illis, aut dele me de libro tuo . Sic et Elias et alii viri boni nonnulla peccata morte punierunt, quia sic et viventibus utilis metus incutiebatur, et illis qui mortmere judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu et igne divinitus impetrato. Unde et hoc exemplum Eliae non reprehendit Christus in discipulis memorantibus quod ab eo factum sit, et petentibus etiam sibi ipsis dari potestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio non amore correctionis desiderabant vindictam.vexatione accipiatur, sed de privatione ecclesiasticae communionis, quae fit per excommunicationem.
Abbreviated transcription (Latin):
bona suppleam ⁊
fertut inflati humi¬
liarentur. ⁊ se sparẽt
ad recipiendum eum
absit audem ut pii fi¬
lii dr̃ent. si in uirga
uenturus es. noli ue¬
nire. Melius est enĩ
enidin in uirga prĩs
qmͣ ꝑue in blandim̃¬
inter uos ic. hic re¬
dargunt illuim forn¬
cadorem qui uxorẽ
patris denebãt. ⁊ illo
qui eum collerabãt.
erant enim ip̃i par¬
ticipes dum pateren¬
tur reum tam ingẽ¬
tis pecci secum incor¬
reptum conuenire.
Non ergo solum il¬
lum aꝑte reum mor¬
tis sec etiam adħentes

Expanded text:
bona suppleam, efert, ut inflati humiliarentur, et se praepararent ad recipiendum eum. Absit autem, ut pii filii dicerent: Si in virga venturus es, noli venire. Melius enim est erudiri in virga patris, quam perire in blandimeinter vos, etc. Hic redarguit illum fornicatorem qui uxorem patris tenebat, et illos qui illum tolerabant. Erant enim ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis peccati secum incorreptum convenire. Non ergo solum illum aperte reum mortis, sed etiam adhaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
eypellere ammonitõem eocͣsticam ab illo
suspend̾e ⁊ liberum illi facere ire ii int̃. car
luptati reluiquitur traditus ẽ sathane ⁊ c̃
canus desid̾io se iuugit anina int̾icum pa¬
titiu. Non enim ħ amaritudine odii facit᷑ s

Expanded text:
expellere, admonitionem ecclesiasticam ab illo suspendere, et liberum illi facere ire in interitum luptati relinquitur, traditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amar
Abbreviated transcription (Latin):
lorem pro pect̃is illuiꝰ.
quod magis. fatieu¬
dum eẽt ita utiq do¬
lere debetis. ut qui fe.¬
hoc op: quod nullo
modo tegi poterat.

Expanded text:
lorem, pro peccatis illius, quod magis faciendum esset ita utique dolere deberetis, ut qui hoc opus, quod nullo modo tegi poteralorem, pro peccatis illius,
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ geł ut graue istad pecc̃m ostenderet.
nec ab hiis etiam dicit adnutti. qui deum ne¬
testibus opus non est puplice enim uosicã
suam loco uxoris habebat. uee aliqua tergñ
sacõue poterat degi crimen. Sciendum quod
cipit de fornicatõne postea monebit de om̃i

Expanded text:
entes, ut grave istud peccatum ostenderet nec ab his etiam dicit admitti qui Deum neblice, ubi testibus opus non est. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat, nec tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. Sciendum quod cipit de fornicatione, postea monebit de omni
Abbreviated transcription (Latin):
deam quod epła il¬
la contuistauit uos
uñ primum dolui
⁊ me penituic con¬
cristaiit dico. ⁊ si
bona sꝑes est corree¬
non penitet. s gau¬
dec ⁊ uñ gandeat
det̾minat subdeus.
ideo. qi con .es contͣ

Expanded text:
deam quod Epistola illa contristavit vos, unde primum dolui, et me poenituit. Contristavit dico, etsi, bona spes est correcnon poenitet, sed gaudet. Et unde gaudeat determinat subdens, ideo quia contristati
Abbreviated transcription (Latin):
sic in illo egistis
in bona uolunta¬
te. s eciam in bo¬
aut̃. hie ubi eos
landas incidenter
de elemosinis fa¬
ciendis in sanctos
qui eraut ierosa¬
lumis admouec
ꝑ exemplũ ma.¬
dedonuin ⁊ congͣ¬
e hic. ubi de cor¬
rectis agitur mẽ¬
tio fit de collec¬
tis. qr ab aliis nõ
quent quib da¬

Expanded text:
sic in illo egistis,in bona voluntate, sed etiam in opautem, hic ubi eos laudat, incidenter de eleemosynis faciendis in sanctos qui erant in Hierosolymis antemonet per exemplum Macedonum. Et congrue hic ubi de correctis agitur, mentio fit de collectis, quia ab aliis non quaerit, quibus da
Abbreviated transcription (Latin):
ũtentes culpani pe
dere dicit qr contus¬
tati suur uou ẽ ira
q̃ peiores esficit set ẽ
pudore qui corcipit

Expanded text:
vertentes culpam, poedere dicit, quia contristati sunt, non cum ira quae pejores efficit, sed cum pudore qui corripit.
Abbreviated transcription (Latin):
syle ibi facta non sunt scandalizati.¬
s deuote. ⁊ cum gandio acceꝑunt ũbũ
ut probatos se horum passionib demõ¬
strarent ⁊ panꝑtas eorum altissima .i.
magna uł nobilissima beniguitate m̃¬
tis habundamt in diuicias simplicitatis¬
corum .i. maior facta dum cendit diui¬
cias dare. ⁊ ħ simplici ammo. nouut hõi
placeant. tenues quidem erant ui sub̾a.
facultatum. s diudes erant indando qr¬

Expanded text:
Sylae ibi facta non sunt scandalizati,ed devote et cum gaudio acceperunt verbum, ut probatos se horum passionibus demonstrarent. Et paupertas eorum amplissima, id est magna, vel nobilissima, benignitate mentis, abundaeorum, id est major facta est, dum tendit divitias dare: Et hoc simplici animo, non ut homini placeant. Tenues qui erant in substantia facultatum, sed divites fuerunt in dando, q
Abbreviated transcription (Latin):
pimuendo illum eͥ
iucestum admise
buit cui consentiẽ¬
do iuqunati eratis.
caminati estis igit᷑
apparet ꝙ non pp̃¬
ios principalicer
illum qui fecerat
⁊ illum qui susti¬
nuerat iuiuriam.
quod ita dicit. gͥ¬
⁊si scrip .uo. ꝓ illis
qui fecit minriam

Expanded text:
iendo illum qui incestum admiserbuit, cui consentiecontaminati eratis. ontaminati estis, igitur apparet quod non plos principaliter, illum qui fecerat, et illum qui sustinuerat injuriam. Quod ita dicit: Igisi scripsi vobis, pro illis qui fecit injuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
dere non qͣi ppria¬
de quib minist¬
sua. sicut .i. ea intẽ¬
putaumus .s. pro
culpis redimendis
ut ei obedirent. qr¬
emendantes errores
pristinos ac moꝵ¬
uicia deo se noue¬

Expanded text:
dare, non quasi propriade quibus ministsua, sicut, id est ea intenputavimus, sed pro culpis redimendis.ut ei obedirent, qemendantes errores pristinos ac mvitia Deo se vove
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ⁊ gaudio tỹti
habiudantius ga¬
caremur de cubu¬
latõne. s magis ha¬
brindanitus de gau¬
dio tydi qr gaude¬
bat non solum de
correctis. s ⁊̃ de aliis
quos sꝑabat corri
fectus est dico. ab
omues eent corree¬
de reliquis ⁊ siquid
tesco me falsum ĩ
ret arguentis. dum
qui arguuntur se
emendant dum e¬
nun correcti ĩmu¬
cantur cestimoni¬
um ꝑhibent argu¬
enti. ueram ergo
ostendens apls pre¬
dicatõem snam̃ ꝑ
efficatiam illorum ait
fi est .i. apparuit ei

Expanded text:
a et gaudio Titi abundantius sutaremur de tribulatione: sed magis abundantius de gaudio Titi, quia gaudebat non solum de correctis, sed etiam de aliis quos sperat corrigfectus est dico ab omnes essent correcreliquis. Et si quid beseo me falsum invret arguentis, dum qui arguuntur se emendant; dum enim correcti immutantur, testimonium perhibent arguenti. Veram ergo ostendens Apostolus praedicationem suam per efficaciam illorum ait,ta est, id est apparuit ei
Abbreviated transcription (Latin):
epła iuinas ⁊ fraudes fr̃b fc̃cisse dixit. ⁊
ostendit. non magis cã eorum qui pecca¬
ũnt scripsisse renuiti eis qmͣ causa ecc̃e q̃
into concumeliam aut frandem patiente¬
de compatitur. ⁊ iudignatur. ⁊ hoc est ꝙ¬

Expanded text:
a injurias et fraudes fratribus fecisse dixit. Et ostendit non magis causa eorum qui peccaverunt scripsisse remitti eis, quam causa Ecclesiae quae omni contumeliam aut fraudem patienti compatitur et indignatur. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
audica correctõne
ur̃a. ꝑ iam correctos.
inuitat alios ad cor
superat omneni tri¬
bulatõem. que par¬
tim erat in animo.
pro pcc̃cis uñis. dum
enim uidet profic̃e
hic que patitur cã
magna est. Nam ⁊ ẽ
⁊ non animam. qr
etiam in adũsis aĩa
inter passi sumus.
consolatus ẽ nos
s etiam in cõ¬
solatõne qua
consolatus

Expanded text:
audita correctione vestra. Per jam correctos invitat alios ad corrsuperat omnem tribulationem, quae partim erat in animo pro peccatis vestris. Dum enim videt proficere hic quae patitur causmagna est. Nam, cum et non animam, quia etiam in adversis animaaviter passi sumus, consolatus est tiam in consolatione qua Titus consolatus
Abbreviated transcription (Latin):
quo. uł qua titus cõ
tum in uobis ⁊ ego
consolatus sum. cõ¬
solatus est tytus in
uobis . iꝑse dico re¬

Expanded text:
tione qua Titus constum in vobis, et ego consolatus sum, consolatus est Titus in vobis. Ipse dico, re
Abbreviated transcription (Latin):
noluit intellig̾e̾ mortem dm̃ ñ fecisse: qũa utiꝙ
d̾s non fecit. S ho manib. ⁊ u̾b̾. acc̾sunt. Attũde
ꝙ hic ⁊ alibi angustinꝰ dic̃. dm̃ mortem ñ fecisse.
Id̾ tũ alibi. ita dicit. uidend̾ ẽ ne male intlłigat᷑.
quod dixi. d̾s mali actor non est. qui. ⁊ omnũ. qui sitt
auctor ẽ. quia in quãtum ft̃. in tantum bona sunt. ⁊¬

Expanded text:
voluit intelligere mortem Deum non fecisse, quam utique Deus non fecit, sed homo manibus et verbis accersivit. Attende quod hic et alibi Augustinus Deum mortem dicit non fecisse. Idem tamen alibi ita dicit: Videndum est ne male intelligatur Quocirca mali auctor non est, qui omnium quae sunt auctor est: quia in quantum sunt, in tantum bona sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
carm. q̃ non erat pec̃ẽm
s simslitudo pec̃ti cui
ĩ quo sacramẽtũ bap̃atis¬
ut quomͦ ille semel moriendo. similitudim pꝰcati
mortuus p̃dicat᷑. Ita qͥt̃q fũit in illo baptizatꝰ. eidem
rei cꝰ illa fũit similitudo moriat᷑ .i. pec̾eo. ⁊ uiuat. a
lanacro renascendo. sicit ip̃e a sepulchro resurgen¬
do. quanilib etatem g̾at:. a paruulo. N retẽ tnato
usq dec̃pitum senem. sic̃ nullus ꝓhibendꝰ ẽ a bap¬
tismo . iͦ. nlłs ẽ. qui pect̾o nõ moriat᷑ ĩ bap̃mo.S¬

Expanded text:
a non erat peccatum, sed similitudo peccati, cuiIn quo sacramentum baptisut quomodo ille semel moriendo similitudine peccati mortuus praedicatur, ita quicunque fuerit in illo baptizatus, eidem rei, cujus illa fuit simiivat a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo quamlibet aetatem gerat. A parvulo enim recenter nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est qui peccato non moriatur in baptis
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. d̾̃s moetem ñ fecit. cum alibi scriptum sit. iy
mors ⁊ uita a domino d̾o ẽ. malorum gͦ pena que
a dõ ẽ. malum ÷ quidem malis. s uibonis dĩ oꝑib
ꝙ: bonum ẽ. omne qd̾ iustum ẽ. Sic gͦ dicitur deus
non fecisse mortem. qr nec fecit ilbad ꝓ quo mors in¬
fligitur .i. pecẽm. son .⁊t. d̾o austore sit homo

Expanded text:
 1: Deus mortem non fecit; cum alibi scriptum sit, Eccl. 11: Mors et vita a Domino est. Malorum ergo poena quae a Deo est, malum est quidem malis; sed in bonis Dei operibus que bonum est omne quod justum est. Sic ergo dicitur Deus non fecisse mortem, quia non fecit illud pro quo mors infligitur, id est peccatum. Non enim Deo auctore fit homo
Abbreviated transcription (Latin):
fiet ꝙ p̾romssum
qui in duoreqna di¬
uisi fũnt pꝰ salomonẽ.¬
sr̃ quos dicit se cõsu¬
ut dominecur ei.
⁊ ip̃i obediant ñ ẜ

Expanded text:
fiet quod promissum qui in duo regna divisi fuerunt post Salomonemr quos dicit se consuut dominetur eis, et ipsi ei obediant. Non
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iĩ omnes ex acerba¬
uenuit. ut caleph ⁊
les. uau omnes dicõ
qui profecti sunt
ab egipto per moy
ita uos a tenebris ini¬
ciorum ⁊gnorautie

Expanded text:
 non omnes exacerbaverunt, ut Caleph et les. Non omnes dico, qui profecti sunt ab Aegypto per Moysen, ita vos a tenebris vitiorum et ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
em eiꝰ existime¬
tur aliquis ex
nobis deesse.
nunciatum ẽ.
non profuit il¬
lis Sermo au¬
ditus non ad¬
mixtus fideiex
hiis que audi¬

Expanded text:
em ejus, existimetur aliquis ex nobis deesse. nuntiatum est non profuit illis sermo auditus, non admistus fidei ex his quae audi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non pot̃ non ẽt̃ sanctiun corpus quo sci¬
ficato utitur sp̃c ⁊ ut alia taceam ñ pos
tͥcis. nec isti dicendi sunt manducare cor¬
pus ep̃i qui sunt m̃bra m̃etricis. ħ enim ẽ
ñ sacram̃to tenus. s re u̾a corpus xͥ. man¬

Expanded text:
 non potest non esse sanctum corpus, quo sanctificato utitur spiritus. Ut alia taceam non posembra meretricis; nec isti dicendi sunt manducare corpus Christi qui sunt membra meretricis. Hoc est enim non sacramento tenus, sed revera corpus
Abbreviated transcription (Latin):
camis decestauda ẽ iu conuige qnͣto mag̾ for¬
nicatõ mentis .i. infidelitas: S qr ita licitum:
ut non exspediat ne pp̃ comugii seꝑatõnes
ip̃am doctiinam salutis homines ꝯftensi ex¬
ab infidelib nec ubentur a domuino nec pro¬
hibentur fideles recetere. Nam si ustentur di
lũ. admonentis apłi. ue ħ fieret. legitur tñ
do ꝑmisit. s ⁊̃ issit iscłitis uxores dumite
alieingenas. ꝑ quas ibant ad deos alienos.
non ille ꝑ mantos adquirebantur deo. rec¬
ce ica hoc precepit qr nondum canca gr̃a
saluatoris illuxerat. ⁊ ꝑ moysen dominus
iusserat ue quis uxorem alieingenam du¬
c̃et. ħito ergo quas duxerant domino pro
crecum d̾i factum est. s cum cognoscitur
gelium p̃dicari iam commuictos gentues
gentilib ceꝑit conuiges ex quib si ñ am¬
bo crederent s unus. uł una ⁊ infidelis cum
fideli consentit habitare. nec prohiben a do¬
mino. debuit fidelis iufidelem dimitt̃e. nec

Expanded text:
carnis detestanda est in conjuge, quanto magis forcarnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter conjugum separationes ipsam doctrinam salutis homines offensi exab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles recedere. Nam si dimittere talii admonentis Apostoli, ne hoc fieret. Legitur tamedo permisit, sed etiam jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Domino prohcretum Dei factum est, sed cum cognoscitur gelium praedicari, iam coniunctos gentiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec
Abbreviated transcription (Latin):
di il. nou hoc ptecipit apłs s consisluit
ut siquis aliteragat non sit transgͥssor
sicut ⁊ post de uirginib consuluit mo¬
nec ergo ꝙ est lucrandi occ̃o eum poss
licite relinquere s non expedit. Iteme¬
nim. Sinic enimũ expedit id ꝙ licitum
qũ ꝑ mitticur quidem. s nsus ip̃ius po¬
cestatis aliis affert impẽdũtum salu¬
tis. sicut est illud. uñ iam diu loquim᷑
.s. disceslio fidelis. ab infideli. ꝙ non ꝑ¬
hibec domuuis. qr coram illo non ẽ iu
nendo dixisse. conuux enim fidelis lici¬
de pot̾ reluiquere infidelem. ycolatcia
euim ⁊ queli noxialis suꝑstico forinea¬
dimitti s non iussit. ⁊ sic dedit locum apło
mouendi. ut qui uoluit non drauitat in fide¬
lem que forsan fiec fidelis. ⁊ qui uolu̾it licite
dimict̾e possit. or ũia enim mldelis infideleni
relinquere licite pot̾ ĩo ħ domuuus non pro¬
hibet oꝵ eium domiunis prohib⁊ fi̾ ꝯmmno
non licet. hoc audem fiꝰ licet. Namͣ si fornicatõ

Expanded text:
inus Non hoc praecipit Apostolus, sed consulit, ut si quis aliter agat non sit transgressor, sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit id quod licitummittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, sicut est illud unde jam diu loquimur, scilicet discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est innendo dixisse. Conjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio forndimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere licite potest, ideo Dominus non prohibet. Quod enim Dominus prohibet, fieri omnino non licet: hoc autem fieri licet. Nam si fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
uine. sunc. p̾cipio
non ego .e. hoc pre¬
ceptum unueñim
s dominus in pro¬
pria ꝑsona. p̃cepit
nxorem a uiro uon
discedere. hic sup¬
ple nisi causa form¬
catõnis. hec ẽ enim
causa quam xp̃c ex¬
cepit. que hic tace.
causa forncatõnis
hauc eium solam
cãm excepit diñs. ce

Expanded text:
i sunt praecipio non ego, quasi hoc praeceptum invenerim, sed Dominus in propria persona praecipit, uxorem a viro non discedere, hoc supple, nisi causa fornicationis. Haec est enim causa quam Christus excepit, quae hic tacetur, causa fornicationis. Hanc enim solam causam excepit
Abbreviated transcription (Latin):
forncante discedere. ⁊ infidelis homĩs for¬
nicatõ ẽ. maior in corde. s̃o aũt nec uilen qr
non contra iussionem domini gentiles fue¬
tunt ambo conuuicti. licitum gͦ erat ꝑ uis¬
ticiam s licitum non erat fatiendum. p̃p
liberam beniuo lentiam. Ꝙ aut̃ dix̾at de
iuro subdic de muliere. Et siquã mi ht̃¬

Expanded text:
iscedere; et infidelis hominis fornicatio est major 84 in corde. Ideo autem nec juberi, quia non contra jussionem Domini gentiles fuerunt ambo conjuncti. Licitum ergo erat per justitiam, sed licitum non erat faciendum propter liberam benevolentiam; quod dixerat de viro subdit de muliere. Et si qua mulier hab
Abbreviated transcription (Latin):
debet iuuir dinutere uxoremq facet eam
mechar. quod si slła est adultera ip̃e nõ
facit. s ad ut̾am dimictit. supplendumi ẽ
ne ducat aliam uł teconcilietur upori.
de iura sicut de muiliere. quod licet uiro
aliam ducere. qr infenor non omnino
bac lege untur qr potior ꝙ a faisanis

Expanded text:
debet vir dimittere uxorem, quia faceret eam moechari. Quod si illa est adultera, ipse non facit, sed adulteram dimittit. Supplendum est ne ducat aliam, vel reconcilietur uxori. de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua potior. Quod a falsariis
Abbreviated transcription (Latin):
le. ⁊quare hoc di¬
olt adiungit. Me
quod bonum sit u¬
i ⁊ nuibere melius
set consuecudinẽ
lõnis est secutus.

Expanded text:
Et quare hoc dicat, adjungit: Melquod bonum sit uri, et nubere melius, sed consuetudinem locutionis est secutus.
Abbreviated transcription (Latin):
caricate pro oninnb¬
stat omines mortuoᷤ¬
fuisse. in adam pro
quib mortiuis est
xp̃e. ut eꝯsa morte
liberaret. que gr̃a¬
ue mutilis sit homi¬
ciaut necc̃io se lau¬

Expanded text:
aritate pro nobstat omnes mortuofuisse in Adam; pro quibus mortuus est stus, ut eos a morte liberaret. Quae grainutilis sit homiciant, necessario se lau
Abbreviated transcription (Latin):
uolmus bona. ⁊ si
uolumus ent̾m ut
mille sint ꝯcupiscen¬
cie. s hoc non ꝑfici
ue desides sint ĩpug¬

Expanded text:
volumus bona, etsi Volumus enim ut nullae sint concupiscentiae, sed hoc non perficimoc dicit ne desides sint in pug
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. ex quo apparet
enm sp̃m sanctum ĩ
ht̃e qui sub lege est
nou dispensatine set
uere ut cu intelligis
Magna muchi udet᷑
qõ quid sit esse sub
lege sic. q̃madmodũ
apss culpat hos damp¬
nabiliter dacit esse
sud lege quos lex fac̃
plentes dum uescien¬
tes gr̃am suꝑba ela¬
tione de se ꝑtelunĩt
Sũb lege est qui ti¬
more supplicũ qd̃
lex inmatur. non a¬
more iusticie a malo
opere abstinet reus
uoluntate non dũ
liber. nec alienus a
uoluntate peccan¬
di qr si uellet ⁊ si
fĩ pos non esse q̃d̾
timeat ut libete fa¬
ceret quod occulte
modi iam habetis ciuod non es sub le que
timorem nicutit non amorem cubuit. ⁊ iõ
ħ pars iam eligenda qua liberanuir a lege

Expanded text:
c. Ex quo apparet eum Spiritum sanctum non habere qui sub lege est non dispensative, sed vere, ut tu intelligis. Magna mihi videtur quaestio quid sit esse sub lege sic, quemadmodum Apostolus culpat: hos damnabiliter dicit esse sub lege quos lex facit legem, dum nescientes gratiam superba elatione de se praesumunt. Sub lege est qui timore supplicii quod lex minatur, non amore justitiae, a malo opere cessat, reus voluntate, nondum liber nec alienus a voluntate peccandi; quia vellet, si fieri posset, non esse quod timeat, ut libere faceret quod occulte modi jam habetis, quod non estis sub lege, quae timorem incutit, non amorem tribuit. Et ideo haec pars jam eligenda est, qua liberamur a lege.
Abbreviated transcription (Latin):
cemini. non destru¬
amini. nec apls des
Non enun destrium¬
tur qui arguinitur
ut corngant᷑. s cor¬
recti edificantur.
factis hucusq cor
ꝑfecti in fide ⁊ uos
maiores. exor. ad id̾
numores. ⁊ uos mi¬

Expanded text:
cemini, non destruamini. Nec ApostolusNon enim destruuntur qui arguuntur ut corrigantur, sed correcti aedificantur. factis hucusque corperfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos mi
Abbreviated transcription (Latin):
dentur. accende ⁊̃ ꝙ ait oramas. ut nicħ¬
inali fatiatis s bonum. Incelligenda ẽ enĩ
hie głia dei qua sola homines liberantur a n¬
alo. ⁊ sũ qua nullum prorsus siue cogitan¬
do. siũ uolendo ⁊ amarido. siu̾ agendo faciũt
bonum ñ solũ ut monstrante ip̃a quid fatiẽ¬

Expanded text:
dentur. Attende quod ait oramus, ut nihmali faciatis, sed boni. Intelligenda enim est haec gratia Dei, qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid facien
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium. qr bene
agentes. ⁊ uicia uin¬
cences a uobis repel¬
litis iundictam ⁊ ñ
solum gandemus
s ⁊̃ oramus. hoc .s.¬

Expanded text:
judicium, quia bene agentes et vitia vincentes a vobis repellitis vindictam. Et non solum gaudemus, sed etiam oramus hoc, s
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ⁊ gr̃am xp̃r ⁊ cantatem dei ut enim¬
doo ⁊ saluatos gr̃a ep̃i cuecur. trinitatis hie
complexio ⁊ unicas potestatis. ⁊ est dr̃e
cota timntas sit nobiscum. dans grãm de
commissis. ⁊ caritatem ut trum ꝑfectio
ꝯsumatõ sit hominis in salutem. Amen¬

Expanded text:
vobisDeo et salvatos gratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ ad indelligendum cardiore enint.
sic̃ ⁊ indocilos galli. hii ũitatem fider ⁊ doc¬
trine ab apło acceꝑunt s post ut iudaiza
eis ꝑsuadentib ut logen enuingͦ add̾ent as¬
serebant enim ep̃i fidem sũ aarualib obser¬
uanciis non slisficere ad salutem. ⁊ petrũ ⁊
iacobum ⁊ alios quic̃ domino fu̾ant legis
obsemantias cum en ingłio nscuisse. ip¬
sum quo paulum aliud in iidea facere.
aliud in gentib p̃dicare. hiis atq hi ga¬
lachis subũtenint a deo ut eis assentientes
in legis obseruautias cransirent. iõ hoc
doctrine enungłice scribens eis ali epħ aa de
gr̃a de qua ⁊ rõmanis scupsit. legem sum
arguinentis. Istisd u̾o uelut minus sapien¬
cib usus est moderato sermone quib ⁊
dicit. o iusensati galathe ut sie eos renoea¬
ret. Est gͥ intentio apłi in hac epła gala

Expanded text:
rdiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizareis persuadentibus ut legem Evangelio adderentm sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de gratia de qua et Romanis scripsit, legem simiargumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
gando fauebat in aꝑto. uͥ pro illis exandirt
orantem. qͥ dat incremĩtum in ocuico. uidã
ũo dũt nos ñ debere pecere a sempit̾na maies¬
cateuͭ dec nobis ambulare in ua rocta ⁊ ꝑ se¬
ũare in mandatis. ⁊ placere illi ĩ omni o
ꝑe bouo ⁊ hi. qr inquiuc ħ cot̃ in pot̾ate
ur̃a ẽ ꝯstitutum. ⁊ ita benẽdcõnes nr̃as qͣs
sr̃ uos fatimus fr̃es mei euacuant. exĩ¬
est amen. Q uid dicis o nõne heretice. diciᷤ
inquit libetum arbitimm ad ħ nobis suf¬
ficit. Q̾ nare ergo dixit apłs oramus. pot̾at
dr̃e. monemus. docemius. uł iubemus.
ꝙ si diceret certum dicereo qr ⁊ ualutitas
nra. agit aliquid. Non enim uoluncas
nr̃a agit uͥi. s soia non sufficit malint
ut incellig̾ent illi qũ non fatumt ali¬
quid mali. ñ solum sua uoluutate se inta¬
re malum. s aduicorio dei adimp lere ꝙ
tatis arbirtium. qñ oratur ꝙ p̃cipitur.Ag¬
uoscite gr̃e beneficium. Utra enm in scrip̃¬

Expanded text:
igando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat incrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, et placere illi in omni o potestate est constitutum, et ita benedictiones nostras quas super nos facimus fratres mei evacuant, exinest amen. Quid dicis, o nove haeretice? dicis inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus, oramus? poterat dicere, monemus, docemus, vel jubemus. Quod si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid. Non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uoluntate se uitare malum, sed adiutorio dei implere quod tatis arbitrium, quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. utrumque enim in scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uisi forte re¬
probi estis:
cognoscitis.
qr ñ sumus
reprobiOra¬
mus ã deum.
ut nͥl mali fa¬
ciatis. n u̇ nos
probati pare¬
camꝰ set ũ uoꝰ
faciatis. nos
autẽ ut rep¬
bi simus.¬
ꝓ fectus qr huic pocentioros fuinit fidẽ¬
les. Mors igitur illata a ꝑfidus. iuca est er¬
ga credentes. qr uutute dei resurgent ut iu
siderate ꝑ act̾us uos.¬

Expanded text:
nisi forte reprobi estis cognoscetis quia nos non sumus reprobi oramus autem Deum ut nihil mali faciatis non ut nos probati pareamus sed ut vos faciatis nos autem ut reprobi simusfectus, quia hinc potentiores fiunt fideles. Mors ergo illata a perfidis, vita est erga credentes, quia virtute Dei resurgent, ut visiderate per actus vos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ su. re. nec a fide.
nec a pocestate s tũ
ramus de. sũ quo
mani fatiatis econtͣ
ꝑsendo uolunt ⁊ o¬
bant de uobis ⁊ nõ
oranuis ut nos par¬

Expanded text:
n sumus reprobi, nec a fide, nec a potestate; sed tamen oramus Deum, sine quo mali faciatis: econtrario pseudo volunt et orant de vobis. Et non oramus, ut nos pa
Abbreviated transcription (Latin):
duc̃e. Modus calis salutatõem p̃amitit
uͥ concra decractores ⁊ de oꝑib legis głian¬
commendaus ꝑ sonam suam ꝙͣ pseu¬
do deprimebant post salutatõnem de
leuicade eos redargunt post ꝑsonam su¬
am lacuis ꝯmendat. deinde regem moy¬
si. semultis modis improbat docens eã
ñ esse cenendam post xp̃m. qr non solũ
cand̾ om̃dat enuͣ gelium ⁊ fidem. xpĩ qd̾

Expanded text:
ducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de operibus legis gloriancommendans personam suam quam pseudo deprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam non esse tenendam post Christum, quia non solum tandem commendat Evangelium et fide
Abbreviated transcription (Latin):
amima. sicut auns dr̃. Audire. ⁊ oculus n¬
dere. ẽ pocius asa ⁊ ꝑ aurem auoiat ⁊ ꝑ ocu¬
lu uideat. caro enim nͥl ñ ꝑ auiniam cõ¬
cripiscit. s concupiscere dr̃ dim anima car¬
nali concupiscentia sp̃m reluctat᷑ camem
sus delectatd̃em. qmͣ solus ht̃. Ip̃ius ã car-¬
nalis concupiscentie cansa non est ĩ anmia
soia. nec in came sola. ex utro emni fit
qr sũ utro delectacõ nulla sentitur. Hee¬

Expanded text:
anima, sicut auris dicitur audire et oculus videre, cum potius anima et per aurem audiat et per oculum videat. Caro enim nihil ubi per animam concupiscit, sed concupiscere dicitur, cum anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. Carnem sus delectationem quam solus habet. Ipsius autem carnalis concupiscentiae causa non est in anima sola, nec in carne sola. Ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio nulla sentitur. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
anno.
Rincipia rerum in quirẽ¬
da sunt prius ut eornotici¬
enim demum facilus pot̾it
cause ratio declarari. si eius
origo discat᷑. Si gͦ epłarum
scripture. post euͣngłium¬

Expanded text:
ATIO. Principia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitienim demum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evang