comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsa sine turtute. bona sunt tam̃. ⁊ scc̃m istos õe
ipsa ꝓpt̃ se ipsa dilig̃ uirtus. utiturq illis et fruit᷑
sic̃ uͥtutẽ decet. Hanc uitam bam ⁊̃ socialẽ ꝑhibent
cẽ quȩ amicoꝵ bona ꝓpt̾ se ipsa diligat sic̃ sua eisq
ꝓpt̾ ipsum ħ uelit q̃ sͥ siue in domo sint. sic̃ coniua ⁊
libi. ⁊ quicumq domestici. siue in loco uͥ domus ẽ euis
sic̃ ẽ urbs. ut s̃ hi qui ciues uocant᷑. sine in orbe toto
ut sunt gentes quas eis societas humana ꝯiung̾. siue
in ipso mundo qui censet᷑ uoĩe cęli ⁊ tr̃ȩ. Sic̃ eẽ dic̃t
dõs quos uolunt amicos eẽ hoĩ sapienti. quos nos
familiariꝰ angłos dicimꝰ. De bonoꝵ aut̃ ⁊ ȩcontͣrio
maloꝵ finibꝰ. negãt ullomͦ eẽ dubitandũ.: ⁊ hanc int̾
se et nouos academicos affirmant eẽ distantiã. Noc
eoꝵ int̾ ẽ quicꝗͣ. siue cyncoꝵ siue aliqͦlib habitu ⁊

Expanded text:
et ipsa sine uirtute; bona sunt tamen, et secundum istos etiam et ipsa sine uirtute; bona sunt tamen, et secundum istos etiam ipsa propter se ipsam diligit uirtus, utiturque illis et fruitur, sicut uirtutem decet. Hanc uitam beatam etiam socialem perhibent esse, quae amicorum bona propter se ipsa diligat sicut sua eisque propter ipsos hoc uelit quod sibi; siue in domo sint, sicut coniux et liberi et quicumque domestici, siue in loco, ubi domus est eius, sicuti est urbs, ut sunt hi qui ciues uocantur, siue in orbe toto, ut sunt gentes quas ei societas humana coniungit, siue in ipso mundo, qui censetur nomine caeli et terrae, sicut esse dicunt deos, quos uolunt amicos esse homini sapienti, quos nos familiarius angelos dicimus. De bonorum autem et e contrario malorum finibus negant ullo modo esse dubitandum et hanc inter se et nouos Academicos adfirmant esse distantiam, nec eorum interest quidquam, siue Cynico siue alio quolibet habitu et
Abbreviated transcription (Latin):
tas postulat ꝓpt̾ maiora uł adipiscenda uł tenenda
contenmens. Bmniũ aut̃ bonoꝵ uł am̃i uł corꝑis. nicħ̃
sͥ uͥtꝰ ommno p̃ponat. hȩc enĩ bñ utit᷑ ⁊ seipsa. ⁊ cet̾is
quȩ hominem faciunt bm̃ bonis. uͭ uͦ ipsa non ẽ qͣm¬
libet multa sint bona. non bono eiꝰ sunt euiꝰ s̃. acpħ
ẽẽ ñ possunt. Hec gͦ uita hominis quȩ uirtutȩ ⁊ aliis
uł płibus beatior. Si aut̃ ꝓrsus omibꝰ ut nullum
omnino bonũ desit. uł amĩ uł corꝑis bĩssima. Non
eẽ. uͥtꝰ uo sine ulla uita ñ pot̾ eẽ. Hoc ⁊ de memoria
dix̃im. atq rõne.⁊ siquid tale aliud ẽ in homine.
Sunt enĩ hȩc ⁊ añ doctͥnam. sine his aut̃ ñ pot̾ eẽ illa
doctͥna. ac ꝑ ħ nec uirtꝰ quȩ utiq discit᷑. Bñ aut̃
ciurere. pulerum ẽẽ corꝑe. uiribꝰ ingentibꝰ p̃uałe. ⁊
cȩt̾a hmodi talia sunt. ut et uirtꝰ sine his eẽ possit.

Expanded text:
tas postulat, propter maiora uel adipiscenda uel tenenda tas postulat, propter maiora uel adipiscenda uel tenenda contemnens. Omnium autem bonorum uel animi uel corporis nihil sibi uirtus omnino praeponit. Haec enim bene utitur et se ipsa et ceteris, quae hominem faciunt beatum, bonis. Ubi uero ipsa non est, quamlibet multa sint bona, non bono eius sunt, cuius sunt, esse non possunt. Haec ergo uita hominis, quae uirtute et aliis uel pluribus, beatior; si autem prorsus omnibus, ut nullum omnino bonum desit uel animi uel corporis, beatissima. Non esse; uirtus uero sine ulla uita non potest esse. Hoc et de memoria dixerim adque ratione, et si quid tale aliud est in homine. Sunt enim haec et ante doctrinam, sine his autem non potest esse ulla doctrina, ac per hoc nec uirtus, quae utique discitur. Bene autem currere, pulchrum esse co modi talia sunt, ut et uirtus sine his esse possit
Abbreviated transcription (Latin):
iunctos bigas uocamus. quoꝵ siue dext̾ siue simist̾
pars bigarum. unum u̾o eoꝵ quo qͦmͦ se hãt ad alt̾eꝵ
bigas non dicimus. s ambos simul hoꝵ aut̃ tͥum.
h eleg̃ tcium. hominemq nec animã solã nec solũ corpꝰ.
s am̃am simul ⁊ corpꝰ eẽ arbitrat᷑. Em̃ sũmũ bonum
hominis quo sit bs̃. ex utͣq rei bonis constare dic̃. ⁊
exxistimat ex appetenda ipsamq uirtutẽ quã doct̾na
inserit ułut artem uiuendi. quȩ in am̃ȩ bonis ẽ. ex¬
cellentissimũ bonum. Qꝓpt̾ eadẽ uirtꝰ idest ars agen¬
dȩ uite. cum acceꝑit p̾ma naturȩ quȩ fine illa erant.
s tam̃ erant ⁊̃ qñ eis doctͥna adhuc deerat. omĩa
ꝓpt̾ se. ipsa appetit simulq ⁊̃ se ipsã. omnibꝰq simul
⁊ se ipsa utitur eo fine ut om̃ibꝰ delectet᷑ atq ꝑfruat᷑
mag̾ minusq ut queq int̾ se maiora. atq minora
sunt. tam̃ omibꝰ gaudens: ⁊ quedam minora si necessi¬

Expanded text:
junctos bigas vocamus, quorum sive dexter, sive sinister, junctos bigas vocamus, quorum sive dexter, sive sinister, pars est bigarum, unum vero eorum quoquo modo se habeat ad alterum, bigas non dicimus, sed ambos simul. Horum autem trium hoc eligit tertium, hominemque nec animam solam, nec solum corpus, sed animam simul et corpus esse arbitratur. Proinde summum bonum hominis, quo fit beatus, ex utriusque rei bonis constare dicit, eexistimat expetenda ipsamque uirtutem, quam doctrina inserit uelut artem uiuendi, quae in animae bonis est excellentissimum bonum. Quapropter eadem uirtus, id est ars agendae uitae, cum acceperit prima naturae, quae sine illa erant, sed tamen erant etiam quando eis doctrina adhuc deerat, omnia propter se ipsa adpetit simulque etiam se ipsam, omnibusque simul et se ipsa utitur, eo fine, ut omnibus delectetur adque perfruatur, magis minusque, ut quaeque inter se maiora adque minora sunt, tamen omnibus gaudens et quaedam minora, si necessi
Abbreviated transcription (Latin):
secte ita fiunt cum uł pͥma nature. ꝓpt̾ uirtutẽ. uł
atq sectandum isto mͦ ꝑsuad̾e conatur. Primum et
sumnũ bomĩ in philosophia. non arboris. ñ peceoris.
ñ dĩ s hominis. Queritur quid sit ipse homo. q̃ q̃ren¬
dum putat. Sensit quippe in eiꝰ natura duo eẽ quedã.
corpꝰ et am̃ã. & hoꝵ quidẽ duoꝵ meliꝰ eẽ am̃a. longeq
p̃stabilius oĩo ñ dubitat. S utrũ am̃ã sola fit homo.
ut ita sit ei corpꝰ tamqͣm ȩquus ȩquiti. eques enĩ ñ
mͦ ht̃ se ad equũ. an corpꝰ solum sit homo. aliquomͦ se
hñs ad am̃am. sicut poculum ad potionẽ. Non enĩ
calia ⁊ potio qͣm continet calix simul dr̃ poculum s
calix solꝰ. Io tanĩ qd potioni continende sit accomodatꝰ.
An u̾o nec am̃a sola nec solum corpꝰ. s simul utr̃q sit
homo. cuiꝰ sit pars una siue am̃a. siuȩ corpꝰ. ille aut̃
totus ex utroq constet ut homo sit. sic̃ duos ȩquos¬

Expanded text:
sectae ita fiunt, cum uel prima naturae propter uirtutem, uel sectae ita fiunt, cum uel prima naturae propter uirtutem, uel adque sectandum, isto modo persuadere conatur. Primum, quia summum bonum in philosophia non arboris, non pecoris, non Dei, sed hominis quaeritur, quid sit ipse homo, quaerendum putat. Sentit quippe in eius natura duo esse quaedam, corpus et animam. 6t horum quidem duorum melius esse animam longeque praestabilius omnino non dubitat, sed utrum anima sola sit homo. ut ita sit ei corpus tamquam equus equiti eques enim non  habeat ad equum, an corpus solum sit homo, aliquo modo se habens ad animam, sicut poculum ad potionem non enim calix et potio, quam continet calix. simul dicitur poculum, sed calix solus; ideo tamen quod potioni continendae sit adcommodatus, an uero nec anima sola nec solum corpus, sed simul utrumque sit homo, cuius sit pars una siue anima siue corpus, ille autem totus ex utroq
Abbreviated transcription (Latin):
singillatim uͥtuti aliqñ subdunt᷑. ut ñ ꝓpt̾ se ipsa
uanda necessaria uirtꝰ putet᷑. aliqñ uingunt᷑ ut ꝓpt̃
se ipsa ⁊ uirtꝰ ⁊ ista appetenda c̃dant᷑. qͣt̾nariũ numerũ
tͥplum reddunt.⁊ ad xii. sectas ꝑueniunt. ẜ a illis aut̃
.uiii. rebꝰ uano tres tollit. uoluptatẽ scił ⁊ quietẽ. et
utĩq non q̃ eas imꝓbet. s q̃ pͥmogenia illa naturȩ
⁊ uoluptatẽ in se hañt ⁊ quietẽ. Quid gͦ opꝰ ẽ ex his
duobꝰ tͥa quedã facẽ. dno scił cum singillatĩ appetunt᷑
noluptas. aut quies.⁊ t̾eitim cum ambe simul q̃nqͥdẽ
pͥma natę et ipsas ⁊ p̃t̾ ipsas alia multa contineant :
De tͥbus gͦ sectis ei placet diligent̃ ẽe tractandũ. quȩ nã
sit potius eligenda. Non enim u̾am plusqͣm u̾a rõ
cẽ ꝑmittit. siue inhis tbus sit. sine alicubi alibi. quod
pꝰ iudebimus. Int̾im de his tbꝰ quomͦ unã uano eligat.
qͣntum breuit̾ aꝑteq possumꝰ desid̾amꝰ. Istȩ nẽpe treᷤᷤ

Expanded text:
singillatim uirtuti aliquando subduntur, ut non propter se ipsa, uanda necessaria uirtus putetur, aliquando iunguntur, ut propter se ipsa et uirtus triplum reddunt, et ad duodecim sectas perveniunt. Ex illis autem quatuor rebus Varro tres tollit, voluptatem scilicet, et quietem, et utrumque: non quod eas improbet, sed quod primigenia illa naturae et uoluptatem in se habeant et quietem. Quid ergo opus est ex his duabus tria quaedam facere, duo scilicet, cum singillatim adpetuntur uoluptas aut quies, et tertium cum ambae simul, quando quidem prima naturae et ipsas et praeter ipsas alia multa contineant? De tribus ergo sectis ei placet diligenter esse tractandum, quaenam sit potius eligenda. Non enim ueram plus quam unam uera ratio esse permittit, siue in his tribus sit siue alicubi alibi, quod post uidebimus. Interim de his tribus quo modo unam Varro eligat, quantum breuiter aperteque possumus, disseramus. Istae nempe tres
Abbreviated transcription (Latin):
mortem sapiens fene pacient̾. s quȩ accid̃ aliunde.
Scđm istos aut̃ sieã sͥ infenre ipse compellit᷑ ꝓfecto fa¬
tendum ẽ. eis ñ solum mala. s intołabilia mala ⁊̃

Expanded text:
mortem sapiens ferre patienter, sed quae accidit aliunde: mortem sapiens ferre patienter, sed quae accidit aliunde: secundum istos autem si eam sibi ipse inferre compellitur, profecto fate
Abbreviated transcription (Latin):
diuino uidicio ten̾eris. nec ꝑmitt̾eris mori. nec unꝙͣ
sine illis eẽ sinereris: Nempe tẽ saltẽ miserã talẽ
quitur. qnõ quidẽ si sempit̾na sit etiam abste ipso mi¬
seria deb uidi. aut q̃ ẽ absurdiꝰ qr breuis miseria ẽ
cogunt hominẽ scd̾m ipsos ⁊̃ sapientẽ sibimet auferre
q̃ homo ẽ. cum dicant ⁊ ueꝵ dicant hane eẽ naturȩ
pͥmã. quodãmͦ ⁊ maximã uocẽ. ut hõ conciliet᷑ sͥ et
ꝓptẽa mortẽ nat᷑alit̾ fugiat ita sͥ amicꝰ ut ẽẽ se am̃al
⁊m hac comunctione corꝑis ⁊ am̃ȩ uiu̾e uelit uehe¬
m̃ter atq appetat. Magna uis ẽ in eis mał quȩ forti
tudinẽ faciunt homicidã si tam̃ adhuc dicenda ẽ for¬
titudo. quȩ ita his mał uincit᷑. ut hominẽ quẽ sic̃ u̾ͥtꝰ
regendum tuendũq suscepit. ñ m̃ ñ possit ꝑ pacientiã
custodire. sed ipsa insuꝑ cogat᷑ occid̾e. Deb quidẽ ⁊

Expanded text:
diuino iudicio tenereris nec permittereris mori nec umquam diuino iudicio tenereris nec permittereris mori nec umquam sine illis esse sinereris? Nempe tunc saltem miseram talem quitur. Quando quidem si sempiterna sit, etiam abs te ipso miseria debet uideri aut, quod est absurdius, quia breuis miseria estcogunt hominem secundum ipsos etiam sapientem sibimet auferre quod homo est; cum dicant et uerum dicant, hanc esse naturae primam quodam modo et maximam uocem, ut homo concilietur sibi et propterea mortem naturaliter fugiat, ita sibi amicus, ut esse se animal et in hac coniunctione corporis adque animae uiuere uelit uehementer adque adpetat. Magna uis est in eis malis, quitudinem faciunt homicidam: si tamen adhuc dicenda est fortitudo, quae ita his malis vincitur, ut hominem, quem, sicut virtus, regendum tuendumque suscepit, non modo non possit per patientiam custodire, sed ipsa insuper cogatur occidere. Debet quidem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsaris impacient̾ tuliss. Ubi ẽ fortitudo: nempe
cessit. nempe succubuit. nempe usq adõ suꝑata ẽ.
ut uitam bãm delinqueret desereret. fug̾ẽt. An non
erat iam bã: misera gꝰ erat. Quomͦ gͥ mala ñ erant.
quȩ uitam miserã fugiendamq faciebant: Qua ꝓpt̾
⁊̃ ipsi qui ista mala eẽ confessi s̃. sic̃ ꝑypatetici. sic̃
uetẽs academici. quoꝵ sectam uano defendit. tołabi
⁊ si tam grauia sint ut morte fugienda sut ab ipso
sibimet illata quib patitur. uitam bãm tam̃ ẽẽ ꝯtẽdt̃.
Mala sunt inquit tormenta atq cruciatꝰ corꝑis. ⁊ tanto
sunt peiora qͣnto potũunt eẽ maiora : quibꝰ ut careas.
ex hac tuta fugiendum ẽ. Qua uita obsecro: hac inqͥt
quȩ tantis aggͣuatur mał. Certe gͦ bã ẽ in eisdẽ ipfiᷤ
mał ꝓpt̾ quȩ dicis eẽ fugiendã : An iõ bam dicis. qr
licet tͥ abhis malis morte disced̾e: Quit gͦ siineis aliqͦ

Expanded text:
Caesaris inpatienter tulisset. Ubi est fortitudo? Nempe Caesaris inpatienter tulisset. Ubi est fortitudo? Nempe cessit, nempe succubuit, nempe usque adeo superata est, ut uitam beatam derelinqueret desereret fugeret. An non erat iam beata? Misera ergo erat. Quo modo igitur mala non erant, quae uitam miseram fugiendamque faciebant? Quaproptu etiam ipsi, qui mala ista esse confessi sunt, sicut Peripatetici, sicut ueteres Academici, quorum sectam VaiTO defendit, tolerabod in his malis, etsi tam grauia sint, ut morte fugienda sint ab ipso sibimet inlata, qui haec patitur, uitam beatam tamen esse contendunt. \'Mala susunt pejora, quanto potuerint esse majora; quibus ut careas, ex hac vita fugiendum est. Qua vita, obsecro? Hac, inquit, quae tantis aggravatur malis. Certe ergo beata est in eisdem ipsis malis, propter quae dicis esse fugiendam? An ideo beatam dicis, quia licet tibi ab his malis morte discedere? Quid si ergo in eis aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
rabili uanitate desebunt. ⁊̃ si excecet᷑ obsurdescat. ob¬
mutescat. m̃bris debilitet᷑. doloribꝰ erucietur. ⁊ si quid
aluid talium maloꝵ dici aut cogitari pot̾ incidat in
eum qui sͥ mortẽ cogitat᷑ infere. hanc in his mał uitã¬
constitutam eum ñ puteat bãm uocare. B uitã bãm.
quȩ ut finiat᷑ mortis querit aucilium. Sibã ẽ. ma¬
neat᷑ in ea. Quomͦ ista non sunt mala quȩ uincunt
Fortitudinis bonum eandemq fortitudinẽ ñ solum
sͥ cedẽ. ueꝵ etiam delib̾are compellunt. ut eandẽ uitã
⁊ dicat bãm. ⁊ ꝑsuadeat eẽ fugiendam: Quis usq
a dõ cecꝰ ẽ. ut ñ uideat. q̃ sibã eẽt fugienda ñ eẽt. S
aꝑta infirmitatis uoce fugiendam fatentur. Quid gͥ
causȩ ẽ. cur ñ etiam miserã fracta suꝑbiȩ ceruice fate¬
antur: ytrũ obsecro cato ille pacientia an potiꝰ in¬
pacientia se ꝑemit: Non enim ħ feciss. nisi uictoriã

Expanded text:
rabili uanitate describunt, etiamsi excaecetur obsurdescat obrabili uanitate describunt, etiamsi excaecetur obsurdescat obmutescat, membris debilitetur doloribus crucietur et, si quid aliud talium malorum dici aut cogitari potest, incidat in eum, quo sibi mortem cogatur inferre, hanc in his malis uitaconstitutam eum non pudeat beatam uocare.s o uitam beatam, quae ut finiatur mortis quaerit auxilium! Si beata est, maneatur in ea. Quo modo ista non sunt mala, quae uincunt fortitudinis bonum eandemque fortitudinem non solum sibi cedere, uerum etiam delirare conpellunt, ut eandem uitam et dicat beatam et persuadeat esse fugiendam? Quis usque adeo caecus est, ut non uideat, quod, si beata esset, fugienda non esset? Sed aperta infirmitatis uoce fugiendam fatentur. Quid igitur causae est, quur non etiam miseram fracta superbiae ceruice fateantur? Utrum, obsecro, Cato ille patientia an potius inpatientia se peremit? Non enim hoc fecisset, nisi uictoriam
Abbreviated transcription (Latin):
docet prudentia. fac̃ temꝑantia. nec prudentia nec tẽꝑã¬
tia tollit huic uitę. Quid iusticia cꝰ minꝰ ẽ sua eiuq tͥbue¬
monstrat in eo se adhuc oꝑe laborare potiꝰ qͣm inhꝰ
oꝑis iam fine quiesc̃e. T̃ anto minꝰ quippe am̃a subdit᷑
dõ. qͣnto minꝰ dm̃ in ipsis ss cogitationibꝰ concip. & tanto¬
finali bĩtudine dic̃e audebimus. Iam u̾o illa uirtꝰ euiꝰ
nom̃ ẽ fortitudo. in qͣntac̃q sap̃ia. eudentissima testis
ẽ humanoꝵ maloꝵ quȩ compellit patientia tolerare.
quȩ mala stoiei philosophi minor qua fronte mala
ñ ẽẽ contendant quibꝰ fatentur si tanta fu̾it ut ea
sapiens uł ñ possit uł ñ debeat sustiñe. cogi eũ mortẽ
sibimet inferre. atq ex hac uita emigͣre. T̾antꝰ aut̃ suꝑ¬
bie stupor ẽ inhis hominibꝰ ħ se hr̃e finẽ bom. ⁊ a se
ipsis fieri bõs putantibꝰ. ut sapiens eoꝵ ħ ẽ qualẽ mi¬

Expanded text:
docet prudentia, facit temperantia, nec prudentia nec temperandocet prudentia, facit temperantia, nec prudentia nec temperantia tollit huic uitae. Quid iustitia, cuius munus est sua cuique tribuemonstrat in eo se adhuc opere laborare potius quam in huius operis iam fine requiescere? Tanto minus quippe anima subditur Deo, quanto minus Deum in ipsis sfinali beatitudine dicere audebimus? Iam uero illa uirtus, cuius nomen est fortitudo, in quantacumque sapientia euidentissima testis est humanorum malorum, quae conpellitur patientia tolerare. Quae malnon esse contendant, quibus fatentur, si tanta fuerint, ut ea sapiens vel non possit, vel non debeat sustinere, cogi eum mortem sibimet inferre, atque ex hac vita emigrare. Tantus autem superbiae stupor est in his hominibus hic se habere finem boni et a se ipsis fieri beatos putantibus, ut sapiens eorum, hoc est, qualem mi
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem adũsant᷑. ut non ea quȩ uultis faciatis. Qͥd
aut̃ facẽ uolumus. cũ ꝑfici uolumus finem summi
boni. nͥ ut caro adu̾sꝰ sp̃m non concupiscat. nec sit
in nob̾ ħ uitiũ. contͣ q̃ sp̃s concupiscat: Qd̃ in hac
inadiutorio dĩ faciamꝰ. ne carni concupiscenti adu̾sus
sp̃m sp̃u succumbente cedamus. ad ꝑpetͣndum pecc̃m
nr̃a coniensione ꝑtͣhamur. Absit gͦ ut qͣmdiu in ħ bello
intestino sumꝰ. iam nos bĩtudinem ad qͣm uincendo uo¬
lumus ꝑuenire adeptos eẽ c̃damus. & quis ẽ usq adeo
sapiens. ut contͣ libidines nullum ht̃ omnino conflictũ :
Quid illa uirtꝰ quȩ prudentia dr̃. nonne tota uigilantia
sua bona disc̾nit amał. ⁊ ut in illis appetendis istisq
uitandis nullꝰ eiror obrepat : Ac ꝑħ.⁊ ipsa nos in mał
uł mala in nob̾ eẽ testatur. Ipsa enĩ docet malũ eẽ ad
peccandũ consentire. bonumq eẽ ad peceandũ ñ consen¬
tire libidim. Illud tam̃ malum cuinos ñ consentire

Expanded text:
inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. Quid autem facere uolumus, cum perfici uolumus fine summi boni, nisi ut caro aduersus spiritum non concupiscat, nec sit in nobis hoc uitium, contra quod spiritus concupiscat? Quod in hac in adiutorio Dei facimus, ne carni concupiscenti aduersus spiritum spiritu succumbente cedamus et ad perpetrandum peccatum nostra consensione pertrahamur. Absit ergo ut, quamdiu in hoc bello intestino sumus, iam nos beatitudinem, ad quam uincendo uolumus peruenire, adeptos esse credamus. Et quis est usque adeo sapiens, ut contra libidines nullum habeat omnino conflictum? Quid illa uirtus, quae prudentia dicitur, nonne tota uigilantia sua bona discernit a malis, ut in illis adpetendis istisque uitandis nullus error obrepat, ac per hoc et ipsa nos in malis uel mala in nobis esse testatur? Ipsa enim docet malum esse ad peccandum consentire bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud tamen malum, cui nos non consentire
Abbreviated transcription (Latin):
sit sapienti. ut sũmũ bonum quofit homo bs itauelit¬
⁊ curet amici sui quẽadmodũ suũ. an suȩ tantum̃ bĩ¬
tudinis causa faciat. quiequid fac̃. non de scipso sũmo
bono questio ẽ s de assimendo uel ñ assim̃do socio adbꝰ

Expanded text:
 sapienti, ut summum bonum, quo fit homo beatus, ita uelit et sapienti, ut summum bonum, quo fit homo beatus, ita uelit et curet amici sui, quem ad modum suum, an suae tantummodo beatitudinis causa faciat quidquid facit: non de ipso summo bono quaestio est, sed de adsumendo uel non adsumendo socio ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab illo qͣrtꝰ eiꝰ scolã tentut. quȩ academia dictae
hũisse c̾ta dogmata uult uidi̾ ⁊ obħ distinguit aba¬
cademicis nouis quibꝰ inc̾ta sunt omĩa. q philosophie
genꝰ ab archesila cep̃ fuccessore palemonis eamq sestã
idẽ ut̾um a cademicoꝵ sic̃ dubitatione ita omĩ enore
carere arbitͣret᷑. longum ẽ ꝑ omĩa demonstrare. nec
tam̃ om̃i ex parte res omittenda ẽ. Remouet gͦ pͣ om̃s
illas differentias. quȩ numeꝵ multiplicau̾e sectaꝵ.
quas iõ remouendas putat. quia ñ meis ẽ finis bom.
Neq enim excistimat ullã philosophiȩ sectã eẽ dicendã.
di. nisi ut bs̃ sit. Qd̃ aut̃ bm̃ fac̃. ipse ẽ finis bom. Qulla
ẽ gͥ cansa philosop̃bandi nͥ finis bom. Quam obrẽ quẽ
nullũ bom finem scctat᷑. nulla philosophiȩ secta dicen¬
da ẽ. Cum gͦ queritur de sociali uita utrum tenenda¬

Expanded text:
qui ab illo quartus eius scholam tenuit, quae Academia dicta est, qui ab illo quartus eius scholam tenuit, quae Academia dicta est, habuisse certa dogmata uult uideri et ob hoc distinguit ab Academicis nonis, quibus incerta sunt omnia, quod philosophiae genus ab Arcesila coepit successore Polemonis, eamque sectam, id est ueterum Academicorum, sicut dubitatione ita omni errore carere arbitretur, longum est per omnia demonstrare; nec tamen omni ex parte res omittenda est. Remouet ergo prius illas omnes differentias, quae numerum multiplicauere sectarum, quas ideo remouendas putat, quia non in eis est finis boni. Neque enim existimat ullam philosophiae sectam esse dicendam, di, nisi ut beatus sit; quod autem beatum facit, ipse est finis boni; nulla est igitur causa philosophandi, nisi finis boni: quam ob rem quae nullum boni finem sectatur, nulla philosophiae secta dicenda est. Cum ergo quaeritur de sociali uita, utrum sit tenenda
Abbreviated transcription (Latin):
bonuim quo bs̃ eẽt. inanum tantũmꝰ uͥtute consistet. pot̾
aliꝰ ut inẽtam sic̃ defender academici noui. q eis ⁊ si ñ coa
qͣmuis inc̃tas ꝓpt̾ ũi similitudinẽ sequendas putant.
coꝵ. exhac etiam differentia dupplicant᷑. ⁊ nonaginta
sex fiunt. Dem̃ qr eaꝵ singłas quasq ita tueri homineᷤᷤ
possunt atq sectari. ut aut ociosã diligant uitã. sic̃ hi
qui tantumꝰ studiis doctrine uacare uoluer̃ atq ualuer̃.
aut negotiosã sic̃ hi qui cum pbilosopharent᷑. tam̃ ad¬
ministratione rei publicȩ regendisq rebꝰ humanis oc¬
cupatissimi fuer̃: aut ex utroq gen̾e temꝑatã sic̃ hii
qui partim erudito ocio partim necessario negotio ałt¬
nantia uitȩ suȩ tp̃ra tͥbuer̃. ꝓpt̾ has differentias pot̾ ⁊
posui. sententias eiꝰ nũs explicans u̾b. Quomͦ aut̃ re¬
futatis cȩt̾is unam eligat qͣm uult eẽ academicoꝵ
ueteꝵ quos a platone ĩstitutos usq ad palemonẽ

Expanded text:
bonum, quo beatus esset, in animi tantummodo uirtute consisteret; potest alius ut incertam, sicut defenderunt Academici noui, quod eis etsi non quamuis incertas propter ueri similitudinem sequendas putant. corum, ex hac etiam differentia duplicantur et nonaginta sex fiunt. Deinde quia earum singulas quasque ita tueri homines possunt adque sectari, ut aut otiosam diligant uitam, sicut hi, qui tantummodo studiis doctrinae uacare uoluerunt adque ualuerunt, aut negotiosam, sicut hi, qui cum philosopharentur tamen administratione rei publicae regendisque rebus humanis occupatissimi fuerunt,. aut ex utroque genere temperatam, sicut hi, qui partim erudito otio partim necessario negotio alternantia uitae suae tempora tribuerunt: propter has differentias potest posui, sententias eius meis explicans uerbis. Quo modo autem refutatis ceteris unam eligat, quam uult esse Acaderaicorum ueterum quos a Platone institutos usque ad Polemonem,
Abbreviated transcription (Latin):
S tam̃  ista horribilis turpitudo. hũit quosdã pbi¬
losophos patronos ⁊ defensores suos. u̾tuti porro uo
ambe appetunt᷑. Quaꝓpt̾ sic̃ uoluptas uł subdita.
uł p̃lata. uł uincta uirtuti tres sectas fec̃. ita quuies.
ita utr̃q. ita pͥma natę alias t̾nas inueniunt᷑ effic̃ẽ.
ꝓuarietate quippe humanaꝵ opinionũ u̾tuti aliq̃n
subdunt᷑. aliqñ p̾ferunt᷑. aliq̃ñ ungunt᷑. ac sic ad
duodenariũ sectaꝵ num̾ũ ꝑuenit᷑. S istȩ qͦ numerꝰ
dupplicat᷑. adhibita una differentia sociał uidelic
tum unamqͣmq tenendã putant .⁊ aliȩ .xii. sunt eoꝵ
qui ñ solum ꝓpt̾ se sic uł sic philosophandũ eẽ dec̾nũt.
s etiam ꝓpt̾ alios quoꝵ bonum appetunt sic̃ suum.

Expanded text:
sed tamen etiam ista horribilis turpitudo habuit quosdam phised tamen etiam ista horribilis turpitudo habuit quosdam philosophos patronos et defensores suos. Virtuti porro uolambae adpetuntur. Quapropter sicut uoluptas uel subdita uel praelata uel iuncta uirtuti tres sectas facit, ita quies, ita utrumque, ita prima naturae alias ternas inueniuntur efficere. Pro uarietate quippe humanarum opinionum uirtuti aliquando subduntur, aliquando praeferuntur, aliquando iunguntur, ac sic ad duodenarium sectarum numerum peruenitur. Sed iste quoque numerus duplicatur adhibita una differentia, socialis uidelicet tum unamquamque tenendam putant, et aliae duodecim eorum, qui non solum propter se sic uel sic philosophandum esse desed etiam propter alios, quorum bonum appetunt sicut suum.
Abbreviated transcription (Latin):
aut ista p̃p̃ uͥtutem. aut utͣq p̃p̃ seipsa. Ac ꝑ boe
fiunt hic .xxii. secte. ꝑ hanc enim rõnẽ singłȩ tͥplieant᷑.
q̃ cum in una demonstrauͦ. difficile ñ erit id incȩt̾is
inuenire. Cum gͦ uoluptas corꝑis am̃i uͥtuti aut sub¬
ditur aut p̃fertur. aut iungit᷑ tͥꝑtita uariat᷑ diu̾sita¬
te sectaꝵ. Subditur aut̃ uͥtuti. qnõ in usum uͥtutiᷤᷤ
assumit᷑. ꝑtinet quippe ad uͥtutis officiũ ⁊ uiu̾e patͥȩ.
et ꝓpt̾ patͥam filios ꝓc̾are. quoꝵ neutrũ fieri pot̾
sinȩ corꝑis uoluptate. Nam sine illa ne cibꝰ potꝰq su¬
mitur ut uiuat᷑ nec concumbit᷑ ut gn̾atio ꝓpaget᷑.
Cum u̾o p̾fert᷑ uͥtuti ipsa appetit᷑ ꝓpt̾ se ipsam. uirtꝰ
aut̃ assum̃da ẽdit᷑ ꝓpt̾ illã. idẽ ut nicħ uirtꝰ agat.
nisi ad consoq̃ndã uł conseruandã corꝑis uoluptatẽ
Quȩ uita deformis ẽ quidẽ. quippe uͥ uͥtus seruit
dñe uoluptati. qͣmius nullom᷑ ħ dic̃da sit uirtus.

Expanded text:
aut ista propter uirtutem, aut utraque propter se ipsa; ac per hoc fiunt hinc duodecim sectae; per hanc enim rationem singulae triplicantur; quod cum in una demonstrauero, difficile non erit id in ceteris inuenire. Cum ergo uoluptas corporis animi uirtuti aut subditur aut praefertur aut iungitur, tripertita uariatur diuersitate sectarum. Subditur autem uirtuti, quando in usum uirtutis adsumitur. Pertinet quippe ad uirtutis officium et uiuere patriae et propter patriam filios procreare, quorum neutrum fieri potest sine corporis uoluptate; nam sine illa nec cibus potusque sumitur, ut uiuatur, nec concumbitur, ut generatio propagetur. Cum uero praefertur uirtuti, ipsa adpetitur propter se ipsam, uirtus autem adsumenda creditur propter illam, id est, ut nihil uirtus agat nisi ad consequendam uel conseruandam corporis uoluptatem; quae uita deformis est quidem, quippe ubi uirtus seruit dominae uoluptati, quamuis nullo modo haec dicenda sit uirtus;
Abbreviated transcription (Latin):
effic̃e. ut bonum q̃ maiꝰ ẽ admittat᷑. ita ñ ẽ. innocentiȩ
parcendo. siñe. ut in malũ gͣuiꝰ incidat᷑. ꝑtinet gͦ ad
innocentis officium ñ solum nemini malũ infene. ueꝵ
⁊̃ cohib̾e a pecẽo. uł punire pecẽm. ut aut ipse qͥ plectit᷑
corrigat᷑ exꝑim̃to. aut alii t̾reant᷑ excemplo. Quia gͥ hoĩ
domꝰ mnitium siue particula deb eẽ ciuitatis. om̃e aut
initiũ ad aliquẽ sui gen̾is finẽ. ⁊ oĩs pars ad uniu̾si emꝰ
pars ẽ integritatẽ refert᷑. satis apparet ẽẽ ꝯseq̃ns. ut ad
pacẽ ciuicã pax domestica referat᷑. idẽ ut ordinata im¬
ꝑandi obediendiq concordia cohabitantiũ referat᷑ ad
ordinatam imꝑandi obediendiq ꝯcordiã ciuiũ. Ita fit
ut ex lege ciuitatis p̾cepta sum̃e patrẽ familias oporteat.
quibꝰ suam domũ sic regat. ut sit paci a cõmoda ciuita¬

Expanded text:
efficere, ut bonum quod maius est amittatur: ita non est innocentiae efficere, ut bonum quod maius est amittatur: ita non est innocentiae parcendo sinere. ut in malum grauius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium, non solum nemini malum inferre, uerum etiam cohibere a peccato uel punire peccatum, ut aut ipse qui plectitur corrigatur experimento, aut alii terreantur exemplo. Quia igitur hominis domus initium siue particula debet esse ciuitatis, omne autem initium ad aliquem sui generis finem et omnis pars ad uniuersi, cuius pars est, integritatem refertur, satis apparet esse consequens, ut ad pacem ciuicam pax domestica referatur, id est, ut ordinata imperandi oboediendique concordia cohabitantium referatur ad ordinatam imperandi oboediendique concordiam ciuium. Ita fit, ut ex lege ciuitatis praecepta sumere patrem familias oporteat, quibus domum suam sic regat, ut sit paci adcommoda ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
bris pari dilectione consułent. Qd̃ nat᷑ał ordo ita ꝑsebis
utt nom̃ patrum familias hinc exortũ sit ⁊ tã late
ulgatum. ut eciam miquȩ dñantes ħ gaudeant appella¬
ri. Qui aut̃ ĩn patres familias sunt. om̃ibꝰ in familia tãꝙͣ
filiis ad colendũ ⁊ ꝓm̃endũ dm̃ consulunt. desid̾antes
atq optantes uenire ad celestẽ domũ. uͥ necessariũ ñ sit
officium imꝑandi mortalibꝰ. q necessariũ ñ erit officiũ.
sulendi iam in illa ĩmortalitate felicibꝰ. Quo donoe ue¬
niatur mag̾ debent patres familias q̃ dñ ant᷑. ꝙͣ serui
tołare qͥ seruiunt. Siquis at̾ in domo ꝑ inobedientiã
domesticȩ paci adũsat᷑. corripit᷑ seu u̾bo seu u̾b̾e. seu
q̃lib alio geñe pęne nusto atq licito. qͣntum societas
humana c̃cedat. ꝓ eiꝰ qͥ corripit᷑ utilitate. ut paci uñ
dissiluerat coaptet᷑. Sic̃ enĩ ẽ beñficientiȩ adiuuando

Expanded text:
bris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, bris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium imperandi mortalibus, quia necessarium non erit officium consulendi iam in illa inmortalitate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod dominantur, quam serui tolerare quod seruiunt. Si quis autem in domo per inoboedientiam domesticae paci aduersatur, corripitur seu uerbo seu uerbere seu quolibet alio genere poenae iusto adque licito, quantum societas humana concedit, pro eius qui corripitur utilitate, ut paci unde dissiluerat coaptetur. Sicut enim non est beneficentiae adiuuando
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃is seruiunt. A quo enĩ quis deuictꝰ ẽ. huic ⁊ seruus
ad dictꝰ ẽ. S utiq felicus seruit᷑ hoĩ qͣm libidim. cum
seuissimo dñatu uastet corda mortaliũ. ut alias omittã
libido ipsa dñandi. Hominibꝰ at̃ illo pacis ordine qͦ aliis
alii subiecti s̃. sic̃ ꝓdest humilitas seruientibꝰ. ita nocet
seruꝰ ẽ hoĩs. aut pecci. Neꝵ ⁊ penał seruitꝰ ea lege or¬
dinat᷑. quȩ nat᷑alẽ ordinẽ conseruari iubet. ꝑtͦbari ue¬
tat. quia si contͣ eam legem ñ eẽt factum nicħ eẽt pe¬
nali seruitute cohercendũ. Tõq apłs ⁊̃ seruos monet
subditos ẽẽ dnis ss. ⁊ ex am̃o eis cum bona uoluntate
ipsi qͦdãmͦ lib̾am faciant. ñ timore subdolo. s fideli di¬
lectione seruiendo. donec tͣnseat iniquitas. ⁊ euacuet᷑
oĩs pͥncipatꝰ ⁊ potestas humana.⁊ sit ds̃ oĩa in om̃ibꝰ¬
tem ac seruoꝵ c̃ditionẽ distinguerent. ad dm̃ aut̃ eolen¬
dum in quo ȩcña bona sꝑanda s̃. om̃ibꝰ domus suȩ mẽ¬

Expanded text:
is deuictus est, huic et seruus addictus est. Et utique felicius seruitur homini, quam libidini, cum saeuissimo dominatu uastet corda mortalium, ut alias omittam, libido ipsa dominandi. Hominibus autem illo pacis ordine, quo aliis alii subiecti sunt, sicut prodest humilitas seruientibus, ita nocet seruus est hominis aut peccati. Verum et poenalis seruitus ea lege ordinatur, quae naturalem ordinem conseruari iubet, perturbari uetat; quia si contra eam legem non esset factum, nihil esset poenali seruitute cohercendum. Ideoque apostolus etiam seruos monet subditos esse dominis suis et ex animo eis cum bona uoluntate ipsi quodammodo liberam faciant; non timore subdolo, sed fideli dilectione serviendo, donec transeat iniquitas, et evacuetur omnis principatus, et potestas humana, et sit Deus omnia in omnibtem a seruorum condicione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae mem
Abbreviated transcription (Latin):
iñ oportet incipiam. qd adũtit ip̃e ⁊ posuit in libro me¬
morato. uiii. ẽẽ quedã quȩ homines sine magistro sine
ullo doctrine adminiculo. sine industria uł arte uiuen
petunt. aut uoluptatẽ qua delectabilit̾ mouet᷑ corꝑis¬
sensus:⁊ aut quietẽ qua fit ut nullã molestiam quisq
corꝑis patiatur. aut utrumq quȩ tam̃ uno noĩe uolup¬
tatis epycurꝰ appellat. aut uniũsalit̾ pͥma nat᷑e inqͥbꝰ¬
⁊ ħ sunt ⁊ alia. uł in corpore ut m̃broꝵ integͥtas ⁊ salꝰ
atq incolumitas eiꝰ. uł in am̃o ut sunt ea quȩ uł par¬
ua uł magna in hominũ reꝑiunt᷑ ingeniis. ħ gͥ.iiiiͬ.¬

Expanded text:
inde oportet incipiam, quod ipse aduertit et posuit in libro meinde oportet incipiam, quod ipse aduertit et posuit in libro memorato, quattuor esse quaedam, quae homines sine magistro, sine ullo doctrinae adminiculo, sine industria uel arte uiuendaturaliter adpetunt, aut uoluptatem, qua delectabiliter mouetur corposensus, aut quietem, qcorporis patiatur; aut utramque, quam tamen uno nomine voluptatis Epicurus appellat; aut universaliter prima naturae, in sunt et alia, uel in corpore, ut membrorum integritas et salus adque incolumitas eius, uel in animo, ut sunt ea, quae uel parua uel magna in hominum reperiuntur ingeniis. Haec igi
Abbreviated transcription (Latin):
uitanda sunt cet̾a. ipsum aut̃ ꝑꝑ semetipsũ. finẽ gͦ
ut plenum sit ⁊ finẽ mali. ñ qͣ eẽ desinat. s quo usq
nocendo ꝑducat. Fines itaq isti s̃. sũmũ bonũ et sũ¬
mum malũ. De quibꝰ inueniendis. atq in hac uita sũ¬
mo bono adipiscendo uitando aut̃ sũmo malo. multũ
sic̃ dixi laborauer̃. qui studiũ sapĩe inscłi uanitate
ꝓfessi s̃. Nec tam̃ eos qͣmuis diu̾sis eirantis modis na¬
turȩ. Limes in tantum ab iañe u̾itatis deuiare ꝑmisit.
ut ñ alii in am̃o. alii in corpore. alii in utroq fͦmes bo¬
norum pon̾ẽt ⁊ maloꝵ. Ex qua tͥꝑtita ułnt gn̾aliũ
distributione sectaꝵ. marcꝰ uarro in libro de philosoph ia
tam multam dogmatũ uarietatẽ diligent̾ ⁊ subtilit̾
scrutatꝰ adũtit. ut ad ducentas ⁊ octoginta octo sectas
ñ quȩ iam eẽnt s quȩ eẽ possent adhibens. ad quasdã
differentias facillime ꝑueniret. Quod ut breuit̾ ostñdã.

Expanded text:
sunt cetera, ipsum autem propter se ipsum. Finem boni ut plenum sit; et finem mali, non quo esse desinat, sed quo usque nocendo perducat. Fines itaque isti sunt summum bonum et summum malum. De quibus inueniendis adque in hac uita summo bono adipiscendo, uitando autem summo malo, multum, sicut dixi, laborauerunt, qui studium sapientiae in saeprofessi sunt: nec tamen eos, quamvis diversis errantes modis naturae limes in tantum ab itinere veritatis deviare permisit, ut non alii in animo, alii in corpore, alii in utroque fines bonorum ponerent et malorum. Ex qua tripartita velut generalium distributione sectarum, Marcus Varro in libro de Philosophia tam multam dogmatum varietatem diligenter et subtiliter scrutatus advertit, ut ad ducentas octoginta octo sectas, non quae jam essent, sed quae esse possent, adhibens quasdam differentias, facillime pe
Abbreviated transcription (Latin):
academicoꝵ. de uestitu ⁊ uictu eyncoꝵ. de tribꝰ
inte gem̾ibꝰ ocioso. actuoso. ex utͦq modificato. qꝵ
nulla ẽ. inqua de bonoꝵ ⁊ maloꝵ fimbꝰ disputatur.
P ioiũ qmͣ marehꝰ uaio has. uiͬi. adhibens differentias
id est ex uita sociali. ex academieis nouis. ex eymeis
ex ilto iuitȩ gen̾e tͥꝑtito. ad sectas ducentas octoguita
octo ꝑuenit ⁊ si quȩ aliȩ possunt similit̾ adiei remotiᷤ
eis om̃ibꝰ qm̃ de sectando summo bono nullã fer̃ q̃stio¬
nem. ⁊ ĩo sete nec sunt nee uocandȩ sunt. ad ilas ae.
in quibꝰ queritur q̃ sit bonum hominis. quo assecuto
fit bs̃. ut ex eis unam eligat. cet̾as falsas ostñdat ẽẽ
reu̾titur. Nam remoto illo tͥꝑtito gen̾e uitȩ. due par¬
tes hꝰ num̃i detͣhunt᷑ ⁊ sectȩ nonaginta sex remanent.
Remota uͦ diffentia ex cynicis addita. ad dimidiũ re
nouis adhibendũ ẽ. rursꝰ dimidia pars remanet. id est

Expanded text:
Academicorum, de uestitu et uictu Cynicorum, de tribus Academicorum, de uestitu et uictu Cynicorum, de tribus uitae generibus. otioso. actuoso, ex utroque modificato; quarum nulla est, in qua de bonorum et malorum finibus disputatur. Proinde quoniam Marcus Varro has quattuor adhibens differentias, id est ei uita sociali, ex Academicis nouis, ex Cynicis, ex isto uitae genere tripertito ad sectas ducentas octoginta octo peruenit, et si quae aliae possunt similiter adici: remotis eis omnibus, quoniam de sectando summo bono nullam inferunt quaestionem et ideo sectae nec sunt nec uocandae sunt, ad illas duodecim, in quibus quaeritur, quod sit bonum hominis, quo adsecuto fit beatus, ut ex eis unam ueram, ceteras falsas ostendat esse, reuertitur. Nam remoto illo tripertito genere uitae duae partes huius numeri detrahuntur et sectae nonaginta sex remanent. Remota uero differentia ex Cynicis addita ad dimidium redinouis adhibitum est: rursus dimidia pars remanet, id est
Abbreviated transcription (Latin):
abͫ int̾ ẽẽt. ꝓfecto idẽ habitꝰ eundẽ finẽ sequi cog̾e̾t.
et diũsus habitꝰ eundẽ sequi finẽ ñ sin̾et. In tͥbꝰ qͦ
illis uitȩ g̾nibꝰ uno scł ñ segnit̾ s in contemplatione
uł in. quisitione u̾itatis ocioso. alt̾o in gerendis rebꝰ
humanis negotioso. t̾cio exut᷑q gen̾e temꝑato. cum
q̃rit᷑ quid horum sit potiꝰ eligendum. ñ finis boni
ht̃ controu̾siam. s quid hoꝵ tͥum difficultatẽ uł
facilitatẽ afferat ad conseq̃ndum uł retinendum finẽ
bom. id in ista questionȩ u̾sat᷑. F inis enĩ boni cum
ñ continuio quisq bs̃ ẽ. Multi quippe in quolib hoꝵ
tum possunt uiu̾e .⁊ in appetendo boni fiue quofit
homo b̃s̃ errare. Alia ẽ gͥ questio a finibꝰ bonoꝵ
imaloꝵ. quȩ unamqͣmq philosophoꝵ sectã fac̃.
⁊ aliȩ sunt questiones de sociali uita. de ceunctatiõe

Expanded text:
ad hoc interesset, profecto idem habitus eundem finem sequi cogeret, ad hoc interesset, profecto idem habitus eundem finem sequi cogeret, et diilicet non segniter, sed in contemplatione uel inquisitione ueritatis otioso, altero in gerendis rebus humanis negotioso, tertio ex utroque genere temperato, cum quaeritur quid horum sit potius eligendum, non finis boni habet controuersiam: sed quid horum trium difficultatem uel facilitatem adferat ad consequendum uel retinendum finem boni, id in ista quaestione uersatur. Finis enim boni, cum non continuo quisque beatus est. Multi quippe in quolibet horum trium possunt uiuere, et in adpetendo boni fine, quo fit homo beatus, errare. Alia est igitur quaestio de finibus bonorum et malorum, quae unamquamque philosophorum sectam facit, et aliae sunt quaestiones de sociali uita, de cunctatione
Abbreviated transcription (Latin):
de academicis nouis quibꝰ inẽta sunt om̃ia. utrũ ita
snt res hñde in quibꝰ philosophandum ẽ. an sic̃ aliiᷤ
philosophis placuit e̾tas eas hr̃e debeamus. ñ q̃rit᷑
quiꝰ in bom fine sectandum sit. s de ipsius bon u̾itate
q̃ sectandum uidet᷑. utrum sit neene dubitandũ. ħ ẽ
ut id planiꝰ eloquar utrũ ita sectandũ sit. ut qui sec¬
idẽ bonũ. In illa etiam differentia quȩ adhibet᷑ ex
habitu ⁊ consuetudine eynicoꝵ. ñ q̃rit᷑ quisnã sit fi¬
nis boni. s utrum in illo habitu ⁊ consuetudine sit
uiuendum ei qui ueꝵ sectat᷑ bonũ qͥ lib ei uerũ ui¬
deat᷑ ẽẽ atq sectandum. Deniq fuer̃ qui cum diu̾sa se¬
q̃rentur bona finalia. alii uͥtutẽ. alii uoluptatẽ. eun¬
dem tam̃ habitũ et consuetudinẽ tenebant. ex qua
cynci appellabant᷑. Ita illd̾ quicquid ẽ uñ philoso¬
phi cynci disc̾munt᷑ a cet̾is. ad eligendũ ac tenendũ
bonũ quo bĩ fierent. utiq nicħ ualebat. Nã si aliqͥd

Expanded text:
uis, quibus incerta sunt omnia, utrum ita sint res habendae, in quibus philosophandum est, an, sicut aliis philosophis placuit, certas eas habere debeamus: non quaeritur quid in boni fine sectandum sit, sed de ipsius boni ueritate, quod sectandum uidetur, utrum sit necne dubitandum; hoc est, ut id planius eloquar, utrum ita sectandum sit, ut, qui secidem bonum. In illa etiam differentia, quae adhibetur ex habitu et consuetudine Cynicorum, non quaeritur, quisnam sit finis boni, sed utrum in illo habitu et consuetudine sit uiuendum ei, qui uerum sectatur bonum, quodlibet ei uerum uideatur esse adque sectandum. Denique fuerunt, qui cum diuersa sequerentur bona finalia, alii uirtutem, alii uoluptatem, eundem tamen habitum et consuetudinem tenebant, ex qua Cynici appellabantur. Ita illud quidquid est, unde philosophi Cynici discernuntur a ceteris, ad eligendum ac tenendum bonum, quo beati fierent, utique nil ualebat. Nam si aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
UTRIUS O
et cȩlestis
debitis finibꝰ deinceps mͥ uideo disputandum pͥus
exponenda sunt qͣntum oꝑis hꝰ t̾minandi rõ patit᷑
argum̃ta mortalium. quibꝰ sͥ ipsi bĩtudinẽ fac̾e ĩ hꝰ
uitȩ infelicitate moliti sunt. ut ab eoꝵ rebꝰ uanis speᷤᷤ
nr̃a qͥd differat qͣm ds̃ nob̾ dedit. ⁊ res ipsa ħ ẽ uera
bĩtudo qͣm dabit. ñ tantum auctoritate diuina. sed
clarescat. De finibꝰ eoꝵ enĩ bonoꝵ ⁊ maloꝵ. multa
⁊ multiplicit̾ int̾ se philosophi disputar̃. Quã q̃stiõẽ
maxima intentione u̾santes. inuenire conati s̃ qͥd effi¬
ciat hoĩẽ bm̃. Illd̾ enĩ ẽ finis boni nr̃i. ꝑp appetenda q̃¬

Expanded text:
utriusque, et caelestis, debitis finibus deinceps mihi uideo disputandum: prius exponenda sunt, quantum operis huius terminandi ratio patitur, argumenta mortalium, quibus sibi ipsi beatitudinem facere in huius uitae infelicitate moliti sunt, ut ab eorum rebus uanis spes nostra quid differat, quam Deus nobis dedit, et res ipsa, hoc est uera beatitudo, quam dabit, non tantum auctoritate diuina, sed clarescat. De finibus enim bonorum et malorum multa et multipliciter inter se philosophi disputarunt; quam quaestionem maxima intentione uersantes inuenire conati sunt, quid efficiat hominem beatum. Illud enim est finis boni nostri, propter q
Abbreviated transcription (Latin):
succedentium tp̃ribꝰ ñ defuer̃ ꝓpħȩ. sic̃ dõ placebat eos
mittẽ uł ad p̃nuntiandũ qd opꝰ erat. uł ad corripienda
pec̃ca p̃cipiendamq iusticiam. Nam ⁊ illie si longe
minꝰ qͣm in isrł̃ tanĩ extiterunt reges qui ss impietatibꝰ
dm̃ gͣuit̃ offender̃. ut mod̾atis flagełł cum ppło simili
plect̾ent᷑. Pioꝵ sane regum m̃ita ibi ñ parua laudant᷑.
in isrł aut̃ reges alios magis. alios minus. om̃s tñ re
ꝓbos legimus. Utraq gͥ pars sic̃ iubebat diuina ꝓui¬
dentia uł sinebat uariis et erigebatur ꝓsꝑitatibꝰ. ⁊ ad¬
in sedibꝰ fuis. s ex miaximi ꝙ etiã sui parte tnsferret᷑ int̾raᷤᷤ
assyrioꝵ. pͥ illa pars quȩ uocabat᷑ isrł in tͥbubꝰ decẽ pꝰ ea
uͦ etiam uidas eũsa ierłm:⁊ ⁊ templo illo nobilissimo. In qͥbꝰ
in alienigenaꝵ deg̾ent t̾ris. ñ hũit tam̃ deiceps anas

Expanded text:
succedentium temporibus non defuerunt prophetae; sicut Deo placebat eos mittere uel ad praenuntiandum, quod opus erat, uel ad corripienda peccata praecipiendamque iustitiam. Nam et illic, etsi longe minus quam in Israel, tamen exstiterunt reges, qui suis inpietatibus Deum grauiter offenderent et moderatis flagellis cum populo simili plecterentur. Piorum sane regum merita ibi non parua laudantur; in Israel autem reges alios magis, alios minus, omnes tamebos legimus. Utraque igitur pars, sicut jubebat divina providentia, vel sinebat, variis et erigebatur prosperitatibus, et adin sedibus suis, sed etiam ex maxima sui parte transferretur in terras Assyriorum, prius illa pars, quae vocabatur Israel in tribubus decem; postea vero etiam Judas, eversa Jerusalem et templo illo nobilissimo: in quibuin alienigenarum degerent terris, n
Abbreviated transcription (Latin):
si pattant. sed nescio quem sutim quẽ sͥ alienum a
sioitis passione confingunt. Io mirabili uanitate atꝙ
Mtate ũba que posiumus ñ mortẽ ⁊ resuirectionẽ.
 somnũ ⁊ euigilationẽ significasse contendunt. Sed
damat eis ȩtiam psalmꝰ quint᷑ decimus. Propt̾ ħ io¬

Expanded text:
 putant, sed nescio quem suum, quem sibi alienum a mortis passione confingunt. Ideo mirabili uanitate adque caecitate uerba, quae posuimus, non mortem et resurrectionem, sed somnum et euigilationem significasse contendunt. Sed clamat eis etiam psalmus quintus decimus: Propter hoc iu
Abbreviated transcription (Latin):
misso s̃ regno datoq ꝓbaũat. timuit ne ueniendo ad
di causa uniu̾se illi gĩ ueniendũ fuit seduc̾et᷑ ab eo
ppłs. ⁊stirpi da tamꝗͣ. regio semini redd̃et᷑: ⁊ instituit
ydolat᷑am in regno suo ⁊ ppłm dĩ secum simulacroꝵ
cultii obstrictum nefanda impietate decep̃. Nec tñ oĩm̾
cessainit ads non solũ illum regẽ. ueꝵ etiã successores eiꝰ
et impietatis imitatores ppłmq ip̃m arguere ꝑ ꝓpħas.
ħIam ibi extiter̃ et magni illi insignesq ꝓpħȩ qui etiã
mirabilia multa fecer̃. helias et heliseus discipłs eius.

Expanded text:
romisso sibi regno datoque probauerat, timuit ne ueniendo ad romisso sibi regno datoque probauerat, timuit ne ueniendo ad egem sacrificandi causa uniuersae illi genti ueniendum fuit, seduceretur ab eo populus et stirpi Dauid tamquam regio semini redderetur, et instituit. idolatriam n regno suo et populum Dei secum simulacrorum cultu obstrictum nefanda inpietate decepit. Nec tamen omni modo cessauit Deus non solum illum regem, uerum etiam successores eius et inpietatis imitatores populumque ipsum arguere per prophetas. Nam ibi exstiterunt et magni illi insignesque prophetae, qui etiam mirabilia multa fecerunt, Helias et Helisaeus discipulus eius;
Abbreviated transcription (Latin):
dd ne penitꝰ regnum stirpis eiꝰ fuiss eradicati remã¬
serant subiacentes ciuitati iħrłm. udȩ nom̃ fuit. qr
ipsa erat tbꝰ uñ dd. B̾emamin uͦ t̾bꝰ alt̾a. ad idẽ e¬
gium sic̃ diaci ꝑtinens erat. uñ fuit saul rex añ ađ
sio simil iste due tbꝰ ut dictum ẽ uida uocabant᷑ ⁊ boc
đi non regum seruitio mancipata. t̾cia decima nim̃a¬
hatiur. Io sepħ quippe umis ex duõdecĩ filis iscł. ñ unã
se iceti singłas. s duas t̾bꝰ fecit effrem ⁊ manassen. Ue¬
rumptam̃ etiã tbꝰ leui ad regnũ iħrłimitanũ ꝑtinebat
mas ubi erat dĩ templum cui serinebat. diuisio gͥ ppło.
eo in samaria ieroboam rex isrł seruus salomonis. S eũ
uolius roboã tãqͣm thiranidẽ dunse illiꝰ partis bello
pletã. qͣm cognita pars utͣq int̾ se paccata ꝯqͥeuit. Nõ
enĩ religionis. s regni fuerat facta dnusio. Uerũ rex
isrł ieroboam m̃te ꝑũsa ñ credens dõ. quẽ ueracẽ ꝓ¬

Expanded text:
d ne penitus regnum stirpis eius fuisset eradicatum, remanserant subiacentes ciuitati Hierusalem, Iudae nomen fuit, quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, Iuda uocabantur, et hoc Dei, non regum seruitio mancipata, tertia decima numerabatur. Ioseph quippe unus ex duodecim filiis Israel, non unam, sicut ceteri singulas, sed duas tribus fecit, Ephraem et Manassen. Verum tamen etiam tribus Leui ad regnum Hierosolymitanum pertinebat magis, ubi erat Dei templum, cui seruiebat. Diuiso igitur populo  in Samaria Jeroboam, rex Israel, servus Salomonis. Et cum voluisset Roboam tanquam tyrannidem divisae illius partis bello pletam. Qua cognita, pars utraque inter se pacata conquievit: non enim religionis, sed regni fuerat facta divisio. CAPUT XIsrael Hieroboam mente peruersa non credens Deo, quem ueracem p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis ualidissima firmam̃ta. ne putarent᷑ n
salomone completa. tamqͣm id sꝑaretur nec inuen¬
retur. tu uͦ inqͥt repulisti. ⁊ ad nichilũ reduxisti aͥni
ħ quippe factũ ẽ de regno salomonis in postĩs eiꝰ usi
tum. S ne ħ putaret᷑ ds̃ contͣ sua ꝓmissa fecise ã¬
tinuo subiec̃ distulisti xp̃m tuũ. Nõ gͦ ẽ ille saloni
s nec ipse dd. si dilatꝰ ẽ x̃ꝑs dñi. Cum enĩ xͥ eiꝰ dut¬

Expanded text:
missionis ualidissima firmamenta, ne putarentur in Salomone conpleta, tamquam id speraretur nec inueniretur: Tu uero, inquit, reppulisti et ad nihilum deduxisti, Domine. Hoc quippe factum est de regno Salomonis in posteris eius usque tum. Sed ne ob hoc putaretur Deus contra sua promissa fecisse, continuo subjecit, Distulisti Christum tuum . Non est ergo ille Salomon, sed nec ipse David, si dilatus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nũ inut̃o uͥginali domũ sͥ edificasse corpꝰ humanũ.
⁊ huic tamꝗͣ capiti m̃bͣ ȩccłiam subiunxisse. ir̃m ui¬
ctimas ĩmolasse. m̃sã in uino ⁊ panibꝰ p̃parasse. ubi
apparet & sac̾dotiũ scđ̃m ordinem melchisedech. in¬
firmis. q sequit᷑ dic̃. Derelin qͥte insipientiã ut niua¬
tis. ⁊ querite prudentiã ut hãtis uitã. Participẽ aut̃

Expanded text:
ernum, in utero uirginali domum sibi aedificasse corpus humanum et huic, tamquam capiti membra, ecclesiam subiunxisse, martyrum uictimas immolasse, mensam in uino et panibus praeparasse, ubi apparet etiam sacerdotium secundum ordinem Melchisedech, infirmis quod sequitur dicit: Derelinquite insipientiam, ut uiuatis, et quaerite prudentiam, ut habeatis uitam. Par
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ. immolauit suas uictimas miscuit in cratere
uinum suum. ⁊ parauit m̃sã suã. Misit seruos suos.
uocans cum excellenti p̃dicatione ad ereatorẽ diẽs.
Quis ẽ insipiens: deũtat ad me. S in opibꝰ sensu diaẽ.¬

Expanded text:
septem; immolauit suas uictimas, miscuit in cratere septem; immolauit suas uictimas, miscuit in cratere uinum suum et parauit mensam suam. Misit seruos suos conuocans cum excellenti praedicatione ad craterem dicens: Quis est insipiens? Diuertat ad me. Et inopibus sensu dixit