comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodie non aliue fructus nnuencionũ/ ant
inficere aut afficere/ deficere intem perra¬
ro omnes tñ assidue libros scribunt nͨ
illi etati tanta uel scribenciũ nel deserenciũ̃
copia tanta / sciencium atazeloquenciũ fuit
mopia horum de libris acadit quod ibi¬
dem ticere ait Itaq suos libros inquit
ip̃i legunt cum suis nec quisꝙͣ attingat
preter eos qui eandem scubendi licenciam
sibi ꝑmitti uolunt quod quidem ciceronis
etate rarum fuit nunt cõe est omines
igitur attingnut quia s. eandem licentiã
uolunt om̃o sic se mutuo cehortantur
impellunt q scribentes mama et laudã¬
tes laudem q similium falsis de landibꝯ
occupantes hint illa igitur scribentĩ̃
placens libros scribere  Scribo libros¬
N Melius fortassis illos legeres/ optime
antem inuite regulam lectam guerteres
tunt est utilis notitia lr̃aruui dumi m
actum tnͣsit seq ip̃am rebus aꝓpbat non

Expanded text:
hodie, non alius, fructus inventionum: aut hodie, non alius, fructus inventionum: aut inficere aut afficere, reficere autem aut nunquam aut perraro: omnes tamen adsidue libros scribunt nec ulli etati tanta vel scribentium vel disserentium copia, tanta scientium atque eloquentium fuit inopia. Horum de libris accidit, quod ibidem Cicero idem ait: “Itaque suos libros” inquit “ipsi legunt cum suis nec quisquam attingit preter eos, qui eandem scribendi licentiam sibi permitti volunt”. Quod quidem Ciceronis etate rarum fuit nunc commune est: omnes igitur attingunt, quia scilicet eandem licentiam volunt omnes; sic se mutuo cohortantur impelluntque scribentes inania et laudantes laudemque similium falsis de laudibus aucupantes: hinc illa igitur scribentium placeas libros scribens. Scribo libros. Melius fortassis illos legeres, optime autem in vite regulam lecta converteres; tunc enim est utilis notitia literarum, dum in actum transit seque ipsam rebus approbat, non
Abbreviated transcription (Latin):
Ne queni lateat claro s. hat patenti lo¬
co positum fieri em̃ inquit põt ut ece
quis sentiat et id quod sentit polite
loqui non possit Et sequitur ꝙ man¬
dare quamꝙͣ cogitationes suas lr̃is qua
eas nec disponere nec illustrare pessit
ne delectacione aliqua allicere lectorẽ
lionĩs est in temꝑatis abutentis et ocio
et lris sunt quidem ciceromana ista ue¬
⁊issima s ea iam usis adeo uulgaris ab¬
usio est ut nemo sibi uni dictum pntet
quod illi olim sacratissimo exuli gui non de
arescentibus ⁊uuilis sed de ip̃o ueri fonte
potenent qui scribebat dictum est et sepiꝰ
ni diximus esse ꝑiculi quanti putas in hus
qui ꝓp̾os recentes quibus dubias aut dãp¬
natas mundo muehunt disciplinas sen
quod in hiis malis est leuissimũ stilo obtuu¬
dunt incondito et agresti sic ut unus de¬
sit ingemi lactura saltem temporis labor¬
q auriũ tediũq non deerit hic urãrum

Expanded text:
ne quem lateat claro scilicet ac patenti lone quem lateat claro scilicet ac patenti loco positum: “Fieri enim” inquit “potest ut recte quis sentiat et id quod sentit eloqui polite non possit”; et sequitur: “Sed mandare quenquam cogitationes suas literis, qui eas nec disponere nec illustrare possit nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis est intemperanter abutentis et otio et litteris”. Sunt quidem ciceroniana ista verissima, sed ea iam usque adeo vulgaris abusio est, ut nemo non sibi uni dictum putet quod illi olim sacratissimo exuli, qui non de arescentibus rivulis sed de ipso veri fonte potaverat que scribebat, dictum est et sepius ni diximus esse periculi, quanti putas in his qui proprios recentesque quibus dubias atque damnatas mundo invehunt disciplinas seu, quod in his malum est levissimum, stilo obtundunt incondito et agresti, sic ut cui vis desit ingenii iactura saltem temporis laborque aurium tediumque non deerit? Hic vestrarum
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ libros scribo R Morbus pub¬
licus contagiosus insanabilis om̃s sibi
usurpant scribendi officium quod pancorũ
est/ unus hoc cormptus malo multos in¬
fitit / enulari eñi pronũ imitari arduu
unde indies ergo crescit tempus et nũs
simul q uis egritudinis ingrauescit/ co¬
tidie plures cotidie penis scribunt qm̃
sequi facilius ꝙͣ assequi Ecitum req
comꝑtin et cum pr̃e clarius est illud
supientis ebreorum faciendi plures libros
nullus est fins ¶ Scribo R Sius
utinam funbus se tenerent homines ⁊e¬
rumq ordo constaret qui mortaliũ te¬
meritate confunditur scriberentq qui
scut et qui pũt alii legerent uel andi¬
⁊ent ita ne ꝑua eñi animi uoluptas intel¬
ligere est insi manus ut calaniũ p̃ sump¬
tuosa festmet et quisquis ꝑticulam in¬
tellexit sen intellexisse uisus est sibi illo¬
co libros scribere uideatur ydoneus/ habe¬
Cet ut memorie unum ciceronis nostri
documentum intusculani sui uestibulo

Expanded text:
ipse libros scribo? Morbus publicus, contagiosus, insanabilis! Omnes sibi usurpant scribendi officium quod paucorum est; unus hoc correptus malo multos inficit. Emulari enim pronum, imitari arduum, unde in dies crescit egrotantium numerus simulque vis egritudinis ingravescit; quotidie plures, quotidie peius scribunt, quoniam sequi facilius quam assequi; scitum reque compertum et cum tempore clarius est illud sapientis Hebreorum: “Faciendi plures libros nullus est finis”. Scribo. Suis utinam se finibus tenerent homines rerumque ordo constaret qui mortalium temeritate confunditur! Scriberent qui sciunt et qui possunt; alii legerent vel audirent. Itane parva enim animi voluptas intelligere est, nisi manus ad calamum presumptuosa festinet et quisquis libri particulam intellexit seu intellexisse visus est, sibi illico libros scribere videatur idoneus? Hereret utinam memorie unum Ciceronis nostri dictum in Tusculani sui vestibulo,
Abbreviated transcription (Latin):
E cuuda est mithi uxor R Mul¬
tas tibi curas multos tibi ꝑiet
labores uxor sterilis uinca tm̃ At fecũda
quidem sarcina domus est multiplex uo¬
tum est illud comitum uxorem duxi qmͣ
non sibi miseriam uidi nati filii alia cu¬
ra¶ Non fecunda tm̃ uxor est s facũ¬
da E Huic filn et untrices aderunt
hinc sales et uerba non deerunt habes
cum qua disputes ac declames/ et sate¬
ricum non audisti ubi ait non hẽat/
matrona tibi que iũcta recumbit di¬
tendi genus nec crecum sermone retato
torqueat entnuema nec. hystorias scat
onnes Comugem quereb as ingram
iuenisti Samq aliquid impolitum cõe
aliquid lo qui sine ꝯuigis censura et
arrisione non poteris frnstra eiusde ni
satiricum illud eptaneris soleo cismũ
licrat fecisse marito inter mũdi tẽdia
nulhini importumꝰ precaci femiua
tatere nescia De opimadote c

Expanded text:
ecunda michi uxor est. Multas tibi curas, multos pariet labores. Uxor sterilis unica tantum, at fecunda quidem sarcina domus est multiplex. Notum est illud comicum: uxorem duxi: quam non ibi miseriam vidi! nati filii: alia cura! Non fecunda tantum uxor, sed facunda est. Hinc filii et nutrices aderunt, hinc sales et verba non deerunt; habes cum qua disputes ac declames et satyricum non audisti, ubi ait: Non habeat matrona tibi que iuncta recumbit, dicendi genus, nec curtum sermone rotato torqueat enthymema, nec historias sciat omnes. Coniugem querebas, magistram invenisti iamque aliquid impolitum, commune aliquid loqui sine coniugis censura et irrisione non poteris frustraque eiusdem satyricum illud optaveris: Solecismum liceat fecisse marito: inter mundi tedia, nullum importunius procaci femina et tacere nescia. 68 DE OPIMA DOTE
Abbreviated transcription (Latin):
est alioqui facile enanescit/ Uentus
est em̃i ¶ Multe siut inpopulo lau¬
des mee E Sem̃isiasa magro arido
arbores caducas ¶ Magne inter doc¬
tos eciam laudes mee sunt ꝑ i ueͬ
durabunt et ut ait cycerq indices augẽt
et ꝓpagabunt᷑ at si ficte celeriter tamꝙͣ
flosculi decident ¶ Om̃s uno ore me¬
am pridicant uirtutemiE Nõ in hom̃i
flatu neq in ꝓp̾auirtuto ꝙͣnis uera/ sed
in ip̃o uietutuu omniuni anctore glo¬
nandum qui contrariũ facite non mõ¬
quod non habet non assequitur assercio
dicat R EDixi et repeto quid quid
uulgus cogitat/ uanuun est quid quid
loquitur falsum est quid quid imꝓbat
bouuni est quid quid aꝓpbat malum est
quidꝙ prẽdicat infame est quidꝙꝰ agit
stultum est m̃c insanorum serinuncuł
gloriaze
de sapientia . ¶

Expanded text:
est, alioquin facile evanescet; ventus est, alioquin facile evanescet; ventus est enim. Multe sunt in populo laudes mee. Sevisti in agro arido arbores caducas. Magne inter doctos etiam laudes mee sunt. Si vere, durabunt et, ut ait Cicero, radices agent et propagabuntur; at si ficte, celeriter tamquam flosculi decident. Omnes uno ore meam predicant virtutem. Non in hominum flatu neque in propria virtute quamvis vera, sed in ipso virtutum omnium auctore gloriandum. Qui contrarium facit, non modo non assequitur assertiondicat. Dixi et repeto: quicquid vulgus cogitat vanum est, quicquid loquitur falsum est, quicquid improbat bonum est, quicquid approbat malum est, quicquid predicat infame est, quicquid agit stultum est. I nunc, insanorum sermunculis gloriare! 12 DE SAPIENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
sperant ciies R Cura ne spes cuuũ
flã sit Tnrpe est de te sperantes cum pos¬
ses alud frustrari ¶O Credo sum de qo
non frustra sperant multi R Si id
cẽs non ĩd crede̾s/ malum est alios pes¬
simũ autem seipm̃ fallere ¶ Omnes
me uirum bonũ ꝑutant t̃ Quid si ꝯͣ
rium tu sis ¶ Omnes me uirum
bonũ dicunt R Et tu credis om̃ibꝮ
muit te antem dici pudet ꝙͦ non es
S est hoc uobis insitum int̾ cuncta
mirabile de uobis br̃is q de ebus ꝙͣme
occultis plus tinꝙͣ. quam uobis crede̾ uixta¬
q flati siñam et mendacem timiere in¬
famiam et falsa gloria delectari¶
Totum uulgus una uoce me laudat E
Pulla premor ad exrorem ata ad p̃cipi¬
ciũ uia est ꝙs per unlgi uestigia/ quid¬
quid pene uulgus laudat uituperio dig¬
nun est ¶ Cunctis homĩbus placeo
Dplacentes hom̃ibus deus sperinti/ et
placere hominibus dispicere est deo gria
ꝑ uite conscancia et honestate ẜnand̾

Expanded text:
sperant cives. Cura ne spes civium sperant cives. Cura ne spes civium falsa sit; turpe est de se sperantes, cum possis aliud, frustrari. Credo, sim de quo non frustra sperent multi. Si id esses, id non crederes; malum est alios, pessimum autem se ipsum fallere. Omnes me virum bonum putant. Quid si tu contrarium scis? Omnes me virum bonum dicunt. Et tu credis omnibus: num te autem dici pudet quod non es? Sed est hoc vobis insitum inter cuncta mirabile, de vobis vestrisque de rebus quamvis occultis plus cuicumque quam vobis credere iuxtaque Flacci sententiam et mendacem timere infamiam et falsa gloria delectari. Totum vulgus una voce me laudat. Nulla pronior ad errorem atque ad precipitium via est quam per vulgi vestigia: quicquid pene vulgus laudat, vituperio dignum est. Cunctis hominibus placeo. Placentes hominibus Deus spernit et placere hominibus displicere est Deo: cont. Vite constantia et honestate servandum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Bene de me sencuĩt cies mei I
Mon refert quid de te alri senciñt sed qͥd
tu G Bene de me loquunt᷑ cines A
Neli ciẽdere quid loquunt᷑ nesciunt et
cupide mentiuntł pruritu quod̾ lirggne
in utramq partem nimia e consuetu¬
dine mi naturam uerla ¶ Bene de me
pluruni loquunt᷑ ꝑ ẜgnorantibus tred̾e̾
quid est aliud quam uolentem falli E
Bene de l me loquitur uicima ꝑ Dula
loquio forsan aut intrueribus delmnita
aut aliquid de te sperans/. nũꝙͣ nel anĩa¬
ti crẽdideas nel speranti ¶ Wicini n.
meum celebrant ꝑ Allter altmͦ decipiti¬
te om̃s te E Bonũ michi testimeniũ
cies dant R Est nitus manima
testis incorruptior corcior q/ consciani
tuam mtroga illi crẽde ¶S Bene ad
me homines opmant᷑ R Epuno am¬
bigne nomen est ⁊ci/ certissima res ẽ
deor/ E Crgo es malus/ boni em̃ s̾ dis¬
plicent seq accusant. G Et michi
uideor et aliis bonus Et Quid si tu
malus / illi auten stulti ¶ Bene me

Expanded text:
. Bene de me sentiunt cives mei. . Bene de me sentiunt cives mei. Non refert quid de te alii sentiant, sed quid tu. Bene de me loquuntur cives. Noli credere: quid loquantur nesciunt et cupide mentiuntur pruritu quodam lingue in utranque partem nimio et consuetudine in naturam versa. Bene de me plurimi loquuntur. Ignorantibus credere quid est aliud quam volentem falli? Bene de me loquitur viloquio forsan aut muneribus delinita aut de te aliquid sperans; nunquam vel amanti credideris vel speranti. Vicini mei nomen meum celebrant. Alter alterum decipit, omnes te. Bonum michi testimonium cives dant. Est intus in anima testis incorruptior certiorque: conscientiam tuam interroga, illi crede. Bene de me homines opinantur. Opinio ambigue nomen est rei, certissima res est deor. Ergo es malus: boni enim sibi displicent seque accusant. Et michi videor et aliis bonus. Quid si tu malus, illi autem stulti? Bene de me
Abbreviated transcription (Latin):
Uisquis ego sum opmio de me ho¬
iuim̃ bonc est E Dopimo
rem non mutat ¶Bonũ me coĩs
est opiio R Quid si malus tu nõne
opmno falsa est scienten certe falso
gandere demençia est ¶ Opione
uulgari bonns dicor E Nichil est q. nõ
sibi fingere possit opimo Bonũ añt
sen malum quod in aminis habitat
saltem est nomen E ieluie est no¬
men bonũ ꝙͣ diuicias multas ebreoꝵ
sapiens agit Idema alibi melius est¬
inquit nomen bonũ quani ungentum
preciosum/ et ualore bam nomĩs / et odo.
et unguenti. Qnõ autem sen nomen
sen aliud quid quam esse põt bonũ si
sit falsum qualecuma sit ergo nomẽ
impii non fit ideo iinor impietas
Non mani igitirr namme glorieture
s illud enisdem sapientis audiat. No¬
men nniqrat impiorum putrescet et
obstrepit quid tibi ꝓderunt adulantĩ
susurria quid blandiciis a fictiomibꝰ
partum nomen/. E radice mala nichil boĩ
oritrir neq igitur oitin nomen bonũ
dixeris cumi uerum dicere non possis¬

Expanded text:
uisquis ego sum, opinio de me hominum bona est. Opinio rem non mutat. Bonum me communis habet opinio. Quid si malus tu? Nonne opinio falsa est? Scientem certe falso gaudere dementia est. Opinione vulgari bonus dicor. Nichil est quod non sibi fingere possit opinio; bonum autem seu malum quod in animis habitat saltem est nomen. Melius esse nomen bonum quam divitias multas Hebreorum sapiens ait, idemque alibi: “Melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa”. Et valorem boni nominis et odoreet unguenti. Quomodo autem seu nomen seu aliud quicquam esse potest bonum, si sit falsum? Qualecunque igitur sit nomen impii, non sit ideo minor impietas. Non inani igitur nomine glorietur, sed illud eiusdem sapientis audiat: “Nomen” inquit “impiorum putrescet” eti intus tibi obstrepit, quid tibi proderunt adulantium susurri, quid blanditiis aut fictionibus partum nomen? E radice mala nichil boni oritur; neque hinc igitur ortum nomen bonum dixeris, cum verum dicere non possis
Abbreviated transcription (Latin):
le et ꝓpe centesimũ sephocles tragici¬
ał tarditi sũmũ stili decus suam
comple̾t edipõdem non octagena¬
rio maior catho nulla mnutacione
uoris aut lateris nullo mẽorie lap¬
defenderit nel clarissimos oratores
ultro ip̃e ad iuidiciũ enocaret D In¬
fida memoria est A noli ergo
illi fidere sepe calculũ secũ pone
quid quid credideris ꝯfestun exige
et quod cras facturus fueras uc̃
fatito non est tuta dilatio sic ex
malis si quid boni potes elice fides
socu defidiam parit diligenciã ꝑ¬
fidiã O Memoria pene nulla ẽ¬
R Ea est rerũ q̃dicio humanaꝵ
ut qui pociora meminierit imĩor
datio nec pnĩa utilis locũ habet
Quid super est alud ꝙ̃ oblunõĩs
auxilium
eloquentie defectu .A

Expanded text:
le, et prope centesimum Sophocles, tragicle, et prope centesimum Sophocles, tragici summum stili decus, suam compleret Edypoden; non octogenario maior Cato, nulla mutatione vocis aut laterum, nullo memorie lapdefenderet, vel clarissimos oratores ultro ipse ad iudicium evocaret. Infida memoria est. Noli ergo illi fidere, sepe calculum secum pone, quicquid credideris confestim exige, et quod cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam perfidia. Memoria pene nulla sum. Ea est rerum conditio humanarum, ut qui pauciora meminerit, minor datio, nec penitentia utilis locum habet, quid superest aliud quam oblivionis auxilium? 102 DE ELOQUENTIE DEFECTU
Abbreviated transcription (Latin):
Ed memoria mopi et infiri¬
ma sum R Est hec alicl
senectus infamia hand nerior qm
Reliqua sed ut uera sit huit quoq
studii oꝑe subnemas D Mẽdria
labescit E Adesto ne corruat et
labentom ingi ex̾titatione sustenta
et fragilem crebris et ualidis ad¬
miniculis circũualla M Mẽoria
fluxa est R Diligencia et arti¬
fitio illam striuge cunctis q ni¬
geniis memorie defectibus occur¬
re industria nil patitux ꝑire nil
minui hec est que phos et poetas
est que decrepitos oratores uoce
solida ualidis q lateribꝰ ac tena¬
ri memorra seruare potest O iisi
sit esset nũꝙͣ solon et cotidie dis¬
ceus aliquid senesceret et supremũ
agens spiu ad colloqmũ assiden/¬
ciũ amicorũ ex ip̃a iam morte consur¬
geret non Crisippus acutissimũ
illud ac ꝓfudissĩ uolumen cep¬
tum inueni in extrema ꝑficeret
gesmio uite amio pyereũ in certa¬
m̃e inuenili femore ãi senili aũt
maturitate descenderet Non quar¬
trites ardens illud opus ac mirabi¬

Expanded text:
ed memoria inopi et infirma sum. Est hec alia senectutis infamia, haud verior quam relique; sed, ut vera sit, huic quoque studii ope subvenias. Memoria labascit. Adesto ne corruat, et labantem iugi ecercitatione sustenta.et fragilem crebris ac validis adminiculis circumvalla. Memoria fluxa est. Diligentia et artificio illam stringe. Cunctis ingenii memorieque defectibus occurrit, industria; nil patitur perire, nil minui; hec est que Philosophos et Poetas est que decrepitos oratores voce solida validisque lateribus ac tenaci memoria, servare potest. Quod nisi sic esset, nunquam Solon, et quotidie discens aliquid senesceret, et supremum agens spiritum, ad colloquium assidentium amicorum, ex ipsa iam quasi morte consurgeret; non Chrysippus acutissimum illud ac profundissimum volumen ceptum iuvenis, in extrema perficeret gesimo vite anno pierium in certamen, iuvenili fervore animi, senili autem maturitate descenderet; non quarcrates ardens illud opus ac mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
gloue si uirtuti tue afficit uirtutis
auxilio comp̾menda est excitandus¬
q aninius et monstrandum illi sepe
pauciora ac leuiora ẽẽ ꝑicula qm
pauciores obuersari sepe oculi fal¬
s.is ymagines ⁊erum t̾ribilĩ quibꝰ
ꝯst̾uati quidam sine ferro ꝑ at am
sibi uictoriam tradidere hosti Non
enĩ falsus atq manis natur me¬
tus lentior s eo sepe uehementior
quo ꝑauenteni maiora omĩa sibi
fiugens error qr p̃cipitat at ꝙ ita¬
quod poeta idem ait male cuncta
nuĩstrat impetus s nec hiis attolle̾
ne nam ure bene geritur quod paui¬
de geritur sit affectus maciem si des¬
cendas tecinu erit qui contͣ te di¬
micet cui eñi ip̃ms adu̾sus te melor
pars rebellat malus semꝑ hostes ãi
Pessimus in bello comes mẽtus
De belli temeraĩo collega D

Expanded text:
glorie, si saluti tue officit, virtutis glorie, si saluti tue officit, virtutis auxilio comprimenda est, excitandusque animus, et monstrandum illi, sepe pauciora esse et leviora pericula quam pavores; obversari sepe oculis falsas imagines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe vehementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quoque precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attollerene: vix bene geritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus semper hospes, animi pessimus in bellum comes, metus. 71 DE BELLI TEMERARIO COLLEGA
Abbreviated transcription (Latin):
PEllo uinci metuo A pacẽ
ꝵ E nnor modestus caucionẽ ue¬
hemiens uero despacionem ꝓarit qͣꝵ
alt ml inbello melius altͣ peuis
nicħil in rebus om̃ibus O Mago
p̃lu quatior t̾rore R Quid bellã¬
more oriens iusticia flaminius
ad tñsuuenũ. trassus cãuas pom¬
peiuis et thesalia exꝑtus est quibꝰ
ni locis et sepe alibi uerum poeti¬
cum illud apparuit pessimus
indubus augrr tnũor O Ee¬
uentum ꝙugue nimis borreo A
differ interimi dum spes redit ma-¬
le peragitur. ude abstinendum
mens terror qz denũciant. solet
mẽe auimis p̾saga quedam uis
tiu obstare fortassis non sit usq ꝙ̃¬
ꝯsiliũ nõ est exemploꝵ nũs seu ueteru
seu nouoꝵ clarissimis tribus uti satis
habui. D Instantis pugne casum
netuo R Excute res tuas quas
te melius nemo est qui nouerit ide
ue non rei natura uel uiriũ defectꝰ
s presagiũ sibi fingat ignama ciui
nichil usꝙͣ non formidolosum ac dis¬
ficile est hec tibi libertati igitur si

Expanded text:
ello vinci metuo. Pacem . Timor modestus cautionem, vehemens vero desperationem parit, quarum altera nil in bello melius, altera peius nil in rebus omnibus. Magno prelii quatior terrore. Quid bellanmore oriens mestitia, Flaminius ad Thrasumenum, Crassus apud Carras, Pompeius in Thessalia expertus est, quibus in locis, et sepe alibi verum Poeticum illud apparuerit: Pessimus in dubiis augur timor. Eventum pugne nimis horreo. Differ interim dum spes redit. Male pergitur, unde abstinendum mens terrorque denuntiant. Solet inesse animis presaga quedam vis, cui obstare fortassis non sit usquequconsilium. Non est exemplorum numerus, seu veterum seu novorum, clarissimis tribus uti satis habui. Instantis pugne casum metuo. Excute res tuas, quas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat ignavia: cui nichil usquam non formidolosum ac difficile est. Hec si libertati igitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
bilior et et̾na mors t̾ribilior tꝑali u¬
trobiq tũ ad hibitum tꝑamentum
et equalitas quedam ad salutem
uia est D Pugnat auimꝰ nec ꝙͥ
uelit eligit. E malum simul ma¬
liq causam st̾ugis quia nempe
non eligit ideo pugnat elicat et
ꝯfestrn pugna cessabit eligat
dico bonũ uelle uam si malũ magis
magis ꝙ certabit᷑. uicia eñi uit̾ se
pugnant semꝑ uirtutũ discordia
sinuma est E Auimius i ꝑtes sas¬
sus dissidet RAuios intres ꝑtes
arce hoc est iu capite locauerunt
mediõc̾tatem uite huãne celesten
seren aui semper deo ꝓximaiu ubi
tñ quille honeste q uoluntates ha¬
bitant duaꝵ deliquarũ altͣ in ꝑec¬
tore ubi ue estuant atq impetus
altra subsunt precordia ubi ꝯcupis¬
cenrie atqz libidines/ Daplex huta
pelagi tempestas quid agendum
ergo tibi sit iudeas fat quod ñe

Expanded text:
bilior, et eterna mors terribilior temporali. Ubilior, et eterna mors terribilior temporali. Utrobique tamen adhibitum temperamentum et equalitas quedam, ad salutem via est. Pugnat animus nec quid velit eligit. Malum simul malique causam stringis, quia nempe non eligit, ideo pugnat; eligat, et confestim pugna cessabit; eligat dico bonum velle, nam si malum, magis magisque certabit: vitia enim inter sese pugnant, Semper virtutum concordia summa est. Animus in partes scissus dissidet. Animum in tres partes arce, hoc est in capite locavere, moderatricem vite humane, celestem, serenam, semper Deo proximam, ubi tranquille honesteque voluntates habitant; duarum reliquarum alteram in pectore, ubi ire estuant utque impetus, alteram subter precordia ubi concupiscientie atque libidines, duplex huius pelagi tempestas. Quid agendum igitur tibi sit vides. Fac q
Abbreviated transcription (Latin):
hoc hellũ peius ne cuule quide
Illud eiũ cuub ꝰ intꝰ se hoc honũ serũ ẽ
Illud int̾ ꝑtes populĩ in plateus urbiu
hoc nitus quaninia int̾q ip̃as ꝑtes aĩe
gerit᷑ itaq cum sit belli certa spẽs que
plus qui cuule bellum dicitur nbi nõ
solumi ciues s cognati ecumi int̾ se pug¬
uant quale int̾ cesarem et pompey¬
umi fuit de quo dictũ est ille locus
frẽs hũt locus ille ꝑentes qnͣto hoc
bello iustius nomen sibi urudicat/ U̾
non pr̃ contͣ filiũ nec fr̃ adu̾sus
frem s homo ip̃e contͣ se litigat qo
durante litigio nulla quies animo
nulla p̃t̃ esse sereuitas M Discordat
amimus et diu̾sus secuni pugnat af¬
fectibus R Diu̾sitatem illam abice
unũ uelle incipe tunt compõita ent
et in momienta pax animi cĩe dis¬
cordes affectus quasi cediciosi cuier
in unam ꝯuenit᷑ uoluntatem Alio¬
quin ut q̃rii et corrupti humores fe
parũit aĩorum que tanto est ꝑitu¬
losior. quanto et aninꝰ corpore no¬

Expanded text:
hoc bellum peius, ne civile quidem: illud enim civibus inter se, hoc homini secum est, illud inter partes populi, in plateis urbium, hoc intus in anima, interque ipsas partes anime geritur. Itaque cum sit belli quedam species, que “plus quam civile” bellum dicitur, ubi non solum cives, sed cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater adversus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla quies animo, nulla potest esse securitas? Discordat animus et diversis secum pugnat affectibus. Diversitatem illam abice, unum velle incipe: tunc composita erit et immota pax animi, cum discordes affectus, quasi seditiosi cives, in unam convenerint voluntatem. Alioquin ut contrarii et corrupti humores febpariunt animorum, que tanto est periculosior, quanto et animus corpore est no
Abbreviated transcription (Latin):
ait cicero dũq hoc instatu fũis
nũt letus nũc tristus. ñt pauidꝰ.
nũt securꝰ. nũc celer nũt tardus
incedens insigni uarietate ꝯspicuus
quale aliquid traditur de lucio Ca¬
tiliua At ubi se p̾mũ ꝯposueris at
ad uñũ aliquid direxeris unũ uelle ce¬
peris. quod unũ utiq sut oportet qm̃i
natura maloꝵ semper uaria est nbi.
hoc in quit feceris. preter aĩ quietem
rerum optimã uniformtas quoq
unltus at tuͣquillitas consequet᷑
nec spe ulla nec metu. nec merore
mutanda. net gaudio Res quidẽ
uenerabilis et paucorũ hõmi que
apud grecos ueteres insocrate apud
nrõs iullelio laudata est postmodũ

Expanded text:
ait Cicero. Dumque hoc in statu fueris, ait Cicero. Dumque hoc in statu fueris, nunc letus, nunc tristis, nunc pavidus, nunc securus, nunc celer, nunc tardus incedes, insigni varietate conspicuus, quale aliquid traditur de Lucio Catilina. At ubi te primum composueris, atque ad unum aliquid direxeris, unum velle ceperis, quod bonum utique sit oportet, quoniam natura malorum semper varia est, ubi hoc, inquam, feceris, preter animi quietem, rerum optimam, uniformitas quoque vultus ac tranquillitas consequetur, nec spe ulla, nec metu, nec merore mutanda nec gaudio, res quidem venerabilis et paucorum hominum, que apud veteres Grecos in Socrate apud vestros in Lelio laudata est, postremo
Abbreviated transcription (Latin):
si guersus fuerit ad uirtutes in hus
forsitau constans erit quaui de hõĩe
uario nullius se ꝯsiliis applicante qui
et si bom aliquid uicepit. non ꝯsistet
ueq persenerabit indocilis stare. si
fieri p̃t ut de hoc intelligere liceat
senece illud obscurũ quod tota uta
elabitur alud agentibus. mõ enñ
hoc modo illud agentes nũꝙͣ idem
semꝑ alud agere sunt dicendi ꝙnis
et alios sensus locus ille recipiat¬
D Int̾ uarias curas iactor R Que¬
re tuuuidos int̾ fluctus uite tue pup¬
pis consilu in ops et ingr̃o destituta
ꝯtutitar naufragio ꝓxinia ni tu
illam dum nũdum manũ excidit
tuto aliquo et salubri ꝯsistas inpor¬
tu iactisq anchoris conquiescas
p̾ue quam te aĩ tempestas oppressit¬
D fluctuo ꝓpoĩti inc̾tus R̃ Huic
p̾ter anime ꝑicula que in mĩabilia
et in mensa sunt ip̃e quoq oris
hĩtus prodit et in ꝯstans suuilis¬
q at nĩo a quo uulnus figit᷑ ut

Expanded text:
si conversus fuerit ad virtutes, in his si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis se consiliis applicante, qui, etsi aliquid boni inceperit, non consistet, neque perseverabis, indocilis stare. Et fieri potest ut de hoc intelligere liceat Senece illud obscurum quod “tota vita elabitur aliud agentibus”. Modo enim hoc, modo illud agentes, numquam idem, semper aliud, agere sunt dicendi; quamvis et alios sensus locus ille recipiat. Inter varias curas iactor. Quasi tumidos inter fluctus vite tue puppis, consilii inops et magistro destituta, concutitur naufragio proxima, ni tu illam dum nondum manu clavus excidit, tuto aliquo et salubri sistas in portu, iactisque ancoris conquiescas, prius quam te animi tempestas oppresserit. Fluctuo, propositi incertus. Hinc, preter anime pericula, que innumerabilia et immensa sunt, ipse quoque oris habitus prodit varius et inconstans, similisque animo a quo vultus fingitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Duplex huꝰ pelagi tempestas quid
agendũ eto tibi sit uideas fat qd̾
mẽnemꝰ ille cuiꝰ paulo aute menu
per suasit plebi ut subẽẽ patricus᷑
in anũ iuduceret quo impetrato ur-¬
ben scssam induas ad uint atem sa¬
lubri consilio reduxit Et tu coge
uel ꝯcilio uel ui ꝑtes ignobiles pa¬
Deri nobilibus tñ demũ et nõ alit̾
auimi patem spera qua sublata
quid aluid quam uaga semꝑ et
ꝓpoĩti inscia et fluctuans et in ꝯstans
uita hoũũ est et seca ꝓrsus et iniẜa
multi p̾us et ex bat uita st subeũt
ꝙͣ quid ueluit sciant e Fuctuo
in ꝯsilus nec quid ueluu scio R Iaui
dixi multis hoc accidere uet uno ali
que dixisti dicturus ue es uix hoc peiꝯ
aliquid iuenies D Fluctuo et indiu̾¬
siuu agor E Maximũ argamentũ
male se hũtis aunui fluctuacio est ut
eĩi corpus egrum sepe thoro uoluit᷑
sic eger aius in ꝯsiluis agitatur de
quo nichi uix ulla spes salutis. pa¬
rumq ab est qm̃ melus sperem de
honũe uiciis ꝑtinaciter inherente qui

Expanded text:
ex huius pelagi tempestas. Quid agendum igitur tibi sit vides. Fac quod Menenius ille, cuius paulo ante memini: persuasit plebi ut subesse patriciis in animum induceret, quo impetrato, urbem scissam in duas, ad unitatem salubri consilio reduxit. Et tu coge, vel consilio, vel vi, partes ignobiles parere nobilibus: tum demum, et non aliter, animi pacem spera; qua sublata, quid aliud quam vaga semper et propositi inscia et fluctuans et inconstans vita hominum est, et ceca prorsus et misera? Multi prius ex hac vita abeunt, quam quid velint sciant. Fluctuo in consiliis, nec quid velim scio. Iam dixi multis hoc accidere, non uno aliqque dixisti dicturusve es vix hoc malo peius aliquid invenies. Fluctuo et in diversum agor. Maximum argumentum male se habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volvitur, sic eger animus consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertinaciter inherente, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cies hoc int̾ multa p̾cipũũ uirtꝰ
habet queri p̃t eripi non p̃t cum
deli qua in arbitrio sint fortime
nec obstante illa queri ualeant
nec seruari sola uirtus fortune le¬
gibus libera est atq illa obluctan¬
te clarius ntet
De inbecillitate. E. Dolor

Expanded text:
cies. Hoc inter multa precipuum virtus cies. Hoc inter multa precipuum virtus habet: queri potest, eripi non potest. Cum reliqua in arbitrio sint fortune, nec obstante illa queri valeant, nec servari, sola virtus fortune legibus libera est, atque illa obluctante clarius nitet. 2 DE IMBECILLITATE Natur
Abbreviated transcription (Latin):
et a principe angelo. usiq ad m̃imũ
et extremũ uernuẽ uicis et impla¬
cabilis pugna est ⁊ homo ip̃e ter¬
restriũ dux et dector animantiũ
qui ⁊onis guber naculo solus hͦ
lte. uite et hoc mare tumudũ tur¬
bidum q tnͣquille agere posse ui¬
deretur quani contimia lite agit᷑
non modo cum aliis s secum de
quo mox dicam ¶Nunt de p̾mo
agendum. si quideni nichis mali
est quod non homo in homiem
machmetur ut cet̾a honũ mala uñ¬
cũq ueniencia. sen a natura seu a
fortuna. huic uni collata leuia que¬
dam in cõmoda uidecntur id eĩi uo̾
si ad plenũ aꝑire uoluero. ⁊d quod no¬
lim quodq apposito longe est ut
unuqũi alia ꝙͣ demanorum bella
toto fuissent orbe terrarũ habũde
bellorum quod nullo studio queri p̃t¬
Nempe si contͣ naturam formosus
ficri studeas nil ult ꝓficiens quã
ut deformior uidearẽ s Sor mosq
esse ne quidꝙͣ intor  Aitere aũt
bonus esse id non frustra eñ fa¬

Expanded text:
et a principe angelo, usque ad minimum et a principe angelo, usque ad minimum et extremum vermem, iugis et implacabilis pugna est. Homo ipse, terrestrium dux et rector animantium, qui rationis gubernaculo solus hoc iter vite et hoc mare tumidum turbidumque tranquille agere posse videretur, quam continua lite agitur, non modo cum aliis, sed secum! De quo mox dicam. Nunc de primo agendum, si quidem nichil mali est quod non homo in hominem machinetur, ut cetera hominum mala undecunque venientia seu a natura, seu a fortuna, huic una collata, levia quedam incommoda videantur; id enim vero, si ad plenum aperire voluero, id quod nolim, quodque a proposito longe est, etunquam alia quam Romanorum bella toto fuissent orbe terrarum, abunde bellorum Nempe si contra naturam formosus fieri studeas, nil ultra proficies quam ut deformior videare. Formosus esse nequicquam nitor. Nitere autem bonus esse. Id non frustra enim fa
Abbreviated transcription (Latin):
predam facit Iam uero ut de nuusibili¬
bus aliquid ad inceptum traham quãta
ꝯnuetione contrariorũ fit uotua tẽ¬
peries anter quas contrarietates adu¬
sanciũ extremorum ad mediũ uirtutis
per quas dras quantam q discordĩa
uocum ad musitam concordiã per¬
uenitus Dema quetũq sunt excute
et percurre ammo celũ t̾ras maria
eque in summo ethere. et nnfundo
pelagi inq mus terre certatur hya¬
tibus eque insiluis et magris eque
indesertis arenarum et inplateis ur¬
biũ lis et̾na est/  Ne em̃ uarietate
rerum ab incepto deuem. Taceo a
iam inde ab ip̃o mũdi p̾mordioout
ethereos spũs in ip̃ã celi arce pug¬
natum est hodie q in hoc tractri
calignose aeris pugnari creditur
tatro ꝙ in illo celesti congressu uicti
angeli uictoribus q iam suis facti
imperies duni in nos mortales t̾re
accolas ulcisa student. in mortale
nobis bellum temptacionũ uariaꝵ
durũ q negociũ atq ambiguũ
pepere Catco quod ut o mia et que

Expanded text:
predam facit? Iam vero ut de invisibilibus aliquid ad inceptum traham, quanta commixtione contrariorum fit votiva temperies? inter quas contrarietates adversantium extremorum ad medium virtutis; per quas differentias quantamque discordiam vocum ad musicam concordiam pervenitur? denique quecunque sunt excute, et percurre animo celum, terras, maria: eque in summo ethere et in fundo pelagi, inque imis terre certatur hiatibus, eque in silvis et in agris, eque in desertis arenarum et in plateis urbium lis eterna est. Ne enim varietate rerum ab incepto deviem, taceo quod iam inde, ab ipso mundi primordio, inter ethereos spiritus, in ipsa celi arce pugnatum est, hodieque in hoc tractu caliginosi aeris pugnari creditur. Taceo quod, in illo celesti congressu, victi angeli, victoribusque iam suis facti impares, dum in nos mortales terre accolas ulcisci student, immortale nobis bellum tentationum variarum durumque negotium atque ambiguum peperere. Taceo quod, ut omnia et que
Abbreviated transcription (Latin):
erat illat tibi uxore qualibet utilior
comes O uxorem bonani at deco¬
⁊ am perdidi E Stulti est compedes
suos ꝙ̃uis aureos amare /
De inportuna uxoe̾. G.

Expanded text:
erit: illa tibi uxore qualibet utilior comes. Uxorem bonam ac decoram perdidi. Stulti est compedes suas, quamvis aureas, amare. 19 DE IMPORTUNA UXORE
Abbreviated transcription (Latin):
meo naturalitꝰ̾ in furoreni agi A
Quod natura infert durimi p̃t̃ ẽt
furor si uitari ne quit in securo sal¬
tem statu cũe reꝑiat inuocens si
moriens milla etas nuilla sanctitus
nulla custõdia sit inuocenciã conẜ¬
uat ut furor qualem inuen̾it tłem
reddit O Fureͤ metuo I Heroas
conutes at regnar metus An
fastidis herculem et oceacem heccu¬
bam et cassandram An ex alio gu̾e
lucretiũ spernis et empedoclem O¬
Snre pertumesco Ir multa uatici¬
nari solitos furentes accepumn ꝯ sic
quo mullũ aciuũe sani capitis per¬
uenisset uagns et rapidus furor ue¬
uit atq huic grati quã uos diui¬
nationẽ dicitis a furore manthicen
dici uolunt O Herreo uim furorie¬
R Et sanos mestos et furentes letos
uidimꝰ falsa ꝙͣuis opimone habet
et error uo luptatem suam D Fu¬
zendi ꝑanor am̃u exagitat R ll¬
borui ferias quidã simnlato funore
quesiẽ̾ uerꝰ furor uas ferias dabit

Expanded text:
meo naturaliter in furorem agi. meo naturaliter in furorem agi. Quod natura infert durum potest esse, furor si vitari nequit, in securo saltem statu anime reperiat; innocens si morieris. Nulla etas, nulla sanctitas, nulla custodia sic innocentiam conservat ut furor: qualem invenit talem reddit. Furere metuo. Heroas comites ac reginas metuis, an fastidis Herculem et Aiacem, Hecubam et Cassandram, an ex alio genere Lucretiam spernis et Empedoclem? Furere pertimesco. Multa vaticinari solitos furentes accepimus. Sic quo nullum acumen sani capitis pervenisset, vagus et rapidus furor venit; atque hinc Grai, quam vos divinationem dicitis, a furore “manticen” dici volunt. Horreo vim furoris. Et sanos mestos et furentes letos vidimus, falsa quamvis opinione, habet et error voluptatem suam. Furendi pavor animum exagitat. Laborum ferias quidam simulato furore quesiere, verus furor ferias veras dabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Imius dolor ne furorem pa¬
deat metuo R Obsta illi
cogitationibus bonis at platidis
quidam furori uian passionibus fa¬
cuint ex multis effectibus non saĩs
uera tandem prodit in sania sic̃
ex tontͣruis uera uirtus frequẽtatis
actibus queri habitum p̃ħicum dog¬
ma est O Furere metuo E Si
animi uicio ille tibi armandus ar¬
matura amini uirtus est at si cor-¬
poris consulendum succurrendum¬
q illi est si qua rei huiꝰ ars este
ipõs cipud corporum inigr̃os qui phi¬
ti nũcupant᷑ que si in hoc ut in¬
multis aliis ant nulla est aut
ꝓfessoribus suis in coginta Ego
aut hant unam tibi p̾scripserim
abstinenciã ut omnes excessus fu¬
gam Notum illud atq antiquum
urra santti uirtutibus corpue edificãt
multuu conferunt animo simul et
corpori frena libidinũ ac gule mul¬
tos stauit luxirria anultos opp̾ssit
crapula multos sompnus multos
ebrietas sepeliuit multoꝵ iute fer¬
uor atq impetus et furibunda liceu¬
cia uerum abiit in furorem̃ D Ci¬

Expanded text:
imius dolor ne furorem pariat metuo. Obsta illi cogitationibus bonis et placidis. Quidam furori viam passionibus faciunt; ex multis affectibus non sanis, vera tandem prodit insania, sicut ex contrariis vera virtus; frequentatis actibus queri habitum, philosophicum dogma est. Furere metuo. Si animi vitio, ille tibi armandus: armatura animi virtus est; at si corporis, consulendum, succurrendumque illi est, si qua rei huius ars est, ipsos apud corporum magistros qui physici nuncupantur; que, si in hoc, ut multis aliis, aut nulla est, aut professoribus suis incognita, ego artem hanc unam tibi prescripserim, abstinentiam et omnis excessus fugam. Notum illud atque antiquum: viri sancti virtutibus corpus edificant; multum conferunt animo simul et corpori frena libidinum ac gule. Multos stravit luxuria, multos oppressit crapula, multos somnus, multos ebrietas sepelivit, multorum vite fervor atque impetus, et furibunda licentia verum abiit in furorem. Ti
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ꝯuenit ad celum ascensuris
ꝙͣ casuris ad inferos OUtinam
domi morer Re Ei illic esses ẽẽ
forsan alibi optares sit eñĩ habe et
quod uiueus debueras disçe uel mo¬
riens ꝑdifficile est nobis o morta¬
les morem gerere delicati et queru¬
li quibus quod habent omne uilis¬
simũ est semꝑ et solum id optimũ
quo tarent D E si demi more̾r R
Multa ibi forsitan uideres que mor¬
tem tibi efficerent gramorem uñ
ideo te submotũ crede ut reiectis cu-¬
ris om̃ibus deũ solũ atq m̃am co¬
gitares De moriente pectritis
rior in peccatis Delor

Expanded text:
minus convenit ad celum ascensuris, minus convenit ad celum ascensuris, quam casuros ad inferos. Utinam domi morerer! Si illic esses, forsan alibi esse optares. Sic enim habe, et quod vivens debueras, disce vel moriens; perdifficile est vobis, o mortales, morem gerere, delicati et queruli, quibus quod habetis omne vilissimum est semper et solum id optimum quo caretis. O si domi morerer! Multa ibi forsitan videres, que mortem tibi efficerent graviorem, unde ideo te submotum crede, ut reiectis curis omnibus, Deum solum atque animam cogitares. 126 DE MORIENTE IN PECCATIS Morior in peccatis. He
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑegre uiuere mori autem ma¬
lumi timi utrũq pociue ⁊ bonũ fit
modo bene fiat longaniunter atz
honeste maluin utrunq si male
si flebiliter atq ignaue ditam qd̾
muireris quodq prouerbio penitus
sit ad uersum si qua locoꝵ queri¬
monia iusta est hanc ego facilius
uinenti ꝑmiserim cuius ut cũq
forsitau intersit ꝙͣ morienti cui
omĩs loci cura suꝑuacua est iom
locis om̃̃ibus aibitura D Cangis
amui adhuc tñ in prĩa mori mal¬
lemR uoluntas humana insi
uirtus ac sapiencia illam frenent
Perseipam indomita et effreme ẽ
Qnod si altius attendas totũ hoc
ad te nil ꝑtinere fatebris qñ nͨ
hic amplius esse potes neq ossibꝰ
tius suꝑesse sensus aliquis quo dis¬
ceruant ubi durius aut mollius cu¬
bent neq quo tendis aliũde faciliꝰ
ꝑuenisses aut breniꝰ eleg aut̃ iluax¬
agoras ꝑegere moriens qu in prĩaz
referri uellet amicis int̾ro gantibꝰ
tiundem uie est quod responsũ nõ

Expanded text:
est peregre vivere, mori maest peregre vivere, mori malum”, cum utrunque potius bonum sit, modo bene fiat, longanimiter atque honeste; malum utrunque, si male, si flebiliter atque ignave. Dicam quod mireris, quodque proverbio penitus sit adversum: si qua locorum querimonia iusta est, hanc ego facilius viventi permiserim, cuius utcunque forsan intersit, quam morienti, cui omnis loci cura supervacua est, iam locis omnibus abituro. Tangis animum; adhuc tamen, in patria mori mallem. Voluntas humana, nisi virtus ac sapientia illam frenet, per se ipsam indomita et effrenis est; quod si altius attendas, totum hoc ad te nichil pertinere fatebere, quando neque hic amplius esse potes, neque ossibus tuis superesse sensus aliquis, quo discernant ubi durius aut mollius cubent, neque quo tendis aliunde facilius pervenisses aut brevius. Eleganter Anaxagoras peregre moriens, an in patriam referri vellet amicis interrogantibustundem vie est”, quod responsum non
Abbreviated transcription (Latin):
seuerus in affrica hũilem habuit
originem rome superbum imꝑiũ
Eboraci autem inbritama sepul¬
turam Cheodosiũ inhyspama or¬
tum defunctũ mediolani ꝯstanti¬
nopolis accepit que iam p̾ns alĩ̃¬
de editum sui nonuis possidebat
auctorem Enid de alus dicanz
crẽta suscepit eadem creta saturnũ
regem pulsum a filio abeuntem ui¬
dit italis finibus abditun humatũ¬
q audiuit affrice lumen hambalẽ
Thesium al theẜ Themiscolem ac so¬
lonem tres athemensium coronas sic
fortuna disꝑsit ut pͥmũ syros scdm
ꝑsis terciũ cyprus sepeliẽt in patria¬
cadaneribus sepulta dies deficiet su¬
gulis inmoranteri nec te historiis
s hos ommes et quoscumq enu̾are
potes ex priãm defuictos fateor s
uolentes nego dolenter q arbitror¬
R unde hoc tibi nisi ꝙ stulti omĩs
secundum se alios estimant nec
quod sibi difficile est ciuꝙͣ possibi¬
le suspicari pñt et fortasse ueteri
illo prouerbio prebiusti aurem bonũ

Expanded text:
Severus in Africa humilem habuit Severus in Africa humilem habuit originem, Rome superbum imperium, Eboraci aut in Britannia sepulturam. Theodosium in Hispaniis ortum, defunctumque Mediolani, Constantinopolis accepit. Que iam prius aliunde editum sui nominis possidebat auctorem. Quid de aliis dicam? Creta suscepit; eadem Creta Saturnum regem pulsum a filio abeuntem vidit, Italis finibus abditum humatumque audivit. Africe lumen, Hannibalem, Theseum, Themistoclem ac Solonem, tres Atheniensium coronas, sic fortuna dispersit, ut primum Scyros, secundum Persis, tertium Cyprus sepeliret, daveribus sepulcra. Dies me deficiet singulis immorantem, neque te historiis sed hos omnes, et quoscunque enumepotes, extra patriam defunctos fateor; sed volentes nego, dolentesque arbitror. Unde hoc tibi? nisi quod stulti omnes secundum se alios extimant, neque quod sibi difficile est, cuique possibile suspicari possunt; et fortasse illi veteri potius proverbio prebuisti aurem: “Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
filius addit Cycero et cum piero
nepos quid nunt ex ordine occurrẽ¬
tes exinnos duces sequar oumes ro¬
me genitos sed extinctos alibi ac¬
nliũ ⁊egulum proseruanda prĩe
simul atq hosti fide quo crudelius
et gloriosuis morientem uidit af¬
frica et sequenti bello Gayũ flami¬
mũ cartona enuliũ p aulum cãue
Claudiũ marcellum nemisia Ty¬
berium grayetum lucana ꝓcumbẽ¬
tem uidit nulli horum Nome mori
contigit Due spes ingentes imꝑii
romani in ip̃o etatis flore succedisse
drusus et marcelliꝰ et si ambo
ꝓrĩa ille in germama obut hic ba¬
rone Quid nũt tu ne Tarquino
sꝑbior tu ne potencior illo ał silla
es At qui ille cuiꝯ exul hic dñs pu¬
teolis exspirauit quid imõres loquor
augustus cesar p̃r patrie ex̃ prĩa
obiit apud campanie nolam Eybe¬
ꝯius dispar moribus amꝑio par
apud campanie nnsenũ uesꝑasia¬
mis ac tytus optum p̾ncipes et
in oriente defnuctus est Septimꝰ

Expanded text:
filius, addidit Cicero, et cum Pirrho filius, addidit Cicero, et cum Pirrho nepos. Quid nunc ex ordine occurrentes eximios duces sequar, omnes Rome genitos, sed extinctos alibi? Attilium Regulum pro servanda patrie simul atque hosti fide, quo crudelius eo gloriosius morientem vidit Africa; et sequenti bello Gaium Flaminium Cortona, Emilium Paulum Canne, Claudium Marcellum Venusia, Tiberium Gracchum Lucania procumbentem vidit. Nulli horum Rome mori contigit. Due spes ingentes imperii Romani in ipso etatis flore succise Drusus et Marcellinus, etsi ambo patria, ille in Germania obiit, hic Baione. Quid nunc, tune Tarquinio superbior, tune potentior Silla es? atqui ille Cumis exul, hic dominus Puteolis expiravit. Quid minores loquor? Augustus Cesar, pater patrie, extra patriam obiit apud Campanie Nolam, Tiberius, dispar moribus, imperio par, apud Campanie Misenum, Vespasianus ac Titus optimi principes, ut in oriente defunctus est. Septimius
Abbreviated transcription (Latin):
intudiueni tollerasset uniq mor¬
tuoꝵ sic sors suie̾t suffrcĩra cine¬
ribus s alt̾m trans enfratem tellꝰ
pressit Assyria altin egipciaci gur¬
gitis unda Contor sit tathom huic
ultimo roma p̾ncipiũ at nomẽ¬
agnomen finem cognomen q de¬
dit utica cornelios scipiones ał¬
Sapientes roma progenuit no bi¬
lissia et rer publice saluberrima
g̾mĩa quibus ẜuanda sepe esset et
ornanda hos sic sua sors distribut
ac duo illi qui dituuit᷑ magni bys¬
pam tellure obruti suꝑior affatana
lic̾ni nasica ꝑgami lentulus intͣ
syciliam se muctis habitent sepul¬
cri soli ex hoc ño asiaticus ata
affrit amis minor ⁊o me iaceant me¬
luis quokbet mexilio iacituri ille
hic morte Sic ꝑsepe ubiq meliꝰ
unias melius moriaris ꝙͣ in prĩa
iisꝙͣ durius inteas ꝙͣ domi Tes
deciĩ et si duos tñi fama celebret
ex̃ ꝓniam aĩosissime cetiderunt cũ
latinis pugnans pater cũ etrustis

Expanded text:
nitudinem tolerasset, utique mornitudinem tolerasset, utique mortuorum, si sors sineret, suffectura cineribus; sed alterum trans Euphraten tellus pressit Assyria, alterum Egyptiaci gurgitis unda contorsit. Catoni huic ultimo Roma principium ac nomen, finem cognomenque dedit Utica. Cornelios Scipiones Roma progenuit, nobilissima et Reipublice saluberrima germina, quibus servanda sepe esset et ornanda: hos sic sua sors distribuit, ut duo hi qui dicuntur magni, Hispana tellure obruti, superior Africanus Literni, Nasica Pergami, Lentulus intra Siciliam, seiunctis habitent sepulcris; soli ex hoc numero Asiaticus atque Africanus minor Rome iaceant, melius quolibet in exilio iacituri, ille hic morte. Sic persepe ubique melius vivas, melius moriare quam in patria. Nusquam durius iaceas quam domi. Tres Decii, etsi duos tantum fama celebret, extra patriam animosissime ceciderunt, cum latinis pugnans pater, cum Etruscis