comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ in die iudicii. cũ sequatur. Quia ecce indiebus
illis & intẽpore illo: & iste uersiculus p̾cedentibꝰ in-¬
feriora conectens. uno dicat cuncto tẽpore ꝑpetrata.
Quia ecce in diebꝰ illis & intempore illo cũ conuertero
captiuitatẽ uida & ierłm: congregabo om̃s gentes

Expanded text:
ligamus in die judicii, maxime cum sequatur: Quia ecce in diebus illis, et in tempore illo, et iste versiculus, praecedentibus inferiora connectens, uno dicat cuncta tempore perpetrata. Quia ecce in diebus illis, et in tempore illo, cum convertero captivitatem Juda et Jerusalem, congregabo omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
suumꝰ ad libanũ. & adduas uirgas tresq pasto¬
res qͥ in uno mense succisi sunt. & ad .xxx. ar¬
genteos de qͥb emptus ẽ. ager figuli in sepul¬
turã ꝑegrinoꝵ: & ad stulti uasa pastoris & ce¬
tera usq ad finẽ uoluminis. quȩ tantis sunt
contexta inisteriis: ut miscđia dĩ & tuis indi¬
geamus orationib: ne cursus nr̃ aliqͦ p̾pediat᷑
errore. & maliuolis tusta sit oratio detrahendi.
Quia ad hoc solũ linguas habere se putant ut
ꝓximos lacerent: & duriciã frontis attrite uer¬
borũ rabie consolent᷑. Aꝑi libane portas tuas¬
late quercꝰ basan qm̃ succisus ẽ. saltꝰ munitꝰ.Lxx.
Aꝑi libane portas tuas. & comedat ignis cedros
tuas. Uul& pinꝰ qr cecidit cedrus. qͥa optimates
contriti sunt. Ululate quercꝰ basamtidis: qm̃¬
depositus ẽ. saltus uemorosiis. ꝑ spieue libanus
ad quẽ ꝓpħalis sermo conuertit᷑ dicens. Aꝑi li¬

Expanded text:
simus ad Libanum, et ad duas virgas, tresque pastosimus ad Libanum, et ad duas virgas, tresque pastores, qui in uno mense succisi sunt, et ad triginta argenteos, de quibus emptus est ager figuli in sepulturam peregrinorum , et ad stulti vasa pastoris, et caetera usque ad finem voluminis: quae tantis sunt contexta mysteriis, ut misericordia Dei et tuis indigeamus orationibus, ne cursus noster aliquo praepediatur errore, et malevolis justa sit occasio detrahendi, qui ad hoc solum linguas habere se putant, ut proximos lacerent, et duritiam frontis attritae verborum rabie consolentur. Aperi, Libane, portas tuasmunitus. LXX: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas. Ululet pinus, quia cecidit cedrus, quia optimates contriti sunt. Ululate, quercus Basanitidis, qudepositus est saltus nemorosus. Perspicue Libanus, ad quem prophetalis sermo convertitur, dicens: Aperi, Li
Abbreviated transcription (Latin):
RbE T Me fr̃ sisimnius in com¬
pta & mpolita tͣnsmittere : ut
ñ dicã em̃dandi. s ne relegendi
qͥde habeã facultatẽ. Iule festinat
in opꝰ suum. nos in nr̃o oꝑe minꝰ
facimꝰ. dũ erudicio in cassũ uer¬
titur. & quicqͥd sensu concipimꝰ. composito non
lic& ornare sermone. Rudes igit᷑ ñ mei culpa
s studio portitoris. suscipe libros: dũ ipse tuę
festinat scitatis aera diuidere : & nos ñ pati-¬
tur nr̃a tͥ aera numerare. Quãuis em̃ eligans
sit exercitatũq ingeniũ & longo usu trita cur¬
rat oratio: tam̃ nisi auctore̾s manu curata fu-¬
erit & polita. redol& sordes negligentie. Et uł
nimio uerborũ flore luxuriat: uł lubrica uoca¬
lib fit. uł asꝑ a consonantib. Unde & de uirgi¬
lio traditũ ẽ. qđ libros suos quasi ursorũ fetus
lingua composuerit : & lambendo fecerit eẽ. me¬
liores. qͥ durarent in memoriã sempiternã : & ne¬
cessitatẽ metri libera oratione complerent. Tran¬

Expanded text:
rget me frater Sisinius incompta et impolita transmittere ut non dicam emendandi, sed ne relegendi quidem habeam facultatem. Ille festinat in opus suum, nos in nostro opere minus facimus, dum eruditio incassum vertitur; et quidquid sensu concipimus, composito non licet ornare sermone. Rudes igitur, non mea culpa, sed studio portitoris suscipe libros: dum ipse tua festinat sanctis aera dividere, et nos non patitur nostra tibi aera numerare. Quamvis enim elegans sit exercitatumque ingenium, et longo usu trita currat oratio: tamen nisi Auctoris manu curata fuerit et polita, redolet sordes negligentiae, et vel nimio verborum flore luxuriat, vel hiulca vocalibus fit, vel aspera consonantibus. Unde et de Virgilio traditum est, quod libros suos quasi ursorum fetus lingua composuerit, et lambendo fecerit esse meliores, qui durarent in memoriam sempiternam, et necessitatem metri libera oratione complerent. Tran
Abbreviated transcription (Latin):
ma urente combuste sunt. ululatꝰq pastorũ au¬
ditus ẽ. & rugitus leonũ: qͥa omĩs pulchritu¬
tudo & suꝑbia iordanis uastata ẽ. atq consum
pta : iecirco hȩc mͥ dix̃ dñs as̃ m̃s. Eppħa racharia
aa te istesconfert᷑: pasce grege̾ occisionis. Hoc
ẽ. nc̃ interĩ nutriat᷑ & crescat: qͥa postea ab ho¬
stib occidendus ẽ. qͣsi oues & peccora. Principes
romanorũ qͥ possidebant ea & obtinebant iure
uictorie : int̾ficiebant & ñ miserebant᷑ siue im¬
molabant & ñ sentiebant dolorẽ: id ẽ. nichil
mali ꝓtanta crudelitate patiebant᷑. & uenie-¬
bant ea : quȩ ñ ꝓpt̾ clem̃tiã s. ꝓpt̾ p̃ciũ reserua¬
bant. Legamꝰ ueteres historias. & plangentium
cetur: pꝰ ultimã euersionẽ quã sustinuerunt
ab adriano: multa hominũ milia uenundata
sint : & quȩ uendi ñ potuerint transiata egi¬
ptũ: tam naufragio & fame quã gentiũ cede

Expanded text:
ma urente combustae sunt, ululatusque pastorum auma urente combustae sunt, ululatusque pastorum auditus est, et rugitus leonum, quia omnis pulchritudo et superbia Jordanis vastata eZacharia, ad te iste sermo confertur: Pasce gregem occisionis, hoc est, nunc interim nutriatur, et crescat, qui postea ab hostibus occidendus est, quas oves et pecora, principes Romanorum, qui possidebant ea, et obtinebant jure victoriae, interficiebant, et non miserebantur, sive immolabant, et non sentiebant dolorem, id est, nihil mali pro tanta crudelitate patiebantur, et vendebant ea quae non propter clementiam, sed propter pretium reservabant. Legamus veteres historias, et cetur post ultimam eversionem, quam sustinuerunt ab Adriano, multa hominum millia venundata sint, et quae vendi non potuerint, translata in Aegyptum, et tam naufragio et fame, quam gentium caede
Abbreviated transcription (Latin):
nis: quas qͥ possederunt int̾ficiebant & ñ age¬
bant penitentiã : & qͥ uendebant eas dicebant.
Benedictꝰ dñs diuites facti sumus: & pastores ea¬
rũ nehi patiebant̃ suꝑ eis. Ubi manifestissima
narratur: suꝑfiua ẽ. tropologie int̾p̃tatio ut
alios honos. alios malos dicamus ẽẽ. pastores.
Et hoc tã aa uetere popłm referri quã ad norũ:
id ẽ. tã ad udeoꝵ sacerdotes & pͥncipes. quã ad
rint negligentes & unũ de minimis scandaliza¬
uerint ipsos eẽ. qͥ nuitriant peccora occisionis. &
ñ patrant᷑ suꝑ eis qͥ qquã nec doleant nec possint
dicere eum apło. Q scandalizat᷑ & ego ñ urorꝰ
& uendebant popłos sibi creditos de qͥb scriptũ
ẽ. Qͥ deuorant popłm meũ sic̃ cibũ panis. Et
ex alioꝵ mortib diuitias consecunt᷑: laudantes
eos qͥ p̃das agunt miseris & miqͥs benedicentes.
Hȩc alii int̾pretent᷑ ut uolunt. Nlos teneamꝰ ex¬
planationis ordinẽ quẽ semel arripuimꝰ. Qm̃

Expanded text:
nis: quas qui possederunt, interficiebant, et non agebant poenitentiam, et qui vendebant eas, dicebant: Benedictus Dominus, et divites facti sumus, et pastores earum nihil patiebantur super eis. Ubi manifestissima narratur, superflua est tropologiae interpretatio, ut alios bonos, alios malos dicamus esse pastores, et hoc tam ad veterem populum referri, quam ad novum, id est, tam ad Judaeorum sacerdotes et principes, quam ad rint negligentes, et unum de minimis scandalizaverint, ipsos esse qui nutriant pecora occisionis, et non patiantur super eis quidquam nec doleant, nec possint dicere cum Apostolo: Quis scandalizatur, et ego non uror ? et vendant populos sibi creditos, de quibus scriptum est: Qui devorant populum meum sicut cibum panis , et ex aliorum mortibus divitias consequantur, laudantes eos, qui praedas agunt de miseris, et iniquis benedicentes. Haec alii interpretentur ut volunt: nos teneamus explanationis ordinem quem semel arripuimus. 885
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦmͦ templi altitudinẽ iuxta sitũ terrę tudeȩ
altitudini libani comparauit: nehil enĩ libano
in t̾ra repmiissionis excelsuis ẽ. neene morosius
atq condensius: sic iordani fluuio qͥ maximus
in uidea ẽ. tuxta quȩ morant᷑ leones fremitũ
uixit. Leonẽ ꝓpt̾ ardorẽ sitis. uł ob deserti ui¬
emiã & latiudinẽ uaste solitudinis. & arun-¬
leo de iordane: uolens ostendẽ nabuchodonosor de
sedib sius quasi leonẽ de cubili exisse contra ie¬
rusalẽ. Auit̃ uox rugitꝰ leonũ qm̃ uastata est
suꝑbia iordanis : uox inqͥt optimatũ. qr tẽplũ¬

Expanded text:
 templi altitudinem juxta situm terrae Judaeae altitudini Libani comparavit nihil enim Libano in terra repromissionis excelsius est, nec nemorosius atque condensius sic Jordani fluvio, qui maximus in Judaea est, juxta quem morantur leones, fremitum junxit leonum propter ardorem sitis, et ob deserti viciniam et latitudinem vastae solitudinis, et arunleo de Jordane , volens ostendere Nabuchodonosor se sedibus suis, quasi leonem de cubili exisse contra Jerusalem. Aliter: Vox rugitus leonum, quoniam vastata est superbia Jordanis. Vox, inquit, optimatum, q
Abbreviated transcription (Latin):
cipes atq doctores. & qͥ pͥmi erant popło qͥ flere
debebant & iugere qͥa magnificentia eoꝵ & pul¬
chritudo & decꝰ uastata sit atq consumpta.
tẽplit̾ uidelic& in quo sibi głiabant. Q uox
inquit rugitꝰ leonũ: quos excelsa arbores &rur¬
sũ pastores: eosdẽ nunc leones appellat. Et qr
leones dixerat. seruat translationẽ. ut infe¬

Expanded text:
erant in populo, quod flere debeant et lugere, quia magnificentia eorum et pulchritudo et decus vastata sint, atque consumpta: templum videlicet, in quo sibi gloriabantur. Et vox, inquit, rugitus leonum, quos excelsas arbores, et rursum pastores, eosdem nunc leones appellat. Et quia leones dixerat, servat translationem, ut infe
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ: qr uastata ẽ. magnificentia eorũ. Uox rugi¬
tus leonũ : qr irastata ẽ. suꝑbia iordanis. Lxa.
U ox lugentiũ pastorũ: qñi imsera facta ẽ. magni¬
ficentia eoꝵ. Uox rugientiũ leonĩ: qm̃ afflietꝰ ẽ.
fremitꝰ iordams. Pars suꝑioris capli in his uersi¬
culis continetur. Quos uocauerat cedros abietes
pmnꝰ & quercꝰ basan & exponens quȩ eent iste ar¬
bores intuserat dicens. Qm̃ magnifici uastati st̃.¬

Expanded text:
 vastata est magnificentia eorum: vox rugitus leonum, quia vastata est superbia Jordanis. LXX: Vox lugentium pastorum, quoniam misera facta est magnificentia eorum. Vox rugientium leonum, quia afflictus est fremitus Jordadanis. Pars superioris capituli, et in his versiculis continetur. Quos vocaverat cedros, abietes, pinos et quercus Basan, et exponens quae essent istae arbores intulerat, dicens: Quoniam magnifici vastati s
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine : & in medio nubiũ factũ ẽ. cacum̃
& ul̃ ad contrarias forcitudines. ut ad suꝑbos
qͦsq & pͥncipes dici arbitrantur: de qͥb & in psal¬
mo legimꝰ. Uox. dñĩ confringentis cedros: & con¬
fringa dñs cedros libam. & in alio loco. Dies anĩ
sabaoth suꝑ omẽm contuineliosũ & suꝑbũ: & suꝑ
omem excelsũ atq sublime̾. & post paululum.
ꝓpħari : libanꝰ eũ excelsis cad&. Nlos autẽ pͥorẽ
int̾ptationẽ sequam᷑. p̾serti eũ & ea que se

Expanded text:
magnitudine, et in medio nubium factum est cacumenmagnitudine, et in medio nubium factum est cacumenvel ad contrarias fortitudines, vel ad superbos quosque et principes dici arbitrantur, de quibus et in Psalmo legimus: Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani . Et in alio loco: Dies, Domini sabaoth super omnem contumeliosum et superbum, et super omnem excelsum atque sublimem . Et post paululum: prophetari: Libanus cum excelsis cadet. Nos autem priorem interpretationem sequamur, praesertim cum et ea quae s
Abbreviated transcription (Latin):
quercꝰ basan saltũq nemorosom. pͥncipes. ac sa-¬
cerdotes. & popłm significet iudeorũ. Aꝑit autt̃
lilunꝰ portas suas ut romanꝰ intret exercitus.
& comedat ignis cedros eiꝰ : ut uł incendio cun¬
eta uastent᷑. uł hostili impecu duces ac pͥnci¬
pes consumantur. Ululant abietes qͥa ͤ ceđrus.
lugentes. Qđq prus dixit obscure nunc ponit
manifestius: qm̃ magnifici uastati sunt. Cupio
scire que fint cedri libani quȩ combuste sunt:
que abietes qͥb ululatus indicit᷑ : que pnus
quȩ corruit: magnifici inquit uastati sunt.
Uiulate quereus basan id ẽ. confustonis & igno¬
constructũ ẽ: romano obpugnante deletũ ẽ. Hc̃
locũ qͥdã non intelligentes : libanũ & abietes
& pinos & quercꝰ basan. & saltũ nemorosũ siue
munitũ ad contrarias referunt fortitudines:
de qͥb & mierechiel sub nomine assur & pharao
dictũ sit. Ecce assur cupressus in libano: & bo¬
nus ramis & condensus umbraculo. & excelsus

Expanded text:
asan saltumque nemorosum, principes ac sacerdotes et populum significet Judaeorum. Aperit autem Libanus portas suas, ut Romanus intret exercitus, et comedat ignis cedros ejus, ut vel incendio cuncta vastentur, vel hostili impetu duces ac principes consumantur. Ululant abietes, quia cecidit cedrus, lugentes. Quodque prius dixit obscure, nunc ponit manifestius, quoniam magnifici vastati sunt. Cupio scire quae sint cedri Libani, quae combustae sunt: quae abietes, quibus ululatus indicitur: quae pinus, quae corruit: magnifici, inquit, vastati sunt. Ululate, quercus Bazan, id est, confusionis et ignoconstructum est, Romano oppugnante, deletum est. Hunc locum quidam non intelligentes, Libanum et abietes et pinos et quercus Basan, et saltum nemorosum sive munitum, ad contrarias referunt fortitudines, de quibus et in Ezechiele sub nomine Assur, et Pharaonis dictum sit: Ecce Assur cypressus in Libano, et bonus ramis, et condensus umbraculo, et excelsus
Abbreviated transcription (Latin):
culari: Ipse loqͥt᷑ in triũpho exponens palmas
crucis sue orcular calcaui solus & de gentibꝰ ñ
ẽ. uir mecũ Sunt qͥ idumeã ad carnẽ referant:
& aduersus illius pugnã animã estiment ꝓuocari:
ut mortificantes membra nrã suꝑ t̾rã. fornicationẽ.
am consequamur: Iudei frustra somniant contra urbẽ
romã regnũq romanũ hanc fieri ꝓpħiã: & illud qđ
in ysaia scriptũ ẽ. onus duma. paululũ litterę apice
commutato. ꝓ daleth legi posse res: & sonare romã.
Uau qͥppe littera. & ꝓ .u. & ꝓ.o. in eorũ lingua accipit᷑.
Auditũ audiuimꝰ a dnõ. & legatũ ad gentes misit Sur¬
gite. & consurgamus aduersus eum in prelium. Lxx.

Expanded text:
culari? » Ipse loquitur in triumpho, exponens palmas culari? » Ipse loquitur in triumpho, exponens palmas crucis suae: « Torcular calcavi solus, et de gentibus vir non est mecum. » Sunt qui Idumaeam ad carnem referant, et adversus illius pugnam animam aestiment provocari: ut mortificantes membra nostra super terram, fornicationem, am consequamur. Judaei frustra somniant contra urbem Romam, regnumque Romanum hanc fieri prophetiam; et illud quod in Isaia scriptum est, Onus Duma  , paululum litterae apice commutato pro DELETH legi posse RES, et sonare Romam  : VAU quippe littera et pro u, et pro o, eorum lingua accipitur. Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite et consurgamus adversus eum in prael
Abbreviated transcription (Latin):
płm eẽ. cui iratus ẽ. dñs in sempit̾nũ: nosse debemꝰ
scđm legis tropologiȩ aut contra iudeos factũ. eẽ.
sermonẽ. qͥ sunt emuli xpianis. & ꝑsequuntur frem̃
suũ iacob popłm supplantatorẽ. qͥ illis pͥmogenita
pͣripuit : aut certe aduersũ om̃s hereses. & c̃t̾ria
dogmata ueritati. quȩ uident᷑ qͥdẽ nob̾ eẽ. uicina
sed magis aduersaria st̃: & de paterna heredita¬
te simplicẽ & habitatorẽ domꝰ iacob nitunt᷑ expel¬
lere Porro qͥa idumea & terrena int̃pretat᷑. & ꝓpt̾
colorẽ rubrũ cruenta qͦq intelligi potest: iccireo
saluator reportans ad patrẽ de mundo uictoriam.
qͣndo angłi conclamabant. aꝑite portas pͥncipes
uras. & introibit rex głiȩ.& in isaia stupentes in¬
terrogabant. Quis ẽ. iste qͥ ascendit de edom. fulu¬
da ueste de bosor. sic formosus in stola candida:
& ad ipsũ cõminus loquebatur. Quare rubrũ ẽ.
uestim̃tũ tuũ & uestim̃tũ tuũ sic̃ calcantiũ in tor-¬

Expanded text:
e debemus secundum leges tropologiae, aut contra Judaeos factum esse sermonem qui sunt aemuli Christianis, et persequuntur fratrem suum Jacob, populum supplantatorem, qui illis primogenita praeripuit, aut certe adversus omnes haereses et contraria dogmata veritati, quae videntur quidem nobis esse vicina; sed magis adversaria sunt, et de paterna haereditate simplicem, et habitatorem domus Jacob nituntur expellere. Porro quia Idumaea et terrena interpretatur, et propter colorem rubrum cruenta quoque 366 intelligi potest: idcirco Salquando angeli conclamabant: Aperite portas, principes, vestras, et introibit rex gloriae . » Et in Isaia stupentes, interrogabant: « Quis est iste qui ascendit de Edom fulvida veste de Bosor, sic formosus in stola candida? , » et ad ipsum cominus loquebantur: « Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in tor
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinẽ: & solitudmẽ eius in dracones deserti.
Quod si dixerit idumea destructi sumꝰ. sed reuerten¬
tes edificabimꝰ. quȩ deserta sunt: hec diẽ dns exer-¬
cituu  sti edificabunt & ego destruã: & uocabunt᷑
t̃mini impictatis: & popłs cui iratꝰ ẽ. dñf usq metͣ-

Expanded text:
solitudinem et hereditatem eius in dracones deserti quod si dixerit Idumea destructi sumus sed revertentes aedificabimus quae deserta sunt haec dicit Dominus exercituum isti aedificabunt et ego destruam et vocabuntur Termini impietatis et Populus c
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã fier& & scd̾a. Sic̃ enĩ ipse loqͥt᷑ confident᷑
ego sum lux mundi: ita & discipłis suis donat ut
ipsi quoq lum̃ uocent᷑ mundi: dic̃q ad eos uos
estis iux mundi. Sed & uineã uerã se in euangłio

Expanded text:
mam fieret et secunda, sicut enim ipse loquitur confidenter: Ego sum lux mundi : ita et discipulis suis donat ut ipsi quoque lumen vocentur mundi, dicitque ad eos: Vos estis lux mundi . Sed et vineam veram 482 se in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
illi dĩ responsum accepta peccunia ꝓferentes. grãm
dñi auara mercede uendebant. & pꝰ hec mala non
intelligentes. peccatũ suũ quasi sceleribꝰ redimers
caritatẽ dei Sed iudices & sacerdotes & ꝓpħas dĩ
se eẽ. memorabant: & scđm impenitens cor suũ dice

Expanded text:
illi Dei responsum, accepta pecunia proferentes, gratiam illi Dei responsum, accepta pecunia proferentes, gratiam Domini avara mercede vendebant. Et post haec mala non intelligentes peccatum suum, quasi sceleribus redimerent charitatem Dei, judices ac sacerdotes et prophetas 470 Dei esse se memorabant, et secundum impoeniten
Abbreviated transcription (Latin):
& arguit eos qđ ꝓpter scelera eorũ. syon quasi
ager aranda sit. & ierłm quasi aceruus lapi¬
dũ corruitura : & mons tẽpli futurus in excelsa
siluarũ Uidemꝰ completa quȩ dieta sunt Oris
es oqͥũ ocłi ꝓbant: ꝓpħia & certus aspectus ẽ. Hoc
ipsum testimoniũ. & ieremie uolumine scribitur.
ubi & michee ꝓpħe fit mentio: & ierłm uastitas
p̃dicatur. Iudices & pͥncipes domus iacob & domꝰ
istli & duarũ & decẽ tribuũ. non solũ iudiciũ ñ
faciebant sed abhominabantur illud: & om̃a re¬
eta ꝑuertebant. ne saltẽ parua iusticia remane¬
r& mciuitate. Qa edificauerunt syon in sangui
nibꝰ. & ierłm miniqͥtate: rapinis pauperũ. cede
in sontiũ. occisione scõiũ Quod siquis de pͥncipibꝰ
uidebatur iudicare quod erat rectũ uendebars
magis sententiã & in muneribꝰ iudicabant Sacer¬
dotes quoq non docebant popłm nisi accepto p̾cio.
& cũ dieatur ad scõs gratis accepistis gratis date:

Expanded text:
et arguit eos quod propter scelera eorum Sion quasi ager aranda sit, et Jerusalem velut acervus lapidum corruitura, et mons templi futurus in excelsa silvarum. Videmus completa quae dicta sunt: oris eloquium oculi probant: prophetiae testis aspectus est. Hoc ipsum testimonium et in Jeremiae volumine scribitur , ubi et Michaeae prophetae fit mentio, et Jerusalem vastitas praedicatur. Judiest, et duarum et decem tribuum, non solum judicium non faciebant; sed abominabantur illud, et omnia recta pervertebant, ne saltem parva justitia remaneret in civitate. Qui aedificaverunt Sion in sangui in iniquitate, rapinis pauperum, caede insontium, occisione sanctorum. Quod si quis de principibus videbatur judicare quod erat rectum, vendebat magis sententiam, et in muneribus judicabat. Sacerdotes quoque non docebant populum, nisi accepto pretio; et cum dicatur ad sanctos: Gratis accepistis, gratis date ,
Abbreviated transcription (Latin):
habuit studiũ. maius ingeniũ otiũ gramq & potẽ.
de presenti capło ꝓbabilius aliquid dicere : non in¬
uideo non asꝑno Qum potius cupio abeo discere qđ
ignoro: & libenter me discipulũ ꝓfitebor: dũ modo
doceat & non detrabat. Nichil enĩ tam facile. qͣm
otiosum & dormientẽ de aliorũ labore & iugiliis
disputare He loquamini loquentes. ñ stuiabit suꝑ
istos. non comp̃hend& confusio dieit domnus iacob
stis: & eos qui transiebant simplictter conuertistis
adiuentiones eius nomie sermones eius boni sunt
cũ eis qͥ recti iã ambulauerunt: Et prius popłs
meus ininnciciis restitit: contra pacẽ suã. Pellẽ
eius excoriauerunt: ut auferrent contricionẽ belli.
Ne loquamini inquit loquentes. ꝓ qͦ int̾pretatus ẽ. a¬
quila ne stilletis stillantes: quodã doginate hebra¬
ico eloqͥũ abeo quod fluat. & ad aures ꝑueniat

Expanded text:
habuit studium, majus ingenium, otium, gratiamque, et potest habuit studium, majus ingenium, otium, gratiamque, et potest de praesenti capitulo probabilius aliquid dicere, non invideo, non aspernor, quin potius cupio ab eo discere quod ignoro, et libenter me discipulum profitebor, dummodo doceat, et non detrahat. Nihil enim tam facile, quam otiosum et dormientem de aliorum labore et vigiliis disputare. Ne loquamini loquentes, non stillabit super istos, non comprehendet confusio, dicit domus Jacob. pallium sustulistis, eos qui transibant simpliciter convertistis adinventiones ejus: nonne sermones ejus boni sunt cum eo, et recti ambulaverunt? Et prius populus meus inimicitiis restitit contra pacem suam: pellem ejus excoriaverunt, ut auferrent spem contritionem belli. Ne loquamini, inquit, loquentes; pro quo interpretatus est Aquila: ne stilletis stillantes, quondam idiomate Hebraico, eloquium ab eo quod fluat et ad aures perveniat
Abbreviated transcription (Latin):
ricie. Iue homicidii: hic ꝑuirii lineas tendit Pars
popłi dei diuisa ẽ. in funculo: & agri quondam¬
indos: filius hominis non hab& ubi caput suũ re¬
clin&. Exeposui iuxta qđ̃ mei ingenioli patiebant̃
angustiȩ : & pͥmã ab assirus babiloniisq populis
captiuitatẽ. & scd̾am a romanis qͥ dnm crucifixert̃:
& t̾c̃iã sp̃alẽ q̃ unusquisq nrm̃ cũ adã de paradi¬
so cecidit. & in huius mundi captiuitatẽ uersat᷑.
De qua cũ uenerit ans erig& elisos. solu& compe¬
ditos: & captiuos quondã diaboli reduc& in pos¬
sessionẽ suam: & complebitur ille psalmiste ser¬
mo dicentis. A scendens in altũ: captiuã dux̃ capti¬
uitate Iuxta quã expositionẽ. potest & de ȩccła
quarta captiuitas accipi. de qua unus quisq egͤ¬
ditur ꝑpeccatũ: & postea ab ezra qͥ int̾pretat᷑ ad¬
uitor id ẽ. sermone dei reducitur ierłm. Siquis
autẽ in lege dnĩ die ac nocte meditatus mauis

Expanded text:
ritiae: ille homicidii, hic perjurii lineas tendit: pars populi Dei divisa est in funiculo: et agri quondamribus coeli nidos, Filius hominis non habet ubi caput suum reclinet . Exposui juxta quod mei ingenioli patiebantur angustiae, et primam ab Assyriis, Babyloniisque populi captivitatem, et secundam a Romanis, quia Dominum crucifixerunt, et tertiam spiritualem, qua unusquisque nostrum cum Adam de paradiso cecidit, et in hujus mundi captivitate versatur, de qua cum venerit Dominus, eriget elisos, et solvet compeditos : et captivos quondam diaboli, reducet in possessionem suam, et complebitur sermo Psalmistae dicentis: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem . Juxta quam expositionem potest et de Ecclesia quarta captivitas accipi, de qua unusquisque egreditur per peccatum, et postea ab Ezra, qui interpretatur adjutor, id est, sermone Dei reducitur in Jerusalem . Si quis autem in Lege Domini die ac nocte meditatus, majus
Abbreviated transcription (Latin):
EME INUIDIS respondemus : qͥa ñ¬
cessat inuidia. & librorũ nr̃orum
exordia malorũ maledicta confu¬
tant. qͥ uulgo iactant me steriliᷤᷤ
ieiuniq sermonis quasdã meptias scribere. & cũ
loqͥ nesciã tacere non possum. Itaq obsecro uos
paula & eustochiũ: ut adhuiuscemodi latratus
claudatis aures. & infantiã ut dicunt meam
orationibꝰ aduiantes. impetretis mͥ iuxta a¬
płm ad aꝑtionẽ oris mei : & de scripturis lo
pingues qͥ etreumdederunt me ut quiescant &¬
desinant maledicere: maledicta ne nostant sua.
ledictũ uehemens eẽ. existimant: eã laudẽ ego
corũ benedicta transferre : accuset᷑ ennius. & maro.
eiautus. celius. & terentius. tullius quoq & cet̾i
eloquentes uiri. qͥ non solũ uersus. s multa capi¬
ta capita & longissimos libros ac fabulas integras
transtulerunt. Sed & hilarius nr̃ furti reus sit:
quod in psalmo .xi ͦ ferme milia uersuũ supͣdi¬
eti origenis ad sensũ uerterit. Quorũ omĩum

Expanded text:
er invidis respondemus, quia nocessat invidia: et librorum nostrorum exordia, aemulorum maledicta confutant: qui vulgo jactant, me sterilis jejunique sermonis quasdam ineptias scribere, et cum loqui nesciam, tacere non posse. Itaque obsecro vos, o Paula et Eustochium, ut ad hujuscemodi latratus claudatis aures, et infantiam, ut dicunt, meam orationibus adjuvantes, impetretis mihi juxta Apostolum adapertionem oris mei, ut de Scripturis loqpingues, qui circumdederunt me , ut quiescant et desinant maledicere, malefacta ne noscant sua, ledictum vehemens esse existimant, eamdem laudem ego corum benedicta transferre, accusetur Ennius et Maro, Plautus, Caecilius et Terentius, Tullius quoque et caeteri eloquentes viri, qui non solum versus, sed multa capita et longissimos libros ac fabulas integras transtulerunt. Sed et Hilarius noster furti reus sit, quod in psalmos quadraginta ferme millia versuum supradicti Origenis ad sensum verterit. Quorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
singulare imꝑium roma sortita ẽ. apłoꝵ itineri
ꝑuius factus ẽ. orbis. & aꝑte sunt eis porte
urbiũ : & ad p̃dicationẽ unius dĩ singłare imꝑi¬
um constitutũ ẽ Potest quoq hoc qđ dr̃ cõcider̃
gladios suos in aratra: & hastas suas in falces:
& tropologice accipi. ut dicamꝰ ad fidẽ xp̃i irã
& effrenata conuicia ẽẽ. deposita. ut mittat unꝰ¬
quisq manũ suꝑ aratrũ & non respiciat post ter¬
gũ : & contumeliorũ iacula hastasq confringens
fructꝰ cupiat metere spiritales Ut laborantibꝰ
aliis nos intremꝰ in labores eorũ : & dicat᷑ de nobis
U enientes autẽ uenient in exultatione portantes
manipulos suos Nunc nemo pugnat aduersũ aliũ.
quia legimꝰ beati pacifici Nemo discit conten¬
dere in subuersione audientiũ s ponit filentiũ
ori suo & tac&. quia tempꝰ malũ ẽ. E requiescet

Expanded text:
singulare imperium Roma sortita est; Apostolorum itineri singulare imperium Roma sortita est; Apostolorum itineri pervius factus est orbis, et apertae sunt eis portae urbium, et ad praedicationem unius Dei singulare imperium constitutum est. Potest quoque hoc quod dicitur: Concident gladios suos in aratra, et hastas suas in falces , et tropologice accipi: ut dicamus ad fidem Christi, iram et effrenata convicia esse deposita, ut mittat unusquisque manum super aratrum, et non respiciat post tergum, et contumeliarum jacula hastasque confringens, fructus metere cupiat spirituales, ut laborantibus aliis, nos intremus in labores eorum, et dicatur de nobis: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Nunc nemo pugnat adversus alium, quia legimus: Beati pacifici . Nemo discit contendere in subversionem audientium, sed ponit silentium ori suo, et tacet; quia tempus malum est . Et requiesce
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs enim app̾hend& sapientes in astucia eorũ. & co¬
gnouit cogitationes sapientũ quia funt uane
Dirudicat autẽ int̾ popłos qͥ salute digni sunt:
qͥ indigni. E in eius aduentu: om̃e bellandi stu¬
diũ conferetur ad pacẽ. In aratra gladii muta¬
bunt᷑ : haste eudentur in falces Bens desin& bel¬
lare contͣ gentẽ Nemo pugnare disc&: pugnandi
necessitate deposita Iantaq erit reqͥes ut non
solũ in urbibꝰ s in uiculis qͦq & agris sit unus¬
quisq securus & hoc fi&: qͥa os dnĩ loquutũ ẽ
Ac pͥmũ quidẽ uxta litterã Antequã nasceretur
nobis puer cuiꝰ pͥncipatus suꝑ humerũ eiꝰ : totꝰ
orbis plenus erat sanguine. Popłi contͣ popłos.:
reges contra reges : gentes dimicabant aduersus
gnantibꝰ: Silla. & marco. antonino & catilina: ce¬
sare & bneo pompeio. augusto & bruto. eodẽ au¬
gusto & antomo: in quorũ pliis uatuersa sangui¬
nẽ regna fuderunt Post quã autẽ ad imꝑiũ xepĩ

Expanded text:
n astutia eorum, et cognovit cogitationes sapientium, quoniam vanae sunt. Dijudicat autem inter populos qui salute digni sint, et qui indigni, et in ejus adventu omne bellandi studium conferetur ad pacem . In aratra gladii mutabuntur, hastae cudentur in falces, gens bellare desinet contra gentem. Nemo pugnare discet, pugnandi necessitate deposita. Tantaque erit requies, ut non solum in urbibus, sed in viculis quoque et agris sit unusquisque securus: et hoc fiet, quia os Domini locutum est. Ac primum quidem juxta litteram, antequam nasceretur nobis puer, cujus principatus in humero ejus, totus orbis plenus erat sanguine, populi contra populos, reges contra reges, gentes dimicabant adversum gnantibus: Sylla et Mario, Antonio et Catilina, Caesare et Cneo Pompeio, Augusto et Bruto, et eodem Augusto et Antonio: in quorum praeliis universa sanguinem regna fuderunt. Postquam autem ad imperium Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
& ap̃ ẽ. In die illa in qua lucebit sol iusticiȩ. eon¬
gregabit᷑ illa quȩ fuerat ante contrita: & quę
cxpuisa erat fuscipietur: & ad boe congregabis̃
contrita ut ponatur in reliquias & derelietã in
gentẽ fortẽ. Iisi enĩ añs sabaoth reliquisse nob̾
semen: quasi sodoma cẽmus: & quasi gomiorra
simii es fuussemus. Sed & hebraieũ pulchre. con¬
bulauerat: Ad quã helias dixerat. Usqueqͦ clau¬
dicatis  Cuius pes seandalizatur fuerat abscisus
Quã eiecerã & cui dederã libellũ repudii. colliga.
ꝰ quã afflixerã captiuitatibꝰ uariis. uel tradide¬
rã diabolo & angłis eius Ac ne statĩ diugens
nobis lector opponat. quomͦ congregatã asseras
elaudicantẽ. & collectã eã que fuerat eiecta. cũ
iudei in infidelitate ꝑmaneant. audiat de pͥma
lũ. Uides fr̃ paule qͣnta milia sint de uideis
credentiũ: & om̃s hi emulatores legis sint Sed

Expanded text:
qui Deus est. In die illa in qua lucebit sol justitiae, congregabitur illa quae fuerat ante contrita, et quae expulsa erat, suscipietur, et ad hoc congregabitur contrita, ut ponatur in reliquias, et derelicta in gentem fortem. Nisi enim Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et quasi Gomorrha similes fuissemus . Sed juxta 478 Hebraicum pulchre: Conbulaverat et ad quam Elias dixerat: Usquequo claudicatis ? cujus pes scandalizatus fuerat abscissus . Quam ejeceram, et cui dederam libellum repudii, colligam: et quam afflixeram captivitatibus variis, vel tradideram diabolo et angelis ejus. Ac ne statim nobis diligens lector opponat, quomodo congregatam asseris claudicantem, et collectam eam quae fuerat ejecta, cum Judaei in infidelitate permaneant? Audiat de primalum: Vides, frater Paule, quanta millia sint de Judaeis credentium, et omnes hi aemulatores Legis sunt . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lex. & sermo dnĩ de ierłm & iudicabit int̾ gen¬
tes multas: & argu& popłm plurimũ: & conciders
gladios suos in aratra: & zibinnas suas in falces
& non sum& gens contra gentẽ gladiũ : & non dis¬
quod sermo dei egrediens de ierłm. uidic& int̾
gentes multas. & argu& ꝓpͥe popłm iudeorum:
Nos enim quasi peccatores iuxta mensurã oꝑm nr̃oꝵ
eabit sea argu& condeninatos Lib̾ .i. uinommi in¬

Expanded text:
 judicabit inter gentes multas, et arguet populum plurimum, et concident gladios suos in aratra, et zibynas suas in falces, et non sumet gens contra gentem gladium, et non disquod sermo Dei egrediens de Jerusalem, judicet inter gentes multas, et arguat proprie populum Judaeorum. Nos enim quasi peccatores juxta operum nostrorum mecabit, sed arguet condemnatos. LIBER SECUNDUS.
Abbreviated transcription (Latin):
adĩ filiũ crucifixerunt Si autẽ uoluerimꝰ uix
udo ꝓpħȩ sunt & dicunt. Hec dicit dñs & diis
non misit eos: non errabimus. Illi enĩ popłm quẽ¬
dã dĩ terrore decipiunt. ut comedant eos uł
occisione animarũ earũ & ꝓmittunt pacẽ.

Expanded text:
is udoprophetae sunt, et dicunt, haec dicit Dominus, et Dominus non misit eos, non errabimus. Illi enim populum quondam Dei errore decipiunt, et hoc faciunt, ut comedant eos, vece in occisione animarum eorum, et promittunt eis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo secute sunt eũ turbę multe de galilea &
decapoli. & ierusolinis. & iudea. & transiordanẽ.
& eurauit eas: festinantes popłos ꝓbat Popłis
autẽ festinantibꝰ. gentes autẽ plurime ibunt ad
montẽ. totus scilie& orbis in eũ credens & dicers
ad uexillũ se patibuli mutuo ꝓuocantes Ueni¬
te ascendamꝰ ad montẽ dñ. Ascensione opus ẽ.
ut quis ad xpm̃ ualeat ꝑuenire Et ad domũ
dei iacob: eccłia que ẽ. domus dei columna &
firmamentũ ueritatis Porro qđ iacob salua¬
torẽ signific& & supͣdiximꝰ. Iacob puer meus
suscipiã eũ. Sed & hoc dicent ad eos qͥbꝰ loquu¬
ti fuerant. Uenite ascendamꝰ ad montẽ dni &
in domũ dei iacob. & addent ut ostendat nob̾
uiã suã Quã uł in angłis intellige ȩceliis
p̃sidentibꝰ. uł in scripturis scĩs quę ostendunt¬

Expanded text:
secutae sunt eum turbae multae de Galilaea, et Decapoli et Jerosolymis, et Judaea et trans Jordanem, 476 et curavit eas, festinantes populos probat. Populis autem festinantibus, gentes quoque plurimae ibunt ad montem: totus scilicet orbis in eum credens, et dicent ad vexillum se patibuli mutuo provocantes: Venite, ascendamus in montem Domini. Ascensione opus est, ut quis ad Christum valeat pervenire, et ad domum Dei Jacob, Ecclesiam, quae est domus Dei, columna et firmamentum veritatis. Porro quod Jacob Salvatorem significet, et supra diximus: Jacob puer meus, suscipiam eum . Sed et hoc dicent ad eos quibus locuti fuerant: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob; et addent: Ut ostendant nobis viam suam, quam vel in Angelis intellige Ecclesiis praesidentibus, vel in Scripturis sanctis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ager erat. & ierłm in tumulos lapidũ corruerat.
& mons tẽpli desolatus in excelsa siluarũ : iccir¬
co nunc derelicta domo eorũ atq deserta qͣndo
filius dei egrediens de templo ait. Surgite eamꝰ
Pmonte syom. mons dñi eleuatus ẽ. De qͦ ad pͥnci¬
pẽ tyri dicitur. & uulneratꝰ es a monte dñi. Iste

Expanded text:
et Jerusalem in tumulos lapidum corruerat, et mons templi Dei, desolatus in excelsa silvarum, idcirco nunc, derelicta domo eorum atque deserta, quando Filius Dei egrediens de templo ait: Surgite, eamus pro monte Sion mons Domini inelevatus est, de quo ad principem Tyri dicitur. Et vulne
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatur suꝑ colles: festinabunt fuie ut inhe¬
breo habet᷑ fluent om̃s popłi id ẽ. in morẽ flu¬
uorũ turbe innumerabiles referuntur. Festina-¬
bunt autẽ popłi quando eũ parrt̃ crediderint.
Parthi. medi. elamite. habitantes mesopotamiã.
liã. egiptũ & partes libie quę ẽ. uixta cirenen

Expanded text:
abunt, sive, ut in Hebraeo habetur, fluent omnes populi, id est, in morem fluviorum turbae innumerabiles congregabuntur. Festinabunt autem populi , quando in eum pariter crediderint Parthi et Medi, et Elamitae, et habitantes Mesopotamiam, liam, Aegyptum et partes Libyae, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
tos: & argu& gentes fortes usq in longinquum:
& concident gladios suos in aratra. & hastas su¬
as in falces. Et ultra non toll& gens contra gentẽ
gladiũ. & neq̃quã discent belligerare. Quiescet
unusquisq sub uite sua. & unusqͥsq sub ficu sua. &
non erit qͥ exterreat. qr os dnĩ omĩpotentis loquu-¬

Expanded text:
tos, et arguet gentes fortes usque in longinquum, et concident gladios suos in aratra, et hastas suas in falces: et ultra non tollet gens contra gentem gladium, et nequaquam discent belligerare, et requiescet unusquisque sub vite sua, et unusquisque sub ficu sua, et non erit qui exterreat, q
Abbreviated transcription (Latin):
arabitur & rediget᷑ in tumulos. & erit in ex celsa
dã domus erant. & absq numero acerui frugũ.
ibi ux parua sit casula seruans speciẽ oliuarũ.
refectionẽ animȩ non habentiũ Et erit innouis¬

Expanded text:
arabitur, et redigetur in tumulos, et erit in ecclesia arabitur, et redigetur in tumulos, et erit in ecclesia dam domus erant, et absque numero acervi frugum, ibi vix parva sit casula servans speciem ciborum, refectionem animae non habentium. Cum haec di
Abbreviated transcription (Latin):
aut possit aliquid aut uelit accipe. Si autẽ
gratulatur inqͥbusdã epłis & mittentiũ mune¬
ra beniuolentiã dei appellat: non tam sibi congre
atq ab affinibꝰ suis: tã possessiones quã uniuer¬
sa suppellectilẽ sacerdotibꝰ templi ac popło ua¬
stante ꝑdiderunt. Si tales pauꝑes sunt: accipi¬
ant. Si autẽ sub occasione pauperũ ditant᷑ pau
aͥt cũ thesauris mutemꝰ & uestes: aut pauꝑ ha¬
bitus non querat diuicias senatus. Quid ꝓdẽ.
cirea collũ ad abstergendos sudores lintheolũ non
habitu pauꝑtatẽ. cũ marsuppiũ nrm̃ uniuersa pauꝑerũ
turba suspire : ꝓpt̾ hoc causa nr̃i qͥ tales sumꝰ.
qͥ fyon edificamus in sanguinẽ & ierłm ininiqͥtate.
qͥ uidicamus in muneribus. qui in mercedibꝰ res¬
pondemus: qͥ in peccunia diuinamꝰ. & suꝑ boc fa¬
etã nobis scĩmoniã uindicantes dicimꝰ ñ uenient¬
cis & tẽplũ xpĩ: in confũmatione & in fine qͣndo
refrixerit caritas. & rara fides fuerit. quasi ager

Expanded text:
Al. possit aliquid, aut vellet accipere . Si autem gratulatur in quibusdam Epistolis, et mittentium munera benevolentiam Dei appellat, non tam sibi congregatque affinibus suis, tam possessiones, quam universam supellectilem sacerdotibus templi, ac populo vastantes, perdiderant. Si tales pauperes sunt, accipiant. Si autem sub occasione pauperum paucae ditanaut cum thesauris mutemus et vestes, aut pauper habitus non quaerat divitias senatorum. 473 Quid prodest circa collum ad abstergendos sudores linteolum non hhabitu paupertatem, cum marsupium nostrum universa pauperum turba suspiret? Propter hoc, causa nostri, qui tales sumus, qui Sion aedificamus in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, qui judicamus in muneribus, qui mercedibus respondemus, qui in pecunia divinamus, et super hoc fictam nobis sanctimoniam cis, et templum Christi, in consummatione et in fine, quando refrixerit charitas, et rara fides fuerit, quasi ager
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpt̾ suꝑiora s maxime ꝓpter effusionẽ dnĩri san¬
guinis irrogate sunt Unde & syon quasi ager
arata ẽ. & ierłm in tumulos uersa saxorũ: & tem¬
plũ illud quondã nobile atq sublime in extremoᷤ
cineres comminutũ. Siqͥs autẽ hȩc quę de ierłm
dicunt᷑ & de syon ad eccłiã transferat. ipsa ẽ. e
ia scribit᷑. ia cob puer meus suscipiã eũ : & illud aa
timotheũ. ut scias quomͦ te oporteat in domo dei
conuersari que ẽ. eccłia: iste liqͥdo ꝑuidebit qđ pͥn-¬
cipes domus iacob. & reliquie de domo isrł. siue ut

Expanded text:
 scelera, sed maxime propter effusionem Dominici sanguinis irrogata sunt. Unde et Sion quasi ager arata est, et Jerusalem in tumulos versa saxorum, et templum illud quondam nobile atque sublime, in extremos cineres comminutum est. Si quis autem haec quae de Jerusalem dicuntur, et de Sion ad Ecclesiam transferat ipsa est enia scribitur: Jacob puer meus, suscipiam eum . Et illud ad Timotheum: Ut scias quomodo te oporteat in domo Dei conversari, quae est Ecclesia iste liquido pervidebit, quod principes domus Jacob, et reliqui de domo
Abbreviated transcription (Latin):
ubeat ne inducas impiũ intabernaculũ iustorũ. et
uirũ sanguinũ & dolosũ abhominabitur dñs. bis qͦs¬
cũq a seculis suis ordinant dericos. & uitã eorũ in
scandalũ popłis exponentes. rei sunt infidelitatis
eorũ qui scandali zantur Unde dicit᷑ expedire homini
ut mola asinaria ligetur in collo eus. & p̾cipitet᷑ in
ꝓfundũ : quã ut scandaliz& unũ de minmis ecelie
Cũq sacerdotes ꝓpħ̃a malacbias uoc& angłos. & os eoꝵ¬

Expanded text:
mpium in tabernaculum justorum , et virum sanguinum et dolosum abominetur Dominus: hi quoscumque de asseclis suis ordinant clericos, et vitam eorum in scandalum populis exponentes, rei sunt infidelitatis eorum qui scandalizantur . Unde dicitur expedire homini, 471 ut mola asinaria ligetur in collo ejus, et praecipitetur in profundum, quam ut scandalizet unum de minimis Ecclesiae. Cumque sacerdotes Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Igens aduersũ gentẽ gladiũ: & ñ discent ultra bel¬
ligerare. & sedebit uir subtꝰ uineã suã & subtꝰ
ficu sua: & non erit qͥ exterreat: quia os dñi locu
in nomine dni dei sui. nos autẽ ambulabimꝰ inno¬
mine dñi dei nr̃i męt̾nũ & ultra In illa die dic̃¬

Expanded text:
n discent ultra belligerare. Et sedebit vir subtus vineam suam, et subtus ficum suam, et non erit, qui deterreat: quia os Domini exein nomine Domini Dei sui: nos autem ambulabimus in nomine Domini Dei nostri in aeternum et ultra. In die i
Abbreviated transcription (Latin):
dia seruauerint corsuũ. abhominabunt᷑ iudiciũ et
uniuersa recta ꝑuertunt. Quando enĩ iuxta ꝑso¬
nã iudicant. & in disceptatione negotii ñ ual&
cause meritũ. sed reorũ potentia: nonne ab hominan¬
tur iudiciũ & om̃a recta ꝑuertunt : Potest autem
& alit̃ accipi. qđ pͥncipes domꝰ iacob. & duces domꝰ
isrł abhominentur detestent᷑q iudiciũ dei. iudices
sententiã declinantes. & omem regłam scripturarũ
malis int̾pretationibꝰ dep̾uantes: Isti edificent syon¬

Expanded text:
dia servaverint cor suum, abominantur judicium et universa recta pervertunt: quando enim juxta personam judicant, et in disceptatione negotii non valet causae meritum, sed reorum potentia, nonne abominantur judicium, et omnia recta pervertunt? Potest autem et aliter accipi, quod principes domus Jacob, et judices domus Israel abominentur detestenturque judicium, Dei judicis sententiam declinantes, et omnem regulam Scripturarum malis interpretationib
Abbreviated transcription (Latin):
samuel acceperit. aut quod illi obtulerint Quin
ũ. Sed fac eũ accepisse. stipes magis estimande st̃
tabernaculi quã munera ꝓpħie. Siclus enĩ. xxͣc.
obolos hab&. & quarta pars sicli quinq sunt obo
li & nr̃i igitur sacerdotes si uolunt uendere ꝓ¬
pb̃iã. & colũbas in cathedras suis ꝓponere quas
ipsũ sonat & in t̾cio regnorũ libro. qđ uxor ierobo¬
am infirmante filio ꝑgit ad aiam hominẽ dei: &¬
defert ei panes & uuas passas. & uasculũ mellis
Dicitur enim quid secũ illa portauerit: & tamen ꝓ
uenturũ luctũ p̃dixerit Lic& potuerint hi qͥ ad
ariolos ire consuerant. qͥa multi diuim & arioli
turã narrasse qͥd illi uoluerint: nec tam̃ intu¬
lisse qđ ipsum aut offerre ausi fuerint. aut ꝓpħȩ
acceperint. A płs paulus Q altario inqͥt seriniuis.
de altari participant᷑ & iuitunt. Emittit᷑ tͥ osacet¬
dos¬
ut unias de altari. non ut luxurieris Boui tri¬

Expanded text:
Samuel acceperit, aut quod illi obtulerint: quin Samuel acceperit, aut quod illi obtulerint: quin um. Sed fac eum accepisse, stipes magis aestimandae sunt tabernaculi, quam munera prophetiae. Siclus enim viginti obolos habet, et quarta pars sicli quinque 472 oboli sunt. Et nostri igitur sacerdotes, si volunt vendere prophetiam, et columbas in cathedris suis proponere, quas ipsum sonat et in tertio Regnorum libro, quod uxor Jeroboam, infirmante filio, pergit ad Achiam hominem Dei, defert ei panes et uvas passas, et vasculum mellis . Dicitur enim quid secum illa portaverit, et tamen pventurum luctum praedixerit: licet potuerint hi qui ad hariolos ire consueverant quia multi divini et harioli turam narrasse quid illi voluerint, nec tamen intulisse quod ipsi aut offerre ausi fuerint, aut prophetae acceperint. Apostolus Paulus: Qui altari, inquit, serviunt, et de altari participant, et vivunt . Permittitur tibi, o sacerdosut vivas de altari, non ut luxurieris. Bovi tri
Abbreviated transcription (Latin):
diuinabant: nescientes aliud eẽ. ꝓpħiã aliud diui¬
nationẽ. Iũꝗͣ enĩ diuinatio in scripturis in bonã
partẽ accipitur. Non erit ait auguriũ in ia¬
cob: neq diuinatio in isrł. Uidebant᷑ qͥdẽ sibi eẽ. ꝓ¬
pħe : s qr peccuniã accipiebant ꝓpħia ipsorũ facta
ẽ. diuinatio Petrus apłs. Argentũ inquit & au¬
rũ non babeo. Poterat utiq simoni mago uendẽ
qđ petebat : immo poterat fimulare uendentẽ.
oblatã peccumã cũ offerente dãnauit Ilune ui¬
dño reqͥescere & dicere: non uenient suꝑ nos ma¬
la Quorũ causa speculatoriũ dei hostili aratro
diuiditur : & locus quondã pacis ruinis plenus
sit. & tẽplũ dnĩ in uepres spmasq conuertit᷑. & ẽ.
babitaeulũ bestiarũ. Nee quenquã moueat illud
qđ in pͥmo regnorũ libro legimꝰ. saul uolentẽ ire
quarta pars sicli peccume: & dabo uiro dei. & an¬
nuntiabit nobis uiã nram. Non enĩ seriptũ ẽ. qđ

Expanded text:
divinabant, nescientes aliud esse prophetiam, aliud divinationem: numquam enim divinatio in Scripturis in bonam partem accipitur. Non erit, ait augurium in Jacob, neque divinatio in Israel . Videbantur sibi ed quia pecuniam accipiebant, prophetia ipsorum facta est divinatio. Petrus apostolus: Argentum, inquit, et aurum non habeo : poterat utique Simoni mago vendere, quod petebat; immo poterat simulare vendentem oblatam pecuniam cuDomino requiescere, et dicere: « Non venient super nos mala. » Quorum causa speculatorium Dei hostili aratro dividitur, et locus quondam pacis ruinis plenus fit, et templum Domini in vepres spinasque convertitur, et est habitaculum bestiarum. Nec quemquam moveat illud quod in primo Regum libro legimus, Saul volentem ire quarta pars sicli pecuniae, et dabo viro Dei, et annuntiabit nobis viam nostram : non enim scriptum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Iurris igitur quondã gregis & popłi dei: quia
pessimi coloni int̾fecerunt patris familias filiũ.:
nunc squalida ẽ. & destituta. & sub nomine ari¬
el clamat de terra in isaia. & hȩc turris ẽ. filie
syon. siue ut simmachus uertit in grecũ. ipsa ẽ.
filia sion. & usq ad hanc ueni& ds̃. uel potestas
pͥma. quę potestas regnũ ẽ. filie ierłmn Uenit au¬
tẽ ad hanc turrẽ pͥma potestas. siue pͥncipat᷑
pͥmus. ille qͥ dixerat. ego sum. a. & co. pͥncipiũ
& finis: primus & nouissimus & qͥ exꝑsona as¬
sũpti hominis ait in ꝓuerbiis. Dñs creauit me
in pͥncipio uiarũ suarũ in oꝑa sua: siue ut in

Expanded text:
Turris igitur quondam gregis et populi Dei quia Turris igitur quondam gregis et populi Dei quia pessimi coloni interfecerunt patris familiae filium nunc squalida est et destituta, et sub nomine Ariel, clamat de terra in Isaia. Et haec turris filiae est Sion, sive, ut Symmachus vertit in Graecum: Ipsa est filia Sion : et usque ad hanc veniet Deus, vel potestas prima, quae potestas regnum est filiae Jerusalem. Venit autem ad hanc turrim prima potestas, sive principatus primus, ille qui dixerat: Ego sum alpha et Ω, principium et finis, primus et novissimus . Et qui ex persona assumpti hominis ait in Proverbiis. Dominus creavit me in principio viarum suarum in opera sua , sive, ut in