comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
papa .u. capitulo dicit. Qui ꝓmoti sunt a bosono here¬
tico recipiantur iterũ. ne scandala in ęccłia pullulent:
Non solum autẽ ꝓ heresi depositis apłica sedes hȩc paci
ȩccłiasticȩ studens adiutorii manum porrexit. s ortho¬
doxis sacerdotib & patriarchis ad eam confugientibus
sicut & nunc ꝑ hȩc fecit. usitata miseratione subuenit.
Nostis enĩ qd̾ magnum athanasium alexandrinũ ep̃m.
& cirillum. & policromiũ ierosolimitanos. & ioħem
quẽ caritas ur̃a crisostomum uocat. & flauianũ a sẏno¬
do depositos apłica sedes in pristinũ honorẽ restituit:
Si gͥ qui a donatistis & a bosono ordinati. & a liminib
orthodoxȩ eccłiȩ a synodo plenaria sequestrati. ab cadẽ
synodo recipiuntur. & in cathalogo sacerdotũ habeant᷑.
ne ȩccłia diminutionẽ uł diuisionem patiat᷑. quanto
magis orthodoxȩ fidei uiros & immaculatȩ uitȩ non

Expanded text:
papa quinto capitulo dicit: Qui promoti sunt a Bonoso haerepapa quinto capitulo dicit: Qui promoti sunt a Bonoso haeretico, recipiantur iterum, ne scandala in Ecclesia pullulent. Non solum autem pro haeresi depositis apostolica sedes haec paci ecclesiasticae studens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sacerdotibus et patriarchis ad eam confugientibus, sicut et nunc Photio fecit, usitata miseratione subvenit. Nostis enim quod magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus orthodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis orthodoxae fidei viros, et immaculatae vitae non
Abbreviated transcription (Latin):
& dissipat. ad utilitatem eiꝰ omnia reducere cupientes
Sr nodus enim nicea scd̾o capitulo dicit qm̃ frequent᷑
siue ex necessitate. siue alio quolibet modo transgredi
contingit homines ȩccłiasticos canones. & papa gelasius
dicit. qm̃ ubi necessitas non est. in conuertibilia mane¬
ant scõr patrum decreta & scissimus papa leo in eodẽ
spũ precipit dicens. Ubi necessitas ñ est. nullo modo
uiolentur scõꝵ patrum instituta: Ubi uero necessitas
fuerit. ad utilitatem ȩccłiȩ qui potestatem habet ea
dissipet. Ex necessitate enĩ fit. mutatio legis. & felix
papa. Contemplari oportet qd̾ ubi occurrit necessitas.
sepe constitutiones patrum transgredimur. Et carthagi¬
nensis synodus. xxxu. capitulo dicit. Precipimus ut
clerici rursus in ęccłiam recipiantur. quamuis primũ
in sẏnodo depositi fuerint. Synodus etiam sẏnodum
soluit. ꝓpter unitatem & pacem eccłiȩ. Et innocentius

Expanded text:
ac dissipat, ad utilitatem ejus omnia reducere cupientes. ac dissipat, ad utilitatem ejus omnia reducere cupientes. Synodus enim Nicaena secundo capitulo dicit, quoniam frequenter sive ex necessitate, sive alio quolibet modo transgredi contingit homines ecclesiasticos canones. Et papa Gelasius dicit, quoniam ubi necessitas non est, inconvertibilia maneant sanctorum Patrum decreta. Et sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necessitas non est, nullo modo violentur sanctorum Patrum statuta. Ubi vero necessitas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necessitate enim fit mutatio legis. Et Felix papa: Contemplari oportet, quod ubi occurrit necessitas, saepe constitutiones Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capitulo dicit: Praecipimus ut clerici rursus in Ecclesiam recipiantur, quamvis primum in synodo depositi fuerint. Synodus etiam synodum solvit propter unitatem et pacem Ecclesiae. Et Innocentius
Abbreviated transcription (Latin):
est correctionib subiacent recipiamꝰ. paciq & unanĩ¬
mitati studentes. ipsũ domnũ phocium archiepm
communicantẽ nobis in summã sacerdotum digni¬
ratẽ & honorẽ patriarchatus restituamꝰ. ne diutiꝰ
ȩccłia dĩ scismate & scandalo conturbata ꝑmaneat
Nos ergo petitionẽ urãm ut iustam & dõ placentem
ampleri sumꝰ. & oportunum tempꝰ qd̾ diu deside¬
rauimus nos inuenisse gauisi. misims apochrisa¬
rios nr̃os uoluntatem nr̃am complere. quis pietas
ur̃a antequã uenirent ipsum uirũ p̃occupauerit
uiolent restituere. Qd̃ tam̃ & nos libent᷑ recepimꝰ
& quãuis hoc faciendi potestatẽ habentes. ñ tam̃
ex potestate ur̃a eum restituere uolumꝰ. s ex apłicis decre¬
tis & paternis constitutionib testimonia ꝓferimus. non
leges eccłiȩ antiquitus datas soluentes. s in quib gr̃arũ
diligentia inconuertibilit̃ obseruata. ȩccłiȩ corpꝰ euellit

Expanded text:
est correptionibus subjacent, recipiamus, pacique et unaniest correptionibus subjacent, recipiamus, pacique et unanimitati studentes, ipsum dominum Photium archiepiscopum communicantem nobis, in summam sacerdotum dignitatem et honorem patriarchatus restituamus, ne diutius Ecclesia Dei ut schismate et scandalo conturbata permaneat. Nos ergo petitionem vestram, ut justam et Deo placentem amplexi et opportunum tempus quod diu desideravimus, nos invenisse gavisi, misimus apocrisiarios nostros voluntatem vestram implere: quamvis pietas vestra antequam advenirent, ipsum virum praeoccupaverit violenter restituere. Quod tamen et nos libenter recipimus. Et quamvis hoc faciendi potestatem habentes, non tamen ex potestate nostra eum restituere volumus, sed ex apostolicis decretis et paternis constitutionibus testimonia proferimus, non leges Ecclesiae antiquitus datas solventes; sed in quibus gratiarum diligentia inconvertibiliter observata, Ecclesiae corpus evellit
Abbreviated transcription (Latin):
mitane pontificem syxtus papa damnauit. & iterũ
ipse eũ reconciliauit. Innocentis papa fortunũ damna¬
uit ep̃m: s. ipse postea cum in ꝓprium restituit locũ
eccłie sue. Misenum ep̃m a felice papa damnatiun
gelasi papa successor illiꝰ & communicauit &. ȩccłĩe
S postea in antiochia patriarcha extitit. Gregors uꝰ
quartꝰ papa theodosiũ quẽ eugeniꝰ eis antecessor
presbiterũ honore priuauerat sc̃ȩ ȩccłiȩ signinȩ con¬
secrauit ep̃m. Ibas namq ep̃c dinidicatus fuit .s. sc̃a
synodus canonice suam illi restituit eccłiam. Rotha
int̾fuit rex condemnatũ. & sofrenum ep̃m placentinũ
uit. Sic ioħs papa.uiii.phocium neophitum a papa
nicholao depositũ interuentii augustoꝵ basilii. leoniꝰ
alerandri. in patriarchatu constantino politano re¬
stiaut scribens p̃dictis augustis in hȩc uerba: Scri¬
psistis nobis dilectissimi filii. ut apłiea & compassio¬
nis uiscera apientes. om̃s qui in ȩccłia quȩ apud uos

Expanded text:
 iterum ipse eum reconciliavit. Innocentius papa Photinum damnavit episcopum, sed ipse postea eum in proprium restituit locum Ecclesiae suae. Misenum episcopum a Felice papa damnatum, Gelasius papa successor illius et communicavit, et Ecclesiae us fuit; sed postea in Antiochia patriarcha exstitit. Gregorius vero quartus papa, Theodosium quem Eugenius ejus antecessor presbyterii honore privaverat, sanctae Ecclesiae Signinae consecravit esynodus canonice suam illi restituit Ecclesiam. Rhotinterfuit rex, condemnatum, et Sofrenum Placentinum vit. Sic Johannes papa VIII Photium Neophytum, a papa Nicolao depositum, Augustorum interventu Basilii, Leonis, Alexandri, in patriarchatu Constantinopolitano restituit, scribens praedictis Augustis in haec verba: « Scripsistis nobis, dilectissimi filii, ut apostolica et compassionis viscera aperientes, omnes qui in Ecclesia quae apud vos
Abbreviated transcription (Latin):
faciat decretoꝵ. hinc attendens quanta pęnitentia
Hanc enim rationem romani pontifices in assertio¬
ne decretoꝵ suoꝵ frequenter interponunt. Nam
si hoc leges seculi contineant. quanto magis diuinȩ
S hȩc hactenꝰ. Deinceps singularũ partiũ totiꝰ uolumins
atũtat. qd̾ in unaqͣꝙ parte sibi necessariũ querere debeat¬

Expanded text:
faciat decretorum. Hinc attendens quanta poenitentia faciat decretorum. Hinc attendens quanta poenitentia Hanc enim rationem Romani pontifices in assertione decretorum suorum frequenter interponunt. Nam, si hoc leges saeculi continent, quanto magis divinae? » Haec hactenus. Deinceps singularum partium titulos totius advertat, quid in unaquaque parte sibi necessarium quaerere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qm̃ nec hoc princeps uult. Nam qd̾ ob merita
indulsit: ł si cui pęnam irrogauit. ł si cui sine exem¬
plo subuenit. ꝑsonam non trans greditur.
ossemus de huiꝰ modi plurimas rationes plurima
exempla colligere. s prudenti lectori. & ei qui nouit
plura de paucis intelligere debent p̃dicta sufficere.
Qd̾̃ tam̃ iam monuimus iterum monemus ut siquis
qd̾ legerit de sanctionib siue dispensationib eccle¬
siasticis ad caritatem quȩ est plenitudo referat non
errabit. ñ peccabit. & quando aliqua ꝓbabili ratione
a summo rigore declinabit caritas excusabit. si tamen
nichil contra ȩuuangelium. nichil contra apłos usur¬
pauerit. Siquȩ uero sententiȩ de forensib legib in¬
sertȩ sunt. quȩ iudicium sanguinis contineant. non
ad hoc insertȩ sunt ut ȩccłiasticus iudex ꝑ eas aliquẽ
debeat condemnare. s ut ex eis assertionẽ canonicoꝵ

Expanded text:
tur, quod non hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita tur, quod non hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita indulsit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplo subvenit, personam non transgreditur. Possemus de hujusmodi plurimas rationes, plurima exempla colligere, sed prudenti lectori, et ei qui novit de paucis plurima intelligere, debent praedicta sufficere. Quod tamen jam monuimus, iterum monemus, ut si quis quod legerit de sanctionibus sive dispensationibus ecclesiasticis, ad charitatem, quae est plenitudo legis, referat, non errabit, non peccabit; et quando aliqua probabili ratione a summo rigore declinabit, charitas excusabit; si tamen nihil contra Evangelium, nihil contra apostolos usurpaverit. Si quae vero sententiae de forensibus legibus insertae sunt, quae judicium sanguinis contineant, non ad hoc insertae sunt, ut ecclesiasticus judex per eas aliquem debeat condemnare; sed ut ex eis assertionem canonicorum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aut utilitas suasit. aut necessitas imperauit. Unde.
legitur in epła beati papȩ leonis ad ep̃os affricȩ. Suꝑ est
fr̃s ut concorditer salubres suscipiatis hortatus. & nicħ
ꝑ contentionẽ agentes. s ad omne studium deuotionis
unanimes diuinis & apłicis constitutionib pareatis.
& in nullo patiamini ꝓuidentissima canonũ decreta
uiolari. Quȩ enum hac̾tenꝰ certarũ remisimꝰ conside¬
ratione causarum. antiquis deinceps custodienda st̃
regulis: ne qd̾ ad tempus pia lenitate concessimus.
iusta pꝰ ultione plectamus. Nec tantũ in eccłiasti
cis obseruandum est regulis. s etiam in ipsis legib
de uenerandis legib legitur romanis. Qđcumq im¬
perator ꝑ epłam constituit. uł cognoscens decreuit.
uł edicto p̃cepit. legem esse constat. Hȩ sunt quȩ
conciones appellantur. Plane ex his quȩdam st̃ quȩ¬
ꝑsonales appellantur. quȩ nec ad exemplum trahun¬

Expanded text:
quod aut utilitas suasit, aut necessitas imperavit. Unde quod aut utilitas suasit, aut necessitas imperavit. Unde legitur in epistola beati papae Leonis ad episcopos Africae: « Superest, fratres, ut concorditer salubres suscipiatis hortatus; et nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo patiamini providentissima canonum decreta violari. Quae enim certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postulatione cis observandum est regulis, sed etiam in ipsis legibus. De venerandis legibus legitur Romanis. Quodcunque imperator per epistolam constituit, vel cognvel edicto praecepit, legem esse constat; hae sunt quae constitutiones appellantur. Plane ex his quaedam sunt personales, quae non ad exemplum trahun
Abbreviated transcription (Latin):
solliciti phocium frẽm nr̃m recipimꝰ. sicut & adrianus
papa tharasium. nullum computet canonicum usum.
priuilegia enim paucoꝵ communem legem ñ faciunt
Siquis uero tale quid amodo facere p̃sumpserit. sine
uenia erit. Ita quoq cum esset antiquis regulis prefi¬
nitum. ut nullus qui esset in clero extranearũ consor¬
tium haberet mulierum. s earum tantũ quȩ omnem
suspectionem excluderent. beatus gregorius papa hunc
rigorem modificauit clericis angloꝵ. ut siqui essent extͣ
sacros ordines constituti qui se continere non possent.
uxores sortirentur. & stipendia sua foris acciperent.
intelligens leuiorem esse casum. si ruentes coniugali
uinculo exciperentur. quam si uago concubitu inter¬
minatȩ libidinis uaragine absorberentur. Sic aliȩ
dispensationes salubri deliberatione admissȩ cessante.
necessitate. debent & ipsȩ cessare. nec est ꝓ lege habendũ

Expanded text:
e Ecclesiae solliciti, Photium fratrem nostrum 6 recipimus, sicut et Adrianus e Ecclesiae solliciti, Photium fratrem nostrum 6 recipimus, sicut et Adrianus papa Tharasium, nullus computet canonicum usum. Privilegia enim paucorum communem legem non faciunt. Si quis vero tale quid amodo facere praesumpserit, sine venia erit. » Ita quoque cum esset antiquis regulis praefinitum, ut nullus qui esset in clero, extranearum consortium haberet mulierum; sed earum tantum quae omnem suspicionem excluderent, beatus papa Gregorius hunc rigorem ita modificavit clericis Anglorum, ut si qui essent extra sacros ordines constituti, qui se continere non possent, uxores sortirentur, et stipendia sua foris acciperent, intelligens leviorem esse casum, si ruentes conjugali vinculo exciperentur, quam si vago concubitu interminatae libidinis voragine absorberentur. Sic aliae dispensationes salubri deliberatione admissae, cessante necessitate, debent et ipsae cessare; nec est pro lege habendum
Abbreviated transcription (Latin):
soluendi. & scđm ieremiam euellendi atq plantandi
& ꝓpt̾ hoc & nos eiusdem potestate principis apłoꝵ petri
utentes cum omni ȩccłia nr̃a mandamꝰ uobis. & scĩssi¬
mis fratrib nr̃is patriarchis alexandriȩ. antiochiȩ.
ierosolimoꝵ. & cȩteris ep̃is: & omni plenitudini con
triarcham fratrem & consacerdotem nr̃m nos in com¬
munionem recipere. Item. Recipite eum sine excusati¬
one. nullus excuset ꝓ synodis contra eum ꝑactis. Nullꝰ
sc̃oꝵ predecessoꝵ meoꝵ nicholai & adriani sententias
contra eum causetur. de ipso enim subiectum ẽ illud.
Nullus contra eum surreptiones nr̃as occasione scismatis
habeat omnia enim ut infecta & irrita facimus. et
tollit peccata mundi. Item. Et hoc confirmare uos
uolumus. ut post mortem phocii frĩs nr̃i nullus ex
dat. s ex presbiteris cardinalib eiusdem eccłiȩ uł ex
diaconib. aut ex aliis sacerdotib qui sub eccłia constan¬

Expanded text:
lvendi, et secundum Jeremiam, evellendi et plantandi . Et propter hoc et nos ejusdem potestate principis apostolorum Petri utentes, cum omni Ecclesia nostra mandamus vobis, et sanctissimis fratribus nostris patriarchis Alexandriae, Antiochiae, et Hierosolymorum, et caeteris episcopis, et omni plenitudini Constram Photium patriarcham fratrem et consacerdotem nostrum nos in communionem recipere. » Item: « Recipite eum sine excusatione; nullus excuset pro synodis contra eum peractis, nullus sanctorum praedecessorum meorum Nicolai et Adriani sententias contra eum causetur. De ipso enim subreptum est illis, nullus contra eum subscriptiones vestras occasionem schismatis habeat: omnia enim ut infecta et irrita facimus, et tollit peccata mundi . » Item: « Et hoc confirmare vos volumus, ut post mortem Photii fratris nostri, nullus ex dat; sed ex presbyteris cardinalibus ejusdem Ecclesiae, vel ex diaconibus, aut ex aliis sacerdotibus, qui sub Ecclesia Constan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cib fusis coalescente insitoꝵ pace ramoꝵ caritas
cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ: De hac eadem dispen-¬
satione corripiendoꝵ & temꝑandoꝵ dicit idem aug̃¬
& xp̃ianoꝵ intus in eccłiȩ societate ꝯstitutoꝵ in aliquo
tali peccato fuerit deprehensꝰ. ut anathemate dignus
habeat᷑. fiat hoc ubi ꝑiculum scismatis nullũ ẽ Infra¬
idem:. Quando cuiꝰquã crim̃ notũ ẽ & om̃ib execrabilis
apparet. ut ł nullos prorsꝰ. ł ñ tales habeat defensores
ꝑ qͦs possit scisma otingere. ñ dormiat seueritas disci¬
ctio. nͥ cũ ille corripit᷑. qui habet sociã multitudinem:
Cũ uͦ idem morbꝰ plurimos occupauerit. nicħ aliud bo¬
nis restat ꝗͣ dolor & gemitꝰ. ut ꝑ illud signũ qd erechi¬
inuaserit. diumȩ disciplinȩ seuera miscdia necessa¬
ria ẽ. Nam consilia separationis & inania sunt &
prarbant infirmos bonos quã corrigant a nimosox

Expanded text:
precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem peccatosatione corripiendorum et temperandorum dicit idem Augatrum intus in ecclesie societate constitutorum, in aliquo tali pecchabeatur, fiat hoc, ubi periculum scismatis nullum eidem: « Quando cujusquam crimen notum est et omnibus exsecrabilis apparet ut per quos possit schisma contingere, non dormiat seueritas disciptio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. cum uero idem morbus plurimos occupauerit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechiinvaserit, divinae disciplinae severa misericordia necessaria est. Nam consilia separationis et inania sunt, et perturbant infirmos bonos, quam corrigant animosos
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ñ deberet. nͥ pacis ipsiꝰ ꝯpassione sanaret᷑: S si hoc
dicant. & multo maxime humilit̾ doleant. qui in tanta
morte p̃cisionis iacent. ut in isto qͦdam uulnere matris
eatholicȩ reuiuis cant Cum enĩ p̃cisus ramꝰ inseritur.
fit aliud uulnꝰ in arbore qͦ possit recipi ut uiuat qͥ sine
uita radicis ꝑibat. S cũ receptꝰ recipienti coaluerit. &
ugor ꝯsequit᷑ & fructꝰ. Si aũ ñ coaluerit. ille qͥdẽ are¬
scit. s uita arboris ꝑmanebit: Est enĩ & tale inserendi
genꝰ ut nullo p̃ciso ramo qui intꝰ ẽ. ille qͥ foris ẽ inse¬
ratur. ñ tam̃ nullo s leuissimo arboris uulnere. Itagͦ
& isti cũ ad radicẽ cathalicã ueniunt. nec eis quãuis
pꝰ erroris sui pęnitentiã honor clericatus aut ep̃atus
aufertur. fit quidẽ aliqͥd tanquã in cortice arboris
matris contͣ integritatẽ seueritatis. Ueruntam̃ q neq
qui plantat ẽ aliquid. neq qui rigat ad dĩ miscdiam

Expanded text:
en non deberet, nisi pacis ipsius compassione sanaretur. Sed sibi hoc dicant, et multo maxime humiliter doleant, qui in tanta morte praeciscatholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝑfectꝰ uade & omia q̃ habes & da pauꝑib & habebis
thesaurũ in cȩlo. Ecce lectio ista eugłica in uoluntate
hominis ꝑfectionẽ ponens. ñ cogit. ñ minas intentat.
sic̃ nec illa q̃ spadones laudans qͥ se castrauert ꝓpt regnũ celoꝵ:
subinfert. Qui potest capere capiat. At tam̃ cũ ad ꝑfectionẽ
uoto se quis astrinxerit. ł gradũ quẽ nullꝰ absq ꝯtinentiȩ
uirtute ascendere debet ascenderit: iã fit necessariũ & pe¬
nale si ñ teneat᷑ qd̾ an̾ hanc ascensionẽ fuerat uoluntariũ
unde & dñs dicit. Nemo mittens manũ ad aratrũ & retro aspi¬
ciens. aptꝰ ẽ regno di Eoterat enĩ añ ascensionẽ eẽ inferior.
ñ tam̃ decerior: Post descensionẽ uͦ inferior ẽ & deterior.¬

Expanded text:
e, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens non cogit, non minas intentat; sicut nec illa quae spadones laudans, qui se castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui potest capere, capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quis astrinxerit, vel gradum, quem nullus absque continentiae virtute ascendere debet, ascenderit, jam sit necessarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro aspiciens, aptus est regno Dei . Poterat enim ante Ascensionem esse inferior, non tamen deterior; post Ascensionem
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie fatigat. & ꝯterit. qn̾ uult ad iudiciũ. qn̾ uult
ad claustra reducit. & qñ educta fuerit. nͥ ea ꝓfiteat᷑
q̃ ipse p̃ceperit: punit. Propͥȩ gͥ lib̾tati omitti. & om̃i
opp̃ssione atq potestate illiꝰ cũ qͦ initur ꝯflictꝰ opor¬
tet lib̾ari. atq suis libaliter uti. & suspectas ꝑsonas

Expanded text:
quotidie fatigat, et conterit. Quando vult ad judicium, quando vult quotidie fatigat, et conterit. Quando vult ad judicium, quando vult ad claustra reducit, et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur quae ipse praeceperit, punit. Propriae igitur libertati commiti, et ab omni oppressione atque potestate illius cum quo initur conflictus oportet li
Abbreviated transcription (Latin):
rex ꝯuentũ celebrare disponit. & theib̾gam reginã exami¬
ni ꝓpͥo. & iudicio meditat᷑ subicere. & si qͥdẽ eã p̾stigiis fal¬
sitatis suȩ potuerit exhibere. qͣsi ñ fuerit legitua sua
uxor. uult penitꝰ a se sequestrare: Sin aũ uult eã tanꝗͣ.
ꝓpriam uxorẽ dimittere. se deinde qͣsi mechata fuerit
insimulare. atq ꝑ hoc hominẽ suũ & hoĩem tħeib̾ge
ad monomachiã impellere. & si hõ ipsiꝰ reginȩ cecide¬
rit. disponit hanc sine dilatione ꝑuere. Itẽ Preterea
siue de ꝯiugii federe. siue de adulterii crimine iudiciũ
sit agitandũ. nulla ratio patet theib̾gam cũ lothario
multitudinis formidanda. & ñ sit difficile testes ꝑdu
cere. ł cęt̾as ꝑsonas q̃ tã a scĩs canonib ꝗͣ a uenerandis
romanis legib in huiꝰmodi ꝯtrouersiis requirunt᷑. Hȩc
iccirco diximꝰ. ut ostendamꝰ quẽ legũ ꝯflictũ lothariꝰ
ꝯgredi posse autuma. cũ ꝑsonã ꝗͣ in suis penetralib

Expanded text:
rex conventum celebrare disponit, et Theibergam reginam examini proprio et judicio meditatur subjicere: et siquidem eam praestigiis falsitatis suae potuerit exhibere, quasi non fuerit legitima sua uxor, vult eam penitus a se sequestrare. Sin autem vult eam tanquam propriam uxorem dimittere, sed deinde quasi moechata fuerit insimulare, atque pro hoc hominem suum, et hominem Theibergae ad monomachiam impellere, et si homo ipsius reginae ceciderit, disponit hanc sine dilatione perimere. Item. Praeterea sive de conjugii foedere, sive de adulterii crimine judicium sit agitandum, nmultitudinis formidanda, et non sit difficile testecere, vel caeteras personas, quae tam a sanctis canonibus quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis requirantur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum. Lotharius congredi posse autumat cum perscha, quam in suis penetralibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ st̃ elemosinȩ. Una cordis. alia pecuniȩ. Clemosina aug̃¬
cordis ẽ. dimittere qd̾ les es. Nam dare aliqͥd indigenti.
redundat tͥ. Elemosina cordis. multo maior ẽ. ꝗͣ ele¬
mosina corporis. karitatis elemosina. sine terrena
sustantia sufficit. illa uͦ q̃ corporalit̾ dat᷑. si ñ beni¬
gno corde tributt᷑. om̃ino ñ sufficit

Expanded text:
unt eleemosynae, una cordis, alia pecuniae. Eleemosyna cordis est dimittere quod laesus est. Nam dare aliquid aliquando redundat tibi. Eleemosyna cordis multo major est quam eleemosyna corporis. Charitatis eleemosyna sine terrena substantia sufficit; illa vero quae corporaliter datur, si non benigno corde tribuitur omnino non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uoluntate parentũ. sub p̃fato desponsationis ł dota¬
licii nomine in ꝯuigiũ sũptas habent. qn̾ in omniũ
aures hȩc fuerit ꝯstitutio ꝓmulgata. ab earũ ꝯiuncti¬
one separent᷑. & publicȩ penitentiȩ subigant᷑. Raptȩ
aũ parentib legalit̃ restituant᷑. Post actã uͦ publicã pem
tentiã. si ȩtas inc̾tinentiã exegerit. legitimo & ex utrisqꝙ
partib placito diugio socient᷑. Nã in his regulã ñ ostiui¬
mꝰ.s ut u̾bis magni leonis utam̃ qd̾ sit tollerabiliꝰ estim¬
mꝰ. qd̾ si unꝰ ex oiugatis obierit. is qͥ publicã penitentiã
rẽ possit amouere offensam.

Expanded text:
cum voluntate parentum sub praefato desponsionis vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur, et publicae poenitentiae subigantur; raptae tem parentibus legaliter restitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo ex utrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus, sed, ut verbis magni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam rem possit amovere offensam.
Abbreviated transcription (Latin):
si necesse fuerit ꝯfugerent. eosq appellarent. &¬
ipsi nomine pͥmatũ fruerent᷑. & ñ alii . Reliquę
uͦ metropolitanȩ ciuitates q̃ minores iudices habe¬
bant. licet maiores comitib eẽnt. haberent metro¬
politanos suos. qͥ p̾dictis iuste obȩdirent pͥmatib
s aut metropolitanoꝵ aut archiep̾oꝵ nomine frue¬
rent᷑ & licet singulȩ metropoles ciuitates suas ꝓuin¬
cias habeant. & suos metropolitanos hab̾e debeant
epos. sic̃ priꝰ metropolitanos habebant iudices scłares
ad qͦs pꝰ sedẽ apłicam sũma negocia ꝯueniant .&
ut ibidẽ qͥb necesse fuerit reuelentur. & iuste restitu¬
ant᷑. & hi qͥ iniuste oppͥmunt᷑ iuste reformentur.

Expanded text:
si necesse fuerit, confugerent, eosque appellarent, ut ipsi nomine primatum fruerentur, et non alii. Reliquae vero metropolitanae civitates, quae minores judices habebant, licet majorum comitum essent, haberent tamen metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibussed aut metropolitanorum archiepiscoporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates suas provincias habeanepiscopos, sicut prius metropolitanos habebant judices saeculares. ad quos post sedem apostolicam summa negotia conveniant, ut ibidem quibus necesse fuerit releventur et juste restituantur, et hi qui injuste opprimuntur juste reformentur
Abbreviated transcription (Latin):
prauis exemplis mala de se suspicari ꝑmi-
anitatis ostrictꝰ infamiã eiꝰ patefecerit:¬
& certi accusatores criminiꝰ eiꝰ defuerint.
ammoneat᷑ pͥmo seorsũ ab ep̃o. deinde
Si uͦ neq sic correxerit. ab officio suspendat᷑. usq ad di¬
gnã fatisfactionẽ. ne popłs fideliũ in eũ scandalum
patiat᷑. Si aũ accusatores legitimi ñ fuerint. qͥ eiꝰ cri¬
mina manifestis in diciis ꝓbare ꝯtenderint. & ipse
negauerit. tẽ ipse cũ .uii. sociis suis eiꝰdẽ ordinis. si¬

Expanded text:
pravis exemplis mala de se suspicari permistianitatis constrictus infamiam ejus patefecerit, et certi accadmoneatur primo seorsum ab episcopo, deinde Si vero nec sic se correxerit, ab officio suspendatur usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Si autem accusatores legitimi fuerint, qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tunc ipse cum sociis suis ejusdem ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
& scit eũ falsũ iurare. uincit homicidã. qr homicida
corpꝰ occisurꝰ ẽ ille animã ĩmo duas anmas.& eis quẽ
iurare ꝓuocauit & suã. Scis uerũ eẽ qd̾ dicis falsum eẽ
qd̾ dieit ille & iurare opellis ÷ Ecce uirat ꝑiurat. ecce pnt¬
qͥd tu inuenisti: Immo & tu ꝑisti qr de ill iꝰ morte
saciari uoluisti

Expanded text:
da corpus occisurus est, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit et suam. Scis verum esse quod dicis, falsum esse quod dicit ille, et jurare compellis. Ecce jurat, perjurat, ecce perit, quid invenisti? Imo et tu peristi, quia de illius morte satiare voluisti
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt. si nulla int̾ueniat egritudo qnͥta fũa añ pascha es
de pondere estimando delictoꝵ. sac̃dotis ẽ iudicare. ut¬
attendat ad ꝯfessionẽ penitentis ⁊ ad fletꝰ atq lacrimas
corrigentis. ac tũ iubere dimiiti. cũ uiderit dgruã satis.¬
factionẽ. Sane si qͥs egritudinẽ inciderit. atꝙ usq ad
desperationẽ deuenerit. ei ẽ añ tempꝰ pasche relaxandũ.

Expanded text:
gerunt, si nulla interveniat egritudo, quinta feria ante pascha eis est de pondere estimando delictorum sacerdotis est iattendat ad confessionem poenitentis, et ad fletus atque lacrimas corrigentis, ac tunc jubere dimitti, quum viderit congruam satisfactionem. § 2. Sane si quis aegritudinem inciderit, atque usque ad desperationem devenerit, ei est ante tempus Paschae relaxandum,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ relligioso ꝓposito diuturna obseruatione ꝑmansert̃.
Similit̾ uirgines nub̃e ꝓhibemꝰ. qs annis plurimis in
monasteriis etatẽ egisse ꝯtigerit¬
Ex epła gg̾ missa ad

Expanded text:
 religioso proposito diuturna observatione permanserunt. Similiter virgines nubere prohibemus, quas annis plurimis in monasteriis aetatem egisse contigerit papae missa ad
Abbreviated transcription (Latin):
an ñ ignorat᷑. ut hos baptizare debeas scđm patrum
tͣditionẽ si ñ fuerit qͥ testificet᷑: ratio poscit Cartag̾ ẽc¬
Placuit de infantib qͦtiens ñ inueniunt᷑ certissi ca¬
mi testes qͥ eos baptrzatos eẽ sine dubitatione testen¬
tur. neq ipsi st̃ ꝑ ętatẽ idonei de tͣditis sibi sacram̃tiᷤᷤ
responde. absq ullo scrupulo eos eẽ baptizandos.
Similit̾ & de ęccłiis qͦtiens suꝑ earũ hesitat᷑ ꝯsecratio¬
ne agendũ ẽ .i. ut sine trepidatione ꝯsecrent᷑¬

Expanded text:
an non ignoratur, ut hos baptizare debeas, secundum Patrum traditionem, si non fuerit qui testificetur, ratio poscit. CAP. it de infantibus quoties non invenientur certissimi testes, qui eos baptizatos sine dubitatione testentur, neque ipsi per aetatem sint idonei de traditis sibi sacramentis respondere absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, similiter et de ecclesiis, quoties desuper earum haesitatur consecratione, agendum est idem ut sine trepidatione consecrent
Abbreviated transcription (Latin):
sationis. & uitȩ. dignũ duxerit: sepelire p̃sumat. nec
qͥsꝗͣ ossa cuiꝰlibet mortui de. sepulchro suo eicere. aut
sepulturã cuiꝰꝗͣ temerario ausu qͦ quo mͦ uiolare. s unũ¬
quẽq in loco sibi a d̾o parato atq ocesso. aduentũ sui
iudicis p̃stolari concedat

Expanded text:
sationis aut vitae dignum duxerit, sepelire praesumat; nec quisquam ossa cujuslibet mortui de sepulcro suo ejicere, aut sepulturam cujusquam temerario ausu quoquo modo violet, sed unumquemque in loculo sibi a Deo parato atque concesso adventum sui judicis praestolari concedat
Abbreviated transcription (Latin):
osecrari. neq missas in ea celebrare. s iactare foras.¬
ccłiam in qͣ mortuoꝵ cadauera infideliũ sepeliuntur
scificare ñ licet. s si apta fuerit ad ꝯsecrandũ. inde euul¬
sis corporib & rasis parietib ł eiꝰ lignis loci. ceȩdificet᷑
Si hec osecͣta priꝰ fuit. missas in ea celebrare licet. si tam̃

Expanded text:
secrari neque in ea missas celebrare; sed jactare forasiam, in qua mortuorum cadavera infidelium sepeliuntur, sanctificare non licet; sed si apta videtur ad consecrandam, inde evulsis corporibus, et rasis parietibus vel tignis ejus loci, reaedificetur. Sed si haec consecrata ante fuerit, missas in ea celebrare licet; si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nomine tͥnitatis tͥna &̃ mersione scm̃ baptisma uni¬
ite baptizate om̃s gentes in nomine patris & filii &
sp̃s sc̃i. Si reuera hi de p̃fatis hereticis qͥ in locis tͥ uici
nis ꝯmorari dicunt᷑. solũ mͦ se in nomine dñi fuisse
baptizatos forsitan ꝯfitent᷑. sine cuiꝰꝗͣ dubitationis
ambiguo eos ad catholicã fidẽ uenientes . scẽ tͥnitatiᷤ
nomine baptizabis.

Expanded text:
nomine Trinitatis, trina etiam mersione sanctum baptisma uniIte, baptizate omnes gentes in nomine Patris et filii et Spiritus sancti . Si revera de praefatis haereticis qui in lnis commorari dicuntur, solummodo se in nomine Domini baptizatos fuisse forsitan confitentur, sine cujusquam dubitationis ambiguo eos ad catholicam fidem venientes in S. Trinitatis nomine baptizabis.
Abbreviated transcription (Latin):
& bonã uitã q̃ habebat ꝯmuni ep̃oꝵ & reliquoꝵ sac̾dotũ
ac apłoꝵ ꝯsilio. tnslatꝰ ẽ ephesũ. Non enĩ tnsit de ciuita¬
te in ciuitatẽ. qͥ ñ suo libitu. aut ambitu hoc facit. s
utilitate q̃dã aut necessitate. alioꝵ hortatu & ꝯsilio
potioꝵ tnsfert᷑ Nec &̃ tnsfert᷑ de minori ciuitate ad
maiorẽ. qͥ hoc ñ ambitu nec ꝓpͥa uoluntate facit. s aut
ui.a ꝓpͥa sede puls. aut necessitate coactꝰ. aut utilita¬
te loci. aut ppłi. ñ suꝑbe. s humilit̾ ab aliis cũhuiꝰ scẽ¬

Expanded text:
eliquorum sacerdotum ac populorum consilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem qui non suo libitu, aut ambitu hoc facit, sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu, et consilio potiorum transfertur. Nec transfertur de minori civitate ad majorem, qui hoc non ambitu nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis trans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmuni utilitate. ł necessitate fieri licere. s ñ libitu cuiꝰ¬
quã aut dñatione Petrꝰ sc̃s magist̃ nr̃ & pͥnceps apłoꝵ
de antiochia utilitatis causa tñslatꝰ ẽ romã. ut ibidẽ
potiꝰ ꝓficere posset Fusebiꝰ qͦ de qͣdã parua ciuitate
apłica auctoritate mutatꝰ ẽ alexandriã. Similit̾ felix¬

Expanded text:
muni utilitate atque necessitate fieri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister, et princeps apostolorum de Antiochia utilitatis causa translatus est Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate, ap
Abbreviated transcription (Latin):
nistros. Sint ministri iusti si uolunt. si aũ nolue¬
rint ẽẽ iꝰti. qͥ in cathedra moysi sedent: securũ me
xp̃s baptizauit. Non timeo adulterũ: ebriosũ. ñ
qd̾ sacram̃tũ tam scm ẽ: ut nec homicida mini¬

Expanded text:
nistros. Sint ministri justi si volunt. Si autem noluerint esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me us baptizavit. Non timeo adulterum, non ebriosum, non quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida mini
Abbreviated transcription (Latin):
dt eo mͦ eã rectissime dimitti. si uiro suo dicat. ñ ero
uxor tua nͥ mͥ ł de latrocinio diuitias ꝯgeras. aut
anꝰ exerceas. aut si qͥd aliud ł facinorosũ ł flagiciosũ
in uiro nouerat. qͦ delectata ł libidinẽ expleat. ł
facilẽ uictũ habebat. ł etiã incedebat ornatior. tẽ
ille enĩ cui hoc uxor dicit. si ueracit̾ egit pęnitentiã
ab oꝑib mortuis qñ accessit ad baptismũ. habetq
in fundam̃to fidẽ. q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. ꝓculdubio
plꝰ tenebit᷑ amore diuinȩ grẽ. ꝗͣ carnis uxorię. &
m̃brum qd̾ eũ scandalizat fortit̾ amputabit. Ambi

Expanded text:
do illam rectissime dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut am Christianus exerceas, aut si quid aliud uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae grmembrum quod eum scandalizat fortiter amputat. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ipsi sensistis. qr in una fide nil officit sc̃e eccłiȩ osue¬
tudo diu̾sa. Nos aũ qđ t̾cio mergimꝰ. tͥduanȩ sepultę
sacram̃ta signamꝰ. ut dũ t̾cio ab aqͥs infans educit᷑.
resurrectio tͥduani tẽporis exprimat᷑ Qđ siqͥs forte
&̃ ꝓ sũmȩ tͥnitatis ueneratione estimet fieri. neq ad
hoc aliqͥd obsistit baptizandũ semel in aqͥs mergere
Quia dũ trib susistentiis una sustantia ẽ rep̃hensibile
ẽẽ nullatenꝰ pot̾. infantẽ in baptismate. ł ter ł semel
mergere: qn & in trib mersionib ꝑsonarũ trinitas.
& una pot̃ diuinitatis singłaritas designari

Expanded text:
test, quam quod ipsi sensistis, quia in una fide nihil officit sanctae ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem, quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut, duresurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione aestimet fieri, neque ad hoc aliquid obsistit, baptizandum semel in aquis mergere, quia dum in tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse nullatenus potest infantem in baptismate vel ter vel semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum trinitas, et in una potest divinitatis singularitas designari
Abbreviated transcription (Latin):
ttus ẽ qr retinet ñ nullã beniuolentiã. Illud uͦ qd̾ non
cũ ule qͥ ꝯmendauit poposcerit. & si forte gladium
suũ repetat furens manifestũ ẽ. ñ eẽ reddendũ. ne
ł se occidat ł alios donec ei sanitas restituat᷑. hoc id̾o
ñ habet duplex cor. qr ille cui omendatꝰ ẽ gladiꝰ cũ
ꝓmittebat se redditurũ posceriti. ñ cogitabat furen¬
tẽ posse repetere. Manifestũ ẽ ñ eẽ culpandũ aliqn̾
uerũ tacere. falsũ aũ dicere ñ inuenit᷑ ꝯcessũ scĩs¬

Expanded text:
t, quia retinet nonnullam benevolentiam. Illud vero quod non cum ille qui commendavit poposcerit: si forte gladium suum repetat furens, manifestum est non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas restituatur. Hoc ideo non habet duplex cor, quia ille cui commodatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Manifestum est non esse culpandum aliquando verum tacere, falsum autem dicere non invenitur concessum s
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ uerũ tacere. Si qͥs forte ł ad istã uisibilẽ mor¬
tẽ ñ uult hominẽ ꝓdere paratꝰ eẽ debet uerũ occul¬
tare ñ falsũ dicere. ut neq ꝓdat neq mentiat᷑ neq
occidat animã suã ꝓ corpore alt̾iꝰ. Itẽ. Duo st̾ gn̾a
m̃dacioꝵ in quib ñ magna culpa ẽ. s tam̃ ñ sunt
sine culpa. cũ aut iocam᷑. aut ꝓrcimo mentit᷑. Illud
pͥmũ in iocando ido̾ ñ ẽ ꝑniciosũ. qi ñ fallit. Nouit¬

Expanded text:
rte vel ad istam visibilem mortem non vult hominem prodere, paratus esse debet verum occultare, non falsum dicere, ut neque prodat, neque mentiatur, nec occidat animam suam pro corpore alterius. Item: Duo sunt genera mendaciorum in quibus non magna culpa est, sed tamen non sunt sine culpa, cum aut jocamur aut proximo mentimur. Illud primum in jocando non e
Abbreviated transcription (Latin):
ctione. & in officio. & in modulatione psalmoꝵ ipsȩ
scĩmoniales strenuȩ sint. & in om̃ib oꝑib bonis illa
eis ducatũ imp̃beat. ut pote ꝓ aĩab earũ rationem
redditura in ospectu dñi. & stipendia scĩmonialib
p̃beat necessaria. neforte ꝑ indigentiã cibi. aut potꝰ
peccare ꝯpellantur

Expanded text:
ctione et officio, in modulatione psalmorum ipsae sanctimoniales strenuae sint, et in omnibus operibus bonis. Illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura in conspectu Domini, et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut potus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincias ostitutis. Ualentinȩ nos clerici ciuitatis
adierunt. ꝓponentesꝑlibellũ crimina q̃ maximũ
teste tota ꝓuincia asserunt omisisse. delegata totiens co¬
gnitione: illũ ostituta semꝑ & subt̃fugisse iudicia. nec
confisũ ꝯscientia festinasse. ut si eẽt in nocens exami¬
natis õĩb purgaret᷑. q̃ totiens decreta ex nr̃arũ qͦ cartarũ
instructione cognouimꝰ. Qui econtͣrio ꝓbauit dese illa
q̃ dicta st̃. qr ad ea ꝯfutanda cũ ẽẽnt innumera a deces¬
sorib meis ꝓuincialis ẽ delegata cognitio Conuentꝰ ẽ
dicit᷑ uitasse. & ad eẽ minime uoluisse. & nullꝰ dubitat.
qi ita iudiciũ nocens subt̾fugit. quẽadmodũ ut absol¬
uat᷑ qͥ ẽ innocens q̃rit. S astuta cauillatio eoꝵ qͥ uersu¬
tis agendũ ẽẽ credunt osiliis. ñ quã innocentię nom̃

Expanded text:
incias constitutis. Valentinae nos clerici civitatis adierunt proponentes per libellum crimina, quae Maximum, teste tota provincia, asserunt commisisse: delegata toties cognitione illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus, purgaretur, quae toties decreta, ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa, quae dicta sunt, quia ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provincialis est delegata cognitio. Conventus etiam dicitur evitasse et adesse minime voluisse, et nullus dubitat quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur, qui est innocens, quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qui versutis agendum credunt esse consiliis, nunquam innocentiae nomen
Abbreviated transcription (Latin):
obiecta respondeat. si ^ adeẽ neglexerit: dilationẽ senten¬
tiȩ de absentia ñ lucret᷑. Nã manifestũ ẽ ꝯfiteri eum
de crimine. qͥ indulto & totiens delegato iudicio. purgan¬
di se occasione ñ utit᷑. Nicħ enĩ int̾est utrũ in p̃senti
ciales litt̾as dirigemꝰ. ne excusationẽ sibi ignoratio¬
nis obtendat. ut ad ꝓuinciã uenire cogat᷑. & illic se
ꝯstituto p̃sentare iudicio. Quicqͥd aũ ur̃a karitas de
hac causa duxerit decernendũ. cũ ad nos relatũ fuerit.
nr̃a ut odecet necesse ẽ auctoritate firmet᷑¬

Expanded text:
objecta respondeat; si adesse neglexerit, dilationem sentenobjecta respondeat; si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur: nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et toties delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utruciales litteras dirigemus, ne excusationem sibi ignorationis obtendat, ut ad provinciam venire cogatur, et illic se constituto praesentare judicio. Quidquid autem vestra charitas de hac causa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, nostra ut condecet necesse est auctoritate firmet
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbunalia. subditũ q̃stioni. qd ĩ uili qͦ ꝑsona turpissimũ
ẽ. obicerent ꝑuenisse. et homicidii dãnatũ assert̾.
gestis ꝓlatis in mediũ. & hunc talẽ pꝰ tanta taliaq cõ¬
missa. ep̃atꝰ adhuc sibi nom̃ in suis latibulis uendicare
in ꝓpͥȩ ciuitatis infamiã. nimiis dolorib ꝯquerunt᷑. &
scm nom̃ uendicando sibi uelle polluere. Id̾oq fr̃s km̃i
ab accusantib se clericis defende possit digna tandẽ
sententia. iudicamꝰ ꝗͣꝗͣ illi cũ ħ edocta fuerint. q̃ pot̃
huiꝰ nominis iactura ẽẽ qͥ pudorẽ ñ quã habuisse sacer¬
dotii ꝑhibet᷑. & locũ suũ nec modico qͥdem tẽpore custo¬
disse: dilationẽ dedimꝰ. & decreuimꝰ ur̃m debere intra
ꝓuinciã ẽẽ iudiciũ. & ogregari sẏnodũ ante diẽ kalen¬
darũ nouenbriũ. ut si ad eẽ uoluerit p̃sens. si ꝯfidit: ad

Expanded text:
tribunatia subditum quaestioni, quod in vili quoque persona turpissimum tribunatia subditum quaestioni, quod in vili quoque persona turpissimum est, objicerent pervenisse et homicidit damnatum asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem, post tanta taliaque commissa, episcopatus adhuc sibi nomen in suis latibulis vindicare, in propriae civitatis infamiam, nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando sibi velle polluere. Ideoque, fratres ab accusantibus se clericis, posset digna tandem,sententia. Quanquam illi, cum haec edocta fuerint, quae potest hujus nominis esse jactura, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum ne modico quidem tempore custodisse: dilationem dedimus, et decrevimus vestrum debere intra provinciam esse judicium, et congregari synodum ante diem calendarum Novembrium, ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
in mediũ. nec ꝓdest illi totiens latuisse. totiens subt̃ fu¬
gisse. quẽ sui actꝰ & ꝯmissa qͦcũq fugerit: ea q̃ obiciunt᷑
illi. si uera st̃ crimina ꝑsequunt᷑. Debuerã qͥdẽ iã nc̃ dignã
ꝓ eiꝰ accusatis in nr̃o iudicio actib. qͥ cognitionẽ & de¬
cretũ iudiciũ sepe declinando credidit illudendũ. dare
ẽ licet sit q̃sitꝰ a nob̾ reseruaturũ ẽẽ nicħ diceret malu¬
imꝰ int̾capedine tẽporis data differri. cũ hoc ẽẽ eiꝰ ac¬
cusatores assererent. De cuiꝰ intentionib & morib sit
securum maximũ tantomag̾ damnanda ꝯmittere.
qnͣto tardiꝰ se ostituto iudicio p̃sentaret: Quẽ manicheoꝵ
inuolutũ caligine. arguunt. turpiq secta olĩ. ita ne eũ¬
ñ possetabluere animũ sordidasse imꝓbatione. obiectȩ
rei gesta synodalia ꝓferentes. & omissis inuolutũ
undiq flagiciis. nullũ eũ sanitatis habuisse respectũ.
quẽ furore suo⁊ ĩsana temeritate ad scłariũ qͦ iudiciũ

Expanded text:
est proderit illi toties latuisse, toties subterfugisse, quem sui actus et commissa, quocunque fugerit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt, crimina persequuntur. Debueram quidem jam dignam pro ejus accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, dare est, licet sit quaesitus a nobis, reservatum esse nihil diceret, maluimus, intercapedine temporis data, differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus sit securum, Maximum tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine arguunt, turpi secta olim, ita ne eum possit abluere animum sordida se improbatione objectae rei, gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique flagitiis; nullum enim sanitatis habuisse respectum, quem furore suo et insana temeritate ad saecularium quoque judicum
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ ẽ augurio homo qualis ego de hoc augurio õ
mandauit eis dicendũ ꝑ hominẽ suũ quisꝰ sibi uelit
queri solet. an qr ñ serio s ioco. dictũ ẽ ut exitus
docuit. ñ ẽ habendũ mendaciũ. Mendacia enĩ a men¬
dacib serio agunt᷑ ñ ioco Cum aũ q̃ ñ st̃ tanquã
ioco dicunt᷑ ñ deputant᷑ m̃dacia

Expanded text:
 auguratur homo qualis ego — de hoc augurio etiam mandauit eis dicendum per hominem suum — quid sibi uelit quaeri solet. an quia non serio sed ioco dictum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem quae non sunt tamquam ioco dicuntur, non deputantur mendacia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝯsuetudine roborata approbauit usꝰ. Quib par ritus.
& idem utrisq pietatis debet᷑ affectꝰ. Unde qͥs ł aliqnͣtulũ
sacrarũ exꝑtus scͥpturarũ hesitauerit: Si enĩ attentaue¬
rimꝰ ꝯsuetudines eccłiȩ ñ ꝑ scͥpturas a patͥb tͣditas nicħ
estimare. ꝗͣt̾ religio detriñti lat᷑a sit. despicientib liqͥdo
ꝯstabit. Quȩ enĩ ut inde ordinam scͥptura salutiferȩ
crucis signaculo fideles docuit insigniri: Quȩ ł trifariã¬
digesta suꝑ panẽ & calicẽ ꝓlixe orationis ł osecrationis
u̾ba omendauit: Nã ñ mͦ qd̾ in eugłio ꝯtinet᷑. ł ab apło
insertũ secretis didicimꝰ s & alia ꝑplura adicimꝰ ma¬
baptismatis oleo unctionis. huc accedit qd̾ t̃ mergimꝰ.
qd̃ baptizamꝰ. oleo ungimꝰ. u̾bis abreñtiare sathanȩ.¬
& angłis eiꝰ informamꝰ. Unde hȩc & alia in hc̃ modũ
ñ pauca. nͥ tacita ac mystica tͣditione a patrib more
ȩccłiastico reuerentiori diligentia st̃ in misteriis

Expanded text:
suetudine roborata approbavit usus, Quibus par ritus, et idem utrisque pietatis debetur affectus, unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudines Ecclesiae, non per Scripturas a Patribus traditas nihili aestimare, quantum religio detrimenti latura sit despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, Scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariadigesta super panem et calicem prolixae orationis et consecrationis verba commendavitinsertum secretis didicimus, sed et alia per plura adjicimus mabaptismatis oleo unctionis. Huc accedit quod ter mergimus, quod baptizatos oleo ungimus, verbis abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia tacita ac mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia sunt in mysteriis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ p̃dicunt. aut sanare uident᷑ languidos. ł ledere
sanos. qr hoc ꝑmissu dĩ fit. ut ipsi qͥ hȩc audiunt
ł uident ꝓbent᷑. & appareat quali fide sint ł deuoci¬
one erga dm̃. sic̾ in deuteronomio legat᷑. moyses ũ̾bo¬
dñi. ppło dĩ p̃cepisset ita dicens. Si surrexerit in me
rit eamꝰ. & sequam᷑ deos alienos ignorans. & serui¬
amꝰ eis. ñ audies u̾ba ꝓpħȩ aut sominiatoris qr tem¬

Expanded text:
que predicunt aut sanare videntur languidos vel ledere que predicunt aut sanare videntur languidos vel ledere sanos, quia hoc permissu dei fit, ut hi qui hoc audiunt vel vident probentur et appareat quali fide sint vel devotione erga deum, sicut in Deuteronomio legitur: Si suDomini populo Dei praecepisse ita dicens: Si surrexit in mediorit; « Eamus et sequamur deos alienos, et serviamus eis, non audies verba prophetae aut somniatoris quia te