comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ declinas a malo: qͥbꝰ fugis a uent̾a ira. Mul¬
te sunt uiȩ & genera multa iuarũ: magnũ ꝓ¬
fecto ꝑicłm uiatori. Quã facile in mulcarũ oc¬
cursu errabit a uia sua: qͥ uiarũ discretione ca¬
ruerit. Nã neq angłis mandatũ. ut in om̃ibꝰ
ur̃is. ut aꝑiat mͥ thesaurũ intelligentiȩ suȩ. &
uoluntaria oris mei beneplacita faciat sibi iłs.
Uie igit᷑ filioꝵ adã in necessitate & cupiditate uer¬
sant᷑: ab ut̃q siqͥdẽ ducim̃. ab utͣq trahim̃: nisi
qͦd uidem̃ magis urgeri necessitate. trahi cupidi¬
tate. Et necessitas quidẽ specialiter corpori tri¬
buenda uidec̃. Nec simplex illa est: s anfractus
habens plurumos plurimaq dispendia: nã cõ¬
pendia pauca admodũ siqua tam̃. Quis homi¬
nũ nesciat que necessitas hominũ reuera qua
multiplex sit: quis sufficiat quã sit multi¬
plex explicare: Ipsa nos trudit exꝑientia: ip¬
sa uexatio dat intellectũ. In hiis qͥsq docet̃:

Expanded text:
 fugis a ventura ira. Multae sunt viae, et genera multa viarum: magnum profecto periculum viatori. Quam facile in multarum occursu errabit in via sua, qui viarum discretione caruerit! Nam neque angelis mandavit ut in omnibus vestris, ut aperiat mihi thesaurum intelligentiae suae, et voluntaria oris mei beneplacita faciat sibi Deus. Viae igitur filiorum Adam in necessitate et cupiditate versantur. Ab utraque siquidem ducimur, et ab utraque trahimur: nisi quod videmur magis urgeri necessitate, trahi cupiditate. Et necessitas quidem specialiter corpori tribuenda videtur. Nec simplex illa est, sed anfractus habens plurimos, plurimaque dispendia: nam compendia pauca admodum, si qua tamen. Quis hominum nesciat quod necessitas hominum revera quam multiplex sit? quis sufficiat, quam sit multiplex, explicare? Ipsa nos erudit experientia, ipsa vexatio dat intellectum. In his quisque docetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiebat obiutescere & illuminatos cecos dicere
phibebat. In corde duplex lep̃ est. ꝓpͥa uoluntas.
& ꝓpͥũ consiliũ. lepͣ utraq nimis pessima. eoq ꝑ¬
niciosior magis quo interior. uoluntatẽ dico ꝓpͥã.
quȩ ñ est cõmunis cũ deo & hominib s nr̃a tan

Expanded text:
cipiebat obmutescere ; et illuminatos caecos dicere cipiebat obmutescere ; et illuminatos caecos dicere prohibebat . 3. In corde duplex est lepra; propria voluntas, et proprium consilium. Lepra utraque nimis pessima, eoque perniciosior, quo magis interior. Voluntatem dico propriam, quae non est communis cum Deo et hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
uolutũ: factũ opprobriũ hominũ & abiectionẽ
plebis. A lepra qͦq corꝑis mundam̃ in ipso ior¬
dane: si bene cogitantes dñicam passionẽ. erubes¬
cimꝰ seqͥ corporis uoluptatẽ. At in ore ut diximꝰ
duplex est lepͣ. Cũ enĩ aduersũ qͥoquã contige¬
rit: murmuramꝰ. & impatientiȩ uerbũ tanqͣm
lepre sames effluit: s ab hac mundamͣ si illũ atten¬
dimꝰ. qui tanquã otus ad occisionẽ ductꝰ est. & ñ
aꝑuit os fuũ. Qui cũ malediceret᷑ ñ remaledice¬
bat: cũ pateret᷑ ñ comminabat᷑. In ꝓsꝑis qͦq &
contra eũ qͥ dixit. ñ qui seipsũ comm̃dat ille ꝓbatꝰ
est: comm̃ ila ͫ nosmnetipsos ñ in multa patientia.
s in arrogantia. & inquinat nos altera lepra. uerbũ
iactancie. ut ergo mundem ab illa. mergamͣ in ior¬
dane: & unitemͣ cũ qͥ ñ querebat głam suã. Vnde
& demonia que clamabant qͥa ipse ẽẽc di filiꝰ. pre¬

Expanded text:
volutum, factum opprobrium hominum, et abjectionem volutum, factum opprobrium hominum, et abjectionem plebis. A lepra quoque corporis mundamur in ipso Jordane, si bene cogitantes Dominicam passionem, erubescimus sequi corporis voluptatem. At in ore, ut diximus, duplex est lepra. Cum enim adversi quidquam contigerit, murmuramus, et impatientiae verbum tanquam leprae sanies effluit. Sed ab hac mundamur, si illum attendimus, qui tanquam ovis ad occisionem ductus est, et non aperuit os suum : qui, cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur . In prosperis quoque contra eum qui dixit: Non qui seipsum commendat, ille probatus est ; commendamus nosmetipsos, non in multa patientia, sed in arrogantia: et inquinat nos altera lepra, verbum jactantiae. Ut ergo mundemur ab illa, mergamur in Jordane, et imitemur eum qui non quaerebat gloriam suam. Unde et daemonia quae clamabant quia ipse esset Dei Filius, prae
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ occupauit nos lepta suꝑbiȩ: in ꝓpͥetate
Prima est lepra domꝰ: qua diuites ẽẽ uolumꝰ
in hoc sclo: s ab ista mundamͣ si mergim̃ in ior-¬
dane. idẽ in xp̃i descensu. Inuenimꝰ enĩ qm̃
ille cũ diues ẽȩt: ꝓpter nos pauꝑ factꝰ est. De¬
scendit ab inenarrabilib celi diuituis: & uemieis
in mundũ. nec istas qͣlescumq ditutias habere
uoluit: s in tanta pauꝑtate uenit. ut natꝰ¬
S
continuo poneret᷑ in presepio. quia ñ erat locus
in diuersorio. Deniq qͥs nesciat: qm̃ filiꝰ hominis
ñ habebat ubi capud reclinaret: Qui bene mergi¬
tͣ hic: qͥndo queret diuitias huiꝰ mundi: Et uere
magna abusio. nimis magna: ut diues esse uelit.
uermiculus uilis ꝓpt̾ quẽ d̾s maiestatis. & dñs
sabaoch uoluit paup fieri. Porro in lepͣ uestis:
omnẽ scl̃i huiꝰ põposã incellige uanicatẽ. Nam
ab illa nichilominus in iordanis mersione mun¬
daberis: ubi inuenies xp̃m dñi iulib pannis in¬

Expanded text:
ate Prima est lepra domus, qua divites esse volumus in hoc saeculo. Sed ab ista mundamur, si immergimur in Jordane, id est in Christi descensu. Invenimus enim quoniam ille, cum esset dives, propter nos pauper factus est. Descendit ab inenarrabilibus coeli divitiis, et veniens in mundum, nec istas qualescunque divitias habere voluit, sed in tanta paupertate venit, ut natus continuo poneretur in praesepio, quia ei non erat locus in diversorio . Denique quis nesciat quoniam Filius hominis non habebat ubi caput suum reclinaret? Qui bene mergitur hic, quando quaeret divitias hujus mundi? Et vere magna abusio, et magna nimis, ut dives esse velit vermiculus vilis, propter quem Deus majestatis et Dominus sabaoth voluit pauper fieri. 2. Porro in lepra vestis, omnem saeculi hujus pomposam intellige vanitatem. Nam ab illa nihilominus in Jordanis mersione mundaberis, ubi invenies Christum Domini vilibus pannis in
Abbreviated transcription (Latin):
fundebat: ut ubi abundauit delictũ suꝑ abun¬
daret & gr̃a: In sp̃u scientiȩ duob ꝑgentib in
ẽmaus scripturas exposuit: incipiens ã moyse &
ꝓpħis. In sp̃u forcituduns ianuis clausis intrauis:
ostendens manꝰ & latꝰ.: sicui solent in signũ uircu¬
tis clipeoꝵ foramina demonstrari. In sp̃u consilii.
frustra in piscatione laborantes mittere in dexterã
rece consuluit. In sp̃u intellectꝰ. aꝑuit illis sensũ. ut
intelligerent scͥpturas. In sp̃u sapientie die qͣͥdra-¬
gesimo eis apparuit. qͣndo uidentib illis eleuatꝰ ẽ.
& uidert̃ filiũ hominis ascendentẽ ubi erat priꝰ.

Expanded text:
fundebat, ut ubi abundavit delictum, superabunfundebat, ut ubi abundavit delictum, superabundaret et gratia. In spiritu scientiae duobus pergentibus in Binmaus Scripturas exposuit, incipiens a Moyse et prophetis . In spiritu fortitudinis januis clausis intravit, ostendens manus et latus , sicut solent in signum virtutis clypeorum foramina demonstrari. In spiritu consilii frustra in piscatione laborantes mittere in dexteram rete consuluit . In spiritu intellectus aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . In spiritu sapientiae die quadragesima apparuit eis, quando videntibus illis elevatus est , et viderunt Filium
Abbreviated transcription (Latin):
istiꝰ exhibere: & ad lauanclã pessimã hanc leprã.
aurinũ in scipso parare iordanc̃. Audiant gͥ
consilii lepra sordent: auliant qͥd sp̃s dicat
ȩccłuis. bteui uno uersicło leprã utrãq condem¬
nans. Sapientia ait que desursũ est: pͥmũ qͥdẽ
pudica est. contra ꝓp̾c uoluntatis impuritatẽ. de¬
inde pacifica. contra ꝓprii consilii obstinatã rebel¬
lionẽ Cũ ab hiis septẽ purgatꝰ fuerit eger: tan
nẽ septẽ purgationes inuenimꝰ: sic in apparitioni¬
b septẽ que post resurrectionẽ facte legunt᷑. septẽ
illa dona sp̃s sc̃i possumꝰ inuenire. In prima sp̃m
timore ꝑterritas. oportuerit ab angło consolari.
In sp̃u pietatis apparuit symoni: quia magna om̃i¬
no & uere dño iñu digna pietatis dignatio. qͦd ei
quasi singłariter & ante cȩceros dignatꝰ est appare¬
ie. quẽ prȩ cęt̾is de uegatione eiꝰ rea conscientia con¬

Expanded text:
itatis exhibere, et ad lavandam pessimam hanc lepram itatis exhibere, et ad lavandam pessimam hanc lepram divinum in se ipso parare Jordanem. Audiant igiconsilii lepra sordent: audiant quid Spiritus dicat Ecclesiis, brevi uno versiculo lepram utramque condemnans: Sapientia, ait, quae desursum est; primum quidem pudica est, contra propriae voluntatis impuritatem; deinde pacifica , contra consilii proprii obstinatam rebellionem. 6. Cum ab his septem purgatus fuerit aeger, tanqnem septem purgationes invenimus, sic et in apparitionibus septem quae post resurrectionem factae leguntur, septem illa dona Spiritus sancti possumus invenire. In prima spiritum timore perterritas oportuerit ab angelo consolari . In spiritu pietatis apparuit Simoni , quia magna omnino, et vere Domino Jesu digna pietatis dignatio, quod ei quasi singulariter et ante caeteros dignatus est apparere, quem prae caeteris de negatione ejus rea conscientia con
Abbreviated transcription (Latin):
da. ob hoc uidelicet ut fierent meliora. Neq
enĩ oportebat ꝓpͥa preiuidicare cõmunib Erat
ergo uoluntas.x. & bona erat. qua dicebat si fieri
potest tͣnseat ã me calix iste. s ea de qua dicebat.
nr̃a. Nisi enĩ granũ frum̃ti cadens in terrã mor¬
tĩ çẽt: ipsũ solũ maneret. mortuũ uero multũ
fructũ acculit. Acq hec uoluntas pats erat. ut
uidelicet habere̾ quos adoptaret in filios. xp̃i
erat. ut sit ipse pͥmogenitꝰ in mulcis frib. nĩa
erat. qͥa ꝓ nobis faciebat. ut redimerem̃. de con¬
silio quoq idẽ dicimꝰ. xp̃i enĩ erat & bonũ erat
consiliũ illud qͦd ait. quia in hiis que patͥs mei
sunit oportet me eẽ. s. qͥa illi ñ intellexerunt. mu¬
tauit illud consiliũ: ut nos mundaret ab ea lepͣ
que ꝓptii consilii est. Exemplũ enĩ dedit nobis:
ut & nos ita faciamꝰ. Nã ab initio nouerat qͥd
eẽt facturꝰ. s uoluit formã nobis humilitatis¬

Expanded text:
da, ob hoc videlicet ut fierent meliora. Neque da, ob hoc videlicet ut fierent meliora. Neque enim oportebat 905 propria praejudicare communibus. Erat ergo voluntas Christi, et bona erat, quae dicebat: Si fieri potest, transeat a me calix iste . Sed ea de qua dicebat: ra. Nisi enim granum frumenti cadens in terram mortuum esset, ipsum solum maneret; mortuum vero multum fructum attulit. Atque haec voluntas Patris erat, ut videlicet haberet quos adoptaret in filios; Christi erat, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; nostra erat, quia pro nobis faciebat ut redimeremur. De consilio idem dicimus. Christi enim erat, et bonum erat consilium illud quod ait: Quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse. Sed quia illi non intellexerunt, mutavit illud consilium, ut nos mundaret ab ea lepra, quae proprii consilii est. Exemplum enim dedit nobis, ut et nos ita faciamus. Nam ab initio noverat quid esset facturus: sed voluit formam nobis hujus humil
Abbreviated transcription (Latin):
Atille. Qd erat inqͥt qͦd mequerebatis. nesciebatis
hͥa in hiis que pats mei sunt oporcet me esser: Ac
ilui ñ intellexeit uerbũ. Et qͥd fecit uerbũ. Non
capnebat᷑ in se. descendit ita uit ȩt̃t etiã sub illis Qͥs
iã non erubeseat obstinatꝰ eẽ in consilio suo: q̃n¬
do suũ sapientia ipsa deseruit: Sic mutauit con¬
siliũ suũ: ut qͦd iã tunc ceꝑat. ex tunc usq ad
tricesiiũ etatis suie annũ ꝓrsus dimiserit. Nichil
enĩ ab hoc duodecimo anno de eiꝰ doctrina uel
oꝑib inuenis: usq ad annos triginta S ed for¬
te querenilũ ab ipso est. quomͦ uoluntate suã con¬
siliuimue reliquerit. O dñe nobantas de qua dix¬
isti ut ñ fieret: si bona ñ erat. quomͦ tua ñ eras:
S i bona erat. qͣre relicta est: Sic & consiliũ. si ñ
ponũ. quom᷑ cuũ: si bonũ quomͦ relinquendũ:
Et bona erant. & eiꝰ erant: neq minꝰ tam̃ telinquen¬

Expanded text:
At ille: Quid erat, inquit, quod me quaerebatis? Nesciebatis At ille: Quid erat, inquit, quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? At ilcapiebatur in se: descendit, ita ut esset etiam subditus illis . Quis jam non erubescat obstinatus esse in consilio suo, quando suum Sapientia ipsa deseruit? Sic mutavit consilium suum, ut quod jam tunc coeperat, ex tunc usque ad tricesimum aetatis suae anuum prorsus dimiserit. Nihil enim ab hoc duodecimo anno de ejus doctrina vel operibus invenis usque ad annos triginta. 5. Sed forte quaerendum ab ipso est quomodo voluntatem suam consiliumve reliquerit. O Domine, voluntas, de qua dixisti ut non fieret, si bona non erat, quomodo tua erat? si bona erat, quare derelicta est? Sic et consilium si non bonum, quomodo tuum? si bonum, quomodo relinquendum? Et bona erant, et ejus erant: neque minus tamen relinquen
Abbreviated transcription (Latin):
tes sibi & magni in ocłis sius. ignorantes dei iusti¬
ciam. & suã uolentes constituere. Et que maior
suꝑbia. quã ut unꝰ homo toci congregacioni iu¬
diciũ suũ preferat: tanquã ipse solus habeat
religiosiores aliis. qͥ ñ st̃ sicut cȩc̾i hominũ. ecce
arioli & ydolatre facti sunt: si tam̃ uł ei qui
dixit hoc. plus quã sibi iudicant ẽẽ credendũ.
Neq huic dissonat ueritatis sermo quẽ dixit. Si
eccliam ñ audierit. sit tͥ sicut echnicus & publi¬
canus. Sed ubi poterit hec sepra mundari: nisi
in iordane: Ibi mergere quicũq huiꝰmodi es &
accende qͥd fecerit magni consilii angłs. quom
consiliũ suũ postposuerit consilio uł magis uo¬
iuntati mulieris uniꝰ. beatã uirginẽ loquor. &
fabra paupis ipse est ioseph. Inuent̾ enĩ in medio
doctoꝵ a tiliens eos & interrogans: quodammͦ
intrepatꝰ a matre est. fili. utqͥd fecisti nobis sic:

Expanded text:
tes sibi, et magni in oculis suis, ignorantes Dei justites sibi, et magni in oculis suis, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere. Et quae major superbia, quam ut unus homo toti congregationi judicium suum praeferat, tanquam ipse solus habeat religiosiores aliis, qui non sunt sicut caeteri hominum. Ecce arioli et idololatrae facti sunt, si tamen vel ei qui dixit hoc, plus quam sibi judicant esse credendum. Neque huic dissonat Veritatis sermo, quem dixit: Si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Sed ubi poterit haec lepra mundari, nisi in Jordane? Ibi mergere, quicunque hujusmodi es, et attende quid fecerit magni consilii angelus, quomodo consilium suum postposuerit consilio, vel magis voluntati mulieris unius: beatam Virginem loquor; et fabri pauperis; ipse est Joseph. Inventus enim in medio doctorum, audiens eos et interrogans, quodammodo increpatus a Matre est: Fili, quid fecisti nobis sic?
Abbreviated transcription (Latin):
a eũ peccata sua aut uindicare ñ posse. aut nolle.
ant ea nescire. Ctułt ergo cũ ñ esse dm̃: qui qͣntũ in
ipsa est uult eũ aut impotentẽ. aut in iustũ esse.
aut insipientẽ. Crudelis plane & om̃ino execran¬
da malitia: que dei potentiã iusticiã. sapientiã
ꝑire desiderat. Hec est crudelis bestia. fera pessima.
rapacissuma lupa: & leena seuissima. hec est im¬
mundissima lepͣ animi. ꝓpt̾ quã in iordane mer¬
gi oporteat: &e inicari eũ qui ñ uenit facere uolun¬
tatẽ suã. Unde & in passione: ñ mea inqͥt uolun¬
tas s tua fiat. Lepͣ uero ꝓprii consiliĩ eoꝑuitiosior
to sibi qͥsꝙ samor ẽẽ uidet. Hȩc illoꝵ est. qͥ zelũ dĩ
habent. s ñ scd̃m scientiã: sequentes errorẽ suũ.
& obstinati in eo. ita ut nullis uelint consiliis ad¬
quiescere. hii sunt unitatis diuisores. intmici pa¬
cis. caritatis exꝑtes. uanitate tumentes. placen¬

Expanded text:
Deum peccata sua aut vindicare non posse, aut nolle, Deum peccata sua aut vindicare non posse, aut nolle, aut ea nescire. Vult ergo eum non esse Deum, quae, quantum in ipsa est, vult eum aut impotentem, aut injustum esse, aut insipientem. Crudelis plane et omnino exsecranda malitia, quae Dei potentiam, justitiam, sapientiam perire desiderat. Haec est crudelis bestia, fera pessima, rapacissima lupa, et leaena saevissima. Haec est immundissima lepra animi, propter quam in Jordane mergi oporteat, et imitari eum qui non venit facere voluntatem suam: unde et in passione: Non mea, inquit, voluntasto sibi quisque sanior esse videtur. Haec illorum est, qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam, sequentes errorem suum, et obstinati in eo, ita ut nullis velint consiliis acquiescere. Hi sunt unitatis divisores, inimici pacis charitatis expertes, vanitate tumentes, placen
Abbreviated transcription (Latin):
iuntatis adhuc de ꝓpͥo est. & in illo om̃s penas
sustinemꝰ. donec penit̾ consumat᷑. Nam uolun¬
tas illa ꝓpͥe dicit᷑. cui assentimꝰ: & cui se liberum
inlinat arbitriũ. hec autẽ desideria & concupi¬
saeniȩ. que in uitos tenent: ñ uoluutas s corrup¬
tio uoluntatis est. Porro uoluntas ꝓpͥa quo furo¬
re dñm maiestatis impugnet: audiant & timeatĩ
tori seruire debtierat: dũ efficit᷑ sua. Sed nunqͥd
in se est. om̃ia quoq que dei sunt collit & diripit.
Quẽ enĩ mocdũ sibi ponit humana cupiditas:
N onne quid ꝑ usurã aiqͥrit peccuniã modicã. si¬
militer mundũ lucrari conaret᷑ uniuersũ. si ñ de¬
esset possibilitas: si suppeteret uoluntati facultas:
Dico fiducraliter: nemini qui sit in ꝓpͥa uoluntate
posset uniuersus mundꝰ sufficere. Sed utinã uel
reb istis eẽt concenta: nec in ipsũ horribile dictu
aeseiuret auctorẽ. Nunc autẽ & ipsũ quod in ipsa
est. dm̃ ꝑunit uoluntas ꝓpͥa. Om̃ino enĩ uellet

Expanded text:
o est, et in illo omnes poenas sustinemus, donec penitus consumatur. Nam voluntas illa proprie dicitur, cui assentimur, et cui se liberum inclinat arbitrium. 904 Haec autem desideria et concupiscentiae, quae invitos tenent, non voluntas, sed corruptio voluntatis est. Porro voluntas propria quo furore Dominum majestatis impugnet, audiant et timeant tori servire jure debuerat, dum efficitur sua. Sed nunquid in se est, omnia quoque quae Dei sunt, tollit, et diripit. Quem enim modum sibi ponit humana cupiditas? Nonne qui per usuram acquirit pecuniam modicam, similiter mundum lucrari conaretur universum, si non deesset possibilitas, si suppeteret voluntati facultas? Dico fiducialiter: nemini, qui sit in propria voluntate, posset universus mundus sufficere. Sed utinam vel rebus istis esset contenta, ne in ipsum, horribile dictu, desaeviret auctorem! Nunc autem et ipsum, quantum in ipsa est, Deum perimit voluntas propria. Omnino enim vellet
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ purgationes adhibentur de-¬
inde refectiones. ut scilicet priꝰ ex
maniatur corpꝰ ab humorib noxiis. dehine ci¬
bis saniorib foueat᷑: sic medicus animaꝵ dñs
xp̃c. cuiꝰ tota dispensatio quã exhibuit in car¬
ne. medicina salutis est. ante passionẽ suã sep-¬
tem dedit purgationes: post resurrectionẽ suã
totulẽ cibos salubres pariter & suaues. Helyseus
nr̃ naaman lepsũ septies in iordane mergi pre-¬
cepit: qͥ incerprecat᷑ descensus. In descensu dĩn
atq purgamͣ: in resurrectione uero & uita
quã ostendit qͣdraginta dieb reficimͣ. & delec-

Expanded text:
prius purgationes adhibentur, deinde refectiones, ut scilicet prius 903 exinaniatur corpus ab humoribus noxiis, dehinc cibis sanioribus foveatur: sic medicus animarum Dominus Christus, cujus tota dispensatio, quam exhibuit in carne, medicina salutis est; ante passionem suam septem dedit purgationes, post resurrectionem suam totidem cibos salubres pariter et suaves. Eliseus noster Naamam leprosum septies in Jordane mergi praecepit , qui interpretatur descensus. In descensu namquet purgamur; in resurrectione vero et vita quam ostendit quadraginta diebus ref
Abbreviated transcription (Latin):
qua legimꝰ. qñi in quacũq hora ingenuerit pec¬
cator. omniũ inqͥtatũ eiꝰ ñ recordabor. Scd̃a
uero. confessio est. Om̃ia siqͥdẽ in coufessione
lauant᷑. Tentia: elemosinarũ largitio. Hinc
scdm qͦd orantes dicimꝰ. dimitte nob̃ debita nr̃a
sicut & nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is:. Quinta¬

Expanded text:
qua legimus quoniam, in quacumque hora ingemuerit pecqua legimus quoniam, in quacumque hora ingemuerit peccator, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Secunda vero, confessio est. Omnia siquidem in confessione lavantur. Tertia, eleemosynarum largitio. Hinc secundum quod orantes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus n
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis. lauari opꝰ est & a nobis. Aliena lauit
aqͣ qͥs culpa inqͥnauerat aliena. Nec tam̃ sic
alieira aieri. ut nege nr̃am: alioqͥn nec inqͥna¬
ret. Sed aliena est. quia in ada om̃s nescientes
percauimꝰ. nr̃a. qͥa & si in alio. nos tam̃ peccaui¬
mꝰ & nob̾ iusto dĩ iudicio impittabat᷑. licet oc¬
culto. Uerũptam̃ ut iã non sit qͦd causeris o
homo. contͣ inobedientiã adȩ dat᷑ tͥ obedientia
xp̃i: ut si gratis uenundatꝰ es. gͣtis etiã redima¬
ris. Si nesciens in adã ꝑiisti: nesciens uiuifica¬
ris in xp̃o. Nescisti quando ad lignũ uecitũ
uetꝰ adam tetendit manꝰ noxias. nescisti nichil¬
ominꝰ quando in ligno salutifero unoxias ma
nꝰ xp̃c extendit. A pͥmo homine in te manauit
macła. ꝗͣ inqͥnatꝰ es. a xp̃i latere aqͣ qua munda
solꝰ est p̃gationẽ faciens peccatoꝵ. P rima
gͥ ydria & pͥma pͣgatio in cõpunctione est: de

Expanded text:
a nobis lavari opus est a nobis. Aliena lavit a nobis lavari opus est a nobis. Aliena lavit aqua, quos culpa inquinaverat aliena. Nec tamen sic alienam dixerim, ut negem nostram; alioquin nec inquinaret. Sed aliena est, quia in Adam omnes nescientes peccavimus; nostra, quia, etsi in alio, nos tamen peccavimus, et nobis justo Dei judicio imputabatur, licet occulto. Verumtamen, ut jam non sit quod causeris, o homo, contra inobedientiam Adae datur tibi obedientia Christi, ut, si gratis venumdatus es, gratis etiam redimaris; si nesciens in Adam periisti, nesciens vivificeris in Christo. Nescisti quando ad lignum vetitum vetus Adam tetendit manus noxias; nescisti nihilominus quando in ligno salutifero innoxias manus Christus extendit. A primo homine in te manavit macula qua inquinatus es: a Christi latere aqua qua mundatsolus est purgationem faciens peccatorum. 4. Prima ergo hydria et prima purgatio in compunctione est, de
Abbreviated transcription (Latin):
benignitate p̾sumpserit. ait ministris. Quod¬
precepit uob̃ facite. Erant autẽ ibi lapi¬
dee ydrie sex posite. Has nc̃ ydrias purisican¬
dis ueris iudȩis ñ littera s sp̃u necesse habemꝰ
apponere: uł magis appositas demonstrare. Qa
emm nondũ ꝑuenit eccłia ad ꝑfectã purifica¬
tionẽ. qͣndo sibi eã xp̃c exhibebit głosam. non
habentẽ macłam aut rugã uł aliqͥd huiꝰ modi
multis interĩ purificationibꝰ opꝰ habet: qͥtinꝰ si¬
cut habundant peccata. habundat & indulgen¬
tia: sicut multiplicat᷑ miseria. sic & miscdia.
nisi qͥd ñ ficut delictũ. ita e donũ. Gia enĩ n
solui pecata lauat. s merita donat. Sex qͥ yarie
bunit᷑: de hus enĩ loquim᷑ qͥa de hiis suinꝰ.
s xiuimꝰ cuinica uȩcerẽ s hen peius reindiumꝰ cã:
lauimꝰ pedes nr̃os. s peius inqͥnauimꝰ eos. Sicut
ego qͥd aliꝰ inqͥnauerat. laiit aliꝰ: sic inqͥnatos

Expanded text:
benignitate praesumpserit, ait 806 ministris: Qubenignitate praesumpserit, ait 806 ministris: Quservate, et facite. 3. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae. Has nunc hydrias purificandis veris Judaeis non littera, sed spiritu, necesse habemus apponere, vel magis appositas demonstrare. Quia enim nondum pervenit Ecclesia ad perfectam purificationem, quando eam sibi Christus exhibebit gloriosam, non habentem maculam neque rugam, aut aliquid hujusmodi; multis interim purincationibus opus habet, quatenus sicut abundant peccata, abundet et indulgentia; sicut multiplicatur miseria, sic et misericordia: nisi quod non sicut delictum, ita et donum. Gratia enim non solum peccata lavat, sed et merita donat. Sex igitur hybuntur: de his enim loquimur, quia de his sumus. Exuimus tunicam veterem; sed, heu! pejus reinduimus eam. Lavimus pedes nostros: sed pejus inquinavimus eos. Sicut ergo quod alius inquinaverat, lavit alius, sic inquinatos
Abbreviated transcription (Latin):
taui dñm. Ceniet gͣuasi reuercens a nuptuis.
inebriatꝰ uino caritatis: & iminemor inqͥtatũ
nr̃aꝵ. Ueniet ñ expectantibꝰ tanquã reuertens
enĩ qͣntũ ad illos obliuiscet᷑ misereri d̾s. ueniet
mꝰ cũ illis. Deficiente uino: dixit mat̾ ĩiu
ad eũ. Cinũ non habent. Cõpassa est enĩ eoꝵ
uerecundis: sicut misericors. sicut benignissi¬
ma. Qͥo de fonte pietatis ꝓcederet nͥ piecas: Qd
inꝗͣ mirũ: si pietatẽ exhibent uiscera piesatis:
Nonne qͥ pomũ in manu sua cenuerit. dimidia
diȩ. reliqͥ diei parte pomi seruabit odorẽ: Quan¬
tũ gͦ uiscera illa uirtꝰ pietatis affecit: in qͥbꝰ no¬
uẽ iñsibꝰ reqͥeuit: Nã & aute mentẽ: repleuit
quã uentrẽ: & cũ ꝓcessit ex utero. ab animo ñ
recessit. Durior fortasse & austerior uideri pos¬
set responsio dm̃: s nouerat ille cui loqueret᷑.
& qͥs loqueret᷑ illa ñ ignorabat. deniq ut scias
quomͦ responsũ ipsũ acceꝑat: aut qͥntũ de fili

Expanded text:
ptiis, inebriatus vino charitatis, et immemor iniquitatum nostrarum. Veniet non exspectantibus, tanquam revertens enim, quantum ad illos, obliviscetur misereri Deus. Veniet us cum illis. Deficiente vino, dixit Mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Compassa est enim eorum verecundiae, sicut misericors, sicut benignissima. Quid de fonte pietatis procederet, nisi pietas? Quid, inquam, mirum, si pietatem exhibent viscera pietatis? Nonne qui pomum in manu sua tenuerit dimidia die, reliqua diei parte pomi servabit odorem? Quantum igitur viscera illa virtus pietatis affecit, in quibus novem mensibus requievit? Nam et ante mentem replevit, quam ventrem; et cum processit ex utero, ab animo non recessit. Durior fortasse et austerior videri posset responsio Domini: sed noverat ille cui loqueretur; et quis loqueretur illa non ignorabat. Denique ut scias quomodo responsum ipsum acceperit, aut quantum de Filii
Abbreviated transcription (Latin):
sic dñs uitã eternã in finȩ reddet. & interĩ cȩn¬
tuplũ reꝓmittit & exhibet. Qͥd gͦ mirũ si timet.
ne ꝑdat hanc gr̃am. qui iam consecut᷑ est eam:
Hec est metreta tercia: quã sub disiunctione po¬
suit. eo quod ñ omniũ sit: quia nec om̃ibꝰ cen¬
tuplũ repinissũ. s solis qui om̃ia reliquerunt.

Expanded text:
sic Dominus vitam aeternam in fine reddet, et interim censic Dominus vitam aeternam in fine reddet, et interim centuplum repromittit, et exhibet. Quid ergo mirum si timet ne perdat hanc gratiam, qui jam consecutus est eam? Haec est metreta tertia, quam sub disjunctione signanter posuit, eo quod non omnium sit; quia nec omnibus centuplum repromissum, sed solis qui omnia reliquerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mor: ne forte trudi in gehennã. ne forte ab ȩter¬
na uita contingat excludi. Sed qͥa ile contingen¬
ti futuro sunt ista. & blaudiri sibi potest anima
dicens. postꝗͣ. aliqͣmdu in uoluptatibꝰ tuis uixe¬
ris. ages pęnitentiã. nec ista iã cariturꝰ nec ꝑi¬
turus in illa: bonũ est adhiberi tertiũ. qͥ utiq
sp̃italibꝰ notꝰ est: eo utilior quo de presenti est.
Timent enĩ qͥ nouerunt sp̃ualem tibũ. ne qͥndo
forte fraudent᷑ eo: cibo siquidẽ forti egent. qͥ ma¬
nũ miserunt ad fortia. Ciuant de paleis egyp¬
ti. qͥ deseruiunt in oꝑibꝰ luti & lateris: nobis
fortior cibꝰ est necessariꝰ. qm̃ nob̃ gͣndis restat ura
ut ambulemꝰ in fortitudine cibi illius. Ipse est
panis angłoꝵ. panis uiuus. panis cotidianꝰ:
hic est de quo nobis ꝓmissũ est. qͥa centuplũ ac-¬
ciꝑemꝰ in hoc scło. Sicut enĩ mercennariis &¬

Expanded text:
mor: ne forte trudi in gehennam, ne forte ab aetermor: ne forte trudi in gehennam, ne forte ab aeterna vita contingat excludi. Sed quia de contingente futuro sunt ista, et blandiri potest sibi anima dicens, Postquam aliquandiu in voluptatibus tuis vixeris, ages poenitentiam, nec ista jam cariturus, nec periturus in illa; honum est adhibere et tertium, qui utique spiritualibus notus est, eo utilior, quo de praesenti 807 est. Timent enim qui noverunt spiritualem cibum, ne quando forte fraudentur eo. Cibo siquidem forti egent qui manum miserunt ad fortia. Vivant de paleis Aegypti, qui deserviunt in operibus luti et lateris; nobis fortior cibus est necessarius, quoniam nobis grandis restat via, ut ambulemus in fortitudine cibi illius. Ipse est panis angelorum, panis vivus, panis quotidianus. Hic est de quo nobis promissum est quia centuplum accipiemus in hoc saeculo . Sicut enim mercenariis
Abbreviated transcription (Latin):
audire mereamͣ & nos: uos mundi estis ꝓpter
sermonẽ quẽ locutꝰ sũ uobis. Nimirũ quia ñ
erant. sicut hii qͥbꝰ dicit᷑. sermo meus ñ capit
in uobis: s in auditu uerbi obedierant ei. Heȩ
sunt sex ydriȩ positȩ in purificationẽ nr̃am:
quȩ uacuȩ sunt & plenȩ uento. si ꝑ mani gła
obseruant᷑. Aqͣ replent᷑. si timore dĩ custodiant᷑̃.
& si iinꝰ sapida. s optime refrigerans animã
noxiis desuleriis estuantẽ. Aqͥ est: quȩ iacula
inmici possit extinguere. Nã nec illud dissonat
q̃d aqͥ semꝑ ima petit: & timor ad ima cogitatio¬
nẽ deducit. & in inferioribꝰ immorat᷑: atq borren¬
da loca pauuida m̃te collustrat. iuxta illud. uadã
ad portas inferi. Sel diuina uͥtute. aqͣ mutat᷑
in uinũ: qͣndo ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ.
Dicunt᷑ autẽ lapidee ydriȩ: ñ cã ꝓpter duritiam.
quã ꝓpter stabilitatẽ. ECapientes singłe me¬
tretas binas uł ternas. Duȩ metrete duplexti¬

Expanded text:
audire mereamur et nos!: Vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . Nimirum quia non erant sicut hi quibus dicitur, Sermo meus non capit in vobis ; sed in auditu verbi obaudierant ei. Hae sunt sex hydriae positae in purificationem nostram, quae vacuae sunt et plenae vento, si pro inani gtimore Dei custodiantur, etsi minus sapida, sed optime refrigerans animam noxiis desideriis aestuantem. Aqua est, quae jacula inimici ignita possit exstinguere. Nam nec illud dissonat, quod aqua semper ima petit, et timor ad ima cogitationem deducit, et in inferioribus immoratur, atque loca horrenda pavida mente collustrat, juxta illud: Vadant ad portas inferi . Sed divina virtute aqua mutatur in vinum, quando perfecta charitas foras mittit timorem. 5. Dicuntur autem lapideae hydriae, non tam propter duritiam, quam propter stabilitatem. Capientes singulae metretas binas vel ternas. Duae metretae, duplex ti
Abbreviated transcription (Latin):
fũs audiuimꝰ. quia dñs nr̃ iuit ad nuptias.
Faciamꝰ gͦ quod alibi monet. & studeamꝰ simmi¬
les fieri hominibꝰ expectantibꝰ dñm suũ qͥnlo
reuertat᷑ a nuptiis. Nã tenenti carrucã in agͦ
uendenti aliqͥd uł em̃ti in foro. ñ dicinꝰ qͥa
expectas. Neq enĩ similes sunt expectantibꝰ. Ei
uero quẽ uidemꝰ stare ante ianuã. pulsare cre

Expanded text:
 audivimus quia Dominus noster ivit ad nuptias. Faciamus ergo quod alibi monet, et studeamus similes fieri hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Nam tenenti carrucam in agro, et vendenti aliquid vel ementi in foro, non dicimus: Quid exspectas? neque enim similes sunt exspectantibus. Ei vero quem vide
Abbreviated transcription (Latin):
nichil. Ostendã autẽ uob̾: cui debeatis
irasci. Trascimini ei. que sola uobis nocere
potest: sola facere. ut om̃ia illa ñ ꝓsint.
Uultis scire quenã illa sit : Inqͥtas ꝓpͥa. Ita
dico uobis: huic irasciini. Nulla enĩ no¬
cebit aduersitas: si nulla dñetur iniquitas.
Qui huic ꝑfecte irascit᷑. oeteris ñ mouct᷑: magis

Expanded text:
nihil. Ostendam autem vobis cui debeatis nihil. Ostendam autem vobis cui debeatis irasci. Irascimini ei quae sola vobis nocere potest, sola facere ut omnia illa non prosint. Vultis scire quaenam illa sit? Iniquitas propria. Ita dico vobis, huic irascimini. Nulla enim nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Qui perfecte huic irascitur, caeteris non movetur, m
Abbreviated transcription (Latin):
dãnat᷑. uẽ nobis a dracone. Immanꝰ bestia¬
est. flatu igneo qͥcqͥd attigerit necat: ñ mͦ
bestias terre. s & uolueres cęli. haud aliũ
tos etiã sublimis ut uidebat᷑ uitȩ. flatu
huiꝰ draconis misere satis adustos. turpit̃
in os eiꝰ ingemuimꝰ cecilisse. Quã melius
sibupsis irasci potuerant ne peccarent. Ni¬
mirũ affectio naturalis ira hominũ est. s
dit: ne forte ad inucilia illicitaq prũpat.
Sic nimirũ solet amorẽ amor expungere:
solet timor timore depelli. Nolite timere
eos qͥ corpꝰ occidunt ait dñs: anmȩ autẽ ũ
habent quid faciant. Et confestim. O sten¬
dã autẽ uobis quẽ timeatis. Timete eũ: qͥ
potestatẽ habet corpꝰ & animã ꝑdere in ge¬
hennã. Ita dico uobis: hunc timete. Ac si
manifestiꝰ dicat. Hunc timete: ne illos ti-¬
s dñs. Nolite irasci eis qui tͣnsitoria nobis
auferunt. qͥ conuicia inferunt. qui inge¬

Expanded text:
damnatur. 5. Vae vobis a dracone! Immanis est bdamnatur. 5. Vae vobis a dracone! Immanis est bestia, flatu igneo quidquid attigerit, necat; non modo bestias terrae, sed et volucres coeli. Haud alium tos etiam sublimis ut videbatur vitae, flatu hujus draconis misere satis adustos, turpiter in ejus os ingemimus cecidisse? Quam melius sibi ipsis irasci potuerant ne peccarent? Nimirum affectio naturalis ira hominum est; seddit, ne forte ad inutilla illicitaque prorumpat. Sic nimirum solet amorem amor expungere, solet timor timore depelli. Nolite timere eos qui corpus occidunt, ait Dominus, animae autem non habent quid faciant: et confestim, Ostendam autem, ait, vobis quem timeatis. Timete autem eum qui potestatem habet corpus et animam mittere in gehennam. Ita dico vobis, hunc timete . Ac si manifestius dicat: Hunc timete, ne illos ti; non ego, sed Dominus: Nolite irasci eis qui transitoria vobis auferunt, qui convicia inferunt, qui inge
Abbreviated transcription (Latin):
cauda: Imis intentionis humanȩ: dũ hinc
meilitat᷑: & figit animo qͦd desiderat adipisci.
mordax & amarus sermo iunuenit᷑ in ore ho¬
minis obstinati: qͦd nulla ad eũ penetrare que¬
at beniuolentia monitoris. Inde aspidi uir̾
in lingue aculeo ꝑseuerat: quod aduersus lin¬
guam incantatoris tanto sese stucdio optura¬
rit. At basiliscus ut auuit uenenũ gerit in
ocło: pessimũ animal & pre om̃ibꝰ execrabile.
fascinantẽ: Inuidiã cogito. Quid uero in¬
uidere: nisi malũ uidere est: Si ñ esset ille
bonũ inuido inspiciat ocło. Nempe hoc ip¬
sũ iã quod in se est cabe sua illud inficere
& quodãmodo int̾ficere est. Qui hominẽ
odit: homicidã illũ ueritas ipsa testat᷑. Qͥd
& ille qui bonũ odit in homine: nunqͥd ñ
homicida poterit appellari: Adhuc uiuit
homo. & ille iã reus est mortis eiꝰ. Adhuc ar¬
det igiis quẽ dñs iãc misit in terrã: & qui
inuidus est. tanqͣ qui sp̃m excuixerit iam

Expanded text:
cauda? Finis intentionis humanae. Haec surdcauda? Finis intentionis humanae. Haec surdmeditatur, et infigit animo quod desiderat adipisci. im tam mordax et amarus sermo invenitur in ore hominis obstinati, quod nulla ad eum penetrare queat benevolentia monitoris. Inde aspidis virus in linguae aculeo perseverat, quod adversus linguam incantatoris tanto se studio obturarit. 1. At basiliscus, ut aiunt, venenum in oculo gerit, pessimum animal, et prae omnibus exsecrabile. fascinantem? Invidiam cogitato. Quid vero invidere, nisi malum videre est? Si non esset ille bonum invido aspiciat oculo. Nempe hoc ipsum jam, quod in se est, tabe sua illud inficere, et quodam modo interficere est. Qui hominem odit, homicidam illum Veritas ipsa testatur . Quid et ille qui bonum odit in homine? 866 nunquid non homicida poterit appellari? Adhuc vivit homo, et ille jam reus est mortis ejus. Adhuc ardet ignis, quem Dominus Jesus misit in terram , et invidus tanquam qui spiritum exstinxerit, jam
Abbreviated transcription (Latin):
munire uos ut om̃imodis fugiatis: qͦd hec qͥdẽ
sũma quedã religionis subuersio. & uere iux¬
ta testimoniũ legis. uenenũ aspidũ insanabi¬
le. Dicit᷑ aspis hinc alterã aurẽ quã pressius
potest terre insigere: iude uero alterã caude
imissione nichilominꝰ opturare. ne audiat.
Quid adhȩc incantantis uox. qͥd sermo faciat
predicantis: Orabo ꝓ eo. humiliabo in ieiu¬
nio animã meã. baptizabor ꝓ mortuo uberrimo
quodã ꝓfluuio lacrimarũ: apud quẽ uiderĩ
nichil humane incantationis. qͣmlibet sapien¬
tiam. nichil quantãcumq admonitionis in¬
dustriã preualere. Nouerit tam̃ uir ꝑtinax ñ
celo sese s solo infigere caput: qͦd sapientia quȩ
de sursũ est. ñ modo pudica s & pacifica sit:
hec autẽ magis ut ita dicã aspidica nisi terre¬
na ẽẽ ñ possit. Sed neͤ adeo obsurdescens: nisi
cauda quoq opturaret auditũ. Que est hec

Expanded text:
munire vos, ut eam omnimodis fugiatis: quod haec quidem sit munire vos, ut eam omnimodis fugiatis: quod haec quidem sit summa quaedam religionis subversio, et vere, juxta testimonium Legislatoris, venenum aspidum insanabile . Dicitur aspis hinc alteram aurem, quam pressius potest, terrae infigere; inde vero alteram caudae immissione nihilominus obturare, ne audiat. Quid ad haec incantantis vox, quid sermo faciat praedicantis? Orabo pro eo, humiliabo in jejunio animam meam, baptizabor pro mortuo uberrimo quodam profluvio lacrymarum, apud quem viderim nihil humanae incantationis quamlibet sapientiam, nihil quantamcumque admonitionis industriam praevalere. Noverit tamen vir pertinax, non coelo sese, sed solo infigere caput, quod sapientia, quae desursum est, non modo pudica, sed et pacifica sit; haec autem magis, ut ita dicam, aspidica, nisi terrena esse non potest. Sed nec adeo obsurdesceret, nisi cauda quoque obturaret auditum. Quae est haec
Abbreviated transcription (Latin):
quoq diuersa sortiti. nominent᷑ aliꝰ quidem
aspis. alius uero basiliscus: aliꝰ autẽ leo. & aliꝰ
draco: qͦd uidelicet suo qͥdẽ inuisibili modo
uarie noceant. qͣsi aliꝰ morsu. aliꝰ uisu. alius
rugitu. uł ictu. aliꝰ flatu: Legi de qͦdã genere
demonioꝵ: quod ñ eiciat᷑ nisi in oratione & ieiu¬
ad illud. Quomͦ ñ illud aspis erat: illa utiq de
psalmo aspis surda & opturans aures. ne nocẽ
audiat incantant.is: Uis ñ terteri a tã terrifico
monstro: uis securus post mortẽ ambulare suꝑ
aspidẽ istã: Caue ne interim post eã ambules.
caue ne nniteris: & ñ erit qͦd paueas in futuro
E nimuͦ uiciũ est. cui reor eiusmodi sp̃m dñari. &
si nulcis scire. ipsa circuicio. a qua uobis hesterno
scimone monuimꝰ ẽe cauendũ: ipsa obstinatio
est aduersus qͣm pͥdie loquebam̃. Nec enĩ piget.
quociens datur occasio. ab hac cã graui peste pre¬

Expanded text:
quoque diversa sortiti, nominentur alius quidem quoque diversa sortiti, nominentur alius quidem aspis, alius vero basiliscus, alius autem leo, et alius draco, quod videlicet suo quidem invisibili modo varie noceant, quasi alius morsu, alius visu, alius rugitu vel ictu, alius flatu? Legi etiam de quodam genere daemoniorum, quod non ejiciatur nisi in oratione et jejuad illud . Quomodo non illud aspis erat: illa utique de Psalmo aspis surda, et obturans aures suas, ne vocem audiat incantantis? Vis non terreri a tam terrifico monstro? Vis securus post mortem ambulare super aspidem istam? Cave ne interim post eam ambules, cave ne imiteris, et non erit quod paveas in futuro. 3. Enimvero vitium est, cui reor ejusmodi spiritum dominari; et si vultis scire, ipsa est cicuitio, a qua vobis hesterno sermone monuimus esse cavendum; ipsa obstinatio est, adversus quam pridie loquebamur. Nec enim piget, quoties datur occasio, ab hac tam gravi peste prae
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Dic ut lapides isti panes fiant. Porro pes
cuus affectio tua: pes animȩ quã in manibꝰ an¬
głi portant. ne offendat. ad lapidẽ pedẽ suũ.
Quom enĩ ñ uehementissime anima turbaret̃.
si sola hinc egrederet. si illas sine solatio ingre¬
deret᷑ uias: si inter illos lapides suis pedibꝰ gra¬
deret᷑: Enĩuero manifestiꝰ audi quã necesse
habeat portari manibꝰ alienis: nec aliis quã
angłicis tam̃. Suꝑ aspidẽ & basiliscũ ambu¬
labis: & conculcabis leonẽ & draconẽ. Qd int̾
hȩc faceret pes humanꝰ: Qͥd humane affectio¬
nis inter tam horribilia monstra constaret:
N empe nequitie sp̃itales sunt: etqͥdẽ ñ incongru-¬
is appellationibꝰ designate. Siquidem & de hiis
dictũ quod nequaꝗͣ uobis excidisse reor: caded
ã latere tuo mille. & decẽ milia ã dextras tuis.
Quis uero scire pocest. an diuise sint inter eos
oꝑationes malicie ministeria inqͥtatis: ut ex

Expanded text:
cens: Dic ut lapides isti panes fiant . Porro pes cens: Dic ut lapides isti panes fiant . Porro pes tuus, affectio tua; pes animae, quam in manibus angeli portant, ne offendas ad lapidem pedem tuum. Quomodo enim non vehementissime turbaretur anima, si sola hinc egrederetur, 865 si illas sine consolatione ingrederetur vias, si inter illos lapides suis pedibus graderetur? 2. Enimvero manifestius audi, quam necesse habeas portari in manibus alienis, nec aliis quam angelicis tamen. Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. Quid inter haec faceret pes humanus? quid humanae affectionis inter tam horribilia  alias terribilia monstra constaret? Nempe nequitiae spirituales sunt, et quidem non incongruis appellationibus designatae. Siquidem et de his dictum, quod nequaquam vobis excidisse reor: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Quis vero scire potest an divisae sint inter eos operationes malitiae, ministeria iniquitatis: ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
tions. Possumꝰ hunc uersũ qͥ in manibꝰ est. ui¬
aelicet in manibꝰ portabunt te. & cȩcera. ñ modo
de presenti consolatione dictũ accipe. s etiã de
futura. Nempe custoditnt nos in uiis nr̃is an¬
geli sc̃i.s finita uia que est utiq uita finita.
mmanibꝰ tollunt. Nec desunt nobis testes fide¬
les. Proxime lectũ est nobis de beatissimo patre
nr̃o. uere ꝑ om̃ia benedicto: quod dũi intentam
ocłoꝵ aciem in splendore coruscȩ lucis habere
uuderet᷑. uidit sermani animã capuani ep̃i in
spera ignea ab angłis in celũ deferri. Sedd qͥd huiꝰ¬
modi testimonia reqͥramꝰ: Ipsa in euuangłio
ueritas de mendico & ulceroso lazaro ait: qm̃
deportatꝰ est ab angłis in sinu abrahȩ. Neq enĩ
in illa tã noua nobis tãq incognita regione
ambulare ipsi possemꝰ: presertĩ cũ tantꝰ sit la¬
pis in ura. Quis lapis: Qui in lapidibꝰ olim
consuieuerat adorari: qͥ lapides optulit dño. di¬

Expanded text:
tc. 1. Possumus hunc versum, qui in manibus est, videlicet, In manibus portabunt te, etc., non modo de praesenti consolatione dictum accipere, sed etiam de futura. Nempe custodiunt nos in viis nostris angeli sancti, sed via finita quod est utique vita finita in manibus tollunt. Nec enim desunt nobis testes fideles. Proxime lectum est vobis de beatissimo patre nostro vere per omnia Benedicto, quot dum intentam oculorum aciem in splendore coruscae lucis habere videretur, vidit Germani animam Capuani episcopi in sphaera ignea ab angelis in coelum deferri. Sed quid hujusmodi testimonia requiramus? Ipsa in Evangelio Veritas de mendico et ulceroso ait, quoniam portatus est ab angelis in sinum Abrahae . Neque enim in illa tam nova nobis, tamque incognita regione ambulare ipsi possemus, praesertim cum tantus sit lapis in via. Qui lapis? Qui in lapidibus olim consueverat adorari, qui lapides obtulit Domino, di
Abbreviated transcription (Latin):
bis & erudicio & admonitio & consolacio echi¬
bet᷑: quis in om̃ibꝰ psalmis cã magnifice pusil¬
lanimes consolat᷑. negligentes admonet. eru¬
dit ignorantes: Vnde id quoq fidelibꝰ suis ꝓ¬
uidentia uoluit diuina prestare: ut in ore
ipsoꝵ uersiculi psalmi huiꝰ hoc maxime qua¬
dragesimali tempore uersarent᷑. Nec aliunde qͥ
ex ipsiꝰ usurpatione diaboli sumpta uidet᷑ occa¬
sio: ut in hoc quoq neqͥssimꝰ ille seruus filiis
seruiat. uł inuitꝰ. Qd enĩ tam molestũ ei. quid
nobis ẽẽ poterat tã iocundũ: quã ut etiã ma¬
lũ eiꝰ nobis cooꝑet᷑ in bonũ: Angłis suis man¬
dauit de te: ut custodiant te in om̃ibꝰ uiis tuis.¬

Expanded text:
bis et eruditio, et admonitio, et consolatio exhibis et eruditio, et admonitio, et consolatio exhibetur! Quis in omnibus psalmis tam magnifice pusillanimes consolatur, negligentes admonet, erudit ignorantes? Unde id quoque fidelibus suis providentia voluit divina praestare, ut in ore ipsorum versiculi psalmi hujus hoc maxime quadragesimali tempore versarentur. Nec aliunde quam ex ipsius usurpatione diaboli 862 sumpta videtur occasio, ut in hoc quoque nequissimus ille servus filii serviat vel invitus. Quid enim tam molestum ei, quid nobis esse poterat tam jucundum, quam ut etiam malum ejus nobis cooperaretur in bonum? Angelis suis manda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa: longe equidẽ peior circũuentio aliena. fã
siquidem uł maxime diabolũ facit. Sed quo¬
modo fĩs. ut iiserũ hominẽ circũueniat. suꝑ¬
bissimꝰ ille descendit: Uide circuitũ. etiã in hoc
ipso. Ocłĩ eiꝰ omne sublime uident. Attanĩ ima
quoq ipsa curiose uestigat. s ut magis ascen¬
dat. ut uehementiꝰ intumescat: & dũ conculta¬
uerit humilẽ. sibi uideat ipse sublimior. sicut
scriptũ est. Dũ suꝑbit impiꝰ incendit᷑ pauper
Quã puerse ascendentes & desceudentes angłos
bonos. angłs malus emulat. Ascendit stuctio
uanitatis:. descendit liuore malignitatis. Cuiꝰ
mendax ascensio. cuiꝰ crudelis descensio est. ex¬
gr̃as ei cuiꝰ mandato descendunt & benigni an¬
głi ut subueniant nobis: ut custodiant nos
in om̃ibꝰ uiĩs nr̃is. Neq hoc solũ s in manibꝰ
inqͥt portabunt te: ut ñ offendas ad lapidem
pedẽ tuũ. Quanta nobis fĩs in huiꝰ scͥpturȩ uer¬

Expanded text:
propria, longe quidem pejor circumventio aliena. Ea propria, longe quidem pejor circumventio aliena. Ea siquidem vel maxime diabolum facit. Sed quomodo, fratres, ut miserum hominem circumveniat, superbissimus ille descendit? Vide circuitum impii etiam in hoc ipso. Oculi ejus omne sublime vident: attamen ima quoque ipsa curiose vestigat, sed ut magis ascendat, ut vehementius intumescat, et, dum conculcaverit humilem, sibi videatur esse sublimior, sicut scriptum est, Dum superbit impius, incenditur pauper . Quam perverse ascendentes et descendentes angelos bonos angelus malus aemulatur! Ascendit studio vanitatis, descendit livore malignitatis. Cujus mendax ascensio, ejus crudelis descensio est: exgratias ei cujus mandato descendunt et benigni angeli, ut subveniant nobis, ut custodiant nos in omnibus viis nostris. Neque hoc solum, sed: In manibus, inquit, portabunt te, ne unquam offendas an hujus Scripturae ver
Abbreviated transcription (Latin):
demoniĩ presũptionẽ diximꝰ & obsti¬
nationẽ: nec ꝗ tacuimꝰ quare hoc di-¬
ceremꝰ. Possumꝰ tam̃ si necessariũ iudicatis. uias
eoꝵ uia adhuc alia uestigare. Nã & si om̃imo¬
dis eas occultare laborent: mulciplit᷑er eos ꝑ
de eoꝵ pͥncipe: qͥa circuit querens quẽ deuoret.
Quod & ipse fateri cogit᷑. in presentia maiestatis:
ut inter filios dĩ astans. & unde ueniat reqͥsit̾:
circuiui ait terram & ꝑambulaui eam. Dica¬
mꝰ itaq uias eius. circuitionẽ. & circũuentionẽ.
Ista enĩ ad nos: illa utit̾ in seipso. Semꝑ ille ex¬
tollit̾. s deicit᷑ semꝑ. Suꝑbia eiꝰ ascendit semꝑ.
semꝑ humiliat᷑. Nunqͥd ñ circuitꝰ iste: Qui enĩ
in circuitu ambulat. ꝓficiscit᷑ quidẽ. s ꝓficit
nichil. ue homini qͥ sequit᷑ hunc circuitũ: qͥ
nunꝗͣ a ꝓpͥa uoluntate recelit. Si conaris a uel¬
lere paululũ. seqͥ uidebit᷑. s in dolo. Circuitus
est. aliunde reditũ parat: ñ ab ea penitꝰ abdu¬

Expanded text:
stinationem, nec tacuimus quare id diceremus. Possumus tamen, si necessarium judicatis, vias eorum via adhuc alia investigare. Nam, etsi omnimodis eas occultare laborent, multipliciter eos pde eorum principe, quoniam circuit quaerens quem devoret . Quod et ipse fateri cogitur in praesentia majestatis, cum inter filios Dei astans et unde veniat requisitus: Circuivi, ait, terram, et perambulavi eam . Dicamus itaque vias ejus, circuitionem et circumventionem: ista enim ad nos, illa utitur in se ipso. Semper ille extollitur, sed dejicitur semper: superbia ejus ascendit semper, semper humiliatur. Numquid non circuitus iste? Qui enim in circuitu ambulat, proficiscitur quidem, sed proficit nihil. Vae homini qui sequitur hunc circuitum, qui nunquam a propria voluntate recedit. Si conaris avellere, paululum sequi videbitur, sed in dolo. Circuitus est, aliunde reditum parat, non ab ea penitus abdu
Abbreviated transcription (Latin):
nĩe supͣ modũ in subliummitate eternũ pondus
głe oꝑat᷑ in nobis. Quis uero istas tã bonas ꝑ
bonos ñ credat fieri: cũ certũ sit quode con¬
ttario male utiq fiant immissiones ꝑ angłos
malos: Habetote familiares angłos fr̃s mer. fre¬
quentate eos seduila cogitatione & oratione de

Expanded text:
nostrae supra modum in sublimitate aeternum pondus nostrae supra modum in sublimitate aeternum pondus gloriae operatur in nobis. Quis vero istas tam bonas per bonos non credat fieri, cum certum sit quod e contrario malae utique fiant immissiones per angelos malos? Habetote familiares angelos, fratres mei, frequentate eos sedula cogitatione et de