comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la suꝑ arentes cãpos saltẽ umbra nubiũ pependit. Ca.¬
lidi spirauere uenti maturitatẽ p̃cepit estus eciã sicubi
forte iciuue herbe solũ uicerãte uanis tñi aristis spẽ fefei¬
lerũt.et inanis culmos tristis agricola iactauit uentis
nichil relicturis: leuia q̃ror. Perata exaruerũt. pierũt
frondes germina nõ exierut. nuda t̾ra et rudes glebe et aridi
frontes eranti. soisi hec eiã interistientes dicerẽ: poterã uidei
falso questus de hoc ãno quo tni frumenti uendidimus
utirã saltẽ nobis rudem rictũ silue ministrassent . et cari¬
ꝑe arbusta concutẽ quertũ legere fraga licuisseti et q̃tũq
pͥmi mortales ante traditos diuinitus micõres cibos cõt
famẽ obiecerũt. pestifer ãnus reliqͥsset. Non erã delicata
sed tristis recordacio funesta necessitas nichil habuimus
quo uiueremꝰ p̃ter famẽ: Ne tñ in totũ querĩ de mi¬

Expanded text:
la super arentes campos saltem umbra nubium pependit. cala super arentes campos saltem umbra nubium pependit. calidi spiravere venti, maturitatem praecepit aestus. etiam sicubi forte ieiunae herbae solum vicerant, vanis tantum aristis spem fefellerunt, et inanis culmos tristis agricola iactavit ventis nihil relicturis. levia queror: prata exaruerunt, perierunt frondes, germina non exierunt, nuda terra et rudes glebae et aridi fontes erant. nisi haec omnia inter scientes dicerem, poteram videri falso questus de hoc anno, quo tantum frumenti vendidimus. utinam saltem nobis rudem victum silvae ministrassent, et carpere arbusta, concutere quercum, legere fraga licuisset, et quaecumque primi mortales ante traditos divinitus mitiores cibos contra famem obiecerunt, pestifer annus reliquisset! non eram delicatus. sed o tristis recordatio, funesta necessitas: nihil habuimus, quo viveremus, praeter famem. Nec tamen in totum queri de nu
Abbreviated transcription (Latin):
et secũ iste dubitat quid sit in causa cur ciuitas opu.¬
lenta quondã nichil frumẽti nisi in spe habuerit sic fit.
ubi uicinis cuutatibus uendimiꝰ et undecũq offulsit
lucrũ sine respectu salus publica addicit᷑. in racuam
possessionẽ fames uenit. Etiã si quid residui erat ut ca¬
rius quidẽ uiderent: ad amione incendiũ suppressũ est
Testor tñ constienciã uram: nõ sumꝰ questi qũ diu
duplo emebamꝰ Non eĩ rolgaris ĩlla labes frumẽti
fuit. nec qualis aliis ab agricolis accusari solet ꝑfidia
terratũ et ingrate messis irritus labor. Noua et ĩau¬
dita et abhominãda lues: que nichil homini reliq̃ti
p̃ter hoĩem. Aut astricta citra conatũ sata sub ipĩs ta¬
buere sulcis aut leui rore euocata radix in puluerẽ
nicurrit: aut ꝑustus torrido sole herbis moribũda seges
palluit. seullus ymber sicienti soli puluerẽ tersiti: nlꝰ¬

Expanded text:
et secum iste dubitat, quid sit in causa, cur civitas opuet secum iste dubitat, quid sit in causa, cur civitas opulenta quondam nihil frumenti, nisi in spe, habuerit. sic fit: ubi vicinis civitatibus vendimus, et, undecumque offulsit lucrum, sine respectu salus publica addicitur, in vacuam possessionem fames venit. etiam si quid residui erat, ut carius quidam venderent, ad annonae incendium suppressum est. testor tamen conscientiam vestram, non sumus questi, quamdiu duplo emebamus. non enim vulgaris illa labes frumenti fuit, nec qualis alias ab agricolis accusari solet perfidia terrarum et ingratae messis inritus labor. nova et inaudita abominanda lues, quae nihil homini reliquit praeter hominem. aut astricta citra conatum sata sub ipsis tabuere sulcis, aut levi rore evocata radix in pulverem incurrit, aut perustis torrido sole herbis moribunda seges palluit. nullus imber sitientis soli pulverem tersit, nul
Abbreviated transcription (Latin):
fanẽ ipam infamauimꝰ . et qd miseris ultimũ est
nuserationẽ quoq ꝑdidimꝰ Adhuc tñ una defensio
fuit. ꝙ uidebam in hec omĩa istiut oꝑa ĩpulsi. Sed
hic ĩnocens est. niã culpa est. Eriã ne publica mala
narrabo et mistriis nr̃ĩs cõniciũ faciã. Exibũt u̾ba.
subscãtur sermo. non alligabit liugua. Plene nich¬
il nõ possumꝰ exponimꝰ ordinis cladis nre et simpli¬
citer oiã indicent᷑. Decet ista nr̃o ore narrari: sed no¬
iumꝰ et nimiũ me minꝰius. iudex doceri nõ debet opi¬
nor reo iuditanda sũt: qui a malit publitis abfuit.
qui hoc certe maximũ debeti patrie sue bñficiũ: quod a
fame solus dimissus est. Audi itaq audi: frumentũ is¬
tud qd lucri fecisti qnͣti nobis cõstet. Aliqui fortasse iudi¬
ces mirant᷑. eriã si huiꝰ feralis anni fructut cessauit.
quod tũ illa suꝑior longi tꝑis beata ferũditas tabuerit.

Expanded text:
famem ipsam infamavimus, et, quod miseris ultimum est, famem ipsam infamavimus, et, quod miseris ultimum est, miserationem quoque perdidimus. adhuc tamen una defensio fuit, quod videbamur in haec omnia istius opera inpulsi. si hic innocens est, nostra culpa est. Etiamne publica mala narrabo et miseriis nostris convicium faciam? exibunt verba, subsequetur sermo? non alligabitur lingua? plane nihil non possumus: exponamus ordinem cladis nostrae, et simpliciter omnia indicentur; decet ista nostro ore narrari! sed novimus et nimium meminimus. iudex doceri non debet, opinor; reo indicanda sunt, qui a malis publicis afuit, qui hoc certe maximum debet patriae suae beneficium, quod a fame solus dimissus est. audi itaque, audi, frumentum istud, quod lucri fecisti, quanti nobis constet. Aliqui fortasse, iudices, miratur, etiamsi huius feralis anni fructus cessavit, quod tamen illa superior longi temporis beata fecunditas tabuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo nũc tĩ frumẽti. quo classem cũ meatu grauem.
Multũ hertule negociacione tua accũ est Rruinc̃tũ hẽo:
p̃liũ nõ habeo. Nusqm ꝓdest. nusꝙopus est. iam licer
Dũ tu salutis publice mũdi nator ꝓximũ quemq ep̃torẽ
dictis dũ aut funera ur̃ã uendis aut scdera dũ ppło
tuo faine moriente aliene tiuitati legatus es factus: nõ
interĩ cibos ex malis ĩueniꝰ et fames seipã pauit. et mmi¬
serie nrẽ crudeles facte sũt. Patiam᷑ te defendi. si absol¬
ui saltẽ non possumꝰ. hec nũc iuidices ego solus q̃ror.
Ad me magis ꝑtinẽt. Aliqͥd ꝓpͥ̾e passus sũ cõmunẽ dolo¬
rẽ accusator habco cũ iudice: quisqͣm in hac uindicta
alteri cedit. nõ publica inopia nõ tetiꝰ ppli una men¬
dacitas fuit. Nisi quia fuuestas epulas: et nefarios
ĩuenimꝰ cibos: nõ putauiꝰ fame fuisse. In oũis gẽtes
in oia uentura scla ꝓscripti sumꝰ. Oñis hec ꝓdigia
narrabũt. onĩs execrabũtur: insi qui non credent.

Expanded text:
avem? multum hercule negotiatione tua actum est: frumentum habeo, populum non habeo. nusquam prodest, nusquam opus est: iam licet vendas. Dum tu salutis publicae nundinator proximum quemque emptorem admittis, dum aut funera nostra vendis aut scelera, dum populo tuo fame moriente alienae civitati legatus es factus, nos interim cibos ex malis invenimus, et fames se ipsa pavit, et miseriae nostrae crudeles factae sunt. patiamur te defendi, si absolvi saltem nos possumus. haec nunc, iudices, ego solus queror, ad me magis pertinent, aliquid proprie passus sum? non communem dolorem accusator habeo cum iudice? quisquam in hac vindicta alteri cedit? non publica inopia, non totius populi una mendicitas fuit? -- nisi, quia funestas epulas et nefarios invenimus cibos, non putamus famem fuisse. in omnes gentes, in omnia ventura saecula proscripti sumus, omnes haec prodigia narrabunt, omnes execrabuntur, nisi qui non credent.
Abbreviated transcription (Latin):
habita exultantis inimici.fidẽ tormentorũ. Guosq ꝑcussoris
filii mei conscius ero. Aꝑite pectus istud. et totũ de uisteribꝰ
latronis egerite secretũ. iudi: etimichi nõ credit᷑ iudi ita possĩ
et in cormẽtis idẽ dicẽ. a si ꝯpono si fingo uear laccidr. ⁊ nõ ꝓdẽ.
Si uidetur torquendꝰ sum iudices uti hoc desinã dice. Nec me
iudices fallit quantũ molẽ accusacõnis eciã in manifesta
ueritate susceperim: Diuite detulit reũ. pauꝑ inimicus.
ocrisi pater et postulo ut michi credat᷑ testimoniũ in meaor¬
bitate dicenti. Itaq nõ dep̃cor: quo minꝰ michi uelitis irasci :
donet ꝓbem torq̃ce tanqͣm mencientẽ. Lex inqͦt liberũ hoĩem
torq̃ri uetat. Pder fidẽ iudices: nõ hoc eñ responde̾ credati cuiꝰ¬

Expanded text:
habita exultantis inimici. fidem tormentorum! quousque percussoris habita exultantis inimici. fidem tormentorum! quousque percussoris filii mei conscius ero? aperite pectus istud et totum de visceribus meis latronis egerite secretum. vidi, et mihi non creditur! vidi, ita possim et in tormentis idem dicere. aut si conpono, si fingo, urar, lacerer, et non probem. si videtur, torquendus sum, iudices, ut hoc desinam dicere, nec me, iudices, fallit, quantam molem accusationis etiam in manifesta veritate susceperim: divitem detuli reum pauper, inimicus, occisi pater, et postulo, ut mihi credatur testimonium in mea orbitate dicenti. itaque non deprecor, quominus mihi velitis irasci, donec probem; torquete tamquam mentientem. 'Lex,' inquit, 'liberum hominem torqueri vetat.' per fidem, iudices,
Abbreviated transcription (Latin):
nouitate ꝑcussus: cuiꝰ unicus ideo tiñ ociosus est ut uiderem.
Reutebami᷑ nocte ꝑiter: sicut. omĩa uos uiteministeria iũ¬
gebãt. Et homines quibus non scruos p̃stabat fortuna cus.¬
todes: tueban ᷑ pauperẽ mutua pietate comitatũ inuicem
suscinẽtes ĩuicẽ innixi. nec iusi magna ꝑcussoris diligẽtiã
seꝑandi. cũ diues medio noctis horrore stricto mucrone ꝓsiluit
et scupentibꝰ aconitis q miseris. confodit illũ forciorẽ illũ qͥ
fortassis aliquid in mea morte fecisset. Confiteor iudices ich¬
il tuc oculorũ mecrũ diligencia: nichil egit cura miseri pa¬
cris. ꝑcussor uoluit agnosti. uos nũc ciues om̃s huãni
gnis affectus miserrimꝰ int̾rogo pater: suadete qͥd faciã
Mũc quẽ uidetis circa me sanguiuẽ. de filii rolncib excepi
Mñs maĩbus: labentis uicini mẽbra sustinui. An oculis
adhuc roltus ille morientis herentiauribus uerda suꝑ cadauer

Expanded text:
novitate percussus, cuius unicus ideo tantum occisus est, ut viderem. novitate percussus, cuius unicus ideo tantum occisus est, ut viderem. Revertebamur nocte pariter, sicut omnia nos vitae ministeria iungebant, et homines, quibus non servos praestabat fortuna custodes, tuebamur pauperem mutua pietate comitatum invicem sustinentes, invicem innixi nec nisi magna percussoris diligentia separandi, cum dives medio noctis horrore stricto mucrone prosiluit et stupentibus attonitisque miseris confodit illum fortiorem, illum, qui fortassis aliquid in mea morte fecisset. confiteor, iudices, nihil tunc oculorum meorum diligentia, nihil egit cura miseri patris: percussor voluit agnosci. Vos nunc, cives, vos, omnes humani generis adfectus, miserrimus interrogo pater: suadete, quid faciam. hunc, quem videtis circa me sanguinem, de filii vulneribus excepi; his manibus labentis unici membra sustinui. in oculis adhuc vultus ille morientis, haerent auribus verba super cadaver
Abbreviated transcription (Latin):
si mendaciũ est. facinꝰ hoc me nõ ꝓbare si uerũ est. Qued
ad me quidẽ iudices ꝑtiuet. orbi tacis mee reputo
p̃senciã. et noctẽ illã riuisus aute oculos meos cogitato ẽs
repouũt. Iam michi uideoi: et intor mentis esle confessꝯ:
filiũ iudices habui sicut erecti ac sublimis animi: ita qui
nondũ sues haberet ininuces. et quẽ nemo adhuc nisi ca
tantũ mei doloris occidẽt. O parentũ mistra condicio quã no-¬
uis musicatis q pateniꝰ iusidiis. Nos ex asperanꝰ nos offen¬
dimus inimici tñ liberos uros oderũt. Quis hoc unꝙͣ iudi.¬
ces simultaciũ timuisset ingeniũ. ut eodẽ aliqͥs excogitaret
animo. et qd̾ parcit. et quod occidit. Reliqua iudices: nõ debe¬
bã insi in q̃stiot̃ narrare. felices illos in mei cõꝑacione patres:
qui ꝑisse liberos suos nũciis credũt. Ego sũ maudica malorũ

Expanded text:
si mendacium est, facinus est hoc me non probare, si verum est. quod si mendacium est, facinus est hoc me non probare, si verum est. quod ad me quidem, iudices, pertinet, orbitatis meae repeto praesentiam, et noctem illam rursus ante oculos meos cogitationes reponunt: iam mihi videor et in tormentis esse confessus. filium, iudices, habui, sicut erecti ac sublimis animi, ita qui nondum suos haberet inimicos, et quem nemo adhuc nisi causa tantum mei doloris occideret. o parentum misera condicio, quam novis inusitatisque patemus insidiis! nos exasperamus, nos offendimus, inimici tamen liberos nostros oderunt. quis hoc umquam, iudices, simultatium timuisset ingenium, ut eodem aliquis excogitaret animo et quod parcit et quod occidit? Reliqua, iudices, non debebam nisi in quaestione narrare. felices illos in mei conparatione patres, qui perisse liberos suos nuntiis credunt! ego sum inaudita malorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quos nũc putatis cruciatus diuitẽ pati quẽ dolorẽ. qd̃ hoc
michi negat. Quã uelletudeo tantũ filiũ incũ nõ occidisse:
ut michi posset indulge tormẽta At hoc creditis iudices diuitẽ
facẽ legũ libertatis q respectũ. et rerũ pro exemplo eẽ sollicita¬
tũ. Ille uero nũc lacerat i et sic magis nõ dolore fruit᷑. Oꝑe
p̃ciũ esti inimico negare tormẽta: cũ feceris ut uelit ip̃e torq̃ri
Illud igit᷑ a robis iudices: infelicissimꝰ oĩm mortaliũ peto:
ne cũ inandita incredibilia passus sim mesereri uelitis corꝑis
mei. Crudelius et indignius est qm̃ torq̃ri nõ impetraẽ tor¬
menta. Est adusariorũ meorũ etuista nouitas. qd netesse ha¬
betis ea michi raciõe succurreꝰ. qua odissetis aliũ. Net quitꝙͣ
est. hoĩs infelitius peo quo tormenta fũt. Pcussorẽ a me faii
mei uisũ esse: contendo. facuiꝰ est hoc uos non dephendere:

Expanded text:
quos nunc putatis cruciatus divitem pati, quem dolorem, quod hoc quos nunc putatis cruciatus divitem pati, quem dolorem, quod hoc mihi negat? Quam vellet ideo tantum filium meum non occidisse, ut mihi posset indulgere tormenta! an hoc creditis, iudices, divitem facere legum libertatisque respectu, et reum pro exemplo esse sollicitum? ille vero nunc laceratur, etsi magis nostro dolore fruitur: operae pretium est inimico negare tormenta, cum feceris, ut velit ipse torqueri. Illud igitur a vobis, iudices, infelicissimus omnium mortalium peto, ne, cum inaudita, incredibilia passus sim, misereri velitis corporis mei; crudelius et indignius est quam torqueri non impetrare tormenta. est adversorum meorum et ista novitas, quod necesse habetis ea mihi ratione succurrere, qua odissetis alium, nec quicquam est homine infelicius, pro quo tormenta sunt. percussorem a me filii mei visum esse contendo; facinus est hoc vos non deprehendere,
Abbreviated transcription (Latin):
exigentis aliena tormenta. Non poslũ tamẽ uel in nobis a¬
quo probare quid patior qd̾ michi nõ est relicta miscri prĩs
infirmitas. Pcussorẽ filii mei uidi: et miserior sũ ꝙͣ si
nestriẽ quis occidisseti f citeor gͥ iudices: ipe inuor
unde ad hoc ꝓbacioĩs gtuꝰ repente confugerĩ. Uenerã cqͣm
nutriturus u dudia maĩfesta: nec aliũ spectauerã pub¬
licarũ suspicõnem de filii mei morte constrisũ. quã si per¬
cussore uideritis omẽs. Hic hic ut torq̃tir ĩueni. Pdostqͣ
satis nõ uidebant explicare uerba qd uiderã. confugi ad fidem
doloris. Quid faciã si temeritates quoq nras conscencia reorũ
nõ potest pati. Incellexi miseracioẽ factũ. qui ut torq̃ret exe.¬
gerã ex quo me diues nõ putat aliud in q̃stioẽ dicturũ. Neq
ego udices quẽquã ur̃m dubitare crediderĩ. ex qua cõstiẽtia
qua trepidacõne descendat ut quis torq̃ri nolit inimicũ.

Expanded text:
exigentis aliena tormenta. non possum tamen, ut velim, vobis aexigentis aliena tormenta. non possum tamen, ut velim, vobis approbare, quid patiar, quod mihi non est relicta miseri patris infirmitas. percussorem filii mei vidi, et miserior sum, quam si nescirem, quis occidisset. fateor igitur, iudices, ipse miror, unde ad hoc probationis genus repentepectaveram publicarum suspicionum de filii mei morte consensum, quam si percussorem videretis omnes. hic, hic, ut torquerer, inveni; postquam satis non videbantur explicare verba quod videram, confugi ad fidem doloris. Quid faciam, si temeritates quoque nostras conscientia reorum non potest pati? intellexi miser timore factum, quia ut torquerer exegeram, ex quo me dives non putat aliud in quaestione dicturum; neque ego, iudices, quemquam vestrum dubitare crediderim, ex qua conscientia, qua trepidatione descendat, ut quis torqueri nolit inimicum.
Abbreviated transcription (Latin):
abigam aut me corpori filn mei uelud tumulꝯ imponã. La¬
cebimꝰ duo insepulta cadauera. Nleferis obiciã: aut circa sin¬
gulorũ domus ad genua p̃tereunciũ ibo. et recepto tam mise¬
ris more supplex: nõ cibos petũ non stipem. mendicabo t̾rã.
et collacas miseranciũ manuglebas. aut qd̃ certe licet filiũ
in mareꝓiciã. Iam crudelesa que et uenti male secudi red¬
do uobis urmĩ bñficiũ. Ferte quolibet. licet ad barbaros. licet
ad hostes licet ad pyratas. Fortasse aliq̃s uidebit sepeliri:
certe quod sciam nemo ꝓhibebitsthemia. libcrũ hoiem cor¬
queri ne liceat. Pauꝑ et diues inimici: pauꝑi erat filiq.
Nocte quadã pauꝑ cũ filio reuertebat᷑. In terfectus est
adolescens. Offert se pauꝑ in tormenta diceus. adiurte eũ
intemptũ. Tures contradicit ex lege. Dencõ iudices plu̾¬
mũ detrahi calamicatibus meis miserationis: quodad

Expanded text:
abigam aut me feris obiciam, me corpori filii mei velut tumulus imponam; iaabigam aut me feris obiciam, me corpori filii mei velut tumulus imponam; iacebimus duo insepulta cadavera. aut circa singulorum domos ad genua praetereuntium ibo et recepto tamen miseris more supplex non cibos petam, non stipem; mendicabo terram et conlatas miserantium manu glebas, aut, quod certe licet, filium in mare proiciam: iam, crudeles aquae et venti male secundi, reddo vobis vestrum beneficium; ferte quo libet, licet ad barbaros, licet ad hostes, licet ad piratas. fortasse aliquis iubebit sepeliri; certe, quod sciam, nemo prohibebit. Liberum hominem torqueri ne liceat. Pauper et dives inimici. pauperi erat filius. nocte quadam pauper cum filio revertebatur. interfectus est adulescens. offert se pauper in tormenta dicens a divite eum interemptum. dives contradicit ex lege. Sentio, iudices, plurimum detrahi calamitatibus meis miserationis, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
admonet luctus. senectus ad quã non ꝑuenit. nustra pueĩcia
quã ñc tr̃siuit a dolescencia in qua perit supsum ut si felitis¬
sime cesserit rogũ meũ iudcã: et edacis arca corpus filiimei
flãmas. si hoc nõ contigerit ingrũ cadauen. et deforme etiã
ignotis spectuculũ. Inter hec mala creditis puto si dixero.
uellem oculos nõ habere. Quid mĩt amplius ad ce uxor pre¬
ces quertã irritas male temptatis tu uero ꝑge. en bono tuo
utere felicẽte ꝙ in hac forcuna irasceris. Ad hoc dfugiendũ
est. Per cõẽs casus per calamitatẽ meã huãne calamitatis
exemplar. ita uos cõiuges urẽ sic ament: nõ sic desiderent.
seuiciarũ accipitis. me ꝓicite Non ĩudiose p̃ces sũt: nich¬
ilominꝰ impero. Non leta sencenciã nostrã seq̃t gratulacõr
non ad templa deducar sed ad sepulcra. Etiã cũ ricero. fieu¬
dũ est. di urio uinciar. ibo ui litus muisen planctibꝰ aues

Expanded text:
admonet luctus: senectus, ad quam non pervenit misera, pueritia, admonet luctus: senectus, ad quam non pervenit misera, pueritia, quam nunc transivit, adulescentia, in qua periit. supersum, ut, si felicissime cesserit, rogum meum videam et edacis circa corpus filii mei flammas; si hoc non contigerit, nigrum cadaver et deforme etiam ignotis spectaculum. inter haec mala credetis, puto, si dixero: vellem oculos non habere! Quid nunc amplius ad te, uxor, preces convertam inritas, male temptatas? tu vero perge et bono tuo utere. felicem te, quod in hac fortuna irasceris! ad hos confugiendum est: per communes casus, per calamitatem meam, humanae calamitatis exemplar, ita vos coniuges vestrae sic ament, non sic desiderent, si vicarium accipitis, me proicite. non invidiosae preces sunt ~nihilominus impero~. non laeta sententiam vestram sequetur gratulatio, non ad templa deducar, sed ad sepulcra. etiam cum vicero, flendum est. si vero vincimur, ibo in litus miser, planctibus aves
Abbreviated transcription (Latin):
nemo manus ferro sordidas ad accipiendos remusit cibos
Tancũ cachenarũ causa solutꝰ est. neglectus. despectus
Quidẽ uilis senis uicarius. Incer tor ardencissiã febriũ
desideria: nõ habusti quẽ posceres quomodo te uincula cõposuerãt
iacuisti. Matrẽ patrẽ ꝓpniquos tm̃ cogitasti. Nunqͥd iudulgeo
michi qd̃ te puco inspirasse in carce meo Rõdir̃ matri sacisfac¬
tũ est: quͥ penas a cadaueribꝰ extinguis audi leꝙ̃tia tempora.
Mors ipã filii tui naufragiũ fecit ꝑ tot fluctus uoluntatũcor¬
pus intumuit tot illisũ scopulis. tam spaciosis cractũ hareĩs.
nũꝙͣ tamẽ infelicius qmͣ cũ uenit in terrã. Oqm̃ graue est moiͣ.
hoĩbusq sed ante omẽs michi. et inuisus et infestus. et uxo¬
ris quoq pietatẽ ꝑdere. In fimere filii diuorciũ fecit. Bideo
hec rerũ nature bona que filio abstuli. Oumnis me etas mei

Expanded text:
nemo manus ferro sordidas ad accipiendos remisit cibos. nemo manus ferro sordidas ad accipiendos remisit cibos. tantum catenarum causa solutus es neglectus, despectus, quidni, vilis senis vicarius? inter tot ardentissima febrium desideria non habuisti quem posceres. quomodo te vincula composuerant, iacuisti. matrem, patrem, propinquos tantum cogitasti. numquid indulgeo mihi, quod te puto exspirasse in carcere meo? Nondum matri satisfactum est. quoniam poenas a cadaveribus exigis, audi sequentia tempora. mors ipsa filii tui naufragium fecit, per tot fluctus volutatum corpus intumuit, tot inlisum scopulis, tam spatiosis tractum harenis, numquam tamen infelicius, quam cum venit in terram. o quam grave est mori! hominibusque sed ante omnis mihi et invisus et infestus, et, ut uxoris quoque pietatem perderem, in funere filii divortium fecit. video haec rerum naturae bona, quae filio abstuli. omnis me aetas mei
Abbreviated transcription (Latin):
te quidẽ iuuenis omiã setula loquent ⁊ et admirabile erẽplũ
tenaci memorie traditũ in ipã astra sublim̃ pennata uirtus
ferret. Ded michi ista laus tua: cato constat Non erat saciꝯ
lactulo matris incũbe. et in huiꝰ ministeriis dedicũ secura ocia
impena. Doli tibi contingerat: ut posses patrẽ excusare non
redimere. me incerim ut ceꝑat tabes lenta consumeret. mie q̃
debebat sola senẽ mors redimisset. et cũ exanime corpꝰ ĩflus¬
tus esset abiectĩ. si contigisset similis tempestas qd̾ cquiut
erat: tu me fidei sepelisses. Refellit. te ingenitus honestatis
ammis glorie amor. spem tibi ꝑꝑetua laudis imposuit.
ubi uirtus ubi pietas. Perisci miser. et male audis non
morienti patenassedi nõ egri caput molliori sede cõposui.
Mon fatigatũ latus mutaui nõ spm̃ excepi. Absens extic̃¬
tus euersus mortẽ tuã inueni Nemo egro uinla laxauit.

Expanded text:
te quidem, iuvenis, omnia saecula loquentur, et admirabile exemplum te quidem, iuvenis, omnia saecula loquentur, et admirabile exemplum tenaci memoriae traditum in ipsa astra sublimem pinnata Virtus feret; sed mihi ista laus tua caro constat. non erat satius lectulo matris incumbere et in huius ministeriis deditum secura otia inpendere? soli tibi contigerat, ut posses patrem excusate non redimere. me interim, ut coeperat, tabes lenta consumeret, me, quae debebat sola, senem mors redemisset, et, cum exanime corpus in fluctus esset abiectum, si contigisset similis tempestas, quod aequius erat, tu me, fili, sepelisses. fefellit te ingenitus honestis animis gloriae amor, spes tibi perpetuae laudis inposuit: ubi virtus, ubi pietas? peristi, miser, et male audis. non morienti pater adsedi, non aegri caput molliori sede conposui, non fatigatum latus mutavi, non spiritum excepi. absens exstinctus, eversus mortem tuam inveni; nemo aegro vincla laxavit,
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ scriptorũq ora consenciat. uinaet tũ res ista mille
linguas ipãm ꝙ si sit aliqua corꝑe uno facundiã matrĩa
seꝑabit: et iam si nichil dixcro nisi quod obiectũ est Iucẽ
libertatẽ q patri filius reddidit: et qd̾ ante inauditũ est
magis me amauit ꝙͣ ucllẽ. Ingressus est maria. in q̃bꝯ
iam minimũ ꝑiculi tempestas habet: et quod interusta
difficilłimũ est amore mei uiait et iam matrẽ suam
Tace nefairi a lingua. Ergo tu ista laudas. Eotuliti se capti.
it libens penã pietas et iani sceleribus grauẽ. Du meliꝯ ux¬
or. que facturũ rctiuebas. Comꝑate nũt si quis patrẽ ꝑ hos¬
tes solus tulit: qui cũ reniencia in patre᷑ tela excepisset. sim¬
plici tñ morte defiunctꝰ esti. Dnũ leginiꝰ qui uicarias pro prẽ
nõ quidẽ pyracis aut mari manꝰ obtulerit. sed ubi redimi posẜ
pietatis etiã dampnati sepeliunt. Het alii laudãt: ego q̃ror

Expanded text:
vatum scriptorumque ora consentiant, vincet tamen res ista mille vatum scriptorumque ora consentiant, vincet tamen res ista mille linguas, ipsamque, si sit aliqua corpore uno, facundiam materia superabit, etiamsi nihil dixero, nisi quod obiectum est. lucem libertatemque patri filius reddidit, et, quod ante inauditum est, magis me amavit quam vellem. ingressus est maria, in quibus iam minimum periculi tempestas habet, et, quod inter ista difficillimum est, amore mei vicit etiam matrem suam. tace, nefaria lingua: ergo tu ista laudas? tu melius, uxor, quubit libens poenam pietas etiam sceleribus gravem. tu melius, uxor, quae facturum retinebas. conparate nunc, si quis patrem per hostes solus tulit, qui, cum venientia in patrem tela excepisset, simplici tamen morte defunctus est. unum legimus, qui vicarias pro patre non quidem piratis aut mari manus obtulerit, sed ubi redimi possepietatis etiam damnati sepeliuntur. Haec alii laudant, ego queror.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si ut ante dixi ne uescigeo quidẽ abisse amiseris licete
ne ipõrũ quidẽ causa qui adiuuant᷑ discedẽ fas erit. noc ci¬
bos saltẽ petẽ aut alia usibus necessaria parare cõtinget.
Si uero dũ adiuuat᷑ pareus nichil reftrt ubi sit ille qui
adiuuat quia p̃sens cura exhibet quitqͥd tibi ego prestitiad
auctorẽ inuneris idest ad redep̃torẽ meũ tñsferendũ est.
Non assedi nõ consolatus sũ nõ ministraui. nõ tuli. non
idem q totus tibi rediui. Derũ facendũ est si desertã te putas:
mea culpa est. Dediam tempus est ista que nõ excusata de¬
bent uideri. utrũ pulchra atq magnifica: auimo maiore
defende̾. et cũ iudiciũ agat exempli tandẽ causã suã incelligẽ
Moc saltem habebis miscriime fili: ꝙ nõ honoratis ꝯtĩge̾
funeribus solet defunctus laudaberis. Sumia licet huc
reuocemus p̃terita. et ad cauendas uniꝰ laudes uniu̾sorũ

Expanded text:
nam si, ut ante dixi, ne vestigio quidem abisse a miseris licet, nam si, ut ante dixi, ne vestigio quidem abisse a miseris licet, ne ipsorum quidem causa, qui adiuvantur, discedere fas erit, nec cibos saltem petere aut alia usibus necessaria parare continget. si vero, dum adiuvatur parens, nihil refert, ubi sit ille, qui adiuvat, quia praesens cura exhibetur, quidquid tibi ego praestiti ad auctorem muneris, id est, ad redemptorem meum, transferendum est. non assedi, non consolatus sum, non ministravi, non opem tuli, non denique totus tibi redivi? verum fatendum est: si desertam te putas, mea culpa est. Sed iam tempus est ista, quae non excusata debent videri, verum pulchra atque magnifica, animo maiore defendere et, cum iudicium agatur exempli, tandem causam suam intellegere, hoc saltem habebis, miserrime fili, quod honoratis contingere funeribus solet: defunctus laudaberis. omnia licet huc revocemus praeterita, et ad canendas unius laudes universorum
Abbreviated transcription (Latin):
men graue. Di hoc ance fetisset: iuderes. At retine non
Mon erat cecdibile: obstare redep̃tioni mee. Aut̾ p̃catꝰ
est mat̾nũ mecũ et maris domui urẽ melle exꝑti ꝑitulũ
credidit trmens ne si tibi nõ comparuisset nemo nõ uos
putasset cõllude eleterũ ue poterati nõ redimẽ: cũ tu cla¬
mares ceca sum oculos defiderio uiri ꝑditi solitudinc̃ fr̾e
nõ possũ. Ita ille ad redẽpcionẽ meã excusatius ꝓfectus
esset si me minꝰ dosiderasses. Dubicabit an tua causa fe¬
cerit. Et filiũ et uirũ habere nõ poteras : reddidit tibi ꝙ̃
magis amabas dis te iam lactunas maritũ reducem
incolimẽ acciꝑe. Quid irasteris. Que tanta mutacio est. Quis gͦ
crederet. Queris discessisse quẽ odisti: cũ eũ noris redisse quõ di¬
opem nõ fert. et ut nuc ostendemꝰ optimꝰ filius corpore suo ad¬
uicoria matri redemit: ꝓfecto opemi tulit idesti non deseruit.

Expanded text:
men grave! si hoc ante fecisset, videres. At retinere non men grave! si hoc ante fecisset, videres. At retinere non non erat credibile obstare te redemptioni meae. interpretatus est maternum metum, et maris domui nostrae male experti periculum credidit. iuvenis nisi tibi non paruisset, nemo non vos putasset colludere. ceterum me poterat non redimere, cum tu clamares: 'caeca sum, oculos desiderio viri perdidi, solitudinem ferre non possum'? ita ille ad redemptionem meam excusatius profectus esset, si me minus desiderasses? dubitabitur, an tua causa fecerit? et filium et virum habere non poteras; reddidit tibi quem magis amabas. siste iam lacrimas, maritum reducem, incolumem accipe. quid irasceris, quae tanta mutatio est? quis hoc crederet? quereris discessisse quem odisti, cum eum nolis redisse quem diopem non fert, et, ut nunc ostendemus, optimus filius corpore suo adiutoria matri redemit, profecto opem tulit, id est, non deseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
sentia fuit: asserẽ enĩ cibos ministrare manũ porrigẽ
quilibet poterat. Mencior nisi factũ est. Me abillis captid
tam dura condicõne uenalc̃. quod rtiq in confessioẽ est:
nemo alius redemisset qm̃ filius mens. Et ego sic ago tqͣm
hoc tanꝙͣ filius ꝓpter me fecerit Qm̃qm in hoc litigatu
quodã in eo tibi ipã excidisti. et quãqmͣ id agas ut mĩta
inta ĩiuria uincas. nouũ uidisti rigorẽ: non ꝓhibeo
tñ testimoniũ ad redemptionẽ incã. Riliũ ipã ini.¬
sisti: cũ sic plangeres cũ mortẽ p̾careris. cũ te omĩ iuduatã
uoluptaee clamares. cũ sepus gemeres captiuitatẽ meã
ꝙͣ tetitatẽ tuã. Non erat illis ferreũ pectus ues cor silice cõ¬
cretũ: ut hec pati posset. equo ammo. Tu filiũ pͥma docius.¬
ti: fibi nõ parce potius qm̃ plus flere pocius qmͣ ipãm re.¬
scindẽ cecitatẽ. Profectus est maritũ tibi reddidit. O cri.¬

Expanded text:
aesentia fuit; adsidere enim, cibos ministrare, manum porrigere aesentia fuit; adsidere enim, cibos ministrare, manum porrigere quilibet poterat; mentior, nisi factum est. me ab illis captum tam dura condicione venalem, quod utique in confessione est, nemo alius redemisset quam filius meus. Et ego sic ago, tamquam hoc tantum filius propter me fecerit. quamquam in hoc litigatu quodammodo tibi ipsa excidisti, et, tamquam id agas, ut merita tua iniuria vincas, novum induisti rigorem, non prohibeo tamen testimonium: ad redemptionem meam filium ipsa misisti, cum sic plangeres, cum mortem precareris, cum te omni viduatam voluptate clamares, cum saepius gemeres captivitatem meam quam caecitatem tuam. non erat illi ferreum pectus nec cor silice concretum, ut haec pati posset aequo animo. tu filium prima docuisti sibi non parcere. potius quam plus fleres, potius quam ipsam rescinderes caecitatem, profectus est, maritum tibi reddidit. o cri
Abbreviated transcription (Latin):
lettulũ carteri. liber tñ seruituti desideriũ oculorũ tociꝰ cor¬
ꝑis dap̃no. Quo nos longius ducit calamitatiũ nrãrũ
misera contẽtio. Ceti etiã licigare possũt ⁊captiui n  uiue̾
Uerũ net cciã sirm cquo ponerent᷑ multũ tũ m alterã ꝑtẽ
debuissent hatẽ momẽti qd̃ plus nchi poterãt prodesse.
qm̃ tibi. Ei labori oportet incũbẽ: ubi effectus ꝓmittitur.
Dtulta cura esteque spem nõ habet. Ego redimmi poterã.
tu sanari non poteras. Qualistũq ista calamitas inemiẽ¬
dabilis occidit. nõ remediũ accipere nõ uicariũ potest.
Assedisset scilicet lectulo inefficax sedulitas: eti acceptis
epistolis meis iuuenis filius nichil aliud qmͣ cũ matre
flenisset. Quia ꝑfectũ est altius tamẽ parentis calami¬
tas emendata est da temansisset: et matrẽ cecã hrẽt
et patrẽ captiuũ. Adicio quod tibi nõ necessaria filii p̃¬

Expanded text:
lectulum carceri, libertatem servituti, desiderium oculorum totius corlectulum carceri, libertatem servituti, desiderium oculorum totius corporis damno. quo nos longius ducit calamitatium nostrarum misera contentio? caeci etiam litigare possunt, captivi nec vivere. Verum haec etiamsi in aequo ponerentur, multum tamen in alteram partem debuisset habere momenti, quod plus mihi poterant prodesse quam tibi. eo labori oportet incumbere, ubi effectus promittitur; stulta cura est, quae spem non habet. ego redimi poteram, tu sanari non poteras. qualiscumque ista calamitas, inemendabilis cecidit; non remedium accipere, non vicarium potest. adsedisset scilicet lectulo inefficax sedulitas et acceptis epistolis meis iuvenis filius nihil aliud quam cum matre flevisset? quia profectus est, alterius tamen parentis calamitas emendata est. si remansisset, et matrem caecam haberet et patrem captivum. adice eo quod tibi non necessaria filii pr
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ q michi cotidie esse metuendũ quantũ paticapta¬
is audirr pyrata potuisset. Aichil est desidcrio suorũgͣuis.
tiiuit ne quẽ ex meis uidere. Nichil cẽpestate iinacius:
totidie naufragiũ optaui. Nam mortẽ conficebor seuili iuercia
una causa minꝰ cupiebã: ne defuctũ nemo sepeliret. Quã uescẽ
relutã captiuo putas ũbiq preda nõ erati Quales epulas ci¬
bos ꝙ p̃bent qui ipĩ rapto uiuũa.Ulam illa quidẽ satis dig.¬
na quis dixerit dũ in carcerẽ ctumundatã sentina nauicu¬
lã. et ĩpositũ nuda trabe inreq̃etũ latus reuuictas post
tergũ manꝰ alligatos tamꝙͣ esset qua fugemus pedes.
Dole in carceᷤ tencbre uiuabant. Depe de auribus q̃stus sũ
que solũ flagellorũ gemitũ q cesorũ qmͣ̃uis implexis ob¬
rute comis acciꝑent dura metus sui exempla. Miserũ me
fili:. nẽpe morbo peristi. Compara terrã mari domũ naui

Expanded text:
tantumque mihi cotidie esse metuendum, quantum pati captutantumque mihi cotidie esse metuendum, quantum pati captus, audere pirata potuisset. nihil est desiderio suorum gravius; timui, ne quem ex meis viderem. nihil tempestate minacius; otidie naufragium optavi. nam mortem, confiteor, senili inertia una causa minus cupiebam: ne defunctum nemo sepeliret. quam vestem relictam captivo putas, nisi quae praeda non erat? quales epulas cibosque praebent, qui ipsi rapto vivunt? nam illa quidem satis digne quis dixerit, udum carcerem et inundata sentina vincula et impositum nuda trabe inrequietum latus, revinctas pone tergum manus, alligatos, tamquam esset, qua fugeremus, pedes? solae in carcere tenebrae iuvabant. saepe de auribus questus sum, quae sonum flagellorum gemitumque caesorum quamvis impexis obrutae comis acciperent, dira metus sui exempla. miserum me, fili: nempe morbo peristi. compara terram mari, domum navi,
Abbreviated transcription (Latin):
magis causa cecitatẽ doliuisci qm̃ qd̃ ad redimendũ maĩtũ
ire nõ posses. Met tua calamitas cratrrescimemus meã.
Sull̃i quidẽ grauior uisa est qm̃ tibi. Audi tamc̃ qm̃ mł.¬
ta in illis epistolis nõ scripserĩ. O fili in quibꝰ te malis re.¬
liqui. Iam illa pncipalis ac maxĩa dono dcũ concessa li¬
bertas. nec hoĩmn solũ sed ferarũ uolutrũ q sensibꝰ fixa.
et ingenica pͥmũ spoliũ fuit Me ipc̃ ꝑdidi tencor uena¬
le mancipiũ. et ciuuis comanꝰ merres fio. Et libertatẽ se.¬
nex dedistor et natus ingenuus uenire opto. Minimũ est
habitamꝰin fluctibus hiberni nos ferũt uenti nõ stacio
nõ sedes. nõ quies. sed quod malorũ meorũ maxia porcõ est
tam miscri sũt etiã diĩmei cito pret̾eunda est memoĩa
Propter me uxori gͣuiꝯnuchi ꝓpter filiũ. Transio hirsu¬
tos hostiũ poltus. et iumaniũ barbarorũ feros fremitus.

Expanded text:
magis causa caecitatem doluisti, quam quod ad redimendum maritum magis causa caecitatem doluisti, quam quod ad redimendum maritum ire non posses. Haec tua calamitas erat; aestimemus meam. nulli quidem gravior visa est quam tibi, audi tamen, quam multa in illis epistolis non scripserim. o fili, in quibus te malis reliqui! iam illa principalis ac maxima dono deum concessa libertas, nec hominum solum sed ferarum volucrumque sensibus fixa et ingenita, primum spolium fuit: me ipse perdidi, teneor venale mancipium, et civis Romanus merces fio, et libertatem senex dedisco, et natus ingenuus venire opto. minimum est: habitamus in fluctibus, hiberni nos ferunt venti; non statio, non sedes, non quies, sed, quod malorum meorum maxima portio est, tam miseri sunt etiam domini mei. cito praetereunda est memoria propter me uxori gravis, mihi propter filium. transeo hirsutos hostium vultus et immanium barbarorum feros fremitus,
Abbreviated transcription (Latin):
malis meis cõpares : etiã dedicatũ est. Non enĩ aliquid
rerũ natura genitura est spectaculo nostro nouũ at non
Nempe cotidie nox oritur et ex qua tꝑe porcionẽ ĩuoluit
obsturitas: et ex ꝑte sui ipã quodãmodo ceca natura est.
Cui alienis oculis uti licet audire impcraẽ. cuius minis¬
teriis officia non desũti nõ eiũ defuerũt insi se erigit. et
fortume sue racionc̾ reddit. et p̃sertim in tam boã cetitatis
constiencia animi uicõ miser est: non debet deleᷤ quippiã
qui potest gloriari. Qm̃ꝙͣ cuiuslibet et quacũq causa
hũc incursũ passe: leuius est tñ malũ femine Won enr̃
nauigatis nõ legacione̾ obitis nõ freꝙ̃ti ꝑegrinaciõẽ ua¬
riatis aspectus. Non militaris uos nos. Non forensis racõ
deducit. Alioqn̾ semꝑ estis intra domũ uno plurimũ loco
lcuibꝰ officiis afflixe. Tuũ quidẽ affectũ si bene noui iulla

Expanded text:
malis meis compares, etiam delicatum est. num enim aliquid malis meis compares, etiam delicatum est. num enim aliquid rerum natura genitura est spectaculo nostro novum, ac nonmus? tenebrae nempe cotidie nox oritur, et aequam temporum portionem involvit obscuritas, et ex parte sui ipsa quodammodo caeca natura est. cui alienis oculis uti licet, audire, imperare, cuius ministeriis officia non desunt non enim defuerunt, nisi se erigit et fortunae suae rationem reddit, et praesertim in tam bona caecitatis conscientia, animi vitio miser est. non debet dolere quispiam, qui potest gloriari. Quamquam cuiuslibet et quacumque causa hunc incursum passae levius est tamen malum feminae: non enim navigatis, non legationem obitis, non frequenti peregrinatione variatis aspectus, non militaris vos, non forensis ratio deducit. alioquin semper estis intra domum, uno plurimum loco levibus officiis adfixae. tuum quidem adfectum si bene novi, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
possis oblatas uidendi uoluptates impedicos rerũ actus:
tñ si non iniqui iudices sumꝰ nec ambitiose miseri sunt.
qui iusideri possuit ⁊ referã nõ solũ quia incenda michi sed
magis etiã qr consolanda es. Neam qñ omẽ tormentũ cor¬
poris abest dolorq mẽbrorũ qui totã cogitationẽ in se rupit
feliciter cessat suꝑest ut cruciet miniũ ociũ. et assidua
quies: res si nõ suit necessitate iocunde. Nam uisus dapnũ
sarcuĩt relique uoluptates. odor. guscus. tactus auditus.
Quibꝰ cametsi de esse summã facendũ est. nõ est tamen
maxĩmecalamitatis loco muncranda pacũ plena felici-¬
tas. Domus certe ꝓpria. lectusq gemalis. conuenta ꝓpͥm¬
quorũ sermo amicorũ ipã quod raco contiugit honesta ca¬
lamitas et in quatũq fortuna beata libertas. toc uolup¬
tates obruere possũt unũ dolorẽ. Nam lucis desideriũ si

Expanded text:
possis ablatas videndi voluptates, impeditos rerum actus, possis ablatas videndi voluptates, impeditos rerum actus, tamen, si non iniqui iudices sumus nec ambitiose miseri, sunt quae his mederi possint; referam non solum, quia vincenda mihi, sed magis etiam quia consolanda es. nam quando omne tormentum corporis abest, dolorque membrorum, qui totam cogitationem in se rapit, feliciter cessat, superest, ut cruciet nimium otium et assidua quies, res, si non sint necessitate, iocundae. nam visus damnum sarciunt reliquae voluptates, odor, gustus, tactus, auditus. quibus tamenetsi deesse summam fatendum est, non est tamen maximae calamitatis loco numeranda parum plena felicitas. domus certe propria lectusque genialis, conventus propinquorum, sermo amicorum, ipsa quod raro contingit honesta calamitas et in quacumque fortuna beata libertas. tot voluptates obruere possunt unum dolorem. nam lucis desiderium, si
Abbreviated transcription (Latin):
concessũ est. Rueruit quidẽ ista facienda: sed ego ius meũ
ropmo. Inter duos ꝑutes cetus affectus est. Ex orabit qui
prior rogauerit Tempore certe uinco: ante miser esse cepi.
Tu adhuc incegra es: ego iam alligatus sũ. Tustna in
domo: ego iam pene de fuictus in carceͬ. Tibi adhut nõ
opus est filio: ego iam rogo. Rempe calauntas tua nata
est post episcolã meã. Nisi te flentẽ consolari filius uoluis.¬
set: aute cecitatẽ tuã exisset. Noli mirari: si te gracia uĩco.
Ante exoraui filiũ: qmͣ tu rogares. Si quisqͣm figuracione
quadã in hac malorũ condicioẽ iudicẽ ponat: fortuã q̃so
absit cuiꝰccanta calaritas fuit. Abstulerat quidẽ tibi oclõs¬
ninus affectus: et de qnq rerũ sensib pars una cessabat et
tenebras etiã saluis luminibꝰ alt̾uans cõtinua nox dux erat.
Maius est tñ malũ quod sic fet fletut. Nam ut merito q̃ri

Expanded text:
concessum est. fuerint quidem ista facienda, sed ego ius meum concessum est. fuerint quidem ista facienda, sed ego ius meum reprimo. inter duos parentes caecus adfectus est; exorabit qui prior rogaverit. tempore certe vinco: ante miser esse coepi. tu adhuc integra es, ego iam alligatus sum; tu sana in domo, ego iam paene defunctus in carcere; tibi adhuc non opus est filio, ego iam rogo. nempe calamitas tua nata est post epistolam meam. nisi te flentem consolari filius voluisset, ante caecitatem tuam exisset. noli mirari, si te gratia vinco: ante exoravi filium, quam tu rogares. Si se quisquam figuratione quadam in hac malorum condicione iudicem ponat, fortuna quaeso absit, cuius tanta calamitas fuit. abstulerat quidem tibi oculosnimius adfectus, et de quinque rerum sensibus pars una cessabat, et tenebras, etiam salvis luminibus alternans, continua nox duxerat. maius est tamen malum, quod sic fletur. nam ut merito queri
Abbreviated transcription (Latin):
go nõ deserere. opem ferre nõ deesse. Ouũa hec enĩ eo spectant:
ut auxilio liberorũ tuti sint ꝑntes. Quod cũ ita sit: tam adme
lex ista ꝑcinuit qm̃ ad matrẽ. Quo unũ uocabunꝰ uideamꝰ
quo ire debuerit. Poterã quidẽ fortiteridicẽ pater uissi. Hoc
nomẽ: onũ lege maius est. Tribunos deducumꝰ candidatos
ferimuis nobis uite necis q concessũ est. Di nõ fecerĩt qd
iubro nõ deferã illũ ad sepulturã. Mecesse habuit parere.
Ron deseruiti sed abductus est. Arede nõ contẽptu tui uenit
in carcerẽ. Sint saneiira patria: sede atq medius int̾iduos
filius. Iudex nõ comꝑabo ꝑsonas: qmuis apud oñs gẽtes
plus iuris hẽati pater. Dit sane natuã cõis. Non ĩputabo
qd nomẽ dedi. quod familiã quod ĩpensas. qd̾ dũ illi adqͣro
caput sũ Non incelligencie distrime᷑ extuciã de qua iã lite

Expanded text:
go non deserere? opem ferre, non deesse. omnia haec enim eo spectant, go non deserere? opem ferre, non deesse. omnia haec enim eo spectant, ut auxilio liberorum tuti sint parentes. quod cum ita sit, tam ad me lex ista pertinuit quam ad matrem. Duo unum vocabamus; videamus, quo ire debuerit. poteram quidem fortiter dicere: 'pater iussi. hoc nomen omni lege maius est; tribunos deducimus, candidatos ferimus; ius nobis vitae necisque concessum est. si non fecerit quod iubeo, non deferam illum ad sepulturam.' necesse habuit parere: non deseruit, sed abductus est. crede, non contemptu tui venit in carcerem. sint sane iura paria, sedeatque medius inter duos filius iudex; non conparabo personas, quamvis apud omnes gentes plus iuris habeat pater. sit sane natura communis; non inputabo quod nomen dedi, quod familiam, quod inpensas, quod, dum illi adquiro, captus sum. non indulgentiae discrimen excutiam, de qua iam lite
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mictimꝰ. Pͥmũ illudut eriã qui aderit possit ĩpune nich¬
il p̃stare. Diquidẽ ab solucus est hac lege qui scdin mistrũ
stetit. quo quidẽ modo nõ aduitores calanuitosis ꝑntibus
filios damus sod spectatores de hiuc accidit illud rel grauiꝰ
qd̾ cũ rerũ uecessitas cotidie nos diuidat. si quedã fortuna
ꝑntes nos dephenderit: qmͣuis exiguo dĩuisus spacio. im¬
pune opemi nõ ferret nõ succurret ut hac saltẽ se calũpina
defendat non reliqui nõ abcessi neq pede qd aiĩt uno ꝑuce
discessi solutus erit om̃ĩ auxiliandi necessitate quãdo urai
incerp̃tatioẽ absencia impietatis occasio est. Hoc uoluisse
legũ lacorẽ putamꝰ ut natus ex nobis met ipsis in rebus
adũsis p̃sidiũ ꝑnti labore acq p̃stancia seluereti lucie
usurã ubicũq usi forte nõ sumꝰ ꝑntes nisi palam. Quid estier.¬

Expanded text:
permittimus: primum illud, ut etiam qui aderit, possit inpune nihpermittimus: primum illud, ut etiam qui aderit, possit inpune nihil praestare, siquidem absolutus est hac lege, qui secundum miserum stetit. quo quidem modo non adiutores calamitosis parentibus filios damus, sed spectatores. accedit illud vel gravius, quod, cum rerum necessitas cotidie nos dividat, si quaedam fortuna parentes nos deprehenderit, quamvis exiguo divisus spatio inpune opem non feret, non succurret, ut hac saltem se calumnia defendat: 'non reliqui, sed non accessi, neque pede, quod aiunt, uno a parente discessi.' solutus erit omni auxiliandi necessitate, quando vestra interpretatione absentia impietatis occasio est. hoc voluisse legum latorem putamus, ut natus ex nobismet ipsis in rebus adversis praesidium parenti labore atque praestantia solveret lucis usuram ubicumque, nisi forte non sumus parentes nisi palam. quid est er
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerit pace in eiusmodis causis defensionẽ potrõ
plane essi securus net timebo ne teneri uideat᷑ filius meus si nõ
potuit oĩbus sucrurre dũ in ipã lege occupatus est. Pater alliga¬
tus est: mater ceca est. unus utriq filius magna locorũ distã.¬
cia habet lex in medio debitorẽ. Duc ad utrũ mairis: ad utrũq
ciendus sit. Di exierit mater sepeliri uecabit. Si remanstrit
pater. Non dubito fore dubiũ qnͥ uis in hac lege fuerit ea m̃.
nisi forte ut oĩa iniq ĩiuisteq conq̃ritis. Hic quoq uniꝰ octa.¬
sione uerbi aliud putatis iuuare ꝑentes. Aliuud nõ deserere
idest de hoc dubitare uoltis: utrũ ꝑntibus ubiq ferri oporteat
auxilia aut ego estimo: an uero nõ mereat᷑ adiutoriũ insi
qui p̃sence filio miser est. Nam si desereᷤ in calamitate nil
aliud putamꝰ esse qui a misero discede̾: duo simulscelera

Expanded text:
apparuerit patere in eiusmodi causis defensionem, potero apparuerit patere in eiusmodi causis defensionem, potero plane esse securus, nec timebo, ne teneri videatur filius meus, si non potuit omnibus succurrere, dum in ipsa lege occupatus est. pater alligatus est, mater caeca est; unus utrique filius; magna locorum distantia; habet lex in medio debitorem. duc ad utrum mavis, ad utrumque rit, proiciendus sit: si exierit, mater sepeliri vetabit, si remanserit, pater. Non puto fore dubium, quin ius in hac lege fuerit et mihi, nisi forte, ut omnia inique iniusteque conquiritis, hic quoque unius occasione verbi aliud putatis iuvare parentes, aliud non deserere, id est, de hoc dubitare vultis, utrum parentibus ubique ferri oporteat auxilia, ut ego aestimo, an vero non mereatur adiutorium, nisi qui praesente filio miser est. nam si deserere in calamitate nil aliud putamus esse quam a misero discedere, duo simul scelera