comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non aperiri. &iam pulsantibus nullo modo aduersus
cum murmurare debeamus. Meminerimus ipsis apos¬
tolis dictum multa habeo uobis dicere sed non potestis illa
portare modo. in his quantum adme adtinet &iam
hoc deputem necqui hoc sciam me: indignum nec hoc
ipso &iam conuincar indignior: multa enim alia similit̃
ignorarẽ nisi metuerem ne aliqua istarum opinionum
contra illud quod firmissimẽ retinemus fide : in cautis
obreperet mentibus sed ante quam sciam que nam ea¬
rum potius eligenda sit hoc me non temere sentire pro¬
fiteor. eamq uerã esse non aduersari robustissimȩ ac
fundatissimae fidei qua xp̃i ecclesia nec paruulos ho¬
mines recentissime natos adamnatione credinisi per
gratiam nominis xp̃i quam in suis sacramentis commen¬
dauit posse liberari.

Expanded text:
non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: multa ha b eo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum, ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis sacramentis commendauit, posse liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
rint de animi calumniabuntur rancore descen¬
dere mihi autem decretum ẽ te amare suscipere co¬
lere mirari Tuaq dicta quasi mea defendere. Certe
& indialogo quem nuper edidi beatitudinis tuae ut
dignum fuerat recordatus sum magisq demus operã
ut perniciosissima heresis de ecclesia auferatur quae
semper simulat pacnitentiã ut docendi in ecclesus habeat
facultatẽ ne si aꝑta luce se ꝓdiderit foras expulsa foriatur
scȩ & uenerabiles filiae tuae eustociam & paula & genere
suo & exhortatione tua dignae gradiuntur specialiterq
salutant beatitudinem tuã. omnisq fraternitas quae nobis¬
cũ dño saluatori seruire conatur. Scm presbrterũ firmũ
anno p̃terito obrẽmearũ rauennã & inde africã siciliamq
direximus quem putamus iam in africae partib: commorari.
scõstuo adherentes lateri ut meo obsequio salutes p̃cor. lit¬
teras quoq meas ad scm̃ presbrterũ firmum dirigi facito¬

Expanded text:
rint, de animi calumniabuntur rancore descenrint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ecclesiis habeat facultatem, ne, si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Sanctae et uenerabiles filiae tuae, Eustochium et Paula, et genere suo et exhortatione tua digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seruire conantur. sanctum presbyterum Firmum anno praeterito ob rem earum Rauennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, precor. litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi
Abbreviated transcription (Latin):
IOMIXO UERE SC̃Õ ETOMUI AFFECIIONE UENE¬
rabili papae augustino hieronimus in xp̃o salutẽ
Virum honorabilem fratrem meum filium dignatio¬
nis tuae orosium presbrterum & sui merito & te iuben¬
te suscepi. sed incidit tempus difficillimum quando mihi
tacere melius fuit quam loqui itaut nostra studia ces¬
sarent & iuxta appium canina exerceretur facundia:
Itaq duob libellis tuis quos meo nomine dedicasti erudi¬
tissimes & omni eloquentiae fulgentibus ad tempus res¬
pondere non potui. Non quod quicquam in illis reprae¬
hendendum putem sed quia iuxta apostolum unusquisq¬
in suo sensu abundet. alius quidem sic alius autem sic
Certe quicquid dicipotuit &tam sublimi ingenio de
scripturarum sc̃arum hauriri fontib ate positum atq
dissertum ẽ. sed quaeso reuerentiam tuã parum per
patiaris metuum laudare ingenium Nos enim int̃
nos eruditionis causa disserimus Ceterum aemuli
& maxime heretici sidiuersa inter nossententias uide¬

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET OMNI MIHI AFFECTIONE VENERA- BILI PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Virum honorabilem fratrem meum filium dignationis tuae Orosium presbyterum et sui merito et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus ad tempus respondere non potui, non quo quicquam in illis reprehendendum putem, sed quia iuxta beatum apostolum unusquisqin suo sensu abundet alius quidem sic alius autem sic. certe quicquid dici potuit et tam sublimi ingenio de scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uide
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate feruntur obtemperare nonuult adquirit
gnande supplicium Nam et temporibus propheta¬
rum omnes reges qui in populodĩ non prohibuerunt nec
euerterunt qua e contradĩ praeceptum fuerant instituta
culpantur: et qui prohibuerunt et euerterunt super
aliorum merita lccudantur: et rex nabuchodonosor
cum seruus esset idolorum constituit sacrilegam legem
ut simula crum adoraretur. sedeius impiȩ constitutio¬
ni qui o boedir enoluerunt piefideliterq fecerunt idem
tamen rex diuino correctus miraculo piam et lacuda¬
bilem legem pro uerita te constituit: ut quicumq: dicer&
blasphemicm in dm̃ uerum. sed rach misacabdenago
cum do mosua penitis interiret: hanclegem siqui con¬
tempseruns et id quod fuerat constitutum. merito per¬
pessisunt debuerunt dicere quod istidicunt seiustos. eẽ.
quia exlegeregis persecutionem patiebantur . quod
utiq dicerent si ita in scnirent sicut in sceniunt quidiui¬

Expanded text:
ueritate feruntur, obtemperare non uult, adquirit ueritate feruntur, obtemperare non uult, adquirit grande supplicium. nam et temporibus prophetarum omnes reges, qui in populo dei non prohibuerunt nec euerterunt, quae contra dei praeceptum fuerant instituta, culpantur et, qui prohibuerunt et euerterunt. super aliorum merita laudantur. et rex Nabuchodonosor cum seruus esset idolorum, constituit sacrilegam legem, ut simulacrum adoraretur; sed eius impiae constitutioni qui oboedire noluerunt, pie fideliterque fecerunt. idem tamen rex diuino correctus miraculo piam et laudabilem legem pro ueritate constituit, ut, quicumque diceret blasphemiam in deum uerum Sidrac, Misac et Abdenago, cum domo sua penitus interiret. hanc legem si qui contempserunt et id, quod fuerat constitutum. merito perpessi sunt, debuerunt dicere, quod isti dicunt. se iustos esse, quia ex lege regis persecutionem patiebantur. quod utique dicerent, si ita insanirent, sicut isti insaniunt. qui diui
Abbreviated transcription (Latin):
tera fratre ne in ae ternum pereat. Non ẽ deseren¬
dus qui correctus intellegerepotest. quantum sibi p̃s¬
tabatur beneficium quando seper secutionem perpeti
qua erebatur . sicut ergo a postolus dicit in fatigabiles
cum tempus babemus operemur bonum adomnes.
qui pos sunt catholicorum praedicatorum sermonib:
qui pos sunt catholicorum principum legibus. partim
percos qui diuinis ammonitionibus. partim pereos
quiiussis impericlibus parent omnes ad sclutem uocet
omnes a perniciere uocentur. quia et imperatores
quando profalsita te contra ueritatem constituunt ma¬
las leges probantur bene credentes. et coronantur
per seuenentes quando ccutem pro ueriaite conrt fidsitatẽ¬
constituunt bonas leges. terrentur scuientes et
corriguntur intellegentes. Quicum queergo legibus
impercatorum qua e contnadĩ ueritatem feruntur ob¬
temperare non uult : ad quirit gnande praemium:
Quicum queccutem legibus imperatorum quae prodĩ

Expanded text:
ter a fratre, ne in aeternum pereat, non est deserenter a fratre, ne in aeternum pereat, non est deserendus, qui correctus intellegere potest, quantum sibi praestabatur beneficium, quando se persecutionem perpeti querebatur! Sicut ergo apostolus dicit, infatigabiles, cum tempus habemus, operemur bonum ad omnes. qui possunt catholicorum praedicatorum sermonibus, qui possunt catholicorum principum legibus partim per eos, qui diuinis admonitionibus, partim per eos, qui iussis imperialibus parent, omnes ad salutem uocentur, omnes a pernicie reuocentur, quia et imperatores quando pro falsitate contra ueritatem constituunt malas leges, probantur bene credentes et coronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitateconstituunt bonas leges, terrentur saeuientes et corriguntur intellegentes. quicumque ergo legibus imperatorum, quae contra dei ueritatem feruntur, obtemperare non uult, adquirit grande praemium: quicumque autem legibus imperatorum, quae pro dei
Abbreviated transcription (Latin):
corriguntur et seeẽ correctosiat que ab illa furiosa
pernicie liberatos gnatias agunt. et quoderant dili¬
gunt molesticsque sibi fuissesa luberrimas leges quan¬
tum in in sania detestabantur tantum recepta sanitate
gratulantur: et in residuoscum quibus fuerant peritu¬
ri iamsimilidilectione nobiscum ut pariter instemis
neilli perean excitantur: molestus ẽ enim et medicus
furenti frenetico et pater indisciplinato filiollle ligaen¬
do illecedendo sed ambodiligendo si autem illos negle¬
gant et perire permittant ista potius falsa mansuetu¬
do crudelis ẽ sienim aquus et mulus quibus non ẽ in¬
tellectus morsibus et calcibus resistunt hominibus aqui¬
bus eorum curanda uulnera contractantur : et cum
interdentescorum et ungulassa epe homines pericliten¬
tur : et aliquando uexentur. Nonta meneos deserunt.
donec perdolores et modestias medicinales reuocent
adsalutem quanto magis homo ab homine et fra¬

Expanded text:
corriguntur et se esse correctos atque all ill\'1 furiosa corriguntur et se esse correctos atque all ill\'1 furiosa pernicie liberatos gratias agunt. et, qui oderant. diligunt molestasque sibi fuisse saluberrimas leges. quantum in insania detestabantur, tantum recepta sanitate gratulantur et in residuos, cum quibus fuerant perituri, iam simili dilectione nobiscum, ut pariter instemus, ne illi pereant, excitantur. molestus est enim et medicus furenti phrenetico et pater indisciplinato filio, ille ligando ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos neglegant et perire permittant. ista potius falsa mansuetudo crudelis eat. si enim equus et mulus. quibus non est intellectus, morsibus et calcibus resistunt hominibus, a quibus eorum curanda uulnera eontrectantur. et. cum inter dentes eorum et ungulas saepe homines periclitentur et aliquando uexentur, non tamen eos deserunt. donec per dolores et molestias medicinales reuocent ad salutem. quanto magis homo ab homine et fra
Abbreviated transcription (Latin):
tis simomendacio arrogare uoluerunt Nonsolumculpã
non putantes uerum etiam prosualaude iactantes
si probarent caetiliconum maioribus suis accuscentibis
fuis sed amnatum quem ad modum autem in ipsa con¬
latione modis omnibus uicti s unt. quonicm ualde
prolixa sunt Gesta et tibi aliis rebus romanae pacis
necessariis occupato multum ẽ ut legantur breuia¬
rium eorum tibi legi forsitan poterit quod credo fratrẽ
et coepiscopis copum meum optatum. aut si non habet:
potest facillime accipere deccclesia sitifensi quando
quidemeticm liber isteiam sua prolixita tecuristuis
forsitam onero sus ẽ. hoc enim contigitdonatistis
quod accusatoribus sanctidanihelis. sicut enim in illos
leones sic in istos conuersaesunt leges quibus in nocentẽ
opprimere uoluerunt nisi quod propter misericordicm
xp̃i magis proeis sunt ista eleges quaeillis uidentur ad¬
uersa equonicm multiper illascorrecti sunt et cotidie

Expanded text:
tissimo mendacio adrogare uoluerunt non solum culpam tissimo mendacio adrogare uoluerunt non solum culpam non putantes uerum etiam pro sua laude iactantes, si probarent Caecilianum maioribus suis accusantibus fuisse damnatum? quem ad modum autem in ipsa conlatione modis omnibus nicti sint, quoniam ualde prolixa sunt gesta et tibi aliis rebus Romanae paci necessariis occupato multum est ut legantur, breuiarium eorum tibi legi forsitan poterit. quod credo habere fratrem et coepiscopum meum Optatum aut, si non habet, potest facillime accipere de ecclesia Sitifensi. quando quidem etiam liber iste iam sua prolixitate curis tuis;; forsitan onerosus est. Hoc enim contigit Donatistis, quod accusatoribus sancti Danihelis. sicut enim in illos leones, sic in istos conuersae sunt leges, quibus innocentem opprimere uoluerunt, ni;i quod propter misericordiam Christi magis pro eis sunt istae leges. quae illis uidentur aduersae, quoniam multi per illas correcti sunt et cotidie
Abbreviated transcription (Latin):
non secuntur pondus humani testimonii perdiderunt.
addo quod cacciliani caus& ipsia dimperatoris cons¬
tantini iudicium accusando miserunt immouero ip¬
sum caeciliconum postepiscopalia iudicia ubi eumoppri¬
merenon potuerunt. ad supradictuim peratoris examen
pertinacissimis persecutionibus perduxerunt. et quod
in nobis modorepraehendunt ut decipiant imperi¬
tos dicentes non debere xp̃i anos contrainimicos xp̃i ali¬
quid axp̃iands imperatoribus postulccreipsi priores
fecerunt quodeticm in conlationequaomsimulapud
carthaginem habuimus necare non ausi sunt immo et
gloriariausi sunt quod apud imperatorem maiores
eorum crimina liter caccilianum fuerint in secuti in su¬
peraddentes mendacium quod eum illicui cerint. fece¬
rint quia ed comnari : Quomodo ergo ipsinonsunt perse¬
cutores quicum accũs andopersecuti sunt caccilicenum¬
et abco fuerunt superati falsamsibigloriam inpuden¬

Expanded text:
non sequuntur, pondus humani testimonii perdiderunt. non sequuntur, pondus humani testimonii perdiderunt. Addo. quod Caeciliani causam ipsi ad imperatoris Constantini iudicium accusando miserunt, immo uero ipsum Caecilianum post episcopalia iudicia, ubi eum opprimere non potuerunt, ad supra dicti imperatoris examen pertinacissimis persecutoribus perduxerunt. et quod in nobis modo reprehendunt, ut decipiant inperitos, dicentes non debere Christianos contra inimicos Christi aliquid a Christianis imperatoribus postulare, ipsi priores fecerunt. quod etiam in conlatione, quam simul apud Carthaginem habuimus, negare non ausi sunt, immo et gloriari ausi sunt, quod apud imperatorem maiores eorum criminaliter Caecilianum fuerint insecuti. insuper addentes mendacium, quod eum illic uicerint fecerintque damnari. quo modo ergo ipsi non sunt persecutores, qui cum accusando persecuti sint Caecilianumet ab eo fuerint superati. falsam sibi gloriam inpuden
Abbreviated transcription (Latin):
non communicat parsdonati uni uersarum scribtura¬
rum testimonia consonauoce proclamant in semine
tuo benedicentur omnes gentes. lexdĩ dixit ab ortu
solis usque ad occa sum sacrificiũ mundum offertur
nominimeo quoniam glorificatum .ẽ nomen meum in
gentibus . perprophetam ds̃ dixit. dominabitur
a mariusque admare et a flum ineusque ad terminos
orbisterrae. perpscimum ds̃ dixit. ftuctificañs et
crescens in uniuersomundo perapostolũ dsdixit eritis
mihitestes in hierus alem et in omniiudaea et samaria
et usquein finesterrae. et filius dĩ oresuodixit. Caecilia¬
nus eclesiactarthaginensis episcopus humanis litibus
accusatur ecclesia xp̃i in omnibus gentibus constituta
diuini suo cibus commendatur: ipsapietas ueritas caritas.
nos non permittt contracaeciliconum eorum hominum
accipere testimonium quos in ecclesia non uidem us cui
ds̃ perhibet testimonium qui enim diuina testimonia

Expanded text:
non communicat pars Donati, uniuersarum scripturanon communicat pars Donati, uniuersarum scripturarum testimonia consona uoce proclamant. in semine tuo benedicentur omnes gentes, lex dei dixit: ab ortu solis usque ad occasum sacrificium mundum offertur nomini meo. quoniam glorificatum est nomen meum in gentibus, per prophetam deus dixit; dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. per psalmum deus dixit: fructificans et crescens in uniuemihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et in Samaria, et usque in fines terrae, Filius Dei ore suo dixit . Caecilianus Ecclesiae Carthaginensis episcopus humanis litibus accusatur: Ecclesia Christi in omnibus gentibus constituta, divinis vocibus comnos non permittit contra Caecilianum eorum hominum accipere testimonium, quos in ecclesia non uidemus, cui deus perhibet testimonium; qui enim diuina testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquand omonstneri ipsũ iammortuum anathemarem̃¬
sed ta menecclesi camxpĩ quaenon litigiosis opinionib: fin¬
gitur sed diuinis attestationib: comprobatur propter
quem libet hominem relinquere non deberemus quiabo¬
num ẽ confidere indnm̃ quam confidere in hominem.
Neque enim quod sineiniuria in nocentia eillius dixerĩ.
si peccauit caecilicnus id eo hereditatem suam perdidit
xp̃s facile ẽ homini seu uera seufalsa de altero homine
credere. sed sceleratae inpudeNTiae .ẽ. propter crimina
hominis qua eorbi terrarum non possis. ostende commu¬
nionem orbisterrarum uelledamnare utrum caecilia¬
nus a traditoribus diuinorum codicum fuerit ordina¬
tus : Nescio non uidi ab inimicis eius audiui non mihide
legedĩ nonde praeconio prophetarum non descitate
psalmorum non dexpĩ apostolo nondexpi eloquio recita¬
tur. Ecclesicmuero toto terrarum orbe diffus an cui

Expanded text:
aliquando monstrari, ipsum jam mortuum anathematizaaliquando monstrari, ipsum jam mortuum anathematizased tamen Ecclesiam Christi, quae non litigiosis opinionibus fingitur, sed divinis attestationibus comprobatur, propter quemlibet hominem relinquere non debemus; quia bonum est confidere in domino. quam confidere in homine. neque enim, quod sine iniuria innocentiae illius dixerim, si peccauit Caecilianus, ideo hereditatem suam perdidit Christus. facile est homini seu uera seu falsa de altero homine credere, sed sceleratae inpudentiae est propter crimina hominis, quae orbi terrarum non possis ostendere. communionem orbis terrarum uelle damnare. Utrum Caecilianus a traditoribus diuinorum codieum fuerit ordinatus, nescio; non uidi, ab inimicis eius audiui: non mihi de lege dei, non de praeconio prophetarum. non de sanctitat.e psalmorum, non de Christi apostolo. non de Christi eloquio recitatur. ecclesiam uero toto terrarum orbe diffusam. cui
Abbreviated transcription (Latin):
praedicari in nomine eius paenitentiam et remissio¬
nem peccatorum peromnes gentes. incipientibus ab
hierus alem innumerabilia sunt testimonia scõrum
librorum quaein hunc librum coartare non debui. in
quibus sicut apparet dñsxp̃s siue secundum diuinita¬
tem acqualem patriqua in principio erat uerbum
et uerbum enit apud dm̃ et ds̃erat uerbum. siue secun¬
dum suscepta ecarnis humilitatem qui a uerbum ca¬
rofactum ẽ. et habitabit in nobis sic apparet etiam
eius ecclesia non in sola a frica sicut isti inpudentissi¬
mauanitate delirant sed toto terrarum orbediffusa
testimoniis enim diuinis litessucos praeferunt quia mn
causa cacciliani quondamecdesiae carthaginiensis epis¬
copicui crimina obiecerunt. qua enec potuerunt pro
bare Nec possunt se abecclesia catholica hoc ẽ abunita¬
te omnium gentium diui serunt quamuis et siuera es¬
sent quac abeis obiecta sunt caccilicono et nobis possen

Expanded text:
praedicari in nomine eius paenitentiam et remissiopraedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. et innumerabilia sunt testimonia sanctorum librorum, quae in hunc librum coartare non debui. in quibus sicut apparet dominus Christus siue secundum diuinitatem aequalem patri. quae in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum, siue secundum susceptae carnis humilitatem, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. sic apparet etiam eius ecclesia non in sola Africa, sicut isti inpudentissima uanitate delirant, sed toto terrarum orbe diffusa. Testimoniis enim diuinis lites suas praeferunt, quia in causa Caeciliani, quondam ecclesiae Carthaginensis, episcopi, cui crimina obiecerunt, quae nec potuebare nec possunt, se ab Ecclesia catholica, hoc est, ab unitate omnium gentium, diviserunt. Quamvis et si vera essent quae ab eis objecta sunt Caeciliano, et nobis possent
Abbreviated transcription (Latin):
uanitate confinguntꝰ agnoscunt nobiscum xp̃m in
eo quod legitur. foderunt manus meas et pedes dinu¬
merauerunt omnia ossamea. ipsi uero consideraue¬
runt et conspexerunt me diuiserunt sibi uestimen¬
ta mea et superues timentum in cum miserunt sor¬
tem. et noluit agnoscere ecclesicm in eo quod post
paululum sequitur. Commemorabuntur et con¬
uertentur addnmuniuersi fines terrae:. Et ad¬
orabunt inconspectueius. uniuersae patriae gen¬
tium quonicm dnĩ .ẽ. regnum et ipsedom inaebitꝰ
gentium. Agnoscunt nobiscum xp̃m in coquod
legitur . Dñs dixit adme filius meus estu ego hodie
genuite. Et nolunt agnoscere ecclesiam in eo quod
sequitur. Postulaa me et dabo tibi gentes hereditatẽ
tuam et possessionemtucm finesterrae. a gnoscunt
nobiscum xp̃m in eo quod ipsedñs in euangelioloquitur
o portebatxp̃mpatiet resurgere a mortuis tertiadie:
et nolunt agnoscere ecdesiam in eo quod sequitur. et

Expanded text:
uanitate confingunt. Agnoscunt nobiscum Christum in uanitate confingunt. Agnoscunt nobiscum Christum in eo, quod legitur: Foderunt- derunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me; diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, et nolunt agnoscere ecclesiam in eo, quod post paululum sequitur: Commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eins uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum et ipse dominabitur gentium. agnoscunt nobiscum Christum in eo, quod legitur: Dominus dixit ad me: \'Filius meus es tu, ego hodie genui te\', et noluut agnoscere ecclesiam in eo, quod sequitur: Postula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. agnoscunt nobiscum Christum in eo, quod ipse dominus in euangelio loquitur: Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die. et nolunt agnoscere ecclesiam in eo, quod sequitur: Et
Abbreviated transcription (Latin):
quando eos uident aliquid possedicunt hoc secrede¬
re quod et illi credunt sed maiorem suorũ auctori¬
tate uincuntur . quia nec donatus ipse si credidisse
asseritur decius parte se esse gloriantur. Nonte
autem ista conturbent filidilectissime haereses enĩ¬
et scandala futura praedicta sunt ut inter inimicos
erudiamur. acsic et fides et dilatio nostra possit eẽ
probatior. fides utique neabeis decipiamus. dilectio
autem ut eticom ipsis corrigendis quantum possumus
consulamus non solum instantes ne infirmis nocean
atq ut aberrore nefarioliberentur sed etiam orantis
procis ut aperiat illis dñs sensum et intellegant
scribturas quia in scĩs libris ubimanifestatur dñs
xp̃s ibi et eius ecclesia declaratur. isti autem mira¬
bilicaecitate cum ipsum xp̃m preter scribturas pesiui
eiusta menecclesiam Nondiuinarum litter arum
auctoritate cognoscuns sed humanarum calumniarũ

Expanded text:
quando eos uident aliquid posse, dicunt hoc se credequando eos uident aliquid posse, dicunt hoc se credere, quod et illi credunt. sed maiorum suorum auctoritate uincuntur, quia nec Donatus ipse sic credidisse adseritur, de cuius parte se esse gloriantur. Non te autem ista conturbent, fili dilectissime. haereses eniet scandala futura praedicta sunt, ut inter inimicos erudiamur ac sic et fides et dilectio nostra possit esse probatior, fides utique, ne ab eis decipiamur, dilectio autem, ut etiam ipsis corrigendis, quantum possumus, consulamus non solum instantes, ne infirmis noceant atque ut ab errore nefario liberentur, sed etiam orantes pro eis, ut aperiat illis dominus sensum et intellegant scripturas, quia in sanctis libris, ubi manifestatur dominus Christus, ibi et eius ecclesia declaratur. isti autem mirabili caecitate, cum ipsum Christum praeter scripturas nesciant, eius tamen ecclesiam non diuinarum litterarum auctoritate cognoscunt, sed humanarum calumniarum
Abbreviated transcription (Latin):
Audo ercratulor etamanror filidilectis¬
sime bonifaci quod in tercuras bellorum et armorũ
uehementer desideras ea nos sȩqua edĩ sunt uere hincte
apparet etiam deipsauir tute militari fidei sermonis
quam habes in xp̃o ut ergo breuiter insinuem dilec¬
tionituae inter arricnorum et donatistarum. quid
inter sit erroremarriani patris et filii et sp̃s scĩ di¬
uersas substantias eẽ dicunt donatistae autem non
hocdicunt sed unam trinitatis substantiam confi¬
tentur et sialiqui ipsorum minorem filium eẽ dixe¬
runt quam pater ẽ. Eius dem tamensubstantiae non
negarunt: plurimi uero ineis hoc sedicunt Omnino
credere depatreet filio et spũscõ. quod catholicacre¬
dit ecclesia nec ipsa cum illis uertitur quaestio sed
de sola communione in feliciter litigant et contra
unitatem xpi rebelles in imicitias peruersitate sui
erroris exercent aliquando autem sicut audiuimus
non nulli ex ipsis uolentes sibi gothos conciliare

Expanded text:
audo et gratulor et admiror, fili dilectissime Bonifati, quod inter curas bellorum et armorum uehementer desideras ea nosse, quae dei sunt. uere hinc te apparet etiam de ipsa uirtute militari fidei seruire, quam habes in Christo. ut ergo breuiter insinuem dilectioni tuae, inter Arrianorum et Donatistarum quid intersit errorem, Arriani patris et filii et spiritus sancti diuersas substantias esse dicunt, Donatistae autem non hoc dicunt, sed unam trinitatis substantiam confitentur. et si aliqui ipsorum minorem filium esse dixerunt, quam pater est, eiusdem tamen substantiae non negarunt; plurimi uero in eis hoc se dicunt omnino credere de patre et filio et spiritu sancto, quod catholica. credit ecclesia. nec ipsa cum illis uertitur quaestio, sed de sola communione infeliciter litigant et contra unitatem Christi rebelles inimicitias peruersitate sui erroris exerent. aliquando autem, sicut audiuimus. nonnulli ex ipsis uolentes sibi Gothos conciliare,
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan capit quam quã nihilo illime p̃tulerint egoenĩ
me fateor tui capaciorẽ sed ipsũ uideo pleniorẽ quõ me
sinedubitatione antecellit & posteaquã redierit quod
dño adiuuante prosperatũ brispero cum eius pectoris abste
cumulati particeps fuero ñ est impleturus qđ in meadhuc
uacuumerit atq auidum sensorũ tuorũ ita fiet ut egoiã tunl egeN¬
tior sim ille copiosior: sane idem frater aliqua scripta nr̃a
fert secum quib: legend is s dignationẽ adhibueris &iã sincerã
fraternãq seueritatẽ adhibeas. quaeso ñaliter intellego qđ
scriptũ est emendabit meiustus in misericordia & arguet ine
oleũ aut̃ peccatoris ñin pinguet caput meũ. Nisiquia magis a mat
obiurgator sanans quã adulator ungens caput ego aut̃ diffi¬
cillime bonus iud exlego qđ scripserim sed aut timidior recito
aut cupidior Video &iã int̃dum uitia mea sed ea malo audire

Expanded text:
forsitan capit, quamquam nihilo me illi praetulerim. ego enim forsitan capit, quamquam nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim aliter intellego, quod scriptum est: emendabit me iustus in misericordia et arguet; oleum autem peccatoris non inpinguetcaputmeum, nisi, quia magis amat obiurgator sanans quam adulator unguens caput. ego autem difficillime bonus iudex lego, quod scripserim, sed aut timidior recto aut cupidior. uideo etiam interdum uitia mea, sed haec malo audire
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad mota enĩ lectioni diligentiore consideratione multo
id fortasse facilius uidebis quã ego adhanc aut̃ considera¬
tionẽ cogette pietas qua cognoscis fluctuare auctoritatẽ
nob̵ haec ministrata sunt inscripturis suis officiosae potuis¬
sementirinisi forte regulas quasdã daturus es quib: noueri¬
mus ubi oporteat mentiri &ubi ñoporteat. quod si fieri
potest nullo modo mendacib: dubiisq rationib: id explices.
quaesone me onerosũ aut inpudentẽ iudices ꝑhumanitatẽ
ueracissimã dñ inr̃i nam ut non dicã nulla certe ñmagna culpa
meus error ueritati fauet si recte inte potest ueritas faue¬
remendacio multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui
cuperem & dexp̃ianostudio conferrẽ sed huic desiderio
meo nulla epistula sat est uberius id possumus perfratrẽ
gaudeo sed tam̃ quantũ uellẽ nec ipse ꝙ eius pace dixerĩ

Expanded text:
quo. Admota enim lectioni diligentiori consideratione, multo quo. Admota enim lectioni diligentiori consideratione, multo id fortasse facilius videbis quam ego. Ad hanc autem considerationem 304 coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem ros per quos nobis haec ministrata sunt, in Scripturis suis officiose potuisse mentiri; nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus noverimus ubi oporteat mentiri, et ubi non oporteat. Quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices, quaeso nec me onerosum aut inpudentem iudices per humanitatem ueracissimam domini nostri. nam, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim —
Abbreviated transcription (Latin):
insaniam quib: posset uerbis & significationib: in lucẽ penetra¬
lia sui cordis aperiret. Clamans ũminore aut fortasse &iã
maiore scelere indõ laudare falsitatẽ quã ueritatem uitu¬
perariagendum ẽ igitur ut ad cognitionẽ scripturarũ diui¬
narũ talis homo accedat qui descĩs libris tam scã e & ueracit̃
existimet ut nollet aliqua eor̃ parte delectari ꝑofficiosa
mendacia potiusq ũid qđ ñ intellegit transeat quã corsuũ
p̃ferat illius ueritati ꝓfecto enĩ cũ hoc dic̃ credi sibi expetit
et idagit ut diuinarũ scripturarũ auctoritatib ñcredatur
Etego quidẽ qualib: cumq uirib: quas dñs suggerit omnia illa
testimonia q̃ adhibita sunt ad destruendae utilitatis menda¬
ciialit̃ oportere intellegiostenderẽ . ut ubiq eor̃ firma
ueritas doceretꝰ quam enĩ testimonia mendacix ẽe. ñ debeN tam ñ
debent fauere mendacio : sed hoc intellegentiae tuaerelin

Expanded text:
insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetrainsaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis libris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt adstruendae utilitati mendacii, aliter oportere intellegi ostenderem, ut ubique eorum firma ueritas doceretur. quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent fauere m
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse &dixit & scripsit ut quasi animostũmultuantiũ del¬
niret qͥd res pondebimuscũ ex surrexerint ꝑuersi homines
phibentes nuptias quos futuros ipse p̃nuntiauit &edix̃ tõtũ
Illud ꝙidem a postoł dematrimonior̃ iurie firmandolocutus
ẽ propter homines qͥdilectione coniugũtumultuari poterat
fuissementitũ scilicet ñ quod senseri t sed ut illorũ pacare¬
tur aduersitas Ñopus est multa commemorare possunt
enim uideri & iã delaudib dĩ esse officiosa mendacia ut
apud homines pigriores dilectio eius in ardescat atq ita
uus quã certa erit in scis libris castae ueritatis auctoritas
Nonne ad tendimus eundẽ a postolũ cum in genticura
&rfalsi testes dĩ quia testimoniũ diximus aduersusdm̃ qđ
suscitauit xp̃m quẽ ñ suscitauit siquis huic diceret quid
in hoc mendacio ꝑhorrescis cum id dixeris quod etiam si
falsum sit ad laudẽ di maxime ꝑtinet᷑ p̃ne huius detestat᷑

Expanded text:
fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deleniret, quid respondebimus, cum exsurrexerint peruersi homines prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiauit, et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum iure firmando locutus est, propter homines, qui dilectione coniugum tumultuari poterant, fuisse mentitum, scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adueršitas? non opus est multa commemorare. possunt enim uideri etiam de laudibus dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio eius ardescat, atque ita nusquam certa erit in sanctis libris castae ueritatis auctoritas. nonne adtendimus eundem apostolum cum ingenti cura et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere scõ et beatissimopapae augustino
hieronimus inxp̃o salutem. Cum as cõfratre
nostro sollicite quaererem quidageres. sospitem te
laetus audiui rursum cumtuas litteras non dico spe¬
rarem sed exigerem nesciente tedea frica profectum
esse sedixit. Itaq red do tibi pereum salutationis offi¬
cia quite undamore conplectitur. simulq obsecro ut
ignoscaspudori meo quod dñi praecipienti res cribe¬
rem negare non potui. Nec egotibi sed causa causae
respondit. et siculpa ẽ respondisse. quaeso ut patien¬
ter audias multo maiores prouocasse sed facessant
istius modo quaerimoniae. sit internos pura germa¬
nitas et de inceps non quaestionum sed caritatis
ad nos scriptamittamus scĩ fratres qui nobiscum dño
seruiunt affatimte salutant scõs qui tecum xp̃i leue
trahunt iugum. praecipue scm et suspiciendum pa¬
pam aliphium ut meo obsequio salutes precor. inco¬
lomemte et memorem mei xp̃s ds̃ noster tueatur
omnipotens. Domine uere scẽ et beatissime papa

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem. quid ageres, sospitem te laetus audiui. rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem, nesciente te de Africa profectum esse se dixit. itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur, simulque obsecro. ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti, ut rescriberem, negare respondit. et si culpa est respondisse – quaeso, ut patienter audias —, multo maior est prouocasse. sed facessant istius modi querimoniae; sit inter nos pura germanitas et deinceps non quaestionum, sed caritatis ad nos scripta mittamus. sancti fratres, qui nobiscum domino seruiunt, affatim te salutant. sanctos, qui tecum Christi leue trahunt iugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio salutes, precor. incolumem te et memorem mei Christus deus noster tueatur omnipotens, domine uere sancte et beatissime papa
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Multi utrumq: deiudicant pede et nefractis
quidem ceruicib inclinantur habentes affectũ erro¬
ris pristini cum p̃dicandi eandem non habeant liberta¬
tem. Scĩ fr̃s quicũ nrã sunt paruitate p̃cipuae scaẽ
et uenerabilis filia etuae suppliciter salutant fr̃stuos
Domnum meum alrpium & domnum meum euodiũ¬
ut meo nomine salutes precorsalutẽ tuã EXPI¬

Expanded text:
I. Multi utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praecipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter te salutant. fratres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodiuut meo nomine salutes, precor coronam tuam. cap
Abbreviated transcription (Latin):
omino scõ et becitis simo papae augustino
hieronimus Omni quidem tempore beatitudinẽ
tuam eo quodecet honore ueneratus sũ et habitantẽ
inte dilexi dnm̃ saluatorem. Sed nunc si fieri potest
cumulo aliquid ad dimus et plena complemus ut absq
tui nominis mentione neunã quidem horam p̃terire
patiamur qui contra flantes uentus ardore fidei per¬
satistmaluisti quantũ inte fuit solum liberari desodo¬
mis quamcum pereuntib commoriscit quid dicam pru¬
dentia tua macte uirtute in urbecelebraris catholicate
conditorem antiq̃ : rursum fidei uenerantur atq: suspi¬
ciunt & quod signũ maioris ẽ gloriae omnes hereti¬
ci detestantur et me paripersecuntur odio ut quos
gladiis nequeantuoto interficiant. Incolomemte

Expanded text:
omino sancto ac beatissimo papae Augustino Hieronymus. Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiant. incolumem
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ proditimeant ipsi nulla conmittant. Cum enim
falsum quid amaledico fingitur automnino non credi¬
tur aut certe integrasalute sola famauex atur
Quod autem malum perpetratur hostis ẽ intimus
etiam sinullius intimilo quacitate autlite uulgetur :
Qua propter quis prudentiũ nonuideat etiam tuquã
tolerabiliter feras amicissimi quondã et familiaris¬
simi incredibiles nuncimimicitias. consolante consci¬
entia et quemadmodum uel quodiactat uel quod
a quibusdam forsitam creditur in sinistris armis
deputes quibus nonminus quam dextris contradia¬
bolum dimicatur. Verum tamen illum maluert
aliquomodo mitiorem quamte istomo do ar¬
matiorem hoc magnum et triste miraculũ
est ex amicitiis talibus adhas inimicitias
peruenis se lae tum erit et multomaius
exinimicitus talibus ad pristinam concordiã
reuertisse.¬

Expanded text:
quae prodi timeant, ipsi nulla committant. cum enim quae prodi timeant, ipsi nulla committant. cum enim falsum quid a maledico fingitur, aut omnino, non creditur aut certe integra salute sola fama uexatur; quod autem malam perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loquacitate aut lite uulgetur. quapropter quis prudentium non uideat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias consolante conscientia et quem ad modum, uel quod iactitat uel quod a quibusdam forsitan creditur, in sinistris armis deputes, quibus non minus quam dextris contra diabolum dimicatur ? uerum tamen illum maluerim aliquo modo mitiorem quam te isto modo armatiorem. hoc magnum et triste miraculum est ex amicitiis talibus ad has inimicitias peruenisse. laetum erit et multo maius ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam reuertisse.
Abbreviated transcription (Latin):
securus proicio et in quosecurus requiesco. Necinhac
mea securitate crastinum illudbumanae. fragili¬
tatis incertum de quo superius gemui. omnino formi¬
do cumenim hominem xp̃iana caritate flagrantem
eaqu mibi fidelem amicum factum eẽ. sentio
quid quid ei consiliorum meorum: cogitationũq
conmitto. Non homini committo sed illi in quoma¬
net ut talissit. Ds̃ enim caritas . ẽ. et quimanet
incaritate in dõmanet. quemside seruerit
Tantum faciat necesse ẽ dolorem quantum
manens fecerat gaudium. uerum ta menex a¬
mico intimo factus inimicus quaerat sibi potius
quod fingat astutus non inueniat quod prodat¬
iratus. Hoc autem unusquisq facileas sequitur
Non occultando quod fecerit sed non faciendo quod oc¬
cultariuelit. Quod miseri cordia dĩ bonispiisq: con¬
cedit ut int̃amicos quod libet futuros liberi securiq
uer sentur alien a peccata sibi commissa non prodau

Expanded text:
securus proicio et in quo securas requiesco. nec in hac securus proicio et in quo securas requiesco. nec in hac mea securitate crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius gemui, omnino formido. cum enim hominem Christiana caritate flagrantem eaque mihi fidelem amicum factam esse sentio, quicquid ei consiliorum meorum cogitationumque committo, non homini committo, sed illi, in quo manet, ut talis sit. deus enim caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet; quem si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. uerum tamen ex amico intimo factus inimicus quaerat sibi potius, quod fingat astutus, non inueniat, quod prodatiratus. hoc autem unusquisque facile adsequitur non occultando, quod fecerit, sed non faciendo, quod occultari uelit. quod misericordia dei bonis piisque concedit, ut inter amicos quoslibet futuros liberi securique uersentur, aliena peccata sibi commissa non prodant,
Abbreviated transcription (Latin):
petere ueniã siquid offendi quod mihi aperire debes
ut cumte audiero lucreris fratrẽtuũ neq enim quia
hoc propt̃ longinquitatẽ terrarũ non potest̃ facere
interme &to . propterea debessinere errareme
Prorsus quod ad ipsas resquas nos se uolumus ad tin&
si quiduerime tenere uel scio uelcredo uel puto inqͥo
tu aliter sentis quantũ datdñs sine tua iniuria conabor
asserere quod autem pertinet ad offensionẽ tuã
cumte indignatum sensero nihil aliud quã ueniã
deprecabor Ne c omnino arbi traborte susceñ se¬
re potuisse nisi aut hocdicerem quod non debui
aut non sic dicerem ut debui. quia nec miror minus
Nosscire inuicem quamsciremur a coniunctissimis
et familiaris simis nostris . In quoru mego caritatẽ
fateor facilem me totum proicio praesertim fatiga¬
tum scandalis scłi et in ea sineulla sollicitudine
requiesco Dm̃ quippe illic eẽ sentio inquemme

Expanded text:
petere ueniam. si quid offendi, quod mihi aperire debes, petere ueniam. si quid offendi, quod mihi aperire debes, ut, cum te audiero. lucreris fratrem tuum. neque enim, quia hoc propter longinquitatem terrarum non potes facere inter me et te, propterea debes sinere errare me. prorsus, quod ad ipsas res; quas nosse uolumus, adtinet, si quid ueri me tenere uel scio uel credo uel puto, in quo tu aliter sentis, quantum dat dominus, sine tua iniuria conabor adserere. quod autem pertinet ad offensionem tuam. cum te indignatum sensero, nihil aliud quam ueniam deprecabor. Nec omnino arbitror te suscensere potuisse, nisi aut hoc dicerem, quod non debui, aut non sic dicerem, ut debui, quia nec miror minus nos scire inuicem, quam scimur a coniunctissimis et familiarissimis nostris. in quorum ego caritatem, fateor, facile me totum proicio praesertim fatigatum scandalis saeculi et in ea sine ulla sollicitudine requiesco. deum quippe illic esse sentio, in quem me
Abbreviated transcription (Latin):
indignationis indicia nontam illa deentello et deboue
lasso ubi mihi helariter iocari quam iracunde minari
uisus es quam illud quod seriote scripsisse satis appa¬
ret Vnde supra locutus sum plus fortas sequam de¬
bui sed nonplus quam timui. ubi aisti neforte laesus
iuste expostulares . rogo tesifieri potest ut internos
quaeramus et disseramus aliquid quosine amaritudi¬
ne discordiae cordanrã pascantur fiat si aut̃ nonpos¬
sum dicere quid mihi emend andumuideatur inscripo¬
tistuis. nec tuin meis nisi cum suspitione inuidiae aut
laesione amicitiae. quiescamus abhis et nraẽ uitae
salutiq parcamus minuscerte assequatur illa quac
inflat dumnonoffendatur illa quae aedificat ego
me longe essesentio ab illa perfectione dequa scriptũ
ẽ siquis in uerbo non offendit. hic perfectus ẽ uir
sed plane in dĩ miseri cordia putome posse facile abste

Expanded text:
indignationis indicia, non tam illa de Entello et de boue indignationis indicia, non tam illa de Entello et de boue lasso, ubi mihi hilariter iocari quam iracunde minari uisus es, quam illud, quod serio te scripsisse satis apparet — unde supra locutus sum plus fortasse; quam debui, sed non plus, quam timui —, ubi aisti: ne forte laesus iuste expostulares. rogo te, si fieri potest, ut inter nos quaeramus et disseramus aliquid, quo sine amaritudine discordiae corda nostra pascantur, fiat; si autem non possum dicere, quid mihi emendandum uideatur in scriptis tuis, nec tu in meis nisi cum suspicione inuidiae aut laesione amicitiae, quiescamus ab his et nostrae uitae salutique parcamus. minus certe adsequatur illa, quae inflat, dum non offendatur illa. quae aedificat. ego me longe esse sentio ab illa perfectione, de qua scriptum est: si quis in uerbo non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei misericordia puto me posse facile abs te
Abbreviated transcription (Latin):
dñm sequebamini et in ea terra uiuebatis simulinq̃a
dñs humanis pedib ambulans. pacem meã inquit do
uobis pacem meã relinquo uobis. uiris aetate matu¬
ris et ineloquiodnĩ habitantib uobis accidere potuit
Vere temptatio ẽ uita humana superterram . Ei mihi
quiuos alicubi simul inuenire non possum. forte ut
moueor ut doleo ut timeo prociderẽ ad pedesurosi
flerem quantũ ualerem rogarem quantũ a maremo
Nuncunum quemq urm prose ipso. nuncutrumq pro
alterutro et proaliis ac maxime infirmis proquib
xp̃s mortuus ẽ quiuos tam quã intheatro uita ehuius
cum magno suipericulo expectant nede uobis ea cons¬
cribendo spargatis quae qnm concordantes delere
non poteritis concordare nolitis : A ut quae concordes
legeretimeatis neiterum litigetis. uerum dicocari¬
tatituae nihil me magis quam hoc exemplũ tremu¬
issecum quaedamadme episculatua legerẽ tuae

Expanded text:
dominum sequebamini et in ea terra uiuebatis simul, in qua dominum sequebamini et in ea terra uiuebatis simul, in qua dominus humanis pedibus ambulans: pacem meam, inquit, d o uobis, pacem meam relinquo uobis, uiris aetate maturis et in eloquio domini habitantibus uobis accidere potuit. uere temptatio est uita humana super terram. ei mihi, qui uos alicubi simul inuenire non possum! forte, ut moueor, ut doleo, ut timeo, prociderem ad pedes uestros, flerem, quantum ualerem, rogarem, quantum amarem, nunc unumquemque uestrum pro se ipso, nunc utrumque pro alterutro et pro aliis ac maxime infirmis, pro quibus Christus mortuus est, qui uos tamquam in theatro uitae huius cum magno sui periculo spectant, ne de uobis ea conscribendo spargatis, quae quoniam concordantes deleie non poteritis, concordare nolitis aut quae concordes legere timeatis, ne iterum litigetis. Uerum dico caritati tuae nihil me magis quam hoc exemplum tremuisse, cum quaedam ad me in epistula tua legerem tuae