comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noui cest̾i qui ꝓmultis effunde̾tur
inremissionẽ pccõru. Oste ẽ calix d
quo inꝓpha legimus. Calice sa¬
lutaris accipia. ⁊ nome diũ inuo¬
cabo. Et alibi. Calix tuus ĩebrias¬
qd eisciplĩs dedit sanguis illiꝰ ẽ noiui
costĩ qui effusus ẽ in remissionẽ pecẽ
corũ omĩu. indaicas fabulas repellai
et astendamus cũ dno cenaculũ magͥ
co uino sobrictanis. Non eni ẽ regñ
dei cib et potus. s iusticia ⁊ gaudiu
et pax in spũ scõ. Hec moyses dedit
meditur. Illius bibimus sanguinẽ.
et siñ ip̃o potare non possumus. et
cotidie insacrificus eius de genimie
uñ exhiis iunu bibimꝰ in regno ꝑa¬
tris. nequaꝗͣ muetustate littere. s ĩ
nouitate spẽ canetes canticu nouũ.
qd nemo põt canere nͥ in regno eccͣe.
qd̾ regnum prĩs e. Hunc parie ⁊ ia¬
cob patriarcha comedere cupiebat di¬
cens. Si fuĩt dñs deus meus mec̃.
et dedenit mͥ panẽ aduescendũ et ue¬
stimentum adopiendũ. Quotquot

Expanded text:
Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum . Iste est calix de quo in propheta legimus: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Et alibi: Calix tuus inebriaquod discipulis dedit, sanguis illius est noui testamenti, qui effusus est in remissionem omnium peccatorum, Iudaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnuuino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit s et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimineuum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regnquod regnum Patris est. Hunc panem et Jacob Patriarcha comedere cupiebat, dicens: Si fuerit Dominus Deus mecum, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestimentum ad operiendum . Quotquot
Abbreviated transcription (Latin):
tã mille annorũ
fabulam strunt. ĩ quib xp̃m
regnaturum corpalit᷑ eẽ ꝯtedt
et bibiturũ uinu qd̾ ex illo tp̃re us
adꝯsumationẽ scłi mũdi nõ bibert.
Nos auter audianus panẽ que dõ¬

Expanded text:
am mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt et bibiturum uinum, quod ex illo tempore usque ad consummationem mundi non biberit. nos autem audiamus panem, que
Abbreviated transcription (Latin):
hebat iurore auri. Qd̾ int̃pretat inse¬
su et alas de argentatas que ĩtelligy¬
tur eloquia scrip̾turaꝵ et regñ dei int̾¬
re potͥimus. Dicũt apłise omĩa que
sua fuãnt diisisse. et m̃cede ꝓhac uir¬

Expanded text:
eat nitorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelliguntur eloquia Scripturarum, et regnum Dei intrare poterimus. Dicunt Apostoli se omnia, quae sua fuerant dimisisse, et mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
pro nob̾ factus ẽ. Qui loquitur ĩ trice¬
simo nono psalmo. Ego aũt mẽdic
dium ẽ. Bts qui intelligit suꝑ egeñ
et paupem. Oncellncia opus ẽ. ⁊ post
intelligentie btĩtudine qui sit egenꝰ.

Expanded text:
r factus est; qui loquitur in tricesimo nono Psalmo: Ego autem mendicdium est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Intelligentia opus est, ut post intelligentiae beat
Abbreviated transcription (Latin):
qui uł in amorez eĩ nimiu. uł ino¬
dium stoĩ sui prauitare ducuntur. ui¬
dent̾ mͥ illi maledc̃o ꝓphico subiacẽ.
Ue eis qui dñt bonu malu. ⁊ malũ
bonu. qui faciunt amaru dulce. q
dulce amaꝵ. Nec enĩ pꝑ doctrina eus
praua suscipienda sunt doginata. nec
nos inscͥturas scãs utiles edidit peitꝰ
respuendi sunt. Qd̾ si ꝯtentiosũ int̾ se
amatores eiꝰ ⁊ obtrectatores eius funez
duxͥint ut nch̾ medium appetant. nec
ẜuent mod̾. s totum aut ꝓbent aut io¬
probent. libentius piam rusticitatẽ qua
dectam blasphemia eligis. Sc̃s fr̃ taci¬

Expanded text:
qui uel in amorem eius nimium uel in odium stomachi sui prauitate ducuntur, uidentur mihi illi maledicto prophetico subiacere: uae eisi qui dicunt bonum-malum et malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec enim propter doctrinam eius praua suscipierios in Scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. Quod si contentiosum inter se amatores ejus et obtrectatores funem duxerint: ut nihil medium appetant, nec servent modum: sed totum aut probent, aut improbent; libentius piam rusticitatem, quam doctam blasphemiam eligam. Sanctus frater Tati
Abbreviated transcription (Latin):
dum am̃ scĩtas cua herec animo ⁊
ego tibi xp̃i amore ꝯuingor. Uẽ enim ⁊
simpliciter candidissimo pectori tuo lo¬
quor ip̃a scedula. ⁊ multi apices lict̾aꝵ
et gaudeo. du aut supplantati sũt sĩ¬
plices aut abenidito iuro errantib
subuenitur. Et quia me ꝑuitatis q̃ri¬

Expanded text:
sanctitas tua haeret animo, et ego tibi Christi amore conjungor. Vere enim et simpliciter candidissimo pectori tuoloquor, ipsa schedula et muti apices litterarum et gaudeo: dum aut supplantati sunt simplices: aut ab erudito viro errantibus subvenitur. Et quia meae parvitatis q
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽe ꝑfectã. et tũnc poterit approbare ĩ
sensum illius cos qui xp̃m in ꝑsecutiõe ne¬
gau̾int ꝯcra filium hoĩs dixisse ⁊ nõ insp̃¬
xp̃ianus sit. et xp̃ianu se nõ ẽẽ rnderit.
gauit et sp̃m: edisserat hrticus quõ non
peccet in spũ qui filium honũs denegarit.
Aut si sp̃m sc̃m hoc loco intelsioum prez
putat. pr̃is ẽ nulla anegatore mentõ ft̃a.
Cum negaret petrus apłs eo tp̃re quo ar¬
cille int̾rogatione ꝑt̾ritus dum negauit
infilium hoĩs an in sp̃m scm̃ uidetur con¬
muisisse peccatum. Si io qd̾ ait nescio hoĩe
ridicule uoluit incerpretari nõ xp̃m eumꝰ
negasse.s hominẽ: mendacẽ faciet saluato¬
rez . qui se hoc filium dei negandũ ẽẽ pre¬
dixerat. Si at negauit filium dei unde et
amare fleuit. et t̾rina negatõem trina po¬
stea ꝯfessione deleuit: manifestu ẽ ꝑcẽ¬

Expanded text:
rum fuisse perfecta, et tunc poterit approbare irrrum fuisse perfecta, et tunc poterit approbare irrsensum illius, eos qui Christum in persecutione negaverint, contra Filium hominis dixisse, et non in Spianus sit, et Christianum se non esse responderit, gauit et spiritum, edisserat hereticus, quomodo non peccet in spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc loco intellegendum patrem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiritum sanctum uidetur commisisse peccatum? si id, quod ait: nescio hominem, ridicule uoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est pe
Abbreviated transcription (Latin):
negauit: manifestum ẽ. uideos qui eo tp̃re
blasphema bant pct̃o blasphemie nõ teneri.
quippe qui impii coloni incerfectis ꝓphetis.
de nece dũ cogitabant ⁊ intãtũ erant ꝑditi
ut ad saluandos eos se dei filius uenisse R̾n
phemiam qui tormentis ꝯpulsi. et uarus e¬
uiscerati cruciatib dnm̃ denegassent. s hus
qui cum uideant ĩ untutib oꝑa dei calump¬
uentur. et clamitent demonis eẽ uirtutem
et omĩa signa que fcã sunt. nõ addiuinam
magnificentiã. s ad diabolũ ꝑtinẽ.Unde ⁊
saluator toto rensionis sue hoc ag̾ argumẽ¬
et regnum eiꝰ inter se nõ ẽẽ diuisum. Cum
enim diaboli studium sit dei ledere creacuã
quõ eiusde pot̾it eẽ uolũtatis sanare langre¬
tes: et seip̃m de obsessis fugare corꝑib
bet itaq nouatianus aliquez de hus qui sa¬
crificare ꝯpulsi sunt ante tribunal iudicis
endisse omĩa que meuan gelio scripta st̃
nõ a filio dei s a belçebub principe demoio¬

Expanded text:
negauerit, manifestum est Iudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse respondblasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent daemonis esse uirtutem et omnia signa, quae facta sunt, non ad diuinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere. unde et saluator toto responsionis suae hoc agit argumeet regnum eius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studium sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem esse poterit uoluntatis sanare languentes et se ipsum de obsessis fugare corporibus? probet itaque Nouatianus aliquem de his, qui sacrificare conpulsi sunt ante tribunal iudicis, respondisse omnia, quae in euangelio scripta sunt, non a filio dei, sed a Belzebub, principe d
Abbreviated transcription (Latin):
pheia. ut cũ uideas ĩ uirtutib deum: bel¬
çebus caluminieris inftĩs. Doreat g̃ aliq̃
negare. Aliud xp̃m dyabolum dicere. sic̃
negare nõ possumꝰ. et ut tibi nõ stati i̾m¬
derem ad modu uisum ẽ arrogantis. la¬
tam disputatõem breui ẜmone̾ ꝯp̃hẽdi.
ut nõ tam epłam qua ꝯmentariolũ dicta¬
us. Explicit Item ad marcellam de

Expanded text:
 ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negare, aliud Christum diabolum dicere, sicut negare non possumus et tibi non statim respondere admodum uisum est adrogantis. latam disputationem breui sermone conprehendimus, ut non tam epistulam quam commentariolum dictaus. XLIII. AD MARCELLAM.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos legamus spe gaudẽtes dnõ ẜuientes.
cipiendam. Nos legamus adu̾sus pb̃rir
accatõem nõ receꝑis. nͥ sub duob aut tri¬
b testib.peccantes aũt corã omĩb ague
Illis placeat humanus ẜ̾mo ⁊ oĩ accepti¬
cauterus. nos solutis iunculis. et insalua¬
toris misterus p̃paratis. Zacharie asellꝰ ille
delectet qui p̾quam dño t̾ga p̾buit. cepi
ysaie ꝯ soãre p̾conio. Seatus qui seminat
secus omnẽ aqua ubi bos ⁊ asiñ calcãt.

Expanded text:
nos legamus: spe gaudentes, domino seruientes; nos legamus: spe gaudentes, domino seruientes; cipiendam, nos legamus: aduersus. presbyterum accusationem ne receperis, nisi sub duobusauttribus testibus; peccantes autem coram omnibus a» . Illis placeat, « Humanus sermo et omni acceptiCantheriis; nos solutus vinculis, et in Salvatoris ministerium praeparatus Zachariae asellus ille delectet, qui postquam Domino terga praebuit, coepit Isaiae consonare vaticinio: « Beatus qui seminat secus omnem aquam, ubi bos et asinus calcant
Abbreviated transcription (Latin):
ingena sudauert̃ ũt itẽm u̾bi unĩcuiq
ĩsanire dicatur. Scio te cu ista legens ni¬
gare frontẽ et lib̾tate aĩ rũsu seminariũ
tim̃ẽ rixarum ac ineu si fi̾ põt os digi¬
to uelle ꝯprimere ne audca dicere que a¬
lii facere nõ enibescunt. Rogo ꝗd auobis
libere dictum ẽ. Nũꝗo ĩ lancibus ydola
celata descͥpsi. Nũqui int̾ eplas xpianaᷤ ni¬
doluimus. Nũquid rephendi hrditarias
sẽpulturas. Unum miser locutus qd̾ iur¬
gines sepuis deberent cu mulienb ẽẽ q̃
cum masculis: totius oculos urbis offen¬
di cunctoꝵ digitis notor. Multiplicati
sunt suꝑ capiios capitis mĩ qui oderũt
me gratis. et factus su illis ĩ ꝑabolam.
et tũ putas aliqua deuiceps eẽ dicturum
Uerum ne flaccus de nob̾ rideat. aphora
cepit institui cuirẽte rota cur inteus exit:¬
Aurẽ bucina mag̃ quã cythara ꝯcrepaniꝰ.
Illi legant spe gaudentes. tp̃ri ẜuientes. Il¬

Expanded text:
ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuiusque ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuiusque insanire dicatur. Scio te, cum ista legeris, rugare frontem et libertatem rursum seminarium timere rixarum ac meum, si fieri potest, os digito uelle conprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. rogo, quid a nobis libere dictum est? numquid in lancibus idola caelata descripsi? numquid inter epulas Christianas uirdoluimus? nunquid reprehendi haereditarias sepulturas? Unum miser locutus, quod virgines saepius deberent cum mulieribus esse, quam cum masculis, totius oculos urbis offendi, cunctorum digitis notor. « Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam » : et tu putas me aliquid deinceps locuturum? 3. Verum ne Flaccus de nobis rideat: « Amphora coepit Institui, currente rota, cur urceus exitaurem bucina magis quam cithara concrepamus. illi legant: spe gaudentes, tempori seruientes,
Abbreviated transcription (Latin):
Ost porem epłam inqua de hebres
ubis pauca ꝑstrinxera adme repẽ¬
⁊ te ꝑlatum ẽ quosda homũculos m̃
studiose detrahere. cur adu̾sum auctori¬
tate ueterum et totius mudi oppinionẽ
suꝑbie ut face̾ solent arguant ita rensũ
hant nõ adeo nos hetis fuisse cordis. ⁊ tã
crase rusticitatis qua illi solam ꝓ sancti¬
tate hñt piscatoꝵ se discipulos asserẽtes
qi idcuto iusti sint si nichil sciennt ut ad
de dñicis u̾bis. aut corrigendũ putauĩmꝰ.
aut nõ duunitus inspiracum. s latinoꝵ
codicum uitiosicatẽ que exdiu̾sitate libroꝵ
om̃iu ꝯꝓbatur ad greca origine un de
et ip̃i translaca nõ denegant uoluisse rero¬
care. Quib si displicet fontis unda ꝓu̾i̾s¬
simi. cenosos riuilos bibant. ⁊diligetiaz
qua auiu saluias ⁊ cuncaniin gũgites yo¬
runt inscripturis legendis abiciant. sintq
in hac tñ re simplices ut xp̃i u̾ba existiet
rusticana. in quib ꝑ tanta iã scła tãtoꝵ

Expanded text:
ost priorem epistulam, in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librorum omnium conprobatur, ad Graecam originem, unde et ipsi translata non denegant, noluisse reuocare. quibus si displicet fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites norunt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecula tantorum
Abbreviated transcription (Latin):
ymagine homĩs angłm demr̃atum. cu
in tm̃ nitantur hebrer melchi sedech re¬
gem salem filiũ noc sem õndere. ut añ ħ
scriptum referant. egressus e̾ aut rex so¬
domoꝵ in occũsum ei̾aut dubiu qui
abraam. Pquam reu̾sus ̾. a cede chodor¬
laomor. ⁊ regũ qui cum eo erãt inualle

Expanded text:
magine hominis angelum demonstratum; dum magine hominis angelum demonstratum; dum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech regem Salem, filium Noe Sem ostendere, ut ante scriptum referant. Egressus est autem rex Sodomorum in occursum ei; haud dubium quin Abraham, postquam reversus est a caede Chodorlahom
Abbreviated transcription (Latin):
geneseos scriptum ẽ. Uenit iacob u
sccoth. itẽ in tab̾nacula. ⁊ fecit ibi sͥ
donos atq tentoria. et transiuit ĩ
salẽ cuuitatis ẽ regionis sichẽ. que ẽ
secuuus ẽ usq dan. que hodie paucas ap¬
pellatur. nõ de iua ierłm. s de oppido ire¬
tropoleos sichem initinẽ fu̾it. de quo iy
eungelio quoꝑ legimus. Erat aũt iohe
baptizans in ermo uix salun. quia aq̃
multe erant ibi. Nec refert utrum salẽ
uł salim noĩctur cũ uocalib inmedio li¬
teris praro utantur hebrei. ⁊ ꝓuolũtate
lectorum ac uaretate regionu. eadem
u̾ba diu̾sis sonis atq accentib ꝓfant.
Hoc ab erudissimis gentis illi didicimꝰ
homĩs ei ascribant. ⁊ reuã stultum ẽ id¬
nõ hãt ⁊ ip̃e rex asacerdos. nob̾ ucrũq do¬
nau̾it. ut simus genus rogale ⁊ sace̾to¬
tale et qiͣ angularis lapis piete utr̃q
ꝯuinex̾it ut de duobo gͥgibꝰ bonus pastõ
unum efficeret gͥgem: Sic quosda refer¬
re adanagogen. ut hystorie auferant ue

Expanded text:
Geneseos scriptum est: uenit Iacob in Soccoth, id est in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria et transiuit in Salem, ciuitatem regionis Sichim, quae secutus est usque Dan, quae hodie Paneas appellatur, non de via Hierusalem, sed oppidum metropoleos Sichem in itinere fuit. De quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon juxta Salim, quia aquae multae erant ibi . Nec refert utrum Salem an Salim nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei, et pro varietate locorum ac varietate regionum eadem verba diversis sonis atque accentibus proferantur. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimhominis ascribant. Et revera stultum est qunon habeat et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donauerit, ut simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis lapis parietem utrumque coniunxerit, ut de duobus gregibus bonus pastor unum efficeret gregem —, sic quosdam referre ad ἀναγωγὴν, ut historiae auferant ue
Abbreviated transcription (Latin):
et uinum areliqua. Si ergo hec cĩtas
regis ẽ. ⁊ uallis regis ẽ siue ut septua¬
ginta trstulunt. Campꝰ quẽ hodie au¬
ionẽ palestĩ uocant. manifestum ẽ ho¬
minẽ fuisse. qui int̾rena ⁊ ualle ⁊urbe
regnauit. Hẽs que audierim. que lege
re. Qd̾ si om̃s reppuleris. tuũ c̾te spũ
alem. illum interpreter nõ recipies.
canitur. Imꝑitia ꝯfidentia. crudo tioe
cum alteri me oꝑi p̃pararẽ. paucos dies
que suꝑerant inmath̃i expõne ꝯsũpsi.
cancaꝙ auiditate studia obiissa re

Expanded text:
tas Regis est, et vallis Regis, sive, ut Septuaginta transtuferunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini vocant, manifestum est hominem fuisse qui in terrena et valle et urbe regnaverit. Habes quae audierim, quae legere. Quod si omnes repuleris, tuum certe illum spiritalem interpretem non recipies, canitur: Imperitia confidentiam, eruditio timorem potui, ut cum alteri me operi praepararem, paucos dies qui supererant in Matthaei expositione consumpsi. Tantaque aviditate studia omissa re
Abbreviated transcription (Latin):
fuint sacerdotes. a deo uictimas ĩmo¬
larint. ⁊ ħ ẽẽ pͥogenita que esau frĩ suc
uendidit iacob. Pec eẽ muũ si melchi¬
sedech uictori abraa o buiã ꝓcesserit.
et inrefectõe ta ip̃ius qua pugñtoꝵ
cius panes uinũꝙ ꝓtulit. et bndixe¬
rit ei cũ ab nepoti suo hoc iure debĩt
et decimas p̃de acq uictorie accepit
ab eo. Siũ q̃m habetur ãbiguũ. ip̃e de¬
derit ei decimas sube sue. et auita lãgi
ligi p̃t. et uix̃ hebraicũ. ⁊ iuxͣ septuagĩ¬
ta int̾pretes. qd̾ et ip̃e accepit decimaᷤᷤ
spolioꝵ et abrahe dederit decimas sbe
aꝑtissime diffiniat. ñ abraa suscepise
a melchisedech decimas duuitiaꝵ eius
s despolus hostium ꝑte accepisse por¬
tificem. Sale aut nõ ut iosephꝰ. a nr̃o¬
ex greco hebrecꝙ ꝯpoĩtum. qd̾ absur¬

Expanded text:
otes et deo uictimas immolarint, et haec esse primogenita, + quae Esau fratri suo uendiderit Iacob. nec esse mirum, si Melchisedech uictori Abraham obuiam processerit et in refectionem tam ipsius quam pugnatorum eius panem uinumque protulerit et benedixerit ei, cum abnepoti suo hoc iure debuerit et decimas praedae atque uictoriae acceperit ab eo siue — quoniam habetur ambiguum — ipse dederit ei decimas substantiae suae et auitam largi et juxta Hebraicum, et juxta Septuaginta Interpretes, quod et ipse acceperit decimas spoliorum, et Abrae dederit decimas subsapertissime definiat, non Abraham suscepisse a Melchisedech decimas divitiarum ejus, sed de spoliis hostium partem accepisse pontificem. Salem autem non, ut Josephus et nostex Graeco Hebraeoque compositum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ad gñoem abraa trecentos nõaguita ã¬
nos. Murtuus ẽ abraaz centesimno sep¬
tuagesimo quĩto etatis sue anno. Nõ
deducta inuenitꝰ sem ab nepoti suo de¬
cimi gradus abrahe suꝑ iuxisse ãnos.¬

Expanded text:
trecentos nonaginta annos. mortuus est autem Abraham centesimo septuagesimo quinto aetatis suae anno: ratione deducta inuenitur Sem abnepoti suo decimi gradus Abraham superuixisse annos
Abbreviated transcription (Latin):
lata sit. Nec mirũ ẽẽ si sacerdos dei altis¬
simi describatur. absꝙ cutũcisioẽ a lega¬
lib cenmonus et gnẽ aaron cũ abel qͦ
et enoch a noe placuint deo. a uctimas
obtulint. ⁊ in iob uolumine legimus
qd̾ ip̃e et oblato mun̾um fuit et sacer¬
dos et cocidie ꝑfilus sius hostias ĩno
de gnẽ leui s destupe esau l ald̾ hebi
autumẽt. Quõ aut noe ĩ ebriatus in
domo sua ⁊ nudatus atq densus anx¬
hostium mortuũ quã q uͥnus occicert.
ut xp̃c exprimẽt passionẽ om̃sq pere
scĩ et patnarche ac ꝓphete. inaliqua re
figuram ex p̃sẜint saluatoris. sic a mł¬
chi sedech eo qd̾ cananeus fui̾t a non
de gnẽ uideoꝵ in typum p̃cessisse sace
melchisedech. Ordinẽ aũt eius muł¬
tis modis interpretant: qd̾ solus ⁊ res
fuũt et sacerdos. ⁊ añ cutũcisionẽ func¬
tus sacerdotio ut nõ gentes ex iudris
s iudei agentib sacerdotium accepe¬
rint. n unctus oleo sacdotali ut mo¬

Expanded text:
lata sit. Nec mirum, inquiunt, si sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus cerimoniis et genere Aaron, cum Abel quoque et Enoch et Noe placuerint deo et uictimas obtulerint et in Iob uolumine legerimus, quod ipse et oblator munerum fuerit et sacerdos et cottidie pro filiis suis hostias immode genere Levi, sed de stirpe Esau, licet aliud Hebraei autument. Quomodo autem Noe inebriatus in domo sua, et nudatus atque derisus a mehostium moriturus quam vivus occidit, ut Christi exprimeret passionem, omnesque pene sancti patriarchae et prophetae in aliqua re figuram expresserunt Salvatoris. Sic et Melchisedech, eo quod Chananaeus fuerit, et non de genere Judaeorum, in typum praecessisse saceMelchisedech. Ordinem autem ejus multis modis interpretantur; quod solus et rex fuerit, et sacerdos, et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes ex Judaeis, sed Judaei ex gentibus sacerdotium acceperint; neque unctus oleo sacerdotali, ut Mo
Abbreviated transcription (Latin):
tatur in latinu hoc mõ. Et melchise¬
dech rex salem ꝓtulit panẽ quinum.
erat aũt sac̾tos dei excelsi. Bñdixitq
illi et ait. Bñdẽs abraam deo excelso
qui creauit celũ atram. ⁊ bñdẽs deus al¬
nu tua. et cedit ei decimas ex om̃ib. Gr̃ͣ¬
duntq hũc ẽẽ sempͥmũ filiũ noe. ⁊ eo
tempore quo ortus ẽ abraã hũisse an
tantur. Sem p̾t diluuiũ anno sct̃o cu cẽ¬
tum eẽt annoꝵ genuit arphasat. Pt hĩ
ortum uixit annos qngentos. hoc ẽ sit
sextentos. Aphasat annos natus.xxxi.
genuit sale. Qui ꝯ ip̃e tricenariꝰ ꝓcreauͭ
genuisse phaleg. Rũsum phaleg. exple¬
tis annis.xxx. genuit ieu. Qui ⁊ ip̃e p̾t
edroit satug. De quo cu adtrigĩta per

Expanded text:
tatur in Latinum hoc modo: et Melchisetatur in Latinum hoc modo: et Melchisedech, rex Salem, protulit panes et uinum — erat autem sacerdos dei excelsi - benedixitque illi et ait: benedictus Abram deo excelso, qui creauit caelum et terram, et benedictus nu tua! Et dedit et decimas ex omnibus. Traduntque hunc esse Sem primum filium Noe, et eo tempore quo ortus est Abraham habuisse annotantur. Sem post diluvium anno secundo, cum centum esset annorum, genuit Arphaxat. Post cujus ortum vixit annos quingentos, hoc est simul DC. Arphaxat annos natus XXXV genuit Salem, qui et ipse tricenarius procreavit genuisse Phaleg. Rursum Phaleg expletis annis XXX genuit Rehu, qui et ipse post genuit Serug. De quo cum ad XXX per
Abbreviated transcription (Latin):
electionis scupet ad mistiu ⁊ de quo
disputat in effabile ꝯficetur. q̃toma¬
gis nos umiculi et pulices. solam de
domũ q. ꝑuo foramine ostende̾ ũ di¬
camus duo sacerdotia int̾se abapło
tota disputatione ut añ leui ⁊ aaron
sacdos fuĩt melchisedech ex gentib¬
uideoꝵ i lũbis bñdixit abraam. tot᷑
ꝙ qd sequitur in laudes melchi sedeħ̾
ad xp̃i typum referri. cuĩ ꝓfectus ec̃¬
cłie sac̃menta sũt Hec legi ingcoru
uoluminib ⁊ q. latissim os t̾raꝵ sitꝰ
mbreui tabella uolii de mrãre. nõ ex¬
tendens spatia sensuum atq tc̃tatuũ
s quibda punctis atꝙ ꝯperdiis in¬
disceres uolũtates. U̾m quia amãtꝰ¬
int̾rogas. ⁊ uniu̾sa que didici fidis
aurib ĩstillanda sunt. Põam ⁊ heboꝵ¬
ipsa hebrayca u̾ba sb̃nectã. Umelchi¬
sedech. qielec salẽ. hosi. lehem. Uala.
Uhy. choen. lechel. hilion. Uai. Earter
on. eser maggen. Sarach. Giarach un¬
gethen. lomãeser. a ieschel. Qd intpre¬

Expanded text:
electionis stupet ad mysterium et, de quo disputat, ineffabile confitetur, quanto magis nos uermiculi et pulices solam debedomum paruo quasi foramine ostendere, ut dicamus duo sacerdotia inter se ab aptota disputatione, ut ante Leui et Aaron sacerdos fuerit Melchisedech ex gentibum in lumbis benedixerit Abraham, totumque, quod sequitur in laudes Melchisedech, ad Christi typum referri, cuius profectus ecclesiae sacramenta sunt. Haec legi in Graecorum uoluminibus et quasi latissimos terrarum situs in breui tabella uolui demonstrare non extendens spatia sensuum atque tractatuum, sed quibusdam punctis atque conpendiis inltorum simul disceres uoluntates. uerum quia amanterinterrogas etuniuersa, quae didici, fidis auribus instillanda sunt, ponam et Hebipsa Hebraica uerba subnectam: umelchisedech melech salem hosi lehem uaiain, uhu cohen lehel helion: uaibarcheu on eser maggen sarach biadach uaiethen lo maaser mecchol. quod interpre
Abbreviated transcription (Latin):
cumq dixissẽ. reprehensores hĩtuius fo¬
rem. S rũsum cu epłam lege̾ auiueĩs¬
sem inextrema pagella miris me obte¬
tatonib adiuratum. ne sꝑne̾ p̃catorem.
reuolui uetum libros. ut uidere quid sur
ma omelia origenis repperi scriptam
de melchisedech. in q̃ multiplici ymore
disputans. illuc deuolutus e ut euz ar¬
gelum diceret. Husdẽq pene arguinẽ
tis quib scriptor cuus de spũ scõ: ille de
suꝑnis uututib ẽ locutus. Transiui ad¬
ad didimũ sectatorẽ eius. ⁊ uidi hoĩem
pedib ĩ mnagñ isse siũam. Uerti me ad
cantum cecunt. ⁊ dep̾hendi horu oĩum
oppinioẽs diu̾sis argunc̃tacõib ac di¬
u̾tiũcłis adunũ compicu ꝑuenisse. ut¬

Expanded text:
dcunque dixissem, reprehensores habiturus forem: sed rursum cum epistolam legerim et invenissem in extrema pagella, miris me obtestationibus adjuratum ne spernerem precatorem, revolvi veterum libros, ut viderem quid singprima homiliarum Origenis reperi scriptum de Melchisedech. In qua multiplici sermone disputans illuc devolutus est, ut eum angelum diceret. Iisdemque argumentis tis, quibus scriptor tuus de spiritu sancto, ille de supernis uirtutibus est locutus. transiui ad Didymum, sectatorem eius, et uidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. uerti me ad cum cecinit, et deprehendi horum omnium opiniones diuersis argumentationibus j ac deuerticulis ad unu
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ nõ meus. s etia tuus ꝓditor es.
non detulissent. ignoscere hus ꝑ amic̃
maliut: ut amicitie suffragium. remis¬
no nẽt peccatorum. Itaq rogauit iob.
et dns ignouit. Profuit ill amicitia.
quibus obfuerat insolentia. I apd̾
unis.Que utrum aliqd profectus A¬
beant. uos ꝓbabitis. Interim copiam
multam exemplorũ afferent. Nam
ꝓpe omnia maiorũ exempla: płima
quo dicta. hus trib inclusa libris
tenetur. Ut ⁊ si ẜmo nichil deferat gͦ

Expanded text:
hoc est, non meus, sed etiam tuus proditor es, qui sancto Job non detulissent, ignoscere his per amicum maluit, ut amicitiae suffragium remissio fieret peccatorum. Itaque rogavit Job, et Dominus ignovit. Profuit illis amicitia, quibus obfuerat insolentia . CONCLUvestris: quae utrum aliquid profectus habeant, vos probabitis; interim copiam multam exemplorum offerunt: nam prope omnia Majorum exempla, plurima quoque dicta his tribus inclusa libris tenentur; ut et si sermo nihil deferat gra
Abbreviated transcription (Latin):
Et si mala in euenerint ꝓpt̾ anucu.
sustineo. In adu̾sis enim amicus ꝓba.
Nam in prospis. amici om̃s uitent᷑.
G ut madusis amici patia ⁊ tolerar¬
tia nc̃cła ẽ. sic inprospis auctoritas
ꝯgrua ẽ: ut in solentia extollentis se
amici reprinat:⁊ redarguat. Quam
pulcre madusis poĩtus iob diẽ. Mi

Expanded text:
Etsi mala mihi evenerint propter amicum, Etsi mala mihi evenerint propter amicum, sustineo . In adversis enim amicus probatur; nam in prosperis amici omnes videntur. Sed ut in adversis amici patientia et tolerantia necessaria, sic in prosperis auctoritas congrua est; ut insolentiam extollentis se amici reprimat et redarguat. 130. Quam pulchre in adversis positus Job dicit: Mi
Abbreviated transcription (Latin):
ripe innocente amicu ne deẜas.¬
¶ Constans enu deb cẽ amacia: p¬
seuerare ina ffcũ: nõ puerili mõaico
mutare. uaga q̃dam debemus sina.
ce. Eidelis enim amicus. medicamẽ¬
tũ ẽ uite: ĩmortalitatis grã. Defer
amico ut equali. Sec te pudeat. ut
p̃uenias amicũ officio. Amicitia eni
nescit suꝑbiam. Ideo eiu: sapiens di
Amicu salutare nõ erubescas: nec de¬
seras amicu in nc̃citate. nec derelin¬
quas eũ. neꝙ destituas: qm̃ amiatiꝰ
uite adium̃tu ẽ. Ideo eni ona nra po¬
temus. sic̃ apłs docuit. Dic̃ enĩ hus
si amici scde res amicos adiuuant: cũ
nõ ⁊ ĩ adusis anuci reb amicorum ad¬
ium̃ta suppetant: Inuemus ꝯsilio cõ¬
feramus studia: ꝯpatiamur afftũ. Gi
pera. Plerũq inimicitie subeñde sũt
ꝑꝑ anai innocentiã.sepe obtrectatões.
Si restiteris uł inderis cũ amicus
arguitur et accatur: nec peniteat eiu¬
modi offensionis. Iusti enim uox e̾.

Expanded text:
ripe, innocentem amicum ne deseras.ripe, innocentem amicum ne deseras. Constans enim debet esse amicitia, perseverare in affectu; non puerili modo amicos mutare vaga quadam debemus sententem. Fidelis enim amicus medicamentum est vitae, et immortalitatis gratia , Defer amico ut aequali, nec te pudeat ut praevenias amicum officio; amicitia enim nescit superbiam. Ideo enim Sapiens dicit: Amicum salutare non erubescas . Nec deseras amicum in necessitate, nec derelinquas eum, neque destituas; quoniam amicitia vitae adjumentum est. Ideo onera nostra portemus, sicut Apostolus docuit ; dicit enim his si amici secundae res amicos adjuvant, cur non et in adversis amici rebus amicorum adjumentum suppetat? Juvemus consilio, conferamus studia, compatiamur affectu. 12pera. Plerumque inimicitiae subeundae sunt propter amici innocentiam, saepe obtrectationes, si restiteris vel responderis, cum amicus arguitur et accusatur. Nec te poeniteat ejusmodi offensionis; justi enim vox est:
Abbreviated transcription (Latin):
prĩam sentire nec ne debeat. Ut amicͥ
obediat. utrum oporteat ut fide de¬
serat: dum induiget atq ĩtendit a¬
mici ꝯmoditatib. Et scriptura quidẽ
ait. Claua et gladius. ⁊ sagitta fera¬
ta. sic hõ ẽ tesfimoĩum daris falsum
adu̾sum amicũ suum. G ꝯsicera ꝗd
adstruat. Hon testimõiu rephendit
dictum ĩ amicum. s fłm testimoĩu.
Quid enĩ si d̾i cã quid si prĩc cogatu
aliquis dicere cestĩoniũ: ꝯũꝗd ppõ¬
derare deb amicitia religiom. ꝓpond
noxio gratificari deb: n innocenti
insidiari: Gane sincc̃e sit clicere te¬
stimoiu siquid ĩ amico uitii cogno¬
uerit. corriꝑe ccculte. si nõ audient
corriꝑe palmã. Gũc enĩ bõẽ correptioes.
et pleniꝙ meliores q̃ tacita amicitia.
Et si ledi se putet amicus. tu tñ corupe
et si amaritudo correptioĩs aĩu eĩ uul¬
neret. tutñ corripe: nec uearis. Tolera¬
biliora sut enim amici uulna. q̃ adu¬
lantium oscula. Errantez g amie. cor¬

Expanded text:
riam sentire necne debeat, ut 3amico obediat? Utrum oporteat ut fidem deserat, dum indulget atque intendit amici commoditatibus? 126. Et Scriptura quidem ait: Clava, et gladius, et sagitta ferrata, sic homo est testimonium dans falsum adversus amicum suum . Sed considera quid astruium. Quid enim si Dei causa, quid si patriae cogatur aliquis dicere testimonium? Numquid praeponderare debet amicitia religioni, praepnoxio gratificari debet, neque innocenti insidiari. 127. Sane si necesse sit dicere testimonium, si quid in amico vitii cognoverit, corripere occulte; si non audierit, corripere palam. Sunt enim bonae correptiones, et plerumque meliores quam tacita amicitia. Et si laedi se putat amicus, tu tamen corripe; et si amaritudo correctionis animum ejus vulneret, tu tamen corripe, ne verearis: Tolerabilia sunt enim amici vulnera, quam adulantium oscula . Errantem igitur amicum cor
Abbreviated transcription (Latin):
tas animoꝵ mamicis sit. De quisqͣm
de testabilior. quam qui amicitia le¬
serit. Unde inproditore dns hoc grati¬
simũ inuenit. quo eius ꝯdempnaret
ꝯiuuus amicitie. uenenu malitie ⁊
nuscuerit. Itaꝙ sic ait. Tu uõ homo u¬
naminus mens. ⁊dux meus.⁊ notus
meus: qui semꝑ mecu dulces capie¬
bas cibos. Hoc ẽ. Non p̃t sustineri istõ
quia unanimus appetisti eum qui tͣ¬
maledrcis m.sustinuisse utq: ⁊ ab eo
qui me oderat. abscondere me. Inuri¬
cus uitani pot. amicus nõ põt. si in¬
sidian uelit. Iuum cauemus: cui nõ
ꝯmittimus ꝯsilia nr̃a. HE cauere nõ
possumus: e ꝯmisimus.Itaq ad ac

Expanded text:
tas animorum in amicis sit: neque quisquam tas animorum in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui amicitiam laeserit. Unde in proditore Dominus hoc gravissimum invenit, quod ejus condemnaret is amicitiae venenum malitiae miscuerit. Itaque sic ait: Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui semper mecum dulces capiebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanimis appetisti eum, qui tmihi, sustinuissem utique ; et ab eo 142 qui me oderat, absconderem me. Inimicus vitari potest, amicus non potest, si insidiari velit. Illum cavemus cui non committimus consilia nostra: hunc cavere non possumus, cui commisimus. Itaque a
Abbreviated transcription (Latin):
plerũꝙ quam diuitum. Et frequẽt
diuites sine amicis sunt: quib hun¬
dant paupes. Mon ẽ enim uera am¬
citia: ubi ẽ fallax adulatio. Diuitib
itaq plerꝙ ad sentatorie gratificãt᷑
erga pauꝑen: nẽõ sũmulator ẽ. Ũm ẽ
quicquid defertur paupi. Miuus ami¬
citiam. inuidia uacat. Quid amicitia
p̃tiosius. que angłis coĩs ahoĩbus
ẽ: Unde dominꝰ ihs dicit. Eacite uobi
amicos de iniquo mamiona. qui reci¬
piant uos meterna tab̾na cła sua. Ipc̃
amicitie quam sequamur: ut faciam
amici uoluntate ut aꝑiamus secca
nrã amico. qͥcũq inpectore hẽmus. ⁊
illius archana nõ ignoremus. Osten¬
damus illi nos pectus nrm̃. ⁊ille nb̃
apiat suum. Ideo inquit uos dixi a¬
micos. quia omĩa q̃ cũꝙ audiui aprẽ
meo nota feci uob̾. Pich ꝙ occultat
amicus si uerus ẽ. Effundit aĩum
suum. sicut effundebat misti̾a patris.
dominus iħs. Ergo qui facit manda

Expanded text:
plerumque quam divitum: et frequenter plerumque quam divitum: et frequenter divites sine amicis sunt, quibus abundant pauperes. Non est enim vera amicitia, ubi est fallax adulatio. Divitibus itaque plerique assentatorie gratificantur: erga pauperem nemo simulator est. Verum est quidquid defertur pauperi, hujus amicitia invidia vacat. 135. Quid amicitia pretiosius, quae angelis communis et hominibus est? Unde et Dominus Jesus dicit: Facite vobis amicos de iniquo mammona, qui recipiant vos in aeterna tabernacula sua . Ipse amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, utaperiamus secreta nostra amico quaecumque in pectore habemus, et illius arcana non ignoremus. Ostendamus illi nos pectus nostrum, et ille nobis aperiat suum. Ideo, inquit, vos dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Nihil ergo occultat amicus, si verus est: effundit animum suum, sicut effundebat mysteria Patris Dominus Jesus. 136. Ergo qui facit mandat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ amicitie fructus. nõ ut fides ꝓpter
anucitiam deseratur. Hon põt enim
hoĩ amicus eẽ. qui d̾o fuit infidus.
pietatis custos amicitia E. et equa¬
litatis magra. Ut supior inferiori se
exibeat equale. ⁊̃ ferior suꝑiori. Int̃
dispes enim mores. nõ põt ẽẽ ami¬
citia. Et ideo ꝯuenire sibi utriusq
debet gr̾a. ⁊Dec auctoritas desit ĩ fe¬
riori sires poposcent. nec humilitas
supiori. Audiat qi parem. qiͣ equalẽ¬
nõ iactantie studio. s affectu caritatis
ꝯtumeliosa. Sicut enim adulatõis
fugitans amicitia deb ec̃. ita etiam
aliena insolentie.
Uio ẽ enim amc̃ nisi ꝯsors a¬
moris. Ad quẽ aĩum tuu ad¬
iungas atq ad plices: ⁊ ita
misceas ut unũ uelis fi exduob. E
te tũquam alti tibi ꝯmittas. a qͦ nicͥ
tuncas. nich ipẽ ꝯmodi tui cã in hoc¬
stum petas. Hon enim uectigalis
amicitia ẽ. s plena decoris. plena gr̃e
nõ pecunia parit. s gra. Nec licitatõe
Deniq meliores amicitie sunt ĩ opy

Expanded text:
amicitiae fructus, ut non fides propter amicitiam destruatur. Non potest enim homini amicus esse, qui Deo fuerit infidus. Pietatis custos amicitia est, et aequalitatis magistra; ut superior inferiori se exhibeat aequalem, inferior superiori. Inter dispares enim mores non potest esse amicitia; et ideo convenire sibi utriusque debet gratia. Nec auctoritas desit inferiori, si res poposcerit, nec humilitas superiori. Audiat quasi parem, quasi aequalenon jactantiae studio, sed affectu charitatis. contumeliosa; sicut enim adulationis fugitans amicitia debet esse, ita etiam aliena insolentiae. Quid est enim amicus, nisi consors amoris, ad quem animum tuum adjungas atque applices, et ita misceas, ut unum velis fieri ex duobus, cui te tamquam alteri tibi committas, a quo nihil timeas, nihil ipse commodi tui causa inhonestum petas? Non enim vectigalis amicitia est, sed plena decoris, plena gratiae. non pecunia paritur, sed gratia: nec licitatione Denique meliores amicitiae sunt inopum
Abbreviated transcription (Latin):
preferri nõ solet: s hoc̃statem sequi. Or¬
uis fuit ionathe. qui ꝓpictate nec of¬
fensam patris nec saltis ꝑiculum re¬
fugiebat. Qualis  fuit abimelech qui
pro hospitalis grẽ officus. necez potius
sui q̃ proditionẽ fugientis amici sub¬

Expanded text:
praeferri non solet, sed honestatem sequi. Qupraeferri non solet, sed honestatem sequi. Qualis fuit Jonathae, qui pro pietate nec offensam patris, nec salutis periculum refugiebat . Qualis fuit Abimelech, qui pro hospitalis gratiae officiis necem potius sui, quam proditionem fugientis amici, sub
Abbreviated transcription (Latin):
disposuerũt tam̃ nũtiare regi fugisse
syros quia id honestum arbitrabãtũ
quam rep̾sso inditio fouere ftaudiᷤ ra¬
pͥinam. Quo iudido egressus e̾ ppłs
et diripuit castra syrie. ꝗ ꝯmeatus ho¬
stium hũndantia fecit: annone uili.e
reddidit ẜ̃m ꝓpheticum dictum. ut mẽ
plebis. nũtius ille inquo requiesce¬
bat rex ꝯtritus inporta. int̾ exentiu
festinationẽ et remeantiu exiutatõez
ꝯulcatus aplebe. mortunᷤ ẽ. ¶ Quid¬
ester regina: Nonne ut ppłm suum
ꝑiculo exueret ꝙ erat decorum atq
hoẽstum mortise opcuut/ nec ĩmitis re¬
gis trepidauit furorẽ: Ip̃e quoq rex
ꝑsarum ferox atq tumido corde: tñ d̾¬
corum iudicauit iudici insidiaꝵ q̃ s̾
ꝑcere ei. qui tam ĩdecora suasiss. Deiq
se eius  fiaudulentis ꝯsilus aiaduer¬
tissz. ¶Ea enim amcitia ꝓbabilis.
que honescatem tuetur. Pre fereda saẽ
opib. honorib ꝑtãtib. Hoẽstati uero

Expanded text:
disposuerunt tamen nuntiare regi fugisse disposuerunt tamen nuntiare regi fugisse Syros; quia id honestum arbitrabantur, quam represso indicio fovere fraudis rapinam. 122. Quo indicio egressus est populus, et diripuit castra Syriae, et commeatus hostium abundantiam fecit, annonae vilitatem reddidit secundum propheticum dictum; ut mensplebis nuntius ille in quo requiescebat rex, contritus inter exeuntium festinationem et remeantium exsultationem, conculcatus a plebe, mortuus est . Esther regina, nonne ut populum suum periculo exueret, quod erat decorum atque honestum, morti se obtulit, nec immitis regis trepidavit furorem ? Ipse quoque rex Persarum ferox, atque tumido corde, tamen decorum judicavit indici insidiarum quaeparcere ei, qui tam indecora suasisset . Denise ejus fraudulentis consiliis animadvertisset . 124. Ea enim amicitia probabilis, quae honestatem tuetur, praeferenda sane opibus, honoribus, potestatibus: honestati vero
Abbreviated transcription (Latin):
ducab. Et factus ẽ subito ĩ castris syĩe
uelut qdrigarum sonus. ⁊uor multa
equitum. ⁊ uox magna urtutis: atq ĩ¬
gens belli tumultus. Et arbitrati sut¬
plii. regem egypti ⁊ regem amorreõꝵ
Et fugerũt diluculo relinqntes tab̾¬
nacła sua: qm̃ uerebãtur ne ĩꝓuiso ad¬
uentu nouorum opprimerent hostir̃.
et om̃ctis regum uirib nõ possẽt re¬
sistere. Id ĩ a gnitum samarie erat: qm̃
uictu metu et fame tabidi. nec p̃tendẽ
audebant. Erant aut leprosi q̃ tuo. ad
portam ciuitatis. quib inta erat sup¬
plicio: ⁊ mori luctum. Et dixunt adse
iuice. Ecce nos hic sedemus ⁊ mori¬
mur. Gi in gredimur urbem. moriem
fame: si manemus hic: nullũ subsidiỹ
iuendi suppetit nob̾. Eamus ĩ castra si¬
ne: aut ꝯpendium mortis erit. aũ sa
nuda hostium. Ingressi cab̃naciua. pͥ¬
mũ reꝑtis alim̃tis fugauerunt fam.
deinde auri et argẽti qnͣtum potuert̃
diripuerunt. Et cu soli p̾de incũberẽt.

Expanded text:
. Et factus est subito in castris Syriae velut quadrigarum sonus, et vox multa equitum, et vox magnae virtutis, atque ingens belli tumultus: et arbitrati sulii regem Aegypti, et regem Amorrhaeorum: et fugerunt diluculo relinquentes tabernacula sua; quoniam verebantur ne improviso adventu novorum opprimerentur hostium, et conjunctis regum viribus non possent resistere. Id incognitum Samariae erat, quoniam victi metu, et fame tabidi, nec praetendere audebant . 121. Erant autem leprosi quatuor ad portam civitatis, quibus vita erat supplicium, et mori lucrum; et dixerunt ad se invicem: Ecce nos hic sedemus, et morimur. Si ingredimur urbem, moriemur fame; si manemus hic, nullum subsidium vivendi suppetit nobis: eamus in castra Syriae, aut compendium mortis erit, aut salnuda hostium. Ingressi tabernacula, primum repertis alimentis fugaverunt famem, deinde auri et argenti quantum potuerunt, diripuerunt. Et cum soli praedae incumberent,
Abbreviated transcription (Latin):
filu initam cum frĩb amicitia. qua
nich ẽ in reb humanis pulcrius. Go¬
latium quippe iute huus e̾. ut hẽas
cui pectus apias tuum: cũ quo archa¬
na participes: cui ꝯmittas secreta pec¬
toris tiuint colloces tibi fidele nir̃:
qui ĩ ꝓspis gratuletur tibi: intristib
ꝯpatiatur: ĩꝑsecutiõib adhortetur.
Qua boni amici. hebrei pueri. quos

Expanded text:
i, initam cum fratribus amicitiam, qua nihil est in rebus humanis pulchrius. Solatium quippe vitae hujus est, ut habeas cui pectus aperias tuum, cum quo arcana participes, cui committas secretum pectoris tui; ut colloces tibi fidelem virum, qui in prosperis gratuletur tibi, in tristibus compatiatur, in persecutionibus adhortetur. Quam boni amici Hebraei pueri, quos
Abbreviated transcription (Latin):
probaremus. ꝑignem exuri pct̾a. Uotu
e̾ ergo hunc eẽ uere ignem sacꝰ qui tc̃
in typo future remissionis pcc̃oꝵ. destẽ¬
dit suꝑ sacrificium. Hic gͥ ignis absc̃¬
ditur captiuitatis tp̃r quo culpa regt᷑:
tempore aut lib̾tacis ꝓmitur. Et licit
Ego sum ignis ꝯsumens. Et aubi.
ip̃e ineuanglio suo dicit. ꝙ ipẽ ido ue¬
nent ut ignẽ interras mitteret. q po
ꝓphetas gentuim. ut altare sine igni
accenderent. Et cum illi nequissent fa¬
cere hostiam suam:itio ip̃e ꝑfudit aq̃
et manabat aqua marcuitu altaris
et exclamauit et cecioit ignis adno
stia illa. tu es. Considera tacitus sin¬
peccatis erat. Uñ et moyses ait. Sic̃¬
et ininachabeoꝵ scriptũ ẽ libro. eo ꝙ¬

Expanded text:
probaremus per ignem exuri peccata. Notum est ergo hunc esse vere ignem sacrum, qui tunc in typo futurae remissionis peccatorum descendit super sacrificium. 105. Hic igitur ignis absconditur captivitatis tempore, quo culpa regnat: tempore autem libertatis promitur. Et licet Ego sum ignis consumens ; et alibi: ipse in Evangelio suo dicit quod ideo venerit, ut ignem in terras mitteret, et poocavit prophetas gentium, ut altare sine igne accenderent. Et cum illi nequissent facere, hostiam suam tertio ipse perfudit aqua, et manabat aqua in circuitu altaris, et exclamavit, et cecidit ignis a Domino stia illa tu es. Considera tacitus sinpeccato erat. Unde Moyses ait, sicut in Machabaeorum scriptum est libro , eo
Abbreviated transcription (Latin):
et reuocaret eam ac reduceret. Occũrit
ei mulier. atq in domũ patris sui in¬
troduxit maritũ. Letatus e̾ adolescẽ¬
tule prꝰ et uenit obuia. ⁊ sedit cu eo
trib diebꝰ. ⁊ epulati sunt et qeuert.
Et seqnti die surrexit leuita diluculo
et retentus e̾ a socero: ut ta cito nõ
desereret ꝯuiuii iccliditate. Et alo.
et tertio die nõ ꝑmisit pr adolescer¬
tule ꝓficisci generum suum: donec le
et leta ꝯuiuia cum p̾texeret finitime¬
ap̃ extrancos requiescendu putar.
nequit tenere: ⁊ dunisit eu unã cũ
filia sua. U̾m ubi fcã ẽ aliqua ꝓgres¬
sio. cum uesꝑiam ꝓprior urgeret. ⁊
ad ppinq̃tum̃ foret ad urbe uebuseo¬
num dicente ỹuulo ut adea dñs ⁊¬
suus deflecteret. nõ adquieuit dñs
suus: quia nõ erat ca ciuitas filioꝵ
que hĩtabatur appło trib benianũ
fec erat quisqͣm qui adueniẽtes re

Expanded text:
et revocaret eam, ac reduceret; occurrit et revocaret eam, ac reduceret; occurrit ei mulier, atque in domum patris sui introduxit maritum. 112. Laetatus est adolescentulae pater: venit obviam, et sedit cum eo tribus diebus; et epulati sunt, et quieverunt. Et sequenti die surrexit levita diluculo, et retentus est a socero, ut tam cito non desereret convivii jucunditatem. Et alio et tertio die non permisit pater adolescentulae proficisci generum suum, donec laeet laeta convivia, cum praetexeret finitimneos requiescendum putaret, nequivit tenere, et dimisit una cum filia sua. 113. Verum ubi facta est aliqua progressio, cum vesper jam propior urgeret, et appropinquatum foret ad urbem Jebusaeorum, dicente servulo, ut ad eam dominus suus deflecteret, non acquievit dominus suus; quia non erat ea civitas filiorum quae habitabatur a populo tribus Benjamin. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xpi. Puxior excũsus ad mirandi
gra misterui factus uidetur: du stud̃¬
mus reuelatum plenius sacram̃tu
pandere. Qd eo usꝙo plenu honestatis
Eut sit plenum religionis. ¶Qnͣta
aut honestatis cura maiorib fuerit.
ut uniꝰ muueris inumã sinoro illatã
ĩ temꝑantiũ bello ꝑse q̃rentu: ⁊uicto
ppło trib benamin. obtestarentur in
ꝯiugium sehus ꝓprias filias nõ datu¬
ros. Remansat trib sine ullo p̾teĩta¬
tis subsidio: ñ fraudis necĩe accepisset
ucentiã. Que tñ indulgentia. ogruo
intẽpancic supplicio non uidetur na¬
care: qñ illis hoc solum ꝑmissũ ẽ: ut
rapta inirent ꝯiugia. nõ omibii sac̃¬
mento. Et reu̾a dignũ fuit ut qui a¬
arum ãmitterent solẽnitate. Quam
plena aut̃ misatiois ystoria. Uir in¬
quit leuita acceꝑat sibi iugalez.q̃m
a ubitu ocubinam appellatã arbi
lit: et fuit illic qͣtuor mensib. Ex
surrexit uir eius abiit ad scceri sui do¬
mũcut cum sua iugali reꝑaret grãn

Expanded text:
 Prolixior excursus admirandi gratia mysterii factus videtur, dum studemus revelatum plenius sacramentum pandere, quod eo usque plenum honestatis est, ut sit plenum religionis. 135 CAfuit, ut unius mulieris injuriam stupro illatam intemperantium bello persequerentur, et victo populo, tribus Benjamin obtestarentur in conjugium se eis proprias filias non daturos! Remanserat tribus sine ullo posteritatis subsidio, nisi fraudis necessariae accepisset licentiam. Quae tamen indulgentia congruo intemperantiae supplicio non videtur vacare, quando illis hoc solum permissum est, ut rapto inirent conjugia, non connubii sacramento. Et revera dignum fuit ut qui aarum amitterent solemnitatem. 111. Quam plena autem miserationis historia! Vir, inquit , levita acceperat sibi jugalem  quam a concubitu concubinam appellatam arbitlt, et fuit illic quatuor mensibus. Et surrexit vir ejus, et abiit ad soceri sui domum, ut cum sua jugali repararet gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
colligeret eum. hospitiũ ei optulit
epulandi fcã ẽ. ⁊ mẽse remote ĩru¬
ciunt pestilentes uiri: cutuierunt.
domũ. Cunc senior filiam sua iugi
litus eẽt. offerebat uiris iniꝗtatio
tm̃ ne uis urogaretur hospiti. Um
ubi parum rõ ꝓcessit quis p̃ualuit. cessit
leuites iugalem suã: ⁊ cognou̾nt eam
et tota nocte illuscrunt ei. Que atrocitã¬
te uł dolore uicta miurie. Añ hospicu
hospitis quo nir suus deu̾tat. ꝓiecit se
atq exalcauit sp̃m.: supp̃mo licet uite ⁊¬
munere affcm̃ boẽ ꝯugis ẜ̃nans. ut exe¬
quias saltem sui funis marito reẜuaret.
Quo cognito.ne multis morer omĩs ꝑ
cuentu cum anceps manẽt p̾lium. tc̃ia
tñ p̃liandi uice traditus ẽ ppłs beĩami

Expanded text:
colligeret eum, hospitium ei obtulit,epulandi facta est, et mensae remotae, irruerunt pestilentes viri, et circumierunt domum. Tunc senior filiam suam virgilita esset, offerebat viris iniquitatis, tantum ne vis irrogaretur hospiti. Verum ubi parum ratio processit, et vis praevaluit, cessit levites jugali sua: et cognoverunt eam, et tota nocte illuserunt ei. Qua atrocitate, vel dolore victa injuriae, ante ostium hospitis, quo vir suus diverterat, projecit se atque exhalavit spiritum, supremo licet vitae munere affectum bonae conjugis servans, ut exsequias saltem sui funeris marito reservaret. 115. Quo cognito ne multis morer omnis peventu cum anceps maneret praelium, tertia tamen praeliandi vice, traditus est populus Benjami