comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut istis possintt meluis
uacare debent abstineab
om̃i oꝑe siule non solum
co. qd̾ faciat hominẽ dia¬
nicis. ⁊ ab agricultura¬
⁊ ab aliis secularib uide¬
licet. ut metatũ nõ fiat
nec placitum. nͨ aliquis.
ad mortem. uł ad penam
uidicetur nec sacram̃ta

Expanded text:
autem istis possint melius vacare, debent abstinere ab omni opere servili, non solum eo quod faciat hominem dianicis et ab agricultura et aliis secularibus, videlicet ut mercatura non nec placitum ubi aliquis ad mortem vel ad poenam judicetur, nec sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
tiones dñica uł scrlbit ĩ car¬
ut ponat suꝑ aliqm ĩ firm̃
ut sic inistis tm̃ deus creator
om̃iium ⁊ dñs honoret᷑ nõ
reꝓbatur dum modo nulla
alia suꝑsticiosa. obseritantia

Expanded text:
tione dominica vel scribit in charut ponat super aliquem infirmum, ut sic in istis tantum deus creator omnium et dominus honoretur, non reprobatur, dummodo nulla alia superstitiosa observantia
Abbreviated transcription (Latin):
losicas declarat᷑ lic ⁊̃ ten:
consuetudo. ecc̃e. Uñ sol¬
tẽptari deus uenerũt gs
⁊ insigñ tusticie indie uene¬
ris. sc̃ altaria spoliare. ħ tñ
distine. fallit in illis q̃ puuus
scient̾. celebrant officium
mortuoꝵ. Nam tales si fu¬
erint decesti u diftincte de¬

Expanded text:
 tenet consuetudo ecclesie, unde solet cantare, deus venerunt gentes et in signum tristitie in die veneris sancta altaria spoliare. Hec tamen distinctio fallit in illis, qui pro vivis scienter celebrant officium mortuorum. Nam tales si fuerint detecti, indistincte de
Abbreviated transcription (Latin):
incarcerem uł utͥq sunc de
parrochia tiupit̾ de honesta.
te .i. tonsorati. uł de caluati
eiciendi ⁊ hoc potest ep̃c sua
de ⁊ sangͥnis effusione. ulsi
necõe sic ĩuecet brachiũ scła¬
pite puniunt᷑ .C. deinal ⁊¬
matħ. nemo. Quid de sacer¬
dotib uł it ligiosis. quils ua¬
surtim subtracta sunt uł
⁊̃. de lap̾cis quib res ꝓpͥe furto
sublate sunt nũquid poter̃t̃
ĩuestigare uł in spͤtionem
astralabii uł similia ad ħ di¬

Expanded text:
carcerem, vel utique sunt de parochia, turpiter dehonestati, id est tonsurati vel decalvati, eiiciendi et hoc potest episcopuste et sanguinis effusione vel si necesse sit invocet brachium spite puniuntur. DE tie Quid de sacerdotibus et religiosis, quibus vafurtim subtracta sunt, vel etiam de laicis, quibus res proprie furto sublate sunt; nunquid poterunt investigare per inspectionem astrolabii vel similia? Ad hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
¶Teriarum alie sunt cp̃a¬
nee ut que dantut ꝓfruc¬
tib colligendis ⁊ sunt duo¬
rum mensiumm. Alere¬
pentinc ut q̃ dant᷑ apnci¬
pe obrem ꝓsꝑe gestã uel
qua deuicit sarracenos e
h̾eticos uł natꝰ. ẽ ei. filius
Alie sollẽpnes. siue festi

Expanded text:
eriarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sarracenos vel hereticos, vel natus est ei filius. Alie solennes festi
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ sompniatores. ⁊ au¬
gures ⁊ malesicos qͥ dicunt
uobis non seruietis. regi ba¬
bilonis quia mandatium
ꝓph̾ant nobis ut longe faci¬
ant uos det̾ra ur̃a ⁊ eiciant

Expanded text:
nos et somniatores et augures et maleficos, qui dicunt uobis: non seruietis regi Babylonis, quia mendacium prophetant uobis, ut longe faciant uos de terra uestra et eiciant
Abbreviated transcription (Latin):
dies qui dñtur egiptiaci. aũ
kalendas. Ianuarii Inquib
cantilene q̃dam ⁊ cõmessati¬
ones. ⁊ adĩuicem dona dãt᷑
qt in pͥncipio anni boni fati
au gͣio. aut. ali qͦt menses. aut
ora ⁊ qui has. quascũq diui¬
nationes aũ fata. aũ augͣia

Expanded text:
dies, qui dicuntur Aegyptiaci, aut calendas Januarii, in quibus cantilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut quia qui has, et quascunque divinationes, aut f
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ rustici hic qui seruant
tp̃a ad seminand̾. uł arbores.
incidendas ⁊ siłia q̃ certã¬
phicis circai medicinas. dan¬
das. ⁊ munitiones facien¬

Expanded text:
nantur hic rustici qui servant tempora ad seminandum vel arbores incidendas et similia, que certaphysicis circa medicinas dandas et minutiones facien
Abbreviated transcription (Latin):
honesta. ⁊ subeẽt neccessi
inom̃ĩb credo qd̾ exemplo
mathie possent fi̾ sortes ⁊
ħait beda. diccns. Siqͥ nec¬
cessitate aliqͣ ꝯpulsi. deum
putant sortib exemplo
nisi collecto frm̃ cetu ⁊ p̾ci¬
bus. ad deum fusis egise.xx¬
cuni q̃dam ciuitas eẽt obses¬
sa. ⁊ dubitaret cderus qui
delent fug̾e. qui man̾e. ꝯsul

Expanded text:
honesta et subesset necessitin omnibus, credo quod exemplo Mathie possent fieri sortes. Et hoc ait Beda dicens: Si qui necessitate aliqua compulsi deum putant sortibus apostolnisi collecto fratrum cetu et precibus ad deum fusis egisquedam civitas esset obsessa et dubitaret clerus, qui deberent
Abbreviated transcription (Latin):
citandos cadaueri sangͥs addi¬
citur. Nam aurare. sangͥnem
demones dicunt᷑ Ido̾q qͦtiẽs¬
cumq nigromantia. cruor a¬
que miscetur ⁊ colore san¬
gnis facilius ꝓuocant᷑. Alia¬

Expanded text:
citandos humani cadaveris sanguis additur: nam amare sanguinem demones dicuntur, ideoque quotiens nigromantia fit, cruor aque miscetur ut colore sanguinis facilius provocent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita pͥma ꝑs. diffinctioĩs
ꝯp̾hendit falsum dict. scdi
mentiri patet exhiis qd̾ ħ
duo m̃tiri ⁊ fłm dic̾e̾ se ha¬
bent excedent᷑ ⁊ excesse.
quia non om̃is qͥ mentit᷑.

Expanded text:
prima pars diffinitionis comprehendit falsum dicere, secunda mentiri. Patet ex his quod hec duo, mentiri et falsum dicere, se habeant excedenter et excesse, quia non omnis qui mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃cũ. est affirmatio uel
negatio de aliquo. sacre rei:
actestatione sirmata. ¶Cã
institutionis : duplex. una
pp̃ infirmitatem hominũ.
defacili dubitantium Cum¬

Expanded text:
amentum est affirmatio vel negatio de aliquo, sacra rei attestatione firmata. Causa institutionis est duplex una propter infirmitatem hominum de facili dubitantium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam ꝑsone infioris loci q̃
abut᷑q ꝑte non in solenter
accipiunt sicut officiales
ab hiis ex torta. ꝑ ĩmod̾atã
in ꝓbitatem repeti solent
maͬgis quia rep̾hendimus
qui talia musitate repeti ue¬
runt: qm qui ea. demorte
acquisierunt. tanqm sua
pauꝑib largiunt᷑. qͣm eis a
quib recepta sunt tanqͣm

Expanded text:
quedam persone inferioris loci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiales, ab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de more acqupauperibus largiuntur, quam eis a quibus accepta sunt, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui secim̃t. raptores dda
diam assessoris. male indica¬
iu̾t: erit excusatus ndex
si simplex erat ⁊ hũit bonã
ligendo talem assessoren
quia bomis a sufficiens cãitꝰ
credebatur. In maiori cłpa
fuit hic assessor qmͣ uidex¬
pp̃ sciãm s non sic ĩ uidice
dulti illiterati ⁊ simplices
⁊ id̾ pͥcise tenebit᷑. assessbr
ei qui lesus est.E ꝗd̾ qͥsa¬
quicũq sint hñt certos
tedditus. Sibi assignatos
non lie eis aliquid alitiga
torib uł aliis subditis. Ector¬
quere ut ꝯupͣ. dcm̃ de uidi¬
ce ordinario s si nõ hñt
certum stipendium sibi
assignatum. dicit augꝰ. qd̾
gi suie missi ⁊ simles. Si
in mod̾atam in ꝓbitatẽ non
tam in ꝓbitatẽ. modĩt tñ .i.¬

Expanded text:
 qui sequuntur raptores. Si tiam assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam ligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic assessor, iam, sed non sic in iudice. Multi enim illiterati et simplices et ideo precise tenebitur assessor ei qui lesus est. quicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigatiam aliis subditis extorquere, ut supra dictum est de iudice ordinario. Sed si non habent certum stipendium sibi assignatum, dicit Aug Augusgi sive missi et similes, si immoderatam improbitatem, non tam improbitate
Abbreviated transcription (Latin):
cia. rancor. pusillanimitas. des¬
fraus. fallatia. ꝑuiriũ Inqͥ¬
ob duratio. Deuentris ĩ glu¬
ue: ꝓpagantur .u. Inepta.
leticia scurilitas In ntan¬
dicia. M ultiloquium. hebe¬
U̾ui. Cecitas m̃tis Incõsid̾a¬
tio Inconstantia. p̾cipicatõ
amor sui. odium. d̾i. affc̃s
p̾sentis scłi horror uł despe¬

Expanded text:
nimitas, desfraus, fallacia, perjuria, inquobduratio. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebeatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, 147 amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror et despe
Abbreviated transcription (Latin):
mauam ⁊ exponenda sunt¬
ei illa capitula de quib fuĩt
inquirend̾ ut facultatẽ hãt
defendendi seip̃m ⁊ nonso
sunt ei ut quid a quo sit dc̃m
appeat publicanda nͨ non
exceptões ⁊ replicationes.
legittime admitoende ne
ꝑ supp̾ssionem nominum
in famandi ꝑ exceptionsi
uo exclusionẽ: deponendi fal¬

Expanded text:
et exponenda sunt illa capitula de quibus fuerit inquirendum, ut facultatem habeat defendendi seipsum et non na testium sunt ei, ut quid et a quo sit dictum appareat, publicanda, necnon exceptiones et replicationes legitime admittende, ne per suppressionem nominum, infamandi, per exceptionum vero exclusionem, falsum deponendi
Abbreviated transcription (Latin):
emonice sanctiones. legitur
diffamatus erat apud dnm̃
suum. quasi dissipass bona
sua. audiuit ab illo. Quid ẽ ħ¬
ꝙ audio dece. relde ratõnẽ
iullicationis tue. Iam enĩ nõ

Expanded text:
canonicae sanctiones. Legitur diffamatus erat apud dominum suum, quasi dissipasset bona ipsius, audivit ab illo: Quid haec audio de te? redde rationem villicationis tuae, jam
Abbreviated transcription (Latin):
.q .ii. sic decet fidem. scõm̃ pa¬
trum. in ecc̃a. seruari catho¬
lica. ut ꝙ haluerit amittat
qui inꝓbabili temu̾tate ꝙ nõ
accepit assumpsit. A bñficio.¬

Expanded text:
. Sic enim decet fidem sanctorum Patrum in ecclesia servare catholica, ut quod habuit amittat, qui inproba temeritate quod non accepit assumpserit. Justinia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣdo. instruat oꝑando. sit
ꝑticcps laboris. qui ꝑticept
itult fiꝰ. gaudii. doceat ꝑse¬
uerantiam caueat ne cor¬
ruat ne ĩuiste ꝑdat potesta¬
tem iudiciariam. ħ om̃ia¬

Expanded text:
quendo, instruat operando, sit particeps laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; caveat, ne corruat, ne juste perdat potestatem judiciariam. Li
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare. Iudicaria. enini
potestar. hoc expostulat:
ut ꝙ d iudicare. disc̾n̾at. Di¬
ligens gͥ in quisitor subcilis
inuestigator sapienter ⁊ qł
sitan ignores: uł uercꝯdia
uelit occultare. cognito ita
cͥmine uarierates eiꝰ non
dubit̾ inuestigare. ⁊ locum

Expanded text:
judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare, discernat. Diligens igitur inquisitor, subtilis investigator, sapienter et quasi sitan ignoret, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet investigare, et locum
Abbreviated transcription (Latin):
sñ pec̃c̃or credo qd̃ nõ. quia
non deficit uxori iꝰ. excipi¬
set pnĩam ⁊ uxor monita.
nollet agẽ pnĩam. s ꝑ seue¬
raret inadultĩo: credo quod
sine pet̃co poss eam accussa¬
uxor adult̾a. post ꝑm̃am¬

Expanded text:
sine peccato? Credo quod non, quia non deficit uxori ius excipiset penitentiam et uxor monita nollet agere penitentiam, si perseveraret in adulterio, credo quod sine peccato possit eam accusauxor adultera post
Abbreviated transcription (Latin):
iii. absoluta. nam si metu ł
p̾cepto ꝑentũ ĩttantia. ꝯsan¬
cũ illo. defcõ nõ extusaretur¬
uit eam sibi. post ad ult̾iũ
ꝯmissum. ł eam piͤ. ad ult̾an¬
tem retinet. ⁊̃ ꝯsortio maritil

Expanded text:
vi absoluta; nam si metu vel precepto parentum instantia consancum illo de facto, non excusareturvit eam sibi post adulterium commissum, vel eam publice adulterantem retinet in consortio marital
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Tercius. est cũ ip̃a urũ.¬
sit alii qr maritꝰ. rediens te¬
netur eam reciꝑe nõ obstante
tali ad ult̾io nͥ steti̾t scienter
cum scdo̾ marito postꝙͣ pͥmꝰ¬
si cognita fin̾t latent̾ ab aliqͦ

Expanded text:
tuit. Tertius est cum ipsa credesit alii, quia maritus rediens tenetur eam recipere, non obstante tali adulterio, nisi steterit scienter cum secundo marito, postqsi cognita fuerit latenter ab aliquo,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ult̾ii. Septimꝰ est. lic raro
occurrat ꝙ si aliquis ĩ fidelis
ꝯiugẽ infidelem dunntat
dato. sibi. libello repudii ⁊
net᷑ eam. recipere nõ obstan¬
te. qd̃ sit abalio cognita cui se
ꝯ iũxit nͥ alit̾ fui̾t fornicata.

Expanded text:
ali. Septimus est, licet raro occurrat, quod si aliquis fidelis coniugem infidelem dimittat dato sibi libello repudii et netur eam recipere, non obstante quod sit ab alio cognita cui se coniunxerit, nisi aliter fuerit fornicata.
Abbreviated transcription (Latin):
Ista cã extendit᷑ ad fornica¬
tõis suspitionẽ. ꝙ intelligo
ubi adeo. ẽ uolenta. suspiti¬
o ut matito illa ꝓbaca iride¬
atur ⁊ ꝓbata fornicatio. U̾
tat᷑. Itẽ credo ꝙ extenditur ad
crimen sodomiticũ. ut pp̃ illd̾
possit uxor dimitt̾e uirũ ⁊ eͦ.¬

Expanded text:
ista causa extenditur ad fornicationis suspicionem. Quod intelligo, ubi adeo est violenta suspicio, ut merito illa probata videatur, etiam probata fornicatio, vertur. Idem credo quod extenditur ad crimen sodomiticum, ut propter illud possit uxor dimittere virum e
Abbreviated transcription (Latin):
icxorẽ de adult̾io corã udi¬
ce. scłari ad penã legalem
d ĩscrib̾e̾ .i. libellũ. acc̃atõis
fact̾ ⁊ ad penã talionis se
obligare s sicoram ecc̃ałti¬
co uidice uult gam accãre
ad thori seꝑatõem tenet᷑
ei dare libeltũ. acc̃ationis.
s non deb se obligare ad
penana talionis qm̃ siue

Expanded text:
io coram iudice seculari ad penam legalem debet inscribere, id est libellum accusationis facere, et ad penam talionis se obligare. Sed si coram ecclesiastico iudice vult eam accusare ad thori separationem, tenetur ei dare libellum accusationis, sed non debet se obligare ad penam talionis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ lic tam scd̾ canones qfͣ
scd̾m leges. quilz bone fame
ad mutit᷑. ad actatoẽm adul¬
cii cum ad penã agit᷑ legalẽ
nlłs admittt᷑. nͥ maritꝰ uel

Expanded text:
Item licet tam secundum canones, quam secundum leges, quilibet bone fame admittatur ad accusationem adulterii, cum ad penam agitur legalem nullus admittitur nisi maritus vel
Abbreviated transcription (Latin):
dñt quidam. qd̾ in bello uisto
augꝰ. cum quis iustum bel¬
lũ susceꝑit utrũ aꝑte pug¬
net. an ex insidus. nichil ad
iusticiam int̾ est. Dñt aũt¬
misit ad ih̃m naue ut cõsti¬
tueret. Sibi retrorsum ĩ sidi¬
as .i. in sidiantes bellatores

Expanded text:
dicunt quidam, quod in bello iusto Augustinus: Cum quis istud bellum susceperit, utrum aperte pugnet an ex insidiis, nihil ad iustitiam interest? Porro quiubebat Iesum Nave, ut constitueret sibi retrorsum insidias, id est insidiantes bellarores
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ite pone. qd̃ aliquiꝰ. dũ te¬
netur captus ab hostib uł
ap̾donib coactus. ꝑmetum
grauissimũ. qui posset ca¬
de̾ in ꝯstantẽ uirum ꝓmi¬
sit ⁊ uirauit se solut᷑urũ.
M. uł tradicurum castrum
uł simale. Qrͣ utrũ tale. iu¬
ramentum obliget eum
uidet᷑ qd̃ non quia ut ait.
augꝰ Iuramentũ. nõ pot̃.
ẽẽ uincłm iniquitatis xxu.¬
ꝙ metus. cã ꝑlatum abbas¬

Expanded text:
tie Pone quod aliquis, dum teneretur captus ab hostibus vel a predonibus, coactus per metum gravissimum, qui posset cadere in constantem virum, promisit et iuravit se soluturum mille vel traditurum castrum vel simile. Queritur utrum tale iuramentum obliget eum? Videtur quod non, quia ut ait Augustinus: Iuramentum non potest esse vinculum iniquitatisvi metus
Abbreviated transcription (Latin):
alicitũ quo ad hoc. ⁊ idd̾ nõ
seruandum ⁊ ista distin.
non soluendas uł solutas.
inquib utamentũ ꝑuim
uł metum extortum nõ

Expanded text:
licitum quoad hoc et ideo non servandum. Et istam distinctionem non solvendas usuras vel solutas in quibus iuramentum per vim vel metum extortum non
Abbreviated transcription (Latin):
sollenpnitates no. qd̾ qͥ ici¬
rat ꝑ deum multum obligat᷑
quias magis obligatur ⁊
ita crescentib sollẽpnitati¬
b crescit obligatio.S quid
si imꝰ uirat ꝑdeum alius¬

Expanded text:
solennitates nota, quod qui iurat per deum, multum obligaturquias, magis adhuc obligatur et ita crescentibus solennitatibus, crescit obligatio. Sed quid si unus iurat per deum, alius
Abbreviated transcription (Latin):
tia uiris ł sc̃ĩ. crassa ⁊ supĩa
⁊ hoc circa assertoriũ. Cica
ꝓmissorium simłr sunt tͤs
modi ꝑiurii. Primus cũ iurat
se facturam uł dicturũ aliꝙ
illicitum uł in honestũ. Scd̾s:
cum iurat se facturũ uł dic¬
turum aliqd̾ licitũ ⁊ ħ cũ
sollẽpnitate. ħ absq necc̃ita¬
te. indiscrete. Tercius in ni¬
ram̃tis cotidianis. q̃ fu̾it sñ
sollẽpnitate ĩ cursu uerboꝵi
ex quadam leuitate ⁊ con¬
suetudine mala. dere. tam̃

Expanded text:
 supina, t hoc circa assertorium. Circa promissorium similiter sunt tres modi periurii. Primus cum iurat se facturum vel dicturum aliquid illicitum vel inhonestum. Secundus cum iurat se facturum vel dicturum aliquid licitum et hoc cum solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ip̃e petentem repelle per
exceptionem qd̾ metꝰ causa.
enun pͤcauit mortałr ita ui¬
rando s bene pot̃ uti exccp¬
tione sine pẽcco. timeo sine¬
tñ standalum malum exẽ¬
plum apud alios qui nesci¬
unt occultam incentionem
suam ꝓcedat gͦ sic ⁊ non
pectabit petat. ab ep̃o. ut co¬
gat alum ab solu̾e istum a

Expanded text:
t ipse petentem repellere per exceptionem quod vi metusve causa, enim peccavit mortaliter ita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum a
Abbreviated transcription (Latin):
quid de epĩs ł de aliis pͥlatis
qui fructus. eccãrum uel¬
uacantium ꝑcipiunt per
aliquot annos ⁊ postea cõ¬
ferunt retentis sibi fruc¬
tib ⁊ redditib sic ꝑceptis
uł retenta sibi ꝑte ꝓuẽ¬

Expanded text:
Quid de episcopis vel aliis prelatis, qui fructus ecclvacantium percipiunt per aliquot annos et postea conferunt, retentis sibi fructibus et redditibus sic perceptis vel retenta sibi parte proven
Abbreviated transcription (Latin):
ditus uł uix uł nõ suffice̾t
ꝑsonis p̾sentib non solum
intentionẽ possunt hr̃e. s
sufficimus nobis libenter
lia non possemꝰ. nͥ hr̃emus

Expanded text:
ditus vel vix vel non sufficerent personis presentibus, non solum intentionem possunt habere, scere, non sufficimus nobis, libenter lia non possumus, nisi haberemus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit .h. ⁊ b. qd̾ ĩ om̃iad¬
ministratione tei eccãstice
ꝯmittitur sy mõia si eniat᷑
⁊ hoc est symoniacũ qr ꝓhi¬
bitum. ¶Alii in hentei ꝯ.¬
uł dignitate. si tał : q̃ hãt
aliqd̾. spũale sibi. annexũ.
Alias non. Sepe .i. consueru¬
do facit licitum. qd̃ alias ess

Expanded text:
. quod in omni administratione rei ecclesie committitur simonia si ematur et hoc est simoniacum, quia prohibitum. Alii vero inherentes covel dignitate, si talis est que habeat aliquod spirituale sibi annexum, alias non. Sepe enim consuetudo facit licitum, quod alias esset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniat cũ eo. qui accepit be¬
neficium. seu cum mediato¬
re quocumq ut officio illo
ꝯcesso: retineat ip̃e sibi ꝓuẽ¬
tus. pͥmũ .n. menbrũ credi¬
mus. eẽ licitum. Scd̾ni aũt

Expanded text:
conveniat cum eo qui accipit beneficium seu cum mediatore quocunque, ut, officio illi concesso, retineat ipse sibi proventus. Primum enim membrum credimus esse licitum; secundum aut
Abbreviated transcription (Latin):
nocẽ ꝙ sine dubio tam ille
ꝙͣ isti apud distͥctum uidicẽ.
qui scrutator est cordium ⁊
cognitor secretorum. culpa¬
biles iudicantur. Uñ dicunt

Expanded text:
 sine dubio tam ille quam isti apud districtum Judicem, qui scrutator est cordium et cognitor secretorum, culpabiles judicantur. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
nem. sũ ambitionẽ. dũ p̾ten¬
mala tñ int̾posita. conditiõe
uł pacto. ad ordines bñficia
l honores non tenent᷑. si ue¬
ram egerint. pñiam resig¬

Expanded text:
m sive ambitionem, dum pretennulla tamen interposita conditione vel pacto, ad ordines beneficia vel honores, non tenentur, si veram egerint penitentiam, resig
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝯseq̃nt᷑ de ꝓcessionibus
quas faciunt ꝯuentuales
ecc̃e. ⁊ alie ine quiis de sũc¬
torum data. uł ꝓmissa sibi
certa peccune qͣntitatẽ. ałi
non facturi. Ad hoc dico sal¬
uo meliori ĩudicio. si non
fecerunt suꝑ ħ statutum

Expanded text:
ie Item de processionibus quas faciunt conventuales ecclesie et alie in exequiis defunctorum, data vel promissa sibi certa pecunie quantitate, alias non facturi. Ad hoc dico, salvo meliori iudicio, si non fecerint super hoc statutum,
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut ea q̃ pp̃ bonum ⁊
licitum facimus nob̃. debeat
si. quod malum ⁊̃ inde. p̾t̾
intentionem nr̃am acci¬
laico. nullum uis. hñti ĩ ełcoe
s malitiose impedienti eam.
det aliquid ut cesset acali im¬

Expanded text:
enim, ut ea que propter bonum et licitum facimus, nobis debeant, si quid mali etiam inde preter intentionem nostram accilaico nullum ius habenti in electione, sed malitiose impediendi causa, det aliquid ut cesset a tali im
Abbreviated transcription (Latin):
se mel ułbis ĩ anno cõueni¬
ant om̃s ꝯfrẽs adtractan¬
dum desaluce animanuun
ad audiendũs u̾bum dei ͥ
ad celebrandũ missas. ⁊ o¬
rationes. ꝓuiuis ⁊ defune¬
tis i. ad ex̾citandam deuo¬
tionem. ⁊ iõ ponunt cͥ̾tam¬

Expanded text:
semel vel bis in anno conveniant omnes confratres ad tractandum de salute animarum, ad audiendum verbum dei, ad celebrandum missas et orationes pro vivis et defunctis et ad excitandum devotionem et ideo ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
exauditus ĩ iuia petitione:
ego debeo exaudiri ĩ alia Itẽ
aliꝰ. dicit nũqͣm me ĩuente
ista. nisi ale ꝓquo ego roga¬
symoĩa quia dicit canon ab¬

Expanded text:
exauditus in una petitione, ego debeo exaudiri in alia. Item alius dicit: Nunquam me vivente esia, nisi ille pro quo ego rogasimonia, quia dicit canon: Ab
Abbreviated transcription (Latin):
tione pͥncipalit̾. ut ꝑtẽpalia
bona que offert spũalia uale¬
at ad ipisti. ⁊ qici. qui eum ĩ
frẽm admittunt non essent
eum nisi ꝯmoda. tꝑalia ꝑci¬
ꝑent ad missuri: minquid er̃¬

Expanded text:
tione ducatur ut per temporalia bona, quae offert, spiritualia valeat adipisci, et clerici qui eum in fratrem admittunt, non essent eum, nisi commoda temporalia perciperent, admissuri, sine
Abbreviated transcription (Latin):
suum symoniacum uult or¬
dinari. petit ab eo licentiã
recipiendi ordines. ab alio ñ
uult dare ĩmo p̾cipit ꝙ reri¬
piat ordines. ab eo. quid fa¬
ciet: Dico qd̾ non d reciꝑe
ab eo sisat eum symoniacũ:
ordine. cum enĩ ille non hãt
executiorẽ: non poss isti da¬
municari qm̃ retiꝑe ordĩes
tioni ¶Quid si ignorabat ꝓͫ.
eẽ symoniacuni cum tñ esset.
Dico qd̾ qͥntumq sit occultũ
⁊ ip̃e ignoret non recipit exe¬
cutionem ⁊ indiget dispensa¬
tione ⁊ hoc indetestatione chu¬
coacto. nam ille recipit execu¬
ratio qr magis ꝯstat deuolimta¬
te coacti qmͣ. ignorantis exͣ.¬
onalit̾ coacto naͣm ab solute
coactus. non reciꝑet caracte¬
quib egr .h. tñ intelligit. to¬
tum de ordinatis. ab hr̃ticis:
Quridam. tã dñt. qd̾ si nõ pos¬
sint ꝓbare ꝑtestes. eum sy:¬
moniacũ debeo reciꝑe. ordi¬
nes abeo simͥ p̾cipit licet sci¬
am. eum symoniacã. s nõ
possum exequi. dispensatio¬
ne. dñt quidam. pape alii.

Expanded text:
suum simoniacum, vult ordinari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scit eum simoniacum in ordine, cum enim ille non habeat executionem, non posset isti daommunicari, quam recipiat ordines Quid si ignorabat eum esse simoniacum, cum tamen esset? Dic quod quantumcunque sit occultum et iste ignoret, non recipit executionem et indiget dispensatione et hoc in detestationecoacto, nam ille recepit execuratio, quia magis constat de voluntate coacti quam ignorantisonaliter coacto. Nam absolute coactus non reciperet charactequibus ego. N. tamen intelligit totum de ordinatis ab hereticis. Quidam tamen dicunt, quod si non possum probare per testes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo, si mihi precipit, licet sciam eum simoniacum; sed non possum exequi sine dispensatione, dicunt quidam pape, alii
Abbreviated transcription (Latin):
Item duo casus sunt ĩ quib
nec tenent᷑ renũtiare uarꝰ
syĩimicus meus daret stau¬
dulent̾ pcuniam. ꝓelectioẽ
mea. ut post ea. cassaret᷑ elc̃¬
tio ⁊ ego reman̾em ĩ famis
aliuis sime ĩ uito expͥsse contͣ¬
dicente aliquis lactenter de¬
dit uł ꝓmisit pͤcuniã. ep̃o no¬
lenti. ꝯfirmat e ełctõnẽ uel

Expanded text:
Item duo casus sunt, in quibunec tenentur rennuciare. Unus, si inimicus meus daret fraudulenter pecuniam pro electione mea, ut postea cassaretur electio et ego remanerem infamis. Alius, si, me invito et expresse contradicente, aliquis latenter dedit vel promisit pecuniam episcopo nolenti confirmare electionem vel
Abbreviated transcription (Latin):
apłmm abstine̾. Nam lic ordi¬
natꝰ uł ordinandus eligendꝰ.
intentione corrupta: tamẽ
rõne temꝑis. ut si inip̃a. col¬
latione uł parum añ. uł pa¬
uł rei. q̃ datur sut git p̾sũp¬

Expanded text:
m, abstinere. Nam licet ordinatus vel ordinandus, eligendus intentione corrupta, tamen ratione temporis, ut si in ipsa collatione vel parum ante vel pavel rei que datur surgit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfrat̾nitatib q̃ ita ꝯstitute
sunt. qd̾ nullus recipiatur
nisi ꝓnuitat. uł ⁊̃ iuret. se. da¬
turum singuł annis x. dic ꝙ
si fu̾it pp̃ can̾i honestam ut¬
um dicit anachematizan¬
dum qui eas despicit xlii. d̾¬

Expanded text:
confraternitatibus, que ita constitute sunt, quod nullus recipiatur, nisi promittat vel etiam iuret se daturum annuatim X? Dic quod si fuerit propter causam honestam, utum dicit anathematizandum qui eas despicit.
Abbreviated transcription (Latin):
monie ꝯdẽpnant nulla con¬
uł ordinatus. sen alus ꝓeis
non exactus s gratis aliqͥd of¬
ferat. Dñt quidam ꝙ si fit ex
alit̾ nori. Alii ⁊ meliꝰ diffĩgũt
utrum pͥncipalit̾ detur ꝓpter
illud aut non. ita qd̾ alias
ec̃t daturus. Inpͥmo cãusymoͥ.¬

Expanded text:
nulla convel ordinatus seu alius pro eis non exactus, sed gratis offerat, dicunt quidam quod si fit ex alias non. Alii et melius distinguunt, utrum principaliter propter illud an non, ita quod et alias esset daturus: in primo cas
Abbreviated transcription (Latin):
atcenditur ne post uĩculũ
ꝯugale cum alio uł alia
coheatur. In ꝓle ut ametat᷑
suscipratur xͣreligiose edu
um non separetur. licet

Expanded text:
attenditur, ne post vinculum conjugale cum alio vel cum alia coeatur; in prole, ut amanter suscipiatur, religiose educum non separetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nullum adult̾ium. Sacͣm̃tũ
qr nullum diuortiũ. solꝰ ibi
nuptiał ꝯcubitꝰ. non fuit qr
ĩ carne peccm fi̾. nõ pot̾at sine¬
pudenda. ꝯcupicentia car¬
nis. q̃ acadit in pet̃o sine qͣ
ꝯcupi uoluit quifut᷑us erat

Expanded text:
nullum adulterium, sacramentum, quia nullum diuortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potpudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit, quia futurus erat
Abbreviated transcription (Latin):
reuelaret. Con mittens gͦ uir¬
ginitatem. suam diuine. dis¬
põi ꝯsensit incarnalẽ copulã
non illam. appetendo. s dinine
inspirationi inutͦq obediendo
post ea simul. cum uiro labiis
exp̾ssit ⁊ ut̾q ĩ uirgnutate.

Expanded text:
reuelaret, committens ergo uirginitatem diuine dispositioni; consensit in carnalem copulam non illam appetendo, sed diuine inspirationi in utroque obediendo. Postea uero simul cum uiro labiis expressit et uterque in uirginitate
Abbreviated transcription (Latin):
qura ĩ alicitis. abstinendum
est. ut facilius impetrari pos¬
sit qd̃ postulatur.Idem quoci
ens uł dies natiuitatis uł re¬
lique festiuitatis. ad uenerĩt
non solum aconcubiuarũ

Expanded text:
quia etiam a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur. Idem: Quoties enim vel dies Nativitatis, vel reliquae festivitates advenerint, non solum a concubinarum
Abbreviated transcription (Latin):
ens. iudicio amat ꝯiugem nõ
affcm non regnat ĩ eo impetꝰ.
uoluptatib nec p̾ceps fertur
ad cortum nichil est fedius qͣm
uxorem. amare. qͣͣ ad ultam de¬

Expanded text:
ens judicio amat conjugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulte
Abbreviated transcription (Latin):
quis clamdestina uł inter¬
dicta. ꝯiugia inire p̾sũpse¬
rint ingradu ꝓhĩto. etiã
ignorant̾ soboles. detali ꝯ¬
iũctione. suscepta ꝓrsut.
illegittima censenda. est
deꝑentũ ignorantia ulłm
hĩtura subsidiũ. cũ illi tałr
tͣchendo. nõ exꝑtes scĩe
uel saltẽ afftãtorer. ignorẽ¬
gittĩa est censenda. si ambo
ꝑentes. ĩpedim̃tũ scientes.

Expanded text:
i clandestina uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illj taliter contrahendo non expertes scientie uel saltem affectate ignorangitima censeatur si ambo parentes impedimentum scientes
Abbreviated transcription (Latin):
cum matre. qmͣ cũ aliena uxo
hoc ꝯcesso uolui̾t uir Usus .xt.
naturał si ulc᷑ mod̾. ꝓbabitur
inuxore quid̾ ueniale ẽ. In m̾e¬
tͥce dãpnabile. Iste qͥ est ꝯͣ nat᷑am

Expanded text:
um matre quam cum aliena uxorhoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis, si ultra modum prolabitur, in uxore quidem est veniale, in meretrice damnabile. Iste qui contra naturam
Abbreviated transcription (Latin):
rei. donatio frã gͣtis int̾ ui¬
cuiꝰ rei donatio deo uł eccẽ.
ftã cã mortis. q̃ hodie ad ex¬
emplum ⁊ instar legatoꝵ¬
g̾redacta. ut id̾ uir̃ sit ĩ u¬
faciunt fideles. ad altare ł

Expanded text:
rei donatio, gratis facta inter vicuius rei donatio, deo vel ecclesie facta causa mortis, que hodie ad exemplum et instar legatorum redacta est, ut idem iuris sit in ufaciun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcordant ꝙ si eẽt pauꝑ sacer¬
dos nͨ hr̃et unde sustentare᷑
poss eis. subͣth̾e diuina offĩ¬
cia. quia nemo coitur ut a¬
suetudine. solent ꝑrochiani
in ct̾is ⁊ p̾cipuis aliquib fes¬
tis offerre possunt cogi ad
tenendam bonanz confue¬
tudm̃e nõ apͥsbit̾o ꝑofficii sub¬
tractionẽ. S ab ep̃o cuiꝰ officiũ
ĩ talib ÷. implorandum. exͣ¬

Expanded text:
cordant, quod si esset pauper sacerdos, nec haberet unde sustentaretur, posset eis subtrahere divina officia, quia nemo cogitur, ut asuetudine parochiani in certis et precipuis aliquibus festis offerre solent, possunt cogi ad tenendam piam consuetudinem, non a presbytero per officii subtractionem, sed ab episcopo, cuius officium est in talibus implorandum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
enim cum sit misericors ⁊ sͦtꝰ
reseruans. pecc̃m ad penã et̾¬
nam. ex iusticia uͦ. ĩ punitũ
non dimittit delictum. aut
enim homo punit aut deus.

Expanded text:
enim, cum sit misericors et justreservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo punit, aut Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
fe. sti. ⁊ .c. ait multi sunt
qui lectionẽ istam male ĩ¬
tłłigentes: falsa securitate
decipuntur dũ credunt qd̾
si suꝑ fundam̃tũ xp̃i capita¬
lia crimina edificant: pecc̃a
ipã ꝑ igne tfisicoriũ possint pͤ¬

Expanded text:
etc., ait: Multi sunt, qui lectionem istam male intelligentes falsa securitate decipiuntur, dum credunt; quod si supra fundamentum Christi capitalia crimina aedificent, peccata ip
Abbreviated transcription (Latin):
sit. miro modo est grauis. Ex¬
cellit. enĩ. oem penã: ꝙͣ unqͣm
aliquis passus est in hac uita
nunqͣm in carne tanta pena¬
inuenta est. lie mirabilia

Expanded text:
tamen modo est gravis: excellit enim omnem poenam quam unquam passus est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena licet mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ. orationib ⁊ elemo¬
ne obligati ⁊ toĩone ⁊ con¬
Sitio uenie fiant alieni aquo
sibi impoitum. diligent᷑ obs
ne illis ianua pietatis clausa
uideatur : orationib ⁊ cõsola¬
tionebꝰ eccͣasticis. sacra uncti¬

Expanded text:
amicorum orationibus et eleemone obligati a communione et consortio veniae fiant alieni. A qusibi impositum diligenter obsne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis, sacra uncti
Abbreviated transcription (Latin):
qui contͣ. legum int̾dicta
ꝑsone quib in distincte te¬
netur quis restituere qcqd
abeis lucratus est inalea.
ut funosi. ꝓdigi minora
xxu. amui ⁊ maxime pu¬
pilli. ¶Item m̃te. capti. sur¬
di.muti. ceci. ⁊ qui morbe
ꝑpetno laborant quia ta¬
les. reb suis superosse nõ
possunt ꝓpt̾ qd̾ dandi sũt.
eis tutores uł curatores Inff̾.¬

Expanded text:
i contra legum interdicta rsone quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores vel curatores. Idem v
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ annos ul mense. s ĩ endẽ
tiplicata mendatia ⁊ u̾ba
occiosa ⁊ uana. buntuiri
est blasphomia etre h̾esis
Sextum est cocruptio mul¬
tiplex ꝓximoꝵ. qui ad ludũ
inspiciendum. de ꝯsuetudĩe
praua cõueniunt. Septupũ
est scandalum bonorũ. Oc̾ti¬
uus ÷ contẽptus ꝓhibitionis
sancte matris ecr̃e. Nonũ
eit. dimissio tp̃is ⁊ bononĩ
que in illo tempore ten̾ent᷑
fac̾e. Item depena contͣsta
brietati deseruiens. aut de¬
signat. aut certe dampne¬
tur. Subdiachonus. autem.
lector. aut eraptor. si nulia
faciens aut designat aut
soĩone pͥuetur. similit̾ etiã
laicus. ¶Item no .iii. u̾ba
põita in predicto canone.si
deseruiens. desinat dãpne¬
tur cõmunione pͥuetur
ex pͥmo collige qd̾ si nõ du¬
cit inconsite tudinẽ non.
sustinebit penam. p̾dictã.
colligitur qd̾ ⁊̃. si duxiͣt in
consuetudinem debet amo¬
ueri ⁊ si admonitꝰ. uult ces¬
sare: euitabit penam pre¬
dc̃am. deb tũ inucroq ca¬

Expanded text:
in anno vel mense, sed eadem tiplicata mendacia et verba otiosa et vacua. Quintum est blasphemia, ecce heresis. Sextum est corruptio multiplex proximorum, qui ad ludum inspiciendum de consuetudine prava conveniunt. Septimum est scandalum bonorum. Octavum est contemptus prohibitionis sancte matris ecclesie. Nonum est amissio temporis et bonorum que in illo tempore tenerentur facere. Item de pena contra brietati deserviens, aut desinat aut certe damnetur. Subdiaconus autem, lector aut cantor similia faciens, aut desinat aut communione privetur. Similiter etiam laicus. Item nota quatuor verba posita in predicto canone, scilicet deserviens, desinat, damnetur, communione privetur. Ex primo collige quod si non duxit in consuetudinem, non sustinebit penam predictam. colligitur quod etiam si duxit in consuetudinem debet admoneri, et si admonitus vult cessare, evitabit penam predictam. Debet tamen in utroque ca
Abbreviated transcription (Latin):
sidicat. lusor. licet ego exau¬
piditate. luserim: non tñ
feci inuiriam ꝓximo quia id̾
ip̃ẽ fecit ⁊ uosuntaruis. acees¬
sit Rͥndeo In uitustã. ⁊ do¬
leus amisit ¶Item cũ ifte
ludus fit turpis. ⁊ repbatus:¬

Expanded text:
si dicat lusor, licet ego ex cupiditate luserim, non tamen feci iniuriam proximo, quia idem ipse fecit et voluntarius accessit? Respondeo: Invitus tamen et dolens amisit. Item cum iste ludus
Abbreviated transcription (Latin):
imporcunitatem. ⁊ tũc si a¬
misit potest repect. si lucratꝰ.
est: non tenet᷑ restitueres
potest. ⁊ debet pauꝑib ero¬
gore. Idem credo. in illo qui
infirmus. uł debilis. causa. re¬
creationis modicum lusit dũ¬
modo. aliimi ad badum non¬
possunt concordari opꝑinio¬
nes ⁊ iura. est.ar. ad hanc

Expanded text:
c si amisit potest repetere; si lucratus est, non tenetur restituere, sed potest et debet pauperibus erogare. Idem credo in illo qui infirmus vel debilis causa recreationis modicum lusit, dummodo alium ad ludum possunt concordari opiniones et iura.
Abbreviated transcription (Latin):
nuuquid potest tepeti quod
inasea ꝑditur. Dicunt qͥdã
qd̾ nõ. s pauꝑib ÷ eroganda
do u̾citur exꝑte utͥusq: me¬
lior est conditio possidentis

Expanded text:
numquid potest repeti quod in alea perditur? Dicunt quidam quod non, sed pauperibus est eroganda do vertitur ex parte utriusque, melior est conditio
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e sc̃i stephi. Qualis enĩ quisq apud se lareat: cõ¬
tumelia illata ꝓbat. Nam sicut suꝑbi honorib: sic ple¬
rũq humiles sua despectione gͦtulant᷑. cũ q se ĩ alienis o¬
tiilis uiles aspiciũt. idcirto gaudent qi ħ iudiciũ ꝯfirmari
ĩtelligũt ꝙ de se ⁊ ip̃i apͥd semet ip̃os habuerunt

Expanded text:
Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nosmet ip̃os d̾o ĩ cordis ꝯtritõe lxi¬
mactemꝰ. Quia qui passionis dĩce mis¬
t̾ia celebramꝰ : debemꝰ imitari ꝙ agimꝰ.
Tunc gͦ uera pro nob̾ d̾o hostia erit:
cũ nos ip̃os hostiã fec̾it. O stndend̾ nob̾
ente possumꝰ. ĩ ip̃o animũ suo pondere
⁊ ugore seruemꝰ: ne pꝰ cogitatio fluxa
dissoluat. nͨ uana mentẽ leticia subre-¬
pat. ⁊ lucrũ ꝯpũctõis aiã ꝑ ĩcuriam
fluxe cogitatoĩs ꝑdat. Sic quippe qd̾
popose̾at anna obtin̾e m̾uit. qr se ptꝰ
lacͥmas ĩ eodem m̃tis uigore s̃uauit.
De qͣ nimirũ scͥptũ ẽ. Uultꝰ eiꝰ ñ sũt

Expanded text:
nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia, qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis ante possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servare, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana mentem lętitia subrepat et lucra compunctionis anima per incuriam fluxę cogitationis perdat. Sic quippe, quod poposcerat, Anna obtinere meruit, quia se post lacrimas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum est: Vultus eius non su
Abbreviated transcription (Latin):
manentem in corꝑe non uides: Nũquid nõ
mͦ cũ mecũ loqueris. qr ud̾e ĩ me ũ uales
anunam meam. idcuto me eẽ exammẽ cre¬
dis: Natura quippe anime: ĩuisibilis est.
atq ita ex corpore ĩuisibilit̾ eg̾dit ᷑: sic̃ ĩ corꝑe
ĩuisibiliter manet petrꝰ. Uitam anie ĩ
corꝑe manentis pensare possum ex ip̃is moti¬
bus corpis. qr nͥ corꝑi aĩa adeẽt: eiusdẽ m̃bra
corꝑis mou̾i ñ possent. Uitam uͦ aĩe pꝰ carnẽ

Expanded text:
ides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris, quia videre in me non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur sicut in corpore invisibiliter manet. Petrus: Sed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis: quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent. Vita ve
Abbreviated transcription (Latin):
cucta q̃ ĩ monast̾io uidebat̾᷑t hr̃e. Largitꝰ
ẽ. Cuꝓ ĩ elemosinis uestiũt a sua ac srm̃
oĩa ⁊ cellariũ ꝯsũpsisset: quicqͥd hab̾e
ĩ orto potuit expendit. Expensis uero
subito. eũ q tenuert̃. ⁊ aurũ pet̾ e ceꝑũt.
Quib cũ ille dic̾et se omimͦ nicħ habere:
ĩ uicinũ montẽ ab eis ductꝰ ẽ. ĩ qͦ silua in¬
mense magnitud̾is stabat. ibi captiuus
qͥdam fugiens ⁊̃ caua arbore latebat. Ubi
unꝰ ex longobardis educto gladio p̾dictũ
uen̾abilem occidit uirũ. Cuiꝰ corꝑe ĩ t̾rã
cadente. mons om̃is ꝑtinꝰ ⁊ silua ꝯcussa ẽ
ac si se ferre ñ posse pond̾ scĩtatis eiꝰ dic̾et
t̾ra. quia tͦ muisset

Expanded text:
nasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua ac fratrum omnia et cellarium consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero runt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil hin vicino monte ab eis ductus est, in quo silva immensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat, ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cujus corpore in terram cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, ac si se ferre non posse pondus sanctitatis ejus diceret terra, quae tremuisset
Abbreviated transcription (Latin):
pa sumit. Ueritatis aut̃ uoce attestãte
didicimꝰ: qr s̾uus qͥ detẽ nilia talẽta debe¬
bat. cũ ꝑnĩam ag̾et: ab solutõẽm debiti
a dño accepit. S qr ꝯseruo suo cẽtũ gͥ
denarios debenti debitũ ñ dimisit: ex ħ
ẽ iussus exigi ꝙ ei fu̾at iã dimissũ. Ex qͥ¬
b uidelic dictis ꝯstat. qr si ħ qd̾ ĩ nos de¬
linquit᷑ ex corde ñ dimittimꝰ : illud rursũ
gaudebamꝰ. Igitur cũ per indultũ tẽꝑis
spaciũ. licet dũ uidex sustinet. dũ ꝯu̾sio¬
flemꝰ ĩ lacͥmis duriciam mñtis: formenꝰ
ĩ proximis grãm benignitatis. E fiden¬
ter dico qr salutari hostia pꝰ mortẽ nõ
idigebimꝰ : si ante mortẽ deo hostia ip̃i

Expanded text:
utem voce attestante didicimus: quia servus qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit: sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est jussus exigi quod ei fuerat jam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia si hoc quod in nos delinquitur, ex corde ngaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spatium licet, dum judex sustinet, dum conversioflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem Deo hostia ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ed int̾ ħ sciendũ ẽ qr ille recte sui de¬
licti ueniã postulat: qui pꝰ hoc qd̾
tip̃o delinqͥtur relaxat. Munꝰ .n. ñ accipi¬
tur: nͥ ante: discordia ab aia pellat᷑. dicẽte
u̾itate. Si offers munꝰ tuũ ad altare ⁊

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ante al
Abbreviated transcription (Latin):
Necte totum dicit᷑. sed mens refugit cre¬
d̾e. quod corꝑeis oculis nõ ualet uidi. g̾goriꝰ.
Cum paulus dicat. Est .ii. fides sꝑandarũ
sub̾a reꝵ. argum̃tũ ñ apparentũ hoc u̾acit̾
dicit᷑ credi: quod non ualet uid̾i. Nam cͤdi
cam ad te: nulla uisibilia nͥ ꝑ ĩiusibilia
uident᷑. Ecce .n. cuncta corꝑea oculus dui
corꝑis aspicit. Nec tũ ip̃e corꝑeus oculus
aliqͥd corꝑeum ud̾et : nͥ hunc res ĩcorꝑea ad
uidendũ acueret. Nam tolle mentẽ q̃ non
uidet᷑: ⁊ ĩcassũ patet oculus qui uidebat.
Substrahe aiãm corꝑi: remanẽt ꝓculdubio
aĩa nil uident : Huic gͦ collige q ip̃a qͦ
iusibilia. ñ nͥ ꝑ i̾uisibilia uident᷑. Ponamꝰ¬
molas leuare. pend̾e magnas ĩ machinis
colup̃nas. quis queso te hoc oꝑatur. corpꝰ
uisibile quod illas moles manib tͣhit. anĩ¬
usibilis aĩa que iuuificat corpꝰ. Tolle .n.
qd̾ ñ uidet᷑ ĩ corꝑe. ⁊ mox ĩmobilia remanẽt

Expanded text:
ecte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre. GREGOR. Cum Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicitur credi, quod non valet videri. Nam credcam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio anima nihil vident? Hinc ergo collige quia ipsa quoque visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponammoles levari, pendere magnas in machinis columnas, quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibilis anima quae vivificat corpus. Tolle enim quod non videtur in corpore, et mox immobilia
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe quo pͥmũ remote uite
desid̾iis hanelabam. qͥdam honestꝰ senex
qͥdã exp̾tabilis uir. reꝑatꝰ nõie uenit
ad mortem. Qͥ dũ diu. iã mutꝰ ac rigi¬
d̾ iaceret: iuisũ ẽ quod ab eo funditꝰ
flatꝰ uit ał exisset. atq exanime re¬
hi subito rediit. ⁊̃ cũctoꝵ plangẽtiũ
ĩ stuporẽ u̾se sunt lacͥme. Qͥ reu̾sus
ait. Citiꝰ ad eccͣm b̾i laurẽtii mrtiris
q̃ ex noĩe ꝯditoris damasi uocat᷑. pu¬
erũ mittite. ⁊̃ qͥd de tiburcio pƀro agat᷑
uideat. ⁊ renũciare festinet. Qͥ inde¬
lic tũc tiburciꝰ: cͣrnalib desid̾iis subia¬

Expanded text:
tempore quo primum remotae vitae desideriis anhelabam, quidam honestus senex,quidam spectabilis vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. Qui dum diu jam mutus ac rigidus jaceret, visum est quod ab eo funditus flatus vitalis exisset, atque exanime regeret, subito rediit, et cunctorum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festinet. Qui videlic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qd̾ apd̃ ĩfernũ ligna ardeant uͭ ig¬
nis fiat. sed quod narraturꝰ ħ uiuẽ¬
tibus. illa de ĩcendio penaꝵ uidit ex
qͥb nutͥri apud uiuẽtes corꝑeꝰ ignis
solet. ut ꝑ ħ assueta audiẽtes disc̾ent
quid de ĩsuetis tun̾e debuissent. De¬

Expanded text:
non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis solet, ut per haec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
abolus locutꝰ ẽ ꝑ spentẽ: ut hodie loqͥt᷑ ꝑ obses¬
sũ hoiẽm. ꝙͦadmodũ angelus locutꝰ ẽ ꝑ asinã.
cũ nͨ spens nͨ asina scirent: qͥd ꝑ eos illa u̾ba
sonarent. D̾. Quare magis ꝑ serpẽtẽ ꝙͣ per
aliud aĩal: m. Qͥ a serpens ẽ tortuosus ⁊ lubricꝰ.¬
⁊ diabolus qͣs seducit facit tortuosos fraudulẽta.
lubecos luxͣia S̾. fuit scĩa boni ⁊ mali ĩ llo po
no: M. Nõ ĩporio s ĩ transgͥssione. Añ papi
aut̃ scuut ħo bonũ ⁊ malũ. bonũ ꝑ exꝑiẽiã.¬

Expanded text:
abolus locutus est per serpentem, ut hodie loquitur per obsessum hominem, et quemadmodum angelis locutus est per asinam: cum nec serpens, nec asina scirent quid per eos verba illa sonarent. D. Quare magis per serpentem quam per aliud animal?--M. Quia serpens tortuosus est et lubriabolus locutus est per serpentem, ut hodie loquitur per obsessum hominem, et quemadmodum angelis locutus est per asinam: cum nec serpens, nec asina scirent quid per eos verba illa sonarent. D. Quare magis per serpentem quam per aliud animal?--M. Quia serpens tortuosus est et lubric
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id̾o ꝯͣ eiꝰ p̾ceptũ de ĩt̾dicta arbore comedit.
D̾. Qͥd fuit mali comedisse pomũ : m. Tam
gͣue ꝑicłm fuit: ut toto mũdo redimi ñ pos¬
sit. P. Hoc proba .m. Iustũ ne tͥ uidetur.
ut homo obediat diuine uoluntati . D. Nich̾

Expanded text:
contra ejus praeceptum de interdicta arbore comedit. D. Quid magni fuit comedisse pomum?--M. Tam grave piaculum fuit, ut toto mundo redimi non posset. D. Hoc proba.--M. Justumne tibi videtur ut homo obediat divinae voluntati? D. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ electi . D̾. Quare nc̃ nascuntur : m. ꝓpt᷑
electos. ut ex̾c̾ent᷑ per ialos . D. Qcͣ du fuert̃¬
ĩ ꝑadiso: M. Septẽ horas. D̾. Cur uõ ditius:¬
p̾uaricata. Tercia hora uir creatꝰ: ĩposuit
noĩa aĩalib uł reb. Hora sexta mulier forͣta:
ꝯtinuo de uetito ligno p̾sũpsit. uiro q mor¬
tẽ porrexit. qui ob eiꝰ amorẽ comedit. ⁊ mox
hora nona dñs de ꝑadiso eos eiecit. D. Qͥd
fuit ch̾ubin uł flãmcꝰ gladiꝰ:M. Gladiꝰ fint
ẽ reu̾sus: ubi ⁊ cͤatꝰ est. ibi q filios ꝓcͤauit.

Expanded text:
 electi. D. Quare nunc mali nascuntur?--M. Propter electos, ut exerceantur per illos. 15. De ein Paradiso?--M. septem horas. D. Cur non diutius?iam est praevaricata: tertia hora vir creatus imposuit nomina animalibus; hora sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus amorem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso eos ejecit. D. Quid fuit cherubim, vel flammeus gladius?--M. Gladius fuit est reversus, ubi et creatus est; ibique filios procreavit.