comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gelii libus accincta pdicatur. Quẽ
tñ intra unius corone ambitu .i. in
tra eiusdem ambitum fidei unitłez
cc̾cluclitur. uectes quoq delignio se¬
thim fuint. qui eisdem ad portãdu
circulis inseruntur. ⁊ qr fortes per¬
seuerantes q dectores ułut in putri¬
biua ligna q̃rendisunt: qui instructi¬
oni sactorum uoluminu oemper in¬
herentes. sc̃ẽ ecc̃e unitatem denũciẽt.
et qi intromissi circuliᷤ archam por¬
tent. Qui auro quoq ubẽtur o¬
peruri. non cum ẜmone aliis inson iit
urna aurea: tabule q ⁊ iurga
saron. harcha ut p̾dictum ẽ eccͣa ẽ.
abens duas tabulas lapideas .i.
duplicis testam̃ti ꝑpetuam fumita¬
tem. urnam quoq anream intlłigi¬
q̃ reccditum in se mãna ppetue diui¬
nitatis conseruat. ⁊ Et angelici il¬
liꝯ panis perhennẽ celestemq ge¬
rit dulcelĩem. Nec ñ et̃ uirgam

Expanded text:
gelii libris accincta praedicatur: quae tamen intra unius coronae ambitum, id est, intra ejusdem fidei unitatem concluditur. 3. Vectes quoque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, qseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circuli arctent. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, urna aurea, tabulae quoque, et virga Aaron. Haec arca, ut praedictum est, Ecclesia est, habens duas tabulas lapideas, id est, duplicis Testamenti perpetuam firmitatem. Urnam quoque auream intelligiquae reconditum in se manna perpetuae divinitatis conservat, et angelici illius panis perennem coelestemque gerit dulcedinem; necnon etiam virgam
Abbreviated transcription (Latin):
url uero descendente denuo
moyse cum tabulis facies eiꝰ
glificata uidetur. s tamẽ uelamĩe
tegitur hoc significabat. ñ ostẽt̾et
eam legem mstico ẽẽ uelamine
coopertam tectamq infidelib ⁊ occul¬
tam. Sermo quippe legis habet sciẽ¬
tie gloriam: s secretam. habet et
coruna duorum cestamentoruurq
b contra deginata fłitatis incedit
armata. Cum eĩ moyses legitur:
pelamen ẽ positum suꝑ cor eorũ. Et
manifeste dum leges et ꝓpharum
scuipturam ꝑ uimiam stoliditatez
cordio camalit acciptũt infideles
illis tota facies moysi quolam ue¬
lamie tegitur. itaut non posinti
loquẽtis legio głiam sotiñe. s si cõ¬
uersi fu̾int ad deum: auferet᷑ uela¬
men. Occitẽs littera moriet᷑: uuii¬
Am nũc archam testamenti do¬
mini inspiclamus: in q̃ erant
reposite tabule legis. ꝑ hanc arcda
in auratur archa. et sic eccłia quãi
aurũ radiare debet. tam interiꝯ ui¬
tesplendore: quam exteriꝯ deccrine
et sapientie claritate. Corona ãt

Expanded text:
uod vero, descendente denuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eam legem mystico esse velamine coopertam, tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed secretam: habet et cornua duorum Testamentorum, 392 quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. 2. Cum enim Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum. Et manifeste dum legis et prophetarum scripturam per nimiam stoliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles, illis tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere. 3. Sed si conversi fuerint ad Deum, auferetur velamen, occidens littera morietur, viviJam nunc arcam Testamenti Domini inspiciamus, in qua erant repositae tabulae legis. Per hanc arcam, inauratur arca; sic et Ecclesia, quasi aurum radiare debet, tam interius vitae splendore quam exterius doctrinae et sapientiae claritate. 2. Corona autem
Abbreviated transcription (Latin):
ora mea. qr enim ex sola eccłia catho¬
lica xp̃x conspicitur. apud se c̾ẽ locũ
dominus ꝑhibet de quo uideatur.
in petra dominus moyses ponitur:
non dei spẽm contempletur. qr nͥꝗs
fidei soliditatem tenuerit: diuinã pre

Expanded text:
iora mea; quia enim ex sola Ecclesia cathoiora mea; quia enim ex sola Ecclesia catholica Christus conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur: quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divina
Abbreviated transcription (Latin):
parilitate angelicam humana ⁊̃ pꝰ
resurrectõe natura ꝑferatur. et ad ꝯ¬
templandum deũ indefessa consurgͣt:
uidere tũ eius eẽntia plene ñ p̃ual.
qͣm nec ip̃a perfectio angelica ĩ toto
uł integre atringit scire. secundum
aplm qui ait. pax dei ex superat oez
sc̃simint onbaudias et angeloru.
Sola enim sͥ et integre nota ẽ tͥnitͣs.
et humanitati suscepte que t̾c̾ia ẽ ĩ
trinitate ꝑr̃a. Iam deiide in sequẽti¬
transiero: postĩora mea uidebis. Qͥ
dam h̃c sensum in euãgłio dicunt:
fuisse completuz. cum asceiroisset do¬
minus inmontez. qũ apparuit moy¬
ses colloquens cum ihuet ibi cõple¬
cam auit istam promissionẽ ꝙͣ acce¬
pit inmonte sina: cum dictum ẽ. Pos¬
tĩora mea uidebio. uroit ergo poste¬
riora eius :.i. uidit que in posteir et¬
nouissimis fr̃a sunt. Qued autem
ait dominus ad moysen. ẽ leco apd̾
me.stabis super petraz. et paulo post
tollam manum mneam ⁊ uiteb̾ postĩ¬

Expanded text:
parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa 390 consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non praevalet? quam nec ipsa perfectio angelica in toto vel integre attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias et angelorum. 3. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate persona. Jam deinde in sequentitransiero, posteriora mea videbis. 4. Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Dominus in montem, quando apparuit Moyses colloquens cum Jesu, et ideo ibi compltam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterionovissimis facta sunt. 5. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram; et paulo post: Tollam manum meam, et videbis poster
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e dominus ieuinauerunt. Pcipi¬
tur enun nob̾ ex lege et ꝓpħ̾is: et ex
ip̃o euangelio qd̾ testimomũ habet
alege et ꝓpħis. Unde etiam in mõte
inter utrorumq ꝑc̃am mecdiuss
sauiator effulsit: ut ab omnib mũ¬
di illecebris anclitatez ur̃am tan¬
qͣm ieumio temperantem refrenemꝰ
quamdiui perfectio de calogi legis ꝑ
quatuor ei ꝯdem mũdi partes .i. toto
orbe p̾dicatur: ut decem q̃t̾ ducta
quadragenariũ numerũ signent.

Expanded text:
e Dominus jejunaverunt; praecipitur enim nobis ex lege et prophetis, et in ipso Evangelio, quod testimonium habet a lege et prophetis. Unde etiam in monte inter utramque personam medius Salvator effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae refrenemus, quandiu perfectio decalogi legis per quatuor ejusdem mundi partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta, quadragenarium numerum signent.
Abbreviated transcription (Latin):
Orro pet propiciatoriu suꝑ
archam testamenti positum.
idemip̾e xp̃c in sinuatur: qui inter
d̾s ꝓpiciatẽẽ pet fidem in sangu̾ie
dilctõ dei et ꝓximi. q̃ dominꝯ ostẽdit᷑̃
Nemo enim pot̾ peruenire ad deñ. nͥ
pet caritatẽ. Plenitudo enim legis¬
ẽ dilectio. alii: eatem duo cherubin
duo intlłigunt testamenta. que ꝓi
brant: testante ꝓphã. in medio diui
animaliun cognoceris. hii u̾sis uul¬
tibꝰ se respiciunt: dum in sp̃u ali sẽ¬
su uertuntur. Tunc enm alt̾utrum
ꝯsonant. Si quidem ex utroq lat̾e
oraculum uł ppiciatorium regunt.
qr uetus ⁊ nonũ testamẽtum tã xͥ¬

Expanded text:
orro per propitiatorium super arcam Testamenti positum idem ipse Christus insinuatur, qui inter Deus propitiationem per fidem in sanguine Dominus ostenditur; nemo enim potest pervenire ad Deum, nisi per charitatem. Plenitudo enim legis dilectio . Alii eadem duo cherubin, duo intelligunt testamenta, qui probrant, testante propheta: In medio duorum animalium cognosceris. Hi versis vultibus se respiciunt, dum in spiritali sensu vertuntur. Tunc enim alter alts rectius consonant. Siquidem ex utroque latere oraculum vel propitiatorium tegunt, quia Vetus et Novum Testamentum ta
Abbreviated transcription (Latin):
aereo colore resplendet ad iugitur.
scł ut omne qd̾ tractat ad amorẽ
celestium surgat. hunc adnuscet᷑
regalis purpura: ut suggestiones
uicioꝵ ułuti ex pott̾ate regia compͥ¬
mͣt. Ccocuo quoq bistinctus ip̃i
superbum̾ali adiungitur. ut ante
int̾m iudicis cculos om̃ia uirtutũ
bõa ex karitate dechorentur. Que
karitas qr ii dilerc̃e dei et proxinu

Expanded text:
aereo colore resplendet, adjungitur, aereo colore resplendet, adjungitur, scilicet, ut omne quod tractat ad amorem coelestium surgat. 11. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur. 12. Quae charitas, quia in dilectione Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
Cui conueĩt ingẽns aplicus ser¬
mo. tam urtute ꝙͣ nuuiero. hocãt
ta. simplex et imstica. Item idẽ sa¬
cerdos: xp̃c non incongrue int̾p̃¬
tatur in membris sius.⁊ maxĩe
in pontifice qui moratur in scĩs
et offert uetunam proppło. car¬
uem inmaculati agni sacro ore ꝯ
siciens. Primo enim qd̾ in aar¬
on pectore uõãle uidicii uctis lig̾¬
antib in primitur: Significat
describantur. Adscriptos et enimi
scõs patres semꝑ inpectore ferre de¬
bet. quor exempla unitari ñ cesset.
Et qo̾ mutirq hum̾o sac̾dos uel¬
amine snꝑhum̾alis astringitur:
ut contra aduersa ac ꝓsꝑa iurx tutũ
semꝑ ornamento minuat᷑. Et qd̾
superhim̾ale exauro et iacineto ⁊
piupura ⁊ bistincto coreo et corta
fĩ bisso pcipitur: quanto sac̾dos el¬
aresc̾e uircutu diuersitate debeat de¬
mõstratur. in sac̾clotis quipphabi¬
tu aurum fulget: lum intłłetu sa¬
pientie emicat. Cuuiacicrus qri

Expanded text:
cui convenit in gemmis apostolicus sercui convenit in gemmis apostolicus sermo tam virtute, quam numero. Hoc autem ta, simplex et mystica. Item idem sacerdos Christus, non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat describantur. Scriptos etenim sanctos Patres semper in pectore ferre debent, quorum exempla imitari non cesset; et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro et hyacintho et purpura bis tincto cocco et torta fieri bysso praecipitur, quantum sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstratur. In sacerdotis quippe habitu aurum fulget, dum intellectu sapientiae emicat. Cui hyacinthus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rum lingua dectrina et scientia
resonans tangit utrasq acies
tintĩnabuli .i. partes legis ⁊ euã¬
gelii. ħ autem tintinnabula in
extremo uestim̃ti sunt posita: id¬
cnxo ut de fine mũdi ⁊ de uita fu¬
tura disputantes iimnꝙͣ sileãt.
super humerale aũt pallium: sal¬
uatoris in sinuat potestatẽ et reg¬
uum. sic̃ scriptu est. Principa¬
lapides sũmmagdini in super hum¬
erale ad dexteram ⁊ leuam positi:
duo sunt ppli. gentilis dexet u
deus qui fuit aliqñ dexter sinist̃
est: habenteo in se sculpta nõia
duoclecim patriarcharum .i. ad imi¬
candum uite exempla scõrum a¬
apłorum. Alii eosdem duos lapi
des duo cestam̃ta dixerunt. siue
litt̾am ⁊ sp̃m in quib tenentur
legio uniu̾sa misteria. in dextra
spẽ: in leualittera. Ratõ naleu̾o
pectori superposicoͣ quanto la pid̾
distinctum ordine: sermonez fi¬
gunat euangelicum. qui qͣdru¬
plicato ordĩe ueritatem fidei nob̾
et doctunam trintatis exponit.

Expanded text:
orum lingua doctrinae scientia orum lingua doctrinae scientia resonat. Tangit utrasque acies tintinnabuli, id est, partes Legis et Evangelii. Haec autem tintinnabula in extremo vestimento sunt posita, idcirco et de fine mundi, et de vita futura disputantes, nunquam sileant. Superhumerale autem, pallium Salvatoris insinuat potestatem et regnum, sicut scriptum est: Principalapides smaragdini insuper humerali a dextera et laeva positi, duo sunt populi, gentilis dexter et Judaeus, qui fuit aliquando dexter, sinister est. Habentes in se sculpta nomina duodecim patriarcharum, id est, ad imitandum vitae exempla sanctorum Apostolorum. Alii eosdem lapides duos duo testamenta dixerunt, sive litteram et spiritum, in quibus tenentur legis universa mysteria. In dextera spiritus, in laeva littera. Rationale vero pectori superpositum, qutaerno lapidum distinctum, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit,
Abbreviated transcription (Latin):
rutilat. Poclem autẽ illam .i. eacer¬
dotalem lineamin carnatõez xͥ ac¬
cepunus. que de terra ẽ. et signi¬
ficatur in pedib. linui eĩ de tr̾a
exoritur. Ciauim super caput eiꝰ
et auream laminam: splendorez
diuinitͣtis intłłigunus. ut unus
castitate corporis x et integͥtatẽ
ostendunt. Cingulum uero illd̾
quo sacerdotale pectus astring̃:
choruo scõrum uł co̾cordia fig̾at᷑.
qui in uuitate a fidei xp̃m amp¬
lectunt᷑. Tunica autem talaris
acapite usq ad plantas d̾iuissa.¬
tota iacinctina. Ia cinetꝯ eĩ: aere¬
o colore resplentet. seł ut om̃is
eccͣa que sisũ sunt sapiat:⁊ totͣ
ad amorem celestium surgat.
Mala autem punica iuinferio¬
rib posita: eius demeccͬe unitͣte
declarant. Namsicut in maloi
puico uno ext̾ĩꝯ cortice multa
interius graua muniũtur: Sie
fidei contegit. quos into diuer¬
sitas meritorum tenet. Titmn
sonantia: intlligunt᷑. ꝓpħe. ⁊ doc¬
toreo sci inmedio ecce collorati q̃¬

Expanded text:
rutilat. Poderem autem illam, id est, sacerdotalem lineam, incarnationem Christi accipimus, quae de terra est, et significatur in pedibus. Linum enim de terra exoritur. Cidarim super caput ejus, et auream laminam, splendorem divinitatis intelligimus, ut unus castitatem corporis Christi et integritatem ostendunt. Cingulum vero illquo sacerdotale pectus astringitur, chorus sanctorum vel concordia figuratur, qui in unitate fidei Christum amplectuntur; tunica autem illa talaris, a capite usqtota hyacinthina. Hyacinthus enim aereo colore resplendet: scilicet ut omnis Ecclesia quae sursum sunt sapiat, et tota ad amorem coelestium surgat. Mala autem Punica in inferioribus posita, ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo Punico sub unico exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic s unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. 5. Tinsonantia intelliguntur 405 protores sancti in medio Ecclesiae collocati, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quib omissio: que oportuniora st̃
ge. ut hebreus puer si forte ĩ
seruitutem deu enerit: sex amus ser¬
uiat. Uͣnͦ. uero anno lib̾ dimittatur.
ꝙ siegredi aeruitute noluerit ꝓpt̃
uxorem ⁊ filios: perforabitur auri cu¬
L
s de futuro. qr in sex etatib.
ẽẽ liberi: dum adhuc in seculo ser¬
unnus peccato. si autemuo nolue¬
rinius petforab nob̾ auricula ĩtes¬
tumonium iobedientie. ⁊ cũ uxore

Expanded text:
quibus omissis, quae opportuniora suntquibus omissis, quae opportuniora suntge ut Hebraeus puer, si forte in servitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero anno liber dimittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios, perforabitur auriculd de futuro: quia in sex aetatibus rimus esse liberi dum adhuc in saeculo servimus peccato. Si autem noluerimus, perforabitur nobis auricula in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
capientes stulti fc̃i sunt: ⁊ mutaue¬
nunt gliam incoriptibilis dei: ĩ si¬
militudinez ymaginis cormuptibꝰ¬
ilis honunis: et uolucru et qͣdrupe¬
dum atq spentum. Ex hac quasi
capientia iste uitulus aureusqͣ¬
lia solebant egipcioru ⁊ ip̃i pͥma¬
tes et tanqͣm decti homines adora¬
re fignienta. hoc ergo uitulo signifi¬
catum ẽ omne corpo .i. om̃is scciet᷑s
gentiliu idolatrie delitorum. hãe
gicrilegam sccietatẽ dominus xp̃c¬

Expanded text:
i facti sunt, et mutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ei hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti homines adorare figmenta. hoc ergo uitulo significatum est omne corpus, id est omnis societas gentilium idolatriae deditorum. hanc sacrilegam societate
Abbreviated transcription (Latin):
Llud uero quid sigͥficat. qd̾ ĩ hac
lege oculum prooculo dan iubot᷑:
Oculus enimẽ quis ꝗs dector tanꝙͣ
uite demostrans it. Idem aũt siĩ¬
tentc̾em auditorio per aliꝙͣ pernici

Expanded text:
llud vero quid significat, quod in hac lege oculum pro oculo dare jubetur. Oculus est enim quisque doctor tanquam vitae demonstrans iter. Iste autem si intentionem auditoris
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ nonẽ quise abscondat aca¬
lore eio : clum in eum c̾lunt gẽtes.
igne iurtutio eiꝰ diabolioa in eis for¬
ma soluatur. Totum deinde corpoiꝰ
illud cõminuit᷑ .i. ab illa ma la cõspi¬
rationis collõe discissum u̾bo uen¬
tatis humiliatur: ⁊ cõminutũ in aꝙͣ

Expanded text:
m non est, qui se abscondat a calore eius, dum in eum credunt gentes, igne uirtutis eius diabolica in eis forma soluatur. totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum uerbo ueritatis humiliatur et comminutum in aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ius illio que ẽ in deo. qr longe infi̾or
e uespanominatur: Idoq pꝯ uespã
mane fiebat.qr dum in suam se cog̾¬
nosse potuiss ad deũ sese reffe̾bat c̾a¬
tura. In quo se clies agnocendo me¬
lius fie̾t. Non sic quẽad inclu nos
transitorie dicimꝰ fiat aliquid: sic
d̾s dix̃ fiat celũ in principio. illud eĩ i
sempit̾ue in u̾bo iunco dictumẽ. Si
transitorie drm ẽ adeo fiat: erat utiq
c̾atura aliqͣ uiĩ iam talis fie̾t box. Q
qr ante q̃m clic̾et fiat. nlła extitit c̃a¬
tura. Ip̃mfiat qd̾ dictumẽ in etu̾ita¬
No serties adeo iusa septies ꝙ lau¬
data ẽ c̃aturai. que añ qui fie̾t ꝑfecte ab
illo ẽ iusa: S diming singula uidẽ¬
tes landanus canꝙ̃ ip̃e uideat lauder¬

Expanded text:
is illius, quae est in Deo, quia longe inferior est, vespera nominatur. Ideoque post vesperam mane fiebat . Quia dum suam in se cognnosse potuisset, ad Deum esse referebat creatura, in quo dies se agnoscendo melius fieret. 131 15. Non sic quemadmodum nos transitorie dicimus, fiat aliquid, sic Deus dixit Fiat coelum in principio. Illud enim sempiterne in verbo unico dictum est. Si transitorie dictum est a Deo Fiat, erat utique creatura aliqua, unde jam talis fieret vox. Sed quia antequam diceret Fiat, nulla exstitit creatura, ipsum Fiat quod dictum est, in aeternitaNon septies a Deo visa, septiesque laudata est creatura, quae antequam fieret perfecte ab illo est visa; sed dum nos singula videntes laudamus, fit tanquam ipse videat, laude
Abbreviated transcription (Latin):
maus: Hoc et de hõib bomsm̃lisq
accipiẽdimiẽ. Post adium̾atã ce¬
lit̾req c̾aturam. Ido noiatur inge
bat. ante illa nõiarentur qͣr ẽator sẽ¬
spe sẽs supferri dic̾et᷑. qd̾ et apło indi¬
cat. duin supeminentẽ mã canctio
Igns aũt et oleum m̾ito sr̃iora sẽper
appetunt: qr ꝑ ip̃orum sig̾am sr̃fetri u

Expanded text:
ans. Hoc et de hominibus bonis malisque accipiendum est. 10. Post annumeratam coeli terraeque creaturam, ideo nominatur in Gebat, ante illa nominarentur quorum creator Ssanctus superferri diceretur. Quod et Apostolus indicat , dum supereminentem viam charitatis Ignis autem et 130 oleum merito superiora semper appetunt, quia per ipsorum figuram superferri u
Abbreviated transcription (Latin):
uecari: Singularit̾ uero tantũ bo¬
nam.qr et inembra corporis c̃ sint
singła bõa: maiꝯ tñ bonũ faciunt.i
dum singula omnia ualde bonum
corpo efficiũt. Decor elementor ũ oĩũ
inpulco ⁊ apto consistit. S pulcrũ
ẽẽ qd ꝑ seipo ẽ pulcrum. ut honio ex
amina ⁊ inembris omnib ꝯstans. ap¬
Idoq homine dicipulctu ad se: qr
non uestimento ⁊ iuetinẽ homo ne¬
cessauo. s ista homini. Id̾o aut illa
apta. qr ñ oibi sicut homo pulcra.au
ad se: sec ad aliud. id ad hominẽ ad¬
comolanda non sibimet necessari a.
Hoc et de cet̾is elementorum uͣtis
dicendum. Cuncta quesiuit ⁊ fc̃a
sunt mira ualde sunt. s consuetudi¬
ne uilinit. Idõq sic diua sciutare
cit d̾s ualdelra omnia. nichil ergo ni¬
tuna malum. qñ ⁊ ip̃a que ĩ c̾aturis
intentur ẽẽ penalia si bene utantr᷑
et bona et ꝓspa sunt. si maleutantur.
noceant. Ita ergo pensanda est c̾at᷑ai
ex nr̃o usu non bona: nã ex sua nat᷑a
ualde bona.

Expanded text:
ingulariter vero tantum bonam, quia et membra corporis, cum sint singula bona, majus tamen bonum faciunt, dum singula omnia valde bonum corpus efficiunt. 18. Decor elementorum omnium in pulchro et apto consistit; sed pulchrum ei quod se ipsum est pulchrum, ut homo ex anima et membris omnibus constans. ApIdeoque hominem dici pulchrum ad se, quia non vestimento et victui est homo necessarius, sed ista homini; ideo autem illa apta, quia non sibi, sicut homo, pulchra, aut ad se, sed ad aliud, id est, ad hominem accommodata, non sibimet necessaria. Hoc et de caeteris elementorum naturis dicendum est. 19. Cuncta quae sunt, et facta sunt, mira valde sunt, sed consuetudincit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocent. Ita ergo perpendenda est creatura ex nostro usu non bona, nam ex sua natura valde bona.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ descẽdunt: quomͦ unũ dicẽdũẽ. qd̾
t̾ita. ⁊ prentia. in animo sunt pocio re¬
quirenda. Tria ista. p̃fĩta. p̾cẽtia et
aduemẽtia. in tuemͥ p̾cẽtia: recoli¬
nꝯ transeũtia. Hec nõ ita in deo
sunt: cui siml om̃ia adsunt. De¬

Expanded text:
et decedunt, quomodo unum dicendum est quod aeterita et praesentia, in animo sunt potius requirenda. 4. Tria ista, praeterita, praesentia et advenientia, intuemur praesentia, recolimus transeuntia. Haec non ita in Deo sunt, cui simul omnia adsunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ipam contempla bat᷑ quodlammodo
uespascebat. nõ aũt ꝑmanẽdo ĩ ei o
c̾ature contuitu. s laudemeiꝯ adde¬
iun refferens. eamq meliꝯ indiui
na ir̃e conspiciens: ꝯtiuuo mane fie¬
bat. Siu̾o pm̃n̾et neͤ fi ecto c̾atore in
cature aspectuiam nõ uesꝑe s nox u¬
tiq fi̾et. Dum se c̾atura meliꝯ ĩ deo

Expanded text:
ipsam contemplabantur, quodammodo vesperascebat; non autem permanendo in ejus creaturae contuitu, sed laudem ejus ad Deum referens, eamque melius in divina ratione conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret, neglecto Creatore, in creaturae aspectu jam non vespera, sed nox utique fieret. 14. Dum se creatu
Abbreviated transcription (Latin):
cao eiꝯ. Maties ex q̃ formatꝰ est
mũdus. originenon tp̃r a se res frãs
p̾cessit. ut souus quantum. pͥor ẽ
enim somis cantus: quam suauit¬
as cantilene. ad sonum uccis su
auitas: ñ sonus pertinet ad suaui¬
tatem ac ꝓhoc utrũq simul sũt. s
ille ad que pertinet cantus pͥor est.
formata ẽ. Ideo informis uocata ẽs
qr uodum ex ea formata erant que
form̃ti restabant. u̾ũ ut ip̃a m̃tĩa ex
nichilo fcã erant. Aliuel ẽ aliꝗo fi pꝰ¬

Expanded text:
. Materies, ex qua formatus est mundus, origine, non tempore res a se factas praecessit, ut sonus cantum; prior est enim sonus cantu, quia suavitas cantilenae ad sonum vocis, non sonus pertinet ad suavitatem. Ac per hoc utrumque simul sunt; sed ille ad quem pertinet cantus prior est, id formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
loquor. a sculta q̃ dico: uria¬
attende que moneo. i am nulla ĩ
mundicia polluaris: nulla libidi¬
me maculeris. ab oimi te canus
corruptela suspende: ab ommi car¬
nis corruptione te extrahe. luxu¬
ria ite ultra non inualescat: li¬
bido ultra non teᷤ᷑ uincat. custo¬
di afornicatione corpo ⁊ tuum: u¬
de ne ulla unq̃ caruali contagiõe¬
cedit mala. formcatio grauior ẽ
morte. meliꝯ enm ẽ moriqͣ for¬
nicari. melis. meliꝯ eium mori
quam libidine maculan. melio ẽ
amuam effiui dere: qͣm eam per ĩ¬
continentiaz ꝑde

Expanded text:
loquor, ausculta quae dico, attende quae moneo; nulla jam immunditia polluaris, nulla libidine maculeris, ab omni te carnis corruptela suspende, ab omni carnis corruptione te subtrahe. Luxuria in te ultra non invalescat. Libido ultra non te devincat. Custodi a fornicatione corpus tuum. Ne ulla unquam carnali cogcedit mala. Fornicatio gravior est morte; melius est mori quam fornicari, melius est mori quam libidine maculari, melius est animam effundere quam eam per incontinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ns dicit. Omues cogitatões t̾r̾e
ab aquilone uẽĩent: ⁊ ponent unꝯ¬
quisq solum siumt. In introitu por¬
tarum ihrłm. Regna aquilonis:
uicia sunt. que sedes suas inportis
poniit: qñ ꝑ senso carnis labẽ aĩe
ingerunt. Idoq in ip̃is sensibreg¬
nant. Neq eium alide peccamꝯ:
nisi uidendo.audiendo: ad̾ tractãto.
gotando atq tangendo. Uñ at̾ ali¬
as dicit᷑. In trauit mors ꝑ fenestr¬
asi nr̃as. Et alibi. Extranei ingr¬
ediebant᷑ ꝑ portas eiꝯ: ⁊ suꝑ ihrłm¬

Expanded text:
cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis pornant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantur per portas ejus, et super
Abbreviated transcription (Latin):
intra eccłiam potestatis a dep¬
te culmina tenent. ut ꝑeaudẽ pot¬
estatem disciplmam eccłiasticam
mumiant. Cet̾um intra eccł̾iami
potestates necessarie non ẽẽnt. nͥ
ut qd̃ ñ p̾ualet sac̾elos effic̾e̾ ꝑ dee
crine sermonem. potestas hoc ĩꝑet
ꝑ discipliuae erorem. Sepe pet reg¬
num terrenum celeste regnũ pro¬
ficit. eͣt qui intra eccłiam positi cõ¬
tra fidem et disciplinamecclie ag¬
unt: rigore principum cont̾antur.
ip̃amq disciplinam qm eccłie uti¬
litas excercere non preualet: cerui¬
cib suꝑborum potestas principalis
ĩpõat. ⁊ ut uenerationem mnereat᷑.
uirtute potestatis unretrat. Cog¬
et disciplina eccłie ꝑ fideles princi¬
res. siũ solua turille cib eis rõnem
exigit qui eorum potestati suã ecel¬
esiam credidit.

Expanded text:
intra ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficdoctrinae sermonem, potestas hoc imperet, per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum, coeleste regnum proficit, ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat. Coget disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Mne quoq getius
mendacii sũmopere fuge. nc
tes mentire studeas: nec qualibet i¬
fallacia. uitam alicuius defendas.
Cane mendaciũ in omnib.Mẽda¬
cio eĩ fides tossit̾. error r̃oucitur. u̾i¬
tas abolet᷑. Nullum instum menda¬
cium. Om̃e mendaciũ. pcc̃m ẽ. Om̃e
qd̾ au̾itate discordat: miquitas ẽ.
Leges scłi flarios dampnant: mẽda¬
ces puniunt. fallaces ꝑimunt. Si
mendacium apł homiues lege dãpñ¬
tur. si fallacia humano iidicio plec¬
titur. uillitas capitali pena cõs cribr.
quanto mag̾ añ deum testez u̾boꝵ¬
et oꝑum. ante quem et de ocioso ũ¬
bo rationem unus quisq reddet e¬

Expanded text:
mne quoque genus mendacii summopere fuge; nec tes mentiri studeas; nec qualibet fallacia vitam alicujus defendas. Cave mendacium in omnibus, mendacio enim fides tollitur, error inducitur, veritas aboletur; 511 nullum justum mendacium, omne mendacium peccatum est. Omne quod a veritate discordat iniquitas est. 54. Leges saeculi falsarios damnant, mendaces puniunt, fallaces perimunt. Si mendacia apud homines lege damnantur, si fallacia humano judicio plectitur, si falsitas capitali poena conscribitur, quanto magis ante Deum testem verborum? ante quem et de otioso verbo rationem unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
quisq luet. Os eĩ qd̾ mentitur oc¬
cidit animã. ⁊ ꝑdet oñs quiloquũt
mendatiũ. ⁊ testis fiłis ñ erit ĩpũitꝰ
Refuge ergo fallaciã. declina men¬
daciu. caue flin. Pure loquere. nũ¬
quam menciaris. Esto niu̾bo ue¬
rax. Nemniuemmentiẽto fallas.
neminẽ mentiendo in errorẽ ĩducas.¬
Nullum circuniscribas u̾bis. m ill¬
ñ fallendo decipias: nullũ argum̃
aliud facias. Nõ aliud leqͣris: et ali
iro mente teneas. Prebe affectu
si ñ simulatione. suĩ fuco. uberẽ exi¬
be bomitatẽ.

Expanded text:
im quod mentitur occidit animam; et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; et: testis falsus non erit impunitus . 55. Refuge ergo fallaciam, declina mendacium; cave falsum, pure loquere, nunquam mentiaris, esto verax, neminem mentiendo fallas, neminem mentiendo in errorem inducas,nullum circumscribas verbis, nullum fallendo decipias, nullum argumenaliud facias; non aliud loquaris, et aliud in animo teneas; praebe affectum sine simulatione, sine fuco exhibe bonitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
lm in fcĩs quam indictis
cauenda ẽẽ iactautiam. flẽ¬
magis qͣm deo placere: et lautẽ
ab hominib companire. uanus
etrorio ẽ aumius pleuus famã
appetere. et ad capienda terrena
laudemi studium dare. ciresi ĩspice¬
cere cemetipsum homo. nehilq t̾¬
a dͥroges que inte sunt: pret̾ pecca¬
tum. Non decliuat ad decteranrqͥ
non sͥ o deo tribuet bona q̃ agit.
ueq ad sinistram seu̾tit. qui diu

Expanded text:
m in factis quam in dictis cavendam esse jactantiam; flenmagis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
intulia fiunt. Uirtutes scõrum
ꝑ oftentatioius appetitũ dominio
sicut ezechias rex qui diuicias
suas o̾aldeis per iactantiam ꝓcli¬
dit: et ꝓpt̾ea perituras per ꝓpham
liunt. ut significaret dei ẜuũ
care bonum quoel agit. qui per
hio qui se uelligit adhue amor¬
e laudis pulsari. factabõa in oc¬
culto agut: ne forte qd̾ egerit ꝑ¬
dat. Int̾clum uiri sci diuncupiũt
funditus siam motabilitateni
elatiomis sus. consen actione ius
ticie. oet ab huius subrepcionis
malo: humilitatis conpunctõe
purgantur. Niri scĩ nonnũ¬
quan quogelam de se audiẽtes
instruunt. ⁊ tũ inbis alta se cõ¬
sideratione custreliunt. ne dũ
alios a terreua intentione erig¬
unt: ip̃i in terrene landis appeti¬
tu dimergantur. Quidam per
incantamuirrutũ i actantiam
relabuntur ad uicia. ⁊ quidam
dum uitiorũ inpulsũ frequent̾
lescunt. Plerumqz utile est
adͣrogantib deseri a deo. quate¬
nus ꝯue infiriuitatio conscui
ad humilitatem receant: et hu¬

Expanded text:
inutilia fiunt. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum dominio Sicut Ezechias rex, qui divitias suas Chaldaeis per jactantiam prodidit, et propterea perituras per prophetam audivit, ut significaret Dei servum care bona quae agit, qui tam perfis qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta sua bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. Interdum viri sancti dum cupiunt funditus selationis suae, conscii actionis suae, sed ab hujus abreptionis malo humilitatis compunctione purgantur. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta consideratione se custodiunt, nec dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu dimergantur. Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia, et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter lescunt. Plerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enimhumilitatis ẽ que deo ho¬
minem iungit. cetera hau̾t iactã¬
tiͤam. gtulos quib deus inteͥ po¬
tit claudit. Sic̃ solis radius dũ
conspicitur acies oculi ebetatiurs
et qui inmeclerate alta de se scru¬
tatur ab intentione uen obtũ¬
clitur. sic aquila ex alto ad escas
coillabr: sic homo de alto bone cõ¬
uersationis ꝑ carnalem appetitũ
ad inferiora diuergitur de ypocri¬

Expanded text:
quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos quibus Deus videri poterit dividit. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculi hebetatur, sic et qui immoderate altiora sibi scrutatur, ab intentione veri obtunditur. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur. De c
Abbreviated transcription (Latin):
crio deasbatis. que foris quidem¬
qui apparent hominib speciora. ĩ¬
ita et uos foris quidem apparetis ho¬
minib iusti: intus uero pleui estis
auaricia et iniquitate. Dupliciter
dampnantur ypocrite. siue ꝓ cecul¬
ta iniquitate: si ue pro aꝑta sumuila¬
tione. ex illo emm contempnant᷑
qr ini qui sunt: ex isto qr ostẽdũt
qd̾ non sunt. Nonsemꝑ latent ypoc¬
te. Nam et si prius inprincipio sin
quid aninon pateãt. prius tũ quam
uita eorum finia tur. quam sinmia¬
te uxerint deteguntur. omneenĩ
ta sunt: dinturua ẽẽ ñ possut. Nõ
eorum desꝑanda ẽ salus qui adhue
ali quid t̾renum sapiunt: dũ pꝯsint
ieccultis agere unte ultificentur.¬
l. Uii enim meliores sunt ypec̾tis. eo
ii. ypocͥte uero in occulto mali sunt
et boni se palam ostendunt. Ixec¬
tã ustus arguere prohibet᷑e. ne de¬
tĩor castigatꝰ existat. dicente salo¬
mone. Noli arguere r ircisorẽ. ne

Expanded text:
is, qui foris quidem apparent hominibus speciosa, inita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in principio sui quidem non patent, prius tamen quam vita eorum finiatur, quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim ta sunt, diuturna esse non possunt. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo ni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arguere derisorem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
lu eclifficat. inta et moribo destru¬
eti pocrite simulatores dicuntur.
dere̾ cupiunt. Hu mala agunt:
et bona prositentur. ꝑ ostentatõẽ
quippe boni apparent: ꝑ actionem
uero mali existunt. Onnia post̃
a simplicib uicia ppetrari. Simu¬
latio uero et ypecrisis ñ cõmittit᷑
nͥ amale astuciis.per calliclitate
ualentib uicia sub specie uirtutũ
scelera. ⁊ non uerã ocĩtatẽ obio̾e.
Si non solum głiam supra medu
suum omnino ñ appetũt: o ⁊̃ hoc
ip̃minteri refugiunt quod ẽẽ me¬
ruerunt. Ipecrite autem malicie
sue cccultate gentes añ oculos ho¬
minum quadam innecentis sc̃ita¬

Expanded text:
ribus destruit. Hypocritae simulatores dicuntur, videri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. Omnia possunt ex simplicibus vitia perpetrari, simulatio et hypocrisis non committitur, nisi a male astutis, per calliditatem valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non veram sanctitatem objicere. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Hypocritae autem malitiam suam occulte agentes, ante oculos hominum quadam innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
uatura expectat dełctari in laudi
quisq laudetur. si ẽ scriptũ ẽ. I dño
lautabitur aimamea. sepe uau¬
am głiam contempnendo ĩ alid̾
dam cocessum est: tautũ de bene a¬
feclitatez qui uaneglie fauores
diligunt. et ꝑlidisse bonum opus
doleant: quod pro humana ostẽ¬
tatione fecerunt. Ama tor uane
glie uude posit semꝑ laudari agẽ
non quiescit et subinde ille ue¬
suio uanitatis prauos appetituo
anget. Somoperis inchoatio nõ
debet ciciꝯ palam ad hominũ cog¬
uition emꝑuenire. ueda bomi in¬
cheatio humanis occulis oculis¬
reseratur: a uircute perfectioiis
manescat ceptio scitatio. aute
maturitatis enuntempꝰ messes

Expanded text:
ana exspectat delectari in laudibquisque laudetur, sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe vanam gloriam contemnendo in aliud sdam concessum est tantum bene afoeditatem, qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. 7. Amator vanae gloriae, unde possit semper laudari, agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. 8. Boni operis inchoatio non debet citius palam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim temp
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc autem se quisqz monachum
indicet. qũ se minimũ existimͣuerit:
etiam cummaiora iurtutũ oꝑages¬
serit. Quimiuclum deserunt et tũ
uͥtutes pceptorum sine cordis hũi¬
litate sequunturͤ isti qiͣ de excelso.
labi potuert. Quinis dei ẜuusi
pr᷑o sius m̾itis non debet atrolli: dũ
posse uideat ex inferiorib ubi pre¬
la ciores alios fieri. Nouerit autẽ¬
uus dum bonum aliquod opa agit.
utium ei ad boni remunerationez
pertincat que facit incecto ẽ. ne
forte discussiatone celestis udias
reus pensetur: ⁊ inbiis que dei sine
uegligentiꝰs aut suꝑbe aliquid oꝑ¬
asse inueniatur. Ideoq pro hec ip¬
sum tristis merensq efficit᷑: atq
indesiuent̾ turbatus. reminiscens
pculclubio scriptum eẽ. maleclicto
qui facit opo domini negligent
namueracit̾ condempnam᷑. Si ꝑtor¬
porem ea que bona sunt agunus.
Dei suum sine int̾iissione leg̾e.
orare. ⁊ oꝑari oportet: ne forte uiẽte
ocio delitam sp̃c foruicationis sub¬

Expanded text:
sque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. 2. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso glabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autevus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam sp
Abbreviated transcription (Latin):
autem libri uet̾is testamẽti.
q̃s ob amorem deetrine ⁊ pietatis
moysi libri quinq sunt. Genesis.
nomisũ. hos secͥuntur historici lib̾
et duo mac̾abeorũ. Super hes ꝓphe¬
ticilibri sedecim: hysaias. ierennas.
ezechiel. xii. ꝓpharum libri singuli.
cantica canticoxir. sul sapientie. et
sieq complentur libri uet̾is cestĩ
mum .iiiiͦ. euangelia sũt: mathei.

Expanded text:
autem libri Veteris Testamenti, quos ob amorem doctrinae et pietatis Moysi libri quinque sunt. Genesis, nomium. Hos sequuntur historici libri373 et duo Machabaeorum. Super hos prophetici libri sedecim sunt, Isaias, Jeremias, et Ezechiel, et Daniel, libri singuli: Cantica Canticorum, liber Sapientiae, et sicque complentur libri Veteris Testammum quatuor Evangelia sunt Matthaei,
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur: penis de soluta langues¬
cunt. Unde et magna illoꝵ głia
sparatur: qui bone conu̾sionis
uite principia augmento solidi¬
ori consumimant. atq eo ad pro¬
merendam retributionẽ clauores
pp̃anint᷑. quo firimꝯ duri itinens
labores. ⁊ inchoant et consũmãt.
Qui damprimo conu̾sionis calo¬
re ad uͥtutes sese accingũt. acce¬
denteuero progressu dum inmode¬
rate terrems reb incumbunt: pul¬
uere insum appetito obscurant᷑: Qñ
et domino de bonis seminib dic̃.
Quoel autem cecilit in spinis: hu
sunt qui audiunt ubũteret solli
ent in curis ext̾iorib prouehi. Nã
si inplicentur. confestim qĩ planta¬
ta arbocula et necchim radice p̾frẽ.
concutuntur parit̾ et arescunt.
Ualet int̾clum conu̾sis pro aui¬
mi salute mutatio loci. POlerũq
enini dummutatur loco: mutatur
et mentis affecto. E ongniũ ẽ enĩ
iñ t̃ corporalit̾ auelli. uͥ quisq il¬
lecebris deseruiuit. Namloco ubi

Expanded text:
sequitur, spe pene dissoluta languessequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Deient in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa couu̾sio ĩ pris¬
tinos errores reclucit: ac uiuẽ¬
ditepore resoluit. Horumergo ex¬
empla quisq conu̾sꝯ euita. ne
dũ timorẽ dei a tempore incipis:
cursum mũtanis etrorib ĩmer¬
cͦiario. Tepidꝰ in com̃isione: ocio¬
sa u̾ba et nanas cogitatões noxias
ẽẽ ñ conspicit. qd̾ si a torpore mẽtis
euigilau̾it.ea q̃ leina existimnabat.
ofestim qiͣorrenda atq atrocia ꝑ¬
timescit. Eraus ⁊ desidia ĩ oĩ bono
opere formdãda ẽ. Frantẽ facimꝰ
deo quociens de bono oꝑe nro uos¬
metipgos ñ deum laudamꝯ. Desi¬
diam agimus: queciẽs per torpo¬
rez languide es que dei sunt oꝑa¬
mur. Om̃is ars seli huius. stre¬
nuqs amatores ht et ad exequẽd
ꝓmptissimos. ⁊ hoc ꝓinde fit: qr pre¬
sentem habet oꝑis sin remumi̾a tõ¬
nez. Ars uero diuini timoris ple¬
toq ht̃ sectatores languidos. te¬
pides pigricie inertia congelatos.
diffeit᷑. Itoq dum eorũ laborẽ i¬
mercedis retributio ñ statim cõ¬

Expanded text:
ultos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendpromptissimos. Et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini amoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritia et inertia congelatos. differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim con
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrio. ꝯsidera qñ dicas. ⁊ tp̃r congr¬
noloquere. tempore congiuo.
tace. tace usquequo int̾rogeris:
nõ icquario niil interrogato ñ
dicuo prius quani audias. int̾¬
regatio os tuum aperiat. Sint
u̾ba tua pauca ⁊ tolle u̾bositatẽ
ẜmonio suꝑflui. loquendimos
nõ exceclas. ne imoleratione
lingue xcͥcuras periculũ: multi¬
laquium non effugit culpami.
multiloquiñ non declinat poc̃oꝵ.
fluiuo exundans cito colligit
lutum. ultra icdũ flatus maris
periculum parit. imbriũ nimie¬
tas periculum suscitat. ⁊ lingo¬
sus homo imperitus ẽ. Sapiens:
pancis utitur u̾b. breuẽ ẜmõe
scientia facit. loquimultũ stulti¬
ciaẽ. uox enim insipientis: in mł¬
ti plicatõe ẜmonis. S i t igcitur
inu̾bo mensur. sit insermone
statera: semꝑ u̾ba tua mocet
Sdum loquendi ñ trãseas
detrahencli : alienamuitã non
laceres: de malo alieno os tuum
ñ comquines: ñ detruhas pecca

Expanded text:
quaris, considera quando dicas, tempore congrquaris, considera quando dicas, tempore congruo loquere, tempore congruo tace. 49. Tace usquequo interrogeris; non loquaris, nisi interrogatus; non dicas, priusquam audias, interrogatio os tuum aperiat, sint verba tua pauca. Tolle verbositatem sermonis superflui, loquendi modum non excedas, ne immoderatione linguae incurras periculum, multiloquia non effugiunt culpam, multiloquium non declinat peccatum, fluvius exundans cito colligit lutum, ultra modum flatus maris periculum parit, imbrium nimietas periculum suscitat, linguosus homo imperitus est; sapiens paucis utitur verbis; brevem sermonem scientia facit; loqui multum stultitia est, vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Sit igitur in verbo mensura, 510 sit in sermone statera, semper verba tua moderare, modum loquendi non transeasdetrahendi. Alienam vitam non laceres, de malo alieno os tuum non coinquines. Non detrahas peccanti,
Abbreviated transcription (Latin):
rimis facile proruit. minor nã¬
q culpa: maiorem geuerat.
et lum parua ñ euiͣimꝯ: inmagnͣ
ad maiora ñ ꝑuenis. Parua spne.
et in det̾io non incides. Ea quelo¬
q̃ris: grauitate atq doctͥna dignͣ
existant. Sit ẜuio tuus ĩ rep̾hẽsi¬
bilis: sit expectatiom audiẽtiũ
utilis. Stude non quod loquili¬
bet: s qued oportet. Discerue qͥd
loquaris. quid taceas.⁊ in loq̃n¬
do et intacendoperitus esto. Mł¬
tumante delibera quid dicas. ne
reuccare ñ posis qd̾ dicis. Euge
caũs lingue. lingna tua te ñ perꝰ¬
dat. Tolle insidianti cocasionẽ.
ñ paceat inimici iaculis os tuum.
non loquaris qued excipiat adu̾¬
sarius. Amicum semꝑ habeto si¬
lentium: pone custocliam orituo.
labiis tuis signaculum prebe ⁊ po¬
ne linguetue claustra silentii.⁊
circumelande linguam inimnitõe
custoclie. Incende oportunita tẽ
loquendi. tempo proferendi ẜ¬
monis inquire. scito quo tp̃r lo¬

Expanded text:
ximis facile proruit; minor namximis facile proruit; minor namque culpa majorem generat; et dum parva non vitamus, in magnis ad majora non pervenies; parva sperne, et in deterius non incides. 47. Ea quae loqueris gravitate atque doctrina digna existant; sit sermo tuus irreprehensibilis, sit exspectationi audientium utilis: stude dicere, non quod libet, sed quod oportet. Discerne quid loquaris, quid taceas, et in loquendo, et in tacendo peritus esto. Multum ante delibera, quid dicas, ne revocare non possis. Fuge casus linguae, lingua tua non te perdat. 48. Tolle insidianti occasionem, non pateat inimici jaculis os tuum, non loquaris quod excipiat adversarius. Amicum semper habeto silentium, pone custodiam ori tuo, labiis tuis signaculum praebe, oppone linguae tuae claustra silentii, circumclude linguam munitione custodiae. Intende opportunitatem loquendi, tempus proferendi sermones inquire, scito quo tempore lo