comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinu i. Si enĩ sustines qͥa peccasti ꝓpt̃
te sustines. ñ ꝓpt̃ dm̃. Quȩ enĩ uobis
gła ẽ. ait pet̾riis. si peccantes punimi¬
ni & suffertis: Si aut̃ sustines quia
mandatũ dĩ seruasti: uere ꝓpt̾ dm̃
sustines & merces tua manet in ȩc̃nũ.
qͥa ꝓpt̃ dm̃ sustinuisti oppbria. Idõ
eniꝰ prior ille sustinuit: ut nos susti¬
nere disceremꝰ Q si ille qͥ ñ habebat
qđ illi obiciebat᷑. qͣnto magis nos:
Quia & si ñ habemꝰ peccatũ qđ nobis
obicit inimicus: habemꝰ tam̃ alterũ
qđ digne in nob̾ flagellȩt᷑ Nescio qͥs te
furem dicit. & ñ es fũr. Audis opꝓbriũ.
ñ tam̃ sic ñ es fur: ut ñ sis aliquid
qđ dõ displicet. Porro si ille qͥ omĩno
nichil rapuerat. qͥ uerissime dixerat.
ecce uenit pͥnceps mundi huius & in
me nichil inueniet dictꝰ. ẽ. peccator.
dictꝰ.ẽ. iniquus. dictꝰ .ẽ. beel zebub dictꝰ
ẽ in sanꝰ tu dedignaris serue audire
ꝓmeritis tuis. qđ dñs audiute nullis

Expanded text:
stinui. Si enim sustines, quia peccasti; propter te sustines, non propter Deum. Quae enim vobis gloria est, ait Petrus, si peccantes punimini, et suffertis ? Si autem sustines quia mandatum Dei servasti, vere propter Deum sustines; et merces tua manet in aeternum, quia propter Deum sustinuisti opprobria. Ideo enim prior ille sustinuit, ut nos sustinere disceremus. Et si ille, qui non habebat quod illi objiciebatur; quanto magis nos qui, etsi non habemus peccatum quod nobis objicit inimicus, habemus tamen alterum quod digne in nobis flagelletur? Nescio quis te furem dicit, et non es fur: audis opprobrium; non tamen sic non es fur, ut non sis aliquid quod Deo displicet. Porro si ille qui omnino nihil rapuerat, qui verissime dixerat, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet, dictus est peccator , dictus est iniquus, dictus est Beelzebub , dictus est insanus; tu dedignaris, serve, audire pro meritis tuis, quod Dominus audivit nullis
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ inop ꝓbriũ. Hoc ipsũ mͥ in opꝓbri¬
ũ factũ. eꝰ: qͥa ñ illis consensi. & ꝑhoc¬
ieiuniũ meret᷑ opꝓbriũ: ut ideo illi
insultet᷑. qͥa ñ consentit ad malũ.
co aliqͥd diximꝰ. unde illud .ẽ. Ego aut̃
cũ mͥ molesti. ẽẽnt: induebã me ciliclo.
& humiliabã in ieiunio animã meã.
Posui uestim̃tũ meũ saccũ. id .ẽ. oppo¬
sui illis inqua seuirent carnẽ meã
occultaui diuinitatẽ meã: Saccũ qͥa
mortalis caro erat. ut de peccato con¬
demnaret peccatũ in carne. & posui
uestim̃tũ meũ saccũ. & factꝰ sũ illis
in parabolã. Id .ẽ. in irrisionẽ Para¬
bola aut̃ dr̃. qͣndo dat᷑ similitudo
de aliqͦ. quando de illo male dr̃. Sic
la .ẽ. id .ẽ cõparatio & similitudo ma¬
porta. In porta nichil aliud: quã in
publico. & in me psallebant qͥ bibe¬

Expanded text:
mihi in opprobrium. Hoc ipsum mihi in opprobrimihi in opprobrium. Hoc ipsum mihi in opprobrium factum est, qjejunium meretur opprobrium, ut ideo illi insultetur, quia non consentit ad malum. co aliquid diximus, unde illud est, Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Posui vestimentum meum saccum: id est, opposui illis, in quam saevirent, carnem meam; occultavi divinitatem meam. Saccum, quia mortalis caro erat, ut de peccato condemnaret peccatum in carne . Et posui vestimentum meum saccum; et factus sum illis in parabolam; id est in irrisionem. Parabola dicitur, quando datur similitudo de aliquo, quando de illo male dicitur. la est; id est comparatio et similitudo maporta. In porta, nihil aliud quam in publico. Et in me psallebant qui bibe
Abbreviated transcription (Latin):
mus caritati urẽ. Ieiuniũ ipsius erat.
qͣndo defecer̃ onĩs qͥ ineũ credide¬
rant.
qͥa & esuries ipsius erat ut in eũ crederet᷑
qͥa & sitis ipsius erat. qͣndo dix̃ mulieri
sicio da mͥ bibere Fidem qͥppe ipsius si¬
tiebat. & de cruce cũ diceret sitio: fidẽ
illoꝵ quęrebat. ꝓquib dixerat. ł at̾
ignosce illis. qͥa nesciunt qͥd faciunt.
Sed illi homines qͥd ꝓpinauer̃ sitienti :
Acecũ. Acetũ eciã uetus dr̃. Merito de
uetere homine ꝓpinarunt. qͥ noui eẽ.
noluer̃. Quare noui. eẽ. nolucr̃ : Quia
ad citulũ huiꝰ psalmi ubi scriptũ. ẽ.
ꝓ his qͥ cõmutabunt᷑ ñ ꝑtinuerunt.
Ergo oꝑui in ieiunio animã meã. Peniq
respuit etiã fel. qđ illi obtuler̃. Ieiuna¬
re elegit. quã amaritudinẽ accipe.
Non enĩ intrant in corpus eiꝰ amaricantes
de qͥb alio loco psalmꝰ dicit. Qui ama¬
ricant ñ exaltent᷑ in semet ipsis. Ergo
oꝑui in ieiunio animã meã. & factũ. ẽ

Expanded text:
mus Charitati Vestrae. Jejunium ipsius erat, quando defecerunt omnes qui in eum crediderant; quia et esuries ipsius erat ut in eum crederetur: quia et sitis ipsius erat, quando dixit mulieri, Sitio, da mihi bibere ; fidem quippe ipsius sitiebat. Et de cruce cum diceret, Sitio , fidem illorum quaerebat, pro quibus dixerat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed illi homines quid propinarunt sitienti? Acetum. Acetum etiam vetus dicitur. Merito de vetere homine propinarunt, quia novi esse noluerunt. Quare novi esse noluerunt? Quia ad titulum psalmi hujus ubi scriptum est, Pro iis qui commutabuntur, non pertinuerunt. Ergo, operui in jejunio animam meam. Denique respuit etiam fel quod illi obtulerunt: jejunare elegit, quam amaritudinem accipere. Non enim intrant in corpus ejus amaricantes, de quibus alio loco psalmus dicit: Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis . Ergo, operui in jejunio animam meam; et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
deret me. & opꝓbria ex ꝓbrantiũ tͥ¬
cetider̾ suꝑ me. Hoc testimonio usus
ẽ. & paulus apłs. Lecta . ẽ. mͦ ipsa lectio
& ait. Quęcunq aut̃ scripta st̃. ut
nos docerem᷑ scripta st̃: ut ꝑ consolati

Expanded text:
deret me. Et opprobria exprobrantium deret me. Et opprobria exprobrantium tibi super me. Hoc testimonio usus est et Paulus apostolus lecta est modo ipsa lectio, et ait: Quaecumque ante scripta sunt, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
goge hospes factꝰ. ẽ. In patria quidem
ipsius dicebat᷑. Non ne nos scimꝰ eĩ esse
filiũ mariȩ & ioseph: & unde alio loco
Hunc aut̃ nescimꝰ unde sit. Factꝰ sũ gͦ ho¬
spes filiis matris meȩ. ñ scier̃ undẽ sim.
de qͥb erat caro mea. Nonne sciebant
de femore abralũ natũ. unde caro mea
occulta erat. qͣndo sub ipso femore ma¬
nũ seruus ponens. iurauit ꝑdm̃ cęli:
Hospes factus sũ filiis matris meȩ. Qua¬
re hoc: Quare ñ agnouer̃: Quare
alienũ dixer̃:: Quare ausi st̃ dicere.
nescimꝰ unde sit: Qm̃ z̾elus domꝰ tuę
iniqͥtates ipsoꝵ. qͥa ñ patient̃ tuli qͦs¬
sic corripui. qͥa quȩsiui głam tuã iN
domo tua. qͥa flagellaui intẽplo ma¬
le uersantes. ubi ẽtiã positũ.ẽ. ⁊ elus
domꝰ tuȩ comedit me: hinc alienꝰ. hinc
hospes. hinc nescimꝰ unde sit. Agnosce¬
rent unde sim: si agnoscerent qđ mian¬
dasti. Si enĩ inuenirẽ illos seruantes
mandata tua: ⁊elus domꝰ tuȩ ñ come¬

Expanded text:
gogae hospes factus est. In patria quippe ipsius dicebatur: Nonne nos scimus eum esse filium Mariae et Joseph ? Et unde alio loco: Hunc autem nescimus unde sit ? Factus ergo sum hospes filiis matris meae. Non scierunt unde sim, de quibus erat caro mea: non me sciebant de femore Abraham natum; unde caro mea occulta erat, quando sub ipso femore manum servus ponens, juravit per Deum coeli . Hospes factus sum filiis matris meae. Quare hoc? quare non agnoverunt? quare alienum dixerunt? quare ausi sunt dicere: Nescimus unde sit? Quoniam zelus domus tuae iniquitates ipsorum, quia non patienter tuli quos corripui, quia quaesivi gloriam tuam in domo tua, quia flagellavi in templo male versantes ; ubi etiam positum est, Zelus domus tuae comedit me. Hinc alienus, hinc hospes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, si agnoscerent quod mandasti. Si enim invenirem illos servantes mandata tua, zelus domus tuae non come
Abbreviated transcription (Latin):
poralis poculũ. metuens igne gehenna¬
rũ: & qͥs ñ contẽnat dulcedinẽ scłi
inhians dulcedini uttȩ ȩt̾̃nȩ : Hinc gͦ
ut liberem᷑ clamemꝰ. ne forte in p̃ssuris
consentiamꝰ iniqͥtati. & uere irrepara¬
bilit̾̃ sorbeam᷑ Saluũ me fac ds̃. qm̃
intrauer̃ aquȩ usq ad animã meam
Infixus sũ in limo ꝓfundi:. & ñ ẽ. substantu
Quid dicit linũ: An ipsos qͥ ꝑsecuti sunt
Delimo enĩ factꝰ ẽ. homo sed isti cadendo
a iusticia. limus ꝓfundi factist̃. quibip
sequentib & ad iniqͥtatẽ trahere cupen¬
tib. quisqͥs ñ consenserit: de limo suo
aurũ facit. Merebit᷑ enĩ limus ipsius
conuerti in habitudinẽ cȩlestẽ. & socuis

Expanded text:
poralis poculum, metuens ignem gehennaporalis poculum, metuens ignem gehennarum; et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians dulcedini vitae aeternae? Hinc ergo ut liberemur clamemus, ne forte in pressuris consentiamus iniquitati, et vere irreparabiliter sorbeamur: Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meamInfixus sum in limo profundi, et non est substantia. Quid dicit limum? an ipsos qui persecuti sunt? De limo enim factus est homo . Sed isti, cadendo a justitia, limus profundi facti sunt; quibus persequentibus et ad iniquitatem trahere cupientibus quisquis non consenserit, de limo suo aurum facit. Merebitur enim limus ipsius converti in habitudinem coelestem, et socius
Abbreviated transcription (Latin):
ut infinẽ iterũ reciꝑetur. Quãuis gͦ
a malis ad bona transeamꝰ. tam̃ ipse
transitꝰ aliqͣntũ amarus.ẽ. & habet fel.
qđ deder̃ dño in passione iudei. Habet
acre qͥd dã tolerandũ: quo ostendunt᷑
qͥ eũ aceto potauer̃. Prȩfigurans gͦ &
trans formans in se nos ipsos: hõc ait
Saluũ me fac dnẽ. qm̃ introier̃ aquȩ usq
ad animã mea. Potuer̃ qͥ ꝑsecuti st̃ etiã
occidere: sed amplius qͥd faciant ñ habe¬
bunt. Prȩmisit enĩ exl orcationẽ ipse dñs
dicens. nolite timere eos qͥ corpꝰ occidunt.
& amplius ũ habent qđ faciant. sed eĩ
timete qͥ habet potestatẽ & corpus &. ani¬
mã occidere ingrhennã ignis. Maiore
timore minorã contẽnimus: & maiore
ȩt̾nitatis cupiditate. om̃ia tẽporalia fa¬
stidimꝰ. Nã & hic & delitiȩ tẽporales
dulces st̃. & tribulationes tẽporales ama¬
rȩ st̃ Sed qͥs ñ bibat tribulationis tem¬

Expanded text:
ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum aceto potaverunt . Praefigurans ergo, et transformans in se nos ipsos, hoc ait: Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Potuerunt qui persecuti sunt etiam occidereenim exhortationem ipse Dominus dicens: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et amplius non habent quid faciant; sed eum timete qui habet potestatem, et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Majore timore minora contemnimus, et majore aeternitatis cupiditate omnia temporalia fastidimus. Nam hic et deliciae temporales dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis tem
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ suã. Cũ senueris inquit: alius
te pͥcinget. & fert qͥ tu ñ uis. Quanquã
enĩ xp̃o inherere cupiamꝰ: mori tam̃¬
nolumꝰ & ideo libent̾ uł potius patient̃
patimꝰ: qͥa alius transitꝰ ñ dat᷑: ꝑ quẽ xp̃o
cohereamꝰ. Nã si possemꝰ alit̾ ꝑuenire ad
N aturã qͥppe nr̃am id ẽ. consortiũ qđdã
animȩ & corporis. & quandã in his duob
familiaritatẽ conglutinationis atq cõ¬
paginis exponens quodã loco apłs: ait
habere nos domũ ñ manu factã ȩt̾nã
in cęlis. id .ẽ. immortalitatẽ p̃paratã
nob̾. qua induendi sumꝰ infine cũ resur¬
rȩxerimꝰ a mortuis. & ait. In qͦ nolumꝰ¬
ex poliari. sed suꝑ uestiri: ut absorbeat᷑
mortale a uita: Si fieri posset: sic uel¬
lemꝰ ait fieri immortales. ut iã ueniret
ipsa immortalitas. & mͦ sic̃ sumꝰ muta¬
ret nos. ut mortale hoc nr̃m a uita ab¬
sorberet᷑. ñ ꝑ mortẽ corporis puniret᷑.

Expanded text:
passionem suam: Cum senueris, inquit, alius passionem suam: Cum senueris, inquit, alius te praecinget, et feret quo tu non vis . Quanquam enim Christo inhaerere cupiamus, mori tamnolumus; et ideo libenter, vel potius patienter patimur, quia alius transitus non datur, per quem Christo cohaereamus. Nam si possemus aliter pervenire ad  quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
oleris magnitudinẽ. cuiꝰ oleris sem̃ con¬
tẽptũ. ẽ ã iudeis. Reuera enĩ considerate
sem̃ sẏnapis minutũ. fuscũ asꝑnabile
ꝓrsus : ut ibi impleat᷑ qđ dictũ ẽ. Uidimꝰ
cũ & ñ habebat speciem neq decorem
A quas aut̃ intrasse usq ad animã suã dic̃:
quia potuer̃ illȩ turbȩ quas aquarũ no¬
mine significauit. huc usq p̾ualere.
ut occiderent xp̃m. Preualuer̃ ad con¬
tẽnendũ. ad ten endũ. ad ligandũ. ad in¬
sultandu. ad colafizandũ. ad conspuen¬
dũ Ad huc qusq: Isq ad mortẽ. Ergo
introier̃ aquȩ. usq ad animã meã:
Hanc qͥppe uitã dix̃ animã suã: qͦusq illi
accedere seuiendo potuer̃. Sed nunqͥd
hoc possent nͥ ab ipso ꝑmitteret  Unde
gꝰ tanquã aliqͥd inuitꝰ patiat᷑ sic clamit.
nisi qͥa caput mebra sua p̾figurat: Pas¬
sus ẽ: qͥppe ille qͥa uoluit martyres uͦ
etiã si noluerint. Petro nanq ita p̃dix̃

Expanded text:
oleris magnitudinem, cujus oleris semen conoleris magnitudinem, cujus oleris semen contemptum est a Judaeis. Revera enim considerate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; ut ibi impleatur quod dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae, quas aquarum nomine significavit, huc usque praevalere, ut occiderent Christum. Praevaluerunt ad contemnendum, ad tenendum, ad ligandum, ad insultandum, ad colaphizandum, ad conspuendum. Adhuc quousque? Usque ad mortem. Ergo introierunt aquae usque ad animam meam. Hanc quippe vitam dixit animam suam, quousque illi accedere saeviendo potuerunt. Sed numquid hoc possent, nisi ab ipso permitterentur? Unde ergo tanquam aliquid invitus patiatur sic clamat, nisi quia caput membra sua praefigurat? Passus est quippe ille, quia voluit; martyres vero, etiamsi noluerunt. Petro namque ita praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
trinsitũ paschȩ. Sed nͥ ipse transiret
hinc ad patrẽ. qͥ ꝓpt̃ nos uenit: nos trans¬
ire hinc qͦmͦ possemꝰ. qͥ ñ ꝓpt̾ aliqͥd le¬
uandũ descendimꝰ. s cecidimus: Ipse aut̃
ñ cecidit. s descendit: ut eũ qͥ ceciderat
ad patrẽ. de hoc mundo ad regnũ cȩlor.
de uita mortali ad uitã ȩt̾nam. de uita
t̾rena ad uitã cęlestẽ. de uita corruptibi¬
li ad incorruptionẽ. de tribulationũ
conuersatione ad ꝑpetuã securitatẽ. Idõ
ꝓ ris qͥ cõmutabuntur. psalmi titulus. ẽ
Cansã gͥ cõmutationis nrẽ. id .ẽ. ipsã dñi
passionẽ. nr̃amq intribulationib uocẽ
in textu psalmi aduertamꝰ cognoscamꝰ.
congemiscamꝰ & audiendo. cognoscendo.
congemiscendo mutem᷑. ut imp̃leat᷑ in nob
titulus psalmi. ꝓ iis qͥ cõmutabuntur
Dusq ad animã meã. Granũ illud est
conteptũ modo: qđ uidet᷑ humiles dare
uoces in orto. Obruit᷑ miraturo mundo

Expanded text:
transitum Paschae. Sed nisi ipse transiret transitum Paschae. Sed nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propter nos venit, nos transire hinc quomodo possemus, qui non propter aliquid levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderat ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur commutationis nostrae, id est ipsam Domini passionem, nostramque in tribulationibus vocem in textu Psalmi advertamus, cognoscamus, congemiscamus: et audiendo, cognoscendo, congemiscendo, mutemur, ut impleatur in nobis titulus Psalmi, Pro his qui commutabunturusque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto obruitur, miraturo mundo
Abbreviated transcription (Latin):
mauit ds̃ mutatꝰ. ẽ. adã: sed inpeius
iuqͥtatis suȩ. Ab eo qdđ oꝑata .e. iniqͥtas.
mitant᷑ fideles: s in męlius ꝑ grãmdĩ
Ut mutarem᷑ in peius: nr̃a iniquitas fu¬
it. Ut mutarem̃ in melius ñ nr̃a iusti¬
cia sed grã dĩ p̃stat. Qđ gͦ in peius mu¬
tati sumꝰ.: nob̾ imputemꝰ. Qđ in melius
comutamꝰ: dm̃ laudemꝰ. Pro iis gͦ iste
psalimꝰ. qͥ cõmutabunt᷑. Unde aut ista
cõmitatio facta.ẽ. nͥ ex passione xpĩ:
Pascha ipsũ. latine transitꝰ int̾p̃tat᷑
Non .ẽ. enĩ pascha grecũ nom̃: s hebreũ.
Resonat quidẽ ingreca lingua passionẽ.
qͥa paschin pati dr̃. sed consultũ hebre¬
um eloqui ũ altud indicat. Pascha tran¬
sitũ cõm̃dat qđ admonuit etiã iohes
eu aingłista. qͥ imininente passione cũ ue¬
niretꝰ dñs ad cenã. qua cõm̃dauit sacra¬
nitũ corporis & sanguinis sui. ita loqͥt᷑
Cũ aut̃ uenisset hora. qua transiret tħs
de hoc mundo ad patrẽ. Ex pressit gͦ

Expanded text:
 sed in pejus iniquitatis suae: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut mutaremur in pejus, nostra iniquitas fuit: ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus: quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Non est enim Pascha graecum nomen, sed hebraeum. Resonat quidem in graeca lingua passionem, quia πασχεῖν, pati dicitur; sed consultum hebraeum eloquium, aliud indicat. Pascha transitum commendat. Quod admonuit etiam Joannes evangelista, qui imminente passione, cum veniret Dominus ad coenam qua commendavit sacramentum corporis et sanguinis sui, ita loquitur: Cum autem venisset hora, qua transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Expressit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
illis ubi ẽ. qͥ uob dicebat. creditis indm̃.
& ime credite. Non erubescant inme
fundant᷑ suꝑ me: qui quȩr̃ te ds̃ srl
Potest & hoc ex corpore intelligi sed si
corpus eiꝰ ñ unũ hominẽ ponas. qͥa re¬
uera ñ c̃ uꝰ homo corpus eꝰ. s eriguũ
mebrũ. corpus aut̃ ex mẽbris constat.
Corpusg ei plenĩ cota ȩccła Merito gͦ
dicit ęccła. Non erubescant in me qͥ tẽ
gir ab insurgentib ꝑ secutorib ñ sic
obterar ab inuidentib inimicis meis.
ab oblatrantib herecicis. qͥ a me exier̃.
qͥa ñ erant ex me. nã si fuissent ex me.
mecũ forsitan ꝑmansissent. ñ sic eoꝵ
scandalis p̾mar: ut erubescant u me
qͥ te expectant dnẽ ds̃ uirtutũ. Non

Expanded text:
illis, Ubi est qui vobis dicebat, Credite in Deum, illis, Ubi est qui vobis dicebat, Credite in Deum, et in me credite ? Non erubescant in mefundantur super me, qui quaerunt te, Deus Israel. Potest hoc et a corpore intelligi; sed si corpus ejus non unum hominem ponas: quia revera non est unus homo corpus ejus, sed exiguum membrum; corpus autem ex membris constat. Corpus ergo ejus plenum, tota Ecclesia. Merito ergo dicigar ab insurgentibus persecutoribus, non sic obterar ab invidentibus inimicis meis, ab oblatrantibus haereticis qui a me exierunt, quia non erant ex me; nam si fuissent ex me, mecum forsitan permansissent . Non sic eorum scandalis premar, ut erubescant in me qui te exspectant, Domine, Domine virtutum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Nongͦ ille peꝑcit sibi. qͥa & pat̃
illi ñ peꝑcit. sed ꝓ nob̾ omĩb tradidic
eũ. & de ipso qͥ dilexit me inqͥt apls.
& tradidit se ipsũ ꝓme. Quia granũ
nisi ceciderit int̾rã. ut moriãtur:
fructũ in qͥt ñ reddet. Hȩc . ẽ. in pru¬
dentia. s tu illã nosti. Isti aut̃ si cogno
uissent: nunquã dnm głȩ crucifixis¬
sent. Ds̃ tuscis imprudentiã meã & de¬
licta mea a te ñ st̃ abscondita. Hoc pla¬
ne. lucide. aꝑte. qͥa ex ore corporis in¬
telligendũ.ẽ. Delicta nulla xp̃c habuit
Fuit delictoꝵ susceptor s n cõmissor
& adistimea ate ñ s̃ abscondita Iedẽ confes¬
sulsĩ tͥoniia delicta mea. & ante os meuũ
udisti ciin cogitatione mea. Sidisti uul¬
neraque sanares. Sed ubi  tiq nocor¬
pore intnebris. in illis fidelib unde illi
herebat ia mẽbrũ illud qđ confitebat᷑
peceuta sua & delicta mea inqͥt ate ñ ft̃
illis ubi.ẽ. de qͦ p̃sumebatis. ñ dicatur

Expanded text:
t. Non ergo ille pepercit sibi; quia et Pater illi non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Et de ipso, Qui dilexit me, inquit Apostolus, et tradidit seipsum pro me : quia granum, nisi ceciderit in terram ut moriatur, fructum, inquit, non reddet . Haec est imprudentia; sed tu nosti issent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Deus, tu scisti imprudentiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita. Hoc plane, lucide, aperte, quia ex ore corporis intelligendum est. Delicta nulla Christus habuit; fuit delictorum susceptor, sed non commissor. Et delicta mea a te non sunt abscondita: id est, confessus sum tibi omnia delicta mea; et ante os meum vidisti ea in cogitatione mea, vidisti vulnera quae sanares. Sed ubi? Utique in corpore, in membris; in illis fidelibus, unde illi haerebat jam membrum illud quod confitebatur peccata sua. Et delicta, inquit, mea a te illis, Ubi est de quo praesumebatis? non dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
saniẽ. & factꝰ. ẽ. aptꝰ cibo dnĩ. Exclusit
iniqͥtatẽ suã. Accusauit eã & caruit ea.
Ecce duo latrones ibi. & dñs ibi. & illi cru¬
cifixi. & ille crucifixus. Q illos odio
habuit mundus s ñ gratis. & illũ odio
habuit sed gratis. Quę ñ rapui tunc ex¬
oluebã. Hoc. ẽ. gratis. Non rapui & exol¬
uelã. ñ peccaui & poenas dabã. Solus enĩ
ipse talis. Ipse uͦ nichil rapuit. Non solũ
nichil rapuit. sed etiã qđ ñ derapina
habebat. hoc se euacuauit ut ad nos ue¬
niret. Non enĩ rapina arbitratꝰ ẽ. esse
ȩqualis dõ. & tam̃ semet ipsũ ex inani¬
uit formã serui accipiens. Omĩno ñ
rapuit. Sed qͥs rapuit : Adam. Quis ra¬
puit pͥmo: Ille ipse qͥ seduxit adam
Quomꝰ rapuit diabolus: Ponã sedẽ meã
ad aquilonẽ. & ero similis altissimo.
Usurpauit sibi qđ ñ acceꝑat. ꝑdidit¬
ei quẽ deciꝑe uolebat ꝓpinauit: Gu¬
state inqͥt. & eritis sic̃ dii. Rape uoluer̃

Expanded text:
saniem, et factus est aptus cibo Domini. Exclusit saniem, et factus est aptus cibo Domini. Exclusit iniquitatem suam, accusavit eam, et caruit ea. Ecce ibi duo latrones, ibi et Dominus; et illi crucifixi, et ille crucifixus: et illos odio habuit mundus, sed non gratis; et illum odio habuit, sed gratis. Quae non rapui, tunc exsolvebam. Hoc est gratis. Non rapui, et exsolvebam; non peccavi, et poenas dabam. Solus enim ipse talis, ipse vere nihil rapuit. Non solum nihil rapuit, sed etiam quod non de rapina habebat, hoc se evacuavit, ut ad nos veniret. Non enim rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; et tamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Omnino non rapuit. Sed quis rapuit? Adam. Quis rapuit primo? Ille ipse qui seduxit Adam. Quomodo rapuit diabolus? Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Usurpavit sibi quod non acceperatei quem decipere volebat propinavit: Gustate, inquit, et eritis sicut dii . Rapere voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓscribi. ñ occidi lãus. ẽ: sed haben¬
do causã bonã ista pati. hȩc laus est.
aus enĩ. ẽ. in causȩ bonitate. ñ in poenȩ
acerbitate. Nã quantacunq fuerint
supplicia martyrũ. nunqͥd equant᷑
suppliciis omiũ lacronũ. om̃iũ sacri¬
legoꝵ. omĩũ sceleratoꝵ.: Quid enĩ:
& hõs odit mundusꝰ Odit plane. Exce¬
dunt enĩ mundi medietatẽ amplitu¬
dine malicie & ab ipsa mundanoꝵ
qͥdã mͦ hominũ societate alieni sunt.
infestantes pacẽ etiã t̾renã. & pati¬
unt᷑ multa mala. s ñ gratis. Deniq
uide uocẽ ipsius latronis cũ dño in
cruce pendentis. Cũ insultaret ex
alia parte unꝰ duoꝵ latronũ dño
crucifixo & diceret. si filius dĩ es
liberate: cõpescuit illũ alter &dixit.
Tu ñ times dm̃ uł qͥa in eadẽ dãnatione
positꝰ es: & nos qͥdẽ recte ꝓ factis nr̃is.
Ecce ñ gratis. sed confessione effudit ex se

Expanded text:
non proscribi, non occidi laus est; sed habennon proscribi, non occidi laus est; sed habendo causam bonam, ista pati, haec laus est. Laus enim est in causae bonitate, non in poenae acerbitate. Nam quantacumque fuerint supplicia martyrum, numquid aequantur suppliciis omnium latronum, omnium sacrilegorum, omnium sceleratorum? Quid enim, et hos odit mundus? Odit plane. Excedunt enim mundi medietatem amplitudine malitiae, et ab ipsa mundanorum quodammodo hominum societate alieni sunt, infestantes pacem etiam terrenam; et patiuntur multa mala, sed non gratis. Denique vide vocem illius latronis cum Domino in cruce pendentis, cum insultaret ex alia parte unus duorum latronum Domino crucifixo, et diceret, Si Filius Dei es, libera te: compescuit illum alter, et dixit, Tu non times Deum, vel quia in eadem damnatione positus es? Et nos quidem recte pro factis nostris . Ecce non gratis: sed confessione effudit ex se
Abbreviated transcription (Latin):
Capillis capitis sui. cõparauit inimicos
suos. Merito rasi st̃: qͣndo in loco cal¬
uarię crucifirus. ẽ. Accipiant mẽbra
uocẽ hanc. discant odio haberi gratis.
ã enĩ si necesse. ẽ. xpĩane ut mundus
oderit te. quare ñ facis ut gratis ode¬
rit te.ut in corpore dnĩ tuĩ. & in hoc
psalmo de illo p̃misso agnoscas uocẽ
tuã: Quomꝰ fiet ut oder̾it te mundus
gratis: Si nichil cuiquã noceas. & sic
õdio habearis. Hoc. ẽ. enĩ gratis. sine
causa. Parũ sit tͥ sine causa odio habe¬
ri. insuꝑ & p̾sta. ut retribuant tͥ ma¬
la ꝓbonis. Confortati st̃ inimici mei.
qͥ ꝑsequunt᷑ me in iuste. Qđ dix̃ mul¬
tiplicati st̃ suꝑ capillos capitis mei:
hoc postea confortati st̃ in imici mei.
Q qd primo. qͥ oder̃ me gratis. hoc postea
qͥ psecunt᷑ me iniuste. Qd̾ . ẽ. gratis.
hoc ẽ. in iuste. Ipsa. ẽ. laus martyrũ.
ñ inpoena. s in causa. Non ꝑsecutionẽ
pati. ñ teneri. ñ flagellari. ñ includi

Expanded text:
Capillis capitis sui comparavit inimicos suos. Merito rasi sunt, quando in loco Calvariae crucifixus est. Accipiant membra vocem hanc; discant odio haberi gratis. Jam enim si necesse est, christiane, ut mundus oderit te, quare non facis ut gratis te oderit, ut in corpore Domini tui, et in hoc psalmo de illo praemisso agnoscas vocem tuam? Quomodo fiet ut oderit te mundus gratis? Si nihil cuiquam noceas, et sic odio habearis: hoc est enim gratis, sine causa. Parum sit tibi sine causa odio haberi, insuper et praesta, ut retribuant tibi mala pro bonis. Confortati sunt inimici mei, qui persequuntur me injuste. Quod dixit, Multiplicati sunt super capillos capitis mei; hoc postea, Confortati sunt inimici mei: et quod primo, qui oderunt me gratis; hoc postea, qui persequuntur me injuste. Quod ergo gratis, hoc est injuste. Ipsa est vox martyrum, non in poena, sed in causa. Non persecutionem pati, non teneri, non flagellari, non includi,
Abbreviated transcription (Latin):
sed stultũ hoc suꝑat
sapientes. Stultũ quidem. ẽ. s & gra¬
nũ qͣndo cadit in t̾ra: si nemo sciat con¬
suetudinẽ agricolarũ stultũ uidet᷑.
Labore magnõ metitꝰ. portat᷑ ad areã.
trituratꝰ. uentilat᷑. Post tanta picula
cęli & tẽpestatũ. & labores rusticanoꝵ.

Expanded text:
sed stultum hoc superat sed stultum hoc superat omnes sapientes. Stultum quidem est: sed et granum quando cadit in terram, si nemo sciat consuetudinem agricolarum, stultum videtur. Labore magno metitur, portatur ad aream, trituratur, ventilatur: post tanta pericula coeli et tempestatum, et labores rustic
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut sciant om̃s gentes qͥ a uoluntatẽ
patris mei facio: surgite eamꝰ. Q iuit
ad passionẽ. soluere qđ ñ rapuit. Quid
.ẽ. enĩ in me nichil inueniet: Nullã
culpã. An aliqͥd ꝑdidit de domo sua dia¬
bolus iste : Discutiat. raptoris nichil
apud meinueniet. Ꝙ tam̃ nt¬
chił nichil rapuisse se dicit peccatum
attendens. nichil usurpasse qđ eiꝰ ñ
esset. Hoc. ẽ. enĩ rapinȩ. hoc iniqͥtatis.
Nã abipso diabolo ȩxtorsit. qͦs ipse ra¬
de domo magna mea ꝑierant. ñ furtum
prudentiã suã de quadicit apłs. stultũ
dĩ sapientius. ẽ. hominib: Imprudentiã
meã. Hoc ipsũ qđ in me irriser̃ qͥ sibi
uident᷑. eẽ. sapientes: tuscis quare fieret.
tu scis imprudentiã meã. Quid enĩ tã
simile imprudentiȩ. quã cũ haberet in
potestate una uoce suos ꝑsecutores pro¬
sternere. ut pateret᷑ se teneri. flagel¬
lari. conspui. colaphizari. spinis corona¬
ri. ligno affigi: ImprudeN tiȩ si¬
mile .ẽ. Stultũ uide

Expanded text:
sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus : et iit ad passionem, solvere quod non rapuit. Quid est enim, in me nihil inveniet? Nullam culpam. An aliquid perdidit de domo sua diabolus? Iste discutiat raptores; nihil apud me inveniet. Tamen nihil rapuisse se dicit, peccatum attendens, nihil usurpasse quod ejus non esset; hoc est enim rapinae, hoc iniquitatis: nam ab ipso diabolo extorsit quos ipse rade domo magna mea perierant; non furtum prudentiam suam, de qua dicit Apostolus: Stultum Dei sapientius est hominibus ? Imprudentiam meam: hoc ipsum quod in me irriserunt qui sibi videntur esse sapientes. Tu scisti quare fieret: tu scisti imprudentiam meam. Quid enim tam simile imprudentiae, quam cum haberet in potestate, una voce suos persecutores prosternere, ut pateretur se teneri, flagellari, conspui, colaphizari, spinis coronari, ligno affigi? Imprudentiae simile est; stultum videtur:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Non qͦ cuncta ista habeant sensũ
laudandi: sed qͥa cuncta bene cogitata
laudẽ pariunt. & implet᷑ cor conside¬
ratione creaturȩ. ad eructandũ ym¬
nũ creatori. Laudant omia dm̃ sed
quȩ fecit ds̃. Nunqͥd in illo ymno ad¬
uertistis. qđ auaricia laudet dm̃
audat ibi dm̃ & serpens. auaricia non
laudat. Omĩa qͥppe repentia nominata
ibi st̃ in laude dĩ. Nominata st̃ om̃ia
repentia: sed ñ st̃ ibi nominata uitia
aliqua. Uitia enĩ ex nob̾. & ex nr̃a uolun¬
tate habemꝰ. & uitia ñ st̃ substantia.

Expanded text:
. Non quo cuncta ista habeant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt, et impletur cor consideratione creaturae ad eructandum hymnum Creatori. Laudant omnia Deum, sed quae fecit Deus. Numquid in illo hymno advertistis quod avaritia laudet Deum? Laudat ibi Deum et serpens; avaritia non laudat. Omnia quippe repentia nominata ibi sunt in laude Dei: nominata sunt omnia repentia; sed non sunt ibi nominata aliqua vitia. Vitia enim ex nobis et ex nostra voluntate habemus; et vitia non
Abbreviated transcription (Latin):
oboediens usq ad mortẽ: ut diceret in¬
auoser aquȩ usq ad animã meã. Ad de
sup mnorte. Quid ã plius additurus es
sominiã mortis: Ideo seqͥtꝰ mortẽ uut̃
qnitis & agna pauꝑtas. sed hinc exunt
miguȩ diuĩtiȩ. qͥa sic̃ impleta .ẽ. pauꝑ¬
tsei ita implebunt᷑ & diuitiȩ ne dẽ
puptate ipsius. Quantas diuitias habet
utide pauptate sua nos diuites faceret
Quises posu facturis .e. de diuitus suis qͥs
diuites fecit de pauꝑtate sua: Infixus
sũ in limo ꝓfundi. & ñ. ẽ. substantia.
ntelligit᷑ alio mͦ substantia. illud qđ
sumꝰ qͥcqͥd sumꝰ Sed hoc ad intelligendũ
aliqͥnto ẽ. difficilius. quanquã res usi¬
tate sint. Sed qͥa inusitatũ uerbũ. ẽ.
indiget cõmendationis. & expositionis
aliqͥntulȩ. Cui tam̃ si intenti fueritis.
dr̃ luna. lapis mare. aer. omĩa ista sub¬
stantiȩ st̃ Eo ipso qͦ st̃ naturȩ ipse sub¬
stantiȩ dicuntur. Ds̃ est quȩdã substan¬
tia. Nã qđ nulla sit substantia: nichil¬

Expanded text:
obediens usque ad mortem: ut diceret, Introierunt aquae usque ad animam meam. Adde super mortem: quid amplius additurus es? Ignominiam mortis. Ideo sequitur: Mortem autem crucis . Magna paupertas! Sed hinc erunt magnae divitiae; quia sicut impleta est paupertas ejus, ita implebuntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, ut de sua paupertate nos divites faceret! Quales nos facturus est de divitiis suis, quos divites fecit de paupertate sua! 5. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Intelligitur alio modo substantia, illud quod sumus quidquid sumus. Sed hoc ad intelligendum aliquanto est difficilius, quanquam res usitatae sint: sed quia inusitatum verbum est, indiget commendationis et expositionis aliquantulae; cui tamen si intenti fueritis, , dicitur sol, luna, lapis, mare, aer: omnia ista substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Naturae ipsae, substantiae dicuntur. Deus est quaedam substantia; nam q
Abbreviated transcription (Latin):
brantiũ tͥcetider̃ suꝑ me. Quare tͥ:
Nunqͥd patri ex ꝓbratur. & ñ ipsi xp̃o:
Quare opꝓbria exꝓbrantiũ tͥ cecider̃
suꝑ me.: Quia qui me cognouit. co¬
gnouit & patrẽ. qͥa nemo ex probra¬
uit. xp̃o. nͥ dõ exprobrans. quia ne¬
mo honorat patrẽ. nͥ qͥ honorat &
filiũ. Opꝓbria exꝓbrantiũ tͥ cȩcide¬
runt suꝑme: qͥa me inuener̃. Et o¬

Expanded text:
 me. Quare, tibi? Numquid Patri exprobratur, et non ipsi Christo? Quare, opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me? Quia qui me cognovit, cognovit et Patrem : quia nemo exprobravit Christo, nisi Deo exprobrans: quia nemo honorat Patrem, nisi qui honorat et Filium . Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me, quia me invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ st̃: in iqͥtas ꝑ ipsũ facta ñ ẽ: quia
iniquitas substantia ñ. ẽ. Substantiȩ
il lȩ ꝑ eũ factȩ sc̃. quȩ laudant eũ Uni¬
uersȩ creaturȩ laudant dm̃. A trib
pueris in camino cõmemorat᷑. & a cȩle

Expanded text:
tas per ipsum facta non est, quia iniquitas facta non est. Substantiae illae per eum factae sunt quae laudant eum. Universa creatura laudans Deum, a tribus pueris in camino commemoratur; et a terre
Abbreviated transcription (Latin):
istã psalmi sententiã. infixus sũ in
limo ꝓfundi. & ñ ẽ substantia : Ds̃
fecit hominẽ. substantiã fecit Atq
utinã maneret in eo qđ ds̃ fecit Si
maneret homo in eo qđ ds̃ fecit: ñ in
illo infixus. eẽt. quẽ ds̃ genuit Porro
autẽ qͥa ꝑ iniqͥtatẽ hom̃o lapsus. ẽ.
a substantia in qua factꝰ. ẽ: iniqͥtas
qͥppe ipsa ñ .ẽ. substantia. ñ enĩ iniqͥ¬
tas est natura quã formauit ds. sed

Expanded text:
Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Deus fecit hominem; substantiam fecit: atque utinam maneret in eo quod Deus fecit! Si maneret homo in eo quod Deus fecit, non in illo infixus esset quem Deus genuit. Porro autem quia per iniquitatem homo lapsus est a substantia in qua factus est iniquitas quippe ipsa non est substantia; non enim iniquitas est natura quam formavit Deus, se
Abbreviated transcription (Latin):
cuangłiũ. Passionẽ quippe diũ nr̃i in
hoc p̃salmo cognoscimꝰ. Et quidẽ passu
dũ. agnoscimꝰ Uerũ laborasse eũ elana
spondebat eis uerbũ. ut impleretur
qđ in alio psalmo dictũ .ẽ. factus sũ sic̃
homo ñ audiens. & ñ habens in ore suo

Expanded text:
Evangelium. Passionem quippe Domini nostri in Evangelium. Passionem quippe Domini nostri in hoc psalmo cognoscimus. Et quidem passum dum, agnoscimus: verum et laborasse eum clamanspondebat eis verbum, ut impleretur quod in alio psalmo dictum est, Factus sum quasi homo n
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt in limo ꝓfundi & ñ. ẽ substantia.
nfixus sũ. & ñ inueni qd feci. Ueni in
altitudinẽ maris. & tẽpestas demersit
me. Grãs ipsius miscđiȩ. qͥuenit in
altitudinẽ maris. & glutiri a marino
coetu dignatꝰ. ẽ: s euomitꝰ. ẽ. t̃cio die
Uenit in altitudinẽ maris: inqua alti¬
tudine nos dep̃ssi eramꝰ. inqua alticu¬
dine nos nau fragiũ passieramꝰ. Henit
illuc ipse. & tẽpestas demersit illũ. qͥa
fluctꝰ ibi passus ẽ. ipsos homines. cẽ¬
pestates uoces dicentiũ. crucifige cru¬
cifige. Dicente pilato. ñ inuenio causã
ullã in hoc homine. quare occidendus
sit: inualescebant uoces dicentiũ. cru¬
cifige. crucifige. Augebat᷑ tẽpestas.
donec demergeret᷑. qui uenerat in alti¬
tudinẽ maris: Ꝙ passus. ẽ. dñs inter
manꝰ iudeoꝵ. qdđ ñ. ẽ. passus cũ suꝑaqus
ambularet. qđ ñ solũ ipse passus ñ erit.
Laboraui clamans raucȩ factȩ st̃ fauces
meȩ. Hoc ubi: hoc quando: Int̾rogem

Expanded text:
fundi, et non est substantia. Infixus sum, et non inveni quod feci. 6. Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Gratias ipsius misericordiae qui venit in altitudinem maris, et glutiri a marino ceto dignatus est: sed evomitus est tertio die . Venit in altitudinem maris, in qua altitudine nos depressi eramus, in qua altitudine nos naufragium passi eramus: venit illuc ipse, et tempestas demersit illum; quia fluctus ibi passus est, ipsos homines; tempestates, voces dicentium, Crucifige, crucifige. Dicente Pilato, Non invenio causam ullam in hoc homine quare occidendus sit, invalescebant voces dicentium, Crucifige, crucifige . Augebatur tempestas, donec demergeretur qui venerat in altitudinem maris. Et passus est Dominus inter manus Judaeorum, quod non est passus cum super aquas ambularet ; Laboravi clamans; raucae factae sunt fauces meae. Hoc ubi? hoc quando? Interrogemus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittim᷑. Hic st̃ enĩ ex pressa uerba
quȩ in eiꝰ passione cõpleta st̃. Deder
in escam meã fel. & insiti mea potaue¬
r̃ me aceto. Quando ista ad litterã
reddita cũq ipse rp̃c dixisset sitiopen¬
dosincruce. & adhoc uerbũ ei acetũ in
Sise tunc consũmata: ñ licet hic aliud
intelligere. Apłi aut̃ loquentes de xp̃o:
testimnonia ex isto psalmo deder̃. Quis
ant deuiet a sententiis eoꝵ: Aut qͥs
agtĩ n sequat᷑ arieces: Ergo xp̃c hiec loqt᷑¬

Expanded text:
expressa verba quae in ejus passione completa sunt: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto: quando ista et ad litterreddita. Cumque ipse Christus dixisset, Sitio, pendens in cruce, et ad hoc verbum ei acetum in fuisse tunc consummata; non licet hic aliud intelligere. Apostoli etiam loquentes de Christo, testimonia ex isto psalmo dederunt. Quis autem deviet a sententiis eorum? aut quis agnus non sequatur arietes? Ergo Christus hic loq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo illi defecer̃. Uide mẽbra ciꝰ de¬
spantia. Attende duos illos qͦs post
resurrectionẽ inuenit inuia collo¬
quentes secũ. qͦrũ erat unꝰ cleophas.
quando detinebant᷑ oculi eoꝵ ne agno¬
scerent eũ. Quomͦ enĩ oculis
agnoscerent. a qͦ m̃te
titubarant: factũ
erat aliqͥd iN oculis ipsoꝵ. simile
m̃tis ipsoꝵ. Loquebant᷑ enĩ int̾ se. & cũ
ab eo cõpellarentꝰ unde loquerent᷑. re¬
sponder̃. Tu solus ꝑegrinaris in ierłm.¬
& nescis quȩ facta st̃ quomͦ iħs naz̾a¬
renꝰ pocens infactis & dictis occisus. ẽ.
De fecer̃ oculi eoꝵ ab sꝑando in dm̃
ipsoꝵ. Ipsos gͦ in se trans figurauit
dicendo defẽcer̃ oculi mei ab sꝑando
indm̃ meũ. Hanc spẽ reddidit̾: qͣn¬
do cicatrices palpando obtulit. Quas
cũ tetigisset thomas: rediit ad spẽ
spando in dm̃ tuũ. Pal pasti cicatrices.
& inuenisti dnm tuũ. Palpasti for¬
mã serui & cognouisti dm̃ tuũ. Cui
tam ipse dñs ait. Quia uidisti credi

Expanded text:
ndo illi defecerunt . Vide membra ejus desperantia; attende duos illos quos post resurrectionem invenit in via colloquentes secum, quorum unus erat Cleophas, quando detinebantur oculi eorum ne eum agnoscerent. Quomodo enim oculis agnoscerent, a quo mente titubarant? Factum erat aliquid in oculis eorum simile mentis ipsorum. Loquebantur enim inter se, et cum ab eo compellarentur unde loquerentur, responderunt: Tu solus peregrinaris in Jerusalem? Nescis quae facta sunt, quomodo Jesus Nazarenus, potens in factis et dictis, occisus est Defecerunt oculi eorum ab sperando in Deum ipsorum. Ipsos ergo in se transfiguravit dicendo: Defecerunt oculi mei ab sperando in Deum meum. Hanc spem reddidit, quando cicatrices palpandas obtulit; quas cum tetigisset Thomas, rediit ad spem sperando in Deum tuum: palpasti cicatrices, et invenisti Deum tuum; palpasti formam servi, et cognovisti Dominum tuum. Cui tamen ipse Dominus ait: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dictũ ẽ. in libro iob t̾ra tradita .ẽ. in
manꝰ impii: An scđm corpus infixus. ẽ
qͥa teneri potuit : Ex ipso crucifixionẽ
habebat. Nisi enĩ clauis fixus. eẽt. cruci¬
fixus ñ. ẽẽt Unde gͦ ñ .ẽ. substantia:
Anlimꝰ ille ñ .ẽ. substantia : Intelligan
gͦ si potuerimꝰ qͥd sit & ñ .ẽ. substant̾ia:
si pͥus intellȩxerimꝰ quid sit substantia.
stantiã Sed nunꝗͥd hoc put̾abimꝰ hic di¬
tiȩ. quasi mͦ aliqͥd de diuitiis ageretur.
aut aliqua quęstio de diuitiis haberet᷑:
Anforte qͥa ille ipse limus pauptas erat.
& diuitiȩ ñ erant. nͥ qͣndo et̃nitatis par¬
ticipes effecti fuerimꝰ: Tunc sunt enĩ
uerȩ diuitiȩ: quando nob inchil deerit
otest etiã scđm huiꝰ uerbi intellectũ ac¬
cipi seusus iste: ut diceret᷑ infixus sũ
in limo ꝓfundi. & ñ.ẽ. substantia. id est
ad pauptatẽ pueni. Nã hic dicit. paup
pauꝑtate uos ditarenuni. Ergo paupta¬
tẽ suã uolens nob̾ dñs cõm̃dare: fortaste

Expanded text:
sicut dictum est in libro Job, Terra tradita est in manus impii . An secundum corpus infixus est, quia teneri potuit, et ipsam crucifixionem habebat? Nisi enim clavis fixus esset, crucifixus non esset. Unde ergo non est substantia? An limus ille non est substantia? Intelligemus ergo, si potuerimus, quid sit, et non est substantia, si prius intellexerimus quid sit substantia. stantiam. Sed numquid hoc putabimus hic ditiae, quasi modo aliquid de divitiis ageretur, aut aliqua quaestio de divitiis haberetur? An forte quia ille ipse limus paupertas erat, et divitiae non erunt, nisi quando aeternitatis participes effecti fuerimus? Tunc sunt enim verae divitiae, quando nobis nihil deerit. Potest etiam secundum hujus verbi intellectum accipi sensus iste, ut diceretur, Infixus sum in limo profundi, et non est substantia, id est, ad paupertatem perveni. Nam hic dicit: Paupepaupertate vos ditaremini . Ergo paupertatem suam volens Dominus nobis commendare, fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
mauerat: & illã quidẽ eiꝰ uocẽ de
psalmo qͦdã incruce nouimꝰ. Ds̃ ns
ds̃ ms̃ ut qͥd me dereliqͥsti: Sed qͣnta
illa uox fuit. aut quã diuturna. ut
in ea raucȩ factȩ essent fauces eiꝰ: Diu
clamauit. uę uob̾ scribȩ & pharisei.
Diuclamauit uȩ mundo ab scandalis
&re uera qͦmͦ raucus clamabat. & idõ ñ
intelligebat᷑. qͣndo dicebant iudei.
Quid .ẽ qđ dicit: Durus ẽ hic sermo
qͥs potest illũ audire : Nescimꝰ qͥđ di¬
cat. Ille omĩa uera dicebat: sed illis
raucȩ fuer fauces eiꝰ. qͥ uoces eiꝰ ñ intel¬
ligebant. Laboraui clamans. raucȩ
facte st̃ fauces meȩ. defecer oculi mei
ab sꝑando in dm̃ meũ Absit hoc: ut

Expanded text:
dem ejus vocem de psalmo quodam in cruce novimus: Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Sed quanta illa vox fuit, aut quam diuturna, ut in ea raucae factae essent fauces ejus? Diu clamavit, Vae vobis scribae, et Pharisaei : diu clamavit, Vae mundo ab scandalis . Et revera quomodo raucus clamabat, et ideo non intelligebatur, quando dicebant Judaei: Quid est quod dicit? Durus est hic sermo; quis potest illum audire? Non scimus quid dicat . Ille omnia verba dicebat; sed illis raucae fuerunt fauces ejus, qui voces ejus non intelligebant. Laboravi clamans; raucae factae sunt fauces meae. 8. Defecerunt oculi mei ab sperando in Deum meum. Absit ut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ. & tañquã mẽbra xp̃i cõpage cari¬
tatis subdita capiti nr̃o & nos inuicẽ
retinentia. dicemꝰ de psalmis. qđ hic
dixisse inuenerimꝰ martyres. qui fu¬
erunt ante nos: quia tribulatio com¬
munis. ẽ omĩb ab initio usq in finẽ
Tam̃ istũ psalmũ quẽ tractandu susce¬
pimꝰ. & de qͦ loqͥ caritati urȩ in nominc
dnĩ ꝓposuimꝰ. ingrano sy napis aguo¬
scamus. paululũ ab altitudine oleris
& diffusione ramorũ. & ab illa gła
ubi auescęli reqͥescunt auocemꝰ cõgita¬
tionẽ. & hȩc magnitudo quȩ nos dele¬
ctat in olere quã de paulo surrexit

Expanded text:
nostrae; et tanquam membra Christi, compage charinostrae; et tanquam membra Christi, compage charitatis subdita capiti nostro, et nos invicem retinentia, dicemus de Psalmis, quod hic dixisse invenerimus martyres qui fuerunt ante nos, quia tribulatio communis est omnibus, ab initio usque in finem. Tamen istum psalmum quem tractandum suscepimus, et de quo loqui Charitati Vestrae in nomine Domini proposuimus, in grano sinapis agnoscamus: paululum ab altitudine oleris et diffusione ramorum, et ab illa gloria, ubi aves coeli requiescunt, avocemus cogitationem; et haec magnitudo quae nos delect
Abbreviated transcription (Latin):
iã talẽ inuenimꝰ quȩ oblita. eẽt. opp¬
briorũ & ignominiȩ uiduitatis suę.
Q idõ possumꝰ forte mirari: cũ uoces
minꝰ ex his afficiam᷑: qͥa ñ eo tẽpore ue¬
nimꝰ quando istacũ sapore legebantur.
abundante pressura. Sed rursus si abun
ambulamꝰ. quã st angusta. & ꝑ pressuras
atq tribulationes ꝑducat ad requiem
sempit̾nã. quãq ipsa quȩ in reb hnima¬
nis uocat᷑ felicitas. plus sit tim̃da quã
miseria. quandoquidẽ miseria plerunq
affert ex tribulatione fructũ bonũ.
felicitas aut̃ corrũpit animã ꝑuersa
securitate & dat locũ diabolo tẽpta¬
tori. cũ gͦ cogitauerimꝰ prudent᷑ &¬
recte sicũt psallit hȩc uictima. tẽpta¬
tionẽ. eẽ. uitã humanã suꝑ t̾rã. nemi¬
nẽq omĩno. eẽ. securũ. nec debere. eẽ.
securũ. donec ad illã patriã ueniatur.
unde nemo ȩxit amicus. quo nemo ad¬
mittit᷑ in iicus: etiã nunc in ipsa ec¬
cłȩ gła agnoscimꝰ uoces tribulationis

Expanded text:
jam talem invenimus quae oblita esset opprobriorum et ignominiae viduitatis suae: et ideo possumus forte mirari cum voces minus ex eis afficiamur, quia non eo tempore venimus, quando ista cum sapore legebantur, abundante pressura. Sed rursus si tribuambulamus, quam sit angusta , et per pressuras atque tribulationes perducat ad requiem sempiternam; quamque ipsa quae in rebus humanis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quandoquidem miseria plerumque affert ex tribulatione fructum bonum, felicitas autem corrumpit animam perversa securitate, et dat locum diabolo tentatori: cum ergo cogitaverimus prudenter et recte, sicut salita victima, tentationem esse vitam humanam super terram , neminemque omnino esse securum, nec debere esse securum, donec ad illam patriam veniatur, unde nemo exit amicus, quo nemo admittitur inimicus, etiam nunc in ipsa Ecclesiae gloria agnoscimus voces tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
O TEMPORE in hoc scło exorci
sumꝰ & aggregati popło dĩ: quo
iã olus illud ex grano sinapis ce¬
tendit braclna iua. qͦ iã ferm̃tũ
illud qđ pͥmo contẽptibile fuit ferm̃¬
tauit tres mensuras. id .ẽ. totũ orbẽ ter¬
rarũ reparatũ ex trib filiis noe: qm̃
aboriente & occidente & aqͥlone &
austro ueniunt qͥ recũ bunt cũ patri¬
archis expulsis foras eis qͥ de illoꝵ car¬
ne st̃ nati. & quorũ fidẽ ñ st̃ imitati.

Expanded text:
o tempore in hoc saeculo exorti sumus et aggregati populo Dei, quo jam olus illud ex grano sinapis tetendit brachia sua; quo jam fermentum illud, quod primo contemptibile fuit, fermentavit tres mensuras , id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe : quoniam ab oriente et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fidem non sunt imitati .
Abbreviated transcription (Latin):
qđ habet in pͥmo uersu.
hoc intoto corpore eiꝰ quȩ¬
rere debemꝰ. Miscđiam
& iudiciũ cantabo tͥ dñẽ.
Nemo sibi ad impunitatẽ blandiat᷑ de
miscđia dĩ : qͥa est & iudiciũ. Ꝙ nemo
in melius cõmutatꝰ exhorreat iudiciũ
dĩ. qͥa p̾cedit miscdia. Hom ines enim
quando iudicant: aliqͣndo uicti mi¬
scđia faciunt contra iusticiã. & uidetꝰ
in eis. e̾ẽ. miscđia. & ñ. ẽẽ. iudiciũ.

Expanded text:
 habe in primo versu, hoc in toto ejus corpore quaerere debemus. «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericordia Dei; quia est et judicium: et nemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciunt contra justitiam; et videtur in eis esse m
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ passim pͣtereunda ft̃ hȩc:
qͣndo quidẽ placuit frĩb ñ tantũ
aure & corde sed & stilo excipienda
que dicimꝰ. ut ñ auditorẽ tantũ: sed
& lectorẽ etiã cogitare debeamus.
Nata. ẽ. quidẽ huic occasio psalmo.
ex re quadã gesta: quã uob̾ etiã feci¬
mus recitari de libro regnoꝵ. Saul
enĩ nͣ ad ꝑmanentũ electꝰ a dnõ. sed
eoꝵ correptionẽ ñ ad utilitatẽ. scd̾m

Expanded text:
Neque enim passim praetereunda sunt haec; Neque enim passim praetereunda sunt haec; quandoquidem placuit fratribus, non tantum aure et corde, sed et stylo excipienda quae dicimus: ut non auditorem tantum, sed et lectorem etiam cogitare debeamus. Nata est quidem occasio psalmo huic ex re quadam gesta, quam vobis etiam fecimus recitari de libro Regnorum. Saül enim rex non ad permanendum electus a Domino, sed eorum corrept