comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ tamquã ursus. ⁊ qͣsi saccũ ostendit in medio ꝓxi-¬
moꝵ eiꝰ. Ingemuit uir ei . ħ audiens suspirauit modi-¬
cum. Breuis omis malitia suꝑ malitiã mulieris: sors
pecc̃or cadat suꝑ illã. Ascens᷑ harenosus ĩ pedibꝰ uete¬
rani: sic mulier linguata homini qͥeto. Ne respicias
in mulieris speciem: ⁊ ñ concupiscas mulierẽ in specie.
Mulieris ira ⁊ irreuerentia. ł confusio maona. Muli-¬
er si pͥmatũ habeat. contͣria ÷ uiro suo. Cor humile
⁊ facies tristis:⁊ plaga mortis. mulier nequã. Manꝰ
debiles ⁊ genua dissoluta mulier q̃ non beatificat
uirũ suũ. Amuliere initium factum ẽ peccati. ⁊ per
illã om̃s morim᷑. Non des aque tue exitũ nec modicũ:
nec mulieri nequã uenã prodeindi. Si ñ ambulauĩt
ad manũ tuã. confundet te ĩ conspectu inimicorum
A carnibꝰ tius abscide illane semꝑ abiitat᷑. Mulieris
bone beat᷑ uir. numerꝰ enĩ annoꝵ illoꝵ duplex. Mu¬

Expanded text:
um tanquam ursus: et quasi saccum ostendit. In medio proximorum 243 ingemuit vir ejus, et audiens suspiravit modicum. Brevis omnis malitia super malitiam mulieris, sors peccatorum cadat super illam. Sicut ascensus arenosus in pedibus veterani, sic mulier linguata homini quieto. Muliein mulieris speciem, et non concupiscas mulierem: in specie mulieris ira, irreverentia, et confusio magna. er si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis et plaga mortis mulier nequa manus debiles et genua dissoluta mulier quae non beatificat virum suum a muliere initium factum est peccati et per illam omnes morimur non des aquae tuae exitum nec modicum nec mulieri nequa veniam prodeundi si non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam ne semper te abutatur mulieris bonae beatus vir numerus enim annorum illorum duplex mu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tacita. non est ĩmutatio erudite anime. Gra suꝑ
gr̃am: mulier scã ⁊ pudorata. Omis autẽ pondatio
non est digna continentis aĩe. Sicut sol oriens mũ-¬
do in altissimis dei. sic mulieris bone spes in orna-¬
mentum domus sue. Lucerna splendens super
candelabrum sẽm̃. ⁊ spẽs faciei suꝑ etatẽ stabilẽ.
Colũne auree suꝑ bases argenteas ⁊ pedes firmi su¬
per plantas stabił mulieris. fundamenta eter na
supͣ petͣm solidam.⁊ mandata dei in corde mulieris scẽ.¬

Expanded text:
et tacita non est inmutatiet tacita non est inmutatigratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis anime. Sicut Sol oriens in mundo in altissimis Dei: sic mulier bona species in ornamento domus est. Lucerna splendens super candelabrum sanctum species faciei super etatem stabilem. Columne auree super bases argenteas: et pedes firmi super plantas stabilis mulieris. Fundamenta eterna super petram solidatam: et mandata Dei in corde mulieris s
Abbreviated transcription (Latin):
muit cor meũ. ⁊ in quarto facies mea metuit. Belatu-¬
ram ciuitatis. ⁊ collectionem populi. ⁊ calupniã menda¬
cem suꝑ mortẽ omĩa grauia. Dolor cordis ⁊ luctꝰ muli¬
er zelotipa. In muliere zelotipa flagellũ lingue. oĩb̾
cõmunicans. Sicut boum iugum quod mouet᷑. ita et
mulier ÷ nequã. Qtenet illã. q̃si qͥ app̃hendat scorpio¬
nem. Mulier ebriosa. ira magna. ⁊ contumelia ⁊ tur¬
pitudo illiꝰ non conteget᷑. fornicatio mulieris in extol¬
lentia ocłoꝵ. ⁊ in palpebris illiꝰ. agnoscet᷑. In filia non
auertente se. sirma custodiã. ne inuenta ocasione ab¬
utat᷑ se. Ab omĩ irreuerentia oculis eiꝰ caue. ⁊ ne mire¬
ris si te neglexerit. Sicut uiator sitiens ad fontẽ os aꝑi-
et ⁊ ab omni aqͣ proxima bibet ⁊ contͣ omnẽ palũ sedebit
Icontͣ omnem sagittam aꝑiet faret᷑m donec deficiat.
Gr̃a mulieris sedule delectabit uirũ suũ Iossa illus
impinguabit. Bisciplina illiꝰ: datus dĩ. Mulier sensata

Expanded text:
muit cor meum, et in quarto facies mea metuit. Delaturam civitatis, et collectionem populi, et calumniam mendacem, super mortem omnia gravia; dolor cordis et luctus, mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ congregasti quomodo ĩuenies in senectute tua:
Quã speciosũ canicie uiditiumr. ⁊ p̃sbiteris cognoscẽ
iuditiũ. Quã speciosa ueterani sapientia ⁊ głosis ĩtel¬
lectũm ⁊ consiliũ. Corona senũ multa ꝑitia ⁊ gła ilłoꝵ
timor dĩ. Nouẽ insuspicabilia cordis magnificaur. et¬

Expanded text:
non congregasti, quomodo inuenies in senectute tua? quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consilium! quam speciosa ueteranis sapientia et gloriosis intellectus et consilium! corona senum multa peritia et gloria illorum timor dei.
Abbreviated transcription (Latin):
rum:. ⁊ qui enarrat iusticiã auri audienti. Ꝙmagnꝰ
qͥ inuenit sapientiam ⁊ scientiam: S non ÷ suꝑ timẽtẽ
ddñm. Timor dei suꝑ omĩa suꝑposuit. Beatꝰ cui donatũ
est habere timorẽ dei. Qtenet illũ Icui assimilabit᷑:
limor dnĩ initium dilectionis eiꝰ. Fid̾i autẽ initiũ ag-¬
glutinatũ ÷ ei. Omĩs plaga tͥsticia cordis ÷:⁊ oĩs ma¬
litia. neqͥtia muliexis. Iomnẽ plagã ⁊ ñ plagã uidebit
cordis:⁊ omnẽ neqͥtiam ⁊ ñ neqͥtiã mulieris. Et omnẽ
obductũ ⁊ ñ obductũ odientiũ: ⁊ omnẽ uindictã ⁊ non
uindictam inimicoꝵ. I ÷ caput nequius suꝑ caput
colubri:⁊ non ÷ ira suꝑ irã mulieris. Cõmorari leõi
⁊ draconi placebit:. quã habitare cũ muliere nequã.

Expanded text:
narrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem Deum timor Dei super omnia superposuit beatus cui donatum est habere timorem Dei qui tenet illum cui adsimilabitur timor Dei initium dilectionis eius fidei autem initium adglutinandum est ei omnis plaga tristitia cordis est et omnis malitia nequitia mulieris est et omnem plagam et non plagam videbit cordis et omnem nequitiam et non nequitiam mulieris et omnem obductum et non obductum odientium et omnem vindictam et non vindictam inimicorum non est caput nequius super caput colubri et non est ira super iram inimici commorari leoni et draconi placebit quam habitare
Abbreviated transcription (Latin):
uite ⁊ testamtum altissimi ragnitio ui̾tatis. Lege̾ mãda¬
uit moyses in p̃ceptis uisticiarum. ⁊ hereditatẽ domui
iacob. ⁊ isrł ꝓmissionis. Iosuit dauid puero suo excitare
regem ex ipso fortissimũ An chrono honoris sedentẽ ĩ sepi¬
ternũ. Qimplet qͣsi phison sapientiã: ⁊ sicut tigris in
diebꝰ nouoꝵ. Qadimplet q̃si euphrates sensũ: qͥ mult i¬
plicat quasi iordanis in tempore messis. Q mittit disci¬
plinam sicut lucem ⁊ assistens qͦsi geon indie uidemie.
Q ꝑficit pͥmꝰ scire ipsam: ⁊ infirmior non inuestigabit eã.
A mari enĩ abundat cogitatio eiꝰ. ⁊ consiliũ illiꝰ ĩ abys¬
so magna. Ego sapientia esfudi flumina ego qͣsi t̃mes aq̃
ĩmense de fliuuo. Ego qͣsi fluuiꝰ dorix ⁊ sic̃ aque ductꝰ exi¬
ui de ꝑadiso. Dixi lrigabo meũ ortũ plantationũ ⁊ in-¬
ebriabo partͦ mei fructũ. Et ecce factꝰ ÷ mͥ tͣmes abun¬
dans ⁊ fluuiꝰ meus ꝓpinqͣuit ad mare: qm̃ doctͥnã qͣsi

Expanded text:
 mandavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiam et sicut Tigris in diebus novorum qui adimplet quasi Eufrates sensum qui multiplicat quasi Iordanis in tempore messis qui mittit disciplinam sicut lucem et adsistens quasi Geon in die vindemiae qui perficit primus scire ipsam et infirmior non investigavit eam a mari enim abundavit cogitatio eius et consilium illius abysso magna ego sapientia effudi flumina ego quasi tramis aquae inmensae de fluvio ego quasi fluvius Doryx et sicut aquaeductadiso. Dixi: Irrigabo meum hortum plantationum, et inebriabo partus mei fructum, et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus propinquavit ad mare, quoniam doctrinam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatis. ⁊ t̾tiũ adducit irã ⁊ ꝑditionẽ. Anima callida
qͣsi ignis ardens. ñ extinguet᷑ donec aliqͥd glutiat. Et
homo nequã in ore carnis sue. non desinet donec ĩcẽdat
ignem. homini fornicario: omĩs panis dulcis. N fatigab̃r.
contempnens in animam suã ⁊ dicens. Qͥd me uidet :¬
lenebre circũdant me. ⁊ paries cooꝑuit me ⁊ nemo cir¬
cumspicit me. Quẽ uereor:. Delictoꝵ meoꝵ ñ memo¬
rab̃r altissimꝰ. Et ñ intelligit. qm̃ omĩa uidet ocłs illiꝰ

Expanded text:
catis, et tertium adducit iram et perditionem. Anima calida quasi ignis ardens non exstinguetur, donec aliquid glutiat; et homo nequam in ore carnis suae non desinet, donec incendat ignem. Homini fornicario omnis panis dulcis, non fatigabitur contemnens in animam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me quem vereor delictorum meorum non memorabitur Altissimus et non intelleget quoniam omnia videt oculus illius
Abbreviated transcription (Latin):
pungit cor profert sensũ. Mittens lapidẽ in uolati¬
lia deiciet illa. sic ⁊ qͥ conuiciat᷑ Amico dissoluit ami-¬
ticiam. Ad amicum ⁊ si ꝓduxeris gladiũ ñ desperes.
est enim regressus ad amicũ. Si aꝑuerit os triste ñ
timeas. est enĩ recordatio excepto conuicio ⁊ imꝓpio ⁊

Expanded text:
 uersus: Mittens lapidem in uolatilia. deiciet illa: sic et qui conuiciatur amico dissoluit amicitiam. ad amicum etsi produxeris gladium, non desperes: est enim regressus. ad amicum si aperuerit os triste, non timeas: est enim concordatio, excepto conuicio et inproper
Abbreviated transcription (Latin):
Deflecte ab illo. ⁊ inuenies reqͥem. Et ñ acidieris ĩ stulti¬
tiam illiꝰ. Suꝑ plũbũ qͥd grauab̾s. ⁊ qd̾ illi aliud nomen
quã fatuus: harenã ⁊ salem ⁊ massam ferri faciliꝰ: por¬
tare. quã hominẽ imprudentẽ ⁊ fatuũ ⁊ impiũ. lo-¬
ram̃tũ ligneũ colligatũ fundam̃to edificii ñ dissoluet᷑

Expanded text:
deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs auscultare ꝑ hostiũ. ⁊ prudens grauab̾r ꝯtumelia.
Labia imprudentiũ stulta narrabt̾. u̾ba autẽ prudẽti¬
um statera pond̾abunt᷑. In orefatuorũ cor illoꝵ ⁊ ĩ corde
sapientiũ os illoꝵ. Dũ maledicit impiꝰ diabolũ. maledicit
ipse animã suã. Susurro coinqͥnabit aniniã suã ⁊ĩ om̃ib̾
odiet᷑. Et qͥ manserit: odiosꝰ erit. taeitꝰ ⁊ sensatꝰ honora¬
bit᷑. In lapide luteo lapidatꝰ ÷ pigerꝰ. Iom̃s loquent᷑
suꝑ asꝑnationẽ illiꝰ. De stercore boũ lapidatꝰ ÷ piger. ⁊
om̃is qͥ tetigerit eum. excutiet manꝰ. Confusio patͥs est
de filio indisciplinato. filia autẽ fatua ĩ diminoratione
siet. filia prudens. hereditas uiro suo. Nam q̃ cõfundit
in contumelia fit genitoris. Patrẽ ⁊ uirũ confundit audax
Iab impus ñ minorabr. ab utͥsq autẽ inhonorabit᷑. Mu¬
sica ĩ luctu ĩportuna narratio. flagella ⁊doctͥna in oĩ
tempr sapientia. Qdocet facuũ q̃si qͥ conglutinet testã.

Expanded text:
gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabsica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia qui docet fatuum quasi qui conglutinet testam
Abbreviated transcription (French):
sui ĩueniet firmamentum. Fili elemosinã paup̾is ne
defrudes. ⁊ ocłos tuos ne tͣnsu̾tas a paup̾e. animã esuriẽ¬
tem ne despexeris. ⁊ñ exasꝑes paupẽm in inopia sua.
Cor inopis ne afflixeris. ⁊n protrahas datũ angustiãti.

Expanded text:
ne fraudes et oculos tuos ne transvertas a paupere animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti
Abbreviated transcription (Latin):
qui thesauritat. ita & qui honorificat matiem suam.
Q honorificat patrẽ iocundabr in filus gm die orati¬
oĩs sue exaudiet᷑. & honorat patrem suum. uita uiuet
longiori. Et qͥ obedit patri. refrigerabit matre. Qtimet
dũm honorat parentes ⁊ qͣsi dñis seruiet his qͥ se gen̾are¬
runt in oꝑe ⁊ sermone ⁊ in om̃i patientia. honora pa-¬
trem tuum ut suꝑueniat tͥ benedictio a deo. ⁊ benedi¬
ctio illuis in nouissimo manet. Benedictio patris fir¬
mat domos filioꝵ. maledictio autẽ matͥs eradicat sun-¬
dam̃ta. Ne głieris in contumelia patris tui. ñ÷ enim
t gła s confusio. Gła enĩ hominis ex honore patͥs sui ⁊
dedecꝰ filii pater sine honore. fili suscipe senectutẽ patͥs¬
tui. Ine contristes eum in uita illiꝰ. ⁊ si defecerit sensu.
ueniam da ⁊ ne sꝑnas eũ in tua uirtute. Elemosina
cium patris non erit in obliuone. Nã ꝓ peccato matris
restituet᷑ tͥ bonum. Et in iusticia editicab̾r tͥ nĩ die t̾bu¬

Expanded text:
matrem suam. qui honorat patrem, iocundabitur in filiis. qui honorat patrem suum, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in cont ejus confusio. Gloria enim hominis ex honore patris sui, et dedecus filii pater sine honore. » Quod autem contui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribu
Abbreviated transcription (Latin):
timori dñi. & ne accesseris ad illum duplici corde. Ne
fueris hypochrita in conspectu hominum & n scãda¬
lizeris labiis tuis. Attende in illis ne forte cadas & addu
cas anime tue inhonorationem. & reuelet ds absconsa
tua. & in medio synagoge elidat te. qm̃ accessisti mali¬
gne ad dñm. & cor tuum plenum ẽ dolo & fallacia. fili¬
animã tuã ad tẽpcationẽ. Depͥme cor tuũ & sustine. ineli¬

Expanded text:
timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, cas animae tuae inhonorationem, et revelet Deus absconsa tua, in medio synagogae elidat te: quoniam accessisti maligne ad Deum, et cor tuum plenum est dolo et fallaciae. » Manimae suae a
Abbreviated transcription (Latin):
dona dei. Scientiam & intellectum prudentie sapien¬
tia cõpartietur. & głam tenentium se exaltat. Ladix
sapientie timere dñm. rami enim illius longeui. In
thesauris illius intellectus & scientie religiositas. execratio
autem peccatoribꝰ sapientia. Timor dñi expellit pecca¬
tum. Nam qͥ sine timore est. ñ potĩt iustificari. Iracũ

Expanded text:
tellectum prudentiae sapientia conpartietur et gloriam tenentium se inaltat radix sapientiae est timere Dominum rami enim illius longevi in thesauris sapientiae intellectus et scientiae religiositas execratio autem peccatoribus sapientia timor Dei expellit peccatum nam qui sine timore est non poterit iustificari
Abbreviated transcription (Latin):
eram̃tum eruginat neqͥtia illiꝰ. Et si humiliat᷑ uadat
curuus abice animum tuũ. ⁊ custodi te ab illo. iiͦ statu¬
as illum penes te. nec sedeat ad dextera tuã ne ꝯu̾sus
stet in loco tuo. ne forte conuersꝰ in locũ tuũ inqͥrat
cathedrã tuã. Iĩ nouissimo cognoscas u̾ba mea ⁊ in

Expanded text:
eramentum eruginat nequitia illius. Et si humiliatus vadat curvus, abice animum tuum et custodi te ab illo. Non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam, ne conversus stet in loco tuo, ne forte conversus in locum tuum inquirat cat
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥssima pauꝑtas in ore ĩpii. Cor hoĩs ĩmutat faciẽ illiꝰ
siue in bona. siue in mala. Hestigium cordis boni ⁊ faciẽ
bonam difficile ĩuenies. ⁊cum labore. Beatꝰ qui ñ ẽ laps
uerbo ex ore suo. ⁊ non est stimulatꝰ ĩ tͥsticia delicti. felix
qͥ ñ habuit animi sui tͥsticiã. ⁊ non excidit a spe sua uiro

Expanded text:
faciem illius sive in bona sive in mala vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Nequam est ocłs liuidi. ⁊ auertens faciẽ. Iñ despi¬
ciens animã suã Insaciabił oculꝰ cupidi in partẽ iniqui¬
tatis non saciabr. donec consũmet arefaciens animã
sua. Oculꝰ malꝰ ad mala ⁊ non saciab̾r pane. indigens
⁊ in e̾sticia erit suꝑ mensam suam. fili si habes benefac tecum
⁊ dignas deo oblationes offer. Memor esto qm̃ mors ñ tardat
⁊ testam̃tum inferoꝵ quia demonstratũ : tͥ. Testam̃tũ enĩ ħ

Expanded text:
suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus malus ad mala et non satiabitur pane et in tristitia erit super mensam suam fili si habes benefac tecum et Deo bonas oblationes offer memor esto quoniam mors non tardat et testamentum inferorum quia demonstratu
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃la temptabit te.⁊ subridens int̾rogabit te. De abscõdi¬
tis tuis animo illiꝰ ĩmittis. ⁊ conseruabit u̾ba tua ⁊ ñ par¬
cet de malitia ⁊ de uincłis. Caue tͥ ⁊ attende diligenter
auditui tuo qm̃ cũ subu̾sione tua ambulas. Audiens uͦ
qͣsi in sompnis uide ⁊ iuigilabis in omni. uita tua. dili
ge ui
simile sibi. sic ⁊ omnis homo proximũ sibi. Omis caro ad simi¬
lem sibi coniunget᷑. ⁊ omĩs hõ simili sui sociab̾r. Si cõmuni¬
cabit lupꝰ agno aliqñ. sic peccator iusto. Que cõmunicatio sc̃o
hoĩ ad canẽ: Aut que pax bona diuiti ad pauꝑem: Uenatio
leonis onager in heremo. sic pascua sunt diuitũ paupes. Et
sicut ab hominatio ẽ suꝑbo humilitas. exec̾tio diuitis pau¬
per. Diues cõmotꝰ confirmat᷑ ab amicis. humił autẽ cum
cecidit expellit᷑ ⁊ a notis. diuiti decepto multi recupatoreᷤ.
Loquuitꝰ ẽ suꝑba. ⁊ ustificauerunt illũ. humił deceptꝰ ÷.

Expanded text:
ubridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua e tua similem sibi sic et omnis homo proximum sibi omnis caro ad similem sibi coniungitur et omnis homo simili sui sociabitur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis diviti decepto multi recuperatores locutus est superba et iustificaverunt illum humilis deceptus est et
Abbreviated transcription (Latin):
Irelinquet omĩa aliis. Sta in testam̃to tuo ⁊ in illo
colloquere ⁊ ĩ oꝑe mandatoꝵ tuoꝵ ueterasce. Ne mã¬
seris in oꝑibꝰ peccoꝵ. Confide autẽ in deo ⁊ mane ĩ loco
cuo. facile ẽ enĩ in ocłis dei subito honestare pauꝑem.
Benedictio dĩ in m̃cedẽ di festinat. Et in honore ue¬
loci. ꝓcessꝰ illiꝰ fructificat. Nedicas qͥd ẽ mͥ opꝰ. ⁊ q̃ ert̃
michi ex hoc bona: Nedicas sufficiens sum. ⁊ qͥd ex hoc
pessimabor: In die bonoꝵ. ne ĩmemor sis maloꝵ ⁊ in
die maloꝵ. ne ĩmemor sis bonoꝵ. Qm̃ facile ẽ corã
deo in die obitꝰ retͥbuere unicuiq scd̃m uias suas. Ma¬
litia hore obliuionẽ facit luturie magne. ⁊ in sine
hoĩs denudatio oꝑum illiꝰ. Ante mort̾e nelaudes hoĩe

Expanded text:
iis, et morietur. Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processus illius justificat. Ne dicas: Quid est mihi opus? et quae erunt mihi ex hoc bona? Ne dicas: Sufficiens mihi sum, et quid ex hoc pessimabor? In die bonorum, ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum; quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae: et in fine hominis, denudatio operum illius. Ante mortem ne laudes homine
Abbreviated transcription (Latin):
cia humilieris. Noli esse humił ĩ sapientia tua ne humi¬
liatꝰ in stulticiã sedicaris. Aduocatꝰ a potentiore disced
ex hoc enim magis te ad uocabit. Ne imꝓbꝰ sis ne ĩpinga¬
ris.⁊ ne longe sis ab eo ne eas in obliuionẽ. Ne retin ea¬

Expanded text:
tia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te adris: et ne longe sis ab eo, ne eas in oblivionem. Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
& subuertet te in foueã. In ocłis suis lacrimat᷑ inimicus.
& si inuen̾it tempꝰ ñ saciab̾r sanguine. Si ĩcurrerint tͥ
& qͣsi adiuuans suffodiet plantas tuas. Cap̃ sim̃ mouebit
& plaudet manu ⁊ multa susur rans c̃mutabit uultũ suũ.
ĩduet suꝑbiã. Poncdꝰ suꝑ se tollit qͥ honestiori se ꝯmunicat.
Et ditiori te ne sociꝰ fuis. Qd cõmunicabit cacab̾ ad ollam:
Qñ enĩ colliserint confringet᷑. Piues iniuste egit ⁊ fremet.
pauper autẽ lesus tacebit. Si largitꝰ ei fu̾is assumet te
⁊ si ñ habueris derelinquet te. Si habes conuiuet tecum
I euacuabit te. ⁊ ipse non dolebit suꝑ te. Si necessariꝰ illi
siu̾s supplantabit te. ⁊ subridens sp̃e dabit narrans tͥ
bona ⁊dicit. qͥd opꝰ ẽ tͥ: Et cõsundet te in cibis suis donec
te exinaniat bis. Iter. ⁊ in nouissimo deridet te. Postea
uidens derelinquet te ⁊ caput suũ mouebit ad te. humi-
liare dõ. ⁊ expecta manꝰ eiꝰ. Attende ne seductꝰ ĩ stubti¬

Expanded text:
 subvertat te in foveam. In oculis suis lacrymatur inimicus, et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint tibi si adjuvans suffodiet plantas tuas. Caput suum movebit et plaudit manu, et multa susurrans commutabit vultum suum. itari. « Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat; et ditiori te ne socius fueris. Quid communicabit caccabus ad ollam? Quando enim se colliserint confringentur. Dives injuste egit et fremet; pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum et evacuabit te: et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit tibi, narrans tibi bona, dicit: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo deridebit te, postea videns derelinquet te, et caput suum movebit ad te. » liare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stulti
Abbreviated transcription (Latin):
stodiens eos in die iundicte. Da bono & non receꝑis pec¬
catorem. Benefac humili. ⁊ non ded̾is impio. ꝓhibe panes
illi dari. ne in ipsis potentior te sit. Nam duplicia mala
ĩuenies in om̃ibꝰ bonis quetumq feceris illi. qm̃ & altissi¬
mus odio ht̃ peccatores. & impiis reddet iundictã. Non¬

Expanded text:
stodiens eos in die vindictae da bono et non receperis pecstodiens eos in die vindictae da bono et non receperis peccatorem benefac humili et non dederis impio prohibe panes illi dare ne in ipsis potentior te sit nainvenies in omnibus bonis quaecunque feceris illi: quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam.
Abbreviated transcription (Latin):
dolosi. Sicut enĩ eructant p̾cordia fetantiũ ⁊ sic̃ ꝑdix
ĩducit᷑ in caueã ⁊ ut caprea ĩ laqͥum. sic ⁊ cor suꝑboꝵ
⁊ sicut ꝓspector iudens casũ ꝓximi sui. Bona enĩ ĩ ma¬
la conuertens insidiat᷑. ⁊ in electis imponet maclã.
A scintilla una auget᷑ ignis. ⁊ ab uno doloso auget᷑
sanguis. homo uero peccator. sanguini insidiat᷑. Attede
⁊ a pestifero. fabricat enim mala. ne forte inducat suꝑte
subsãnationem iꝑpetuũ. Admitte ad te alienigenã et
sub uertet te in turbine ⁊ abalienabit te auiis propriis.
Si benefecis. scito cui benefet̾is. & erit gr̃a bonis tuis mul¬
ta. Benefac iusto ⁊ inuenies retͥbutionẽ magnã. ⁊ si ñ ab
ipso. certe a deo. Non ẽ ei bene qͥ assidiuis ÷ in mał. Iele¬
mosinã ñ danti. qm̃ ⁊ altissimꝰ odio ht̃ peccatores et
misertus est penitentibꝰ. Ba misericordi ⁊ ne suscipias
peccatorem. Et impus ⁊ peccatoribꝰ reddet iundictã cu¬

Expanded text:
sicut perdix inducitur in foveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum; et sicut prospector videns casum proximi sui. Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in torpore, et alienabit te a tuis propriis. XII. Si benefeceris, scito cui benefeceris, et erit gratia in bonis tuis multa. Benefac justo, et invenies retributionem magnam; et si non ab ipso, certe a Deo. Non est eis bene qui assidui sunt in malis, et eleemosynas non danti; quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et misertus est paenitentibus da misericordi et ne suscipias peccatorem et impiis et peccatoribus reddet vindictam cu
Abbreviated transcription (Latin):
uistũ pauperẽ. & ñ magnificare uirũ peccatorẽ diuiẽ. Mag¬
nus est iudex ⁊ potens ell honore. & non est maior illo: qui
cunet dm̃. Beruo seniato liberi seruiunt. & uir prudens
& disciplinatus non murmurabit correptus: & in scius non
honorabitur. Noli ce extollere in faciendo opere tuo ⁊ noli cũ¬
ctari in tempore angustie. Melior est qui oꝑatur ⁊ habũ¬
dat in omnibꝰ. quam qͥ głatur. ⁊ eget pane. fili ĩ mansue

Expanded text:
ustum pauperem et non magnificare uirum peccatorem diuitem. magnus est iudex et potens est in honore, et non est maior illo qui timet deum. seruo sensato liberi seruiunt: uir prudens et disciphonorabitur. Noli te extollere in faciendo opera tua, et noli cunctari in tempore angustiae. Melior est qui operatur et abundat in omnibus quam qui gloriatur et eget pane. Fili, in m
Abbreviated transcription (Latin):
illud oꝑat᷑. ibit cum ipso. Et om̃e opꝰ electũ iustificabit:
⁊ qͥ oꝑat᷑ illud honorabit᷑ in illo. Beatꝰ uir qͥ in sapientia
sua morabr. ⁊ qͥ inuisticia sua meditabr̃. ⁊ in sensu co-¬
gitabit circumspectionem dei. Qͥ excogitat uias illiꝰ in¬
suo corde. ⁊ in absconsis illiꝰ intelligens. uadens p̾ illũ qͣsi
uestigator ⁊ ĩ uiis illiꝰ consistens. Qͥ respicit ꝑ fenestras eꝰ

Expanded text:
ipso. Et omne opus electum justificabitur, et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir qui in sapientia sua morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram
Abbreviated transcription (Latin):
fier. iudex si ualeas uirtute irrũpe iniqͥtates. ne forde exte¬
meseas facie potentis. ⁊ ponas scandaluĩ in agilitate tua. ⁊ on
peces ĩ multitudine cuitatis nec te ĩmittas in ppołm. neq
aliges duplicia pec̃a. nec enĩ in uno eris ĩmunis. Noli ce
pusillanimis in anima tua. exorare ⁊ facere elemosinã ñ
despicias. Ne dicas ĩ multitudine munerũ meoꝵ respicioꝵ
ds ⁊ offerente me deo altissimo suscipiet mun̾a mea. Non
irrideas hoĩem ĩ amaritudine aiẽ. est enĩ qͥ humiliat ⁊ ex¬

Expanded text:
rte extimescas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudine civitatis, nec te immittas in populum, neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua, exorare et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas: In multitudine munerum meorum respicies Deus, et offerente me, Altissimus suscipiet munera mea. Non irrideas hominem in amaritudine animae suae: est enim qui humiliat et ex
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩ compedes illiꝰ. ⁊i torques illiꝰ tuũ collũ. Subie hu¬
merũ tuũ ⁊ porta illã. ⁊ ne acidieris uincłis eiꝰ. In omni
animo tuo accede ad illã. ⁊ ĩ oĩ uͥtute tua serua uias eiͦ.
Inuestiga illã. ⁊ manifestabit᷑ tͥ. Icontinens factꝰ ne de¬
relinqͣs eã. In nouissimis enĩ inuenies reqͥẽ in ea. Icõu̾¬

Expanded text:
um in conpedes illius et in torquem eius tuum collum. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis eni
Abbreviated transcription (Latin):
nã. ⁊ si dilexeris audire sapiens eris. In multitu dĩe
p̃sbit̾oꝵ prudentiũ sta. ⁊sapientie illoꝵ ex corde ꝯuin¬
gere ut omnẽ narrationẽ dĩ possis audire.⁊ ꝓu̾bia
laudis ñ effugiant a te. Ut si uid̾is sensatũ euigila ad
illum. ⁊gͣdꝰ hostioꝵ illiꝰ exterat pes tuus. Cogitatũ ha¬
be in p̃ceptis dĩ ⁊ mandatis illiꝰ maxime assidiuis esto¬

Expanded text:
lexeris audire sapiens eris in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus cogitatum habe in praeceptis Dei et in mandatis illius maxime a
Abbreviated transcription (Latin):
N tardes conu̾ti ad diim ⁊ ne differas de die in diẽ. Subito enĩ
ueniet ira illiꝰ ⁊ in temꝑre uindicte disꝑdet te. Noli anxiꝰ
ẽẽ ĩ duuicus iniustis. nichil enim ꝓderunt tͥ in die obducti-¬
onis ⁊ uindicte. Ñ uentiles te in omnẽ uentũ ⁊ ñ eas ĩ om̃i
uia. Sic enĩ peccator ꝓbat᷑ in duplici lingua. Esto sirmꝰ in
uia dni ⁊ĩ u̾itate sensus tui ⁊ scĩentia. ⁊ ꝓseqͣtur te u̾bũ¬

Expanded text:
ti ad Deum et ne differas de die in diem subito enim venit ira illius et in tempore vindictae disperdet te noli anxius esse in divitiis iniustis nihil enim proderunt tibi in die obductionis et vindictae non ventiles te in omnem ventum et non eas in omni via sic enim peccator probatur duplici lingua esto firmus in via Dei
Abbreviated transcription (Latin):
responde proximo. Sin autẽ. sit manꝰ tua. suꝑ os tuum.
He capiaris in uerbo in disciplinato ⁊ confundaris. honor &
gła in sermone sensati. Lingua imprudentis subu̾sio ẽ ipsꝰ
H appelleris susurro lingua tua capiaris ⁊ consundari.
Suꝑ furẽ enĩ est consusio ⁊ penitentia ⁊ denotatio pessima
suꝑ bilinguẽ. Susurratori autẽ odiũ ⁊ inimaiticia ⁊ꝯt u

Expanded text:
 tua super os tuum ne capiaris in verbo indisciplinato et confundaris honor et gloria in sermone sensati lingua inprudentis subversio ipsius non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris super furem enim est confusio et paenitentia et denotatio pessima super bilinguem susur
Abbreviated transcription (Latin):
tua ꝑ stulticiam. ⁊ folia tua comedet. ⁊ fruetꝰ tuos ꝑdet:
& relinqueris uelut lignũ aridũ ĩ heremo. Aĩa eñĩ neqͣ
disꝑdet qui se habet. ⁊ in gaudiũ inimici dat illũ ⁊dedu¬
cet in sortem ĩpioꝵ. Uerbũ dulce multiplicat amicos. et
mitigat inimicos. Et lingua eucharis gratiosa ĩ bono
homine habundabit. Multi pacifici sinc tͥ.⁊ ꝯsiliariꝰ sit

Expanded text:
a tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pacifici sint tibi et consiliarii t
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiam cordis tui ⁊ ne dixeris quom potui. Aut
qͥs me subiciet ꝓpt̾ facta mea:. d̃s enim uindicans uindica¬
bit. Ne dixeris peccaui. ⁊ quid accidit mͥ tͥste: Altissimꝰ enĩ
÷ patiens redditor. De ꝓpitiato peccato noli ẽẽ sine metu.
neq adicias peccatum suꝑ peccatum. Ine dicas miseratio di
magna ÷. multitudinis peccatoꝵ meoꝵ misereb̃r. Miscd̃i a

Expanded text:
m cordis: et ne dixeris: Quomodo potui? aut quis me subjiciet propter facta mea? Deus enim vindicans vindicabit. Ne dixeris: Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim est patiens redditor. De propiciato peccato noli esse sine metu, neque adjicias peccatum super peccatum. Et ne dicas: Misericordia Dei magna est, multitudinis pe
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ illiꝰ. ⁊ confirmabit illũ. zit̃ adducet directũ ad
thesauriz at suꝑ illũ scientiã ⁊ intellectũ iusticie. Si autẽ
oberrauerit derelinquet eum: ⁊tͣdet eum in manꝰ ini¬
mici sui. Fili conserua tempꝰ ⁊ deuita a malo. ꝑ anima
tua ne confũdaris dicere uerum. Est enĩ confusio addu¬
cens peccatum est confusio adducens głam & gr̃am. Ne
accipias faciem adusus faciem tuã. nec adũsus animam
tuã mendatium.ĩs reuerearis ꝓximũ tuum in casu suo
nec retineas uerbum in tempore salutis. N abscondas sapi-¬
entiam tuã in decore eiꝰ. In lingua enĩ agnoscit᷑ sapiẽtia

Expanded text:
firmabit illum et iterum adducet directum ad et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae. si autem oberrauerit, derelinquet illum et tradet eum in manus inimici sui. fili, conserua tempus et deuita a malo. pro anima tua non confundaris dicere uerum. est enim confusio adducens peccatum et est confusio adducens gloriam et gratiam. non accipias faciem aduersus faciem tuam, nec aduersus animam tuam mendacium. non reuerearis proximum tuum in casu suo, nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua enim agnoscitur sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sue. Si unus cecidĩt. ab alt̾o fulciet᷑. Ne soli. qͥa cũ
cecidit non ht̃ subleuantẽ. Et si dormierit duo. foue¬
bunt᷑ mutuo. Unꝰ quom̃ calefiet: Et si quispiã p̾ualu¬
erit contͣ unũ. duo resistunt ei. funicłs triplex diffi¬
cile rumpit᷑. Melior est puer pauꝑ ⁊ sapiens. rege
sene ⁊ stulto. qͥ nescit p̃uide in postremũ qd̵ ⁊ de cr¬
cere catenisq interdũ quis egrediat᷑ ad regnii. ⁊ aliꝰ natꝰ ĩ
regno inopia consumet᷑. Uidi cunctos uiuentes qͥ ambue¬
lant sub sole cũ adolescente scd̾o qͥ consurget pro eo. Infini¬
tus est nũs popłi omniũ qͥ fuerunt añ eum ⁊qͥ post ea
suturi sunt ñ letabunt᷑ in eo. S ⁊ hoc uanitas ⁊ afflic̾tio

Expanded text:
e soli; quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est pauper et sapiens, rege sene et stulto qui nescit providere in posterum quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum et alius natus in regno inopia consumatur vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole cum adulescente secundo qui consurgit pro eo infinitus numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum et qui postea futuri sunt non laetabuntur in eo sed et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Libesti me de ꝑditione. ⁊eripiusti me de tempore i¬
iquo. ꝓpt̾ea conficebor ⁊ laudẽ dicam tͥ ⁊ benedicã nom̃
dni cũ adhuc uinior sum. Priusquã oberrem. ꝗsuui sapi¬
entiam palã in oratior mea. Ante tempꝰ postulabã ꝓ illa
usq ĩ nouissimis inqͥram eã. ⁊ florebit tamꝗͣ p̾cox uiia.
Letatũ est cor meũ inea. ambulauit pes meus it̾ rectum.

Expanded text:
ripuisti me de tempore iniquo propterea confitebor et laudem dicam tibi et benedicam nomen Domini cum adhuc iunior sum priusquam oberrem quaesivi sapientiam palam in oratione mea ante tempus postulabam pro illa et usque in novissimis inquiram eam defloriet tamquam praecox uva laetatum est cor
Abbreviated transcription (Latin):
centũ liberos. ⁊ uixerit multos annos. ⁊ plures dies eta¬
cis habuerit. ⁊aĩa illiꝰ non utat᷑ bonis sube sue. sepul¬
turaq careat: de hoc ego pronuncio. qd̾ melior illo sit
abortiuus. Frustra enim uenit. ⁊ pergit ad tenebras.
zobluuone delebit᷑ nomen eiꝰ. ii iuidit solem. neq cog¬
nouit distantiã boni ⁊ mali. Etiam si duobꝰ milibꝰ
annis uixerit. ⁊ non fuerit ꝑfruitꝰ bonis. nonne ad
unũ locum ꝓꝑant omĩa: Dmnis labor. hominis in
ore eius. s animus illiꝰ non implet̃. Qd ht̃ ampłi astulto sa

Expanded text:
ltos annos et plures dies aetatis habuerit et anima illius non utatur bonis substantiae suae sepulturaque careat de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus frustra enim venit et pergit ad tenebras et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet a
Abbreviated transcription (Latin):
malã pcaue. Sic̃ enĩ hanc sic  illã fecit ds̃ ut ñ ĩueniat¬
homo cont̃ eũ uistas q̃rimonias. ħ quoꝙ uidi ĩ diebꝰ ua¬
nitatis mee. Iustus ꝑit in iusticia sua ⁊ ĩpiꝰ multo tẽpore¬
uiuit in malitia sua. Noli eẽ iustͦ multũ neq plꝰ sapias
quã neceẽ ÷. nec obstupescas. Ne impie agas multũ. ⁊ noli
esse stultꝰ ne moriaris in tempore ñ tuo. Bonũ est susten¬
tare uistũ. s ab illo ne subtrahas manũ tuã. Qa qͥ dm̃¬

Expanded text:
malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut nmalam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut nquoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tua
Abbreviated transcription (Latin):
tat qͥd futurꝰ sit. Melior ẽ ira risu. qͥa ꝑ tͥsticiã uultꝰ
corrigitur animꝰ delinquentis. Cor sapientiũ ubi tͥsti¬
cia. ⁊ cor stultorum ubi leticia. Meliꝰ est a sapiente
corripi. quã stultorum adulatione decipi. Na sic̃
sonitꝰ spinarum ardentiũ sub olla. sic risus stulti.
Sed et hoc uanitas. Calumpnia conturbat sapientem
Iꝑdet robur cordis eus. Melior est finis orõnis quam
principium. Melior est patiens arrogante. He uelox
sis ad irascendũ quia ira in sinu stulti reqͥescit. Ne dicas
qͥd putas cause est qd̾ pͥora temꝑa meliora fuere quã
nunc sunt: Stulta est eni huiꝰcemõi int̾rogatio. Uti¬
lior est sapientia diuitiis. ⁊mag̃ ꝓdest uidentibus
solem. Sicut enĩ ꝓtegit sapientia. sic ꝓtegit pecunia.
Hoc autẽ plꝰ habet eruaitio ⁊ sapientia qd̾ tͥbuunt
uitam possessori suo. Consida oꝑa dei quod nemo possit cor¬
rigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis. et

Expanded text:
tat quid futurum sit melior est ira risu quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis cor sapientium ubi tristitia est et cor stultorum ubi laetitia melius est a sapiente corripi quam stultorum adulatione decipi quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla sic risus stulti sed et hoc vanitas calumnia conturbat sapientem et perdet robur cordis illius melior est finis orationis quam principium melior in sinu stulti requiescit ne dicas id putas causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. neq dicas coram angło ñ est ꝓuidentia. ne forte
iratꝰ᷑ ds̃ suꝑ sermones tuos dissipet cuncta oꝑa manuũ
tuarũ. Ubi multa sunt somnia. plurime uanitates.
nias egenoꝵ ⁊ iuolentia iuditia ⁊ subuerti iusticiam
ĩ ꝓiuntiã: non mireris suꝑ hoc negotio. qͥa excelso aliꝰ
excelsior est.⁊ suꝑ hos quoq eminentiores sunt alii. et
insuꝑ uniu̾se t̾re rex im̾ꝑat. seruienti. I Auarꝰ ñ ĩplebr̃
pecunia. ⁊ qui amat diuicias. fructꝰ ex eis non capiet.
Et hoc ergo uanitas. Ubi multe sunt opes. multi ⁊ qui
comedunt eas Et quid ꝓdest possessori nͥ qd̃ cernit diui-¬
tias odis suis: Qulcis est somnꝰ oꝑanti. siue multũ siue
parũ comedat᷑. Saturitas autẽ diuitis ñ sinit dormi¬
re eum. Vst & alia infirmitas pessima. quã uidi sub sole.
Duutie conseruate ĩ malũ dni sui. ꝑeunt enĩ ĩ afflictiõe

Expanded text:
on est prouidentia: ne forte iratus deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. ubi multa sunt somnia, plurimae uanitates nias egenorum et violenta iudicia et subverti iustitiam in provincia non mireris super hoc negotio quia excelso alius excelsior est et super hos quoque eminentiores sunt alii et insuper universae terrae rex imperat servienti avarus non implebitur pecunia et qui amat divitias fructus non capiet ex eis et hoc ergo vanitas ubi multae sunt opes multi et qui comedant eas et quid prodest possessori nisi quod cernit divitias oculis suis dulcis est somnus operanti sive parum sive multum comedat saturitas autem divitis non sinit dormire eum est et alia infirmitas pessima quam vidi sub sole divitiae conservatae in malum domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
plantatum est. Tempꝰ occidendi.⁊ tempꝰ sanandi.
Lempus destruendi. ⁊ tempꝰ edificandi. Temp flendi
Itempus ridendi. Tempꝰ plangendi. ⁊ tempꝰ saltãdi.
Temp̃ spargendi lapides. ⁊ tempꝰ colligendi. Lempꝰ¬

Expanded text:
tatum est, tempus occidendi et tempus sanandi, tatum est, tempus occidendi et tempus sanandi, tempus destruendi et tempus aedificandi, tempus piorandi et tempus ridendi, tempus plangendi et tempus saltandi, tempus mittendi lapides et tempus colligendi l
Abbreviated transcription (Latin):
ciauitq cor meũ ultͣ laborare sub sole. Nam cũ alius
laboret in sapientia ⁊ doctrina ⁊ sollicitudine. homi¬
ni ocioso quesita dimittit. Et hoc ergo uanitas. et
magnũ malũ. Qd enĩ ꝓłit hoĩ de uniu̾so labore
suo ⁊ afflictione sp̃s. qua sub sole cruciat᷑ est: Cuncti
dies eiꝰ doloribꝰ ⁊ erũpnis pleni sunt. nec ꝑ noctẽ m̃te
requiescit. Et hec ñ uanitas est: NIne meliꝰ ẽ come¬
dere ⁊bibere ⁊ ostendere Anime sue bona de laboribꝰ
suis: Et hoc de manu dĩ est. Es ita uorabit ⁊ delicuᷤ
affluet ut ego: Homini bono in conspectu suo dedit
ds scientiam ⁊ sapientiã. ⁊leticiã. Peccatori autem
dedit afflictionem ⁊ curã suꝑfluã. ut addat ⁊ cong̃¬
get ⁊ tradat ei qui placuit deo. S ⁊ hoc uanitas. et
cassa sollicitudo mentis. Omnia tempꝰ hñt. ⁊ suis spa¬
cus transseunt uniu̾sa sub celo. Tempꝰ nascendi. ⁊ tẽpꝰ
moriendi. Tempus plantandi. ⁊ tempꝰ euellendi quod

Expanded text:
re sub sole nam cum alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine homini otioso quaesita dimittit et hoc ergo vanitas et magnum malum quid enim proderit homini de universo labore suo et adflictione spiritus qua sub sole cruciatus est cuncti dies eius doloribus et aerumnis pleni sunt nec per noctem mente requiescit et haec non vanitas est nonne melius est comedere et bibere et ostendere animae suae bona de laboribus suis et hoc de manu Dei est quis ita vorabit et deliciis affluet ut ego homini bono in conspectu suo dedit Deus sapientiam et scientiam et laetitiam peccatori autem dedit adflictionem et curam superfluam ut addat et congreget et tradat ei qui placuit Deo sed et hoc vanitas et cassa sollicitudo mentis omnia tempus habent et suis spatiis transeunt universa sub caelo tempus nascendi et tempus moriendi tempus pla
Abbreviated transcription (Latin):
et infide sua probatꝰ ÷ propħa. ⁊cognit̾: in uerb suis
fidelibꝰ quia iudit dm lucis. ⁊ inuocauit dñm om̃ipo¬
tentẽ impugnando hostes circumstantes undiq ĩ obla¬
tione uiri iniuolati. Et intonuit e celo dñs ĩ sonitu
magno auditã fecit uocẽ suam. ⁊ contͥ̾uit principes
tiroꝵ. ⁊onis duces philistim. ⁊ ante tempꝰ finis uite

Expanded text:
et in fide sua probatus est propheta et cognitus est in verbis suis et in fide sua probatus est propheta et cognitus est in verbis suis fidelis quia vidit Deum lucis et invocavit Deum potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omnes duces Philis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i descensu perdidit contͣrios. ut cognoscant gentes po¬
tentiã eiꝰ. quia cont᷑ dñm pugnare non est facile ⁊secu¬
tus est a tergo potentes. Et in diebꝰ moysi miscdiam
fetit ipse ⁊ chaleb silius ieffone. stare contͣ hostẽ ⁊ꝓhi¬
bere gentem apeccatis. ⁊ ꝑfringere murũ malitie
ipsi duo constituti a ꝑicło lib̾ati sunt. A numero sex¬
centoꝵ miliũ peditũ inducere illos ĩ hereditatẽ ĩ terrã
que manat lac ⁊ mel. Et dedit dñs ipse chaleb fortitu¬
dinem. ⁊usq in senectutem ꝑmansit illi uirtꝰ. ut ascẽ¬
deret in excelsũ terre locum. ⁊ sem̃ ipsiꝰ obtinuit he¬
reditatem. Et iudunt om̃s filii isrł quia bonũ est
obsequi scõ dõ ⁊uidices singłi suo nomine quoꝵ nõ
est corruptũ cor. qͥ ñ auersi sunt a dño. ut sit me¬
moria eorum in benedictione. ⁊ ossa eorũ pullulent de
In lege dñi uidicauit congregationẽ ⁊ uidit dñs acob

Expanded text:
et in descensu perdidit contrarios ut cognoscant gentes poet in descensu perdidit contrarios ut cognoscant gentes potentiam eius quia contra Dominum pugnare non est facile et secutus est a tergo potentes et in diebus Mosi misericordiam fecit ipse et Chaleb filius Iepphonne stare contra hostem prohibere gentem a peccatis et perfringere murmur malitiae et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sescentorum milium peditum inducere illos in hereditatem in terram quae manat lac et mel et dedit Dominus ipsi Chaleb fortitudinem et usque ad senectutem permansit illi virtus ut ascenderet in excelsum terrae locum et semen ipsius obtinuit hereditatem ut viderent omnes filii Israhel quod bonum est obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione et ossa eorum pullulent de in lege Domini iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
illũ testam̃tũ pacis. principẽ scõꝵ ⁊ gentis sue. ut sit
illi ⁊ semini eiꝰ sacerdotii dignitas inec̾nũ. ⁊testam̃tũ
dauid regi filio iesse. De tribu uida hereditas ipsi et
semini eiꝰ. ut daret sapientiam in cor nr̃m. udicare
gentem suam in iusticia. ne abolerent᷑ bona ipsorũ.
& głam ipsoꝵ in gentẽ eoꝵ eternã fecit. Fortis ĩ bello
iħunaue successor moysi in proph̃is. qui fuit magnus se¬
cundũ nomen suum. Maximus in salutẽ electoꝵ dĩ ex pug¬
nare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatẽ
isrł. Quam głam adeptus est in tollendo manꝰ suas ⁊
iactando contͣ ciuitates rũpheas. Qs añ illũ sic resti¬
tit: Nam hostes ipse dns ꝑduxit. Aut non in iacũdia
eiꝰ impeditꝰ÷ sol. Iuna dies fac̾ta ẽ sicut duo: Inuoca¬
uit altissimum potentẽ ĩ oppugnãdo ũmicos undiq
⁊audiuit illũ magnꝰ ⁊sc̃s ds̃. In saxis grandinis uir¬
tutis ualde fortis. ⁊impetũ fecit contͣ gentẽ hostilem

Expanded text:
rincipem sanctorum et gentis suae ut sit illi in sacerdotium sui dignitas in aeternum et testamentum David regi filio Iesse de tribu Iuda hereditas ipsi et semini eius ut daret sapientiam in cor nostrum iudicare gentem suam in iustitia ne abolerentur bona ipsorum et gloriam eorum in gentem ipsorum aeternam fecit fortis in bello Iesus Nave successor Mosi in prophetis qui fuit magnus secundum nomen suum maximus in salutem electorum Dei expugnare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatem Israhel quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas et iactando contra civitatem rompheas quis ante illum sic restitit nam hostes ipse Dominus perduxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos undique et audivit illum magnus et sanctus Deus in saxis grandinis virtutis valde fortis impetum fecit contra gentem hostilem