comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secundum quam et ipse uiuigenitus filius aequadis ẽpatri&
cum homo solum putatur. Cumuero praemis sumsit omnepecca¬
tum etblas phemia remit tetur hominib: quod etiam aput aliũ
euanselista itaipositum est. Omnia dimittuatur filiis hominã
peccti eeblas phemia e quib: plasphemauerint ꝓculdubio &
illablas phemia qua e coritre patrem dicitur ista generalitate
conduditur ei tamen haec solain remis sibilis definitur quaedi¬
commemorationem peccatorum omnisq blasphemiae em¬
nentius uoluit exprimere blasphemiamq: dicitur contrafiliũ
hominis qua etiam sullo peccato fuerint hominis obligati quod
conmemorauit ubiait. Si non uenissem et locutus eis fuisse pecca¬
tum non haberint quod etiam in euancelio secundum iohannẽ
ualde graue ostendites sepeccatum ubi ait deipsospus cõcum eũ¬
dixerit illa cor disinpaenitentis duritia uerbum contra
sp̃mscm etiam hoc qđ dictum est contrafilium hominis remit¬

Expanded text:
secundum quam et ipse unigenitus Filius aequalis est Patrisecundum quam et ipse unigenitus Filius aequalis est Patricum homo solus putatur. Cum vero praemissum sit, Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, quod etiam apud alium evangelistam ita positum est, Omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae quibus blasphemaverint; proculdubio et illa blasphemia quae contra Patrem dicitur, ista generalitate concluditur, et tamen haec sola irremiscommemorationem omnium peccatorum omnisque blasphemiae, eminentius voluit exprimere blasphemiam, quae dicitur contra Filium hominis, quia etiam si illo peccato fuerint homines obligati — quod commemorauit ubi ait: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent; quod etiam in euangelio secundum Iohannen ualde graue ostendit esse peccatum, ubi ait de ipso spiritu dixerit illa cordis impaenitentis duritia uerbum contra spiritum sanctum, etiam hoc quod dictum est contra filium hominis remit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hocnum quam dimittitur nec alia dimittuntur quia omnium.
remissio uinculo istius inpenditur Nonergopropterea quicum qr
sp̃s sc̃s quod nullusumquam necher&icus dixit. Sed qm̃ quisquis
restiterit ueritate etblasphemauerit ueritatem quod ẽxp̃s etiam¬
post tatam suipraedicationem suia put hominis ut uerbum caro
fier& et habitar& in nobis quod ẽ filius hominis idem ips exp̃s si nõ
id ẽ si penituerit eum. accipiet ꝑ hocdonum remissionem omnium
peccoctorum. Simul et huius quod uerbum dixerit contra filium
hominis quia peccato ignorantiae. Siue contumaciae uel huiusquae
blasphemiae non addidit peccatum in paenitenitiae contradonũ
dĩ et gratiam regenerationis uel reconciliationis quae fit inecle
sia spũscõ ꝓinde nec illud sentiendum ẽ quod quidam putint
ideo remit ti uerbum quod dicitur contrafilium hominis nonre
tiꝓpria aequalis ẽpatri &un genito filio secuadum eius diuinta tẽ

Expanded text:
quoniam hoc numquam dimittitur, nec alia dimittuntur, quia omnium quoniam hoc numquam dimittitur, nec alia dimittuntur, quia omnium remissio uinculo istius impeditur. non ergo propterea quicumque spiritus sanctus, quod nullus umquam uel haereticus dixit; sed quoniam quisque restiterit ueritati et blasphemauerit ueritatem, quod espost tantam sui praedicationem apud homines, ut Verbum caro fieret, et habitaret in nobis, quod est Filius hominis, idem ipse Christus, si non id est, si poenituerit eum, accipiet peccatorum, simul et hujus, quod verbum dixit contra Filium hominis, quia peccato ignorantiae, sive contumaciae, vel cujuscunque blasphemiae, non addidit peccatum impoenitentiae, contra donum Dei et gratiam regenerationis vel reconciliationis quae fit in Ecclesia in Spiritu sancto. Proinde nec illud sentiendum est, quod quidam putant, ideo remitti verbum quod dicitur contra Filium hominis, non rqui substantia propria aequalis est Patri et unigenito Filio secundum ejus divinitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ia cobus estote inquit ficctores uerbi quamuis tam multa uerba
describturis scĩs in edesia celebriter. Et solemniter legantur dican¬
tur audiantur. Sicutergo quanto cumq tempose unus quisq nr̃m
in praedicando eu angelio labora uerit non uerborum seduerbpa
utur praedicator et quarto eũq tempore quuisq uestrer uortãm prde¬
dicationee diligenter atq instanter audierit aor uerborumsed
sa sua unti qua isttm gerit carnem quarte libet lorgitudine perued¬
cu qquaccumq uerba uel ore uel sola cogititione locutus fuerit
cordein paenitentia contraremissionempeccatorum quae fit
bum quod dictum fuerit contra filium hominis sed omneprorsuspec¬
catum etblasphemia remittetur hominibus quia ubi hoc peccatũ
tasoluntur cuncta alia dimittuntur quomodo etiam hocremit¬
tetur quod remissionem inpedit aliorum. Om̃a ergodimittuntur
eis in quib: hoc non ẽ quod numquã dimittitur. inquib: ẽ autem

Expanded text:
sanctus Jacobus: Estote, inquit, factores versanctus Jacobus: Estote, inquit, factores verde scripturis sanctis in ecclesia celebriter et sollemniter legantur, dicantur, audiantur. siin praedicando Evangelio laboraverit, non verborum, sed verbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisquis vestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non verborum, sed stam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque verba vel ore vel sola cogitatione locutus fuerit corde impoenitenti, contra remissionem peccabum, quod dictum fuerit contra filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia ubi hoc peccatum ta soluuntur, cuncta alia dimittuntur. quomodo autem hoc remittetur, quod etiam remissionem impedit aliorum? omnia ergo dimittuntur eis, in quibus hoc non est quod numquam dimittitur; in quibus est autem,
Abbreviated transcription (Latin):
istimamus. Ostendimus non potest inquo quam sicut diximus dumad
huc in hacuita est depraehendi quod nonideo uideatur absurdum.
quia cum homo usq infinem huius uitae indura in paenitentia perseue¬
rans diumultumq: loq batur aduersus hanc gratiam sp̃sscĩ.
Euangelium tamentamlongam contra dictionem cordis in paeni¬
tentis quisi breue aliquod uerbum apellauit dicens quicumq
dixerit uerbum contra filium hominis remitistr ei quiautem dixe¬
rit contra sp̃msc̃m non remit tetur ei. Neq: in hoc scłoneq in futuro.
haec enim quamuis ꝓlixasit et plurimis uerbis minuatexta. & ꝓduc¬
ta blasphemia solec tamen scribtura etiam multa uerba uerbũ
appellase neq enim unum uerbum locutus ẽ quicumq ꝓph& aeita¬
men sic legitur uerbum quod factum ẽ adillum uel illum ꝓphetã
et a postolus praesbiter inquit duplicihonorentur maxime qui
laborant in uerbo & doctrina non ait in uerbis sed in uerbo et

Expanded text:
istimamus, osteistimamus, ostehuc in hac uita est, deprehendi. quod non ideo uideatur absurdum, quia cum homo usque in finem huius uitae in dura impaenitentia perseuerans diu multumque loquatur aduersus hanc gratiam spiritus sancti, euangelium tamen tam longam contradictionem cordis impaenitentis quasi breue aliquod uerbum appellauit dicens: quicumque dixerit uerbum contra filium hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contraHaec enim quamvis prolixa sit, et plurimis verbis contexta et producta blasphemia; solet tamen Scriptura etiam multa verba verbum appellare. Neque enim unum verbum locutus est quicumque propheta, et tamen sic legitur: Verbum quod factum est ad illum vel illum prophetam. Et Apostolus: Presbyteri, inquit, duplici honore honorentur; maxime qui laborant in verbo et doctrina . Non ait, In verbis; sed, in verbo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
test euudicare denullo enim despertndum est quamdiu paenitentiam
dĩ ad paenitentiam ad ducit nec de hac uititrapit impium qui nonuult
mostem impu quantum ut reuestaitur et uiuat. Pagitnus ẽ hodiae
undescisutrum sit futurus crastinoxp̃ianus. iuda eus infidelis ẽhodia e
quit sicras credit in xp̃o her&icus ẽ hodiae quit sicrassequitur catholi¬
camueritatem scis maticus ẽ hodie quit sicras amplectitur catholica
pacem quit susti quos in quocumq genere erroris notas et tam quam
desperatissimos damnas antequam finiant istam uitama gunt pae¬
nitentiam et inueniunt ueram uitam. Pindefratres etiam ad hoc¬
uos admoneat quod ait a postolus nolite ante tempus quit quam iudi¬
care. Haec enimblasphemia sp̃scuinum quam ẽ nulla remissio quam
non omne sed quandam intellegimus eamq ꝑseuerantem duritiam
cordis in paenitentis ued iximus uel inuenimus uel etiam quam ex¬

Expanded text:
test iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia test iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam vos admoneat quod ait Apostolus: Nolite ante tempus quidquam judicare. Haec enim blasphemia Spiritus cui nunquam est ulla remissio quam non omnem, sed quamdam intelligimus, eamque perseverantem duritiam cordis impoenitentis vel diximus, vel invenimus, vel etiam quantum ex
Abbreviated transcription (Latin):
inpaenitens thesaurizat sibiira i dieire & reuellationis iustiiudicii
dĩ qui redd& unicuiq secundum opera eius. haec enim in paeniten¬
tiam sic enim uno aliquo nomine possumus ut cumq: appellare
blasphȩmiam et uerbum contra spm̃scm quod remissionem non
habet in a&num hae inquam in paenitentiam contraquaclamat
praeco et iud ex dicentes paenitentiamagite ad ꝓpin quauitenĩ
regnum caelorum contra quamdũs os eu angelicȩ predicatio¬
nis a peruit. Et contraquam ipsum euangelium in toto orbe
praedicatidum esse praedixit. Vbi postet quamresur rexit
peccatorum ꝑ omnes gentes incipientibus ab hrenisclem haec omnino in pae¬
nitenitentia non hab& remissionem neq in hooscłoneqiinfuturo quia pae¬
nitentia in petrat remissionem in hocsclo qua eual& infuturo sedista inpae¬
nitentia uel cor inpaenitens quam diuquisq: in haccarne uiuit non po¬

Expanded text:
impoenitens thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judiciiimpoenitens thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judiciidei, qui reddet unicuique secundum opera eius. haec ergo impaenitentia — sic enim uno aliquo nomine possumus utcumque appellare blasphemiam et uerbum contra spiritum sanctum, quod remissionem non habet in aeternum — haec, inquam, impaenitentia, contra quam clamabat et praeco et iudex dicentes: paenitentiam agite; appropinquauit enim regnum caelorum; contra quam dominus os euangelicae praedicationis aperuit et contra quam ipsum euangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit, ubi posteaquam resurrexit peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem: haec omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non po
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ hinc et ipse dñs ait ignemuenimit tere in mundum hincet apos¬
incordib: nr̃is ꝑ sp̃mscm quidatus ẽ nob̵ cui ꝑferuorit contrarium
est quod dñs ait refrigesc& caritas multorum. Sed perfecta caritas
pertinet peccatorum perquod beneficiumeruimur de potesta¬
te tenebrarum et princeps huius mundimittitur foras a fidenra
qui operatur infiliis infidelitatis nullauialia nisi soci& ate. et obliga¬
tione peccti in sp̃u enim scõquo inunum dĩ populis congregatur eici¬
tuitum contra istam dĩ gratiam loquitur cor inpaenitens ipsa ergo in¬
paenitentia ẽ sp̃s blasphemia qui non remittetur neq: in hoc scło
peccata omnia dimittuntur equem accepit eclesia ut cuidimise¬
rit peccata dimittantur ei uerbum ualdemalum et nimis impium
Siue cogitationem siue etiam lin gua sua dicit quem & pacientiam
cum paenitentiam adducat ipse secundum duritiamcordissui etcor

Expanded text:
eorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittere in mundum . Hinc et Aposeorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittere in mundum . Hinc et Aposiritum sanctum, qui datus est nobis. Cui fervori contrarium est, quod Dominus ait, Refrigescet charitas multorum . Sed perfecta charitas pertinet peccatorum: per quod beneficium eruimur de potestate tenebrarum , et princeps hujus mundi mittitur foras fide nostra , qui operatur in filiis infidelitatis , nulla vi alia nisi societate et obligatione peccati. In Spiritu enim sancto, quo in unum Dei populus congregatur, ejicituitum, contra istam Dei gratiam loquitur cor impoenitens. Ipsa ergo impoenitentia est Spiritus blasphemia, quae non remittetur neque in hoc soeculo, peccata omnia dimittuntur, et quem accepit Ecclesia, ut cui dimiserit peccata, dimittantur ei, verbum valde malum et nimis impium, sive cogitatione, sive etiam lingua sua dicit, quem patientia Dei cum ad poenitentiam adducat, ipse secundum duritiam cordis sui et cor
Abbreviated transcription (Latin):
unde ita coepit et praedicatio iohannis baptistae qui praecussor dñi
missus ẽ. Sic enim scribtum .ẽ. indieb: aũt illis uenit iohannis baptis¬
ta praedicans in desesto iudae. et dicens paenitentiã agite ad ꝓpinqua
uit regnum caelorum hinc et ipsius dñi quoditalegitur. Ex inde coe¬
pit ih̃s praedicare et dicere paenitentiam agite ad ꝓpinquauit enima
regnum caelorum aitautem iohannis intercetera quaelocutus. ẽ
ad eos quiuenerunt ut abillobaptitarentur. Ego quidem uos
baptizo in aliqua in paenitentiam qui autem post me uenturus. ẽ
fortior me ẽcuius nonsum dignus calciamentt postare ipseuos
aqua. uos autem spũ sco baptiramini quem et accepturiestis nor posi
multo sdies hosusq ad paente coster quodautem dex tlansons cos pni¬
ignis significatum uideriꝓpter quod et in adinuentuse uisino cetiem ẽ ui¬
sesuntiullis linguaediuis &e uelut ignis qui et in sedit suꝑ unum quemq

Expanded text:
Unde ita coepit et praedicatio Joannis Baptistae, qui praecursor Domini Unde ita coepit et praedicatio Joannis Baptistae, qui praecursor Domini missus est. Sic enim scriptum est: In diebus autem illis venit Joannes Baptista, praedicans in deserto Judaeae, et dicens: Poenitentiam agite; appropinquavit enim regnum coelorum . Hinc et ipsius Domini, quod ita legitur: Exinde coepit Jesus praedicare et dicere: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Ait autem Joannes inter caetera, quae locutus est ad eos qui venerunt, ut ab illo baptizarentur: Ego quidem vos baptizo in aqua in poenitentiam: qui autem venturus est post me, fortior me est, cujus non suaqua. uos autem spiritu sancto baptizabimini, quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. aliqui autem codices ignis significatum videri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
memanet et ego in illo quo modo intellecturi sumusnumquid
&iamillos hic poterimus accipere dequib: dicit aapostolus ut q̃d
iudicium sibi manducent etbibant cumipsam carnem manaci¬
cent et ipsum sanguinembibant. Numquid et iudas magistri
uenditor ettrditor impius quamiuis primum ipsum manibus eius
confectum sacramentum carnis et sanguinis eius cum c&erisdis¬
cipulis sicut aꝑtius lucas euan gelist dedarat manducauerit
sicdo eirrem ula mmadiducint e sanciunem bibiqnte uelcomxcereda
apiener s bibfcrio equui daen modus manducandi illam carnenetbi¬
to quo damimodo quem modum utiq ipseuidebat quando istadice¬
rit reus e huius in remissibilis delicti sed modo quodam quem
nos quaerere atq intellege reuoluit quihanc sententiam ueram
uestram qu e expectationem tam diu sed necessario detentan
nonulterius diffiramus. Nostis esse in illa inuisibili & incorruptibi li
trinitate quam fidesuera et catholica eclesiatenet. praedicat

Expanded text:
me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? numquid me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? numquid etiam illos hic poterimus accipere, de quibus dicit apostolus quod iudicium sibi manducent et bibant, cum ipsam carnem manducent et ipsum sanguinem bibant ? numquid et ludas, magistri uenditor et traditor impius, quamuis primum ipsum manibus eius confectum sacramentum carnis et sanguinis eius cum ceteris discipulis, sicut apertius Lucas euangelista declarat, manducarit d profecto est quidam modus manducandi illam carnem et bito quodam modo, quem modum utique ipse videbat, quando ista dicerit, reus est hujus irremissibilis delicti; sed modo quodam, quem nos quaerere atque intelligere voluit, qui hanc sententiam veram vestramque exspectationem tamdiu, sed necessario detentam, non ulterius differamus. Nostis, charissimi, in illa invisibili et incorruptibili Trinitate, quam fides nostra et catholica Ecclesia tenet et praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
est enutemtutio adducens peccotum quads neminem tempit
et est cemptattio ꝓbanssidem quaeids tempitise dignatur uticum
di genus debemus accipere sicut necibi omnem temttesdi eana
cum audimus qui erediderit etbaptiratus suerit sccluus erit non
utiquntellegimus eo modo credentes quo etdaemonis credumo
et contiemiscunt nec in eonumero baptizatos in quo magur
simon baptit aripotuit. Sed scluus esse nom potuit sicut ergocũ
dicer& qui crediderit etbapti ⁊atus fuerit soluuserit uon omnes
credentes etbaptiratos sed quosdam intuebatur in eascdica
costitutos fide quae apostolo distinguente ꝑ dilectioneni
operatur. Itacum dixit quiblas phemauerit in sp̃m scm non
hab& remissionem in aaernum non omnem sedquendam
gtitus nullaumquam remissione soluetur illud aiam quo dait
ihs qui manducat meam carnem etbibit meum sanguinem in

Expanded text:
— est enim temtatio adducens peccatum, qua deus neminem temtat; — est enim temtatio adducens peccatum, qua deus neminem temtat; et est temtatio probans fidem, qua et deus temtare dignatur — ita cum di genus debemus accipere, sicut nec ibi omne temtandi. item cum audimus: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluutique intelligimus eo modo credentem, quo et daemones credunt et contremiscunt , nec in eo numero baptizatos, in quo magus Simon baptizari potuit, sed saluus esse non potuit. sicut ergo cum diceret: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non omnes credentes et baptizatos, sed quosdam intuebatur, in ea scilicet constitutos fide, quae apostolo distinguente per dilectionem operatur: ita cum dixit: qui blasphemauerit in spiritu sancto, non habet remissionem in aeternum, non omnem, sed quendam gatus, nulla umquam remissione soluetur. Illud etiam quod ait: is qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbos fugiat ut etiamꝑeorum. ministerium ꝓbos colligatunum :¬
ergo suffugium ẽ nesit inremissibilis blas phemia corinpaenitens
caueatur nealiter paenitentia ꝓ de essecredatur nisiut tenectur
oslesia elesia ubire missi o peccatoꝵ datur eo soci&as sp̃s inpai¬
eliquatenus potui dño misercinte adq a diuuante traccui quic¬
iri d timen ineius difficultate adphendere non eucdui nin put&ur¬
ipsi ueriti quae selubrit̃pios eti cim cumoculetir qe rcapgedin¬
firipitatincee quiuel intellegenda conspicer uel intellecta exollia
tire dicendo ilisunt a gendae graitie a quo quaes uimus a quo p&iumi
Adquem pulsauimus ut haberimus unde et nos meditando alere¬
mur & uobis loquendo ministraremus a meN¬

Expanded text:
probos fugiat, ut etiam per eorum ministerium probos colligat. Unum probos fugiat, ut etiam per eorum ministerium probos colligat. Unum ergo suffugium est, ne sit irremissibilis blasphemia, ut cor impoenitens caveatur; nec aliter poenitentia prodesse credatur, nisi ut teneatur Ecclesia, ubi remissio peccatorum datur, et societas Spiritus in paaliquatenus potui, Domino miserante atque adjuvante, tractavi. Quidquid tamen in ejus difficultate apprehendere non valuiipsi veritati, quae salubriter pios, etiam cum occultatur, exercet; sed infirmitati meae, qui vel intelligenda conspicere, vel intellecta explicare ndo expedire, illi sunt agendae gratiae, a quo quaesivimus, a quo petivimus, ad quem pulsavimus, ut haberemus unde et nos meditando aleremur, et vobis loquendo ministraremus. SE
Abbreviated transcription (Latin):
sus diuas cons tegtt ep̃s. ipsius autem sp̃s illablas phemia qua sit
incorde in paenitenti huic tanto dĩ dono siusq infinem uita e
istius resistectur non remittetur : Nam etsiquis quam utisitecor
noscum ut nobis eͥum loq retur filium hominis esseuoluit reluc
tecur remittetur ei cumpaenitendo conuessus suerit adds benig¬
nitatem quicum mostem impi noll& quantum. ut reuertatur
etuiuat . Dedit eclesia esuae spmscm̃ ut cuicumq in eo peccata di¬
mitter& dimit terentur : ei qui uero huicdono extiterit in imicus
ut non illud ꝓpaenitentiã pectit sed ei ꝑ inpaenitentiam contra¬
dicat: ÷ it in semissibile: non quod cumq peccatum: sed contemp¬
ta uel etiam opu gnata ipsa remissio peccatorum: adq ittidi¬
ne num quam uenitur quae adremittenda peccata accepit sp̃m̃
uelut a recim cum palea trituratur sicoperatur ut nullius uerã
confessionem asꝑnstur nullius simulationes tllatur : atq: itare¬

Expanded text:
sum diviso, congregat Christus. Ipsius autem Spiritus blasphemia illa, qua fit sum diviso, congregat Christus. Ipsius autem Spiritus blasphemia illa, qua fit ut corde impoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem vitae istius resistatur, non remittetur. Nanos eum, ut nobis in eo loqueretur filium hotetur: remittetur ei, cum paenitendo conuersus fuerit ad dei benignitatem; qui cum mortem impii nollet, quantum ut reuertatur et uiuat, dedit ecclesiae suae spiritum sanctum, ut cuicumque in eo peccata dimitteret, dimitterentur ei. qui uero huic dono extiterit inimicus, ut non illud per paenitentiam petat, sed ei per impaenitentiam contradicat, fit inremissibile non quodcumque peccatum, sed contemta uel etiam oppugnata ipsa remissio peccatorum. atque ita diongregationem numquam uenitur, quae ad remittenda pvelut area cum palea trituratur, sic operatur, ut nullius veram confessionem aspernetur, nullius simulatione fallatur, atque ita re
Abbreviated transcription (Latin):
illo congregat quo modo lib& sub eius nomine congreg&. non habet
sp̃msc̃m : hi comnino hic nos conpulit non alibi intellegere ficripos¬
se remissionem peccatorum omnisq blasphemiae nisi in xp̃i con¬
gregatione quaȩ non spargit : Congregatur quippe in sp̃mscõ qui
non ẽ contra scipsum diuisus sicut ille inmundus sp̃s et propterea
omnis congregationis uel potius disꝑsiones quae sexp̃i ec lesias apel¬
lant et sunt intersediuisae atq contrariae et unitatis congregatione
quae uera ẽ eccdesia eius inimicȩ : non quia uidentur eius habere id circo
ptnent ad eius congregationem. ꝑtinerent autem sisp̃ssẽs in quo cor
soticctur haec congregatio aduersus seipsum diuisus esset: haec aũt
Vespeccatum omne adq omnis blasphemia demittitur homini¬
bus inhac congregatione quam in spũscõ et nonaduersamie po¬

Expanded text:
illo congregat, quomodolibet sub eius nomine congreget, non habet illo congregat, quomodolibet sub eius nomine congreget, non habet Spiritum sanctum. Hic omnino, hic nos compulit non alibi intelligere fieri posse remissionem omnis peccati omnisque blasphemiae nisi in Christi congregatione, quae non spargit. Congregatur quippe in Spiritu sancto, qui non est contra se ipsum divisus sicut ille inmundus spiritus. Et propterea omnes congregationes vel potius dispersiones, quae se Christi aecclesias appellant et sunt inter se divisae atque contrariae et unitatis congregationi, quae vera est aecclesia eius, inimicae, non quia videntur eius habere nomen, idcirco pertinent ad eius congregationem. Pertinerent autem, si Spiritus sanctus, in quo sociatur haec congregatio, adversum se ipsum divisus esset. Hoc autem eccatum omne atque omnis blasphemia dimittetur hominibus in hac congregatione, quam in Spiritu sancto, et non adversus se ip
Abbreviated transcription (Latin):
in hacuero lectione secundum mãtheum multo manifestius ape¬
contra spinscm qui unitati eclesiae corde in paenitente resistit
ut iam dictum ẽ qui iam xp̃i sa cramenta postuntesatq erecionti
ab eius congregationis eiuncti sunt namubi dixit de diuisione sates¬
nae aduersus sactnan et quod ipse in spũscõ eicer& daemones
utiq: inspũ qui non est aduersusse ipsum sicut illediui sus ibi conti¬
nuo neꝑ illos qui sub nomin exp̃i extraeius ouile conuenticula con¬
gregant quisquam putaret etiam rognum xp̃i aduersus se essedi¬
uissum qui non ẽ mecum inquit contrame ẽ et qui non congre¬
gat mecum spargit : ut illos ostender& ad se nonꝑtinere quiextra¬
congregndo nollent congregare sed spargere: deinde subiunxit
ideo dico uobis omnepeccatum etblasphemia remittetur homini¬
bus: sp̃s ccutem blasphemia non remittetur : quid ẽ hoc ideo sola
illum ẽ: et qui non cum illo congregat spargit : ideo utiq qui non cũ

Expanded text:
In hac vero lectione secundum Matthaeum, multo manifestius apecontra Spiritum sanctum, qui unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit,ut iam dictum est, qui etiam Christi sacramenta portantes atque tractantes ab eius congregatione seiuncti sunt. Nam ubi dixit de divisione satanae adversus satanan, et quod ipse in Spiritu sancto eiceret demones, utique in spiritu, qui non est adversus se ipsum sicut ille divisus, ibi continuo, ne per illos, qui sub nomine Christi extra eius ovile conventicula sua congregant, quisquam putaret etiam regnum Christi adversum se esse divisum: 'Qui non est mecum, inquit, 'contra me est, et qui non congregat mecum, spargit', ut illos ostenderet ad se noncongregando nollent congregare, sed spargere. Deinde subjunxit, Ideo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur. Quid est hoc? Ideo sola risto, contra ipsum est; et qui non cum illo congregat, spargit? Ideo utique. Qui enim non cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos credidistis: Hui ergo id est paulus & aapollo concordes eran
inunitate sp̃s et uinculo pacis et tamea quideo sisti inter sediui¬
dere & ꝓaltero inflari aduersus alterum coeperant dicuntur¬
& homines et carnales et animales nonualentes ꝑcipere
quae sunt sp̃sdĩ: et tamen quia non sunt ab eclesi a segregiti
paruoli apellantur inxp̃o: quos utique uel angelos uel deos
essecupiebat quos arguebat : quia homines erant: id .ẽ. in his
coniteritionib: non qua edĩ sunt. sed quae sunt hominum. sapie¬
bant: de illis uero qui sunt ab eclesia segregati. nondictum ẽ ea
quae sunt sp̃s non ꝑcipientes: necdinscientiae ꝑceptionem referre¬
tur : sed dictum ẽ sp̃m non habentes: non eͥ autem consequens
istũ spm̃ in eclesia constituti paruuli inxp̃o adhucanimales. ad¬
que car nales quihabent. ꝑcipere noniualerpte udes inetelli¬
tere et nossepami quomodo eeãt per uoliiq Niquit heubet¬

Expanded text:
per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scientiae perceptionem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens istum Spiritum in Ecclesia constituti parvuli in Christo, adhuc animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent p
Abbreviated transcription (Latin):
dam scis mata moliebantur: paulus a postolus arguens ait int̃
cetera. animalis autem homo non ꝑcipit quae suat sp̃sdĩ : Stulti¬
tia enim illi . etnor potest scire qm̃s piritaliter diudicatur
ostea dit quid dixerit nox ꝑcipit : id est scientiam noucapituerbũ
hosi neclesi a constitutos. paruulos dicit nonspiritales sed adhuc
caraales et late alendos non esca . quasi paruolis inquit in xp̃o
laliobis potum dedi nonescam nondum enim poteratis sed neo
adhuc quidem potestis: ubidicitur nonidum uel nor adhuc
ꝓfecto nandesperatur si eo tenditur ut sit aliquando qd uor¬
dum est: ad hucenim inquit estis carnales : et ostenidenis unde
sint carnales. Cumenim sint interuos inquit emulatio et con¬
tentio non necarnales estis et secundum hominem ambulatis
ego quidem sum pauli alius autem ego cpollo non nehomines
homines estis quidergo ẽ apollo quid autem paulus mͥinistri

Expanded text:
dam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter dam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. Ubi dicitur, nondum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, inter vos aemulatio, et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem Ego quidem sum Pauli, alius autem, Ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo est Apollo? quid autem Paulus? Ministri
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum dĩ et membrorum p̃i futuram inomnib: gentibus
utquem ad modum tuncille apparebat accipissesp̃m scm qui
quaediffuuditur inomuib: gentib: urdedicit a postolus.
sii deretes seruare unitatẽ sp̃s inuinculo pacis quod ute
ipsesit xp̃s petris ipse filius dicit depatrep cedit : Et adiolo co:
uoneo nuo ssestis quilo quimini sed spr patris uriquilo quitur
siuuobis quo duero psesit sps filii apostoiur dicit mise dui pin¬
filusui itacorelaara edemanter ab bapaten hoc eciamare
sticienotem: noseauimda mamus sediaillo: id est pio diffunden¬
te
caritate incordib: nr̃is sinequa inaniter clamat qui¬
nio soci&attis asi ad eum sp̃m qui ẽpatrifilioq communis hunc¬
a postolus aptissime decla rauit diceas quiscipsos segrgtat
animalis sp̃m non habeaites : uade iauipsa eclesia etiam illos qui
ꝑnomina hominum quam uis in eius unitate constitutorum quaȩ¬

Expanded text:
filiorum dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus, filiorum dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus, ut, quemadmodum tunc ille apparebat accepisse spiritum sanquae diffunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare uniipse sit Spiritus Patris, ipse Filius dicit: de Patre procedit; et alio loco: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Quod vero ipse sit Spiritus Filii Apostolus dicit: Misit Deus spii sui in corda nostra clamantem: abba pater, hoc est clamare facientem; nos enim clamamus, sed in illo, id est ipso diffundente caritatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quinio societatis nisi ad eum spiritum, qui est patri filioque communis? nlus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Duusum ia sema ipsum eosp̃mꝰ congruebat expelli quem pater
et filius non diuisi r in sem& ipsos communiter habent: Sic &
peccata qui praeter eclesiam non dimittuntur ineo spũdi¬
mita opostebat quo inunum eclesia congregatur: denique
siquem quam extra eclesiam suorum paexiteat peccatorum
ehuius tcati percati quod alienus ẽ abeclesiadĩ cor inpeni¬
tenis habeait quid ei ꝓdesẽ illa paenitentia. cumisto solo uer
bamdicat contrit sp̃m scm̃ quod extraneus ẽ ab ed esia : quae
remissionem cumtrinitas fiat ꝓprie tameN ad sp̃mscm intel¬
pater ut ei possimus dicere dimittenob debit nr̃a : Et in hoc cog
sumus filiidĩ : adipsum enum ꝑtinet soci&as qua efficimur unum
tem illiinquos primitus uenit linguis omanum gentium sunt locu¬
ti quia ꝑ linguas consotiatio constat generis humani : et sic opor¬
tebat ꝑ linguas omiuium genitium. significari istam soci & a tem

Expanded text:
diuisum in semet ipsum eo spiritu congruebat expelli, quem pater diuisum in semet ipsum eo spiritu congruebat expelli, quem pater et filius non diuisum in semet ipso communiter habent. Sic et peccata, quia praeter ecclesiam non dimittuntur, in eo spiritu dimitti oportebat, quo in unum ecclesia congregatur. denique si quemquam extra ecclesiam suorum paeniteat peccatorum et huius tanti peccati, quod alienus est ab ecclesia dei, cor impaenitens habeat, quid ei prodest illa paenitbum dicat contra Spiritum sanctum, quo extraneus est ab Ecclesia, quae orum? Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum intelPater : ut ei possimus dicere, Dimitte nobis debita nostra . Et in hoc cognsumus filii Dei . Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum tem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem
Abbreviated transcription (Latin):
patrem nec sp̃m scm sed filium suꝑmare ambulasse: cuius unius ca¬
ro erat illa: et plantȩ fluctibus innitentes: illud tamen opustanti
miraculi patrem et sp̃m scm̃ cooperatos eẽ quis abnuat sic enim
nentem quisquis negat cooperato patrem aut sp̃m scm̃ non rec¬
tesapit : ltem dicimus Nec patrem nec filium sed solum sp̃m scm̃:
et in columbaspeciem et in linguis uelut igneis apparuis se et
dedisse ꝓnuatiare illis in quos uenerat multis et uariis linguis
co operationem patris et uerbi un geniti sep arare non possumus:
itasingulorum quoq: intrinitate opera trinitus operatur
unicuiq operanti cooperantibus duobus conue nuente iatribus
aptudi conicordia : nominuno deficiente esficutir egorlis er
cuatium et solus hoc impler nor poterat ato :ullum adaduet¬
pium cumquam huic operiuori sufficiens ad surebat ĩ sed iprt

Expanded text:
Patrem, nec Spiritum sanctum, sed Filium, super mare ambulasse , cujus humus caPatrem, nec Spiritum sanctum, sed Filium, super mare ambulasse , cujus humus caro erat illa, et plantae fluctibus innitentes; illud tamen opus tanti miraculi Patrem, et Spiritum sanctum cooperatos esse quis abnuat? Sic enimnentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium, sed solum Spiritum sanctum et in columbae specie et in linguis velut igneis apparuisse, et sedisse, pronuntiasse illis, in quos venerat, multis et variis linguis cooperationem Patris et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. neque enim et solus hoc implere non poterat atque illum adiutorium tamquam huic operi non sufficiens assumebat; sed spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tolus despũsco. Omnia autem haec operatur unus atq idem s ps
nonideo dictum quia nonei cooperatur pater & filius sed quia
in his operib non sunt multi sed unus sp̃s et indiuersis suis operatio¬
xibus Non ẽ ciseipso diuerscis: Nec camex incauter sed rationabilit̃
et ueraciter dicitur patrem dixisse Nonfilium. aut sp̃m sc̃m tues
lis uerbi quamuis ad ꝑsonam patris tantum modo ꝑtinere Co¬
operatos essefilium et sp̃m scm Nonnegamus neq exim quia
tuncfilius carnemportans cum hominib: conuersabatur in
terra. ideo nonerat etiam in sinupatris tam quam unigenitũ
uerbum quando illa denube facta est aut sapienter & spirita¬
liter credipotest dm̃patrem operationem suorum uerborum
sonantium adq transeuntium a suae sapientiae suiq: spũcoopo¬
ratione separasse : Eodem modo cum rectissimedicamus Noni

Expanded text:
tolus de Spiritu sancto: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus tolus de Spiritu sancto: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus , non ideo dictum, quia non ei cooperatur Pater et Filius, sed quia in his operibus non sunt multi, sed unus Spiritus, et in universis suis operationibus non est a se ipso diversus. Nec tamen inaniter, sed rationabiliter et veraciter dicitur Patrem dixisse, non Filium et Spiritum sanctum: Tu elis verbi, quamvis ad personam Patris tantummodo pertinere, cooperatos esse Filium et Spiritum sanctum non negamus. Neque enim quia tunc Filius carnem portans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritaliter credi potest Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque transeuntium a sua sapientia suique Spiritus cooperatione separasse. Eodem modo cum rectissime dicamus non
Abbreviated transcription (Latin):
etiam scĩsp̃s potestatem : sed a patre et filio plane in diuiduam :
Siergo haec itt dicuntur ut tamen inseparabilis intellegatur
operatio trinitatis. Itaut cumoperatio patris diciturꝰ. Non
eam sine filio et spus cõ intellegatur operari et cumoperatio
fili non sinepatre et spũscõ. et cum operatio spũscĩnonsine¬
pateretfilio : Notum ẽ recteecredentibus uelut etiam
ut possunt intellegentib: et illud id eo dictum ess& depatre ipsefaccit
opere quod ab illo sit orgo etiamoperum aquo ẽ existentia eo ope¬
liter deillo ꝓcedit dequonatus ẽ filius & cumquo illicommuspi esb
idem ip̃s: Et illud quod ait d̃s sio pera non fecissem in eis quae
nemoalius fecit. Non ad patrem uel spũ retulisse quod ei non sim
ix illis operib: cooperati : Sed adhomines aquib: leguntur multu
facta miracula et tamen a nullo quae filius fecit : Et quod ait apos¬

Expanded text:
etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patris dicitur, non eam sine Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum operatio Filii, non sine Patre et Spiritu sancto; et cum operatio Spiritus sanPatre et Filio, satis notum est recte credentibus, vel etiam ut possunt intelligentibus. Et illud ideo dictum est de Patre, ipse facit opera , quod ab illo sit origo etiam operum a quo est exsistentia coopeliter de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi communis est idem Spiritus. Et illud quod ait Dominus: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis operibus cooperati, sed ad homines, a quibus leguntur multa facta miracula, et tamen a nullo, quae Filius fecit. Et quod ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
suodo percius ttenimdictum ẽ ipseftcitopera tam quronfilius
ston sefcint seđ peuter manens in filio : Curergo aliolo codicit
pater meususq nunc operatur et ego operonapeulope su
quaecuiq enuim ille fecerit haec & filius similiter stitt quod
dutem adio loco dicit sio perti non fecis semineis qua enemo alios
fecit lttdicit qua sisolus faciat: Si autem haec ittidicuntur ssta¬
mer in separaibilia sint opera patris & filii quidcredendum ẽ
ritdaemonia ipsecamenait. Si ego insp̃uscõ eicioda mnia
daripotius apatre uel filio quam sucuoluntate aliquid opera
terfecerunt in gladio succenderunt inigni id ẽ igni : Et aacce¬
uult spirat: illud autem quod a postolus ait. Omnia autem h
operatur unus atq idem sp̃s uerendum est nequis quam
arbitretur quod ea non o peretur pater et filius cumineis
operib: cum numera uerit et donationum et operationis

Expanded text:
facit opera ? Ita enim dictum est, Ipse facit opera; tanquam Filius non faciat, sed Pater manens in Filio. Cur ergo alio loco dicit, Pater meus usquemodo operatur, et ego operor? et paulo post, Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Quod autem alio loco dicit, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , ita dicit quasi solus faciat. Si autem haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilia sint opera Patris et Filii; quid credendum eeret daemonia, ipse tamen ait, Si ego in Spiritu sancto ejicio daemonia,dari potius a Patre et Filio, quam sua voluntate aliquid operarterfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accevult spirat . Illud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃idiuis i sunt aduersus se. et ambo ad regnum ꝑtinent diabali :
Arrianus et fotinianus ambo berctia et aduersus seambodiuisi.
donatista et maximianista am boher&ici et aduersusse am¬
bodiuisi omnia uitia erroresqi mosttilium interse contraru.
diuis i sunt aduersus se et omnes adregnumꝑtinent diaboli
ideo non stãbit regnum. eius: lustus autem et impiusa fideliset
infidelis. catholicus & hereticus. diuisiquidem sunt aduer

Expanded text:
Christi, divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Christi, divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Arianus et Photinianus, ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Donatista et Maximianista ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Omnia vitia erroresque mortalium inter se contrarii, divisi sunt adversum se, et omnes pertinent ad regnum diaboli: ideo non stabit regnum ejus. Justus autem et impius, fidelis et incredulus, catholicus et haereticus, divisi quidem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et qui non congregcit mecum spargit non ait qui non est
subuocenominis mei. aut subspecies acramenti
sed quinon ẽ mecum contrame esnec ait qui non congre¬
gat subsono nominis mei. sed qui non congregat mecum
spargit nonergo est aduersum sediuisum regnumxp̃i¬
et si homines conantur diuidere quod emptum ẽ p̃cio sangui¬
nis xp̃i. nouit enim dñs qui sunt eius. et recedat inquit ab iniqui¬
tate omnis qui nominat nomen dñi. Namsi ab iniquitate non se¬
cedat non ꝑtinet ad regnumxp̃i etiam nominans nomen xp̃i.
ut ergo aliqua exempli gratia commemorem Sp̃s a uaritiae
et sp̃s luxoriae queille contrahit illeꝓfundit diuisi sunt aduer¬
susse et ambo ad regnum ꝑtinent diaboli: apudidolorum culto¬
res sp̃s̃ iunonis et sp̃s herculis diuisi sunt ad uersisse. et ambo ad¬
regnum ꝑtinent diaboli: Paganus hostis xp̃i et iuda eus bostis

Expanded text:
et qui non congregat mecum, spargit. Non ait, Qui non est et qui non congregat mecum, spargit. Non ait, Qui non est sub voce nominis mei, aut sub specie sacramenti mei: sed, Qui non est mecum, contra me est. Nec ait, Qui non congregat sub voce nominis mei: sed, Qui non congregat mecum, spargit. Non ergo est adversum se divisum regnum Christi: sed homines conantur dividere, quod emptum est pretio sanguinis Christi. Novit enim Dominus qui sunt ejus: Et recedat, inquit, ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini . Nam si ab iniquitate non recedit, non pertinet ad regnum Christi, etiam nominans nomen Christi. Ut ergo aliqua, exempli gratia, commemorem: spiritus avaritiae et spiritus luxuriae, quia ille contrahit, ille profundit, divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Apud idolorum cultores, spiritus Junonis et spiritus Herculis divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Paganus hostis Christi et Judaeus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
obstinebat nisi alligaretur fortiae meae uinculis etuasa eius
eripere. quae fuerant uasaire et eafacerem meaua sa miseri¬
cordiae: hoc ẽ quod etiam. beatus a postolus suꝑbis et quasi
desuis meritis gloriantib: increpans dicit. qui s emim tedis cer¬
nit hoc ẽ amassa ꝑdicionis ex adam et ua sisirȩquis tedis¬
cernit : Et nequis quam diceret iustitiamea quiqd enimhabes
inquit quod non accepisti unde et deseipsodicit suimus eñĩ
et nos aliquando naturaliter silii irae sicut et ceteri: Er goet
ipse uaserat in domo illius malefostis cum esset ecclesia e ꝑse¬
cucorblasphemus iniuriosus. in malitiae inuidia s̃cut fatetur
agens : sed illequi alligauit fortem. ab eouasꝑdicionis eripuit.
et scis inata eorum qui sub nominexp̃iano greges colligunt
ꝑditorum etiam xp̃i regnum aduersum se essediui sum :
consequenter adiungit: qui non ẽ mecum contrame est

Expanded text:
obtinebat, nisi alligaretur justitiae meae vinculis, et vasa ejus obtinebat, nisi alligaretur justitiae meae vinculis, et vasa ejus eriperem, quae fuerant vasa irae, et ea facerem vasa misericordiae? Hoc est quod etiam beatus Apostolus superbis, et quasi de suis meritis gloriantibus increpans dicit: Quis enim te discernit? Hoc est, A massa perditionis ex Adam et a vasis irae quis te discernit? Et ne quisquam diceret, Justitia mea: Quid enim habes, inquit, quod non accepisti ? Unde et de se ipso dicit, Fuimus enim et nos aliquando naturaliter filii irae, sicut et caeteri . Ergo et ipse vas erat in domo illius male fortis, cum esset Ecclesiae persecutor, blasphemus, injuriosus, in malitia et invidia, sicut fatetur, agens . Sed ille qui alligavit fortem, ab eo vas perditionis eripuit, et schismata eorum qui sub nomine christiano greges colligunt perditorum, etiam Christi regnum adversum se esse divisum, consequenter adjungit: Qui non est mecum, contra me est;
Abbreviated transcription (Latin):
ero inspũdĩ eciodaemones igitur ꝑ yaeuenit in uosremũ
dĩ: quid ẽ hoci si ego inquit inspũdĩ eicio dȩ mones Non¬
enim pionaliter possent et filii uestri eicere. quib: non malignam
doctrinam sed fidem simplicem: dediꝓcul dubio ꝑraeuenit in
uos regnum dĩ. quo subuestitur regnum diabolicum quo et uos
eiciunt. ut ostenderet gratiam in eis suam non meritum illoꝵ
aut quomodo potest quis quam inquit intrare indomum
fostis et uasa eius diripere nisi prius alliga uerit fortem et sicdo¬
mum eius diripiet. Filii inquit uestri qui uel crediderunt in
me. uel adhuc creditori sunt et eiecturi demones. Non indae¬
monum principem. sed in simplicem scĩ tatem qui ceste uel
fuerunt uel hoc sunt quod etiam uos estis. Id ẽ peccatores
atq: impii : et ideo indomodiaboli et uasadiaboli quomodo
ab illo possent erui quos praeualente iniquitatem fostiter

Expanded text:
ego in Spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum ego in Spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Quid est hoc? Si ego, inquit, in Spiritu Dei daemones ejicio, nec aliter possunt et filii vestri ejicere, quibus non malignam doctrinam, sed fidem simplicem dedi; procul dubio pervenit in vos regnum Dei, quo subvertitur regnum diaboli, cum quo et voejiciunt? ut ostenderet gratiam in eis suam, non meritum illorum: Aut quomodo potest quisquam, inquit, intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, et sic domum ejus diripiet? Filii, inquit, vestri, qui vel crediderunt in me, vel adhuc credituri sunt, et ejecturi daemones, non in daemonum principe, sed in simplici sanctitate; qui certe vel fuerunt, vel hoc sunt quod etiam vos estis, id est, peccatores atque impii; et ideo in domo diaboli, et vasa diaboli: quomodo ab illo possent erui, quos praevalente iniquitate fortiter