comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diluculo: offerebat holocau¬
sta per singłos. Sicebat enĩ.
Ne forte peccauerint filii mei.
et benedixerint deo in cordi¬
bus suis. Sic faciebat iob
cunctis diebus.
uadam igitur die. cũ
uenissent filii di. ut
assisterent coram domino: af¬
fuit inter eos etiam sathan.
Cui dixit dominus. Unde
uenisᷤ Qui respondens ait.
Circuiui terram: et peram

Expanded text:
olocausta per singulos. Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et maledixerint Deo in cordibus suis. Sic faciebat Job cunctis diebus. Quadam autem die cum venissent filii Dei ut assisterent coram Domino: affuit inter eos etiam Satan. Cui dixit Dominus: Unde venis? Qui respondens, ait: Circumivi terram, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
fuit possessio eius septem mi¬
lia ouium. et tria milia ca-¬
melorum. quingenta quoq
iuga boum. et quengente asi¬
ne. ac familia multa nimis.
ratq uir ille magn᷑ nͭ¬

Expanded text:
in possessione ejus septem millia ovium, et tria millia camelorum, quingenta quoque juga boum, et quingentae asinae, ac familia multa nimis; eratque vir ille magn
Abbreviated transcription (Latin):
głam tuam: quia iniquitas
libani operiet te: et uastitas
de sanguinib hominum.
et iniquitate terre. et ciui¬
tatis. et omniũ habitantiũ
in ea. Quid prodest sculp
tile. quia sculpsit illud fic¬
tor suus. conflatile. et yma¬
ginem falsam. qͥa sperauit
infignento fictor eius. ut fa¬
ceret simulachra mutaꝰ Ue
qui dicit ligno expergiscere:
surge lapicdi tacenti. Nunqͥd
ip̃e doceri poteritꝰ Ecce iste
cooꝑtus est auro et argento:
et omnis sp̃e non est inuisce¬
rib eius. Sominus autem
in templo scõ suo: sileat afa¬
cie eius omnis terra. Sophie

Expanded text:
gloriam tuam. Quia iniquitas gloriam tuam. Quia iniquitas Libani operiet te, et vastitas de sanguinibus hominum, et iniquitate terrae, et civitatis, et omnium habitantium in ea. Quitile, quia sculpsit illud fictor suus, conflatile et imaginem falsam, quia sperauit in figmento fictor eius, ut faceret simulacra muta? uae qui dicit ligno: expergiscere: surge, lapidi tacenti: numquid ipse docere poterit? ecce iste coopertus est auro et argento, et omnis spiritus non est in uisceribus eius. dominus autem in templo sancto suo: sileat a facie eius omnis terra. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
Quia tu spoliasti gentes
multas: spoliabunt te om̃s
qui reliqui fuerint de ppłis:
propter sanguinem hominis
et iniquitatem terre ciuita-¬
tis et omniũ habitantium
in ea. Ye qui congregat aua¬
ritiam malam domui sue.
ut sit in excelso nidus eiꝰ.
et liberari se putat de manu
mali. Cogitasti confusionem
domui tue: concidisti popu¬
los multos. et peccauit aĩa
tua: quia lapis de pariete
clamabit: et lignum quod
inter iuncturas edificioꝵ
est respondebit. Ue qui ecdi¬
ficat ciuitatem in sangͥni¬
bus: et preparat urbem
in iniquitatem. Nunquid
non hec a domino sunt ex¬
ercituumꝰ. Laborabunt enĩ
populi in multo igne. et
gentes in uacuum. et defici
ent: quia replebitur terra.
ut cognoscat głam domini.
quasi aque operientes mare.
Ue qui potum dat amico suo.
mittens fel suum: et inebri¬
ans. ut aspiciat nuditatẽ
eus. Repletus est ignomi¬
nia pro gła. Hibe tu quoꝙ.
et consopire. Circumdabit
te calix dextere domini. et
uomitus ignominie super

Expanded text:
Quia tu spoliasti gentes Quia tu spoliasti gentes multas, spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis, propter sanguinem hominis, et iniquitatem terrae civitatis et omnium habitantium in ea. Vae qui congregat avaritiam malam domui suae, ut sit in excelso nidus ejus, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tuae, concidisti populos multos, et peccavit anima tua. Quia lapis de pariete clamabit: et lignum, quinter iuncturas aedificiorum est respondebit vae qui aedificat civitatem in sanguinibus et praeparat urbem in iniquitate numquid non haec a Domino sunt exercituum laborabunt enim populi in multo igni et gentes in vacuum et defient. Quia replebitur terra, ut cognoscant gloriam Domini, quasi aquae operientes mare. Vae qui potum dat amico suo mittens fel suum, et inebrians, ut aspiciat nuditatem ejus. Repletus es ignominia pro gloria: bibe tu quoque, et consopire: Circumdabit te calix dexterae Domini, et vomitus ignominiae super
Abbreviated transcription (Latin):
figam gradum super muni¬
tionem. Et contemplabor.
ut uideam quid dicatur mͥ:
et quid respondeam ad argu¬
entem me. Et respondit mͥ
dominus: et dixit. Seribe
uisum. et explana eum suꝑ
tabulas. ut ꝑcurrat qui le¬
gercit eum. quia adhuc uisus
procul. et apparebit infinẽ
et ũ mentietur. Si moram
fecerit expecta illum: quia ue¬
nieus ueniet. et non tarda¬
bit. Ecce qui incredulus ẽ.
non erit recta anima eius
in semetip̃o: iustus autem ĩ
fide sua uiuet. Et quomodo
uinum potantem decipit.
sic erit uir superbus et nõ
decorabitur. Eui dilatauit
quasi infernus aĩam suã:
et ip̃e quasi mors et non ad¬
impletur. Et congregabit ad
se om̃s gentes. ⁊ coadc̃uabit ad se.
õs ppłos. Nũqͥd ñ om̃s isti sr̃ eũ
eniginatum euisꝰ. Et dicet᷑.
Ue er. qui multiplicat non
sua. Usquequo et aggregat
contra se densum lutumꝰ.
Nunquid non repente con¬
surgent qui mordeant te:
et suscitabuntur laceran¬
tes te: et eris in rapinã eis:

Expanded text:
figam gradum super munifigam gradum super munitionem et contemplabor ut videam quid dicatur mihi et quid respondeam ad arguentem me et respondit mihi Dominus et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum quia adhuc visus procul et apparebit in finem et non mentietur si moram fecerit expecta illum quia veniens veniet et non tardabit ecce qui incredulus est non erit recta anima eius in semet ipso iustus autem in fide sua vivet et quomodo vinum potantem decipit sic erit vir superbus et non decorabitur qui dilatavit quasi infernus animam suam et ipse quasi mors et non adimpletur et congregabit ad se omnes gentes et coacervabit ad se omnes populos numquid non omnes isti super eum aenigmatum ejus: et dicetur: Vae ei qui multiplicat non sua? usquequo et aggravat contra se densum lutum? Numquid non repente consurgent qui mordeant te: et suscitabuntur lacerantes te, et eris in rapinam eis?
Abbreviated transcription (Latin):
Et congregabit quasi harenã
captiuitatem: et ip̃e de regib
triumphabit: et tyranni ridi¬
culum eius erunt. Ip̃e super
omnem munitionem ridebit.
et comportabit aggerem. et
capiet eam. Tunc mutabitur
sp̃e. et ꝑtransibit. et corruet.
Sec est fortitudo dei sui. Nũ¬
quid non tu a pͥncipio domi¬
ne deus meus sc̃e meus ⁊ ñ
moriemur: Dñe in iudiciũ
posuisti eum et fortem: ut cor¬
riperes fundasti eum. GSun¬
di sunt oculi tui. ne uideas
malum: et respicere ad ini
tes: et taces deuorante impio
iustiorem se: Et facis homi¬
nes quasi pisces maris: et
quasi reptile non habens
pͥncipem. Totum in bamo
subleuauit: traxit illud in
sagena sua:. et congregauit
in rete suo. Suꝑ hoc letabit᷑.
et exultabit. Propterea im¬
molabit sagene sue et sacri¬
ficabit reti suo: quia inip̃is
incrassata est pars eus. et
cibus eius electus. Propter
hoc ergo expandit sagenam
suam: et semper interficere
gentes non parcet. Super
custodiam meam stabo: et

Expanded text:
et congregabit quasi arenam, et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc mutabitur spiritus, et pertransibit et corruet: haec est fortitudo ejus dei sui. Numquid non tua principio, Domine Deus meus, sancte meus, et non moriemur? Domine, in judicium posuisti eum: et fortem, ut corriperes, fundasti eum. Mundi sunt oculi tui, ne videas malum; et respicere ad iniqtes, et taces, devorante impio justiorem se? Et facies homines quasi pisces maris, et quasi reptile non habens principem. Totum in hamo sublevavit, traxit illud in sagena sua, et congregavit in rete suum. Super hoc laetabitur et exsultabit. Propterea immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo: Quia in ipsis incrassata est pars ejus, et cibus ejus electus. Propter hoc ergo expandit sagenam suam, et semper interficere gencustodiam meam stabo et
Abbreviated transcription (Latin):
abbacuc prophetã. ysq
quo domine clamabo. et non
exaudies uociferabor ad te uim
patiens et non saluabis. Qre
ostendisti mͥ iniquitatem et
dolorem: uidere predam et ĩ¬
iusticiam contra meꝰ Et fac¬
tum est iudicium: et contra¬
dictio potentior. Propt̾ hoc
lacerata est lex: et ñ ꝑuenit
usq ad finem iuditiũ. quia
impius preualet aduersus iustũ:
propterea egreditur iuditium
ꝑuersum. Aspicite in gentib
et iudete. et admiramini. et
obstupescite: quia opus factũ
est in diebus ur̃is quod nemo
credet cum narrabitur: quia
ecce ego suscitabo chaldeos gẽ¬
tem amaram et uelocem am¬
bulantem super latitudinẽ
terre: ut possideat taberna¬
cula non sua. Sorribilis et
terribilis est ex semetip̃a iu¬
dicium: et onus euis egredie¬
tur. Leuiores pardis eius equi.
et uelociores lupis uesꝑtinis.
et diffundentur equites eiuis.
Equites namq eius delonge
uenient: uolabunt quasi aqͥ¬
la festinans ad comedendũ.
Omne ad precdam uenient:
facies eorum uentus urens.

Expanded text:
Abacuc propheta. Usque quo Domine clamo: ut non exaudies? vociferabor ad te vim patiens: et non salvabis? Quare ostendisti mihi iniquitatem et laborem: videre predam et injusticiam contra me? Et factum est judicium: et contradictio potentior. Propter hoc lacerata est lex: et non pervenit usque ad finem judicium: quia impius prevalet adversus justum. Propterea egredietur judicium preversum. Aspicite in gentibus et videte: et admiramini et obstupescest in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur. Quia ecce ego suscitabo Chaldaeos, gentem amaram et velocem, ambulantem super latitudinem terrae, ut possideat tabernacula non sua. Horribilis, et terribilis est: et ex semetipsa judicium, et onus ejus egredietur. Leviores pardis equi ejus, et velociores lupis vespertinis; Et diffundentur equites ejus: equites namque ejus de longe venient, volabunt quasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens:
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃t hoĩes: quas enuin̾are longũ est.
Et oscłantes scas reliqͥas: iteꝵ clauseĩt.
E tũc cũ psalmis ⁊ ymnis portaueĩt
relqͥas beatissimi stephe in scãm eccle-¬
siam syon ubi et archidiaconꝰ fuerat
ordinatꝰ. Selinq̃ntes nob̃ de menbris
eiꝰ paruos articłos ĩmo maximas re¬
liquias cũ puluere: ubi omĩs eiꝰ caro¬

Expanded text:
homines, quas enumerare longum est. Et osculantes sanctas reliquias iterum clauserunt. Et tunc cum psalmis et hymnis portaverunt reliquias beatissimi Stephani in sanctam ecclesiam Sion, ubi et archidiaconus fuerat ordinatus: derelinquentes nobis de membris Sancti parvos articulos, imo maximas reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
orationib. Translate sunt autem
reliquie ip̃ius martyris. septimo
kl̃. ianuarii: et tunc in tempore iu¬
gis et infinita siccitas erat s tadẽ
hora pliuria magna descenclt ⁊ ha¬
bundant̾ in ebriata ẽ terra. Et om̃s

Expanded text:
orationibus. Translatae sunt autem reliquiae ipsius Martyris septimo kalendas januarias. Et tunc in tempore jugis et infinita siccitas erat: sed eadem hora pluvia magna descendit, et abundanter inebriata est terra: et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dic presbitero luciano: qm̃ nos dñi
tali plaga positus est. Et hec aude¬
ens a monacho. glorificaui dñm:
qm̃ inuentus est alius testis in
reuelatione. Nos igitur iuimiis
ad aceruum: et fodientes nich il
inuenimus. Conuertimꝰ autem
nos ad monumentũ illud. ubi
monacho ipsa nocte apparuerat.
et fodientes inuenimus tres the¬
cas. sccłm quod apparuerat michi
ĩ tẏpo calathoꝵ. Inuenimus igitur
altissimis litteris scriptum lapide
mus: et guinaliel. Hoc int̾pretatꝰ
ẽ papa iohannes: sic̃ ⁊ ip̃e audiui ab
ip̃o sancto ep̃o. Statim ergo renũtia¬
ui ep̃o. cum ẽẽt in licila q̃ est diospol¬
in synodo agens. Qui assumpsit secũ
baste. et elentheriũ de iericho ⁊ ue-¬
nerunt ad locum. Qui cũ apussent
domini stephant thecã: statim terre
motus factꝰ ẽ. ⁊ tanta suauitas et¬
fraglantia odoris inde egressa est.
quartã nullus hominũ se memiit
nitate paradisi ẽẽ positos. lect

Expanded text:
ic presbytero Luciano, quoniam nos d ab orientali plaga positus est. Et haec audiens a monacho, glorificavi Dominum, quoniam inventus est alius testis in revelatione. 8. Nos igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apparuerat mihi in typo calathorum. Invenimus igitur altissimis litteris scriptum lapidemmus et Gamaliel. Hoc interpretatus est papa Joannes, sicut et ipse audivi ab ipso sancto episcopo. Statim ergo renuntiavi episcopo, cum esset in Lidda, quae est Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum de Sebaste, et Eleutherium de Jericho, et venerunt ad locum. Qui cum apparuissent domni Stephani thecam, statim terrae motus factus est, et tanta suafragrantia odoris inde egressa est, quantam nullus hominum sentire unnitate paradisi esse positos. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Ost hec
multis
interue¬
nientib
annis a
reueren¬
tissimo
predicto rege dagoberto. et ab
omni francorum populo uoca-¬
tus scõ achario nouiomensi ep̃o
opitulante ad docendum ato
gubernaudum teruanensis ur-¬
bis poputum: episcopalem cũ
magna mentis humilitate sũꝑ¬
sit honorem. In quo gradu ũbũ
diuum in corda credentium
seminans. animaruia corpoꝵꝙ
languores curans: captiuos uin¬
culatosq redimens. iuduarum
ur opumq pre omnib curam ge¬
rerens: plebem sibi a ddomino
creditam rite gubernabat
Dredictus gͥ teruanensis popls.
licet ante aduentũ beati audom᷑i¬
no uidelicet et uictorico uerbũ
audisset diuinum: eodẽ tempo¬
re quo sanctus quintinus in
ambianensi predicab.t urbe:
multi tamen ex ip̃is teruanen-¬
sibus cultui adherebant ad huc¬
ydoloꝵ. Postquam enim duo
beati uiri predicti fussianus ⁊
uictoricus de predicta t̾uanen¬
sium urbe prexerunt. et ĩ an¬
bianensiũ territorio martyrio
coronati sunt: tunc t̾uanenses

Expanded text:
ost haec, multis intervenientibus annis, a reverentissimo predicto principe Dagoberto et ab omni Francorum populo vocatus, sancto Achario Noviomense episcopo opitulante, ad docendum atque gubernandum Terwanensis urbis populum episcopalem cum magna mentis humilitate sumpsit honorem. In quo gradu verbum divinum in corda credentium seminans, animarum corporumque languores curans, captivos vinculatosque redimens, viduarum inopumque pre omnibus curam gerens, plebem sibi a Domino creditam rite gubernabat. 5. Praedictus igitur Terwanensis populus, licet ante adventum beati Audomno videlicet et Victurico, verbum audivit divinum, eodem etiam tempore, quo sanctus Quintinus in Ambianense predicabat urbe, multi tamen adhuc ex ipsis Terwanensibus culturae adherebant idulorum. Postquam enim duo beati viri predicti Fussianus et Victuricus de predicta Terwanensium urbe perrexerunt et in Ambianensium civitate martirio coronati sunt, tunc Terwanenses
Abbreviated transcription (Latin):
increbuerit eccłie: ut sacer¬
dotes illius. hus quos ꝑcipi¬
endis baptismi sacran entis
preparant. pͥus int̾ cetera
consecrationis exordia de
saliua oris sui nares tãgant
et aures. dicens effeta. per
saliuam quidem oris sui gu¬
stum quo iniciandi sunt
suꝑne sapientie designãtes.
ꝑ tactum uero nariũ. ut ab¬
iectis delectationib noxiis¬
solum xp̃i semꝑ amplectant᷑
odorem. de quo dicit apostolus.
xp̃i bonus odor sumus deo ĩ
omni loco. et ut meminerĩt
se iuxta exemplum beatuob.
donec suꝑest alitus in eis. ⁊
spiritus in narib eorum. ñ
loqui iniquitatem labiis
nec lingua mendatiũ me¬
ditari debere. Porro ꝑtactũ
aurium: ut relicto auditu
lingue nequam. audiant
uerba xp̃i. et faciant ea:
similes uiro prudenti. qui
edificauit domum suam
supra petram.

Expanded text:
increbuit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibsolum Christi semper amplectatur odorem, de quo dicit Apostolus: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Et ut meminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus in eo et spiritus Dei in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supra
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur martinus.
sabarie pannonioꝵ oppido
oriundus fuit. Sed intra
italiam ticinĩ ałtus est: pa¬
rentib scd̾m scł̃i dignitatẽ
non infimis: gentilib tam̃.
Sater eius miles primum:
post tribunus militũ fuit.
Ipse armatam militiam se
scolares alas sub rege constã¬
tio. deinde sub iuliano cesare
militauit. Non tam̃ sponte.
quia a pͥmis fere annis. diui¬
na potius seruitus. sacram
illustris pueri inspirauit in¬
fantiam. Nam cum eẽt annoꝵ

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
um filiũ dorimi¬
ni. et nicanorem et gorgiã
uiros potentes ex amicis re¬
gis. et misit cum eis qua¬
draginta milia uroꝵ. et
septem milia equitum.
ut uenirent in t̾rã iuda.
et disꝑderent eam scđm
uerbum regis. Et ꝓcesser̃t
ut irent cum uniiersa uir¬
tute sua. et uenerunt ⁊ ap¬
plicuerũt ammaũ in t̾ra
campestri. Et audierunt
mercatores regionum nomen
eorum:. et acceperunt argen¬
tum et aurum multum
ualde et pueros. et uene¬
runt in castra ut accipe¬
rent filios isrł in saruos.
Et additi sunt ad eos exer¬
citus syrie: et terre alienige¬
narum. Et uidit iudas et
fratres euis. quia multipli¬
cata sunt mala. et exercitꝰ
applicabat ad fines eorum.
Et cognouerunt uerba regi
que mandauit populo fac̾e
ininteritum et consũma¬
tionem: et dixerunt unus¬
quisq ad proximũ suum.
Erigamus de iectionẽ ppłi
nr̃i. et pugnemus pro ppło
nr̃o: et scĩs nr̃is. Et congre¬
gatus est conuentus. ut ẽẽnt
parati in prelium. et ut ora¬

Expanded text:
um filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro populo nostro et sanctis nostris et congregatus est conventus ut essent parati in proelium et ut ora
Abbreviated transcription (Latin):
erat in aminaũ. Adhuc enĩ
disꝑsus erat exercitꝰ a castͥs.
Et uenit gorgias in castra
uide noctu. et neminem
inuenit. Et querebãt eos
in montib: qm̃ dixit fu¬
giunt hii a nobis. Et cũ
diel factus disu apparuit
uidas in campe cum trib
lulibus uirorum tantum
quia tegumenta et gladi¬
os non habebant. Et uider̃t
castra gentium ualida. et
oricatos et equitatus ĩcir¬
uitu eoꝵ: et hii docti ĩ pre¬
lio. Et ait iudas uiris qui
lecum erant. Ne tunueritis
multitudinem eorum: et
impetum eoꝵ ne formidetiᷤ.
Mementote qualiter salui
facti sunt patres nr̃i in
mari rubro: cum sequeret᷑
eos pharao cum exercitu. Et
nunc clamemus in celum.
et miserebitur nr̃i dñs. ⁊¬
memor erit testamenti pa¬
trum nr̃oꝵ. Et contra exer¬
citum istum aute faciem
nr̃am hodie: et scient om̃s
gentes quia est qui redimat
et liberet isrł. Et leuaueẽt
alienigene oculos suos. et
uiderunt eos uenientes ex
aduerso. Et exierunt de ca¬

Expanded text:
erat in Ammaum adhuc enim erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caelum et miserebitur nostri et testamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso et exierunt de ca
Abbreviated transcription (Latin):
gitant innos. Quom᷑ po¬
terimus subsistere ante fa¬
ciem illoꝵ. nisi tu ad iuues
nos: Et tubis exclamauer̃t
uoce magna. Et post hoc.
constituit iudas duces ppłi.
tribunos et centuriones. et
pentecontarcos et decuriões.
Et dixit hiis qͥ edificabant
echomos et spñ sabant uyores.
ib ꝓlatgabast iuneas. et
formidolosis: ut recarit unꝰ¬
quisq in domun suamse¬
cundum iegem. lectio¬
t irouerunt castra:
et collocauerurit ad
austrun ammaum. Et cit
iudas. Accingimini ⁊ estote
filii potentes. estote partu
melus est nos mori ĩ bello.
quam uidere mala gentis
nr̃e et scõꝵ. Sicut autẽ fue¬
rit uoluntas in celo: sic fiat.
Et assumpsit gorgias qͥnq
milia uiroꝵ. et mille eqͥtes
electos. et mouerunt castra
nocte. ut applicarent ad ca¬
stra iudeoꝵ. et ꝑcuterẽt eos
subito: et filii qui erant ex
arce erãt illis duces. Et au¬
diuit iudas: et surrexit
ip̃e et potentes ꝑcutere uir¬
tutem exercitũ regis que

Expanded text:
gitant in nos quomodo pogitant in nos quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati quoniam melius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae et sanctorum sicut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae
Abbreviated transcription (Latin):
t ierłm ñ habitabat᷑
sed erat sicut desertũ
Non erat qui ingrederetur
et egredietur denatis euis.
et sc̃m conculcabatur. Et filii
alienigenarum erant ĩ arce.
ibi erat habitatio gentium.
Et ablata est uoluptas ab ia¬
cob: et defecit ibi tybia et ey¬
thara. Et congregati sunt et
uenerunt in massephat con¬
tra ierłm: quia locus orati¬
tionis erat in massephat
ante in isrł. Et ieiunaueĩt
illa die. et induerunt ie
ciliciis et cinere incapite
suo. et destituerunt uesti¬
menta sua. Et expandeĩt
libros legis de quib scru¬
tabantur gentes similitu¬
dinem simulachroꝵ suoꝵ.
et attulerunt ornamenta
sacerdotalia. et primitias
et decimas. Et suscitauẽt
nazareos qui impleuerant
dies. et clamauerunt uo¬
ce magna in celum dicẽ¬
tes. Quid faciemus istis.
et quo eos ducemus:. Et sc̃a
tua conculcata sunt. et con¬
taminata sunt: et sacerdo¬
tes tui luctu et humilita¬
te. Et ecce nationes conue¬
nerunt aduersum nos ut
nos disꝑdant: tu scis que co¬

Expanded text:
em non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus istis et quo eos ducemus et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt et sacerdotes tui in luctu et humilitate et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae co
Abbreviated transcription (Latin):
unc interrogauit tobias
angl̾m. et dixit ei. Obsecͦ
te ararias frater: ut dicas mͥ
quod remediũ habebunt ista.
que de pisce seruare iussisti.
nes ponas: fumus eius extri¬
cat omne genus demonioꝵ.
siue a uiro. suie amuliere.
ita ut ultra ñ accedat ad eos.
mus: Respondensq angls

Expanded text:
unc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, quae de pisce servare jussisti? nes ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra non accedat ad eos. mus? Respondensque ang
Abbreviated transcription (Latin):
que ad medos. tercia que finem
facit. Nam ex uno latere tene¬
b arum regionem gerit: ex alio
latere mare oceanium In haue
bartholomes apestolus. Ing slus
est ergo templum. in quo erat¬
idolum astaroth: et quasi ꝑegͥnꝰ¬

Expanded text:
 finem facit; quia ex uno latere habet regionem tenebrarum et ex alio mare Oceanum. In hanc Bartholomaeus apostolus venit, et in templum, in quo idolum Astaroth erat, in
Abbreviated transcription (Latin):
propter me inpresenti seculo:
centuplum accipiet. et uitam
eternam infuturo possidebit.
Sicut de hiis scĩs xp̃i confes¬
sorib audomaro atq bertino.
probare possumus. Dii enim
ut prediximus. parentes patͥã¬
q propter deum relinquentes:
cessibilem eis in uita ꝑpetua

Expanded text:
propter me, in presenti seculo propter me, in presenti seculo centuplum accipiet et vitam aeternam in futuro possidebit; sicut de his sanctis Christi confessoribus Audomaro atque Bertino probare possumus. Hi enim, ut prediximus, parentes patriamque propter Deum relinquentes, cescibilem eis in vita perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
dixit scõ abbati. quod nec una
largiente gr̃a ac uice plenum
optimo inuenit uino: cuius
mirabilis odor predictam cõ¬
pleuerat domum. Tunc sanctꝰ
xp̃i confessor bertinus ĩm̃sas.
uualherti ait discipulo. Se
hoc uino aliquid tecum portã¬
do: ad tuum uelox recurre seni¬
orem. Tunc ille in eadem nocte
immenso repletus gaudio. ad
suum reuersus est dominum:
totumq ei quod factum fuerat
narrando miraculum. salutiser̃
sibi potum de predicto propi¬
nauerat uino. Postquam u̾o
de eodem benedicto oiberat po¬
tu: in eadem hora diuina medẽ¬
te manu. sanus effectus est. Ii¬
mensas q omnipotenti deo sa¬
lutis sue auctori gratias referẽs.
cordisq compunctione repletus:
magnam sue hereditatis ꝑtem.
ceteris gloriosis actib sius. imn¬
mensa ommpotentis domini
ammiranda atq laucdanda
misericordia: eo quod indiu̾¬
sis mundi partib per suos
indesinenter seruos implet
quod ꝓmisit. Qui dereliqͤrit
patrem et matrem et cetera.

Expanded text:
sancto dixit abbati, quod nec una sancto dixit abbati, quod nec una largiente gratia, hac vice plenum optimo invenit vino, cuius mirabilis odor predictam conpleverat domum. Tunc sanctus Christi confessor Bertinus, inmensas Waldberti ait discipulo: 'De hoc vino aliquid tecum portando ad tuum velox recurre seniorem'. Tunc ille in eadem nocte, inmenso repletus gaudio, ad suum reversus est dominum totumque ei quod factum fuerat narrando miraculum salutiferum sibi potum de predicto propinaverat vino. Postquam vero de eodem benedicto biberet potu, in eadem hora, divina medente manu, sanus effectus est, inmensasque omnipotenti Deo salutis suae auctori gratias referens cordisque conpunctione repletus, magnam suae hereditatis partem Din caeteris gloriosis actibus suis, inmensa omnipotentis Domini admiranda atque laudanda misericordia, eo quod in diversis mundi partibus per suos indesinenter servos implet, quod promisit: Qui derelinquit patrem aut matrem et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
crisq ur̃is manibus signatũ:
ad eum antequã moriatur tͣns¬
mittere dignemini. lectio .uiͣ.¬
unc uenerabilis senex ca¬
su fidelis commotus ami¬
ci. suo in cunctanter predicto iꝰsit
discipulo. ut ex enoforo quod in
sacratio positum fuerat uinũ
ꝓpinaret. ut ad egrotantem celer¬
rime transmittetur amicũ. Gẽ
iuuenis leniter respondit abb̃i.
Est ut reor beatissime pat̾ spaciũ
mensis integri aut eo amplus:
quo nec in eo de quo dicis uascu¬
lo. una fiala fuit uini. Huic
agius xp̃i confessor fide ꝑfecta
et caritate plenus: eidem dixit
discipulo. uade fili in dei noĩe.
ad illud de quo dicis uasculũ
dñs enim ñr cui omnia possi¬
bilia sunt. qui ad est adiutor ĩ
oportunitatib. ꝓpe est enun do¬
minus omnib inuocantibus
eum: nr̃o egrotanti amico credo
salutiferum dabit potum. Hũc
iuuenis scĩ iuri precepta secutꝰ.
in predictum intrando sacrati¬
um. illud uas de quo paulo añ

Expanded text:
crisque vestris manibus signatum crisque vestris manibus signatum ad eum, antequam moriatur, transmittere dignemini'. Tunc venerabilis senex, casu fidelis amici commotus, suo incunctanter predicto iussit discipulo, ex enoforo, quod in sacrario positum fuerat, vinum propinaret, ut ad egrotantem celerrime transmitteretur amicum. Tunc iuvenis leniter sancto respondit abbati: 'Est, ut reor, beatissime pater, spatium mensis integrum aut eo amplius, quo nec in eo de quo dicis vasculo una folia fuit vini'. Hinc agius Christi confessor fide perfecta et caritate plenus suo dixit discipulo: 'Vade, fili, in Dei nomine ad illud de quo dicis vasculum; Dominus enim noster, cui omnia possibilia sunt, qui adest adiutor in oportunitatibus, – prope est enim Dominus omnibus invocantibus eum, – nostro egrotanti amico, credo, salutiferum dabit potum'. Hinc iuvenis, sancti viri precepta secutus, in predictum intrando sacrarium, illud vas, de quo paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
odem enim die post solis
occubitum. nuntius uual¬
berti uelociter secłm sui seniori
nit: statinq post quam ad scĩ
uiri presentiam ꝑuenit. eius
ꝓuolutus uestigus: tremula ad
uos in dei postulat nomine: ut
pro eo scłm solitam ur̃e carita¬
tis pletatem. miscłem dep̃cem¬
ni dñm: ut ꝑ ur̃as in conspectu
eterni regis gloriosas preces. de
iortifero ꝑiculo quod sibi nuꝑ
accidit solamen recipiat. Postꝙͣ
enim in hac die de basilica sci
suꝑ petrosam in cautus corruit
terram. multisq in eius corpore
membris collisis. femore q euis
beatissime pater penitus confra¬
cto mortem sibi subitam ad esse
putat: nisi illum ut credit per
beret diuina. Scit enim quod
hoc sibi ꝑiculum ꝑ suam cõtigit
negligentiam: quia sine ur̃e bñ¬
dictionis tutamine. ꝑ hostis cal-¬
ldi astutiam aligua necessita
te retrahente. de hoc hodie loco
prexit. Idcirco uos in dei noĩe
de predicta negligentia ueniã
petendo precatur: ut potum ex
ur̃o sacro ore benedictum. sa¬

Expanded text:
odem enim die post solis occasum nuntius a Waldberto velociter secundum sui senioris num, statimque postquam ad sancti viri praesentiam venit, ejus provolutus vestigiis, tremula ad vos in Dei postulat nomine, ut pro eo secundum solitam vestrae charitatis pietatem misericordem depreceminum, ut per vestras in conspectu aeterni regis gloriosas preces de mortifero periculo, quod sibi nuper accidit, solamen recipiat. Postquam enim in hac die de basilica beati super petrosam incautus corruit terram. Multisque in huius corpore membris conlisis femoreque huius, beatissime pater, penitus confracto, mortem sibi subitam adesse putat, nisi illum, ut credit, perberet divina. Scit enim, quod hoc sibi periculum per suam contigit neglegentiam, quia sine vestrae benedictionis tutamine per hostis callidi astutiam, aliqua necessitate se retrahente, de hoc hodie loco perrexit. Idcirco vos in Dei nomine de predicta neglegentia veniam petendo precatur, ut potum ex vestro sacro ore benedictum sa
Abbreviated transcription (Latin):
pinus et crispi
manus suessi¬
onis ciuitatem hospitam sue
ꝑegrinationis elegerunt. In
qua qm̃ ita preualuerat error
gentilium. ut hospiciũ eis
eoquod ẽẽnt xp̃iani. ac huma¬
quentes doctoris gentium
magisterium. labore manu¬
um sibi presentis urte ueces¬
saria proui erent. sutoriam
artem que quiete exerceri po¬
test. didicerunt. Illud stupen-
dum impiis ualde erat mi¬
raculum: ut cũ om̃ib pene
elegantius operarent᷑ artifi¬
cib. a nullo mercedem per di
oꝑis exigerent. Qua gentiles¬

Expanded text:
pinus et crispi| nianus suessiones ciuitatem hospitam suae pere| grinaciones elegerunt . in qua quoniam ita preua| luerat error gentilium ut hospicium eis eo quod essent| christiani ac huma sequentes doctoris gencium| magisterium labore manu\u/m sibi presentes uitae| necessaria prouiderent. Suturum artem que quiete| exercere potest dedicerunt. dum impiis| ualde erat miraculum ut \cum/ omnibus pene elegancius| operarentur artificibus a nullo mercedem per“ac”ti| operis exigerint quoacti
Abbreviated transcription (Latin):
uoranda sunt derelictã. Que
eoꝵ manserunt in tacta. No¬
cte itaq repente. post cedem
fertur ab angelo. senẽ qͤndã
pauꝑem. cui erat germ: na
cohabitatrix ceslule uetuli..
monitum. ut iam dictorum
corpora. diligenti colligeret
cura humanda.¬

Expanded text:
uoranda| sunt derelicta que uoranda| sunt derelicta que +rum manserunt intacta. Nocte itaque repente| post cedem fertur ab angelo. senem quendam pauperem cui| erat germana cohabitatrix cellule uetula| monitum ut iam dictorum corpora diligenti college| ret cura humana
Abbreviated transcription (Latin):
deuote domino precem fude¬
runt: ut eos de colluctatiõe
sui certaminis ereptos ad se
uenire iuberet propituis. Et¬
bus nocte cadem ꝑ reuelatio¬
nem ostensum est: qͦd illuces¬
cente die. percepturi laborum
ac confessionis sue premium.
triumphatores incliti recipe¬
rentur a domino. Que statĩ
uisio rei geste exhibitione im¬
pleta est. Nam maximianus.
mox audita satellitis sus ri¬
ctiouari. ꝑditione: utrum q
crispinum uidelicet ac cris
pinianum. gladio puniri p̃¬
cepit. Qui iamiãq ĩminẽte
ceruicibus suis gladio: gr̃arũ
dño actionem ꝑsoluentes di¬
cebant. Gr̃as tibi agimus do¬
mine qui nos de hoc seculo
eripiens. ad te uenire p̃cipis
clementissime. Et huis dictis:
amputatis capitib. p̾ciosa
in conspectu domini morte.
inspirati et confortati xp̃i d̾i
presidio octauo kalendas no¬
uembris. consum mauerũt
felices martyriũ. Quoꝵ aĩe.
in celum ab angłis translate:
corpora uero a carnificib. be

Expanded text:
deuote| domino precem fudedeuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius. Quibus| nocte eadem per reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentur a domino| quae statim uisio rei gestae exibitione inpleta est.| Nam maximianus mox audita satillitis sui ricioua| ri perditione utrumque Crispinum uidelicet ac cris| pinianum . gladio punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarum domino actio| nem persoluentes dicebant. Gracias tibi agimus domine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati et confortati christi dei| presidio Octauo kalendas nouembris consummauerunt .| felicis martyrium Quorum animae in celo ab an| gelis translati. Corpora uero a carnificibus| bi
Abbreviated transcription (Latin):
consummandos pena. p̃cepit.
At ubi ministri obtemꝑantes.
ꝑfec unt cuncta que sibi ab
impio fuerant imperata: sc̃ĩ
martyres spei sue unmobilit̾
incumbentes alacres fiduci¬
aliter deo in oratione dixer̃t.
Potens es domine deus nr̃
de illatis nos ab impio lib̃are
tormentis: et sicut uoluisti.
nos proconfessione tui sancti
nominis. ita ad confusionẽ
diaboli ac satellitum eius. ab
hac etiam pena illesos educ̾e.
Oox oratione finita: edluxit
eos angls domini sine dolore
ab igne. Tunc uidens se ini¬
micus. nichil illatis adu̾sus
xp̃i martyres preualuisse sup¬
plicus: sese concite furens ri¬
ctiouarus precipitauit ĩ ignẽ.
et ita morte pessima uitam fi¬
niuit indignam. O qͣm iustũ
mirumq. diuine equitatis
iudicium: ut qui multos xp̃i
martyres. ad celoꝵ regna ꝓ¬
perantes igni interemerat
cruciatos: ip̃e ad eterni ignis
ꝑpetuos cruciatus. igni pre¬
cipitaretur consumptus. Hec
uictores uidentes martyres.

Expanded text:
consummen| dos +poenam precipit. consummen| dos +poenam precipit. Ad ubi ministri obtemperan| tes perfecerunt cuncta que sibi ab impio fuerant| imperata Sancti martyres spei sue inmobiliter| incumbentes alacres fiducialiter deo in oracio| ne dixerunt. Potens es domine deus noster de inlatis| nos ab impio liberare tormentis. Et sicut uoluis| ti nos pro confsione tui sancti nominis pati. Ita ad| confessionem diabuli et satellitum eius ab hac eti| am poena inlesus educere+. Mox oratione finita| eduxit eos angelus domini sine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christi mar| tyres preualuisse suppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit indignam. O quam ius| tum mirumque diuinae aequitates iudicium.| ut qui multos christi martyres . ad celorum regna prope| rantes . igne interemerat cruciatos . ipsi ad aeterni| ignis perpetuos cruciatos igni praecipitaretur con| sumptus. Haec uictores uidentes martyres .
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uiso rictionarus miracło.
instigante diabolo exagitatus
ira iussit eos rursus uinctos
custodiri: donec plumbum ĩ¬
iectum igni liquefieret. in gͦ
martyres sanctos consumendos
demergeret. Sed quos xp̃i dex¬
tera protegebat inuicta: ille¬
sos reddidit ignis. Qui etiam
martyres scĩ. electos pueros int̾
chaldaicas flammas hymnũ
imitabantur cantantes: et¬
orabant dominum ac cuce¬
bant. Ndiuua nos deus sa¬
lutaris nr̃: et propt̾ honorẽ
nominis tui domine libera
nos. et propitius esto pect̃is
nr̃is propter nomen tuum:
ne forte dicant gentes. ubi ẽ
deus eorum. Quib hec oranti¬
bus: exiliens gutta plumbi
feruentis in oculum rictiona¬
ri. graui illum dolore cruci¬
ans. excecauit afflictum. sc .iiͦi.¬
t is fremens possessus
insania: dum medelã
corporis animeq debuit ĩplo¬
rare: mortem sibi accelerauit
insaniens. Nam picem. adi
pem oleumq. simul iussit
feruere: et scõs denuo mar¬
tyres in eam precipitari. qͣsi

Expanded text:
hoc| uiso . Ritiouarus miraculo hoc| uiso . Ritiouarus miraculo instigante diabulo exa| gitatus ira iussit eos rursus uinctos custoderi donec| plumbum iniectum +igni liquifierit. In quo marty| res sanctos consummendos demergeret. Sed quos quia| christi dextera protegebat inuicta. inlesos reddidit ig| nis qui etiam martyres sancti electos pueros inter caldai| cas flammas ymnum imitabantur cantantes ora| bant dominum ac dicebant. Adiuua nos deus salutaris| noster . propter honorem nominis tui domine libera nos. Et| propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum.| Ne forte dicant gentes ubi est deus eorum quibus haec| orantibus . exiliens gutta plumbi feruentes in oculum| riciouari graui illum dolore crucians excecauit.| adflictum adis+ fremens+ possessus insania dum me| dillam corporis animaeque dibuit inplorare . mor| tem sibi adcelerauit insaniens. Nam picem . adi| pem . oleumque simul iussit feruere . et sanctos denuo| martyres in eam precipitari . quasi
Abbreviated transcription (Latin):
de dorso tolli. Quam ussionẽ.
dum ministri efficaciter cona¬
rentur implere: martyres
sancti. inter acerrimos dolo¬
res. spe gaudentes. intribula¬
tione pacientes. orabant do¬
minum. ac dicebant. Iudica
domine udicium nostrum:
et libera nos. ab homine inigͦ
et dolose. Hiis itaq orantib.
exilierunt sudes de ungulis
eorum: et ministros ꝑcutiẽtes.
quosdam interfecerũt: quosdã
uero uulneratos cruciauer̃t.
Tunc rictiouarus furore in¬
saniens. molas ad singuloꝵ
colla iubet suspendi: et autũp¬
ni tempore. in fluuio cuius
uocabulum est arna. uelut
sub glacie demergi. Et illi
scuto diuine protecti uͥtutis:
dicebant domino leti. Super
aquam refectionis: educabis
nos nos domine. Sed famu¬
lante creatura sua deo. mar
tyres eius. nec aqua mergere.
nec petra premere. nec frigus
potuit restringere: sed potus
quasi estiuis lauachris delec¬
tati. proiecto molari onere.
ad alteram natantes illesi
ꝑuenerunt fluminis ripam.

Expanded text:
de dorso tolli. Quam iussionem de dorso tolli. Quam iussionem dum| ministri efficaciter conarentur inplere . martyres| sancti inter acerrimos poenarum dolores . spe gauden| tes . in tribulacione pacientes . orabant dominum ac di| cebant. Iudica domine iudicium nostrum . et libera| nos ab homine iniquo et doloso. His itaque orantibus| exilierunt sudes de ungulis eorum . et ministros percu| cientes quos//dam interfecerunt . quosdam uero uulneratos cruciauerunt.| Tunc riciouarus furore insaniens molas ad singulo| rum colla iubet suspendi. Et hiemis tempore in fluuio .| cuius uocabulum est axona uelut sub glaciae| demergi. At illi scuto diuine protecti uirtutis di| cebant domino laeti super aquam refectionis educa| bis nos domine. Sed famulante creatura sua deo mar| tyres eius nec aqua mergeret. nec petra premere . nec| frigos potuit stringere. Sed potius quasi \e/stiuis la| uacris delectati proiecto molari oneri ad alteram| natantes inlesi peruinerunt fluminis ripam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mox deuicti amore: ut
nonnulli eorum. non tam ne-¬
cessitate artificii. quã amore
uerbi dei. ad beatos martyres
uenirent frequenter. Ita su¬
ꝑna ꝑ eos oꝑante iurtute: ml¬
ti relicto gentilitatis errore
abdicatisq ydolis manufcĩs.
sequi diligenter toto corde ce¬
perunt. Audiens autem maxi
mianus impius concite ad
ꝑquirendos eos rictiouarum
sue direxit impietatis mini¬
strum. Iquo et quesitr:. calci¬
amenta sunt inpredicta ur-¬
be pauꝑum sarcientes reꝑti.¬
unc impii pͥncipis ic. uͦ¬
miniscer impius. impi¬
etatis iussis obtemperans: p̃¬
claros martyres extensos tro¬
clea. cedi fustibus iussit. At hii
in tormentis constituti. mente
celestia contemplantes. dice¬
bant. Respice in seruos tuos
et in oꝑa tua domine: ⁊ ad¬
iuua nos. ut ꝑficiamꝰ opus
tuum sine macula xp̃e Au
diens autem eos rictiouarus
intormentis. quos eiulare p̃
dolore credebat. orantes: in¬
digne tulit uehementer: et
nissit sudes in ungulas eoꝵ
mitti. et corrigias singulas

Expanded text:
sunt deuincti amore| Vt nonnulli eorum non tam necessitati artificii quam| amore uerbi dei. Ad beatus martyres ueniebant.| frequenter. Et ita superna per eos operante uirtute.| Multi relicto gentilitatis errore abdicatisque| idolis manufactis. sequi diligentes| toto corde coeperunt. Audiens autem haec maxi| mianus impius concete ad perquirendos eos. Ricio| uarum suae direxit impietatis ministrum a quo et qui| siti calciamenta sunt in predicta urbe pauperum| sarcientes reunc impii principes minister impius +pietatis ius| sis optemperans preclaros martyres extensos +troclea| cede fustibus iussit. At hi in tormentis constituti| mente celestia contemplantes . dicebant. Respi| ce in seruos tuos et in opera tua domine . et adiuua nos.| ut perficiamus opus tuum sine macula christe. Au| diens autem eos Riciouarus in tormentis quos eiu| lare prae dolore credebat. Orantes indigne tu| lit uehementer . et iussit sudis in ungulis eorum mitti.| et loreis singulis
Abbreviated transcription (Latin):
isericors igitur dominꝰ
non solum per hunc
confessorem suum Winnocũ
quando in carnis fuit p̾sentia
magnas ut sumus p̾fati fec̃

Expanded text:
isericors igitur Dominus non solum per hunc confessorem suum Winnocum, quando in carnis fuit presentia, magnas, ut sumus prefati, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tensus est in crate ferrea. Ex al¬
lati sunt uatuli cum prunis.
et miserunt subcrate ferrea: ⁊
atum laurentium. let̾ i9.ixͣ.¬
t dixit decius ceiar ad
beatum laurentiũ. Sa-¬
crifica diis. Respondit beatus
laurentius. Ego me optuli sacͥ-¬
ficium deo mnodorem suauita¬
tis. quia sacrificium deo est
sp̃s contribisiatus. Carnifices
uero urgentes ministrabant
carbones mittentes sub crate:
et desuper compͥmentes cum
forcipibus. Beatus laurentus
dixit. Bisce miser: quia carbo¬
nes isti michi refrigerium pre¬
stant. tibi enim eternum sup¬
plicium: quia ip̃e dominus
In ip̃a hora: dicebat beatꝰ lau-¬
rentius. O insania ur̃a: infe¬
lices non cognoscitis. quia car-¬
bones ur̃i non arlorem s resri¬
gerium michi prestant: Et ce
rari: quomodo preceꝑat deciꝰ
piurim eum assari. Ille ai¬
nultu pulcherrimo diceb. it.
Gĩas tibi ago domine ih̃u xͤ.¬
qui me confortare dignatꝰ es.
Et eleuans oculos contra decũr.
sic dicebat beatus laurentius.

Expanded text:
tentus est in cratem ferream; et allati sunt batuli cum prunis, et miserunt sub cratem ferream. Qui atum laurentium. Et dixit decius caesar| ad beatum laurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen urgen| tes ministrabant . carbones . mittentes sub grauatum . et| desuper conpraementes cum ferreis forbipis. Beatus lauren| tius dixit . disce miser . quia carbones tui mihi refrigerium praes| tant . tibi autem aeternum supplicium. Quia ipsi dominuin ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| rare quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem pulcerrimo uultu dicebat. Gra| tias+ ago domine ihqui me confortare dignaris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius .
Abbreviated transcription (Latin):
et templum hoc in ocłis eoꝵ.
flebant uoce magna. Et mul¬
ti uociferantes in leticia. ele¬
uabant uocem. nec poterat
quisquam agnoscere uocẽ
clamoris letantiũ. et uocẽ
fletus populi. Cõmixtĩ enĩ
populus uociferabatur cla¬
more magno: et uox audie¬
autem hostes uide et benia¬
min. quia filii captiuitatis
edificarent templum domi¬
no deo isrł. et accedentes ad
zorobabel et ad principes pa¬
trum. dixerunt eis. Edifice¬
mus uobiscum: quia ita ut
uos querimus deum uestrũ.
Ecce nos unmolabimꝰ uicti¬
mas. ex dieb a soraddan re¬
gis assur. qui ad duxit nos
huc. Et dixit eis zorobabel
et iosue: et reliqui pͥncipes
patrum isrł. Non est uobis
et nobis. ut edificemus dño
deo nr̃o: sed nos ip̃i soli edi¬
ficabimus domino deo nr̃o.
sicut precepit nobis cyrus
rex ꝑsarum. factum est igit᷑
populus terre ut impediret
manus populi uide. et tur¬
baret eos in edificando. Con
diebus cyri regis ꝑsarum.
et usq ad regnum darii

Expanded text:
hoc templum in oculis eorum, hoc templum in oculis eorum, flebant voce magna: et multi vociferantes in laetitia, elevabant vocem. Nec poterat quisquam agnoscere vocem clamoris laetantium, et vocem fletus populi: commixtim enim populus vociferabatur clamore magno, et vox audieautem hostes Judae et Benjamin quia filii captivitatis aedificarent templum Domino Deo Israel; et accedentes ad Zorobabel et ad principes patrum, dixerunt eis: Aedificemus vobiscum quia ita ut vos, quaerimus Deum vestrum: ecce nos immolamus victimas a diebus Asor-Addan regis Assur, qui adduxit nos huc. Et dixit eis Zorobabel. et Josue, et reliqui principes patrum Israel: Non est vobis et nobis ut aedificemus domum Deo nostro, sed nos ipsi soli aedificabimus Domino Deo nostro sicut praecepit nobis Cyrus rex Persarum. Factum est igitur ut populus terrae impediret manus populi Judae, et turbaret eos in aedificando. Conddiebus Cyri regis Persarum, et usque ad regnum Darii