comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um conspectu. & in secreto suo
Cmoraret᷑: introiuit ad eũ diabolus
habitu simulato: & adu̾so consistens.
aue inqͥt pachomi. Ego sũ xp̃c: &
ueni ad re fidelem amicum meũ.
Tunc ipse reuelante sibi sp̃u sc̃o uisio¬
nẽ renuens inimici: cogitabat intͣ
se atq dicebat. Aduentus xp̃i tran¬
quillus ẽ. & uisio eiꝰ om̃i timore lib̾a.
& gaudio plena ẽ: ꝓtinꝰ enĩ & huma¬
nȩ cogitationes abeunt. & desidia
ȩt̾na succedunt: ego aũ nẽ turbatꝰ
uariis cogitacionib estuo. & conti¬
nuo surgens. ac signo xp̃i se munieis:
extendit manꝰ suas ut eũ cõp̾hendẽt.
& exsufflans in eũ: dixit. Discede a me
diabole: qi maledictus es tu & uisio
tua. & artes insidiaꝵ tuaꝵ: nec ha¬
bes locum apud famulum di. Et
factus ueluti puluis. cellam eiꝰ
molestissimo ferore cõpleuit: ita ut
ipsam confunderet heremũ: magna
uoce ꝓclamans. Modo te lucratꝰ eẽm.
& sub mea potestate reclegissem: s

Expanded text:
 conspectu, et in secreto suo  conspectu, et in secreto suo moraretur, introivit ad eum diabolus habitu simulato, et ex adverso consistens: Ave, inquit, Pachomi. Ego sum Christus, et venio ad te fidelem amicum meum. Tunc ipse, revelante sibi Spiritu sancto, visionem renuens inimici, cogitabat intra se, atque dicebat: Adventus Christquillus est, et visio ejus omni timore libera, et gaudio plena est; protinus enim et humanae cogitationes abeunt, et desideria aeterna succedunt; ego autem nunc turbatus, variis cogitationibus aestuo. Et continuo surgens, et Christo signo se muniens, extendit manus suas ut ipsum comprehenderet. Et exsufflans in eum dixit: Discede a me, diabole, quia maledictus es tu, et visio tua, et artes insidiarum tuarum, nec habes locum apud famulos Dei; et factus veluti pulvis, cellulam ejus molestissimo fetore complevit, ita ut ipsum corrumperet aerem, voce magna proclamans: Modo te lucratus essem, et sub meam potestatem redegissem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum dĩ qu̾aꝗͣ. datũ ꝑ hominẽ
nulla dissimulatione contempsit as
N unc gͦ deinceps monachi p̾cepta nr̃a
custodiant: ut hoc eis peccatũ neg¬
ligentiȩ remittat᷑. Siquidẽ & nos
ipsi quȩ aliis indicimꝰ: om̃i sollici¬
tudine custodimꝰ. Tunc ingressus
monasterium pꝰ orationẽ uenit ad
fr̃s. qͥ psyatos oꝑabant᷑: sedensq cũ
eis. cepit & ipse texere. Transiens
aũ puerulus qͥ constitutꝰ erat ad ob¬
sequium eiꝰ qͥ septimanã faciebat :
intendit texent̾ẽ beatũ pachomi¬
um: & dicit ei. Non bn pat̾ oꝑaris:
alio mͦ abba theodorus intexit. Et
mox surgens: ait ad puerũ. Ostende
mͥ fili: quomͦ texere debeam. & cum
didicisset ab eo: sedit rursũ ad opus
suũ mente tranquillus. & in hoc facꝰ¬
to suꝑbiȩ sp̃m cõprimens. Nã si sccłm
carne quantulũcũq saꝑet: nequaqͣ.
pueri monitis acqͥesceret: s pocius
increpasset eũ. qđ ultra etatem suã
loqui p̾sumpserit.
lio uͦ tp̃r cũ se remouisset ab om̃i¬

Expanded text:
aeceptum Dei, quanquam datum per hominem, nulla dissimulatione contempsit? Nunc ergo vel deinceps monachi praecepta nostra custodiant, ut hoc eis peccatum negligentiae remittatur, siquidem et nos ipsi quae aliis indicimus omni sollicitudine custodimus. Tunc ingressus monasterium, post orationem venit ad fratres, qui psiathos operabantur, sedensque cum eis, coepit et ipse texere. Transiens autem puerulus qui constitutus erat ad obsequium ejus, qui septimanam faciebat, intendit texentem beatum Pachomium, et dicit ei: Non bene, Pater, operaris, alio modo abbas Theodorus intexit. Et mox surgens ait ad puerum: Ostende mihi, fili, quomodo texere debeam. Et cum didicisset ab eo, sedit rursus ad opus suum, mente tranquillus, et in hoc 135 facto superbiae spiritum comprimens. Nam si secundum carnem quantulumcunque saperet, nequaquam pueri monitis acquiesceret; sed potius increpasset eum, quod ultra aetatem suam loqui praesumeret.o tempore, cum se removisset ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouit a loco suo: donec finiretur
grauis passio capitis inflicta:
dolores acerrimos excitabat. Qui cũ
rogaret pachomium. ut eũ suis relȩ¬
uaret orationib: ait ad eũ. Putas ne
fili qđ alicui contingat dolor. aut
passio. aut aliqͥd hunusmodi: sine ꝑ¬
missione dĩ a Idcirco iu dolore susti¬
ne: & in humilitate fla pacientiã
habe: & qͣndo uoluerit dñs. tͥ confe

Expanded text:
commovit a loco suo, donec finiretur commovit a loco suo, donec finiretur gravis passio capitis inflicta, dolores acerrimos excitabat. Qui cum rogaret Pachomium, ut eum suis relevaret orationibus, ait ad eum: Putasne, fili, quod alicui contingat dolor, aut passio, aut aliquid hujusmodi sine permissione Dei? Idcirco in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam ha
Abbreviated transcription (Latin):
diuina uirtꝰ id ẽ xp̃e filiꝰ dĩ de cęlis
adueniens. ex inregro consumat uoᷤ
& ꝑimat. Hȩc dicens: increpauit
cateruã demonũ sub noĩe xp̃i. Quȩ
mox dissipata ẽ: & ad nichilũ disso¬
luta. Mane aũ facto conuorans pa
suit eis cuncta quȩ uiderat. atq
audierat a malignis spiritib. Insi¬
nuat etiã ꝑ ȩpłas suas absentib mu¬
niens eos in disciplina atq timore
dñi. & instruens prudent̾. ut in
nullo prorsus fantasiis demonum
cedant: nec insidiaꝵ multiformiũ
prestigia exrimescant. Qui uiden¬
tes & audientes q̃ ab eo ꝑ diuinam
grãm miracula gerebant᷑: corrobo¬
rati atq solidati fide. cũ om̃i alacͥ¬
tate laborẽ continentiȩ sufferebant.
senis ȩmulus & imitator erat. cũ
staret ad orationẽ ꝑcussit scorpius
pedem: & adeo uirꝰ infudit. ut usq
ad cor eiꝰ dolor excurreret. & sp̃m
paulominꝰ exalaret. Qui licet sit
affectus extremo cruciatu: ñ tñ se

Expanded text:
divina virtus, id est, Dei Filius de coelis divina virtus, id est, Dei Filius de coelis adveniens, ex integro vos consumat et perdat. Haec dicens, increpavit catervam daemonum sub nomine Christi. Quae mox dissipata est, et ad nihilum dissoluta. Mane autem facto, convocans Pacsuit eis cuncta quae viderat atque audierat a malignis spiritibus. Insinuavit etiam per epistolas suas absentibus, muniens eos indisciplina atque timore Domini, et instruens providenter, ut in nullo prorsus phantasiis daemonum cedant, nec insidiarum multiformium praestigia extimescant. Qui videntes et audientes quae per divinam gratiam ab eo miracula gerebantur, corroborati atque solidati fide, cum omni alacritate laborem continentiae sufferebant. senis aemulus et imitator erat, cum staret ad orationem, percussit scorpius pedem; et adeo virus infudit, ut usque ad cor ejus dolor excurreret, et spiritum paulo minus exhalaret. Qui licet sit affectus extremo cruciatu, non tamen se
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtam̃ & si infirmi sumꝰ ri¬
diti: ñ usq adeo gerimꝰ ocia. ut ñ
qͦs possumꝰ deciꝑe moliam᷑. Nunꝗͣ.
quippe quiescimꝰ adu̾sari generi
ur̃o: serentes malas cogitationes in
animab eoꝵ: qͥ contͣ nos decertare
contendunt. & si nobis titillantib
annuere eos ex parte aliqua sense¬
rimꝰ: tẽ amplius nequissimas cogi¬
tationes immittimꝰ: & diu̾saꝵ uo¬
luprarũ incendia ministramꝰ: &
bis eos econtrario ñ solũ ñ reciꝑe.
uerũ nec libent̾ atrendere: fide q̃
nire: sicut fumꝰ dissipat᷑ in aere. sic
ab eoꝵ cordib pellimur & fugam᷑.
Non om̃ib eriã uirib nr̃is ꝑmittim᷑
cũ om̃i homine congredi: qr ñ om̃s
possunt nr̃os impetus sustinere.
Nã si concederet᷑ nobis passim contͣ
om̃s tora nr̃a fortitudine depug¬
nare: multos possemͦ qui nẽ tuo tu¬
potentia crucifixi muniunt᷑ s Tẽ
sẽs pachomiꝰ uoce magna cũ gemitu
dixit ad eam. O in dormitabilis ne

Expanded text:
nfirmi sumditi, non usque adeo gerimus otia, ut non quos possumus decipere moliamur. Nunquam quippe quiescimus adversari generi vestro, serentes malas cogitationes in animabus eorum qui contra nos decertare contendunt. Et si nobis titillantibus annuere eos ex parte aliquid senserimus, tunc amplius nequissimas cogitationes immittimus, et diversarum voluptatum incendia ministramus; et bis, eos e contrario non solum non suscipere, verum nec libenter attendere, fideque nire, sicut fumus dissipatur in aere, sic ab eorum cordibus pellimur et fugamur. Non omnibus etiam viribus nostris permittimur cum omni homine congredi; quia non omnes possunt nostros impetus sustinere. Nam si concederetur nobis passim contra omnes nostra fortitudine depugnare, multos possemus, qui nunc tuo fotute atque potentia Crucifixi muniuntur. Tunc sanctus Pachomius voce magna cum gemitu dixit ad eam: O indormitabilis neq
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ suꝑuacuum: s apud seipsos
salutaria meditarent᷑ eloquia. Uo¬
cauit gͦ theodoꝵ. qͥ ipsius monaste¬
rii curã gerebat: & dicit ei. Uade
secreto & sollicitiꝰ inquire. qͥd fr̃s
sero cũ oblationes facerent st̃ locu¬
ti: & quicqͥd dep̾henderis. ad me
referre curabis. Qui ꝑgens diligen¬
ter inuestigauit omĩa: & ea quȩ
didicit scõ pachomio ñtiauit. Qui
dixit. Nunc ęstimant fr̃s qđ tradi¬
ciones quas eis dedimꝰ seruandas
ꝑiculũ negligenti manet. Nonne
septẽ dieb isrł silentium circa ieri¬
continã ciuitatẽ concordit̾ tenuit:

Expanded text:
rentur supervacuum, sed apud semetipsos rentur supervacuum, sed apud semetipsos salutaria meditarentur eloquia. Vocavit ergo Theodorum, qui ipsius monasterii curam gerebat, et dicit ei: Vade secreto, et sollicitius inquire, quid fratres sero, cum oblationes facerent, sunt locuti; et quidquid deprehenderis, ad me referre curabis. Qui pergens, diligenter investigavit omnia, et ea quae didicit sancto Pachomio nuntiavit. Qui dixit: Num existimant fratres quod traditiones quas eis dedimus servandas pericula negligentes maneant? Nonne VII diebus Israel silentium circa Jerichuntinam civitatem conco
Abbreviated transcription (Latin):
terit ulteriꝰ sathanȩ circũuenire
uersutia. Suꝑ decẽ milia quoq pe¬
dagogoꝵ magistroꝵ q doctrinã.
timor dñi ꝑ cogitationes huiꝰ cemo¬
di nos erudiet. prudentesq con
ñ ualemus attingere. hȩc nob̃ sp̃s
sc̃s inspirabit. Nã quid oremꝰ ut
beatꝰ ait apłs sic̃ oporret nescimꝰ:
s ipse sp̃c postulat ꝓ nob̃ gemitib
in enarrabilib. Erant quidẽ alia¬
quã plurima quȩ diceremꝰ: seo ne
uos multũ laborare cogamꝰ: hunc
D s̃ pacis & gr̃ȩ confirmet uos att
corroboret: in timore suo fr̃s am̃i.
Hȩc dicens. sine mora surrexit: &
eui cognom̾ erat thabennense
cum theodoro & cornelio. ceteris q
quã plurimis fr̃ib: substitit parũ¬
ꝑ in itinere. uelud interrogans ali¬
qũe de quodã secreto negotio: cog¬
nouitq in sp̃u unũ de maudatis q̃
p̾fixerat in monasterio fuisse neg¬
lectum. Preceꝑat enim fr̃ib qui in
pistoria arte laborabant: ut si qͣn¬
do facerent oblationes nichil loque¬

Expanded text:
e versutia . Super decem millia quoque paedagogorum magistrorumque doctrinam, timor Domini per cogitationes hujuscemodi nos erudiet, prudentesque cusnon valemus attingere, haec nobis Spiritus sanctus inspirabit. Nam quid oremus, ut beatus ait Apostolus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Erant quidem et alia plurima quae diceremus; sed ne vos multum laborare cogamus, hunc Deus pacis et gratiae confirmet vos atque corroboret in timore suo, fratres. Amen. Haec dicens, sine mora surrexit, et cui cognomen erat Tabennense, cum Theodoro et Cornelio, caeterisque quam plurimis fratribus, substitit parumper in itinere, velut interrogans aliquem de quodam secreto negotio; et cognovit in spiritu unum de mandatis quae praefixerat in monasterio, fuisse neglectum. Praeceperat enim fratribus qui in pistoria arte laborabant, ut si quando facerent oblationes, nihil loque
Abbreviated transcription (Latin):
infirmatꝰ ẽ: & ministrabat ei theo¬
dorus cuiꝰ sepe meminimꝰ. & qͣuis
cer toro corpore nimis attenuatus
& debilis: faciem tñ habebat hyla¬
rem atq fulgentẽ: ita ut ex hoc qͦ
uidentib piȩ mentis ac sincerissimȩ
conscientiȩ suȩ mostraret indicia.
Ante duos gͦ dies sc̃ȩ dormitionis suȩ
conuocans uniu̾sos fr̃s ait ad eos.
E go quide carissimi uiã patrũ securꝰ
ingredior: nã uideo me a dño ꝓtinꝰ
euocari. Uos gͦ mem̃tore uerboꝵ
quȩ a me frequent̾ audistis: & ui¬
gilantes in p̾cib sobrii estore in oꝑib
ur̃is. Nulla sit uob̃ comunctio cũ
sectatorib miletii uł arrii: seu xp̃i¬

Expanded text:
infirmatus est; et ministrabat ei Theoinfirmatus est; et ministrabat ei Theodorus, cujus saepe meminimus. Et quamvis esset toto corpore nimis attenuatus ac debilis, faciem tamen habebat hilarem atque fulgentem, ita ut ex hoc quoque videntibus piae mentis ac sincerissimae conscientiae suae monstraret indicia. Ante duos ergo dies sanctae dormitionis suae, convocans universos fratres, ait ad eos: Ego quidem, charissimi, viam patrum securus ingredior, nam video me a Domino protinus evocari. Vos ergo mementote verborum quae a me frequenter audistis, et vigilantes in precibus, sobrii estote in operibus vestris. Nulla sit vobis conjunctio cum sectatoribus Meletii, vel Arii, ve
Abbreviated transcription (Latin):
& ora ꝓ me dñm. ut & hoc mͥ delic¬
tũ remittere. ꝓ sua pietate. dignetur.
Asseuerabant aũ plurimi de hoc sene.
qđ ꝑ annũ integrũ se fleuit: pꝰ bidu¬
anũ ieuinium parũ cibi ꝑcipiens.
H unc sc̃s pachomius monachis ꝓpone¬
bat: uelud exemplum bonoꝵ oꝑum.
firmamentũq uirtutũ. Ad qu̾e etiã
eos qͥ erant in merore positi dirige¬
bat: qr habebat & consolatoriũ uer¬
bum. siẽ nullus alius. Qui usq ad
finem fortit̾ atq legitime decertans:
in senecture sca ꝓ dolorib tantis ȩt̾na
solatia recepturus migrauit.
absconderet: s om̃ib prerogans. &
hẽ & alios quã plurimos ꝑfectȩ con¬
uersationis ad xp̃m ante p̾miserit:
diem festum leta mente celebrabat.
suꝑ tantis ac talib fructib a dño
sibi concessis. De quib hic nr̃ sermo¬
qr diu ꝓductus ẽ: dõ grãs refero.
ost bearissimũ
uero paschalis festi diem. mul¬
tis fr̃ib ad dñm p̾missis: ad postre¬
num ipse quoq beatꝰ pachomius

Expanded text:
 pro me Dominum, ut et hoc mihi delictum remittere pro sua pietate dignetur Asseverabant etiam plurimi de hoc sene, quod per annum integrum se deflevit, post biduanum jejunium parum cibi percipiens. Hunc sanctus Pachomius monachis proponebat, velut exemplum bonorum operum, firmamentumque virtutum. Ad quem etiam eos qui erant in moerore positi, dirigebat, quia habebat et consolatorium verbum, sicut nullus alius. Qui usque ad finem fortiter decertans in senectute sancta. pro doloribus tantis aeterna solatia recepturus, ad coelesabsconderat, sed omnibus praerogans, et hunc et alios quamplures perfectae conversationis ad Christum ante praemiserat, diem festum laeta mente celebrabat super tantis ac talibus fructibus a Domino sibi concessis, de quibus noster hic sermo diu productus est, Deo gratias referens. Post beatissimum vero Paschalis festi diem, multis fratribus ad Dominum praemissis, ad postremum ipse quoque sanctus Pachomius
Abbreviated transcription (Latin):
mus & pacientissimꝰ iob: qͥ multas
tͥbulationũ & cruciatuũ tẽptarioẽs
excipiens. dnm benedicebat. & sic̃
ille: tu quoq ꝓ dolorib tuis maiorẽ
requiem a xp̃o ꝑcipies. Bona qͥđe ẽ
abstinentia & in oratione ꝑseueran¬
cet᷑: cũ longanimis & paciens ĩuenit᷑.

Expanded text:
ientissimus Job, qui multas tribulationum et cruciatuum tentationes excipiens, Dominum benedicebat. Et sicut ille, tu quoque pro doloribus tuis majorem requiem a Christo percipies. Bona quidem est abstinentia, et in oratione perseverancitur, cum longanimi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uales.
Hoc enĩ solius dĩ ẽ ac
maiesta¬
cuncta p̾noscere. Quȩ respondit. Scd̾m
nitꝰ noui: coniciendo tñ plura cog¬
nosit. Et pachomio sciscitante qͦmͦ
coniciat: ait illa. Ex p̾cedentib q̃ st̃
euentura cognosco. & uir sẽs ait ad
eam. Quomͦ conicere possis expͥme.
Et illa. Om̃is inqͥt rei pͥncipiũ ꝓcessu
tp̾ris ad constiturũ tendit augm̃tũ:
deinde ad detrimentũ deuergit.
Sic gͦ & hac diuina uocatione conicio:
quȩ int̾ inicia sua cȩlesti roborata p̾si¬
dio. signis & ꝓdigiis uariisq uirturib
creuit. Cũ gͥ senescere ceꝑit. obꝓbri¬
oꝵ minuet᷑ incrementis: aut tp̃ris
diuturnitate lassescens: aut negli¬
gentiȩ torpore deficiens. Tunc gͥ ad¬
u̾sus huiꝰmodi potero p̾ualere. S &
nc̃ opus meũ est: supplantare qͦs pos¬
sũ. Magnos uiros temptare ñ desino.
Cui pachomiꝰ ait. Si ut dicis magno.
uiros tẽptare ñ cessas: ꝓpriũq opꝰ tuũ
animaꝵ ꝑdicionẽ eẽ ꝓfessa es. utpote

Expanded text:
praevales. praevales. Hoc enim solius Dei est, et majestacuncta praenoscere. Quae respondit: Secundum novi, conjiciendo tamen 136 plurima cognosco. Et sancto Pachomio sciscitante, quomodo conjiciat, ait illa: Ex praecedentibus quae sunt ventura, considero. Et vir sanctus ait ad eam: Quomodo conjicere possis, exprime. Et illa: Omnis, inquit, rei principium processu temporis ad constitutum tendit augmentum, deinde ad detrimentum divergit. Sic ergo et in hac divina vocatione conjicio, quae inter initia sua coelesti roborata praesidio, signis et prodigiis, variisque virtutibus crevit. Cum igitur senescere coeperit, a propriis minuetur incrementis, aut temporis diuturnitate lassescens, aut negligentiae torpore deficiens, tunc adversus hujuscemodi potero praevalere. Sed et nunc opus meum est, supplantare quos possum, magnosque viros tentare non desino. Cui Pachomius ait: Si, ut dicis, magnos viros tentare non desinis, propriumque opus tuum animarum perditionem esse professa es, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
theodoꝵ expetiui: & potestatẽ acce¬
pi temptare uos: s appropinquare
uobis penitꝰ nequeo. Et int̾rogan¬
tib eam cur ñ posset id agere: res¬
pondit. Si uobiscũ pugnauero. ñ
paruã uob̃ utilitatẽ cõmodi minis¬
trabo: maxime tͥ o pachomi: qͥ ad
tant̾ã celsitudinẽ ꝑuenisti: ut cor¬
poreis oculis głam dñi dignꝰ sis ha¬
bitꝰ intueri. Sed nũqͥd in ꝑpetuũ
cũ tuis monachis habitabis: qͦs nẽ
& orationib ꝓregis. & exhortatiõe
corroboras aᷤ Erit tempꝰ post obi¬
tũ ruũ. quando int̾ eos ꝓ ut libu¬
erit debachabor: & agam de his q̃¬
cũq mͥ placuerit. Tu nãq facis:
ut nẽ a tanta monachoꝵ congrega¬
tione conculcer. & sc̃s uir. Unde
scis inqͥt infelix o Quia forsitan pꝰ
nos meliores erunt. qͥ xp̃o sincera
uoluntate seruientes. eos qͥ ad disci¬
plinã dñi confugient. & doctrinis spi¬
ritalib imbuent: & piis exemplis
dacii principatũ geris ait pachomiꝰ:¬
nã p̾scire nichil om̃ino

Expanded text:
Theodorum expetivi, et potestatem accepi tentare vos, sed appropinquare vobis penitus nequeo. Et interrogantibus eam cur non posset id agere, respondit: Si vobiscum pugnavero, non parva vobis utilitatum commoda ministrabo, maxime tibi, o Pachomi, qui ad tantam celsitudinem pervenisti, ut corporeis oculis gloriam Domini dignus sis habitus intueri. Sed numquid in perpetuum cum tuis monachis habitabis, quos nunc et orationibus protegis, et exhortatione corroboras? Erit tempus post obitum tuum, quando inter eos, prout libuerit, debacchabor, et agam de his quaecunque placuerint mihi. Tu namque facis ut nunc a tanta monachorum congregatione conculcer. Et sanctus vir: Nonne scis, inquit, infelix, quod forsitan post nos meliores erunt, qui Christo sincera voluntate servientes, eos qui ad disciplinam Domini confugerint, et doctrinis spiritalibus imbuant, et piis exemplis dacii principatum geris, nam praescire nihil omnino
Abbreviated transcription (Latin):
uenis aũ siluanꝰ quẽ dudũ ꝓpt̾ neg¬
ligentiam de monasterio pellere
uolebatis. ita ꝓstrauit inimicũ. & a
suis sensib effugauit: ut nusꝗͣ corã
tis gloriose confiditis: hic aũ qͣnto
fortiꝰ pugnat: tanto se deteriorem
om̃ib iudicat: ex tota mente tota¬
q uirtute inutilẽ se reꝓbũq ꝓñti¬
ans. Ideo deniq & lacͥmas habet in
promptu: qi semet ipsũ nimis humi¬
liat & inclinat: nec alicuiꝰ mom̃ti
lũ ita reddit inualidũ. sic̃ humilitaᷤᷤ
de corde puro: cui tam̃ correctioĩs
oꝑa ꝓbant᷑ adiuncta. Sic itaq ante
niuit in pace. De cuiꝰ exitu beatꝰ pa

Expanded text:
venis autem Silvanus, quem dudum propter negvenis autem Silvanus, quem dudum propter negligentiam de monasterio pellere volebatis, ita prostravit inimicum, et a suis sensibus effugavit, ut nusquam coram tis, gloriosi confiditis; hic autem quanto fortius pugnat, tanto se deteriorem omnibus judicat, ex tota mente totaque virtute inutilem se reprobumque pronuntians. Ideo denique et lacrymas habet in promptu, quia semetipsum nimis humiliat et inclinat, nec alicujus momenti nil ita reddit invalidum, sicut humilitas de corde puro, cui tamen correctionis opera probantur adjuncta. Sic itaque virinivit in pace. De cujus exitu testa
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex quo cȩnobium hoc fundatũ
ẽ. nullũ de fr̃ib qui mecũ st̃ uł fue¬
runt. humilitatẽ meã secutũ ẽẽ
cognosco: nͥ unũ tantũmͦ. Quo fr̃s
audito: ñ nulli putabant hunc ẽẽ
theodorum. alii petronium: alii
& sc̃s uir indicare differret: rursus
eũ theodorꝰ uehem̃t̾ urgebat. alii
q maiores ex fr̃ib. plurimũ p̾ca¬
bant᷑. ut diceret quis ẽẽt: cui ta¬
le restimoniũ phiberet. Tc̃ respon¬
dit pachomiꝰ. Si scirem eũ de quo
dicturꝰ sũ uanȩ głȩ stimulis incita¬
ri: nũꝗͣ prorsus ostenderẽ. Sed qi
possitis imitari. palam sine metu
beatificare ñ desino. Tu quidem õ
theodore & qͥcũq tui st̃ similes for¬
bolũ uinxistis ut passerẽ: & sub
ur̃is pedib allisistis eũ. ꝑ dĩ grãm
conculcantes ut puluerẽ: s si qđ
absit neglexeritis in aliquo: consur¬
gens is qui sub uestigus ur̃is ẽ adu̾¬
sũ uos. graui furore bachabit᷑. Iu¬

Expanded text:
quia ex quo coenobium hoc fundatum quia ex quo coenobium hoc fundatum est, nullum de fratribus qui mecum sunt vel fuerunt, humilitatem meam secutum esse cognosco, nisi unum tantummodo. Quo, fratres, audito, nonnulli putabant hunc unum esse Theodorum, alii Petronium, alii eret, et sanctus vir indicare differret, rursus eum Theodorus vehementer urgebat. Alii quoque majores ex fratribus plurimum precabantur ut diceret quis esset cui testimonium tale perhiberet. Tunc respondit Pachomius: Si scirem eum de quo dicturus sum vanae gloriae stimulis incitari, nunquam eum ostenderem; sed quia possitis imitari, sine metu palam beatificare non desino. Tu quidem, Theodore, et quicunque tui sunt similes, forbolum vinxistis ut passerem, et sub vestris pedibus allisistis eum, per Dei gratiam conculcantes ut pulverem; sed si quod absit neglexeritis in aliquo, consurgens is qui sub vestigiis vestris est, adversus vos gravi furore bacchabitur. Ju
Abbreviated transcription (Latin):
nũ prorsus existimo. Non ego plan¬
gam: qd̾ homo de scena multis pec¬
catis obnoxius. officia tanta ꝑcipiãᷤᷤ
Timeo ualde.: ne sic̃ datan & abiron
me quoq ꝓfanũ hẏatu suo terra
deglutiat. Illi nãq impiis ausib
manib q pollutis sc̃a sibimet usur¬
pare tẽptart̃: ego uͦ post rantam
cognitionẽ diuini miineris aĩȩ meȩ
salutẽ desidiosa conu̾satione neg¬
lexi. Ideo quippe ista recolens. non
erubesco flere corã om̃ib: qr multa
facinora mea eẽ cognosco: quȩ iugi¬
b lacͥmaꝵ fontib debeam expiare.
Qd si ipsam miserã aiãm meã ꝑ lam̃¬
ta diffunderẽ. nichil facerẽ magnũ.
qr nullũ ꝓ factis meis in p̾senti pos¬
sũ reciꝑe dignũ suppliciũ. Cumq
ꝑ dies singulos idem fr̾ ad meliora
ꝓficeret: om̃sq ꝓpemodũ in humi¬
litate suꝑaret: ita de eo sc̃s pacho¬
mius cȩpit corã om̃ib dicere. Testor
fr̃s ac filii coram dõ & scĩs eiꝰ angłis:

Expanded text:
num prorsus existimo. Non ergo plannum prorsus existimo. Non ergo plangam, quod homo de scena multis peccatis obnoxius, officia tanta percipiam? Timeo valde ne, sicut Dathan et Abiron, me quoque profanum hiatu suo terra deglutiat . Illi namque impiis ausibus manibusque pollutis sancta sibimet usurpare tentaverunt; ego vero post tantam cognitionem divini muneris, animae meae salutem desidiosa conversatione neglexi. Ideo quippe ista recolens, non erubesco flere coram omnibus, quia multa facinora mea esse cognosco, quae jugibus lacrymarum fontibus debeam expiare. 129 Quod si ipsam miseram animam meam per lamenta diffunderem, nihil facerem magnum, quia nullum pro factis meis in praesenti dignum possum reperire supplicium. Cumque per dies singulos idem frater ad meliora proficeret, omnesque propemodum in humilitate superaret, ita de eo sanctus Pachomius coepit coram omnibus dicere: Testor vos, fratres ac filii, coram Deo et sanctis ejus angelis,
Abbreviated transcription (Latin):
ita diuino timore suecendit. &¬
sic anima eiꝰ fut᷑oꝵ fide compuncta
a lam̾tatione cessabat. Quȩ res
etiã ꝑmouit multos ex monachis:
qͥ & dixert̃ ei. Tancde te a planc̾tu
cohibe: nec tanta quesumus affli¬
ctione deicias. Qui respondit.
Conor quicłe sic̃ iubetis a lacͥmis tẽ¬
ꝑare: nec possũ. Pectus enĩ meu̾
ueluti quȩda fłama cõburens: qͥe¬
tũ me ẽẽ ñ sinit. Rursũ ipsi dixert.
Apud te in secreto tuo uł certe in ora¬
tionib plangito: cũ uͦ uenimꝰ ad
mensã cybũ sumere. debes a fletib
abstinere. Nam possibile ẽ animã
& sine istis exteriorib lacͥmis semꝑ
in cõpunctione ꝑsistere: qr plures
e fr̃ib uidentes te flentẽ. manduca¬
re ñ possunt. Et cogebant eũ fat̾i:
cur ita se suis dilueret fletib. Tẽ ait
ad eos. Non uultis ut plangã. cum
uideã me foueri multis obseqͥis sc̃oꝵ
fratr̃ũi: quoꝵ & puluis pedũ mͥ re¬
uerendus ẽ. nec eis me conferre dig¬

Expanded text:
ita divino timore succendit, et ita divino timore succendit, et sic anima ejus futurorum fide compuncta a lamentatione cessabat. Quae res etiam permovit multos ex monachis, qui et dixerunt: Tandem a planctu te cohibe, nec tanta, quaesumus, afflictione dejicias. Qui respondit: Conor quidem, sicut jubetis, a lacrymis temperare, nec possum. Pectus enim meum veluti quaedam flamma comburens, quietum me esse non sinit. Rursum ipsi dixerunt: Apud te in secreto tuo, vel certe in orationibus plangito; cum vero convenimus ad mensam, cibum sumere debes, et a fletibus abstinere. Nam possibile est animam et sine istis exterioribus lacrymis semper in compunctione persistere: quia plures e fratribus videntes te flentem, manducare non possunt. Et cogebant eum fateri, cur ita se suis dilueret fletibus. Tunc ait ad eos: Non vultis ut plangam, cum videam me foveri multis obsequiis sanctorum fratrum: quorum et pulvis pedum mihi venerandus est, nec eis me conferre dig
Abbreviated transcription (Latin):
uidã deniq iuuenis silua¬
nus nomine. de scena con¬
uersus. ad scm̃ pachomiũ uenit:
uolẽs in eiꝰ monasterio cõmorari.
Qui cũ susceptꝰ ẽẽt: infectus pu̾sa
consuetudine scłi. nulliꝰ discipli¬
ne regłis poterat choerceri: salu¬
tẽq ꝓpriam negligens. dies suos
uanitatib pristinis atq regłis
occupabat: adeo ut ĩmnullos ex
fr̃ib euerteret: & ad studiũ simile
cõmoneret. Qđ plurimi ñ feren¬
tes: sc̃o pachomio suggessert̃. ut
eũ de monasterio pelli p̾ciperet.
giter exorabat: ut ei cõpunctio¬
nẽ cordis solita pietatis habun¬
dantia largiret᷑. Cũq memoratꝰ
iuuenis in ꝓpria ꝑsisteret pͣuitare:
& aliis exempłu ꝑditionis osten¬
deret: ad postremũ uisũ ẽ om̃ib.
ut a sc̃a congregatione uelut in¬
dignissimꝰ arceret᷑. Sed beatꝰ pacho¬
mius. hoc idem credidit ẽẽ diffe¬
rendũ. Que etiã mitissima atq
sapientissima correctione conueni¬
ens. & cęlestib erudiens institutis:

Expanded text:
uidam denique juvenis, Silvanus nomine, de scena conversus, ad sanctum Pachomium venit, volens in ejus monasterio commorari. Qui cum susceptus esset, infectus perversa consuetudine saeculi, nullis disciplinae regulis poterat coerceri; salutemque propriam negligens, dies suos vanitatibus pristinis atque ridiculis occupabat: adeo ut nonnullos ex fratribus everteret, et ad studium simile commoveret. Quod plurimi non ferentes, sancto Pachomio suggerunt ut eum de monasterio pelli praeciperet. mino supplicabat, ut ei compunctionem cordis solita pietatis abundantia largiretur. Cumque memoratus juvenis in propria persisteret pravitate, et aliis exemplum perditionis ostenderet, ad postremum visum est omnibus ut a sancta congregatione velut indignissimus arceretur. Sed beatus Pachomius hoc idem credidit differendum. Quem etiam mitissima atque sapientissima correptione conveniens, et coelestibus erudiens institutis,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c uarꝰ nõie. ꝑ om̃ia uenera¬
bilis ac dõ deditꝰ. rectęq fidei fer¬
uentissimꝰ amator existens: audiuit
dispositionẽ conu̾sationis pacho¬
mii. Ad quẽ missis epłis euocauit¬
eũ: plurimis uerb̃ exorans. ut etiã
circa ciuitatẽ eiꝰ monasteria opta¬
ta construeret. Cũq multis ex cau¬
sis p̾cib acquieuisset ex̃i: dũ ꝓperat
ad eũ. iustum credidit. ut ꝑ it̾ omĩa

Expanded text:
 Varus nomine, per omnia venerabilis ac Deo deditus, rectaeque fidei ferventissimus amator existens, audivit dispositionem conversationis Pachomii. Quem missis epistolis evocavit, plurimis verbis exorans ut etiam circa civitatem ejus monasteria optata construeret. Cumque multis ex causis precibus acquievisset episcopi, dum properat ad eum, justum cred
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incorruptã & integram. Alias aũ si
hoc qd̾ uultis annuero: ueluti placens
hominib iudicabor.: atq ut ad p̾sens
uob̃ satiffecisse uidear. id despicio qd̾
ei ꝓdesse poterit in fut᷑o. Fons enĩ bo¬
nitatis ds nr̃ existens. occasiones q̃rit
ꝑ quas opulenta suꝑ nos dona sue pie¬
tatis infundat: remittatq nob pecca¬
ta. ñ solũ in hoc scło: s etiã in fut᷑o. Nã
cũ dicat in eugłio qͥ blasphemauerit

Expanded text:
est incorruptam et integram. Alias autem si est incorruptam et integram. Alias autem si hoc quod vultis annuero, veluti placens hominibus judicabor; atque ut ad praesens vobis satisfecisse videar, id dispicio, quod ei prodesse poterit in futuro. Fons enim bonitatis Deus noster existens, occasiones quaerit, per quas opulenta super nos data pietatis suae effundat, remittatque nobis peccata, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Nam cum dicat in Evangelio, qui blasphemaverit
Abbreviated transcription (Latin):
consuerã suꝑ eũ psalmodiã celebrari
ꝑmitteret. Cum ñ acqͥeuisset: cepert̃
parentes defuncti culpantes eũ dicere.
Q d̾ est hoc spectaculũ nouum. Qius mor¬
tuo ñ misereat᷑. licet sit inimicꝰ  Sus¬
ficiens ẽ ꝑ se. ipsa calamitas. Noli q̃s
semus: utinã nec iste monachus fuisset
effectus: ñ hẽ ȩt̾nũ dolorẽ nob̃ ingere¬
ret. Rogamꝰ gͦ: ut solitã psalmodiam
defuncto restituas. Qui respondens:
ait eis. Uere fr̃s ac filii. plus uobis p̾¬
sentis mortui misereor: intantũ ut uo¬
bis de uisibili re ac temporali curantibꝰ.
ego de inuisibili eiꝰ sub̃a sollicitudinẽ
gerã: & id circo hȩc erga eũ fieri iubeã.
& uos quidẽ illi maiores dolores ꝑ hunc
honorẽ quã putatis acqͥritis: ego aũ
quantulãcũq ei reqͥem uł sarisfactio¬
nẽ ꝑ hanc iniuriam p̃parabo. Propt̾ qd̾
nec curo ꝓ hoc exanimi corpusculo: seo
ꝓ immortali eiꝰ aĩa satago: quȩ & hanc
carnẽ rursus in resurrectione recept᷑a

Expanded text:
consuetam super eum psalmodiam celebrari permitteret. Quibus cum non acquievisset, coeperunt parentes defuncti, culpantes eum, dicere: Quid est hoc spectaculum novum? Quis mortui non misereatur, licet sit inimicus? Sufficiens per se est ipsa calamitas. Noli, quaesumus, semus! utinam nec iste monachus fuisset effectus! non hunc aeternum dolorem nobis infligeret. Rogamus ergo ut solitam psalmodiam defuncto restituas. Qui respondens ait: Vere, fratres ac filii, plus vobis praesentis mortui misereor, intantum ut vobis de visibili re ac temporali curantibus, ego de invisibili ejus substantia sollicitudinem geram, et idcirco haec erga eum fieri decernam. Et vos qego autem quantulamcunque ei requiem vel satisfactionem per hanc injuriam praeparo. Propter quod non curo pro hoc exanimi 130 corpusculo, sed pro immortali ejus anima satago, quae et hanc carnem rursus in resurrectione receptura
Abbreviated transcription (Latin):
tiã cõmodare: p̾sertim cũ statutiᷤᷤ
horis ad reddendũ nobiscũ dõ
uota nr̃a conueniant: & pꝰ hoc
singłi ad loca destinata concurrañ.
quieti oꝑam dantes: me scđin dm̃
sollicitiꝰ usib eoꝵ necessaria ꝓuiden¬
te. Hoc audiens p̾fatus prb̃r. om̃i
eũ laude dignissimũ cõpbauit:
certo cognoscens. qd scđ̾m dm̃
cuncta ageret: multũq releuat᷑ꝰ
sci pachomii satissactione. letus
remeauit ad ꝓpria.

Expanded text:
tiam commodari: praesertim cum statutis tiam commodari: praesertim cum statutis horis ad reddendum nobiscum Deo vota sua conveniant, et post hoc singuli ad loca destinata concurrant, quieti operam dantes, me secundum Deum sollicitius usibus 127 eorum necessaria providente. Haec audiens praefatus presbyter, omni eum laude dignissimum comprobavit, certo cognoscens quod secundum Deum cuncta ageret; multumque relevatus sancti Pachomii satisfactione, laetus remeavit ad propria.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eiꝰ cũ multa longanimitate
pacientiãq suscipiens: ita respon¬
dit. Nouit dñs ꝓpositũ meũ: &
pat̾na tua cognoscat affectio. qd̾
ñꝗͣ. cuuislibet animã cupiã con¬
rristare. ne dicã spernere. Quomͦ
gͥ hoc auderem agere. ut meũ
contra me dñm ꝓuocans irritarẽ:¬
dicens. quãdiu fecistis uni ex mi¬
nimis fr̃ib meis mͥ fecistis: Accipe
itaq satisfactionẽ uenerabilis pa¬
ter : qr ñ uelud uitans ac sperneis
eos qui huc ueniunt hoc qd̃ asse¬
ris facio: s qr in cenobio congre¬
st̃: & diu̾sos eoꝵ mores ẽẽ cognos¬
ipsius conu̾sationis ignaros: ut
nec monachoꝵ habitũ nouerint.
Int̾ quos st̃ paruuli tanta simpli¬
citare uiuentes: ut nec dexterã¬
Idcirco credidi ẽẽ cõmodius: ut
suꝑuenientes fr̃s seorsũ susciꝑent᷑:
in honore maximo constituti.
Hinc gͦ ñ estimo patͥb uł fr̃ib qui
ad nos diuertunt ullã contume¬
liam fieri. s magis debitã reueren¬

Expanded text:
nem ejus cum multa longanimitate nem ejus cum multa longanimitate patientiaque suscipiens, ita respondit: Novit Dominus propositum meum, et paterna tua cognoscit affectio, quod nunquam cujuslibet animam cupiam contristari, nec dicam spernere. Quomodo igitur hoc auderem agere, ut meum contra me Dominum provocans irritaremdicens: Quamdiu fecistis uni ex minimis fratribus meis, mihi fecistis ? Accipe itaque satisfactionem meam, venerabilis pater, quia non velut vitans atque spernens eos qui huc veniunt, hoc quod asseris facio; sed quia in coenobio congresunt, et diversos eorum mores esse cognosipsius conversationis ignaros, ut nec monachorum habitum noverint. Inter quos sunt parvuli, tanta simplicitate viventes, ut nec dexteraIdcirco credidi esse commodius, ut supervenientes fratres seorsum susciperentur, in honore maximo constituti. Hinc ergo non aestimo patribus vel fratribus qui ad nos divertunt, ullam contumeliam fieri, sed magis debitam reveren
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersus in sui status integritate
ꝑmansit. magis ac magis ad ĩcre¬
menta uirtutũ assurgens. sicuti
solent in agris optima frum̃ta
letius efflorescere: cũ fuerint abeis
⁊izania funditꝰ amputata. Hȩc aũ
retuli: uolens ostendere. qr sicut
nichil obest hominib scło deditis.
tutis: ita nichil utilitatis affert mo¬
nachis ꝓfessio uenerabilis. si negli¬
gentes exstiterint: s nec ratio pat̾¬
na. nec condescensio eos poterit
adiuuare torpentes.
prb̃r & echonomꝰ id ẽ dispen¬
sator eccłiȩ tentyroꝵ amicissimus
sc̾i pachomii. cõꝑit aliquando qd̾
ex aliis monasteriis ad eũ uenien¬
tib ñ concedebat cũ suis fr̃ib ues¬
ci: s eos sequestratos loco iuxta
monasterii fores excipiat. Con¬
tristatꝰ itaq plurimũ suꝑ hac re.
uenit ad eũ: &. increpantis potiꝰ¬
aiebat. Non recte facis abba.
caritatem fr̃ib debitã. ñ equalit̃
om̃ib impendens. Qui correctio¬

Expanded text:
universus in sui status integritate universus in sui status integritate permansit, magis ac magis ad incrementa virtutum assurgens, sicuti solent in agris optima frumenta laetius efflorescere, cum fuerint ab eis zizania radicitus amputata. Haec autem retuli, volens ostendere quia sicut nihil obest hominibus saeculo deditis, tutis, ita nihil utilitatis affert monachis professio venerabilis, si negligentes existunt; sed nec oratio paterna, nec condescensio eos poterit adjuvare torpentes. presbyter et oeconomus, id est, dispensator Ecclesiae Tentyrorum, amicissimus sancti Pachomii, comperit ab aliquibus quod ex aliis monasteriis ad eum venientibus, non concedat cum suis fratribus vesci, sed eos sequestrato loco juxta monasterii fores excipiat. Contristatus itaque plurimum super hac re, venit ad eum; et increpantis potaiebat: Non recte facis, abba, charitatem fratribus deditam non aequaliter omnibus exhibens. Qui correctio
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dñator dñe tu p̾cepisti
nob̃ diligere proximos: ut nos
ipsos. Quia gͦ secreta cordis mei
agnoscis: obsecro te. ne me clamã¬
tem ad te ꝓ eoꝵ salute despicias:
s misertus eoꝵ da illis timorem
rati: qr nuis affligit᷑ aĩa mea ꝓ
eisͥ & om̃s sensus mei tͣbant᷑ usq¬
quaq. Hȩc dicens siluit. Dost ali¬
quantos uͦ dies. uidens qđ nec ꝑ
orationẽ meliores effecti sunt. ite¬
rum stans ad orationẽ ꝓ eis dño
supplicauit: & quasła pͥuatas ac
ꝓprias regłas eis orandi atq ui¬
uendi tradidit: ut saltim quasi
serui statita cõplentes. paulatim
consuescerent ad filioꝵ munus
lectionis industria ꝑuenire. Qui
cernentes se post concupiscentiaᷤᷤ
suas ire ñ posse: p̾sentiamq scĩ
pachomii formidantes. sp̃u timo¬
ris ñ illiꝰ casti decepri st̃: & abie¬
runt retrorsum post sathanam.
conu̾sationẽ eiꝰ ammirabilem ñ fe¬
rentes. His itaq recedentib. grex

Expanded text:
dicens: Dominator Domine, tu praecepisti dicens: Dominator Domine, tu praecepisti nobis diligere proximos ut nos ipsos . Quia ergo secreta cordis mei agnoscis, obsecro, ne me clamantem ad te pro eorum salute despicias; sed misertus eorum, da illis timorem rati; quia nimis affligitur anima mea pro eis, et omnes sensus mei turbantur usquequaque. Haec dicens, siluit. Post aliquot vero dies videns quod nec per orationem meliores effecti sunt, iterum stans ad orationem, pro eis Domino supplicavit; et quasdam privatas ac proprias regulas eis orandi atque vivendi tradidit, ut saltem quasi servi statuta complentes, paulatim consuescerent ad filiorum munus affectionis industria pervenire. Qui cernentes se post concupiscentias suas ire non posse, praesentiamque sancti Pachomii formidantes, spiritu timoris, non illius casti, decepti sunt; et abierunt retro post Satanam, conversationem ejus admirabilem non ferentes. His itaque recedentibus, grex
Abbreviated transcription (Latin):
caro mea st̃. eos diligere debeo:
audiat beatũ petrũ apłm p̾dicã¬
tẽ. A quo quis suꝑat᷑: huic seruuꝰ
efficit᷑. Qui uͦ uincit᷑ amore carnis:
seruus sine dubio ẽ carnis. Cũq
ñ acquieuisset theodorꝰ matri se
p̾sentare: decreuit & illa in ipso
monasterio cũ xp̃i ꝑmanere uir¬
ginib: hȩc apud se semꝑ tractans.
Si uoluntas dñi fuerit. int̾ alios
hãc occasionẽ meã quoq lucrabor
animã: dũ in hac sc̃a conu̾satione
diunt. plurimas utilitatis causas
ceteris adhibere. licet uideant᷑
ad breue tempꝰ ñ nullos offendere.
unt imitari ꝓtulimꝰ: ita negligen¬
tias aliquoꝵ iustum credimus in¬
timari. ad cautelam eoꝵ qui ista
lecturi st̃.¶ Quicda monachi scd̾m
carnẽ uiuentes. nec ueterẽ homi¬
nẽ curantes exuere: scm pachomi¬
um fortiter affligebant. frequen¬
ter itaq salutarib eos monitis al¬
sentiebat. Unde tristis & anxius:
dño ꝓ eis supplicabat. impensius

Expanded text:
caro mea sunt, eos diligere debeo, caro mea sunt, eos diligere debeo, audiat beatum Petrum apostolum praedicantem: A quo quis superatur, huic et servus efficitur . Qui ergo vincitur amore carnis, servus sine dubio est carnis. Cumque non acquievisset Theodorus matri se praesentare, decrevit et illa in ipso monasterio cum Christi permanere virginibus, haec apud se pertractans: Si voluntatis Domini fuerit, inter alios hanc occasionem, meam quoque lucrabor animam, dum in hac sancta conversatione diunt, plurimas utilitatis causa virtutes caeteris adhibere, licet videantur ad breve tempus nonnullos offendere. unt imitari protulimus, ita negligentias aliquorum justum credimus intimari, ad cautelam eorum qui ista lecturi sunt. Quidam monachi secundum carnem viventes , nec veterem hominem curantes exuere, sanctum Pachomium fortiter affligebant; frequenter itaque salutaribus eos monitis alorum sentiebat. Unde tristis et anxius, Domino pro eis supplicabat impensius,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eã dignati st̃ scripta dirigere.
Respondit theodorus. Prius me ue¬
nerabilis pat̾ certũ facito. qd̾ post
faciam. Hanc enim iuxta mandatũ
xp̃i: cũ toto mundo deserui. & qͦ¬
mͦ eam in offensionẽ fratrũ nẽ au¬
deo conspicere. Nam si priꝰ añ ma¬
nifestationẽ tantȩ gr̃e filii leui paren-¬
tes ꝓprios ignorarunt. ut iustifica¬
tiones legis implerent: qͣntomagis
ego qͥ tanti muneris particeps factꝰ
sum. parentes ñ debeo diuine p̾po¬
nere maiestati: dicente dño in eu¬
uangelio. qͥ diligit patr̾e aut ma
tr̃e suꝑ me ñ ẽ me dignꝰ . Dicit ei
pachomiꝰ. Si ꝓbas id tͥ ñ expedire
fili mi: non te cogo. Hoc aũ eoꝵ ẽ
qui ꝑfecte renuntiant huic mun-¬
do: & seipsos penitꝰ abnegant. Opor¬
tet enĩ monachos. inutiles & scłareᷤ
salutationes & colloquia uana dif¬
fugere: & his qͥ membra xp̃i st̃ pia
mente sociari. Si quis aũ passione
quadam captus dicit. parentes

Expanded text:
per eam dignati sunt scripta dirigere. per eam dignati sunt scripta dirigere. Respondit Theodorus: Prius me, venerabilis pater, certum facito, quod post faciam. Hanc enim juxta mandatum Christi cum toto mundo deserui. Et quomodo eam in offensionem fratrum nunc audebo conspicere? Nam si prius, ante manifestationem tantae gratiae, filii Levi parentes proprios ignorarunt, ut justificationes legis implerent , quanto magis ego, qui tanti muneris particeps factus sum, parentes non debeo divinae praeponere charitati, dicente Domino in Evangelio: Qui diligit patrem aut 126 matrem super me, non est me dignus ? Dicit ei Pachomius: Si probas id tibi non expedire, fili mi, non te cogo. Hoc autem eorum est qui perfecte renuntiant huic mundo, et seipsos sibi penitus abnegant. Oportet enim monachos, inutiles et saeculares salutationes et colloquia vana diffugere, et his qui membra Christi sunt pia mente sociari. Si quis autem passione aeculi captus, dicit: Parentes
Abbreviated transcription (Latin):
niis sedulus. in uigiliis intentꝰ. in
oratione sollicitꝰ: ñꝗͣ penitꝰ omit¬
tens. quo spiritalis gr̃a maiora mu¬
nera sectaret᷑. Consolabat᷑ aũ plu¬
rimos merore depressos: & eos qͥ in
aliquo peccato deuiauerant. am¬
monitione humili atq beniuola
cernens. satis eũ dilexit: & in cor¬
de suo conseruit. Audiens aũ ma¬
ter eiꝰ qd̾ apud beatũ pachomium
moraret᷑: ad eũ ꝓtinꝰ aduolat. secũ
deferens ep̃oꝵ scripta. quȩ p̾cipie¬
bant. ut ei filiꝰ suus recdderet᷑. Hanc
aũ suscepert̃ uirgines in monaste.¬
rio: qd̾ a uiroꝵ ut supͣ dictum ẽ
haut ꝓcul aberat. Quȩ mox mit¬
tit ȩpłas sc̃o pachomio: simul ob¬
secrans. ut filium suũ uidere ꝑmit¬
teret. Tẽ aduocans theodorũ pacho¬
mius: ait ad eũ. Comꝑi fili qd huc
mat̾ tua uenerit. & te uidere desi¬
tulit. ꝑ gens itaq satis facito matri:
maxime ꝓpt̾ scõs pontifices. qͥ nob̃

Expanded text:
niis sedulus, in vigiliis intentus, in niis sedulus, in vigiliis intentus, in oratione sollicitus, nunquam penitus omittens, quo minus spiritalis gratiae majora munera sectaretur. Consolabatur autem plurimos moerore depressos; et eos qui aliquo peccato deviaverant, admonitione humili atque benevola ejus Pachomius cernens, satis eum dilexit, et in corde suo conseruit. Audiens autem mater ejus quod apud beatum Pachomium moraretur, ad eum protinus advolat, secum deferens episcoporum scripta, quae praecipiebant ut ei suus filius redderetur. Hanc ergo susceperunt virgines in monasterio, quod a virorum, ut supra dictum est, haud procul aberat; quae mox mittit epistolas sancto Pachomio, similiter obsecrans, ut filium proprium videre permitteret . Tunc advocans Theodorum Pachomius, ait ad eum: Comperi, fili, quod huc mater tua venerit, et te videre desitulit. Pergens itaque satisfacito matri, maxime propter sanctos pontifices, qui nobis
Abbreviated transcription (Latin):
rent. scire desiderans. Qu̾e ualde
theodorus p̾cabat᷑. ut se comitem
susciꝑet: & ad scm pachomiũ dig¬
naret᷑ adducere. Qui nichil diffe¬
rens: eũ secũ gratant̾ assũpsit. Cũꝙ
ꝑuenissent ad locum: theodorꝰ ado¬
rauit dñm dicens. Benedictus es
dñe. qm sic celerit̾ orationẽ pecca¬
toris audisti: & sicut abs te popõs¬
cerã. desideriũ meũ implere lig¬
natꝰ es. Accedens gͥ ad ostium mo¬
nasterii: mox ut uidit pachomiũ.
cepit flere pre gaudio. Ad qũe
pat̾ uenerabilis ait. Noli fili mi
plangere: qr & ego peccator sũ. li¬
cet dĩ opus aggresus sim. & hȩc
dicens: introdux̾ eũ in monasteri
diuinũ cultũ. pio relo uehem̃t̾
incaluit: ac ꝓcessu tp̃ris magna
in uirtutib increm̃ta ꝑcepit. E rat
enĩ largitate diuini muneris p̾ditꝰ.
& in oꝑib suis ac uerb̃ multũ pru¬
dens: & humilitate atq contricio¬
ne cordis ualde mirabilis: in ieiu¬

Expanded text:
rent scire desiderans. Quem valde rent scire desiderans. Quem valde Theodorus precabatur, ut se comitem susciperet, et ad sanctum Pachomium perducere dignaretur. Qui nihil differens, eum secum gratanter assumpsit. Cumque pervenissent ad locum, Theodorus adoravit Dominum, dicens: Benedictus es, Domine, qui sic celeriter orationem peccatoris audisti; et sicut abs te poposceram, desiderium meum complere dignatus es. Accedens ergo ad ostium monasterii, mox ut vidit Pachomium, coepit flere prae gaudio. Ad quem pater ait: Noli, fili mi, plangere, quia et ego homo peccator sum, licet Dei opus aggressus sim: et haec dicens, introduxit eum in monasteriudivinum cultum pio zelo vehementer incaluit, ac processu temporis magna in virtutibus incrementa percepit. Erat enim largitate divini muneris praeditus, et in operibus bonis ac verbis multum prudens; et humilitate atque contritione cordis valde mirabilis, in jeju
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fronduerat. & tabule testa¬
bulo quoq & mensa & candelabro
ac ꝓpiciatorio. ds uerbũ nobis in
sua incarnatione clement̾ apparu
nachis qui p̾sentes aderant idem
fr̃ religiose dissereret: addidit
dicens. Hanc int̾p̾tationẽ a sc̃o
patre nr̃o pachomio didici: qui
in tabennensi monasterio monachoᷤᷤ
pͥmitus congregauit: cũ quib in
dies auxiliante dño ꝓficit. Et cre¬
do qr tanti uiri recordatꝰ sũ: pec¬
cata mea remutant᷑ uniu̾sa. Au¬
diens ista theodorꝰ. accensus ẽ aĩo:
& intͣ semet ipsũ ita dep̾catus ẽ
dicens. Dñe ds m̃s. si talis ẽ uir
iustus in terris: dignũ me fac ut
uideã eũ. & sequens uestigia eius
uniu̾sa mandata tua ꝑficiam: sal
uusq factus. bona tua quȩ dili¬
gentib te ꝓmisisti ꝓmerear. Hȩc
dicens cũ lacrimis: uinciebatur
amore diuino. fortit̾ sauciatus.
Post aliquos aũ dies uenit ad eos
uisitaret fr̃s: simulq qualit̾ age¬

Expanded text:
quae fronduerat, et tabulae testaquae fronduerat, et tabulae testabulo quoque et mensa et candelabro ac propitiatorio, Deus Verbo nobis in sua incarnatione clementer apparunachis qui praesentes aderant, idem frater religiose dissereret, addidit dicens: Hanc interpretationem a sancto patre nostro Pachomio didici, qui in Tabennensi monasterio monachos primitus congregavit, cum quibus in dies Domiuo auxiliante, profeci. Et credo, quia tanti viri recordatus sum, peccata mea remittentur universa. Audiens ista Theodorus, accensus est animo, et intra semetipsum precatus est, dicens: Domine Deus, si talis est vir justus in terris, dignum me fac, ut eum videam, et sequens vestigia ejus, universa mandata perficiam; salvus quoque factus, bona tua, quae diligentibus te promisisti, promerear. Haec dicens cum lacrymis, vincebatur amore divino fortiter sauciatus. Post aliquot autem dies venit ad eos visitaret fratres, simulque qualiter age
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam. fr̾equent̾ aũ & bidua¬
na ieninia transigebat: ꝑ duos an¬
nos om̃ib p̾ciosis & delicatiorib ey¬
bis abstinens: seq ad ꝑfecꝰtam con¬
tinentiam quantũ ȩtas illa patie¬
bat᷑ extendens. Cepit itaq secum
tractare. quatinꝰ monasterium ex¬
peteret: sc̃ȩq se regule mancipa¬
ret. & deferens omia quȩ habe¬
bat. quosdã religiosos uiros reppit.¬
optima institutione uiuentes. Ha¬
bitauitq cũ eis in dñi timore pro
resedissent. & diuina consuete me.¬
ditarent᷑ eloquia. unus ex eis dispu¬
tans. audiente quoq theodoro. ta¬
bernaculũ ueteris testam̃ti. & sc̃a
scõꝵ ad duos referret popłos. atł
circũcisionẽ scilicet atq p̾putiũ :
dicens qd̃ exterius tab̾naculũ figu¬
ram gereret prioris popłi iudeoꝵ:
cratioris aditus meruisset accessũ:
& maioꝵ mysterioꝵ particeps exstitis¬
set:. ꝓ hostiis animalium. & ꝓ archa
in qua erat manna & uirga aaron

Expanded text:
ad vesperam. Frequenter autem et biduaad vesperam. Frequenter autem et biduana jejunia transigebat, per duos annos omnibus pretiosis et delicatioribus cibis abstinens, seque ad perfectam continentiam, quantum aetas illa patiebatur extendens. Coepit itaque secum tractare, quatenus monasterium expeteret, sanctaeque se regulae manciparet. Et deserens omnia quae habebat, quosdam religiosos viros repeoptima institutione viventes; habitavitque cum eis, in Domini timore profresedissent, et divina consuete meditarentur eloquia, unus ex eis disputans, audiente quoque Theodoro, tabernaculum veteris Testamenti et sancta sanctorum ad novos referret populos, ad circumcisionem scilicet atque praeputium, dicens quod exterius tabernaculum figuram gereret prioris populi Judaeorcratioris aditus meruisset accessum, et majorum mysteriorum particeps exstitisset. Pro hostiis enim animalium, et pro arca in qua erat manna, et virga Aaron