comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dite caput hoc suꝑ muros nostros. oe erit
cum exierit sol: accipiat unusquisq ar¬
ma sua. ce exite cum impetu: ut non des¬
centlatis deorsum. sed quasi impetum faci¬
entes. Tunc exploratores necesse erit ut
fugiant ad principem suum excitandum
ad pugnam. Cumq duces eorum eueur¬
rerint ad tabernacłm holofernis. ce inue¬
nerint eum truncum in suosanguine uo¬
lutatum: decidet super eos timor. Cumq
ri: qm̃ dominus conteret eos sub pedib
uestris. ¶unc achior uidens uirtutem
ritu. credioit deo: & circumcidit carnem p̃pu-¬
cii sui. & appositus est ad popłm isrł: &e omnis
successio generis eius. usq in hodiernum
diem. Mox autem ut ortus est dies: suspen¬
derunt suꝑ muros caput holofernis. Acce¬
pit q unusquisq uir arma sua: & egres¬
sist̾ cũ grandi strepitu & ululatu. Quod
uidentes exploratores: ad tabernaculum
eucurrerunt. Porro hii qui in tabernaculo
erant uenientes. & ante ingressum cubicłi

Expanded text:
dite caput hoc super muros nostros: et erit, dite caput hoc super muros nostros: et erit, cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, decidet super eos timor.  Al. ri, quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris. Tunc Achior videns virtutem, ritu, credidit Deo, et circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi
Abbreviated transcription (Latin):
nomen tuum ita magnificauit: ut non re¬
cecdat laus tua de ore hominum. qui me¬
mores fuerint uirtutis domini in eternũ :¬
ꝓ quib non peꝑcisti animȩ tuiȩ propter
angustias. &e tribulationes generis tui.
sed subuenisti ruinȩ: ante conspectum¬
domini dei nostri. Et dixit omnis popłs: fi
Porro achior uoeatus uenit: & Cat fiat.¬
dixit ei. Deus isrł cui testimonium dedisti.
quod ulciscatur de inimicis suis: ipse
caput omnium incredulorum ineioit in
hac nocte in manu mea. Ut probes quia
ita est: eece caput holofernis. qui contẽp¬
tum suꝑbiȩ suȩ deum isrł contempsit: & tͥ
interitum minabatur dicens. Cum captus
fuerit populus isrł. gladio ꝑforari p̃cipiã lat̾a
tua. Uioens autem achior caput holofer¬
nis. angustiatus pre pauore cecroit in faci¬
em suam suꝑ teram: & estuauit anima eiꝰ.
Post ea uero quam resumpto spũ recreatꝰ
iacob: qm̃ in omni gente quȩ audierit
nomen tuum. magnificabit deum isrł.

Expanded text:
nomen tuum ita magnificavit, ut non renomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae propter angustias et tribulationem generis tui sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri et dixit omnis populus fiat fiat porro Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur dicens cum captus fuerit populus Israhel gladio perforari praecipiam latera tua videns autem Achior caput Holofernis angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreaIacob quoniam in omni gente quae audierit nome
Abbreviated transcription (Latin):
mea hostem populi sui in hac nocte. Et ꝓ¬
ferens de pera caput holofernis. ostendit
llis dicens. Ecce capitt holofernis pͥncipiꝰ
militiȩ assyrioꝵ. & ecce conopeum illꝰ.
in quo recumbebat in ebrietate sua:
& ꝑ manum feminȩ ꝑcussit illum do¬
minus deus noster. Uiuit autem ipse
dominus. qm̃ custodiuit me angelus eiꝰ
&e hinc euntem &e ibi commorantem:
oe inde huc reuertentẽ: & non ꝑmisit
me dñs ancillam suam coinquinari. sed
sine pollutione peccati reuocauit me
uobis gaudentem in uictoria sua: in
euasione mea. & in liberatione uestra.
rantes dominum: dixerunt ad eam. Bene¬
dixit te dominus in uirtite sua. qui ꝑ te
ad nichilum redegit immicos nostros.
Porro orias princeps populi isrł: dixit
ad eam. Benedicta es tu filia a domino
deo excelso: pre omnib mulierib suꝑ ter¬
ram. Benedictꝰ dominus qui fecit cȩlũ
&e terram. qui te direxit in uulnere capi¬
tis principis inimicors nostroꝵ. quia hodie

Expanded text:
mea hostem populi sui hac nocte. Et pmea hostem populi sui hac nocte. Et proferens de pera caput Holofernis, ostendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster. Vivit autem ipse Dominus, quoniam custodivit me angelus ejus, et hinc euntem, et ibi commorantem, et inde huc revertentem, et non permisit me Dominus ancillam suam coinquinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in evasione mea, et in liberatione vestra. rantes Dominum, dixerunt ad eam: Benedixit te Dominus in virtute sua, quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros. Porro Ozias, princeps populi Israel, dixit ad eam: Benedicta es tu filia a Domino Deo excelso, prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie
Abbreviated transcription (Latin):
misisrł: in hac hora. Et ꝑcussit bis in cerui¬
im eius. &e abscidit caput eius: &e abstulit
mopeum eius a columpnis. & euoluit cor¬
ius eius truncum: ae post pusillum exiie.
attadidit caput holofernis ancillȩ suȩ: &
ustra. Et gyrantes uallẽ: uenerunt ad portã
cuitatis. Et dixit iuditha longe: custodi¬
hus murorum. Aꝑite portas. qm̃ nobiscũ
st deus: qui fecit uirtutẽ in iscł.
Et factum est cum audissent uiri uo¬
cem enis: uocauerunt presbiteros ciutta¬
tis. & cucurrerunt ad eam omnes a mini¬
mousq ad maximum: qm̃ sperauerunt
am iam non esse uenturam. Et accenden¬
tis luminaria: congyrauerunt circa eam
umuersi. Illa autem ascendens in eminen¬
uori loco:. iussit fieri silentium. Cumq õs
taeuissent: dixit iudith.
audate dñm deum nostrum qui no
deseruit sperantes in se: & in me ancillã
llam adimpleuit miscłiam suam. quã
ꝓmisit domui isrł: oe interfecit in manu

Expanded text:
Deus Israhel in hac hora et percussit bis in cerviDeus Israhel in hac hora et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri cem eius, vocaverunt presbiteros civitatis. Et cucurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum, quoniam speraverunt eam iam non esse venturam; et accendentes luminaria congyraveuniversi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam adimplevit promisit domui Israel: et interfecit in manu
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia eius. Et dixit ad eam: holost¬
nis. Dibe nunc: & accumbe in iocunditas
qm̃ gratiam inuenisti coram me. Et i
iudith. Bibam dñe: qm̃ magnificata al
est: festinauerunt serui illius ad hospl
sua. Et conclusit uagao ostia cubicul
&e abiit. Erant autem om̃s fatigati a us
eratq sola udith in cubiculo.
Iorto holofernĩs iacebat in lecto: nimia
pnietate sopitus. Dixit q uidith puellȩ
lus. ut staret foras aute cubicłm: & obser¬
uiret. Stetit q iudith ante lectum oranᷤ
um lacrimis: &e labioꝵ motu in silentio
dicens. Confirma me domine deus isrł: oe
aspice in hac hora ad opera manuum me¬
atum. ut sicut ꝓmisisti iherłm ciuitatẽ
tuam erigas. & hoc quod credens per te
posse fieri cogitaui: ꝑficiam. Et hec cum
ntisset. accessit ad columpnam que erat
ad caput lectuli eius. & pugionem eius
sumq euaginasset illud. apprehendit co¬
nam capitis eius ce ait. Conforta me dñe

Expanded text:
piscentia eius et dixit ad eam Holofepiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius  cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confirma me Domine
Abbreviated transcription (Latin):
&e ut ascendebat orabat dominum dec
isrł: ut dirigeret uiam eiꝰ. ad liberation
populi sui. Et introiens munda ma¬
bat in tabernacło. usq dum acciperet
cam suam in uesꝑum.
t factum est quarto die holofernuss
citꝰ cenam seruis suis: &e dixit ad uagao
nuchum. uade ce suade hebream illam
ut sponte consenciat habitare mecum
fedum est enim apud assyrios. si femini
irrideat uirum: agendo ut immunis tt
seat ab eo. Tunc introiuit uagao adiu
ce dixit ei. Non uereatur bona puellam
troire ad dnm̃ meum. ut honorificetur
ante faciem eiꝰ: ce manducet cum eo. is
bat uinum cum iocunditate. Cui iuot
respondit. Quȩ ego sum ut cõntradicn
dño meo: Omne quod erit ante oeulail
bonum &e optimum faciam. quic quioli
placuerit: hoc michi erit optimum a¬
nib dieb uitȩ meȩ. Et surrexit oe on¬
uit se uestimentis suis: & ingressa stit
ante faciem eiꝰ. Cor autem holofernisia¬
cussum est. Erat enim ardens in conu¬

Expanded text:
Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucunditate. Cui Judith respondit: Quae ego sum, ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum onibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concu
Abbreviated transcription (Latin):
na eris: &e nomen tuum nominabitur in
umuensa terr a
ync iussit eam introire ubi repositi
erant thesauri eiꝰ. & iussit illic manere
eam: &e constituit quid daretur illi de
conuiuio suo. Cui respondit iudith: et
dixit. Nunc non potero comedere ex his
quȩ michi precipis tribur: ne ueniat suꝑ
me offensio. Ex his autem quȩ mͥ detuli:.
manducabo. Cui holofernis ait. Si defe¬
cerint tibi ista quȩ tecum detulisti. quid
faciemꝰ tibi: Et dixit iudith. uiuit ani¬
ma tua domine meus. qm̃ non experroet
omnia hec ancilla tua. donec faciat ds̃
in manu mea hec: quȩ cogitaui. Et in¬
duxerunt illam serui eiꝰ in tabernacłm
quod preceperat. & petiit dum
introiret ut ei daretur copia nocte ce
ante lucem egrediendi foras ad oratio¬
nẽ: et deprecandi dominum. Et p̃cepit
cubiculariis suis. ut sicut placeret ii
iret : ce introiret ad orandum deum st
ꝑ triduum. Et exiebat noctib in uas
bethuliȩ. &e baptirabat se in fontem as

Expanded text:
na eris et nomen tuum nominabitur in na eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi reposerant thesauri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Judith, et dixit: Nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae.
Abbreviated transcription (Latin):
quod in ꝑditionem dabunt᷑. Quod ego
ancilla tua cognoscens. fugi ab illis: ce
misit me dominus hec ipsa nuntiare tͥ.
Ego enim ancilla tua deum colo. etiam
nunc apud te. & exiet ancilla tua &e ora¬
bo deum. &e dicet mͥ quando eis reddat
peccatum suum: & ueniens nuntiabo tͥ.
ita ut ego adducam te ꝑmediam iherłm.
&e habens omnem ppłm isrł. sicut oues qͥb
non est pastor: & non latrabit uel unꝰ
uidentiam dei &e qm̃ iratus est illis deus.
hec ipsa missa sum nuntiare tͥ. Pacuer̾t
autem hec omnia uerba coram holofer¬
ne & coram pueris eiꝰ. & mirabantur ad¬
sapientiam eius: & dicebant alter ad alter̃.
Non est talis mulier suꝑ terram. in aspec¬
tu ae in pulchritirome: & in sensu uerboꝵ.
Et dixit ad eam holofernis. Denefecit
deus qui misit te ante popłm ut desillũ tu
in manib nostris. & qm̃ bona est ꝓmissio
tua: si fecerit mͥ hoc deus tuus. & erit meus
deus. & tu in domo nabuchodonosor mag.¬

Expanded text:
quod in perditionem dabuntur. Quod ego quod in perditionem dabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens, fugi ab illis, et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi. Ego enim ancilla tua Deum colo, etiam nunc apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jerusalem, et habebis omnem populum Israel, sicut oves, quibus non est pastor, et non latrabit vel unusrovidentiam Dei. Et quoniam iratus est illis Deus, haec ipsa missa sum nuntiare tibi. Placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris ejus, et mirabantur sapientiam ejus, et dicebant alter ad alterum: Non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor mag
Abbreviated transcription (Latin):
uient illi ꝑte: sed ce ipse bestie agri ob¬
temperant illi. Nuntiatur enim industria
animi tui uniuersis gentib. & indicatũ
est omni seculo. qm̃ tu solus bonꝰ ce potenᷤ
es in omni regno eius: oe disciplina tua
omnib ꝓuintiis predicatur. nec hoc la¬
tet quod locutus est achior: nec illud ig¬
noratur. quod ei iusseris euenire. Constat
enim deum nostrum sic peccatis offensũ:
ut mandauerit per ꝓpħas suos ad popłm.
quod tradat eos pro peccatis suis. Et qm̃
sciunt se offendisse deum suum filii isrł.
tremor tuus suꝑ ipsos est: insuꝑ etiam fa¬
mes inuasit eos. &e ab ariditate aquȩ iam
inter mortuos computantur. Deniq hoc
ordinant ut interficiant pecora sua. &e sai
guinem eorum bibant: ce sancta domini
dei sui quȩ precepit deus non contingi.
in frumento uino &e oleo. Hec cogitaue¬
runt impendere. & uolunt consu¬
mere: quȩ nec manib deberent contin¬
gere. Ergo qm̃ hec faciunt. certum est:

Expanded text:
viunt illi per te sed et bestiae agri obviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inteordinant, ut interficiant pecora sua, et bibant sanguinem eorum: et sancta Domini Dei sui, quae praecepit Deus non contingi, in frumento, vino, et oleo, haec cogitaverunt impendere, et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere: ergo quoniam haec faciunt, certum est
Abbreviated transcription (Latin):
uilis holofernis. Dixerunt q ad eum: sa¬
alites eius. Quis contempnat popłm he¬
orum. quitam decoras mulieres habent.
in conopeo quod erat ex purpura ⁊ auro
ce smaragdo & lapidib preciosis intextũ.
&e cum in faciem eius intendisset. adora¬
uit eum ꝓsternens se suꝑ terram. & leua¬
uerunt illam serui holofernis: iubente do¬
mino suo. Tunc holofernis dixit ei. Equo
animo esto. & noli pauere in corde tuo:
qm̃ ego numquam nocui uirum. qui
uoluit seruire nabuchodonosor regi.
Populus autem tuus si non contempsisset
me: non alleuassem lanceam meã suꝑ
illum. Nunc autem dic mͥ. qua ex causa
recessisti ab illis: oe placuit tibi ut uenireᷤ
ad nos: Et dixit illi uroith. Sume
uerba ancillȩ tuȩ: qm̃ si secutus fueris
uerba ancillȩ tuȩ. ꝑfectam rem faciet
deus tecum. Uiuit enim nabuchodonosor
rex terrȩ. ce uiuit uirtus eius que est in
te. ad correptionem omnium animarũ
errantium. qm̃ non solum homines ser¬

Expanded text:
oculis Holofernis dixeruntque ad eum saoculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines ser
Abbreviated transcription (Latin):
ithondit. filia sum hebreorum. ideo ego
lqi a facie eorum: qm̃ futurum agnoui.
puad dentur uobis in depredationem. ꝓ eo
pid contempnentes uos noluerunt ultͦ
moere se ipsos: ut inuenirent misccłiam
nanspectu uestro. Hac de causa: cogita¬
u mecum dicens. uadam ad faciem prin-¬
ays holofernis. ut indicem illi secreta il¬
lium: & ostendam illi. quo aditu possit
ltinere eos. ita ut non cadat unus uir:
nocercitu eius. Et cum audissent uiri¬
lli uerba eius. considerabant faciem eius:
serat in oculis eorum stupor. qm̃ mirabai¬
tur pulchritudinem eius nimis: ce dixe¬
tunt ad eam. Conseruasti animam tuam.
s quod tale repperisti consiliũ: ut descen¬
utes ad dñm nostrum. Hoc autem scias.
qn eum steteris in conspectu eiꝰ bene tͥ
luet: & eris gratissima in corde eiꝰ. Duxe¬
unt q illam ad tabernacłm holofernis:
untiantes uenisse eam. Cumq intrasset
nte faciem eiꝰ: statim captus est in suis

Expanded text:
respondit filia sum Hebraeorum ideo ego respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis
Abbreviated transcription (Latin):
se. Cui etiam dominus contulit splendel
qm omnis ista compositio non ex libiorl
sed ex uirtute pendebat: &e roeo domiil
hanc in illam pulchritudinem ampliauss
ut incomparabili decore omniũ oculis as¬
pareret. Imposuit itaq abrȩ suȩ ascori
uini ce uas olei. &e polentam &e lapates &
panes &e caseum: ce ꝓfecta est.
Cumq uenisset ad portas ciuitatis. l¬
nerunt expectantem oriam: & presbiteseh
uit nimis pulchrituroinẽ eius: nichilta
inmterrogantes eam. dimiserunt transi¬
rdicentes. Deus patrum nostroꝵ det tibi
ãm. & omne consilium tui cordis sua uir¬
ite coroboret. &e glorietur suꝑte iherłm:
sit nomen tuum in numero sc̃orum
euistoꝵ. Et dixerunt hii qui illic erant
um uoce omnes: fiat fiat. Iudith uero
uꝗns dñm. transiuit portas: ipsa ce abra eꝰ.
actum est autem cum descenderet
sontem circa ortum dier. occurrerunt ei
aploratores assyriorum. & tenuerunt eã
untes. Unde uenis. aut quo uadis: Qluȩ

Expanded text:
se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et panes et caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae
Abbreviated transcription (Latin):
nec suꝑbi ab initio placuerunt tibr: su
humilium &e mansuetoꝵs tibi semꝑ placi¬
it deprecatio. Deus celoꝵ ereator aquanꝰ
ce dominus totius creaturȩ. ex audi mem¬
seram deprecantem: &e de tua misericomu
presumentem. Memento domine testañ¬
ti tui. & da uerbum in ore meo. & in corde
meo consilium corrõbora: ut domꝰ tuai
tua sanctificatione ꝑmaneat. & omna
gentes cognoscant qm̃ tues deus: & non
est alius preter te.Factum est auten
cum cessasset clamãre ad dominum sur¬
rexit de loco ubi iacuerat ꝓstrata domin
uocauit q abram suam. & descendens m
domum suam abstulit a se cilicium. & ex¬
it se uestib uiduitatis suȩ. & lauit co
suum &e unxit se myrro optimo. & discme¬
uit crinem capitis sui. & imposuit mitrap
suꝑ caput suum. & induit se uestib iocun¬
ditatis suȩ: induit q sandalia pedib sus
assumpsit q dextraliola ce lilia ce in aui
ce anulos: & omnib ornam̃tis suis ornaus

Expanded text:
nec superbi ab initio placuerunt tibi: sed nec superbi ab initio placuerunt tibi: sed humilium et mansuetorum semper tibi placuit deprecatio. Deus coelorum, creator aquarum, et Dominus totius creaturae, exaudi me miseram deprecantem, et de tua misericordia praesumentem. Memento, Domine, testamenti tui, et da verbum in ore meo, et in corde meo consilium corrobora, ut domus tua tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discriminavit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque sandaliassumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit
Abbreviated transcription (Latin):
in multitudine bellatoꝵ: secd aspexisti su¬
per castra eorum. & tenebrȩ fatigauerũt
eos. tenuit pedes eorum abyssus: ce aquȩ
oꝑuerunt eos. Sic fiant &e isti dñe. qui
confrdunt in multitudine sua & in currib
suis & in contisce ĩ scutis ce in sagittis suiꝰ.
& in lanceis gloriantur. & nesciunt quia
tu ipse es deus noster. qui conteris bella ab
initio: & dñs nomen est tibi. E rige bra¬
chium tuum sicut ab initio. & allide uir¬
tutem illorum in uirtute tua. cadat uirtꝰ
eorum in iracundiam tuam. qui ꝓmittunt
se uiolare sancta tua. &e polluere taberna¬
tui: oe deicere gladio suo cornua¬
suꝑbia amputetur. capiatur laqueo
rum suoꝵ in me: &e ꝑcutias eum ex labi
caritatis meȩ. Da mͥ in animo constami
ut contempnam illum: &e uirtutẽ. ut q¬
tam eum. Erat enim memoriale nomis
tui. cum manus feminȩ deiecerit eum.
Non enim in multitiroine est uirtus t
dñe. neq in equorum uirib uoluntas ti

Expanded text:
in multitudine bellatorum sed aspexisti suin multitudine bellatorum sed aspexisti super castra eorum et tenebrae fatigaverunt eos tenuit pedes eorum abyssus et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus ninitio, et Dominus nomen est tibi. Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernatui, et dejicere gladio suo cornu aio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam, ut contemnam illum; et virtutem, ut evertam illum. Erit enim hoc memoriale nominis tui, cum manus feminae dejecerit eum. Non enim in multitudine est virtus tua, Domine, neque in equorum viribus voluntas tua est,
Abbreviated transcription (Latin):
in pace. & dñs sit tecum: in ultione ini¬
micorum nostroꝵ. Et reuertentes. abierunt.
torium suum. &e induens se cilicio posuit
cinerem suꝑ caput suum. ce ꝓsternens se
dño: clamauit ad dominum dicens.
Domine deus patris mei symeon. qui dedisti
illi gladium in defensionem alienigenarũ.
qui uiolatores extiterant in comquinatio¬
ne sua. & denudauerunt femur uirginis
in confusionem. & dedisti mulieres illoꝵ
in predam. & filias. torum in captiutatẽ.
ce omnem predam in diuisionem seruis¬
tuis. qui ⁊ elauerunt ze¬
so te domine deus meus michi uiduȩ. Tu
enim fecisti priora illa. & illa post illa cogi¬
tasti: ae hoc factum est. quod ipse uoluisti.
Omnes enim uiȩ tuȩ paratȩ sunt: &e tua
iudicia in ꝓuidentia tua posuisti. Res¬
pice castra assyrioꝵ nunc: sicut tunc cas
tra egyptiorum uidere dignatus es. quan¬
do post seruos tuos armati currebant con¬
fidentes in quadrigis. & in equitatu suo &e

Expanded text:
in pace, et Dominus sit tecum in ultionem iniin pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et revertentes abierunt. torium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum: et prosternens se Domino, clamabat ad Dominum, dicens: Domine Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis . eorum. et dedisti mulieres eorum in praedam et filias in captiuitatem et omnem praedam in diuisionem firum, qui eelauerunt zeso te Domine Deus meus mihi viduae tu enim fecisti priora et illa post illa cogitasti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre Aegyptiorum dignatus es quando post servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in equitatu suo et
Abbreviated transcription (Latin):
murationis suȩ contra dominum ꝓtule¬
runt. exterminati sunt ab exterminato¬
re: & ã serpentib ꝑierunt. Et nos ergo
non ulciscamur nos pro his que patimur.
sed reputantes peccatis nostris. hec ipsa
supplicia minora esse. flagella dñi quasi
Et dixerunt illi orias &e presbiteri. Omĩa
quȩ locuta es uera sunt: &e non est in ser¬
monib tius. ulla reprehensio. Nunc ergo
ora pro nobis: qm̃ mulier sancta es. ce ti¬
mens dominum. Et dixit illis iudith. Si¬
eut quod loqui potui dei esse cognoscrtis.
ita quod facere disposui. probate si ex
deo est: & orate ut firmum faciat consili¬
um meum ds̃. Stabitis uos ad portam
nocte ista: ce ego exeam cum abra mea: &
orate ut sicut dixistis in his dieb quinq¬
respiciat dominus populum suumisrł.
uos autem nolo ut scrutemini actum me¬
um. & usq dum renuntiem uobis: nichil ali¬
ud fiat nisi oratio pro me ad dñm deum nr̃m.
Et dixit ad eam otias princeps iudeȩ. Uade

Expanded text:
murationis suae contra Dominum protulemurationis suae contra Dominum protulerunt, exterminati sunt ab exterminatore, et a serpentibus perierunt. Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputantes peccatis nostris haec ipsa supplicia minora esse, flagella Domini, qui«Et dixerunt illi Ozias et presbiteri: “Omnia quae locuta es vera sunt, et non est in sermonibus tuis ulla reprora pro nobis, quoniam mulier sancta es, et timens Deum. Et dixit illis Judith. Sicut quod potui loqui, Dei esse cognoscitis: ita quod facere disposui, probate si ex Deo est et orate, ut firmum faciat Deus consilium meum. Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum abra mea: et orate, ut sicut dixistis, in diebus quinqrespiciat Dominus populum suum Israel. Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade
Abbreviated transcription (Latin):
scelere quo dati sunt in gladium et in
rapinam & in confusionem inimicis suis.
Nos autem alium deum nescimus preter
ipsum. expectemus humiles consolationẽ
euis: & exquiret sangumem nostrum de
afflictionib inimicoꝵ nostroꝵs. et humili¬
abit omnes gentes quecumq insurgunt
contra nos: &e faciet illas sine honore. dñs
deus noster. Et nunc fratres qm̃ uos qui
estis presbiteri in populo dei ex uobis pen¬
det anima illoꝵ. ad eloquium uestrum cor¬
da eoꝵ erĩgite: ut memores sint quia tẽp¬
tati sunt patres nr̃i. ut ꝓbarent᷑ si uere cõ¬
lerent deum suum. Memores esse debent.
quomodo pater noster abraham temptatꝰ
est: & per multas tribulationes ꝓbatus.
dei amicus effectus est. Sic ysaac. sic ia¬
cob. sic moyses. ce omnes
qui placuerunt deo: ꝑ multas tribulati¬
ones transierunt fideles. Illi autem qui
temptationes non susceꝑunt. cum timore
domini &e pacientia sua. ⁊ ĩꝓperium mur¬

Expanded text:
scelere dati sunt in gladium, et in scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum Deum nescimus praeter ipsum: exspectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nostrum de afflictionibus inimicorum nostrorum, et humiliabit omnes gentes, quaecumque insurgunt contra nos, et faciet illas sine honore Dominus Deus noster. Et nunc, fratres, quoniam vos estis presbyteri in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint, quia tentati sunt patres nostri, ut probarentur, si vere colerent Deum suum. Memores esse debent, quomodo pater noster Abraham tentatus est, et per multas tribulationes probatus, Dei amicus effectus est. Sic Isaac, sic Jacob, sic Moses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui tentationes non susceperunt cum timore Domini, et impatientiam suam et improperium mur
Abbreviated transcription (Latin):
utem: misit ad presbiteros chambri &
harmin. Et uenerunt ad illam: oe dixre
illis. Quod est hoc uerbtm in quo con¬
insit orias ut tradat ciuitatem assyriis.
lintra quinq dies non uenerit uobis ad¬
ntoniũe Et qͥestis uos qͥ tẽptatis dñmꝰ Non ẽ
iste sermo qͥ mĩam ꝓuocet. s potiꝰ irã excitet.
n farorem accendat. Posuistis uos tempus
miserationis domini. & in arbitrium ues-¬
tium diem constituistis ei : Sed quia paci¬
eis est dominus. in hoc ipso peniteam᷑: & in¬
dilgentiam eiꝰ. fusis lacrimis postulemus.
qon enim quasi homo deus sic commi¬
nabit: neq sicut filius hominis ad iracun
diam inflammabitur. & ideo humiliemꝰ
ili animas nostras. & in spiritu constituti
humiliato seruientes illi: dicamꝰ flentes
domino. ut scłm uoluntatem suam sic fa¬
uat nobiscum cito miscdiam suam: ut sic̃
conturbatum est cor nostrum in suꝑbia
dum nostroꝵ qui dereliquerunt deum
suum. & adorauerunt deos alienos. pro

Expanded text:
tatem: misit ad presbyteros Chabri et tatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est isericordiam provocet, sed potius qui iram excitet et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum diem constituistis ei. Sed quia patiens est Dominus, in hoc ipso poeniteamus et indulgentiam eius lacrimis postulemus: non enim quasi homo Deus sic comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracdiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia trum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
enam. filii nathaniȩ. filii salathiel. filis
symeon. filii ruben. & uir eius fuit ma¬
nasses: qui mortuus est in dieb messis
nodeatiȩ : instabat enim suꝑ alligarteᷤᷤ
panipulos in campo: &e uenit estus suꝑ
aput eiꝰ. &e mortuus est in bethulia ciui¬
ate sua: oe sepultus est illic. cum patrib
am añnis tribus &e mensib sex: &e in suꝑi¬
dib domus suȩ fecit sibi secretum cubicłm.
n quo cum puellis suis clausa morabat᷑.
a habens suꝑ lumbos suos cilicium: ieruna¬
bat omnib dieb uitȩ suȩ preter sabbata ⁊
qcomeniaᷤ &e festa domꝰ isrł. Erat enim ele¬
panti aspectu nimis. cui uir suus dimise¬
at diuitias multas. & familiam copiosã
u possessiones armentis boum ce gregibus
iuum plenas. E t erat hec in omnib famo¬
sima. qm̃ timebat dominum ualde: nec
ni qui loqueret᷑ de illa uerbum malum.
Ipitaq cum audisset. qm̃ orias ꝓmisis¬
it quod tran̾acto quinto die traderet ciui

Expanded text:
Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordiariae; instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius, et mortuus est in Bethulia civitate sua et sepultus est illic cum patribus iam annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis cui vir suus reliquerat divitias multas et familiam copiosam ac possessiones armentis boum et gregibus ovium plenas et erat haec in eo omnibus famosissima quoniam timebat Dominum valde nec erat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod
Abbreviated transcription (Latin):
or efficitur: in ariditate sitis. Et ecum hu
dixissent. factus est fletus &e ululatus m¬
nus in eccłia omnib. &e per multas hes
una uoce clamauerunt ad deum dicm¬
tes. Peccauimꝰ cum patrib nostris: & in¬
iuste egimus iniquitatem fecimꝰ. Tnui
pius es miserere nostri: aut in tuo flagil¬
lo uindica iniquitates nostras. &e nolit̃¬
dere confitentes te populo qui ignora
Et cum fatigati his clamorib ce his fle¬
b lassati fuissent. exurgens ozias infis
lacrimis: dixit. E quo animo estote frat
& hos quinq dies expectamꝰ a domino mi¬
sericordiam. forsitan enim indignationen
suam abscĩoet: &e dabit głam nomini sur
Si autem transactis quinq dieb nonis¬
nerit adiutorium: faciemꝰ hec ueru
locuti esti Et factum est cum aul¬
set hec uerba iudith uidua que eratsi¬
lia merari. filii ydox. filii ioseph. fili s̃
filii elay. filii iamnor. filii iedeon. filis
raphaym. filii achitob. filii melchiȩ. fils

Expanded text:
gior efficitur in ariditate sitis et cum haec gior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris iniuste egimus iniquitatem fecimus tu quia pius es miserere nostri aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras et noli tradere confitentes te populo qui ignorat us eorum et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit aequo animo estote fratres et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam forsitan enim indignationem suam abscidet et dat gloriam nomini suo si autem transactis quinque diebus non venerit adiutorium faciemus haec verba quae locuti estis et factum est cum audisset haec lia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii
Abbreviated transcription (Latin):
los fontes. Cumq ista custodia ꝑ dies ui-¬
guti fuisset expleta. defecerunt cisternȩ
die: qm̃ ad mensuram dabatur populis
aqua cotidie. ¶ unc ad oriam congrega¬
paruuli. simul omnes una uoce dixerunt.
Iudicet deus inter nos oe te: qm̃ fecisti in noᷤᷤ
mala nolens loqui pacificice cum assyriis.
ce propter hoc uentlidit nos deus in mi¬
bus eorum. & ideo non est
adiuuet: cum ꝓsternamur ante oculos
insiti et perditione magna. Et nune
gregate un iuersos qui in ciuitate sun
ut sponte nos tradamꝰ omnes populo hos¬
fernis. Melius est enim utt captiui
nedicamus dominum uiuentes. qu
moriam᷑: &e simus obꝓbrium omni eo¬
ni. cum uideamꝰ uxores nostras & infa¬
tes nostros mori ante oculos nostros.
Contestamur hodie cȩlum &r terram e¬
& deum patrũ nostroꝵ: qui ulciseitur
nos scđm peccata nr̃a. ut iam trada
ciuitatem in manu militiȩ holofernis.
finis noster breuis in ore gladii. qui lon¬

Expanded text:
los fontes cumque ista custodia per dies viglos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defdie, quoniam ad mensuram dabatur populis aqua quotidie. Tunc ad Oziam congregaparvuli, omnes simul una voce dixerunt: Judicet Deus inter nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolens loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo non est qui adjuvet, cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte tradamus nos omnes populo Holofernis. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum, viventes, quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui lon
Abbreviated transcription (Latin):
arma sua bellica: sederunt ꝑ loca quȩ an
gusti itineris tramitem dirigunt inter
ꝑ girum. repperit quod fons qui fluebat¬
in aquȩ ductum illoꝵ a parte australi
extra ciuitatem dirigeret. & incidi precepit
aquȩ duc̃tum illorum. Erant tamen noz
longe a muris fontes. ex quib furtim ui¬
debantur haurire aquam: ad refocillas¬
dum potius quamad. potandum.
Sed filii ammon ce moab accesserunt
ad holofernum dicentes. filii isrł non in
lancea nec in sagita confrount. sed mon¬
tes defendunt illos. &r muniunt illos colleᷤ
in precipitio constituti. Ut ergo sine congreᷤᷤ
sione pugnȩ possis suꝑare eos. pone custo¬
des fontium ut non hauriant ex eis: & sine
gladio interficies eos. uel certe fatigati tra¬
dent ciuitatem suam. quam putant ciui¬
tatem in montib positam suꝑari non pos¬
se. Et placuerunt uerba hec omnia corã
holoferne. & coram omnib satellitib eiꝰ: et
constituit ꝑ gẏrum centenarios ꝑ singu¬

Expanded text:
arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad angusti itineris tramitem dirigunt inter per gyrum, reperit quod fons, qui influebat, aquae ductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret: et incidi praecepit aquae ductum illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio conssione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe fatigati tradent civitatem suam quam putant civitatem montibus positam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singu
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc oria finito consiliõ. suscepit eum in
domum suam. & fecit cenam magnam: &
u̾ocatis omnib presbiteris. simul explete
ieiunio refecerunt. Postea uero conuoca¬
tus omnis popłs & ꝑ totam noctem intra
ecclesiam orauerunt. petentes auxilium
bethuliam. Erant autem pedites bellatorũ
centum uiginti milia &e equites iuginti duo
milia. preter pr eparationes uirorum illo¬
rum quos occupauerat captiuitas. & ad¬
ducti fuerant de ꝓuintiis & urbib uniuer¬
se iuuentutis. omnes pariter parauerunt
se ad pugnam contra filios isrł: &e uenerũt
ꝑcrepidinem montis. usq ad apicem qui
respicit suꝑ dothaim a loco qui dicitur
belma. usq celmon: qui est contra hesdre¬
lon. ilii autem isrł ut uiderunt multi¬
tudinem illorum. ꝓstrauerunt se suꝑ terrã:
mittentes cinerem suꝑ capita sua. una¬
nimes orantes: ut deus isrł miscłiam suã
ostenderet suꝑ ppłm suum. Et assumenteᷤᷤ

Expanded text:
Tunc Ozias finito concilio suscepit eum in Tunc Ozias finito concilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et, vocatis omnibus presbiteris, simul expleto ieiunio refecerunt. Postea vero convocatus omnis populus et per totam ecclesiam oraverunt, petentes auxilium Bethuliam. Erant autem pedites bellatorum centum viginti millia, et equites viginti duo millia, praeter praeparationes virorum illorum, quos occupaverat captivitas, et abducti fuerant de provinciis et urbibus universae juventutis. Omnes paraverunt se pariter ad pugnam contra filios Israel, et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Bolma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes
Abbreviated transcription (Latin):
ter hoc uerbum interficere eum: & quẽ¬
admodum ipse holofernis iratus iusserit eũ
israhelitis hac de causa tradi. ut dum uin
quod dixisset deus cęli defensor eorum est.
Cumq uniuersa achior exposuisset. omniᷤ
populus cecidit in faciem adorantes dñm.
oe cominuni lamentatione &e fletu una¬
nimes preces suas deo effuderunt: dicen¬
tes. Domine deus cęli &e terrȩ intuere suꝑ¬
biam illorum. &e respice ad nostram hu
quoniam non derelinqͥs presumentes de te ce
presumentes de se ce de sua uirtute glori¬
antes humilias. finito itaq fletu. &e per
completa: consolati sunt achior dicentes.
Deus patrum nostroꝵ cuius tu uirtutem p̃¬
dicasti. ipse tibi hanc dabit uicissitudinem:.
ut eorum magis tu interitũ uideas. Cum
uero dominus deus noster dederit hanc li¬
bertatem seruis suis. sit et deus tecum in
medio nostri: ut sicut placuerit tibi ita
cum tuis omnib conuerseris inter nos.

Expanded text:
ter hoc verbum interficere eum, et quemter hoc verbum interficere eum, et quemadmodum ipse Holofernes iratus jusserit eum Israelitis hac de causa tradi: ut, dum vicquod dixisset: Deus coeli defensor eorum est. Cumque Achior universa haec exposuisset, omnis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad nostram humquoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per completa, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omnibus converseris nobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
Inc holofern ͤ s precepit seruis suis. irt
amprehenderent achior: &e ꝑducerent
ium in bethuiliam. et traderent eum in
manu filiorum isrł. Et accipientes eũ
serui holofernis: ꝓfecti sunt ꝑ campestria.
Sed cum appropinquassent ad montana.
exierunt contra eos fundibalarii. Illi autẽ
diuertentes a latere montis. ligauerunt achi
nad arborem manib & pedib. & sic uinctũ
urestib dimiserunt eum: & reuersi sunt
ad dominum suum. Porro filii isrł des¬
cndentes de bethulia:. uenerunt ad eum
Quem soluentes: duxerunt in bethũliam.
atq in medio popłi illum statuentes: ꝑcunc¬
tati sunt quid rerum esset. quod illum uĩc¬
tum assirii reliquissent. IN dieb illis.
bant illic principes orias filius micha de
tubu symeon: ce charmi qui et gothonhel.
In medio itaq seniorum &e in conspectu
innium. achior dixit omnia quȩ locutꝰ
ise fuerat ab holoferne interrogatus. et¬
qualiter populus holofernis uoluisset ꝓp¬

Expanded text:
Tunc Holofernes praecepit servis suis ut Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus: qualiter populus Holofernis voluisset prop