comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mes certaui cursũ consũmaui fidẽ seruaui:
de cȩtero reposita ẽ mͥ corona iusticie: Accede¬
bat quidẽ uulgus usq ad atͥum sac̃dotũ hostias
suas ad huiꝰ usq ianuã de ferebat: susceptas
a sacerdotib atq in altari oblatdis oculis ꝓsȩ¬
quebat᷑ In ipsum etiã templũ c̃aꝑiebat᷑ intuitũ
suũ alonge dirigebat: nec tam̃ atum sacerdo¬
tum intrandi facultatõ habebat Aerũ de infs¬
riorib clamabat ad dñm: quia nec carnaliũ
in eccłia simplicitas adño dsspicit᷑: quando
fidelit̃ ea quȩ ualent illi uota pietatis offe¬
runt: Dirigunt eñi uisus alonge in templũ
dei: cum uitã sublimiũ discere & ad mirari
sedulo gaudent: & quos iurtutis imitatione
sequi nequeunt: piȩ uenerationis conplectun¬
tur affectu: Uident hostias sacerdotũ in al¬
sacerdotum offerendas dño ꝑ illos : dũ bona
quȩ p̃ualent oꝑantes: maioꝵ ac doctior &
confirmant᷑ exortacione & in cercessionȩ dño

Expanded text:
avi: de caetero reposita est mihi corona justitiae . » Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas ad usque hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas, oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent illi voto pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templo Dei, cum vitam sublimium discere, et admirari sedulo gaudent: et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in alsacerdotum offerendas Domino pro illis, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctorum, et confirmantur exhortatione, et intercessione Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ne uistus esse ꝓbabit᷑: iuitus quarta post pru¬
dentiã fortitudinẽ temꝑantiã iustacia seqͥtur:
Duo ostia quȩ inhunc ingressũ facta st̃: dilecꝰ¬
cio ẽ dei & ꝓxnni que bene altrinsecus fac̾ta
ẽẽ dicunt᷑: quia ad in uicem respiciunt: a deo
ut una sine altera nequaqͣ possit haberi Om̃is

Expanded text:
ne justus esse probabitur. Virtus quarta post prune justus esse probabitur. Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem et temperantiam, justitia sequitur. Duo ostia, quae in hunc ingressum facta sunt, dilectio est Dei et proximi. Quae bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ad fidem : ille designat ad speciem:
Unde apte postes huiꝰ in troitus qͣdrangulati
sunt facti: siue ꝓpt̾ qͣtuor scĩ euũgłii libros
quoꝵ doctrina in fide ueritatis erudimur:
seii ꝓpt̃ cotidẽ iuitutes pͥncipales. prudenti¬
ani fortitudinẽ temꝑantiã iusticiã. quarum
ueluti fundamine quodã firmissimo ⁊ om̃is
bonoꝵ ac euum stuctura in nittair Prudes¬
cia ẽ namq : qua discimꝰ qͥd nos ageit̃ qualit̾
uiuere deceat: Fortitudo ꝑquã ea quȩ agenda
didicimꝰ implemꝰ. quas uno uersiculo iuitu¬
tes: ꝓpħa ineiut̃ complectit᷑ dicens: dñs inlu¬
delicet ut quȩ agere debeamꝰ edoceat : salus
uero ut ad hȩc nos ꝑ agenda confirmet  lem¬
ꝑantia est : q ua discernimꝰ ne plus aut minus
iusto prudentie siue fortitudini oꝑam dare
inueniam᷑: & quia qͥsqͥs piridentia ac fortitu¬
dine temꝑant̃ utitur: absq ullã contͣdict̾io¬

Expanded text:
nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, sive propter quatuor sancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur, seu propter totidem virtutes principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia est namque qua discimus quid nos agere, qualiter vivere deceat. Fortitudo, per quam ea quae agenda didicimus, implemus. Quas uno versiculo virtutes Propheta breviter complectitur, dicens: « Dominus illudelicet, ut, quae agere debeamus, edoceat; salus vero, ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia est, qua discernimus ne plus aut minus justo prudentiae sive fortitudini operam dare inveniamur. Et quia quisquis prudentia ac fortitudine temperanter utitur, absque ulla contradictio
Abbreviated transcription (Latin):
q quatuor eximiis colorib conficiunt᷑: cum
uniuersis quȩ pie agimꝰ auenenatis de monum
celis ꝑ angelica p̃sidia dño donante ꝓtegimur.
intexuntur uelo chȩrubim: cum in bonis quȩ
agimꝰ multitudine scientie in desinenter uti¬
mur ÷ respicientes semꝑ ad eloquia diuina: &
ne forte auntutũ calle aberremꝰ: hoꝵ in cu¬
tai continuo uestigia nr̃a regimꝰ. Fec̃q in
introitu templi postes delignis oliuarum qͣdras
gulatos: & duo ostia de lignis abiegnis altrin¬
secus. & utrũq ostium duplex erat⁊ &e se in¬
uicẽ tenens aꝑiehat᷑ Sic̃ ingressus oraculi.
quo ad arcam dñi cherubim que ꝑueniebatur :
introitũ significat regni cȩlestis . quo ad iusio¬
nem nr̃i conditoris suꝑnoꝵ.q ciuiũ nos in¬
troduci sꝑamꝰ ac desideramꝰ : Ita introitus in
templũ primordia nĩe structue ad dm̃ con¬
uersionis : quando in p̾sentẽ eccłiam in gre¬
dimur: typice de monstrat Iste in gressũ

Expanded text:
onficiuntur, cum in universis, quae pie agimus, a venenatis daemonum telis per angelica praesidia, Domino donante, protegimur. Intexuntur velo cherubim, cum in bonis quae agimus, multitudine scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina; et ne forte a virtutum calle aberremus, horum intuitu continuo vestigia nostra regimus. « Fecitque in introitu templi postes de lignis olivarum et duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus: et utrumque ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. Sicut ingressus oraculi quo ad arcam Dintroitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostri Conditoris supernorumque civium nos introduci speramus ac desideramus: ita introitus in templum, primordia nostrae structurae ad Deum conversionis, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
bis qui post incarnationẽ dr̃icam ad fidem
uenimus: & scđo parieti hoc ẽ septentrionali
recte conparam᷑: quib post frigora ac tenebras
ydolatriȩ : lucem ueritatis cognosdere datum ẽ:
Uersas babent facies cherubim ad exteriorem
domũ : quia nr̃i gr̃a qui ad huc foris stamus:
Neq re ipsa seo sp̾e salui facti sumꝰ: diuni st̃
libri conditi. Quia scriptores eoꝵ lam regnas¬
tes c̃ dño illũq conlaudentes incęlis euram
iñe gerunt salutis ꝓq nris erratib apud eiꝰ
pietatẽ interpellant᷑⁊
t om̃s parietes templi ꝑ cireuitũ. sculpsit

Expanded text:
bis, qui post incarnationem Dominicam ad fidem bis, qui post incarnationem Dominicam ad fidem venimus, et secundo parieti, hoc est, septentrionali recte comparamur, quibus, post frigora ac tenebras idololatriae, lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed « spe salvi facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, curam nostrae gerunt salutis, proque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omnes parietes templi per circuitum sculps
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt: geminas habent alas: quia testam̃¬
ti sui conditoris ꝑ asꝑa ęque ut ꝓsꝑa in defes¬
so ꝓposito: semꝑ ad cȩlestia tetendisse ac ꝑueniss.
declarant: quia hoc idẽ sius auditorib faciendũ
esse de monstrant Iuinq cubitoꝵ a lacherub
una: & qͥnq cubitoꝵ. a lacherub altera: quia
inom̃i labentiũ rerum uarietate : sc̃i uniu̾sos
sui corporis sensus : in obsquiũ sui conditoris
extendunt: E opus unũ erat in duob cheru¬
bim : quia utriusq testam̃ti scriptores una
eadẽ q.castitate oꝑis & caritat  aꝑis deuorio¬
ne deo serluehant: una & consona dm̃ uoce ac
fide p̃dicant. Alae igit᷑ cherubim interiores
suꝑ arcam se. in uicem contingebant: quia tes¬
camenta pari de dño ad testatione consentuint
Item alis exceriorib iste unum parietem. ille
alterũ contingebat : quia uetus cestamentum
ꝓprie antiquo dĩ popło seriptũ. Nouũ uero no¬

Expanded text:
ostendunt. Geminas habent alas, quia testamenostendunt. Geminas habent alas, quia testamenti sui conditores per aspera aeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quia in omni labentium rerum varietate sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat in duobus cherubim. Quia utriusque testamenti scriptores una eademque castitate operis et charitatis devotione Deo serviunt, una et consona Deum voce ac fide praedicant. Alae igitur cherubim interiores super arcam se invicem contingebant, quia testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebat, quia vetus testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum, novum vero no
Abbreviated transcription (Latin):
cudine cuꝰ gaudent : ut eis quoq quos inter¬
ris adbuc pegrinari conspitiunt electis opẽ fer¬
re non desinant: doneo illos ad cȩlest paepasfur
introducant: Oñs eñĩ sunt ad ministratoruer ÷.
inministerium missi ꝓpt̃ eos qͥ hereaitatẽ cap̾rius
Saluts :⁊ sossunt etiã ꝑ duo cherubin: duo cesta¬
menta figurari: Qui nimirũ cherubin in ora¬
culo sunt facti: quia in consilio diine ꝑuisio¬
nis nobis ittiq in accessibili atq inconprehen¬
sibili: ante secula dispositũ ẽ: quando & qualtẽ
qͥbus ue auetorib sacra scͥptura conderet:
de lignis oliuarũ sunt facti: quialueẽ nobis sci¬
entiȩ tribuunt iuuantȩ flãma ciritatis dei: quę¬
ꝑ sp̃m sc̃m diffundit᷑ incordib nr̃is Decẽ cubi¬
ti sunt alti: quia ꝑ obseruantiã de calogi legis :¬
deo seruiendũ p̃dicant: quia fideliter seriuen¬
tes. denario remunerandos se esse regni ꝑpetis

Expanded text:
itudine congaudent, ut eis quoque quos in teritudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. « Omnes enim sunt administratorii Spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis . » Possunt etiam per duo cherubim duo testamenta figurari, qui nimirum cherubim in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprebensibili ante saecula dispositum est quando et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De linguis olivarum sunt facti, quia lucem nobis scientiae tribuunt, juvante flamma charitatis Dei, qu sanctum diffunditur in cordibus nostris. Decem cubitis sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis
Abbreviated transcription (Latin):
cinctio sit localis interuttũq populũ: sed quia
maior fiat festiuitas. in ternę beaitudinis de
consortio adunatȩ indeo fraternitatis Exten
dunt gͦ cherubim ad utrũq parietẽ oraculi
alas suas : quia lȩgantes incęlesti patria ustos
utriusq plebis : uisione quoq suȩ głe ad lau¬
dẽ sui creatoris excitant Nec solũ de illoꝵ quos
secum in tus habent hominũ iustoꝵ felicitate
lȩtantur agmina cȩlestia : uerũ etiã nr̃i qui
foris ad huc positi deꝑfundis ad dm̃ clamamꝰ
stabant erectis pedib: & facies eoꝵ. uersȩ erant
ad exceriorẽ domũ: Quia nos ab huiꝰ erumna pe
grinationis erec̃tos : ad suũ desid̾ant ꝓuenie
consortiũ: Sic gͦ pedib stant erecꝰtis: sic alas su¬
as ad auro textos oraculi parietes extendunt :
ut facies habeant ad domũ uersas exteriorem :
quia sic angeli suam ꝑpetuo innocentiã conser¬
iant: sic de anunaram scarum incdlis bett¬

Expanded text:
tinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia tinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatdunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis, visione quoque suae gloriae ad laudem sui Creatoris excitant. Non solum de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicitate laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, stabant erectis pedibus et facies eorum versae erant ad exteriorem domum regrinationis erectos ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia, sic angeli suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beat
Abbreviated transcription (Latin):
S repecitũ ẽ opus atq augustiꝰ factum ꝑsalo¬
monem : ut cypice doceretur. quia multiplicata
post incarnatione dm̃ieam eccłia: latuis essec gen¬
tibus sub limitas cęli ciuium pandenda qui sic
conditorẽ de conlato sibi munere beatitudinis
conlaudant: ut de nr̃a quoq ereptionȩ adq ad
eandẽ beatitudinẽ introductione congaudeant:
Extend ht enim alas ad inucẽ suꝑ arcam: cum
ad laudẽ dm̃ saluatoris referunt bonũ omne
qđ acceꝑunt. Excendunt alteras alas ad parie¬
tes oraculi ÷ cum scõs eciã homines secũ uide¬
rȩ lȩcant᷑: Cosq uelud̃ alarũ suarũ sũmitatib
tangunt: quos consortes atq lmitatores fuisse
in hac uita suę puritatis exultant: duos autẽ
ȩque parietes alis suis tangant: quia fideles utriꝰq
populi iudei sccł & gentiles : possessores secum
habent aulȩ cȩlestis: Non qđ in illa patria dis¬

Expanded text:
Sed repetitum est opus atque augustius factum per SaloSed repetitum est opus atque augustius factum per Salomonem, ut typice doceretur quia, multiplicata post Incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaei scilicet et gentilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria dis
Abbreviated transcription (Latin):
uero ala una cangebat parietẽ. & ala cherub
scdi alterum pariẽtẽ: ad illã caritatis adminis¬
trationẽ quã nobis exibent angeli ꝑtinet Iđ̃
alȩ altere in medio templi se inuicõ contn.¬
gebant: eam dilectionis gr̃am quase alterũ¬
trum conplectunt᷑ ex pͥmit Bene aũt seqͥt᷑. Texit
quoq cherubim auro: quia & naturã eoꝵ con¬
ditor in mortali claritate sublimauit & mes¬
tem uera dilec̾t̾ionis atq humilitatis luce. re¬
pleuit: Notandũ sane qđ mox̾ses dum tab̾na¬
culum faceret: fec̃ & duos cherubim aureos
quos posuit imꝓpitiatorio quod erat suꝑ arcam
Salomon auc̃e addidit alios duos multo mai¬
ores quos itẽplo poneret : sub quoꝵ alis areã
ĩmedio pon̾es cum propitiatorio & cherubim
pͥorib Sicq factũ ẽ : ut intab̾naculo quidẽ
essent cherubim duo: Incẽplo autẽ qͣtuer: ad
unã uero eandẽq significationẽ: uttiq ꝑtinent:

Expanded text:
vero ala una tangebat parietem, et ala cherub vero ala una tangebat parietem, et ala cherub secundi alterum parietem, ad illam charitatis administrationem quam nobis exhibent angeli pertinet. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur exprimit. Bene autem sequitur: « Texit quoque cherubim auro. » Quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos cherubim aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam, Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret; sub quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio et cherubim prioribus . Sicque factum est ut in tabernaculo quidem essent cherubim duo, in templo autem quatuor; ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
significandũ: quia minus quã inter duos caritas
stare ñ potest. Ande & saluator binos ad p̃dican¬
dum discipulos mittere curauit : ut tacite doce¬
ret eis qui uerbũ fidei p̃dicarent uircutẽ dilectio
is erant duo cherubim : quia disparilitas uolun¬
tatum siue cogitatuum in suꝑna patria nulla
est: ubi una om̃s eadẽq dei p̃sentis uisione
& gła in lustrant᷑. Posuitq cherubin in medio
templi in cerioris  Extendebant autẽ alas suas
cherubim & cangebat ala una parietem: & ala
cherub scdi cangelat parietem alterum. Ale
autẽ altere inmẽdio pariett cempli se in iuõẽm
contingebant: Manifestũ est exhis quȩ p̃dicꝰ¬
ca sunt qͣre cherubim inmedio templi interio¬
ris sint positi : quoꝵ. habitatio ẽ semꝑ incȩlis
Excendebant autẽ alas cherubim quasi ad uo¬
landũ : quia sp̃s angelici semꝑ habent animũ
ad obsequiũ diuinẽ uoluntatis paratũ: qđ

Expanded text:
significandum, quia minus quam inter duos charitas significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit, ut tacite doceret eis qui verbum fidei praedicarent virtutem dilection et operis erant duo cherubim, quia disparilitas voluntatum sive cogitatuum in superna patria nulla est, ubi una omnes eademque Dei praesentis visione et gloria illustrantur. « Posuitque cherubim in medio templi interiorherubim et tangebat ala una parietem, et ala cherub secundi tangebat parietem alterum. Alae autem alterae in medio pariete templi se invicem contingebant. » Manifestum est ex his quae praedicta sunt quare cherubim in medio templi interioris sunt positi, quorum habitatio est semper in coelis. Extendebant autem alas cherubim, quasi ad volandum, quia spiritus angelici semper habent animum ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tunt auctoris : ł certe quia leuitate spiritalis
nature. sunt p̃diti: lta ut ubi cũq uoluerim.
statim qͣsi uolando ꝑueniant: & hic cũ alis si¬
gurati & ꝓpħis sunt cũ alis ostensi: Benc aũt
ar̃ quia quinq cubitoꝵ fuerit a lacerub una:
& quinq cubitoꝵ alacherub alt̾a : qm̃ uirates
angelice. legẽ dĩ que in qͥnq libris des cripta ẽ
in deffẽssa de uotione custodiunt: diligendo
dilgendo & ꝓximos camq se ipsos plenitudo em̃i
legis caritas ẽ : Proximi aut̃ẽ eoꝵ & ipsi ad inui¬
cẽ sunt angelici sp̃s. & homines electi eoꝵ aeque
conciues cherub Unde utraq ala eius dẽ men¬
sure ꝑhibet᷑: quia uidet eadẽ ipsa de uotione
qua sese alterutrũ in dõ diligunt: hrãm quoq
ad se ascendentiũ societatẽ desid̾ant Sicq si¬
mul alȩ decem cubitos conplent: cũ in gemi¬
na caritatis exibitione angeli de conditoris
consortium eius dem de qua loquim᷑ caritatis

Expanded text:
tunt auctoris? Vel certe, quia levitate spiritalis tunt auctoris? Vel certe, quia levitate spiritalis naturae sunt praediti, ita ut ubicunque voluerint, statim quasi volando praeveniant; et hic cum alis figuratierit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quoniam virtutes angelicae legem Dei, quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt, diligendo diligendo et proximos tanquam seipsos. « Plenitudo enim legis charitas est. » Proximi autem eorum et ipsi adinvicem sunt angelici Spiritus, et homines electi eorum aeque concives; unde cherub utraque ala ejusdem mensurae perhibetur, quia videlicet eadem ipsa devotione, qua sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant, sicque simul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris consortium ejusdem, de qua loquimur, charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Habentes in iuolatam in se sui conditoris
lmaginẽ : seruata ꝑpetuo sc̃itate & iusticia &
ueretate : quã pͥma conditione ꝑceꝑunt: De
narius namq decẽ obolis constat: & contine¬
rȩ in se nom̃ regis & imaginẽ consueuit: Qua¬
ꝓpter & figuie regni cȩlestis aptissime congni¬
it: ubi & angeli sc̃i in imagine sui conditoris
nes imaginẽ euis. quã peccando amiserant re¬
cipiunt: Quinq cubitoꝵ a lacherub una: &
quinq cubitoꝵ alacherub altera: id ẽ .x. cu¬
bitos habentes asũmitate alae: usq ad ale al¬
terius sũmitate : Ale c̃ in scoꝵ. hominũ figua
ponuntꝰ : iurtutes significant coꝵ qͥbus ad cȩ¬
lestia semꝑ uolare. atq in his c̃uersationẽ de¬
lectant᷑ habers: Cum uͦ in significatione ango¬
loꝵ ponunt᷑ alaȩ : quid aptius quã grãm demas¬
trant ꝑpetue & in de foctiuȩ felicitatis eoꝵ:
qua semꝑ in celestib inministerio sui ꝑsis¬

Expanded text:
tur, habentes inviolatam in se sui conditoris tur, habentes inviolatam in se sui conditoris imaginem, servata perpetuo sanctitate, et justitia, et veritate, quam prima conditione perceperunt. narius namque decem obolis constat, et continere in se nomen Regis et imaginem consuevit Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et angeli sancti imaginem sui conditoris nes imaginem ejus, quam peccando amiserant, recipiunt. « Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera; id est, decem cubitos habens a summitate alae usque ad alae alterius summitatem. » Alae cum in sanctorum hominum figura ponuntur, virtutes significant eoer volare, atque in his conversationem delectantur habere. Cum vero in significatione angelorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam perpetuae et indefectivae felicitatis eorum, qua semper in coelestibus in ministerio sui
Abbreviated transcription (Latin):
toris &e pedemptoris significat iuxta allud psal¬
miste: Abscondes eos in abdito uultus tui: a
conturbatione hominum lta cenacula in alto
eamdẽ uitã hoc ẽ in celis eẽ. & ñ in hoc mundo
designant: Dicento apło: Quȩ sursum st̃ que¬
rite: ubi xp̃s ẽ indextera dĩ sedens: Quȩ suiꝰ
sum sapite: non quȩ suꝑ terram:⁊¬
t fec̃ in oraculo duo cherubim de lignis oli¬
uarum : decẽ cubitoꝵ altitudinis: Cherubior
sic̃ ꝓpħa hietechiel aꝑte de clarat: angelicȩ dig¬
nit̾atis uocabulũ ẽ: Numeroq singulari che¬
rub dicit᷑ plurali cherubim Unde apte infi¬
guris cherubim quȩ erant in oraculo factȩ: an¬
gelica mysteria quȩ conditori suo incelis semꝑ
ad sistunt possent incelligi. Iui iacte de lignis
oliuaꝵ facti eẽ ꝑhibent᷑: quia nimirũ uirau¬
arescant uncte st̃  Decem aute sunt cubitoꝵ
alcitudinis : quia denario uite aeternȩ fruun¬

Expanded text:
toris et redemptoris significat, juxta illud Psaltoris et redemptoris significat, juxta illud Psalmistae: Abscondes eos in abdito vultus tui a conturbatione hominum ; ita coenacula in alto eamdem vitam, hoc est, in coelis esse, et non in hoc mundo designant, dicente Apostolo: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est, in dextera Dei sedens. Quae sursum sunt sapite, non quEt fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis. » Cherubim, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est, numeroque singulari cherub dicitur, plurali cherubim. Unde aperte in figuris, cherubim qui erant in oraculo facti angelica ministeria quae Conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olivarum facti esse perhibentur, quia nimirum virtuarescant, unctae sunt. Decem autem sunt cubitorum altitudinis, quia denario vitae aeternae fruun
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad ꝑfectionẽ ꝑ uenientes : mͥ lecebras utioꝵ
carnaliumq uoluptatũ moraficant: Illi uideł
sermones ueritatis: quoꝵ in stitutione carnẽm
nr̃am crucifigere c̃ uitiis & concupiscentiis edoce.¬
fige claruis atimorẽ tuo carnes meas : auidicus
enim cuis cmnui qͥ rursum ad ꝑfectiora ꝑue¬
niens ÷ dic̃ clauis dilectionis: Michi aut̃e ad¬
herere deo bonũ ẽ: Nichilq erat in cemplo: qđ
non auro tegeret᷑ sed totũ altare oraculi cexit
a uro: Deaurata ẽ. qͥppe porticus antȩ cemplũ:
quia paties ueteris testam̃ti dõ ꝑ caritatẽ placue¬
runt ⁊ De auratũ ẽ ipsũ cemplũ : quia eadem ipsa
in suꝑna patria sola caritas regnat: S ibi
eo uerius & securiꝰ : quo p̃sens ipse ds̃ qͥ est cari¬
tas uidet᷑. ibi eo cercius : quo ipse mediator dĩ
& hominũ qͥ solus paternoꝵ ẽ. conscuis secretoꝵ:
ueluo arca testamenti semꝑ aspicit᷑: qđ aut̃ oȩ
arca : internã scõꝵ uitã in conspectu sui condi¬

Expanded text:
es, illecebras vitiorum carnaliumque voluptatum mortificant. Illi videlicet sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis docefige clavis a timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui . » Qui rursum ad perfectiora perveniens, dicit de clavis dilectionis: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » « Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur. Sed et totum altare oraculi texit auro. » Deaurata est quippe porticus ante templum, quia Patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum templum, quia eadem ipsa in superna patria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur: ibi eo certius, quo ipse Mediator Dei et hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca Testamenti semper aspicitur. Quoarca, internam sanctorum vitam in conspectu sui condi
Abbreviated transcription (Latin):
pideos antiquum dei popłm : tabulata cedrina
nouũ: aurȩas lamininas. utriꝰq in cȩlis p̃mia
designarȩ: Cum idem parietes templi &mpor¬
ticu & in ipso templo & in scĩs scõꝵ : pari sue.¬
rino mͦ. De lapidib & lignis & auro conpacti

Expanded text:
pideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina pideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designare: cum idem parietes templi et in porticu, et in ipso templo, et in Sanctis sanctorum pari fuerint modo, de lapidibus et lignis
Abbreviated transcription (Latin):
ills lapide circũcidebat᷑ imp̃putio: nos signo
crucis consecram̃ in fronte : possunt ñ in congrus
parietes templi lapidei : siue pauimentũ p̃cio¬
sissisno marmore stͥratũ: eoꝵ qͥ inlege fidelã
ac ꝑfecte uixerunt typum tenere: labule uͦ
cedrine siu̾e abiegnę noui testamenti uistos
in dicare : qͥ uolentes post dñm uenire ab ne¬
gant semet ipsos : & sumpta cruce sua cotido
sequunt᷑ illum : & quoniã utͥusq temporis ius¬
tos : cõmunis gła suꝑnȩ manet redͥbutionis:
lapidib ac lignis preciosis. cercia õ species aure¬
arum ad iuincta laminaꝵ: Nec contͣrium de¬
bet uideri qđ supͣ diximꝰ : portc̃ quȩ erat ante
templũ antiquoꝵ figuram gestaro fideliũ: Ipsũ
uero templũ eoꝵ qui post incarnationis dñicȩ
tempꝰ in mundũ uener̃: Porro domũ in terio¬
rem regni celestis gaudia: quȩ utrisq uisas
donant᷑ figurare : Nunc aũt̃ dicamꝰ parietes la¬

Expanded text:
ille lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo ille lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte, possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum, qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum tenere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae Novi Testamenti justos indicare: qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et, sumpta cruce sua, quotidie sequuntur illum . Et quoniam utriusque temporis justos communislapidibus ac lignis pretiosis tertia est species aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri, quod supra diximus, porticum quae erat ante templum, antiquorum figuram gestvero templum, eorum qui post incarnationis Dominicae tempus in mundum venerunt. Porro domum interiorem, regni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur figurare. Nunc autem dicamus parietes la
Abbreviated transcription (Latin):
regulam sibimet ad glutinati: Tabulȩ cedri¬
nȩ siue abiegnȩ st̃ sc̃i: latitudine uariarũ uir¬
tutũ scđm donationes spiisscĩ: in una eadẽq
fide sibimet alterutrũ conȩxi Auri lanmi¬
nę sunt scĩ suꝑ eminentẽ scien cie caritatẽ
habentes : huiꝰq fulgore gͣtissimo ad in uioẽ
cuilgaudentes que tͥta: beatus apłs una sentes¬
tia c̃plexiis ẽ dicens: Nam in xp̃o iħu neq
circũcisio aliqͥd nalet neq p̃putiũ: seo fides
que ꝑdilec̃tionẽ oꝑatur: fidei namq in iucte¬
lapis figuram tenuit: cedrus ac̾tionis odori¬
fere. Aurũ transcendentis oñia dilectionis: ues¬
titurq lapideus pariȩs tabulas cedrinis: Cum
ꝓfessio fidei bonis ornat᷑ oꝑib Ne otiosa uidicr¬
tur ẽẽ. aut mortua. Uerum quia lex in lapi¬
de scripta : doct᷑na uero euũgłii ꝑ lignũ ẽ. do¬
minice passionis confirmata : unde & popłs

Expanded text:
regulam sibimet agglutinati. Tabulae cedriregulam sibimet agglutinati. Tabulae cedrie sive abiegnae sint sancti, latitudine variarum virtutum, secundum donationes sancti Spiritus in una eademque fide sibimet alterutrum connexi; auri laminae, sunt sancti supereminentes, scientiae charitatem habentes, hujusque fulgore gratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus apostolus una sententia complexus est, dicens: Nam in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem olapis figuram tenuit, cedrus actionis odoriferae, aurum transcendentis omnia dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur vel esse mortua. Verum quia lex in lapide descripta, doctrina vero Evangelii per lignum est Dominicae passionis confirmata, unde et populus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑabilẽ uirtutẽ. et uenustatẽ signares: qulo
nimirũ ligno om̃is domꝰ dñi in t̾nsecꝰ uestitur.
Cum corda iustoꝵ solo bonoꝵ oꝑum amore ni¬
tescunt Habetq domꝰ in tabulis cedrinis cor¬
naturas suas. & iuncturas fabie factas: cũ idẽ
electi sese ad in uicẽ pulcherrima caritatis copu¬
la conectunt: lta ut cũ in numera sit multitudo
fideliũ: unũ tam̃ cor : unã hab̾e animã. ꝓ cõ¬
munis fidei ac dilectionis societate merito di
offitia caritatis quib ad in uicẽ fraternitas sc̃a
copulat᷑ : Atq in unam xp̃i domĩ coto terraꝵ
eminentes : cum oꝑa uirtutũ scĩ neq̃quã occul¬
ta tegunt: sed manifesta exp̃ssione foris omnib
quales sint ipsi qͥd agant in exemplũ uiuendi ꝓfẽ¬
runt: Omĩa eedrinis cabulis uestiebant᷑ : nec om¬
nino lapis apparere poterat impariete: Et lapi¬
distinctione cũ pariter ponunt᷑ : ut lapides ui¬
ui sint scĩ fortitudine fidĩ: in unã eamdẽq

Expanded text:
tem signaret: quo nimirum ligno omnis domus Domini intrinsecus vestiebatur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas et juncturas fabrefactas, cum iidem electi sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connectuntur: ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam, pro communis fidei ac dilectionis societate, merito dicofficia charitatis, quibus adinvicem fraternitas sancta copulatur, aeminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, qrunt. « Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapidistinctione, cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducit᷑ speciem: congruę castigationẽ carns
rãx in sinuat: cuiꝰ quasi humorẽ ingenitum
bra ur̃a quȩ sunt suꝑ terrã : Fornicationẽ. in mũ¬
ndiciã. libidinẽ. concupiscentiã malã & auari¬
ciam: quȩ ost simulachroꝵ. seruutus. ad quan¬
tam uero candoris gr̃am hanc uelit ꝑduci: ale¬
as alias ostendit dicens. Obsecro uos fr̃s ꝑmi¬

Expanded text:
deducitur speciem, congrue castigationem nostrae deducitur speciem, congrue castigationem nostrae carnis insinuat. Cujus quasi humorem ingenitum cationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum servitus . Ad quantam vero candoris gratiam hanc velit perduci, alias ostendit, dicens: Obsecro vos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
sed iam iamq esset ꝓcime om̃ib aꝑiendus : qͥ
abintio mundi usq ad id temporis in fide ue¬
ritatis de mundo transier̃: Bene idẽ uelum
sub quo inoraculum in trabatur. ex iacintho
purpura coccino & bẏsso factũ esse : ei quoq
cherubim interti essẽ memorant᷑: Hiacinthus
qͥppe qͥ celi colorẽ imitat᷑: suꝑnoꝵ desiderus
apte conparit᷑  Purpura quȩ sanguine con
chilioꝵ c̃ficit᷑: & sanguineã ipsa prefero speci¬
em: non in merito sacͣmentũ dñios signat pas¬
sionis: quo nos initiari eriuc̃e nĩtam portando¬
debemus Coccinũ qđ rubeo colore flãmescit: cos¬
grue uitus expͥmitur amoris: de quo mirantes
dixere qui cũ dño ambulauerant discipłi: Non¬
ne. cor nr̃m ardens erat in nobis. dũ loqueret᷑
in uia & aꝑiret nobis scripturas e̾ byssus quę de
terra uirenti germine nascit᷑: & longo artificũ
exercitionatiuum exuit uirorẽ atq ad albentem

Expanded text:
sed jam jamque esset proxime omnibus aperiendus, qui sed jam jamque esset proxime omnibus aperiendus, qui ab initio mundi usque ad id temporis in fide veritatis de mundo transierunt. Bene idem velum, sub quo in oraculum intrabatur, ex hyacintho, purpura, coccino et bysso factum esse, ei quoque cherubim intexti esse memorantur. Hyacinthus quippe, qui coeli colorem imitatur, supernorum desideriis achyliorum conficitur, et sanguineam ipsa praefert speciem, non immerito sacramentum Dominicae signat passionis, quo nos initiari, crucem nostram portandodebemus. Coccino, quod rubeo colore flammescit, congrue virtus exprimitur amoris: de quo mirantes dixere, qui cum Domino ambulaverant, discipuli: « Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terra virenti germine nascitur, et longo artificum exercitio, nativum exuit virorem, atque ad albentem
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽ: ut interparietes de auratos etiã olosesric̃
fulgereo: sed in eiꝰdem mẏsterii cuius & ostiola cũ¬
grua significatione ante arcam atq in¬
gressũ᷑ oraculi ad pensum⁊ ut sic̃ ostiola congru¬
is horis aꝑiebant᷑. sic & uelũ reuelaretꝰ. quotiẽs
ad uenirent quib in scã scõꝵ esset ingrediendũ:
huius gͦ ueli sedula reuelatio scłm legẽ aꝑtio
nẽ significat regni cęlestis : que nobis ꝑ in carnã¬
tionẽ dñi & saluatoris nr̃i donata ẽ. Unde &
baptirato eo cȩli aꝑti sunt: ut ostenderet quia
ꝑbaptisma qđ nobis ipse conseerauit ianuã pa¬
crie cęlestis deberemꝰ in gredi: & moriente illo
incruce idem uelum scissum ẽ. mediũ astimo
usq deorsũ: ut aꝑte doceret᷑: quia siguit lega¬
les iam tunc ad finẽ uenissent : ac uerttas euas¬
gelii arcanaq cȩlestia : & ipse cȩli ingressus nos
ad huc ꝓpħandus ac figuraliter significandus :

Expanded text:
tum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum tum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret, sed in ejusdem mysterii, cujus et ostiola, congrua significatione ante arcam atqgressum oraculi appensum, ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, et velum revelaretur quoties advenirent quibus in sancta sanctorum esset ingrediendum. Hulestis, quae nobis per incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est. Unde et baptizato eo coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma, quod nobis ipse consecravit, januam patriae coelestis deberemus ingredi . Et, moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum , ut aperte doceretur, quod figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli ingressus non adhuc prophetandus ac figuraliter significandus,
Abbreviated transcription (Latin):
rito p̃cellant bonȩ actionis: Habent namq in se
pic̃turã cherubim sculptam: cũ angelicã inter¬
ris uitam quantũ mortalib possibils ẽ : & meni¬
te imitant᷑ & oꝑe: habent palmaꝵ species : cum¬
dona suꝑnȩ retributionis fixa semꝑ intentione
meditant᷑: Palma namq manꝰ iuctricis ornatus
ẽ i Habent anaglyfa ualde ꝓminentia: cũ cer¬
tissima bonoꝵ oꝑum documenta : & quȩ nemo
in sinistrã partẽ in terp̃tari ulla tenus ualeat.
Cunctis sese induentib ostendunt: & hec om̃ia
sunt auri lãminas oꝑta: cum sic̃ sepe dic̾tum.
& semꝑ dicendum ẽ.: cȩteris urtutum florib
specialib in magnis eccłie menbris fulgor
suꝑ eminet amoris: his ostiolis etiam uelũ fuisse.
ad ditũ: uerba dierũ narrant : fec̃ quoq uelum
in qͥt ex hiacintho purpura coccino &e bỹsso : &
in texiuit ei cherubim: qđ lȩ coris quidẽ gr̃a fac¬

Expanded text:
rito praecellant bonae actionis. Habent namque in se rito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam Cherubin insculptam, cum angelicam in terris vitam, quantum mortalibus possibile est, et mente imitantur et opere. Habent palmadona supernae retributionis fixa semper intentione meditantur. Palma namque manus victoris ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari ullatenus valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia sunt auri laminis operta, cum sicut saepe dictum et semper dicendum est caeteris virtutum floribus specialibus in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum Verba Dierum narrant. « Fecit quoque velum, inquit ex hyacintho, purpura, coccino, et bysso, et intexuit ei cherubim . » Quod decoris quidem gratia fac
Abbreviated transcription (Latin):
ruptio autẽ: fac̃ eẽ ꝓximũ deo: Concupiscencia
icaq sapientie : deducet ad regnũ ꝑpetuũ: Quib
om̃ib apte congruit: qđ eadem ostiola delignis
fiunt oliuaꝵ:: quia nimirum & angłi & homines
modei gloriosos exibent: In mo om̃s elocti ꝑar
ma lucis & pietatis: ad itum sibi patriȩ cȩlestas
aꝑiunt: duo sunt autẽ ostiola siue quia dm̃ ac
ꝓximos diligunt & angeli & homines scĩ: Neq
ullus ianuã uite nisi ꝑgeminã hanc dilec̾tione
animas elec̾toꝵ aula cęli recipit : seo & corporib
inmortali gła p̃ditis. in udicio suas fores aꝑio
Et̃ sculpsit ineis picturam cherabun & palma¬
rum species: & anaglyfa ualde ꝓminentia : E
cexit ea auro: A naglyfa grece quȩ latine dicui
orbem eccłia in scĩs sus ac ꝑfec̾tis exerces: illi
p̾cipue quib fidelium cura cõmissa & claues reg¬
ni cęloꝵ sunt date om̃i debeant sollertia in sĩste¬
rȩ: ut quantũ gͣdui p̾minent cęteris : tantũ & me¬

Expanded text:
mum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum . » Quibus omnibus apte congruit quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli et homines mo Dei gloriosos exhibent, imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Deum ac proximos diligunt et angeli et homines sancti, neque ullus januam vitae nisi per geminam dilectionem hanc animas electorum aula coeli recipit, sed et corporibus immortali gloria praeditis in judicio suas fores aperit. « Et sculpsit in eis picturam cherubim, et palmarum species, et anaglypha valde prominentia, et texiorbem Ecclesiae in suis sanctis ac perfectis exercet, illi praecipue quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere ut quantum gradu praeminent caeteris, tantum et me
Abbreviated transcription (Latin):
in habitationẽ patriȩ olestis in troducim̃ aptissi¬
roꝵ qͥbus claues regni celoꝵ sunt date tenent fi¬
guram: qui accepta adño potestate ligandi atq
soluendi : & dignos intra regni ianuã admitauiis:
& contumaces in puros ac suꝑbos: ex cõmunicans¬
do siue anatematitando ab in gressu uite ꝑhen¬
nis eliminant : S & oꝑa iusticiȩ quoꝵ merito

Expanded text:
inhabitationem patriae coelestis introducimur, aptissiinhabitationem patriae coelestis introducimur, aptissi quibus claves regni coelorum sunt datae , tenent figuram; qui, accepta a Domino potestate ligandi atque solvendi, et dignos intra regni januam admittunt, et contumaces, impuros ac superbos, excommunicando sive anathematizando ab ingressu vitae perennis eliminant. Sed et opera justitiae, quorum merito
Abbreviated transcription (Latin):
olitarũ: hoc ipsum uidet᷑ aꝑtuis explicate uolu¬
isse cum ad uxcit duo ostia deliguis oliuarũ
Unus qͥppe erat ingressus oraculi : sedidem
ingressus duob ostiis claudebat᷑: rursũq resera¬
tis eisdem aplebat: sicut etiã cemplũ sicut por¬
cicus ante cemplũ: unũ ñ ampliꝰ habebant in¬
croitum : Certi utiq causa misterii: quia unuꝰ
dñs una fides unũ baptismaᷤ. unũ baptsma: unꝰ
in regnũ cȩleste ꝑ oꝑa fidei ẽ sꝑandus in goitus:
Nam qđ cinus esset in gressus oraculi : testat᷑ hoc
qđ inferius de arca scriptũ ẽ: Cumq eminerent
uectes & apparerent sũmitates eoꝵ foris sc̃uari¬
um ante oraculum: ñ apparebant ultra ex tͥnse¬
cus: ubi patenter ni fallor ostendit᷑ : qđ unus erat¬
ingressus oraculi. & hic eregions factus aree:
quȩ inmaedio eius dẽ stabat or acuili : Cuiꝰ ingres¬
sus ostiola: ꝑ significationẽ multifarie possunt
accipi: Nam & angelicos sp̃s quoꝵ ministerio

Expanded text:
olivarum, hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse cum adjunxit: et duo ostia de lignis olivarum. Unus quippe erat ingressus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut etiam templum. Sicut porticus ante templum, unum non amplius habebat introitum. Certi utique causa mysterii, quia « unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus . » Unus in regnum coeleste per opera fidei est sperandus introitus. Nam quod unus esset ingressus oraculi, testatur hoc quod inferius de arca scriptum est: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patenter ostenditur, ni ingressus oraculi: et hic e regione factus arcae, quae in medio ejusdem stabat oraculi. Cujus ingressus ostiola per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus quorum ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ circuitũ templi & oraculi : Continuo subiunc
tum ẽ: & fec̃ latera in circuitu In qͥbus nimir̃
laterib in celleximꝰ diuma esse. p̃sidia designata
quę nos ab hoc ad huc scło laborantes: ac ꝓcaptu
nr̃o ad suꝑiora nitentes. cotidie nedeficiamus ad¬
iuuant: bens aut̃ in hoc sup̃mo tabulato inter¬
to domus dñi .u. cubitos altum ẽẽ memoratur :
quia nimirũ ita nos in illa patria diuine p̾sen¬
tia claritatis ad implet: ut nichil aliud iusus
nr̃: nehil auditus : nichil olfac̾tus: nichil
gustus: nichil tactus dulce habeat: nisi di¬

Expanded text:
per circuitum templi per circuitum templi tum est: « Et fecit latera in circuitu. » In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata: quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus, adjuvant. Bene autem in hoc supremo tabulato, in tecto domus Domini, quinque cubitos altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tactus dulce habeat, nisi di
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uniuersa ꝑfectis quibq conueniunt:
quoꝵ in suꝑabilis ẽ patientia : Fama iurtutũ
eximia : p̃ sentia cunctis gͣtissima bonis: auo¬
coritas : ad reuincendos confutandosq eos qui
ueritati resistunt constantissima: Qui & in hac
uita & in futura: singulari p̃ceteris sc̃is eminessia
fulgent Ec ȩdificauit cabulatũ suꝑ omnẽ domũ:
quinq cubitis altitudinis. Luriculas significat quẽ
insup̃mo domꝰ tecto ꝑ circuitũ erant factȩ ÷ neqͥs
ad altiora ꝑueniens reperte laberet ad iia ÷ qđ in
om̃i domo quã qͥsq edificaret moyses fieri p̾cepit
Cum ȩdificaueris inqͥens domũ nouã. facies mu¬
rum tecti ꝑcirciutũ: ne effundat᷑ sanguis indo¬
mo tua & sis reus labente alio & in preceps ruei¬
te hȩc aũt tabulata siue luriculȩ: supra sunt la¬
tera uocata: ubi cum dic̾tũ esset: & edificauit suꝑ
parietẽ templi cabulata ꝑgr̃rũ in parietib domus

Expanded text:
Quae universa perfectis quibusque conveniunt, Quae universa perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximia, praesentia cunctis gratissima, in bonis auctoritas, ad revincendos, confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima: qui et in hac vita et in futura, singulari prae caeteris sanctis eminentia, fulgent. « Et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis atum erant factae, ne quis ad altiora perveniens repente laberetur ad ima. Quod in omni domo, quam quisque aedificaret, Moyses fieri praecepit. Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum, ne effundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente. Haec autem tabulata sive turriculae, supra sunt latera vocata; ubi cum dictum esset, Aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum, in parietibus domus,
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ : quia post p̃sentes fideliũ labores : post
acceptam in futuro reqͥem animarũ : plena tociꝰ
eccłiȩ felicitas in resurrac̃tionis gła complebit᷑.
Ec edificauit domũ & consũmauit eam texto
quoq domũ laquearib cedrinis: Laquearia¬
ornata: ab in ferior rabib affiguntur & quia
ter geminȩ altitudinis domꝰ dñi facta erat: t̃na
nimirũ habebat laquearia: quid aũt̃ aptius ꝑ
laquearia ÷ quã sublimiores quosq in sc̃a eccle¬
sia iustos significari credamꝰ ẽ quoꝵ opus &
doctrina cunctis in exemplo ꝓposita : quasi
longiꝰ in alto p̃minet : cũ qͥsq suis in tercessio¬
nibus & exortacionib animos in firmoꝵ ne
in cemptationib deficiant ꝓtegunt: quȩ ni¬
mirum laquaria: recte cedrina esse describun¬
tur: Cedrus namq arbor ẽ imputribilis
omĩno naturȩ ÷ odoris iocundi. Aspectus nitidi
serpentes accensa. nido refugans ac ꝑimens

Expanded text:
matur, quia post praesentes fidelium labores, post matur, quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. « Aedificavit domum et consummavit eam. Texit quoque domum laquearibornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur: et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi longius in alto praeeminent, quosque suis intercessionibus et exhortationibus animos infirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens.
Abbreviated transcription (Latin):
& cubicula : Dedit autẽ in quit dđ salomoni filio
suo: descriptionẽ poraicus templi: & cellarioꝵ &̃ o
naculi & cubiculoꝵ in aditis : & domus ꝓpitiati¬
onis: ubi etiã excerioꝵ domoꝵ quȩ eiant extra
atrtum sacerdotum in circuitu templi fecit mens¬
tionẽ : cum ꝓtinus ad uinxit: Dec non & omniũ
quȩ cogitau̾erat atrioꝵ & exedrarũ ꝑcircuitum:
inthesauros domus dñi & in thesauris sc̃oꝵ.
Qđ aũt om̃is altitudo templi .cxx. fuit cubito¬
rum: ad idẽ sacramentũ respicit: Qđ &e pͥmiti¬
ua in hierusolẏmis eccłia: post passionẽ resur¬
rectionẽ & ascensionẽ dñi incȩlos: in hoc nume
nificationẽ referti uite future: Quȩ nunc in sab̾¬
batismo gerit᷑ animarũ fideliũ: ꝑ ficiet᷑ autẽ in
fine scłi resurrectione corpoꝵ in mortaltu Ipsa
electoꝵ beatitudo in futura uita de signat᷑: Ap¬
te in hoc terciũ domus dñi cenaculum consum¬

Expanded text:
 cubicula. Dedit autem, inquit, David Salomoni filio  cubicula. Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus et templi, et cellariorum, et coenaculi, et cubiculorum in adytis et domus propitiationis. Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Nec non et omnium quae cogitaverat atriorum et exedrarum per circuitum in thesauros domus Domini, et in thesauros sanctorum. Quod autem omnis altitudo templi 120 rum, ad idem sacramentum respicit: quod et primitiva in Hierosolymis Ecclesia post passionem, resurrectionem et ascensionem Domini in coelos, in hoc numernificationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum fidelium, perficietur autem in fine saeculi, resurrectione corporum immortalium. Ipsa electorum beatitudo in futura vita designatur, apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consum