comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio aut ꝓ sexu ponit᷑ : aut ꝓ infirmitate. ꝑ
sexu ut ibi. misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere:
ꝓ infirmitate. cũ qͥd̾a sapiẽs ait. Melior ẽ in iqͥtas uiri
ꝙͣ bñ facienᷤᷤ mulier. Uir enĩ fortis qͥlibet &e discretꝰ uo¬
cat᷑: mulier uͦ mens infir ma uł indiscreta accipit᷑. Et
sepe ꝯtingit u eẽ discretꝰ qͥsꝙ subito labat᷑ in culp̃a. atq
ĩdiscretꝰ aliꝰ & ĩfirmꝰ bonã exhibet oꝑationẽ. S i is qui
indiseretꝰ atq infirmꝰ ẽ ñ nunqͣm de eo quod bene
egerit ampliꝰ eleuat᷑ atq grauiꝰ in culp̃a cadit:
diseretꝰ uͦ quisq etiã ex eo qd̾ se male egisss ĩtelli¬
git ad discretionis regłam artiꝰ reducit᷑: &e ind̾
artiꝰ ad iusticiã ꝓficit. unde ad tempꝰ a iusticia

Expanded text:
eloquio aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu, ut ibi: « Misit Deus Filium suum factum ex muliere . » Pro infirmitate, ut quidam sapiens ait: « Melior est iniquitas viri  benefaciens mulier. » Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur: mulier vero mens infirma, vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem; sed is qui indiscretus atque it amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit. Discretus vero quisque, etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad discretionis regulam arctius reducit, et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe humana qͦt tẽptationes patit᷑. qiͣ tot
flatib mouet᷑. Hanc enĩ plerũq ira ꝑturbat:
cũ recedit. ira succedit inepta leticia. luxu¬
rie stimulis urget᷑: estu auaricie longe late¬
q ad ambienda que t̾rena st̃ tendit᷑. Aliqͣndo
hanc suꝑbia leuat: aliqñ uͦ mnordinatꝰ timor in
infimis ponit. Qͥa gͦ tot tẽptationis flatib¬

Expanded text:
ppe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatib
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. Alit̾ enĩ timet coniugẽ uxror amans:
alit̃ timet dñm ancilla peceans. Iheremias
sub specie iudee deplorat dicens. Lapsa ẽ in
lacũ uita mea: & posuert̃ laꝑide̾ suꝑ me. In
lacu qͥppe uita labit᷑: du labe iniquitatis in¬
quinatur. Lapis uͦ suꝑponit᷑. du etiã dura
suetudine mens in peccõ deuorat᷑: ut si uelit
male. consuetudinis p̃mitur. Mulieres opu¬

Expanded text:
charitas. Aliter enim timet conjugem uxor amans, et aliter timet Dominum ancilla peccans. Sic ergo s semetipsum deplorat, dicens: « Lapsa est in lacum vita mea, et posuerunt lapidem super me . » In lacum quippe vita labitur, dum labe iniquitatis inquinatur. Lapis vero superponitur, dum etiam dura consuetudine mens in peccato devoratur, ut si velit mole consuetudinis desuper male p
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate ꝑmittit affligi: recte nc̃ dic̃ ei. Ad pun¬
ctum in modico dereliqui te. fos enĩ qͦs inet̃¬
num diligit: ad tempꝰ relinquere consueuit᷑. Uñ
&e palmista precat᷑ dicens. Non me derelinquas
usquequaꝙ. Derelinqui enĩ sese ad modicũ posse
utilit̾ nouerat: qui ne usquequaq relinqueret᷑
petebat. Scõs qͥppe suos dñs ueniendo adiuuat:
derelinquendo ꝓbat: donis firmat: tribulatio¬
nib int̾rogat. Siue longo gͥ siue breui tpr̃e e¬
lectus qͥsq uł eccłia tribulationib subiaceat:
apte dicit᷑ ei. Ad punctũ in modico relinqͥ te.

Expanded text:
ermittit, recte nunc dicit ei: « Ad punctum in modico dereliqui te. » Eos enim, quos in aeternum diligit, ad tempus relinquere consuevit. Unde et Psalmista precatur, dicens: « Non me derelinquas usquequaque . » Derelinqui enim sese ad modicum posse utiliter noverat, qui, ne usquequaque relinqueretur, petebat. Sanctos quippe suos Dominus veniendo adjuvat, derelinquendo probat, donis firmat, tribulationibus interrogat. Sive longo igitur sive brevi tempore electus quisque vel Ecclesia tribulationibus subjaceat, apte dicitur ei: « Ad punctum in modico dereliqui te.
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ resistet mͥ homo. homo enĩ resistere ei
omĩno ñ ualet. qñ se etiã aduleiscendum
excitat: & p̃cem que ei fundit᷑ ñ aspirat.
Uñ ꝑsalomonẽ dicit᷑. Non parcet in die uin¬
dic̾te. nͨ acquiescet cuiꝰquã p̃cib: neq sus¬
cipiet predẽptione dona plurima. Quam

Expanded text:
et non resistet mihi homo. » Homo enim resistere ei omnino non valet, quando se ad ulciscendum excitat, et precem, quae ei funditur, non aspirat. Unde et per Salomonem dicitur: « Non parcet in die vindictae, nec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipie
Abbreviated transcription (Latin):
le liber quo uolueris eas sequendo concupis¬
centias tuas: infrenabo te laude mea. ut
semꝑ laus esꝰ in ore meo. In dño laudabit᷑ aĩa
oblitꝰ ẽ mei. Putat. enĩ syon id est anima xͥana
munꝰ adhuc ꝑfecta. uł etiã eccłia in suis m̃bris
infirmantib. se int̾ adu̾sa relictã a dño: qͥa
mox a tribulationib ñ eripit᷑: & obliuioni
ꝑmittit᷑. Dei aũt memoria. nec obliuione rũ¬
pitur. nec recordatione sarcit᷑: s cũ aliqua de¬
stre mutabilita.⁊s consuetudine recordatꝰ uo¬
ut ñ misereat᷑ filio uteri su dic̃ dñs: Et si illa
oblita fuerit: ego tñ ñ obliuiscar tui. Nicħ in
hoc mundo inueniri pot̃ qd̾ tanto affectu ali¬
qͥd diligat qnͣto filiũ mat̃ diligit: s tñ ub̾iori¬
b caritatis uscerib &e ꝑseuerantiori affectu
diligit ds̃ filios suos. Nemo gͦ cũ aliqͥd patitur
molestie. estimet se. a dõ derelictũ. aut obluuoĩ
traditũ: qm̃ quẽ diligit dñs corripit: flagellat.

Expanded text:
le liber, quo volueris, eas sequendo concupiscentias tuas, infrenabo te laude mea, ne semper laus ejus in ore meo. In Domino laudabitur anima oblitus est mei. » Putat enim Sion, id est anima Christiana minus adhuc perfecta vel etiam Ecclesia in suis membris infirmantibus se inter adversa relictam a Domino, quia mox a tribulationibus non eripitur; et oblivioni quia Dei memoria nec oblivione rumpitur, nec recordatione sarcitur? Sed dum aliqua destrae mutabilitatis consuetudine recordatus vout non misereatur filio uteri sui? Et si illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui. » Nihil in hoc mundo inveniri potest, quod tanto affectu quis diligat, quanto mater filium diligit. Sed tamen uberioribus charitatis visceribus, et perseverantiori affectu diligit Deus filios suos. Nemo ergo, cum aliquid patitur molesti, aestimet se a Deo derelictum, aut oblivioni traditum: « Quoniam quem diligit Dominus, corripit; flagellat
Abbreviated transcription (Latin):
amore suspense: in quib ĩa dñs qi in celestibꝰ
regnat: Cȩlos gͥ palmo pond̾auit: qr scĩs uir¬
tutũ copiã larga manu tribuens qua sus¬
pendunt᷑: pondꝰ ad huc infirmitatis qͦ depͥ¬
munt᷑ ñ aufert. Ad ima qͥppe trahit eos caro¬
ne extollat sp̃c: ad sũma trahit sp̃c. ne. ꝓst̾nat.
caro. Et fit certo moderamine subleuante ce
depͥmente manu dnĩ. ut di unꝰqͥsq eoꝵ ĩa
qͥdem int̾iꝰ ad sũma rapit᷑. s adhuc tẽptatur
exti̾s. nec desꝑationis lapsũ nec elationis ineur
rat: qm nec tẽptatio ext̾ior culp̃ã ꝑficit qr in¬
t̾ior intentio sursũ trahit: nec rursũ int̾ior in¬
tentio in suꝑbiã eleuat: qi tẽptatio ext̾ior dũ¬
hit: subtilissimo iudicii int̾ni moderamine
infra sũma & supͣ infima in qͦdam medio aĩa
librat᷑. Celos itaq dñs palmo ponderauit: sic̃ &

Expanded text:
nsae, in quibus jam Dominus quasi in coelestibus regnat? Coelos igitur palmo ponderavit, quia sanctis virtutum copiam larga manu tribuens, qua suspenduntur, pondus adhuc infirmitatis, qua deprimuntur, non aufert. Ad ima namque trahit eos carone extollat spiritus; ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro; et sic, certo moderamine sublevante et deprimente manu Domini, ut dum unusquisque eorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, ne desperationrat, quoniam nec exterior tentatio culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum interior intentio in superbiam elevat, quoniam tentatio exterihit, subtilissimo judicii interni moderamine infra summa et supra infima in quodam medio anima libratur. Caelos itaque Dominus palmo ponderavit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ece in pace amaritudo mea amarissima. In
pace ẽ amaritudo electoꝵ amarissima: qr
qui semꝑ in amaritudine cordis st̃. t̃c̃ multo
uehem̃tis amaritudine replent᷑. cũ nicħ adũ¬
tus eiꝰ prunas ardere facit. Qd̾ enĩ prunas nͥ
suecensas int̾na cogitationẽ uł ꝯcupiscentia
repboꝵ hominũ m̃tes appellat: Pruna enim
uocat᷑ qnͣdiu arcdet. Cũ aũt extincta fuerit:
nominat᷑ carbo. Pruna qͥppe a ꝑurendo dicit᷑
& earbo qr caret fłamis. Prunas gͥ m̃tes ꝓpriis
concupiscentiis exustas intellige. alitũ uł suf-¬
flationẽ antiqui hostis occultã instigationem.¬
Alitꝰ gͦ er prunas ardere facit: qr ꝑsuasio erꝰ
m̃tes iniquoꝵ que ꝑ se ipsas succense st̃. mun¬
danis defideriis multo graui infłamat. Ar-¬
dent enĩ cũ qd̾libet tpĩale appetunt: qi nimi¬
rum urunt desidłia. que quietũ uł integrũ
ẽẽ animũ ñ ꝑmittunt. Itaq sufflat in igne.
prunas. ꝙ suggestione sua m̃tes reꝓboꝵ tangit:

Expanded text:
e, in pace amaritudo mea amarissima. » In pace enim est amaritudo electorum amarissima, quia qui semper in amaritudine cordis sunt, tunc vehementius amaritudine replentur, cum nihil adverdere facit . » Quid enim prunas nisi succensas internas cogitationes vel concupiscentias reproborum mentes appellat? Pruna enim vocatur, quandiu ardet, cum autem exstincta fuerit, nominatur carbo. Pruna quippe a perurendo dicitur; et carbo, quia caret flammis. Prunas igitur mentes propriis concupiscentiis exustas intellige; halitum vero vel sufflationem antiqui hostis occultam instigationemalitus ergo ejus prunas ardere facit, quia persuasio ejus mentes iniquorum, quae per se ipsas succensae sunt, mundanis desideriis multo gravius inflammat. Ardent enim, cum quodlibet temporale appetunt, quia nimirum urunt in desideria, quae quietum et integrum esse animum non permittunt. Itaque sufflat in igne prunas, quia suggestione sua mentes reproborum tangit,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ luxurie appetitũ frenant. mͦ estũ auariciȩ
temꝑant: mͦ głam elationis declinant: mͦ sug¬
gestiones liuoris obruunt: mͦ ignẽ furoris ex¬
tingunt. Reges gͦ st̃: qr tẽptationũ suaꝵ moti¬
b ñ consentiendo succũbere. s regendo p̾esse

Expanded text:
riae appetitum frenant, 838 modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestionem livoris obruunt, modo ignem furoris exstingnunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse
Abbreviated transcription (Latin):
&e corda elaudunt: transit qĩ eoꝵ: & uenit ue¬
rum ipsoꝵ. Quasi ipsoꝵ felicitas ẽ scħ: uerũ
ipsoꝵ pena ẽ. Nr̃m aũt qĩ trifticia ẽ: gaudi¬
s ait qi tristes. semꝑ aũt gaudentes. Bene
itaq p̃sentium uoluptatũ dilectores ei cõ¬
parant᷑: qui in somnis comedit & bibit. In
somnis qͥppe agunt dĩ in hac uita st̃. Cõme¬
dunt & bibunt: dũ suas uoluptates satiañ.
S tpr̃e mortis uł resurrectionis euigilab̾t:¬
&e aiuima eoꝵ erit uacua: qr omĩs ipsoꝵ uolup

Expanded text:
et corda claudunt, transit quasi eorum, et venit veet corda claudunt, transit quasi eorum, et venit verum ipsorum, quasi ipsorum, felicitas est saeculi; verum ipsorum poena est. Nostrum autem sed ait: « Quasi tristes, semper autem gaudentes. » Bene itaque praesentium voluptatum dilectores ei comparantur, qui in somnis comedit, et bibit. In somnis quippe agunt, dum in hac vita sunt. Comedunt et bibunt, dum suas voluptates satiant. Sed in tempore mortis vel resurrectionis evigilabet anima eorum erit vacua, quia omnis vo
Abbreviated transcription (Latin):
gladiis uł liguis uł prauis morib pugnaue.¬
runt adu̾sus eccłie religionẽ. Qui enĩ in h̾
scło delectant᷑ reb scd̾is: ita st̃ sicut qui in sõ¬
nis manducat & bibit. Uidet᷑ sͥ cibo aut potu
dũ dormit repleri: s cũ euigilaui̾t plꝰ incip̃
esurire. Tunc intelligit qm mnanis ille cib
& potus fuerit somniantis. Sic qu in hoc
cuiꝰ mom̃ti ẽẽ hanc scłarẽ potentiã qi in
somnis eã uidens. Ubi euigilauĩt: dep̃hen¬
dit qm manis huiꝰ scłi uoluptas sit. Hinc ẽ
qd̃ electis laborantib hic &e afflictis. econtra
qĩ habet: Quia sic̃ in sominis transit. Si qͥs som¬
niũ indicat adclit. qrͣ qĩ sedebã. qͣi loquebar.
qiͣ prandebã. qi equitabã: qĩ disputabã. To¬
tũ qi: qr cũ euigilauit ñ inuenit qd̾ uidebaat.
Quasi thesaurũ inuenerã dic̃mendicꝰ. Si qͣi
ñ eẽt: mendicus ñ eẽt. S qi qĩ erat: mendicꝰ ẽ.
Itaq qui nc̃ ad leticias scłares ocłos aꝑiunt

Expanded text:
oribus pugnaverunt adversus Ecclesiae religionem. Qui enim in hoc saeculo delectantur rebus secundis, ita sunt, sicut qui in somnis manducat, et bibit. Videtur sibi cibo aut potu, dum dormit, repleri, sed cum evigilaverit, plus incipit esurire; et tunc intelligit, quam inanis ille cibus et potus fuerit somniantis. Sic qui in hoc icujus momenti esse hanc saecularem potentiam quasi in somnis eam videns. Ubi evigilaverit, deprehendit, quam inanis hujus saeculi voluptas sit. Hinc est, quod de electis laborantibus hic et afflictis econtra dquasi habet? Quia sicut in somnio transit. Si quis somnium judicat, addit quasi, quasi sedebam, quasi loquebar, quasi prandebam, quasi equitabam, quasi disputabam, totum quasi, quia, cum evigilaverit, non invenit quod videbaQuasi thesaurum inveneram, dicit mendicus. Si quasi non esset, mendicus non esset. Sed quia quasi erat, mendicus est. Itaque qui nunc ad laetitias saeculares oculos aperiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
re libidinũ. cetoꝵq uitioꝵ arserunt cõburen¬
tur igne ꝓpetuo: ee qui fetore peccõꝵ delectati st̃
et̾no fetore cruciabunt᷑. Et pilosus clamauit¬
at alter ad altum. Qui nãq alii pilosi appella
incubos uocant. Quoꝵ nimirũ forma ab huma¬
na esfigie incipit: s bestiali extremitate t̃mina¬
tur. Pilosi gͦ nomine cuiꝰlibet. peccati asꝑitaᷤᷤ de¬
signat᷑: qd̾ &e si qnͣ qiͣ ab obtentu rationis incip̃
semꝑ tñ adirrationabiles motꝰ tendit. Et qi hõ¬
in bestia desmit: dũ culpa ꝑrationis ymaginẽ.
inchoans usq ad irrationabiłe effectũ tͣbit.
Nam sepe. edendi delectatio seruit. gule: & ser-¬
uire se simulat necessitati nature. Cũq uen-¬
trem in gluuies extendit: m̃bra in luxuriã
erigit. Rilosus gͦ alt̃ ad altum clamat.: q̃n sub¬
aliqua ratiocinandi sꝑecie. ꝑu̾sam m̃tẽ cul¬
pa subsequens ex occasione culpe p̃cedentis

Expanded text:
re libidinum, caeterorum vitiorum arserunt, comburentur igni perpetuo; et qui fetore peccatorum delectati sunt, aeterno fetore cruciabuntur. Postquamt alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatincubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et qin bestia desinit, dum culpa per rationis imaginem inchoans usque ad irrationabiles effectus trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat necessitati naturae, cumque ventrem ingluvies extenderit, membra in luxuriam erigit. Pilosus ergo alter ad alterum clamataliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. Alia ẽ enĩ fortitudo iustoꝵ: & alia
rȩꝓpboꝵ. Iustoꝵ qͥppe fortitudo ẽ carnẽ iunc̾e̾:
ꝓpriis uoluntatib contraire: delectationem
uitȩ p̾sentis extinguere: hur mundi asꝑa
ꝓ et̃nis p̃miis amare: adu̾santẽ inimicũ in
corde suꝑare. Repboꝵ uͦ fortitudo ẽ. tͣnsitoria
sine cessatione diligere: cont᷑ flagella ꝯdit o¬
ris insensibilit̾ ꝑdurare:. ad manẽ głam etiã
sołu uerbis ac morib s etiã gladiis impu¬
gnare: in semet ipsis spem ponere: iniqͥta¬
tem cotidie sine ullo desiderii defectu ꝑꝑe¬
erant extinctioni erꝰ clem̃tia seruabuntur.¬

Expanded text:
fortitudo justorum, et alia reproborum. Justorum quippe fortitudo est carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, adversantem inimicum in corde superare. Reproborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ad inanem gloriam etiam solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu perpeerant exstinctioni, ejus clementia servabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cie paxsqr qui neminẽ ledit s om̃s sic̃ se ip̃m di¬
ligit. & put uult ut faciãt sͥ homines bona. et
ipse facit eis similit̾: iste iusticiã oꝑat᷑. Et eultꝰ
iusticie silentiũ ẽ: qr qui iusticiã colere deside¬
rat: necesse ẽ ut ori suo custodiã ponat. Nam
m̃tis iusticia desolat᷑: qñ ab immodata locutiõe
ñ parcit᷑. Ille etiã silet: qui nullis praue actio¬
nis clamorib ꝑstrepit. Et hoc silentiũ ẽ cultꝰ
Ac si dice̾t. Quã ira feriam suꝑbos tre ꝑpendite:
si ipsos etiã qͦs in celo iuxta me condidi ꝑelatioĩs
uitio ꝑcutere ñ peꝑci. Uel in cęlo. io est in aere
ẽ mebrratꝰ gladus: feriendo potentes aeris. Cełu

Expanded text:
tiae pax, quia, qui neminem laedit, sed omnes sicut se ipsum diligit, et prout vult, ut faciant sibi homines bona, et ipse facit eis similiter, iste justitiam operatur. Et cultus justitiae silentium est, quia qui justitiam colere desiderat, necesse est ut ori suo custodiam ponat. Nam mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Ille etiam silet, qui nullis pravae actionis clamoribus perstrepit. Et hoc silentium est cultus ac si diceret: Quia ira feriam superbos, tunc perpendite, si ipsos etiam, quos in coelo juxta condidi, pro elationis vitio percutere non peperci. Vel in coelo, id est in aere est inebriatus feriendo potestates aeris. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit os suũ: in iudicio uociferabit᷑ & clama¬
bit: & qui hostes suos ita contͣ se confortauit.
ut ligari flagellari poss ab eis & erueifigi:
tune ut inincos suos puniat. ꝯfortabit᷑
suꝑ eos dicens: tacui. semꝑ silui: patiens sui.

Expanded text:
aperuit os suum, nunc vociferabitur, et clamabit; et qui suos hostes ita super se confortavit, ut ligari et flagellari posset ab eis et crucifigi, tunc, ut inimicos suos puniat, confortabitur super eos, dicens: « Tacui, semper silui, » etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ram potion̾ẽ calicis ire di. Audiant hoc qͥ
in conuiuiis ñ sołu gula & ebrietate. s et
aurib luxuriant: ut om̃s sensꝰ ce anime fort¬
tudo molescat. Quib omĩs potio ce ebrietas q̃
Sicut illi qui in uinea laborasse dicunt᷑. om̃s
denariũ uite et̃ne cõmunit̃ acceꝑunt. licet
in domo patͥs mansiones multe sint. ce stella
ab stella in claritate differat: sic ce om̃s reꝓbi
in congregatione uniꝰ fascis et̾ne damnatioĩs
congregabunt᷑ licet ꝑfascicłos &e zizania cõ¬
burunt᷑. Quãuus gͦ uaria sint gen̾a penarũ:
om̃s tñ colligati sunt in uno fasce. Nã siẽ uno
sole õs tangim᷑ nec tñ sub eo uno ordine om̃s e¬
stuamꝰ qr iuxta qualitatẽ corporis sentit᷑ cẽ
pondꝰ caloris: sic damnatos ce una ẽ gehenna
que afficit. & tñ ñ una om̃s qualitate cõbu¬
rit: qr qd hic agit dispar ualitudo corporũ. ħ¬
&e illic exigit dispar causa mi̾toꝵ. Et auferet

Expanded text:
 potio calicis irae Dei. Audiant hoc, qui in conviviis non solum gula et ebrietate, sed et auribus luxuriant, ut omnis sensus, et animae fortitudo mollescat, quibus omnis potio et ebrietas, quae sicut illi, qui in vinea laborasse dicuntur, omnes denarium vitae aeternae communiter acceperunt , » « licet in domo Patris mansiones multae sint , » et « stella a stella in claritate differat : » sic et omnes reprobi in congregationem unius fascis aeternae damnationis congregantur, licet per fasciculos et zizania comburantur. Quamvis vero varia sint genera poenarum, omnes tamen colligati sunt in uno fasce. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamur, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris; sic damnatos et una est gehenna quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit, qua quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa merit
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ amaritudinẽ cecitate. cupiditatis qͣi in¬
sensibilitate ebriatꝰ ignorat. Mundi enĩ głam
sitiens. dũ multas ꝓ ea tribulationes reꝑit. a¬
marũ ẽ qd̾ bibit: s qr hoc nimis inhiant̃ sũp¬
sit: eiꝰdem amaritudinis mału discernere iam¬

Expanded text:
eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis, quasi insensibilitate ebrietatis, ignorat. Mundi quisque gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit; sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere pr
Abbreviated transcription (Latin):
fastidit: docet qd̾ aliunde pendet qui quolibet
positꝰ ñ requiescit. Ad ilłu qͥppe suspensus ẽt̃a qͦ
ereatꝰ. Et qr ad dm̃ sołu appetendu factus ẽ. omĩe
aũt qd̾ infra appetit minꝰ ẽ: iure ei ñ sufficit
sufficient̃ habere poterat amisit: & huc illucq

Expanded text:
fastidit, docet, quod aliunde pendet, qui quolibet positus, non requiescit. Ad illum quippe suspensus est, a quo creatus. Et quia ad Deum solum appetendum creatus est, omne autem quod infra appetit, minus est, jure ei non sufficit, sufficienter habere poterat, amisit, et huc illucque
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. S nom̃ dñi uenit. de longinquo: qr unige¬
nitus patͥs ad ext̃minandum peccatores des¬
cendit: longe enĩ a pecc̃orib salus. De longin¬
quo gͥ uenit: cũ de regione uiuoꝵ ad eos qͥ
longe a salute. st̃ iudex accedit. Uel de longin¬
quo uenit: qr ut cogitationẽ suã impleat
ad puniendos pecc̃ores longo ptꝰ tp̃r descendit.
nimio furore suecensus. dũ eo ĩa sine uenia
ferire ceꝑit. qmͣuis nlła ãĩ ꝑt̾batione moueat᷑
ce pondus irȩ eiꝰ nemo ferre poterit. Labia e
r. in: qñ sinistris imꝓꝑat dicens. Esuriui ce
ñ dedistis mͥ manducare. Sitiui & ñ dedistiᷤ
mͥ bibere. Hospes eram & ñ collegistis me. Et
lingua eiꝰ qͣi ignis deuorans: cũ dixerit eis.
Discedite. a me maledicti in ignẽ et̃nũ. qͥ pa¬

Expanded text:
citur. Sed nomen Domini venit de longinquo, quia Unigenitus Patris ad exterminandum peccatores descendit. « Longe enim a peccatoribus salus . » De longinquo igitur venit, cum de regione vivorum ad eos, qui longe a salute sunt, Judex accedit. Vel de longinquo venit, quia ut cogitationem suam impleat, ad puniendos peccatores longo post tempore descendit. nimio furore succensus, dum eos jam sine venia ferire coeperit, quamvis nulla animi perturbatione moveatur, et pondus irae ejus nemo ferre poterit. Labia e dicens: « Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere, hospes eram, et non collegistis me . » Et lingua ejus quasi ignis devorans, cum dixerit eis: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, »
Abbreviated transcription (Latin):
bonis actib dñs fiduciã p̾stat. Ae si patenter
dicat. Recte agite. & animadu̾sionis mee mo¬
tib ñ iam ꝑ dep̃cationis gemitũ: s ꝑsidutiam
auctoritatis obuiate. Hinc etenĩ ioħes ait. Si
cor nr̃m ñ rep̃hendit nos fiduciã habemꝰ ad

Expanded text:
bonis actibus fiduciam praestat? Ac si aperte dicat: Recte agite, et animadversionis meae motibus non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc etenim Joannes dicit: « Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad
Abbreviated transcription (Latin):
hec uitis infirmata ẽ: qr qui nc̃ ad ꝑpetuda
mala fortes st̃. in resurrectione er̃t infirii.
Et tẽ ingemiscent om̃s qui letabant᷑ corde. Iu¬
sti enĩ licet aliquotiens latari foris uideant᷑:
intꝰ tñ eoꝵ conscientia dũ hic ꝑegrinant᷑ sẽꝑ

Expanded text:
ed vitis infirmata est, quia qui nunc ad perpetranda mala fortes sunt, in resurrectione erunt infirmi. Et tunc ingemiscent omnes, qui laetabantur corde. Justi enim, licet aliquoties laetari foris videantur, intus tamen eorum conscient
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis ad horã incendunt. Nam ut oratio
diumitꝰ suscipiat᷑. necesse est ipsã ex humilita¬
dis radice consurgere: ce cor in humilitate de¬
in p̃cib suis ñ flet: maerã uictimã offert. Qͥ
aũt in oratione lacrimis infundit᷑: uictimã

Expanded text:
ctionis ad horam incendunt. Nam ut oratio divinitus suscipiatur, necesse est, ipsam ex humilitatis radice consurgere, et cor in humilitate dein precibus suis non flet, macram victimam offert; qui autem in oratione lacrymis infunditur, victimam
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i saeraꝵ disciplinaꝵ exercitio debet excoli
ut fructũ bonoꝵ oꝑum ꝓferat: omĩaq eiꝰ m̃b̃
diuinis actib mancipari debent: ce odit o¬
ris imꝑio deseruire. Qd̃ si hec corpori nr̃o de¬
fuerint. dc̃ ce nob̾ dici pot erit t̾ra ur̃a deserta.
foꝵ qͥppe t̾̃ra ẽ deserta: quoꝵ disciplinis et
id est uisus. auditꝰ. gustus. odoratꝰ. &e tactus.
Unde fideli seruo dñs ait. tu esto sup᷑. iͦ. ciuita¬
tes. Ciuitates gͦ suecendunt᷑ igni. qñ flamina
uitioꝵ exurit qͥnq sensus corporis: qñ mulie¬
rũ formas libent̃ ocłi contẽplant᷑. aures libi¬
dinosa u̾ba delectabibit̾audiunt: os gustꝰ illici¬
dos auide sumit: nares odorib pascunt᷑ illiei¬
tis: manꝰ ea tangere delectant. que ad peccatũ

Expanded text:
nostri sacrarum disciplinarum exercitio debet excoli, ut fructum bonorum operum proferat, omniaque ejus membra divinis actibus mancipari debent, et conditoris imperio deservire. Quod si haec nobis defuerint, tunc et nobis dici poterit: Terra vestra deserta. Eorum quippe terra est deserta, quorum disciplinis et id est visus, auditus, gustus, odoratus et tactus? Unde et fideli servo Dominus ait: « Tu esto supra quinque civitates . » Civitates ergo succenduntur igni, quando flamma vitiorum exurit quinque sensus corporis, quando mulierum formas oculi libenter contemplantur et aures libidinosa verba delectabiliter audiunt, os gustus illicitos avide sumit, nares odoribus pascuntur illicitis, manus ea tangere delectantur, quae ad peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
taui ut face̾t iudiciũ. & ecce iniquitas: &e iꝰt¬
examines: & si ẽ rectũ corã dño ꝑficias illd̃: si uͦ
adu̾sum fuerit reꝑtũ. amputes illd̃ ab anima
tua. S qui leuitatẽ sue uoluntatis secunt᷑:
dũ expectant᷑ ut faciant iudierũ &e iusticiã:
erumpit. iniquitas &e clamor. Qui enĩ peccata
minora cõmittit: qͣi loquit᷑ praua in auribus
dĩ. Qui uͦ grauia mala ꝑpetrat: iã ad aures oĩ

Expanded text:
tavi, ut faceret judicium, et ecce iniquitas; et justexamines; et si est rectum coram Domino, perficias illud. Si vero adversum fuerit repertum, amputes illud ab anima tua. Sed qui levitatem suae voluntatis sequuntur, dum exspectantur, ut faciant judicium et justitiam, erumpit iniquitas et clamor. Qui enim minora peccata committit, quasi loquitur prava in auribus Dei; qui vero gravia mala perpetrat, jam ad
Abbreviated transcription (Latin):
fetor aũt mala opinio & infamia ẽ. Ubi gͦ uir¬
tutes auferunt᷑ & uicia succedunt: ibi est ꝓ¬
suaui odore fetor. Tona aũt cingułu castita¬
tis significat: funicułu uͦ pecẽm luxurieᷤ. uñ
&e de dño alias scͥptum ẽ. Baltheũ regũ dissoluite
& p̾cingit fune renes eꝵ. Reges enĩ st̃. qͥ m̃broꝵ
suoꝵ motꝰ bene regere sciunt. S cũ de ipsa con¬
tinentia elatione mens tangit᷑: plerũq ds
ꝑmittit. Regũ gͦ baltheũ dissoluit. qñ in his
qui bene regere m̃bra sua uidebant᷑ ꝓpt̃ ela¬
tionis culp̃ã castitatis cingłm destruit: ut

Expanded text:
Fetor vero mala opinio est et infamia. Ubi ergo virtutes auferuntur, et vitia succedunt, ibi pro suavi odore est fetor. Zona autem cingulum castitatis significat; funiculus vero peccatum luxuriae. Unde et de Domino alias scriptum est: « Balteum regum dissolvit et praecingit fune renes eorum . » Reges enim sunt, qui membrorum suorum motus bene regere sciunt. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque Deus, e permittit. Regum vero balteum dissolvit, quando in his, qui bene regere membra sua videbantur, propter elationis culpam, castitatis cingulum destruit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
deserit d̃m iugit̾ cogitandi. cor huiꝰ cõmotione
ac ꝑturbatione & malicia replet᷑ &e amaritudi¬
ne. Nam dura qͥdem ex p̃sentis uitȩ amore tole¬
rant homines: ae tñ affectu nimie cupiditatis
obligati laborẽ eiꝰdem tolerantie uoluptatẽ pu¬

Expanded text:
deserit Deum jugiter cogitandi, cor hujus commotione, ac perturbatione, ac malitia repletur et amaritudine. Nam dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant homines, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati laborem ejusmodi tolerantiae voluptatem pu
Abbreviated transcription (Latin):
& me ad iracundiã ꝓuocaui̾tis: gladiꝰ deuorabit.
uos. Si nolueritis inqͥt bona facere & ñ addidit.
ce iram meã merueritis: s me ad iracundiam
ꝓuocaui̾tis. Iram qͥppe di mereri ẽ. etiã nesci¬
endo peccare. Fum uͦ ad iracundiã ꝓuocare
est: mandatis illi sciendo contraire : scire bonũ
s despicere: facere posse nec uelle. Gladiꝰ auul
sententiã iudicis: uł cruciatũ ꝑpetue mortis
designat. Noĩe it gladii qͥcqͥd occidit. qͥcqͥd cruciat.
qͥcqd punit. & qͥcqͥd urit intelligit᷑. Gladiꝰ gͦ
deuorabit eos qui dm ad iracundiã ꝓuocant:
cũ audierint ab illo. discedite a me maledic̃ti
in ignẽ et̃nũ. Tunc enĩ ut scͥptum ẽ introibt̃
in inferiora t̾&: tradent᷑ in manꝰ gladii. Que

Expanded text:
et me ad iracundiam provocaveritis gladius devorabit vos. » Si nolueritis, inquit, bona facere, et non addidit: et iram meam merueritis, sed: me ad iracundiam provocaveritis. Iram quippe Dei mereri est etiam nesciendo peccare; eum vero ad iracundiam provocare est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere, facere posse nec velle. Gladius autem vel sententdesignat. Nomine enim gladii quidquid occidit, quidquid cruciat, quidquid punit, et quidquid urit, intelligitur. Gladius ergo devorabit eos, qui Deum ad iracundiam provocant, cum audierint ab illo: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . » Tunc enim, ut scriptum est, « introibunt in inferiora terrae, tradentur i
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa elem̃ta in motu sint. t̾ra uͦ sola immobilis
maneat &e solida: congrue ꝑ tram designat᷑ so¬
liditas et̃ne quietis. Hui tr̃e bona st̃. amena
iocunditas patrie celestis. beata societas angło¬
rũ. p̾sentia diuine uisionis: & cȩtã que nͨ ocłe

Expanded text:
omnia elementa in motu sint, terra vero sola immobilis maneat, et solida, congrue per terram designatur soliditas aeternae quietis. Hujus terrae bona sunt amoena jucunditas patriae coelestis, societas angelorum, praesentia divinae visionis, et caetera quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
de ostia tua suꝑ te. Abscondere modicũ ad mo¬
m̃tum: donec ꝑtranseat indignatio. Uadimꝰ
cũ oꝑam᷑: cubicula ingredim᷑ cũ secreta nr̃e
m̃tis intramꝰ ostia claudimꝰ cũ desideria illi¬
cita coercemꝰ Ostia qͥppe m̃tis nr̃e desidĩa eiꝰ
st̃. funtes gͦ iubem᷑ iugred cubicula: ut oꝑan¬
des ñ remaneamꝰ foris in fauore laudantiũ:
s ad secretũ cordis reu̾tentes ibi głam q̃ram᷑
ostia qͦ diligent̃ claudenda st̃: ne fiat in nob
qd̃ iheremias plangit. Ascendit mors ꝑfene¬
stras nrãs: ingressa ẽ domos nrãs. Mors enĩ ꝑ
fenestras siue ꝑ ostia domos ingredit᷑. cũ pec¬
catũ ꝑ auditũ & uisũ aut ꝑ desideria m̃tes nr̃ãs

Expanded text:
de ostia tua super te, abscondere modicum ad momentum, donec pertranseat indignatio. » Vadimus, cum operamur; cubicula ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus, ostia claudimus, cum desideria illicita coercemus. Ostia quippe nostrae mentis desideria ejus sunt. Euntes ergo jubemur ingredi cubicula, ut operantes non remaneamus foris in favore laudantium, sed ad secretum cordis revertentes, ibi gloriam quaeramus. Ostia quoque diligenter claudenda sunt, ne fiat in nobis, quod Jeremias plangit: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras . » Mors enim per fenestras sive per ostia domus ingreditur, cum peccatum per auditum et visum, aut per desideria me
Abbreviated transcription (Latin):
rem cordis eoꝵ: qi ñ dat eis lib̾tatem ut egredi¬
antur ꝑconfessionẽ. Omĩs eñĩ qui male agit con¬
scientiã suã sͥ carcẽm facit: qr du iudicante dõ
in maliciȩ suȩ tenebris relinquit᷑. qi int᷑ se¬
met ip̃m includit᷑. ne euasionis locũ inueniat:
qũe inuenire ñ meret᷑. Talib gͦ uinctis sacha¬
nas carcẽm ñ aꝑit: qͦs in seipsis semꝑ ĩclusos
ꝓpͥe uirtutis confidentiã a se reicient. In barba
robur uirile. notat᷑: &e barba radit᷑ qñ fiducia
ꝓpͥe uirtutis amputat᷑. ac ꝓpͥe infirmitatis fra¬
gilitas incipit aꝑte cognosei. Et merebt̃ pis¬

Expanded text:
rem cordis eorum, quia non dedit eis libertatem, ut egrederentur per confessionem. Omnis enim, qui male agit, conscientiam suam sibi carcerem facit, quia, dum vindicante Deo in malitiae suae tenebris relinquitur, quasi inter semetipsum includitur, ne evasionis locum inveniat, quem invenire non meretur. Talibus ergo vinctis Satanas carcerem non aperit, quos in se ipsis semper inclusos priae virtutis confidentiam a se rejicient. In barba quippe robur virile notatur. Et barba raditur, quando fiducia propriae virtutis amputatur, ac propriae infirmitatis fragilitas incipit aperte cognosci. Tri
Abbreviated transcription (Latin):
peccata earnis significat. de quib dicit᷑. lib̾a me.
de sanguinib. Uestim̃tũ sanguine miscet᷑: qñ
corpꝰ desideriis carnalib inquinat᷑. Uestim̃tũ
gͦ mixtũ sanguine erit cib ignis: qr caroluxuri¬
antiũ gehennalib mancipabit᷑ incendiis. Suꝑ¬

Expanded text:
peccata carnis sunt, de quibus dicitur: « Libera me de sanguinibus . » Vestimentum sanguine miscetur, quando corpus desideriis carnalibus inquinatur. « Vestimentum ergo mistum sanguine erit cibus ignis; » quia caro luxuriantium gehennalibus mancipabitur incendiis. S
Abbreviated transcription (Latin):
es sic̃ nos: nr̃i similis effectus es. Non ẽ dubiũ
eos qͥ in inferno st̃ criꝑe diabołu ꝑ quẽ seducti
st̃ ibidẽ eruciari ut uł uindicent᷑ de eo: licet a
penis ñ liberent᷑. Dicunt gͥ insultantes ei &e tu
uuln̾atus es sic̃ nos nr̃i similis effectꝰ es. De. qͦ etiã¬

Expanded text:
e dubium est eos, qui in inferno sunt, cupere diabolum, per quem seducti sunt, ibidem cruciari, ut vel sic vindicentur de eo, licet a poenis non liberentur. Dicunt igitur insultantes ei: « Et tu vulneratus es sicut nos, nostri similis effectus es, » atque a
Abbreviated transcription (Latin):
incorporalis. Et ido mĩto querit᷑ unde sub
t̃ris dicunt᷑ ẽẽ inferi. si corporalia loca ñ st̾:
aut unde inferi appellant᷑. si sub t̾ris ñ st̃.
S idem doctor dicit. Ido sub t̾ris dicunt᷑
inferi uł credunt᷑: qr congruent̃ in spũ ꝑ
illas corporaliũ rerũ similitudines sic de¬
monstrant᷑: ut qm̃ defunctoꝵ anime. infe.¬
ris digne carnis amore peccauer̃t: ad illas
corporaliũ rerũ similitudines exhibeant᷑:
quib carne mortui solent sub t̾ra condi.
Nonnulli ex hac sententia augtini senti¬
unt. qd̾ ubicũq peccator fuerit. ibi elem̃¬
ta cruciabunt eũ: & in corpore suo ce ex lo¬
cis adiacentib. Est enĩ ꝓbabile. ut anima
que sua sponte sumit a carne fom̃tũ pec¬
candi: nolens ab eacdẽ recipiat fom̃tum
cruciatuᷤ. Et qr pene ille acutissime ac sẽ¬
pit̾ne erunt : non impprie ignis et̃nus
appellant᷑. Merito qͦq infernales & sub

Expanded text:
incorporalis. Et ideo merito quaeritur, unde sub incorporalis. Et ideo merito quaeritur, unde sub terris dicuntur esse inferi, si corporalia loca non sunt; aut unde inferi appellantur, si sub terris non sunt. » Sed idem doctor dicit: « Ideo sub terris dicuntur inferi vel creduntur, quia congruenter in spiritu per illas corporalium rerum similitudines sic demonstrantur. Ut quoniam defunctorum animae inferis dignae, carnis amore peccaverunt, ad illas corporalium rerum similitudines exhibeantur, quibus carne mortui solent sub terra condi. » Nonnulli ex hac sententia Augustini sentiunt quod ubicunque peccator fuerit, ibi elementa cruciabunt eum et in corpore suo, et ex locis adjacentibus. Est enim probabile ut anima, quae sua sponte sumit a carne fomentum peccandi, nolens ab eadem recipiat fomentum cruciatus. Et quia poenae illae acutissimae ac sempiternae erunt, non improprie ignis aeternus appellantur. Merito quoque infernales et sub
Abbreviated transcription (Latin):
eterni supplicii: qͥd sc̃i patres senseriñ.
in mediũ ꝓferamꝰ Ex libro ꝓnosticoꝵ de
dictis augustim. Ignis ille cuiꝰmodi. & in
qua mundi uł rerũ parte futurus sit. ho¬
minẽ scire arbitror nemine: nͥ forte eui
diuinus sp̃e ostendit. Ex eodẽ. Unꝰ qͥdem
ẽ gehenne ignis: s ñ uno mͦ om̃s eruciat
peccatores. Uniuscuiꝰq etenĩ qͣntũ exigit
culpa: tantũ illic sentiet penã. Nam sicut
in hoc mundo ñ om̃s equalit̾ sentiunt ar¬
dorem solis: ita illic in uno igne ñ unꝰ mo¬
dus ẽ incendii: s dissimilit̃ peccatores exu
siue ipsiꝰ ardor ꝓpena digna cuiꝰq uarie¬
tur: siue ipse equalit̃ ardeat. s ñ equal
ab ipsa mundi origine. Idem. ixͦ. iobꝰ. yl¬
trix fłama uitioꝵ cremationẽ habet: lu¬
men ñ habet. Ignis ille ad consolationẽ
ñ lucet: &etñ ut magis torqueat ad aliqͥ
lucet. Nam reꝓbi se uisur sunt in ĩfer¬
no ut mag̃ doleant:: qr ce diues in sinu
abrahe lazarũ uidit. Ex libro ꝑnosticoꝵ.

Expanded text:
eterni supplicii quid sancti Patres senserint, in medium proferamus. Ex libro prognosticorum de dictis Augustini: « Ignis ille cujusmodi et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus divinus ostendit. » Ex eodem: « Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenam. Nam sicut in hoc mundo non omnes aequaliter sentiunt ardorem solis, ita illic in uno igne non unus modus est incendii, sed dissimiliter peccatores exursive ipsius ardor pro poena digna cujusque varietur, sive ipse aequaliter ardeat, sed non aequali ab ipsa mundi origine. » Idem octavo Job: « Ultrix flamma vitiorum cremationem habet, lumen non habet. Ignis ille ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam reprobi se visuri sunt in inferno, ut magis doleant; quia et dives in sinu Abrahae Lazarum vidit . » Ex libro Prognosticorum:
Abbreviated transcription (Latin):
er uirtutẽ fructificat. Fru ctificat¬
ctus boni oꝑis ẽ: uirtus occulta rec̃¬
de intentionis. Sub flore enĩ boni oꝑis
qd̾ foris ꝑ exempłu lucet: qi quida intꝰ
in m̃te absconditus fruc̾tus uirtutis la¬
det. Pinde qͥs qͥs uacuus a uirtute bonũ
opus in ocłis hominũ foris exhibet: uelut
arbor ẽ que sine fructu floret.

Expanded text:
er virtutem fructificat. Fructus boni operis est virtus occulta rectae intentionis. Sub flore enim boni operis, quod foris per exemplum lucet, quasi quidam intus in mente absconditus fructus virtutis latet. Proinde quisquis vacuus a virtute bonum opus in oculis hominum foris exhibet, velut arbor est, quae sine fructu floret.
Abbreviated transcription (Latin):
Drincipes ex demones st̃: qui ex uoluntati sẽꝑ
obediunt. Lutum in quo seruiunt filii isrł
pharaoni: eo qd̾ lutũ inquinat luxuriã desi¬
gnat. Falea uͦ eo qd̾ leuis ẽ ce cito transuolat:
uanã głam figurat. Lat̾ qͦꝙ qui de molli t̾ra
confectꝰ. ꝑ decoctionẽ ignis durescit: humans
cordis duriciã ꝑ longã concupiscentie sue libi¬
dinis aut auariciȩ consuetudinẽ decoctam
ostendit. Quã multi seruiunt in his omnib
hodie pharaoni. qui tñ sunt ad uitã ȩt̾nã p̃de¬
stinati: &e t̾ram patriȩ celestis adepturi. fagel¬
latio egẏpti. destructionẽ designat scli ñ sed̾m¬

Expanded text:
Principes ejus, daemones sunt, qui ejus voluntati semper obediunt. Lutum in quo servierunt filii Israel Pharaoni. eo quod lutum inquinat, luxuriam designat. Palea, eo quod levis est, et cito transvolat, vanam gloriam significat. Later quoque, qui de molli terra confectus, per decoctionem ignis durescit, humani cordis duritiam, per longam sive concupiscentiae, sive libidinis aut avaritiae consuetudinem decoctam ostendit: per quam multi serviunt in his omnibus hodie Pharaoni, qui tamen sunt ad vitam aeternam praedestinati, et terram coelestis patriae adepturi. Flagellatio Aegypti destructionem significat s
Abbreviated transcription (Latin):
ce pͥncipes eiꝰ: se in baptismo liberam᷑ a potesta¬
te diaboli ce pͥncipũ illi. Desertũ qd̾ transito
mari rubro. fili isrł intrauer̃t. uit̾a figurat
spiritałe: quã accepta baptismi grã ag̾e debemꝰ.¬

Expanded text:
et principes ejus, et in baptismo liberamur a potestaet principes ejus, et in baptismo liberamur a potestate diaboli, et principium illius. Desertum, quod transito mari Rubro filii Israel intraverunt, vitam significat spiritualem, quam, accepta baptismi gratia, agere debem
Abbreviated transcription (Latin):
nem xp̃i: ꝑ quã om̃s elect liberant᷑ de seruitu¬
de diaboli. & de captiuitate p̃sentis scłi. Cunas
uideł agni sanguine: utrũq postem nr̃m sig¬
namꝰ: cũ passionẽ er ce corde credimꝰ & ore
confitem᷑. Uactuce agrestes: a maritudinẽ ex¬
primunt penitentiȩ. Cũ enĩ sacram̃to dñiei
corporis cõmunicamꝰ: flagitia sub pharaone.
festinatio cõmestionis: celeritatẽ expͥmit. ꝯu̾si¬
onis. Aurũ egypti qd̾ filii isrł tulerunt: eo
qd̾ aurũ fulgidu ẽ philosoficã insinuat sa¬
pientiã. Argentũ aũt qi sonoꝵ ẽ. significat
eloquentiã. Arma quib filii isrł leguntur
armat uirtutes insinuant. qͥb eont̃ uicia
armam᷑: castitatẽ. ꝑ quã armam̃ eont̃ iuxuriã:
de cetis uirtutib et uiciis. fãrina ñ ferm̃tata
quã secũ tulerunt: simplicẽ & sanã designat
doctrinã. heretica prauitate minime corruptã.
Mare rubrũ baptismũ significat: xp̃i sang̾ne
consecratũ. In mari rubro subm̾sus ẽ pharao

Expanded text:
uam omnes electi liberantur a servitute diaboli et de captivitate praesentis saeculi. Cujus videlicet agni sanguine utrumque postem nostrum linimus , cum passionem ejus et corde credimus, et ore confitemur . Lactucae agrestes, amaritudinem exprimunt poenitentiae. Cum enim sacramento Dominici corporis communicamus, flagitia sub Pharaone Festinatio comestionis celeritatem exprimit conversionis. Aurum Aegypti, quod filii Israel tulerunt, eo quod fulgidum est, philosophicam insinuat sapientiam. Argentum autem, quia sonorum est, significat eloquentiam. Arma, quibus filii Israel leguntur armati, virtutes insinuant, quibus contra vitia armamur - castitatem, per quam munimur contra luxuriam; de caeteris virtutibus et vitiis. Farina non fermentata, quam secum tulerunt, simplicem et sanam doctrinam designat, haeretica pravitate minime corruptam. Mare Rubrum baptismum significat Christi sanguine consecratum. In mari Rubro submersus est Pharao,
Abbreviated transcription (Latin):
mel uͦ qr de rore celi conerescit. designat eiꝰ
diunitatẽ. Accipiemꝰ itaq t̃ram lacte
et melle manantẽ: qr in hoc beatificabim̃
qd humanitatẽ xp̃i ae ipsius diui. nitatẽ¬
cularis: desertũ uita spiritalis: t̾ra ꝓmissi¬
onis uita celestis: pharao diabolus: pͥncipes
eiꝰ demones: lutũ luxuria: palea uana gła:
moy ses p̃dicatores: filis isrł xp̃iani: int̾fectio
pͥmogenitoꝵ destructio pͥncipalium uitioꝵ:

Expanded text:
uia de rore coeli concrescit, designat ejus deitatem. Accipiamus itaque terram lacte et melle manantem: quia in hoc beatificamur, quod humanitatem Christi et ipsius divinitatcularis; desertum, vita spiritualis; terra promissionis, vita coelestis. Pharao diabolus, principes ejus daemones, lutum luxuria, palea vana gloriMoyses praedicatores, filii Israel Christiani, interfectio primogenitorum destructio principalium viti
Abbreviated transcription (Latin):
storia de natiuitate moysi: &e quomͦ inue¬
nit eũ filia pharaonis iuxta fluuiũ: & quomͦ
tradidit eũ matri illiꝰ nutriendũ: ce postea ad¬
optauit eũ in filiũ. Dotũ ẽ etiã quomͦ misit
eũ ds̃ ut educeret filios isrł de egypto: ce qͦmͦ¬
ꝓmissionis cõpletis annis .xl. ꝑuenert. Moy¬
ses iuxta fluuiũ: significat quẽlibet homi¬
nem iuxta fluxum p̃sentis scħ positũ. filia
regis grãm dĩ designat. que quelibet ad ui¬
tam et̾nam p̾destinatũ. de fluxu scł liberat.
&e in filiũ adoptat: ut qui pris fuit filiꝰ ire:
deinceps existat filiꝰ gre. Que tradidit eum
s futurã inquirit. Moyses aũt grandis effect᷑ et
seientia eruditꝰ in egyptũ ꝑꝑt̾̃ filios isrł mittit᷑. q
sidelis qͥs libet iusticia enutritꝰ. scientia scͥpturaꝵ

Expanded text:
 quomodo invenit eum filia Pharaonis juxta flumen, et quomodo tradidit illum matri illius nutriendum, et postea adoptavit eum sibi in filium. Notum etiam est quomodo misit eum Deus ut educeret filios Israel de Aegypto,  venerunt. Moyses juxta flumen significat quemlibet hominem, juxta fluvium praesentis saeculi positum; filia regis gratiam designat, quae quemlibet ad vitam praedestinatum de fluxu saeculi liberat, et in filium adoptat, ut qui prius fuerat filius irae, deinceps existat filius gratiae. Quae tradidit eum sed futuram inquirit . Moyses autem grandis effectus, scientia eruditus, in Aegyptum propter filios Israel mittitur, quia fidelis quilibe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ferm̃tata simplex doctrina: mare rubrũ
baptismꝰ: ppłs amalech uicia carnalia. siue
ꝑuersi homines: og. & alii reges. uitia sp̃italia
siue dȩmones: t̾reꝓmissionis possessio. eterna
beatitudo.¬

Expanded text:
non fermentata simplex doctrina, mare Rubrum baptismus, populus Amalecitarum vitia carnalia, sive perversi homines. Og et alii reges vitia spiritualia, sive daemones, terrae promissionis possessio aeterna beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nis qui int̾yretat᷑ descensus. designat morte.
&e t̾ra ꝓmissionis et̾na beatitudinẽ. In tnͣsitu
iordanis infi̾or pars aque ad infi̾ora decurrebat:
suꝑior aũt solidata subsistebat. Sic in morte
infior pars hominis scił earo inferi decurrit.
anima solida subsistit: qr suã iam recipienȩ
stołã ad et̾nitatem transit. Duo uͦ st̃ bona q̃
nob̾ in celesti patria ꝑmittunt᷑: lac a& mel.

Expanded text:
nterpretatur descensus, significat mortem, et terra promissionis aeternam beatitudinem. In transitu Jordanis inferior pars aquae ad inferiora decurrebat, superior autem solidata subsistebat. Sic in morte inferior pars hominis, scilicet caro, inferius decurrit, anima, solidata subsistit, quia suam jam recipiens stolam, ad aeternitatem transit. Duo vero sunt bona quae nobis in coelesti patria promittuntur: lac et mel.
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃tis. generosa auctoritate imꝑemꝰ ⁊ agente ᷤᷤ
ut corpꝰ m̃ti. mens do subdat᷑: sicq iusticia di¬
ẽtante. cuiq qd̾ suũ ẽ tribuat᷑. Restat septimꝰ
dies id ẽ sabb̃m: in quo omĩa ista oꝑa consum¬
mant᷑: in quo requies uera suscipit᷑: in quo
labori nr̃o terminꝰ ac finis indicit᷑. Ipsa est
caritas uirtutũ om̃iũ consũmatio. sc̃arũ aĩax
suauis refectio: honesta moꝵ cõpositio. Ipsa ra-¬
dix ex qua omĩa bona oꝑa ut bona sint oriun-¬
tur: in qua omĩa bona oꝑa ꝑficiunt᷑. Ipsa sep¬
timꝰ dies diuina nos grã reficit: ipsa septimꝰ
m̃sis in qͦ ptꝰ tẽptationũ diluuiũ. archa cor¬
dis suauit requiescit. Huic seruit tẽꝑantia:¬

Expanded text:
jumentis, generosa auctoritate imperemus; agentes jumentis, generosa auctoritate imperemus; agentes ut corpus menti, mens Deo subdatur, sicque, justitia dictante, cuique quod suum est, tribuatur. Restat septimus dies, id est Sabbatum, in quo omnia ista opera consummantur, in quo requies vera suscipitur, in quo labori nostro terminus ac finis indicitur. Ipsa est charitas virtutum omnium consummatio, sanctarum animarum suavis refectio, honesta morum compositio. Ipsa radix, ex qua omnia bona opera, ut bona sint, oriuntur; in qua omnia bona opera perficiuntur. Ipsa septimus dies divina nos gratia reficit; ipsa septimus mensis, in quo post tentationum diluvium, arca cordis suaviter requiescit. Huic servit tem