comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pompenis ut qui non uiuaria s imꝑia
cogitaret hand in lapide hunt lucil¬
lum yersem cogitatum non est mon¬
cuu effosorem nũcupabat Eudo de
aluis mureuarũ uiuaria p̾mus fecit
thyrus quidan nescio quis nara cum dĩbꝰ
niureie suis adhuc male noscirar/ quaꝵ
illi copia tanta fuit ut eaxfex nulibus tu¬
nmphale ceuam Iulu cesaris adoruaret et
hic quesq suos mutatores habuit nonũatĩ
uere quod mireris adiciunt duui licere sibi
om̃ia extinant qui lrãs diditerunt et
multa sibi arrogant que siue brĩs auderẽt
Et hic ergo uiuariũ hũisse dicitur baiam
tractus sui littore ibi q inter cetos pisces
sit nuirenans unani dilexisse ut extractã
luxent En amor egregns et docto graui¬
q uiro dignus fletus qui uec sui temꝑis
bella domestica/ neq p̃scriptiones et tunã
mortes flesse legitur nec cauensem si
sum intempus incidisset flecturus fu̾it
riuuam murene obitum flenit Tanta

Expanded text:
Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepide hunc Lucullum Xerxem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. Quid de aliis? Murenarum vivaria primus fecit C. Hirrius quidam nescio quis; nam cum omnibus murenis suis adhuc male noscitur, quarum illa copia tanta fuit, ut earum sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos imitatores habuit, nominatim vero, quod mireris, adiciunt, dum licere sibi omnia existimant qui literas didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis non auderent. Et hic ergo vivarium habuisse dicitur Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egregius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque proscriptiones ac civium mortes flevisse legitur nec Cannensem, si suum in tempus incidisset, fleturus fuerit ruinam, murene obitum flevit. Tanta
Abbreviated transcription (Latin):
Subidem tempus reliquoꝵ pisciũ uiuaria
incepit licimus muuera uterq cognomẽ
seu illud aguenien apisce sortitus En
appeciit hac murenam En qui affrica¬
ni et macẽdoniti titulos mereantur
et forsitan non curarũ miuus huis suis
pistibus capiendis et condieudis ma
suis uiuarus extruendis susceperant
quam scipio et paulꝰ an liberauda atq
ornanda pria sius q uictoris act̾un¬
phis ita penitris uenuuma sit quod qui¬
daui dicunt quantitate curas hom̃i
pene pares qualitate uero longe inꝑa¬
res atq ut niala semꝑ exempla ymi¬
tatornus semper turbis affluant se¬
tuti suut liciũ huuc nobiles uiri phi¬
lippus hortensius ac luculus uir alio¬
quiu memorabilis qui uiuario siplici
non contentus illic ꝓpe ueapolim montẽ
scindi fecit non minore sumptu quã
q̃ in uillam erexerat requiem captis
piscibus meditatus fluctu e quoreo
scisse tupis cl austris instar tũ quilli
portus in misso Quani orbem magnꝮ

Expanded text:
sub idem tempus reliquorum piscium vivaria sub idem tempus reliquorum piscium vivaria incepit Licinius Murena, uterque cognomen seu illud agnomen a pisce sortitus. En appetiit, hic murenam! en qui Africani et Macedonici titulos mereantur! et forsitan non curarum minus hi suis in piscibus capiendis et condiendis inque suis vivariis extruendis susceperant quam Scipio et Paulus in liberanda atque ornanda patria suisque victoriis ac triumphis. Ita penitus verum fit quod quidam dicunt, quantitate curas hominum pene pares, qualitate vero longe impares. Atque ut mala semper exempla imitatorum turbis affluunt, secuti sunt Licinium hunc nobiles viri: Philippus, Hortensius ac Lucullus, vir alioquin memorabilis, qui vivario simplici non contentus, illic prope Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu quam quo sibi villam erexerat requiem captis piscibus meditatus, fluctu equoreo scisse rupis claustris instar tranquilli portus immisso. Quam ob rem magnus
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑbie datum uides quad igitur i¬
te speres ¶y Pisces pnuario nclusi E
Pennatas uolucres uinculis et imꝑio
cohercetis quid mrum si pigris quoq
laboriosi et cupidi morles p̃ter uinim
auimũ quem regere ac frenare ueluõ
potestis/ nel quod est uerius non curatis
itaq uagus et iudomitus ille uos agi¬
tat et in omne uanitatum genut ac
scelerum impellit qui si uobis p̃mo
si raciom subditus atq obedieus ẽẽt
cid meliorem fuieni dectiori calle uos̾
duceret prestaret q ut multa que
cupitie sperueretie ¶Misces inclusos
inpiscnus habeo ꝑe Cum omña sub¬
dita sunt nobis uide qui decorum sit ẽẽ
uos subditos uoluptati rei om̃i uilissimie
rerum uilissimos oña que sub celo sunt
s sit est / om̃ibus imꝑare uultis ut libi¬
diui ẜmatis Reque uero nouus hic er¬
ror nec plebeus s antiquus et illustriũ
pisciuas at uinaria ostrearnui p̾mus
instituit sergius orata baiano in littore

Expanded text:
et superbie datum vides: quid in te igiet superbie datum vides: quid in te igitur speres? Pisces in vivario conclusi. Pennatas volucres vinculis et imperio coercetis: quid mirum si pigris quoquelaboriosi et cupidi mortales!, preter unum animum quem regere et frenare vel non potestis vel, quod est verius, non curatis. Itaque vagus et indomitus ille vos agitat et in omne vanitatum genus ac scelerum impellit, qui si vobis, immo si rationi, subditus atque obediens esset, ad meliorem finem rectiori calle vos duceret prestaretque ut multa que cupitis sperneretis. Pisces inclusos in piscinis habeo. Cum omnia subdita sint vobis, vide quam decorum sit esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, rerum nobilissimos omnium que sub celo sunt. Sed sic est: omnibus imperare vultis ut libidini serviatis; neque vero novus hic error nec plebeius, sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria ostrearum primus instituit Sergius Orata Baiano in litore;
Abbreviated transcription (Latin):
contaleris mel amarum uoces ¶S¬
B columbis affiuo Relit qui apm̃
ethalanus si letur per noctem ut uirgi¬
lius ait in columbario auteni sũꝙͣ uix
est amuial inquiecius colimbo ¶ ꝓlẽ
iichi sunt columbaria R̾ Sunt qui
litigent et qui gemant qui diebus
doniũ fedent noctibus sompuũ fran¬
gaudeo R Non puta feliciuz
extruxeus quam salamon cũ te ergo
couerteris ad uniusa oꝑsa que fecerunt
manus tue et ad labores inquibus fuis¬
tra sudaiu̾s uidebis in omnibꝯ uanita¬
teni et afflixionem aniui ut unde ga¬
uisus fueras fortasse doleas iacturam
extuuans et temꝑis impense ¶H ẜeci
michi piscinas ENon satis est gule
omues t̾ras lustrare a queet eci cuu tẽp¬
tantur et in regno suo carcer piscibus
exigitur ¶ Piscinas impleni E libꝰ¬
tatem piscibus abstulisti ac nature
domũ quos q illa sanos fecerat egro¬
tare dociusti ¶S Coegi aquas in pis¬
tiuam Romi aquis intulisse in ni¬
lio cesare tanto illo quidem uiro notafũ

Expanded text:
contuleris mel amarum voces. Scontuleris mel amarum voces. Sed columbis affluo. Atqui apum in thalamis siletur per noctem, ut Virgilius ait, in columbario autem nunquam. Vix est animal inquietius columbo. Plena michi sunt columbaria. Sunt qui litigent et qui gemant, qui diebus domum fedent, noctibus somnum frangaudeo. Non puto felicius extruxeris quam Salomon. Cum te ergo converteris ad universa opera que fecerint manus tue et ad labores in quibus frustra sudaveris, videbis in omnibus vanitatem et afflictionem animi, ut unde gavisus fueris fortasse doleas, iacturam existimans et temporis et impense. Feci michi piscinas. Non satis est gule omnes terras lustrare: aque etiam tentantur et in regno suo piscibus carcer erigitur. Piscinas implevi. Libertatem piscibus abstulisti ac nature domum quosque illa sanos fecerat egrotare docuisti. Coegi aquas in piscinam. Vim aquis intulisse in Iulio Cesare, tanto illo quidem viro, notatum
Abbreviated transcription (Latin):
nem certe tibi geacia rome prius oc¬
cidisse fertur horceusius orator ui⁊
elo quio clarus moribus delicatus et
mollis ut femĩa di quorum moꝵ
plurios eloquiis auteni raros hab
mintatores ¶ Pullos nutrio R Im¬
pedimentũ dom̃ui escam uulpibus
arce suffossores quormu ungulis et
puluerem solum semꝑ et nũꝙͣ suꝑfi¬
cies equa sit ¶ q allmarũ magnꝮ
est numerus ꝑ Ut cessent tediai
peue par frnctibꝰ et inpensa erit mag¬
no P̃cio longis q clamoribus exiguũ
oñi constat ¶ E hahundo apibꝯ¬
E Non mortalis mõdo s uolatili
et fugitiua felicitas tua est ¶Alue¬
raria multa sunt michianon miꝰ
in quolib ꝙͣ uel in magna urbe ne¬
gocu uel inicastris est strepitus siũc
examiria fugient nũc pugnabũt
reges nũc cĩnitu eris mie iactu pul¬
ueris res egebit ut silua sit Repe
omña exꝑtus inl profeceris quin cũ
dicior esse credideris nudus sis pro¬
uide si seruanda studuni cum melle

Expanded text:
nem certe cibi gratia Rome primus ocnem certe cibi gratia Rome primus occidisse fertur Hortensius orator, vir eloquio clarus, moribus delicatus et mollis ut femina, sed qui morum plurimos, eloquii autem raros habet imitatores. Pullos nutrio. Impedimentum domui, escam vulpibus, aree suffossores, quorum ungulis et pulvereum solum semper et nunquam superficies equa sit. Gallinarum magnus est numerus. Ut cessent tedia, pene par fructus et impensa erit: magno pretio longisque clangoribus exiguum ovum constat. Sed abundo apibus. Non mortalis modo, sed volatilis et fugitiva felicitas tua est. Alvearia multa sunt michi. Non minus in quolibet quam vel in magna urbe negotii vel in castris strepitus est: nunc examina fugient, nunc pugnabunt reges, nunc tinnitu eris, nunc iactu pulveris res egebit ut salva sit. Sepe omnia expertus nil profeceris; quin cum ditior esse credideris, nudus sis. Proinde si servandi studium cum melle
Abbreviated transcription (Latin):
affluo R Ex illoruui caudis
Argi oculos repeciisse consiliu fu̾it
ne pedibus noceant notissima tegulaꝵ
pestis ¶ ꝑ auoues multos habeo E
Auem uisu pulcram non inficior atq
amenanz s her uoluptas oculoruin
multo aurunu tedio pensanda est q̃bs
contra illiu tartaree uocis horrorẽ
nel fuge nel ulixee picis auxilio oꝑ ꝯ
fit ut si leam omui ꝑeuis tedio uitinoꝵ
odium at lameuta uos uero dum m¬
periose et nichil intentatum ⁊eli quẽti
gule ꝑecitie nec aliena nec br̃a in ꝯuio¬
da cõgitatis/ obliti olini hanc uiris for¬
tissiuus sollicitudinem non fuisse/ qũ m
tacti pisces/ et fere ⁊ et uolucres tute
erant et p̃ter pẽuas nichil in pauone
placebat ut naso cuti uẽq uũt sane
quid in hac aue tanto oꝑe placecat ni¬
uemo p̾ter nobilitateni carmũ que nõ
pntresce̾e dicuntur longum eciam in
tempus si seruentur/ quod et tibi lici¬
tum exꝑra et exꝑtum se asserit augustꝰ
ita ur̃am famem nisi adsit ambicio
nec cibus saciat. nec uoluptas pauo¬

Expanded text:
affluo. Ex illorum caudis Argi oculos repetisse consilium fuerit, ne pedibus noceat notissima tegularum pestis. Pavones multos habeo. Avem visu pulchram, non inficior, atque amenam; sed hec voluptas oculorum multo aurium tedio pensanda est, quibus contra illum tartaree vocis horrorem vel fuge vel Ulyssee picis auxilio opus sit — ut sileam, omni peius tedio, vicinorum odium ac lamenta —. Vos vero dum imperiose et nichil intemptatum relinquenti gule pareatis, nec aliena nec vestra incommoda cogitatis, obliti hanc viris olim fortissimis sollicitudinem non fuisse, quando intacti pisces et fere et volucres tute erant et preter pennas nil in pavone placebat, ut Naso ait; neque nunc sane quid in hac ave tantopere placeat invenio preter nobilitatem carnium, que non putrescere dicuntur, longum etiam in tempus si serventur — quod et tibi licitum experiri et expertum se asserit Augustinus —. Ita vestram famem, nisi adsit ambitio, nec cibus satiat nec voluptas. Pavo
Abbreviated transcription (Latin):
egregie stabilita est R Ubi queso ma
renis an in fluctibus an inuento au in
ip̃a ut ꝓhibent fartune rota qñ tu ami¬
ce male susceptam pone fiduciam Nul¬
la hit stabilis potentia utq uel inp̾e
expͦ mam quod sencio nulla potencia po¬
tens est De gloria O.⁊

Expanded text:
egregie stabilita est. Ubi queso? In egregie stabilita est. Ubi queso? In harenis ac fluctibus, an in vento, an in ipsa, ut perhibent, fortune rota? Quin tu, amice, male susceptam pone fiduciam. Nulla hic stabilis potentia utque vel improprie exprimam quod sentio, nulla potentia potens est. 92 DE GLORIA
Abbreviated transcription (Latin):
ascensuũ trenulus uertex p̾cipitium
horrendum/ egre concenditur ademi¬
nentem statum anxie ibi sascitur
grauiter nide ac repente descenditur
id sic ẽẽ non singuli tũi reges aut
populi s maxima eciam testantur
iniꝑia ¶ Armis atq opibus potẽs
sum E uera et firma potençia i
uirtute fundata est fundamentum
si detr axers quo mcnor eo ꝑiculosior
stenctura Quid implere opibus domos
uiuat arua legionibus maria classib ꝯ
si uitus interea domestici hostes am̃i
oppugnant atq expugnant. Uis ut
te potentem fatear illos doma fuubus¬
que tius pellae uice iram uirice cupidi¬
tatem uince libidiuem uince teipm fa¬
me ataz auime os hostem tue que nam
potencia est ista uincere ilos alios pas¬
siombus suis unii¶ Fundata msoli¬
do potençia est E Quo pacto cum uita
ip̃a uincetur assidue quid tuiues in be¬
cillum ab de potencia disputas de aĩa
uel extremi contemptissuui qz homines
sepe potentissmus abstulere ¶ Potencia

Expanded text:
ascensuum, tremulus vertex, precipitium ascensuum, tremulus vertex, precipitium horrendum; egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter inde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis atque opibus potens sum. Vera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, vince iram, vince cupiditatem, vince libidinem, vince teipsum, fame atque anime hostem tue. Quenam ista potentia est vincere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal! De potentia disputas, de anima vel extremi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere. Potentia
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝑasti cuiꝰ erunt Cõminacio hor¬
rerda que nisi spes sompina q morta¬
lium int̾rumpat obsordiusti aut dubie
De potentia G.¬
Otencia magna sum R Er go
et muidia G Potencia multa
sumiet ꝑiculis multis EPetencia
sum ingeriti E Et laboribus infi¬
intis et inexcusabilibus curis ¶ Mul¬
ta possum R Quo plus in alio p̃t
et plus ali ince ¶. Potentie ẽ plu¬
rimũ R Quo potencis magis et ma¬
ius in illam imꝑiu fortune tepide se
ex̾cet in pranis ube̾m eligit materiã
In magua lignorui mole crepitancis
seuit icendium Magna ꝓsꝑitas mag¬
ne uiam facit aduersitati nec facile
quemꝙͣ plane miserum iudebis qui nõ
ualde felix habitus fuerit / non pt̃ igno¬
ti hom̃is nota esse calannitas ¶ Qd̾
nolo et possum E Cura ergo ne quid
mali uelis et scito quo potencie plus
eo plus ẽc̃ negotui minꝯ ue licencie ¶G
Potencia ingens est A Quid scis an
diuturna piget exequi qui potentes
et lubrici sunt humanorum gradus

Expanded text:
autem parasti cuius erunt?” Comminatio horautem parasti cuius erunt?” Comminatio horrenda, que nisi spes somnosque mortalium interrumpat, obsorduistis haud dubie. 91 DE POTENTIA Potentia magna sum. Ergo et invidia. Potentia multa sum. Et in periculis multis. Potentia sum ingenti. Et laboribus infinitis et inextricabilibus curis. Multa possum. Quo plus in alios potes, et plus alii in te. Potentie est plurimum. Quo potentie magis, eo maius in illam imperium fortune: tepide se exercet in parvis, uberem eligit materiam; in magna lignorum mole crepitantius sevit incendium, magna prosperitas magne viam facit adversitati nec quenquam facile plane miserum videbis, qui non valde felix habitus fuerit. Non potest ignoti hominis nota esse calamitas. Quod volo et possum. Cura ergo ne quid mali velis et scito quo potentie plus, eo plus esse negotii minusve licentie. Potentia ingens sum. Quid scis an diuturna? Piget exequi qui potentes et lubrici sunt humanorum gradus
Abbreviated transcription (Latin):
at te dnũi nuemisti ¶ Cuncta dispo¬
sui esperitas parta est R Comecisti
fallacissime ac fugatissime spei indũ
a ubi p̾mum adoleu̾it euolet mestum
et uacũũ cor ⁊elinquens sepenel in plu¬
mis pereat G longa succedit requies
labori E Breuis ip̃a adeo fortasẜ ut
nulla pocius dici possit Multorum se¬
pe studium annorum in momento ex¬
cidit ymo cum semper fere gradarni
fuit ꝓ gressus raro non repentim exitꝰ
rerum sunt ¶ Per longas curas
adsecuritatis micia uentum est R
sollicita multum depñcipris hinuana
curiositas fiuem uero ceca non ꝓspi¬
cit densa uenturi caligo temporis
mortalis aciem frustratur obtutus
deliberacio utia ur̃a sic consumma¬
cio fortime dicam melius dei est tꝯ
In manibus sortes sunt. hõni non
quas ĩp̃i uobis opimione urã sepe i¬
ꝓba fingitis s quas ille p̃stiã sua
uidit eius est aũt illa nox Stulte hac
nocte aĩam tuam repetunt ate que

Expanded text:
ac tedium invenisti. Cuncta dispoac tedium invenisti. Cuncta disposui, prosperitas parta est. Congessisti fallacissime ac fugacissime spei nidum, que ubi primum adoleverit evolet, mestum et vacuum cor relinquens, sepe vel implumis pereat. Longo succedit requies labori. Brevis ipsa adeo, fortassis ut nulla potius dici possit. Multorum sepe studium annorum in momento excidit; immo cum semper fere gradarii sint progressus, raro non repentini exitus rerum sunt. Per longas curas ad securitatis initia ventum est. Sollicita multum de principiis humana curiositas finem ceca non prospicit: densa venturi caligo temporis mortalis aciem frustratur obtuitus; deliberatio utique nostra sit, consummatio fortune; dicam melius: Dei est, cuius in manibus sortes sunt hominum, non quas ipsi vobis opinione vestra speque improba fingitis, sed quas ille prescientia sua videt: eius est autem illa vox: “Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te, que
Abbreviated transcription (Latin):
quietem tuam et p̃cipiti collocasti et uyx¬
isti mestue ut letus morieris n ion insul¬
tum uite mortis a consiliũ modo et se¬
curitatis et quietis et tristicie et gaudn
qualitate conuemat ¶ omĩa undiaz
conquesin quibus instructior uita esset¬
R ymo uero quibus mors molestior
egisti plane negocium medicorum Icim
frequentes aderunt stratum q circũstre¬
pent ad crunt captatores testament arii
erunt et qui gaudiũ p̾mant et qui fle¬
tum simulent et qui tenacem spirituni
ceram mortẽ taciti increpent et qui
risum ẜuent et qui p̾nosticis inhierit
et qui cadau̾ aureum prestolentur totũ
hec tibi conquisita undiq uite conferũt
instruam non ut melius uiuas s ut
comtatior moriarus non penitus oꝑan
ꝑdidisti et Iam comites languenti et li¬
bitine sumꝑtus et funeris pompa non
deerunt G Conquisita sunt omĩa
quiescendum est E Iam dixi uite requĩẽ
et solaciũ querebas/ laboren mortis

Expanded text:
quietem tuam in precipiti collocasti et vixquietem tuam in precipiti collocasti et vixisti mestus ut letus morereris: non insulsum vite mortisque consilium, modo de securitatis et quietis et tristitie et gaudii qualitate conveniat. Omnia undique conquisivi, quibus instructior vita esset. Immo vero quibus mors molestior! Egisti plane negotium medicorum: iam frequentes aderunt stratumque circumstrepent, aderunt captatores testamentarii, erunt et qui gaudium premant et qui fletum simulent et qui tenacem spiritum, seram mortem taciti increpent et qui crisim servent et qui prognosticis inhient et qui cadaver aureum prestolentur. Tot hec tibi conquisita undique vite conferunt instrumenta, non ut melius vivas, sed ut comitatior moriaris. Non penitus operam perdidisti: iam et comites languenti et libitine sumptus et funeris pompa non deerunt. Conquisita sunt omnia, quiescendum est. Iam dixi: vite requiem et solatium querebas, laborem mortis
Abbreviated transcription (Latin):
in altini inti uult ruit et procelo illi t̾ra
est ¶ Cumulata sunt omia iam inpor¬
tusum E Naiugacionis infme igitur
est em̃ pñs uita siłima ꝓcelloso mari il¬
lius fiins in littore huiꝰ in morte/ utaq
portus recte dicitur profecto aũt magna
pars moitaliũ aceruandis uite anũculis
auxia inter ip̃os apparatus rerũ moritu¬
rum nil q iam usitacius ꝙͣ ut uite stu¬
dium mors ꝑuertat Paricis accit ut
adoptata ꝑuemant hrisq ip̃is tam cito
diuturni questus usus eripitur ut gaudu
breuitas quedam uelud accessio sit doloris
de quo multos in qnorte queri solitos
notum est ¶S. Iamꝑactis laboribus
securus uiut E Et into uiscum et la¬
queos secura aius uolitat. Piscis int̾ ha¬
mos ludit inter plagas fera Sepe ubi
ꝑiculi plus est et pauoris minꝰ ars for¬
tune est ut licentius feriat metũ demie¬
¶ Per omnem uitam laboraui ut fine
quiescerem seturus R Securitatem et

Expanded text:
in altum niti vult, ruit et pro celo illi terra in altum niti vult, ruit et pro celo illi terra est. Cumulata sunt omnia, iam in portu sum. Navigationis in fine igitur! Est enim presens vita simillima procelloso mari: illius finis in litore, huius in morte, uterque portus recte dicitur. Profecto autem magna pars mortalium acervandis vite adminiculis anxia inter ipsos apparatus rerum moritur nilque iam usitatius quam ut vite studium mors prevertat. Paucis accidit ut ad optata perveniant hisque ipsis tam cito diuturni questus usus eripitur, ut gaudii brevitas quedam velut accessio sit doloris, de quo multos in morte queri solitos notum est. Iam peractis laboribus securus vivo. Et inter viscum ac laqueos secura avis volitat, piscis inter hamos ludit, inter plagas fera; sepe ubi periculi plus est et pavoris minus. Ars fortune est: ut licentius feriat, metum demit. Per omnem vitam laboravi, ut in finem quiescerem securus. Securitatem et
Abbreviated transcription (Latin):
amplexus et oscula exspirauit Ecrip¬
tur est i libro noctũa athicaꝵ et ad
summã plures gandio quan tristicia
ꝑiere om̃ibus ergo qui sapint et max¬
mie gaudentibus mors optanda de
hac semꝑ et p̃sertun tempore ꝓspero
cogitandum Illa cogitacio reli quas
frenet E laboraui et qmiesto Rõs
quidem id speratis s eratis in hoc em̃s
salus em̃ uite alius multumq funs
apposito diuersus het tua requies aut
cathenis unictus libertatem eger sanitatem
sompmat sic sopitus esuriens optimas da¬
pes, si en dies ulterius adent idq confestini
discussurus hes sompia nolite aũt falli sõp¬
mis atq opimonibus falsis quibus plena
est uita mortalis nolite nobis hec requiem
spondere credite michi tota requies homĩ
post laborem mors ¶ Omĩa que mr̃e
usa sunt suppetunt R Euꝑuacua mre¬
bus plura sunt quam nccĩa s hic humani
anmi mos est ut ꝓfessus assensum celi tã¬
to studio se oneret qnͣto uix exonerare debue/¬
⁊ at ita ꝙ ꝑegrmo saste scuruatus dimmi

Expanded text:
xpiravit; scriptum est hoc in libro Noctium Atticarum. Et ad summam, plures gaudio quam tristitia periere. Omnibus ergo qui sapiunt, sed maxime gaudentibus mors optanda; de hac semper et presertim in tempore prospero cogitandum: illa cogitatio reliquas frenet. Laboravi; en quiesco. Omnes quidem id speratis, sed erratis in hoc omnes. Stilus enim vite alius multumque finis a proposito diversus. Hec tua requies aut catenis vinctus libertatem, eger sanitatem somniat, sic sopitus esuriens opimas dapes; sed en dies ultimus aderit isque confestim discussurus hec somnia. Nolite autem falli somniis atque opinionibus falsis, quibus est plena vita mortalis, nolite vobis hic requiem spondere: credite michi, tota quies hominum post laborem mors. Omnia que in rem visa sunt suppetunt. Supervacua in rebus plura sunt quam necessaria. Sed hic humani animi mos est, ut professus ascensum celi tanto studio se oneret, quanto vix exonerare debuerat. Itaque peregrino fasce curvatus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tum locuni collocatum fenus plena
arcula diues aula cultus thalamus
referta horrea spimans penu ꝓuisa
dos filie conuigiũ nato empta popu¬
li gr̃ã blando ambitu prata suffragia
ꝓnũ ad te opibus summis atq hono¬
ribus stratiun iter O te felicem restat
ut gaudeas/ hec infallor conclusio tua
est mea uero longe alia restat ut mo¬
riaris rarnui ualde inter hommes ut
multo studio quesitis longo fruantur
tempore/ longus labor/ usus breuis ¶E
Prospere rebus eurtibus stabili instatu
sum R Qnõ aũt rebus euntibus tu
stas uideris/ ego uempe nen uideo ¶
Rebus aduota fluentibus letus sinri¬
R Nunc igitur tempus est moriendi
speres ne hit dii aliꝙ̃ letum esse/. more
dura letus es añꝙͣ mestus esse incipias
quod iam dixi re petatur est eñi m̃nue
tediosa rerum utiliũ s iocunda repeti¬
tio⁊ Nemisti ergo quid apud ł cicero
supra/ cuni de palestis agere mus/ mo¬
Re dyagora inquir non eñ incelum

Expanded text:
to loco collocatum fenus, plena to loco collocatum fenus, plena arcula, dives aula, cultus thalamus, referta horrea, spumans penu, provisa dos filie, coniugium nato, empta populi gratia, blando ambitu parta suffragia, pronum ad te opibus summis atque honoribus stratum iter: o felicem te! Restat ut gaudeas. Hec, ni fallor, conclusio tua est; mea vero longe alia: restat ut moriare. Rarum valde inter homines, ut multo studio quesitis multo fruantur tempore: longus labor, usus brevis. Prospere rebus euntibus stabili in statu sum. Quomodo autem rebus euntibus tu stes videris; ego nempe non video. Rebus ad vota fluentibus letus sum. Nunc igitur tempus est moriendi: sperasne hic diu aliquem letum esse? Morere dum letus es, antequam esse mestus incipias. Quod iam dixi repetam; est enim minime tediosa rerum utilium sed iucunda repetitio. Meministi ergo quid apud Ciceronemsupra cum de palestricis ageremus: “Morere Diagora” inquit “non enim in celum
Abbreviated transcription (Latin):
Ebus rite compositi s tnͣ quillus
Lago ꝑe Si liet uel tua nans
fluctibus maris sic animis uite curis
explicitus portura attigit laboris et
berroris s non ita est nunc maxime
metuendum nescis ꝙ res honũ nori
stant qui uolubili in rota sedet altior
em̃ manet ante ergo quam felix ui¬
dearis spei forte aliquis post locus est
metui ad extremũ luctui gaudio aut
nũquã gaudiũ lo quor uerura denec
aduera et stabilia bena ꝑuentũ sit
¶Rebus proiisis humainter quies¬
ço R Eũma rerum humauaꝵ la¬
bor et meror in hris igitur requiescis
durura caput et lorice ferrea et spi¬
nosa recumbens pubuinari¶ Opi¬
pare prouisa sunt onũa R Exspec¬
tata prito mertiũ nanis applicuit
ꝑiculum euasisti extruxisti demuni
exartasti aruũ pntasti uineam rigas¬
ti prata compegisti aream senisti ar¬
bores effodisti riuos texiusti sepeni
columbariũ erexisti misisti greges i
pascua apes maluearia sementem in
sultos nouas merces in maria tu¬

Expanded text:
ebus rite compositis tranquillus ago. Scilicet ut tua navis fluctibus maris, sic animus vite curis explicitis portum attigit laborum ac terrorum. Sed non ita est, nunc maxime metuendum: nescis quod res hominum non stant. Qui volubili in rota sedet altior,a”: nichil enim manet. Ante ergo quam felix videaris, spei forte aliquis, post locus est metui, ad extremum luctui, gaudio autem nunquam — gaudium loquor verum —, donec ad vera et stabiliora bona perventum sit. Rebus provisis humanitus conquiesco. Summa rerum humanarum labor et meror. In his igitur requiescis: durum caput et lodice ferrea et spinoso recubans pulvinari! Opipare provisa sunt omnia. Expectata, puto, mercium navis applicuit, periculum evasisti, extruxisti domum, exarasti arvum, putasti vineam, rigasti prata, compegisti aream, insevisti arbores, effodisti rivos, texuisti sepem, columbarium erexisti, misisti greges in pascua, apes in alvearia, sementem in sulcos, novas merces in maria; tu
Abbreviated transcription (Latin):
glorior et apostĩs gloriam spero R Glo¬
uatus est augustus ip̃e de quo dixi
ꝙ orbem marmoream ⁊eliuqueret ꝙͣ
lacerciam accepisset que tũ gloria insi
aliis rebus aduita esset que nam
fuerit peruentura conspicimus ꝓuide
tum melioribus curis morere stabiles¬
q spes amplectere ista et eñi quibus
fidis et nullius precii sunt et te illico
¶ E dificaui domos unde laudem
speroR laudabunt forsitan qui illas
in habitabunt brenis laus et angusta
qui post uemient uel illas non mue¬
ment uel apaganis ut uulgo dicit᷑
factas dicent tuũ nomien fig sic ig¬
notũ ent¬

Expanded text:
glorior, et a posteris gloriam spero. Gloglorior, et a posteris gloriam spero. Gloriatus est Augustus ipse de quo dixi, quod urbem marmoream relinqueret quam lateritiam accepisset; que tamen gloria, nisi aliis rebus adiuta esset, quonam fuerit perventura conspicimus; proinde cum melioribus curis morere stabilesque spes amplectere. Ista etenim quibus fidis, et nullius pretii sunt et te illico tur. Edificavi domos unde laudem spero. Laudabunt forsitan qui illas inhabitabunt: brevis laus et angusta! Qui post venient, vel illas non invenient vel a paganis, ut vulgo dicitur, factas dicent: tuum nomen ignotum e
Abbreviated transcription (Latin):
que n libi̾s inuenies noniã quere
urbem totam aut nichil iuemess
ant per exigua tantorũ oꝑ in uestigia
tu de tus quid speres uidens Certe au¬
gustus onũ sũpmus insi aliud qmͣ
edificia ⁊eliquisset iam pridem omĩs
eius gloria corriusfet. nec uero solum
ca hac ppã etate meadem urbe çe
ciderunt ali a tremuerunt et nũt ure
ponderibus sius stant p̃ter unũ pan¬
theon agrippe quod dris eriptis sancti
possident et maria que antiquissĩã
illam domũ sue. nõĩs u̾tute susten¬
tat crede michi aluis quam lapideis
fundamentis eget gloria ut nausura
sit ¶ Ex edificus gloriam spero R
Quere igitur illa ubi est nichil uiqͣs
inuemes insi non est uera iuidein
gloria non est manembus neq n
saxis sunt fateor uulgo derum indi¬
res qui dicant tribus gloriam queri
gẽndo magñu aliquod quod de te
scribant auctores ydenai nel scaben¬
do aliquid quod mrent᷑ͣ et legant
posteri uel in signe ali quod opus extru¬

Expanded text:
Quere in libris: invenies nomina. Quere Quere in libris: invenies nomina. Quere urbem totam: aut nichil invenies aut perexigua tantorum operum vestigia; tu de tuis quid speres videris. Certe Augustus omnium supremus nisi aliud quam edificia reliquisset, iampridem omnis eius gloria corruisset. Nec vero solum ca hac ipsa etate in eadem urbe alia ceciderunt, alia tremuerunt et nunc vix ponderibus suis stant, preter unum Pantheon Agrippe, quod diis ereptum sancti possident et Maria, que antiquissimam illam domum sui nominis virtute sustentat. Crede michi, aliis quam lapideis fundamentis eget gloria ut mansura sit. Ex edificiis gloriam quero. Quere illam igitur ubi est: nichil unquam invenies ubi non est; vera quidem gloria non est in menibus neque in saxis. Sunt, fateor, rerum vulgo iudices, qui dicant tribus modis gloriam queri: gerendo magnum aliquid quod de te scribant auctores idonei, vel scribendo aliquid quod mirentur et legant posteri, vel insigne aliquid opus extru
Abbreviated transcription (Latin):
et rapnias ubi sunt terme dyocle¬
cianc et balneũ anthomanũ et cym¬
brum marii et septizoniũ seueri et
eiusdem terme seneriaue Demum
in sũia rerum attintam ubi est
augusti formin et edes martis ulto¬
dis ubi edes tonantis Iouis incaipi¬
tolio et apollinis templũ inpalacio
libi enisdem porticus at bibleoteca
greca ꝑitet et latua / ubi porticus
altera et basilica gan lucii q nepo¬
tum sub nomine dedicata et extruc¬
ta et portitus tercia luue ꝯuigis et
sororis Octauie theatrũq marcelli
ubi tot oꝑa per illustres iuros iussu
enisdem pñapis et oratu muitis
urbibus in locis tanto labore tantis
expensis edificata marcii phiꝰ e des
herculis et musaꝵ luci cornelii edes
diame mar asmui pollionis atriiz
libertatis Mmutii plancu edes satnͣa
theatrũ balbi cornelu amphiteat
stacilii tauri Inmĩabilia p̃t̾ hͤ oꝑa
marci agcippe ne ue eam per singulos
ut sunt tot luxuriosa p̾ncipũ p alacia

Expanded text:
et rapinas? Ubi sunt therme Diocleet rapinas? Ubi sunt therme Diocletiane et balneum Antonianum et Cimbrum Marii et septizonium Severi et eiusdem therme Severiane? Demum, ut summam rerum attingam, ubi est Augusti forum et edes Martis ultoris, ubi edes Tonantis Iovis in Capitolio et Apollinis templum in Palatio, ubi eiusdem porticus ac bibliotheca Greca pariter et Latina, ubi porticus altera et basilica Gaii Luciique nepotum sub nomine dedicata et extructa et porticus tertia Livie coniugis et sororis Octavie theatrumque Marcelli? Ubi tot opera per illustres viros iussu eiusdem principis et hortatu multis urbis in locis, tanto labore, tantis impensis edificata: Marcii Philippi edes Herculis et Musarum, Lucii Cornificii edes Diane, Asinii Pollionis atrium libertatis, Munacii Planci edes Saturnia, theatrum Balbi Cornelii, amphiteatrum Statilii Tauri, innumerabilia preter hec opera Marci Agrippe? Neve eam per singulos, ubi sunt tot luxuriosa principum palatia?
Abbreviated transcription (Latin):
çiebam calce et arena et lin¬
guis et lapidibus gloriam queri/ crede¬
bama ꝙ rebus gestis et uirtutibus
queretur ¶ E dificando michi glam
paro R S fragilem et caducam oiã
que manu honũ facta sunt nel ma¬
n hoñũ euertunt᷑ uel stando et du¬
rando deficuint habet ẽm̃i manus lon¬
super quibus hec tua gloria fundã
est ip̃am̃ quoq corme̾ est nctẽ Si
forte non credis respice ad antiqua
nunc troyanũ illud ylion suꝑbum ubi
birsa cartagiuis ubi turris et mema
babylonis beluaꝵ nc habitacio et
serpentum/ de babilone loquor/ antiqͣ
alt᷑ uempe ꝓpniquior atq decencior
adhuc stat cito itidem casura si ẽẽts
uiri Robi sunt demq illa septem oꝑ a
gretis scriptoribꝰ celebrata atq ut
ad ꝓpiquiora uemiamus ubi est
queso illa neronis donuis aurea que
quantũ fatiganerit architectos co¬
gita lectores eciam nunt fatigat
que quidem donius una cum aliis
edificandi furoribus quibus omĩs
excessit ad mopiam illum conpulsit

Expanded text:
ciebam calce et harena et lignis et lapidibus gloriam queri credebamque quod rebus gestis et virtutibus quereretur. Edificando michi gloriam paro. Sed fragilem ac caducam: omnia que manu hominum facta sunt, vel manu hominum evertuntur vel stando et durando deficiunt. Habet enim manus lonsuper quibus hec tua gloria fundata est ipsam quoque corruere est necesse; si forte non credis, respice ad antiqua  Troianum illud Ilion superbum, ubi Byrsa Carthaginis, ubi turris et menia Babylonis, beluarum nunc habitatio et serpentum? De Babylone loquor antiqua: altera nempe propinquior atque recentior adhuc stat, cito itidem casura, si essetis viri. Ubi sunt denique septem illa opera Grecis scriptoribus celebrata? Atque, ut ad propinquiora veniamus, ubi est, queso, illa Neronis domus aurea — que quantum fatigaverit architectos cogita: lectores etiam nunc fatigat —, que quidem domus una cum aliis edificandi furoribus, quibus omnes excessit, ad inopiam illum compulit
Abbreviated transcription (Latin):
q eciam nunt exspectat ut mũ¬
dari uelis ac surgere non minꝰ
ip̃e hõdie quam tunt pius nec
solito nunꝰ potens Ad huc quo
instatu mori uelis inte est ad¬
huc sine pcc̃is mori potes nõ qd
pct̃a non fuerunt sed non erut-
oblunomis habere deuni pluuus
olitionis Itaq facta licet infecta
esse non pñt exfacto tñ olens pct̃
sic deleri pt̃ ut iam amplius
se peccati uinculis absoluere po¬
tencie sit humane s quod pie
hõmi uoluntati contrario q corde
moriente lollicito quid de pr̃ĩomo
ac liberis uenturum sit. Doloz

Expanded text:
que etiam nunc expectat, ut munque etiam nunc expectat, ut mundari velis ac surgere. Non minus ipse hodie, quam tunc pius, nec solito minus potens. Adhuc quo in statu mori velis in te est, adhuc sine peccatis mori potes, non quod peccata non fuerint, sed non erunt. oblivionis habere Deum, Pliniusabolitionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, ex facto tamen oriens peccatum sic deleri potest, ut iam amplius se peccati vinculis absolvere potentie sit humane, sed quod pie hominum voluntati contritoque cordi, MORIENTE SOLLICITO QUID DE PATRIMONIO AC LIBERIS FUTURUM SIT.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓctru gelidi peccando quidem exulta¬
tis memorando autem desꝑatis
multi passim peccant sub spe uenie
Contra uero multi cum peccauer̃t
ueniam desꝑant utriq errant nan
et illis abmicio spem dampnosam
pellere et in hiis infinem salutife¬
ram spem tenere consiliũ erat D
Graueri culpis mors precipitat ꝙꝰ
agamat Quid nisi quod egisse
pridem decuit ut infaustam sar¬
tiuam festiuant᷑ abicias qua le¬
uatus ibis plane non p̾cipitabe¬
⁊is ibis q non coruꝰ non titubãs
sed erectus certo ac stabili uestigio
et spe bona age ergo ne differas
meu diffidas est qui exoratus ab
humeris illam tius tñfferat qui
grauiora iam tnͣstulit cui iul gͣue
uil difficile est ꝙͣuis pigra dila¬
cio excusacione careat lande non
fartari ꝑauce pie lat̾me reuocaĩt
stat dexter adłculi tui caput qui
non solum infecto illi se mũdare
uelle ⁊ espondit s quadriduano iã
fetenti ut surgeret imꝑauit te¬

Expanded text:
peccatum gelidi; peccando quidem exultapeccatum gelidi; peccando quidem exultatis, memorando autem desperatis. Multi passim peccant spe venie; contra vero multi cum peccaverint, veniam desperant. Et utrique errant: nam et illis ab initio spem damnosam pellere, et his in finem salutiferam spem tenere consilium erat. Gravem culpis mors precipitat: quid agam? Quid, nisi quod egisse iam pridem decuit, ut infaustam sarcinam festinanter abicias? qua levatus ibis plane non precipitabere, ibisque non curvus, non titubans, sed erectus certo ac stabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu diffidas: est qui exoratus ab humeris illam tuis transferat, qui graviora iam transtulit, cui nil grave, nil difficile est. Et quamvis pigra dilatio excusatione careat, laude nontartari pauce pie lacrimule revocarunt. Stat dexter ad lectuli tui caput, qui non solum infecto illi se mundare velle respondit, sed quatriduano iam fetenti ut surgeret, imperavit, te
Abbreviated transcription (Latin):
diittere It Quis putas insi ille
de quo sin hostes admirantes litiga¬
bant et querebant Quis est hꝰ qui
eciam ꝓctã dmuttit D Quis tan¬
torum uenian merebit᷑ pccoꝵ Ar
Nullus fortasse merebitur aut me¬
ritus fuit multis tũ data est gͣ¬
ti et dabitur mõ si sit qni illã
fideliter ac reue̾nter implorat nul¬
lam quidem ẽt̃ remissionem c̾minũ
ingentiũ persuadere aliqui ut ꝑ¬
hibent constantino pͥncipi uoluer̃t
At id falsum ẽẽ non apud nros cõ¬
stat apud quos remissio peccatoꝵ
apud pagauos enam fama fuit flã
licet quoꝵ morbis ideo mefficax eat
medicina quod eis nonduni medicꝰ
celestis adueuerat prouide nisi mũda
⁊ apct̃o aniuiꝰ et deleri possit mni¬
quitas frustra id tociens pctor i ͤ
tissimꝰ precaretur  pct̃i conscĩa
spem precidit ꝑpc̃i memoria p̃m̃il
ac dolorem animo afferre debet
non utiq spem auferre S uos oni
exparte falluũ in pcto feruidi post

Expanded text:
dimittere? Et quis putas, nisi ille dimittere? Et quis putas, nisi ille de quo sui hostes admirantes litigabant et querebant: Quis est qui etiam peccata dimittit? Quis tantorum veniam merebitur peccatorum? Nullus fortasse merebitur aut meritus fuit, multis tamen data est gratis, et dabitur, sit modo qui illam fideliter ac reverenter imploret. Nullam quidem esse remissionem criminum ingentium, persuadere aliqui, ut perhibent, Constantino principi voluerunt; at id falsum esse, non modo apud vestros constat, apud quos remissio peccatoruapud paganos etiam fama fuit, falsa licet, quorum morbis ideo inefficax erat medicina, quod eis nondum medicus celestis advenerat. Proinde nisi mundari a peccato animus, et deleri posset iniquitas, frustra id totiens peccator ille tissimus precaretur. Peccati conscientia spem precidit. Peccati memoria penitentiam ac dolorem animo afferre debet, non utique spem auferre. Sed vos omni ex parte fallimini, in peccato fervidi, post
Abbreviated transcription (Latin):
tate notissimũ qui ut ip̃e ait casti¬
gat auditi dolores al dolos subegit
fateri que pars apud superos furto
one ꝑiculosius nchil penis ur̃e salu-¬
tis hostis enenit Cet̾a eñi suis cũc¬
ta remediis lemũtͣ hoc maloꝵ max¬
iiũ atq ułtimũ abenutem ubi aĩa
opp̃sserit nullus iam demedio locus
est Hinc ergo cum semper tñ infme
uehemencius obsistendum quod et
tunt urgere artius solet et iam nichil
est. deliquo salutis consilia runctã¬
do reicias Nec uero te binc metus
arceat nec te pudor dolorq dila¬
tionie impediat penio est nũꝙͣ quã
ad uesꝑam expergisci et om̃io quid¬
quid male defertur penis ꝯmittĩ¬
D Morior absa ulla spe R Male
ais ymino uero spem piecttim re¬
cipe et ad motam pectori totis aĩe
ulius amplectere stringe conẜua O
Maguũ est pctm meñ ualde R
Nullum tam magnũ pctm homĩt
eẽ potest quin multo maior miã
Dei sit D Ruãnis potert tot ꝓcc̃a

Expanded text:
tate notissimum, qui, ut ipse ait: Castitate notissimum, qui, ut ipse ait: Castigatque auditque dolos, subigitque fateri, que quis, apud superos furto one periculosius, nichil peius vestre salutis hostis invenit. Cetera enim suis cuncta remediis leniuntur; hoc malorum maximum atque ultimum, abeuntem ubi animam oppresserit, nullus iam remedio locus est. Huic ergo cum semper, tum in fine vehementius obsistendum est, quod et tunc urgere acrius solet, et nichil iam est reliqui, quo salutis consilia cunctando reicias. Neque vero te hinc metus arceat, nec te pudor dolorque dilationis impediant: peius est nunquam quam ad vesperam expergisci; et omnino quicquid male differtur, peius omittitur. Morior absque ulla spe. Male ais; immo vero spem proiectam recipe et, admotam pectori, totis anime ulnis amplectere, stringe, conserva. Magnum est peccatum meum valde. Nullum tam magnum peccatum hominis esse potest, quin multo maior misericordia Dei sit. Quis poterit tot peccata
Abbreviated transcription (Latin):
post hanc nũꝙͣ succarre̾ ualeas nc̃
occurre duui nales et memento nõ
modo quid nr̃i dicant s quid acero
qui de morientibus indiuinacione sua
disputans Cum uel maxnuie inquit
laudi student eos q qui secus quani
decit uixerunt ꝓcc̃orum suorũ maxi¬
me penitet Quid a quoꝙͣ queso re¬
lugiosius quid utilius dici potest fiat
mnodo quod dicitur peniteat q uel
sero anceps fateor ac ꝑiculosa di¬
lacio et que plurmios fallit qui pꝰ᷑¬
gacionem amiie que festina muns
esse non p̃t nolentes saentes q
procrastmant et infine trahunt
quo tempore cirtimuenti et artati
uicina q morte attoniti ithil de
conceptis expediunt. De quo qũi
multa dicuntur a nr̃is haud i¬
ꝑtinens est audire Quid hꝰ quo
Uirgiluis et ip̃e testie extrenus ditat
quibus uerbis hanc desidiam ne glec¬
tam ꝙ confessionem uocet ex illius
orae mirabile ubi apud inferos iu¬
Dicem illum facit iusticia et e qui¬

Expanded text:
post hanc nunc succurrere valeas, nunc post hanc nunc succurrere valeas, nunc occurre dum vales; et memento non modo quid vestri dicant, sed quid Cicero, qui de morientibus in divinatione sua disputans. “Tum vel maxime, inquit, laudi student, eosque qui secus quam decuit vixerunt, peccatorum suorum maxime penitet.” Quid a quoquam, queso, religiosius, quid utilius dici potest? Fiat modo quod dicitur peniteatque vel sero: anceps, fateor, ac periculosa dilatio, et que plurimos fallit, qui purgationem anime, que festina nimis esse non potest, scientes volentesque procrastinant, et in finem trahunt, quo tempore circumventi et arctati, viciniaque mortis attoniti, nichil de conceptis expediunt. De quo, quoniam multa dicuntur a vestris, haud impertinens est audire, quid hic quoque Virgilius et ipse testis externus dicat, quibus verbis hanc desidiam neglectamque confessionem notet, ex illius ore mirabile, ubi apud inferos iudicem illum facit iustitia et equi
Abbreviated transcription (Latin):
tune s cua ꝓp̾a culpa est D in pec¬
catis morior R ꝑͥmũ peccare qͥs
te ꝯpulit deuide quis uetuit ꝯmis¬
sa diluere postremo quis nunt et̾
seram licet penitenciã impẽdit us
ne id facias uenenosum mortifeꝵ¬
q uiatitum de pone dũ batat dĩe
est qui illud tollat at deleat ut
scaptum est ꝑici atq post tergũ
suũ in ꝓfundũ maris et ꝙͣtũ dis¬
cat ortus ab eccidente longe facias¬
abq te hant tu horam ne neglex¬
eris que semel elapsa nou redibit
Quod licet horis onũbus sit cõe ut
eant semꝑ nũꝙͣ redeant ni una
tũ omissũ hora in alt̾a forsan
restaurari datum sit At extreme
hore negligencia prorsus irreꝑabil
est Itaq quod marchame aĩe dis¬
putacioruuns inuentũ fermt uite
huiꝯ errotes quasi lentes quidanz
lapsus inplano sunt unde fa cile
possis assurgere ac pctiũ mortis
grani exalto p̃rupto q similmĩũ
est ⁊uine unde fucultas milla sit
resurgendi huic tauto discrmmũ qui

Expanded text:
tune, sed tua propria culpa est. In peccatis morior. Primum peccare quis te compulit? deinde quis vetuit commissa diluere? postremo quis nunc etiam seram licet penitentiam impedit? usqu fero. Cave ne id facias: venenosum mortiferumque viaticum depone, dum vacat, dumque est qui illud tollat ac deleat, ut scriptum est, proiciatque “post tergum suum” “in profundum maris”; “et quantum distat ortus ab occidente longe faciaabs te.” Hanc tu horam ne neglexeris, que semel elapsa non redibit. Quod, licet horis omnibus sit commune, ut eant semper, nunquam redeant, in una tamen omissum hora, in altera forsan restaurari datum sit; at extreme hore negligentia prorsus irreparabilis est. Itaque, quod in arcanis anime disputationibus inventum ferunt, vite huius errores quasi leves quidam lapsus in plano sunt, unde facile possis assurgere, at peccatum mortis, gravi et ex alto preruptoque simillimum est ruine, unde facultas nulla sit resurgendi. Huic tanto discrimini, cui
Abbreviated transcription (Latin):
Sa rama bonũ nichi peperit amicũ Ra . uñ sc̃is ꝙͣ bonus sꝵs sit
quẽ nõ uideas iogo cum illi ip̃i quos cotidie uides atq alloqueris
quales sunt tanto m tempore mtdi scias sẽpe uos toedulitaza
cisaiuenit libenter creditis quõd optatꝭ imultũ fidei fame tobuet simodas¬

Expanded text:
. Fama michi bonum peperit amicum. Unde scis quam bonus sit . Fama michi bonum peperit amicum. Unde scis quam bonus sit quem nunquam videris rogo, cum illi ipsi quos quotidie vides atque alloqueris quales sint tanto in tempore nondum scias. Sepe vos credulitas vestra circumvenit, libenter creditis quod optatis, multum fidei fame tribuitis menda
Abbreviated transcription (Latin):
contigit quere alui ubi eum queso reperies ut tñ aliis accidat et no¬
hus claritas abfentẽ ꝯuliet amitũ multũ eñĩ in rebiui nõ infitior p̃t
fama nũquid tamẽ no uerendum erit ne quod ait quid̾ mumat
presentia famã ꝙ multi quos absentes scupnerat torã posĩtos iõ¬
tempserũt tenera res est iudĩtiũ hũanũ facile slectitur sama
michi cmnicos trans alpes et trans maria quesunt ur̃a uõ omia
sriuole eque et mana fut Nam quis usus aut quis fructus fuerit
illus a quo nec uisus nec uidendus q̃ ie nec uideris nec uisurue
ꝙͣiuis nõ sũt ille quid sed dicũtur amicitie quod nũt igitur de hns
tuis aniaciis speres uide obsequiũ amicos ꝑarẽ ait comitꝰ ymo
hercle ueri amici uix multꝭ obsẽquiis pariũtur Tu toedis̾ am̃icũ
paut forte et ne trus quidem uerbis que suusse bone spei Gafama

Expanded text:
contigit; quere alium: ubi eum, queso, reperies? Ut tamen aliis accidat et nocontigit; quere alium: ubi eum, queso, reperies? Ut tamen aliis accidat et nominis claritas absentem conciliet amicum — multum enim in rebus, non inficior, potest fama —, nunquid tamen non verendum erit ne, quod ait quidam, “minuat presentia famam”? Quam multi quos absentes stupuerunt, coram positos contempserunt! Tenera res est iudicium humanum, facile flectitur. Fama michi amicos trans Alpes et trans maria quesivit. Vestra fere omnia frivola eque et inania sunt. Nam quis usus aut quis fructus fuerit illius, a quo nec visus nec videndus quemve nec videris nec visurus quamvis non sint ille quidem, sed dicantur amicitie. Quid nunc igitur de his tuis amicitiis speres vide. Obsequium amicos parere ait comicus; immo hercle veri amici vix multis obsequiis pariuntur: tu credis amicum paucis, forte et ne tuis quidem, verbis quesivisse. Bone spei es! Fama