comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Memor esto unde decideĩs ⁊ age penitencia
⁊prima oꝑa fac alioquim ueniam adte⁊ mo¬
uebo ẽadałebrimmi tium de loco eius. Etce in
quantũ ualmi ꝯcilii anquiritani antiquam⁊
plane ⁊ plenam auctoritate sũam sacris te¬
stimoniis explanauiostendens eũ posse resta¬
uran ꝓprio gradu qui peĩtentie satisfactiõe
noueric ꝓpru delicta deflere. Qui uero negligit
nec luget que gessit ⁊ lrgenda siñ ullo pudore
religionis uił timore diumi inditii ꝯmittit ⁊
eum᷑ nulomodo p̾sse ad pristinum gradum
restaurari cognoras infine aũt huins epłe¬
stis ꝯciliorum discors sententia Inueltur uͦ¬
lius ꝯcilii magis teneatur snĩa cuiꝰ antiqõ¬
procrumnnb sins digne deopeitetiam obtu
in. ⁊ pͣsidori gradu gradum pristine dignita¬
tis reciꝑe possint qui añt non odio crimims. S
timore uilitatisł ambitione honoris falsas ⁊¬
deopenitentia offe rũt inpristinum honoris
gradum reparaĩ minie potenit. ¶ S obici¬

Expanded text:
Memor esto unde cecideris, et age poenitentiam, et prima opera fac; alioqui veniam tibi, et movebo candelabrum tuum de loco ejus. § 2. Ecce in quantum valui concilii Ancyrani antiquam plane et plenam auctoritatem sacris testimoniis explanavi, ostendens eum posse restaurari in proprio gradu, qui per poenitentiae satisfactionem noverit propria delicta deflere. Qui vero negligit, nec luget quae gessit, et lugenda sine ullo pudore religionis vel timore judicii divini committit, eum nullo modo posse ad pristinum gradum restaurari cognonque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, illius concilii magis teneatur sententia, cujus antiqpro criminibus suis digne Deo poenitentiam obtul Hieronymi et Isidori gradum pristinae dignitatis recipere possunt. Qui autem non odio criminis, sed timore utilitatis vel ambitione honoris falsas Deo poenitentias offerunt, in pristini honoris gradum reparari minime poterunt. Sed objici
Abbreviated transcription (Latin):
aplice seclis deleganius ut in spectis istio
uentui siue ea q̃ deeccłasticis oausis tue re¬
lationi contigetit. subcua nobis insinna¬
tione pandantur. Etit boc studii acsollici¬
tuclinis tuent talem tembis que iniu¬
guntu expibeas ue fidem incegntace¬

Expanded text:
eatenus delegamus, ut inspectis istis erventur, sive quae de ecclesiasticis causis tuae revelationi contigerunt sub tua nobis insinuatione pandantur. Erit hic studii ac sollicitudinis tuae, ut talem te in his quae injunguntur exhibeas, ut fidem integritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ttitur ꝯdr̾. sacerootes eius induant salutar
uñ in ueteri testamto uariis nestib exp̾cepto
dnĩsaccitotes del ornati legũtur qr multis mo¬
dis urtutib d splendere inta põtificis ut gra¬
din ꝯferrat decorem qñe ab ed non accepit non
enim loea. s uita ⁊ mores sanctũ faciunt saceł¬
dotem uñ exofficio suscepto no licentiam pecca¬
diqr necãtatem bene unĩedi se nouerint asecutoᷤ¬

Expanded text:
Sacerdotes ejus induam salutari. Unde in veteri testamento variis vestibus ex praecepto Domini sacerdotes ornati leguntur, quia multimodis virtutibus debet splendere vita pontificis, ut gradui conferat decorem, quem ab eo non accepit. Non enim loca, sed vita et mores sanctum faciunt sacerdotem. Unde ex suscepto officio non licentiam peccandi, sed necessitatem bene vivendi se no
Abbreviated transcription (Latin):
ergo adancillam meã ut filiũ facias exea so
et ita fcm̃ est. Secl comider primũ ꝙ abria̾
añc legem moysi et añ euangelium fuit. Nõ¬
dumergoit̾diccũ adulterũ uidebatur
pẽnactimĩs. ex tempore legis est quecnm̃
inhibuit. nec an̾t legemulla est reidũpna¬
tio sed exlege. ꝓon ergo uilegẽ conmisit.
abriam sed legem preuenit. deuis aũt impad¬
iso conuigium laudauerat. non adulterim
Sccła illa est quod non artiore aliquo uage su¬
ccensus libidinis. non petilatis forme eap¬
tus decore. anoillecontubermo coniugale
post habint thorum. secd studio querende po¬
steritatis et ꝓpagande sobolis ad bue post di¬
lunium rantas erat humanignĩs. erat etũ
religionis nequis non recdeudisse debits
gracia prunnatam culram pretexuit. dem
lodem. Quod pret̾ legittimã utorem camit

Expanded text:
ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et antedum ergo interdictum adulterium videbatur. Pena criminis ex tempore legis est, que crimen inhibuit nec ante legem ulla rei est damnatio, sed ex lege. Non ergo in lege commisit Abraham, sed legem prevenit. Deus autem in paradiso coniugium laudaverat, non adulterium Secunda illa est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam relgratia privatam culpam praetexuit. C. IV. Quod praeter legitimam uxorem commit
Abbreviated transcription (Latin):
peccato fiñt deprehens us obnoxius oĩ modo
ꝓhibendñ ẽ eũ manib ltulentis ato pollu¬
admaioreo ꝯscendereaman eminsoror aarõ
rost quam epr ꝑcuss⁊ est qia mmoisem
mutiiraucat acta penitentia appeccato nũ

Expanded text:
peccato fuerit deprehensus obnoxius, omnimodo prohibendum est, eum manibus lutulentis atque polluad majores conscendere. Maria enim soror Aaron, postquam lepra percussa est, quia in Moysen murmuraverat, acta poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
obes crisostomꝰ duab sinodis ortrodoiorũ
ep̃orum fuit dindicatus. sziterum fuit resti¬
tutus. Marcellus ep̃c anchire galathie. depo¬
situs fuit. s post modũ ꝓprium recepit ap̃aty
asclepius diuidicatus asynodo ecdesiam suã
postea recep̃. Martians ep̃s andrino polites
fint postea reꝯciliatus ẽ suc ecc̃e similimõ ⁊ u

Expanded text:
es Chrysostomus a duabus synodis orthodoxorum episcoporum fuit dijudicatus, sed iterum fuit restitutus. Marcellus episcopus Ancyrae Galatiae depositus fuit, sed postmodum proprium recepit episcopatum. Asclepius dijudicatus a synodo ecclesiam suam postea recepit. Lucius episcopus Adrianopolites fuit, postea reconciliatus est ecclesiae su
Abbreviated transcription (Latin):
recõocinant aeccẽ sue restitin leontius dũ
eet pb̃r depoĩtus fuit s postea inathiochia
patriarcha extitit. ¶ Gregorius nõ papa quã
tus theodosium q̃ engenius ante cessor eiua¬
uit ep̃m abls namq ep̃s dimdicatus fuit
S sancta synodus eanonice suam illi resti¬
sue sonensis ecc̃e asynodo cur earolus inter¬
fuit rey ꝯdepnatũ ⁊ sophonium placenti¬

Expanded text:
Ecclesiae suae restituit. Leontius dum esset presbyter, depositus fuit; sed postea in Antiochia patriarcha exstitit. Gregorius vero quartus papa, Theodosium quem Eugenius ejus antecessor presbyiscopum. Ybas namque episcopus dijudicatus fuit, sed sancta synodus canonice suam illi restiSuessoniensis Ecclesiae, a synodo cui Carolus interfuit rex condemnatum, et Soffrenum Placenti
Abbreviated transcription (Latin):
quis ex uobis arguet me de peceato. atquic̃¬
q adtestificãdũ in aliquem ladarguẽdum
admittũtur adeundem ac cu sandũ admitti
possunt. cũ ergo ones aduersus pastorem sur
testimoniũ ferint ⁊uc ipm̃ si possunt repre¬
bendant admittantur. ꝑacer ꝙ sb̾clit posst̃
accusare p̾latos suos. ¶ Bus ita ixndetur eꝰ¬
qua ins eet pastor suaru orum quas u̾bo
⁊ exemplo past elut tñ quantũ ad officiorũ
bat mistica enim ⁊ iubili ũctione nec in
reg̾em nec insacerciote unctus erat que
sole due ꝑsone inppłõ illo p̾lature sibi nomi
uñdicabant nõ ergo ex hac aũcte subditi

Expanded text:
ex vobis arguet me de peccato? At quicunque ad testificandum in aliquem vel ad arguendum admittuntur, ad eumdem accusandum admitti possunt. Quum ergo oves, ut adversus pastorem suum testimonium ferant, et ut ipsum si possunt reprehendant, admittantur, patet, quod subditi possunt accusare praelatos suos. § 2. His ita respondeturquamvis esset pastor suarum ovium, quas verbo et exemplo pascebat, tamen quantum ad officiorum bat. Mystica enim et visibili unctione nec in regem, nec in sacerdotem unctus erat, quae solae duae personae in populo illo praelaturae nomen sibi vendicabant. Non ergo ex hac au
Abbreviated transcription (Latin):
detur ialiter aliud est ꝙ erngore cogimꝰ
ẜuare discipline aliud ꝙ admitutur er ꝑfec¬
tionis ꝯsideratione. xp̃s indeos ad se arguẽ
centẽ odempnare uolebant ħ ergo exemplo
p̾lati non coguntur recipere subditos in
accusatione sͦui s ꝑmitũtur. Item pauluꝰ
petrum rep̾bendit qui princeps apłorn eaͣt.
unde datur intelligi ꝙ subditi possunt repͥ¬
boc facile refelitu si im sit rep̃bensus adnͣti¬
tur pettus cogebat gentes undaieare laneri¬
tate enangeli receclere cũ iudeis gregem fa¬
ci ⁊ acibis gentilu latenter se subtrabens.
putͫ ant in se a fide exorbitare ⁊ alios erem¬
plo uł uerbo afide de icere. ergo hoc exẽplo
nõ ꝓbantur p̾liti accusandi asubditis insi
forte i fide erorbitauit᷑ uł alios exorbitare

Expanded text:
liud est, quod de rigore cogimur servare disciplinae, aliud, quod admittitur ex perfectionis consideratione. Christus ad se arguendcentem condemnare volebant. Hoc ergo exemplo praelati non coguntur recipere subditos in accusatione sui, sed permittuntur. § 4. Item Paulus Petrum reprehendit, qui princeps apostolorum erat. Unde datur intelligi, quod subditi possunt repr Sed hoc facile refellitur, si, unde sit reprehensus, advertitur. Petrus cogebat gentes judaizare, et a veritate Evangelii recedere, cum Judaeis gregem faciens, et a cibis gentilium latenter se subtrahens. Par autem in se est a fide exorbitare, et alios exemplo vel verbo a fide dejicere. Ergo hoc exemplo non probantur praelati accusandi a subditis, nisi forte a fide exorbitaverint, vel alios exorbitare
Abbreviated transcription (Latin):
feret̾ percinitaces nec uonetiã ꝑ iqnaste¬
ria se ip̃os p̾sumptione ꝓpriaconien dunt.
Mlacuit igitur neminem auteclificareaut
construeremonasceria. aut oraͨtorii domu.
sineconscientia ip̃ius ouitatis ep̃i Itẽ clicũ

Expanded text:
ferenter per civitates, nec non et monasteria, seipsos praesumptione propria commendantes, placuit neminem aut aedificare, aut constituere monasteria, aut oratorii domum, sine conscientia ipsius civitatis episcopi.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patrone aduersus lib̾tos. neq lib̾ti ad u̾sus
patronũ cogantur testimoniũ dicẽ. Cũ
moniũ dicere cogatur geueti apłtione spõ¬
sum quoq filie otinen placet. Ite soceri sp̃õ
iestes. quib uꝑari pot ut testes fłane: Item.
plutio ad eruenda ueritat̾e nõ est. Ite. In in
tudmarii. nł. milites uł illi qui cum magta¬
tu rei publice eansa absunt uł quib uenire
nõlicet publicam etiã ñ cdicant testimoni
um imuti Is qui de tractandi testimonii cã
ꝯdurit si nec pupillis testimoniũ d̾nũtian
nõ debet eum qupublico iuditio rens erit
aut qui mior.xx. annus erit b carmẽ¬

Expanded text:
i patronae aduersus libertos neque liberti aduersus i patronae aduersus libertos neque liberti aduersus patronum cogantur testimonium dicere. 5 Gmonium dicere cogeretur, generi appellatione sponsum quoque filiae contineri placet: item soceri stestes, quibus imperari potest ut testes fiant. 7 Modeprobatio ad eruendam ueritatem non est. 8 Scaeuola tudinarii uel milites uel qui cum magistratu rei publicae causa absunt uel quibus uenire non licetm is, qui non detractandi testimonii causa conduxerit. Sed nec pupillis testimonium denunciarinon debet eum, qui in judicio publico reus erit, aut qui minor viginti annis erit. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ditio cuiii q uitu quis decurio sit in
plebeius sit. ⁊ an honeste ⁊ ĩ dpate inte sit
anuõ notatus quis ⁊ tep̃befibilis sit an locu¬
pler.an etiam egenus sit ut lucri causa
quid facile ad mutat. uł aninimicuo ei sit ad¬
uẽsus quem testimoniñ fert uł amcus ei
sit ꝓ quo testimonium dat¬
datur namudatur nam sicareat suspitione
ege inͥa denicanetur ne hac lege ĩ reũ iesti¬
moniũ dicere liceat qui se ab ẽo parente ne
ens uiłtuient qui ne impubes erit qui indi¬
tio publico dampnatus erit q̃ui ne in usnculiꝰ
um restitutus no erit quine ad bestrs ut de¬
pugnaret se loeuñt quiue palam questũ facit
fecerit ue. qui ne obtestimoniũ dicendũ uel
nõ dicendu peccuniam accepisse udicatus
ut testimoniũ dieit aduersus socerum: gene¬
tum in tricũ priuignum sobrmũ sobrmam
sobrino natu eos ꝙ qui priori gradu sunt. st¬
¶ de liberto ip̃is liberorm ue enus parentũ. niri.
uroris. Item patrom patrone cuit ne patror¬

Expanded text:
ditio cujusque, utrum quis decurio, an plebeius sit, et an honestae et inculpatae vituero notatus quis et reprehensibilis: an locuples uel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat: uel an inimicus ei sit, aduersus quem testimonium fert, uel amicus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat suspicione lege Iulia de vi cavetur ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteve eius liberaverit, quive impubes erit, quive in iudicio publico damnatus erit, quive in vinculis,  integrum non erit, quive ad bestias ut depugnaret se locaverit, quive palam questum facit feceritve, quive ob testimonium dicendum vel non dicendum pecuniam accepisse iudicatus ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Itm ne liberto ipsius, liberorum eius, parentium, uiri uxoris, item patroni patronae: et ut ne patron
Abbreviated transcription (Latin):
pbatur. Item. S ola atestatione prolata
nec aliis iegittuns ãmĩculis causã aꝑꝑba¬
tarri nullius ẽẽ momenti certũ est. Itẽ So ᷤᷤ
giomi nidiciari debitam possũt p̃ponere. Ite
tionem eoru ꝑ qͦs sibi negotiu fiar. Item

Expanded text:
 32. Sola attestatione prolatam, nec aliis legitimis adminiculis causam approbatam nullius esse momenti certum est. Item l. 5.:gioni judiciariae debitam possint praeponere. Ittionem eorum, per quos, sibi negotium fiat. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituti nõ admittantu. Exoci. matiẽ.c.ui.
lacint scõounti urtestes ad testimonin
dicendũ precio ñ ꝯducatitur qut quiq opti¬
nin ⁊ fideliores intestimoniũ assirantur ut
bis ꝯtra quem testimonium ferre debẽt nul¬
i testes om̃s eiusdem bonestitis ⁊ estimatioiꝰ
sint mnegotii quantas qiuditis moius cum
his cõcͣrerit. sequenda sut omĩa testimo¬
nia. si uõ ex his quidam eorum aliũ dixerint
licet in pari numero credendũ est ꝙ nature
negotii ꝯuenit ⁊ ꝙ inimititie aut gratie su¬
spitione caret ꝯfirmabit quȩ uidex motuz aĩ
sin ex argum̃tis ⁊ testimoniis que rei aptio
titudine respici oportet. s ad sincera testimo¬
morũ fidem ⁊ testimonia quib potins lux

Expanded text:
it sancto conventui, ut testes ad testimonium dicendum pretio non conducantur, et ut quique optimi et fideliores in testimonium assumantur, ut is, contra quem testimonium ferre debent, nulSi testes omnes eiusdem honestatis et existimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrit, sequenda sunt omnia testimonia: si uero ex his quidam eorum aliud licet in pari numero, credendum est quod naturae negotii convenit, quod inimicitiae aut gratiae suspicione caret, confirmabitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoniis, quae rei aptiornim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testium fidem, et testimonia, quibus potius lux
Abbreviated transcription (Latin):
Diter ⁊ filius qni ĩpotãte cius ẽ ⁊temduo
fratẽs quiin eiustem patris pocestate sunt. testeᷤᷤ
utriq incodemt testamtoł in codem negotio ẽẽ
possunt qm̃ nichil nocet. ex una domo pluẽs
testes alieno negotio adhiben. Iteui Herma
fidem rei geste faciendam etiam non roga
adicitur. etiam dnio suffitiñt. psalis elocutio
ꝯsid̾andũ est si simpliciter testimoniũ di¬
cantuitũ unum eim demq meditatũ ẜmo¬
nem affe tant. an ad ea que int̾regantur ex
tempore uenisim ilia respondeant: Item. S¬
ueritas tep̃benditut alas nũs testuĩ ahas di¬
gnitas gaucr̃as. alias ueluti consentiẽs fa¬
ma confirmat rei de qua queritur fidem non
ergo ad iam ꝓbationis spem cognitiõem
suam iuder alligare debet. s ex sma animi
sui esti mare quid aut creclit ant ꝑa rũ sibi
pñtiũ testium asia testimomorm que recita¬
n solent. Itemidodice. ł. iiii.ti. de testib.s¬

Expanded text:
ter et filius, qui in potestate ejus est, item duo fratres, qui in ejusdem patris potestate sunt, testes utrique in eodem testamento, vel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhiberi. Item l. 15.fidem rei gestae faciendam etiam non rogatadicitur, etiam duo sufficient: pluralis enim elocutio considerandum est, si simpliciter testimonium dicant, utrum unum eundemque meditatum sermonem asserant, an ad ea que interrogantur ex tempore, verisimilia respondeant. veritas deprehenditur; alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiens fama confirmat rei, de qua quaeritur, fidem. Non ergo ad unam probationis speciem cognitionem statim judex alligare debet, sed ex sententia animi sui existimare, quid aut credat, aut parum sibi pentium testium, alia testimoniorum, quae recitari solent. Item Codicis lib. IX, tit. de testib
Abbreviated transcription (Latin):
em̾sas fusse ex quib testes repelli leges p̾cipi¬
unt nõ adimenda.s. ei licẽti ex ip̃is depositio¬
nib testĩmo̾iu̾ eorũ arguẽ set ꝯsi liquidis
pbationib datione uł ꝓmissione peccumait̃
eos corruptos ẽẽ ostenderit. eam etiã alega¬
tionem integr̃a ei dari oportet. ¶ S obititꝰ¬
illd̾ beati bestn qui uoce pueri .xxx. dies abor-¬
m rabentis innocens ꝓbatus est s miraculiꝰ
dimna sunt ad miranda nõ in eremplur bu¬
mane actõnis trabenda.

Expanded text:
leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum arguere. Sed et si liquidis probationibus datione vel promissione pecuniarum eos corruptos esse ostenderit, eam etiam adlegationem integram ei servari praecipimus. IUSTi Bricii , qui voce pueri XXX dies ab ortu habentis, innocens probatus est. Sed miracula divina sunt admiranda, non in exemplum humane actionis trahenda.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tito dictum est de urore ip̃ius que subito in¬
ter calullos inuenta estacu detraherentur
cablli couisa est ula. ⁊ abortum fecit quocd
suta est forte si eaballos aliẽnos tuleĩt inde ẽ
culpabilis. nam de muliere que caũ inter ca¬
ballos ꝯfracta est. libiuosutas ilis no agno¬
scitur ꝑinciosa funsse. nopõt nec debet adici ꝑ

Expanded text:
ito dictum est de uxore illius, quia subito inter caballos inventa est, et dum traherentur caballi, collisa est illa, et abortum fecit. Quod si ita est, forte si caballos alienos tulerit, inde est culpabilis. Nam de muliere, quae casu inter caballos confracta est, ubi voluntas illius non agnoscitur perniciosa fuisse, non potest nec debet addici per
Abbreviated transcription (Latin):
pettus homicidas ⁊ adultos ac ̃ctos ctiminali¬
b nexib ligatos. et qui eis coequales nõ crant
pbibebat q non nisi aco cqualib iliquid abi ĩ¬
ferti debere docebat. Infames etiam om̃s ⁊ quoᷤᷤ
primates ⁊leges scłi non suscipuit S laicos etiã¬
lere debere irgͣabat ⁊ cuctos sibi subhtos ẽe ꝑci¬
piebat anctrum sacdotium inta supiorei sanc¬
S tiors q accliscretam ascculanbus ⁊ alaicis
atq lacerelotes suꝑ eamales ac laicos semper
ꝯstituere ⁊ fore docebat debere quoniam ꝓnmi¬

Expanded text:
Petrus, homicidas et adulteros, ac cunctos criminalibus nexibus alligatos et qui eis coequales non erant, prohibebat et non nisi a coequalibus aliquid sibi inferre debere docebat. Infames etiam omnes et quos primates et leges seculi non suscipiunt, sed et laicos lere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. « Quoniam pro mi
Abbreviated transcription (Latin):
ntentia accepta. placuit sine conciliencin.¬
lutoria manus imposicioneeis conũcaẽ
quel morientis sufficit reconcilationi ẜm
diffinitiones pacrum qui huiꝰmoĩ comun¬
si suꝑ uixerintstent in ordine penicẽtium.
uc ostensis neccũis penitentie fructibo legitꝰ¬
cimã cõmunionem cũ reconciliatoria ma¬
nus impoĩtione recipiant./ Clericis queq
desiderantib penitentia non est negandassi
milicei subito obinutesçẽs prout statutũ
est. baptigiri. aut penitentiam accipere põt.
siuoluntatis pretite testimonium aliorm
uerbis babet. aut presentis. in suo mitir nr̃
iii. Aliorum testimonib moxiturus reconqi¬
lietur. si obmutuit. uelin frenesi ꝯuexsusẽ.

Expanded text:
tentia accepta, placuit sine reconciliatoria manus inpositione eis communicare: quod morientis sufficit consolationi secundum definitiones patrum, qui huiusmodi communsi supervixerint, stent in ordine poenitentium, ut ostensis necessariis poenitentiae fructibus, legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione recipiantdesiderantibus poenitentia non est neganda. § 2. Similiter subito obmutescens prout statutum est baptizari, aut poenitentiam accipere potest, si voluntatis praeteritae testimonium aliorum verbis habet, aut praesentis in suo nutu. § III. Aliorum testimonio moriturus reconcilietur, si obmutuit vel in phrenesim versus
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam egerunt et ad cingulũ milicie
reuertuntur constat eos contͣsacras reg¬
gulas agere uetum quia crimina nõ eq̃¬
hebitudinem in desꝑationem cecidisse
alios ob hoc ad paga õscõ fugisse tibi hoc cõ¬
mittimus dicemedu nimirũ quiloca et
tp̃s regionis illius moclumꝙ culpe. nec
nõet penitentiam. et gemitus hoĩnum
adconfessionem uenien tiũ p̾sens positu

Expanded text:
tentiam egerunt, et ad cingulum militiae revertuntur, constat eos contra sacras regulas agere. Verum quia crimina non aequhebetudinem in desperationem cecidisse, alios ob hoc ad paganos fugisse: tibi hoc committimus decernendum, nimirum, qui loca et tempora religionis illius, et modum culpae, nec non et poenitentiam, et gemitus hominum ad confessionem venientium praesens positus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓoti mnpta inpleat nauem at submergat
lant inquid cum dicimus climitte nobis¬
festomus h̃e nos quocl nobis climittaturat¬
qr mbis ilbis humiliances ammas nrão
cortichianiã quodam modo agere peritẽtiam¬

Expanded text:
tempta impleat nauem atque submergat\lant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobisfestamus habere nos. quoque in iis verbis humiliantes animas nostras, quotidianam quodammodo agere poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
que humqne fragilitati ꝙ ãiugpara
tam̃i crebra subrepunt. que sicollecta cont
nos fueritata nos grauabũt ⁊ oppͥmẽt
sicut uumaliquoi grande peccatum
quid enim int̾est adnantragumiaittum
uno granch fluctu nauis opiatũ et obri¬
aturan paulatłin subrepens aqua insẽ¬
tina. et ꝑnegli gentiu cul pamn derelicta at

Expanded text:
quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta at
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatib afflccus ac sugiens reatu culpe
quam ppetrauetat ex solũ. sic et nos salutis
reatum eiusdem culꝑe cliluentes absoluti
lasstudet temporali affuctione t̾gere. quas
si remissis peccatis homo in ea iuste uixeĩt
nonconti nuomeretuream morcẽ non ppc¬
ti quamcocraxit deppagine peceati. Tale ali¬
quidnobis infimiatũ est depatrparcha dau
com ł regnorũ adquem ꝓpba cum missus
mala cominaretur. cum cõfessione peccati
miliaretu afilio. ꝯuare et nũc chicit᷑. i deus
natus impleuignisi qr rectisime sidictũ
fuert respondetur. remifsione̾ illã peccati
fc̃nne romo a papienda uita impediret᷑
ethra/ subsecutũneto illud coĩnationis exẽ¬
plum. ut pictas hoĩs etimilla bumilte
etceret atq ꝓbaret. Sicet morte corporis pꝑ¬

Expanded text:
cruciatibus afflictus, ac fugiens reatum culpae quam perpetraverat exsolvit, sic nos salutis reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti las studet temporali afflictione tergere: quas si remissis, peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati., Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarcha Dauid in libro Regnorum, ad quem propheta cum missus  comminaretur, confessione peccati miliaretur a filio. quare et hic non dicitur: si deus natus impleuit? nisi quia rectissime, si dictum fuerit, respondebitur remissionem illam peccati factam, ne homo a percipienda uita impediretur aeterna, subsecutum uero illius comminationis exemplum, ut pietas hominis in illa humilitate exerceret
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis sue arbiter constitutus est cui
antursoli pariuili in munes sunt uon̾¬
cdumenim uti possunt lib̾o arbitrio. Qi¬
btamen ad consecrationẽs suncremis¬
son ẽꝙ originalis peccati procest eorm

Expanded text:
luntatis arbiter constitutus est, cumantur, soli parvuli sunt immunes: nondum enim uti possunt libero arbitrio. Quibus tamen ad consecrationem remissionemque originalis peccati prodest eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quid insuamne amaͬtorarclentior.
Ialiena quippe icore omĩs amor rũpis¬
esti in sua nimins sapied udicio debet a¬
mareconiugem. non affectunon tegn et¬
ieo impetus noluptatis. nec preceps fer¬
tur ad coicum. Nichil est feclius quã ico¬
rem amare: quasi adulcerã. Cerce qui clicũt
se causa rei publice et gnĩs humani uxoi¬
b nĩgi et finos procreare uni tent᷑ saltimi
pecũdes. et post quam uen c̾ uxoris uitum¬
uerit. non ꝑdant filios. nec amatores seu¬

Expanded text:
quit, in suam uxorem amator ardentior. » In aliena quippe uxore omnis amor turpis, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem, non affectu: regit impetus voluptatis, nec praeceps fertur in coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani uxoribus jungi, et liberos tollere, imitentur saltem pecudes. Et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios, nec amatores se u
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq migiitatem custodiens aut con
intelligi illud ꝙ incanone apłorum legitur. ũ
iste sit sensus capitun. Si quis sacerdotem doc¬
urorem suam cõtempnere. non uxorem quar
copulauit cum qua cõtinetiam professus est c̃
ad sacros ordines ascend̾et. quam nullus debr
contempnere. hoc est abanimo ⁊ cura sua abi¬
cere qui enim necẽna prouideat anathema¬

Expanded text:
uicunque virginitatem custodiens aut contut iste sit sensus capituli: Si quis docet sacerdotem uxorem suam contemnere, non quam uxorem in s, sibi copulavit, cum qua continentiam professus est, quum ad sacros ordines ascenderet, quam nullus debet contemnere, hoc est, ab animo et cara sua abjicere, quin ei necessaria provideat
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiolat/ Suntaut quedam que sicut aĩa¬
lia absꝙ ulla cliscretione indesinenter lib¬
idini seiuiunt quas ego nec mutis pecudi¬
b ꝯpalaiserim. peccoraenun cur conceper¬
int. ultra non inclulgent manbcopiam

Expanded text:
meretricis . Sunt autem quaedam, quae sicut animalia absque ulla discretione indesinenter libidini serviunt, quas ego nec mutis pecoribus comparaverim. Pecora enim quum conceperint, ultra non indulgent maribus copiam
Abbreviated transcription (Latin):
inmunda pollutio formoatio dicit᷑ quam¬
ius quisq cliueisa tupitudinis uolup¬
tace prosticuatin. Ex delectatione enim for¬
nicancti ulana gingniunt᷑ flagitia. quib
regnum dei clauditur ut bomo adeo sepetir᷑¬

Expanded text:
immunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversae turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, et homo a Deo separ
Abbreviated transcription (Latin):
Mesbiter eu chanstiam semꝑ habeat par¬
atãut quanmo cũq qus infu̾natus fue¬
rit statim eum coi̾cet nesmeidĩone mo¬
tiaeius qui nonbenesacrificiũ custodit.

Expanded text:
esbyter eucharistiam semper habeat paratam, ut, quando quis infirmatus fuerit , statim eum communicet, ne sine cotia ejus, qui non bene sacrificium custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
suo fidelem ⁊ religiosam de testatur aut cul¬
pabilem ertimat uelut que regnũdci in tro¬
tre ñgpossit anathema sit. Iterii. De eodem R

Expanded text:
suo fidelem ac religiosam detestatur aut culpabilem aestimat, velut quae regnum Dei introire non possit, anathema sit. C. IX. De eodem
Abbreviated transcription (Latin):
iiuretuxor dintere prosola reccisa religioĩs
tenus sine conscientia ep̃i fiat. ut abeo suñl¬
głanter prouiso constituatur loco Nam u¬
xorenolente aut altero eorum etiã ptali
rematrimonium non sosuit. Item aug̃¬

Expanded text:
ir et uxor dimittere pro sola vitae religione tenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re matrimonium non solvatur. 2. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
fabricis est ecc̃arum applicanda. dequib ficut
sacͥclotis intererit integram ministris eccͣe me
moratam dependere quantitatem. sic cłicus ul¬
tm delegatam sumã sibi nicb insolent᷑ nouͣit
adis attributa sunt hino oꝑi uaciter p̃rogata  lo¬
nefas est si sactis elib destitutis inlucrum
siũ p̃sul ĩpendia hiissacrisedib deputata ꝯu¬
tat ipam nichominꝰ ascͥptã pauꝑib portõẽ q̃ꝙͣ¬

Expanded text:
fabricis est applicanda. De quibus sicut sacerdotis intererit, integram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem: sic clericus ultra delegatam sibi summam, nihil insolenter noverit ciis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata louia nefas est, si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his deputata convertat. Ipsam nihilominus adscriptam pauperibus portionem q
Abbreviated transcription (Latin):
Eos sanguinis defendaͤt eccła ueeffussione sã¬
giinis particeps frit ¶ Hinc apparet ꝙ mali
Nagellis sunt cobeicencdi. non m̃bporum tiun¬
uatione uel temponali morte plectencli. Sed obi¬
citur illud quoel dominus ait admõysem. du¬
leficos. non paciens uiuere. Ic qui coient cũ iu
ñto. morte morutꝰ adultem eriam uel blaspo¬
nuectimineno tatus inmiẜicordit̃ lapidaĩ
iubeti Item moyses qui legem accepat cultõ̾e
ydoli morte pͥmunt samnel etiamagag pi¬
guissimũ regem inftusta concilits finees qͦq
ideum cum malianit coruntem gladio trã¬
fixit. quoclest ei reputitũ adiusticiam ¶Simitr̃
se. nec tamẽ tñsgressores legis sed defensores
sua auctoritate in nece̾ alicuius armari. non
legis imꝑio reos mortitiadere: Qau enĩ publici
pocestace fũctus ip̃ius legis impio malos peri¬
mit nec illius precepti trãsgressor uec acelesti
patru alienus habetin. Uude aug. adpublico

Expanded text:
eos sanguinis defendat ecclesia, ne in effusione sanguinis particeps fiat. Hinc apparet, quod mali flagellis sunt coercendi, non membrorum truncatione vel corporali morte plectendi. Sed obiicitur illud quod dixit dominus ad Moysen: maleficos non patieris vivere. Item, Qui comento morte moriatur. Adulterio etiam vel blasphemiae crimine notatus immisericorditer lapidari jubetur. Item Moyses, qui legem acceperat, cultores idoli morte punivit. Samuel etiam Agag pinguissimum regem in frusta conscidit. Phinees quoque Judaeum cum Madianita coeuntem gladio transfixit, quod est ei reputatum ad justitiam. Similiter nse, nec tamen transgressores legis, sed defensores sua auctoritate in necem alicujus armari, non legis imperio reos morti tradere. Qui enim, publica potestate functus, ipsius legis imperio malos perimit, nec illius praecepti transgressor, nec a coelesti patria alienus habetur. Unde Augustinus ad Publico
Abbreviated transcription (Latin):
nentib reus enitanimarum quia domim
clicit quacumq cdie peccator conuersus fu¬
erit ad penitentiam uita inuet et non mo¬
rietur. Ueta enim confessio multimo tp̃re¬
põt essequa dominus non solum temporis
set etiam cordis inspector est. sicut latro u¬
nius momenti penitentia meriuc ẽẽ imꝑ
adiso in hora ultime confessionis. Item¬

Expanded text:
ientibus, reus est animarum, quia Dominus dicit: Quacumque die conversus fuerit peccator, vita vivet, et non morietur. Vera enim conversio potest esse, quia Dominus non solum temporis, sed etiam cordis inspector est , sicut latro unius momenti poenitentia meruit esse in paradiso in hora ultimae confessionis.
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus ꝓ cliius cadant qui secuitur. Ca¬
pire languescente ce tera corporis menbra in¬
fitinntur deteriores sunt qui ineami mores qr
bonorũ corrumpũt. his qui substantias auor
precliaq dipinnt. Caneat itaq unus quisqi

Expanded text:
tenus proclivius cadant qui sequuntur. Capite languescente caetera corporis membra inficiuntur. Deteriores sunt, qui vitam moresque bonorum corrumpunt, his, qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Cavea
Abbreviated transcription (Latin):
at. Scclens inquid ꝓpħa. aduersus fractemi
tuum loquebaris dẽ trabendo ⁊ duersus filũ
matris tue porietas seandalui qẽ parcant sin¬
guli detractioni lingue custodiaut q ẜmones
suos sciant quia ecta que de aliis locuntur
sua sĩa iudicabũtur. nemo minto auditori
libenter refeit. Offitiũ sungłoru sitdil ectis¬
simi no solum oculos castos ẜuart. sienam lin¬
gnam ncc quid incinus quam domo agatur
dolos ⁊ ẜpentis astutiam. ne aliora supplantẽ¬
tur insidiis. item lutius pp̃. homis ucoere nõ eu

Expanded text:
. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loquuntur, sua sententia judicabuntur. Nemo invito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo agatur dolos et serpentis astutiam, ne aliorum supplantentur insidiis. Item Lucius Papa epist. u
Abbreviated transcription (Latin):
uo ausu quatemĩtate rescribis ad rauenan
teꝑare proficisci. cum cunones euident᷑ p̃ci¬
piant. nullum omĩno pontificum. nisi no¬
bis ante uisis atꝙ ꝯsultis ad comitatum
debereꝯ cendere quemadmodum tibiputaᷤ
licere quod non licet nisi quod hoc offictio
carere festinas. quo his excessib ostendis
tropolitani consiuo uel prouincialium

Expanded text:
uo ausu, qua temeritate rescribis, Ravennam te parare proficisci, quum canones evidenter praecipiant nullum omnino pontificum, nisi nobis ante visis atque consultis, ad comitatum debere contendere? Quemadmodum tibi putas licere quod non licet, nisi quod hoc officio carere festinas, quo his excessibus te ostendis tropolitani consilio vel provincialium
Abbreviated transcription (Latin):
ad clericatum non teneatur.
meros etiã ex primẽ nullus qui uł tenuit̾ greci
ẜmonis noticiam habet ignorat ne igitur infaci¬
endis epł emonicis quas mos laciꝯ forma¬
tas uecat aliqua fraus falsitatis temert presume¬
retur. boc apatrib .ccc. ixuiii. nicene ꝯgregatis
salsbime innẽtum est ⁊ ostitutĩ ut formate eple¬

Expanded text:
ad clericatum non teneatur. meros etiam exprimere, nullus, qui vel tenuiter graeci sermonis notitiam habet, ignorat. Ne igitur in faciendis epistolis canonicis, quas mos latinus Formatas vocat, aliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a Patribus CC CXVIII Nicaeae congregatis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae ep
Abbreviated transcription (Latin):
cis otaminati. Que eigo apuc eos nũta oẽ
curta deum possunt quib supplicia cliuini¬
apud nos eis manus imponiturut bic
accipiatur quocdillic non esti nec daripõt
manifestum est. nec remissionẽ peccatorũ

Expanded text:
to contaminati. X. Quae ergo apud eos merita esse to contaminati. X. Quae ergo apud eos merita esse circa Deum possunt quibus supplicia diviniapud nos eis manus imponitur, ut hic accipiatur quod illic nec esse, nec dari potest: manifestum est, nec remissionem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
martirio quoꝙ dominus głificauit. Noua¬
nemini succedẽs ase ip̃o ortus estibr̃e nã¬
ꝙ aueteneie eccłam nullom̃o põt qui ord¬
uero eundem quem et nos deum patrẽeur¬
dem filium xpͥm. eundem spĩri scmm nosse
dicunt᷑ nec bocadiare tales põt. Et inf¬
ma iuenimin dol facinore non solũ du¬
ces. et auccores s q̃pticipes corum penis
destinar. nisi acomimione malorũ se sepa¬
uetint precipiente permoysem domino⁊
dicente. Se ꝑamini atabnalis hominum
istorum durissimorũ ex noute tangere d̾
omĩb que st̾ eorũ ne simul ꝑeatis in pec¬
catis eorum. Et ꝙ conminatus permoysẽ
dominus fuerat impleuit utquisq qui
seachore. et dathan ⁊ahabiron non seꝑassi
penas statimi impia procomunione per¬
solueret. Quo exemplo ostenclitui ⁊ pbat
obnoxios omẽs culpe apene fu tos qui se
scismacicis ccͣ prepositos ⁊ sacerdotes irre¬
ligiosa temeritate miscuen̾t. Sicucetiam
ficia corum tanquã panis luctus om̃s ꝗ

Expanded text:
martyrio quoque Dominus glorificavit, Novanemini succedens a se ipso ortus est. Habere namque aut tenere ecclesiam nullo modo potest qui orduero eundem quem et nos Deum patrem, eundem filium Christum, eundem spiritum sanctum nosse dicuntur, nec hoc adiuuare tales potest. nmus in tali facinore non solum duces et auctores sed et participes poenis destinari, nisi se a communione malorum separaverint, praecipiente per Moysen Domino et dicente: Separamini a tabernaculis hominum istorum durissimorum, et nolite tangere ab omnibus quae sunt eis, ne simul pereatis in peccato eorum . Et quod comminatus per. Moysen Dominus fuerat implevit, ut quisquis se a Chore et Dathan et Abiron non separasset, poenas statim pro impia communione persolveret. Quo exemplo ostenditur et probatur obnoxios omnes et culpae et poenae futuros qui se schismaticis contra praepositos et sacerdotes irreligiosa temeritate miscuerint. Sicut etiaficia eorum tamquam panis luctus, omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
posset utileet fidele ꝯsilium. Unde cũ dixisset
demuliere cuins uirmortuus fueric beatior
aut ent sisic peimansexit sccłm confiliũ meũ
Neqius boc consilium tanquã huãnum nõ
diuinum contepnẽdyputaret adiecit. Puto
au̾c qd̾ et ego sp̃m dei habeam. protñ incelle¬
genclum est etiam ip̃a que adomino non iub¬
entur: set ascõ eius famulo uclliter suadentũ
eodem domino inspirance suaderi. absicenp
ut quis quam catholicus clixerit quod suad
sp̃s sc̃s non dominũ sua dere. cum et ip̃e domi¬
nus sit. et inseꝑabilia sint oꝑacrinitatis. dic.
tamẽ apłs. de uirginib aũt preceptũ domim
non babeo confiliũ aũt do. non ut consilium¬
hoc aliensi existimemus adomino cum con¬
tinuo sequatur. et dicat tanquã inĩam ꝯseco¬

Expanded text:
possit utile et fidele consilium. Unde quum dixisset possit utile et fidele consilium. Unde quum dixisset de muliere, cujus vir mortuus fuerit: Beatior autem erit, si sic permanserit, secundum consilium meum, ne quis hoc consilium tanquam humanum, non divinum, contemnendum putaret, adjecit: Puto autem, quod et ego spiritum Dei habeam. Proinde intelligendum est, etiam ipsa, quae non a Domino jubentur, sed a sancto ejus famulo utiliter suadentur, eodem Domino inspirante suaderi. Absit enim, ut quisquam catholicus dixerit, quod suadet Spiritus sanctus non Dominum suadere, quum et ipse Dominus sit, et inseparabilia sint opera Trinitatis. Dicit tamen: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Non ut hoc consilium alienum aestimemus a Domino, cum continuo sequatur et dicat: Tanquam mise
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere tales coniuges nberent᷑. nullus
locus ẽẽt confilio monentis apͥsine boc fiẽt
nullo enim modo quod dominus iubet. ẜmi
bonus probibet. Item cumcepiss ⁊̃ gc̃tibꝰ euan¬
gentilib competit coniugi bus exquib sinõ
ambo crederetit. secl unus auc una et infrdł
cum fideli con sentiret cobabitare nec ꝓhibei
a domino debit fidelis in fidelem climittere
nec iuberi. Ideo .s. non probiberi quia iusticia
ꝑmictit a fornc̃a te disceclere et infidelis bo¬
minis forncatio ẽ maiorm dorde nec uera
eius pudicicia cũ cõiuge qui dem clici põt ꝗa
om ne quod non est ex fide peccatu est quãis
ueram fidelis habeat p̃udiciciã etiancum in¬
fideli coniuge quenon habet ueram. Ideo at̾
nec iubeti debueriit fideles abinfidelib sepaiͣ.
quia non contra iussione domini gentiles
fuerũt ambo conĩcti. Quoniam eigo abiz¬
fideli fidelem discedere. non probibet. nec iubet
dominus ideo ut non dis ceclait apłs clicit. nõ

Expanded text:
dimittere tales uxores juberentur, nullus locus esset consilio monentis Apostoli ne hoc fieret. Nullo modo enim quod Dominus jubet, servus bonus prohibet. Item cum ergo coepisset gentibus Evangentiles comperisset conjugibus, ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideo scilicet non prohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo coniuncti. Quoniam ergo ab infideli fidelem discedere nec prohibet nec iubet do
Abbreviated transcription (Latin):
est. iiiide iam diu loquimur. disscessio ꝯiugis
fidelis abinfideli. quam non ꝓbibet dominus
preceptolegis qr coram illo innista non est.
set probibet apłs consilio cancatis. ꝗa infide¬
lib affert impelimentũ salucis. non solm
quia pemicio. sissime scandaligantur offe̾si.
uerum etiã quia cum inalia con iugia ceciderit
inuẽtib eis. aquib dimictũt᷑ ad ult̾ius ne¬
xib colligati cdifficile resoluunt᷑. adeo bic ubi
quol licet nõ expeclit non põt clici sidimise¬
nt infidelem bene facit sis̃ dumsent ieluᷤ
facie sicut lictum est. qui dat nuptũ bene fa
adioꝙ ãplius expedit consilio apłi qui¬
cumq põt caꝑe prouocatui bie aũt ubi decli¬
miccendo uel nondimictendo in fidelis cum

Expanded text:
est, unde iam diu loquimur, discessio coniugis est, unde iam diu loquimur, discessio coniugis fidelis ab infideli, quam non prohibet dominus praecepto legis, quia coram illo iniusta non est, sed prohibet apostolus consilio caritatis, quia infidelibus affert inpedimentum salutis: non solum quia pverum etiam cum in alia conjugia ceciderint, viventibus eis a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficile resolvuntur. Ideo hic ubi quod licet non expedit, non potest dici: Si dimiserit infidelem bene facit, si non dimiserit melius facit, sicut dictum est: Qui dat nuptui bene facad id quod amplius expedit consilio Apostoli, quicunque potest capere provocatur. Hic autem ut de dimittendo vel non dimittendo infidelis cu
Abbreviated transcription (Latin):
cus adeo ut fidelis eẽm. Scl̃m au̾t deunidat ꝯ¬
silium fidele ineodem spiritu. de quoait. Pp̾uto
aut qued et spiricum dei habeam. uerũ cũ
inspirata atq donata fidele con siliũ aliud
enum ibi facere. non licet. hicaũt licet. ĩta sa¬
ne uc ip̃m licitum partun quidem expecliat
partĩ ueionon expeclaat. expeclit tũc. quãdo
non solum ꝑꝑiusticiam quecorã deo est ꝑmit¬
titi. set etũ hominib nullũ ex boc impedi¬
m̃cum salutis infertur ueluc cum dat ꝯsiliũ
nonnubendi apłs uirginib. unde preceptũ
domini se non bre testacurlicet aliud facere
quoniã inuetiea. ⁊ illicita nuicurã cartus in¬
firmtatem. sic excepit bonestate nubencdi u
neminẽ impecliat ad salutem. qu̾auis mag̾
expechiret magis q honestũ eẽt. siuirgo coͦ¬
silium quo preceptũ non compellit amperet.
tuncau̾t non expedit. id quod licitũ est.
quando permictit᷑ quidem secl usus ip̃ius po¬
cestatis aliis affert impeclim̃tum salutis. sic̃

Expanded text:
us a Deo ut fidelis essem . Secundum ergo Deum dat consilium fidele in eo Spiritu de quo ait: Puto autem quod et ego Spiritum Dei habeam. Verumtamen inspirata atque donata, fidele consilium; ibi enim aliud facere non licet, hoc autem licet ita sane, ut ipsum licitum partim quidem expediat, partim vero non expediat. Expedit enim tunc quando non solum per iustitiam, quae coram domino est, permittitur, sed etiam hominibus nullum ex hoc inpedimentum salutis infertur: uelut, cum dat consilium non nubendi apostolus uirginibus, unde praeceptum domini se non habere testatur, licet aliud facere, quoniam in uetita et inlicita ruituram carnis infirmitatem sic excepit honestate nubendi, ut neminem inpediat ad salutem, quamuis magis expediret magisque honestum esset, si uirgo consilium, quo praeceptum eam non conpellit, arriperet. tunc autem non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert inpedimentum salutis. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quid licaman boc explauado aliquanto
cliligentius in moraborad cende ut rem
ipãm explanãdam tanquã in conspectu
declanindã. planiori sermone ponamus.
Ecce coniiges cluo uniꝰ infidelicatis ita fu¬
enint. quãdo incti sunt. nulla dehis q̃stio
est. que ꝑtineat adillam donim iussionem
cinom quo probibet. fidelis. cum infideli
copulare toniugiũ. Iam sũt coniuges.
⁊ amboadhuc funt infideles. ad buctales
sunt quales fuerũt añt quã con iũgenitu.¬

Expanded text:
quid dicamus? An in hoc explanando aliquando diligentius immorabor? Attende ut rem ipsam explanandam tanquam in conspectu declarandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuges duo unius infidelitatis ita fuerunt, quando conjuncti sunt. Nulla de his quaestio est quae pertineat ad illam Domini jussionem, i, quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et adhuc ambo sunt infideles. Adhuc tales sunt quales fuerunt, antequam conjungerentu
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Cumexponere noluisses ꝗd sibi uelit
qued ait. Ego diconon tominus. Cum alo¬
quetetin fideles quib cent ꝯiuges ur fideles.
clixisti quia dñs iussit ne ꝯiugia sibi met
diuerse religionis copłarent.⁊ ip̃ adhibiusti
testimoniũ comini dicentis non accipias
incorem filio tuo defiliab aligenarũ ne tra¬
clucat eum post dominos suos. ut pereat
anima eius adliclist: etiam uerba apłi u̾¬
ait. Olralligata est iuroquam lui uires
uauit Quod simortuꝰ fuit uir eius lib̾ata
est cui uult mibat t̾m in domino. auod
secutus es. et ad cliclisti boc est ergo domini
insienudem religionis et fidei maneãt cop¬
ulata connigia. Quare contra domini us¬
sum contra dectrina scam contra p̾cepcum
hoc alud illud. euident᷑ satis quidẽ ostendi
Iuud enim dehis conigͥis agit que nõst᷑
primitus copulata nenubat femina nsi
fuereligionis uiro uel ne uirtalẽ uxore
clucat. Ideñ utchcis iubet dominus docr¬

Expanded text:
nus, cum exponere uoluisses, quid sibi uellet, quod ait: ego dico, non dominus, cum alloqueretur fideles, quibus essent coniuges infideles, dixisti: quia dominus iussit, ne coniugia sibimet diuersae religionis copularentur' et ipsum adhibuisti testimonium domini dicentis: non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos et pereat anima eius. addidisti etiam uerba apier alligata est viro quandiu vir ejus vivit. Quod si mortuus fuerit vir ejus, liberata est, et cui vult nubat, tantum in Domino , quod o. Deinde secutus es et addidisti: Hoc est ergo Domini nisi ejusdem religionis et fidei maneant copulata conjugia. Quare contra Domini jussum, contra doctrinam sanctam, contra praeceptum hoc, aliud esse illud satis euidenter ostendis. illud enim de his coniugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat femina non suae religionis uiro uel uir talem ducat uxorem. id enim, ut dicis, iubet deus, doc
Abbreviated transcription (Latin):
eĩtemꝙnfidelitatis fuer̃. quado comu̾cti
sunt set euangłiu cum uenaisset alter
sinealer uel alta sine altero cre¬
diclit. Si eigo aliud hoc est quod si nescrup¬
illo illiꝰctubitatioĩs apparet. cir fidele. cro

Expanded text:
emque infidelitatis fuerunt quando conjuncti sunt, sed Evangelium cum venisset, alter sine altera vel altera sine altero credidit. Si ergo aliud est hoc, quod sine scrupulo ullius dubitationis apparet, cur virum fidelem cum
Abbreviated transcription (Latin):
qualesq ꝯuicti sunt. ueuitꝙ euangelu pclica¬
tor. Crelidit eorum aut unus aut una. seclita
⁊ si deli dominus. ut infidelẽ dimictaitan¬
non ubec sicdixens uibet. recdamĩatapłs. Ego
clico non dominus. Si clixĩs non inbet oam¬

Expanded text:
qualesque conjuncti sunt. Venit Evangelii praedicator, credidit eorum aut unus aut una, sed ita ubet fideli Dominus ut infidelem dimittat, annon jubet? Si dixeris: Jubet, reclamat Apostolus: Ego dico, non Dominus; si dixeris, Non
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ prohibet apłs. iubet dominus ꝙ nisi ita
eẽt. neꝙ contra probibicionẽ domini apłs ali¬
ꝗd moneret nȩq contra nissionẽ eius aliquid
probibet. Proincembis duab eñs una denu¬
rendo uel non nubendo alca̾ dein fideli ꝯuige di

Expanded text:
id, quod prohibet apostolus, iubet dominus. quod nisi ita esset, neque contra prohibitionem domini apostolus aliquid moneret neque contra iussionem aliquid prohiberet. proinde in his duabus causis, una de nubendo uel non nubendo, altera de infideli coniuge di