comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non delet᷑ gr̃a sed iniquitas: quia scri¬
ptum ẽ : Ego sũ ego sũ qui deleo ini¬
quitates tuas : deniq mor ses pro
popło petens: dele inquit me de
lbro tuo. si non parcis huic popło:
Nec tam̃ deletus ÷: qr non habebat
loci istius uos attestatione c̃uinci :
nec argum̃ta ur̃a aduersus id
posse testimoniũ conuenire : quo
eñ posset alio intellectus lociistius
deriutri. cũ series lectionis tota
de sp̃u sit: Nichodemus quȩrit
de regeneratione: respondit᷑ dñs:
Am̃ am̃dico tibi: nisi qͥs renatus fuerit
ꝑ aquã & sp̃m. non potest introire

Expanded text:
non deletur gratia, sed iniquitas; quia scrinon deletur gratia, sed iniquitas; quia scriptum est: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Denique Moyses pro populo petens: Dele, inquit, me de libro tuo, si non parcis huic populo . Nec tamen deletus est; quia non habebat loci istius vos attestatione convinci, nec argumenta vestra adversus id posse testimonium convenire. Quo enim possit alio intellectus loci istius derivari, cum series lectionis tota de Spiritu sit? 63. Nicodemus quaerit de regeneratione, respondet Dominus: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit per aquam et Spiritum, non potest intr
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds̃ sp̃s ẽ: quẽ locũ ita exp̃sse
arriani testificamini eẽ de sp̃ũ. ut
eũ de ur̃is codicib auferatis. atq utinũ
auxentius mediolanensem ecclesiã
armis exercituq occupauerat. uel
aualente atq ursacio nutantibus
sac̃dotib suis incursabat᷑ eccła sirmienss
falsum hoc ÷ sacrilegiũ ur̃m in ecde¬
si asticis codicib dep̃hensũ ẽ : Et for¬
tasse hoc in oriente fecistis: & litteras
qͥdẽ potuistis abolere : sed fidẽ non
potiustis auferre : plus uos illa li¬
tura ꝓdebat. plus uos illa litura dã¬
nabat: Neq eñĩ uos poteratis oblinire
ueritatẽ s illt litura de libro uitȩ
nomina ur̃a delebat: Cur aufere.
Si enĩ de dõpatre uultis ex pressum:
ergo & dm̃ patrẽ negatis quiputatis
ẽẽ delendũ: Vtrũ uultis eligite: iN
utroq uos laqueus ur̃ȩ impietatis
astringit. si gentiles uos ẽẽ fateamim.
uel patrẽ dm̃negando uł sp̃m Tenet᷑
igit᷑ urã confessio qua delestis oraculũ

Expanded text:
us est . Quem locum ita expresse, Ariani, testificamini esse de Spiritu; ut eum de vestris codicibus auferatis: atque utinamAuxentius Mediolanensem 677 Ecclesiam armis exercituque occupaverat, vel a Valente atque Ursatio, nutantibus sacerdotibus suis, incursabatur Ecclesia Sirmiensis, falsum hoc, et sacrilegium vestrum in Ecclesiasticis codicibus deprehensum est. Et fortasse hoc etiam in Oriente fecistis. 60. Et litteras quidem potuistis abolere, sed fidem non potuistis auferre. Plus vos illa litura prodebat, plus vos illa litura damnabat; neque enim vos poteratis oblinire veritatem, sed illa litura de libro vitae nomina vestra radebat. Cur auferebaSi enim de Deo Patre vultis expressum, ergo et Deum Patrem negatis, qui putatis esse delendum. Utrum vultis, eligite: in utroque vos laqueus vestrae impietatis astringet, si gentiles vos esse fateamini vel Patrem Deum negando, vel Spiritum. Tenetur igitur vestra confessio, qua delestis oraculum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad plenitudinẽ nec ad portionẽ potest
sp̃s ꝑtinere : quia neq humana mens
eius plenitudinẽ capit. neq in ullces sui
diuidit̾ sectiones. sed donũ gr̃ȩ sp̃italis
infundit. in quo adorat᷑ ds̃ sic̃ ad oratur
etiã inueritate: Non eñĩ adorat nisi
qui ueritatẽ diuinitatis eiꝰ pio haurit af¬
fectu: nec utiq uelut ꝑsonalit̃ xp̾m aut¬

Expanded text:
ad plenitudinem, nec ad portionem Spirituad plenitudinem, nec ad portionem Spiritus potest pertinere, quia neque humana mens ejus plenitudinem capit, neque in ullas sui dividitur sectiones: sed donum gratiae spiritalis infundit, in quo adoratur Deus, sicut adoratur etiam in veritate; non enim adorat, nisi qui veritatem divinitatis ejus pio haurit affectu. Nec utique velut personaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ed fortasse referat᷑: quia in posteriorib
istius ipsius libri iterũ dñs dm̃ sp̃m dix̃
euaangłio: Nunc ẽ : quando ueri ado¬
ratores ad orabunt patrẽ in sp̃u & ue¬
ritate: Nã & pat̾ tales quȩrit.qui ad¬
orent eũ : Sp̃s ẽ ds̃ : & eos qui adorant
eũ. in sp̃u & ueritate oport& ad orare
Non solũ enĩ hoc exẽplo diuinitatẽ sc̃ĩ sp̃s
uultis negare : s etiã in sp̃ui adorari dm̃
tanquã ad subiectionẽ sp̃s deriuatis:
Cui locorespondebo breuit̃: quia sp̃s
plerũq ponit᷑ pro gr̃a sp̃itali sicut &¬
apłs ait. quia ipse sp̃s postulat ꝓ nob
gemitib in enarrabilib hoc ÷ gratia
sp̃italis nisi forte gemitus uossc̃i sp̃s
audire potuistis : Ergo & hic adorat᷑
ds̃. ñ in malitia cordis ẜ ingr̃a sp̃itali
In animã enĩ maliuolã non intrat sapi¬
entia : quia nemo potest dicere dñs iħs
nisi in spu scõ: statimq subdidit. diuisi¬
ones uero gr̃arũ sunt : Nonigitur hoc

Expanded text:
ed fortasse referatur quia in posterioribus istius ipsius libri iterum Dominus Deum SpiritEvangelio: Nunc est quando veri adoratores adorabunt Patrem in Spiritu et veritate. Naorent eum. Spiritus est Deus, et eos qui adorant eum, in Spiritu et veritate oportet adorare . Non solum enim hoc exemplo divinitatem sanciti Spiritus vultis negare; sed etiam in Spiritu adorari Deum tamquam ad subjectionem Spiritus derivatis. 70. Cui loco respondebo breviter, quia spiritus plerumque ponitur pro gratia spiritali, sicut dixit: Quia ipse spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus , hoc est, gratia spiritalis; nisi forte gemitus vos sancti Spiritus audire potuistis. Ergo et hic adoratur Deus, non in malitia cordis, sed in gratia spiritali. In animam enim malevolamnon intrat sapientia ; quia nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto . Statimque subdidit: Divisiones vero gratiarum sunt . 71. Non igitur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
memorauit dñm sic̃ in eugłio legimus :
Uocatis me dñm & magistrũ & bene
facitis: sũ enĩ : s ñ duos dños dixit :
immo ostendit se non duos dños di¬
xisse cũ p̃mon&: Nolite duob dñis
seruire: nons̃ enĩ duo dñi. ubi domi¬
natus unus ẽ: quia pat̃ infilio filius
in patre: & idõ dñs unus: Sic & lex
docuit : Audi isrł. dñs ds̃ tuus. dñs cnꝰ
unitate ꝑmanens potestatis. sẽꝑ idem.
nulla accessione. nulla diminutione
mutatus : Ergo unũ dix̃ morses: &
idem tam̃ dñm a dño pluisse memorauit:¬

Expanded text:
inum, sicut in Evangelio legimus: Vocatis me Dominum et magistrum, et bene facitis; sum etenim . Sed non duos Dominos dixit; immo ostendit se non duos Dominos dixisse, cum praemonet: Nolite duobus dominis servire. Non sunt enim duo domini, ubi dominatus unus est; quia Pater in Filio, et Filius in Patre; et ideo Dominus unus. 105. Sic et Lex docuit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Dominus unitate permanens potestatis, semper idem, nulla accessione, nulla diminutione mutatur. Ergo unum dixit Moyses, et idem tamen Dominum a Domino pluisse memoravit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt testes sp̃s. aqua & sanguis: & hi
tres unũ sunt in xpͥo iħ u: Audi quomͦ:
Testis sp̃smentẽ renouat: a qua ꝓficit
ad lauacrũ : sanguis spectat ad p̃tiũ:
Sp̃s enĩnos ꝑ adoptionẽ filios dȩi fecit. ⁊¬
sacri fontis unda nos abluit. sanguis dñ
nos redemit : Alterũ igit᷑ in ui sibile:
alterũ uisibile : Testimoniũ sacram̃to
consequimur sp̃itali : qr sp̃s testimoniũ
reddit sp̃ui nr̃o &si in utroq plenitudo
sit sacram̃ti distinctio tam̃ muneris ẽ
Ergo ubi distinctio ẽ muneris: non est
utiq testificationis ȩquatlitas: X.

Expanded text:
 hi tres unum sunt . 68. Audi quomodo testes: Spiritus mentem renovat, aqua proficit ad lavacrum, sanguis spectat ad pretium. Spiritus enim nos per adoptionem filios Dei fecit, sacri fontis unda nos abluit, sanguis Domini nos redemit. Alterum igitur invisibile, alterum visibile testimonium sacramento consequimur spiritali; quia Spiritus testimonium reddit spiritui nostro . Etsi in utroque plenitudo sit sacramenti, distinctio tamen muneris est: ergo ubi distinctio est muneris, non est utique testificationis aequalitas.
Abbreviated transcription (Latin):
firm&: scificatio enĩ grãe sp̃italis est :
sic̃ & infra dix̃ in scificatione sp̃s & fide
ueritatis: quẽ putatis ergo hic dnim
colũbã descendentẽ & manentẽ su¬
per eũ. hic ẽ. quibaptizat in spu sc̃o
Descendit enĩ sp̃s inspecie columbae:
ut & sapientiȩ testimoniũ ferr&. et
sacram̃tũ latuacri sp̃italis impleret.¬
& unius se cũ patre & filio operationis
ostender&: Ac ne ꝑ in prudentiam
aliqͥd excidisse apło iudicetis. s scientẽ
prudentẽq & scõ infusũ spũ significasse
dñm quẽ dñm sentiebat: etiã in scđa
ad thessalonicenses epła hoc idem
repetiuit dicens: dñs autẽ dirigat
si directionẽ scĩ sp̃s denegamus: Sed
negare non possumus qm̃ de ipso dñs
dix̃: Ad huc multa habeo uob dicere.

Expanded text:
ificatio enim gratia spiritalis est, sicut et infra dixit: In sanctificatione Spiritus, et fide veritatis . 96. Quem putatis ergo hic DominSpiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto ? Descendit enim Spiritus in specie columbae ; ut et sapientiae testimonium ferret, et sacramentum lavacri spiritalis impleret, et unius se cum Patre et Filio operationis ostenderet. 97. Ac ne per imprudentiam aliquid excidisse Apostolo judicetis, sed scientem prudentemque et sancto infusum Spiritu significasse Dominum, quem Deum sentiebat, etiam in secunda ad Thessalonicenses epistola hoc idem repetivit dicens: Dominus autem dirigat si directionem sancti Spiritus denegamus. 98. Sed negare non possumus, quoniam de ipso Dominus dixit: Adhuc multa habeo vobis dice
Abbreviated transcription (Latin):
hie zechiel ad populũ iudeoꝵ
& contristastis me in om̃ibus his
dicit dñs: paulus nouio populo
inepła sua dicit: Nolite contrista¬
re sp̃m sc̃m dei in quo signati estis:
Rursus cũ esaias dicat de ipsis uideis
ex acerbauer̃ altissimũ insiccita¬
Accipe etiã quia cũ alibi dixerit

Expanded text:
Ezechiel ad populum Judaeorum: Et contristastis me in omnibus his, dicit Dominus ; Paulus novo populo in epistola sua dicit: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis . Rursus cum Esaias dicat de ipsis Judaeis:exacerbaverunt altissimum in siccitaAccipe etiam quia cum alibi di
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ quidã eoꝵ tẽptauer̃: & a
serpentib perier̃: Iusta uin-¬
dicta ut aduersarii uenena
sentirent : qui non uenerab aqͣ
auctorẽ : Et bene dñs ȩreo
serpente suspenso ius sit curari
uulnera saucioꝵ: Imago enim
crucis. ȩreus serpens est : Nã
&si in carne sua suspensus est
mundo. & ipsi crucifixus est
mundus: Mihi enĩ mundus
crucifixus ÷ & ego mundo:
Crucifixus ergo ẽ in suis mundus
illecebris : et idõ non uerus sed
ȩreus suspensus ÷ serpens quia
in ueritate quidẽ corporis sed
sine ueritate peccati suscepit
dñs speciẽ peccatoris. ut per
lubricũ infirmitatis humanȩ
simulatndo serpentẽ. deposits
carnis exuui is ueri destrueres
serpentis astutiã: Per crueen
itaq dñi quȩ in tẽptationis ul.¬
tione subuenit: offensam in
ꝑfidis trinitatis agnosco qui
medicinã trinitatis accipio
Ergo cũ habeas in libro moysi
quia dñs tẽptatus serpentes
inmiserit populo iudeorum:
necessẽ ẽ aut unitatẽ in mai¬

Expanded text:
sicut quidam eorum tentaverunt, et a serpentibus perierunt . Justa vindicta, ut adversarii venena sentirent, qui non venerabantur auctorem. 50. Et bene Dominus, aereo serpente suspenso, jussit curari vulnera sauciorum ; imago enim crucis aereus serpens est; nam etsi in carne sua suspensus est mundo, et ipsi crucifixus est mundus: Mihi enim, inquit, mundus crucifixus est, et ego mundo . Crucifixus est ergo in suis mundus illecebris; et ideo non verus, sed aereus suspensus est serpens; quia in veritate quidem corporis, sed sine veritate peccati suscepit Dominus speciem peccatoris; ut per lubricum infirmitatis humanae simulando serpentem, depositis carnis exuviis, veri destrueret serpentis astutiam. Per crucem itaque Domini, quae in tentationis ultione subvenit, offensam in perfidis Trinitatis agnosco, qui medicinam Trinitatis accipio. 51. Ergo cum habeas in libro Moysi, quia Dominus tentatus serpentes immiserit populo Judaeorum , necesse est aut unitatem in maj
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos nec quasi minister: s quasi
ds̃ in habitat. q̃m ipse dñs dix̃ iħs:
In habitabo in illis & int̾eos ambulabo :
sic habitat pat̾. habitat & filius qui ait.
ego & pat̃ ueniemus: & mansionẽ apđ

Expanded text:
sacerdos, nec quasi minister, sed quasi Deus inhabitat; quoniam ipse Dominus dixit Jesus: Inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo; esicut habitat Pater, habitat et Filius, qui ait: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud
Abbreviated transcription (Latin):
derit non es hominib mentitus s dõ.
conaris excludere. scđm scripturȩ
uerba ipse utiq sp̃m dm̃ credis: si enĩ
& de sp̃u exp̃ssũ intelligimꝰ & de patre:
in dõ utiq patre & sp̃uscõ ueritatis
& scientiȩ aduertimus unitatẽ. quia
similit̃ a scõsp̃ũ sic̃ a dõpatre m̃da¬
ciũ dep̃hendit᷑: qđ siutrũq de sp̃u
accepimus. cur qđ legis ꝑfide negare
conaris : aut igit᷑ unitatẽ diuinitatis
patris & filii & sp̃s scĩ aut duunitatẽ
sc̃ĩ sp̃s confitere : Utrũ dixeris in dõ
utrũq dixisti: qr & unitas diuinitatẽ
astruit. & diuinitas unitatẽ : UII¬

Expanded text:
derit: Non es hominibus mentitus, sed Deo; conaris excludere, secundum Scripturae verba ipse utique Spiritum Deum credis. 58. Si enim et de Spiritu expressum intelligimus et de Patre, in Deo utique Patre et Spiritu sancto veritatis et scientiae advertimus unitatem; quia similiter a sancto Spiritu sicut a Deo Patre mendacium deprehenditur. Quod si utrumque de Spiritu accipimus, cur quod legis, perfide, negare conaris? Aut igitur unitatem divinitatis Patris et Filii et Spiritus sancti, aut divinitatem sancti Spiritus confitere. Utrum dixeris, in Deo utrumque dixisti; quia et unitas divinitatem astruit, et divinitas unitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hic non adqͥsita gr̃a ẽ.: s in di¬
uidua man& unitas. quia neq
inmediũ inuenit exẽplũ. qr dñsiħs¬
int̃ficit sp̃u oris sui: gladius quidã
uerbi sp̃s intelligitur : Deniq &
& ut scias inȩqueclitat̾ẽ non eẽ sed
unitatẽ naturȩ: uerbum quoq
Accipientes scutũ fidei: in qͦ possitis
om̃ia telit maligni ignita extin¬
guere & gleã salutis & gladiũ¬

Expanded text:
Sed hic non acquisita gratia est, sed individua manet unitas; quia nequein medium id venit exemplum quodinterficiet Spiritu oris sui, gladius quidam Verbi Spiritus intelligitur . Denique e ut scias inaequalitatem non esse, sed unitatem naturae, Verbum quoque accipientes scutum fidei, in quo possitis uniuersa tela maligni ignita extinguere, et galeam salutis acc
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtus altissimi obumbrabit tibi
& qđ nascetur ex te sc̃m uocabitur
filius dĩ : haut dubie etiã sp̃s sc̃s
ad orandus ẽ. quando adoratur
mariã : erat templũ dĩ . non ds̃
templi: Et idõ ille solus adorandus
qui oꝑabat᷑ intẽplo: Nihil ergo
officit qđ ds̃ ad orat᷑ in sp̃u: quia
& sp̃s ad oratur : quã quã si ipsa
uerba consideremus: quid aliud
inpatre & filio & sp̃uscõ. nisi eiꝰdẽ
potestatis unitatẽ intelligere debe¬
mus: quid ẽ enĩ in spu & ueritate

Expanded text:
abit tibi; et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei : haud dubie etiam sanctus Spiritus adorandus est; quando adoratur Maria erat templum Dei, non Deus templi. Et ideo ille solus adorandus, qui operabatur in templo. 81. Nihil ergo officit, quod Deus adoratur in Spiritu; quia et Spiritus adoratur. Quamquam si ipsa verba consideremus, quid aliud in Patre et Filio et Spiritu sancto, nisi ejusdem potestatis unitatem intelligere debemus? Quid est eni
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & renouationis sp̃s scĩ. spem
uitȩ capimus ȩt̃nȩ : & a libi petrus
sp̃m sc̃m: ergo de scõspũ dñs dixit:
Am̃ am̃ dico tͥ: nisi qͥs renatus fuerit
ꝑ aquã & sp̃m. non potest introire
in regnũ dĩ & idõ de ipso nasci nos
in posteriorib definiuit: per quẽ
renasci nos insuperiorib ẽ locutus:
Haȩc dñica sententia & scripto nitor.
non argum̃to: quȩro tam̃ cur sinon
dubitet᷑ de scõ sp̃u nos renasci. cum
temini quia non potestis negare. re-¬
natũ aut̃ negatis: magna insipientia :
ut qđ singulare dĩ ẽ confiteamini:
qđ cõmune ẽ hominũ denegetis: & idõ

Expanded text:
tionis et renovationis Spiritus sancti spem vitae capimus aeternae. Et alibi Petrus it: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit per aquam et Spiritum, non potest introire in regnum Dei. Et ideo de ipso nasci nos in posterioribus definivit, per quem renasci nos in superioribus est locutus. Haec Dominica sententia est: scripto nitor, non argumento. 65. Quaero tamen cur si nondubitetur de Spiritu sancto nos nasci; cum temini , quia non potestis negare: renatum autem negatis; magna insipientia, ut quod singulare Dei est, confiteamini: quod commune est hominum, denegetis. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̾i ñ habet: hic non ẽ eius p̃misit
sp̃s sc̃ssit: Nã cũ dixisset. num quid
Inse parabilis ergo unitas: quia ubi aut
cante signat᷑ ibi om̃isplenitudo ẽ trinitatis:
sp̃m dñi sic enĩ habes Anania cur
ut fraudẽ faceres de p̃tio agri ita
nonne. manqsis tibimanebat. & uen¬
ditũ intua erat potestate. ÷ quare
posuisti in corde tuo hoc scelus. Rion

Expanded text:
i non habet, hic non est ejus . Praemisit Spiritus sanctus sit. Nam cum dixisset: Numquid Inseparabilis ergo 676 est unitas, quia ubi aut cante, signatur; ibi omnis plenitudo est Trinitatis. Spiritum Domini; sic enim habes: Anania, cur ut fraudem faceres de pretio agri? Ita nonne manens tibi manebat, et venditus in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hoc scelus? No
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis ẜ corporis ẽ: Ergosi ꝓficie.¬
bat ȩtate hominis ꝓficiebat sapientia:
Hominis aut̃ sapientia a sensu ꝓficit: si
a sensu sapientia Iħs aut̃ ꝓficiebat ȩtate
& sapientia: quis sensus ꝓficiebats si humanꝰ:
ergo & ipse susceptus ÷: si diuinus: ergomuta
melius s qđ diuinũ ẽ ñ mutat᷑: qđ ergo mu¬
tabat᷑: non utiq diuinũ: sensus igit᷑ ꝓficiebat
humanus: sensũ ergo suscepit humanũ: & ut
sciamus qr scđm hominẽ loquebat᷑: p̃misit
illo: Et puer nr̃ȩ nom̃ ȩtatis ẽ.: nec confortari
uirtus poterat dĩ. nec crescere ds̃ nec altitudo
sapientiȩ dĩ nec plenitudo diuinitatis impleri:
quȩ igit᷑ implebat᷑: erat ñ dĩ s nr̃a sapientia:
Nã quomͦ implebat᷑ qͥ ut om̃ia impler& ascendit:¬

Expanded text:
 Ergo si proficiebat aetate hominis, proficiebat sapientia hominis: sapientia autem sensu proficit, quia a sensu sapientia. Jesus autem proficiebat aetate et sapientia. Quis sensus proficiebat? Si humanus, ergo et ipse susceptus est: si divinus, ergo mutamelius: sed quod divinum est, non mutatur: quod ergo mutatur, non utique divinum. Sensus igitur proficiebat humanus; sensum ergo suscepit humanum. 73. Et ut sciamus quia secundum hominem loquebatur, praemisit t cum illo . Et puer, nostrae nomen aetatis est: nec confortari virtus poterat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo divinitatis impleri. Quae igitur implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebat
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius nr̃i. non scđm diunitatis pleni¬
tudinẽ sed scđm animȩ rationabilis & ut
ex p̃ssius dicamus humanȩ nr̃iq corpo¬
ris ueritatẽ : quid aut̃ de ipsoloquamur
adam: qui cũ sit formatus e limo terrȩ
generaut utis filiossue consortes naturȩ
pardicipes generis. successionis heredes: diuersa
quidem infiliis & parente principia ẜ huma¬
nȩ conditionis una natura. nec tam̃ dissimilitu¬
do ortus similitudin substantiȩ prȩiudicauit:
S imilis ergo filius patri etiã inhis qui propt̃
humanȩ conditionis fragilitatẽ simltudinis
plentudinẽ habere ñ poss̃. quomodo ergo

Expanded text:
Dei Filius nostri non secundum divinitatis pleniDei Filius nostri non secundum divinitatis plenitudinem, sed secundum animae rationabilis, et ut expressius dicamus, humani nostrique corporis veritatem. 105. Quid autem de ipso loquamur Adam, qui cum sit formatus e limo terrae, generavit utique filios suae consortes naturae, participes generis, successionis haeredes ? Diversa quidem in filiis et parente principia, sed humanae conditionis una natura; nec tamen dissimilitudo ortus similitudini substantiae praejudicavit. Similis ergo filius patri etiam in his, quae propter humanae conditionis fragilitatem similitudinis plenitudinem habere non possent: quomo
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ducta causis orta principiis : Caro
enĩ dñi spũ in uirginẽ suꝑueniente generata:
non expectauit uirilis femineiq coitus
sollemne cõmertiũ: Caro uero nr̃a nisi
uirilis menbri iuxta femineossexus geni¬
talia sulcis naturalib obducat semina:
intra uiscera nescit materna formari:
Et cam̃ cũ generationis fuerit causa diuersa
carnis tam̃ in xp̾o cũ hominib om̃ib una
natura ẽ: Partus eñi uirginis ñnaturã
mutauit: sed generandi usum nouctuuit:
Deniq caro de carne nata ẽ: h abuit
ergo de suo uirgo qđ traderet: Non eñĩ
alienũ dedit mat̃: s ꝓpͥũ e uiscerib sis
contulit. inusitato modo. s usitato munere:
Habuit ig᷑ carnẽ uirgo quã naturȩ sol¬
lemnis iure transcripsit infoetũ: E adem
it᷑ eđd̾m carnẽ generantis mariȩ genitiq
natura: nec dissimilis fr̃ib qr dic̃ serꝓtura
ut ꝑ om̃ia fr̾ĩb similis fieret: similis utiq

Expanded text:
utraque ducta causis, diversis orta principiis est. Caro utraque ducta causis, diversis orta principiis est. Caro enim Domini Spiritu in Virginem superveniente generata, non exspectavit virilis femineique coitus solemne commercium: caro vero nostra, nisi virilis juxta femineusque sexus genitalia sulcis naturalibus obducat semina, intra viscera nescit materna formari; et tamen cum generationis fuerit causa diversa, carnis tamen in Christo cum hominibus omnibus una natura est. 104. Partus enim Virginis non naturam mutavit, sed generandi usum novavit. Denique caro de carne nata est. Habuit ergo de suo Virgo, quod traderet; non enim alienum dedit mater, sed proprium e visceribus suis contulit inusitato modo, sed usitato munere. Habuit igitur carnem Virgo, quam naturae solemnis jure transcripsit in fetum. Eadem igitur secundum carnem generantis Mariae, genitique natura, nec dissimilis fratribus; quia dicit Scriptura, ut per omnia similis fratribus fieret . Similis utique
Abbreviated transcription (Latin):
rũ similis cȩterarũ scđmgenus suũ uolatlũ:
Quẽ admodũ aut̃ coeperint ẽẽ uolatilia:
tresspecies reperimus. & ortus eoꝵ causs
legimus ẽẽ diuersas : scriptũ ÷ enĩ dixisse dñ:
ꝓducant aquȩ repentia animarũ uiuen¬
tium & uolatilia uolaentiũ: & paulopost
cũ paradisũ fecisset ds̃ & posuisset in eo
hominẽ: scriptum ÷ quia figurauit deus
de tra bestias agri& uolatilia cęli
Significantur ergo hoc loco uolatilia figu¬
mrata de terra: Supra quoq legisti quia
dix̃ ds̃ auibus crescite & multiplicamini
utiq ex coitu maris & feminȩ generati¬
onis in crementa p̃cipiens : Itaq aduer¬
timus etiã quȩ unius generis s̃ diuerso
modo ẽẽ coepise. alia de aquis. alia de
terris. alia de maris & femiȩ generat.¬
one: & unius cam̃ hȩc eẽ naturȩ. disi.¬
militudinẽq nunc substantiȩ ñ habere:
Quid uero tam unius naturȩ quam caro nr̃a
cũ dñici corporis ueritate : diuersis tamen

Expanded text:
r, et caeterorum secundum genus suum volatilium. Quemadmodum autem coeperint esse volatilia, tres species reperimus, et ortus eorum causas legimus esse diversas. 726 Scriptum est enim dixisse Deum: Producant aquae repentia animarum viventium. et volatilia volantium . Et paulo post, cum paradisum fecisset Deus, et posuisset in eo hominem, scriptum est, quia figuravit Deus de terra bestias agri, et volatilia coeli . Significantur ergo volatilia hoc loco figurata de terra. Supra quoque legisti quia dixit Deus avibus: Crescite et multiplicamini ; utique ex coitu maris et feminae generationis incrementa praecipiens. Itaque advertimus etiam quae unius generis sunt, diverso modo esse coepisse: alia de aquis, alia de terra, alia de maris et feminae generatione; et unius tamen haec esse naturae, dissimilitudinemque substantiae non habere. 103. Quid vero tam unius naturae, quam caro nostra cum Dominici corporis veritate? Diversis tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aseruit untatẽ: Cũ dꝯxerit. pat̃ qͥ uimẽ
manet ipse loquit᷑ & oꝑa que ego facio ipse
facit: unitatẽ euidentissime declarauit:
Deinde petrus unã naturã ostendit eẽ diuinã:
inquã sic dicere. ut nos facer& diuinarum
consortes naturarũ. maxime cũ perfilium
innaturȩ diuinȩ consortiũ transeamꝰ: Nũ qͥd
potest donare qđ non habet: ergo non est
dubiũ quia de eo qđ habet donat. & idõ hab&
naturã diuinã qui c̃sortia diuinȩ donat naturȩ :
ostendit unã ueridei ẽẽ naturã: Nãq & ipse
potuit dicere qui naturis ñ s̃ dii: si sciret
pluralitatẽ diuinȩ eẽ naturȩ. ut alia eẽt in
patre. alia infilio. alia in spũsc̃o: dicendo ergo
natura ñ s̃ dii: unitatẽ naturȩ exp̃ssit diuinȩ:
Quid ẽ aut̃ natura dm̃ eẽ. nisi uerũ dm̃ẽe:
sic̃ ad thessalonicenses dic̃: Quomͦ conuersi
estis ad dm̃ a simulachrisserure dõ uiuo &

Expanded text:
asseruit unitatem. Cum dixit: Pater qui in me asseruit unitatem. Cum dixit: Pater qui in me manet, ipse et opera quae ego facio, ipse facit ; unitatem evidentissime declaravit. 85. Deinde Petrus unam naturam ostendit esse divinam:inquam, sic dicere: Ut nos faceret divinarum consortes naturarum; maxime cum per Filium in naturae divinae consortium transeamus. Numquid potest donare, quod non habet? Ergo non est dubium quia de eo, quod habet, donat; et ideo habet naturam divinam, qui consortia divinae donat naturae. 8ostendit unam veri Dei esse naturam. Namque et ipse potuit dicere: Qui naturis non sunt dii, si sciret pluralitatem divinae esse naturae, ut alia esset in Patre, alia in Filio, alia in Spiritu sancto. Dicendo ergo: Natura non sunt dii; unitatem naturae expressit divinae. 87. Quid est autem natura Deum esse, nisi verum Deum esse? sicut ad Thessalonicenses dixit: Quomodo conversi estis ad Deum a simulacris servire Deo vivo et
Abbreviated transcription (Latin):
negant naturã ẽẽ diuinã. nisiut iã ñ solũ filio
calũnient᷑. s etiã patri: si enĩ negat᷑ natura
ds̃ ẽẽ: ergo ꝑ gr̃am ẽ ut homines. aut certe
falso credit᷑ ut demones quorũ simulachra
dĩ appellatione donant᷑: sed apłicã aucto-¬
ritatẽ sequamur: ut dicamus insimulachris
naturã non ẽẽ diuinã: si ergo in simulachris
non ẽ. non ẽ indemoniis. suꝑest ut in deo
duina sit natura atq substantia : docuimꝰ
igit apłica auctoritate recte dedõ patre
dici qđ natura sit ds̃ Accipiant nunc
qđ eadẽ dei patris sit natura quȩ filii ẽ.
eadẽ sit & sp̃s scĩ. ne forte idem dicant. na-¬
turã qͥdẽ legimꝰ eẽ diuinã naturȩ aut̃ diuinȩ
ñ legimꝰ unitatẽ: si cũ ipse filius dixerit. ego
& pat̃ unũ sumus: unitatẽ diuinitatis ꝓbauit:
Cũ dixerit. om̃ia quȩ pat̾ habet mea sunt.
& infra pat̾ om̃ia mea tua s̃ & tua mea:

Expanded text:
negant naturam esse divinam, nisi ut jam non solum Filio negant naturam esse divinam, nisi ut jam non solum Filio calumnientur, sed etiam Patri? Si enim negatur natura Deus esse, ergo per gratiam est, ut homines: aut certe falso creditur, ut daemones, quorum simulacra Dei appellatione donantur. Sed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naturam non esse divinam. Si ergo in simulacris non est, non est in daemoniis: superest ut in Deo divina sit natura atque substantia . 84. Docuimus igitur apostolica auctoritate recte de Deo Patre dici quod natura sit Deus; accipiant nunc quod eadem Dei Patris sit natura quae Filii est, eadem sit et Spiritus sancti; ne forte itidem dicant: Naturam quidem legimus esse divinam, naturae autem divinae non legimus unitatem. Sed cum ipse Filius dixerit: Ego et Pater unum sumus ; unitatem divinitatis probavit. Cum dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ; et infra: Pater, omnia mea tua sunt, et tua mea ;
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ : Ergo ut respondeã clem̃tissime
imꝑator ꝑte mihi ꝓpositȩ quȩstioni: primũ
omniũ ingenitũ inscripturis diuinis nusquã
inuemio. non legi. non audiui : Cuius igitur
mutabilitatis sunt homines istius modi ut
ñ ne ipsi sibi aduersant᷑ & auctoritatem
calũniȩ suȩ derogant: dicunt enĩ non ẽẽ
scriptũ dĩ substantiã atq naturã. cũ utiq
filiũ dĩ patris eẽ splendorẽ głȩ & caracterẽ
substantiȩ eiꝰ scriptura testet᷑ & multos
alios de diuina dixisse substantia in alio libro
plenissime ostenderimus: Naturã quoq di¬
uinã quis abnuat. cũ petrus apłs in epła sua
crucis ut nos inqͥt facer& diuinȩ consortes na-¬
turẽ ÷ s etiã alibi paulus scripsit: s tunc qͥdẽ
ignorantes dm̃his qui natura ñ s̃ du seruistis :
Ita enĩ & ingrecis codicib inuenimꝰ: quorum
potior auctoritas ẽ : quid igit᷑ agunt qui

Expanded text:
substantiae? 80. Ergo ut respondeam, clementissime substantiae? 80. Ergo ut respondeam, clementissime Imperator, per te mihi propositae quaestioni; primum omnium ingenitum in Scripturis divinis nusquam invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur mutabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae suae derogant? 722 81. Dicunt etenim non esse scriptum Dei esse substantiam atque naturam; cum utique Filium Dei Patris esse splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus Scriptura testetur , et multos alios de divina dixisse substantia in alio libro plenissime ostenderimus . 82. Naturam quoque divinam quis abnuat; cum Petrus apostolus in epistola sua assionem crucis, ut nos, inquit , faceret divinae consortes naturae? Sed etiam alibi Paulus scripsit: Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii, servistis . Ita enim et in Graecis codicibus invenimus, quorum potior auctoritas est. 83. Quid igitur agunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
unã ꝑsonã s unã diuinitatẽ in patre & filio
credider̃: Ergo cũ dicunt eiusdẽ carnẽ
cuius & filius deierat fuisse substantiȩ
ipsi qđ nob obiciunt ineptiis uanȩ assertionis
incurr̃ ut diuidant xp̃m: Itaq quartum
increatũ qđ ad oremus inducunt: cũ sola incre.¬
ata sit diuinitas trinitatis: C oncluseram¬
librũ : s religione fuit ne p̃t̃ uecti uideremur
qđ soluere nequiremus: Nã cũ dudũ audi-¬
erint quidã dicentib nob filiũ dĩ qui genera¬
tus sit patri qui generauit inȩqualem ẽẽ
ñ posse. quãuis ille generatus sit. iste genera¬
uerit. quia generatio non potestatis ẽ sed
naturȩ: aduersus illam quidẽ quȩstionem
uocẽ sibi arbitrant᷑ ad clusam: sed tergi.¬
uersatione dãnabili in eodẽ locouestigia uer-¬
tunt : ut putent mutationẽ fieri quȩstionis
mutatione sermonis dicentes : quomͦ poss̃
ingenitus & genitus eẽ unius naturȩ atq

Expanded text:
unam personam, sed unam divinitatem in Patre et Filio unam personam, sed unam divinitatem in Patre et Filio crediderunat. 78. Ergo cum dicunt ejusdem carnem, cujus et Filius Dei erat, fuisse substantiae, ipsi quod nobis objiciunt ineptiis vanae assertionis incurrunt, ut dividant Christum. Itaque quartum increatum, quod adoremus, inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis. Clibrum: sed religionis fuit ne praetervecti videremur, quod solvere nequiremus. Nam cum dudum audierint quidam, dicentibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui generavit, inaequalem esse non posse, quamvis ille generatus sit, iste generaverit, quia generatio non potestatis est, sed naturae: adversus illam quidem quaestionem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse unius naturae atque
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit tam̃ ex uirtute dĩ: ipse dix̃ quia
non diuisus ÷ xp̃s: Nũ quid etiã cũ dicimꝰ
quia animã rationabilẽ & intellectus nr̃i
suscepit capacẽ. diuidimus eũ: non eñi ipse
ds̃ uerbũ pro anima rationabili & intelle-¬
ctus capaci in carne sua fuit: s animã
rationabilẽ & in tellectus capacẽ. & ipsã
peccati. quia peccatũ ipse non fecit. s pro
nob peccatũ factus ÷ ut nos ẽẽmꝰ iustitia
dĩ in ipso: Caro ergo ipsius & anima eiꝰdẽ
cuius animȩ nr̃ȩ caroq substantiȩ: nec timeo
ne tetrada uidear inducere: Nos enim
uere solã qui hoc asserimus colimꝰ trinitatẽ:
Non eñĩ xpͥm diuidocũ carnis eius diuinitatisq
distinguo substantiã: s unũ xpͥm cũ patre
unius cũ diuinitate eiꝰ dicunt eẽ substantiȩ
tetrada inducere demonstrabo: Non enĩ
qđ eiusdẽ substantiȩ ẽ unus sed unũ est:
Nã utiq filiũ eiusdẽ cũ patre substantiȩ
confitentes: in tractatu concilii niceni non

Expanded text:
 quia non divisus est Christus. Numquid etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsampeccati; quia peccatum ipse non fecit, sed pro nobis peccatum factus est; ut nos essemus justitia Dei in ipso . Caro ergo ipsius et anima ejusdem cujus anima nostra caroque substantiae est. 77. Nec timeo ne tetrada videar inducere, nos enim vere solam, qui hoc asserimus, colimus Trinitatem. Non enim Christum divido, cum carnis ejus divinitatisque distinguo substantiam; sed unum Christum cum Patre unius cum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere demonstrabo. Non enim quod ejusdem substantiae est, unus, sed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tractatu concilii Nicaeni, non
Abbreviated transcription (Latin):
tra apłica scripta contendunt: Conten¬
dant tam̃. si modo arrii se discipłos eẽ
fateant᷑: Nã quomͦ negant magistrum
qdđ apłs dix̃: Patrẽ enĩ dix̃: ñ ingenitũ
nominauit: Filiũ dix̃. & genitũ filium
dix̃ . qđ legi ñ nego. immolibent̃ usurpo:
qđ ñ legi usurpare ñ debeo: sed tam̃ qđ
in dialectica ñ facerẽ. usurpent. si ñ forte
dicant. quia genitũ ñ legimꝰ patrẽ sic̃ filiũ.
idõ ingenitũ ȩstimare debemus: Intelli.¬
genitus ñ ẽ : ingenitus utiq scđm ur̃am
sententiã nominandus ẽ: siigit᷑ ingenitũ
dicitis & genitũ ñ posse unius ẽẽ substantiȩ:
Si eñ in eo ẽ uisom̃is ur̃ȩ disputationis qđ
ingenitus & genitus ñ possint ẽẽ unius
naturȩ: ergo qui ñ ẽ genitus cũ eo qui
ñ sit genitus unius naturȩ atq substantȩ
ẽ &̾si idõputamꝰ patrẽ maiorẽ ẽẽ quia
subpetere. ut de eo qđ genitũ non sit

Expanded text:
tra apostolica scripta contendant: contentra apostolica scripta contendant: contendant tamen, si modo se Arii discipulos esse fateantur. Nam quomodo negant magistrum,quod Apostolus dixit . Patrem enim dixit, non ingenitum nominavit: Filium dixit, et genitum Filium dixit. Quod legi, non nego; immo libenter usurpo: quod non legi, usurpare non debeo. Sed tamen, quod in dialectica non faceremus, usurpent; si non et forte dicant quia genitum non legimus Patrem sicut Filium, ideo ingenitum aestimare debemus. 93. Intelligenitus non est, ingenitus utique secundum vestram sententiam nominandus est. Si igitur ingenitum dicitis et genitum non posse unius esse substantiae; Si enim in eo est vis omnis vestrae disputationis, quod ingenitus et genitus non possunt esse unius naturae: ergo qui non est genitus, cum eo qui non sit genitus, unius naturae atque substantiae est. Et si ideo putatis Patrem majorem esse, quia suppetere, ut de eo quod genitum non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
asserant: ubi ingenitũ patrẽ legerint:
sed si dialecticomore concedisibi id postulant
ut qđ lectũ sisit ꝓ lecto usurpent: ꝓdunt
se contentionis studia deferre. ñ cognitionẽ
quȩrere ueritatis: Nãq in ipsa dialectica
si ñ concedat᷑ qđ concedisibi postulant.
qui aditũ contentionis inuenire desiderant :
principiũ inuenire nonqueunt disputandi
& hoc ibi: ubi contentio ẽ magis de disputa¬
tionis argutiuis. quã de examine ueritatis:
Hȩc ẽ enĩ dialecticoꝵ gła: si uideantur
expugnare uerb & refellere ueritatẽ :
Contra definitio fidei ẽ: ut ueritas ñ uerba
pendant᷑ : Deniq uerba phylosophoꝵ
excludit sĩplex ueritas piscatorum:
Quȩ igit᷑ ista assertio ẽ. ubi si ñ donauero
ei uerbũ ingeniti. assertionis principiũ
inuenire ñ possint : ubiergo legerint
demonstrent: Exciderat animo. nc̃
redeo inmemoriã: Lectũ ẽ inquiunt:
Nam arrius dix̃ ingenitũ patrẽ & geni¬
tũ & creatũ filiũ: En quo auctore con¬

Expanded text:
asserant ubi ingenitum Patrem legerint. Sed si dialectico more concedi sibi id postulant, ut quod lectum non sit pro lecto usurpent, produnt se contentionis studio differri, non cognitionem quaerere veritatis. Namque in ipsa dialectica si non concedatur, quod concedi sibi postulant, quo aditum contentionis invenire desiderant, principium invenire nequeunt disputandi. Et hoc ibi, ubi contentio est magis de disputationis argutiis, quam de examine veritatis. Haec est enim dialecticorum gloria, si videantur expugnare verbis et refellere veritatem: et contra definitio fidei est, ut veritas, non verba pendantur. Denique verba philosophorum excludit simplex veritas piscatorum. 90. Quae igitur ista assertio est, ubi si non donavero eis verbum ingeniti, assertionis principium invenire non possunt? Ubi ergo legerint, demonstrent. 91. Exciderat animo: nunc redeo in memoriam. Lectum est, inquiunt; nam Arius dixit ingenitum Patrem, et genitum et creatum Filium. En quo auctore con
Abbreviated transcription (Latin):
ctum : si minorẽ imaginẽ credas minor
ds̃ apparebit imagine: qualẽ ȩstima¬
ueris imaginẽ: talis cibi uidebitur is
cuius inuisibilis ẽ imago: dixit enim¬
imago: quime uidet : uidet & patrem:
Et qualẽ estimaueris eũ cuius imaginẽ
filiũ eẽ credideris: talis tibi necessario
filius ȩstimandus ẽ : Vnde qr increatis
pat̃. in creatus filius. qr ñ minor pater

Expanded text:
ctum: si minorem imaginem credas, minor ctum: si minorem imaginem credas, minor Deus apparebit in imagine. Qualem enim aestimaveris imaginem, talis tibi videbitur is, cujus invisibilis est imago. Dixit imago: Qui me videt, videt et Patrem . Et qualem aestimaveris eum, cujus imaginem esse Filium credis; talis tibi necessario Filius aestimandus est. Unde quia increatus Pater, increatus et Filius; quia non minor Pater
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura filio quia imaginẽ dixit.
nec intelligunt eo ipso astrui: quia
non scđm partẽ sed scđm plenitudinẽ
diuinitatis & ꝑfectionis similis sit fili¬
us patri: deniq si multi similes cur
solus filius imago in uisibilis dei dr̃
& caracter substantiȩ eius. nisi quia
p̃positoꝵ exẽploꝵ etiã uerba indicañ:
Dicit eñĩ scriptura. estote scĩ: ut fiant per
imitationẽ: Hominib ergo dicit estote:
quia ñ s : dese aut̃ dicit ds̃ quia sc̃s sum:
ñ utiq ꝓficiente ꝓcessu: si manente natura:
Deinde ait sapientia estote ꝑfecti: ut inoi.¬
uinsuo maneat nec oꝑa subsistat aliena
appellatur substantia: sc̃s ergo pat̃
quȩ s̃dĩ uident᷑ in filio id ẽ sẽpit̃nitas.
diuinitas. om̃ipotentia. atq maiestas:
Talisergo qualis ẽ ds̃ sua uidet᷑ imagine
Vnde oportet. ut imaginẽ eiꝰ talẽ eredas
qualis ẽ ds̃ Nã si imagini detrahas :
eiutiq cuius im ago ẽ uidebit᷑ eẽ detra¬

Expanded text:
Scriptura Filio, quia imaginem dixit; Scriptura Filio, quia imaginem dixit; Nec intelligunt eo ipso astrui: 728 quia non secundum partem, sed secundum plenitudinem divinitatis et perfectionem similis sit Filius Patri. Denique si multi similes, cur solus Filius imago invisibilis Dei dicitur, et character substantiae ejus; nisi quia propositorum exemplorum etiam verba indicant; dicit enim Scriptura: Estote sancti; ut id fiant per imitationem. Hominibus ergo dicitur: Estote, quia non sunt: de se autem dicit Deus, quia sanctus sum; non utique proficiente processu, sed manente natura. Deinde ait Sapientia: Estote perfecti; ut inciin suo maneat, nec ope subsistat aliena, appellatur substantia. 112. Sanctus erquae sunt Dei, videntur in Filio, id est, sempiterna divinitas, omnipotentia atque majestas. Talis ergo qualis est Deus, sua videtur in imagine. Unde oportet ut imaginem ejus talem credas, qualis est Deus. Nam si imagini detrahas, et utique ei, cujus imago est, videbitur esse detra
Abbreviated transcription (Latin):
ture consequens ẽ ut similes ẽẽ ñ possint.
nisi forte scđ̃m speciẽ similia dicas dissimilia
scđmueritatẽ: Nã & lactis & niuis & stagni
albentis concolor species discrepantiã seruat
distantis naturȩ. nec differentia naturarũ
specierũ similitudine coloratur: quomodo
igt᷑ isti similẽ dicunt patrẽ & filiũ qͥ unitatẽ
substantiȩ negant: Anscđm formã ficorum
in colore sinilẽ putant : sed hȩc corporis s
hȩc cõpostionẽ quandã indicant: quomͦ aut̃
inuisibili similitudinẽ scđm colorẽ aptamus
głe & caracter substantiȩ eiuis si diuersa
ꝑaliqua non ꝑ om̃ia similis: proparte
similis pro parte dissimilis: huic autẽ
ꝓpositioni consequens est. ut si ex parte
similis non in toto ẽ ꝓparte sit dĩ imago
cõposita Ac ꝑ hoc sequit᷑ ut & ipse cõ.¬
positus uideatur cuius sit imago coposita:
similẽ cȩteris arbitrantur : solent enĩ
idicere: Cur pritatis quia multũ dedit

Expanded text:
turae, consequens est ut similia esse non possint; nisi forte secundum speciem similia dicas, dissimilia secundum veritatem. Nam et lactis et nivis et cygni albentis concolor species est, sed discrepantiam servat distantis naturae; nec differentia naturarum specierum similitudine coloratur. 108. Quomodo ergo isti similem dicunt Patrem et Filium, qui unitatem substantiae negant? An secundum formam et figuram et colorem similem putant? Sed haec corporis sunt, haec compositionem quamdam indicant. Quomodo autem invisibili similitudinem secundum colorem aptamus gloriae, et character substantiae ejus ; si diversa per aliqua, non per omnia similis, pro parte similis, pro parte dissimilis. Huic autem propositioni consequens est, ut si ex parte similis, non in toto est, pro parte sit Dei imago composita: ac per hoc sequitur, ut et ipse compositus videatur, cujus sit imago composita.similem caeteris arbitrantur. Solent enim dicere: Cur putatis quia multum dedit
Abbreviated transcription (Latin):
uicit in seruulo: Nonuult ꝓse timere nos
xpͥs. non uult ꝓse flere nos dñs: deniq dicit:
T iliȩ hierłm nolite me flere: uos ipsas flete:
& istis dicit: nolite m timere: uobtimete :
An non audistis dicentẽ dđ. dñs illuminatio
mea. & salus mea. quẽ timebo : dñs ꝓtector
intȩ meȩ. a quo trepidabo: & alibi: Non
ipse ñ timuit : Ds̃ igit᷑ ante carnẽ: ds̃ in
carne ꝑfectionẽ naturȩ assũpsi humanȩ :
Suscepi sensũ hominis: s ñ sũ sensu carnis in-¬
flatꝰ: sensu hominis animã meã dxi ẽẽ
turbatã : sensu hominis esuriui. sen suho¬
minis rogaui qui rogantes ȩ xaudire con-¬
sueui sensu hominis ꝓfeci sic̃ seriptum ÷.¬

Expanded text:
vicit in servulo? 70. Non vult pro se timere nos vicit in servulo? 70. Non vult pro se timere nos Christus, non vult pro se flere nos Dominus. Denique dicit: Filiae Hierusalem, nolite me flere, vos ipsas flete . Et istis dicit: Nolite mihi timere, vobis timete. An non audistis dicentem David: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo ? et alibi: Non ipse non timuit: Deus igitur ante carnem, Deus in carne, perfectionem naturae assumpsi humanae: suscepi sensum hominis, sed non sum sensu carnis inflatus. Sensu hominis animam meam dixi esse turbatam: sensu hominis esurivi: sensu hominis rogavi, qui rogantes exaudire consuevi: sensu hominis profeci, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
nec peccato sit obnoxia nec digna p̃mio:
Illudergo ꝓ nob̵ suscepit. qđ in nob amplius
periclitabat᷑ quid aut̃ mͥ ꝓdest si totũ me
ñ redemit: s totũ me redemit: qui ait:
Mihi indignamini qͥ totũ hominẽ sanũ feci
sabbato: Totũ me redemit.: quia in uirum
ꝑfectũ fidelis ñ ex parte s̃ totus resurgit:
Desinant ergo isti misericordes timere ne xpͥs
carnẽ suã uł animã ꝑfectã sensũq hominis
ñ potuerit gub̾nare: qui etiã illũ asinȩ pul¬
lum quẽ nemo ante sederat gub̃nauit:
Quiplantauit a ur̃ẽ non audiet: qui alios
regebat. sẽ regere ipse non poterat : qui
peccata donabat. peccatũ ipse faciebat
desinant nimiũ sollicitiisti tanquã pedagogi
xpͥi uereri. ne etiã in ipso concupiscentia
carnis legẽ mentis opp̃sserit quae non
opp̃ssit in paulo s tantũmͦꝰ repugnauit:
A thleta xp̃i uictorias mentis numerat suȩ
hi trepidant ne caro titubarit in dño. quȩ

Expanded text:
nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? Illud ergo pro nobis suscepit, quod in nobis amplius periclitabatur. Quid autem mihi prodest, si totum me non redemit? Sed totum me redemit, qui ait: Mihi indignamini, qui totum hominem sanum feci in sabbato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum fidelis non ex parte, sed totus resurgit. 69. Desinant ergo isti misericordes timere, ne Christus carnem suam, vel animam perfectam sensumque hominis non potuerit gubernare, qui etiam illum asinae pullum, quem ante nemo sederat , gubernavit. Qui plantavit aurem, non audiet ? Qui alios regebat, se regere ipse non poterat? Qui peccata donabat, peccatum ipse faciebat? Desinant nimium solliciti isti, tamquam paedagogi Christi, vereri ne etiam in ipso concupiscentia carnis legem mentis oppresserit, quae non oppressit in Paulo, sed tantummodo repugnavit . Athleta Christi victorias mentis numerat suae. hi trepidant ne caro titubaverit in Domino, quae
Abbreviated transcription (Latin):
odit anima mea : licet etiã illud ad xp̃i
animã possit referri. quȩ idõ posita ẽ
ut aboleret iudaicȩ suꝑstitionis errorẽ.
unius sacrificii institueret ueritatẽ : sed
side hoc dubitant ꝓpħico: eugłicũ hoc
refutare non possunt de animȩ ꝓpͥetate
dictũ. cũ de morte dñĩ & resurrectione
sit dictũ: deniq addidit: ne motollit
eã ame: s ego pono eã ame ipso: Potestatẽ
habeo ponendi animã meã. & potestatẽ
habeo iterũ sum̃di eam: Eandẽ igitur
ponit quã suscepit: suscepit dico: Non enĩ
uerbũ ipsũ dĩ uiuũ insua carne ad nr̃ȩ ani¬
mȩ uicẽ factũ ÷: s sic̃ carnẽ nr̃am ita &
canimã nr̃am ꝑfecta naturȩ humanȩ as.¬
sũptione suscepit: Assũpsit in quã animã:
ut incarnationis suȩ benedicer& sacram̃to
suscepit affectũ meũ: ut em̃dar&: quid
aut̃ opus fuit carnẽ suscipere sine anima.
cũ utiq in sensibilis caro & in rationabilis anima

Expanded text:
odit anima mea : licet etiam illud ad Christi odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam possit referri, quae ideo posita est, ut aboleret Judaicae superstitionis errorem, et unius sacrificii institueret veritatem. 67. Sed de hoc dubitent prophetico, evangelicum hoc refutare non possunt de animae proprietate dictum; cum de morte Domini et resurrectione sit dictum; denique addit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me ipso. Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Eamdem igitur ponit, quam suscepit. Suscepit dico; non enim Verbum ipsum Dei vivum in sua carne ad nostrae animae vicem factum est: sed sicut carnem nostram, ita et animam nostram perfectam naturae humanae as animam, ut incarnationis suae benediceret sacramento; suscepit affectum meum, ut emendaret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insensibilis caro, et irrationabilis anima
Abbreviated transcription (Latin):
ducendũ ut ipse in ȩstu positus fragilita.
a carnis lubrico uindicabat. nũqͥd formi-¬
dare poterat. ne etiã ipse dominatu quodã
carnis istius uinceretur : si carnis istius
sic̃ uolunt formidabat illecebras. ergo
& carnis susceptiõnẽ declinare debuerat.
ne ad lubricũ traheretur erroris: Sed
quomodo lubricũ poterat cimere peceati.
qui peccatũ remissurus aduenerat. idõ
cũ susceperit carnẽ hominis: consequiens
ẽ. ut ꝑfectionẽ incarnationis plenitudi¬
nemq susceperit: Nihil eni in xpͥo in ꝑfeccũ:
Suscepit itaq carnẽ ut resuscitaret : assupsit
gare qđ susceperit animã cũ ipse dicat.
animã meã pono pro ouib meis. & iterũ:
Propterea me pat̃ diligit: quia ego pono
animã meã. ut iterũ sumã illam : Non
ꝑparabolã hoc dr̃ nec ꝑfunctoriã signi-¬
ficationẽ inqua aliud dr̃ & aliud intel.¬
ligit᷑. sic̃ illud. neomenias & sabbata ur̃a

Expanded text:
deducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatideducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatia carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ne etiam ipse dominatu quodam carnis istius vinceretur? 65. Sed carnis istius, sicut volunt, formidabat, illecebras. Ergo t carnis susceptionem declinare debuerat; ne ad lubricum traheretur erroris. Sed quomodo lubricum poterat timere peccati, qui peccatum remissurus advenerat? Et ideo cum susceperit carnem hominis, consequens est ut perfectionem incarnationis plenitudinemque susceperit; nihil enim in Christo imperfectum. Suscepit itaque carnem, ut resuscitaret: assumpsit gare quod susceperit animam, cum ipse dicat: Animam meam pono pro ovibus meis? Et iterum: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, ut iterum sumam illam . Non per parabolam hoc dicitur, nec perfunctoria significatione, in qua aliud dicitur, et aliud intelligitur, sicut illud: Neomenias et sabbata vestra