comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis.⁊ habebat argentũ ⁊ aurũ multũ. ⁊ eleuatũ
ẽ coreiꝰ. ⁊ uolebat̃ obtuie regionẽ. ⁊ cogitabat do¬
lũ adu̾sus symonẽ. ⁊ filios eiꝰ: ut tolleret eos. Si¬
mon a ꝑanibulabat cuutates regionis. gerens
sollicitudinẽ eaꝵ. ⁊ descendit in iericho: ẽ iuda
⁊ matathia filiis suis. ⁊ suscepit eos ptolomeꝰ in
municuincłam qͣm edificau̾at: in dolo. ⁊ fecit
eis ꝯuiuiũ magnũ.⁊ abscondit ibi uiros ⁊ intra¬
uit ĩ ꝯuiuuũ cũ armatis. ⁊ occidit sẏmonẽ. ⁊ duoᷤᷤ
filios eiꝰ. ⁊ reddidit mala ꝓ bonis. nam ⁊ uxorẽ sy

Expanded text:
atum est cor ejus, et volebat obtinere regionem, et cogitabat dolum adversus Simonem, et filios ejus, ut tolleret eos. Simon autem perambulabat civitates regionis, gerens sollicitudinem earum. Et descendit in Jericho cum Juda et Mathathia filiis ejus, et suscepit eos Ptolemaeus in munitiunculam, quam aedificaverat in dolo, et fecit eis convivium magnum, et abscondit ibi viros, et intravit convivium cum armatis, et occidit Simonem, et duos filios ejus, et reddidit mala
Abbreviated transcription (Latin):
cos: eques in ueste candida. armnis aureis hastã
iubrans. Additur qͦ ꝙ. iopite rogauer̃t ude¬
os secum habitantes ascend̾e schafas. qͣs ꝑaue¬
rant in die festo: ad colludendũ. Cumq in al¬
tũ ꝓcessissent: submerserunt ex eis ñ minꝰ ꝙͣ.
ducentos. qm obrem: uidas in nocte suꝑueni¬
ens: portum succendit: scafas exuxit refugos
ab igne. gladio ꝑemit. iammitis qͦ noctẽ suꝑ¬
uenit. ⁊ portum cũ nauib succendit. ita: ut
lumen ignis: pareret iherosolimis. ab stadiis

Expanded text:
eos eques in veste candida, armis aureis, hastam eos eques in veste candida, armis aureis, hastam vibrans . Additur quoque quod Joppitae rogaverunt Judaeos, secum habitantes, ascendere scaphas, quas paraverant in die festo ad colludendum . Cumque in altum processissent, submerserunt ex eis non minus ducentos. Quamobrem Judas in nocte superveniens, portum succendit, scaphas exussit, refugos ab igne gladio peremit. Jamnitis quoque nocte supervenit, et portum cum navibus succendit, ita ut lumen ignis appareret Jerosolymis a stadiis
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ formauit uos: spm uobis tc̾m c̃ miscd̾ia
redlet: ⁊ uitã: sic̃ ñc uosmet ip̃os despictris ꝑꝑ
legem eiꝰ. Cumq adhuc adolescentior suꝑess
suadebat rex matri: ut adolescenti fieret in sa¬
lutẽ. Cumq ꝓmisisset se suasurã filio: incli¬
nata ad illũ: patͥauoce dixit. Fili: miser̾e mei.
dignꝰ fratrib tuis effectus: suscipe mortẽ. ut ĩ
illa miseratione eũ fratrib tuis te recipiam.
Iune rex indigne ferens se derisum. in hũc suꝑ
mater defuncta ẽ. ꝓhac tanti p̾rogatiua marti¬
rii. assert płimi de his .uii. fratrib eccłam sollẽp¬
u̾sus timotheũ dimicaret: apparuer̃t adu̾sa¬
riis de cȩlo: uiri.u. in equis: ducatum uideis
p̾stantes. e quib duo machabeũ mediũ habẽ¬
tes: armis circũ septũ: ꝯseruabant. in aduer¬
sarios a tela ⁊ fulmina iaciebant. nec multo pꝰ
tempore cũ egrederetur iudas a ierosolimis: ut
dimicaret aduersus lisiam: apparuit p̾cedens

Expanded text:
a reddet, et vitam, sicut nunc vosmetipsos despicitis propter legem ejus. » Cumque adhuc adolescentior superesset suadebat rex matri ut adolescenti fieret in salutem. Cumque promisisset se suasuram filio, inclinata ad illum patria voce dixit: Fili, miserere mei dignus fratribus tuis effectus, suscipe mortem, ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam. Tunc rex indigne ferens se derisum, in hunc crudt filios et mater defuncta est . » Pro hac tanti praerogativa martyrii asserunt plurimi de his septem fratribus Ecclesiam solemcum Judas adversus Timotheum dimicaret, apparuerunt adversariis de coelo viri quinque in equis, ducatum Judaeis praestantes; ex quibus duo Machabaeum medium habentes, armis circumseptum conservabant, in adversarios autem tela et fulmina jaciebant . Nec multo post tempore cum egrederetur Judas a Jerosolymis, ut dimicaret adversus Lysiam, apparuit praecedens
Abbreviated transcription (Latin):
erant ꝑ uicdibili uictoria qͣm habuert̃ int̾fecto
nichanore. cꝰ cap̃t ⁊ manũ ꝯtͣ templũ suspensa.
pdiximꝰ. nichilominꝰ hortantes: ut sollẽpnẽ age¬
rent diẽ cenofegie: ⁊ diẽ ignis: qͥ datꝰ ẽ decrassa aqͣ.
si: inspelunca montis: in quo moyses ascendit:
⁊ uidit dei heditatẽ. ⁊ accessert̃ qͥdam qͥ seq̃bant᷑
ieremiã: ut notarent sͥ locũ: ⁊ ñ potuert̃ inue

Expanded text:
ria quam habuerunt interfecto Nicanore, cujus caput et manum contra templum suspensa praediximus. Nihilominus hortantes, ut solemnem agerent diem Scenopegiae, et diem ignis, qui datus est de crassa aquasi in speluncam montis, in quo Moyses ascendit, et vidit Dei haereditatem . Et accesserunt quidam, qui sequebantur Jeremiam, ut notarent sibi loc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scͥpsit antiocho regi: ut mitc̾et ei exercitũ ĩ au¬
xiliũ. ⁊ trad̾et ei regionẽ. ⁊ ciuitates ⁊ tͥbuta. Mi¬
sit qͦ nuncios ad tribunos: ut uenirent ad se.
⁊ daret eis argentũ.⁊ aurũ ⁊ dona. aliosq misit:
occupare ierłm. ⁊ montẽ templi. Porro: alios mi¬
sit in garã: ut ut̾ficerent ioħem. s p̾currens qͥ¬
ip̃e festĩnauit occupare ierłm. ⁊ occidit eos qͥue
nerant eũ ꝑdere. ⁊ factus ẽ pͥnceps sacerdotum:
ꝓsecutio. s ꝓsecute: recapitulatio. Est .it.
epła qm scripsit iudas machabeꝰ.⁊ senatꝰ uid̾oꝵ.¬
⁊ ierosolimite. disꝑsioni uid̾oꝵ q̃ exultabat: in
diu̾sis regionib orientis ⁊ max̃ẽ inegypto. in qͣ
insinuauert̃ eis: duas a se sollẽpnitates nouitꝰ
institutas. hortantes ut eas susciꝑent.⁊ sollẽp¬
nitarent: quot annis. Unã. de purificatione
templi.qͣm fec̾ant uicesima ⁊ qͥnta die mensis caᷤᷤ¬
leu. pꝰ.iii. annos pollutionis fc̃e ab antiocho. Al¬

Expanded text:
 scripsit Antiocho regi, ut mitteret exercitum in auxilium, et traderet ei regionem, et civitates, et tributa. Misit quoque nuntios ad tribunos, ut venirent ad se, et daret eis argentum, et aurum, et dona; aliosque misit occupare Jerusalem, et montem templi. Porro alios misit in Gazara, ut interficerent Joipse festinavit occupare Jerusalem, et occidit eos qui venerant eum perdere. Et factus est princeps sacerdotum pprosecutio, sed prosecutae recapitulatio. Est enim epistola quam scripsit Judas Machabaeus, et e dispersioni Judaeorum, quae exsulabat in diversis regionibus Orientis, et maxime in Aegypto, in qua insinuaverunt eis duas a se solemnitates noviter institutas, hortantes, ut eas susciperent, et solemnizarent quotannis . Unam de purificatione Templi, quam fecerant vicesima quinta die mensis Casleu, post tres annos pollutionis factae ab Antiocho. Al
Abbreviated transcription (Latin):
fices: ꝑ nuros pͥcipitauert̃. Eleazarꝰ qͦ unꝰ de
pͥmorib scͥbarũ: ⁊ uir etate ꝓuectus: aꝑto ore
hians: ꝯpellebat᷑ suillã. ⁊ carnes sacͥficii man¬
ducare. quidã uouet̾es euis amici carnes licitaᷤ
secreto afferentes rogabant: ut simłaret se ad
imꝑiũ regis manducare. ꝙ renuens: aiebat.
c̃ matre apphensos. ꝯpelli a rege. ad esum porci
ne. quib renuentib iussit rex corã eis sartagi¬
nes ⁊ ollas eneas suocendi.⁊ primogentto lingm
amputari. cꝰ cute capitis attͣcta:. ⁊ sũmitate
manuũ ⁊ pedũ p̃cisa: corã matre ⁊ fr̃ib missu̾
insartaginem: torrebat᷑. in eundẽ modũ sin
głi fr̃m scd̾m ordinẽ geniture: torq̃bant᷑. pre¬
missa tñ unicuiq exhortatione: ut regi obe¬
diret. ⁊ uiu̾et. Supramodũ a mat̾ mirabilis
⁊ bonoꝵ memoria digna: singłos hortabatur
patͥa uoce. ⁊ femineȩ cogitatĩoni mascłiũ ani¬
mũ inferens: dix̃ ad eos. nescio qͣlit̾ in it̾omeo

Expanded text:
 unus de primoribus scribarum, et vir aetate provectus, aperto ore hians compellebatur suillas carnes sacrificii manducare. Quidam vero veteres amici ejus carnes licitas secreto afferentes, rogabant ut simularet se ad imperium regis manducare, quod renuens aiebat: cum matre comprehensos compelli ad esum porcinae carnis. Quibus renuentibus, jussit rex coram eis sartagines, et ollas aeneas succendi, et primogenito linguam amputari, cujus cute capitis abstracta, et summitate manuum et pedum praecisa coram matre et fratribus, missus in sartagiguli fratrum, secundum ordinem geniturae, torquebantur, praemissa tamen unicuique exhortatione, ut regi obediret, et viveret. Supra modum autem mater mirabilis, et bonorum memoria digna, singulos hortabatur patria voce, et femineae cogitationi masculinum animum inferens, dixit ad eos: « Nescio qualiter in utero meo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dixisse ieremiã: alit̾ de manifestatione arche:
fortasse misticũ fuit. Nea ierosolunite uid̾ent᷑
sñ cã has institusse sollẽpnitates: recapitłaue¬
runt inepła bella q̃ fecant: qt hostes qͥ freqnit̃
ebullierant de ꝑside. ⁊ quomꝰ liberati erant ad̾o
in manu forti ⁊ signis. ⁊ ꝓdigiis in enumerabłibꝰ.
In hac a recapitulatione: apposita sunt quȩdã:
q̃ in p̾dicta non legunt᷑ historia. quoꝵ q̃dam:
iam sup̃posuimꝰ. supp̾ssau̾o ibi: ñc supplebimꝰ.
Forma u̾o epłe hȩc est. Popłs qui ẽ ierosoli¬
mis ⁊ in uidea: senatꝰq ⁊ uidas: Aristobolo ma¬
gistro ptolomei regis: qui ẽ de genere xp̃oꝵ sa

Expanded text:
sse Jeremiam aliter de manifestatione arcae fortasse mysticum fuit. Ne autem Jerosolymitae viderentur sine causa has instituisse solemnitates, recapitulaverunt in epistola bella quae fecerant contra hostes, qui frequenter ebullierant de Perside. Et quomodo liberati erant a Deo in manu forti, et signis, et prodigiis innumerabilibus. In hac autem recapitulatione apposita sunt quaedam, quae in praedicta non leguntur historia, quorum quaedam jam supra posuimus, suppressa vero ibi nunc supplebimus. Forma vero epistolae haec est: « Populus qui est Jerosolymis, et in Juda, senatusque et Judas, Aristobulo mag
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Accipe scm̃ gladium munus a deo. quo
deicies aduersariõs populi mei israhel. Qua
uisione confortati qui erant cum uida impe¬
tum fecerunt in hostes. ⁊ ꝓstrauerunt ex eis
ñ minus quam .xx. milia. nichanore cum
eis interempto. ⁊ redierunt ierosolimam be¬
nedicentes deum caput nichanoris ⁊ manum
cum humero abscisam: contra templum sus¬
pendentes. Itaq omnes cõmuni consilio de¬
creuerunt: nullo modo diemistum absq ce¬
lebritate preterire. Hic terminatur epła-
iude: ad disꝑsionem uideoꝵ. Terminata igit᷑
epistolan recapitulatione: ad prosecutionẽ¬
ad histouie reuertamur De iohe filio symonis
prosequentes

Expanded text:
tem: « Accipe sanctum gladium munus missum a Deo, quo tem: « Accipe sanctum gladium munus missum a Deo, quo dejicies adversarios populi mei Israel. » Qua visione confortati, qui erant cum Juda impetum fecerunt in hostes et prostraverunt ex eis non minus quam triginta millia, Nicanore cum eis interfecto, et redierunt Jerosolymam benedicentes Deum; et caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam, contra templum suspenderunt. Itaque omnes communi consilio decreverant nullo modo diem istum absque celebritate praeterire. Hic terminatur epistola Judae ad dispersionem Judaeorum. Terminata igitur epistolari recapitulatione ad prosecutionem historiae revertamur de Joanne, filio Simonis, prosequentes
Abbreviated transcription (Latin):
delicto illoꝵ ĩ sacrificium. additur qͦ q. c̃ scele¬
ratissimꝰ nichanor ꝑ sequeretur uidam pꝰ fe
diei sanctificationis. ⁊ deo: qui uniu̾sa ospicit.
At ille q̃siuit ab eis. si ẽ potens in cȩlo qui imꝑa¬
uit agi diem sabbatoꝵ: E dixert̃. Est d̾s unꝰ
in ceło potens qͥ ussit agi septimã diẽ. At ille
ait. ⁊ ego potens sum suꝑ t̾ram qͥimꝑo sumi
arma. ⁊ negotia regis impleri. Machabeus aũ
cum paucĩ eẽnt cum eo: formidantes impecũ
nichanoris ⁊ multitudinẽ: singłos illoꝵ arma¬
uit. ñ clipei ⁊ haste munitionẽ. s sermonibus
optimis ⁊ exhortationib. p̾sertum: exposito eis
sompnio ꝙ in eadem nocte uiderat: in hunc
modum. Uiderat oniam summũ sacerdotẽ¬
⁊ qui a puero in uirtittib exercitatꝰ fuerat:
manus ꝓtendentẽ: orare ꝓ populo uideoꝵ.
orat ꝓ populo: ⁊ ciuitate sancta. ieremias:
ꝓpheca dei. Extendisse autem ieremiam dex¬
deram. ⁊ dedisse uide gladium aureũ: diceñ¬

Expanded text:
delicto illorum in sacrificium. Additur quoque quod, cum sceleratissimus Nicanor, persequeretur Judam post foeddiei sanctificationis, et Deo, qui universa conspicit. At ille quaesivit ab eis: « Si potens est in coelo, qui imperavit eis diem Sabbatorum. Et dixerunt: Est Deus unus in coelo potens, qui jussit agi diem septimam. At ille ait: Et ego potens sum super terram, qui impero sumi arma, et negotia regis impleri. » Machabaeus autem cum pauci essent cum eo, formidantes imperium Nicanoris, et multitudinem, singulos illorit, non clypei et hastae munitione, sed sermonibus optimis, et exhortationibus, praesertim exposito eis somnio quod in eadem nocte viderat in hunc modum: Viderat Oniam summum sacerdotem qui a puero in virtutibus exercitatus fuerat, manus protendentem, et orantem pro populo Judaeorum. orat pro populo, et civitate sancta, Jeremias propheta Dei. » Extendisse autem Jeremiam dextram, et dedisse Judae gladium aureum, et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
i dieb noe ⁊ loth. repentinus int̾itus: tulte
nescientes De dic autẽ illa ⁊ hora. nemo
scic. neq filius. neq angelus. nisi solus pa¬
lii dicit se ignorare finem mundi. Qd̃ oͣs
in registro quasi exponens ait. Nouit u¬
nigenttus dei. horam iudicii. S non ex
natura humanitatis. Tam̃. ⁊̃ sic exponit᷑.¬
N son nouit subaudi nobis. quib expedit
incertos ẽẽ: ut sic uiuamꝰ. q̃i. in ꝓximo ui¬
dicandi uel filiꝰ. hic dicit᷑ adoptione. Tũc
ni: quidãmali. Unus assumet᷑ .i. rapietur
ta. hꝰ mundi. Buo in lecto .u.a. ia.re. Qd¬

Expanded text:
Lot repentinus interitus tulit nescientes. De die autem illa et hora nemo scit, neque Filius, neque angelus, nisi solus Palii dicit se ignorare finem mundi. Quod Gregorius in Registro quasi exponens ait: Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis. Tamen etiam sic exponitur: Non novit, subaudi, nobis, quibus expedit incertos esse, ut sic vivamus quasi in proximo judicandi. Vel Filius hic dicitur adoptione. « Tunni, quidam mali. « Unus assumetur, » id est rapietur ta hujus mundi. « Duo in lecto, unus a
Abbreviated transcription (Latin):
seruabant seruos dixerunt. u̾na u̾o uel
empticiꝰ: qui in ꝓpͥa ꝑsona emptus ẽ. origi¬
narius qui ⁊̃ seruus glebe .s. colonus. dixit¬
qͦ dñs ad abraham. ñ ultra uocabis uxorẽ
tuam sarai. s saram. qui dicunt mutatio¬
nem nõis saresic factam. qi cum priꝰ ꝑ duo
r. scriberetur: modo ꝑ unam. ł econu̾so:
errant. s cum diceretur sarai .i. pͥnceps mã:
te. qͣi ominium gentiũ princeps fitt᷑a. ⁊ at¬
tende qd quantum ad nos uidetur .i. litt̾a
subtracta ⁊ nulla addita. s apud hebreos
additur.a. ⁊ scribitur ꝑ .e. quidam qr sarad
hebraice lepram sonat. errauer̃t. putan¬
tes eam pͥmo lepram uocari. ⁊ ait dñs. Ex
sara nonagenaria pariet: Et ait dñs. Sa¬
ra pariet tibi filium.⁊ uocabis nom̃ eius y¬
gitur. hoc in uet̾i testamento de samsone

Expanded text:
servabant, servos dixerunt. Verna vero, vel servabant, servos dixerunt. Verna vero, vel Emptitius qui in propria persona emptus est. Originarius, qui et servus glebae, scilicet colonus. Dixitque Dominus ad Abraham: Non ultra vocabis uxorem tuam Sarai, sed Saram. Quidam dicunt mutationem nominis Sarae sic factam, quia cum prius per duo rr scriberetur modo per unum, vel e contra, et errant. Sed cum diceretur Sarai, id est Princeps te, quasi omnium gentium princeps futura. Et attende quod quantum ad nos videtur, i littera subtracta, et nulla addita, sed apud Hebraeos additur a, et scribitur per e. Quidam, quia Sarath Hebraice lepram sonat, erraverunt, putantes eam primo lepram vocari. Et ait Dominus: Ex Sara nonagenaria pariet? Et ait Dominus: Sara pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Igitur hoc in Veteri Testamento, de Samsone
Abbreviated transcription (Latin):
pactum exponat: nom̃ ei mutat. dice I.¬
batur enim abram. ex abba.⁊ ram. qͣi abba¬
ram .i. pater excelsus. ⁊ addita ẽ . a. littera.
patr mutax subuditur gatuuz he¬
brei tñ dicunt qd̾ de nomine suo tetragrã¬
maton .e. litt̾am addidit ds. abrahe. q̃ t̾nso¬
nat .a. idioma enĩ eoꝵ est scribere a ⁊ sonare e.
⁊ econu̾so .R. ã: suꝑaddita ẽ causa euphonie
⁊ qr tempore circumcisionis mutatum est¬
ei nomen: cum cͥcumcid̾t imponunt: hebres
nõia. Clolens itaq dñs quasi quodam carac¬
tere popłm suum abaliis discerne: indixit
eis. ccumcisionemsic. Circumcidet᷑ ex uob̾
omne mascłinum.⁊ cͥcumcidetis carnem
p̾ͥputii ur̃i. infans octo dierum cͥcumcidet᷑.
tan uernaculus qͣm ẽpticius. ciuꝰ caro cͥcum¬
cisa ñ fui̾t ꝑibit anima illa. de populosuo.
quo cultello fieret ñ est preceptum. quare
autem fiebat lapideo: post dicemꝰ. Notan¬
dum qd̾seruus primo dictus est a seruan-¬
do. uictores enĩ hostes uictos quos ad uitã

Expanded text:
pactum exponat, nomen ei mutat. Dicebatur enim Abram, ex Abba, et ram, quasi Abbaram, id est excelsus Pater, et addita ea littera, pater multarum, subauditur gentium. Hebraei tamen dicunt, quod de nomine suo tetragrammaton, e litteram addidit Deus Abrahae, quae tamen sonat a, idioma enim eorum est scribere, a, et sonare, e, et e converso: r autem supradicta est causa euphoniae. Et quia tempore circumcisionis mutatum est nomen ei, cum circumcidunt imponunt Hebraei nomina. Volens itaque Dominus quasi quodam charactere populum suum ab aliis discernere, induxit eis circumcisionem sic: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii vestri. Infans octo dierum circumcidetur, tam vernaculus, quam emptitius; cujus caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo. Quo cultello fieret non est praeceptum. Quare autem fiebat lapideo post dicemus. Notandum quod servus primo dictus est a servando. Victores enim victos hostes, quos ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
iunta decima die mensis eiusd̾: erat ce¬
nofegia.ꝙ. sonat. fixio tabernacłoꝵ. in
qua: ꝑ .uii. dies habitabant sub umbracu
de cenofegia. s qr ea die ꝯueniebant ad faci¬
endam collectam. forte: in usus pauꝑum
ł̾in alios usus omues. unde: ⁊ cenopheia
qñq legit᷑ ẽẽ festum octo dierũ. s patres illi
ñ seruierunt ebdoadi. Traditur qͦ in .iiii. die¬
b int̾positis a die decima usq ad hanc. hebre¬
os obseruare ieuinia. Tradit iosephꝰ. qd in
his octo dieb ferebant in manib ramos mir¬
re. ⁊ salicis. ⁊ summitates palmarũ.⁊ urgulas
mali ꝑsici. fiebatq de cunctis fructib terrȩ
oblatio dño: in gratiarũ actionem. Obla¬
tio uo .uii. dierum: hec erat. PRima die offe¬
rebantur in holocaustũ: uttuli :xiii. arietes
⁊ agnoꝵ ⁊ hirci: fiebat ꝑ singulos dies seq̃u¬
tes. s de nuinero uituloꝵ: unus subtrahe¬
batur in dies. In scd̾a xii. in tercia .xi. in qͣr

Expanded text:
inta decima die ejusdem mensis erat Scenopegia quod sonat fixio tabernaculorum . In qua per septem dies habitabant sub umbraculde Scenopegia, sed quia ea die conveniebant ad faciendam collectam, forte in usus pauperum, vel in alios usus communes. Unde, et Scenopegia quandoque legitur esse festum octo dierum. Sed patres illi non servierunt ogdoadi. Traditur quoque in quatuor diebus interpositis a die decima usque ad hanc, Hebraeos observare jejunia. Tradidit Josephus quod in his septem diebus ferebant in manibus ramos myrti et salicis, et summitates palmarum, virgulas mali Persici. Fiebatque de cunctis frugibus terrae oblatio Domino in gratiarum actionem. Oblatio vero septem dierum haec erat: prima die offerebantur in holocaustum vituli tredecim, arietes et agnorum et hirci fiebat per singulos dies sequentes; sed de numero vitulorum unus subtrahebatur in dies. In secunda duodecim, in tertia undecim,
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerunt egyptũ. He sunt oblationes
holocaustoꝵ in .uii. sollempnitatib. ⁊ fiebãt
de publico. nec ꝓpt̾ hoc cessabat in desineiᷤᷤ
dieb ꝓtelabantur: precipue dicebantur.
⁊ salbatum ꝙ int̾ueniebat in illis dieb di¬
cebatur sabbatũ sabbatoꝵ. qͣi sabb̃ i festo¬
rum. alias festiuitates adiecerunt his he¬
brei: ꝓp̃ter uarios euentus. sic̃ encenia. ⁊

Expanded text:
intraverunt Aegyptum. Hae sunt oblationes holocaustorum in septem solemnitatibus, et fiebant de publico. Non propter hoc cessabat indesinens saseptem diebus protelabantur praecipuae dicebantur. Et Sabbatum quod interveniebat in illis diebus dicebatur Sabbatum Sabbatorum, quasi Sabbatum festorum. Alias festivitates adjecerunt his Hebraei propter varios eventus, sicut Encoenia, et
Abbreviated transcription (Latin):
nitates dictas cerimonias: a cereis .i. lumina
sordes defic̾e. qͣi scarimenie. uł a carendo mu¬
niis .i. officiis seruilib. qi carimtinie. De uotᷤ.¬
dlidit qͦ dñs de uotis mulierũ. Uidua
uł repudiata: quicqͥd uou̾nt: uł in quo
iuram̃to se obstrinxerit: implebt̃. filia fa

Expanded text:
ia, dictas caeremonias, a cereis, id est lumsordes deficere quasi carimeniae. Vel a carendo muniis, id est officiis servilibus, quasi carimoniae. Veidua, vel repudiata quidquid voverint, vel in quo juramento se constrinxerint, implebunt . Filia,
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis ⁊ senioꝵ nicħ ordinaret. In ocio:
semꝑ deutronomiũ leg̾et. uxores sibi ñ mul¬
tiplicaret: ne auterent euni a recto. equos
aut opum pond̾a ñ multiplicaret. ne potñ¬
ut leges transcendat : qͥ metas terrarũ tnͣs¬
mutat. Hoc p̃ceptum płimũ trans gres¬

Expanded text:
pontificis et seniorum nil ordinaret , in otio semper Deuteronomium legeret, uxores sibi non multiplicaret, ne averterent eum a recto; equos autem aut opum pondera non multiplicaret, ne potennim procul est ut leges transcendat qui metas terrarum transmutat: hoc praeceptum plurimum transgres
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃ta leuitarũ: ꝓ pͥmogenitis ium̃to uitis.
rũ. qͣi cõmutonem faciens cum ppło. Primo¬
gentta enĩ omĩa sp̃alit̾ tũc erant sua. qr cũ
occidet pͥmogenita egypti: peꝑeit pͥmogeni¬
tis eoꝵ reseruans ea sibi. Deinceps tñ: ꝓpter
id ip̃m omĩa pͥmogenita eoꝵ sibi sc̃ificauit
ĩꝑpetuũ. ⁊ maxĩe qr pͥmitie quoꝵ lib fructu¬
um debent᷑ dño. ꝓ his gͦ primogenitis q̃ tẽ
tis eoꝵ. ⁊ neduodenariꝰ nuimerꝰ tribuũ mi¬
nueretur: tͥbũ manasse qͣi ꝓ leuitis institu¬
it. effraim u̾o: ꝓ ioseph. Ne aũt maior uide¬
tur nus leuitaꝵ qͣm pͥmogenitoꝵ:⁊ ita iniqͣ
ẽẽt cõmutatio: ait dñs ad moysen. Nume¬
ra filios leui mascłos: ab uno mense:⁊ supͣ.
⁊ c̃ numerati ẽent: inuenti sunt .xxii. milia.
Nota tñ: qr si diligent̃ attendas in libro nu

Expanded text:
umenta Levitarum pro primogenitis jumentorum, quasi commutationem faciens cum populo . Primogenita enim omnia specialiter tunc erant sua, quia cum occideret primogenita Aegypti, pepercit primogenitis eorum, reservans ea sibi. Deinceps tamen propter id ipsum, omnia primogenita eorum sanctificavitpetuum, et maxime quia primitiae quorumlibet fructuum debentur Domino. Pro his ergo primogenitis, quae nunc ntis eorum. Et ne duodenarius numerus tribuum minueretur, tribum Manasse quasi pro Levitis instituit, Ephraim vero pro Joseph. Ne autem major videretur numerus Levitarum quam primogenitorum, et ita iniqua esset commutatio, ait Dominus ad Moysen. « Numera filios Levi masculos ab uno mense, et supra. » Et cum numerati essent, inventi sunt viginti duo millia. Nota tamen, quia si diligenter attendas in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnqͣgesimũ. ut seruiant mͥ. in duobꝰ. tia mi¬
hi in tab̾nacło portando. ⁊ collocando. e nisti¬
meriti: in seruando.⁊ c̃ num̾ati essent: ĩuenoꝵ.¬
annoꝵ in ordinatione sac̾dotum nos obserua¬
m̃. Isti deferebant cab̾nacł̾m in he modũ. qi ñ¬
nu
licebat ea que erant ultra uelũ nuda uid̾i:
pͥmo intrabant sacerdotes ⁊ inuoluebant ar¬
cham: ꝓpitiatoriũ: ⁊ cherubin: priꝰ uelo qd̾ añ¬
appendebat: ⁊ pꝰ pallio iacinctino. ⁊̃ candelabrũ
aureũ altare ⁊ mensam c̃ utensilib suis: pal¬
liis inuoluebant. t̾c intͣntes caathite ꝓpͥis hu¬
meris omĩa hec inuoluta deferebant. Simłr
Gersonite ut breuit̃ dicamꝰ: deponentes tec¬
tum. ta. mollia ferebant in curribꝰ .s. cortinaᷤ.
saga. pelles rubricatas. ⁊ iacuitinas. Tentori
altari. ho. tacere uidr liber. a quo ferebatur.
ut in libro habetur. ip̃m ¶Sqr ibi. s ⁊ altare

Expanded text:
quinquagesimum ut serviant mihi in duobus: hi in tabernaculo portando et collocando, senes emeriti in servando. » Et cum numerati essent, invenannorum in ordinatione sacerdotum, et nos observamus. Isti deferebant tabernaculum in hunc modum. Quia non licebat ea, quae erant ultra velum nuda videri, ideo primo intrabant sacerdotes, et involvebant arcam, propitiatorium, et cherubin prius vero e pendebat, et post pallium hyacinthinum, et candelabrum aureum, altare, et mensam cum utensilibus suis, palliis involvebant. Tunc intrantes Caathitae, propriis humeris omnia haec involuta deferebant. SimiliGersonitae, ut breviter dicamus, deponentes tectum tabernaculi, mollia ferebant in curribus, scilicet cortinas, saga, pelles rubricatas, et hyacinthinas, tentoriualtari holocausti tacet liber a quo ferebatur. ut in libro habetur. Ipsum altare
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ sacerdotũ. quos occidit in nobe. hebreus
tñ unchoat u̾sum: ita. A sanguine int̾fectoꝵ:
ascendit dauid in ebron. ⁊ habitauit regẽ.¬
ibi cum duab uxorib suis ⁊ domo sua. Uiriq
eiꝰ mansert̃ in opidis ebron.⁊ unxerunt eũ iuri
iuda in regẽ suꝑ tribũ nida. Hic inchoat qͣrta
etas. ñ ꝓinctio rogni udeoꝵ ut quidã uolunt:
qr tunc inchoasset a saule. s ꝓuinouatione ꝓ¬
missionis: quȩ patrib olim data erat de regno
suã. Nunciatumq ẽ dauid: ꝙ. iabite sepelis¬
sent saul. ⁊ nũciauit eis dicens. Benedictiuos
et uobis dñs. s ⁊ ego retͥbuam. nec timeatis: qͣi
ñ hñtes regem. qr unxit me domꝰ uida regẽs.¬
De regno ysbosetħ.:

Expanded text:
guine sacerdotum, quos occidit in Nobe. Hebraeus tamen inchoat versum ita: « A sanguine interfectorum, scendit David in Hebron, et habitavit ibi cum duabus uxoribus suis in domo sua, virique ejus manserunt in oppidis Hebron. Et unxerunt eum viri Juda in regem super tribum Juda . Hic inchoatur quarta aetas, non pro nuntio regni Judaeorum, ut quidam volunt, quia tunc inchoasset a Saule, sed pro innovatione promissionis, quae patribus olim data erat de regno suam . Nuntiatumque est David quod Jabitae sepelissent Saul, et nuntiaet vobis Dominus. Sed et ego retribuam. Nec timeatis quasi non habentes regem, quia unxit me domus Juda regem siDe regno Isboseth.
Abbreviated transcription (Latin):
gelboe subaudi: ueuobis. pꝰea inferunt. nͦ ros
nec pluuia ueniant suꝑte. Montes hi ut dñt
priꝰ uberrimi fuerant. ⁊ imp̾cat᷑ eis: ñ ariditatẽ
s sterilitatẽ: qͣi aridi eẽnt. Unde subdit. neq
sint suꝑuos agri pͥmitiaꝵ .i. fructuũ optimo

Expanded text:
Gelboe, » subaudi, vae vobis; postea inferunt, « nec ros, nec pluvia veniant super te: montes hi, ut dicunt, prius uberrimi fuerant, et imprecatur eis non ariditatem, sed sterilitatem, quasi aridi essent. Unde subdidit. « Neque sint super vos ag
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habetur. sicut nͨ płimi quoꝵ fit mentio in ue¬
teri .t. quos combustos credimꝰ a babiloniis.
fuerunt qui dic̾ent. hunc librum dici librũ
iustoꝵ. eo ꝙ. de iustis agit .i. saniuele ⁊ dauid. Alii
dũt pentatheucuin: librum iustoꝵ. ut conicip
artem sagittandi ittilem eẽ. qr dicit iacob: se tu

Expanded text:
non habetur, sicut nec plurimi, quorum fit mentio in Venon habetur, sicut nec plurimi, quorum fit mentio in Veteri Testamento, quos combustos credimus a Babyloniis. Fuerunt qui dicerent, hunc librum dici librum Justorum, eo quod de justis agit, id est de Samuele et David. Alii dicunt Pentateuchum librum Justorum, ubi conjici artem sagittandi
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Q .Re. Uidi saul incumbentẽ suꝑ hastã
suam. ⁊ hostes appropinqͣbant ei. Cumq q̃sis¬
set quisnã eẽm: ⁊ dixissem a malechites sum:
ait. int̾fice me. qr ꝓselitus es. ne occidant me ĩ¬
lam debrachio illiꝰ. ⁊ attuli ad te dñm meũ. Ai¬
unt hebrei hunc fuisse filium doech idumei:
Cui pat̾ suus priusqͥ irrueret suꝑ gladiũ suũ
tradidit insignia regis q̃ custodiebat. ut fe̾ns
ea ad ł: redderet eum placabilẽ sͥ. Nec obui¬
at ꝙ pat̾ idumeꝰ. ⁊ filiꝰ amalechites: d̾r. c̃ amale¬
chite sint idumei. Amalec enĩ fuit filius eliphat.
uestim̃ta sua. plangentes ⁊ ieiunantes usq ad
uesꝑam. scd̾m legem. Ee ait dauid ad nunciũ.
Quare ñ cumuistimitt̾e manũ tuam in xp̃m¬
dñi : Os cuum locutũ est ꝯtrate. ⁊ iubente dł
unꝰ de pueris eus occidit eum. ⁊ p̾cepit dauid: ut
di. eoꝙ. audierit ppłm a sagittariis int̾fectum.
Sieut scriptum est in libro uistoꝵ. Hic liber

Expanded text:
it: « Vidi Saul incumbentem super hastam suam, et hostes appropiabant ei. » Cumque quaesisset quisnam essem, et dixissem: « Amalecites sum, » ait: « Interfice me, quia proselytus es; ne occidant me inlam de brachio ejus, et attuli ad te dominum meum . Aiunt Hebraei hunc fuisse filium Doeg Idumaei, cui pater suus, prius quam irrueret super gladium suum, tradidit insignia regis, quae custodiebat, ut ferens ea ad David redderet eum sibi placabilem. Nec obviat quod pater Idumaeus filius Amalecites dicitur, cum Amalecitae sint Idumaei. Amalec enim fuit filius Eliphas fvestimenta sua, plangentes, et jejunantes, usque ad vesperam secundum legem, et ait David ad nuntium. « Quare non timuisti mittere manum tuam in ni: os tuum locutum est contra te. » Et jubente David, unus de pueris ejus occidit eum. « Et praecepit David, ut di, eo quod audierit populum a sagittariis interfectum, sicut scriptum est in libro Justorum. Hic liber
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥdam legunt iustoꝵ neutraliter. ⁊ dñt librỹ
iustoꝵ: qr agit dehis quȩ iusta sunt. qͣi librũ
iudicioꝵ. ut sit sensus. Sic p̾cepit dauid artẽ
illam seruandã: sic̃ seruat᷑. ꝙ scriptum ẽ in li¬
bro iustoꝵ. Tunc planxit dĩ carmen lugubre:
suꝑ saul ⁊ ionathã. ⁊ credit᷑ metͥce cõpositũ fuisse.
⁊ ẽ ꝯtinentia hꝰ carminis tͥꝑtita. pͥmo agit de lo

Expanded text:
ustorum neutraliter, et dicunt librum Justorum, quia ait de his, quae justa sunt, quasi librum judiciorum, ut sit sensus. Sic praecepit David artem illam servandam, sicut servatur, quod scriptum est in libro Justorum. « Tunc planxit David carmen lugubre super Saul et Jonathan, » et creditur metrice compositum fuisse. Et est continentia hujus carminis tripartita. Primo a
Abbreviated transcription (Latin):
De morte seon regis amorreoꝵ.⁊ogre
men mansionis: s est uallis in regione moab:
in u̾tice phasga .i. iuxta montẽ illũ. uł forte
mons ille adeo magnus ẽ: ꝙ ̃ in u̾tice ht̃ col¬
les ⁊ ualles. Inde misit isrł nuntios suos ad
seon regem amorreoꝵ: ut ei tͣnsitum ꝑ terram
suam conced̾et. qͥ noluit. ĩmo c̃ exercitu ẽ egͥs¬
sus ei obuã: in desertũ. ⁊ pugnauit cũ isrł. ⁊
ꝑcussus est in ore gladii .i. ininstantia. Iose¬
phꝰ dicit: płimos ex eis siti ꝑiisse. alios ruenteᷤᷤ
ad fluuiũ: iacłis terre ꝯfixos. fugientes ad me¬
nia: fundibulariis p̾uentos. occisus est seon.
tulitq isrł om̃s eius ciuitates: ab arnon: usq
tauit in eis. Dicit iosephꝰ: hanc terram int̾
.iii. flumina sitã. qͣi naturã insule habentem.
⁊ opulentissimã. Arnon: fluit a meridie. ia¬
boch: a septentͥone. qͥ in iordanẽ descendit. cui
⁊ nom̃ tradit. Iordanis: ab occidente. Cumq
tͣnsiscet isrł fluuiũ iaboch: ⁊ ascend̾et ꝑ uiã

Expanded text:
De morte Seon regis Amorrhaeorum, emen hoc mansionis; sed est vallis in regione Moab, in vertice Phasga, id est juxta montem illum. Vel forte adeo mons ille magnus est, quod in vertice habet colles et valles. Inde misit Israel nuntios suos ad Seon regem Amorrhaeorum, ut transitum ei per terram suam concederet. Qui noluit; imo cum exercitu egressus ei obviam in desertum, pugnavit cum Israel, et percussus est in ore gladii, id est in instantia. Josephus dicit, plurimos ex eis siti periisse, alios ruentes ad fluvium jaculis terrae confixos, fugientes ad moenia fundibulariis praeventos. Occisus est ergo Seon, tulitque Israel omnes ejus civitates ab Arnon usque tavit in eis. Dicit Josephus hanc terram, inter tria flumina sitam, quasi naturam insulae habentem, et opulentissimam. Arnon fluit a meridie, Jabock a septentrione, qui in Jordanem descendit, cui et nomen tradidit Jordanis ab occidente. Cumque transisset Israel fluvium Jabock, et ascenderet per viam
Abbreviated transcription (Latin):
stetit angłs in angustiis maceriarũ: quib
iunee cingebant᷑. timensq asina: unxit se
parieti. ⁊ ad tuit pedem sedentis. At ille u̾be¬
rabat eam. It̾m stetit angłs in loco angusto
ubi nec ad dextͥam nͨ ad sinistrã pot̾at deuia¬
ri. timensq asina: cecidit subpedib sedentis.
um ut ꝑcut̾em te. Assuetꝰ iste monstris: ad
los balaam. uiditq angelũ stantẽ in uia cũ
gladio. ⁊ adorauit eũ. Cui angłs. ꝑu̾sa ẽ mͥ¬

Expanded text:
stetit angelus in angustiis maceriarum, quibus stetit angelus in angustiis maceriarum, quibus vineae cingebantur, timensque asina junxit se parieti, et attrivit pedem sedentis. At ille verberabat eam. Iterum stetit angelus in loco angusto ubi nec ad dexteram, nec ad sinistram poterat deviari. Timensque asina, cecidit sub pedibus sedentisum, ut percuterem te! » Assuetus iste monstris ad vlos Balaam; viditque angelum stantem in via cum gladio, et adoravit eum. Cui angelus: «
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus est. Mane surgens balaam: dix̃
se ꝓhibitum a dño. Rursum misit ad euni
balaac iuros plures. ⁊ honoratiores. mun̾aq
maiora. ⁊ ampliora ꝓmisit: si maledic̾et ppło.
Quib ait balaam᷑. Si dederit mͥ balaac do¬
mũ suã plenã auri: ñ pot̾o mutare u̾bum dñi.
obsecro manete hic ⁊̃ hac nocte. ⁊ ait dñs ade¬
um nocte. Surge uade c̃eis. ita dum taxat: ut
qd̾ precepero tibi facias. Mane strata asina:
ꝓfectus est cum eis. ⁊ iratus est dñs. stetitq ã¬
gelus dñi gladio euaginato in uia ce balaam.
mutauerat enim ꝓpositum. ⁊ captus cupidita¬
te ꝓnussoꝵ: disponebat quomͦ ppło maledi¬
c̾et. licet ꝓ hiberet dñs. Iosephꝰ uidet᷑ uelle q
dñs iratus qͣu ronice dixerat ei: uade cum eis.
ꝙ qr iste ñ intellex̾at: obstitit ei angłs. Cum
uidebat: timens deuiauit in agrũ. quam c̃
u̾berib reduxisset balaam ad semitam: it̾m

Expanded text:
benedictus est. » Mane surgens Balaam dixit benedictus est. » Mane surgens Balaam dixit se prohibitum a Domino. Rursum misit ad eum Balac viros plures, et honoratos, muneraque majora, et ampliora promisit si malediceret populo. Quibus ait Balaam: « Si dederit mihi Balac domum suam plenam auri, non potero mutare verbum Domini. Obsecro manete hic etiam in hac nocte. » Et ait Dominus ad eum nocte: « Surge, vade cum eis; ita duntaxat, ut quod praecepero tibi facias. » Mane strata asina profectus est cum eis: « Et iratus est Dominus ei, stetitque angelus Domini, gladio evaginato, in via contra Balaam. » Mutaverat enim propositum, et captus cupiditate promissorum, disponebat quomodo populo malediceret, licet prohibuisset Dominus. Josephus videtur velle quod Dominus iratus, quasi ironice dixerit ei: « Vade cum eis. » Quod quia non intellexit obstitit ei angelus. Cuaam non videbat, timens deviavit in agrum. Quam cum verberibus reduxisset Balaam ad semitam, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in campestrib moab. ubi tns iordanem
rexerat in moab: quid fecerant amorreo: ti¬
muit. ⁊ ascitos seniores madian: qui ꝓximi reg
dicens. Populus hic delebit nos: sicut bosso
let herbas usq ad radices carpere. misitq eoꝵ
consilio ad balaam filium beor ariolũ: qui ha¬
bitabat suꝑ flumen amonitarũ: ut ueniret
⁊ maledic̾et ppło hiue. Audierant enĩ: qd̾ bñ¬
dictus erat: ciu bñdicebat balaam.⁊ maledictꝰ
cui maledicebat. Audierant ⁊̃: ꝙ isrł ñ uince¬
bat in arcu ⁊ gladio. s or̃one fusa ad dm̃ suũ.
uisumq ẽ cõmodũ: execrationibꝰ ocͤ or̃ones
dimicare. Cumq uenissent ad balaam seni-¬
ores moab ⁊ madian: ferentes mun̾a diuina¬
tionis in manibꝰ: causamq uie exposuissẽt
dixit eis balaam. manete hic nocte. ut uide
batur. licet in sacrificando ꝯsuleret demo¬
nes. Forte: demonẽ qui sibi loquebat᷑: dñm
uocauit. Dixitq ei dñs in nocte. curã ppłi sus
gerens. ñ eas cum eis. ñ maledices ppło: quia

Expanded text:
sunt in campestribus Moab, ubi trans Jordanem rex erat in Moab, quid fecerat Amorrhaeo timuit, et ascitos seniores Madian, qui proximi regndicens: Populus hic delebit nos, sicut solet bos herbas usque ad radices carpere . Misitque eorum consilio ad Balaam, filium Beor, ariolum, qui habitabat super flumen Ammonitarum, ut veniret, et malediceret populo huic. Audierant enim quod benedictus erat cui benedicebat Balaam, et maledictus cui maledicebat. Audierant etiam quod Israel non vincebat in arcu et gladio, sed oratione fusa ad Deum suum; visumque est eis commodum exsecrationibus contra orationes dimicare. Cumque venissent ad Balaam seniores Moab et Madian, ferentes munera divinationis in manibus, causamque viae exposuissent, dicit eis Balaam: « Manete hic hac nocte, donec videabatur, licet in sacrificando consuleret daemones. Forte daemonem qui sibi loquebatur Dominum vocabat. Dixitque ei Dominus in nocte curam populi sui gerens: « Non eas cum eis, nec maledices populo huic, quia
Abbreviated transcription (Latin):
x eo loco apparuit eis pureus .i. ex hoc loco:
uener̃t ad alium locum. uͥ monstrante do¬
mino. foderunt puteũ. Uñ subdit᷑. qi hunc pu¬
⁊ ascendit aqua de puteo. donec supͣ redundaret.
forte: in signũ: qr exinde pugnarent. ⁊ hostes¬

Expanded text:
x eo loco apparuit eis puteus, id est ex hoc loco venerunt in alium locum, ubi monstrante Domino, foderunt puteum . Unde subditur: « Quia hunc punon legitur. Et ascendit aqua de puteo, donec supra redundaret: forte in signum, quia exinde pugnarent, et hostes
Abbreviated transcription (Latin):
imissam adño: addidit furor dñi irasci ꝯtͣ
isrł. furorem dñi uid̾r qͣi exponere ꝑalipome¬
non dicens. Consurrexit sathan adu̾susi srł.
⁊ incitauit dauidut numeraret ppłm. ⁊ ait rex
ad icab. Pambula om̃s trib isrł.⁊ nunera po¬
pulum it sciam numerũ eius. Intelligens aũt
icab ꝙ deelatione ħ dic̾et: ait. Adaugeat d̾s
ad ppłm tuũ. S quid sibi uult dñs rexin hac
rex nutare ꝓpositũ: egressus ioab ⁊ pͥncipes
militũ. numerauerunt ppłm. ⁊ redierunt pꝰ¬

Expanded text:
missam a Domino addidit furor Domini irasci contra Israel . » Furorem Domini videtur quasi exponere Paralipomenon, dicens: « Consurrexit Satan adversus Israel, et incitavit David, ut numeraret populum . » Et ait rex ad Joab: « Perambula omnes tribus Israel, et numera populum, ut sciam numerum ejus. » Intelligens autem Joab quod de elatione hoc diceret, ait: « Adaugeat Deus ad populum tuum, sed quid sibi vult dominus rex in hacrex mutare propositum, egressus est Joab, et principes militum, et numeraverunt populum, et redi
Abbreviated transcription (Latin):
posuerant in ualle raphaim. usq ad ciuitatem
mendabat coram astantib aquam de bethleẽ.
⁊ p̾cipue eam que erat in puteo uixta portam.
Tunc isti tres ꝑmediũ hostiũ iter facientes i ue¬
ner̃t ad bethleem. ⁊ haurientes aqͣm. denuo
ad regem ꝑ eoꝵ castra reu̾si sunt. ita ut palesti¬
ni fiduciã eoꝵ obstupescentes Duꝑ hc locũ in¬
a dimicatione cessarent. de ꝑalip. dicit ien no¬
Et effudit eam: tamq̃. libamen dño. de salute
iuroꝵ gratias agens. Ab hac enumeratione
fortium: ebreus dissentit. numerans tm̃.xix.¬

Expanded text:
castra in valle Raphaim, usque ad civitatem castra in valle Raphaim, usque ad civitatem mendabat coram astantibus aquam de Bethlehem, et praecipue eam, quae erat in puteo, juxta portam. Tunc isti tres per medium hostium iter facientes venerunt ad Bethlehem, et haurientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini fiduciam eorum obstupescentes a dimicatione cessarent. DelatEt effudit eam tanquam libamen Domino, de salute virorum gratias agens. Ab hac enumeratione fortium Hebraeus dissentit, numerans tant
Abbreviated transcription (Latin):
ad cres primos ũ ꝑuenit. Post hc erat banani¬
as. qui ꝑcussit duos leones moab .i. principes.
quos ꝑalipomenon dicit arietes. Ipse qͦ int̾se¬
cit uirum egẏptiũ .i. imitatorẽ egyptii. blasphe¬
mantis dm̃. quem int̾fecit moyses. hc̃ dñt he¬
brei fiusse semey. ꝗ̃ pꝰ int̾fecit sub salomone.
bastam. ad quẽ uenit bananias: in uirga. ⁊
extorsit hastã de manu eius. ⁊ occidit eum
tio: de semei qͥ habuit hastam in manu .i. legẽ
dei. qͣm si meditatus fuisset ꝑmanendo ĩ iẽ¬
rłm: ñ ꝑiret. Idem occidit leonem in h̃c modũ.
Tempore nuus lapsus est leo in cisternam.
qui nullum uidens eg̾ssum: orificium .n. ci¬
st̾̃ne niue dampnatum erat: rugiebat. Quẽ
audiens bananias dum iter ageret: descen¬
cium de fortiorib: nec regũ neciosephꝰ ponit
hic. s recurrendum ẽ : ad sobochay. de quo in
proximo dictum ẽ. Isti tres opꝰ fecerunt mag¬
nificũ. qd sequitur. Philistei quondam castra

Expanded text:
res primos non pervenit. » Post hunc erat Banaias, qui percussit duos leones Moab, id est principes, quos Paralipomenon dicit arietes . « Ipse quoque interfecit virum Aegyptium, » id est imitatorem Aegyptii, blasphemantem Dominum, quem interfecit Moyses. Hunc dicunt Hebraei fuisse Semei, quem post interfecit sub Salomone. « em in manu hastam ad quem venit Banaias in virga, et extorsit hastam de manu ejus, et occidit eum tio, de Semei, qui habuit hastam in manu, id est legem Dei: quam si meditatus fuisset permanendo in Jerusalem non periret. Idem occidit leonem in hunc modum. Tempore nivis lapsus est leo in cisternam, qui nullum videns egressum, orificium enim cisternae nive damnatum erat, rugiebat. Quem audiens Banaias, dum iter ageret, descent. Tertium de fortioribus, nec liber Regum, nec Josephus ponit hic. Sed recurrendum est ad Sabochai, de quo in proximo dictum est. Isti tres opus fecerunt magnificum, quod sequitur. Philistaei quondam posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cdi: qui erant supͣ.xxx. tres erant fortissimi. alii
tres: ñ adeo fortes. s tñ fortiores reliquis .xxx.ut
ores eis. tres uoreliqui: fortissimi. ⁊ scd̾m hanc
cepsint̾ tres: ipse est qͣi tenerrimꝰ ligni u̾micłs.
qͥ octingentos int̾fecit impetuuno. Iosephꝰ di¬
cit: ñgentos. ꝑalipomenon: ccͣc. Iste ñ nõiat᷑
hic abhistoria. ꝑalipomenõ uocat eũ: iesbo¬
am. iosephꝰ: eusebium. Nec legitur ubih fc̃m
fuerit: nisi qͣntum hic ꝯmemorat᷑. Post hc̃:
erat eleazar filius patrui dauid. quĩ ꝑcussit
philisteos: donec deficeret manꝰ eius. ⁊ obstrin¬
rigesceret cum gladio. Post hunc erat semmaa
ararites. quẽ iosephꝰ semeyam uocat. qͥ ẽ fu¬
giss ppls: solus stecit in agro lentis. ⁊ ꝑcussit
philisteos. ⁊ fecit salutẽ in isrł. his tͥb iosephꝰ
attͥbuit delationem aque. de cist̾na bethleẽ.
Historia u̾o regũ: refert illd̾ ad cres sequenteᷤ.
quos fortiores diximꝰ. Quoꝵ pͥmus: erat aby¬

Expanded text:
 qui erant supra triginta tres erant fortissimi, alii tres non adeo fortes, sed tamen fortiores reliquis trigintaores eis, tres vero reliqui fortissimi. Et secundum hanc s, qui octingentos interfecit impetu uno. » Josephus dicit nongentos, Paralipomenon trecentos: iste non nominatur hic ab historia. Paralipomenon vocat eum Jesboam, Josephus Eusebium. Non legitur ubi hoc factum fuerit, nisi quantum hic commemoratur. Post hunc erat Eleazar filius patrui David, qui percussit Philisthaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio. Post hunc erat Semma Ararites, quem Josephus Semeiam vocat. Qui cum fugisset populus solus, stetit in agrolentis, et percussit Philisthaeos, et fecit salutem in Israel. His tribus Josephus attribuit delationem aquae de cisterna Bethlehem. Historia vero Regum refert illud ad tres sequentes, quos fortiores diximus, quorum primus erat Abi
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓpecc̃o qd̾ imꝑetuose fecit in bersabee mul¬
qui teredo uł terebella dicitur: qͥ mollis durũ
lignũ ꝑforat. dum tangitur nichil mollꝰ illo.
qn tangit nichil duriꝰ. sic ⁊ dauid: in p̾ssuris
⁊ domi: ⁊ circa subiectos: mansuetior fuit cet̾is.
Introno. ⁊ cͣc hostes: nullus eo acutior. ⁊ om̃¬
datur hic dd̾ in trib. In sapĩa. humilitate.⁊ for¬
titudine. Porro: reliqui .xx. quos fortes dixi¬

Expanded text:
 peccato quando impetuose fecit in Bethsabee mulqui teredo, vel terebella dicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reliqui triginta quos fortes dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ał: ait ad dñm. Obsecto dñe tnsfer iniquita¬
tem serui tui. qi peccauinimis. Dilucło mi¬
sit ad eum dñs gad ꝓpħam. tres suppliciiꝯdi¬
diones portantem. Qui ait. Aut .uii. annis ue¬
niet tͥ fames in regno tuo. aut trib mensib fu¬
tũ. Siuictoriam hostium: suppliciũ erit exer¬
citus: ⁊ ñ meũ. qͥ circuniuallabor fortissimis. Eli¬
de maneusq ad tempꝰ ꝯsfitutũ .i. usq ad horam¬

Expanded text:
ait ad Dominum: « Obsecro, Domine, transfer iniquitatem servi tui, quia peccavi nimis. » Diluculo misit ad eum Dominus Gad prophetam tres supplicii conditiones portantem. Qui ait: « Aut septem annis veniet tibi fames in regno tuo, aut tribus mensibus futum. Si victoriam hostium, supplicium erit exercitus, et non meum, qui circumvallor fortissimis. Elide mane usque ad tempus constitutum, » id
Abbreviated transcription (Latin):
fere. ccc̃. ⁊ auint hebrer: ibi positum num ple¬
bis. hic a. nu̾m nobiliũ. Porro: c̃ extendisset
angł ꝑcussor manũ suam ad ierłm ut disꝑ¬
deret eam:⁊ staret uxta areã areuma iebu¬
sei: qui ⁊ ornam dr᷑: iuidit eum dd̾ stantẽ eua
ginato gladio. ⁊ clamauit. Ego sum qui pec¬
caui. Iti qͥ oues sunt qͥd fecerunt: Hertatur
obsecro manus cua contra me. ⁊ contra domum
patsmer. ⁊ misertus dñs ait ad anglłm. Sufficte
Stinemanum tuã. In illa die dixit gad ad di.
Constitue altare dño in area areuma iebu¬
sei. Ꝙ ascendens dauid dixit ad areumam.
Uende mͥ aream tuã: ut edificem ibi altare
dñs meus gratis. Habeat qͦ boues in holo¬
caustum. ⁊ plaustrum ⁊ iuga boum inusum ligno¬
rum. & ait rex. Nequaqͣm. S emam preciõ.⁊¬
ñ offeram dño holocausta gratuita. Emit gͥ dł
in quo abraham uoluit offerre filium. ⁊ obtu¬
lit arietem ꝓ eo. Ea tempestate: tabernaculũ
⁊ altare ꝙ fecerat moyses erant in excelso gaba¬

Expanded text:
. » Et aiunt Hebraei ibi positum numerum plebis, hic autem numerum nobilium. Porro cum extendisset angelus percussor manum suam ad Jerusalem, ut disperderet eam, et staret juxta aream Areuna Jebusaei, qui et Ornan dicitur, vidit eum  Ego sum qui peccavi; isti qui oves sunt, quid fecerunt? Vertatur, obsecro, manus tua contra me, et contra domum patris mei. » Et misertus Dominus ait ad angelum: « Sufficit, contine manum tuam. » -- « In illa die dixit Gad ad David: Constitue altare Domino in area Areuna Jebusaei. » Et ascendens David dixit ad Areuna: « Vende mihi aream tuam, ut aedificem ibi altare dominus meus gratis. Habeat quoque boves in holocaustum, et plaustra, et juga bovum in usu lignorum. » Et ait rex: « Nequaquam, sed emam pretio, et non offeram Domino holocausta gratuita. » Emit ergoin quo Abraham voluit offerre filium, et obtulit arietem pro eo . Ea tempestate tabernaculum et altare quod fecerat Moyses erat in excelso Gaba
Abbreviated transcription (Latin):
Io tempore: philippꝰ sefoꝵ reꝑans: iuliã noĩauit.
ĩ honorẽ uilie uxoris cesaris. paneas qͦ cesareã
philippi dix̃. Cõponio uo itmam reu̾so: successit
eimar᷑. sub qͦ. salome soror herodis defuncta est.
s ⁊ huic successit anuꝰ rustꝰ. sub qͦmortt᷑ augꝰ. cũ

Expanded text:
o tempore Philippus Sephorum reparans Juliam nominavit, in honorem Juliae uxoris Caesaris, Paneas quoque Caesaream Philippi dixit. Coponio vero Romam reverso, successit Marcus ei, sub quo Saloma soror Herodis defuncta est. Sed et huic successit Annius Rufus, sub quo mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
riũ in iacob: nͨ diuinatiom isrł. surget ut le¬
ena. ⁊ qͣi leo ñ accubabit. donec deuoret p̾dam.
.l. terram cananeoꝵ. Tunc ait balas. saltẽ
nec bñdicas eis: nͨ maledicas. It̾mq dux̃ eũ
suꝑ montẽ phogor. statutisq uii. aris: ĩpo¬
sitisq holocaustis ꝑsingłas: ñ abiit balaam
sic̃ añ: ut auguriũ quereret. s eleuans ocłos:
udit isrł ꝯmorantem intentoriis ꝑtrib su¬
as. ⁊ irruente in se sp̃u dei: ait. loqñs dese. dix̃.¬
Homo cꝰ obturatus ẽ ocłus. auditor sermonũ
dei. qͣm pulcͤ tabernacła tua iacob. Hebreus
ht̃: ⁊ tͣnlatio origenis: cꝰ oculus reuelatus est.
tñ id̾e ẽ sensus. qr dum dormiret: in sompniᷤᷤ
uidit hec q̃ dicebat. Uñ: ⁊ obturatꝰ estͣ oculuᷤ
carnis: ⁊ reuelatus oculus mentis. uñ ⁊ sequit᷑.
aꝑtam de saule ꝓph̃iam. dicens. Tollet᷑ ꝓpt̃¬
agad rex eiꝰ. ⁊ auferet᷑ regnum illꝰ. ꝙ. fc̃m ẽ sau

Expanded text:
rium in Jacob, nec divinatio in Israel. Surget ut lrium in Jacob, nec divinatio in Israel. Surget ut leo, quasi leaena non accubabit, donec devoret praedam, » id est terram Chananaeorum. Tunc ait Balac: « Saltem nec benedicas eis, nec maledicas. » Itemque duxit eum super montem Phogor, statuitque septem aras impositisque holocaustis per singulas, non abiit Balaam, sicut ante, ut augurium quaereret, sed elevans oculos vidit Israel commorantem in tentoriis per tribus suas, et irruente in se spiritu Dei, ait loquens de se: « DixHomo cujus obscuratus est oculus, auditor sermonum Dei. Quam pulchra tabernacula tua, Jacob . » Hebraeus habet, et translatio Origenis: « Cujus oculus revelatus est. » Tamen idem est sensus, quia dum dormiret, in somnis vidit haec quae dicebat: unde et obturatus erat oculis carnis, et revelatus oculus mentis. Unde et sequituapertam de Saule prophetiam dicens: « Tolletur proptAgag rex ejus, et auferetur regnum illius. » Qu