comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diffidas est qui exoratus ab hume¬
ris illam tuis tnͣfferat qui grauio¬
ra iam tnͣstulit cui nil gͣue nil dif¬
ficile est ꝙuis pigra dilacio saciuz¬
pira multos a limine tardari pauce
pie lac̾ie r̾uocarunt. stat dexter ad
Icĩculi tui cãput. qui nõ solũ ĩfecto il¬
li se mũdare uelle rñdet sed quadri¬
duano iam fetenti ut surgeret ĩpea¬
uit. teq eciã nũt expectat ut mun¬
dari uelis ac surgere. non minꝯ ip̃e
hodie ꝙͣ tu pius nec solito minꝰ po¬
tens. Adhuc quo in statu mori uelis
in te est adhuc sine pccĩs moi̾ pt̃ nõ
ꝙ pccã non fuerũt s non erũt Et si
cõnis. Itaq facta licet ĩfecta ẽẽ nõ
pũt ex facto tñ oriens pc̃cm sic delei
pot̃ ut iam amplius non sit/ Itaq
matur non ꝙ se p̾cati uinculis absol¬
uere potencie sit hicane s ꝙ pie hoĩz
uolũtati ꝯtritoq corde dĩnu nũꝙͣ

Expanded text:
diffidas: est qui exoratus ab humediffidas: est qui exoratus ab humeris illam tuis transferat, qui graviora iam transtulit, cui nil grave, nil difficile est. Et quamvis pigra dilatio excupira: multos a limine tartari pauce pie lacrimule revocarunt. Stat dexter ad lectuli tui caput, qui non solum infecto illi se mundare velle respondit, sed quatriduano iam fetenti ut surgeret, imperavit, teque etiam nunc expectat, ut mundari velis ac surgere. Non minus ipse hodie, quam tunc pius, nec solito minus potens. Adhuc quo in statu mori velis in te est, adhuc sine peccatis mori potes, non quod peccata non fuerint, sed non erunt. Etsi enim tionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, ex facto tamen oriens peccatum sic deleri potest, ut iam amplius non sit; ita, uniatur. Non quod se peccati vinculis absolvere potentie sit humane, sed quod pie hominum volu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ingenciũ ꝑsuade̾ aliqui ut ꝑhi¬
bent ꝯstantino pn̾cipi uoluerũt. At
illud falsuz esse non apud nrõs con¬
stat apud quos remissio pcc̃oꝵ per
quorũ morbis ideo mefficax erat .
stmodu uir sauctissimꝰ p̃caret᷑. d¬
Pcc̃i ꝯscĩa spem p̃cidit Nõ p̾cc̃i me¬
moria peĩtenͣ ac dolorem aĩo affre
debet non utiqz spem auferre. S
uos õni ex parte fallimĩ in pcc̃o fer¬
uidi post pcc̃m gelidi pectando qͥd
exultatis meõrando aũt desꝑatis
multi passim pectant subspe uenie
contͣ uero multi cũ p̾cauerint ueni¬
ain desperãt et utriq errant. Naz
et illis ab ĩitio spem dãpnosam pel¬
lere et hiis in fmẽ salutiferã spem
tene consiliũ erat D Grauẽ cul¬
pis mors p̃cipitat ꝙ agam. Rõ Qd
insi quod egisse pridem decuit ut in¬
faustuz sarcinã festmãter abicias qͣ
leuatꝰ ibis plane non p̃cipitaberis
ibisq nõ curuꝰ non titubans. sed
erectus certo ac stabili uestigio et
spe bona age gͦ ne differas, neu

Expanded text:
um ingentium, persuadere aliqui, ut perhibent, Constantino principi voluerunt; at id falsum esse, non modo apud vestros constat, apud quos remissio peccatorum quorum morbis ideo inefficax erat mest modum vir sanctissimus precaretur. Peccati conscientia spem precidit. Peccati memoria penitentiam ac dolorem animo afferre debet, non utique spem auferre. Sed vos omni ex parte fallimini, in peccato fervidi, post peccatum gelidi; peccando quidem exultatis, memorando autem desperatis. Multi passim peccant spe venie; contra vero multi cum peccaverint, veniam desperant. Et utrique errant: nam et illis ab initio spem damnosam pellere, et his in finem salutiferam spem tenere consilium erat. Gravem culpis mors precipitat: quid agam? Quid, nisi quod egisse iam pridem decuit, ut infaustam sarcinam festinanter abicias? qua levatus ibis plane non precipitabere, ibisque non curvus, non titubans, sed erectus certo ac stabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu
Abbreviated transcription (Latin):
cit iusticia et equitate notissimũ. qͥ
ut ip̃e ait castigat auditq dolores sb̾¬
egit fateriq pars apud superos furto
letatus uiam distulit miserã ꝯmissa.
a deo sit¶ Nichil tñ despatione ꝑicu-¬
losius. nichil peius uestre falutis hostꝭ
ĩuenit Cetera eñ suis cũcta reme¬
diis lenũtur. Hoc maloru maxim
atq ultimũ abeũtem ubi aĩa opp̃sẜit
nulliꝰ iam remedio locus est hunic
solet et iam nichil rͣliqui quo salutꝭ
ꝯsilia cũctando reicias. Nec uero te
hinc metus arceat nec te pudor dolor¬
le differtur peuis omittitur O Mo¬
rior absq ulla spe Riõ Male ais ỹmo
uero spem proiecta r̾cipe et ad motã
pectori totis aĩe ulius ãplect̾e strĩge
ꝯserua D Magnũ est pcc̃m meu
ualde Mõ Nullu tam magnũ p̾catũ
hoĩs esse pot qͥn multo maior miẜi¬
cordia dei sit. DQuis potei̾t tot
pcca dimitt̾e. Nõ Quis putas nͥ ille
de quo sui hostes admirãtes litigabãt

Expanded text:
cit iustitia et equitate notissimum, qui, cit iustitia et equitate notissimum, qui, ut ipse ait: Castigatque auditque dolos, subigitque fateri, que quis, apud superos furto letatus inani, distulit in seram commissa adeo sit, nichil tamen desperatione periculosius, nichil peius vestre salutis hostis invenit. Cetera enim suis cuncta remediis leniuntur; hoc malorum maximum atque ultimum, abeuntem ubi animam oppresserit, nullus iam remedio locus est. Huic solet, et nichil iam est reliqui, quo salutis consilia cunctando reicias. Neque vero te hinc metus arceat, nec te pudor dolorle differtur, peius omittitur. Morior absque ulla spe. Male ais; immo vero spem proiectam recipe et, admotam pectori, totis anime ulnis amplectere, stringe, conserva. Magnum est peccatum meum valde. Nullum tam magnum peccatum hominis esse potest, quin multo maior misericordia Dei sit. Quis poterit tot peccata dimittere? Et quis putas, nisi ille de quo sui hostes admirantes litigabant
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m mortis graui et exalto p̃rupto¬
q similimũ est ruine u ñ facultas.
nulla sit resurgendi huic tanto dis¬
cͥmĩ cui post hanc uitam nũꝙͣ suctͬre̾
ualeas/. nuc otrurre dũ uales. et me
cero qui de moriẽtibus in diumatioẽ
sua disputans. Cũ uel maxĩe ĩquit
laudi student eosq sui secus ꝙͣ decu¬
it uixerũt. p̾catorũ suorũ maxĩe pe¬
intet. quid a quoꝙͣ queso r̃ ligiosius¬
quid ultimo dici põt fiat mõ qd̾ dicit᷑
peniteatq uel sero anceps feateor.
ac ꝑiculosa dilacio et que plimos fal¬
lit qui purgacõnem ale que festina
nimis eẽ non pot uolentes scientes¬
q procrastinat et ĩ fine trahũt quo
tꝑe c̾cũuẽti et artati uicinaq morte
actoniti nichil de ꝯceptis expediut̃
gilius. et ip̃e cestis externꝰ dicat
quibꝰ uerbis hanc desidiam/ neglec¬
tãꝙ ꝯfessione uocet ex illiꝰ ore mi¬
rabile ubi apud ĩferos iudicẽ illũ fa¬

Expanded text:
peccatum mortis, gravi et ex alto preruptopeccatum mortis, gravi et ex alto preruptoque simillimum est ruine, unde facultas nulla sit resurgendi. Huic tanto discrimini, cui post hanc nunc succurrere valeas, nunc occurre dum vales; et memcero, qui de morientibus in divinatione sua disputans. “Tum vel maxime, inquit, laudi student, eosque qui secus quam decuit vixerunt, peccatorum suorum maxime penitet.” Quid a quoquam, queso, religiosiusquid utilius dici potest? Fiat modo quod dicitur peniteatque vel sero: anceps, fateor, ac periculosa dilatio, et que plurimos fallit, qui purgationem anime, que festina nimis esse non potest, scientes volentesque procrastinant, et in finem trahunt, quo tempore circumventi et arctati, viciniaque mortis attoniti, nichil de conceptis expediunt. gilius et ipse testis externus dicat, quibus verbis hanc desidiam neglectamque confessionem notet, ex illius ore mirabile, ubi apud inferos iudicem illum fa
Abbreviated transcription (Latin):
Orior in peccatis Rõ hoc iam
nec nature nec fortune s tua
ꝓpͥa culpa est D In peccatis morior.
Rẽ Pͥmũ peccare quis te ꝯpulit. de¬
inde quis uetuit ꝯmissa diluere: po¬
stremo quis nũc eciã serã licet peni¬
tenciã impedit usq ad extremũ spm̃
liber est animꝰ O p̾cata mea mori¬
ens mecũ fero Riõ Caue ne id facias
uenenosũ mortiferũq uiaticũ deponie
dũ uacat dũq est qui illud tollat ac
deleat ut sc̃ptum est ꝓiciatq post ter¬
gũ suũ in profundu maris et ꝙͣtũ
distat ortus ab occidente longe faciat
abs te. hanc tu horã ne negleyeris
que semel elapsa non redibit. Quod
licet horis oĩbus sit coẽ ut eant sẽꝑ
nũꝙͣ redeant in una tñ omissũ hora
In altera forsan restauraĩ datũ sit. At
extreme hore negligẽtia prorsus rre¬
pabilis est. Itaq qd̾ in archanis aĩe
disputacõibus ĩuentũ ferũt. uite huiꝰ
errores qͣi leues q̃d̾ lapsus in plano
sunt Unde facile possis assurgere: at

Expanded text:
peccatis. Hec iam nec nature nec fortune, sed tua propria culpa est. In peccatis morior. Primum peccare quis te compulit? deinde quis vetuit commissa diluere? postremo quis nunc etiam seram licet penitentiam impedit? usque ad extremum spiritum liber est animus. Peccata mea moriens mecum fero. Cave ne id facias: venenosum mortiferumque viaticum depone, dum vacat, dumque est qui illud tollat ac deleat, ut scriptum est, proiciatque “post tergum suum” “in profundum maris”; “et quantum distat ortus ab occidente longe faciat abs te.” Hanc tu horam ne neglexeris, que semel elapsa non redibit. Quod, licet horis omnibus sit commune, ut eant semper, nunquam redeant, in una tamen omissum hora, in altera forsan restaurari datum sit; at extreme hore negligentia prorsus irreparabilis est. Itaque, quod in arcanis anime disputationibus inventum ferunt, vite huius errores quasi leves quidam lapsus in plano sunt, unde facile possis assurgere, at
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnocens infans mens. Rõ Qui si for¬
tasse uiue̾t nocẽtissimꝰ deperiret noli
illũ g ͦ in tuto positũ defle̾ fortuẽ minas
omnes euasit et p̃occupauit mortem
que illũ dilata p̃octupass O lupꝯ me¬
iiũ est querela. Rõ Infantis miseri
corpusculũ lupus rapuit ĩ cau̾nã suam.¬
Ro ffelicis aĩa ĩfantis ĩ celũ angłi rapu¬
ere. De filio qui alienus inuen¬

Expanded text:
innocens infans tuus, qui forinnocens infans tuus, qui fortasse si viveret, nocentissimus periisset. Noli illum in tuto positum deflere: fortune minas omnes evasit, et preoccupavit mortem que illum dilata preoccupasset. Lupus memium est querela. Infantis miseri corpusculum, lupus rapuit in cavernam suam. Felicis animam infantis, in celum angeli rapuere. 50 DE FILIO QUI ALIENUS INVEN
Abbreviated transcription (Latin):
dũmõ non turpit᷑ pereat et peri̾e t̾pit᷑
non põt qui siue pccĩs perit O Pre¬
cipitio perit ĩfans meꝰ Nõ At arthemo¬
rꝯ spente alii gͣuide lacte nutricis ahi
morbis qui pene ꝑlues illã ĩ etatẽ ꝙͣ ĩ
senectutẽ ĩcidũt. T Periit ĩfans meꝰ
p̃cipitio. Nẽ Repentina mors ĩnocen¬
tibꝮ optanda nocentibꝰ metuẽda. D
Infans meꝯ ex alto p̃ceps periit Nõ
A anguide ꝑeũtibꝰ mors durior sepe et
angustie longiores dolor oĩs eo tollea¬
bilior quo breuior. D Periit p̃cipitio
ĩfans meus Rõ Precipitari et rue̾re
illiꝰ etatis est ꝓpͥũ fecit ĩfans tu ꝯ quod
saciũt om̃s et si om̃s casu pereãt ac tu
sine uilũ periisse ꝑeũdũ erat et feliciter
serũ agit᷑ prius ꝑeũdo ꝙͣ uite malis ĩpli¬
caretur que ꝙͣ multa sint scuit ex ꝑti
et ĩtenti Nemo enĩ nõ exꝑtus est nõ
ĩtenti aũt multi qui qͣiͣ sõpnũ uitã agũt
qͥ rͥmãsci neq̃unt exꝑrecti. D Periit

Expanded text:
 Et perire turpiter non potest, qui sine peccatis periit. Precipitio periit infans meus. At Archemorus serpente, alii gravide lacte nutricis, alii morbis, qui pene plures illam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda est. Infans meus ex alto preceps periit. Languide pereuntibus, mors durior sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium. Fecit infans tuus quod faciunt omnes, etsi non omnes casu pereant. At tu sine illum periisse: pereundum erat; et feliciter secum agitur, prius pereundo, quam vite malis implicaretur, que quam multa sint, sciunt experti et intenti; nemo enim non expertus est, non intenti autem multi, qui quasi somnium vitam agunt, cuius reminisci nequeant experrecti. Periit
Abbreviated transcription (Latin):
Nfantis filii miẜabilẽ casũ fleo. N¬
huanũ nichil flendũ hoĩ p̾medita᷑
õma esse debent si non sũt. nõ casũ filii
s ignorã  tuã defle et ꝯditionis obliui¬
onez. Osfilii infantis inserã mortem

Expanded text:
nfantis filii miserabilem casum fleo. Humanum nichil flendum. Homini premeditata omnia esse debent, si non sunt. Non casum filii, sed inscitiam tuam defle, et conditionis oblivionem. Filii infantis miseram mo
Abbreviated transcription (Latin):
nus et imꝑio et ille alter scĩtate et
paciẽçia eque ĩsignis de quibꝰ paulo
añ sił diximꝰ sompniorũ gues sen¬
sere molestias. Nai quid alii sen¬
tant quisq nouit in se et lectulum
ꝓpͥu suarĩ testemq illusionũ atq ã¬
bagũ ac formidinũ. certe horu ale
tempoe extremo ꝑ somp nũ ex t̾rei̾

Expanded text:
nus et imperio, et ille alter sanctitate et nus et imperio, et ille alter sanctitate et patientia eque insignis, de quibus paulo ante simul diximus, somniorum graves sensere molestias. Nam, quid alii sentiant, quisque novit in se, et lectulum proprium suarum testem habet illusionum atque ambagum et formidinum. Certe horum alter tempore extremo per som
Abbreviated transcription (Latin):
et gailde uite tibi tempꝰ auctũ
Int dormie enĩ et atq emori. quid
int̾ est nͥ ꝙ alter tẽꝑalis perpetuꝰ al¬
ter est sopor Itaq nescio an nõ sa¬
tis prope et sompnꝰ breuis mors
mors sompnꝯ longꝰ siue et̾nꝰ dici
possit d Sõpnũ perdidi Rõ Nõ
ui si qͥde s blandiciis repetendus est.
si ĩcũbas ꝑdas oꝑam cogi nequit age
aliud. da requie tempo̾ibꝰ tuis aiõ
curas leues. ĩprouisus adent facile
aĩs uagis et corꝑibꝰ fessis obreꝑit¬
D Sepe mͥ sompnꝰ int̾rũpit᷑. Nõ ffac
qd̾ solitus fertur augustus cesar fecis¬
se lectoribꝰ aut fabulat oĩbꝰ accercitꝭ
int̾ruptũ reitegra. En gui oibꝰ
turis hoc accidit pone illas hũc r̾cu¬
ꝑas. De huiꝯ̾. enĩ loquebat᷑ maro
Ubi ait. S alubres tura sõpnos obrũ¬
pere. D Sompni requiem amisi
Et t̾rores sõpmores/ nocturnos q
metꝰ. Qͣuis enĩ sapiẽtis meliora
fantasmata Aristotiles opiet᷑ et ue¬
ru sit. tñ et ui ille ingenio eq̃ mͣg¬

Expanded text:
et gaude: vite tibi tempus auctum; inter obdormire, enim, atque emori quid interest, nisi quod alter temporalis, perpetuus alter est sopor? Itaque nescio an non satis proprie, et somnus brevis mors, et mors somnus longus sive eternus dici possit. Somnum perdidi. Non vi quidem, sed blanditiis repetendus est; si incumbas, perdis operam: cogi nequit; age aliud, da requiem temporibus tuis, animo curas leves: improvisus aderit; facile animis vagis et corporibus fessis obrepit. Sepe michi somnus interrumpitur. Fac quod solitus fertur Augustus Cesar: lectoribus aut fabulatoribus accersitis, interruptum reintegra; sin gravioribus curis hoc accidit, pone illas: hunc receperis; de huiusmodi enim loquebatur Maro ubi ait salubres curam somnos abrumpere. Somni requiem amisi. Et terrorem somniorum nocturnosque metus. Quamvis enim sapientis meliora fantasmata Aristoteles opinetur, et verum sit, tamen et vir ille ingenio eque mag
Abbreviated transcription (Latin):
nes eũ horrore ꝯcutiant O So¬
lito inmꝰ dormio Riõ Solito igit᷑
magis uius nẽpe qd̾ doctis placet
ut mors sompnꝰ sic uigilia uita est¬
D dopnũ morbus expulit Rẽeta¬
nitas teducet. D Sompnũ amor¬
expulit exclusit No Bis rẽ unã
dicis Morbus est enĩ amor et mor¬
borũ maximꝰ D Sõpnũ metꝰ ex¬
tinxit Rõ Securitas suscitabie. D¬
Sõpnũ senectus eripuit. Rõ Mors
uicma restituet
De inquietudine
Ompniis inquietor. Rõ Gi

Expanded text:
nes horrore concutiant. Solito minus dormio. Solito igitur magis vivis, Nempe quod doctis placet, ut mors somnus, sic vita vigilia est. Somnum morbus expulit. Sanitas reducet. Somnum amor exclusit. Bis rem unam dicis. Morbus est enim amor, et morborum maximus. Somnum metus extinxit. Securitas suscitabit. Somnum senectus eripuit. Mors vicina restituet. 87 DE INQUIETUDINE mniis inquietor. Si
Abbreviated transcription (Latin):
unt s illa quoq que maxĩe ꝑiclitari ĩ
p̃liis ac ferro exposita uident᷑. Itaq ñ
quisqͥs bello uincitur bellicis sił spolia᷑
laudibus lcet armis amissis ex acie
fugientẽ qd̾q est ĩanis in aciẽ pareũ¬
tẽ secũ ducis eximui nomẽ ferre pot̃¬
leonides nã et apud termophilas le o¬
nides non tam uictũ ꝙ uĩcendo fatiga¬
tũ int̾ ingentes stratorũ hostiũ cumu¬
los occidisse cũ suis gͣte ꝯmẽorant hy¬
storie quã deiphebo famã maro appli¬
cat et ĩ campis emachiis. Si lucano
creditur stetit ordine certo et ĩfelix
acies et nouissimo prelio quod ĩ aff¬
ca cũ hanibale gestũ est nec meliꝰ in¬
striu aciem nec a crius potuisse pugͣri
et de uictoe uictꝰ sit et de itidẽ uictor
ipẽ confessꝰ est uterq ingens rerũ ta¬
luuĩ extimator quid amisit autẽ et qͥ
ueraz artis sue gloriã et bñ geste rei
cõscien ͣ non amisit᷑.
De bello.¬

Expanded text:
eunt, sed illa quoque que maxime periclitari in eunt, sed illa quoque que maxime periclitari in preliis ac ferro exposita videntur. Itaque non, quisquis bello vincitur, bellicis simul spoliatur laudibus; licet etiam armis amissis ex acie fugientem, quodque est maius, in acie pereuntem, secum ducis eximii nomen ferre. Nam et ad Thermopylas Leonidam non tam victum quam vincendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens rerum talium extimator. Quid amisit autem, qui veram artis sue gloriam et bene geste rei conscientiam non amisit? 74 DE BELLO
Abbreviated transcription (Latin):
illi igit᷑ succũbit uere uincitur. D.¬
Wictus sũ bello. Ro Quid sis aniᵈ
magno pompeio thesalico dictũ die
et tibi ꝯueniat uince peius erat ut
dampmi plus sit pccĩ minꝰ solet habe̾
qui uĩcit᷑ lucrũ ingens qd̾ optãtes qͥ¬
daz non uinci modo s mori ec̃ elege¬
rũt et ꝓfecto m̾cant᷑ egregie qͥ mor¬
te corporis querũt aĩe salutẽ. Eed
pleriq malis suis gaudent bonis au¬
gũt᷑ tanta hõm̃ mentes hab cecitas
Uictus su. Rõ Potest id qͥd
tibi non sciencie militari ĩopia s for¬
tuito ꝯtigisse nusꝙͣ enĩ fortuãtior
ut ita dixerĩ est fortuã quã ĩ prelio
cũ multa alibi illic oĩa posse illã per¬
hibent. D. Prelio uictus excessi.
At non ꝯtinuo nudꝰ pñt arma uict
anferri uera aut̃ bona q̃ sũt arma
aĩ ec̃ qui uident᷑ uicti retinẽt ea e¬
m ut ex ĩtendio ac naufragior sic
aduerso ex p̃lio efferunt᷑ nec illa tãtũ
que in aĩs abdita sunt ferro tangi neq̃¬

Expanded text:
illi succumbit vere vincitur. Victus sum. Quid scis an illud Magno Pompeio Thessalico dictum die, et tibi conveniat: Vincere peius erat? Ut damni plus, sic peccati minus solet habere qui vincitur: lucrum ingens, quod optantes quidam non vinci modo, sed mori etiam elegerunt. Et profecto mercantur egregie qui, morte corporis, querunt anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, bonis anguntur: tanta hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem tibi non scientie miltaris inopia, sed fortuito contigisse. Nusquam enim fortunatior, ut ita dixerim, est fortuna, quam in prelio; cum multa alibi, illic omnia posse illam perhibent. Prelio victus excessi. At non continuo nudus: possunt arma victis auferri; vera autem bona, que sunt arma animi, etiam qui videntur victi retinent. Ea enim ut ex incendio ac naufragio, sic adverso ex prelio efferuntur. Nec illa tantum que in animis abdita ferro tangi nequ
Abbreviated transcription (Latin):
certior ingr̃a ꝙͣ adusitas nulla dis¬
cutiendo erroribo aptior. P Mag¬
no fortũe uulne cormi. N Surge
nec iaceas nusꝙͣ clarius ꝙͣ int̾ for¬
tune uuluea prominet aĩ magniᵈ ͦ
nũc nosce te ip̃m ꝙͣtarũq sis uiriũ
ualde ictus ĩteilge. O Sꝑatã uic¬
toriã amisi Rõ Si ĩsꝑatam prudẽ ͣ
que smisti non sꝑnenda reru ꝑmu ͦ¬

Expanded text:
certior magistra quam adversitas, nulla discertior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulnera prominet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum, quantarumque sis virium valde ictus intellige. Speratam victoriam amisi. Si insperatam prudentiam quesivisti, non spernenda rerum
Abbreviated transcription (Latin):
nos aĩmos tũ semꝑ tũ p̃ẜtim bello pu¬
nico secũdo non tanta defectioẽ socioꝵ
non ꝯspiracõe regũ ac gẽciũ non totĩ¬
felicibꝰ p̃liis ac riuns pene ultĩs uicti
sut̃ nullꝰ umꝙͣ apud illos pacis mẽcio
Nulla diffidẽcie uestigiũ nulla demq
nisi alta prorsꝰ et ĩuicta cõfilia. hoc
sane quid est aliud ꝙͣ uirtute aĩ fortuẽ
duritiem molli̾e atq illã ĩpudore sui
et amorẽ tui cog̾e. Tandem igit᷑ ut
dignũ erat emersere et milies stratii
surrexe alcius ut non hostes tm̃ suos
non t̾am formidabiles s totũ mox ex
ordine traꝵ orbem uitus illis ac for¬
ia subicerent T Uictus suz fate¬
or Ro Nũc demũ incipis nosse for¬
tunã et hoc saltem boni fugiens ĩue¬
inste uemo ferme res magnas gͣtas
discit. Multos docet expientia quos
scola non docuit et ẜcepto̾ibꝰ sui dũ
capud h ausit oculis quod auribus
non ualebat nulla humanaꝵ reru

Expanded text:
nos animos: cum semper, tum presertim bello Punos animos: cum semper, tum presertim bello Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam apud illos pacis mentio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus et invicta consilia. Hoc sane quid est aliud quam virtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amorem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabiles, sed totum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum
Abbreviated transcription (Latin):
Tprelio uictus sum Rẽ Iam ti¬
mor euanuit sꝑate incipies hͨ
est horũ series affectuũ nã cũspes ac
metus de futuro sint Iam ut futuruz
pot̃ esse quod speres sic futurũ eẽ de¬
siit quod timebas D Magno prelio
uictus lu Rõ Tamtũ ne aĩo uictꝰ sis
Nõpe ille si cecidit actũ est memĩsti ut
marcenꝰ prelio uictꝰ die proxĩo in aciẽ
rediit uictorẽq suũ maiore ꝙͣ illo p̾die
uictus erat plio uicit Et iulius cesar
ad durachiũ ĩferior ad pharzaliã mox
ũ uni ꝯ lucis euẽtu nõ magnãnui tm̃ s
longanimes sũt uictus hodie cras pug¬
nabis cauciꝰ ducis aciem ĩfausta p̃lia
qiͣ tristes fidiq edocent magistri atq u¬
bi sit erratũ plagis admouẽt sic agri¬
cola sterilitas architectũ lapsus ediu e
quitẽ casus crebri nautã graues acu¬
ut̃ procelle eirãdo discitur. D. Uictꝰ
sum. Nõ Non est uictꝰ nͥ qui se uiaũ
credit cuiꝰ spes obruta et extincta est
cuiꝰ aĩꝰ arma deposuerit Aspice roma¬

Expanded text:
prelio victus sum. Iam timor evanuit, sperare incipies: hec est horum series affectuum. Nam cum spes ac metus de futuro sint, iam, ut futurum potest esse quod speras, sic futurum esse desiit quod timebas. Magno prelio victus sum. Tantum ne animo victus sis. Nempe ille si cecidit, actum est. Meministi ut Marcellus prelio victus, die proximo in aciem rediit, victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox um unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum lapsus edium, equitem casus crebri, nautam graves acuunt procelle: errando discitur. Victus sum Non est victus nisi qui se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, cuius animus arma deposuit. Aspice Roma
Abbreviated transcription (Latin):
senuisse. quod profecto nullis uideri
debet insi quibꝰ dedeca sit uixisse que ĩ¬
gens non inficior turba est cui te tanĩ
exemptũ esse oportet ut nr̃o collo quio
frui possis alioqͥn ut auribꝰ illabãtur
sana cõsilia in aĩn non descendũt. D¬
Tandẽ senui. Nõ Et quos ager et qͦs
equos et quod beuã et quod alia d̾cipͭ
singuli detͥmẽta dimnuẽtur. tu unꝰ ĩ
finẽ ex ꝑgisceris et tñ queri incipis dũ
iuxͣ est querelarã finis õmu D Be¬
nui.Nõ Stultũ est senectutẽ nõ cogitae
cuz uenit Nam profecto si uenturã seu
assidue ueĩentẽ prospexisses pñtẽ ĩꝑtur¬
batus aspices. D Heu mͥ iam senex sũ¬
Rõhoc ne igitur defles durũ ac diffi¬
piũ tnͣssisse atq ĩ amenã hanc fabulã per¬
gisse ac qui comits moe plaudendi eat.¬
O Senex sum Rõ An oblitus es ut
mod̾nã s antiquis parem. Amico eniz
dicenti cõpatior tibi. nã ut uideo senes¬

Expanded text:
senuisse, quod profecto nullis videri senuisse, quod profecto nullis videri debet, nisi quibus dedecus sit vixisse; que ingens, non inficior, turba est, cui te tamen exemptum esse oportet, ut nostro colloquio frui possis; alioquin, ut auribus illabantur, sana consilia in animo non descendent. Tandem senui. Et quos ager, et quos equor, et quos bellum, et quos alea decipit, singula detrimenta dinumerant, tu unus in finem expergisceris, et tu queri incipis, dum iusta est querelarum finis omnium. Senui. Stultum est senectutem non cogitare nisi cum venerit, nam profecto si venturam, si assidue venientem prospexisses, presentem imperturbatus aspiceres. Heu michi iam senex sum. Hoc ne igitur defles, durum ac diffipeum transisse atque inamenam hanc fabulam peregisse? atqui Comico more plaudendum erat. Senex sum. An oblitus es, utmodernam sed antiquis parem? amico enim dicenti: “Compatior tibi: nam, ut video, iam senes
Abbreviated transcription (Latin):
curuatꝰq su R̃ Iam t̾ram aspice uñ
ueneris et quo ꝑgis. cogita huit e¬
gress ꝯhuc redis na᷑ te pn̾cipii silq fi¬
nis admonet potei̾s ne aberrae̾ pub¬
licũ tibi iter ostendit᷑ siue id quide
satis ĩgeritur. uel curuatꝰ m̾cede so¬
lent ceci ĩ uiã mañ trahi. D Bubi¬
to senui. Rd̃ ymo sensĩ pedetentim
paulatĩ leuit᷑ s nichil cogitãtibꝰ oĩa
subito eueniũt sicut econt᷑ cogitãtibꝰ
õma nichil est subitũ. Ꝙ si flenda
tibi fuerat senectꝰ tibi singuli dies ua¬
te flendi erant. Illis enĩ passibꝰ ad
hũc tͥminũ ibas. A Heu senui. Re¬
O uotorũ ĩstabilitas huc maxĩe an¬
helabas huc ꝑueĩre optabas huc ñ
posse ꝑtingere formidabas quo cũ
puẽtu sit ingemisci̾s mõstrũ incre¬
dibile nͥ tam crebrũ ess senes fieri
uolũt om̃s senex esse uult nemo. ỹ¬
mo uero fiei̾ senes ad miẜiaz senes
dici ad ũuriã trahant ꝙͣ sit probru

Expanded text:
curvatusque sum. Iam iam terram aspice; unde curvatusque sum. Iam iam terram aspice; unde venis, et quo pergis cogita: hinc egressus, huc redis. Natura te principii simulque finis admonet; poteras aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quidem est satis, ingredi vel curvatus intende. Solent ceci in via manu retrahi. Subito senui. Immo sensim, pedetentim, paulatim, leniter; sed nichil cogitantibus omnia subito eveniunt, sicut, econtra, cogitantibus omnia nichil est subitum; quod si flenda tibi fuerat senectus, singuli dies vite flendi erant: illis enim passibus ad hunc terminum ibas. Heu senui. O votorum instabilitas: huc maxime anhelabas, huc pervenire optabas, huc non posse pertingere formidabas, quo, cum perventum esset, ingemisceres. Monstrum incredibile, nisi tam crebrum esset: senes fieri volunt omnes, senex esse vult nemo; immo vero senex esse ad miseriam, senes dici ad iniuriam trahunt, quasi sit probrum
Abbreviated transcription (Latin):
uis aufert᷑ in domite qua ĩ re facete ad¬
modlusit Adrianꝰ prĩceps canescẽti
ad easd p̃ces medicato interim crine re¬
deũtem ita r̾ppulit. Uade inꝙͦ hoc iã prĩ
tuo negaui. D Senui o si mea nũt
redeat iuuẽtꝰ Ne Reu̾surã mõ illaz
dixi iã r̾uersam dico sitam facile uoto¬
rũ om̃ compos fias nichil ĩcassũ uo¬
les pauy ues diuicias optare põt lib̾ta¬
tem ẜu ꝯ decorẽ deformis sanitatem
eger fessꝰ requiẽ exul reditũ. Ac iu¬
pueile pocius uotuz ẽ D Seneu heu
cur tam cito dulcis me iuuẽta dese¬
ruit rio Nũꝙͣ non cito deẜuit quod
Iuuabat. nũꝙͣ nõ p̃ꝓpere affuit quod
augebat. uanũ aũt̃ est optare quod
haberi nequit. nocuitq habitũ. Et si
redeat n ꝯciturũ sit. s iam parce suspi¬
riis dũ hoc aĩo fueris cito canus fie̾t
poteris senex nũꝙͣ desideriũ ein
Iuuẽtutis in sene quid est aliud ꝙͣ q̃¬
da puericia senectutis. D Semu ĩ¬

Expanded text:
vis affertur indomite; qua in re facete advis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps, canescenti ad easdem preces, medicato interim crine, redeuntem, ita repulit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavi”. Senui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram modo illam dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum omnium compos fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem eger, fessus requiem, exul reditum; at iupuerile potius votum est. Senui. Heu cur tam cito dulcis me iuventa deseruit? Nunquam non cito deseruit quod iuvabat, nunquam non prepropere affuit quod angebat; vanum autem est optare quod haberi nequit, nocuitque habitum, et si redeat nociturum sit; sed iam parce suspirii: dum hoc animo fueris, cito canus fieri potes, senex nunquam; desiderium enim iuventutis in sene, quid est aliud, quam quedam pueritia senectutis? Senui in
Abbreviated transcription (Latin):
uel ĩfançiã uideas optae. que profecto
optie partes eeñt si abesse ꝙͣ lõgissiẽ
a semo bonũ ess ut mẽorant s neq ad¬
ultã atq solidã inuẽtutem neq ĩcipiẽte
et ꝑiculosissĩa uite partẽ adolescẽtiã re¬
quirũt .s. quĩtũ et uicesimũ ãnũ dicũt.
ubi te reliqͥmꝰ. ne quẽ lateat ꝙͣ uos
p̃ceritarũ peĩteat feditatũ qui non insi
tempꝯ appie illis ydoneũ exoptatis.
Senui cur non cũ uirgiliano r̾ge
suspirez O michi p̃teitos referat si iu¬
piter anos Rio ac ml tale suspirãtez
legimꝰ socratem/ nil platonẽ nil fabi¬
ũ nil cathonẽ et fuerũt senes s st̾ fate
euander fuit sapiens non eque sane iͤ
euãdriũ suspiriũ. iam cõmũe nr̃is ẽ ui¬
bus uulgatũꝙ surdã stulti senes et pro¬
fugandũ adolescẽ ͣ ruocant ac suspirãt
nec suspiriis tantũ s tacitis uotis. s me¬
dicamĩbꝰ irritis atq ĩam artificio nae̾

Expanded text:
vel infantiam videas optare; que profecto vel infantiam videas optare; que profecto optime partes essent, si abesse quam longissime a senio bonum esset, ut memorant; sed nec adultam ac solidam iuventutem, nec incipiet periculosissimam vite partem, adolescentiam, requirunt; “o quintum vigesimum annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat, quam vos preteritarum peniteat feditatum, qui non nisi tempus apprime illis ydoneum exoptatis. Senui: cur non cum Virgiliano rege suspirem: O michi preteritos referat si Iuppiter annos!? At nil tale suspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateoi rex Evander fuit sapiens, non eque sane illud Evandrium suspirium, iam commune nostris senibus vulgatumque. Surdam, stulti senes, et profugam adolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature
Abbreviated transcription (Latin):
la utrisq aut̃ breuis prorsus et extrẽa
proxĩa est bbi uos manet hinc bonoruz
merces. hinc suppliciũ malorũ que nã h
dulce aquid messet õnez fuga dulced ĩez
extinctura uide̾tur quis enĩ fugiẽs dẽ¬
gustat. fugienti dario fetide atq obsce¬
ue potus aque suauissinꝰ fuit sitĩs ut
putat. Cycero et ut ego sensio gustuz
metꝰ extinxerat. urgebat intergũ alex¬
ander uictor uos a tergo rapidũ tẽpꝯ
p̃mit ãmi celeres p̃cipĩtesq dics hore¬
q uolatiles añ oculos aut mors est n
arctatꝰ artatꝰ reditus/ nec ĩpulsis moa̾
u p̃uentꝰ est tnͣsit uie huiꝰ tot diffĩ¬
cultatibꝰ tantisq t̾roibꝰ obsesse queso
que nã ꝑs bona est sed ĩtelligo nempe
etatez probris ac libidinibꝰ aptiorã bo¬
nã dicitis. Et huic quid fandi mos ut
predo captis insontibꝰ.sic tyrãnꝰ arcẽ
libertatis plebis ĩpositã sic ueneficꝰ pñ¬
caneũ aconitũ sic siccarius pugionem

Expanded text:
la, utrisque autem brevis, prorsus et extremo la, utrisque autem brevis, prorsus et extremo proxima est, ubi vos manet hinc bonorum merces, hinc supplicium malorum. Quenam hec dulce aliquid inesset, omnem fuga dulcedinem extinctura videretur: quis enim fugiens degustat? Fugienti Dario fetide atque obscene potus aque suavissimus fuit; sitis, ut putat Cicero, ut ego sentio, gustum metus extinxerat: urgebat in tergum Alexander victor. Vos a tergo rapidum tempus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec impulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, tot diffcultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos, utpredo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem
Abbreviated transcription (Latin):
siccꝰ hic huĩdꝰ hic nubilꝰ hic serenꝰ
hic turbidꝰ hic tnͣquillꝰ si ad uimu̾si
deconez natue̾q ordinẽ aspicias boĩ õs.
Ad uos aut̃ uestrũq iudiciũ relati ex q
prope õnes mali mesti dubni solliciti la¬
boi̾osi anxii auari queruli flebiles c̾mi¬
nosi. In hiis tu michi nescio quos noĩas
letos dies qui dũ aderant tristes. laten¬
tibꝰq malis pleni erant nũc ut leti ui¬
deantur. Nichil est cause insi ꝙ abiert̃
qd̾q illis p̃ciu de sideriũ tibi augent ir¬
redituri multaq secum tibi olim segni¬
us forsan amata rapientes stultiꝰ enĩ
nichil plene amat nͥ qd̾ ꝑdidit D. Se¬
nui o si dilapsa redeat Iuuẽtus Rõ Nõ
minꝯ stultu ꝙͣ inane uotũ ut tu sen¬
tis ac si alciꝰ aspires non ĩefficax. re¬
dibit eniz in temꝑe. et ut sc̃ptu uides
r̾nouabit᷑ ut aquile iuuẽtꝰ tua. T Se¬
nui et etas bona retro est Rõ Omĩs e¬
tas ut bonabonis sic male utẽtibꝰ ma¬

Expanded text:
 hic humidus, hic nubilus, hic serenus, hic turbidus, hic tranquillus: si ad universi decorem natureque ordinem aspicias, boni omnes. Ad vos autem vestrumque iudicium relati, ex equo prope omnes mali, mesti, dubii, solliciti, laboriosi, anxii, amari, queruli, flebiles, erumnosi. In his tu michi nescio quos nominas letos dies, qui, dum aderant, tristes lamentisque suis pleni erant, nunc ut leti videantur, nichil est cause nisi quod abierunt quidque illis pretium, desiderium tibi auget, irredituri, multaque secum tibi olim segnius forsan amata rapientes. Stultus enim nichil pene amat nisi quod perdidit. Senui. O si dilapsa redeat iuventus! O non minus stultum quam inane votum ut tu sentis, at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, et, ut scriptum, vides. “Renovabitur ut aquile iuventus tua.” Senui et etas bona retro est. Omnis etas ut bona bonis, sic male viventibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
tiquũ r̾nouat roͣm senis qui iussda si oc̃
pũcipe fori laboibꝰ abstine̾ quorũ serias
ĩ bellicis hinc etas hinic fortũa opulẽs
mebant᷑ sic indoluit ut se qͣi mortuũ
fle̾t atq ab õm familia fleĩ uellet a¬
ir ꝯ sonex qui quietẽ cen spẽm mort
horret cũ inchil sem apcius quiete nł¬
q fit turpius sene laborioso ac sollici¬
to cuiꝰ uita oĩs tnͣquillitatis ex ẽplar
illud. ꝙͣq optabile senibꝰ bonis uiue̾
uita et memorari pacta. qua maxĩa tñ
ꝑs morliũ in expleta morit᷑ D. Se¬
nui et repente fugit etas mea. ⁊¬
fforma ualitudo uelocitas uires urã fe¬
re oĩa fugiũt. unrtꝰ manet nec cessu¬
ra semio. nec morti illi uni bono stabi¬
li ab ñcio insistendũ erat. Si negletũ
fui̾t difficilius ad extreinũ fateor. s u¬
tutis studiu nulla etas respuit ỹmo
quo difficilior es clarior untus. mul¬
ti se noste se ip̃os ac saꝑe uix tandẽ in

Expanded text:
tiquum renovat Romani senis, qui iussus a tiquum renovat Romani senis, qui iussus a principe fori laboribus abstinere, quorum ferias imbecillis hinc etas, hinc fortuna opulens merebatur, sic indoluit, ut se quasi mortuum fleret atque ab omni familia fleri vellet. Mirus senex, qui quietem ceu speciem mortis horreret, cum nichil seni apertius quiete, n sit turpius sene laborioso ac sollicito, cuius vita omnis tranquillitatis exemplar illud quanque optabile senibus bonis vivere, vita ut memorant peracta, qua maxima tamen pars mortalium inexpleta moritur. Senui et repente fugit etas mea. Forma, valitudo, velocitas, vires, vestra fere omnia fugiunt; virtus manet nec cessura senio nec morti. Illi uno bono stabili ab initio insistendum erat; si neglectum fuit, difficilius ad extremum, fateor, sed virtutis studium nulla etas respuit, immo quo difficilior eo clarior virtus. Multi nosse seipsos ac sapere vix tandem in
Abbreviated transcription (Latin):
subsist̾e̾ idq uobis facilius debet ẽẽ ĩmorͣ¬
litatẽ aĩs et corporis instaura exspec¬
alt̾m de fuit uel utrũq frustra inꝙͣ ob¬
luctamĩ. huanũq Iugũ quod nascendo
subiistis excutitis O Senui et uires
corporis ĩmimte sũt. Nõ Si aucte sẽ¬
uires aĩ bñ est salub̾ter ꝑmutasti ma¬
iora enĩ gesta eẽ semꝑ et geri posse aĩ
uiribꝰ ꝙͣ corporis nemo nͥ ai ĩops est qͥ
nesciat. Ein uires eciã ãni et sepe acci¬
dit per ignauiã de creu̾e fateor ĩutilr̾
uixisti tuũ c̾men non etatem. D Se¬
nui et res meas age̾ nequeo Rõ Si.¬
ꝙ aĩo sit agend. tanto ida sene meliꝰ
fiei constat᷑ ꝙͣto exꝑiencie illi plus est
rerũq noticie et passionũ mmnꝰ ac ma¬
lis uĩculis expeditior aĩmꝰ ac res a ͣᷤᷤ
non age̾ senẽ decet s egisse cui corporeꝰ
labor oĩs a tergo est. Cui se nũc eciã
ĩheret nec auelli uult ridiculũ illd̾ an¬

Expanded text:
subsistere; idque vobis facilius debet esse, immortsubsistere; idque vobis facilius debet esse, immortalitatem anime et corporis instaurationem expecalterum defuit vel utrunque. Frustra, inquam, obluctamini humanumque iugum quod nascendo subiistis excutitis. Senui et vires corporis imminute sunt. Si aucte vires animi, bene est: feliciter permutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri posse, animi viribus quam corporis, nemo nisi animi inops est qui nesciat; sin vires etiam animi ut sepe accidit, per ignaviam decrevere, fateor inutiliter vixisti, tuum crimen, non etatis. Senui et res meas agere nequeo. Si quid animo sit agendum, tanto id a sene melius fieri constat, quanto experientie illi plus est rerumque notitie et passionum minus ac malis vinculis expeditior animus. At res alias non agere senem decet, sed egisse, cui corporeus labor omnis a tergo est, cui si nunc etiam inheret nec avelli vult, ridiculum illud an
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ tuo gͣtulae̾ ꝙͣꝙͣ illud quod uerũ sit
ꝙ sepe bona ĩuitis eueniũt et mala no¬
lentibꝰ. uiro aũt bono et uirtutũ aĩco
et passionũ hosti plus est. haut dubie di¬
s uixisse ita ut h ͨ sub uite finẽ mep¬
te dices parcite autẽ iam lamentis q̃¬
rulũ genꝰ et uolentes Ite sub imꝑiũ nae̾
nichil flendũ quod illiꝰ ĩmota lex sta¬
uẽtem senesce senẽ mori at uos ꝯdi¬
cõnis ĩmemores utrũq espuit cũ uel
alterũ uel utrũq nccͣm obeũd sit. Qd
si neutrũ uolebatis et t̾cio abstinẽdũ eat
nascendũ iͥ credite non fuit patimĩ se-¬
nescẽᵇꝰ statĩ mẽbris aĩos ałn senescere
neq semꝑ ĩ uobis prou̾biũ uerũ sit pos¬
se unũ añn corꝑa mlta ꝯsume̾ siite si¬
ne murmue corpus sił atq aĩm ad ex¬
nec altero admetã ꝓperãte alt̾ retrorsũ
niti uelit alt̾mq retrahe frustra tergi¬
uersanũ ire oportet nec redire licet nec

Expanded text:
gitur gratulare, quanquam illud quoque verum sit, quod sepe bona invitis eveniunt et mala nolentibus; viro autem bono, et virtutum amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie dised vixisse, ita ut hec sub vite finem tam inepte diceres. Parcite autem iam lamentis, querulum genus, et volentes ite sub imperium nature: nichil flendum quod illius immota lex staventem senescere, senem mori? at vos conditionis immemores utrunque respuitis, cum vel alterum vel utrunque necessario obeundum sit. Quod si neutrum volebatis, et tertio abstinendum erat: nascendum, michi credite, non fuit. Patimini, senescentibus statim membris, animos aliquando senescere, neque semper in vobis proverbium verum sit: “Posse unum animum corpora multa consumere”; sinite, sine murmure, corpus simul atque animum ad exneque altero ad metam properante alter retrorsum niti velit alterumque retrahere. Frustra tergiversamini: ire oportet, nec redire licet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uite est nõ mors inꝙͣ s difficilis uite
tͥmꝰ ad quẽ pauci tnͣsquilla nauiga¬
tioẽ ꝑueniũt. E pene õnes nudi.
flendi ac naufragi tu ꝑ mediã senec¬
tutẽ leue iter in fine prospero agens
uento. e multis reru fluctibꝰ portu
subis subducẽda iam fessa puppis in
t̾ra tibi. et quocũq te flexe̾i̾s de fiẽ
cogitand. Ioq utilius fuerit ꝙͣ etatẽ
bonã qd̾ stulti solent et naturã matrẽ¬

Expanded text:
est; non mors, inquam, sed difficilis vie terminus, ad quem pauci tranquilla navigatione perveniunt, sed pene omnes nudi, flentes ac naufragi. Tu per mediam senectutem, leve iter in finem, prospero agens vento, e multis rerum fluctibus portum subis. Subducenda iam fessa puppis in terram tibi, et quocunque te flexeris, de fine cogitandum; idque utilius fuerit quam etatem bonam, quod stulti solent, et naturam matre
Abbreviated transcription (Latin):
squalẽtes arant uultu ruge. Rõ Et
tellus arata fructũ fert u̾berius et
ex uite maturiores fructꝰ bñ culta
in senectute ꝓueĩunt ruge te offẽdũt
nõ uariant aĩm nisi ut formosior sit
in dei dies deniqz semꝑte si non tu
eũ neglexeris honestabit. D Se¬
nui rugisq ĩformi situ obsitꝰ uix
me ip̃m agnosco Ro hoc tibi iã ãb
micio euẽturũ dixi minꝰ quidẽ aui¬
de speculo ĩminebi̾s minꝰ tuis forsi¬
tan mmꝰ haido dubie muliercularu
oculis placebis quibꝰ plac̾e uelle ma¬
ior ne uanitas an libido sit nescio. at
qui fidem qui cõstãciã qui gͣuitatẽ
qui prudenciã q̃rũt cercius int̾ has
rugas ꝙͣ ĩ planis mollibꝰ maxillis se
qd̾ cupiũt repturos sperent. DSe
atq optantur meliora sũt multi ma¬
lũ suũ ꝯcupiscent quod non eẽt nͥ qr
illud satirici uerũ est pauci decerne
pñt uera bona.¶ D. Senui et letio¬
res abierũt dies. Rõ Om̃ ferine di¬

Expanded text:
squalentes arant vultum ruge. Et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt non variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senatque optantur, meliora sunt: multi malum suum concupiscunt; quod non esset, nisi quia illud Satyrici verum est: Pauci discernere possunt vera bona. Senui et letiores abierunt dies. Omnium ferme di
Abbreviated transcription (Latin):
st̾. nec umꝙͣ fugiũt nisi cũ aĩa huic
herẽtes hanc sequũt᷑ ac corpo̾e uolupͣ¬
tes ueĩentes culpã ferũt. abeũtes peĩ¬
tenͣ pudorisq et doloris mat̾ia r̾¬
linquũt hiis explicitũ ac libe̾ gaude̾
debes/ et liberatrici tui grãz habe̾ que
te maĩbꝯ tuoꝵ hostiũ eduxit tibiq de¬
bitũ munꝰ s neglectũ dilatũq r̾ẜuaͭ¬
D Senui solitisq uoluptibꝰ careo¬
. Ro Nouis assuesce. habet et senectus
uolup̃tes suas quas gustae ut cepe¬
ris que nũc doles amissa fastidias et
reuorti nolis. ASenui et ĩcanui¬
Nõ . Bom senis uen ierãda canicies
plus habet non modo auctoi̾tatis s
honeste eciã uoluptatis. ꝙͣ fede õnes
Iuuenũ illecebre. Neq uero mutati
coloris te peĩteat Nlã quis tam cor¬
rupto sensu tãq obliquo põt ẽẽ iudiͦ
ut non candidorũ calatos librorũ ꝙͣ
nigrãciũ carbonũ cistas aspice̾ sicq

Expanded text:
sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee voluptates, venientes, culpam ferunt; abeuntes, penitentiam pudorisque et doloris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, sequ
Abbreviated transcription (Latin):
de D̃ Prodigiũ ac scupor ualde senis
occursus meciẽti aĩo ꝙ ille ꝑiculosis
passibꝰ hic uenerit. Insignis quidẽ
senũ raritas ingens casuũ uile mor¬
nnsi iam fessus et quiete appetẽs lete
proximã metãspectes D Cito senui¬
Nõ Uite cursꝰ nũc breuis nũc bre¬
rus semꝑ asꝑqz et ambiguus huius
ultima ꝑs senectus fins aut̃ ẽ mors
Quid hic habes q̃rimonie singular
senuisti ꝑegisse iã debes uite munꝰ.
uenisti ad exitũ quiesce amens uia¬
tor est qui laborẽ uie exhaustus uelit
ad ĩiciũ remeare nichil fessis graciꝰ
hospicio D Senui Rõ Multu
ribi placuit uite labor seu eũ tͥmĩasse
fers gͣuiter.  Senui Rõ Si de
lectabat uiue̾ en uixisti: s op ortebt
paruisti. et quis sane mẽtis uel qd̾
fiei optauerit ftm̃ doleat nͥ male se
optasse senciat uel qd̾ neq omitti nͦ
etas. Nõ Utere animi uoluptatibꝰ
que nec mĩdres et profecto stabilioe̾s

Expanded text:
de. Prodigium ac stupor valde senis de. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite morm nisi iam fessus et quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vite cursus nunc brevis, nunc brerus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. Senui. Si vivere delectabat, en: vixisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque etas. Utere animi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores
Abbreviated transcription (Latin):
Enui Rõ uiuere optabas et
uixisse te penitet. an quid aliud
rei est D Senui Ro Ibas assidue et
ꝑuenisse te scupes scupendũ pocius nͥ qͦ
semꝑ ires aliqũ ꝑueĩres D Se nui¬
Riõ Qui in uiue senueris et eũdo pro¬
cesẜis. an tu etatẽ retrogradã ex pͤ¬
tabas ut uelox atq ĩstabile. sic et rore¬
meabile tempꝰ est. D Uelocissime se¬
nui Nõ Dicebã tibi tempꝰ fuge̾ iam
etatẽ habens longissĩa opinat᷑ hãt ip̃a
semor a tergo ĩspiciens uidet ẽẽ bre¬
uissimã. semꝑ futura p̃teitis longiora
uident᷑ cũ uel eque sũt breuia uel eo
eciã breuiora quo ad finẽ ꝓperãtibus
nalis motꝰ solet esse uehemẽcior. E¬
Senui. Rõ Est unde gaudeas si tñ
non int̾ uicia senuisti. a si ad ultimu
surrexisti bona tibi et utilis ẽ senectus
nec exiguũ diuim fauoris iudiciũ me¬
mĩsti ut egypciũ illũ ⁊ senẽ cesar allo¬
quit᷑ nec ĩgratũ deis etatis asẜit ar¬
gumẽto M Senui. Rõ hac resal¬

Expanded text:
enui. Vivere optabas, et vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam etatem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re sal