comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ disponentes in aciem. uxta qͦd de patͥb scͥptũ ẽ: ueri ꝓfech
israhelite ꝓcedunt ad bella pacifici. At uͦ uͥ uentũ fuerit ad
certainen. tũ demũ pͥstina lenitate ptposita tãqmͣ si dicerent.
uelud oues reputant: nequaqm & si paucissimi. uł seuã barba¬
riem uł numerosam multitudinẽ formidantes. Nouert̃ siqͥdẽ
ñ de siuis p̾sum̾e uirib s de uirtute dĩ sabaoth sꝑare uictori¬
ã. cui nimirũ facile eẽ ꝯfidunt uixta sententiã machabei con

Expanded text:
et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto Israelitae procedunt ad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristina lenitate postposita, tanquam si dicerent. Nvelut oves reputant; nequaquam, etsi paucissimi, vel saevam barbariem, vel numerosam multitudinem formidantes. Noverunt siquidem non de suis praesumere viribus, sed de virtute Domini sabaoth sperare victoriam: cui nimirum f
Abbreviated transcription (Latin):
tur: abhorrent uenationẽ: nec ludic᷑ illa auiũ rapina ut assolet
delectant᷑ Mimos & magos & fabulatores. scurrilesq cantilenas
atq ludoꝵ spectacula. tanquã uanitateᷤ s insanias falsas. respi¬
unt ꝙ ab hominant᷑. Capillos tondent: scientes uxta apłu iis¬
miniã eẽ uiro. si comã nutͥerit. Nũꝙͣ. ꝯpti raro loti: mag̃ auce
neglecto cͥne hispidi. puluere fędi. lorica & caumate fusc. Poro
imininente bello. intꝰ fide. foris ferro non auro se muniunt. qua¬
tinꝰ armati & ñ ornati. hostib metũ incutiant: ñ ꝓuocent aua¬
riciã. E quos habere cupiunt fortes & ueloces. non tamen eolora¬
tos aut faleratos: pugnã qͥppe ñ pompã. uictoriam s ñ głam
cogitanteᷤ. & studentes mag̃ eẽ formidini qmͣ ãmirationi. Dem̃
non turbulenti. aut impetuosi. & quasi ex leuitate p̃cipites.
s consulte atq cũ om̃i cautela. & ꝓuidentia se ipsos ordinante

Expanded text:
s detestantur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet s detestantur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: quatenus armati, et non ornati, 548 hostibus metum incutiant, non provocent avaritiam. Equos habere cupiunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi. Deinde non turbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atque cum omni cautela et providentia se ipsos ordinantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ũsatione. Absq uxorib ⁊ absq liberis. & neqͥd desit ex eũgłi¬
ca ꝑfectione absq om̃i ꝓpͥo habitant uniꝰ moris in domo una:
solliciti seruare unitatẽ sp̃c inuincło pacis. Dicas uniu̾sȩ mul¬
citudinis ẽẽ cor unũ & animã unã: ita qͥsq non omnino ꝓpͥã
sequi uoluntatẽ s magis obseqͥ satagit imꝑanti. Nullo temꝑe
aut ociosi sedent. aut curiosi uagant᷑. s semꝑ dũ non ꝓcediunt.
qͥo quidẽ raro ꝯtingit: ne gͣtis comedãt panẽ. armoꝵ seu uesti¬
mentoꝵ uł scissa resarciunt. uł uetusta reficiunt. uł in ordina¬
ta ꝯponunt. ꝙ queq postremo facienda magistri uoluntas &
cõmunis indicit necessitas. Persona int̾ eos minime accipit᷑:
defeit᷑ meliori non nobiliori. Honore se inuicẽ p̃ueniunt. alt̾u¬
trũ onera portant: ut sic adimpleant legem xͥ. Ubũ in solens.
opꝰ inutile. risꝰ immocdatꝰ murmur uł tenue siue susurrium

Expanded text:
onversatione, absque uxoribus, et absque liberis. Et ne quid desit ex evangelica perfectione absque omni proprio habitant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis esse cor unum, et animam unam: ita quisque non omnino propriam sequi voluntatem, sed msemper dum non procedunt quod quidem raro contingit, ne gratis comedant panem, armorum seu vestimentorum vel scissa resarciunt, vel vetusta reficiunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se invicem praeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpleant legem Christi. Verbum insolens, opus inutile, risus immoderatus, murmur vel tenue, sive susurrium
Abbreviated transcription (Latin):
mos defensores: & uñ ista dulcedine consolat᷑ iñ illa eque saluber¬
rime desolat᷑ dic xͣ sie nouit ulcisci in hostes suos: ut ñ solũ de
psis s. ꝑipsos quoq frequent̾ soleat tanto gloriosius. qͣnto s potenti
timphare. Iocunde sane ꝯcõmode. ut quos aui ꝑtulit oppugnatorẽ
magis iam ꝓpugnatores. habere incipiat: faciatq de hoste mnulitẽ.
qui de saulo qͥnlam ꝑsecutore fecit paulũ p̃dicatorẽ. Quã obrẽ non
misor si q̃ suꝑna illa curia. iuxta testimoniũ saluatoris exultat ma¬
s suꝑ uno peccatore penitentiã agente. qm suꝑ plurimis iustis. qͥ
non indigent penitentia: dũ peccatoris & maligni tantis ꝓcuł du
pte gn̾atio saluaret᷑. Salue ciuitas regis magni. ex qua noua & io¬
cunda mundo miracula. nullis pene abinitio de fuere temporib.¬

Expanded text:
mos defensores; et unde ista dulcissime consolatur, inde illa aeque salubermos defensores; et unde ista dulcissime consolatur, inde illa aeque saluberrime desolatur. Sic Christus, sic novit ulcisci in hostes suos, ut non solum de ipsis, sed per ipsos quoque frequenter soleat tanto gloriosius, quanto et potentius triumphare. Jucunde sane et commode: ut quos diu pertulit oppugnatores magis jam propugnatores habere incipiat; faciatque de hoste militem, qui de Saulo quondam persecutore fecit Paulum praedicatorem . Quamobrem non miror, si etiam superna illa curia, juxta testimonium Salvatoris, exsultat magis super uno peccatore poenitentiam agente, quam super plurimis justis qui non indigent poenitentia, dum peccatoris et maligni tantis procul dubio per te generatio salvaretur. Salve, civitas Regis magni, ex qua nova et jucunda mundo miracula nullis pene temporibus defuere ab
Abbreviated transcription (Latin):
inundans głe gentiũ: & tanꝙͣ fluminis impetꝰ letificans ciuitatem
dĩ. Qdq cernit᷑ iocundius &agit᷑ cõmodiꝰ paucos ad modũ intã¬
ta multitudine hominũ illo ꝯfluere uideas. nͥ utiq sceleratos ꝙ
impios. raptores & saclegos homicidas. ꝑiuros atq adulteros. de
qͥrũ ꝓfecto ꝓfectione. sic̃ duplex quoddã ꝯstat ꝓuenire bonũ. ita
duplicat᷑ & gaudiũ: qndoqͥdẽ tam suos de suo discessu letificant
qm illos de aduentu qͥb subuenire festinant: Psunt quippe utro¬
biq. non solum utiq istos tuendo. s. ꝙ̃ illos iam ñ oppͥmendo. Itaꝙ
letat᷑ egyptꝰ in ꝓfectione eoꝵ: cũ tam̃ de ꝓtectione eoꝵ nichilomi¬
Nꝰ lecet᷑ mons syon. gerultent filiȩ uide. Illa qͥdem se de manu
eoꝵ: ista mag̃ in manu eoꝵ lib̾ari se merito głat᷑ Illa libent᷑ aunit¬
tit crudelissims sui uastatores. ista cũ gaudio suscipit sui fidelissi¬

Expanded text:
inundans gloriae gentium, et tanquam fluminis impetus laetificans civitatem inundans gloriae gentium, et tanquam fluminis impetus laetificans civitatem Dei. Quodque cernitur jucundius, et agitur commodius, paucos admodum in tanta multitudine hominum illo confluere videas, nisi utique sceleratos et impios, raptores et sacrilegos, homicidas, perjuros, adulteros; de quorum profecto perfectione sicut duplex quoddam constat provenire bonum, ita duplicatur et gaudium; quandoquidem tam suos de suo discessu laetificant, quam illos de adventu quibus subvenire festinant. Prosunt quippe utrobique, non solum utique istos tuendo, sed etiam illos jam non opprimendo. Itaque laetatur Aegyptus in profectione eorum, cum tamen de protectione eorum nihilominus laetetur mons Sion, et exsultent filiae Judae. Illa quidem se de manu eorum, ista magis in manu eorum liberari se merito gloriatur. Illa libenter amittit crudelissimos sui vastatores: ista cum gaudio suscipit sui fidelissi
Abbreviated transcription (Latin):
uit in templũ: negotiantes expulit: nũmularioꝵ effudit es
ꝙ cathedras uendentiũ columbas euertit: in dignissiũ uidicans ora¬
eremplo deuotꝰ ereicitꝰ multo sane indigniꝰ longeq in toleriblis
arbitians. scã p̾ollui ab infidelib qͣm a merratorib infestari iido¬
mo seã cũ equis ꝙ armis cõmorat᷑: tãq ab ipsa qm a cȩti̾s sacris om̃i
infidelitatis spuita. & tyrannica rabie. ꝓpulsata. ipsi in ea die noeis
tam honestis qmͣ utilib officuis occupant᷑ honorant certatim oi
templũ sedulis & sinceris obsequiis. iugi in eo deuotione immoan¬
tes non quidẽ uetum ritu pecudum carues: s uere hostias paesi¬
cas fr̃nam dilectionẽ. deuotam subiectionẽ uoluntariã pauptati
Hec ierosolunis actitant᷑: s orbis excitat᷑. Audiunt insulȩ & attendint
popłi delonge. & ebulliunt ab oriente & occidente tanqmͣ torrens

Expanded text:
ivit in templum, negotiantes expulit, nummulariorum effudit aes, ivit in templum, negotiantes expulit, nummulariorum effudit aes, et cathedras vendentium columbas evertit : indignissimum judicans, oraexemplo devotus exercitus, multo sane indignius, longeque intolerabilius arbitrans sancta pollui ab infidelibus, quam a mercatoribus incestari, in domo sancta 549 cum equis et armis commoratur; tamque ab ipsa, quam a caeteris sacris omni infidelitatis spurca et tyrannica rabie propulsata, ipsi in ea die noctuque tam honestis quam utilibus officiis occupantur. Honorant certatim Dei templum sedulis et sinceris obsequiis, jugi in eo devotione immolantes, non quidem veterum ritu pecudum carnes, sed vere hostias pacificas, fraternam dilectionem, devotam subjectionem, voluntariam paupertatem. 10. Haec Jerosolymis actitantur, et orbis excitatur. Audiunt insulae, et attendunt populi de longe, et ebulliunt ab Oriente et Occidente, tanquam torrens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinebat᷑. huiꝰ autẽ om̃is decor ꝙ gͣtȩ uenustatis ornat. pia ẽ habi¬
tantiũ religiositas: & ornatissima ꝯu̾satio. Illud uaris extitit spe¬
ctandũ colorib: hoc diu̾sis iurtutib & scĩs actibꝰ uenerandũ. do¬
mũ qͥpe dĩ decet sc̃itudo. qui non tam politis marmorib qmͣ
ornatis morib delectat᷑. & puras mag̃ diligit mentes. qmͣ suꝑ
auratos parietes. Ornat᷑ tñ huiꝰ quoq facies templi. s armis ñ
geminis. & ꝓ antiquis coronis aureis. circũpendentib chy peis
paries oꝑit᷑ ꝓ candelabris. thurribulis atq uiteolis. domꝰ un¬
diq frenis. sellis ac lanceis cõmunit᷑: plane his om̃ibꝰ liquido
demonstrantib. eodẽ ꝓ domo dĩ feruere milites zelo. quo ipse
qͣndã militũ dux uehementissime infłamatꝰ. armata illa scĩs¬
sina manu. ñ tam̃ ferro s flagello qͦd fecerat de resticulis. intro¬

Expanded text:
continebatur: hujus autem omnis decor, et gratae venustatis ornatus, pia est habicontinebatur: hujus autem omnis decor, et gratae venustatis ornatus, pia est habitantium religiositas, et ordinatissima conversatio. Illud variis exstitit spectandum coloribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. Domum quippe Dei decet sanctitudo , qui non tam politis marmoribus, quam ornatis moribus delectatur, et puras diligit mentes super auratos parietes. Ornatur tamen hujus quoque facies templi, sed armis, non gemmis: et pro antiquis coronis aureis, circum pendentibus clypeis paries operitur; pro candelabris, thuribulis, atque urceolis, domus undique frenis, sellis, ac lanceis communitur. Plane his omnibus liquido demonstrantibus, eodem pro domo Dei fervere milites zelo, quo ipse quondam militum Dux vehementissime inflammatus armata illa sanctissima manu, non tamen ferro, sed flagello, quod fecerat de resticulis  al. funiculis, intro
Abbreviated transcription (Latin):
çeh. liberare in multis & in paucis. qͥa ñ in multitudine exer¬
citꝰ ẽ uictoria belli. s de celo fortitudo ẽ. Qd ꝙ frequentissime
expti sunt: ita ut plerũq quasi ꝑsecutꝰ sit unus mille. & duo
qpela nas mndonachos uidelicet an milites: ñ qͦo uteũdo forsan oõ¬
gruentiꝰ nominarĩ qͥbꝰ neutrũ decẽ cognoseit᷑ nec monachi man¬
sietuds nec militis fortitudo. de qua re quid dicendũ nͥ qͦd a dño
sietũ ẽ istud. ꝙ ẽ mirabile in oculis nr̃is.: Cales sͥ elegit o ꝯ
ollegit̃ afinib tr̃e ministros ex fortissimis isrł: qui ueri lectulũ
silomonis. sacrũ scilicet sepulchrũ ugilant̾ fidelit̾q custodiãt
om̃s tenentes gladios. & ad bella doctissimi.¬
st uͦ tẽplum ierosolimis. in quo parit̾ habitant. antiquo &
famosissimo illi salomonis. impar qͥdẽ structura: s non in¬
feriꝰ gła. Si quidẽ uniu̾sa illiꝰ magnificentia in corruptibilib
auro ꝙ argento in quadratura lapidum & uarietate lignoꝵ

Expanded text:
n in multitudine exercitus est victoria belli, sed de coelo fortitudo est . Quod et frequentissime experti sunt, ita ut plerumque quasi persecutus sit unus mille, et duo appellandos, monachos videlicet, an milites: nisi quod utrumque forsan congruentius nominarim, quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo. De qua re quid dicendum, nisi quod a Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris? Tales sibi elegit Deus, et collegit a finibus terrae ministros ex fortissimis Israel, qui veri lectulum Salomonis, sacrum scilicet sepulcrum, vigilanter fideliterque custodiant, omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimist vero templum Jerosolymis, in quo pariter habitant, antiquo et famosissimo illi Salomonis impar quidem structura, sed non inferius gloria. Siquidem universa illius magnificentia in corruptibilibus auro et argento, in quadratura lapidum et varietate lignorum
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ ꝙ apłoꝵ. initiatrix fidei. gła popłi xp̃iani: qͣm d̃s semꝑ a pͥnci¬
pio ꝓpte̾a passus ẽ oppugnari. ut uiris fortib sic̃ uirtutis ita fores
tus dum taxat habitatorib. nunc uniu̾so orbi remedia salutis.
uite porrigis alim̃ta. Terra in qmͣ bona ꝙ optima. que in fecundi¬
simo illo sinui tuo ex archa pat̾ii cordis. celeste gͣnũ suscipiens. tau¬
tas er suꝑno semine martyrũ segetes ꝓtulisti. & nichilominꝰ ex oĩ
reliquo fideliũ gene. fructũ fertilis gleba tͥcesimũ &s seragesinũ.
scentesimũ suꝑ om̃ẽ tr̾am multiplicit̾ ꝓcreasti. Uñ & de magna
multitudine dulcedinis tue iocundissime satiati. & opulentis¬
sime saginati. memoriã habundantiȩ suauitatis tuȩ. uͥq eruc¬
tuant. qui te uider̃t. & usq ad extremum tr̃ȩ magnificentiam
głe tuȩ loquuntur eis qui te ñ uiderunt: s enarrant mirabilia
que inte fiunt. Głosa dicta sunt de te. ciuitas dĩ. S iam ex biꝰ¬

Expanded text:
m, initiatrix fidei, gloria populi christiani, quam Deus semper a principio propterea passus est oppugnari, ut viris fortibus sicut virtutis, ita forestuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia salutis, vitae porrigis alimenta. Terra, inquam, bona et optima, quae in fecundissimo illo sinu tuo ex arca paterni cordis coeleste granum suscipiens, tantas ex superno semine martyrum segetes protulisti, et nihilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum fertilis gleba tricesimum, et sexagesimum, et centesimum super omnem terram multipliciter procreasti. Unde et de magna multitudine dulcedinis tuae jucundissime satiati et opulentissime saginati, memoriam abundantiae suavitatis tuae ubique eructant qui te viderunt, et usque ad extremum terrae magnificentiam gloriae tuae loquuntur eis qui te non viderunt, et enarrant mirabilia quae in te fiunt. Gloriosa dicta sunt de te civitas Dei: sed jam ex hi
Abbreviated transcription (Latin):
Regłam beati Benedicti tenere uouistis. Nos e contͣ. Nũquid
iam dicta aꝓfessione exclusimus: Nũquid regłam seruatu¬
ros nos uouimꝰ. & eũgła negauimꝰ: Numqͥd dicta & facta
dñi ꝙ apłoꝵ eius imitari beatꝰ Benedictꝰ ꝓhibuit.: Nonne
petrus ait. xp̃c passus ẽ ꝓnobis. uobis relinquens eremplum.
ut sequamini uestigia eiꝰ Certe xp̃c om̃ib quos uocabat:
ut s sequerent᷑ dicebat. Recolite eũgłia: & fere uͥq sinuenietis.
Sequi autẽ ꝓ imitari positũ: ad octorib nr̃is accepinꝰ Suꝑ
s om̃ia matris caritatis regłam. inhis & in reliauis nos sequi
ifitemur: quȩ hoc sͥ ꝓpͥe uendicat. ut quicqͥd scđ̾m eam fit. re¬
dum ñ distortũ. equũ ñ iniquũ. iustum ñ in iustũ eẽ mani

Expanded text:
Regulam beati Benedicti tenere vouistis. Nos econtra. Nūquid Regulam beati Benedicti tenere vouistis. Nos econtra. Nūquid iam dicta a professione exclusimus? Nūquid regulam seruaturos nos vouimus, & Euangelia negauimus? Nunquid dicta & facta Domini & Apostolorum eius imitari beatus Benedictus prohibuit? Nonne Petrus ait, Christus passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum vt sequamini vestigia eius? Certe Christus omnibus quos vocabat, vt se sequerentur dicebat. Recolite Euangelia, & fere vbique sic inuenietis. Sequi autem pro imitari positum a doctoribus nostris accepimus. Super hæc omnia matris charitatis regulam in his, & in reliquis, nos sequi profitemur: quæ hoc sibi proprie vendicat, vt quicquid secundum eam fit, rectum, non distortu
Abbreviated transcription (Latin):
tam illam pͥmitiuȩ ȩccłȩ recurrimꝰ. qmͣ eẽ eam que apud nos
seruari debet. quis sanũ sapiens negare potest. Quȩ namq
ẽ uita monachica. nͥ que tunc dicebat᷑ apłica: Hanc sane q
illam eandem eẽ. ipse beatꝰ Benedictꝰ significat: cum tractans
qualit̾ debeant fr̃s necessaria accipere. ait. Sicut scͥptũ ẽ: di¬
uidebat᷑ singulis. ꝓ ut cuiq opus erat. Deppͥis quoq idem¬
sanccit. qͦd petrus apłs tenendum eẽ decreuit: cũ ananiã &
saphiram ꝓpͥa habere uolentes. t̾ribili morte dãpnauit. Ad
hanc gͦ conũsationẽ qmͣ siue monachicã siue apłicam dixeũ.
nil refert. quicũq ueniebat ab apłis suscipiebat᷑. ilico cet̾is
uingebat᷑: nec ꝑ annũ ut apud uos differebat᷑. Nuinqͥd his
om̃ib auctoritatib ñ ad quiescitis. nec ad huc hominib aditũ
ueniendi ad dm̃ reserabitis: S forte ad huc ꝑstatis. & dicitis

Expanded text:
tam illam primitiuæ Ecclesiæ recurrimus, quam esse eam, quæ apud nos tam illam primitiuæ Ecclesiæ recurrimus, quam esse eam, quæ apud nos seruari debet, quis sanum sapiens negare potest? Quæ namque est vita monachica, nisi quæ tunc dicebatur Apostolica? Hanc sane & illam eandem esse, ipse beatus significat, cum tractans qualiter debeant fratres necessaria accipere, ait, sicut scriptum est, Diuidebatur autem singulis, pro vt cuique opus erat. De propriesancit, quod Petrus Apostolus tenendum esse decreuit: cum Ananiam & Sapphirā propria habere volentes, terribili morte damnauit. Ad hanc ergo conuersationem, quam siue monachicam seu Apostolicā dixerim, nil refert, quicumque veniebat, ab Apostolis suscipiebatur: ilico cæteris iungebatur, nec per annum, vt apud vos, differebatur. Numquid his omnibus auctoritatibus non adquiescitis, nec adhuc hominibus aditum venienti ad Deum reserabitis? Sed forte adhuc perstatis, & dicitis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere potestis añm hoc ñ monuisse: Qͦd si iste ñ impleuit.
impleuit ille qui cum diceret ei dñs sequere me. s respõ¬
diss. ut ad sepeliendum patrẽ eũ pͥus ire ꝑmitterẽ. & dñs
addidiss sine mortuos sepelire mortuos suos. tu autẽ ueni &
annuntia regnum dĩ: surgens secutꝰ ẽ eũ. Nũquid non dicã
annũ. s uł diem ł horam ante qͣm ꝯũteretur ei indirit. ac
ñ potus remorari etiã pietatis causam uolentẽ ne moraret᷑
soegit: Et certe sapientia dei ꝑ salomonẽ dicit. fili ne tar¬
des conũti ad dñm. & ne differas de die indiem: nescis enĩ qͥd
suꝑuentura pariat dies. Et ut maiora aggrediam᷑: qͦsdam a¬
płoꝵ de mari. quosdã de theloneo. alios de diũsis mundi cõ¬
mentus uocatos cernimꝰ. & ilico apłos uidemꝰ. S ne hȩc magiꝰ
ueneranda miracula. qm imitanda exempla ẽẽ dicatis. ad i¬

Expanded text:
dicere potestis, Dominum hoc non monuisse? Quod si iste non impleuit, dicere potestis, Dominum hoc non monuisse? Quod si iste non impleuit, impleuit ille, qui, cum ei diceret Dominus, Sequere me, & respondisset, vt ad sepeliendum patrem eum prius ire permitteret, & Dominus addidisset, Sine mortuos sepelire mortuos suos, tu autem veni, & annuncia regnum Dei, surgens sequutus est eum. Nunquid non dicam annum, sed vel diem, aut horam, antequam conuerteretur, ei indixit: ac non potius remorari etiam pietatis causa volentem, ne moraretur coegit? Et certe sapiētia Dei per Salomonem dicit. Fili ne tardes conuerti ad Deum; & ne differas de die in diem. Nescis enim quid superuentura pariat dies. Et vt maiora aggrediamur, quosdam Apostolorum de mari, quosdam de theloneo, alios de diuersis mundi commerciis vocatos cernimus: & ilico Apostolos videmus. Sed ne hæc magis veneranda miracula, quam imitanda exempla esse dicatis: ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
trarerit eũ. Sigͥ quẽ pat̾ trahit. & filiꝰ suscipit. ac sp̃o uͥ uult
spirat inspirat. expelleremꝰ. quid aliud amͣ dõ resistere ui¬
uenientes ad ueniendũ inuitare inuenit᷑ dicens. Uenite
ad me om̃s qui laboratis & onerati estis: & ego uos reficiam.
Et de ordinis nr̃i ugo ferendo subinfert. Tollite iugũ meũ
suꝑ uos & dicite a me quia mitis sum & humilis corde:
Iugum enĩ meũ suaue ẽ & onus meũ leue. Et ut nicħ
fingere s totum diuinis auctoritatib uideam̃ firmare.
cui saluator dicebat. si ius ꝑfectus eẽ. uade & uende om̃ia
quȩ habes. & da pauꝑib & ueni sequere me. annũ remo¬
rande ꝯu̾sionis indicebat. Nec refragari potestis: totam
sũmam ordinis nr̃i his breuib u̾bis dñi ꝯtineri. Nam aͥd
aliud ẽ dicere. om̃ia que habes da pauꝑib & ueni sequere
me. nisi esto monachus. S forte dicetis eũ ñ fecisse. Numqͥd

Expanded text:
traxerit eum. Si igitur quem Pater trahit, & Filius suscipit, ac Spiritus, qui vbi vult traxerit eum. Si igitur quem Pater trahit, & Filius suscipit, ac Spiritus, qui vbi vult spirat, inspirat, expelleremus: quid aliud quā Deo resistere vivenientes ad veniendū inuitare inuenitur, dicens. Venite ad me omnes qui laboratis, & onerati estis: & ego vos reficiam. Et de nostri Ordinis iugo ferendo subinfert. Tollite iugum meum super vos, & discite a me, quia mitis sum & humilis corde. Iugum enim meum suaue est, & onus meum leue. Et vt nihil fingere, sed totū diuinis auctoritatibus videamur firmarcui Saluator dicebat, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quæ habes, & da pauperibus: & veni sequere me, annum remorandæ conuersionis indicebat? Nec refragari potestis, totam summam Ordinis nostri his breuibus verbis Domini contineri. Nam quid est aliud dicere, omnia quæ habes da pauperibus, &, veni sequere me: nisi esto monachus? Sed forte dicetis, eum hoc non fecisse. Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
t ut eo ordine quo a uobis posita sunt obiecta diluamꝰ
dicimꝰ nos in obseruatione regulȩ nequaꝗͣ distortos gressus¬
tari: s ꝑ om̃ia ducentis regule rectitudinẽ sequi. Priuatis
legib patrum traditiones ñ supponimꝰ. qm̃ & ipse ascĩs pa¬
trib inuentȩ sunt. quos dõ placuisse scã uita & multa mira
cula testata sunt. & testant᷑. quib & licuit talia mandare. &
nobis licet talia obseruare. Plane licuit. semꝑq licebit. ut
pastores ouib suis que recta sunt p̃cipiant: & oues pastorib
ut dõ obediant. Uoti nr̃i nos nitimini ostendere tnsgresso¬
res: cuiꝰ nos ueros sic ostendimꝰ conseruatores. Scd̃a. R¬
am insuscipiendis nouitiis regłam om̃imodo seruamꝰ.
am̃ illũ sequim᷑ qui dixit. om̃e qͦd dat mͥ pat̃ ad me uenit
& eum qui uenit ad me ñ eiciam foras: quem ñ sequere¬
mur si eos qui adipsum ab ipso inspirati ueniunt eiceremus
suas. Nemo enĩ potest ait uenire ad me: nͥ pat̾ qui misit me

Expanded text:
t ut eo ordine quo a vobis posita sunt objecta diluamus, dicimus nos in obserservatione Regulae, nequaquam detari, sed per omnia ducentis regulæ rectitudinem sequi. Priuatis legibus Patrum traditiones non supponimus, quoniam & ipsæ a sanctis Patribus inuentcula testata sunt et testantur, quibus et licuit talia mandare et nobis licet talia observare. Plane licuit, semperque licebit, ut pastores ovibus suis quae recta sunt praecipiant, et oves pastoribus ut Deo obediant. Voti nostri nos nitimini ostendere transgressores, cujus nos veros sic ostendimus observatores. Nam in suscipiendis novitiis Regulam omnium servamus, am illum sequimur qui dixit. Omne quod dat mihi Pater ad me veniet: & eum qui venit ad me non eiiciam foras. Quem nō sequeremur, si eos, qui ad ipsum ab ipso inspirati veniunt, eiiceremus foras. Nemo enim, ait, potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me,
Abbreviated transcription (Latin):
pt᷑ annũ posse suscipi: Et quȩ maior necessitas aut utilitas.
animarũ salutẽ potest inueniri: Illa necessitate. illa utilita¬
te. ne dilati ꝑeant ad nos uenientes: aliquando sine mora
suscipimꝰ. Et quia iam dicto caritatis oculo. salutem ꝓximi
sic agendo ꝓcuramꝰ. nec regulȩ quȩ tantũ salutẽ hominũ re¬
quirit. nec alicui diuinȩ scͥpturȩ contraimꝰ: immo implen¬
do qͦd uolunt. eis in om̃ib concordamꝰ.¬

Expanded text:
post annum posse suscipię Et quæ maior necessitas aut vtilitas, post annum posse suscipię Et quæ maior necessitas aut vtilitas, animarum salute, potest inueniri? Illa necessitate, illa vtilitate, ne dilati pereant, ad nos venientes aliquando sine mora suscipimus. Et quia iam dicto charitatis oculo salutem proximi sic agendo procuramus: nec regulæ, quæ tantum salutem hominum requirit, nec alicui diuinæ Scripturæ contraimus, immo implendo quod volunt, eis in omnibus concordam
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ꝯũsos: contͣ p̃decessoꝵ suoꝵ ac multoꝵ ꝯcilioꝵ insti¬
tuta. in qͥnta linea copulari ꝑmisit. ħ & multa his similia a
ẜqͥbdam patrib sta¬
cuta: ab aliis certe necessitate ł utilitate immutata ꝑse¬
pe repperiunt᷑. Synodus nicena: capitulo sedõ dicit. Fre¬
quent̾ siue ex necessitate. siue alio quolibet mͦ tͣngredi ꝯ¬
tingit homines ȩccłasticos canones. Et sc̃s papa leo.
Ubi inquit necessitas fũit ad utilitatẽ eccłȩ: qͥ potestatẽ
habet. ea dispenset. Ex necessitate enĩ fit mutatio legis.
felix papa. Contemplari oportet inquit: qͦd uͥ occur¬
nt necessitas. sepe ꝯsti.tutiones patrũ tͣnsgredim᷑. hec di¬
ximus. istis uos expugnantib exemplis & testimonus cin-¬
ximus. ut nullu iam euadendi uobis suꝑ sit locus. Cum
enĩ audiatis. necessitatis siue utilitatis grã posse patres
mandata moderari. negabitis hominẽ ad monachatũ nͥ

Expanded text:
fidem conuersos, contra prædecessorum suorum, ac multorum Conciliorum stafidem conuersos, contra prædecessorum suorum, ac multorum Conciliorum statuta, in quinta linea copulari permisit. Hæc & multa his similia a quibusdam Patribus statuta, ab aliis certa necessitate vel vtilitate immutata, persæpe reperiuntur. Synodus Nicæna secundo Capitulo dicit. Frequenter siue ex necessitate, siue alio quolibet modo, transgredi contigit homines Ecclesiasticos canones. Et sanctus Papa Leo. Vbi, inquit, necessitas fuerit, ad vtilitatem Ecclesiæ qui potestatem habet, ea dispēset. Ex necessitate enim fit mutatio legis. Item Felix Papa. Contemplari oportet, inquit, quod vbi occurrit necessitas, sæpe Constitutiones Patrum transgredimur. Hæc diximus, istis vos expugnantibus exemplis & testimoniis cinximus: vt nullus iam euadendi vobis supersit locus. Cum enim audiatis, necessitatis, siue vtilitatis gratia posse Patres mandata moderari: negabitis hominem ad monachatum nisi
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo scͥpturis diuinis contrariꝰ eẽ potest. in suscipiendis
nouitiis optime ꝯseruare. his om̃i bꝰ ad iungimꝰ illud. qͦd
p̃cepta moderari. Ad hoc enĩ om̃iũ scͥpturarũ diuinarũ oculꝰ
tendit. & ħ eiꝰ finalis causa ẽ: ut siue arguendo siue obseeͣndo
animarũ ꝓuideat᷑. & homo ad cuiꝰ doctrinã scͥpta sunt que¬
cũq scͥpta sunt. dõ a quo disiunctꝰ fuerat. it̾um ꝯiungat᷑.
porũ certis de causis mutata: ut ẽ u̾bi gr̃a. de illis qui in
heresi. uł in aliquod dãpnabile peccatũ & publicũ corruunt
quos pͥmi canones ad pͥstinũ clericatꝰ ł dignitatis gͣdum
accedere ꝓhibent. sequentes uͦ necessariis cogentib causis ali¬
qnͣdo ꝑmictunt. Sic & de p̃sbit̾oꝵ filiis ne pb̃ri fiant. & de
ep̃is ne ad aliam sedem tͣnsferant᷑ ꝯstitutũ ẽ: s in multis
utilitatis grã ñ seruatũ. Papa &̃ gregorius anglos nouit᷑ ad

Expanded text:
in nullo scripturis diuinis contrarius esse potest, in suscipiendis in nullo scripturis diuinis contrarius esse potest, in suscipiendis nouiciis optime conseruare. His omnibus adiungimus illud, quod præcepta moderari. Ad hoc enim omnium diuinarum scripturarū oculus tendit, & hæc eius finalis causa est, vt siue arguendo, siue obsecrando, animarum prouideatur: & homo, ad cuius doctrinam scripta sunt quæcunque scripta sunt, Deo, a quo disiunctus fuerat, iterum coniungatur. porū certis de causis mutata: vt est, verbi gratia, de illis, qui in hæresim vel in aliquod damnabile peccatum, & publicum corruunt, quos primi Canones ad pristinum clericatus vel dignitatis gradum accedere prohibent, sequentes vero necessariis cogentibus causis, aliquando permittunt. Sic & de Presbyterorum filiis, ne presbyteri fiant, & de Episcopis ne ad aliam sedem transferantur constitutum est: sed in multis vtilitatis gratia non seruatum. Papa etiam Gregorius Anglos nouiter ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd apud nos contingere sepe cernimꝰ. Non nulli huic iugo col¬
la sua submittentes. pꝰt aliquantũ temporis. diu̾sis seu tẽp¬
tationib seu tribulationib oppressi. ad feces mundi quas
dimiserant reu̾terent᷑: ñ cogitarent qͦd semel fecert̃ non pos¬
se se absq et̾na dãpnatione p̃uaricari. Et si alianͣdo hoc
p̃sumunt. postmodũ tam̃ hoc tunore cõpulsi. ad ouile
ꝓpͥũ reu̾tuntur: & quia alit̾ saluari se ñ posse cognoscunt. uelint
nolinit seruant qͦd uouerunt. Ipse quoq beatꝰ benedictꝰ quẽ nob
obicitis: ꝓ nobis loquit᷑ Sic inquit abbas omĩa temꝑet atq
disponat: ut animȩ saluent᷑. S & dñs in eũgłio. Si oculustu¬
us fuerit simplex: totum corpus tuũ lucidũ erit. hoc ẽ sunten¬
tio bona fũit: & cuncta oꝑa recta existent. his autoritatib.
hac ratione ꝯfidimꝰ nos iuste agere: & beati benedicti p̃ceptũ. qui

Expanded text:
quod apud nos sæpe contingere cernimus. Nonnulli huic iugo colquod apud nos sæpe contingere cernimus. Nonnulli huic iugo colla sua submittentes, post aliquantum temporis diuersis seu tentationibus seu tribulationibus oppressi, ad fæces mundi, quas dimiserant, reuerterentur: nisi cogitarent quod semel fecerunt non posse se absque damnatione æterna præuaricari. Qui si aliquando hoc præsumunt, postmodum tamen hoc timore compulsi, ad ouile proprium reuertuntur: & quia aliter saluari se non posse cognoscunt, velint, nolint, seruant quod vouerunt. Ipse quoque beatus Benedictus, quem nobis obiicitis, pro nobis loquitur. Sic, inquit, Abbas omnia temperet atque disponat, vt animæ saluentur. Sed & Dominus in Euāgelio, Si oculus tuus fuerit simplex: totum corpus tuum lucidum erit. Hoc est, si intentio bona fuerit, & cuncta opera recta existent. His auctoritatibus, hac ratione confidimus, nos iuste agere: & beati Benedicti præceptum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gbeatꝰ gregoriꝰ. om̃e mandatũ de sola dilectione ẽ. & om̃ia unũ
qeptum sc̃: quia quicquid p̃cipit᷑ in sola dilectione solidat᷑
Atq post pauca. P recepta dñica & multa sunt & unũ: multa
ꝑ diũsitatẽ oꝑis. unũ in radice dilectionis. Hinc beatꝰ augu¬
stinus: habe inquit caritatẽ. ꝙ fac qͦo uis. Hanc ut diximꝰ
qͥd ioħes apłs inapocalipsi ait. Et sponsus & sponsa dicunt
u̾eni: & qui audit dicat ueni. Nec contrarii sumus regle: qm̃
cintatis oculum erga salutem ꝓximi aꝑtũ habemꝰ ꝑ pendimꝰ
quiipe. quia si eũ ab ordine nr̃o tam asꝑe deteriemꝰ. ad scłm
rũtens. post sathanã conũteret᷑: & qui ad salutem uenerat
in ꝑnitiem laberet᷑. Cuiꝰ nos ꝑnitiei reos añ subtile exam̃ di¬
stiricti uidicis inueniri formidamꝰ: siquẽ saluare condescen¬
dendo potiumus ꝑditũ iri nr̃a austeritate ꝑmittimꝰ. E tra¬
ctamus & hoe: quia ꝙ̃ in uitis sepe bona p̃stant᷑. hoc dicimꝰ.

Expanded text:
la dilectione est, & omnia vnum præceptum sunt. Quia quicquid præcipitur, in sola charitate solidatur. Atque post pauca. Præcepta dominica, & multa sunt, & vnum. Multa per diuersitatem operis, vnum in radice dilectionis. Hinc beatus Augustinus. Habe, inquit, charitatem, & fac quicquid vis. quod Ioannes in Apocalypsi ait. Et spiritus & sponsa dicunt, veni: & qui audit dicat veni. Nec contrarij sumus regulæ, quoniam charitatis oculum erga salutem proximi apertum habemus. Perpendimus quippe, quia si eum ab ordine nostro tam aspere deterreremus, ad seculum reuertens post Satanam conuerteretur & qui ad salutem venerat, in perniciem laberetur. Cuius perniciei reos nos ante subtile examē districti iudicis inueniri formidamus: si quem saluare cōdescendendo possumus, perditum iri nostra austeritate permittimus. Petractamus & hoc, quia sæpe etiam inuitis bona præstantur. Hoc dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd saluo mystico intellectu dicimus. qͦd crassum uidebant
assumebant. & qͦd debile erat ꝓhiciebant. & cũ limpidissimã
aquam biberent. reliqͣm pedib suis conturbabant. & gregẽ
dñi turbida & cenosa aqua potabant: hoc ẽ optime s ꝓui¬
dentes. decet̾is non curabant. Qui quia p̃cepto bono male
tandũ. Eappt̾ ut uitiũ de uirtute ortũ rursũ uirtute ex¬
tingueret᷑. cum de cõmuni m̃sa ad singularẽ regula tns¬
misisset: it̾um de singulari ad cõmunẽ regła rationis & cari
tatis reduxit. Unde & abbates nr̃ nͥ infirmitas obstite¬
rit nobiscũ semꝑ comedunt. & aliqͣndo cum hospitib qñ
tales assunt. aliqñ sine eis. a ꝯmuni tam̃ m̃sa. nũqmͣ ł̃ ia¬
ro discedunt: hospitib autẽ & ꝑegͥnis nichil deeẽ patiunt
hiis decausis nos contͣ beati benedicti statuta nil agere
credimus: qui ꝓ tempore s ꝑsonis ut sepe iam diximꝰ hui modi

Expanded text:
prophetam quod salvo mystico intellectu dicimus, quod crassum videbant prophetam quod salvo mystico intellectu dicimus, quod crassum videbant assumebant, et quod debile erat projiciebant. Et cum limpidissimam aquam biberent, reliquam pedibus suis conturbabant, et gregem Domini turbida et coenosa aqua potabant , hoc est, sibi optime providentes, de caeteris non curabant. Qui quoniam bono praecepto tandum. Eapropter ut vitium de virtute ortum rursum virtute exstingueretur, cum de communi mensa ad singularem regula transmisisset, iterum de singulari ad communem regula rationis et charitatis adduxit reduxit. Unde et abbates nostri, nisi infirmitas obstiterit, nobiscum semper comedunt, et aliquando cum hospitibus, quando tales adsunt, aliquando sine illis, a communi tamen mensa nunquam vel raro discedunt, hospitibus autem et peregrinis nihil deesse patiuntur. His de causis nos contra beati Benedicti statuta nil agere credimus, qui pro tempore et personis, ut saepe jam diximus, hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ensam abbatis nr̃i iusta regłam cũ hospitib & ꝑeg̃¬
nis ñ eẽ causamini. s iuste inde arguimini. Est aͥppe
te ꝑ dĩ grãm om̃ib pauꝑib om̃ib bospitib sufficiens apd
nos ꝓ posse caritas erhibet᷑: & unicuiq congruus honor desertur
Qͦd si isto modo impleri a nobis regła scđ̃m uos minime pot̾.
ꝙ hoc ẽẽmandatũ ut cum abbate manducent affirmat᷑. fit ꝙ
hoc aliquando de honestis ꝑ sonis. Nam indecens credinus
ut p̃sente. ꝯuentu quarũlibet ꝑsonarũ. non cunctis placi-¬
tura in congruentia in discrete introducat᷑ & ipsis forte bo¬
nis inde scandalum oriatur. Si uero opponitis ñ in ꝯuen¬
tu s extͣ ꝯuentũ m̃se abbatis hospites sociari debere: respõ¬
demus hac occasione abbates a fr̃ib olim se sequestrare sole¬
re. & sub p̃textu hospitũ lauciorib sͥ & familiarib epulis ĩ¬
dulgere neq de ouiũ suarũ pastu curare: & scđm ꝓpham

Expanded text:
ensam Abbatis nostri iuxta Regulam, cum pauperibus & peregrinis non esse causamini, sed iuste inde arguimini. Est quippete per Dei gratiam, omnibus pauperibus, omnibus hospitibus sufficiens apud nos pro posse charitas exhibetur, & vnicQuod si isto modo impleri a nobis Regula secundum vos minime potest, et hoc esse mandatum, ut cum abbate manducent, affirmatur; fit et istud quandoque de honestis personis. Nam indecens credimus ut, praesente conventu, quarumlibet personarum, non cunctis placitura, incongruentia indiscrete introducatur, et ipsis forte bonis inde scandalum oriatur. Si vero opponitis non in conventu, sed extra conventum mensae abbatis hospites sociari debere, respondemus hac occasione abbates a fratribus olim se sequestrare solere, et, sub praetextu hospitum, lautioribus sibi et familiaribus epulis indulgere, neque de ovium suarum pastu curare. Et, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia de p̃signata xͥ obedientia non dubitet᷑ deriuata. Quo¬
cͥca recte sp̃s ueritatis arguit mundũ de hac iusticia ñ solũ
in his qui eam negligunt. s in his & multomagis in his qui
eam suis uirib asscͥbunt. qͥa iudelicet ⁊ illi st̃ in excusabiles ꝓp¬
t̃ lib̾um arbit̾um. nulla ut tu in qͦdã libello tuo asseris neces

Expanded text:
iusticia de presignata Christi obedientia non dubitetur derivata. Quoiusticia de presignata Christi obedientia non dubitetur derivata. Quocirca recte spiritus veritatis arguit mundum de hac iusticia non solum in his qui eam negligunt, sed in his et multo magis in his qui eam suis viribus asscribunt, quia videlicet et illi sunt inexcusabiles propter liberum arbitrium nulla, ut tu in quodam libello tuo asseris, neces
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ licet ũbis consiteant᷑. factis tñ negant eũ. De iusticia ũ ꝙͣ sid
uine gr̃e assignas. ut ñ magis liceat hoĩ głari de iusticia duis
Quȩ autẽ ẽ illa obedientia. nͥ qm ipse designans ait. ad parũ u¬
do ⁊ iam ñ udebitis me Dirit enĩ hoc ea nocte qua traddit
ad mortẽ. Uadens ꝑ ipsam mortis obedientiã ad patrem. sus s
sequacib totam huiꝰ obedientie relinduens utilitatẽ. De illaeñ
xͥ obedientia tota xp̃ianoꝵ osistit iusticia. iuxta illud apłi. s¬
rietur in se iusticia. qmͣ neq humana industria. neq liberũ ae
iuuit ad patrẽ: & iam ñ uidemꝰ eũ. De illa qͥppe obedientia libo
nr̃o arbit̾o tanta in xp̃m credentib & ꝓhac ipsa obedientia
ipsum diligentib ꝯfert᷑ gr̃a. ut ipsi lib̾o arbitrio lib̾um quoq
insit ꝯsiliũ. ad id sectandũ. qͦd ⁊ ꝑ lib̾um arbit̾um discernit᷑
⁊ ꝑ liberum ꝯsiliũ approbat᷑. uste agendũ. ita ut ipsa hominꝰ

Expanded text:
 licet verbis confiteantur, factis tamen negant eum, de iusticia vero quam sic divine gracie assignas, ut non magis liceat homini gloriari de iusticia sibi Quae autem est illa obedientia, nisi quam ipse designans ait: Ad patrem vado et iam non videbitis me. Dixit enim hoc ea nocte, qua tradebatur ad mortem, vadens per ipsam mortis obedientiam ad patrem suisque sequacibus totam huius obedientiae relinquens utilitatem. De illa enim Christi obedientia tota christianorum consistit iusticia iuxta illud aposglorietur iusticia, quam neque humana industria neque liberum arbivit ad patrem et iam non videmus eum. De illa quippe obedientia libero nostro arbitrio tanta in Christum credentibus et pro hac ipsa obedientia ipsum diligentibus confertur gratia, ut ipsi libero arbitrio liberum quoque insit consilium ad id sectandum, quod et per liberum arbitrium discernitur et per liberum consilium approbatur iuste agendum ita, ut ipsa hominis
Abbreviated transcription (Latin):
uere cananeos t̾ra sca in dignos de claustris suis eiecit: & in locum
eoꝵ regulares canonicos tamqmͣ ueros isrłitas introdurit. Qd eiꝰ
factum licet nos approbemꝰ. dum irregulares chananeis. regula¬
res autẽ isrłitis ꝯferimus. ñ tam̃ ignoramꝰ int̾ irregulares aliquos
cẽ saluandos. & int̾ regulares aliquos dãpnandos. qͦmͦ in babilonia
quidam laudabilit̾ uixerunt. & mnierłm quidã ꝑiert̃. S quia suꝑ
flumina babilonis ñ ẽ tuta sessio. neq in littorib eoꝵdem fluminũ
ut pote multum lutosis ÷ fida statio. nequaqmͣ cõmendat ipsam
babilonem bonoꝵ illic bene acta ꝯũsatio. sicut ierosolimã dãpnas
prauoꝵ inhabitatio. quo minus de harũ duarũ ciuitatũ alta dicat᷑.
ꝯgregationem quasi babiloniã destrui. ac de ipsuis quasi meliorib
lapidib ierłm in cõmunis uitȩ reparationẽ uidemꝰ edificari. Gau¬

Expanded text:
vere Chananeos terra sancta indignos de claustris suis eiecit, et in locum vere Chananeos terra sancta indignos de claustris suis eiecit, et in locum eorum regulares canonicos tamquam veros Israelitas introduxit. Quod eius factum nos licet approbemus, dum irregulares Chananeis, regulares autem Israelitis conferimus, non tamen ignoramus inter irregulares aliquos esse salvandos et inter regulares aliquos damnandos, quomodo in Babilonia quidam laudabiliter vixerunt et in Ierusalem quidam perierunt; sed quia super flumina Babilonis non est tuta sessio neque in littoribus eorumdem fluminum, utpote multum lutosis, est fida statio, nequaquam commendat ipsam Babilonem bonorum illic bene acta conversatio, sicut nec Ierosolimam damnat pravorum inhabitatio, quominus de harum duarum civitatum altera dicatur: congregationem quasi Babyloniam destrui, et de ipsius quasi melioribus lapidibus Jerusalem in communis vitae reparationem videmus aedificari. Gau
Abbreviated transcription (Latin):
de uiro cuiꝰ hȩc sunt ꝯcepi benigne sui gr̃a me habuit. & ꝑlittas suaꝰ
Quem ideo p̃cet̾is optaui mͥ defensorem dari & fieri. qm̃ & ipse nõ
minꝰ qm̃ ego imo ꝓsuȩ auctoritatis maiestate multomagis ipse
insignis archiep̃s qmͣ ego pusillus cłicus hȩc decertat optinere qͦd
pͥnceps mundi huiꝰ ñ solum in scipso. s ꝙ̃ in menbris suis ab ȩccl̃a
separatis iam ita sit uidicatus. ut omnino ꝯtempni debeat. qͣmuis¬
ꝑ sacͣmenta uacua inueniatur in angłm lucis tͣnsfiguratꝰ. Unde
accensus delo iusticiȩ ñ patit᷑ in sua porrochia ł cłicos ꝯducticios.
ł manifestos incestuosos altari ministrare. Nam cũ habeat latã
parrochiam & amplam ꝑ it̾ decem dierũ ł ampluis extensam.
non possẽ infra tantũ t̾̃minum inuenire saltem unũ ꝯducticium.
ł unum cłicum aꝑte incestuosum. Irregulares ꝙ̃ canonicos tanꝗͣ

Expanded text:
de viro cujus haec sunt concepi, benigne sui gratia me habuit, et per litteras suas de viro cujus haec sunt concepi, benigne sui gratia me habuit, et per litteras suas quem ideo prae caeteris optavi mihi defensorem dari et fieri, quoniam et ipse non minus quam ego, imo pro suae auctoritatis majestate multo magis ipse insignis archiepiscopus, quam ego pusillus clericus, haec decertat obtinere, quod princeps mundi hujus non solum in se ipso, sed etiam in membris suis ab Ecclesia separatis jam ita sit judicatus, ut omnino per sacramenta vacua inveniatur in angelum lucis transfiguratus. Unde accensus zelo iusticiae non patitur in sua parrochia vel clericos conducticios vel manifestos incestuosos altari ministrare. Nam cum habeat latam parrochiam et amplam per iter decem dierum vel amplius extensam, non posses infra tantum terminum invenire saltem unum conducticium vel unum clericum aperte incestuosum. Irregulares etiam canonicos tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cios offendit. Ideo tͥ tanqͣm patͥ sp̃itali digessi. ut uͥ que sentio
aprobaueris. defensorẽ & ad uitorẽ. uͥ uͦ aliquid eoꝵ impbandũ
iundicaueris. correctorẽ te mͥ exhibeas adiuratꝰ & obsecratus ꝑ illũ.
a quo tͥ ẽ eaquȩ rogo faciendi possibilitas. Sienĩ in dicłis ꝙ scͥptis
nr̃is cernunt᷑ illa insignia. quib thamar ne cõbureret᷑ legit᷑ de¬
fensa. uidelicet anulus. baculus. & armilla quȩ intelligit᷑ fides.
spes & caritas. obsecro te ne credas animã meã cũ patre mendatu
ut eremplo thamar pareret quasi filiũ. qui appellaret᷑ pharẽ.
emulatione ł me a sacͣmentis ħeticoꝵ diuido. ł int̾ ipsoꝵ &
catholicoꝵ sacͤmenta magnam aiuusionẽ ac distinctionẽ ẽẽ
dictis & scͥptis demonstro sine melioꝵ ut diri p̃uidicio. Dudũ nes¬
sitate ꝯpulsus ad dñm pp̃ innocentiũ ipso uocante ueni. eui me sen¬

Expanded text:
tios offendit, ideo tibi tanquam Patri spirituali digessi, ut ubi quae sentio tios offendit, ideo tibi tanquam Patri spirituali digessi, ut ubi quae sentio approbaveris, defensorem et adjutorem, ubi vero aliquid eorum improbandum judicaveris, correctorem te mihi exhibeas, adjuratus et obsecratus per illum, a quo tibi est ea quae rogo faciendi possibilitas. Si enim in dictis et scriptis nostris cernuntur illa insignia, quibus Thamar ne combureretur legitur defensa, videlicet annulus, baculus et armilla, per quae intelligitur fides, spes et charitas, obsecro te ne credas animam meam cum patre mendacii avidatam, ut exemplo Thamar pareret quasi filium, qui appellaretur Phares, aemulatione vel me a sacramentis haereticorum divido, vel inter ipsorum et catholicorum sacramenta magnam divisionem et distinctionem esse dictis et scriptis demonstro, sine meliorum, ut dixi, praejudicio. 35. Dudum necessitate compulsus ad Dominum papam Innocentium, ipso vocante, veni; cui me scr
Abbreviated transcription (Latin):
magnam ꝓfrĩb sius. Itaq dauid regis atq pauli apł̃i exemplis edo¬
di mortuos uͥ necesse fuerit ita portemꝰ. ut tam̃ contactum eoꝵ
put possumus declinemus. Factus sum insipiens altiora me tractã¬
do s quia coactus dixi que dixi. credo &spero abipsa incarnata
dĩ sapientia imꝑfectum meũ posse ꝑfici. a cuiꝰ ad u̾sariis coactus
sum insipiens fieri. ñ solum ut dixi altiora me tractando s & seben¬
do ad uirũ sapientissimũ. cum sim stultissimus. Non enĩ quis cui
locuor s eremplo abrahȩ dicentis loquar ad dñm meũ cũ sim pul¬
uis & cuiiis. & ego cum sim gene. ꝯũsatione. ipsoq noĩe obscurus.
adte uir scẽ abbas clareuallis. ad te inqmͣ nominis ac uitȩ illu¬
siris. cum semel cepissem loqui: breuitatis cõpendiũ necessitate¬
uactus excessi. meũq sensum qui scłares cłicos & marime ꝯducti¬

Expanded text:
magnam pro fratribus suis. Itaque David regis atque Pauli apostoli exemplis edomagnam pro fratribus suis. Itaque David regis atque Pauli apostoli exemplis edocti mortuos ubi necesse fuerit ita portemus, ut tamen contactum eorum prout possumus declinemus. 34. Factus sum insipiens altiora me tractando; sed quia coactus dixi quae dixi, credo et spero ab ipsa incarnata Dei sapientia imperfectum meum posse perfici, a cujus adversariis coactus sum insipiens fieri, non solum, ut dixi, altiora me tractando, sed et scribendo ad virum sapientissimum, cum sim stultissimus. Non enim ignoro quis cui loquor; sed exemplo Abrahae dicentis: Loquor ad Dominum cum sim pulvis et cinis , et ego cum sim genere, conversatione, ipsoque nomine obscurus, ad te, vir sancte abbas Claraevallis; ad te, inquam, nominis ac vitae illustris, cum semel coepissem loqui, brevitatis compendium coactus excessi, meumque sensum qui saeculares clericos et maxime conducti
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte sicut ait apłs. det illis ds̃ rȩꝓbum sensum. s ut resipis¬
cant a laqueis diaboli. a quib capti tenent᷑ ad ipsius uoluntatẽ.
Sic rex dd̃ portabat saulem diuinitꝰ quidẽ depositum a regno. s
ad huc potentẽ ex humano suffragio. Portabat quidem rex in dõ
uiuus regem dõ mortuũ. s tñ eundem quasi ñ tetigit. quia eus
factum ñ approbauit. qͥn potius ne illum tange̾ cogeret᷑. ꝓfugus
ab illo in siluas latitauit. & ad ultimũ exulauit. Lauit quoq idẽ
dauid uestimenta sua. dum ñ in ruina inunici exultauit. s plan¬
xit planctu magno suꝑ saul & ionathan filiũ eiꝰ. Paulus quoq
apłs ananiam pontisicem portauit. s tñ eiꝰ pontificatũ minime
aprobauit. cui sui interitũ p̃nuntiauit dicens. ꝑcutiet te ds paries
de albate. Lauit &̃ uestimenta sua idem paulus. tristitiam habens

Expanded text:
ne forte, sicut ait Apostolus, det illis reprobum sensum; sed ut resipisne forte, sicut ait Apostolus, det illis reprobum sensum; sed ut resipiscant a laqueis diaboli, a quibus capti tenentur ad ipsius voluntatem. Sic rex David portabat Saulem divinitus quidem depositum a regno, sed adhuc potentem ex humano suffragio. Portabat quidem rex in Deo vivus regem Deo mortuum, sed tamen eumdem quasi non tetigit; quia ejus factum non approbavit, quin potius ne illum tangere cogeretur, profugus ab illo in silvas latitavit et ad ultimum exsulavit. Lavit quoque idem David vestimenta sua, dum non in ruina inimici exsultavit; sed planxit planctu magno super Saul et Jonathan filium ejus. Paulus quoque apostolus Ananiam pontificem portavit, sed tamen ejus pontificatum minime approbavit, cui sui interitum praenuntiavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate . Lavit etiam vestimenta sua idem Paulus tristitiam habens