comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Spocrisim sacerdotii iudeoꝵ. Ait qppe. Nesciui
fr̃s qͥa pͥnceps ẽ. Scͥptum ẽ enĩ. Principi ppłi
tui ñ maledices. cum ꝓculdubio qͥ in eodẽ ppło
creuerat. atq in lege fuerat cruditus illũ pͥnci¬
pem sacerdotũ nescire ñ posset. nec eos qͥb tta
nonis erat ullom̾ falleret qd̾ nesciret. Sunt gͦ
ista p̃cepta pacientie semꝑ in cordis p̃paratiõe
retmmenda: ipsa qͦ beniuolentia ne reddat᷑ ma¬
lum ꝓmalo semꝑ in uoluntate complenda.
Agenda sunt aũ multa ⁊̃ cũ inuitis quadam¬
benigna aspitate plectendis. Quoꝵ potiꝰ utilita
societatẽ uictis faciliꝰ consulat᷑. Nam cui licen¬
tia imiquitatis eripit᷑. utiliꝰ uincit᷑. qm̃ nicħ
impunitas. ⁊ mala uoluntas uelut interior hostis
roborat᷑. I paulopost. Nam si xp̃iana disci¬
plina omĩa bella culparet: hoc potiꝰ confilrum
salutis petentib in eiugłio diceret᷑. ut abicereł
arma. seq militiȩ omĩno subtͣherent. Dictũ ẽ

Expanded text:
hypocrisin sacerdotii Iudaeorum; ait quippe: Nesciui, fratres, quia princeps est; scriptum est enim: Principi populi tui non maledices, cum procul dubio, qui in eodem populo creuerat atque ibi lege fuerat eruditus, illum principem sacerdotum nescire non posset nec eos, quibus ita notus erat, ullo modo falleret, quod nesciret. Sunt ergo ista praecepta patientiae semper in cordis praeparatione retinenda ipsaque beniuolentia, ne reddatur malum pro malo, semper in uoluntate complenda est. agenda sunt autem multa etiam cum inuitis benignaatam societatem uictis facilius consulatur. nam cui licentia iniquitatis eripitur, utiliter uincitur, quoniam impunitas et mala voluntas velut interior hostis roboratur. Et paulo post: Nam si christiana disciplina omnia bella culparet, hoc potius consilium salutis petentibus in evangelio diceretur, ut abiicerent arma, seque militie omnino subtraherent. Dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
archydiacomi accipiat urceolũ cum aqua. & ma¬
nile & manu tergiũ. Itẽ.
ccolitus cũ ordinatur ab ep̃o quidẽ doceatur
qualit̃ in officio suo agere debeat. S: ab archy¬
diacono accipiat ceroferariũ cũ cereo. ut sciat se.
ad accendenda ȩccłiȩ luminaria mancipari. Ac¬
cipiat & urceolũ uacuũ ad suggerendũ uinum
in eucharistiam sanguinis xp̃i. Itẽ.
cistȩ ordinentuR.

Expanded text:
archidiaconi accipiat 667 urceolum cum aqua, manile, et manutergium. 6 XCIV. Acolythus cum ordinatur, ab episcopo quidem doqualiter in officio suo agere debeat: sed ab archidiacono accipiat ceroferarium cum cereo, ut sciat se ad accendenda ecclesiae luminaria mancipari; accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in eucharistiam sanguinis Christi. C. cista ordinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq sane cupiditate paren
ordinib illos remouemꝰ. si alias digni inueni
nefanda cupiditate. ducti eas emnerunt. si in aliis
eccłus cauonice uiu̾e uolu̾it. seruatis ꝓpͥis ordi¬
nib ꝓ magna miscłia ibi eos ministrare ꝑmit¬
⁊ in eis canonice uiu̾e ꝑmiserunt. minorib or¬
dinib contenti ad sacros ordines ñ accedant.
Ixu a uualatñ ante emptionẽ catholice ordinati st̃. cũ ea quȩ
emert dimiserint. ⁊ uita canonicã eg̾int: in
ut sibi pͥmũ locũ debeant obtine. Primũ enĩ¬

Expanded text:
uicumque sane cupiditate parentordinibus removemus, si alias digni inveniunefanda ducti cupiditate eas emerunt, si in aliis ecclesiis canonice vivere voluerint, servatis propriis ordinibus pro magna misericordia ibi eos ministrare permit in eis canonice vivere promiserint, minoribus ordinibus contenti ad sacros ordines alis. VI. Si qui ante emptionem catholice ordinati sunt, cum ea, quae emerant, dimiserint et vitam canonicam egerint, in ut ibi primum locu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ductus ẽ.
Postea uxor eiꝰ
audiens illum
mortuũ. nup¬
sit alii. Demde
ille de captiui¬
tate rediens. re¬
petit ucorem su¬
am. Illa postioris amore capta: asꝑnatur tho¬
rũ pͥoris. Nunc pͥmũ querit᷑. an sit rea ad¬
ultii. quȩ uiuente suo uiro alt̾i nuipsit.
cdõ. an redeunte. pͥmo sit cogenda recedere
tur. aucdoritate leonis p̃pe: qͥ scribens nicete aqͥ
rũ suũ mortuuui ẽẽ. illo redeunte. ad pͥore rech

Expanded text:
tatem ductus est et postea uxor eius audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de captivitate rediens, repetit uxorem suam; illa, posterioris amore capta, aspernatur torum prioris viri. Nunc primum quaeritur, an sit ista rea adulterii, quae vivente viro alteri nupsit? Secundo, an redeunte primo sit cogenda recedere tur auctoritate Leonis Papae, quibus scribens Nicetae, Aqvirum suum mortuum esse, illo redeunte ad priorem re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquã aut domesticã & extraneã forte ꝑsonã
de reb audeat usurpare ȩcclis. & uniu̾sa sui ep̃a¬
tus quesita tẽpore ȩccliȩ dominio sociaret. nicħ
tum ꝓhibetur habere. uxorẽ & filios: Eligi aut̃ ad
ep̃atũ ñ dehet. nͥaut sacerdos aut diaconꝰ. Subdia¬
conꝰ uͦ: ñ. nͥ necessitate cogente. Siue gͦ prb̾r siue
diaconꝰ fuerit. siue subdiaconꝰ. apparet qd̾ in p̃

Expanded text:
xtraneam forte personam de rebus usurparet ecclesiae, et universa sui episcopatus quaesita tempore ecclesiae suae dominio sociaret, nihil opatum non prohibetur habere uxorem et filios. Eligi autem ad episcopatum non debet, nisi aut sacerdos aut diaconus; subdiaconus vero non, nisi necessitate cogente. Sive ergo presbyter, sive diaconus, sive subdiacon
Abbreviated transcription (Latin):
ministris. uł qͥa sicut de electo in epm sup̃scͥptum
est. ante subdiaconatũ memoratus diaconꝰ eã in
uxorẽ duxerat. llud autẽ neocesariensis. &
anchitane synodi. uł ex tẽpore. uł ex loco intel¬
ligit᷑. Ex tr̃pore qͥa ñdũ erat introducta conti¬
nentia ministroꝵ altaris: ex loco. qͥa utraq sy¬
nodus orientalis est. & orientalis eccłia ñ susci¬
pit generale uotũ castitatis: hoc tamͣ diligen¬
ti obseruatione custodit. ut post adeptum sa¬
cerdotiũ defuncta pͥore uxort cum qua sacer-¬
dos factus fucrat. si alterã duxcrit deponatur.

Expanded text:
ministris; vel quia sicut de electo in episcopum antea scriptum ministris; vel quia sicut de electo in episcopum antea scriptum est ante subdiaconatum memoratus diaconus eam in uxorem duxerat. § 4. Illud autem Neocaesariensis et Ancyrnae synodi vel ex tempore, vel ex loco intelligitur: ex tempore, quia nondum erat introducta continentia ministrorum altaris; ex loco, quia utraque synodus orientalis est, et orientalis ecclesia non suscipit generale votum castitatis. Hoc tamen diligenti observatione custodit, ut post adeptum sacerdotium, defuncta priore uxore, cum qua sacerdos factus fuerat, si alteram duxerit, deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uti. Qua gͦ auctoritate gregorii qͥ relictam dia.¬
coni txorẽ marito tradidit pumendus ẽ: Item
in neoccsariensi concilio. Prb̃r ducens uxorem.
ñ diaconꝰ iubet᷑ deponi. Item in anchiritana sy¬
nodo. Diaconi qͥ in ordinatione sua dicunt se
ni nec subdiaconi st̃. phibendi a comugio. S qd̾
de electione obicit᷑. uerũ quidẽ est in ep̃atũ eli¬
gendũ ñ esse. nͥ in sacris ordinib constitutũ. S
ipsũ habere uxorẽ & filios. ñ repugnat p̾missis
auctoritatib de continentia dericoꝵ. In laicali
enĩ habitu uł in minorib ordinib constitutus
potuit habere uxorẽ & filios. postea ex consen¬
su uxoris continentiã ꝓfessus. subdiaconatꝰ uł
diaconatꝰ. uł pb̃rii gradũ adeptus fuerat ᷑ tam̃ ipsũ
uxori & filiis necessaria. subministrare oportebat.
Illud aute Gregorii duob modis soluitur. uł qͥa
eccłia illa cuidiacõnꝰ ille ministrauerat. nũqͣm
continentiȩ uotũ susceꝑat indiaconib & reliquis

Expanded text:
qui relictam diaconi marito tradidit, puniendus est; item in Neocaesariensi concilio presbyter ducens uxorem, non diaconus, jubetur deponi; item in Ancyrana synodo diaconi, qui in ordinatione sua dicunt se ni, nec subdiaconi sunt prohibendi a conjugio. Sed quod de electione objicitur, verum quidem est in episcopatum non eligendipsum uxorem habere et filios, non repugnat praemissis auctoritatibus de continentia clericorum. § 2. In laicali enim habitu, vel in minoribus ordinibus constitutus potuit habere uxorem et filios: et si postea ex consensu uxoris continentiam professus subdiaconatum vel diaconatum vel presbyterii gradum adeptus fuerat, attamen uxori et filiis ipsum necessaria subministrare oportebat. § 3. Illud autem Gregorii duobus modis solvitur: vel quia ecclesia illa, cui diaconus ille ministraverat, nondum continentiae votum susceperat in diaconis et reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
studio ab eodẽ syracusanȩ urbis ep̃o pͥusqͣm a no¬
bis contingeret ordinari. huiꝰ modi a nobis exegi¬
mꝰ cautionẽ. ꝑ quã & suã fateret᷑ qͣntula cẽt p̾sen¬
tis tẽporis habita descͥptione substantiã. & nicħ

Expanded text:
studio ab eodem Syracusanae urbis episcopo, priusquam a nostudio ab eodem Syracusanae urbis episcopo, priusquam a nobis contingeret ordinari, hujusmodi exegimus cautionem, per quam et suam fateretur, quantula esset, praesentis temporis habita
Abbreviated transcription (Latin):
e sẏracusanȩ ciuitatis antistite optaueramꝰ
in ipso initio glẽ ur̃e. desideriis obedire. nisi nos
multiplex ratio ipsiꝰ ñ paucis tẽporib ordinatio
nẽ sacerdotii differre coegisset. obhoc qd̾ uł ꝑso¬
nȩ qualitas sicut & uos meliꝰ nostis. uł suꝑstes
uxor aut filii ꝑ qͦs eccłiastica solet ꝑiclitari sub¬
stantia. nrõs animos diutiꝰ ab eiꝰ ordinatione sus¬
penderet. & qͣntũ ad humanã cautelam ꝑtinet.
integro pene anno distulimꝰ opinantes qd̃ in
meliꝰ syracusanoꝵ ꝑuenire posset electio. S qͥa
in uoluntatis suȩ ꝓposito irreuocabiliter ꝑstite.
lo ampliꝰ insanirent: sicut filii nr̃i uiri mag¬
nifici p̃toris testificatione. cognouimꝰ. inter
huimodi ambiguitates illud consultiꝰ iudica¬
uimꝰ faciendũ. ut congrua ꝓuidentia causam
ꝓpter qͣm pͥncipalis constitutio habentẽ. filios &
uxorẽ ad ep̃atus ordinẽ ꝓmoueri ꝓhibet salua
dispositione concilii muniremꝰ. Quade re sũmo

Expanded text:
e Syracusanae urbis antistite optaveramus in ipso initio gloriae vestrae desideriis obedire, nisi nos multiplex ratio ipsius non paucis temporibus ordinationem differre sacerdotii coegisset, ob hoc, quod vel personae qualitas sicut et vos melius nostis, vel superstes uxor aut filii per quos ecclesiastica solet periclitari substantia nostros animos diutius ab ejus ordinatione suspenderent. Et quantum ad cautelam humanam pertinet, integro paene anno distulimus, opinantes, quod in melius Syracusanorum provenire posset electio. Sed quia in voluntatis suae proposito irrevocabiliter perstitelo amplius insanirent sicut filii nostri magnifici viri praetoris testificatione didicimus, inter hujusmodi ambiguitates illud consultius judicavimus faciendum, ut congrua providentia causam, propter quam principalis constitutio habentem filios et uxorem ad episcopatus ordinem promoveri prohibet, salva dispositione consilii muniremus. Qua de re summo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbata. Qui uͦ iã ctate gnͣdeuus melioris ꝓpositi
conu̾satiõe ꝓuocatꝰ ex laico ad sacrã miliciã
ꝑuenire festinat. desiderii sui fructũ ñ alit̾ ob¬
tinebit. nͥ eo qͦ baptizat᷑ tẽꝑe statĩ lectoꝵ aut
exorcistaꝵ num̾o societ᷑. si tñ eũ unã habuisse
uł habere ⁊ hanc uͥginẽ accepisse const et uro¬
rẽ. Qui dũ initiatꝰ fu erit expleto bicnnio ꝑ
ad diaconatũ si ꝑ hec tẽꝑa dignꝰ uidicatꝰ fuerit
ꝓmoueat᷑. E xin iã accessu tẽpoꝵ p̃sbit̾io uł ep̃a¬
tui si cũ plebis ac cleri euocau̾it electio. ñ ĩmeri¬

Expanded text:
. Qui vero jam aetate grandaevus melioris propositi conversatione provocatus, ex laico ad sacram militiam pervenire festinat, desiderii sui fructum non aliter obtinebit, nisi eo quo baptizatur tempore, statim lectorum aut exorcistarum numero societur, si tamen unam habuisse vel habere, et hanc virginem accepisse constet uxorem. Qui dum initiatus fuerit expleto biennio, pad diaconatum, si per haec tempora dignus judicatus fuerit, provehatur. Exinde jam accessu temporum presbyterio vel eptui, si eum plebis ac cleri evocaverit electio, non immeri
Abbreviated transcription (Latin):
n singłis gͣdib hec tẽꝑa st̃ obseruanda. si
ab infantia eccliasticis mͣystus nom̃ dederit. ut
uit̾ lectores ⁊ exorcistas qͥnq̃nnio teneat᷑. exin
dictionẽ diaconatꝰ si m̾et᷑ accedat. In qͦ ordine.
qͥnq: annis si inculpate gesserit. adherete debe.¬
bit. exin suffragantib stipendiis ꝑ tot gͣdꝰ datis
loco si eũ exactior ad bonos mores uita ꝓduxerit:
teneant᷑. si meruer in ordine. ẽẽ cłicatꝰ. It̾ syritiꝰ¬
obseqͥis a sua infantia ante pub̾tatis annoᷤ
baptizari.⁊ lectoꝵ debet minist̾io sociari. Qui
ab accessu adolescentie usq ad t̾cesimũ etatis
tentꝰ. accolitꝰ⁊ subdiac̃. eẽ debebit. pꝰque ad di¬
aconii gͣdũ si seipsũ pͥmitꝰ ꝯtinentia p̃cunte dig¬
nũ ꝓbau̾it. accedat. Ubi si ultͣ .u. annos lauda¬

Expanded text:
n singulis gradibus haec tempora sunt observanda, si ab infantia ecclesiasticis ministeriis nomen dederit, ut inter lectores et exorcistas quinquennio teneatur, exindictionem diaconatus, si meretur, accedat, in quo ordine quinque annis, si inculpate se gesserit, haerere debebit. Exinde suffragantibus stipendiis, per tot gradus datis loco, si eum exactior ad bonos mores vita perduxerit, teneantur, si meruerunt esse in ordine clericatus. C. IIobsequiis a sua infantia, ante pubertatis annos baptizari, et lectorum debet ministerio sociari. Qui ab accessu adolescentiae usque ad trigesimum aetatis tentus, acolythus vel subdiaconus esse debebit; postque ad diaconii gradum, si se ipse primitus continentia praeeunte dignum probaverit, accedat: ubi si ultra quinque annos lauda
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs ñ habet uxorem. & ꝓ uxore
concubinã habet. a cõmunione ñ repellat᷑.
tam̃ ut uniꝰ mulieris scilicet aut uxoris aut con¬
rus de distantia noui & uet̾is testam̃ti. De¬
p̃iano ñ dicã plurimas. s nec duas simul ha¬
bere licitũ est. nͥ unã tantũ. aut certe uxorẽ.
aut loco uxoris si conunx de est concubinam.

Expanded text:
i non habet uxorem et pro uxore concubinam habeat, a communione non repellatur; tantum aut unius mulieris, aut uxoris, aut conrus de distantia novi et veteris testamenti. Christiano non dicam plurimas, sed nec duas simul habere licitum est, nisi unam tantum aut uxorem, aut certe loco uxoris si conjux deest concubinam.
Abbreviated transcription (Latin):
etropolitanũ urm̃ in aliqͦ pp̾onẽ ñ p̃suma¬
tis. excepto si rpdñ optamꝰ cont̃ eundẽ tios
aliqͥd cause. hr̃e. contingat. ut ob hoc sedis aplice
zachii

Expanded text:
etropolitam vestrum in aliquo postponere non praesumatis: excepto si, ut non optamus, contra eumdem vos aliquid causae habere contingat, ut ob hoc sedis apostolicae zachii
Abbreviated transcription (Latin):
& bib̾e. qͥa in uet̾i testam̃to ꝓhibuit dñs paneᷤ sc̃os come¬
dere filiis isrł. nͥ tantũm aaron & filiis eiꝰ paneᷤ qͥ lon¬
te. lucidiores eẽ uident᷑. qua fronte aut qͣ con¬
scientia oblationes tuultis acciꝑe. qͥ uix ualetis
ꝓ uob̃̾. nedũ ꝓ aliis p̃ces offerre: Quia pͣuum
onẽ hanc fieri. & nos om̃s fimilit̾ in eisłe ꝑsistere
uolumꝰ. ut nullꝰ audeat irritũ facere hoc quod
constitutũ ẽ. si in ꝑpetua dap̃natione nolũit ꝑsis¬
concilio hoc constituerunt. temerarius p̃sump
cło sit colligat: damnatus. Respondert om̃s

Expanded text:
et bibere, quia in veteri testamento prohibuit Dominus panes sanctos comedere filiis Israel, nisi tantummodo Aaron et filiis ejus, qui panes lonte lucidiores esse videntur. Qua fronte aut qua conscientia oblationes vultis accipere, qui vix valetis pro vobis, nedum pro aliis Deo preces offerre? quia pravumanctionem fieri, et nos similiter in iisdem persistere volumus, ut nullus audeat irritum facere hoc, quod constitutum est, si in perpetua damnatione noluerit persisconcilio hoc constituerunt, temerarius praesumptculo sit colligatus et condemnatus. Responderunt omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
i xpranoꝵ intus meccłiȩ societate consti¬
tittoꝵ in aliquo tali fu̾i̾t peitato dep̃hensus.
ut anathemate dignus habeat᷑: fiat hoc ubi
ꝑicłm sasmatis nullũ est.Infra. Quando cuiꝰq¬
crimen notũ ẽ ⁊ om̃ib exccrabile apparet ut uł
nullos ꝓrsꝰ uł ñ tales habeat defensores ꝑ qͦs
possit scisima contingere. ñ dormiat. seueritas
nati em̃ ad uttã. sine correctione mutant᷑. sicut
petaꝰ quẽ. dñs respiciens nemine coripiente.
cõmouit acd latrimas: p̃sciti ad mortẽ int̾ flagal¬
la detiores fiunt. sicut pharao. Bonis gͦ suꝑflua
damnandis inueniunt᷑ hȩc inutilia. His ita
respondet᷑. auctoritate s g̃ci. augustim.

Expanded text:
 fratrum intus in ecclesie societate constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi periculum schismatis nullum est et infra. Quando cuicrimen notum est et omnibus execrabile apparet, ut uel nullos prorsus uel non tales habeat defensores, per quos possit schisma contingere, non dormiat seueritas nati enim ad vitam sine correptione mutantur sicut Petrus, quem Dominus respiciens nemine corripiente commovit ad lacrimas. Praesciti ad mortem inter flagella deteriores fiunt, sicut Pharao. Bonis ergo superflua, damnandis haec inveniuntur esse inutilia. His ita respondetur auctoritate Gregorii et Augustini.
Abbreviated transcription (Latin):
at de manu ep̃i libellũ in quoscͥpti st̃ exorcis
& habito potestatẽ imponendi manꝰ suꝑ ener¬
guminũ. siue baptizatũ. siue cathetuminũ. Etẽ.¬
ector cũ ordinat᷑. faciat de
illo u̾bũ ep̃c ad plebem. indicans eiꝰ fidem ac ui¬
tam atq ingeniũ. Post hȩc spectante. plebe tra¬
dat ci codicem. in quo lecturus est dicens: Accipe
& esto relator uerbi dĩ. habiturus si fidelit̾ & uti¬
liter impleueris officium cum illis partẽ qui uer¬
bum dĩ ministrauerint. Item.

Expanded text:
at de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcism707 habeto potestatem imponendi manum super energumenum, sive baptizatum, sive catechumenum. ector, cum ordinatur, faciat de illo verbum episcopus ad plebem, indicans ejus fidem, ac vitam atque ingenium. Post haec spectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus est, dicens: Accipe et esto relator verbi Dei, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum eis qui verbum Dei ministraverint. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ne crecdulitatis clarificati baptitent᷑. Iysis ĩ ꝗd̾
m baptismo Polliciti st̃ summope ẽ attenden¬
dũ. ne ñ infideles. s fideles inuemant᷑. Ipsi
ũ q̃ infidelitatis nota asꝑgunt᷑ infames esfi¬
ciunt᷑. atq intͥ fideles minime reputantus.
Het uͭ statitta nulla debent rinibitate conuielli.
nulla nouitate mutari: qͥa alia ratio ẽ crea¬

Expanded text:
ne credulitatis clarificata baptizentur. Ipsis quoque quod in baptismo polliciti sunt summopere est attendendum, ne infideles, sed fideles inveniantur. Ipsi vero, qui infidelitatis nota adsperguntur, infames efficiuntur, et inter fideles minime reputantur.Haec vero statuta nulla debent improbitate convelli, nulla novitate mutari, quia alia ratio es
Abbreviated transcription (Latin):
sens fuisset. ualidȩ erant. S qͥa adũsario ab¬
sente gesta quȩ nob̃ recinsuit facta legantur.

Expanded text:
sens fuisset, validae erant. Sed, quia adversario absente gesta, quae nobis recensuit, facta leguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Statutũ ẽ a sacro comientu ut si qͥs sponsam
altius rapuerit. publica penitentia multet᷑.
sine spe coniugii maneat. ⁊ si ipsa eid̃c cͥmim
ꝯsentiens ñ fui̾t. licentia nubendi alii ñ neget.
ad satisfactionẽ anathemnatiret᷑. Apparet. gͦ¬
hanc ñ fuisse comugẽ. cui uiuente sponso
⁊ his omĩb argum̃tis comuges ñ ẽẽ ꝓbant᷑
S sciendũ ẽ qd̾ comugiũ desponsatiõt itia

Expanded text:
Statutum est a sacro conventu, ut si quis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetuad satisfactionem anathematizentur. CAP. hanc non fuisse conjugem, cui vivente sponso et his omnibus argumentis conjuges non esse probantur? Sed sciendum est, quod conjugium des
Abbreviated transcription (Latin):
dalirauerit manꝰ a cõpage corꝑis auferat᷑. qͥa
meliꝰ ẽ his in scło carere mbris: qmͣ cũ tꝑsis mn
et̾na ire supplicia. Nam suꝑfluo extͣ eccłiam po¬
sitis resistimꝰ: si ab his qͥ intꝰ st̃ in eis ꝯͦs ãeci¬
piunt uulneram̃. Abicienda ꝓrsꝰ pestifera hec
a sacerdotali uigore pacientia ẽ. q̃ sibimet.
peccatis alioꝵ parcendo. ñ parcit. Itẽ ex concił car¬
Et sodalitates ⁊ conuuua ħeticoꝵ clerici

Expanded text:
izaverit manus, a compage corporis auferatur: quia melius sit his in Ecclesia carere membris, quam cum ipsis in aeterna ire supplicia . Nam superfluo extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui intus sunt in eis quos decipiunt vulneramur. Abjicienda prorsus pestifera haec a sacepeccatis aliorum parcendo, non parcit. CEt sodalitates et convivia haereticorum clerici
Abbreviated transcription (Latin):
aut somno deditꝰ tardus ad eccłiam surgit. qͦti¬
ens excepto filioꝵ desiderio uxorẽ suã agnouerit.
firmos tardiꝰ uisitauerit. si discordes ad concor¬
diã reuocare neglexerit. si plus aut ꝓximum¬
aut uxorẽ. aut filiũ. aut seruũ exasꝑauerit.
qm oportet. si ampliꝰ fuerit. hlanditus qͣm o¬
portet. si cuicũq maiori ꝑsone aut ex uolunta¬
te aut ex necessitate adulari uoluerit. si pauꝑi¬

Expanded text:
aut somno deditus tardius ad eccaut somno deditus tardius ad ecces, excepto desiderio filiorum, uxorem suam cognoverit; firmos tardius visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit, si plus aut aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius fuerit blanditus quam expedit. Si cuicumque majori personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari voluerit. Si pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ testimoniũ. furtũ. rapina. suꝑbia. inui¬
dia. auaricia. & si longo tẽpore teneat᷑ iracun¬
dia. & ebrietas si assidua sit in eoꝵ numero cõ¬
putatur. Quicũq enĩ aliqͦd de istis peccatis in
se regnare cognouerit. nͥ digne cm̃dauerit. & si
habuerit spatiũ longo tẽpore penitentiã ñ ege¬
rit. & largas elemosinas ñ erogauerit. & a pecca¬
tis ipsis ñ abstinuerit. illo tnsitorio igne de quo
apłs ait purgari ñ poterit. s et̾na illũ flamia
sine ullo remedio cruci abit. Quȩ. autẽ st̃ mi¬
nuta peccata. licet om̃ib nota sint. tam̃ quia lon¬
gũ est ut omĩa replicent᷑. opꝰ est ut ex bis uł ali¬
qua nominemꝰ. Quociens aliqͥs in cibo aut in¬
potu plus accipit. qmͣ necesse est: ad minuta pec¬
cata nouerit ꝑtinere. quotiens plꝰ loquit᷑ quã
oportet. plus tacet qm expedit. qͦtiens pauꝑem
importune petentẽ. exasꝑat. qͦtiens cũ sit sanus
corpore aliis ieiunantib prandere. uoluerit.

Expanded text:
furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et si longo tempore teneatur, iracundia, et ebrietas, si assidua sit, in eorum numerum computantur. Quicunque enim aliquod de istis peccatis in se dominari cognoverit, nisi digne se emendaverit, et si habuerit spatium, longo tempore poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et a peccatis ipsis abstinuerit, illo transitorio igne, de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. § 7. Quae autem sint minuta peccata, licet omnibus nota sint, tamen quia longum est, ut omnia replicentur, opus est, ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis in cibo aut potu plus accipit, quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere; quoties plus loquitur, quam oportet, aut plus tacet, quam expedit; quoties pauperes importune petentes exasperat; quoties quum sit sanus corpore, aliis jejunantibus prandere voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
semel cõmissa ad danationẽ sufficiunt. Multa¬
& enĩ ex deliberatione. ꝓcedunt. quȩ nͥ sepiꝰ ite¬
rata & in consuetudinẽ fuerint deducta. gra¬
qͥa & si quadã ratione crimina appellent᷑. tam̃
mortifera & capitalia ñ st̃. Unde augustinꝰ in
omelia de igne purgatorio. exponcus uerba
credunt qͦd si suꝑ fundam̃tũ xp̃i crimina ca
pitalia edificant. peccata ipsa ꝑ ignẽ purgato¬
riũ possint purgari. & ipsi postea ad uitã ꝑpe¬
est. quia ipsi se seducunt. qͥ sic sibi blandiuntur.
Illo enĩ transitorio igne de quo dicit apłs ipse¬
saluus erit. sic tam̃ qͣsi ꝑ ignẽ. ñ capitalia s mi¬
nuta peccata purgantur. De quib &si ñ omĩa
uł aliqua cõmemoranda st̃: ne aliqͥs inaniter
excusare se conetur. & dicat se nescire quȩ st̃ illa
minta peccata. quȩ crimina capitalia. & qmuis¬

Expanded text:
onem sufficiunt. § 5. Multa enim ex deliberatione procedunt, quae nisi saepius iterata et in consuetudinem fuerint deducta, quaquia etsi quadam ratione crimina appellentur. tamen mortifera, et capitalia non sunt. Unde Augustinus in homilia de igne purgatorio, exponens verba credunt; quod si supra fundamentum Christi capitalia crimina aedificent, peccata ipsa per ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad vitam perpecorrigendus est, quia ipsi se seducunt, qui taliter sibi blandiuntur. Illo enim transitorio igne, de quo dicit Apossalvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantur: de quibus, etsi non omnia, vel aliqua commemoranda sunt, ne aliquis se inaniter excusare conetur, et dicat se nescire quae sunt minora peccata, vel quae crimina capitalia. §
Abbreviated transcription (Latin):
bit ad occeanũ est ide. Nomine. autẽ criminis
qͦdlibet ctiã peccatũ intelligit᷑. Unde in eadem
ut sine peccato sit aliqͥs. S talis cligat᷑. cuiꝰ cõ¬
paratione cęt̾i grex dicant᷑. In epła uͦ ad titũ
gim̃ uocat᷑ criminale peccatũ. uł criminalis
infamia. Unde ibi legitur. Crim̃ est querela
id est peccatũ. accusatione. & dãnatione dignũ.
Qd̾ autẽ sine crimine iubet᷑ esse qͥ in epm eligi¬
tur. ñ ante baptisma s post baptisma intelłi¬
gendũ est. ut a tẽpore scilicet baptismatis nul
liꝰ criminis conscientia mentẽ eiꝰ remordeat.
tens omẽ peccatũ. qd̾ ex deliberatione ꝓcedit.
Unde beda suꝑ epłam iacobi. peccata quȩ ex
ignorantia uł infirmitate. humana cõititun¬
tur dicit & p̃cipit alterutrũ confiteri. qͥa faci¬
le dumiitunt᷑. Quecũq uͦ sunt ex deliberatione.
ñ nisi ꝑ penitentiã. Hinc etiã augustinꝰ ait.

Expanded text:
idem est. § 2. Nomine autem criminis quodlibet peccatum intelligitur; unde in eadem ut sine peccato aliquis sit: sed talis eligatur, cujus comparatione ceteri grex dicantur. In epistola vero ad Titum crimen vocatur criminale peccatum vel criminalis infamia: unde ibi legitur: Crimen est querela, id est peccatum accusatione et damnatione dignum. § 3. Quod autem sine criminatione jubetur esse qui in episcopum eligitur, non ante baptisma, sed post baptismum intelligendum est: ut a tempore videlicet baptismatis nullius criminis conscientia mentem ejus remordeat.tens omne peccatum, quod ex deliberatione procedit. Unde Beda super epistolam Jacobi: Peccata, quae ex ignorantia vel infirmitate humana committuntur, dicit et praecipit alterutrum confiteri, quia facile dimittuntur: quaecunque vero fiunt ex deliberatione, non nisi per poenitentiam. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb testificantib possint conuinci. cuiꝰ sententia
sint soluendi uł danandi breuit̃ consideremꝰ.
ac pͥmũ a pontificali gradu incipientes qualem
oporteat eũ esse qͥ in ep̃m ẽ ordinandus diligent̃
inuestigemꝰ apłĩ regulam secuti. quã in huiꝰ mo¬
di re tẏmotheo & tito scribit dicens. Oportet

Expanded text:
 possint convinci: cujus sententia sint absolvendi vel condemnandi, breviter consideremus. § 1. Ac primum a pontificali gradu incipientes, qualem oporteat eum esse, qui in episcopum est ordinandus, diligenter investigemus, Apostoli regulam secuti, quam in hujusmodi re Timotheo et Tito scribit dicens: Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ pb̃ri. s qͥa caduco morbo laborat. ⁊ ipsi in¬
p̾sentiaꝵ hoc agnouimꝰ. ñ ausi fuimꝰ conce¬
dere sͥ ut offerret. uł missam celebraret. Quia
uͦ languor in culpa ñ ẽ: suꝑ hac re auctorita¬
tis nr̃e decreto consulendo delib̾auimꝰ. Con¬
sulimnꝰ itaq ut si freq̃nt̾ hoc morbo tangitur.
ab oblatione ⁊ missaꝵ celebratione om̃imodiᷤᷤ
phibeat᷑. Indecens enĩ ẽ ⁊ ꝑiculosũ. ut in con¬
secratione eucharistiȩ. morbo uictꝰ epilentico
cadat. Si uͦ di miscłia conualuerit. qm̃i qͥdẽ
ñ culpa s infirmitas ẽ in causa. tu sacͥficare.

Expanded text:
bo laborat, et ipsi impraesentiarum hoc agnovimus, non ausi fuimus concedere sibi ut offerret vel missam celebraret. Quia vero languor in culpa non est, super hac re auctoritatis nostrae decreto consulendo deliberavimus. Consulimus itaque ut, si frequenter hoc morbo tangitur, ab oblatione et missarum celebratione modis omnibus prohibeatur. Indecens enim est et periculosum, ut in consecratione eucharistiae morbo victus epileptico cadat. Si vero Dei misericordia convaluerit, quandoquidem non culpa, sed infirmitas est in causa, eum sacrificare
Abbreviated transcription (Latin):
Unde cũ nos uramꝰ ñ daturos alicui aliquid
sine quo ut᷑q salus potest. eẽ incolumis. ⁊ si
aliq̃ ex eo sͥ commoditas p̃staret᷑ nulla tñ auc¬
toritate. iuram̃tum seruare ꝓhibemur. dum¬
mͦ sit nob̃ alia uia netessitatib eiꝰ subuemen¬

Expanded text:
us, nos non daturos aliquid alicui, sine quo utraque salus ejus potest esse incolumis, etsi aliqua ex eo sibi commoditas praestaretur, nulla tamen auctoritate juramentum servare prohibemur, dummodo sit nobis alia via necessitatibus ejus subvenien
Abbreviated transcription (Latin):
iurii. qui ad peierandũ archydiaconũ cogebat.
facile potest discermi. Si eñ consentiens pari
pena cũ faciente puniendus ẽ: multomagis
ille qui cogit reus admissi criminis ꝓbatur.
Unde pius p̃p ait.

Expanded text:
iurii, qui ad peierandum archidiaconum cogebat, facile potest discerni. Si enim consentiens pari pena cum faciente puniendus est, multo magis ille qui cogit, reus admissi criminis probatur. Unde Pius Papa ait:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nescit᷑ eẽ consanguinea. uł qͥa credit᷑ ẽẽ ui¬
dua. aliud si idõ putat᷑ licita qͥa consangnine¬
aꝵ comunctio. uł relictaꝵ copła nullo iure cre¬
dat᷑ ꝓhibita. Hinc ẽ enĩ ignorantia iuris que
neminẽ excusat: nisi cũ ꝑmitit᷑ uis ignorare:
uͥ uͦ ignorantia facdi qua quisq excusat᷑ fere.
ꝓmissionis. ex p̃cepto dm̃ eẽ delendas.s igno¬
rabant gabaonitas incolas eẽ terre ꝓinissiõis.
Ignorabant siquidẽ factũ: s ñ ignorabant ius
facti. Atq: idõ ⁊ si illicitũ eẽt quod iurauerunt.¬
runt. Quod autẽ illicitũ iuram̃tum seruati

Expanded text:
a nescitur esse consanguinea vel quia creditur esse vidua. Aliud si ideo putatur licita, quia consanguineorum coniunctio vel relictarum copula nullo iure credatur prohibita. Hic enim est ignorantia iuris, que neminem excusat, nisi cui permittitur ius ignorare; ibi vero ignorantia facti, qua quisque fere promissionis ex praecepto Domini esse delendas; sed ignorabant Gabaonitas esse incolas terrae promissionis. Ignorabant siquidem factum, sed non ignorabant jus facti, atque ideo, etsi illicitum esset quod juraverunt,runt.
Abbreviated transcription (Latin):
tigerit aliqͥd istoꝵ deeẽ : ꝓhibet᷑ seruari. Ali¬
qñ namq iuram̃to deẽ austicia. ueluti cũ qͥs¬
piã post uotũ castitatis ducit uxorẽ. iuram̃to
firmans se numqm̃ ab ea discessurũ. Quod
auctoritate tñ augustim seruari p̃cipitur
Hoc autẽ si quis contendat p̃rogatiua con¬
iugii ñ ꝓpter religionẽ uirisiurandi serua¬
ri: animaduertat gabaonitas obsolam re¬
ligionem contͣ dñ p̃ceptum rescruatos. Cũ
g omne dm̃i p̃ceptum iustum sit patet ciui¬
sticiam deẽe: quod eiꝰ p̃cepto contͣrium inue
nit᷑. Iudiciũ qͦ aliqñ iuram̃to constat deeẽ.
ueluti cum ꝓpͥa temeritate aliquis ductꝰ. se ii
rat manducaturũ: ⁊ bibiturũ hoc qmuis le¬
uitate indiscreta illicitũ ꝓbetur: ñ tn idoui¬
olari ꝓhibetur. Iiiramentũ itaq multiplici¬
ter illicitũ intelligit᷑. E st enĩ illicitũ aliqñ

Expanded text:
 deesse prohibetur servari. § 2. Aliquando namque juramento deest justitia; veluti, quum quispiam post votum castitatis ducit uxorem, juramento firmans, nunquam se ab ea discessurum, quod, auctoritate Augustini servari praecipitur. Hoc autem si quis contendat praerogativa conjugii, non propter religionem jurisjurandi servari, animadvertat, Gabaonitas ob solam religionem contra Domini imperium reservatos. Quum ergo omne Domini praeceptum justum sit, patet ei justitiam deesse, quod ejus praecepto contrarium inve. Judicium quoque aliquando juramento constat deesse, veluti, quum propria temeritate aliquis ductus jurat se manducaturum et bibiturum. Hoc quamvis levitate indiscreta illicitum probetur, non tamen ideo violari jubetur. § 4. Juramentum itaque multipliciter illicitum intelligitur. Est
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣ in consid̾ate incircũspecte aliqͥd iurat᷑. quo
nec corꝑał. nec sp̃uał salus adimit᷑: ⁊ sine qͦutͣq:¬
salus reꝑari. ⁊ uita conseruari ñ ualet. uelii
dũ aliqͥs a parentib coactus ut clericatꝰ tonsu¬
ram uł religionis uestem suscipiat. se neutrũ
uideat᷑ rep̃hensibile. qͥa opus caritatis iuramͣ¬
to se ñ facturũ ꝓimsit. nulla tñ auctoritate
seruari ꝓhibet᷑: qͥa ⁊ si numqmͣ clericatꝰ ton

Expanded text:
quando inconsiderate et incircumspecte aliquid iuratur, quo quando inconsiderate et incircumspecte aliquid iuratur, quo nec corporalis nec spsalus reparari et vita conservari valet: veluti dum aliquis a parentibus coactus, ut clericatus tonsuram vel religionis vestem suscipiat, se neutrum videatur reprehensibile, quia opus caritatis juramento se non facturum promisit, nulla tamen auctoritate servari prohibetur, quia, etsi nunquam cleri
Abbreviated transcription (Latin):
uiiat᷑. in tm̃ natura uitiosum ẽ . uł uitã adi¬
mens. ut adultium. homicidiũ. ⁊ his similia.
uł reꝑari ñ ꝑmittens. ueluti cũ inimico ad pa¬
cem ñ redire indigenti ñ miscditer subueni¬
ram̃to firment᷑. tñ seruariñ debent. crta hȩc
aũt iuram̃ta intelligenda sunt que de illici-¬
tis iuram̃tis ñ obseruandis supͣ statuta legun
tur uł sine quo utraq salus reꝑari uł conser¬
uari ñ possit. fidem ꝓmissam seruare ꝓhibet᷑.
Quoꝵ exempla p̃missȩ auctoritates subiciunt.
Dũ eñ qui homicidiũ facere. uł alim̃ta inatͥ.
⁊ fr̃ib ñ subministiare. in adultio ꝑseuerare.
uł ad pacẽ cum adu̾sario ñ redire. iuram̃tum
p̃stando uł ꝓmiserit: salubriori confilio illici
causis extͣ uenientib. ueluti eũ aliqͥs post uo¬
tum castitatis. iurat alicui se. habiturũ eam
coniugem. Coniugẽ nãq habere in seipso
uari. s uolatione uoti. penitentia iubet᷑ sͥ
indici. Ex mͦ iurandi tc̃ ẽ illicitũ iuram̃tum.

Expanded text:
uratur, in sui natura vitiosum est vel vitam adimens, ut adulterium, homicidium, et his similia; vel reparari non permittens, veluti cum inimico ad pacem non redire, indigenti misericorditer non subvenidebent. Circa haec utique juramenta intelligenda sunt quae de illicitis juramentis non observandis supra statuta legunttur, vel sine quo utraque salus reparari vel confirmari non possit, fidem promissam servare prohibetur; quorum exempla praemissae auctoritates subjiciunt, dum eum, qui homicidium facere, vel alimenta matri et fratribus non subministrare, in adulterio perseverare, vel ad pacem cum adversario non redire, juramentum praestando promiserit, salubriori consilio illicitcausis extra venientibus; veluti quum aliquis post votum castitatis jurat alicui se habiturum eam in conjugem. Conjugem namque habere in se ipsovari, sed de violatione voti penitentia iubetur sibi indici. Ex modo iurandi tunc est illicitum iuramentum
Abbreviated transcription (Latin):
in semetipso danatꝰ. S qͥ sententiã suã qͣuis
falsam atq ꝑu̾sam. nulla ꝑu̾sa anmositate
defenditnt p̃sertim qu̾a ñ audatia suȩ¬
p̃sumptionis peꝑerunt.s a seductis atq iñ
errorẽ lapsis parentib acceꝑunt. quert̃ aũt
canta sollicitudine ueritatẽ. corrigi parati
cũ inuenerint: neqͣqmͣ int̾ sunt int̾ ħeticos

Expanded text:
in semetipso dampnatus Sed qui sententiam suam quamvis falsam atque perversam nulla pertinaci animositate defendunt praesertim quam non audatia sptionis perceperint, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, querunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi parati cum invenerint, nequaquam sunt inter hereticos
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ omĩum mat̾na caritate conqͥrens.
tamꝙͣ int̾ freneticos ⁊ letargicos estuans. nũ¬
quidd contemnere. numqͥd desistere uł de¬
bet uł potest: Utrisq si necesse ẽ sit mo¬
lesta. quȩ neutͥs ẽ inimica. Nam ⁊ frenetici
nollunt alligari.⁊ letargici noliuit excitari.
s. ꝑseuerat diligentia caritatis. frenencũ liga¬
re. litargicũ stimulare. ambos amare. ambo of¬
fendunt᷑. s: ambo diligunt᷑. ambo molestari.
qm̃diu egri sunt indignant᷑. s: ambo sanati
ẽ auferendus quẽ male imetunt ñ sacram̃ta
quȩ similit̾ acceꝑunt. quȩ ad penã suã portaił.
crimina sunt pumenda: qnͣdo salua eccłie pa¬
ce feriri possunt. In qͦ tñ discretio ẽ adhibenda.
Aliqũ enĩ delinquentiũ inultitudo diu ꝑ paci¬
entiã ad penitentiã ẽ expectanda. aliqñ in
pautis ẽ punienda: ut. eoꝵ exemplo cet̾i ter¬
reant᷑. ⁊ ad penitentĩã ꝓuocent᷑. Hinc eũ dis¬
cipłi cęlesti igne samaritanos uellent consu¬

Expanded text:
salutem omnium materna caritate conquirens tamquam inter phreneticos et lethargicos aestuans? numquid contemnere, numquid desistere uel debet uel potest? utrisque sit necesse est molesta, quia neutris est inimica. nam et phrenetici nolunt ligari et lethargici nolunt excitari; sed perseuerat diligentia caritatis phreneticum castigare, lethargicum stimulare, ambos amare. ambo offenduntur, quamdiu aegri sunt, indignantur, sed ambo sanati est auferendus, quem male imbiberunt, non sacramenta, quae similiter acceperunt, qucrimina sunt punienda, quando salva pace ecclesiae feriri possunt; in quo tamen discretio aAliquando enim delinquentium multitudo, diu per patientiam ad penitentiam est expectanda. Aliquanpaucis est punienda, ut eorum exemplo ceteri terreantur, et ad poenitentiam provocentur. Hinc, quum discipuli coelesti igne Samaritanos vellent consu
Abbreviated transcription (Latin):
subdiacono usq ad lectores om̃s subdi bean¬
pb̃r. pb̃ro diaconꝰ. diacono: subdiac̃. subdia¬
cono a colitꝰ. acolito exorcista. exorciste lector.
lectori ostiariꝰ. ostiario abbas. abbati monachꝰ.
in om̃i loco rep̃sentet obseqͥũ suũ. siue in publi¬

Expanded text:
subdiacono usque ad lectores omnes subdibytero diaconus, diacono subdiaconus, subdiacono acolythus, acolytho exorcista, exorcistae lector, lectori ostiarius, ostiario abbas, abbati monachus in omni loco repraesentent obsequium, sive in publi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. qd illud ei flagicium faciꝰq temissũ sit. Et tñ
consecuta sunt q̃ d̃s fuerat cõminatꝰ. ut sic humilia¬
erat cõminatꝰ cur dimisso pecco qd̾ erat ei minatꝰ
impleuit. nisi quia rectissime si dictũ fu̾it respõ¬
detur remissionẽ illã pecc̃i factã ue homo aꝑcipi¬

Expanded text:
i flagitium facinusque remissum sit; et tamen consecuta sunt quae deus fuerat comminatus, ut sic humiliaerat comminatus, cur dimisso peccato quod erat minatus inpleuit?\' nisi quia rectissime, si dictum fuerit, respondebitur remissionem illam peccati factam, ne homo a percipi
Abbreviated transcription (Latin):
sermone dirico de abrahã. Medicina miscđie
tollit peccã magna. Habemꝰ plura subsidia. quibꝰ
pecca nr̃a redimamꝰ. Pecumã habes. redime peccĩn
taũ. Non uenalis ẽ. dñs. s tu ipse uenalis es. Pc̃ecĩs
a pecc̃o lib̾at. Crimina g̃ elemosinis redimunt᷑.¬

Expanded text:
sermone in Dominica de Abraham. Medicina misericordiae tollit peccata magna. Habemus etiam plura subsidia, quibus peccata nostra redimamus: pecuniam habes, redime peccatum tuum. non uenalis est dominus, sed tu ipse uenalis es. peccatis a peccato liberat. Crimina ergo eleemosynis redimunt
Abbreviated transcription (Latin):
mus .s. illa utiq quȩ humatia sragilitate. qmͣnus
patua. tñ crebra subrepunt: quȩ si collecta contͣ nos
sũ̾int. ita nos grauabunt & oppͥment. sicut ununi
aliqd̾ grande pecc̃m. Quid enĩ int̾est ad naufragiũ
utrũ uno grandi fluctu nauis oꝑiat᷑ & obruat᷑ an
paulatĩ subrepens aqua in sentiuã a ꝑ negligen¬
tiã derelicta atq contẽpta impleat nauẽ atiy sub¬
mergat: ꝑpt̾ hȩc ieiunia. ȩlemosine. & orõnes
inuigilant. In quibꝰ cum dicimꝰ dimitte nobis
sic̃ o nos dimittimꝰ. & c̃. manifestaniꝰ ht̃e nos qd̾
nob̾ dimittat᷑. atq in his uerbis humiliatites ani¬

Expanded text:
sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittat
Abbreviated transcription (Latin):
te subeunda ẽ. Primũ quidẽ quia nemo uitã
ȩłnam incorruptibilẽ inmortalẽq desid̾at. nisi
cũ uitȩ huiꝰ temꝑalis. corruptibilis & mortalis
cationẽ baptismi nascit᷑. ut quẽ admodũ ibi de¬
ponit om̃ia peccã pretita. ita etiã staũ mortalita¬
tẽ ipsã carnis corruptionẽꝙ uitȩ deponat Terꝰ¬

Expanded text:
 quia nemo vitam aeternam, incorruptibilem, immortalemque desiderat, nisi eum vitae hujus temporalis, corruptibilis, mortalisque tificationem Baptismi nascitur, ut quemadmodum deponit ibi omnia peccata praeterita, ita etiam statim mortalitatem ipsam carnis corruptionemque deponat
Abbreviated transcription (Latin):
ac si ꝑ euugłm iurauerit: licet ille cin iurat.
idõ suꝑ lapidẽ illum iurare fecerit. neñ ob
seruando quod ꝓmittit. reatu purii teneat᷑.
Item obicit᷑ de ciuib qui credunt se iurare
obȩdituros consulib suis in om̃ib quȩ sͥ im¬
ꝑata fuerint ꝓ honore suȩ ciuitatis. ne uͦ obe¬
dientiã recusantes reatu ꝑiurii se illaqueatit.
supponit᷑ breue iuraturis. in qͦ aliud contine¬
tur qm se. iuraturos arbitrent᷑ uideł. ne pa¬
dum in nilum conu̾tant. uł aliqͥd hutꝰ modi
faciant. Si gͦ contͣ hoc qd̾ se iurasse credidant
consulib suis. obedientiã denegarent: nũqͥ d
impetitus. innocentiã suã uellet asserere iura¬
ret aũt se ab obiectis sic eẽ immunẽ sicut
in breui illo contineret᷑. qd̾ manib suis scͥp¬
sisse arbitrat᷑. contineat᷑ aut in illo hunc eẽ
bitur. ᷤᷤ Aut numqͥd potit argui se iurasse
adulterii aut furti reatũ incurrisse: Nai

Expanded text:
angelia juraverit, licet ille, cui jurat, ideo super lapidem illum jurare fecerit, ne, non servando quod promittit, reatu perjurii teneantur. § 2. Item objicitur de civibus, qui credunt se jurare obedituros consulibus suis in omnibus, quae sibi imperata fuerint pro honore suae civitatis; ne vero, obedientiam recusantes, reatu perjurii illaqueentur, supponitur breve juraturis, in quo aliud continetur, quam se juraturos arbitrentur, videlicet ne Padum in Nilum convertant, vel aliquid hujusmodi faciant. Si ergo contra hoc, quod se jurasse crediderant, consulibus suis obedientiam denegarent, numquid impetitus innocentiam suam vellet asserere, juraret autem se ab objectis sic esse immunem, sicut in brevi illo continetur, quod manibus suis se scripsisse arbitratur, contineatur autem in illo, hunc reubitur? aut numquid poterit argui, se jurasse, adulterii aut furti reatum incurrisse? Non.
Abbreviated transcription (Latin):
ntũ libet uigilet dis¬
ciplina domꝰ meȩ. homo sũ ⁊ int̾ homines
uiuo. nec mͥ arrogare audeo. ut domꝰ mea me¬
lior sit qm archa noe. uͥ tam̃ int̾ .uiii. homines
hȩ uͥ dictũ ẽ. eice ancillã ⁊ filiũ eiꝰ. aut melior
sit qm domꝰ ysaac. cli de duob geminis dictũ

Expanded text:
ntum libet enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi tamen inter octo homines he, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius, aut melior sit quam domus Ysaac, cuius de duobus geminis dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ullus abbas uł monachus canoicos regłares
a ꝓposito ꝓfessionis suȩ canonice reuocare.
arq ad monastieum habitũ trahendo suscipete
audeat ut monachi fiant. qmͣdiu ordins sui
eccłiam iuenire. quiuerint: in qua canonice
uuuiendo dõ seruire.⁊ anmã suã saluare pos¬
sint. Quod si temerario ausu il agere tempta¬
tauerint: a nathematis uinculo obligentur.
regłariter ꝓfessus: nisi qͦ d absit publice lapsus
fuerit. monachus efficiat᷑. Quod si decreto nr̃o con¬
taire p̃sinnens agere temptauerit: ad ordineui
canonicũ p̃cipimꝰ ut redeat. ⁊ deinceps memora¬
lem cucullam ileferat. ⁊ ulamꝰ in choro maneat.

Expanded text:
ullus abbas vel monachus canonicos regulares a proposito professionis canonicae revocare, et ad monasticum habitum trahendo suscipere audeat, ut monachi fiant, quamdiu ordinis sui ecclesiam invenire quiverint, in qua canonice vivendo Deo servire, et animam suam salvare possint. Quod si temerario ausu id agere tentaverint, anathematis vinculo obligentur. regulariter professus, nisi quod absit publice lapsus fuerit, monachus efficiatur. Quod si decreto nostro contraire praesumens id agere tentaverit, ad ordinem canonicum praecipimus ut redeat, et deinceps memorialem cucullam deferat, et ultimus in choro maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
ter efficit᷑. nec post compat̾nitatẽ a uiro suo cogꝰ¬
noscit᷑. Queritur aut̃ an uxor cũ marito in
baptismate. simul debeat susciꝑe puerũ. De his
ita scribit urbanꝰ pp .iiꝰ. uitali pb̃ro. Uxor si¬

Expanded text:
ter efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cogter efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur. Quaeritur autem, an uxor cum marito in baptismate simul debeat suscipere puerum? De his ita scribit Urbanus II. Vitali, Pres
Abbreviated transcription (Latin):
defuncto compatre suo eiꝰ uiduã ducere inuxorẽ.
si nullam ht̃ consanguinitatis ꝓpmquitattm.
Quid em̃: Numqͥd nͨ possunt comungi. quos
nulla ꝓpinquitas carnalis. uł nulla gn̾atio se
uxoris uiri suꝑstitis comugio copulari. nulla
cognationi carnis cognatio sp̃s comꝑat᷑. neq¬
eñ ꝑ umonẽ carnis ad unionẽ sp̃s ꝑtñsitur.
Post susceptũ uͦ de fonte filiũ aut filiã spũalem
qͥ ex compatre uł cõmatre. nati fuerint. matͥmo¬
mo coniungi ñ possunt: qͥa leges scłi ñ emanci¬
pandos adoptiuis ꝓhibent copulari. Notan¬
atq aliud derelictã ab aliquo commatrẽ alicuiꝰ
fieri. Auctoritas illa ncholai p̃pe. ⁊ calcedonensis
synodi illũ ꝓhibet cominatͥ sue uxoris in matͥ¬
monio copłari. qͥ uxori suȩ debitũ reddidit. pꝰ qm̃
illiꝰ cõmater extitit. Illa uͦ auctoritas tͥbur ensis
concilii illos ꝑmittt in matmonio copulari. cuiꝰ
uxor postqmͣ a uiro suo derelinquit᷑. illiꝰ cõma¬

Expanded text:
defuncto compatre suo, ejus viduam ducere in uxorem si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunnulla proximitas carnalis, vel nulla generatio secuxoris viri superstitis conjugio copulari, nulla enim cognationi carnis cognatio spiritus comparatur, neque per unionem carnis ad unionem spiritus Post susceptum vero de fonte filium vel filiam spiritualem, qui ex compatre vel commatre nati fuerint, matrimonio conjungi non possunt: quia leges saeculi non emancipatos adoptivis prohibent copulari. atque aliud derelictam ab aliquo commatrem alicujus fieri. Auctoritas illa Nicolai Papae et Chalcedonensis synodi illum prohibet commatris suae uxoris matrimonio copulari, qui uxori suae debitum reddidit, postquam illius commater exstitit. Illa vero auctoritas Triburiensis concilii illos permittit matrimonio copulari, cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius comma
Abbreviated transcription (Latin):
in ex cõmuni¬
catione. ꝯstitu¬
tus. epm̃n accu¬
sare disponit.
adolescentem
etatis sue. ad
assertionẽ sue.
cause ducit. phibitꝰ ab accusatione
adolescentẽ accusatorẽ. & se testẽ facit. Adoles¬
ceus ꝑsonã accasatoris ⁊ testis gerere cupit. Die.
statuta ad uidiciũ electoꝵ iudicũ ep̃c minime.
occurrit. a cõmunione. suspendit᷑. tandẽ reno¬
uato iudicio accusator culpabilis in accusatiõe
inuenit᷑. demũ ad assertionẽ ꝓpͥe cause ꝓcedit
ic pͥmũ querit᷑ an in ex comunicatione con-¬
stitutꝰ aliũ accusare ualeat. Scd̾o. an infra
q̃i tũ decimũ annũ in cͥminali causa testari qͥs
possit. Iercio. utrũ ab accusatiõe ꝓhibitꝰ. ꝑsonã
testificantis possit assum̾e. Quarto. an idem
possit ẽẽ accusator & testis. Qui̾nto. andie con¬
stituta ñ occurrens. a cõmunione sit remouendꝰ.
exto. si in ep̃oꝵ iudicio accusatoris ꝑsona cul¬
pabilis inuenta fu̾it: an ad assertionẽ ꝓp̾e cati-¬

Expanded text:
in excommunicatione constitutus episcopum accusare disponit; adolescentem aetatis annum ad assertionem suae causae adducit; prohibitus ab accusatione adolescentem accusatorem et se testem facit; adolescens personam accusatoris et testis gerere cupit; die statuta ad judicium electorum judicum episcopus minime occurrit; a communione suspenditur; tandem revocato judicio accusator culpabilis in accusatione invenitur; demum ad assertionem propriae causae procedit. Hic primum quaeritur, an in excommunicatione constitutus alium accusare valeat? Secundo, an infra decimum quartum annum in criminali causa testari quis possit? Tertio, an ab accusatione prohibitus personam testificantis possit assumere? Quarto, an idem possit esse accusator et testis? Quinto, an die constituta non occurrens a communione sit removendus? Sexto, si in episcoporum judicio accusatoris persona culpabilis inventa fuerit, an ad assertionem propriae cau