comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Queris quȩ causa sit cur anniuers arus dies celebrandȩ dominice
pis sionis non adeundem redeat anni diem . sicut dies qua traditur
natis & deinde subiungis: si hocfit ꝓpt̃ sabbatũ &lumnam: Quid
sibiuelit in hacre obseruatio sabbati &lunȩ Hinc primũ opor¬
tet᷑ foueris diem natalis dĩi non insacramento çelebrari. sed

Expanded text:
Quaeris quae causa sit, cur anniuersarius dies celebrandae dominicae passionis non ad eundem redeat anni diem sicut dies, qua traditur natus; et deinde subiungis: "si hoc fit propter sabbatum et lunam, quid sibi uelit in hac re obseruatio sabbati et lunae?" hic primum oportet noueris diem natalis domini non in sacramento celebrari, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quod pati non potest oculus. nisi adsit anima. id est
quod uidendo patitur. hoc solum ibi patitur ubiñ. ẽ:
Ex quo ciui noniuideatur nullo loco animam conti¬
neri siquidem oculus quod est corpꝰ. id tantũ non loco
suo patitur quod nunquã sine anima patere tur:
Quid igitur faciam que sote : nonne istis rationibus
confici potest animas nr̃as non . eẽ. incor poribus :
Quodsi ita .t̃. nonne ubisim ignoro: nescio: Qseni
mͥ eripit. quod ego ipse anima sum:
Heꝑ turbere ac magis bono animo facito sis: ista eñi
cogitatio & consideratio. ad nos met ipsos nos inuitat.
& quantũ lic&. auellit acorpore. Quod aut̃ tibi
iisum est non . eẽ. animã incorpore uiuentis ani¬
mantis. quanquam uideatur absurdũ: non tamen

Expanded text:
quod pati non potest oculus, nisi adsit anima, id est quod pati non potest oculus, nisi adsit anima, id est quod videndo patitur, hoc solum ibi patitur, ubi non est? Ex quo cui non videatur, nullo loco animam contineri? Siquidem oculus, quod est corpus, id tantum non loco suo patitur, quod nunquam sine anima pateretur. 61. E. Quid igitur faciam, quaeso te? Nonne istis rationibus confici potest, animas nostras non esse in corporibus? quod si ita est, nonne ubi sim nescio? Quis enim mihi eripit, quod ego ipse anima sum? A. Ne perturbere, ac magis bono animo facito sis. Ista enim cogitatio et consideratio ad nosmetipsos nos invitat, et quantum licet avellit a corpore. Quod autem tibi visum est, non esse animam in corpore viventis animantis, quanquam videatur absurdum, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Multum memouet ista
conclusio & ita multũ : ut omnino stupe.ã. & ñ
solũ quid re espondeam: sed prorsus ubisim ñ inue¬
nam. Quid eñi dicam : sensũ non ẽẽ. cũ corporis
passio ꝑse ipsã non latet animã: Quiderit aliud
si hoc non .e. oculos nihil pati cũ uidem : Absurdis¬
simũ est. ibi pati ubisunt. At se ipscs noniudeꝵ
nec ubisunt: quicquã est p̃t̃ ipsos non . eẽ. oculis ani¬
mã potentiorẽ. cũ eadẽ sit istorũ potentia: nihilest
dementius. An hoc dicendum .ẽ. potentius. eẽ. ibi pati
ubi quidq sit quã ubi nonsit: Sedsi hoc uerũ. eẽt.
non esset prestantior uisus ceteris sensibus. Quid quo dic¬
tũ aliquem. uel incidens quipiã. uel humoris ꝑ turba¬
tionem. cũ ibi patiantur oculi ubisunt neq hõc animã
latet nec ista passio usus sed tactus uocatur. & tamen
talia patioculus possit etiã in exanimo corpore quã¬
uis desit anima: quã passio non later&: illud autẽ

Expanded text:
Multum me movet ista conclusio, et ita multum ut omnino stupeam, et non solum quid respondeam, sed prorsus ubi sim non inveniam. Quid enim dicam? sensum non esse, cum corporis passio per seipsam non latet animam? quid erit aliud, si hoc non est? Oculos nihil pati cum videmus? absurdissimum est. Eos ibi pati ubi sunt? at seipsos non vident, nec ubi sunt quidquam est praeter ipsos. Non esse oculis animam potentiorem, cum eadem sit istorum potentia? nihil est dementius. An hoc dicendum est, potentius esse ibi pati, ubi quidque sit, quam ubi non sit? sed si hoc verum esset, non esset praestantior visus caeteris sensibus. A. Quid quod ictum aliquem, vel incidens quidpiam, vel humoris perturbationem cum ibi patiantur oculi ubi sunt; neque hoc animam latet, nec ista passio visus, sed tactus vocatur: et tamen talia pati oculus posset etiam in exanimo corpore, quamvis deesset anima, quam passio non lateret; illud autem
Abbreviated transcription (Latin):
Magnam omnino magnam: et qua nescio utrũ
quic quam maiussit questionem moues inquantum nr̃e sibimet
ꝯpirones aduer sintur: ut tibi anima nullã michi contra: omnes
artes secum at tulisse uideatur: nec aliud quic quã. eẽ. id quod dicit᷑
ddiscere : quã reminisci et re cordari. Et uide nehuus tẽporis non
sit: utrum ista sese ita habeant requirere. Hunc eñi agimꝰ: ut
appareat sipotest: nõ eam scđm locispatia paruam. magnamꝰ ue
nominari. Aet̾ nitatẽ aut eiꝰ siulla . ẽ: oportune scrutabimur.
cũ illud quod quar tum posiusti. cur corpori fuerit data: quantũ
fas.ẽ. tractare coeperimꝰ. Quid eñi ad eius talem quantitatem
attinet. semꝑne annon semꝑ fuerit. futura uesit: Aut quod nunc
perita. Nunc imperita.ẽ.: cũ et longum tẽpꝰ necor porib qui dẽ
afferre magnitudinis causam superius ꝓbauerim. et peritiã notis¬
simũ sit posse nullam ad eẽ. crescentib. ac sȩpe senescentib opor¬

Expanded text:
Magnam omnino, magnam, et qua nescio utrum quidquam majus sit, quaestionem moves, in qua tantum nostrae sibimet opiniones adversantur, ut tibi anima nullam, mihi contra omnes artes secum attulisse videatur; nec aliud quidquam esse id quod dicitur discere, quam reminisci et recordari. Sed videsne quam hujus temporis non sit, utrum ista habeant ita sese, requirere? Nunc enim agimus ut appareat, si potest, non eam secundum loci spatia parvam magnamve nominari; aeternitatem autem ejus si ulla est, opportune scrutabimur cum illud quod quartum posuisti. Cur corpori fuerit data, quantum fas est tractare coeperimus. Quid enim ad talem ejus quantitatem attinet, semperne an non semper fuerit, futurave sit, aut quod nunc imperita nunc perita est; cum et longum tempus, ne corporibus quidem afferre magnitudinis causam, superius probaverimus; et peritiam notissimum sit posse nullam adesse crescentibus, ac saepe senescentibus oppor
Abbreviated transcription (Latin):
fratres construentes sibicellulã. deelemosina regis uideban¬
tur habere sub stantiã. Situs uero loci ipsius ualde congruus.
Nam uno ex latere uicinitate maris est amenus. alio autem
exlatere torridus discurrit fluuius pisci ferȩ sominȩ.
culum. Nec minus illa regio tertiaque crteris precell& glebis
optima atq frugifera & tam pomiferis quam & pulcherrimis¬
arboribus densa undiq magno ambitu circumcingitur siluis.

Expanded text:
fratres construentes sibi cellulam de elimosina regis videbanfratres construentes sibi cellulam de elimosina regis videbantur habere substantiam. Situs vero loci ipsius valde congruus. Nam uno ex latere vicinitate maris est satis amoenus, alio autem ex latere torridus discurrit fluvius pisciferae Somminae, ulum; nec minus illi regioni tertia quae ceteris praecellit glebis obtima atque frugifera et tam pomiferis quam et pulcherrimis densa undique magno ambitu circumcingitur silvis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiens uirũ ad modũ esse scm̃. supplici prece postulat ab eo
dicens. Hoc peto. & humillima prece satis exposco. ut si
umquã uobis dõ uolente ego miserrima suꝑ stes extitero
corpus tuũ proscõpignore sepelire merear. Et ipse res¬
pondis se fertur. Indĩ hoc agitur arhitrio. & fiat ubi uel
sicut ei placuerit. Tum uero prȩfatus rex una cũ con¬
sensu pontificis ambianensis iuxta eorũ petitionẽ. locũ
eis secre tũ & remotioris uitȩ & habitu monachorũ satis
aptũ. quileucanau̾s antiquo uocabulo dicebat᷑ regio
prȩcepto cessit. In eodẽ uero loco prȩdictꝰ antestis ambi¬
anensis beatus berebundus. diebus quad ragesimis
contr̃plationis diuinȩ solebat ad esseremotus. Ibi aut̃
sebeatus Qua La ricus inquadã cellula segregatus
a frĩb inclusit. ut om̃i cura mundi post posita fuo solito
more tantũ modo diuinȩ meditationi insisteret. Ceteriu

Expanded text:
iciensque virum admodum esse sanctum, supplice prece postulabat ab eo, iciensque virum admodum esse sanctum, supplice prece postulabat ab eo, dicens: 'Hoc peto et humillima prece satis exposco, ut si umquam vobis, Deo volente, ego miserrima superstes extitero, corpus tuum pro sancto pignore sepelire merear'. Et ipse respondisse fertur: 'In Dei hoc agitur arbitrio, et fiat ubi vel sicut ei placuerit'. 14. Tunc vero praefatus rex una cum consensu pontificis Ambianensis iuxta eorum petitionem locum eis secretum et remotioris vitae et habitu monachorum satis aptum, qui Leuconaus antiquo vocabulo dicebatur, regio praecepto concessit. In eodem vero loco praedictus antestis Ambianensis beatus Berchundus diebus quadragesimis contemplatione divinae solebat adesse remotus. Ibi autem se beatus Walaricus in quadam cellula segregatus a fratribus inclusit, ut, omni cura mundi postposita, suo solito more tantummodo divinae meditationi insisteret; ceteri vero
Abbreviated transcription (Latin):
poposcit. Namastantibus cunctis inmoq stupentibus.
quasi ex profundo sum no paulatim calefitientibus menbi
quimortuus fuerat statim in columis reuiant. Cumque tã
magnum mi racułum in conuentu populi prȩsentia prȩsid
pre sentatũ fuisset. tunc uir dñi supplicari cepit. ut quem dĩ
pirtasresuscitauerat. bonitas ipsius udicis ubicumq liberum
ire permitterut. Sed ille seuo furore ac census. iterum eum in
patibulum sus pudi uib&. Atinquit illiserius dĩ. Homodĩ.
onstat triam illum interfecisse. quem potentia dĩ resuscito
Equsimripsum cum eodim suspenderis. aliterrum mihi tolle¬
spernit & nos prosuis legibus certantes sua solita pietate mo¬
do dignabitur exaudire. Cumq hisdictis & precibus uit
Nec illud dignũ memoriae aestimamus esse preteritũ. quod il¬
lustris & dõ deuota bertila matrona quȩ multaris bona
argitaest. uterat sagacis ingeni prouidens. futura insp¬

Expanded text:
poposcit. Nam astantibus cunctis immoque stupentibus, poposcit. Nam astantibus cunctis immoque stupentibus, quasi ex profundo somno paulatim caleficientibus membris, qui mortuus fuerat statim incolumis revixit. Cumque tam magnum miraculum in conventu populi praesentia praesidis praesentatum fuisset, tunc vir Domini supplicare coepit, ut quem Dei pietas resuscitaverat, bonitas ipsius iudicis ubicumque liberum ire permitteret: sed ille sevo furore accensus, iterum eum in patibulum suspendi iubet. At illi inquit servus Dei: 'Homo Dei, constat te iam illum interfecisse, quem potentia Domini resuscitavit, et nisi me ipsum cum eodem suspenderis, aliter eum mihi tollespernit et nos pro suis legibus certantes sua solita pietate modo dignabitur exaudire'. Cumque his dictis et precibus victus ixit. 13. Nec illud dignum memoriae aestimamus esse praeteritum, quod illustris et Deo devota Bertila matrona, quae multa eis bona largita est, ut erat sagacis ingenii, providens futura, insp
Abbreviated transcription (Latin):
durnientes uero adquendã locum ambianensiũ ꝑueniunt
gualiniago. ubi quidã comes nomine sigobardus iuata
morem scłi contioni prȩsidebat. quod ruftici mallũ uocant
Etrũ ibidem ut solet adesse malis geftis. iusta uel in iusta
sententia unicuiq proderetur. contigit utquidã reus obmeritum
quidem reatus suimorte dãpnatꝰ. inaeculeo iam esset suspensus
atq defunctus. Cumq eum a longe beatus ciua Lanictis
inspexxisset. ꝑ motus uiscerib ut erat pirtate plenus. coner
cursu adstipitem ꝑuenit. Et pro hibentib eum carnificibus
ne cadauer iam mortuum ullomodo tetigisset. ille quidem¬
intrepidus ut quidã ait. ꝑfecta dilectio foras mittitumorẽ
uinculũ incidit. & corpus defuncti manibus propriis ad terrã
deposuit. & super supinata menbra eius sũmo ftudio caritatis.
sese cum lacrimis ad modũ profusis in oratione prosternit
ita ut fatiẽ suã fatie illius inprimeree. Et quantum
promptior in precȩ fuerat. tantũ citius ad ño obtinuit quod

Expanded text:
dvenientes vero ad quendam locum Ambianensium, perveniunt Waliniaco, ubi quidam comes nomine Sigobardus iuxta morem saeculi concioni praesidebat, quod rustici mallum vocant. Et cum ibidem, ut solet adesse, malis gestis iusta vel iniusta sententia unicuique proderetur, contigit, ut quidam reus, ob meritum quidem reatus sui morte damnatus, in eculeo iam esset suspensus atque defunctus. Cumque eum a longe beatus Walaricus inspexisset, permotus visceribus, ut erat pietate plenus, concito cursu ad stipitem pervenit, et prohibentibus eum carnificibus, ne cadaver iam mortui ullo modo tetigisset, ille intrepidus, ut quidam ait: Perfecta dilectio foras mittit timorem, vinculum incidit et corpus defuncti manibus propriis ad terram deposuit et super supinata membra eius summo studio caritatis sese cum lacrimis admodum profusis in orationem prosternit, ita ut facie sua faciem illius imprimeret, et quantum promptior in prece fuerat, tantum citius a Domino obtinuit quod
Abbreviated transcription (Latin):
mens in corio inclusus. Cũq adpedes eius illũ ꝓiecissent.
ꝑ acto quidẽ ieiunio & oratione. pristinae eum reddidit sani.¬
tati. Ad eum autem quotiens tales deferebantur. segreg
eos incellula separatim. & afflictus ieiumo & oratione. sic
illos fauente dño integrȩ saluti restituebat. Sed plures
ant. quib eulogias mittebat. Qui uero ei presentati.
aderant: cũ terrore magnõ uocis e&clamabant & dicebant.
Heu.heu. iamnos ille aduersarius noster torquet. iamnos
ua lauicꝰ incendit. Sed nec illud pretereundum est.
od inter aeteras uirtutes non minus prophetiȩ spũ claruisse dino¬
citur. Nam acta & occulta uelculpas absentiũ frequenter in
publico coereebat. ut tantũ illos cautiores & erubescentes. dereli¬
quis culpis efficeret. quantũ restabat eum nil latuisse. siquid
contrarium dĩ uoluntati in eius assentia egissent. Sed hoc miracu¬

Expanded text:
mens in corio consutus. Cumque ad pedes eius illum proiecissent, mens in corio consutus. Cumque ad pedes eius illum proiecissent, peracto quidem ieiunio et oratione, pristinae eum reddidit sanitati. Ad eum autem quotiens tales deferebantur, segregabat eos in cellula separatim, et afflictus ieiunio et oratione, sic illos, favente Domino, integrae saluti restituebat. Sed plures erant quibus eulogias mittebat; qui vero ei praesentati ad erant, cum terrore magno vocis exclaniabant et dicebant: 'Heu, heu! iam nos ille adversarius noster torquet, iam nos Walaricus incendit'. 18. Sed nec illud praetereundum est, quod inter ceteras virtutes non minus prophetiae spiritu claruisse dinoscitur. Nam acta et occulta vel culpas absentium frequenter in publico coercebat, ut tantum illos cautiores et erubescentes de reliquis culpis efficeret, quantum restabat ei nil latuisse, si quid contrarium Dei voluntati in eius absentia egissent. Sed, hoc miracu
Abbreviated transcription (Latin):
dignus in loco abbas mereretur succedere.: & i.
ualpolenus uero cuius superius fecimꝰ mentionem
accepta sibi annona & copia cẏbariorũ quae eis regio
munere fuerat concessa. contigit in terueniente aliꝰqua
necessitate. ut frs ipsius gualdoleni. abeato quaLa Rico
partem farinae expeterent. Atille ut solitus cui nichił dee¬
rat. concite petentibus benigno animo postulata dari p̃cepit.
dm̃ illud euangelicum. Om̃i petenti teda : & om̃i habent
dabitur. &. habundabit. Et illud psalmografi. Sperantes
utem in dño. nondefitient om̃i bono. Sed illis eã gerentibi
in responso hoc addidit. Petita quidẽ a nobis portabitis. sedmi hi
suo quidẽ seniori presentassent. ita inuenerunt. ut uirdĩ renuen¬
da predixerat. Nam nimis concite eis precipitur. ut hoc ipsũ
unde uenerat sũma cũ uelocitate reportent. Deobsessis cor¬
oribus dȩmonia multa eiciebat. interquos erat unus fre¬

Expanded text:
dignus in loco abbas mereretur succedere. 16. dignus in loco abbas mereretur succedere. 16. Waldolenus vero, cuius superius fecimus mentionem, accepta sibi annona et copia ciborum, quae eis regio munere fuerat concessa, contigit, interveniente aliqua necessitate, ut fratres ipsius Waldoleni a beato Walarico partem farinae expeterent. At ille, ut solitus cui nihil deerat, concite petentibus benigno animo postulata dari praecepit secundum illud euangelicum: Omni petenti te da; et omni habenti dabitur, et habundabit; et illud psalmografi: Sperantes autem in Domino non deficient omni bono. Sed illis eam gerentibus in responso hoc addidit: 'Petita quidem a nobis portabitis; sed mihi suo quidem seniori presentassent, ita enim invenerunt, ut vir Dei renuenda praedixerat. Nam nimis concite eis praecipitur, ut hoc ipsum unde venerat summa cum velocitate reportent. 17. De obsessis corporibus daemonia multa eiciebat, inter quos erat unus fre
Abbreviated transcription (Latin):
m̃uno non ualeret. Cunq: famulo dĩ adductꝰ & prȩsent¬
tus fuisset. aspitiers in eum ait. Hoc opus oinimice tuũ est.
Etsegregatũ. inoratorio suoduaait. Cũq ei manũ imposuissoe:
& oculos adcȩlũ eleuasset: ut postra referebat ipse qui debilis
fuerat. continuo in manis dolor coepit sese ex pargere. ubicũq:
ille famulus dĩ manũ in posuisset. Et qͣsi ꝑ quosdã meatus acor¬
pore illius ipsa infirmitas undiq deiecta. auociliante dño
statim ita recessit. ut in ipsa eademq hora solutis neruis. qui ex¬
siccauerant. manu sua porrecta in propriũ statũ eriger& eum.
integram illi sanitatẽ opitulante dño restitueret. Tunc qui
forib aderant nimio timore acstupore ꝑculsi. coeperunt
mul sacerdotem dĩ summo honore uenerari. dignasq dõ la¬
des & gras referre. Sed et ipsũ de quo p̃diximꝰ blitmundum.
itantũ plene sacra sua doctrina. post modũ edocuit & enur¬
uit. ut ad ipsũ scm̃ locũ regendũ ac aeflificandũ secundus &

Expanded text:
mnino non valeret. Cumque famulo Dei adductus et praesentatus fuisset, aspiciens in eum, ait: 'Hoc opus, o inimice, tuum est', et segregatum in oratorio suo duxit. Cumque ei manum inposuisset et oculos ad caelum elevasset, ut postea referebat ipse qui debilis fuerat, continuo inmanis dolor coepit sese expargere, ubicumque ille famulus Dei manum inposuisset, et quasi per quosdam meatus a corpore illius ipsa infirmitas undique deiecta, auxiliante Domino, statim ita recessit, ut in ipsa eademque hora, solutis nervis qui exsiccaverant, manu sua ei porrecta, in proprium statum eum erigeret et integram illi sanitatem, opitulante Domino, restitueret. Tunc qui pro foribus aderant, nimio stupore ac terrore perculsi, coeperunt simul sacerdotem Dei summo honore venerari dignasque Deo laudes et gratias ferre; sed et ipsum de quo praediximus Blidmundum in tantum plene sua sacra doctrina postmodum edocuit et enutrivit, ut ad ipsum sanctum locum regendum ac aedificandum secundus et
Abbreviated transcription (Latin):
& ponunt eam sub modio. sed suꝑ candelabrũ. ut luceat omnibus
qui indomosunt: Sic luceat lux ur̃a corã hominibus. ut uideant
oꝑa ur̃a bona. Hic ergo sacerdos iuxta prophetã. intemplodĩ
nis est uiuus inaedĩfitio dĩ appellatus. Quirecte ut audio
adamanti pretioso lapidi comparatur. cuius natura talis est
ut quicquid aspexerit. ipsũ & iam ferrũ adse sub trahat.
mino & iam huic famulo dĩ. grã quae inuultu uerbisq mica.¬
bat. quã plures ei assotiabat in opere. Uita uero ipsius
uel uirtutes quas ꝑeum dñs gessit. & totidie facit. a nobis
modo uix numerari queunt. Sed illas tantũ modo in hac
paginula breuissimo & compendioso planoque stilo descrii¬
simus. quas aueridicis & bene comꝑtis uiris audiuimus. quos
e edoccuit & enutriuit. Et quosdam ex ipsis dediuersis lan¬
guorib sanitati restituit. ex quib unũ in medio nunc ꝓferamꝰ.
erat oriundus nomineblit mundus. siue gogus. qui ab

Expanded text:
candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona. Hic ergo sacerdos iuxta prophetam in templo Dei lapis est vivus in aedificio Dei appellatus, qui recte, ut audio, adamanti pretioso lapidi conparatur, cuius natura talis est, ut quicquid aspexerit, ipsum etiam ferrum ad se subtrahit. Immo etiam huic famulo Dei gratia, quae in vultu verbisque micabat, quam plures ei associabat in opere. Vitam vero ipsius vel suas virtutes, quas per eum Dominus gessit et cotidie facit, a nobis modo vix numerari queunt; sed illas tantummodo in hac paginula brevissimo et conpendioso planoque stilo descripsimus, quas a veredicis et bene conpertis viris audivimus, quos ipse edocuit et enutrivit, et quosdam ex ipsis de diversis languoribus sanitati restituit, ex quibus unum in medio nunc proferamuerat oriundus nomine Blitmundus sive Gogus, qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
cdelit̃ facere hiuͦ quidepaginis euangelicis sorces legunt : & sioptan¬
dum est ut hȩ potius faciant. quam ad demonia consulenda
& aduite hũi uanitatẽ ꝓpt̃ aliã uitã loquentia oracula
Tantũ eñi absum abeo quod putasti nihilme latere: ut ni¬
hil inepła tua legerim tristius: quia & aꝑtissime falsum ẽ.
& miror quia hoc telatet quod non solum in aliis innumera¬
bilib reb multa melat& : sed etiã in ipsis scĩs scripturis multo

Expanded text:
deliter facere. 37. Hi vero qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut hoc potius faciant, quam ad daemonia consulenda et ad vitae hujus vanitatem, propter aliam vitam loquentia oracula Tantum enim absum ab eo quod putasti nihil me latere, ut nihil in epistola tua legerim tristius, quia et apertissime falsum est; et miror quia hoc te latet, quod non solum in aliis innumerabilibus rebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis Scripturis multo
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾henderes. atq aliquo casu antequã abste posset
inter rogari morere tur. quã libet causam putares potius.
illius consceleratis coniunctionẽ atq conui uiũ &iã site
sẽꝑ later&: quã sceleris & sotietatis. Cur gͦ non cũ tã mul¬
tis argum̃tis superuis editis. atq abste firmissime con¬
ꝓbatis. planũ tͥ factũ sit: non loco animã contineri atq
obhoc nullius. eẽ. talis quantitatis qualẽ in corporibus
cer nim: aliquã suspicaris. eẽ. causa. quur non nullũ ani¬
mal conscisũ inomnibus partib uiuat. noneã tamen
quod concorpore anima concidi potuerit : quams ireperi nom pos¬
sumus : querenda non .ẽ. potius uera quam falsa credenda

Expanded text:
deprehenderes, atque aliquo casu, antequam abs te deprehenderes, atque aliquo casu, antequam abs te interrogari posset, moreretur; quamlibet causam putares potius illius cum sceleratis conjunctionis atque convivii, etiamsi te semper lateret, quam scelus et societatem. Cur ergo non, cum tam multis argumentis superius editis, atque abs te firmissime comprobatis, planum tibi factum sit non loco animam contineri, atque ob hoc nullius talis esse quantitatis, qualem in corporibus cernimus, aliquam suspicaris esse causam, cur nonnullum animal concisum in omnibus partibus vivat; non eam tamen quod cum corpore anima concidi potuerit? Quam si reperire non possumus, quaerenda nonne est potius vera, quam falsa credenda
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ illud dico. simaxime causa lateat.
cur in concisione quorũdam corporũ illa contingant : non con¬
tinuo nos hoc uno ita ꝑtur bari oportere. ut tam multa quȩ
superius luce clarioratibi uisasunt. falsa .eẽ. arbi tremur
Fieri eni potest. ut huius rei causa nos lateat quȩ uelhu¬
manȩ naturae occulta. ẽ: uelsit aliciui homini cognita.
nec iste a nobis interrogari possit. aut eciam hoc ingeniosis
simus ut satis nobis facere inter rogatus nonpossit. Num¬
quidnã exeo. quic quid excontraria parte firmissime di¬
cimus. acuerissimũ. eẽ. confitemur labi nos atq extor¬
queri decet : at quisi illa maneant integra. quȩ int̾¬
rogatus certa & indubia. eẽ. respondisti: nihil ẽ. qđ istũ
uermiculum puerilit̾ metuamꝰ. quanquã uiuacita¬
tis & numerositatis eius causã nonualeã afferre. Sie¬
nam apudte dealiquo fixũ immotũq constaret. qđ
.eẽt. uir bonus rũq: iil atronũ conuiuio quos ꝑsequerere

Expanded text:
rimum illud dico, si maxime causa lateat, cur in concisione quorumdam corporum illa contingant, non continuo nos hoc uno ita perturbari oportere, ut tam multa quae superius luce clariora tibi visa sunt, falsa esse arbitremur. Fieri enim potest ut hujus rei causa nos lateat, quae vel humanae naturae occultata est; vel sit alicui homini cognita, nec iste a nobis interrogari possit; aut etiam hoc ingenio ipsi simus, ut satisfacere nobis interrogatus non possit. Numquidnam ex eo quidquid ex contraria parte firmissime didicimus, ac verissimum esse confitemur, labi nobis atque extorqueri decet? Atqui si illa maneant integra, quae interrogatus certa et indubia esse respondisti; nihil est quod istum vermiculum pueriliter metuamus, quanquam vivacitatis et numerositatis ejus causam non valeamus afferre. Si enim apud te de aliquo fixum immotumque constaret, quod esset vir bonus, eumque in latronum convivio quos persequerere
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut maiora studiosorũ lucra speranda sint quã calu niatoꝵ
detrim̃ta metuenda. sine ddubitatione faciendum est &a¬
xime id quod etiam descripturis defendi potest: sicut
dehrmnis & psalmis canendis. cum & ipsius dñi & apłorũ
habemus exemplum: a p̃cepta dehacre tam utilia ad
mouendũ piȩ animum: & accendendũ diuinȩ dilectio¬
nis affectum uaria consuetudo .ẽ. & pleraq in affrica
ecche menbra pigriora sunt. ita ut donatiste nos rep̾hen

Expanded text:
dit, ut maiora studiosorum lucra speranda sint quam calumniatorum dit, ut maiora studiosorum lucra speranda sint quam calumniatorum detrimenta metuenda, sine dubitatione faciendum est, maxime id quod etiam de scripturis defendi potest sicut de hymnis et psalmis canendis, cum et ipsius domini et apostolorum habeamus exemplum et praecepta. de hac re tam utili ad mouendum pie animum et accendendum diuinae dilectionis affectum uaria consuetudo est et pleraque in Africa ecclesiae membra pigriora sunt, ita ut Donatistae nos reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
& in illud tempꝰ occurrit quo ipsa cõmendatio religiosius mhere¬
r&. sedne ad ipsum baptismi sacramen tũ ꝑtinere uidere tur. mul¬
tihoc in consuetudinẽ recipere noluerunt: non nulli etiam
deconsuetudine aufere nondubita uerunt: Aliqui aũt ut hoc
sacratiore tp̃r tomendarent. & abaptis mi sacram̃to distingu¬
erent. ueldiem tertium octauarũ quia & t̾narius numerus
in multis sacra mentis maxime excellit : uel eti am ipsum
octauũ ut hoc facerent elegerunt: Airor sane qđ ita uolueris
ut dehis quȩ uariȩ ꝑdiuersaloca obseruantur tibi aliqua scri¬
berem cũ & nonsit necessariũ. & una in his saluberrima regula
detinendasit. ut quȩ nonsunt contra fidem neq contra bonos
mores : & habent aliquid. ad exortationẽ uitȩ melioris. ubi cũq
institui uidemꝰ. uel instituta cognoscimꝰ. nonsolũ non inꝓbem
sed etiam laudando &imitando sectemur : sialiquoꝵ infir mitas
nonita impedit. ut amplius detrim̃tũ sit: sieni eo modo impe¬

Expanded text:
 in illud tempus occurrit, quo ipsa commendatio religiosius inhaereret. sed ne ad ipsum baptismi sacramentum pertinere uideretur, multi hoc in consuetudinem recipere noluerunt. nonnulli etiam de consuet sacratiore tempore commendarent, et a Baptismi sacramento distinguerent, vel diem tertium octavarum, quia et ternarius numerus in multis sacoctauum, ut hoc facerent, elegerunt. Miror sane, quid ita uolueris, ut de his, quae uarie per diuersa loca obseruantur, tibi aliqua scriberem, cum et non sit necessarium et una in his saluberrima regula retinenda sit, ut, quae non sunt contra fidem neque bonos mores et habent aliquid ad exhortationem uitae melioris, ubicumque institui uidemus uel instituta cognoscimus, non solum non inprobemus, sed etiam laudando et imitando sectemur, aliquorum infirmitas non ita impedit, ut amplius detrimentum sit. si enim eo modo impe
Abbreviated transcription (Latin):
one: qua corpora recepta uegetantur. Talem quippe actionẽ¬
Talem quippe acttonẽ
significat dies octauus. qui & primus. quia non aufert illam re¬
quiem: sed glorificat. Noneñi redit com corpore difficultas
ex corpore : quia nec corruptio Oportet eñi corruptibile hoc
incor ruptionem: & mortalehoc indut in morcalitatẽ
Qua ꝓpt̾ ante dñi resurrectionem quamuis scõs patres plenos
ꝓphetico sp̃u oc taui sacramentũ nequa quam later&: quosig¬
nifica tur resurrectio Nam & ꝑ octaua psalm scribitur.

Expanded text:
one, qua corpora recepta uegetantur. talem quippe actioneone, qua corpora recepta uegetantur. talem quippe actioneTalem quippe actionem significat dies octavus qui et primus, quia non aufert illam requiem, sed glorificat. Non enim redit cum corpore difficultas ex corpore, quia nec corruptio. Oportet enim corruptibile hoc incorruptionem et mortale hoc indui. immortalitatem. quapropter ante domini resurrectionem quamuis sanctos patres plenos prophetico spiritu octaui sacramentum nequaquam lateret, quo significaretur resurrectio — nam et pro octauo psalmus scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
occidere . ñ furari ñ falsũ testimoniũ dicere : ñ concupiscere uxo¬
tẽ ꝓxcimi. ñ concupiscere ullã rẽ ꝓximi: non figurate aliud p̃¬
tendunt & mistiee aliud significant : sed sic obferuant᷑ ut sonant.
Obseruari tam̃ diẽ sabbati non iubem᷑ ad litterã. scđm otiũ ab oꝑe
corporali sicut obseruant iudei : & ipsa torum obseruatio quia ita
precepta.ẽ. nisi aliam quandam spiritalem requiem signific& riden¬
da iudicatur. Vnde non inconuenienter intellegimꝰ ad amorẽ
excitandum quo ad requiem tendimꝰ ua lere omnia: quȩ figurate
inscripturis dicuntur:. Quando quidem idsolum decalogo figura¬
te precipitur ybi requies. cõmendatur. quȩ ubiq amatur sed inso¬
lodo sc̃a & certa inuenitur. Dies tamendominicus non uideis sed
xp̃ianis resur rectione d̃ declaratus est. & ex illo habere coepit
festiuitatem suam: animȩ quippe omniũ sc̃orum ante resur recti¬
onẽ corporis sunt quidem inrequie sed inea non sunt acti¬

Expanded text:
occidere, non furari, non falsum testimonium dicere, non concupiscere uxorem proximi, non concupiscere ullam rem proximi , non figurate aliud praetendunt, et mystice aliud significant; sed sic observantur ut sonant. Observare tamen diem scorporali, sicut obseruant Iudaei; et ipsa eorum obseruatio quia ita praecepta est, nisi aliam quandam spiritalem requiem significet, ridenda iudicatur. unde non inconuenienter intellegimus ad amorem excitandum, quo ad requiem tendimus, ualere omnia, quae figurate in scripturis dicuntur, quando quidem id solum in decalogo figurate praecipitur, ubi requies commendatur, quae ubique amatur, sed in solo deo sancta et certa inuenitur. Dies tamen dominicus non Iudaeis sed Christianis resurrectione domini declaratus est et ex illo habere coepit festiuitatem suam. animae quippe omnium sanctorum ante resurrectionem corporis sunt quidem in requie, sed in ea non sunt acti
Abbreviated transcription (Latin):
aduitam quifit primo ꝑfidem. ut inspegaudeamꝰ. & in tribu¬
latione patientessimꝰ : dũ adhuc exterior homoni corrũpit᷑.
sed interior renouatur dedie indiem: ꝓpt̃ ipsum initiũ nouȩ

Expanded text:
ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribuad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. propter ipsum initium nou
Abbreviated transcription (Latin):
assidire dicit apłs. quia & mor tui sumus cum ap̃o & resur¬
reximus cumeo. nec intellegentes quatenus dicatur. Arbi¬
tratisunt iam factam .eẽ. resurrectionẽ. nec ullam ulterius
infine temporum eẽ. sperandam ea quibus est inquit. hime¬
neus. & filetus. qui circa ueritatem aberrauerunt dicen¬
tes resurrectionem iamfactamesse. & fidem quorundam
sub uertunt: idẽ apłs eos arguens detestat᷑. Quita m̃dicit
nos resurrexisse cũ xp̃o. Unde nisiquia hoc ꝑfidẽ & spẽ
& dilectionem factam.eẽ. dicit in nob̾ scđm primitia S
sp̃s: sedquiaspes quȩ uidetur nonest spes: & ideosiquod non ui¬
demus speramus ꝑpacientiam expectamus : restat utiq redẽp̃¬
to corporis nr̃i quamex pectantes in nobis mecipsis ingemis cimꝰ:
unde est & illud: Spegaudentes. intribulatione pacientes
haec igitur innouatio uitȩ nr̃ȩ. est quidem transitꝰ demorte

Expanded text:
assidue dicit apostolus, quia et mortui sumus cum Christo et resurassidue dicit apostolus, quia et mortui sumus cum Christo et resurreximus cum eo, nec intellegentes, quatenus dicantur, arbitrati sunt iam factam esse resurrectionem nec ullam ulterius in fine temporum esse sperandam, ex quibus est, inquit, Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes resurrectionem iam factam esse et fidem quorundam subuertunt. idem apostolus eos arguens detestatur, qui tamen dicit nos resurrexisse cum Christo. unde, nisi quia hoc per fidem et spem et dilectionem factum esse dicit in nobis secundum primitias spiritus? sed quia spes, quae uidetur, non est spes et ideo, si, quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus, restat utique redemptio corporis nostri, quam expectantes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: Spe gaudentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte
Abbreviated transcription (Latin):
illo ingła. Satis indicat quiduelit intellegi. quͥa nunc tran¬
si tus nr̃ demorte aduitam quisit ꝑfidẽm spe: ꝑ agitur future
infine resurrectionis &głȩ. cumcor ruptibi lehoc. id ÷ caro in qua
gemi ꝰus modo indu& incorruptionẽ: & mortale hoc indu et
in mortalitatem. Huncenim iam quidem habemꝰ ꝑfichem pri¬
mitias sp̃s. sed adhuc in nobis nret ipsis ingemes cimus adoptionẽ
expectantes redẽptionem corporis nr̃i. Speeni salui facti sum:
In hac spe cumsumus: corpus quidem mortuumest ꝓpt̃ peccatum
Sp̃s aũt uita est: ꝓpt̾ iustitiam: seduide quidsequit᷑. Siaut̃ sp̃s
eius inquit quisuscitauit xp̃m amortuis habitat in nobis. qͥ
suscitauit xp̃m amortuis. uiuificabit & mortalia corpora
ur̃a: ꝑinhabitantẽ sp̃m eius in uobis: Hoc igitur unuer sa
ȩccła quȩ inpere grinatione mortalitatis inuenta est. expectat
ipse non nisi eccła aẽ. N on nullien adtendentes uerba quȩ

Expanded text:
illo in gloria, satis indicat, quid uelit intellegi, quia nunc transitus noster de morte ad uitam, qui fit per fidem, spe peragitur futurae in fine resurrectionis et gloriae, cum corruptibile hoc, id est caro ista, in qua gemimus modo, induet incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem. nunc enim iam quidem habemus per fidem primitias spiritus, sed adhuc in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem expectantes, redemptionem corporis nostri; spe enim salui facti sumus. in hac spe cum sumus, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. sed uide, quid sequitur: Si autem spiritus eius, inquit, qui suscitauit Christum a mortuis, habitat in uobis, qui suscitauit Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. hoc igitur uniuersa ecclesia, quae in peregrinatione mortalitatis inuenta est, expectat ipse, non nisi ecclesia est. Nonnulli enim adtendentes uerba, quae
Abbreviated transcription (Latin):
minicus idest octauus. qui & prim inciperet celebrari: ipsa etiam
causa intellegitur. quur obseruandum pascharbi ouem occidere
& edere iubetur. quo. manifestissime passionẽ dñi p̃figurat noneis
ita preceptum .x. ut adtenderent occurrere sabbatu & cũ mense
nouoꝵ adtertiam lunȩ ebdomadam concurrere: uteundem quo¬
q diem dñs potius sua passione signaret. quietiam dominicũ idest
octauũ. qui & primus .e. declaraturꝰ aduerat. Ad tende igitur sa¬
cratissimũ triduum crucifixi. sepulti. suscitati: horũ triũ qđ signifi¬
cat cruxinp̾senti agim uita. Quõo autem significat sepultura &
resur rectio fide. acspe agimus. Nunc eni dicitur homini tolle cru¬
cem tuã & sequereme. Cruciatur aut caro cõmor tificantur men

Expanded text:
minicus, id est octauus, qui et primus, inciperet celebrari. ipsa etiam causa intellegitur, cur obseruandum pascha, ubi ouem occidere et edere iubentur, cum manifestissime passionem domini praefigurat, non eis ita praeceptum est, ut adtenderent occurrere sabbatum et cum mense nouorum ad tertiam lunae hebdomadem concurrere, ut eundem quoque diem dominus potius sua passione signaret, qui etiam dominicum, id est octauum, qui et primus est, declaraturus aduenerat. Adtende igitur sacratissimum triduum crucifixi, sepulti, suscitati. horum trium quod significat crux, in praesenti agimus uita; quod autem significat sepultura et resurrectio, fide ac spe gerimus. nunc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere me. cruciatur autem caro, cum mortificantur me
Abbreviated transcription (Latin):
DE ANIMA ENIMNISI FALLOR. REQUI¬
ris humana: Deonat᷑. Id ipsum est. qđ¬
Dabste taplicareͥ uellem. quemadmodũ
sit anima. cdõ similis. cum dm̃ anullo factum t̾eꝰ credomꝰ:
animam uero abipso dõ factam esse supra dioctris.
Quid: tu difficile putas dõ suisse. ut aliquid sibi simile
factr&. cum hoc intanta uarietate imaginum &iam nob̾
uidras t̾e̾ concessum : Deobat. Sednos uidem᷑ morta¬
lia factre. d̃s autem inmortalem animam fecit ut opinor
nisi forte tibialiter uidet᷑. AuS̃ Ergo tuuelles talia
fueri ab hominib. qualia ds̃ftrit. Diͦob. Non equidẽ
hocdiaerim. Sedquem ad modum ipse in mortalis. in mor¬
tabe quid dam fecit adsimilitudinem suam: sic & nos inmor¬
tales adõ facti ad similitudinem nr̃am. quod facimꝰ inmor¬
tale esse deber&. Auc̃ Recte diceres. si adeius ima¬
ginem pingeres. quod inte in mortale esse credis. Nunc

Expanded text:
De anima enim, nisi fallor, requiris humana. E. Idipsum est quod abs te explicari vellem, quemadmodum sit anima similis Deo; cum Deum a nullo factum esse credamus, animam vero ab ipso Deo factam supra dixeris. A. Quid? tu difficile putas Deo fuisse, ut aliquid sibi simile faceret, cum hoc in tanta varietate imaginum etiam videas nobis esse concessum? E. Sed nos videmur mortalia facere, Deus autem immortalem animam fecit, ut opinor, nisi forte tibi aliter videtur. A. Ergo tu velles talia fieri ab hominibus, qualia Deus fecit? E. Non equidem hoc dixerim. Sed quemadmodum ipse immortalis immortale quiddam fecit ad similitudinem suam; sic et nos immortales a Deo facti, ad similitudinem nostram quod facimus, immortale esse deberet. A. Recte diceres, si ad ejus imaginem pingeres tabulam, quod in te immortale esse credis: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Vonego sed qui mecũ est. Tuenĩ nones dignꝰ uidere eum.
Imꝑator autẽ furore repletꝰ. iussit feras om̃s adrũ parare.¬
ut xp̃i seruũ deuorarent. Dixit ei imꝑator. Uides panta¬
leon om̃s feras istas: propterte p̃parantur. Ergo consenti
mihi & sacrifica diis. & consule iuuentuti tuȩ nepereas

Expanded text:
«Non ego, sed qui mecum est. Tu non es dignus videre eum». Imperator, furore repletus, iussit feras omnes ad eum pararm Christi devorarent. Et dicit ei imperator: «Vides, Miliane, omnes istas feras propter te preparantur. Ergo consenti michi et sacrifica diis, et consule iuventuti tue, ne pereas
Abbreviated transcription (Latin):
es sacrifica uerunt dis. & sunt nobiles in palatio meo.
nt: & dixit imꝑatori. Iube ut uidea eos ante te
omeiũ post multor dies cũ eis ero in regno caelorũ Imꝑator dixit
ualias cuuades dos direxi. causas meas acturos. Scspaita¬
leon respondit. Bene indigne canis soles mentiri. sed mogo

Expanded text:
et sacrificaverunt diis, et sunt nobiles in palatio meo».sunt, et dixit imperatori: «Iube ut videam illos ante te; non enim post multos dies ero in regno celorum». Imperator dixit: «In aliam civitatem eos direxi causas meas acturos». Milianus respondit: «Bene, indigne canis, soles mentiri, sed modo
Abbreviated transcription (Latin):
domesticis suis. Quid fatiemus puero isti. qm̃ omnẽ populum
separat asacrifitus deorũ Et dixerunt ei. Iube fierirotã¬
tatur dealto: ut uel sic male carnes eius disrũpantur: & ita
tpost dies xxax nuntiatũ est imperatori. Domine imꝑator.¬
prȩconem ut om̃is populus ueniret. & expectaret exitũ

Expanded text:
domesticis suis: «Quid faciam puero isti, quoniam omnis populum separat a sacrificiis deorum?» Et dixerunt imperatori: «Iube fieri rotamtatur de alto, et sic male ex penis carnes eius disrumpantur, et sicEt post dies triginta nuntiaverunt imperatori quia parpreconem, ut omnes populus expectaret exitum
Abbreviated transcription (Latin):
taleoni. Consenti mihi. & sacrifica diis. Uidesenĩ
Quimortusunt propter deos tuos. in ae cernũ mortui sunt.
maximianus imꝑatordixit. Noli nominare xp̃m . & lib̃a
iuuentutẽ tuam. Multa enĩ & magna torm̃ta tibi
p̃parata sunt. siꝑ manseris ineadẽ confessione.
sustinere propter xp̃m. Maximianus dixit. Audisti pantale¬

Expanded text:
«Miliane, consenti michi, et sacrifica diis. Vides enim it: «Qui mortui sunt propter deos tuos in eternum mortui sunt. Maximianus dixit: «Noli nominare Christum, et libera iuventutem tuam. Multa enim et magna tormenta tibi parata sunt, si tu permanseris in eadem confusione». sustinere propter Chrsitum». Maximianus dixit: «Milian
Abbreviated transcription (Latin):
mianus imꝑator dixit. Ergo de nobis dictasunt ista
quis te hoc docuit. Sc̃s pantalẽon respondit. Dominꝰ ms
hermolaus prb̃ter. Imꝑator dixit. Possum eum uidere. ut & ego
Sc̃s pantaleon respondit. Si uolueris apparebit tibi. Imꝑator
dixit. Permeã salutẽ. quia magnũ mihi benefitiũ prestas.

Expanded text:
ixit: «Ergo de nobis dicta sunt verba ista? Quis te docuit?» Milianus respondit: «Dominus meus Hylarianus presbiter». Imperator dixit: «Possum e<r>go videre eum, ut ego Milianus respondit: «Si volueris, apparebit tibi». Imperator dixit: «Per meam salutem magnum beneficium».
Abbreviated transcription (Latin):
dũ : illa aduidendũ. Itaq cũ ille mentis aspectꝰ quam
rationẽ uocamꝰ. con rectus inrem aliquã uidet illam
screntia nominatur. Cum aut non uidet mens: quan¬
uis intendat aspectũ. inscitia uelignorantia dicitur
Noneñi & hiscorporalibus oculis : omnis qui as picit uid&
Quod in tenebris facillime anim ad uertimꝰ. Ex quo
liqu&. ut opinor aliud .ee. aspectũ : aliud uisionem:
Quȩ duo inmente : rationẽ. & scientiã nominam.¬
uid te ad uersus haec mouet aut parũ dilucide ista dis¬
tincta arbitraris :
Per mhȩc plac& distinctio

Expanded text:
dum, illa ad videndum. Itaque cum ille mentis aspectus, quem dum, illa ad videndum. Itaque cum ille mentis aspectus, quem rationem vocamus, conjectus in rem aliquam, videt illam, scientia nominatur: cum autem non videt mens, quamvis intendat aspectum; inscitia vel ignorantia dicitur. Non enim et his corporalibus oculis omnis qui aspicit, videt; quod in tenebris facillime animadvertimus. Ex quo liquet, ut opinor, aliud esse aspectum, aliud visionem; ae duo in mente rationem et scientiam nominamdversus haec movet, aut parum dilucide ista distincta arbitraris. Per mihi haec distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
querit nunquã inuenit. Sapiens aut: iã inienit.
ut nichil aliud dicã : uel ipsa sapientiam. quã cũ esset
stultus: disserendo fortasse. aut quosnodo alio pote¬
rati requirebat aucuo ⁊ue Recte dicis. Quare : in¬
telligas uolo. non eẽ. istam rationẽ dũ ꝑea quaer
coneeduntur atq cognita sunt : ad aliqđ in cognitũ
ducimur. Hoc eñi non semꝑ ut iã consensimꝰ in .&. menti
sanȩ. ratio aut: semꝑ dce Ga . Intelligo Srd quar su
ucee sus Quia paulo ante dixisti. ꝓpterea
me tibi debere assentiri. scientiã nos habereꝰ. anterati¬
onẽ qđ cognito aliquo.nititur dũ nos ratio ad incogni¬
tũ ducit. Hunc aũt̃ inuenimꝰ: non rationẽ uocandam
esse dũ hoc agitur. Noneñi sana mep agit hocsemꝑ: cũ sẽꝑ
habeat rationem. Sed recte ista fortasse ratio cinatio
nominatur. ut ratio sit quidã mentis aspectus. ratio¬
cinatio aut̃. ratione inquisitio id .&ẽ. aspectus illius ꝑea
quȩ aspitienda sunt motio. Quare : ista op ÷ ad queren¬

Expanded text:
it, nunquam invenit. Sapiens autem jam invenit, ut nihil aliud dicam, vel ipsam sapientiam, quam, cum esset stultus, disserendo fortasse, aut quoquo modo alio poterat, requirebat. A. Recte dicis: quare intelligas volo non esse istam rationem, dum per ea quae conceduntur atque cognita sunt, ad aliquid incognitum ducimur: hoc enim non semper, ut jam consensimus, inest menti sanae; ratio autem semper. 53. E. Intelligo; sed quorsum ista? A. Quia paulo ante dixisti, propterea me tibi debere assentiri scientiam nos habere ante rationem, quod cognito aliquo nititur, dum nos ratio ad incognitum ducit: nunc autem invenimus non rationem vocandam esse dum hoc agitur; non enim sana mens agit hoc semper, cum semper habeat rationem; sed recte ista fortasse ratiocinatio nominatur; ut ratio sit quidam mentis aspectus, ratiocinatio autem rationis inquisitio, id est, aspectus illius, per ea quae aspicienda sunt, motio. Quare ista opus est ad quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
Quid : hoc
lũperea quȩ conceduntur ac manifestasunt: uel in¬
t rogando aliũ uel conectendo alia. ꝑducim nos ada¬
licuius rei connitionem. uideturꝰ netibi. aut nos aut
quiius sapiens semꝑ facere :
Non semꝑ
Honeni semꝑ homo quilib& aut sapiens. quantũ opi¬
nor: uel secũ urel cũ alio quȩrit aliquid disferendo

Expanded text:
Quid hoc? dum per ea quae conceduntur ac manifesta sunt, vel interrogando alium, vel connectendo alia, perducimus nos ad alicujus rei cognitionem; videturne tibi aut nos, aut quivis sapiens semper facere? E. Non semper: non enim semper homo quilibet aut sapiens, quantum opinor, vel se
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet te deoculis agere
bene uigilas: Itaq uide utrum ut gaudens gaudendo gau¬
dium sentit. ita etiam uidens uidendo sentiat uisum

Expanded text:
Apparet te de oculis agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum ut gaudens gaudendo gaudium sentit, ita etiam videns videndo sentiat visum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Quia eñi ꝑ ipsam corruptionẽ mentis in quietissim i
fuerunt. Insignõ tercio defecer. fatentes sibi aduer sũ esse sp̃m
scm̃ quierat in mor̾se: Nam deficientes dixerunt: digitus
tat mitibus & humilib corde: ita contrarius & aduers.
in mites ac suꝑbos. inquie tudine exagitat. Quã inquie
tudinẽ muscȩ ille breuissi mȩ significauerunt. sub quibus
magi pharaonis defecerunt dicentes digitus dĩ est hic Exo¬
dũ lege. & uide ubi pascha celebrauerunt: post quo dies
datasit lex. Loquitur ds amorsen inheremo srna die t̾tia
t̃ tii mensis: Nota iͦs unum diem ex ingressu ipsius t̃ti im̃¬
sis: & uide quiddicat int̾ cȩtera. Descende inquit testa¬
re pło & purifica illos hodie & cras lauent uestimenta sua.
& sint parati indiem t̃ tium Tertia eñi die descendet cdr̃s
inmonte srna coram omni pło: tunc clataest lext̃tia
scilicet die tertii mensis : Numeraitaq axiixiͦ. primi

Expanded text:
fuit. quia enim per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt fatentes sibi aduersum esse spiritum sanctum, qui erat in Mose. nam deficientes dixerunt: digitus quiem praestat mitibus et humilibus corde, ita contrarius et aduersus immites M superbos inquietudintudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digitus dei est hic. Exodum lege et uide, ubi pascha celebrauerunt, post quot dies data sit lex. loquitur deus ad Moysen in heremo Sina die tertia tertii mensis. nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis et uide, quid dicat inter cetera: Descende, inquit, testare populo et purifica illos hodie et cras et lauent uestimenta sua et sint parati in diem tertium. tertia enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. tunc data est lex tertia scilicet die tertii mensis. numera itaque a quarta deci
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uero & hacoratione tua itasum affectus.¬
ut eam interpellare nefas putauerim & si tibi modus sermonis
hic placet: tresq illȩ questiones quȩre manebant tam breuit̃ ꝑstriu¬
gendȩ. inprȩsentia uisa&e sunt. cedam iudicio tuo : ac de inceps
tam magnis rebus inuestigandis. non modo tempꝰ ꝓpt̾ tuas occupa¬
tiones : sed etiam meipsum opor timiorem obser uabo

Expanded text:
Ego vero et hac oratione ita sum affectus,ut eam interpellare nefas putaverim: et si tibi modus sermonis hic placet, tresque illae quaestiones quae remanebant, tam breviter perstringendae in praesentia visae sunt; cedam judicio tuo, ac deinceps tam magnis rebus investigandis, non modo tempus propter tuas occupationes, sed etiam meipsum opportuniorem observabo
Abbreviated transcription (Latin):
Rectius
diceres: sinon etiã seipsos. sed tantũ modo. seipsos uiderent
Nam ibi sunt id ÷ quẽ locũ tenent: soli tenent necͥasus ibi ÷¬
esses ubiegosum : quia iuxta inuicem sumꝰ. Quȩ cũ itasint :
sitantũ ibi uiderent oculi ubi sunt: nichil amplius quã
se ipsos uderent. Cũ aut se ponuideꝵ. non modo cogi¬
m consentire. posse illos uidere ubi non sunt : sed &iã om¬
tas ibi eos patiubi non sunt: Nam ubi uident. ibi sentum¬

Expanded text:
Rectius diceres non, Etiam seipsos; sed, Tantummodo seipsos viderent. Nam ubi sunt, id est quem locum tenent, soli tenent; nec nasus est ibi esses ubi ego sum; quia juxta invicem sumus. Quae cum ita sint, si tantum ibi viderent oculi ubi sunt, nihil amplius quam seipsos viderent. Cum autem se non vident, non modo cogimur consentire, posse illos videre, ubi non sunt; sed etiam om A. Ergo non dubitas ibi eos pati, ubi non sunt. Nam ubi vident, ibi sent