comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacentes. ñ conualescentes. de littera enĩ
pͣsumitis. Si enĩ data. eẽt. lex quȩ posset
uiuificare: omĩno ex lege.eẽt. iusticia.
Sed data .ẽ. lęx ut reos uõs faceret. reifacti
timeretis. tim̃tes indulgentiã peteretis.
iã de uirib ur̃is ñ pͣsumeretis. de litera
uos ñ extolleretis. Nã ipsa figura ẽ. etiã
qđ heliseus pͥmo ad mortuũ resuscitandũ.
haculũ suũ ꝑ seruũ misit. Mortuus erat
filius uiduȩ hospitȩ ipsius. nunciatũ. ẽ ei.
seruo suo dedit baculũ suũ. uade inquit
pone suꝑ mortuũ. Nesciebat ꝓpħa qͥd age¬
ret. Prȩcessit seruus. posuit baculũ sup̃
mortuũ ñ surrȩr̃ mortuus. Si eni data
ec̃t lex quȩ pont uinfieate uers er lege

Expanded text:
jacentes, non convalescentes: de littera enim jacentes, non convalescentes: de littera enim praesumitis. Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, ut reos vos faceret, rei facti timeretis, timentes indulgentiam peteretis, jam de viribus vestris non praesumeretis, de littera vos non extolleretis. Nam ipsa figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum baculum misit per servum. Mortuus erat filius viduae hospitae ipsius; nuntiatum est ei, servo suo dedit baculum suum: Vade, inquit, pone super mortuum . Nesciebat Propheta quid ageret? Praecessit servus, posuit baculum super mortuum, non surrexit mortuus. Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
cens reũ. ñ saluans iniquũ Iilis enĩ qͥuo
porticib. in figura qͥnq libroꝵ ꝓdebant
potius quã sanabant᷑ egroti. Quid gͥ illie
tunc sanabat egrotũ: Motꝰ aquȩ. Piscina
illa mota. descendebat egrotꝰ & sanabats¬
unꝰ Unus: qͥa unitas. Quisqͥs aliꝰ ante ipsĩ
motũ descenderet: ñ sanabat᷑. Quomͦ co¬
mĩdabat᷑ unitas corporis. clamantis a fiuih
t̾rȩ Alius ñ sanabat᷑ nͥ rursus mota fuis¬
set piscina. Significabat gͦ piscinȩ motꝰ
ꝑturbationẽ popłi iudeoꝵ. qͣndo uenit
dñs xp̃c. Angłi enĩ aduentu. intelligelit᷑
moueri aquã in piscina. Aquagͦ cinctapir¬
ticib quinq: gens erat iudea cincta lege
& in porticib egroti iacebant. & in sola aqua
turbata & mota sanabant᷑. Uenit dñs
turbata. ẽ. aqua. crucifixus. ẽ.: descendat
ut sanet᷑ egrotꝰ Quid . ẽ. descendat: hu¬
miliet se: Ergo qͥcunq amatis litcerã sine
gra: in porticib remanebitis. Egri eritis

Expanded text:
n salvans iniquum. Illis enim quinque porticibus, in figura quinque librorum, prodebantur potius quam sanabantur aegroti. Quid ergo ibi tunc sanabat aegrotum? Motus aquae. Piscina illa mota descendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, nisi rursus mota fuisset piscina. Significabat ergo piscinae motus perturbationem populi Judaeorum, quando venits. Angeli enim adventu intelligebatur moveri aqua in piscina. Aqua ergo cincta porticibus quinque, gens erat Judaea cincta Lege. Et in porticibus aegroti jacebant, et in sola aqua turbata et mota sanabantur. Venit Dominus, turbata est aqua, crucifixus est; descendat ut sanetur aegrotus. Quid est, descendat? Humiliet se. Ergo quicumque amatis litteram sine gratia, in porticibus remanebitis; aegri eritis,
Abbreviated transcription (Latin):
osreuiaut qͥdã mͦ iuuentutis suȩ magui¬
cudinca paruulus fact᷑. ut morti congrue¬
ret ortuus gͦ suerexꝰ cũ se uiuus mor¬
tuo coaptauit. Q fecit dñs qđ ñ fecit bã.¬
culuis fecio grã qđ ñ fecit littera. igͦ
qͥ inbaculo remanser̃ in littera glantur.
Q ideo n uiuificant᷑. Ego aut̃ de grã tua
uologłari. Michi aut̾ ait apłs absit¬

Expanded text:
 juventutis suae magnitudinem, parvulus factus ut mortuo congrueret. Mortuus ergo surrexit, cum se vivus mortuo coaptavit: et fecit Dominus quod non fecit baculus; fecit gratia quod non fecit littera. Illi ergo qui in baculo remanserunt, in littera gloriantur, et ideo non vivificantur. Ego autem de gratia tua volo gloriari. Mihi autem, ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
figm̃tũ creati in xp̃o iħu in oꝑib bonis
Quomꝰ gͦ hoc inuenimꝰ contͣ negotiatores.
lentes. inqͥctõs potius quã bonos oꝑatores.
qͥa boni oꝑatores illi st̃ in qͥb ds̃ opat᷑: sic
& nescio quã litteraturã inuenimus apud
iudeos. Ons assit. ut explicẽ uerbis. qđ di¬
gnatꝰ ẽ donare. ut corde conspicerẽ: Su¬
ꝑ̾bia iudeoꝵ p̾sum̃tiũ tanꝗ de uirib suis
& de iusticia oꝑum suoꝵ głabat᷑. sed de

Expanded text:
m, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Quomodo hoc ergo invenimus contra negotiatores, lentes, inquietos potius quam bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam de viribus suis et de justitia operum suorum, gloriabatur de
Abbreviated transcription (Latin):
no ex lege. ẽẽt. iusticia. Sed conclusit scri¬
ptura omĩa sub peccato. ut ꝓmissio exfi¬
de iħu xp̃i daret᷑ credentib De hac littã
dicit alio loco. Littera occidit. sp̃s aut̃ ui¬
uificat. Habes litterã. si p̾uaricator legis
es. Qui ꝑ litterã inqͥt & circuncisionẽ prȩ¬
uaricator legis es. Nonne bene cantat᷑ &
dicit᷑. erue m̃e de manii legẽ p̃tereuntis
& iniqͥ: Habes litterã. sed ñ imples litterã.
randũ: furaris. Qui dicis ñ adulterandũ:
adulteras. Qui abhominaris idola: sacri¬
tera quã ñ imples: Quare aut̃ ñ imples
Quia de te presumis. Quare ñ imples:
Q uia negotiator es. Oꝑatua extolis meses
necessariã. eẽ. grãm adiuuantis. ut implat
p̃ceptũ iubentis Ecce iussit ds. age qd usit
ncipis agere quasi ex uirib: tuis & cadis
& manet suꝑte littera puniens. ñ saluans
Merito lex ꝑmoysendata .c̃. grã & uerita

Expanded text:
sit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . De hac littera dicit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vivificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circumcisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; sed non imples randum, furaris; qui dicis non adulterandum, adulteras; qui abominaris idola, sacritera quam non imples? Quare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratia et verita
Abbreviated transcription (Latin):
ibi inueniemꝰ qđ dictũ ẽ. qͦmͦ cũ de negotia¬
torib quęreremꝰ. ꝓpt̾ actus & oꝑa. inueni¬
mus illã dici negotiationẽ detẽstandã.
quã notauit apłs dicens. Ignorantes enĩ dĩ
iusticiã. & fuã uolentes constituere: iusti¬
ciȩ dĩ ñ st̃ subiecti. Contra quã dicit. idẽ

Expanded text:
ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiaibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatoribus quaereremus, propter actus et opera, invenimus illam dici negotiationem detestandam, quam notavit Apostolus dicens: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Contra quam dicit idem
Abbreviated transcription (Latin):
gũ meũ suꝑ ũos. & discite ame qͥa micis
su & humilis corde. & inuenietis reqͥem
animab ur̃ĩs. Hȩc requies. contra nego-¬
tiatores p̾dicat᷑. hȩc requies contra eos.
se de oꝑib suis. ut ñ longius requiescant
indõ & tanto longius a grã resiliant.
qͣnto magis de suis oꝑib excollant᷑. Sed
est in qͥb dã exemplarib. qm̃ ñ cognoui
litteraturã. Ubi alii codices habent ne¬
gotiationẽ. ibi alii litteraturã. Quomͦ
concordent: inuenire difficile ẽ & tam̃
int precũ diuersitas forte sensũ ostendit
ñ errorẽ inducit. Quęramꝰ gͦ & littera¬
turã qͦm̾ intelligamꝰ. nec sic offendamꝰ
grammaticos. qͦmͦ paulo ante negotia¬
tores qͥa & gramaticus potest in arte sua
honeste uiuere. ñ pcierare ñ mentiri.
Queramꝰ gͦ litteraturã. quã ñ cognouit iste
in cuiꝰ orẽ totadie laus dĩ . ẽ. Est quȩdã litte¬
ratura iudeoꝵ. Ad illos enĩ & hoc referamꝰ

Expanded text:
super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos se de operibus suis, ut non requiescant in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto magis de suis operibus extolluntur. 19. Sed est in quibusdam exemplaribus, Quoniam non cognovi litteraturam. Ubi alii codices habent, negotiationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum diversitas forte sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: quia et grammaticus potest in arte sua honeste vivere; non pejerare, non mentiri. Quaeramus ergo litteraturam quam non cognovit iste, in cujus ore tota die laus Dei est. Est quaedam litteratura Judaeorum: ad illos enim et hoc referamus;
Abbreviated transcription (Latin):
to ocĩo Sed si ue ab actu. siue a negantẽ¬
Qui enĩ negotiatores actuosi. quasi exeo
qđ agunt p̃sumunt: oꝑa sua laudant:
ñ ꝑueniunt ad gr̃am dĩ. Ergo contra
illã grãm st̃ negotiatores. quã cõm̃dat
hic p̃salmꝰ. Illã enĩ grãm cõm̃dat. ut ne
debent homines medicina: Sed qͥd . ẽ
hoce Sub isto nomine intelliguntur suꝑ¬
bi pollicentes salutẽ hominib cũ dñi sit
salus. Quomꝰ gͦ contͣ mnedicos id ẽ. suꝑbos.
salutis pollicitatorss uigilat hoc qđ dictũ
.e. totadie salutẽ tuã: sic contͣ negotiato¬
res. id ẽ qͥ de actu suo & oꝑib gaudent.

Expanded text:
to otio: sed sive ab actu, sive a negatto otio: sed sive ab actu, sive a negatQui enim negotiatores actuosi, quasi ex eo quod agunt praesumunt, opera sua laudant, non perveniunt ad gratiam Dei. Ergo contra illam gratiam sunt negotiatores, quam commendat hic psalmus. Illam enim gratiam commendat, ut nemdebent homines medicinam? Sed quid est hoc? Sub isto nomine intelliguntur superbi, pollicentes salutem hominibus, cum Domini sit salus. Quomodo ergo contra medicos, id est superbos salutis pollicitatores, vigilat hoc quod dictum est, Tota die salutem tuam: sic contra negotiatores, id est, qui de act
Abbreviated transcription (Latin):
agri cola &e aduersus dm̃ tonantẽ muir¬
asure ut grandinc̃ timens sortilogũ
consula. ut quȩrã qͥd faciã contra cȩlũ.
at optem pauꝑib famẽ. qͦ possim uende¬
rt qł seruaui: Addhoc me adducis: Sed
n ea faciunt inqͥs agricolȩ boni Nec ila
neqtiatores boni. Quidenĩ: Iã & filios
halbere malũ. ẽ. qͥa qͣndo eis caput dolet
male in fideles matres ligaturas sacrile¬
iral & incantationes quȩr: Ista hominũ.
ñ rerũ peccata sc̃. Potest mͥ hoc dicere
negotitor. Quere gͦ episcope. quẽ ad¬
modũ intelligas negotiationes quas le¬
gisti quas legisti in psalterio. neforte
tu ñ intelligas & me a negotiatione ꝓ¬
libeas. Moñe gͦ. quẽ ad modũ uiuã. Si
bene: bene mͥ ẽrte. Unũ enĩ scio. qͥa si
malus fuero: ñ negotiatio mͥ facit. sed
negotiationes. quas uere qui ñ cognouit.
totadie laudat dm̃. Negotiatio & ingre¬
ca lingua ab actu dr̃. & inlatina. a nẽga¬

Expanded text:
agricola sim, et adversus Deum tonantem muragricola sim, et adversus Deum tonantem murmurem, ut grandinem timens sortilegum consulam, ut quaeram quid faciam contra coelum; ut optem pauperibus famem, quo possim vendere quod servavi? ad hoc me adducis? Sed non ea faciunt, inquis, agricolae boni. Nec illa negotiatores boni. Quid enim, etiam et filios habere malum est, quia quando eis caput dolet, malae et infideles matres ligaturas sacrilegas et incantationes quaerunt? Ista hominum, non rerum peccata sunt. Potest mihi hoc dicere negotiator. Quaere ergo, Episcope, quemadmodum intelligas negotiationes quas legisti in Psalterio; ne forte tu non intelligas, et me a negotiatione prohibeas. Mone ergo quemadmodum vivam: si bene, bene mihi erit; unum tamen scio, quia si malus fuero, non negotiatio mihi facit, sed negotiationes, quas vere qui non cognovit, tota die laudat Deum. Negotiatio et in graeca lingua ab actu dicitur, et in latina a nega
Abbreviated transcription (Latin):
sit dignꝰ .ẽ. oꝑarius mercede sua: Sed
agit᷑ de mendacio de ꝑiurio. Hoc uitiũ
meũ ẽ: ñ negotiationis. Neq enĩ si uel¬
lem ñ posse agere. sine isto uitio Non
enĩ meã culpã ad negotiũ transfero
sed si mentior ego mentior ñ negotiũ
Posse enĩ dicere tanto emi: sed tanto uen¬
dã. si placet eme. Non enĩ istã ueritatẽ
audiens emptor repelleret᷑: & ñ potius
om̃s accurrerent. qͥa plus fidẽ quã
mercedẽ diligerent. Hoc gͦ inqͥt mone me
ne m̃tiar. ne ꝑiurẽ ñ ut abicia negotiũ.
unde me transigo. Quo en ĩ uocas. qͥndo
hinc reuocas: Forte ad aliquã arte.
sope ditust hẽdie facio. hodie inples :a
Sencie eniys a sutura tantas fraudes n fa¬
ciunt : faciunt ista & dicunt istaded
epsi m ali si i ars quã ꝓfitent Ons gͦ
ostifidesimali: dm̃ ñ tim̃tes: uł ꝓlucr̃o¬
ar ꝓ timore damni aut egestate iñtiunt᷑
piurant : Non .ẽ. continuã dĩ laus in eis

Expanded text:
sit: Dignus est operarius mercede sua ? Sed sit: Dignus est operarius mercede sua ? Sed agitur de mendacio, de perjurio. Hoc vitium meum est, non negotiationis: neque enim non, si vellem, possem agere sine isto vitio. Non ergo meam culpam actor ad negotium transfero: sed si mentior, ego mentior, non negotium. Possem enim dicere: Tanto emi, sed tanto vendam; si placet, eme. Non enim istam veritatem audiens emptor repelleretur, et non potius omnes accurrerent; quia plus fidem quam mercem diligerent. Hoc ergo, inquit, me mone ne mentiar, ne perjurem; non ut abjiciam negotium unde me transigo. Quo enim vocas, quando hinc revocas? Forte ad artem aliquam? saepe dicunt: Hodie facio, hodie impleo? Deinde in ipsa sutura tantas fraudes non faciunt? Faciunt ista, et dicunt ista; sed ipsi mali sunt, non ars quam profitentur. Omnes ergo artifices mali Deum non timentes, ro timore damni aut egestatis mentiuntur, perjurant; non est continua Dei laus in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiones : Iudiant negotiatores. & mutent
uitã. & si fuer̃. ñ sint ñ cognoscant q
fuerant. obliuiscant᷑. Postremo ñ appro¬
bent. ñ laudent. Imꝓpbent. dãnent. mi¬
tent᷑. si peccatũ.ẽ. negotiatio. Hinc enĩ
auiditate nescio qua ad qͥrendi o negoti¬
ator qͣndo dãnũ passus fueris. blasphe¬
mabis & ñ erit in te qđ dictũ . ẽ. totadie
laudẽ tuã Quando aut̃ ꝓ preciis rerũ
quas uendis ñ solũ m̃tiris uerũ eciã fal¬
sũ iuras. qͦmͦ in ore tuo totadie lausdĩ.
qͣndo si xpianꝰ es. etiã ex ore tuoblasphe¬
mat᷑ nom̃ dĩ. ut dicat᷑ ecce quales st̃ xp̃i¬
aniꝰ Ergo si ꝓpt̾ea iste totadie laude
di dic. qm ñ cognouit negotiationes.
corrigant se xp̃iani. ñ negotient᷑ Sel
ait mͥ negotiator. Ecce ego affero quide
ex longinqͦ merces ad ea loca. in qͥb ñ st̃
ea que attulero. unde uiuã. tanꝗ mer¬
cedẽ laboris mei peto. ut carius uendã
quã emero. Unde enĩ uiuã cũ scriptũ

Expanded text:
ant negotiatores, et mutent vitam; et si fuerunt, non sint; non cognoscant quod fuerunt, obliviscantur: postremo, non approbent, non laudent; improbent, damnent, mutentur, si peccatum est negotiatio. Hinc enim aviditate nescio qua acquirendi, o negotiator, quando damnum passus fueris, blasphemabis; et non erit in te quod dictum est: Tota die laudem tuam. Quando autem pro pretiis rerum quas vendis, non solum mentiris, verum etiam falsum juras; quomodo in ore tuo tota die laus Dei? quando si christianus es, etiam ex ore tuo blasphematur nomen Dei , ut dicatur: Ecce quales sunt Christiani! Ergo, si propterea iste tota die laudem Dei dicit, quia non cognovit negotiationes, corrigant se Christiani; non negotientur. Sed ait mihi negotiator: Ecce ego affero quidem ex longinquo merces ad ea loca in quibus non sunt ea quae attulero, unde vivam, tanquam mercedem laboris mei peto, ut carius vendam quam emerim. Unde enim vivam, cum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ intꝰ exultabat indie Nanq uxori p¬
suadenti blasphemiã. & cõmittenti añi¬
mã ipsius. male suadenti. miserȩ. tanꝗ
umbre nocturne. locuta es in qͥt tinꝗ
una ex insipientib mulierib Uere filia
no eais si bona suscepimꝰ de manu dni. ml
ñ sustinebimꝰ : Laudauimꝰ indie. defica¬
emꝰ in nocte: Totadie. id ẽ. cũ sua noste

Expanded text:
qui intus exsultabat in die. Namque uxori perqui intus exsultabat in die. Namque uxori persuadenti blasphemiam, et committenti animam ipsius, male suadenti miserae tanquam umbrae nocturnae, Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Vere filia noctis! Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus ? Laudavimus in die, deficiemus in nocte? Tota die, id est cum sua nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
ne dies seruiat nocti. Ergo dicis totadie
tanꝗ̃ tẽpore nocturno. Tota tam̃ die
laudẽ dĩ & ñ frustra cantabis benedicã
dñm in omĩ tẽpore. sẽp laus eiꝰ in ore
meo. Saluis filiis. pecõre. familia. om̃i
re sua: iob laudabat dm̃. Hoc qͣsi diur¬
no tẽpore. Dãna uener᷑ orbitas irruit.
piit qđ seruabat᷑. obier̃ quib seruabat᷑
Hoc qͣsi nocturno tẽpore. Uide tam̃ tota
die laudẽ tuã. Nunqͥd post illud diur¬
nũ tẽpus ubi lȩtabat᷑ quia factꝰ ẽ illiꝰ
quasi lucis hoc. ẽ ꝓsꝑitatis occasus defe¬
cit a laudib di: Nonne dies erat in cor¬
de. unde fulgebat. dñs dedit. dñs abstu¬
lit. sic dño placuit ita factũ . ẽ. sit nom̃
dnĩ benedictũ: & hoc adhuc qͣsi uesp
tinũ tẽpus erat. Uenit & nox crassior.
tenebrȩ ꝓfundiores. corporis dolor.
putredo uermiũ. nec sic in ipsa putredi¬
ne defecit a laudib dĩ foris in nocte

Expanded text:
ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudene dies serviat nocti. Ergo tota die laudetanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei dic, ut non frustra cantaveris, Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Salvis filiis, pecore, familia, omni re sua, Job laudabat Deum; hoc quasi diurno tempore: damna venerunt, orbitas irruit, periit quod servabatur, obierunt quibus servabatur; hoc quasi nocturno tempore. Vide tamen tota die laudantem. Numquid post illud diurnum tempus ubi laetabatur, quia factus est illius quasi lucis, hoc est prosperitatis occasus, defecit a laudibus Dei? Nonne dies erat in corde, unde fulgebat, Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum ? Et hoc qut tempus: venit et nox crassior, tenebrae profundiores, corporis dolor, putredo vermium; nec sic in ipsa putredine defecit a laudibus Dei foris in nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
me ñ mea. luenĩ iustificasti impiũ.
Os meũ ꝓnunciabit iusticiã tua. tota
die salutẽ tuã. Quid ẽ salutẽ tua
Dnĩ ẽ salus Nemo sibi usurpet. qͥa se sal¬
uũ faciat. dnĩ.ẽ. salus. Non se saluũ ꝑse
qͥsquã facit. Dnĩ ẽ. salus. uana salus ho¬
minis. Totadie salutẽ tuã. toto tẽpore.
Aliqͥd aduersi. ẽ: p̃dica salutẽ dnĩ. Aliqͥd
ꝓsꝑi est: p̾dica salutẽ dnĩ. Ne p̾dices in
ꝓsperis. & ominutescas in aduersis. Alio¬
quin ñ erit qđ dictũ. ẽ. totadie. Tota
enĩ dies. cũ sua nocte . ẽ. Nunqͥd qͣndo
dicimꝰ triginta dies. uerbi causa tran¬
sier̃. ñ dicimꝰ & noctes: Nonne in ipso
numero dierũ includimꝰ & noctes
n genesi qͥd dicebat᷑ : factũ ẽ. uesꝑe. &
factũ ẽ mane dies unꝰ Ergo diestotꝰ. cũ
sua nocte. ẽ. Nox enĩ diei seruit: ñ dies
nocti. Quicqͥd facis in carne mortali:
iusticiȩ debet seruire. Quicqͥd facis ex
pͣcepto dĩ: ñ ꝓpt̃ emolum̃ta carnis fiat.

Expanded text:
icas impium . Os meum enuntiabit justitiam tuam; tota die salutem tuam. Quid est, salutem tuam? Domini est salus . Nemo sibi usurpet quia se salvum facit: Domini est salus. Non se salvum per se quisquam facit: Domini est salus, vana salus hominis . Tota die salutem tuam: toto tempore. Aliquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
du qd aducsturus es : Laudatꝰ ẽ ds̃ in
om̃ib bonis factis suis. in om̃i creatura
sua. in om̃i institutione rerũ om̃iũ. ingu¬
b̾natione & regimine scłoꝵ. in ordinẽ
tẽporũ. in eminentia celi. in foecundita¬
te t̾rarũ. in circũ fusione maris. in om̃i
pͣpollentia nascentis ubiq creaturȩ. in
ipsis filiis hominũ. in danda lege. in
libandis suis a captiuitate ȩgẏp̃tioꝵ
& cȩcis om̃ib mirabilib suis. nondũ
laudatꝰ erat in eo. qđ suscitauit carnẽ

Expanded text:
uid adjecturus es? Laudatus est Deus in omnibus bonis factis suis, in omni creatura sua, in omni institutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum, in ordine temporum, in eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate Aegyptiorum, et caeteris omnibus mirabilibus suis: nondum erat laudatus in eo quod suscitavit carne
Abbreviated transcription (Latin):
restitistis spui scõ. Qua accensa iracun.¬
aia. qua uehemens aduersũ inimicos.
Comissa tͥ uidet᷑ anima ipsius: Absit
Salunte ipsoꝵ reqͥrebat. freneticos male
seuientes uerbis ligabat Nã uide. qͥa
nerat cõmissa anima ipsius ñ solũ con¬
tra dm̃ sed nec cont᷑ ipsos. Dnẽ inqͥt ihu.

Expanded text:
resistitis Spiritui sancto. Quam accensa iracundia, quam vehemens adversus inimicos! Commissa tibi videtur anima ipsius. Absit. Salutem ipsorum requirebat; phreneticos male saevientes verbis ligabat. Nam vide quia non erat commissa anima ipsius, non solum contra Deum, sed nec contra ipsos: Domine, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatis dãnes. quisquã tͥ dicet in ui¬
ste fecisti: Esses plane etiã sic iustꝰ. &
om̃is esset ista laus tua. Sed qͥa lib̾asti
& ipsũ peccatorẽ. iustificando impiũ.
adiciã suꝑ omnẽ laudẽ tuã Os meũ¬

Expanded text:
iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuiniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Esses plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justificando impium, adjiciam super omnem laudem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uocẽ intelligamꝰ. suꝑ omne laudẽ prȩ¬
teritã. si hoc recte intelligamꝰ. Sed qͥd
tu forte peccator. qͥ timebas cõmitti ani¬
mã tuã. qͥ in ipso solo sꝑabas ut ab illa
pͥma captiuitate lib̾areris. qͥ de iusticia
tua ñ prȩsumebas. s de grã illius quã
cõm̃dat hic psalmꝰ: Quid tu: Adicies
aliqͥd suꝑ omnẽ laudẽ dĩ: Adicio in qͥt
Uideamꝰ qͥđ adiciat. Posset. eẽ. omĩs laus
tua & nichil omĩno deesse uideretꝰ
ad laudẽ tuã. qͥa & nichil deesset. si
dãnares om̃s iniqͦs. Non enĩ ñ. eẽt. ma¬
gna laus clĩ iusticia ipsa. qua iniqͥ dam¬
nant᷑. Magna laus esset. fecisti hominẽ.
dedisti ei liberũ arbitriũ. in parad ẏso
collocasti. p̃ceptũ imposuisti mortẽ
si p̃ceptũ uiolaret iustissimã denunci¬
asti. Nichil ñ fecisti. nemo. ẽ. qͥ ate am¬
plius exigat: Peccauit. factũ e genus
humanũ tanꝗ massa peccatoꝵ. ꝓfluens
de peccatorib. Ergo tu si massã istã

Expanded text:
ejus vocem intelligamus super omnem laudem praeteritam: sic hoc et recte intelligimus. Quid, tu forte peccator, qui timebas committi animam tuam, qui in ipso solo sperabas, ut a prima illa captivitate liberareris, qui de justitia tua non praesumebas, sed de gratia illiusommendat hic psalmus; quid, tu adjicies aliquid super omnem laudem Dei? Adjiciam, inquit. Videamus quid adjiciat. Posset esse omnis laus tua, et nihil omnino deesse videretur ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, praeceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribus ; quid ergo, tu si massam istam
Abbreviated transcription (Latin):
uł ipsos odio habueris: & cont᷑ illos cõ¬
missa.ẽ. anima tua. Prorsus illi grãs age.
ꝓ istis ora. Forte enĩ & oratio ꝓ ipsis est
ista quã audisti. confundantur & defi-¬
ciant. cõmittentes auimã meã. Confun¬
& dant deficiant. Multũ enĩ de iusticia
sua p̾sumunt. Ergo confundant᷑. hoc il¬
lis expedit. ut peccata sua cognoscant. un¬
de confundant᷑ & deficiant. male enĩ
de uirib suis pͣsumebant. & ipsi defecti
dicant. qͣndo infirmor tunc potens sũ.
& ipsi defecti dicant. ne abicias me in
tẽpus senectutis. Bonũ gͦ illis optauit.
ut confundant᷑ de malis suis & deficiant
a puer sis uirib suis ar dunoia defatu¬

Expanded text:
vel ipsos odio habueris; et contra illos comvel ipsos odio habueris; et contra illos commissa est anima tua. Prorsus illi gratias age; pro istis ora. Forte enim et oratio pro ipsis est ista quam audisti: Confundantur et deficiant committentes animare meam. Confundantur et deficiant: multum enim de justitia sua praesumunt; ergo confundantur. Hoc illis expedit ut peccata sua cognoscant, unde confundantur et deficiant, male enim de viribus suis praesumebant; et ipsi defecti dicant, Quando infirmor, tunc potens sum ; et ipsi defecti dicant, Ne abjicias me in tempus senectutis. Bonum ergo illis optavit, ut confundantur de malis suis, et deficiant a perversis viribus suis; et tunc jam def
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ gerit anima tua. Quȩ contra quẽ&
Anuna tua contͣdĩ. quȩ facta. ẽ contraeũ
a qͦ facta. ẽ Uel qͥa es quȩ contͣ eũ clames
in grata es: Redi gͦ ad confessionẽ infir¬
mitatis tuȩ. implora medici manũ. ñ tͥ
uideant᷑ felices qͥ florent ad tẽpus. Tu
castigaris. illis parcit᷑ Forte tͥ castigato
& emendato filio hȩreditas reseruatur.
Redi gͦ. redi p̾uaricator ad cor. Noncõmit¬
tatur anima tua. potentior. ẽ. multũ cui
bellũ induxisti. Quanto grandiores lapi¬
des in cęlo miseris: tanto te fortior ruina
pressura.ẽ. Redi potius. agnosce te. ds̃. ẽ
qͥ tͥ displicet Erubesce. tu tͥ displice
Nichil boni faceres. nisi ille bonꝰ esset &
nichil mali patereris nisi ille iustꝰ. ẽẽt
Euigila gͦ in hanc uocẽ. Dñs dedit. dñs ab¬
stulit. sic̃ dño placuit ita factũ. ẽ: sit nom̃
dnĩ benedictũ. Iniusti erant. qͥ uxta iob
putrescentẽ. sani sedebant. & tam̃ ille
contra eos ipsos qͥ ista tͥ faciunt. Si enĩ

Expanded text:
contra quem? Anima tua, contra Deum; quae facta est, contra eum a quo facta est. Vel quia es quae contra illum clames, ingrata es. Redi ergo ad confessionem infirmitatis tuae; implora medici manum. Non tibi videantur felices qui florent ad tempus. Tu castigaris; illis parcitur: forte tibi castigato et emendato filio haereditas reservatur. Redi ergo, redi, praevaricator, ad cor ; non committatur anima tua. Potentior est multum cui bellum indixisti. Quanto grandiores lapides in coelum miseris, tanto te fortior ruina pressura est. Redi potius; agnosce te. Deus est qui tibi displicet: erubesce; tu tibi displice. Nihil boni faceres, nisi ille bonus esset; et nihil mihi patereris, nisi ille justus esset. Evigila ergo in hanc vocem: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Injusti erant qui juxta Job putrescentem sani sedebant ; et tamen ille contra eos ipsos qui tibi ista faciunt. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
luctatio aduers carnẽ & sanguinẽ: sed¬
aduersus pͥncipatꝰ & potestat̾es. & recto¬
res mundi tenebrarũ harũ. aduersus
sp̃ualia nequiciȩ. Ergo iuuenis. ẽ. qͥ pu¬
gnat contra ista. Sed quãuis iuuenis sit
cadet: nͥ ille sit speseiꝰ cui clamat. Dnẽ
spes mea a uiuentute mea. Inte decan¬
tatio meas. Punqͥd ex qͦ inte sꝑare cot¬
piusq nunc: Sed semꝑ. Quiđ ẽ sẽp:¬
Non tantũ tẽpore fidei. s & tẽpore spe¬
ciei. Nunc enĩ quã diu sumꝰ incorpore.
ꝑegrinam᷑ a dño. ꝑfidẽ enĩ ambulamꝰ.
ñ ꝑ̃ speciem. Ueniet tẽpus. ut uideamꝰ

Expanded text:
luctatio adversus carneluctatio adversus carnees, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae . Ergo juvenis est qui pugnat contra ista; sed quamvis juvenis sit, cadit, nisi ille sit spes ejus cui clamat: Domine, spes mea a juventute mea. 8. In te cantatio mea semper. Numquid ex quo in te sperare coepi usque nunc? Sed, semper. Quid est, sempNon tantum tempore fidei, sed et tempore speciei. Nunc enim quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem : veniet tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tientia ꝓbationẽ. ꝓbatio aut̃ spe̾m. spes
uͦ ñ confundit. Merito inte sꝑaui dñe.
ñ confundar in ȩt̾nũ. Dnẽ spes mea a iu.¬
uentute. Aiuuentute tua. ds spestua.
Nonne & apuericia tua & ab infantia
tua  Plane inqͥt Nã uide qͥd sequit᷑
Ne hoc putares ita me dixisse spes mea
a iuuentute mea. quasi nichil ꝓfuerit
ds̃ infantie uł puericiȩ meȩ: audi qđ
seqͥt᷑. In te confirmatꝰ sũ ex utero Audi
ad huc. De uentre matris meȩ tii es ꝓte¬
ctor is. Quare gͦ a iuuentute mea. nͥ
ex qͦ inte coepi sꝑare: Ante enĩ ñ inte
sꝑabã. quãuis tũ fueris ꝓtector ms qͥ
me saluũ ꝑduxisti ad tẽpus qͦ inte di¬
scerẽ sꝑare. A iuuentute mea coepi in
te sꝑare. ex qͦ me aduersus di abolũ ar¬
masti. ut in ꝓcinctu ȩxercitꝰ tui armat
fide tua. spe. caritate. cȩterisq donis
tuis confligerẽ aduersus inuisibiles ini¬
micos audirẽq ab apło. Non .ẽ. uob col¬

Expanded text:
tientia probationem, probatio autem spem, spes tientia probationem, probatio autem spem, spes vero non confundit . Merito in te speravi, Domine; non confundar in aeternum. Domine, spes mea a juventute mea. A juventute tua, Deus spes tua? Nonne et a pueritia tua, et ab infantia tua? Plane, inquit. Nam vide quid sequitur, ne hoc putares ita me dixisse, Spes mea a juventute mea, quasi nihil profuerit Deus infantiae vel pueritiae meae; audi quod sequitur: In te confirmatus sum ex utero. Audi adhuc: De ventre matris meae tu es protector meus. Quare ergo, a juventute mea, nisi ex quo in te coepi sperare? Ante enim non in te sperabam; quamvis tu fueris protector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; ex quo me adversus diabolum armasti, ut in procinctu exercitus tui armatus fide tua, charitate, spe, caeterisque donis tuis confligerem adversus invisibiles inimicos tuos, audiremque ab Apostolo: Non est nobis col
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi enĩ ñ .ẽ. lex ait apłs. nec p̃uaricatio.
Qui gͦ legẽ ñ acceper̃: iniqͥ dici posst̃.
p̾uaricatores ñ posst̃. Iudicantur utriq
scđm mertta sua. Sed ego qͥ de captiui¬
tate uolo lib̾ari. ꝑ grãm tuã. clamo ad
te: libera me de manu peccatoris. Quid
.ẽ. de manu peccatoris De potestate eiꝰ.
N e cũ seuit adducat ad consensionẽ. nec
cũ insidiat᷑ ꝑsuadeat iniqͥtatẽ. De ma¬
nu legẽ p̃tereuntis & in iqͥ. Responde
illi. Quid te quęris lib̾ari. de manu le¬
gẽ pͣtereuntis & iniqͥ: Noli consentire.
sed si seuit. patiens esto. tolera. Sed qͥs
tolerat. si deserat ille qͥ fit locus muni¬
tus.: Quare gͦ dico lib̾a me de manule¬¬
gẽ p̃tereuntis & iniqͥ: Quia ñ . ẽ. in me
ut patiens sim. sed inte qͥ donas patien
mea. Idõpatientia mea. qͥa spes mea. an
potius ideo spes mea. qͥa patientia mea:
ribulatio ait apłs. patientiã oꝑat᷑ pa¬

Expanded text:
Ubi enim non est Lex, ait Apostolus, nec praevaricatio . Ubi enim non est Lex, ait Apostolus, nec praevaricatio . Qui ergo Legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores non possunt. Judicantur utrique secundum merita sua. Sed ego qui de captivitate volo liberari per gratiam tuam, clamo ad te: Libera me de manu peccatoris. Quid est, de manu ejus? De potestate ejus; ne cum saevit, adducat ad consensionem; ne cum insidiatur, persuadeat iniquitatem. De manu Legem praetereuntis et iniqui. Responde illi: Quid te quaeris liberari de manu Legem praetereuntis et iniqui? Noli consentire; sed si saevit, patiens esto, tolera. Sed quis tolerat, si deserat ille qui fit locus munitus? Quare ergo dico: Libera me de manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patiens sim, sed in te qui donas patientmea. Ideo patientia mea, quia spes mea: an potius ideo spes mea, quia patientia mea? Tribulatio, ait Apostolus, patientiam operatur, pa
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatis suis lib̾ari. & a lege mẽbroꝵ
repugnante legi m̃tis. Deinde int̾ pecca¬
ta alioꝵ int̾ quos necesse. ẽ. ut uiuat usq
infinẽ. Sed duo habent genera peccatores
isti. Alii st̃ qͥ legẽ acceꝑunt. alii st̃ qͥ ñ
acceper̃. Oms pagani legẽ ñ acceperunt.
om̃s iudei & xp̃iani legẽ acceper̃. Ergo
generale nom̃. ẽ. peccator. aut legis t̾rans-¬
gressor si accepit legẽ. aut tantũ modo
iniquus sine lege. si legẽ ñ accepit De utroꝙ
genere loqͥt᷑ apłs & dicit. Qui sine lege
peccauer sine lege ꝑibunt. & qͥ in lege
qͥ int̾ utrũq genꝰ gemis. dic dõ qđ au¬
dis in psalmo. Ds̃ m̃s erue me de manu
peccatoris. Cuiꝰ peccatoris: De manu
legẽ p̃tereuntis & in iqͥ. Est quidẽ & ini.¬
quus legẽ p̃teriens. Non enĩ ñ iniquus
qͥ legẽ prȩterit. s om̃is legẽ pͣteriens
iniquus. ẽ: ñ omĩs iniquus legẽ pͣterit.

Expanded text:
a peccatis suis liberari, et a lege membrorum a peccatis suis liberari, et a lege membrorum repugnante legi mentis. Deinde inter peccata aliorum, inter quos necesse est ut vivat usque in finem. Sed duo habent genera peccatores isti: alii sunt qui Legem acceperunt, alii sunt qui non acceperunt; omnes Pagani Legem non acceperunt, omnes Judaei et Christiani Legem acceperunt. Ergo generale nomen est peccator; aut Legis transgressor, si accepit legem: aut tantummodo iniquus sine lege, si legem non accepit. De utroque genere loquitur Apostolus dicens: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt: et qui in lege  utrumque genus gemis, dic Deo quod audis in Psalmo: Deus meus, erue me de manu peccatoris. Cujus peccatoris? De manu Legem praetereuntis et iniqui. Est quidem et iniquus Legem praeteriens, non enim non iniquus qui Legem praeterit: sed omnis Legem praeteriens iniquus est, non omnis iniquus Legem praeterit.
Abbreviated transcription (Latin):
me liberabit de corpore mortis huius:
lex illa in mẽbris. sunt & foris hostes.
Qđ clamas ad illũ cui clamatũ. ẽ. ab oc¬
cultis meis munda me dnẽ. & ab alienis
parce seruo tuo. Ergo saluũ me fac cũ dr̃.
ab egritudine tua dr̃ interiore. id. ẽ. ab
iniquitate tua. ab ea qua captiuus es.
ab ea qua ad pͥmũ hominẽ pͥtines. ut int̾
pͥmos captiuos clames. Saluus aut̃ factꝰ
ab iniqͥtate tua uide iã & de iniqͥtatib
alienis. int̃ qͦs tͥ necesse . ẽ. uiuere. qͦusq
uita ista finiat᷑. Q qͦusq: Ecce finitur
tͥ. Nunqͥd finit᷑ eccłȩ nͥ in fine scłi: Iste
aut̃ unꝰ homo. unitas xp̃i. clamat has uo¬
ces Necesse. ẽ gͦ ut multi ex euntes de hoc
corpore fideles: iã sint in illa requie
quã p̾stat ds̃ spiritib fideliũ. Sed hic
st̃ ad huc mebra xp̃i. in iis qͥ in hac uita
degunt. in iis qͥ postea nascent᷑. Ergo usq
in finẽ scłi erit hic iste homo. qͥ clamat᷑

Expanded text:
me liberabit de corpore mortme liberabit de corpore mortlex illa in membris; sunt et foris hostes: quo clamas? Ad illum, cui clamatum est: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo . Ergo, Salvum me fac cum dicitur, ab aegritudine tua dicitur interiore, id est ab iniquitate tua; ab ea qua captivus es, ab ea qua ad primum hominem pertines, ut inter primos captivos clames. Salvus autem factus ab iniquitate tua, vide jam et de iniquitatibus alienis, inter quos tibi necesse est vivere, quousque vita ista finiatur. Et quousque? Ecce finitur tibi: numquid finitur Ecclesiae. nisi in fine saeculi? Iste autem unus homo, unitas Christi, clamat has voces. Necesse est ergo ut multi exeuntes de hoc corpore fideles, jam sint in illa requie quam praestat Deus spiritibus fidelium: sed hic sunt adhuc membra Christi; in his qui in hac vita degunt, in his qui postea nascentur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste homo, qui clamat
Abbreviated transcription (Latin):
sũ firmꝰ. Qnĩ firmam̃tũ meũ & refu¬
giũ meũ estu. Ut fiam firmꝰ exte. sic ubi
fuero infirmatꝰ in me refugiã ad te. Fir¬
mũ enĩ te facit grã xpi. & immobilẽ ad¬
uersus om̃s tẽptationes inimici. Sed ibi
ẽ. & humana fragilitas ibi. ẽ. adliuc pͥma
captiuitas. ibi . e. lex in mebris repugnans
legim̃tis. & captiuũ uolens ducere in
legẽ peccati. Adhuc corpus qđ corrũpit᷑
aggrauat animã. Quantũ libet firmꝰ
sis ex grã dĩ: quã diu ad huc portas t̾renũ
uas in quo thesaurus . ẽ. dĩ. aliqͥd etiã de
ipso uase fictili formidandũ. ẽ. Ergo fir.¬
mam̃tũ meũ es tu. ut firmꝰ sim in isto
scło. aduersus om̃s tẽptationes. Sed si
multȩ st̃ & turbant me: refugiũ meũ
es tũ. Ad hoc enĩ confitebor infirmitatẽ
meã: ut sim timidus tanquã lepus. qͥa
qͦs laborat iste qͥ de captiuitate lib̾andus
e. iste qͥiã clamat. Infelix ego homo qͥs

Expanded text:
sum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refusum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: ut fiam firmus ex te, sicubi fuero infirmatus in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati : adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est . Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia quos laborat iste qui de captivitate jam liberandus est; iste qui jam clamat: Infelix ego homo, quis
Abbreviated transcription (Latin):
ouis pdita & ecce dr̃ de inuenta. Mortu¬
userat & reuixit. ꝑierat & inuentus ẽ.
Fece ipse ds̃ factꝰ ẽ locus refugiitui. qͥ pͥmo
erat metus fugȩ tuȩ. In locũ munitũ
inqͥt estomͥ. ut saluũ facias me Non ero
saluus nisi inte. Nisi tu fueris reqͥes mea.
sanari ñ poterit egritudo mea. Leua me
a terra inte iaceã. ut surgã in locũ muni.¬
tũ. Quid munitius. cũ ad illũ locũ confui¬
geris : Dic mͥ qͦs aduersarios formida¬
bis: Quis insidiabit᷑ & ꝑueniet ad te:
N escio qͥs dr̃ de montis uertice clamasse cũ
imꝑator transiret. Nonde teloqͦr. Re-¬
spęrisse ille dr̃ & dixisse. Nec ego de te.
Contẽpserat imꝑatorẽ. cũ in signib armis.
exercitu. potestate. Unde: De loco munito.
Ego simͥ aliũ locũ elegero. saluus. eẽ. ñ po¬
tero. Elige certe hom̃o si inueneris muni¬
tiort̃. Non . ẽ. gͦ qͦ fugiat᷑ ab illo. nͥ ad illũ.
Siuis euadere iratũ. fuge ad placatũ. Qm̃
firmam̃tũ meũ & refugiũ meũ estii.

Expanded text:
dita; et ecce dicitur de inventa ove: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . Ecce ipse Deus factus est locus refugii tui, qui primo erat metus fugae tuae. In locum munitum, inquit, mihi esto, ut salvum facias me. Non ero salvus nisi in te: nisi tu fueris requies mea, sanari non poterit aegritudo mea. Leva me a terra; in te jaceam, ut surgam in locum munitum. Quid munitius? Cum ad illum locum confugeris, dic mihi quos adversarios formidabis? quis insidiabitur, et perveniet ad te? Nescio quis dicitur de montis vertice clamasse, cum imperator transiret, Non de te loquor: respexisse ille dicitur et dixisse, Nec ego de te. Contempserat imperatorem cum insignibus armis, et exercitu potente. Unde? De loco munito. Ego si mihi alium locum elegero, salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ eẽt. & xp̃c ds̃. ex iudeis quidẽ scđm
carnẽ qͥ ẽ. suꝑ omia ds̃ benedictꝰ in scła.
ds dereliqͥt illũ : Absit. Sed in uetere
nr̃o uox nr̃a erat. qͥa simul crucifixus. ẽ.
uetꝰ homo nr̃ cũ illo. & de ipso uetere
nro corpus acceꝑat. qͥa maxia de adã
erat Ergo qđ illi pittauer̃ hoc de cruce
dix. Quare me dereliqͥsti. quare me isti
derelictũ putant malo suo: Quid est¬
derelictũ putant malo suo: Si enĩ co¬
gnouissent nunquã dñm głȩ crucifixis¬
sent. Per seqͥmini. & cõp̃hendite eũ.
amiliarius tam̃ hoc fr̃s accipiamꝰ ex mẽ¬
bris xp̃i. & uocẽ nr̃am in his uerbis agno¬
scamꝰ: qͥa & ille tales uoces ex ꝑsonã nr̃a
habuit. ñ ex potentia & maiestate sua.
sed ex eo qđ factꝰ ẽ ꝓpt̃̾ nos. ñ scđm id
ges ame. Ita fit & ne elongat omĩno. ꝓpe¬

Expanded text:
Deus, ex Judaeis quidem secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula ? Deus reliquit illum? Absit. Sed in vetere nostro vox nostra erat, quia simul crucifixus erat vetus homo noster cum illo; et de ipso vetere nostro corpus acceperat, quia Maria de Adam erat. Ergo quod illi putaverunt, hoc de cruce dixit: Quare me dereliquisti ? Quare me isti derelictum putant malo suo? Quid estderelictum putant malo suo? Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Persequimini, et comprehendite eum. Familiarius tamen hoc, fratres, accipiamus ex membris Christi, et vocem nostram in his verbis agnoscamus: quia et ille tales voces ex persona nostra habuit, non ex potentia et majestate sua; sed ex eo quod factus est propter nos, non secundum id ges a me. Ita fit, et non elongat omnino. P
Abbreviated transcription (Latin):
in iustꝰ: Peccator sũ inqͥs fateor iustũ
me ñ dico. Sed qͥd: Peccator nunqͥd
tantũ. qͣntũ ille cuibene. ẽ: Quantũ
gauis: Egoscio mala ipsius. ego scio
iniqͥtates ipsius. a qͥb ego & si peccator
longe absum. & tam̃ eũ uideo florere
om̃ib bonis. & ego tanta patior. Nongͦ
ideo dico. ds qͥd tͥ feci. qͥa nichil om̃ino
male feci: sed qͥa ñ tantũ feci. ut ista di¬
gnus sim pati. Iterũ tu iustꝰ ille iniu¬
stus. Euigila miser cõmissa ẽ anima
tua. Non inqͥt ego iustũ me dixi. Quid s
dicis: feccator sũ s ñ tanta cõmisi. ut isti
dignꝰ. eẽm. pati. Nongͦ dicis dõ. iustꝰ sũ &

Expanded text:
injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum me non dico. Sed quid, peccator? numquid tantum quantum ille cui bene est? quantum Gaius Seius? Ego scio mala ipsius, ego scio iniquitates ipsius, a quibus ego, etsi peccator, longe absum; et tamen video eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! Non ergo ideo dico: Deus quid tibi feci, quia nihil omnino mali feci; sed quia non tantum feci, ut ista dignus sim pati. Iterum tu justus es, ille injustus? Evigila miser; commissa est anima tua. Non, inquit, ego justum me dixi. Quid ergo dicis? Peccator sum, sed non tanta commisi ut ista dignus essem pati
Abbreviated transcription (Latin):
ciant cõmittentes animã meã. Quid
optauit. Confundant᷑ & deficiant.
Quare optauit: Cõmittentes animã meã.
Quid . ẽ. cõmittentes animã meã : Cõmit¬
tentes quasi in rixã aliquã. Cõmitti enĩ
dicunt᷑: qͥ rixari ꝓuocant᷑. Si gͦ ita. ẽ:
caueamꝰ cõmittentes animã nram. Quid
.ẽ. cõmittentes animã nr̃am: Primo pro¬
uocantes nos ut dõ resistamꝰ. ut in malis
nrĩs ds̃ nob̾ displiceat. Quando enĩ rectꝰ
es. ut honꝰ sit tͥ ds̃ isrł bonꝰ rectis corde:
Quando rectꝰ es: Uis audire : Quando in
eo hono qđ facis ds̃ tͥ placet. in eo autẽ
malo qđ pateris ds̃ tͥ ñ displicet. Uidete
qͥd dixerim fr̃s. & cauti estote contra cõ¬
mittentes animas ur̃as. Om̃s enĩ qͥuob̾cũ
agunt ut in merorib & tribulationib
fatigemini: id agunt ut in eo qđ paci¬
mini ds̃ uob displiceat. & exeat exore
ur̃o. Quid .ẽ. hoc : Quid enĩ feci: Iã gͦ
tu nichil mali fecisti. & tu iustꝰ es illẽ

Expanded text:
ciant committentes animam meam. Quid optavit? Confundantur et deficiant. Quare optavit? Committentes animam meam. Quid est, committentes animam meam? Committentes quasi in rixam aliquam. Committi enim dicuntur, qui rixari provocantur. Si ergo ita est, caveamus committentes animam nostram. Quid est, committentes animam nostram? Primo provocantes nos ut Deo resistamus, ut in malis nostris Deus nobis displiceat. Quando enim rectus es, ut bonus sit tibi Deus Israel, bonus rectis corde ? quando rectus es? vis audire? Quando in eo bono quod facis, Deus tibi placet; in eo autem malo quod pateris, Deus tibi non displicet. Videte quid dixerim, fratres, et cauti estote contra committentes animas vestras. Omnes enim qui vobiscum agunt, ut in moeroribus et tribulationibus fatigemini, id agunt, ut in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et exeat ex ore vestro: Quid est hoc? quid enim feci? Jam ergo tu nihil mali fecisti, et tu justus es, ille
Abbreviated transcription (Latin):
est qui eruat eũ. Dictũ . ẽ hoc de xp̃o
lle enĩ qͥ potentia magnȩ diuinitatis.
qͥ patri equalis resuscitauerat mortuos.
subito int manꝰ inimicoꝵ infirmꝰ factꝰ
.ẽ & quasi nichil ualens prȩhensus. ẽ
Quando p̃henderet᷑. nͥ illi primo incorde
suo dicerent. ds̃ dereliqͥt eũ: Unde illa
dereliqͥsti: Ergo ds̃ dereliqͥt xp̃m. cũ

Expanded text:
 Dictum est hoc de Christo: ille enim qui potentia magna divinitatis, qua Patri aequalis est, resuscitaverat mortuos, subito inter manus inimicorum infirmus factus est, et quasi nihil valens prehensus est. Quando prehenderetur, nisi illi primo in corde suo dicerent: Deus dereliquit eum? Unde illa dereliquisti me ? Ergo Deus de
Abbreviated transcription (Latin):
nectꝰ ibi erat. qͥa uetꝰ senectꝰ. Tam̃ qͥa
uerũ. ẽ renouabit᷑ sic̃ aquilȩ iuuentꝰ
tua: resurrex̃ ipse die t̾cio ꝓmisit resur¬
rectionẽ finito scło Iã p̾cessit caput.
mẽbra secutura st̃ Quid times ne dere¬
linquatte. ne abiciat intẽpus senecꝰtutis.
cũ defecerit uirtꝰ tua: Inmo tunc in
mͥ. & qͥ custodiebant animã meã consi-¬
liũ fecer in unũ. dicentes. Dĩ dereliqͥt

Expanded text:
a vetus, senectus. Tamen quia verum est, Renovabitur sicut aquilae juventus tua , resurrexit ipse die tertio, promisit resurrectionem finito saeculo. Jam praecessit caput; membra secutura sunt. Quid times ne derelinquat te, ne abjiciat in tempus senectutis, cum defecerit virtus tua? Imo tunc in mihi, et qui custodiebant animam meam, consilium fecerunt in unum, dicentes: Deus dereliq
Abbreviated transcription (Latin):
Quulais : Repete Manducemꝰ inqͥt &e biba¬
mꝰ Agt qͥd postea dixisti. Cras en ĩ moriem᷑.
erruifti ñ seduxisti. Plane hoc ipso qđ
postea di xisti. incussisti mͥ timorẽ ne tͥ
consentiã. Cras enĩ moriem᷑ dixisti. & p̃¬
necessitate manducemꝰ & bibamꝰ. Cũ enĩ

Expanded text:
Quid ais? repete. Manducemus, inquit, et bibaQuid ais? repete. Manducemus, inquit, et bibamus. Age; quid postea dixisti? Cras enim moriemur. Terruisti; non seduxisti Plane hoc ipso quod postea dixisti, incussisti mihi timorem ne tibi consentiam. Cras enim moriemur, dixisti; et praecessit, Manducemus et bibamus. Cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
spes. Spes enĩ quȩ uidet᷑ ñ. ẽ. spes. Si aut̃
mus. Modo gͦ gemis. mͦ in locũ refugu
curris ut saluus fias. mͦ in infirmitate
positꝰ medicũ rogas. Quid cũ acceꝑis p¬
fectã etiã sanitatẽ:: Quid cũ effectus
fueris ȩqualis angłis dĩ : Iã forte istã
grãm qua lib̾atus es obliuisceris: Absit
tẽpore gemitꝰ. tẽpore humilitatis. tẽ¬
pore doloris. tẽpore infirmitatis. tem¬
pore uocis a cõpedib. hic gͦ qͥd: Tanꝗ
ꝓdigiũ factꝰ sũ multis. Unde tanquã
ꝓdigiũ : Unde mͥ insultant. qͥ me ꝓdi¬
giũ putant: Quia credo qđ ñ uideo.
Illi enĩ beati. in his quȩ uident ȩxultant
In potu. in luxuria. in scortationib. in
auaricia. in diuiciis. in rapinis. in
scłarib dignitatib. inde albatione
lutei parietis. in his exultant. Ambulo
aut̃ ego in uiã dissimilẽ. contẽnens ea
nec alicubi securus. nͥ in ꝓmissis dĩ Cilli.
Manduccmꝰ & bibamꝰ: cras ent moriemꝰ

Expanded text:
est spes. Si autem mus . Modo ergo gemis, modo in locum refugii curris, ut salvus fias; modo in infirmitate positus medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei ? jam forte istam gratiam qua liberatus es oblivisceris? Absit.tempore gemitus, tempore humilitatis, tempore doloris, tempore infirmitatis, tempore vocis a compedibus, hic ergo quid? Tanquam prodigium factus sum multis. Unde, tanquam prodigium? unde mihi insultant qui me prodigium putant? Quia credo quod non video. Illi enim, beati in his quae vident, exsultant in potu, in luxuria, in scortationibus, in avaritia, in divitiis, in rapinis, in saecularibus dignitatibus, in dealbatione lutei parietis; in his exsultant: ambulo autem ego in viam dissimilem, contemnens ea nec alicubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur .