comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. s spm̃ qͥ ex dõ ẽ. ut sciamꝰ quȩ
ado donata st̃ nob̃. Accipit᷑ gͦ
obscientiã. ut enĩ nat᷑a humani
corporis cessantibꝰ officii sui cau¬
sis erit ociosa: nã oculis nͥ lum̃ ac
aies sit. nullus ministerii eritusꝰ.
aut aures. nisi uox sonꝰue reddat᷑.
munꝰ suũ ñ recognoscent aut na¬
res nͥ odor fraglauerit. in qͦ offi¬
cio ert᷑nescient: ñ qđ his deficiet
nat᷑a ꝑ causã. s usus habet᷑ ex cau¬
sa: ita & animꝰ humanꝰ. nͥ ꝑ fidẽ
donũ spc hauserit. habebit qͥdẽ
naturã dm intelligendi: s lum̃
scientie ñ habebit. Al unꝰ aũ qđ¬
in xp̃o ẽ omẽ. om̃ibꝰ patet unum.
Et qđ ubiq ñ deest in tantũ dat᷑.
in qͣntũ qͥs uolet sumẽ. in tantũ
residet: in qͣntũ qͥs uolet ꝓmeri.
Hoc usq in cõsũmationẽ scłi nob̃cũ.
Hoc expectationis nr̃ȩ solatiũ. hoc¬

Expanded text:
 qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Accipitur ergo ob scientiam. Ut enim natura humani corporis cessantibus officii sui causis erit otiosa; nam oculis, nisi lumen aut dies sit, nullus ministerii erit usus; ut aures, nisi vox sonusve reddatur, munus suum non recognoscent; ut nares, nisi odor fragraverit, in quo officio erunt nescient; non quod his deficiet natura per causam, sed usus habetur ex causa: ita et animus humanus nisi per fidem donum Spiritus hauserit, habebit quidem naturam Deum intelligendi, sed lumen scientiae non habebit. Munus isto est, omne omnibus patet unum: et quod ubique non deest, in tantum datur in quantum quis volet sumere; in tantum residet, in quantum quis volet promereri. Hoc usque in consummationem saeculi nobiscum, hoc exspectationis nostrae solatiu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est spc̃ d̾m. ibi lib̾tas est. Hec
ñ quod causa postulet. dicta sint:
s neqͥd in his obscuritatis hereret.
gis illuminans. Iohannẽ etiã m
ut̾o matris inspirans. datꝰ dein¬
de apłis ceterisq credentibꝰ ad
cognitionẽ eiꝰ que indulta ẽ ueri.¬
nobis: u̾bis ipsiꝰ dñi audiamꝰ. dit
enͦ. Adhuc multa habeo quedi¬
cã uobis: s ñ potestis illa mͦ portare.
Exped enĩ uob̃. u ego uadãSi iero. mit¬
tã uob̾ aduocatũ. Etrursũ. Ego
rogabo patrẽ. & aliũ aduocatũ mit¬
tũ mittet uobis. ut uobcũ sit in
quet᷑ a se. s quecũq audierit lo¬
quet᷑. & uent᷑a anñtiabit uob̃. Il¬
le me honorificabit: qͥa de meo su¬
met. Hȩc de pluribꝰ ad intelligen-¬
tiȩ uiã dicta sit᷑. qͥbꝰ & uoluntas mu¬
nerantis. & ratio & conditio mu¬
neris continet᷑. ut qͥa infirmitas
nr̃a neq patͥs neq filii capar eet.
fidẽ nrãm de di incarnatione dif

Expanded text:
us est Domini, ibi libertas est. Haec non quod causa postulet dicta sunt, sed ne quid in his obscuritatis haereret. gis illuminans, Joannem etiam in utero matris inspirans: datus deinde apostolis caeterisque credentibus, ad agnitionem ejus quae indulta est verinobis, verbis ipsius Domini audiamus. Ait enim: Adhuc multa habeo quae dicam vobis, sed non potestis illa modo portare . Expedit enim vobis ut ego eam; si iero, mittam vobis Advocatum . Et rursum: Ego rogabo Patrem, et alium Advocatum mitetum dabit uobis, ut uobiscum sit in quetur a se, sed quaecumque audierit, loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me honorificabit, quia de meo sumet . Haec de pluribus ad intelligentiae viam dicta sunt, quibus et voluntas munerantis, et ratio et conditio muneris continetur: ut quia infirmitas nostra neque Patris neque Filii capax esset, fidem nostram de Dei incarnatione d
Abbreviated transcription (Latin):
in uocẽ adhuc ut̾o mat̾s detentꝰ.
erũpit. Aariã angłs benedixit.
matrẽ filis dĩ uirginẽ pollicetur.
Illa uͥginitatis suȩ ꝯscia difficultate
facti cõmouet᷑. angłs ei efficientiã diui¬
ne oꝑationis ex poñ. Ait enĩ. Sp̃s sc̃s sr̃ue¬

Expanded text:
in vocem adhuc utero matris detentus in vocem adhuc utero matris detentus erumpit. Mariam angelus benedicit, matrem Filii Dei virginem pollicetur. Illa virginitatis suae conscia, difficultate facti commovetur. Angelus ei efficientiam divinae operationis exponit; ait enim: Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
infantie auditur. qͥ inuisibilis. &
in cõp̃hensibilis est. ñ uisu. sensu.
tactuq moderandꝰ cunis ẽ obuo¬
lutus. Hec si qͥs indigna dõ reco¬
let. tanto se maioris beneficii ob¬
noxiũ confitebit᷑. qͣnto minꝰ hec
dĩ conuenerint maiestati. Non
ille eguit homo effici. ꝑ quẽ homo
factꝰ ẽ. s nos eguimꝰ ut d̾s caro
fieret. & habitaret in nob̾: idẽ
assũptione carnis uniꝰ int̾na uni
u̾se carnis incoleret. humilitas
eiꝰ nr̃a nobilitas ẽ. Contumelia
eiꝰ. honor nr̃ eꝰ. Qđ ille ds in car¬
ne confistens. hoc nos uicissi in
din ex carne renouati. s ne for¬
te detineant scrupulos m̃tiũ co¬
gitationes cunȩ. uagitꝰ partꝰ. atq
conceptio: reddenda ẽ singłisdĩ
dignitas. ut uoluntatis humilita¬
tẽ. potestatis ambitio p̾cedat. nec
dignationẽ dignitas derelinquat.
Uideamꝰ igitur que st ministerra
conceptꝰ. angłs ⁊acharie loqͥt᷑.
sterili partꝰ affert᷑. de incensilo¬
co sacerdos mutꝰ egredit᷑. Ioħes

Expanded text:
infantiae auditur. Qui invisibilis et incomprehensibilis est, non visu, sensu tactuque moderandus, cunis est obvolutus. Haec si quis indigna Deo recolet, tanto se majori beneficii obnoxium confitebitur, quanto minus haec Dei convenerint majestati. Non ille eguit homo effici, per quem homo factus est. Sed nos eguimus ut Deus caro fieret et habitaret in nobis, id est assumptione carnis unius universae carnis interna incoleret. Humilitas ejus nostra nobilitas est, contumelia ejus honor noster est. Quod ille Deus in carne consistens, hoc nos vicissim in Deum ex carne renovati. Sed ne forte detineant scrupulosas mentium cogitationes, cunae, vagitus, partus atque conceptio, recolenda est in singulis Dei dignitas, ut voluntatis humilitatem potestatis ambitio praecedat, nec dignationem dignitas derelinquat. Videamus igitur quae sint mysteria conceptus. Angelus Zachariae loquitur, sterili partus affertur. De incensi loco sacerdos mutus egreditur. Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
ditionũ memor pat̾narũ. uel tã¬
quã samaria in monte. uel tãꝗͣ
ihrłm in tẽplo ad orandu d̾mexi¬
stimabant: Qd samaria ad ado¬
randu d̾m ꝑ trangressionẽ legis lo¬
cũ montis elegerat. iudei uͦ tẽplũ
a salomone conditũ religionis se¬
d̾e existimabant. Quoes utroꝵq
p̾sũptio. aut collis editio. aut ex¬
structȩ domꝰ contauo. đm intra
quẽ omĩa. extraquẽ nicħ eiꝰ ca¬
patuate continebat. Ergo qͥads̃¬

Expanded text:
ditionum memor paternarum, vel tamquam Samaria in monte, vel tamquam Jerusalem in templo adorandum Deum existimabat: quod Samaria ad adorandum Deum per transgressionem legis locum montis elegerat, Judaei vero templum a Salomone conditum religionis sedem existimabant: quorum utrorumque praesumptio, aut collis edito, aut exstructae domus concavo, Deum intra quem omnia et extra quem nihil ejus capax est, continebat. Ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
est. neq usꝗͣ ab est. in om̃ibꝰ oia
exuberans hos ig̾ ueros ẽẽ ado¬
ratores qͥ in syũ & ueritate sint
adoraturi. Adoraturis aũ in spũ
nore: qͥa discretũ ẽ in quoqͥs sit
adorandus. Non enĩ tollit sc̃¬

Expanded text:
est, neque usquam abest, in omnibus omnis exuberans: hos igitur veros esse adoratores, qui in Spiritu et veritate sint adoraturi. Adoraturis autem in Spinore est; quia discretum est in quo quisque sit adorandus. Non enim tollit s
Abbreviated transcription (Latin):
u̾to qđ ꝓpħa es: patres nr̃i in hoc
monte adorauert᷑ Et uos dicitis
qm̃ iherosolymis ẽ locꝰ. ubi adora¬
re oporteat. Dñs respondit. Cre¬
de mͥ mulier. qm̃ uenit hora qͣndo
neq in isto monte. neq i iheroso¬
lẏmis adorabitis patrẽ. Uos ado¬
ratis qđ nescitis. nos adoramꝰ qđ

Expanded text:
i in monte hoc adoraverunt; et vos dicitis quoniam in Jerosolymis est locus ubi adorare oportet. Dominus respondit: Crede mihi, mulier, quoniam venit hora, quando neque in isto monte, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem. Vos adoratis quod nescitis, nos adoramus quod
Abbreviated transcription (Latin):
exiiii. & in sinu patris. & om̃ia quȩ
habet pater dedit filio: & uitã filiꝰ
insemetipso habet. sicut & pater ha¬
bet in semetipso. Audi filiũ ima¬
gine̾. sapientiã uirtutẽ. głam dĩ:
& intellige ꝓpħam clamantẽ spũm
scm̃. generationẽ eius quis enarra

Expanded text:
Qui est in sinu Patris; et, Omnia quae habet Pater, tradidit Filio; et, Vitam Filius in semetipso habet, sicut et Pater habet in semetipso ; audi Filium imaginem, sapientiam, virtutem, gloriam Dei: et intellige proclamantem Spiritum sanctum: Generationem
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ suũ qui habitat in uob̾. Un¬
de qͥa est. & donatur. & habet᷑. &
diest: Cesset hĩc sermo calũpnian¬
tiũ: cũ dicunt ꝑquẽ sit. & obqͥd
sit: uel qͣlis sit. si responsio nr̃a dis¬
plicebit dicentiũ. ꝑ quẽ omĩa. &

Expanded text:
m suum qui habitat in vobis . Unde quia est, et donatur, et habetur, et Dei est; cesset hinc sermo calumniantium. Cum dicunt per quem sit, et ob quid sit, vel qualis sit: si responsio nostra displicebit dicentium, Per quem omnia, et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de eo ñ necesse ẽ. qͥͣpͥat᷑ & filio
auctoribꝰ confitendꝰ ẽ. Et qd̾e pu¬
to ansit ñ eẽ tractandũ. ẽ enĩ qͣn¬
doqͥde donat᷑. accipit᷑. optinet᷑.
t qͥ confessioni pat̾s & filii conexus
est. ñ potest a confessione patͥs &
filii separari. Imꝑfectũ eni est
nob̾ totũ. si aliqͥd desit a toto. de
qͦ siqͥs intelligentiȩ nr̃ȩ sensum
requiret: in apło legimꝰ ambo: qm̃
estis filii di: misit d̾s spm̃ filii sui mn
corda nr̃a clamantẽ abba pat̃ et nolite¬

Expanded text:
autem de eo non necesse est, qui Patre et Filio autem de eo non necesse est, qui Patre et Filio auctoribus, confitendus est. Et quidem puto, an sit, non esse tractandum. Est enim; quando quidem donatur, accipitur, obtinetur; et qui confessioni Patris et Filii connexus est, non potest a confessione Patris et Filii separari. Imperfectum enim est nobis totum, si aliquid desit a toto. De quo si quis intelligentiae nostrae sensum requiret, in Apostolo legimus ambo, Quoniam estis filii Dei, misit Deus Spiritum filii sui in corda nostra clamantem, Abba pate
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus cęlestis in laude puerꝑii
concurrit. & tanti oꝑis p̃conia di¬
uini cȩtus gaudia eloquunt᷑. gła it̾te
deinde magi. inuolutũ paninsad¬
orant. & post illã in anis scientie
suȩ archanã oꝑationẽ. posito in
cunis genu flectunt: sic ꝑ magos
cunarũ sordes adorant᷑ sic uagitꝰ
ꝑ angłoꝵ diuina gaudia honoran¬
tur. sic partui proclamans ꝑpro
liunt᷑ aliud intelligit᷑ aliud ui¬
detur : aliud oculis. aliud animo
conspicitur. Parit uirgo. partꝰ ͣ
ado est. Infans uagitꝰ: laudan¬
tes angłi audiunt᷑. Panni sordeit:
d̾s̃ ad oratur. Ita potestatis digni¬
tas ñ amittit᷑. dũ carnis humilitas
adoratur: p̃ar etiã ẽ relique curs nͣ¬
egit dĩ oꝑibꝰ expleuit : de singłis ñ
ẽ tẽpꝰ dice̾. tantũ illud in uniu̾sis
u̾tuiũ & curationũ gen̾ibꝰ contuen¬
dii ẽ. in carnis assũptione ħoiem.
loqͥ necesse ẽ. sed sileri a nob̾. eor
causa qͥ nesciunt nꝰ potest. Loqͥ

Expanded text:
xercitus coelestis in laudem puerperii concurrit, et tanti operis praeconia divini coetus gaudia eloquuntur. Gloria dedeinde magi, involutum pannis adorant, et post illam inanis scientiae suae arcanam operationem posito in cunis genu flectunt. Sic per magos cunarum sordes adorantur, sic vagitus per angelorum divina gaudia honorantur. Sic partui proclamans per plitur. Aliud intelligitur, aliud videtur; aliud oculis, aliud animo conspicitur. Parit Virgo, partus a Deo est. Infans vagit, laudantes angeli audiunt. Pannis sordet, Deus adoratur. Ita potestatis dignitas non amittitur, dum carnis humilitas adoratur. Par etiam est reliquae cursus aegit, in Dei operibus explevit. De singulis non est tempus dicere: tantum illud in universis virtutum et curationum generibus contuendum est, in carnis assumptione hominem, loqui necesse est: sed sileri a nobis, eorum causa qui nesciunt, non potest. Loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut impossibilitatẽ generatio
piscator consolaret᷑. adiecit. Et
tenebre eã ñ cõp̃hendert̃. Cessit
sermo nature. & ñ habet quoex¬
currat. & tñ hoc piscator iste
Nrecubans in dni pectꝰ accepit.
si in significatione uerboꝵ rep¬
periri potest ultra quã dictũ sit.
Et siqua st̃ alia exposita a nob̾
naturȩ nomina: ꝓferant᷑. Que
si nꝰ sunt. immo qͥa ñ st̃. mirem᷑
hanc in piscatore doctrinã. &
in eo dĩ eloqͥa sentiamꝰ confessio¬
nẽ ꝥatris & filii. ingeniti. & uni¬
geniti. in enarrabilẽ. & exceden¬
tẽ cõplexũ omnẽ & sermonis &
sensus teneamꝰ. atq adoremꝰ. &

Expanded text:
Et ut impossibilitatem generationEt ut impossibilitatem generationpiscator consolaretur ; adjecit, Et tenebrae eam non comprehenderunt . Cessit sermo naturae, et non habet quo excurrat; et tamen hoc piscator iste recubans in Domini pectus accepit. si in significatione verborum reperiri potest ultra quam dictum sit: et si qua sunt alia expositae a nobis naturae nomina, proferantur. Quae si non sunt, immo quia non sunt; miremur hanc in piscatore doctrinam, et in eo eloquia Dei sentiamus: confessionemque Patris et Filii, ingeniti et unigeniti inenarrabilem, et excedentem complexum omnem et sermonis et sensus, teneamus atque adoremus: et
Abbreviated transcription (Latin):
ud ẽ qđ natũ ẽ .& aliud ẽ qđ natꝰ
accepit: non habet inter se tẽpus.
& natiuitas. & ꝓfectus sed nichil
qͥ a dõ est: natꝰ. non post ea quã
natus ẽ. s nascendo d̾s exstitt.
nascens eñ auiuente uiuꝰ. a uero
uerꝰ. aꝑfecto ꝑfectꝰ. nͨsine potesta¬
te natiuitatis sue natus est. Na-¬
tiuitatẽ uidelicet suã nͨ postea sen¬
tiens: sed se dm in eoip̃o qͦd ds ex
d̾o nascebatur intelligens. Hoc
unigenitꝰ ab ingenito. Hoc ego
& pat̾ unũ sumꝰ. Hoc in confes¬
sione patris & filii. ds̃ unꝰ. Hoc
pat̾ in filio. & filius in patre. Hinc
qui me uidit. uidit & patrẽ. Hinc
omĩa quȩ habet pat̾: dedit filio.
Hinc sicut habet pat̾ uitã insemet¬
ipso. ita dedit filio uitã habere in
semetipso. Hinc nemo nouit
filiũ usi pater. neq patrẽ nisi
filiꝰ. Hinc in eo in habitat om̃is
plenitudo diuinitatis corpora
liter. Hec uita lux hominũ est.
Hec lux in tenebras illuminans.

Expanded text:
ud est quod natum est, et aliud est quod natus ud est quod natum est, et aliud est quod natus accepit. Non habent inter se tempus et nativitas et profectus. Sed nihil squi a Deo natus est, non postea quam natus est, sed nascendo Deus exstitit. Nascens enim a vivente vivus, a vero verus, a perfecto perfectus, non sine potestate nativitatis suae natus est, nativitatem videlicet suam non postea sentiens, sed se Deum in eo ipso quod Deus ex Deo nascebatur intelligens. Hoc unigenitus ab ingenito: hoc, Ego et Pater unum sumus : hoc in confessione Patris et Filii Deus unus: hoc Pater in Filio, et Filius in Patre. Hinc, Qui me vidit, vidit et Patrem . Hinc, Omnia quae habet Pater, dedit Filio . Hinc, Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso . Hinc, Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi Filius . Hinc, In ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis cofide. --Haec vita lux hominum est, haec lux tenebras illuminans.
Abbreviated transcription (Latin):
sine eo factũ ẽ nicħ. Est gͦ aliqͥd
ꝑ alterũ factũ: qđ tam̃ non sit si¬
ne eo factũ. Et si aliqͥd ꝑ alt̾ũ li¬
cet ñ sine eo.iam ñ ꝑ eũ omĩa. qͥa
aliud ẽ fecisse. aliud int̾uenisse
facienti: non habeo hic piscator m̃s
ut in ceteris qđ ex meo ꝓferã. aruo
statĩ respondendũ est. O mĩa ꝑ
eũ facta sunt. Sentio: apłs enim
docuit. Uisibilia. & inuisibilia.
siue thronoᷤ. siue d̾nationes. siue pͥn¬
cipatus. siue potestates: omĩa ꝑ ip
subueniet enarra qͥd ñ sine eo fa¬
ctũ sit: quod factũ est in eo uita
est. Hoc igitur non sine eo qđ
in eo factũ est. Nam & id qđ in eo
factũ est. etiam ꝑ eũ factũ ẽ. Oiã
enĩ ꝑ ipsũ. & inipso creata st̃. In
ipso aũ creata. quia nascebatur
creator ds. sed etiã ex hoc sine
eo nicħ factũ est. Quod in eofa¬
ctũ ẽ: qͥa nascens ds̃ uita erat: &
qui uita erat. ñ postea quã ẽnatꝰ ⁊
effectus est uita. Non enĩ in eo ali¬

Expanded text:
sine eo factum est nihil. Est ergo aliquid per alterum factum, quod tamen non sit sine eo factum: et si aliquid per alterum, licet non sine eo; jam non per eum omnia; quia aliud est fecisse, aliud est intervenisse facienti. Non habeo hic, piscator meus, ut in caeteris, quod ex meo proferam; a tuo statim respondendum est, Omnia per eum facta sunt. Sentio. Apostolus enim docuit: Visibilia et invisibilia, sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive subveni et enarra, quid non sine eo factum sit. Quod factum est in eo, vita est . Hoc igitur non sine eo, quod in eo factum est: nam id quod in eo factum est, etiam per eum factum est. Omnia enim per ipsum et in ipso creata sunt . In ipso autem creata, quia nascebatur creator Deus. Sed etiam ex hoc sine eo nihil factum est, quod in eo factum est, quia nascens Deus vita erat: et qui vita erat, non postea quam est natus, 38 effectus est vita; non enim in eo ali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in alt̾o eẽ. sed cũ alt̾o p̃dicat᷑: sed
de suꝑioribꝰ nicħ sumo. consequen¬
tia sibi assint: statũ uerbi. & nomͣ.
expecta. Dicit nãq Et ds erat u̾b̃u.
essat sonus uocis. & cogitationis elo¬
quiũ: uerbũ hoc. resest. ñ sonus:
natura. ñ sermo: d̾s ñ inanitas est.
sermo cõmouit. Audio Et d̾s erat
tio mea ꝓgredi possit: redde sacͣ¬
m̃ti tanti piscator m̃s dispensatio¬
nẽ & refer ad unũ omĩa. sine con¬
tumelia. sine abolitione. sine tẽpo¬
re. Ait. Hoc erat in pͥncipio apd̾
đm. Cũ hoc erat in pͥncipio: non
tenetur in tẽpore: cũ d̾s ẽ. ñ refert᷑
ad uocẽ: cũ est apud din: nicħ in eo
offenditur. nec aufertur. Nam nec
aboletur in alterũ. & apud unum
ingenitũ dm: ex qͦ ipse unꝰ unigeni¬

Expanded text:
non in altero esse, sed cum altero praedicatur. Sed non in altero esse, sed cum altero praedicatur. Sed de superioribus nihil sumo, consequentia sibi adsint; statum Verbi et nomen exspecta. Dicit namque: Et Deus erat Verbum. Cessat sonus vocis, et cogitationis eloquium. Verbum hoc res est, non sonus; natura, non sermo; Deus, non inanitas est. sermo commovet. Audio: Et Deus erat tio mea progredi possit, redde sacramenti tanti piscator meus dispensationem, et refer ad unum omnia sine contumelia, sine abolitione, sine tempore. Ait: Hoc erat in principio apud Deum. Cum hoc erat in principio, non tenetur in tempore; cum Deus est, non refertur ad vocem; cum est apud Deum nihil nec offenditur, nec aufertur: nam nec aboletur in alterum et apud unum ingenitum Deum, ex quo ipse unus unigeni
Abbreviated transcription (Latin):
& elocutio cogitationũ. Hoc apd̃
pio erat. qͥa sermo cogitationis eternꝰ ẽ:
cũ qͥ cogitat sit eternꝰ. Respondebo tibi
interim ꝓpiscatore meo pauci:
dũ uidemꝰ qͦmͦ rusticitatẽ suãm
ipse defendat. Sermo in nat᷑a habet
ut ẽẽ possit. Sequens aũ ei ẽ. ut fu¬
erit: est uͦ tm cũ audit᷑. Et qͦmͦ
in pͥncipio erat: qđ neq ante tepꝰ.
neq post tẽpꝰ est.  Et nescio uel
an ipso eẽ possit in tẽpore loquen¬
tiu eniꝰ sernoneq ẽ ante quã lo¬
quant᷑: & cũ locuti fuerint: ñ erit.
In eo au̾ipso qđ loquunt᷑ dũ finiut:
iã non erit id unde ceꝑunt. Hec
ame. ut ab uno ex cetis: s pisca¬
tor alit̾ ꝓse. & obiurgabit te pͥus.
cur negligent̃ audieris: nã & si
sententiã pͥmã rudis auditor ami¬
seras. in principio erat uerbũ. De se¬
quenti qͥd queris. EEt u̾bu erat
apud dm: Nũ quid audieras in dõ.
monenti. Id enĩ qđ in pͥncipioerat.

Expanded text:
et elocutio cogitationum. Hoc apud et elocutio cogitationum. Hoc apud pio erat: quia sermo cogitationis aeternus est, cum qui cogitat sit aeternus. Respondeo tibi interim pro piscatore meo paucis, dum videbimus quomodo rusticitatem suam ipse defendat. Sermo in natura habet ut esse possit, sequens autem ei est ut fuerit; est vero tantum cum auditur. Et quomodo in principio erat, quod neque ante tempus, neque postipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit; in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris. Sed piscator aliter pro se: et objurgabit te prius, cur negligenter audieris. Nam etsi sententiam primam rudis auditor amiseras: In principio erat Verbum, de sequenti quid quereris, Et Verbum erat apud Deum? Numquid audieras, in Deo momenti? Id enim, quod in principio erat,
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ suꝑius difficultatũ. piscator
egens. ignarus. indoctꝰ. manibꝰ
mirabilius fuerit mortuuꝰ excitas
se. an imperito scientiã doctrine
huuis intimasse. Ait enĩ. In pͥn¬
cipio erat uerbũ. Quid ẽ istud in
pͥncipio erat. Transeunt᷑ tẽpora.
transcendunt᷑ scła. tollunt᷑ etates.
one aliqd̃ qđ uoles tua opinione
pͥncipiũ. non tenes tẽpore. erat
eniꝰ unde tractatur. Respice ad
mundu: intellige qͥd de eo scͥptũ
sit. In pͥncipio fecit ds cełu & t̾rã.
Fit gͦ in principio qđ creat᷑: &
etates continens. quod in pͥncipio
continetur ut fieret. Meus aut̃ pis¬
cator. illitteratꝰ. indoctꝰ. libera
tẽpore. solutus a scłis est. uincit
om̃e pͥncipiũ. Erat eniꝰ qđ est.
neq in tẽpore aliqͦ concluditur.
ordine ꝓposite distributionis pis¬
catorẽ nr̃m dep̾hendimꝰ: uerbũ
enĩ tẽpore liberauit. & suum est
in cetera. Ait enĩ. Et uerbũ erat
apud dm. Iam sine pͥncipio ẽ apd̃
cator nr̃ euasit: sed forte herebit

Expanded text:
um difficultatum piscator egens, ignotus, indoctus, manibus um mirabilius fuerit mortuos se, an imperito scientiam doctrinae istius intimasse. Ait enim: 35 In principio erat Verbum . Quid est istud, in principio erat? Transeuntur tempora, transmittuntur saecula, tolluntur aetates. Pone aliquod quod voles tua opinione principium: non tenes tempore, erat enim unde tractatur. Respice ad mundum, intellige quid de eo scriptum sit: In principio fecit Deus coelum et terram . Fit ergo in principio quod creatur, et aetate continens quod in principio continetur ut fieret. Meus autem piscator illitteratus, indoctus, liber a tempore, solutus a saeculis est, vicit omne principium: erat enim quod est, neque in tempore aliquo concluditur uordine propositae distributionis piscatorem nostrum deprehendemus: Verbum enim tempore liberavit, et suum est in caetera. Ait: Et Verbum erat apud Deum . Jam sine principio est apud cator noster evasit: sed forte haerebit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. & lib̾tatẽ ac scientiã adoran-¬
tiũ. & ad orandi infinitate̾. dũ
simile huic etiã illud apłi ẽ. qͥa
ligentie significationẽ. eũ qͥ ẽ ab
eo cuiꝰ est. Non eniͦ habere ha¬
beriq unũ est. neq eadẽ signifi¬
catio continet eũ. atq eiꝰata cũ¬

Expanded text:
dum, et libertatem ac scientiam adorantium, et adorandi infinitatem, dum Simile huic etiam illud Apostoli est:ligentiae significationem eum qui est, ab eo cujus est. Non enim habere haberique unum est, neque eadem significatio continet eum atque ejus. Ita cu
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ quẽ qđ ẽ omẽ sit factũ. Tẽpꝰ
enĩ ẽ spacii ñ in loco. s in ȩtate ma¬
nentis significata moderatio &
cũ ab eo omĩa: res nulla ñ ab eo
facilis. & ꝓmiscuus hic fuisti. Oĩã
ꝑ eũ facta sunt. Non habet modũ.
Est ingenitꝰ: qui factus a nemine est.
Est & ipse genitꝰ ab innato. sine excep¬
tione st̃ om̃ia: & nicħ qđ extra sit
derelinquiit. Sed dũ nicħ ultͣ di¬
cere audemꝰ. aut forte dũ dicẽ mo¬
limͣ. occurrit. & sine eofactũ est
nicħ. Piscator reddidisti aucto¬
rẽ. cũ sociũ ꝓfessus es. Cũ enĩ ni¬
chil sine eo intelligo. ñ solũ qͥa ali¬
us est ꝑ quẽ aliꝰ ñ sines qͦ utroq dis¬
cernit᷑ significatio & interueni¬
entis & agentis: Sed sollicito de

Expanded text:
est, per quem quod est omne sit factum. Tempus enim est spatii, non in loco, sed in aetate manentis significata moderatio. Et cum ab eo omnia, res nulla non ab eo:facilis et promiscuus hic fuisti; omnia per eum facta sunt non habet modum. Est ingenitus, qui factus a nemine est: est et ipse genitus ab innato. Sine exceptione sunt omnia, et nihil quod extra sit derelinquunt. Sed dum nihil ultra dicere audemus, aut forte dum dicere molimur, occurre: Et sine eo factum est nihil. Reddidisti auctorem, cum socium professus es. Cum enim nihil sine eo, intelligo non solum; quia alius est per quem, alius est sine quo: utroque discernitur significatio et intervenie
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Subrepat hebion initiũ filio
diex maria concedens. & uerbũ
a diebus carnis intelligens. relegat.
Pat᷑ clarifica me ap̃ temetipsũ. eacla¬
ritate quã habui apud te pͥus ꝗͣ
mundꝰ eẽt. Et in pͥncipio erat u̾¬

Expanded text:
vivi . Subrepat Hebion, initium filio Dei ex Maria concedens, et Verbum a diebus carnis intelligens. Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset ; et, In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
trahaniur in unũ noĩa hereticore.
& om̃s scole ꝓdeant. Audiant
unũ ingenitũ dm patre̾. & unu̾
unigenitũ dĩ filiũ. ꝑfecti patͥs
ꝓgeniẽ ꝑfectã. ñ ꝑ diminutionem
genitũ. ñ ex solido parte aliq̃ deci¬
sũ: s omĩa habentẽ genuisse. oĩa
liberũ a tẽpore. solatũ a scłis. ꝑ
quẽ omĩa facta sunt neq enĩ eẽ

Expanded text:
trahantur in unum nomina haereticorum, trahantur in unum nomina haereticorum, et omnes scholae prodeant: audiant unum ingenitum Deum patrem, et unum unigenitum Dei filium perfecti patris progeniem perfectam; non per diminutionem genitum, non ex solido parte aliqua decisum, sed omnia habentem, genuisse omnia liberum a tempore, solutum a saeculis, per quem omnia facta sunt: neque enim esse
Abbreviated transcription (Latin):
& apłica doct̾na. & circũ strepen¬
tuiꝰ undiq heretioꝵs ociosa frau-¬
dulentia. stat enĩ hoc fundam̃¬
tũ ualid̾u. & mmotũ aduersus
om̃s uentos. pluuias. torrentes.
non flatibꝰ pellendu. nͨ stillicidi¬
is penetrandũ. ñ inundationibꝰ
subluendũ. & optimũ est quic¬
quid aplurimis incursatum a nul¬
lo tñ poterit unpelli. Ut aũ quedã
inedicam̃toꝵ genera st̃ ita cõpara¬
ta. ut ñ singłis tantũ egͥtudinibꝰ uti¬
lia sĩt. s om̃ibꝰ in cõmune medean¬
tur. habeantq in se uirtutẽ ge¬
neralis aurilii: ita & fides catho¬
lica. ñ aduersus singulas pestes.
sed contra om̃s morbos opẽ mede.¬
le cõminis imꝑtit. ñ infirman¬
da genẽ. ñ uincenda numero.
ñ diuersitate fallenda: s una atq
eadẽ aduersit̾ singła omĩaq con¬
sistit. Alagnũ ẽ enĩ tot in una
re remedia eẽ. qͦt morbi st̃. &
totdẽ ueritatis eẽ doctnas. qͦti¬
de erunt studia falsiatis. Con¬

Expanded text:
 39 doctrina, et circumstrepentium undique haereticorum otiosa fraudulentia. Stat enim hoc fundamentum validum et immotum adversus omnes ventos, pluvias, torrentes, non flatibus pellendum, non stillicidiis penetrandum, non inundationibus subluendum : et optimum est, quidquid a plurimis incursatum, a nullo tamen poterit impelli. Ut autem quaedam medicamentorum genera sunt ita comparata, ut non singulis tantum aegritudinibus utilia sint, sed omnibus in commune medeantur, habeantque in se virtutem generalis auxilii: ita et fides catholica non adversum singulas pestes, sed contra omnes morbos opem medelae communis impertit, non infirmanda genere, non vincenda numero, non diversitate fallenda; sed una atque eadem adversum singula omniaque consistit. Magnum est enim; tot in ea una remedia esse, quot morbi sunt; et totidem veritatis esse doctrinas, quotidem erunt studia falsitatis. Con
Abbreviated transcription (Latin):
Alii fides in eodẽ spũ. Alii dona sa¬
nitatũ. in uno spũ. Alii oꝑatiouir¬
tutũ. alii ꝓpħia. alii separatio spiri¬
tuum. alii gn̾a linguarũ. alii int̾pre¬
doni istius causã. habemꝰ effectꝰ.
& nescimꝰ qͥd de eo ambiguitatis
sit. cuiꝰ in absoluto sit & causa.
et ratio. & potestas. Utamͦ ergo¬

Expanded text:
alii fides in eodem Spiritu, alii dona sanitatum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii separatio spirituum: alii genera linguarum, alii interpredoni istius causam, habemus effectus, et nescio quid de eo ambiguitatis sit, cujus in absoluto sit et causa, et ratio, et potestas. 35. Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
xpͣi scandału est. Hortabor̾ uos
forte contuere & tacere: qͥa ad ue¬
uerationẽ satis sit eiꝰ qui pͣdicatur
lepsos emundatos fuisse: surdos au¬
disse: claudos cucurrisse: paraly¬
ticos constitisse. cecos lum̃ rẽcepis¬
se uidisse. cecũ ab utero oculos
consecutũ. demones fugatos.
egͦtos reualuisse: mortuos reuix¬
isse. Sed hec heretici confitentur:¬

Expanded text:
Christi scandalum est. Hortabor forte Christi scandalum est. Hortabor forte vos connivere et tacere, quia ad venerationem satis sit ejus qui praedicatur, leprosos emundatos fuisse, surdos audisse, claudos cucurrisse, paralyticos constitisse, caecos lumen recepisse, caecum ab utero oculos consecutum, daemonas fugatos, aegrotos revaluisse, mortuos vixisse? Sed haec haeretici confitentur
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno. ñ ingeniti duo: qͥa natꝰ
ab innato. alt̾ab altero ncħ dif¬
ferens. qa uita uiuentis in uiuo
est. Hȩc de natura diuinitatis
attingimꝰ. ñ sũmã intelligentie
cõprehendentes: sed intelligentes eẽ
in cõp̃hensibilia que loquamur.
Nullũ gͦ dicis officiũ fidi ẽ: si ncħ
poterit cõp̾hendi. Immo hoc of¬
ficiũ fides ꝓfiteat᷑: id unde quere¬
tur in cõp̃hensibile ẽẽ. se scire suꝑ¬
ẽ de menarrabili generatione fi¬
ln adhuc aliquid: immo aliquid
illud tot̾ũ adħuc ẽ. Estuo. diffe¬
ror. hebesco: & unde incipiã nescio.
Ñ escio enĩ qñ natꝰ sit filius. ⁊ nefas mͥ¬
est nescire qnł natus sit. quẽ un¬
ad tantarũ difficultatũ enarrã¬
tionẽ uerba p̃sumã: euoluã om¬
ne̾ grecie scolã: sed legi. Ubisa¬
scłi In hoc gͦ sophiste mundi.
& sapientes scłi iuti st̃: sapienti¬
am enĩ dĩ reꝓbauert᷑. Scribã gͦ
legis consulã: sed ignorat. qͥa eicrux

Expanded text:
ab uno. Non ingeniti duo, quia natus ab uno. Non ingeniti duo, quia natus est ab innato. Alter ab altero nihil differens, quia vita viventis in vivo est. Haec de natura divinitatis attigimus, non summam intelligentiae comprehendentes, sed intelligentes esse incomprehensibilia esse quae loquimur. Nullum ergo, dicis, officium fidei est, si nil poterit comprehendi. Immo hoc officium fides profiteatur, id unde quaeritur incomprehensibile sibi esse scire. Superest de inenarrabili generatione Filii adhuc aliquid: immo aliquid illud adhuc totum est. Aestuo, differor, hebesco, et unde incipiam nescio. Nescio enim quando natus sit Filius: et nefas est mihi scire quando natus sit Filiuad tantarum difficultatum enarrationem verba praesumam? Evolvam omnem Graeciae scholam? Sed legi: Ubi saeculi ? In hoc ergo sophistae mundi et sapientes saeculi muti sunt; sapientiam enim Dei reprobaverunt. Scribam ergo legis consulam? Sed ignorat; quia ei crux
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc secretũ. inter unũ ingeni¬
tũ dm. & unũ unigenitũ dm ⁊ ar¬
chanote in opinabilis natiuitatis
innĩge. Incipe. ꝓcurre. ꝑsiste:
& si non ꝑuenturũ sciã. tam̃ gra¬
tulabor ꝓfecturũ. Qui enĩ pie
infinita ꝑsequit᷑. & si ñ contingat.
aliquanto tñ ꝑficiet ꝓdeundo.
Stat in hoc intelligentia fine u̾boꝵ.
Eest filiꝰ ab eo patre qui ẽ unigenit᷑
ab ingenito. ꝓgenies a parente. ui¬
uus auiuo: ut patͥ uita in sem⁊ ipso
ita ⁊ filio data est uita in semetipso.
Perfectus a ꝑfecto. qͥa totꝰ a toto:
ñ diuisio aut discissio quia alt̾ in
altero: & plenitudo diuinitatis
infilio est in cõp̾hensibilis. ab in¬
cõp̃hensibili. Nouit enĩ nemo.
nsi inuicẽ inuisibilis ab inuisibili:
quia imago dĩ inuisibilis ẽ. Et
quia qͥ uidet filiũ. uidit & patrẽ.
alius ab alio: q̃a pat̾ & filiꝰ. ñ nat᷑a
diuinitatis alia et alia: quia ãbo
unũ: ds ado. ab uno ingenitod̾o.
unigenitꝰ d̾s ñdii duo. sed unꝰ

Expanded text:
in hoc secretum, et inter unum ingenitum Deum, et unum unigenitum Deum, arcano te inopinabilis nativitatis immerge. Incipe, procurre, persiste: etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita persequitur, etsi non contingat aliquando, tamen proficiet prodeundo. Stat in hoc intellEst Filius ab eo Patre qui est. Unigenitus ab ingenito, progenies a parente, vivus a vivo. Ut Patris vita in semetipso, ita et Filio data est vita in semetipso. Perfectus a perfecto, quia totus a toto. Non divisio, aut discissio, quia alter in altero, et plenitudo divinitatis in Filio est. Incomprehensibilis ab incomprehensibili. Novit enim nemo nisi invicem. Invisibilis ab invisibili, quia imago Dei invisibilis est, et quia qui vidit Filium, vidit et Patrem. Alius ab alio, quia Pater et Filius. Non natura divinitatis alia et alia, quia ambo unum. Deus a Deo. Ab uno ingenito Deo unigenitus Deus. Non dii duo, sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
sedm id qđ in euangłiis legit᷑. qͥa
ds spc̃ est: Diligent᷑ ẽ contuendũ
qͦmͦ. & q̃ ratione sit dictũ: om̃e
enĩ dictũ ut dicat᷑. ex causa ẽ: & di¬
cti ratio ex sensu erit intelligen¬
da dicentis. ne qͥa responsũ adno

Expanded text:
Sed id quod in Evangeliis legitur, Quia Deus spiritus est , diligenter est contuendum quomodo et qua ratione sit dictum. Omne enim dictum ut dicatur ex causa est, et dicti ratio ex sensu erit intelligenda dicendi; ne quia responsum a Do
Abbreviated transcription (Latin):
cretũ. Et si qͥs forte intelligentie
ter sit absolute intelligendꝰ. & filiꝰ
maiore istud dolore: audiet ame
ignorari. Ego nescio. ñ reqͥro. &
consolabor me tñ. Archangłi nes¬
ciũt. angłi ñ audiert᷑. scl̃a ñ teneit.
lius ipse non edidit. Cesset dolor
querelarũ: nã te qͥsqͥs es qui us¬
hec requiris. ñ reuoco in excelsum.
ñ in amplitudinẽ tendo. ñ deduco¬
⁊ in ꝑfundũ. Nonne eqͣnimit᷑ igno¬
rabis creatoris natiuitatẽ: ignorans
originẽ creat᷑e. shoc saltĩ req̾ro: sen¬
tis ne te genitũ. & quȩ ex te gene¬
rent᷑ intelligis. Non quero. sensũ
unde hauseris. uitã unde sortitꝰ
sis. intelligentiã unde adeptussis:
quale ẽ qđ in te ẽ. odor. sensus. uis
audit᷑. Certe nemo qd facit nescit.
Quero unde ista his quos geueres in¬
dulgeas. qͣlit̾̃ sensũ inseras. oculos
accendas. cor affigas. Hec si po¬
tes enarra. Habes gͦ qđ nescis:
& tͥbuis quȩ ñ intelligis: eqͣnimit᷑
imperitꝰ in tuis. insolenter in di

Expanded text:
ti. Si quis forte intelligentiae ter sit absolute intelligendus, et Filius, majore istud dolore a me audiet ignorari. Ego nescio, non requiro, et consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, saecula non tenent, lius ipse non edidit. Cesset dolor querelarum. Nam te, quisquis es, qui haec requiris, non revoco in exemplum, non in amplitudinem tendo, non deduco in profundum. Nonne aequanimiter ignorabis Creatoris nativitatem ignorans originem creaturae? Hoc saltem requiro, sentisne te genitum, et quae ex te generentur intelligis? Non quaero sensum unde hauseris vitam, unde sortitus sis intelligentiam, unde adeptus sis: quale est quod in te sit odor, sensus, visus, auditus? Certe nemo quod facit nescit. Quaero unde ista his quos generes indulgeas; qualiter sensus inseras, oculos accendas, cor affigas. Haec, si potes, enarra. Habes ergo quod nescis, et tribuis quae non intelligis, aequanimiter imperitus in tuis, insolenter in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mt̾. spm̃ scm̃ nesciendo dũ ⁊ usum
& auctorẽ eiꝰ ignorant: Ita & im¬
ꝑitos ꝑdt̃. dũ rationẽ p̃dicationis
huiꝰ affirmant. & audientes fallt.
dũ naturã nominibꝰ adim̃t. qͥa no¬
mina ñ posst᷑ auferre nat᷑e. Pret̃
ualentinos. marcionitas. maniche¬
os. pestesq cet̾as: quȩ int̾du imꝑi¬
torũ m̃tes occupant. & ipso conta¬
gio conu̾sationis inficiũt. fitq õibꝰ
lues una. dũ in audientiũ sen¬
sũ p̾dicantiũ mor bꝰ infunditur.
Horũ igͥ infidelitas in anceps nos
ac ꝑiculũ ꝓtrahit. ut necesse sit de
tantis actã reconditis rebꝰ aliqͥd ul¬
tra p̃scͥptũ cȩleste ꝓferre. Dixe.¬
rat dñs baptieandas gentes in noĩe
pat̾s & filii ac sp̃s scĩ. Forma fiđicer &¬
ta ẽ. s quantũ ad hereticos oĩs sen

Expanded text:
usum et auctorem ejus ignorant. Ita et imperitos perdunt, dum rationem praedicationis hujus affirmant; et audientes fallunt, dum naturam nominibus adimunt, quia nomina non possunt auferre naturae. Praeina, Valentinos, Marcionitas, Manichaeos pestesque caeteras, quae interdum imperitorum mentes occupant, et ipso contagio conversationis 29 inficiunt: fitque omnium lues una, dum in audientium sensum praedicantium morbus infundituHorum igitur infidelitas in anceps nos ac periculum protrahit, ut necesse sit de tantis ac tam reconditis rebus aliquid ultra praescriptum coeleste proferre. Dixerat Dominus baptizandas gentes, In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Forma fidei certa est: sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Non est abscisio. aut diuisio. Impas¬
sibilis enĩ ẽ ille qui genuit. & ima¬
go inuisibilis dĩ ẽ ille qͥ natꝰ ẽ: &
testatur. qͥa pat̾ in me & ego in
patre. Non ẽ assũptio. Uerꝰ enĩ
filiꝰ di est. Et clamat qui me uidit
uidit & patrẽ S neq ẽẽ ut cet̾a
iussus est. Nãq unigenitꝰ ex uno
est. & in se habet uitã: ut habet
in se uitã ille qui genuit. Ait eni.
Sicut habet pat̾ uitã in semetipso.
ita dedit filio uitã habere in se¬
met ipso. S neq pars pat̾s infi

Expanded text:
Non est abscissio, aut divisio: impasNon est abscissio, aut divisio: impassibilis est enim ille qui genuit, et imago invisibilis Dei est ille qui natus est; et testatur: Quia Pater in me, et ego in Patre . Non est assumptio: verus enim filius Dei est, et clamat: Qui me vidit, vidit et Patrem . Sed neque esse ut caetera jussus est: namque Unigenitus ex uno est, et in se habet vitam, ut habet in se vitam ille qui genuit; ait enim: Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio habere vitam in semetipso . Sed neque pars
Abbreviated transcription (Latin):
sibile ẽ: nusꝗͣ gͦ erit qđ negat᷑
attingi. Si qđ in uisibilr ẽ: caret
seipso quicqͥd ñ extat ad uisũ.
Deficit gͦ in ñcupatione confessio.
Et qͥc qd illud sermonũ aptabit᷑.
din ut est quantꝰq ẽ ñ loquet᷑. Per¬
fecta scientia ẽ. sic dniscire. ut licet
non ignorabilẽ. tñ inenarrabi¬
lem scias. Credendus ẽ. intelli¬
genduᷤꝰ est. adorandus ẽ & his offici¬
tuosis locis in altũ turbato mari
sumꝰ: & nec regredi nec ꝓgredi sine
ꝑiculo licet. P lus tñ difficultatis
in emetiendis ẽ: quã em̃sis. Est
pat᷑ ut est: & ut est ẽẽ credendus
est. Filiũ mens consternat᷑ atting̾e̾.
& trepidat om̃is sermo se ꝓdere.
Est enĩ ꝓgenies ingeniti. unꝰ exuno.
uerus auero. uiuus auiuo. ꝑfectꝰ
aꝑfecto. uirtutis uͥtus. sapientia
sibilis dĩ. forma patris in geniti.
Quã aũ ꝓgeniẽ opinabim᷑. unige¬
niti ab ingenito Clamat enĩse¬
m̃s dilectꝰ. in quo bene cõplacui.

Expanded text:
sibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur sibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si quod invisibilis est, caret se ipso quidquid non exstat ad visum. Deficit ergo in nuncupatione confessio, ex quidquid illud sermonum aptabitur, Deum ut est, quantusque est, non eloquetur. Perfecta scientia est, sic Deum scire, ut licet non ignorabilem, tamen inenarrabilem scias. Credendus est, intelligendus est, adorandus est; et his officituosis locis in altum turbato mari sumus, et nec regredi, nec progredi sine periculo licet: plus tamen difficultatis in emetiendis est, quam emensis. Est Pater ut est, et ut est esse credendus est. 32 Filium mens consternatur attingere, et trepidat omnis sermo se prodere. Est enim progenies ingeniti, unus ex uno, verus a vero, vivus a vivo, perfectus a perfecto, virtutis virtus, sapientiae sibilis Dei, forma patris ingeniti. Quam autem progeniem opinabimur unigeniti ab ingenito? Clamat enim saemeus dilectus, in quo bene complacui .
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa patrẽ nemo nouit nisi filiꝰ. de
patre unacũ filio. reuelante filio
qui solus testis fidelis ẽ: sentiamus.
dixerĩ nã me ñ fugit. qđ ad eaquȩ
eius sunt eloquenda. sermo om̃is
infirmꝰ sit. Sentiendꝰ ẽ itaq in¬
uisibilis: in cõp̃hensibilis: ȩt̾nus.
Ceterũ ipsũ qd̃ asemet ipso sit. &
cõp̃hensibilis. & et̾nꝰ ⁊ ĩmortal. ĩ hiᷤ qͥd
honoris confessio ẽ. & sensus sig¬
nificatio. & queda circũscͥptio
opinandi. s nat᷑e sermo succu̾bit.
& rẽ ut ẽ. uerba ñ explicant. Nãq
qđ inseipso sit cũ audias: ratio
humane absolutionis occurrit.
Habere enĩ haberiq discernit᷑: &
erit alt̾ũ qđ est. alt̾ũ in qͦ est. Si
rursũ quod a semetipsosit accipi¬
as: nemo sibi ipse. & munerator
& munꝰ est. Si qđ inmortabẽ ẽ.
gͦ est aliqͥd ñ ab eo. cui alt̃ non
fiat obnoxius: nec solũ idẽ qđ
ꝑ enuntiatiationẽ uerbi huiꝰ. uiͦn¬
dicatur ab alt̾o. Si qđ in cõpͣhen¬

Expanded text:
Et quia Patrem nemo novit nisi Filius, de Patre una cum revelante Filio, qui solus testis fidelis est, sentiamus.dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a ilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehen
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ obcecat. intelligentiȩ capa¬
citatẽ quicqͥd fine nullo continet᷑.
excedit. Sed nos necessitatis huiꝰ
ab eo qͥ hec omĩa ẽ ueniã dep̃can¬
tes. audebimꝰ. queremꝰ. loquem᷑.
&e qđ solũ in tanta rerũ questione
ꝓmittimꝰ ea quȩ ert̃ significata

Expanded text:
lumen obcaecat, intelligentiae 30 capalumen obcaecat, intelligentiae 30 capacitatem quidquid fine nullo continetur excedit. Sed nos necessitatis hujus ab eo, qui haec omnia est, veniam deprecantes, audebimus, quaeremus, loquemur: et, quod solum in tanta rerum quaestione promittimus, ea quae erunt significata
Abbreviated transcription (Latin):
coartent᷑. Et nescio qͥd de his rebꝰ
alit̾ sentientibꝰ animi sit. ueritatẽ
corrũpentibꝰ. tenebras lumini infe¬
rentibꝰ. insecabilia desecantibꝰ. incor¬
rupta scindentibꝰ. indiuisa partienti¬
bus. quibꝰ si factu facile ẽ. ꝑfecta con¬
cerꝑe. is ponẽ potestati. modũ cir¬
cũscribere infinito: mͥ certe de his res¬
pondenti incuris estꝰ ẽ. in sensu la-¬
bes est: in intelligentia stupor est.
in sermone autẽ ñ iã infirmitatẽ.
s silentiũ conficebor. Et certe mͥex
torquet᷑ hoc uelle. dũ & audatie
resistitur. & errori consulitur: & ig¬
norantie ꝓuidetur. Imm̃sũ ẽ aũ qđ
exigit᷑. in cõp̃hensibile est qđ atdet᷑.
ut ultͣ p̾finitionẽ dĩ. sermo de dõ
monis ẽ. extra sensus int̾ntionẽ. ex¬
tra intelligentie conceptionẽ. quic¬
qͥd ultͣ queret᷑. Non enuntiat᷑. ñ
attingit᷑. ñ tenet᷑. Uerboꝵ signifi¬
cantiã. rei ipsius nat᷑a consumit.
sensus contẽplationẽ ĩ ꝑspicabile

Expanded text:
d de his rebus aliter sentientibus animi sit, veritatem corrumpentibus, tenebras luci inferentibus, insecabilia desecantibus, incorrupta scindentibus, indivisa partientibus. Quibus si tantum factu facile est perfecta concerpere, jus ponere potestati, modum circumscribere infinito: mihi certe his respondenti in curis aestus est, in sensu labes est, in intelligentia stupor est; in sermone autem non jam infirmitatem, sed silentium confitebor. Et certe mihi extorquetur hoc velle, dum et audaciae resistitur, et errori consulitur, et ignorantiae providetur. Immensum est autem quod exigitur, incomprehensibile est quod audetur; ut ultra praefinitionem Dei, sermo de Deo monis est, extra sensus intentionem, extra intelligentiae conceptionem, quidquid ultra quaeritur, non enuntiatur, non attingitur, non tenetur. Verborum significantiam rei ipsius natura consumit, sensus contemplationem imperspicabile
Abbreviated transcription (Latin):
& apłs: qͥa in ipso inhabitat oĩs
plenitudo diuinitatis corporalit᷑.
Nec natura habet: omĩa ẽẽ quod por¬
tio est. Perfectꝰ autẽ aꝑfecto ẽ: qͥa
qui habet omĩa dedit omĩa. Neq
existimandꝰ est. non dedisse. qͥa ha¬
beat: uel ñ hab̾e. qͥa dederit.Ha¬

Expanded text:
s: Quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Neque natura habet omnia esse, quod portio est. Perfectus autem a perfecto est: quia qui habet omnia, dedit omnia. Neque existimandus est non dedisse, quia habeat; vel non habere, quia dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his ñ denatura fit filiꝰ. Non
ex nat᷑a aũ ẽ. qñ ñ eade in se habet
natꝰ & gen̾ans. Neq enĩ filiꝰ e᷑. cui
alia ac dissimilis erit apatre sub̃a.
Hȩc igͥ licet mutare de eo qd̃ sint
nullomͦ possint: affert᷑ tñ doct᷑¬
nas nouas. & humana cõm̃ta.
ut sabellius patrẽ extendat in fili¬
ũ. idq nominibꝰ potiꝰ confitendũ
putet ẽẽ. quã rebꝰ. cũ ipsũ sibi filiũ.
ipsũ ꝓponat & patrẽ. Ut hebion oẽ
initiũ filio dei ex maria concedens. ñ
ex dõ hominẽ. s ex homine d̾m ꝓfe¬
rat. neq subsistens antea qđ in pͥn¬
cipio apud d̾m erat d̃s uerbũ uir¬
go susceperit s carnẽ genuerit ꝑ
u̾bu. qͥa in uerbo ñ añ existentis
unigeniti di nat᷑am dicat eẽ. s so¬
nũ uocis elatũ Ut aliqͥ huiꝰ nõ
tt̃poris p̃dicatores. qͥ ex nichilo. atq

Expanded text:
 non de natura sit Filius. Non ex natura autem est, quando non eadem in se habet natus et generans. Neque enim Filius est, cui alia ac dissimilis erit a Patre substaec igitur licet mutare de eo quod sint nullo modo possint, afferunt tamen doctrinas 28 novas et humana commenta: ut Sabellius Patrem extendat in Filium, idque nominibus potius confitendum putet esse quam rebus, cum ipsum sibi Filium, ipsum proponat et Pinitium filio Dei ex Maria concedens, non ex Deo hominem, sed ex homine Deum proferat; neque subsistens antea quod in principio apud Deum erat Deus Verbum virgo susceperit, sed carnem genuerit per verbum; quia in Verbo antea, non existentis unigeniti Dei naturam dicat, sed sonum vocis elatum: ut aliqui hujus nunc temporis praedicatores, qui ex nihi
Abbreviated transcription (Latin):
resis eñ ñ de scriptura ẽ. & sensus
ñ sermo fit crim̃. Nũqͥd corrũ¬
piueritas potest. cũ p̾atͥs nom
audit᷑  Nũquid nat᷑a filii non
potest ñ eẽ qđ pat̾ ẽ. neq in filio
exstare qđ sumit᷑. Sed hoĩes mͣte
ꝑuersi. om̃ia confundt̾ & implicait.¬

Expanded text:
haeresis, non de Scriptura est: et sensus, haeresis, non de Scriptura est: et sensus, non sermo fit crimen. Numquid corrumpi veritas potest? Cum patris nomen auditur, numquid natura filii non potest non esse quod pater est, neque in Filio exstare quod sumitur. Sed homines mente perversi omnia confund
Abbreviated transcription (Latin):
ter: ex quo oĩa. & unꝰ unigenit᷑ dñs
donũ in om̃ibꝰ. Omĩa gͦ st̃ suis uir¬
tutibꝰ ac m̾itis ordinata. Una po¬
testas. ex qͣ omĩã: una ꝓgenies. ꝑ
quã omĩa: ꝑfecte spei munꝰ unũ.
Nec deeẽ quicꝗͣ consũmationi tante
reꝑietur: intͣquã sit inpatre. & fi¬
in imagine. usus in munẽ: sed cõ
pellimꝰ hereticoꝵ & blasphemanti
ũ uitiis illicita agẽ. ardua scandẽ.
in effabilia eloqͥ. inconcessa p̃su¬
omere: & cũ sola fide expleri quȩ
adorare uidł patrem. & uen̾ari cũ
eo filiũ. spũ scõ habundare: cogi¬
mͣ sermonis nr̃i humilitatẽ ad ea
que ĩenarrabilia st̃ extendẽ. & in
uitiũ uitio coartam᷑ alieno. ut quȩ
contineri religione m̾tiuꝰ opor¬
tuisset: nc̃ in p̾ericulũ humani
res qui cȩlestiũ u̾boꝵ simplicita¬
tẽ ꝓuoluntatis suȩ sensu. ñ ꝓ u̾i¬
tatis ipsius absolutione susciꝑent.
alit̾ in t̾ptantes quã dictoꝵ uirt᷑
postularet. De intelligentia he-

Expanded text:
s donum in omnibus. Omnia ergo sunt suis virtutibus ac meritis ordinata: una potestas ex qua omnia, una progenies per quam omnia, perfectae spei munus unum. Nec deesse quidquam consummationi tantae reperietur, intra quam sit, in Patre et Fiin imagine, uspellimur haereticorum et blasphemantium 27 vitiis, illicita agere, ardua scandere, ineffabilia eloqui, inconcessa praesumere. Et cum sola fide expleri quae adorare videlicet Patrem, et venerari cum eo Filium, sancto Spiritu abundare; cogimur sermonis nostri humilitatem ad ea quae inenarrabilia sunt extendere, et in vitium vitio coartamur alieno: ut quae contineri religione mentium oportuissent, nunc in periculum humani res, qui coelestium verborum simplicitatem pro voluntatis suae sensu, non pro veritatis ipsius absolutione susciperent, aliter interpretantes quam dictorum virtus postularet. De intelligentia enim
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ dĩ ꝓuehunt. ne si expatre sit
filiꝰ. ds sit ĩminutꝰ in filiu̾. solliciti
miniũ. ne patrẽ filius ab eo natꝰ
euacuet. atq icc̾co do infilii crea¬
tione subueniant. eũ ex ñ exstan¬
tibꝰ cooꝑando. ut intra nat᷑e sue ꝑ¬
fectione̾. pat̾ qͥa nicħ sit ex eo ge

Expanded text:
tutem Dei provehunt; ne si ex Patre sit Filius, Deus sit imminutus in Filium; solliciti nimium, ne Patrem Filius ab eo natus evacuet: atque idcirco Deo in filii creatione subveniant, eum ex non exstantibus comparando, ut intra naturae suae perfectionem Pater, quia nihil ex eo sit