comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur nec aũsione uolũtatis Aũtendo
em̃ se a sũmo bono amittit aĩnus ut
sit hono bonꝰ añnus. nõ aut̃ amittit
ut sit aĩmus cũ et hac iã bonũ sit cor¬
pore melius Hõc erg̃o amittit uolũtas.
qd̾ uolũtas adipiscitur Iã enĩ ert am¬
mul᷑ qui cõuerti ad id uellet a quo eãt
Et hac̃ ẽ bonũ nr̃m̃ ubi iudemꝰ utrũ
eẽ debuerit aũt debeat quitꝙͣ ẽẽ de¬
buisset aut debere cãprohendimꝰ. et
ubi iudomꝰ eẽ nõ potuisse nsi ẽẽ de¬
buisset. quicquid etiã quõ eẽ debuerit

Expanded text:
tur nec aversione voluntatis. Avertendo tur nec aversione voluntatis. Avertendo enim se a summo bono, amittit animus ut sit bonus animus; non autem amittit ut sit animus, cum et hoc jam bonum sit corpore melius: hoc ergo amittit voluntas, quod voluntas adipiscitur. Jam enim erat animus, qui converti ad id vellet a quo eratEt hoc est bonum nostrum, ubi videmus utrum esse debuerit aut debeat, quidquid esse debuisse aut debere comprehendimus; et ubi videmus esse non potuisse nisi esse debuisset, quidquid etiam quomodo esse debuerit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ue pñt alias dici etiã nõ bona.si potue¬
ris fmne illis que ꝑticiꝑatione boni bona
sũt ꝑspicere ip̃m bonũ cuiꝰ ꝑticipatio¬
ne bona sũt. simul enĩ et ipm̃ ĩtelligis
cũ audis hoc erat illud bonũ. si ergo po¬
tueris illis detractis ꝑ seipm̃ ꝑspicel
bonũ. ꝑspexeris deũ.et si amore ĩhese¬
ris. cõtimuo bt̃ificaberis Pudeat antẽ
cũ alia nõ amẽtur nsi quia bena funt.
eis ĩherendo nõ amare Gonũ ip̃m bñ bo¬
na sũt. Illud etiã qd̾ añmꝰ tm̃ quia ẽ aĩ
uertit ad ĩcõmutabile bonũ. sed ut di-
ui tm̃ añnꝰ cũ ita nobis placet ut eũ
ramꝰ.nõ ĩ seip̃o nobis placet. sed ĩ ilła
arte qua factus ẽ Inde enĩ aꝓpbatur
factus. ubi iudetur fuisse faciendꝰ Hec
e ueritas et simplex bonũ Stõ enĩ ali¬
ud aliquid ꝙͣ ipm̃ bonũ. ac ꝑ hoc etiã
sũmũ bonũ ¶tõ em̃ minui uel augere
bonũ p̃t. insi qd ex alio bono bonũ est.
Ad hoc igitur se aĩmus cõuertit ut bo¬

Expanded text:
unt alias dici etiam non bona, si potueris sine illis quae participatione boni bona sunt, perspicere ipsum bonum cujus participatione bona sunt; simul enim et ipsum intelligis, cum audis hoc aut illud bonum: si ergo potueris illis detractis per se ipsum perspicere bonum, perspexeris Deum. Et si amore inhaeseris, continuo beatificaberis. Pudeat autem, cum alia non amentur nisi quia bona sunt, eis inhaerendo non amare bonum ipsum unde bona sunt. Ivertit ad incommutabile bonum; sed, ut dixi, tantum animus, cum ita nobis placet ut eum ramus, non in se ipso nobis placet, sed in illa arte qua factus est. Inde enim approbatur factus, ubi videtur fuisse faciendus. Haec est veritas, et simplex bonum: non enim est aliud aliquid quam ipsum bonum, ac per hoc etiam summum bonum. Non enim minui vel augeri bonum potest, nisi quod ex alio bono bonum est. Ad hoc se igitur animus convertit ut bo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ priusꝙ̃ factus mitteretur. s pͥusꝙ̃
eeñt oĩa eudẽ mittenti cõfitem᷑ equalẽ.
usꝙ̃ missus eẽt uideri a prĩbus potuit cũ
eis ãgelica quedã uisa demõstrarẽtur. qñ
nec iã missus sicut equalis ẽ pri uidebat᷑¬

Expanded text:
non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, usquam missus esset videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ facta fũt ẽ oĩs creatura. oem̃ crea¬
tinũ testẽ habere oportebat Risi em̃ ml¬
tis missis p̃nĩciaretur unus : nõ multis
dimissis crederetur unꝰ Et nsi talia eeut
testimonia q̃ ꝑuis magna uiderentur.
nõ crederetur ut magnos facẽt magnq:
qui ad ꝑuos missus ẽ ꝑuus Incãꝑabilit᷑
enĩ maiora filii dei facta sũt. celũ et t̾ra
et oĩa que ĩ eis sũt. quia oĩã ꝑ ip̃m fcã
sũt. q̃ signa atq portenta q̃ ĩeius testi
monis̃ ꝓruperũt. sed tñ hoĩes ut ħ ma¬
gna ꝑ eũ facta ꝑui crederẽt. illa parua
rũꝙͣ magna tremuerũt Cũ ergo be¬
uit plentudo tꝑis misit deus filiũ suã
factũ. ex muliere factũ sub lege. usq adeo
ꝑuũ ut factũ Eo itaq missũ. quo fuctũ
Si ergo maior mittit miorẽ fatemur
et nos factũ minorẽ et ĩ tm̃ miorẽ ĩ
mnuliere. ꝑ quẽ tñ quia facta sũt oĩi

Expanded text:
per quem facta est omnis creatura, omnem creaper quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. et nisi talia essent testimonia, quae paruis magna uiderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa atque portenta, monium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in muliere, per quem tamen quia facta sunt omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueritatẽ ac ꝑ hoc ad eternitatẽ ꝑduc¬
ti a morte liberrẽtur. ita loquitui. Gi
mãseritis ĩ uerbo meo. uere discipłi mei
estis Et quasi q̃rerẽt quo fructu secutus
ait Et cognoscetis ueritatẽ. Et rursus
quasi dicerẽt quid ꝓdest mortalib ueritas.
et ueritas ĩquit liberabit uos Dude nͥ
a morte. a corruptione a mutabilitate:
Seritas quippe ĩmortalis. ĩcorrupta ĩmu¬
tabilis ꝑmanet Mera aũt ĩmortalitas.
uera ĩcorruptibilitas. uera ĩcõmutabili¬
ẽ filius dei. ỹmo uero ecce qd̾ ẽ missũ
ẽẽ filiũ dei Euecũq ꝓpter faciendã fidẽ
qua mũdaremur ad cõtemplandã uerita¬
tẽ ĩ rebus ortis ab eternitate prolatis et
ad eternitatẽ relatis tꝑaliter gesta sunt.
aut testimonia missionis huiꝰ fuerunt.
aut ip̃a missio filii dei Sed testimonia
quedã uenturũ p̃nũciauerũt. quedã ue¬
nisse testata sũt ffactũ quippe creatuiã

Expanded text:
ad ueritatem ac per hoc ad aeternitatem perducad ueritatem ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: si manseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis. et quasi quaererent: quo fructu? secutus adiunxit: et cognoscetis ueritatem. rursus quasi dicerent: quid prodest mortalibus ueritas? et ueritas, inquit, liberabit uos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabiliest filius dei, immo uero ecce quod est missum esse filium dei. quaecumque propter faciendam fidem, qua mundaremur, ad contemplandam ueritatem in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut tesaut ipsa missio Filii Dei. Sed testimonia quaedam venturum praenuntiaverunt, quaedam venisse testata sunt. Factum quippe creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e ĩ se exciꝑet fidẽ mam̃ qua nos
ꝑduceret ad ueritatẽ suã qui sic susce¬
p̾it mortalitatẽ nram. ut nõ amittẽt
eterintatẽ suã Eñtũ enĩ ad id quod
ortũ ẽ eternitas ualet. tm̃ ad fidẽ ue¬
ritas Nta ergo purgari nos oportebat.
nec ab eo qd orti sumꝰ ad eterna trãsire
possemꝰ. insi eterno ꝑ ortũ nrm̃ nobis so¬
nato ad eterntatẽ ip̃nis tinicerem᷑ Nũt
itaq illuc quodãmõ secuta ẽ fides nr̃ã⁊
quo ascendit ĩ quẽ credimꝰ. ortus mortuus.
re suscitatus. assup̃tus Horũ quatuor duo
priora noueramꝰ ĩ nobis. scimꝰ emĩ hoĩes
et oriri et mori. duo aũt reliqua idest
resuscitari et assumi iuste ĩ nobis futu¬
ra speramus. quia ĩ illo facta credimus
Itaq ĩ illo quia et id quod ortũ erat trã¬
siit ad eternitatẽ. transiturũ ẽ et nr̃m
cũ fides ꝑuenerit ad ueritatẽ Iã eñ cre¬
dentibus ut ĩ uerbo fidei manerẽt et inde

Expanded text:
et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad ueritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. ita ergo nos purgari oportebat, nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra quo ascendit in quem credimus ortus, mortuus, resuscitatus, assumtus. horum quattuor duo priora noueramus in nobis; scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, iuste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. itaque in illo quia et id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides peruenerit ad ueritatem. iam enim credentibus, ut in uerbo fidei manerent et inde
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtũ usitur mutabiles sumꝰ. ĩ tm̃ ab e¬
terntate distamꝰ ꝓomiltitur aĩt nolus
uira eterna ꝑ ueritatẽ. a cuiꝰ ꝑspicucta¬
te tursus tm̃ distat fides nr̃a. ꝙͣtũ ab e¬
ternitate mortalitas Nũt ergo adhibea¬
mus fidẽ rebus tꝑaliter gestis ꝓpter nos.
mus ꝙ̃admodũ succedit fidei ueritas ita
nolus credentibus ꝓmittitur ꝑueneri¬
mub ꝙmittitur aut᷑ nobis ut̃a eterna
et dixit ueritas nõ que fiet sicut futa̾
Eueritas eternitas dixit ergo ueritas
hec ẽ aũt uita eterna ut cognoscãt te
unũ uerũ deũ et quẽ misisti ih̾m xp̃m.
cũ fides nr̃a uidendo fiet ueritas. tũc
mortalitatẽ mam̃ cõmutatã tenebit
eternitas Quod donec fiat. et ut fiat
quia rebus ortis accõmodamꝰ fidẽ cir¬
dulitatis sicut ĩ eternis speramꝰ uerita¬
tã cõtemplatiomis. ne fides mortalis
uite dissonaret a ueritate eterne uite.
ipã ueritas pr̃ coeterna de terra ẽ. cũ
filius dei sic uenit nt fieret filius hoĩs.

Expanded text:
m ab aeternitate distamus. promittitur autem nobis uita aeterna per ueritatem, a cuius perspicuitate rursus tantum distat fides nostra, quantum ab aeternitate mortalitas. nunc ergo adhibemus fidem rebus temporaliter gestis propter nosmus, quemadmodum succedet fidei ueritas, itanobis credentibus promittitur uenerimus — promittitur autem nobis uita aeterna; et dixit ueritas, non quae fiet, sicut futurest aeternitas; dixit ergo ueritas: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti Iesum Christum — cum fides nostra uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis accommodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a ueritate aeternae uitae, ipsa ueritas patri coaeterna de terra orta est, cum filius dei sic uenit, ut fieret filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ refertur a quo natus ẽ filius Et¬
ꝙ dicit enuãgelista sp̃s nũdũ erat datꝰ.
quia iħs nũdũ fuerat glorificatꝰ. quõ
ĩtelligatur. nisi quia certa illa sp̃s scĩ da-¬
tio uel missio post clarificationẽ xp̃i fu¬
tura erat. qualis nũꝙͣ antea fuerat E i¬
em̃ cantea sp̃s sc̃s nõ dabatur.quo ĩple-¬
ti ꝓph̾e locuti sũt. cũ aꝑte sc̃ptura dicat
tos fuisse. cũ de iohãne baptista dictũ
sit spũ scõ replebitur iã inde ab utero
matris sue. et spũ sc̃o repletꝰ zachari¬
as ĩuenitur pr̃ eius ut de ilło talia
diceret. et spũ sc̃o maria ut talia de
dñõ quẽ gestabat utero p̃dicaret. spũ
sc̃õ symẽo et ãna. ut magnitudinẽ
nũdũ erat datus. quia ihħ̾s nũdũ eiat
clarificatus: nsi quia illa datio uel do¬
natio nel missio sp̃s sr̃i habitura erat
qñdã ꝓprietutẽ suã ĩ ip̃o aduentu. qua¬
lis antea nũꝙ̃ fuit s Nusꝙ enĩ legimiꝰ

Expanded text:
ad eum refertur a quo natus est Filiusad eum refertur a quo natus est Filius dicit evangelista, Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus : quomodo intelligitur, nisi quia certa illa Spiritus sancti datio vel missio post clarificationem Christi futura erat, qualis nunquam antea fuerat? enim antea Spiritus sanctus non dabatur, quo impleti Prophetae locuti sunt? cum aperte Scriptura dicat,tos fuisse: cum et de Joanne Baptista dictum sit, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae: et Spiritu sancto repletus Zacharias invenitur pater ejus, ut de illo talia diceret; et Spiritu sancto Maria, ut talia de Domino quem gestabat utero, praedicaret ; Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magnitudinem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus; nisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eis a quia hoc tria unũ sũt Bicut
em̃ natu eẽ ẽ fiio a prẽ ẽ. gta mitti. ẽ
finio cognosti. qd ab ilło sit Et sicut spũ
scõ donĩ dei ẽẽ ẽ a p̃e ꝓcedere: ita mitti
dat Seq em̃ frustra idẽ sp̃s̃ et prĩb et
fili᷑ sp̃s dicatur nec bideo quid aliud sigm¬
ficare uoluerit. cũ ĩsufflans ait. accipi
us cũ sensu corꝑaliter tangendi ꝓcedẽs
tio ꝑ cogruã sugnificationẽ nõ tm̃ a prõ
quẽ sufflans dedit. et aliũ quẽ post ascen¬
sionẽ suã misit . Dnus eniͣ sp̃s ẽ sps̃ di.
oĩbus Eed ꝙ bis datus ẽ. dispensatio
terte significationis fuit. de qua suo ĩ¬
loco ꝙ̃tũ dñs dederit disseremꝰ Euod
dixisset quẽ mitter p̃r. addidit ĩ noĩe meo.
nõ tñ dixit quẽ mittet p̃r a me quẽad/¬
modũ dixit quẽ ego mittã uobis a prẽ
idelicet᷑ ostendẽs ꝙ totius dĩnitatis
uel si melius dicitur deitatis principiũ
p̃r̃ ẽ Oui ergo ex prẽ ꝓcedit et filior

Expanded text:
uia haec tria unum sunt. Sicut enim natum esse est Filio, a Patre esse, ita mitti est Filio, cognosci quod ab illo sit: et sicut Spiritui sancto donum Dei esse, est a Patre procedere, ita mitti,dat; neque enim frustra idem Spiritus et Patris et Filii Spiritus dicitur. Nec video quid aliud significare voluerit, cum sufflans ait: Accipitus, cum sensu corporaliter tangendi procedentio per congruam significationem, non tantum a Patre, quem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam misit? Unus enim Spiritus est omnibus . Sed quod bis datus est, dispensatio certe significationis fuit, de qua suo loco, quantum Dominus dederit, disseremus. Quod dixisset, Quem mittet Pater, addidit, in nomine meo ; non tamen dixit, Quem mittet Pater a me: quemadmodum dixit, quem ego mittam vobis a Patre: videlicet ostendens, quod totius divinitatis, vel si melius dicitur, Deitatis principium Pater est. Qui ergo ex Patre procedit et Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cognoscitur. Ged cũ ĩ carne mani¬
festatus ẽ filius dei ĩ hũc mũdũ missus
e ⁊̃ plenitudine tꝑis factus ẽ ex femina
Quia emĩ ĩ sapĩa dei nõ poterat mũ/¬
dus cognoscere ꝑ sapientiã deũ. qm̃ lux
lucet ĩ tenebris et tenebre eã nõ cõp¬
henderũt. platuit deo ꝑ stutticiã p̃dica¬
tionis saluos facere credentes. ut ubũ
tur. mitt quidẽ dĩ sed nõ ĩ hũc mnũdũ
Seq em̃ sonsibiliter apparet idest cor¬
poreis sensibus presto ẽ. quia et nos sed̾m
quod mẽte aliquid eternũ ꝙ̃tũ possumꝰ
tapimꝰ. nõ ĩ hac mũdo sutnꝰ. et oñn iu¬

Expanded text:
Sed cum in carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus est, in plenitudine temporis, factus ex femina. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus cognoscere per sapientiam Deum; quoniam lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt: placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facetur, mitti quidem dicitur, sed non in hunc mundum: neque enim sensibiliter apparet, id est, corporeis sensibus praesto est. Quia et nos secundum quod mente aliquid aeternum, quantum possumus, capimus, no
Abbreviated transcription (Latin):
uendũ nõ euit ne mmnor lux illa picta¬
retm qui istã grenuit hoc em̃ nullꝰ ñꝙ̃
heretcus ausus ẽ dicere. nec credendũ
T aliquẽ ausurũ: illi cogitatiom occurrit
sc̃ptura qua possit iuderi obscurior lugo
ssta que manat q̃ illa de qua manate
quã. Insitionẽ tulit cũ ait. candor ẽ illiꝰ
Iest lutis eterne. atq ita oñdit equalẽ
Eti em̃ hec minor ẽ. obscuritas illius ẽ.
nõ candor illius Ei aũt maior ẽ nõ ex
ea manat/. nõ em̃ uinceret de qua ge¬
nita ẽ Quia ergo ex illa manat᷑ nõ
dmaior ꝙͣ ille Eruia uero nõ obsturi¬
tas alliusꝰ. sed candor illius ẽ nõ ẽ iinor
E qualus ẽ cergo Neq hoc mouere debet
quia dicta ẽ manatio quedã claritatis
omotentis dei sinceris. tãꝙ̃ ip̃a nõ fit
omq̃is. sed oñpotentis man̾atio Mox em̃

Expanded text:
vendum non erat, ne minor lux illa putavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequalis est ergo. Neque hoc movere debet, quia dicta est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera: tanquam ipsa non sit omnipotens, sed omnipotentis man
Abbreviated transcription (Latin):
retur. idest ut nõ tñ homo missus ĩtel¬
ligatur quod uerbũ caro frm̃ ẽ. sed et uer¬
bũ missũ ut hõ fieret. quia nõ scd̾m ĩpa¬
rẽ potestatẽ uel substantiã uel aliquid
quod ĩ eo patri nõ sit equale missus ẽ
sed scõm id quod filius a pr̃ẽ ẽ. nõ pr̃ a
filio Nerbũ enĩ prĩs ẽ filius quod et
sapiã eius dicitur Quid ergo mirũsi mit/¬
titur nõ quia ĩequalis ẽ puĩ. sed quia
ẽ manatio quedã claritatis oĩpotentis
dei sincem. Abi aũt quid mauat. et de
quo manat. uinꝰ eiusdẽq substuntie ẽ
feq enĩ sicut aqua de foranñe terre
aut̾ lapidis manat. sed ficut luꝑ de luce
Nũ qd̾ dictũ ẽ candor ẽ enĩ lucis eterne.
quid aliud dictũ ẽ. ꝙ lux ẽ lucis eterne
Candor quippe lucis: quid nisi lux este
Et ideo coeterna luci. de qua luo ẽ malu¬
asta. facisius ẽ ut ꝑ hãc lucere illa ꝙͣ hec
mius lucecere cr̃edatur Sed quia ca¬

Expanded text:
retur; id est, ut non tantum homo missus intelretur; id est, ut non tantum homo missus intelligatur quod Verbum factum est, sed et Verbum missum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestatem vel substantiam vel aliquid quod in eo Patri non sit aequale missus est; sed secundum id quod Filius a Patre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est Filius, quod et Sapientia ejus dicitur. Quid ergo mirum si mittitur, non quia inaequalis est Patri, sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia ca
Abbreviated transcription (Latin):
qui me diligit. et qui me diligit. diliceet᷑
a prẽ meo et ego diligã eũ. et maĩfestabo
ei meip̃m. cũ eẽt manifestus añ oculos
homi. insi quia carnẽ qd̾ uerbũ ĩ plenitudi¬
ne tꝑis factũ eut suscipiende mẽ fidei
porrigebat. ipm̃ aũt uerbũ ꝑ quod omia
facta euĩt purgate ꝑ fidẽ ienti cõtem-¬
plandũ ĩ eterntate seruabat. Si autẽ
scd̾m hoc missus a prẽ filius dicit᷑ quia ille
p̃r ẽ ille filius. nullomõ ĩpedit ut creda¬
mus equalẽ pr̃i ẽẽ filiũ. et cõsubstãtialẽ
et coeternũ. et tñ a prẽ missũ filiũ. nõ
quia ille maior ẽ et ille minor. sed quis
ille ꝓr̃ ẽ ille filius. ille genitor ille genitꝰ.
ilie a quo ẽ qui mittitur. ille qui ẽ ab eo
qui mittit fiius eñ a pr̃e ẽ nõ p̃r̃ a filio
Scd̾m hoc iã pt̃ ĩtelligi nõ trã ideo dici
missus filius quia uerbũ caro fcm̃ ẽ sed
ideo missus ut uerbũ caro fcm̃ fieret. et
ꝑ pñtiã corporalẽ ilła que sc̃pta sũt oꝑa¬

Expanded text:
 et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabatundum hoc missus a Patre Filius dicitur, quia ille Pater est, ille Filius, nullo modo impedit ut credamus aequalem Patre esse Filium et consubstantialem et coaeternum, et tamen a Patre missum Filium. Non quia ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille Filius; ille genitor, ille genitus; ille a quo est qui mittitur, ille qui est ab eo qui mittit. Filius enim a Patre est, non Pater a Filio. Secundum hoc jam potest intelligi, non tantum ideo dici missus Filius quia Verbum caro factum est , sed ideo missus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
E aũt oĩpotẽs. nisi qui oĩa pt: Rib illõ
itaq mittitur. a quo manatꝰ Snic eni¬
gtͣ ꝓetitur al ilło qui amabat eã. et de¬
sideuibat Emitte ĩquit illã de sc̃ĩs ce¬
lis tuis. et emitte illã de sede magintu¬
dins tue. ut mecũ sit et mecũ laboret.
idest doceat me laborare ne laborem
Laores em̃ illius ñtutes sũt E aliter
muttitin ut sit cũ hoĩe. aliter nissa ẽ
nt ip̃a sit hõ In aiãs em̃ scãs se trãs¬

Expanded text:
 autem omnipotens, nisi qui omnia potest? Ab illo itaque mittitur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit ho
Abbreviated transcription (Latin):
uentura ꝓcesserũt et longe iusa
uemẽtia nũtiantur pro acuto sensu iudẽ¬
tiũ.qd̾ cũ faciũt aerre potestates diuina¬
re credũtur. tũꝙͣ si quis de mõtis ũtice
aliquẽ longe uideat uenientẽ et ꝓpiẽ
s campo habitãtibus añ nũciet. an ab ã¬
gelis sc̃is quibus ea deus ꝑ uerbũ sapi¬
entiãq suã indicat ubi et̃ fituna et p̃¬
terita stant. uel quibusdã p̃mĩciantur
hõĩbus. uel ab eis audita rursus ad ali¬
os hoĩẽs trãsimitictur. an ip̃orũ hoĩm quo¬
rũdã mẽtes ĩ tantũ euehũtur spũ sc̃o ut
nõ ꝑ angelos sed ꝑ seipãs futurorũ in¬
stantes causas ĩ ip̃a sũma rerũ arce
cõspictant. Audiũt aũt ista et aeree po
testates. siue ãgelis ea nũciantib siue
dicat. cui subrecta sũt gĩa multa etiã p̃¬
dicũtur ĩstinctu quodã ĩpulso spũ nesci¬
entiũ sicut cayphas nesciuit quid dixit.
cessiombus seculorũ et resurrectione
mortuorũ philosophos nec illos cõsulere

Expanded text:
entura processerint, et longe visa venientia nuntientur pro acuto sensu videntium, quod cum faciunt aereae potestates divinare creduntur; tanquam si quisquam de montis vertice aliquem longe videat venientem, et proxime in campo habitantibus aute nuntiet: an ab Angelis sanctis, quibus ea Deus per Verbum Sapientiamque suam indicat, ubi et futura et praeterita stant, vel quibusdam praenuntientur hominibus, vel ab eis audita rursus ad alios homines transmittantur: an ipsorum hominum quorumdam mentes in tantum evehantur Spiritu sancto, ut non per Angelos, sed per se ipsas futurorum stantes causas in ipsa summa rerum arce conspiciant. Audiunt enim ista et aereae potestates, sive Angelis ea nuntiantibus, sivdicat, cui subjecta sunt omnia. Multa etiam praedicuntur instinctu quodam et impulso spiritu nescientium: sicut Caiphas nescivit quid dixit, cessionibus saeculorum et de resurrectione mortuorum philosophos nec illos consulere
Abbreviated transcription (Latin):
ex pressis. siciat ꝓrĩbus tnĩs uera ꝑietate
p̃ditis hec demõstrata sĩt. quia p̃dicẽ¬
tes et uel de pñtibus signis uel deꝓxi¬
miis rebus ita ut p̃dixerãt᷑ factis fidẽ
facientes. auctoritate᷑ ciu de longe futu¬
pis usq ĩ seculi finẽ crederet habere
meruerũt Potestates aũt aeree suꝑbe
atq fullaces etiã si quedã de societate
et ciustate scõrũ et de uero mediatore
a scĩo ꝓphis uel angelis audita ꝑ suos
uates dixisse reꝑiũtur. id egerũt ut ꝑ
hec aliena uera / etiã fideles dei si possẽt
ad sua falsa traducerẽt Deus autẽ ꝑ
nescientes id egit. ut ueritas undiq re¬
sonaret. fidelibus ĩ adiutorur ĩpnis ĩ

Expanded text:
vera pietate praeditis haec demonstrata sunt, qui ea praedicentes, vel de praesentibus signis vel de proximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem cui de longe futuris usque in saeculi finem crederetur, habere meruerunt. Potestates autem aereae superbae atque fallaces, etiam si quaedam de societate et civitate sanctorum et de vero Mediatore a sanctis Prophetis vel Angelis audita per suos vates dixisse reperiuntur, id egerunt, ut per haec aliena vera etiam fideles Dei, si possent, ad sua falsa traducerent. Deus autem per nescientes id egit, ut veritas undique resonaret, fidelibus in adjutorium, impiis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ filiomũ generationẽ. et addidit si ꝑ¬
Ianserit ĩ fide et dilcĩone et sanc-¬
tificatione cũ sobrietate Quasi ue¬
ro possit obesse bone uidue si uel fili¬
os nõ habuerit uel hii quos habuerit
ĩ bonis moribus ꝑseuerare noluerĩt
Sed quia ea que dicũtur oꝑa bona tã¬

Expanded text:
per filiorum generationem: et addidit, si pper filiorum generationem: et addidit, si permanserint in fide, et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate . Quasi vero possit obesse bonae viduae, si vel filios non habuerit, vel ii quos habuerit, in bonis operibus permanere noluerint. Sed quia ea quae dicuntur opera bona, tan
Abbreviated transcription (Latin):
dirinat᷑ ex qua uero ĩtendit᷑ ĩ agẽ¬
da ĩferiorat. nõ ẽ imago dei Et qm̃
qnͣtũtũq se extenderit ĩ id qd̾ eternũ
T tantomagis inde formatur ad ima¬
ginẽ dei. et ꝓpte̾a nõ ẽ cohibenda ut
put. qd indicat uelaanentũ quo signi¬
ficaitur ẽẽ cohibenda Grata ẽ em̃ sc̃s
angelis sacrãta et pia significatio.
Nã deꝰ nõ ad tꝑs udet. nec aliquid
noui fit ĩ eius uisione atq scĩa. cũ
aliquid tꝑaliter ac trãsitorie gerit᷑.
sicut inde̾ afficiũtur sensus uel car-¬
nales aĩaliũ et hom uel etiã te/¬
lestes ãgelorũ In isto quippe mani¬
festo sexu masculi et foiẽ apłs paulꝰ
ocrultioris ciuqdã rei figuiasse mĩ¬
steriũ uel hinc ĩtelligi pt̃. qd̾ cũ alio
loco dicat uerã iuduã eẽ desolatã cũ
filiis et nepotibus. et tñ eã sꝑare
debere ĩ dño et ꝑsisterr ĩ orõmbus
nocte et die. hic dicat mulierẽ seduc¬
tã ĩ p̃naricationẽ factã saluã fieri

Expanded text:
i est; ex qua vero intenditur in agenda inferiora, non est imago Dei, et quia quantumcunque se extenderit in id quod aeternum est tanto magis inde formatur ad imaginem Dei, et propterea non est cohibenda ut put, quod indicat velamentum quo significatur esse cohibenda. Grata est enim sanctis Angelis sacrata et pia significatio. Nam Deus non ad tempus videt, nec aliquid novi fit in ejus visione atque scientia, cum aliquid temporaliter ac transitorie geritur, sicut inde afficiuntur sensus vel carnales animalium et hominum, vel etiam coelestes Angelorum. 11. In isto quippe manifesto sexu masculi et feminae apostolus Paulus occultioris cujusdam rei figurasse mysterium, vel hinc intelligi potest, quod cum alio loco dicat, veram viduam esse desolatam, sine filiis et nepotibus, et tamen eam sperare debere in Dominum, et persistere in orationibus nocte et die , hic indicat mulierem seductam in praevaricatione factam, salvam fieri
Abbreviated transcription (Latin):
netꝰ nouit ^ Illud uero nrm̃ qd̾ ĩ actio¬
ne corꝑaliũ atq tꝑaliũ tractandoꝵ
ita uersatur ut nõ sit nobis cõe cũ
pecore. intionale ẽ quidẽ. sed ex illa
rationali nr̃e mẽtis sb̾a qua sũbhe¬
remꝰ ĩtelligibili atq ĩcõmutabili ue¬
ritati tãꝙ̃ ductũ. et ĩferiorib tractã¬
dis gubernãdis deputatũ ẽ Sicut
em̃ ĩ oĩbus pecorib nõ ĩuentũ ẽ bi

Expanded text:
nte una. Illud vero nostrum quod in actione corporalium atque temporalium tractandorum ita versatur, ut non sit nobis commune cum pecore, rationale quidem est, sed ex illa rationali nostrae mentis substantia, qua subhaeremus intelligibili atque incommutabili veritati, tanquam ductum et inferioribus tractandis gubernandisque deputatum est. Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
bnsdã guadib cõsideratioĩs per
aĩe ꝑtes unde ĩcipit aliquit occurrere
qd̾ põ sit nobis cõe cũ bestiis. inde ĩ¬
dipit ratio ubi iã hõ ĩterior possit a¬
Sratio ꝓgressu minis ĩ exteriora ꝓla-¬
bitur ꝯsentiente sib capite suo. idest
sumꝰ Eua ĩ re ãmonem᷑ ab eo quinos
feçit ne meliore nr̃i ꝑte idest aĩo si¬
miles pecorib simꝰ a quibus corꝑis
Crectione distamꝰ. nõ ut ĩ ea quẽ su¬

Expanded text:
dam gradibus considerationis per animae partes, unde incipit aliquid occurrere, quod non sit nobis commune cum bestiis, inde incipit ratio, ubi iam homo interior possit aderato progressu nimis in exteriora prolabitur consentiente sibi capite suo, id est sumus. Qua in re admonemur ab eo qui nos fecit, ne meliore nostri parte, id est animo, similes pecoribus simus, a quibus corporis erectione distamus. Non ut in ea quae su
Abbreviated transcription (Latin):
quia iag̾o dei ẽ et gła dei. mulier
Aũt debẽt quia gła iiri ẽ. quasi mu-¬
lier nõ renouet᷑ spũ mentis sue. quia
re nouat᷑ ĩ agnitione dei scdm imagi
nẽ qui creauit illũ. Sed quia sexu
corpis distat a uiro. rite potuit ĩ eius
corpali uelamẽto figurari ꝑs illa ra¬
tionis que ad tꝑalia gubernãda deflec¬
titur. ut nõ maneat᷑ imago dei insi
ex qua ꝑte mẽs hoĩs eternis ratiom¬
bũs cõspiciendis uel cõsulẽdis adheresait.
quã nõ solũ masculos sed etiã feiãs ha¬
bere maĩfestũ ẽ Ergo ĩ eorũ mẽtib
coĩs natura cognoscitur. ĩ eorũ ueco cor¬
ꝑibus ip̃ius uniꝰ mẽtis distributio fi

Expanded text:
quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur spiritu mentis suae, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius qui creauit eum? sed quia sexu corporis distat a uiro, rite potuit in eius corporali uelamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur, ut non maneat imago dei nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus concupiscendis uel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, etiam feminas habere manifestum est. Ergo in eorum mentibus communis natura cognoscitur, in eorum uero corporibus ipsius unius mentis distributio fi
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ quõ nõ sit cõtrariũ qd̾ dicit apło
nõ mullerẽ sed uirũ ẽẽ imaginẽ dei.
huit qd̾ scptũ ẽ ĩ genesi. fecit deꝯ ho¬
minẽ ad iaginẽ dei fecit eũ. mascu¬
lũ et feminã fecit eos. et bñdiuit
eos Ad imagniẽ quippe dei nat̾um̃
ipãm hũanã factã dicit. que sexu
utroq cõpletur. nec ab ĩtelligenda
iagine dei seꝑat feminã Dicto
enĩ ꝙ fecit deq̃ hoiẽm ad imaginẽ
dei. fecit eũ ĩquit masculũ et fe-¬
minã. uel alia distinctione certe
masculũ et feminã fecit eos Qũõ
tur. nisi credo illud ẽẽ qd̾ iã dixi cũ
de natura hũone mẽtis agerẽ mu¬
lierẽ cũ iuro suo ẽẽ iaginẽ dei
ut una imago sit tota illa sba .̃ Cũ
aũt ad adiutoriũ distribuit᷑ qd̾ ad eã
ipam̃ solũ attinet imago dei T. tã ple
na atq ĩtegra ꝙ̃ ĩ una cõiũcta mulie¬
re. sicut dẽ natura huãne mẽtis dixi¬
iꝰ.quia et si tota cõtempletur ueriͣ¬

Expanded text:
 non sit contrarium quod dicit Apostolus, non mulierem, sed virum esse imaginem Dei, huic quod scriptum est in Genesi, Fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos. Ad imaginem Dei quippe naturam ipsam humanam factam dicit, quae sexu utroque completur, nec ab intelligenda imagine Dei separat feminam. Dicto enim quod fecit Deus hominem ad imaginem Dei, Fecit eum, inquit, masculum et feminam: vel certe alia distinctione, masculum et feminam fecit eos. Quomotur? nisi, credo, illud quod jam dixi, cum de natura humanae mentis agerem, mulierem cum viro suo esse imaginem Dei, ut una imago sit tota illa substantia: cum autem ad adjutorium distribuitur, quod ad eam ipsam solam na atque integra, quam in unum conjuncta muliere. Sicut de natura humanae mentis diximus, quia et si tota contempletur veri
Abbreviated transcription (Latin):
cie ii possũt aut et pecora sentire
ꝑ corꝑib sensus extrisecꝰ corꝑalia. et
ea memorie fixa r̃eminisci. atq ĩ eis
appetere cõducibilia. fugere ĩ cõmoda
Terũ ea notare. ac nõ solũ natura/¬
liter rapta sed etiã de ĩdustria mẽore
cõmẽdata retinere. et ĩ obliuionẽ iã¬
iãq labentia recordãdo atq cogitãdo
rur sus ĩprimere. ut ꝙ̃ admodũ ex
eo qd̾ gerit memoria cogitatio forma¬
tur. sic et hoc ip̃m qd̾ ĩ meõria ẽ ĩ co¬
gitatione formetut. fictas etiã uisio¬
nes hinc atq inde recordata q̃libet
sumendo et quasi assumẽdo cãponere.
ĩspicere ꝙ̃admodũ ĩ hoc rerũ gene¬
re que ueri silia sũt discernãtur a
ueris nõ spũalibus sed ipĩs carnali
bus. hec atq eiusmõĩ ꝙ̃ius ĩsensibili¬
b atq ĩ eio que inde aĩmꝰ ꝑ sensũ
corꝑis traxit agãtur atq uer sentur.
nõ sũt tñ rationis exꝑti. nec hõib
pecoribq coĩa Ged sublimioris roĩs

Expanded text:
cipit. Possunt autem et pecora et sentire per corporis sensus extrinsecus corporalia, et ea memoriae fixa reminisci, atque in eis appetere conducibilia, fugere incommoda: verum ea notare, ac non solum naturaliter rapta, sed etiam de industria memoriae commendata retinere, et in oblivionem jamjamque labentia recordando atque cogitando rursus imprimere; ut quemadmodum ex eo quod gerit memoria cogitatio formatur, sic et hoc ipsum quod in memoria est cogitatione firmetur: fictas etiam visiones, hinc atque inde recordata quaelibet sumendo et quasi assuendo, componere, inspicere, quemadmodum in hoc rerum genere quae verisimilia sunt discernantur a verisbus: haec atque hujusmodi quamvis in sensibilibus, atque in eis quae inde animus per sensum corporis traxit agantur atque versentur, non sunt tamen rationis expertia, nec hominibus pecoribusque communia. Sed sublimioris rationis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mente unauii. Cũ igit᷑ disserimꝯ
de natura mẽtis huãne de una qua¬
dã re disserimꝰ. nec eã ĩ hec duo
que cõmeõraiu nisi ꝑ officia gemina¬
mꝯ Itaq cũ ĩ ea querimꝰ trinitatẽ
ĩ tota q̃rimꝰ. nõ seꝑantes actionẽ
rationalẽ ĩ tꝑibus a cõtemplatione
eternorũ. ut terciũ aliquid iã q̃ramꝰ
quo trinitas ĩpleatur. sed ĩ tota na-¬
tura mẽtis ita trinitatẽ reꝑiri epꝰ
ẽ. ut si desit actio tꝑaliũ. cũi oꝑi ne¬
cessariũ sit adiutoriũ ꝓpter qdad h̃
ĩferiora d admĩstranda᷑ detinet᷑ ali-¬
quid mẽtis. ĩ una nusꝙͣ disꝑtita mẽ¬
te trinitas ĩueiãtur: et facta iã ista
distribictione ĩ eo solo qd ad cõtem¬
plationẽ ꝑtineat eternorũ. nõ solũ
trimtas sed etiã imago dei In hoc

Expanded text:
 aeternorum. Cum igitur disserimus de natura mentis humanae, de una quadam re disserimus, nec eam in haec duo quae commemoravi, nisi per officia geminamus. Itaque cum in ea quaerimus trinitatem, in tota quaerimus, non separantes actionem rationalem in temporalibus a contemplatione aeternorum, ut tertium aliquid jam quaeramus quo trinitas impleatur. Sed in tota natura mentis ita trinitatem reperiri opus est, ut si desit actio temporalium, cui operi necessarium sit adjutorium, propter quod ad haec inferiora administranda derivetur aliquid mentis, in una nusquam dispertita mente trinitas inveniatur: et facta jam ista distributione, in eo solo quod ad contemplationem pertinet aeternorum, non solum trinita
Abbreviated transcription (Latin):
uero mnĩe nichil prosũt siue ꝑaganis
siue iudeis qui xp̃o nõ credũt siue
quibusq hercticis uel scismaticis ubi
fides et dilectio et sobria sanctificatio
nõ ĩuenitur maĩfestũ ẽ quidẽ apłs
significare uoluerit ¶deo figurate
ac mystice quia de ue̾lãdo iuliebri
ccipite loq̃batur. Quod nsi ad aliqd̾
secretũ sacramẽti referat. ĩane re¬
tio sed etiã ip̃ius apłi declauit¬
auctoritas nõ scd̾m formã corꝑis hõ
factus ẽ ad imaginẽ dei. s scdm ra¬
tionalẽ mentẽ Cogitatio quippe tur¬
piter uana ẽ que opinat᷑ deũ mẽ¬
brorũ corꝑaliũ limamẽtis c̾cũscribi
atq fim̾ri Porro aũt nõne idẽ bt̃s
paulus dicit renonamĩ spũ mẽtis
urẽ. et induite nouũ hoiem eũ qui
scdm̃ deũ creatus ẽ. et alibi aꝑtius. exu

Expanded text:
ordiae nihil prosunt, sive Paganis, sive Judaeis qui Christo non credunt, sive quibuscumque haereticis vel schismaticis ubi fides et dilectio et sobria sanctificatio non invenitur: manifestum est quid Apostolus significare voluerit; ideo figurate ac mystice, quia de velando mulieris capite loquebatur, quod nisi ad aliquod secretum sacramenti referatur, inane retio, sed etiam ipsius Apostoli declaauctoritas, non secundum formam corporis homo factus est ad imaginem dei, sed secundum rationalem mentem. cogitatio quippe turpiter uana est, quae opinatur deum membrorum corporalium liniamentis circumscribi atque definiri. porro autem nonne idem beatus apostolus dicit: renouamini spiritu mentis uestrae et induite nouumu hominem, eum qui secundum deum creatus est? et alibi apertius: exu
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ imago ĩ tribus ĩtelligat᷑ hõibus
p̃sertĩ cũ apłs uirũ dicat ẽẽ imagi¬
nẽ dei. et ꝓpterea uelamentũ ei capi¬
tis demat̾. qd̾ mulieri adhibendũ mo¬
net ita loquẽs Mir quidẽ nõ debet
uelare caput cũ sit imago et głaͣ
dei mulier aũt gła uiri᷑ ẽ Quid
ergo dicemꝰ ad hec. Si pro sua ꝑso¬
na mulier adimplet imaginẽ t̾mta¬
tis. cur ea detracta de latere uiri ad¬
hac ille iago d̾r s Aut si et una ꝑso¬
na hoĩs ex tribus p̃t dici imago dei.
sicut ĩ ip̃ã sũma trimitate et una que
q ꝓsona deus ẽ. cur et mulier nõ ẽ

Expanded text:
tribus intelligatur hominibus: praesertim cum Apostolus virum dicat esse imaginem Dei, et propterea velamentum ei capitis demat, quod mulieri adhibendum monet, ita loquens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Mulier autem gloria viri est. Quid ergo dicemus ad haec? Si pro sua persona mulier adimplet imaginem Trinitatis, cur ea detracta de latere viri adhuc ille imago dicitur? Aut si et una persona hominis ex tribus potest dici imago Dei, sicut in ipsa summa Trinitate, et unaquaeque persona Deus est, cur et mulier non est
Abbreviated transcription (Latin):
tas ẽ atq ita cupidi abusiue dicũ-
tur diligere. ꝙadmodũ cupere abu¬
siue dicũtur qui diligũt Hec ẽ
aut uera dilectio. ut ĩhereñtes ie¬
ritati iuste uiuamiꝰ. et deo cõtẽp̃¬
namꝰ oia mortalia p̃ amore honm.
quo eos uolumꝰ iuste uiuere Ita
em̃ et mori pro frĩbus utiliter ꝑa¬
xp̃s exemplo suo docuit ¶ũ eñ¬
duo p̃cepta sint ĩ quibus tota lex
pendet et ꝓphe. dilectio dei et dilec¬
tio ꝓxnni. nõ ĩmerito plerũq sc̃p̃¬
tura pro utroq unũ posuit. siue
tr̃ dei sicuti ẽ illud scimꝰ qm̃ dili¬
gentib deũ oĩa cooꝑantur ĩ bom̃.
et iterũ quisquis aut̃ diligit deũ
hic cognitꝰ ẽ ab eo. et illud qm̃ ca

Expanded text:
tas est. atque ita cupidi abusiue dicuntur tas est. atque ita cupidi abusiue dicuntur qui diligere, quemadmodum cupere abusiue dicuntur qui diligunt. haec est autem uera dilectio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter panos exemplo suo dominus duo praecepta sint in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et dilectio proximi ; non immerito plerumque Scriptura pro utroque unum ponit: sive tantum Dei, sicuti est illud, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum ; et iterum, Quisquis autem diligit Deum, h
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmus. qui scia atq ratione ĩ ui¬
ta ac unorib sua cuiq distribuit. nõ
aliquã rẽ ab sentẽ cogito sicut char¬
taginẽ aut fingo ut possũ sicut ale-¬
uandriã siue ita sit siue nõ ita. s pñs
qͣuiddã cerno. et cerno apud me et si
nõ sũ ip̃e qd̾ cerno. et multi si audi¬
ant approbabũt. et quisquis me audit
atq scienter aꝓꝓbat apud se et ip̃e hͦ
idem cernit. etiã si nõ sit et ip̃e qd̾
cerut Iustus uero cũ id dicit. id qd̾
ipẽ ẽ cerint et dicit Et ubi etiã ip̃e
cernit. nisi apud seipm̃ : Sed hoc m¬
rũ nõ ẽ Ebi em̃ se nõ cerneret. nͣ
apud seip̃m : Illud mirabile. et apud¬

Expanded text:
animus qui scientia atque ratione in vita ac moribus sua cuique distribuit; non aliquam rem absentem cogito, sicut Carthaginem, aut fingo ut possum, sicut Alexandriam, sive ita sit, sive non ita: sed praesens quiddam cerno, et cerno apud me, etsi non sum ipse quod cerno, et multi si audiant approbabunt. Et quisquis me audit atque scienter approbat, apud se et ipse hoc idem cernit, etiamsi non sit et ipse quod cernit. Justus vero cum id dicit, id quod ipse est cernit et dicit. Et ubi etiam ipse cernit, nisi apud se ipsum? Sed hoc mirum non est: ubi enim se cerneret, nisi apud se ipsum? Illud mirabile est
Abbreviated transcription (Latin):
rat aandẽ ipãm frñã dilcionẽ siã fr̃na
dilectio ẽ qua dilignnꝯ ĩuicẽ. nõ solũ ex
des sed etiã deũ ẽẽ tanta auctoritate p̃di¬
tari Qñ ergo de dilectio diligiꝯfrem̃
de deo diligimnꝰ frem̃ nec fieri pt̃ ut eã¬
dẽ dilciõnẽ nõ p̃ciꝑue diligamꝰ quia frẽm
diligimꝰ Tñ colligit᷑ duo illa p̃cepta nõ pos
se sine ĩuitẽ. qm̃ quippe deꝰ dilcio ẽ. deũ
certe diligit qui diligit dilcĩonẽ Dilcĩo¬
nẽ aũt necesse ẽ diligat. qui diligit fua¬
trẽ. Et ideo paulo post ait Nõ pt̃ deũ
diligere quẽ nõ uidet. qui firm̃ quẽ iu¬
det nõ diligit quia hec causa ilłi ẽ nõ bi
dendi deũ qd̾ nõ diligit frem̃ Qui em̃ nõ
diligit frem̃ nõ ẽ ĩ dilciõne. et qͥ nõ ẽ ĩ
dilectione nõ ẽ ĩ d̾o qr deꝰ dilcĩo ẽ Porro qui
tenebre ĩ eo nõ sũt ulłe Qui ergo nõ
ẽ ĩ hũe quid mirũ si nõ uidet lumẽt.
nõ uidet deũ quia ĩ tenebris ẽ e srem̃

Expanded text:
aternam dilectionem nam fraterna dilectio est, qua diligimus invicem non solum ex Deo, sed etiam Deum esse tanta auctoritate praedicari. Cum ergo de dilectione diligimus fratrem, de Deo diligimus fratrem: nec fieri potest ut eamdem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus. Unde colligitur, duo illa praecepta non posse esse sine invicem. Quoniam quippe Deus dilectio est; Deum certe diligit, qui diligit dilectionem: dilectionem autem necesse est ut diligat, qui diligit fratrem. Et ideo paulo post ait, Non potest Deum diligere quem non videt, qui fratrem quem videt non diligit : quia haec illi causa  non diligit fratrem, non est in dilectione: et qui non est in dilectione, non est in Deo, quia Deus dilectio est. Porro qui tenebrae in eo non sunt ullae . Qui ergo non est in lumine, quid mirum si non videt lumen, id est, non videt Deum, quia in tenebris est? Fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit añtius iustus 2n illud quod
iidet ueritas ẽ ĩterior ꝑũs aĩo qui
ẽã ualet ĩtueri. Neq oms ualent
Et qui ĩtueri ualent. hoc etiã qd̾ ĩtu¬
entur nõ om̃s sũt. hoc ẽ nõ sũt etiã
ip̃i iusti aim. sicut possũt uidere
ac dicere quid sit iustus añꝰ Ed̾
unde ẽẽ potuerut. insi ĩherendo ei¬
dẽ ip̃i forme quã ĩtuẽtur. ut inde
formẽtur ut sint iusti animi. nõ tm̃
cernẽtes et dicẽtes iustũ ẽẽ am̃i.
qui scĩa atq ratione ĩ uita ac mori¬
bus sua cuiq distribuit. sed etiã
ut ip̃i iuste uiuãt. iusteq morati
sint sua cuiq distribuendo. ict ne-¬
mini quidꝙ debeant. nisi ut ĩui-¬
cẽ diligãt. Et uñ ĩheretur iłli for-¬
me. inisi aanandos Cur ergo aliũ
diligimꝰ quẽ credimꝰ iustũ. et nõ

Expanded text:
animus justus? An illud quod videt, veritas est interior praesens animo qui eam valet intueri? Neque omnes valent: et qui intueri valent, hoc etiam quod intuentur non omnes sunt, hoc est, non sunt etiam ipsi justi animi, sicut possunt videre ac dicere quid sit justus animus. Quod unde esse poterunt, nisi inhaerendo eidem ipsi formae quam intuentur, ut inde formentur et sint justi animi; non tantum cernentes et dicentes justum esse animum qui scientia atque ratione in vita ac moribus sua cuique distribuit, sed etiam ut ipsi juste vivant justeque morati sint, sua cuique distribuendo, ut nemini quidquam debeant, nisi ut invicem diligant . Et unde inhaeretur illi formae, nisi amando? Cur ergo alium diligimus quem cr
Abbreviated transcription (Latin):
T ipa caritas. uisu ĩteriori quo uideri p̃t
Itaq qui frem̃ quẽ udet nõ diligit. deũ
qnͣtũ deo. ĩ conꝑabiliter plusꝙͣ nobis do̾
frĩ aut̃ qñtũ nobisipĩs. nos aũt ipos
cãtomagis diligamꝰ qñtomagis dili¬
gimꝰ deũ Ex una igitur eadẽq cari

Expanded text:
aritas, uisu interiore, quem uideri potest. itaque qui fratrem, quem uidet, non diligit, deum, quantum Deo: incomparabiliter plus quam nobis Deo, fratri autem quantum nobis ipsis: nos autem ipsos tanto magis diligimus, quanto magis diligimus D
Abbreviated transcription (Latin):
lucionib cuirũ falsã opimionẽ ad deci¬
piendos hoic̃o firmare uel seurre Ex
hoc cõcipi pt̃ quia si uere illa recorda¬
uent᷑ que hic ⁊̃ aliis ãtea positi corꝑib
uidem̃t. multis ac pene oĩbus id cõntĩ¬
geret. qñquidẽ ut de uiuis mortuos
itu de mortuio uiuos tãꝙ de uigilãti¬
bus dormẽtes et de dormẽtib uigi¬
lantes sine cessatione fieri suspic̃t
tio. ut ad sapiãm ꝑtineat eternarũ re¬
rũ cognitio ratioñalis.quid cui p̃ponẽ¬
dũ siue postponendũ sit. nõ ẽ diffici¬
le iudicare Si aũt̃ alia adhibenda¬
e discretio qua dinostãtur hec duo.
q̃ ꝓculdubio distare apłs docet dicẽs.

Expanded text:
onibus animarum falsam opinionem ad decipiendos homines firmare vel serere, ex hoc conjici potest, quia si vere illa recordarentur quae hic in aliis antea positi corporibus viderant, multis ac pene omnibus id contingeret: quandoquidem ut de vivis mortuos, ita de mortuis vivos, tanquam de vigilantibus dormientes, et de dormientibus vigilantes, sine cessatione fieri suspicanttio, ut ad sapientiam pertineat aeternarum rerum cognitio idum sive postponendum sit, non est difficile judicare. Si autem alia est adhibenda discretio, qua dignoscantur haec duo, quae procul dubio distare Apostolus docet, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
Sad si recordatio hec eet rerũ ãtea
cognitarũ nõ utiq om̃s uel pene om̃e
cũ illo mõ ĩterrogaiẽt᷑ hoc possent
Nõ enĩ om̃s ĩ p̾ori uita geometre
fuerũt. cũ tã rari sint ĩ genere hũa¬
no ut ux possit aliquis ĩueniri sed̾
potiꝰ credendũ ẽ mẽtis ĩtellcũalisi¬
ta conditã ẽẽ naturã. ut reb ĩtessi¬
rribilib naturali ordine dispe̾nente.

Expanded text:
recordatio haec esset rerum antea cognitarum, non utique omnes vel pene omnes, cum illo modo interrogarentur, hoc possent. Non enim omnes in priore vita geometrae fuerunt, cum tam rari sint in genere humano, ut vix possit aliquis inveniri: sed potius credendum est mentis intellectualis ita conditam esse naturam, ut rebus intelligibilibus naturali
Abbreviated transcription (Latin):
plinate ĩterrogatꝰ quisq rñdeat qᷤᷤ
ad quãq ꝑtinet discipiinã. etiã si eiꝰ
ignarꝯẽ. Cur hoc facere de rebis
sensibilib nullꝰ pt̃. insi quas isto iu-¬
det ĩ corꝑe cõstititꝰ. aut eis qui no-¬
uerãt indicantib credidit seu lite¬
quiestendĩ ẽ qͣui sannũ ꝑitagorã fe¬
uũt recordetũ fiuisse talia nõnulla q̃
fueuit geꝑtus. cũ hic alio iã fuisset̾
⁊ corpe Et alios nõnullos narrãt a¬
lii ẽausiõi quid ĩ suis mẽtib passos
quas falsas fuisse mẽõrias quales
plerũq expim᷑ ĩ sõns. qñ nobis ui¬
dem᷑ remiuisci quas egerimiꝰ a̾ uide¬

Expanded text:
bene interrogatus quisque respondeat quod ad quamque pertinet disciplinam, etiamsi ejus ignarus est? Cur hoc facere de rebus sensibilibus nullus potest, nisi quas isto vidit in corpore constitutus, aut eis quae noverant indicantibus credidit, seu littequiescendum est eis qui Samium Pythagoram ferunt recordatum fuisse talia nonnulla quae fuerat expertus, cum hic alio jam fuisset in corpore: et alios nonnullos narrant alii, ejusmodi aliquid in suis mentibus passos: quas falsas fuisse memorias, quales plerumque experimur in somnis, quando nobis videmur reminisci quasi egerimus aut vide
Abbreviated transcription (Latin):
ut pro corꝑalibus reb quas corpo¬
reo foris positas attingimꝰ sensu ĩ¬
tus corporũ silitudines haberemꝰ
ĩpressas memorie. ex quib cogita¬
tio formaret᷑. tercia uolũtate utrũ¬
q iũgente sicut formabat᷑ foris a¬
cres oculorũ quã uolũtas ut uisio
fieret et adhibebat rei uisibili et
utrũq iũgebat. etiã illic ipãm se
admouẽs terciã Sed nõ ẽ hoc
coartandũ ĩ hũc librũ ut ĩ es qui¬

Expanded text:
ut pro corporalibus rebus quas corporeo foris positas attingimus sensu, intus corporum similitudines haberemus impressas memoriae, ex quibus cogitatio formaretur, tertia voluntate utrumque jungente: sicut formabatur foris acies oculorum, quam voluntas, ut visio fieret, adhibebat rei visibili, et utrumque jungebat, etiam illic ipsa se admovens tertiam. Sed non est hoc coarctandum in hunc librum, ut i