comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
preciosius ẽ in auro & argento.
gͥ & pͥmum mandatum caritas
testamento optimum pͥncipatum
optinet: sicut ait apłs paulus.
Maneant in uob̾ spes. fides.
caritas. tria hȩc: maior autem his
ẽ caritas. Nobis autẽ interroga.¬
tio pharisei proficit: quib d̃i. Di¬
liges dnm dm̃ tuum ex toto corde
tuo. ꝙ in tota anima tua: & into¬
ta mente tua. In quib uerbis cõ¬
siderandum ẽ: quia in dilectione
di mensura non ponit᷑ cum toto
corde tota anima. tota mente eũ
diligere precipimur:. Quia enim
immensus ẽ ds. sine mensura est
diligendus. Ut cum multum eũ
diligimꝰ parum nos diligere fa¬
teamur. Nullusq locus in nobis
remaneat uacuus: qui dei dilecli¬
one non repleatur. S mens ling̃
& manus. eius dilectionem reso¬
nent. S quia dm̃ nemo ꝑfecte di¬
ligere potest: nisi diligat & pro¬
ximum. recte subdit. Scđ̾m autẽ
simile ẽ huic. Diliges ꝓximũ tuũ
sieut te ipsum. Debemꝰ gͥ dilige

Expanded text:
pretiosius erat in auro et argento. pretiosius erat in auro et argento. et primum mandatum charitas Testamento primatum obtinet, sicut ait apostolus Paulus: « Maneat in vobis fides, spes, charitas, tria haec, major autem his est charitas . » Nobis autem interrogatio Pharisaei proficit, quibus dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et in tota anima tua, et in tota mente tua. » In quibus considerandum est, quia in dilectione Dei mensura non ponitur, cum toto corde, tota anima, tota mente eum diligere praecipimur. Quia enim immensus est Deus, sine mensura est diligendus, ut cum eum multum diligimus, parum nos diligere fateamur, nullusque locus in nobis remaneat vacuus, qui Dei dilectione non repleatur, sed mens, lingua et manus ejus dilectionem resonent. Sed quia Deum nemo perfecte diligere potest, nisi diligat et proximum, recte subdidit: « Secundum autem simile est huic: Diliges proximum tuum sicut teipsum. » Debemus igitur dilige
Abbreviated transcription (Latin):
pellasset. Ex qua interrogatione pha-¬
risei. intelligimus grauem questio¬
nem int̾ udeos illo dempore fuisse
uersatam. de precepto legis conten¬
dentes: ꝙ aliis hoc. aliis illud profe¬
rentib. Alii enim circumcisionem
meliorem ẽẽ dicebant alii sabbati
obseruationẽ magis ualere arbi-¬
trati sunt: alii hostiarum & ue-¬
timarum oblationem preferebari
alii kalendas & festiuitates pro-¬
ponere uolebant. Interrogauit
phariseus dñm quod sit manda¬
tum magnum in lege: ut dum
unum magnum diceret. cetera
mandata infamare uideretur:
ac ꝑ hoc illoꝵ odium incurreret.
quia aliud mandatum legis lau¬
& ipse in reprehensibilis ꝑmane¬
ret. Ait enim. Diliges dñm dm̃
tuum ex toto corde tuo. q indota
anima tua.ꝙ intota mente tua.
tum. Maximum & pͥmum man¬
Usus enim seripturȩ est uocare pͥ¬
mum quod ẽ meluis. sicut popłs
isrłiticus. pͥmitias auri & argen¬
ti iussus est offerre: id est quod

Expanded text:
pellasset. Ex qua interrogatione Phapellasset. Ex qua interrogatione Pharisaei, intelligimus gravem quaestionem inter Judaeos illo tempore fuisse versatam, de praecepto legis contendentes, et aliis hoc, aliis illud praeferentibus. Alii enim circumcisionem meliorem esse dicebant, alii sabbati observationem magis valere arbitrati sunt, alii hostiarum et victimarum oblationem praeferebant, alii Calendas et festivitates praeponere volebant. Interrogavit ergo Pharisaeus Dominum, quod sit magnum mandatum in lege, ut dum unum magnum diceret, caetera mandata infamare videretur, ac per hoc illorum odium incurreret, qui aliud mandatum legis lauet ipse irreprehensibilis permaneret. Ait enim: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et in tota anima tua, et in tota mente tua. aximum et primum manUsus enim Scripturae est vocare primum quod est melius, sicut populus Israeliticus primitias auri et argenti jussus est offerre, id est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
turbe. mirabant᷑ dedoctrina eius.
Pharisei  audientes quod si¬
lentium imposuisset saduccis:
conuenerunt in unum. Cum repro¬
bi inter se discordes sint: frequenter
in bonoꝵ opp̃ssione concordare so¬
lent. sicut de herode & pylato le-¬
gimꝰ qui eum eẽnt inimici adinui¬
cem dñi passione amici facti st̃
ita saducei ꝙ pharisei due hereses
uideoꝵ. cum inter se diu̾sa sentirent.
ad dñm calumpniandum pari m̃¬
te conueniebant. Dolebant enim
pharisei: saduceos mirantib tur¬
bis atꝙ gauisis a dño ẽẽ suꝑatos.
Quod si ipsi uicissent utiq gaude¬
rent. & ido inuidia ducti conuene¬
runt inunum. Et interrogauit eũ
unus ex eis legis doctor temptans
eum. Magister. quod ẽ mandatũ
magnum in lege. Unus enim int̾¬
rogauit. ꝓ omnib. Quod enim tẽp¬
tando eum interro gauerit: ex ipsis
suis uerbis demonstrat. cum ait.
Magister. Si enim uere int̾rogasset.
magis dnm quam magistrum ap¬

Expanded text:
turbae, mirabantur in doctrina ejus. turbae, mirabantur in doctrina ejus. Pharisaei autem audientes quod silentium imposuisset Sadducaeis, convenerunt in unum. » Cum reprobi inter se discordes sint, frequenter in bonorum oppressione concordare solent, sicut de Herode et Pilate legimus, quia cum essent inimici ad invicem, in Domini passione amici facti sunt . Ita Sadducaei et Pharisaei duae haereses Judaeorum, cum inter se diversa sentirent, ad Dominum calumniandum pari mente conveniebant. Dolebant enim Pharisaei Sadducaeos, mirantibus turbis atque gavisis, a Domino esse superatos, quos si ipsi vicissent, utique gauderent, et ideo invidia ducti, convenerunt in unum. « Et interrogavit eum unus ex eis legis doctor, tentans eum: Magister, quod est mandatum magnum in lege? » Unus eum interrogavit pro omnibus. Quod enim tentando eum interrogaverit, ex ipsis suis verbis demonstrat, cum ait: « Magister. » Si enim vere interrogasset, magis Dominum quam magistrum ap
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ꝙ uiuemus in conspectu eius.
Et in danihele. Multi quidem de
terrȩ puluere consurgent. alii in
uitam eternã. alii in obꝓbrium
sempit̾num. Et psalmista. Ego
dormiui &e soporatus sum & ex¬
urrexi. quia dñs suscepit me. S
sicut suꝑius dictum est. quia sa¬
ducei contra quos de resurrectio¬
ne sermonẽ habebat. oracula pro¬
phetarum. non recipiebant: idõ
suꝑfluum erat exillis libris pro¬
ferre testimonia: quos illi non re¬
cipiebant. Quod si diligenter cõ¬
sideremꝰ hoc testimoniũ: euident̃
ad resurrectionẽ ꝑtinere cognosci¬
mus. Cum enim quadringentesi¬
mo circiter anno post mortẽ abra¬
hȩ hec dñs moysi loqueret᷑ non
dixit ego fui d̃s abraham. ds ysaac
d̾s iacob. sed ego sum: ostendens
animas non simul cum corporib
ut saducei putabant interisse
sed uiuere ꝙ ẽẽ. Unde & subdi¬
tur. Non ẽ d̾s mortuoꝵ. sed ui¬
uentium. Illoꝵ autem ẽẽ non pos¬
set. si non subsisteret. Et audientes

Expanded text:
vemus in conspectu ejus . vemus in conspectu ejus . » Et in Daniele: « Multi quidem de terrae pulvere consurgent, alii in vitam aeternam, alii in opprobrium sempiternum . » Et Psalmista: « Ego dormivi et soporatus sum, et exsurrexi, quia Dominus suscepit me . » Sed, sicut superius dictum est, quia Sadducaei, contra quos de resurrectione sermonem habebat, oracula prophetarum non recipiebant, ideo superfluum erat ex illis libris proferre testimonia, quos illi non recipiebant. Quod si diligenter consideremus, hoc testimonium evidenter ad resurrectionem pertinere cognoscimus. Cum enim quadringentesimo circiter anno post mortem Abrahae haec Dominus Moysi loqueretur, non dixit: Ego fui Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob: sed, Ego sum, ostendens animas non simul cum corporibus ut Saddueaei putabant interiisse, sed vivere et esse. Unde et subditur: « Non est Deus mortuorum, sed viventium. » Illorum autem Deus esse non posset, si non subsisterent. « Et audientes
Abbreviated transcription (Latin):
latinos enim ꝓpriȩ. feminȩ nubere
ꝙ uiri uxores ducere dicuntur: s
hic ꝓprietatẽ greci sermonis seqͥm᷑
cum dicimꝰ non nubent uiri. neq
nubentur uxores scilicet. Non
gͦ nubent mresurrectione uiri.
neq nubent᷑ uxores: quȩ habeburi
quidem corpora uera. quȩ non pos¬
sunt nubi ꝙ. nubere: sed tamen
inmortalia. ꝙ absq infirmitate:
& ido non solum apollutione. sed
etiam ab omni corruptione aliena.
Quales autem sunt qui inhoe scło
digni habentur: manifestat diceis.
Sed erunt sicut angłi dei in gelo.
id est immortales effecti. De resur¬
rectione mortuoꝵ non legistis. qđ
dictum ẽ a dño dicente uob̃. ego sũ
ds abraham. ꝙ dsysaac ꝙ ds iacob
Ad comꝓbandam resurrectionis
ueritatem: multo aꝑtiora testimo¬
monia dñs de oraculis propħaꝵ
ꝓferre poterat. Equib ẽ illud. Ex¬
pecta me dicit dñs. in die resurre¬
ctionis meȩ infuturum. Et iterũ
in oseȩ. Uiuificabit nos post duos

Expanded text:
Latinos enim proprie feminae nubere, Latinos enim proprie feminae nubere, et viri uxores esse dicuntur. Sed hanc proprietatem Graeci sermonis sequimur, cum on ergo nubent in resurrectione viri, neque nubentur uxores, quae habebunt quidem corpora vera, quae possunt nubi et nubere, sed tamen immortalia, et absque infirmitate; et ideo non solum a pollutione, sed etiam ab omni corruptione aliena. Quales autem sint, qui in hoc saeculo digni habentur, manifestat dicens: « Sed erunt sicut angeli Dei in coelo, » id est immortales effecti: « De resurrectione autem mortuorum non legistis quod dictum est a Deo, dicente vobis: Ego sum Deus Abraham et Deus Isaac, et Deus Jacob? » Ad comprobandam resurrectionis veritatem, multa apertiora testimonia Dominus de oraculis prophetarum proferre poterat, ex quibus est illud: « Exspecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futuin Osee: « Vivificabit nos post duos
Abbreviated transcription (Latin):
Narrabo nom̃ tuum frib meis
in medio ȩccłiȩ laudabo te. Huius
uxor eccłia scã ẽ. cui ipse ꝑ ꝓpħam
passione suam paucos uideoꝵ per
suam p̃dicationẽ & bonum exem¬
plum: filios sp̃italit̃ do generat.
Primogenito quoq frĩs nomen
imponit. quia a xp̃o xp̃iani uoca¬
mur: ut intelligant doctores non
suos ẽẽ ꝓpͥos. sed dĩ quos ꝑ p̃dica¬
tionem generant. Sed saducei quia
scripturas spitalit̾ non intellige¬
bant. resurrectionem negare uole¬
bant. unde conbrue a dño audie¬
runt. Erratis Gnescientes scrip¬
turas. neq uirtutẽ dei. Quia enim
scͥpturarum sensus ignorabant. cõ¬
sequent xp̃m qui ẽ dei uirtus &e dĩ
sapientia minime cognoscebant. Qd
autẽ de resurrectione credere uel
sentire debeamꝰ manifestat cum
ait. In resurrectione enim neq nu¬
bent neq nubent᷑ sed sunt sicut
angłi dei in cȩlo. In quib uerbis
ꝓprietas latinȩ linguȩ cum gre-¬
ca eloquentia non concordat. Ap̃d

Expanded text:
« Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te . » Hujus uxor Ecclesia sancta est, cui ipse per prophetam passionem suam paucos Judaeorum per suam praedicationem et bonum exemplum filios spiritaliter Deo generavit. Primogenito quoque fratris nomen imponit, quia a Christo Christiani vocamur, ut intelligant doctores non suos esse proprios, sed Dei, quos per praedicationem generant. Sed Sadducaei, quia Scripturas spiritaliter non intelligebant, resurrectionem negare volebant. Unde congrue a Domino audierunt: « Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. » Quia enim Scripturarum sensus ignorabant, consequenter Christum, qui est Dei virtus et Dei sapientia, minime cognoscebant. Quid autem de resurrectione credere vel sentire debeamus, manifestat cum ait: « In resurrectione enim neque nubent neque nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo. » In quibus verbis proprietas Latinae linguae cum Graeca eloquentia non concordat. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
mum. Et hoc ẽ diligere ꝓximum
tanquam nos ipsos. Qm̃ tunc dili¬
gitur ds. si ex dilectione ꝓximi. eiꝰ
dilectio condiatur. frustra enim
se dm̃ diligere asserit. qui proxi¬
mum suum non diligit. Hinc per

Expanded text:
re. Et hoc est diligere proximum tanquam nosipsos: quoniam tunc diligitur Deus si ex dilectione proximi ejus dilectio condiatur. Frustra enim se Deum diligere asserit, qui proximum suum non diligit. Hinc per
Abbreviated transcription (Latin):
cundus &e tercius. usq ad septimũ
Nouissime autẽ omniũ. & muli¬
er defuncta. ẽ. In resurrectione gͦ.
cuius erit de septem uxor: Om̃s
enum eam habuerunt. Inquibus
uerbis padet. quia non sp̃italiter.
sed etiam nec iuixta litteram recte
se intelligere demonstrarent. Po¬
tuit quadam infelicitate accidere
ut in eodem popło qua legis ob-¬
seruantia de fecerat. septem fracies
moyses in lege non precepit. Qui
enim de pͥmo & scdo legem dedit.
q de cet̾is tacuit. nequaquam sep¬
tem fr̃s unã uxorẽ habere iussit sed
hoc mandatum sp̃italit̃ potius
quam carnaliter ẽ intelligendũ.

Expanded text:
sque ad septimum. Novissime autem omnium et mulier defuncta est. In resurrectione ergo cujus erit de septem uxor? Omnes enim eam habuerunt. » In quibus verbis patet, quod non solum spiritaliter, sed etiam nec juxta litteram recte se intelligere demonstrabant. Potuit quadam infelicitate accidere, ut in eodem populo, qui a legis observantia defecerat, septem fratres Moyses in lege non praecepit. Qui enim de primo et secundo legem dedit, et de caeteris tacuit, nequaquam septem fratres unam uxorem habere jussit. Sed hoc mandatum spiritaliter potius quam carnaliter est intelligendum.
Abbreviated transcription (Latin):
pue hereses erant
int̾ uideos: una sadu¬
ceoꝵ & alter phari-¬
seorum. Saducei autẽ dicuntur:
qui saducum quendam magistrũ
legis sequentes. neq resurrectio¬
nem crelebant. neq angłos. neq
spẽ ẽẽ. Hi tantum quinq libros
moysi recipientes oracula ꝓpħa¬
rum respuebant. Econtra phari¬
sei qui diuisi interpretantur. eo
quod aceteris in quibdam obser¬
uationib se separarent. & resur¬
rectionem credebant corporum
non solum quinꝙ libros moysi.
sed etiam oracula ꝓpħarum reci¬
piebant. Saducei ergo ut resurre¬
ctionis ueritatẽ negare possent. tͦpi¬
tudinis fabulam composuerunt de
muliere: quȩ septem fr̃s habuerat.
Unde & interrogauerunt eum
dicentes. Magister. dixit moyses.

Expanded text:
puae haereses erant inter Judaeos, una Sadducaeorum, et altera Pharisaeorum. Sadducaei autem dicuntur, qui Sadducum quemdam magistrum legis sequentes, neque resurrectionem credebant, neque angelos, neque spiritus esse. Hi tantum quinque libros Moysi recipientes, oracula prophetarum respuebant. Et contra Pharisaei, qui dirisi interpretantur, eo quod a caeteris in quibusdam observationibus se separent, et resurrectionem credebant corporum,ntur, et non solum quinque libros Moysi, sed etiam oracula prophetarum recipiebant. Sadducaei ergo, ut resurrectionis veritatem negare possent, turpitudinis fabulam composuerunt de muliere, quae septem fratres habuerit. « Unde et interrogaverunt eum, dicentes: Magister, Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
ligabant: ut in conuiuiis uel sy¬
nagogis sedentes inuicem se pun¬
gerent. ac ꝑ hoc legis recordaren¬
tur. ꝙ qui hoc haberet religio¬
sior putaretur. Iuxta hanc simi
precepta legalia. quam mulier
quȩ duodecim annis fluxum san¬
guinis passa erat. accedens retro¬
& tetigit. & non ẽ scđm suꝑstiti¬
onem phariseorum puncta. sed
dñi miscdđia sanata. Ad quid
autẽ has & huiuscemodi suꝑsti¬
tiones inuenissent manifestatur
cum subdit᷑. Amant enim pͥmos

Expanded text:
ligabant, ut in conviviis vel in syligabant, ut in conviviis vel in synagogis sedentes invicem se pungerent, et per hoc legis recordarentur, et qui hoc haberet, religiosior putaretur. Juxta hanc similpraecepta legalia, quam mulier, quae duodecim annis fluxum sanguinis passa erat, accedens retro tetigit , et non est secundum superstitionem Pharisaeorum compuncta, sed Domini misericordia sanata. Ad quid autem has et hujusmodi superstitiones invenisset, manifestatur cum subditur: « Amant autem primos
Abbreviated transcription (Latin):
uitia dñs dedegit. cum adhuc sub¬
iungit. dicens. Dilatant enĩ
philacteria sua: & magnificant
fimbrias. Cum dedisset dñs legẽ
ꝑ moysen: ad extremum intulit.
Ligabis eam indigitis tuis. et
erit immota ante oculos tuos:
qr meditaberis in ea die ac nocte.
Et ẽ sensus. Ligabis eam indigi¬
tis tuis. id est oꝑe a dimplebis. or
erit immota ante oculos tuos. hoc
ẽ iugit̃ meditaberis in ea. Seri¬
be ergo & pharisei uane gloriȩ
amatores. decem uerba legis in
menbranulis scribebant. & ea¬
seribebant. & ea frontib suis cir-¬
cumligabant. ut inuicem sese sa¬
lutantes atq obuiantes precep.¬
torum legis recordarentur. &
ipsa pictaciola philacteria uo¬
cabant. Iusserat quoq dñs in
lege. ut in quatuor angulis pal.¬
lioꝵ. iacinctinas fimbrias po.¬
nerent ad isrłiticum popłm di-¬
noscendum. Scribe gͦ & phari¬
sei auariciȩ sectatores luera de muli¬
erculis captantes. longissimas
fimbrias faciebant: in quarum
summitatib a ccutissimas spinas

Expanded text:
ia Dominus detegit, cum adhuc subjungit, dicens: « Dilatant enim phylacteria sua, et magnificant fimbrias. » Cum dedisset Dominus legem per Moysen, ad extremum intulit: « Ligabis eam in digitis tuis, et erunt immota ante oculos tuos et meditaberis in eis die ac nocte . » Et est sensus: Ligabis eam in digitis tuis, id est opere adimplebis. Et erunt immota ante oculos tuos, hoc est jugiter meditaberis in eis. Scribae ergo et Pharisaei vanae gloriae amatores, decem verba legis in membranulis scribebant, et ea frontibus suis circumligabant, ut invicem se salutantes atque obviantes, praeceptorum legis recordarentur, et ipsa pictatiola phylacteria vocabant. Jusserat quoque Dominus in lege , ut in quatuor angulos palliorum hyacinthinas fimbrias ponerent, ad Israeliticum populum dignoscendum. Scribae ergo et Pharisaei, avaritiae sectatores, lucrum de mulierculis captantes, longissimas fimbrias faciebant, in quarum summitatibus acutissimas spinas
Abbreviated transcription (Latin):
& induamur arma lucis. Sie et¬
enim supplicantes concite. quȩ de¬
sideramus accipimus. quia nimi¬
rum uerba deuote orationis ad¬
uiuant. manus pie orationis.
Et quia beati precursoris hodie
natalitia celebramꝰ oportet ut
quem salutis ȩternȩ preconem sus¬
cepimus: hunc etiam nr̃ȩ oratio¬
nis adiutorem queramus. Ipsũ
quoq intercedendo rogemus in¬
petrare. ut ad eam cui testimoniũ
phibuit lucem. uitam q uerita¬
tem ꝑuenire mereamur: iħm xp̃m

Expanded text:
et induamus nos arma lucis. Sic etet induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire mereamur Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
caritati ur̃ȩ recensere & expla¬
nare longum duximus. aꝑte de-¬
nuntiat dicens. uisitauit nos ori-¬
ens exaldo. Illuminare his qui
intenebris. & inumbra mortis
sedent. ad dirigendos pedes nr̃os
inuiam pacis. Inuenit gͦ nos se-¬
dentes intenebris & umbra mor¬
tis: hoc ẽ longa peccatoꝵ ꝙ igno-¬
rantiȩ cecitate deprehensos. atq
hostis antiqui fraude deceptos.
Atculit autem nobis ueram cog-¬
nitionis sue lucem. exclusitq er-¬
rorum tenebras. certum nobis
uit incedere: atq ad mansionẽ
ꝑpetuȩ pacis possimus intrare
norum donoꝵ ꝓmissa habentes:
benedicamus &e nos dm̃ in om¬
ni tempore: quia uisitauit ꝙ fe¬
cit redemptionẽ plebis suȩ.
Semꝑ laus eius iu ore nr̃o uer¬
setur. semꝑ eius & mem oriã
retineamus. & inuicem annuntic
lium: ut lucem scientie quam con¬
dulit in nobis ipse conseruet. atq
ꝑfectum usq diem ꝑducat. Et ur
digni simus exaudiri precantes
abiciamus ipsi oꝑa tenebrarum.

Expanded text:
charitati vestrae recensere et explacharitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebridirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos ovita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis vit incedere, atque ad mansionem perpetuae pacis possimus intrare,norum donorum promissa habentes, benedicamus et nos Dominum in omni tempore, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Semper laus ejus in ore nostro versetur, semper ejus et memoriam retineamus, et in invicem annuntiemlium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
beatus zacharias. quod incho¬
atum & ꝓxime futurum in
sp̃u p̃uiderat ꝓphetico more
quasi iam factum ẽẽt narrabat.
Uisitauit enim nos apparens
incarne dñs. quasi longius a se
recedentes: quos inpeccatis po¬
sitos querere & iustificare cu¬
rauit. Uisitauit quasi medicus
egrotos: qui ut inueteratum su¬
ꝑbiȩ nr̃ȩ languorem sanaret:
nouum nobis suȩ humilitatis
exemplum adhibuit. fecit redẽp¬
tionem plebii suȩ: qui nos uenũ¬
datos sub peccato: & antiqui hostis
seruitio additos. dato sui sangui¬
nis precio liberauit. Unde benig¬
ne nos hortatur apłs. dicens. Emp¬
ti enim estis p recio magno: glori¬
ficate q portate dm̃ in corpore ur̃o.
Plebi autem suȩ dicit. non utiq
quam ueniens plebem suam reꝑ¬
perit. sed quam uisitando & re¬
dimendo suam fecit. Uultis etenĩ
audire fr̃s mei. qualem inuene¬
rit eam. qualem reddiderit. finis
cantici huius quod ob noticiam
simul ꝙ prolixitatẽ sui. totum

Expanded text:
beatus Zacharias quod inchobeatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Quod uero inter hȩc ⁊acha¬
rias impletur spu scõ. ac de re
cat mysticȩ quia multi de styr¬
pe sacerdotali. qui a confessione
xp̃i diutius ora continuerant.
postmodum ꝑ susceptionem fidei
illius. sp̃e sci uirtute replendi.
dono prophetiȩ sublimandi.
& magisterii pastoralis officio
popłis eẽnt preferendi. quamuis
eadem acceptio sp̃c & prophe¬
tia zacharie. hoc quoq conueni¬
enter figurare credendum est.
quia tunc instaret tempꝰ quo fi¬
delib panderetur: omnis lega¬
lis sacerdotii ritus & cerimoniis
sp̃itali intus scientia & ꝓpheti¬
cis exuberare mysteriis: quȩ
oni temporali uel eternȩ diui¬
nitati testimoniũ ferrent. iuxta
dicit. Sicrederetis moysi crede¬
retis forsitan & michi. De me et¬
enim ille scripsit. Quid autem
ꝓphetans & benedicens dm̃
zacharias dixerit audiamus
Benedictus dominus d̾s isrł.
quia uisitauit & fecit redemp¬
tionem plebis suȩ. In quib ꝓ¬
fecto uerbis notandum. quia

Expanded text:
vit. Quod vero inter haec Zachavit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redcat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spiritus et prophetia Zachariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis, quae oni temporariae vel aeternae divinitati testimonium ferrent, juxta dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia
Abbreviated transcription (Latin):
quando & nomen accepit. factꝰ
timor suꝑ omnes uicinos eorum
& suꝑ omnia montana uideȩ di¬
uulgabantur omnia uerba hȩc
Porro in tempore dominicȩ re-¬
surrectionis ubi misso desuꝑ sp̃ũ
gła nominis eius ꝑ apłos mun¬
do innotuit: timor continuo sa-¬
luberrimꝰ. non solum uideoꝵ
qui erant uicini uel situ uidelicet
loci uel scientia legis: sed exte¬
rarum usq ad fines terrȩ gen-¬
tium corda concussit. nec tantũ
montana cuncta iuidee. uerum
etiam omnia mundani regni.
mundanȩq sapientiȩ culmina
uirtutis eius fama transcendit.
ita ut relicta ubiq cultura ac
uita priori ad ꝑcipienda fidei
illius sacramenta confluerent.
nicȩ resurrectionis imaginem
prefert. quia & hȩc octaua die
hoc ẽ post sabbatum facta est
& sicut illRareatu ꝑ petue mor¬
tis absoluere solebat. ita ista ꝑ¬
fectam uitȩ immortalis nouita¬
tem ꝙ mauctore nr̃o exhibuit.
& in nobis sꝑandam monstra¬

Expanded text:
quando et nomen accepit: Factus est quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. nicae resurrectionis imaginem praefert, quia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstra
Abbreviated transcription (Latin):
quasi elisabeth de nomine iohan¬
nis uiua uoce confirmat. dicente
ꝑ legislatorem. Prophetam uobis
suscitabit dominus ur de frib ue¬
stris. tanquam me ipsum audie¬
tis. uixta omnia quȩcumq loqui¬
tus fuerit uobis. Ipsum quoq le¬
gale sacerdotium tacitis cerimo¬
niarum suarum tẏpis. quasi mul¬
tis litterarum figuris ⁊acharias
eulem gr̃e nascenti testimoniun
ꝑhibet: quia nichil prorsus in ou¬
nib sacerdotii ueteris obseruato¬
nib. actum uel dictum ẽẽ creden¬
dum ẽ. quod non euuangelii gal
si recte intelligatur exp̃sserit. O
autem declarato postmodum
& confirmato nomine iohannis.
aptum ẽ os zachariȩ & loque¬
batur benedicens dm̃. patet uti¬
q quia manifestata ꝑ apłos grã
noui testam̃ti. multa etiam tur¬
ha sacerdotum. obediebat fidei.
relictaq taciturnitate nociua. ad
confitenda laudanda. & predi¬
canda. sui dona redemptoris. se
deuota submittebat. Et quidem
indie circumcisionis iohannis.

Expanded text:
quasi Elizabeth de nomine Joanquasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis,
Abbreviated transcription (Latin):
domini gr̃a. siue in quo ẽ gr̃a.
Quo nomine. & totam euuange¬
licȩ dispensationis grãm quam
p̃dicat: & ipsum specialiter dñm
signat: ꝑ quem eadem gr̃a mun¬
do donata ẽ. Qui uero natum pu¬
erum patris ⁊acharie nomine
magis quam iohannem uocandũ
ẽẽ decernebant. eos ꝓfecto figurãt.
cuperent eum potius consueta
sacerdotii ueteris edicta predica¬
re. Ynde bene zacharias memor
dñi interp̃tatur: qui uidelicet me¬
moriam antiquȩ obseruationis qͦ
utiq a dño data ẽ: figurate denun¬
tiat. Contendebant ergo de nomi¬
ne nati ꝓphetȩ hi qui conuenerari.
&e zachariam hunc uocari satage¬
bant. At contra mater uerbis oe
pater scriptis. quia iohannes ma¬
gis appellandus ẽ astruebant:
quia fuere non nulli cȩlestium
sacramentoꝵ minus ꝑiti. qui in
pͥmordiis euuangłii choruscantis.
carnalia adhuc legalis sacerdotii
statuta simul obseruanda ẽẽ de¬
cernerent. Quos ꝓcerto ipsa legis
doctrina de suscipienda grã xp̃i

Expanded text:
Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qcuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
brobrium legi abstulit. qui hanc
spiritaliter intelligendam mon¬
strauit. & suꝑne beatitudinis
grãm quȩ in euuangło nunc a¬
ꝑtissima lucet. iam olim prefigu¬
ratam. & quasi conceptam fuis¬
se docuit. Et factum ẽ inquit in
die octauo. uenerunt circumci¬
dere puerum. &e uocabant eũ
nomine patris eiꝰ zachariam.
Et respondens mater eius dix̃

Expanded text:
probrium legi abstulit, qui hanc probrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachariam. Et respondens ma
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qui spĩtalia noui testamenti
proferens archana. carnalem le¬
gis &r sacerdotii ueteris obseruã¬
tiam. iam terminandam ẽẽ doce¬
ret.Quod enim antiquatur ꝙ
senescit. ꝓpe interitum est. Qd¬
ẽ quod muto patre principe ui¬
delicet tunc sacerdotum ortus
ẽ precursor domini: nisi quia ab
ipso apparente domino lingua
iam sacerdotii ueteris magna ex
parte a doctrina sensus spirita¬
lis obmutuerat: so lam lutere
custodiam curantib ac docen¬
tib scribis & legis ꝑitis: im¬
mo & ipsam litteram plerisq
in locis ꝑ suas traditiones cor-¬
rumpentib: uixta quod eis do-¬
minus in euuangłio sepius in¬
ꝓpare ꝓbatur Et quid quod dui
sterili genitrice nascitur: nisi quia
lex quȩ auxilio sacerdotalis officii.
sp̃italem do sobolem gignere uis¬
sa est: neminem ad ꝑfectum ad¬
duxit: quia nimirum suis cul¬
torib regni cȩlestis ianuas aꝑire
non potuit: Sed factus sub lege
auctor ipse legis sterilitatis op¬

Expanded text:
tur, qui spiritualia Novi Testamenti tur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis op
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit. Id̃oq uire nato iohan¬
ne lux diurna minorari incipit:
cuius fama diuinitatis desitu
finem accepturus. Iure etenim¬
nascente domino ad breuiata
dies ad crementũ luminis rediit
quia ille nimirum apparuit. qͥ
lucem suȩ cognitionis quam
te habeat. cunctis gentib aꝑi-¬
ret. suȩq calorem dilectionis.
in totam mundi latitudinem
diffunderet. Notandum autẽ:
quod hȩc eadem beati iohannis
natiuitas non nullã habet si¬
militudinẽ aduentus dominici
& gr̃ẽ quam predicare ueniebat.
Nam &e congruum ualde est:
ut cui omnes ꝓph̾e priores &
patriarchȩ uel nascendo uel mo-¬
riendo uel uiuendo uel predican¬
do testimonium ꝑhibuerunt:
hunc multo amplius precursor
siuis. qui plusquam. ꝓpheta ex¬
titit. non tantum inuita ꝙ pas¬
sione. sed in ipsa quoq sua na-¬
tiuitate designet. Quid enim
ẽ quod ueteranis parentib na¬
tus ẽ iohannes: nisi quia illtꝰ
mox secutura natiuitas signaba¬

Expanded text:
apparuit. Ideoque jure nato Joanapparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desiturfinem accepturus  nascente Domino abbreviata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit qui lucem suae cognitionis, quam te habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signaba
Abbreviated transcription (Latin):
nitas colitur: cuius tanta ẽ uitȩ
sublimitas. ut quicquid illo sub¬
limius ẽ. hoc iam hominis natu-¬
ram transcendere. dubium non
sit. Siquidem dñs cum maiorẽ
eo neminẽ innatis mulierũ ẽẽ dix¬
isset mox subdidit dicens. Qui
autem minor ẽ: in regno cȩloꝵ
maior ẽ. illo: seipsum uidelecet
insinuans. qui humana natiui¬
tate posterior iohanne. sed cȩlestiᷤ
regni apice prestantior. Nec ua¬
cat amysterio: qđ iohannis na¬
tuitas cum dies decresceret. do¬
mini autẽ eum dies crescere in¬
choat facta memoratur. Huius
etenim secretum distantie reue¬
lat ipse iohannes qui cum pre
magnitudine uirtutũ. xp̃c cre¬
deretur a turbis. dñs autem pre
infirmitate carnis a quibꝰdam
Illum inquit oportet crescere.
me autem minui. Creuit quip¬
pe dominus: quia ꝑ totum or¬
bem fidelib quod xp̃c ẽẽt qui
ꝓpheta credebatur innotuit. De¬
creuit ac minoratus ẽ iohannes.
quia qui xp̃c estimabatur. qđ

Expanded text:
nitas colitur, cujus tanta est vitae nitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescere inchoant  Al., inchoat, facta memoratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit quippe Dominus, quia per totum orbem fidelibus quod Christus esset, qui propheta credebatur, innotuit. Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
conĩit. ille multos cotidie de
uniuersis ꝑ orbem nationib ad
suam fidem & caritatem interiꝰ
illustrando conuertere non desi¬
stit. Hic in sp̃ũ & uirtuti helyȩ
precessit ante illum. ut plebem
eius aqua baptizans ad suscipien¬
dum eum ubi appareret doceret
ẽẽ ꝑfectam: huic successit ille in
sp̃u. & uirtute dei patris ut ple¬
bem suam sp̃u sc̃o & igni bap¬
tizans ad uidendam faciem pa¬
tris sui donaret ẽẽ ꝑfectam. Io¬
hanne nato congratulabantur
uicini. & cognati genitrici illiuis
quia magnificauit dñs miscdiã
suam cum illa: dño autem nato
congratulabatur eccłia quia ue¬
nit tempus miserendi eius. Sp̃e
anglici qui sunt uicini eius q
cognati. ciues udelicet eiusdẽ
pectat. qui & hymnum głe deo
canendo. quid illa ꝑ orbem ẽẽt ac¬
tura. priores ipsi de celis ammone¬
bant. Recte gͥ natiuitas celebrat᷑
illius. qui talis potentia magni¬
tudinis. dominicis ꝓpinquabat
oꝑib Recte ortus illius sollemp¬

Expanded text:
convertit; ille multos quotidie de convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, spectant qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solem
Abbreviated transcription (Latin):
quit gaudium tibi & exultata
& multi innatiuitate euis gau¬
debunt. Erit enim magnus corã
dño. Iure gͥ utriusq natiuitas
festa deuotione celebratur: sed
m illius tanquam in xp̃i dñi tan¬
quam insaluatoris mundi. tan¬
quam infilii dĩ omnipotentis tan¬
quam in solis iusticiȩ. natiuitate
omni popło gaudium euanglira¬
tur: in huius autem tanquam
in p̃ cursoris domini. inserui dei
eximii. in lucernȩ ardentis & lu¬
memorantur. Iste magnus coram
dño ẽẽ narratur. de illo propha
testatur. qm̃ magnus dñs & lau¬
dabilis nimis: & magnitudinis
eius non ẽ finis. Iste peceatoꝵ õ¬
sortia declinans. ab omni quo
ille inter peccatores conũsatus.
peccati omnis immunis ꝑ man¬
sit. Hic adhuc ex utero matris
sp̃u sco repletus ẽ: in illo habi¬
tat omnis plenitudo diuinitatis
corporaliter qui dono sui sp̃c se¬
dem sibi uteri uirginalis in quo
carnem susciꝑet ipse consecra¬
uit. Iste multos filiorum isrł ad
dñm suo tempore predicando

Expanded text:
 exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lu add. esse memorantur. Iste magnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni quodille inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliterdem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando
Abbreviated transcription (Latin):
sieut sacratissima
lectionis euuange¬
licȩ prodit hysto¬
ria: multa mira¬
culorum sublimitate refulget.
quia nimirum decebat ut ille
quo nemo inter natos mulie
rum surrexit maior: precete.¬
ris scis in ipso mox ortu uirtu¬
tum iubare claresceret. Senes
ac di infecundi parentes do¬
no nobilissime ꝓlis exultant.
ipsi patri quem incredulitas
mutum reddiderat: ad salutã¬
dum noue preconẽ gr̃ȩ os ꝙ lin¬
gua reseratur. Nec solum facul¬
tas diñ benedicendi restituitur.
sed de eo etiam ꝓphetandi uirtus
augetu. Excitati fama facti om̃s
uicini ammiratione ac metu ꝑcel¬
luntur: omnium qui audiere cir-¬
cumquaq ad aduentũ noui ꝓpħȩ
corda p̃parantur. Unde merito
scã ꝑ orbem ȩccłia quȩ tot bea¬
toꝵ martyrum uictorias. quib
ingressum regni cȩlestis merue¬
re frequentat: huius tantum¬
modo post dñm etiam natuuita¬
tis diem celebrare consueuit. s
nullatenus sine euuanglle u
ctoritate in consuetudine uenis

Expanded text:
sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse
Abbreviated transcription (Latin):
mos increuit ȩccłiȩ ut sacerdotes
illus his qͦs ꝑcipiendis baptisii sa¬
cram̃tis p̃parant pͥus inter cetera
conseerationis exordia. de saliua oris
sui nares tangant & aures. diceu¬
tes effeta. Per saluiam quidẽ orissus
gustant qui iniciandi sunt: suꝑnȩ
narium. ut abiectis delectationib¬
noxiis. solum xp̃i semꝑ amplectan¬
tur odorem: de quo dicit apl̃s. Api
co. Et ut meminerint se uixta ex
non loqui iniquitatẽ labiis. nec
lingua mendatium meditari de¬
bere. Porro ꝑtactum aurium. ut re¬
licto auditu linguȩ nequam. audi¬
ant uerba xp̃i & faciant ea: simi-¬
les uiro prudenti. qui edificauit
domum suam supra petram. Et

Expanded text:
Mos increbuit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernatum vero narium, ut abjectis delectationibnoxiis, solum Christi semper amplectatur odorem, de quo dicit Apostolus: co . Et ut meminerit se juxta exebus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam sup
Abbreviated transcription (Latin):
tilius. an de xp̃o dicta uideantur. Moy¬
ses quippeait. Sument de sanguine
agni. ac ponent suꝑ utrumq postem:
& insuꝑ liminarib domorum. in quibꝰ
comedent illum. Et edent carnes no-¬
cte illa assas igni: ꝙ arimos panes

Expanded text:
tilius an de Christo dicta videantur. Moytilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte
Abbreviated transcription (Latin):
dnis resurgendo reparauit. Sed illos
ex inferm claustris rapuit: quos suos
infide & actib recognouit. Unde rec-¬
te euam ꝑ osee dicit. Ero mors tua o
mors: ero morsus tuus o inferne. Id
namq qđ occidimꝰ. agimus ut peni¬
tus non sit. Ex eo etenim qđ mor¬
demus. partem abstrahimus: partẽ¬
q relinquimus. Quia gͦ in electis suis
funditus occidit mortem. mors mor¬
tis extitit: quia uero ex inferno partẽ
abstulit. & partem reliquit. non oc¬
cidit funditus. sed momordit infer-¬
num. Ait ergo. Ero mors tua. o mors.
Ae si aꝑte dicat. Quia in electis meis
te funditus ꝑimo: ero morsus tuus m
ferne. quia sublatis eis te exparte dns¬
figo. Quȩ ẽ ergo ista sollempnitas. A
inferni claustra destrurit. & ianuas
nob̃ regni cȩlestis aꝑuit: Inquiratur
subtilius nomen eius requiratur egre¬
guis p̃dicator. Uideamus: quid de eius
estimatione dicat. Ait enim. Et enim
de pascha lex loquit᷑ ut indagemus sub¬

Expanded text:
Dominus resurgendo reparavit; sed illos Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero mors tua; ero morsus tuus, inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pde pascha lex loquitur, ut indagemus sub
Abbreviated transcription (Latin):
nunc restat ut de ipsa tanta sollemp.¬
tatis nobilitate aliquid loquamui
Hanc enim recte nobilitatẽ sollemp¬
nitatis dicam. quia sollempnitates ce-¬
teras antecedit. sicut enim in sacro elo¬
quio scã scõrum. uł cantica canticorum
ꝓ sua magnitudine dicuntur. ita hȩc
festiuitas. recte dici potest sollempni¬
tas sollempnitatũ. Ex hac quippe sol¬
lempnitate. exemplum nobis resur¬
rectionis datum ẽ spes cȩlestis patrie
aꝑta: & facta suꝑni regni iam pre-¬
sumptibilis gła. Per hanc electi qui
quamuis intranquillitatis sinu. tam̃
apud inferni claustra tenebantur: ad
paradysi amena reducti sunt. Quod
ante passionem dixit. in resurrectione
sua dominus impleuit. Si exaltatus
fuero a terra. omnia traham ad me.
Omnia etenim traxit. quia de electis
suis apud inferos nullum reliquit.
Omnia abstulit utiq electa. Neq et¬
enim infideles quosq & ꝓ suis crimini-¬
bus ęt̃nis suppliciis deditos adueniã

Expanded text:
nunc restat ut de ipsa tantae solemninunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fuero, inquit, a terra, omnia traham ad me . Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam