comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquinat s ĩiusta obtrectatio. s u̾boꝵ obscem¬
tas. Brec etiã uulgo pudoris sũt. In nr̃o uero
officio. nullũ u̾bũ qd̾ ĩhoneste cadat. nõ ĩcutit
uecũdiani. Sed nõ solũ nichil ip̃i ĩdecorũ loqui.
s ne aurẽ quidẽ dẽmus huiꝰ modi p̃bere dic¬
tis. sicut ioseph ne inrcõgrna sue audiret ue¬
cũdie. ueste fugit relicta. quĩ quẽ delectat au¬
dire. alterũ loqui prouocat᷑. Intelligete quoq qd̾
turpe sit. pudori iuaxĩo ẽ.ẜpectare uo̾ siqiud
huiꝰ modi fortuito accidat. ꝙͣti horroris ẽꝰ Quod
gͦ aliis displicet. nũquid pt̾ in scipõ placeᷤ:
Net ip̃a natura nos docet. q̃ ꝑfecte ꝯuidẽ oo
ptes nr̃i corꝑis ex̧plicauit. ut ⁊ necessitati
cõsule̾t. si grãmi uenustaret. S taniẽ eas q̃

Expanded text:
coinquinat, sed injusta obtrectatio, sed verborum obscoencoinquinat, sed injusta obtrectatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam vulgo pudori sunt. In nostro vero officio nullum verbum quod inhoneste cadat, non incutiat verecundiam. Et non solum nihil ipsi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectare vero si quid hujusmodi fortuitu accidat, quanti horroris est! Quod ergo in aliis displicet, numquid potest in se ipso placere? nec ipsa natura nos docet? quae perfecte quidem omnes partes nostri corporis explicavit; ut et necessitati consuleret, et gratiam venustare
Abbreviated transcription (Latin):
dam ẜuare uideãtur. Dec cuisim anibrlate ho¬
nestũ arbitior nnisi cũ causa eȩigit uiiꝰ ꝑo
culi. uel iusta necessitas. Nã plerũq festiñan¬
tes anhelos uidena torq̃re ora. quibꝰ si causa
desit fistinatõĩs necessarie. neuus iuste offẽ¬
sionis ẽ. Sed nõ de hiis dico quibꝰ rara propa¬
tio ex causa nascitur. s quibꝰ ingis ⁊ ꝯtinua
ĩ naturã u̾titurr. Rec ĩ illis tãꝙͣ si mulachroriui
effigies probo. nec in istis tãꝙͣ eȩcussoꝵ riuinas.
Est ctiã gressus probabilis. in quo sit spẽs auo¬
toritatis. grauitatisq põdus.trãquillitatis uesti¬
gnĩ. itn tamẽ si scudiũ desit atq affectatio.
s motꝰ sit purꝰ ac simplex̧. Nichil enĩ fucatũ
placet. motũ natura ĩforniet. Ei quid sane :¬
i natura uitu ẽ. ĩdustria emendet. ut aro de¬
ꝙ tomagis cauẽdũ ẽ. ne quid tupe ore excat:
Hoc emĩ granit̾ coĩquinat hoĩen. Nõ enĩ cibꝰ

Expanded text:
lare honestum arbitror, nisi cum causa exigit alicujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque festinantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis necessariae, naevus est justae offensionis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam simulacrorum effigies probo, nec in istis tamquam excussorum ruinas. 75. Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars deendum est ne quid turpe ore exeat; hoc enim graviter coinquinat hominem. Non enim cibus
Abbreviated transcription (Latin):
horit domiꝰ i sepulchro tua iii ꝑadiso. Dũpul¬
chre uigilare cos ĩ tumulo iob dixĩt quia soporẽ
quietis habere nõ pñt. qͣuẽ ille dorniuut qͥ
uendicare ea q̃ sũt postioris etatis. Perfrctoꝵ
ẽtorona. Eepecta ut ueniat qd ꝑfectũ ẽ
quãdo nõ ꝑ spẽm in enigniate s fatie ade
faciẽ. formiã ip̃am redaꝑte uitatis possis cog¬
noscere. Tũc qua causa ille diues fuerit
qui erat ĩꝑrobꝰ. ⁊ raptor aliemi. qua causa
potẽs aliꝰ. qua causa ille habũda uit libi̾s.
ile fultꝰ honoribꝰ. ze uelabitur. fortasse ut
dicatur rapton. diues eras. qna causa abe¬
na ⁊apiebas:  gestas nõ cõpulit. ĩopia ñ
coegit. No̾ne ideo te diuitẽ feci. ut excrsa¬
tionẽ habere nõ possis. Dicatur etiã potẽti.
nã patientible Mũquid tu ĩfiruiꝰ eras:

Expanded text:
horum domus in sepulcro, tua in paradiso. Unde pulchre vigilare eos in tumulo Job dixit ; quia soporem quietis habere non possunt, quem ille dormivit, qui t parvulus vindicare ea quae sunt posterioris aetatis. Perfectorum est corona. Exspecta, ut veniat quod perfectum est, quando non per speciem in aenigmate, sed facie ad faciem formam ipsam redopertae veritatis possis agnoscere. Tunc qua causa ille dives fuerit, qui erat improbus et raptor alieni, qua causa potens alius, qua causa ille abundaverit liberis, ille fultus honoribus, revelabitur. 63. Fortasse ut dicatur raptori: Dives eras, qua causa aliena rapiebas? Egestas non compulit, inopia non coegit. Nonne ideo te divitem feci, ut excusationem habere non possis? Dicatur etiam potenti: riam patientibus? Numquid tu infirmus e
Abbreviated transcription (Latin):
ita. ut ne ẜionẽ quidẽ audire uellet uisi
pudicũ. hũilis us ad s nitutẽ. uerecũdꝰ us
ad fugã. patiens usq ad carcerẽ. demissor
niune usq ad remuna̾tionẽ. Quiꝰ tãtaue¬
recũdia fuit. ut cõprchẽsꝰ ⁊ młiere. uestẽ
iii manibꝰ eius fugieo mallet relĩquere. ꝙͣ
uerecũdiã depone. Mroyses quo ⁊ ihemnias
clecti a dnõ. ut oracula dei p̃dicaret pplo.
qd̾ pot̾ant ꝑ grãm. excusabãt ꝑ ue̾cũdian.
ẜmonibꝰ. ne modiĩ progrediaris loquẽdi.
ne quid indecorũ simo resonet tuis. Epe¬
culã eiiĩ mẽtis plerũq ĩ u̾bis refulget.
Ipsũ uocis somĩ libret modestia. ne cuil
offendat aurẽ uoꝵ fortior. Deniq ĩ ipso
canẽdi gene̾. p̾ma disciplina uerecũdia ẽ.
piuo etiã in ot̃ usu loquẽdi. Ut sensini ꝯͥs ꝓsal¬

Expanded text:
ut ne sermonem quidem audire vellet nisi pudicum: humilis usque ad servitutem, verecundus usque ad fugam, patiens usque ad carcerem, remissor injuriae usque ad remunerationem. Cujus tanta verecundia fuit, ut comprehensus a muliere, vestem in manibus ejus fugiens mallet relinquere, quam verecundiam deponere . Moyses quoque et Hieremias electi a Domino, ut oracula Dei praedicarent populo, quod poterant per gratiam, excusabant per verecundiam sermonibus; ne modum progrediaris loquendi, ne quid indecorum sermo resonet tuus. Speculum enim mentis plerumque in verbis refulget. Ipsum vocis sonum librat modestia, ne cujusquam offendat aurem vox fortior. Denique in ipso canendi genere prima disciplina verecundia est: immo etiam in omni usu loquendi; ut sensi
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩ igitur i penã ĩprobitatis. ⁊⁊ ututis fõre
p̃imiũ satis claruit. de offitiis aggredianuir
dicere. q̃ nobis ab adolescentia spectãda siũ.
ut cũ etate accrescant sunulꝰ¬
Ist igitur bonorũ adolescentiũ ti more
Dei habere. de ferre ꝑentibꝰ honorẽ scui
nulitatẽ. diligere demẽtiã ac uerctũdiã. que
ornanẽto sũt minori etati. Bt enĩ in seuiba
granitas ⁊̃ iuuenibꝰ alacritas. ita ĩ adolescẽ¬
tib ue̾cũdia. uelut quadã dote cõmendatur
nature. Erat psaat diũ tuẽs. utpote abra¬
he ĩdoles. defr̾ns pri usq adco. ut adu̾suo pr̃¬
nã uolũtatẽ. nec mortẽttuisaret. Iosephquoꝵ¬

Expanded text:
 igitur et poenam improbitati, et virtuti fore praemium satis claruit, de Officiis aggrediamur dicere; quae nobis ab adolescentia spectanda sunt, ut cum aetate accrescant sEst igitur bonorum adolescentium timorem Dei habere, deferre parentibus, honorem habere militatem, diligere clementiam ac verecundiam, quae ornamento sunt minori aetati. Ut enim in senibus gravitas, in juvenibus alacritas; ita in adolescentibus verecundia, velut quadam dote commendatur naturae. 66. Erat Isaac Dominum timens, utpote Abrahae indoles, deferens patri usque adeo, ut adversus paternam voluntatem nec mortem recusaret . Joseph quo
Abbreviated transcription (Latin):
uerecũdia tamẽ nõ resalutauit. Mec ullũ
respõsũ retulio. nisi ubi de suscipiẽda dĩi ge¬
natione cognouit. ut qualitatẽ effectus disce̾t
nõ ut hinonẽ referret. In ip̃a oratione ur̃a iuł¬
tũ uerecũdia placet. miłcũ cõciliat grẽ. apud
qui nec oculos suos audebat ad celũ leuare.
Ideo iustificatur magis dñi iuditio.ꝙͣ ille pha¬
risei quẽ deformauit p̃sũptio. Ideoq oreuius
ini incortuptõe quieti ⁊ modesti sp̃s. qui ẽ
gitur modestia. q̃ cũ sit etiã sui iuus te¬
missior nichil sibi usurpãs. nichil uẽdicãs.
⁊ quodãmõ itra uires suas cõtractior. dines
est apud deũ. apud quẽ nemo diues. diues
ẽ modestia. quia dei portio ẽ. paulꝰ quoꝙ¬
orationẽ deferti p̃cipit cũ uerecũdia. ⁊ sobrie¬
tate. p̾mã hanc. ⁊ quasi preniã uiilt cẽ
or̃o iuo future. ut nõ głetur p̃ctoris oratio.
s quasi colore pudoris obducta quo plꝰ defł
ueretũdie de recordatõe delicti. hoc uberiorem

Expanded text:
utantem non resalutavit, nec ullum responsum retulit, nisi ubi de suscipienda Domini generatione cognovit; ut qualitatem effectus disceret, non ut sermonem referret. 70. In ipsa oratione nostra multum verecundia placet, multum conciliat gratiae apuet commendavit enim qui nec oculos suos audebat ad coelum levare? Ideo justificatur magis Domini judicio, quam ille Pharisaeus, quem deformavit praesumptio . Ideoque oremus in incorruptione quietivirtus modestia, quae cum sit etiam sui juris remissior, nihil sibi usurpans, nihil vindicans, et quodammodo intra vires suas contrariorum, dives est apud Deum, apud quem nemo dives . Dives est modestia quia Dei potior est, uerecundia et sobrietate. Primam hanc et quasi praeviam vult esse orationis futurae, ut non glorietur peccatoris oratio: sed quasi colore pudoris obducta, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, hoc uberiorem
Abbreviated transcription (Latin):
uerecũdia ut nec uidere uiros feiiina neo
Uider uelit. Ileq uo̾ quisqͣ solius hãc laudẽ
castitatis putit. Est enĩ uetũdia pudicitie
comes. cuiꝰ societate castitas ip̃a tutior est
ꝙͣ testis locuples dignã q̃ ad tale mui edi¬
getur ascruit: qd̾ ĩ cubiculo qd sola. qd sa¬
lutata ab angło tacet. ꝑ mota ẽ in intoi¬
tu eius. qd̾ ad uirilis sexł spc̃i peg̾natur

Expanded text:
verecundia, ut nec videre viros femina, nec videri velit. 69. Neque vero quisquam solius hanc laudem 20 castitatis putet. Est enim verecundia pudicitiae comes, cujus societate castitas ipsa tutior est.quam testis locuples, dignam quae ad tale munus eligeretur, astruit: quod in cubiculo, quod sola, quod salutata ab angelo tacet, et mota est in introitu ejus, quod ad virilis sexus speciem per
Abbreviated transcription (Latin):
mule meñs. quid feci tibi. aut quid cõtristaiu
te elõne ego tibi libos dedi honores cõtuli si¬
lutẽ donani: Cur me negabas. cit estriabas
D̾ ad scientiã mcã q̃ ge̾tes nõ ꝑuenitẽt : Cu
tenebas dona mea. despiciebas mãdata inea:
Deniq de iuda prodito te hec collige licet. qui

Expanded text:
mule meus, quid feci tibi, aut quid contristavi te? Nonne ego tibi liberos dedi, honores contuli, salutem donavi; cur me negabas? Cur aestimabas quod ad scientiam meam quae gereres non pervenirent: cur tenebas dona mea, despiciebas mandata mea . 64. Denique de Juda proditore haec colligere licet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
putatõis grã. illã sibi ĩpositã ꝑsonã diceret.
Quod eo usq tullia probauit. ut ip̃e in libs quos
scͥpsit de republica. in eã sentẽtiã dicendũ pui¬
tau̾it. Eto antiquior illis iob. qui hec p̾mis
repꝑit. ne eloquẽtie falerãde grã. s ui̾tatis pro¬
bande p̾mittẽda estimanit. Btatĩq ip̃e q̃stionẽ
enodẽ reddidit. subiciẽs. qd̾ exfĩguatur lucerna ĩ¬
pioꝵ ⁊ futura sit coꝵ euersio. nõ falli drũ doc¬
torẽ sapientie ⁊ discipline. s eẽ uitatis iudicẽ.¬

Expanded text:
is gratia, illam sibi impositam personam dicere. Quod eousque Tullius probavit, ut ipse in libris quos scripsit de Republica, in eam sententiam dicendum putaverit. 44. Quanto antiquior illis Job, qui haec primus reperit, nec eloquentiae phalerandae gratia, sed veritatis probandae, praemittenda aestimavit? Statimque ipse quaestionem enodem reddidit, subjiciens quod exstinguatur lucerna impiorum, et futura sit eorum eversio : non falli Deum doctorem sapientiae et disciplinae, sed esse veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
fragiis. quasi achleta bo uꝰ decertabat. quia scie¬
bat quĩ ꝑ młtas tribulatões oꝑtet nos ĩtroire
in regnũdei. Ergo nõ pt̃ quis p̾miũ acci¬
pe nisi legitime certauit. nec ẽ głosa uictoria.

Expanded text:
fragiis, quasi athleta bonus decertabat; quia sciefragiis, quasi athleta bonus decertabat; quia sciebat quoniam per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Ergo non potest quis praemium accipe
Abbreviated transcription (Latin):
Ertiũ genus q̃stionis residet huiꝰ mõi.
cur pc̃tores habũdent opibꝰ ⁊⁊ diuitiis.
epulẽtur iugit̾ sine merore. sine luctu. uisti
Qũt egrãt. ⁊ afficiãtur. aut cõiugũ auus¬
sione aut liborũ. Quibꝰ satifface̾ debuit il¬
la enuãgłii ꝑabola. qd̾ diues bisso ⁊ purpura
iduebatur. ⁊ epulas copiosas exhibebat coti¬
die. Pauꝑ aũt plenꝰ ulcerũ. mẽse eiuo col¬
ligebat reliquias. Post obitũ uo̾ utͥusq pau¬
per erat in sinu abrahe. requiẽ fonẽs diues
in supplicis. Iõne eiudẽs ẽ nñtoꝵ. aut pnira
sup plitia post mortẽ manere: Et recte. quiaui
canũe labor ẽ. post certamẽ aliis uictoria alis
ignominia. Nũquid p̾rsꝙ cursꝰ cõficiat᷑ pal¬
ma cui datur. aut defertur corona: azerito
pandꝰ certamẽ inquit bonũ c̾taui cursũ con¬
sũmani.fidẽ suaui. qd̾ reliquũ reposita est
diligũt aduentũ eiꝰ. In illa inquit die .reddet.
uõ hic. Hic aũt ii laboribꝰ. ĩ ꝑiculis. iii nau¬

Expanded text:
Tertium genus quaestionis residet hujusmodi: cur peccatores abundent opibus et divitiis, epulentur jugiter, sine moerore, sine luctu; justi autem egeant, et afficiantur aut conjugum amissione, aut liberorum? Quibus satisfacere debuit illa Evangelii parabola, quod dives bysso et purpura induebatur, et epulas copiosas exhibebat quotidie: pauper autem plenus ulcerum de mensa ejus colligebat reliquias. Post obitum vero utriusque, pauper erat in sinu Abrahae requiem habens, dives in suppliciis . Nonne evidens est meritorum aut praemia aut supplicia post mortem manere? 58. Et recte, quia in certamine labor est, post certamen aliis victoria, aliis ignominia. Numquid priusquam cursus conficiatur, palma cuiquam datur, aut defertur corona? Merito Paulus: Certamen, inquit, bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi: quod reliquudiligunt adventum ejus . In illa, inquit, die reddet, non hic. Hic autem in laboribus, in periculis, in nau
Abbreviated transcription (Latin):
tare solẽt. nõ dec̾tare. nõ solẽt estus. pulue¬
tẽ. ymbresq ꝑpeti. Dicãt g. ⁊⁊ ip̃ĩ athlete Be¬
nite. nobiscũ laborate. Sed respõdebũt spec¬
tatores. Mos hic int̾im de uobis indicanꝰ.
uos añt sine nobis corone. si uiceritis glam
uendicabitis. Isti igr̃ ꝯm in delitiis. qui i
iuxuria. capinis. q̃stibꝰ. honoribꝰ studia sua

Expanded text:
tare solent, non decertare: non solem, aestus, pulverem, imbresque perpeti. Dicant ergo et ipsis athletae: Venite, nobiscum laborate. Sed respondebunt spectatores: Nos hic interim de vobis judicamus: vos autem sine nobis coronae, si viceritis, gloriam vindicabitis. 61. Isti igitur qui in deliciis, qui in luxuria, rapinis, quaestibus, hon
Abbreviated transcription (Latin):
latere nõ possit. qui nnitrat profũdũ abissi.⁊
uoluẽda cognoscit. Deniq ⁊⁊ ille qui dicit in
hec cogitet. ubi nõ putauit cõp̃hendititr. Et
erit inquu decꝰ. qd̾ nõ intellexit timorẽdũꝵ
Quid aũt tã stolidũ. ꝙͣ putare qd̾ deũ quidꝙͣ
p̃tereat. cũ sol qui minust̾ liũnis ẽ. etiã ab¬
dita penetret. ⁊ in fũdamẽta donil. uel se¬
creta cõclauia uis caloris ciꝰ irrũpat: Quio
neget uerna tẽꝑie tepefieri int̾iora t̾raꝵ. qͣs̃
glacies hyberna cõscrine̾ĩt: Norũt ergo arbo¬
rũ occulta uini caloris uel frigoris. adeo ut ra¬
dices arboꝵ. aut urãtur frigore. aut fotu solis
uirescãt. Demiq ubi demẽtia celi arrissit. uarios se¬
t̾ras ĩfũdit in faictus. Si igitur radiꝰ solis fũ¬
dit lumẽ suũ suꝑ ocm̃ t̾rã. ⁊ ii ea q̃ clausa
sũt se inserit nec uectibꝰ ferers. aut grauiũ

Expanded text:
it, qui intra profundum abyssi, volvenda cognoscit. Denique et ille qui dicit in haec cogitet, ubi non putaverit, comprehenditur. Et erit, inquit, dedecus, quod non intellexerit timorem Dei . 55. Quid autem tam stolidum, quam putare quod Deum quidquam praetereat; cum sol qui minister luminis est, etiam abdita penetret, et in fundamenta domus vel secreta conclavia vis caloris ejus irrumpat? Quis neget verna temperie tepefieri interiora terrarum, quas glacies hiberna constrinxerit? Norunt ergo arborum occultam vim caloris vel frigoris, adeo ut radices arborum aut urantur frigore, aut fotu solis virescant. Denique ubi clementia coeli arriserit, varios terra se fundit in fructus. 56. Si igitur radius solis fundit lumen suum super omnem terram, et in ea quae clausa sunt, se inserit, nec vectibus ferreis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ palestra uocis ẽ. Ita gͦ qui uolũt discsca
tionẽ loquẽdi. qd̾ nature ẽ nõ negẽt. quod
custodie ex̾ceant. ut qui ĩ speda sũt spedan¬
do intẽdant. nõ dornuẽdo. Dĩs enĩ res pto¬
priis ac domesticis excitiis augetur. Ego da¬
iud tacebat nõ semꝑ. s pro tẽpore. nõ ui¬
giter. neq ĩ oĩbus. s initãti adu̾sario. Prouo¬
cãti pc̃tori. nõ respõdebat. Et sicut alibiatt.
loquẽtes uanitatẽ si cogitãtes dolũ nõ audie¬
bat. quasi surdꝰ ⁊ quasi mutꝰ. nõ apiebat
illis os suũ. Quia ⁊⁊ alibi habes. Nloli ⁊ũdere
primũ igitur officiũ ẽ loquẽdi modꝰ. Hoc sa¬
crificiũ laudis deo depẽditur. hoc reue̾ntia
exhibetur. tũ scͥpture diuine legũtur. hoc
honorãtur ꝑentes. Scio loqui plerosq. cũ
tace̾ nesciant. raro ẽ tacere quẽꝙͣ cũ sibi nõ
prosit. Gapiẽs ut loquatur. mlłta prius
cõsid̾at. quid dicat. ⁊i cui dicat quo ĩ loco

Expanded text:
tra vocis est. Ita ergo et qui volunt discere cautionem loquendi, quod naturae est, non negent: quod custodiae est, exerceant; ut qui in specula sunt, speculando intendant, non dormiendo. Omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis augetur. 34. Ergo David tacebat non semper, sed pro tempore: non jugiter, neque omnibus; sed irritanti adversario, provocanti peccatori non respondebat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanitatem, et cogitantes dolum, non audiebat quasi surdus, et quasi mutus non aperiebat illis os suum; quia et alibi habes: Noli responder35. Primum igitur officium est loquendi modus. Hoc sacrificium laudis Deo dependitur, 11 hoc reverentia exhibetur, cum Scripturae divinae leguntur, hoc honorantur parentes. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi non prosit loqui. Sapiens ut loquatur, multa prius considerat, quid dicat, aut cui dicat, quo in loco,
Abbreviated transcription (Latin):
cogientoẽs eoꝵ. Quoꝵ nõ poteri̾t satis mouere
opino. si facta coꝵ cõsideus. uolũt supͣ se cõ
uidicẽ quẽ nichił fallat. nolũt ei dare octultoꝵ
scietitiã. qui metuũt occulta sua prodi. Ged
etiã dũs sciens oꝑa coꝵ.tradidit eos in tenebras.
Et nocte inquit erit fur. ⁊ oculꝰ adulteri serua¬
uit tenebras dicẽs. Nõ ꝯsid̾a̾uit me oculꝰ. ⁊ lati¬
bulã ꝑsone posuit sue. Dĩs enĩ qui luceni

Expanded text:
eorum . 54. Quorum non poterit satis movere opinio, si facta eorum consideremus. Nolunt supra se esse judicem, quem nihil fallat: nolunt ei dare occultorum scientiam, qui metuunt occulta sua prodi. Sed etiam Dominus sciens opera eorum, tradidit eos in tenebras. In nocte, inquit, erit fur. Et oculus adulteri servabit tenebras, dicens: Non considerabit me oculus: et latibulum personae posuit s
Abbreviated transcription (Latin):
loquũtur fabule. qui mũdũ ferũt int̾ tres esse
diuisũ. ut alii celũ. alu mare. alii inferna coer¬
cenda ĩperio. sorte obuenit. cosq cauere. ne usurt¬
pata alienoꝵ ꝑtiũ sollicitudine int̾ se bellũ exci¬
tent: Simuliterergo assiit qd̾ t̾iaꝵ ciuã nõ hẽat
sicut maris. neͣt inferni nõ habet. Et quõip¬
si excludũt quos secũtur p̃tatei Imꝓbat errotẽ¬

Expanded text:
loquuntur fabulae, qui mundum inter tres ferunt esse loquuntur fabulae, qui mundum inter tres ferunt esse divisum; ut alii coelum, alii mare, alii inferna coercenda imperio, sorte obvenerint: eosque cavere ne usurpata alienarum partium sollicitudine, inter se bellum excitent. Similiter ergo asserit quod terrarum curam non habeat, sicut maris vel inferni non habet. Et quomodo ipsi excludunt quos sequuntur, poetas? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Uo detrirsu prodine estimo ut defellã cet̾a
⁊ pͥmo coꝵ assitionẽ. qui deũ putãt curã
mũdi nõ habere. uelut aristotiles asserit. usq
ad lunã eiꝰ descẽdere prouidẽtiã. Et quis ꝯꝑatr
negligat oꝑis sui curã. Nuis dessat ⁊ destitirat
Idͥ ip̃e cõdendũ ꝑutauit: Si ĩuiria ẽ regere. nõne
ũusticia sit. nõ curare qd̾ fet̾is sũma ĩclemẽtia
Q̾ si ant deũ c̾atorẽ suũ abnegãt. aut feratũ
aut bestiaꝵ se haberi nuo censẽt. quid de illis di¬
cainis. qui hac se cõdẽpnãt ĩiina: Per oĩa ire
deũ ipsi asserũt. ⁊ oĩa ĩ u̾tute eiꝰ cõsistere. uĩ s⁊
marestatẽ eiꝰ ꝑ oĩa elemẽta penetiare. t̾ras. telũ.
maria. ⁊ pritãt ĩiutiã eiꝰ. si mentẽ hõis qua
inchil nobis ipe p̃stantiꝰ dedit penetret. ⁊ dĩne
brii itridẽt philosophi. Nã de aristotilis opinone
quid loquar. qui putat deũ sius cõtentũ esse
fibus ⁊ p̾sc̾pto regni modo degerei ut poctaꝵ

Expanded text:
timo, ut refellam caetera. Et primo eorum assertionem, qui Deum putant curam mundi nequaquam habere, sicut Aristoteles asserit usque ad lunam ejus descendere providentiam. Et quis operator negligat operis sui curam? Quis deserat et destituat quod ipse condendum putavit? Si injuria est regere, nonne curare quod feceris, summa inclementia? 49. Quod si aut Deum creatorem suum abnegant, aut ferarum et bestiarum se haberi numero censent: quid de illis dicamus, qui hac se condemnant injuria? Per omnia Deum ire ipsi asserunt, et omnia in virtute ejus consistere, vim et majestatem ejus per omnia elementa penetrare, terras, coelum, maria: et putant injuriam ejus, si mentem hominis qua nihil nobis ipse praestantius dedit, penetret, et divinae brii, irrident philosophi? Nam de Aristotelis opinione quid loquar, qui putat Deum suis contentum esse finibus, et praescripto regni modo degere, ut poetarum
Abbreviated transcription (Latin):
bnquid p̾or panetius. nũquid aristo¬
tiles. qui ⁊ ip̃e disputanit de officio. ꝙͣ
dauło. cũ si ip̃e pythagoras. qui legitur socia¬
te antiquior. propha m secutꝰ dauid. legẽ si¬
lentii ded̾it suus: S ille ut ꝑ qͥnquẽmũ
discipulis usũ inhibe̾t loquẽdĩ. daiuid aũt nõ
ut nature munꝰ ĩminue̾t. s ut custodiã pr¬
fe̾ndi ẜ monis doce̾t. Et pythagoras quidẽ
ut nõ loguẽdo loqui docet. daiuid ut loquẽdo
magis discemus loqui. Quõ enĩ sine ryci¬
tio doctrina. aut sine usu profectus Qui
disciplinã bellicã uult asse qui. cotidie extita¬
tur armus. ⁊i tãꝙͣ ĩ procinctu positꝰ. prolu¬
dit pliĩ. ⁊ uelut corã posito pretẽdit hoste.
at ad pitiã. uiresq iaculãdi. uel suos explorat
lacertõs. uel adu̾sarioꝵ declinat ictrs. ⁊ uigi¬
lanti excipit optutu. Qui nauẽ ĩ mari re¬
gere gubernacłis scudet: uel reniis ducere.
prius ĩ flunio p̃ludit. Qui canẽdi suaui¬

Expanded text:
quid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David , legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit obtutu. Qui navim in mari regere gubernaculis studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. Qui canendi suavi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ legeris quia nõ in habũdantia ẽ uita eiꝰ cũ
scias. It ⁊ si tibi uideatur diues. sibi pauꝑ sit.
⁊ tuũ iudiciũ suo refellat᷑: De multitudine
quoq filioꝵ ⁊ ĩdolentia quid loquar. cũ sepgẽ
lugeat. ⁊ sine herede frtutũ indicet. cũ iuui¬
tatores sui suctessores suos tẽ nolit: Nulla c¬
nĩ herditas pc̃toris. Ergo s̃pius ip̃c sibi pena
ẽ. iustꝰ aũt ip̃e sibi grã. Et utriq aut bouo

Expanded text:
 in abundantia est vita ejus : cum scias quia etsi tibi videatur dives, sibi pauper est, et tuum judicium 14 suo refellat? De multitudine quoque filiorum, et de indolentia quid loquar; cum se ipse lugeat, et sine haerede futurum judicet, cum imitatores sui successores suos esse nolit? Nulla enim haereditas peccatoris. Ergo impius ipse sibi poena est: justus autem ipse sibi gratia; et utrique aut
Abbreviated transcription (Latin):
epulatꝰ fuerit defẽns boni. nichil secũ aufe
si potes. diuim eẽ iudicu renuin̾ationẽ. Ille
suo affectu bt̃s. hic miser. Ille suo iudicio ab¬
solutꝰ. hic reus. Ille in exitu letꝰ. hic merens
Qui absolui p̃t. qui nec sibi ĩ nocẽs ẽ: Dicite¬
mͥ inquit. ubi ẽ protectio tab̾naculoꝵ eius.
Signũ enĩ eiꝰ nõ ĩuenietur. Uita eteñ faci¬
norosi ut sõpmũ. Aꝑuit oculos. trãsinit reqͥ¬
es eis. euanuit delectatio. Sicet ip̃a q̃ uidetur
etiã dũ uinũt ĩpioꝵ requies in inferno fit
uiuẽtes enĩ in inferna descendũt. Bides cõui
oĩbꝰ fetet sepulchris: Intueris leticiã eiꝰ. si sa¬
lub̾tatẽ miraris corꝑis. filioꝵ at opũ habun.¬
dantiã. Introinspitẽ ulcera. ⁊ uinacis aĩe ciꝰ¬

Expanded text:
epulatus fuerit, boni referens: nihil secum aufersi potes, divini esse judicii remunerationem. Ille suo affectu beatus, hic miser: ille suo judicio absolutus, hic reus: ille in exitu laetus, hic moerens. Cui absolvi potest, qui nec sibi innocens est? Dicite, inquit, mihi, ubi est protectio tabernaculorum ejus ? Signum ejus non invenietur. Vita etenim facinorosi, ut somnium. Aperuit oculos, transivit requies ejus, evanuit delectatio: licet ipsa quae videtur, etiam dum vivunt, impiorum requies in inferno sit: viventes enim in infernaomnibus fetet sepulcris? Intueris laetitiam ejus, et salubritatem miraris corporis filiorum atque opum abundantiam: introspice ulcera et vibices ani
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnocentiũ ⁊ flagitioꝵ merita disc̾u̾it. u̾a atq ĩ¬
cortupta penarũ p̾mioꝵq arbitra. Moritur ĩno¬
cens ĩ p̃tate simplicitatis sue. ĩ habũdantia pro¬
p̾e uolũptatis. sicut adipe repletã aĩani gerẽs.
At u̾o̾ pc̃tor ꝙẜ uis foris habũdet. ⁊ delitiis af¬
fluat. odoribꝰ fragtet. in amaritudine aĩe

Expanded text:
innocentium et flagitiosorum merita discernit, vera atque incorrupta poenarum praemiorumque arbitra. Moritur innocens in potestate simplicitatis suae, in abundantia propriae voluntatis, sicut adipe repletam animam gerens . At vero peccator quamvis foris abundet, deliciis diffluat, et odoribus fragret, in ama
Abbreviated transcription (Latin):
ces ur̃a copiosa ẽ in celo. Futurã nõ p̃sentẽ.
in celo nõ in t̾ra. mercedẽ promisit eẽ red¬
dendã. Quid alibi poscis. qd̾ alib debetur:
Quid pre proꝑe. coro nã exposcis. añqͣ uincase
Quid detergi pulue quid reqinestere cupis.
Quid epulani gestis. anteq stadiũ soluat᷑.
adhuc popłs spectat. adhuc achlete ĩ scaupua¬
te sũt. ⁊ tu iã otiũ petrs. Bed forte dicas
cur ĩpu letãtur. cur luxiiniãtur. cur etiam
ip̃i nõ mecũ laborãt: Qñi qui nõ sub epse¬
rint ad coronã. nõ tenẽtur ad labotẽ certaĩ¬
nis. qui ĩ stadiũ nõ descenderit. nõ se per¬
fũdũt oleo. nõ oblimunt puluere. quos

Expanded text:
a copiosa est in coelo . Futuram, non praesentem: in coelo, non in terra mercedem promisit esse reddendam. Quid alibi poscis, quod alibi debetur? quid praepropere coronam exigis, antequam vincas? quid detergere pulverem? quid requiescere cupis? quid epulari gestis, antequam stadium solvatur? Adhuc populus spectat, adhuc athletae in scammate sunt, et tu jam otium petis. 60. Sed forte dicas: Cur impii laetantur? cur luxuriantur? cur etiam ipsi non mecum laborant? Quoniam qui non subscripserint ad coronam, non tenentur ad laborem certaminis: qui in stadium non descenderint, non se perfundunt oleo,
Abbreviated transcription (Latin):
trtis im̃e. dũ putãt hoĩs actus non
turaredeñ. aut nescire eũ quid ĩoccultis ge¬
nequaꝙ instũ uideri. quãdo pc̃tores diuitiis
habũdare uident. gaudere honoribꝰ. sanitate.
hib̾is. cõtra aũt iustos ĩopes degete. ĩ honoros.
sine lib̾is. ĩfirmo corpe. luctu freꝙͣti. Nlec me¬
diocris ea questio. quãdoquidẽ tres illi reges
amici iob propt̾ea eũ pctorem pronũtiabãti
quia ĩopẽ factũ eediuite. orbatũ libi̾s ex fecũ¬
do pente ꝑfusũ ulceribꝰ. ĩhorrentẽ uefitis exa¬
rãtũ uulnẽnbꝰ a capite us ad pedes uidebãt
Quibꝰ hãc sc̃s iob proponit assertionẽ Si ego
propt̾ pc̃ta mea hec patior: cur ĩpn uiuũt.
Inuet̾auerũt nũt. si ĩ diuitiis semẽ eoꝵ scdm
uolũtatẽ Filii coꝵ ĩ oculis ip̃oꝵ habũdãt. timor
hec uidẽs ĩfirmꝰ corde exagitatur. ⁊ studiũ a¬
uertit suũ. cuiꝰ dicturꝰ ẜmones. ante sc̃s p̃¬
misit iob dicẽs. Portate ine. ego loquar. deinde

Expanded text:
rdiae, dum putant hominis actus non curare Dominum, aut nescire eum quid in occultis genequaquam justum videri, quando peccatores divitiis abundare vident, gaudere honoribus, sanitate, liberis: contra autem, justos inopes degere, inhonoros, sine liberis, infirmos corpore, luctu frequenti. 41. Nec mediocris ea quaestio, quando quidem tres illi reges amici Job, propterea eum peccatorem pronuntiabant, quia inopem factum ex divite, orbatum liberis ex fecundo parente, perfusum ulceribus, inhorrentemque vibicibus, exaratum vulneribus a capite usque ad pedes videbant . Quibus hanc sanctus Job proponit assertionem: Si ego propter peccata mea haec patior, Cur impii vivunt? Inveteraverunt autem, et in divitiis semen eorum secundum voluntatem, filii eorum in oculis, doHaec videns infirmus corde exagitatur, et studium avertit suum. Cujus dicturus sermones, ante sanctus praemisit Job, dicens: Portate me, ego autem loquar, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
siargiu dignꝰ sũ. quia nõ ex eiudẽti cilpaine
arginitis. s ex ĩiuriis estunatis merita delictoꝵ
bidens aũt infirmꝰ habũdare ĩ uistos suctusbꝰ
prosꝑis. se aũt acteri. dicit dño. Discede a uic
uias tuas scrre nolo. Quid prodest gita snu¬
m ip̃ĩ. aut q̃ utilitas. qua occumiii ip̃i . In
manibꝰ ip̃oꝵ oĩa bona. Oꝑa aũt spiorũ non¬

Expanded text:
etsi argui dignus sum; quia non ex evidenti culpa me arguitis, sed ex injuriis aestimatis merita delictorum. Videns ergo infirmus abundare injustos successibus prosperis, se autem alteri, dicit Domino: Discede a me, vias tuas scire nolo . Quid prodest, quia servivimus ipsi: aut quae utilitas, quia occurrimus ipsi? In manibus ipsorum omnia bona, opera aut
Abbreviated transcription (Latin):
infirmoꝵ pr̃. uelleribꝰ agnoꝵ mioꝵ. calefacti
sũt humeri coꝵ foris nõ hubitabat pegrinꝰ.
Ostiũ aũt meũ oĩ uemẽti patebat᷑. Beatus
plane de cuis domo nũꝙͣ uacuo sinu pauper
exibat. Neq enĩ quisꝙͣ magis beat ꝙͣ qui:
intelligit suꝑ panꝑis necessitatẽ ⁊ ĩfirii
at ĩopis crũpnã. inĩ die indicii hẽbit salutẽ¬

Expanded text:
leribus agnorum meorum calefacti sunt humeri eorum. Foris non habitabat peregrinus: ostium autem meum omni venienti patebat . Beatus plane, de cujus domo numquam vacuo sinu pauper exivit; neque enim quisquam magis beatus, quam qui intelligit super pauperis necessitatem et infirmi atque inopis
Abbreviated transcription (Latin):
primo igr̃ in tres ꝑtes officiũ diuidit᷑ hoẽstũ
⁊ utile. n quid p̃stanti i De inde hec t̾ͥa ĩ qͥnq
gen̾a diniserũt. in duo honesta. ⁊ duo utilia.⁊
eligendi iudiciũ primã ꝑtinete auĩt ad decus
honestatẽq uite. scd̃a ad uite cõmoda. copias.
opes. facultates. De hiis eligendis. subẽe iudi¬
caũ.Arec illi. Mos aũt inchil oĩno. nisi quodi
decrat ⁊ honestũ sit fututoꝵ magis ꝙ pro¬

Expanded text:
tes Officium dividitur: honestum, et utile, et quid praestantius. Deinde haec tria in quinque genera diviserunt, in duo honesta, et duo utilia, et eligendi judicium. Prima pertinere dicunt ad decus honestatemque vitae, secunda ad vitae commoda, copias, opes, facultates: de iis eligendis subesse judicium. Haec illi. 28. Nos autem nihil omnino nisi quod deceat et honestum sit, futurorum magis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e feciti potest opꝰ suũ in notare artiscȩ horno
ẽ. ⁊ in oꝑe suo latẽtia dep̃hendit. ⁊ doꝰ opꝰsuũ
nescit: Altiꝰ ergo profũdũ in oꝑc. ꝙ ĩ auctores
Et fecit aliquid qd̾ supta se eẽt. cuꝰnicritũ ig¬
noraret auctor. cruꝰ affectũ nesciret arbitere hec
illis. ceterũ nobis satis ẽ. ip̃i testinioniũ ꝯui¬

Expanded text:
fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ falsũ testĩomiũ dices. honora prẽn ⁊ ma¬
trẽ. ⁊i dilige proximũ tuũ sicut terp̃mi. ħec
sũt media officia. quibꝰ aliquid deest. Dem
q dicit illi adolescẽs. Dĩa ista custodiui a iu¬
uẽtute mea. Quid adhuc mͥ deẽ: Ait illi ilis.
Si uia ꝑfectus ẽc̃. uade uende bona tua. ⁊
da pauꝑibꝰ ⁊ hẽbis chesaurũ in celo. s⁊ ueni
seq̃re me. Et supra habes scͥptũ. ubi diligen¬
dos minucos. ⁊ orandũ dicit pro calũpni¬
antibł s⁊ ꝑsequẽtibꝰ nos. ⁊ benedice̾ maledicẽ¬
trs. hoc nõs face̾ deb̾e. si uoluniꝰ ꝑfecti eẽ sic̃

Expanded text:
non falsum testimonium dices: honora patrem et matrem: et, Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Haec sunt media officia, quibus aliquid deest. 37. Denique dicit illi adolescens: Omnia haec custodivi a juventute mea, quid adhuc mihi deest? Ait illi Jesus: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia bona tua, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Et supra ita est scriptum, ubi diligendos inimicos, et orandum dicit pro calumniantibus et persequentibus nos, et benedicere maledicentes; hoc nos facere debemus, si volumus perfecti esse, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nature. q̃ oĩbus ad usũ gn̾at fruaꝰ trariti
ut quod habes largiaris pauꝑi. ⁊ cõsortẽ ⁊
cõformẽ tuũ adinues. u nũmũ largiris : ille
uitã accipit. An pecumã das. ille substãtiaus
suã estimat. Eius denarius cẽsuo illius ẽ
Id hec plus ille tꝰ cõfect cũ sit debitor salutis
Si nudũ uestias. tripm idues iusticia. Gi ꝑe¬
ganũ sub tictũ ĩducas tuũ. Si suscipias e¬
gentẽ. ille tibi scõꝵ ad quirit amicitias. st et᷑

Expanded text:
naturae, quae omnibus ad usum generat fructus terrarum; ut quod habes, largiaris pauperi, et consortem et conformem tuum adjuves. Tu nummum largiris, ille vitam accipit: tu pecuniam das, ille substantiam suam aestimat. Tuus denarius, census illius est. 39. Ad haec plus ille tibi confert, cum sit debitor salutis. Si nudum vestias, te ipsum induis justitiam. Si peregrinum sub tectum inducas tuum, si suscipias egentem: ille
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nomẽ phoꝵ tãtũnõ scole aptũ sit. an etiã
ĩ scͥptirris repꝑiat᷑ dĩnis. płchre ita dũ leginiꝰ
hodie enuãgłim. qiͣ adhortaret᷑ ad scribendũ
sp̃s sc̃s optulit nobis lcõem. qua cõfirmareni.
etiã in nobis officiũ dici posse. Mã cũ zachari¬
as sac̾dos obmutuisset ĩ tẽplo. ⁊ loqui nõ pos¬
set. factũ ẽ inqͥs ut ĩpleti sũt dies officii eiꝰ
abiit ĩdomũ suã. Legimꝰ g. officiũ dici a no¬
bis posse. Nec ratio ipa abhorret. qũ quidẽ of¬
fitiũ ab efficiẽdo dictũ putamꝰ. quasi efficiũ.
s propt̾ decorẽ smonis. una ĩmutata lr̃a offi¬
ciũ nũcupi. uel c̾ce ut ea agas q̃ nulli offi¬
fficia aũt ab honesto ⁊ utili duuiescĩane

Expanded text:
scholae aptum sit, an etiam in Scripturis reperiatur divinis. Pulchre itaque dum legimus hodie Evangelium quasi adhortaretur ad scribendum Spiritus sanctus obtulit nobis lectionem, qua confirmaremur etiam in nobis Officium dici posse. Nam cum Zacharias sacerdos obmutuisset in templo, et loqui non posset: Factum est, inquit, ut impleti sunt dies Officii ejus, abiit in domum suam . Legimus igitur Officium dici a nobis posse. 9 26. Nec ratio ipsa abhorret, quandoquidem Officium ab efficiendo dictum putamus, quasi efficium: sed propter decorem sermonis una immutata littera, officium nuncupari: vel certe, ut ea agas, quae nulli offifficium ab honesto et util
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsido̾. successit aĩo de officiis scͥbere. De nubꝰ etiã.¬
si quidã philozophie studẽtes scͥpserũt. ut pane¬
tius ⁊ filiꝰ eiꝰ apd̾ grecos. tullius apud latinos
nõ alienũ duxi nro nimeᷤᷤ ut etiã ip̃e scri¬
berẽ.⁊ sicut tulliꝰ ad erudiendũ filiũ egto qͦq
ad uos ĩformãdos filios meos. Neq enĩ minꝰ
uos diligo. quos ĩ eniãgelio genu. ꝙͣ si cõ¬
iugio suscepissẽ. Nõ enĩ uehemẽtior ẽ natura
ad diligendũ. ꝙͣ gra. Plus certe diligere debe¬
niꝰ quos ꝑpetuos nobiscũ putamiꝰ futiros.
ꝙͣ quos iñ hoc tantũ scloͦ. Illi degenes nas¬
cũtur freꝙͣter. qui dedeceãt prẽm. Uos ante al nos¬
clegiuiꝰ. ut diligani. Ita illi necessitate dili¬
gũtir. q̃ nõ satis pdonea.at diutunia ẽ. ad ꝑ¬
petuitatẽ diligẽdi ingr̃a. uo̾s iudicio. quo mag¬
nũ karitatis põdus ad uini diligẽdi adiũgitur
probare quos diligas. ⁊ diligẽ quos elegeris.

Expanded text:
scribere. 24. De quibus etiamsi quidam Philosophiae studentes scripserint, ut Panaetius, et filius ejus apud Graecos, Tullius apud Latinos; non alienum duxi a nostro munere, ut etiam ipse scriberem. Et sicut Tullius ad erudiendum filium, ita ego quoque ad vos informandos filios meos; neque enim minus vos diligo quos in Evangelio genui, quam si conjugio suscepissem. Non enim vehementior est natura ad diligendum, quam gratia. Plus certe diligere debemus quos perpetuo nobiscum putamus futuros, quam quos in hoc tantum saeculo. Illi degeneres nascuntur frequenter, qui dedeceant patrem: vos ante elegimus, ut diligamus. Itaque illi necessitate diliguntur, quae non satis idonea atque diuturna est ad perpetuitatem diligendi magistra: vos judicio, quo magnum charitatis pondus ad vim diligendi adjungitur, probare quos diligas, et diligere quos elegeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ultionẽ q̃rebat. co us s  dicẽti sibi saruie filio ⁊d
uindicare ĩ eũ uelles. nõ ꝑ mihit. Ibat ergo tã¬
ꝙͣ muitꝰ ⁊ huũliatus. Ibat tatens. nec mo¬
nebatur. cũ uir appellaretur sãguis.qui
erat cõscius prop̾e mãsuetudinis. Nõ ergo
mouebat᷑ ꝯuicus. cui habũdabat bonoꝵ oꝑni¬

Expanded text:
ultionem quaerebat, eousque ut dicenti sibi Sarviae filio quod vindicare in eum vellet, non permiserit. Ibat ergo tamquam mutus et humiliatus, ibat tacens, nec movebatur, cum vir appellaretur sanguinis, qui erat conscius propriae mansuetudinis. Non ergo movebatur conviciis, cui abundabat bono
Abbreviated transcription (Latin):
Ped deu̾tamur ad propositũ. ne diuisionẽ fac¬
tã p̃terisse uidcanuir. quia occurnuꝰ opĩoui
coꝵ qui uidĩtes scelatos quosq diuites. letos ho¬
zare ut epicurei dicũt. uel nescire actꝰ hõm ut
flagitiosi putãt. uel si scit oĩa. iuiquũ cẽ ui¬
dicẽ. ut bonos egere patiatur. habũdare ĩ probos.
Rec suꝑfluus uelut quidã exciusꝰ fuir. ut opi¬
moni huiꝰ modi ip̃oꝵ affictꝰ ⁊ũderit. qͦͦ. beatos¬

Expanded text:
ed revertamur ad propositum, ne divisionem factam praeteriisse videamur, quia occurrimus opinioni eorum qui videntes sceleratos quosque divites, laetos, hode nobis, ut Epicurei dicunt: vel nescire actus hominum, ut flagitiosi putant: vel si scit omnia, iniquum esse judicem; ut bonos egere patiatur, abundare improbos. Nec superfluus velut quidam excursus fuit, ut opinioni hujusmodi ipso
Abbreviated transcription (Latin):
bellatoꝵ. ⁊ ex uste urbes. Et cũ inferior pͥmo¬
fuisset populꝰ isrł. tamẽ nec adu̾si metu bel¬
li ꝑcitus uindicande castitatis sequestra uit
dolorẽ. Fucbãt in p̾liũ uel sanguinẽ. sic pͥa¬
ti cõmissi flagitii dilluere notam. Et quid¬

Expanded text:
bellatorum, et exustae urbes. Et cum inferior primobellatorum, et exustae urbes. Et cum inferior primofuisset populus Israel, tamen nec adversi metu belli percitus, vindicandae castitatis sequestravit dolorem. Ruebat in praelium, vel sanguine suo parans commissi flagitii diluere notam. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tia. penas ĩtẽꝑantie luit. Cõdẽpnatꝰ quoq
ne quis ei ex numero pr̃m filiã suã daret ĩ
ueorẽ. idq firmatũ iurisiurandi sacramẽto ẽ.
Sed cõpũcti qd̾ tã acerbã in frẽs tulissent sẽ¬
tentiã. ita seueritatẽ ciꝰ tẽpauerũt. ut or¬
batas ꝑentibꝰ u̾gines ĩ cõiugiũ sibi adscisce¬
rent. quoꝵ prẽs pro delicto ꝑempti forent.
uel rapto copulã sociarent. quia protũ tur¬
pis cõmissi facinore. quo alieni inatrimonis
iuõ uiolauerãt. indignos se ĩpetrãdo ex hi¬
buere matrimonio. Sed ne ꝑiret una popłi
tribus. fraudis indulta ẽ conuientia Quãta.
uritur honestatis cura maroribꝰ fu̾s. hinc
proditur. ut quadringẽta milia uiroꝵ extin¬
guerẽt gladio. dũ adu̾sus frẽs suos de tribu
bẽiamiii. ulcisci uolũt ĩiuniã pudicitie. quia
temeratores castitatis nõ offerebãtur. Itaq
co bello cesa utrũq sexagĩta qͥnq fere milia

Expanded text:
tia, poenas inttia, poenas int suam daret in uxorem: idque confirmatum jurisjurandi sacramento est. Sed compuncti quod tam acerbam in fratres tulissent sententiam, ita severitatem ejus temperaverunt, ut orbatas parentibus virgines in conjugium sibi adsciscerent, quorum patres pro delicto perempti forent, vel rapto copulam sociarent; quia pro tam turpis commissi facinore, qui alieni matrimonii jus violaverant, indignos se impetrando exhibuere matrimonio. Sed ne periret una populo tribus, fraudis indulta est conniventia. 116. Quanta igitur honestatis cura majoribus fuerit, hinc proditur, ut quadraginta millia virorum stringerent gladium adversus fratres suos de tribu Benjamin, dum ulcisci volunt injuriam pudicitiae; quia temeratores castitatis non sufferebantur. Itaque eo bello caesa sunt utrinque sexaginta quinque millia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eẽt qui collige̾t eũ. hospitiũ oꝑtulit ad
ornauit cõuiulũ. Ged ubi satietas epulãdi
facta ẽ. ⁊ mẽse remote. irruerũt pestilẽtes
uiri. tircĩerũt donũ. Tñc senior. filiã suã
u̾ginẽ. ⁊ cocqualẽ eius cũ qua cubare solituoᷤ
eẽt. offerebat uiris iniquitatis. tantũ ne uid
irrogaretur hospiti.uerũ ubi parũ ratio pro¬
cessit. ⁊ uis p̃ualuit. cessit leuites iugalẽ
suã. ⁊i cognouerũt eã. ⁊ tota nocte illuserũt
eã. Qua atrocitate uel dolore uicta ĩiurie.ãte
osciũ hospitii. quo uir sinis diu̾terat proiecit
se. atq exalauit sp̃m. sup̃mo licet uite munere.
affectũ bone cõingis ẜ uãs ut exsequias saltẽ
sui funeris marito sernaret. Quo cognito ne
multio morer. omĩs poplõ israel. iii uellũ exar¬
sit. Dubroq euẽtu cũ ancego manet preliũ
tertia tamẽ pliandi uice. traditꝰ ẽ populꝰ bẽ¬
iamin ĩ populo isa.⁊ diuina adiudicatꝰ sentẽ¬

Expanded text:
non esset qui colligeret eum, hospitium ei obtulit, et adornavit convivium. 114. At ubi satietas epulandi facta est, et mensae remotae, irruerunt pestilentes viri, et circumierunt domum. Tunc senior filiam suam virginem, 136 et coaequalem ejus cum qua cubitare solita esset, offerebat viris iniquitatis, tantum ne vis irrogaretur hospiti. Verum ubi parum ratio processit, et vis praevaluit, cessit levites jugali sua: et cognoverunt eam, et tota nocte illuserunt ei. Qua atrocitate, vel dolore victa injuriae, ante ostium hospitis, quo vir suus diverterat, projecit se atque exhalavit spiritum, supremo licet vitae munere affectum bonae conjugis servans, ut exsequias saltem sui funeris marito reservaret. 115. Quo cognito ne multis morer omnis prope populus Israel in bellum exarsit, dubioque eventu cum anceps maneret praelium, tertia tamen praeliandi vice, traditus est populus Benjamin populo Israel, et divina judicatus senten
Abbreviated transcription (Latin):
sublata ẽ protectio potr̃tiũ. protectio saul.
Nõ ẽ unctꝰ in oleo. ⁊ a sãguine uulnatoꝵ. ⁊
ab adipe belligerãtiũ.Sagitta ionathe nõ ẽ
reu̾sa retio. ⁊ gladio saul nõ ẽ reu̾sus uacus
Saul⁊ ionatha spetiosi. ⁊ carissimi. ĩseꝑabiles

Expanded text:
sublata est protectio potentium, protectio Saul. sublata est protectio potentium, protectio Saul. Non est unctus in oleo et sanguine vulneratorum, et ex adipe belligerantium. Sagitta Jonathae non est reversa retro, et gladius Saul non est reversus vacuus. Saul et Jonathas specio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ graui. In causa añt pecunie odia quere.
ĩsipiẽtie ẽ.cũ pro salute hoĩs granes freꝙͣ ter
fiant molestie. in quo etiã ꝑiditari. głosũ ẽ.
proposita igitur forma. ni sacerdotis officio te¬
neatur. ut nulli noceat: ne lacessitꝰ quidẽ
⁊ alia ĩiuria offensus. Donuo enĩ ẽuir qui
dixit. Si reddidi retubuẽtibꝰ inͥ mala. Que
eiũ ẽ gła. si eũ nõ lediniꝰ. qui nos nõ leserite
Q illa u̾tus ẽ. si lesuo dimittas. ꝙ honestũ
ꝙͣ qd̾ cũ potuisset ledere. inniuco nocete. ma¬
luit ꝑcere: Qͣ etiã utile. quia successori hoc
profint. ut discerẽt om̃s fidẽ regi prop̾o ser¬
nare. nec usurpare ĩꝑiũ. s uererie Itaq ⁊ ho¬
nestas utilitati p̃lata ẽ. ⁊ utilitas secuta ho
ni bello doluit occisũ. ⁊ flebiliter deplora uit di¬
cens. Mõtes qui estis in gelboe. neq ros neq
pluuia cadat suꝑ uos. Qõtes mortis. qm̃ ib

Expanded text:
est gravi: in causa autem pecuniae odia quaerere, est gravi: in causa autem pecuniae odia quaerere, insipientiae est; cum pro salute hominis graves frequenter fiant molestiae: in quo etiam periclitari gloriosum sit. Proposita igitur forma in sacerdotis officio teneatur; ut nulli noceat, ne lacessitus quidem, et aliqua injuria offensus. Bonus enim est vir qui dixit: Si reddidi retribuentibus mihi mala . Quae enim est gloria, si eum non laedimus, qui nos non laeserit? Sed illa virtus d cum potuisset regi inimico nocere, maluit parcere ! Quam etiam utile, quia successori hoc profuit, ut discerent omnes fidem regi proprio servare, nec usurpare imperium, sed vereri! Itaque et honestas utilitati praelata est, et utilitas secuta hont quod etiam in bello doluit occisum, et flebiliter deploravit dicens: Montes qui estis in Gelbeal, neque ros, neque pluvia cadat super vos. Montes mortis, quoniam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cudinẽ. Hinc nascũtur aucupia ꝯ̃site heditatos
cõtinẽtie atq granitatis simulatione captate.
qd̾ abhorret a proposito epĩani uiri. Dẽ oni
qd̾ arte elicitũ ⁊ frande cõpositũ ẽ. curet un̾to.
simplicitatis. In ip̃is qui nullũ eccłiastici or¬
dines officiũ receꝑint ĩcõgrua iudicatur af¬
fectate ãbitio herẽditatis. Sine in sup̃mõ fine
uite positos. suũ habere iudiciũ. ut libere testẽ
ꝑata au̾tere. cũ uel satdotes nel ministri sint
prodesse si ficri potest oĩbus debeãt. obeẽ nemĩ.
Deniq si nõ potest alteri subuenizi insi alter
ledatur. cõmodiꝰ ẽ neutrũ iuuari.ꝙͣ grauari
alterũ. Ideoq ĩ causis pecuniariis int̾uenire
nõ ẽ sacerdotale. i quibꝰ nõ potest fieri quini
freꝙͣter ledatur alter qui uincitur. qũĩ inter¬
cessoris bñficio se uictũ arbitratur. Sacerdotio
ẽ igitur nulli noce̾. prodesse uelle oĩbus. posse

Expanded text:
tudinem. 58. Hinc nascuntur aucupio quaesitae haereditates, tudinem. 58. Hinc nascuntur aucupio quaesitae haereditates, continentiae atque gravitatis simulatione captatae: quod abhorret a proposito christiani viri; omne enim quod arte elicitum, et fraude compositum est, caret merito simplicitatis. In ipsis qui nullum Ecclesiastici ordinis officium receperint, incongrua judicatur affectatae ambitio haereditatis. In supremo fine vitae positos suum habere judicium, ut libere testentparata avertere; cum vel sacerdotis vel ministri sit prodesse, si fieri potest, omnibus, obesse nemini. 59. Denique si non potest alteri subveniri, nisi alter laedatur, alterum. Ideoque in causis pecuniariis intervenire non est sacerdotis, in quibus non potest fieri, quin frequenter laedatur alter, qui vincitur, quoniam intercessoris beneficio se victum arbitratur. Sacerdotis est igitur nulli nocere, prodesse velle omnibus; posse