comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hcite de ca popł ms. ne cominunicetis pec¬
catis eits. & plagis cius ne lȩdamini. Hoc loco
demonstrat babyloniã in duas partes esse di-¬
uisam. quia dũ inspirante dõ conuertunt᷑
mali ad bonũ babylonia diuridit᷑. & pars il¬
la que abilla discesserit efficiet᷑ ierłm. Coti¬
die enuim & de babylonia transferunt᷑ ad
ierłm. & de ierłm seducunt᷑ ad babyloniã.
dũ & mali conuertunt᷑ ad bonũ. & qui ui¬
debantur ꝑ hypocrisin boni manifestant᷑
publice mali. Beniq de bonis ita etiã ꝑ ysaiã
scriptura dicit. Exite de medio corꝰ. & im¬
mundũ nolite tangere. Exite de medio eiꝰ
& separamini qui fertis uasa dm̃. Huius
separationis apłs meminit dicens. Firmũ enĩ
fundamentũ manet. & cognouit dñs qui
sunt eius. & discedat abiniquitate om̃is qͥ
nominat nomen dñi. Nec cõmunicetis inqͥt
peccatis eius. & plagis eius ne lȩdamini cum
scriptũ sit. Quacunq morte occupatus fue.¬

Expanded text:
Exite de ea, populus meus, ne communicetis pecExite de ea, populus meus, ne communicetis peccatis ejus; et plagis ejus ne laedamini. Hoc loco demonstrat Babyloniam in duas partes esse divisam: quia dum aspirante Deo convertuntur mali ad bonum, Babylonia dividitur; et pars illa quae ab illa discesserit efficitur Jerusalem. Quotidie enim de Babylonia transferuntur ad de Jerusalem seducuntur ad Babyloniam; dum et mali convertuntur ad bonum, et qui videbantur in hypocrisi boni, manifestantur publice mali. Denique bonis ita etiam per Isaiam Scriptura dicit, Exite de medio eorum, et immundum nolite tangere: exite de medio eorum, et separamini, qui fertis vasa Domini . Hujus separationis Apostolus meminit, dicens: Firmum enim fundamentum Dei manet; et cognovit Dominus qui sunt ejus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini . Ne communicetis, inquit, peccatis ejus, et plagis ejus ne laedamini. Cum scriptum sit, Quicumque morte occupatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
UOTIENS babyloniã nominari
de lapidib factam intelligere
quia baby lonia confusio interpretat᷑¬
res. luxuriosos & impios in malis suis ꝑseue¬
rantes. ipsius nomine signari cognoscite: sic̃
econtrario quotiens nomen ierłm audieritis
quȩ uisio pacis dicit᷑. homines scõs ad dm̃ ꝑti¬
nentes intelligite. Nam quia babylonia malorꝰ
hominũ imaginẽ gerit: ideo in consequentib¬
de eis dicit. qm̃ ex uino irȩ fornicationis eiꝰ
biberunt om̃s gentes. & reges terrȩ qui cũ
ea fornicati sunt. idest in inuicẽ. Non enĩ
cũ una meretrice om̃s gentes fornicari possut̃.
sed dũ se luxuriosi qui sunt mẽbra meretri¬
cis inuicẽ corrumpunt. cũ meretrice idest
lixuriosa conuersatione fornicari dicunt᷑.
Post hec sequit᷑ dicens. Et om̃s mercatores tie
& uirtute luxuriȩ cius diuites facti sunt.
Hoc loco peccatis diuites dicit. Nã nimietas
lirxurie. paupes potius quã diuites facta
& audiui inquit aliã uocẽ de celo dicentẽ.

Expanded text:
uoties Babyloniam nominari de lapidibus factam intelligere; quia Babylonia Confusio interpretatres, luxuriosos et impios in malis suis perseverantes ipsius nomen significare cognoscite: sicut e contrario quoties nomen Jerusalem audieritis, quae Visio pacis dicitur, homines sanctos ad Deum pertinentes intelligite. Nam quia Babylonia malorum hominum imaginem gerit, ideo de eis in sequentibus dicit, Quoniam ex vino irae fornicationis ejus biberunt omnes gentes, et reges terrae qui cum ea fornicati sunt: id est, cum invicem. Non enim cum una meretrice omnes reges fornicari possunt; sed dum se luxuriosi, qui sunt meretricis membra, invicem corrumpunt, cum meretrice, id est luxuriosa conversatione fornicari dicuntur. Post haec sequitur, dicens: Et omnes mercatores terrae ex virtute luxuriae ejus divites facti sunt. Hoc loco divites peccatis dicit; nam nimietas luxuriae pauperes potius qam vocem de coelo dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
lis cerre A& parte totũ dixit. Nã non omnes
seduci possunt. Suꝑbi tantũ modo seducu ł
ascenderunt diabolus & popłs eius in alti¬
tudinẽ terre. idest in elationẽ suꝑbie. Et
cutundederunt castra scõtũ & dilecstorum
auitatẽ. ⁊dest eccłam. Hoc est qđ suꝑius di¬

Expanded text:
lis terrae. A parte totum dicit: nam non omnes lis terrae. A parte totum dicit: nam non omnes seduci possunt. Superbi tantummodo seducuntuascenderunt diabolus et populus ejus in altitudinem terrae: id est, in elationem superbiae. Et circumdederunt castra sanctorum et dilectorum civitatem: id est, Ecclesiam. Hoc est qu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ essetis mortui delictis & peccatis utr̃is. Et
sicut prima mors in hac est uita ꝑ peccatũ:
ita & prima resurrectio in hac est uita per
remissionẽ peccatoru᷑. Beatus & sc̃s qͥ habet
partẽ in resurrectione prima. Id est qui ser¬
uauerit qđ in baptismo renatus est. In hoc
tormenta ñ sentiet. Sederunt sacerdotes dĩ
& xp̃i. & regnabunt cũ eo mille annos.
Retulit sp̃s cũ hec scriberet regnaturã ȩcclã
mille annos in hoc scło usq ad finẽ mundi.
Manifestũ est qđ dubitari non debeat de
ꝑpetuo regno. cũ etiã in pręsenti scło sc̃ĩ re¬
gnent. Bene eniꝰ regnare dicunt᷑. qui cũ
qĩ adiutorio etiã inter ipsas pressuras mun¬
di & se & alios bene regunt. Et cũ inqͥt¬
finiti fuerint mille anni. soluet᷑ sathanas
de custodia sua. Finitos dixit a toto partẽ.
Nam sic soluit᷑ ut suꝑsint anni tres & m̃ses
cere nationes quȩ sunt in quattuor angu¬

Expanded text:
Cum essetis mortui delictis et peccatis vestris . Et Cum essetis mortui delictis et peccatis vestris . Et sicut prima mors in hac est vita per peccatum, ita et prima resurrectio in hac est vita per remissionem peccatorum. Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima: id est, qui servaverit quod in Baptismo renatus accepit. In hoc tormenta non sentiet. Sed erunt sacerdotes Dei et Christi, et regnabunt cum eo mille annos. Retulit spiritus cum haec scriberet, regnaturam Ecclesiam mille annos in hoc saeculo usque ad finem mundi. Manifestum est quod dubitari non debeat de perpetuo regno, cum etiam in praesenti saeculo sancti regnent. Bene enim regnare dicuntur, qui cum Dei adjutorio etiam inter ipsas pressuras mundi et se et alios bene regunt. Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur satanas de custodia sua. Finitos dixit, a toto partem. Nam sic solvetur, ut supersint anni tres et mensecere nationes quae sunt in quatuor angu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps. gaudeamus & exultemus & głificemꝰ
nomen eius: qͣm uenerunt nuptiȩ agni &
mulier cius parauit sẽ. Mulier agni ecła est
&̾ datũ est ei ut oꝑiat᷑ byssino splendido
mundo. Byssinũ enĩ iusta facta scõrũ simno
datũ ei factis suis inqdui sicut scriptũ est
Sacerdotes tui induant᷑ iusticia. Hi inquit
om̃s uixerunt & regnauerunt cũ xp̃o mile
annos. idest in presenti scło. Et recte dixtt
& qui adhuc in hoc mundo uiuunt. &
qui iã de hac uita migrauerunt & regnap̃
cũ xp̃o. Regnauerunt prȩcerito ꝑfecto dyiꝰ.
sicut diuiserunt uestimenta mea sibi. Nã
dicturus erat regnabunt. Ut ostenderet au¬
tem qͦd in hac uita essent isti mille anni
ait. Hȩc est itaq prima resurrectio. Ipsa et
enim qua resurgimus ꝑ baptismũ sicuit apł̃
dicit. Si consurrexistis cuͦ xp̃o quȩ sursũ sunt
querite. Et iterũ. tanquã ex mortuis uiuen¬
tes Peccatũ enĩ mors est. sicut dicit apłs.

Expanded text:
otens: gaudeamus, et exsultemus, et glorificemus nomen ejus; quoniam venerunt nuptiae Agni, et mulier ejus paravit se: mulier Agni Ecclesia est. Et datum est ei ut operiatur byssino splendido mundo, Byssinum enim justa facta sanctorum sunt: id est, datum est ei factis suis indui, sicut scriptum est, Sacerdotes tui induantur justitia . Hi, inquit, omnes vixerunt et, regnaverunt cum Christo mille annis: id est, in praesenti saeculo. Et recte dixit,st, et qui adhuc in hoc mundo vivunt, et qui jam de hac vita migraverunt, regnant cum Christo. Regnaverunt profecto dixit, sicut, Diviserunt vestimenta mea sibi . Nam dicturus erat, Regnabunt. Ut ostenderet autem quod in hac vita isti mille anni sunt, ait, Haec est resurrectio prima. Ipsa est enim qua resurgimus per Baptismum, sicut Apostolus dicit, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite : et iterum, Tanquam ex mortuis viventes . Peccatum enim mors est, sicut dixit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa iusta sc̃or intelligunt᷑. quib scĩ uestientur
scđm qđ dictũ est. Sacerdotes tui induant᷑ iusti¬
cia. Qqđ autẽ dicit eos regnasse mille annos:
prȩsens tẽpus intelligit᷑. in quo sc̃i iuste regnare
dicunt᷑. quia se ta cũ oĩ aciutorio rrgunt.
ut a peccatis uinci non possint. Et hoc euiden
ter secutus ait. Hȩc est prima resurrectio. Ipsa¬

Expanded text:
telliguntur, quibus justi vestiuntur, secundum quod dictum est, Sacerdotes tui induantur justitia. Quod autem dicit, eos regnasse mille annos; praesens tempus intelligitur, in quo sancti juste regnare dicuntur, quia se ita cum Dei adjutorio regunt, ut a peccatis vinci non possint. Et ut hoc evidenter ostenderet, secutus ait: Haec est prima resurrectio. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. & ipsi erunt popłs eius. & ipse ds̃ cũ
eis erit ds corũ. Et absterget omnẽ lacrimã
aboculis eor. & mors non erit amplius. & lu¬
stus non erit. Hoc totũ de gła ȩccłȩ dixit. qua¬
lem habebit post resurrectionẽ. & dicit. Scribe.
qm sermones isti fideles & ueri sunt. Et dixit
michi. Ego sũ alfa & o. uittiũ & finis. Ego siti¬
entibus dabo ex fonte aquȩ uitȩ gratis. idest
cupienti remissionẽ peccatorꝰ ꝑ fontẽ baptismi.
Qui uincit. possidebit hȩc & ero eius ds̃. &¬

Expanded text:
i erunt populus ejus, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus: et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum; et mors non erit amplius, et luctus non erit. Hoc totum de gloria Ecclesiae dixit, qualem habebit post resurrectionem. Et dixit, Scribe; quoniam sermones isti fideles et veri sunt. Et dixit mihi; Ego sum α et ω, initium et finis. Ego sitienti dabo ex fonte aquae vitae gratis; id est, cupienti remissionem peccatorum per fontem Baptismi. Qui vincit, possidebit h
Abbreviated transcription (Latin):
de qua defendunt᷑ iusti. puniunt᷑ iniusti. ha
uirga ferrea iusticia eius agnoscit᷑. de qua eru¬
Quintur humiles suꝑbi tanquã uasa figuli
confringunt᷑. Qd̃ autẽ dixit ipse calcat tor¬
cular uini irȩ om̃ipotentis dĩ: caleat erĩ eciã
nunc quando malos ꝑmitait ut ꝑsequant᷑
bonos & dinittit eos in uoluptatib suis.
seqꝰ postea retribuet. quando eos qui ñ egert̃
poententiã mittet in gebentiã Angł̃m stantẽ
p sole: predicationẽ in ȩccła intellige. Iaeo enĩ
ecła soli comparat᷑. quia de eo scriptũ est.
Tunc usti fulgebunt sicut sol in regno patris
eor. Qđ aritẽ clamauit om̃ib auib quȩ uo

Expanded text:
de qua defenduntur justi, puniuntur injusti. In de qua defenduntur justi, puniuntur injusti. In virga ferrea, justitia ejus cognoscitur, de qua erudiuntur humiles, superbi tanquam vasa figuli confringuntur. Quod autem dixit, Ipse calcat torcular vini irae Dei omnipotentis: calcat enim etiam nunc, quando malos permittit ut persequantur bonos, et dimittit eos in voluptatibus suis; sed postea retribuet, quando eos qui non egerint poenitentiam, mittet in gehennam. Angelum stantem in sole, praedicationem in Ecclesia intellige. Ideo enim Ecclesia soli comparatur, quia de ea scriptum est, Tunc justi fulgebunt sicut sol, in regno patris eorum . Quod autem, clamavit
Abbreviated transcription (Latin):
quib est babylonia succedentes sibi usq ad
fiẽ mundi ꝑsequunt᷑ eccłam dĩ. in ciuita.
te qͥ cham fundit᷑ om̃is sanguis iustus a
sanguine abel usq ad sanguinẽ zachariȩ.
id est popłi & sacerdotes inter tẽplũ & altare.
id est inter popłm & sacerdotes. Hoc ideo di¬
ctum est: quia non solũ popłi. sed etiam sa¬
cerdotes conspirauerunt in mortẽ zachariȩ.
lnter templũ inqͥt & altare. In altari intel¬
liguntur saceraotes. in tẽplo popłi significa¬
tꝰ sunt. Alia enĩ causa loci nominandi ñ
fuit. Hec est cuiitas quȩ interficit ꝓpħas.
&e lapidat missos ad se. Hȩc est ciutas quȩ
sanguine struitur. sicut scriptũ est. Ne qui
edificant cuitatẽ in sanguinib. & parant
ciuitatẽ in iusticus. In equo albo de: quo sup̃
dictũ est eccłam in tellige in sessore eiꝰ xp̃m dñm¬
ptui. qđ nemo nouit nisi ipse: ipse utiq &
eũ in equis albis: eccła est in corporib candi¬
dis In gladio bisacuto. potestas xp̃i intelligit᷑.

Expanded text:
cedentes sibi, usque ad finem mundi persequuntur Ecclesiam Dei. In civitate ergo Cain funditur omnis sanguis justus a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae, id est, populi et sacerdotis; inter templum et altare , id est, inter populum et sacerdotes. Hoc ideo dictum est, quia non solum populi, sed etiam sacerdotes conspiraverunt in mortem Zachariae. Inter templum, inquit, et altare: in altari intelliguntur sacerdotes; in templo, populi significati sunt alia enim causa loci nominandi non fuit. Haec est civitas quae interficit Prophetas, et lapidat missos ad se. Haec est civitas quae sanguine struitur, sicut scriptum est: Vae, qui aedificat civitatem in sanguinibus, et parat civitatem in injustitiis ! In equo albo, de quo supra dictum est, Ecclesiam intellige: in sessore ejus, ptum quod nemo novit nisi ipse. Nisi ipse, ait, eum in equis albis; Ecclesia est in corporibus candidis. In gladio bis acuto, potestas Christi intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cenã magnã ut manducetis carnes regũ &
carnes tribunorũ: hoc in ȩccła fieri in ueri¬
tate cognoscimus. Nã quando om̃s gentes ȩcclȩ
incorporant᷑: sp̃ualit̾ comedunt᷑. Et qui deuo¬
rati a cabolo erant corpus diaboli: suscepti
abeccła mẽbra efficiunt᷑ xp̃i. Qđ̃ autẽ dȩ dia¬
bolo dixit. & clausit & signauit suꝑ eũ ne
secducat nationes usq dũ finiant᷑ mille anni:
ficut dictũ est isti mille anni a passione dñi
aguntur. in quib ñ ꝑmittit᷑ diabolo facere
quantũ uult. quia non ꝑmittit ds̃ tẽptare
seruos suos suꝑ iq qđ possunt sustinere. Qđ¬

Expanded text:
cetis carnes regum et carnes tribunorum; hoc in Ecclesia fieri in veritate cognoscimus. Nam quando omnes gentes Ecclesiae incorporantur, spiritualiter comeduntur: et qui devorati a diabolo erant corpus diaboli, suscepti ab Ecclesia membra efficiuntur Christi. Quod autem de diabolo dixit, Et clausit et signavit super eum, ne seducat nationes, usque dum finiantur mille anni: sicut dictum est, isti mille anni a passione Domini aguntur, in quibus non permittitur diabolo facere quantum vult; quia non permittit Deus tentari servos suos supra id quod possunt sustinere . Q
Abbreviated transcription (Latin):
utrunq testamentũ iudicabit᷑ eccła. Librũ
nr̾orũ. non qͦd librũ habeat commemorato¬
rium occultorũ cognitor. & iudicati sunt
mortui ex his quȩ scripta sunt in libris se¬
cundum oꝑa sua. Iqest ex testamentis iudi.¬
cati sunt scđm qͦd qĩ precepta aut fecert̃
aut non fecerunt. Et dedit mare mortuos
suos. Gentes quas hic iudicii dies inueniet
uiuos. ipsi sunt mortui maris. quia hoc
sil̃m mare est. Mors &e infernus dederunt¬
mortuos suos. idest eos qui in sepulchris mue¬
niendi sunt in die uidicii. Mors & infernus
nussi sunt in stagnũ. Mortẽ & infernũ d̃ia

Expanded text:
mentum judicabitur Ecclesia. Librum nostrorum; non quod librum habeat commemoratorium occultorum cognitor. Et judicati sunt mortui ex his ad quae scripta sunt in libris secundum opera sua: id est, ex Testamentis judicati sunt, secundum quod Dei praecepta aut fecerunt, aut non fecerunt. Et dedit mare mortuos suos: eos quos hic judicii dies inveniet vivos, ipsi sunt mortui maris; quia hoc saeculum mare est. Mors et infernus dederuntmortuos suos: id est, eos qui in sepulcris inveniendi sunt in die judicii. Mors et infernus missi sunt in stagnum: mortem et infernum d
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualiter comedunt᷑ dũ ȩccłȩ incorporantur:
aut si ad dm̃ conuerti noluerint. peccatorum
suor igni comedunt᷑ & ꝑeunt. Qd̃ autẽ dicit
libros aꝑtos. testamentũ d̃ intelligi uoluit.
Scd̾m enĩ utrunq testamentũ iudicabit᷑ eccła
Librũ uͦ uitȩ uniuscuiusq: memoriã dicit
gestorũ nr̃orũ. quia in die uidicii nulli lice¬
bit nec ullus poterit abscondere peccata uł
crimina sua. Qđ dicit quia mare dedit mortu¬
os suos : eos dicit quos in hoc mundo uiuos
inuenerit aduentus xp̃i. Ipsi sunt mortui ma¬
ris. quia hoc scłm mare est. Qd dicit mors
& infernus dederunt mortuos suos: illi intel.¬
liguntur qui in sepulchris inueniendi sunt
in die uidicii. Et mors & infernus missi st̃
in stagnũ. Hoc loco mortẽ & infernũ diabo-¬
lum & popłm eius intelligi uoluit. qui uo-¬
luptatib suis dimissus. ꝑ tt̃porariã eraminationẽ
non meruit iudicari. Post hȩc exposita ȩde

Expanded text:
ualiter comeduntur, dum Ecclesiae incorporantur; ualiter comeduntur, dum Ecclesiae incorporantur; aut si ad Deum converti noluerint, peccatorum suorum igne comeduntur, et pereunt. Quod autem dicit, libros apertos esse, Testamenta Dei intelligi voluit. Secundum enim utrumque Testamentum judicabitur Ecclesia. Librum vero vitae uniuscujusque, memoriam dicit gestorum nostrorum, quia in die judicii nihil latebit, nec ullus poterit abscondere peccata vel crimina sua. Quod dicit, quia mare dedit mortuos suos; eos dicit quos in hoc mundo vivos invenerit adventus Christi. Ipsi sunt mortui maris, quia hoc saeculum mare est. Quod dicit, Mors et infernus dederunt mortuos suos; illi intelliguntur, qui in sepulcris inveniendi sunt in die judicii. Et mors et infernus missi sunt in stagnum ignis. Hoc loco mortem et infernum, diabolum et populum ejus intelligi voluit, qui voluptatibus suis dimissus, per temporaneam examinationem non meruit judicari. Post haec exposita Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
qui seruatierit qđ in baptismo renatꝰ acceꝑit.
Qđ autẽ dicit regnaturã ȩccłam mille annos
in hoc scło: intelligit᷑ usq ad finẽ mundi.
Unde manifestũ est. qͦd dubitari ñ debeat
de ꝑpetuo regno: cũ etiã in pręsenti scło sc̃i
regnent. Recte enĩ regnare dicunt᷑. qui cũ dĩ
adiutorio etiã inter ipsas pressuras mundi & se
& alios bene regunt. Qđ autẽ de diabolo di¬
cit. quia seducit nationes quȩ sunt in quat.¬
tuor angulis tͣre: a parte totũ intelligitur.
Nam soli mali seducunt᷑. sed̾m illud. multi
uocati pauci electi. Qđ̃ autẽ dicit. quia diabo¬
lus & angłi eius aircundederunt castra sc̃or.
& ciuitatem dilectorũ: non enĩ ex quattuor
angulis t̾re poterunt in unã ciuitatẽ congre¬
gari. sed in ipsis quattuor angulis una queq
gens congregatur in persecutione eccłe. Qđ
autẽ dicit cetidit ignis de celo & comedit eos:
duplicit᷑ intelligit᷑. Aut enĩ ꝑ ignẽ sc̃i sp̃s¬

Expanded text:
qui servaverit quod in Baptismo renatus accepit. Quod autem dicit, regnaturam Ecclesiam mille annos; in hoc saeculo intelligitur usque in finem mundi. Unde manifestum est quod dubitari non debeat de perpetuo regno, cum etiam in praesenti saeculo sancti regnent. Recte enim regnare dicuntur, qui cum Dei adjutorio, etiam inter ipsas pressuras mundi, et se et alios bene regunt. Quod autem de diabolo dicit, Quia seducit nationes quae sunt in quatuor angulis terrae, a parte totum intelligitur. Nam soli mali seducuntur, secundum illud, Multi vocati, pauci electi. Quod autem dicit, quia diabolus et angeli circumdederunt castra sanctorum, et civitatem dilectorum: non enim potuergulis terrae in unam civitatem congregari, sed in ipsis quatuor angulis unaquaeque gens congregatur in persecutionem Ecclesiae. Quod autem dicit, Cecidit ignis de coelo et comedit eos, dupliciter intelligitur: aut enim per ignem sancti Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ioħes euangłista sic ait. Audiui uocẽ magnã
popłi multi in cęlo dicentiũ alleluia. Salus
magnã quȩ corrupit terrã fornicatione sua
& uindicauit sanguinẽ seruorũ suoꝵ de ma¬
nu eiꝰ. & iterũ dixer̃t alleluia. Hȩc uox est
ȩccłȩ cũ discessio facta fuerit. & cũ ab illa ęxie¬
rint om̃s mali ȩterno incendio concremandi
Et fumus inquit eor ascendit in scła scłorũ.
Audite fr̃s & expauescite. & ꝓcerto cognoscite
quia babylonia & meretrix quorꝰ fumus ascen¬
dit in scła scłor. non intelligunt᷑ nisi homi¬
nes cupidi. adulteri uł suꝑbi. Et ideo si uul-¬
tis hȩc mala euadere. nolite tam grauia pecca¬
ta commatere. Q fumus inquit eorꝰ ascendit.
Nunqͥd uisibilis ciuitatis ex uste fumꝰ in scła
scłorum ascendit. & non hominũ in suꝑbra
ꝑdurantiũ : Ascendit autẽ non ascendet.
Semꝑ etiã in presenti scło in ꝑditionẽ uadit.
Babylon autẽ cremat᷑ ex parte. sicut ierłm

Expanded text:
ista Joannes sic ait: Audivi vocem magnam populi multi, in coelo dicentium: Alleluia, Salus, corrupit terram fornicatione sua, et vindicavit sanguinem servorum suorum de manu ejus. Et iterum dixerunt, Alleluia. Haec vox est Ecclesiae, cum discessio facta fuerit, et cum ab ea exierint omnes mali aeterno incendio concremandi. Et fumus eorum ascendit in saecula saeculorum. Audite, fratres, et expavescite, et pro certo cognoscite quia Babylonia et meretrix, quorum fumus ascendit in saecula saeculorum, non intelliguntur nisi homines cupidi, adulteri et superbi. Et ideo si vultis haec mala evadere, nolite tam gravia peccata committere. Et fumus, inquit, eorum ascendit: numquid enim visibilis civitatis exustae fumus in saecula saeculorum ascendit, et non hominum in superbia perdurantium? Ascendit autem; et non, ascendet: semper enim etiam in praesenti saeculo in perditionem vadit. Babylon autem crematur ex parte, sicut Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
annos dixit partẽ a toto. Hic reliquias mil¬
le annorũ sexti diei in quo natus est dñs
& passus intelligi uoluit. Post hec ait:
Ve ue ciuitas illa magna. in qua ditati sunt
ili om̃s qui habent naues in mari. qm̃ una
hora deserta est. Exulta celũ suꝑ eã. & scĩ. ee¬

Expanded text:
annos dixit, partem pro toto. Hic reliliquias milannos dixit, partem pro toto. Hic reliliquias mille annorum sexti dici, in quo natus est Dominus et passus, intelligi voluit. Post haec ait: Vae, vae, civitas illa magna, in qua ditati sunt omnes illi qui habebant naves in mari; quoniam una hora deserta est! Exsulta, coelum, super eam, e
Abbreviated transcription (Latin):
in metho celi. Aues uł bestias ꝓ loco accipimꝰ
bonas uł malas. sicut benedicent me bestie
agri. & leo de tribu iuda. Hoc gͦ in loco aues
uolantes in medio cęli eccłam dicit. quas
in unũ corpus redigens. dixerat aquilã uo¬
lantem in mechio çelłi. Uenite congregamini
nes equorũ & sedentiũ suꝑ eos. & carnes om¬
nium liberorũ & seruorũ. & pusillorũ &
duntur. Et post hec de diabolo ait. Q cdau¬
sit & signauit suꝑ eũ. ne seducat nationes
usq dũ finiant᷑ mille anni. Isti intelligus ł
mille anni. qui abaduentu dñi nr̃i agun.
In istis gͦ dñs diabolo interdixit ne seducat
nationes. sed quȩ in uitã destinate stint
quas antea seducebat ne deo reconciliarent᷑
Post hȩc oportet eũ solui modico tempore
Id est tẽpore antixp̃i cũ reuelatus fuerit
homo peccati. cũ acceꝑit totã ꝑsequendi po¬
testatem. qualẽ non accepit abinitio. Mille

Expanded text:
in medio coeli: aves vel bestias pro loco accipimus in medio coeli: aves vel bestias pro loco accipimus bonas et malas, sicut est illud, Benedicent me bestiae agri ; et, Leo de tribu Juda : hoc ergo in loco aves volantes in medio coeli, Ecclesias dicit, quas in unum corpus redigens dixerat aquilam volantem in medio coeli. Venite, congregamini nes equorum, et sedentium in ipsis, et carnes omnium liberorum, et servorum, et pusillorum, et duntur. Et post haec de diabolo ait: Et clausit et signavit super eum, ne seducat nationes: usque dum finiantur mille anni. Isti intelliguntur mille anni, qui ab adventu Domini nostri aguntur. In istis ergo Dominus diabolo interdixit ne seducat nationes; sed quae in vitam destinatae sunt, quas antea seducebat, ne Deo reconciliarentur. Post haec oportet eum solvi modico tempore: id est, tempore Antichristi, cum revelatus fuerit homo peccati, cum acceperit totam persequendi potestatem, qualem non accepit ab initio. Mille
Abbreviated transcription (Latin):
iniusti. ut in eo ꝑcutiat gentes. Et ipse reget eos
in uirga ferrea. Ipse calcat tortular uiNi
indignationis irȩ dĩ omnipotentis. Calcat
etiã nunc quando malos ꝑmittit facere mala
& dimittit eos in uoluptatib suis. & poster
extra ciuitatẽ id. ẽ. extra eccłam calcabit cũ eos
qui ñ egerunt poenitentiã gehennȩ ignib
tradet. Hic habet uestimentũ. & suꝑ femur
suu nom̃ scriptũ rex regũ & dñs dominan
tium. Hoc est nom̃ qđ nemo suꝑborũ cogno¬
scet. quia eccła seruiendo in xp̃o regnat. &
dominatur dominantiũ. idest uincit uitia
& peccata. Femur autẽ potestas est. sicut ñ
deficiet princeps de femorib iuda Et abrahã
ne posteritas eius alienigenis misceret᷑. inter
se seruu̾q suũ terciũ testimoniũ femur ad¬
hibet. & uidi inqͥt angłm stantẽ in sole.
idest prȩdicationẽ in eccła. Et clamauit uo¬
ce magna. dicens om̃ib auib quȩ uolant

Expanded text:
injusti. Ut in eo percutiat gentes: et ipse reget eas injusti. Ut in eo percutiat gentes: et ipse reget eas in virga ferrea. Ipse calcat torcular vini indignationis irae Dei omnipotentis: calcat etiam nunc, quando malos permittit facere malum, et dimittit eos in voluptatibus suis; et postea extra civitatem, id est, extra Ecclesiam calcabit, cum eos qui non egerint poenitentiam, gehennae ignibus tradet. Hic habet in vestimento, et super femur suum scriptum nomen, Rex regum et Dominus dominorum: hoc est nomen quod nemo superborum cognoscit; quia Ecclesia serviendo, in Christo regnat, et dominatur dominantium; id est, vincit vitia et peccata. Femur autem posteritas est, sicut illud, Non deficiet princeps de femoribus Juda: et Abraham, ne posteritas ejus alienigenis misceretur, inter se servumque suum, certum testimonium femur adhibet . Et vidi, inquit, angelum stantem in sn Ecclesia. Et clamavit voce magna dicens omnibus avibus, quae volant
Abbreviated transcription (Latin):
bernator & naute adesse põterunt. ut uideant̃
incendiũ unius ciuitatis: Sed om̃s scłi amatores
& oꝑarios iniquitatis dicit timere sibi. uiden.¬
tes spei suȩ ruinã. Post hȩc ait. Et uidi
bestiã & reges terrȩ. & exercitus eorũ. In bestiã
diabolũ significat. in reges trȩ & in exercitũ
omnẽ popłm eius congregatũ facere bellũ cũ
sedente suꝑ equũ & cũ exercitu eius. id est cũ xp̃o¬
Dñm xp̃m dicit in primo aduentu habentẽ
clauẽ abyssi. idest potestatẽ popłi. Abyssũ enĩ
popłm malũ intellige. & catena magna in manu
sua. hoc est potestatẽ dedit ds̃ in manu sua. Et
tenuit draconẽ anguẽ antiquũ qui . ẽ. diabolus
Id est ȩccła in corporib candidis imitat᷑ eũ sicut
supra dictũ est. Hi sunt qͥ sequunt᷑ agnũ qͦcunq ie.¬
rit. Induti bẏssino albo mundo. Qđ definiuit
iuxta facta scõrũ. Et ex ore eiꝰ ꝓcedit gladius bis
acutus. Ipse est de quo defendent᷑ uisti punient᷑

Expanded text:
erantur mare, adesse potuerunt ut viderent incendium unius civitatis? Sed omnes saeculi amatores et operarios iniquitatis dicit timere sibi, videntes spei suae ruinam. Post haec ait, Et vidi bestiam et reges terrae et exercitus eorum: in bestia diabolum significat; in regibus terrae et in exercitu, omnem populum ejus. Congregatum facere bellum cum sedente super equum, et cum exercitu ejus, id est cum Dominum Christum dicit in primo adventu. Habentem clavem abyssi: id est, potestatem populi; abyssum enim populum malum vult intelligi. Et catenam magnam in manu sua: hoc est, potestatem dedit Deus in manu ejus. Et tenuit draconem, anguem antiquum, qui est diabolus id est, Ecclesia in corporibus candidis imitatur eum, sicut supra dictum est, Hi sunt qui sequuntur Agnum, quocumque ierit . Induti albo byssino mundo, quo definivit justa sanctorum facta. Et ex ore ejus procedit gladius bis acutus: ipse est de quo defenduntur justi, puniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sa uios. ut ipsa etincta uniuersi undicent
la toco eni muindo est babẏloma in malis ho¬
minibus. in toto mundo ꝑsequit᷑ bonos. lt
tulit unus angłs lapidẽ ut molã magnã.
Q misit in mari dicens. Sic impetu deiciet᷑
illa babylon magna ciuitas. ldco babyloniã
as mundi reuolutio temporũ sicut mola
tonterit & in gyro mittit. De quib scriptũ
est. In cirtũttu impii ambulant. Quorũ in¬
flix occupatio semꝑ quasi incipit. Et nose
inuenuit᷑ amplius uex cytharedotũ & musicor
& tubicinũ & fistularũ non audiet᷑ in ea
ampluis. locunditatẽ dicit transite impiorꝰ
& iam non inueniri. & adiecit causã dicens.
Qm mercatores tui erant maximi terrȩ.
lo est qm in uita tua ꝑcepisti bona. Qm̃ iz
ueneficiis tuis errauerunt om̃s gentes. &

Expanded text:
ersi vindicentur? In toto enim mundo est Babylonia in malis hominibus, et in toto mundo persequitur bonos. Et tulit unus angelus lapidem, ut molam magnam, et misit in mare, dicens: Sic impetu dejicietur illa Babylon civitas magna: ideo Babyloniam res mundi revolutio temporum sicut mola conterit, et in gyro mittit, de quibus scriptum est, In circuitu impii ambulant . Quorum infelix occupatio semper quasi incipit. Et non invenietur amplius: et vox citharaedorum, et musicorum, et tibicinum, et fistulatorum non plius: jucunditatem dicit transire impiorum, et jam non inveniri. Et adjecit causam, dicens, Quoniam mercatores tui erant maximi terrae: id est, quoniam in vita tua percepisti bona. Quoniam in veneficiis tuis erraverunt omnes gentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
elucerentur. Unele captiuandiꝰ mast
nec a crulelib hostib abclucerẽtur.
hoo chorn noĩ: hoc cristiano tepo
tubuendum quisquis nõ uicdat &cuso
quisquis uielet nac laudat ingratus. qͥs¬
quis lauclanti reluctatur in sanus est. Ab¬
si ut prudens quisquã: hoc fertati
umputet barbarorũ. Eruculent istas et
seuissãs mentes ille terruit. ille frenauit
ille mirabiliter temporauit: qͥ perꝓaphe¬
danidando ande predixit. Snt aoorip
uirgra iniqͥtates eorũ. & in flagellis pec

Expanded text:
unde captivandi ulli nec a crudelibus hostibus abducerentur; hoc Christi nomini, hoc christiano tempori tribuendum quisquis non videt, caecus; quisquis videt, nec laudat, ingratus; quisquis laudanti reluctatur, insanus est. Absit ut prudens quisquam hoc feritati imputet Barbarorum. Truculentissimas et saevissimas mentes ille terruit, ille frenavit, ille mirabiliter temperavit, qui per prophetam tanto ante praedixit: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in f
Abbreviated transcription (Latin):
ie & uied gͦ uastationis
trucidatioĩs dep̃clatiois. uei¬
cõcrematioĩs afflictionis ⁊̃
ista recẽtissima romani clide
cõmoisũm est fecit hoc consuctudo
tam midio apparuit ut ãplissicbus¬
lice implende pplõ cui pareerelas
eliꝯ erentur & ddecernerentu ubino

Expanded text:
id ergo vastationis, trucidationis, depraedationis, concremationis, afflictionis, in ista recentissima Romana clade commissum est, fecit hoc consuetudo tam mitis apparuit, ut amplissimae basilicae implendae populo cui parceretur, elige
Abbreviated transcription (Latin):
it edicto ne quis corpꝰ liberũ uiolant
Puersa est tam̃ citas more bellorũ inͨ
uspiã legr̃ ab imperatore tã castorato
clemẽti fuisse preceptũ. Ut qͥsquio acd
illud tempsum fugisset abiret iles
Quod utiq nullo modo p̃teriretur.
qñ nec eiꝰ Flecus nec qeł eclixerat ꝓpui
elicitia minime uiolãda potuittaceri
lacrorũ elepclatione abstinusse saucu¬
cur. Nã cũ ei scriba suggessisset. qđ¬
cle signis deorũ que multã capta fucrãt
fieri iuberet. cõtinentiã suã etiã iocacio
cõdiuit᷑. Quesiuit em̃ cuiuse nodi eẽnt
ec cũ ei ñ solũ multa grãdia. uerũetiã
renũciarentur armatã: relinquamꝰ ĩqͥt
tarentinis deos iratos. Cũ g nec illiꝰ sie¬
ĩ quoq teplo cedẽ uel captiuitatẽ fe¬
ri prohiberent:
Ca

Expanded text:
it edicto, ne quis corpus liberum uiolaret. it edicto, ne quis corpus liberum uiolaret. Euersa est tamen ciuitas more bellorum, nec uspiam legitur ab imperatore tam casto adque clementi fuisse praeceptum, ut quisquis ad illud ueQuod utique nullo modo praeteriretur, quando nec ejus fletus, nec quod edixerat pro pudicitia minime violanda, potuit taceri. lacrorum depraedatione se abstinuisse laudatur. Nam cum ei scriba suggessisset qe signis deorum, quae multa capta fuerant, fieri iuberet, continentiam suam etiam iocando condiuit. Quaesiuit enim cuius modi essent, et cum ei non solum multa renuntiarentur armata, Relinquamus, inquit, Tarentinis deos iratos. Cum igitur nec illius flein quoquam templo caedem vel captivitatem fieri prohiberent? CA
Abbreviated transcription (Latin):
pder se bella gesserunt. et nusꝙͣ uic¬
tis in cleorũ suorũ sedib peꝑce¬
runt nr̃ sermo discurrat: Ro¬
manos i põs uicleamus. ipõs inquã reco¬
lams respiciamiꝰq romanos: de quorũ p̃ci¬
pua laude clictũ est. Parcere subiectis
et lebellare superbos. Et qꝙ accepea
Qñ dot tantasq urbes ut late cdomi¬
narentur expugnatas captasq euerte¬
runti legatur nobis que templa excipe¬
re solebant. Ut ael eaquisquis cõfugis¬
set liberaretur: n illi faciebant et
scriptores caruncł rerũ gestarũ ista
reticebant: Ita ne uero qͥ eaque laucla¬
rent maxime requirebant: ista p̃claris¬
sima secundũ ipos pietatis ĩdicia p̃te¬
rirent: Egregius romani noĩs marcs
marcellꝰ quiꝰ syracusam urbẽ ornatissi¬
mam cepit. refertur eã pͥus fleuisse ni¬
ituram. & ante eiꝰ sanguiẽ suas illi sac̾¬
mas effudisse. Sessit & curã pudicitis
etiã in hoste seruãde: nam priusq op¬
pidũ uictor iussisset inuadi: cõstitu¬

Expanded text:
er se bella gesserunt et nusquam victis in deorum suorum sedibus pepercerunt, noster sermo discurrat? Romanos ipsos videamus: ipsos, inquam, recolamus respiciamusque Romanos, de quorum praecipua laude dictum est, Parcere sabjectis, et debellare superbos. et quod accepta t : quando tot tantasque urbes, ut late dominarentur, expugnatas captasque everterunt, legatur nobis quae templa excipere solebant, ut ad ea quisquis confugisset, liberaretur. An illi faciebant, et scriptores earumdem rerum gestarum ista reticebant? Itane vero, qui ea quae laudarent maxime requirebant, ista praeclarissima secundum ipsos pietatis indicia praeterirent? Egregius Romani nominis Marcus Marcellus, qui Syracusas, urbem ornatissimam, cepit, refertur eam prius flevisse ruituram, et ante ejus sanguinem suas illi lacrymas effudisse. Gessit et curam pudicitiae, etiam in hoste seruandae. Nam priusquam oppidum uictor iussisset inuadi, constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicit᷑. & anni tui non deficient & iterũ.
Prit mensis ex mense. & sabbatũ ex sabbato.
Ubi prosens dñi uultus. eterna sanitas. ȩternus uitȩ
cẏbus est. Potest & simpliciter intelligi. quod
ꝑ doctrinã duodetm apłorũ crux xp̃i fructi¬
ficet. It folia ligni ad sanitatẽ gentiũ. Si fru¬
ctus merces beate immortalitatis accipit᷑. recte
folia ꝑpetuus intelligit᷑ cantus. qđ in sanitatẽ
cadat felici iam sorte canentib. Ibi enĩ gentiũ
curatio uera. redemptio plena. felicitas sempt̃tna.
& uidebunt faciẽ eius. Proemiũ fidei nobis
uisio qĩ seruat᷑ quod summũ esse bonũ phy¬
lippus intelligens ait. Dñe ostende nobis patrẽ
& sufficit nobis. Sollictte enĩ fuerat cõmen¬
dandum. hoc sc̃os uiros & habituros specie qđ
credunt uiuentes ex fide. Et nomen eius iN
frontib eorũ. Confessio nominis sc̃i nunc int̾
hostes seruata. tunc uictores in patria głificat.

Expanded text:
ubi dicitur: Et anni tui non deficient . Et iterum: ubi dicitur: Et anni tui non deficient . Et iterum: Erit mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato . Ubi praesens Domini vultus, aeterna sanitas, aeternus vitae cibus est. Potest et simpliciter intelligi quod per doctrinam duodecim apostolorum crux Christi fructificet. Et folia ligni ad sanitatem gentium. Si fructus merces beatae immortalitatis accipitur, recte folia perpetuus intelligitur cantus, quod in sanitatem cadat felici jam sorte canentibus. Ibi enim gentium curatio vera, redemptio plena, felicitas sempiterna. Et videbunt faciem ejus. Praemium fidei nobis visio Dei servatur, quod summum esse bonum Philippus intelligens ait: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Sollicite enim fuerat commendandum hoc sanctos visuros et habituros specie, quod credunt viventes ex fide. Et nomen ejus in frontibus eorum. Confessio nominis sancti nunc inter hostes servata, tunc victores in patria glorificat.
Abbreviated transcription (Latin):
meante non adhuc celebratio indicit᷑ baptisini
sed fructus iam illius reuelabit᷑ sacramenti.
Modo mnt̃ eccła seminat in sp̃u: ut tunc de
sp̃u metat uitã ȩcernã Et ex utraq parte flu¬
minis. lignũ uitȩ. lignũ uitȩ cura fontẽ uite¬
interpretaris: iã & ante baptismũ reuelatum
in ueteri testamento. & nunc baptismi clare¬
scente mysterio. cȩlesti fructu scõs imbuit. Nec
enĩ aliud nomen est sub celo datũ hominib
in quo oporteat nos saluos fieri. Idem quippe
lignũ qdđ iohes inaurea ierłm. moyses in para¬
ayso flotere descripserunt. salomon dixit lignũ
uitȩ esse amplectentib eã. Hunc fluuiũ puto
iordanẽ figurasse. tiltra quẽ moyses popłis mo¬
nita salutis. & intra quẽ terram repromissionis
iħs aꝑuit. Affertns fructus duodecim ꝑ menses
singulos reddens fructũ suũ. In duodetim men¬
sibus om̃e tẽpus insinuat uitȩ scilicet illius

Expanded text:
meante non adhuc celebratio indicitur baptismi, meante non adhuc celebratio indicitur baptismi, sed fructus jam illius revelatur sacramenti. Modo enim Ecclesia seminat in Spiritu, ut tunc de Spiritu metat vitam aeternam . Et ex utraque parte fluminis lignum vitae. Lignum vitae circa fontem vitinterpretaris, jam et ante baptisma revelatum in Veteri Testamento, et nunc, baptismatis clarescente mysterio, coelesti fructu sanctos imbuit. Non enim aliud nomen est sub coelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri . Idem quippe lignum, quod Joannes in aurea Jerusalem, Moyses in paradiso florere descripserunt, Salomon dixit lignum vitae esse amplectentibus eam. Hunc fluvium puto Jordanem figurasse, ultra quem Moyses populis monita salutis, et intra quem terram repromissionis Jesus aperuit. Afferens fructus duodecim, per menses singulos reddens fructum suum. In duodecim mensibus omne tempus insinuat vitae, scilicet illius
Abbreviated transcription (Latin):
spuales dicit. qui cunctas uirtutũ suarũ
diuitias ęccłe conferant laudib. Et portȩ
eius non claudent᷑ ꝑ diem. nox eni non erit
in ea. Lumen agni ꝑpetuũ inmo ipsum
ꝓ lumine sempiterno in illa ciuitate sublato
noctis tempore memorat futurũ. Quod au¬
tem portȩ non claudent᷑: plenissimȩ securi-¬
tatis indiciũ est. Non enĩ ibi iam dicit᷑. uigi.¬
late & orate ne intretis in tẽptationẽ. sed
potius uacate & utdete qͣm ego sũ ds̃. Et af¬
ferent głam & honorẽ gentiũ in eã eoqd ex
om̃ib sit gentib congreganda. nec intrabit
in ea aliquid coinquinatũ. Illius tẽporis de¬
scribit eccłam. quando iã malis de medio
segregatis. soli cũ xp̃o boni regnabunt. Sed
& nunc om̃is immundus & mendax non est
in ȩccła. nec uidet lumen ciuitatis dĩ qui
eam odit. quia tenebre excecauerunt oculos eiꝰ.
sede dĩ & agni. In fluuio uite ciuitatis medio

Expanded text:
spirituales dicit, qui cunctas virtutum suarum spirituales dicit, qui cunctas virtutum suarum divitias Ecclesiae conferant laudibus. Et portae ejus non claudentur per diem, nox enim non erit illic. Lumen Agni perpetuum, imo ipsum pro lumine sempiterno in illa civitate, sublato noctis tempore, memorat futurum. Quod autem portae non claudentur, plenissimae securitatis indicium est. Non enim ibi jam dicitur: Vigilate et orate ne intretis in tentationem , sed potius: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus . Et afferent gloriam et honorem gentium in eam. Eo quod ex omnibus gentibus sit congreganda. Nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, etc. Illius temporis describit Ecclesiam, quando, jam malis de medio segregatis, soli cum Christo boni regnabunt. Sed et nunc omnis immundus et mendax non est in Ecclesia, nec videt lumen civitatis Dei qui eam odit, quia tenebrae excaecaverunt oculos ejus. e vitae, etc. In fluvio vitae civitatis medio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlucidũ. Lsdem metallis plateas componit.
qutibus ciuitatem iam dixerat adornatã
Dulti enĩ etiam uite latioris & inferioris
sũmis in eccła cincti uirtutib & puritate
mentis. & radio fulgent oꝑis. Et templum
ciuitatẽ dixerim extructã. non in ȩdificio
tamen materiali signaficaui requiem esse
scõrũ. quorũ ipse ds̃ unica domus & lux
& requies est. Q cuittas non eget sole neq
luna ut luceant in ea. Quiꝰ non lumine
auit elementis mundi regit᷑ ȩccła. sed xp̃o
eterno sole deducitur ꝑ mundi tenebras.
Ilam claritas dĩ illuminabit eã. Ipso enim
lumine fruemur in patria. quo nunc regi:¬
mur gradientes in uia. Fodem informati int̾
bona malaq discernimus. quo tunc beatifi¬
cati sola que bona sunt cernemus. Et am¬
bulabunt gentes ꝑ lumen eius. Signat qͥa
idem ipse agnus nunc sit ꝑegrinantib uia.
qui tunc ciuib uita. & reges terrȩ afferert
głam suam & honorem in illam. Reges hic

Expanded text:
Iisdem metallis plateas componit, Iisdem metallis plateas componit, quibus civitatem jam dixerat adornatam; multi enim sunt etiam vitae latioris et inferioris, summis in Ecclesia cincti virtutibus, et puritate mentis et radio fulgent operis. Et templum civitatem dixerim exstructam, non in aedificio tamen materiali significavi requiem esse sanctorum, quorum ipse Deus unica domus et lux et requies est. Et civitas non eget sole neque luna ut luceant in ea. Quia non lumine aut elementis mundi regitur Ecclesia, sed Christo aeterno sole deducitur per mundi tenebras. Nam claritas Dei illuminabit eam. Ipso enim lumine fruemur in patria, quo nunc regimur gradientes in via. Eodem in formati inter bona malaque discernimus, quo tunc beatificati, sola quae bona sunt cernemus. Et ambulabunt gentes per lumen ejus. Significat quod idem ipse Agnus nunc sit peregrinantibus via, qui tunc civibus vita. Et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam. Reges hic
Abbreviated transcription (Latin):
Hec de lapidib preciosis copiosius fortasse
quam comaticũ interpretandi genus decebat
uideor exposuisse. Necesse eniꝰ erat eorum
naturas patriamq diligent᷑ exponere. deinde
sacramentum inuestigare sollertius. sed &
ordinẽ numerosq ꝓsequi. Quantũ uͦ ad
ipsam rei ꝓfunditatẽ ꝑtinet uideor michi
ꝑ pauca & hoc breuiter strictimq dixisse.
lectoremq supplex obsecro. ut si recto me
tramite uiderit incessisse agat dõ gr̃as. sin
uͦ secus quã uolebã euenisse deprehenderit:
errori meo ueniam mecũ a dño deprecet᷑.
Sed hec hactenus. uideamus & reliqua:
T̾ duodetim portȩ. duodecim margari¬
te sunt ꝑ singulas. Om̃is gła capitis
refertur ad corpus. Et sicut lux uera quȩ
illuminat omnẽ hominẽ. sc̃is donauit
lumen esse mundi. sic & ipse cũ sit mar¬
garita singularis. quã negotiator sapiens
uenditis om̃ib emat. suos nichilominus
margaritarũ fulgori cõparet. Et platea

Expanded text:
Haec de lapidibus pretiosis copiosius fortassis Haec de lapidibus pretiosis copiosius fortassis quam commaticum interpretandi genus decebat videor exposuisse. Necesse enim erat eorum naturas patriamque diligenter exponere, deinde sacramentum investigare solertius, sed et ordinem numerosque prosequi. Quantum vero ad ipsam rei profunditatem pertinet, videor mihi perpauca, et haec breviter strictimque dixisse. Lectoremque supplex obsecro ut si recto me tramite viderit incessisse, agat Deo gratias. Sin vero secus quam volebam evenisse deprehenderit, errori meo veniam mecum a Domino deprecetur. Sed haec hactenus, videamus et reliqua. Et duodecim portae duodecim margaritae sunt per singulas. Omnis gloria capitis refertur ad corpus. Et sicut lux vera quae illuminat omnem hominem , sanctis donavit lumen esse mundi, sic et ipse, cum sit margarita singularis, quam negotiator sapiens venditis omnibus emat , suos nihilominus margaritarum fulgori comparat. Et platea
Abbreviated transcription (Latin):
Porro in crysoprasso beatorũ martyrũ opus
pariter & proemium. in iacinto doctorum
cȩlestis ad alta subleuatio & ꝓpter infirmos
humilis ad humana descensio. in amethisto.
celestis semꝑ regni in humiliũ animo me¬
moria designatua. Singuliq lapiddes precios
singulis sunt fundamentis depitat: qua
licet om̃s ꝑfesti quib ciuitas dĩ ir̃i ni mor¬
te scõ eius ornat᷑ atq fundatur spalis gr̃e
sint luce refulgentes: alii tamen ꝑ spͥnda
tur sermo sapientiȩ. alii sermo scientiȩ ili
gr̃a sanitatũ. alii genera linguarũ. alteri
& conditor ds̃ qui est tundamentũ funda¬
mentorum. & ꝓ nobis erã pontifex fieri
dignatus est. ut ꝓprii sanguins hostia eius¬
dedicaret. Om̃ia quȩcunq habet pã ꝓpria
possidet. Unde in pectore summi pomeicis
idem lapides & ipsis patriarcharũ nomin.¬
bus inscripti iubebant᷑ imponi. ut pulcher¬
mine iez xp̃o pariter & ꝑfecte fuisse cõpleta.

Expanded text:
Porro in chrysopraso, beatorum martyrum opus Porro in chrysopraso, beatorum martyrum opus pariter et praemium. In hyacintho, doctorum coelestis ad alta sublevatio, et, propter infirmos, humilis ad humana descensio. In amethysto, coelestis semper regni in humilium animo memoria designatur. Singulique lapides pretiosi, singulis sunt fundamentis deputati. Quia licet omnes perfecti, quibus civitas Dei nostri in monte sancto ejus ornatur atque fundatur, spiritualis gratiae sint luce fulgentes, alii tamen per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia sanitatum, alii genera linguarum, aet conditor Deus, qui est fundamentum fundamentorum, et pro nobis etiam pontifex fieri dignatus est, ut proprii sanguinis hostia ejusdedicaret, omnia quaecunque habet Pater, propria possidet. Unde in pectore summi pontificis iidem lapides et ipsi patriarcharum nominibus inscripti jubebantur imponi, ut pulchermine Jesu Christo pariter et perfecte fuisse completa.
Abbreviated transcription (Latin):
dñici semꝑ inter aduersa memores ꝓmissi.
Nolite timere pusillus grex. quia cõplacu.¬
it patri ur̃o dare uobis regnũ. quiq flãma
caritatis non ad se tantũ inuicẽ. sed ad ipsos
etiã ꝑsecurores spargentes positis genib im.¬
plorant. dñe ne statuas illis hoc peccatũ.
atq inter calicẽ passionis bibendũ illius
potius uini qđ letificat cor hominis iugi
recordatione debriant᷑. qđ dñs se nouum
cũ discipłis suis in regno patris bibiturũ
esse ꝓmisit. In iaspide gͦ fidei uiriditas.
in saphyro spei cȩlestis altitudo. in calcedo¬
ne flamma caritatis internę figuratur.
In smaragdo autẽ eiusdẽ fidei fortis inter
aduersa confessio. in sardonice scõrum int̾
uirtutes humilitas. in sardio reuerendus mar-¬
tẏrum cruor exprimit᷑. In chrysolito uͦ
sp̃ualis inter miracula predicatio. in beryl¬
lo predicantiũ ꝑfecta oꝑatio. in toparyoꝵ
eorundem ardens contemplatio monstrat᷑.

Expanded text:
Dominici semper inter adversa memores promissi: Dominici semper inter adversa memores promissi: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Quique flammam charitatis non ad se tantum invicem, sed ad ipsos etiam persecutores spargentes, positis genibus implorant: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Atque inter calicem passionis bibendum, illius potius vini quod laetificat cor hominis jugi recordatione debriantur , quod Dominus se novum cum discipulis suis in regno Patris bibiturum esse promisit . In jaspide ergo fidei viriditas. In sapphiro, spei coelestis altitudo. In chalcedonio flamma charitatis internae figuratur. In smaragdo autem ejusdem fidei fortis inter adversa confessio. In sardonyche, sanctorum inter virtutes humilitas. In sardio reverendus martyrum cruor exprimitur. In chrysolitho vero spiritualis inter miracula praedicatio. In berillo, praedicantium perfecta operatio. In topazio, eorumdem ardens contemplatio monstratur.