comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem
pacẽ refert ad celestẽ pacẽ q̃ uere
ita pax ẽ. ut rationalis creature
çeda sit ordinatissima .s. atq ꝯ
cordissĩa sotieras fiuendi deo et
inuice indeo quo cum uẽtu fu¬
ent non erit uita mortalis. Set
plane in certe q uitalis nec corpꝰ
ałe qd̾ du corrũpitur agrauat ⁊¬
aĩa. s spuale sine ulla indigẽ¬
tia ex oĩ ꝑte sboitum uolũtati ⁊
hanc paçez dum pegnnatur ĩ fide
ht atq exhac fide iuste int cu
ad illa pacẽ adipiscẽdam refert i¬
quidꝗd bonaꝵ actionu gerit ega
deum et proximu. qr inta cim¬
tatis utiq sotialis est.
in fine qr ista tpli nõ bñ utitur.⁊
ante finez. hanc aut ut ĩterĩha¬
beat in hac inta etia interest ⁊
uitates utimur et nos pace ba¬
sblimib addẽs ex dices ut traql¬
la et quieta nita agamus cu
onni pietate et caitate et ꝓpħa
Ieremias cum populo dei uentu¬
ram pronũtiaret captinitate ⁊
diuinitus imꝑaret ut obediẽt᷑ ⁊

Expanded text:
que pacem refert ad caelestem pacem,: quae uere ita pax est, ut rationalis dumtaxat cenda sit, ordinatissima scilicet et concordissima societas fruendi Deo et inuicem in Deo; quo cum uentum erit, non erit uita mortalis, sed plane certeque uitalis nec corpus animale, quod, dum corrumpitur, adgrauat animam, sed spiritale sine ulla indigentia ex omni parte subditum uoluntati. Hanc pacem, dum peregrinatur in fide, habet adque ex hac fide iuste uiuit, cum ad illam pacem adipiscendam refert quidquid bonarum actionum gerit erga Deum et proximum, quoniam uita ciuitatis utique socialis est. in fine, quia non ea bene utitur ante finem. Hanc autem ut interim habeat in hac vita, nostra etiam interest: vitates, utimur et nos pace Bablimibus, addens et dicens: Ut quietam et tranquillam uitam agamus cum omni pietate et caritate, et propheta Hieremias, cum populo Dei ueteri praenuntiaret captiuitatem et diuinitus imperaret, ut oboedienter
Abbreviated transcription (Latin):
Ena geli¬
sta nõ lucas ĩ oratioe dnĩca petinc̃eᷤ
non septem s.u. cõplexus ẽ nec
ab isto uniq̃ discrepauit. s quo iste
septem sunt intelligẽde ip̃e suabẽ¬
nitate nos cõmonuit. Nom appe
in carnis resrectioe uẽtunim ẽ. ostẽ¬
dens quippe t̾tiã petitioẽm duarum
supior ee quodamodo repeticem.⁊
mag̾ eam p̃t̾iitedo feẽ intelligi.a
de inde tres alias adiũgit. de pane
cotidiano. de remissioe pecõꝵ detẽpta¬
tioẽ uitãda. At nõ ꝙ ille inultimo
posuit. s lib̾a nos amalo. iste nõ ro¬
suit inteli gẽmus ad iltd̃ suꝑius ꝙ
de tẽptatice̾ dem est ꝑ tinẽ. Ideo ꝯppe
ait slibera nos amalo non ait et
liberaĩ amalo ꝙ nõ infertur ĩ tẽpta¬

Expanded text:
Evangelista vero Lucas in oratione Dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est, nec ab ipso utique discrepavit, sed quomodo ista septem sunt intelligenda, ipse sua brevitate commonuit. Nomein carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodammodo repetitionem, magis eam praemittendo fecit intelligi; deinde tres alias adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo posuit: Sed libera nos a malo, iste non posuit, ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est pertinere. Ideo quippe ait, sed libera, non ait et liberari a malo, quo non infertur in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ⁊ alios docere. sic loꝙͣdo ut
fidelicer instruantur. Sic uiuẽd
ut salubriter mutentur colles
sũt illo excellentia sua ob̾iasb¬
sequẽtes.

Expanded text:
sunt et alios docere , sic loquendo ut fideliter instruantur, sic vivendo ut salubriter imitentur: colles autem sunt illorum excellentiam sua obedientia subsequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd miẜi hoĩes aut de libero ar¬
bitno audent suꝑbire añꝙͣ lib̾ẽt᷑
aut de suis uirib si iam liberati sĩt
nec actendũt in ipo noĩe liberi ar¬
trio. Aquo enĩ ꝗs denictus est. hu
ic ciẜuns addictus. Si ante lib̾¬
ati sũt quid seractant uelud de
berauit tñc nere liberieritis. ibi¬
Uułt deus om̃shoĩes saluos fieria
ad agnitione ueritatis uenire nõ
sic tñ ut eis adimat libeꝵ arbitriũ
quo uł bñ uł male utentes iustissi¬
me iudicentur. Qd̃ cu fit. infide¬
les quidẽ ꝯͣ uolu̾tate dei faciunt
cũ eius euangłio nõ creclũt nec iõ
tũ ea uincat᷑. U̾nise ip̃os fraudat
magno i sumo bono. malisq pe¬
nałib ĩplicãt exꝑituri in suplicii
est. Uinceretur aũt si nõ ĩuenint
ꝗd de ꝯtemptorib faceret aut ulło
m̾o posset enadere ꝙ detalib illeo¬
stituit

Expanded text:
 miseri homines aut de libero arbitrio audent superbire. antequam liberentur, aut de suis uiribus, si iam liberati sunt? nec adtendunt in ipso nomine liberi artrio ? a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus o s t. si autem liberati sunt, quid sc iactant uelut do berauerit. tunc uere liberi eritis utem deus omnes homines saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire, non sic tamen, ut eis adimat liberum arbitrium, quo uel bene uel male utentes iustissime iudicentur. quod cum fit, infideles quidem contra uoluntatem dei faciunt, cum eius euangelio non credunt, nec ideo tamen eam uincunt, uerum se ipsos fraudant magno et summo bono malisque poenalibus implicant experturi in suppliciis est; uinceretur autem, si non inueniret quid de contemptoribus faceret aut ullo modo possent euadere quod de talibus ille constituit
Abbreviated transcription (Latin):
duob modis peccat hõ¬
ante quã fiat sapiens. siaut se ñ
acomodet ad accipiẽdum p̃ceptũ
aut cumaccepit non obẜuat.ɨ
sapiẽs au̾t peccat si se aduertit
asap̃ia sic̃ enim p̾ceptum nõ est
ab illo cui pcipitur. s abillo ꝗ pre¬
cipit. sic sap̃ia nõ abillo ꝗ illumi

Expanded text:
utem modis peccat antequam fiat sapiens; si aut se non accommodet ad accipiendum praeceptum, aut cum acceperit non observet. Sapiens autem peccat, si se averterit a sapientia. Sicut enim praeceptum non est ab illo cui praecipitur, sed ab illo qui praecipit; sic et sapi
Abbreviated transcription (Latin):
danpnauit. Siaut sunt uasa
mĩe quib eade massa factis ɨ¬
suꝑlitium debitum reddẽ nolu¬
it. non in flentur s ip̃um głi¬
ficent qui eis nĩa nõ debita
rim xp̃iano ex fide ad huc ui¬

Expanded text:
damnauit; si autem uasaex eadem massa factis supplicium debitum reddere noluit. non se inflent, sed ipsum glorificent. qui eis misericordiarim Christiano ex fide adhuc ui
Abbreviated transcription (Latin):
sloli facẽ magnu scelus
tuu. dum maius scelus horres¬
çis alienum. ꝙtũlibet eĩ disteti
ĩter tuum et alienu. ħent tuu
illud alienũ¬

Expanded text:
oli facere magnum scelus tuum, dum maius horrescis alienum: quantumlibet enim distet inter tuum et alienum, hoc erit tuum, illud alienu
Abbreviated transcription (Latin):
Claret semꝑ iuditium
legis nature ac su iuns incormuptis¬
simis reguł firuu est. ⁊ si corꝑaliũ p¬
maginũ.ꝙ quodam nubilo sb̃texi¬
tur. nõ tã inuolintur atq confundit᷑.¬

Expanded text:
claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nubilo subtexitur, non tamen involvitur atque confundit
Abbreviated transcription (Latin):
In tellige debemus quãdo pecra¬
tum ꝙ habitat in nob̾ opatur
tit et tenet in corporis m̾bra
ne obediant desideniis eius qd
ein oꝑatur peccm nolẽtib nob̾
nisi solum illicita desideria. ꝗb
si uolutatis non adhibeaturi
assensus mouetur quide non¬
nullus affectus s nullꝰ ei rela¬
xatur effcus. Coclioit ⁊ probai¬

Expanded text:
intelligere debemus, quando peccatum quod habitat in nobis, operatur tit, et tenet etiam corporis membra, ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria? Quibus si voluntatis non adhibeatur assensus; movetur quidem nonnullus affectus, sed nullus ei relaxatur effectus. Hoc pra
Abbreviated transcription (Latin):
man ut sedutores s uera ces
qr et apud angłos sunt sci an¬
hoĩes sunt sci uiri q̃b placeat
uita nr̃a. et sunt nequissum hoĩeᷤ
qui undeant bonam uitam nr̃am
Et hec aria sunt. illa dextera illa
sinistra. utraq tn arma st̾. Utrisq̃
amus et dexstris et suustris utor
et laudantib et rutuperatib et
honorem deferentib a igno muuã
urrogancib. hiis ntrsq armis ꝯ¬
fligo ciun dyabolo. utrisq enm fe¬
ro ꝓspeĩs sino corrũpor ad usis fi
nõ frangor.

Expanded text:
seductores et veraces quia et apud Angelos sunt sancti Anhomines sunt sancti viri, quibus placeat vita nostra; sunt nequissimi homines, qui irrideant bonam vitam nostram. Et haec arma sunt, illa dextra, illa sinistra; utraque tamen arma sunt: utrisque armis, et dextris et sinistris utor, et laudantibus et vituperantibus, et honorem deferentibus et ignominiam irrogantibus: in his utrisque armis confligo cum diabolo, utrisque eum ferio: prosperis, si non corrumpor; adversis, si non frangor.
Abbreviated transcription (Latin):
prii pcc̃i de uitãdi cã.ne sb̾alteĩus
ubidine excitate sue forte cõsẽtiãt.
rim sibi q̃ mori ãtur ĩferẽdã putãt.
suo froit in eo que spe poĩta eius i¬
adiutorio nititur. ab sit inq̃ ut
mẽs talis cuiussibet camis uolũt¬
tatib ao cõsefũ turpitudinis ce¬
dat. ꝙ si illa cõcupisciẽtialis in obe
ciẽtis si ab sq culpa est ĩ corpore i¬

Expanded text:
 ne sub alterius  ne sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, uim sibi, qua moriantur, inferendam putant. quae Deo suo fidit in eoque spe posita eius adiutorio nititur, absit, inquam, ut mens talis quibuslibet carnis uoluptatibus ad consensum turpitudinis cedat. Quod si illa concupiscentialis inoboedis absque culpa est in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt tum̃dum eẽ ꝯ cauẽdum ne
ubidini hostili sb̃ditum corpus il¬
lecebro sissima uolum tate animum⁊
alliceat consentire pecc̃o. ⁊ pro inde ĩ¬
um pecc̃m ante quã ħ quisꝙͣ̃ ꝯmittat
se debet occicẽ. nullo m̃o quidem hoc
faciat bet aĩmus ut cõsentiat libi¬
dini cmis sue aliena libidine cõcita¬
ta qui deo potius ciusq sapiẽtie ꝙͣ
corꝑiis cõcupisciẽtie sbditus est.i
uerũ tñ si detestabłe facinus et i¬
dãpnabile scelus ẽ ã se ip̃m hoĩer
occide̾ sicut ueritas magnifesta ꝓ¬
clamat. quis ita desipiat. ut dicat
iam ne peccemus. nc̃ forte postea
peccemus. iam nunc ꝑ petremus i¬
hoĩcidium ne forte postea incida
in adulteium. nõ ne sitãtum dn¬
tur iniquitas ut nõ innocẽtia set
potius pecc̃a eligãtur sanctiꝰ est ĩ¬
certum de futuro adulteiũ. ꝙͣ certũ
de fcõ homicidiũ. nõ ne sanctiꝰ est
flagitium cõmttẽ ꝙ penitẽdo sa¬
netur ꝙ tale facimi ubi locus salu¬

Expanded text:
im timendum est et cavendum, ne libidini hostili subditum corpus illecebrosissima voluptate animum alliciat consentire peccato. Proinde, insuum peccatum, antequam hoc quisque committat, se debet occidere. Nullo modo quidem hoc faciet animus, ut consentiat libidini carnis suae aliena libidine concitatae, qui Deo potius ejusque sapientiae, quam corporis concupiscentiae subjectus est. Verumtamen si detestabile facinus et damnabile scelus est, etiam se ipsum hominem occidere, sicut veritas manifesta proclamat; quis ita desipiat, ut dicat, Jam nunc peccemus, ne postea forte peccemus; jam nunc perpetremus homicidium, ne forte postea incidamus in adulterium? Nonne si tantum dominatur iniquitas, ut non innocentia, sed potius peccata eligantur, satius est incertum de futuro adulterium, quam certum de praesenti homicidium? nonne satius est flagitium committere, quod poenitendo sanetur, quam tale facinus ubi locus salu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ẽbru conpatiuntur oĩa m̃ bra
et si głificatur unur menbrums
gaudent om̃a m̃bra. Qsqͥs gͦ ht̃
domĩdei ĩ uirtutibus ꝙ nõ nͦ hẽs
tu non ĩuidere ne precidaris de cor
udere głificato. Uidet in te mnui¬
die morbum celestis ille mecticꝰ.
facit. Tale est eiz ac sidiceret an
ns si ego ad corpus ꝑtinerem io¬
sse uidere lunam ⁊solem/ ⁊ nõ il¬
lud tũ ħt necaunis nec manus s
faciunt singłia que uossũt acũ ꝯ¬
cordiã senuũt sibi ĩuicem oĩa mẽ

Expanded text:
membrum, compatiuntur omnia membra; membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. 2. m Dei in virtutibus; non habes tu; noli invidere, ne praecidaris de corpudere glorificato? Videt in te invidiae morbum coelestis ille medicus, facit. Tale est enim ac diceret et auris, Ego si ad corpus pertinerem, possem videre lunam et solem: et non illud habet tamen nec auris nec manus; sed faciunt singula quod possunt, et cum concordia serviunt sibi invicem omnia membra.
Abbreviated transcription (Latin):
ssumus enidenter agnoscere.
Si eĩz sic nos amare uoluerimꝰ
it caritas custocłm. Confitera¬
te q uidete qd fiat in nobis car¬
naliter qñ sanũ est capid qũo
ꝯgaudent oĩa menbra ⁊ place¬
ret sibi de illis singlis ceteram̃¬
bra. E cõtrano aute qñ aliquid
mali patitur unũ menbrũ. cõpa¬
tiuntur omĩa menbra. Etde sp¬
inam cauet pes qͥd tam longe
ab oculis ꝙͣ pes longe est loco
ꝓximus cantatis affcũ. moclicu
pungit spina ⁊ ꝑ ꝑuu locumte¬
net in pecdle. Uide qũo illuc con¬
uertũtur om̃ia m̃bra. primo ip̃a
sant querere. nũqd anres cessat
audire. forte alii q̃ uident ubi sit
dñt. Ecce ibi est. statiz ħ audiũt
autes ⁊ secuntur consiliu ⁊ ma¬
luc incurnatur. ⁊ nich uacat ĩ
hõe ad suueniendum ⁊ solum
est manus. sani sũt ocłi sanu
capud sana omĩa menbra. ip̃e
pes sanus est in tm̃ dolet ubi pu
et oĩa uolunt sb̾uenire ut ĩple¬
acur ꝙ ait apłs. Si patitur unu̾

Expanded text:
ssumus evidenter agnoscere. Si enim sic nos amare voluerimusitas poterit custodiri. Considerate et videte quid fiat in nobis carnaliter quando sanum est caput, quomodo congaudent omnia membra, et placent sibi de singulis caetera membra: e contrario autem quando aliquid mali patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Ecce spinam calcat pes: quid tam longe ab oculis quam pes? Longe est loco, proximus charitatis affectu. Modicum pungit spina, et perparvum locum tenet in pede; vide quomodo illuc convertuntur omnia membra. Primo ipsa sant quaerere? Numquid aures cessant audire? Forte alii qui vident ubi sit, dicunt, Ecce ubi est: statim hoc audiunt aures et sequuntur consiliumluc incurvatur, et nihil vacat in homine ad subveniendum; et solum est manus, sani sunt oculi, sanum est caput, sana alia membra; ipse pes sanus est, ibi tantum dolet, ubi punet omnia volunt succurrere: ut impleatur quod ait Apostolus, Si patitur unum
Abbreviated transcription (Latin):
Quas ni¬
res nocendi hẽat hũane głe amor
nõ sentit nisi qui bellũ indixerit qr¬
et si cuiꝙͣ facile est laude no cuꝑei
dũ negatur difficile est ea nõ delecta
ri cu offertur ⁊ tñ tanta mencis ĩ de¬
u debet esse suspensio ut siño mĩto

Expanded text:
Quas vires nocendi habeat humanae gloriae amor, non sentit, nisi qui ei bellum indixerit. Quia si cuiquam facile est laudem non cupere, dum negatur; diffri, cum offertur. et tamen tanta mentis in deum debet esse suspensio, ut, si non merito
Abbreviated transcription (Latin):
lumtate nra agitur s quia uolũtas
non in plet ꝙ agit nisi diuinitus ad¬
inuet᷑. ħ ẽ fidei lanitas que nos facit
orare et querere ut inue̾iamus.i
petẽ et accipiamus pulsare ut aꝑia¬
tur nobis

Expanded text:
luntate nostra agitur, sed quia uoluntas non implet quod agit, nisi diuinitus adiuuetur. haec est fidei sanitas, quae nos facit orare: quaerere, ut inueniamus, petere, ut accipiamus, pulsare, ut aperiatur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
et hec oĩa apponenturuobis. ĩ tel¬
ligitur etiam hoc ualde bñ panẽ
nostrum cotidianum da nobis ⁊¬
hodie. encaĩstiam tuam cotidia¬
num cibim norũt enim fidele
ꝙ accipiant et bonum ẽ eis acci¬
pere. panẽ cotroianum huic tp̃ri
neccium pro se rogant ut hona
fatiant ut in bom̾tate et fide et
bona iuta ꝑsenerent. hoc optant.
ne. ergo panem nr̃m cotidianu
da nobis hodie.qͥ ẽ. sic uiuamus
ut abaltan tuo nõ seꝑemur. Et
uerbum dei & cotidie nob̾ apitũ
et quodãmͦ frangitur. panis coti¬
dianus ẽ et quo illum panẽ uẽ¬
hunc ergo petimus simpliciter
hac uita neccͣium est cotidi ano

Expanded text:
apponentur vobis . Intelligitur etiam hoc valde bene, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, Eucharistiam tuam, quotidianum cibum. Norunt enim fideles quid accipiant, et bonum est eis accipere panem quotidianum huic tempori necessarium. Pro se rogant, ut boni fiant, ut in bonitate et fide et vita bona perseverent. Hoc optant, ne. Ergo, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, quid est? Sic vivamus, ut ab altari tuo non separemur. Et verbum Dei quod quotidie vobis aperitur, et quodam modo frangitur, panis quotidianus est. Et quomodo illum panem venhunc ergo petimus simpliciter, hac vita necessarium est, quotidiano
Abbreviated transcription (Latin):
unã ebdomada celebrare cepeunꝰ
rephedi nõ põt obẜuatio ista pproꝑa
deuotionis ei inditin ẽ prius lege
exequi ꝙ legis statuta cõgno scas
glose defertur. hic debitu soluitur
ibi donu muneĩs exhibet᷑. uñ et no
religiosu munus exhibebimus d̾o
dũ amplius ieiunabimus rep̃hẽdi ei
nõ pot festinata natiuitas. seꝑ eĩz
gandii sollepnitate nota p̃ueniũt
et futura letitia deuotio dũ exop

Expanded text:
unam hebdomadam celebrare coeperimus. reprehendi non potest obseruatio ista praepropera. deuotionis enim iudicium est prius legem exsequi quam legis statuta cognoscere egiose defertur, hic debitum soluitur, ibi donum muneris exhibetur. unde et nos religiosum munus exhibuimus deo, dum amplius ieiunauimus. reprehendi enim non potest festinata festiuitas. semper enim in gaudiis sollemnitati uota praeueniunt et fut
Abbreviated transcription (Latin):
mus indeclinabile fidei cõfessi¬
oe̾. solus unus ẽꝗ siñ pec̾to natu
est: in similituoine camis pecca¬
ti sine pecc̃o uiicit int̾ aliena peca
sine pẽcro mortuus est ꝓꝑ nr̃a pec¬
cata. nõ declinemus indexteram
aut in sinistra. In destera enim¬
declinare est se ip̃m decipe dicen¬
do se eẽ sine pec̃o. In sinistrã aũt
ꝑ nescio q̃ ꝑuersa et prauaz se¬
curitate se tanꝙͣ umpune dare
peccis. Uias enim que adextris
st̃ nouit dns q solus sine pec¬
cato est et nra põt celare pecc̃a
pu̾se aute sunt q̃ afiistris a¬
ascitie cum peccis.

Expanded text:
 indeclinabilem fidei confessionem. Solus unus est qui sine peccato natus est in similitudine carnis peccati, sine peccato vixit inter aliena peccata, sine peccato mortuus est propter nostra peccata. Non declinemus in dextram aut in sinistram. In dexteram enimdeclinare, est se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato: in sinistram autem, per nescio quam perversam et pravam securitatepeccatis. Vias enim quae a dextris sunt novit Dominus, qui solus sine peccato est, et nostra potest delere peccata; perversae autem sunt quae a sinistris sunt cum peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait fñb
in augurio hõ qualis ego sum. d¬
ħ augurio mandauit eis dicendu
dacia eĩ amendacib serio agũtur
ioco dicũtur nõ deputantur m̾dacu¬

Expanded text:
uod ait fratribus rio auguratur homo qualis ego — de hoc augurio etiam mandauit eis dicendumdacia enim a mendacibus serio aguntur, ioco dicuntur, non deputantur mendac
Abbreviated transcription (Latin):
siquid uen de deo sibil¬
la uł orpheus. alii negẽtupm
ganor uanitatem reuicẽdam¬
dam. cum illum deumi nos co¬
lere ostendimus. de quo nec il¬
li tace potuenint. quib cum¬
gentiles pplos ydola ⁊ d̾moĩai

Expanded text:
Si quid veri de deo Sybilla vel Orpheus, aliive gentium ganor amplectendam, cum illum deum nos colere ostendimus, de quo nec illi tacere. potuerunt, qui suos congentiles populos idola et daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
Diei tam grati letiq so¬
lepnitas ⁊ corone tanti martyris
tam felix et iocũda festiuitas ẜõe
a me debitum flagitat s tantam sã¬
cinam illi̾ orationes mecũ portant.
ut siqd minus ꝙͣ debuero exsolu̾o
nõ me despiciat loquẽte nob̃. seo
om̃es reficiat p̾dicando oĩb nob̾.
faciam sane ꝙ eĩ certus su ẽẽ gͣ¬
tissimũ. ut eu in dño laudem. cũ
de illo dñz laudo.

Expanded text:
Diei tam grati laetique solemnitas, et coronae tanti Martyris tam felix et jucunda festivitas, sermonem a me debitum flagitat. Sed tantam sarcinam orationes illius mecum portant; ut si quid minus quam debetur, exsolvero, non me despiciat loquentem vobis, sed omnes reficiat precando pro vobis. Faciam sane quod ei certum mihi est esse gratissimum, ut eum in Domino laudem, cum de illo Dominum laudo.
Abbreviated transcription (Latin):
In p̃sepe iacet. s mũdu
cõtinet ubẽa sugit s angłos pas¬
scit panis inuosuit᷑. s in mortali¬
tate nos nestit lactat᷑ s adoratur
locum in diuẽsorio non inuenit s
tẽplum sibi incredẽtium cordib i
facit ut enĩ fieret fortis in firmi¬
ras. infirma fc̃a ẽ fortitudo mag̾
ẽgo miremur ꝙ cõtẽpnamus eiu
etiã camalẽ natiuitatẽ ibi agnos¬
camus tantam ꝑꝑ nos cessi tudĩs
hiu̾litatẽ. inde acce̾dam̃ cantate¬
ut ꝑueniamus ad et̾nitatem.

Expanded text:
cet, sed mundum continet: ubera sugit, sed Angelos pascit: pannis involvitur, sed immortalitate nos vestit: lactatur, sed adoratur: locum in diversorio non invenit, sed templum sibi in credentium cordibus facit. Ut enim fieret fortis infirmitas, infirma facta est fortitudo. Magis ergo miremur, quam contemnamus ejus etiam carnalem nativitatem; et ibi agnoscamus tantae propter nos celsitudinis humilitatem. Inde accendamus charitateperveniamus ad e
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ꝓcul remoneatur. Solu̾
incelłes puus et simplex inced¬
ens rapido uolatu ad ipm ꝑueni¬
at conditorem angło cianimar
et om̃iu ieꝵ. Mens ista beata
q̃ ymadeserit sumapetit que po¬
nic in arduis sedemhĩt acionis
sue ade sũmis inꝑibus ꝯtẽpl¬
turdeum solem iustitie a qlims
obtutibus. Nichil enĩtam pulc
et miro m̃o inuisibiliter cernere
ĩuisibilem sic q alia nõ istamg¬
ustare dulcediuer. ⁊ inspicere a¬
liamno istam lũce. lu ista que
loco clauditur. tpre finitur. no¬
ctium intermptione uanatur.ꝰ

Expanded text:
mentis procul removeatur: solus intellectus purus et simplex, incedens rapido volatu, ad ipsum perveniat Conditorem angelorum et animarum, et omnium rerum. Mens illa beata, quae ima deserit, summa petit: quae ponit in arduis sedem habitationis suae, et de summis rupibus contemplatur solem justitiae aquilinis obtutibus. Nihil enim tam pulchet miro modo invisibiliter cernere invisibilem; sicque aliam, non istam gustare dulcedinem, et inspicere aliam, non istam lucem. Lux enim ista, quae loco clauditur, tempore finitur, noctium interruptione variatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ña q̃rela sed abitur si cogitetis. et ĩtelliga
die uidimꝰ. et filiũ de pr̃e tãꝙͣ de ꝑsequu¬
tore cõqri. et cõigẽ de marito. et ẜ uũ de
dño. et colonũ de possessore. et reũ de iu¬
dice. militẽ uel ꝓuĩcialẽ de duce uł rege.
cũ illi plenĩq orgĩatissima potestate sibi
lõies sbditos ꝑ t̾rores leuiũ penaꝵ a graui¬
orib malis ꝓhibeãt atq cõpescãt. Plerũq
ãt a bona uita. et a bõis fc̃is. minando et
seuiẽdo det̾rent. ss cũ a malo et illicito ꝓ¬
hibẽt. correctores et cõsultores. Cũ at̾ a
bono et licito. ꝑsequutores et opp̾ssores

Expanded text:
a querela sedabitur, si cogitetis et intelligatidie videmus et filium de patre, tanquam de persecutore suo conqueri, et conjugem de marito, et servum de domino, et colonum de possessore, et reum de judice, et militem vel provincialem de duce vel rege, cum illi plerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores leuium poenarum a grauioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona uita et a bonis factis minando et saeuiendo deterreant. sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt, cum autem a bono et licito, persecutores et oppressores
Abbreviated transcription (Latin):
bodiet̾im̃ata sacram̃toꝵ solẽpnita¬
te. uos alloo mur nouella gemũa
scĩtatis regenerata exaqͣ et sp̃n ɨ¬
sc̃o. gem̃i pium examen nouel¬
lum. flos nñ honoris ⁊ fructus
laboris gaudiũ ⁊ corona nr̃a oes
qui statis in dño ut apłicis u̾bis

Expanded text:
hodie terminata sacramentorum solemnitate vos alloquimur, novella germina, sanctitas regenerata ex aqua et Spiritu, germen pium, examen novellum, flos nostri honoris et fructus laboris; gaudium et corona mea, omnes qui statis in Domino . Apostolicis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ꝗd aliis atq aliis uocabulis.
prudentis inprudentia cormptior
iustitie in institia cormptio fortis
in gnana cormptio quietis atꝙ
tranqlitatis cupiditas. uł metu uł
tristitia uł iactantia de inde incorpe
pranitas cormptio ordinis puer¬
sitas. cormptio incegnitatis discis¬
sio aut fractura aut dimincio hi¬

Expanded text:
uidem aliis atque aliis uocabulis aprudentis inprudentia; corruptio iustae iniustitia; corruptio fortis ignauia; corruptio quietae atque tranquillae cupiditas uel metus uel tristitia uec iactantia; deinde in corpoprauitas; corruptio ordinis peruersitas; corruptio integritatis discissio aut fractura aut diminutio. lo
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos qui recesẜ̾ant ꝓ se reconciliet.
Medius eĩ nõ est nͣ inter duos.
Recessamꝰ a maiestate deĩ ⁊ pccõnr̃o
offendẽamus eum. Missus ẽ filiꝰ
mechator q sanguine suo solueret
positus recłderet nos ei ⁊ recõciliae̾t
a quo adu̾si in pctis nimis ⁊ delictis
retencbamur.

Expanded text:
ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret rpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delictis tenebamur.
Abbreviated transcription (Latin):
nos merito figebat in morte di¬
mifit ille ea qui sua non habebat.
et ab illo in mento est ꝑductusi
ad mortem. tanti ualuit sagnis
ille ut neminẽ xp̃o indutũ ĩ et̾na
morte debita detinẽ debuerit qui
xp̃m morte indebita uł ad tps o¬
ccroit.

Expanded text:
nos merito tenebat in morte. Dimisit ea illi qui sua non habebat, et ab illo est immerito perductus ad mortem. Tantum enim valuit sanguis ille, ut neminem Christo indutum in aeterna morte debita detinere debeat, qui Christum morte indebita vel ad tempus occidit.
Abbreviated transcription (Latin):
lictera iubet. nõ p sp̃m adunat.
ꝯcũq sic audit. licterã leg̃ ut ei su¬
fficore uideatur. congnonisse qͥd iu¬
beat aut qd prohibeat. ⁊ ꝙ id se. a¬
ritm sui uirtute impletu ⁊ esse cõ¬
fid at. nec fitꝰ confugeat se ad ad¬
iuuandu ad spm̃ inuicante ne
reũ fcm̃lictera occidat. hiis ꝓfecto

Expanded text:
litteram iubet, non per spiritum inuat. quicumque sic audit litteram legis. ut ei sufficere uideatur cognouisse, quid iubeat aut prohibeat, atque id se arbitrii sui uirtute impleturum esse confidat nec fide confugiat adiuuandus ad spiritum uiuificantem, ne reum factum littera occidat, is profecto
Abbreviated transcription (Latin):
s cõr qui pcessenint
tp̃re natiuitatẽ dñ nõ solũ ẜmo
froe passionis xp̃i exgetib coge¬

Expanded text:
 qui praecesserunt tempore nativitatem Domini, non solum sermo, fidem passionis Christi ex gentibus congre
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ptimescẽdũ oñdit. ⁊ nouo admi¬
rationis gnͣe aliꝰ illum torquet. qaliis¬
euentes tormenta ꝓ ficiunt. qr denoti¬
orem laurentiu saluatori suplicia ac¬
trociora fecerũt

Expanded text:
minum pertimescit. Novo admirationis genere alius illum torquet, et alii saevientis tormenta proficiunt. Devotiorem Laurentium Salvatori supplicia atrociora fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
camus graniter heremꝰ pcc̃o ꝑ¬
tinacicer. gaude mus de peccato
post pccm anibul amus. extento
collo pectatur mnͣ pr eclicamus
⁊ abscondimꝰ⁊ tu placatus es.
te ad furore tii aute differsĩ¬
dicta. Iusto aũt eet̾minio pu¬
nire poteras peccances sẜuertẽ
negligentes s patĩa expectas it

Expanded text:
cavimus graviter, inhaeremus peccato pertinaciter, gaudemus de peccato, post peccatum ambulamus, extenso collo peccatum nostrum praedicamus, nec abscondimus: et tu placatus es. te ad furorem, tu autem differs vindictam. Justo exterminio punire poteras peccantes, subvertere negligentes: et patientia t
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o coopatur et̾ na saluter
ac iustifieatione suam. Non
ħ audeo precipit are sm̃a ⁊ ĩtel¬
ligat qui pot indicet a põt. u¬
tru maius sit iustos citare ꝙ
ĩpios inftiticare. certe eĩ si eqł¬

Expanded text:
isto cooperatur aeternam salutem ac justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sententiam. Intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si aeq
Abbreviated transcription (Latin):
libato de soclomis
loth. et ueniente ygneo ymbre de
celo tota illa regio impie ciuitatis ñ
incinerem u̾sa est. Ubi struꝑam
masculos intanta cõsuetud mne on¬
aluerant. ꝙͣtam leges solent. alioꝵ
fcõꝵ prebere licentiam. Un ⁊ hoc
eoꝵ suplicium specimẽ fuctun in di¬
tii diuini fuit. Nam quoꝑtinet ꝙꝑ
hibiti sunt qui lib̾antur ab angł
retro respicere insiqr nõ est aĩo rede̾¬
ũdum ad ueterem uitam/ quaꝑ gr̃a
regeneratus exuitur s iutilimũdñt
iliqd ñde illud caueatur exemplu.

Expanded text:
liberato de Sodomis Loth et ueniente igneo imbre de caelo tota illa regio inpiae ciuitatis in cinerem uersa est, ubi stupra in masculos in tantam consuetudinem conualuerant, quantam leges solent aliorum factorum praebere licentiam. Verum et hoc eorum supplicium specimen futuri iudicii diuini fuit. Nam quo pertinet quod prohibiti sunt qui liberabantur ab angelis retro respicere, nisi quia non est animo redeundum ad ueterem uitam, qua per gratiam regeneratus exuitur, si ultimum euadere aliquid, unde illud caueatur exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtum attinet ad tinet adlit¬
teras grecas que lĩgua int̾ cete¬
ras gentium claĩor habetur duc
ciun ex ea parte ytalie que cõ dã
magna grecia nũcupata ẽ. Alte¬
rum ionicũ in eis t̾ris ubi mĩc
gretia nominatur. Ytalicũ genꝰ
auctore huit pitagora samium
tes appellarẽtur qui modo quo
dam laudabilis uite aliis pͥsta
uidebantur. iste interogatus qd
ionici nõ genei̾s princeps fuit
Tales misesius. unus illoꝵ sep¬
tem ꝗ st̃ appłati sapientes. Sz illi
ex uite gnͣe distinguebantur ex
quibdam p̾ceptis ad bn uiuẽdũ
accomodatis. Iste thales ut suc¬
cessores etlaz pro pagaret. rex i
natura scruptatus/ suas q dis¬
putatioes litteris mãdas enimuit.
maxineq ad mirabilis extitit.
qr astrologie nuis cophensis. de¬
fectus solis et lune etia p̃ dicere
potuit. aquam tñ putauit rerũ¬
priçipium. Huic successit anaxi¬
mader eius auditor mutauitq
que reꝵ principia. singulor esse
credidit reꝵ credidit in finita et

Expanded text:
Quantum enim adtinet ad litteras Graecas, quae lingua inter ceteras gentium clarior habetur, duocum ex ea parte Italiae, quae quondam magna Graecia nuncupata est; alterum Ionicum in eis terris, ubi et nunc Graecia nominatur. Italicum genus auctorem habuit Pythagoram Samium,tes appellarentdam laudabilis vitae aliis praestare videbantur; iste interrogatus, quid Ionici vero generis princeps fuit Thales Milesius, unus illorum septem qui appellati sunt Sapientes. Sed illi sex vitae genere distinguebantur, et quibusdam praeceptis ad bene vivendum accommodatis: iste autem Thales, ut successores etiam propagaret, rerum naturam scrutatus suasque disputationes litteris mandans eminuit maximeque admirabilis extitit, quod astrologiae numeris conprehensis defectus solis et lunae etiam praedicere potuit. Aquam tamen putauit rerupraeposuit. Huic successit Anaximander, eius auditor, mutauitque Quae rerum principia singularum esse credidit infinita, et
Abbreviated transcription (Latin):
re donec ueniat dominus et illur¬
net ab sc̃o dita tenebrarum ⁊mĩfe¬
stet cogitatioes cordis ⁊ tunc lauꝰ
erit unicuiq adeo. qñ ergonõ ẽra¬
tur inreb ut recta sit inꝓbatio i¬
uitioꝵ uirtutũq approbatio pro¬
mirãda et multu dolẽda cõtigit
q hr̃e uolumus eum qr etiã. si di¬
scipline inponẽde nccitas cogiti
siue ne aliis noceat siue ne fiat i¬
ip̃e cõreptior. asperitate salubri ꝑ¬
sequamũ. ⁊ hoĩem bonũ tanꝙ̃ ma¬
lum affliganus ꝙ̃ nesciẽtes amͣ¬
mus. ħfit siquis u̾bi grã cũ sit
pudicus a nob̾ creditur inpudic̾
sine dubio enim si pirdicum dili
cum quo sił in caĩtate pudici¬
tie hĩtat aĩa mea fatio ignanis
iniuriam. nõ ẽrans indiscreptioẽ
uirtutũ atq uitioꝵ s incordiu
tenebrs huanoꝵ. pro inde sicut
fieri põt. ut hõ bonus hõie bonũ
odeĩt nesciẽs. uł potius diligat
nesciẽs. ip̃m enim diligit cũ ẜonũ

Expanded text:
re, donec veniat Dominus, et illumre, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Quando ergo non erratur in rebus, ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; promiranda et multum dolenda contingit, que habere nolimus; eumque etiam, si disciplinae imponendae necessitas cogit, sive ne aliis noceat, sive ut fiat ipse correctior, asperitate salubri persequamur; et hominem bonum tanquam malum affligamus, quem nescientes amamus. Hoc fit, si quis, verbi gratia, cum sit pudicus, a nobis creditur impudicus. Sine dubio enim si pudicum diligcum quo semper in charitate pudicitiae habitat anima mea, facio ignarus injuriam, non errans in discretione virtutum atque vitiorum, sed in cordium tenebris humanorum. Proinde sicut fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
indagare cõsçiẽtiã.deipis reb habe¬
amus uerã cẽtam qr sẽtẽtiam. hoc ẽ
ut sulle uł ille hõ uttum sit in pudi¬
cus. pudicũ bñ scimus. odeĩmus tñ eiꝰ
inpudicitiã. ⁊ pudicitiam diligamꝰ
et sullum uł illum imustũ eẽ. iust¬
bñ scimus amemus tam iustitia.¬
de testemil nõ quas nob̾ ipi errãdor
cõfingimus. s quas fidelit̾ hãc appe¬
tẽdam illam q uitãdã. indei ueĩta¬
te cõspicimus ut cum de ip̃is rebus
ꝙ appetẽdũ ẽ appetimus. ꝙ deuitan¬
diun est deuitamus. ignoscatur
nob de occłtis hoĩnũ aliqnͣ ymo as
nisi humana. quid enim tam hũa¬
num ꝙͣ nõ posse in fpicẽ cor hũanũ
et ĩo nõ enus la tebras perscriutare
s plerũq aliud ꝙ̃ id ꝙ ibi agitũ sus¬
picati. ꝙꝙͣ ⁊ in hiis reꝵ tenebris hu¬
manarũ hoc est cogitationũ alienaꝵ
firmas qr sentẽtias cõtinẽ debemus
nec ante tempus quid quã uidica¬

Expanded text:
ientiam, de ipsis rebus habeientiam, de ipsis rebus habeamus veram certamque sententiam. Hoc est, ut si ille vel ille homo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen impudicitiam, et pudicitiam diligamus: et si illum vel illum injustum esse justumve nescimus, amemus tamen justitiadetestemur; non quas nobis ipsi errando confingimus, sed quas fideliter, hanc appetendam, illamque vitandam in Dei veritate conspicimus: ut cum de ipsis rebus quod appetendum est appetimus, quod devitandum est devitamus, ignoscatur nobis quod de occultis hominum aliquando, imo assnon apprehendat nisi humana . Quid enim tam humanum quam non posse inspicere cor humanum; et ideo non ejus latebras perscrutari, sed plerumque aliud quam id quod ibi agitur suspicari? Quanquam et in his rerum tenebris humanarum, hoc est cogitationum alienarum, firmasque sententias continere debemus, nec ante tempus quidquam judica
Abbreviated transcription (Latin):
sepe quos nũ ꝙ̃ uidimus diligaiꝰ
ac ꝑ ħ nec ilto acõtraĩo in postiblle
est. ut eos ꝯnos nũꝙͣ iudimusi
oderimus fama quippe de aliquo ẜ¬
mocina tice. seu bñ seu male fitñ
in meĩto. ut amemus uł odeĩmu
ignotum. s si fama sit uerax quõ
est de quo uera droicimus dicẽou
ignotus. an qr eius fatiẽ nõ uidnĩ
qͣ cum uip̃e nõ uideat. nulli tñ põt
noctior ẽẽ ꝙͣ sibi. nõ igit᷑ inenis ⁊¬
fatie corporali nob intimatũ eni¬
q notitia. s tunc nob ad cõgniti¬
onem patet qñ eius mores et ui¬
ta non latent. Alioquin nec se¬
ip̃m̃ nosse quisꝙͣ pot quiuidẽ fa¬
tiem sua non põt. s utiq tanto cͥ¬
tius quã notus est aliis ip̃e nouit
mortius siue fama siue licteris pro¬
ferũtũ. hinc sit ut sepe quos nũꝙͣ i
fatie corporis uidimus. non eos tñ
toria ⁊ multo mag̾ fama m̃titur. ꝓ¬
tinet aũt ad nos ne ꝑnitiosa oppĩoẽ
fallamͣ.⁊ qr non possumus hoium

Expanded text:
saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et ipse non videat, nulli tamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius quam notus est aliis ipse se novit, mortuis, sive fama, sive litteris perferuntur; hinc fit ut saepe quos nunquam facie corporis vidimus non tamen toria, et multo magis fama mentitur. Pertinet autem ad nos ne perniciosa opinione falla
Abbreviated transcription (Latin):
tam ⁊ desiderata dei daritate/ in
dere meniisset. nõ in libro mĩoꝵ
diceret deꝰ ad aaron a maĩa fr̃es
in cota domo mea fidelis est. os
ados loquar ad illum ĩ spẽ nõ
pͥ eniginata ⁊ claritatem dnĩ u¬

Expanded text:
m et desideratam dei claritatem Moyses uidere meruisset, non in libro Numerorum diceret deus ad Aaron et Mariam fratres eus meus Moyses in tota domo mea fidelis est; os ad os loquar ad illum in specie et non per aenigmata, et claritatem domini u
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑. Parum ẽ ut illud ꝙ unte ẽ bonỹ
agnoscas ꝙadeo sit.nisi q̾ inde te¬
non extollas suꝑ illu ꝗnõ dum
ht. qui fortasse cum accepit trã¬
si et te. qñ en erat saulus ste pħ¬
ni lapidator ꝙͣ multi erant xyi¬
ani quoꝵ ille erat ꝓ secutor tñ¬

Expanded text:
aque est, ut illud quod in te est bonum agnoscas quod a Deo sit, nisi etiam inde non te extollas super illum quid nondum habet; qui fortasse cum acceperit, transiet te. Quando enim erat Saulus Stephani lapidator , quam multi erant Christiani quorum erat ille persecutor! T
Abbreviated transcription (Latin):
enam felicitatem. uł cupiditate ad¬
ipiscendi uł timore admictendi⁊
ĩo nõ uere faciñt qm carnalis cup¬
iditas quapect̃ mitritur potius ul
augetur cupiditate alia uo sanatur.
gratia no positi quos niuicat sp̃s¬

Expanded text:
enam felicitatem uel cupiditate adenam felicitatem uel cupiditate adipiscendi uel timore amittendi et ideo non uere faciunt, quoniam carnalis cupiditas qua peccatur mutatur potius uel augetur cupiditate alia, non sanaturgratia uero positi, quos uiuificat sp
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda s prõsus ut suc dicta f aci¬
enda sunt. ꝓfecto illa legemdei ñ
solũ illi t̾c ppło uer etiã mĩc nob̾
ad ĩsticuendam rectã uitam ẽe ne¬
cessana nemo dubitauerit. Si
eni xp̾s nob̾ ab stulit id grauissim¬
u multoꝵ obẜuationũ ingũ. ne i¬
carnaliter circũcid amur. ne peco
peribus q̃ necessariis quiescamus
cantibus in reꝵ ip̃ar que sigĩficã¬
tur luce nigilemus. Nũq̃ ꝓp̃ea di¬
cũm sumũs nõ ad nos ꝑtinere ꝙ
scriptum est. ut alienũ ꝙ cũz quis
et alia msta simila qbus pie recte¬
q uinere discit᷑. maxĩe ip̃m decalo¬
gurui duabus illis lapideis ta¬
bulis continetur excepta sabb̃i ob
ob sequio ẜmãtur. ut ucolũ nõ co¬
latur ut nomen dei no accipiatur
inuanu. ut parentes honorent.
ue adulteria. homicidia. furtafal¬
satestimonia ppetrentur. ue uxor
constituatur. ueꝵ plan̾e mãgna
distantia est ꝙ facuit ista sb̾lẽger
posisti. quos lictera occidit. terr¬

Expanded text:
 dicta facienda sunt, profecto illam dei legem non solum illi tunc populo, uerum etiam nunc nobis ad instituendam recte uitam necessariam nemo dubitauerit. si enim Christus nobis abstulit illud grauissimum multarum obseruationum iugum, ne carnaliter circumcidamur, ne pecorperibus etiam necessariis quiescamus cantibus in rerum ipsarum quae significantur luce uigilemus, numquid propterea dicturi sumus non ad nos pertinere quod scriptum est, ut alienum quodcumque pet alia multa similia, quibus pie recteque uiuere discitur, maximeque ipsum Decalogum, qui duabus illis lapideis tabulis continetur, excepta sabbati obobsequio seruiatur, ut idolum non colatur, ut nomen domini non accipiatur in uanum, ut parentes honorentur, ne adulteria, homicidia, furta, falsa testimonia perpetrentur, nc uxorconstitutus? Verum haec plane magna distantia est, quod faciunt ista sub lege positi, quos littera occidit, terr
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nõ uidicet iustus q̃ fieĩ nõ co¬
git p̾sciuis. Sic̃ enĩnemo memoria
sua cogit fc̃a ẽẽ q̃ p̃t̾ienunt sic deus
p̾scia sua nõ cogit facieda ẽẽ q̃ futu¬
rast̾. Et sic hõ quedã que fec̃ meĩ¬
uit nec tñ omĩa que memunt fec̃
iata deus omĩa quoꝵ ip̃e auctor ẽ

Expanded text:
ergo non vindicet justus, quae fieri non cogit praescius? Sicut enim nemo memoria sua cogit facta esse, quae praeterierunt: sic Deus praescientia sua non cogit facienda, quae futura sunt. Et sicut homo quaedam quae fecit meminit, nec tamen omnia quae meminit fecit: ita Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tra bedifica nõ in arena. audiẽ
et non facẽ in arena hedificare
est. audire et face̾. in petra hedi¬
ficare ẽ nec audire nec facere
nichil hedificare ẽ. Si marena

Expanded text:
tra aedifica, noli in arena. Audire et non facere, in arena aedificare est: audire et facere, in petra aedificare est: nec audire, nec facere, nihil aedificare est. Si in arena
Abbreviated transcription (Latin):
retur que tunc est fides qnͣ expecra¬
tur in spe ꝙ in re non dum tenetur.
fidei autem robore atq certamine
in maiorib dum taxat etatib etiã
mortis fuerat suyãdus timor. qd̃ ĩ
scĩs maitirib maxime eminint ciꝰ
profc̃o cẽtaminis nulla eẽt uictoĩa
nulla gła. qr nec ip̃m omũno poss
eẽ cẽtam si post lauacrum regene
mio probaretur fides s iam neci
uõ maiori et mirabiliori gr̃a sal¬
uatoris inusus iustitie pecci pe¬
na cõuersa est. tunc enim dem ẽ¬

Expanded text:
retur, quae tunc est fides, quando exspectatur in spe, quod in re non videtur . » Fidei autem robore atque cein majoribus duntaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit: cujus profecto certaminis nulla esset victoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenermio probaretur fides, sed iam necuero maiore et mirabiliore gratia Saluatoris in usus iustitiae peccati poena conuersa est. Tunc enim d
Abbreviated transcription (Latin):
tunc enĩ mors ẽ acquisitu peccã¬
do. m̃c inplet᷑ iustitiam moriẽdo
alt̾utru apẽsecutore propoĩtur. ũ
morerẽt᷑ peccabũt aũt isti nisi
moriãturmortui sunt uli qr pocca

Expanded text:
uisita peccando, nunc inpletur iustitia moriendo. alterutrum a persecutore proponitur, ut morerentur; peccabunt autem isti, nisi moriantur. Mortui ergo sunt illi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
oundas dñe de nobi
filiis hoiim. eos in quib tib cõ¬
placuit hĩtare quos abin acces¬
sibilib prosundis secretis indi¬
cloꝵ in conpresibiliũ sapientie
tue semꝑ iustoꝵ. licet ocultoru
sine eor meritis p̃destinasti añ
mundum uocasti demundo in¬
stificasti inmundo. et magnfi¬
cas eos post mundum. sson at
om̃ib hec facis. ꝙ ad mirantur
tabesçentes om̃s sapientes t̾re
et obstupesco de altitudine diui
norem. alia incontumeliam sẽ¬
pitemam. Quos igitur elegisti
nosti. qui solus mĩas multituoi¬
nẽ stellaꝵ et oĩb eis nomina uo¬
cas. que et scripta in libro iute
qui et nequa qͣ peire possunt. Cũ
enim cadunt non colliduntur. qr
tu supponis manũ tuam. custo¬
diens omia ossa eoꝵ ut unu ex
hus non conteratur. Attnmors
ad mortem et̾nam. quoꝵ dinue¬
ratio nominũ mentoꝵ prauorũ
apud te est qui numerarene ma¬
ris dinumerasti ⁊ dimensus es
profundum abyssi.

Expanded text:
undas autem de nobis filiis hominum eos in quibus tibi complacuit habitare; quos ab inaccessibilibus profundis secretis judiciorum incomprehensibilium sapientiae tuae, semper justorum, licet occultorum, sine eorum meritis praedestinasti ante mundum, vocasti de mundo, justificasti in mundo, et magnificas eos post mundum. Non autem omnibus hoc facis, quod admirantur tabescentes omnes sapientes terraet obstupesco de altitudine divitnorem, alia in contumeliam sempiternam . Quos igitur tibi elegisti nosti, qui solus numeras multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocas ; qui etiam scripti sunt in libro vitae, qui neenim cadunt, non colliduntur, quia tu supponis manum tuam ; custodiens omnia ossa eorum, ut unum ex eis non conteratur. Attamen mors ad mortem aeternam; quorum dinumeratio nominum et meritorum pravorum apud te est, qui numerum arenae maris dinumerasti, et dimensus es profundum abyssi,
Abbreviated transcription (Latin):
dat ꝓp̃a facultate ad agẽdũ institi
am sibi nõ sufficit nisi ab illo iusti¬
ficetur ꝗ solus est iustus. Eor¬
Non sufficit abstine̾ amalo.
nisi fiat ꝙ bonum ẽ a panim est neĩni
noce̾. nisi studeas multis prodesse

Expanded text:
dat propria facultate: ad agendum autem bonum non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus justus eNon sufficit abstinere a malo, nisi fiat quod bonum est; et parum est nemini nocere, nisi studeas multis prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
qa fcũs est inpace locus eius ⁊ hĩ¬
tatio eius in syon . q̃ nos sumͦ.S
quis ydonẽ loca ista ułque sũt ĩ
locis istis sine spatiosis capacita¬
tibus ⁊ sine corporeis molibus
cogitare. Non tñ paꝵ ꝓficitursi
saĩte qcꝗd tale oculo cordis occur¬
nt. negatur. respuitur. inpbat
ut lux q̃da ĩ qͣ ista neganda. re¬
spuenda. improbanda cernũtur.
sicut potuent cogitatur. qꝙͣ siti
certacognoscitur. q amatur. ut ĩ¬
de ẜgaturatq ad intenora tenda¬
tur. quecũq penetrare meus in¬
ualida ⁊ minus ꝙͣ illa sũt pura
nequiũt. nõ sine amoris gemi¬
tu et desidemi lacrimis ĩde pellatin
et patiẽter ferat ꝙͣ diu fide mũda¬
tur atq ut illic ħĩtare ualeat scĩs¬

Expanded text:
st in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus et sine corporeis molibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrit, negatur, respuitur, improbatur: et lux quaedam in qua ista neganda, respuenda, improbanda cernuntur, sicut potuerit, cogitatur; et quam sit certa cognoscitur, et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur: quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt, pura, nequiverit; non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur; et patienter ferat quamdiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ nõ impediunt adui¬
tam efnam iustum q̃dã pecc̃a i
uenialia sine quib hec uita nõ
ducitur. Sic ad salute et̾nami
nichil prosunt impio aliq̃ bona
oꝑa sine quib difficillime uita
cuiuslibet pessimi hoĩs inueĩtũ
uerutam sic̃ in regno dei ueluo
stella astella in głia diffennt
scĩ. sic et indanpna tioe pene se¬
piteme tollerabilius erit sodome
ꝙͣ alti ciuitati. et erunt qdã du¬
plo amplius quibdã gehenne
filii. Et ita nec illiro murditio
deiuacabit ꝙ urilla impietate
dapnabili mag alius alio minꝰ¬
ne peccauẽ̾it.

Expanded text:
im non inpediunt a uita aeterna iustum quaedam peccata uenialia, sine quibus haec uita non ducitur, sic ad salutem aeternam nihil prosunt impio aliqua bona opera, sine quibus difficillime uita cuiuslibet pessimi hominis inuenitur. uerum tamen sicut in regno dei uelut stella ab stella in gloria differunt sancti, sic et in damnatione poenae sempiternae tolerabilius erit Sodomae quam alteri ciuitati et erunt quidam duplo amplius quibusdam gehennae filii. ita nec illud in iudicio dei uaeabit, quod in ipsa impietate damnabili magis alius alio minusue peccauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
stiuit ad et̾nã hĩtatioem dei. uita ɨ¬
oĩs hoĩs in felix. ⁊ mors ẽ potius ap¬
pellada ꝙ̃ uita. Qͥsqͥs ergo habitat᷑
adeo. ne ira dei maneat suꝑ eum
ab hoc corpore. ab hoc tẽplo. ab hac i¬
ciuitate non erit alienus. Sĩs ãt
non renatus alienus est.

Expanded text:
ur ad aeternam habitationem dei, uita hominis omnis infelix et mors est potius appellanda quam uita. quisquis ergo habitabitur deo, ne ira dei maneat super eum, ab hoc corpore, ab hoc templo, ab hac natiuitate non erit alienus. omnis autem non renatus alienus est.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligetu ẽ primu eni fecit
illum pec̃cni dum in camaiͣ illu
uoluit ut ꝙͣ sors nõ tãgebat. de
illum pro pectis. fecit illum pece
hostia eni in lege pro pectis obła¬
ta pecc̃m nostru curabatur. nõ

Expanded text:
intellegendum est. primum enim fecit illum peccatum, dum incarnari illum uoluit, ut quem sors non tangebat, de illum pro peccatis, fecit illum peccatum. hostia enim in lege pro peccatis oblata peccatum nuncupabatur. Non