comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ gertrudis. De uͦ eodem qͦ eccł̃ia edificata fu¬
erat. ⁊ lectum fus cũ honore ibidẽ portatũ ipsa
nocte om̃s sorores in eadẽ eccl̃ia cũ sũma reueren¬
tia sollemnitates uigłiasꝙ habuert̃. finitis aũ
matutinis ⁊ oꝑe cli completo. ⁊ extinctis luicerniᷤᷤ
quatuor quȩ in eodẽ oratorio semꝑ ardere sole¬
bant: mane facto cum ⁊ ipse sorores ad orationẽ
in eandẽ eccł̃iam intrassent. uider̃t õs lucernaᷤᷤ
ardentes. quas antea extinctas dimiserunt. Un

Expanded text:
sanctae Geretrudis. Die vero eadem, qua ecclesia aedificata fusanctae Geretrudis. Die vero eadem, qua ecclesia aedificata fuerat, et lectum fuisset cum honore ibidem portatum, ipsa autem nocte omnes sorores in eadem aeclesia cum reverentia sollemnitatis vigilias habuerunt. Finito autem matutino et opere Dei completo et extinctis lucernis 7, quae semper in eodem oraturio ardere solebant, mane autem facto, cum et ipse sorores ad orationem in eandem ecclesiam intrassent, et viderunt omnes lucernas ardentes, que ante extinctas demiserun
Abbreviated transcription (Latin):
Cũꝙ cuncta congregatio in horã terciã ad opꝰ
diuinũ consisteret: ⁊ oꝑe dĩ cõpleto suꝑuenien
te puella q̃ fuerat infirma. tuleit̃ eã sorores
⁊ ad duxenint ad lestulũ uͥ iussa fuerat ambulare.
Cũꝙ semoratione dño substrauiss.⁊ ad lectum
inclinass. statim aꝑtist̃ ocłi eus. ⁊ totũ corpus
qd ante uulneratũ erat ita repente sanatũ est.
ac si unquã uuuilneris nicħ habuiss. Iua autẽ
deo grãs agebat: ⁊ gaudio magno repleta ẽ. ⁊ cũ
exultatione reu̾tebat᷑ ad suos parentes. his ita
gestis. accidit ut p̃dicta ut p̃dicta abbatissa
neptis beate gertrudis uirginis xp̃i de hac luce
migraret: quȩ post ipsã gub̾natrix extiterat in¬
niualensi monast̾io. Tunc cuncta familia una¬
nimit᷑ unã puellã ex nobili genere ortã sibiele¬
gert̃ abbatissam cui nom̃erat agnes. que ⁊ ipsa
similit̃ nutͥta fuerat a beata gertrude. Ipsa aũ
postea eclificauit eccłiam in honore uͥginis xp̃i

Expanded text:
gatio in horam tertiam ad opus divinum consisterent, et opere Dei completo, superveniente autem puella, quae fuerat infirma, tuleruntque eam sorores et adduxerunt ad lectulum, ubi iussa fuerat ambulare. Cumque se in oratione Domino substravisset et ad lectulum inclinasset, statim aperti sunt oculi eius, et totum corpus, que ante vulnerata fuerat, ita repente sanata est, acsi umquam vulneris nihil habuisset. Illa autem Domino gratias agebat et gaudio magno repleta est et exultatione revertebat ad suos parentes. 6. His ita gestis, contigit, ut predicta abbatissa, nepta beate Geretrude de hac luce migrasset, que post ipsam gubernatrix extiterat Nivialense monasterio. Tunc cuncta familia unianimiter omnes unam puellam ex nobile genere ortam sibi elegerunt abbatissam, cui nomen erat Agnes, qui et ipsa similiter nutrita fuerat a beata Geretrude. Ipsa autem postea edificavit eclesiam in honore virginis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suã. Qm̃ satis longũ ẽ totũ ꝑ ordinẽ enu
merando ꝑstringere. quanta beneficia facit ds̃¬
gientib. ⁊ causam salutis abea postulantib:
cũ ad iutorio dñi om̃s inde incolumes reu̾tun¬
tur. qui nom̃ euis cũ fide inuocant:. de qͣcũq
tͥbulatione opp̃ssi fuerint. statim eis angłs dnĩ
sũq du teneret᷑ in uincłis. uolentes eũ in capti¬
uitatẽ extra patͥam ueniindare: tunc subito
puer rememorans cũ fidutia nom̃ scẽ gertrudis.
dep̃catus ẽ eam ut sibi auxiliũ impenderet Sta¬
timq cecider̃t uincła de manib eius qͥb fuerat
colligatus: ⁊ cepit currere ut se liberaret. Illi
aũ uiri qui eũ tunc habuer̃t. similit̃ ceꝑunt
currere pt ipsũ ut eũ comp̃henderent. ⁊ ñ po¬
tuerunt: sicq liberatus ẽ ꝑuer de manibus
dis. Iterũ aũ postea alio temꝑedũ uir qͥdã
in magnis criminib inuentus fuiss. ita ut
dñs eiꝰ iussiss eum tenere ⁊ in uincłis con¬

Expanded text:
domum suam. Quoniam satis longum est per ordinem totum enumerando perstringere, quanta fecisset gientibus et causam salutis ab ea postulantibus, cum adiutorio Domini omnes inde incolumes revertebantur; qui nomen eius cum fide invocantes, de quacumque tribulatione obpressi fuissent, statim eis angelus Domini cumque diu teneretur in vinculis, volentes eum in captivitatem extra patriam venumdare, tunc subito puer rememorans cum fiducia nomen sanctae Geretrude deprecatusque eam, ut sibi auxilium inpendisset, statim ceciderunt vincula de manibus eius, quibus fuerat colligatus, et coepit currere, ut se liberaret. Illi autem viri, qui eum vinctum habuerunt, similiter ceperunt currere post ipsum, ut eum conprehenderent, et non potuerunt. Sicque liberatus est puer de manu 9. Iterum autem postea alio tempore dum vir quidam in magnis criminibus inventus fuit, ita ut dominus eius iuberet eum tenere et in vinculis con
Abbreviated transcription (Latin):
dam puella in regione eadẽ. quã grauissima egͥ¬
tudo depresserat. ut. nulłꝰ eã medicꝰ ꝑannos plu¬
rimos sanare potiuss: ⁊ ad extremũ ocłoꝵ suoꝵ
lumen amisit. ⁊ cȩca effecta ẽ. Tunc parentes
puelle tulerunt eã. ⁊ secũ duxert̃ ad monast̾iũ
niuella: ut saltẽ ibi inuenirent aliqͦs medicos
qui eã potuissent curare. Tc̃ in ip̃a nocte apparuit
ei scã gertrudis ꝑuisum: ⁊ dixit ad eã. Puella
gertrudis requiescere solebat: ibi acceptura es sa¬
nitatẽ de omĩ t̃bulatione quã in corꝑetuo ꝑat̾is.
Ipsa aũ puella ꝓpt̾ grauitudinẽ infirmitatis¬

Expanded text:
dam puella in regione eadem, quam gravissima egritudo depresserat, et nullus eam medicus per annos plurimos sanare potuisset, et ad extremum oculorum suorum lumen amisit et ceca efficitur. Tunc parentes illius puelle tulerunt eam et secum duxerunt ad monasterium Nivialae, ut saltim ibi invenirent aliquos medicos, qui eam curare potuissent. Tunc in ipsa nocte aparuit ei sancta Geretrudis per visum et dixit ad eam: 'Puella,Geretrudis requiescere solebat. Ibi acceptura eris sanitatem de omni tribulatione, que in corpore tuo pateris'. Ipsa autem puella propter gravitudine
Abbreviated transcription (Latin):
chum sine testimonio uł concessione abb̃is in ex-¬
cłia aliqua teneat: uł ad aliquẽ ꝓmoueat honorẽ.¬
Hanc gͦ scriptoꝵ nroꝵ paginam. om̃i in futuro
tẽpore ab omĩb eꝑis firmam statiumꝰ illibatã¬
ꝙ seruari: ut ⁊ sue eccł̃ie iuuante dño tantum¬
mͦ sint iure contenti: ⁊ monast̾ia eccl̃iasticis con-¬
ditionib seu angariis. uł quiblibet obsequiis
scłarib nullomͦ subiaceant: nullis canonicis
iuris deseruiant: s remotis uexationib. ac cũ¬
ctis grauaminib diuinum opus cũ summa
animi deuotione ꝑficiant. Iniuersi ep̃i res¬
ꝯ ibertati monachoꝵ congaudemus: ⁊ nc̃
que de his statuit beatitudo uestra firmamꝰ.¬
crucẽ signa que fiebant. solem obscuratũ. ⁊ pe¬

Expanded text:
chum sine testimonio vel concessione abbatis sui in eccchum sine testimonio vel concessione abbatis sui in ecclesia aliqua teneat, vel ad aliquem promoveat orHanc ergo scriptorum nostrorum paginam omni in futuro tempore ab omnibus ępiscopis firmam statuimus illibatamque servari, et ut suę ęcclesię, iuvante Domino, tantummodo sint iure contenti, et monasteria ecclesiasticis condicionibus seu angariis vel quibuslibet obsequiis sęcularibus nullo modo subiciant, nullis canonicis iuribus deserviant, sed, remotis vexationibus, a cunctis gravaminibus divinum opus cum summa animi devotione perficiant. Universi ępiscopi resLibertati monachorum gaudemus et quę nunc de his statuit beatitudo vestra firmam signa que fiebant, solem obscuratum et te
Abbreviated transcription (Latin):
monachi ñ debeant. Descͥptiones qͦ rerũ aut car¬
taꝵ monast̾ii ab ep̃o eccł̃iasticas fieri omĩno nega¬
mus. S si quando res exigit. abbas loci cum aliis
abbatib causas rerũ inuentaꝵ faciat. ⁊ eoꝵ consi¬
lio siue iudicio finiat᷑. Obeunte ꝙͦ abbate. ep̃s
indeseribendis p̃uidendisq reb monafti adqͥsi¬
tis. uł datis adqͥrendisue nullatenꝰ se ꝑmisceat.¬
Alissas qͦ publicas ab eo incenobio fieri omnimo¬
do ꝓhibemus. ne in seruoꝵ di recessib ⁊ eoꝵ recep¬
taculis. ulla popularis p̃beatur occasio conuentꝰ: uel
mulierũ fiat nouus introitus. qd̵ omĩno ñ expedit
animab eoꝵ. Nec audeat ibi cathedram collocareꝰ
uł quãlibet potestatẽ habere imꝑandi. nec aliꝙͣ
ordinationẽ quãuis leuissimã faciendi. nͥ ab abb̃e
loci fuerit rogatus: quatinus monachi semꝑ ma-¬
neant in abbatũ suoꝵ potestate: nullusꝙ mona¬

Expanded text:
monachos non debeant. Descriptiones quoque rerum aut carmonachos non debeant. Descriptiones quoque rerum aut cartarum monasterii ab ępiscopo ęcclesiasticas fieri omnino denegamus. Sed si quando res exigit, abbas loci cum aliis fratribus causas rerum inventarum faciat, et eorum consilio sive iudicio finiat. Obeunte quoque abbate, ępiscopus in describendis previdendisque rebus monasterii acquisitis || vel datis vel acquirendis nullpublicas ab eo in coenobio fieri omnimodo prohibemus, ne in servorum Dei recessibus et eorum receptaculis ulla popularis praebeatur occasio conventus, vel mulierum fiat novus introitus, quod omnino non expedit animabus eorum. Nec audeat ibi cathedram collocare vel quamlibet potestatem habere imperandi, nec aliquam ordinationem quamvis levissimam floci fuerit rogatus, quatenus monachi semper maneant in abbatum suorum potestate nullusque mona
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾i̾oꝵ. uł de cellis uł de uillis que ad ea ꝑ¬
tinent. quocũꝙ modo. qualibet excusatione mi¬
nuere. uł dolos uł immissiones aliquas facere.
suaꝵ ecłiaꝵ ⁊ monast̾ioꝵ euenerit. ⁊ pacifice ñ
potuerit ordinari: apud elestos abbates ⁊ alios ꝑa¬
tres tim̃tes dm. sine uoluntara dilatione mediis
sacroscis eugłiis finiat᷑. Defunsto uͦ abbe cuiusq̃
one quẽ s ꝓpͥa uoluntate concors frm̃ societas elege¬
nt ordinet᷑. ⁊ qui elestꝰ fuerit. sine dolo uł uena¬
litate aliqua ordinẽt᷑. Qd̾ si aptã int̃ seꝑsonã rn¬
uenire nequeunt: sollerter sͥ de aliis monast̾iis si¬
militer eligant ordinandũ. Neq constituto alb̃i
quẽꝙꝑ ꝑsona qualibet occasione p̃ponat᷑ nͥ forte
extantib qd̾ absit criminib. que sacri canones
punire monstrant᷑. Parit̃ aũ custodiendũ ẽ: ut
inuito abbate ad ordinanda alia monastia. aut
ad ordines sacros. uł clericatꝰ officiũ tolli ex inde

Expanded text:
Monasteriorum, vel de Cellis, vel villis quæ ad ea pertinent, quocunuere, nec dolos vel immissiones aliquas facere, sive Ecclesiae et monasterii evenerit et pacifice non potuerit ordinari, apud electos abbates et alios Patres tementes Deum, sine voluntaria dilatione, mediis sacrosanctis Evangeliis, finiantur. Defuncto vero abbate, one quem sibi propria voluntate concors fratrum societas elegerit, et qui electus fuerit sine dolo vel venalitate aliqua ordinetur. Quod si aptam inter se personam invenire nequeunt, sollerter sibi de aliis monasteriis similiter eligant ordinandum. Nęque constituto abbati quęcumque persona qualibet occasione preponatur, nisi forte extantibus, quod absit, criminibus que sacri canones punire monstrant. Pariter autem custodiendum est ut invito abbate ad ordinanda alia monasteria aut ad ordines sacros vel clericatus officium tolli exinde
Abbreviated transcription (Latin):
nis xp̃i in niuello monastio ignẽ exortũ fuisse as¬
serunt: uͥ ipsa p̃fuit scã gertrudis uͥgo xp̃i qͣndu
uiuens fuit in corꝑe. In tantũ aũ ut dicunt eru¬
pit flamina uehemens: u t nullus monachoꝵ uł
uirginũ. seu uiroꝵ ibidem concurrentiũ. ibi ullã
spem haberent ad liberandũ monast̾iũ de incen-¬
dio. Ipsȩ aũ dĩ ancille quȩ ibidem congregate fue¬
rant: foras murũ extra monast̾iũ ad uicina loca
confugerunt. Cunc uir unꝰ cui cura monasterii
cõmendata fuit regere. repente eleuans oclos suos.
uidit scãm gertrudẽ stantẽ insũmitate refectorii.
in ipsaspecie uł habitu quo adiuxit: ⁊ cum ipso
uelamine qͦ erat cooꝑta sẽꝑ. iactabat flammã de
domo. Ille aũ uir de tanta uisione ñ ꝑt̾ritus. s gau¬
dio magno repletus: suos socios hortabat᷑ ut con¬
stanter agerent. Ipse aũ cursu concito ascendens
ut uideret exitũ rei: tum mirũ in modũ subito
uider̃t liberatum monasteriũ de incendio.¬

Expanded text:
fuisse adserunt, ubi ipsa praefuit sancta Geretrudis, adhuc vivens in corpore. In tantum autem, ut dicunt, erupuit flamma vehemens, ut nullus monachorum vel virginum seu virorum ibidem concurrentium nullam spem haberent ad liberandum monasterium de incendio. Ipse autem ancillae Dei, quae ibidem congregate fuerant, foras murum extra monasterium ad vicina loca confugerunt. Tunc vir unus, cui cura monasterii commendata fuerit regere, repente elevans oculos suos, viditque sanctam Geretrudem stantem in summitate refectorii in ipsa specie vel habitu, qua ipsa fuit, et cum ipso velamine, qua erat cooperta, semper iactabat flammam de domo. Ille autem vir tante visione non perterritus, sed gaudio magno repletus, suos sotios ortabatur, ut constanter agerent. Ipse autem cursu concito ascendens sursum, ut videret exitum rei. Tunc mirum in modum cumsubito viderunt liberatum monasterium in i
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃iȩ preuidimꝯ cõmittendã. Quã tuȩ
eccłȩ aggregari uniriq necesse ẽ. quatinꝰ
utraꝵq ȩccłiaꝵ sacerdos recte xp̃o aduitore
possis existere: & q̃q tͥ de eius patrimonio
uł cleri ordinatione seu ꝓmotione uigilan¬
ti ac canonica uisa fuerint cura disponere.
qͥppe ut pontifex ꝓpͥus. liberã habebis ex

Expanded text:
ecclesiae providimus committendam, quam tuae ecclesiae providimus committendam, quam tuae ecclesiae aggregari unirique necesse est, quatenus utrarumque ecclesiarum sacerdos recte Christo adjutore possis exsistere, quaeque tibi de ejus patrimonio, vel cleri ordinatione seu promotione vigilanti ac canonica visa fuerint cura disponere, quippe ut pontifex proprius liberam habeas ex
Abbreviated transcription (Latin):
missione licentiã. Ubi uͦ commodus atq u¬
tilius ẽẽ ꝑspexeris habitatoꝰ. ita sane ita uti
alterã ȩccłiam aqua corporalit̾ adp̃sens absẽs
es. sollicita ꝓuidentiq cura disponas: qͣtinus
diuina illic mist̾ia sollem niter auxiliante.
dño pagantur. fraternitas gͦ tua tanto in
ad hortatione lucrandiꝙ animab sollicitiori
cura semꝑ inuigilet: quanto se unitaꝵ ec¬
cłaꝵ gub̃nationis onera suscepisse cognoscit.
pietas diuersaꝵ ciuitatũ ita peccatis faci¬
entib desolauit eccłias. ut reparandi eas
spes nulla ppło deficiente remanserit: ma¬
iori ualde cura constringim̃. ne defunctiᷤ
eaꝵ sac̾dotib. reliquie plebis nullo pasto¬
ris moderamine gub̃nante. ꝑ inuia fidei
hostis callidi rapiant᷑ qd̃ absit inuidia.
Hiuꝰ gͦ rei sollicitudine mandaremꝰ pon¬
tificib gub̃nandas. ĩdeoq fr̃nitati tuȩ. cu¬
ram gub̃nationẽq trium tabernensiũ

Expanded text:
rmissione licentiam. Ubi vero commodius aut urmissione licentiam. Ubi vero commodius aut utilius esse prospexeris, habitato: ita sane ut alteram Ecclesiam, a qua corporaliter ad praesens absens es, sollicita providentique cura disponas, quatenus divina illic mysteria solemniter, auxiliante Domino, peragantur. Fraternitas ergo tua tanto in adhortationibus lucrandisque animabus sollicitiore cura semper invigilet, quanto se unitarum Ecclesiarum gubernationis onera suscepisse cognoscit.pietas diversarum civitatum ita peccatis facientibus desolavit ecclesias, ut reparandi eas spes nulla populo deficiente remanserit, majori valde cura constringimur, ne defunctis earum sacerdotibus reliquiae plebis nullo pastoris moderamine gubernatae per invia fidei hostis callidi rapiantur quod absit insidiis. Hujus ergo rei sollicitudine saepe cotificibus gubernandas. Ideoque fraternitati tuae curam gubernationemque Triumtabernensium
Abbreviated transcription (Latin):
eiq competenti tua ꝓuisione disponere: qͣtinꝰ
deinceps qd̾ ꝑire nuncusq potuit. pauꝑum
eccłiȩ tuȩ utilitatib cleriq ꝓficiat. Itẽ bene¬
nato ep̃o. Et tẽporis qualitas ⁊ uicinitas nos lo¬
coꝵ inuitat: ut ad cumanã atq misenatiam
uenirẽ debeamus eccł̃ias: qm̃ he ñ longe a se
itineris int̾uallo seiuncte sunt. nec peccatis
facientib tanta ppłimultitudo ẽ. ut singulos
sicut olim fuit habere debeant sacerdotes:
Quia gͥ cumani castri sacerdos cursum uitȩ
huius expleuit: utrasq noseccłas presentis
auctoritatis pagina unisse. ⁊ tuȩ diocesi com¬
misisse cognosce. Apriũq utraꝵq eccl̃iaꝵ sci¬
to de eẽpontificem: & queq de eaꝵ tͥ patͥmo¬
nio. uł cleri ordinatione ꝓmotioneue. iuxta
canonũ statuta uisa fuerint. ordinare atq
disponere habebis ut ꝓpͥus reuera sacerdos
liberam ex nr̃ȩ auctoritatis consensu atq ꝑ-¬

Expanded text:
eique competentia tua provisione disponere, quatenus eique competentia tua provisione disponere, quatenus deinceps quod perire nuncusque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus clerique proficiat. » Item Benenato episcopo: « Et temporis qualitas, et vicinitas nos locorum invitat, ut Cumanam atque Misenatium unire debeamus Ecclesias: quoniam hae non longo a se itineris intervallo sejunctae 92 sunt; nec, peccatis facientibus, tanta populi multitudo est, ut singulos, sicut olim fuit, habere debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerdos vitae hujus cursum explevit, utrasque nos Ecclesias praesentis auctoritatis pagina unisse tibique commisisse cognosce, propriumque utrarumque Ecclesiarum scito te esse pontificem; et nio vel cleri ordinatione promotioneve juxta canonum statuta visa fuerint ordinare atque disponere, habebis, ut proprius revera sacerdos, liberam ex nostrae auctoritatis consensu atque pe
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta beati petri apłi limina cũ eius ad utorio
melius potestis. Si uͦ ñ placet felicit̃ state: ⁊ ꝓ
nobis infelicib exorate. Int̾ea gregorius locis
munttis ep̃is constitutis. dissipatas ecelias ad¬
unabat. Quaꝑpt̃ bagaude formiensi ep̃o scri¬
bit dicens. Et temporis necessitas nos purget. et
salubri ac ꝓuida debeamus dispositione succur¬
rere. Et ideo qm̃ ȩccłiam minternensem funditꝰ
tã cleri qͣ ꝑlebis destitutã desolatione cognoui¬
mus: tuamq ꝓ ea petimus deuotionẽ quatinꝰ
formiane ȩccłiȩ in qua corpus beati herasmi
gi debeat piam ẽẽ hanc iustissimã preuidenteᷤᷤ
necessarium duximꝰ consulentes tã desolatio¬
moderno uire pͥuilegioq potuit potestue qͣui¬
bet ratione cõpetere ad tuȩ eccliȩ us potestatẽ¬
ꝙ hac precepti nr̃i auctoritate migrare᷑ ut a
p̃senti tẽpore sicuti de ꝓpͥa eccła debeas cogitare.

Expanded text:
juxta beati Petri apostoli limina, cum ejus adjutorio juxta beati Petri apostoli limina, cum ejus adjutorio melius potestis. Si vero non placet, feliciter state, et pro nobis infelicibus exorate. » 14. Interea Gregorius locis munitis, episcopis constitutis, dissipatas Ecclesias adunabat. Quapropter Bacaudae, Formiensi episcopo, scribit, dicens: « Et temporis necesiis salubri ac provida debeamus dispositione succurrere. Et ideo quoniam Ecclesiam Minturnensem funditus tam cleri quam plebis destitutam desolatione cognovimus, tuamque pro ea petitionem, quatenus Formianae Ecclesiae in qua corpus beati Erasmi mgi debeat, piam esse ac justissimam providentes, necessarium duximus, consulentes tam desolatiojure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus potestatemque hac praecepti nostri auctoritate migrare, ut a praesenti tempore sicuti de propria Ecclesia debeas cogitare,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem gregorius prudent̃ cognoscens. tõtũ
corpus eccłiȩ tam ꝑ bonos ep̃os felicit̃ stare. ꝙͣ
ꝑ malos infelicit̾ cadere: ñ solum diuersaꝵ
gentium diu̾si ordinis clericos. uerũ &̃ uacan¬
des ep̃os. in suȩ diocesis episcopio inuitauit.
Unde sebastiano syrmensi ep̃o int̃ cet̾a scribit
dicens. Debitum salutationis alloqͥũ soluens.
indico qd̾ ad me bonefacio defensore refexente
stasius patriarcha. in una suaꝵ ciuitatũ regẽ¬
dam uobis eccłiam cõmittere uoluit. ⁊ consenti¬
re noluistis. Quẽ sensum atq sapientiã ur̃am
ualde ego libenter amplexuis laudaui uehem̃¬
ter: ⁊ uos felicẽ me infelicem ẽẽ deputaui: qͥ tali
hoc tẽpore regimen ȩccłȩ susciꝑe consensi. Si
tire decreuit: peto ut amori meo aliũ minime
p̃ponatis. Sunt enĩ insicilia insula eccłie uacã¬
tes epĩs: ⁊ si uob̃ placet auctore dõ eccl̃iã regere:

Expanded text:
quidem Gregorius, prudenter cognoscens totum quidem Gregorius, prudenter cognoscens totum corpus Ecclesiae tam per bonos episcopos feliciter stare, quam per malos infeliciter cadere: non solum diversarum gentium diversi ordinis clericos, verum etiam vacantes episcopos, in suae dioeceseos episcopatus invitabat. Unde Sebastiano Sirmiensi episcopo inter caetera scribit, dicens: « Debitum salutationis alloquium solvens, indico quod ad me, Bonifacio der domnus Anastasius patriarcha in una suarum civitatum regendam vobis Ecclesiam committere voluit, et consentire noluistis. Quem sensum, ac sapientiam vestram valde ego libenter amplexus sum, laudavi vehementer, et vos felices, me infelicem esse deputavi, qui hoc tali tempore regimen Ecclesiae suscipere consensi. Si tire decreverit; peto ut amori meo alium minime praeponatis. Sunt enim in Sicilia insula Ecclesiae vacantes episcopis: et si vobis placet, auctore Deo, Ecclesiam regere,
Abbreviated transcription (Latin):
ab omĩb memorat᷑. sollicitũ ẽẽ nouimuᷤᷤ.
s qualis sit int̾uis omĩno nescimꝰ. Ideoq
fiatnitas tua una cũ fr̃e ⁊ coep̃o nr̃õ arme-
nio supra scͥꝑta ȩccłiȩ anachonitane uisitatore.
illuc festinet accedere: ⁊ diligent̃ de iuta ac mori¬
qd̾ eos ad hoc officiũ uetet accedere. parit̾ etiam
requirendũ ẽ. si hoc qͦd de prefato archidia cono
dictum ẽ. quia nunquã amicus domũ eiꝰ in¬
gressus ẽ. ita se ueritas habeat: ⁊ utrũ ex necessi¬
tate an ex tenacia talis sit: aut si ita senex ẽ. ut ad
regendũ non possit assurgere: uł si tactis sacro¬
prebuit. nũꝙͣ se ad ep̃atum accedere. S ⁊ de rusti¬
co diacono quantos psalmos minus tenet scrutan.¬
dum ẽ: florentino aũdiacono rauennati si nul¬
lum sicut diximus crimen ẽ qd̃ obsistat. apud
ep̃m eius agi necesse ẽ. ut eidebeat cessionem
concedere. Non tñ ex nr̃o mandato uł dicto: ne

Expanded text:
ab omnibus memoratur, sollicitum esse novimus, ab omnibus memoratur, sollicitum esse novimus, sed qualis sit interius, omnino nescimus. Ideoque franio suprascriptae Anconitanae Ecclesiae visitatore illuc festinet accedere, et diligenter de vita ac moriquod eos ad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum est si hoc, quod de praefato archidiacono dictum est quia nunquam amicus domum ejus ingressus est, ita se veritas habeat: et utrum ex necessitate, an ex tenacia talis sit: 91 aut si ita senex est, ut ad regendum non possit assurgere: vel si tactis sacropraebuit nunquam se ad episcopatum accedere. Sed et de Rustico, diacono, quantos psalmos minus teneat, scrutandum est. Florentio autem, diacono Ravennati, si nullum, sicut diximus, crimen est quod obsistat, apud episcopum ejus agi necesse est ut ei debeat cessionem concedere: non tamen ex nostro mandato vel dicto, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cellentia ur̃a sciat ẽẽ difficile: qͥa ꝑsonaꝵ
nos necessitas. ad ordinanda alia loca pa¬
storib destituta ñ leuis angustat. S ed
qͥa necessitate ordinandaꝵ se angustatũ me-¬
minit ꝑsonaꝵ: ne indiscusse quẽquam ꝓ
eoꝵ ordinatio qͥ ad ep̃atũ eligunt᷑. ualeat
ꝓuenire.: uigilanti de eoꝵ ꝑsonis ẽ sollicitu¬
dine requirendũ. Indicatũ siqͥdem nob̃ ẽ. flo¬
rentinũ archidiaconẽ eccl̃ȩ anachonitane.
qͥ ad ep̃atũ electus fuerat. scͥpture quidẽ sacre
scientiam habere: s ita iã etatis ẽẽ senio confra-¬
ctum ut ad regiminis officiũ non possit assur¬
gere. Adicientes cẽ ita illũ tenacẽ existere: ut
indomo eius amicus ad caritatẽ nũꝙͣ intro¬
eat. Rusticus aũdiaconus eiusdẽ eccł̃ie qui
similiter electus fuerat. iugilans qͥdẽ homo
dr: s quantũ asserit᷑ psalmos ignorat. florẽ¬
tinũ uͦ diaconẽ ȩccliȩ rauennatis. qui electꝰ

Expanded text:
cellentia vestra sciat esse difficile: quia personarum cellentia vestra sciat esse difficile: quia personarum nos necessitas, ad ordinanda alia loca pastoribus destituta, non levis angustat. » Sed quia necessitate ordinandarum se angustatum meminit personarum: ne indiscusse quemquam preorum ordinatio, qui ad episcopatum eliguntur, valeat provenire, vigilanti de eorum personis est sollicitudine requirendum. Indicatum siquidem nobis est Florentium, archidiaconum Eccl fuerat electus, Scripturae quidem sacrae scientiam habere; sed ita aetatis esse senio jam confractum, ut ad regiminis officium non possit assurgere. Addentes etiam ita illum tenacem existere, ut domum ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Rusticus autem, diaconus ejusdem Ecclesiae, qui similiter electus fuerat, vigilans quidem homo dicitur, sed quantum asseritur, Psalmos ignorat. Florentinum vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscũ ẽ: ⁊ qm̃ pastorẽ querentib his
hylariter studete: quia omĩpotentem¬
diligitur ad hoc uocat᷑ ut crescat. Itẽ
passiuo ep̃o. Bene nouit fr̃nitas urã
quã longo tẽpore aprutiũ pastorali sit
sollicitudine destitutũ. Ubi diu quesi¬
uimus qui ordinari debuiss: ⁊ nequaꝙͣ
potiumus inuenire. S quia importunꝰ
mͥ in morib sius. in psalmodie studio. in
amore orationis ualde laudat᷑: ⁊ religio¬
sam uitam omĩmodo agere dr: hunc uo-¬
lumus ut fãnitas ura ad se faciat uenire:
⁊ de anima sua admoneat: quatinꝰ in boni
studiis crescat. Et si nulla crimina ei q̃
ꝑ legis sacre regłam morte multata st̃
obiuant: tunc ortandus ẽ. ut uł monachꝰ
uł a uob̃ subdiaconꝰ fiat: ⁊ post aliqͣntũ
temporis si deo placuerit.iꝑse ad pastora¬
lem curã debeat ꝓmoueri. Itẽ uenetio
patͥcio panormitano. petenti sibi quẽdã
dicens. hunc prb̃m dare omĩno nobis ex¬

Expanded text:
vobiscum est. Et quoniam pastorem quaerentibus, is vobiscum est. Et quoniam pastorem quaerentibus, is hilariter studete: quia sidiligitur, ad hoc vocatur ut crescat. » Item Passivo episcopo: « Bene novit fraternitas vestra quam longo tempore Aprutium pastorali sit sollicitudine destitutum. Ubi diu quaesivimus quis ordinari, debuisset, et nequaquam potuimus invenire. Sed quia Opportunus mihi in moribus suis, in psalmodiae studio, in amore orationis valde laudatus, religiosam vitam omni modo agere dicitur: hunc volumus ut fraternitas vestra ad se faciat venire, et de anima sua admoneat, quatenus in bonis studiis crescat. Et si nulla ei crimina, quae per legis sacrae regulam morte mulctata sunt, obviant, tunc hortandus est ut vel monachus, vel a nobis subdiaconus fiat: et post aliquantum temporis, si Deo placuerit, ipse ad pastoralem curam debeat promoveri. » Item Venantio, patricio Panormitano, petenti sibi quemdam dicens: « Hunc presbyterum dare omnino nobis ex
Abbreviated transcription (Latin):
dem credo: qd traianũ prb̃m maxima pars
eligat. Qui ut d̾r bonem̃tis ẽ. s quantũ
suspicor ad regendũ locũ illũ idoneus ñ ẽ.
Tam̃ si melior inueniri ñ ualet. ⁊ ipse nul¬
lis criminib tenet᷑ in uolutꝰ: conscendi
ad eũ nimia cogente necessitate potest. Si
aũ mea uoluntas ad hanc electionẽ querit᷑:
tͥ secrete indico qd̾ uolo. Quia nullus mͥ in
eadem eccłia post domnũ maximianũ tam
dignꝰ uidet᷑ quã ioħes archidiaconꝰ catinẽ¬
sis eccłie: ⁊ qui si fieri potest ut eligat᷑. cre¬
do qd̾ apta ualde ꝑsona inueniat᷑:. s ipse ꝙͦ
pͥus de criminib quȩ impedire posst̃. ate
secretius inqͥrendꝰ ẽ. A quib siliber inuen¬
tus fuerit: eligi iure potest. Qd̃ si factum
debebit: ut liber ad ordinandũ ualeat in
electum ẽẽ cognoscas. Quẽ quia huc scͥpsimꝰ
debere transmitti. cont̾stari de eiꝰ absentia
ñdebetis: qͥa nec abscedere credit᷑ qͥ m̃te

Expanded text:
idem credo quod Trajanum, presbyterum, maxima pars idem credo quod Trajanum, presbyterum, maxima pars eligat, qui, ut dicitur, bonae mentis est; sed, quantum suspicor, ad regendum locum illum idoneus non est. Tamen si melior inveniri non valet, et ipse nullis criminibus tenetur involutus, condescendi ad eum, cogente nimia necessitate, potest. Si autem mea voluntas ad hanc electionem quaeritur, tibi secreto indico quod volo: quia nullus mihi in eadem Ecclesia, post Domnum Maximianum, tam dignus videtur, quam Joannes, archidiaconus Catanensis Ecclesiae. Qui, si fieri potest ut eligatur, credo quod apta valde persona inveniatur. Sed ipse quoque prius de criminibus, quae impedire possunt, a te secreto requirendus est: a quibus si liber inventus fuerit, eligi jure potest. Quod si actum debebit, ut liber ad ordinandum valeat invelectum esse cognoscas. Quem quia huc scripsimus debere transmitti, contristari de ejus absentia non debetis, quia nec abscedere creditur, qui mente
Abbreviated transcription (Latin):
contra eum animus tuus exasꝑet. Si uͦ aliqͣ
culpa ẽ: suis nobis hoc epłis frat̃nitas tua
ut scire possimus insinuet. Quanta curiosi¬
tate gregoris. idoneos qͦsq ad regĩmen destitu¬
taꝵ quesierit plebium breuit̃ indicabo: ut
tantus uir ñ solum doctrinis. quin ⁊ oꝑibus
uerus pat̃familias fuisse gregis dñici ꝓbabili¬
siracusano. felix uir clarissimꝰ p̃sentiũ lator.
gnus appareat. Hunc gͦ fratnitas tua corã se
deduci faciat: eumq sicut certꝰ sũ ꝓpt̾ ani¬
me ꝑicłm diligenter examinet. Quem si
ad nos studeat destinare: ut eũ dño disponẽ¬
ctionis tue epłas de domini maximiani
obitu: mense nouembrio suscepi. Et qͥdem
ille ad premia desid̾ata ꝑuenit.: s infelix
ppłs siracusane ciuitatis lugẽdꝰ ẽ. qͦ ꝑastorẽ
talem diu habere ñ meruit. Proinde dile.¬
ctio tua sollicitudinẽ gerat. ut in eadem
eccłia talis debeat ad ordinandũ eligi. qui

Expanded text:
contra ipsum animum tuum exasperet. Si vero aliqua contra ipsum animum tuum exasperet. Si vero aliqua culpa est, suis nobis hoc epistolis fraternitas tua, ut scire possimus, insinuet. » 12. Quanta curiositate Gregorius idoneos quosque ad regimen destitutarum quaesierit plebium, breviter indicabo: ut tantus vir non solum doctrinis, quin et operibus verus paterfamilias fuisse gregis Dominici probabiliSyracusano. Felix vir consularis, praesentium lator, gnus adeduci faciat: eumque sicut certus sum, propter animae periculum diligenter examinet. Quem si ad nos studeat destinare, ut eum, Domino disponenctionis tuae epistolas de Domni Maximiani obitu, mense Novembri suscepi. Et quidem ille ad praemia desiderata pervenit; sed infelix populus Syracusanae civitatis lugendus est, qui pastorem talem diu habere non meruit. Proinde dilectio tua sollicitudinem gerat ut in eadem Ecclesia talis debeat ad ordinandum eligi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
deiceps apicib confirmare. Quãobrem
acunctis tͥ obiectis capitulis te plenius
absoluentes. in tui te ordinis gradu sine ali¬
qua uolumus alt̾catione ꝑmanere: ut n¬
chil tͥ penitus mota aprefato uiro questio
qualibet occasione p̃uidicet. tẽ cardinaleᷤᷤ¬
dam ad nos relatione ꝑuenit. cosmã qui ex
monacho. monasteriis scẽ ceciliȩ uł lucie. a
decessore tuo uenerande memorie maximi¬
ano .a neccłia siracusana subdiaconꝰ factus. atq
qualitate uehem̃ter afflictũ. ut uitã sibi pe¬
nam existimet: ⁊ contritione sue fuge que¬
rat auxiliũ. Et ideo qͥa tales erga subiestos nr̃oᷤ
debemꝰ existere. quales nos si subieftĩ fuerimꝰ
nr̃os uolueramꝰ eẽ p̃positos: magne benig¬
nitatis ẽ. si eũ in eccła ubi diaconii est functꝰ
officio scĩtas tua reducere. atq illic prbm stu¬
duerit constituere cardinalem. Quod ⁊ facere
qͣntum arbitram̃ debes: si nicħ ẽ qd̾ iuste

Expanded text:
deinceps apicibus confirmare. Quamobrem deinceps apicibus confirmare. Quamobrem a cunctis tibi objectis capitulis te plenius absolventes, in tui te ordinis gradu sine aliqua volumus altercatione permanere: ut nihil tibi penitus mota a praefato viro quaestio, qualibet occasione praejudicet. » Ite ait: « Quorumdam ad nos relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae, a decessore tuo venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana subdiaconus factus, atque qualitate vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritioni suae, fugae quaerat auxilium. Et ideo, quia tales erga subjectos nostros debemus existere, quales nos, si subjecti fuissemus, nostros volueramus esse praepositos: magnae benignitatis est si eum in Ecclesiam, ubi subdiaconatus est functus officio, sanctitas tua reducere, atque illic presbyterum studuerit constituere cardinalem. Quod et facere, quantum arbitramur, debes, si nihil est quod juste
Abbreviated transcription (Latin):
nitis assertionib parcius decernamꝰ. Nos eiũ
nullũ ꝓ ꝑsonali amore defendimus. s auc-¬
tore deo normã iusticie postposita cuiusli
solonttano iam ex presbitero in diaconatũ
reducto. Dudum quidem decessoris nr̃i.
nr̃aq preceptio ad dilectionẽ tuam concur-¬
rerat: in qua ⁊ de obiectis tͥ calumniose ca¬
pitulis fueras absolutus: & intuigradus or¬
dinem sine aliqua instituim us alt̾catione
restitui. S quia rursꝰ ante ñ multũ temꝑis
spaciũ ad romanã ciuitatẽ ueniens. de qͥb¬
dam illic actis in congrue. ⁊ desacroꝵ es con-¬
questus alienatione uasoꝵ: atq dũ ꝑhac re
que tuis obiectionib respondere potuissent.
sustineremus in hac ciuitate ꝑsonas. natalis
ep̃s tuus de hac luce migrauit: necessariũ
iudicauimus easdem p̃ceptiones tam deces-¬
soris nr̃i quã nras. quas dudũ ut dictũ ẽ
ꝓ tua absolutione transmisimꝰ presentib

Expanded text:
nitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nullum pro personali amore defendimus, sed auctore Deo, normam justitiae, postposita cujuslibSalonitano, jam ex presbytero in diaconatum reducto: « Dudum quidem decessoris nostri nostraque praeceptio ad dilectionem tuam cucurrerat, in qua, et de objectis tibi calumniose capitulis fueras absolutus, et in tui gradus ordinem sine aliqua instituimus altercatione restitui. Sed quia rursus ante non multum temporis spatium, ad Romanam civitatem veniens, de quibusdam illic actis incongrue, et de sanctorum es conquestus alienatione vasorum: atque, dum pro hac re, quae tuis objectionibus respondere potuisset, sustineremus in hac civitate personas, Natalis, episcopus tuus, de hac luce migravit: necessarium judicavimus easdem praeceptiones tam decessoris nostri, quam nostras, quas dudum ut dictum est, pro tua absolutione transmisimus, praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
facere hoc contumatit᷑ ut consueuit forte distu¬
lerit: usum ei pallii qui ab hac sede concessus ẽ.
ex auctoritate sedis apłice contradicito. Quẽ si
etiã amisso pallio ad huc in eadem ꝑtinacia eũ¬
qͦ participatione priuabis. Fumuͭ qui contra
iusticiȩ regulam ad locum alteriꝰ ꝓuehi con¬
sensit: ab eiusdẽ archidiaconatus honore de¬
poni precipimus. Qui si ulteriꝰ in eõdem loco
ministrare presũpserit: cõmumonis sacre par
ticipatione priuamꝰ. Equum ẽ enĩ ut aspos
deiusticia sentiat: quos ergase positos inca¬
ritate contempsit. Restituto gͣ loco suo hono¬
rato archidiacono. instructã ꝑsonam supͣdist᷑
antistes de compellente dirigat: quȩ intenti-¬
onẽ eus ẽẽ uł fuisse iustam. suis mͥ allegationi¬
b possit ostendere. S ⁊ eundẽ archidiaconẽ
ad nos uenire precipimꝰ: ut quicqͥd iustum.
quicqͥd omĩpotenti dõ placitum fuerit. cog¬

Expanded text:
facere 88 contumaciter, ut consuevit, forte distufacere 88 contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradicito. Quem si, etiam amisso pallio, adhuc in eadem pe participatione privabis. Eum vero, qui contra justitiae regulam ad locum alterius provehi consensit, ab ejusdem archidiaconatus honore deponi praecipimus: quem, si ulterius in loco eodem ministrare praesumpserit, communionis sacrae paticipatione privamus. Aequum enim est ut asperos de justitia sentiat, quos erga se positos in charitate contemnit. Restituto ergo loco suo Honorato archidiacono, instructam personam supradictus antistes, te compellente, dirigat, quae intentionem ejus esse vel fuisse justam, suis mihi allegationibus possit demonstrare. Sed et eumdem archidiaconum ad nos venire praecipimus, ut quidquid quidquid omnipotenti Deo placitum fuerit, cog
Abbreviated transcription (Latin):
concepte ingratitudinis diutius incorde re¬
tineret. Cumq ⁊ a me hec eadem sũmoꝑe fue¬
rint int̃dicta: ñ solum mandatadĩ negligens.
s etiam scripta nr̃a conteminens. p̃fatũ arthi¬
diaconem quasi ad fortiorẽ honorẽ ꝓuehens.
conatus ẽ callide degradare. Unde actũ ẽ. ut
eodem archidiaconatꝰ loco sũmoto aliũ accer-¬
siret: qui eius obtẽꝑare morib potuiss. Quẽ
honoratũ archidiaconẽ arbitram᷑ antistitisuo
aliũde ñ displicere potuisse: nisi qd̾ eũ uasa
sacra suis dare parentib ꝓhibebat. Quam
causã subtili uoluimꝰ ⁊ tunc scẽ memorie
decessor m̃s. ⁊ nunc ego indagatione discut̾e:
s ⁊ ipse suoꝵ astuũ conscius. ꝑsonã ad iudiciũ
postposuit destinare. sinde expientiãtuam
p̃sentis precepti auctoritate duximꝰ fulcien¬
dam: quatinꝰ ueniens in salonam natalem
tum studeat adhortari: ut supra memoratũ
archidiaconẽ in suo statim loco suscipiat. Qd si

Expanded text:
conceptae ingratitudinis diutius in corde reconceptae ingratitudinis diutius in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint interdicta: non solum mandata Dei negligens, sed et scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum, quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est arte callide degradare. Unde actum est ut eodem archidiaconatus loco summoto, alium accersiret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra suis dare parentibus prohibebat. Quam causam subtiliter voluimus, et tunc sanctae memoriae decessor meus, et nunc ego, indagatione discutere. Sed ipse suorum actuum conscius, personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus conveniens in Salonam Natalem,tum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sentiũ latores. cũ decreto inflorentium
subdiaconũ nr̃m confecto. aliqͥd nobis in¬
tanto cogitationis pondere releuationis in¬
nuerunt. S dum prefatus subdiaconꝰ nr̃ re
ideo salutantes hortam᷑ magnitudinẽ ur̃am.
ut conuocantes pͥores uł ppłm ciuitatis. de
electione alterius cogitetis: qui dignꝰ possit
cũ xꝑi solatio ad sac̾dotium ꝓmoueri. In quo
decreto sollemnit̃ facto. atq ad hanc urbem
transmisso: ordinatio illic tand̾e xp̃o auxili.¬
ingradus pͥstinos reuocabat. Unde antoni¬
no subdiacono scribens ait. Honoratus aR¬
chidiaconꝰ eccł̃ie salonitane. a sc̃ẽ memorie
decessore meo missa supplicatione poposcerat:
ne abantistite suo inuitus ꝓuehi ad fortioris
gradꝰ ordinẽ contra morẽ nullomͦ cogeret᷑ Hoc
enĩ sibi fieri ñ ꝓuehendigrã:. scausa ingrati¬
morie decessor nr̃ scͥptis suis natali fr̃i coep̃o
diaconũ iniuitum ꝓueheret: neue dolorem

Expanded text:
sentium latores cum decreto in Florentium sentium latores cum decreto in Florentium subdiaconum nostrum confecto, aliquid nobis intanto cogitationis pondere relevationis invenerant: sed dum praefatus subdiaconus noster refideo salutantes, hortamur magnitudinem vestram ut invocantes priores, vel populum civitatis, de electione alterius cogitetis, qui dignus possit eum Christi solatio ad sacerdotium promoveri. In quo, decreto solemniter facto, atque ad hanc urbem transmisso, ordinatio illic tandem, Christo auxiliin gradus pristinos revocabat. Unde Antonino subdiacono scribens, ait: « Honoratus, archidiaconus Ecclesiae Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem, contra morem, nullatenus cogeretur. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratimoriae decessor noster, scriptis suis Natali, fratri coepdiaconum invitum proveheret, neve dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
eidem patͥs tempore diu̾so ꝓuecti sunt: mel¬
litus. iustus. laurentiꝰ. ⁊ paulinꝰ. Solis dia¬
conib apłice sedis suꝑ hac quodãm parte
parcebat᷑. Quoꝵ cum decẽ ⁊ nouẽ ꝑlenitu¬
dine redundaret: ipse bonefaciũ florentiũ
⁊ epiphaniũ consecrauit. Nec quẽqͣ eoꝵ ab
officio nͥ laurentiũ archidiaconũ ꝓ suꝑbia
reliqͥsq criminib in basilica lateranensi
quȩ dr aurea. ubi mox honoratũ archidia¬
conũ constituit sequestrauit. Cumq
gregorius ꝑcepta occasione. sue eccłe cardi¬
nales si tñconsentirent satis uoluntarie
ꝓueheret: neminẽ prorsꝰ qnͣtacũꝙ necessi¬
tate coactus uiolent̾ ꝓmouere certabat: ne
sub huiusmodi occasione quẽꝙͣ eliminan¬
do deponere uideret᷑. Unde scolastico duci
campanie scͥbens ait. Dum de neapolitane
ciuitatis cura destitute sac̾dotis solatio.
uehem̃tius ange̾mur: suꝑuenientes pre¬

Expanded text:
ejusdem patris, tempore diverso, provecti sunt: Melejusdem patris, tempore diverso, provecti sunt: Mellitus, Justus, Laurentius et Paulinus. Solis diaconibus apostolicae sedis super hac quodammodo parte parcebat: quorum cum decem et novem plenitudine redundaret, ipse Bonifacium, Florentium, et 87 Epiphanium consecravit. Nec quemquam eorum ab officio, nisi Laurentium archidiaconum pro superbia reliquisque criminibus, in basilica Lateranensi, quae dicitur aurea, ubi mox Honoratum archidiaconum constituit, sequestravit. 8. Cumque Gregorius percepta occasione suae Ecclesiae cardinales, si tamen consentirent, satis voluntarie proveheret: neminem prorsus, quantacunque necessitate coactus, violenter promovere certabat: ne sub hujusmodi occasione quemquam eliminando deponere videretur. Unde Scholastico, Judici Campaniae, scribens, ait: « Dum de Neapolitanae civitatis cura, destitutae sacerdotis solatio, vehementius angeremur, supervenientes prae
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sũmo cultu seruasse docet᷑ in eo qͦd ab ip¬
so suȩ consecrationis ȩxordio. ꝑ omnẽ diocesĩ
suam epõs undecũq meliores inuenire potu¬
it. studiosissimꝰ ordinauit. Et si qͣndo necessitaᷤᷤ
ordinandi sac̾dotis obrepsit᷑ neq cardinales ȩc¬
cłie suȩ. neꝙ monachos monasterii suipenit᷑
excusauit. quo minus illis eccl̃am regendã cõ¬
mitt̾et: qͥ exemplis ⁊ u̾bis parit illã ȩdificare
melius potuissent. plamut pauca de multiᷤᷤ
contingam: ex prb̃is cardinalib eccłiȩ suȩ cõ¬
secrauit ep̃os. bonefaciũ regii. habentiũ ꝑusie.
& donum mesane sicilie. Ex subdiaconib uͦ
glłosum hostie. festum capue: petrũ trecas. ⁊
castorium arimini. At uͦ ex monachis mo¬
nasterii sui marianũ rauenne. maximianũ
siratiisis. ⁊ sabinũ callipolim presules ordi¬
nauit. S ⁊ augustinũ penes anglos a gai¬
liaꝵ ep̃is ordinari precepit. ꝑ quẽ nichilo¬
minus ad ep̃atum in eadẽ gente. monachi

Expanded text:
eo quod ab ipso suae consecrationis exordio per omnem dioecesim suam, episcopos undecunque meliores invenire potuit, studiosissime ordinavit. Et si quando necessitas ordinandi sacerdotis obrepsit, neque cardinales Ecclesiae suae neque monachos monasterii sui penitus excusavit, quo minus illis Ecclesiam regendam committeret, qui exemplis et verbis pariter illam aedificare melius potuissent. Nam, ut pauca de multis contingam, ex presbyteris cardinalibus Ecclesiae suae consecravit episcopos, Bonifacium Rhegii, Habentium Perusii, et Donum Messanae Siciliae. Ex subdiaconibus vero, Gloriosum Istriae, Festum Capuae, Petrum Trecas, et Castorium Arimini. At vero ex monachis monasterii sui, Marinianum Ravennae, Maximianum Syracusis, et Sabinum Callipoli praesules ordinavit. Sed et Augustinum penes Anglos a Galliarum episcopis ordinari praecepit. Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente monachi
Abbreviated transcription (Latin):
cognite districtionis cautela frequentiꝰ intue¬
ri ubi huiꝰmodi disticon ipse dictauit. Ap̃e po¬
tens dñe. nr̃i largitor honoris. Indultũ officiũ
solita pietate guberna. Cbi dẽ tẽpore petri
archidiaconi ⁊ ioħ̃is egumeni: saturninꝰ mona¬
litudinis effigie ꝓregimine sui monasterii se¬
ꝑe beatus gregoriꝰ presentat᷑. Uam ut pau¬
ca de multis contingã: leonis quarti pontificiᷤᷤ
temꝑe. cũ megistus ostensis eꝑs ⁊ apłice sedis¬

Expanded text:
cognitae districtionis cautela frequenticognitae districtionis cautela frequentiri. Ubi hujusmodi distichon ipse dictavit: Christe potens Domine, nostri largitor honoris, Indultum officium solita pietate guberna. 85. Ubi etiam tempore Petri archidiaconi, et Joannis hegumeni, Saturninus monalitudinis effigie pro regimine sui monasterii saepe beatus Gregorius praesentatur. 86. Nam ut pauca de multis contingam, Leonis Quarti pontificis tempore, cum Megistus, Ostiensis epis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃minente ore rubeo: clausis ⁊ subdiuidius la¬
biis genis cõpositis. mento a consimo maxillaꝵ de¬
cibilit̃ ꝓminente colore aqͥlino ⁊ uiuido. ñ¬
dũ sicut ei postea contigit cartdiaco: uultu
mitis. manib pulchris. teretib digitis. ⁊
habilib adscribendũ. Pret̾ea planeta suꝑ
dalmaticã castanea. eugłm insinistra. modꝰ
crucis indextera: pallio mecdioeri a dextro
udelicet humero. sub pectore suꝑ stomachũ
circulatim deducto. deinde sursum ꝑsinistrũ
humerũ post t̾gum deposito: cuius pars
altera suꝑ eundẽ humerũ ueniens ꝓpͥa recti¬
tudine ñ ꝑ mediũ corꝑis. s ex latere pendet:
circa uertic̃e uͦ tabule similitudinẽ qd̃ uiuen-¬
tis insigne ẽ preferens ñ coronã. ex qͦ manifestissi¬
me declarat᷑. quia gregori dũ adiuiueret suã si¬
militudinẽ depingi salubrit̃ uoluit. in quo
poss a sius monachis. ñ ꝓelationis gła. s pro

Expanded text:
prominente; ore rubeo; crassis et subdividuis laprominente; ore rubeo; crassis et subdividuis labiis, genis compositis; mento a confinio maxillarum decibiliter prominente; colore aquilino et vivido, nondum, sicut ei postea contigit, cardiaco; vultu mitis; manibus pulchris; teretibus digitis et habilibus ad scribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto, deinde sursum per sinistrum humerum post tergum deposito, cujus pars altera super eumdem humerum veniens propria rectitudine, non per medium corporis, sed ex latere pendet; circa verticem vero tabulae similitudinem, quod viventis insigne est, praeferens, non coronam. Ex quo manifestissime declaratur, quia Gregorius, dum adhuc viveret, suam similitudinem depingi salubriter voluit: in qua posset a suis monachis, non pro elationis gloria, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
uabunt me. Adextro uͦ cubitu usꝙ ad sinistrũ.
circa scapulas uersus ascendens refsectit᷑ qͥ ita se
habet gregoris siliue matri fecit. Sed in absi¬
dituila ꝑ fr̃m cellariũ gregorio euisde artificis ma¬
gist̾io in rota gypsea pistꝰ ostendit᷑ statura iusta
⁊ bene formata. facie de pat̾nȩ faciei longitudi¬
ne. ⁊ mat̾ne rotunditate. ita medie tẽꝑata. ut
cũ rotunditate quadã decentissime uideat᷑ ẽẽ
rotunda: barba pat̾no more subalba ⁊ modica:
ita caluester ut in medio frontis gemellos cincin¬
nos rarusculos habeat ⁊ dextrorsum reflexos
corona rotunda ⁊ spatiosa: capillo subnigro. ⁊
clement̃ intorto: sub auricule mediũ ꝓpenden-¬
te fronte speciosa: elatis ⁊ longis s exilib suꝑci¬
liis ocłis pupilla fuluis. ñ qͥdem magnis s patu¬
lis. subocłarib plenis: naso a radice uergentiũ
de paululũ ret᷑uo.⁊ mnextremo patulis narib

Expanded text:
vabunt me . A dextero vero cubito usque ad sinistrum vabunt me . A dextero vero cubito usque ad sinistrum circa scapulas versus ascendens reflectitur, qui ita se habet: Gregorius Silviae matri fecit. 48. Sed et in absidula post fratrum cellarium Gregorius ejusdem artificis magisterio in rota gypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta, barba paterno more subfulva et modica; ita calvaster, ut in medio frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et longis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso a radice 177 vergentde paululum recurvo et in extremo patulis naribus