comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anima. iutat᷑ miserabiliter. ium̃tis insipientib
similata. Sed qͥa spoliatũ uͥtutibꝰ qͥtuor homi¬
nẽ diaimꝰ qͦnam mͦ singłis sit spoliatꝰ. congruũ
est ut dicamꝰ. Pdidit homo iusticiã: cũ eua ser¬
pentis. adã mulieris uoci obediuit potiꝰ qͣm di¬
uine. Erat tam̃ residuũ aliqͦd qͦd apprehendete
possent. idq dñs suo illo scrutinio innuebat. s
abiecerunt etiã illud. conuersi in uerba malitie
ad excusandas excusationes in peccatis. Prior
enĩ iusticie porcio ñ peccare: scda. ꝑ penitentiã
dãpnare peccatũ. Perdidit etiã imscłiam: cũ sic
exarsit ȩua in concupiscentia sua. ut nec sibi na
uiro. nec filiis parceret nascituris: simul omnes
terribili maledicto. & necessitati morti addicens.
Adam qͦq in dignationi diuinȩ. mulierẽ ꝓ qua
peccauerat. obiecit: qͥsi post tergũ eiꝰ uolens decli¬
nare sagitã. cdit enĩ mulier lignũ. qͦd ẽẽt pul¬
chrũ uisu. & ad uescendũ suaue. & a serpente

Expanded text:
ter, jumentis insipientibus similata. 8. Sed quia spoliatum virtutibus quatuor hominem diximus, quonam modo singulis sit spoliatus, congruum est ut dicamus. Perdidit homo justitiam, cum Eva serpentis, Adam mulieris voci obedivit potius quam divinae. Erat tamen residuum aliquid, quod apprehendere possent, idque Dominus suo illo scrutinio innuebat; sed abjecerunt etiam illud, conversi in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis. Prior enim justitiae portio non peccare, secunda per poenitentiam damnare peccatum. Perdidit et misericordiam, cum sic exarsit Eva in concupiscentia sua, ut nec sibi, nec vito, nec filiis parceret nascituris, simul omnes terribili maledicto et necessitati mortis addicens. Adam quoque indignationi divinae mulierem, pro qua peccaverat, objecit, quasi post tergum ejus volens declinare sagittam. Vidit enim mulier lignum quod esset pulchrum visu, et ad vescendum suave, et a serpente
Abbreviated transcription (Latin):
bebat᷑: quo maiorẽ nemo caritatẽ haberet. ut ani¬
ma suã poneret ꝓ seruis inutilib & indignis.
Nã & si ipse iã non dicit nos seruos. hoc ipsũ im¬
mense dilectionis est & exinne dignationis. Nos
autẽ & si om̃ia que precepta sunt nobis facere¬
mꝰ qͥd alud dicere deberemꝰ. nisi quia scrui in¬
utiles sumꝰ: Sed quis eũ suꝑ hoc conuenire pre¬
sumeret: Recdeunt ad constitutã diẽ ueritas
& miscdia: anxie plurimũ ñ inuento qͦd deside¬
rabant. Tũ uero seorsũ pax consolans eas. uos
inqͥt nescitis qͥcqͣm nec cogitatis: ñ est qui faci¬
at bonũ hoc. ñ est usq ad unũ. Qui consiliũ
dedit: ferat auxilũ. Intellexit rex qͥd loqueret᷑. &
ait. Penicet me fecisse hominẽ. Pena inqͥt me
tenet. mͥ incũbit sustinere penã: penitentiã age¬
re ꝓ homine quẽ creaui. Tunc ergo dixit. ecce
uenio. Non enĩ potest hic calix tͣnsire nisi bibã

Expanded text:
debebatur, quo majorem charitatem nemo haberet, ut anidebebatur, quo majorem charitatem nemo haberet, ut animam suam poneret pro servis inutilibus et indignis. Nam etsi ipse jam non dicit nos servos, hoc ipsum immensae dilectionis est, et eximiae dignationis. Nos autem etsi omnia quae praecepta sunt nobis faceremus, quid aliud dicere deberemus, nisi quod servi inutiles sumus? Sed quis eum super hoc convenire praesumeret? Redeunt ad constitutam diem veritas et misericordia, anxiae plurimum, non invento quod desiderabant. 14. Tunc vero seorsum pax co nescitis quidquam, nec cogitatis. Non est qui faciat bonum hoc, non est usque ad unum. Qui consilium dedit, ferat auxilium. Intellexit rex quid loqueretur, et ait: Poenitet me fecisse hominem . Poena, inquit, me tenet, mihi incumbit sustinere poenam, poenitentiam agere pro homine quem creavi. Tunc ergo dixit: Ecce venio. Non enim potest hic calix transire, nisi bibam
Abbreviated transcription (Latin):
S ed id quomͦ fiet inquiunt: Mors crudelissuna
& amarissima: mors terribilis & ipso horren¬
da auditu. bona fieri quanã poterit racione:
quomͦ fiet istud Fieri ait potest. si ex caritate mo¬
rat᷑ quis utiq qͥ nichil debeat morti. Neq enĩ de¬
tiuere poterit mors innoxiũ: s forabit᷑ ut scrip¬
soluet̃i: chaos magnũ. qͦd inter mortẽ uitãꝙ sig¬
natũ est. Nimirũ caritas fortis tit mors. immo &
fortior morte. si fortis illiꝰ intrauerit atriũ. alliga¬
bit eũ. & diripiet utiq uasa eiꝰ. s & ipso transitu
suo ponet ꝓfundũ maris uiã. ut transeant libe¬
rati. Bonꝰ uisus est sermo: ut pote fidelis. & dignꝰ
om̃i acceptione. Sed ubi ille pocerit innocens in¬
rito. s ex beneplacito suo: Curuit ueritas orbẽ
tirre: & nemo mundus a sorde. nec infaris cuĩ est
uniꝰ diei uita suꝑ terrã. Seil & misccłia celũ omne¬
norẽ inuenit. caritatẽ. Nimirũ alii hec uictoeia de

Expanded text:
Sed id quomodo fiet, inquiunt? Mors crudelissima, et amarissima est, mors terribilis, et ipso horrenda auditu. Bona fieri quanam ratione poterit? quomodo fiet istud? Fieri, ait, potest, si ex charitate moriatur quis, utique qui nihil debeat morti. Neque enim detinere poterit mors innoxium, sed forabitur, ut scripsolveturque chaos magnum, quod inter mortem vitamque firmatum est. Nimirum charitas fortis ut mors, imo et fortior morte, si fortis illius intraverit atrium, alligabit eum, et diripiet utique vasa ejus, sed et ipso transitu suo ponet profundum maris viam, ut transeant liberati. 13. Bonus visus est sermo, utpote fidelis, et omni acceptione dignus. Sed ubi poterit ille innocens inrito, sed ex beneplacito suo? Circuit Veritas orbem terrae; et nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Sed et Miserictamen invenit charitatem. Nimirum haec victoria alii
Abbreviated transcription (Latin):
reuestiri sine eiꝰ despoliatione. Et uidesi ñ ꝓp¬
cer has qͣtuor partes uestim̃ti qͦd amiserat pri¬
mꝰ & uet᷑ homo: in totidẽ qͦq diuisa sunt scdĩ
& noui hominis uestim̃ta. An force queris &
tunica inconsutilẽ quȩ ñ diuidit᷑. s sorte ꝓue¬
nit: Ego diuinã arbitror ẽẽ imaginẽ: que m¬
mirũ non assuta s insita atq ipsi imp̃ssa nat᷑e.
diuidi scindiq ñ potest. Ad imaginẽ nẽpe
& similitudinẽ di factꝰ est homo: in imagine
arbitrii libertatẽ. ututes habens in similitu¬
dine. Et similitudo quidẽ periit: uerũptam̃
in imagine ꝑtͣnsiit homo. Imago siqͥdẽ in gehen¬
na ipsa uri poterit ñ exuri: ardere. s ñ deleri.
Hec ergo ñ scindit s sorte ꝓuenit: & qͦcũq ꝓue¬
niat anima. ibi erit similis & ipsa. Nã simili

Expanded text:
revestiri sine ejus despoliatione. Et vide, si non proprevestiri sine ejus despoliatione. Et vide, si non propter has quatuor partes vestimenti, quod amiserat primus et vetus homo, in totidem quoque divisa sunt secundi et novi hominis vestimenta. An forte quaeris et tunicam inconsutilem, quae non dividitur, sed sorte provenit? Ego divinam arbitror esse imaginem, quae nimirum non assuta, sed insita atque ipsi impressa naturae, dividi scindique non potest. Ad imaginem nempe et similitudinem Dei factus est homo, in imagine arbitrii libertatem, virtutes habens in similitudine. Et similitudo quidem periit, verumtamen in imagine pertransit homo. Imago siquidem in gehenna ipsa uri poterit, non exuri; ardere, sed non deleri. Haec ergo non scinditur, sed sorte provenit. Et quocunque perveniat anima, simul et ipsa i
Abbreviated transcription (Latin):
huc autẽ & pacẽ qua foueret᷑ & delectaret᷑. ad¬
ilidit manꝰ benignissima creatoris: pacẽ utiq
dupplicẽ. ut nec intꝰ pugne. nec foris timores:
idẽ nec caro concupisceret aduersus sp̃m. nec
cẽt ei ulla creac᷑a formidini. Nã & bestiis om̃ibꝰ
libere imposuit nomina: & sepens ipse qͦd uio¬
lentia ñ presupsit. fraude magis eũ aggressus
est. Quid huic deerat. quẽ miscdia custodiebat.
docebat ueritas. regebat iusticia: pax fouebat:
Sed heu homo iste ad multã ꝑniciẽ & insipi¬
entiã sibi. qͥescẽdit de ierłm in iericho. Si quidẽ¬
inqͥt incidit in latrones. a qͥbꝰ & ante om̃ia le¬
git᷑ despoliat᷑. An ñ despoliat᷑. qͥ dño ueniente
nudũ se eẽ conquerit᷑: Nec uero pocerat reuesti¬
ri. uel ablata sibi reciꝑe uestimca: nisi sua xp̃c
amitteret. Sicut enĩ uiuificari in anima nisi
int̾ueniente corꝑali morte. xͥ ñ potuit: ita nec

Expanded text:
huc autem et pacem, qua foveretur et delectaretur, adhuc autem et pacem, qua foveretur et delectaretur, addidit manus benignissima Creatoris: pacem utique duplicem, ut nec intus pugnae, nec foris timores, id est nec caro concupisceret adversus spiritum, nec esset ei creatura ulla formidini. Nam et bestiis omnibus libere imposuit nomina, et serpens ipse, quod violentia non praesumpsit, fraude magis eum aggressus est. Quid huic deerat, quem misericordia 974 custodiebat, docebat veritas, regebat justitia, pax fovebat? 7. Sed heu! homo iste, ad multam perniciem et insipientiam sibi, descendit de Jerusalem in Jericho: siquidem incidit in latrones, a quibus et ante omnia legitur despoliatus . Annon despoliatus, qui Domino veniente nudum se esse conqueritur? Nec vero poterat revestiri, vel ablata sibi recipere vestimenta, nisi Christus amitteret sua. Sicut enim vivificari in anima nisi interveniente corporali morte Christi non potuit, ita nec
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ sacramentũ fr̃s & diligentiꝰ ꝑscrutandũ
nisi & incellectus mysterio. & ipsi quoq intellec¬
tui uerba deessent. Dico tam̃ utrũq modicũ
id quod sentio: si forte uel occasionẽ uideat de
qͥtuor. salutis integͥtas. nec sine hiis om̃ib po¬
test constare salus. p̃sertĩ cũ nec possint ẽẽ u̾tu¬
tes. si ab inuicẽ separent᷑. Acceꝑat gͥ homo mi¬
scdiam custodẽ scił atq pedissequã: ut ipsa pre¬
ueniret. ipsa & sequeret᷑ eũ: ipsa qͦq ꝓcegeret &¬
conseruaret ubiq. Cides qͥlem nucriciũ contu¬
lit paruulo suo ds: qualẽ dedit pedisseqͣm ho¬
mini recens orto: Sed erat illi necessariꝰ etiã eru¬
ditor. tanq̃. ingenue & rationabili creat᷑e: ut
ñ sicut iumentũ aliqͦd custodiret᷑. s canquã
paruulus educaret᷑. Cui sane magisterio ne¬
mo poterat aptior inueniri. ꝗͣ ueritas ipsa. qͣ
eũ in agnitionẽ sũme ꝑduceret aliqͥndo ueri

Expanded text:
Magnum sacramentum, fratres, et diligentius perscrutandum, Magnum sacramentum, fratres, et diligentius perscrutandum, nisi et intellectus mysterio, et ipsi quoque intellectui verba deessent. Dico tamen utcunque modicum id quod sentio, si forte vel occasionem dedisse quatuor salutis integritas, nec sine his omnibus potest constare salus; praesertim cum nec possent esse virtutes, si ab invicem separentur. Acceperat ergo homo misericordiam, custodem scilicet atque pedisequam, ut ipsa praeveniretconservaret ubique. Vides qualem nutritium contulit parvulo suo Deus, qualem dedit pedisequam homini recens orto. Sed erat illi necessarius etiam eruditor, tanquam ingenuae et rationabili creaturae, ut non sicut jumentum aliquod custodiretur, sed tanquam parvulus educaretur. Cui sane magisterio nemo poterat aptior inveniri, quam veritas ipsa, quae eum in agnitionem summae perduceret aliquando Veri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Phariseus ille cui supͣ meminimꝰ ñ erat
sicut cet̃i hominũ: & ipse sibi ut diximꝰ. testimo¬
niũ ꝑhibuit. s ñ uerũ. Sane qͥsqͥs ille est. in quo
misccłia & ueritas obuiauer̃t sibi. iusticia & pax
osculate sunt. secure głecur: s gletur in eo qui
sibi testimoniũ ꝑhibet in sp̃u utiq ueritatis.
Ut inhabitet gła in terra nr̃a. miscdia & ueritas
obiuauert̃ sibi: iusticia & pax osculate sunt. Si
gła pr̃is filiꝰ sapiens: cum sit sapientia ipsa sa¬
rie multisq modis de eo p̾dictũ fuerat in ꝓpħis.
quod in terris uidendus foret. & int̾ homines
conuersaturus: quonammͦꝰ id factũ sit. & imple
habitauerit gła in terra nr̃a. psalmista indicat¬
in hiis uerbis. Ac si manifestiꝰ dicat. ut uerbũ
caro fieret. & habitaret in nobis: miscdia & ue¬
ritas obuiauert̃ sibi. iusticia & pax osculate st̃.

Expanded text:
tatis. Pharisaeus ille, cujus supra meminimus, non erat tatis. Pharisaeus ille, cujus supra meminimus, non erat sicut caeteri hominum ; sed ipse sibi, ut diximus, testimonium perhibuit, sed non verum. Sane quisquis ille est, in quo misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt, secure glorietur; sed glorietur in eo qui sibi testimonium perhibet, in spiritu utique veritatis. 6. Ut inhabitet gloria in terra nostra, misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt. Si gloria Patris Filius sapiens, cum sit Sapientia ipsa sarie, multisque modis de eo praedictum fuerat in prophetis , quod in terris videndus esset, et inter homines conversaturus; quonam modo id factum sit, et impletis habitaverit gloria in terra nostra, Psalmista indicat his verbis, ac si manifestius dicat: Ut verbum caro fieret et habitaret in nobis, misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dem: in cordib nr̃is. Tilii uero adã głam que ab
inuicẽ est querentes. głam que a solo deo est non
uolebant: & sic głam exteriꝰ fluentẽ sectantes. ha¬
bebant glam ñ in seipsis. s magis in aliis. Tlis
cus sermo de interna gła & testimonio constien¬
cie. Sic ergo in habitat hec gła etia hic in terra nĩa.
si misedia & ueritas obuiauerunt sibi. & sese insti¬
ceto scĩmoniã sectem̃. & pacẽ sine qua nemo ui¬
aebit dm̃. Tipi enĩ cõpungit᷑ quis. iã tunc eum
miscdia preuenit. s nequaꝗͣ ingrediet᷑. donec ei
ueritas confessionis occurrat. Peccaui dño ait ip¬
se dauidd. ad nathan ꝓpħam. cũ de adult̾io & ho¬
micidio argueret᷑: & dñs transtulit peccatũ cuũ
a te. ait ꝓpħa. Nimirũ miscõia & ueritas obuia¬
uerunt sibi. Et hoc quidẽ ut declines a malo.
Iam uero ut facias bonũ. in tympano tibi &¬
choro psallendũ est: ut ipsa mortificatio carnis
tue. & peuitentiȩ fructꝰ. ac iusticiȩ oꝑa. in unica¬

Expanded text:
ab invicem est quaerentes, gloriam quae a solo Deo est non volebant: et sic gloriam extrinsecus fluentem sectantes, habebant gloriam, non in semetipsis, sed magis in aliis. 973 5. Vis cus sermo de interna gloria et testimonio conscientiae. Sic ergo inhabitat haec gloria etiam hic in terra nostra, si misericordia et veritas obviaverint sibi, et sese justicaetero sanctimoniam sectemur et pacem, sine qua nemo videbit Deum. Ubi enim compungitur quis, jam tunc eum misericordia praevenit; sed nequaquam ingredietur, donec ei veritas confessionis occurrat. Peccavi Domino, ait ipse David ad Nathan prophetam, cum de adulterio et homicidio argueretur. Et transtulit Dominus peccatum tuum a te, ait propheta . Nimirum misericordia et veritas obviaverunt sibi. Et hoc quidem, ut declines a malo. Jam vero ut facias bonum, in tympano et choro tibi psallendum est, ut ipsa mortificatio carnis tuae, et poenitentiae fructus ac justitiae opera in unita
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ tuã. Iusticia thronũ p̃parabat scdm illucd
iusticia & iudiciũ preparatio sedis tue. Pax cũ
rege uenit: ut ꝓpħa fidelis inueniret᷑: qͥ aixerat
pax erit in terra nr̃a cũ uenerit. Inde est quod
nato dño angłoꝵ chorus canebat. pax in t̾ra
hominib bone uoluntatis. Sed & tunc iustica
& pax osculate sunt: que ñ modice iudebant᷑
hactenꝰ disfidere. Prior enĩ si qͥ erat ex lege
iusticia. ñ osculũ s aculeũ magis habebat. ur
habuit illa reconciliationẽ. sicut habet nc̃ que
ex fide noscit᷑ esse iusticia. Alioqͥn qͥd erat qͦd
nec abrahã. nec moyses nec cȩceri iusti tẽporis
illiꝰ in obitu suo pacẽ illã beatitudinis ecerne
apprehendere. aut regnũ pacis poterant introi¬
re. nisi qͦd minime alhuc iusticia & pax sese
fuerant osculate: Ex hoc sane dilectissum fer¬
uentiore zelo sectanda iusticia est. Siqͥdẽ iustica
& pax osculate sunt: & indissolubile amicitiarũ
iniere fedus. ut qͥcũq testimoniũ iusticie secũ

Expanded text:
llud: Justitia et judicium praeparatio sedis tuae . Pax cum rege venit, ut propheta fidelis inveniretur qui dixerat: Pax erit in terra nostra cum venerit. Inde est quod nato Domino angelorum chorus canebat: Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Sed et tunc justitia et pax osculatae sunt, quae non modice videbantur hactenus dissidere. Prior enim, si qua erat ex lege justitia, non osculum, sed aculeum magis habebat, urghabuit illa reconciliationem, sicut habet nunc quae ex fide noscitur esse justitia. Alioquin quid erat quod nec Abraham, nec Moyses, nec caeteri justi temporis illius, in obitu suo pacem illam beatitudinis aeternae apprehendere, aut regnum pacis poterant introire, nisi quod minime adhuc justitia et pax sese fuerant osculatae? Ex hoc sane, dilectissimi, ferventiore nobis zelo sectanda justitia est; siquidem justitia et pax osculatae sunt, et indissolubile amicitiarum iniere foedus: ut cuicunque testimonium justitiae secum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uerba scripture. que pax ipsa legit. in auri¬
bus omniũ: ea siqͥdẽ ꝓpius assidebat. Hȩedicit.
utraq quod appecit. Obstupuere om̃s in uer¬
bo sapientiȩ: in forma cõposicionis atq iudicii.¬

Expanded text:
autem verba Scripturae, quae Pax ipsa legit in auriautem verba Scripturae, quae Pax ipsa legit in auribus omnium ea siquidem propius assidebat: Haec dicit, utraque quod petit. Obstupuere omnes in verbo sapientiae et forma compositionis pari
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ suggerit ẽẽ mittendas: qm̃ filio inaͥt
datũ est om̃e iuliciũ. Et in eius ergo conspec¬
tu miscłia & ueritas obuauert̃ sibi: eadẽ que
suꝑiꝰ meminimꝰ uerba quȩrimonie repetentes.
tori potiꝰ quam sorori iudicat ẽẽ parcendũ: At
tu inqͥt miscłia neut parcis: s tanta indigna¬
tione seuis in p̃uaricatorẽ. ut inuoluas pariter
& sororẽ. Quid male merui: Siqͥd habes aduer¬
sũ me: dicito mͥ. Sin autẽ: qͥd me ꝑsequeris:
Grandis controuersia fr̃s: & intricata nimiũ
disceptatio. Quis ñ illic diceret. bonũ nobis erat.
si natꝰ ñ fiusset homo iste: Sic erat dilectissimi.
tũ uerbũ pr̃s. ne sermo uinus & efficax qͣlibet
occasione euacuaret᷑: parcite queso ait pax. par¬
cite uerbis huiꝰmodi. ni uos talis altercatio de¬
cet. uirtucũ est in honesta contentio. Porro iu¬
dex inclinans se: idigico scribebat in terra. Erant

Expanded text:
monem suggerit esse mittendas; quoniam Filio, inquit, monem suggerit esse mittendas; quoniam Filio, inquit, datum est omne judicium . Et in ejus ergo conspectu Misericordia et Veritas obviaverunt sibi, eadem quae supra meminimus verba querimoniae repetentes. tori potius quam sorori judicat esse parcendum? At tu, inquit Misericordia, neutri parcis, sed tanta indignatione saevis in praevaricatet sororem. Quid mali merui? Si quid habes adversum me, dicito mihi: sin autem, quid me persequeris? Grandis controversia, fratres, et intricata nimium disceptatio. Quis non illic diceret: Bonum nobis erat si natus non fuisset homo iste? Sic erat, dilectissimi, tum verbum Patris, ne sermo vivus et efficax qualibet occasione evacuaretur: Parcite, quaeso, ait Pax, parcite verbis hujusmodi. Non nos talis altercatio decet: virtutum est inhonesta contentio. 12. Porro Judex inclinans se, digito scribebat in terra. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
pacis: Sane ex deliberatione cõmuni ascendit.
ueritas ad constitutã diẽ. s ascendit usq ad
nubes: necdũ plane lucida. s sub obscura &
obnubilata adhuc zelo indignationis. Factũ¬
meruit interesse. & indicabit nobis: Quis au¬
diuit & enarrabit: Porte in enarrabilia sunt.
& ñ licet homini loqui. Sũma tam̃ contro¬
uersie tociꝰ hec fuisse uidet̃. Eget miseratio¬
facta est. & miserabilis ualde. Ucmit tempꝰ
miserendi eiꝰ: qͥa iã precerit tempꝰ. E contra
ueritas. oporter inqͥt impleri sermonẽ quẽ
locutꝰ es adñe: totꝰ moriat᷑ actã necesse est cum
om̃ib qͥ in eo crant. qua die uetitũ pomũ in
p̃uaricatione gustauit: itqͥd ergo ait miscd̃ia:
ñ aliqͥndo misereris. Similicer autẽ & illa econ
trio loquebat᷑. Quis enĩ nesciat. quod si p̾dictã
sibi preuaricator sententiã mortis euaserit:
pernt. nec ꝑmanebit iã in et̾nũ ueritas cua
Añe: Ecce uero unꝰ de cherubim ad regẽ salo

Expanded text:
pacis? Sane ex deliberatione communi ascendit veritas ad constitutam diem, sed ascendit usque ad nubes: necdum plane lucida, sed subobscura et obnubilata adhuc zelo indignationis. Factummeruit interesse, et indicabit nobis? quis audivit, et enarrabit? Forte inenarrabilia sunt, et non licet homini loqui. Summa tamen controversiae totius haec fuisse videtur. Eget miseratiofacta est, et miserabilis valde. Venit tempus miserendi ejus, quia jam praeteriit tempus. Econtra Veritas: Oportet, inquit, impleri sermonem quem locutus es, Domine. Totus moriatur Adam necesse est cum omnibus qui in eo erant, qua die vetitum pomum in praevaricatione gustavit. Utquid ergo, ait Misericordia, non aliquando miserearis. Similiter autem e contrario et illa loquebatur: Quis enim nesciat quod si praedictam sibi praevaricator sententiam mortis evaserit, periit, nec permanebit jam in aeternum veritas tua, Domine? 11. Ecce vero unus de cherubi
Abbreviated transcription (Latin):
habeat a seipso. Nam si stare ñ potuit humaia
nat᷑a: adhuc integra: qͣnto minꝰ poterit ꝑ seip¬
sã resurgere iam corrupta: Certũ est ad suam
originẽ uniuersa quantii in eis est cencdere. in
eã semꝑ ẽẽ partẽ ꝓcliuiora. Sic & nos qͥa de nichi¬
lo creati sumꝰ: constat qͥa si nobis ipsis relinqui¬
mur. in peccatũ semꝑ qͦd nichil est declinamꝰ
Iã uero de uita ȩterna scimꝰ. qͥa ñ sunt condigne
passiones huiꝰ temporis. ad futurã głam: nec si
unꝰ om̃s sustineat. Neq enĩ talia sunt hominũ
merita. ut ꝓpter ea uita eterna debeat᷑ ex iure:
aut ls in uiriã aliquã faceret. nisi eã donaret.
Nam ut tacea qͦd merita om̃ia di sunt dona. &
ita hono magis ꝓpter ipsa deo aebitor est. quã as

Expanded text:
habeat a seipso. Nam si stare non potuit humana habeat a seipso. Nam si stare non potuit humana natura adhuc integra, quanto minus poterit per seipsam resurgere jam corrupta? Certum est ad suam originem universa, quantum in eis est, tendere, et in eam semper esse partem procliviora. Sic et nos, qui de nihilo creati sumus, constat quia si nobisipsis relinquimur, in peccatum semper, quod nihil est, declinamus. 2. Jam vero de aeterna vita scimus, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, nec si unus omnes sustineat. Neque enim talia sunt hominum merita, ut propterea vita aeterna debeatur ex jure, aut Deus injuriam aliquam faceret, nisi eam donaret. Nam ut taceam quod merita omnia dona Dei sunt, et ita homo magis propter ipsa Deo debitor est, quam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
G la nr̃a hec est: ut ait apłs: testimoniũ conscientie
nĩe. Non qͥdẽ tale testimomiũ quale suꝑbꝰ ille
pharisers habebat: seducta & seductrice cogita¬
tione testimoniũ ꝑhibens de seipso: & testinoni¬
uĩ eiꝰ uerũ ñ erat. s cũ sp̃s ipse testimoniũ ꝑbi¬
bet sp̃ui nr̃o. Porro hoc testimoniũ in cͥb con¬
sistere credo. Necesse est enĩ pͥmo om̃ium crede¬
re. qͦd remissionẽ peccatoꝵ habere ñ possis nisi
ꝑ indulgentiã dĩ. deinde qͦd nichil ꝓrsus habe¬
re queas oꝑis boni. nisi & hoc dederit ipse: po¬
stremo quod uitã eternã nullis potes oꝑib ꝓ¬
mereri. nisi gratis tibi detͣ & illa. Qͥs enĩ potest
facere munidũ de inmundo concepcũ semine:
nisi qͥ solus est mundus: utiq quod factũ est
ñ potest ñ fieri: ipsotam̃ ñ imputante. erit
quasi ñ fuerit. Quod ꝓpħa quoq considerans
ait. Beatꝰ uir cui ñ imputauit dñs peccatum.
De oꝑib qͦꝙ bonis certũ om̃ino est: qͦd nemo ea

Expanded text:
 Apostolus, testimonium conscientiae nostrae . Non quidem tale testimonium, quale ille superbus Pharisaeus habebat, seducta et seductrice cogitatione testimonium perhibens de seipso , et testimonium ejus verum non erat; sed cum Spiritus ipse testimonium perhibet spiritui nostro. Porro hoc testimonium in tribus consistere credo. Necesse est 972 enim primo omnium credere, quod remissionem peccatorum habere non possis, nisi per indulgentiam Dei: deinde, quod nihil prorsus habere queas operis boni, nisi et hoc dederit ipse: postremo, quod aeternam vitam nullis potes operibus promereri, nisi gratis tibi detur et illa. Quis enim potest facere mundum de immundo conceptum semine, nisi qui solus est mundus? Utique quod factum est, non potest non fieri: ipso tamen non imputante, erit quasi non fuerit. Quod Propheta quoque considerans ait: Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum . De operibus vero bonis certum omnino est, quod nemo haec
Abbreviated transcription (Latin):
neo argumentũ: dñicam passionẽ. Uox siqͥdẽ
sanguinis eiꝰ inualuit multo plus quã sangui¬
nis abel. clamans in cordibꝰ electoꝵ remissionẽ om¬
nũ peccatoꝵ. Tradit᷑ est enĩ ꝓpter peccata nr̃a: nec
dubiũ qͥn potentior & efficatior sit mors illiꝰ in
bonũ. qͣm peccata nr̃a in malũ. De bonis autem
oꝑib argumentũ nichilominꝰ efficax mͥ est resur¬
rectio eiꝰ. qa resurrexit ꝓpter iustificationẽ nr̃am.
Porro de spe premioꝵ argumentũ est eiꝰ ascensio:
qͥa ascendit ꝓpter glorificationẽ nr̃am. Hec tͥa
in psalmis habes: dicente ꝓpħa. Beat᷑ uir cui ñ
imputabit dñs peccatũ. Et alibi. Beatꝰ uir cuiꝰ
est auxiliũ abs te. Itẽ alibi. Beat̾ quẽ elegisti &

Expanded text:
neo argumentum, Dominicam passionem. Vox siquidem neo argumentum, Dominicam passionem. Vox siquidem sanguinis ejus invaluit multo plus quam vox sanguinis Abel, clamans in cordibus electorum, remissionem omnium peccatorum. Traditus est enim propter peccata nostra: nec dubium, quin potentior et efficacior sit mors illius in bonum, quam peccata nostra in malum. De bonis autem operibus argumentum nihilominus efficax mihi est resurrectio ejus, quia resurrexit propter justificationem nostram . Porro de spe praemiorum testimonium ejus est ascensio, quia ascendit propter glorificationem nostram. Haec tria in psalmis habes, dicente Propheta: Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum ; et alibi: Beatus vir cujus est auxilium abs te ; ite
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. quia si bene cogitare uoluerit. inueniet¬
ꝓculdubio. qͦd nec tũ decẽ milibꝰ possit occurre¬
re ei dͥ cũ iuginti milibꝰ uenit ad se. Cerũ hȩc que
nunc diximꝰ ñ om̃ino sufficiunt: s magis initi¬
um quoddã & uelut fundamentũ fidei sunt
habenda. Ideoq si credis peccata tua ñ posse de¬
leri. nisi ab eo cui soli peccasti. & in quẽ peccatũ
ñ cadit. bene facis: s adde adhuc. ut & hoc cre¬
das. qͥa ꝑ ipsũ tibi peccata ͦ donant᷑. Hoc est testi¬
dimissa sunt ł peccata tua. Sic enĩ arbittat᷑ apłs
si credis ñ posse haberi nisi ꝑ ipsũ: ñ sufficit do¬
nec t phibeat testimoniũ sp̃s ueritatis qͦd ea ha
heas ꝑ illũ. Sic & de uita ęterna habeas necesse
ist testimoniũ sp̃s. qͦd ad cã diuino sis munere
ꝑuenturus. Ipse enĩ peccata condonat: ipse do¬
nac merita & premia nichilominꝰ ipse redonat.
Porto testimonia ista credibilia facta sunt nimis.
Nã de remissione qͥdẽ pectatoꝵ. ualidissimũ te¬

Expanded text:
aque se seducat; quia si bene cogitare  aliubio, quod nec cum decem millibus possit occurrere ei, qui cum viginti millibus venit ad se . 3. Verum haec quae nunc diximus non omnino sufficiunt, sed magis initium quoddam et velut fundamentum fidei sunt habenda. Ideoque si credis peccata tua non posse deleri nisi ab eo cui soli peccasti, et in quem peccatum non cadit, bene facis; sed adde adhuc ut et hoc credas, quia per ipsum tibi peccata donantur. Hoc est testiDimissa sunt tibi peccata tua. Sic enim arbitratur Apossi credis non posse haberi nisi per ipsum, non sufficit, donec tibi perhibeat testimonium Spiritus veritatis, quia habes ea per illum. Sic et de vita aeterna habeas necesse est testimonium Spiritus, quod ad eam divino sis munere perventurus. Ipse enim peccata condonat, ipse donat merita, et praemia nihilominus ipse redonat. 4. Porro testimonia ista credibilia mihi facta sunt nimis. Nam de remissione quidem peccatorum validissimum te
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus i thalamo. Prius enni altissimus sibi
cam quasi mundum specialissimum creauit. qũã
in iusticia & sc̃ĩtate coram ipso fundaret. & flu¬
entis sapientiȩ irrigaret. & cȩlestib desideriis
instar scilicet aeris sublimaret. & igne dilectio¬
ns accendendo illustraret. Hinc in eius mente
tam qm̃ in quoda firmamento solem posuit rati¬
onis. & lunam scientiȩ. & uirtutes tamqmͣ stellas
speciei om̃imode Solem qui lucem diuinȩ cogni¬
tionis faceret: lunam quȩ cum stellis noctem adi¬
onis splendida redderet. Et merito. dm̃ est terra.
quia sic sic suꝑ maria fundauit eam. Creato gͥ
munido. uolens uisitare regnum imꝑauit anglo.
Missus est gͥ angłs oabrihel a dõ ꝑp̃s sc̃s inquit

Expanded text:
sponsus in thalamo. Prius enim Altissimus sibi sponsus in thalamo. Prius enim Altissimus sibi eam quasi mundum specialissimum creavit, quam in justitia et sanctitate coram ipso fundaret, et fluentis sapientiae irrigaret, et coelestibus desideriis, instar scilicet aeris sublimaret: et igne dilectionis accendendo illustraret. Hinc in ejus mente tanquam in quodam firmamento solem posuit rationis, et lunam scientiae, et virtutes tanquam stellas speciei omnimodae: solem, qui lucem divinae cognitionis faceret; lunam, quae cum stellis noctem actionis splendidam redderet. Et merito Domini est terra, quia sic super maria fundavit eam. Creato igitur mundo, volens visitare regnum, imperavit angelo. 3. Missus est igitur angelus Gabriel a Deo. Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
lex. soli uirgineȩ fecunditatis honorẽ. gr̃a. di¬
uinȩ maternitatis prȩ ceteris decorẽ. ac spũalis
natmonii diuinissimũ reseruauit odorẽ. Na¬
tura. qͦd suũ est illibatã uirgintatẽ seruando.
lex. reuerenter eam ab aliis distinguendo:
grã. uirginitatẽ sine semine fecundando.
Matura. reb loquendo ñ uerb̃. Edum in ea in¬
tegͥtatẽ seruaret. & de ea ds naturȩ intonaret.
dicens ad serpentẽ. inmicitias ponã inter te
& mulierẽ. & inter semen tuũ. & semen illius.
lex. dũ eam ab aliis distinguendo clamaret. mu¬
lier quȩ suscepto semine pepererit. immunda
benedicta tu in mulierib & benedictus fructꝰ
uentris tui. Natura huic detulit. dum terra
sine germine pareret in pͥncipio. lex. dũ rubꝰ
arderet. sine incendio. or̾a. dũ sine semnne
pareret uirgo. In hac eni habitauit pater &
siliꝰ. ut creator in inundo. amꝑator in regno
paterfamilias in domo. pontifex in templo.

Expanded text:
lex soli virgineae fecunditatis honorem; gratia dilex soli virgineae fecunditatis honorem; gratia divinae maternitatis prae caeteris decorem, ac spiritualis matrimonii divinissimum reservavit odorem. Natura, quod suum est, illibatam virginem servando: lex, reverenter eam ab aliis distinguendo: gratia, virginitatem sine semine fecundando. Natura, rebus loquendo non verbis, dum in ea integritatem servaret, et de ea Deus naturae intonaret, dicens ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et inter semen tuum et semen illius : lex, dum eam ab aliis distinguendo clamaret: Mulier quae suscepto semine peperit, immunda benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Natura huic detulit, dum terra sine germine pareret in principio; lex, dum rubus arderet sine incendio; gratia, dum sine semine pareret virgo. In hac enim habitavit Pater et Filius ut creator in mundo, imperator in regno, paterfamilias in domo, pontifex in templo,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩ cȩteris matrẽ suam quẽ adinodũ dilex¬
isse: ita eã ꝓpensius crudisse. quȩda ei secretiꝰ
intimasse. frequenter eã ad montẽ inyrrȩ. &
ad colles thuris sublimasse. in cellam uinariã
occultasse: sui ꝓut nouit & uoluit. głam dei¬
ficam. & suꝑcelestem reuelasse noticiã. Unde
ioħs in apokalipsi. de throno ait scilicet de
oraria ꝓcedebant. fulgura & uoces & touitrua.
quia maria mater filii iñu xp̃i parabolas. eni¬
gniata. legalia & mirifica gesta. dicta. & opera.¬
quȩ auidius ebibit. fi delius credidit. sincerus
luculentiusq aliis edidit. Hȩc mraRia a natura
reuerenter conseruata. & a lege diligenter
uenerata. a gr̃a clementer est p̃electa: qͥa sic
p̃fatis sua iura singillatim reddidit. reddendo
sibi subdidit: ut honoris uicem om̃ib repen¬
deret. & insuꝑ mom̃ti quidda suꝑadderet.
Natura siquidẽ illi suminȩ uirgiuitatis florem

Expanded text:
prae caeteris Matrem suam quemadmodum dilexprae caeteris Matrem suam quemadmodum dilexisse, ita etiam propensius erudisse, quaedam ei secretius intimasse, frequenter eam ad montem myrrhae, et ad colles thuris sublimasse, in cellam vinariam occultasse; sui, prout novit et voluit, gloriam deificam, et supercoelestem revelasse notitiam. Unde Joannes in Apocalypsi: De throno, ait, scilicet de Maria, procedebant fulgura et voces et tonitrua : quia Maria mater Filii Jesu Christi parabolas, aenigmata, legalia et mirifica gesta, dicta, opera avidius ebibit, fidelius credidit, sincerius luculentiusque aliis edidit. 2. Haec Maria a natura reverenter conservata, et a lege diligenter venerata, a gratia clementer est praeelecta; quia sic praefatis sua jura sigillatim reddidit, reddendo sibi subdidit, ut honoris vicem omnibus impenderet, et insuper momenti quiddam superadderet. Natura siquidem illi summae virginitatis florem;
Abbreviated transcription (Latin):
tutum xelus. uitioꝵ fuit occastis.
¶Uirgo scĩssima quę saluatorem
genuit. peꝑit. & aluit. quȩ iugiter eiꝰ adhesit
lateri. quȩ comes indiuidua nullo fere abfuit
itinere. quȩ intenta prȩ cȩteris uigilauit uer¬
bo & oꝑi eiꝰ. sola saluatoris actuũ insignia.
oꝑum oꝑa melliflua p̃dicationis geuera inaudi¬
ta. contra mundũ. & peccatũ. & tartarũ. & xa¬
bulum diuinȩ seueritatis acerrima eloquia.
quo eis duitius interfuit. spũalius uidit. secre¬
tius audiuit. citiꝰ agnouit. ꝓpensius retinuit.
eo aplĩs aliisq discipłis luculentiꝰ edidit. dili¬
gentius retulit. melius indidit. fidelius tradi¬
dit. Hinc est quod de ea legitur in euangłio.
Maria autẽ conseruabat omĩa uerba hec. confe¬
rens in corde suo. Hinc in eiꝰ laude legit᷑. Mul¬
te filiȩ congregauerunt diuitias. tu autẽ suꝑ¬
gressa es uniuersas. Licet enim in parabolis
loqueret᷑ ad turbas. licet omĩa apłis nota fa¬
ceret ut amicis: quedã tamen credendũ est

Expanded text:
vitiorum fuit occasus. Virgo sanctissima, quae Salvatorem genuit, peperit et aluit, quae jugiter ejus adhaesit lateri, quae comes individua nullo fere abfuit itinere, quae intenta prae caeteris invigilavit verbo et operi ejus, sola Salvatoris actuum insignia operum opera, melliflua praedicationis genera inaudita, contra mundum et peccatum, et tartareum zabulum, divinae severitatis acerrima eloquia, quo eis diu interfuit, specialis vidit, secretius audivit, citius agnovit, propensius retinuit, et Apostolis aliisque discipulis luculentius edidit, diligentius retulit, melius indidit, fidelius tradidit. Hinc est quod de ea legitur in Evangelio: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Hinc in ejus laudibus legitur: Multae filiae congregaverunt divitias, tu sola supergressa es universas . Licet enim in parabolis loqueretur ad turbas, licet omnia Apostolis nota faceret ut amicis: quaedam tamen credendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tians hominũ milia de septẽ panib. Mortuus.
ad puteũ iacob interrogans potum. igneus. cir¬
ca iherico illuminans cęcum. & sanans lepsum
Carbo erat mortuus. dum a diabolo temptare¬
tur. igneus. dum ei ab angłis ministraretar.
Mortuuis. in ꝓditione discipuli. igneus. in filio
reguli. Sopitus. ante presidem: igneus circa
tyberiadem Sopitus. dum ei herodes illuderet.
igneus. dum mortuoꝵ suscitator magnisi cus
fieret. S opitus. dum ei acetũ cum felle mixtũ
ꝓpinaretur. igneus. dum ab eo detem leprosi
mundarentur. Sopitus. dum a iudeis se abscon¬
deret. sopitus. dum cum publicanis & peccatori¬
b ederet. igneus. dum ambularet suꝑ undas.
igneus. dum ex aqua facto uino lȩtificaret con¬
uiuas. Sopitus. iacens in cunabulis. igneus. ful¬
gens in miraculis. Sopitus ante tribunal pre¬
sidis. igneus. in filia chananitidis. Sopitus in cru¬
humtanitatis oꝑa : ignitȩ diuinitatis miracula

Expanded text:
tians hominum millia de septem panibus. Mortuus, tians hominum millia de septem panibus. Mortuus, ad puteum Jacob rogans potum: igneus, circa Jericho illuminans caecum, et sanans leprosum. Carbo erat mortuus, dum a diabolo tentaretur: igneus, dum ei ab Angelis ministraretur. Mortuus, in proditione discipuli: igneus, in filio Reguli. Sopitus, ante praesidem: igneus, circa Tyberiadem. Sopitus, dum ei Herodes illuderet: igneus, dum mortuorum suscitator magnificus fieret. Sopitus, dum ei acetum cum felle mistum propinaretur: igneus, dum ab eo decem leprosi mundarentur. Sopitus, dum a Judaeis se absconderet; sopitus dum cum publicanis et peccatoribus ederet: igneus, dum ambularet super undas; igneus, dum ex aqua facto vino laetificaret convivas. Sopitus, jacens in cunabulis: igneus, fulgens in miraculis. Sopitus, ante tribunal praesidis: igneus, in filia Chananitidis. Sopitus, in cruhumanitatis opera:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sethim condita est archa. in qua thuribulũ.
manna. & uirga siit recondita: quia licet maria
de patrũ natura ꝑ peccatũ uitiata duceret origi¬
bulum. sacroscãm carnẽ significat saluatoris.
Quod autreũ dicitur. quia nullius passa est det̾men¬
tum pudoris. agnus scilicet sine macula. qͥ pecca
electus. posui suꝑ eum sp̃m meum. C arbones
thuribuli. sunt oꝑa iñu xp̃i. Carbones isti ali¬
quando mortui. quandoq uero sunt ignei. qͥa
in saluatore nr̃o nunc ꝓpͥa tolerabat humanitas.
nunc ꝓpͥa faciebat diuinitas . Ignis in carbone.
diuinitas est inuotescens in oꝑe. Ignis in pru¬
ms. euidens est iudiciũ ditatis. C arbo mortuus.
ni presepi iacens. igneus. demonia expellens.
Mortuus. in egyptũ sugiens. igneus. uendentes &
ementes columbas de templo eiciens. Mortuus.
dormiens in naui. igneus. imꝑaus uentis & mari.
Mortuus. subditus parentib. igneus. quatuor sa¬

Expanded text:
vero Sethim condita est arca , in qua thuribulum, vero Sethim condita est arca , in qua thuribulum, manna et virga sunt recondita: quia licet Maria de patrum natura per peccatum vitiata duceret origibulum sacrosanctam carnem significat Salvatoris, quae aurea dicitur; quia nullius passa est detrimentum pudoris, Agnus scilicet sine macula, qui peccaelectus, posui super eum spiritum meum . Carbones thuribuli, sunt opera Jesu Christi. Carbones isti aliquando mortui, quandoque vero sunt ignei; quia in Salvatore nostro nunc propria tolerabat humanitas, nunc propria faciebat divinitas. Ignis in carbone, divinitas est innocens in opere. Ignis in prunis, evidens est indicium divinitatis. Carbo mortuus, in praesepe jacens: igneus, daemonia expellens. Mortuus, in Aegyptum fugiens: igneus, vendentes et ementes columbas de templo ejiciens. Mortuus, dormiens in navi: igneus, imperans ventis et mari. Mortuus, subditus parentibus: igneus, quatuor sa
Abbreviated transcription (Latin):
maiestas opitulat᷑. peccatũ gr̃a eicitur. Et uagͦ
spma fuit. maria rosa extitit. Eua spia uulue¬
rando. maria rosa omĩum effectus mulcendo.
Eua spina ifigens omib mortẽ. oraria rosa rea¬
dens saluti ferã om̃ib sorteni De liquore spinei
corticis. fit incaustum unde scribitur. De car¬
nali mente exȩ. fluxus nascitur concupiscentiȩ.
que in ipsa & in acdam peccatũ actuale. in po¬
steris originale transfunditur. De hac uero
apłs ita clamat. L ittera occidit: sp̃s autẽ
inuificat Ac si diceret. Per unũ hominem
mors. & ꝑ unũ hominem resurrectio mortuoꝵ¬
om̃s uiuisicabunt᷑. Maria autẽ rosa fuit. can¬
dicda ꝑ uirginitatẽ. Rubicunda ꝑ caritatem.
Candida carne. rubicunda mente. Candida
uirtutẽ sectando. rubicunda uitia calcando.
Candida aftectum purificando. rubicunda actũ
carnalem mortificando. Candida dm̃ diligen¬
do. rubicunda ꝓximo compatiendo. De liguis

Expanded text:
majestas opitulatur, peccatum gratia ejicitur. Eva ergo majestas opitulatur, peccatum gratia ejicitur. Eva ergo spina fuit, Maria rosa exstitit: Eva spina, vulnerando; Maria rosa, omnium affectus mulcendo. 695 Eva spina, infigens omnibus mortem: Maria rosa, reddens salutiferam omnibus sortem. De liquore spinei corticis fit encaustum unde scribitur: de carnali mente tua fluxus nascitur concupiscentiae, qui in ipsa et in Adam peccatum actuale, in posteris originale transfudit. De hac vero Apostolus ita clamat: Littera occidit, spiritus autem vivificat . Ac si diceret: Per unum hominem mors, et per unum hominem resurrectio mortuoromnes vivificabuntur . Maria autem rosa fuit candida per virginitatem, rubicunda per charitatem: candida, carne; rubicunda, mente: candida, virtutem sectando; rubicunda, vitia calcando: candida, affectum purificando; rubicunda, actum carnalem mortificando: candida, Deum diligendo; rubicunda, proximo compatiendo. 11. De lignis
Abbreviated transcription (Latin):
um infixit. Unde apłs. Per unũ hominẽ pec¬
catum intrauit in mundum. & ꝑ peccatũ mors.
& sic in om̃s ꝑtransiit. Ligna uero sc̃i patres
fuerunt: qui licet in radice arinssent arboris.
spem tam̃ certissimã babentes in aduentu sal¬
uatoris. tamqmͣ peregͥni & incolȩ in hoc mundo
habitabant. tamqĩ nichil habentes. & omina
possidentes. Castigabant cum uitiis & concu¬
piscentiis corꝑa sua: euntes ibant & flebant:
mittentes semina sua. U nde quidã ita. conuer¬
sus sum inquit in erumna mea. dum configi¬
tur spina. Ad comiñdationẽ uero gr̃e suȩ. &
ad destructionẽ humanȩ sapientiȩ. as de fe¬
mina. sed de uirgine descendente de spinosa
patrũ origine dignatus est carnẽ assumere.
ut similem simili redderet. contrariũ contrario
curaret. pestiferam spinam euelleret. peccati
cyrographum potentissime deleret. Humilitas
ꝑ sexum femineũ commendat᷑. gła uirginis &

Expanded text:
um infixit. Unde Apostolus: Per unum hominem pecum infixit. Unde Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et sic in omnes pertransiit . Ligna vero sancti Patres fuerunt, qui licet in radice aruissent arboris, spem tamen certissimam habentes in adventu Salvatoris, tanquam peregrini et incolae in hoc mundo habitabant, tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Castigabant cum vitiis et concupiscentiis corpora sua, euntes ibant et flebant mittentes semina sua . Unde quidam ita: Conversus sum, inquit, in aerumna mea, dum configitur spina . Ad commendationem vero gratiae suae, et ad destructionem humanae sapientiae, Deus de femina, sed virgine, descendente de spinosa Patrum origine, dignatus est carnem assumere, ut similem simili redderet, contrarium contrario curaret, pestiferam spinam evelleret, peccati chirographum potentissime deleret. Humilitas per sexum femineum commendatur, gloria virginis et
Abbreviated transcription (Latin):
nis mortificationẽ. sp̃s sc̃s deuotam compunc¬
tionem. pater. celestiũ contemplationẽ. Filius
docet eam diuina oꝑari. sp̃s sc̃s amare & ama¬
ni. pater celestia contemplari. Pilius erudit. sp̃s
eam ꝓuehit. pater eam ꝑficit. filius eam puri¬
sicat᷑. sp̃s eam pacificat. pater eam honorificat.
Hȩc ddicens. oꝑa uł dona trinitatis non diuido.
sea fideliter inseꝑabilia assero. Sicut enim m
eẽntia uinitas: ita in oꝑatione idemtitas. Ar
cha uero testamenti de lignis sechim facta est.
& oxaria de spinoso & hispido iudeoꝵ ppło &
arido ꝓcreata est. Qui utiq spmosus aletrae¬
tione. hnspidus suꝑstitione. aridus finit uncti¬
one aiuinȩ gr̃e. Unde spinosus spineã coro¬
nam regi suo exhibuit. & in eum sicut ignis
in spinis exarsit Sechim enim interpretat᷑
spme. Aliter. E ua spina. rosa maria. Reue¬
ra ȩua spnia fuit. quȩ & uirũ suum ad mor¬
tem pupugit. & posteritati sue peceati acule¬

Expanded text:
nis mortificationem; Spiritus sanctus, compuncnis mortificationem; Spiritus sanctus, compunctionem; Pater coelestium contemplationem. Filius docri; Pater, coelestia contemplari. Filius eam erudit, Spiritus eam provehit, Pater eam perficit. Filius eam purificat, Spiritus eam pacificat, Pater eam honorificat. Haec dicens, opera vel dona Trinitatis non divido, sed fideliter inseparabilia assero. Sicut enim in essentia unitas, ita in operatione identitas. 10. Arca vero Testamenti de lignis Sethim facta est; et Maria de spinoso et hispido Judaeorum populo et arido procreata est, qui utique spinosus detractione, hispidus superstitione, aridus fuit unctione divinae gratiae. Unde spinosus spineam coronam Regi suo exhibuit, et in eum sicut ignis in spinis exarsit. Sethim enim interpretatur Spinae. Aliter Eva spina, rosa Maria. Revera Eva spina fuit, quae et virum suum ad mortem pupugit, et posteritati suae peccati acule
Abbreviated transcription (Latin):
factus sum multis: & tu adiutor fortis. Beseleel
gͦ cum socio archam testamenti fabricauit. sc̃a
quoq trinitas uirginẽ sibi sc̃ificauit. ac templũ
sc̃issimum consecrauit. hospiciũq sibi mundissimũ
ĩparauit. thalamũ quoq de quo sponsus p̃ filis
hominũ speciosus ad publicũ ꝓcederet decenter
preornauit. N eq em̃ pater abeẽ potuit. ubi eiꝰ¬
filiũ & sp̃m cooꝑari uoluit. Quecũq: enĩ pater
facit. hȩc eadde similiter & filius facit. Neq enĩ
potest filius a se facere quicqm̃. nisi qͥd uiderit
patrẽ facientem. De spũ quoq legitur in libro
psalmoꝵ. U erbo dñi celi firmati sunt. & sp̃u oris
eiꝰ omnis uirtus eoꝵ. Aplẽ quoq de trib ꝑsonis
ista. ex quo omĩa. ꝑ quem omnĩa. in quo omĩa.
ipsi gła. Pater gͦ in consecratione uirginis exhi
Pater lumen exhibuit rationis. filius emerem hu¬
miliationis. sp̃s sc̃s oleum dilectionis. Pater

Expanded text:
factus sum multis, et tu adjutor fortis . Bezeleel factus sum multis, et tu adjutor fortis . Bezeleel ergo cum socio arcam Testamenti fabricavit: sancta quoque Trinitas Virginem sibi sanctificavit, ac templum sanctissimum consecravit, hospitiumque mundissimum sibi praeparavit, thalamum quoque de quo sponsus prae filiis hominum speciosus ad publicum procederet, decenter praeornavit. Neque enim Pater abesse potuit, ubi Spiritum et Filium cooperari voluit. Quaecunque enim Pater facit, haec eadem similiter et Filius facit. Neque enim Filius potest a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . De Spiritu quoque legitur in libro Psalmorum: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Apostolus quoque de tribus personis ita: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ipsi gloria . Pater ergo in consecratione Virginis exhibritatem. Pater lumen exhibuit rationis; Filius, cinerem humiliationis; Spiritus sanctus, oleum dilectionis. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
mũ est peceati. scd̃m mundi. tercium infern.
Pisces pͥmi sunt pessima oblectam̃ta. scdi tniqua
temptamenta. tercii. ꝓpetua tormenta. Hiuic
in euugłio de bonis piscatorib uitia calcantib
ꝑ eam. scilicet mrariam. & eiꝰ filium. utrumq
diluuiũ euasimꝰ. Archa quoq testamenti. ty¬
pum tenet scȩ dĩ geintricis. Illam fecit beseleel.
banc condidit emmanuel. Beseleel ooliab in ope
socium habuit. ungo quoq unginum conaita est.¬
& eiꝰ omũipotentẽ silium. B eseleel inter pretatur
umbra dĩ. ooliab ꝓtectio mea. Pater ille. sp̃s sc̃i.
iste uero tẏpum tenet filii. De illo dicitur ad
orarram. in conceptione filii beatissimi. uirtus
altissum obumbrabit tͥ. Item ad ioseph. Noli
timere acciꝑe maxiam coniugẽ tuam. qͦd enim
in ea natũ est de spũ scõ est. Iste uero ad patrẽ.
clamat in psalmo. Protege me a facie impioꝵ qͥ
me afflicerunt. Item de eodde. De uentre matͥs
mee. tu es ꝓtector meus. Item. Tamqmͣ ꝓdigiũ

Expanded text:
mum est peccati; secundum, mundi; tertium, inferni. Pisces primi sunt oblectamenta; secundi, iniqua tentamenta; tertii, perpetua tormenta. Hinc in Evangelio de bonis piscantibus, vitia calcantibusper eam, scilicet Mariam et ejus Filium, utrumque diluvium evasimus. 9. Arca quoque testamenti typum tenet sanctae Dei Genitricis. Illam fecit Bezeleel; istam condidit Emmanuel. Bezeleel Oliab in opere socium habuit: et Virgo quoque virginum condita, prt ejus omnipotentem Filium fuit. Bezeleel interpretatur Umbra Dei; Oliab, Protectio mea: prior ille Spiritus sancti, iste vero typum tenet Filii. De illo dicitur ad Mariam in conceptione Filii beatissimi: Virtus Altissimi obumbrabit tibi ; item ad Joseph: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod enim ex ea natum est, de Spiritu sancto est . Iste vero ad Patrem clamat in Psalmo: Protege me a facie impiorum qui me afflixerunt ; item de eodem: De ventre matris meae tu es protector meus; item: Tanquam prodigium
Abbreviated transcription (Latin):
gnis congregabo te. Consummationẽ gͦ ds̃ fa¬
cit p̃tereunte diluuio: quia de ꝓfundo uitioꝵ
suos ds̃ uiriliter erigit. quos ponit in uirtutũ
culmine. & illustrat contemplationis radio.
De scdõ dicit᷑ in cantico canticoꝵ. Aquȩ multe
ñ potuerunt extinguere caritatẽ. nec flumina¬

Expanded text:
gnis congregabo te . Consummationem ergo Deus fagnis congregabo te . Consummationem ergo Deus faciet praeeunte diluvio, quia de profundo vitiorum suos Deus viriliter erigit, quos ponit in virtutum culmine, et illustrat contemplationis radio. De secundo dicitur in Cantico canticorum: Aquae multae non poterunt exstinguere charitate