comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et elcio tanta est et lib̾a debent ẽe indiꝰ
at quod sequit᷑ te int̾ morales ualerium
p̃fre quis nõ stupeat si tũ serio ꝑseu̾ant̾¬
q dc̃m est et non iocandi certandiq am̃o
Si emi ualerius pͥmus est quotus queso
plato est quotus aristotiles qͦtis cicero
quotus amneus seueca quẽ in hac remag¬
ni quidẽ extimatores om̃ibꝰ p̃tulerũt nͣ
in epłe tue ꝑte ꝑlectũ noui mͥ stuporis cã
fuit ubi nestio qͥd cogitans illos poetas
esse et poetarũ choris ãnimꝰari oporte̾
dixisti qd si loq̃ndo ꝯsequi potes plus
egeris fortasse ꝙͣ putas/ 2ͦ appollme et
plandentibꝰ mufes magnos duos icolas
Umbrosis parnasi cołlibus addidis aut
quid oro te mouit ut id opmnareris ut di-¬
ceres cũ tullius in prioribus libris sanꝰ
orator In ultunis pħus illustris appeat
Sicut aũt ubiq uirgilius poeta sic Tul¬
lius nusꝙͣ qm̃ ut in declamatõibus legi¬

Expanded text:
et electio tuta est et libera debent esse iudicia. 5 et electio tuta est et libera debent esse iudicia. 5 At quod sequitur, te inter morales Valerium preferre, quis non stupeat, si tamen serio perseveranterque dictum est et non iocandi tentandique animo? Si enim Valerius primus est, quotus, queso, Plato est, quotus Aristotiles, quotus Cicero, quotus Anneus Seneca, quem in hac re magni quidam extimatores omnibus pretulerunt? in epystole tue parte perlectum novi michi stuporis causa fuit, ubi, nescio quid cogitans, illos poetas esse et poetarum choris annumerari oportere dixisti. Quodsi loquendo consequi potes, plus egeris fortasse quam putas: secundo Apolline et plaudentibus Musis, magnos duos incolas umbrosis Parnasi collibus addideris. 7 At quid, oro, te movit ut id opinareris aut diceres, cum Tullius in prioribus libris summus orator, in ultimis philosophus illustris appareat? Sicut autem ubique Virgilius poeta, sic Tullius nusquam; quoniam, ut in Declamationibus legi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ignorare posse arbitror Si qͥd aũt
u̾o aduersũ tibi excid̾it aut minꝰ puidisse
aut quod de rodem irit idem lulisseq sus¬
pitor Nempe qd de Ihonmo scribis te
illum sacrorũ doctorũ ex nũo p̃tulisse.
hand nouũ est michi uetus est iam ⁊ late
cognitũ hoc indiciũ tuũ equidẽ frustra de
compatĩs litiges ubi ad suꝑlatĩa ꝑ uentũ
est falli nõ potest optimũ ac maxinũ
erit quidqd elegeris licet de hac re int̾
amicã tnũ clare memorie lumberiensez
ep̃m iacobũ et me crebro disceptatũ esse
meminerĩ Illo ꝑ uestigia tua semꝑ uno
ore Ionimũ me u̾o angustinũ int̾ scͥptores
catholicos p̃ferente, et fane si neq uita¬
tem neqz te uerear offende̾ dicam pater
qd sencio Cum multa et uaria et lumĩosa
suit sydera ut si hic iuxitꝰ hic arcturus
hic lucifer sol eccłie angustinꝰ est sz hec
Ut dixi hand magni momenti fec̾im qm̃

Expanded text:
aliquid “ignorare posse” arbitror; siquid autem aliquid “ignorare posse” arbitror; siquid autem vero adversum tibi excidit, aut minus providisse aut, quod de eodem ait idem, lusisse te suspicor. 3 Nempe quod de Ieronimo scribis, te illum sacrorum doctorum ex numero pretulisse, haud novum est michi; vetus est iam et late cognitum hoc iudicium tuum. Equidem frustra de comparativis litiges ubi ad superlativa perventum est; falli non potes, optimum ac maximum erit quicquid elegeris; licet de hac re inter amicum tuum clare memorie Lomberiensem epyscopum Iacobum et me crebro disceptatum esse meminerim, illo per vestigia tua semper uno ore Ieronimum, me vero Augustinum inter scriptores catholicos preferente. 4 Et sane, si neque veritatem neque te verear offendere, dicam, pater, quod sentio. Cum multa et varia et luminosa sint sidera, ut sit hic Iupiter, hic Arcturus, hic Lucifer, Sol ecclesie Augustinus est. Sed hec, ut dixi, haud magni momenti fecerim, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Uereor tñ ne fenicis in quisitõem tibi cõ¬
misisse uidear quã nõ nisi quĩgentesiio
amco renasti solitã ac toto orbe unitam
ferunt et nobis in occidente positis in¬
cognitam uale ⁊¬
Contra ostentatores sc̃is nõ sue ac
flosculorũ descriptores contertatio
cum famoso quodã uiro
Ictu difficile est ꝙͣ tñ aures meas¬
uulgari fessas strepitu exla tua
bis terq relecta ꝑmulserit que ꝙͣꝙͣ tibe
uerbosa uideret ut ex fine cognoni Ita
compendio sior sis futurus ĩutus aspexi¬
mallem ꝓlixior ut libet iñ tu pat̾ nõ te
michi s me tibi morẽ gerere dignũ est
Sz ita ne totũ in tua manu positũ xxit
aut ignoras ꝙ sepe ꝯsilio dissilis ẽ euẽ¬
tus, audies forte d uł silencii auidiẽ loqͥ
cogat uis ꝙ mimicari uideor iã ñc rebꝰ
impleam Testor in pͥmis eandẽ me de te
opinonẽ gere̾ quã de aristotile Matrobrus
seu illam amor seu u̾itas genuĩt uix te

Expanded text:
Vereor tamen ne phenicis inquisitionem tibi comVereor tamen ne phenicis inquisitionem tibi commisisse videar, quam nonnisi quingentesimo anno renasci solitam ac toto orbe unicam ferunt, et nobis in occidente positis incognitam. Vale. 1Contra ostentatores scientie non sue ac flosculorum decerptores concertatio cum famoso quodam viro. 1 Dictu difficile est quantum aures measvulgari fessas strepitu, epystola tua bis terque relecta permulserit; que quanquam tibi verbosa videretur, ut ex fine cognovi, egocompendiosior sis futurus, invitus aspeximallem prolixior. Ut libet tamen; tu pater; non te michi, sed me tibi morem gerere dignum est. Sed ita ne totum in tua manu positum erit? an ignoras quod sepe consilio dissimilis est eventus? Audies forte quod vel silentii avidum loqui cogat. Vis quod minitari videor, iam nunc rebus impleam? 2 Testor in primis eandem me de te opinionem gerere, quam de Aristotile Macrobius, seu illam amor, seu veritas genuerit: vix te
Abbreviated transcription (Latin):
Ra michi feruorũ paria siue ut mo¬
destius loquar hũilium amicorum
sure ut uerius familiariũ hostium domisũt.
pͥmũ quidẽ sic affc̃m ut alt̾ius nima sin¬
plicitas alterius sit ꝑiculosa calliditas.
Scdm sic ut hunc pueritia hunc senectus
reddat iuitilem Terciũ uero sit ut huiꝰ
furor illius torpor odiosus sit et iuxͣ iᵈ
Socraticũ a ticerone relatũ in epłis  alt̾
frenis alten calcaribus egeat Ego aũt
has int̾ ꝯtrietates castigator olim nunc
spectator sedeo nec eorã ꝓpositũ mirari sa¬
tis possum qui seruorũ turbas seu gloriosis̃
aliquid aspiciũt et obsideri semꝑ ab hiis
quos pascunt hoc est a domesticis suffossori¬
bus deltant᷑ indigentiã sibi meã m̃otiusse
sufficit puto nõ expectas ut dep̃cer sicubi
forsan in hũiliori fortuna se oñderent ani¬
nius etas mores ab extremis egͦ spacio
distantes Scio homiem cui non dicã excel¬
lent̾ s tollerabilit᷑ ista ꝯtigerint nõ mͥ

Expanded text:
a michi servorum paria, sive, ut modestius loquar, humilium amicorum, sive, ut verius, familiarium hostium, domi sunt; primum quidem sic affectum ut alterius nimia simplicitas, alterius sit periculosa calliditas; secundum sic, ut hunc pueritia, hunc senectus reddat inutilem; tertium vero sic, ut huius furor, illius torpor odiosus sit, et iuxta illud socraticum a Cicerone relatum in epystolis, “alter frenis, alter calcaribus egeat”. 2 Ego autem has inter contrarietates castigator olim, nunc spectator sedeo; nec eorum propositum mirari satis possum, qui servorum turbas ceu gloriosum aliquid aspiciunt et obsideri semper ab his quos pascunt, hoc est a domesticis suffossoribus, delectantur. 3 Indigentiam tibi meam innotuisse sufficit; puto, non expectas ut deprecer. Sicubi forsan in humiliori fortuna se ostenderent animus etas mores ab extremis equo spatio distantes, scito hominem, cui non dicam excellenter sed tolerabiliter ista contigerint, non michi
Abbreviated transcription (Latin):
plena libertate qui semel non cepisse nõ
possum asseris enmium et statium papu¬
rium coetaneos fuisse, Guis te oro pater
in hanc crouographiã impulit quid a te
nũt ista poscebat atq ex actius hͦ inquire
Inuenies ennũ subaffricauo maiore.
Etatiũ aliquot seculis int̾iectis s domi¬
ciano pͥncipe floruisse hẽs quibus nisi
fallor et rñdere uelis et tam breuit̾ ut
putabas nõ possis unũaddem si bona
fide ueniã dares quod olim dũ in uasto¬
me ꝑtibus adolescens age̾m uerecunde
quidẽ ut illam etatez decuit tibi scͥpsisse
me recolo cum uulgaribꝰ scriptis tuis
offenderer q̃ ad eum cuiꝰ supͣ menũ iaco¬
bũ de columpua interdũ ea tempestate
mittebas, cuiꝰ me amor sic in eas t̾ras
traxerat/ sic in ethyopiam trax isset.
s tunc pene puerilitꝰ ut qui uix dũ ferule
manũ subdux̾am tp̃us est ut iam uirilis
or̃o mea sit ita tñ ut dixi si tu ueniam

Expanded text:
plena libertate, quando semel non cepisse non plena libertate, quando semel non cepisse non possum —: asseris Ennium et Statium Pampinium coetaneos fuisse. Quis te, oro, pater, in hanc chronographiam impulit? quis a te nunc ista poscebat? atqui exactius hoc inquire: invenies Ennium sub Africano maiore, Statium, aliquot seculis interiectis, sub Domitiano principe floruisse. Habes quibus, nisi fallor, et respondere velis et tam breviter ut putabas, non possis. 14 Unum adderem, si bona fide veniam dares, quod olim, dum in Vasconie partibus adolescens agerem, verecunde quidem, ut illam etatem decuit, tibi scripsisse me recolo, cum vulgaribus scriptis tuis offenderer, que ad eum, cuius supra memini, Iacobum de Columna interdum ea tempestate mittebas, cuius me amor sicut in eas terras traxerat, sic in Ethiopiam traxisset. Sed tunc pene pueriliter ut qui vixdum ferule manum subduxeram; tempus est ut iam virilis oratio mea sit; ita tamen, ut dixi, si tu veniam
Abbreviated transcription (Latin):
et plancti una cũ Enno eodem menũt
uersicło In enmicho et nemi itidẽ et
plancti in adelpħis plancti solus men-¬
tõem fecit eorũdem quoq sił memĩt sico ĩ
senectute ⁊ agellus in noctibus acticis.
ubi amborũ epigramata describit ẜmone
uetustissimo Sed quid ago quis eĩ queso
nũꝙ poetrie nomẽ absꝙ illorũ nom̃ibus
andiuit Itaq scuporem tnũ scupeo ⁊ cũ
bona uenia p̃r̃ obsecro ne in manꝰ alienas
ista ꝑueniant quo enũ clarior fama est
tua eo sibi studiosius ꝯfulendũ est mecũ
quidẽ non alit̾ ꝙͣ tecũ omit lo qui potes
et qd̾ secum docti faciũt mutare ac retrat¬
tare q̃ dixi̾s at postꝙͣ in ualgus dc̃a ꝑue¬
nerunt ea demiã facultas eripit᷑ ⁊ mitoꝵ
iudicia subenuda sunt ego epłam tuã ad
te sub fida custo dia remitto cuis exemplũ
Ut quid ad rñdendũ dux̾is dũ u̾ba u̾bis
ꝯfero memoriã non fatĩgem unũ p̾terea
nou exotiti dogniatis indutis utan enim

Expanded text:
 Ennio eodem meminit versiculo; in Eunucho et Nevii itidem et Plauti, in Adelphis Plauti solius mentionem fecit; eorundem quoque simul meminit Cicero in Senectute et Agellius in Noctibus Athicis, ubi amborum epygrammata describit sermone vetustissimo. Sed quid ago? quis enim, queso, unquam poetrie nomen absque illorum nominibus audivit? 12 Itaque stuporem tuum stupeo, et cum bona venia, pater, obsecro ne in manus alienas ista perveniant; quo enim clarior fama est tua, eo sibi studiosius consulendum est. Mecum quidem non aliter quam tecum omnia loqui potes et, quod secum docti faciunt, mutare ac retractare que dixeris; at postquam in vulgus dicta pervenerint, ea demum facultas eripitur et multorum iudicia subeunda sunt. Ego epystolam tuam ad te sub fida custodia remitto et hanc illi aut, siquid adhuc respondendum duxeris, dum verba verbis confero, memoriam non fatigem. 13 Unum preterea novi et exotici dogmatis inducis — utar enim
Abbreviated transcription (Latin):
uus forsitan disculisse Occulta quidẽ et pro
ficilinũ est Ext̾um suo u̾itas loco scet spio¬
nem aũt neã michi młtis firmatã exxrnen¬
tis non dicã greculus ille unus s ne greci
quidẽ onĩs eripient non si ulixes hasta. fr̾o
achilles aiax impetu. nestor aucte sceptro
agamenon Redeat armatus Net ignoro qͥd¬
sis dicturꝰ nẽxe qd̾ solitus es fac ut libet
inqͥes Scito tñ qr medicis nõ credendo minus
unres Satis uixi amice et si fablam ꝑegi
dño placet int̾rũpere fessus iam nec si hodie
moriart iuste quidẽ de iite ꝯquerar breuictate.
nam si om̃s ad mr̃a xueniãt etatẽ orbis t̾re
huãno gn̾i erit augustus tm̃q abest mltũ
uiue̾ ut cupiã ut uixisse miiis uerear dum
repeto quos amicos et quos uiros quales ue
p̃inifim et ꝙ nichil hic fit insi idẽ qm̃ cũ ne

Expanded text:
tempus forsitan distulisse? Occulta quidem et proftempus forsitan distulisse? Occulta quidem et profficillimum est. Ceterum suo veritas loco stet; opinionem autem meam, michi multis firmatam experimentis, non dicam greculus ille unus, sed ne Greci quidem omnes eripient, non si Ulixes astu, ferro Achilles, Aiax impetu, Nestor autoritate, sceptro Agamennon redeat armatus. 53 Nec ignoro quid dicturus sis, nempe quod solitus es: «Fac ut libet, inquies; scito tamen, quia medicis non credendo minus vives». Satis vixi, amice; et si fabulam peregi, domino placet interrumpere. Fessus iam, nec si hodie moriar, iuste quidem de vite conquerar brevitate; nam si omnes ad meam perveniant etatem, orbis terre humano generi erit angustus, tantumque abest multum vivere ut cupiam, ut vixisse nimis verear, dum repeto quos amicos et quos viros quales ve premiserim et quam nichil hic fit, nisi idem hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ solebã. Quid us amplius ut aqua ꝓrsus
abstinẽa frustra uelis suspitoraũt tuo et
amice ꝯsilio actũ esse ut ad hos cołles ub̾es
atq amenos in reliquis inaquosos cũ ue
yerim ubi aquã purã bibe et si ualde cupi¬
am nõ possim inter fontẽ .s. et hanc domũ
sic solis radio tepestãm ut placida ẽẽ desie¬
ris sed si recentissimũ urbane domꝰ ad pu¬
teũ rediero huiꝰ menior in cõmodi uidero
quor sũ medicorũ ꝯsilio crediturꝰ sim tu tñ
et doctͥna fretus et ingenio ualidũ hic in
ne conficis argumentũ. Et si medicis inqͥs
non uis crede̾ ninꝙ saltẽ tibi ip̃i Nunqͥd
temptu p̃ceptorũ meditine aque potꝯ esus
frnctiũ. Ienima hora cause sunt maloru
primã at indes ultro fateor morbos multos
Unũ mn in tpũs incidisse Cuis m uo̾ alteram
ꝓbet ĩllas ⁊qͣs medici uolũt cãs ħ incẽmo¬
da in ante tp̃uo actulisse et nõ pociꝰ in longĩ

Expanded text:
quam solebam. 50 Quid vis amplius? ut aque prorsus quam solebam. 50 Quid vis amplius? ut aque prorsus abstineam frustra velis. Suspicor autem tuo et amicorum consilio actum esse, ut ad hos colles uberes atque amenos in reliquis, inaquosos tamen, venerim, ubi aquam puram bibere et si valde cupiam, non possim, inter fontem scilicet et hanc domum sic solis radio tepefactam, ut placida esse desierit. Sed si recentissimum urbane domus ad puteum rediero, huius memor incommodi videro quorsum medicorum concilio crediturus sim. 51 Tu tamen et doctrina fretus et ingenio, validum hic in me conficis argumentum: «Et si medicis, inquis, non vis credere, nunquid saltem tibi ipsi, nunquid temptu preceptorum medicine: aque potus, esus fructuum, ieiunia, horum cause sunt malorum». 52 Primam, ut vides, ultro fateor, morbos multos unum michi in tempus incidisse. Quis michi vero alteram probet, illas quas medici volunt causas, hec incommoda michi ante tempus attulisse, et non potius in longum
Abbreviated transcription (Latin):
et me alloqui Fieri aũt pt̃ ut ille ul ꝯsuetu¬
dinẽ uł nat̾am altam et mee dissonã hr̃et ⁊
a nurẽtute uno usus senior aque assuesc̾e̾t.
ex douotõe forsitã exortã illius dãpnosam
intelligens paulus ⁊dem ei ꝑhibet qd mn ꝓ
hibuisse dampnosum sit᷑ Uieq uinũ illi tñ¬
tates tuas ultiniũ certe hoc anuꝰ iste michi
nouũ et insolitũ inuexit crebras .s. eg̾tũ¬
dines Sxd dũ sams sum stomacũ nõ nom
de quo młti ꝑ singulos lamentant dies.
Si quid añt aliꝭ fo⁊ te guedinis incidit il
samꝰ expior ꝙͣ bone aque recentisq hau
loqui s et michi si mẽor de meip̃o aliquid
credi pt Milies hec exptus affirmo sed
nuuitata ẽ xtas Quis hec nescit et dũ lo-¬
quinur mutat᷑ mutabiturq tam diũ donec
equide̾ non refrixi meq ix̃o frigidior s
corius meis multis et iumoribꝰ aliqͣnͣto
calidior sũ adhuc et tã aqua utor parcuis

Expanded text:
et me alloqui? Fieri autem potest ut ille vel consuetuet me alloqui? Fieri autem potest ut ille vel consuetudinem, vel naturam alteram et mee dissonam haberet et a iuventute vino usus, senior aque assuesceret, ex devotione forsitan exortam, illi damnosam intelligens Paulus, id ei prohibet, quod michi prohibuisse damnosum sit; neque illi vintates tuas». 48 Ultimum certe hoc, annus iste michi novum et insolitum invexit, crebras scilicet egritudines. Sed dum sanus sum, stomacum non novi, de quo multi per singulos lamentantur dies; siquid autem aliquando forte gravedinis incidit, nil sanius experior, quam bone aque recentisque hauloqui; sed et michi, si mereor, de me ipso aliquid credi potest: milies hoc expertus affirmo. Sed mutata est etas: quis hoc nescit? et dum loquimur mutatur, mutabiturque tam diu, donec equidem, non refrixi, meque ipso frigidior, sed coevis meis multis et iunioribus aliquanto calidior sum adhuc, et tamen aqua utor parcius
Abbreviated transcription (Latin):
libo mẽbrorũ mĩsterio obscupui Ille causa
stuporis ĩtelligens uniũ inqͥt me fregat
ac ligarat, Aqua me restituit atqz absoluit
Nuduis t̾rus cũ podagrã illi reu̾sam post
longũ tp̃us ex filio audiuissem scripsi sibi
uidẽt ne cũ amico eius uiio hostis podag̃
subiiss Cui ille non idẽ uini potu sed esu
tm̃ ĩmersi uino panis accidisse rñdit i. me
et ꝯseruat et reuocat solout sit dixim odo¬
re multa mala uino accidũt mortalibus.
et ues aque potũ interdicitis homĩ ab infau¬
tia puiciaq et usqr sub fuiẽ adolescencie
Ingi aque potu enutrito et ꝯsuetudine in
naturã uersa qd̾ maxĩt ur̃i ut audio truti¬
nandũ dicũt iux ferꝭ ad potorũ uiui sigͣna
inslato fontẽ tũĩ adhuc plus aliꝙͣto ꝙͣ doliũ
amanti net me fugit obstare iuxta illud
apłi ad thymot̾ scribentis Noli inꝙͣ ad huc
aqͣm bibe̾ Ecce nõine hic tecũ loqui uidet᷑

Expanded text:
libero membrorum ministerio. Obstupui; ille causam libero membrorum ministerio. Obstupui; ille causam stuporis intelligens: «Vinum, inquit, me fregerat ac ligarat; aqua me restituit atque absolvit». Nudiustertius, cum podagram illi reversam post tam longum tempus ex filio audivissem, scripsi sibi, videret ne cum amico eius vino hostis podagra subiisset; cui ille non id vini potu, sed esu tantum immersi vino panis accidisse respondit. 4et conservat et revocat, solo, ut sic dixerim, odore. Multa mala vino accidunt mortalibus, et vos aque potum interdicitis homini ab infantia pueritiaque et usque sub finem adolescentie iugi aque potu enutrito et, consuetudine in naturam versa, quod maxime vestri, ut audio, trutinandum dicunt, vix serum ad potorum vini signa translato, fontem tamen adhuc plus aliquanto quam dolium amanti. 47 Nec me fugit obstare michi illud Apostoli ad Thimoteum scribentis: «Noli, inquit, adhuc aquam bibere». Ecce nonne hic tecum loqui videtur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am uices nr̃e dehonestant et fuẽte uenis
uino uani ft̃i sums modestiãq et rerũ et u̾¬
borũ fidẽ exclusit ebrietas Nec amiai nob
credãt nec nos hostes metuũt qr fere ad nẽ¬
sam et ꝓmittimꝰ et minam᷑ Que licet non
uini quoq s abutentiũ culxa sit qr cũ late
patens et radicatũ minis est uiciũ neq iã
alit̾ ꝙͣ uimi penuria extirpari pt Credem
meduis fidius expediens mundo ue uiiũ
tota aces tua uuid fac̾ent stomachi canes¬
cerent nõ feruent non tunre̾nt nõ ructuarẽt
nõ spumarent nõ xugnarent qd fecerũt
uerm stomachi priusꝙ uini usus eẽt hodie¬
q faciũt quibꝰ unu usus nondũ est s nõs
gule culpam stomacho damꝰ et innectos
douxus hunc ego adolestens sua adhuc uiri¬
di etate cognon̾am sic podagra p̃ssũ ac cy¬
gra ut nulli pene rei ucłis hẽret᷑ renisi
cũ post decẽmũ incolumẽ nullis podagre
ueterisq malis uestigiis utentẽ expedito ⁊

Expanded text:
nostram vites nostre dehonestant et fervente venis vino, vani facti sumus modestiamque et rerum ac verborum fidem exclusit ebrietas, nec amici nobis credunt, nec nos hostes metuunt, quia fere ad mensam et promittimus et minamur. Que licet non vini quoque, sed abutentium culpa sit, quia tamen late patene et radicatum nimis est vitium, neque iam aliter quam vini penuria extirpari potest, crederem mediusfidius expediens mundo, ne vinumtota acies tua: «Quid facerent stomaci?» Quiescerent, non ferverent, non tumerent, non ructarent, non spuveterum stomaci, prius quam vini usus esset, hodieque faciunt quibus vini usus nondum est. Sed nos gule culpam stomaco damus et invectos doneus; hunc ego adolescens sua adhuc viridi etate cognoveram, sic podagra pressum ac cyragra, ut nulli pene rei utilis haberetur. Revisi eum post decennium incolumem, nullis podagre veterisque malis vestigiis, utentem expedito et
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos quos gignoso phistas ac bragnianos
uocaut quoiũ pͥnceps fontis aꝙͣ bibrus
uber se t̾re mr̃is incorruxtũ sugge̾ głia¬
tur s fere om̃s totiꝰ ppłos orientis qͥbo
lege lata uini potus eripit᷑ Colos dem¬
q nos felices qui uiri dolia fc̃i sumꝰ ubi
uinũ siluisse nolu̾im ꝯtra nr̃am unrolenẽ
nescio an ueraciꝰ dictũ an mordaciꝰ ¶ũ
nuꝑ inter soldanũ babilonis egipcie et
nũos belli cause hounon de fide xͥ neq
saltem de imꝑio et głia s de mercibus
atq auaritia orte rẽnt rege̾tq egixtu
te et soldanũ puerũ uit quidã ꝯsiłio sub¬
limis ꝯditione huilis ut que ante pances
annos ere uenditũ fama ẽẽt s quẽ subito
sua sors extulerat ut ex alto rueret atq
illi e suis quidã suade̾nt ut mitriaticũ seq̃us
mad̾e̾nt om̃s qui sub eo eẽnt morte mulcta¬
ret Non est inquit ille temẽ ꝯuuittendũ ut ĩ¬
sontes et nr̃o utiles imꝑio ꝑimaniꝰ neq uero

Expanded text:
modo philosophos, quos Gignosophistas ac Bragmanos modo philosophos, quos Gignosophistas ac Bragmanos vocant, quorum princeps fontis aquam bibens, uber se terre matris incorruptum sugere gloriatur, sed fere omnes totius populos Orientis, quibus lege lata vini potus eripitur; solos denique nos felices, qui vini dolia facti sumus. 42 Ubi unum siluisse noluerim contra nostram vinolentiam, nescio an veracius dictum an mordacius. Cum nuper inter Soldanum Babilonis egiptie et nostros belli cause heu non de fide Cristi, neque saltem de imperio aut gloria, sed de mercibus atque avaritia orte essent, regeretque tuir quidam consilio sublimis, conditione humilis, ut quem ante paucos annos ere venditum fama esset, sed quem subito sua sors extulerat, ut ex alto rueret, atque illi e suis quidam suaderent, ut Mitridaticum sequeninvaderent, omnes qui sub eo essent morte multaret: «Non est, inquit ille, temere committendum, ut insontes et nostro utiles imperio perimamus; neque vero
Abbreviated transcription (Latin):
ad uillesmiũ tendebat᷑ annũ Miseras
matͦnas rõnorũ illas pͥmas quibꝰ uiniũ
bibe̾ capitale fuit usqr adeo ut qui ulu
bibentẽ ꝯuigẽ uccidiss non ultore tm̃ s
rep̃hensore caruerit nec tñ mutiles ideo
nec exangues femĩe illos filios prperere
quos nũs et admiram᷑ cultores uirtutũ
ex xulsores uiciorũ passionũ ac gentiũ do¬
mitores cũ potrices nr̃e nobie istos pariãt
quos iudemꝰ Misrros gallorũ antiqͥssinos
anteꝙͣ uiũ nosce̾t cuiꝰ usũ ut scͥptĩẽ uides
Roma iam adolescente didic̾unt Et nẽ po¬
cius hos miseros bachi et uenis sac̾dotes
qui ꝓpter uinu patrii saporem xp̃m xrtrũ
fidem decus atqz aĩas suas quãs mortales
putãt et male sibi ereditã ecc̃iam derelin¬
quũt ꝙͣꝙͣ eñ hic latentior cã sit tñ ista x̃¬
tendit᷑ ut sepedixi Malũt riũ ebrietatẽ
fateri ꝙ impietatẽ cũ negare neutrã
possint miseros ad extremũ nõ indorã

Expanded text:
ad millesimum tendebatur annum; miseras ad millesimum tendebatur annum; miseras matronas Romanorum illas primas, quibus vinum bibere capitale fuit, usque adeo ut qui illud bibentem coniugem occidisset, non ultore tantum, sed reprehensore caruerit; nec tamen inutiles ideo, nec exangues femine illos filios peperere, quos nunc etiam admiramur, cultores virtutum, expulsores vitiorum, passionum ac gentium domitores, cum potrices nostre nobis istos pariant, quos videmus; miseros Gallorum antiquissimos, ante quam vinum nossent, cuius usum, ut scriptum vides, Roma iam adolescente didicerunt; et non potius hos miseros Bachi et Veneris sacerdotes, qui propter vini patrii saporem Cristum, Petrum, fidem, decus atque animas suas, quas mortales putant, et male sibi creditam Ecclesiam derelinquunt; quamquam enim hic latentior causa sit, tamen ista pretenditur, ut sepe dixi: malunt enim ebrietatem fateri, quam impietatem, cum negare neutram possint; miseros ad extremum non Indorum
Abbreviated transcription (Latin):
prandẽtes alit̾ dictãtes alit̾ cenãtes se¬
pe notau̾m ultinũ Restat ita meis alie¬
nũ sensibꝰ ut scupore ip̃o calanũ frenet
pure aque potus interdicit᷑ cur queso an
forte ideo qr magnus ille uir ex ur̃is aque
nullũ opus ĩenisse se dicit insi ꝙ bibit᷑
in acutis et in se forsitag um dicit Etz an
ue nullũ aque opus aliud sit de h queri
pt ymo nec de hoc quidẽ ut arbĩtror q̃ri
uini amitꝰ aque hostis tot fontes lucidis¬
sumos tot puters ꝓfundissimos tot rios
amenissimos et ad sũmã totũ hoc nature
ꝑentis iocundissimũ elementũ uno tam
breui substulit ac siccanis eloquio Quid ħ
dicã insi miẜras tot alxnas gentes quẽ
liquidis fontibus sitim fedant uniũ non
mõ non hñt s nec noscũt quidẽ uiuũt tũ
multo ẽt salubris ꝙͣ nos meri bibuli quibꝰ
Unũ uino carnisse suppliciũ est Miseros pa¬
quorũ tñ inte spaciũ sine nr̃is morbis ꝓpe

Expanded text:
prandentes, aliter dictantes, aliter cenantes seprandentes, aliter dictantes, aliter cenantes sepe notaverim. 40 Ultimum restat ita meis alienum sensibus, ut stupore ipso calamum frenet: pure aque potus interdicitur. Cur, queso? An forte ideo quia magnus ille vir ex vestris aque nullum opus invenisse se dicit, nisi quod bibitur in acutis; et in se forsitan verum dicit; sed an vere nullum aque opus aliud sit, de hoc queri potest; imo nec de hoc quidem, ut arbitror, queri vini amicus, aque hostis, tot fontes lucidissimos, tot puteos profundissimos, tot rivos amenissimos et ad summam totum hoc nature parentis iocundissimum elementum uno tam brevi substulit ac siccavit elogio? quid hic dicam? nisi miseras tot alpinas gentes, que liquidis fontibus sitim sedant, vinum non modo non habent, sed nec noscunt quidem; vivunt tamen, multo etiam salubrius quam nos meribibuli, quibus unum diem vino caruisse supplicium est; miseros paquorum tamen vite spatium sine nostris morbis prope
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ libro arborũ qͣt seuisset ꝯp̃e suis na¬
ubus serendas qͥ dicasẜ̾ spẽ atqr ordinibꝰ
głiantem leginiꝰ Quid postrems Roͣns
duciba appĩo et decio a quibꝰ poma appia
et decia in italiã aduecta illa predulcra
hec u̾o subatria utraq sapidissima suoꝵ
antiquis licet sue ꝑiculo dissentire quid
amite facimꝰ cõi quo nescio an suũ uir
melior seu mr̃i amantior alius usꝙͣ sit qui
ꝑ tũctos aitulos ĩtalie om̃e genꝰ arboꝵ
longius hac inquisitõe penet᷑uerit ut
non sua tm̃ s amitorũ uiridaria ꝑegͥnis
arboribꝰ exornaret Ditrmꝰ ne igit᷑ et
modernos et antiquos p̃ter solos medices
nire dampnant᷑ a medicis nc̃ mediocris
insania est tanto studio notiua cõquerere
ͣto uix proficua debuissent ꝙ si neq ar-¬
bores ip̃e neq illarũ fetus s in cõtinentia
ego notissimos medicorũ ut hac saltem ĩ
ꝑte illos excusem aliter docentes aliter

Expanded text:
eodem libro arborum quas sevisset ipse suis maeodem libro arborum quas sevisset ipse suis manibus serendasque dictasset specie atque ordinibus gloriantem legimus? quid postremo romanis ducibus Appio et Decio, a quibus poma Appia et Decia in Italiam advecta, illa predulcia, hec vero subacria, utraque sapidissima, suo38 Et quoniam ab antiquis licet sine periculo dissentire, quid amico facimus communi? quo nescio an seu vir melior, seu nostri amantior alius usquam sit; qui per cuntos angulos Italie omne genus longius hac inquisitione penetraverit, ut non sua tantum, sed amicorum viridaria peregrinis arboribus exornaret. Dicemus ne igitur et modernos omnes et antiquos, preter solos medicos,iure damnantur a medicis, non mediocris insania est tanto studio nociva conquirere, quanto vix proficua debuissent. Quod, si neque arbores ipse, neque illarum fetus, sed incontinentia ego notissimos medicorum, ut hac saltem in parte illos excusem, aliter docentes, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
tũ oblectatõis et gr̃e ponebat ibi płimũ
s eorũ ĩmoderatũ esum dapnaniꝰ Aulla
iam suꝑ est qõ Siquidẽ et ꝑdicũ ⁊ fasianoꝵ
quorũ apud uos ut audio laudatissime car¬
nes sunt esus inug noceti Quamꝰ hunit
pomia infamiã meruere Non res ip̃a re¬
phendit᷑: s excessus eque in rebus oĩbꝰ
repħendendus Alioquin quo hic tantus
agricolarũ labor et industria qd de hac
arte t̾ctantibus et grecis facias et latinis
hesiodo uirgilio catomi uarroni palladio
ꝯultisq aliis Quid demnq citoni in eo p̃ẜ¬
tim libro quo senectutẽ defendit ab hiis ui¬
obicĩt utati in quo quidẽ cato ip̃e tẽsoriꝰ
inducit᷑ tantus uer Agriculturã mechami¬
cam licet tñ haud dubie utilissimã mũdo
artẽ miris lantibꝰ offe̾ns atq int̾ mlta
salubria ac iocunda concisionibꝰ atq in¬
cisi onibus armorũ nichil illa assens inue¬
uuisse solertiꝰ ꝙͦ demũ ciro ꝑsarũ regi ꝙ̃

Expanded text:
tum oblectationis et gratie ponebat, ibi plurimum tum oblectationis et gratie ponebat, ibi plurimum  eorum immodicum esum damnamus, nulla iam superest questio, siquidem et perdicum et fasianorum, quorum apud vos, ut audio, laudatissime carnes sunt, esus nimius nocet. Quam hinc poma infamiam meruere? non res ipsa reprehenditur, sed excessus, eque in rebus omnibus reprehendendus. 37 Alioquin quo hic tantus agricolarum labor et industria? Quid de hac arte tractantibus et grecis facias et latinis, Hesiodo, Virgilio, Catoni, Varroni, Palladio, multisque aliis? quid denique Ciceroni, in eo presertim libro quo senectutem defendit ab his viobiciunt etati, in quo quidem Cato ipse Censorius inducitur, tantus vir, agriculturam, mechanicam licet, tamen hauddubie utilissimam mundo artem, miris laudibus efferens atque inter multa salubria ac iocunda consitionibus atque insitionibus arborum nichil illam asserens invenisse solertius? quid demum Ciro Persarum regi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sentenciis tuã metior quã tu quoq
lenciꝰ uibras et in tͣnsitu Est añt ut po¬
mis et onũ gn̾e fructuũ arborũ qͣi aconito
abstinr̃ã aut cicata tñ hoc aũt ac seq̃nti
consilio tp̃rare nõ poto quo minꝰ aliqua
reprtã ex hiis que olim ad Ioħem illum
alt̾um scripsi cuiꝰ supͣ mentio est habita
hoc intererit ꝙ tũc iratus recẽti memoͣ
ꝯtentõis antique que iͥ cũ pͣpe medicis
fuit in gallia qui nestio cur famne mer
rrescro an et uite bellũ indixerant ꝙ epła
unã breuẽ s ni fallor u̾am ausus fuerã
scripsisse pontifici uũs placatus et illius
ĩuenor tumłtus cũ amico iocãs scribo.
deus xnĩ bone qd̾ hic odiũ que ue infamia
pult̾rime rei est et gustũ simł et tactum
et nares ⁊ ocłos delectantis Om̃s ne igi
hõĩes insaniũt solus is sapuit qui pomis
ĩmeritis macula hant ĩmisit Qño añti
nat᷑a sic huanũ genus illude̾t ut ubi nul¬

Expanded text:
rum sententiis tuam metior, quam tu quoque rum sententiis tuam metior, quam tu quoque lentius vibras et in transitu, est autem ut pomis et omni genere fructuum arboreorum quasi aconito abstineam aut cicuta. In hoc autem ac sequenti concilio temperare non potero, quominus aliqua repetam ex his que olim ad Iohannem illum alterum scripsi, cuius supra mentio est habita. 34 Hoc intererit, quod tunc iratus recenti memoria contentionis antique, que michi cum pape medicis fuit in Gallia, qui nescio cur fame mee, nescio an et vite, bellum indixerant, quod epistolam unam brevem, sed, ni fallor, veram, ausus fueram scripsisse pontifici, nunc placatus et illius immemor tumultus cum amico iocans scribo. 35 Deus enim bone: quod hic odium, que ve infamia pulcerrime rei est, et, gustum simul et tactum et nares et oculos delectantis? Omnes ne igitur homines insaniunt, solus is sapuit qui pomis immeritis maculam hanc inussit? Quomodo autem natura sic humanum genus illuderet, ut ubi mul
Abbreviated transcription (Latin):
pane uinco et exigni uena fontis letum
illud sacrũq ꝯuimũ apud iõninũ celebn¬
tes ꝙ quociens piis auribus audimꝰ piis¬
q ocłis legnuꝰ nullo cibo aut potu sola
dicat aliquis aderat deus, quis hoc nescit
ded et nobis adest alioqiũ nõ ẽẽmꝰ iln
moliar an qui michi ꝯtẽpuenti affuit ⁊
peccãti penitenti nõ aderit et p̃canti
Possũ amute reuinare ne dubita noli onĩa
cui nũꝙͣ ieiumũ nocuit aut nocebit nã
quid crr̃e dicã ꝙ auicłe tremule totos mẽ¬
ses uictu duro et tenui ieiunãt nos uiri
santo largoqz uictu diem unũ ieminare nõ
possumꝰ Non hec fragilitas in crede sed
gula est Non est igit᷑ cur honestũ et m̃ox
Ita eñ sencio fame aliquos plures crapła
nullũ prnitus ieiuno piisse / Progrediam᷑
ad reliqua a᷑ ex consiliis nõ tam tuis ꝙͣ
medicoꝵ om̃ Cu xnĩstrens credo cũ litigio¬
so homie tibi rem ẽe cantiꝰ agis s ex alio¬

Expanded text:
pane unico et exigui vena fontis letum pane unico et exigui vena fontis letum illud sacrumque convivium apud Ieronimum celebrantes? Quod quotiens piis auribus audimus piisque oculis legimus, nullo cibo aut potu, sola1 At illis, dicat aliquis, aderat Deus. Quis hoc nescit? sed et nobis adest, alioquin non essemus. An oni aliquid moliar? an qui michi contemnenti affuit et peccanti, penitenti non aderit et precanti? Possum, amice, ieiunare, ne dubita; noli omnia cui nunquam ieiunium nocuit aut nocebit. Nam quid cause, dicam, quod anicule tremule totos menses victu duro et tenui ieiunant, nos viri lauto largoque victu diem unum ieiunare non possumus? 32 Non hec fragilitas, michi crede, sed gula est. Non est igitur cur honestum et innoxita enim sentio fame aliquos, plures crapula, nullum penitus ieiunio periisse. 33 Progrediamur ad reliqua. Aliud ex consiliis, non tam tuis, quam medicorum omnium tu enim sciens, credo, cum litigioso homine tibi rem esse, cautius agis, sed ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
duxlicant plonicũ illud obliti Nullo inqͥt
modo mͥ placuit bis in die saturũ fieri ꝓ
indesi deus me ĩ restaurare digͣbit᷑ Colutũ
et cõnat᷑atũ iam mͥ ieunũ nõ omittã neq
nũt omtto nisi eatenꝰ ut sexte ferie ieut᷑.
panis et aque tantisꝑ dũ ħ repentina fra¬
gilitas cedit ad amorẽ ieiumi cõis inflex̾i
deo auspite mox ad ꝯsuetudinẽ ren̾surus
Cediam senior imbetilliorq nõ pot̾is imo
quid ego ẽt omĩa possũ in eo qui me ꝯfor¬
tat Ez qͥ ħ dixit a plus. tu pcc̃or magnus
xp̃us deẜiet ꝓpter quos ecele in t̾ram uenit.
Non sum diffidencie filius de me qͥdẽ ualde
metus de illo aũt nich meritꝰ fateor pał¬
tũ spero et pesse non dubito Non het miõ
senes in deserto panẽ hispidũ et torrentis
aqͣm in deliciis habuere ꝓpetus iriums et
fortes uegeti Non logisti anthoniũ prope
centenariũ et paulũ centenario maiorem

Expanded text:
duplicant, platonicum illud obliti: «Nullo, inquit, duplicant, platonicum illud obliti: «Nullo, inquit, modo michi placuit bis in die saturum fieri». Proinde, si Deus me restaurare dignabitur, solitum et connaturatum iam michi ieiunium non omittam, neque nunc omitto, nisi eatenus, ut sexte ferie ieiunium panis et aque, tantisper dum hec repentina fragilitas cedit, ad morem ieiunii communis inflexerim, Deo auspice mox ad consuetudinem reversurus. 29 Sed iam senior, imbecilliorque non poteris. Imo quidem ego etiam «omnia possum in eo qui me confortat». Sed qui hoc dixit Apostolus, tu peccator magnus Cristus deseret, propter quos e celo in terram venit? Non sum diffidentie filius; de me quidem valde metuo, de illo autem, nichil meritus, fateor, multum spero et posse non dubito, non hec modosenes in deserto panem hispidum et torrentis aquam in delitiis habuere, perpetuo ieiunio et fortes et vegeti? Non legisti Antonium prope centenarium et Paulum centenario maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
lu nt phicꝰ ut amicꝰ ut uir bonꝰ remedia
mali huiꝰ tuo quidẽ ingenio et alte exco¬
gitata et diligent̾ consiͥpta tͥnsinittis que
si rite miͣo sunt sex. umittã u̾o illa tria in
quibꝰ in tetũ nulla lis erit iubes ex p̃cex¬
to artis tus ut carmbꝰ ac piscibus salsis et
herbis crudis abstueã quibꝰ debectari soleo
porrebo equidẽ nã et nat᷑a mea ip̃a sͥ ꝯsu¬
lens hoc ciborũ genus solito ꝑtias appetit
festino in quibꝰ ad te paululũ ymo ualde
dissentio iubes ut ieuiniũ a puicia usq ad
hanc etatẽ sñ int̾missione ẜuatũ linqͣm et
mertis more cu cursoris in stadii fine deficiã
At qui nõ nũt nouit᷑ audio ꝯsilia medicoꝵ
dĩnis ẽẽ adu̾sa ꝯsiłiis Uec sũ nescius ꝙͣ et
mediciret qui Ieuimũ dãpuant dic̾e soliti sĩt
Utiliꝰ eẽ et hon estius cibũ partiri quodq
ꝯsultoꝵ taliũ et mane se implent et sero
sese ingurgitant ita cibũ non diuidũt sed

Expanded text:
tu ut phisicus, ut amicus, ut vir bonus remedia tu ut phisicus, ut amicus, ut vir bonus remedia mali huius tuo quidem ingenio et alte excogitata et diligenter conscripta transmittis; que, si rite numero, sunt sex; premittam vero illa tria, in quibus michi tecum nulla lis erit. Iubes ex precepto artis tue, ut carnibus ac piscibus salsis et herbis crudis abstineam, quibus delectari soleo; parebo equidem, nam et natura mea, ipsa sibi consulens, hoc ciborum genus solito parcius appetit,festino, in quibus a te paululum, imo valde dissentio. Iubes ut ieiunium a pueritia usque ad hanc etatem sine intermissione servatum linquam et inertis more cursoris in stadii fine deficiam; atqui non nunc noviter audio concilia medicorum divinis adversa esse consiliis, nec sum nescius quid et medici et qui ieiunium damnant dicere soliti sint, utilius esse et honestius cibum partiri, quodque consultorum talium et mane se implent et sero sese ingurgitant: ita cibum non dividunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ineo solidus suo utor uerbo nullũ saninsꝰ
nullaz complexionez uidisse nobiliorẽ Et
c̾te ꝙͣuis magnarũ nũꝙͣ uiriũ me fuisse me¬
minerim agilitate tũt ac dext̾itate corpis
tanta fui ut posse iux crede̾m ab aliqno
suꝑari que et si pͥme fere post tenerũ et
labile come decus in hom̃bꝰ prant me
gradatĩ tñ ita usq ad hoc tp̃us comutate
erãt ut p̃ter saltũ ac cursũ quibꝰ iam nec
ego nec delector millam qͣi iacturã etatis
hac in pte sentirem iluiꝰ hic om̃ uicem
gessit annorũ longa rigo nẽpe ãnna eg̾¬
tudine sic derectus sum et nõ meis prdibꝰ
s famulorũ brachiis assurgere ualeã aut
moueri Gandeo edepol ut in malis ꝙ non
hic sexagesimꝰ t̾rius de quo młta olim ad
Iohem altum scripsi s⁊ sexagesumꝰ sextus
ꝙͣuis enũ ex eticis suspectisq dogiatibus
non facile flecti possum potu̾m tñ fortasse
si tũt ista inͥ euenissent errore illo astrolo¬
gorũ de quo tũc agebat᷑ et si nen opprimi

Expanded text:
eo solidius suo utor verbo, nullum sanius, nullam complexionem vidisse nobiliorem; et certe, quamvis magnarum nunquam virium me fuisse meminerim, agilitate tamen ac dexteritate corporis tanta fui, ut posse vix crederem ab aliquo superari; que etsi prime fere post tenerum et labile come decus in hominibus pereant, me gradatim tamen, ita usque ad hoc tempus comitate erant, ut preter saltum ac cursum, quibus iam nec egeo, nec delector, nullam quasi iacturam etatis hac in parte sentirem. Annus hic omnium vicem gessit annorum; longa ergo nempe annua egritudine sic deiectus sum, ut non meis pedibus, sed famulorum brachiis assurgere valeam aut moveri. 25 Gaudeo, edepol, ut in malis, quod non hic sexagesimus tertius, de quo multa olim ad Iohannem alterum scripsi, sed sexagesimus sextus est; quamvis enim exoticis suspectisque dogmatibus non facile flecti possim, poteram tamen fortasse, si tunc ista michi evenissent, errore illo astrologorum, de quo tunc agebatur, etsi non opprimi,
Abbreviated transcription (Latin):
nec mea uita nec mortalis eniuspiã longa
excucienda erroꝵ mibes et caligo abicienda
uite cupiditas metus mortis alioqͥn nullus
erit finnis semꝑ am̃s aliquid de trahe̾ semꝑ
nosmetipos fallere dulce xrit semꝑ muenes
et esse optaburꝰ et iuderi u̾am ꝯfessionẽ mors
nõ minꝰ cesar decẽmo minꝰ scipio ille or¬
bis uictor hic carthaginuis euersor ac mimã¬
cie Alexandrũ sileo et achillem caducũq
pͥan fanuliã et ex nr̃is drusũ germanicũ
marcellinũ et reliquos illustres qui in ipso
angustus et angustum excesẜint plato t̾ba
lustris totidẽ simoinides et crisippus q̃ tuor⁊
tem ualeriꝰ coruinꝰ ac metellus et fabricꝰ
Accesserũt ad bñt nũm ysocrates et sopho¬
cles et cleantes et uarro uł hũc rtiã actiũ¬
ge quẽ gorgias leontinus septẽmo suꝑgres¬
lusi et ꝙͣuis fugã tp̃ris attendens pridem
aĩo finassem deniceps in epłis maxĩe bre¬
nior fieri tu ꝓpe memoriã abstulisti tã sua¬

Expanded text:
nec mea vita, nec mortalis cuiuspiam longa excutienda errorum nubes et caligo, abicienda vite cupiditas, mortis metus, alioquin nullus erit finis, semper annis aliquid detrahere, semper nosmet ipsos fallere dulce erit, semper iuvenes et esse optabimus et videri: veram confessionem mors nio minus Cesar, decennio minus Scipio, ille orbis victor, hic Carthaginis eversor ac Numantie; Alexandrum sileo et Achillem, caducamque Priami familiam, et ex nostris Drusum, Germanicum, Marcellinum et reliquos illustres qui in ipso Augustus et Augustinus excesserint, Plato tribus lustris, totidem Simonides et Crisippus, quattuortem Valerius Corvinus ac Metellus et Fabius; accessere ad hunc numerum Ysocrates et Sophocles et Cleantes et Varro, vel hunc etiam attigere, quem Gorgias Leontinus septennio supergreslusi, et quamvis fugam temporis attendens pridem animo firmassem, deinceps in epistolis brevior fieri, tu propositi memoriam abstulisti, tam sua
Abbreviated transcription (Latin):
Sed de hiis tetũ integra nͥ nñt etiam lis
manet erit forte aliquis nõ medicꝰ qͥ pec¬
catũ nreũ rei cãm solam dicat qd si adinitti¬
mus deo meo gr̃as ago qui młtorũ tͥriiũ
fedas notas leui supplicio expurgat. Ee si
aliã cãm malitiã quis ꝯplexionis obi ecit
testem uiuũ et fide dignũ p̾ferã illũ alt̾um
medicorũ mõ tetũ pͥncipem si quid fame
credimꝰ cõpatriotã meũ thomã possem
alios s mortuos testes ad indiciãuotare ri¬
diculũ ĩlle ergo auro alt̾o apud titinũ ułii

Expanded text:
Sed de his tecum integra michi nunc etiam lis Sed de his tecum integra michi nunc etiam lis manet. 23 Erit forte aliquis non medicus, qui peccatum meum rei causam solam dicat; quod si admittimus, Deo meo gratias ago, qui multorum criminum fedas notas levi supplicio expurgat. Quod si aliam causam, malitiam quis complexionis obiecerit, testem vivum et fidedignum proferam, illum alterum medicorum modo tecum principem, siquid fame credimus, compatriotam meum Thomam; possem alios, sed mortuos testes ad iudicium vocare ridiculum. 24 Ille ergo anno altero, apud Ticinum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
culis atq italus appẽmꝰ ubi froudosis olim
collibus stabant Nunc infamẽ despicĩt ca¬
ribdim horrisonis fluitare uerticibꝰ ad ex¬
treniũ et se hoc unũ magni negent uiri ma¬
gri nũꝙͣ in aliis in hoc ꝑuixuo ut credimꝰ
mundus cedet Quid iu igit᷑ cedam ego
cessi e quidẽ ac si diti licet ultra cõem modũ
miserẽ non mõ c̾te indicio s aliorũ testimoĩo
fortasse ausim Wunt eccemichi dicã ueriꝰ
fuerũt uite annu sex et sexagnnita qui dũ
Et tũ multos libidinosos ebrios octogena¬
rios sat bñ ualentes nou̾im hic me armꝰ
sis affecit aͣt sine ope famloꝵ mltis iam
diebus ĩmobilis sim pondus mestũ graue
aliis odiosũ michi Guid hic rei yst andio
iam hunc te et cõtinentes undiq meditos
aque uotũ unã esse uł p̃cixuã mali causa
O felix ebrietas addent alii pomorũ xsũ fuga
carmũ iriumũ e infausta sobrietas Ergo
sanũ nichnisi ebriorũ potus et lupoꝵ cibus

Expanded text:
culus atque italus Appenninus, ubi frondosis olim culus atque italus Appenninus, ubi frondosis olim collibus stabant, nunc infamem despiciunt Caribdim horrisonis fluitare verticibus. Ad extremum, etsi hoc unum magni negent viri magni, inquam, in aliis, in hoc parvi, evo, ut credimus, mundus cedet. 20 Quidni igitur cedam ego? Cessi equidem, ac si dici licet ultra communem modum inserere, non meo certe iudicio, sed aliorum testimonio fortasse ausim. 21 Sunt ecce michi, dicam verius, fuerunt, vite anni sex et sexaginta, qui dum et cum multos libidinosos ebrios octogenarios sat bene valentes noverim, hic me annus sic affecit, ut sine ope famulorum multis iam diebus immobilis sim; pondus mestum, grave aliis, odiosum michi. 22 Quid hic rei est? Audio iam hinc te et concinentes undique medicos aque potum unam esse vel precipuam mali causam; o felix ebrietas! addent alii pomorum esum, fugam carnium, ieiunium; o infausta sobrietas! ergo sanum nichil, nisi ebriorum potus et luporum cibus?
Abbreviated transcription (Latin):
audeat Ad huc quid̾ cãm tuã munio Ce¬
dũt anins arcor marmonee ne dũ t̾rens
homũtio ex contͣriis cõpactus hũor ibus
Cedunt menia fortissimarũ urbiũ Nonne
uides ut babylon illa uetus interiit troia
corruis et carthago quib ꝯ duabꝰ non tã
anni nocure̾ ꝙͣ ignes et gladii ⁊ arietes
Chorintꝰ et syracuse et Capua et lquile¬
gia et elusiũ et tarentũ ꝑue sũt uet̾m ur¬
buim reliquie lacedemon et athene nuda
sũt noĩa / Roma srmo subcũbit Iamiq sub¬
cubuiss et totũ in ciue̾m u̾sa ẽẽt insi ram
s ignotũ nõbie eo ꝙ longior sit etas urbiũ
multa hõm milia semiere neq homĩes tm̃
s fame hõm obierĩt tũms tacite seculisqr
labentibꝰ Quud miri aũt si manu sc̃e ur¬
bes ces cedũt semo Rupes cedũt et iuga
monciũ statũ ac nam mutant᷑ unde iam
uesenus frixit Ethna tepuit. Alpes mltis
locis subsedere abscisiq undis pelorus si¬

Expanded text:
audeat? Adhuc quidem causam tuam munio. Ceaudeat? Adhuc quidem causam tuam munio. Cedunt annis arces marmoree, nedum terreus homuntio ex contrariis compactus humoribus; cedunt menia fortissimarum urbium: nonne vides ut Babilon illa vetus interiit? Troia corruit et Carthago, quibus duabus non tam anni nocuere, quam ignes et gladii et arietes; Chorintus et Siracuse et Capua et Aquilegia et Clusium et Tarentum parve sunt veterum urbium reliquie; Lacedemon et Athene nuda sunt nomina; Roma senio succumbit iamque succubuisset et tota in cinerem versa esset, nisi eam sed ignotum nobis, eo quod longior sit etas urbium multa hominum milia senuerint, neque homines tantum, sed fame hominum obierint, annis tacite seclisque labentibus. 19 Quid miri autem, si manu facte urbes cedunt senio? Rupes cedunt et fuga montium statum ac naturam mutant, unde iam Vesevus frixit, Ethna tepuit, Alpes multis locis subsedere, abscisique undis Pelorus si
Abbreviated transcription (Latin):
dica s felicẽ potiꝰ insi p̾teritarũ etatum
delusa eẽt erroribꝰ nrq uo̾ uł sic miserã
nõ assurgat et discussis manibꝰ sapienciã
aut labore mimo qualie illotũ fuit sobrio m̃
dolore pioq gemitu datũ est Illa u̾a miẜa
est senectus que huit fragilitate corꝑea ut
mea nũc morbisq semlibꝰ hinic petulan¬
tia inuenili quã deus a nob̃ longe faciat.
et turbidis motibꝰ quatit᷑ aĩorũ S edredeo
ad errores inuenũ et spes uanas quid hiis
enĩ queso nõ liceat quibꝰ nemo obstat oẽs
fauẽt non uulgus mõ s hũãnũ genꝰ Ee¬
t̾um fallant sese hoĩes ut libet totu hoc
dimꝰ nichil est Pinde hie est ille etatis
nr̃e rapidissim uolatus de quo nemo co-¬
gitat nemo loquit᷑ nemo inꝙͣ cogitat nͥ
in fine qñ in tergũ uersus et exacta re¬
metrens sompmiasse quodamodo se extĩat
non uixisse mutari aũt cũ etate hoĩem
quis non sentit aut quis est qui negare

Expanded text:
dicam, sed felicem potius, nisi preteritarum etatum dicam, sed felicem potius, nisi preteritarum etatum delusa esset erroribus, neque vero vel sic miseram, modo assurgat et discussis inanibus sapientiam aut labore nimio, qualis illorum fuit, sobrio animi dolore pioque gemitu datum est. Illa vere misera est senectus que hinc fragilitate corporea, ut mea nunc, morbisque senilibus, hinc petulantia iuvenili, quam Deus a nobis longe faciat, et turbidis motibus quatitur animorum. 17 Sed redeo ad errores iuvenum et spes vanas; quid his enim, queso, non liceat, quibus nemo obstat, omnes favent, non vulgus modo, sed humanum genus? Ceterum fallant sese homines, ut libet: totum hoc dimus, nichil est; proinde hic est ille etatis nostre rapidissimus volatus, de quo nemo cogitat, nemo non loquitur; nemo, inquam, cogitat, nisi in finem, quando in tergum versus et exacta remetiens somniasse quodammodo se extimat, non vixisse. 18 Mutari autem cum etate hominem quis non sentit? aut quis est qui negare