comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exulta. Gaude inꝙͣ quia ub̃iq illesa es ubiqͣ e¬
cura. Si temptaris proficis. si huiliaris enge
Si pugnas unicis . si ottideris corenaris. Ti
in seriuitute lifera es. in ꝑituło tuta. ĩ custodu
leta. Tibi om̃is reatus addicitur. tibi uinida
malicia subiugatur. Te potentes honorant si¬
scipuint prmc̃pes: magnates exquiuũt. gnã
ilłi te nõ mĩꝙͣ desid̾ant q̃ui impuguant tibi lon
parent. małi ĩuident. zelant emuli. ĩmiti
uccũbunt. Nec unqͣm poteris iucturo non e
eciam si tibi inter homines iuidex iustus desir
Dicebant de abbate paulo qd̃ teneret mauibuꝰ
dentes alitem hoc tres satisfacientes introgalit
eum dicentes. Dic nobis quid operatus a
acciperes grãm istam. Qui ait els. Ignoiͧs
michiꝑatres. Si quis possederit puritatitn
nocenciam omnia subiciũtur ei. sicut ade io
erat ni paradyso ante p̃uaritationeni marm¬

Expanded text:
exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebant de abbate Paulo quod teneret manibus Videntes autem haec fratres, satisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus es ut acciperes gratiam istam? Qui ait eis: Ignoscite mihi, Patres. Si quis possederit puritatem et innocentiam, omnia subjiciuntur ei, sicut Adae, quando erat in paradiso ante praevaricationem man
Abbreviated transcription (Latin):
qui nec asiis nec fibi nocet. Qui uero sib̾im¬
ip̃i nocet. ꝙͣuis asiis nõ noceat ĩnocens non est.
De ꝓpria enĩ ĩnocentia in dño onfidens dauid
dicebat Iudica ue dñe qui ego in inocencia mea
ingressus sum. et in dũo speraus nõ infiomahi
Et it̾m Ego autẽ ĩ ĩnocentia mea iugresus
redime m̃e et mmserere mei. et int̾rõgans di
quis habitar in tabernaculo suo aut quie scbi¬

Expanded text:
qui nec aliis nec sibi nocet. Qui vero sibimetipsi nocet, quamvis aliis non noceat, innocens non est. De propria enim innocentia in Domino confidens David, aiebat: Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum, et in Domino sperans, non infirmabor . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum, redime me, et miserere mei . Et interrogans Dominum, quis habitaret in tabernaculo suo, aut quis
Abbreviated transcription (Latin):
oi as qͦis q̃ externs imꝑłitant studiose subtͣ¬
patest duobus dñis feruire. hinc paulus ait
herio militans deo iplitat se rregotiis secular¬
but sit ei placeat cui se peobauit᷑ per ꝓpħam¬

Expanded text:
nisi ab iis quae exterius implicant, studiose subtrnisi ab iis quae exterius implicant, studiose subtrpotest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Per
Abbreviated transcription (Latin):
piitđ. Qũ sꝑpuases mochi ꝑsene mortificatiõe
a afetunt. qͣnto fiũt uitiniores ad finẽ tan
s oibent ardentiores in oꝑe. saforando gͦ
non deficũt s magis ad usũ lałoris crescunt.
le merore affligũt. qr longe huc a facie conditoris
proiecti: adħũc in et̾ne prĩe gaudiis non sunt
ebornr̃qͣm monachi idcicto ad cõplenda desile¬
pia mimine ꝑuen̾int. ut ẽa interuemente
taoditate ad eadem desidia laxato mẽtis sirui
diatontiu. Et que extemiari impliata pot̾ant.
matera dispositione agitur. ut repussa multi¬
fuo se mortificare apetunt ut iam perfecte si
aieat conditoris sui faciem contemplentur. E
cors desiderit̃ differtur ut proficiat: et a tar¬
dintis sue simi nutritur ut crestat. Homis
monacħus ab hmꝰ mũdi inquieta cõcupiscĩa
po puatis si ibtrahit. ac trenaꝵ actionĩ strepitũ
di forit: et ꝑ quietis studiũ eius mens uirtutisꝰ
nicenta qͣi eigilans dormit. Unusquisq mo¬
cñis ad contemplanda int̾na nõ perdiciti

Expanded text:
pirituales monachi plene mortificationem suam appetunt, quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere . 4. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; se moerore affligunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. Nonnunquam monachi idcirco ad contemplanda desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur: et quae extenuari implicata poterant, magna dispositione agitur, ut repulsa multienti saeculo se mortificare appetunt, ut jam perfecte si liceat conditoris sui faciem contemplentur, sed eorum desiderium differtur ut proficiat, et a tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Bonus monachus ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium ejus mens virtutibus intenta, quasi vigilans dormit. Unusquisque monachus ad contemplanda interna minime perducitur;
Abbreviated transcription (Latin):
siaꝵ suoꝵ uitã despicere non debent cũ uacare eos
ibus extioribus uident. q hoc quod ip̃i secua
ntiua penetrant ex issoꝵ adium̃to est qui ꝯtͣ
ptessas huiꝰ seculi ext̾ius salorant. Quã enim
cndouis sui grãm retiner: si byssũ pluuia tã
ceret: ddut quid fulgoris atq claritatis cotus
uel iacuittus ostenderet. si hoc susceptus pulius

Expanded text:
suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident; quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retinegeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis
Abbreviated transcription (Latin):
et quiescit a tribus belłis eripitur. is est locutioĩs
Dñe dirige me ad salutẽ. Et uenit ei uox dicẽs
alrsem fuge hoĩes. tate quieste . et sabuus exis.
Dixit abbas moyses. hono fugiens homines si¬
milis est une mature. Qui autẽ cũ hõibꝰ cõuer¬
satur: sicur uua acerba est. Dixit abbas nlus
Impenetrabilis manet a sagittis inimia qͥ amat
quietẽ. qui autẽ miscetur młttudini crebra susci

Expanded text:
et quiescit, a tribus bellis eripitur, id est, auditus, et quiescit, a tribus bellis eripitur, id est, auditus, Domine, dirige me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: Homo fugiens homines, similis est uvae maturae: qui autem cum hominibus conversatur, sicut uva acerba erit. Dixit abbas Nilus: Impenetrabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem; qui autem miscetur multitudini, crebra suscip
Abbreviated transcription (Latin):
quia nichil huꝰ mũdi appetunt .xx.
nullis ꝓculdubio ĩ corde tumultib p̃mũt᷑. Onĩs
quippe mordinatos descdioꝵ motus a cubili cordis
malu sc̃e cõusationis eiciũt. Et qui tnͣsitoria cũcta
despiciũt. ex ħis nascentes cogitationũ insolencias
nõ patisitur. Dolã nãq et̾nam prĩam appetunt.
et qr nulla h̃uiꝰ mũdi diligũt magna mẽtis tnͣ¬
quillitate ꝑfruũtur Magnã quies mentis est a se¬
creto cordis t̾renoꝵ descdioꝵ tumustus expessere
et una intentione eterne põie ĩ amorẽ intime
quietis anhelare. A tumultu rerũ tp̃aliũ dauid
secessũ q̃resat. cũ dic̾er. Unã petii a dño hant
requiuã. Ut inhabitẽ in domo dñi. Et illud Etce
esengaui fugiens. et mansi in solitudine. fugiẽs
esongat. quĩ a turba desid̾ioꝵ temꝑaliũ m ałta
dei contemplatione se subleuat. Mauet uero in soli¬
tudine. qui ꝑseuerat ĩ remota mẽtis intentione
Dpoit abbas antoniꝰ quia qui sedet in solitudine

Expanded text:
quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae conversations ejiciunt, et qui transitoria cuncta despiciunt, ex iis nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Magna requies mentis est, a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. A tumultu rerum temporalium David secessum quaerebat, cum diceret: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et illud: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, qui a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat; manet vero in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentione. Dixit abbas Antonius: Qui sedet in solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
occulta discernere. si temptat et mniraculis cħo¬
uuscare. aut is quẽ suꝑe uirtutis donũ as
sola miracula roborat eciã dĩne legis pandere
si necesse non fuit locutus est alicur Uenit
aliqñ abbas hylarius de palestina ad abbem an¬
tomũ in montẽ. et dicit ei abbas anthonius.
Dene benist lucifer qui mane orrris. Et dicit
ei abbas hylarius pax tibi columpna lucis q̃
sustines orlem terrarũ. Dixit quidã senex qd̃
habitau̾at in hemo quadgnta ãnos solitarius
quidã. qui interrogatus a ioħe abbate iñdit.
Quia ex quo cepi solitarius ẽẽ nũqͣm uidit me¬
sol manducantem. Eñdit ei abbas iohes Nec me
irascentẽ Dicebant de abbate arseno. quia tota
nocte uigisabat et qͣndo uosebat circa mane dor¬
mire: dĩcebat sompno. Uem serue male. Et sub¬
ripiebat parũ sompni sedendo et statim surgeb̾at¬

Expanded text:
occulta disserere tentet etiam miraculis coocculta disserere tentet etiam miraculis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere si necesse non fuit locutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidam abbas quod habitaverit in eremo quadraginta annis solitarius quidam; qui interrogatus a Joanne abbate, respondit: Quia ex quo coepi solitarius esse, nunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, dicebat somno, Veni, serve male. Et subripiebat parum somni sedendo, et statim surgebat
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃c dñs sic cimcta mgd̾atur ut dũ singula
queq sunt omniũ. int̾posita quadũ caritatis
necessitudine fiant omia singuloꝵ. et unusquisq
sic noͣ accepit qd᷑ in alt̾o põssideat ut ip̃e alt̾i
possidendũ quos accepit hũilr impendat. Scã
ecclia suꝑm sui capitis corpus est: in qua alius
alta uidendo oculus. alius rc̃a oꝑando manus.
ałius ad cuncta discurrendo pes: alius p̃ceptoꝵ
uocen incelligendo auris. alius maloꝵ fetorem
bonoꝵq fragłanciã disc̾nendo naris est. Qui enĩ
corꝑaliũ mõre mẽbroꝵ uicissim sibi accepta officia
iipendũt. unũ de sem ip̃is om̃ib corpus red¬
dunc. Miro consilio auctor ac dispositor nr̃ huis
ilła largitur. que alii denegat. alii hec denegat.
que isti largitur Mensuras itaq sibi positas egͣdi
nititiar: quisq posse plusꝙͣ acceꝑit conatur. Unus¬
quisq fideliũ cui fortasse tm̃m᷑ datũ est p̃ceptoꝵ

Expanded text:
Omnipotens Dominus sic cuncta moderatur, ut dum singula Omnipotens Dominus sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebat abbas damel quia qntũ corpus uire¬
scit tantũ aĩa exsictatur. et qͣntũ sictatũ fũit
corpus. tantũ aĩa uirescit. Dixit abbas pa¬
stor masitia neqqͣm expessit maliciã. si si quis
tibi malefecerit. fene fac ei ut ꝑ tonã opꝰ tuũ
destouas maliciam illius Interrogatus est
quidã senex a quodam fr̃e dicentẽ Quonlodo
iuemo deũ.: Utrũ in ieumiis an inlatorib
quia multi affłyoerũt carnem suã. Et quia sine di¬
scretione faciebant hoc abierũt uacus nchil hñtes.
in term iudicii discreto modamine alii ser¬
monem sapĩe. alii plenã fidenr: alii gu̾̃ai sanitatũ
alii oꝑationẽ uirtutũ. alii ꝓpheciam̃. alii discretio¬
nem spirituã alii gña linguaꝵ aliie int̾p̃tatiõe
tuncta mod̾atur. ut qui extossi poterit ex dono
quod habet. hũilietur ex uirtute quam non ht̃.
Atq ita fit. ut cũ per impensam grãm unũ sũb
leuar. eciã per disparem alti alterum subdat.

Expanded text:
Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus vireDicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre dicente: Quomodoinvenio Deum? utrum in jejuniis, an in laboribus, quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vacui nihil habentes. interni judicii secreto moderamine, alii serrmonem scientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii 904 interpretationem moderatur cuncta, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat.
Abbreviated transcription (Latin):
non reciduns. Magnũ est discipline magisteriũ
subtilitas discretionis qͣtiuꝰ quisq rector culpas
delinq̃ntiũ discrete nou̾it parcere et pie reseca¬
re. Qui auteni sic dimittunt pcc̃a ut nõ corri¬
gant aut sic ꝙi corrigento feruint ut non di¬
nittant: discretionis sp̃m non hñt. Scriptũ
est in libro genesi . Si recte offenis et recte nõ
diuidas. peccasti. Oblata recte diuidere est. q̃lib
nr̃a studia discernendo pensare. Qd mimbũ
qui agere dissimulat: eciam recte offerens
peccat᷑. Sepe quod bono fiudis gerimꝰ. dum
discerile caute negligiiꝰ. iuditetur sine ne-¬
scimus. Et nõnũꝙ hoc sit reatus crmiis. qd̾
putatur causa uirtutis. decte ergo offerimꝰ.
cũ fono faudio bonũ opus aginus s recte non
diuidimus. si habere discoetionẽ in bono oꝑe
postponamus ¶ Dyoit abbas antomꝰ dunt
quidã conterentes corꝑa sua in ab̃simentia et
qr non hñt discretionẽ longe facti sunt a deo.

Expanded text:
retione. Magnum est disciplinae magisterium retione. Magnum est disciplinae magisterium subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare . Qui autem sic dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, discretionis spiritum non habent. Scriptum est in libro Genesis: Si recte offeras, et recte non dividas, peccasti et bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
corrigitur: acoius necesse est ut ar̃guat᷑. Qum
dolorẽ enĩ abscidenda sunt. que leuiter sanan nõ
possunt. Qui ãmonitus secretim corrigi de ꝑcr̃o
negligit pubbice arguendus est: ut uuluꝰ qd
occuite sanari nescit. maĩfeste debrat emendari.
Manifesta ꝑct̾a: nõ occulta correctione sũt ꝑuo¬
ganda. Pałam enĩ sũt arguendi qui palã nocent.
ut dũ aꝑta obuirgatione sanãtur qni qui eos
imiitando deliq̃rant corrigãtur. Dum unꝰ cor¬
ripitur. plurimi emendantur. Necesse est enim
ut pro multoꝵ saluatione unꝰ condempnetur.
qͣm per unius licenciã multi periclitentur. Ita
ergo delinq̃nti sermo est proferendus. sicut eiꝰ
quĩ corripitur expostulat salus. Qd̾ si opus est
ałiquã medicamenti salutẽ. uerto increpatioĩs
aspergere: seuitatem tñ corde opus est retinere
Doctores nõnũꝙͣ duris feriũt increpationibus
subditos: qui tñ a caritate eoꝵ quos corripiũt

Expanded text:
corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita ergo delinquenti sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
libus meritis tribuatur. Qui dotendi accipit
officiũ interdũ ad tempꝰ fc̃a ꝓximi tace̾at.
que statim corrigere neq̃qui existimat. Nã
si corrig̾e potest et dissimalat. uerũ est qd
consensũ erroris aliem habeat. Plerumq
sq̃ doctores pro masi ꝑtinatia qr iniquos
emendare nolũt. hiis tacere disponũt: sed
alorem sp̃c quo agunt᷑ ferre nõsustinẽtes
it̾m in increpationẽ prosisiũt iniquoꝵ. qui p̃sũt
pro subdicoꝵ iniquitate dampnãtur. si eos aut
ignorintes non erudiant. aut peccantes non
arguant. dicente dño ad ꝓpħam. Speculatorẽ
te dedi domui isoł Si noñ fu̾s locutus ut se
custediat impius a uia sua: ille in ĩquitate
sua morietur. sangnẽ autẽ eius de manu tua
requiran. Qui pre est curã delet hr̃e de hiis qͥ
ꝑeunt. ut eius redargutione aut corrigant
a ꝑct̃is. aut si incorrigibiles exiftunt. ab ecclia
sepͥarẽtur. Qui blanto uerlo castigatus non

Expanded text:
libus meritis tribuatur. Qui docendi accipit libus meritis tribuatur. Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumque sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum. Qui praesunt, pro subditorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant: dicente Domino ad prophetam: Speculatorem te dedi domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Qui praeest curam debet habere de iis qui pereunt, ut ejus redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. Qui blando verbo castigatus non
Abbreviated transcription (Latin):
citio corrigit błanda. Sicut ꝑiti medici ad
urios corꝑis mortos diu̾so medicamine sex¬
munt. ita ut uyxta uusnerũ uarietatẽ meda¬
cina diu̾sa sit sic et doctor eccłie sunigłis quibꝰ
congonũ doctrine remediũ adhibebĩt. et quis
cuĩq opooteat pro etate pro sexu. ac profes¬
sione amuũciabit᷑. Prima quope prudencie u¬
tus est: eam quã docere oporteat. eoistimare
ꝑsonam. elsit̾ est agendũ erga eos qui nr̃o cõ¬
nctuntur regnum si offeñdunt atq alr̃ cũ
eis qui nobis cõmissi non sũt. Qui iusti sunt
uenerandi sunt. Si u̾o delinquũt pro sola ca¬
uitate ut locus est corripiendi sunt: non tñ
cũ seueritate sicut ħn qui nobis regendi cõ¬
nussi sunt. Pro mało merito plebis. aufert᷑
dictoma predicationis. pro fono n̾to aud̾ien¬
lis tribuitur serino doctbri. In potestate diuina
consistit. cui uelit deus doctone uerbũ dare.
ues cui auferre. Et hoc pro dicentis aut ꝑ au¬
dientis fit merito. ut modo pro culpa plebis

Expanded text:
i ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietatem medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum iis qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut ii qui nobis regendi commissi sunt. Pro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre. Et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis
Abbreviated transcription (Latin):
hũiliatũ cor facrificiũ deo est: sac̾ficiũ obtulit
qnͣto dyoit. Dñe nõ est exaltatũ cor meũ et ceͣ
Qͣ si aliquis hemita cellule sue uatans ca-¬
lia dit̾et. magna tũ patĩe laude fulgeret. Sed
diffusa laudat eccłia. Qd ideo maxĩe int̾ uir¬
tio marestatis assũpsit. S poit abbas anto
mꝰ uidi om̃s laqͥos inimic tensos ĩ terra.
et ingemiscens dixi. Quis putas tnͣsiet istos :
et au̾dimi uocẽ dicentẽ. Hũilitas. Dicebat ab¬
bas serapyon qr multos labores corporales.
płusꝙͣ filius meus zacharias fecr et nõ ꝑuẽi
ad mẽsuras hũilitatis et taciturnitatis eius
Abbas moyses dioit fr̃i zacharie. Dic michi
quid faciam At ille tollens cucullã de capite
suo misit illã sub pedibus suis et conculcans
dixit. Nisi ita concultatus fu̾it qomo : nõ
potest monachus ẽẽ. Int̾rogatus senex qͣre
inquietaretur a demõib. uñdit Q arma nr̃a

Expanded text:
cium Deo est, sacrificium obtulit quando dixit: Domine, non est exaltatum cor meum, etc. Quod si aliquis eremita cellulae suae vacans, talia diceret, magna patientiae laude fulgeret, sed mundum diffusa laudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtio majestatis assumpsit. Dixit abbas Antonius : Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Dicebat abbas Serapion: Quia multos labores corporales plusquam filius meus Zacharias feci, et non perveni ad mensuras humilitatis et taciturnitatis ejus. Abbas Moyses dixit fratri Zachariae: Dic mihi, quid faciam? At ille tollens cucullam de capite suo, misit illam sub pedibus suis, et conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest monachus esse. Interrogatus senex, quare inquietaretur a daemonibus, respondit: Quia arma
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationes et nõ hñs fidutiã in aliquo cuiconi¬
teretur parauit sero peram suã ut disceaet E
ecte nocte apparuit ei gl̃a dñi ĩ specie uirgins
et rogabat eũ dicent. Nusqͣm uadas sẽd sea

Expanded text:
tentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confitentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confiteretur, paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie virginis, et rogabat eum dicens: Nusqu
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ ꝑfectus hom̃is donũ dei est Nec a se pt
quisqͣm ẜ a dño corrigi. testante ꝓpħa quiꝰ su
ctis donãtur Munera gũaꝵ alii ista alq uero
q̃uidã uirtutũ extellentia antetedunt dei n¬
pentina p̃ueĩente gr̃a quosdã cõpendio sancu¬
tatis p̃ueniant. et dũ sint cõuersione poftremi
subito sufficiantur uirtutis culmine primi
Dũ quisq aliquod donuĩ acciꝑit nõ appetat am¬
plius ꝙ qd meruit ne dũ alt̾ius mẽbr officũ
arriꝑe temptat. id quod meruit ꝑdat. Contu¬
bat em̃ corꝑis ordinẽ totũ. qui nõn suo conterꝰ
officio subripit alienũ. Fy int̾rogauit q̃ude
senem dicens. Si fu̾o in loco aliquo et nata mrs
fu̾it tribulatio et nõ habu̾o cui me cõmitt
et indicem illi passionẽ aĩe moe. quid facio
Dꝑxit illi senex. Credo in deũ quia ip̃e mttet
grãm suã et satisfaciet tibi si in u̾itate rogaus
eũ et addidit dicens. Audiui enĩ qr in sc̃a tile
aliquid fc̃m est. Erat ibi quidã qui sustmebat

Expanded text:
nantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Deo corrigi, testante propheta, quictis donatur. Munera gratiarum, alii ista, alii verquidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeveniente gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant, ut dum sunt conversione postremi, subito efficiantur virtutis culmine primi. Dum quisque aliquod bonum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio, subripit alienum. Frater interrogavit quemdam senem dicens: Si fuero in loco aliquo, et nata mihi fuerit tribulatio, et non habuero cui me committam, et indicem illi passionem animae meae, quid facio? Dicit illi senex: Crede in Deum, quia ipse mittet gratiam suam, et satisfaciet tibi, si in veritate rogaveris eum. Et addidit dicens: Audivi enim quia in Scythi tale aliquid factum est. Erat ibi quidam qui sustinebat
Abbreviated transcription (Latin):
siior ultor ilienus. quo p̾rius extitit uictor
luis. Qui zelo rectitudinis mouetur sic cul¬
us desinq̃ntiũ corrigat. ut ante ip̃e qui corri¬
hit per paciam crestat᷑ ut feouorem suũ tñscen¬
dento diudicet ne intemꝑant̾ excitatꝰ ipso
s. longe a rectitudine subero.¬

Expanded text:
stior ultor alienus, quo prius exstitit victor stior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus ipso s, longe a rectitudine suber
Abbreviated transcription (Latin):
onm̃potentis dñi flsia moribus demonstias
er qr nobisitate intima operũ suorsi ĩ nobisi¬
enE uo disarpat. Que in ascari tota cremari
sapitili: ut ludelis holo caustum fiat. Simila
taꝙ in sartagine est mũda mens iusti in zeli
ꝙualis afflictione: per sossiciuidinẽ aĩaꝵ que
hitieu Et no solũ sacrificiũ sed eciã siolocau¬
anem ferreami. et ponamũs eam murum fer¬
souen int̾ nos et ciuitatẽ. Id est assumamus ⁊e¬
um forte̾ ut int̾ nos et auditoris nr̃i aĩam ĩue¬
manus hunc postmodũ fertem iminitionen.
Tunc erã hunc murũ ferreũ inuenturi sumꝰ
s⁊ nũc eũ fortiter tenemus. uidel docento . cu¬
ante om̃ia qui zelo rectitudims mouetur attẽ¬
dat ne ia extra mentis dominiũ transeat. s
ii ustionem pct̃ tempus modũq considerans.
surgentis animi ꝑturbationẽ sub̾tilius retuactã¬
d restomgat. anmositatẽ reprimiat. et motus
ferurdos sib equitate disponat. ut eo fiat in¬

Expanded text:
omnipotentis Dei filium moribus demonstrat, omnipotentis Dei filium moribus demonstrat, et qui a nobilitate intima, operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine est munda mens justi in zeli spiritualis afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur, et non solum sacrificium, sed etiam holocauginem ferream, et ponamus eam murum ferreum inter nos et civitatem, id est, assumamus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animum invemus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custante omnia qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat: sed in ultionem peccati tempus modumque considerans, surgentis animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat ju
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris anmũ sugit. qr ualde cruciatin
dũ infirmos quosq eterna deserere reb tepa¬
ralibus delectari conspicit. Nullũ quippe oipotenti
deo tale est sacrificiũ quale est zelus ammaꝵ
sicut ꝑsalmista ait. Selus domiũs tue comedie
me. Qnͣtũ fryoura cordis que spũali zelo as¬
tur oĩpotenti dnĩo placet. aꝑte oñditur cũ ꝑ¬
legen simila in sacrificio lubetur offeroi Sa¬
ptum quippe est. In sartagine oleo conspersa fur¬
gatur. offerretq ean caliaam in odorẽ sua¬
uissimũ dño sacerdos qui pr̃i successerit. eł¬
tota tremabitur in altari. Tunc simila in sao¬
tagine frigitur cũ mũda mens iusa ꝑ zeli
sancti artorem crematur. Que conspergiole
calidi in odorẽ suauissimũ dño offerri p̾cipit
quia si calorem zelus non hafet ea que de sa¬
tagine offertur caloren simla amisit. Noti¬
dũm ualde est quis similam offerre precipur
uitesicet sacerdos qui patri iure successerit
Ille enini sacerdos pr̃i iuire succedit: qui eẽ si

Expanded text:
doctoris animum frigit, quia valde cruciatur dum infirmos quosque aeterna deserere, rebus temporalibus delectari conspicit. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum, sicut Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Quantum frixura cordis quae pro spirituali zelo agitur, omnipotenti Domino placet, aperte ostenditur, cum legem simila in sacrificium jubetur. Scriptum quippe est: In sartagine oleo conspersa frigetur, offeretque eam calidam in odorem suavissimum Domino sacerdos, qui ptota cremabitur in altari . Tunc simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi per zeli sancti ardorem crematur. Quae conspergi olecalida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Notandum valde est quis similam offerre praecipitur, videlicet sacerdos patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit qui esse se
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut uelimus. qui adiuuando subsequitur
ne mainter uelimus ẜ possimus implere qd̃
uosumus. Preueniente gra et bona uolũtate
subseq̃nte. hoc quod omũpotentis dei domiĩ est sic
mnebitũ nõm. Quod fene paulus breui sũia f¬
plicat dicens. plus iflis om̃ibus latorli. Q
ne uide̾tur sue uirtuti tribuisse quod fecerat iᷤ¬
dũ peccantibus nobis suã deus grãm nõ retul
ut ad sꝑem dine ꝓpiciationis mẽns hũana dllo

Expanded text:
equitur, ne inaniter velimus, sed possimus implere quod volumus. Praeveniente gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quod fecerat, addum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana co
Abbreviated transcription (Latin):
rñdit ꝑfectis homĩs est qũilitas Qntũ enĩ
quis ad hũilitatẽ ꝑfec̾ĩt et inclinatꝰ fuerit.
tantũ eleuabit᷑ ad ꝓftm̃ qr hũilitas magnũ
opus est et dinũ. Dia autẽ hũilitatis hec
est. Ut labores corpales assumiere debeat homo.
et habeat seip̃m pct̃orem et ponat se subiectũ in

Expanded text:
litas. Quantum enim quis ad humilitatem profecerit, et inclinatus fuerit, tantum elevabitur ad profectum, quia humilitas magnum opus est et divinum. Via autem humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum peccatorem et ponat se subjectum in
Abbreviated transcription (Latin):
Et uirtus hũilitatis ꝙͣuis om̃ĩ .x.
ẽẽ debeat xp̃ianoꝵ. maxĩe autẽ ĩ cordibꝰ
habitare et requiesce̾ debet monachoꝵ. Unde¬
et ysidorus ait. Sũma monachi uirtus hũili¬
tas. sũmũ uiciũ eius suꝑbia est Tunc autẽ
se quisq monachũ iudicẽt qñ se inimmum
existimauit. eciã cũ maiora uirtutũ oꝑa ges¬
serit. Qni mundũ deserũt etcñ uirtutes p̃¬
ceptorũ sine cordis hũilitate sequũtur isti
quasi de excelso gͣuius corruunt. qr deterius
per uirtutẽ esationis deiciũtur qͣm ꝑro uicia
prolabi potuerũt. Semꝑ conscia serui dei de¬
nõ suꝑbiat. et ꝑ utisem merorem cor ad la¬
scuuam non dissoluat. De hac sũma uirtute
dñs ait. Omĩs qui se exaltat hũiliabitur.
ait. Glorietur autẽ fr̃ huilis ĩ exaltatione

Expanded text:
ec virtus humilitatis, quamvis omnium esse debeat Christianorum, maxime autem in cordibus habitare, et requiescere debet monachorum. Unde Isidorus ait : Summa monachi virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei hunon superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. De hac summa virtute Dominus ait: Omnis qui se exaltat humiliabitur, s apostolus ait: Glorietur autem frater humilis in exaltatione
Abbreviated transcription (Latin):
Et que sit gr̃a que hũilib ꝓmittit᷑ donan¬
da seꝙͣt᷑ expõnit dicens. huiliañ igit᷑ sub
potenti manu dei ut uos exaltet ĩ tp̃e uisi¬
tationis. Hanc ergo grãm hũilib toibuit᷑.
ius ab ip̃o. Hinc psalmistaait. Iuxta est
dñs his qui tribulato sũt corde. et hũiles
spũ salieabit. Om̃is autẽ hũllitas nõ tã in
sermone ꝙͣ in mente est. ut hñiles nos cõscia¬
nr̃a nou̾it. et ñꝙͣ nos uel scire uel intellig̾e̾
uel esse aliquid estimemus. Mirabilit̾ emm
cułipẽ qsułitatis rex et ꝓpħa dd̾ retinebat
cũ dicat. Dne ton est exastatũ cor meũ neq
esat fũt ocuai mei. et ceͣ Ip̃m it̾m ait. Sac̾ficiũ

Expanded text:
onandam, sequenter exponit dicens: Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, unis ab ipso. Hinc Psalmista ait: Juxta est Dominus iis qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Omnis autem humilitas non tam in sermone quam in mente est, ut humiles nos conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere, vel esse aliquid existimemus. Mirabiliter enim culmen humilitatis rex et propheta David retinebat, cum diceret: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei , etc. Ipse iterum ait: Sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ debeat inuñe festinare. Conficeauuree
Hiallitatis testimoĩa sũt et ñquitatẽ suam
quẽq cognostere. et cognitã uoce confessioms
aperire usitatũ hͣam gñis uiciũ est et la¬
bendo pcc̃m cõmittere. et cõmissũ nõ confitẽdo
prodere. s negando defende atq cõuictũ desen¬
dendo mulcipłicaro. Indicia uere confessioĩs sũt
si unusquisq se pct̃orem dicit. id est de se dice̾t
eciã alceri non contradicit. Scriptũ est fustus
iii principio accusator est sui. Curandũ sũmor
est ut mala que fecimꝰ et sponte fateamu
hec aliis arguentibus nõ negenius. Supde
quippe uiciũ est. ut qd se fateri quisq quasi
sua sponte dignatur. hoc sibi dici ab alns de¬
dignetur.¬

Expanded text:
Domini debeat munere festinare. Confiteamur erDomini debeat munere festinare. Confiteamur erHumilitatis testimonia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. Usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Indicia verae confessionis sunt, si unusquisque cum se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Curandum summopere est, ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus, non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se quisque fateri quasi sua sponte, dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Inc iacobus ait. conficeñ̃ alt̾utrum
In hacͥ autẽ snĩa. illa deber ẽẽ discretio ut cotidia¬
na leuiaq pct̃a alt̾utrũ coequalibꝰ confiteam᷑.
eorũq cotidiana credamus orone saluari. porro
gͣuioris lepre ĩmũdiciã iuxͣ legẽ sacerdoti pan
damus: atq ad eius arbitria qualit᷑ et qñto
temꝑe iusserit purificari curemus. Hinc et
dauid ait. Reuela dño uiam tuã. et spera ĩ
euuii uelũ quoddã est dempsitas ꝑcc̃oꝵ: unde
uia id est uita ña tenebrosi amictus circũ¬
datione uestita est. Hanc reuelamꝰ: qñ delicta
ur̃a tenebrosa ꝓmptissime confitemur. Iten
p̃e dauid. Conficenĩ dño quĩ bonus qũ in
seculũ iiscdia enus. Confessionẽ istã ad medi¬
est: qndo maior gloria est pietatis confitẽti
parcere qͣmi iuuẽti sine offensione p̃stare Et ne¬
aliquis de cusparũ suaꝵ numerositatib xte
diosa et sedula supplicationẽ iuspendet fe¬
medii causã dicit. ut ad confessionẽ celerem

Expanded text:
inc Jacobus ait: Confitemini alterutrum In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem Sacdamus; atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificari curemus. Multiam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse David: Confitemini Domino quoniam bonus, quonc designat confessionem istam ad medist, quando major gloria est pietatis confitenti parcere quam innuealiquis de culparum suarum numerositatibus terdiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem
Abbreviated transcription (Latin):
quem sibi om̃ĩa sperat dimitti pcta inuicẽ xp̃o
sibi mortui esse debent et mundus monacho
et monachuis mĩdo: et nichis concupiscere debẽt
monachus que sunt mũdi nec midus debet lr̃e
qd̾ concupiscat in monacho. Solus ergo pote
cruce ergo gloriari qui tossit eam et soquitur fie¬
uatorem. qui crucifigit carnẽ suã cũ ulciis et con¬
cupistenciis. qui mor̾tuus est mũdo et nõ cõtem¬
platur ea que uidentur sed que non uidentur.¬

Expanded text:
quem sibi omnia sperat dimitti peccata. Mutuo ergo quem sibi omnia sperat dimitti peccata. Mutuo ergo sibi mortui esse debent, et mundus monacho, et monachus mundo. Et nihil concupiscere debet monachus eorum quae sunt mundi, nec mundus habere debet quod concupiscat in monacho. Solus ergo potecruce Christi gloriari, qui tollit eam, et sequitur Salvatorem, qui crucifixit carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, qui mortuus est mundo, et non contemplatur ea quae videntur, sed quae non videntur
Abbreviated transcription (Latin):
ficanerit memõm sua que sunt xp̃m he¬
supra terrã. et tolłens crucẽ suã secutus fu̾it xp̃m.
et mortuus mundo tropheum mortificationis sue
dñice passionis affixerit ligno ita ut dic̾e possit̾ cũ
paulo: ego per legem legi mortuus sũ. ut deo uiuã.
uiendo acquirit: xp̃m proculdubio lucrifacit. Uel
certe qui frem suũ qui xp̃i est membrũ p̃dicando.
et fonũ Coemplũ oftendendo lucratur. up̃m lucri¬
facit. Beatus enim augustinꝰ ait. Si quid forte per¬
uersũ ideris satage corrige et emendare nõ cesses
fac quitiis ꝑotes pr̃o ꝑsona q̃uã portas. Noli quiesce
mundi recto cursu eũ fuerit̾ secutus ut ip̃m xp̃m
app̾hendat. a quo est comprehensus iste feliciter
lucrificat xp̃m. hunc et alibi idem apłs ait. Michi
autẽ absit gloriari nisi in cruce dñi nr̃i ihu xp̃i
per quẽ miã mũdus concifious est. et ego mĩdo
Ron in ꝓpria iusticia gloriari debet monachus.
ueł in doctrma aliqua: sed in fide crutis xp̃i per

Expanded text:
sua quae sunt super terram, et tollens crucem suam secutus fuerit Christum , et mortuus mundo, et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, ita ut dicere possit cum Paulo: Ego per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, vivendo acquirit, Christum procul dubio lucrifacit, vel certe qui fratrem suum, qui Christi est membrum, praedicando et bonum exemplum ostendendo lucratur, Christum lucrifacit. Beatus enim Augustinus ait: Si quid forte perversum videris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam portas. Noli quiescermundi recto cursu eum fuerit secutus, ut ipsum Christum apprehendat, a quo est comprehensus, iste feliciter lucrifacit Christum. Hinc et alibi idem apostolus ait: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostriper quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo . Non in propria justitia gloriari debet monachus, vel in doctrina aliqua, sed in fide crucis Christi, per
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ sꝑaut᷑ deo auspice ꝓducturi
actente ꝯsidatois acrem conu̾̃tentes ut
frẽs eiuisd ordĩs y̾dicatoĩs ⁊ audiendi
nuĩster gu̾alis. per te. uobis uero
ordis in facra pacrina cruditis ⁊
exauũatꝭ aꝓpbatis a uobis ỹdicatoĩs
officũ. audiendi cõfessiones. absolue̾di

Expanded text:
futurum sperantur deo auspice producturi, hactente considerationis aciem conuertentes, ut fratres eiusdem ordinis predicationis et audiendi agister, per te, uobis uero ordinis in sacra pagina eruditis, examinatis et approbatis a uobis, predicationis officium, audiendi uero confessiones, absoluendi
Abbreviated transcription (Latin):
Distugnꝰ inhibentes ne quis frẽs
dc̃i ordinie quib data officia
talit᷑ qtedenda duxĩtis ut p̾mittit᷑
suis eciã cõmittenda in exc̾citio aut¬
m epetutõe officioꝵ ip̃o r audeat

Expanded text:
districtiùs inhibentes, ne quis Fratres ipsius Ordinis, quibus dicta officia taliter concedenda duxeritis, ut præmittitur, sive etiam committenda in exercitio, sivè executione officiorum ipsorum, audeat
Abbreviated transcription (Latin):
sitate iaceant. quas priꝰ in hoc mari secusi uen
uanitatis ꝓsꝑitatis sue unda subleuabat᷑.
Quatuor sunt qualitates quibus iusti uiri aĩa
e copunctione liehement᷑ afficituo. aut cũ
masoꝵ suoꝵ reminiscituo considans ubi fuit
aut iuditioꝵ dei snñam metuers. ex secũ q̃rens
ctitat. ubi erit. aut cũ masa uite pũtis
cosert attendens merens consid̾at ubi est
sul cũ sona suꝑne prĩe cõtempsatur. Que ꝙi
edã adipiscitur. lugeno consꝑicit ub̃i nou
qe Duic itm psasmista ait. potũ dedit nobis
poto desuant lamento: ne plus astringantur
biabito ꝑpetrati eperis. et minꝰ soluantur in
setibus satisfactionis. Scriptli qmipe est potũ
Aib nobis in sacͥimio ĩ mensura. ut eudsis¬

Expanded text:
itate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi ad alta itate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi ad alta vanitatis prosperitatis suae unda sublevavit.es, quibus justi viri anima in compunctione vehementer aflicitur. Aut cum malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est: aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Hinc Psalmista ait: Potum dedit nobis perfecto diluant lamento, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura. Ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
huꝰ uite longinquitate. Desidnẽ suꝑne patrie
quatinus ad eam ꝙͣtotius ualeat peruelure.
Quisq pcc̃oꝵ memoria cõpungitur ad lamẽti
tunc dei se uisitare sçiat pnciã. qñ ex eo qd se
amisisse recolit int̾ius erutescit. suoq iudicio
penitendo ian punit. alam petrus tũc fleui
qñ in eũ xp̃c respexit. Unde et ꝑsalmꝰ Respe
iiquit et cõmota est et cõtremuit terra. De
hac cõpunctiõis uirtute dauid ait. fuerũt michi
lacrime mee ꝑanes die ac nocte. Tuctu suo aĩa pa¬
scitur. cũ ad suꝑna gaudia flendo subleuatur.
Et intus quidẽ doloris sui gemitã dolerat sed
eo refectionis pabulũ ꝑcipit᷑ quo hic ius amo¬
ris per lacͥmas emanãt. Electi uniuscuu
mens ponit aute oculos illinc distuictionẽ iustias
hinc meritũ culpe conspicit. qd̾ supplicio digna sit.
si parcentis pietas desit. qui per lamenta pñcia
luentes carnasiũ que priꝰ in ħmꝰ mũdi fluctibꝰ
affligit: ut contrite a suꝑbia salubriter in hil¬

Expanded text:
nquitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Cum quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se vivificari sciat praesentia, quando ex eo quod se amisisse recolit, interius erubescit suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevi in eum Christus respexit . Unde et Psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . De hac compunctionis virtute David ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia mentes carnalium, quae prius in hujus mundi fluctibus erore poenitentiae affligit, ut contritae a superbia salubriter in humil
Abbreviated transcription (Latin):
que sibi soli necessaria sunt considat et de fr̃na
salute uel de eis temꝑasi utilitate non auitt.
sme dubio a cauitatis tramite in quo omnis
anmarsi salus consistit declinat.  Rlii uero de
nlau inte celestis gaudia ampliora conquerit
psacer ergo paulus ħom̃ib et non ꝑsacet qr oĩb
ħ. ac iusto et recte uiuentibus in om̃ib suis comi
sit ouibs psacet et actibus. cunctis autẽ praue et
hrose uulentib contradictor existens nec uerbis
quadiatũ climate tensa duo hom̃i genera.
bene uolentiũ sciłis acq maleuolenciũ. Dene uo¬
sentibus autem in om̃ib placet paulus małe
uosentibus uero in om̃ib dispłice̾t paulus Sicut
eim in area nixta sunt grana cũ paleis ita et¬
ir ecclia ad qus degenti iñ terua iroti sũt bom cũ
masis. De hat eñ bonorũ et masorũ imyotura sic

Expanded text:
essaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de entiam vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Placet ergo Paulus hominibus et non placet: quia omnibus bene, juste et recte viventibus, in oms, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixt
Abbreviated transcription (Latin):
Iu magna inquit domo non solũ sunt uasa au¬
cea et argentea ẜ et lignea et ficalia et quedam
quidem inĩ honore q̃dã autẽ in cõtumelia. Per
magnam autẽ magmi dñi domũ p̃t designari
uasa aurea hom̃i uidelicet corda incellectu spi¬
rituasi repseta et uesut auro obrizo uariis ir¬
tutibus uutisantia. Sunt et argentea nitore
eloq̃naie clara officio p̃dicationis̃ persucida. Sunt
ex lignea. suꝑba stilicet stulta et insensibilia corda.
Suñt et fictiłia fragilia quoq et terrena. de terra
simpta et terrens actis dedita S aurea et
argentea in hac magna xp̃i eccłia honore sunt
digni habeantur: lignea autẽ et fictilia merito
sũnt ĩ cõtumelia. quiã mentẽ hñtes stultam atq
upbam dr̃ sui uissa non custodierunt precepta
manentes non que nr̃a sunt q̃rere nẽq seriure
ꝓpoie uolũtati. ẜ scdm fidem pr̃is spũalis obedire.
Dixit quidã senex Añqͣm desidaui opus qd i
cħi utile esset. et fr̃i meo dispendiũ facer huius¬

Expanded text:
a aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designari vasa aurea, hominum videlicet corda intellectu spirituali repleta, et velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus dedita. Sed aurea et argentea, in hac magna Christi Ecclesia, honore sunt digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praeceptamanentes, non quae nostra sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujus