comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia bella suscipe: ñͥ pͥus carnis
edomuerit cupiditates. Non potest
ad contemplandu d̾m se mens erige¬
re: quȩ desideriis huiꝰ mundi & cupiditati-¬
b inhiat. N eq enĩ alta conspicere poterit
ocłs: qũe puluis claudit. O mĩ peccato pe-¬
ior ẽ auaritia: & amor pecuniarũ. Unde
& ꝑ salomonẽ dr. Nichil est scelestius qͣm
amare pecuniam: hic enĩ animã suã ue-¬
nałe facit: qm̃ in uita sua ꝓicit intima sua.
Cupiditas om̃iũ cͥminũ mat̾ ẽ. Unde &
apłs ait. Radix est om̃ium maloꝵ cupidi-
tas: quã quid̃a appetentes errauerunt a fi-¬
de. Si gͦ succidit᷑ radix cͥminũ: ñ pullulãt
ceterȩ soboles peccatoꝵ. Multi causa cu-¬
piditatis t̾renȩ: etiam ipsam fide renun-¬
tiauerunt. Cupiditas enĩ: xp̃m uendidit.
Nam & plerisq tantũ in reb alienis est
desiderium: ut etiam homicidiũ ꝑpetrare.
ñ uereant᷑. sic̃ ahab qui appetitũ cupidita¬
tis suȩ. sanguinis expleuit effusione. Sepe

Expanded text:
spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta conspicere poterit oculus quem pulvis claudit. 3. Omni peccato pejor est avaritia et amet per Salomonem dicitur: « Nihil est scelestius quam amare pecuniam. Hic enim animam suam venalem facit; quoniam in vita sua projicit intima sua . » Cupiditas ergo omnium criminum materia est. Unde et Apostolus ait: Radix omnium malorum cupiditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis explevit effusione . 6. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
dei iudicio fieri ut durius ꝑeant: hii quoꝵ
cupiditatẽ effectꝰ statim sequit᷑ actionis.
Num qͣm satiari nouit cupiditas. S emꝑ
enĩ auarꝰ eget: quantoq magis acquirit:
tanto ampliꝰ querit. Nec solum desiderio
augendi exeruciatur: s etiam amittendi
metu afficit᷑. Inopes nascim᷑ in hac uita:
in opes recessuri a uita. Si bona huns
mundi ꝑitura credimꝰ: cur peritura tanto
amore cupimꝰ: Pleriq potentes tanta cu-¬
piditatis rabie inflammant᷑: ut de confi-¬
niis suis pauꝑes excludant: nec habitare
ꝑmittant. Quib recte ꝑ ꝓpħam dicitur.
lIe qͥ coniungitis domũ ad domĩi: & agrũ
agro copulatis. usq ad t̾minũ loci. Num-¬
quid uos soli habitabitis in medio terrȩ:
Tales quippe homines infernũ id est diabo¬
lum rapere ad ꝑditionẽ: idẽ ꝓpħa sequent̃
annuntiat dicens. Propterea infernus di-¬

Expanded text:
ditur ut durius pereant hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte per Prophetam dicitur: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci. Nunquid soli vos habitabitis in medio terrae ? Tales quippe homines infernum, id est, diabolum rapere ad perditionem idem propheta sequenter annuntiat, dicens: Propterea dilatavit in
Abbreviated transcription (Latin):
culpa ex appẽtitu ꝓprio cȩteris pre¬
ferri non metuunt: si scĩ uiri ple¬
bium ducatum susciꝑe. do etiã
iubente timuerunt. Moyses
suadente d̃o trepidat: & infirmus
quisq ut honoris onus ꝑcipiat
anelat: E qui ad casum ualde
urgetur ex ꝓpriis: humerum liben¬
ter opprimendum ponderib sub-¬
mittit alienis: Quȩ egit ferre
non ualuit: & auget qđ portet:¬

Expanded text:
culpa ex appetitu proprio caeteris praeculpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget quod portet
Abbreviated transcription (Latin):
intuendum. quia & is qui recusa¬
uit plene non restitit: & is qui
mitti uoluit. ante se per altaris
calculum purgatum uidit: ne
aut non purgͥatus adire quisq
sacra misteria audeat: aut quem
suꝑna grã eligit. sub humilitatis
specie suꝑbe contradicat Qa
igitur ualde difficile est. pur¬
gatũ se quemlib& posse cogno¬
scere: predicationis officium tutius
declinatur. Nec tam̃ declinari
ut diximus ꝑtinacit̃ debet: cum
ad suscipiendum hoc suꝑna uo
luntas agnoscitur. Qđ moys es
utrumq oꝑe miro expleuit. qui
preeose tantȩ multitudini. & nolu¬
it & obediuit. Superb enim for¬
tasse esset. Si ducatum plebis in-¬
numerȩ. sine trepidatione susciꝑet:
& rursum suꝑbus existeret. si au¬
ctoris imꝑio obedire recusaret.
litrobiq gͦ humilis. utrobiq sub¬
iectus: st preesse ppłis semetipsum
metiendo noluit: & tam̃ de impe¬
rantis uirib presumendo con¬
sensit. Hinc gͦ hinc quiq pre¬
cipites colligant. cum quanta

Expanded text:
intuendum: quia et is qui recusaintuendum: quia et is qui recusavit, pleniter non resistit; et is qui mitti voluit ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superba contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad susciluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta
Abbreviated transcription (Latin):
cationis officium. & ñnulli
laudabiliter appetant. & ad hoc non¬
nulli laudabiliter coacti ꝑtrahantur.
đ liquide agnoscimus. si duors pto¬
phetantium facta pensamus: quoꝵ¬
unus ut ad predicandũ muti de-¬
buisset. sponte se prebuit: quo tam̃
alter ꝑgere cum ꝑauore recusauit.
saias quippe dño querenti quem
mitteret: ultro se obtulit dicens.
Ecce ego: mite me. Hieremias autẽ
mutitus: & tamen ne mutti debeat.
exterius diuersa uox prodiit: sed
non a diuerzo fonte dilectionis
emanauit. Duo quippe sunt
precepta caritatis: d̃i uidelicet
uitam ꝓdesse ꝓximis cupiens.
ysaias officium predicationis ap¬
petiit. per contemplatiua uero
hieremias amori conditoris sedu¬
le inherere desiderans. ne mittai
ad predicandũ debeat contͣlicit.
Q đ gͦ laudabiliter alter appetiit:
hoc laudabiliter alter expauit.
ste ne tacitȩ contemplationis lucͣ
loquendo ꝑderet: ale ne dampna
studiosi oꝑis tacendo sentiret.
S hoc in utrisq est subtiliter

Expanded text:
cationis officium nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnulli laudabiliter coacti pertrahuntur. Quod liquide agnoscimus, si duorum prophetantium facta pensamus, quounus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quorum tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit dicens: « En ego, mitte me . » Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet igitur prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
re s in oꝑm uirtute totam p̾dicandi fiduciã
ponat: non uocib deleetet᷑ populi acclamantiᷤ
ꝯͥs fletib: nec plausum a ppło studeat spectare
s gemitũ. Hoc specialit̾ doctor ȩccłiasticꝰ elaboret.
quo fiant qui audiunt eũ sanis disputationibꝰ
meliores: non uana assentatione fautores. La-¬
cͥmas quas uult a suis auctitorib fundi. ipse
pͥmitꝰ fundat: & sic eos conpunctione sui cor¬
dis accendat. Tam simplex & aꝑtꝰ etiam si mi¬
nus latinus. disciplinatꝰ tam̃ & grauis sermo
debet eẽ pontificis: ut ab intelligentia sua nul¬
los quamius imꝑitos excludat: s in om̃iũ
audientiũ pectꝰ cũ qualam delectatione des-¬
cendat :¬

Expanded text:
re, sed in operum virtute totam praedicandi fiduciam re, sed in operum virtute totam praedicandi fiduciam ponat; non vocibus delectetur populi acclamantis sibi, sed fletibus; nec plausum a populo studeat exspectare, sed gemitum. Hoc specialiter doctor ecclesiasticus elaboret, quo fiant qui audiunt eum sanis disputationibus meliores, non vana assentatione fautores. Lacrymas quas vult a suis auditoribus fundi ipse primitus fundat, et sic eos compunctione sui cordis accendat. Tam simplex et apertus; etiamsi minus Latinus, disciplinatus tamen et gravis sermo debet esse pontificis: ut ab intelligentia sui nullos, quamvis imperitos, excludat; sed in omnium audientium pectus cum quadam delectatione descendat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ħ bucmȩ nom̃ insinuat: ut se a suis cͥminib
emendantes. supplicium futurȩ dãpnationis effu-¬
giant. Quod si cocripientẽ. si iram futuram quȩ
contẽptorib miminet nuntiantẽ. homines terrȩ-¬
ni despiciunt. sanguis eoꝵ in ipsis erit: & sacer¬
dos qui eis peccata sua non tacuit: penȩ quȩ eo ᷤ
expectat particeps eẽ ñ poterit: xxii¬
ec uͦ se ꝑimꝑitiam pontifex excusabit. q̃si
ꝑꝑea docere non ualeat. quod ei sufficienᷤ
ac luculentꝰ sermo ñ suppetat: quando nulla alia
sacerdotis doctrina debet ẽẽ quã uita: satisq
auditores ꝑ osse ꝓficere. si a doctorib suis quod
uielent spiritalit fieri. hoc sͥ etiam simplicit᷑
auchiant p̃dicari dicente apło. Et si imꝑitus
sermone: s non scientia. Unde dat᷑ intelligi.
quod ñ se debeat ȩccłiȩ doctor de accurati ser
ditionis ostendere. Non gͥ in uerboꝵ splendo¬

Expanded text:
quia hoc buccinae nomen insinuat, ut se a suis criminibus quia hoc buccinae nomen insinuat, ut se a suis criminibus emendantes, supplicium futurae damnationis effugiant. Quod si corripientem, si iram futuram, quae contemptoribus jam imminet, nuntiantem homines terreni despiciunt, sanguis eorum in ipsis erit, et sacerdos, qui eis peccata eorum non tacuit, poenae, quae eos exspectat, particeps esse non poterit. er imperitiam pontifex excusabit, quasi propterea docere non valeat, quod ei sufficiens et luculentus sermo non suppetat: quando nulla alia sacerdotis doctrina debet esse quam vita, satisque auditores possint proficere, si a doctoribus suis quod vident spiritualiter fieri, hoc sibi etiam simpliciter audiant praedicari, dicente Apostolo: Etsi imperitus sermone, sed non scientia . Unde datur intelligi quod non se debeat Ecclesiae doctor de accurati sermditionis ostendere. Non igitur in verborum splendo
Abbreviated transcription (Latin):
maces emendati ꝓficiunt. ipsi sͥ suȩ causa ꝑditi¬
onis existunt: & doctores suos quoꝵ exempla
simul ac uerba despiciunt: inuoluere suis¬
cͥmininib om̃ino ñ poterunt. Quod idem pro¬
pħa euidentiꝰ alio loco ꝓsequitur dicens. Spe¬
culator cum uiderit gladiũ uementẽ suꝑ t̾ram.
I cocinerit biicina. & anmintiauerit pplo: audieis
ueneritq gladius & tulerit eũ: sanguis ipsius
suꝑ caput eiꝰ erit. Sonĩ bucine auchuit & non
obseruauit: sanguis eiꝰ in ipso erit. Si aũ se eus¬
dodierit: animam suam liberauit. Hic quoq
quid agere debeat qui fungit᷑ speculatori offi¬
tio. diumꝰ sermo satis ostendit: ut qnͣdo uide
rit uenientẽ glaoiũ suꝑ terram. irã scilicet dĩ
suꝑ peccatores oꝑib terrens ad oicto ᷤ. om̃mo¬
ñ taceat: atq eis qmͣdiu inheserint. inquita¬
tib suis imminere diuinȩ indignationis interi¬
tũ demntiare ñ desinat: s clare ac publice arguat.

Expanded text:
maces emendati proficiunt, ipsi sibi causa suae perditimaces emendati proficiunt, ipsi sibi causa suae perditionis existunt, et doctores suos quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. Quod idem propheta evidentius alio loco prosequitur, dicens: Speculator cum viderit gladium venientem super terram et cecinerit buccina, et annuntiaverit populo: audiens tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit. Sonum buccinae audivit, et non se observavit, sanguis ejus in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit . Hic quoque quid agere debeat, qui fungitur speculatoris officio, divinus sermo satis ostendit: scilicerit venientem gladium super terram, hoc est iram Dei super peccatores, operibus terrenis addictos, omnino non taceat, atque eis, quandiu inhaeserint iniquitatibus suis, imminere divinae indignationis interitum denuntiare non desinat, sed clare ac publice arguat:
Abbreviated transcription (Latin):
d hec ego tunc. sic inquã ista inuidiosis
q̃stionibꝰ iactas: & insugillationẽ pontificũ
uł certe ipsiꝰ pontificatꝰ exaggeras: quasi non
ubi ista hic legisti quib rationabilit̾ ꝑmoue¬
riᷤᷤ ibi & illa sint quȩ a nobiᷤ p̾termissa breuit᷑
in excusationẽ officii sacerdotaliᷤs attingã. Post illa
enĩ u̾ba quibus negligentiũ sacerdotũ finis os¬
tendit᷑: de pontifice officiũ suũ curante ꝓph̾a
sic loquit᷑. Si autẽ annuntiante te ad impiũ.
ut a uiis suis conuertat᷑. non fuerit conuersꝰ
a uia sua. ipse impiꝰ in iniquitate sua mori¬
et᷑: & tu animã tuam liberasti. Hic certe satiᷤ
euident̾ ostendit᷑. quod siue ꝓficiant siue ñ
ꝓficiant auditores: tacere eis ñ debeant sacerdo¬
tes. Nec ideo rei sunt. si forte eoꝵ uerba pplĩ ñ
audiant. uł audita contẽpnant. s si ab eis cocri¬
gencdis absistant: qͥa si nec exemplo uitȩ p̃posito¬
rum suoꝵ. nec uerbo doctrinȩ populi contu¬

Expanded text:
 inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pontificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras, quasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi etiam illa sint, quae a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingemus. Post illa verba, quibus negligentium finis sacerdotum ostenditur, de pontifice officium suum curante. Propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad impium, ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberasti . Hic certe satis evidenter ostenditur, quod sive proficiant, sive non proficiant auditores, tacere eis non debeant sacerdotes: nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt, vel audita contemnunt, sed si ab eis corrigendis absistunt. Quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo doctrinae populi contu
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum sp̃u ceꝑitis. nunc carne
consummamini. Culpas uͦ uere¬
cundantium quasi compaciens
rep̃hendit: dicens. Sauisus sũ
in domino uehementer. qm̃ tan¬
dem aliquando refloruistis. pro
me sentire sicut & sentiebatis:
occupati enĩ eratis: ut & illors
culpas increpatio detergeret: &
hoꝵs neggligentiam sermo mollior

Expanded text:
ut cum spiritu coeperitis, nunc carne ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando refloruistis pro me sentire sicut et sentiebatis; occupati enim eratis ; ut et illorum culpas increpatio dura detegeret, et horum negligentiam mollior
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt impudenteᷤ.
atq alit̃ uerecundi. Illos namq
ab impudentiȩ uicio non nisi incre-¬
patio dura compescit: istos autẽ ple¬
rumq ad melius exhortatio modesta¬
componit. Illi se delinquere nesci-¬
unt. nisi etiã a plurib increpent᷑.
istis plerumq ad conuersionẽ suffi-¬
cit. qđ eis doctor mala sua saltem
lenit̾ ad memoriã redicit. Illos
melius corrigit. qui inuehendo re¬
prehendit: istis autẽ maior ꝓfectꝰ
addiicitur. si hoc qđ in eis rep̃hen-¬
ditur. quasi ex latere tangatur.
Impudentẽ quippe uidoꝵ plebem
dns aꝑte increpat: dicens. Frons
mulieris meretricis facta est tibi:
noluisti erubescere. Et rursum
uerecundantẽ refouet dicens.
Confusionis adolescentiȩ tuȩ obli¬
uisceris : & obꝓbrii uiduitatis tuȩ
non recordaberis: quia dnãbitur
tui qui fecit te. Impudenter
quoq delinquentes galathas aꝑ¬
te paulus increpat: dicens. Om
sensati galathȩ quis uos fascina¬
uit: Et rursum. Sic stulti estis:

Expanded text:
liter admonendi sunt impudentes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modestacomponit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis,
Abbreviated transcription (Latin):
abhominabiles: quia offerunt᷑ ex sce¬
lere. Qui sepe quoq & indigentib
subtrahunt quȩ deo largiunt᷑: sed
qͣnta eos animaduersione rennu-¬
at. ꝑ quendã sapientem dñs demon-¬
strat dicens. Qui offert sacͥficium
ex substantia pauꝑis: qsi qͥ uictimat
silium inconspectu patris sui. Qd
namq esse intolerabilius potest: quã¬
mors filii ante oculos patris: Hoc
itaq sacrificium qͣnͣta ira aspiciatur
ostendit᷑: qđ orbati patris dolori com-¬
paratur. Et tamen plerumq quan¬
ta tribuunt pensant: quanta autẽ
rapiunt considerare. dissimulant.
Quasi mercedem numerant: & ppen¬
dere culpas recusant. Audiant
itaq qđ scriptum est. Qui merce¬
des congregauit: misit eas in saccu¬
lũ ꝑtusum. In sacculo quippe ꝑtiiso
uidetur quando peciinia mittitur:
si quando amittit᷑ non uidetur.
Qui gͦ quanta largiuntur aspĩciunt. s qnͣ¬
ta rapiunt non perpendunt: in sacculo
ꝑtuso mercedes mittunt: quia ꝓfecto

Expanded text:
abominabiles, quae 68 offeruntur ex sceabominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namqmors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur, et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant, quanta autem rapiunt, considerare dissiQuasi mercedem numerant et perpendere culpas recusant. Audiant itaque, quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur, sed quando amittitur, non videtur. go, / quanta largiuntur, aspiciunt, sed quanta rapiunt, non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto
Abbreviated transcription (Latin):
& peccatoꝵ seges quasi ex uirtute semi-¬
natur: Prius itaq ammonendi sunt.
ut tenere suarationabilit̾ sciant: &
tẽ demum ut aliena non ambiant. Si
enim radix culpȩ in ipsa effusione non ex-¬
uritur: nunqͣm ꝑ ramos exuberans aua-¬
ritiȩ spina siccatur. Occasio gͦ rapiendi
subtrahitur: si bene prius ius possiden-¬
di disponatur. Lunc uͦ amnioniti au-¬
diant. quomͦ quȩ habent misericordit̃
tribuant: quando nimirũ didicerĩt
ut bona miscdȩ ꝑ interiectam rapinȩ
nequitiam non confundant. Luo-¬
lent̃ enim exquirunt: quȩ misericor¬
diter largiuntur. Sed aliud est pro
peccatis miscdam facere. aliud ꝓ mi¬
sericordia facienda peccare: quȩ iam
ad dulcem fructum non ꝓficit: quȩ
ꝑ uirus pestiferȩ. radicis amarescit.
Flinc est enim qđ ipsa etiam sacͥficia
ꝑ ꝓphetam dominus reprobat: dicens.
Ego dominus diligens iudicium: &
odio habens rapinã in holocausto.
hinc it̾m dicit. Hostiȩ impiorum

Expanded text:
et peccatorum seges quasi ex virtute semiet peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jam ad dulcem fructum non proficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est enim quod ipsa etiam sacrificia per prophetam Dominus reprobat, dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
do iniuriam faciunt: quia danti
sibi omĩa. nullã miscdȩ hostiam
reddunt. hinc etenim psalmista ait.
Non dabit d̃o ꝓpitiationem suam: nec pre-¬
cium redemptionis animȩ suȩ. Preciũ
namq redemptionis dare est: opus bonũ
p̾uenienti nos gr̃e reddere. Hinc ioħes
quia aliena ñ rapiunt estimant. ictũ
securis uicinȩ preuideant: & torporem
improuidȩ securitatis amittant: ne
cum ferre fructus boni oꝑis negligunt:
ap̃senti uita funditus quasi a uiridita¬
te radicis exsecentur. At contͣ ammo-¬
nendi sunt. qui & ea quȩ habent tri-¬
buunt. & aliena raꝑe non desistunt: ne¬
dum ualde munifici uideri appetunt:¬
& de boni specie deteriores fiant. Hi et-¬
nim ꝓpria indiscrete tribuentes. ñ solũ
ut supra iam diximus. ad impatientiȩ
murmurationem ꝓruunt: s cogente
se inopia usq ad auaritiam deuol-¬
uuntur. Quid uͦ eoꝵ menti infeliciꝰ
quib de largitate auaritia nascitur:

Expanded text:
m injuriam faciunt Deo, quia danti m injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannequia aliena non rapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus de largitate nascitur avaritia,
Abbreviated transcription (Latin):
cessabit. Ammonendi sunt quoq
ut sollicite aitendant: qđ ficulnea
quȩ fructum non habuit. contra
hanc districtus agricola queritur.
qđ etiam terram occupauit. Ter¬
ram quippe ficulnea sine fructu oc¬
cupat: quando mens tenacium. hoc
qd ꝓlesse multis poterat inutilit̃
seruat. Terram ficulnea sine fructu
occupat: cum locum quem exercere
alius ꝑsolem boni oꝑis ualuit: stul¬
tus per desidiȩ umbram premit.
Ni autem dicere nonnunquã solent.
Concessis utimur: aliena non queri¬
mus: & si dignam miscdȩ retributi¬
onem non agimus: nulla tam̃ ꝑuer¬
sa ꝑpetramus. Qđ idcirco sentiunt:
quia uidelicet aurem cordis auer¬
bis cęlestib claudunt. Neq enĩ
diues in euuangłio qui induebat᷑
purpura & bysso. qui epulabatur
cotidie. splendide. aliena rapuisse:
ultrix gehenna suscepit: non quia
aliquid illicitum gessit: s quia
immoderato usu totum se licitis
tradidit. Ammonendi sunt tena¬
ces ut nouerint. qđ hanc primã¬

Expanded text:
cessabit . Admonendi sunt quoque cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc prima
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ aliena raꝑe non desistunt.
Ammonendi namq sunt qui nec ali-¬
ena appetunt nec sua largiuntur.
ut sollicite sciant: qđ ea de qua
sumpti sunt terra cunctis hominib
communis est: & idcirco alimenta
quoq omnib communit̃ profert.
ncassum gͦ innocentes se putant: qͥ
commune d̃i munus sibi pͥuatũ
uendicant. Qui cum accepta non
tͥbuunt. in ꝓximoꝵ nece grassant᷑.
quia tot penȩ cotidie ꝑimunt: qͦt
morientium pauꝑum apud se sub-¬
sidia abscondunt. Nam cũ queli-¬
bet necessaria indigentib ministͣ¬
mus. sua illis reddimus. non nr̃ã
caute exhibenda loqueret᷑: ait. At-
mista concinens: dicit. Disꝑsit de-¬
dit pauꝑib iusticia eius manet
in ȩternum. Cum enim largita¬
tem impensam pauꝑib p̃misisset.
non hanc uocari miscdam sed ius¬
ticiam maluit: quia qđ a cormuni
domino tribitur: iustum ꝓfecto ẽ.
ut quicumq accipiunt. eo comi u-¬
nit̃ utantur. Hinc etiam salomn
ait. Qui iustus est tribuet: & non

Expanded text:
sistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra lacaute exhibenda loqueretur, ait: Att Psalmista concinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed jutiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam: & quȩcũq mala gesserunt. cotidia¬
nis fletib purgant: atq in bonis factis male
gesta cõmutant: qͥb iuste totũ qͦd deliquerais
ignoscit᷑: qͥa ipsi qͦd male gesserunt. penitendo¬

Expanded text:
tentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidiatentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidianis fletigesta commutant, quibus juste totum quod deliquerant, ignoscitur. Quia ipsi quod male gesserunt p
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat & reuixit. ꝑierat & inuentꝰ est: de cuiꝰ re¬
gressu magnũ fit gaudiũ patͥ. N on alit̾ coram
deo & angłis eius copiosiꝰ est gaudiũ de eo qͥ a ꝑi¬
culo liberat᷑: qm de eo qui numqm nouit ꝑi
cłm peccati. Quanto enim contristat res ꝑdita:¬
tantomagis si fuerit inuenta letificat: sicut in
euangłio pastor ille exultat: qͥ ꝑditam ouem in¬
uentam humeris suis gaudens reportat. Nullꝰ
desꝑare debet ueniã: etiam si cirea fuẽ uitȩ ad
penitentiam conũtat᷑. Unumquẽq enĩ ds de
suo fine ñ de uita p̃terita iudicat. Hoc qͥppe
& legis testimonio edocem᷑. qͦd homo de extre¬
mo suo iudicet᷑ : qnͣdo ds pro asint pͥmogenito
ouẽ iussit offerri: hoc ẽ immunditiã uite pͥo¬
ris. mutandam in innocentiã boni finis. Un-¬
de & cauda iubetur offerri in hostia: id: uitȩ
extrema in penitentia. Multi suꝑna respec¬
ti gr̃a in extremis suns ad d̾m reu̾tunt᷑ ꝑ peni-¬

Expanded text:
fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus refuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo libeccati periculum. Quanto contristat res tanto magis, si fuerit inventa, laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntur per poeni
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ spacia s ꝑ affectũ boni uł mali: itur
recediturq a do. Neq enim gressu pedum.
s gressu moꝵ elongam̃ uł ꝓpinquamꝰ ad dm.
Perpetrare flagiciũ aliquod: mors animȩ est.
Contẽpnere penitentiam & ꝑmanere in culpa:
descendere in infernũ post mortẽ ẽ. Ergo pec¬
care ad mortẽ ꝑtinet: desperart u in infernũ
descendere. Unde & scriptura ait. Impiꝰ cłu in
ꝓfundu maloꝵ uenerit: contẽpnit. S epe diabo¬
lus eos qͦs comiti aspicit in penitentiam. im
manitate scelerũ ꝑculsos ad desꝑationẽ dedu-¬
cit: ut subtracta spe ueniȩ trahat in diffidẽ¬
tiam: quos ñ potuit ꝑseuerantes retinere in
culpa. S penitens p̃uidere debet callidas ꝯtͤ
se hostis insidias. sicq di iusticiam metuat. ut
tam̃ qͣmuis in magnis scelerib de miscdia eiꝰ
confidat. Ampliꝰ letat᷑ ds de anima desꝑata
& aliquando conũsa. qũa de ea quȩ numqu̾a
extitit ꝑdita: sicut de ꝓdigo filio qͥ mortuus

Expanded text:
locorum spatia, sed per affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus, vel propinquamus ad Deum. 2. Perpetrare flagitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam aspicit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
Reges uitam subditoꝵ facile eremplis siunis
uł edificant uł subũtunt. ⁊idoq pͥncipem
Ñ oportet delinquere: ne formam peccandi
faciat peccati eiꝰ impunita licentia. Nam rer
qͥruit in uitiis. cito uiam ostendit erroris
sic̃ legitur de ieroboam qͥ peccauit. & pec.¬
sare ferit isrł. Iuli aut̃e aseribit.: quicquio
exemplo eiꝰ a subditis ꝑpetrat᷑. Sic̃ nonnulli
bonoꝵ pͥncipũ dõ placita facta secuntur:
ita facile multi praua eoꝵ exempla sectant᷑.
Pleriq autẽ apud iniquos pͥncipes necessitate
magis qm uoto mali existunt: du imꝑiis
eoꝵ obediunt. Nonnulli autẽ sic̃ ꝓmpti
st̃ seqͥ reges in mału: sic pigri st̃ imitari il¬
los in bonũ. Sepe unde mali peccant. inde
boni iustificant᷑: du p̃cedentiũ cupidita¬
tẽ. & maliciam corrigunt. Nam reuera per-¬
catis eoꝵ cõmunicant: si quod illi diripue¬
runt: si qͦd illi diripuerunt isti retentent.

Expanded text:
Reges vitam subditorum facile exemplis suis, Reges vitam subditorum facile exemplis suis, vel aedificant, vel subvertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuent, si, quod illi diripuerunt, isti retentant. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iniquitati eoꝵ consentiat: s qͦd aptũ tẽ¬
pus correctionis expectat: qñ eoꝵ uitia uel
em̃dare ualeat uł punire. Multi aduersꝰ
pͥncipes conurationis crimine dirigunt᷑:
s probare uolens ds̃ clementiã pͥncipũ. illos
male cogitare ꝑmittit: istos ñ deserit. De
illoꝵ malo bene istis facit: dum culpas
quas illi agunt. isti mira patientia indul¬
gent. Reddere mału pro malo rucissitudo
małũ pro malo culpatis reddit: s bonũ
enim peccantes udicẽ metuunt: & a malo
suo legib cohercent᷑. Reges autẽ nͥ solo ddĩ
tunore. metuq gehennȩ coeroeant᷑. lib̾i in
preceps corruunt: & ꝑ abruptũ licentiȩ
momne facmꝰ labunt᷑. Quanto qͥsq in
suꝑiori constitutꝰ est loco: tanto in maiori
p̾satur picło: x quanto quisq splendous
honore celsior est. tantõ si delinquat pec¬
cato maior ẽ. Potentes enim potent torñta
patient᷑. Cui enĩ plus cõmittit᷑: plus exi¬
gitur ab eo. etiam cum usura penarum.

Expanded text:
ati eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis expectet, quando eorum vitia, vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo, bene istis facit: dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo, vicissitudo malum pro malo culpatis reddit, sed bonum enim peccantes judicem metuunt, et a malo suo legibus coercentur. Reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruuorum labuntur. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori conversatur periculo, et quanto splendoris honore quisque celsior est, tanto, si delinquat, peccato major est. Potentes enim, potenter tormenta patiuntur. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum mensura poenarum.
Abbreviated transcription (Latin):
uita tua. Idcirco enim bona hic re¬
cepit & malus: ut illic plenius mala
reciperet. quia hic fuerat nec per
bona conuersus. At contͣ ammonen-¬
di sunt. qui ea quidẽ quȩ mundi st̃
concupiscunt. s tamen aduersitatis
labore fatigantur: ut sollicita consi-¬
deratione ꝑpendant. creator disposi-¬
torq cunctoꝵs. quanta suꝑ eos gr̃a
uigilat: quos in sua desideria non
relaxat. Egro quippe quem medi¬
cus desꝑat. concedit ut cuncta
quȩ concupiscit accipiat: nam qͥ

Expanded text:
vita tua . Idcirco enim bona hic revita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quia hic fuerat nec per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam q
Abbreviated transcription (Latin):
na sꝑanda ꝓuocetur. Neq enim ru-¬
dis ille ppłs ꝓmissionib dĩ in longin¬
quum crederet: si a ꝓmissore suo ñ
etiã euicino aliquid ꝑcepisset. Lit gͦ
ad ȩternoꝵ fide certius roboretur.
nequaquam solummͦ spe ad res. s reb
quoq usq ad spem trahit᷑: qđ liqͥdo
psalmista testatur dicens. Dedit eis
regiones gentium: & labores ppłors
possederunt: ut custodiant iustifica¬
tiones eius: & legem eius requirant.
Sed cum largientẽ d̾m humana mens
boni oꝑis repensatione non sequitur:
unde nutrita pie creditur: iustius in-¬
de dampnatur. Hinc enĩ ꝑ psalmi¬
stam rursum dicit᷑. Dciecisti cos dũ
alleuarentur. Quia uidelicet reꝓbi
cum recta oꝑa diuinis munerib non
rependunt. cum totos se hic deserunt.
& affluentib ꝓsꝑitatib dimittunt: un-¬
de exterius ꝓficiunt: inde ab intimis
cadunt. Hinc ẽ qđ in inferno cru-¬
ciato diuiti dicit᷑: recepisti bona in

Expanded text:
na speranda provocetur. Neque enim runa speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sed cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, inde justius damnatur. Hinc enim per Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in
Abbreviated transcription (Latin):
amoris premit. Dextera uͦ dĩ eã am-¬
plectitur: quia sub ȩterna eius beati-¬
tudine tota deuotione continetur.
in sinistra uͦ illius diuitiȩ & gła. Di¬
uitiȩ itaq & gła qualit̃ sint habenda
docuit: que posita in sinistra me¬
morauit. Hinc psalmista ait. Sal¬
ait manu. s dext̾a: ut uidelicet cũ
dexteram diceret: et̾nam salutẽ se¬
querere indicaret. Hinc rursum
scriptum est. Dextera manus tua
domine confregit inimicos. Hostes
enm dei & si in sinistra eiꝰ ꝓficiunt:
dext̾a franguntur: quia plerumq
prauos uita presens eleuat: sed ad¬
uentus ȩternȩ beatitudinis dampnat.
Ammonendi sunt qui in hoc mun¬
do ꝓsꝑantur ut sollert̾ considerent. qͦd
p̃sentis uitȩ ꝓsꝑitas aliquando id¬
circo datur. ut ad meliorem uitam
prouocet: aliquando uͦ ut in ȩter¬
num plenius dampnet. Hinc est
enim qđ plebi istaheliticȩ chanaan
terra ꝓmittitur: ut quandoq ad eter¬

Expanded text:
amoris premit. Dextera vero Dei eam amamoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine, tota devotione continetur. in sinistra vero illius divitiae et gloria. . Divitiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salait manu, sed dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeter
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum nobis est: quia in sacto
eloquio aliquando adolescentia iu¬
uentus uocat᷑. Qđ citius ostendit᷑.
si salomonis uerba ad mediũ dedu-
cantur. qui ait. Letare iuuenis:
in adolescentia tua. Si enim unũ¬
esse utraq non decerneret: quẽ
monebat in adolescentia. iuuenem

Expanded text:
sciendum nobis est quia in sacro sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nr̃cum in cęlis sit conditor.
& ostensione suȩ potentiȩ semꝑ doctor
angłoꝵs. ante tricennale tempus in
terra magist̃ fieri noluit hominũ:
ut uidelicet p̃cipitatis ium saluber¬
rimi timoris infunderet: cum ipse
etiam qui labi non posset. ꝑfectȩ uitȩ
grãm. non nisi ꝑfecta etate predica¬
ret. Scriptum quippe est. Cum
factus esset annoꝵ duodecim. re-¬
mansit puer ihc in irł̃m. De quo
a parentib requisito paulopost subdit᷑:
inuenerunt ilłu in templo sedentem
in medio doctorũ audientem illos &
interrogantẽ. Lugilanti itaq con¬
sideratione pensandum ẽ. qđ cũ it̃ic
annoꝵ duodecim dicit᷑. in medio
ne infirmus quis audeat predica¬
re: si ille puer doceri interrogando
uoluit: qui ꝑ diuinitatis potentiã
uerbum scientie. ipsis suis doctorib
ministrauit. Cum uͦ ꝑ paulum
discipulo dicit᷑. p̃cipe hec & doce. ne¬
mo adolescentiã tuam contempnat:

Expanded text:
Redempter noster, cum in coelis sit conditor, Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ;
Abbreviated transcription (Latin):
solidatis. si tignoꝵ pondus suꝑponit᷑:
non habitaculum. sed ruina fabricat᷑.
Ammonendi sunt ut considerent. quod
conceptas soboles feminȩ si priusqͣm
plene formentur ꝓferunt: nequaqmͣ
domos sed tumulos replent. Hinc
est enim qđ ipsa ueritas. quȩ repen¬
ce quos uellet roborare potuisset::
ut exemplum sequentib daret. ne-
imꝑfecti p̃dicare p̾sumerent: postqͣm
plene discipulos de uirtute p̾dicatio¬
nis instruxit. ilico adinxit. Uos
autem sedete in ciuitate: quoadusq
induamini uirtute ex alto. In ciui¬
tate quippe considemus. si intͣ menti-¬
um nr̃aꝵ nos claustra constringimꝰ.
ne loquendo exterius euagemur: ut
cum uirtute diuina ꝑfecte indiumͦ:
tunc quasi a nobis metipsis foras etiã
alios instruentes exeamus. hinc
ꝑ quendã sapientem dicit᷑. Adoles-¬
cens loquere in causa tua uix: & si bis
interrogatus fueris: habeat initium
responsio tua. Hinc est enim qđ ide

Expanded text:
solidatis, si tignorum pondus superponitur, solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficit: qui cum punienda inuenit.
ab increpationis gladio. nec eis quos
ꝑ cognationẽ diligit parcit. Sigͦ ille
d̃i dicitur qui ad ferienda uitia zelo
diuini amoris excitatur: ꝓfecto esse se
cłi dẽnegat: qͥ in quantum sufficit
increpare uitã carnalium recusat:
At contͣ ammonendi sunt. quos a pre-¬
dicationis officio uel imꝑfectio ł ȩtas
prohibet. & tam̃ p̾cipitatio impellit:
ne dum tanti sibi onus officii preci¬
pitatione arrogant: uiam sibi subse¬
quentis meliorationis abscidant. Et
cum arripiunt intempestiue qđ non
ualent: ꝑdant etiam qđ implere qnͣ¬
doq tempestiue potuissent: atq sci¬
entiã quam incongrue conant᷑ osten¬
dere. iuste ostendant᷑ amisisse. Am-¬
monendi sunt ut considerent. qđ
pulli auium si ante pennaꝵ ꝑfecti¬
onem uolare appetunt: unde ire in
altum cupiunt: inde in ima mergun¬
tur. Ammonendi sunt ut conside¬
rent. qđ structuris recentib necdũq

Expanded text:
interficit, qui cum punienda invenit, interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum
Abbreviated transcription (Latin):
ret. & assumi ad ulciscendum gladios
iuberet: illos a parte dñi denuntiauit
existere. qui delinquentium scelera
incunctant̃ ferirent: dicens. Si quis
est dñi: iungatur mͥ. Ponat uir
gladium suꝑ femur suumt̃ ite & re-¬
dite a porta usq ad portam. ꝑ mediũ
castroꝵs : & occidat unus quisq frẽm.
& amicum. & ꝓximum suum. Gla-¬
dium quippe suꝑ femur ponere est.
p̃dicationis stiidium uoluptatibus
carnis anteferre: ut cum sancta quis
studet dicere:curet necesse est illicitas
suggestiones edomare. De porta uͦ usq
ad portam ire est: a uitio usq ad uitiũ
ꝑ qđ ad mentem mors ingreditur. in¬
crepando discurrere. ꝑmedium uͦ
castroꝵ tͣnsire est: tanta ęqualitate
intͣ ȩccłam uiuere: ut qui delinquen¬
tium culpas redarguit. innullius
se debeat fauore declinare. Linde &
recte subiungitur. Occidat uir fra-¬
trẽ. & amicum: & ꝓximum suum.
fratrem scilicet & amicum. & ꝓximum

Expanded text:
et assumi ad ulciscendum gladio et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, diceest Domini, jungatur mihi, ponat vir gladium super femur suum. Ite et redite a porta usque ad portam, per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum. Fratrem scilicet et amicum et proximum