comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lz hoc bonuui abstinencie. talibus nõ est uirtus rr¬
putauda sz niciuz: quia bono male utuntur leui¬
nui ⁊ helemosina in abscondito se eẽ amant nt h
llam qui ea sub populari manifestacione faciu
ne qua quam a deo iustificantur. qr mxͣ ẜmonen
euangelicũ. mercedẽ suam ab homĩbus recepenim
lemina. cũ bonis opibus deo acceptabilia st̃. Qm
autẽ acibis abstinent. ⁊ praue agunt demones nu¬
tautur. quibꝰ elca nõ est ⁊ nequicia lemꝑ ẽ. Ille em̃

Expanded text:
sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus resed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus ndat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et neq
Abbreviated transcription (Latin):
pabstinenciam de unicuntur. Unde eciam dñs ⁊
saluator nr̃ eoꝵ ui cursus ieuiius ⁊ oracionibus
premonet suꝑare. dicens. hoc genus nõ eicitur nͥ
poracionem ⁊ iemuiuz. Inumdi enĩ sp̃s ibi se
supui roris. corpus suum aridũ portant Unde ⁊
plaluius. Situnt inquit in te aĩa mea: quã młti¬
pliater ⁊ caro m̃a. saro eiũ tunc diñ sitit. quãdo
pienimus abstinet ⁊ arescit. Abstiuencia ⁊ unu fi¬
cat ⁊ occidit. Unuficat ammã corpus necat Sepe
abstinencia simulate agitur. ienmaq ꝑ ypocrism
excercentur. Quidã enĩ mira iedia. corpus suũ
lamant: exterumantes licut dicitur in euãgelio
facies suas ut appareaut hominibus ienmuantes.
Ore nãq pallescuut. corpore acteruntur cordis
alta suspiria ducunt aute mortẽ quoq mortibe¬
ris supplicus se tradunt: tantũq miseri labonis
exterticium non prodei amore h pro lala human
laudis iactancia lequuntur. Quidam incredibilꝰ
abstinent: ut hominibus curiosis sancti appaream

Expanded text:
devincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus ibi se superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant;
Abbreviated transcription (Latin):
sfacilius ꝑ ieninu oracio penetrat celũ. Tune
enĩ homo spãlis effectus. anglĩs cõnngitur dos
liberius copulatur. Per ieiuuium eciam mp
mesante uusterioꝵ sacramienta cognoscere meruit
sec enĩ urtus: ⁊ angłoꝵ manfestaciones ⁊ eoru¬

Expanded text:
Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo spiritalis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. Per jejunium etiam occrevelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit. Haec enim virtus et angelorum manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
niuus ⁊ ultra modũ est ꝑniciosiu fit. studiumq
suun incontrariũ uertit. In ouĩ ergo oꝑe moduz
i temꝑamentũ oportet habere. N aui om̃e quod
exce dit periculolum est. licut aqua que li miuts
yiubres prebeat. nõ solũ nullũ usum adhibet

Expanded text:
nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas eiĩ. delicie intelliguntur Sicut eĩ repe¬
nus de biti ⁊ litis ⁊ contencio ⁊ ꝑcullio. ita ⁊ delicie
cogit acione ruminat: qui ad expleudam gulã uelꝑe
sibi delicias p̾parat. Non est corpozi ad hibenda ĩ mo¬
derata abstiuencia ne dumi amplius granat᷑ caro
pondere medie. nec malũ agat postea nec bene facẽ
mapiat. ⁊ que addicitur ut ulu mali careat. luul
⁊ boni officiũ dũ plus p̾mitur ꝑdat. uollicita igitur
dil crecione. carius est moderauda mat̾ies. lalicet
ne aut integre extiugantur: aut in moderate laicet᷑
infiruitate caruis minia preualente ad ꝑfectio¬
nem ꝑtiugere uenio potest. Nam quãuis lcĩtatis
amozem quilq habeat. exequi tũ nõ ualet aperis me¬
ntum curꝰ in tencio cordis deseruire conatur sorꝑis
debilitas nunua. eciaui iires anime frangit. mẽtis
quoq ingenuuz lacit marcelcere nec ualet quicꝙͣ
bom ꝑmbecillitatem ꝑficere. Naui quid quid cũ
modo ⁊ temꝑanento fit: salutare ẽ quidquid aut̃

Expanded text:
s enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. Quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem
Abbreviated transcription (Latin):
manat fons in ablucione pccõꝵ. Heretici aũt: id so¬
lum imagniaria ostentacione faciunt. I deoq illis
baptismumi nõ ad remissionẽ pct̃oꝵ: s ad supplicu
testimoniũ datur. Pro lolo reatu origniali ruunt
ĩ inferui iper nati in fantuli penas. li renouati
ꝑ lauacrũ nõ fuerĩt. Pro inde cũ caula nuꝑ natꝰ
dampnatur infans. si nõ regñatur: qr orignus no¬
xietate ꝑinit᷑. Cur ꝑuuli pctõ originali carentes ꝑ
baptisium. ⁊ nec duz ꝓp̾umn habentes delictũ. abestiis
penisq reteris lauiantur. Hec igitur caula ẽ uap¬
tilimũ enĩ apena etua: nõ aprelentis uite lupplicio
liberat. Quod li apena prelenti homĩes libarentur

Expanded text:
manat fons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo originali reatu Inunt in inferno nuper nati infantuli 176 poenas, si renovati per lavacrum non fuerint. Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, quia originis noxietate perimitur. 3. Cur parvuli peccato originali carentes per baptismum, et necdum proprium habentes delictum, a bestiis poenisque caeteris laniantur? Haec igitur causa est: baptismus enim a poena aeterna, non a praesentis vitae supplicio liberat. Quod si a poena praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
quiratur: que erit apenis ouũbus alieua. Nullus
uegat sideliumi ecciam post baptiliũ quo pct̾a delẽ¬
tur, cothidie quã diu in isto leculo luuius. ad deum
nos debere conu̾ti. Quod quanuus luc int̾iuislioẽ
sit cothidie agendum: numꝙͣ tam̃ fecisse sufficiet.
Qui in mat̾ius uteris lũt: ideo cũ matre baptilari nõ
pollunt. qr qui uatus adhuc scd̃u adaui uõ est. reuas¬
ci scd̾u xp̃m nõ potest. Neq enĩ dici regeneracio ĩ eu¬
poterit: quẽ gũacio nõ precellit. Qui intra ecciam nõ
exdiguitate eccĩe biuunt. lz fidem quã u̾bo teneut ope¬
nbus destruũt de ipĩs legitur multiplicati sũt suꝑ mi¬
merum: ut lub audias in regnũ predestinatonum
Qui scelerate uiuunt ieccĩa ⁊ cõminucare nõ deluuĩt.
putantes le tali cõmunione iundari. dilcant nnchil

Expanded text:
lus negat fidelium etiam post baptismum quo peccata delentur, quotidie, quandiu in isto saeculo sumus, ad Deum nos debere converti. Quod quamvis sine intermissione sit quotidie agendum, nunquam tamen fecisse sufficiet. 5. Qui in maternis uteris sunt ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum Adam non est, renasci secundum Christum non potest. Neque eniatio non praecessit. 6. Qui intra Ecclesiam non ex dignitate Ecclesiae vivunt, sed fidem, quam 177 verbo tenent, operibus destruunt, de ipsis legitur: Multiplicati sunt super numerum , ut subaudias, in regno praedestinatorum. 7. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali commu
Abbreviated transcription (Latin):
lam quanto maiora fuerint licterature studia:
tanto aminus arrogancie faltu iuflatus ma¬
iori ĩtumelcit iactancia. Tnde ⁊ bene plalmꝰ
pponendus fucus gͣminatice artis. Meliores
lũ enĩ cõmũes lictere que lũt limpliciores. et
adlolam utilitatem legenciũ ꝑtinentes . Ille
ner nequiores lũt: qr ingerunt hominibus
pniciolam mentis elacionẽ. ¶leliores eẽ gra¬
maticos. ꝙͣ hereticos Heretici enĩ haustum leti¬
aũt doctrina potest eciam proficere aduitã dumi
fuerit in meliori usu assumpta

Expanded text:
Nam quanto maiora fuerint litterature studia, tanto animus arrogancie fastu inflatus maiori intumescit iactancia. Ecce illi praeponendus fucus grammaticae artis. Meliores sunt enim communes litterae quia simpliciores et ad solam humilitatem legentium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haeretici enim haustum lethiautem doctrina potest eciam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
eloquimiu hanuile sz quid prodest ĩ nũdais scrip¬
tuis prolicere ⁊ inaneltere iudiuinis caduca lequi
imenta ⁊ celestia fastidire misteria: sauendi igr̃¬
luii tales liori: et ꝓpt̃ amorem scãrum scripturarũs
siencia uitent iuterius uacua uirtutis lapiẽcia
liaueut. E loquia aut̃ sacia exterius incampta
uerbis apparent intrĩlecus aũt misteritrumnse¬
cia fulgent. Nude .⁊. aplũs. Habenius inqu
thesaurum iltin inualis lictilibus. Seen

Expanded text:
eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere et inanescere in divinis, caduca sequi figmenta et celestia fastidire misteria? Cavendi sunt tales libri et propter amorem sanctarum scripturarum quentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum sapientia fulgent. Unde et Apostolus: Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fict
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝑducerentur. Nani si dialetici acuim
uersucia, aut rethorice artis eloquencia edius
lent nequaquam putaretur lides ̃i in dau
ne prouocari. lz pocius u̾borum calliditate seli¬
Omis lecularis doctriua lpumautibus ũbrotl¬
nans ac le ꝑeloquẽcie tumorem actolleus pdin¬
nam limpplicem ⁊ hmilẽ. ypĩanam euacuatal
sicut scriptum est llonne stultai le cit deus le

Expanded text:
fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi inne provocari, sed potius verborum calliditate seomnis secularis doctrina spumantibus verbis resonans ac / se per eloquencie tumorem attollens per doctrinam simplicem et humilem christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit
Abbreviated transcription (Latin):
scripture lcẽ minus ꝓpr̃ lermonẽ limpplicẽ ple
Bentili enĩ elaquencie comparata uidetur illisl
digna. Quod si animo humili misteria illiui
intendant. gfestim adu̾tunt quantũ excella lid
que in illis despiciunt. Iulectione nõ u̾ba s ue

Expanded text:
Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, se
Abbreviated transcription (Latin):
iustus. eciam maloꝵ errores dissimulare
nouit, non quod inquitati eoꝵ gsenciat sz quod
aptum tp̃s correctionis expectet quando eaꝵ iicia
iel emendare ualeat uł punire. Multi adu̾sus
pmapes cõiuracionis crimine de tegunt᷑. s proba¬
n nolens dens clemenciã principũ. illos inale ca¬
ntare ꝑmictit. istos nõ deserit. De illoꝵ malo bũ
slis facit: dũ culpas quas illi agunt. isti mira pa¬
uencia indulgent. Reddere malũ pro malo uicis¬
malũ pro malo culpatis reddit. s bonũ pro malo
offensis ĩꝑtit.

Expanded text:
ustus, etiam malorum errores dissimulare novit. Non quod iniquitati eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis expectet, quando eorum vitia, vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo, bene istis facit: dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo, vicismalum pro malo culpatis reddit, sed bonum pro malo offensis impertit.
Abbreviated transcription (Latin):
manet. Aliquando nõ dignis et reprobis dona scĩ sp̃s
conferuntur: sicut sauli data ẽ ꝓphecia ⁊ balaam
Unde ⁊ multi insine dicturi sũt dño. Uirtutes
ĩ noĩe tuo fecimꝰ. Quibus dicturus ẽ dñs. nelcio
uos unde sitis. Xp̃i aduentũ nõ tantũ plebis iu¬
dee scĩ ꝓphetantes expectauerũt. l fuisse ecciã in
nacionibus plerosq scõs iuros ꝓphecie domũ habẽ¬

Expanded text:
manet. 8. Aliquando non dignis et reprobis dona Spiritus sancti conferuntur, sicut Sauli data est prophetia, et Balaam. Unde et multi in fine dicturi sunt: Domine, virtutes in tuo nomine fecimus; quibus dicturus est Dominus: Nescio vos unde sitis. 9. Christi adventum non tantum plebis Judeae sancti prophetantes exspectaverunt, sed fuisse etiam in nationibus plerosque sanctos viros prophetiae donum haben
Abbreviated transcription (Latin):
scũs pro eo qd̾ cõlolato lit. ꝑaclitus nuncupatur Hã
latine paradisis. cõsolacio dr̃. Et reuera dũ dona sacra¬
mentorum distribuit. cõsolacionẽ anme p̃bet. Credo
cquidẽ maguã leticiã sentit: qui aliquid reuelante spũ¬
uiditur: et in lĩgulis singula dona tribumitur. Epũs
aũt oniẽ plenitudinẽ grãrũ habuit de quo ita legit᷑
plenus gr̃a ⁊ ueritate. In xp̃o ergo oĩs plenitudo gr̃aꝵ
est. Nam singulis electis singula tribuuntur dona.
que proferre hũanus lmo nõ potest. Ante aduẽtũ

Expanded text:
ctus, pro eo quod consolator sit, Paracletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod magnam laetitiam sentit, qui aliquid, revelante spviditur, et in singulis singula dona tribuuntur. Christus autem omnem plenitudinem gratiarum habuit, de quo ita legitur: Plenus gratia et veritate. In Christo ergo omnis plenitudo gratiarum est. Nam singulis electis singula dona tribuuntur. 6. quae proferre humanus sermo non potest. 7. Ante adventum
Abbreviated transcription (Latin):
Et inde bii lũt pr̃ ⁊ filius qr nichil habet pat̃. quod
nõ habeat filiꝰ. Non enĩ res una ⁊ duoꝵ consubstãcia¬
lis. poterit semel ab eis procedere ⁊ simł in ẽẽ: nisi bnũ
fuerit a quibus procedit. Spm̃ lcm̃ pignus accepit
eccia: ut per eum uno corpore unũ fierent credentes.
per quẽ p̃ ⁊ filius unũ eẽncialiter sũt ip̃o saluatore
ad pr̃em dicente. ut suit unũ sicut ⁊ nos bnũ suuuis.

Expanded text:
et inde unum sunt Pater et Filius, quia nihil habet Pater quod non habet Filius. Non enim res una et duorum consubstantialis poterit simul ab eis procedere et simul inesse, nisi unum fuerit, a quibus procedit. Spiritum sanctum pignus accepit Ecclesia, ut per eum in uno corpore unum fierent credentes, per quem Pater et Filius unum essentialiter sunt, ipso Salvatore ad Patrem dicente: Ut sint unum, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
dicabatur aduentus xp̃i. sicut dicit pplã. Cũ appro¬
pinquaueruit anni cognolceris: dũ aduenerit
tp̃s ostenderis. Nũc uero reuelatũ patet: quod tũc
carnalibus latebat. sp̃alibus uero notũ erat. ẜon¬
dum tamẽ manifeste dicebatur: eo quod tp̃s osten¬
sionis nõ esset.

Expanded text:
tur adventus Christi, sicut dicit propheta: Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
habere. qr incõstancia mentia ũc recordacione
pctĩ lacrimas lindunt mĩc nero reuiuilcẽte uli
uult plangere: ⁊ accionibus lecularibus mnauba
iste mundacionem nõ ht̃ quĩ ad huc agit que
penitendo deflere possit ⁊ saias pctõribus dial
lauamni mundi estote. Lauacur itaq ⁊ mũdus
est qui ⁊ p̾cenita plangit. ⁊ flenda iterũ nõ amictit.
lauatur ⁊ nõ est miidus : qui plaugit que geslit
net deserit. ⁊ post lacrauas ea que fleuerat respetit.
Su demq alibi ammami penicentẽ acq iterum
delinquentem: lermo increpat diuinus. Quã inli
tacta es unius iterando ias tuas. Quisquis er¬
go culpas p̾teritas plorat hunc necẽe est modũ te¬
neat ut lic ad milla defleat: ne iterũ flenda cõmic¬
tat. Ne michi ylodora, qui ⁊ penitere retroacta neg¬
ligo ⁊ ad huc penitenda cõmicti¬

Expanded text:
constantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, praeterita vult plangere, et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita planggessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committ
Abbreviated transcription (Latin):
ingoren salutis. illicitis sordident cupiditatuz
⁊ luxurie desiderus. Diuicia que ulentẽ preunt n
lentitur. utiliter in carue uiutatur ut senciatur
acq in tellecta emendetur. Nam ciciꝰ nulu̾a sarius
lenciitur quã aiuime. ideoq ꝑcarius flagellũ
errantes cicius corrigutur. Hoc quippe indicãt

Expanded text:
vigorem salutis illicitis sordidentur cupiditatum, vigorem salutis illicitis sordidentur cupiditatum, et luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem premit, nec sentitur, utiliter mutatur in carne, ut sentiatur atque intellecta emendetur. Nam citius vulnera carnis sentiuntur quam animae; ideoque per carnis flagella errantes citius corriguntur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lle nõ nullos eius quali tatis homĩes te ar¬
qui nesciunt corrigi. nili alios inderint ul¬
sagellari. sicq proficuit comparacione maloruz
duim sibi id accideir tunent in quo deperire alios
indent. Quoldaui iudens deus nolle ꝓpͥo uoto
congi adu̾sitatum tangit stumuilis. Quosdã
enam presciens multum pectare posse ĩ salutes.
slagellat eos corporis infiriuitate ne peccent: ut
ois ntilius sit frangi laugoribꝰ ad salutẽ: quã ꝑ
mauere in columes ad dampnacionẽ. Ui si tacio dei
nes semꝑ in bonum accipitur nec semꝑ ĩmalum
iubonuz accipitur sicut est illud. Uisita nos ĩ salu¬
tari tuo. In malũ uero uixta illud. In tpr̃e insita¬
uomis lue ꝑibunt. Tribus excaulis in firiuitates
accidunt corpori id est expct̃o ex temptaciane ⁊ ĩ
tempencie passione. soz huic tantũ nouislime.
humana mediciia potest succurere: illis u̾o sola
pietas diuine unlericor die Qui ualenciores st
⁊lam utile est illis infirman ⁊ nõ pectare. ue ꝑ

Expanded text:
 nonnulli hujus qualitatis homines, qui nesciant corrigi, nisi alios viderint flagellari; sicque proficiunt comparatione malorum, dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vident. 2. Quosdam Deus videns nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem animae quam manere incolumes ad damnationem. 3. Visitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper in malum. In bonum enim accipitur, sicut est illud: Visita nos in salutari tuo . In malum vero, juxta illud: In tempore visitationis suae peribunt . 4. Tribus ex causis infirmitates accidunt corporis, id est, ex peccato, ex tentatione, et ex intemperantiae passione; sed huic tantum 265 novissimae humana potest medicina succurrere, illis vero sola pietas divinae misericordiae. 5. Qui valentiores sunt, et sani, utile est illis infirmari, et non peccare, ne per
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃dum pectantibus nob̾ sua deus dona nõ retrahit.
ut ad spem diuine ꝓpiciacionis. mens hũana cõsur¬
gat. Nam nõ pot̾ conu̾lum lꝑuere: quẽ peccantem
sius bñficus ad se prouocat redire. Confessionem hoĩs.
non esse hũane uirtutis. Nam si confessionẽ bom opis
p̃uemente donantur. Nam nichil bom oꝑis dedimus:
per quod confessionẽ fidei accipere mereremur. Pfecta
rigi. Non enĩ quicꝙͣ bom habet ꝓpͥum homo: cuiꝰ ma
non ẽ enuis. testante ꝓphã. Scio dñe quia nõ est hominis

Expanded text:
nterdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus rigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quia non est homin
Abbreviated transcription (Latin):
doua habere gaudemus: que nos ab eo ꝑcepisse coguo sciui
Llam quod lapientes lumus quod diuites quod potẽtes¬
existimus: nõ alterius s pocus diuio muuere sumius.
Ttannur ergo obcime diuinis bũticus, quatinus ⁊ deũ uõ
peniteat de dille ⁊ nobis accepisse sit utile. Iuffeire deus
dicitur homiui douum aliquod quod hono nõ habuit idẽ
quod accipere non merint. Sic ⁊ obdurare deus dicitur lo
minem. nõ eius faciendo diuiciaui s nõ auferendo eã quã
nõ ut in eis eandem ipẽ tẽcitatẽ faciat ħ quod pro coruui¬
mutilibus meritis cetitatemi eorum abeis ip̃e nõ auferat.
Plerisq dei doua dautur: ꝑleuerancia uero dom nõ datur.
Et inde est, quod quidaui principia ha bent cõnersionis bo¬
quod quidam ⁊ bene incipiunt ⁊ bene fuiunt

Expanded text:
donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciennon ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis boquod quidam et bene incipiunt, et bene finiunt
Abbreviated transcription (Latin):
altera ad alteram ꝑcucunitur: u̾tutes designant scõmm
mituo sese affectu prouocanciũ acꝙ alterno exemplo in¬
nceu lese erudiencii. Mluuera gr̃arum alu ista: alit
uero douantur illa. Nec dautur ita haibere mu. ut nõ egeat
cutum excelleñcia aute cedũt. dei repentina pͥuent grã
quoloaur coupendiolcĩtatis p̃uemant: et dñ suit cauersio¬
ne postremir lubito efficiuntur uirtutis culiuiue primi¬
Dum quilqi aliquod̾ donn accipit nõ appetat amplius
quã quod meruit: ne dum alterius menbri officiũ arriꝑ
temptat id quod mueruit ꝑdar. Conturbat enĩ corpons
ozdinem totũ. qui nõ suo contentus officia subripit alie¬
numi. Mali dona ideo ad dampuaciouẽ accpinut qr̃ illis
nõ ad dei laudem. s ad suam nanitatẽ utiuitur: Donis mali
utuntur qr ea q̃ illis adeo douata sut̾ in malos usus assu¬
munt. sicut ingeniun. sicut ⁊ cetera dei doua. Mlulta dei

Expanded text:
altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo inicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat tutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmiDum quisque aliquod bonum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio, subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicut et caetera Dei dona. 12. Multis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
supna grã nõ nt ueniat inuenit s postꝙͣ ueuerit fac̃
q ad indignas mentem ueniens. facit in ea uientũ
quod renuneret que lolum in nenerat quod puniret
Quid cnĩ exle ille latro meruit: qui de fancibꝰ inimici
cricẽ alceudit. de cuice padilum adit hens quidẽ ille
⁊ fratno langiĩe uenit auentus. b dmna grã in cruced
mutatus. Sciendum quod ⁊ nr̃a lit iusticia in his que
recte aginius. ⁊ dei grã eo qd̾ eam mereamur. Hec enĩ ⁊
dantis dei ⁊ acipientis est homĩs sicut ⁊ panem nostrum
dicinius quem tamen adeo accipere postulamus. Spãlis
grã nõ oĩbus distribuitur s trũmodo electis datur kõ
euĩ fides est omniuns quã licet ⁊ si plurin suscipiant opꝰ
tamen fidei nõ consequũtur indiuisione donoꝵ diu̾si per¬
cipume diula der imera nõ tamen concedinitur oĩbꝰ
omiĩa: ut sit pro humilitatis studio quod alter ad miret᷑
maltero. Nam quod in herechiele aniualii ale altera

Expanded text:
superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae
Abbreviated transcription (Latin):
dente uero pro gressu. dum in moderate trems rebis
incũbunt. puluere infiuappetitus oblcuran tur.
Uude ⁊ dñs de bonis seminibus dicit. Quod aul
ceadit iuspinis hi sũt qui audiũt ũbunz dei. et l¬
licitudiue. seculi uel fallacia diciarum suffocãt
uerbum. ⁊ sine fructu essiciuntur. Nuper cõusi
uequaquã debent. incuris exterioribus pronehi
Nam li miplicentur confestim plantata inĩ¬
arbusclã ⁊ necdũ radice p̃fixa cõcuciuit᷑ ꝑiter
⁊ arescũt. Dalet in i̾dimi cõuersis. pro anum sa¬
lute mutacio loci. Plerũq eni dũ mutatur locꝰ
muitatur ⁊ mentis assectus. Congruum enĩ est
inde ecciam cõpaliter euelli ubi quisꝙ illecebas
boci alpectũ ientis opponit quod semꝑ ibi uł
cogitaint uel gessit

Expanded text:
dente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus dente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris hoc in aspectu mentis opponit quod semper ibi vel cogitavit, vel gessit
Abbreviated transcription (Latin):
uerlio in pristinos errotes reducit: ac unendi
tepoze resoluit. Horun ergo exempla quisꝙ cõu̾sꝰ
ciroribus in mergaris. Tepidus incõuerlione: ociola
ubti ⁊ uanas cogitaciones ẽe noxias nõ cognosct¬
Quod li atorpore ientis eiuugilauerit. ea que le¬
lunt aperainur. Omĩs ars huiꝰ leculi: strenuos
matores habet. ⁊ ad exequendum promptissim
Et hoc prouide fit. qr presentẽ habet operis sui ren¬
uueracionem. Ars uero diuim tinoris plerosq h
lectatozes laugindos. tepidos. pigricie ĩercia con¬
gelatos. Sedhoc pro inde fit: quod laboz eoꝵ nõ ꝓ pa¬
senti lz pro futura remumeracione differtur. I deoq
dũ eoꝵ laborem mercedis retribucio nõ statim con¬
lequitur. spe pene dilloluti languescunt Tude ⁊ ille
augniento lolidiori coulu̾mant: acq ed ad promen¬
daui retubucionẽ clariores p̃pantur. quo firmus di
icuieris labores ⁊ in thoant ⁊ cõlũmant. Quidã pͥm
cõuerlionis calore ac uirtutes lele actingunt. acce¬

Expanded text:
ersio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque convererroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspiciquod si a torpore mentis esunt, operamur. Omnis ars hujus saeculi strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde eaugmento solidiori consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. Quidam primo conversionis calore ad virtutes se accingunt: acce
Abbreviated transcription (Latin):
dũas fecit. Optima ẽ illa discrecioᵈ ͦ ͭ ⁊ nota lini
oꝑa nr̃a ad dei augendã glĩam ⁊ ogculta. ꝓ elai
uitanda hũana. Ille aũt publicare bonũ quod
agit: qui ꝑfecta huilitate funditus. nulla iam
elacioue contĩgit᷑ Nam is qui le intelligit ad¬
huc amore laudis pulsari. facta bona in occulto
tatis cõpunctione purgant᷑. Niri scĩ nõ nũq̃ que¬
dam de le audientes instruunt. ⁊ tñ ĩ his alta li
consideracione custodint ne dũ alios a t̾rena l¬
tencione erigunt ip̃i int̾rene laudis appetitu de¬
mergant᷑ Quidã ꝑ incantam u̾tutũ iactanciã
relabunt aduicia ⁊ quidam dum uicioꝵ impill
freꝙ̃ ter plangunt de ipa in firmitate ꝑhuilitol
ualidius cõualescunt. Plerũq utile est arogal¬
bus de ser adeo: quatinus sue infirmitatis conlil
ad humilitatem redeant. ⁊ hinuiles post calum
ristant. Non nuilli falla opinione arrogancie.
se ẽẽ ꝑfectos existimant dũ nõ luit qui cbortis

Expanded text:
s fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto tatis compunctione purgantur. 12. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergantur. 13. Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsa infirmitate per humilitatem validius convalescunt. 14. Plerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis
Abbreviated transcription (Latin):
obtundit᷑. Sicut aquila exalto ad elcas collabit᷑.¬
sie hono de alto boue qu̾sacionis. ꝑ carnalẽ appetitũ
adiuferiora demergitur

Expanded text:
obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad esic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
et ad capiendam treuaz laudem studiũ dare Cimll¬
inspice temetipm homo nichilq tibi arroges hd¬
neq ad liuistrã le uertit qui de diuina iudulgẽtia
peciandi licenciã nou p̾luiuit .L. uc ẽ quod ꝓphã
ait. Hec uia ambulate in ea neq ad dexterã neq

Expanded text:
et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, o homo! nihilque tibi arroges neque ad sinistram se vertit qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est quod Propheta ait: « Haec via: ambulate in ea
Abbreviated transcription (Latin):
dicente amos ꝓphã. Tantummodo nos cognoui ex
om̃bus nacionibus tre id circo inisitabo suꝑ uos
omĩes iniquitates ur̃as. Quem enĩ diligit dũs co
npit flagellat aũt om̃em filiũ quẽ recipit. Ual¬
de ꝑnecessanũ est iustũ in hac uita ⁊ uicus tẽpta
n ⁊ u̾herari flagello: ut dum iais pullatur de bir¬
tutibus non suꝑbiat. dũ uero aut auini aut car¬
nis dolore act̾itur amundi amore retrabatur. Cep̃¬
tan aũt oportet iustũ: l tẽptacione plage. nõ tẽpta¬
cione luxime. Durius arca luos electos in hac in¬
ta deus agit. ut dum forcioribus flagelli stuml
s celestem patriam ubi certa requies expectat᷑ inde¬
sinent deliderent. El ectos illius uite adu̾litate
probari: ut scd̃m petrum. iudiciũ a domo diũ inai

Expanded text:
dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitatlat autem omnem filium quem recipit . Valde necessarium est justum in hac vita et vitiis tentari, et verberari flagello, ut dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahitur. tari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. 12. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut dum fortioribus flagelli stimulis ectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. 13. Electos vitae istius adversitate probari, ut, secundum Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑct. iusto temporalia flagella ad etua proficuur
gaudia. I deoq ⁊ iustus inpenis gaude̾ debet: et u¬
pus in prosꝑitatibus tuuere debet. Neq iusto nes
reprobo. deus milericordiam ⁊ iusticiã abstrahit li
t houas hic per alflictionẽ iudicat. ⁊ illuc renunen¬
demenciam ⁊ illuc puuit pet̾uaz iusticiã. Iuhac iͥ¬
uita deus ꝑcit impus et tñ nõ ꝑcit electis. in ille¬
aut̃ ꝑat electis nõ tũ ꝑcet iuiquis. Periculolas
quillus. Nam iuiquus post mortem ducitur crucis¬
dus: iustus uero dorunt post laboremz lecurus. Ni
tantũ de corporalibus passionibus. s eciam despñ¬
libus oportet intelligi: ut quauto quilq aut ĩ cc
aut in meute flagella sustinet: tanto se infiunẽ re¬
iuuerari speret. Sepe occulto dei iudicio extra fu¬
gelli correpcionẽ lunt reprobi in hoc mundo dũq
mlta dampnabilia cõmisisse uideant̾ despecti tũ
adeo. iuillo emẽ dacionis u̾bere feruuitur. Plus
coripitur flagello qui adeo diligitur si pectauerit.

Expanded text:
. Justo temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia; ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. 5. Neque justo, neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remuneclementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac vita Deus parcet impiis; et tamen non parcet electis. In illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Periculosa equillus. Nam indus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
ysidoro indigua agenti ⁊ digna pacienti: alsidue
peccanti ⁊ tua flagella cotidie lustiuenti. Dr dĩa¬
ta est iuiseracio dei: que pͥus hic hominẽ ꝑ flagella
apct̃is emendat ⁊ post ea ab etuo supplicio liberat.
Electus eui dei doloribus huiꝰ inite acteritur ut
pfectionẽ uite future lucretur Nequaquã dens des¬
quenti parit: quĩ pctõrem aut flagello temporal
apur gacionem ferit. aut iudicio et̾ua pumendi
reluiquit aut ip le uile honio penitendo piunt quo

Expanded text:
Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus vitae atteritur, ut perfectiora vitae futurae lucretur. 3. Nequaquam Deus delinquenti parcit; quoniam peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
it gigninitur expeccato pectata ut cum non
euitantur parua in cidatur in maama. ⁊ dũ defen¬
diuitur ad missa nec lamentautur exflagicio ad lu¬
biam itur. Uude fit ut duplicati sit criminis reus.
qui ⁊ admctit scela ꝑuoluntatem ⁊ deufendit ea pa
cõtumacie timorem. Sic niciũ uicio gignitur sicut¬

Expanded text:
ic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis, et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur. Unde fit ut duplicati sit criminis reus qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. 2. Sic vitio
Abbreviated transcription (Latin):
iu uicem sibi succedunt uicia ut dum unum abien
succedat a lud: iuxta iohelis ꝓphẽ testimoniuz qui al
Nesiduũ eruce comedit locusta. ⁊ residuũ locuste co
medit brucus. ⁊ reliduũ bruci come dit erugo. Prop
tir id ergo subuiciorum allegona. ista colliguntur
quia sequitur. Repergisinuim ebmi. ⁊ flete. Aliquãdo
utiliter peccatur in nuniurs uicus: ut maiora utiliꝰ
caueautur Lege paulum apliũ ininora ꝑmictentẽ
pcta: ne maiora ppetreutur. Ueraciter aut̃ inicia sa
nautur que uirtutibus nõ uicus excluditur. Quo¬
rundam ante quedam latencia uicia tuc apparent.

Expanded text:
invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joelis prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuumedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc a
Abbreviated transcription (Latin):
lumi. malus bonũ: quod tam̃ fit iuxta meritũ ꝑ¬
pulorui. Non omia tpr̃a ggruunt doctrine. ledi
salomionis lentenciam dicentis. Tpũs tacendi
tpũs loquendi. Non quidẽ ꝑtimiorẽ. s ꝑ discrecienã
Propter prauoꝵ incorrectibilẽ iniquitatẽ non¬
nũquã electos oportet adotrina cellare. Iu tdimi
doctores eccie calore caritatis ardeutes. cõticela
adocendo: qr nõ est qui audiat festaute ꝓphã siu¬
tates austu clause lunt ⁊ nõ est qui aꝑiat. Qui
doceudi acepit olficiũ. iut̾dum ad tp̃s proxim
Naui si corrigere potest ⁊ dissimulat uerũ est quad
con lensuu erroris alieui habeat. Plenqll
doctores pro mali ꝑtiuacia qr iniquos emendal
nequenut his tacere disponunt. h calorẽ sps̃ qll
aguntur ferre uou lultiuentes iterum ĩ crepaads
prosiliunt iniquorum

Expanded text:
 malus malum; quod tamen fit juxta meritum populorum. Non omnia tempora congruunt doctrinae, secundum Salomonis sententiam dicentis: « Tempus tacendi, et tempus loquendi . » Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum corruptibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt, aut docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: « Civitates austri clausae sunt, et non est qui aperiat . » Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proximi Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumque sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum
Abbreviated transcription (Latin):
ro malo merito plebis. aufertur doctuna pe¬
dicacionis: pru bono merito audientis i¬
buitur sermo doctanis. Iupotestate di̾a cõsistit
cui uelit deus doctrine ubumi dare. uł cui austem
Et loc aut prodicentis aut pro audientis lit min
ris modo uero prouitilibus meritis tribuatur Il¬

Expanded text:
ro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre. Et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ri, modo vero pro utriusque  Al., utilibus meritis tribuatur
Abbreviated transcription (Latin):
ita erit in eo uirtus humilitatis ne dissoluat᷑. uita
lubditoꝵ inuiciis. atq ita auctoritas adeut potesta¬
tis ne ꝑ tumorẽ cordis leueritas existat inmodãcio¬
nis. Hec est in dei sacerdotibus uera discrecio: qua
uec ꝑlibtatẽ suꝑbi: nec ꝑ humilitatẽ remissi sũt.
Hinc est quod scĩ cũ młta constaucia redarguert̃
eciã pͥncipum uicia Inquibꝰ cũ lũma eẽt humilitas
hiuiliores quĩ fitã subditoꝵ iudicant᷑ auobis.
ña uero deus iudicat Aguoscat ep̃s ẜnũ se eẽ ple

Expanded text:
ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat epis
Abbreviated transcription (Latin):
fictos beneficio adiuugitur. Non lũt fideles ĩ ami¬
ccia: quos iuuuus nõ grã copulat. llam cito deẜũt:
nsi lemꝑ accepint. Dilectio enĩ que nuu̾e glutina¬
tur codem luspeu lo dissoluit Illa uera ẽ amicicia
que nichil querit exrebus amici nisi lolam beniuo lẽ¬
ciaui lalicet ut gratis amet amantẽ. Plenĩq ami¬
saa oxuecessitate nel indigencia arit᷑. ut sit ꝑquẽ qͥsq
quad deliderat coulequat᷑ Ille aũt lam ueratit querit.

Expanded text:
amicitia, quos munus, non gratia copulat. Nam cito deserunt, nisi semper acceperint. Dilectio enim quae munere glutinatur eodem suspenso dissolvitur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nascitur, ut sit per quem quisque quod desiderat consequat
Abbreviated transcription (Latin):
cuuq iusti lunt adeo iupelluntur ut mali liant h
ergo deus quol daui peccare lz inquibus iam talia pctã
p̾cesserũt ut nisto iudicio eius mereantur ire in deteriꝰ
Talia quippe pacata p̾cedentibus aliis pctis prolabunt᷑
alioꝵ cõpensantur pctõrum. Uude ⁊ ꝓphã. Ecce inquit
tu iratus es ⁊ nos peccauimꝰ nupsis sumꝰ semꝑ Lãꝙ̃¬
li diceret. qr lemꝑ iupctĩs luimꝰ iratus es ut de terius
peccaremus. Quid sit iram dei mereri. quid uero ꝓuo¬
care: prudeus lector debet lare. Grainor nãq ẽ ira que
prouocatur: quã ea que meretur. Nam meremur.
quando ignorando peccamus. Prouocamꝰ quãdo lcini
bonun facere nec uolumus. Nũc irã dei intare. dũ
biuimus possumꝰ. Timeamꝰ ergo ne ueniente illo ter

Expanded text:
cunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed cunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed ergo Deus quosdam peccare, sed in quibus talia jam peccata praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabunturaliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimus semer in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. T
Abbreviated transcription (Latin):
nis sceleribus. qui de ꝑuis corrigi noluerũt. Iudĩcio
aũt dĩno in reatũ nequiorem labuntur qui distr¬
gere sua facta minora cõtempuunt. Multi a cu¬
mine corruunt in crimeu. qui dei cognicionẽ hñte
tinorem eius negligũt ⁊ quẽ nouerint ꝑluenciã¬
ꝑ accionem nõ neuerantur ł deoꝙ cecantur diumo
indicio punienda cõmictere ⁊ inpenam cõmissi faci¬
noris facinus deterius ad dere. Eepe pctĩn altenus
pctĩ caula est quodͣ cõmictitur aliud exipõ qiͣ lua
soboles critur sicut fieri solet nasci libidinẽ ex num
uentrs ingluuie. Pena uero pctĩ pctĩ admictit¬
quando merito anusq pctĩ: deo delerente in aliud
pctm̃ itur deterius de quo amplius qui admilerit
loz didatur. Ergo precedens pctũi caula ẽ lequentit
pctĩ lequens uero pctiũ pena est precedentis delicti.
Precedencia itaꝙ pctã lequenciũ lunt criminum
aeniens de dina iulticia. Hinc ẽ quod ait ꝓphã.
Indurasti cor nr̃m ue tameranꝰ te. Neꝙ emĩ dũ qui¬

Expanded text:
nis sceleribus, qui de parvis corrigi non noverunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur, qui distringere minora sua facta contemnunt. Multi a crimine corruunt in crimen, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt, et quem noverunt per sci actionem non venerantur. Ideoque sinuntur divino judicio punienda committere, et in poenam commisso facinori facinus deterius addere. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod dum committitur, aliud ex ipso quasi sua soboles oritur: sicut nasci solet libido ex nimia ventris ingluvie. Poena vero pquando pro merito cujusque peccati Deo deserente, in aliud peccatum itur deterius, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati: sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te ; neque enim dum qui
Abbreviated transcription (Latin):
studeamus aut nõ cadere: aut cito cõuerli alaplu con¬
lurgere. Oiinio peccare cauendum est. Quod li hu¬
mana fragilitate pctm̃i lubreplent: conlestim erit
corrigendumi. quod nequiter lentitur cõmillum lito
enin conigitur culpa: que cito cognalatur: bardius ac̾
lanatur milnus: quod iam putrescentibꝰ menuris lon
tatem tacit sceleris. Unde ⁊ ꝓphã. Ue inquit qui trahi¬
tis iniquitatem in lumculis nanitatis ⁊ qĩ uin culum
plaustri pctmi. Irahit enĩ iiquitatem ut funiculũ qui
tardat cõuerti ad deum: Trahere ẽ enĩ iiquitatẽ: morã
facere nuniquitate. Onde ⁊ plalinus. Prolongauert̃
iniquitates luas: dñs instus concidet ceruices pccõru.¬

Expanded text:
studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu constudeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. 10. Omnino peccare cavendum est, quod si humana fragilitate peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum, quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa quae cito cognoscitur; tardius autem sanatur vulnus quod jam putrescentibus membris longtatem facit sceleris, unde et Propheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniquitates suas; D