comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unqͣm: Quis plantat iuneam: & de fructu eiꝰ ñ edit: Quis
pascit gregem: & de lacbe gregis ñ ꝑcipit: Nũqͥd secunoũ
hominẽ hȩc loquor: an & lex hec ñ dicit: In lege enĩ mo¬
ysi seriptũ est. Boui crituranti: os ñ infrenabis. Nunqͥd
de bob ꝑtinet ad dm̃: an. ꝓpt̾ nos omĩno dicit : Propt̾ noꝰ
enĩ scriptũ est: qr debet inspe qui arat arare. ⁊ tricurans
in spe participanoi. His uerbis satis indicat apłs paulus
ñ sibi aliqͥo usurpasse ultra debitũ coapło suo qͥa non
oꝑabant᷑ corporalit̾ unde haberent huic uitȩ necessaria
manducarent ab eis qͥb gͣtiutã gram p̾dicabant. Sti¬
pendiũ enĩ suũ tanqͣ milites accipiebant: & de uinee
ꝑ eos plantatȩ fructu. qd̾ opuserat libere decerpebant:
rabant cibũ sumebant. Aꝑtius aut̃ cetera conectit :¬
& omĩno aufert om̃s dubitationis ambages. Si nosuo¬
bis inqͥt spũalia seminauimꝰ : magnu est si ur̃a carna¬

Expanded text:
de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? numquid secundum hominem haec loquor. an et lex haec non dicit? in lege enim Moysi scriptum est: boui trituranti os non infrenabis. numquid de bubus pertinet ad deum? an propter nos omnino dicit? propter nos enim scriptum est, quia debet in spe qui arat arare et triturans in spe participandi. his uerbis satis indicat apostolus Paulus non sibi aliquid usurpasse ultra debitum coapostolos suos, quia non operabantur corporaliter, unde haberent huic uitae necessaria,manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; rabant, cibum sumebant. Apertius autem cetera conectit et omnino aufert omnes dubitationis ambages. si nos uobis, inquit, spiritalia seminauimus, magnum est si uestra carna
Abbreviated transcription (Latin):
ducent panem a corporali labore gratiutũ. ⁊ quẽ aomodũ
dicit precipimꝰ ⁊ obsecramus in xp̃o cum silentio oꝑan¬
tes panem suuͦ manducent. non disputent contͣ ma¬
nifestissima uerba apłi. qr ⁊ hoc ꝑtinet ad silentiũ cũ
quo debent oꝑantes manducare panem suum. Enucle¬
atius aut̃ ac diligentiꝰ adhuc ista uerba consroerarem
ac tractarem. nisi haberem alia loca epłarũ eiꝰ multo
manifestiora. qͥb collatis ⁊ ista liqͥdius manifestant᷑. & si
ista ñ essent. illa sufficerent. Ad chorintios eni scribens
de hac eadem re.ita dicit. Non sũ liber. non sum apłs:
eni apłãtus mei iros estis in dño. Mea defensio ad eos qͥ
me int̾rogant. hec est. Nũquro n habemꝰ potestatem
manducanti & bibendi: Nunqͥd ñ habemꝰ licentiã soro

Expanded text:
s manducent panem a corporali labore gratuitum: et quemadmodum s manducent panem a corporali labore gratuitum: et quemadmodum dicit: praecipimus et obsecramus in Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent, non disputent contra manifestissima uerba apostoli, quia et hoc pertinet ad silentium, cum quo debent operantes manducare panem suum. Enucleatius autem et diligentius adhuc ista uerba considerarem atque tractarem, nisi haberem alia loca epistularum eius multo manifestiora, quibus conlatis et ista liquidius manifestantur et, si ista non essent, illa sufficerent. ad Corinthios enim scribens de hac eadem re ita dicit: non sum lienim apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? numquid non habemus lice
Abbreviated transcription (Latin):
nichil oꝑantes. s curiose agentes. His aut̃ qui eiꝰmodi
st̃ p̾cipimus ⁊ obsecramus in dño iħu xp̃o: ut cũ silen¬
tio opantes pane̾ suum manducent. Quid ad hec dici
tate ñ ꝓ caritatẽ interp̾tari. exemplo suo docuit qͦd p̃ce
plantatori uineę. pastori constituerat dñs ut de eugło
uiueret: & tam̃ ipse stipendiũ sibi debitũ non exegit.¬
ut formã se uaret cis qui exigere ĩdebita
cupiebant. sicut xo chorincios dixit. Quis militat suis stipẽ¬
diis unꝙͣ: Quis plantat uineã. & de fructu eꝰ non eoe̾t:
Quis pasce̾t gregem: & de lacte gregis ñ ꝑcipit: Ergo qͦd
sibi debebat᷑ acciꝑe noluit: ut exemplo eius cohercerent᷑
qui sibi ñ ita ordinati in ęccłia talia deberi arbit̾bantur:
Quid est enĩ qd̾ ait. neq panẽ gratis ab ali quo manduea¬
uimus. s in labore ⁊ fatigatione die ⁊ nocte laborantes
nequẽ ur̃m grauaremus: non qr ñ habuerimꝰ potestatẽ.
seo ut nos formam daremꝰ uob̾ qua nos imitaremini.

Expanded text:
autem, qui eius modi sunt, praecipimus et obsecramus in domino Iesu Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent. quid ad haec dici tate, non pro caritate interpretari, exemplo suo docuit quid praeplantatori uineae, pastori gregis constituerat dominus, ut de euangelio uiueret; et tamen ipse stipendium sibi debitum non exegit, formam daret eis qui exigere indebita cupiebant. sicut ad Corinthios dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quia plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? ergo quod sibi debebatur, accipere noluit, ut exemplo eius cohercerentur, qui sibi non ita ordinati in ecclesia talia deberi arbitrabantur. quid est enim, quod ait: neque panem gratis ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigne quem vestrum gravaremus: non quia non habuerimus potestatem, sed ut nos formam daremus vobis, qua nos imitaremini?
Abbreviated transcription (Latin):
tia uł dici potest cuimens dominat᷑ : etiã ipsa subdica
dõ suo. qnͣdo rectissime ⁊ ordinatissime uiuit᷑. Qdgͦ ẽ in
uno homine mens ⁊ concupiscentia: Iila regit: hec regit᷑.

Expanded text:
tialis dici potest, cui mens dominatur, etiam ipsa subdita tialis dici potest, cui mens dominatur, etiam ipsa subdita deo suo, quando rectissime et ordinatissime uiuitur. quod ergo est in uno homine mens et concupiscentia — illa regit, haec regitur;
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ñ debet uelare capud: cũ sit imago ⁊ gła dĩ. Ubi
aut̃ sit unago: ipse declarat cũ dicit. Nolide mentiri
inuicẽ. spoliantes uos ueterẽ hominẽ cũ actib sius: &. in¬
duite nouu̾ qͥ renouat᷑ in agnitione di : scd̾m imaginem
eius qͥ creauit eũ Quis dubitet hanc renouationẽ in mente
fieri : Sed qui dubicat. audiat aꝑtioren sententia. Fadem
qͥppe amonens: ita dic̃ alio loco. Sic̃ ÷ ueritas in iħu. depo¬
nite uos scd̃m priorem conuersationem. ueterẽ hominẽ eũ
qͥ corrũpit᷑ scd̃m concupiscentias deceptionis: renouami¬
niaũ spũ mentis urẽ : ⁊ induite nouũ hominẽ. eũ qͥscd̃m
dm̃ creatꝰ est. Quid ergo: Mulieres nͣ habent hanc inno¬
uationẽ mentis ubi ẽ imago dĩ : Quis hoc dixerit: Sed
corꝑis sui sexii ñ eã significant: ꝓpt̾ea uelari iubent᷑. Illã
qͥppe significant partẽ eo ipso qͦ mulieres st̃ qͦ concupiscen¬

Expanded text:
inquit, non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. ubi inquit, non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. ubi autem sit haec imago ipse declarat, cum dicit: nolite mentiri inuicem spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. quis dubitet hanc renouationem in mente fieri? sed et qui dubitat. audiat apertiorem sententiam. eadem quippe admonens ita dicit alio loco: sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum priorem conuersationem ueterem hominem, eum qui corrumpitur secundum concupiscentias deceptionis. renouamini autem spiritu mentis uestrae et induite nouum hominem, eum qui secundum deum creatus est. quid ergo? mulieres non habent hanc innouationem mentis, ubi est imago dei? quis hoc dixerit? sed corporis sui sexu non eam significant; propterea uelari iubentur. illam quippe significant partem eo ipso, quo mulieres sunt, quae concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
tis inimici ⁊ ipsi cire u̾ferunt᷑ : & in sua circũlatione cho¬
herentes sibi animos infirmoꝵ qͦdãmͦ rotare conantur.
ut parit̾ nesciant ubi sint. Audiert̃ enĩ ł legelt̃. qͦd scͥp¬
tũ est. Quicũq in xp̃o baptirati estis: xp̃m induis lis
Ubi ñ est iudeus neq grecꝰ : ñ seruus neq liber. ñ masculꝰ
neq femi tͣ: ⁊ ñ intelligt᷑ scd̾m carnal sexus concu¬
piscentiã cẽ dictũ: qr in interiore homine ubi renouam᷑
sc̃ qd̾ habent cõmune cũ cet̾is ñ xp̃ianis. ⁊ cũ ipsi pecroribꝰ
Aliud ẽ enĩ qd̃ ł infirmitati concedit᷑ uł mortali ꝓpagatiõi
ꝑsoluit᷑ : alud aũ qd̃ ad capessendã incorrupta ⁊⁊ et̾nam
uitã fideli ꝓmissione signat᷑. Illud gͦ qd̾ de ñ uelando
capite uiris p̾cipit᷑ in corꝑe quide figurat᷑: s in mente
agi ubi ẽ imago ⁊ gła dĩ uerba ipsa indicant. Uir qͥd̃

Expanded text:
ntis inimici et ipsi circumferuntur, et in sua circumlatione contis inimici et ipsi circumferuntur, et in sua circumlatione cohaerentes sibi animos infirmorum quodam modo rotare conantur, ut pariter nesciant ubi sint. Audierunt enim vel legerunt quod scriptum est: quicumque in Christo baptizati estis, Christum induistis, ubi non est iudaeus neque graecus, non seruus neque liber, non masculus neque femina, et non intellegunt secundum carnalis sexus concupiscentiam hoc esse dictum, quia in interiore homine, ubi renouamur psis pecoribus. aliud est enim, quod uel infirmitati conceditur uel mortali propagationi persoluitur; aliud autem, quod ad capessendam incorruptam et aeternam uitam fideli professione signatur. illud ergo, quod de non uelando capite uiris praecipitur, in corpore quidem figuratur, sed in mente agitur, ubi est imago et gloria dei. uerba ipsa indicant. uir quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
tuoso. ⁊ pestiferã doctrinã conat᷑ inducere : qr ñ ẽbeatꝰ
siin lege onĩ meditaret᷑ die ac nocte: illic inueniret ipsũ
apłm paulũ qͥ certe sũmã castitatẽ ꝓfessus dicit. Nellẽ au̾
om̃s hoĩes ẽẽ sic̃ me ipsũ : ⁊ tñ se uirũ ostñdit ñ solũ ita
uiuendo.s ñ italoqndo. Ait enĩ. Cũ essem paruulꝰ. qͣsi par¬
uulꝰ loqͦbar: qͣsi paruulꝰ sapiebam : quasi paruulꝰ cogicabã:
Cũ aũ factꝰ sũ uir: euacuaui qͤ erant pariuuli. Sed quid
ant qͥd sentiant qͥħ dicunt: Nã de qͦalio dr̃ donec occur¬
ramꝰ om̃s in unitatẽ sidei. ⁊ ĩ agnitionẽ filii di. in uirum
ꝑfectũ. in mensurãm ȩtatis plenitudinis xp̃i. ut ultra non
simꝰ paruuli iactat ⁊ circũ lati oĩ uento doctrinȩ in illusi¬
one hominũ: in astutia. ad machinationẽ erroris. Qua
illusione isti decipiunt imꝑitos: qͥ astutia ⁊ machinam᷑¬

Expanded text:
tuoso et pestiferam doctrinam conatur inducere. quia non est beatus tuoso et pestiferam doctrinam conatur inducere. quia non est beatus si in lege dei meditaretur die ac nocte, illic inueniret ipsum apostolum Paulum, qui certe summam castitatem professus dicit: uellem autem omnes homines esse sicut me ipsum, et tamen se uirum ostendit non solum ita uiuendo, sed etiam ita loquendo. ait enim: cum essem paruulus, quasi paruulus loquebar, quasi paruulus sapiebam, quasi paruulus cogitabam; cum autem factus sum uir, euacuaui ea quae paruuli erant. sed quid ant quid sentiant, qui haec dicunt. Nam de quo alio dicitur, Donec occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi; ut ultra non simus parvuli jactati et circumlati omni vento doctrinae, in illusione hominum, in astutia ad machinationem erroris ? Qua illusione isti decipiunt imperitos, qua astutia et machiname
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis umbra dm̃. ut sub eo ꝓponant uenałẽ typũ.
qͣsi apłs suꝑbiã doceat cũ dicie. omĩs uir orans aut ꝓpħans
uelato capite confundit capud suũ: & uir qͥdẽ non debec
uelare capud suũ: cũ sic imago ⁊ gła dĩ. Qui gͦ dic̃ non de¬
bet: nescit forte docere humilitatẽ. Sed si hanc ignomi¬
litate isti appetunt: tondeant. ⁊ cilitio capud uelent. Sed
ñ erit tc̃ speries illa uenał: qr sanson ñ cilitio s coma uela¬
bat᷑. lam illd̃ si dici potest ꝗͣ luctuose ridiculũ est: qd rur¬
sus inuenert᷑ ad defensionẽ criniũ suoꝵ. Uerũ inqͥut᷑ ꝓ¬
hibuit apłs. habere comã. Qui aũ se ipsos castrauert̾ ꝓpt̾
regna celoꝵ : iã nonst̃ uiri. O dementiã singłarem. Meri¬
to qͥ hoc dic̃ aduersus sc̃ȩ scripture manifesta p̾conia con¬
silio nefandȩ impietatis armat᷑: & ꝑseuerat in itinere cor¬

Expanded text:
humilitatis umbraculum, ut sub eo proponant uenalem typhum; humilitatis umbraculum, ut sub eo proponant uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir orans aut prophetans uelato capite confundit caput suum, et: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. qui ergo dicit "non debet", nescit forte docere humilitatem. sed si hanc ignomio humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed coma uelabatur. Iam illud, si dici potest, quam luctuose ridiculum est, quod rursus inuenerunt ad defensionem crinium suorum. uirum, inquiunt, prohibuit apostolus habere comam; qui autem se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum, iam non sunt uiri. o dementiam singularem! merito qui hoc dicit, aduersus sanctae scripturae manifesta praeconia consilio nefandae impietatis armatur et perseuerat in itinere tor
Abbreviated transcription (Latin):
& atalib ubi forte titubamꝰ aut aberramꝰ. cupimꝰ ed occri.
Hoc gͦ ammonemꝰ tã scõs uiros ne stultis uanoꝵ argum̃tatio¬
nib moueant᷑: ut eos in hac ꝑuersitate imitent᷑. qͥb st̃ in cec̾is
longe dissinules. Iuli enĩ uenalẽ cicũ ferentes in pocrhisim
timent ne uilior habeat᷑ consa scĩcas qͣ comata: ut uidelics.
qͥ eos uidet antiqͦs illos qͦslegimꝰ cogitet. samuelẽ ⁊ cet̾os qͥ nꝰ
tondebant᷑ : nec cogitant qͥd int̾sit int̾ illd̃ ꝓpħicũ uelam̃tũ
& hanc eugłii reuelationẽ : de qͣ dic̃ apłs. Cũ tͣnsieris ad xp̃m:
auferet᷑ uelamen. Qd̾ enĩ significat uelam̃ int̾positũ inter
faciem moysi ⁊ aspertũ popłi isrł: hoc significabat illis
temꝑib &̃ coma scõꝵ. Nã idem apłs eciã comã ꝓuelam̃to
ẽẽ dicit: cuiꝰ auctoritate isti urgent᷑. Aꝑte qͥppe ait. Uir
qͥdem si comatꝰ sit : ignominia ẽ isti. Ipsã ignominiã inqͥunt

Expanded text:
 talibus, ubi forte titubamus aut aberramus, cupimus admoneri. hoc ergo admonemus tam sanctos uiros, ne stultis uanorum argumentationibus moueantur et eos in hac peruersitate imitentur, quibus sunt in ceteris longe dissimiles. illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior habeatur tonsa sanctitas quam comata, ut uidelicet qui eos uidet, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem et ceteros, qui non tondebant. nec cogitant quid intersit inter illud propheticum uelamentum et hanc euangelii reuelationem, de qua dicit apostolus: cum transieriauferetur velamen . Quod autem significabat velamen interpositum inter faciem Moysi, et aspectum populi Israel, hoc significabat illis tiam coma sanctorum. Nam idem apostolus etiam comam pro velamento esse dicit, cujus auctoritate isti urgentur. Aperte quippe ait: Vir quidem si comatus sit, ignominia est illi. Ipsam ignominiam, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nicħ in crastinũ : rectissime respondent. Cur ergo
ipse dñs loculos habuit: ubi pecunia collectã repo¬
neret: Cur tanto aute fame iminente. frum̃ta scĩs
patrib missa st̃: Cur apłi sic indigentiȩ scõꝵ neces¬
saria ꝓcurarut᷑ ne deesset in posterũ : ut beitissimus
paulus ad chorintios in epła scĩberet: De collectis aũ
in scõs sicut ordinaui ȩccłiis galatie. ita ⁊ uos facite: scd̾m
unã sabbati unusqͥsq urm̃ apud se ponat. thesaurians qd̵¬

Expanded text:
t in crastinum; rectissime respondent: Cur ergo ipse Dominus loculos habuit, ubi pecuniam collectam reponeret ? Cur tanto ante, fame imminente, frumenta sanctis patribus missa sunt ? Cur Apostoli sic indigentiae sanctorum necessaria procurarunt, ne deesset in posterum, ut beatissimus Paulus ad Corinthios in Epistola scriberet: De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
solũ dehac re dixisset apłs. qͥ non uult oꝑari nec mandu¬
cet: possẽt hec uerba in aliã transduci sententam. Cũ
uero multis aliis locis epłarũ suaru᷑ quro hinc sentiat aꝑ¬
tissime doceat. suꝑfluo conant᷑ ⁊ sibi ⁊ ceteris caliginem
obducere: ut qͦd utilit̾ illa monet caritas ñ solũ facere
nolint. seo nec intelligere ipsi aut ab aliis intelligi ue¬
lint : non timentes quos scriptũ est. noluit intellige̾
ut bene ageret. Prius gͦ demonstrare debemus. beatũ
apłm paulũ oꝑa corporalia seruos dĩ oꝑari uoluisse. qͦ
hec ꝓcurarent. deinde ostendere illa euuangłica p̾cep¬
ta de qͥb ñ nulli ñ solũ pigritia᷑ s etiã arro ganciam
suã fouent.

Expanded text:
solum de hac re dixisset apostolus: qui non uult operari, nec mandusolum de hac re dixisset apostolus: qui non uult operari, nec manducet, possent haec uerba in aliam traduci sententiam; cum uero multis aliis locis epistularum suarum, quid hinc sentiat, apertissime doceat, superfluo conantur et sibi et ceteris caliginem obducere, ut quod utiliter illa caritas monet non solum facere nolint, sed nec intellegere ipsi aut ab aliis intellegi uelint, non timentes quod scriptum est: noluit intellegere, ut bene ageret. Prius ergo demonstrare debemus beatum apostolum Paulum opera corporalia seruos dei operari uoluisse, quae procurarent; deinde ostendere euangelica illa praecepta, de quibus nonnulli non solum pigritiam, sed etiam adrogantiam suam f
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudicia nolite cogitare qͥd loqͣmini. dabit᷑ eni᷑ uob̾ in
illa hora qͥd loquamini. non enĩ uos estis qͥloqͥmini. s sp̃s
patris urĩ qui loquit᷑ in uob̃. sermo qͥppe sapientiȩ sp̃italis ẽ
de qͦ illos noluit cogitare. ꝓmittens qd̾ eis nichil inde solli¬
citis p̾staretur: apłm aut̃ iam more apłico aꝑtius disseren¬
tem. ⁊ magis ꝓprie qͣ figurate loquentem. sic̃ multa ac
ciboq dixisse. qui non uult oꝑari ñ manducet. redderet᷑ illis
dubia sentent a eoꝵ. nisi cetera uerba considerantes inuenirent
aliqͥd unde ꝓbarent euꝰ de uictu ⁊ uestitu corporali ñ curando
locutũ fuisse cũ diceret. nolite solliciti ẽẽ qͥd manducetis
aut qͥd bibatis aut quo uestiamini. uelut si animo aduerte¬
rent qͦd ait. Hȩc enĩ omiã gentes inqͥrunt. Ibi enĩ osten¬
dit de ipsis corporalib ⁊ temporalib se dixisse. Ita qͦ si hoc

Expanded text:
ad iudicia. nolite cogitare quid loquamini; dabitur enim uobis in ad iudicia. nolite cogitare quid loquamini; dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini; non enim uos estis qui loquimini, sed spiritus patris uestri. qui loquitur in uobis. sermo quippe sapientiae spiritalis est, de quo illos noluit cogitare promittens, quod eis nihil inde sollicitis praestaretur — apostolum autem iam more apostolico apertius disserentem et magis proprie quam figurate loquentem, sicut multa ac ciboque dixisse: qui non uult operari, nec manducet, redderetur illis dubia sententia eorum, nisi cetera dominica uerba considerantes inuenirent aliquid, unde probarent eum de uictu et uestitu corporali non curando locutum fuisse, cum diceret: nolite solliciti esse quid manducetis et quid bibatis, et quo uestiamini, uelut si animo aduerterent quod ait: haec enim omnia gentes quaerunt; ibi enim ostendit de ipsis corporalibus et temporalibus se dixisse. ita ergo, si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
luera dnĩca. An ut ei aufferret᷑ in fine. & ipse in exteri¬
ores tenebras mitteretur: Sic inqͥunt & nos facimus. Le
in uerbo dĩ & in oiationib. psalmis. himinis. canticis spiritalib
reqͥestant. Alloquimur eos. consolam᷑. exortam᷑ edificantes
in eis si qͥd eoꝵ uitȩ ꝓ suo gradu deesse ꝑspicimus. Talia o¬
peri siñ faceremus : ꝑiculose a dnõ alimenta ipsa spiritalia
sumeremus. Hoc eni dixit apłs. Qui ñ uult oꝑari: ñ man¬
ducet. Ita se isti arbitrant᷑ apłicȩ et eugłicȩ obtemꝑare sen¬
tentiȩ. cũ ⁊ eugłm credunt de nͦ curanta corporali ⁊ tem¬
spiritali dixisse. qͥ ñ uult oꝑari ñ manducet : nec attendr̃
quia si alius diceret dnm̃ quidem in pariboł ⁊ in similitu¬
dinib loquente᷑ de uictu ⁊ tegum̃to spali monuisse ut
n inde sint solliciti serui eiꝰ sicut dicit. cũ uos attraxerint

Expanded text:
lucra dominica? an ut ei auferretur in fine et ipse in exterilucra dominica? an ut ei auferretur in fine et ipse in exteriores tenebras mitteretur? sic, inquiunt, et nos facimus: legin uerbo dei et in orationibus, psalmis, hymnis, canticis spiritalibus requiescant. alloquimur eos, consolamur, exhortamur, aedificantes in eis. si quid eorum uitae pro suo gradu esse perspicimus. talia opera si non faceremus, periculose a domino alimenta ipsa spiritalia sumeremus; hoc enim dixit apostolus: qui non uult operari, non manducet. ita se isti arbitrantur apostolicae et euangelicae obtemperare sententiae, cum et euangelium credunt de non curanda corporali et teme et cibo spiritali dixisse: qui non uult operari, non manducet. Nec adtendunt, quia, si alius diceret dominum quidem in parabolis et in similitudinibus loquentem de uictu et tegumento spiritali monuisse, ut non inde sint solliciti serui eius — sicut dicit: cum uos adtraxerint
Abbreviated transcription (Latin):
licit ẽẽ in erastinum. Crastinus enĩ dies sollicitꝰ erit s
ipsi. Sufficit enĩ diei malicia sua. Eccc inqͥunt ubi nos
dns ubet de uictu ⁊ tegumento nr̃o ẽẽ securos: Qꝰ mͦ
ergo apłs sentire abuersus dm̃ posset ut nos p̃ciperet ita
debere esse sollicitos. qͥd manducemꝰ ⁊ qurobibamꝰ ⁊ unde
coopiamur: ut nos etiã opificũ artib. curis. laboribus
oneraret: Quaꝓpt̾ in eo qd ait qͥ ñ uult oꝑari nec man¬
ducet oꝑa spualia inqͥunt debemꝰ acciꝑe: de quib alio lo
suã mercedẽ accipiet: scd̾m suũ laborem. Dei enĩ sumus
cooperarii: oĩ agri cultura. dĩ edificatio estis. Secunoũ
grãm quȩ data est mͥ: ut sapiens architectus fundam̃tũ
damentũ ponendo: ita qͥ non uult oꝑari nec manducet:
Quro enĩ ꝓdest manducanto spiritalit̾ it est pasci uerbo
dĩ ⁊ siñ inde oꝑatur alioꝵ ȩxificationẽ. Sic̃ illi pigro
seruo quid ꝓfuit acciꝑe talentũ ⁊ abscondere: nec oꝑari

Expanded text:
 in crastinum; crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse. sufficit diei malitia sua. ecce, inquiunt, ubi nos dominus iubet de uictu et tegumento nostro esse securos. quomodo ergo apostolus sentire aduersus dominum posset, ut nos praeciperet ita esse debere sollicitos quid manducemus et quid bibamus et unde cooperiamur, ut nos etiam opificum artibus, curis, laboribus oneraret? quapropter in eo, quod ait: qui non uult operari, non manducet, opera spiritalia, inquiunt, debemus accipere, de quibus suam mercedem accipiet secundum suum laborem. Dei enim sumus cooperarii; Dei agricultura, Dei aedificatio estis: secundum gratiam quae data est mihi, ut sapiens architectus fundamentum damentum ponendo, ita qui non uult operari, non manducet. quid enim prodest manducare spiritaliter, id est pasci uerbo dei, si non inde operatur aliorum aedificationem? sicut illi pigro seruo quid profuit accipere talentum et abscondere nec operari
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ magdelena de qua demonia.ui. exierant. iohanna
uror cuze ꝓcuratoris herodis. ⁊ susanna: & alie multe quȩ
ministrabant eis de facultatib sur: Noc exemplũ dnĩ
imitabantur apłi ad accipiendũ debitũ sibi cibũ: de quo
idem dñs aꝑtissime loquitur. Euntes inqͥt p̾dicate dicen¬
ces : qr appropinquabit regnũ celoꝵ. Infirmos curate. mor¬
tuos suscitate. lepsos mundate : demonia eicite. Gratis¬

Expanded text:
a daemonia septem exierant, et Joanna uxor Chuzae procuratoris Herodis, et Susanna, et aliae multae, quae ministrabant eis de facultatibus suis . Hoc exemplum Domini imitabantur Apostoli, ad accipiendum sibi debitum cibum; de quo idem Dominus apertissime loquitur: Euntes, inquit, praedicate dicentes, quia appropinquavit regnum coelorum. Infirmos curate, mortuos suscitate, lep
Abbreviated transcription (Latin):
in terra sibi qͤrant rependi qd̃ faciunt. Unde ⁊ apłs cũ
timotheo diuites monendos preciꝑet: facũe in qͥt tri¬
buant. cõmunicent: thesarirent sibi fundamentũ bonũ
in futurũ: ut apprehendant uerã uitam. Cum gͦ infuturã
uitã direxerit oculũ dñs elemosinas facientiũ. un cele¬
stẽ mercedẽ. ut possurt ⁊ ipsa facta eẽ lucida: cũ simpler
ocłs fuerit. In illã qͥppe ultimã recributionẽ ualec. qd̾
alibi ait. Qui uos excipit. me excip̃: &. qͥ me excip̃. excip̃
eũ qͥ me misit. Qui excip̃ ꝓpham in nomine ꝓpħe.ͤ mer¬
cedẽ ꝓphȩ accipiet. Et qͥ excip̃ iustũ in nomine iusti: ĩ¬
cedẽ iusti accipiet. . qͥ potũ dedit uni ex minimi istis

Expanded text:
in terra sibi quaerant rependi quod faciunt. unde et apostolus cum in terra sibi quaerant rependi quod faciunt. unde et apostolus cum Timotheo diuites monendos praeciperet. facile, inquit, tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. cum ergo ivitam direxerit oculum Dominus eleemosynas facientium, et in coelestem mercedem, ut possint et ipsa facta esse lucida, cum simplex oculos fuerit — in illam quippe nouissimam retributionem ualet, quod et alibi ait: qui uos excipit, me excipit; et qui me excipit, excipit eum qui me misit. qui excipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae . accipiet; et qui excipit iustum in nomine iusti, mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ nolite solliciti esse anime qͥd manducetis neq eor¬
pori qͥd induamini: ñ ut ista n ꝓcurent ꝙͣ tũ neces¬
sicatis est. unde honeste potuerint: s ne ista intue
facere iubent᷑ : eã qͥppe intentionẽ qͦ qͥd fiat ocłum
uocat. Unde paulo suꝑius cũ loqͦbat᷑ ut adhoc descẽ¬
deret dicebat. Lucerna corꝑis tui ẽ oculus tuus Si
oculus tuus fuerit simplex: totũ corpustuũ lucidũ
erit. Si uͦ ocłs tuus neꝙ̃ fuerit. totũ corpꝰ tuũ tene¬
brosũ erit : id÷ talia erũt facta tua quat᷑ fuerit inten¬
tio tud cur ea facias. Et ad hoc enĩ ut ueniret: supra
de elem osinis p̾ceperat dicens. Nolite uob̃ condere the¬
sauros in t̾ris ubi erugo ⁊ tinea exterminat. ⁊ ubi fu¬
diunt nec surant᷑. Ubi enĩ thesaurus tuus: ibi erit
& cortuũ. Peinde subiunxit. Lucerna corꝑis tui est
oculꝰ tuus: ut illi scilicet qͥ elemosinas faciunt ñ ea
faciant intentione. ut uł hominib uelint placere.: uł

Expanded text:
lliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini, non ut ista.non procurent, quantum necessitatis est unde honeste potuerint, sed ut non ista intueafacere iubentur. eam quippe intentionem quare quid fiat, oculum uocat: unde paulo superius loquebatur, ut ad hoc descenderet, et dicebat: lucerna corporis tui est oculus tuus. si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; si uero oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, id est: talia erunt facta tua, qualis fuerit intentio tua, cur ea facias. et ad hoc enim ut ueniret, supra de elemosynis praeceperat dicens: nolite condere uobis thesauros in terris, ubi aerugo et tinea exterminat et ubi fudiunt et furantur. ubi enim erit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. deinde subiunxit: lucerna corporis tui est oculus tuus, ut illi scilicet, qui elemosynas faciunt, non ea faciant intentione, ut uel hominibus uelint placere uel
Abbreviated transcription (Latin):
& crucifigere se aouersus temptationes atq certimina
mundi. Pixit abba yperitius. Quia grata ẽ dõ oxnachi
obedlientia quan qui possidet quod poscit exauditur.
& cũ fiducia crucifixo astabit. Etenĩ dñs sic uenit ad

Expanded text:
et crucifigere se adversus tentationes atque certamina et crucifigere se adversus tentationes atque certamina mundi. Dixit abbas Hyperitius: Quia grata est Deo monachi obedientia, quam qui possidet, quod poscit exauditur, et cum fiducia Crucifixo astabit. Etenim Dominus sic venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xpi. ⁊ in ligno dnĩcȩ passionis affixus. hic configitur
cruci xp̃i. Qui uestigia enis ita sectat᷑. ut conu̾sionẽ illiꝰ
imitari possit. ut sit mansuetꝰ sic̃ ille fuit. & mitis. ⁊ hu¬
mił corde. uerberatus ñ respondeat. maledictꝰ ñ male¬
dicat: s uincat in humilicate suꝑbiam: iste cũ paulo
uente in se xp̃o. ꝑ singulas orationes. cogitationes. n o¬
do̾ uiuens mundo mortuus uideatur. Qm om̃e qd̾
est in mundo concupiscentia carnis est & concupiscen¬
tia oculoꝵ: ⁊ superbia uite. Monachi aũ habentes
uictũ nuestimentũ his debent ẽẽ contenti: qr & a
monachis extraneũ &. a fide debet ee̾ alienũ quieqͥd
de hoc mundo ꝯcupiscit᷑ uł desiderat᷑. qr suꝑfluũ ẽ
Enterrogatus est quidam senexa fratre: qͥd faceret
& salitus esset. Illeraut̃ expolians se uestimento suo
& cingens lumbos suos atq extendens manus suas. dũ
Sic debet monachus nudus esse ab omĩ materia seculi:

Expanded text:
i, et in ligno Dominicae passionis affixus, hic configitur cruci Christi. Qui vestigia ejus ita sectatur, ut conversationem illius imitari possit, ut sit mansuetus sicut ille fuit, et mitis et humilis corde, verberatus non respondeat, maledictus non remaledicat, sed vincat in humilitate superbiam; iste cum Paulo vente in se Christo per singulas orationes, cogitationes et oDeo vivens, mundo mortuus videatur: Quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . Monachi autem habentes victum et vestimentum, his debent esse contenti, quia et a monachis extraneum et a fide debet esse alienum quidquid de hoc mundo concupiscitur vel desideratur, nam superfluum est. Interrogatus quidam senex a fratre quid faceret ut salvus esset, ille exspolians se vestimento suo, et cingens lumbos suos, atque extendens manus suas, dixit: Sic debet monachus nudus esse ab omni materia saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
pluuia super illos de celo descendit. Nam n pinde tardius
iustoꝵ exaudiunt᷑ orationes: ut dũ differunt᷑. maiorib pre¬
miis cumulent᷑. Oratio namq priuatis locis oportuius fiui¬
ditur. dũ dõ tantũ teste dȩpmitur. Neq enĩ conciliat dm niul¬
tiplȩx orantis sermo: s pura sinceraq orationis intentio. Int̾¬
rogauerunt quidã abbatẽ machariũ dicentes. Qͦ modo
debemus orare : & dixit ei̾senex. Non opus est multum
loqui in oratione: s extendere frͣequent̾ manus & dicere.
Dñe sicut uis ⁊ sic̃ scis. miserere mei. Hinc beatꝰ Benedictus
ait. Nlon in multiloquio: sed in puritate cordis & cõpun¬
ctione lacrimarũ nos exaudiri sciamus. Et id̾o breiuis debet
esse. ⁊ pura oratio: nisi forte ex affectu inspirationis diuinȩ g¬
tiȩ ꝓtendat᷑. In conuentu t̾n: omnino breuiet᷑ oratio¬

Expanded text:
pluvia super illos de coelo descendit. Nam et proinde tardius pluvia super illos de coelo descendit. Nam et proinde tardius justorum exaudiuntur orationes: ut dum differuntur, majoribus praemiis cumulentur. Oratio namque privatis locis opportunius funditur, dum Deo tantum teste depromitur. Neque enim conciliat Deum multiplex orantis sermo: sed plura, sinceraque orationis intentio. Interrogaverunt quidam Abbatem Macharium dicentes: Quomodo debemus orare? Et dixit eis senex: Non opus est multum loqui in oratione, sed extendere manus frequenter, et dicere: Domine, sicut vis, et sicut scis, miserere mei. Hinc beatus Benedictus ait: Non in mutiloquio, sed in puritate cordis, et compunctione lacrymarum, nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino bre vietur oratio
Abbreviated transcription (Latin):
nobis nõpluit. & dicit eisenex. Quare nõ oratis. & rogatis
dñi: & ille respondit. &. oramus et dep̃cam̃ assidue dĩ: & non
pluit. Et dixit senȩx. Credo quia nõ oratis. attentius. Uis
aut̃ scire qͥa. ita ẽ: U enistemus parit̾ ad orationẽ. Et extendẽs
manus in cęlũ orauit: & statim pluuia descendit. Qd̾cũ uidisset
fr̃ ille timuit: & ꝓcidens ad orauit senem. Nam & dñs discipłis
suo: qu od cũq dixerit fiet ei. Quod & factũ p̾cib beati pat̾s
gregoris neocesariensis legimus. Qui cũ uolens edificare
eccłam in loco apto. uideret eũ angusti orẽ esse quã res exige¬
bat: uenit nocte ad locũ. & genib flexis orauit dnm: ut
montem longius iuxta fidem petentis ageret. &. mane fa¬
cto reuersus. inuenit montẽ tantũ spacii reliquisse strue¬
torib eccłiȩ : quantũ opus abebant. Nã ⁊ scã scolastica ma-¬
nus & caput in mensa posuit. & ut plueret orauit: & statim

Expanded text:
nobis non pluit. Et dixit ei senex: Quare non oratis et rogatis nobis non pluit. Et dixit ei senex: Quare non oratis et rogatis Deum? Et ille respondit: Et oramus et deprecamur assidue Deum, et non pluit. Et dixit senex: Credo quia non oratis attentius. Vis autem scire quia ita est? Veni, stemus pariter ad orationem. Et extendens in coelum manus oravit, et statim plavia descendit. Quod cum vidisset frater ille, timuit; et procidens adoravit senem Nam et Dominus discipulis suo, quodcunque dixerit, fiet ei . Quod et factum precibus beati Patris Gregorii Neocaesariensis legimus. Qui cum volens aedificare Ecclesiam in loco apto, videretque eum angustiorem esse quam res exigebat, venit nocte ad locum, et genibus flexis oravit Dominum, ut montem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto, reversus invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus Ecclesiae, quantum opus habebat. Nam et sancta Scholastica manus et caput in mensam posuit, et ut plueret, oravit: et statim
Abbreviated transcription (Latin):
dentib alioquin iuxta dĩsententiã peccat. qui ꝓ inimicis ñ orat.
Siclit nullũ ꝓficit in uulnere medicam̃tũ. si ad huc in eo ferrũ sit.
ita niehil ꝓficit oratio illius. cuiꝰ adhuc dolor in mente. uel odiũ
manet in pectore. Libentius sacrificiũ orationis accipit᷑. quod in
conspectu miseri eordis iudicis. ꝓximi dilectione conditur. Quod tũc
ueracit᷑ quisq cumulat: si hoc & iã ꝓ aduersariis impendat. Tantꝰ
esse debet orantis erga dm̃ affectus: ut nõ desperet p̃cis effectũ.
I naniter aut̃ oramus: si spei fiduciã non habemus. Petat gͦ ait
apłs unꝰquisq in fide nichil dubitans. Et dñs. Onĩa quecũq peti¬
cis in oratione credentes accipietis. Uenit quidã senex aliquando
in monte synay. & cũ exiret inde. occurrit ei fr̃ in uia. & inge¬
miscens  dicebat seni. Affligimur abba. ꝓpt̾ siccitatẽ: quia

Expanded text:
dentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . dentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum si adhuc in eo ferrum sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Libentius sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis, proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Tantus esse debet orantis erga Deum affectus; ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo unusquisque in fide, nihil dubitans . Et Dominus, Omnia quaecunque petitis in oratione, credentes accipietis . Venit quidam senex aliquando in montem Sinai, et cum exiret inde, occurrit ei frater in via, et ingemiscens dicebat seni: Affligimur, Abba, propter siccitatem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inferni suppli cia quȩ timenus. Mens qualẽ se in orationẽ osfert:
talem post orationẽ conseruet. Nã nichil ꝓficit oratio: si denuo
cõmittit᷑. unde iam uenia postulat᷑. Ille enĩ precis desideratum
effectum sine dubio ꝑcipit: qui qd̾ orando ablui postulat. delinquẽ¬
do non iterat. Tunc gͦ ueraciter oramus: quando aliunde non
cogitamus. Nam reuera tunc impetranda diuina munera cre.¬
dimus: quando simplici aslstimus cũ oramus. Quando aut̃ sta¬
mus ad orationẽ. iugilare & incumbere ad p̾ces toto corde debe¬
mus: ut cogitatio om̃is carnalis ⁊ secularis abscedat: & ne qͥe¬
quam tunc aliud animus quã idsolũ cogitet quod p̾catur.
Ido &. sacerdos fratrũ p̾̃parat mentes dicendo sursũ corda. ut dũ
respondet plebs habemus ad dominũ: ammonet᷑ nichil aliudse
quã dñm cogitare debere. Qui leditur nõ desistat orare ꝓse le¬

Expanded text:
inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat, delinquendo non iterat. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Nam revera, tunc impetranda divina munera credimus; quando simplici affectu assistimus, cum oramus. Quando autem stamus ad orationem, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus, ut cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat: nec quidquam tunc aliud cogitet animus, quam id solum quod precatur. Ideo et sacerdos fratrum praeparat mentes dicendo: Sursum corda, ut dum plebs respondet: Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. Qui laeditur, non desistat orare pro se lae
Abbreviated transcription (Latin):
lentio orare corde sine sono uocis: quã solis uerbis sine intentu
mentis. Uoces apud secretissimas aures dei nõ faciunt uerba nr̃aͣ.
s desideria. Eternã & enĩ uitã si ore petimꝰ. nec tamen corde de¬
sideramꝰ : clamantes tacemus. Si uero desideramus ex corde. &̾.
cũ ore conticescimus. tacentes clamaniiis. Hinc ẽ qd̾ in heremo
populus uocib ꝑstrepit. ⁊ moyses ab strepitu uerboꝵ tacet:.
& tñ silens aure diuinȩ pietatis audit᷑. ciu dicitur. Od cla¬
mas ad me: Intus ẽ ergo desiderio clamor secretꝰ qui ad¬
humanas aures non ꝑuenit: & tam̃ auditũ conditoris replet Nũqͣm
est sine gemitu orandũ. Nã peccatoꝵ recordatio: merorẽ gignit.
Dũ enĩ oramuss ad memoriã culpã reduicimus: & magis reos tunc nos
esse cognoscimus. Idõq cũ deo assistimus. gemere ⁊ flere debemꝰ.
renuniscentes quã grauia sint scelera quȩ cõmisimus: quãq dira

Expanded text:
lentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intentu lentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intentu mentis. Voces apud secretissised desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus ergo in desiderio est clamor secrethumanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Nunquam est sine gemitu orandum. Nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dam enim oramus, ad memoriam culpam reducimus: et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira
Abbreviated transcription (Latin):
oc est remediũ eius qui uicioꝵ temptationib exestuat. ut
quotiens qͣlibet uicio tangit᷑. totiens ad orationẽ se subdat:
quia frequens oratio uicioꝵ pugnationẽ extinguit. Tam ꝑseue¬
rant̾ intendere oportet aninũ nr̃m orando atq pulsando: quo¬
usq importunas desiderioet̃ carnaliũ suggestiones. quȩ uris
obstrepunt sensib. fortissuma intentione superemꝰ: ac tã di in¬
sistere. quousq ꝑsistendo uin camus. Nã negligentes orationes:
nec ab ipso homine impetrare ualert qd uolunt. Quando qͥs q
orat: sc̃m ad se sp̃m aduocat. At ubi uenerit: confestio tem¬
ptam̃ta demoiuoꝵ quȩ se m̃tib humanis immergunt. p̾sentiã
eius ferre non sustinentes effugiunt. Oratio cordis est. ñ labioꝵ.
Neq enĩ uerba dep̃cantis deus intendit: s orantis cor aspicit.
Qd̃ si cor tacite oret & uex sileat. quãuis homines lateat. dm̃ la¬
tere nõ potest: qui conscientiȩ p̾sens est. Melius est aut̃ cũ si¬

Expanded text:
oc est remedium animae ejus, qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sanctum ad se spiritum advocat: at ubi venerit, confestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibus humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit: sed orantis cor aspicit. Quod si cor tacite oret, et vox sileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum si
Abbreviated transcription (Latin):
sol: & timuerunt omnes. dixit aut̃ eis. Uidete: eoce dñs
uenit dicens. Afferte mͥ uas electionis heremi. Et continuo
reddidit sp̃m : & facto fulgore repletus ẽ totus locus ille¬
sibimetipsi nocet : quauis aliis ñ noceat. in nocens ñ est.
De ꝓpria enĩ innocentia in dno confidens dauid: aiebat:
Iudica me dnẽ qm̃ ego in innocentia mea ingressus sum: &
in dño sperans ñ infirmabor. Et iterũ. E go aut̃ in ino enta
mea ingressus sũ : redime me ⁊ miserere mei. Et int̾rogris
dnm̃ quis habitaret in tabernaculo suo. aut qͥs requescet
in monte sc̃o eius. responsũ audiut diuinũ dicentem:
Innocens manib ⁊ mundo corde qͥ ñ accepit in uano aninã

Expanded text:
sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte, ecce Dominus sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte, ecce Dominus venit, dicens: Afferte mihi vas electionis eremi. Et continuo reddidit spsibimetipsi nocet, quamvis aliis non noceat, innocens non est. De propria enim innocentia in Domino confidens David, aiebat: Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum, et in Domino sperans, non infirmabor . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum, redime me, et miserere mei . Et interrogans Dominum, quis habitaret in tabernaculo suo, aut quis requiesceret in monte sancto ejus ? responsum audivit divinum dicens: Innocens manibus et mundo cord
Abbreviated transcription (Latin):
quia uos timetis mortem. Secundo risi: qr nͣ estis parat
T̃ereio aut̃ risi: quia ex labore ad requiem uado. Hoc cũ oi¬
xisset: statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant
& de abbate sisoi: qm̃ indie dormitionis suȩ cũ sederent
cura eũ fr̃s splenduit tanqͣ sol facies eius.  dix̃ ad eoeo
Eece abbas antonius uenit. Et post pusillũ rursũ dic̃ eis. Ecce
chorus pphetarũ uenit. & iterum amplius facies eiꝰ resplen¬
duit: ⁊ dixit. Ecce chorus apłoꝵ uenit. Et duplicit̾ refussit
aohuc facies eius. & ecce ipse qͣsi cũ aliqͥb loquebat᷑. Dep̃eit
sc̃ aut̃ illum. senes dicentes. Cũ quo loqueris pater: Qui
dixit eis. Ecce angłi uenerunt accipere me: & rogo ut oi¬
mittar penitere modicum. Dicunt ei seniores. Non its¬
diges penitentia pater. Hixit aut̃ illis. Uere nescio me ip
quia perfectus est. & rursus subito sacta ẽ facies eiꝰ sicut

Expanded text:
quia vos timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. quia vos timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. Tertio autem risi, quia ex labore ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant et de abbate Sysoi quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum fratres, splenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce, abbas Antonius venit. Et post paululum rursum dicit eis: Ecce, chorus prophetarum venit. Et iterum amplius facies ejus resplenduit, et dixit: Ecce, chorus apostolorum venit; et dupliciter refulsit adhuc facies ejus, et ecce ipse cum aliquibus loquebatur. Deprecati sunt autem illum senes, dicentes: Cum quo loqueris, Pater? Qui dixit eis: Ecce angeli venerunt accipere me, et rogo ut dimittar poenitere modicum. Dicunt ei seniores: Non indiges poenitentia, Pater. Dixit autem illis: Vere nescio meipsuquia perfectus esset. Et rursum subito facta est facies ejus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rientes ꝑtrahere niticur ad tormenta. & repente hori
qua nesciunt in ꝓuiso exitu rapiunt᷑. atq ab soribente
fundo eruciandi ȩcetnis gehenne inceneliis oeputantu
Deqͥb setiptũ est. Pucunt in bonis ies suosi un pinar dss
ad inferna aescenclunt. Prauoꝵ enĩ animas homuinũ aposta¬
ts angii excipiunt a copore exeuntesuit siut eis ipsi toro¬
res in penis. qui fuer̃t suasores inuicis. finẽ uͦ ustare o p¬
puetas iub eit flere: fides cñ uetat lugere Ili eni st̃ aeplo¬
endi. quos batatrũ absorbet inferni: non qͦs aula letifica¬
dos excipit paradẏsi. Legimus de quodã sene quia mo¬
riebatur in seithi. ⁊ cireundederunt fr̃slectũ eius. ⁊ ue¬
stierunt eum: ⁊ ceperunt flere. Ille aut̾ aperuit oculos¬
suos: ⁊ risit. Adicit iterũ ridere. Hoc edã factũ est t̾eio
uos cum iuiderent fratres: rogauert̃ eũ dicentes. Die nob̾
abba᷑ quare nob̾ flentib curides: & dixit eis. Primo risi.

Expanded text:
rientes pertrahere nititur ad tormenta, et repente hora rientes pertrahere nititur ad tormenta, et repente hora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternisn bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Finem vero justorum oppietas jubeat flere, fides tamen vetat lugere. Illi enim sunt deplorandi, quos barathrum absorbet inferni, non quos aula laetificandos excipit paradisi. Legimus de quodam sene, qui cum moreretur in Scythi, circumdederunt fratres lectum ejus, et vestierunt eum, et coeperunt flere. Ille autem aperuit oculos, et risit. Adjecit iterum ridere. Hoc etiam factum est tertio. Quod cum viderent fratres, rogaverunt eum dicentes: Dic nobis, abba, quare, nobis flentibus, tu rides? Et dixit eis: Primo risi,
Abbreviated transcription (Latin):
De hora exitꝰ ⁊ seꝑationis aĩe a corpore. Lxxxuiii¬
cates qui semꝑ habuerit diem exitus sui ante
oculos: ⁊ festinauerit in illa hora paritus. ⁊ sine aliqͦ
timore peccati. uł prauȩ conscientiȩ inueniri. Heatus
qui inuenerit fiduciã in illa hora exitꝰ sui: quando
anima separabit᷑ a corpore. Cum magno nanq metu:
magnisq dolorib separat᷑. Uenient enĩ angłi assu¬
mere animam: ⁊ separabunt eam a corpore: & ꝑducent
ante tribunal immortalis ⁊ metuendi iudicis. At illa
memorans oꝑum suoꝵ cõtremiscit :  uidens ⁊ consi¬
derans actus suos. ꝓ metu ⁊ timore horrendo egredi
pertimescit: tñ t̾remens ⁊ metuens ad eternũ pergit
iudicium. Unde sollicite debet unusqͥsq uiuere. ne
forte in iniqͥtatib suis rapiat᷑. simulq finiat᷑ uita cũ
culpa. Uenturi enĩ exitus ignorantia incerta est: &
dũ mori quisq ñ estimat tollitur. Nam incercos
diabolus eos quos uiuentes accendit ao uicia. subito mo¬

Expanded text:
De hora exitus et separatione animae a corpore. Beatus qui semper habuerit diem exitus sui ante oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Venient enim angeli assumere animam, et separabunt eam a corpore, et perducent ante tribunal immortalis et metuendi judicis. At illa memorans operum suorum, contremiscit, et videns et considerans actus suos, pro metu et timore horrendo egredi pertimescit. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere, ne forte in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Venturi enim exitus ignorantia incerta est, et dum mori quisque non existimat, tollitur. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito mo
Abbreviated transcription (Latin):
centia ⁊ exulta: gaude inquam: qr ubiq illesa es. ubiq
secura. Si tẽptaris ꝓficis: si humiliaris erigeris. Si pugnas
uincis: si occideris coronaris. Tu in seruitute libera es: in
ꝑiculis cuta in custodia leta. ẽibi omis reatus addicit᷑. ⁊ͥ
uniuersa malicia subiugat᷑ Te potentes honorant. susci¬
puint principes: magnates exqͥrunt: eciã illi te ñnũ quã
desiderant qui impignant. Tibi boni parent. ĩali inudẽt:
Telant emuli. inimici succũbunt: nec unꝙͣ poteris uietrix
non esse. etiã si tͥ int̾ homines iudex iustus desuerit. Dice¬
bant de abbate paulo quod teneret manib eos qͥ dicuntur
ꝑ medium. Uidentes aut̃ hec fr̃s satisfacientes ei: int̾roga¬
bant eũ dicentes. Dic nob̃ qͥd oꝑatus es. ut accipes grãm istã.
Qui ait eis. Ignoscite mͥ patres. Si qͥs possederit puritatẽ &s
innocentiã omĩa subiciunt᷑ ei : sicut adȩ qͣndo erat in pa¬
raxiso ante p̾uaricati one̾ mandat diuit:¬
Quio sit scĩficare ieiunium:

Expanded text:
centia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebant de abbate Paulo quod teneret manibus cerastas qui dicuntur per medium. Videntes autem haec fratres, satisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus es ut acciperes gratiam istam? Qui ait eis: Ignoscite mihi, Patres. Si quis possederit puritatem et innocentiam, omnia subjiciuntur ei, sicut Adae, quando erat in paradiso ante praevaricationem mandati divinQuid sit sanctificare jejunium