comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libet or dinis indices qui i illis loois inũe¬
ti sueruit sumle studium eum magna
sollicitudine ad hibeant ut eos possint
conprehendere ⁊ conprehensos uitui eͥ¬
mine post legitimas ⁊ uni cognitas pro
suert uł insanctimonialem uugmem

Expanded text:
libet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri cognitas probfuerit in sanctimonialem virginem
Abbreviated transcription (Latin):
gula est antiauis uiris omnes licentia
r hr̃. his que prose uittoducta sunt re¬
iintaciare quam generalem legem mom ei¬
nb casib obtinere sauctinis qui necdũ
ꝑ indicialem sententiam uł auuoilem cons¬

Expanded text:
gula sit juris antiqui: Omnes licentiam habere his quae pro se indulta sunt renuntiare. Quam generalem legem in omnibus casibus obtinere sancimus, qui necdum per judicialem sententiam vel amicabilem con
Abbreviated transcription (Latin):
imitione rocipiat sponsa antet nͭ ou¬
ꝑlum sicut actemis. d hoc tantum spon¬
so restiuat qd̾ arrerum acceperat nomi¬
ne ⁊ uichil ampluis reddere come llae
uisi ꝙ ptodata suent a cxpis estisam ÷¬

Expanded text:
imminutione recipiat, sponsa autem non duplum, sicut hactenus, sed hoc tantum sponso restituat, quod arrarum acceperat nomine, et nihil amplius reddere compellatur, nisi quod probata fuerit accepis
Abbreviated transcription (Latin):
peciium halere quasi castren se conõ¬
sun est eo adito ut imp̃o testari possit
dubicalunt si hui modi testamenta de¬
beret mossicio si querela expugnari eũ
ta promeruerunt pecculum execta sĩt

Expanded text:
peculium habere quasi castrense concessum est, eo addito ut et in ipso testari possint dubitabatur si hujusmodi testamenta debeant de inofficioso querela expugnari, cum um meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
pbri. diacom quoq qui semel probatis
moribs integ ritite cnstisuma ad himc
gradium ueruerunt ꝑuenite: ea que ꝯ
q meodem cłieatꝰ gradu loco q iuuen¬
tes adquirere ⁊ hre potuerunt etiam si
iuꝑatris aniq aut proaui potestate ã¬
stitute sunt. ⁊ ad huc super testes hũt᷑
qñ libitum eis fiñt testandi uł donandi uł
quolib alio titulo alienaidi liba facutea¬
nitis conferantur s ad eorum silios poste¬
ros ⁊ quos conq extraneos ħedes ꝑuemiãt
Nec apatͥb ains aut proaruis s ab ipsarin
re ultima ⁊ iure oognita uolumptate

Expanded text:
ri, diaconi quoque, qui semel probatis moribus integritate castissima ad hunc gradum meruerint pervenire, ea, quaecumque in eodem clericatus gradu locoque viventes adquirere et habere potuerint, etiamsi in patris avique aut proavi potestate constituti sunt et adhuc supers libitum fuerit, testandi vel donandi vel quolibet alio titulo alienandi libera facultanitis conferantur, sed ad eorum filios posteros et quoscumque extraneos heredes perveniant nec a patribus avis aut proavis, sed ab ipsorum re ultima et vere cognita voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. mullo condito testamento decesserit
uec ei parentes utruisq sexus. uł libi
uł si qui agnatir̃is coguationis cogra¬
natus subiccti uł curiali condicioni: ob¬
nerii cłici uł monachi eiuscumq serꝰ
tur. aut domino possessionis cuiquis oo¬
rum suenit ascriptus. aut ad euriamꝰ
protenore dudum late constitutõnis
subecita forma pertiuere uoscinitur

Expanded text:
ullo condito testamento decesserit nec ei parentes utriusque sexus vel liberi vel si qui agnationis cognationisnatus subiecti vel curiali condicioni obnoxii clerici vel monachi cuiuscumque sexus tur aut domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, aut ad curias pro tenore dudum latae constitutionis sub certa forma pertinere noscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem. uł qui post eum ad emisdem or¬
phananot᷑phsi curam uorati suerit
pͥuenturas admstar maioris uenerabi¬
łis eccłie huiꝰ iclite urbis om̃ib p̃ule¬
adipiscit᷑ uł pꝰ ea increbit᷑ perpoten pie¬

Expanded text:
dinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis omnibus privileadipiscitur vel postea merebitur, perpetuo p
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ obseruari ũ ppssunt. alienãre ꝓpec¬
perint: pͥus habita extimatõne licebit
eis alienatõnis inhire contractia. ut p̃¬
cia eorum que ex inde colligunt᷑ ab eis¬
dem persoms custodiant᷑. huimodi pͣmm
atq religiosum officaii pto temꝑa oe¬
minime rnticruis tulȩce larib seu cui¬
ratõmb ob nosu sint. graue em̃ atq in᷑¬
i quum est. calidis quocum dam siita cõ¬
tingerit machinatõnib eos ueniti quippt̃
timoremꝰ dei a parentib atq sustanciis des¬
titutos inmores sinteutare ac nelud pat̾¬
T. ã. O mnes qui ubiq sunt. uł pꝰ hac
sueruit oe todere fidei sacerdotes ⁊ cłici cuiꝰ¬
uł minanis sententia uidieis ad extinnea
iudicia protiahant᷑ aut ꝓuinriam uł lo¬
eum aut regionem quam habitant eri¬
gere cogiintur. Hullus eorum eccb̾as uł
monast̾ĩa ꝓpͥa que religionis intuitu ha¬
bitant peliquere imserabili necessitate

Expanded text:
eo quod servari non possunt alienare perspexerint, prius habita aestimatione licebit eis alienationis inire contractum, ut pretia eorum quae exinde colliguntur, ab isdem personis custodiantur. Huiusmodi autem pium atque religiosum officium pro tempominime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut pattorii. Omnes qui ubique sunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiu minorisve sententia iudicis ad extranea iudicia pertrahantur aut provinciam vel locum aut regionem quam habitant exire cogantur. nullus eorum ecclesias vel monasteria propria, quae religionis intuitu habitant, relinquere miserabili necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
luis penitus eẽ. mouenti. s hisdem fim¬
doxum dũis qui fuciende creatiomi ũ si¬
c̃ dictum est cuident̃ consenserint.
cendi tanquam si nulla ereatio inter¬
cessisset cribui facultatem ¶ Idem que

Expanded text:
tus esse momenti, sed isdem fundorum dominis, qui faciendae creationi non sicut dictum est evidenter consenserint, cendi, tamquam si nulla creatio intercessisset, tribui facultatem. Idemque
Abbreviated transcription (Latin):
militudinem iotia beatissime memonie
qui pͥns huiꝰmodi pietatis ofsiciu inue¬
mile dr̃ per hanc pregnimaticim saueti¬
onem firma illilata qr mperpetiumi eus¬
codi decermmiis. Llalde ⁊ em̃ boc uidet᷑
uecessarium ẽẽ cum exinde sustentatõ uł¬

Expanded text:
militudinem Zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam sanctionem firma illibataque in perpetuum custodiri decernimus. valde etenim hoc videtur esse necessarium, cum exinde sustentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ ne humantatis ob centu reliete pe¬
cume in driorum dispendiis erogentur
Us si testatae qui humodi legatita. uł
sidei coninslimm ñ desinata ꝑsona relu¬
quid lmbare sit nationis. ⁊ ce euis pati ͥ ͭᷤ
testator de sunctꝰ est ⁊ idem hãt legatia
sen fidei conmissi petitionem desimoᷤ
t ꝓpositum mõĩs omud: implectur

Expanded text:
ant, ne humanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dispendiis erogentur. Quod si testator, qui huiusmodi legatum vel fideicommissum non designata persona reliquit, barbarae sit nationis et de eius patria alitestator defunctus est, itidem habeat legati seu fideicommissi petitionem defuncti propositum modis om
Abbreviated transcription (Latin):
niteres sine ułlo si de nissionis grauami¬
ne in emergentib auisis tam tuuidicio
quam extra idiciu ut opus eregent
ad similitudinem tutaeis ⁊ euratiris ꝑ¬
sonarimi negocia ecuto si qua possint
harere defendere ac uendicare tubemus
Ita udelie ut p̃senta publieis personis
id est tabulatiis aut nnt̃uenientib ges¬
tã In hac quidem ielita urbe aput ui¬
rum ꝑfectissimim magistrum census

Expanded text:
tores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si qua possint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id est tabulariis, aut intervenientibus gestis in hac quidem inclita urbe apud virum perfectissimum magistrum census
Abbreviated transcription (Latin):
in quecumq loca uolumptatib ppuli fa¬
brienta uenembilem cruoem ⁊ scctum rn¬
tirum relicnnas illicite inferre sonen m
uł arupire audeant. ea que uł ad pubti¬
ais causas uł ad popłi ob lectamenta con¬
structa sunt. cim em̃. religiose edes ñ de¬
sunt possunt ĩ consultis pͥis nͨ opetet.
religiosissimis ep̃is reliemnas martiximi ñ¬
rentissimorum antusitum collaure. ¶ deo
pacientiȩ ain ⁊ modestiam suam quam le¬
gis ure ⁊ publioi ⁊ discipliua ⁊ ipsocum

Expanded text:
in quaecumque loca populi voluptatibus fabricata venerabilem crucem et sanctorum martyrum reliquias illicite inferre conentur vel occupare audeant ea, quae vel ad publicas causas vel ad populi oblectamenta constructa sunt. cum enim religiosae aedes non desunt, possunt ibi, consultis prius ut oportet religiosissimis episcopis, reliquias martyrum nrentissimorum antistitum collocare. ideo patientiam et modestiam suam, quam leges nostrae et publica disciplina et ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
perib qrui⁊ religiosos inros a curbu¬
lenta obseruatõne pretaus uacnre am¬
tingerit: Cumq eos ad tempiis patx
intentio cã lumpmiosa launent ad su
a mouastia ⁊ uenembiles ecesias se con¬
ferentes sapienti anmo p̃cttione sossi¬
cita facillus ꝙ de prormo sacroscĩs alta¬
liis constituti. In hac autem urbe re
eumq prouintus contigent reꝑm quoꝰ
tamen inlite quis quam uocatõre uo¬
luerint in nullo ahio sit hatum memno¬
nate euiquam pulsare udicio. Hisi in
cuse łiũ łimitaeis dumtarat eramme
ubi eis ⁊ beatituonis houor debitus re

Expanded text:
poribus, quibus religiosos viros a turbulenta observatione praetorii vacare contigerit cumque eos ad tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad sua se monasteria et venerabiles ecclesias conferentes sapienti animo, precatione sollicita faciliusque de proximo sacrosanctis altaliis constituti. In hac autem regia contigerit reperiri, quos tamen in litem quisquam vocare voluerit, in nullo alio sit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus re
Abbreviated transcription (Latin):
los millis impulsionil mol estare nutsu
ex probare comutus aut arporalib mui¬
iuis fatigare conet᷑ his qui hui̾moĩ alꝗd
egressi suerint. post amissionem eingu¬
li ⁊ patrimonii uttima protĩis anima¬
ũsione plectendis. ¶pͥmlegiss sane siugulis.¬
dei tenodorus siue procus tam genemlt᷑
quam specialit̃ atcribntis ꝑpetuo reser¬
uandis sm̃uitis eas earimq sacerdces aut
dicos cuiꝰ bibet gradus aut monachaus
i deputats eitra adinaris mimerib p¬
cppirus pregitnan adiuaris eas .i. sar¬
cmas hoñis auas plerisq persons d uicisi

Expanded text:
los, nullis impulsionibus molestare, nullis exprobrare conviciis aut corporalibus iniuriis fatigare conetur: his, qui huiusmodi aliquid adgressi fuerint, post amissionem cinguli et patrimonii ultima protinus animadversione plectendis. Privilegiis sane singulisdei, xenodochiis sive ptochiis tam generaliter quam specialiter attributis perpetuo reservandis, nullis eas earumque sacerdotes aut clericos cuiuslibet gradus aut monachos vel i deputatos extraordinariis muneribus praecipimus praegravari. eas enim sarcinas oneris, quas plerisque personis diversa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenent omnia inte ꝓpͥe inte integri¬
tate purificet. ñ p̃cio s precib ordinet᷑
antistes. Tantum ab ambitu deret eẽ.
se positus ut querat᷑ oorendus ragatus
recedat. umitatꝰ essugiat. sola illi sussra¬
get᷑ necessitas ereułandi. profcto em̃ ĩ¬
muitꝰ. Cum sane quisquis hane sacram
⁊ uenerandam antistitis sedema perumie
interuentu subisse. aut siqins at alt̾r

Expanded text:
enerit, omnia vitae propriae integritate purificet. Non pretio, sed precibus ordinetur antistes, tantum ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. Profecto enius, cum sane quisquis hanc sanctissimam et venerandam antistitis sedem pecunie interventu subisse aut, si quis vel alter
Abbreviated transcription (Latin):
mus ÷ ao nonmus uł alii du̾isi ełici sub re¬
cuittatis seutentiarum tuarum auẽ
erit litigare sced̾ ⁊ curxa alis quoq diũ¬
soi apparitores emmentie tue rahis q̃
etronsuetudine p̃zent᷑ officio obseruati
in cansis p̃dicterum cħ̃ corum uibemꝰ
ut ⁊ lictis sumptꝰ uł expensea chĩcis ⁊¬
pautiores humaniores ue p̃stẽt᷑
tu est ut nemo cłieus iurare p̃¬
sumat alsbi us reperit᷑ scͥptumi it om̃s
pͥncipales persone inpͥmo litis exoedio
su eant uis urandum calumpme. ĩ¬
millis legis ꝑitis res uenit indubnim¬
ant ant alie ꝑsone ossicium hoc lice¬
at delegare. Quia em̃ illud constitu¬
is cłicis promulgatum suisse uidet᷑. Id¬
circo ad alios clicos ꝑtiñe ñereditur.

Expanded text:
mus oeconomus vel alii diversi clerici sub civitatis sententiarum tuarum auctoerint litigare. Quod circa alios quoque diversos apparitores eminentiae tuae in his, quae ex consuetudine praebentur officio, observari in causis praedictorum clericorum iubemus, ut litis sumptus vel expensae a clericis pauciores humantum est, ut nemo clericorum iurare presumat, alibi vero rep peritur scriptum, ut omnes principales persone in primo litis exordio subeant iusiurandum calumpnie, nonnullis legis peritis res venit in dubiant, aut alii personae hoc officium liceat delegare. Quia enim illud constitulericis promulgatum fuisse videtur, idcirco ad alios clericos pertinere non creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
colensse eos coustiterit rehuere c̃õ¬
gant ut hac saltem censure iustissimne
formidine reuocatuiꝰ pro his asfidue
consuctatõnib crcupati accnuescant
seian sopitis clamorib uigiorum ma¬
gnstia denceps necessaitate. retinere

Expanded text:
olerasse eos constiterit, redhibere cogantur, ut hac saltem censurae iustissimae formidine revocati improbis adsidue conflictationibus occupati adquiescant se iam sopitis clamoribus iurgiorum magistra deinceps necessitate retinere
Abbreviated transcription (Latin):
am suerint sententia ᷤ uł intcr  t¬
oneꝰ comucti siũ illi sacerdotst seu cusꝰꝯ¬
ꝙ gradus cłici siue monachi habeant᷑
dum modo approret᷑ eccodori qui mpro¬
prus oausis contraticib ue pulsantur
p̃deant ne dimmi erecutarimm ptaqr ⁊¬

Expanded text:
am fuerint sententia vel interlocutione conventi sive illi sacerdotes seu cuiuscumque gradus clerici sive monachi habeantur, dummodo approbentur orthodoxi, qui in propriis causis contractibusve pulsantur praebeant, ne, dum exsecutoris Per
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentissimum ycononum tam de
ipsius quam decocłĩasticis negoeiis Siͥ a¬
met nouent ex petendim neq mullo
alio faro uł ap̃ quemquam alt̾imi iu¬
dicem ecdem cłicos litib rretire ⁊ ci¬
uilid uł crumnalib negoeus cemptet
innectere ¶memorati autem reueren¬
su niro religioso antistite hiuiꝰnicdite
urbis sunt in eausa in qͣ uł ip̃i. uł pro¬
curatares quos prose de derant senten¬
ciarum cuarum auctoritate pulsant᷑¬

Expanded text:
m de ipsius quam de ecclesiasticis negotiis sibimet noverit expetendum neque in ullo alio foro vel apud quemquam alterum iudicem eosdem clericos litibus inretire et civilibus vel criminalibus negotiis temptet innectere. Memorati autem reverensub viro religioso antistite huius inclitae urbis sunt, in causa, in qua vel ipsi vel procuratores, quos pro se dederint, sententiarum auctoritate pulsant
Abbreviated transcription (Latin):
gi. collectum id religionis estuuen
crum uerum eciam hominil corundem
qui operam in m̃cimoniis habent duu pͥꝯ¬
runi numerum ap̃dictis necessitas atq
om̃is molestia conquies oat ad parnga
ut cogingia cłĩcorii ac lidi quocs ⁊ mi

Expanded text:
gi, collectum id religionis aestiment lucrum. Verum etiam hominibus eorundem, qui operam in mercimoniis habent, divi priorum a praedictis necessitas atque omnis molestia conquiescat. Ad parangaut coniugia clericorum ac liberi quoque et mi
Abbreviated transcription (Latin):
anisa eẽ. potent ercusata siueneuanda
dei dempla peciiis ex pirgent᷑: quem
murum integritatis. aut mͣllum side¬
i prouidebimus. Si aimi sacra fames pe¬
netuilia uenenanda proserpit: Q̾d̾ deniq
cautum ẽẽ pot̾it aut securum si scĩtas

Expanded text:
causa esse poterit excusata, si veneranda dei templa pecuniis expugnantur? quem murum integritati aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames penetralia veneranda proserpit? quid denique cautum esse poterit aut securum, si sanctitas
Abbreviated transcription (Latin):
ł ã. s i qua ꝑ calimpiam postu¬
latõ iup crminialib causis ap̃ coupe¬
tentem uidiceui de posita exibitõns
causa suerit sacro scante peligionis
itistiti drmgnnta pondo aimi con¬
aampuatõne puplicis casculis inferẽ¬
da ut ꝓcellatur ꝑcipimus deui neciam
omnia pͥulegia que sacto sanctis eccłi¬
is consugarum aut cłicorum us deca¬
nocami uł aliorum eccłi astico oau¬
sa legi sunt prestita sutancta atq
illibata seruai. ¶pret̾ea iusenus ut
om̃s clici atq monachi qui de sins ci

Expanded text:
calumniam postulatio super criminalibus causis apud competentem iudicem deposita exhibitionis causa fuerit sacrosanctae religionis antistitis, triginta pondo auri condemnatione publicis calculis inferenda ut percellatur, praecipimus. Quin etiam omnia privilegia, quae sacrosanctis ecclesiis confugarum aut clericorum, decanorum vel aliorum ecclesiasticorum causa legibus sunt praestita, intacta atque illibata servari. Praeterea iubemus, ut omnes clerici
Abbreviated transcription (Latin):
¶ arabolam̃. Qui ad euranda debi¬
lium egra erpora deputant  sexcen
erant ⁊ qui prosonsnetudine curã¬
dei gerunt experientiam seycenti pa¬
nbolanim ad huiꝰ modi sollicitudinẽ
eligant᷑ exceptis uidelicet honoritis
⁊ curialib. Si gins autem erhis na¬
timilis sacte herit assumptus. alt̃ in
euis locum ꝑuoluaitatem euisdem sa¬
cerdotis erceptis honoratis ⁊ entialib
dispositõmb obsocmurdent ⁊ subeisis
cura subsitant. Reliquens que dudũ¬

Expanded text:
arabalanin, qui ad curanda debilium aegra corpora deputantur, sesceerant et qui pro consuetudine curandi gerunt experientiam, sescenti parabalanin ad huiusmodi sollicitudinem eligantur, exceptis videlicet honoratis et curialibus. Si quis autem ex his naturali sorte fuerit absumptus, alter in eius locum pro voluntate eiusdem sacerdotis exceptis honoratis et curialibudispositionibus obsecundent et sub eius cura consistant: reliquis, quae dudu
Abbreviated transcription (Latin):
tur .Isi uͦ ob nomi ratiociiis uł necessitao¬
tib ñ sint. subnotione iudicnim ofsicus
consentientil G̃i id probabilis uite str
tinis artib putaũnit it rependum duas
concedant lib̃is. aut si proles desuerit
ꝓpinquis expropͥa sub̃ã portionem t̾ciam
situdo desui̾t. gemine portiones officiis ĩ
quib militant reluiquant᷑: portione
t̃cia eñ modo retenta.¬

Expanded text:
tur. Si vero obnoxii ratiociniis vel necessitatibus non sint, sub notioneù iudicum officiis consentientibus, si id probabilis vitae stutinis artibus putaverint inrependum, duas concedant liberis aut, si proles defuerit, propinquis e propria substantia portiones tertiam situdo defuerit, geminae portiones officiis, in quibus militant, relinquantur portione tantummodo retenta
Abbreviated transcription (Latin):
uis cumq gaduis sacerdotio fistcru¬
tur. uł cliaitꝰ honore censent᷑ excuine¬
arima sͥ mislieremnu int̃ dicta consoe¬
tmeant in his em̃ mchil sem crimiius
estimatiu fedus naturle ꝓnuccit. Illas
em̃ ñ relinꝙ castitatis & tatꝰ affectio que

Expanded text:
uscumque gradus sacerdotio fulciuntur vel clericatus honore censentur, extranearum sibi mulierum interdicta consorcontineant: in his enim nihil scaevi criminis aestimari foedus naturale permittit. Illas etiam non relinqui castitatis hortatur adfe
Abbreviated transcription (Latin):
nis inuntia ⁊ miq exactionis repellat᷑
improbitas. Nulla ꝙ conuentio sit eͥca eo
mimerum soditlorum. et cum negocia¬
tores ad aliquam prestationem conpe¬
dentem uoantur ai. his innuersis istuꝰ¬
modi strepitꝰ conguieseat siqud. ⁊ẜ uł¬

Expanded text:
nis iniuria et iniquae exactionis repellatur improbitas nullaque conventio sit circa eos munerum sordidorum. et cum negotiatores ad aliquam praestationem competentem vocantur, ab his universis istiusmodi strepitus conquiescat. si qu
Abbreviated transcription (Latin):
causa min& etate maiorem te ꝓlare aspectu
i aber auers. cum malitia suppleat etatẽ restis S¬
tutõnis auxilumm tam sacris contitutõim
quam rescͥptoꝵ auetoritate denegari statutũ
p̃ses ꝓuintie ꝓbatõnis etatus graminata ouisa
si tu̾um dolum ñ repent int̾ocsutse. acte miuaẽ
cłimc fuit se ꝓ lauis causa cognita im̃iũ restitui
prouiderit itũ ininstrim̃to per sacĩti ie¬

Expanded text:
causa minor aetate maiorem te probare adspectu laboraveris, cum malitia suppleat aetatem, restitutionis auxilium tam sacris constitutionibus quam rescriptorum auctoritae denegari statutum praeses provinciae probationis aetatis examinata causa, si tuum dolum non reppererit intercessisse, ac te minorem tunc fuisse probaveris, causa cognita in integrum restitui providebit
Abbreviated transcription (Latin):
acceptis añ cessenb quam exius dissertissi¬
palatium intioductis nobis ꝙ tuo testimomi¬
o placit̃i. totam rem faciendam ꝑmissinus
ita tantum ut ti iuhilantissim ãĩ gusã¬
anti quorum prudentum quib auctanta¬
tem conseribendarimm nt̾ ptan darum ꝙ le¬
gum sacratisimi pͥncipes p̃buerum tubros as
uis romanum ꝑtinentes ⁊ lexem ⁊ elmare
ut ex ħi oĩ hmat̾ia colugatꝰ nina scõm depoᷤ

Expanded text:
is antecessoribus quam ex viris disertissipalatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus: ita tamen, ut tui vigilantissimi animi guantiquorum Prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad jus Romanum pertinentes et legere, et elimare, ut ex his omnis materia colliga
Abbreviated transcription (Latin):
direcbas qm̃ compendiosas omnib ꝙ in proitũ
positas ⁊ ad possicenti libtos earum facultatemai¬
tontas it ñ mole d iuitiarum ex pensa possũt
esꝵt compato pattat eñ diciorib qm de minorib
tornimo p̾cio magna prudencia repatinda. Si
nemo hoc ituperand̾ existun si pͥmũ qͥd ⁊̃ boca¬
litati husane. q̃ naturalr̃ mest. hoc inscribat.¬
lex necessarra erat. ut diuersis ticitis ꝓp̃ rer̃
cognanonem applicari eam opoeteat aut cum
et in uis partib iñ quib ꝑfectasłime iussiões
oxposite ueter fua̾nt ꝙ particulat̃ in eis fu¬
erat sparsã ħ diuidere ac separare penitns enat
ĩaiusie netam sensus qnͣ aures legentium
ex ħ perturbentur. simdi ꝙ mͦ sicͥid pͥncipali¬
e. constitationib cautiummẽ h. indigestor uo¬
lumine poui nullo concessimus mͦ qi cõstitu¬
tõmmi rocitatiorie susficiente ñ ⁊ h inro ex
hudem caĩs quib similitiudo assimpta est. c̃car

Expanded text:
directas quam compendiosas omnibusque in promptu positas et ad possidendi libros earum facilitatem idoneas: ut non mole divitiarum expensa possinteorum comparatio pateat tam ditioribus quam tenuioribus, minimo pretio magna prudentia reparanda. 13 nemo hoc vituperandum existimet, sed primum quidem imbecillitati humanae, quae naturaliter inest, hoc inscribatlex necessaria erat, ut diversis titulis propter rerum cognationem adplicari eam oporteat, aut, cuEt in his partibus, in quibus perfectissimae visiones expositae veterum fuerant, quod particulatim in eas fuerat sparsum, hoc dividere ac separare penitus erat incivile, ne tam sensus quam aures legentium ex hoc perturbentur. Similique modo si quid principalibus constitutionibus cautum est, hoc in Digestorum volumine poni nullo concessimus modo, quasi constitutionum recitatione sufficiente: nisi et hoc raro ex isdem causis, quibus similitudo a
Abbreviated transcription (Latin):
gnit̃ uob̃ fiat ex quib neter̃ libris ẜ con¬
sumtitõ erdĩata ÷. iussimus ⁊ s ĩ pͥmordiis
digestoꝵ nrõꝵ iuscͥbi. ut manifestissimũ sit
ħ insticie romane templũ edifiratum est. le¬
gis iacores aũ ł c̃m̾catores cos elegimꝰ. qui
digni tanto oꝑe suant. ⁊ qͦs añriores puisi¬
mi pͥncipes admutere uersus ĩ dignati oĩb
imo dignitatis apice ĩꝑntio. uͦ ÷ͥ quodã ali

Expanded text:
gnitum vobis fiat, ex quibus veterum libris haec consummatio ordinata est, iussimus et hoc in primordiis digestorum nostrorum inscribi, ut manifestissimum sit iustitiae Romanae templum aedificatum est. Legis latores autem vel commentatores eos elegimus, qui digni tanto opere fuerant et quos et anteriores piissimi principes admittere non sunt indignati, omnibus uno dignitatis apice
Abbreviated transcription (Latin):
dioissima opera iam pene consuga ⁊ dissoluta
eidem uno excelso ꝑmissiimis tãs cotugere ꝙͣ
certo moderamini tradere. Si cum omaia ꝑ
quam centum tricies centena milia uͣsuũ
auet̾ib essusa que uecesse ẽ. ortinia ⁊ legẽ¬

Expanded text:
diosissima opera iam paene confusa et dissoluta eidem viro excelso permisimus tam colligere quam certo moderamini tradere. Sed cum omnia pquam tricies centena milia versuum a veteribus effusa, quae necesse esset omnia et lege
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ leontium uirum glaissimim p̃fectaiũ
consularem atq patricunim eius simir
optnam su memaciam inlegib: relinque
ittem sacrum lapgitõnu. ⁊ optinim
ante cesserem hiñ alme urbis constitutũ
ꝑ ones ad p̃dictum opus elceb sunt. una
bo ⁊ constantino. Ioħ̃e uiris ut dentissimiᷤ
ꝙ patroni qͥ sunt causarum ap̃ marma
sedem p̃fecture quam ocieutalib pretonis
presidet. Omnes autem sine untutis cesti¬
mnonum uindiq accipientes ⁊ a nob̃ ad

Expanded text:
 Leontium virum gloriosissimum praefectorium et consularem atque patricium filium eius optimam sui memoriam in legibus reliqueitem sacrarum largitionum et optimum antecessorem huius almae urbis constitutum: qui omnes ad praedictum opus electi sunt una bo, Constantino, Iohanne, viris prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praefecturae, quae Orientalibus praetoriis praesidet, omne autem suae virtutis testimonium u
Abbreviated transcription (Latin):
tentare dignet᷑: pꝰb ella em̃ patriarai et᷑¬
na pace sopita. p̾quam uuandailioni gẽ¬
rram ugilantiam p̃bint uinouam puseritu¬
dinem ⁊ moderatum ꝑuenire conpendunti.¬
ꝙ nemo ante nrm imperium ũ quam sꝑaũ¬

Expanded text:
tentare dignetur. post bella enim parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gennostram vigilantiam praebuit in novam pulchritudinem et moderatum pervenire compendium: quod nemo ante nostrum imperium umquam s
Abbreviated transcription (Latin):
etiam rogiam quando propicio eum meli¬
orib condita est angurus. Iõ que inbemis
duob istis codicib omia gub̾nat no cõ¬
stitutõnum altemo inris enueleati ⁊ infu¬
turo codice conponendi uł si quid aliud ano
cib emigitꝰ faciluis ad altioris prudentie
tõnem quama nob cõ autuiente conpont᷑¬
digestorum uł pandectarum nom̃ hab̾e
sanctims nullis unis peritis inposterũ
audentib conuentarios illi applioare. ⁊¬

Expanded text:
egiam nostram, quae deo propitio cum melioribus condita est auguriis. Ideoque iubemus duobus istis codicibus omnia gubernari, uno constitutionum, altero iuris enucleati et in futuro codice componendi: vel si qcibus enutritus, facilius ad altioris prudentiaetionem, quae a nobis Deo annuente componetuDigestorum vel Pandectarum nomen habere sancimus, nullis juris peritis in posterum audentibus commentarios illi applicare, e
Abbreviated transcription (Latin):
natur ⁊ se se ñ ẽẽ idoness uł sufficientes ad de¬
cissi onem litis illi existim̃t ad nłeeur titur ⁊
quare ambigitates uidicum quis exlegib¬
iat presta. d mera procedit: uł quał legnin
eraginata so lũe ⁊ omnib appenre idoneus
se cumcessum ẽ᷑ explosisetaq hnimosi¬
abiguitatib ridicuosis tam conditer qnã
int̾pres legimi solus imparitor uiste eristi¬
mabit᷑. ncħ hac loge derogante uet̾is iins
conditoib quia ⁊ cis hac magestas inꝑiaris

Expanded text:
atur et sese non esse idoneos vel sufficientes ad decisionem litis illi existiment, ad nos decurritur et quare ambiguitates iudicum, quas ex legibinterpretatio mera procedit? vel quis legum aenigmata solvere et omnibus aperire idoneus se concessum est? Explosis itaque huiusbiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperialis
Abbreviated transcription (Latin):
tione apuꝰ aliquem asserantur ab sc̃¬
dite de sua etiam conscientia satis fac̃ẽ
auctoritate uenerabilis antistitis iubea
si ipsos quoq secum consuge intra eccłi¬
ariuu t̃miuos hreuoluerit ut execnm
quoq bonis publioa debita pͥuata q soluã¬
tur ⁊ per cos que uerum que uͥq deposi¬
te sint: pircedat inquisitio. ⁊ hoc quidẽ
deigenins libĩs q ꝑsonis sane si ser᷑us ad¬
aut coloninis uł ascripticius familiatis. si¬
ne libtꝰ ⁊ hui̾madi aliqͣ ꝑsona domestic uł ꝯ
ditõm surdita conaisatis reb oettis atq sub¬
fensorib uͥ primum ħ scire potuernit ꝑ
eos uidelicet ad quos pertm et ip̃is p̃senti¬
b proecełiastica disciplina ⁊ qualitate cõ¬
misi aut uitͥione coupetenti aut inter¬
cessioue humanissima prcredente remis
tant᷑. reb quas secnm habuernt refor¬
mandis. duituis enim eas int̾ eccfias nonꝯ

Expanded text:
tione apud aliquem adserantur absconditae, de sua etiam conscientia satisfacere auctoritate venerabilis antistitis iubeatsi ipsos quoque secum confugae intra ecclesiarum terminos habere voluerint, ut ex eorum quoque bonis publica debita privataque solvantur et per eos rerum ubicumque depositae sunt procedat inquisitio. Et haec quidem de ingenuis liberisque personis. Sane si servus aut colonus vel adscripticius, familiaris sive libertus et huiusmodi aliqua persona domestica vel condicioni subdita conquassatis rebus certis atque subfensoribus, ubi primum hoc scire potuerint, per eos videlicet ad quos pertinent, ipsis praesentibus pro ecclesiastica disciplina et qualitate commissi aut ultione competenti aut intercessione humanissima procedente, remistantur, rebus, quas secum habuerint, reformandis. Diutius enim eos intra ecclesiam non
Abbreviated transcription (Latin):
cessenit li̾ titem. eandem eodem iuire douasse
uideant᷑ quo eiuitas romana sollempnita¬
tib deeuisis dari consuenit. S hoe dum tapat
dimus ut cumsiis faminis tribiumt lis̾ta¬
tem. ñ solum insconspectu ecełle ac regiosi
oinitur uerum etiam cum postremo udici¬
dori p̾ceperint ita ut ex die publicte uolumr¬

Expanded text:
atem, eandem eodem iure donasse videantur, quo civitas Romana sollemnitatibus decursis dari consuevit. Sed hoc dumtaxat dimus, ut, cum suis famulis tribuunt libertatem, non solum in conspectu ecclesiae ac religiosintur, verum etiam cum postremo judicidari praeceperint; ita ut ex die publicatae volu
Abbreviated transcription (Latin):
reuera mains impero est submittere legi¬
b pͥncipatum ⁊ oeaclo presintis edicti ꝙ
nobis licere ñ patimur. indicamn¬
gemi comint̃e eum qͥ ũta legis amplenis
ecͣ legeis intitur uolumtatem. nͨ penas in¬
conuentõnen nulium ccͣtum int̃ eos ui¬
deri uolumus subsccutum qui co̾but le¬
ge ccͣ here probibente. ꝙ ad onmes etiam le¬
gum in terprestatõnes tam ueteres quam
nouellas tͣhigenctalit̃ imperamus ait le¬
gis latan ꝙ sieri ñ uut tantum prohibus¬
se sussciat. cet̾a quasi expressa ex legis n¬
ceat uolimptate colligere. har ẽ ut ca que
lege sieti prohibentur sisuerint facta nõ
solum inittilia s pronfeitis etiam habeã¬
tur. licet legis lacor sieri prohibuert tim¬
tum. n sp̃italit̃ dipent unitile ẽẽ debere

Expanded text:
re vera maius imperio est submittere legibus principatum. Et oraculo praesentis edicti quod nobis licere non patimur indicamgem committere eum, qui verba legis amplexus contra legis nititur voluntatem: nec poenas inconventionem, nullum contractum inter eos videri volumus subsecutum, qui contrahunt lege contrahere prohibente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres quam novellas trahi generaliter imperamus, ut legis latori, quod fieri non vult, tantum prohibuisse sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est ut ea quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, sed pro infectis etiam habeantur, licet legis lator fieri prohibuerit tantum nec specialiter dixerit inutile esse debere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicr um truditio sen uenditio celebret᷑
ꝙ si res mouliles ht̃ easq extra terimnos
cocultat eocłie sententia uidicantis ⁊ erecu¬
toris sollicitudine ꝑ quisite: quocumq ce¬
cłie uł apud quenlibet exelericis ab scon¬
dite siue posite sinsse sirmantur. studio
site quolib mado ad sacro sanũ eccłiam ꝑ¬
uementes proferant᷑ ut pari equitatis
ordine ex huidem bomis fseco uł pei puolice
siue ẽditoru: ⁊ quib cumq iustis petu

Expanded text:
ditio celebretur. Quod si res mobiles habet easque extra terminos occultat ecclesiae, sententia iudicantis et exsecutoris sollicitudine perquisitae, quocumque occlesiae vel apud quemlibet ex clericis absconditae sive depositae fuisse firmantur, studio sitae quolibet modo ad sacrosanctam ecclesiam pervenientes proferantur, ut pari aequitatis ordine ex isdem bonis fisco vel rei publicae s
Abbreviated transcription (Latin):
mueries epõ ⁊ religioso ỹconomos erigi
que dbeant᷑ ab eis. ꝙ hec molliri aut fac̃e
aut mida saltem cogitatõne abq tͣctatu
ansi sueruit temptare: capitali ⁊ ultina
supplii ammaũsione plectendis. ex his gͦ¬
gum p̃repta sanperunt. Hullos eypelli au¬
t eici aliqñ patir. nͨ in ipsis eccłłs reue¬
ipsi resuge appirent publice. ⁊ senisaeris
locis offerunt querentuy comieniendos ip
datini quale sͥ qnisꝙ ꝑspererit comiemre
¶ꝙ si uisinib cccłiasticis latitant religio¬
sus yconomus seu defensor eccłie uł c̃te
quem his negocus conmodiorem auctori¬
tas episcopalis elegerit reconditam la
representit. Cum autem monitus sue¬
rit impublico poiuato ꝙ ccͣtu accõne ci¬
uli meins sit arbitrio. sine ꝑse seu si ma¬

Expanded text:
episcopos aut religiosos oeconomos exigi, quae debeantur ab eis: qui hoc moliri aut facere aut nuda saltim cogitatione atque tractatu ausi fuerint temptare, capitali et ultima supplicii animadversione plectendi sunt. Ex his gum praescripta sanxerunt, nullos expelli aut eici aliquando patimur nec in ipsis ecclesiis reveipsi refugae apparent publice et se in sacris locis offerunt quaerentibus conveniendos, ipdaturi, quale sibi quisque perspexerit convenire. Quod si in finibus ecclesiasticis latitant, religiosus oeconomus seu defensor ecclesiae vel certe, quem his negotiis commodiorem auctoritas episcopalis elegerit, reconditam latr, praesentet. Cum autem monitus fuerit in publico privatove contractu actione civili, in eius sit arbitrio sive per se seu, si ma
Abbreviated transcription (Latin):
areeant᷑ ⁊ uͦ antea suscipiant᷑ quam debita
imñisa reddiderant uł fũt innocentia de¬
monstrata purgati.
sanctiuis nemni licere ad saers sẽis eocłĩas
consugientes ab ducere sub hac uidelieet dis¬
suntõne ut si qurquam ecͣ hanc legem uem¬
re temptauerint seiat ser maiestatis crimine
esse retinenidum. mãt
ł: ã. Si serius einꝰquam eccłiam altaria ne
procipint iudicet᷑ ei ꝙ mor abstiendi copia
ñ denoget᷑. S si armorum fadutia resistendi
animos insama impellemte concepit arupi¬
endi abstraendi ꝙ eum domino quib pot id
efficere uirib concedat᷑. Qd̾ si illum etiam con¬

Expanded text:
arceantur nec ante suscipiantur, quam debita universa reddiderint vel fuerint innocentia demonstrata purgati. sancimus nemini licere ad sacrosanctas Ecclesias confugientes abducere, sub hac videlicet definitione, ut si quisquam contra hanc legem venire tentaverit, sciat se Majestatis crimine esse retinendum. Dat pp. Si servus cuiusquam ecclesiam altariave proripuit, indicetur eique mox abstrahendi copia non negetur. Sed si armorum fiducia resistendi animos insania impellente conceperit, abripiendi extrahendique eum domino, quibus potest id efficere viribus, concedatur. quod si illum etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
utatur. nemo moueat tumultum aut mꝑe¬
tum conmuttat. uł comienticulam collecta
multitudine in qualu parte cuutatis ułu
exstimet ꝓpetrari lioeat ei adire iudicem ⁊
lexitimũ postiare p̃sidumm. Sciant sane om̃is
sũpplicio sub i acebit.
ens usus erigerit iualiti singłis causis atqi
ꝑsoms ꝓresentanea contituta p̃stamis. nia¬

Expanded text:
utatur, nemo moveat tumultum aut impetum committat vel conventicula collecta multitudine in qualibet parte civitatis vel existimet perpetrari, liceat ei adire iudicem et legitimum postulare praesidium. Sciant sane omnes,supplicio subiacebit. es usus exegerit invocati, singulis causis atque personis praesentanea constituta praestamus, n
Abbreviated transcription (Latin):
ritus saludriꝰ iaui lege sub mouenius ita
festos comientus ominum ⁊ comininem o¬
ninimi licentiam ñ patimur submom̃ llude
arsq ullo sacrsicio atq ulla suꝑstitõne
dampnadili exitẽ popłõrum uolimitantes

Expanded text:
ritus iam salubri lege submovimus, ita festos conventus civium et communem omnium laetitiam non patimur submoveri. Vnde absque ullo sacrificio atque ulla superstitione damnabili exhiberi populo voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
resecanda. ut etiam si malieno pdio uł como
aliquid tale ppetret᷑. scienta uidelicet dũis
p̃dium quidem uł domis saeritismmi uiio
errarii. addicenit᷑. Orini uͦ pro hoc solo ꝙ sa
entes cousensennt sua lau talib contenmu¬
nari secelerib. Si auidem dignitate uł mili¬
tia quatlam decorant᷑ antimissione militie uł

Expanded text:
resecanda, ut, etiamsi in alieno praedio vel domo aliquid tale perpetretur, scientibus videlicet dominis, praedium quidem vel domus sacratissimi viribus aerarii addicetur, domini vero pro hoc solo, quod scientes consenserint sua loca talibus contaminari sceleribus, si quidem dignitate vel militia q
Abbreviated transcription (Latin):
pigains qmete degentib nchil tantantib
uir buletitum legib ꝙ contratium. hso au¬
deant manis inferre religionis aueterita¬
te abusi. Nansi ceͣ secims suerint moleno
uł eocum boam diciputrunt. ĩ ea sola ques
abstuiennit s conucti induplum que rapue¬
runt resticuere compellamt᷑. Rectores eti¬
am prountitiarum ⁊ osficia ⁊ prmcipales e¬
noscant se si ñ ipsi talia undicent. s sieri
appopulanb hoc ꝑmisserit putaenees.
que olim iam clausa sunt reseret. ab sit a se¬
culo nr̃o nefandis execrandis ꝙ simulaeris
honorem pͥstim redd̾e redimũ. septis
templorum impios postes prophanes aris
acendi ignes a doleri inhidem tbura. Nic¬
timas cedi pat̾is unia libri. ⁊ religionis log
estanati saenlegnim. Qiiis quis autem ceͣ

Expanded text:
is in quiete degentibus nihilque temptantibus turbulentum legibusque contrarium non audeant manus inferre religionis auctoritate abusi. Nam si contra securos fuerint violenti vel eorum bona diripuerint, non ea sola quae abstulerint, sed convicti in duplum quae rapuerint restituere compellantur. Rectores etiam provinciarum et officia et principales cognoscant se, si non ipsi talia vindicent, sed fieri a popularibus hoc permiserint, ut eos quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum reddi, redimiri sertis templorum impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco existimari sacrilegium. Quisquis a
Abbreviated transcription (Latin):
sumat auaaciam ut inspectõne lecreli
extorum ꝙ p̃sagio uatie spem promissionis
bili consultatõne cognoseit ac̃tioris ⁊ e¬
nim inmsnebit supplica crutiatꝰ cis q .xcͣ. uo
titum p̃sentirm uł sutimaruna rerum ex

Expanded text:
sumat audaciam, ut inspectione iecoris extorumque praesagio vanae spem promissionis  exsecrabili consultatione cognoscat. Acerbioris etenim imminebit supplicii cruciatus eis, qui contra vetitum praesentium vel fut
Abbreviated transcription (Latin):
que pene muille ⁊ quadngentes annos c̃cu¬
rut intestims p̃lus uacsslantem. hoc q ⁊ in
ꝑiales constitutõnes extendentem mimam
roducere consonantiam. ut nncħ neq cont᷑¬
gemine leges proreb singłis posite usquã
oppareant. hamq hoc celestu᷑m ꝙ dẽ prour¬
dentie peculiare sint. humane nꝰ indecalta¬

Expanded text:
e in mille et quadringentos annos concurrunt, intestinis proeliis vacillantem hocque et in imperiales constitutiones extendentem in unam reducere consonantiam, ut nihil neque contrgeminae leges pro rebus singulis positae usquam appareant. Namque hoc caelestis quidem providentiae peculiare fuit, humanae
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. aã oecslio. p̃p. Iubernis eura ac solercia
defensores mimme possessores maiorib m̃suris ⁊
nidicio. iltuo ⁊ ficri ꝑraittimus ut si proun¬
alib nt̃is contestariꝰ inurias seu lesiones su¬
as cupientib actorum confectio adefensaid
tatim infraqñtionib euutatum locis ꝓponẽ¬
os ⁊̃ certam officio᷑riat publiei conmonendĩqs
ꝑ libellimi colligi opartebit. atq mnitis ĩupͣ
fectõnẽ negasse constid̾nt. iuga iudiciarius en¬

Expanded text:
. Caeciliano pp. Iubemus cura ac sollertia defensorum minime possessores maioribus mensuris indicio. Illud etiam fieri permittimus, ut, si provincialibus nostris contestari iniurias seu laesiones suas cupientibus actorum confectio a defensoribtandum, in frequentioribus civitatum locis proponenfficia publica commonenda, per quae libellum colligi oportebit atque invitis supra fectionem negasse constiterit, vigor iudiciarius e
Abbreviated transcription (Latin):
legis mod̾ationem pertinere se credant ꝙ
ĩ petulatib manubiis idest dep̾cationib
cuncussib Us furtis atq aliis flagicus
q̃ coherceri seuerius conuenit. fuerint
dep̃hensi: scił ut scripta per iuidices me¬
moratos incsib fu̾it dirigenda dispen
nem cõdempuet. quem culpa non ingra¬
uat. aũt erubescenda uarietate iudiciꝓ

Expanded text:
legis moderationem pertinere se credant, qui in peculatibus aut manubiis, id est depraedationibus concussionibus furtis atque aliis flagitiis, quae coerceri severius convenit, fuerint deprehensi, scilicet ut scripta per iudices memoratos, in cuiuslibet fuerit dirigenda dispendne condemnent quem culpa non ingravat, aut erubescenda varietate iudicii pro
Abbreviated transcription (Latin):
eli cocum ⁊ cutialium de erito constituantur ẽ
de guorum or dinatõne referendum ẽ. ad illus¬
trissimam p̃torianim potestatem ut literis eiꝰ¬
dem magnisioe sedt᷑m eorum solidetur aucto¬
ritas. qdꝰ siquid aquatibet psona ccͥ publicam
disciplmam uł mlesionem possessorum fieĩ
cognouñt. defensores referendi hañt potes¬

Expanded text:
essorum et curialium decreto constituantur: de quorum ordinatione referendum est ad illustrissimam praetorianam potestatem, ut litteris eiusdem magnificae sedis eorum solidetur auctoritas. Quod si quid a qualibet persona contra publicam disciplinam in laesionem possessorum fieri cognoverint defensores, referendi habeant potes
Abbreviated transcription (Latin):
E uidicum ꝓcistitatei saluarenẽttia pudo¬
tit accurinꝰ ingnoiendi cum uoles aduadii¬
na uł spolia plus petentium ał hĩ quos li
his erigi. quos certum ẽ. nisi tali remeoio
non posse reparari
uendicantes nõiꝰ sui tantim simgantir offi¬
ererceant questiones: plebem iss decuriones
ab oniui mplas iisolentia ⁊ temeritate tuͬa

Expanded text:
pudoris occurras, ingrediendi, cum voles, ad iudina vel spolia plus petentium ab his, quos lihis exigi, quos certum est nisi tali remedio non posse repararindicantes nominis sui tantum fungantur offiexerceant quaestiones. Plebem tantum vel decuriones ab omni inproborum insolentia et temeritate tuea
Abbreviated transcription (Latin):
ãgtał erit. Ceteri uero spectabiles iudices
⁊ quod nr̃e uice ad ministratõnis gub̾u̾acu¬
la susceꝑint ultra tres auri uncras sͥ in¬
celligant licenciam denegatam. id qͦ
obseruandam a mod̾atore oẽ censemꝰ. ut
in uniꝰ cocreptione ꝑsone si ad id contunu

Expanded text:
alis erit. Ceteri vero spectabiles iudices et qui vice vestra administrationis gubernacula susceperunt, ultra tres auri uncias sibi intellegant licentiam denegandam. Id quoque observandum a moderatore esse censemus, ut in unius co
Abbreviated transcription (Latin):
lo patrem p̃iuditio diminuat. quem si ꝯꝑta
publa uũs ꝓuisa custodia est q̃ iͥ hoĩs patͥ¬
b detur. luctuosior erit reditꝰ quam disces¬
sus deo q cnĩ adrestitutionem udulgentia
ualeat. gñt. qũt ad orrectionem sentã ualu¬

Expanded text:
lo patrem praeiudicio deminuat. Quem si compepublici iuris provisa custodia est. Quae nisi bonis patribus detur, luctuosior erit reditus quam discessum. Ideoque tantum ad restitutionem indulgentia valeat, quantum ad correctionem sent
Abbreviated transcription (Latin):
poites exdesimotis silus relicti erunt. dinudia
ta iocm ⁊ si postumos deteliquerit Nec ein̾o
cedat cuna hoãq innũsa detineant ant ip̃i p
se aut suo ordinatam ꝑiculo munera subitur̃
sii aut̃ eĩt soboles curian. ⁊ si ea nͨ dum ꝓc̾ata
e suĩt pars dndia ad eos ꝑueĩat facuitatõ pax

Expanded text:
potes ex defunctis filiis relicti erunt, dimidia  Idem est et si postumos dereliquerit Decurioni cedat curia bonaque universa detineat aut ipsa per se aut suo ordinatura periculo munera subiturum. Sin autem erit suboles curiali, etsi ea necdum procreata iae fuerint, pars dimidia a
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem. s adire malũit nre legis iti i ñsici¬
o s insolidnm scom̃ antiqua utma oĩt c̃ditor¬
ui ceneãtur cum eñ gemi tmites iuenti s̃
inuis quidem erantiorib qm delifatõnem
dedint alt̃ autem rudis. ⁊ nouis anrõ noiẽ¬

Expanded text:
tatem, sed adire maluerit, nostrae legis uti beneficio, sed in solidum secundum antiqua iura omnibus creditoribus teneatur. Cum enim gemini tramites inventi sunt, unus quidem ex anterioribus, qui deliberationem dederunt, alter autem rudis et novus a no
Abbreviated transcription (Latin):
iss seu scripturim quolibe reno ẽ fdmatã
ea opoetebit obseruatõne inpublicum pro¬
serri qua testam̃ta pandintur
tutum ⁊ subte tum conteron̾sia moueatur
eum qui pͥmo loco istitutus ẽ induci inpos¬

Expanded text:
s seu scripturam quolibet tenore formatam ea oportebit observatione in publicum proferri, qua testamenta pandunturtutum et substitutum controversia moveatur, eum, qui primo loco institutus est, induci in pos
Abbreviated transcription (Latin):
recusaũ hrditatem. deuĩ malu̾̃t eam adire
tem redire. si hoc corrigentes sacominis. si qui¬
dem tes iam uendite sunt. ut millus aditus ei
quidem maior anuis constt᷑utꝰ ẽ ⁊ ut cemꝑa
restitutõins milla ei suꝑsint. intra tͥum auuo¬

Expanded text:
ernam hereditatem, deinde maluerit eam adire, tem redire, hoc corrigentes sancimus, si quidem res iam venumdatae sint, ut nullus aditus ei quidem maior annis constitutus est et tempora restitutionis nulla ei supersint, intra trium anno
Abbreviated transcription (Latin):
reddere conpellantur. quantitate ede sacͣ¬
mento res accipientium mainfestanda enim
casus ꝯtine ur̃is constitutõnib tam pro eis¬
dem capitulis prormuilgatis. eẽ demogatũ¬
continebatur. eum enĩ amplore tiuctariha¬
bito melior exitus inuentus est ⁊ tͥb ꝯstitõ

Expanded text:
reddere compelletur, quantitate earum sacramento res accipientium manifestanda, cum casus continet, nostris constitutionibus iam pro eisdem capitulis promulgatis esse derogatucontinebatur. Cum enim ampliore tractatu habito melior exitus inventus est et tribus const
Abbreviated transcription (Latin):
M ã. el andiatio. Siindebit᷑am pecuniã
qiͣ ex causa si deunsionis obstruictus uicau¬
tõnem ꝑ errarem dedipristis tam doli mali
exceptone uti ꝙͣ. ꝯdicere ut obligatõ tͥ ac¬
cepta fenitim potes ñ ĩ aũt dubum fideius¬
screm rei ꝓmttendi boii adfiscum deuo¬
luiti sud ob debitiun restituendui fueri¬

Expanded text:
m A. Claudiano. Si indebitam pecuniam quasi ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem per errorem deduxisti, tam doli mali exceptione uti quam condicere, ut obligatio tibi accepto feratur, potes. Non est autem dubium fideiussorem, rei promittendi bonis ad fiscum devoluti
Abbreviated transcription (Latin):
R. aã ⁊ ccͣ aureano. P ententia bonoꝵ
om̃i^ ademp tõnen contiiente rei danpnati
pͥncipitis itercesseres eligendi credito po
uissores creditor ht̃ potestatem ita inter¬
cessorem potulantem cedi sił ͥ i pothce sine
pignoꝵ obligateiuire ñ penis au̾ solutõnen
insi mandata suꝑ hac re fiñt ꝑsecutio ꝯue

Expanded text:
CC. Aurelio. Sententia bonorum omnium ademptionem continente rei damnati principalis intercessores eligendi creditori piussores creditor habet potestatem, ita intercessorem postulantem cedi sibi hypothecae sive pignori obligata iure non prius ad solutionem, nisi mandata super hac re fuerit persecu