comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cistis & cetera. Refert iosephiis regẽ salomonẽ excogitasse. suamq
gentẽ docuisie modos exorcismi. idẽ adiurationis. Ꝙ in mundi sp̃s
expulsi abhomine: ulterius reuerti non sunt ausi. Fit aũt hoc int̾¬
dum etiam ꝑ reprobos: obc̃dennationẽ eoꝵ qui faciunt uł obu¬
tiltratẽ eoꝵ qui uident uel audiunt. Ut licet hoĩes despiciant
signa facientes: tam̃ dm̃ honorent. ad cuius inuocationem fiañ
septẽ fili i qui hoc faciebant. M elius uxta grecum legitur.
erant aũt cuiusdam sceuȩ. Qm̃ g ipse sathanas trani figurat
se in angłm lucis: ministros quoq suos eadem simulatione colo¬
rare non timet. Unde qr septenario numero solet sp̃s sci gra
designari. inqͣ figura & dñs post resurrectionem cũ septem
disciplis epulatur. & septem fr̃s ad corneliũ sp̃u sc̃obaptizan¬
dum euangeliz aturi ueniunt flii sceuȩ qua sp̃s malos expulsuri.
septenario numero censentur. Q quia non credendo s temptando

Expanded text:
i, etc. Refert Josephus regem Salomonem excogitasse, suamque gentem docuisse modos exorcismi, id est, adjurationis, quibus immundi spiritus expulsi ab homine ulterius reverti non sint ausi. Fit autem hoc interdum etiam per reprobos, ob condemnationem eorum qui faciunt, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant erdotum septem filii, qui hoc faciebant. Melius juxta Graecum legitur: Erant autem cujusdam Scevae. Quoniam ergo ipse Satanas transfigurat se velut angelum lucis , ministros quoque suos eadem simulatione colorare non timet. Unde quia septenario numero solet Spiritus sancti gratia designari, in qua figura et Dominus post resurrectionem cum septem discipulis epulatur, et septem fratres ad Cornelium Spiritu sancto baptizandum Evangelizaturi veniunt, filii Scevae quasi Spiritus malos expulsuri septenario numero censentur. Qui quia non credendo, sed tentando
Abbreviated transcription (Latin):
potestis. & reliqͣ. Quia iꝑiculo naufragium magis nautarum
leuius ferebant scapham quã nautas excedẽt. E teum lux inci¬
ꝑet fieri: robat paulus om̃s sumere cibuni. Pulcerrimꝰ iti hoc loco
patet allegorice sensus. cũ paulus eos quos de nanfragio saluari
promisit. cibum sumere suasit. & quia nocte media quattuor
anchoris int̾ undarũ inpetus regebantur. ortadie t̾rȩ sinum ẽ¬
scendunt. quia nullus huius scłi tempestates: nisi qui panes uitę
pascituir. euadit. Et qͥ in nocte tribulationũ p̾sentium sapientię.
fortitudini. tẽperantię. & iusticię. totis uirib imutitur. inox
añi auxilio coruscante: portũ salutis quẽ quȩ̃ sierat. conseqͥt᷑.
ta dũ taxat. ut ascłi reb expeditꝰ. flãmã solũmodo dilectionis

Expanded text:
potestis, etc. Quia in periculo naufragii magis nautarum potestis, etc. Quia in periculo naufragii magis nautarum lebant, ideo levius ferebant scapham quam nautas excidere. Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum. Pulcherrimus in hoc loco patet allegoriae sensus, cum Paulus eos quos de naufragio salvari promisit, cibum sumere suasit. Et quia nocte media quatuor anchoris inter undarum impetus regebantur, orta die, terrae sinum conscendunt, quia nullus hujus saeculi tempestates nisi qui pane vitae pascitur, evadit. Et qui nocte tribulationum praesentium sapientiae, fortitudini, temperantiae, et justitiae totis viribus innititur, mox Domini auxilio coruscante portum salutis quem quaesierit consequitur, ita duntaxat ut, saeculi rebus expeditus, flammam so
Abbreviated transcription (Latin):
oñua ad se rapiant ainde salustius illrus nom̃ caripdis dicit in¬
positũ. Potuimꝰ uixoptinere scapham. q̃ sublata aduitoriis.
utebantur. Scapha. siue scatas copos: est nauicula leuis exininine
facta. erudoq corio contecta. dicta aũt grecȩ. acoritem plando. quod
tali nautę uel pirate nauigio. terras & utora p̾spicere soleant. Hanc
gͦ cũ pro adui uanda naue maiori deposuissent inmare uix fluctui
feruente potuerunt ne laberetur optinere. Sũ misso utise sic
ferebantur. Alia translatio sic ponit. tim̃tesq ne insyrthun
excideiriit: laxantes antenna. ita ferebant. Astitit eñi michi
hanc nocte angłsdi. Non se ipsum hec dicendo iactabat. s illos
ad fidem ꝓuocabat. Nam & ideo pelagus turbari ꝑ missum est.
ut & ꝑ id quod auditur. non est. & ꝑid qđ auditus est. sp̃ualis in
paulo: gr̃a pande̾tur. Nisi innaui manserint: uos salui fieri non

Expanded text:
omnia ad se rapiant. Unde et Sallustius illis nomen a tractu dicit imomnia ad se rapiant. Unde et Sallustius illis nomen a tractu dicit impositum. Potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata adjutoriis utebantur. Scapha sive Catascopos, est navicula levis, ex vimine facta, crudoque corio contecta. Dicta autem Graece a contemplando, quod tali nautae vel piratae navigio terras et littora prospicere soleant. Hanc ergo cum pro adjuvanda nave majori deposuissent in mare, vix fluctu fervente potuerunt, ne laberetur, obtinere. Summisso vase sic ferebantur. Alia translatio sic ponit: Timentesque ne in Syrtim exciderent, laxantes antennas ita ferebantur. Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei. Non seipsum haec dicendo jactabat, sed illos ad fidem provocabat. Nam et ideo pelagus turbari permissum est, ut et per id quod auditus non est, et per id quod auditus est, spiritalis in Paulo gratia panderetur. Nisi hi in navi manserint, vos salvi fieri non
Abbreviated transcription (Latin):
larius dicitur. Misit se cont̾ ipsam uentus typhonitus. Alia trans¬
latio. latinȩ dicit uentis. tempestatibi. ty phos enĩ grece. latinȩ inflatio
dicitinr. Cumq a rrepta e̾et nauis & non posset conari inuentũ & reliqͣ
Hȩc alia trans latio manifestius edidit. & arrepta naui. cũ non posset
occurrere uento. com inodata nauinatib. colligere uela ceper̃. Tunc
transcucurrimꝰ insulam quȩ dicitur caude quam ocaipare non potuer
sed scapha missa. adiuuare ceper nauẽ. p̾cingentes eam. Trahelites
arit & anchoras: tim̃tes ne in currerent insyrtes. Ex quo ostenditur
quia funib amedio laterȩ nauis ⁊itrimq circa eiusdem anteriora
brittanico mari. refrenande uaui: postergum molaria sara sub¬
iungere solent. Hȩc eñi ad retird andũ nauigium faciebant ne p̃¬
postero incursu sprtes incid̾et. solo eniã auditu terribiles quod

Expanded text:
larius dicitur. Misit se contra ipsam ventus Typhonicus. Alia translarius dicitur. Misit se contra ipsam ventus Typhonicus. Alia translatio Latine dicit: Ventus tempestivus. Typhus enim Graece, Latine inflatio dicitur. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, etc. Haec alia Translatio manifestius edidit: Et arrepta navi, cum non possent occurrere vento, commodata navi flatibus, colligere vela coeperunt. Tunc transcurrimus insulam quae dicitur Claude, quam occupare non potuerunt, sed scaphae missae adjuvare coeperunt navem, praecingentes eam. Trahebant autem et anchoras, timentes ne occurrerent in Syrtes. Ex quo ostenditur quod funibus a medio latere navis utrinque circa ejusdem anteriora o, id est, in Britannico mari, refrenandae navi post tergum molaria saxa subjungere solent. Haec enim ad retardandum navigium faciebant, ne praepropero incursu Syrtes incideret, solo etiam auditu terribiles, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uera tũt sicut stulta am̃tia ẽ qͣfilius ꝓdigus patrẽ deserens. porcos pauit
ita & spũalis idẽ uera am̃tia ẽ. dequa apłiait. siue em̃ mnte excedimꝰ
dõ. siue sobrii sumꝰ uobis. & incuius comparatione psalmesta canit. beatꝰ
Credis agrippa rex ꝓpħis. scio qr credis. non hȩc adulando ut quidam
putant sed uere probatur. A grippa eñi ut pote uideorum titu
& legib inbutus: credebat uera locutos e̾ẽ propħas. sed adquẽ ea¬
uis incontione quadam cũ uideis habita dixisse legatur. sed dereligi¬
onis auxilio p̾sumitis cũ orbem iã romanum iesu discipłi repleueruit.
aut sine dĩ nutu putamꝰ illã crescere religionẽ. Et cũ multis dieb¬
tarde naiigaremꝰ. & uix de uenissemꝰ c̃tinchiũ. Meluis legitur
contrac iudum. quȩ ẽ insula ẽtra asiam. Centuno aũt & gub̾na¬
tori nauelero magis credebat. Hauelero: grecę. latinę: nauicu¬

Expanded text:
vera autem sicut stulta amentia est, qua filius prodigus patrem deserens porcos pavit, vera autem sicut stulta amentia est, qua filius prodigus patrem deserens porcos pavit, ita et spiritalis, id est, vera amentia est, de qua Apostolus ait: Sive enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis. Et in cujus comparationem Psalmista canit: BeatusCredis, Agrippa rex, prophetis? Scio quia credis. Non haec adulando, ut quidam putant, sed vere profatur. Agrippa enim, utpote Judaeorum ritu et legibus imbutus, credebat vera locutos esse prophetas, sed ad quem eavis in concione quadam cum Judaeis habita dixisse legatur: Sed de religionis auxilio praesumitis, cum orbem jam Romanum Jesu discipuli repleverint, aut sine Dei nutu putamus illam crescere religionem. CAPUT XXVII. Etarde navigaremus, et vix devenissemus contra Chium. Melius legitur, contra Gnidum, quae est insula contra Asiam. Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat. Naucleros Graece, Latine navicu
Abbreviated transcription (Latin):
agropꝑa estimo me bentum. cum a pł te sun bodie defendend
qui p̾cipue nosticunctas quȩ inuideis sunt consuetudmes&
qui fiapies: legeiat enin illud esarͥe: beatus qui mnaures lodr᷑
audiemtis. & nouerat tantũ orationis uerlu proficere. quantũ
iuidicis prudentia cognouiss. Et cum hoe dicerentur. de¬
tudi sententiã. Aua editio dicit: occidentis ꝙ eis. decili
sententiã idest: qualit̃ occiderentur. ipsȩ seutentiã dedi
Festus magna uoce dix̃. Insanis paule. Insanie deputabat
quod nomo uinculatus loco defendendi accepto non decalup¬
i.
qua p̃ melutur excertus. sede conscentico quȩ intus glabatur sermones:
faceret. atqͥ omĩa reuelationis quide ꝓsecutore in apłin mutatus erat
miracula ꝑcurrerer.S dispensationẽ nͣri redẽptoris ostensa. dere¬
surrectione mortuorũ concionantis habitu impetũq dissereret. Re¬

Expanded text:
Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines et quaestiones. Legerat enim illud Isaiae: Beatus qui in aures loquitur audientis, et noverat tantum orationis verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. » Et cum occiderentur, detuli sententiam. Alia Editio dicit, Occidendique eis detuli sententiam, id est, qualiter occiderentur, ipse sententiam dedi. Festus magna voce dixit: Insanis, Paule. Insaniae deputabat quod homo vinculatus loco defendendi accepto, non de caluia qua premebatur exterius, sed de conscientia qua intus gloriabatur sermonem faceret, atque omnia revelationis qua de persecutore in apostolum mutatus erat miracula percurreret, sed et dispensatione nostri Redemptoris ostensa, de resurrectione mortuorum concionantis habitu impetuque dissereret. Re
Abbreviated transcription (Latin):
ptouinciȩ samarię. quȩ & galilee. & regioiuis quȩ dicitur trans
iordanẽ ꝓcuratorem misisse. Nemo potest me illis donare.
cesarem appello. Quod appellat cesaren & romam ire festiuat.
idõ facit ut p̃dicationi diutius i nsisteret. & cũ multis hic creden¬
tibus atꝙ om̃ib coronatus iret ad xp̃m. Agrippa rex. & ber¬
nice descenderunt cesaream. A grippa hic qui cũ sorore uent
cesaream. filius ẽ ut dixi. herodis agrippe. quẽ ab angło supͥle¬
gimus int̾fectũ. quiusq ad subuersionẽ ierossolimoꝵ regnum
uideȩ tenuit. semꝑ romanis amicus. & ab om̃i illa uideorum
estimo me beatum a pđ̾ te cũ sis defensinꝰ me hodie. Hunc uersũ
alia edntio sic transtulit. estimo me ipsum baitũ apđ ie. incipiens
rationẽ reddẽ hodie. Quia sc̃õ ineronimo quedã bococum sue
expositiont sic positus est. I c oim̃ib qͥb accusor auideis. oree

Expanded text:
provinciae Samariaeque et Galilaeae, et regionis quae dicitur trans provinciae Samariaeque et Galilaeae, et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misisse. CAPUT XXV. Nemo potest me illis donare. Caesarem appello. Quod appellat Caesarem, et Romam ire festinat, ideo facit, ut praedicationi diutius insisteret, cumque multis hinc credentibus atque omnibus coronatus iret ad Christum. Agrippa rex et Bernice descenderunt Caesaream. Agrippa hic qui cum sorore venit Caesaream, filius est ut dixi Herodis Agrippae, quem ab angelo supra legimus interfectum, qui usque ad subversionem Jerosolymorum regnum Judaeae tenuit, semper Romanis amicus, et ab omni illa Judaeorum daeis, Agrippa rex, aestimo me beatum apud te, cum sis defensurus me hodie. Hunc versum alia Editio sic transtulit: Aestimo me ipsum beatum, apud te incipiens rationem reddere hodie. Qui a sancto Hieronymo quodam loco cum sua expositione sic positus est: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex
Abbreviated transcription (Latin):
dõ meo. Melius legitur ingreco: qđ scđ̾m uiam quam dicunt.
heresim: sic deseruio patͥ dõ. quẽ eium consequentia ẽ eũ qui
grecę locutus ẽ dicere scđ̾m sectam quã dicunt heresim. cum
idem latinȩ secta. qđ heresis grece significet. seił ait. sic deseruio
pat̾ dõ. Scdm alã uidelicet uiã. quã increduli heresu. idest sectã
nuncupant. quasi magis habeat.ptinatiam quelibet sectandi.
quã industriam recta dinoscendi. Ꝙdã aũt exania iudei. Iunge
ad suꝑiorti. idẽ hi sunt qͥ me inuener̃ intemplo. Bienno aũt expleto.
arcepit successorẽ felix porciũ festum. Biennium dicitur: c̾uer¬
sationis pauli incesarea. nonaũt p̃sidatus felicis. Dictũ ẽ em̃ supͣ.
quod multis annis genti illifuerit iudex. p̃sertim cũ historie
narrent scđ̾o neronis anno iissũ romã apłm. Ciaudium uero
cesarem eotempore quo agrippam filiũ herodis quem angelus acesa¬
ream ꝑcussit. uideorum regem constituerit. felicẽ quoq totius

Expanded text:
eco: Quod secundum viam quam dicunt haeresim, sic deservio Patri Deo. Quae enim consequentia est eum qui Graece locutus est, dicere: Secundum sectam quam dicunt haeresim, cum idem Latine secta quod haeresis Graece significet? Sed ait: Sic deservio Patri Deo, secundum illam videlicet viam quam increduli haeresim, id est, sectam nuncupant, quasi magis habeat pertinaciam quaelibet sectandi quam industriam recta dignoscendi. Quidam autem ex Asia Judaei. Junge ad superiora, id est, hi sunt qui me invenerunt in templo. Biennio autem expleto accipit successorem Felix Porcium Festum. Biennium dicit conversationis Pauli in Caesarea, non autem praesidatus Felicis. Dictum est enim supra quod multis annis genti illi fuerit judex. Praesertim cum historiae narrent secundo Neronis anno missum Romam Apostolum, Claudium vero Caesarem eo tempore quo Agrippam filium Herodis quem angelus Caesareae percussit Judaeorum regem constituerit, Felicem quoque totius
Abbreviated transcription (Latin):
ipso quẽ posuit recensendus est annorũ. Scimꝰenĩ petrũ &i pau¬
lum apostolos annopost passionẽ ditricesimonono . id esti
ulti moneronis passos fuisse martiris. & heatũ pecrũ romȩ
faciunt. Sequiturgͦ ut beatũ petiũ eddẽ qrto docimo postdni
passionẽ annꝗqͥeuꝰ ietusclimis alloquelatur paulus. ideta iii.
claudil cesarisromã uenisse eredmiꝰ. simulq. iust fallor hao
anno ad fide uenisse ꝓbat᷑. Dicentes qͥa oportet cireuctdi eas.
hoceriore deceptrerant gabatho. ut cirr u̾cisionẽ & legisceri¬
monias cũ grã baptismi credent eẽ miscendas. fide puri¬
ficanscorda eorũ. Non gͦ circũcisiae carni sillas tundari
opis est. qͦrũ tanta fides corda purificat ut etiã añ baptisma

Expanded text:
ipse quem posuit, recensendus est annorum. Scimus enim Petrum et Paulum apostolos anno post passionem Domini XXXVIII., id est ultimo Neronis anno, passos fuisse et beatum Petrum Romae faciunt. Sequitur ergo, ut beatum Petrum eodem XIIII. post Domini passionem anno, quo eum Hierosolimis alloquitur Paulus, id est IIII. Claudii anno, Romam venisse credamus, simulque ni fallor hac anno, ad fidem venisse probatur. Dicentes quia oportet circumcidere eos. Hoc errore decepti erant Galatae, ut circumcisionem et legis caeremonias cum gratia baptismi crederent esse miscendas. Fide purificans corda eorum. Non ergo circumcisione carnis illos mundare opus est, quorum tanta fides corda purificat, ut etiam ante baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicaret᷑: & ex euangło sũptus non querere. Beatius est magis
dare quam acciꝑe. Non illis qͥrelictis om̃ibꝰ secuti sunt dñm
diuidentes etiam elemosinarios p̃ponit. S illos quam ma¬
xiie glorificat. qui cunctis quȩ possident insemel renun¬
tiatis : nichil ominus laborant oꝑando manibus qđ bonuꝰ
est: ut abeant unde tͥbuant necessitatem pacienti. Profecti
ibamꝰ : deducentib nos om̃ib cũ uxoribus & fili is & ceta. Im¬
pleta est prophegia. quã eccła canens ait. filie tẏri ĩmune¬
rib: uultum tuũ dep̃cabuntur om̃s diuites plebis. & ceta¬

Expanded text:
praedicare, et ex Evangelio sumptus non quaerere. Beatius est magis praedicare, et ex Evangelio sumptus non quaerere. Beatius est magis dare quam accipere. Non illis qui, relictis omnibus, secuti sunt Dominum, divites etiam eleemosynarios praeponit, sed illos quam maxime glorificat, qui cunctis quae possident semel renuntiatis, nihilominus laborant operando manibus quod bonum est, ut habeant unde tribuant necessitatem patienti. CAPUT XXI. Profecti ibamus, deducentibus nos cum uxoribus et filiis, etc. Impleta est prophetia, quae Ecclesiae canens ait: Filiae Tyri, in muneribus, vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis , et
Abbreviated transcription (Latin):
& induab naturis eius dem iesu xp̃i propt̾ quã & dictũ est.
filius hominis qui est incęlo. Cim esset gͦ nestorius. filium hõis
afilio dĩ separare: & duos sibi faicere xpͥos. Exuobis ipsis exurgent
uiri loquentes ꝑuersa. De his & ioħs: ex nobis inquit exterunt
s non erant ex nobis. Qin ꝑtriennium nocte & die uon cessaui
cũ lacͥmis iouens uiũ quẽq uestrum. Hoc pulcre & breuit᷑ ex¬
ponit arator: qui canit. eccłȩ tͥa doginata sepius edit storicum mora
sonans typicumq uolum̃. hunc inuidea uacans sterilis: quę
dicitur arbor. expectata trib fructũ: non adtulit annus.
Om̃ia ostendi uobis. Idest uon solum doctrinȩ. int̃ pressuras
& lacrimas insistendũ: uerum ne quis in formorũ gͣuetur
manib ẽe̾ laborandũ. Ho ẽ aũt qđ dictũ est: & quod cunq suꝑ
erogaueris: egocum rediero reddam tͥ. E uangłm uidelicet

Expanded text:
e in duabus naturis ejusdem Jesu Christi. Propter quam e in duabus naturis ejusdem Jesu Christi. Propter quam filius hominis, qui est in coelo. Cesset ergo Nestorius filium hominis a Filio Dei separare, et duos sibi facere Christos. » Dicamus etviri loquentes perversa. De iisdem et Joannes: Ex vobis, inquit, exierunt, sed non erant ex vobis . Quoniam per triennium nocte et die non cessavi cum lacrymis, monens unumquemque vestrum. Hoc pulchre et breviter exponit Arator: Qui canit Ecclesiae tria dogmata, saepius edit Historicum, morale sonans, typicumque volumen; Hinc Judaea vacans, sterilis quae dicitur arbor, Expectata tribus fructum non attulit annis. Omnia ostendi vobis. Id est, non solum doctrinae inter praessuras et lacrymas insistendum, verum ne quis infirmorum gravetur manibus esse laborandum. Hoc est autem quod dictum est: Et quodcunerogaveris, ego cum rediero reddam tibi , Evangelium videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
per om̃s ciuitates ꝓtestat᷑ m. Cum dic̃ ꝑciuitates: aꝑte ostendit:
qr quesibi futura erant. non sibi ipsi. s aliis dese reuelata cog
tyro consistentem monebat per sp̃in. ne asceudeut ierusolinã.
Dicens: q̃m uincula & tribulationes me manent inierosolimis. Ut
ubi aliquando ꝑsequebat᷑ ȩccłam. ibi nunc ꝓ eccłę pace̾ decertet.
N ec facio aninam meam p̃tiosiorẽ quam me. Animam dic̃. Ipsã
uitã incorpor& temporalein. quam ꝓminimo duc̃. qui ialia
uita gaudium p̃stolatur ȩt̃num. Quia mundiis sum asangui¬
ne om̃iũ ur̃m. Eo se asanguine ꝓximoꝵ sanguinẽ mundum
epõs. id est: suꝑ inspectores nominat. Nonemin una ciuitas
plures ep̃os habere potuit. s eosdem pbr̃os. ut uere sacerdotes sub
nomine ep̃orum significet. Coniunctus ẽ eñi gͣdiis. & in multis
pene simillimus. Regere ęccłam dĩ quã acquisiuit sanguine
suo. Non dubitauit sanguinẽ dĩ dicere: ꝓpt̾ unionem ꝑsone.¬

Expanded text:
per omnes civitates protestatur mihi. Cum dicit per civitates, aperte ostendit quod ea quae sibi futura erant, non sibi ipsi, sed aliis de se revelata coguli qui hunc in Tyro consistentem monebant per Spiritum ne ascenderet Jerosolymam. Dicens, quoniam vincula et tribulationes me manent in Jerosolymis. Ut ubi aliquando persequebatur Ecclesiam, ibi nunc pro Ecclesiae pace decertet. Nec facio animam meam pretiosiorem quam me. Animam dicit ipsam vitam in corpore temporalem, quam pro minimo ducit, qui in alia vita gaudium praestolatur aeternum. Quia mundus sum a sanguine omnium vestrum. Eo se a proximorum sanguine mundum episcopos, id est, superinspectores nominat. Non enim una civitas plures episcopos habere potuit, sed eosdem presbyteros, ut vere sacerdotes sub nomine episcoporum significat. Conjunctus est enim gradus, et in multis pene similibus. Regere Ecclesiam Dei quam acquisivit sanguine suo. Non dubitat sanguinem Dei dicere, propter unionem persona
Abbreviated transcription (Latin):
nauimꝰ. Inueni arã ubi scribtũ erat ignotodeo. Notus iniudea
ds̃. fed non receptus. Ignotus in achaia ds. quã uis ꝑmulta
quesitus. & ido qͥ ignorat ignorabtt᷑. qͥ preuaricat dãpnabitꝰ
N eutri ĩmunes aculpa.s excusabiliores qͥ fidẽ non optulere x
quẽ nesciebant. Dĩ qͥfecit mundũ & qia que in eosunt. hic
celi & trecũ sit dominꝰ. ñinmanufactis templi abitat. acet̾a
Ordodiligent᷑ apłĩ ce disputationis ẽ intuendus. qͥ ita apd gen
gentiꝰ ostendit. Deinde opinionẽ ilła que est de idolis aꝑtara¬
tione deuincat Qđtociꝰmundi con ditor & dñs templis non
possit includi saxeis qd̾ ois beneficii largitor & gubnator oiũ¬
ñ possit manu hominisereari. Qđ postreno d̾s adada homo
factus est. imaginẽ ndebeat mellis estimari simił. Erroris re¬
mediũ docens ẽẽ studiũ pemandi. Nã si apͥmodestruere uolu¬
isset cerimonius ydolorũ. aures gentiũ respuissent. Cũ gͦ unũ

Expanded text:
. Inveni aram, in qua scriptum erat: Ignoto Deo. Notus in Judaea Deus, sed non receptus. Ignotus in Achaia Deus, quamvis per multa quaesitus. Et ideo qui ignorat ignorabitur, qui praevaricatur damnabitur. Neutri immuneecit mundum, et omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae cum sit Dominus, non in manufactis templis habitat, et caetera. Ordo diligenter apostolicae disputationis est intuendus, qua ita apud gentgendum ostendat, deinde opinionem illam quae est de idolis, aperta ratione devincat, quod totius mundi conditor et Dominus templis non possit includi saxeis, quod omnis beneficii largitor sanguine non possit hominis manu creari, quod postremo Deus, ad cujus homo factus est imaginem, non debeat metallis existimari similis, erroris remedium docens esse studium poenitendi. Nam si primo destruere voluisset caeremonias idolorum, aures gentium respuissent. Cum ergo unum
Abbreviated transcription (Latin):
neq opꝰ esset axp̃i discipłis baptirari. quos ioħs aqͣbaptiz auerat.
s tantũ sanguis eiꝰ participatione c̃firmari. Erant aũt om̃s
uiri fere duodecim: & cetera. Uerũ uidicia dĩ abyssus multa.
Ecce asia nuper apłoꝵ nec uisitatione digna: nc̃ & apostolico sacta
numero: & ꝓpħili est munere sublimata. Et notandũ qđ sp̃s̃
sc̃s & hic in duodecim discipłos: & supͣ incentũ uiginti. qđ est
duo denarius numerꝰ decies ductus. aduentus sui signa monstra¬
uerit. Illud inierusalem. hoc inepheso. quȩ ẽ ciuitas grecoꝵ¬

Expanded text:
esset a Christi discipulis baptizari quos Joannes aqua baptizaverat, sed tantum sanguinis participatione confirmari. Erant autem omnes viri fere duodecim, etc. Verum judicia Dei abyssus multa. Ecce Asia nuper apostolorum nec visitatione digna, nunc et Apostolico sacrata numero, et prophetali est munere sublimata. Et notandum quod Spiritus sanctus et hic in duodecim discipulos, et supra in centum viginti, qui est duodenarius numerus decies ductus, adventus sui signa monstraverit, illud in Jerusalem, hoc in Epheso, quae est civitas Graecor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ resurrectionẽ scilicet qͥa peã libatus ẽ mundus. Insuꝑ&e caro
mea ñ deficiet in int̾itu. s inspe resurrectionis obdormiet.q̃m neq
uultu tuo. & aseendenti inceł dab̾ delectationes dext̃ẽ tue. Quia
neq derelictiis ẽ in inferno. Descendit qͥdẽ xp̃s secdm animam ad
inferos. ut qͥb oportuit subueniret. S ñ est delietus ininferno. qͥa
cito reditu. corp̾resurrecturũ petiũ. Dext̾agͥdĩ exaltatus. quia dixe¬
rat psalnus qͣm adextͥs est mͥ ne cõmouear. u ꝓmissione sp̃s sc̃i accep¬
ta apatre. effudit huncquẽ uosuidetis & auditũ. Uidetis inlinguis¬

Expanded text:
propter resurrectionem, scilicet, quia per eam liberatus est mundus. Insuper et caro mea non deficiet in interitu, sed in spe resurrectionis obdormiet. Quoniam vultu tuo . Et ascendenti in coelos dabis delectationes dexterae tuaneque derelictus est in inferno. Sic descendit quidem Christus secundum animam ad inferos, ut quibus oportuit subveniret, sed non est derelictus in inferno, quia cito reditu corpus resurrecturum petivit. Dextera ergo Dei exaltatus, quia dixerat Psalmus: Quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hunc, quem vos
Abbreviated transcription (Latin):
dis interptetur. cũnec serpentes nec reptilia possint edi. nec
as cõmeda s quare gentib cõmunicau̾it in crepatꝰ: misteriuiꝰ
huiuisionis imposuit. Uener aut̃ mecũ & sexfr̃csisti. Pulchre
septenario fr̃um numero teste gr̃a sps sci septiformis effusa est.
tationis exẽpla ꝑfecte demonstrant oꝑationis. glificabant
dm̃ dicentes Ergo & penitentã ds̃ gentib aduitã dedit. hoc ẽ
qđ inbeati ioblibro legimꝰ. Ab aqͥlone aurũ ueniet. & adeo formi¬
dolosa laudatio qͥa pͥus frigidogentiũ pectore splendor fidei ea¬
hortus ẽ. & peadẽ in opinata fide. iudea trem̃do đi głificat.
Per ambulauer̾ usq fenicẽ. &ciprũ. & antiochiã. &cet̾a. Hic iã
preuelationẽ sindonis euangłicȩ inqͣ mollit̾ suꝑnaspe anima¬

Expanded text:
dis, interpretantur, cum nec serpentes vel reptilia possint edi, nec as comederit, sed quare gentibus communicaverit, increpatus, mysterium hujus visionis exposuit. Venerunt autem mecum et sex fratres isti. Pulchre septenario fratrum numero teste, gratia Spiritus sancti septiformis effusa est. tationis exempla perfectae demonstrant operationis. Et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo quod in beati Job libro legimus: Ab Aquilone aurum veniet, et ad Deum formidolosa laudatio . Quia prius frigido gentium pectore splendor fidei exortus est, et pro eodem inopinata fide Judaea Deum tremendo glorificat. Perambulaverunt usque Phoenicem, et Cyprum, et Antiochiam, etc. Hinc jam post revelationem sindonis evangelicae, in
Abbreviated transcription (Latin):
apło. legatus macedoquẽ angłigentis illius credim̃. micas
dnici sibi panis p̾catur offerri. Que est pͥma parte in acedonię
ciuitas colonia. Colonia est que defectu indigenarũ nob culto¬
rib adii pletur. Unde & eultu agri colonia dicta est. Puellã
quandã abentẽ sp̃m phitonẽ. Quia phitonice diuinationem
gerat arcis: in libro regũ inuenimꝰ aibi saule rogante phitonis¬
sa uelanimã samueł uel ꝑeã pocĩ sp̃m irimundũ. euocauit¬

Expanded text:
tolo, legatus Macedo, quem angelum gentis illius credimus, micas tolo, legatus Macedo, quem angelum gentis illius credimus, micas sibi dominici panis petit offerri. Quae est prima parte Macedoniae civitas, colonia. Colonia est, quae defectu indigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et a cultu agri colonia dicta est. Puellam quamdam habentem spiritum pythonem. Quid pythonica divinatio gerat artis, in libro Regum invenimus, ubi, rogante Saule, pythonissa vel animam Samuelis, vel pro ea potius spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
uitas iniquorũ. ut supͣdictũ est. Iste enĩ umbre legales quasi ad ño
aliquando constitute. int̾dũ ab aplis sunt illis tẽporib obdecli¬
nandã iudeorũ ꝑfidiam usurpate. Gentił uero institutio ut uere
asatana repta. numqͣm ascĩs est at tacta. Uetati sunt absp̃u sc̃o
loqͥ uerbum inasia. & cet̾a. Usq transiens in macedoniã adiuua
nos Uerc t̾ribił dñs in consiliis suꝑ filios hominũ. Iste se magistrũ
ꝑoĩa seqͥ ꝓmittit. nec ꝑmitrit᷑. alt̾ seqͥ iussus nec ad patͥs sepul¬
tam petitas accipit inducias. inuitus acrepugnans attrait᷑.
S alus cornelio p̾cib & elemosinis insistenti. uelut remuneratio¬
nis uice uia saluris ostenditur. & qͥ nouit corda ds beneficii
grã doctorẽ abasia remouit. ne si sc̃m̃n canib detͣ errorcordis
iniqͥ gͣuĩ decontenta p̾dicatione iudicet᷑. Rursũq curante alia¬

Expanded text:
avitas antiquorum, ut supra dictum est. Istae enim umbrae legales, quasi a Domino avitas antiquorum, ut supra dictum est. Istae enim umbrae legales, quasi a Domino aliquando constitutae, interdum ab Apostolis sunt illis temporibus ob declinandam Judaeorum perfidiam usurpatae. Gentilis vero institutio, ut vere a Satana reperta, nunquam a sanctis est attacta. Vetati sunt a Spiritu sancto loqui verbum in Asia, etc., usque Transiens in Macedoniam, adjuva nos. Vere terribilis Dominus in consiliis super filios hominum. Iste se magistrum per omnia sequi promittit, nec permittitur; alter sequi jussus, nec ad patris sepulturam petitas accepit inducias. Invictus ac repugnans attrahitur Saulus. Cornelio precibus et eleemosynis insistenti, velut remunerationis vice via salutis ostenditur, et qui novit corda Deus, beneficii gratia Doctorem ab Asia removit, ne si sanctum canibus detur, error cordis iniqui gravius de contempta praedicatione judicetur. Rursumque alia curante apos
Abbreviated transcription (Latin):
ait. eu̾ uenisset cęphas antiochia. infaciẽ ei restiti. Paulus aut̃
rogabat ñdeb̾e recipieũ. Qm in ipsa se aciei fronte constituens.
nimis tepide stecerat. merito eti paulus abiecit. ue illius qͣsi
contagione uirescorrumperentur aliorũ facta ẽ aũt dissen¬
sio. Noli hoc delictũ putare. n enĩ comoueri inalũ est: s. uiratio¬
nabilit̾ nulloq iusto flagitante negotio commoueri. & bar¬
nabas assumptomareo. nauigaret cyprũ. Propt̾ amatum
sibi frẽm & affinitate coniunetũ. leguntur eni fuisse conso¬
brini. Barnabas separatus apaula patriã repetit insulam
& nichilominus euangelice purtficationis iniunctũ sibi opꝰ
exercuit. Circũcidit eũ ꝓpt̾ iudeosqͥerant in illis locis. Nonquod¬
figuras legis euangeli i ueritate lucente qͥppiã utilitatis credet
allaturas. si ne ꝑoccasionẽ gentiũ iudei afide recedent. Quib tam̃
umbra uecus paulatĩ tollenda erat.  sicut & gentib morum pͥ¬

Expanded text:
ait: Cum venisset Cephas Antiochiam, in faciem ei restiti . Paulus autem rogabat, non debere recipi eum. Quoniam in ipsa se aciei fronte constituens, nimis tepide steterat, merito cum Paulus abjecit, ne illius quasi contagione vires corrumperentur aliorum. Facta est autem dissensio. Noli hoc delictum putare. Non enim commoveri malum est, sed irrationabiliter, nulloque justo flagitante negotio commoveri. Et Barnabas assumpto Marco navigaret Cyprum. Propter amatum sibi fratrem, et affinitate conjunctum leguntur enim fuisse consobrini Barnabas separatus a Paulo, patriam repetit insulam, et nihilominus Evangelicae praedicationis injunctum sibi opus exercuit. Cfiguras legis, Evangelii veritate lucente, quidpiam utilitatis crederet allaturas, sed ne per occasionem gentium Judaei a fide recederent. Quibus tamen umbra vetus paulatim tollenda erat, sicut et gentibus morum pr
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽuinq̃ p̾cipue baptirati accipiunt sp̃m sc̃m. S ista
mistica & inuisibali unctione tẽ intelligendus ẽ unctus. qndo
ubum dĩcaro faccũ est. id est qͥndo humana natura sine ullis
p̾cedertib honorũ oꝑi meritis. đo uerboest inuto uirginis
copulata. ita ut cũ illo fieret una ꝑsona. Obhoc enĩ eũ consitem
assupsit cohabitantẽ significare. ne ap̃i psonã geminare.
& inuestorii dognia cade uideam. Nobͥ qͥ manducabiinus &.
þibutꝰ cũ illo postq̃m resurrea amortu is. hicbeatus petrus
qđ ĩn euangłio reticet᷑ en ponit: post resurrcetionẽ seilicet
so bibisse cũ dño. nͥforte illic credamꝰ indicatũ ubi att. donec
illud bibã uobiscũ nouũ indomo pat̾smei. Eecidit sp̃s ser¬
niũ fideigentiũ. nũqͣm uͦ iniuideis euenisse repperitur: & ius¬

Expanded text:
a mystica et invisibili unctione tunc intelligendus est unctus, quando Verbum Dei caro factum est ; id est, quando humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis Deo Verbo est in utero virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc eum confitemur psit cohabitantem significari, ne Christi personam geminare, et in Nestorii dogma cadere videamur. Nobis qui manducavimus et bibimus cum illo, postquam resurrexit a mortuis. Hic beatus Petrus, quod in Evangelio non recitatur exponit, post resurrectionem, scilicet, se bibisse cum Domino. Nisi forte illic credamus indicatum ubi ait: Donec illud bibam vobiscum novum in domo Patris mei. Adhuc nium fidei gentium, nunquam vero in Judaeis evenisse reperitur. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
rectꝰ. Ingͣco exemplari legitur. Dix̾ magnauoce.tibi dico in
ne postiamꝰ. ne codicũ narietate stupe factus. qͥd ueriꝰ sit ignores.
Du similes faeti hominib descender̾ adnos. Stultuserror gen¬
tdiũ qͥ om̃s qͦs suꝑ se uident: deo sputant. & uocabant barna¬
banuiorẽ. ob hoc indelicet qͥa pͥor eorũ ẽe uideret᷑. Iouem nãq
anaũ pateẽ atq hominũ rege̾ eẽ putauer. Paulũ uͦ mercuriũ
q̃m ipse erat dux uerbi. qͥa mercuriũ credebant eloqͥuin
linguãq p̃stare mortalib unde & mercuriũ quasi mediocur¬
rentẽ idest int̾ aures linguasq latine nuncupabant. gͥee aut᷑
ermen hoc est interp̾tem appellabant. Iauros a roronas ante
ianuas afferentes. lauros aduictimas coronas uͦ ut uel faciem
tẽpli iustaritũ gentiuornarent. uel eis quaũ diit inimolaturis
impanerent. Conscissiftunicis suis exilidr inturbas & cetera

Expanded text:
rectus. In Graeco exemplari legitur: Dixit magna voce: Tibi dico in rectus. In Graeco exemplari legitur: Dixit magna voce: Tibi dico in ne posuimus, ne Codicum varietate stupefactus, quid verius sit ignores. Dii similos facti hominibus descenderunt ad nos. Stultus error gentilium, qui omne quod supra se vident deos putant. Et vocabant Barnabam Jovem; ob hoc, videlicet, quia prdivum patrem, atque hominum regem putaverunt. Paulum vero Mercurium, quoniam ipse erat dux verbi; quia Mercurium credebant eloquium linguamque praestare mortalibus. Unde et Mercurium quasi medio currentem, id est, inter aures linguasque, Latini nuncupabant. Groeci autem Ἑρμῆν, hoc est, interpretem, appellabant. Tauros et coronas ante januas afferens. Tauros ad victimas, coronas vero, ut vel faciem templi juxta ritum gentium ornaret, vel eis quasi diis immolaturus imponeret. Conscissis tunicis suis exsilierunt in turbas, et caetera.
Abbreviated transcription (Latin):
tantes crant. Seqͥtur ingoo: & cõmota ẽ em̃is multitudo udoc¬
trina eorũ. Saulus aut̃ & barnabas morabant᷑ inlistris. &tiꝗͦ
uersiculi inquabdã nr̃is coditib non abentur. &quadam uu.
listris infirmis pedib sedebat. & cet̾a. Sicut claudus ille quẽ
petrus & ioħs ad portã templi curant salutẽ p̾figurat iudeorũ.
ita & hiclicaonieger popłmgentiũ longe alegis templiq reli¬
gione remotũ .s. pausi apłi p̾dicatione collectũ. Dextras inqͥd
dederunt mͥ & barnabe sotietatis ut nofingentes ipsi aut incur¬
cũcisionẽ. S &x tempora expositiom conuenaunt. Na ille pͥmos
Selei temporib cũ nec dunigentib uerbũ crederet᷑. hicuͦ uideis
od ꝑfidiã expulsis. & dampnationis pulũc respsis inter noua
conũsagentilitatis gaudia sanatur. & uidens quia ab et fidẽ.
ut saluus fieret. & ille iudaico more pecuniã. iste aũ exfide
salutẽ querit ab apłis. Dix̃ magna uoce. Surge suꝑ pedestuos

Expanded text:
zantes, sequitur in Graeco: Et commota est omnis multitudo in doctrina eorum. Paulus autem et Barnabas morabantur in Lystris. Et hi quoque versiculi in quibusdam nostris Codicibus non habentur. Et quidam vir Lystris infirmus pedibus sedebat, etc. Sicut claudus ille quem Petrus et Joannes ad portam templi curarunt, salutem praefigurat Judaeorum, ita et hic Lycaonius aeger, populum gentium longe a legis templique religione remotum, sed Pauli apostoli praedicatione collectum. Dextras, inquit, dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem. Sed et tempora exposi cum necdum gentibus verbum crederetur, hic vero Judaeis ob perfidiam expulsis, et damnationis pulvere respersis, inter nova conversae gentilitatis gaudia sanatur. Et videns quia haberet fidem, ut salvus fieret. Et ille Judaico more pecuniam, iste autem ex fide salutem quaerit ab apostolis. Dixit magna voce: Surge super pedes tuos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ausus luce p̃senit suascelare tonebras. feccatori aut dieit
ds̃ quare tuerarras iustitas meas: nec corrũt am̃ melle doli
si ueracanat qͥfalsa ministrat. ut aratorait. Precipiotibi
firmitato docuilo u amissione cccauit. hanc uͦ qͥ puersa licet
mente ueratamen loquebat᷑. arte solũ modo nefaria priuare
curauit. Qaenĩ indignũ erat ut uerbũ euangelii sp̃s immundꝰ
anuntiaret abscede hunc & silere p̾cep̃.qͥa demonia cum
tremore debent dñm confiteri. ñ aut̃ laudare cũ gaudio.
annuntiant morẽ. quẽ nonlic et nob̾ suscipe neq facere cũ

Expanded text:
s ultra celare tenebras. Peccatori autem dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Ne corrumpamur amari Melle doli, si vera canat, qui falsa ministrat, ut Arator ait. Praecipio tifirmitate, et oculorum amissione caecavit. Hanc vero, quae perversa licet mente, vera tamen loquebatur, arte solummodo nefaria privare curavit. Quia enim indignum erat ut verbum Evangelii spiritus immundus annuntiaret, abscedere hunc et silere praecepit, quia daemonia cum tremore debent Dominum confiteri, non autem laudare cum gaudio. Et annuntiant morem, quem non licet nobis suscipere, neque facere,
Abbreviated transcription (Latin):
dissidentes. apłotam̃ unanunit inpugnant. eo qd̃ hominẽ
sic ut exanima & corpore subsistere. ita inutroq doceret beatũ
ẽẽ debere. S hoc nec tẽpore p̾senti nec uirtute humana: s. gra¬

Expanded text:
dissidentes, Apostolum tamen unanimiter impugnant, eo quod hominem dissidentes, Apostolum tamen unanimiter impugnant, eo quod hominem sicut ex anima et corpore subsistere, ita in utroque doceret beatum esse debere; sed hoc nec tempore praesenti, nec virtute humana, sed gra
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. & qͥa hic est xp̃siħs. Utrũq partt describturis insinuabat
qͥa & xp̃m pati acrefurgere oporteret. & liec eadem passio acre¬
surrectio adnullũ alius quã ad isnrnararenũ ꝑtineret. Erant
enĩ quida iudeorũ sicut & hodie sunt ita pfidi. ut aut̃. xp̃i passio¬
nẽ acresurrectionẽ scribturis uiserta negare non possent. hec
tam᷑ adiħm ꝑtinere omĩino negarent magisq anti xp̃m
bat. & decolentib gentilibq multitudo magna. Id est &
de isqͥ gentilen ritũ iudaismũ mutauerant. & de his qͥ õino
gentiles ꝑmanserant. multi ad xp̃m confluelant. Hi aut
erant nobiliores eorũ qͥ erant thessalonicȩ. Animi nobilitatẽ
dicit. qͥa ubo audiendo scrutandoq institerunt. Quidã
aut epicurei. stoiei philosophi disserebant cũ eo. Epicurei p̃cep¬
toris sui tarditatẽ secuti. felicitatẽ hominis insola corporisuo¬
luptate. stoiot uͦ insola animi uirtute posuer̃. Qint̾ se quidẽ

Expanded text:
t Christus Jesus. Utrumque Pater de Scripturis insinuabat, quia et Christum pati et resurgere oporteret, et haec eadem passio ac resurrectio ad nullum alium, quam ad Jesum Nazarenum pertineret. Erant enim quidam Judaeorum, sicut et hodie sunt, ita perfidi, ut cum Christi passionem ac resurrectionem Scripturis insertam negare non possint, haec tamen abat. Et de colentibus, gentilibusque multitudo magna; id est et de iis, qui gentilem ritum Judaismo mutaverant, et de iis, qui omnino gentiles permanserant, multi ad Christum confluebant. Hi autem erant nobiliores eorum qui sunt Thessalonicae. Animae nobilitatem dicit, qua verbo audiendo scrutandoque instituerant. Quidam autem Epicurei et Stoici philosophi, disserebant cum eo. Epicurei praeceptoris sui tarditatem secuti, felicitatem hominis in sola corporis voluptate, Stoici vero in sola animi virtute posuerunt. Qui inter se quidem
Abbreviated transcription (Latin):
yminũ diccbant. Deuotio hic simul a płici pectoris & uirtus ex¬
pͥmit᷑ orationis. cũ & illi yͥmnos in ima carceris cecinerint. &
eorũ laus t̾ram cõmouerit carceris & fundam̃ta concusserit.
& apuerit ostia. atq ipsas postremo uinculatoru caten as re¬
soluerit. Alit̾. Quicuq fideliũ om̃e gaudiũ existimat cum
carceris tenebras inuiat & cũ psalmista dño decantat.
Iues mrefugiu ap̃ssuraque circũ dedia me exuiltatio mea.
Lauit plagas eorũ. & baptiratus est ipse. Pũlera rerũ uarietas.
Quib plagas uulnerũ lauit: ꝓcosipse plagas uulneris amisit.

Expanded text:
Devotio simul apostolici pectoris, et virtus exprimitur orationis, cum et illi hymnos in imo carcere cecinerint, et eorum laus terram carceris commoverit, et fundamenta concusserit, et aperuerit ostia, atque ipsas postremo vinculatorum catenas resolverit. Aliter. Quicunque fidelium omne gaudium existimat, cumcarceris tenebras hymnizat, et cum Psalmista Domino decantat: Tu es mihi refugium a pressura, quae circumdedit me, exsultatio mea Lavit plagas eorum, et baptizatus est ipse. Pulchra rerum varietas. Quibus plagas vulnerum lavit, per eos ipse plagas amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ iudici ad martiriũ iacobũ scilicet. motusetiã ipse confessus
ẽ se c̃ẽ rrp̃ianũ. Ducti sunt aũt ambo parit̾ ad decollandũ. & cũ
duceretiar. in uia rogabat iacobũ darisibi remissionẽ. atille parũt
delib̾ans: pax tͥ in qͥd. & obsculatus est eũ. & ita ambosimul capite
riocentũ. ita quat̾nio qͣtetuor subse milites abebat. Percussoq
lat̾e petͥ. suscitauit cũ. Percussio lat̾is. cõmemoratio passionis.x¬

Expanded text:
eum judici ad martyrium Jacobum scilicet motus etiam ipse, confessus eum judici ad martyrium Jacobum scilicet motus etiam ipse, confessus est se esse Christianum. Ducti sunt autem ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum, dari sibi remissionem; at ille parumper deliberans, Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite rio centum, ita quaternio quatuor sub se milites habebat. Percussoque latere Petri excitavit eum, etc. Percussio lateris, commemoratio passionis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ crodesĩtioeidem anno sit desunctus. s illo aut dubie tẽpore qͦ
oblationes ierofolimã deferebant᷑. Nen aut̃ putemꝰ crodem qui
tetrarcha erat. postea regẽ factũ hoc capitulo designatum. Re¬
fert enĩ iosephus. gauuĩ imꝑio suscepto: continuoiudcorũ pͥnce¬
patũ huic erodi filio aristoboliquẽ tam̃ ille agrippã nominat.
tͣdidisse simul & philippi aclisanie cetrarchias Quarto autem
idest ultimo imꝑii sui antio: erodi ei dẽ parit᷑ contulisse. Ipsũ uͦ
niuit᷑ suerat. multis excruciat᷑ modis exilio dampnasse ꝓpe¬
tuo. Porro hunc erodẽ siue agrippã t̾cio claudu anno. sui uero
regni septimo ab angło ꝑcessum. negnũ agrippe filio reliqͥsse
Aristobelus aut quẽ dixi ipse eͣqͥ apatre ꝑfido id est erode semore
sub qͦ dñs natus est cũ fr̃e alexandrofetat intersecuis. Oocidit¬
aut̃ iacobũ frem ioħis gladio. De hoc iacoboclemens alex andri¬
nꝰ ystoriã quandã dignã memoria refert. & is inqͥd qͥoptulerũrt

Expanded text:
nno defunctus, sed illo haud dubie tempore, quo oblationes Jerosolymam deferebantur. Non autem putemus Herodem, qui tetrarcha erat, postea regem factum, hoc capitulo designatum. Refert enim Josephus Caium, imperio suscepto, continuo Judaeorum principatum huic Herodi filio Aristobuli, quem tamen ille Agrippam nominat, tradidisse, simul et Philippo ac Lysaniae tetrarchias. Quarto autem, id est, ultimo imperii anno Herodi eidem pariter contulisse. Ipsum verni interfuerat, multis excruciatum morbis exsilio damnasse perpetuo. Porro hunc Herodem sive Agrippam, tertio Claudii anno, sui vero regni septimo ab angelo percussum, regnum Agrippae filio reliquisse. Aristobulus autem quem dixit, ipse est, qui a patre perfido, id est, Herode seniore, sub quo Dominus natus est, cum fratre Aautem Jacobum fratrem Joannis gladio, etc. De hoc Jacobo Clemens Alexandrinus historiam quamdam dignam memoria refert. « Et is, inquit, qui obtulerat
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiuus int̾ius non erat. quo non indigebant. qui salubrit̃
intus luuebant. N auigauimꝰ innaui alexandrina quȩ ini¬
sula hiemauerat. Cui erat insigne castroꝵ. Credo pͥmit.
insigne castror⁊ esse positũ. s uitio librarioꝵ. lit t̾am adiec¬
tam sic̃ frusta panis. pro frustro. & ad ꝑpriat. ꝓ ad propiat.
sepe scriptũ inantiquissimis exẽplarib inuenimus
antur. Q uos obid gentiles in marideos inuocant. qr
pt digiis nautarũ. si solitariȩ stillȩ inmatii. uel anten¬
sa pparuerint ꝑiculosi. siuͦ gemine prosꝑi cursus sint
iptiȩ. quarum aduentu fugari dirã illã appellatã. elenã
idimꝰ. cui erat signum iouis filii. Ferunt eñĩ faliule iouẽ
cignum trans formatum. ledam thesei conuigem constru¬
sem adquȩ inde natã helenã. Unde dicitur iste modulatꝰ

Expanded text:
qui vivus interius non erat, quo non indigebant qui salubriter qui vivus interius non erat, quo non indigebant qui salubriter intus vivebant? Navigavimus in navi Alexandrina, quae insula hyemaverat, cui erat insigne Castrorum. Credo primitus insigne Castorum esse positum, sed vitio librariorum litteram adjectam sicut frustra panis, pro frusta, et appropriat pro appropiat, saepe scriptum in antiquissimis exemplaribus invenimus. vocantur. in prodigiis nautarum, si solidariae stellae in navi vel antennis apparuerint, periculosi; si vero geminae, prosperi cursus sunt nuntiae. Quarum adventu, fugari diram illam appellatamque Helenam  vidimus, cui erat signum Jovis filiis. Ferunt enim fabulae Jovem in cycnum transformatum, Leden Thesei conjugem constuprasse, atque inde natam Helenam. Unde dicitur: Iste modulatus
Abbreviated transcription (Latin):
dicta quȩ libet exortationum. quȩ ad accendendã caritatẽ
integritatẽ de cerptã scripturaruĩ. quasi frondib sunt ex¬
cisa ramorum. Uiꝑa acalore cũ processisset: inuasit ma¬
uũ eius. Q uia sp̃s inmundus flãma uirtutũ defideliũ
corde repulsi is doctorib ueritatis uenena persecutionũ
pediat. Et ille quidem excutiems bestiam inignẽ. nichil
mali passus ẽ. Eodẽ igni quosuos fouet bestiã comburit.
quia hisdem uirtitibus & sc̃ĩ proficiunt. & impii cũ suo auctore
inuidendo deficiunt. unde ꝓpħia ait: zelus app̾hendit
popłm in eruditũ. & unc ignis aduersarras comedit. Contigit
aut̃ patrẽ publii febrib & disinteria ueratũ iacere. & reliqͣ.
Cur ufirmũ infidelẽ p̃ce siluat. qui timotheum throphunũq
fideles infirios. unum medicinalꝑ arte reparat. alteriun
extoto relinquit. nisi qr ille foras ꝑ miraculum sananduserat.

Expanded text:
dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatemdicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia ab integritate decerpta Scripturarum quasi frondibus sunt excisa ramorum. Vipera a calore cum processisset, invasit manum ejus. Quia spiritus immundus, flamma virtutum de fidelium corde repulsus, doctoribus veritatis venena persecutionum piritalis impediat. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. Eodem igni quo suos fovet, bestiam comburit, quia iisdem virtutibus et sancti proficiunt, et impii cum suo auctore invidendo deficiunt, ut propheta ait: Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere, etc. Cur infirmum infidelem prece salvat, qui Timotheum, Trophimumque fideles infirmos, unum medicinali arte reparat, alterum ex toto relinquit, nisi quia ille foris per miraculum sanandus erat,