comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hiis posset dispensare. aut in aliud ꝯ¬
mutare. aut abbas cũ suo mõacho ꝓpter
scolas aut uiatõm. Articłs tñ ncͣcitis ĩ
enitabiles põt excusare tales. ⁊ licet q̃s
sit suspensꝰ aut excõĩcatꝰ. aut ⁊̃ degdatꝰ.
si rõne ordinis sacri añ tenebat᷑ ad hoxiᷤ.
tenet᷑. ⁊ pꝰ degͣdatus .n. tenet᷑ ad ea que
sũt honĩs ñ honoris .e.iii. Si ratione be¬
neficiĩ tr̃ tenebat᷑ añ: et post silr̾ tene¬
t᷑ qmͣd iu retinet bñfm. Suspensꝰ tñ aũ
excõĩcatꝰ uł degͣdatꝰ. ñ debet officiare ect̃a
ĩ suo ordĩe. s cum solus dicit horas ille
qui sirspens: est uł degͣdatꝰ aut c̾ aliis ñ
offici ande ecc̃am: si debet dice̾ dñs uob̾cum.

Expanded text:
his posset dispensare aut in aliud commutare aut abbas cum suo monacho propter scholas aut viationem. Articulus tamen necessitatis inevitabilis potest excusare tales. Et licet quis sit suspensus aut excommunicatus aut etiam degradatus, si ratione ordinis sacri ante tenebatur ad horas, tenetur et post. Degradatus enim tenetur ad ea que sunt oneris, non honoris. Eodem modo si ratione beneficii tantum tenebatur ante, et post similiter tenetur, quamdiu retinet beneficium. Suspensus tamen aut excommunicatus vel degradatus non debet officiare ecclesiam in suo ordine. Et cum solus dicit horas ille qui suspensus est vel degradatus aut cum aliis non officiando ecclesiam, non debet dicere dominus vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ sit bñsiciatꝰ sũ ñ: tenet᷑ ad horas canoĩ¬
cas. ꝗa ordini sacro officiũ est anexum.
uñ ⁊ sb̃dyacono dr᷑ in ordinatõe sua. uide
si hactenus suisti tardus ad estam. modo
sis uelox. si hactenꝰ suisti sõpnolẽtꝰ: amͦ

Expanded text:
Et sive sit beneficiatus sive non tenetur ad horas canonicas, quia ordini sacro officium est annexum. Unde et subdiacono dicitur in ordinatione sua: Vide si hactenus fuisti tardus ad ecclesiam, modo sis velox. Si hactenus fuisti somnolentus, modo
Abbreviated transcription (Latin):
diũ suꝑ femi ꝑ mediũ castrox tnͣsiens
de porta ĩ portam. nec ꝑcat frĩ ꝓximo.
uł᷑ amico. qui statutis ꝯsilii uilipensis
moꝵ uł uite abicit honestatẽ. uł non
ẜuat in tonsurã uestib ⁊ aliã modes¬

Expanded text:
dium super femur per medium castrorum transiens de porta in portam nec parcat fratri proximo uel amico. qui statutis concilii uilipensis morum uel uite abicit honestatem. uel non obseruat in tonsura. uestibus & aliis modes
Abbreviated transcription (Latin):
tur sicut laycus. si uadit in exc̃titum
⁊ talliat᷑ ⁊ sustmnet alia hona laycalia.
Alio mͦ si ammonitꝰ t̾cio ꝙ se corrigat
ñ uult se corrige̾ ⁊ ab apostasia reced̾e.
f̾ciõ mͦ. si ꝯuentꝰ corã ect̃astico iudice ꝑ¬
son ałr excipit de foro scłari. aut ał ꝯfite¬
tur in iure corã p̾lato ꝙ ñ nult uiu̾e
clicalit̾ aut retine̾ p̾uilegiũ cłicale. nec

Expanded text:
tur sicut laicus, si vadat in exercitum et talliatur et sustinet alia onera laicalia. Alio modo: si admonitus tertio, quod se corrigat, non vult se corrigere et ab apostasia recedere. Tertio modo: si conventus coram ecclesiastico iudice personaliter excipit de foro seculari aut alias confitetur in iure coram prelato, quod non vult vivere clericaliter aut retinere privilegium clericale. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
dici scłares qui ñ portant coronã. uł tõ¬
surã uł ħitũ congruẽtẽ. uł qui ñ ĩt̾sũt
diuinis officiĩs nec residẽt. nec deẜui¬
unt ecc̃am sũt in statu saluaridoꝵ ad
ħ licet aliqui scandali ent᷑ uolentes
sibi applaude̾ in pcc̃is ⁊ dñtes omĩa

Expanded text:
clerici seculares, qui non portant coronam vel tonsuram vel habitum congruentem vel qui non intersunt divinis officiis nec resident nec deserviunt ecclesie, sunt in statu salvandorum? Ad hoc, licet multi scandalizentur, volentes sibi applaudere in peccatis et dicentes omnia
Abbreviated transcription (Latin):
litem gere¬
bat abscon¬
sicut ihesu
simulabat
se uelle co¬
lere baal. Si
aut̃ aliquod
signum uł
aliquis ca¬
ract̾ esset
institutus
principali¬
ter ad distĩ¬
guendum
⁊ dinoscẽ¬
dum pro¬
fessores a¬
li tuius ydo¬
li uł ydola¬
fe. aut cuiꝰ¬
libet infide¬
litatis: nõ
licet fideli
ferre huius¬
modi habi¬
tum. aut
caractẽm.
cũ eo ip̃o ꝓ¬
siteretur se
infidelita¬
tis huius¬
modi pro¬
fessorem. ⁊
sic menti¬
retur per
tale signũ
mendatio.
ꝙ consistit

Expanded text:
litem gerebat absconsicut Ihesu simulabat se velle colere Baal. Si autem aliquod signum vel aliquis character esset institutus principaliter ad distinguendum et dignoscendum professores alicuius idoli vel idolatrie aut cuiuslibet infidelitatis, non liceret fideli ferre huiusmodi habitum aut characterem, cum eo ipso profiteretur se infidelitatis huiusmodi professorem et sic mentiretur per tale signum mendacio quod consistit
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuib pccĩs quis põĩtus. dũ suis p̾mĩt᷑
aliena ñ diluit. Idem cũ is qui displi¬
cet ad int̾cedend̾ mittit᷑ irati iudicis a¬
nimꝰ ad detĩora ꝓuocat᷑. Qui sibi ꝯscius
est. hiis auditis det ip̃e solõnẽ. Cirta a¬

Expanded text:
us peccatis quis positus, dum suis premitur, aliena non diluit. Idem: Cum is cui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui sibi conscius est, his auditis det ipse solutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ano liceat
assumere
habitum
sarraceno¬
rum aut
infideliũ
et simula
põt hoc fi¬
eri si cut
beatus se¬
bastianus
sub clami¬
de milita¬

Expanded text:
ano liceat assumere habitum sarracenorum aut infidelium et simularpotest hoc fieri, sicut beatus Sebastianus sub clamide milita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ silib nam cũ talis peciũe ad¬
sit culpabilis ⁊ uitiosa restituẽda est.
ñ tñ dico illi. qui amisit eam ĩ ludo.
s tutori curatori dño. mõastĩo pat̾.
marito ⁊ eccłie

Expanded text:
sunt et similibus. Nam cum talis pecunie adsit culpabilis et vitiosa, restituenda est, non dico illi qui amisit eam in ludo, sed tutori, curatori, domino, monasterio, patri, marito et eccle
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝙ illi qui ludũt ad aleam uł taxil¬
los uł qui ludo int̾sunt. uł siit ꝑtici¬
pes uł inspectores ludi. ꝑtrãnt. ⁊ maxĩe
tet int̾ alia ex .ix. q̃ in talib ludis
attendunt᷑. P̾rimũ desidi̾ũ lucnͣdi.
ecte cupiditas q̃ est radix omiũ ma

Expanded text:
quod illi qui ludunt ad aleam vel taxillos vel qui ludo intersunt vel sunt participes vel inspectores ludi, peccant et maxime tet inter alia ex novem que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que radix est omnium ma
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ sunt Item sunt q̃dam ꝑsone qͥb
minores .xxu. annis. ⁊ maxĩe pupil¬
li. Itẽ mente capti. surdi.ceci. muti. ⁊
qui morbo ꝑpetuo lãborant. qui a tales
reb suis supeẽ. nõ possũt. pp̃ ꝙ dandi
sũt eis tutores. uł curatores. inst̾. de

Expanded text:
tur. Item sunt quedam persone quibus minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores vel curatores. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
tium põt ei debitor solue ĩ solid̾. añꝙͣ bona debitoris
au̾cte iudicis ĩcipiãt possidĩ. ꝗa pꝰea iuraꝑia fc̃a sũt
omĩũ c̾ditoꝵ qui non hñt pignora uł ypothetas ł
ñ sũt p̃uilegiate pͤ. Item si utroꝙ creditore instan¬
te debitor uni uolui̾t gͣtificar̾ debet illd̾ omĩbus
ꝯmunicar̾ uł ead̾ portõ siñgłis q̃ri. Item si unus ẽ¬
ditoꝵ demĩtiaui̾t alii ne accipiat a debitore ĩfraudẽ
re tñ poli ⁊ si ñ iuire fori excusaret᷑ ut cͥdo debitor si pi¬
etate motꝰ gͣaficat plimũ indigenti cͥditori nͨ c̾do ꝙ a¬

Expanded text:
cium, potest ei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant possideri: quia iura paria facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora vel hypothecas vel non sunt privilegiate persone. Item si utroque creditore instante,debitor uni voluerit gratificare, debet illis omnibus communicari vel eadem portio singulis queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne accipiat a debitore, in fraudem re tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori. Nec credo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ intelligendũ est qnͣdo spoliat᷑
fecit testamentum ⁊ certam sil¬
mam retinuit qmͣ uoluit esse
ꝯtentus Si ã mandauit ĩ testa¬
mento dist̾bui ꝑ executores q̃ꝙpͥ
ad ip̃m spectabat de mobilibus
⁊ debitis. tunc facienda est exe¬
cutorib eius restitutõ ꝑ rata.⁊
rata si uxorem hebat. ⁊ si liber
uł uxor debebant hr̃e in rebus
ał aliqmͣ por toẽm a ut de iure
aut de dispoe testatoris. si aut̃
ꝯtempsit facere testamentũ.
facienda est restitutõ in iolid̃
h̾edi. uel illi qui debet alias ei
succedere ab mtestato siue de
iure sũ de ꝯsuetudine si autem
ꝓpter p̾occupatoẽm tunc ad ꝯ¬
siliũ ec̃cie fiat restitutõ paupab
pro anima eius. si est consue¬
tudo loci ꝙ pro talit᷑ deceden¬
alioq̃n totũ restituatur hedi.

Expanded text:
 intelligendum est quando spoliatus fecit testamentum et certam summam retinuit, quia voluit esse contentus. Si autem mandavit in testamento distribui per executores quicquid ad ipsum spectabat de mobilibus et debitis, tunc facienda est executoribus eius restitutio pro rata et rata, si uxorem habebat, et si liberi vel uxor debebant habere in rebus illis aliquam portionem, aut de iure aut de dispositione testatoris. Si autem contempsit facere testamentum, facienda est restitutio in solidum heredi, vel illi qui debet alias ei succedere ab intestato, sive de iure sive de consuetudine. Si autem opter preoccupationem, tunc ad consilium ecclesie fiat restitutio pauperibus pro anima eius, si est consuetudo loci quod pro taliter decedenalioquin totum restituatur heredi.
Abbreviated transcription (Latin):
ss. de ꝯdi. fur. iuite surtiua.¬
discrepant int̾ se spoliati q̃b
tenet᷑. quia alii uolũt dare
dilatõm alii nõ. s petunt ces
⁊ ħ fõr ẜuanda est quociẽscũꝙ facienda est restitutõ.
defũcto nõ est soluendo. Quid si põt ⁊ uult ꝑtẽ solu̾e¬

Expanded text:
assignet ei certam partem de reddiscrepant inter se spoliati quibus tenetur, quia alii volunt dare dilationem, alii non, sed petunt cesbonis, tunc credo quod tenetur absque fur et raptor semper sunt in mo
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃e .x. ułt. Itẽ ĩtelligo ħ de frustib qͦs
ñ expẽdit ĩẜuitiũ uł ĩ utilitatẽ ecc̃e s ĩ
alios usus. nã ⁊ qui dep̾dandi cã acces¬
mea accessit. s in qͦ ego locupletior fcũs¬
Itẽ ĩtlligo de illo qͦ sciẽte ⁊ cõsentiẽte fc̃a
fuit syͣ ł statĩ cũ sciuit ñ renũtiauit. ar¬

Expanded text:
re. Item intelligo hoc de fructibus quos non expendit in servitium vel in utilitatem ecclesie, sed in alios usus. Nam qui depredandi causa accesmea accessit, sed in quo ego locupletior fItem intelligo de illo, quo sciente et consciente facta fuit simonia, vel statim ut scivit non renunciavit. A
Abbreviated transcription (Latin):
ligi tał distinctõ. Qd̃ quidã sũt suspẽsi quo
ad se ⁊ quo ad alios ut sẏmoĩacꝰ notoriꝰ. ⁊ for¬
nic̃ator notorius ⁊ symoĩatꝰ ĩ ordĩe licet oc¬
cultus. Quidã st̃ suspensi qͦ ad se. ⁊ ñ quo ad
alios. ut sac̾dotes occulte pͤcantes. alii qͦ ãd
alios ⁊ ñ ouo ad se ut clĩci ꝑeg̾ni ⁊ ignoti.

Expanded text:
ligi talis distinctio. Quod quidam suspensi sunt quo ad se et quo ad alios, ut simoniacus notorius et fornicator notorius et simoniacus in ordine, licet occultus. Quidam sunt suspensi quo ad se et non quo ad alios, vel sacerdotes occulte peccantes; alii quo ad alios et non quo ad se, ut clerici peregrini ignoti.
Abbreviated transcription (Latin):
onidiꝰ. ut cor¬
pus redim̃as f¬
rũ pacieris ⁊ ig¬
nes . arida nec
saciens ora la¬
uabis aqua.
ut ualeas aĩo
quicꝙͣ tolerare
negabis. con

Expanded text:
ihi. Ut corpus redimas, ferrum patieris et ignes, Arida nec sitiens ora levabis aqua: Ut valeas animo, quicquam tolerare negabis? At
Abbreviated transcription (Latin):
dño ⁊̃ ꝯͣdicenti marito. Si ã ꝯsũpta ẽ uł si
uir solus furatꝰ est ⁊ mulier ꝑticipauit
ꝯsentiẽdo uł ꝯmedendo spontanea uł ĩui¬
ta : põt uxor. si uir ñ ꝯͣdicat negotiũ ma¬
riti g̾endo ⁊ se ipãm lib̾ando estimatõm rei

Expanded text:
dicente marito. Si autem consumpta est vel si vir solus furatus est et mulier participavit consentiendo vel comedendo, spontanea vel invita, potest uxor, si vir non contradicat, negotium mariti gerendo et se ipsam liberando, estimationem rei
Abbreviated transcription (Latin):
sañt̾ agendũ. uideamꝰ gͥ ꝙ sit usura.
uñ dicat᷑ q̃ spẽs in quib caĩb usure
rarius ⁊hes eius ad recdendas usu¬
ras cõpellant. ultĩo de quibusdam
dũbitabilib : usura est ex mutuo
lucrũ pacdo debitũ uł exactũ nõ enĩ
puto usuram cõmitti. si gͣtis oblatũ

Expanded text:
sit usura vel unde dicatur, que species, in quibus casibus usure rarius et heres eius ad reddendas usuras compellantur ultimo de quibusdam dubitabilibus. Usura est ex mutuo lucrum, pacto debitum vel exactum. Non enim puto usuram committi, si gratis oblatum
Abbreviated transcription (Latin):
ron puniuit hyatu t̾re. sepultis auctorib uiuis ⁊ ceti̾s celesti igno
ꝯsũptis.. Itẽ .x. trib qui a post mortẽ sołonis relicto roboare filio suo
facientes scisma. adheserũt i eroboam demoliit ⁊ dedit in disposi¬
tõe. Itẽ abdo ꝓpha missus a dño ad ieroboam. ad exꝓband̾ sibi pccm̃
scism atis ꝓhitus est apud illos scismaticos panẽ ꝯmedẽ ⁊ aꝙͣ bile̾ qd̾

Expanded text:
re, sepultis auctoribus vivis et ceteris celesti igne consumptis. Item X tribus, quia post mortem Salomonis, relicto Roboam filio suo, facientes schisma adheserunt Hieroboam, demolivit et dedit in dispersionem. Item Abdon propheta missus a domino ad Hieroboam, ad exprobrandum sibi peccatum schismatis, prohibitus est apud illos schismaticos panem comedere et aquam biber
Abbreviated transcription (Latin):
si arpõt res suas recuꝑa¬
re ñ debet eũ caꝑe uł ligͥ¬
teneat furẽ ne fugiat cũ
reb suis quas aliter re¬
cuꝑare ñ põt donec exhi¬
beat eum iudici. uł inuo¬
cet auxliũ eius ad res
illas recuꝑandas. credo
mat᷑ a iudice dũ tñ nõ
sit corrupta intentio ipiꝰ

Expanded text:
suas recuperare, non debet eum capere vel ligateneat furem, ne fugiat cum rebus suis, quas aliter recuperare non potest, donec exhibeat eum iudici, vel invocet auxilium eius ad res illas recuperandas, credo niatur a iudice, dum tamen non sit corrupta intent
Abbreviated transcription (Latin):
eroget ĩpios usus si ã nolit
sit compellendꝰ ad eam susci¬
piendam. s alia debet ei pnĩa
in iũgi ⁊ absolutõ impendi. nͨ
ex ħ solo quod talit̾ acquisit̾
non uult erogare est in pec¬
cato mortali.

Expanded text:
eroget in pios usus. Si autem nolit sit compellendus ad eam suscipiendam, sed alia debet ei penitentia iniungi et absolutio impendi, nec ex hoc solo, quod taliter acquisitum non vult erogare, est in peccato mortali.
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣis est Si ã nõ sciuit nec suspicatꝰ est ꝙ
si errauit clicus respondẽs forncatores ẽẽ
puniendos ad sang̾nẽ uł ad tale ⁊ iudex
secitus hnͣc rõnem: tales puniat ad sã
pondit: Reo si reputat᷑ niris ꝯsultus ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
ris est. Si autem non scivit nec suspicatus est qsi erraverit clericus, respondens fornicatores esse puniendos ad sanguinem vel aliquid tale et iudex secutus hanc responsionem tales puniat ad sangpondit? Respondeo: si reputatur iurisconsultus et c
Abbreviated transcription (Latin):
dine timẽntur ⁊ possent illos a facto
⁊ se a ꝯsensu liberare. qui a qui de sinit
dex si non liberat hominem a morte
nentes cum possit irregularis est si
sequatur mors. Ro licet grauissime
peccent tales non tamen sunt ir¬

Expanded text:
dine timerentur, et possent illos a facto, et se a consensu liberare. Qui desinit dex si non liberat hominem a morte rientes, cum possit, irregularis est si sequatur mors? Respondeo: licet gravissime peccent tales, non tamen ir
Abbreviated transcription (Latin):
nta dicuntur nundine ꝗa
ad ea ꝯuenit᷑ a diu̾sis ꝑtibus¬
et cansa lucri. sicut ad nun¬
dinas dicuntur etiam ferie
a feriando quia tũc milites ua¬
cant ab aliis oꝑib rei familia¬
mortalit̾ peccant torneatores
cum faciant contͣ ꝓhibitõm
Si ã nõ eẽt ꝓhibitum . nõ eẽt
pcc̃m torneare. dum tamen ħ
sieret causa discendi armox u¬
sum ad impugnandũ infideleᷤ
⁊ ob defensõm pafe ⁊ rei publi¬

Expanded text:
menta dicuntur nundine, quia ad ea convenitur a diversis partibus causa lucri, sicut ad nundinas. Dicuntur etiam ferie a feriando, quia tunc milites vacant ab aliis operibus rei familiamortaliter peccant torneatores, cum faciant contra prohibitionem. Si autem non esset prohibitum, non esset peccatum torneare, dum tamen hoc fieret causa discendi usum armorum ad impugnandum infideles et ob defensionem patrie vel reipubli
Abbreviated transcription (Latin):
moueat᷑. Quid de illo qui cũ latͦ quidam¬
ducentib claudite ei os ne clamet. nũquid
ducentes in dando ꝯsilio de ducendo caute.
Qaud de illo ꝗ cũ iudex uł officiał seq̃retur
surem uł homicidã fugientẽ. iudici uł offi¬
ai ali q̃renti utrũ uidisset talẽ uł talẽ ꝑsonã

Expanded text:
utatur. Quid de illo, qui, cum latro quidamducentibus: claudite ei os ne clamet; numquid ducentes in dando consilio, de ducendo caute. Quid de illo, qui, cum iudex vel officialis sequeretur furem vel homicidam fugientem, iudici vel officiali
Abbreviated transcription (Latin):
dicem ne talem penam infligat ei xxiii.ꝗ .u. pena unũ¬
solũ. Idẽ dico in ep̃o uł iudice ecc̃ astico qui ob defensionẽ
chiũ scl̃are. ⁊ etiam põt eos sequi ortando eos ut nõ occi-¬
dant uł uulne̾nt ip̃os uiolentos ħecicos uł paganos. s
ut ect̃am sidem ⁊ prĩam liberent ac defendant ⁊ terram
ab m̃sidelib occupatã redigant ad cultũ fidei xp̃iane ⁊ sr̃
liqui occidant᷑ ñ est hoc p̾lato sũ ecc̃e imputand̾ inmo
ptẽaret nisi opponẽt se ccͣ tales. posset enĩ dici sibi m̾cen¬

Expanded text:
dicem, ne talem penam infligat ei. Idem dico in episcopo vel iudice ecclesiastico, qui ob defensionem ortando eos, non ut occidant vel vulnerent ipsos violentos hereticos vel paganos, sed ut ecclesiam, fidem et patriam liberent ac defendant et terram ab infidelibus occupatam reducant ad cultum fidei christiane et super liqui occidantur, non est hoc prelato sive ecclesie imputandum; immo peccaret nisi opponeret se contra tales. Posset enim dici sibi merce
Abbreviated transcription (Latin):
potũnt ꝓmoueri. Quid de illo qui aliquẽ
tenetur in aliquo. ꝗa pociꝰ casu ⁊ culpa fleo¬
bati uł medicinati sũ secti euenisse mors pͥ¬
de ilł q̃ ptꝰ mortẽ illoꝵ quos custodierũt in¬
fmantes scrupilosã hñt ꝯscĩam de morte
illoꝵ ꝓ eo ꝙ ad petitdem eoꝵ uocauu̾nt mi¬
nutorẽ qui minuit eis uł dederunt eis ui¬
nũ aut carnes aut nimis coartau̾unt eos
uinũ. uł discooꝑientes se ⁊ exeuntes de le
facili scrupulosã ge̾re ꝯscĩam. licet in aliqͥ
errat̾ fũt. si ñ sit ibi lata ⁊ euidens culpa
aut negligentia dissoluta. q̃ ꝓpe dolũ est.
⁊ hiꝰ scrupłositatẽ ad ꝯsiliũ boni uiri si eã

Expanded text:
casibus Quid de illo, qui aliquem tenetur in aliquo, quia potius casu et culpa phlebotomati vel medicinati sive secti evenisse mors pde illis, qui post mortem illorum quos custodierunt infirmantes scrupulosam habent conscientiam de morte illorum, pro eo quod ad petitionem eorum vocaverunt minutorem, qui minuit eis vel dederunt eis vinum vel carnes aut nimis coarctaverunt eovinum, vel discooperientes se et exeuntes de lecfacili scrupulosam gerere conscientiam, licet in aliquo erratum fuerit, si non sit ibi lata et evidens culpa aut negligentia dissoluta, que prope dolum est et huiusmodi scrupulositatem, ad consilium boni viri, si eam
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sufficient̾ bñficiatis ñ gratis ꝓ miẜa¬
bilib ꝑsonis uł suis ꝯfrĩb uł ꝯsang̾neis
tius est in claustralib obẜuand̾. Of¬
ficiũ aut̃ cirͣgie q̃ ad ustionẽ uł abscisiõ¬
nẽ inducat est sine om̃i exceptõne tali

Expanded text:
t sufficienter beneficiati, nisi gratis ac miserabilibus personis vel suis consanguineis, onge strictius est in claustralibus observandum. Officium autem chirurgie, que adustionem vel abscissionem inducat, est sine omni exceptione tali
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe ĩculpate tutele aĩo defendendi ni
ulciscendi. nisi hiꝰ iuiri renũciauĩt ꝑ
uotũ obligando se ad oppositũ. uł alio
m᷑ ad ħ teneat᷑ dixersit tñ quidam
tõne ꝙ homicidiũ uoluntariũ semper
litur ꝑ pm̃am. unde circci penã corꝑalẽ
ĩsistamꝰ. pena homicidii ꝯmissi lingua¬
⁊ lic dissuadendo retͣhit a bono. ꝓpoĩto ho¬
minẽ uolentẽ aliũ lib̾are a morte. ⁊ sic
qͦdam mͦ ĩ directe defendit homicidam.
pena in ꝙͣ est nrłaritas que etiam post
pactam pñi am impedit ꝓmouend̾ ⁊ dei¬

Expanded text:
mine inculpate tutele, animo defendendi, non ulciscendi, nisi huiusmodi viri renunciaverint per votum, obligando se ad oppositum, vel alio modo ad hoc teneantur. Dixerunt tamen quidamtione quod homicidium voluntarium semper itentiam, unde circa penam corporalem insistamus. Pena homicidii commissi lingua hic dissuadendo, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicidium. Pena in quam est irregularitas, que etiam post peractam penitentiam impedit promovendum et dei
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ.ũ irrͣis iudicat᷑ quidã qui captos a
se ⁊ socio suo latrones ligauit. quos socꝰ
eiꝰ ligatos postinod̾ int̾fecit. timens ne
ab eis int̾ficẽtur. S nũꝙ̃ fr̃ib p̾dica¬
torib aut minorib uł aliis regulari¬
b licet sua defend̾e cum a̾s uult eos spo¬

Expanded text:
ularis iudicatur quidam, qui captos a se et socio suo latrones ligavit, quos socius eius ligatos postmodum interfecit, timens ne ab eis interficeretur. Sed numquid fratribus predicatoribus aut minoribus vel aliis regularibus licet sua defendere, cum aliquis vult eos spo
Abbreviated transcription (Latin):
rantẽ in extremis de ꝯsilio alicuiꝰ tnͣsũtũt¬
uł u̾tunt ip̃m suꝑ aliud iatus ut citiꝰ mo¬
reret᷑. Nũꝙͥ sũt nrregulares: Ro si ex tali
tnͣslatõe uł u̾sione citiꝰ morit᷑ qr forte p̾¬
cludit᷑ ua hanelitꝰ uł rũpit᷑ apostema
ex iuolentia motꝰ ⁊ sic suffocat᷑ cor ex sari

Expanded text:
rantem in extremis, de consilio alicuius transvertant ipsum super aliud latus, ut citius moreretur, numquid sunt irregulares? Respondeo: si ex tali translatione vel versione citius moritur, quia forte precluditur via anhelitus vel rumpitur apostema ex violentia motus et sic suffocatur cor ex sani
Abbreviated transcription (Latin):
dabat oꝑam licite rei ⁊ adhibuit debi¬
tam diligentiam. licet om̃s casus for¬
tuitos. qui p̾uidĩ nõ possunt forsitã
non p̾uidit in nlło tenet᷑ ⁊ põt de iũ¬
re ñ solũ insusceptis remane̾ s ⁊̃ ad

Expanded text:
am rei licite et adhibuit debitam diligentiam, licet omnes casus fortuitos, qui previderi non possunt, forsitan non previderit, in nullo tenetur. Et potest de iure, non solum in susceptis remanere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cite rei dabat oꝑam ut ꝗa magr̃ cã discipli¬
ne u̾b̾at discipłm uł deponebat aliqͥs fenũ
de currii uł arborem ꝓp̾am sibi ncc̃iam intĩ¬
debat.⁊ siłia. hic si adhibuit diligentiã qmͣ
potuit iudelicet respiciendo ⁊ ꝓclamando nõ
nimis tarde. uł demisse. s tp̃e ꝯgruo ⁊ alte
ita ꝙ si aliquis erat ibi uel ueĩebat pot̾at
dũ in u̾b̾ando discipłm nõ imputat᷑ ei. ar
si dabat oꝑam rei licit̾e ⁊ ñ adhĩbuit dili¬
gentiã debitã ut dcm̃ est ĩputat᷑ ei. ⁊ ħ disti.

Expanded text:
cite rei dabat operam, ut quia magister causa discipline verberabat discipulum vel deponebat aliquis fenum de curru vel arborem propriam sibi necessariam incidebat et similia. Hic si adhibuit diligentiam quam potuit, videlicet respiciendo et proclamando, non nimis tarde vel demisse, sed tempore congruo et alte, ita quod si aliquis erat ibi vel veniebat, poteradum in verberando discipulum, non imputatur ei. Alias si dabat operam rei licite et non adhibuit diligentiam d
Abbreviated transcription (Latin):
cuttit aliũ ⁊ morit᷑. It̾ as
fr̾at ungłam equi ⁊ ille
qui est in equo cadit. ⁊ mo¬
rit᷑. nũꝙͣ in hiis cau̾bus
ĩcurret irritatẽ ille p̾te
cuiꝰ uoluntatẽ hiꝰ homia

Expanded text:
ercutit alium et moritur. Item aliquis ferit ungulam equi, ille qui est in quo equo cadit et moritur; numquid in his casibus incurrit irregularitatem ille preter cuius voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. aut si ꝯgͣuatꝰ uigiliis obdorminit ñ
pp̃ ebrietatẽ aut crapulã exiliit paciens
⁊ p̾cipitans se mortiuis est Si ã lata fui̾t
ret ludere ĩplatea uł ał daret oꝑam rei
illicite. aut ex minia ebrietate aut crapu¬
la uigilare nõ potuit maxĩe cũ solus eẽ
deputatꝰ ad custodiã. Si ã nõ est c̾tũ estꝙ

Expanded text:
tudo. Aut si congravatus vigiliis obdormivit, non propter ebrietatem aut crapulam, exilitque patiens et precipitans se mortuus est. Si autem lata fuerit ret ludere in plateam, vel alias daret operam rei illicite aut ex nimia ebrietate aut crapula vigilare non potuit, maxime cum solus esset deputatus ad custodiam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tentiĩs laycoꝵ aĩas decipi ⁊ in infernũ de trahi paciantur. falsam
aut cũ sic agitur de uno ut nõ discedat᷑ ab alio unde sc̾ptũ est. qͥ
totam legẽ impleuit. offendit aut̾ in uno.factus est oĩũ reus qnͣ¬
corde gesẜit̾. aut si offenso ciulib ñ sat̾faciat aut si offensus of¬
fendenti ñ indulgeat aut si arma ctͣ uisticiã gerat. It̾ ggͥ. falsas¬

Expanded text:
tentiis laicorum animas decipi et in infernum pertrahi patiantur. Falsam aut quum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. Unde scriptum est: Qui totam legem observaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reuscorde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra iustitiam gerat. Illud a
Abbreviated transcription (Latin):
res circa p̾n. si ud̾ iudex ꝑ imprudentiã assessoris male iudica¬
uit erit excͤatus iudex si simplex erat ⁊ hu̾i̾t bonã conscĩam nͦ
fuit culpa eligendo talem assessorẽ qr bomis ⁊ sufficiens cõit̾ cre¬
debat᷑ m̾ i aiori enĩ culpa suit hic assessor qmͣ iudex qr assessor p̾ci
ꝙ quisq iu ł .u. si. aut officiales quicũq sint ħnt c̾tos redditus
sidi assignatos ñ liceat eis aliquid a litigantib uł aliis sb̃ditis ex¬
torq̃re. ut supͣdcm̃ est. de iũdace ordinano. s si nõ hñt c̾tum stipẽ

Expanded text:
res. Si vero iudex per imprudentiam assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic assessor, qui precipst. Si autem officiales quicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigantibus vel etiam aliis subditis extorquere, ut supra dictum est de iudice ordinario. Sed si non habent certum stipe
Abbreviated transcription (Latin):
etiam corꝑa¬
liter euelli.
ubi quisq il¬
le ce bris de¬
seruiuit. nã
locus ubi qͥs¬
q praue uix¬
spectu men¬
tis apponit
quod semꝑ
cogitauit uł

Expanded text:
etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit. Nam locus, ubi quisque prave vixaspectu mentis apponit, quod saepe cogitavit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ audierũt diuina: querũt excusa¬
tõnes ĩ pc̃cis. cum ⁊ añ ⁊ post debeãt
cũ opus pecrauit mortałr. ut si forte
quis tnͣseat ꝑ uincã suã aut agrũ.
⁊ purget ĩ uinea aliquid modicũ
ꝙ remansit p᷑gandũ: ꝑ ĩcuriã aut
ĩclinata est. qnͣtũ tñ laboris aut o¬
ꝑis possit quis sine pc̃o face̾ die
sĩando nõ est det̾minatũ s ad ar̃bi¬
t᷑um boni uiri recurrendũ est. De

Expanded text:
d audierunt divina, querunt excusationes in peccatis, cum et ante et post debeant cum opus peccant mortaliter, ut si quis forte transeat per vineam suam aut agrum et purget in vinea aliquid modicum quod remansit purgandum per incuriam aut inclinata est. Quantum tamen laboris aut operis possit quis sine peccato facere die feriando, non est determinatum, sed ad arbitrium boni viri recurrendum. DE
Abbreviated transcription (Latin):
mendare: uł ẜmones quos stilo aũ plũbo notauerũt scͥbe̾ c̾do possunt ⁊
lectoẽs libroꝵ quos audiũt corrige̾. locare ã aut ꝯduce̾ oꝑas suas uł alie¬
nas pp̃ corrigendos libros diẽb hiꝰ. nõ debent. Regulares ã ⁊ sac̾cotes ꝙ
suo cetõs corrũpant: nõ audeo excusare a moxtali. Q ã ĩ uigiliis fes¬
tiuitatũ fi̾andax mittũt qͣdrigas aut equos ad affe̾nda ncrͣia ĩ diẽ fes¬

Expanded text:
o possunt et lectiones librorum quos audiunt corrigere. Locare etiam aut conducere operas suas vel alienas propter corrigendos libros diebus huiusmodi non debent. Regulares autem et sacerdotsuo ceteros corrumpunt, non audeo excusare a mortali. Qui autem in vigiliis festivitatum feriendarum mittunt quadrigas aut equos ad afferenda necessaria in die sanc
Abbreviated transcription (Latin):
aut parata ẜuare sine ꝑiculo. ñ t̾do ꝙ pecẽt mortalt᷑. Illi eti ã qui
a dñis suis ꝯpellũt᷑ oꝑari ĩ festis: si uisto metu ĩducti ħ faciũt ui¬
tẽt᷑ ꝑ ncc̃itatẽ posse excusari. Qui uo̾ cũ debeant uectuͣm bladoꝵ dñis
suis affͣunt ea dieb siandis ut reliqͥs dieb ꝓfestis possint lib̾iusꝯ
ad ħ eos ꝯpellat. Scolarib etiã ñ c̾do ꝙ liceat gnͣde qͥd tnͣsc̾bere de qͣt̾noĩ¬

Expanded text:
i a dominis suis compelluntur operari in festis, si iusto metu inducti hoc faciunt, videntur per necessitatem posse excusari. Qui vero, cum debeant vecturam bladorum dominis suis, afferunt ea diebus feriandis, ut reliquis diebus profestis possint liberius ad hoc eos compellat. Scholaribus etiam non c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa ĩueĩunt eã aꝑtã ⁊ nlłm resistẽ¬
custodes ñ madũt ĩ canonẽ licet
intrent ⁊ aliꝙ̃ asportẽt ꝑati uim
ĩfre si aliqui resiste̾nt. ⁊ credo ꝙ
effractor ecclie iudicãdꝰ est qͥ dolo
malo aũ ꝗ ꝑ ĩiuiriã uiolent̾ ꝑiẽ¬
tẽ effodi̾t. aũ suffodĩt. aut int̾am
aut serrataͣm aut hostiũ aũ car¬
dines aut uectes dũ tenẽt hostia
firmata aut ip̃m tectũ eccłie sre

Expanded text:
unt eam apertam et nullum resistencustodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie.
Abbreviated transcription (Latin):
mo si quidem orũi talem credimꝰ
qmͣ agẽ ꝯuincitur. In scdo uo̾ licet
metus culpam attenuet. quia ta¬
men nõ oam ꝓrsus excludit. cũ
pro nullo metu debeat quis mor¬
tale pcc̃m incurre̾ talem excõi¬
catõnis labe credimus inqͥnari

Expanded text:
mo siquidem casu talem non credimus quam agere convincatur. In secundo vero licet metus attenuet culpam, quia tamen non eam prorsus excludit, quum pro nullo metu debeat quis mortale peccatum incurrere, talem excommunicationis labe credimus inquinari
Abbreviated transcription (Latin):
qui studio suo o¬
bligantur ĩ ꝯtẽp¬
tu in t̾dicta itra
postponũt nõ¬
nisi digna satis¬
factõne p̾ueniẽ¬
te uolumus ate
prorsus absolui.

Expanded text:
qui studio suo obligantur, et contemptu interdicta nostra postponunt, nonnisi digna satisfactione praeveniente, volumus a te prorsus absolvi.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾̃men ꝯcussiõ¬
nis est. cũ quil
in offõ ꝯstitu¬
tus. extorquet
aliquid ꝑ me¬
tum a sb̾̃ditis.
aut cũ nõ uult
face̾ ad ꝙ tene¬
t᷑ nisi data sibi
peciũni. aũ cum
aliquis officia¬
lis aut miles
ultͣ sibi ꝯstitu
dixit militib.
estote conten.¬

Expanded text:
Crimen concussionis est, cum quis in officio constitutus extorquet aliquid per metum a subditis, aut cum non vult facere ad quod tenetur, nisi data sibi pecunia. Aut cum aliquis officialis aut miles ultra sibi constitutdixit militibus: Estote conten
Abbreviated transcription (Latin):
defendo di¬
co quod si
ecclesia re¬
cipit in pig¬
nore fedd̾
quod mileᷤ
tenet per
eam si du¬
rante pig
di. tenet᷑
fructus ꝯ.¬
putare in
sortem. ał

Expanded text:
De feudo dico, quod si ecclesia recipit in pignore feudum, quem miles tenet per eam, si durante pigndi, tenetur fructus computare in sortem, alias
Abbreviated transcription (Latin):
alicui de detimis nõ soluendis. nec dare põt.s
solũm᷑ ius admĩstnͣdi pauꝑib. ⁊ retmendi sibi
ncͣcia exeis. ꝙ põt face̾ ppͣ. nõ solũ de decimis qͣs
te uire ꝯĩ debent monachi s de illis qͣs aliĩ de¬
ppͣ suꝑ hñs q̃ nõ ꝑtinent ad arucdos fidĩ uel
ad detalogũ põt dispensare. ⁊ p̾mlegia alicin
ꝯcedẽ nõ tñ canonẽ gn̾alem ꝯͣriũ statuere.¬

Expanded text:
alicui de decimis non solvendis nec dare potest, sed solummodo ius administrandi pauperibus et retinendi sibi necessaria ex eis. Quod potest facere papa non solum de decimis, quas de iure communi debent monachi, sed de illis quas alii deapa super his, que non pertinent ad articulos fidei vel ad decalogum, potest dispensare et privilegia alicui concedere, non tamen canonem generalem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊hospit̾. Intellige de possessionib qͣs
h̾ebant añ gn̾ale ꝯcilis. de ilł eĩ que
postea gratis sũt coslate sibi uł quas
ip̃i emerũt ꝓ monast̾iis de nouo fun¬
datis quia alit̾ nõ licẽt eis emẽ tales
posẜones de quib decime debẽbant᷑ ec¬
desiis ⁊̃ si illas ꝓpriis manib uł sũpti¬
b excolant tenẽt᷑ solue̾ decimas ecc̃iis

Expanded text:
st, intellige de possessionibus quas habebant ante generale concilium. De illis enim que postea gratis sunt collate sibi vel quas ipsi emerunt pro monasteriis de novo fundatis, quia aliter non licet eis emere tales possessiones, de quibus decime debebantur ecclesiis, etiamsi illas propriis manibus vel sumptibus exco
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ suũ redim̾e̾ nec est aliqͣ
symoĩa ex ꝑte redim̃tis. q
nõ dat tp̃rale ꝓ spũali.si tñ¬
decime retente iuste a mi¬
lite iꝰq spũ ale ꝑcipiẽdi de¬
cimas. remariet sꝑ penes
ecc̃am a qͦcũq fructus ĩ uist

Expanded text:
ius suum redimere, nec est aliqua symonia ex parte redimentis quia non dat temporale pro spiritdecime detente iniuste a milite, iusque spirituale percipiendi decimas remanet semper penes ecclesiam, a quocunque fructus iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ si pendo. Itẽ si emptor fuit bone fidei ⁊ soluit decimã tenetur ei
uenditor. si fuit male fidei nõ tenetur nisi exp̾sse dcm̃ fuĩt ⁊ cau¬
tũ. s tñ ut̾q debet age̾ pñiam de dolo qiͣ de furto. quia ꝯͣctauer̃t̃¬
nõ ĩueĩt᷑ deceptꝰ in re quia bñ ualet adhuc p̾ciũ. Itẽ quid si aliq̾s
furtiue uł ⁊̃ uiolent̾ armata manu rapuit totũ ac̾uũ uł ꝑtẽ

Expanded text:
 augmento. Item si emptor fuit bone fidei et solvit decimam, tenetur ei venditor. Si fuit male fidei non tenetur, nisi expresse dictum fuerit et cautum. Sed tamen uterque debet agere penitentiam de dolo et quasi furto, quia contrectnon invenitur deceptus in re, quia bene valet adhuc pretium. Guillelmusfurtive vel etiam violenter armata manu rapuit totum acervum vel partem
Abbreviated transcription (Latin):
qñ iudei nil hñt nͥ de u¬
sura. eccł̃ia nõ debet ab eis
acciꝑe oblatoes ne uide¬
atur ꝯmunicare pcc̃is̃
iusto titulo. põt ecc̃a ab
eis exigere oblatres de¬
bitas quia ille sũt qͣi p̃¬
diales. decimas ã ꝓͣles
ant diuina. nec facile
est estimare qnͣtũ int̾¬
sit ect̃ie ꝓrochiał iudeos
ħitar̾ in illa ꝓrochia
qnͣtũ ad decim̃as ples¬

Expanded text:
 Iudei nihil habent nisi de usura, ecclesia non debet ab eis accipere oblationes, ne videatur communicare peccatis iusto titulo, potest ecclesia ab eis exigere oblationes debitas, quia ille sunt quasi prediales. Decimas autem perant divina. Nec facile est estimare quantum intersit ecclesie parochiali Iudeos habitare in illa parochia, quantum ad decimas pe
Abbreviated transcription (Latin):
si nescitur de de¬
net miles utrũ
sit de antiquis
datis ante ꝯcł.
ł de dat̾ de nous
ĩ feod̾ post ꝯcił.¬

Expanded text:
si nescitur de denet miles, utrum sit de antiquis datis ante concilium vel de datis de novo in feudum post c
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio. non ta¬
meri omĩbus
laycis h̾ posset
concedẽ ut dic̃e
nisi ex causa ad
tempus. sicut di¬
citur fuisse con¬
cessum. gallicis
pa non soluen
ꝙ p̾micie dicũ¬
tur quedam
do standum ẽẽ
consuetudini.
aut in paucis
locis hodie exi¬

Expanded text:
ab alio. Non tamen omnibus laicis hoc posset concedere, ut dicunt, nisi ex causa ad tempus, sicut dicitur fuisse concessum gallicis. sario solvenod primitie dicuntur quedam do standum esse consuetudini aut in paucis locis hodie exi
Abbreviated transcription (Latin):
e. ex ꝑte tua. decimas aut̃ illax rex q̃ nõ consueuerãt decim̃ari.
uidet᷑ ꝙ possũt pete̾ ipi milites eo ꝙ eis t̾ra illa ab antiqͦ fiũt
decim̃alio. ⁊ una eadẽꝙ res ñ dẽbeat duplici uire censeri exͣe.
cum in tua. S illud um̾ est ĩ mõastĩo uł in ecc̃a secus forte pos¬
set dici in layco. ad sili̾tridĩe eiꝰ ꝙ dcm̃ est de nouałib ⁊ ap ar.
lapidicinis ñ uident᷑ ꝑ illam excrptõm exepte nisi lapidicine
q̃ tũc apparebant. licet płes alie essent in sundo q̃ nõ apparebãt.

Expanded text:
ennaforte Decimas autem illarum rerum que non consueverant decimari, videtur quod possunt petere ipsi milites, eo quod eis terra illa ab antiquo fuerit decimalis et una eademque res non debeat duplici iure censeri. Sed illud verum est in monasterio vel in ecclesia. Secus forte posset dici in laico, ad similitudinem eius quod dictum est de novalibus. lapidicinis, non videntur per illam exceptionem excepte, nisi lapidicine que tunc apparebant, licet plures alie esse possent in fundo que non apparebant.
Abbreviated transcription (Latin):
cetis bonis. Nunquid de
reb donat̾ legatis uł iñ¬
uentis uł uire successio¬
legatariꝰ ⁊ don atarius te¬
nẽt᷑ decimas dare de rele¬
gata uł donata. licet deci¬
mata fuĩt alegatore uł
donatore. filiꝰ tñ quia oĩa
bona prĩs ꝑtinẽt ad ip̃m
⁊ eius sũt quodã modo qͦ¬
ad pp̃etatẽ si succedat pr̃.
nõ tenet᷑ ea decimare si
decimata sũt apr̃e. s h̾es
exͣneus tenet᷑ ad ħ sicut
uł emolumettũ ꝙ ad ip̃õs
ꝑueĩt tenent᷑ decim̃are
rariꝰ si nõ uelint male ab¬
lata ĩ totum restituere te¬
res ille ñ fua̾nt a dño de¬

Expanded text:
casibus Nunquid de rebus donatis, legatis vel inventis vel iure successiolegatarius et donatarius tenentur dare decimas de re donata vel legata, licet decimata fuerit a legatore vel donatore. Filius tamen, quia omnia bona patris pertinent ad ipsum et eius sunt quodammodo quoad proprietatem, si succedat patri, non tenetur ea decimare, si decimata sunt a patre, sed heres extraneus tenetur ad hoc, sicut vel emolumentum quod ad ipsos pervenit, tenentur decimare. rarius, si non velint male ablata in totum restituere, teres ille non fuerant a domino de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdecimis ⁊ oblatõnib
debitis qͣs ax̾anis de do¬
mib ⁊ possessionib aliis
añqmͣ ad iudeos quoc̾
titulo deuenissẽt. sat̾¬

Expanded text:
decimis et oblationibus debitis, quas a christianis de domibus et possessionibus aliis quam ad Iudeos quocunque titulo devenissent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦ mm̃ est ꝯsũmatũ int̾ fideles neut̾ põt ab¬
solue̾ reliquã a uincdo mat̾moĩali uł a uire
mutue seruitutis: licet posset absolue̾ illum.
ab actu uł exetutõne illiꝰ uiris cũ de ꝯmuri ꝯ¬
sensu tnͣseũt ad religionẽ. põt ⁊̃ dici ꝙ ĩ p̾dc̃s

Expanded text:
m est consummatum inter fideles, neuter potest absolvere reliquum a vinculo matrimoniali vel a iure mutue servitutis, licet posset absolvere illum ab actu vel executione illius iuris cum de communi consensu transeunt ad religionem. Potest etiam dici
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exͣ.. cũ sint hoĩes. Item si dubiter᷑ de ꝯsuetudine uirũ de¬
cime p̾diales dande sint capellis ubi audiũt᷑ diuina uł
capelle. exͣ e. nũtios. ad aliud dico ꝙ de lacte feno lana det᷑
tecima illi ecc̃e in cuiꝰ ꝑrochia pastua sita sũt. ꝗa cũ inde
suscipiant totũ nut̾mẽtũ tales decime. p̾diales censent᷑¬

Expanded text:
 esset ei. Item si dubitetur de consuetudine, utrum decime prediales dande sint capellis ubi audiuntur divina vecapelle. Ad aliud dico, quod de lacte, feno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales censent
Abbreviated transcription (Latin):
iaccipientẽ ⁊ nõ ꝯpetit repetitõ ut m mẽfte ⁊ hystrione.
aut nõ nt m̃ sure. raptore. symoniaco usurario. In pͥmo
can ilse tenet᷑ dare s ecc̃a ñ debet reciꝑe qmͣ diu est ille in
scelẽ ne uideat᷑ aꝓpbare delictũ eiu̾s sicut ⁊ qñq respuit eccͣ
oblatõnes aliquoꝵ ob detestatõem ẽmĩs iñ quo iacent

Expanded text:
in accipientem et non competit repetitio, ut in meretrice et histrione, vel non, ut in fure, raptore, symoniaco, usurario. In primo casu ille tenetur dare, sed ecclesia non debet recipere, quandiu ille est in scelere, ne videatur approbare delictum eius. Sicut et quandoque respuit ecclesia oblationes aliquorum ob detestationem criminis in quo iacent,
Abbreviated transcription (Latin):
memoria mi¬
les huiusmo¬
di ⁊ antecesso¬
res eius quie¬
te ⁊ pacifice te¬
nuerunt eam
⁊ recrgnoscen¬
tes se eat tene¬
re ab ecc̃a me-¬
diate ie ĩ me-¬
diate ⁊ redden¬
tes ibi debitũ
obsequiũ ip̃i
eccẽ uł alii no¬
mĩe eius p̾su¬
mendũ est be¬
nigna int̾pre¬
tatõe ꝙ sit de
antiquis. ar.¬
non est p̾sum̃¬
una ꝑrochia et colit p̃dia in alia prochia alius pascit petora
in alia ꝑ rochia. s ħt caulam sũ oiule in alia cui ecc̃e sol¬
uentur decime: So. ad pͥmũ dico ꝙ decimas ꝑsonales d¬

Expanded text:
memoria, miles huiusmodi et antecessores eius quiete et pacifice tenuerunt eam et recognoscentes se eam tenere ab ecclesia mediate vel immediate et reddentes ibi debitum obsequium ipsi ecclesie vel alii nomine eius presumendum est benigna interpretatione, quod sit de antiquis, anon est presumuna parochia, colat predia in alia; alius pascit pecora in una parochia, sed habet caulem sive ovile in alia; cui ecclesie solventur decime? Solutio: Ad primum dico, quod decimas personales d
Abbreviated transcription (Latin):
intelligẽd̾ est de
ad quos iudei nõ
tenent᷑. ut dicit
ut credo qñ uidei
nõ occupant in
prochia loca ubi
consueuit obloẽs¬

Expanded text:
intelligendum est de ad quos Iudei non tenentur, ut dicit. ut credo, quando Iudei non occupant in parochia loca ubi consuevit obl
Abbreviated transcription (Latin):
qui intũt᷑ se tueri p̾mli̾o apłice sedis m̃dulto ut dñt. qͦndã
comiti bartħ. nouen̾. ĩ fauorẽ x̾anitatis. ⁊ sidei catholice. ut
.s. decimas om̃iũ locox q̃ paganis expulsis reducẽt ad cultum
dei: posset licite retinere. ⁊ int̾ milites ⁊ p̃ncipes t̾re sue qui ip¬
sũ iuuarẽt ad ħ. diuid̾e̾. Nũꝙͥ possũt tales decimas licite reti¬
nẽ. Itẽ nũꝙͥ lib̾ant᷑ ⁊ excusant᷑ rustiti a pct̃o soluendo militib¬

Expanded text:
postolice sedis indulto, ut dicunt, quondam comiti Barcenonensi in favorem christianitatis et fidei catholice, ut scilicet decimas omnium locorum, que paganis expulsis reduceret ad cultum dei, posset licite retinere et inter milites et principes terre sue, qui ipsum iuvarent ad hoc, dividere; nunquid possunt tales decimas licite retinere? Item nunquid liberantur et excusantur rustici a peccato solvendo militib
Abbreviated transcription (Latin):
decime nõ deductus expenses indistinste si sũt p̾diales exͣ¬
arnficio uł de aliis q̃ nõ computant᷑. in fructib terre
distinguitur utrũ surgant ex reb decimatis an nõ in
debent dari p̾diales statim cũ sructus ꝑcipiũt᷑. ⁊ añqmͣ
sepetur inde census uł tributũ uł siłe. si tñ facta fu̾it
p̾mo talis seꝑatio sicut rusticus tenetur decimare ꝙ si
dari in fine anni. ut sic maior unlitas ꝑueĩat eccẽ ꝙͣ
aut̃ pullos uitulos ⁊ hiꝰ. nͨ tenent᷑ dare optimos. nec
debent den̾ores s mediocres ut sicut tnͣsierint sb̾ uir¬

Expanded text:
ecime non deductis expensis indistincte, si sunt predialesartificio vel de aliis que non computantur fructibus terre, distinguitur utrum surgant de rebus decimatis, an non. In debent dari prediales statim cum fructus percipiuntur et antequam separetur inde census vel tributum vel simile. Si tamen facta fuerit primo talis separatio, sicut rusticus tenetur decimare quod dari in fine anni, ut sic maior utilitas proveniat ecclesie quam aut pullos, vitulos et huiusmodi nec tenetur dare optimos nec deteriores, sed mediocres vel sicut transierint sub vir
Abbreviated transcription (Latin):
reddat᷑ set fiãt ꝙ dcm̃ est. si tñ tali nõ recor¬
recto scã sit restitutõ: lib̾ata est q̃ accepͤ. Si ã
amotꝰ sit ab admĩstͣrõe illa: aut si claustͣł
sit simpͭ qui dedit: facienda est restitutõ mo¬
nastio ⁊ poratui. uł admĩstratõi. nec lib̾abit᷑
si soluĩt illi qui dedit. nisi tũc demũ: cũ ꝯu̾¬
sum fuit ĩ utilitatẽ mõast̾ii. poratus: uł
ad mĩst̾tõis̃ nec potit retini a mõasti̾o r̃riᷤᷤ¬

Expanded text:
n tali non correcto facta sit restitutio, liberata est que accepit. Si autem amotus sit ab administratione illa aut si claustralis est simplex qui dedit, facienda est restitutio monasterio, prioratui vel administratori nec liberabitur si solverit illi qui dedit, nisi tunc demum cum conversum fuerit in utilitatem monasterii, prioratus vel administrationis, nec poterit retin
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ dispensar̾ sic̃ ĩ limitando tp̃e penĩe ⁊ men
aduocatõis uł medicine ĩ casib ñ ꝯcessis
emẽ bladũ uł uinũ ut p̾ea cariꝰ uendat᷑
face̾ serta de florib ad uendẽd̾ qͦx usus est
freqñtiꝰ adͥasciuiã facẽ decios simplices ⁊ sill
Si tñ talia st̃ ꝓhibita ex hiĩs caĩs acquisit
retim̾ possunt licet at̾ ħ distinctõ uideat᷑
ꝓbabił. quia tñ pene restnͣgende st̃ ⁊ ⁊ qui

Expanded text:
t dispensare, sicut in mutando tempore penitentie et mensadvocationis vel medicine in casibus non concessis, emere bladum vel vinum ut postea carius vendatur, facere serta de floribus ad vendendum, quorum usus est frequentius ad lasciviam, facere decios et similia, si tamen talia sunt prohibita, ex his causis acquisita retineri possunt. Licet autem hec distinctio videatur probabilis, quia tamen pene restringende
Abbreviated transcription (Latin):
te publice uł crͣ p̾dones terre. uł ccͣ piratas uia q̃ uelꝓ de¬
fentõe sidei ⁊ prĩe ccͣ paganos. uł ħeticos uł ꝓ alia simili
causa ⁊ recipiens facit illud pp̃ ꝙ suit ĩpõitũ libe̾ ⁊ sine scru¬
pulo ꝯscĩe pt̃ reciꝑe. si aut̃ nescit a quib su̾it institutum
credit tñ ꝙ ab ilł qui potu̾nt ⁊ ex p̾dc̃s causis credo id̾ Idem
credo si iste talis nõ laboxat modo ñ facit expensas quia ñ est
ncce. cũ t̾ra bñ sit purgata ⁊ in pace paratus est tũ ⁊ labores

Expanded text:
pyratas in aqua vel pro defensione fidei et patrie contra paganos vel hereticos vel pro alia simili causa et recipiens facit illud propter quod fuit impositum, libere et sine scrupulo conscientie potest recipere. Si autem nescit a quibus fuerit institutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est tamen et labores
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de effractorib ecc̃aꝵ. qui
similit̾ ip̃õ iur̃ sunt ex coĩcati
⁊ a ppͣ absoluendi. Similr̃ cum
quis per uiolentiam multum
enormia ꝯmittit in ect̃a diru¬
endo altare uł frangendo cru¬
cem uł enormiter tractando
corpus xp̃i uł similia. ip̃o iũ¬
re est excoĩcatus licet non frã¬
gat ecclĩam tñ absolõm põt

Expanded text:
ctoribus ecclesiarum, qui similiter ipso iure sunt excommunicati et a papa absolvendi. Similiter cum quis violentiam multum enormem committit in ecclesia, diruendo altare vel frangendo crucem vel enormiter tractando corpus Christi vel similia, ipso iure est excommunicatus, licet non frangat ecclesiam; tamen absolvi pot
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ .e. accedens ⁊ Noͣ ꝙ si p̾nceps ꝯmittat iudici ecc̃astico
potestatẽ puniendi tales. ip̃e cit᷑ mortẽ uł menbri trũca-¬
toẽm. uł sangͥnis effusionẽ pot̾ĩt raptorem ulẽ in carc̾a¬
ri. uł flagellari uł pena peciũaria młctari. quos tñ ĩue-¬
nerit a deo enormit̾ excessisse ꝙ mortẽ uł m̃bri detrũca¬
tõem debeant sustine̾ debet reseruare puniendos regie

Expanded text:
entie Et nota quod si princeps committat iudici ecclesiastico potestatem puniendi tales, ipse circa mortem vel membri truncationem vel sanguinis effusionem, poterit raptorem iubere incarcerari vel flagellari vel pena pecuniaria mulctari. Quos tamen invenerit adeo enormiter excessisse, quod mortem vel membri detruncationem debeant sustinere, debet reservare puniendos regie
Abbreviated transcription (Latin):
tunc iniungatur mulieri quod
de sponsalitio suo ⁊ aliis rebus
quas habet uel in futurum ha¬
bere poterit satisfaciat iuxta pos¬
se dolens. semper de pecrato ⁊ qd̃
non potest plene satisfacere et
proponens firmiter in ammo ꝙ
satiffaciat quam cito poterit. ħ
tamen fiat per iudicẽ peniten-¬
tialem uel personam religiosã
secrete et caute et potest uti hi¬
is uebis. Quedam persona
tenetur nobis in ħ. accipite ⁊
ita erit in bono statu . ar .xii.¬

Expanded text:
tunc iniungatur mulieri, quod tunc iniungatur mulieri, quod de sponsalitio suo et aliis rebus quas habet vel in futurum habere poterit, satisfaciat iuxta posse, dolens semper de peccato. Et quia non potest plene satisfacere, proponat tamen firmiter in animo quod satisfaciet quam cito poterit. Hoc tamen fiet per iudicem penitentialem vel personam religiosam secrete et caute et potest uti his verbis: Quedam persona tenetur vobis, hoc accipite et ita erit in bono statu. Gui