comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suanitate capiuntur et nrtutis mã de¬
ferunt cuiꝰ acerbitate offenduntur. Nã
qui auaricia et opum in explebili quadã
siti flagrant quia non possunt uenditis
aut largitis que amant tenui cultu uitã
degere sine dubio malunt id eẽ fictũ quo
desideriis suis renũciare coguntur Itẽ qui
libidinũ stimulis icitati ut ait poeta in
furiis furias ignem querunt utiq incre-¬
dibilia nos afferre dicunt qr uulnerãt au-¬
res coꝵ p̾cepta continentie que illos no-¬
luptatibus suis prohibent quibus aĩam
suam cum corpore adiudicauerũt Qui u̾o¬
ambitiõe inflati aut amore potentie inflam-¬
mati om̃e studium suũ ad honores acqͣren-¬
dos contulerũt ne si solem quidẽ ip̃m gestemꝰ
in manibus fidem cõmodabũt ei doctrine¬
que illos iubet omĩpotencia et honore con-¬
tempto humiles uiue̾ atq ita hũiles ut
et acciꝑe iniuriam possint et referre nolint
si acceꝑint. hn sũt homines qui contͣ u̾tatẽ

Expanded text:
suavitate capiuntur, et virtutis viam desuavitate capiuntur, et virtutis viam deserunt, cujus acerbitate offenduntur. Nam qui avaritia, et opum inexplebili quadam siti flagrant, quia non possunt, venditis aut dilargitis quae amant, tenui cultu vitam degere, sine dubio malunt id esse fictum, quo desideriis suis renuntiare coguntur. Item, qui libidinum stimulis incitati, ut ait poeta, In furias ignemque ruunt, utique incredibilia nos afferre dicunt; quia vulnerant aures eorum praecepta continentiae, quae illos a voluptatibus suis prohibent, quibus animam suam cum corpore adjudicaverunt. Qui ambitione inflati, aut amore potentiae inflammati, omne studium suum ad honores acquirendos contulerunt, ne si solem quidem ipsum gestemus in manibus, fidem commodabunt ei doctrinae, illos jubet omni potentia et honore contempto humiles vivere, atque ita humiles, ut et accipere injuriam possint, et referre nolint, si acceperint. Ii sunt homines, qui contra veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
unus igitur epycurus auctore de motrito ue¬
ridicus in hac re fuit qui ait et ortum aliqn
et aliqñ ẽẽ piturum riec tam̃ rationẽ red-¬
dere ullam potuit aut quibus de causis tãtũ
hoc opus aut quo tpr̃e soluatur Quod qm̃
nobis deus reuelaiit nec cõiecturis id asse-¬
quimur s traditione celesti docebimꝰ cedulo
ut tandem studiosis ueritatis appareat non
uidisse meq comphendisse phõs u̾itatem s
ita leuit̾ adoratos ut cam unde eos odor
ille sapientis tam suanis tam iocundus
afflaret nullo modo senserint intermmi ne-¬
cessariũ puto admonere lecturos qd hec
nr̃a que tradimins p̃ue uitioseq mentes
aut omino non intelligent hebetatur eĩ
acies eaꝵ terrenis cupiditatibus que se¬
sus omẽs granant imbecillosq reddunt
aut eciam si incelligent dissimulabnt tñ
et hec uera eẽ nollent qui attrahũtur a
uiciis et scientes malis suis fauent quoꝵ

Expanded text:
Unus igitur Epicurus, auctore Democrito, veUnus igitur Epicurus, auctore Democrito, veridicus in hac re fuit; qui ait, et ortum aliquando, et aliquando esse periturum. Nec tamen rationem ullam reddere potuit, aut quibus de causis tantum hoc opus, aut quo tempore solvatur. Quod quoniam nobis Deus revelavit, nec conjecturis id assequimur, sed traditione coelesti, docebimus sedulo; ut tandem studiosis veritatis appareat, non vidisse neque comprehendisse philosophos veritatem, sed ita leviter odoratos, ut tamen unde eos odor ille sapientiae tam suavis, tam jucundus afflaverit, nullo modo senserint. Interim necessarium puto admonere lecturos, quod haec nostra quae tradimus; pravae vitiosaeque mentes aut omnino non intelligent hebetatur enim acies eorum terrenis cupiditatibus, quae sensus omnes gravant, imbecillesque reddunt; aut etiam si intelligent, dissimulabunt tamen, et haec vera esse nolent, quia trahuntur a vitiis, et scientes malis suis favent, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
et quare sit effectus a deo Quod plato qui
de mundi fabricatione disseruit nec stire po-¬
terat nec explicare quippe qui celeste imisteriũ
quod non insi phĩs a dco docente distitur igno-¬
Quod longe secus est qm̃ quicquid est solido
et gram corpore ut mnitiũ cepit aliq̃n ita fine
capiat ncc̃e est mam aristotiles qui cũ nõ uibẽt
quẽadmodum possit tanta rex magnitudo int¬
ire et hanc p̾scpsionem uellet effug̾e semper
ait fuisse mundum ac semꝑ futurũ. Prorsus
nichil indit quia quitquis est necesse ẽ habu-¬
erit aliq̃n pͥncipium Rrec omino quitꝙ põt
esse nisi ceꝑit mam cum terram et aquam et
ignem disperire consumi extinguiꝙ idea¬
mur que sunt utiq mundi partes intelligi¬
tur id totum ẽẽ mortale cuiꝰ sunt mẽbra mor-¬
talia Ita fit ut natum sit quidqͥs potest int̾ire
sz et om̃e quod sub iusu oculoꝵ uenit et cor-¬
porale ut ait plato et solubile sit necesse est

Expanded text:
et quare sit effectus a deo, quod Plato, qui et quare sit effectus a deo, quod Plato, qui de mundi fabricatione disseruit, nec scire poterat nec explicare: quippe qui caeleste mysterium, quod non nisi prophetis ac deo docente discitur, ignoquod longe secus est, quoniam quidquid est solido et graui corpore ut initium cepit aliquando, ita finem capiat necesse est. nam Aristoteles, qui cum non uideret quemadmodum posset tanta rerum magnitudo interire, et hanc praescriptionem uellet effugere, semper ait fuisse mundum ac semper fu- turum, prorsus nihil uidit, quia quidquid est necesse est habuerit aliquando principium nec omnesse, nisi coeperit. Nam cum terram, et aquam, et ignem disperire, consumi, extinguique videamus, quae sunt utique mundi partes, intelligitur id totum esse mortale, cujus membra sunt mortalia. Ita fit, ut natum sit quidquid potest interire. Sed et omne quod sub visum oculorum venit, et corporale, ut ait Plato, et solubile sit necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
prouidere aut que sit uera cognoste Quid
iꝙͣ prodest celestem illam isticiam descen-¬
dere quid cum magnis difficultatib cul¬
tum dei ten̾e que est sũma uirtus insi eãdẽ
diuinum p̾mium beatitudinis ꝑpetue subse¬
quatur. de qua nobis est in hoc libro disserẽ¬
dum ne pͥora omĩa irrita et infructuosa ui-¬
deantur si hoc cuius causa illa sustepta sũt
nicertum relinquamus ne quis forte arbitre¬
tur tantos labores incassum suscipi dum de¬
coꝵ celesti mercede diffidit quam deus sta¬
tuit ei qui hec suania terre bona p̾sola nu-¬
daq iuirtute contempẜit. satisq et huic
parci facianus tum testimoniis diuinaꝵ
tr̃aꝵ tum eciam probabilibus arguniẽtis
ut eque clarum sit et futura p̾sentibus et
diuma terrenis et ꝑpetua brembus esse an¬
ceponenda qm̃ temporalia sunt p̾mia uicioꝵ
sempit̾na uirtutum. Exponam igit᷑ racionẽ
nundi ut facile possit intelligi et quandi

Expanded text:
peruidere aut quae sit uera cognoscere? quid, peruidere aut quae sit uera cognoscere? quid, inquam, prodest caelestem illam iustitiam defendere? quid cum magnis difficultatibus cultum dei tenere, quae est summa uirtus, nisi eam diuinum praemium beatitudinis perpetuae subsequatur? de qua nobis est in hoc libro disserendum, ne priora omnia irrita et infructuosa uideantur, si hoc cuius causa illa suscepta sunt incertum relinquamus, ne quis forte arbitretur tantos labores in cassum suscipi, dum eorum caelesti mercede diffidit, quam deus statuit ei qui haec suauia terrae bona prae sola nudaque uirtute contempserit. satis et huic parti faciamus cum testimoniis diuinarum litterarum tum etiam probabilibus argumentis, ut aeque clarum sit et futura praesentibus et diuina terrenis et perpetua breuibus esse anteponenda, quoniam temporalia sunt praemia uitiorum, sempiterna uirtutum. exponam igitur rationem mundi, ut facile possit intellegi et quando
Abbreviated transcription (Latin):
et stabilis et mmuitabilis et in cõcussꝰ nec tãtum
hoc in templo putet sibi eẽ faciẽdum s et domi
⁊ in ip̃o eciã cubili suo. becũ demq hẽat dm̃ semꝑ
in corde suo cõsecratũ. qm̃ ip̃e est dei tẽplũ Q d¬
si deo ac pr̃i ac dño hac assiduitate hoc obsequio
hac deuotione ẜuient cõ sumata ac ꝑfecta iusti ͤ
est Quam qui tenuerit hic ut ance testati sumꝰ
deo paruit hic reli ͫ atq officio suo satis fecit¬
Ene habet. Iacta sunt fundamenta
ut ait exinnius orator. uerũ nos
non fundamenta solum iecimus
que firma et ydonea essent oꝑi
ꝑferendo. s magnis robustis q mo¬
libus edificium totum pene usꝙ ad sumina ꝑ-¬
duxinus restac id quod est multo facilius uel
tegere uel ornare sine quo tamen pͥora opera et
mucilia sunt et ingrata riam quid prodest
aut a falsis religiomibus liberari aut intellig̾e
ueram Quid aut uancatem false sapientie

Expanded text:
et stabilis et immutabilis et inconcussus. nec tantum et stabilis et immutabilis et inconcussus. nec tantum hoc in templo putet sibi esse faciendum, sed et domi et in ipso etiam cubili suo. secum denique habeat deum semper in corde suo consecratum, quoniam ipse est dei templum. quodsi deo, patri ac domino, hac adsiduitate, hoc obsequio, hac deuotione seruierit, consummata et perfecta iustitia est: quam qui tenuerit, hic, ut ante testati sumus, deo paruit, hic religioni atque officio suo satisfecitene habet, iacta sunt fundamenta, ut ait eximius orator. uerum nos non fundamenta solum iecimus quae firma et idonea essent operi perferendo, sed magnis robustisque molibus aedificium totum paene usque ad summa duximus. restat, id quod est multo facilius, uel tegere uel ornare, sine quo tamen priora opera et inutilia sunt et ingrata. nam quid prodest aut falsis religionibus liberari aut intellegere ueram? quid aut uanitatem falsae sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
plenuo est ominũ nimime indigens nos
n̾o ei grãs agentes adorennus huius emĩ
sacrificiũ sola benedictio est et recte Serbo
emĩ sacͥficare oꝑtet deo siquidem deus u̾bũ
est ut ip̃e confessus est. dũmus igit᷑ colende
dei ritus est ex ore iusti homĩs ad deñ diret¬
ta laudatio Que tamen ip̃a ut deo sit accepta et
humilitate et timore et deuotione maxima opo
est nequis forte integritatis acq innocencie fi-¬
duciam gerens timoris et arrogancie crimien
incurrat eoq facto grãm nirtutis amittat si
ut sit deo carus omĩq macula careat mmiseri¬
cordiam dei semꝑ implorat nichilq aliud p̾cet᷑
nisi pietatis suis ueniam licet nulla sunt si
quid aliud desiderau̾it non est opus dicto stiẽti
quid ueliius di quid ei bom euem̾it grãs agat
si quid mali satiffaciat et id sibi ob pcc̃a sua
uenisse faceatur. Et nichilominus et in malis
gr̃as agat et in boms satisfticiat ut idem sit sẽꝑ

Expanded text:
plenus est et omnium minime indigens. nos plenus est et omnium minime indigens. nos uero gratias agentes adoremus: huius enim sacrificium sola benedictio est. et recte. uerbo enim sacrificari oportet deo, siquidem deus uerbum est, ut ipse confessus est. summus igitur colendi dei ritus est ex ore iusti hominis ad deum directa laudatio, quae tamen ipsa ut deo sit accepta, et humilitate et timore et deuotione maxima opus est, ne quis forte integritatis atque innocentiae fiduciam gerens tumoris et adrogantiae crimen incurrat eoque facto gratiam uirtutis amittat. sed ut sit deo carus omnique macula careat, misericordiam dei semper inploret nihilque aliut precetur nisi peccatis suis ueniam, licet nulla sint. si quid ahut desiderauerit, non est opus dicto scienti quid uelimus: si quid ei boni euenerit, gratias agat, si quid mali, satisfaciat et id sibi ob peccata sua euenisse fateatur. et nihilo minus etiam in malis gratias agat et in bonis satisfaciat, ut idem sit semper
Abbreviated transcription (Latin):
homines autem non insi ad iusticiam nasti tum
phĩ ueteres tum eciam Citero suspicatur. disse¬
rens emn de legibus sz oñ inquit que in
hominũ doctoꝵ disputatione uersantur. Nnchꝰ
est profecto prestabilius ꝙͣ plane intelligi nod
ad iusticiam ẽẽ natos p ergo solum deo ex hibẽ
atq offerre debemuo ad quod capiendũ nos
ip̃e generauit. hoc autem duplex facrificu
genus ꝙͣ sit uerissimum termegistus her
phĩs quos sequimur tam re ꝙͣ uerbis con¬
gruit de iuisticia sit locutus est hoc uerbũ
O fili adora et cole cultus aũt dei unus est
malum non esse stem in illo sermone ꝑfetto
cum exaudiss asclepium querentem a filio
suo utrũ place̾t patri eius ꝓferri thus et
alios odores ad sacrificium dei exclamaiit
bene. bene. ominate o astlepi. Est enĩ mayi᷑.
impietas tale quid de uno illo ac singulari
bono in amniũ induc̾e hec et hus similia
huic non conueniũt Om̃ enĩ quecũq sũt

Expanded text:
omnes autem non nisi ad iustitiam nasci cum omnes autem non nisi ad iustitiam nasci cum philosophi ueteres tum etiam Cicero suspicatur. disserens enim de legibus sed omnium inquit quae in hominum doctorum disputatione uersantur, nihil est profecto praestabilius quam plane intellegi nos ad iustitiam esse natos. id ergo solum deo exhibere atque offerre debemus ad quod capiendum nos ipse generauit. hoc autem duplex sacrificii genus quam sit uerissimum, Trismegistus Hermcum prophetis quos sequimur, tam re quam uerbis congruit. de iustitia sic locutus est: hoc uerbum, o fili, adora et cole. cultus autem dei unus est malum non esse. item in illo sermone perfecto, cum exaudisset Asclepium quaerentem a filio suo utrum placeret patri eius proferri tus et alios odores ad sacrificium dei, exclamauit: bene, bene ominare, o Asclepi. est enim maxima inpietas tale quid de uno illo ac singulari bono in animum inducere. haec et his similia huic non conueniunt: omnium enim quaecumque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
putat deo cara is plane quid sit deus nestit¬
cui putat noluptati eẽ eas res quas eciam
homo sic contempẜit iure landatur Quid gͦ
Castum Q uid deo dignum insi quod ip̃e in
illa diuma lege sua popostit duo sunt que
offerri debeant domĩ et sacrificiũ donuim in-
ppetuũ. Sacrificiũ ad tempus. berũ apicd̃ istos
qui nullo modo rationem diuinitatis intelli¬
gunt donũ est quicq̃s auro argentoq fabri¬
catir. Item quidqd purpura et serico texitur
Sacrificiũ est nctima et quecũq in ara cre¬
mantur s utroq non utitur deus quia et
le offerendum est quo utitur. donũ est integ̾¬
tas animi dacrificium laus et hymnus. Si
enm deus non indetur Ergo hiis rebus coli
debet. que non iudentur Nulla igitur alia re-¬
ligio uera est insi que uirtute et iusticia con-¬
stat Quomodo aut deuo iusticia hominis
utatur intellectu facile est. si enm iustus fu̾it
homo accepta ĩortalitate met̾nũ deo ẜuiet¬

Expanded text:
putat deo cara, is plane quid sit deus nesputat deo cara, is plane quid sit deus nescui putat voluptati esse eas res, quas etiam homo si contempserit, jure laudabitur. Quid ergo castum, quid Deo dignum, nisi quod ipse in illa divina lege sua poposcit? Duo sunt, quae offerri debeant, donum et sacrificium, donum in perpetuum, sacrificium ad tempus. uerum apud istos, qui nullo modo rationem diuinitatis intellegunt, donum est quidquid auro argentoque fabricatur, item quidquid purpura et serico texitur, sacrificiumque uictima et quaecumque in ara cremantur. sed utroque non utitur deus, quia etle offerendum est, quo utitur. donum est integritas animi, sacrificium laus et hymnus; si enim deus non uidetur, ergo his rebus coli debet quae non uidentur. nulla igitur alia religio uera est nisi quae uirtute et iustitia constat. quomodo autem deus iustitia hominis utatur, intellectu facile est. si enim iustus fuerit homo, accepta immortalitate in aeternum deo se
Abbreviated transcription (Latin):
ticie imponerent. Si quis uolet cetera oĩa
comp̾hendẽ ex fonte ip̃o petat unde ad nos
riuus iste manaunt.¬
unc de sacrificio ip̃o panta dicanus. ebur
inquit plato non castum donũ deo. Quid gͦ
picta stil et texta preciosa ymo u̾o̾ nõ cas-¬
cum donũ deo Quicquid corrũpi quicqͣd sub¬
ripi potest sz sicut hoc uidit non oportere
uiuenti offerri aliquid quod sit ex mor-¬
tuo corpore Cur illud non idit nõ debe̾
in corporali copoiale munus offerri. quãto
melius et uerius Seneca. uultis ne nos
inquit deum cogitare magnũ et placidum
et marestate lem uerendum amicũ et semꝑ
in ꝓxiio non ĩmolatiomibus nec sangiũẽ
multo colendum. Que enm ex trucidatione
iinerentium uoluptas est s mente pura bo-¬
no honestoq ꝓposito non templa illi congestis
in altitudinem saris extruenda sunt in suo
cuiq consecrandus est pectore. uestes et gem¬
mas et cetera que habentur in precio Si quis

Expanded text:
titiae imponerent. si quis uolet cetera omnia titiae imponerent. si quis uolet cetera omnia comprehendere, ex fonte ipso petat unde ad nos riuus iste manaunc de sacrificio ipso pauca dicamus. ebur inquit Plato non castum donum deo. quid ergo? picta scilicet et texta pretiosa? immo uero non castum donum deo quidquid corrumpi, quidquid subripi potest. sed sicut hoc uidit, non oportere uiuenti offerri aliquid quod sit ex mortuo corpore, cur illud non uidit, non debere incorporali corporale munus offerri? quanto melius et uerius Seneca uultisne uos inquit deum cogitare magnum et placidum et maiestate leni uerendum, amicum et semper in proximo, non immo lationibus nec sanguine multo colendum — quae enim ei trucidatione immerentium uoluptas est? —, sed mente pura, bono honestoque proposito? non templa illi congestis in altitudinem saxis extruenda sunt: in suo cuique consecrandus est pectore. uestes igitur et gemmas et cetera quae habentur in pretio si quis
Abbreviated transcription (Latin):
amii et uita nnoceas et actus boni Que
onnĩa qui exhibet totiens sacrificat quociens
bonũ aliquid ac pium fecerit deus autẽ nõ
desiderat uiccimam neꝙ nuiti animalis neq¬
mortis ac sangninis et hominis et uite ad
quod sacrificiũ neq uerbenis opus est neq
fibris neq cespicibus que sunt utiq nanissiã
d huis que de nitimo pectore proferunt᷑ Itaq in
aram dei que uere maximia est et que in corde
hominis collocata inqͥnari non potest sanguĩe
iustica imponitur. pacientia. fides. innotentia
Castitas abstinencia. hic est uerissimus ritus
hec illa lex dei ut a cicerone dictum est p̾clara
et diuina semꝑq recta et honesta iubet be-¬
tat pua et turpia cui parentem stissime ac
certissime legi iusticie ac legitime necesse est
uiuere E nũs legis pance quidem capita po¬
sui quod sum pollicitus ea me tantũmodo eẽ
dicturum que sũmũ fastigium uirtuti et ius¬

Expanded text:
animi et uita innocens et actus boni: quae animi et uita innocens et actus boni: quae omnia qui exhibet, totiens sacrificat, quotiens bonum aliquid ac pium fecerit. deus enim non desiderat uictimam. neque muti animalis neqmortis ac sanguinis, sed hominis et vitae. Ad quod sacrificium neque verbenis opus est, neque februis, neque cespitibus, quae sunt utique vanissima: d iis quae de intimo pectore proferuntur. Itaque in aram Dei, quae vere maxima est, et quae in corde hominis collocata, coinquinari non potest sanguine, justitia imponitur, patientia, fides, innocentia, castitas, abstinentia. Hic est verissimus ritus: haec illa lex dei, ut a Cicerone dictum est, praeclara et diuina, semper quae recta et honesta iubet, uetat praua et turpia: cui parentem sanctissimae ac certissimae legi iuste ac legitime necesse est uiuere. cuius legis pauca equidem capita posui, quod sum pollicitus ea me tantummodo esse dicturum quae summum fastigium uirtuti et ius
Abbreviated transcription (Latin):
tinguet extrrpabit libidines muidiam distrahet
ñam mitigabit. ille reddet ueram et ꝑpetuam
sanitatem appetenda est hec omĩbus medicinte
qm̃ maiora ꝑiculo uexatur anima ꝙͣ corpus
et ꝙͣ pͥmuni latentibus morbis adhibenda cu¬
intio est Neq enĩ si utatur aliquis oculorum
acie clara menbris omibus integris firmis-¬
sima totius corporis ualitudine tñ eum dix¬
erim insanum si efferatur ira suꝑbia tumidꝰ
infletur libidim ẜuiat cupiditatibus mardestat
S eum potius qui ad alienam felicitatẽ nõ
actollat oculos opes non admiretur alienã
mulierem sancte iudeat nichil omim̃o appecat
nichil concupistat alienũ non muideat ulli
non fastidiat quẽꝙͣ sit humilis misericors be¬
neficus mitis humanus. pax in animo eus
ꝑpetua uersetur ille homo sams. ille homo iꝰ tꝯ¬
ille ꝑfectus est Quisquis igitur hiis omĩbus
p̾ceptis celestibus obtemꝑauit hic cultor est
uerus dei cuus sacrificia sunt mansuetudo

Expanded text:
tinguet, extirpabit libidines, inuidiam detrahet, tinguet, extirpabit libidines, inuidiam detrahet, iram mitigabit, ille reddet ueram et perpetuam sanitatem. adpetenda est haec omnibus medicina, quoniam maiore periculo uexatur anima quam corpus et quam primum latentibus morbis adhibenda curatio est. neque enim si utatur aliquis oculorum acie clara, membris omnibus integris, firmissima totius corporis ualitudine, tamen eum dixerim sanum, si efferatur ira, superbia tumidus infletur, libidini seruiat, cupiditatibus inardescat: sed eum potius qui ad alienam felicitatem non attollat oculos, opes non admiretur, alienam mulierem sancte uideat, nihil omnino adpetat, nihil concupiscat alienum, non inuideat ulli, non fastidiat quemquam, sit humilis misericors beneficus mitis humanus, pax in animo eius perpetua uersetur: ille homo sanus, ille iustus, ille perfectus est. quisquis igitur his omnibus praeceptis caelestibus obtemperauerit, hic cultor est uerus dei, cuius sacrificia sunt mansuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
se here testem .i. ut ego arbitror mentẽ suaz
qua nithil homini dedit deus ip̃e diuinius
Item cum de iusto ac bono uiro loqueretur
staq talis uir inquit non modo fac̾e s neco-¬
gitare quidem quitꝙͣ audebit quod nõ aule¬
at p̾dicare Purgenius igitur constientiã
que oculis dei ꝑuia est et ut ait idem sẽꝑ
ita uiuannus it rationem reddendam nobis
arbitremur. putemiusq nos momentis oĩb
non in aliquo ut ille dixit orbis terre theatͤ
ab om̃ibus ẜ desuꝑ spectari ab eo qui et iudex
et testis ip̃e futurus est cui rationem uite
repostenti actus suos inficiari non licebit gͦ
sacius est aut effugere constĩam aut nos ip̃os
ulcro aꝑire ammũ et ꝑintiem recissis uul-¬
nerib effunde̾ Quibus nemo alius mederi
potetest nisi solus ille qͥ gressum claudis iusũ
cecis reddidit. menbra maculata purgauit
mortuos excitauit. Ille ardorem cupiditatis ex¬

Expanded text:
h habere testem, id est, ut ego arbitror, mentem suam, h habere testem, id est, ut ego arbitror, mentem suam, qua nihil homini dedit deus ipse diuinius. item cum de iusto ac bono uiro loqueretur, itaque talis uir inquit non modo facere, sed ne cogitare quidem quicquam audebit quod non audeat praedicare. purgemus igitur conscientiam, quae oculis dei peruia est, et, ut ait idem, semper ita uiuamus, ut rationem reddendam nobis arbitremur, putemusque nos momentis omnibus non in aliquo, ut ille dixit, orbis terrae theatro ab hominibus, sed desuper spectari ab eo qui et iudex et testis idem futurus est, cui rationem uitae reposcenti actus suos infitiari non licebit.. ergo satius est aut effugere conscientiam aut nos ipsos ultro aperire animum et perniciem rescissis uulneribus effundere: quibus nemo alius mederi potest nisi solus ille qui gressum claudis, uisum caecis reddidit, maculata membra purgauit, mortuos excitauit. ille ardorem cupiditatis ex
Abbreviated transcription (Latin):
lunt ẜ deo ab huo oꝑam uiuendo dari Si qͥdẽ
iste ac pie muxerint potuit esse uerus dei
cultor si quis illi monstrasẜ et contempsisset
inquit approbemus celestis prorsus oratio
nsi antecede̾t ignorantie confessio. Nnichil
prodest nuclusam ẽẽ constĩam patemꝰ deo. ullꝰ
ergo mendatio nullus dissimulatoĩ locus est
quia parietib oculi hominũ submouent᷑ dei ãt
diuinitas nec insteribus submoueri potest quo¬
minus totũ hoĩem ꝑspiciat et norit. Idẽ in eiꝰ¬
dem opis quid̃ agis inquit quid machmaris
quid abscondis. custos te tuus sequitur alium tͥ
pegrinatio subduxit alium mors alium nali-¬
tudo heret hic quo carere nũꝙͣ potes Quid
locum abditum legis et arbitros remones pu¬
ta tibi contigisse ut oculos oĩ effugias de¬
mens Qaud tibi prodest non habere constiũ
habenti constĩam non minus mirabilit de
constĩa et deo Tullius meminerit inquit dm̃

Expanded text:
lunt, sed Deo ab his operam vivendo dari, siquidem lunt, sed Deo ab his operam vivendo dari, siquidem iuste ac pie vixerint. Potuit esse verus Dei cultor, si quis illi monstrasset aut contempsissinquit, "approbemus: celestis prorsus orationtecederet ignorantiae confessio. nihil prodest inclusam esse conscientiam, patemus deo: nullus ergo mendacio, nullus dissimulationi locus est, quia parietibus oculi hominum submoventur, dei autem diuinitas nec uisceribus submoueri potest, quominus totum hominem perspiciat et norit. idem m eiusdem operis primo quid agis? inquit quid machinaris? quid abscondis? custos te tuus sequitur. alium tibi peregrinatio subduxit, alium mors, alium ualitudo: haeret hic quo carere numquam potes. quid locum abditum legis et arbitros remoues? puta tibi contigisse ut oculos omnium effugias, demens: quid tibi prodest non habere conscium habenti conscientiam? non minus mirabiliter de conscientia et deo Tullius. meminerit inquit deum
Abbreviated transcription (Latin):
recta sequerentur si eaꝵ suantatos non at¬
tigissent s si eripiant se male ẜuituti cõ-¬
donabitur hiis error omĩs si errorem suũ
nita meliore correxerint nec lucrari se qͥs¬
ꝙ̃ putet si delicti confium non habebit stit
ille omĩa in cuiꝰ conspectu uiemus nec si uniu̾sos
homineo celare possumus cui nichil abstonditũ
nichil potest ẽẽ secretum Exhortationes suas
seneca mirabili sententia t̾minauit magnum
igitur nestio quid maius ꝙ ꝙͣ cogitari potest
num̃ est cui iuuendo oꝑa damus huic nos
approbemus nichil prodest inclusam esse con-¬
scientiam patenius deo. Quid uerius dici po¬
tuit ab eo qui deum nostet ꝙͣ dictum est ab
homine uere religionis ignaro. Nam et ma¬
iestatem dei expressit maiorem esse dicendo ꝙͣ
ut eum cogitatio mentis humane cap̾e̾ poss
et ip̃m u̾itatis actigit fontem senciendo iuitã
hominũ suꝑuacuam non esse ut epicurei no-¬

Expanded text:
recta sequerentur, si earum suavitates non atrecta sequerentur, si earum suavitates non attigissent. Sed si eripiant se malae servituti, condonabitur his omnis error, si errorem suum vita meliore correxerint. Nec lucrari se quisquam putet, si delicti conscium non habebit: scit ille omnia, in cujus conspectu vivimus, nec si universos homines celare possumus, Deum possumus, cui nihil absconditum, nihil potest esse secretum. ExhortatioSeneca mirabili sententia terminavit. "Magnum", inquit, "nescio quid maiusque quam cogitari potest numen est, cui vivendo operam damus. Huic nos approbemus". Nihil prodest inclusam esse coscientiam, patemus Deo. Quid verius dici potest ab eo, qui Deum nosset, quam dictum est ab homine, vere religionis ignaro? Nam et maiestatem Dei expressit maiorem esse dicendo quam ut eam cogitatio mentis humane capere posset, et ipsum veritatis attigit fontem sentiendo vitam hominum supervacuam non esse, ut Epicurei vo
Abbreviated transcription (Latin):
Castigatq se ip̃m demencie et confirmat animũ
suum ad rectiuis uiuendum Tum illud ip̃m
maxime emet ne rursus in cosdem laqueos indu-¬
catur. demq muta quoq animalia cum frande
capiuntur si aliquo se modo in fugam extrica¬
uerint fuint postinodum cantiora uitantq
semꝑ ea omĩa in quibus dolos insidiasꝙ sen-¬
serunt sic hominem penitentia cautum ac di-¬
ligentem facit ad euitanda peccata in que se¬
mel fraude desiderit. Nemo enm potest esse
tam prudens tam circũspectus ut non aliqñ
labatur. Et id circo deus imbecillitatem nram
stiens pro sua pietate homini portum salutis
ut huic necessitati cui fragilitas nr̃a subiet¬
ta est medicina penitentie subueniret. Ergo
quicũq aberrauerit referat pedem seq pͥmũ
recipiat ac reformet set reuocare gradum
suꝑasq euade̾ ad auras hic opus hic labor
est. degustatis emm male iocundis nolup¬
tatibus uix diuelli ab hiis possunt faciliꝰ

Expanded text:
castigatque seipsum dementiae, et confirmat animum castigatque seipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum: tum illud ipsum maxime cavet, ne rursus in eosdem laqueos inducatur. Denique muta quoque animalia, cum fraude capiuntur, si aliquo se modo in fugam extricaverint, fiunt postmodum cautiora, vitantque semper ea omnia, in quibus dolos insidiasque senserunt. Sic hominem poenitentia cautum ac diligentem facit ad evitanda peccata, in quae semel fraude deciderit. Nemo enim potest esse tam prudens, tam circumspectus, ut non aliquando labatur. Et idcirco Deus imbecillitatem nostram sciens, pro sua pietate aperuit homini portum salutis; ut huic necessitati, cui fragilitas nostra subjecta est, medicina poenitentiae subveniret. Ergo quicumque aberraverit, referat pedem, seque quamprimum recipiat ac reformet: Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras, Hoc opus, hic labor est. Degustatis enim male jucundis voluptatibus, vix divelli ab his possunt: facilius
Abbreviated transcription (Latin):
esset emendatio temeritatis licet plane. riam
si liberos nr̃os cum delictorum suoꝵ cermimus
penitere correctos ẽẽ arbitramur et abdicatos
abiectos ꝙ rursus tamen suscipianus foueamꝰ
amplectanue Cur desperemus clemenciã ueri
patris penitendo posse placari. Ergo idẽ dñs
ac parens in dulgentissimus remissurũ se pe¬
intentibus peccata promittit et obliturum
omẽs imiquitates enus qui iusticiam denno
cepit oꝑari. Sicut enm nichil prodest male
iuuenti ante acte uite ꝓbitas quia suꝑueniẽs
nequitia iusticie oꝑa delenit ita nichil̃ efficiũt
peccata netera correcto quia suꝑueniens insti-¬
cia labem inte pͥoris aboleuit Quemenim fc̃ĩ
sui penitet errorem suum pristinum intelli¬
git Ideoq Greci melus et significancius me-¬
tatonean dicunt quam nos latine possumus
resipistenciam dicere rescpistit enim ac mentẽ
suam quasi ab insania recipit quem errati pudet

Expanded text:
esset emendatio temeritatis. licet plane. nam esset emendatio temeritatis. licet plane. nam si liberos npoenitere, correctos esse arbitramur, et abdicatos abjectosque rursus tamen suscipimus, fovemus, amplectimur: cur desperemus clementiam Dei patris poenitendo posse placari? Ergo idem Dominus ac parens indulgentissimus remissurum se poenitentibus peccata promittit, et oblitteraturum omnes iniquitates ejus, qui justitiam denuo coeperit operari. Sicut enim nihil prodest male viventi ante actae vitae probitas, quia superveniens nequitia justitiae opera delevit: ita nihil officiunt peccata vetera correcto, quia superveniens justitia labem vitae prioris abolevit. Is enim quem facti sui poenitet, errorem suum pristinum intelligit; ideoque Graeci melius et significantius μετάνοιαν dicunt, quam nos latine possimus resipiscentiam dicere. Resipiscit enim, ac mentem suam quasi ab insania recipit, quem errati piget;
Abbreviated transcription (Latin):
lemq mercedẽ quod continentie genus qͣi
fastigium est omniũ consumatioq uirtutũ
ad quam si quis eniti et luctari potu̾it hñc
seruũ dñs. hũc discipłm̾ mag̃r agnoscet. hic
terram tũphauit. hic consimilis deo qui uir-¬
tutem dei cepit. hec quidẽ difficilliã indentur
s de eo loqͥmur cui calcatis oĩb t̾renis iter in
celum patur nam qr u̾tus in dei agnitiõe cõ¬
sistit omĩa grauia sunt dum ignores insi cog¬
noueris facilia ꝑ ip̃as difficultates nobis ex¬
r ant cupiditate uictus aut libidine impulsus aut
errore deceptus aut ui cõactus a iusticie ma lapsꝯ
est potest enim reduci ac liberari si eum penite¬
at actorum et ad meliora cõuersus satis deo fa-¬
ciat quod fieri posse Cicero non putaiit cuius
hec in achademico tercio uerba sunt Q si liceret
ut hi qui in itinere de errauissent sic uiam deui¬
am secutos corrig̾e errorem penitendo facilior

Expanded text:
lemque mercedem. Quod continentiae genus quasi lemque mercedem. Quod continentiae genus quasi fastigium est, omniumque consummatio virtutum. At quam si quis eniti atque eluctari potuerit, hunc servum dominus, hunc discipulum magister agnoscet; hic terram triumphabit; hic erit consimilis Deo, qui virtutem Dei coepit. Haec quidem difficilia videntur: sed de eo loquimur, cui calcatis omnibus terrenis, iter in coelum paratur. Nam quia virtus in Dei agnitione consistit, omnia gravia sunt, dum ignores; ubi cognoveris, facilia. Per ipsas difficultates nobis ex aut cupiditate victus, aut libidine impulsus, aut errore dest. potest enim reduci ac liberari, si eum paeniteat actorum et ad meliora conuersus satis deo faciat. quod fieri posse Cicero non putauit, cuius haec in Academico tertio uerba sunt: quodsi liceret ut iis qui in itinere deerrauissent, sic uitam deuiam secutis corrigere errorem paenitendo, facilior
Abbreviated transcription (Latin):
enm fieri mentem si uel ymaginem uo-¬
luptatis sibi ip̃a depiuxerit mens enĩ ꝓfec
to est que peccat que inmoderate libidinis
fructum cogitatione complectitur. In hac
crimien est. In hac om̃e delictũ riam et corpꝰ
nulla sic labe maculatum non constat tam̃
pudicicie ratio si ammus incestus est nec il¬
libata castitas inderi põt ubi constĩam cupidi-¬
tas inquinauit. riec uero aliquis existimet
difficile ẽẽ frenos impone̾ uoluptati eam q
uagam et errantem castitatis pudicicie ꝙ
limitibus include̾ cum sit ꝓpositum homini¬
bus eciam iunc̾e̾ ac plurimi beatam acq
incorruptam corporis integritatem retinu¬
erint multͥq suit in hoc celesti gen̾e iute fe-¬
licissime ꝑfruantur. Quod quidem deus
non ita fieri p̾cepit tanꝙͣ astringat quia
generari homines oportet s tamꝙͣ sinat
Scit enim quãtam hus affectibus imposu¬
erit necessitatem. Si quis hoc inquit fa-¬
cere potu̾it hẽbit eximiam incomparabi¬

Expanded text:
enim fieri mentem, si uel imaginem uoenim fieri mentem, si uel imaginem uolprofecto quae peccat; quae immoderatae libidinis fructum cogitatione complectitur: in hac crimen est, in hac omne delictum. Nam etsi corpus nulla sit labe maculatum, non constat tamen pudicitiae ratio, si animus incestus est; nec illibata castitas videri potest, ubi conscientiam cupiditas inquinavit. Nec vero aliquis existimet, difficile esse fraenos imponere voluptati, eamque vagam et errantem castitatis pudicitiaeque limitibus includere; cum propositum sit hominibus etiam vincere, ac plurimi beatam atque incorruptam corporis integritatem retinuerint; multique sint qui hoc coelesti genere vitae felicissime perfruantur. Quod quidem Deus non ita fieri praecepit, tamquam astringat, quia generari homines oportet: sed tamquam sinat. Scit enim quantam his affectibus imposuerit necessitatem. Si quis hoc, inquit, facere potuerit, habebit eximiam incomparabi
Abbreviated transcription (Latin):
neq maritus circa corrumpenda aliorum
cõuiges occupatus potest uatare domestice st̃i-¬
tati et uxor cum in tale incidit mat̾monium
exemplo ip̃o concita aut imitari se putat aut
uendicari. Cauendum ergo ne occasionẽ ui-¬
tiis nr̃a intemperantia demus s assuestant
iuicem mores duoꝵ et iugum paribus a-¬
nius ferant rios ip̃os in altero cogitemꝰ
nam fere in hoc iusticie sũma consistit ut
non facias alteri quicquid ip̃e ab altero pa¬
ti nolis hec sunt que ad continentiã p̾cipi-¬
untur a deo oz tamen nequis diuina p̾cep¬
ta certum stribe se putet posse addantur illa
ut omĩs calumpnia et occasio frandis remo-¬
ueatur adulterum esse qui a marito dimis¬
sain dux̾it et eum qui p̾t̾ crimen adulcerii
nxorem dimiserit ut alteram ducat dissoci¬
ari emm corpus et distrahi deus noluit
Preterea non tantum adulteriũ eẽ iitãdũ
uerum etiam cogitationem ne quis aspiciat
alienam et anmo concupistat adulteram

Expanded text:
neque maritus circa corrumpendas aliorum neque maritus circa corrumpendas aliorum coniuges occupatus potest uacare domesticae sanctitati et uxor cum in tale incidit matrimonium, exemplo ipso concitata aut imitari se putat aut uindicare. cauendum igitur, ne occasionem uitiis nostra intemperantia demus, sed adsuescant inuicem mores duorum et iugum paribus animis ferant: nos ipsos in altero cogitemus. nam fere in hoc iustitiae summa consistit, ut non facias alteri quidquid ipse ab altero pati nolis. haec sunt quae ad continentiam praecipiuntur a deo. sed tamen ne quis diuina praecepta circumscribere se putet posse, adduntur illa, ut omnis calumnia et occasio fraudis remoueatur, adulterum esse qui a marito dimissam duxerit et eum qui praeter crimen adulterii uxorem dimiserit, ut alteram ducat: dissociari enim corpus et distrahi deus noluit; praeterea non tantum adulterium esse uitandum, uerum etiam cogitationem, ne quis aspiciat alienam et animo concupiscat: adulteram
Abbreviated transcription (Latin):
dicicie caperet si peccare non posset riã quis
nutum animal pudicum cẽ dixerit qd sus¬
cepto fetu mari repugnat. Quod ideo facit qr
necesse est in dolorem atq ꝑiculum uemat
si admiserit ⁊iulla igitur lans est non fac̾e
quod face̾ non possis Ideo autem pudicicia
in homine laudatur quia non naturalis est
s uoluntaria. Seruanda igitur fides ab utͦq
alceri est ĩo exemplo continencie docẽda
uxor ut se caste gerat. Iniquũ est enm ut
id exigas quod p̾stare ip̃e non possis miqͥ
tas id effecit profecto ut essent adulceria fe¬
miis egre ferentibus p̾stare se fidem non
exhibentibus mutuam caritatem deiq
milla est tam perditi pudoris adultera que
non hanc causam uitiis suis p̾tendat ĩiuri-¬
ain se peccando non facere ẜ referre. Quod
optime qͥncilianus expressit. homo inquit
ne alieni matrimonii abstinens neq sui cus-¬
tos que int̾ se natura cõnexa sunt riam

Expanded text:
dicitiae caperet, si peccare non posset. nam quis dicitiae caperet, si peccare non posset. nam quis mutum animal pudicum esse dixerit, quia suscepto fetu mari repugnat? quod ideo facit, quia necesse est in dolorem atque in periculum ueniat, si admiserit. nulla igitur laus est non facere quod facere non possis. ideo autem pudicitia in homine laudatur, quia non naturalis est, sed uoluntaria. seruanda igitur fides ab utroque alteri est, immo exemplo continentiae docenda uxor ut se caste gerat. iniquum est enim ut id exigas quod praestare ipse non possis. quae iniquitas effecit profecto ut essent adulteria, feminis aegre ferentibus praestare se fidem non exhibentibus mutuam caritatem. denique nulla est tam perditi pudoris adultera quae non hanc causam uitiis suis praetendat, iniuriam se peccando non facere, sed referre. quod optime Quintilianus expressit. homo inquit neque alieni matrimonii abstinens neque sui custos — quae inter se natura conexa sunt. nam
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerit tum pudebit eum ad deteriora decis¬
cere. Modo placant recta et honesta que melio¬
ribus iocundiora sunt ꝙͣ praua et in honesta¬
titatis officia executus sum quam deus non
modo intra pͥnatos parietes s eciam p̾stripto
lecculi terminat ut cum quis habeat uxorem
neq ẜuam neqz liberam habere insuꝑ uelit s
matrimonio fidem ẜuet. non emm sicut iur
publici ratio est sola mulier adultera est que
habet alium. maritus autem etiam si plures
habeat a crimine adulterii solutus est s dm̃a
lex ita duos in matrimonium quod est in cor-¬
pus unũ pari iire cõiũgit ut adult̾ habeat᷑
quisq compagem corporis in diu̾sa distrax̾it¬
⁊ lec ob aliam causam deus cũ ceteras aĩantes
buscepto fecu maribus repugnare uoluiss solã
omnium mulierem pacientem iuri fecit scil
ne femmnis repugnantibus libido cogeret.
uiros aliud appet̾e eoq facto castitatis głiam
non tenerent sz neqz mulier uirtutem pu-¬

Expanded text:
sueuerit, iam pudebit eum ad deteriora descissueuerit, iam pudebit eum ad deteriora desciscere: modo placeant recta et honesta, quae melioribus iucundiora sunt quam praua et inhonestatitatis officia exsecutus sum: quam deus non modo intra priuatos parietes, sed etiam praescripto lectuli terminat, ut cum quis habeat uxorem, neque seruam neque liberam habere insuper uelit, sed matrimonio fidem seruet. non emm, sicut lUns publici ratio est, sola mulier adultera est quae habet alium, maritus autem etiamsi plures habeat, a crimine adulterii so- lutus est, sed diuina lex ita duos in matrimonium, quod est in corpus unum, pari iure coniungit, ut adulter habeatur quisquis compagem corporis in diuersa distraxerit. nec ob aliam causam deus cum ceteras animantes uscepto fetu maribus repugnare uoluisset, solam omnium mulierem patientem uiri fecit, scilicet ne feminis repugnantibus libido cogeret uiros aliut adpetere eoque facto castitatis gloriam non tenerent. sed neque mulier uirtutem pu
Abbreviated transcription (Latin):
tam ẽẽ uiuentibus eamq legem hiis affecti-¬
bus positam ut successionem parent sicut
autem dedit oculos nobis deus non ut spec-¬
temus noluptatemq capiamus s ut iude-¬
amus ꝓpt̾ eos actus qui ꝑtinent ad uite ne-¬
cessitatem Ita genitalem corporis partẽ qd
nomen ip̃m docet nulla alia causa insief-¬
ficiende sobolis accepiius. huic diuine le-¬
gi sũma deuotione parendum est sint
omnes qui se discipulos dei ꝓfitebuntur
ita morati et instituti ut imꝑare sibi possint
nam qui uoluptatibus indigent qui libidi-¬
ni obsecũtur hn ammam suam corpori manci¬
pant ad mortemq condempnant quia se cor-¬
pori addixerunt in quod habet mors potesta-¬
tem unusquisq igitur quantum pocest form
se ad uerecondiam pudorem colat C astitatem
conscientia et mente tueatur. riec tantũ legi¬
bus publicis pareat ss sic supra omes leges
Qau legem dei sequitur quibus bonis si as

Expanded text:
tam esse viventibus, eamque legem his affectitam esse viventibus, eamque legem his affectibus positam, ut successionem parent. Sicut autem dedit nobis oculos Deus, non ut spectemus, voluptatemque capiamus, sed ut videamus propter eos actus, qui pertinent ad vitae necessitatem, ita genitalem corporis partem, quod nomen ipsum docet, nulla alia causa nisi efficiendae sobolis accepimus. Huic divinae legi summa devotione parendum est. Sint omnes, qui se discipulos Dei profitebuntur, ita morati et instituti, ut imperare sibi possint. Nam qui voluptatibus indulgent, qui libidini obsequuntur, ii animam suam corpori mancipant, ad mortemque condemnant: quia se corpori addixerunt, in quod habet mors potestatem. Unusquisque igitur, quantum potest, formet se ad verecundiam, pudorem colat, castitatem conscientia et mente tueatur; nec tantum legibus publicis pareat: sed sit supra omnes leges, qui legem Dei sequi
Abbreviated transcription (Latin):
tus illos frenare non potest cohibeat eos intͬ
p̾scͥptum legitimi thori ut et illud quod auide
expetit exequatur et tamen in peccatũ non
incidat riam quid sibi homines ꝑditi uolunt¬
niempe honesta oꝑa uoluptas sequitir si ip̃am
ꝑ se appetunt iusta et legitima frui licet qid¬
si aliqua necessitas prohibet tum no maxine
adhibenda uirtus erit ut cupiditati continen¬
tia reluctetur nec tantum alienis choris qͦs
atting̾e non licet uerum eciam publicis uul¬
gatis q corporibus abstinendum deus p̾cep.
docetq nos cum duo int̾ se corpora fuerint
copulata unũ corpus effic̾e̾ ita qui se ceno
in merserit ceno sit oblitus necesse est Et
corpus quidem cico ablui potest mens aũt
contagione impuditi corporis inquinata ñ
potest nisi et longo tempore et multis bonis
opibus ab ea que inheserit colluuione pur-¬
gari Oportet ergo sibi quemq ꝓponẽ duoꝵ
seyuum conũctõnem generandi causa da¬

Expanded text:
tus illos frenare non potest, cohibeat eos intra tus illos frenare non potest, cohibeat eos intra praescriptum legitimi tori, ut et illut quod auide expetit consequatur et tamen in peccatum non incidat. nam quid sibi homines perditi noluntnempe honesta opera uoluptas sequitur: si ipsam per se adpetunt, iusta et legitima frui licet. quodsi aliqua necessitas probebit, tum uero maxime adhibenda uirtus erit, ut cupiditati continentia reluctetur. nec tantum alienis toris quaeque attingere non licet, uerum etiam publicis uulgatisque codocetque nos, cum duo inter se corpora fuerint copulata, unum corpus efficere. Ita qui se coeno immerserit, coeno sit oblitus necesse est; et corpus quidem cito ablui potest: mens autem contagione impudici corporis inquinata non potest, nisi et longo tempore, et multis bonis operibus, ab ea quae inhaeserit colluvione purgari. Oportet ergo sibi quemque proponere, duorum sexuum conjunctionem generandi causa da
Abbreviated transcription (Latin):
mulierum publicauit ut ludibrio hr̃et tam
eos qui faciunt ꝙͣ quas paci necesse est. huic
obstenitatibus animas ad sanctitatem geni-¬
tas uelut in ceni gurgite demersit pudorem
extinxit pudicitiam ꝑ flugauit sdem etiã mares
maribus admistuit et nefandos coitus contͣ
naturam ꝯͣq institutum dei machinatus est
bic imbuit hommes et armauit ad neftis õe
Quid enm potest ẽẽ sanctũ hiis qui etatẽ imbe¬
cillam et p̾sidio indigentem libidini sue depo-¬
pulandam fedandamq substrauerint nõ potest
hec res pro magnitudine steleris enarrari nl
amplius istos appellare possum ꝙͣ impios et par¬
ricidas quibus non sufficiat sexus a deo datus
nisi eciam suum sexum ꝓfane ac petulanter
illudant Quibus hoc uerbis aut qua indigna-¬
tione tantum nestis ꝑsequar. uicit officiũ lĩgue
sceleris magnitudo Cum igitur libido hec et
oꝑa et hec facinora designet armandi adu̾sus
eum uirtute maxima sumus Quisquis affec-¬

Expanded text:
mulierum publicavit, ut ludibrio haberet tam mulierum publicavit, ut ludibrio haberet tam eos qui faciunt, quam quas pati necesse est. His obscoenitatibus animas, ad sanctitatem genitas, velut in coeni gurgite demersit, pudorem extinxit, pudicitiam profligavit. Idem etiam mares maribus admiscuit; et nefandos coitus contra naturam contraque institutum Dei machinatus est: sic imbuit homines, et armavit ad nefas omne. Quid enim potest esse sanctum iis, qui aetatem imbecillam et praesidio indigentem, libidini suae depopulandam foedandamque substraverint? Non potest haec res pro magnitudine sceleris enarrari. Nihil amplius istos appellare possum, quam impios et parricidas, quibus non sufficit sexus a Deo datus, nisi etiam suum profane ac petulanter illudanttione tantum nefas prosequar? uincit officium linguae sceleris magnitudo. cum igitur libido haec edat opera et haec facinora designet, armandi aduersus eam uirtute maxima sumus. quisquis affec
Abbreviated transcription (Latin):
tuerent eaq ratione ꝓpagari et multipli-¬
cari genera possent que cupiditas et appe¬
tencia in homine uehementior et accior in-¬
uenitur uel quia hominũ mulcitudinem
uoluit ẽẽ maiorem uel qm̃ uirtutem soli
homini dedit ut esset laus et gloria in to-¬
hercendis uoluptatibus et abstinentia si
ocit ergo aduersarius ille ñr quanta sit
uis huiꝰ cupiditatis quam quidam ne¬
cessitate dic̾e maluerunt eamq a recto
et bono ad prauũ et ad malum transtule-¬
runt illicita enĩ desideria ĩmittit ut ali¬
ena contaminet quibus hr̃e ꝓpria sine
delicto licet Obicit quippe oculis irrita¬
biles formas suggeritq fomenta et
uiciis pabulum subministrat et in inti¬
mis iusteribus stimulos om̃es conturbat
et cõmouet et naturalem illum nicitat atz
inflãmat ardorem donec irrecicum hoĩer
implicatumq decipiat. ac ne quis esset
qui penarum metu abstinent alieno lupana-¬
ria quoq consticuit et pudorem infelicium

Expanded text:
ruerent, eaque ratione propagari et multipliruerent, eaque ratione propagari et multiplicari genera possent. Quae cupiditas et appetentia in homine vehementior et acrior invenitur; vel quia hominum multitudinem voluit esse majorem, vel quoniam virtutem soli homini dedit, ut esset laus et gloria in coercendis voluptatibus, et abstinentia sui. Scit ergo adversarius ille noster, quanta sit vis hujus cupiditatis, quam quidam necessitatem dicere maluerunt; eamque a recto et bono, ad malum et pravum transfert. Illicita enim desideria immittit, ut aliena contaminent, quibus habere propria sine delicto licet. Objicit quippe oculis irritabiles formas, suggeritque fomenta, et vitiis pabulum subministrat: tum intimis visceribus stimulos omnes conturbat et commovet, et naturalem illum incitat atque inflammat ardorem, donec irretitum hominem implicatumque decipiat. Ac ne quis esset, qui poenarum metu abstineret alieno, lupanaria quoque constituit; et pudorem infelicium