comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs possidet. fenenna ẽ actiua ⁊ otẽpla¬
ciua uita. fenenna fecunda infiliis ⁊ fi¬
lab: actiua fortia gignens oꝑa. ⁊ infir¬
ma fenenna int̃pretat᷑ conũsio: qͥa ac¬
tuia ad actõnes quib ꝓsit ꝓximis. neceᷤ¬
seẽ ut sollicite conũtat᷑. Actiua enĩ uita
ẽ: panẽ corꝑalẽ uł doctrine esurienti
tribuere: errantẽ corrigere: ad humi¬
litatis uiã suꝑbũ reuocare⁊ infirmantiꝰ
curã gerere: q̃ singłis expecliant dis¬
pensare. Anna int̃pretat᷑ gr̃a: qi con¬
contingit ut eã p̃dicando nemo plures
filios gignat. Contẽplatua uita ẽ. ca¬
ritatẽ dĩ ⁊ ꝓximi tota m̃te retinere:
ab extĩore actione qͥescere: solo desid̾io
conditoris inherere: ut uich iã de ex¬
t̃iorib agere libeat. Qͥ uult effici poᷤ¬
sessio d̾i. has duas habeat uxores ⁊ acti¬
uã primũ. contẽplatuã deinceps: p̃¬
cipue doctor ex amplexibꝰ fenenne cnͣ¬
seat ad conplexꝰ anne. utriq partes

Expanded text:
Dominus possidet. Phenenna et Anna activa et contemplativa vita. Phenenna fecunda in filiis et filiabus; activa, fortia gignens opera et infirma. Phenenna interpretatur conversio; quia activa ad actiones, quibus prosit proximis, necesse est ut sollicite convertatur. Activa enim vita est panem doctrinae esurienti tribuere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis expediant dispensare. Anna interpretatur gratia, quia concontingit ut eam praedicando nemo plures filios gignat. Contemplativa, est charitatem Dei et proximi mente retinere, ab exteriore quiescere, soli desiderio Conditori inhaerere, ut nil jam de exterioribus agere libeat. Qui vult effici possessio Dei, has duas ducat uxores, activam prius, et contemplativam deinceps. Praecipue doctor ex amplexibus Phenennae transeat ad amplexus Annae, utrique partes
Abbreviated transcription (Latin):
nuntꝰ. sigcat qd̾ hii qͥ in eccłia d̾ĩ scĩe
oꝑam dantes. doctrine grãm admini-¬
strant. ꝓsus ab omĩb quib dispensãt
duuna. trena subsidia q̃ ñ habent re¬
cipiant. ut impleat᷑ illud qd̾ apłe pre¬
cepit dicens. Si nos uob̾ spiritalia se¬
minauimꝰ⁊ magnũ ẽ si carnalia ur̃a

Expanded text:
nuntur, significat ut hi qui in Ecclesia Dei, scientiae operam dantes, doctrinae gratiam administrant, rursus ab omnibus quibus dispensant divina, terrena subsidia, quae non habent, recipiant, ut impleatur illud quod Apostolus praecipit dicens: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est ut carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
significat: Sepe enĩ in magnis uͥtuti¬
b tram reꝑmissionis ingredim᷑: qͥa
sepe intima de et̃nitate uimam᷑. S dũ
int̃emptis sublimib uiciis. q̃dam tñ¬
adhuc parua retinemꝰ: qͣsi chananeũ
uiuere in t̾ra nr̃a concedimꝰ. Qui tñ¬
tributariꝰ efficitꝰ᷑. qͥa hoc ip̃m uicium
qd̵ subicere ñ possumꝰ. ad usũ nr̃e hu¬
militatis humilit̾ retorquemꝰ: ut eo de
se mens ⁊ in suis uilia sentiat: qd̾ suis
uirib etiã parua q̃ expetit ñ expug¬
nat. Unde bñ rursũ scͥptum ẽ. He st̃
gentes qͣs dñs dereliqͥt: ut erudiret
in eis isrłem. Ad hoc nãq q̃dam mi¬
nuna uicia nr̃a retinent᷑ ut se nr̃a
intentio sollicita in c̃tamine semꝑ ex̃¬
ceat ⁊ ut eo de uictoria ñ suꝑbiat. quo
uiuere in se hostes conspicit: in quib uin¬
ci adhuc formidat. Isrł gͦ reseruatis gen¬
tib eruditꝰ᷑: qñ in quibꝰ dam minimis
uiciis elatio uͥtutis nr̃e compͥmit᷑ : ⁊ in ꝑ¬

Expanded text:
significat? Saepe enim in magnis virtutibus terram promissionis ingredimur, quia saepe intima de aeternitate rimamur. Sed dum interemptis sublimibus vitiis, quaedam tamen parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui ticitur, quia hoc ipsum vitium, quod subjicere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus. Ut eo de se mens, et in summis vilia sentiat, quo suis viribus, etiam parva, quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel . Ad hoc namqnima vitia nostra retinentur, ut sensum intentio sollicitum in certamine semper exerceat, et ideo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo, reservatis gentibus cruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in p
Abbreviated transcription (Latin):
bes accipiunt: indubitant̃ ip̃a p̃dica¬
tio scõꝵ signat᷑. Ip̃i enĩ possident do¬
ctrinã q̃ constat legis decalogo. ⁊ qͣdri
bes habentes. Quib etiã due adiciun¬
tꝰ᷑: qr nimirũ cuncta q̃ p̃dicant. mo¬
rali ac mystico sensu annuntiant. Illũ¬

Expanded text:
Levitae accipiunt, indubitanter ipsa praedicatio sanctorum signatur. Ipsi enim possident doctrinam, quae constat legis decalogo, et quadrbes habentes, quibus etiam duae adjiciuntur, quia nimirum cuncta quae praedicant, morali ac mystico sensu annuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
cadentes apparuer̃t: ita ut om̃s uidentẽ
finẽ scł̃i instare putarent. Int̾ea uͦ con¬
stantiiꝰ nefandissimꝰ imꝑator contͣbul¬
gares ꝑgens. horribilẽ infirmitatẽ in¬
currit. qͣ ⁊ defunctꝰ ẽ: ñ minꝰ qmͣ dio¬
cletianꝰ sanguine martyrũ plenꝰ. Cui

Expanded text:
cadentes apparuerunt, ita ut omnes id videntes cadentes apparuerunt, ita ut omnes id videntes finem saeculi instare putarent. Interea Constantinus nefandissimus imperator contra Bulgares pergens horribilem infirmitatem incurrit, qua et defunctus est, non minus quam Diocletianus sanguine martyrum plenus. C
Abbreviated transcription (Latin):
traditaꝵ. imꝑiũ sumens imꝑaũ
annis .xxxiiii. ⁊ mensib duobꝰ ⁊ diebꝰ
.xxui. Hic om̃i uite sue temꝑe. magicis.
maleficiis. ⁊ cruentis sacͥficiis. ⁊ luxͣyᷤ
semꝑ oꝑam dedit. ⁊ multi clerici ac
monachi. ⁊ religiosi laici: sub eo pro
uect a ꝑiclitati st̃ fide. Habebat etiã
sibi consentientẽ in omĩb ꝓpt amo¬
rẽ t̾reni principatꝰ. anastasiũ cõ¬
stan tinoꝑoleos falsi noĩs pr̃ĩarchã.
unde diuinitꝰ indignatõ uenit in ciueᷤ
eiꝰdem urbis: admonens impiũ imꝑa¬
torẽ: ut se cohiberet ab insania qͣ flagra¬
bat. S ille ut pharao qͦndam inemen¬
datꝰ ꝑmansit. uenit qͥppe pestilens morᷤ.
incipiens a sicilia ⁊ a calabria in regiã
urbẽ: ⁊ ita eã deuastauit. ut etiã in ip̃a
plures domꝰ integre claudent᷑: eo qd̃
ñ eẽt qui eas in habitaret. Ferebant᷑
etiã in plaustris: ad sepeliendũ cadaũa
mortuoꝵ. ꝑidẽ tempꝰ etiã stelle de celo

Expanded text:
traditarum, imperium sumens, imperavit annis XXXIV, mensibusque II et diebus XXVI. Hic omni vitae suae tempore magicis maleficiis et cruentis sacrificiis, et luxuriis semper operam dedit, et multi clerici, ac monachi, et religiosi laici sub eo propter rectam periclitati sunt fidem, habebat etiam sibi consentientem in omnibus propter amorem terreni principatus Anastasium Constantinopoleos falsi nominis patriarcham, unde divinitus indignatio venit in cives ejusdem urbis, admonens impium imperatorem, ut se cohiberet ab insania, qua flagrabat. Sed ille ut Pharao quondam inemendatus permansit. Venit quippe pestilens mors incipiens a Sicilia et Calabria in regiam urbem, et ita eam devastavit, ut et in ipsa plures domus integrae clauderentur, eo quod non esset qui eas inhabitaret, ferebantur etiam in plaustris ad sepeliendum cadavera mortuorum. Per idem tempus et stellae de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
alexandri familiã. ꝑsecutionẽ in sac̃dotes ⁊
clericos exatauit. Anno autẽ imꝑii sui t̃tio:
in palatium cesi st̃.¬
ordianꝰ gͥ romanũ sublimatꝰ in reg¬
nũ. postqmͣ adu̾sus parthos feliciter
dunicasset: suoꝵ fraudde suꝑ eufraten in¬
t̃fectus ẽ. floruit hac tẽpestate affricanꝰ. uͥ¬

Expanded text:
Alexandri familiam, persecutionem in sacerdotes et clericos excitavit. Anno autem imperii sui tertio in palatio caesi sordianus, Romanum sublimatus in regnum, postquam adversus Parthos feliciter dimicasset, suorum fraude super Euphratem interfectus est. Floruit hac tempestate Africanus v
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauit annis tribꝰ. ⁊ decẽ m̃sib: no
uẽq dieb. Iste fuit uͥ catholicꝰ ⁊ religi¬
osus. Unde młtas in ꝯstantinopolita¬
na urbe renouauit eccłias. Hic etiam
debellauit. incłeq regrediens tantam
molẽ p̃de cũ elephantis młtis adduxit.
ut humane cupiditati crederetꝰ posse suffi¬
cere. Nerũtam̃ tyb̾uis augustꝰ ubi sibi finẽ
inte imminere p̃uidit: elegit ad imꝑium
qñdam uirũ geñe capadocũ. strenuiũ ac
sapientissimũ. qͥ mauriciꝰ nuncuꝑatꝰ est.
Cui filiã suã constantiã ornatã tͣtidit re¬
galib ornam̃tis: dicens. Sit tͥ imꝑiũ me¬
u: cũ hac puella concessũ. utere gͦ felicit̃
eo: ⁊ habe in m̃te incessant̃. eqͥtatẽ ⁊ iusti¬
ciã p̃cipua optimi imꝑatoris ẽẽ insignia.
Qd̃ postqmͣ dixit: sp̃m exalauit. Tyberio
uͦ cdefuncto: mauriciꝰ purp᷑a indutꝰ. ⁊ dia¬
demate coronatꝰ ad circũ ꝓcessit. ⁊ acclama¬
tis sibi laucdib. ⁊ largitis scd̾m morẽ mu¬

Expanded text:
avit annis tribus, et decem mensibus, et novem diebus. Hic fuit vir catholicus et religiosus. Unde multas in Constantinopolitana urbe renovavit ecclesias. Hic etiam debellavit, indeque regrediens tantam molem praedae cum elephantis multis adduxit, ut humanae cupiditati crederetur posse sufficere. Caeterum idem Tiberius Augustus, ubi sibi finem vitae imminere praevidit, elegit ad imperium quemdam virum genere Cappadocem, strenuum ac sapientissimum, qui Mauritius nuncupatus est. Cui filiam suam Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis, dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam praecipua optimi imperatoris esse insignia. Quod postquam dixit, spiritum exhalavit. Tiberio vero defuncto, Mauritius purpura indutus et diademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem mu
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus ẽ. ⁊ intͣ breue spaciũ temꝑis
subiecit italiã. Pinde iustimanꝰ imꝑator
octauo imꝑii sui anno pedib cepit in¬
firmari: qͣ de re assumens comitẽ excu¬
bitoꝵ tyberiũ adoptauit eũ in filiumr:
⁊ sucçessorẽ suũ ip̃m declarauit. D¬

Expanded text:
ingressus est; et intra breve spatium temporis ingressus est; et intra breve spatium temporis subjecit Italiam. Proinde Justinus imperator octavo imperii sui anno pedibus coepit infirmari, qua de re assumens comitem excubitorem Tiberium, adoptavit eum in filium, et successorem suum illum declaravit.
Abbreviated transcription (Latin):
narses romanoꝵ patriciꝰ. cuiꝰ supͣ meii¬
nimꝰ. cũ ab incursu diũsoꝵ hostiũ totã
quietã redd̾et italiã: ꝑ magnis bñficiis
magnã ꝑtulit inuidiã a romanis. ita
ut in urbe regia iustiniano mandarẽt
dicentes. qr meliꝰ erat romanis. gothis
seruire qmͣ grecis: ubi narses eimuchꝰ
imꝑat. ⁊ dñatur ꝓ sua libidine. Quib
sermonib ꝯmotꝰ imꝑator: longinũ p̃¬
fectũ suũ narsetis loco substituit. S ⁊
augusta sophia hanc narseti mandauit
ꝯtumeliã. ut ꝯstantinopolĩ remearet. ⁊¬
cũ puellis suis ingenitio feminaꝵ: lanaꝵ
pensa diuid̾et. Ad q̃ ũba narses dicit᷑ reꝰ¬
pondisse. talẽ se ei telã orditurũ: qmͣ dũ
uineret nunqm deponeret. Q neapolim
secedens. longobardis mandauit. ut pau¬
ꝑtina pannonie rura q̃ incolebant dese¬
rerẽt: ⁊ ad italie fertile solũ possidendũ
ꝯfluerent. Qd̃ audiens albom rex lon¬
gobardoꝵ. italiã cõmeauit cũ młtitudĩe

Expanded text:
Narses Romanorum patritius, cujus supra meminimus, cum ab incursu diversorum hostium totam quietam reddidisset Italiam, pro magnis beneficiis magnam pertulit invidiam a Romanis, ita ut in urbem regiam Justino mandarent dicentes quod melius erat Romanis Gothis servire quam Graecis, ubi Narses eunuchus imperat et dominatur pro sua libidine. Quibus sermonibus commotus imperator, Longinum praefectum suum Narsetis loco substituit. Sed et Augusta Sophia hanc Narseti mandavit contumeliam, ut Constantinopolim remearet, cum puellis suis in gynaeceo feminarum lanarum pensa divideret. Ad quae verba Narses dicitur respondisse eam se ei telam orditurum, quam, dum viveret, nunquam detexeret, et Neapolim secedens Longobardis mandavit, ut paupertina Pannoniae rura, quae incolebant, desererent, et ad Italiae fertile solum possidendum confluerent, Quod audiens Alboinus rex Longobardorum, in Italiam commeavit cum multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
loco ubi abscondita ẽ fortitudo eiꝰ. de tor¬
rente mortalitatis nr̃e gustauit. Corui
pascebant helyam. deferentes ei panẽ
⁊ carnes: cũ gentilitas de nigͥdine pecca¬
toꝵ ueniens. xp̃o salutẽ nr̃am esurienti.
panẽ fid̾i ⁊ carnes .u. spẽ resurrecõnis
ꝑ gr̃ãm eiꝰ illuminata offert. Mane: scili
seruans incontaminatã. cũ carnis resur¬
rectõne uementi uidici p̃sentat. Post di
es siecatꝰ ẽ torrens⁊ qi consũmato cursu p̃¬
sentis uite. absorta erit mors in uictoriam.
⁊ iã ultͣ ñ erit mors neq luctꝰ. neq clamor.
q̃ pͥma abiert̃¬

Expanded text:
loco ubi abscondita est fortitudo ejus , de torrente mortalitatis nostrae gustavit. Corvi pascebant Eliam deferentes ei panem, et carnes, cum gentilitas de nigredine peccatorum veniens, Christo salutem nostram esurienti; panem fide, et carnes, id est spem resurrectionis per gratiam ejus illuminata offert. Mane sciliceans incontaminatam, carnis resurrectio venienti judici praesentatur. Post di siccatus est torrens, quia consummato cursu praesentis vitae, absorpta erit mors in victoriam, et jam non erit mors neque luctus neque clamor, quia prima abier
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. Occasiones st̃ sex. Aer cir¬
cũdans nos. cibꝰ. ⁊ potꝰ. sonnꝰ. ⁊ iugilie.
motꝰ. ⁊ quies. inanitio. ⁊ repletio. ⁊ acci¬
dentia anime. Oꝑationes st̃ intꝰ ⁊ foris.
Intꝰ: ut ea que intromittunt᷑ ꝑ nares.¬
ꝑ os. ꝑ anũ. ad excitandas sternutatio¬
nes. uomitationes. p᷑gationes. foris: ut
emplastra. incisio. ustio.

Expanded text:
tiones. Occasiones sunt sex: aer circumdans nos, cibus et potus, somnus et vigiliae, motus et quies, inanitio et repletio et accidentia animae. Operationes fiunt intus et foris. Intus ut ea, quae intromittuntur per os, per annum, ad excitandas sternutationes, vomitiones, purgationes. Foris, ut amplastra, incisio, ustio.
Abbreviated transcription (Latin):
Hit fuit temꝑe famis: sexto anno eiꝰ reg¬
nare incipiens. Chebron scd̃s. Ameno¬
phis. mestes. misfarmutosis. tusmosis. A¬
menophis. Orus. Achencheres. Achoris. cen¬
tres. Hic subiñsus ẽ. Acherres. Cherres. Ar¬
mais. qͥ ⁊ danaus. ramesses. qͥ ⁊ egyptus.
Amenophis. Amenemes. Tuores. qͥ ⁊ polib.
Ad hunc menelaus cũ helena post excidiũ
troianoꝵ diũtit. Dinastia uicesima dia
sennes. Nefercheres. Amenophis. Osochor.
Psinaces. Psusennes. Oinastia .xxii. Seson¬
chosis. Osonton. Taleelosis. Dinastia .xxiii.¬
chao. Psammeticꝰ. Nechao scd̾s. qͥ ⁊ necep¬
sos. ꝑsaminites. qui ⁊ sammeticus. uafres
filiꝰ. Archabanus. Artharxer ses. xerses scd̾s
Sogdianus. Dariꝰ nothus. Post hec egyptꝰ
nastia .xxx. Nectanebus. Post hec artarxer¬
ses qͥ ⁊ ochus. nectanebo rege egypti in echi¬
opiã pulso. egyptũ obtinuit: ⁊ exinde usq
ad alexandrũ magnũ. ꝑse dinastiã egyp¬

Expanded text:
Hic fuit tempore famis, sexto anno ejus regnare incipiens, Chebron secundus, Menophis, Mephres, Miffar, Mutosis, Theutemosis, Amenophis, Ortus, Achencheres, Achoris, Ebencres, hic submersus est. Acherres, Cherres, Armeus qui et Danaus, Ramesses qui et Aegyptus, Amenophis, Ammenephus, Thuores, qui et Polybus. Ad hunc Menelaus cum Helena post excidium Trojanorum divertit. Dynastia vigesima, Diasennes, Nefercheres, Amenophis, Osochor, Psinaces, Psusennes. Dynastia vigesima secunda Sesonchosis, Osorton, Tacelosis. Dynastia vichao Psammeticus, Nechao secundus, qui et Necepsos, Psammites, qui et Psammeticus, Vafres,filius, Artabanus, Artaxerses, Xerses secundus, Sogdianus, Darius nothus. Post haec EgyptuNectanebus. Post haec Artaxerses qui et Ochus, Nectabo rege Aegypti in Aethiopiam pulso, Aegyptum obtinuit, et ex inde usque ad Alexandrum Magnum Pe
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ senonensẽ urbẽ regnabat. cũ trecentiꝰ
milia delfos adeuntes. grecoꝵ gladiis ꝑie¬
runt: alia uͦ centũ milia int᷑ greciã rema¬
nentes primũ gallogreci. postea uͦ gala¬
talia remansert̃: ticinũq mediolanũ. ꝑ¬
gaminũ. ⁊ brixiã construentes. cisalpine
gallie nom̃ ded̾unt. Unde gallia tnͣsalpi
q̃ infra alpes ẽ uocitat᷑. & hec de bren
nio siue gallis pauca dixisse sufficiat. Por¬
ro ocho successit arxes filiꝰ eiꝰ. ⁊ arxi dariꝰ
niq magnũ: regnauit ptholomeꝰ lagi
filiꝰ in alexandria egypti.
De regno
egyptiorũ post alexandrũ .x.

Expanded text:
apud Senones urbem regnabat, cum trecentis milia Delphos adeuntes, Grecorum gladiis perierunt. Alia vero centum milia intra Greciam remanentes, primum Gallogreci a catalia remanserunt, Ticinumque, Mediolanum, Bergamum, et Brixiam constituentes, Cisalpinae Galliae nomen dederunt. Unde Gallia Transalpinaquae cis Alpes est, vocitatur. Et haec de Brenno, Gallis, et Gallis pauca dixisse sufficiat. Porro Ocho successit Arxes filius ejus, et Arxi Darius nique Magnum regnavit Ptolemaeus Lagi filius in Alexandria Aegypti. CAP. X. De regno Aegyptiorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾iis qͦtiens inhac uita sustolimͦ. qͣside
fut᷑a ciuitatis nr̃e dedicatione letamur.
unde ⁊ bifariã dedicatio potest accipi in¬
t̃im scilicet in spe desid̾antium. ⁊ mun¬
dantiũ ocłos cordis quib dm̃ iudeant:
tunc in re ip̃a fruentiũ in diuna ussio¬
ne beatoꝵ hominũ. in corꝑib spũalib.
int̃ angłica agmina.

Expanded text:
hac vita sustollimur, quasi de futura civitatis nostrae dedicatione laetamur. Unde et bifaria dedicatio potest accipi interim, scilicet in spe desiderantium et mundantium oculos cordis, quibus Deum videant, et tunc in re ipsa fruentium divina visione beatorum in corporibus spiritualibus inter angelica agmina.
Abbreviated transcription (Latin):
media ꝑs uiuenũ faciebat opꝰ. ⁊ ꝑs me¬
dia ꝑata erat ad bellũ: s idem iuuenes qͥ
faciebant opꝰ gladio erant accincti. Tanta
enĩ u̾sutia hostis antiqͥ. tantꝰ ẽ furor
malitie eiꝰ contͣ eccłiam. ut ñ solũ p̃di¬
catores ũitatis. s ⁊ ipse popłs d̾i semꝑ
debeat contͣ ingilare ⁊ qͣsi in acie stare
Edificantes enĩ gladio accingunt᷑ renes.
cũ hii qͥ bonis oꝑib insistere. uł sibi
cõmissos curant regłari ratõne dispo¬
nere. hoc ẽ enĩ uinos lapides in edificio
sc̃e ciuitatis cõpetent̃ locare: fluxa luꝰ¬
xurie in se. acumine ũbi d̾i satagunt
restringere

Expanded text:
media pars juvenum faciebat opus, et pars media parata erat ad bellum; sed juvenes, qui faciebant opus, gladio erant accincti. Tanta erat versutia hostis antiqui, tantus est furor malitiae ejus contra Ecclesiam, ut non solum praedicatores veritatis, sed ipse populus Dei semper debeat contra vigilare, et quasi acie stare. Aedificantes enim gladio accingunt renes, cum ii qui bonis operibus insistere, et sibi commissos curant regulari ratione disponere hoc est enim vivos lapides in aedificio sanctae Trinitatis competenter locare, fluxa luxuriae in se acumine verbi Dei satagunt restringere
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ÷ quid thronꝰ nͥ maiestatẽ⁊ qͥd uͥga
nͥ potestatẽ: quid ardor oculoꝵ nͥ suꝑ¬
ni iudicii figurat t̃rorem: Hest̾ regẽ
supͣdicto mͦ inituita: expauefacta cecidit :¬
⁊ anima dm̃ ⁊ districta d̾i iudicia con¬
tẽplando. corã duuina maiestate con¬
tremiscit. S resumat uires ⁊ dona sibi
collata. ⁊ consolationes factas consid̾et.¬
⁊ dicat: etiã si occid̾it me in ipsũ sꝑa¬

Expanded text:
tatem? quid thronus, nisi majestatem? quid virga, tatem? quid thronus, nisi majestatem? quid virga, nisi potestatem? quid ardor oculorum nisi superni judicii figurat terrorem? Esther, regem supradicto modo intuita, expavefacta cecidit; et anima, Deum et districta Dei judicia contemplando, coram divina majestate contremiscit. Sed resumat vires, dona sibi collata, et consolationes factas consideret et dicat: Etiam si occiderit me, in ipsum spera
Abbreviated transcription (Latin):
murenã ꝑ castam dilectionẽ: pecten
ꝑ discretionẽ. peplum ꝑ cogitationũ
quietẽ ⁊ sobriecatẽ. maures ꝑ obedim¬
tiam. diadema ꝑ głam. speculũ per
lectionẽ: calciam̃ta ꝑ p̃dicationem.
His omnib addunt᷑ plerũq lapides
p̃ciosi: qui ꝓpt̾ suũ fulgorem. mira¬
cula longe lateq choruscantia desig¬
nant. O felix sponsa d̾i. anima iusti:
q̃ talib ornamĩtis decorat᷑. ⁊ ad thala¬
mũ regis et̃ni p̃paratur. Multa potest
anima talis fiducia uti. Non nunqm
tñ contingit. ut donis ditata diuinis.
magno t̃rore diuina uidicia rontẽplan
do concutiat᷑. ⁊ multo metu formidĩs
afficiat᷑. Cuiꝰ exempla rei: nob̾ hester
regem assuerũ contͣ basilicã suam in
tẽplata. pene exanimata sit: in tantũ
ut rege ⁊ ministris eiꝰ illara consolan¬
tib. uix pot̃it releuari. Quẽ fr̃s in¬
hac re assuerꝰ significat nͥ dm̃ ⁊ qmͣ he¬
ster nͥ animã ÷ quid basilica nͥ duuni¬

Expanded text:
am dilectionem, pectinem per discretionem, peplum per cogitationum quietem et sobrietatem, inaures per obedientiam, diadema per gloriam, speculum per lectionem, calceamenta per praedicationem. His omnibus adduntur plerumque lapides pretiosi, qui, propter suum fulgorem, miracula longe lateque coruscantia designant. O felix sponsa Dei, anima justi, quae talibus ornamentis decoratur, et ad thalamum aeterni regis praeparatur! Multa potest anima talis uti fiducia. Nonnunquam tamen contingit, ut donis ditata divinis, magno terrore divina contemplando judicia concutiatur, et multo motu formidinis afficiatur. Cujus exemplum reiregem Assuerum contra basilicam suam in antem, contemplata pene exanimata sit, in tantum ut rege et ministris ejus illam consolantibus vix valuerit relevari. Quem erhac re Assuerus rex significat, nisi Deum? quid Esther, nisi animam? quid basilica, nisi divini
Abbreviated transcription (Latin):
astitit regina a dextͥs tius in uestitu
deaurato: circũdata uarietate. Tona
qͣ lumbi p̃cingunt᷑ castitatẽ significat:
qua fluxa luxurie carnis humane re¬
frenat᷑. sic̃ scͥptum ẽ. Sint lũbi ur̃i p̃¬
cincti. Anulus expͥmit fidem integrã.
ꝑ qmͣ sponsa sponsũ absentẽ diligit:
⁊ ad eiꝰ speciem iugi desidio ꝑuenire
concupiscit. Murena q̃ pectori affigit᷑
ne adult̾ manũ inferat. castam p̃ten¬
dit dilectionẽ: qmͣ diabolus iuolare ñ
ꝑmittit᷑ ꝑ aliqmͣ pͣuam delectationẽ.
Decten qr capillos ab inuicẽ disc̾nit:
uirtutẽ figurat discretõnis. Peplũ qd̾
aures eo qd̵ auriũ ornam̃ta ft̃: obedi¬
entiã expͥmunt. Oiadema significat
głam conscientie: de qͣ scͥptum est.

Expanded text:
na a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . Zona, qua lumbi praecinguntur, castitatem significat, qua fluxa luxuria carnis humanae refrenatur, sicut scriptum est: Sint lumbi vestri praecincti . Annulus exprimit fidem integram, per quam sponsa sponsum absentem diligit, et ad ejus speciem jugi desiderio pervenire concupiscit. Murenula, quae pectori affligitur, ne adulter manum inserat, castam praetendit dilectionem, quam diabolus violare non permittitur per aliquam pravam delectationem. Pecten, quia capillos ab invicem discernit, virtutem figurat discretionis. Peplum, quod aures eo quod aurium ornamentum sunt, obedientiam exprimunt. Diadema figurat gloriam conscientiae, de qua scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuellas ad thalamũ suũ deductas in¬
genti diligentia p̃parari. balneis la¬
uari. unguentis deliniri: ⁊ omnib
q̃ decori cõuenunt ad ornari. Sic d̾s
imino multo ampliꝰ. sponsam suã p̃pa
corant ditat. Primũ dat ei lauachrũ
ꝑ conpunctionẽ ⁊ flecũ peccaminũ:
ut a sorde scelerũ uelut ysopo asꝑsa
muncdificet᷑. ⁊ lota suꝑ niuẽ dealbet᷑
Unguenta st̃ dona spũalia: quib
post flecũ delibuta. a meroris asꝑita¬
te lenificat᷑. Secunt᷑ ornam̃ta: uestes
Tona. anulꝰ. murena. pecten peplũ.
in aures. diadema. speculũ calciam̃ta.
uestes designant uircutũ ⁊ bonoꝵ oꝑ¬
um uarietatẽ: quib anima intꝰ ⁊ foriꝰ
coram d̾o ⁊ ꝓximo clecoratꝰ ⁊ honestat᷑.

Expanded text:
puellas ad thalamum suum deductas inpuellas ad thalamum suum deductas ingenti diligentia praeparari, balneis lavari, unguentis deliniri, et omnibus quae decori conveniunt adornari . Sic Deus imo multo amplius sponsam suam sibi corant ditat. Primum dat ei lavacrum per compunctionem et fletum peccaminum ut a sorde scelerum velut hyssopo aspersa mundificetur, et lota super nivem dealbetur. Unguenta sunt dona spiritualia, quibus post fletum delibuta a moeroris asperitate lenificatur. Sequuntur ornamenta, vestes, zona, annulus, muronula, pecten, peplum inaures, diadema, speculum, calceamenta. Vestes designant virtutum et bonorum operum varietatem, quibus anima intus et foris coram Deo et proximo decoratur et hones
Abbreviated transcription (Latin):
amica mea: ⁊ matula ñ ẽ in te.
Quis ẽ fr̃s qui loquitꝰ: ⁊ q̃ est ad qmͣ
loquitꝰ᷑: Loquitꝰ amicus ad amicam.
spontus ad sponsã. imaculatꝰ acł castꝰ
incorruptꝰ ad integram. d̾s ad anim̃.
ad talem qͣlis ista fuit cuiꝰ hodie sollen¬
na celebramꝰ: cuiꝰ casticatis exẽplis irra
chra es intꝰ: pulchra foris. Intꝰ in corde
foris in corꝑe. Intꝰ rubicunda : foris ean¬
dida: utrobiq cõposita. Rubicunda 
caritatẽ: candida ꝑ castitatẽ: cõposita
ꝑ humilitatẽ. Tota gͦ pulchra es: ⁊ ma
cula ñ ẽ inte. Totum qd̾ inte ẽ pulcbrũ
ẽ : ⁊ nichil inẽtͥ qd̾ sit sordidũ. In toto
gͣta. in nullo ingͣta: in toto places. in
nullo displices. Tota pulchra es. Pulch̃
ꝑ nat᷑am ⁊ pulchrior ꝑ grãm: pulcherri¬
ma fies ꝑ głam. Que ⁊ qͣlia putatis fr̃s
ornam̃ta ẽẽ. quib sponsa di. anmaiti
sic possit decorari ÷ ut sic debeat decor eiꝰ
cõmendari: Legimꝰ qd̾ assuerꝰ rex fec̃it

Expanded text:
amica mea, et macula non est in te . Quis est, fratres, qui loquitur, et quae est ad quam loquitur? Loquitur amicus ad amicam, sponsus ad sponsam, immaculatus ad castam, incorruptus ad integram, Deus ad animam et ad talem, qualis ista fuit cujus hodie solemnia celebramus, cujus castitatis irradiamur chra es intus, pulchra foris. Intus in corde, foris in corpore. Intus rubicunda, foris candida, utrobique composita. Rubicunda per charitatem, candida per castitatem, composita per humilitatem. Tota ergo pulchrcula non est in te. Totum quod in te est pulchrum est, et nihil inest tibi quod sit sordidum. In toto grata, in nullo ingrata, in toto places, in nullo displices. Tota pulchra es. Pulchra per naturam, pulchrior per gratiam, pulcherrima fies per gloriam. Quae et qualia putatis, fratres, ornamenta esse, quibus sponsa Dei, anima justi, sic possit decorari, ut sic debeat decor ejus commendari? Legimus quod Assuerus rex fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
sci uiri qͣsi in fasciculo uiuentiũ. ap̃ eũ
ẽe custoditã. Sicut enĩ facile ẽ cuilibet
fasciculũ berbe uł feni manu retentũ con¬
seruare: ita uutꝰ saluatoris nr̃i. electos ab
Q ñ rapiet eos quisqmͣ de manu mea.¬

Expanded text:
in fasciculo viventium, apud eum esse custoditam. Sicut enim facile est cuilibet fasciculum herbae, vel feni manu retentum conservare, ita virtus Salvatoris nostri electos ab e ait: Non rapiet eos quisquam de manu mea
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Pulcherrima ꝯꝑatione statũ uisto¬
rũ ⁊ reꝓboꝵ disc̾nit. Hoꝵ qͥppe animas
appellat iuuentes: illoꝵ spiritali morte
riet᷑. Hos fasciculo: illos lapidi funde
assimilat. Fasciculus enĩ stringit᷑ u ser¬
uetꝰ: lapis in funda ponitꝰ ut abiciat᷑.
Sic enĩ electi p̃ssuris tribulationũ constͥn¬
gunt᷑ ut his admoniti artiꝰ ad inuicẽ mu¬
tua caritate nectant᷑. ⁊ adunati mami
redẽptoris. in ꝑpetuũ conseruent᷑. Reꝓbi
qnͣto latiꝰ uolupta ti sue dimit¬
tunt᷑: tanto longuis a diuine uisioiis

Expanded text:
. Pulcherrima comparatione statum justorum, et reproborum discernit. Horum quippe animas appellat viventes, illorum vero spiritali morte , ipsa morietur. . Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilavit. Fasciculus enim constringitur ut servetur; lapis in funda ponitur, ut abjiciatur. Sic enim electi pressuris tribulationum constringuntur, ut his admoniti arctius ad invicem mutua charitate nectantur, et adunati manu Redemptoris in perpetuum conserventur. Reprobi quanto latius voluptati suae dimittuntur, tanto lo
Abbreviated transcription (Latin):
ũtit᷑: om̃ĩsq suus exercitꝰ a militib xp̃i
ꝓturbat᷑. Qui bñ ducenti ⁊ tͥginta duo
ꝑfecte tenent. ⁊ tͥnitatis fidẽ cũ gemina
caritate ꝯseruant: hi apti milicie sũmi
regis ẽẽ cõpbantur. fugit benadab rex
syrie in equo cũ equitib. Benadab .i. di¬
abolus pͥnceps iniquoꝵ. quoꝵ oculi
sublimes sc̃. in equo sue suꝑbie cõficdẽs.
cũ equitib. scilicet omĩb suꝑbis. qͥa ip̃e¬
ẽ caput suꝑ om̃s filios suꝑbie. ab ex̾citu
xp̃i suꝑatꝰ in fugam ũtitur. ⁊ rex isrł ꝑ
ales obruit: humani gñis delendo pecc̃a.

Expanded text:
vertitur, omnisque suus exercitus a militibus Christi proturbatur. Qui bene ducenti et triginta duo perfecte tenent, et Trinitatis fidem cum gemina charitate conservant, hi apti militiae summi regis esse comprobantur; fugit Benadab rex Syriae cum equitibus. Benadab, id esdiabolus, princeps iniquorum quorum oculi sublimes sunt: in equo superbiae suae confidens, cum equitibus scilicet cum omnibus superbis, qest caput super omnes filios superbiae, ab exercitu Christi superatus in fugam vertitur, et rex Israel ales obruit humani generis delendo peccata.
Abbreviated transcription (Latin):
tres habet speties. planimetriã.
altimetͥam. cosmimetͥam. Plammetͥ a.
tria. metitꝰ altũ ⁊ ꝓfundũ: ⁊ extendit᷑
sursũ ⁊ deorsũ. Cosmmmetͥa. sꝑica me¬

Expanded text:
tres habet species, planimetriam, altimetriam, cosmimetriam, Planimetria tria metitur altum et profundum, et extenditur sursum et deorsum. Cosmimetria sphaerica me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ huiꝰ exercitiũ resistendi fiduciã su¬
mant. uł alios forte qͥ leg̃e nesciũt. ad
resistendũ uiciis ex hortando auit cor¬
ripiendo accendant. Tollunt fabͦs ar¬
moꝵ: cũ eos qͥ sacͣ eloquia norũt. in tñ
scelib obruunt. ut dic̃e bona q̃ didice¬
rant. ꝓrsus erubescant. Tnͣsfert omnẽ
artificẽ ⁊ clusorẽ de ierłm in babyloni¬
am: cũ eos qͥ multifaria uͥtutũ oꝑati¬
one plurib ꝓderãt. ⁊ ciuitatẽ d̾̃i contͣ
corruptores sp̃c munire solebãt. a ꝓposito¬
deflectunt ⁊ atq ingeniũ qd̵ ad munimen
sc̃e eccłie impend̾e debuerãt. ad uoluntatẽ
potiꝰ regis uicioꝵ dispensare ꝯpellunt.
Qd̃ si clusores ñ ostioꝵ suie muroꝵ s auri
gẽmaꝵ q intelligimꝰ: ad eundẽ expositio
finẽ respicit. Dictũ qͥppe ẽ de sapientia
qr aurũ ⁊ multitudo gẽmaꝵ ei ñ ualeat
cõparari ÷ atq id̾o clusores hoꝵ doctores di¬
cimꝰ: qͥ qmͣdu recte niuunt ac docẽt. in or¬

Expanded text:
 hujus exercitium resistendi fiduciam sumant, vel alios forte qui legere nesciunt, ad resistendum vitiis exhortando, aut corripiendo accedant. Tollunt fabros armorum, cum eos qui sacra eloquia norunt, intantum sceleribus obruunt, ut dicere bona quae didicerant prorsus erubescant. Transferunt omnem artificem et clusorem de Hierusalem in Babyloniam Cum eos qui multifaria virtutum operatione pluribus prodesse, et civitatem Dei contra corruptiones deflectunt, atque ingenium, quod ad munimen sanctae Ecclesiae impendere debuerant, ad voluntatem potius regis vitiorum dispensare compellunt. Quod si inclusores non ostiorum sive murorum, sed auri gemmarumque intelligimus, ad eumdem expositio finem tequia aurum et multitudo gemmarum ei non valeat comparari, atque ideo clusores horum i quandiu recte vivunt ac docent, in or
Abbreviated transcription (Latin):
seruitii sui in popło carnali expecit:
ut tã sensu qmͣ eloquio eiꝰ ꝑ omĩa ꝑa¬
ti sint obseqͥo. Ioachĩ p̃cepto pharaoniꝰ
censũ exigit : qr diabolꝰ ꝑ sibi deditos
magistros. ab unoqͦq exigit. scd̃m ui¬
res suas pecc̃i censũ sibi soluere: sic ꝙ

Expanded text:
servitii sui in populo carnali expetit, ut tam sensu quam eloquio ejus per omnia parati sint obsequio. Joachim praecepto Pharaonis censum exigit, quia diabolus per sibi deditos magistros ab unoquoque exigit secundum vires suas peccati censum sibi solvere, sicque
Abbreviated transcription (Latin):
anges ẽ in india. Indus ab occiden¬
te eiꝰ. In partia. araris. Batrꝰ in
Iordanis in iudea. Cignꝰ in cilicia. Arau¬
ues in armenia. Thanays in inferiora
scitia. Pantolus ⁊ heriꝰ ⁊ meander. in
minori asya. Hebrus in tracia. ⁊ euro¬
tas in thessalia. Inacus. in achaia. Pa¬
dus ⁊ tyberis in italia. Danubiꝰ ⁊ renuꝰ
in g̃mania. Rodanus. arar. mosa. seqͣ¬
na. ligeris. in gallia. Hyberꝰ. in hys¬
pania. Mineus in galatia. tagꝰ ⁊ ba¬
grada in carthagine
nem st̃. taꝓbane. tile. argira. crisa. In
occeano septentͥonali ab oriente ad oc¬
cidentẽ: insula phanesioꝵ albatia. bi¬
ꝑborea. apolitana. gangauia. glosoari¬
a. norimannia. orcades. tile. scotia. bͥtan¬
ma. hybernia. In occeano occidentali
fortunate hesꝑitum. gorgades. In oc¬
ceano australi. gauleũ ictiofagoꝵ. ada¬
mus. coneꝰ. malicus. In eo mari qd̾ diui¬
dit europã ⁊ affricã. ab occidente ad
orientẽ. sunt gades. baleares. stricadeꝰ.

Expanded text:
nis est in India. Indus ab occidente ejus. In Parthia Tigris. Bactrus in Jordanis in Judaea. Cygnus in Cilicia. Araxes in Armenia. Timaus in inferiori Scythia. Pactolus, et Hermus, et Meander in minori Asia. Hebrus in Thracia, et Eurotas in Thessalia. Inacus in Achaia. Padus et Tiberis in Italia. Danubius et Rhenus in Germania. Rhodanus, Arar, Mosa, Sequana, Ligeris in Gallia. Hiberus in Hispania. Mineus in Gallicia. Tagus et Bagrada in Carthagine nem sunt Taprobane, Tyle, Argyria, Chrysa. In oceano Septentrionali ab oriente in occidentem insula Phanesiorum, Albatia, Hyperborea, Apolitana, Gangania, Glossaria, Northmannia, Orcades, Tyle, Scotia, Brittania, Hybernia. In oceano Occidentali Fortunatae Hesperidum Gorgades. In oceano Australi Gauleum, Ichthyophagorum, Adamus, Coneus, Malicus. In eo mari, quod dividit Europam et Africam ab occidente in orientem, sunt Gades, Baleares, Storchades,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti. quoꝵ ĩꝑfectioni sic̃ dicit beatꝰ au¬
gustuiꝰ diuina miseratio cõdescendẽs
concedit. ut saltẽ tc̃ debitorib suis de¬
bita dimittant. cũ ip̃i debitores indul¬
gentiã ab eis sibi dari postulau̾int:
sic̃ dñs seruo suo neqͣm fecisse legit᷑:
q̃madmodũ scͥptum ẽ. Serue neqͣm
om̃e debitum dimisi tͥ: qm̃ rogasti
me. Quicũq autẽ rogatꝰ a debitore
debitũ cuiꝰ libet iniurie dimitt̃e contẽ¬
nit. in uanũ sibi a dño dimitti debitũ
peccati sui petit: qͥnimino magis illũ
corã ocuł uidicis aggͣuat. qmͣ alleuiat.
Qnͣuiis uͦ imꝑfectis concedat᷑ sua pos¬
se reqͥrere. satisfactionẽ de illata sibi
inuiria reciꝑe. ⁊ a debitorib de indul¬
gentia rogari: debent tñ si contingat
iram ꝓprii cordis refrenare. ⁊ de semet¬
suũ odit: homicida ẽ. Q om̃is homi

Expanded text:
perfecti, quorum imperfectioni, sicut dicit beatus Auperfecti, quorum imperfectioni, sicut dicit beatus Augustinus, divina miseratio condescendens, concedit ut saltem tunc debitoribus suis debita dimittant, cum ipsi debitores indulgentiam ab eis sibi dari postulaverint. Sicut Dominus servo suo nequam fecisse legitur, quemadmodum scriptum est: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me . Quicunque autem rogatus a debitore, debitum cujuslibet injuriae dimittere contemnit, in vanum sibi a Domino dimitti debitum peccati sui petit; quinimo magis illud coram oculis judicis aggravat quam allevet. Quamvis vero imperfectis concedatur sua posse requirere, satisfactionem de injuria sibi illata recipere, et a debitoribus de indulgentia rogari: debent tamen, si contingat iram proprii cordis refrenare, et de semetQui odit
Abbreviated transcription (Latin):
stra: sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debito¬
rib nr̃is. Qmͣ multis timenda: qmͣ
multis ꝑuitiosa ẽ fr̃s. ista oratio. Mui¬
tis ⁊ enĩ plus confert detͥmenti qmͣ
augm̃ti: plus dãni qmͣ lucͥ. St̃ nãq
qͥdam. qui ꝑ magnã uł longã mali¬
gnitatis ⁊ odioꝵ maliciã obdurati.
illos qͥ ꝑ aliqmͣ iniuriam eis facti sũt
debitores. manib suis iugulare. aut
trucidare. ⁊ omĩb modis led̾e ⁊ cõfun¬
dere cupiunt: nec ꝓ timore d̾i. nec ꝓp̃
cib hominũ satisfactionẽ reciꝑe. uł cõ
uua eoꝵ uua fellis. ⁊ botrꝰ amarissimiis:
fel draconũ uinũ eoꝵ ⁊ uenenũ aspidũ
in sanabile. Qui cũ tales sint. secure tñ
ad eccl̃iam confliuuint: ⁊ corã d̾o ⁊ altari
eiꝰ orantes dicunt. Pat̃ nr̃ dimitte nob̾
b nr̃is. S o misera insipientia. o infelix
p̃sũptio: iram d̾i adu̾sum se p̃cib ꝓuo¬
care. Homo homini reseruat irã: ⁊a
deo q̃rit miscd̾iam : St̃ autẽ quidã un¬

Expanded text:
stra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quam multis timenda, quam multis perniciosa est, fratres, ista oratio! Multis etenim plus confert detrimenti quam augmenti, plus damni quam lucri. Sunt namque quidam, qui per magnam et longam malignitatem, et odiorum malitiam obdurati; illos, qui per aliquam injuriam eis facti sunt debitores, manibus suis jugulare aut trucidare et omnibus modis laedere concupiscunt, nec pro timore Dei; nec pro precibus hominum satisfUva eorum, uva fellis, et botrus amarissimus. Fel draconum vinea eorum, et venenum aspidum insanabile . Qui, cum tales sint, secrete tamen ad ecclesiam confluunt, et coram Deo et altari ejus orantes dicunt: Pater noster, dimitte nobis c. Sed, o misera insipientia! o infelix praesumptio iram Dei adversum se precibus provocare! Homo homini reservat iram, et a Deo quaerit misericordiam? Sunt autem quidam im
Abbreviated transcription (Latin):
uł etiã ꝑnitie nos uideas dimitt̾e sicut
debemꝰ⁊ da nob̾ gr̃ãm ut scd̾m uolun¬
tatẽ tuã dimittamꝰ: ⁊ sic tuã indul¬
gentiã conseqͣmur. Da ut sic diliga¬
mꝰ homines. ut eoꝵ ñ diligamꝰ errores:
ut sic diligamꝰ in eis naturã. ut ñ dili¬
gamꝰ culpã: ut sic diligamꝰ qd̾ ft̃. ut ñ
ditigamꝰ qd̵ male faciunt. Buntte no

Expanded text:
e sicut debemus, da nobis gratiam ut secundum voluntatem tuam dimittamus, et sic tuam indulgentiam consequamur. Da ut sic diligamus homines, ut eorum non diligamus errores, ut sic in eis diligamus naturam, ut non diligamus culpam; ut sic diligamus quod sunt, ut non diligamus quod mal
Abbreviated transcription (Latin):
ultu iocundo. sine restauratõne rer̃
sine satisfactione iniuriaꝵ. ⁊ sine cun¬
ctis p̾cib debitorib suis indulgere:
insuꝑ ⁊ sua tribuere ⁊ obseqͥa caritatiᷤ
exhib̾ere. ꝓ uideat gͥ unusqͥsq in ora¬
tione ista dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃
⁊ nos dimitcimꝰ debitorib nr̃is: ut qͣ¬
lem indulgentiã a d̾o cupit acciꝑe.
talẽ studeat ⁊ aliis fac̾e. Sin autẽ: scd̾m¬
meũ consiliũ taceat. ⁊ istã orationẽ mi¬
nime dicat. Dimitte nob̾ de .no. sic̃ ⁊ .n.¬

Expanded text:
ultu jucundo sine restauratione rerum, sine satisfactione injuriarum, et sine ullis precibus debitoribus suis indulgere; insuper et sua tribuere, et obsequia charitatis exhibere. Provideat ergo unusquisque sibi in oratione ista: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, ut qualem indulgentiam a Deo cupit accipere, talem studeat aliis facere. Sin autem, secundum consilium meum taceat, et istam orationem minime dicat: Dimitte nobis debita n
Abbreviated transcription (Latin):
fortis cũ d̾o. Hi st̃ cecdentes philistum.
cadentes poculo. scilicet demones. qͥ po¬
culo suꝑbie debriati. ⁊ ip̃i ceciderũt.
⁊ homines ꝑũtere festinant. Contͣ qͦs
eũ inueniant aduitorẽ. phylistum ue¬
suis uirib ꝯfidentes. ⁊ in humania sa¬
pientia głantes. ⁊ ꝑ hoc grãm euan¬
głii ꝯtẽpnentes. qͣsi .iiiiͬ. milia ĩmun

Expanded text:
fortis cum Deo, hi sunt credentes. Philistiim cadentes poculo, scilicet daemones, qui poculo superbiae inebriati et ipsi ceciderunt, et homines pervertere festinant. Contra quoDeum inveniant adjutorem, Philisthiim vesuis viribus confidentes et in humana sapientia gloriantes, ac per hoc gratiam Evangelii contemnent
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑam dantes. doctrine grãm admini-¬
strant. ꝓsus ab omĩb quib dispensãt
duuna. trena subsidia q̃ ñ habent re¬
cipiant. ut impleat᷑ illud qd̾ apłe pre¬
cepit dicens. Si nos uob̾ spiritalia se¬
minauimꝰ⁊ magnũ ẽ si carnalia ur̃a

Expanded text:
operam dantes, doctrinae gratiam administrant, rursum ab omnibus quibus dispensant divina terrena subsidia, quae non habent, recipiant, ut impleatur illud quod Apostolus praecepit, dicens: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est ut carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
hiel debethel iericho. In abiram
pͥmogenito suo fundauit eã: ⁊ in segub
nouissimo suo posuit portas eiꝰ. Ahiel ui¬
uens dõ. bethel domꝰ dĩ: int̃pretatꝰ. Ahi¬
el gͥ de bethel cdestructa a iosue atq ana¬
thematizata iericho menia restaurat:
cũ quis eoꝵ qͥ in eccł̃ia habitũ religioniᷤ
assũpserant. ad agenda sceła q̃ ei dñs
qͣs q ip̃e anathematiz aũat diaboli põ¬
pas. luxuriose nuendo repetit. Cũq
erroꝵ doginata uł gentiliũ sabulas. ue¬
ritati eccͣstice qͣ imbutꝰ erat p̃fert: qͣsi de¬
bethel egͦdiens ruinas iericho resuscitat.
Is ⁊ fundam̃ta ficłi a quib bona edificia
unchoare: ⁊ claustra bone actõnis quibꝰ
ꝑfici debuerat ꝑdit.

Expanded text:
Hiel de Bethel Jericho. In Abiram primitivo suo fundavit eam et Segub novissimo suo posuit portas ejus . Hiel vivens Deo, Bethel domus Dei interpretatur. Hiel igitur de Bethel destructa a Josue atque anathematizata. Jericho moenia restaurant, cum quis eorum, qui in Ecclesia habitum religionis assumpserant, ad agenda scelera. quae ei quasque ipse anathematizaverat diaboli popas, luxuriose vivendo repetit, cumque errorum dogmata vel gentilium fabulas veritati ecclesiasticae, qua imbutus est, praefert, quasi Bethel egrediens, ruinas Jericho resuscitat. Is et fundamenta fidei, a quibus bona aedificia inchoarat, et claustra bonae actionis quibus perfici debuerat, perdit.
Abbreviated transcription (Latin):
di in ꝓbabilẽ. necessariam. iõphisticã
ꝓbabilis diuidit᷑ in dialeticã ⁊ rethoricã.
Necessaria ꝑtinet ad philosophos: sophiᷤ¬
tica ad sophistas. Gramatica ẽ scientia
recte loquendi. Dialetica disputatio
acuta: uerũ a falso distingu ens. Re¬
thorica ẽ disciplina: ad ꝑsuadendũ
queq idonea

Expanded text:
em, necessariam et sophisticam. Probabilis dividitur in dialecticam et rhetoricam. Necessaria pertinet ad philosophos, sophistica ad sophistas. Grammatica est scientia recte loquendi. Dialectica disputatio acuta, verum a falso distinguens. Rhetorica est disciplina ad persuadendum quaeque idonea
Abbreviated transcription (Latin):
intẽꝑantior pr̃e: qͥ etiã noũcã suã duxit
uxorẽ. His temꝑib symacꝰ hereticꝰ p̃dica¬
bat xp̃m de ioseph semine ẽẽ natũ: ⁊ le¬
gẽ uidaico ritu custodiendã. Cesar deni¬
q aureliꝰ antomiꝰ bassianꝰ. contͣ parthos
egressus: apd̃ edissã octisus ẽ. Cui succes¬
sit nulla uoluntate senatꝰ. macer macri¬
nꝰ. palatii p̃fectus.

Expanded text:
 duxit uxorem. His temporibus Symmachus haereticus praedicabat Christum ex Joseph semine esse natum et legem Judaico ritu custodiendam. Caesar denique Aurelius Antoninus Bassianus contra Parthos egressus apud Edissam occisus est, cui successit nulla voluntate senatus Macer Macrinus, palatii praefectus.
Abbreviated transcription (Latin):
Misit hyram salomoni ligna cedrina de
libano p̾cisa. ⁊ abiegna q̃ inclomo dm̃i
ponerent᷑: qͥa comĩsa gentilitas misit
ad dñm uiros in scło claros. s securi in¬
crepatõnis de monte suꝑbie deiectos ⁊
tis instituti. in edificio eccłie ꝓ suo qͥsq
m̃ito uł temꝑe collocarent᷑. Misit etiam
artisices .i phylosophos. ad uerã sapĩan
com̃sos: qui popłis regendis gr̃a eruditio ĩ¬
rũ iuros scilicet sapĩa ⁊ ingenio daros:
ꝓ quib expectat dona gr̃e celestis. triti¬
tres ordines designant in scã eccłia: con¬
iugatoꝵ. continentiũ. uirginũ. Nichil
erat in tẽplo qd̾ auro ñ tegeretꝰ: qͥa ni¬
cħ̾ ẽ in scã eccł̃ia qd caritate ñ decoretur :¬

Expanded text:
Misit Hiram Salomoni ligna cedrina de Libano praecisa, et abiegna, quae in domo Domini ponerentur ; quia conversa gentilitas misit ad Dominum viros in saeculo claros, sed securi increpationis de monte superbiae ejectos et tis instituti, in aedificio Ecclesiae pro suo quisque merito collocaretur. Misit etiam artifices, id est philosophos ad veram sapientiam conversos, qui populis regendis gratia eruditiorum, viros sapientia et ingenio claros, pro quibus exspectat dona coelestis tres ordines designant in sancta Ecclesia conjugatorum, continentium, virginum. Nil erat in templo, quod auro non tegeretur; quia nihil est in sancta Ecclesia quod charitate non tegatur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa pres uet̃is testam̃ti ꝑ caritatẽ d̾o pla¬
cuer̃t. Deauratũ ipsũ templũ: qr eadem
ip̃a caritas diffusa ẽ in cordib nr̃is. Deau
tecta: ad idẽ respicit. Uarie celature: ua¬
rie st̃ uirtutes eccłie. Mare eneũ: sig̾ca¬
bat baptismũ. Salomon templũ septem
qr xp̃c scãm eccłiam in p̃senti scło qd̾ sep¬
tẽ dierũ circulo uoluit᷑ iustificat. ⁊ post
resurrectionẽ. octonario beatitudinum
głificat. Mensa aurea. ẽ sacͣ scͥptura: in¬
lapides p̃parabant᷑.⁊ sine sonitu malleoꝵ
⁊ ferramentoꝵ in tẽplo ponebant᷑. desig¬
nat qd̵ in mundo ꝑ tribulatõnes ad iu¬
sticiã reformam᷑ ⁊ in celesti patͥa. scd̾m¬

Expanded text:
charitatem Deo placuerunt. Deauratum ipsum templum, quia eadem charitas diffusa est in cordibus nostris. Deaurrecta, ad idem respicit. Variae coelaturae, variae sunt virtutes Ecclesiae. Mare aeneum, significat baptismum; Salomon septem am Ecclesiam in praesenti saeculo, quod septem dierum curriculo volvitur, vivificat, et post resurrectionem octonario beatitudinis glorificat. Mensa aurea, est sacra Scriptura, inlapides praeparabantur et sine sonitu malleorum et ferramentorum in templo ponebantur, designat quod nos in mundo per tribulationes ad justitiam reformam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tutes ⁊ bona oꝑa: longe lateq ꝑbonã
opinionẽ redolentia. Habuit salomon
formẽ grãm renatas. ⁊ ꝑ fidẽ sc̃e
tͥnitatis p̃claras. Salomon edifica¬
uit templũ: xp̃c edificauit eccłiam. In
edificatõne tẽpli fuert artifices. latomi
t̃iam misit salomon in constructõne tẽ pli
lapides. ligna. aurũ. Lapicles: significãt
fid̾i firmitatẽ. Ligna. spei sublimitatẽ:
aurũ caritatis fulgorẽ. Qͣrto anno reg¬
ni salomonis cepit edificari tẽplum: q¬

Expanded text:
virtutes et bona opera, longe lateque per bonam opinionem redolentia. Habuit Salomon formem gratiam renatas, et per fidem sanctae Trinitatis praeclaras. CAP. IIistus aedificavit Ecclesiam. In aedificatione templi, fuerunt artifices latomi,materiam misit Salomon in constructionem templi: lapides, ligna, aurum. Lapides, significant fidei firmitatem; ligna, spei sublimitatem; aurum, charitatis fulgorem. Quarto anno regni, Salomon coepit templum
Abbreviated transcription (Latin):
alomon .i. pacificꝰ: ⁊ noĩe ⁊ sereniꝰ¬
simo statu regni. xp̃m significat.
Cibꝰ salomonis. refectio xp̃r qui
pascit᷑ fide ⁊ oꝑib. q̃ illi cotidie¬
conferuntꝰ ab eccł̃ia. Triginta nãq chori
simile: fidẽ designant scẽ tͥnitatis. Sexa¬
ginta uͦ chori farme: ꝑfectionẽ bomi oꝑis.
In senario nã: d̾s opus creatõnis ꝑfecit.
Decẽ boues pingues. decalogi fig᷑ant in¬

Expanded text:
alomon, id est pacificus et nomine, et serenissimo statu, regni Christum significat. Cibus Salomonis, refectio est Christi, qui pascitur fide et operibus, quae illi offeruntur quotidie ab Ecclesia. Triginta namque cori similae fidem designant sanctae Trinitatis. Sexaginta vero cori farinae, perfectio boni operis. In senario namque Deus opus creationis perfecit. Decem boves pingues Decalogi praedi
Abbreviated transcription (Latin):
stmauit. Sciebat namq: illic mẽe maximaᷤᷤ
uires rei publice. ubi cõpositis rebꝰ erga se
ꝓsꝑe: antiochiã ẽ reũsus Indeq mutiano
duce acd italiã p̃misso: ip̃e ꝑ capadociã ⁊
frigiam it̃ direxit. uitellins deniq siistͦ
excitatꝰ nuntio: cecine duci exc̃itus sui. sũ¬
mam ꝑiculi cõmittit. Porro cecina ꝓgͣssuᷤᷤ
ꝯuocatis centionib suadet desist̾e bello: eo
qd̃ gła imꝑatoris p̃ponderaret. S dũ ceci¬
na moras innectit: dux partis adũse anto¬
niꝰ noĩe. ei occurrit: ⁊ conserto p̃lio eũ suꝑ¬
auit. Qd̃ ubi uitellius cõꝑit: primũ mo¬
litꝰ est imꝑiũ edeponere. S postea animatꝰ
a quibuscdã: sabinũ uespasiani frẽm. nichil
mali suspicantẽ. int̾fecit. Post diẽ alt̾um: ad¬
ẽ antoniꝰ. Occurrit᷑ ex adũso: tͥnoq circa
urbẽ congͤssu habito. fusi ⁊ cesi st̃ utellians.
Deficientib itaq uitellianis: uitelliꝰ i cel¬

Expanded text:
stinavit. Sciebat namque illic esse maximas vires reipublicae, ubi compositis rebus erga se prospere, Antiochiam est reversus. Indeque Mutiano duce ad Italiam praemisso, ipse per Cappadociam et Phrygiam iter direxit. Vitellius itaque sinistro excitatus nuntio Cecinnae duci exercitus sui summam periculi committit. Porro Cecinna Roma proconvocatis centurionibus suadet desistere bello eo quod gloria imperatoris praeponderaret. Sed dum Cecinna moras invertit, dux partis adversae Antonius nomine ei occurrit, et conserto praelio eum superavit. Quod ubi Vitellius comperit, primum molitus est imperium deponere, sed postea animatus a quibusdam Sabinum Vespasiani fratrem nihil mali suspicantem interfecit. Post diem alterum adest Antonius, occurritur ex adverso, trinoque circa urbem congressu habito, fusi et caesi sunt Vitelliani. Deficientibus itaque Vitellianis, Vitellius in cel