comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ułut naturalit̾ moleuit. a uoluntate sumpsit exor¬
qͥium. De uiciis quippe nunc loquim᷑ eiꝰ nature.
em mens inẽ capax intelligibilis lucis. qua disẽ¬
nitur iustum ab iniusto. Cęt̾um uitia peccoꝵ ⁊ ar¬
borum aliarumq rerum mutabilium atq mor¬
talium uł intellectu. uł sensu. uł uita. omĩno
carentium. quibꝰ eoꝵ dissolubił nata corrumpit᷑
dendo ꝑagant inf̾ima pulc̾tudinẽ tp̃oꝵ in gen̾e
suo istins mundi partibꝰ ꝯgruentẽ. Hleq eni cęleᷤᷤ¬
tibꝰ fuerant t̾rena coeqͣnda. aut ido uniu̾sitati de¬
&̃ ista debuerunt. qm̃ sunt illa meliora. Cũ gͦ in hiᷤ
locis ibi eẽ talia competebat aliis alia deficientibꝰ
oriunt᷑. ⁊ sucũbunt minora maioribꝰ. atq in qͣlitateᷤᷤ
supantiũ suꝑata u̾tunt᷑. reꝵ ẽ ordo tͣnseuntiũ. Cinꝰ
ordins decus nos ꝓpt̾ea ñ delectat. qm̃ parti eiꝰ ꝓ
conditione nr̃ȩ mortalitatis intexti uniu̾sũ eui par¬

Expanded text:
uelut naturaliter inoleuit, a uoluntate sumsit exoruelut naturaliter inoleuit, a uoluntate sumsit exordium. De uitiis quippe nunc loquimur eius naturae, cui mens inest capax intellegibilis lucis, qua discernitur iustum ab iniusto. Cborum aliarumque rerum mutabilium adque mortalium uel intellectu uel sensu uel uita omnino carentium, quibus eorum dissolubilis natura corrumpitur, dendo peragant infimam pulchritudinem temporum in genere suo istius mundi partibus congruentem. Neque enim caelestibus fuerant terrena coaequanda, aut ideo uniuersitati deesse ista debuerunt, quoniam sunt illa meliora. Cum ergo in his locis, ubi esse talia conpetebat, aliis alia deficientibus oriuntur et succumbunt minora maioribus adque in qualitates superantium superata uertuntur, rerum est ordo transeuntium. Cuius ordinis decus nos propterea non delectat, quoniam parti eius pro condicione nostrae mortalitatis intexti uniuersum, cui par
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. nisi adimunt integritatẽ. pulcͥtudine.
salutem. uirtutem.⁊ quicquid boni nat᷑e ꝑuical
detrahi siue minin cõsueuit: Iuod si omino de¬
sit. nicħ bom adim̃do ñ nocet. ac ꝑhoc ñ uraiũ.
Nam eẽ uitium et ñ noc̾e nõ pot̾. Uñ colligaꝰ q̃ da¬
uitium non possit noc̾e incõmutabili bono. ñ tam̃
posse noc̾e nisibono. q ñ inẽ nͥ uͥ nocet. Hoc ȩtiam
isto mͦ dici pot̾. uitium cẽ nec in sũmo posse bono.
ne ñ in aliquo bono. Sola gͦ bona alicubi eẽ possut̃.
sola mala nusqͣm. qũ ȩtiam nature ille quȩ ex
male uoluntatis intio uiciate sunt in qͣntũ uicio¬
se sunt male s̃. in quantũ aut̃ nate s bone s̃.  eũ¬
ib bonũ ẽ. qd̾ ĩpunita ñ ẽ. Hoc enim iustũ ẽ.⁊ omẽ
ustum ꝓculdubio bonum. Non enĩ quisꝗͣ de uiciiᷤ
naturalibꝰ s & uoluntariis penas luit. Nam oe qͦ
uitium consuetudine minioq ꝓgressu roboratũ.

Expanded text:
faciunt, nisi adimunt integritatem pulchritudinem, faciunt, nisi adimunt integritatem pulchritudinem, salutem uirtutem et quidquid boni naturae per uitium detrahi siue minui consueuit? Quod si omnino desit, nihil boni adimendo non nocet ac per hoc nec uitium est. Nam esse uitium et non nocere non potest. Unde colligitur, quamuis non possit uitium nocere incommutabili bono, non tamen posse nocere nisi bono, quia non inest, nisi ubi nocet. Hoc etiam isto modo dici potest, uitium esse nec in summo posse bono nec nisi in aliquo bono. Sola ergo bona alicubi esse possunt, sola mala nusquam; quoniam naturae etiam illae, quae ex malae uoluntatis initio uitiatae sunt, in quantum uitiosae sunt, malibi bonum est, quod inpunita non est. Hoc enim est iustum et omne iustum procul dubio bonum. Non enim quisquam de uitiis naturalibus, sed de uoluntariis poenas luit. Nam etiam quod uitium consuetudine nimioue progressu roboratum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla contͣria ẽ. Dicant᷑ aut̃ in scͥpturis inimici
dĩ. qui non natura s uiciis adu̾sant᷑ eiꝰ imꝑio.
nicħ ei ualentes nocere. s sͥ. Inimici enĩ sunt
resistendi uoluntate. non potestate ledendi. Ds
namq incõmutabilis ẽ.⁊ omĩno incorruptibilis.
Iccirro uitium quo resistunt dõ qui eiꝰ appellant᷑
mimici. non ẽ dõ s ipsiꝰ malũ. neq hoc ob alind
nisi q corrumpit in eis naturȩ bonũ. Natura
gͥ contͣria ñ ẽ dõ s uitium. qr malũ ẽ contrarii
bono. Quis aut̃ neget dm̃ sũme bonũ: itiũs
contrariũ dõ. tanqͣm malũ bono. Porro aut̃l
num ẽ ⁊ natura qͣm uitiat. un̾ ⁊ huic bono ish
cõtrarium ẽ. S dõ tantũmͦ tãqͣm bono malum
nature u̾o qͣm uiciat. non tantũ malũ s etiam
naxium. Nulla quippe mala dõ noxia. s mita¬
bilius corruptibilibꝰq naturis. bonis tam̃ ipbꝵ
quoq testimonio uitioꝵ. Si enim bone ñ eene.
eis uitia noc̾e non possent. Nam quid eis notẽdt

Expanded text:
 non est. Dicuntur autem in scripturis inimici Dei, qui non natura, sed uitiis aduersantur eius imperio, nihil ei ualentes nocere, sed sibi. Inimici enim sunt resistendi uoluntate, non potestate laedendi. Deus namque inmutabilis est et omni modo incorruptibilis. Idcirco uitium, quo resistunt Deo qui eius appellantur inimici, non est Deo, sed ipsis malum, neque hoc ob aliud, nisi quia corrumpit in eis naturae bonum. Natura igitur contraria non est Deo sed uitium, quia malum contrarium est bono. Quis autem neget Deum summe bonum? Vitium ergo contrarium est Deo, tamquam malum bono. Porro autem bonum est et natura quam uitiat; unde et huic bono utique contrarium est; sed Deo tantummodo tamquam bono malum, naturae uero, quam uitiat, non tantum malum, sed etiam noxium. Nulla quippe mala Deo noxia sed mutabilibus corruptibilibusque naturis, bonis tamen ipsorum quoque testimonio uitiorum. Si enim bonae non essent, eis uitia nocere non possent. Nam quid eis nocendo
Abbreviated transcription (Latin):
ereat᷑a. neq enim hoc munus adipiscunt᷑. aut
ẽ. s ex illo a quo ereata ẽ. hoc enim adepto bã. qͦ
amisso misera ẽ. Ille u̾o qui ñ s de ipso bonobs̃ ẽ.
mutabilia qd̾ ñ de illo s de nichilo facta funt. Quã¬
qͣm gͦ sũma ñ sint quibꝰ ẽ ds̃ manis bonũ. magna
sunt tñ ea mutabilia bona quȩ adherere possũt
ut bã sint ĩmutabili bono qd̾ usq ad bonum eoꝵ¬
ẽ ut cum illo bã et sine illo misera eẽ necẽẽ sit. nec
idõ cęt̾a in hac creature uni̾sitate meliora s̃. q
misera eẽ ñ possunt. Neq enun cęt̾a mẽbra corꝑis
nr̃i idõ dicendum ẽ ocłis. eẽ meliora. quia cęt̾a ẽẽ

Expanded text:
reatura neque enim hoc munus adipiscuntur aut est, sed ex illo, a quo creata est. Hoc enim adepto beata, quo amisso misera est. Ille uero qui non alio, sed se ipso bono beatus mutabilia, quod non de illo, sed de nihilo facta sunt. Quamquam ergo summa non sint, quibus est Deus masunt tamen ea mutabilia bona, quae adhaerere possunt ut beata sint, immutabili bono; quod usque adeo bonum eorum est, ut sine illo misera esse necesse sit. Nec ideo caetera in hac creaturae universitate meliora sunt, quia misera esse non possunt. Neque enim caetera membra corporis nostri ideo dicendum est oculis esse melio
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. s ꝑse ipsam consid̾ata nat᷑a. dat artifici suo gła.
Sic ẽ et natura tgitis et̾ni sine ulla dubitatione lau¬
dabilis. qͣmuis dampnatis impiis. futura penalis.
Qurd enĩ ẽ igne flamante uigente atq lucente pul¬
cͥus: Quid calefaciente coquente utilius: qͣmus
eo nichil sit urente molestius: Idẽ gͥ ipse alit̾
appositus ꝑniciosꝰ. qui conuenient̾ adhibitꝰ cõmo¬
dissimus inuenit᷑. Nam eiꝰ in uniu̾so mund̾o uti¬
litates uerb̾ explicare quis sufficit. nec audiendi
sunt qui laudant in igne lucẽ. ardorẽ aut̃ uitu¬
ꝑant. indelic ñ ex sui natura. s ex suo commodo
uł incõmodo. Uid̾e enĩ uolunt: arde nolunt. S
partim attendant eam ipsam lucẽ quȩ certe ⁊ ipsis
placet. ocłis infirmis ꝑ inconuenientiã noc̃e. et
in illo ardore qui eis displicet. ñ nulla aĩalia ꝑ

Expanded text:
r seipsam considerata natura dat artifici suo gloriam. Sic est et natura ignis aeterni sine ulla dubitatione laudabilis, quamvis damnatis impiis futura poenalis. Quid enim est igne flammante, vigente, lucente pulchrius? quid calefaciente, curante, coquente utilius? quamvis eo nihil sit urente molestius. Idem igitur ipse aliter appositus perniciosus, qui convenienter adhibitus commodissimus invenitur. Nam ejus in universo mundo utilitates verbis explicare quis sufficit? Nec audiendi sunt, qui laudant in igne lucem, ardorem autem vituperant: videlicet non ex sui natura, sed ex suo commodo vel incommodo. Videre enim volunt, ardere nolunt. Sed parum attendunt eam ipsam lucem, quae certe et illis placet, oculis infirmis per inconvenientiam nocere; et in illo ardore, qui eis displicet, nonnulla animalia per
Abbreviated transcription (Latin):
qi ds̃ abłm ista facẽ ꝑmitet. iusto ipse iudicio. qͣmius fa¬
ciet ille iniquo malignoq consilio. Ut iudicent᷑ in quit
onĩs qͥ ñ c̃did̾unt u̾itati. s consenser̃ iniquitati. Prom̃
indicati seducent᷑. ⁊ seducti udicabunt᷑. S iudicati sedu¬
cent᷑ illis udiciis dĩ occulte iustis iustȩ occultis. quibꝰ ab

Expanded text:
 facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis fa facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio: Ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. Sed iudicati seducentur illis iudiciis Dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
decept̾us ẽ. ut qd̾ non fac̃ facẽ uideat᷑. an quia illa ipsa
etiam si erunt ũa ꝓdigia ad m̃datium ꝑtrahent ẽdituroᷤ.¬
ñ ea potuisse nͥ diuinitꝰ fieri uͥtutẽ dbłi nescientes. maxi¬
mȩ qnõ tantam qͣntam num qͣm habuit acceꝑit potesta¬
tem. Non enim qno de cęlo ignis cecid̾. ⁊ tantã familiã
cum tantis gregibꝰ peccoꝵ scĩ iob uno impetu assũpsit.
⁊ t᷑bo uruens ⁊ domũ deiciens filios eiꝰ occid̃. fantasma¬
ta fuer̃. Que tam̃ fuer̃ oꝑa sathanȩ. cui ds̃ ded̾at hanc
potestatẽ. ꝓpt̾ quid hoꝵ gͦ dicta sint ꝓdigia ⁊ signa
m̃datii. tẽ potius apparebit. S ꝓpt̾ qͣlib hoꝵ dictũ sit.
seducent᷑ eis signis atq ꝓdigiis qui seduci m̾ebunt᷑.
ui fierent. Nec dubitauit apłs adãe ac dic̃e. ĩo mittet
illis ds̃ oꝑationẽ entris. ut c̃dant m̃datio. Ds̃ enĩ mites

Expanded text:
decepturus est, ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, decepturus est, ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiamsi erunt uera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam, quantam numquam habuit, acceperit potestatem. Non enim quando de caelo ignis cecidit et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Iob uno inpetu absumsit et turbo inruens et domum deiciens filios eius occidit, phantasmata fuerunt; quae tamen fuerunt opera satanae, cui Deus dederat hanc potestatem. Propter quid horum ergo dicta sint prodigia et signa mendacii, tunc potius apparebit. Sed propter quodlibet hseducentur eis signis atque prodigiis qui seduci merebunturnt ut salvi fierent. Nec dubitavit Apostolus addere ac dicere, Ideo mittet illis Deus operationem erroris ut credant mendacio. Deus enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
occultũ ẽ. Ad ipsum enĩ mist̾ium ꝑtiñe arbitrant᷑. qd̾ ait
in epła sua ioħs ȩũgłista. Pueri nouissima hora ẽ ⁊ sic̃
erant ex nob̃. Quod si fuisent ex nob̾. ꝑmansissent utiq
nob̾eũ. Sic̃ gͦ añ finẽ inhac hora inquiunt qͣm ioħs no¬
uisimã dic̃ excier̃ multi heretici de medio ȩccłie. qͦs multoᷤ
sic. aliꝰ aut̃ sic. apłi obscura u̾ba oiectant. Qd̃ tam̃ eũ di¬
illo seducent᷑. Presentia quippe eiꝰ erit sic̃ dictum ẽ scd̃m
oꝑationem sathanȩ. in õĩ uͥtute ⁊ signis ⁊ ꝓdigiis m̃dacu.
⁊ in omĩ seductione inquitatis. his qͥ ꝑeunt. T̃ẽ enĩ soluet᷑¬
sathanas. ⁊ ꝑ illum antiaep̃m in oĩ sua uͥtute mirabilit̾ qͥdẽ.
s m̃dacit̾ opabit᷑. Quȩ sol ambigi utr̃ ꝓptẽa dicta sint si¬
gna ⁊ ꝓdigia m̃daen. qm̃ mortales sensꝰ ꝑ fantasmata

Expanded text:
occultum est. Ad ipsum enim mysterium pertinere arbitrantur, quod aoccultum est. Ad ipsum enim mysterium pertinere arbitrantur, quod aistula sua Iohannes euangelista: pueri, nouissima hora est; et sicut erant ex nobis; quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. sicut ergo ante finem in hac hora, inquiunt, quam Iohannes nouissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio ecclesiae, quos multos sic, alius autem sic apostoli obscura uerba couiectant; quod tamen eum diillo seducentur. Praesentia quippe eius erit, sicut dictum est, secundum operationem satanae in omni uirtute et signis et prodigiis mendacii et in om illum Antichristum in omni sua uirtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. Quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o nec occisum putant. s subtͣctum potiꝰ ut putaret᷑
occisꝰ. ⁊ niiũ occultari in ugore ipsiꝰ etatis. in qͣ fuit
cũ cdet᷑ exetinctꝰ. donec suo tp̃r reuelet᷑ ⁊ restituat᷑ in re¬
gnum. S multũ mira ẽ mͥ. ħ opinantiũ tanta p̃sũp
tio. Illud tam̃ q̃ ait paułꝰ tantum qͥ m̃ tenet teneat
donec d medio f̾iat. ñ absurde de ipso romano imꝑio ẽdit᷑
dictum. tãqͣm dictum sit tantum qui mͦ imꝑat imꝑet.
donec de medio fiat. idẽ de medio tollat᷑. ⁊ t̾ẽ reuelabit᷑
ñ putant dictũ nͥ d malis ⁊ fictis qͥ s̃ in eccłia. donec ꝑue¬
niant ad tantum numeꝵ qui antix̃ magnũ ppłm faciat.
⁊ ħ ẽẽ mist̾ium inquitatis qr uidet᷑ occultum. hortari
aut̃ apłm fideles ut infide qͣm tenent tenacit̾ ꝑseũent.
dicentẽ tantum. qͥmͦ tenet teneat. donec de medio fiat.
ħ ẽ donec exeat de medio eccłiȩ mist̾ium iniquitatis q̃ nẽ

Expanded text:
uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur extinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnumtio. Illud tamen quod ait Apostolus, Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat: non absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tanquam dictum sit, Tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat, id est, de medio tollatur. Et tunc revelabitur non putant dictum, nisi de malis et fictis, qui sunt in Ecclesia, donec perveniant ad tantum numerum, qui Antichristo magnum populum faciat; et hoc esse mysterium iniquitatis, quia videtur occultum. Hortari autem Apostolum fideles, ut in fide quam tenent tenaciter perseverent, dicendo, Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat: hoc est, donec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc
Abbreviated transcription (Latin):
reuelet᷑ in suo tp̃i scitis qm̃ seire illos dix̃. aꝑte ħ scire no¬
luit. Et iõ nos qui nescinꝰ q̃ illi sciebant. ꝑuenire cũ labo¬
re ad id q̃ sensit apłs cupimꝰ nec ualemꝰ. Presertim quia
⁊ illa quȩ addidit hc̃ sensum faciunt obscuriorẽ. Nam
quid ẽ iam enĩ mist̾ĩũ inquitatis oꝑat᷑. tantũ qͥ mͦ tenet
teneat. donec de medio fiat. ⁊ tunc renelabit᷑ ille iniquiiᷤ.
ego ꝓrsꝰ quid dix̃it. me fateor ignorare. Suspitiones tam̃
hominum qͣs uł legẽ uł audire potui. ñ tacebo. Quidã
apłm ñ id aꝑte scb̾e uoluisse. ne calumpiã uidelie incur¬
reret. q̃ romano imꝑio male optau̾it cum sparet᷑ ȩt̾num:
ut ħ q̃ dixit iam enĩ mist̾iũ iniqͥtatis oꝑat᷑. neronẽ uo
lũit intelligi. cꝰ iam facta ułut antirep̃i uidebant᷑. Uñ ñ¬
nulli ipsũ resuecturũ.⁊ futum antixp̃m suspicant᷑. Alii

Expanded text:
reueletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noreueletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos, qui nescimus quod illi sciebant, peruenire cum labore ad id, quod sensit apostolus, cupimus nec ualemus; praesertim quia et illa, quae addidit, hunc sensum faciunt obscuriorem. Nam quid est: Iam enim mysterium iniquitatis operatur. Tantum qui modo tenet teneat, donec de meprorsus quid dixerit me fateor ignorare; suspiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo. Quidam olum non id aperte scribere voluisse, ne calumniam, scilicet incurreret quod Romano imperio male optaverit, cum speraretur aeternum, ut hoc quod dixit, jam eluerit intellegi, cuius iam facta uelut antichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum antichristum suspicantur. alii
Abbreviated transcription (Latin):
appellat diẽ dnĩ. ñ ẽ uent᷑um. nͥ ille p̾or uen̾it quẽ refugã
uocat utiq adnõ dõ. Qd̃ si de om̃ibꝰ impiis m̃ito dicip̃.
qͣnto mag̃ d isto. S in quo templo dĩ fit sessurꝰ inc̃cũ ẽ.
utr̃ in illa ruina templi q̃ a salomone rege construetũ ẽ.
an ũo in gcłia. Non enim tpłm alicꝰ ẏdoli aut demonis.¬
tpłm dĩ apłs dicẽt. Uñ ñnulli ñ ipsũ pͥncipẽ s uniu̾sum
q̃ ãmꝰ corpꝰ eiꝰ. idẽ ad eum ꝑtinentẽ hominũ multitudinẽ.
simul eum ipso suo p̾ncipe ħ loco intelligi anticep̃m uolt᷑.
rectiꝰq putant ⁊̃ latine dici sic̃ ingẽo ẽ. ñ in tpło dĩ. sed
in tẽplũ dĩ sedeat. tamqͣm ipse sit tpłm dĩ qͥ ẽ ȩccłia. sic̃
dicimꝰ sedet in amicũ idẽ ułut amicꝰ. uł siqͥd aliud isto
locntionis gen̾e dici solet. Qd̃ aũt ait ⁊ nc̃ quid detineat
seitis. idẽ quid sit in mora. quȩ causa sit dilationis eiꝰ. ut

Expanded text:
it, quem refugam vocat, utique a Domino Deo. Quod si de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto? Sed in quo templo Dei sit sessurus, incertum est: utrum in illa ruina templi, quod a Salomone rege constructum est, an vero in Ecclesia. Non enim templum alicujus idoli aut daemonisn ipsum principem, sed uniuersum quodam modo corpus eius, id est ad eum pertinentem hominum . multitudinem, simul cum ipso suo principe hoc loco intellegi Antichristum uolunt; rectiusque putant etiam Latine dici, sicut in Graeco est, non in templo Dei, sed in templum Dei sedeat, tamquam ipse sit templum Dei, quod est ecclesia; sicut dicimus; \'Sedet in amicum\', id est uelut amicus, uel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait: Et nunc quid detineat scitis, id est, quid sit in mora, quae causa sit dilationis eius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scłi loquebat᷑. nec ꝓpriȩ dixisse iudet᷑ mare s tãqͣm mare.
qͣmuis ⁊ nunc sic̃ amat ꝓpħica locutio ꝓpriis ũbis tͣns¬
lata misce̾ ac sie quodamꝰ uelare q̃ dr̃. potuit de illo
m̃ri dicẽ ⁊ mare iã ñ ẽ de quo supͣ dix̃at. ⁊ exchibuit
mortuos mare qͥ in eo erant. Iam enĩ tẽ ñ erit ħ scłm.
uita mortaliũ turbulentũ ⁊ ꝓcellosũ qd̾ mris noĩe fig᷑a¬

Expanded text:
saeculi loquebatur: nec proprie dixisse videtur mare, sed tanquam mare. saeculi loquebatur: nec proprie dixisse videtur mare, sed tanquam mare. Quamvis et nunc, sicut amat prophetica locutio propriis verbis translata miscere, ac sic quodammodo velare quodmari dicere: Et mare iam non est, de quo supra dixerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant. Iam enim tunc non erit hoc saeculum uita mortalium turbulentum et procellosum, quod maris nomine fig
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inqͣ mundi uł reꝵ parte futus sit hominẽ scire arbi¬
mundi mundanoꝵ igniũ conflagratione p̃tibit. sic̃¬
factũ ẽ mundanaꝵ aquaꝵ inundatione diluiut̃. Illa¬
itaq ut dixxi conflagratione mundana elem̃toꝵ corru¬
ptibiliũ qualitates quȩ corꝑibꝰ nr̃is corruptibilibꝰ con¬
gruebant. ardendo penitꝰ int̾ibunt. atq suba eas quali¬
tates habebit quę corꝑibꝰ ĩmortalibꝰ mirabili mutatio¬
ne conuenient. ut scł mundꝰ in meliꝰ innouatꝰ. apte acõ¬
modet᷑ hominibꝰ ⁊̃ carne in meliꝰ innouatis. Qd̃ at̃ ait
⁊ mare iam ñ ẽ. utrum maxcimo illo aidore siccet᷑. an
⁊ ipsum ũtat᷑ in meliꝰ. ñ facile dix̃im. Celum quippe
nouũ ⁊ tr̃am nouã futurã legimꝰ de mari aut̃ nouo
aliquid me uspiã legisse ñ recolo nisi q̃ inħ eodẽ libꝰ reꝑit᷑
tamqͣm mare uitreũ simile ap̃allo. S tune ñ de isto fine

Expanded text:
et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbiet in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbiigura hujus mundi mundanorum ignium conflagratione pfactum est mundanarum aquarum inundatione diluvium. Illa, ut dixi, conflagratione, mundanae  al., mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt. 31. LANFR. Pratalibus mirabili mutatione conveniant: ut scilicet mundus in melius innovatus, apte accommodetur hominibus etiam carne in melius innovatis. Quod autem ait, Et mare jam non est: utrum maximo illo ardore siccetur, an et ipsum vertatur in melius, non facile dixerim. Coelum quippe novum et terram novam futuram legimus: de mari autem novo aliquid me uspiam legisse, non recolo; nisi quod in hoc eodem libro reperitur, tanquam mare vitreum simile crystallo , Sed tunc non de isto fine
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ instagnũ ignis ⁊ sulphuris. Quod uͦ ibi obscuriꝰ ad¬
ħ aꝑtiꝰ ⁊ qui ñ sunt inquit inuenti in libro uitȩ sc̾pti
missi s̃ iustagum ignis. Nõ dnĩ lib̾ hic cõmemorat. ne
obliuone fallat᷑. s p̃destinationẽ sig̃cat eoꝵ quibꝰ ȩt̾na
dabit᷑ uita. Neq enĩ nescit eos ds̃ . ⁊ in ħ libro leg̃ ut
sciat. s potius ipsa eiꝰ p̾scientia de illis quȩ falli ñ
aut̃ iudicio quo p̾nuntiauit udicandos malos. restat
dictũ ẽ. Sic ibunt isti in supplitiũ ęt̾nũ. sequit᷑ ut ex¬
pliciat qͣ ⁊̃ ibi conectit᷑. Iusti aut̃ inuitã ȩt̾nã.  uidi
inquit cęlũ nouũ. ⁊ trã nouã. Nam pͥmũ cęlũ ⁊ t̾ra re¬
cesser̃.⁊ mare iam ñ ẽ. Isto fiet ordine qͣ suꝑiꝰ p̃ occu¬
pando iam dixẽ uidisse se suꝑ thronũ sedentẽ. cꝰ a faciȩ
fug̃ celũ ⁊ t̾ra. Iudicatis quippe his qui scͥpti ñ sunt
in libro uite et inȩt̾num ignẽ missis. qui ignis cꝰ modi

Expanded text:
est in stagnum ignis et sulphuris. Quod uero ibi obscurius adapertius: Et qui non sunt, inquit, inuenti in libro uitae scripti, missi sunt in stagnum ignis. Non Deum liber iste commemorat, ne obliuione fallatur; sed praedestinationem significat eorum, quibus aeterna dabitur uita. Neque enim nescit eos Deus et in hoc libro legit, ut sciat; sed potius ipsa eius praescientia de illis, quae falli non autem judicio, quo praenuntiavit judicandos malos, restat dictum est: Sic ibuntaisti in supplicium aeternum; sequitur ut explicet, quod etiam ibi conectitur: Iusti autem in uitam aeternam. Et uidi, inquit, caelum nouum et terram nouam. Nam primum caelum et terra recesserunt, et mare iam non est. Isto fiet ordine, quod superius praeoccupando iam dixit, ufugit coelum et terra. Judicatis quippe his, qui scripti non sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cujusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
i⁊̃ filu sic intelligant legẽ id est uidĩ. quẽadmodũ eã patreᷤᷤ
intellea̾unt. idest ꝓpħe in quibꝰ erat et ipse moyses. Sic
enĩ cor patrum conũtet᷑ ad filios. cũ intelligentia patrũ
ꝑducet᷑ ad intelligentiã filioꝵ. ⁊ cor filioꝵ ad patres eoꝵ.¬

Expanded text:
etiam filii sic intelligant legem, id est, Judaei quemadmodum patres etiam filii sic intelligant legem, id est, Judaei quemadmodum patres intellexere, id est Prophetae, in quibus erat et ipse Moyses: sic enim cor patrum convertetur ad filios, cum intelligentia patrum perducetur ad intelligentiam filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tate iustoꝵ longe qͣm nẽ ẽ aliud apparebit. Cum aut̃¬
admonuiss ut meminissent lagis moysi. qm̃ p̾uidebat
eos multo ad huc tp̃r ñ eã sp̾alit̾ sic̃ oportũat accept᷑os.
continuo subiec̃. Ecce ego mittã uob̾ heliã tesbiten. añ ꝙͣ
ueniat dies dñ magnus ⁊ illustris. qui conũtet cor patͥs
ad filium. ⁊ corhominis ad ꝓxcimum suum. ne forte ueniẽs
ꝑcuciã t̾ram penitꝰ. Phẽ heliã magnũ mirabilẽq ꝓpħã.
exeposita sͥ lege ultimo tp̃r añ iudiciũ in xp̃m ueꝵ .i. in¬
cordibꝰq fidelium. Ipse quippe añ aduentũ uidicis salua¬
toris ñ in m̾ito sꝑatur ẽẽ uenturd̾s. qr etiã nc̃ uiu̾e nõ
q̃ euidentissime sc̃a scͥptura testat᷑. Cum uen̾it gͦ expo
nendo legẽ sp̃alit̾ quam nẽ uidĩ carnalit̾ sapiunt. con¬
u̾tet cor patͥs ad filium. idẽ cor patrũ ad filios. Singłarẽ

Expanded text:
tate iustorum longe quam nunc etate iustorum longe quam nunc eadmonuisset, ut meminissent legis Mosi — quoniam praeuidebat eos multo adhuc tempore non eam spiritaliter, sicut oportuerat, accepturos — continuo subiecit: et ecce ego mittam uobis Helian Tesbiten, antequam ueniat dies domini magnus et inlustris, qui conuertet cor patris ad filium et cor hominis ad proximum suum, ne forte ueniens percutiam terram penitus. per hunc Heliam magnum mirabilemque prophetam exposita scordibusque fidelium. Ipse quippe ante adventum judicis Salvatoris non immerito speratur esse venturus, qui etiam nunc vivere non quod euidentissime sancta scriptura testatur. cum uenerit ergo expo- nendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor patris ad filium, id est cor patrum ad filios. singularem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium. uͥ mali nec saltĩ falso sint bĩ. s aꝑtissime
miserrimi appareant: ⁊ boni nulla tp̃rali saltĩ miseria
laborent. s clara ac sempit̾na bĩtudine ꝑfruant᷑.
Dioeat quippe istoꝵ talia q̃dã u̾ba ⁊̃ suꝑiꝰ dicentiũ. Dĩs¬
qui fac̃ malũ. bonus ẽ inconspectu dnĩ. ⁊ tales ei placẽt.
Ad hȩc inquã contͣ dm̃ murm᷑a ꝑuener̃. legẽ moysi ac-¬
cipiendo carnalit̾. Uñ et ille in psalmo. Lex .ii. pene
in lapsum. qr ⁊elauit in pecc̃oribꝰ pacẽ pc̃eoꝵ intuens.
ita ut int̾ cet̾a dicet. Quomͦ sciuit ds̃ ⁊ si ẽ scientia in
altissimo : dic̾et etiã. Numqͥd in uano iustificaui corm̃m.
et laui int̾ innocentes manꝰ m̃as: Ut aut̃ solu̾et hanc
difficillimã q̃stionẽ. quȩ fit cum uident᷑ boni eẽ miseri.
et felices mali. ħ inquit labor ẽ. añ me donec introeam
in scũariũ dĩ.⁊ intelligã in nouissima. Iudicio quippe no¬
uissimo ñ sic erit. s in aꝑta inqͦꝵ miseria ⁊ aꝑta felici¬

Expanded text:
iudicium, ubi mali nec saltem falso sint beati. sed apertissime miserrimi appareant, et boni nulla temporali saltem miseria laborent, sed clara ac sempiterna beatitudine perfruantur. Dixerat quippe istorum talia quaedam uerba etiam superius dialum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent. Ad haec, inquam, contra Deum murmura peruenerunt legem Moysi accipiendo carnaliter. Unde et ille in psalmo septuagensimo sin lapsum, quia zelauit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens; ita ut inter cetera diceret: Quo modo sciuit Deus, et si est scientia in Altissimo? diceret etiam: Numquid uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas? Ut autem solueret hanc difficillimam quaestionem, quae fit, cum uidentur boni esse miseri et felices mali: Hoc, inquit, labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei et intellegam in nouissima. Iudicio quMe nouissimo non sic erit; sed in aperta iniquorum miseria et aperta felici
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ iac̾e utr̃ sit siurecturꝰ inc̾tũ ẽ. Ab eis at̃ g̾ibꝰ sedu¬
cendis hꝰ int̾dicti uincło ⁊ claustro abl̃s ꝓhibet᷑ atq co¬
hibet᷑. quas ꝑtinentes ad xp̃m seducebat añ uł tenebat.
Has enim ds̃ eleg̃ añ mundi constitutionẽ eruere de po
ignorat: Nec moueat qͣ sepe diabłs seduc̃ etiã illos qͥ
regnanti iã in xͦ uias ing̾diunt᷑ dĩ. Nouit enĩ dñs qͥs̃¬

Expanded text:
uidetur iacere utrum sit resurrecturus incertum est. ab eis autem gentibus seduuidetur iacere utrum sit resurrecturus incertum est. ab eis autem gentibus seducendis huius interdicti uinculo et claustro diabolus prohibetur atque cohibetur, quas pertinentes ad Christum seducebat antea uel tenebat. has enim deus elegit ante mundi constitutionem eruere de potignorat? nec moueat quod saepe diabolus seducit etiam illos qui regenerati iam in Christo uias ingrediuntur dei. nouit enim dominus q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntomag̾ mille ꝓ uniũsitate ponunt᷑. ũͥ ẽ soliditas ipsiꝰ
denarii qͣdratiure: Uñ nec illd̾ meliꝰ intelligit᷑ q in psal¬
mo legit᷑
Memor fuit in scłm testam̃ti sui. u̾bi qd̾ mandauit in mille
gen̾ationes. idẽ in om̃s. & misit illum inqͥt in abyssum.
Utiq dbłm misit in abyssum. qͦ noĩe sig̾cata ẽ multitudo
ĩnum̾abilis impioꝵ. quoꝵ in magͥnitate ad u̾sꝰ eccłiam
dĩ multa ꝓfunda sunt corda. Non quia ibi dbłs añ non
⁊ signaũ suꝑ eum. ut non seduc̾et iam gs̃ donec fimant᷑
mille aii. Clausit suꝑ eum dictũ ẽ. int̾cdiã ei ne poss
excire. idẽ uetitũ tͣnsg̃di. Signauit aut̃ q̃ addidit. signi¬
ficasse mͥ uidet᷑ quia occultum ẽẽ uoluit qui ꝑtineant
ad partem diabłi.⁊ qui ñ ꝑtineant. ħ quippe in seło isto
ꝓrsus latet. qr et qui uidet᷑ stare utrum sit casurꝰ. ⁊ qui

Expanded text:
quanto magis mille pro uniuersitate ponuntur, ubi est soliditas ipsius quanto magis mille pro uniuersitate ponuntur, ubi est soliditas ipsius denariae quadraturae? unde nec illud melius intellegitur quod in psalmo legitur: memor fuit in saeculum testamenti sui uerbi, quod mandauit in mille generationes, id est in omnes. Et misit illum, inquit, in abyssum. utique diabolum misit in abyssum, quo nomine significata est multitudo innumerabilis impiorum, quorum in malignitate aduersus ecclesiam dei multum profunda sunt corda, non quia ibi diabolus anteet signauit super eum, ut non seduceret iam gentes, donec finiantur mille anni. clausit super eum dictum est "interdixit ei, ne posset exire", id est uetitum transgredi. signauit autem quod ait, significasse mihi uidetur, quia occultum esse uoluit qui pertineant ad partem diaboli et qui non pertineant. hoc quippe in saeculo isto prorsus latet, quia et qui uidetur stare utrum sit casurus, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ potestatẽ ab eis seducendis ac possidendis qͥ fu̾ant
libandi cohibuit atq frenaũ. Mille aut̃ anni duobꝰ
modis possunt qͣntũ mͥ occuirit intelligi. aut quia
in ultimis annis mille ista res agit᷑. id est sexto annoꝵ
miliario tam qͣm sexto die. cꝰ nc̃ spatia post̾ĩora uoluunt᷑.
ut hꝰ miliarii tãqͣm nouissimã partẽ diei quȩ remane¬
bat usq ad t̾minum scłi mille annos appellau̾it. eo lo¬
q̃dratũ solidũ reddit. Decẽ qͥppe decies ducta fuint centũ.
q̃ iã figa q̃drata s plana ẽ. Ut aũ in altitudinẽ surgat.¬
⁊ solida fiat. rursꝰ centum decies multiplicant᷑ ⁊ mille
s. Pono sicentum ipsa ꝓ unũsitate aliqn ponunt᷑ qͣle
illud ẽ qͣ dñs omnia sua dimittenti ⁊ eum seq̃nti ꝓmi¬
sit dic̃s. accipies inħ scło centuplũ. q̃ exponens qͥamͦ¬
apłs ait. quasi nicħ hñtes:⁊ omĩa possidentes. q ⁊ añ
iam dictũ erat. fidelis hominis totꝰ mundꝰ diuitiaꝵ ẽ.

Expanded text:
 potestatem ab eis seducendis ac possidendis. qui fuerant liberandi, cohibuit adque frenauit. Mille autem anni duobus modis possunt, quantum mihi occurrit. intellegi: aut quia in ultimis annis mille ista res agitur, id est sexto annorum miliario tamquam sexto die, cuius nunc spatia posteriora uoluuntur, ut huius miliarii tamquam diei nouissimam partem, quae remanebat usque ad terminum saeculi, mille annos appellauerit eo loquadratum solidum reddit. decem quippe decies ducta fiunt centum, quae iam figura quadrata, sed plana est. ut autem in altitudine surgat et solida fiat, rursus centum decies multiplicantur et mille sunt. porro si centum ipsa pro uniuersitate aliquando ponuntur — quale illud est, quod dominus omnia sua dimittenti et eum sequenti promittit dicens: accipiet in hoc saeculo centuplum; quod exponens qs ait: quasi nihil habentes et omnia possidentes, quia et ante iam dictum erat: fidelis hominis totus mundus diuitiarum est -
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ ꝯpimꝰ. gog. tectum. magog. de tecto. tamqͣm domꝰ
⁊ ipse qui ꝓcedit de domo. Gentes gͦ s̃ hii in quibꝰ dbłm
ułiit in abysso suꝑiꝰ intelligebamꝰ inclusũ ⁊⁊ ipse de illis
quedãmꝰ se efferens ⁊ ꝓcedens. ut ille sint tecum. ipse
detecto. Si aut̃ utrumq p̾feramꝰ ad g̾s ñ unũ hoꝵ ad
illas. alt̾m ad abłm ⁊ ⁊ tectũ ipse s̃. quia in eis nc̃ indu¬
qño in aꝑtum odium dͥe oꝑto erupt᷑e s̃. Qõ uͦ ait ⁊ ascen¬
der̃ supͣ t̾rȩ latitdinẽ. ⁊ cinxer̃ castrͣ scõꝵ ⁊ dilectã euu¬
tatẽ. ñ utiq ad unum locum uenisse uł uent᷑i ẽẽ sigcati
s̃. quasi uno aliqͦ loco fut᷑a sint castͣ scõꝵ ⁊ dilecta cinitaᷤᷤ.

Expanded text:
 dicitur tectum, Magog de tecto, tanquam domus et ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt in quibus diabolum velut in abysso superius intelligebamus inclusum, et ipse de illis quodammodo sese efferens, et procedens ut illae sint tectum, ille de tecto. Si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum, et tectum ipsae sunt, quia in eis nunc incluquando in apertum odium erupturae erunt. Quod vero ait: Et ascenderunt supra terrae latitudinem et cinxerunt castra sanctorum et dilectam ciuitatem, non utique ad unum locum uenisse uel uenturi esse significati sunt, quasi uno aliquo loco futura sint castra sanctorum et dilecta ciuitas,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem scd̾am cum ipsa carne t̾nsibit. Sequit᷑ enĩ et
eiꝰ. quiñ solum amorte quȩ in pec̾cis ẽ reuiciscit. ueꝵ etiã
in eo qͣ reuix̾it ꝑmanebit. In istis inquit scd̃a mors ñ
ht̃ potestatẽ. ht̃ gͦ in reliquis de quibꝰ suꝑiꝰ ait. Reliqͥ
eoꝵ ñ uix̾unt. donec fimant᷑ mille anni. qm̃ toto isto
tp̃ris int̾uallo quod mille annis uocat. qͣntumc̃q ĩ eo
quisq eoꝵ uiaẽ incorꝑe. ñ reuioẽ a morte in qua eũ tene¬
bat impietas. ut sic reuiuiscendo pͥme resurrectionis
particeps fieret. atq potestatẽ in eo scd̃a mors ñ hr̃et.
S unt qui putant resiunectionẽ dici ñ posse nͥ corꝑi. ĩõq
istam qͦ: pͥmã in corporibꝰ fut᷑am ẽẽ contendt̃. Quoꝵ
enim inquiunt ẽ cadẽ eoꝵ ⁊ resurgẽ. Cadunt aut̃ cor¬
ꝑa moriendo. nã ⁊ acadendo cadaũa nẽupat᷑. Nõ gͦ
animaꝵ inquiunt resiurectio pot̾ ẽẽ. s corpoꝵ. S qͥd

Expanded text:
mortem secundam cum ipsa carne transibit. Sequitur enim et mortem secundam cum ipsa carne transibit. Sequitur enim et eius, qui non solum a morte, quae in peccatis est, reuiuescit uerum etiam in eo quod reuixerit permanebit. in istis, inquit, secunda mors non habet potestatem. habet ergo in reliquis, de quibus superius ait: reliqui eorum non uixerunt, donec finiantur mille anni, quoniam toto isto temporis interuallo, quod mille annos uocat, quantumcumque in eo quisque eorum uixit in corpore, non reuixit a morte, in qua eum tenebat impietas, ut sic reuiuescendo primae resurrectionis particeps fieret atque in eo potestatem secunda mors non haberet. Sunt qui putant resurrectionem dici non posse nisi corporum ideoque istam quoque primam in corporibus futuram esse contendunt. quorum enim est, inquiunt, cadere, eorum est resurgere. cadunt autem corpora moriendo; nam et a cadendo cadauera nuncupantur. non ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest esse, sed corporum. sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ait apłs. ne sitis uigum ducentes cum infidelibꝰ:
Non adorant enim. idẽ ñ consentiunt. ñ subiciunt᷑ neq
accipiunt in scͥptionẽ. notã scł cͥminis. infronte ꝓpt̾ ꝓ¬
fessionẽ. in manu ꝓpt̾ oꝑationẽ. Ab his gͥ mał aliem.
siue adhuc inista mortali carne uitientes. siue de fune¬
ꝑ totum ħ int̾uallum qd̾ num̃o mille significat᷑ annoꝵ.
audiunt uocem filii dĩ et qui audierint uiuent. Ne¬
liqui g̾ eoꝵ ñ uiuent. Qd̃ uͦ subdidit. donec fimant᷑
mille anni. intelligendum ẽ qd̾ eo tpr ñ uiaxcer̃ qͦ uiu̾e
debuer̃. ad uitã scł de morte tͣnseundo. ⁊ iõ eum dies¬
uen̾it quo fiat ⁊ corpoꝵ resiurectio. ñ ad uitã de mo¬
num̃tis ꝓcedent. s ad uidicium ad damnationẽ seil.
quieũq ñ uxẽt. id est toto isto tp̃r quo agitur pͥma re¬
sunectio ñ audierit uocẽ filii dĩ ⁊ ad uitam de morte
tͣnsierit. ꝓfecto in scd̾a resiurectione quȩ carnis ẽ. in

Expanded text:
 ait Apostolus : Ne sitis jugum ducentes cum infidelibus? non adorant enim, id est, non consentiunt, non subjiciuntur. Neque accipiunt inscriptionem, notam scilicet criminis in fronte propter professionem, in manu propter operationem. Ab his igitur malis alieni, sive adhuc in ista mortali carne viventes, sive defuncper totum hoc intervallum, quod numero mille significatur annoruaudient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent: reliqui vero eorum non vivent . Quod vero subdidit, donec finiantur mille anni; intelligendum est, quod eo tempore non vixerunt, quo vivere debuerunt, ad vitam scilicet de morte transeundo. Et ideo cum dieuenerit, quo fiat et corporum resurrectio, non ad uitam de monumentis procedent, sed ad iudicium; ad damnationem scilicet, quicumque non uixerit, id est, toto isto tempore, quo agitur prima resurrectio, non audierit uocem filii Dei et ad uitam de morte transierit, profecto in secunda resurrectione, quae carnis est, in
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ ambulemꝰ. Hinc ẽ ⁊ illt̾. surge qui dormis ⁊ exur¬
ge amortus. ⁊ illuminabit te xp̃s. Qd̃ aut̃ et dic̃t ñ
posse surgẽ nͥ qui cadunt. ⁊ iõ putant resiurectionẽ ad
corꝑa ñ ad am̃as ꝑtin̾e. quia corꝑoꝵ ẽ cad̾e. cur ñ
audiunt ñ recedatis ab illo ne cadatis: ⁊ suo dño stat
aut cadit. ⁊ qui se putat stare uideat ne cadat. Puto

Expanded text:
ormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. quod autem dicunt non posse resurgere nisi qui cadunt et ideo putant resurrectionem ad corpora, non ad animas pertinere, quia corporum est cadere, cur non audiunt: non recedatis ab illo, ne cadatis, et: suo domino stat aut cadit, et: qui se putat stare caueat, ne cadat? puto
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ int̾ ẽ płimum. utr̃ resistat an obtẽꝑet u̾itati.
utrũ sit exꝑs u̾e pietatis an particeps. ñ ꝓpt̾ uite hꝰ
uł bona acquirenda uł mala uitanda. uanescendo
et mał mala. sine fine mansura. Beniq iste sapiens

Expanded text:
suae interest plurimum, utrum resistat an obtemperet ueritati et suae interest plurimum, utrum resistat an obtemperet ueritati et utrum sit expers uerae pietatis an particeps, non propter uitae huius uel bona adquirenda uel mala uitanda uanescendo et malis mala sine fine mansura. denique iste sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
sententia conectet cȩtã. cõmemorans erumnas enores
nicħ stabile retinet᷑. in ea reꝵ uanitate subsole ildi
deplorat qͦdãmꝰ q̃ cum sit habundantia sapĩe suꝑ insi¬
pientiã. sic̃ habundantia lucis suꝑ teneb̾s. sapientisꝙ
ocłi sint in capite eiꝰ ⁊ stultꝰ intenebris ambulet. unꝰ
tam̃ incursꝰ incunrat omibꝰ. utiq inhac uita quȩ sub
sole agit᷑. uidelic significans ea mala quȩ bonis ⁊ ma
ita loquens. Est inqͥt uanitas quȩ facta ẽ suꝑ t̾ram
qi s̃ iusti suꝑ qͦs uenit sic̃ factum impioꝵ.⁊ s̃ impii
In hac uanitate ciuꝗͣtum satis uisum ẽ examinanda
totum istũ librũ uir sapientissimꝰ deputauit. ñ utiq
ob aliud nͥ ut eam uitã desid̾emꝰ q̃ uanitatẽ ñ ht̃ sub
hoc sole. s u̾itatẽ sub illo qui fec hc̃ solẽ. in hac gͥ ua¬
nitate numqͥd nisi iusto dĩ rectoq udicio. simił eidẽ
uanitati factꝰ uanesc̾e̾t hõ: In diebꝰ tam̃ uanitatis

Expanded text:
era, commemorans aerumnas erroresque nihil stabile retinetur, in ea rerum vanitate sub sole illud etiam deplorat quodammodo, quod cum sit abundantia sapientiae super insipientiam sicut est abundantia lucis super tenebras, sapientisque oculi sint in capite ipsius, et stultus in tenebris ambulet, unus tamen incursus occurrat omnibus, utique in hac vita quae sub sole agitur, significans videlicet ea mala quae bonis et malis ita loquens: est, inquit, uanitas, quae facta est super terram, quia sunt iusti, super quos uenit sicut factum impiorum, et sunt impii, uanitas. in hac uanitate, cui quantum satis uisum est intimandae totum istum librum uir sapientissimus deputauit, — non utique ob aliud, nisi ut eam uitam desideremus, quae uanitatem non habet sub hoc sole, sed ueritatem sub illo qui fecit hunc solem — in hac ergo uanitate numquid nisi iusto dei rectoque iudicio similis eidem uanitati factus uanesceret homo? in diebus tamen uanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾dit ei qͥ misit me ht̃ uitã ęt̾nam ⁊ in iudiciũ ñ uen̾.
s transiet a morte ad uitam. id est ꝑtinendo ad pͥmã
resiurectionẽ qua nẽ tͣnsitur a morte ad uitã. ĩ damna¬
tionẽ ñ ueniet. quã significaũ appellatione uidicii sic̃
etiã ħ loco uͥ ait. Qui mala eger̃ in resiurectionẽ iudicii¬

Expanded text:
dit ei qui misit me, habet uitam aeternam et in iudicium non ueniet, sed transiet a morte in. uitam, id est pertinendo ad primam resurrectionem, qua nunc transitur a morte ad uitam, in damnationem non ueniet, quam significauit appellatione indicii, sicut etiam hoc loco, ubi ait
Abbreviated transcription (Latin):
ardebit añ qͣm ꝓ illo cęlum nouũ ⁊ t̾ra noua reponat᷑. eo
ipso tp̃i conflagͣtionis eiꝰ. uͥ erunt scĩ. cũ eos hñtes corꝑa
in aliquo corꝑali loco ẽẽ necesse sit. Possumꝰ responde fut᷑o
eos eẽ in suꝑioribꝰ partibꝰ. quo ita ñ ascendet flamina
illiꝰ incendii quẽad modũ nec unda diluuii. T̃ alia qͥppe
illis inerunt corꝑa. ut illic sint uͥ eẽ uolu̾int. S nec ig¬
nem ꝯflagrationis illius ꝑtimescent ĩmortales atq in
mortalia in camino aidenti illesa uiu̾e potuer̃. Multaᷤᷤ¬

Expanded text:
eo ipso tempore conflagrationis ejus ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit? Possumus respondere futuros eos esse in superioribus partibus quo ita non ascendet flamma illius incendii, quemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis inerunt corpora, ut illic sint ubi esse voluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent immortales atque inlia corpora atque mortalia in camino ardenti illaesa vivere potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
millȩ anni soluet᷑ sathanas de eustodia sua.⁊ exibit ad
seducendas nationes quȩ s̃ in .iiiiͬ. angulis t̾rȩ. gog.⁊ ma¬
gog. trahet eas in bellum. quoꝵ nũs ẽ ut arena maris.
A dħ gͥ tunc seduc ut inbellum trabat. Nam ⁊ antea mod̾
quibꝰ potãt ꝑmala multa ⁊ uaria seducebat. E xcibit at̃
dictum ẽ. in aꝑtam ꝑsecutionẽ de latebris erumpet odioꝵ.
ħ enim erit nouissima ꝑsecutio. nouissimo imminente ui¬
uitas xͥ. ab uniu̾sa abłi ciuitate. qͣntac̃q erit utͣq
suꝑ t̾ram. Gentes quippe iste quas appellat gog. et
magog. ñ sic s̃ accipiende tãqͣm sint aliqͥ in aliqua par¬
te tr̃aꝵ barbari constituti. sine quos quidã suspicant᷑ getaᷤᷤ.¬
⁊ masagetas ꝓpt̾ lit̃as hoꝵ noĩũ pͥmas. siue aliqͦs alios
alienigenas a romano uire seumctos. Toto orbe t̾rarum
sig̾rati funt isti eẽ cũ dictũ ẽ nationesq s̃ in ani. anguł

Expanded text:
mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quatuor angulis terrae, Gog et Magog, et trahet eas in bellum, quorum numerus est ut arena maris. Ad hoc ergo tunc seducit, ut eos in bellum trahat: nam et antea modis quibus poterat, per mala multa et varia seducebat. Exivit autem, dictum est: "in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum". haec enim erit nouissima persecutio nouissimo imminente iuciuitas Christi ab uniuersa diaboli ciuitate, quantacumque erit utraque super terram. gentes quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum est: nationes,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ refelłe ad singula. s potiꝰ quẽad modũ scͥpt᷑a ħ acci¬
pienda sit. iam debemiꝰ ostñde. Ait ipse dñs xp̃c iħs.¬
Nemo pot̾ introire in domũ fortis. ⁊ uasa eiꝰ eripe. uͥ pͥus
alligau̾it fortẽ. Diabłm uolens intelligi fortẽ. qi ipse
genꝰ humanũ potuit ten̾e captiuũ. uasa uͦ eiꝰ quȩ fu̾at
erepturꝰ. fideles suos fut᷑os qͦs ille in diu̾sis pccis atq
impietatibꝰ possidebat. Ut gͦ alligaret᷑ hͥ fortis. ꝓpt̾ea¬

Expanded text:
est refellere ad singula, sed potius quemadmodum scriptura haec acciest refellere ad singula, sed potius quemadmodum scriptura haec accipienda sit iam debemus ostendere. Ait ipse dominus IesNemo potest introire in domum fortis, et vasa ejus eripere nisi primo alligaverit fortem, diabolum volens intelligi fortem, quia ipse genus humanum potuit tenere captivum, vasa vero ejus quae fuerat erepturus, fideles suos futuros, quos ille in diversis peccatis atque impietatibus possidebat. Ut ergo alligaretur hic fortis, p
Abbreviated transcription (Latin):
fieri sabbatissnũ uacatione scł sc̃a pꝰ labores annoꝵ
sex milium. ex quo c̾atꝰ ẽ homo ⁊ magni illiꝰ pcc̃i m̾ito
inhꝰ mortalitatis erumnas de paradisi felicitate de¬
missus ẽ. ut qm̃ scͥptum ẽ unꝰ dies ap̃ dñm sic̃ mille ãm
⁊ mille anni sic̃ unꝰ dies. sea annoꝵ milibꝰ tãꝙͣ sex diebꝰ
impletis. seqͣt᷑ ułut septimꝰ salb̃i. in annis mille postre¬
opinio eẽt utẽq tołabił. si alique delitiȩ sp̃ales in illo
nati fuimꝰ aliqñ s cum eos qui tc̃ resiurece̾unt dicant
in mod̾atissimiꝰs carnalibꝰ epuł uacat᷑os. in qubꝰ cibꝰ sit
tantꝰ ac potꝰ. ut ñ solum nullã molestiã teneant. s mo
dum ꝙͦ ipsiꝰ meredulitatis excedant. nullom ista poss
nͥ a carnalibꝰ c̃di. hii aut̃ qͥ sp̃ales s̃ istos ista e̾dentes
chiliastas appellant gr̃o uocabulo. qͦs u̾bũ ex u̾bo ex¬
pͥm̃tes. nos possumꝰ miliarios nc̃upare. Eos aut̃ longũ

Expanded text:
fieri sabbatismum, uacatione scilicet sancta post labores annorum sex milium., ex quo creatus est homo et magni illius peccati merito in huius mortalitatis haerumnas de paradisi felicitate dimissus est, ut, quoniam scriptum est: unus dies apud dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus, sex annorum milibus tamquam sex diebus impletis sequatur uelut septimus sabbati in annis mille postreopinio esset utcumque tolerabilis, si aliquae deliciae spiritales in illo nati fuimus aliquando. Sed cum eos, qui tunc resurrexerint, dicant inmoderatissimis carnalibus epulis uacaturos, in quibus cibus sit tantus ac potus, ut non solum nullam modestiam dum quoque ipsius incredulitatis excedant, nullo modo ista possunt nisi a carnalibus credi. hi autem qui spiritales sunt istos ista credentes chiliastas appellant graeco uocabulo, quos uerbum e uerbo exprimentes nos possumus miliarios nuncupare. eos autem longum
Abbreviated transcription (Latin):
uult resiurectione damnari. Ueñ enĩ hora ⁊ nẽ ẽ qñ
mortui audient uocẽ filii dĩ.⁊ qui audierint uiuent.
Ueniet enĩ hora. ubi ñ ait. ⁊ nc̃ ẽ. quia inf̾ine erit scłi ħẽ
in ultimo ⁊ maximo uudicio dĩ. qño om̃s qui in monumnã
s̃ audient uocẽ eiꝰ ⁊ ꝓcedent. Non dix̃ quẽ admodum.
in pͥma ⁊ qui audierint iuuent. Non enĩ om̃s uuels
ñ sine qualicumq uita possent audire.⁊⁊ de monumĩtis
resurgẽte carne ꝓced̾e. Quare aũt ñ om̃s uiuent. in
es q̃ seq̃uit᷑ docet. Qui bona inquit fecerunt. in resur¬
irctionem uitȩ. Hii sunt qui uiuent. Qui u̾o mala
eger̃. in refurrectionẽ iuidicii: hii s̃ qui ñ uruent. q
sała morte morient᷑. Mala quippe eger̃. qm̃ male ui
xer̃. Male aut̃ uixer̃. quia in pͥma quȩ nc̃ ẽ amaꝵ re¬
sunectione ñ reuixerunt. aut in eo qͣ reuix̾ant ñ in
finem usq manser̃. Sic̃ enim due s̃ regen̾ationes de
quibꝰ iam supͣ locutꝰ sum. una scđm fidem que nẽ fit

Expanded text:
unda resurrectione damnari. uenit enim hora et nunc est, quando mortui audient uocem filii dei, et qui audierint uiuent, ueniet enim hora - ubi non ait: "et nunc est", quia in fine erit saeculi, hoc est in ultimo et maximo iudicio Dei, quando omnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent. Non dixit quem ad modum in prima: Et qui audierint, uiuent. Non enim omnes uiuennon sine qualicumque uita possent audire et de monumentis resurgente carne procedere. Quare autem non omnes uiuent, in eo quod sequitur docet; qui bona, inquit, fecerunt, in resurrectionem uitae, hi sunt qui uiuent; qui uero mala egerunt, in resurrectionem iudicii, hi sunt qui non uiuent, quia secunda morte morientur. xerunt; male autem uixerunt, quia in prima quae nunc est animarum resurrectione non reuixerunt aut in eo quod reuixerunt non in finem usque manserunt. sicut ergo duae sunt regenerationes, de quibus iam supra locutus sum, una secundum fidem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mala eueniunt. ⁊ bonis bona ꝓueniunt. mag̃ inseruta¬
bilia fiunt iudicia dĩ.⁊ inuestigabiles iuȩ eiꝰ. Quamuiᷤ
gͦ nesciamus qͦ uidicio ds̃ ista uel faciat. ł fieri sinat.
ap̃ quẽ sũma uͥtꝰ ẽ. ⁊ sũma sapĩa. sũma iusticia. nulla in¬
firmitas. nulla tem̾itas. nulla inqͥtas salubrit̾ tam̃
discimꝰ ñ magnipende seu bona seu mala quȩ uidemꝰ¬
ẽẽ bonis małq cõmunia ⁊⁊ illa bona querere quȩ bonoꝵ
atq illa mala maxcimȩ fugẽ quȩ ꝓp̾a s̃ maloꝵ. Cũ uͦ
ad illd̾ dĩ iudicium uen̾imꝰ. euiꝰ tp̃s iam ꝓpͥe dies u¬
dicii ⁊ aliqñ dies dnĩ ñcupat᷑. ñ solum quec̃q tẽ u
stissima. U̾ ħ quoq manifestabit᷑ qͣm usto udicio dĩ
fiat. ut nẽ tam multa ac pene om̃ia iusta uidieia dĩ
lateant sensꝰ mentesq mortalium. eum tñ inhac re
pioꝵ fidẽ ñ lateat iustu̾m eẽ qͥ latet. Nempe salomon
sapientissimus rex isrł qui regnaũ in ierłm. librũ qͥ

Expanded text:
e et malis mala eueniunt et bonis bona proueniunt, magis inscrutabilia fiunt iudicia dei et inuestigabiles uiae eius. quamuis ergo nesciamus, quo iudicio deus ista uel faciat uel fieri sinat, apud quem summa uirtus est et summa sapientia, summa iustitia, nulla infirmitas, nulla temeritas, nulla iniquitas, salubriter tamen discimus non magni pendere seu bona seu mala, quae uidemus bonis malisque esse communia, et illa bona quaerere, quae bonorum, atque illa mala maxime fugere, quae propria sunt malorum. cum uero ad illud dei iudicium uenerimus, cuius tempus iam proprie dies iudistissima. Ubi hoc quoque manifestabitur, quam justo judicio Dei fiat, ut nunc tam multa ac pene omnia justa judicia Dei lateant sensus mentesque mortalium, cum tamen in hac re piorum fidem sapientissimus rex Israhel, qui regnauit in Hierusalem, librum, qui