comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phormioue pꝰ ꝙͣ poeta uetꝰ portã
non p̃t retrahe a scudio et tra/¬
de hõĩem mociũ maledictis de¬
terrere ire scabat parst et amitꝰ
sumꝰ meꝰ et popularis geta
heri aduenit erat ei deraciuncula
iam prideni a pud me reliquim
pauxollulũ Idenitetrametro in
mulris uertur iãbito scenis ut
mandria merabarhoc si si aburet
distinctionis causa usus est per
mediũ uerebar quorsũ euade et
Post quẽ iterũ tetrametes posuit
qui post ꝓͣ audierat non datũ filio
enĩ ueroda ue nichil loci est
segniti aeneqz socordir quando
intellexi modo senis sentenciã
de naptue nec solũ comiti huiꝰ¬
scemodis usi iãbis s eciã t aici
uecustissimi ut ennius in medra¬
utiuã ne in nemore pelio securibꝰ
cese cetidissent abi egne ad trae
trabes neue in deua ius mchram¬
da exordiũ cepis si q̃ nũc noĩatur
nomine argo que uecti argi uidi¬
lecti ueri petebant illã pellem

Expanded text:
Phormione«postquam poeta uetus poetam Phormione«postquam poeta uetus poetam non potest / retrahere a studio et tradere hominem in otium, / maledictis deterrere ne scribat parat» et «amicus summus meus et popularis Geta / heri ad me uenit. erat ei de ratiuncula / iam pridem apud me reliquum pauxillulum». idem tetrametro in multis utitur iambico scenis, ut in Andria«mirabar hoc si sic abiret, distinctionis causa usus est per medium «uerebar quorsum euaderet», post quem iterum tetrametros posuit «qui postquam audierat non datum iri fi«enimuero, Daue, nihil loci est segnitiae neque socordiae, / quando intellexi modo senis sententiam de nuptiis». nec solum comici huiuscemodi sunt usi iambis, sed etiam tragici uetustissimi, ut Ennius in Medea«utinam ne in nemore Pelio securibus / caesae cecidissent abiegnae ad terram trabes, / neue inde nauis inchoanda exordium / coepisset, quae nunc nominatur nomine / Argo, qua uecti Argiui dilecti uiri / petebant illam pellem
Abbreviated transcription (Latin):
blicie ꝰ accipiar. utit ena mo¬
nometris ut in trculento pes¬
sima mant optime odies sile
terencius in c̃i ꝓlogoet ĩ oĩ
p̾ma scena trimetas utunir
Nisi cõfundant uersus scriptoree.
utmnandria poeta cũ primũ ami
adscibendũ appulit id sibi nego-¬
ciũ credidit solũ dari ppło ut
placent quas fecisset fabulas
et uos istac introauserte abite
sosia ades dũ pautis te uolo dictũ
adu̾sarios Iten storat non redũt
Siłr in en nucho si qͥsꝙͣ est qui
place̾ se studeat bonis ꝙ plurimis
⁊ minime multos lede et quid
gg faciani non eã ne nũc quidẽ
cũ accer sor ultro an pocius ita
me cõparem Inea utentimoa¬
cur ꝑtes seni poeta dederit q̃
sint adulescentiũ Idem mechyr¬
echyra est quit nomen fabule
hec cũ data est noua noui int̾/¬
uenit uiciũ ⁊ calamitas et ꝑpol
ꝓͣ paucos reꝑias me̾tricibꝰ fidelis
euenire amatoris Gyra siłr in

Expanded text:
blicitus accipiar». utitur etiam moblicitus accipiar». utitur etiam monometris, ut in Truculento«pessima mane; / optime odio es». similiter Terentius in omni prologo et in omni prima scena trimetris utitur, nisi confundant uersus scriptores, ut in Andria«poeta, cum primum animum ad scribendum appulit, / id sibi negotium credidit solum dari, / populo ut placerent quas fecisset fabulas» et «uos istaec intro auferte, abite. Sosia, / ades dum: paucis te uolo. dictumaduersarios»; item «Storax, non rediit similiter in eunucho«si quisquam est, qui placere se studeat bonis / quam plurimis et minime multos laedere» et «quid igitur faciam? non eam ne nunc quidem, / cum accersor ultro? an potius ita me comparem». in heautontimorcur partes seni / poeta dederit, quae sint adulescentium»; itemecyra est huic nomen fabulae. haec cum data est / noua, nouum interuenit uitium et calamitas» et «per pol quam paucos reperias meretricibus / fidelis euenire amatores, Syra». similiter in
Abbreviated transcription (Latin):
scena. Cura te ut splendoi meꝰ
sit clipeo clarior ꝓͣ solis radii
ubussus ueniat contra conserta
manu. prestringat oculoꝵ aciẽ
iii acio hostibꝰ. Idemi ĩ ãphiti¬
one in ꝓloco. ut uos in uestris
uultis mercimomis Emundis
uenundis q male cũ lacris ad/¬
ficẽ atq adiuuare in resꝰoĩbꝰ
In eidat p̾ma scena eaui me
alier est audacior homo aut qͥ
confidencior iuuentutis mores
qͥsciam qui hoc noctis sebus am-¬
oulem Quid faciani nũc si tres¬
uiri me in carce̾m cõpegerint
Ecce hic ꝙͣuis pͥma sit scena
tetra metris est lñ usus Ideo
in plerisq dixinꝰ utit᷑ tñ in
hic ix̃a scena et dimetus braãr¬
cathalectio id est a tabi sipli¬
cibꝰ edibꝰ ut ita ꝑegre ad¬
ueiẽno Silr qui hoc noctis a portu
uel duetrs catalectis edest qͥb
unã desit syllã ut ingratio ex/¬
citauit uel dimetris hyꝑcata¬
lecticis idest qͥbꝰ una habũdat
sylla. ut iii. tadẽ hpspicio pu¬

Expanded text:
scena: «curate ut splendor meo scena: «curate ut splendor meo sit clipeo clarior / quam solis radii ubi usus ueniat, contra conserta manu / praestringat oculorum aciem in acie hostibus». idem in Amphitruone in prologo: «ut uos in uestris uultis mercimoniis / emundis uendundisque me laetum lucris / adficere atque adiuuare in rebus omnibus». in eiusdem prima scena: «qui me alter est audacior homo aut qui confidentior, / iuuentutis mores qui sciam, qui hoc noctis solus ambulem? / quid faciam nunc, si tresuiri me in carcerem compegerint». ecce hic, quamuis prima sit scena, tetrametris est tamen usus. ideo in plerisque diximus. utitur tamen in hac ipsa scena et dimetris brachycatalectis, id est a tribus simplicibus pedibus, ut «ita peregre adueniens» similiter «qui hoc noctis a portu», uel dimetris catalecticis, id est quibus una desit syllaba, ut «ingratis excitauit», uel dimetris hypercatalecticis, id est quibus una abundat syllaba, ut in eadem «hospitio pu
Abbreviated transcription (Latin):
Idemi in octans Qui erga cõfude¬
eũt multisorint cõmingaue¬
iũt hoc genꝰ uersuũ oĩbus iãbi¬
no in diffent̾ trocheos aut pro
spondeis aut pro dactilicis possa¬
erũt et est hec quoq uiciosa cõ¬
fusio ut si qua flagella uiuab
ante putare decerne Resoluta
et uidua ulmis ⁊ ornis agri
discidiũ dare nya ritra quẽant
in ꝓchaicio suis ut indiscete
dactilos uel spondeos uel trocheos
ponunt. Ac allud qͦ sciendũ ꝙ
om̃s quidẽ crebris sy naliphis
et epysmaliphis et colisionbꝰ
et abiectionibꝰ s. bẽte̾ sunt usi
scandendo suos uersus Teren-¬
cus aũt plus oĩbꝰ igit᷑ in ple¬
risq ꝓlogis et p̾mis sceme ta¬
metris utũtur platus in tracu¬
urĩs magnis atq amenis me¬
nibꝰ athonas quolsine archi-¬
tectis conferat in oĩd̃ pͥma
scena non oĩs etas ad ꝑdiscẽdũ
sat est amanti dũ hic ꝑdiscat
quot pereat modis neq̃ ean
racionẽ ea ip̃a ĩt ꝓͣ edocuit uenꝰ
Idemi in milite glorioso in pͥma

Expanded text:
qui ergo confuderunt et multiformiter coniugauerunt hoc genus uersuum, omnibus in locis indifferenter trochaeos aut pro spondeis aut pro dactylicis posuerunt, et est haec quoque uitiosa confusio, ut si qua flagella iugabis ante putare decet / ne resoluta et uidua ulmis et ornis / agri discidium dare Nysia rura queant in trochaicis suis, ut indiscrete dactylos uel spondeos uel trochaeos ponerent. at illud quoque sciendum, quod omnes quidem crebris synaliphis et episynaliphis et collisionibus et abiectionibus s litterae sunt usi scandendo suos uersus, Terentius autem plus omnibus. igitur in plerisque prologis et primis scenis trimetris utuntur. Plautus in Trucuris magnis atque amoenis moenibus, / Athenas quo sine architectis conferat». in eiusdem prima scena: «non omnis aetas ad perdiscendum sat est / amanti, dum hic perdiscat, quot pereat modis; / neque eam rationem ea ipsa umquam edocuit Venus». idem in milite glorioso in prima
Abbreviated transcription (Latin):
amq erit ille michi semper deus. illius aram.
epe tener nostris ab ouibus mbiie agnus:
lle meas errare boues ut cernis: & ipͣsum.

Expanded text:
amque erit ille mihi semper deus, illius aram saepe tener nostris ab ovilibus inbuet agnus, ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
porta castrorũ. Detanꝰ quoqs a
Decurias uñ decuriatus et
denumata comitia ut a centũ
centurio nome et uerbũ et
aenturiatus exqͦ. centuriata
comicia Ex quo succenturiatus
Terencaiꝰ in enucho Ergo ii sub¬
sidiis hic ero fuccenturiatus
si quid̃ deficias. Est et alia
ẜrma ex om̃ mĩo Dermatia
in Ris de finẽs Exepto uno
unde et senuisepenariꝰ dctonareꝰ
Nouenariꝰ De naros uñ deuariꝰ¬

Expanded text:
porta castrorum. decanus quoque a decurias, unde decuriatus et decuriata comitia; ut a centum centurio nomen et uerbum et centuriatus, ex quo centuriata comitia, ex quo succenturiatus. Terentius in eunucho«ego in subsidiis hic ero / succenturiatus, siquid deficias». est et alia forma ex omni numero deriuatiua in rius desinens, excepto uno unde et semiseptenarius, octonarius, nouenarius, denarius, unde denari
Abbreviated transcription (Latin):
tubrachum uel auapesũ uel
Dacilid uel spõdeũ absi pospᵒ
loro/. In qͦ. uel Iaubũ uel purri¬
chya om̃odo posuisse ĩuenud.
Muror quosqͥ uel a buegare esse
in terencii comediis mecia uel
ea quasi arcaua q̃d̃ et ab oĩb
Doctis semota sib solis esse
coguita confirmare Ducai.
Ut uel Imperitiẽ uel arrogã᷑ uiciũ
effugiamꝰ Brenut de supradc̃oꝵ
nẽts auctorud exponamꝰ Testimo.¬
nis enã mec̾torũ usuũq aꝓbaib
utenres. Scred Igir᷑. ꝙ Iambiti
usus: ũl monoretri suĩ ix duob
pedib suuplicib cõuictis uel
Dimetri. ex qͣtuor uel t̾metri.
⁊ sex. uel tetramerri ix octo. Ilã
pentametri et pameta rarissie
meniũ. Erogo trimietus et tetme¬
tas freq̃ntiꝰ utidᵉ. comici Alliis
yo Raio. et in medio dispeisis
ficri tamẽ hoc Idem ut solent aurẽ
latini in multis Iuiciũ aliq̾d accipi.
in sixto casu scdm̃ uetustissimos
grerom̃ grãmaticos sexpu enĩ
casum Illi dicebant / Ens. sep.
se Oñe in omubus casualisꝰ

Expanded text:
brachyn uel anapaestum uel dactylum uel spondeum, absque postremo loco, in quo uel iambum uel pyrrichium omnimodo posuisse inueniuntur, miror quosdam uel abnegare esse in Terentii comoediis metra uel ea quasi arcana quaedam et ab omnibus doctis semota sibi solis esse cognita confirmare. quorum ut uel imperitiae uel arrogantiae uitium effugiamus, breuiter de supra dictorum metris auctorum exponamus testimoniis etiam metricorum usuuutentes. sciendum igitur quod iambici uersus uel monometri sunt ex duobus pedibus simplicibus coniunctis uel dimetri ex quattuor uel trimetri ex sex uel tetrametri ex octo; nam pentametri et hexametri rarissime inueniuntur. ergo trimetris et tetrametris frequentius utuntur comici, aliis uero raro et in medio dispersis fieri tamen hoc idem. ut solent autem Latini in multis initium aliquid accipiein sexto casu secundum uetustissimos Graecorum grammaticos sextum enim casum illi dicebant á1⁄4�Î1⁄4á1⁄se, quem in omnibus casualibus
Abbreviated transcription (Latin):
hic siłr in quarto bos spõdeu ht
Itaq puto oraciũ ꝓp̃ qui ꝰscemos
uersus pindaricos dixisse in qͣrto
carminũ cũ ꝑ audaces nouadithyr¬
abos uerba deuoluit niusq fertur

Expanded text:
iter in quarto loco spondeum habet. itaque puto. Horatium propter huiuscemodi uersus Pindaricos dixisse in IIII carminum cum per audaces noua dithyrambos / uerba deuoluit numerisque fertur
Abbreviated transcription (French):
Pem ĩueit᷑ in ceteris cardĩalib
tufornus et siliã. Duouisses
Dussis dupodius tressis
quadrassis decussis uigeꝓio
tugessis quadragessis qui qua¬
gessis depagessis deptuagessi
Sctagessi Nonagessis. cetussis
Post quem num teste uarione
non componid. cui asse numeri.
Denux dextans dodrãs bessis
Septimx Quicuux Triens
quadrans Sextans sixcuux
Sexula libra bilibrs talibris
quadrilibris et silia. Qlmnculꝰ
quĩque̾nus et siliã Biẽnũ¬
quadrupes decẽpes et decẽped
et siliã. Bidnũ t̾ dñ quar̾da¬
ui et silia Bmotiũ t̾uoctiũd
quadrmoctũ et silia. Bicgrpor
tucoipor et siliã Bictps raeos
quadriceps centiceps et siliã
Bifariũ tafariã quadu fariã
et silia. Bipatens tapatens
et siliã. Biliugius et siliã.
Buiium ẽnium et filiã Bifdas
tufidis quadrfidis et filiã bifil¬
cus tafulcus et filiã Senumꝰ

Expanded text:
idem inuenitur in ceteris cardinalibustriformis et similia; duo asses dussis dupondius, tressis, quadrassis, decussis, uicessis, tricessis, quadragessis, quinquagessis, sexagessis, septuagessis, octogessis, nonagessis, centussis, post quem numerum teste Varrone non componuntur cum asse numeri. deunx, dextans, dodrans, bessis, septunx, quincunx, triens, quadrans, sextans, sescunx, sextula. libra, bilibris, trilibris, quadrilibris et similia. anniculus quinquennis et similia. bienquadrupes, decempes, et decempedquadriduum et similia. binoctium, trinoctium, quadrinoctium et similia. bicorpor, tricorpor et similia. biceps, triceps, quadriceps, centiceps et similia. bifariam, trifariam, quadrifariam et similia. bipatens, tripatens et similia. bilinguis et similia. biuium, triuium et similia. bifidus, trifidus, quadrifidus et similia. bisulcus, t
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ ħ fictis dũ ꝓcurãt fabulis¬
in metra peccant arte non ĩscĩa
Ne sint sonara uerba cõsuetudĩs
Paubũ q ru̾sus a solutis difserãt
magie ista nr̃i nã fere grecis
tenax cura est iãbi uel nouellis
conũcis uel qͥ ĩ eest uetusta p.¬
eleuent comedia Uide teren¬
cianũ qͥe iͥs scire qd non pemiiꝰ
caruerũt greci ut scõo ex talibi
pouem spondeos uel Sactilos
Io ostenoit dicendo magis nr̃e
et sere grecis tenax. Armomus
eciã idemi confirmat hie uerbis.
Comici poete la xius eciã nam
uersibus suis quã tragici spa¬
cĩ dederiũ et illa qͣͦ loca
que ꝓprie de bebant ialo datoliais
occupant pedibꝰ dũ cotidiamani
sermonẽ mitari uolũt et a uersi¬
ficationis obser tacione specti¬
tarẽ ads accũ rei cõuert̾e̾ ut non
fictis sed ueris affectionibꝰ mẽ
nisi a breui mapientes Quia in
his locis ferũt᷑ ꝑ cõiugationẽ
pe destri metrorit et uuilt gotrema

Expanded text:
fidemque fictis dum procurafidemque fictis dum procura/ in metra peccant arte, non inscitia, / ne sint sonora uerba consuetudinis / paulumque rursus a solutis differant. / magis ista nostri; nam fere Graecis tenax / cura est iambi uel nouellis comicis / uel qui in uetusta praecluent comoedia. uide Terentianum quoque scire quod non penitus caruerunt hoc Graeci, ut secundo et talibus ponerent spondeos uel dactylos, quod ostendit dicendo magis nostri et fere Graecis tenax. Asmonius etiam idem confirmat his uerbis: comici poetae laxius etiamnum uersibus suis quam tragici spatium dederunt et illa quoque loca, quae proprie debeantur iambo, dactylicis occupant pedibus, dum cotidianum sermonem imitari uolunt et a uersificationis obseruatione spectatorem ad actum rei conuertere, ut non fictis, sed ueris affectionibus inenisi a breui incipientes, quia in his locis feriuntur per coniugationem pedes trimetrorum et uult extrema
Abbreviated transcription (Latin):
pares. carometeres aũt si alirer
tũt hanc ꝑmutationũ podis li¬
cenciã causa obseura multis est
sed aperiant a nobis Nam qm̃
ter ferit᷑ hic uersus nẽcce est
ubicũ  ab ictu ꝓcussionis uacat
morã tp̃is adlecti non reformidet
In p̾mo aũt pode et i̾tio ĩcipit
et in qͥnto ferit᷑ in scdõ ⁊ qͣrto
et sexto actende mbã qͣ scire
ĩue mri quosdã iãbos in qub
scdẽ et quartꝰ absq obseruacõe

Expanded text:
 si aliter. tunt hanc permutationum pedis licentiam. causa obscura multis est, sed aperiatur a nobis. nam, quoniam ter feritur hic uersus, necesse est, ubicumque ab ictu percussionis uacat, moram temporis adiecti non reformidet. in primo autem pede et tertio incipit et in quinto, feritur in secundo et quarto et sexto. attende Iubam quoque scire inueniri quosdam iambos, in quibus secundus et quartus absque obseruatione
Abbreviated transcription (Latin):
quod in eodem libro ostendit
fere Denariorũ in fingulis
argenn est poudus Dnde ꝙ¬
quatuor dracine su septua¬
guira due filique diximꝰ
enĩ supiꝰ ꝙ tres oboli quorũ
Pinigulis fexfiliquis habcãt
Draciuã faciua̾ Tres añte
denarii Iem habcãt idest
Lxxii. siliquas Idem liuius
in xxxuii. ab urbe cedita
ostendir magnũ talentũ acticum
lLxxx. haber libras et paulo plꝰ
cũ supradictorũ cõpittio maĩfeset

Expanded text:
quod in eodem libro ostendit quod in eodem libro ostendit cant. trium fere denariorum in singulis argenti est pondus quattuor drachmae sint septuaginta duae siliquae diximus enim superius quod tres oboli, quorum singuli sex siliquas habeant, drachmam faciunt, tres autem denarii idem habeant, id est LXXII siliquas. idem Liuius in XXXVIII ab urbe condita ostendit magnum talentum Atticum octoginta habere libras et paulo plus, cum supra dictorum computatio manifest
Abbreviated transcription (Latin):
Due partes uncie. Seniũcia:
senus uncie duo fextule suĩ
fercia pars uncie idest stupuli
octo Dicilicus scripul fex.
Sextula scripuli q̃tuor diniᵃͣ
sextula scripuli duo Rursus
fextula et dimdũr sextule
ficilicus appellatur/. Scripuli
silique fexo. Siliqua est qͦᵈ
Necessariũ tame woistimani
ad confromãda supradicta
Diuersis auctorib de hiis
dicta subicere Anmꝰ in xxxiiii.
ab urbe codita multitudis
eoiũ aggrmuẽtũ fit ꝙͦ polibiꝰ¬
scabit centũ talentis eam Re¬
matheis stetisse cũ quigentos
denarios pretiũ in capita qͦs
redderet dñs statuisset mille
eñ du centos et Rõe achaia huir
captiuos italicos Qua Rõe
ostendit᷑ fex milia denariorũ
habere talentũ. Nam cũ qͥngem
denarn pro mille ducenus
captiuis dati captinis colligã .
Sexcenta milia Denariorũ ce̾dtũ
ea ostendit fuisse talenta
Cenessima aute pars fege̾torũ
nilud. Rex nilia ĩueniũ. denaͧ
uero illo tpre nũmi argentes
erant uignii quatuor siliqiud

Expanded text:
duae partes unciae; semuncia semis unciae; duae sextulae sunt tertia pars unciae, id est scripuli octo; sicilicus scripuli sex; sextula scripuli quattuor; dimidia sextula scripuli duo; rursus sextula et dimidium sextulae sicilicus appellatur, scripulus siliquae sex, siliqua est quod necessarium tamen existimaui ad confirmanda supra dicta diuersis auctoribus de his dicta subicere. ab urbe condita: multitudinis eorum argumentum sit, quod Polybiscribit centum talentis eam reAchaeis stetisse, cum quingentos denarios pretium in capita, quod redderetur dominis, statuissent. mille enim ducentos ea ratione Achaia habuit», captiuos Italicos. qua ratione ostenditur sex milia denariorum habere talentum. nam cum quingeni denarii pro mille ducentis captiuis dati colligantur sescenta milia denariorum, centum ea ostendit fuisse talenta; centesima autem pars sescentorum milium sex milia inueniuntur. denarii autem illo tempore nummi argentei erant
Abbreviated transcription (Latin):
itire tu patule recubans sub tegmine fagi.¬
slluestrem feniu iusam meditaris auena:¬
Nos patriȩ fines. & dulcia linquimus arua.
or patriam fugimus. tu tyipre lentus inumbra
ormosam resonare doces amarellida siluas:¬

Expanded text:
ityre, tu patulae recubans sub tegmine faglvestrem tenui Musam meditaris avens patriae fines et dulcia linquimus arva: nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra formosam resonare doces Amaryllida silvas
Abbreviated transcription (Latin):
et Nongenni te ta. hi ethe et
hec nulle Ex hiis nastunt.
ordiualia noĩa hec Inequalid̃
quidem qͣtum ad uocem pomꝰ
et scdtꝰ. Qqualã uero tercius
quartꝰ quintꝰ fextus septimꝰ
Duodecimꝰ ab underĩ et duõdẽa.
Nam Reliqui ex utraq parte
declinã᷑ contia consuetudinẽ
grecorũ usq ad Nonĩdecimũ. ut
percius Decimꝰ uartꝰ decimꝰ

Expanded text:
et nongenta, hi et hae et haec mille. ex his nascuntur ordinalia nomina haec, inaequaliter quidem quantum ad uocem: primus et secundus; aequaliter uero: tertius, quartus, quintus, sextus, septimus, duodecimus ab undecim et duodecim. nam reliqui ex utraque parte declinantur, contra consuetudinem Graecorum usque ad nonumdecimum, ut tertiusdecimus, quartusdec
Abbreviated transcription (Latin):
se do Sic omnes sequẽtes uelur
a uigesiõ et supra maiori m̃orẽ
addũt numero pleruliz undeã
composita acopud. et sub uno
acentu proferid. Nam licer dispoᵗᵃ
compositione diuegis accentib
ea proferentes mutare ordme
quouiͦ. et apud grecos et dicere
Decimꝰ et septimꝰ pr̃o septinꝰ¬
Decimꝰ Et tercius et uigefumꝰ
pro uigesinꝰ dercius Ilic et filia
Trigesimꝰ quadragesumꝰ dñm
ducentesimꝰ uel ducesimꝰ
Trecencesimꝰ uel trecesimꝰ
Cadrigentesimꝰ uel quad̾¬
quĩgesunꝰ luus ab uibe cõdita
uoel octagesumꝰ Nom̃gentesiꝰ uel
habent ex om̃ibus mũs Roni
Sispectina Que greti uocant

Expanded text:
s: sic omnes sequentes, uelut a uicesimo et supra maiori minorem addunt numero plerumque, composita accipiuntur et sub uno accentu proferuntur. nam licet dissoluta compositione diuersis accentibus ea proferentes mutare ordinem, quomodo et apud Graecos, et dicere decimus et septimus pro septimusdecimus et tertius et uicesimus pro uicesimustertius; sic et similia. tricesimducentesimus uel ducesimus, trecentesimus uel trecesimus, quadringentesimus uel quadrquingesimus Liuius ab urbe condita uel octigesimus, noningentesimus vel habent ex omnibus numeris Romani dispertitiua, quae Graeci uocant
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa noĩa. nuimerorũ et que
ab eis dermad: uel cõponũ ᷑
subiũgere / Et stiendũ eos
Declinan nĩos qui uariat
genera qui uero una uoce tria
genera cõtinetꝰ indeclinabiles
esse tam apud grers ꝙͣ apud
latinos Unꝰ una unũ duo¬
et due et duo. ln et hee ts
et her tria hn et hee et hec qͣtuor
Silr̃ quinqz sex septem octo
noũs decem undetim duodẽñ
credecim quatuerdeã .xu xxui
contrium ante decem fiat usq
ad fedecum licet iñ et p̃postere
maxĩe cõuictione int̾posita h ͨ.
proferre decem et unũ dece
et duo tragnta quadragita
quĩquagĩta fexaginta lxx¬

Expanded text:
psa nomina numerorum et quae ab eis deriuantur uel componuntur subiungere. et sciendum eos declinari numeros qui uariant genera; qui uero una uoce tria genera continent, indeclinabiles esse tam apud Graecos quam apud Latinos. unus una unum, duo duae duo, hi et hae tres et haec tria, hi et hae et haec quattuor; r, quinque, sex, septem, octo, novem, decem;--undecim, duodecim, tredecim, quatuordecim, quicontrarium {ante decem} fiat usque ad sedecim; licet tamen et praepostere, maxime coniunctione interposita, haec proferre: decem et unum, decem et duo. triginta, quadraginta, quinquaginta, sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
M aut̃ est magnũ et minꝰ oñdᵗ
terenciꝰ in plorͦ ᵒ. Si quis daret
dragnias habet ut supra diendest.
Nonagunta fex. qͦd libra Duodẽti
unciarũ idest denarii lxxii hac Igõ.
cõputa ͤ lxxxiii. libre Romane et
iii. unciae quod est magnũ taletũ
centũ muas acticas faciit̾ deneca
lx libras habent/, Barronis qͦ
auctoritate supradictorum pleraq
comprobemꝰ Dairo de lingᷝ
latma libro uͦ. Multa pecume
signate uocabula sunt/ eris et
argenni hec as ab ere dupond̾
a duob ponderib qͦs unũ põdꝰ
assispondiũ Dicebat᷑. P. Ideo q
asserat libra pondꝰ demq ab ño

Expanded text:
quod autem est magnum et minus ostendit Terentius in Phormione: si quis daret drachmas habet, ut supra dictum est, nonaginta sex, quod est libra duodecim unciarum, id est denarii LXII. hac igitur computatione LXXXIII librae Romanae et IIII unciae, quod est magnum talentum, centum minas Atticas faciunt. Seneca nta libras habent. Varronis quoque auctoritate supra dictorum pleraque comprobemus. Varro de lingua Latina libro V: multa pecuniae signatae uocabula sunt. aeris et argenti haec. as ab aere, dupondius a duobus ponderibus, quod unum pondus assipondium dicebatur; id ideo quod as erat
Abbreviated transcription (Latin):
In denaͦ mĩo hoc mutat qͦd pmũ
est. a decem assib decussis. Qͫ
ab duob Decussib ingessis
Reliqua cõueniut ut trigessis
proportionẽ usq ad centussis
qͦs persius oftendit Et Getũ
greros uno centusse licetur Gͦ.¬

Expanded text:
in denario numero hoc mutat, quod primum est ab decem assibus decussis, secundum ab duobus decussibus uicessis. reliqua conueniunt, ut tricessis proportione usque ad centussis quod et Persius ostendit: et centum Graecos uno centusse licetur
Abbreviated transcription (Latin):
uoridia pro unũ ixnidiũ. Erelucas
in xͦ. totumq in partibus unꝰ
Bellorum fecere ne fas/ proin
una parte/ Donati in arte pma
atqz an ixrepto anphibrachy Et
epitrito quorũ alterũ sestupla
alterũ epitata diuisione partiũ
uniu̾soiuã pedũ t̾na cõdino Repper
pro cripertita dixit/. pomanus

Expanded text:
excidia», pro unum excidium, et Lucanus in IIII «totumque in partibus unis / bellorum fecere nefas», pro in una parte. Donatus in arte prima atque excepto amphibrachy et epitrito, quorum alterum sescupla, alterum epitrita diuisione partimur, uniuersorum pedum trina condicio reperitur, pro tripertita dixit. primanus
Abbreviated transcription (Latin):
que ducũ. nõ magꝭ asses ꝙ
Denarii alie q Res significũ᷑
Aleras minima pars sextula qͦs
sexta pars uicre est Señciã
quod est media pars uncie cĩcia
ab uno dicta. Sextãs ab eo ꝙ
fexta pars assis est Quadrãs
Septunx a septem et uncia celli¬
sum Reliqua olturiora ꝙ a
dimimitione et ea que diminu¬
unr̃. Ita funt ut etremas silla.¬
uas habeant una dempta unciã
Deumx Dextans de pto sygtãte
dodrãt dempto quadrãte bes.
ut olum des dempto triente in
argento nũmi id ab siculis
De narn qd denos acris ualebãt.
Quinarii ꝙ qͥnos Sexperius
Duob semis dipõdius ett. et
senuis antiquus fextarius est
et ueteris confuetudĩs ut retro
aera diceret̃ Ita ut semis qͥurꝰ
senus quartꝰ fenus tercius
nũciarent, ab semistertuis.
sestercuis Dictꝰ Nidim denarĩ
a decĩã libella didimꝰ etiã

Expanded text:
quae dicuntur non magis asses quam denarii aliaeque res significantur. aeris minima pars sextula, quod sexta pars unciae est; semuncia, quod dimidia pars unciae. uncia ab uno dicta; sextans ab eo, quod sexta pars assis est; quadranssupra dictum est; septunx a septem et uncia collisum. reliqua obscuriora, quod ab diminutione, et ea quae diminuuntur ita sunt, ut extremas syllabas habeant. una dempta uncia deunx, dextans dempto sextante, dodrans dempto quadrante, bes, ut olim des, dempto triente. in argento nummi; id ab Siculis. denarii, quod denos aeris ualebant; quinarii, quod quinos; sestertius duobus semis. dupondius enim et semis antiquus sestertius est, et ueteris consuetudinis, ut retro aera dicerent ita, ut semisquintus, semisquartus, semistertius pronuntiarent. ab semistertius sestertius dictus. nummi denarii a decima libella. Didymus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtextus querulaꝵ docis ex ꝓbratio/ a friuam graue¬
suꝑtilud garrula socrus liugna succonsoria li alieni
nupciis in quo querit an uir sapious ducat uxs¬
ren Et ciõ diffimiusset si pulchta eet / s bñ mb¬
rata/ si hpuestis ꝑontibus orta / si ip̃e sanq ⁊ diues¬

Expanded text:
contextus querelarum, dotis exprobratio, affinium importunitas, garrula socrus lingua, succensoria alieni nuptiis: in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum diffinisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus orta; si ipse sanus et dive
Abbreviated transcription (Latin):
siniꝰ saloniõ ecc. 3.c. dicens Qui gonorat pr̃e
suũ uita biuet longiore et qui obedit patri re¬
fgerabit mrõm. Qui tnuet dũm honorat põtes
et quasi diũĩs ẜuiet hiis qui se genuerut n oꝑe
em̃ tibi gloriã ẜ ꝯfñsio głiã eñ homũs ex qonore

Expanded text:
filiis. Qui honorat patrem suum vitam vivet longiorem. Et qui obaudit patri: refrigeravit matrem. Qui timet Deum: honorat parentes: et quasi dominis serviet his: qui se genuerunt in opere  tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Aspice me miserũ corpus cui cũcta fauebat̃
Nune breuis in stricto me tonet urua loco
Cur natura uirĩ scandens sibłima gaudet
Cum sit ex fragĩdo condita pñcipio
Si p̃scremus / que cũctis morte ꝑautur
Multa timneret homo qui sibi tuta putat
Magnus alexauder dicebar i oile hrãmis
Nus sun ul qualis lector et ap̃le hes¬

Expanded text:
Aspice me, miserum corpus, cui cuncta favebant! Aspice me, miserum corpus, cui cuncta favebant! Nunc brevis in stricto me tenet urna loco. Cur natura viri scandens sublimia gaudet, cum sit ex frigido condita principio? Si presciremus, que cunctis morte parantur, Multa timeret homo, que sibi tuta putat. Magnus Allexander dicebar in orbe tirannus: / quis sim et qualis, lector, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tenes p̃fatos s̃sus in ꝑsonami alexandri/ semet ip̃m
rep̃hendentꝭ ex indomita Rabie quam in mũdo uiuẽs
gerebat nobis eciam exemplũ p̃bens ut suꝑbie a¬
elationem penitus repellamus Et mortis memoriã
in mẽte Iugũ habeanus diceus
En ego qui tetũ muñdum c̾tannẽ uici
Dictus alexander/ uincor in hora breui
Due tenẽs regnũ/ eũctis dñabar in orbe
Nant̾ me nõ tenes / nec mͥ regna ualent
peges sternebam/ me mors durissima st̾me
Dnĩa mactabam /mactor et ip̃e miser
Nulla tene queo pulius et ombra terer
Non mĩcdus michi suffaciens / erat undiq captus
Me breuis olla capar/ cui breuis oibis erat
Etheum culmẽ griffo mediante petiui
Nune cũ tartareis/ infama tanga reus
Me mare p̾sensit/ me uitrea testa ꝓfũdũ
Urna ureuis tumidũ me fragĩdũq teriet
Cur homo qui mortis/ cupis subaune leuani
Cum plus lucraris plura tene̾ cupis
Onĩa p̃tereunt / tnͣsit quoq florida uita
Cum plus constendis sũmus ad yͥma rius

Expanded text:
tes versus in persona Allexandri semetipsum reprehendentis ex indomita rabie, quam in mundo vivens gerebat, nobis eciam exemplum prebens, ut superbie elacionem penitus repellamus et mortis memoriam in mente iugiter habeamus, dicens: En ego, qui totum mundum certamine vici, dictus Allexander, vincor in hora brevi. Omne tenens regnum cunctis dominabar in orbe, nunc me non teneo, nec michi regna valent. Reges sternebam, me mors durissima sterninia mactabam, mactor et ipse miser.nulla tenere queo, pulvis et umbra teror. Non mundus michi sufficiens erat undique captus, me brevis olla capit, cui brevis orbis erat. Ethereum culmen grifo mediante petivi, nunc cum tartareis infima tango reus. Me mare presensit, me vitrea testa profundum, urna brevis tumidum me frigidumque tenet. Cur homo, qui moreris, cupis in sublime levari, cum plus lucraris, plura tenere cupis? Omnia pretereunt, transit quoque florida vita! Cum plus conscendis, summus ad yma ruis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtextus querulaꝵ docis ex ꝓbratio/ a friuam graue
suꝑtilud garrula socrus liugna succonsoria li alieni
nupciis in quo querit an uir sapious ducat uxs¬
ren Et ciõ diffimiusset si pulchta eet / s bñ mb¬
rata/ si hpuestis ꝑontibus orta / si ip̃e sanq ⁊ diues¬

Expanded text:
contextus querellarum, dotis exprobratio, adfinium graue supercilium, garrula socrus lingua, subsessor alieni nuptiis: in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum diffinisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus orta; si ipse sanus et dive
Abbreviated transcription (Latin):
dicitut ꝙ cio gisis regno lidie aguis et duucips ha¬
lũdantissimo inflatus aĩo apolinẽ phiciũ senspet¬
sascitatũ/ an aliquis mortaliũ se esset feliciar ide
ex abdita sacrarii specu uece misa aclarũ sufpidut
ei p̃tulit is erat archadũ pauꝑrimꝙ sed etate sem̃or
timnos agelli sui nũꝙ exceẜat ꝑuuli ruris fructidꝰ¬
ꝙ̃ tristem curis ⁊ sollitudimbus aulam paucis q
glebas pauoris exꝑtos/ ꝙͣ puigiussima lidie arua
metu referta/ et dnũ aut altrũ iugũ boum facil
pensis honosa / et huis mccͣi herreolũ nulli appetẽd
ꝙͣ chaucos om̃i insĩdiis et upiditatibus expositos
uta gises dum scipulatorẽ uane opĩonis dñi qrẽ
Iupaistit dbi nr̃i solida et sincã esset feacitus

Expanded text:
cum enim Gyges regno Lydiae armis et diuitiis abundantissimo inflatus animo Apollinem Pythium sciscitatum uenisset an aliquis mortalium se esset felicior, deus ex abdito sacrarii specu uoce missa Aglaum Psophidium ei praetulit. is erat Arcadum pauperrimus, sed aetate iam senior terminos agelli sui numquam excesserat, paruuli ruris fructitristem curis et sollicitudinibus aulam, paucasque glebas pauoris expertes quam pinguissima Lydiae arua metu referta, et unum aut alterum iugum boum facilis pensauros omnium insidiis et cupiditatibus expositos. ita Gyges, dum adstipulatorem uanae opinionis deum habere concupiscit, ubinam solida et sincera esset felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
non passit pudica non debeat Enfida em̃ custes
castitatis/ neceffitas./ et illa sero pudica dicenda
qst cius situuit ꝓpectare / sed noluit pulera cico comat᷑
fda facilima conicupiscitur / difficile custedit qued
psures amanit / mobestũ ese posside qued nemo ha¬
bere diguatur / nũore tamen mipia deforans
qabetur  ꝙ sormosa puatur nich̃is tutiõ est in qͦ
tocius populi gora suspitant/ alius forma alius
fatetus / alius ingemo/ allus lileralitate sollicitat

Expanded text:
non possit: pudica, non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa vere pudica dicenda est, cui licuit peccare, sed noluit. Pulchra cito adamatur, da facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est, in quod totius populi vota suspirant. Alius forma, alius ingenio, alius facetiis, alius liberalitate sollicitat
Abbreviated transcription (Latin):
c̾mis hñti tollere ꝙͣ cũ possis et habũdaus sis
indigentibus de negare/ Esurientiũ ẽ panis quẽ
detines/ uiduarũ indumẽtũ quod tu recluddis/
miserorũ redemptio et absolutio ẽ pecunia / quã
tu ni tͥra defodis/ tantor ergo te scias bona ⁊¬

Expanded text:
habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio pecunia, quam tu in terram defodis. Tot te ergo scias
Abbreviated transcription (Latin):
ñi corporis/ magnam ratiõnem habuisse uidetur ip̃a
natura figurani enĩ nrãm in quã est honestatis spẽs
ni aꝑto posuit/ ꝑtes auten ad ncc̃itateni uite celatas
ides aodidit quia difformẽ ꝯspc̃m erant hĩture hanc
.ii. natura occultauit/ ea remonet ab oculis/ õnes sa¬
nã mẽteni habentes dant ei oꝑam ut occultissime ꝑe-¬

Expanded text:
namque corporis magnam rationem videtur habuisse natura. Figuram enim nostram in qua est honesta species in aperto posuit; partes autem ad necessitates naturae datas ideo abdidit, quia deformem aspectum erant habiturae. Hanc enim natura occultavit, removent ab oculis omnes sanam mentem habentes; dant etiam operam ut quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽs affluens et habundaus aħẽ cs̃ doeẽt ut eg ent
an ñco magꝭ quia et tibi uoluuit lenignitatis se¬
coronãe/ tu bero susteptis dei muribus/ et in suã trũ
redactis nicħ reputas age̾ mis ͫ / s tam multorĩ bate
subsidia solus obtiẽas quis eñi tam ĩiuistus tã auarq¬
ꝙ qui multorũ alim̃ta nõ in suũ usum s in habũdã¬
tiani et delitias facit/ neq enĩ mĩꝰ ẽ t̾m̃s habenti
tollẽ ꝙͦ cum possis et habũdas indigentibꝰ deuegae̾
Esurientiũ panis est quem tu detines iudorũ iudu¬
montũ/ quod tu reludis/ imporũ redemptio et absolu¬
tio ẽ peccĩa quam tu in t̾tcon fodis / tantora ergo te¬
scias iunde boua/ ꝙͣtis possis prestare quod uelis ħ¬

Expanded text:
esses affluens et abundans, aliis vero deesset et egerent? an idcirco magis, quia et tibi voluit benignitatis scoronare? Tu vero susceptis Dei muneribus, etsi in sinum tuum redactis, nihil te putas agere iniquum, si tam multorum vitae subsidia solus obtineas? Quis enim tam injustus, tam am qui multorum alimenta suum non usum, sed abundantiam et delicias facit? Neque enim minus est criminis habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio pecunia, quam tu in terram defodis. Tot te ergo scias invadere bona, quod possis praestare quod velis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti samus ħ uideus dicit / sbĩ est ꝓuidencia dei
obi est iusticia dei/ suꝑbus iste habundat / impius
iste locupleͭꝰ est / miquus. iste b̃ et poteus est iustꝰ
anteni ille uidens q̃admodũ qacet deiectus aq de¬
factus est /bide q̃tad modũ ip̃e uictu idiget afficit᷑

Expanded text:
 haec uidens dicit: ubi est prouidentia dei, ubi iustitia ? superbus iste abundat, adrogans iste locupletatur, impius iste beatus et potens est, iustus autem ille uides quemadmodum iacet deiectus atque defectus, quemadmodum ipso uictu indiget; adficitur
Abbreviated transcription (Latin):
tis batis/ Sideas goĩem extimare non possis auanicia
feruet alienarũ opum siolentus Cteptor lupi fimi¬
lem dixis/ ferox atq inquietus lingã litiguis excet/ cami
comꝑabis insidiator occultus surripuisse fiaudibus gau¬
det bulpeculis sequet᷑ ira itẽꝑans fremit/ lemis com̃i
gestare credatur/ pauidus ac fugax non metuenda for¬
nndat Ceguis siłis habeatur / segnis atq scupidus tor
ab auibus differt fedis ĩmũdis q libidinibus ĩ mͥtĩ
ordide suis boluptate detinetur Ita fit ut qui ꝓbi¬
tate deẜtat homo oẽ desierit cun an diuinam condi¬
tionom tnͣsire non passit bertatur in beluam hec

Expanded text:
tum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor: lupis similem dixeris. Ferox atque inquies linguam litigiis exercet: cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet: uulpeculis exaequetur. Irae intemperans fremit: leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat: ceruis similis habeatur. Segnis ac stupidus torptat: nihil auibus differt. Foedis immundisque libidinibus immergitur: sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit, cum in diuinam condicionem transire non possit, uertatur in beluam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne sit diceus/ quãta mortes augͭ. auxietas/ affligit
cura / sollicitudo mobescat metus ext̾ret / treuor exeutit¬
stringit / conturdat tristicia. Contindatio contristat
pauy et diues ẜuus et dñs. Cõiugatus ⁊ cõtinẽs
deniq bonq ⁊ malus / om̃s mũdanꝰ crutiatibus affagũ
et mũdanis afflctionibus cruciant᷑ exꝑto qda crede
iugr̃o si pob. x. si impius inquit fuero ue mictri et si
iustus uon benabo caput staturatus afflictione et anuẜia¬

Expanded text:
s. 1 Quanta mortales angit anxietas, affligit cura, sollicitudo molestat, metus exterret, tremor affligit, conturbat tristitia, turbatio tristatur. Pauper et dives, servus et dominus, coniugatus denique bonus et malus, omnes mundanis cruciatibus affliguntur, et mundanis afflctionibus cruciantor. Experto crede magistro. « Si impius. inquit, fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput saturatus afflictione et mi
Abbreviated transcription (Latin):
frigidioris sangũis/ prudentes bero calidi Ende se¬
nes in quibus iaui frigeti / et ꝑnis in quibꝰ nũdũ calet
minꝰ sapuit pueri ergo nũdũ sapiũt / quia nũdum
in eis sanguis incaluit seues desipĩt/ quia sangus
Ii eis iam friguit Iuuenes et etate uiriles acute

Expanded text:
frigidioris sanguinis et prudentes calidioris, unde senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum caletie mature. pueri igitur nundum sapiunt, quia nundum in eis sanguis incaluit. decrepiti desipiunt, quia sanguis in eis iam friguit. iuvenes accute cognoscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
saluator. nr̃ xp̃s. luc̃. ir. homĩs cuiꝰdam diuites ube¬
res fructus ager actulit. et cogitadat int ͦ se/ dicens
quid faciam quia non habeo quo congregem fructus
meos et dixit / hoc faciam / destruam horrea meaet
maiora faciam/ et illuc congregabo õma/ que nata
sut nuctri et bona mea/ et dican aiẽ mee/ aiã¬
mea hales multa bona reposta ni ãnos plurimos
Requieste cõmede bibe epulare / dixit autem illi deꝰ

Expanded text:
dicens: Hominis cujusdam divitis uberes fructus ager attulit; et cogitabat intra se, dicens, Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit, Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi, et bona mea; et dicam animae meae, Anima, habes multa bona posita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, e
Abbreviated transcription (Latin):
in corde sas deͥ ałii incidam una die in manus saul
nõne melius est ut fugiam / et saluer in t̾ra philisciõrꝭ
ne despet saul cesset ꝙ me quere᷑ in cuc̃tis fnibus israd
fugiam ergo manꝰ eius, et surrexit dauad et abut
ip̃e et sexcenti uiri cũ eo ad ach̃is filuõ maoch. re¬
gẽ. setq rᵈ / Cirͣ. ẜm est sciendũ ꝙ p̾latus seu pastor

Expanded text:
in corde suo: Aliquando incidam una die in manus Saul: nonne melius est, ut fugiam, et salver in terra Philisthinorum, et desperet Saul, cessetque me quaerere in cunctis finibus Israel? Fugiam ergo manus ejus. Et surrexit David, et abiit ipse et sexcenti viri cum eo ad Achis filium Maoch regem Get
Abbreviated transcription (Latin):
uas/ sequit᷑/ mioi contiugit iste derisus qquo aio
audienda sut̃ imꝑitoꝵ quicia/ et ad houesta uadẽti
cõdempnendus est ipse contẽtus ꝑge lucili et ꝓpera¬
deuit ultro honor afftur grã ac diguitas fortasso
ingerũtur tibi uirtus uite non incidet nec oꝑe
quid leui/ aut ꝑuo labore coguoscitur/ sed est
tanti laborare qua bona semes occupatuõ. et lis¬

Expanded text:
antur. Mihi contingat iste derisus; aequo animo audienda sunt inperitorum convicia et ad honesta vadent! contemnenda est ipse contemptus. Perge, Lucili, et properaveniet ultro, honor offeretur, gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi; virtus in te non incidet. Ne levi quidem opera aut parvo labore cognoscitur; sed est tanti laborare omnia bona semel occupaturo.
Abbreviated transcription (Latin):
Ieligenꝰ / serpũt eĩ uicia et in proxi ͫ quẽq tnͣsi¬
liũt / et contactu nocent / deplorantes quibq na
est non causa in q̃rebeas placet/ conscet illi licet
fides et beniuolenciã tñsquillitati tamẽ ĩnuicus
est camos ꝑturbatus/ et õm̃a gemens/ Sed noͣ¬

Expanded text:
eligemus ; serpunt enim vitia et in proximum quemque transiliunt et contactu nocent. Itaque quemalla non causa in querellas placet. Constet illi licet fides et benivolentia, tranquillitati tamen inimicus est comes perturbatus et omnia gemens. Tran
Abbreviated transcription (Latin):
in usu rerũ abeẽ oportet libidinẽ que non spam
iparũ eorũ int̾ quos uiuit consuerudine nequiteꝵ
abutatur sed eciam sepe f̃ines eius egressa feditatẽ
suam que int̾ claustra morũ solempnno latebat pla¬
giciosissima eruptione maĩfestat. contingit autem¬

Expanded text:
 usu rerum abesse oportere libidinem, quae non solum ipsa eorum, inter quos vivit, consuetudine nequiter abutitur; sed etiam saepe fines ejus egressa, foeditatem suam, quae inter claustra morum solemnium latitabat, flagitiosissima eruptione manifestat. CAPUT XII
Abbreviated transcription (Latin):
illũ eũteni de curru cade̾ / et gr̃aui corporis collisiõe
menbra uexari ĩs qͦ qui sibi bidebatur eciam fluc¬
tibus mari imꝑare supra humanũ modũ suꝑbia
repletus et montiũ alcitudines in scatura apphe¬
dẽ nũc himiliatus/ ad t̾ram in gestatorio portabat ᷑
manifestam dei u̾cutem in semes ip̃o ꝯtestans/ ita
ut de corpore impii u̾iues scaturirẽt ac uiuẽtes
ni doloribus carues eius effluerẽt/ odore ociãitiꝰ
illuis et fetore ext̾ius granabatur / ete inf᷑ seq̃t᷑¬

Expanded text:
 et gravi corporis conlisione membra vexare isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur et qui
Abbreviated transcription (Latin):
et deside̾mus ut eam nobis pietatꝭ meĩtꝭ cõꝑemꝰ¬
I De suꝑfluis aut̃ quid nobis est quere̾ si tibi
displicent ꝙ non ꝓsũt placeant quod non obsũt
quia et si domui nr̃e non suny naia/ eis tanion
ꝯpletur huiꝰ uniu̾sitatis integritas que nltomagꝭ
est ꝙ donius nostra et multo melior hanc enim
suꝑflua/ que ni ouibus tanẽ/ cũ nẽsaras et menue¬
ros ets ordines uides artificem quere / nec aliũ
ĩuonies / nis ut sũma nẽsura et sũmꝰ ninierus

Expanded text:
et desideremus, et eam nobis pietatis meritis comparemus. De superfluis vero quid nobis est quaerere? Si tibi displicet quod non prosunt, placeat quod non obsunt; quia etsi domui nostrae non sunt necessaria, eis tamen completur hujus universitatis integritas, quae multo major est quam domus nostra et multo melior. Hanc enim superflua. In omnibus tamen cum mensuras et numeros et ordinem vides, artificem quaere. Nec alium invenies, nisi ubi summa mensura, et summus numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
.3. ꝯfessi que contra mores hoña sũt fragitia pro
morũ diu̾sitate uitanda sũt ut̾ paccũ it̾ se citatꝭ
et egentis gentꝭ consuetudine ał lege firmatum
nulla ciuis aut pe̾gͥin libidine diobecur tripis eñ¬
est oñis pars que suo non congruit unuĩso habẽ¬

Expanded text:
. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens.
Abbreviated transcription (Latin):
causas ignorat/ et si multũ est ansipiens suꝑflua putas
pa bero si in fornatem nitantus ceciderit aut franto
nouĩt artifex insipieuciam dero eius mrridet/ et ola
mepta non curans officinam suani iustant qdcla
et tamen tomi stulti sunt homines ut apide artisi
cem non audeant bituꝑare que iguorant ses cũs

Expanded text:
causas ignorat, et si multum est insipiens, superflua putat. Jamvero si in fornacem incautus ceciderit, aut ferramento novit artifex, insipientiam ejus irridet, et verba inepta non curans, officinam suam instanter exercet. Et tamen tam stulti sunt homines, ut apud artificem hominem non audeant vituperare quae ignorant, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
aues / mĩp de bno piste fecit õnes pistes/ de Bngequo
d̃ños equos/ de una bestia oñes bestias nũꝙ non
multas sil t̾ra ꝓdixxit et multiplcib fetibus musta
compleuit / uentũ est ad hominẽ facie ndid/ et factꝰ
ost dnus de duo genus humanũ hec oĩa augꝰ

Expanded text:
aves? numquid de uno pisce omnes pisces? de uno equo omnes equos? de una bestia omnes bestias? Numquid non multa simul terra produxit, et multiplicibus fetibus multa complevit? Ventum est ad hominem faciendum, et factus est unus, de uno genus h
Abbreviated transcription (Latin):
tamet si qd̃ mopmabili apus nos apus auos ac ꝓanos manditũ erat hut̾ mos cõ
nr̃orũ renum mapiuũ mulco impar hostis in uinclã trap̃it Nec fortua ampliunis
tanti regri poudus serre poti̾t nuillus caiuẽ peo rerã fiẽ p̾uongẽito capti regꝭ
arma retentantũ unde ut uides uit̾ mapiuo bellũ touat iit̾̃ ex integro eopn
maior heret et per iufamam siu̾it intͣ suos fui̾es ꝓhpudor angusto in
scoplo marestatõ xpĩ nefarie basfemari hic bero qui lictoro ul maris incolit᷑

Expanded text:
tsi, quod inopinabile apud nos apud avos ac proavos inauditum erat, hunc modo longe nostrorum regum maximum multo impar hostis in vincula traxerit, nec fortuna amplius tanti regni pondus ferre potuerit, nullus tamen ideo rerum finis, primogenito capti regis arma retentante. Unde ut vides nunc maxime bellum tonat, nunc ex integro regii maior heret et per ignaviam sinit infra suos fines, proh pudor, angusto in scopulo maiestatem Cristi nefarie blasfemari; hic vero, qui litora nostri maris incolit,
Abbreviated transcription (Latin):
deo tam mannamnes facti sumus ut hoci duos petros ennilia carituros
Eocco quod non putabam riisam uocor in galias dum q nt̾ solitarios
claros uioos trausto t̾tium queiud petrum se p̃c̾ior non dede uelut a tho
uociferantem eniius audire michi uideor Cocor qz subsiste is ẽ petrus hemuta
qui oliũi in t̾ritorio ambianens solitariã oitã duxit quatẽ sane nõ latuit dium
enun mdignar et irasz fain xp̃s inciperet hereditarẽ ꝓͥam tamduui siris et nr̃is
ab hostibus contultari non ulh regum xxianorum pnignes somnos in pluiuis
purpura q captãtium non romano pontisiqi urbano gͣui l oruato q uiro occu¬
pato eñ si petro iuopi ocioso solitario et inũliore grabatulo quiestenti quid fiers
uellet apparuit pͥur quis iupirãt ut cũsmarine ꝑeg̃natõmi se sestu̾us acciugeo¬

Expanded text:
Deo, tam magnanimes facti sumus, ut hos duos Petros emulis carituros Deo, tam magnanimes facti sumus, ut hos duos Petros emulis carituros eremus. 9 Sed ecce, quod non putabam, rursum vocor in Gallias; dumque inter solitarios claros viros transeo, tertium quendam Petrum se preteriri non debere velut a tergo vociferantem eminus audire michi videor, cogorque subsistere. Is est Petrus heremita, qui olim in territorio Ambianensi solitariam vitam duxit, qualem sane non latuit. Dum enim indignari et irasci iam Cristus inciperet hereditatem propriam tam diu suis et nostris ab hostibus conculcari, non ulli regum cristianorum pingues somnos in plumis purpuraque captantium, non Romano Pontifici Urbano, gravi licet ornatoque viro occupato tamen, sed Petro inopi, otioso, solitario et humiliore grabatulo quiescenti, quid fieri vellet aperuit: primo quidem inspirans ut transmarine peregrinationi se festinus accinge