comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iste filius hominis sequestratus quadam
hominun:. filius hominis est iste filius
hominis: ⁊ filius dĩ est iste homo etiam d
Et reuera frẽs puto quia ustum est: hum¬
liauit se ꝓpter nos. glorificemus illum uo
Non enu filius hominis ꝓpter se ẽ: sed
ꝓꝑter nos. frgo erat filius hominis illo m¬
do. cum uerbum caro factum est: ⁊ habita¬
uit in nobis. Ido enim hunc d̾s pat̃ sig¬
nauit. Signare quid est. nisi ꝓprium as¬
quid ponere: Hoc est enun signare: in¬
ponere aliquid quod non confundatur
cum ceteris. Signare est: signum ei poners
Cumq rei ponis signum: ideo ponis signũs
ne confusa cum aliis a te non possit ag¬
nosci. Pater enim eum signauit. Quidẽ
signauit: Proprium quiddam illi dedit.
ne ceteris compareretur hominib: ideo
de illo dictum est. unxit te ds̃ ds̃ tuus oli
exultationis pre participib tuis. Ergo sis¬
nare quidest: Acceptum habere: Hoc est
pre participib tus. Itaq nolite inquit i

Expanded text:
Iste filius hominis sequestratus quadam Iste filius hominis sequestratus quadam hominum, filius hominis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo, etiam DEt revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confcum caeteris. Signare est signum rei ponere. Cuicunque rei ponis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum aliis, a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est, signavit? Proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus. Ideo de illo diexsultationis prae participibus tuis . Ergo signare quid est? Exceptum habere, hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite me, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod in conscquentibus
illucescet: quem filius
hominis dabit uobis.
credo iterum manducare panes. iterum dis¬
cumbere. iterum saginari: s dixerat cibum
non qui perit s qui ꝑmanet in uitam et̾nã :
quomodo dictum fuerat illi mulieri samari¬
tane. si scires qui petit a te bibere: forsitan
postulasses ab eo. ⁊ daret tͥ aquam iuuam:
ritorium ⁊ puteus altus est: samaritane res¬
pondit. Si scires qui a te petit bibere tu
petisses ab eo ⁊ daret tibi aquam: unde qui
qui biberit: sitiet iterum. Et gauisa ẽ illa ⁊̃¬
⁊ uoluit accipere quasi non passura sitim
corporis. que labore hauriendi fatigabatus
⁊ sic inter huius cemodi sermocinationes
ꝑuenit ad potum sp̃ualem. Omnino isto
modo ⁊ hic. Hunc gͦ cibum non qui perit.
s qui ꝑmanet in uitam eternam: quem
filius hominis dabit uobis. Hunc enim
pater signauit ds̃. Istum filium hominis
nolte sic accipere. quasi alios filios homi
nis quib dictum est: filii autem homi¬
num in tegmine a larum tuarum sꝑabs

Expanded text:
quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: ritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui a qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit Deus. Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filinis, quibus dictum est: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt .
Abbreviated transcription (Latin):
maturus erat: ⁊erant albe messes: ⁊ falcẽ
querebant. Misi uos metere. Qͥd metere:
Quod non seminastis. Alii seminauerunt:
⁊ uos in labores eoꝵ introistis. Qui labora¬
uerunt: Ipse abraham: ysaac ⁊ iacob. Le
ses ⁊ ceteri patriarche ⁊ om̃s ꝓphe: quanta
ꝑtulerunt in illo frigore quando seminabãt:¬
miss sunt discipuli: ubi ꝓph̾e laborauert̃.
S tamen frẽs uidete quid dictum sit: si¬
mul gaudeat ⁊ qui seminat ⁊ qui metit.
Disparis temporis labores habuerunt:s
gaudio pariter ꝑfruentur: mercedẽ si mul
accepturi sunt. uitam eternam. Ex ciuita¬

Expanded text:
maturus erat, et erant albae messes, et falcem maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Misi vos ergo: quo? Metere quod non seminastis: alii seminaverunt, et vos in labores eorum introistis. Qui laboraverunt? Ipse Abraham, Isaac, et Jacob. Legses et caeteri Patriarchae et omnes Prophetae, quanta pertulerunt in illo frigore quando seminabantmissi sunt discipuli, ubi prophetae laboraverunt. Sed tamen, fratres, videte quid dictum sit: Simul gaudeat et qui seminat, et qui metit? Disparis temporis labores habuerunt, sed gaudio pariter perfruentur, mercedem simul accepturi sunt vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
opus feruebat: ⁊ oꝑarios mittere disponebat
Uos quatuor menses computatis ad iessẽ.
ego uobis aliam messem albam ⁊ paratã
ostendo. fece dico uobis: leuate oculos ur̃oᷤ
⁊ iidete quia iam albe sunt regiones ad
messem. frgo messores missurus est. In
hoc enim est uerbum uerum: quia alius
est qui metit. alius ẽ qui seminat: ut ⁊¬
qui senunat simul gaudeat ⁊ qui metit.
Ego nusi uos metere: quod uos ñ semina¬
stis. Alii laborauerunt: ⁊ uos in labores
eoꝵ introistis. Quid ergo: Messores misit:
non semiatores: Quo messores: Ubi
iam alii laborauerunt. Nam ubi iam la¬
boratum erat: seminatum erat. Et quod
seminatum erat iam maturum factum
erat. falcem ⁊ trituiram desiderabat. Quo
ergo erant messores mutendi: Ubi iam
ꝓphete p̃dicauerant: ipsi enim semminato¬
ros. Nam si ipsi non seminatores: unde
ad illam nulierem ꝑuenerat. scio quia
niessias uenit: Iam ista mulier fructus

Expanded text:
opus fervebat, et operarios mittere disponebat. opus fervebat, et operarios mittere disponebat. Vos quatuor menses computatis ad messem, ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis: Levate oculos vestros, et videte, quia jam albae sunt regiones ad messem. Ergo messores missurus est. In hoc enim est verbum verum, quia alius est qui metit, alius est qui seminat, ut qui seminat simul gaudeat, et qui metit. Ego misi vos metere quod vos non laborastis: alii laboraverunt, et vos in laborem eorum introistis. Quid ergo? messores misit, non seminatores? Quo messores? Ubi jam alii laboraverunt. Nam ubi jam laboratum erat, utique seminatum erat; et quod seminatum erat, jam maturum erat factum, falcem et trituram desiderabat. Quo ergo erant messores mittendi? Ubi jam Prophetae praedicaverant; ipsi enim seminatores. Nam si ipsi non seminatores, unde ad illam mulierem pervenerat, Scio quia Messias veniet? Jam ista mulier fructus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: Exibant de ciuitate: ⁊ ueniebant ad
tum. Et irterea rogabant eum discipuli:
dicentes. sabbi manduca. Ierant enim eme¬
re cibos: ⁊ uener̃t. Ille autem dixit. Ego cibũ
habeo manducare: quem uos non scitis.
Dicebant ergo discipuli ad inuicem. Nũ¬
quid aliquis attissit ei manducare: Q̃d
mirum:. si mulier illa non iutelligebat a
quam: Ecce discipuli nondum inteili¬
gebant escam. Audiuit autem cogitatio¬
nes illoꝵ: ⁊ iam instruit ut magister. non
ꝑ circuitum. sicut illam cuius adhuc ui¬
rum requirebat: sed iam aꝑte.Meus in¬
quit cib est: ut faciam uoluntatem eiꝰ
qui me misit. Frgo ⁊ potus ipse erat in ula
muliere. ut faceret uoluntatem eius qui
cum miserat᷑. ideo dicebat. sitio. damͥ bibere.
scilicet ut fidem in ea operaretur: ⁊ fidem eiꝰ
biberet: ⁊ cam in corpus suum traiceret.
cib m̃s: ut faciam uoluntatem eius qui
me misit. Nonne uos dicitis quod adhuc
quatuor menses sunt. ⁊ messis uenit: In

Expanded text:
us? Exierunt de civitate, et veniebant ad eum. 31. Et interea rogabant eum discipuli dicentes: Rabbi, manduca. Ierant enim emere cibos et venerant. Ille autem dixit: Ego habeo cibum manducare quem vos non scitis. Dicebant ergo discipuli ad invicem: Numquid aliquis attulit ei manducare? Quid mirum si mulier illa non intequam, ecce discipuli nondum intelligebant escam. Audivit autem cogitationes illorum, etiam instruit ut magister, non per circuitum, sicut illam, cujus adhuc virum requirebat, sed etiam aperte. « Meus inquit cibus est: ut faciam voluntatem ejus qui me misit. » Ergo et potus ipse erat in illa muliere, ut faceret voluntatem ejus qui eum misit. Ideo dicebat: « Sitio, da mihi bibere. » Scilicet, ut fidem in ea operaretur, et fidem ejus biberet, et eam in corpus suum trajiceret. cibus meus ut faciam voluntatem ejus qui me misit. Nonne vos dicitis quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? In
Abbreviated transcription (Latin):
in errorem incidisti. Ergo post iuos quinq
uiros: iste quem habes non est tuus iur. ft
quid erat si uir non erat: nisi adulter: Uo¬
ca itaq non adulterum s urum tuum:
ut intellectu me capias: non errore aliquid
falsum de me sentias. Ad huc enim errabat
mulier. que aquam illam cogitabat: cum
iam dominus de sp̃u sc̃õ loqueretur. Quare
errabat: nisi quia adulterum non uirum
habebat: Tolle ergo hunc istum aduiterũ
qui te corrumpit: ⁊ uade uoca uirum tuum.
Uoca ⁊ ueni: ut intelligas me. Dicit ei muli¬
er. Domine: iudeo quia ꝓpha estu. Cepit ue¬
nire uir: nondum plene uenit. P ph̾am do¬
minum putarat: erat quidem ⁊ ꝓph̾a. Nã
de seipso ait. Non est ꝓph̾a sine honore. ni

Expanded text:
in errorem incidisti. Ergo post illos quinque in errorem incidisti. Ergo post illos quinque viros, iste quem habes, non est tuus vir. Et quid erat, si vir non erat, nisi adulter? Voca itaque non adulterum, sed virum tuum; ut intellectu me capias, non errore de me aliquid falsum sentias. Adhuc enim errabat mulier, quae aquam illam cogitabat; cum jam Dominus de Spiritu sancto loqueretur. Quare errabat, nisi quia adulterum, non virum habebat? Tolle ergo hinc istum adulterum qui te corrumpit, et vade, voca virum tuum. Voca, et veni, ut intelligas me. 23. Dicit ei mulier: Domine, video quia propheta es tu. Coepit venire vir, nondum plene venit. Prophetam Dominum putabat. Erat quidem et propheta: nam de seipso ait, Non est propheta sine ho
Abbreviated transcription (Latin):
habeo urum. Audi aliquid. quod ñ dixisti.
Quinq enim uiros habuisti: ⁊ iste quem¬
nunc habes. non est tuus uir:. Hoc uere di¬
xisti. Iterum cogit de istis quinq uiris sub¬
tilius aliquid ꝑscrutari. Multi quippe in¬
tellexerunt non quidem absurde. nec usque¬
quaq imꝓbabiliter: quinq uiros mulieris
istius. quinq libros moysi. Utebantur enĩ
eis samaritani: ⁊ sub cadem lege erant. Nam
inde illis ⁊ circiutisio merat. S qm̃ angu¬
stot nos quod sequitur. ⁊ nunc quem habes
non ẽ tuus uir: uidetur michi facilius nos
posse accipere quinq uiros priores amime.
quinq sensus corporis ẽẽ. ꝑ istos gͦ quinq¬
sensus mulier illa adhuc errabat: ⁊ erroꝵ
eam uentilabat. Error autem iste non erat
legitimus uir. s adulter: ideo ei dominꝰ ait.
Benedixisti quia non habeo uirum: quinq
enim uiros habuisti. Quinq te sensus car¬
nis primo rexerunt: uenisti ad etatim uten¬
de ranonis: nec ad sapientiam ꝑuenisti. sed

Expanded text:
dixisti: Quinque enim viros habuisti, et iste quem habes, non est vir tuus, hoc vere dixisti. 21. Iterum cogit de istis quinque viris subtilius aliquid perscrutari. Multi quippe intellexerunt, non quidem absurde, nec usquequaque improbabiliter, quinque viros mulieris hujus, quinque libros Moysi. Utebantur enim eis Samaritani, et sub eadem Lege erant: nam inde illis et circumcisio inerat. Sed quoniam angustat nos quod sequitur, Et nunc quem habes, non est vir tuus; videtur mihi facilius nos posse accipere quinque viros priores animae, quinque sensus corporis esse. Quando enim quisqsensus mulier illa adhuc errabat, et error eam ventilabat. Error autem iste non erat legitimus vir, sed adulter: ideo ei Dominus, ait, Bene dixisti, Quia non habeo virum. Quinque enim viros habuisti: quinque te sensus carnis primo rexerunt; venisti ad aetatem utendae rationis, nec ad sapientiam pervenisti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas sua: Non ergo horam dixit qͣ
cogeretur mori: s qua dignaret᷑ occidi.
Erat gͦ in illo potestas summa: nec hora
cogebatur mori: sed qua hora expectabatur
qua oportune fieret uoluntas: non qua
iuiti impleretur necessitas. De turba aut̃ẽ:
muiti crediderunt in eum. Humiles ⁊
pauꝑes: saluos faciebat dominus¬

Expanded text:
voluntas sua? Non ergo horam dixit qua voluntas sua? Non ergo horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi.Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
unde possent scire quod nesciebant. subie¬
cit. Ego scio cum. Ergo ame querite: ut
sciatis cum. Quare autem scio eum: Qa
ab ipso sum: ⁊ ipse me misit. Magnifice u¬
tiumq monstrauit. Ab ipso inquit sum:
quia filius de patre & qui est filius. de il¬
lo est cuius est filius. Idco dominium ihm
dicunus dm̃ de dõ: patrem non dicimꝰ dm̃i
de dõ. s tantum dm̃. Et dicimus dũm iħ̾m
lumen de lumine: patrem non dicimus
lumen de lumine: s tantum lumin. Ad
hoc gͦ ꝑtinet quod dixit. ab ipsosum. Qd̃
autem uidenis me in carne: ipse me misit.
Ubi audis ipse me misit: noli intelligtre
naturt dissimilitudinem: sed generantis
dere: ⁊ nemo misit in illum manus: quia
nondum uenerat hora eius. Hoc ẽ quia
nolebat. Quid est enim nondum uenerat
hora cius: Non enim dominus sub fato
natus est: hoc ne de te credenduin est. ne¬
dum deulo ꝑquem factus es. Si tua hora
uoluntas est illius: illius hora que ẽ nisi

Expanded text:
unde possint scire quod nesciebant, subjeunde possint scire quod nesciebant, subjecit: Ego scio eum. 538 Ergo a me quaerite, ut sciatis eum. Quare autem scio eum? Quia ab ipso sum, et ipse me misit. Magnifice utrumque monstravit. Ab ipso, inquit, sum, quia Filius de Patre: et quidquid est Filius, de illo est cujus est Filius. Ideo Dominum Jesum dicimus, Deum de Deo; Patrem non dicimus Deum de Deo, sed tantum Deum: et dicimus Dominum Jesum, lumen de lumine; Patrem non dicimus lumen de lumine, sed tantum lumen. Ad hoc ergo pertinet, quod dixit: Ab ipso sum. Quod autem videtis me in carne, ipse me misit. Ubi audis, ipse me misit, noli intelligere naturae dissimilitudinem, sed generantis dere, et nemo misit in illum manus, quia nondum venerat hora ejus: hoc est, quia nolebat. Quid est enim, nondum venerat hora ejus? Non enim Dominus sub fato natus est. Hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Si tua hora voluntas est illius; illius hora quae est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est dicere. & unde sim scitis: ⁊ unde sim
non scitis. Unde simscitis. ih̃c a nazareth:
cuius etiam parentes nostis. Solus etiam
in hac causa latebat uirginis partus: cuita¬
men testis erat maritus. Ipse enim hoc po¬
terat fideliter indicare: qui possit maritalit̃¬
⁊ zelare. Hoc ergo excepto iurginis partu: to¬
tum nouerant in ihu quod ad hominem ꝑti¬
net. facies ipsius uota erat. patria ipsius
nota erat. genus ipsuis notum erat: ubi na¬
tus est sciebatur. Recte ergo dixit. ⁊ me nostis
⁊ unde simscitis. sedm̃ carnem ⁊ effigiem ho¬
minis quam gerebat: scdm̃ diuinitatem¬
autem a mcipso non ueni: sed est uerus
qui me nusit. quem uos non scitis. Sed ut
cum sciatis. credite in eum quem misit:
⁊ scietis. Dm̃ enim nemo udit unquam
nisi unigenitus filius qui est insimi patͥs.
ipse narrauit: ⁊ patrem non cognoscit nͥ
filius. ⁊ cui uolucrit filius reuelare. Deniq
cum dixisset. s est uerus qui misit me
quem uos non scitis: ut ostenderet eis

Expanded text:
hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac causa latebat virginis partus, cui tamen testis erat maritus: ipse enim hoc poterit fideliter indicare, qui posset maritaliter et zelare. Hoc ergo excepto virginis partu, totum noverant in Jesu quod ad hominem pertinet: facies ipsius nota erat, patria ipsius nota erat, genus ipsius notum erat, ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gerebat: secundum autem divinitatem, Et a me ipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis; sed ut eum sciatis, credite in eum quem misit, et scietis. Deum enim nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enaFilius, et cui voluerit Filius revelare. « Denique cum dixisset: sed est verus, qui misit me, quem vos nescitis, ut ostenderet eis,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixerunt scripture unde esset: scdm̃ dm̃
latebat impios. ⁊ querebat pios. Ad hoc eñi
⁊ isti dixerunt xp̃c cum uenerit nemo scit
unde sit: quia hanc m illis opinione gene¬
rauerat quod ꝑ ysaiam dictum est. Genera¬
tionem cius quis enarrabit: Deniq ⁊ ipse
dominus ad utrumq respondit. ⁊ quia no¬
uerant eum unde esset. ⁊ quia ñ nouerãt:
ut attestaretur ꝓphetis scẽ que de illo ante
predicta est ⁊ scdm humanitatem inftrmi¬
tatis.⁊ scdm̃ diuinitatem inaiestatis. Audi

Expanded text:
praedixerant Scripturae unde esset: secundum Deum praedixerant Scripturae unde esset: secundum Deum latebat impios, et quaerebat pios. Ad hoc enim et isti dixerunt, Christus cum venerit, nemo scit unde sit; quia hanc illis opinionem generaverat quod per Isaiam dictum est, Generationem autem ejus quis enarrabit ? Denique et ipse Dominus ad utrumque respondit, et quia noverant eum unde esset, et quia non noverant; ut attestaretur prophetiae sanctae quae de illo ante praedicta est, et secundum humanitatem infirmitatis, et secundum divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
adiungentes enim dixcrunt. S istum
nouimus unde sit: xp̃c aittem cũ uenerit
nemo scit unde sit. Hec opinio apud uide¬
os unde nata fucrit. quod xp̃c cum uene¬
rit uemo scit unde sit. non enuninanĩt
nata est: Si consideremus scripturas. inue
runt undc sit. Rursus si locum natiuita¬
tis eius queranus. tanquam inde sit ubi
natus est: nec hoc latebat iuideos ꝓpter sc̃p¬
turas que ista predixerant. Namcum cuni
eum uisa stella magi quererent adorare
uenerunt ad herodem:. ⁊ dixerunt quid que¬
rerent ⁊quid uellent. Iule autem conuoca¬
tis eis qui legem sciebant: quesiuit ab
eis ubi xp̃c nasceretur. Iui autẽ dixert̃.
In bethlcem uide. & testimonium etiam
rant ⁊ locum unde erat origo carnis eius.
⁊ locum ub̃i eum peꝑit mater eius÷ unde
nata est ista opmo apud iudcos quam
modo auduuimus. xp̃c cum uencrit nemo
scit unde sit. nisi quia utrumq p̃dicauert
⁊ p̃nuntiauert̃ scripture: Scdm̃ hominẽ

Expanded text:
adjungentes enim dixerunt, Sed istum adjungentes enim dixerunt, Sed istum novimus unde sit; Christus autem cum venerit, nemo scit unde sit. Haec opinio apud Judaeos unde nata fuerit, quod Christus cum venerit, nemo scit unde sit non enim inaniter nata est; si consideremus Scripturas, invenrunt unde sit. Rursus si locum nativitatis ejus quaeramus, tanquam inde sit ubi natus est; nec hoc latebat Judaeos, propter Scripturas quae ista praedixerant. Nam cum eum visa stella Magi quaererent adorare, venerunt ad Herodem, et dixerunt quid quaererent et quid vellent: ille autem convocatis eis qui Legem sciebant, quaesivit ab eis ubi Christus nasceretur: illi dixerunt, In Bethlehem Judae; et testimonium etiam raedixerant et locum unde erat origo carnis ejus, et locum ubi eum peperit mater ejus; unde nata est ista opinio apud Judaeos, quam modo audivimus, Christus cum venerit, nemo scit unde sit, nisi quia utrumque praedicaverant et praenuntiaverant Scripturae? Secundum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco. euadere in hoc scło magni laboas
c̃: non ꝑsonalit̃ iudicare᷑: s rectum uidia¬
um retinere. Ammonuit quidem dominꝰ
iudeos: s monuit ⁊ nos. Iuos conuinit.
nos instruxit. Illos redarguit: nos exaeuit
Loquebatur enim palam in die festo: ita
ut mirarentur turbe ⁊ dicerent quod audi¬
umus cum lectio legeretur. Nonnc hic est
quem querebant interficert: & cece palam
loquitur: ⁊ nichil illi dicunt. Nunquid ue¬
re cognouerunt principes quia hic est xp̃c :
Qui nouerant qua seuitia querebatur: mi¬
rabantur qua potentia non tenebat᷑. Dein¬
de non plene iutelligentes illius potentiã:
patauerunt principum esse scientiam. qd̃
ipsi cognouerint eundem esse xp̃m: idõq¬
reꝑcerint ei quem tantopere occidendiun
quesitrunt. Denide illi ipsi apud seipsos qui
diecrant. numquid cognouerunt pͥncipes
quia hic est xp̃e: fecerunt sib questionẽ
quaeis uideretur quod non ipse eẽt xp̃c

Expanded text:
hoc loco, evadere in hoc saeculo magni laboris hoc loco, evadere in hoc saeculo magni laboris est, non personaliter judicare, sed rectum judicium retinere. Admonuit quidem Dominus Judaeos, sed monuit et nos: illos convicit, nos instruxit; illos redarguit, nos exacuitloquebatur enim palam in die festo, ita ut mirarentur turbae, et dicerent quod audivimus, cum lectio legeretur, Nonne hic est quem quaerebant interficere? Et ecce palam loquitur, et nihil illi dicunt: numquid vere cognoverunt principes quia hic est Christus? Qui noverant qua saevitia quaerebatur, mirabantur qua potentia non tenebatur. Deinde non plene intelligentes illius potentiam, putaverunt principum esse scientiam, quod ipsi cognoverant eumdem esse Christum: ideo pepercerunt ei, quem tantopere occidendum quaesierunt. 2. Deinde illi ipsi apud seipsos, qui dixerant, Numquid cognoverunt principes quia hic est Christus? fecerunt sibi quaestionem qua eis videretur non ipse esse Christus:
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato quare indignamini: forte enun
illa circiucisio ipsum dum̃ significabat
cui isti curanti ⁊ sananti indignabantur
Iussa est enim adhiberi octauo die circum¬
cisio. Et quidest circumcisio᷑. nisi carnis
expoliatio: Significat gͦ ista cireumcisu
expoliationẽ a corde cupiditatum carnas¬
udicium iudicate. Quid est hoc modo: ¶
ꝑ legem moysi cucumciditis sabbato. non
irascimini moysi: quia ego die sabbati si¬
naliter uidicatis: ueritatem attendite.
frgo ñ me prefero moysi ait dominus: qͥ
erat ⁊ ipsus moysi dominꝰ. Sic attendin
quomodo homines nos duos: tanquam¬
nos ambos homines. Iudicate inter nos
s uerum udiciui cudicate. Nolite me bo¬
norato illum dampnare: s illo intellecto
me honcrate. Attendite me quomodo homi¬
nem. attendite moysen quomodo homine
Si sedm̃ ueritatem iudicetis. neq moysen
neq me condempnabitis: ⁊ ueritate og¬
nita me cognoscetis: quia ego sum ueritad
Hoc uitium frẽs quod dominus notariu

Expanded text:
sabbato quare indignamini? 5. Forte enim sabbato quare indignamini? 5. Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, cui isti curanti et sananti indignabantur. Jussa est enim adhiberi octavo die circumcisio: et quid est circumcisio, nisi carnis exspoliatio? Significat ergo ista circumcisio exspoliationem a corde cupiditatum carnaljudicium judicate. Quid est hoc? Modo qui per legem Moysi circumciditis sabbato, non irascimini Moysi; et quia ego die sabbati sanaliter judicatis, veritatem attendite. Ego non me praefero Moysi, ait Dominus, qui erat et ipsius Moysi Dominus. Sic attendite quomodo homines nos duos, tanquam ambos homines: judicate inter nos, sed verum judicium judicate; nolite me honorato illum damnare, sed illo intellecto me honorate. nem, attendite Moysen quomodo hominem: si secundum veritatem judicetis, neque Moysen, neque me condemnabitis; et veritate cognita me cognoscetis, quia ego sum veritas . 7. Hoc vitium, fratres, quod Dominus notavit
Abbreviated transcription (Latin):
continuo iungit. Propterea moyses dedit
uobis circumcisionem. Benefactum est ut
acciperetis circunicisionem a moyse: non
quia ex moyse est. sed ex patrib. Abrahã
quippe primus accepit circumcisionẽ a do¬
mino: ⁊ in sabbato circuniciditis. Conum¬
cit nos moyses. In lege accepistis: ut cir¬
cumcidatis octauo die. Accepistis inlege̾:
ut uacetis septima die. Si octauus dies¬
illius qui natus est. occurrerit ad diem sep¬
timum sabbati: quid faciens : Uacabitis :¬
ut seruetis sabbatum: An circumcdetis :¬
ut impleatis sacramentum diei octaui ÷
S noui inquit quid factns. Circumciditis
hominem. Quare: Quia curumcisio ꝑtinet
ad aliquod signaculum sauitis: ⁊ non debi
homines sabbato uacare a salute. Ergo nu
michi irascamini: quia saluum feci homi
inquit accipit homo in sabbato ut ñ soli¬
tur lex moysi. aliquid enim ꝑ moysen in
illa constitutione circumcisionis salubrs
institutum est. michi oꝑanti salutem m

Expanded text:
continuo subjungit: Propterea Moyses dedit continuo subjungit: Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem. Bene factum est ut acciperetis circumcisionem a Moyse. Non quia ex Moyse est, sed ex Patribus. Abraham quippe primus accepit circumcisionem a Domino . Et in sabbato circumciditis. Convicit vos Moyses: in Lege accepistis ut circumcidatis octavo die ; accepistis in Lege ut illius qui natus est occurrerit ad diem septimum sabbati, quid facietis? Vacabitis ut servetis sabbatum, an circumcidetis ut impleatis sacramentum diei octavi? Sed novi, inquit, quid facietis: Circumcidetis hominem. Quare? Quia circumcisio pertinet ad aliquod signum salutis, et non debent homines sabbato vacare a salute. Ergo nec mihi irascamini, quia salvum feci totuminquit, accipit homo in sabbato, ut non solvatur lex Moysi. Aliquid enim per Moysen in illa constitutione circumcinstitutum est, mihi operanti salutem in
Abbreviated transcription (Latin):
betis ⁊ uos: uerum utiq diceret. Non enim
talia illi ueritati dicerent: nisi eos diaboli fal
tranquille : ⁊ tranquillum bibamus. Unũ
opus feci ⁊ om̃s miramini: tanquam dicens.
Quid si om̃ia oꝑa mea uideritis: Ipsius enim
oꝑa erant que in mundo uidebant: ⁊ ipsum
qui fecit omnia non uidebant. Fecit unam rẽ
⁊ turbati sunt: quia saluum fecit hominẽ¬
ui sabbato. Quasi uero si quisquam egrotus
sabbato sinceraret. alius ulum sanum feciss
quam ille qui eos scandalizauit: quia imumi
alius alios saluos fecit quam ipsa salus: qͥ
cam salutem quam dedit homini dat ⁊ ni¬
mentis: Salus enim corporalis crat. Salus
carnis ⁊ reparatur ⁊ morttur: ⁊ cum repara¬
tur: mors differtur non aufertur. Tamen
frẽs etiam ipsa salus a domino est. ꝑ quelib
detur : quocumq curante ⁊ ministrante
imꝑtiatur: Ab illo datur: a quo ẽ omnis sa
lus. Unum opus feti: ⁊ om̃s miramini. Et

Expanded text:
betis vos; verum utique diceret. Non enim betis vos; verum utique diceret. Non enim talia illi veritati dicerent, tranquille, et tranquillum bibamus. Unum opus feci, et omnes admiramini. Tanquam diceret: Quid si omnia opera mea videretis? Ipsius enim opera erant quae in mundo videbant, et ipsum qui feet turbati sunt, quia salvum fecit hominem sabbato. Quasi vero si quisquam aegrotus sabbato sinceraret, alius illum sanum fecisset quam ille, qui eos scandalizavit, quia unum alius alios salvos fecit quam ipsa salus; qui illam salutem quam dedit huic homini, dat et jumentis? Salus enim corporalis erat. Salus carnis et reparatur, et moritur; et cum reparatur, mors differtur, non aufertur. Tamen, fratres, etiam ipsa salus a Domino est, per quemlibet detur: quocumque curante et ministrante impertiatur, ab illo datur a quo est omnis sa. Unum opus feci, et omnes miramini. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ex uobis facit legem: Quid me queri¬
tis interficere: Ideo enim querttis iuterfi¬
cere: quia nemo ex uobis facit legẽ. Nam
si legem faceretis: in ipsis luteris xp̃m
agnosceretis: ⁊ presentem non occideretis.
Et uui respondert̃. Respondit enim turba.
respondit quasi turba: non ꝑtinentia adoz¬
dinem s ad turbationem. Deniq turba tur¬
bata uidete quid responderit. Demonium
habes. Quis te querit occidere⁊ Quasi non
peius fuit dicere demonium habes: quam
eum occidere. Ei quippe dictum est quod de¬
monium haberet: qui demones cxpellebat.
Quid posset aliud dicere turba turbulenta:
Quid posset aliud olere cenum cominotum:
Turba turbata est. Unde : Aueritate. Turbam
lippitudinis: turbauit claritas lucis. Oculi em̃
non habentes sanitatem: non possunt ferre
luminis claritatem. Dominus autem non
plane turbatur: s in sua ueritate tranquillꝰ.
non reddit malum ꝓmalo. nec maledictum
ꝓ maledicto. Quib si diceret. demonium ha¬

Expanded text:
nemo ex vobis facit legem? Quid me quaeritis interficere? Ideo enim quaeritis interficere, quia nemo ex vobis facit legem. Nam si legem fecissetis, in ipsis litteris Christum agnosceretis, et praesentem non occideretis, et illi responderunt. Respondit enim turba. Respondit quasi turba, non pertinentia ad ordinem, sed ad perturbationem. Denique turba turbata vide quid responderit. Daemonium habes, quis te quaerit occidere? Quasi non fuerit pejus dicere, daemonium habes, quam eum occidere. Ei quippe dictum est quod daemonium habebat qui daemones expellebat. Quid possit aliud diquid possit aliud olere coenum commotum? Turba turbata est; unde? A veritate. Turbam lippitudinis turbavit claritas lucis. Oculi enim non habentes sanitatem, non possunt ferre luminis claritatem. 3. Dominus autem non plane turbatus, sed in sua veritate tranquillus, non reddidit malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Quibus si diceret, Daemonium ha
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e quod dicitur ds̃ aut quod colitur. Ipsum
quippe annuntians dominus glam suam
quesiturum. non głam patris: ait iudeis.
Ego ueni innomine patus mei. ⁊ non susce¬
pistis me: alius ueniet in nomine suo. ⁊ he
suscipietis. Significauit eos antrxp̃m sus¬
cepturos qui glãm nomiis sui quesiturꝰ
est: inflatus non solidus⁊ idõ non stabilis:

Expanded text:
omne quod dicitur Deus, et quod colitur . Ipsum omne quod dicitur Deus, et quod colitur . Ipsum quippe annuntians Dominus gloriam suam quaesiturum, non gloriam Patris, ait ad Judaeos: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Significavit eos Antichristum suscepturos, qui gloriam nominis sui quaesiturus est, inflatus, non solidus; et ideo non stabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
me. Hoc ẽ pͥma ꝓfunditas. Uidetur enim
paucis uerbis quasi contraria locutus. Non
enun ait. ista doctrina non est mea: s mea
dectrina ñ ẽ inca. Si ñ tua. quomͦ tua: Si tua᷑.
quomodo non tua: Tu enim dicis utrumq
⁊ mea doctrina. ⁊ non mea. Nam si dixisset
ista doctrina non est mea: nulla cẽt questid.
Si ergo diligent̃ intucamur quod ipse in
exordio dicit sc̃s euangelista. in pͥncipio e¬
rat uerbum. ⁊ uerbum erat apud dm̃. ⁊ d̃s
trat uerbum: inde pendet huius questioĩs¬
solutio. Que est gͦ doctrina patris: nisi uer¬
bum patris: Ipse gͦ xp̃c doctrina patris: si¬

Expanded text:
me. Haec est enim profunditas. Videtur enim me. Haec est enim profunditas. Videtur enim paucis verbis quasi coenim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est mea, nulla esset quaestio.Si enim diligenter intueamur quod ipse in exordio dicit sanctus evangelista: In principio erat verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo doctrina Patris, nisi Verbum Patris? Ipse ergo Christus, doctrina est
Abbreviated transcription (Latin):
lege autem moyses mandauit nobis bu¬
iusmodi lapidare. Tu ergo quid dicis: Bu
autem dicebant temptantes eum: ut
possent accusare eum. Unde accusaro:
Hunquid ipsum in aliquo facinore dep̃¬
henderant : Aut illa mulier ad cum ali¬
quo modo ꝑtinuisse dicebatur: Quid ẽ
gͦ. temptantes cum: Ut possent accusa¬
re cum. Intelligimus frẽs: aminirabilẽ
mansuctudinem in domino preminuis¬
predictum. Actingere gladio tuo circa fcm̃
potentissime: specie tua ⁊ pulchritudinc
tua intende: ꝓspere procede ⁊ regna ꝓptri
ueritatem ⁊ mansuctudinem ⁊ iusticiam
frgo attulit ueritatem ut doctor: mansu¬
etudinem ut liberator: iusticiam ut cog¬
nitor: ẜpt̾ hec eum esse regnaturum:
.diligentius inspici ⁊ discuti dignum. ẜpt̃
quod intentam facio caritatem urãm: non
solum ad audiendum ꝓ uobis: s enam ad
orandum ꝓ nobis. Quid gͦ dominus res¬
pondit eis aminirantib: quomodo sciret
interas quas non didicerat: Mea inquit
doctrina non est mea: sed eius qui misit

Expanded text:
davit nobis hujusmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo, tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuispraedictum, Accingere gladio tuo circa femur tuum, potentissime; specie tua et pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna: propter veritatem et mansuetudinem et justitiam. . Ergo attulit veritatem ut doctor, mansuetudinem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter haec eum esse regnaturum diligentius inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobis. 3. Quid ergo Dominus respondit eis admirantibus quolitteras, quas non didicerat! Mea, inquit, doctrina, non est mea, sed ejus qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
in montem: montẽ
autem oliueti. In
montem fructuosũ.
ni moutem unguen¬
ti: in montẽ crisma¬
tis. Ub̃i enim decẽ¬
bat docerc xp̃m: nisi in montem oliuen.
Xp̃i enun nomen: a chrismate dictum ẽ
Crisina autem grece: latine unctio ñ tu¬
patur. Ideo autem nos unxit: quia lue¬
tatores contra diabolum fecit. & dilutislo
iterum uenit in templum. ⁊ omnis ppłs
uenit ad eum: ⁊ sedens docebat eds.⁊ non
tenebatur: quia nondum pati dignaba¬
tur. Dunc iam attendite: ub ab inunies
temptata sit domini mansuetũdo. Addu¬
cunt autem ei scribe ⁊ pharisei mulierem
in adulterio dep̃hensam: ⁊ statuerunt eã
in medio:⁊ dixerunt ei. Magister: hec mu

Expanded text:
in montem: in montem autem Oliveti, in montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Et non tenebatur, quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
.sipirnĩ oi mia ię cde ello rrant
ee coni. intantialis patri erat ance
sula quod substantialis factus est
iob : in fine scłors: quod de uirgi¬
ne natus sine peccato uixit in
qi passus ẽ ce resurrexit carnẽ
ad cȩlos ascendendo leuauit. atq
in pat̾̃nȩ głȩ dextera constituit.
quod omnia ꝓpħarũ scripta illi
testimoniũ ꝑhibent. quod confes¬
sio nominis eiꝰ usq ad fines erat
ꝓpaganda terrarũ. cȩterãq fidei
illius mysteria. sp̃s sc̃i testimonio
sunt reserata discipulis. Neq illis
tantũmͦ. s &e omnib qui ꝑ uer¬
bũ eorũ credunt in dñm quicqͥd
recte sapiunt. eiusdem sp̃c ẽ mu

Expanded text:
e de illo erant et consubstantialis Patri erat ante saecula, quod consubstantialis tactus est nobis in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in qua passus et resurrexit carnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ego mittam uois a patre. sp̃m ue
ritatis qui a patre ꝓcedit. ille
testimoniũ ꝑhibehit de me. q
uos testimoniũ perhibebitis. No¬
tandũ autẽ in pͥmis quod dñs
sp̃m ueritatis. & a se mittendũ
ẽẽ testat᷑. & eundem mox a patre
ꝓcedere subiungit. non quia ide
sp̃s alit̾ a patre ꝓcedit quã a filio
mittit᷑. aut alio tẽpore a patre pro
ideo filius eũ a se mitti & a patre
dicit ꝓcedere. ut aliam patris. aliã
ẽc̃ suam ꝑsonã designet. & in ea

Expanded text:
a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis quod Dominus Spiritum veritatis, et a se mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut alio tempore a Patre procideo Filius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, a
Abbreviated transcription (Latin):
dominus in eis habitaret  Responderunt.
⁊ dixerunt ei. In peccatis natus es totus.
Totus quid est: Cum oculis clausis. S qui
aꝑuit oculos. saluat ⁊ totum: ipse dabit
nationem. In peccatis totus natus es. ⁊ tu
doces nos: & eieccrunt eum foras. Ipsi illu
magistrum fecerunt: ꝓpsi ut discerent toti¬
ens interrogauerunt: ⁊ ingrati docentem
ꝑiecerunt. S quod dixi iam dudum frẽs.
illi pellunt: excipit dominus. Magis eñĩ
quia expulsus est: xp̃ianꝰ factus est. Audi¬
uit ih̃c quia eiecerunt eum foras: ⁊ cum in¬
uenisset eum. dixit ex Tu credis infiliũ diͤ

Expanded text:
in eis Dominus habitaret? 14. Responderunt, in eis Dominus habitaret? 14. Responderunt, et dixerunt ei: In peccatis natus es totus. Totus quid est? Cum oculis clausis. Sed qui aperuit oculos, salvat et totum: ipse dabit dit illuminationem. In peccatis totus natus es, et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Ipsi illum magistrum fecerunt, ipsi ut discerent toties interrogaverunt, et ingrati docentem projecerunt. 15. Sed quod dixi jam dudum, fratres, illi pellunt, excipit Dominus: magis enim quia expulsus est, christianus factus est. Audivit Jesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenis
Abbreviated transcription (Latin):
seripsit. Itane sequimini seriumiͥ ⁊ dorsum
ponitis contra dominum: S nec seruum
sequimmi: nam ꝑ illum ad dũm duceremi
ni. sespondit ille homo: ⁊ dixit eis. In hoc
mirabile est quia uos neseriis unde sit: & a¬
peruit meos oculos. Scimꝰ autem quia pecca¬
tores ds̃ non exaudir: s si quis dĩ cultor est
⁊ uoluntatem eius facit. hunc exaudit. Adhuc
iunctus loquitur: nam peccatores exaudit
ds̃. Si enim peccatores d̃s non exaudiret:
frustra ille publicanꝰ oculos in t̾ram dimit¬
tens. ⁊ pectus suum ꝑcutiens. diceret. Dñe:
ꝓpitius esto michi peccatori. Et ista confessio
meruit iustificationem: quomodo iste cetus
illuminationem. Ascło non est auditum.
quia aꝑuit quis ocilos oeci nati. Nisi esset
hic a dõ: non poterat facere quicquam. libe¬
re. constanter. ueraciterz Hec enim que fa¬
cta sunt a domio: a quo fierent nͥ a dño:
Aut quando a discipulis talia fierent: nisi

Expanded text:
scripsit . Itane sequimini servum, et dorsum scripsit . Itane sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores Deus non audit; sed si quis Dei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit. Adhuc inunctus loquitur. Nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille Publicanus oculos in terram demittens et pectus suum percutiens diceret, Domine, propitius esto mihi peccatori. Et ista confessio meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. A saeculo non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quae facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
glãm dõ. Nos seimus: quia hic homo pec¬
cator est. Dixit gͦ ille. Si peccator homo ẽ¬
nescio: unum scio. quia cetus cum essem
modo uidco. Dixerunt gͦ illi. Quid ferit tͥ ⁊
quomodo aꝑuit tib oculos: Et ille iam sto¬
machans adu̾sus duritiam uideoꝵ. ⁊ ex¬
ceco uidens: non ferens cecos. respondit
eis. Dixi uobis iã: ⁊ audistis. Quid ntrũ
ultis audire: Nunquid ⁊ uos uultis dis¬
cipuli eius fieri: Quid est nunquid ⁊ uos.
nisi quia ego iam sum: Nunquid ⁊ uos
uultis: Iam uideo: s non inuideo. Male
sis. Tale maiedictum suꝑ nos: ⁊ suꝑ filios
nr̃os. Maledictum est enim si cor discuti¬
as: non si uerba ꝑpendas. Nos autem moy¬
si discipuli sumus. Nos scimus quia moysi
locutus est deus: istum autẽ nescimꝰ
unde sit. Utinam sciretis quia moysi locutꝰ
ẽ d̃s: sciretis quia ꝑ moysen p̃dicatꝰ est ds̃.
Habetis dominum dicenttm. si crederetis
moysi. crederetis ⁊ michi. de me enini ille

Expanded text:
gloriam Deo. Nos scimus quia hic homo pecgloriam Deo. Nos scimus quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia caecus cum essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et ille jam stomachans adcaeco videns, non ferens caecos. Respondit eis, Dixi vobis jam et audistis quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Nunquid et vos? nisi, quia ego jam sum? Nunquid et vos vultis? jam video, sed non video vos . Tale maledictum super nos, et super filios nostros. Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus: nos scimus quia Moysi locutus est Deus, istum autem nescimus unde sit. Utinam sciretis quia Moysi locutus est Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille
Abbreviated transcription (Latin):
derunt eis parentes eus: ⁊ dixerunt. Sci¬
mus quia hic est filius nr̃. ⁊ quia cecus
natus est: quomodo autem nunc uideat
te: etatim habet᷑. ipse de se loquatur. filiꝰ
quidem nr̃ est: s iuste cogeremur loqui ꝓ
infante: quia ipse prose loqui non posset
Dum loquitur : modo uĩdet. Cetum a na¬
tiuitate nouimus:. loquentem olim stimꝰ:
uidentem modo uidemus. Ipsum interro¬
gate ut instruamini: quid nobis calump¬
mamini : Hec dicerunt parentes tius:
quia timebant iudeos. Iam enim conspira¬
uerant iudei: ut siquis confiteretur eum¬
xp̃m. extra synagogam fieret. Iam ñ erat
malumi fieri extra sẏnagogam. Illi expel¬
lebant: s xp̃c excipiebat. Spterea parentes
eius dixerunt quia etatem habet: ipsum
interrogate. Uocauerunt gͦ rursum homi¬
nem qui fuerat cecus: ⁊ dixerunt ei. Da glo¬
uam dõ. Quid est da głam dõ: Nega quod
accepisti: hoc płane non est gł̾am dõ dare ͥ
s dm̃ potius blasphemare: Da inquiunt

Expanded text:
derunt eis parentes ejus, et dixerunt: Scimus quia hic est filius noster, et quia caecus natus est: quomodo autem nunc videat te, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi expellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes ejus dixerunt, Quia aetatem habet, ipsum interrogate. 11. Vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. Quid est, Da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est gloriam Deo dare, sed Deum potius blasphemare Da, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dixit: quasi adhuc mnunctꝰ. Qui ẽ dñe
ut credam in eum: Respondit ei ih̾e. Et ui¬
disti eum: ⁊ qui loquitur tecum ipse est
Missus est illeaste lauans faciem in syloa:
quod interp̃tatur missus. Deniq iam facie
leta cordis ⁊ mundata conscientia. agnoscens
eum non filium hominis taitũ quod ante
crediderat. s iam filium dĩ qui carnem susce¬
perat: ait. Credo domine. Parum est credo.
Uis uidere qualem credat: Procidens adora¬
uit eum.

Expanded text:
adhuc inunctus, Quis est, Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui carnem susceperat, ait: Credo, Domine. Parum est, Credo; vis videre qualem credat? Procidens adoravit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
unctus in corde. nondum filium dĩ confite¬
tur: nec mentitur tamen. Ipse enum dñs de
seipso ait. Non est ꝓph̾a sine honore: nisim
patria sua. Non crediderunt gͦ udez deils
qͥa ceius fuisset ⁊ uidisset: donec uocarens
parentes eius qui uiderat. id est qui cceus

Expanded text:
unctus in corde, nondum Dei Filium confiteunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » « Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset, et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui viderat, et
Abbreviated transcription (Latin):
disset. Ille autem dixit eis. Lutum posuit
gͦ ex phariscis quidam: non om̃s. s quidã
Iam enum inungebant᷑ quidam. Quid gͦ
dicebant: nec uidentes nec uncti: Non est
hic homo a dõ: qui sabbatum non custedit
Ipse potius custodiebat: qui si ne peccato
erat. Sabbatum enim spũale hoc est: ñ
habere peccatum. Deniq frẽs hoc amnionet
ds̃ quando comniendat sabbatum: on mi
opus seruile non facietis in eo. Iam suꝑio¬
le. ⁊ dominum au dite: omnis qui facit por¬
catum seruus est peccati. S isti nec uiden¬
tes ut dixi nec inuncti. sabbatum carnalitꝰ
obseruabant: sp̃ualit̾ iuolabant. Alii dici¬
bant. Quomodo potest homo peccator hec
signa facere: Ecce sunt inuncti. Q scismi
illo sentis: Quid de ilo sentis: Quid exist¬
mas: Quid iudicas: Querebant quemad¬
modum homini calumpniarent᷑. ut de s̾¬
nagoga pelleretur : s a xp̃o inueniretur
S ille constanter quod sentiebat expressit
Ait enim: quia ꝓph̾a est. Adhuc quidem in¬

Expanded text:
set? Ille autem dixit: Lutum posuit ergo ex Pharisaeis quidam. Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes nec uncti? Non est iste homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat qui sine peccato erat. Sabbatum enim spiritale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sule, et Dominum audite: Omnis, qui facit peccatum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritaliter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schismillo sentis? Quid exisimas? quid indicas? » Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: « Quia propheta est, » adhuc quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
qui sedebat ⁊ mendicabat: Aui dicebant q
hic est: alii autem nequaquam. s similis
euis est. Aꝑti ocul uiltum mutauerant:
ille dicebat quia ego sum. Uox grata: ne
dampnaretur ingrata. Dicebant gͦ ei. Quo¬
modo aꝑti sunt oculi tui: Respondit. Iue
homo qui dr̃ ihc lutum fecit ex sputo. ⁊ unxit
oculos meos: ⁊ dixit michi. Uade ad natatori¬
am syloe: ⁊ laua. Et abii ⁊ laui. ⁊ uidi. Eoce
adnuntiator factus est gr̃e: ecce euangłizat:
confitetur uidens. Cecus ille confite¬
bat᷑ ÷ ⁊ cor impioꝵ frangebatur: quia non
habebant in corde: quod iam ille habebat
in facie. Dixerunt ei. Ubi est ille: qui aꝑun
oculos tuos: Ait. Nescio. In his uerbis a¬
nimus ipsius adhuc inuncto similis erq
nondum uidenti. Sic ponamus frẽs : tan¬
quam illam iunctionem in animo ha¬
buerit. Predicat: ⁊ nescit quem predica
Adducunt eum ad phariseos:qui cecus fu¬
erat. Erat autem sabbatum quando littu
fecit ihẽ: ⁊ aꝑuit oculos eius. Iterum ergo¬

Expanded text:
dicabat? Alii dicebant, Quia hic est: alii, Nequaquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutaverant. « Ille dicebat, Quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei: Ubi est ille qui tibi aperuit oculos? Ait: Nescio. In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit. Praedicat, et nescit quem praedicat. 9. « Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem sabbatum quando lutum fecit