comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trit ab hoste luxuriam repssistis ł didistis ut litatẽ
ala muratis. uniserrumi facti estis ⁊ pessimi ꝑmansistis
itanen quod uiuitis di ẽ ꝗͥ uob parcendo amonet
ut corrigamini penitendo: qui uob etiam ingaitis
pstite. uit uł sub nomine scruorum eiuis uł inlocis mar¬
treii euis. hostiles manus euaderetis. Nomulus et
remus asilum cõstitiuisse ꝑhibent᷑ quo quisqͥs confu¬
genet. ab omni naxia liber cȩt. augere querentes gͥn¬
dem multitudinem ciuitatis. Mirandum in honore
epist ꝓcessit exemptum. Hoc constituer eusores ur¬
bis. quod constituerant antea conditores. Quid aut
magnum si ħ fecerunt illi ut cuium suorum numer
suppleret᷑. quod fecerunt isti ut suorum hostium
num̾ositas seruatet᷑: hec ⁊ alia si qua ub̾i ⁊ c̃modiꝰ¬
potuerit respondeat inimicis suis redempta famila
ne in ipsis inimicis latȩ eiues futuros. ne infeuctus¬
sum uł apud ipsos putet. quod donec ꝑueniat ad

Expanded text:
triti ab hoste luxuriam repressistis, perdidistis utilitatem triti ab hoste luxuriam repressistis, perdidistis utilitatem calamitatis, et miserrimi facti estis et pessimi permansististamen quod uiuitis Dei est, qui uobis parcendo admonet, ut corrigamini paenitendo; qui uobis etiam ingratis praestitit, ut uel sub nomine seruorum eius uel in locis martyrum eius hostiles manus euaderetis. Romulus et Remus asylum constituisse perhibentur, quo quisquis confugeret ab omni noxa liber esset, augere quaerentes creandae multitudinem ciuitatis. Mirandum in honorem Christi processit exemplum. Hoc constituerunt euersores Urbis, quod constituerant antea conditores. Quid autem magnum, si hoc fecerunt illi, ut ciuium suorum numerus subpleretur, quod fecerunt isti, ut suorum hostium numerositas seruaretur? potuerit, respondeat inimicis suis redempta familiane, in ipsis inimicis latere cives futuros, ne infructuosum vel apud ipsos putet quod, donec perveniat ad
Abbreviated transcription (Latin):
qusis iic tantus non ertor. si fiuno ut ecicũ ur̃m siẽ
aud umus plangentibͥ orientalibꝰ ipsis ⁊imaxinis cui¬
tatibuis in temotisimis t̾ris publicum luctum inererẽq
aucentibꝰ os theat᷑ quetͥetis. intraietis. impleretus. l
nusto in saniora q̃ni fuerant añ fac̾etis. hanc amor dir¬
ben ⁊ cyestui. hanic ꝓbititis ⁊ honestatis euersionem.
uos scipis sle metuebat: quõ constriu theat᷑ ꝙ libebiit.
quso rebus ꝓ sp̾is uos facnle corumpi atqr euerti posse
crnebuat: quando uos ab hostili teriore securos eł nole
dermblis auan fensehat ille felice q̃ iem publiam stan q¬
tibus menibꝰ ruentibꝰ morib s inuob plus ualut quod
hine ẽqued isala que facitis uob̾ imputari non uultis
mela uieto qut patimini. ap̃ianis temporad imputatis.
N eꝙ eui iura securitate pacatam tem publicam.
selux tiriam queritis impunitam: qui deprauati rebꝰ
pspis. uec corrigi potustis adiisis. Uolebat uas ille
scipio t̾reri ab hoste. ne in luxuriam fiueretis. neccõ¬

Expanded text:
quis est hic tantus non error, sed furor, ut exitium uestrum, sicut audiuimus, plangentibus orientalibus populis et maximis ciuitatibus in remotissimis terris publicum luctum maeroremque ducentibus uos theatra quaereretis intraretis inpleretis, et multo insaniora quam fuerant antea faceretis? Hanc animorum labem ac pestem, hanc probitatis et honestatis euersionem uobis Scipio ille metuebat, quando construi theatra prohibebat, quando rebus prosperis uos facile corrumpi adque euerti posse cernebat, quando uos securos esse ab hostili terrore nolebat. Neque enim censebat ille felicem esse rem publicam stantibus moenibus, ruentiHinc est quod mala, quae facitis, uobis inputari non uultis, mala uero, quae patimini, Christianis temporibus inputatis. Neque enim in uestra securitate pacatam rem publicam, sed luxuriam quaeritis inpunitam. qui deprauati rebus prosperis nec corrigi potuistis aduersis. V Volebat uos ille Scipio terreri ab hoste, ne in luxuriam flueretis: nec con
Abbreviated transcription (Latin):
senatis elegit. cunis os fortasse non auderetis aspice.
ipse iios ab hac impudentia pibet. sur eni aflicti reb
ludeuriam eupitis hr̃e secuiam ⁊ ꝑditissimis meuibꝰ
pemota omĩ melestia  aspitate diffluere : loq eni
dure. ut bus bonis ħ neste intamini. ħ ẽ inodeste. so¬
bris tempant̃. pie. sed ut infinita uarietas uolupta¬
tium insanuis effiusionibꝰ exmiurat᷑: scdisq reb̾ ea mala
oriantur in morsbꝰ. que seiientibꝰ ꝑciora sint hostauͤ.
A uille sent ii  citifet marumus ur. ille iudieio tocius
sillatus uir eptinus istam ia ob metuens calamduc a

Expanded text:
senatus elegit, cuius os fortasse non auderetis aspicere, senatus elegit, cuius os fortasse non auderetis aspicere, ipse uos ab hac inpudentia cohiberet. Quur enim adflicti rebus luxuriam cupitis habere securam et perditissimis moribus remotandare, ut his bonis honeste utamini, hoc est modeste, sobrie, temperanter, pie; sed ut infinita varietas voluptatum insanis effusionibus exquiratur, secundisque rebus ea mala oriantur in moribus, quae saevientibus pejora sint hostibus. At ille Scipio pontifex maximus vester, ille judicio totius senatus vir optimus, istam vobis met
Abbreviated transcription (Latin):
nec inspe terum nutantium uł labentium constitu¬
tam: uitamq & ipsam temporal̃ miume peniten¬
dam uiqua eruditur ad ęt̾nam bonisq t̾renis tãqͣm
ꝑegna utitur nec capitur. mał aut̾ aut ꝓbat᷑ aut
emdatur. Illi uero qui pbitat eiꝰ insultant. ei d̾i¬
cunt eun forte in aliqua t̃p̃ralia mala deuenerit uͥ
e d̾s tiuis ipsi dicant ũ sint dii eorum eum talia pa¬
tiuntur ꝓ quib euttandis eos uł colunt uł colendas
ẽs̃ contendunt. Nam ista respondet ds̃ m̃s u̾q. p̾sen
ab eẽ nõ motꝰ. Ille cum me adusis rebus exagitat⁊ aut
merita examinat aut pecc̃a castigat: mercedẽq in
dus ur̃is quantom inus de des uaxo: qui t̾ribilis est
suꝑ omnes deos : Liñ dii gertium demonia. drs air¬
cełes fecit Si nasica ille scipio ur quondã pontifer
inueret quem sub terrore beli pumiei insuscipiendu
frigis sacris eum uir optinitis quere̾tur uniuersus

Expanded text:
nec in spe rerum nutantium uel labentium constitunec in spe rerum nutantium uel labentium constitutam, uitamque etiam ipsam temporalem minime paenitendam, in qua eruditur ad aeternam, bonisque terrenis tamquam peregrina utitur nec capitur, malis autem aut probatur aut emendatur. Illi uero, qui probitati eius insultant eique dicunt, cum forte in aliqua temporalia mala deuenerit: Ubi est Deus tuus? ipsi dicant, ubi sint di eorum, cum talia patiuntur, pro quibus euitandis eos uel colunt uel colendos esse contendunt. Nam ista respondet: Dens meus ubique pabesse non motus; ille cum me aduersis rebus exagitat, aut merita examinat aut peccata castigat mercedemque mihdis uestris, quanto minus de Deo meo, qui terribilis est super omnes deos, quoniam di gentium deruntur. Si Nasica ille Scipio uester quondam pontifex uiueret, quem sub terrore belli Punici in suscipiendis Phrygiis sacris, cum uir optimus quaereretur, uniuersus
Abbreviated transcription (Latin):
ri occur sum e inmanenti: istarum occursum ẽ untni¬
nenti. Quaqͣm ⁊ illud ñ sit tacendum. quod quibda
qus ista ꝑpesse sunt ꝑotuit uid̃ĩ continentiȩ bonũ
inbonis coeporalil: deputandũ⁊ et tũs man̾e si nulliꝰ
libiome corpꝰ attrectaret᷑. nõ aut ẽt positum in solo¬
cum agnuus diuinitatis iobor ueluntatis. ut sit
sc̃m ⁊ corpus ⁊ spe. nec tale bonum ẽs̃ quod inuito
amimo non possit auserri. Qui error fortasse eis sub¬
latus ẽ Cum enĩ cogitant qua conscientia do seruier
et fide inconeussa nõ de illo sentiunt qd ita sibi sen¬
uientes eumq ita inuoc intes deserere ullom᷑ potu̾it:
quantumq illi castitas placeat dubitare nõ possut
uident eẽ consoquens nequaqͣm illum fuisse ꝑmissurũ
ut hȩc acciderent scis suis. si co mͦ ꝑire possꝰ scĩtas qͣm
contulit eis ⁊ diligit in eis. ht̃ itaq omnis familia¬
summi ⁊ ueri di consolationem suam. non fallacẽ

Expanded text:
ri succursum est inmanenti, istarum occursum est inmiri succursum est inmanenti, istarum occursum est inminenti. Quamquam et illud non sit tacendum, quod quibusdam, quae ista perpessae sunt, potuit uideri continentiae bonum in bonis corporalibus deputandum et tunc  non autem esse positum in solo adjuto divinitus robore voluntatis, ut sit sanctum et corpus et spiritus; nec tale bonum esse, quod invito animo non possit auferri: qui error eis fortasse sublatus est. Cum enim cogitant qua conscientia Deo servierint, et fide inconcussa non de illo sentiunt quod ita sibi servientes eumque ita invocantes deserere ullo modo potuerit; quantumque illi castitas placeat, dubitare non possunt: vident esse consequens, nequaquam illum fuisse permissurum ut haec acciderent sanctis suis, si eo modo perire posset sanctitas, quam contulit eis et diligit in eis. CAPUT XXIsummi et ueri Dei consolationem suam, non fallacem
Abbreviated transcription (Latin):
libido comp̾ssit ꝑmissum ħgẽ causentur: nec ideo credant
ãm ista negligere quia ꝑmittit qd̾ nemo in pune cõmit
tit. Luedan enim ulut ponãa malaꝵ eupiditatum
⁊ ꝑoccultum p̃sens diunum iugicium relaxant᷑: et
manifesto ultimo reseruant᷑. F ortassis aut̃ istȩ quę
bene sibi sunt conseie non se existo casticatis bono eor
inflatũ extulisse: et tam ui hostilem in carne ꝑpesse
sunt. habebant aliqͥd latentis infirmitatio. qui possi
insuꝑbie fastum si har humilitate inuastaticione
illa euasissent extolli. Sic gͦ quidã morte raptisunt
Ne malieia mutaret intellectum eoꝵ: ita quiddam
ab istis uii raptum e. ne ꝓsꝑitas mutaret mn odestiã
eaꝵ. Utrisq gͥ quȩ de carne sua qd̃ turpe nulle g̃ent
ꝑpessa contactum uł iam suꝑbiebant. uł suꝑbire sinec
hostiur iuolentia contiectate ẽnt for sitan potant.
uon ab lati ẽ castitas. sed humiilitas ꝑsuasa. Ilaꝵ tumo¬

Expanded text:
libido compressit, permissum hoc esse causentur; nec ideo credant libido compressit, permissum hoc esse causentur; nec ideo credant Deum ista negligere, quia permittit qtit. Quaedam enim ueluti pondera malarum cupiditatum et per occultum praesens diuinum iudicium relaxantur et manifesto ultimo reseruantur. Fortassis autem istae, quae bene sibi sunt consciae non se ex isto castitatis bono cor inflatum extulisse, et tamen uim hostilem in carne perpessae sunt, habebant aliquid latentis infirmitatis, quae posset in superbiae fastum. si hanc humilitatem in uastatione illa euasissent, extolli. Sicut ergo quidam morte rapti sunt, ne malitia mutaret intellectum eorum, ita quiddam ab istis ui raptum est, ne prosperitas mutaret modestiam earum. Utrisque igitur, quae de carne sua, quod turpem nullius esset perpessa contactum, uel iam superbiebant uel superbire, si nec hostium uiolentia contrectata esset, forsitan poterant, non ablata est castitas, sed humilitas persuasa; illarum tumo
Abbreviated transcription (Latin):
mirari hoc nos amisisse. unde hominibꝰ placẽ gestistiᷤ.
illud uob̃ remansisse qd ostendi hominibꝰ nõ pot̾. si pec¬
cantibꝰ non consensistis. diuine gre ne amittetur diui¬
num accessit auxilium: humanȩ głie ne amaretur.
humanum successit obꝓbrium. Inutioq consolamini
pusillammes. Ilinc pbate. hine castigate. Illinc iustifi¬
cate. hinc emendate. Quarum u̾s coada int̾rogata res¬
pondent. numqͣm se de bono uuguntatis. uł udiutati.
uł coniugas pudicicis suꝑbise s humilibꝰ consentiendo
ae dono dĩ cum tremore erultasse: nec inuidisse cuiqͣm
paris excellentia scĩtatis ⁊ castitatis. s bumana laude pꝰ¬
posita quȩ tanto maior deferri solet. quanto e bonu
rari quod exig̃ laudem: optasse potius ut amplior eaꝵ¬
uumerꝰ eẽt. qͣm ut ipse inpacitate amplius emineret:
nec iste quȩtales sunt si eaꝑ quoq aliquas barbarica

Expanded text:
admirari hoc uos amisisse, unde hominibus placere gestistis, admirari hoc uos amisisse, unde hominibus placere gestistis, illud uobis remansisse, quod ostendi hominibus non potest. Si peccantibus non consensistis, diuinae gratiae, ne amitteretur, diuinum accessit auxilium; humanae gloriae, ne amaretur, humanum successit obprobrium. In utroque consolamini, pusillanimes, illinc probatae hinc castigatae, illinc iustificatae hinc emendatae. Quarum uero corda interrogata respondent numquam se de bono uirginitatis uel uiduitatis uel coniugalis pudicitiae superbisse, sed humilibus consentiendo de dono Dei cum tparis excellentiam sanctitatis et castitatis; sed humana laude postposita, quae tanto major deferri solet, quanto est bonum rarius quod exigit laudem, optasse potius ut earum amplior numerus esset, quam ut ipsae in paucitate amplius eminerent: nec istae, quae tales sunt, si earum quoque aliquas barbarica
Abbreviated transcription (Latin):
broso. tot nefandis erdelitatibꝰ furioso. tot ertaribꝰ
cum t̾r̃oubꝰ inimico: ħ qi nefas e dice. uefas e ꝓfecto
se occiãe. Nam si hoe sponte faciendi ulla causa usta
eẽ posset. ꝓculdubio iustior qͣm ista nõ eẽt. Quia uero
habetis magnã ueramq consolationem. si fida conseiẽ¬
tiam retinetis: non uos consensisse pecris errum qui
inuos peccare ꝑmissi sunt. Quod si focte cur ꝑmissi
sunt queritis. alta quidẽ ẽ ꝓuidentia creatoris mnun¬
di atq rectoris. et inserutabilia sunt iudicia eius.
⁊ inuestigabiles uiȩ eius. Uerumptam intẽrogate fi¬
delit̾ animas ur̃as. ne forte de isto integritatis ⁊ conti¬
nentiȩ uł pudicitiȩ bono. uos inflatius extulistis: et
hunianis laudib delectate. iiihoc &̃ aliquibꝰ inudisti.
Non accuso quod nescio: noc andio qd uob̾ int̾rogata ur̃a
corda respondent. ⁊ anier si ita eẽ respondint. nolite

Expanded text:
broso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus broso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus et terroribus inimico\'? Hoc quia nefas est dicere, nefas est profecto se occidere. Nam si hoc sponte faciendi ulla causa iusta esse posset, procul dubio iustior quam ista non esset. Quia uero Habetis magnam ueramque consolationem, si fidam conscientiam retinetis non uos consensisse peccatis eorum, qui in uos peccare permissi sunt. Quod si forte, quur permissi sint, quaeritis, alta quidem est prouidentia creatoris mundi adque rectoris, et inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius; uerum tamen interrogate fideliter animas uestras, ne forte de isto integritatis et continentiae uel pudicitiae bono uos inflatius extulistis et humanis laudibus delectatae in hoc etiam aliquibus inuidistis. Non accuso quod nescio, nec audio quod uobis interrogata uestra corda respondent. Tamen si ita esse responderint, nolite
Abbreviated transcription (Latin):
libus cȩt̾is sine quibꝰ hec uita non ducit᷑. Quid gͥ causȩ
ẽ curineis exortationibꝰ tempora consumamꝰ quibꝰ bap¬
tizatos alloquendo studemus accende. siuȩ ad ungina¬
lem integritaten. siuȩ ad continentiam uidualem.
siue adipsam conuigał thori fidem: cum habeamus
meliora ⁊ ab omnibꝰ pecandi ꝑicłis remota cõpendia.
ut quib̾cumq pꝰ remissione recentissimã peccõꝵ arri¬
piendam mortem sibiq ing̾endam ꝑsuadere potueri¬
mus. eos ad dum saniores purioresq mittamꝰ: Porro
si quisquis hoc ad grediendum ⁊ suadendum putat.
non dico decipit. s insanit. Qua tandẽ fronte homini
dicit int̾fice te. ne pariustius pecc̃is adieias grauiꝰ
dum iuis sub dño barbaris moribꝰ inpudico. qui ñ
pot̾ nisi sceleratisime dicẽ intfice te. pectatis tius om̃ibꝰ
ab solutis. ne rursus taslia uł etiam peiora cõminitaᷤ
dum unus in mundo. tot inpuris uoluptatibꝰ illece¬

Expanded text:
libus ceteris, sine quibus haec uita non ducitur? Quid igitur causae libus ceteris, sine quibus haec uita non ducitur? Quid igitur causae est, quur in eis exhortationibus tempora consumamus. quibus baptizatos adloquendo studemus accendere siue ad uirginalem integritatem siue ad continentiam uidualem siue ad ipsam tori coniugalis fidem, cum habeamus meliora et ab omnibus peccandi periculis remota conpendia, ut, quibuscumque post remissionem recentissimam peccatorum adripiendam mortem sibique ingerendam persuadere potuerimus, eos ad Dominum saniores purioresque mittamus? Porro si, quisquis hoc adgrediendum et suadendum putat, non dico desipit, sed insanit: qua tandem fronte homini dicit: <Interfice te, ne paruis tuis peccatis adicias grauius, dum uiuis sub domino barbaris moribus inpudico\', qui non potest nisi sceleratissime dicere: \'Interfice te peccatis tuis omnibus absolutis, ne rursus talia uel etiam peiora committas, dum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlece
Abbreviated transcription (Latin):
sint homines tẽ se potus int̾imere: cum lauaero scẽ
regen̾ationis abluti uniu̾sorum remissione accepint
pecc̃aꝵ. Tune enim tempus ẽ cauendi omnia futura
peccã: cum sunt omĩa deleta p̃t̾ita. Qd̾ si morte spõ¬
tanea iecte fit.cur non tẽ potissimũ fit: sur baptitatꝰ
quisq sibi parxcit: sur lib̾atum caput tot rursus uitȩ
huius ꝑiculis inserit: cum sit facillune potestatis
illata sibi nece omnia deuitare. sc̾ptumq sit. qui amat
ꝑicłm incidit in illio: Cur gͦ amant᷑ tot ⁊ tanta ꝑi¬
cula⁊ uł certȩ etiam si non amant᷑ suscipiunt᷑. Cur ma¬
net inhac uita. cui absced̾e licitum ẽ: An u̾o tam stul¬
ta ꝑu̾sitas cor eu̾tit: ⁊a consid̾atione u̾itatis au̾tit: ut
si se quisq int̾imere debet. ne unais captinantis dñatu
corruat inpeccatum. uidendũ sibi eccistinet ut ipsũ
ꝑferat mundum ꝑomines horas temptationibꝰ plenĩ:
et talibꝰ quales sub uno dno formidant᷑ ⁊ innum̾abi¬

Expanded text:
sint homines tunc se potius interimere, cum lauacro sanctae regenerationis abluti uniuersorum remissionem acceperint peccatorum. Tunc enim tempus est cauendi omnia futura peccata, cum sunt omnia deleta praeterita. Quod si morte spontanea recte fit, quur non tunc potissimum fit? Quur baptizatus sibi quisque parcit? Quur liberatum caput tot rursus uitae huius periculis inserit, cum sit facillimae potestatis inlata sibi nece omnia deuitare scriptumque sit: Qui amat periculum, incidet in illud? Quur ergo amantur tot et tanta pericula uel certe, etiamsi non amantur, suscipiuntur, cum manet in hac uita, cui abscedere licitum est? An uero tam insulsa peruersitas cor euertit et a consideratione ueritatis auertit, ut, si se quisque interimere debet, ne unius captiuantis dominatu conruat in peccatum, uiuendum sibi existimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas tentationibus plenum, et talibus, qualis sub uno domino formidatur, et innumerabi
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ ꝓpt̾ aliena peccata ne hoc ipse icipiat hab̾e
grauissimũ ꝓprium. qui non polluebit alienũ. nemi
e ue posint penitendo sanari uemine ulitt desi dio
titte melioris que p̾ mortem sꝑatiuar. qt rerit sue mes

Expanded text:
neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum proprium, quem non polluebat alienum; neminest, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia re
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ miles cum obediens potestati sub qua legimus
consticutꝰ ẽ hominem occidit nulla ciuitatis suȩ lege
reus ẽ homicidii⁊ ymino nisi fecerte reus ẽ. imꝑii de¬
serti atq contempti. qd̾si sua sponte atq auctoritatȩ
fecisset: crumen effusi humani sanguinis ineidisset.
Itaq unde punitur si fecit inuissus: inde punitur
nisi fecerit uissus. Qd̃ si ita ẽ iubente imꝑatore. qͣnto
magis iubente ereatore: Qui gͦ audit non licere se occi¬
dere: faciat si uissit cuiis non licet iuissa contempn̾e.
T antummꝰ uideat utrum diuina uissio nullo nutet
incerto. Hos ꝑaurem conscientiam conuenimꝰ: occul¬
torum nob̾ uidicium non usurpanius. llemo seit qͥd
agatur in homine.: uisi spẽ hominis qui in ipso ẽ. ħ
dicunus ħ asserimus. ħ modis omnibꝰ approbamꝰ ue¬
minem spontanea moge sibi iferre deb̾e. ulut fu¬
giendo molestias temporsles. ne uieidat inꝑpetuas.

Expanded text:
Nam et miles cum oboediens potestati, sub qualibet legitime Nam et miles cum oboediens potestati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti adque contemti; quod si sua sponte adque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussus. Quod si ita est iubente imperatore, quanto magis iubente creatore! Qui ergo audit non licere se occidere, faciat, si iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo uideat utrum diuina iussio nullo nutet incerto. Nos per aurem conscientiam conuenimus, occultorum nobis iudicium non usurpamus. Nemo scit quid agatur in homine nisi spiritus hominis, qui in ipso est. Hoc dicimus, hoc adserimus, hoc modis omnibus adprobamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas;
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiał in obedientu. quȩ ad huc in membris
lege sua mouetur: quantomagis absq culpa ẽ icorpe
non consentientis. si absq eulpa incorꝑe dormientis:¬
sectatores sus pudicitie d̾eiutatent in raptur um
sesa tuea uiru pise fluuium ꝓiereruit. soq modo de¬
functe sunt earumq martiria incatholica sclii ue¬
auoioni dicare⁊ ueritm enim occłiȩ aliquibꝰ fide dig
ns destificationibꝰ ut earum memoria sic homoret di¬
uinia ꝑsuaserit auctoetas nescio. & fieri pot̾ ut ita
sit. Q uid si enim hoc fecerunt non humanitꝰ dͥeceptȩ.
s diuinitꝰ uissȩ nec eprantes s obedientes: sic̃ de sã¬
son aliud nob̾ fas non ẽ credere. Cum aut̾ ds iubet
saq uib̾e sine ullis ambagibꝰ uitimat. quis obediendã
incrimen uocet: quis obsequium pietatis accuset:
S non idõ sine scelerart facit quisqͥs dõ filium ẏmino¬
lare decreuerit: quia ħ abraham &̃ laudabilit̾ fecit.

Expanded text:
cupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris cupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris lege sua mouetur, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis, si absque culpa est in corpore dormientissectatores suae pudicitiae deuitarent, in rapturum adque necaturum se fluuium proiecerunt eoque modo defunctae sunt earumque martyria in catholica ecclesia ueaudeo iudicarenis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, divina persuaserit auctoritas nescio; et fieri potest, ut ita sit. Quid enim si hoc fecerunt non humanitus deceptae, sed divinitus missae, nec errantes, sed obedientes? De Samson aliud nobis fas non est credere; cum autem Deus jubet seque jubere sine ullis ambagibus intimat, quis obedientiam in crimen vocet? quis obsequium pietatSed non ideo sine scelere facit, quisquis Deo filium immolare decreuerit, quia hoc Abraham etiam laudabiliter fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
p mortem futura e colendos aos. Que nisi fail lor aet
multo erit oposior ⁊ subtiliori disputacione dignoꝵ
ut ⁊ contra philosophos in ea disserat᷑ non ques lilbo
si qui apud illos ercelletissima głia elari sunt anobe
młta sentiunt: ⁊ de animȩ iimoetalitate. ⁊ quo duore¬
Qs mundum condid̃it.⁊ de ꝓudentia eius qua un¬
u̾sum ꝗd̾ condidit iegit. S qm̃ ⁊ ipsi in iullis qu ct
nos sentiunt refellendi sunt. dcẽẽ huie officio n ãe¬
luminis. ut deinceps disposita ab alio sumam uo

Expanded text:
 mortem futura est, colendos deos. Quae, nisi fallor, quaestio multo erit operosior et subtiliore disputatione dignior, ut et contra philosophos in ea disseratur, non quoslibet, sed qui aput illos excellentissima gloria clari sunt et nobiscum multa sentiunt, et de animae inmortali tate et quod Deus uerus mundum condiderit et de prouidentia eius, qua uniuersum quod condidit regit. Sed quoniam et ipsi in illis, quae contra nos sentiunt, refellendi sunt, deesse huic officio non deluminis, ut deinceps disposita ab alio sumamus
Abbreviated transcription (Latin):
tiuati sunt. ħ intueantur ⁊ taceant. qui saluberr
religioni hinc inprudent̾ atq impudent̾ illudunt:
qr si diis eorum ꝓbro nõ fuit. quod atcentissimꝰ eultor
illoꝵ dum eis uiris uirandi fidẽ seruaret pat̾a ea¬
ruit. cũ aliam ñ hab̾et. captiuusq ap̃d hostes ꝑlon¬
gam mortem supplicio nouę erudelitatis occisus ẽ:
multominus nom̃ criminandũ ẽ xp̃ianũ incaptiui¬
tate sactoꝵ suoꝵ. qui suꝑnã patriam ueraci fide ex¬
M agnum sanȩ crim̃ se putant obicere xͥanis: cũ eoꝵ
exaggerantes captiuitatem addunt. & stupͣ comissa.
non solum inaliena matͥmonia uirginesq nuptura.
s eẽ in qͣsa̾am scĩmoniales. Hͥ u̾o nõ fides. ñ pietas.
non ipsa uirtus quȩ castitas dicit᷑. s nr̃a potuis dispu¬
tanio ut̾ pudorẽ atq rationẽ quibꝰdam coartat᷑ angus¬
tiis. Nec tantum hic euramus alienis responsionẽ

Expanded text:
tivi ducti sunt; hoc intueantur et taceant, qui saluberrimae tivi ducti sunt; hoc intueantur et taceant, qui saluberrimae religioni hinc impudenter atque imprudenter illudunt: quia si diis eorum probro non fuit, quod attentissimus cultor illorum, dum eis iuris iurandi fidem seruaret, patria caruit, cum aliam non haberet, captiuusque aput hostes per longam mortem supplicio nouae crudelitatis occisus est, multo minus nomen criminandum est Christianum in captiuitate sacratorum suorum, qui supernam patriam ueraci fide exMagnum sane crimen se putant obicere Christianis, cum eorum exaggerantes captiuitatem addunt etiam stupra commissa, non solum in aliena matrimonia uirginesque nupturas, sed etiam in quasdam sanctimoniales. Hic uero non fides, non pietas, non ipsa uirtus, quae castitas dicitur, sed nostra potius disputatio inter pudorem adque rationem quibusdam coartatur angustiis. Nec tantum hic curamus alienis responsionem
Abbreviated transcription (Latin):
regulus fuit: Nisi forte contͣ clarissimã u̾itatem
tanta quisq̃m dem̃tia mux cecitatis obnitit᷑ ⁊ ut cõ¬
tend̾e audeat uniu̾sã ciuitatẽ dos colentẽ infelicẽ
ex̃ ñ posse. unũ u̾o hominẽ posse. qd̾ uidelie potentia
doꝵ suoꝵ multos potiꝰ sit idonea conseruare qͣm
singłos. cum multitudo constet exe singłis. Si aut̃
dieunt marchum regłm &e in illa captiuitate illisq
tas non sit. qͣm concors hominũ multitudo. Iuam
ob rem nondum uit̾im disputo: quał in regło uirtꝰ
fuerit. Sufficit nẽ qd̾ isto nobilissimo exemplo co¬
guntur fatĩ: uon ꝓpt̾ corporis bona. uł eartum
quȩ eaetrinsecus homini accidunt colendos dos qu̾a
quide ille carere his homnibꝰ maluit: qͣm dos ꝑ quos
iurauerat offende.S quid faciemus hominibꝰ qui
głant᷑ se talem habuisse ciuẽ: qualẽ timent ħre eum
tatem: Quod si non timent tale aliqͥd quale accide

Expanded text:
Regulus fuit? Nisi forte contra clarissimam ueritatem Regulus fuit? Nisi forte contra clarissimam ueritatem tanta quisquam dementia mirae caecitatis obnititur, ut contendere audeat uniuersam ciuitatem deos colentem infelicem esse non posse, unum uero hominem posse, quod uidelicet potentia deorum suorum multos potius sit idonea conseruare quam singulos, cum multitudo constet ex singulis. Si autem dicunt M. Regulum etiam in illa captiuitate illisque tas non sit quam concors hominum multitudo. Quam ob rem nondum interim disputo, qualis in Regulo uirtus fuerit: sufficit nunc, quod isto nobilissimo exemplo coguntur fateri non propter corporis bona uel earum rerum, quae extrinsecus homini accidunt, colendos deos, quando quidem ille carere his omnibus maluit quam deos per quos iurauit offendere. Sed quid faciamus hominibus, qui gloriantur se talem itatem? Quod si non timent, tale ergo aliquid, quale accidit
Abbreviated transcription (Latin):
adutrumq concludã: dõs certȩ ille sic coluit. ut ꝓpt̾
uiris uirandi fiden. nec man̾et inpatria. nec in de
quolibet iret:. s adsuos acerrimos inimicos redire
minime dubitaret. ħ si huic uitȩ utilȩ existimabat.
cuuis tam orrendum exitum meruit: ꝓculdubio
fallebatur. Suo quippe docuit exempło nicħ dos ad
istam tp̃ralem felicitatẽ suis ꝓdẽẽ cultoribꝰ: quando
qͥde ille eoꝵ deditus cultui⁊ iuctus ⁊ captuus ab duc¬
tus ẽ: et qui noluit alit̾ qͣm ꝑeos uirauerat facere.
nouo ac pͥus inaudito nimiumq horribili supplicii
gen̾e eruciatꝰ extinctus ẽ.Si aut̃ deoꝵ cultus pꝰ hane
uitam uł ut mercedẽ reddit felicitatẽ: cur calumpni¬
ant᷑ tp̃ribꝰ xp̃ianis: Idõ dicentes urbi accidisse illã
calamitatẽ. qr dos suos colere destitit: cũ potuerit
gẽ illos cdiligentissimȩ colens tam infelioe fieri. qͣm ille

Expanded text:
ad utrumque concludam? Deos certe ille sic coluit, ut propter ad utrumque concludam? Deos certe ille sic coluit, ut propter iuris iurandi fidem nec maneret in patria, nec inde quolibet ire, sed ad suos acerrimos inimicos redire minime dubitaret. Hoc si huic uitae utile existimabat, cuius tam horrendum exitum meruit, procul dubio fallebatur. Suo quippe docuit exemplo nihil deos ad istam temporalem felicitatem suis prodesse cultoribus, quando quidem ille eorum deditus cultui et uictus et captiuus abductus et, quia noluit aliter quam per eos iurauerat facere, nouo ac prius inaudito nimiumque hon\'ibili supplicii genere cruciatus extinctus est. Si autem deorum cultus post hanc uitam uelut mercedem reddit felicitatem, quur calumniantur temporibus Christianis, ideo dicentes Urbi accidisse illam calamitatem, quia deos suos colere destitit, cum potuerit etiam illos diligentissime colens tam infelix fieri, quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
turum eẽ cartagnniem. Periex ille atq ĩsenatu contͣria
ꝑsuasit. qm̃ non arbitbat᷑ utile eẽ romanae rei pub¬
licȩ mutare captiuos. Nee pꝰ hane ꝑsuasionẽ a sius ad
hostes redire cõpulsus ẽ.: s qr uirauerat id sponte com¬
pleuit. At illi eum eecogitatis atq orrendis eruciatibꝰ
necauerunt. Inclusum quippe angusto ligno uͥ stare
cogeret᷑. clauis q acutissimis undiq confixo: ut se in
nullã eiꝰ partem sinȩ penis atrocissimis inelinaret ꝯ̃
iugilando ꝑemerunt. Merito certe laudant uirtutẽ
tam magna infelicitate maiorẽ. & ꝑdõs ille iuraue¬
rat: quoꝵ cultu ꝓhibito has gen̾i humano clades isti
opinant᷑ infligi. Qui gͦ ꝓpt̾ẽa colebant᷑ ut istam uitã
ꝓsꝑani redd̾ent ⁊ siuerũ uiranti has irrogare penas
seu uoluerunt. seu ꝑmiser̾. quid ꝑuiro grauiꝰ irrati fa¬
cere potuerunt: s cur nõ ratiocinationẽ meã potiꝰ

Expanded text:
turum esse Carthaginem. Perrexit ille adque in senatu contraria turum esse Carthaginem. Perrexit ille adque in senatu contraria persuasit, quoniam non arbitrabatur utile esse Romanae rei publicae mutare captiuos. Nec post hanc persuasionem a suis ad hostes redire conpulsus est, sed quia iurauerat, id sponte conpleuit. At illi eum excogitatis adque horrendis cruciatibus necauerunt. Inclusum quippe angusto ligno, ubi stare cogeretur, clauisque acutissimis undique confixo, ut se in nullam eius partem sine poenis atrocissimis inclinaret, etiam uigilando peremerunt. Merito certe laudant uirtutem tam magna infelicitate maiorem. Et per deos ille iurauerat, quorum cultu prohibito has generi humano clades isti opinantur infligi. Qui ergo propterea colebantur, ut istam uitam prosperam redderent, si uerum iuranti has inrogari poenas seu uoluerunt seu permiserunt, quid periuro grauius irati facere potuerunt? Sed quur non ratiocinationem meam potius
Abbreviated transcription (Latin):
Sic g̾ non deseruit fideses suos sub dnãtione gentioslie
barbare tñ humanȩ: qui ꝓpħam nõ deseruit nec in
uiseribus belue. ħ quoq illi cum quibꝰ agumꝰ inalut
irridẽ qͣm cred̾e̾. Qui tamen insuis litt̾is eredunt ario¬
nem mechimneũ nobilissunũ eiharistã. cũ eec deiect᷑
enaui. exceptũ delfini dorso: et ad tras & ꝓuectũ. Ueꝵ
illud ur̃m de iona ꝓpħa incredibili ẽ: Plane meredi¬
biliꝰ qr mirabiliꝰ. et mirabiliꝰ qr poteneiꝰ hñt tam̃ isti¬
de captiuitate religionis causam oe sponte toleranda.
⁊ in suis p̾claris uiris nobilissimũ exemplũ. Marchꝰ
ieguł imꝑato: ppłi romani: captiuus ap̃carthagniẽ¬
ses fuit. Qui cumsibi mallent a romanis suos reddi.
qͣm eoꝵ ten̾e captiuos ⁊ adħ impetndũ xẽ istum p̃cipue
regłim cum legatis suis romã miserunt: pꝰ iuratione
constrictum. si quod uolebant minime ꝑegisset. trbi¬

Expanded text:
Sic ergo non deseruit fideles suos sub dominatione gentis, licet Sic ergo non deseruit fideles suos sub dominatione gentis, licet barbarae, tamen humanae, qui prophetam non deseruit nec in uisceribus beluae. Haec quoque illi, cum quibus agimus, malunt inridere quam credere, qui tamen in suis litteris credunt Arionem Methymnaeum, nobilissimum citharistam, cum esset deiectus e naui, exceptum delphini dorso et ad terras esse peruectum. Verum illud nostrum de Iona propheta incredibilius est. Plane incredibilius quia mirabilius, etde captiuitate religionis causa etiam sponte toleranda et in suis praeclaris uiris nobilissimum exemplum. M. Regulus, imperator populi Romani, captiuus aput Carthaginienses fuit. Qui cum sibi mallent a Romanis suos reddi quam eorum tenere captiuos, ad hoc inpetrandum etiam istum praecipue Regulum cum legatis suis Romam miserunt, prius iuratione constrictum, si quod uolebant minime peregisset, redi
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ patriarthȩ de corporibꝰ suis uł cõdendis uł tͣnsferen¬
dis ꝓpħico spũ dieta intelligi uoluerunt. No̾ aut̃ ħ locꝰ
ẽ ut ea ꝑtractemus: cum sufficiant ista quȩ diximus.
S si ea quę sustendadis uiuentibꝰ sunt necessaria. sic̃ uictꝰ
⁊ amictus. qͣmuis cũ gͣui affuctione desint. ñ frangut̃
inbonis ꝑferendi tolerandiq uircutẽ. nec eradicant ex
am̃o pietatẽ. s ex̾citatã faciunt fecundiorẽ: quanto
magis cũ desunt quȩ curandis funeribꝰ condiendisq
corporibꝰ defunctoꝵ adhibi solent non efficunt misero
in occultis pioꝵ sedibꝰ iam quietos: Ac ꝑħ qño ista cada
erunt ista p̃b̾e nec pena mortuoꝵ qͥñ possunt ista sen¬
ħ sane miserrimũ ẽ. si aliquo duci potuerunt: ũ diñ
suum ñ inuenerunt. Sunt insc̃pturis seĩs hui ee cla¬
dis magna solatͥa. Fuerunt incaptiuitate tieo pueri.
fuit danihel. fuer̃ alis ꝓpħȩ. nec ds defuit consolator

Expanded text:
suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista, quae diximus. Sed si ea, quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut -uictus et amictus, quamuis cum graui adflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! Ac per hoc quando ista cadauerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista senHoc sane miserrimum est, si aliquo duci potuerunt, ubi Deum suum non inuenerunt. Sunt in scripturis sanctis huius etiam cladis magna solacia. Fuerunt in captiuitate tres pueri, fuit Daniel, fuerunt alii prophetae; nec Deus defuit consolator.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuasit q̃ ouationie gunssima. ne gream luxeurian
iurisitꝰ patris noribꝰ patentur obreꝑe: oe ad iurtute
labesae ta idlani eneruandamq iomanã. ꝓ eggie cnnsen¬
tir nequitis. ⁊̃antumo auctoritate ualuit⁊ ut uerb̾
eus cõmota senatoria ꝓuidentia. & subsellia quibꝰ¬
aboiam congostis in ludoꝵ spectaculo iam uti ciuittas
ceꝑat deinceps ꝓbib̾et apponi. Quanto studio iste
ab urbe roma ludos ipsos scenicas abstuliss si aueco¬
rititi corum quos cĩos putabant resist̃ auderet: qͦs
e natios demones non intelligebat. aut si intelligebat.
placandos etiam ipse potiuis cui aontem rtendo serla¬

Expanded text:
uissima, ne Graecam luxuriam uirilibus patriae moribus paterentur obrepere et ad uirtutem labefactandam eneruandamque Romanam peregrinae consentire nequitiae, tantumque auctoritate ualuit, ut uerbis eius coad horam congestis in ludorum spectaculo jam uti civitas coeperat, deinceps prohiberet apponi. Quanto studio iste ab urbe Roma ludos ipsos scenicos abstulisset, si auctoritati eorum, quos deos putabat, resistere auderet; quos esse noxios daemones non intelligebat, aut si intelligebat, placandos etiam ipse potius quam contemnendos
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium: quib: tanqͣ̃m organis ⁊ uasis ad omĩa oꝑa
bona sẽs usus ẽ sp̃e. Si eni pat̾na uestis ⁊ amil acsi
q̃d hurmodi tanto earius ẽ posteris. qͣnto erga paren¬
tes maior affectus: nullom̃ ipsa spnenda sunt corꝑa:
que utiq multo familiariꝰ atq coniuncte qͣm quelib
indum̃ta gestamus. Hȩc enĩ non ad ornamitũ uł ad¬
iuntorũ qd adlibetur eatrinsecꝰ s ad ipsam natura
honuius ꝑtinent. Uñ ⁊ antiquoꝵ iustoꝵ funuret
ficiosa pietate curata sunt: et exequis delebiate⁊ se¬
pustura ꝓiuisa. ipsiq cum uiu̾ent de sepeliendit ues
se dleserendis sins corpoub filiis man daulre ne tebia
sepeliendo mortiuos. dm ꝓisuusse testi tniss. c tebie

Expanded text:
a sancte usus est spiritus. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo comme
Abbreviated transcription (Latin):
s. ̃ eiuis. Pro inde ista omnia idest curatio funeris. cõ¬
duio sepulturę. pompa exequiaꝵ: magis sunt unioꝵ
solatia qͣm subsidia mortuoꝵ. Si aliqͥd ꝓdest impio se¬
puscura p̾ciosa. oberit pio uilis aut nulla. Preclaraᷤ
erequias in conspectu hominum exibuit purpurato
ali diuiti turba famłoꝵ⁊ s multo clariores inconspec¬
tu dñ ulceroso illi pauꝑi minist̾ium p̃buit angłorum.
qui eũ non extulerunt in marmoreum tumulũ. s in
habrahȩ gremiũ sustulerunt. Rident ħ illi contͣ quos
defendendã suscepimus ciuitatẽ di. Uerumptam̃ sepul¬
ture curam ętiam eorum philosophi contempser̃: ⁊ sepe
uniũsi ex̃citus dum ꝓterrena pat̾a morerent᷑. uͥ pꝰea
iac̾ent. uł quibꝰ. bestiis ȩsca fierent ñ curar̃. licuitq
de hac re poetis plausibilit̾ dicẽ. Celo tegit᷑ qui ñ hñt
urnã. Quantominus debent de corꝑibꝰ insepultis
insultare xxp̃ianis: quibꝰ upsiꝰ carnis membraꝵq

Expanded text:
 eius. Proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exsequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio . uilis aut nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum exhibuit purpurato illi diuiti turba famulorum, sed multo clariores in conspectu Domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. Rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem Dei. Verum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contemserunt. Et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: Caelo tegitur, qui non habet urnam. Quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis, quibus et ipsius carnis membrorumque
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tar int̾ram. dominus dedit. d̾ns abstulit. sic̃ dno
placuit ita faetum ẽ: sit nom̃ d̾ni benedictũ: Ut bo¬
nus seruus magnas facultates haberet. ipsam siu dñi
uoluntatem cui pedissecus m̃te ditasc̾e̾t: nec cont̾sta¬
retur eis rebus uiuens relicsis. quas eito fuerat mo¬
riens relicturus. Illi aut̃ infirmiores que terrenis
bonis qͣmuis ea non p̃pon̾ent xp̃o. aliqntula tam̃
cupiditate coerebant. qͣntum ħ amando peccauerĩt.
ꝑdendo sensert̃. T antũ quippe doluerunt quantũ se
doloribꝰ inseruerunt: sic̃ apłm dixisse supͣ cõmemo¬
raui. ꝓportebat enim ut eis adderet᷑ ꝯẽ exꝑim̃toꝵ di
cum dic̃ apłs qui uolunt diuites fieri. incidunt in
temptationẽ ⁊ cetã: ꝓfecto in diuitibꝰ eupiditatẽ rep̃¬
hendit. nõ facultatem qͣm p̾cepit alibi dicens. łreci¬
pe diuitibꝰ huiꝰ mundi nõ suꝑbe saꝑe. ueq sꝑaie in
incerto duutiaꝵ. s in do uiuo qui p̃stat nob̾ omĩa

Expanded text:
ar in terram. Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; ut bonus seruus magnas facultates haberet ipsam sui Domini uoluntatem, cui pedisequus mente ditesceret, nec contristaretur eis rebus uiuens relictus, quas cito fuerat moriens relicturus. Illi autem infirmiores, qui terrenis his bonis, quamuis ea non praeponerent Christo, aliquantula tamen cupiditate cohaerebant, quantum haec amando peccauerint, perdendo senserunt. Tantum quippe doluerunt, quantum se doloribus inseruerant, sicut apostolum dixisse supra commemoraui. Oportebat enim ut eis adderetur etiam experimentcum dixit apostolus: Qui uolunt diuites fieri, incidunt in tentationem et cetera, profecto in diuitiis cupiditatem reprehendit, non facultatem, quoniam praecepit alibi dicens: Praecipe diuitibus huius mundi non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in Deo uiuo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
raꝑet᷑. qd̾ lib̾ andi multi a miserantibꝰ hostibꝰ duce̾nt᷑
uñ captiuandi ulli nec a crudelobꝰ hostibꝰ ab ducent᷑:¬
ħ&ͥ nomini. s xp̃iano tp̃ri tͥbuendũ. Quisqͥs ñ uidet
cecꝰ. qͥsqͥs uidet nec laudat ingratus: quiꝰqͥs laudanti
reluctat᷑ insanꝰ ẽ. Absit ut prudens qͥsqͣm ħ feritati umn¬
puter barbaroꝵ. T̃ruculentissimas et seuissimas m̃tes
ille truit. ille frenauit. ille mirabilit̾ temꝑauit: qui
ꝑ ꝓpħam tanto aũ dix̃. Uisitabo in u̾ga iniqͥtates eoꝵ.
⁊ in flagellis peccã eoꝵ. Miscd̾iam aut̃ meã nõ disꝑgã
qui cotidie fac orriri solem siui suꝑ bonos ⁊ malos: et
pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos: Quãuis eni quidã eoꝵ ista
cogitantes penitendo ab impietate se corrigant. quidã
u̾o sicut apłs dicit. diuitias bonitatis ⁊ longanimita¬
tis dĩ contempnentes. scãm duritiã cordis sui ⁊ cor

Expanded text:
raperetur, quo liberandi multi a miserantibus hostibus ducerentur, raperetur, quo liberandi multi a miserantibus hostibus ducerentur, unde captiuandi ulli nec a crudelibus hostibus abduce Christiano tempori tribuendum quisquis non uidet, caecus, quisquis uidet nec laudat, ingratus, quisquis laudanti reluctatur, insanus est. Absit, ut prudens quisquam hoc feritati inputet barbarorum. Truculentissimas et saeuissimas mentes ille terruit, ille frenauit. e mirabiliter temperauit, qui per prophetam tanto ante dixit: isitabo in uirga iniquitates eorum et in flagequi cottidie facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos? Quamuis enim quidam eorum ista cogitantes paenitendo ab inpietate se corrigant, quidam uero, sicut apostolus dicit, diuitias bonitatis et longanimitatis Dei contemnentes secundum dur
Abbreviated transcription (Latin):
at illud uł illud templĩ fugiss haberet᷑ illesus. Q̾uti
proicitia minime uiolanda potuit reticeri. Fabi ta¬
entinȩ urb̾ eũsor: a simulacroꝵ dep̾datione se absti¬
usse laudatur. Nam cum ei seba suggessisset qͥd de
lguis dor quȩ multa capta fuerant fieri uibet. con¬
incrtiam suam ȩtiam iocando condiuit. Quesiut
eni ceui modi ent: et cum ei nõ solum multa guaia
risum. nec illius castam miscdiã. nec huiꝰ facetã cõ¬
tinenciam. romanaꝵ reꝵ gestaꝵ scͥptores tac̾ potu¬
nis. trueidationis. depdationis. concremationis. afflie¬
tionis. inista recentissima romana elade cõmissũ ẽ:
fec̃ ħ consuetudo belloꝵ. Qd aut̃ nouo more factũ ẽ.
qd̾̃ inusitata reꝵ facie ĩmanitas barbara tam mittis
apparuit. ut amplissime basilicȩ implendȩ ppło cui
parc̾e̾t᷑. eligent᷑. ⁊ decern̾ent᷑: uͥ nemo foriret᷑. uñ nemo

Expanded text:
ad illud vel illud templum fugisset, abiret illaesus. Quod ad illud vel illud templum fugisset, abiret illaesus. Quod pudicitia minime violanda, potuit taceri. Fabius, Tarentinae urbis eversor, a simulacrorum depraedatione se abstinuisse laudatur. Nam cum ei scriba suggessisset quid de signis deorum, quae multa capta fuerant, fieri juberet, continentiam suam etiam jocando condivit. Quaesivit enim, cujusmodi essent: et cum ei non solum multa grandium, nec hujus risum, nec illius castam misericordiam, nec hujus facetam continentiam, Romanarum rerum gestarum scriptores tacere potunis trucidationis depraedationis concremationis adflictionis in ista recentissima Romana clade commissum est, fecit hoc consuetudo bellorum; quod autem nouo more factum est, quod inusitata rerum facie inmanitas barbara tam mitis apparuit, ut amplissimae basilicae inplendae populo cui parceretur eligerentur et decernerentur, ubi nemo feriretur, unde nemo
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis. ⁊ debellare suꝑbos: et qd̾ accepta inuiria ig¬
nosc̃e quam ꝑsequi malebant: qñ tot tantasq urbes
ut late dominarent᷑ expugatas captasq eũter̃. Legat᷑
nob̾. que templa exciꝑe solebant: ut ad ea quisqͥs con¬
fugiss lib̾aret᷑. An illi faciebant: et sc̃ptores eartidem
terum gestaꝵ ista reticebant: Ita uero qui ea quę
laudarent maxime requirebant: ista p̾clarissima
scđm ipsos pietatis indicio p̃t̾irent: Eggiꝰ romani
nnis mareᷤ marcellꝰ qui siracusam urbem oenatissimã
cep̃. refert᷑ cam pꝰ fieuisse ruit᷑am.: et añ eiꝰ sanguinẽ
suas illi lacmas effudisse. Gessit ⁊ curã pudicteiȩ ȩtiam
in hoste seruande. Nam pͥꝰ quam oppidum uictor ussĩ¬
s inuadi: constituit edieto nequis corpꝰ lib̾m uiolaret.
e u̾sa ẽ tñ ciuitas. more belloꝵ. Nec uspiam legit᷑ ab
imꝑatore tam casto atq elem̃ti fuisse p̃ceptĩ: ut qͥsqͥs

Expanded text:
subiectis et debellare superbos, et quod accepta iniuria igsubiectis et debellare superbos, et quod accepta iniuria ignoscere quam persequi malebant: quando tot tantasque urbes, ut late dominarentur, expugnatas captasque euerterunt, legatur nobis quae templa excipere solebant, ut ad ea quisquis confugisset liberaretur. An illi faciebant et scriptores earundem rerum gestarum ista reticebant? Ita uero, qui ea quae laudarent maxime requirebant, ista praeclarissima secundum ipsos pietatis indicia praeterirent? Egregius Romani nominis Marcus Marcellus. qui Syracusas urbem ornatissimam cepit, refertur eam prius fleuisse ruituram et ante eius sanguinem suas illi lacrimas effudisse. Gessit et curam pudicitiae in hoste servandae. Nam priusquam oppidum victor jussisset invadi, constituit edicto, ne quis corpus liberum violaret. Eversa est tamen civitas more bellorum, nec uspiam legitur ab imperatore tam casto atque clementi fuisse praeceptum, ut quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
confugientes miseros uctosq troianos. ferne uł m
ciuart non ausi sunt: s. urgiliꝰ poetaꝵ more illa
uiens tꝰ e ĩmo u̾o morem hostui ⁊ cuiitates eũtentiũ
obilitaste u̾itatis ħ istoricus sententia sua qͣm de
coniuratis in senatu habuit: cõmemorare nõ pt¬
uittut. Hapi uͥgines. pueros duielli⁊ libos a paren¬
tum complerii. matres familiaꝵ pati que uctoribꝰ
collibuiset. fana domosq spoliari. cedẽ incendia fi¬
cri: postremo armis. cadaueribꝰ eruore. atq luctu
omia repleri. Hic si fana tacuiss doꝵ sedibꝰ solere
hostes parrẽ putaremꝰ: et hec non ab alienigenis
hostibus. s a catilina ⁊ sociis eiꝰ nobilissimis seuato¬
ribꝰ ⁊romanis euubꝰ romana templa metuebant: s
hi indelic ꝑditi . ⁊ patrie parricide. Quid gͦ ꝑmuliaᷤ¬
ipsos iudeanius. Ipsos inquã recolam. Respiciamq
romanos. de quorum p̃cipua laude dictũ ẽ. Parc̃e A

Expanded text:
confugientes miseros uictosque Troianos ferire uel confugientes miseros uictosque Troianos ferire uel captiuare non ausi sunt, sed Vergilius poetarum more illa mentitus est. Immo uero morem hostium ciuitates euertentium nobilitatae ueritatis historicus, sententia sua, quam de coniuratis in senatu habuit, conmemorare non praetermittit: \'rapi uirgines pueros, diuelli liberos a parentum conplexu, matres familiarum pati quae uictoribus conlibuisset, fana adque domos spoliari, caedem incendia fieri: postremo armis cadaueribus cruore adque luctu omnia conpleri\'. Hic si fana tacuisset, deorum sedibus solere hostes parcere putaremus. Et haec non ab alienigenis hostibus, sed a Catilina et sociis eius, nobilissimis senatoribus et Romanis ciuibus, Romana templa metuebant. Sed hi uidelicet perditi et patriae parricidae. CAPUT VIipsos uideamus, ipsos, inquam, recolamus respiciamusque Romanos, de quorum praecipua laude dictum est: \' Parcere