comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ecclesie claustra patuerunt. effusoq desuꝑ
lumĩe. om̃es que extincte fuerant lampades accẽ¬
se sunnt. Arrianus uero epũs qui ium facturus
aduenerat. subita cecitate percussus est: atu ali¬
enis iam manib. ad suum habitaculum reduc¬
tus. Quod dũ langobardi ineadem regione po¬
siti agnosc̾ent om̃es: nequaꝙͣ ulterius presump¬
serunt catholicam temerare ecclesiam. Miro ⁊ enĩ¬
modores gesta est: ut quia eius dẽ arriani causa lã¬
pades in ecclesia beati pauli fuerant extincte: uno
eodemq tempore. ⁊ ip̃e lumen perderet: ⁊ in eccla
lumen rediret

Expanded text:
omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae exstinctae fuerant lampades accensae sunt. Arianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est, atque alienis jam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro enimodo res gesta est, ut quia ejusdem Ariani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant exstinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesiam lumen rediret
Abbreviated transcription (Latin):
seiicie miracula superna reftiterunt.un
de unum narro. quod per bonifaciũ monasterii
mei monachum:qui usq ante quadriennium
cum longobardis fuit. adhuc ante triduũ agnoui.
Cum apud spolitanam urbem langobardor epũs¬
scilicet arrianus uenisset. ⁊ locum ulic ubi sollẽ¬
nia sua ageret non haberet. cepit ab eius cuuita¬
tis ep̃õ eccłam petere: quam suo errori dedicaret.
Quod dum ualde episcopus negaret: idem qui ue¬
nerat arrianus. beati pauli apostoli illic eccłiam cõ¬
minus sitam se die alio uolenter intraturũ profess
est. Quod eiusdem eccl̃ie custos audiens festinꝰ tutur¬
rit. eccl̃am clausit. seris muniuit. Facto autẽ uespe¬
re lampades om̃s extinxit. seseq in interiorib abs¬
condit. In ip̃õ autẽ sub sequentis lucis crepustulo
arrianus episcopus collecta multitudine aduenit.
clausas ecclesie ianuas effringere paratus. Sed repẽ¬
te cuncte sunul regie diuinitus cõcusse. abiectis q¬
longus seris aperte sunt: atq cũ magno souitu

Expanded text:
saevitiae miracula superna restiterunt. Unde unum miraculum narro quod per Bonifacium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spoletanam urbem Langobardorum episscilicet Arianus, venisset, et locum illic ubi solemnia sua ageret non haberet, coepit ab ejus civitatis episcopo Ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, idem qui venerat Arianus, beati Pauli apostoli Ecclesiam illic cominus sitam se die altero violenter intraturum esse professus est. Quod ejusdem ecclesiae custos audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes exstinxit, seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae januas effringere paratus. Sed repente cunctae simul portae divinitus concussae, abjectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu
Abbreviated transcription (Latin):
ne construeret. In quib statutis patrib duodenos
monachos deputauit: paucos uero secum retinuit.
quos adhuc in sua presencia aptius erudiri iudica¬
uit. Ceperunt eciam tunc ad eum romane urbis
nobiles ⁊ religiosi concurrere: suosq ei filios om̃i¬
potenti dño nutriendos dare. Tunc quoq bone spei
suas soboles. equicius maurum. tertullus uero pa¬
tricius plaridum tradidit. Equib maurus iuue¬
nior. tum bonis polleret morib magistri aduitor
cepit exstere: placidus uero puenlis adhuc indolis¬

Expanded text:
ne, construeret: in quibus statutis patribus duodenos monachos deputavit, paucos vero secum detinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius judicavit erudiri. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere, suosque filios ei, omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles Equitius Maurum, Tertullus vero patricius Placidum tradidit: e quibus Maurus junior, cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit esse: Placidus vero puerilis adhuc indoli
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Tunc itaq sancti uiri obitum sicut presen¬
tes discipuli uiderunt: ita absentes ex signo qd̾
eis predictum fuerat agnouerunt. Sepultus uero
est in oratorio beati iohannis baptiste. quod destru¬
cta ara apollinis ip̃e construxit. Qui ⁊ in eo specu
in quo prius sublatus habitauit: nunc usq si pe¬
tencium fides exigat: miraculis choruscat

Expanded text:
dit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat
Abbreviated transcription (Latin):
turam iubet. Qui mox correptus febribus: acri ce¬
pit dolore fatigari. Cunq per dies singulos lan¬
gor ingrauesceret. sexto die portari se in oratoruĩ a
discipulis fecit: ibiq exitum suum dominici coepo¬
ris ⁊ sanguinis percepcione muniuit: acq inter dis¬
cipuloꝵ manus imbecillia menbra sustentans. erec¬
tis in celum manib stetit: ⁊ ultimum spiritũ int̾
uerbaoracionis efflauit. Qua scilicet die duob fra
trib uni in cella commoranti. alteri autem longe
posito re uelacio unius adq indissimilis uisionis ap¬
paruit.uiderunt namq quia strata palliis atq
in numeris chorusca lampadib uia recto orientis
tramite ab eius cella in celum usq tendebatur.
Cui uenerando habitu uir desuper clarus assistẽs.
cuius esset uia quam cernerent inquisuit. Illi au¬
tem se nescire professi sunt. Quib ipẽ ait. Hec
est uia qua dilectus domino celũ benedictus ascẽ¬

Expanded text:
lturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coelturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ibet petre adhuc de hoc uene rabili patre be¬
nedicto multa narrare: sed quedam eius
studiose pretereo. quia ad alioꝵ gesta uoluendo
festino. hoc autem nolote lateat. qd̃ uir dei int̾
tot miracula quib in mundo claruit: doctrine
quoq uerbo nõ mediocriter fulsit. Nam scripsit
monachoꝵ regulam. discretõne precipuam: ser¬
mone luculentam. Cuius si quis uelit subtilius
mores uitam q cognoscere: potest in eadem insti¬
tucione regule om̃is magisterii illius inuenire¬
actus: quia sanctus uir nullo modo potuit aliter
phecia suiexitus fratribus nũciata. ⁊ de uia ad celũ¬
odem uero anno quo de hac tendente.¬
uita erat exiturus: quibusdã discipulis
secum conuersantib. qui busdã longe manen¬
tibus: sanctissimi sui obitus denũciauit diem.
Presentibus indicens. ut audita per silencium
tegerent: absentibus indicans. quoo uel quale eis¬
signum fieret: quando eius anima de corpore exiret.
Ante uero sextum sui exitus diem: aperiri sibi sepł¬

Expanded text:
ibet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter phetia sui exitus fratribus denuntiata. Eodem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eissignum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepu
Abbreviated transcription (Latin):
impletur: quando is in quo deus multiplicare
semen abrahe predestinau̾at. oratõne obtinuit.
ut filios habere potuisset. Petrus. Quia secretũ
racio aperuit: nichil michi dubietatis re¬
mansit. Gregoruis. Tis tibi aliquid de tuscie par¬
tibus nairem. ut cognoscas quales in ea uiri fuerĩt
⁊omnipotentis dei noticie quantum propinqui
petius. Uolo. atq hoc omĩmodo exposco.

Expanded text:
impletur, quando is in quo Deus multiplicare impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc omnimodo exposco.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri orando efficuint. ita predestinata sunt: ut p̃¬
cibus obtineantur. Nam ip̃a quoq perhenns regni
predestinatio ita est ab omnipotente deo disposita.
ut ad hoc electi ex labore perueniant: quatis postu¬
lando mereantur accipere: quod eis omĩpotens deus
ante secula disposint donare. Petrus. P robari
michi apertius si potest predestinatõ precib iuuari.
oc quod ego petre intuli: concite ualet proba¬
ri. Certe ⁊ enim nosti. quia ad abraham dñs
dixit in ysaac uocabitur tibi semen. Cui eciam
dixerat. patrem multarum gentium constitui¬
te. Cui rursum promi sit dicens Benedicãtibi.
uelut harenam maris.Exqua re aperte constat.
quia omnipotens deus semen abrahe multiplicare
catus est ysaac dñm pro uxore sua. eo quod esset ste¬
rilis: qui exaudiuit eum. ⁊dedit conceptũ rebecce
Si ergo multiplicatio generis abrahe per ysaac
predestinata fuit. cur coniugẽ sterilem accepit:
Sed nimirum constat. quia predestinatio precib

Expanded text:
iri orando efficiunt, ita predestinata sunt, ut precibus optineantur. Nam ipsa quoque perempnis regni predestiut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere, quod eis omnipoante secula disposuit donare. Petrus: Probari mihi apertius velim, si potest praedestinatio praecibus adjuvari. Hoc quod ego Petre intuli, concite valet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat Patrem multarum gentium constituite. Cui rursum promisit, dicens: Benedicam tibi n littore maris . Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare catus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid mirum quod hec de episcopatus eius
tempore narramus quando iamad omnipo¬
tentem deum ordine simul ⁊ moribz creuerat. dũ
magis illa miranda sint: que eũ hic senex clericus
adhuc puerulum fecisse testatur. Namait quod
eo tempore quo cum matre sua puer habitabat.
egressus hospicium nõnũꝙͣ sine linea crebro eciã
sinc tunica reuercebatur. Quia mox ut nudum
quempiã repperisset. uestiebat hic se expolians:
ut se ante dei oculos illius operatõne mercedis
uestiret. Quem mater sua frequenter increpare
consueuerat dicens. qd̾ iustum nõ esset. ut ip̃e inops
pauperibus uestimenta largiretur¬

Expanded text:
ed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede estiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretu
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uero felix nomĩe nursie prouincie
nobilis pater huius castorii qui nũc noln
in romana urbe demoratur. cum eundẽ uenerabi¬
lem uirum equicium sacrum ordinem nõ hab̾e
conspiceret. ⁊per singula loca discurrere. atq
studiose predicare: uideret eum quadam die fami¬
liaritatis ausu. adiit dicens. Qui sacrũ ordinẽ
nõ habes atq a romano pontifice sub quo degis
predicatõis licenciam nõ accepisti. p̾dicare quo¬
modo presumis: Qua eius in quisitõne cõpulsus
uir sanctus indicauit predicatoĩs licenciam qua¬
liter accepit dicens. Ea que michi loqueris ego
quoq mecum ipẽ pertracto. Nam nocte quadã¬
spetio sus michi per iusionem iuuenis astitit. atq
in lingua mea medicinale ferramentũ. idest fle¬
botomum posuit dicens. Etce posui uerba mea ĩ
ore tuo. egredere ad predicandum. Atq ex illo di¬
e eciam cũ uoluero. de deo tacere nõ possum. Petrus.

Expanded text:
uidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venerabilem virum Equitium sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte speciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
sit multiplex agnosci. cuius iuditõ actum est.
ut istem uir paschasuis. ⁊ ip̃e intus ad aliqnͣtum
temporis reciperet quoo peccasset. ⁊ tamen ante hu¬
manos oculos mira per corpus suuin post mortẽ
faceret. qui ante mortem eis quoq cognoscentib
pia opera fecisset. ut neꝙ hii qui bona eius inderãt.
de elemosinarum illuis estimatõne fallerentur.
neq ip̃e sine ultõnis relaxaretur culpa. quam nec
culpam esse credidit. ⁊ idcuro hanc fletib ñ extixit.
Petrus. Perpendo que dicis. Uerumptamen
hac ratione constrictus: non solum qiue intelligo.
sed etiam ip̃a que minime in telligo: cogor iam
peccata formidare. Sed queso quia paulo superiꝰ
sermo de locis penalibus inferni uersabatur. ubi¬
nam esse infernum putamꝰ. super hanc terram
an sub terra esse credendus est:¬

Expanded text:
sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed etiam ipsa quae non intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum putamus? super hanc terram, an sub terra esse credendus est
Abbreviated transcription (Latin):
extrenuis temꝑibz iain multa de animabus clares¬
rum seculum. ipõ quasi iam ꝓpinquante tangitur.
⁊ signis manifestiorib aperitur. Quia nimirum¬
autem in alterutrum corda conspicimus. Quid hoc
seculum nisi notem. ⁊ quid uenturum nisi diem di¬
xerim: Sed que madinodũ cum nox finiri. ⁊ dies in¬
reliquie inluce diei subsequentis perfecte uertantur.
Ita huius mundi finis iam cũ futuri seculi exordio
permiscetur: atq ip̃e reliquiarum eius tenebre quadã
iam rerum sp̃ualium. permixtione translucent. Et
que illius mundi sunt. multa iam cernimus. sed
nundum perfecte cognoscunus: quia quasi in quodꝰ
mentis crepusculo hec uelut ante solem uidemus.
petrus. P lacet quiod dicis. Sed de tanto uiro pas¬
chasio hoc animum ad questionem mouet. qd̾ post
mortem ad peualem locum ductus est: cuius feretͥ
uestis superposita tangi potuit. ⁊ malignus spiri¬
tus ab obsesso homine fugari. Gregorius. Hac in
re magna debet omnipotentis dei dispensatio. ⁊ ꝙͣ

Expanded text:
extremis temporibus, tam multa de animabus clarrum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia ostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies inreliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ut malignus spiritus ab obsesso homine fugaretur. GREGOR. Hac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam
Abbreviated transcription (Latin):
celi ⁊ terre conditor. in terrain uenit ecelo. Atq ut
iudicare caro eciam de spiritibus possit: hoc ei lar¬
giri dignatus est. factus pro hominibz deus caro.
Quia in de surrexit ultra se infirmitas nostra: un¬
de sub se infirmata est furmitas dei. Petrus. Cum
uirtute signoꝵ: concorditer loquitur ratõ u̾boꝵ.¬

Expanded text:
coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est firmitas Dei. Petr. Cum virtute signorum concorditer loquitur ratio verbo
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui manu sua protinus oblatõnem dedit di¬
cens. Ite. ⁊ hanc oblatõm pro eis offerri dño facite:
⁊ ulte rius excõmunicate nõ erunt. Que dum
iuxta morem fuisset clamatum: ut nõ cõmuni¬
cantes ab ecclesia exirent. ille exire ulterius ab
ecclesia uise non sunt. Qua in re indubitant̾
patuit. quia dum inter eos qui cõmunione pri¬
uati sunt minime receperint: cõmunionẽ a do¬
mino per seruum dei recepissent. Petrus. Qirũ
ualde qmͣuis uenerabilem ⁊ sanctissimum uirũ.
tuisse animas soluere in illo iam inuisibili iudi¬
tõ constitutas Gregorius. Dunc¬
unquid nã petre
in hac adhuc carne non erat. qui audiebat. quod¬
cunq ligaueris super terram erit ligatũ ⁊ in ce¬
lis. ⁊ quodcunq solueris super terram soluta e¬
runt ⁊ in celis: cuius nũt uicem ligandi ⁊ soluẽ¬
di obtinent. qui locum sancti regiminis fide ⁊ mo¬
ribus tenent. Sedut tanta ualeat homo de terra.

Expanded text:
est, qui manu sua protinus oblationem dedit, diest, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, tuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus nunc vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra,
Abbreviated transcription (Latin):
quantas q pateretur uerboꝵ cõtumelias enarra¬
uit. uir autem dei hec de illis audiẽs: eis protinus
mandauit dicens. Corrigite linguam uestram.:
si nõ emendaueritis. excõmunico uos. Quam
iuidelicet excõmunicatoĩs sentenciã. nõ proferẽ¬
do intulit: sed intentando. Ille autem a pristinis
morib nichil mutate. intra paucos dies defũcte
sunt: atq in eccła sepulte. Cunq in eadẽ eccl̃a
missarum sollempnia celebrarentur. atq ex mo¬
re dyaconus clamaret: si quis nõ cõmunicat
det locum. nutrix earum que pro eis oblatõm
dño deferre consuerat: eas de sepulchris suis pro
us cerneret. quia ad uocem dyaconi clamantis
exiebant foras: atq intra eccłam permanere
nõ poterant. ad memoriam rediit: que uir dei illis
adhuc uiuentib mandauit. Eas quippe se cõmuni¬
one priuare dixerat. nisi mores suos ⁊ uerba corrige¬
rent. Tunc seruo der cum graui merore indicatũ

Expanded text:
quantasque pateretur verborum contumelias, enarraquantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progus cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum
Abbreviated transcription (Latin):
erat pondere uacua. qitia cuius cor sese inaĩ¬
ta suspenderat: nequaqmͣ uerba illuis de ore incas¬
sum cadebant. Si quid uero unqͣm nõ iam decer¬
nendo. sed minando diceret:tantas uires sermo
illius habebat. ac si hoc nõ dubie atq suspense: sed
iam per sentenciam protulisset. Nam nõ longe
ab eiuis monasterio due quedam sanctunoniales
femine nobiliori genere exorte. in loco proprio cõ¬
uersabantur. Quibus quidam uir religiosus ad
exterioris uite uictum prebebat obsequium. Sed
sicut nõnullis solet nobilitas generis parere ig¬
nobilitatem mentis ut minus se in hoc mundo
despiciant: qui plus seceteris aliquid fuisse memi¬
nerunt. Nec dum predicte sanctuoniales femi¬
ne perfecte linguam sub habitus sui freno restrin¬
xerant: ⁊ eundem religiosum uirum quiad exte¬
riora neccessaria eis obsequium prebebat in cau¬
tis sepe sermonibus ad iracundiam prouocabant.
Qui cũ diu ista toleraret: perrexit ad dei hominẽ.

Expanded text:
erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
pente. in iudea iterum inuenit. Si iguur tã longe
abacuc potuit sub momento ire corporaliter. ⁊ prã¬
dium deferre: quid mirum si benedictus pater
Obtinuit quatinus iret per spiritum. ⁊ fratrum
quiescentium spiritibus neccessaria narraret: ut
sicut ille ad cibum corporis corpora liter perrexit:
ita ⁊ iste ad institu tom spiritalis uite spiritaliter pes¬
geret: Petrus Manus tue loqutõnis: tersit a
me fateor dubietatem mentis. Sed uelim nosse:
in cõmui loqutõne qualis iste uir fuerit. uicesimũ¬

Expanded text:
pente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe pente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dicentes. Expectaiumus pater ut uenires si aut
promiseras: ⁊ nobis ostenderes ubi quid edificare de¬
beremus. ⁊ nõ uenisti. Quib ip̃e ait. Quare frẽs.
quare ista dicitis: Nunquid sicut promisi nõ ueni:
Cui cum ipi dicerent. quando uenisti: respondit.
nasterii ita construite. Qui hec audientes uehemẽ¬
ter admirati. ad predictũ predium sunt reuersi. ⁊
cuncta habitacula sua sicut ex reuelacione didicerãt
construxerunt. Petrus. Doceri uelim quo ordine¬
fieri potuit. ut longe iret. responsum dormientibus
diceret: quod ip̃i per uisionem uiderent ⁊ cognosce̾nt.
Gregorius soluit. Quid est hoc quod perscrutans
rei geste ordinem ambigis petre: Liquet profecto. qr
mobilioris nature est spiritus qm corpus. Et certe
scriptura teste nouimus qd̃ propheta ex iudea sub¬
leuatus repente est cum prandio in chaldea deposit᷑.
Quo uidelicet prandio prophetam refecit:seseq re¬

Expanded text:
sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: nasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque re
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore aquodam fide li iuro fuerat ro¬
gatus. ut in eius predio iuxta terracinensem
urbem missis discipulis suis construere monasteri¬
um debuisset. Qui roganti consenciens deputatis
fratribus patrem constituit: ⁊ quis eis secundus eẽt
ordinauit. Quibus euntibus spopondit dicens.
Ite. ⁊ die illo uenio ego: ⁊ ostendo uobis in quo loco
oratorium. in quo refectorium fratrum. in quo sus
tes. parauerunt omĩa que eis qui cum tanto patre
uenire potuissent: uidebantur ẽẽ neccessaria. Nocte
uero eadem qua promissus illucescebat dies. eidem
seruo dei quem illic patrem constituerat atq eius
preposito uir domini in sompnis apparuit: ⁊ loca sin¬
gula ubiquid edificare debuissent. subtiliter cesigna¬
uit. Cunq utriq a sompno surgerent: sibi inuicẽ
quod uiderant retulerunt. Non tamẽ uisioni illi
omnimodo fidem dantes. uirum dei sicut se uenire
promiserat expectabant. Cunq uir domini cõstitu¬
to die mi uime uenisset: ad eum cum merore reu si

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susctes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. duo sunt conpunctionis genera. Dedit ei pa¬
ter suus irriguũ superius ⁊ urriguum inferius. Ixri¬
guum quippe superuis. accipit anima. cum se se in
lacrimis celestis regni desiderio affligit. Irriguum
uero inferius accipit. cum inferni supplicia flendo
pertimescit. Et quidem prius in feruis. ac post ir¬
riguum superius datur. S quia conpunctio amo¬
ris dignitate preminet. neccesse fuit. ut prius irri¬
guum superius. ⁊ post irrignum inferuis cõme¬
morari debuisset. Petrus. Placet qd̃ dicis S
postꝙͣ hunc uenerande iute eleutherium huius
meriti fuisse dixisti. libet inquirere si nunc ĩ mũ¬
do esse credendũ est aliquos tales .xxxu.¬

Expanded text:
dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei padixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos tales.
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciq hẏstoria figurata narracione describitur.
que ait. Quod axa filia caleph sedens super asinũ
suspirauit. ⁊ui dixit pater suus. Quid habes:
At ip̃a respondit. Da michi benedictionem. Terrã
australem ⁊ arentem dedisti michi. iunge ⁊ urrigu
am. Deditq ei pater suus irrignum superus ⁊ irri¬
guum inferuis. Axa quippe super asinũ sedet. cum
irracionabilib carnis sue motib anima presidet.
Que suspirans a patre terram irriguam petit: qr
a creatore nostro. cũ magno gemitu querenda est
lacrimarum gracia. Sũt namq nõnulli qui iam
in dono perceperunt libere pro iusticia loqui. oppres¬
sos tueri. indigentib possessa tribuere. ardorẽ fidei
habere: sed adhuc lacrimarum graciam nõ babẽt.
Hii nimirum terrã australem ⁊ arentem habent.
sed adhuc urigua indigent. quia in bonis oꝑib:¬
more supplicii aut amore regni celestis mala eciã
que antea perpetrauerunt deplorent. Sed quia ut

Expanded text:
veracique historia figurata narratione describitur, veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem. Terram Australem et arentem dedisti mihi, junge am. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis opmore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quãdo singule queq a penitentib culpe plangũ¬
tur. unde ex uoce quoq penitenciũ. iherenuas a¬
it. Diuisiones aquarum. deduxit oculus meus.
Principaliter uero conpũctionis genera duo sũt.
quia dum siciens anima prius timore conpũgi¬
tur. post amore. Prius enim sese in lacrimis affi¬
cit: quia dum in aloꝵ suoꝵ recolit. pro hus perpe¬
ti eterna supplicia pertimescit. At uero com lõga
meroris anxietudine fuerit formido consũpta.
quedam iam de p̾sumpcione uemie securitas na¬
scitur: ⁊ in amore celestim gaudioꝵ animꝰ
inflãmatur. Et qui prius flebat ne duceret᷑ ad
supplicium: post modũ amarissime flere incipit.
quia differtur a rogno. Contemplatur et enĩ
mens. qui sint illi angeloꝵ chori. que ipã socie¬
dei: ⁊amplius plangit.quia a bonis perhẽnib
deest. quã flebat prius. cũ mala eterna metuebat.
Sicq fit. ut perfecta cõpunctio formidinis. tradat
animũ conpũctioni dilectionis. Qd̃ bene in sacra

Expanded text:
 a poenitentibus culpae planguntur; unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa socieDei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra
Abbreviated transcription (Latin):
rupes eminebat. que cum ex parce exigua monti
uideretur affixa: martini celle prominens. casum
suum cotidie ⁊ illius interitum ruitura minaba¬
tur. Ad hunc mascator illustris uiri armentarii
nepox cum magna rusticoꝵ multitudine ueniẽs.
precabatur ut uir dei de specu eodem dignaretur
exire: quatinus ip̃e ruiturã rupem ex monte posset
euellere. atq in specu suo dei famulus iam securꝰ
habitaret. Cunq hoc uir dei nequaꝙͣ acquiesceret
ei. qd̃ posset ut facẽt precepit. Et ip̃e in celle sue re¬
mociori parte se contulit: si tamen ingens moles
rueret dubium nõ erat. qd̃ suul ⁊ spetum destrueret.¬
⁊ martinum necaret. Itaq dum ea que uenerat
multitudo conaretur siposset sine periculo uiri dei
ingens illud quoo desuper incubuerat saxum leuare.
cunctis uidentibus repente res ualde ammirabilis
contigit. Quia moles ip̃a quam conabantur euel¬
lere. subito ab eisdem laborantib euulsa. ne spelũ¬
ce martini tectũ tegeret saltum dedit: ⁊ quasiser¬

Expanded text:
rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi ser
Abbreviated transcription (Latin):
prophecie spiritum adesse potuisse. anper interualla
tempoꝵ eius mentem prophecie spiritus implebat:
mentes nõ semper irradiat. Quia sicut de sancto
spiritu dictum est ubi uult spirat: ita sciendũ est.
quia ⁊quando uult aspirat. Hinc est enim quod
nathan a rege requisitus.siconstruere templumde¬
beret: prius consensit. ⁊ post modũ prohibuit. Hĩc
est quod heliseus. cum flentẽ mulierem terneret.¬
⁊ causam nesciret: ad prohibentẽ hanc puerũ dicit.
Diitte eam. quia anima euis in amaritudine ẽ:
⁊dominus celauit ame ⁊non indicauit michi. Qd̃
omnipotens deus ex magne pietatis dispensatõne
disposuit. Quia dum prophecie spiritum aliquã¬
do dat ⁊ aliquando subtrahit: prophetancium mẽ¬
tes ⁊ eleuat in celsitudine: ⁊ custodit in humilitate.
Ut ⁊ accipientes spiritum inueniant quid de deo
sint: ⁊ rursum prophecie spiritum nõ habentes. cog¬
noscant quid sint de semet ipĩs. Petrus. Ita hoc

Expanded text:
prophetiae spiritum adesse potuisse? an per intervalla prophetiae spiritum adesse potuisse? an per intervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Quod omnipotens Deus ex magnae pietatis dispensatione disponit: quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lio igitur tempore in cadem campanie regio¬
ne fames incubuerat magna: que omnes ali¬
mentoꝵ indigencia coangustabat. Iamq in benedic¬
ti monasterio triticum deerat. panes uero pene om̃s
consumpti fuerant: ut nõ plus ꝙͣ quinq panes ad
refectionis horam fratrib inueniri potuissent. Cũq
eos uenerabilis pater contristatos cerneret. eoꝵ pusil¬
lanimitatem studuit modesta increpatione coerig̾e:
⁊rursum promissione subleuare dicens. Quare de
panis inopia uester animus contristatur:Hodie qui¬
dem minus est: sed die crastina habundanter habe¬
bitis. Sequenti autẽ die ducenti farme modii ante
fores celle in saccis inuentisunt: quos om̃ipotens
deus quib deferentib transmisisset: nũc usq ma¬
net incognitum. Quod tũ fratres cernerent: dño
gracias referentes didicerunt iam de habundancia
nec in egestate dubitare.
nec in egestate dubitare. Petrus. Dic quesote.
Nunquid nam credendũ est huic dei famulo semper

Expanded text:
lio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare.nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper
Abbreviated transcription (Latin):
sint. ubi constat qd̃ in suis corporib non sint: ibi¬
eos neccesse est maiora signa ostendere. ubi de eoꝵ
presencia potest mens infirma dubitare. Quorũ
uero mens in deum fixa est: tanto magis habet fi¬
dei meritum. quanto illic eos nouit ⁊ non iacere
corpore: ⁊tamen nõ deesse ab exaudicione. Unde
ip̃a quoq ueritas. ut fidem discipuloꝵ augeret.
dixit. Si nõ abiero. paraclitus nõ ueniet ad uos.
Cum enim constet quia paraclitus spiritus ex
patre semper procedat ⁊ filio: cur se filium recessu¬
rum dicit. ut ille ueniat. qui a filio nunꝙͣ recedit.
Sed quia discipuli in carne dum cernentes. corpo¬
reis hunc semper oculis uidere siciebant: recte eis di¬
citur. nisi ego abiero. paraclitus nõ ueniet. ac si
aperte diceretur. Si corpus nõ subtraho: quid sit
amor spiritus nõ ostendo. Et nisi me desieritis
corporaliter cernere: nũꝙͣ me discetis spiritualit̾¬
amare. Petrus. P

Expanded text:
sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibisint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, et tamen non deesse ab exauditione. Unde ipsa quoque Veritas, ut fidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos . Cum enim constet quia Paracletus Spiritus a Patre semper procedat et Filio, cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat, qui a Filio nunquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hunc oculis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet; ac si aperte diceretur: Si corpus non subtraho, quis sit amor Spiritus non ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritalitamare. Petr. P
Abbreviated transcription (Latin):
capta dum sensum funditus perdidisset.per mõ¬
tes ⁊ ualles. siluas ⁊ campos: die noctuq uacaba¬
tur. Ibiq tantum modo quiescebat: ubihanc qui¬
escere lassitudo coegisset. Quadam uero die dũ
uaga nimium erraret: ad beati uiri benedicti spe¬
cum deuenit. ibiq nesciens ingressa mansit. Fac¬
to autem mane.ita sanato sensu egressa est ac si
eam nũꝙͣ insania capitis ulla tenuisset. Que om¬
ni uite sue tempore in eadem quam acceperat sa¬
lute permansit. petrus. Quid nam esse dicimꝰ.
qd̃ plerumq in ipĩs quoq patrocuiiis martirum
sic esse sentimus. ut nõ tanta per sua corpora. qnͣ
ta beneficia per reliquias ostendant: Atq illic
maiora signa faciant.ubi minime per semet ipõs
iacen: Gregorius. Ubi in suis corporib sancti¬
martyres iacent. dubin petre non est. quod mł¬
pura mente querentibus innumera miracula
ostendunt. Sed quia ab infumis potest mentib
dubitari. utrum ne ad exaudiendum ibi presentes

Expanded text:
capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat salute permansit. Petr. Quidnam esse dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos t? Gregor. Ubi in suis corporibus sanctmartyres jacent, dubium, Petre, non est quod mupura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari, utrumne ad exaudiendum ibi praesentes
Abbreviated transcription (Latin):
crucis benedicere oblita auide momordit. sed arrep¬
ta a dyabolo: protinus cecidit. Cumq uexaretur.
eidem patri equicio sub celeritate nunciatum est.
ut ueniret concitus.orando ⁊concurreret. Moxq¬
ut ortum isdem pater ingressus est.cepit exeius
ore quasi satiffaciens ip̃e qui hanc arripuerat dia¬
bolus clamare dicens. Ego quid feci: Ego quid fe¬
ci: Sedebam michi super lactucam. illa uenit ⁊ mo¬
mordit me. Cui tum graui indignatione uir dei
precepit ut abscederet. ⁊ locum in omĩpotentis de¬
i famula nõ haberet. Qui protinus abscessit.nec
eam contingere ultra preualuit.Quomoe

Expanded text:
crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepcrucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168
Abbreviated transcription (Latin):
dei que anxietate febrium urgetur nolite esse solli¬
citi quia ex hac hora neq febrib laboratura est. ne¬
q basilium quesitura. Regressus est autẽ monachꝰ
⁊ eahora salun restitutã dei iurginẽ agnouit. qua ho¬
ra eandem salutem illuis dei famulus equi cuis lõge
positus dixit. In uirtute scilicet miraculi exemplum
tenens magistri. qui inuitatus ad filium reguli. eũ
solo uerbo restituit saluti. ut reuertens pater ca
hora filium restitutum uite cognosceret. qua uitam
illiuis ex ore ueritatis audisset. Omĩs autẽ monachi
iussionem sui patris implentes eundem basilium
ex monasterii habitatione reppulerunt.Qui reppl¬
sus dixit frequenter se cellam equicii magicis artib
in aera suspendisse nec tamẽ eius quẽpiam ledere
potuisse. Qui nõ post longum tempus in hac ro¬
mana urbe ex ardescente ⁊elo populi xp̃iani igne cre¬
matus est¬
lactucam conspiciens. concupiuit: eamq signo

Expanded text:
Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliDei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus estlactucam conspiciens concupivit, eamque signo