comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
migrar& feliciter emundo. In cuius exequus
beatus pater Ansbertus unã cum aliquibues
monachorum suorum clericorumq ac sacerdo¬
tum xp̃i cohorte plurima ad fuit. Qui uigili.¬
as eius sacrę depositionis sollẽpniter eelebran¬
tes. dignis ex equiarum honorarunt debitae
seruitutis obsequiis. Post euius sacrũ transitũ.
ne aeccła de pastore amsso iacturã pateretur.
cuncti rotomagensis urbis ciues. missa peticio¬
ne ad theodericum gloriosum regem cum eiꝰ
ꝑmissu & auctoritate. beatum sibi elegerunt
Ansbertum consecrari antistitem. Quorum
electione congaudens rex. qm̃ in eodem sco
patre sapientiam affatii redundare. & reli¬
gionem pollere cognouerat. ilieo eorum an¬
nuens peticionis electioni. extimplo legatos
dirigit. qui eundem xp̃i famulũ regia
ꝑducerent ad aedes. L ec mora legati ad
bettum patrem Anfbertum ꝑueniente
mandata regis pandunt. ad aulã regiam ire
compellunt. Morabatur enim p̾fatus rex

Expanded text:
migraret feliciter e mundo. In cuius exequiis migraret feliciter e mundo. In cuius exequiis beatus pater Ansbertus una cum aliquibus monachorum suorum clericorumque ac sacerdotum Christi cohorte plurima adfuit. Qui vigilias eius sacrae depositionis sollemniter celebrantes, dignis exequiarum honorarunt debitae servitutis obsequiis. Post cuius sacrum transitum, ne ecclesia de pastore amisso iacturam pateretur, cuncti Rotomagensis urbis cives, missa petitione ad Theodericum gloriosum regem, cum eius permissu et auctoritate beatum sibi elegerunt Ansbertum consecrari antistitem. Quorum electione congaudens rex, quoniam in eodem sancto patre sapientiam affatim redundare et religionem pollere cognoverat, Uico eorum annuens petitionis electioni, extemplo legatos dirigit, qui eundem Christi famulum regias perducerent ad aedes. Nec mora, legati ad beatum patrem Ansbertum pervenientes, mandata regis pandunt, ad aulam regiam ire compellunt, – morabatur enim praefatus rex
Abbreviated transcription (Latin):
sufficienter praeberent alimoniam. Mliae
quoq duas constituit in eodem monasterio pau.¬
perum xp̃i debilium mansiones. quoes iN
octonario ex multis sacrato numero. singilla.¬
tim octonos habitare fecit. Quib sine indigen¬
tia cotidianum largiri uictum ꝑheniuter censuit
Horum uacatio nulla erat alia. nisi horis consti¬
tutis diurnis nocturnisue indomo dñi residere.
orationi ac uacationi diuinae deuote insistere.
ac tempore scĩ sacrificii. ꝓ salute & saluatione
populi oxp̃i. aecclesiȩq catholicae ubiq diffusȩ.
uictunam salutarem offerre. O magna &
inchyta istius sc̃i patris opera. quae non tantũ
uerbis uolant: quantum uirtutib constant.
EDhĩs in terim omissis: nune iuuante
suꝑnae pietatis grã narrare aggredior.
qualiter isdem uir uenerandus pontificatus
conscenderit gradum. Po is enim dieb contigit
ut beatus Andoenus rotomagensis urbis ponti¬
fex. plenus uirtutib & sc̃ĩs actib a dño uocatꝰ

Expanded text:
sufficienter praeberent alimoniam. Alias sufficienter praeberent alimoniam. Alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium mansiones, quos in octonario ex multis sacrato numero singillatim octonos habitare fecit, quibus sine indigentia cotidianum largiri victum perhenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia, nisi horis constitutis diurnis nocturnisve in domo Domini residere, orationi ac vacationi divinae devote insistere ac tempore sancti sacrificii pro salute et salvatione populi Christi ecclesiaeque catholicae ubique diffusae victimam salutarem offerre. O magna et inclita istius sancti patris opera, quae non tantum verbis volant, quantum virtutibus constant! 15. Sed his interim omissis, nunc, iuvante supernae pietatis gratia, narrare adgredior, qualiter isdem vir venerandus pontificatus conscenderit gradum. His enim diebus contigit, ut beatus Audoenus Rotomagensis urbis pontifex, plenus virtutibus et sanctis actibus, a Domino vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
tedii immobiliter retinerent. Cuius doctrina
& exhortationib plurimi corroborati munitiq
ad conuersionis festinantes gram. plurinia
deferebant dona in spetieb diuersis p̾ciosoꝵ
mecallorum. sed & possessionum p̾dia non nulla.
in diuersis sita territorus: quę cuncta curio¬
sus lestor inspectis testamentis. seu largitionib
corundem fidelium. facile repperi&. Quȩ & iam
ut multis liquido pat& multimodã mille narii
numeri effecerunt summã. Grat enim scđm
dm̃ sc̃ĩtate religionis omĩnodis ornatus. in sȩeu¬
lari quoq argumentationis astutia prudeneo
Siusq bonitatis ac religionis opinio longe lateq
laudabilis: immo initabilis ubiq ꝑcucurrit.
T eA YBXTS namq ueneribili fontinellensi
monasterio. inter felicia bonitatis suę gesta.
&iam xenodochium in becillium atq decrepi¬
torum pauperum ad instar duodeni numeri
apłici constituit: deputatis eisdem rebus qui

Expanded text:
tedii immobiliter retinerent. Cuius doctrina tedii immobiliter retinerent. Cuius doctrina et exortationibus plurimi corroborati munitique, ad conversionis festinantes gratiam, plurima deferebant dona in speciebus diversis pretiosorum metallorum, sed et possessionum praedia nonnulla, in diversis sita territoriis; quae cuncta curiosus lector, inspectis testamentis seu largitionibus eorundem fidelium, facile repperiet. Quae etiam, ut multis liquido patet, multimodam millenarii numeri effecerunt summam. Erat enim secundum Deum sanctitate religionis omnimodis ornatus, in saeculari quoque argumentationis astutia prudens, eiusque bonitatis ac religionis opinio longe lateque laudabilis, immo imitabilis ubique percucurrit. 14. In praefato namque venerabili Fontanellensi monasterio inter felicia bonitatis suae gesta etiam exenodochium inbecillium ac decrepitorum pauperum ad instar duodeni apostolici numeri constituit, deputatis eisdem rebus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quadam namq die cum more solito edicta legis
diuinae in conuentu om̃ium recitar&. ita eoc
affluentia eloquioꝵ illius nimio caritatis ardo.¬
re reddita sunt audientium corda flammiuoma
ut plurimi ex illis ad lacrimas cõpulsi. inm̃sas
cunctipotenti dõ redderent grates dicente
Beuedictus omĩps as̃. qui talem non nr̃i merito.
sed suae pretatis intuitu dedit nobis rectorem.
Miligebatur enim a cunctis ut uerus pater. &
ipsi ab eo sicuti deuoti filii. Apse autem studebat
semper plus amari quam timeri. & ꝑuigili cura
in animab saluandis animũ defigere. ¶ũ igitur
eusdem beati uiri prae rogatiua meritorum
longius clarescer&: confluebant passim ad eum
plurimi saluationis suae. expetentes salubria
consilia. Et qm̃ sacerdotii dignitate fulgebat.
confluentium ad sẽ confessiones suscipiebat.
monita eis salutis impertiens. quomodo salui
esse possent. & uias iustitiae sine defectu alicuiꝰ

Expanded text:
Quadam namque die, cum more solito edicta legis Quadam namque die, cum more solito edicta legis divinae in conventu omnium recitaret, ita ex affluentia eloquiorum illius nimio caritatis ardore reddita sunt audientium corda flammivoma, ut plurimi ex illis, ad lacrimas conpulsi, inmensas cunctipotenti Deo redderent grates, dicentes: 'Benedictus omnipotens Deus, qui talem non nostri merito, sed suae pietatis intuitu dedit nobis rectorem'. Diligebatur enim a cunctis ut verus pater et ipsi ab eo sicuti devoti filii. Ipse autem studebat semper plus amari quam timeri et pervigili cura in animabus salvandis animum defigere. Cum igitur eiusdem beati viri praerogativa meritorum longius claresceret, confluebant passim ad eum plurimi, salvationis suae expetentes salubria consilia. Et quoniam sacerdotii dignitate fulgebat, confluentium ad se confessiones suscipiebat, monita eis salutis inpertiens, quomodo salvi esse possent et vias iustitiae sine defectu alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
N UIISIETO uero fontanellensi coenobio
post recessum eiusdem sc̃i pontificis lantberti.
cuiuino nutu uuante unanimes eiꝰdem congre.¬
gationis monachi. beatum ansbertum sibi ele¬
gerant praeesse restorem. Apse autem post
susceptam regimitis curam. assidue meditabatꝰ
quale susceperat onus. uidelic& cõmissi a dõ
gregis regere animas. & multoꝵ seruire morib.
Et quia erat ad prime scarum seripturarũ scien¬
tia affatim imbutus. cõmisso sibi gregi indesi¬
nenter erogabat pabula aeternae uiriditaties
uerbis & actib itinera monstrans scãe conuer¬
sationis. Srat enim sicut cȩceris prelatus. ita
cunctis humilior. Anuestitu uilis. in cibo medi¬
oeris. Abstinentiae iugi deditus. puditicia
ornatissimus. Io ilaritate cordis & corporis clarꝰ.
Patientiȩ uirtute. ac caritatis obsequio. elemosi¬
narumq largitionib ab undantissime cumulatꝰ.
His uirtutum sc̃arum operib ad ornatus. iN
medio frm ueluti lãpas refulgebat accensa.

Expanded text:
n praedicto vero Fontanellensi coenobio post recessum eiusdem sancti pontificis Lantberti, divino nutu iuvante, unanimes eiusdem congregationis monachi beatum Ansbertum sibi elegerunt praeesse rectorem. Ipse autem post susceptam regiminis curam assidue meditabatur, quale susceperat onus, videlicet commissi a Domino gregis regere animas et multorum servire moribus. Et quia erat adprime sanctarum scripturarum scientia affatim imbutus, commisso sibi gregi indesinenter erogabat pabula aeternae viriditatis, verbis et actibus itinera monstrans sanctae conversationis. Erat enim, sicut ceteris praelatus, ita cunctis humilior, in vestitu vilis, in cibo mediocris, abstinentiae iugi deditus, pudicitia ornatissimus, hilaritate cordis et corporis clarus, patientiae virtute ac caritatis obsequio elemosinarumque largitionibus abundantissime cumulatus. His virtutum sanctarum operibus adornatus, in medio fratrum veluti lampas refulgebat accensa.
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta hierosolyma. testis ipse dñs quẽ rogauit.
¶nde egrediens. ascendit syon quȩ in arcem uel
speluncam uertitur. Hanc urbem. quondã ex.¬
pugnauit & aedificauit dauid. De qua scribitur.¬

Expanded text:
cuncta Jerosolyma: testis est ipse Dominus, quem rogabat. cuncta Jerosolyma: testis est ipse Dominus, quem rogabat. Unde egrediens ascendit Sion, quae in arcem, vel speculam vertitur Hanc urbem quondam expugnavit et reaedificavit David. De expugnata scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
diruta paululum substitit. recordata peccati eiꝰ.
& concubine infrust a diuisȩ. & tribus beniamin
in sex centos uiros propter Paulum apłm reser-¬
uatos. Quid diu moror: Ad leuam mausoleo
helenae derelicto. quae regina ad iabenorum in
fame populum frumentao iuuerat: ingressa est
hierusalem urbem trionomam. iebus. salem.
hierusalem: quae postea abhelio adriano de
ruinis & cinerib ciuitatis in heliam suscitata ẽ.
Cumq ꝓ consul palestinae qui familiam eiue
optime nouerat. praemissis apparitorib uississec
parari prȩtorium. humilem elegit cellulam.
Et cuncta loca tanto ardore & studio circiuuit.
ut nisi ad reliqua festinar&: a primis non poss&
ab duci. Prostrataq ante crucem. quasi penden-
remouerat angłs. & ipsum corporis locũ in quo
dñs iacuerat quasi sitiens desideratas aquae
fideli ore lambebat. Quid ibi lacrimarum. quan.¬
tum doloris. quid gemituum effuderit. testis ẽ.

Expanded text:
diruta paululum substitit recordata peccati eius diruta paululum substitit recordata peccati eius et concubinae in frusta diuisae et tribus Beniamin bis trecentos uiros propter Paulum apostolum reseruatos. Quid diu moror? ad laeuam mausoleo Helenae derelicto, quae Adiabenorum regina in fame populum frumento iuuauerat, ingressa est Hierosolymam, urbem τριώνυον: Iebus, Salem, Hieru- m salem, quae ab Aelio postea Adriano de ruinis et cineribus ciuitatis in Aeliam suscitata est. cumque proconsule Palaestinae, qui familiam eius optime nouerat, praemissis apparitoribus iussisset parari praetorium, elegit humilem cellulam et cuncta loca tanto ardore ac studio circumiuit, ut, nisi ad reliqua festinaret, a primis non posset abduci, prostrataque aamoverat angelus. Et ipsum corporis locum in quo Dominus jacuerat, quasi sitiens desideratas aquas, fideli ore lambebat. Quid ibi lacrymarum, quantum gemituum, quid doloris effuderit, testis est
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ campos mageddo iosię necis conscio.
intrauit in terram philistum. mirata ruinas
dor urbis quondam potentissime & uersa ui.¬
in honorem cęsaris augusti cȩsaream nuncupa¬
tam. In qua corneli domum xp̃i uidit ȩccłam.
& phylippi aediculas. & cubiculum quattuor
uirginum ꝓphetantium: Dem in antipatrida
semirutum oppidum. quod ex patris nomine
sanitate inclytam. haud ꝓcul ab ea arima.¬
thiam. uiculum iosepħ qui dñm sepeliuit:¬
& nobẽ urbem quondam sacerdotum. nc̃ tumulũ
spectatricem. Repetitoq itinere: nicõpolim quȩ
prius eminaus uocabatur apud quã infractione
thoron inferiorem & superioren. urbes ã salomo.¬
ne conditas. & postea uaria bellorum tẽpestate
deletas. ad dextram aspiciens aylon & gabaon.
ubi ihiesus filius naue contra quinq dimicans¬
reges soli imperauit. & gabaonitas ob dolum
& insidias impetrati federis in aquarios lignari.¬
osq dampnauit. In gabaa urbe usq ad solum

Expanded text:
et per campos Mageddo, Josiae necis conscios, et per campos Mageddo, Josiae necis conscios, intravit terram Philisthiim. Mirata ruinas Dor, urbis quondam potentissimae; et versa viin honorem Caesaris Augusti Caesaream nuncupatam, in qua Cornelii domum, Christi vidit Ecclesiam, et Philippi aediculas, et cubicula quatuor virginum prophetarum. Deinde Antipatrida, semirutum oppidulum, quod de patris nomine tione , ac sanitate inclytam. Haud procul ab ea Arimathiam viculum Joseph, qui Dominum sepelivit; et Nobe urbem quondam sacerdotum, nunc tumulum spectatricem, repetitoque itinere Nicopolim, quae prius Emmaus uocabatur, apud quam in fractione thoron inferiorem et superiorem, urbes a Salomone conditas et uaria postea bellorum tempestate deletas, ad dextram aspiciens Aialon et Gabaon, ubi Iesus, filius Naue, contra quinque reges dimicans soli imperauit et lunae et Gabaonitas ob dolum et insidias foederis inpetrati in aquarios lignariosque damnauit, in Gabaa urbe usque ad solum
Abbreviated transcription (Latin):
cỹcladas. & crebris freta concita terris: post rodũ
& liciam. tandem uenit eyprum. Ubi scĩ &
decem ab eo dieb detenta ẽ non in refectione
ut ille arbitrabatur. sed in opus dĩ ut reb ꝓbatũ
est. Nam omĩa illius regionis lustrans monas¬
dereliquit. quos amor sc̃i uiri de toto illuc orbe
conduxerat. Inde breui cursu transfretauit
seleutiam. de qua ascendens antiochiam. scĩq
confessoris paulini modicum karitate detenta:
media hyeme calente ardore fidei. femina
nobilis quae prius eunuchorum portabatur¬
manibus: a sello sedens profecta ẽ. Omitto
coelesyriae & fenicis iter. neq modo eporicã
eius disposui scribere : ea tantum loca nomi¬
nabo. quae sacris uoluminib continentur.
Beryto romana colonia & antiqua urbe sẏdo.¬
ne derelicta. in sareptha heliae est ingressa
turriculam. In qua adorato dño saluatore.
ꝑuenit accho. quae nunc ptolomaidis dicitur.

Expanded text:
Cycladas et crebris.... freta concita terris post Rhodum Cycladas et crebris.... freta concita terris post Rhodum et Lyciam tandem uidit Cyprum, ubi sancti et decem ab eo diebus retenta est non in refectionem, ut ille arbitrabatur, sed in opus dei, ut rebus probatum est. nam omnia illius regionis lustrans monasm fratribus dereliquit, quos amor I sancti uiri de toto illuc orbe conduxerat. inde breui cursu transfretauit Seleuciam, de qua asceconfessoris Paulini modicum caritate detenta, media hyeme, calente ardore fidei, femina nobilis, quae prius eunuchorum manibus portabatur, asello sedens profecta est. 8. Omitto Coeles Syriae, et Phoenicis iter neque enim hodoeporicon ejus disposui scribere: ea tantum loca nominabo, quae sacris Voluminibus continentur. Beryto Romana colonia, et antiqua urbe Sidone derelicta, in Sareptae littore Eliae est ingressa turriculam, in qua 696 adorato Domino Salvatore, pervenit Acco, quae nunc Ptolemais dicitur :
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi a suis membris distraherentur cum
filiis. Hanc pęnam contra iura naturae fides
patiebatur. immo gaudens animus appetebat
nauigationis eiꝰ comes erat ad quiescebat. Sul¬
cabat interim nauis mare. & omĩb qui cum
ea uehebantur litora respicientib illa auer¬
sos tenebat oculos. ne uider& quos sine torm̃¬
to uidere non poterat. Iateor. nulla sic amaut¬
filios: quibus ante quã ꝓficisceretur cuncta lar¬
gita est. ex heredans sẽ in terra. ut hereditatẽ
inuenir& in caelo. Relata igitur ad insulam
densq cellulas in quib illa longo exilio marcy.¬
rium duxerat. assumptis alis: hierosolymã &
scã loca uidere cupiebat. Tardi enim erant om̃s
uenti. pigra uelocitas. Inter scyllam & caribdim.
adriatico se credens pelago: quasi per stagnum
uent methionem. Ibiq paululum refocillato
corpusculo: & sale tabescentes artus in litore
ponens. ꝑ malleas & cytheras. sparsasq ꝑ ȩquor

Expanded text:
et quasi a suis membris detraherentur, cum et quasi a suis membris detraherentur, cum eparari. Hoc contra jura naturae plena fides patiebatur, imo gaudens animus appetebat:navigationis ejus comes erat, acquiescebat. Sulcabat interim navis mare, et cunctis qui cum ea vehebantur littora respicientibus, ipsa aversos tenebat oculos, ne videret quos sine tormto uidere non poterat. fateor, nulla sic amaufilios, quibus, antequam proficisceretur, cuncta largita est exheredans se in terra, ut hereditatem inueniret in caelo. Delata ad insulam densque cellulas, in quibus illa longum martyrium duxerat, sumptis alis Hierosolymam, sancta loca uidere cupiebat. tardi ei erant uenti, omnis pigra uelocitas. inter Scyllam et Charybdim Adriatico se credens pelago quasi per stagnum uenit Methonen ibique refocilato paululum corpusculo et sale tabentis artus in litore ponens, per Maleas et Cytheram sparsasque per aequor
Abbreviated transcription (Latin):
nium &iam hospitem habuit. paulinũ uero¬
in aliena domo manentẽ. quasi propriũ huma¬
nitate possedit. Quorum accensa uirtutibuso.¬
ꝑ momenta patriam deserere cogitabat. Non
dontes. non liberorum. non familiae. noN
possessionum. non alicuius rei quae ad sȩculum
ꝑtin& memor. sola si dici potest & incontaminata
ad heremum antoniorum & paulorũ pergere
gestiebat. Deniq ex acto hyeme. aꝑto mari.
redeuntib ad aeccłas suas episcopis. ipsa uoto
& desiderio cũ eis nauigabat. Quid ultra differo:
Descendit ad portum. fratre. cognatis. affinibus
& quod his maius ẽ. liberis ꝓsequentib. & clem̃.¬
tissimam matrem pietate uincere cupientibis.
Iam carbasa tendebantur. & remorum ductu
nauis in altum ꝓtrahebatur. & ecce paruue
toxotius supplices manus tendebat in litore.
Rufina iam nubilis. ut suas exespectar& nuptias
tacens fletibus obsecrabat. Illa uero siccoe
oculos tendebat ad caelum. pietatem in filios.
pietatem in dm̃ superans. Desciebat matrem.

Expanded text:
nium etiam hospitem habuit, Paulinum in aliena manentem doma quasi proprium humanitate possedit. quorum accensa uirtutibus per momenta patriam deserere cogitabat. non domus, non liberorum, non familiae, non possessionum, non alicuius rei, quae ad saeculum pertinet, memor sola — si dici potest- et incomitata ad heremum Antoniorum atque Paulorum pergere gestiebat. tandemque exacta hieme, aperto mari redeuntibus ad ecclesias suas episcopis ipsa uoto cum eis et desiderio nauigabat. quid ultra differo ? descendiet quod his majus est, liberis prosequentibus, et clementissimam matrem pietate vincere cupientibus. Jam carbasa tendebantur, et remorum ductu navis in altum protrahebatur. Parvus Toxotius supplRufina iam nubilis, ut suas expectaret nuptias, tacens fletibus obsecrabat, et tamen siccos oculos tendebat ad caelum pietatem in filios pietate in deum superans. nesciebat matrem,
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur optasse. Q uid ergo refetim: Ampla
pene diuitias. in pauperes erogaierat. O animũ
sustentatus: Quos curiosissine tota urbe ꝑ¬
quirens. dampnũ putabat siquis quã debilis
aut esuriens cibo susfentaretur alteriue.
maiorem se eis h

Expanded text:
uideretur optasse. quid ergo referam amplae uideretur optasse. quid ergo referam amplae mnes paene diuitias in pauperes erogatas? quid susten-I tatus? quos curiosissime tota urbe perquirens damnum putabat, si quisquam debilis et esuriens cibo sustentaretur alterius. maiorem se eis h
Abbreviated transcription (Latin):
ali ergo styrpe genita. iuncta ẽ. uiro toxotio.
qui aeneȩ & iuliorum altissimũ sanguinẽ trabebat.
Snae &iam xep̃i uirgo filia eius dustochium.
ulia nuncupabatur. Et nomen lulius: a mag¬
no est dimissum nomine iulo. Et hȩc dicimꝰ.
non quo habentib gaudia sint. sed qđ contemp ñ donona
eos qui his pollent priuilegiis. nos laudanus
qui ꝓ saluatore ista despexeruit. Et mirum
inmodum quos habentes pariupendimuẽ
si habere noluerint praedicamus. His inquã
orta maiorib est. fecunditate & pudicitia pro
bata. Primum auro. deinꝰ ꝓpinquis. tũ tociue
urbis testimonio. Quacrtum quinq liberoe⁊
edidisset blesillam suꝑ cuius mortem eam romȩ
quoq quae inmaturo funere pium matrie
animũ consternauit: toxotium &iam. Postea
parere desiuit. ut intelligeres eam diu seruire
nolitisse officio coniugali. sed marit desiderio
ita se̾ conuertit ad dñi seruitutem ut mortẽ eiꝰ

Expanded text:
Tali igitur stirpe generata iunctaque uiro Toxotio, Tali igitur stirpe generata iunctaque uiro Toxotio, qui Aeneae et Iuliorum altissimum sanguinem trahit. unde etiam Christi uirgo, filia eius, Eustochium Iulia nuncupatur et ipse Iulius, a magno demissum nomen Iulo. et haec dicimus, non quo habentibu eos, qui his pollent privilegiis. Nos laudamus, qui pro Salvatore ista despexerint: et mirum in modum quos habentes parvipendimus, si habere noorta maioribus et fecunditatė ac pudicitia pro- bata primum uiro, dein propinquis et totius urbis testimonio, cum ! quinque liberos edidisset—Blesillam, super cuius morte eam Romae , Rufinam, quae inmaturo funere pium matris animum consternauit, et Toxotium, post quem parere desiuit, ut intellegeres eam non diu seruire uoluisse officio coniugali, sed mariti desiderio, ita se conuertit ad domini seruitutem, ut mortem eius
Abbreviated transcription (Latin):
tantes quid sibi redditurus sit qui omĩa sua pro
nomine qus dimiserint: centuplũ in presentiarũ.
quo intelligimus non esse laudis possidere diui¬
tias. sed ꝓ xxp̃o eas contempnere. non tumere
adhonoress sed ꝓ dĩ fide eos pariupendene.
orbis opinione caclebratur. Quam romae
habitantem extra romam nullus nouerat.
latentem in hehleem. & barbara & romana
miratur term. ¶uius autẽ genteͥs homines
ad scã loca nor ueniunt: Quis autem in scĩs
locis prȩter Pulati. quod plus inter homines
solis paruas stellarum igniculos obruit & ob¬
scurat : ita cunctorum uirtutes & potentiam¬
urcer homines. ut om̃ium maior e&. Et quan¬
to sẽ plus deiciebat: tantomagis ã xxp̃o suble¬
glam: merebatur uirtutem. Quass umbra seqͥtꝰ
appetitores suos. deserens appetit contemptores
Sed quis ego narrandi ordinẽ prȩter mittens:
¶ ũ insingulis teneor: non seruo p̃cepta dicendi.

Expanded text:
olos sciscitantes, quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro I olos sciscitantes, quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro I nomine eius dimiserint, centuplum in praesentiarum quo intellegimus non laudis esse possidere diuitias, sed pro Christo eas contemnere, non tumere ad honores, sed pro domini fide eos parui pendere -, orbis opinione celebratur; quam Romae habitantem nullus extra Romam nouerat, latentem in Bethlem et barbara et Romana terra miratur. cuius enim gentis I homines ad sancta loca non ueniunt? quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines solis parvos stellarum igniculos obruit et obscurat, ita cunctorum virtutes et potentiaminter omnes ut omnium major esset. Et quanto se plus dejiciebat, tanto magis a Christo subleriam, gloriam merebatur; quae virtutem quasi umbra sequitur, et appetitores sui deserens, appsed quid ago? narrandi ordinem praetermittens, dum in singulis teneor, non seruo praecepta dicendi.
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid dicturus sum ꝓ testimonio dicere. &
minus. eẽ. eius meritis quam totus orbs canit.
sacerdotes mirantur. uirginũ chori desiderant.
monachorum & pauperum turba de plangit.
Uult lector eius breuiter scire uirtutes: Omͣs
suos pauperes: pauperior ipsa dimisit. N uni
mirum de ꝓximis & familiola quã de utroq
sexu de serus & ancillis in fr̃s & sorores muta¬
uerit ista ꝓferre. cum Rusto chium uirginem
& deuotam xp̃i filiam in cuius consolatione¬
hic libellus cũditur: ꝓcul a nobili genere sola
fide & grã diuitem reliquerit ¶larpamue
igitur. narrandi.ordinem: Mlii altius repetant.¬
& ab incunabulis eius ipsisq ut ita dicam cre¬
pundis. matrẽ blesillam. & rogatum ꝓferant
patrem. quorumialtera. scypionũ grecorumq
usq hodie & stematib & diuitus & nobilitate
agamemnonis fertur sanguinẽ trabere. qui de¬
cennali obsidione troiam deleuit. Nos nichil
laudauimus nisi quod proprium ẽ. & depuris.¬

Expanded text:
quidquid dicturus sum, pro testimonio dicere et quidquid dicturus sum, pro testimonio dicere et minus eius esse meritis, quam totus orbis canit, sacerdotes mirantur, uirginum chori desiderant, monachorum et pauperum turba deplangit. uult lector bremter eius scire uirtutes ? omnes suos pauperes pauperior ipsa dimisit. nec mirum de proximis et familiola, quam in utroque sexu de seruis et ancillis in fratres sororesque mutauerat, ista proferre, cum Eustochium, uirginem et deuotam Christo filiam, in cuius consolationem libellus hic cuditur, procul a nobili genere sola fide et gratia diuitem reliquerit. Carpamus igitur narrandi ordinem. alii altius repetant et ab incunabulis eius ipsisque, ut ita dicam, crepundiis matrem Blesillam et Rogatum proferant patrem - quorum altera Scipionum Gracchorumque usque hodie et stemmatibus et diuitiis ac nobilitate Agamemnonis fertur sangui- I nem trahere, qui decennali Troiam obsidione.deleuit-, nos nihil lau- I dabimus, nisi quod proprium est et de puris
Abbreviated transcription (Latin):
ita & lunen eius. luxq in tenebris luceat.
& tenebre eam non comp̃henderunt. Olnde
& illud crebrius inferebat. Aduena sum &
peregrina. sicut om̃s patres mei. Editerum.
Cupio dissolui. & cum rep̃o esse. Quotiene
autem infirmitate corpusculi quam in credi
tur: hoe in ore uoluebat. Subicio corpꝰ meũ
& in seruitutem redigo. ne aliis praedicane
ipsa reproba inueniar. Et bonum est non
bibere uinum. & non manducare carnen¬
Et humiliaua in ieuinio animam meam. &¬
totum lectum meum uersasti in infirmitate mea.
Et uersata sum in miseria. dũ michi configit᷑ spina.
Nam inter doloris aculeos quos mira patientia
sustinebat. quasi aꝑtos sib cȩlos aspicer& leque¬
batur. Quis dabit michi pennas sicut golumbe.
& uolabo & requiescam: Uestor ihm & seos
eius angłos. ipsumq ꝓprium angłm qui custos
& comes admirabilis femine fuit. niẽ nidib
in gram. nichil dicere more laudantium: sed.

Expanded text:
ita et lumen eius;luxque in tenebris lucet ita et lumen eius;luxque in tenebris lucet et tenebrae eam non adprehenderunt. unde et illud crebrius inferebat: aduena sum et peregrina sicut omnes patres mei, et iterum: cupio dissolui et esse cum Christo. quotiens autem infirmitate corpusculi, quam incredibtur, hoc in ore uoluebat: subicio corpus meum et in seruitutem redigo, ne aliis praedicans ipsa reproba inueniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam totum lectum meum uersasti in infirEt, Versata sum in miseria, dum mihi configitur spina . Atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi coelos aspiceret, loquebatur:  Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam ? 2. Testor Jesum eius ipsumque proprie angelum, qui custos fuit et comes admirabilis feminae, me nihil in gratia, nihil more laudantium, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
RIS
linguas. & om̃s artus humana uoce resona¬
rent: nichil dignum sc̃ę & uenerabilie
Patilas uirtutib dicerem. Nobilis genere:
sed multo nobilior sc̃itate. P raepoten
quondam diuitus: Sed nunc paupertate xxp̃i¬
insignior. Orecorum stirps: soboles scypionũ
pauli heres: cuius uocabulum trabit. Qȩciȩ
papirię matris africani. uera & germana ꝓ¬
genies. Nomae prętulit bethleem & aurata
testa fulgentiaq informis luti uilitate muta.¬
uit. Non meremur quod talem amisimues
sed grãs agamus quod habuimus. immo quad¬
habemus: Dõ enim uiuunt omĩa. & quiequid
refertur ad dñm. in familiae numero cõputat᷑
quãquã amissio illius caedestis domus habita¬
tio sit. Quae quãdiu in corpore fuit peregri¬
dicens. Lo eu michi quia peregrinatio mea ꝓ¬
longata est. habitaui cum habitantib cędar.
mirum si planger& se uersari in tenebries
hoc enim cędar interp̾tatur. cum mundus
in maligno sit positus. & sicut tenebrȩ eius

Expanded text:
ris linguas, et omnes artus humana voce resonarent, nihil dignum sanctae ac venerabilis Paulae virtutibus dicerem. Nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate: potens quondam divitiis, sed nunc Christi paupertate insignior; Graecorum stirps, soboles Scipionum, Pauli haeres, cujus vocabulum trahit, Martiae Papyriae matris Africani vera et germana progenies, Romae praetulit Bethleem, et auro tecta fulgentia, informis luti vilitate mutavit. Non moeremus, quod talem amisimus; sed gratias agimus, quod habuimus, imo habeamus. Deo enim vivunt omnia; ET QUIDQUID revertitur ad Dominum, in familiae numero computatur. Quamquam amissio illius, coelestis domus habitatio sit; quae quamdiu in corpore fuit, peregridicens: heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, mirum, si planxerit se uersari in tenebris — hoc enim Cedar interpretatur -, cum mundus in maligno positus sit? et sicut tenebrae eius eius,
Abbreviated transcription (Latin):
duo exeluseris &i magibies. ooi a confrege¬
& sanitatem inueturo ioi pateris. Qłhroma¬
tius dixit. Indica ełgo michi eꝑus c̃. unus &i
uerus dr̃. Ses debastianus respondit. Si.
seruum tuum ad hauriendam aquã miseris.
in ea mittere nisi mundam a sordibus uiderit¬
tatis. nisi prius tẽ ab om̃ib Idolorum sor¬
dibus & squalorib feceris alenum:
Q hromatius praefestus dixit Et quo
ordine alienus effici poten ab hie
Sc̃s Sebastianus dixit D aiobis potesitẽ
ut omiã idola quae intralomum gam
inuenerimus lapidea coriugams lignea
niten damus. aerea uero au argesta uel
aurta sconflemus & prȩtim eq egentib¬

Expanded text:
tuo excluseris, et imagines eorum confregetuo excluseris, et imagines eorum confregeet salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentib
Abbreviated transcription (Latin):
poris ductus tẽ uelis fieri xp̃ianum. sed ma
uidendam rationem ueritatis. Nisi enim
agnoueris quisit creator tuus. non poteris
us dixit. E rgo rasticos & fumplicissimo
h ommes non uidimus esse xp̾ianos ita ut
inter mille uiros unum non inicenias qͥ possit
uel sermonẽ discipline accipere : Quinquid
hi omne ad istam irquisitionẽ actingere
potuerunt cum fierent xp̃iani e ẽs Sebas¬
tianus ait. Io oc responsum tuum nrãe partis
adfirmat ad sertio. Iam ab origine matidi
cum turis cultoribi & pastorib ouium dẽ s
habuit rationem. & uexea fidem marludi non
elegit grammaticos & chracores. sed piscato¬
res a simplices. & ipsis tradidit notitiam suã.
¶ romatius dixit. ¶ ur ergo m̃e. dicis ꝑtiue¬
a goscere debere qui sit creator ns. quem
nisi dognouerim salutitũ inuenire non poss̃:¬
¶ es S̾ cbastiants dyeit ⁊iN auia multos agos
& multas deas colistr. ⁊nis. ango hos u eotat

Expanded text:
poris ductus te Christianum fieri speres, sed magporis ductus te Christianum fieri speres, sed mag puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris us dixit: Ergo et rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde
Abbreviated transcription (Latin):
sanitas. & om̃is amẽ est ꝓtinus infirmitas
separata. Io aec audiui aurib ꝓbaui oculis.
corde credidi. suꝑ ẽ. ut qđ fecistis tranquil¬
lino & michi faciatis: ut possim mei corpo¬
ris recipere sanitatem. Poli carpus presbiter
dixit. Si transeuntes dolores anima homi.¬
nis non suffert. quid de illis dolorib actura
est. quib nullus uiquam subuenit medicꝰ
successor: Nam isti dolores. illorũ dolorũ
imaginem portant. Et quantum distat int̾
ignem uiuum & picturam illius. tantum
distat nter dolores quos patitur cor¬
pus. & illos quos passura ẽ anima.
si ignara creatoris sui prȩsentis uite
impauerit mius. Age ergo nobiscum
sollicas quaesstib& ignem semꝑ ardentẽ.
ebromatus uns praefestus cum unico
filio suo tiburo. dedit nomen suum diceiis.
In hoc de fidem certos uos esse conuenit
in quo & iam fili⁊ nieum xpianũ fieri
mecum exopto. Qui beatus Debastianue
dixit. Tide ne sola tui recuperatione cor¬

Expanded text:
sanitas, et omnis a me est protinus infirmitas sanitas, et omnis a me est protinus infirmitas separata. Haec audivi auribus, probavi oculis, corde credidi; superest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corporis recipere sanitatem. 50. Polycarpus presbyter dixit: Si transeuntes dolores anima hominis non suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, successio? Nam isti dolores illorum dolorum imaginem portant, et quantum distat inter ignem vivum et picturam ejus, tantum distat inter dolores quos nunc patitur corpus, et illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. Age ergo nobiscum sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, Romae praefectus, cum unico filio suo Tiburtio, dedit nomen suum dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus dixit: Vide ne sola recuperatione tui cor
Abbreviated transcription (Latin):
ei ut ꝑ triduum ieiunara. Et conuane
pariter orabant. ut fidem nominis stplua¬
tor in salutem uolentis credere declarar&.
adueniss&. ad domũ sustinentis praefecti ueniunt
pariter ꝓperantes. Cumq ingressi fuissent. dix¬
erunt. Pax fidei tuae. At ille resalutauit eos
tranquillini libenter audire rationem. Ot re
spondens dixit. Ex ore tranquillini ratio egres¬
sa. oculorum ieorum ad sertioni declaratur¬
intentio. U ideo enim hunc sanissimũ. quẽ poda.¬
grico & ey ragrico uideram dolore contractum.
A quo genus medicamenti. uel unde fuiss& sal.¬
uatus inquirens: tale ab eo suscepi responsum.
Dum fidem meam in idolis ponerem. debilis &
nimia sum infirmitate contractus. At ubi
unum dm̃ in caelis didici ostensione xp̃ianoꝵ.
abnegaui uniuersa quae sine causa colueram.
& tradidi ex fide animam meam xp̃o. QMox
autem ut utium & uerum dm̃ in caelie
regnare confessus sum. statim om̃is quam per
undecim annos amiseram ad nie reuersa ẽ

Expanded text:
ei ut per triduum jejunaret. Et convocans acrymis pariter orabant, ut fidem nominis sui in salutem volentis credere Dominus decadvenisset, ad domum sustinentis praefecti veniunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei tuae. At ille resalutavit eos Tranquillse, et dixit: Ex ore Tranquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. Video enim hunc sanissimum quem podagrico et chiragrico videram dolore contractum. A quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contractus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Christianorum, abnegavi universa quae sine causa colueram, et tradidi fidem animi mei Christo. Mox autem ut unum et verum Deum in coelis regnare confessus sum, statim omnis, quam per undecim annos amiseram, ad me reversa est
Abbreviated transcription (Latin):
dedissent spacium. accessit iuxta eum. &¬
cȩpit dicere suꝑ uulnera eius lente oratio.¬
nẽ dominicam & simbolum. & ita solidata st̃
ossa eius & caput & omĩa uscera ut quasi
nichil ei eueniss&. ita factus est in colomie
Haec ita cum feciss&: cȩpit ire. Tenebant autẽ
illum parentes eius dicentes. Seni & habe
seruum. & omĩa bona nrã tibi trade¬
mus eum eo. quia ipsum unicum
quẽ habemus nobis iam mortuum. reddidisti
mercedem. sanitatis huius. Dicunt ei paren
tes. Nos m&ipsos si seruos habere dignerie
contra ire non possumus. quin immo & optamꝰ
si ipse iudicaueris dignum. Tunc apprehensa
manu eoꝵ. segregauit eos a turbis. & indicauit
eis uirtutem nominis xp̃i. Et uidene
animum eoꝵ fixum fortiter in timore dñi.
ꝑduxit eos ad papam & dixit. Ouenerabilis
papa ac diuinę legis antistes. ecce quos ꝑ mẽ
hodie lucratus e̾ xp̃c. in quib fides mea uelut
arbuscula nouella primum ꝓrupit in fructũ.

Expanded text:
dedissent spatium, accessit juxta eum, dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita factus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie lucratus est Christus, in quibus fides mea velat arbuscula novella, primum prorupit in fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec suspicio de eis esse poterat celabant᷑.
Srant ergo ut diximus om̃s hi morante
cum sc̃o papa gaio apud castulum zecariũ.
in ipsis suꝑiorib palatii. & die noctuq ge¬
mitib ac fletib & ieiuniis atq orationibus
occupati: ex orabant dnm̃ ut digni haberent᷑
tolerantia confessionis eius. & in numero scõ.¬
rum martyrum sociari mererentur Ascen¬
debant autẽ ad eos occulte religiosi uiri.
religioseq feminȩ. & ut pote a scĩs diuersas
sibi sanitatum grãs impetrantes. nam & cȩ¬
& saluabantur infirmi. & ex obsessis corpori¬
bus dȩ monia expellebantur. Interea dũ
haet aguntur. transiens beatus tihurtius
occurrit homo qui de alto lapsus fuerat.
caput & omiã menibra quassauerat. ita ut
de sola sepultura eius a gerent hi quoruit
filius dicebatur. Nõ dicit eis sietio ꝓ corpor¬
exanimi. Permittite me praecantare ei. forsi¬
tan recuperat sanitatem. Cumq om̃e

Expanded text:
quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque orationibus occupati, exorabant Dominum, ut digni haberentur tolerantia confessionis ejus, in numero sanctorum martyrum sociari. 70. Ascendebant autem ad eos occulte religiosi viri et religiosae feminae, et a Sanctis diversas sibi sanitatum gratias impetrabant. Cet sanabantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis fles: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
chrior sc̃s tiburtius. & nicostratus ex primi¬
scrinio. cum fratre suo castorio. & cũ uxore
fratre suo. & filius simproniani qui
rꝰ erat amorbo y dropis liberatues
Nam uniuersis cum chromatio ꝓficiscentib¬
hi cum gaio ep̃o remanserunt in urbe. Qui
honore scificauit. tranquilliuum uero patrt̃
eorum fecit presbiterum. Sebastianum uero
quia ad multorum ꝓfectum sub speciȩ mili.¬
tiȩ latebat defensorem aeccłȩ instituit: cȩte¬
ros uero subdiaconos fecit. Sed quia tutus
nullus inueniri poterat locus ad latebram
confouendam. morabantur om̃s apud castu.¬
lum quendã xp̃ianum zetarium palatui.
¶ui castulus. ibidem in palatio in suꝑiori loco
& ualde altissimo commanebat. Ideo autem
haec apta mansio putabatur. quia & ipse
castulus cum suis om̃ib xp̃ianissimus erat.
& lex illata de sacrificuis tum ubiq sui fer¬
uore desȩur& in illis qui palatio adhȩrebant.

Expanded text:
chrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primichrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjufratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus, cum Caio episcopo remanserunt: Marcum et honore sanctificavit, Tranquillinum vero patrem eorum, fecit presbyterum. S. Sebastianum autem, qui ad multorum profectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq qui uolunt una cum filus nr̃is chroma.¬
tio & tiburtio & mecum in hac urbe qui uo.¬
luerint maneant. Non enim nos terrarum
spatium diuidit. quos xp̃i caritas nectit. Nec
absentiam urãm sentiant oculi nr̃i. quia de
interioris hominis nos intueniur aspectu. Hȩc
& his similia dicente papa gaio. ex clamauit
tiburtius uir clarissimus dicens. Obseero tẽ
pater & ep̃orum episcope. ne me patiarie
terga ꝑsequentib dare. O ichi enim ualde
possim occidi. tantum utilius uitae dignitatẽ
inueniam. quã nullus michi successor eripiat.
nulla tem pora finem imponant. Uunc
sc̃s papa gaius congaideis fidei ei ue
lacrimas effundebat. orads ut om̃s qui reman¬
serant certaminis uictores existerent. trium.¬
phum martyrii capientes. Remanserunt autẽ
marcus. simul quoq & pater eorum uir cla-¬
rissimus tranquillinus. Atem beatus Sebastia¬
nus. & pulcherrimus iuuenis sed mente pul¬

Expanded text:
itaque qui volunt una cum filiis nostris Chromaitaque qui volunt una cum filiis nostris Chromatio et Tiburtio, et mecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exclamavit Tiburtius, vir clarissimus dicens: Obsecro te, pater et episcoporum episcope, ne me patiaris terga persequentibus dare. Mihi enim valde vero Deo occidi, tantum ut illius vitae dignitatem inveniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tempora finem imponant. Tunc S. Caius, congaudens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum martyrii capientes. CAPUT XIX. Marcus, simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pul
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate succumber&. Serum quia tanta us
ꝑsequutionis extiterat ut opinio xp̃ianitatis
eius celari non possit: meruit ex sacro rescrip¬
to chromatius. ut medendi grã in campano
litore moraretur. in quo erant lati cespicees
orta est contentio inter policarpum prbrm¬
r& & quis ir& cum chromatio. qui tantũ popu.
carpe quia & sacerdotii rectum tramitem
tenes. & scientiȩ repletus es donis. ꝑgas simul
ad confortandas credentium mentes. & ani-¬
mos dubios aedificandos. At ille his auditis
quieuit. blanduniq papae imperium aequa.¬
nimiter tulit. Senit itaq dies dominica
in qua gaius ep̃s agens quae dĩ sunt intra
duos credentib insẽ constituit hosgradue
confessionis scilic& & martyrii. ut hi qui mar.¬
tyri pondus se posse ferre desperant: confes.¬
sionis gram̃ teneant. Et dantes latus bellan.¬
tib xp̃i militib qui ꝓ eius sunt nomine
pugnaturi. sollicitudinem gerant. Pergant

Expanded text:
cessitati succumberet. Verum quia tanta vis cessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitatis ejus celari non posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis dorta est contentio inter S. Polycarpumet, et quis iret cum Chromatio, qui tantum populucarpe, quia et sacerdotii rectum tramitem tenes, et scientia Dei repletus es, pergas simul ad confortandas credentium mentes et animos dubios aedificandos. At ille his auditis quievit et blandum papae imperium aequanimiter tulit. Venit itaque dies Dominica, in qua Caius episcopus agens quae Dei sunt intra duos in se credentibus constituit gradus, confessionis scilicet et martyrii, ut hi qui martyrii pondus se posse perferre desperant, confessionis gratiam teneant, et dantes latus bellantibus, Christi militum, qui pro ejus sunt nomine pugnaturi, sollicitudinem gerant. Pergant
Abbreviated transcription (Latin):
magnaeq uirtutis. Imperantib autẽ carino
diocletiano & maximiano: dioclecianus in urbe
erat cum maximiano. carinus autem cũ omĩ
exercitu in partib galliarum erat. Et eiue
intuitu lenta ꝑsecutio diocletiam circa xp̃ians
esse cęperat. quia carintis habebat aliquoe
amicos. quos huius tituli ꝓfessio decorabat.
gitur occiso in ciuitate montiaco maximiano
& aquilino consulib facta ẽ ꝑsecutio talie
ut nullus emer& uel uenundar& aliquid nis
qui statunculis positis in eo loco ubi emendi
grã uentum fuiss&. thuris exhibuiss& incensũ¬
O irca insulas. circa uicos circa nẏmphia erant
positi cõpulsores. qui neq emendi copiam da¬
rent. aut haurientib aquã ipsam facultatem
tribuerent nisi qui idolis delibass&. Pune sc̃ĩ
gaii ep̃ĩ consilio habito. chromatius illustris
uis om̃s xp̃ianos in domo suscepit. & uniuer¬
sos ita fouebat: ut nullus om̃i sacrificandi ne.¬

Expanded text:
magnaeque virtutis, imperantibus Carino, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in partibus Galliarum positus: et ejus intuitu lenta persecutio Diocletiani circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circa nymphea quoque erant positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio habito, Chromatius illustris ir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi ne