comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me deo altissimo munera mea suscipiet. Non
irrideas hominem in amaritudine anime. est
enim qui humiliat ⁊ exaltat. circonspector deus.
Nolii amare mendatium aduessus fratrem tu¬
um. n in amicum similiter facias. Noli uel
le mentiri omme mendacium. assidintas enĩ
illius non est tona. Noli uerbosus esse in multi¬
tudine presbiteroꝵ⁊ non iteres uerbum ĩ tua
oratione. Non oderis laboriosa oꝑa ⁊ rusticatio¬
nem ab altissimo ceatam. Non te reputes m
multitudine indisçiplinatoꝵ. Iemenito ire
qm̃ non tardabit. Humilia ualde spiritum
tuum. qm̃ uindicta carnis ipii ignis ⁊ uer¬
mis. Noli preuaricari in amicum pecunia dif
tus es. in tunore domini. Gracia enim ueres¬
die illius suꝑ aurum. Non ledes seruum in ue¬
miam suam. Seruus sensatus sit tibi dile¬
ctus quasi anima tua. Non defraudes illum li¬
bertate. n mopem derelinquas illum. Ieco
ra tibi sunt attende illis. ⁊ si sunt utilia ꝑse¬

Expanded text:
me deo altissimo, suscipiet munera mea. non me deo altissimo, suscipiet munera mea. non inrideas hominem in amaritudine animae: est enim qui humiliat et exaltat deus. noli amare mendacium aduersus fratrem tuum, neque in amicum similile mentiri omne mendacium adsiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit humilia valde spiritum tuum quoniam vindicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia difftus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius super aurum non laedas servum openimam suam. Servus sensatus sit tibi dilectus quasi anima tua, non defraudes illum libertate, neque inopem derelinquas illum . Ira tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perse
Abbreviated transcription (Latin):
dis non effugiant a te. Et si uideris sensatũe¬
ingila ad eum ⁊ gradus hostioꝵ ilius exche¬
rat pes tuus. Cogitatum habe in preceptis
der ⁊ in mandatis illius. matime assidius esto
dent. Siscede ab iniquo: ⁊ deficient mala ab̾
te.Fili non semines mala in sulcis iniusticie.
⁊ non meres ea septuplum ¶oli querere ab
homine ducatum. n arege cathedram hono¬
ris. Non te iustifices ante deum qm̃ agnitor cor¬
dis est ipse: ⁊ penes regem noli uelle uideri sapi¬
ens. Noli querere fieri iudex. nisi ualeas iurtu¬
tera irrumꝑe iniqͥtates. ne forte extimescas fa¬
ciem potentis ⁊ ponas scandalum in agilitate
tuason pectes in multitudine ciuitatis. necte.
mittas in populum. n alliges dupplicia pec̃c̃a.
nec enim in uno ers mimunis. Noli esse pusil¬
lanimis in animo tuo. exorare ⁊ facere elemo¬
sinam ne despicias. Ne dicas in multitudine
munerum meoꝵ respiciet deus: ⁊ offerente

Expanded text:
dis non effugiant te et si videris sensatum edis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus cogitDei, et in mandatis illius maxime assiduus esto: dent. discede ab iniquo, et deficient mala abs te. non semines mala in sulcis iniustitiae, et non metes ea in septuplum. noli quaerere ab homine ducatum, neque arege cathedram honoris. non te iustifices ante deum: quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli uelle uideri sapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere iniquitates, ne forte extimescas faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua. non pecces in multitudine ciuitatis, nec te inmittas in populum: neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris inmunis. noli esse pusillanimis in anima tua. exorare et facere elemosynam non despicias. ne dicas: in multitudine munerum meorum respiciet deus, et offerente
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta. Quib autem coguita est. ꝑman
usq ad conspectum dei Audi fili ⁊ accipe consili¬
um intellectus. ⁊ ne abicias consilium meum.
Inice pedem tuum in compedes illius.:⁊ in tozqͤs¬
illius collum tuum. Subice humerum tuũ
⁊ porta illam. ne accideris uinculis eius. In õĩ
anico tuo accede ad illam. ⁊ in omni uirtute
tua conserua mas eus. Inuestiga illamr⁊ ma¬
nifestabitur tibi: ⁊ continens factus ne derelt̃¬
quas illam᷑. In nouissimis enin iuenies
requiem in ea. ⁊ conuertetur tibi mobatiorẽ
⁊ erunt tibi compedes eius in ꝑtectione fori¬
tudins eius ⁊ bases uirtutis. ⁊ torques illiꝰ
in stola gloria:. Decor enim uite est in illa ⁊
uincula illius alligatura salutaris. Stola
glorie indues eam. ⁊ coronam gratulationis
suꝑ pones tibi. Eili si attenderis michi dices eã¬
⁊ si a commodaueris animum tuum sapiẽs
eris. si indinaueris aurem tuam excipies do
narrationem dei possis audire ⁊ ꝓuerbia lau¬

Expanded text:
s: Quibus autem agnita est, permanet usque ad conspectum Dei. Audi, fili, et accipe consilium intellectus, et ne abjicias consilium meum. Injice pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum. Subjice humerum tuum, et porta illam, et ne acedieris vinculis ejus. In omni animo tuo accede ad illam, et in omni virttua conserva vias ejus. Investiga illam, et manifestabitur tibi: et continens factus ne dereliqueris eam; in novissimis enim invenies requiem in ea, et convertetur tibi in oblectationem. Et erunt tibi compedes in protectionem fortitudinis, et bases virtutis, et torques illius in stolam gloriae. » « Corvincula illius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies docnarrationem Dei possis audire et proverbia lau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ consiliarius sit tibi unus de mille. Si possi¬
des amnicum in temptatione posside illum.
⁊ ne facile credas ei te ipsum. Est enim amicꝰ
secundum tempus suum ⁊ noti ꝑmanebit
in die tribulationis. Est ⁊ amidus qui con¬

Expanded text:
et consiliarius sit tibi unus de mille. si possides amicum, in temptatione posside eum et non facile credas illi temet ipsum. est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis: et est amicus qui egr
Abbreviated transcription (Latin):
amicus sociũs triense. ⁊ non ꝑmanet in aie
necessitatis ¶micus si ꝑmanserit fixus ent
tibi quasi coequalis ⁊ in domesticis tuis fidu¬
cialiter aget. Si humiliauerit se contra te ⁊
a facie cua abscondent se unaumem habes
amiticiam bonam ab inimicis ciis seꝑare. tab
amicis tus attende. Amicus fidelis ꝓtectio fortis
Qui autem iuenit illum inuenit chesaurũ.
Imico fideli nulla est comꝑatio ⁊ non est digna põ
deratio auri. ⁊ argenti contra bonitacem illius fides
Amicus fidelis medicamentum uite ⁊ immor¬
talitatis. Et qui metuunt dominum inue¬
nient illum. Qui timet dominum eque habe¬
bit amiciciam bonam. qm̃ secundum illum erit
amicus illius. Eili auiuentute tua excipe doctri¬
nam. ⁊ usq ad canos inuemes sapienciam.qͣs
is qui arat ⁊ qui seminat accede ad eam. ⁊ sustine
bonos fructus illiusᷤ. In oꝑe enim ipsius exigu¬
um laborabis. ⁊ cto edes de generationib illi.
Quam asꝑa est nimium sapiencia indoctis ho¬

Expanded text:
in die necessitatis amicus si permanserit fixus erit tibi quasi coaequalis et in domesticis tuis fiducialiter aget si humiliaverit se contra te et a facie tua abscondet se unianimem habebis amicitiam bonam ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende amicus fidelis protectio fortis qui autem invenit illum invenit thesaurum amico fideli nulla est conparatio deratio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. amicus fidelis medicamentum uitae et inmortalitatis: et qui metuunt dominum, inueniunt illum. qui timet deum, aeque habebit amicitiam bonam: quoniam secundum illum erit amicus illius. fili, a iuuentute tua excipe doctrinam et usque ad canos inuenies sapientiam. quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis ho
Abbreviated transcription (Latin):
mones ⁊ alloqueris ut relicta malicia cre
dant in te domine. Illos enim antiquos
riusti qm̃ odibilia tibi oꝑa faciebant ꝑ me¬
dicamina ⁊ satrificia iniusta ⁊ filioꝵ suoꝵ
necatores sine misericordia. ⁊ comestores ui¬
steꝵ hominum. ⁊ deuoratores sanguinus. ⁊¬

Expanded text:
monens alloqueris, ut relicta malitia emonens alloqueris, ut relicta malitia edant in te Domine et illos enim antiquos uoniam odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
audaces leones. aut noui generis ira plenas
⁊ignotas lestias. aut naporem ignium spi¬
rantes. aut odorem fumi ꝓferentes. aut hor¬
rendas ab oculis cintillas emittentes. qua¬
rum non solum lesura poterat illos exter¬
minare. s ⁊ aspectus ꝑ timorem occid̾e. Nlã
⁊ sine hiis uno spiritu occidi poterant. ꝑse¬
cutionem passi ab ipsis factis suis. ⁊ disꝑsiꝑ
spititum urtutis tue. S ⁊ omina in mẽ¬
sura ⁊ numero ⁊ pondere disposuisti. Multũ
enim ualere tibi soli suꝑ erat semꝑ. Et uir¬
tuti brachii tui quis resistet: Qm̃ tanquã
momientum stare. sic est ante te orbis ter
raꝵ ⁊ tanquam guita roris ante lucam q̃
descendit in terram. Et misereris omniũ
qm̃ omnia potes. ⁊ dissimulas peccata ho¬
minum ꝓpter penitenciam. Diligis enim
omnia que sunt. ⁊ nichil odisti eoꝵ que fe¬
cisti. nec enim odiens aliquid constitiusti¬
manere nisi tu uoluisses aut quod a te
uocatum non esset conseruaretur. Partis

Expanded text:
audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis suis et dispersi per spiritum virtutis tuae sed omnia mensura et numero et pondere disposuisti multum enim valere tibi soli superat semper et virtuti brachii tui quis resistet quoniam tamquam momentum staterae sic anterarum, et tamquam gutta roris antelucani. quae descendit in terram; sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti horum, quae fecisti; nec enim odio habens aliquid constituiermanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis
Abbreviated transcription (Latin):
latam donec iposa uelit. Que est ista que ascẽ¬
dit in deserto delicus asfiuens innixa suꝑ dile¬
ctum suum sub artore malo suscitata intẽ. ꝓ bi
corrupta est mater tua. ibi molata est genitͥc
tua. Pone me ut signaculum suꝑ cor tuum.
ut signaculum suꝑ brachium tuura q fortis

Expanded text:
lectam, donec ipsa velit. Quae est ista, quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te: ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua: Pone me ut signaculum super cor tuum; ut signaculum super brachium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirtus ab altissimo. qui interrogabit oꝑa ur̃a
⁊cogitationes scructabitur. Qm̃ com essetis mi¬
nistti regni illius. non recte iudicastis neq cu¬
stodistis legem iustiçie. n secundum uolunta¬
tem dei ambulastis. Horrende ⁊ cito aꝑpedit no¬
bis qm iudicium durissimum in his que pre¬
sunt fiet. Eaiguo enim conceditur misericor¬
dia potentes enim potenter tormenta pacieᷤ¬
tur. Non enim substrahet ꝑsonam cuiusqͣm
dominus qui est omnium dominator. Nec u̾e¬
bitur magnitudinem cuiusquam qm̃ pusil¬
lum ⁊ magnum fecit ip̃e ⁊ equaliter cora est
mones mei. ut discatis sapienciam ⁊ non exte¬
datis. Qui emm custodierint iusticiam iuste
iudicabuntur. Et qui didicerint iusta inue¬
nient quid respondeant. Cõncupiscite ergo ser¬
mones meos. ⁊ diligite illos. ⁊ habebitis discipli¬
nam. Cara est ⁊ que nunquam martescet sa¬
piencia. ⁊ facile uidetur ab hiis qui diligunte¬

Expanded text:
et virtus ab Altissimo, qui interrogabit opera vestra, et cogitationes scrutabitur: quoniam cum essetis ministri regni illius, non recte judicastis neque custodistis legem justitiae, neque secundum voluntatem Dei ambulastis. Horrende et cito apparebit vobis: quoniam judicium durissimum in his, qui praesunt, fiet. Exiguo enim conceditur misericordia: potentes autem potenter tormenta patientur. Non enim subtrahet personam cujusque Deus, qui est omnium dominator, nec reverebitur magnitudinem cujusquam: quoniam pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter cura est sermones mei, ut discatis sapientiam et non excedatis. Qui enim custodierint justitiam ejus, iustificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant. concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis disciplinam. clara est enim et quae numquam marcescat sapien
Abbreviated transcription (Latin):
cut uitta coccinei labia tla ⁊ eloquium tuum
dulce. Sicut fragnen mali punici ita gene tu¬
e absq eo quod intrinsecus lacet. Sicut turaᷤ
dauid collum tuum que edificata est cum ꝓpug
nacules. Nille dipei pendentes. Omnis armata
fortium. Duo ubera tua sicut duo hymili ca¬
pree gemelli qui pascuntur in lilis donec
aspiret dieo ⁊ indi ⁊ i uentur umbrẽ. uadam

Expanded text:
cut vitta coccinea, labia tua: et eloquium tuum, dulce. Sicut fragmen mali punici, ita genae tuae, absque eo quod intrinsecus latet. Sicut turris David collum tuunaculis. Mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. Duo ubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in illis donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. » Quam
Abbreviated transcription (Latin):
pposm illam regnis ⁊ sedib. ⁊ diuicias nichil ẽẽ¬
dixi in comꝑatione illius. Ne comꝑani illi lapi
dem ꝓreciosum. qm̃ orne aurum in comꝑatio¬
ne illius. harena est etigua. ⁊ tanquam lutũ
estimabitur angentum in comꝑatione illius.
Suꝑ salutem ⁊ spociem dilexi eam. ⁊ ꝓposui ꝑ luce
habere illam. qm̃ mextingiibile est lumenꝰ illius.
ueuerunt autem michi omnia cona ꝑiterꝯ
illa ⁊ innumerabilis honestas ꝑ manus illiꝰ.

Expanded text:
praeposui illam regnis et sedibus, et divitias nihil praeposui illam regnis et sedibus, et divitias nihil duxi in comparatione illius; ndem pretiosum; quoniam omne aurum in comparatione illius arena est exigua, et tanquam lutum estimabitur argentum in conspectu illius. Super salutem et speciem dilexi eam et proposui pro luce habere illam, quoniam inextinguibile est lumen illius. Venerunt autem michi omnia bona pariter cum illa et innumerabilis honestas per manus illius.
Abbreviated transcription (Latin):
mlucem scenciam illius ⁊ non preteribo ueri¬
tatem n cum muidia tabescente iter habebo.
Qm̃i talis homo non erit ꝑticeps sapientie.
Nultitudo autem sapientum sanitas est orb̾
terraꝵ. ⁊ rex sapiens populi stabilimentum est.
Etgo accipite disciplinam ꝑ sermones meo
et proderit uobis.
um quidem ⁊ ego mortalis homo siuł
hominib ⁊ ex genere terreni illius qui
prior factus est ⁊ in uentre matris figuratus sũ
patꝙ. Secem mensium tempore coagulatus
sum in sanguine. ex semine hominis ⁊ delecta¬
mento sompnii conuenientis. Et ego natus
accepi commiem aerem. ⁊ similiter decidi m
sanctam terram. ⁊ primam uocem similem
omnib emisi plorans. Ĩ inuolumentis nutri¬
tus sum ⁊ magnis curis. Nemo enim ex regi¬
bꝵ aliud habuit natinitatis micium. Unus
ergo introitus est omnib ad uitam. ⁊ simil
exitus ꝓpter hoc optaur⁊ ditus est michi sensꝰ
⁊ muocaui ⁊ menit in me spiritus sapiencie.¶

Expanded text:
luce scientiam illius, et non praeteribo veritatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobis. Sum quidem et ego mortalis homomnibus, et ex genere terreni illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro; decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine ex semine hominis, et delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus: et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae: et
Abbreviated transcription (Latin):
dit me rex in cellaria suasegultabimus ⁊
letabimur in te nuemores uberum tuoꝵ
suꝑ uinum recti diligunt te. Nigra sum s
formosa filie ierusalem sicut tabernacła
cedar. sicut pelles salomomis. Nolite con¬
siderare quod fusca sim qz decorauit me
sol. Filii matris mee pugnauerunt con

Expanded text:
xit me rex in cellaria sua: exsultabimus, et laetabimur in te: Memores uberum tuorum super vinum: recti diligunt te. Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol: Fil
Abbreviated transcription (Latin):
abortiuus. Trustra enim uenit ⁊ pagit ad tene¬
bras tobliuione delebitur nomen eius.Non ui¬
dit solem neq cognouit distanciam boni ⁊ mali
Etiam si duob milib annis uir erit ⁊ non e¬
rit ꝑfruitus bonis nonne ad unum locum ꝑꝑãt
omina. Omnis labor hominis more eius. s atu¬
ma eius non implebitur bonis. Quid habet ã¬
quam desiderare quod nescias. S hoc uanitas÷.
⁊ presumptio spiritus. Quis futurus est. Iam
uocatum est nomen eius ⁊ scitur quod homo sit.
⁊ non possit contra fortiorem se in uidicio contẽ
erba sunt plurima. multamq indere.
cesse esthomini maiora se querere com igno¬
ret quid conducat sibi in uita sua. Numero
dierum ꝑegrinationis sue ⁊ dempus ueludũ¬

Expanded text:
git ad tenebras et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amquam desiderare quod nescias; Sed et hoc vanitas est, et praesumptio spiritus. Qui futurus est, jam vocatum est nomen ejus: et scitur quod homo sit, et non possit contra fortiorem se in judicio contendere. Verba sunt plurima, multam in disputaid necesse est homini majora se quaerere, cum ignoret quid conducat sibi vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore qu
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco sint pauci sermones tui. Multas ciuaͤ
sequntur sompnia. ⁊multis sermonib inue¬
nitur stultiçia. Siquid uonisti deo ne more¬
ris reddere. Displicet enim ei infidelio ⁊ stul¬
ta ꝓmissio. Si quodcunq uoueris redde. Me¬
toq melius est non uouere: quam post uo¬
tum ꝓmissa non reddere. Ne dederis os tuũ
ut pectare facias carnem tuam. Neq dicas
coram angelo non est ꝓuidencia ne fortera¬
tus dominus suꝑ sermones tuos dissipet
cuncta. oꝑa maniium tuaꝵ Ubi multa st̃¬

Expanded text:
idcirco sint pauci sermones tui. multas curas idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. ubi multa s
Abbreviated transcription (Latin):
eleuantem se Et si dormierint duo fouebũ¬
tur mutuo. Unuo quomodo calefiet. Et si
quispiam preualuerit contra unum. duo
resistunt ei. Funculus triplex difficile rũ¬
ꝑitur. Melior est puer pauꝑ ⁊ sapiens rege
sene ⁊ stulto qui nescit preuidere imposter̃
qd̾ ⁊ de carcere cathenis q interdum quis
egreditur: ad regnum ⁊ alius natus inreg
no inopia consummatur. uidi cunctos ui¬
uentes qui ambulant sub sole cum adoleᷤ¬
cente secundo qui consurgit ꝓ eoꝰ Infinitꝰ¬
est numerus populi omnium. qui fuerũt
aute eum ⁊qui post ea futuri sunt non
letabuntur in eo. S ⁊ hoc uanitas ⁊ afftic¬
tio spuritus. Cũstodi pedem tuum ingredi
ens dontum dei ⁊aꝑpinquans ut audias.
Nulto enim melio est obediencia quam
stultoꝵ uictime. qͥ nesciũt qͥd faciãt mali.
e temere quid loquaris neq cor tuũ
ait uelox ad ꝓferendum seimonem
coram deo. Deus enim in celo ⁊ tu suꝑ terrã.

Expanded text:
sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebunsublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est pauper et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus no inopia consumatur vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole cum adulescente secundo qui consurgit pro eo infinitus numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum et qui postea futuri sunt non laetabuntur in eo sed et hoc vanitas et adflictio spiritus custodi peens domum Dei, et appropinqua ut audias. Multo enim melior est obedientia, quam stultorum victimae, qui nesciunt, quid faciunt mali.Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram:
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ neminẽ consolatorem nec posse resistẽ
eoꝵ uolencie cunctoꝵ auxilio destituros. Et
landaui magis mortuos quam uiuentes.
⁊ feliciorem utroq iudicaui qui nec dum na¬
tus est. nec uidit mala que sub sole fiunt
Eursum contemplatus sum omnes labo¬
tes hominum ⁊ industrias ammaduerti pa¬
tere muidie ꝓtimi. Et in hoc ergo uanitas
⁊cura suꝑflua est. stultus com plicat manus
suas ⁊comedit carnes suas dicens Nelioiz
pugillus cum reqine: quam plena utraq
manu cum dolore ⁊ afflictione animi. Consi¬
derans reꝑi ⁊ aliam uanitatem sub solẽ. Unꝰ:
⁊ secundum non habet non filium non fra¬
trem ⁊ tamen laborare non cessat. nec ta¬
men saciantur oculi eius diuiciis. nec reco¬
gitat dicens. Cui laboro ⁊ fraudo animam
meam lonisᷤ. In hoc quoq uanitas est ⁊ affli¬
ctio pessima. Mlelius est ergo duos esse simul
quam unum. Habent enim emolumentũ
societatis sue. Si unus ceciderit ab altero
fulcietur. ue soli q com ceciderit. non hab¬

Expanded text:
osse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos et laudavi magis mortuos quam viventes et feliciorem utroque iudicavi qui necdum natus est nec vidit mala quae sub sole fiunt rursum contemplatus omnes labores hominum et industrias animadverti patere invidiae proximi et in hoc ergo vanitas et cura superflua est stultus conplicat manus suas et comedit carnes suas dicens melior est pugillus cum requie quam plena utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliam vanitatem sub sole unus est et secundum non habet non filium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est duos simul esse quam unum habent enim emolumentum societatis suae si unus ceciderit ab altero fulcietur vae soli quia cum ruerit non hab
Abbreviated transcription (Latin):
nules post pluuiam. Quando commone¬
buntur custodes domus ⁊ inutabunt ui¬
ri fortissimi. ⁊ociose erunt molentes in mi¬
nuto numero ⁊ tenebrescent uidentes ꝑ
foramina: ⁊ claudent hostia in platea in hu¬
militate uocis molentes ⁊ consurgent ad

Expanded text:
nubes post plubiam. Quando commovebuntur custodes domus, et mutabuntur viri fortissimi: et otiose erunt molentes in minuto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis
Abbreviated transcription (Latin):
homini cui dedit deus diuicias atq substan¬
ciam potestatemq ei tribuit ut comedit ex e¬
is ⁊ fiuat᷑ ꝑte sua : t letetur de labore suo. hoc
est donum dei. Non enim recordabitur dierum in¬
te sue eo quod deus occupet deliciis cor eius:U
ost ⁊ aliud malum quod uidi sub sole. ⁊ quidẽ
frequens apud homines. Uir cui dedit deus
diuicias ⁊ substanciam ⁊ honorem ⁊ nichil deest
aime sue ex omnib que desiderat. nec tribuit
ei potestatem ut comedat ex eo: s homo extranẽ
uorabit illud. Hoc uanitas ⁊ magna miseria est.
Si genuerit quispiam. G liberos ⁊ uixerit multes
anios ⁊ plures dies etatis habuit: ⁊ anima illius
non utatur lonis substancie sue sepulturaq ca

Expanded text:
homini cui dedit Deus divitias, atque substanhomini cui dedit Deus divitias, atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et alfrequens apud homines. Vir, cui dedit Deus divitias et substantiam et honorem, et nichil deest anime sue ex omnibus que desiderat, nec tribuit ei Deus potestatem ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud. Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non uta
Abbreviated transcription (Latin):
non implebitur pecunia ⁊ qui amat duuici¬
as fructus capiet et eis. Et hoc ergo uanitas.
Ubi multe sunt opes multi ⁊ qui comedũt
eas. Et qui ꝑdest possessori nisi quod ceritdi¬
uicias oculis sins. Sulcis est sompnus oꝑan¬
ti siue ꝑum siue multum comedat. Satu¬
ritas autem diuitis non sunt enin dormi¬
re. Est ⁊ alia infirmitas pessuna quam ui¬
di sub sole. Diuicie conseruate i malum do¬
mini suꝑeunt enim in afflictione pesfĩa
Generauit filium qui in summa egestate
erit. Sicut egressus est nudus de utero ma¬
tris sue. sic reuertetur ⁊ nichil auferet secũ.
de labore suo Miserabilis ꝓrsus infirmitas.
Quomodo uenit sic reuertetur. Quid ergo ꝑdest
ei quod laborauit inuentum cunctis dieb ui¬
te sue. comedit in tenebris ⁊ i curis multis.
⁊m erumpna atq tristicia. Hoc itaq mͥ ui
fruatur leticia ex labore suo quo laborauit
ipse sub sole. numero dierum uite sue quos
dedit ei deus. t hoc est pars illius. Et omni

Expanded text:
non implebitur pecunia, et qui amat divitias, fructum non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat; saturitas autem divitis non sinit eum dormieum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque trisfruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus, et haec est pars illius. Et omni
Abbreviated transcription (Latin):
in adolescencia tua.⁊ in bono sit cor tuum ĩ
dieb iuuentutis tue. ⁊ ambula in mis cor¬
dis tui. ⁊ in intuitu oculoꝵ tuoꝵ. et scito
quod ꝑ omnib his adducet te deus in iu¬
dicium. Aufer iram acorde tuo ⁊ amoue
maliciam a carne tua Edolescençia enim
⁊ uoluptas uana sunt.
emento creatoris tui in dieb iuuen

Expanded text:
in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum. et scito quod pro omnibus his adducet te deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatoris t
Abbreviated transcription (Latin):
simis. Ne emuleris impios. qm non habent
futuroꝵ spem mali ⁊ lucerna imꝑioꝵ extin¬
guetur. Time dominum fili mi ⁊ regem: ⁊ cũ
detractorib non cominisceatis qm̃ repente ꝯ¬
surget ꝑditio eoꝵ. Et rumam utriusq quis
nouit. Hec quoq: sapientib. Cognoscere ꝑso¬
nam in iudicio: non est bonum. Qui dicunt
impio iustus es: maledicent eis populi ⁊ de¬
testabuntur eos trib. Qui arguunt lauda¬
buntur.: ⁊ suꝑ eos ueniet benedictio. Labia de¬
osculabitur. qui recta uerba respondet. Preꝑa
foris opus tuum. ⁊ diligenter exerce agrum
tuum ut pst ea edifices domum tuam Ilest̃
testis fiustra contra ꝑximum tuum. se
lactes quenquam labus tuis. Ne dicas quo¬
modo fecit michi sic faciam ei: t reddam uni¬
cuiq secundum opus suum ꝑ agrum ho¬
minis ꝑigri transiui ⁊ ꝑ uineam stulti ui¬
ri. ⁊ecce totum repleuerant urtice. oꝑue

Expanded text:
simis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent simis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum repleve
Abbreviated transcription (Latin):
ad bellum ⁊ erit salus ubi multa consilia sunt.
Extelsa stulto sapiencia in porta non apeniet os
suum. Qui cogitat mala facere: stultus uocabi¬
tur. Cõgitatio stulti pectatum est: ⁊ abhomina¬
tio hominum dettactoꝵ. Si desꝑaueris lapsus
in die angustie imminuetur fortitudo tua.
Et̃ue eos qui dricuntur ad mortem. ⁊ qui tͣ¬
huntur ad interitum. liberare necesse oportet.
Si dixeris uuires non suppetunt. qui inspector
et cordis ipse intelligit ⁊ seruatorem amme tu¬
e nichil fallit. reddetq homim uexta oꝑa sua.
Comede fili mel qr bonsi est. ⁊ fauum dulcissi¬
muni guituri tuo. Sic ⁊ docttina anime tue.
sapienciẽ quam com inueneris habebis in
nouissimis spem. ⁊ spes tua non peribit. Ne in¬
sidieris ⁊ queras mmpietatem in domo isti.
neq uastes requiem eius. Septies enim
in malum. Com teciderit iimicus tuns ne
gaudeas. ⁊ in ruina enis ne exultet cor tuũ.
ne forte uideat dominus ⁊ displiceat ei: t au¬
ferat ab eo iram suam. Ne contendas cum pes¬

Expanded text:
 bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustErue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse intelligit, et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit. Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, neque vastes requiem ejus, Septies enim in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gane forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat, ab eo iram suam. Ne contendas cum pes
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniatur anime sanguinem siusq
ad laccum fugerit nemo sustinet. Qui am¬
bulat simpliciter saluus erit. qui ꝑuersis
graditur uiis concidet semel. Qui oꝑatur
terram suam saciabitur ꝑanib. Qui sectat᷑ͤ
laudabitur. Qui autem festinat ditari nõ
erit innocens. Qui cognoscit in uidicio faci
serit ueritatem. Uir qui festinat ditari⁊
aliis inuidet ignorat quod egestas suꝑue¬
mat ei. Qui corxipit hominem graciam pꝰ¬
ea inueniet. apud eum magis quam ille
qui ꝑ lingue blandimenta decipit. Qui sub¬
strahit a patre suo ⁊ a matre. ⁊ dicit hoc nõ

Expanded text:
calumniatur animae sanguinem, si usque calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio facieserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit: hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate sua: quam diues prauis itineri¬
b.Qui custodit legem filius sapiens est.qui
autem commensatores pascit. confundit pa¬
trem suum. Qui coaceruas diuicias usuris
⁊ fenore liberali. in piupes eis congregat.
Qui declinat aures suas ne audiat legem. o¬
racio euus erit execrabilis. Qui decipit iustos
in uia mala. in interitu suo corruet:⁊ simpli¬
ces possidebunt bona eius. Sapiens sibi uide¬
tur uir diues. pauꝑ autem ptudens scructa¬
bitur eumꝰ ¶n exultatione iustoꝵ multa gła¬
est: Segnantib impiis tuie hominum.
Qui abscondit scelera sua non dirigetur. qui
autem confessus fuerit ⁊ reliquerit ea. mi¬
sericordiam consequetur. Beitus homo qͥ
semꝑ est paiidus. Qui uero mentis est de᷑
corruet in malum. Leo rugiens ⁊ ursus e¬
suriens Princeps impius suꝑ pauꝑem popu¬
lum dux indigeno prudençia multos opp̾¬
met ꝑ calumpniam. Qui autem odit aua¬
riciam longi fient dies eius. Hominem qͥ

Expanded text:
simplicitate sua quam dives pravis itinerisimplicitate sua quam dives pravis itineribus qui custodit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat qui declinat aurem suam ne audiat legem oratio eius erit execraorruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rit scienciam. Si concuderis stultum in pila
quasi tipsanas feriente desuꝑ pilo non aufere¬
tum peccoris tui. tuosq greges considera sson
enimi habelis iugiter potestatem. sed corona
tribuetur tibi in generatione generationũ
Aꝑta sunt prata. ⁊ apꝑuerunt herbe uirentes
⁊ collecta sunt fena de montib. Agni sunt ad
uestimentum tuum. ⁊ hedi ad agri preciũ
Sufficiat tibi lac capraꝵ in cibos tuos ⁊ in ne¬
cessaria domus tue ⁊ ad uictura ancillis tuis.
Iagit impiuo nemine ꝓ sequente. Iustus
uitem quasi leo confidens abse terrore e¬
rit ꝓpter peccata terre multi principeo eius ⁊
ꝓpter hominis sapienciam ⁊ hoꝵ saenciam que
dicuntur. uita ducis longior ent. Uir pauꝑ ca¬
lumpnians pauꝑes similis est hymbri uehem̃¬
ti in quo ꝑatur fames. Qui derelinquit legem
laudant impium. qui custodiunt succendũt᷑
contra eurã. biri mali non cogitant iudiciũ
Qui autem requirunt dominum: inimadu̾¬
tunt omnia. Melior est pauꝑ ambulans in

Expanded text:
i honorem . Si contuderis stultum in pila, quasi ptisanas feriente desuper pilo, non auferetum pecoris tui: tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur tibi in generatione et generatione. Aperta sunt prata: et apparuerunt herbe virentes: et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt succenduntur contra eum viri mali non cogitant iudicium qui autem requirunt Dominum animadvertunt omnia melior est pauper ambulans in
Abbreviated transcription (Latin):
no fiducia tuã. Unde ⁊ ostendam eam hodie.
Etc̃e descripsi eam tibi tripliciter. in cogitatio¬
nib ⁊ sciencia. ut ostenderem tibi fumitatẽ
teloquia ueritatis responderes ex his illi
qui miserunt tesson facias uiolenciã pau
ꝑrq pauꝑ est. neq contheras egenum in
porta. q dominus iudicabit causam eius.
⁊ configet eos qui confixerunt animam
eius. Noli esse amicus hominum iracondo.
neq ambules cum uiro furioso ne forte diͤ¬
cas semitas eius ⁊ sumas scandalum ani¬
nus suas ⁊ qui uades se offerunt ꝓ debitis
Si uero non habet unde resticuat quid cause
est ut tollas oꝑimentum de cubili tuo. Ne tͣu

Expanded text:
no fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie no fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius neque ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas eius et sumas scandalum aninus suas, et qui vades se offerunt pro debitis, si enim non habet unde restituat, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
am suamꝰ etiam com senuerit non recedet
ab ea. Diues pauꝑib imꝑat. ⁊ qui accipitinu¬
tuum seruus: fenerantis. Qui seminat mi¬
quitatem metet mala. ⁊ uirga ire sue consũ¬
mabitur. Qui ꝑnus est ad misenicordiamr. le¬
nedicetur. de panib enim siuis dedit pauꝑr di¬
animam autem aufert accipientium. Eice
derisorem ⁊ exibit cum eo uirgium. cessabũt¬
q cause ⁊ contumelie. Qui diligit cordis mõ¬
diciam ꝓpter gratiam labios suoꝵ habebitie¬
gem amicum. O culi domini custodiunt scẽ¬
ciam: ⁊ supplantantur uerba miqui. Dicet pig̾
les est for is in medio plater occidendus sum.
Fonea ꝓfunda os aliene cui iratus est dominꝰ.
incidet in eam. Qui calumpniatur pauꝑem
ut augeat diuicias suas dabit ipse ditiori ͤ te¬
aurem tuam ⁊ audi uerba sapientum. Appo¬
ne autem cor ad doctrinam meam que pul¬
chra erit tibi com seruaris eam in uentre tu¬
o. ⁊ redundabit in labiis tius. ut sit idomi¬

Expanded text:
am suam, etiam cum senuerit, non recedet am suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mortuum, servus est fenerantis, Qui seminat iniquitatem, metet mala, et virga irae suae consummabitur. Qui pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus enim suis dedit pauperianimam autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, it eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et eaurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
guam suam: tustodit ab angustiis anmam
suam. Suꝑb ⁊ arrogans uocatur indoctus qͥ
in na oꝑatur suꝑbiam. Desideria occidunt pi¬
grum. noluerunt emm quicquam manus
enis oꝑari. Tota die contupiscit ⁊ desideratqͥ
autem iustus est tribuet ⁊ non cessabit. o¬
stie impioꝵ abhominabiles que offerunt᷑
ex scrlere. Testis mendate ꝑibit. uir obediẽs
loquetur uictoriam. uir impius ꝓcaciter ob¬
firmat uultum suum. qui autem rectus. est
corrigit mam suam. Non est sapiencia. nonz
prudencia non est consilium contra dominũ.
Equs paratur ad diem belli:dominus au¬
tem salutem tribuet.
multe. Suꝑ argentum enim ⁊aurum ẜ¬
cia bonaDiues ⁊ pauꝑ obinauerunt sibi. utͥ¬
usq eꝑator est dominus. Callidus uidet ma¬
num ⁊ abscondit se innocens ꝑtransiit ⁊ af¬
flictus est dampno. Finis modestie timor dñi
diuicie ⁊ gloria ⁊ uita. Arma ⁊ gładii in uia
suꝑbi.custos autem anime sue longe rece¬
dit ab eis ꝓuerbium est Adolescens iuxta in¬

Expanded text:
guam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum: qui autem rectus est, corrigit viam suam. Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Equus paratur ad diem belli: Dominus autem salutem tribuit.multae: super argentum et aurum, gratia bona. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta vi
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc occupationem pessimam dedit deus fi¬
liis hominum. ut occuparentur in ea. uidi
que fiunt cuncta subsole. tecce uniuersa na¬
tiuitas.⁊ asflictio spiritus. Quersi difficile corxi¬
guntur. ⁊ stultoꝵ infinitus est numerus. Lo¬
qutus sum in corde meo dicens. Etce magnꝰ
effectus sum ⁊ precessi sapiencia omnes qui
fuerunt ante me. in ierusalem ⁊ mens mea
contemplata est multa sapienter ⁊ didicide¬
diq cor meum ut scirem prudenciam atq do¬
ctrinam erroresq stulticiam. Et agnoni qd̃¬

Expanded text:
it, occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum, ut occuparentur in ea. Vidi quae fiunt cuncta sub sole, et ecce universa vanitas et adflictio spiritus perversi difficile corriguntur et stultorum infinitus est numerus locutus sum in corde meo dicens ecce magnus effectus sum et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contemplata est multa sapienter et didicit dedique cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam erroresque et stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
sor extitit alieni. ⁊ ꝑ extraneis auser ꝑignus abe.
Suauis est homini ꝑans mendicu.⁊ post eal
plebitur os eius calculo. Cõgitationes consili¬
is roborantur. ei gubernaculis tractanda sunt
bella. Eĩ qui reuelat misteria ⁊ ambulat fraudu¬
letiter ⁊ dilatat labia sua: ne coministearis. Q
maledicit patri suo ⁊ matri extinguetur lumẽ

Expanded text:
sor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patr
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Exultat gaudio pater iusti. qui sapien¬
tem genuit. letabitur in eo. Qaudet ꝓater tuus
⁊ mater tua. ⁊egultet qui genuit teꝗrebe fili
mi cor tuum michi ⁊ oculi tui uas meas custo¬
diant. Tonea enim ꝓfunda est meretrit: ⁊ puteꝰ
angustus aliena. Insidiatur in ina quasi latro
⁊quos in cautos inderit interficiet. Cui ue. cͥ
patri ne. Cũi rixe cui fouee. cui sine causa uuln̾a
cui suffossio otuloꝵ. Nonne hiis qui commorã¬
tur in uino ⁊ student calicib epotandis. Ne in¬
tuearis uinum quando flauescit com splendu¬
erit in uitto color eius. Ingreditur blande. sed ĩ
nouuissimo mordet ut coluber: ⁊ sicut regulus
uenena disfundet. Oculi tm uidebunt extrane¬
as. ⁊ cor tnum lognetur ꝑuersa. Et eris sicut
dormniens in medio mati. ⁊ quasi sopitus gu¬
lernator amisso dauo. Et dicẽs. Derberaueĩt
me ses non dolu. trazerunt me ⁊ ego non sensl
Quando enngilato ⁊ tursus uina reperiam dA
cum eis: q rapinas meditatur mens eoꝵ.

Expanded text:
sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te. Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui commorantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina reperiam? Ccum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
melus ꝓter fugus piger arare noluit Ien¬
dicauit eigo estate.: t non dabitur ei. Sicut a¬
qua ꝓfunda sic consilium in corde uiri. set hõ sa¬
piens echauriet illud. Multi homines muse¬
ricordes uocantur. uirum autem fideleea quis
mueniet᷑. Iustus qui ambulat in simplicitate
sua deatos̃ post se filios derelinguit. Rex qui
sedet in solio iudicii dissipat omne malum ĩ
tuitu suo. Quis potest dicere mundum est
cor meum ꝓueus sum a peccato. Pondus ⁊ po̾¬
dus. mensura ⁊ mensara. utrunq abhomina¬
bile est apud deum. Ex studiis suis intelligi¬
tur puer si munda ⁊ recta sunt oꝑa euis. au
q dominus fecit. Noli diligere sompnum.
ne te egestas epprmat olꝑi oculos tuos ⁊ sa¬
tara te panib Ilalum est malum est dict ẽp¬
tor omnis . icom recesserit tunc gloriabitur.

Expanded text:
meliis propter frigus piger arare noluit menmeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicituitu suo. Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens in nouissimis tius. Multe cogitatione
in torde uxi uoluntas autem domini inecerañ¬
ꝑmanet. Homo indigens misericors est ⁊ meli¬
or pauꝑ quam uir mendix. eimor domini ad
iutam ⁊ in plemtudine commnorabitur absq
iusitatione pessimi sbscondit piger manum
suam sub ascella nec ad os suum applicat eam.
pestilente flagellato stultus sapientior erit Si
autem corripueris sapientem intelliget sapiẽ¬
mimosus erit ⁊ infelix. Non cesses fili audre
doctrinam. ne ignores sermones sciencie. Testcͤ
iniqus deridet iudicuum. ⁊ os impioꝵ deuorat
iniquitatem Parata derisorib iudicia ⁊ mallei
ꝑtucientes stultoꝵ corporibus. AA
uxuriosa res uinum ⁊ tumultuosa ebrie¬
tas. Quicunq his delectatur non erit sa¬
p̃iens. sicut rugitus leonis:ita ⁊ terroi regis.
Qui ꝓuocat eum pectat in animam suam
Honor est homini qui seꝑat se a contempti¬
onib. Omnes autem stulti miscentur contu¬

Expanded text:
sapiens in novissimis tuis multae cogitationes sapiens in novissimis tuis multae cogitationes in corde viri voluntas autem Domini permanebit homo indigens misericors est et melior pauper quam vir mendax timor Domini ad vitam et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessimi abscondit piger manum suam sub ascella nec ad os suum adplicat eam pestilente flagellato stultus sapientior erit sin autem corripueris sapientem intelleget disciplminiosus est et infelix non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae testis iniquus deridet iudicium et os impiorum devorat iniquitatem parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibuxuriosa res uinum et tumultuosa ebrietas: quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contu