comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑: In qua dũ mille clipei de¬
pendere memorantur. ꝑ hunc ꝑfectũ
numerũ numerus uniuersus ostendit᷑:
qr̃ uniuersa nr̃a minutio in sacro
eloquio continetur. Ibi quippe sunt
qđ ꝓ sua minitione  altitudine turri
od̾ similis dicit᷑. Mille clipei dependeti.
qĩ quot illic p̃cepta sunt. tot etiam
pectoris nr̃i minimina. Ecce etiam¬
contra aereas potestate festinamus
fortes exsistere. In hac turri arma¬
turã nr̃ȩ m̃ti in uenimꝰ: ut inde p̃¬
cepta conditoris inde sumamus exẽpla

Expanded text:
designantur? in qua dum mille clypei dependere memorantur, per hunc perfectum numerum numerus universus ostenditur, quia universa nostra munitio in sacro eloquio continetur. Ibi quippe sunt quae pro sua munitione et altitudine, turri David similis dicitur, mille clypei dependent, quia quotquot illic praecepta, tot sunt etiam pectoris nostri munimina. Ecce enicontra aereas potestates, si festinamus fortes existere in hac turri armaturam nostrae mentis invenimus, ut inde praecepta Conditoris, inde sumamus exempla
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. numquem dilex̃ anima
mea iuidistis: Paululũ cũ ꝑtrasissẽ
eos inueni quẽ dilex̃ anima mea.
dilectũ namq inlectulo quęrimus quan¬
do inp̃sentis uitȩ aliquantula reqͥę
redẽptoris nr̃i desicł̃io suspiramus.
ꝑ noctẽ querimus: qi & si iã in illo
mens uigilat. Tamen adhuc ocđs cali-¬
gat. s qͥ dilectũ ñ in uenit restat ut
surgat ciuitatẽ circumeat: id ÷ scãm
electorũ eccłiam mente ⁊ inquisitione
ꝑcurrat. ꝑuicos eũ & planteas querat:
id ÷ ꝑ angusta ⁊ lata gradientes aspiciat.
ut si qua in eis inuenire ualeat eius
uestigia¬
eiꝰ exquirat. Quia sunt
ñ nulli
etiã uitȩ scłaris qͥ
imitan.¬
lũ aliquid haben
de actio¬
ne uirtutis. lueren¬
tes autẽ

Expanded text:
civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in eis valeat invenire ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes aute
Abbreviated transcription (Latin):
una quȩq electa anima: cęlesti est
formosa. ꝑ morũ pulchrituditiem.
Quȩ cũ iã de corruptione carnis educit᷑.
ei ꝓcul dubio hiemps transit. Qua
p̃sentis uitȩ torpor abscedit. lmbeR
dm̃ educitur. Iam uerborũ guttȩ ne-¬
cessariȩ ñ erunt: ut pliuua debeat
p̃dicationis infutidi. Nã qd̃ minus
audire potuit: amplius uidebit.
Tunc apparent flores in t̾ra: qi cũ
de ȩterne beatitudinis uita: quedã
suauitatis primordia p̃gustare
anima ceꝑit: quasi iã in floribꝰ odorat᷑
exiens. Qd post quã egressa fuerit: iti¬
fructu uberius habebit. Unde ⁊ illic
subdit̾. T̃empus putationis aduenit.
Imputatione quippe sarmenta sterilia
recidunt᷑: ut ea que p̃ualent uberiꝰ
fructũ ferant. Nr̃ȩ itaq putationis
tẽpus tunc aduenit ⁊ quando infruc¬
tuosam ac noxiã corruptionẽ carnis
deserimus ut ad fructũ animȩ ꝑue-¬

Expanded text:
uaeque electa coelesti est formosa per morum pulchritudinem: quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei proculdubio hiems transiit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber Dominum educit, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunde aeterna beatitudine quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens. Postquam egressa fuerit, fructum uberius habebit. Unde et subditur, tempus putationis advenit. In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent, uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus nunc advenit, quando infructuosam hanc nos jam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum animae perv
Abbreviated transcription (Latin):
de mortali natura ad sumpsit ostendit.
& in se ipso inuisibilis ꝑmansit. in
aꝑto se uidẽ querentibus. Quasi post
parietẽ stetit. qr uidendũ se manifes
ta maiestate non p̃buit. Quasi eni
post parietẽ stetit: qͥ humanitatis
naturã quã ad sũpsit ostendit : et
duunitatis naturã humanis ocłis
occultauit. Unde & illic subtlituꝵ.
Respiciens ꝑfenestrã: ꝓspiciens ꝑ can¬
cellos. Quisquis enĩ ꝑfenestras. uł can¬
cellos respicit: nec totus uidetur nec
totus non iudet᷑. Sic sic nimirũ re¬
dẽptor ante dubitantiũ ocłos factꝰ ẽ.
qi si miracła faciens nichil ꝑtulissoe
ut homo. plene eis apparuisset ds.
& rursũ. humana paciens. si nulla
fecisse ut ds: putaret᷑ d̃s homo. s qi
& diuina fecit ⁊ humana ꝑtulit:
quasi ꝑ fenestras uł cancellos: ad homi¬
nes ꝓspexit ut & ds ⁊ apparer& ex
miraculis ⁊ lateret ex passionibus.
⁊ homo cerneret᷑ ex passionib s tam̃

Expanded text:
de mortali assumpsit, ostendit, de mortali assumpsit, ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus, quasi post parietem stetit; quia videndum se manifeste in majestate non praebuit, quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam, quam assumpsit, ostendit; et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur, Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos; quisquis enim per fenestras vel cancellos respicit, nec totus videtur, nec totus non videtur. Sic nimirum Redemptor ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens, nil pertulisset ut homo, plane eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel cancellos ad homines prospexit, ut et Deus appareret ex miraculis, cum lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Leua eiꝰ sub eapite meo. & dextera illius
sub capite posuit. quã intentione
sũmi amoris p̃mit. dextera uero di
eã amplectitur. quia sub ȩterna eiꝰ
beatitudine tota deuotione continẽt᷑.¬
Hinc rursũ scriptũ ẽ. dextera manꝰ
tua dñe confregit inimicos. Hostes
tera frangunt᷑. Quia plerũq prauos
uita p̃sens eleuat. s ad uentus ȩt̃nȩ
beatitudinis dampnat. In ex Eo Sl
Ecce isti uenit saliens in montib &¬
eiꝰ saltus agnoscere: de celo uenit
in uterũ. de utero uenit in presepe.
De p̃sepe: incruce. de cruce. uenit in
sepulchrũ. De sepulchro rediit in cę
lũ. Eoce ut nos post se currere face¬
ret. Iuos ꝓ nob̾ saltus manifestata
ꝑ carnẽ ueritas dedit. Iui ⁊ exultauit
ut gigas ad currendã uiã. ut nos ei
ex corde diceremus. Trahe me post
te. curremus in odorẽ ungentoꝵ. tuoꝵ.
En ipse stat post parietẽ nr̃m. Scã
desiderans ait. En ipse stat post parietẽ
nr̃m. qͥ enĩ humanis ocłis hoc quod

Expanded text:
eva ejus sub capite meo, et dextera illius sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextra vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetHinc rursum scriptum est, Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes tera franguntur; quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. In expos. Ecce iste venit saliens in montibmi, ipsos ejus saltus agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in seplum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestatae per carnem veritatis dedit; qui et exsultavit ut gigas ad currendam viam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. En ipse stat post parietem nostrum. Sancta um videre desiderans, ait: En ipse stat post parietem nostrum. Qui enim humanis oculis hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
de menbris siuis infirmantibus dicit.
Uineȩ quippe nr̃ȩ actiones sunt quas
usu cotidiani ex colimus laboris. s custo¬
des inuineis positi. uineã nr̃am
minime custodimus : qr dũ extrane¬
is actionib implicam᷑. ministerium
actionis nr̃ȩ negligimus. Iti ex ꝑosi¬
meridie: cũ ex desidiis carnalib ar-¬
dente corde reꝓborũ. aput electorũ
suorũ pectora refrigeriũ inuenit co-¬
gitationes bonȩ. In ex eosi is otie Bea¬
tI Ios UBI SUERA. Nisi cognoueris te¬
opulchra int̾ mulieres: egredere &
abi post uestigia gregũ. ⁊ pasce ȩdos
tuos. Semet ipsã nãq ea quȩ inter
mulieres pulchra ẽ. cognoscit: quan¬
do electa quȩq anima etiã int̾ pec¬
cantes posita. qr ad auctoris sui ia¬
ginẽ ac similitudinẽ sit condita
meminit ut uixta ꝑceptȩ simili¬
tudinis ordinẽ incedat. quȩ si seN
cognoscit: egredit᷑ a secreto sui cord̾
expulsa. in exteriorib concu piscentiis
dissipatur. E gressa uero abit post

Expanded text:
de membris suis infirmantibus dicit. Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, vineam nostram minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Item in emeridie, cum ex desideriis carnalibdente corde reproborum, apud electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. In expos. beati Job, ubi supra.-- Nisi cognoo pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . Semetipsam namque ea quae est pulchra inter mulieres cognoscit, quando electa quaeque anima etiam inter peccantes posita quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit , et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uoluptatẽ uanã eẽ redarguit.
Similiter eciã contionator iste diuersas
cogitationũ tẽptationes exponens alio
ait in loco dũ dic̃. Unus interitus ẽ.
hominis ⁊ uimentorũ. & ęqua utriuiq
conditio. Sic̃ morit᷑ homo: sic & illa
moriuntur. Similiter spirant om̃ia.
⁊ nichil hab& homo iumentis ampliꝰ.¬
Qui tam̃ ex diffinitione rationis suam
post modũ sententiã ꝓtulit dicens.
Quid hab& ampluis sapiens stulto. &
quid pauꝑ. nͥ ut ꝓgat illuc ubi ẽ uita:
Sui gͥ dix̃ nichil hab& homo umentis
ꝑgat illuc ubi ẽ. uita. Quib uerbis
primũ indicat. quia hic hominũ uita
ñ ẽ : quã eẽ alibi testatur. hab& gͦ hic

Expanded text:
et voluptatem vana esse redarguit. et voluptatem vana esse redarguit. Similiter et concionator iste, diversas cogitationum tentationes exponens, alio ait in loco, cum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio: sicut moritur homo, moriuntur; similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis ampliQui tamen ex diffinitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens ab stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Qui igitur dixit nihil habet homo jumentis pergat illuc, ubi vita est. Quibus verbis primum indicat, quia hic hominum vita non est, quam alibi esse testatur. Habet ergo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nemo possit corrigere quẽ ille de¬
spexerit. In hoc uersiculo ꝑspicue
ad studiũ nos hortatur sapientiȩ &
scientie. ut consideremus oꝑa dei
quã magna. ⁊ quã mirabilia sut̃:
⁊ quomͦ aliũ gratuita pietate elegerit.
aliũ iusto iuidicio despexerit: sic̃ de
iacob & esau dicitur. Iacob dile¬
xi: esau autẽ odio habui. Dicitur¬

Expanded text:
nemo possit corrigere quem ille denemo possit corrigere quem ille despexerit. In hoc versiculo perspicue ad studium nos hortatur sapientiae et scientiae; ut consideremus opera Dei, quam magna et quam mirabilia sint, et quomodo alium gratuita pietate elegerit, alium justo judicio despexerit, sicut de Jacob et Esau dicitur: Jacob dilexi, et Esau odio habui . Dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
Utilior ẽ. sapientia cũ diuitiis. ⁊ magis
ꝓdest iudentib solẽ. Sic̃ enĩ ꝓtegit
sapientia : sic ꝓtegit pecunia. hoc aut̃
amplius hab& eruditio ⁊ sapientia:
qd̃ uitã tribuunt possessori suo.
Maioris ÷ głe sapientia cũ diuitiie.
Alii enĩ sapientia indigent: alii opib
& melior ẽ. qͥ utrũq p̃stat: utroq
indigenti. Qui sapiens ẽ. & ñ diues.
potest qͥdem docere qđ bonũ ẽ: s
int̾dũ ñ potest p̃stare quod pecitur.
Idõ ait. qͦmͦ ꝓtegit sapientia: ita ꝓ¬
tegit ⁊ pecunia. S in eo sapientia
maior ÷ diuitiis. qđ absq ullis opib
huiꝰ scłi uitã tribuit habenti eã.
Sciendũ ẽ. tam̃ qđ hoc de uera dicit᷑
sapientia. quȩ ad uitã tendit ȩt̾nã:
⁊ deducit ad solẽ iusticiȩ sequentẽ se.
Unde ait iuidentib solẽ. id ÷ intelligen¬
tib qͥ sit sol iusticiȩ: & qͦmͦ ꝑuenien¬
dũ sit ad eũ. Considera oꝑa di. quod

Expanded text:
est sapientia quam divitiae, et magis est sapientia quam divitiae, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem amplius habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Majoris est gloriae sapientia cum divitiis. Alii enim sapientia indigent, alii opibus: et melior est, qui utrumque praestat utroque indigenti. Qui sapiens est, et non dives, potest quidem docere quod bonum est, sed interdum non potest praestare, quod petitur; ideo ait: quomodo protegit sapientia, ita protegit et pecunia: sed in eo major est sapientia divitiis quod absque ullis opibus hujus saeculi vitam tribuit habenti eam. Sciendum est tamen quod hoc de vera dicitur sapientia, quae ad vitam tendit aeternam, et deducit ad solem justitiae sequentem se. Unde ait: Videntibus solem, id est, intelligentibus qui sit sol justitiae, S. 14.-- Considera opera Dei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Id circo comicus quidã ait. Ne quid
nimis. Quia om̃is intẽꝑantia: cadit
inuitiũ. Ira insinu stulti requiescit.
Sẽꝑ iracundia suꝑbiȩ iuncta: ultionẽ
querit. qr quã uis aliqͥs potens iu¬
deatur. & sapiens estimetur. si ira¬
cundus sine ratione ẽ: insipiens
arguatur. & in euuangłio. Qui iras
qͥd putas cause ẽ. qđ pͥora tempora
meliora fuere ꝗͣ nunc sunt: s̾culta
Senĩ ẽ. huiiscemodi in terrogatio.
He dicas gͦ meliores fuisse dies sub
moyse & sub xp̃o. quã modo sutit :
nã & in illo tẽpore plures fuerunt
increduli. ⁊ dies illoꝵ mali facti st̃:¬
& nunc credentes multi repꝑiunt᷑.
de qͥb ait saluator. Beatiores sunt
qͥ me ñ uiderunt : & crediderunt.
Alit̾. Sic debes iuuere: ut semꝑ p̃sen¬
tes dies meliores tͥ sint. quã p̃teriti.
ne cũ paulatim decrescere ceperis:
dicatur tibi. Currebatis bene. qius uos
impediuit ueritati ñ obedire :¬

Expanded text:
Idcirco comicus quidam ait: Ne quid Idcirco comicus quidam ait: Ne quid nimis, quia omnis intemperantia cadit in vitium. Ira in sinu stulti requiescit. Semper iracundia superbiae juncta ultionem quaerit, quia quamvis aliquis potens videatur, et sapiens aestimetur, si iracundus sine ratione est, insipiens arguitur. Et in Evangelio: Qui irasctempora meliora fuere quam nunc sunt? Stulta enim est hujusmodi interrogatio. Ne dicas ergo meliores fuisse dies sub Moyse et sub Christo quam modo sunt. Nam et illo tempore plures fuerunt increduli, et dies eorum mali facti sunt; et nunc credentes multi reperiuntur, de quibus ait Salvator: Beatiores sunt, qui me non viderunt, et crediderunt . Aliter: debes sic vivere, ut semper praesentes dies meliores tibi sint quam praeteriti, ne cum paulatim decrescere coeperis, dicatur tibi: Currebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ uirũ atq sapientẽ uideamus
calũnias sustinere. et turbari de
iniquitate uidicis. nec dm̃ statim
exordia. quia in istis in choatio ẽ.
locutionis: in illis consummnatio.
Qui ad p̃ceptorẽ uadit. meliꝰ in fine
uerbi intelligit quȩ dicunt᷑. quã
in pͥncipio. lta melior ÷ consũmata
iusticia. ꝗͣ in choata. Illa uictoriã
p̃stat: ista certare incipit. Hic enĩ
ex parte cognoscit᷑. Cũ autẽ uene¬
rit qđ ꝑfectũ ẽ: ñ erit necesse
illud qd ex parte ẽ. Melior ẽ. paciens
arrogante. Quia suꝑiꝰ irã concesse¬
rat dicens. meliorẽ irã quã risum.
ne putaremꝰ irã quȩ ẽ. in passion ie
laudari: nunc p̃cipit irã pacientia
eẽ. tollendã. lbi enĩ ꝓ correptiot ie
in peccantes. & eruditione inmi-
ribus necessaria ẽ: ne plusꝗͣ decet
siderate irasci uetat. qi repentinus
furor consiliũ ñ hab&: ⁊ nil
uiro sapietiti sine ratione agendũ ẽ.

Expanded text:
justum virum atque sapientem videamus justum virum atque sapientem videamus calumnias sustinere, et turbari de iniquitate judicis, nec Deum statiexordia, quia in istis inchoatio est locutionis, in illis consummatio. Qui ad praeceptorem vadit, melius in fine verbi intelligit quae dicuntur, quam in principio: ita melior est consummata justitia quam inchoata; illa victoriam praestat, ista certare incipit. Hic enim ex parte cognoscitur; cum autem venerit quod perfectum est, non erit necesse illud quod ex parte est. Melior est patiens arrogante. Quia superius iram concesserat, dicens, meliorem iram quam risum; ne putaremus iram quae est in passione laudari, nunc praecipit iram patientia esse tollendam. Ibi enim pro correctione in peccantes, et eruditione in minoribus necessaria est, ne plus quam decet iescit. Inconsiderate irasci vetat, quia repentinus furor consilium non habet, et nihil viro sapienti sine ratione agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
& fragilitatis humane exp̃senti ca¬
cdauere cõmonem̃. In conuiuiis autẽ
⁊ leticia etiã siqͥd timoris hab̾e ude¬
amur uł cõpunctionis incorde amit¬
Risus dissoluit sapientẽ. ita corripit¬
⁊ emendat peccantẽ. Irascam ⁊ nob̾.
peccantib ad em̃dationẽ sui. non
consolabunt᷑. Igit̾ sapiens uir uadat
ad domũ lugentis. ⁊ se ipsũ corrigen¬
tis. aliosq ãmonentis ut plangant
peccata sua. ñ ad domũ adulatoris
qͥ plausus querit audientiũ: ñ lacri¬
mas delinquentiũ. Talis doctor plan¬
gitur di in sermone. ñ diues
in oꝑe: idõ mox in sequenti uersi
sententiȩ simile ẽ. illud. Meliora sut ⁊
uulnera amici. quã fraudulenta
oscula inimici. Sic̃ enĩ sonitus
spinarũ subolla ardentiũ strepitum
reodit insuauẽ: sic & palpantis ma-¬
gistri uerba ñ ꝓsunt audienti. uł
ad curas scłi quȩ spinȩ interp̃tant᷑
auditores suos cohortantis: uł fut᷑o
illius. Utamur hoc uersiculo. si quẽ

Expanded text:
 fragilitatis humanae ex praesenti cadavere commonemur. In conviviis autem et laetitia, etsi quid timoris habere videamur vel compunctionis in corde, amitRisus dissolvit sapientem, ira corripit et emendat peccantem. Irascamur et nobis, peccantibus, ad emendationem sui, non consolabuntur : igitur sapiens vir vadat ad domum lugentis, et seipsum corrigentis aliosque admonentis, ut plangant peccata sua; non ad domum adulatoris, qui plausus quaerit audientium, non lacrymas delinquentium. Talis doctor plangitur dives in sermone, non dives in opere. Ideo mox in sequenti versicsententiae simile est illud: Meliora sunt vulnera amici, quam fraudulenta oscula inimici . Sicut enim sonitus spinarum sub olla ardentium, strepitum reddunt insuavem, sic et palpantis magistri verba non proderint audienti, vel ad curas saeculi, quae spinae interpretantur, auditores suos cohortantis, vel futuro illius. Utamur hoc versiculo, si quem
Abbreviated transcription (Latin):
trina sp̃uali. & anima eiꝰ noni
qd doceat. Et in eo hab& plus sapiens
quã inisipiens: quia cũ pauꝑe illo qͥ
in euuangłio beatus dicit᷑. pꝑat ad ea
cõprehendenda quȩ uitȩ sunt: et
ducit ad uitã. & pauꝑ ẽ. amalis

Expanded text:
trina spiritali; et anima ejus non trina spiritali; et anima ejus non  quod doceat; et in eo plus habet sapiens quam insipiens, quia cum paupere illo qui in Evangelio beatus dicitur, properat ad ea comprehendenda quae vitae sunt, et ducit ad vitam. Et pauper es
Abbreviated transcription (Latin):
tias occisus insidiis insepultꝰ abiciat᷑.
siue qđ melius puto nichil boni facti¬
honorisq egerit. ex qͦ sibi queat apud
posteros memoriã cõparare. Non uitã:
silentio transire ueliit pecudes: cum
habuerit materiã ꝑ ꝗͣ poterit appare¬
re qđ uixerit. Om̃is labor hominis
Quid hab& amplius sapiens ab stulto.
& qͥd pauꝑ. nisi ut ꝑgat illuc ubi ẽ.
uita: Om̃e qđ laborant homines iti
hoc inundo ore consumitur. ⁊ attritũ
dentib uentri traditur digerendũ.
S ñ implebit᷑ anima comedentis: qr
rursũ desicd̾at qđ comedit. & cũ
tã sapiens ꝗͣ stultus absq cibo ne-¬
queat uiuere: ⁊ pauꝑ nichil querat
aliud. nisi quomͦ possit organũ sui
corpusculi sustentare. icdo illuc ꝓꝑat
pauꝑ ubi opes eẽ. ꝑspexerit. S meliꝰ
ẽ. hoc intelligere de eccłiastico iuro
qͥ in scripturis cȩlestib eruditus om¬
nẽ laborẽ hab& in ore suo. id÷ in doc¬

Expanded text:
tias occisus insidiis, insepultus abjiciatur, tias occisus insidiis, insepultus abjiciatur, sive, quod melius puto, nihil boni facinoris egerit, ex quo sibi queat apud posteros memoriam comparare, et non vitam silentio transire, velut pecudes, cum habuerit materiam, per quam potuerit apparere quod vixerit. Omnis labor hominis sapiens a stulto, et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita? Omne quod laborant homines in hoc mundo, ore consumitur, et, attritum dentibus, ventri traditur digerendum: sed non implebitur anima comedentis, quia rursum desiderat quod comedat. Et cum tam sapiens quam stultus absque cibo nequeant vivere, et pauper nihil aliud quaerat nisi quomodo possit organum sui corpusculi sustentare, ideo illuc properat pauper, ubi opes esse perspexerit. Sed melius est hoc intelligere de ecclesiastico viro qui, in Scripturis coelestibus eruditus, omnem laborem habet in ore suo, id est in doc
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate & auaritia contabescat.
multo de terioris conditionis sit abor¬
tiuo illo. qͥ statĩ ut natus uidet᷑ interit.
Ille enĩ nec mala iuidit. nec bona iste
uͦ cũ bona possederit. sẽꝑ̃ tristis & cogi¬
t̾atione excruciatus ẽ.: magisq reqͥẽ
habeat aborcuius ꝗͣ auarus. Iile longe¬
uus. & tam̃ ambo equali fine rapian
Auferet᷑ a uob̾ regnũ dĩ. & dabit᷑ genti
facienti fructus eiꝰ. Hȩc om̃ia ad alienũ
& ꝑegrinũ de gentib translata sunt
popłm: ⁊ uideant illi bona sua ⁊ no
fruant᷑. multoq nos conditionis. esse
melioris. qͥ quasi ab ortiui ⁊ no¬
qͥ sibi in antiquitate applaudebat it
de patrib dicentes. atq głiantes s.
Pat̾ nr̃ abrahã ẽ. ⁊ tam̃ ad unũ locũ
Qł autẽ in medio ait. ⁊ qͥdem sepulchrũ
ñ fuit ei: siue hoc significat qđ diues
ille de sua morte ñ cogit&. et cũ omna
possideat. etiã in exstructione sepulcr.
auarus sit: siue qđ sepe ꝓpt̾ istas diui¬

Expanded text:
cupiditate et avaritia contabescat, multo deterioris conditionis sit abortivo illo qui statim ut natus est interiit: ille enim nec mala vidit nec bona; iste vero cum bona possederit, semper tristis et cogitatione excruciatus est; magisque requiem habebit abortivus quam avarus ille longaevus; et tamen ambo aequali fine rapientAuferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Haec omnia ad alienum et peregrinum gentium translata sunt populum, ut videant illi bona sua, et non fruantur. Multoque nos conditionis esse melioris, qui quasi abortivi et no quam illi qui sibi in antiquitate applaudebant, de patribus gloriantes atque dicentes: Pater noster Abraham . Et tamen ad unum locum Quod autem in medio ait: Et quidem sepulcrum non fuit ei; sive hoc 434 significat, quod dives ille de sua morte non cogitet, et cum omnia possideat, etiam in exstructione sepulcri avarus sit; sive quod saepe propter istas divi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ testantes. consolatorẽ nequeunt in¬
in consolabilis dolor. calũpniatores
uident in suis inqͥtatib fortiores. Et
hȩc ẽ. causa. qđ ñ ualeant consolari.
quirunt. Et laudaui magis mortu
os ꝗͣ uiuentes. ⁊ feliciorẽ utroq ui¬
dicaui. qͥ nec dũ natus ẽ. nec iudit
mala quȩ̨ fiunt sub sole. Ad cõparatio¬
nẽ miseriarũ. quib in hoc mundo mor¬
tales p̃muntur feliciores iuidicaui
mortuos ab huius miseriȩ labox libe¬
ratos. quã uiuentes. Melior ÷ itaq his
duobus uuente uidelic& et defunc¬
to: qͥ nec dũ natus ẽ. In eo felicior ẽ:

Expanded text:
protestantes, consolatorem non queunt reprotestantes, consolatorem non queunt reinconsolabilis dolor, calumniatores vident in suis iniquitatibus fortiores. Et haec est causa, quod non valeant consolari. sequuntur. 419 Et laudavi ego mortuos quam viventes, et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala quae fiunt sub sole. Ad comparationem miseriarum quibus in hoc mundo mortales premuntur, feliciores judicavi mortuos, ab hujus miseriae labore liberatos, quam viventes. Melior est itaque his duobus, vivente videlicet et defuncto, qui necdum natus est; in eo fe
Abbreviated transcription (Latin):
cognoseat: Suꝑiori errore turbatus
qd putarẽ int̾ homines & bestias
nichil eẽ in hanc scientiã praua
opinione deductus sũ: ut nichil
aliud dicerẽ botu. nisi p̃sentem
capere uoluntatẽ. Neq enĩ cũ semel
nos dissoluisset interitus. possemꝰ
his ꝑfrui. aqͥb recesse ramꝰ ing¬
Arati
S meliori sensu de leticia bonorũ oꝑũ
intelligendũ ẽ. Nichil ÷ gͦ melius
in iuta ista: nͥ qđ letetur homo it
oꝑe suo. facietis elemosinã. ⁊ futuros
sibi thesauros in regno cęlorũ p̃parans
hanc solã habemus ueraciter portionẽ.
quã nec fur. nec latro ual& ne tirannꝰ
Nauferre : quȩ nos tantũ mͦ post¬
ratit᷑. & lacrimas innocentiũ. et con¬
solatorẽ neminẽ. nec posse resistere
eorũ iuolentie. cunctorũ laqueo
destitutos. Post hanc cogitationem
illuc mentẽ meã ocłosq conuerti.
ut iuderẽ calũniatores. ⁊ calũpniã
opprimuntur lacrimas. quas solũ
habere calamitatib licet: rei inuidiã

Expanded text:
. Aliter: Superiori errore turbatus, quod putarem inter homines et bestias nihil interesse, in hanc sententiam prava opinione deductus sum, ut nihil aliud boni dicerem, nisi praesentem carpere voluptatem. Neque enim cum semel nos dissolvisset ihis perfrui a quibus recedimus ingrati. Sed meliori sensu de laetitia bonorum operum intelligendum est. Nihil est ergo melius in vita ista, nisi quod laetetur homo in opere suo, faciens eleemosynam, et futuros sibi thesauros in regno coelorum praeparans. Hanc solam habemus veraciter portionem, quam nec fur, nec latro valet, nec tyrannus auferre, quae nos tantummodo postrantur, et lacrymas innocentium, et consolatorem neminem, nec posse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos. Post hanc cogitationem illuc mentem meam oculosque converti, ut viderem calumniatores, et calumniam opprimuntur, lacrymis, quas solum habere in calamitatibus licet, rei invidiam
Abbreviated transcription (Latin):
iudi sub sole. diuitiȩ conseruate
in malũ dñi sui. ꝑeunt enĩ in afflic¬
tione pessuma. generauit filiũ. qui
sũma in egestate erit. Sic̃ egressus
ẽ. nudus de utero matris suȩ. sic
reuertet᷑: ⁊ nichil auferet secum
de labore suo. miserabilis ꝓrsus iN¬
firmitas. quomͦ uenit. sic reuertet᷑.
qͥd gͦ ꝓdest ei qđ laborauit inuentũ:¬

Expanded text:
divitiae conservatae in malum domini sui. Pereunt enim in afflictione pessima. Generavit filium, qui summa in egestate erit; sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas; quomodo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. enĩ homo qui faciat bonũ: ⁊ ñ
peccet. Sapientia uͦ sic̃ alio loco legi
sapiente. Alit̃. Decẽ qͥ potestatem
habent ⁊ in urbe consistunt. angłi
sunt: qui ad ꝑfectũ numerũ ꝑue¬
dimere potuit humanũ genꝰ pecca¬
tis obnoxiũ : cũ dñs angłoꝵ descen¬
dit. ⁊ resꝑsos nos sanguine suo
sanauit ab om̃i infirmitate pecca¬
torũ nr̃oꝵ. Sic̃ enĩ ꝑ unũ hominẽ
intrauit mors inmundũ. itu ꝑ¬

Expanded text:
Non est enim homo qui faciat bonum et non Non est enim homo qui faciat bonum et non peccet. Sapientia vero, sicut alio loco legit sapiente. Aliter: decem qui potestatem habent et in urbe consistunt, angeli sunt, qui ad perfectum numerum pervedimere potuit humanum genus peccatis obnoxium. Tum Dominus angelorum descendit, et respersos nos sanguine suo, sanavit ab omni infirmitate peccatorum nostrorum. Sicut enim per unum hominem intravit mors in mundum , ita
Abbreviated transcription (Latin):
medicinã penitentiȩ p̃positã eẽ. p̃dican¬
tibus : Qd̃ autẽ ait nemoriaris iN
tẽpore ñ tuo. scimꝰ chore ⁊ clatan & abi¬
ron ꝓpt̾ seditionẽ aduersus moysen.
& aaron. repentitio t̾̃rȩ hiatu deuora¬
tos: & ad em̃dationẽ aliorũ ante diem
iudicii etiã in hac uita plurimos iu¬
dicatos. Qd gͦ dic̃: tale ẽ. Noli peccatis
adicere peccata. ne ꝓuoces dm̃. etiã
sustentare iustũ. s ab illo ne subtrahas
maniũ tuã. qr qͥ tunet dñm nichil
negligit. Bonũ ÷ iustis bene facere.
T̃imens quippe dñm. ⁊ imitator condi¬
toris sui qͥ pluit suꝑ iustos & iniustos.
absq respectu ꝑsonarũ omnib bene¬
facere festinat. Alit̃. Iuia uita hȩc
miserabilis diuersis cotidie uariat̃
euentibus tã ad aduersa ꝗͣ ad ꝓspera
brata mente sustineat. Qui enĩ tim&
dñm: nec ꝓspis eleuat᷑. nec opprimit᷑
aduersis. Sapientia conforcauit sa¬

Expanded text:
medicinam poenitentiae propositam esse peccanmedicinam poenitentiae propositam esse peccantibus? Quod autem ait: Ne moriaris in tempore non tuo, scimus Chore, et Dathan, et Abiron propter seditionem adversus Moysen et Aaron repentino terrae hiatu devoratos , et ad emendationem aliorum ante diem judicii etiam in hac vita plurimos judicatos. Quod ergo dicit tale est: Noli peccatis adjicere peccata, ne provoces Deum, et sustentare justum, sed ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui timet Dominum, nihil negligit. Bonum est justis bene facere, Timens quippe Dominum, et imitator Conditoris sui, qui pluit super justos et injustos, absque respectu personarum omnibus benefacere festinat. Aliter: Quia vita haec miserabilis diversis quotidie variatur eventibus, tam ad adversa, quam ad prospera, brata mente sustentet. Qui enim timet Deum, nec prosperis elevatur, nec opprimitur adversis. Sapientia confortabit sa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia uidicare scđm furorẽ animi
sui: plus iustus ẽ. quam deceat.
Cũ enĩ saluator ait. nolite iudicare
ut ñ iudicemini. ⁊ si dimiseritis ho¬
minibus peccata eorũ. dimutet uob̾
pat̾ ur cęlestis delicta ur̃a. Nec nimis
rigidus. aut nimis solutus magister
deb&. eẽ. s uia regia ingredi. & cori¬
siderare diligent̃ qͥd cui conueniat
ad salutẽ atumȩ sue. Qd̾ autẽ ait noli
quere amplus ne obstupescas. mentẽ
nr̃am scit ꝑfectã ñ posse cõprehendẽ
sapientiã: & m̃surã fragilitatis nr̃e
iubet nos scire debere. Ne ĩpie agas¬
multũ. ⁊ noli eẽ. stultus ne moriaris
in tẽpore ti tuo. Cũ dñs loquatur nolo
mortẽ peccatoris. s tantũ ut reu̾tat᷑
& uiuat: semel peccasse sufficiat.
debemus nos erigere post ruinã. Si
enĩ uixta eos qͥ de phisicis disputat T̃
nouit hẏrundo pullos suos de sua
oculare celedonia. dictamnũ caprȩ
appecunt uulnerate. cur nos ignoremus

Expanded text:
omnia vindicare secundum furorem animi omnia vindicare secundum furorem animi sui, plus justus est quam decet. Cum enim Salvator ait: Nolite judicare, ut non judicemini ; et: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis delicta vestra . Nec nimis rigidus, aut animo  Ms., nimis solutus magister debet esse, sed via regia ingredi, et considerare diligenter quid cui conveniat ad salutem animae suae. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne obstupescas; mentem nostram scit perfectam non posse comprehendere sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. VERS. multum, et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Cum Dominus loquatur: Nolo mortem peccatoris, sed tantum ut revertatur et vivat , semel peccasse sufficiat, debemus nos erigere post ruinam. Si enim juxta eos qui de physicis disputant, novit hirundo pullos suos de sua oculare chelidonia; dictamnum capreae appetunt vulneratae; cur nos ignoremus
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uitȩ dies. ad ꝓmerendũ ȩternȩ
beatiAtudinis diẽ. Sic̃ enĩ os
fec̃ istũ. ut bene uiuamus in eo:
ita & illũ male facientib fecit. Aliter.
utraq cłi uidicio euetuent. sẽꝑ iusto:
quãuis sepe occulto. ꝓhibetq queri¬
monias contra dm̃. cur alii felicitatẽ.
atq alii miseriã in hoc habeant scło.¬
.Hec quoq uidi indieb uanitatis meȩ.
lustus perit in iusticia sua. & ĩpius
multo uiuit tẽpore in malitia sua.
Hoc qͥdẽ ⁊ ꝓpħa in septuagesimo. uͦ.
psalmo detestando miratus ẽ: et
impii felicia habeant tẽpora: & iusti
plurimis torqueant̾ aduersis. S dei
in occulto pacientia ẽ. tribulari
nunc scõs. ut recipiant mala
in uita sua. & peccatores ñ uisita¬
re ꝓ scelere in hoc scło p̃senti: ut ⁊¬
mista respiciens finẽ maloꝵ qͥ hic
felicit̃ uiunt: exclam auit dicens.
Existimabã ut cognoscerẽ. hoc labor ẽ.
ante me. donec intrẽ in scũariũ đi.
fraternis uult ignoscere peccatis. s

Expanded text:
hujus vitae dies, ad promerendum aeternae beatitudinis diem. Sicut enim Deus fecit istum, ut bene vivamus in eo, ita et illum male facientibus fecit. Aliter: utraque Dei judicio evenient semper justo, quamvis saepe occulto. Prohibetque querimonias contra Deum, cur alii felicitatem atque alii miseriam in hoc habeant sec quoque vidi diebus vanitatis meae; justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Hoc idem et Propheta in septuagesimo secundo psalmo detestando miratus est. Etimpii felicia habeant tempora, et justi plurimis torqueantur adversis. Sed Dei in occulto patientia est, tribulari nunc sanctos, ut recipiant mala in vita sua, et peccatores non visitare pro scelere suo in hoc saeculo praesenti; ut et mista respiciens finem malorum, qui hic feliciter vivunt, exclamavit dicens: Existimabam ut cognoscerem hoc, labor est ante me, donec intrem in sanctuarium Defraternis ignoscere peccatis vult, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sierit. tanto minus repperisse. ⁊ iti
media dimersũ caligine. tenebris
ignorantię circundatũ. Alit̃. Qui
eruditus suerit inscripturis qͣnto
inspecula ⁊ in imagine uidemus.
donec uenuat qđ ꝑfectũ ẽ: id̾o hȩc
sapientia mortaliũ parua ẽ. ad
illã quȩ scĩs datur infuturo regno
ut scirẽ ⁊ considarem ⁊ quererẽ
sapientiã. & rationẽ. ut cognos.¬
cerẽ impietatẽ stulti. et errorẽ

Expanded text:
sierit, tanto minus reperisse, et in sierit, tanto minus reperisse, et in media demersum caligine tenebris ignorantiae circumdatum. Aliter autem: Qui eruditus fuerit in Scripturis, quanto in speculo et imagine videmus, donec veniat, quod perfectum est; ideo haec sapientia mortalium parva est ad illam, quae sanctis datur in futuro regno ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem, et ut cognoscerem impietatem stulti,
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ tͥ. scit enĩ tua conscientia.
qĩ & tu crebro maledixisti aliies.
Doc& gͥ sapientẽ maledicoꝵ linguas
ñ auscultare. s sapientie auxilio
confortatus. magis mores uanos par-¬
upendere. magisq conscientiȩ bo-
no lecari. quã maledictis alienis
contristari maxime. qͥ se ipsũ nouit
aliquoties aliis detrahere. & si sibi
ipsi ignosci desider & alios rephen-¬
denti: aliis quoq rep̃hendentib¬
se ignoscat. Si enĩ curiosus ẽ. quis¬
libet qͥd alii de se loquant᷑ ⁊ iudicen:
sẽꝑ in tribulatione erit. Qui nulla-¬
tenus nec seruorũ suoꝵ musitatio¬
nes cõpescere ualet. ⁊ simul docet
ñ facile iudicandũ: ⁊ habenti trabẽ
in ocło. de festuca alterius non lo-
Sentia. dixi. sapiens efficiar: ⁊ ipsa
longuis recessit ame multo magis
quã erat. ⁊ alta ꝓfunditas. quis
inueniet eã : dic̃ se ut regũ quoq
testantur libri ultra om̃s homines
quesisse sapientiã. ⁊ tẽptasse ad finẽ
illius ꝑ uenire : s quanto plus que¬

Expanded text:
Scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis. Docet igitur sapientem maledicorum linguas non auscultari, sed sapientiae auxilio confortatum magis mores vanos parvipendere, magisque conscientiae 431 bono laetari quam maledictis alienis contristari: maxime qui seipsum novit aliquoties aliis detrahere; et si sibi ipsi ignosci desideret alios reprehendenti, aliis quoque se reprehendentibus ignoscat. Si enim curiosus est quispiam quid alii de se loquantur et judicent, semper in tribulatione erit, quia nullatenus nec servorum suorum mussitationes compescere valet; et simul docet non facile judicandum, et habenti trabem in oculo, de festuca alterius non loquavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat; et alta profunditas, quis inveniet eam? Dicit se, ut Regnorum quoque testantur libri, ultra omnes homines quaesisse sapientiam, et tentasse ad finem illius pervenire: sed quanto plus quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. loquitur. Ideo quippe offendit dm̃:
quia captus ẽ. amulieribus. & hȩc
scd̃m litterã. ceterũ uixta intelli¬
gentiã spiritalem : herecica prauitaᷤᷤ
mulieris nomine designatur quȩ
mollibus in cautos sepe ligat sermo.¬
Inibus.
qr panis absconditus. & aquę fura¬
uȩ dulciores insipientib solent. eẽ.¬
& alterũ ut inuenirẽ rationẽ quã
adhuc querit anima mea. ⁊ noi
inueni. Uirũ de mille unum
repperi. mulierẽ ex omib ñ inueni.
solũ m̃ hoc inueni. quod fecerit ds
hominẽ rectũ. ⁊ ipsi se infinitis
miscuerunt questionib. Omnia
diligenter tractando consideraui.
ut rationẽ unius alterus ue rei.
id ÷ cuiuscũq rei inuenirẽ. uł
etiã int̃ homines eorũq mores dis

Expanded text:
est loquitur; ideo quippe offendit Deum, est loquitur; ideo quippe offendit Deum, quia captus fuit a mulieribus. Et haec secundum litteram. Caeterum secundum intelligentiam spiritalem, haeretica pravitas mulieris nomine designatur, quae mollibus incautos saepe ligat sermonibus, quia panis absconditus et aquae furdulciores insipientibus solent e alterum, ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Omnia diligenter tractando consideravi, ut rationem unius alteriusve rei, id est cujuscunque rei invenirem, vel etiam inter homines eor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & sagena cor eius uincula st̃ manꝰ
illius. qͥ placet dõ. effugiet eã. Qui
autẽ peccator ẽ: capietur ab illa. Qi¬
gͥ supra ȩcłiastes dixerat om̃ia se
insapientia tẽptasse. ⁊ quanto plus
eã inquisierit: tanto illã longius
refugisse. Nunc ait. etiã illud iN
sua inuenisse sapientia malũ. qđ
in rebus humanis om̃ia uincer&
mala: id ÷ mulierẽ om̃iũ. eẽ. maloꝵ
caput. quia ꝑ illã mors in orbẽ ter¬
rarũ introuut. & p̃ciosas animas
urorũ capit. ⁊ eũ in mentẽ miseri
amatoris inciderit: trahit eũ inp̃ceps.
nec ante pedes suos respicere. patit᷑:
s quasi laqueꝰ ⁊ sagena cor adolescen¬
tis innectit. Uincula sunt manus
illiꝰ. id ÷ suadere potest: iuim facere
ñ potest. nec ad se nolentes compellere.
lustus qui fuerit & bonus corã do.
eruetur abea: peccator uͦ captus de¬
ducetur ad mortẽ. Non putemus
hanc salomonẽ de oñi genere mu¬
lierũ ꝓtulisse sententiã. qđ exꝑtus

Expanded text:
 sagenae cor ejus, vincula sunt manus illius: qui placet Domino, effugiet eam; qui autem peccator est, capietur ab illa. Quia supra Ecclesiastes dixerat omnia se in sapientia tentasse, et quanto eam plus inquisierit, tanto illam longius refugisse: nunc ait, et illud in sua invenisse sapientia malum, quod in rebus humanis omnia vinceret mala, id est, mulierem omnium esse malorum caput, quia per illam mors in orbem terrarum introivit, et pretiosas animas virorum capit, et cum in mentem miseri amatoris inciderit, trahit eum in praeceps, nec ante pedes suos respicere patitur, sed quasi laqueus et sagenae cor adolescentis innectit. Vincula sunt manus illius. Id est, suadere potest, vim facere non potest, nec ad se nolentes compellere. Justus qui fuerit et bonus coram Deo, eruetur ab ea: peccator vero captus deducetur ad mortem. Non putemus hinc  Ms., hanc Salomonem de omni genere mulierum protulisse sententiam: quod expertus
Abbreviated transcription (Latin):
sole: Uidetur enĩ adhue de salua¬
tore dicere. ⁊ ꝓhibere ne curiose
queramus: qualis uel quantꝰ. uel
qͦmͦ uenisset. s tantũ credẽ q scrip¬
tura scã de eo testatur. Cũ enĩ de
statu nr̃o ignoremꝰ. & uita nr̃a qͣsi
umbra ꝑtranseat. ⁊ futura incerta
sint : ñ nob̾ expedit. ut maiora ꝗͣ
possumus inqͥramus. s silentium
dies mortis die natiuitatis. Considã
inqͥt o homo dies tuos breues. ⁊ qi
cito sublatꝰ carne. in hac uita. eẽ.
& hoc ÷ qd in ꝓuerbiis dicit᷑. Memoria
iustorũ cũ laude. nom̃ autẽ impioꝵ
putrescit. Id̃ autẽ ait & dies mortis
suꝑ diẽ natiuitatis eiꝰ. hoc ostendit. me¬
lius eẽ. ire ex hoc scło.⁊ carere laborib
quales simus notũ sit: in exordio uͦ
nascendi quales futuri sumus ignoret᷑.

Expanded text:
sole? Videtur adhuc de Salvasole? Videtur adhuc de Salvatore dicere, et prohibere ne curiose quaeramus qualis, vel quantus, vel quomodo venisset, sed tantum credere quod Scriptura sancta de eo testatur. Cum enim de statu nostro ignoremus, et vita nostra quasi umbra pertranseat, et futura incerta sint, non nobis expedit ut majora quam possumus inquiramus, sed silentium dies mortis die nativitatis. Considera, inquit, o homo, dies tuos breves, et quia cito sublatus carne in hac vita esse Et hoc est quod in Proverbiis dicitur: Memoria justorum cum laude, nomen autem impiorum putrescit . Quod autem ait: Et dies mortis super diem nativitatis ejus, hoc ostendit, melius esse ire ex hoc saeculo, et carere laboribusquales simus, notum sit; in exordio vero nascendi, quales futuri simus, ignoretur.
Abbreviated transcription (Latin):
moretur. Melius uidẽ qd̃ cupias: quã
desidare qd̃ nescias. s & hoc uanitas
ẽ: & p̃sumptio sp̃c. Melius ÷ uxta
sensũ & ꝓuidentiã cuncta agere.
quia sensus ocłs ÷ animȩ: quã uolun¬
tatẽ carnis sequi quȩ nescientem
ducit ad ꝑditionẽ. Uł certe suꝑbum
& sibi placentẽ arguit.⁊ meliorẽ
dic̃. eẽ. eũ qui cuncta ꝓuidit: quã
illũ qͥ nichil ꝓuidet. nͥ qđ ipse fecerit.
Quia hȩc ÷ male m̃tis afflictio. ⁊ p̃sũp¬
sit homo ⁊ ñ possit contra fortiorẽ
se iulicio contendere. Aꝑte de sal¬
uatoris p̃dicatur aduenti. qi futurꝰ
erat anteꝗͣ incorpore cerneretus.
lã uocatũ ÷ inscripturis nomen eiꝰ.
se conferre cũ patre: ut in euuan¬
głio ipse ait. Pat̃ qͥ me misit: maior
me ẽ. Uerba sunt plurina. multã
in disputando habentia uanitatẽ.
in uita sua. numero dierũ ꝑegri¬
nationis suȩ. & tẽpore quo uelut
umbra preteriit: Aut qͥs ei poterit
indicare quid post eũ futurũ sit sub

Expanded text:
quam desiderare quod nescias. Sed et hoc vanitas est, et praesumptio spiritus. Melius est, juxta sensum et providentiam cuncta agere, quia sensus oculus est animae, quam voluntatem carnis sequi, quae nescientem ducit ad perditionem. Vel certe superbum et sibi placentem arguit, et meliorem dicit esse eum qui cuncta providerit, qi nihil placet nisi quod ipse fecerit, quia haec est mala mentis afflictio, et praesumpsit homo, et non possit contra fortiorem se judicio contendere. Aperte de Salvatoris praedicatur adventu, quia qui futurus est, antequam in corpore cerneretur, jam vocatum in Scripturis nomen ejus;se conferre cum Patre, ut in Evangelio ipse ait: Pater qui me misit, major me est . Verba sunt plurima, multamque in disputando habentia vanitatem. in vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore, quo ut umbra praeteriit. Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sit sub
Abbreviated transcription (Latin):
intenebris. ⁊ incuris multis. et in
erumna atq tristicia. Cũ suꝑiore
iunge qđ sequitur ęcłiaste diuitẽ
describentẽ. quod nec ipse possit
eas indiscrimen ueniat. nec heri
qd̃ congregauit relinquat. S &
ipse ⁊ filius suus sic̃ uene rutt
nudi. ita niudi reuertent᷑ in t̾rã:
& nichil eos laborũ suorũ comitet᷑.
Honne enĩ langor ÷ pessimꝰ ꝓcliuitiis
cogitatione torqueri. ⁊ ꝑituras opes
quas nobiscũ ñ possumus o auferre
morientes. in tristicia. ingemit.
in indignatione. in litibus casso la¬
bore
conquirere : Possumꝰ
eadem uerba de phi¬
losophorũ dogmatib uł hereticorũ
ꝑuersitatib intelligere. qͥ in malũ
siu diuitias diuersarũ congregataᷤᷤ
dogiatũ. nec aliquã in eis utilitatẽ
habebunt: nec sectatorib suis frue¬
tũ relinquent ꝑpetuũ. s & ipsi et
uere sapientiȩ. s intenebris ignoran¬
tiȩ: ueriq luminis exꝑti. om̃s labo¬
res suos ꝑdent illiꝰ iudicio qui ait.¬

Expanded text:
in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Cum superiori junge quod sequitur. Ecclesiaste divitem describente, quod nec ipse possit eas in discrimen veniat, nec haeredi quod congregavit, relinquat, sed et ipse et filius suus, sicut venerunt nudi, ita nudi revertantur in terram, et nihil eos laborum suorum comitetur. Nonne enim languor est pessimus, pro divitiis cogitatione torqueri, et perituras opes, quas nobiscum non possumus auferre morientes, in tristitia, in gemitu, in indignatione, in litibus, casso labore conquirere. Possumus eadem verba de philosophorum dogmatibus vel haereticorum perversitatibus intelligere, qui in malum sui divitias diversorum congregant dogmatum, nec aliquam in eis utilitatem habent  Ms., habebunt; nec sectatoribus suis fructum relinquunt perpetuum, sed et ipsi, etverae sapientiae, sed in tenebris ignorantiae, verique luminis expertes, omnes labores suos perdent illi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiꝰ. Non uidit solẽ. neq cognoũ
distantiã boni & mali. etiã si duob
milib annis uixerit. ⁊ ñ fuerit ꝑfrui-¬
tus bonis. ñ ne ad unũ locũ ꝓꝑant om̃ia:
Describit auarũ diuitẽ. ⁊ hoc malum
frequens eẽ. in hominib asserit: quod
nichil eorũ quȩ in mundo putantur
botia. ei desint. & nichilominus stul¬
tissima parcitate secruciat: aliis deuo¬

Expanded text:
idit solem, neque cognovit distantiam boni et mali; et si duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omnia? Describit avarum divitem, et hoc malum frequens esse in hominibus asserit, quod nihil eorum quae in mundo putantur bona ei desit, et nihilominus stultissima parcitate se cruciat, aliis devo
Abbreviated transcription (Latin):
parũ. siue multũ comedit. quod ille
lapore oꝑis ⁊ sudore qualẽ uis cibum
degerat. dulci somno ꝑfruit̾: diues
laceratꝰ dormire ñ ual& redundan¬
te crapula. ⁊ in cocto cibo instomachi
angustiis estuante. Porro qi somnus
& cõmunis de hac uita exitus ap¬
pellatur. Melior erit requies eiꝰ qͥ
oꝑatur in p̾senti. & scd̃m iuires suaᷤᷤ
inbonis oꝑib conuersat᷑. quã eorũ
diuitiȩ de qͥbus scribitur. Ue uobis

Expanded text:
parum, sive multum comederit, quod ille labore operis et sudore qualemvis cibum digerat, et dulci somno perfruatur. Dives laceratus, dormire non valeat, redundante crapula, et incocto cibo in stomachi angustiis aestuante. Porro, quia somnus, et communis de hac vita exitus appellatur, melior erit requies ejus qui operatur in praesenti, et secundum vires suas in bonis operibus conversatur, quam eorum divitiae, de
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ somnia sunt: & solũ dm̃ time.
Qui erũ sõniis credidit: uanitatib
& in eptiis se tradet. Alit̃. Quia dixi.
atq p̃cepi. ñ des os tuũ ut peccare
facias carnẽ tuã: ⁊ queras uarias
excusationes. hoc nunc infero. qđ
in somnio uitȩ istiꝰ. ⁊ imagine um¬
brȩ nubis qua iuiumus. Multa pos¬
sumus inuenire quȩ nob̃ ueri similia.
uideantur: & nr̃a excusare peccata.
ꝓpterea ãmoneo ut id omnimodi
conditũ. ñ cogi. s uelle quod facias.
iudicia. & subuerti iusticiã in ꝓum¬
tia: ñ mireris suꝑ hoc negotio. quia
excelso alius excellentior ẽ: & hoc¬
‸quoq eminentiores sunt alii.⁊IN
suꝑ uniuerse t̾rȩ rex imꝑat seruienti.
Unũ disputationis seruemus textum.
⁊ eundẽ sensũ & orclinẽ sequamur.
Supra dix̃. ne dixeris corã angło ñ ẽ.
ꝓuidentia ne forte irascat᷑ ds contra
te suꝑ uocẽ tuã. ⁊ reliqͣ. aduersusq eos
locutus ẽ. qui negarent ꝓuidentiã

Expanded text:
quae somnii sunt. Et solum Deum time. quae somnii sunt. Et solum Deum time. 429 Qui enim somniis crediderit, vanitatibus se et ineptiis tradet. Aliter: Quia dixi atque praecepi: Non des os tuum, ut peccare facias carnem tuam, et quaeras varias excusationes: hoc nunc infero, quoniam in somno vitae istius, et in imagine umbrae nubis, qua vivimus, multa possumus invenire, quae nobis verisimilia videantur, et nostra excusare peccata. Propterea admoneo, ut id solum conditum non cogi, sed velle quod facias. judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Unum disputationis servemus textum, et eumdem sensum et ordinem sequamur. Supra dixit: Ne dixeris coram angelo, non est providentia, ne forte irascatur Deus super vocem tuam et reliqua. Adversusque eos lo