comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ten& & tenuit. & nobis ecclesusq nr̃is & populo sibi cõmisso utilit̾ prȩẽ. ac
p̃fuit. & salubrit̃ prodẽ. & ꝓfuit. Inde adhunc locũ dño ducente ꝑ uenerit.
quo & iã uos eius inspiratione confluxistis. & ipsi uos sponte cõmendastis. cuius
instructu animata omĩa in arcã noe significationẽ erdae unitatẽ nullo cogente
conuener̃. quia scẽ memoriȩ pat̃ suus domnꝰ hludouuicus pius imperator augustꝰ
ex ꝓgenie hludo uuici regis francoꝵ inditi. ꝑ heat̃i remigui francoꝵ apostolicã
catholicã p̃dicationẽ cũ integra gente conuersi. & cũ trib francoꝵ milib exceptis
paruulis & mulierib uigilia scae paschae in remensi metropoli baptizati. & cęlitus
sũpto chpismate unde adhuc habenius ꝑ uncti. & in regẽ sacrati exortus ꝑbeatũ
arnulfũ cuius carne idẽ hludo uuicus pius augustus originẽ duxit carnis. &

Expanded text:
tenet et tenuit, et nobis ac ecclesiis nostris et populo sibi commisso utiliter praeest ac tenet et tenuit, et nobis ac ecclesiis nostris et populo sibi commisso utiliter praeest ac praefuit et salubriter prodest et profuit, inde ad hunc locum Domino ducente pervenerit; quo etiam vos eius inspiratione confluxistis, et ipsi vos sponte commendastis, cuius instinctu animata omnia in arcam Noe, significantem ecclesiae unitatem, nullo cogente convenerunt. Quia sanctae memoriae pater suus domnus Hludowicus Pius imperator augustus, ex progenie Hludowici regis Francorum incliti, per beati Remigii Francorum apostoli catholicam praedicationem cum integra gente conversi et cum tribus Francorum milibus, exceptis parvulis et mulieribus, vigilia sanctae paschae in Remensi metropoli baptizati et caelitus sumpto chrismate, unde adhuc habemus, peruncti et in regem sacrati, exortus per beatum Arnulfum, cuius carne idem Hludowicus Pius augustus originem duxit carnis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut mittat operarios in messẽ suã. quia uos ꝓ uestris epĩs debetis orare. ut uobis
digna possimus loqui. Messis autẽ amici est populus. in ꝓuincia alteri metro¬
politano cõmissa. Vnde uos hortando quasi manu operis confricando addĩ uo
luntatẽ & uestrã. in corpus unitatis ecclesiae ualemus & debemus traicere¬
In parrochianos autẽ ꝓuinciarũ aliis metropolitanis cõmissarũ. falcẽ iudicu non
mittimus. quia nec est unde. nec nostrum esse considere mus
ST & alia causa. quia isti uenerabiles domni & fratres nr̃i ꝓuinciȩ istius ep̃i non
habentes metropolitanũ ep̃m. exiguitatt̃ nostrã sic insuis sicut & inspecialibus
nostris causis nos fraterna caritate iubent & commonent agere. Est ita
domni fratres: Et responderant ipsi episcopi. Ita est
potestis uoluntatẽ dĩ esse. ut p̃sens domnus & rex nr̃ qui in parte quã hactenus

Expanded text:
ut mittat operarios in messem suam". Quia vos pro nobis episcopis debetis orare, ut vobis ut mittat operarios in messem suam". Quia vos pro nobis episcopis debetis orare, ut vobis digna possimus loqui. Messis autem amici est populus in provincia alteri metropolitano commissa. Unde vos hortando, quasi manu operis confricando, ad Dei voluntatem et vestram salutem in corpus unitatis ecclesiae valemus et debemus traicerein parrochianos autem provinciarum aliis metropolitanis commissarum falcem iudicii non mittimus, quia nec est unde nec nostrum esse consideramus. Est et alia causa, quia isti venerabiles domini et confratres nostri, provinciae istius episcopi, non habentes metropolitanum episcopum, exiguitatem nostram sic in suis sicut et in specialibus nostris causis nos fraterna caritate iubent et commonent agere. Est ita, domni fratres?' – Et responderunt ipsi episcopi: 'Ita estpotestis, voluntatem Dei esse, ut praesens domnus et rex noster, qui in parte regni, quam hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles co epos facere. qm̃ de altera ꝓuincia ordinationi & causis huius pro¬
uintiae nos inmiscemus. sciat nos contra canones sacros non agere. qm̃ remensis &
treuerensis eccłae in hac regione belgica cũ sibi cõmissis ecclesus sorores & conpro¬
uinciales habentur. sicut auctoritas ecclesiastica & antiquissima demonstrat con¬
suetudo. ac ꝑ hoc unanimi consensu & srnodalia iudicia exerere. & quȩ ascĩs
patrib constituta sunt debent concorditer custodire. ac priuilegu condi¬
tione seruata. ut qui prior de rem̃si & treuerensi ep̃o fuerat ordinatꝰ. prior
tlex diuinitus inspirata p̾cipit dicens. si transieris &iã ha¬
ꝑ messem amici tui. colligens spicas manu confricabis ad manducandũ. falcẽ autẽ
non mittas. uł falce non mȩtas. Messis ẽ. populus. ut dñs monstrat in euangelio
dicens. Messis quidẽ est multa. operarii autẽ pauci. Rogate ergo dñm messis

Expanded text:
rabiles coepiscopos facere, quoniam de altera provincia ordinationi et causis huius prorabiles coepiscopos facere, quoniam de altera provincia ordinationi et causis huius provinciae nos immiscemus, sciat, nos contra canones sacros non agere, quoniam Remensis et Treverensis ecclesiae in hac regione Belgica cum sibi commissis ecclesiis sorores et comprovinciales habentur, sicut auctoritas ecclesiastica et antiquissima demonstrat consuetudo, ac per hoc unanimi consensu et synodalia iudicia exercere et quae a sanctis patribus constituta sunt debent concorditer custodire, hac privilegii conditione servata, ut, qui prior de Remensi et Treverensi episcopo fuerit ordinatus, priorlex divinitus inspirata praecipit, dicens: "Si transieris  messem amici tui, colligens spicas, manu confricabis ad manducandum. Falcem autem non mittas", vel "falce non metas". Messis est populus, ut Dominus monstrat in euangelio, dicens: "Messis quidem est multa, operarii autem pauci; rogate ergo dominum messis,
Abbreviated transcription (Latin):
& posse honorare & saluare. & honoratũ ac saluatũ tenere uelle. & unicuiq
in suo ordine secundũ sibi competentes leges tam ȩcclesiasticas quã mundanas.
legẽ & iustitiã conseruare : In hoc ut honor regius & potestas ac debita oboedi¬
entia. atq ad iutoriũ ad regnũ nuhi adõ datũ continendũ & defensandum.
sicut uestri ante cessores fideliter iuste & rationabiliter meis antecessorib exhi¬
buerunt. Et posthȩc hincmarus remoꝵ rp̃s haec quae sequuntur capitula:
ꝓuintiae. hattone scilic& eccłae uiriduensis ep̃o. & arnulfo tullensis ciuitatis ep̃o
cohibentibus ꝓuintiȩ remoꝵ ep̃is. corã reliquis ep̃is & rege cunctisq qui ad fuer̃
in eadem ecclesia publice denuntiauit.
e alicui forte uideatur in congrue. ac p̃sup̃tiose me ac ꝓuinciae nostrae uene¬

Expanded text:
eum scire et posse honorare et salvare et honoratum ac salvatum tenere velle et unicuique eum scire et posse honorare et salvare et honoratum ac salvatum tenere velle et unicuique in suo ordine secundum sibi competentes leges, tam aecclesiasticas quam mundanas, legem et iustitiam conservare, in hoc, ut honor regius et potestas ac debita oboedientia atque adiutorium ad regnum mihi a Deo datum continendum et defensandum asicut vestri antecessores fideliter, iuste et rationabiliter meis antecessoribus exhibuerunt'. Et post haec Hincmarus Remorum episcopus haec quae sequuntur capitula, erorumprovinciae, Hattone scilicet ecclesiae Viridunensis episcopo et Arnulfo Tullensis civitatis episcopo, cohibentibus provintiae Remorum episcopis, coram reliquis  episcopis et rege cunctisque qui adfuerunt in eadem ecclesia publice denuntiavit: 'Ne alicui forte videatur, incongrue ac praesumptiose me ac provinciae nostrae vene
Abbreviated transcription (Latin):
salute & pace atq tranquillitate nobis conseru& duitius. & nos fideli deuotione
illi obsequentes. atq optata saluatione fruentes. sub illius ad ministratione in suo
t si illi plac&. dignũ ipsi & necessariũ nobis esse uidetur.
ut ex eius ore audiamus. qđ axp̃ianissimo rege fideli & unanimi in seruitio illius.
populo unicuiq in ordine suo conuenit audire. ac deuota mente suscipere
Post haec harolus rex haec quȩ sequuntur. ꝑse in eadẽ eccła cunctis qui ad fuerunt
denuntiauit dicens. Quia sicut isti uenerrbiles ep̃i unius ex ipsis uoce dixert̃.¬
& certis indicus ex ur̃a unanimitate monstrauerunt. & uos acclamastis me dĩ
electione adurãm saluationẽ & ꝓfectũ ac regimen atq gubernationẽ huc ad¬
uenisse. sciatis me honorẽ & cultũ dĩ atq scãrũ aeccłarũ dño adiuuante conser¬

Expanded text:
salute et pace atque tranquillitate nobis conservet diutius, et nos fideli devotione salute et pace atque tranquillitate nobis conservet diutius, et nos fideli devotione illi obsequentes atque optata salvatione fruentes, sub illius administratione in suo gubernet servitio. Et si illi placet, dignum ipsi et necessarium nobis fore videtur, ut ex ejus ore audiamus, quod a Christianissimo rege fideli et unanimi in servitio illius populo, unicuique in ordine suo, convenit audire ac devota mente suscipire. » Post haec Carolus rex haec quae sequuntur per se in eadem ecclesia cunctis qui adfuerunt denuntiavit dicens: « Quia, sicut isti venerabiles episcopi unius ex ipsis voce dixerunt, et certis indiciis ex vestra unanimitate monstraverunt, et vos acclamastis, me Dei electione ad vestram salvationem et protectionem ac regimen atque gubernationem huc advenisse, sciatis, me honorem et cultum Dei atque sanctarum ecclesiarum Domino adjuvante conser
Abbreviated transcription (Latin):
unir&. quẽ ipse ad salutẽ & ꝓfectũ nostrũ praescitũ & electũ atq praedestinatũ
habebat. secundum misericordiam suam
Quia deniq uoluntatẽ dĩ qui uoluntatẽ timentiũ se facit. & dep̃cationes eoꝵ
ex audit. in concordi unanimitate nrã uidemus hunc regni huius heredẽ esse
legitimũ. cuinos sponte cõmisimus. dominũ uidelic& p̃sentẽ regẽ ac principẽ
nostrũ harolũ. ut nobis prȩsit & ꝓsit. Uidetur nobissi plac& uobis. ut sicut
post illius uerba uobis manifestabimus signo certissimo de monstremus. quia
illũ adõ electũ & nobis datũ principẽ credimus. & eidẽ largitori dõ ex suis beneficus
non simus ingrati. sed gratiarũ actiones illi referentes. oremus quatenus & eũ nobis
ad salutẽ & defensionẽ sc̃ȩ suae ȩcdae. & ad auxiliũ atq ꝓfectũ omniũ nostrũ cum

Expanded text:
uniret, quem ipse ad salutem et profectum nostrum praescitum et electum atque praedestinatum uniret, quem ipse ad salutem et profectum nostrum praescitum et electum atque praedestinatum habebat secundum misericordiam suam. Quia denique voluntatem Dei, qui voluntatem timentium se facit et deprecationes eorum exaudit, in concordi unanimitate nostra videmus hunc regni huius heredem esse legitimum, nostrum Carolum, ut nobis praesit et prosit, videtur nobis, si placet vobis, ut, sicut post illius verba vobis manifestabimus, signo certissimo demonstremus, quia illum a Deo electum et nobis datum principem credimus, et ut eidem largitori Deo ex suis beneficiis non simus ingrati, sed gratiarum actiones illi referentes, oremus, quatenus et eum nobisensionem sanctae suae Ecclesiae, et ad auxilium atque profectum omnium nostrum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
osscitis & multis in plurimis regnis . ẽ. cognitũ.
quantos & quales euentus tẽpore senioris nr̃i quẽ hactenus habuimus ꝓ causis
notissimis cõmuniter sustinuimus. & quanto dolore quantaq angustia de illius
infausta morte nuꝑ cordib perculsi sumus. Vnde unicũ refugiũ & singulare¬
ac salubre consiliũ rege & principe nr̃o destituti ac desolati. nobis omnib esse con¬
siderauimus. ut ieiuniis & orationib ad eũ nos conuesteremus. qui ẽ. ad iutor
in oportunitatib in tribulatione. & cuius. ẽ. consiliũ cuiusq ẽ. regnũ. & scriptũ
est. cui uoluerit dabit illud. & incuius manu corda sunt regũ. & facit unianimes
habitare indomo. soluens mediũ parietẽ & faciens utraq unũ. dep̃cantes ipsius
misericordiã ut dar& nobis regẽ ac principẽ secundũ corsuũ. quiin iudicio
& iustitia nos in omni ordine ac ꝓfessione. reger& saluar& atq defende ra&
iuxta uoluntatẽ eius. & corda omniũ nr̃m unanimiter ad eũ declinar& atq

Expanded text:
os scitis, et multis in plurimis regnis est cognitum, quantos et quales eventus tempore senioris nostri, quem hactenus habuimus, pro causis notissimis communiter sustinuimus, et quainfausta morte nuper cordibus perculsi sumus. Unde unicum refugium et singulariter salubre consilium, rege et principe nostro destituti ac desolati, nobis omnibus esse, consideravimus, ut ieiuniis et orationibus ad eum nos converteremus, qui est adiutor in oportunitatibus, in tribulatione, et cuius est consilium, ac cuius est regnum, et, ut scriptum est, cui voluerit dabit illud, et in cuius manu corda sunt regum, et facit unanimes habitare in domo, solvens medium parietem et faciens utraque unum; deprecantes ipsius misericordiam, ut daret nobis regem ac principem secundum cor suum, qui in iudicio et iustitia nos in omni ordine ac professione regeret, salvaret atque defenderet iuxta voluntatem eius et corda omnium nostrum unanimiter ad eum declinaret atque
Abbreviated transcription (Latin):
capitulũ uestrae auctoritatis. qualit̃ nos erga ecllesiarũ nrãrũ ꝑ uasores agere
debeamus. ut censura apostolicȩ sedis muniti. robustiores ac prõptiores de inceps
año opẽ ferente contra ꝑuersos ecclesiasticarũ rerũ ac facultatũ raptores ac
uastatores. sacriq ministerii episcopalis contẽptores. nos successoresq nr̃ĩ ꝑsistere
concordi sententia ualeamus: Vt iuxta egregii p̃dicatoris uocẽ. & uestrȩ auctori¬
trtis pro mulgationẽ. traditis satanȩ spũ salui fiant. indie dñi nr̃i ihũ xp̃i.

Expanded text:
capitulum vestrae auctoritatis, qualiter nos erga ecclesiarum nostrarum pervasores agere capitulum vestrae auctoritatis, qualiter nos erga ecclesiarum nostrarum pervasores agere debeamus, ut censura apostolicae sedis muniti, robutiores ac promptiores deinceps, Domino opem ferentes, contra perversos ecclesiasticarum rerum ac facultatum raptores ac vastatores sacrique ministerii episcopalis contemptores nos successoresque nostri persistere concordi sententia valeamus, ut juxta egregii praedicatoris vocem et vestrae auctoritatis promulgationem traditi Sathanae, spiritu salvi fiant in die Domini nostri Iesu Ch
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ iuxta sacros hanones spũ dĩ conditos. & totius mundi reuerentia consecratos.
ac secundum eiusdem scãe Promonȩ sedis pontificũ decessoꝵ ur̃oꝵ decreta ꝓtulistis
uoto uoce. & unanimitate nr̃a atq auctoritate scĩ sp̃s. cuius gratia in episcopali ordine
sumus consecrati. gladio sp̃s qđ est uerbũ dĩ eos interimentes ꝓsequimur. scilic&
quos sicut supradiximus ex cõmunicastis ex cõmunicatos tenemus. quos ab eccła abiecistis¬
abicimus quos anathematizastis anathematigatos esse iudicamus. Et quos regu
in sacrahistoria de plaga xgrptiaca digne adõ inlata legimus. quia nonerat domꝰ
in qua non iacer& mortuus. & non erat qui aliũ consolaretur. qm̃ in domo sua unꝰquisq
qđ luger & habebat. nos in nr̃is quoq. eccłis lugenda lugemus. & ideo ur̃a auctori¬
tate nobis subueniri cũ omĩ mentis humilitate deposcimus. petentes ut ꝓmulgetis

Expanded text:
illorum iuxta sacros kanones spiritu Dei conditos et totius mundi reverentia consecratos illorum iuxta sacros kanones spiritu Dei conditos et totius mundi reverentia consecratos ac secundum eiusdem sanctae Romanae sedis pontificum, decessorum vestrorum, decreta protulistis, voto, voce et unanimitate nostra atque auctoritate sancti Spiritus, cuius gratia in episcopali ordine sumus consecrati, gladio Spiritus, quod est verbum Dei, eos interimentes persequimur. Scilicet quos, sicut supra diximus, excommunicastis excoabjicimus, quos anathematizastis, anathematizatos esse indicamus, et quos regulin sacra historia de plagay Aeptiaca digne a Deo inlata legimus, quia non erat domus in qua non jaceret mortuus, et non erat qui alium consolaretur, quoniam in domo sua unusquisque quod lugeret habebat, nos in nostris quoque ecclesiis lugenda lugemus; et ideo vestra auctoritate nobis subveniri cum omni mentis humilitate deposcimus, petentes ut promulgetis
Abbreviated transcription (Latin):
insynodo & consensũ ep̃oꝵ in eadẽ excõmunicatione quȩ siuit. Vnde qui ad fuer̃
ep̃i petier̃ ut sicut ipse ex cõmunicationẽ quã fecerat. ꝑ scripturȩ lectionẽ recitari
fecit in srnodo. ita & eis conceder& ut ꝑ scripturã illi suã conscensionẽ proferrent
Et concedente ita fieri papa iohanne. in crastina ep̃i hoc qđ sequit᷑ drploma papae
in srnodo porrexer̃. Tomne scĩssime ac reuerentissime pat̾ patrũ iohannes.
ac discipuli ur̃ auctoritatis galliarũ & beligicarũ ep̃i. his que suꝑ uulnera dolorũ
uestroꝵ maligni homines ac mmistri diaboli addentes in scãm matrẽ nrãm ac magisti
omniũ ecłarũ cõmiserut cõpatimur. & dolori ur̃o conflentes condolemus. at qu̾e
udiciũ uestrae auc toritatis qđ priuilegio beati Petri & sedis aplicȩ in eos & cõplices

Expanded text:
in synodo et consensum episcoporum in eadem excommuncatione quaesivit. Unde qui adfuerunt in synodo et consensum episcoporum in eadem excommuncatione quaesivit. Unde qui adfuerunt episcopi petierunt, ut, sicut ipse excommunicationem quam fecerat per scripturae lectionem recitari fecit in synodo, ita et eis concederet, ut per scripturam illi suam consensionem proferrent; et concedente ita fieri papa Iohanne, in crastina episcopi hoc quod sequitur dyploma papae in synodo porrexerunt: Domine sanctissime acc reverentissime pater patrum Iohannes, ac discipuli vestrae auctoritatis, Galliarum et Belgicarum episcopi, his, quae super vulnera dolorum vestrorum maligni homines ac ministri diaboli addentes, in sanctam matrem nostram ac magistram omnium ecclesiarum commiserunt, compatimur, et dolori vestro conflentes, condolemus, atque iudicium vestrae auctoritatis, quod privilegio beati Petri et sedis apostolicae in eos et complices
Abbreviated transcription (Latin):
comites. quia uillas & ciuitatẽ eiꝰ predati sunt . eos horribilit̃ ex cõmunicatos roma
exut. & nauigio arelatũ indie scõ pentecostes appulit. suosq nuntios ad bosonem
romitẽ misit. & ꝑ eiꝰ auxiliũ usq lugdunũ uenit. Et inde missos suos ad regẽ hludo¬
uuicũ turonis misit. mandans ut ei obuiã uenir&. quo sibi commodum for&:
Nludo uuicus autẽ mittens obuiã ei quosdã epõs. petut ut usq trecas uenir&. ibiq
ab ep̃is istius regni stipendia darifecit. & quia propt̾ suã infirmitatẽ ante ñ potuit.¬
seł sept̃b apud trecas ad eũ uenit. Interea papa iohannes generalẽ synodũ cum ep̃is
galliarũ & belgicarũ ꝓuinciarũ agens. qualit̃ landb̃tũ & ad albertũ. formosũ quoq
& gregoriũ nomine culatorẽ. ac cõplices illoꝵ romȩ ex cõmunicauerit. relegi fepit

Expanded text:
comites, quia villas et civitatem eius praedati sunt, eos horribiliter excommunicatos, Roma comites, quia villas et civitatem eius praedati sunt, eos horribiliter excommunicatos, Roma exiit et navigio Arelatum in die sancto pentecostes appulit, suosque nuncios ad Bosonem comitem misit et per eius auxilium usque Lugdunum venit, et inde missos suos ad regem Hlodowicum Turonis misit, mandans, ut ei obviam veniret, quo sibi commodum foret. Hlodowicus autem mittens obviam ei quosdam episcopos, petiit, ut usque Trecas veniret, ibique ab episs Septembris apud Trecas ad eum venit. Interea papa Iohannes generalem synodum cum episcopis Gralliarum et Belgicarum provinciarum agens, qualiter Landbertum et Adalbertum, Formosum quoque et Gregorium nomencolatorem, ac complices illorum Romae excommunicaverit. relegi fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝓ auxilio hugonis contra nortmannos: quã & ꝓeo qđ filiigo ⁊ fridi castellũ &
honores filii odonis quondã comitis inuaserunt. ac ideo quia frat̃ bernardi marhunis
ebrocensem ciuitatẽ usurpans. multas dep̃dationes circũ circa in illis regionibus
exercebat. insuꝑ & eiricũ more nortmannico dep̃dari p̃supsit. Et ueniens hlu¬
uuieus usq turanis. infirmatus ẽ. usq ad desperationẽ uitae. Sed miserante dño ali¬
quantulũ conualescens. satagentib quibusdã consiliariis suis & amicis go⁊ fridi.
uenit adeũ isdẽ gor fridus. adducens secũ filiossuos. ea conditione ut castellũ &
honores quos inuaserant hludouiuco regi redderent. & postea ꝑ concessionẽ illius habe¬
rent: Tunc gor fridus pastẽ de brittonib ad regis fidelitatẽ conuertit. sed ipsi
demũ fecer̃ ut brittones :. Iohannes papa irascens contra land b̃tũ & ad albertum

Expanded text:
tam pro auxilio Hugonis contra Nortmannos, quam et pro eo, quod filii Gozfridi castellum et tam pro auxilio Hugonis contra Nortmannos, quam et pro eo, quod filii Gozfridi castellum et honores filii Odonis, quondam comitis, invaserunt, et Imino , frater Bernardi markionis, Ebrocensem civitatem usurpans, multas depraedationes circumcirca in illis regionibus exercebat, insuper et Eiricum more Nortmannico depraedari praesumpsit. Et veniens Lodovicus usque Turonis, infirmatus est usque ad desperationem vitae; sed miserante Domino aliquantulum convalescens, satagentibus quibusdam consiliariis suis et amicis Gozfridi, venit ad eum isdem Gozfridus, adducens secum filios suos ea conditione, ut castellum et honores quos invaserant Hlodowico regi redderent et postea per concessionem illius haberent. Tunc Gozfridus partem de Brittonibus ad regis fidelitatem convertit; sed ipsi demum fecerunt ut Brittones. Iohannes papa irascens contra Landbertum et Adalbertum
Abbreviated transcription (Latin):
populi rex constitutus. ꝓmitto teste eccładĩ omnib ordinib. epõꝵ uidelic&.¬
sacerdotũ. monachoꝵ canonicorũ. atq scĩ monialiũ regulas apatrib: conscriptas.
& apłicis ad testationib roboratas. ex hoc & infuturũ ntẽpus me illis ex integro
seruiturũ: Polliceor &iã me seruaturũ leges & statuta populo. qͥ mihi ad regendũ
miseri cordia dĩ cõmittitur ꝓ cõmuni consilio fideliũ nr̃oꝵ. scđm qđ predecessors¬
mei imperatores & reges gestis inseruer̃. & omnino inuiolabilit̾ tenenda & obser¬
uanda decreuer̃. Ego igit᷑ hludo uuicus rectitudinis & iustitia amore hanespos¬
NNO dccC Lxxuiii. hludouuicus rex secus suessionis in monasterto scĩ medardi. natiu¬
tatẽ dñi celebrauit. Indeq ad audriacã uillã ꝑ rexit. & pascha dñi in monasterio
scĩ dronisii celebrauit ac suadente hugone abbate ac marlcione prexit ultra sequiñ

Expanded text:
lectione populi rex constitutus, promitto teste ecclesia Dei omnibus ordinibus, episclectione populi rex constitutus, promitto teste ecclesia Dei omnibus ordinibus, episcsacerdotum, monachorum, canonicorum atque sanctimonalium, regulas a patribus conscriptas et apostolicis adtestationibus roboratas ex hoc et in futurum tempus me illis ex integro servaturum. Polliceor etiam, me servaturum leges et statuta populo, qui mihi ad regendum misericordia Dei committitur, pro communi consilio fidelium nostrorum, semei, imperatores et reges, gestis inseruerunt, et omnino inviolabiliter tenenda et observanda decreverunt. Ego igitur Ludovicus rectitudinis et justitiae amore hanc spon DCCCLXXVIII. Anno 878. Ludovicus rex secus Suessionis in monasterio sancti Medardi nativitatem Domini celebravit, indeque ad Audriacam villam perrexit, et pascha Domini in monasterio sancti Dionysii celebravit. Ac suadente Hugone abbate et markione, perrexit ultra Sequanam,
Abbreviated transcription (Latin):
& iuste concurrant. & filius nr̃ haec supradicta similit̃ dõ adiuuante conseru&.
quinco teut orrenins otoieu filiũ keanoli impenatonas.
Eacȩcclam mihi cõmissam uobis cõmendo. ad debitã legẽ & iustitiã conseruandĩ
& defensionẽ exhibendã. sicut rex ep̃o & eccła suȩ iusto iudicio conseruare & exh¬
bere deb&. Professio ipsorũ: Ego ille sic ꝓfiteor de ista die & deinceps isti seniori an
meo hludouuico learoͥ & hyrmentrudis filio scđm meũ scire & posse. & meũ min isterium¬
& auxilio & consilio fidelis & adiutor ero. sicut ep̃s recte seniori suo debitor.ẽ. in mea fide & meo
sacerdotio. Ad supra scriptã uero ep̃oꝵ petitionẽ. haec quȩ sequuntur rex hludo¬
uuicus ꝓfessus ẽ. ep̃is. & istã ipsã donationis scripturarũ manusua eis dedit in cõpenb
anno in carnationis dominicȩ. dccc lxxuii .ii. leł decembris. PROFESSIO ISTIVS

Expanded text:
et iuste concurrant; et filius noster haec supradicta similiter, Deo adiuvante, conservet. et iuste concurrant; et filius noster haec supradicta similiter, Deo adiuvante, conservet. qMe ac ecclesiam mihi commissam vobis commendo ad debitam legem et justitiam conservandam et defensionem exhibendam, sicut rex episcopis ecclesiae suae justo judicio conservare et exhibere debet. » Professio ipsorum. « Ego ille ipse sic profiteor: De ista die et deinceps isti seniori et regi meo Ludovico, Caroli et Hermentrudis filio, secundum meum scire et posse et meum ministerium auxilio et consilio fidelis et adjutor ero, sicut episcopus recte seniori suo debitor est, in mea fide et meo sacerdotio. » Ad suprascriptam vero episcoporum petitionem haec quae sequuntur rex Ludovicus professus est episcopis, et istam ipsam donationis scripturam manu sua eis dedit in Compendio, anno incarnationis dominicae 877, pridie Kalendas Decembris. Professio istius
Abbreviated transcription (Latin):
seđm primũ capitulũ. qđ nouissime incarisiaco dõnus imp̃r pat̾ m̃s se seruaturum
tiauit. canonicũ priuilegiũ & debitã legẽ atq iustitiã conseruabo. & defensionem
quantũ poruero exhibebo ad iuuante dño. sicut rex in suo regno uniciuq ep̃o & eccłae
quoq & cultu dĩ atq scãrũ eccłarũ. quȩ auctore dõ subditione & tuitione regiminis
nr̃ĩ consistunt. dño mediante decernimus. ut sicut tẽpore beatȩ recordationis domni
honoratȩ atq ditate sunt. de cetero sub integritate sui seruentur. & sacerdotes atq
seruidĩ uigorẽ ecclesiasticũ & debita priuilegia iuxta reuerendã auctoritatem
obtineant. & eisdẽ principalis potestas & illustriũ uiroꝵ strenuitas. seurei puplice
ad ministratores. ut suũ ministeriũ cõpetenter ex equi ualeant. in omnib rationabil

Expanded text:
secundum primum capitulum, quod novissimsecundum primum capitulum, quod novissimciavit, canonicum privilegium et debitam legem atque iustitiam conservabo, et defensionem quantum potuero exhibebo, adiuvante Domino, sicut rex in suo regno unicuique episcopo et equoque et cultu Dei atque sanctarum ecclesiarum, quae auctore Deo sub ditione et tuitione regiminis nostri consistunt, Domino mediante decernimus, ut, sicut tempore beatae recordationis domni honoratae atque ditatae sunt, de cetero sub integritate sui serventur, et sacerdotes atque servi Dei vigorem ecclesiasticum et debita privilegia iuxta reverendam auctoritatem obtineant, et eisdem principalis potestas et illustrium virorum strenuitas seu rei publicae administratores, ut suum ministerium competenter exequi valeant, in omnibus rationabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ & abbatũ quã regni primoꝵ. ceterorũq qui ad fuer̃. consecratus & coro natus . ẽ.
sione & canonica priuilegia sibi seruanda cõmendauer̃. ꝓfitentes scđm suũ scire &
posse. & iuxta suũ ministeriũ consilio & auxilio illi fideles fore. Abbates autẽ & regni
primores ac uassalli regii se illi cõmenda uer̃. & sacram̃to scđm morẽ fidelitatẽ ꝓmiser̃.
UAOO hludo uuicus rex filius łcaroli imperatoris fuit coronatꝰ in cõpendio. hoc
petier̃ ep̃i apud ipsũ. sicut hic subsequit᷑. Auobis ꝑ donari nobis petimus. ut unicuiq
de nõbis & eccłis nobis cõmissis. scđm primũ capitulũ qđ nouissime in carisia codomnus
imperator pat̾ uester ase & a uobis seruaturũ. consentientib fidelib ac uestris atq.
apłicȩ sedis legatis. legente gozleno denuntiauit : Canonicũ priuilegiũ & debitã
fecit illis ep̃is: Promitto & ꝑdono uob. quia unicuiq de uobis & eccłis uobis cõmissis

Expanded text:
bbatum quam regni primorum ceterorumque qui adfuerunt consecratus et coronatus est sionem et canonica privilegia sibi servanda commendaverunt, profitentes secundum suum scire et posse et iuxta suum ministerium consilio et auxilio illi fideles fore; abbates autem et regni primores ac vassalli regii se illi commendaverunt et sacramento secundum morem fidelitatem promiserunt. Quando Hlodowicus rex, filius Karoli imperatoris, fuit coronatus in Compendio, hoc petierunt episcopi apud ipsum, sicut hic subsequitur: A vobis perdonari nobis petimus, ut unicuique de nobis et ecclesiis nobis commissis secundum primum capitulum, quod novissime in Carisiaco domnus impno, denunciavit, canonicum privilegium ac debitam fecit illis episcopis: Promitto et perdono vobis, quia unicuique de vobis et ecclesiis vobis commissis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ PETRI deuestim̃tis suis aureis cõpositũ cũ duab: coronis aureis & gẽmis ornatis
misit. & ipse usq ad lugdunũ ꝑuenit. Vnde harlomannus noctu apatre aufugi¬
ens. inbelgicã ꝓuinciã uenit. Et congregatis secũ plurimis satellitib ac filus
belial. tantã crudelitatẽ & deuastationẽ secundũ operationẽ satanȩ exercuit.
ut credi non possit nisi ab ipsis qui eandẽ depopulationẽ uider̃ atq sustinuer̃
Quod harolus nimiũ egre tulit. non tam̃ iter suũ deseruit. sed uiennã inquaberta
uxor gerardi erat. obsessurus quantotius adiit. Nam gerardus. in altero mo¬
rabatur castello. Inqua obsidione. circũ iacentes regiones nimis fuere uastatȩ.
R arolus autẽ ingeniose cogitans. magnã partẽ eoꝵ qui in uienna erant sibi conci¬
liauit: Quod sentiens berta. post gerardũ direxit. Qui ueniens. Harolo

Expanded text:
sancti Petri de vestimentis suis aureis compositum cum duabus coronis aureis et gemmis ornatis sancti Petri de vestimentis suis aureis compositum cum duabus coronis aureis et gemmis ornatis misit, et ipse usque ad Lugdunum pervenit. Unde Karlomannus noctu a patre aufugiens, in Belgicam provinciam venit, et congregatis secum plurimis satellitibus ac filiis Belial, tantam crudelitatem et devastationem secundum operationem Satanae exercuit, ut credi non possit nisi ab ipsis qui eandem depopulationem viderunt atque sustinuerunt. Quod Karolus nimium egre tulit, non tamen iter suum deseruit, sed Viennam, in qua Berta, uxor Gerardi, erat, obsessurus quantocius adiit; nam Gerardus in altero morabatur castello. In qua obsidione circumiacentes regiones nimis fuere vastatae. Karolus autem ingeniose cogitans, magnam partem eorum qui in Vienna erant sibi conciliavit. Quod sentiens Berta, post Gerardum direxit. Qui veniens, Karolo
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ scĩ dronisi festiuitatẽ ipsiusscĩ celebraturus ꝑ rexit. Vbi ipsa die int̾
missarũ sollẽnia praefatos apłici missos cũ epłis ad se & ad epos regni sui directos.
terribilit̃ sibi regnũ quondã hlotharii qđ fratrisuo imperatori debebat᷑ interdi¬
centib moleste suscepit. Et dep̃cantib eisdẽ missis cũ aliquantis fidelib: suis. harlo¬
mannũ filiũ acustodia ex siluanectis ciuitate absoluit. & secũ manere precepit:
Ipsos autẽ missos domni apłici & imperatoris usq remis deduci fecit. & undiq pluri¬
mos fideliũ suoꝵ illic conuenire faciens. & ꝑ octo dies ibidẽ immorans. eosdẽ missos
absoluit. Postea legatos suos ansegisilũ uidelic& presbiterũ monasteru sc̃i micha¬
helis abbatẽ. & hlothariũ laicũ cũ epłis ad domnũ apłicum sed & pannũ ad altare

Expanded text:
monasterium Sancti Dyonisii, festivitatem ipsius sancti celebraturus, perrexit. Ubi ipsa die inter monasterium Sancti Dyonisii, festivitatem ipsius sancti celebraturus, perrexit. Ubi ipsa die inter missarum sollemnia praefatos apostolici missos cum epistolis ad se et ad episcopos regni sui directos terribiliter sibi regnum quondam Hlotharii, quod fratri suo imperatori debebatur, interdicentibus, moleste suscepit. Et deprecantibus eisdem missis cum aliquantis fidelibus suis, Karlomannum filium a custodia ex Silvanectis civitate absolvit et secum manere praecepit; ipsos autem missos domni apostolici et imperatoris usque Remis deduci fecit. Et undique plurimos fidelium suorum illic convenire faciens et per octo dies ibidem immorans, eosdem missos absolvit; postea legatos suos, Ansegisilum videlicet presbiterum monasterii Sancti Michahelis abbatem et Hlotharium laicum, cum epistolis ad domnum apostolicum, sed et pannum ad altare
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipse mox ut aliquantulũ conualuit. ad reghinis burch ꝑgers
restitiũ uiunidorũ regulũ alcarlomanno ꝑdolũ nepotis ipsius
restitii captũ. & aliquãdiu incustodia det̾entũ. post iudiciũ mortis excecari
& inmonasteriũ mitti p̃cepit. suosq filios hludouuicũ & harolũ adse uenire p̃cepit:
Qui sentientes satagente matre inclinatiorẽ esse uoluntatẽ patris erga harlomannũ quã
ergase. adillũ uenire de trectauer̃. Hludouuicus ad placitũ suũ qđ infrangono fur
condixerat. ante quadragesimȩ initiũ uenit. Et satagentib legatis inter eũ &
filios suos. utrimq factȩ sunt firmitates. ut usq ad futurũ maiũ mensẽ & ipsi ex
parte patris securi manere possent . & illi uastationẽ regni quã inceperant dimitte¬
rent : & pacifice usq ad idem placitũ degerent. Et hoc ita patrato negotio.
hludouuicus ad reghinis burch reduit. K arolus ꝑacta uenatione autũ nali. ad

Expanded text:
et ipse mox, ut aliquantulum convaluit, ad Reghinisburch pergens, et ipse mox, ut aliquantulum convaluit, ad Reghinisburch pergens, Restitium Winidorum regulum, a Karlomanno per dolum nepotis ipsius Restitii captum et aliquanditi in custodia detentum, post iudicium mortis excaecari et in monasterium mitti praecepit, suosque filios Hludowicum et Karolum ad se venire praecepit. Qui sentientes, satagente matre inclinatiorem esse voluntatem patris erga Karlomannum quam erga se, ad illum venire detrectaverunt. Hludowicus ad placitura suum quod in Franconofurth condixerat ante quadragesimae initium venit, et satafentibus legatis inter eum et filios suos utrimque factae sunt firmitates, ut usque ad futurum Maium mensem et ipsi ex parte patris securi manere possent, et illi vastationem regni quam incoeperant dimitterent et pacifice usque ad idem placitum degerent; et hoc ita patrato negotio, Hludowicus ad Reghinisburch rediit. Karolus, peracta venatione autumnali, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sicut placuit sibi diuisit. Indeq ꝑ monasteriũ scĩ quintini ad siluacũ. & inde ꝑ
carisiacũ cõpendiũ ueniens. autũnalẽ uenationẽ in cotiȩ saltu exercuit.
Hludauuicus lesionẽ contusionis quã ex supradicto casu de solario ꝑpessus fuerat
minus necessario curari amedicis sustinens. conputrescendẽ carnẽ ab eisdẽ medici
secari fecit. Vnde & longiori quã sperauerat tẽpore in aquis decubuit. ubi &
pene desperatus. uix mortẽ euasit: Ibiq apostolici adriani missos iohannẽ &
petrũ cardinales epõs. itẽq iohannẽ eccłae romane presbiterũ. sed & missos
hludo uuici imperatoris. uuibodũ scilic& ep̃m & bernardũ comitẽ suscepit. sibi
denuntiantes ut de regno hlotharii nepotissui qđ frĩ suo hludouuico imperatori
debebatur non p̃sum er&. & inbreui absolutos. ad fratrẽ suũ lcarolũ eos direxit

Expanded text:
sicut placuit sibi, divisit. Indeque per monasterium Sancti Quintini ad Silvacum et inde per sicut placuit sibi, divisit. Indeque per monasterium Sancti Quintini ad Silvacum et inde per Carisiacum Compendium veniens, autumnalem venationem in Cotiae saltu exercuit. Hludowicus laesionem contusionis, quam ex supradicto casu de solario perpessus fuerat, minus necessario curari a medicis sustinens, conputrescentem carnem ab eisdem medicis secari fecit. Unde et longiori quam speraverat tempore in Aquis decubuit; ubi et pene desperatus, vix mortem evasit. Ibique apostolici Adriani missos, Iohannem et Petrum cardinales episcopos, itemque Iohannem ecelesiae Romanae presbiterum, sed et missos Hludowici imperatoris, Wicbodum scilicet episcopum et Bernardum comitem, suscepit, sibi denunciantes, ut de regno Hlotharii, nepotis sui, quod fratri suo Hludowico imperatori debebatur, non praesumeret. Et in brevi absolutos ad fratrem suum Karolum eos direxit,
Abbreviated transcription (Latin):
in has banio comitatꝰ .iiiiͬ. masau superior de ista parte mose. masau subterior de
illa parte . ẽ. liugas qđ de ista parte .ẽ. mosȩ. & ꝑtin& ad ueosatũ scarponinse.
uiridunense. dulm̃ se. arlon. uuaurense. comit̃ .u. mosminse. castriciũ condrust
de arduenna sicut flum̃ urta surgit. int̾ bis lanc & tũbas. ac decurrit ex hac
parte in mosã. & sic ut rectauia ex hac parte occidentis ꝑgit inbedensi. scđm quod
missi nr̃i rectius inuenerint. tullense. aliud odornense. qđ tetmarus habuit.
barrense. portense. salmoringũ. lugdunense. uiennense. uiuarias. uceciã. defrisi
tertiã partẽ & in crastina scilic& .iiii. idẽ eiusdẽ mensis simulconuener̃. & ualefaci¬
entes se mutuo. ab inuicẽ discesser̃. Hlud ouuicus uidelic& aquis rediens. &
icarolus liptinis uxorẽ suã obuiã sibi uenire iubens. partẽ ipsius regni quã accepit

Expanded text:
nsem, in Hasbanio comitatus quatuor, Masau superior de ista parte Mosae, Masau subterior de nsem, in Hasbanio comitatus quatuor, Masau superior de ista parte Mosae, Masau subterior de ista parte, Liugas quod de ista parte est Mosae et pertinet ad Veosatum, Scarponinse, Viridunense, Dulmense, Arlon, Wavrense comitatus duos, Mosminse, Castricium, Condrust, de Arduenna sicut flumen Urta surgit inter Bislanc et Tumbas ac decurrit ex hac parte in Mosam, et sicut recta via ex hac parte occidentis pergit in Bedensi, secundum quod missi nostri rectius invenerint; Tullense, aliud Odornense quod Tetmarus habuit, Barrense, Portense, Salmoringum, Lugdunense, Viennense, Vivarias, Uccericium, de Frisia tertiam partem. Et in crastina, scilicet 4. Idus eiusdem mensis, simul convenerunt, et valefacientes se mutuo, ab invicem discesserunt, Hludowicus videlicet Aquis rediens; et Karolus Liptinis uxorem suam obviam sibi venire iubens, partem ipsius regni quam accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut recta uia ꝑgit in bedensi secundũ qđ cõmunes nr̃i missi rectius inuenerint. excepto
qđ de condrusto ẽ. ad partẽ orientis transurtã. & abbatias prumiã & stabolau. & omnib:
uillis dominicatis & uassallorũ. Et hȩc . ẽ. diuisio. quã harolus de eodẽ regno sibiacce¬
pit. Iugdunũ. uesontiũ. uienna. tungris. tullũ. uiridunũ. cameracũ. uiuarias
uceciã. montẽ falconis. scĩ michahelis. gil lini monasteriũ. scẽ mariȩ inbisintiono.
scĩ martini in eodẽ loco. sc̃ĩ augentu. scĩ marcelli. scĩ laurentu leudensi. sennonem.
abbatiã niellã. molburiũ . laubias. scĩ gaugerici. sci saluii. crispinno. fossas. marilias.
hunulfcurt. scĩ seruasii. maalinas. ledi sunniacũ. antoniũ condatũ. mesfrebecchi.
tidiuinni. luttosa. calmontis. scaẽ mariae indeomant. echa. andana. uuas loi. altũ¬

Expanded text:
et sicut recta via pergit in Bedensi, secundum quod communes nostri missi rectius invenerint--excepto et sicut recta via pergit in Bedensi, secundum quod communes nostri missi rectius invenerint--excepto quod de Condrusto est ad partem orientis trans Urtam--et abbatias Prumiam et Stabolau, et omnibus villis dominicatis et vassalorum. Et haec est divisio quam Carolus de eodem regno sibi accepit: Lugdunum, Vesontium, Vienna, Tungris, Tullum, Viridunum, Cameracum, Vivarias, Ucetiam , Montem-falconis, sancti Michaelis, Gillini monasterium, sanctae Mariae in Bisantione, sancti Martini in eodem loco, sancti Augentii, sancti Marcelli, sancti Laurentii Leudensi , Sennonem, abbatiam Niellam, Molburium , Laubias, sancti Gaugerici, sancti Salvii, Crispinno, Fossas, Marilias Hunulficurt , sancti Servatii, Maalinas, Ledi, Sunniacum, Antonium, Condatum, Mesrebecchi , Tidivinni , Lutosa, Calmontis, sanctae Mariae in Deomant, Echa, Andana, Wasloi, Altum
Abbreviated transcription (Latin):
arias. mastu subterior de ista parte. Itẽ masiau superior qđ de illa parte est
liugas qđ de ista parte .ẽ. Districtũ aquense. Districtũ trectis. in ripuarias comita
U. Megenensiũ. Bed agouua. Nita chouua. Sarachouua subterior. Blesit chouis
Seline. Albethouua. Suentisiũ. Calmontis. Sara choua superior. Odornense
qđ bernard habuit. Solocense. Basiniacũ Elis chouue. Quarasch. Scudingu.
Emaus. Basalclouua. In elisatio comitatꝰ .ii. de frisia duas partes. de regno qđ hlohu¬
rius habuit Suꝑ istã diuisionẽ propt̃ pacis & caritatis custodiã. suꝑ addimus istã
adiectionẽ Ciuitatẽ mectis cũ abbatia scĩ Petri & scĩ martini. & comitatu
mos lensi cũ omnib uillis in eo consistentib tam dominicatis quã & uassallorum.
De arduenna sicut flumen urta surgit interbis lanc & tumbas. ac decurrit in mosam.

Expanded text:
arias Masau subterior de ista parte, item Masau superior quod de illa parte est, arias Masau subterior de ista parte, item Masau superior quod de illa parte est, Liugas quod de ista parte est, districtum Aquense, districtum Trectis, in Ripuarias comitatus quinque Megenensium, Bedagowa, Nitachowa, Sarachowa subterior, Blesitchowa, Selme, Albechowa, Suentisium, Calmontis, Sarachowa superior, Odornense quod Bernardus habuit, Solocense, Basiniacum, Elischowe , Warasch , Scudingum, Emaus, Basalchowa , in Elisatio comitatus duos, de Frisia duas partes de regno quod Lotharius habuit. Super istam divisionem propter pacis et charitatis custodiam superaddimus istam adjectionem: civitatem Mettis cum abbatia sancti Petri et sancti Martini et comitatu Moslensi, cum omnibus villis in eo consistentibus, tam dominicatis quam et vassallorum; de Arduenna sicut flumen Urta surgit inter Bislanc et Tumbas, ac decurrit in Mosam,
Abbreviated transcription (Latin):
inbreui conualuit: indeq aquisgrani ꝑuenit. Et discurrentib inter utrosq
regnũ hlotharii int̾ se diuiser̃. Ethȩc ẽ. diuisio. quã sibi hludouuicus accepit
oloniã Treueris ut treht. Stratburg. Basulã. Abbatiã siuestre. Berch.
NIII monasteriũ. Castellũ. indã scĩ maximi. Ephterniacũ. horreã. scĩ gangufi
fauerniacũ. Pollemniacũ. Luxouiũ. Luterã. Balmã. Offonis uillã. Meieni
monasteriũ. Sc̃i deodati. Bodonis monasteriũ. Stiuagiũ. Romerici montem.
Morbach. Sc̃i Gregorii. mauri monasteriũ. Eboreshem. Homouua. Masonis
monasteriũ. hombroch. Sc̃ĩ stapni. Stratburchi Erenstem. Sc̃i ursi insalo doro
Gradiuallẽ. Altã petrã. lustinnã. uallẽ clusȩ. Castellũ carnones. Heribodes hẽ.
Abbatiã de aquis. Hoen chirche. August chirche. Comen testebant. Batua. hattu¬

Expanded text:
in brevi convaluit. Indeque Aquisgrani pervenit. Et discurrentibus inter utrosque in brevi convaluit. Indeque Aquisgrani pervenit. Et discurrentibus inter utrosque regnum Hlotharii inter se diviserunt. Et haec est divisio, quam sibi Hludowicus accepit: Coloniam, Treveris, UNiu-Monasterium, Castellum, Indam, sancti Maximini, Ephterniacum, Horream, sancti Gangulfi, Faverniacum, Pollemniacum, Luxoium, Luteram , Balmam, Offonis villam, Meleni monasterium, sancti Deodati, Bodonis monasterium, Stivagium, Romerici montem, Morbach, sancti Gregorii, Mauri monasterium, Eboresheim . Hoinowa , Masonis monasterium, Hoinborch , sancti Stephani Strastburch, Erenstein sancti Ursi in Salodoro, Grandivallem, Altam petram, Lustenam , Vallem Clusae, Castellum Carnonis , Heribodesheim , abbatiam de Aquis, Hoenchirche, Augstchirche; comitatus Testrabant, Batua, Hattu
Abbreviated transcription (Latin):
quilib& suo regi fieri deb&. ac priuilegio hincmari tnetropolitani ꝓuintiȩ remoꝵ
eccła secundũ sacros canones & decreta sedis apłic&e promulgata. ꝓscire & posse ne¬
obȩdire uelle ꝓfiteor. Karlomannus &iã regis haroli filius & plurimoꝵ monaste¬
rioꝵ pater reputatus . qm̃ insidias erga patrẽ suũ infideliter moliebat᷑. abbatus
priuatus. inciuitate silua nectis ẽ custodiȩ mancipatus . Karolus missos suos
uuicũ ad francono furt dirigens. petut ut ad regnũ hlotharii diuidendũ simul
conuenirent. Ipseq pontigonẽ petens. ibidẽ missos fratrissui accepit. nuntiants
illi ut adheristalliũ ꝑ ger&. & frat̃ suus hludouuicus ad marsnã uenturus for&. & in
consiliarios. & inter ministeriates & uassallos .xxx. tantũ modo ad idem colloquiũ
ducerent. Quo hludouuicus dũ ꝑger&. ad flameres hem inpago ribuario uenit.

Expanded text:
 quilibet per rectum suo regi fieri debet, ac privilegio Hincmari metropolitani provinciae Remorum  quilibet per rectum suo regi fieri debet, ac privilegio Hincmari metropolitani provinciae Remorum ecclesiae secundum sacros canones et decreta sedis apostolicae bscripsit. Karlomannus etiam, regis Karoli filius et plurimorum monasteriorum pater, reputatus, quoniam insidias erga patrem suum infideliter moliebatur, abbatiis privatus, in civitate Silvanectis est custodiae mancipatus. Karolus missos suos,ovicum ad Franconofurt dirigens, petiit, ut ad regnum Hlotharii dividendum simul convenirent; ipseque Pontigonem petens, ibidem missos fratris sui accepit, nunciantes illi, ut ad Heristallium pergeret et frater suus Hludowicus ad Marsnam venturus foret, et in consiliarios et inter ministeriales et vassallos 30 tantummodo ad idem colloquium ducerent. Quo Hludowicus dum pergeret, ad Flamereshem in pago Ribuario venit,
Abbreviated transcription (Latin):
facta duxere seruanda. Quae diuisio multifarie multisq modis hinc & illinc agitata.
& ꝑ diuersos missos alterutrũ directa. adhunc finẽ ex haroli mandato ꝑuenit. ut
in illud regnũ qđ int̾ eos secundũ sacram̃ta prestita diuidendũ erat pacifice conue¬
nirent. & sicut illi cũ consensu & unanimitate cõmuniũ fideliũ ipsoꝵ inuenirent.
secundũ sacram̃ta inter eos p̃stita illud regnũ diuiderent. Interea post quã de multi
causis impetitus . p̃cipue autẽ de insubiectione regie potestatis & in obȩdientia erga
suũ archi ep̃m hinc marus laudunensis ep̃s. ut se ab impetitis expedir&. insrnodo
ep̃oꝵ .x. prouinciarũ libellũ ꝓpria manu subscriptũ porrexit. hȩc continentẽ.
Ego hincmarus eeclesiae laudunensis ep̃s. amodo & deinceps domno seniori meo lcarolo
regi fidelis & obȩdiens ero secundũ ministeriũ meũ. sicut homo suo seniori. & episcopꝰ

Expanded text:
facta duxere servanda. Quae divisio multifarie multisque modis hinc et illinc agitata et facta duxere servanda. Quae divisio multifarie multisque modis hinc et illinc agitata et per diversos missos alterutrum directa ad hunc finem ex Karoli mandato pervenit, ut in illud regnum, quod inter eos secundum sacramenta praestita dividendum erat, pacifice convenirent, et sicut illi cum consensu et unanimitate communium fidelium ipsorum invenirent, secundum sacramenta inter eos praestita illud regnum dividerent. Interea, postquam de multis causis impetitus, praecipue autem de insubiectione regiae potestati et inoboedientia erga suum archiepiscopum Hincmarus Laudunensis episcopus, ut se ab impetitis expediret, in synodoem provinciarum libellum propria manu subscriptum porrexit, haec continentem: Ego Hincmarus ecclesiae Laudunensis episcopus amodo et deinceps domno seniori meo Karolo regi fidelis et oboediens ero secundum ministerium meum, sicut homo suo seniori et episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte senioris mei .iłł qđ senior m̃s ilł fratri suo ilł regitalẽ portionẽ deregno
hlotharii regis consentit habere. qualẽ aut ipsi iustiorẽ & ȩquiorẽ. aut cõmunit᷑
ꝑ aliquã fraudẽ uł subreptionẽ decipi& aut forte consiliabit. frat̃ suus ill. eandẽ
firmitatẽ & fidelitatẽ quã ex parte senioris mei illi habeo ꝓmissã. fratersuus. itt
seniori meo ex sua parte quã diu uixerit inuiolabilit̃ seru&. Et hac infirma
firmitate patrata. harolus aquis egrediens. unoitinere cõpendiũ uenit. ubi &¬
.xii. missos frĩs sui hludouuici ꝓ diuisione regni accepit. quẽ suꝑ ciliose tam de
sanitate corporis hludo uuici quã de ꝓsperitate. quia resticiũ uuinidũ sibi diutino
tẽpore infestissimũ tam dolo quã bello captũ eleuati. minus debito sacram̃ta intereo

Expanded text:
ex parte senioris mei illius, quod senior meus ille fratri suo illi regi talem portionem de regno ex parte senioris mei illius, quod senior meus ille fratri suo illi regi talem portionem de regno Hlotharii regis consentit habere, qualem aut ipsi iustiorem et plus aequaliorem aut comper aliquam fraudem vel subreptionem decipiet aut forsconsiliabit, si frater suus ille eandem firmitatem et fidelitatem, quam ex parte senioris mei illi habeo promissam, frater suus ille seniori meo ex sua parte quamdiu vixerit inviolabiliter servaverit. Et hac infirma firmitate patrata, Karolus Aquis egrediens, uno itinere Compendium venit, ibiduodecim missos fratris sui Hludowici pro divisione regni accepit; qui superciliose tam de sanitate corporis Hludowici quam de prosperitate – quia Resticium Winidum, sibi diutino tempore infestissimum, tam dolo quam bello captum –, elevati, minus debito sacramenta inter eos