comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hac separatione conditio. pꝰt mirificã lucem
ante patris huius excessum. accedentes ad
eum filii quos ꝑ euangłium genuerat. piis¬
simũ eius animũ lacͥmabili supplicatione
pulsabant: & hec atq huimͦ loquebantur.
Nunqͥd ñ misereris huic monast̾i̾o pat̾ nun¬
qͥd ñ compatis nob̾: qͦs tanto pietatis affectu
mat̾nis lactasti ub̾ib pat̾na consolatione fo¬
uisti: Quomͦ sic exponis labores tuos qͦs in
loco hoc laborasti: quomͦ tam dilectos hactenꝰ
filios sic relinquis: Cunc uͦ flens ipse cũ flen¬
tib & columbinos ocłos in cȩlu porrigens.ac
mente tota aplicum illum concipiens sp̃m :
testabat᷑ coartatũ se e duob: & quid eligeret
ignorantẽ. dimne totũ tͥbuere arbitrio pietatᷤ.
⁊lam & hinc pat̾na ilłu urgebat caritas. fili¬
orum uotis annuere ut man̾e̾t: & inde trahe¬
bat xp̃i desidium ut migraret. Cui tam̃ ab
olim iam atq altius radicata in pectore eius
humilitas ꝑsuaserat: ut ex intimo cordis affe¬

Expanded text:
hac separatione conditio, post mirificam lucem ante Patris ejus excessum accedeeum filii, quos per Evangelium ipse genuerat, piissimum ejus animum lacrymabili supplicatione pulsabant, et haec atque hujusmodi loquebantur: « Nunquid non misereris huic monasterio, Pater? nunquid non compateris nobis, quos tanto pietatis affectu maternis lactasti uberibus, paterna consolatione fovisti? Quomodo sic exponis labores tuos, quos in loco hoc laborasti? quomodo tam dilectos hactenus filios sic relinquis? » Tunc vero flens ipse cum flentibus, et columbinos oculos in coelum porrigens, ac mente tota apostolicum illum concipiens spiritum, testabatur coarctatum se e duobus, et quid eligeret ignorantem , et divinae totum tribuere arbitrio pietatis. Nam et hinc paterna illum urgebat charitas, filiorum votis annuere, ut maneret: et inde trahebat Christi desiderium, ut migraret. Cui tamen ab olim jam atque altius radicata in pectore ejus humilitas persuaserat, ut ex intimo cordis affe
Abbreviated transcription (Latin):
stodiat. Cura te munue uotiᷤᷤ calcaneũ nu¬
dum m̾itis: ut is qui insidiat᷑ inuenire ñ
possit. unde figat dentẽ: & uilnus infligat.
Hec ipse dictaui sic me habens: ut ꝑnotam
uob manũ agnoscatis affectũ. Hoc exem¬
plar epłe quã ut nos diximꝰ & ipsa qͦq eiꝰdẽ
u̾ba declarãt: pat̾ sc̃s exitu iam imminente
dictauit. Ex cuiꝰ tenore possit nimirũ diligers
lector sacrũ illus uł ex parte aliqua pectus
agnoscere: quanta illi in ipsa sui ruina cor¬
poris. tranquillitas m̃tis. serenitas animi.
suauitas sp̃e: qͣnta sub fidutiȩ culmine ra
uultus exangues. singultꝰ graues: erebra suspi¬
ria. anxias cogitationes. Nimirũ cũ thesaurꝰ
tantus & tam amabił adhuc nob̃ eẽt in ma

Expanded text:
stodiat. Curate munire votis calcaneum nustodiat. Curate munire votis calcaneum nudum meritis: ut is qui insidiatur, invenire non possit unde figat dentem, et vulnus infligat. Haec ipse dictavi, sic me habens, ut per notam vobis manum agnoscatis affectum. » 11. Hoc exemplar epistolae, quam, ut nos diximus, et ipsa quoque ejus verba declarant, Pater sanctus exitu jam imminente dictavit. Ex cujus tenore posset nimirum diligens lector sacrum illius vel ex parte aliqua pectus agnoscere, quanta illi in ipsa sui ruina corporis tranquillitas mentis, serenitas animi, suavitas spiritus, quanta sub fiducivultus exsangues, singultus graves, crebra suspiria, anxias cogitationes. Nimirum cum thesaurus tant
Abbreviated transcription (Latin):
uscepimꝰ caritatẽ urãm in cari¬
tate. & ñ in uoluptate. Quȩ enĩ¬
amaritudo: Nisi qͦd sołu ni¬
chil comedere: ⁊tteũq delectabi¬
le ẽ Soninꝰ recessit a me: ne uł bñficio sopiti sen¬
sus. dolor unq̃m rececdat. Defectus stomachi:
fere totũ qͦd patior ẽ. Frequent̾ in die & in no¬
de exigit confortari modico admodu qua¬
licunq liquore: nam ad solidi om̃e inexo¬
rabilit̾ incdignat᷑. Hoc parũ qͦd dignat᷑ ad¬
mittere. ñ sine graui molestia sumit: s timet
grauiorẽ si sese uacuũ om̃mo dimiserit. Qd̃
si plusculum qͥd int̾dum admittere acqͥes¬
cat.: id grauissimũ. Pedes &e crura intumuert̃:
quẽa dmodu y dropicis contingere solet. Et
m his om̃ib nequid lateat amicũ de statu ami¬
ei sollicitũ: scdm int̾i̾orem hominẽ. ut minꝰ
sapiens dico. sp̃c promptꝰ ẽ in carne infirma.
Orate saluatorẽ qui ñ uult mortẽ peccatoris:
ut tempestiuũ iam exitum ñ differat. s cu¬

Expanded text:
uscepimus charitatem vestram in charitate, et non in voluptate. Quae eniamaritudo? nisi quod solum nihil comedere, utcunque delectabile est. Somnus recessit a me, ne vel beneficio sopiti sensus dolor unquam recedat. Defectus stomachi fere totum quod patior est. Frequenter in die et nocte exigit confortari modico admodum qualicunque liquore: nam ad solidum omne inexorabiliter indignatur. Hoc parum quod dignatur admittere, non sine gravi molestia sumit; sed timet graviorem, si sese vacuum omnino dimiserit. Quod si plusculum quid interdum admittere acquiescat, id gravissimum. Pedes et crura intumuerunt, quemadmodum hydropicis contingere solet. Et in his omnibus, ne quid lateat amicum de statu amici sollicitum, secundum interiorem hominem ut minus sapiens dico spiritus promptus est in carne infirma. Orate Salvatorem, qui non vult mortem peccatoris, ut tempestivum jam exitum non differat, sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
fecto sponsi. s emuli sunt. Et de his satis quȩ
sub te sunt:. & si ñ ad materiȩ copiam que est
multa nimis: certe ad id quod ꝓposui ego. ui¬
senda iam quȩ circa te sunt: s ad ea ostium

Expanded text:
fecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae fecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium
Abbreviated transcription (Latin):
pene inguina nudat. Solent dicere. Num de
uestib cura ẽ do: &e ñ magis de moribus. At
forma hȩc uestium. deformitatiᷤ mentiũ et
morũ indiciũ ẽ. Quid sibi uult. qͦd clerici ali¬
ud eẽ aliud uid̃i uolunt: Id qͥdem minus
castum: miniisq sincerũ. Nempe habitu mi¬
lites. questu clericos: actu neutrũ exhibent. Nã
neq pugnant ut milites: neq ut clerici euan¬
głirant. Cuius oedinis sunt: Cum utriusq
eẽ cupiunt: utrunq deserunt: utrunq confũ¬
dunt. Unusquisq inquit in ordine suo re¬
surget.Isti in quo: An qui sine ordine peccaue¬
runt: sine ordine ꝑibunt. Aut si summe sapi¬
ens ds. ueracit̾ credit᷑ a summo usq deorsũ.
nichil mordinatũ relinquere: uereor ñ alibi or¬
dinandoᷤᷤ quẽ uͥ nullꝰ ordo. & sempit̾nꝰ horror
inhabitat. O miseranda sponsam talib cre¬
ditam paramĩphis: qui adsignata cultui eiꝰ
ꝓpͥo retinere questui ñ uerentur. Non amici ꝓ¬

Expanded text:
pene inguina nudat. Solent dicere: Num de pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum. Nempe habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque, inquit, in suo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nihil inordinatum relinquere; vereor istos non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici pro
Abbreviated transcription (Latin):
infra ordines p̾nominatos sunt: si in obedien¬
tes ordinari contẽpserint. honore suscepto pͥ¬
uentur: Prohibemus autẽ. ne adolescentib uł¬
infra uł infra sacros ordines ꝯstitutis. s qui
prudentia & uitȩ m̾ito clarescunt. p̾dicti con-¬
cedantur honores. Uerba tua hec. tu sanxisti.
Quid effectui mancipatũ: Adhuc adolescen¬
tes adhuc qui infra sacros ordines sunt: in ec¬
clesia ꝓmouent᷑. Quod ad pͥmũ capitulu ꝑti-¬
net. luxus uestium int̾dictus. s ñ restrictus: pe¬
na dictata. s minime secuta ẽ. Iam quartꝰ an-¬
nus ẽ ex quo datum mandatũ audiuimꝰ.
& neminẽ adhuc clericoꝵ pͥuatum bñficio.
neminẽ ep̃oꝵ suspensum ab officio luximuᷤ.
At luctu amarissimo dignũ qͦd secutũ ẽ. Qd
hoc: Impiinitas incuriȩ soboles. insolentiȩ
mat̾. radix impudentie. transgressionũ nu¬
trix. Et beatus. si om̃i satagas cura omniũ
lorat. si ñ eque ut pͥus fissura pene enormis

Expanded text:
infra Ordines praenominatos sunt, si inobedieninfra Ordines praenominatos sunt, si inobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem ne adolescentibus, vel infra sacros Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatum? Adhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines sunt, in Ecclesia promoventur. Quod ad primum capitulum pertinet; luxus vestium interdictus, sed non restrictus; poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorumlorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis
Abbreviated transcription (Latin):
putas ipse peccasti: aut statuens que ñ tene¬
rentur: aut qͦd ñ tenent᷑ dissimulans. P reci¬
pimus aisti. ut tam ep̃i quã clerici. neq in
suꝑfiuitate seu in honesta uarietate colorum
aut fissura uestium. neq in tonsura intuen¬
tium quoꝵ forma & exemplum eẽ debent
offendant aspectum. s potius ita in suis ac-¬
tib errata ꝯdemnent. & amorẽ innocentiȩ
conu̾satione demonstrent: sicut dignitas
exigit ordinis clericoꝵ. Quod si moniti ab
ep̃is suis infra quadraginta dies ñ optẽpera¬
uerint: eccłiasticis beneficiis eorũdem pontifi
nullos magis referende sunt. quã ad desides
negligentesꝙ rectores: tam diu ab officio põ¬
tificali abstineant: donec penã a nob̃ ꝯstitu¬
tam in clericis sibi subiectis imponant.
llud etiã duximꝰ adnectendũ: ut nullus in
archidiaconũ uł decanũ nͥ diaconus & prbr
ordinet᷑. Archidiaconi uͦ decani & p̾positi qui

Expanded text:
putas, ipse peccasti, aut statuens quae non teneputas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam clerici, neque in superfluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis suis intra quadraginta dies non obtemperaverint, ecclesiasticis beneficiis eorumdem pontificnullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores; tandiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam a nobis constitutam clericis sibi subjectis imponant . Illud etiam duximus annectendum, ut nullus in archidiaconum vel decanum, nisi diaconus et presbyter ordinetur. Archidiaconi vero, decani et praepositi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qͦd molitur ambitio imꝑatiens subie¬
ctionis. Et hec dicta de his. Suꝑ est ut gene¬
ralit̾ suꝑ uniu̾sum eccl̃iȩ statũ intendat
ꝯsideratio tua:. si plebes clericis. si cleriei sa¬
cerdotib si sacerdotes do. in ea qua oportet
humilitate subiecti sint: si in monastiis &
religiosis locis seruet᷑ ordo. uigilet discipli¬
na: si supra pͥua oꝑa &e dogmata censura
eccłiastica uigeat. si floreant uinee honesta¬
te & scĩmonia sac̾dotum: si flores fructus
seruent᷑: nequid in agro dñi tui aut negle¬
ctu incultũ. aut fraude subreptũ inuenia¬
tur. Posse inueniri ne dubites. Michi in ꝓm¬
ptu ẽ ut multa &e innumera p̾t̾mittã. quȩ
passim neglecta iacent.: ñnulla etiã ex his
que plantauit dextera tua conuulsa mon¬
strare. Nonne os tuũ in remensi concilio sub¬
iecta capitula ꝓmulgauit: Quis ea tenet:
Quis teninit: Falleris. si teneri puras. Si ñ

Expanded text:
aliud quod molitur ambitio impatiens subjealiud quod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicta de his. 434 raliter super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores fructus serventur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non
Abbreviated transcription (Latin):
abbas nolo obedire ep̃o. hoc de cȩlo ñ ẽ. Nisi
tu forte angłoꝵ quẽpiam dicentẽ audisti. no-¬
lo sub archangłis eẽi aut ex alio quolibet in¬
ferioꝵ ordiũ aliquẽ ñ ferentẽ subeẽ cui¬
quã nͥ dõ. Quid inquis: Prohibes dispen¬
sarc: Non: s dissipare. Non sum tã rudis
ut ignorẽ positos uos dispensatores. s in ȩdi¬
ficationẽ ñ in destructionẽ. Deniq querit᷑
int̾ dispensatores: ut fidelis qͥs inueniatur.
Ubi necessitas urget: excusabił dispensatio
ẽ. Ubi utilitas ꝓuocat: dispensatio laudabi¬
lis ẽ. Utilitas dico cõmunis: ñ ꝓpria. Nam
cum nichil hoꝵ ẽ: ñ plane fidelis dispen¬
satio. s crudelis dissipatio ẽ. Nonnulla ta¬
m̃ monast̾i̾a sita in diu̾sis ep̾atib qͦd specia¬
lius ꝑtiniierint ab ipsa sui fundatione
ad sedem apłicam ꝓ uoluntate fundatoꝵ
quis nesciat.: S aliud ẽ qͦd largitur deuotios

Expanded text:
abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. Nonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet & conerum ꝑ omnẽ iuncturã submi¬
nistrationis: scdm oꝑationẽ in mensurã uniꝰ¬
cuiꝰq membri. auginentũ corporis faciens in
edificationẽ sui. in caritate. Nec uil̃e repu¬
tes formã hanc qͥa in t̾ra ẽ: exemplar habet
e celo. Neq enĩ filius potest facere quicquã
nͥ quȩ uidit patrẽ facientẽ: p̾sertim cum ei
sub nomine moysi dictum sit. Uide omĩa
facias scdmn exemplar: qͦd tͥ in monte mon¬
stratum ẽ. Uiderat hoc qui dicebat. uidi ci¬
uitatẽ scãm iherłm nouam descendentẽ de ce¬
loa dõ paratã. Ego enĩ ꝓpt̾ similitudinẽ di¬
ctũ reor: quod sicut illic seraphin & cherubin.
ac cet̾i quiq usq ad archangłos &e angłos. or¬
dinant᷑ sub uno capite do: ita hic quoq sub
uno summo pontifice. pͥmates. uł patͥarche.
hunc modum. Non ẽ parupendendu quod
& d̾m habet auctorẽ e de celo ducit originẽ.
Quod sidicat ep̃c nolo eẽ fub archiep̃o. aut

Expanded text:
perhibet, et connexum per omnem juncturam submiperhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis faciens in aedificationem sui, in charitate . Nec vilem reputes formam hanc, quia in terris est: exemplar habet e coelo. Neque enim Filius potest facere quidquam, nisi quae viderit Patrem facientem , praesertim cum ei sub Moysi nomine dictum sit: Vide omnia facias secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est itatem sanctam, Jerusalem novam, descendentem de coelo, a Deo paratam . Ego enim propter similitudinem dictum reor, quod sicut illic Seraphim et Cherubim, ac caeteri quique usque ad Angelos et Archangelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub uno summo Pontifice primates vel patriarchaehunc modum. Non est parvi pendendum quod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut
Abbreviated transcription (Latin):
facit. ñ tam̃ singularit᷑. Deniq idem ait. Om̃iᷤ
anima potestatib sublimiorib subdita sit.
Non ait sublimiori tanꝗͣ in uno: sed sublimio¬
rib tanquã in multis. Non tua gͦ sola pote¬
stas a dño. sunt & mediocres. sunt & inferio¬
res. Et quomͦ qͦs ds ꝯiunxit ñ sunt separancdi:
sic nec quos subiunxit comparandi. Monstr̃
facis: si manui submouens digitũ. facis pen¬
dere de capite suꝑiorem manui. brachio col¬
lateralem. Lale ẽ si in xp̃i corpore membra ali¬
ter locas: quam disposuit ipse. Nisi tu putas
alium eẽ qui posuit in eccł̃ia quosda qͥdem
apłos. qͦsdam autẽ ꝓph̃as. alios uͦ euangłis¬
tas. alios doctores & pastores. ad ꝯsummatio¬
nem scoꝵ: in opus ministii. in edificationẽ
corporis xp̃i. Atq hoc corpus qͦd tͥ ipse paulꝰ
suo uere apłico figurans eloquio. & capiti con¬
uenientissime aptans. totũ ex eo compactum

Expanded text:
facit, non tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis facit, non tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Non ait, Sublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino; sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos Deus conjunxit, non sunt separandi : sic nec quos subjunxit, comparandi. Monstrum facis, si manui submovens, digitum facis pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale est si in Christi corpore membra aliter locas quam disposuit ipse. Nisi tu putas alium esse, qui posuit in Ecclesia quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios doctores et pastores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. ⁊on ẽ bona arbor faciens fructꝰ tales :
insolentias. dissolutiones. dilapidationes. simł.¬
tates. scandala. odia: qͦdq magis dolendum.
int̾ eccłias inimicitias graues. ꝑpetesq discordiaᷤ.
Uides quã uerus sit sermo ille. omĩa mͥ licent.
s ñ omĩa expediunt: Quid si forte nec licet:
Ignosce mͥ ñ facile adducor licitũ consentire: qͦd
tot illicita parturit. Tu ne deniq tͥ licitũ cense¬
as. suis eccłias mutilare membriᷤᷤ ꝯfundere or¬
dinẽ: ꝑturbare t̾mino ᷤᷤ quos posuerunt patreᷤᷤ
tui: Si iusticiȩ ẽ ius cuiq seruare suũ: aufer¬
re cinquã sua. iusto qͦm pot̾it ꝯuenire: Er¬
ras. si ut summã. ita &e solam institutã a do
urãm apłicam potestatẽ existimas: Si hoc sen¬
tis dissentis ab eo qui ait. Non ẽ potestaᷤ nͥ
a dõ. Prinde qͦd sequit᷑ qui potestati resistit
d̃ĩ ordinationi resistit.: & si pͥncipalit̾ pro te

Expanded text:
ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordias. Vides quam verus sit sermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omnia expediunt . Quid si forte nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam institutam a Deo vestram apostolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resi
Abbreviated transcription (Latin):
& uitas: si ñ pudenda admodũ & tenuitas
in his. & in illis scłaritas inuenit᷑. Matris
noriȩ lib̾tatis gemina soboles hec. Quid n
peccet licentiꝰ uagum & male liberũ uulgus:
cũ ñ sit qui arguat: Quid ni licentiꝰ quoq
spoliet᷑ acdep̾det᷑ mermis religio: cum ñ sit
qui defendat: Quo enim refugiũ illis: Nun¬
quid ad ep̃os dolentes iniuriã: Ridentib ꝓfe¬
cto aspiciunt ocłis. siue quȩ faciunt mala. siue
quȩ patunt᷑. Quȩ demũ utilitas in sanguine
isto: Uereor ne illa quã in ꝓpħa cõminatꝰ ẽ ds:
ille inquiens in miquitate sua. morietur: san¬
guiẽ autẽ eiꝰ de manu tua requirã. Si enĩ &
uimus ignẽ. Audi aꝑtius. Si is qui murmu¬
rat scđm animã mortuus ẽ. qui instigat qͦmͦ
parit̾: qui gladiũ dedit unde ambo moreret¬
tur: Hoc ẽ qͦd dixeram: occidisti & possedisti.
Adde qͦd qͥ audiunt scandalizant᷑. indignant᷑
detrahunt. & blasphemant: hoc ẽ uulnerant᷑

Expanded text:
, si non pudenda admodum et, si non pudenda admodum etin his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa, quam in propheta comminatus est Deus: Ille, inquiens, in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Si enim et vimus ignem: audi apertius. Si is qui murmurat, secundum animam mortuus est; qui instigat, quompariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est quod dixeram: Occidisti, et possedisti. Adde quod qui audiunt, scandalizantur, indignantur, detrahunt, et blasphemant; hoc est, vulnerantur
Abbreviated transcription (Latin):
sti ꝓpͥum tͥ. Homo cũ in honore eẽt ñ intel¬
lexit comparatꝰ ẽ ium̃tis insipientib. & simi¬
lis factus ẽ illis. Quid itẽ tam indignũ tͥ.
quã ut totũ tenens. ñ sis ꝯtentus toto: nͥ
minutiaᷤᷤ quasdã atq exiguas portiones
ipsius tͥ creditȩ umu̾sitatis. tanquã ñ sint
tue. satagas nescio quomͦ adhuc fac̾e tuas:
Ubi etiã memmisse te uolo parabolȩ nathã
de homine: qui centũ oues habens. unã quȩ
erat pauꝑis ꝯcupiuit. Huc quoq ueniat
factũ. immo facinꝰ regis achab. qui rerũ sũ¬
mã tenebat: & unã uineã affectauit. Auer¬
tat d̾s a te qͦd ille audiuit: occidisti & pos¬
sedisti. Nolo autẽ p̾tendas mͥ fructũ emã¬
cipationis ipsius: nullus ẽ enĩ. Hisi qͣd in¬
de ep̃i insolentiores: monachi etiã dissolutio¬
res fiunt. Quid qͦd & pauꝑiores: Inspice
diligentiꝰ taliũ ubiq libertoꝵ & facultates¬

Expanded text:
sti proprium tibi: Homo cum in honore esset, non intelsti proprium tibi: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, similis factus est illis . Quid item tam indignum tibi, quam ut totum tenens, non sis contentus toto, nisi minutias quasdam, atque exiguas portiones ipsius tibi creditae universitatis, tanquam non sint tuae, satagas nescio quomodo adhuc facere tuas? Ubi etiam meminisse te volo parabolae Nathan de homine, qui multas oves habens, unam quae erat pauperis concupivit . Huc quoque veniat factum, imo facinus regis Achab, qui rerum summam tenebat, et unam vineam affectavit. Avertat deus a te, quod ille audivit: Occidisti et possedisti. Nolo autem pretendas michi fructum emancipacionis ipsius; nullus est enim, nisi quod episcopi inde insolenciores, monachi dissoluciores fiunt. Quid quod pauperiores? Inspice diligencius talium ubique libertorum et facultates
Abbreviated transcription (Latin):
tͥna quadã ꝯsid̃atione p̾ueniet. Primũ qui¬
dem an liceat:. deinde an deceat: postremo
an & expediat. slam ce si constet in xp̃iana
utiq philosophia. ñ decere nͥ qͦd licet᷑. ñ expe¬
dire nͥ qͦd decet. & licet. ñ ꝯtinuo tam̃ om̃e qͦd
licet. decere aut expedire ꝯsequens erit. A ge
aꝑtemus si possumus tͥa ipsa oꝑi huic. At
quomͦ ñ indecens tͥ uoluntate pro lege irti. &
quia ñ ẽ ad quẽ appelleris: potestatẽ exercere.
negligere rationẽ. Tu ne maior dño tuo qui
ait: ñ ueni facere uoluntatẽ meã: Quã quã
ñ minꝰ deiecti quã elati animi ẽ. ueluti ratio¬
nis exꝑtem. ñ ꝓ ratione s pro libitu agere. nͦ
iudicio agi. s appetitu. Quid tam bestiale:
Et si indignũ cui uis utenti ratione uiuere
pecus: quis in te rectore omniũ tantã ꝯtimeli-¬
am naturȩ. honoris iniuriã ferat: Sic dege¬
nerando qͦd absit: generale obpbrium feci¬

Expanded text:
trina quadam consideratione praeveniet. Primum quitrina quadam consideratione praeveniet. Primum quidem, an liceat; deinde, an deceat; postremo, an et expediat. Nam etsi constet in christiana utique philosophia non decere nisi quod licet, non expedire nisi quod decet et licet: non continuo tamen omne quod licet, decere aut expedire consequens erit. Age, aptemus, si possumus, tria ipsa operi huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non est ad quem appelleris, potestatem exercere, negligere rationem? Tune major Domino tuo, qui ait: Non veni facere voluntatem meam! Quanquam non minus dejecti, quam elati animi est, veluti rationis expertem, non pro ratione, sed pro libitu agere; nec judicio agi, sed appetitu. Quid tam bestiale? Et si indignum cnivis utenti ratione vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam naturae, honoris injuriam ferat? Sic degenerando, quod absit! generale opprobrium feci
Abbreviated transcription (Latin):
mentis głe tuȩ: uestire duplicib. quib dome¬
sticos suos fortis illa mulier induere ꝯsueuit.
Non sit in conscientia nutans infirmitas mo¬
dice fidei: ñ sit in fama neuus male specier: &
uestiris duplicibꝰ. Et gaudebit sponsus su¬
ꝑ sponsam animã tuã: & gaudebit suꝑ te
d̾s tiuis. Miraris quorsũ hec: ignarus usq
adhuc quid dicere uelim. Non te tollo diu¬
tius: murmur loquor & querimoniã eccłiaꝵ.
Truncari se clamitant ac dem̾brari. Uel nul¬
lȩ uł pauce admodu sunt: quȩ plagam istam
cies hȩc: Mirũ si excusari queat uł opus.
Sic factitando ꝓbatis uos habere plenitu¬
dinẽ potestatis: s iusticiȩ forte ñ ita. fãcitis
hoc quia potestis. s utrum & debeatis que-¬
stio est. Honorũ ac dignitatũ gradus & or¬
dines quibq suos seruare positi estis. non
inindere: ut qͥdam ur̃oꝵ ait. Cui honorem
cat. ut ipse a nemine iudicet᷑: om̃e opꝰ suũ

Expanded text:
mentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domementis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris duplicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus tuus. Miraris quorsum haec, ignarus usque adhuc quid dicere velim. Non te tollo diutius. Murmur loquor et querimoniam ecclesiarum. Truncari se clamitant ac demembrari. Vel nullae, vel paucae admodum sunt, quae plagam istam cies haec? Mirum si excusari queat vel opus. Sic factitando probatis vos habere plenitudinem potestatis, sed justitiae forte non ita. Facitis hoc, quia potestis: sed utrum et debeatis, quaestio est. Honorum ac dignitatum gradus et ordines quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait: Cui honorem,cat, ut ipse a nemine judicetur , omne opus suum
Abbreviated transcription (Latin):
species locandi putau̾it. Ego uͦ illiꝰ aut sp̃em
eẽ: aut sp̃em hab̾e ñ negarĩ. Sane int̾est tuȩ ꝑ¬
fectionis: &e malas res & malas parit̾ sp̃es
deuitare. In alt̾o conscientie: in altero famȩ ꝯ¬
sulis. Puta tͥ non licere. & si alias fortasse li¬
ceat: quicqͥd male fuerit coloratũ. Deniq
int̾roga maiores tuos: & dicent tͥ. Ab omni
specie mala: abstinete uos. Sane minister
dñi dñm imitet᷑ qr ipse ait. Qui mͥ ministrat.
me sequat᷑. Et habes de illo. Dñs regnauit
decorem induit: induit dñs fortitudinẽ.
Tu quoq este esto fortis in fide. decorus in gła
& ꝑbasti te muratorẽ di. Fortitudo tua. fiducia
fideł conscientie. decor tiuis. splendor bone opi¬
nionis. Ita queso induere fortitudinẽ: etem̃
gaudiũ dñi fortitudo tua. Porro specie nua
& pulchritudine tua nichilominꝰ tanquã
ꝓpͥa similitudine delectatur. Induere uesti¬

Expanded text:
species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et malas pariter species devitare. In altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortasse liceat quidquid male fuerit coloratum. Denique interroga majores tuos, et dicent tibi: Ab omni specie mala abstinete vos . Sane minister Domini Dominum imitetur, quia ipse ait: Qui mihi ministrat, me sequatur . Et habes de illo: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Tu quoque esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tua et pulchritudine tua nihilominus tanquam propria similitudine delectatur. Induere vesti
Abbreviated transcription (Latin):
cisti tuas in utroq seruans innoxias: nec im¬
ponere scilicet ambitioso. nec suppon̾e inqͦ
mammone acquiescens. Non sic a pauꝑe ep̃o
ꝯtinuisti. dans qͦd daret: ne immuni ficuᷤ
notaretur. Acceꝑit clam: qͦd palam dedit. Sic
de tuo sacculo ꝯsultũ ẽ. uerecundiȩ uiri. Sieqͦ¬
q curie morẽ gerens. tuo bñficio inuidiam de¬
elinauit eoꝵ. qui diligunt munera. Non po¬
tes abscondere: & factã nouimꝰ & ꝑsonam. Au¬
dire grauat: Et ego eo libentiꝰ p̾dico: quo tu
id molestiꝰ audis. Si tͥ sic expedit: & mͥ sic. Tam
ñ oportet xp̃i glam me silere quã nec te q̃rere
tuã. Et si ꝑgis murmurare: adhuc respon¬
debitur tͥ ex euanglio. Quanto eis p̾cipiebat.
tantomagis plus p̾dicabant dicentes. Be¬
ne omĩa fecit. Audi aliud: si tam̃ aliud. Ad
idem enĩ fortassis ꝑtinere qͥs dicat. Tua ꝯsi¬
deratio uid̾it hoc. Michi uidet᷑ ñ longe
a uero dissentire: qui io forte int̾ auaricie

Expanded text:
cisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imcisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imponere scilicet ambitioso, nec supponere iniquo mammonae acquiescens. Non sic a paupere episcopo continuisti, dans quod daret, ne immunificus notaretur: accepit clam, quod palam dedit. Sic de tuo sacculo consultum est verecundiae viri, sic quoque curiae morem gerens, tuo beneficio invidiam declinavit eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et factum novimus, et personam. Audire gravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molestius audis: si tibi sic expedit, et mihi sic. Tam non oportet Christi gloriam me silere, quam nec te quaerere tuam. Et si pergis murmurare adhuc, respondebitur tibi ex Evangelio: Quanto eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant, dicentes: Bene omnia fecit idem enim fortassis pertinere quis dicat. Tua consideratio viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, qui id forte inter avaritiae
Abbreviated transcription (Latin):
opus tu uideris. Uidimus tam̃ ut oblata a¬
gentũ reputatũ ẽ fenum: summarii ñ leuatiᷤᷤ
sairinis onusti nichilominꝰ repat̾ant uł inui¬
ti. Noua res. Quando hactenus aurũ roma
ñ credimꝰ. Duo uenerunt. ambo locupletes.
& ambo rei: siqͥdem unus moguntinꝰ coloni¬
ensis alter. Altĩ grã gratis reddita ẽ: alter in¬
dignus credo eui gr̃a redderet᷑ audiuit. Cũ
quali ueste intrasti: eũ tali egredieris. Ouocẽ
magnificã: uocẽ ꝓrsꝰ apłicȩ libtatis. Quid miñ
ab illa hec habuit: pecunia tua tecũ sit m
ꝑditione: Nisi qͦd in illa plus zeli: in ista
plus modestiȩ sonuit. Quid ille de transmari¬
nis partib. pene a finib t̾re. t̾ra & mari cur¬
rens ꝑ ep̃atu: suis & alienis facultatib rursꝰ
emendo: Iam enĩ emerat prius. Tulit multa
s retulit: ñ omĩa tam̃. Incidit miser in manꝰ
alias: accipere quã dare potentiores. Bene fe¬

Expanded text:
opus, tu videris. Vidimus tamopus, tu videris. Vidimus tamgentum reputatum est fenum: summarii non levatis sarcinis, onusti nihilominus repatriant vel inviti. Nova res. Quando hactenus aurum Roma non credimus. Duo venerunt, ambo locupletes, et ambo rei. Siquidem unus Moguntinus, Coloniensis alter: alteri gratia gratis reddita est; alter, indignus credo cui gratia redderetur, audivit: Cum quali veste intrasti, cum tali egredieris. O vocem magnificam! vocem prorsus apostolicae libertatis! Quid minus ab illa haec habuit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Nisi quod in illa plus zeli, in ista plus modestiae sonuit. Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis facultatibus rursus emendo? Jam enim emerat prius. Tulit multa, sed retulit, non omnia tamen. Incidit miser in manus alias, accipere quam dare potentiores  al. promptiores. Bene fe
Abbreviated transcription (Latin):
mendicase Audi dñm. Qui potestatẽ ha¬
bent suꝑ eos. benefici uocant᷑. At istud de hl
qui foris sunt. Quid ad nos: Tu id menda¬
cit̾ diceris. si ñ tam beneficus eẽ. quã beneficiᷤ
p̾cẽ intendas. Parui deiectiq animi ẽ. de sub¬
ditis ñ ꝓfectũ querere subditoꝵ: s questũ ꝓpͥ¬
um. In sũmo p̾sertĩ omniũ. nicħ turpiꝰ. Quã
pulchre magist̾ gentiũ parentes filiis. ñ filioᷤ
debere cenfuit thesaurizare parentib. Non
medioeris glȩ uox illa idemtide ipsi. ñ reqͥro
datum s fructũ. At iam transeamus &e hinc:
ne quis moram in his meã auariciȩ in te
notam int̾pretet᷑. Queqͣm longe a te sit. in li-¬
bro scdo testatus sum: sciens quanta & in qͣn¬
ta tua necessitate respiieris. Ad te ꝓinde scͥp-¬
serim ista: ñ ꝓpter te. Nempe qͦd t̾ scribit᷑. soli
ꝓdesse ñ decet. Hic locus auariciã carpit᷑a
quo uicio immunis satis tua opinio ẽ: an &

Expanded text:
mendicas? Audi Dominum: Qui potestatem hamendicas? Audi Dominum: Qui potestatem habent super eos, benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium nihil turpius. Tum pulchre Magister Gentium parentes filiis, non filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non mediocris gloriae vox illa identidem ipsius: Non requiro datum, sed fructum . At jam transeamus et hinc, ne quis moram in his meam, avaritiae in te notam interpretetur: quae quam longe a te sit, libro superiori testatus sum , sciens quanta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; an et
Abbreviated transcription (Latin):
p̾focari germen nequã: qͦd ita fiet. si usurpatio
digna animadu̾sione multet᷑. Tolle usurpa¬
tione: & contẽptus exeusationẽ ñ habet. Porro
mexcusabilitas ausum explodet. Non sit ꝓm-¬
de usurpator. & ꝯtemptor nullus erit: aut ad¬
modum rarus. B enefacis tu qͦd appellationũ
negato suffragio immo suffugio. multa re¬
mutis negocia ad cognoscentes: uł qui nosc̾e
citius possint. Ubi enim cercioe ac facilior nocio:
ibi decisio tutior expeditiorq ẽẽ pot̾. Quam
attendendũ. Poteram multa de eode utiliter
addere his. s memor ꝓpositi mei. contentꝰ inte¬
rim occasionẽ dedisse. ad alia transeo. Et pri¬
mũ qͦd occurrit. minime transeundu reor.
Pires: & singularit̾. Ad quidꝰ Eget tͥ dieo con¬
sideratione. Nunquid ut de subditis crescas:
Nequaquã. s ut ipsi de te. Principem te con¬
stituerunt. s sibi ñ tͥ. Alioquin quo pacto
te reputas suꝑiorẽ his a quib beneficium

Expanded text:
praefocari germen nequam. Quod ita fiet, si usurpatio praefocari germen nequam. Quod ita fiet, si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem, et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explodet. Non sit proinde usurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam pattendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his: sed memor propositi mei, contentus interim occasionem dedisse, ad alia transeo. CAPmum quod occurrit, minime transeundum reor. Praees, et singulariter. Ad quid? eget, tibi dico, consideratione. Numquid ut de subditis crescas? Nequaquam, sed ut ipsi de te. Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi. Alioquin quo pacto te reputas superiorem his, a quibus beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
intuitu. At ille siue ꝑdere quȩ pararat. si¬
ue dilecte tam diu frustrari ꝯsortio nolenᷤ:
nichilominꝰ quod ꝓposuerat. ꝯtempta siue
dissimulata appellatione ꝑegit. Quid illud
qͦd in autifiodorensi eccł̃ia nuꝑ a quodam
adolescentulo p̾sumptũ ẽ: Nempe defun¬
cto sc̃o ep̃o. uolentib clericis alium ut moriᷤ
ẽ eligere sibi: int̾uenit ille appellans & ue¬
tans ne fieret: quousq isset & redisset ab urbe.
Cui tam̃ appellationi nec ipse detulit. Nam
cum uideret se contẽpni. tanquã qui irratio¬
nabilit̾ appellasset: ascitis quos potuit sibi. t¬
cia die post factã ab aliis electionẽ fecit suã.
Cum ita ex his & innumeris talib liqueat ñ
ex contẽptu gigni usurpationẽ. s ex usur¬
patione contẽptum: uideris tu quid sibi ue¬
lit. qͦd zelus ũr assidue pene iundicat illum:
istam dissimulat. Uis ꝑfectius coercere contẽ¬
ptum: Cura in ipso utero pessimȩ matris

Expanded text:
intuitu. At ille, sive perdere quae pararat, siintuitu. At ille, sive perdere quae pararat, sive dilectae tandiu frustrari consortio nolens, nihilominus quod proposuerat, contempta sive dissimulata appellatione peregit. Quid illud quod in Autissiodorensi ecclesia nuper a quodam adolescente praesumptum est? Nempe defuncto sancto episcopo, volentibus clericis alium, ut moris est, eligere sibi, intervenit ille appellans, et vetans ne fieret, quousque isset et redisset ab urbe: cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum videret se contemni, tanquam qui irrationabiliter appellasset; accitis quos potuit sibi, tertia die post factam ab aliis electionem, fecit suam. 12. Cum itaque ex his et innumeris talibus liqueat, non ex contemptu gigni usurpationem, sed ex usurpatione contemptum: videris tu, quid sibi velit, quod zelus vester assidue pene vindicat illum, istam dissimulat. Vis perfectius coercere contemptum? Cura in ipso utero pessimae matris
Abbreviated transcription (Latin):
Plures tam̃ sua amitt̾e ñ ferentes: appellatio-¬
nes minus oportunas &e celsa nomina impor
net. ꝑtinet exempli causa. Quida sͥ publice
desponsarat uxorẽ. Ad est dies celebris nup-¬
tiarũ. Parata om̃ia. inuitati multi. Et ecce
homo ꝯcupiscens uxorẽ ꝓximi sui in uocẽ
appellationis mopinatȩ ꝓrumpit: affirmanᷤ
sponsus: herent om̃s: sacerdos ñ audet pro¬
gredi: frustrat᷑ omĩs apparatus ille. descendit
quisq in domũ suã. suã cenã manducaturꝰ.:
sponsa a mensa & thalamo sponsi suspendit᷑:
quousq roma reditũ ẽ. Parisius ꝯtigit hoc:
nobili galliaꝵ ciuitate: sede regia. Rursum
in ciuitate eadem quida sibi desponsata uxo¬
re. diem ꝯstituit nuptiaꝵ. Interim emergit
calumnia. dicentib quibdam ñ debere con¬
iungi. Ad iudiciũ eccłiȩ causa delata ẽ. S
ñ expectata sententia appellatũ ẽ sine causa.
sine grauamine: solo frustratorie dilatioĩs

Expanded text:
Plures tamen sua amittere non ferentes, appellatioPlures tamen sua amittere non ferentes, appellationes minus opportunas, et celsa nomina importpertinet, exempli causa. Quidam sibi publice desponsaverat uxorem. Adest dies celebris nuptiarum, parata omnia, invitati multi. Et ecce homo concupiscens uxorem proximi sui, in vocem appellationis inopinatae prorumpit, affirmans sponsus, haerent omnes, sacerdos non audet progredi, 430 frustratur omnis ille apparatus; descendit quisque in domum suam, suam coenam manducaturus, sponsa a mensa et thalamo sponsi suspenditur, quousque Roma reditum est. Parisius contigit hoc, nobili Galliarum civitate, sede regia. Rursum in civitate eadem quidam sibi desponsata uxore diem constituit nuptiarum. Interim emergit calumnia, dicentibus quibusdam non debere conjungi. Ad judicium Ecclesiae causa delata est sed non exspectata sententia, appellatum est sine causa, sine gravamine, solo frustratoriae dilationis
Abbreviated transcription (Latin):
amplius nocet. Aut ñ uere nocentior ẽ mala
in se. in partu peior: Nonne ipsa ẽ quȩ ipsũ
ius quoq naturȩ. aut extenuat aut ext̾mi¬
nat: Nam sepe reb etiã p̾tiosissimis p̾cii gra¬
tiam ñ mͦ demit: s adimit. Quid sacram̃tis
acceptius: U surpata tam̃ ab indignis
indigneue tractata: minime acceptantur.
Magis habent dampnationẽ qͥa debitam
uenerationẽ ñ habent. fãteor grande & gene¬
rale mundo bonũ eẽ appellationes: idq tam
necessariũ quã solem ipsum mortalib. Re¬
uera qͥdam sol iusticie ẽ: ꝓdens ac redargu¬
ens oꝑa tenebraꝵ. Proesus fouendȩ & manu
tenende: s quas extorsit necessitas: ñ calliditaᷤᷤ
adinuenit. Usurpatorie st̃ eiusmodi om̃s:
ñ subuemientes in necessitate:. s opitulantes
iniquitati. Quid in ueniant in contẽptum:
Quanti ut talib quoq deferrent. etiã de ꝓpͥo
cessere ure: ne longo &e casso itine fatigarent᷑

Expanded text:
amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae aut extenuat, aut exterminat? Nam saepe rebus etiam pretiosissimis pretii gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam necessarium, quam solem ipsum mortalibus. Revera quidam sol justitiae est, prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus fovendae et manu tenendae sunt: sed quas extorsit necessitas, non calliditas adinvenit. Usurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quidni veniant in contemptum? Quanti ut talibus quoque deferrent, etiam de proprio cessere jure, ne longo et casso itinere fatigarentur?
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã tenere: nͥ & diligas. Qui tenent. te¬
nent: qui diligunt zelantur. Amator iusti¬
ciȩ. inquirit iusticiam: & ꝓsequit᷑ eam. Por¬
ro omnẽ iniusticiã ꝑsequit᷑. Nichil t̾ &e illieᷤ.
qui appellationes uenationes putant. Pu¬
d et elogii qͦd apud ethnicos iam u̾titur in
Ut mitius loquar: plus faceciȩ quã iusticie
hic. Tu si amas iusticiã: appellationes ñ affe¬
ctas s sustines. Uerumptam̃ qͥd emolum̃t
affert ȩccłiis di tua uniꝰ hominiᷤᷤ iusticia. u
sententia p̾ualet ałr affectoꝵ. At istud loci
oni huic: qua appellationes ad legitimum
si fieri potest reuoces usum. Et si hinc mea
querat᷑. uł potius curet᷑ sententia: dico ap¬
pellationes. ut ñ ꝯtempnendas. sic nec usur¬
pandas om̃ino. Porro horũ quid insolen¬
tiꝰ censeam: haud facile dixerim. Nisi qͦd
usurpatio qͣndam uidetur induce̾ ꝯtẽptus
necessitatẽ: ac ꝑ hoc forte acriꝰ insectanda que

Expanded text:
justitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tejustitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tenent; qui diligunt, zelantur. Amator justitiae inquirit justitiam, et prosequitur eam: porro omnem injustitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellationes venationes putant. Pudet elogii, quod apud Ethnicos jam vertitur in Ut mitius loquar, plus facetiae quam justitiae hic. Tu si amas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Verumtamen quid emolumenti affert ecclesiis Dei tua unius hominis justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? At istud loci oni huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñs domũ orationis. factam speluncã latro¬
num. Tu euiᷤ minist̾ dissimulas miseroꝵ re¬
fugium datũ arma iniquitati: Uideas pre¬
ripi passim partes opp̾ssoꝵ: & ꝓrumꝑe ad ap
pellandu ñ tam grauatos quã grauare uolẽ¬
tes. Quid hoc mysterii: Tuũ ẽ ꝯsiderare: non
meũ cõmentari istud. Et cur inquis male ap¬
pellati ñ ueniunt ostensur suã innocentiã:
maliciã ꝯuicturi: Dico qͦd dicere ad hec so¬
lent. Nolumus uerari frustra. In curia ẽe
qui ꝓcliuiꝰ faueant appellantib foueant
appellationes. Cessuris romȩ. domi cedere sa¬
cius. fateor me ñ omĩno decredere his. Quẽ
das mͥ intam crebris appellationib que ho¬
dic fuint: qui ꝓ expensis itin̾is. uł nũmũ
restituerit illi quẽ forte appellarit: Mirũ
uͦ si ita om̃s & appellantes iusti: & appellati
rei ur̃o examine inuenti sunt. Diligite in¬
quit iusticiã: qui uidicatis t̾ram. Parũ est

Expanded text:
est Dominus domum orationis factam speluncam latroest Dominus domum orationis factam speluncam latronum : tu ejus minister diissimulas miserorum refugium datum arma iniquitati? Videas praeripi passim partes oppressorum, et prorumpere ad appellandum non tam gravatos, quam gravare volentes. Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et cur, inquis, male appellati non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum restituerit illi, quem forte appellarit? Mirum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sint. Diligite, inquit, justitiam, qui judicatis terram . Parum est
Abbreviated transcription (Latin):
ratio tua. ad tantã appellationũ ꝯfusionem
atq abusionẽ : Pret̾ ius & fas: pret̾ morem &
ordinẽ fiunt. Non locus. ñ modus. ñ tempꝰ. ñ
causa. disc̾nit᷑. aut ꝑsona. Presumunt᷑ leuiter
passim: plerumq & nequit̾. Uolentes malig¬
nari. ñ ne his potissimũ t̾reri solebant: Nũe
t̾rori ipsi ex his magis fiunt: atq id bonis. An-¬
tidotũ u̾sum in uenenũ: ñ mutatio dextere
excelsi hȩc. Appellant᷑ boni a malis. ut ñ fa¬
ciant bona: & suꝑsedent. a uoce tonitrui tui
formidantes. D eniq appellant᷑ ep̃i. ne illici¬
ta audeant matͥmonia soluere uł ꝓbibere.
Appellant᷑. ne rapinas. ne furta. ne sacrilegia
& que huiꝰmodi sunt. punire ullatenus uł
cohibere p̾sumant. Appellant᷑ ne indignas
&x infames ꝑsonas a sacris officiis beneficiis¬
ue repellere seu amouere queant. Quod tu
inuenis remeditm morbo huic. ne qͦd reptũ
ad remediũ fuit. reꝑiatur ad mortẽ. Telatus

Expanded text:
ratio tua ad tantam appellationum confusionem ratio tua ad tantam appellationum confusionem atque abusionem? Praeter jus et fas, praeter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt, atque id bonis. Antidotum versum in venenum. Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona: et supersedent a voce tonitrui tui formidantes. Denique appellantur 429 episcopi, ne illicita audeant matrimonia solvere vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? Zelatus