comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is inemoriã. ad quã cũ se deuehi impetiset. ingreditur
nauẽ. Quãdũ molit᷑ ascendẽ: os illud qđ ꝓtendebat᷑ aridũ.
q̃ nescio infortiuuo pupi illiditur: a sua cõpage resoliuitur.
Qd ille sũptum. cũ ad basilicã appulisset: intͣ parietis eccłȩ
foram̃ abscondit. Cepit gͥ inibi crebris obsecrationib mundi
int̾pellare reginã: ut qd̃ aliis ĩpendebat ualentiorib sͥ ꝓrs ĩpoti
ñ negaret. Contiguũ fuerat natale dñicũ. et nules qͥspiã sepe eũ
intuens basilicã repcando subire: elemosinȩ causa in domũ ꝓpͥã de¬
clinare suasit. Cũ gͦ illic aliqͣndu desedisset. die qͣdã ad riuulũ
ꝓxime defluentẽ sese contͣrerat: et cruorẽ qͥ uet̾is uulneris
stillabat ex uenula. haustis manu laticib eluebat. Qd̾ ꝓcax
aliq̃ mulier attendens: intulit. Frustra nit̾is petre: qͥa nũqͣm
coxã aut tibiã habiturꝰ es deinceps. Hanc petrꝰ uocẽ egerrimo

Expanded text:
 se devehi impetrasset, ingreditur navem, quam dum molitur ascendere, os illud quod protendebatur aridum, quo nescio infortunio pupi illiditur, et a sua compage resolvitur. Quod ille sumptum cum ad basilicam appulisset, intra parietis ecclesiae foramen abscondit. Coepit igitur inibi crebris obsecrationibus mundi interpellare reginam, ut quod aliis impendebat valentioribus, sibi prorsus impoti non negaret. Contiguum fuerat Natale Dominicum, et miles quispiam saepe eum intuens basilicam reptando subire, eleemosynae causa in domum propriam declinare suasit. Cum ergo illic aliquandiu desedisset, die quadam ad rivulum proxime defluentem sese contraxerat, et cruorem, qui veteris vulneris stillabat ex venula, haustis manu laticibus eluebat. Quod procax aliqua mulier attendens intulit. Frustra niteris, Petre, quia nunquam aut coxam, aut tibiam habiturus es deinceps. Hanc Petrus vocem aegerrimo
Abbreviated transcription (Latin):
cruris parit̾ sup̃ma corripuit. Carnes nãq uorans: neruorũ
duricia cabidis fiuorib latescente ossa retexerat: eadẽq ea¬
su cotidiano usq ad genicłum hac illacq oisꝑserat. As hec
cruris pulpa deficiens. iisq ad ipsa natiũ inguinũq ꝯtigua
nudo osse iã male pendulaᷤ pari sententiȩ succũbebat. Ciungͥ
ꝓ misera sui habitudine. et pucori & pudori suis cepisset et̃ pa¬
rentib: cotũ subsidio diuino se contulit: & ad qͣndã eccłam
beate oauie magdalenȩ nomini dedicatã. efferri se petiit. nec
id plane inuiria. ut cuiꝰ cemerata festiuitas occasio puniti¬
onis exciterat: si sͥ placeat satis ulta tandẽ remedii causa rur¬
sus existat. Cui rei fortunatior ꝗͣ sperabat᷑ a plurimis euẽtꝰ
accessit. Nã sacer ille qͥ partes iã corꝑis suꝑiores attigerat
ignis. merito illiꝰ extinguit᷑: quȩ ad pedes itĩu ꝯcupiseentia¬

Expanded text:
cruris pariter suprema corripuit; carnes namque vorans, nervorum cruris pariter suprema corripuit; carnes namque vorans, nervorum duritia tabidis fluoribus latescente, ossa retexerat, eademque casu quotidiano usque ad geniculum hac illacque disperserat; ad haec cruris pulpa deficiens usque ad ipsa narium inguinumque contigua nudo osse jam male pendulo, pari sententiae succumbebat. Cum igitur pro misera sua habitudine, et putori, et pudori suis coepisset esse parentibus, totum subsidio divino se contulit, et ad quamdam ecclesiam beatae Mariae Magdalenae nomini dedicatam efferri se petiit; nec id plane injuria, ut cujus temerata festivitas occasio punitionis exstiterat, si sibi placeat satis ultra tandem remedii causa rursus existat. Cui spei fortunatior quam sperabatur a plurimis eventus accessit; nam sacer ille, qui partes jam corporis superiores attigerat ignis, merito illius exstinguitur, quae ad pedes Jesu concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
i GRagano politano t̾ritorio uir quidã ex uidua quȩ sͥ nup¬
serat: pͥugnũ habuerat. Qͥdũ uitrico bubulci fer̾et officiũ:
dies Beate maniȩ magdalenȩ natalis obuenerat. Quã idem ui¬
uenis indictione sac̾dotali cũ audisset ab oꝑe forensi inhibi¬
tã: iutrico agri cultũ imꝑanti reuerentiã uetitȩ sollẽpnitatis
obiecit. Uocabat᷑ autẽ ide petrus. Wicit utrici uirgantis impe¬
riũ. bouesq aratro subiungens. cũ ipsius oꝑis ac animaliũ
execratione ꝓseqͥtur. Cũ gͦ uigib cepta maled ict̾is illapidat:
inutile sͥ eraudit᷑ ad uotũ. Nã boues ac utensilia. motis subi¬
taneo tonitru clem̃tis. fulmine absumiuit᷑: et ipse qͥ td fieri exe¬
gerat imp̃cando. supplicio atrociori. qͥa diut᷑niori addicit᷑. Quȩ
enĩ bruta ac lignea celestis flãma uorauerat. e adẽ eiꝰ pedi extĩplo
subripuit: quẽ in breui cũ reddidisset exesũ. tibiã qͦq ꝑuadeis.

Expanded text:
 Gratianopolitano territorio vir quidam ex vidua, quae sibi nupserat, privignum habuerat, qui dum vitrico bubulci ferret officium, dies beatae Mariae Magdalenae natalis obvenerat, quam idem juvenis indictione sacerdotali cum audisset ab opere forensi inhibitam, vitrico agricultum imperanti reverentiam vetitae solemnitatis objecit. Vocabatur autem idem Petrus. Vicit vitrici jurgantis imperium, bovesque aratro subjungens cum ipsius operis, ac animalium exsecratione prosequitur. Cum ergo jugibus coepta maledictis illapidat, inutile sibi exauditur ad votum. Nam boves ac utensilia motis subitaneo tonitru elementis, fulmine absumuntur, et ipse qui id fieri exegerat, imprecando, supplicio atrociori quia diuturniori addicitur. Quae enim bruta ac lignea coelestis flamma voraverat, eadem ejus pedi extemplo subripuit, quem in brevi cum reddidisset exesum, tibiam quoque pervadens
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ cornu sic̃ eqͥs intulistis. Illi aut̃ illũ sanguinẽ si consen¬
tiendo glutissent: auimã suã ꝑdidissent. At uͦ ũ consentien¬
sordib. siue plagis scue ignib eã tradas. ego ñ consentiã
nite eã in loco tͦpi ubi meret᷑. & ibi ludib̾o sit om̃ib po¬
płis. Tẽ hyrena cũ duceret᷑: apparuer̃ duo milites ante
eosqͥ eã ducebant dicentes. Misit nos pꝰ uos comes sism¬
niꝰ: ut uͥ nos ostenderimꝰ. ibi eã ponatis. & ceper̃ eos
seqͥ milites: qͦusq ascend̾ent in cacum̃ montis. & sede¬
r̃ et dixer̃ illi milites. Ite ũoiate: qͥa sic̃ iussistiꝰ in cacu¬
mine montis ibi eã fecimꝰ stare. Tc̃ sisinniꝰ uideis se de

Expanded text:
 cornum equis intulistis. Illi autem| illum sanguinem si consentiendo glutissent ani| mam suam perdiderant ad uiro . non consenciensordibus . siue| plagis . siue ignebus eam tradas. Ego non consentiam| nite eam in loco turpi . ubi meretur et ibi ludibrio sit| omnibus populis. Tunc herene com duceretur . ap| paruerunt duo milites ante illos qui eam ducibant| dicentes. Misit nos post uos comis . sisinius . ut ubi nos| ostenderimus . ibi eam ponates et secuti sunt eos quous| que ascenderent in cacumine montis et sederent| et dixerunt illi milites. Ite nunciate+ . quia sicut ius| sisti . in cacumine montes . ibi eam ficimus stare| Tunc sisinius uidens se d
Abbreviated transcription (Latin):
& ũ ꝑtingebat eã. Tc uidens se derisũ: ingenuit.
Tendens aut̃ arcũ unꝰ ex his qͥcũ eoͣ erant. sagittauit
eã. Et illa emisit uocẽ dicens. Insulto tͥ miserabił. qͥa
sic̃ uirũ fortẽ ubello aggrederis. quã sic̃ mulierem
uolueras subiugare ͤ. Et munda uado ad dñm meũ iłm
Et his dictis: emisit sp̃m. Unde corpꝰ eiꝰ sublatũ ẽ. ab homui¬
nibꝰ anastasiȩ. & cũ sororib eiꝰ positũ ẽ. Passa ẽ. aut̃ agapes

Expanded text:
 uidebat eam Tunc uidens se inrisum| ingemuit et extendens arcum unus ex his qui cum| eo uenerant Sagittauit eam et misit uocem| dicens insulto tibi miserabilis . quia sicut uirum fortem| in bello adgrederis quam sicut mulierem uolueras sub| iugare. Ecce munda uado ad deum meum ihEt his dictis+ emisit spiritum. Vn| de corpus eius sublatum est ab hominibus . anastasie| et com sororibus eius positum. Passae
Abbreviated transcription (Latin):
uissit ad duci: cui & dix̃. Hyrena sacͥfica diis: ne simili in
cendio ꝑeas. At illa respondit. Ego ñ sacͥfico: s festino parti¬
ceps effici soroꝵ. mearũ: ne inconspectu dĩ astantibꝰ sororib
sorores. hyrena respondit. Ego festino ñ negando ueritatẽ
ꝑtingere ad uitã ꝑmort̾e.: & ꝑignẽ adrefrigeriũ ꝑuenire.
Sisimiꝰ dixit. Putas te sic pati sieut soiores tue passe sunt:¬
Ego te iubebo nudã tradi meretͥcib ut ibidẽ ad tͦpes usus
posita moriaris. Hyrena respondit. Caro mea &e feris et ig¬
nib. & plagis. & om̃ib penis. qͥcqͥd passa fuerit. sic patit᷑
fornicatorẽ. sic̃ canẽ. sic̃ ursũ. sic̃ serpentẽ: & meliꝰ ẽ mͥ ut
tradat᷑ caro mea qͥb excogitaũis pen̾is &e inuiriis ꝗͣ anima
mea polluat᷑ in idolis. In qͥnam̃ta enĩ quȩ aĩa ñ consentit:
nũqͥd inde polluti st̃: Sisinmꝰ dix̃. Ergo ñ st̃ inqͥnati:. qͥ¬

Expanded text:
iussit| aduci . cui et dixit. Herene . sacrifeca diis . ne simili in| iussit| aduci . cui et dixit. Herene . sacrifeca diis . ne simili in| cendei pereas. Illa respondit . ego non sacrifeco . sed festi| no particeps effici sororibus mearum ne in conspectu dei| sed stantibus sororibus se. Herene respondit. Ego festino non negando| ueritatem pertingere ad uita . et per ignem a refrigerium| peruenire. Sisinius dixit . putas te sic pati . sicut sorores| tuae passe suntEgo te iubeo nudam tradi lubanaribus| ut ibidem ad turpes usus exposita moriaris Chyrene res| pondit . caro mea . et feris . et ignebus . et plagis . et omni| bus poenis . quicquid passa fueret . sic patitur forni| catorem sictradatur caro mea quibus exco| gitaberis poenis et iniuriis quam anima mea polua| tur in idolis . inquinamenta autem ad quę anima| non consentit . num quid inde poluti sunt. Sisinius dixit| ergo non sunt inquinati.
Abbreviated transcription (Latin):
sieut nos regis nr̃i p̾cepta seruamꝰ. ita tu ĩ ꝑatoris tui
pͣcepta conseruans. possis eiꝰ g̃ram inuenire. Tunc sis imiꝰ
dedit sententiã dicens. Agapen & chioniã que nec t̾rore
uidiciario iussa pͥncipũ ĩplere noluerũt: iussit eas uiuas¬
sionẽ nominis tui ꝑseuerantiã dare dignat᷑ es. In manus
tuas dñe. suscipe animas nr̃as. Et cũ hec dixissent. mili¬
tes eas miser̃t inignẽ. Inqͦ igne dũ penitꝰ nec uestim̃ta earũ¬
xͤ. ne ab ista hora patiaris nos uł loqͥ cũ his qͥ negauer̃t te
uerũ dñm. Et his dictis. ꝓstrauert̃ se inorationẽ. & intacte
abigne ad olñm ꝑ rexert̃. Ut aut̃ ostenderet d̾s incͤdulis
qr ignis eas ñ int̾fecerit exurendo. s ip̾e orationibꝰ suis sibi
exitũ ĩpetrauerint: in macłatis corporibꝰ. intactis eͥnibꝰ. inte
agens. in sarcofago nouo cũ om̃i gaudio sepeliuit: orans dĩmi
ut earũ particeps effici mereret᷑. Alt̾a nãq die t̾ciã sͥ sisimꝰ

Expanded text:
sicut nos regis nostri praecepta seruamus .| ita tu imperatores tui praecepta conseruans . possis eius| gracia inuenire. Tunc sisinius dedit sententia dicens.| Agapen . Et chyoniam quę nec terrore iudiciario . ius| sa principum implire uoluerunt . iussi eas sionem nominis sui perseueranciam dare dig| natus es in manus tuas domine Suscipe animas| nostras . et cum haec dixisset . miserunt eas in ignem in quo igne| paenitus . nec uestimenta eare ihesu christe ne ab ista hora paciaris nos| uel loqui cum his qui denegant te uerum deum . et his dictis| prostratis in orationem . intactę ab igne a deum perrexerunt| ut autem ostenderit deus incridulis quia ignis eas non in| terficerit exurendo . sed ipsę orationibus suis sibi exitum| inpetrarent . inmaculatis corporibus . intactis crinibus .| Integagens in sargofago nouo cum omni| gaudio sepelliuit . orans dominum ut earum particeps effici| meriretur Altera namque die tercia sibi . sesinius
Abbreviated transcription (Latin):
ob̾sunbͣdit tͥ: Qͥ pot̃ cape: capiat. Ꝙsenĩ excepta illa for¬
tassis. q̃ hoc sola in se felicissime meruit exꝑiri. intellectu
caꝑe. ratiõe discern̾e possit: quałr splendor ille in acces¬
sibilis. uirgineis sese uiscerib infudit: & ut illa qd̾ ĩ aeces¬
sibile ẽ. accedẽ ad se ferre potuisset. de portiuncła eidem
corporis cui se animare contẽperauit. reliq̃ masse ũbracłm
fecerit: Et forte ꝓpt̾ hoc maxime dictũ ẽ obũbrabit tͥ: qr
res nimirũ ĩ sacram̃to erat᷑ & qd sola ꝑ se tͥnitas in sola

Expanded text:
obumbrabit tibi? Qui potest capere, capiat. Quis enim, excepta fortassis illa quae hoc sola in se felicissime meruit experiri, intellectu capere, ratione discernere possit, qualiter splendor ille inaccessibilis virgineis sese visceribus infuderit; et ut illa inaccessibilem accedere ad se ferre potuisset, de portiuncula ejusdem corporis, cui se animatae contemperavit, reliquae massae umbraculum fecerit? Et fortasse propter hoc maxime dictum est, obumbrabit tibi, quia res nimirum in sacramento erat, et quod sola per se Trinitas in sola
Abbreviated transcription (Latin):
me ÷ͥ sedem: iactancia cupit dñari
uult mͥ ẽẽ rex. luxuria dicit ego
regnabo:
ambitio. detractio. inuidia & iracundia certant in
me ipso de me ipso: cuiꝰ ego potissimũ ẽẽ uidear.
Ego aut̃ qͣntũ ualeo resisto: renitor. quantũ iuiuor:.
dnm meũ iħm xpm̃ reclamo. Ipsi me defendo: qr
ipsiꝰ me iuris agnosco: ipsũ mͥ dm̃. ipsũ mͥ dñm te-
neo ce dico Non habeo regẽ nͥ ihm. Ueni gͦ dñe dis-¬

Expanded text:
me sibi sedem; jactantia cupit dominari vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum, ipsum mihi Dominum teneo, et dico: Non habeo regem nisi Dominum Jes
Abbreviated transcription (Latin):
tit: Si aũ plus aliqͥd caꝑe potest: quomͦ & añ
plena fusse intelligenda est : An prior quidem
grã eiꝰ tantũ repleuerat mentẽ. sequens uͦ cẽ uentrẽ
ꝑfundẽ debet: quatinꝰ scił plenitudo diuinitatis. que
añ in illa sic̃ & in multis scõꝵ spũalit̾ habitabat. &ẽ sic̃ in

Expanded text:
it? Si autem plus aliquid capere potest, quomodo et ante plena fuisse intelligenda est? An prior quidem gratia ejus tantum repleverat mentem, sequens vero etiam ventrem perfundere debet: quatenus scilicet plenitudo divinitatis, quae ante in illa, sicut et in multis sanctorum, spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
fiet istud qm̃ u. ñ ee Primo quidẽ prudent̃ tacuit
cũ ad huc dubia cogitabat quał ẽẽt ista salutatio:
malens nimirũ humilit̾ ñ respondẽ. ꝙͣ tem̃e loqui
qd̾ nesciret. Iam uͦ confortata & bene p̃meditata:
angło quidem foris loquente. s do intus ꝑsuadente.
erat enĩ dñs cũ illa.dicente angło dñs tecũ
de facto: s modũ reqͥrit & ordi.¬
nem. Nec enĩ querit an fiet istud:
s qͦmͦ. Qsi dicat. Cũ sciat dñs m̃s te¬
stis conscientie mee. uotũ ancille sue ñ cognose̾e uirum:
qua lege. quo ordine. placebit ei ut fie̾t istudͦ Si
uoluntas eiꝰ. Sin uͦ uirgo concipiam. u̾go & pariã:
quod utiq si placuerit ei impossibile ñ erit: tc̃ scio

Expanded text:
iam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat enim Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si ovoluntas ejus. Sin vero virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio
Abbreviated transcription (Latin):
bis iħm. hoc nomine meruit honorari. scĩ prbi za¬
chariȩ. qui erga scõs plenitudinẽ caritatis ostende¬
rat secutꝰ exemplũ. Qui & ipse dũ fr̃ib adest. & defen¬
sionẽ libertatis quȩ in nr̃a religione consistit ex seqͥt᷑:
dñicũ secut᷑ exemplũ. animã suã ꝓ ouib suis pos

Expanded text:
bis Jesum, hoc nomine meruit honorari: sancti presbyteri Zachariae qui erga sanctos plenitudinem charitatis ostenderat secutus exemplum. Qui et ipse dum fratribus adest, defensionem libertatis, quae in nostra religione consistit, exsequitur, Dominicum secutus exemplum, animam su
Abbreviated transcription (Latin):
derent. At ille uir dõ plenꝰ. intantũ crudelitates eoꝵ
risit. & ferinã inquestione sęiutiã: ut nunquã dignatus
sit uel quis ẽẽt. genere. unde domo. uel patria. nom̃ saltẽ
suũ eis fateri. Seo de his singulis interrogat᷑: nichil aliud
in his tormentis nisi xpianũ se eẽ. respondit. Hoc mͥ ẽ
nom̃. hoc genꝰ. & patria. Aliud inquit omnino nichil
timũ candentes laminas exis & ferri. erga inguinis
loca & delicatiora quȩq menbroꝵ. instauratis ignib
adhibent: ex quo carnes quidẽ eiꝰ adustȩ ignib deflu¬
ebant: ipse uͦ ꝑmanebat im mobilis. inconcussus. in

Expanded text:
t. At ille vir Deo plenus intantum crudelitates eorum risit, et ferinam in quaestione saevitiam, ut nunquam dignatus sit vel quis esset genere, unde domo, vel patria, vel nomen saltem suum eis fateri. Sed de his singulis interrogatus, nihil aliud in omnibus tormentis, nisi Christianum se esse respondit. Hoc mihi nomen, hoc genus et patria est. Aliud, inquit, omnino nihil timum candentes laminas aeris et ferri circa inguinis loca et delicatiora quaeque membrorum instauratis ignibus adhihent. Ex quo carnes quidem ejus adustae igne, defluebant, ipse vero permanebat immobilis, inconcussus, in
Abbreviated transcription (Latin):
menbris om̃ĩb martyr erat: & toto corpore uulnus
unũ horrebat. Perit in eo humanȩ formȩ agnitio: &
non solũ quis ẽẽt. s & quid esset. tormentori crude¬
litas ne agnosci posset abstulerat. Ap̃s tam̃ in eo so¬
lus. ꝑ martyrii głam recognoscebat᷑: qui ꝑ eiꝰ patien¬

Expanded text:
membris martyr erat, et toto corpore unum vulnus horrebat. Perit in eo formae humanae agnitio, et non solum quis esset; sed et quid esset, tormentorum crudelitas, ne agnosci posset, abstulerat. Christus tamen in eo solus per martyrii gloriam recognoscebatur. Sed arti
Abbreviated transcription (Latin):
rursum diabolus machinis oppugnanda reparat
famulos dĩ. Qui scilicet afflictione carceris & pęnali
squalore consumpti. ac septimo ut dicunt puncꝰto.
inneruo pedes contra quã credere fas ẽ. distenti:. in
intimo tenebrarũ loco ꝑ omĩa penarũ genera. quȩ
furentũ seuitia excogitare poterat. periere q̃m pluruni.
G hoc genere in ergastulis consumuntur: dño suscipi¬

Expanded text:
nque diabolus machinis oppugnare parabat famulos Dei, quo scilicet afflictione, carceris, et poenalis squalore consumpti, ac septimo ut dicunt puncto in nervo pedes, contra quam credi fas est, distenti, in intimo tenebrarum loco, per omnia poenarum genera, quae furentium saevitia excogitare poterat, deperirent. Quam plurimi ergo hoc genere in ergastulis consumuntur, Domino suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
rena. Igit᷑ cũ suggestũ fuisset ĩꝑatori de his qͥ habebant᷑
inclaustris: iussit p̾sidi dulcitio diu̾sis torm̃toꝵ gen̾ib
agere uniu̾sos. qͥ sac̾ficare noluissent. Eos aut̃ qͥ cõsen¬
sissent: diuiciis & honoribꝰ sublimari constituit. Uerũ qr
longũ ẽ. multoꝵ. cdĩ martyrũ gesta conscͥbere: Es soroie.
clulcitii p̾sidis memoramꝰ p̾sentatas aspectui. Quas ui¬
dens dulcitiꝰ captu ocłoꝵ. astrictꝰ. tpissimo agebat᷑ spũ.
de fecit eas apud talẽ officialẽ tradi custodiendas. qͥ illis
pinitt̾et lib̾tatẽ. si consensũ eiꝰ captiuȩ aniiȩ p̃buissent.

Expanded text:
ren igitur cum suggesum fuissit imperatori de his qui| habebantur in clastris iussit praesidem dulcicium diuer| sis tormenturum generibus agere uniuersus qui sacrifica| re noluissent eos autem qui consensissent diuicies et hono| ribus sublimare constituit uirum quia longum est dei mar| tirum gesta conscribere trium sororum dulcitio praesidi me| moramus praesentatus aspectus . quas uidens dulciti| us . Capto oculorum adstrictus . turpissimo agebatur spiritu| et ficit eas . apud tale officiale tradi custudiendas .| qui illis promitteret libertatem . si consinsum suum ei cap| tiuae animae praebuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit cũ artifice qͥ eũ aut stante̾ faciat. aut sedente̾
dolantibꝰ conflantibꝰ.ꝙ. post ea quã fecĩs exmetallo una¬
est: & malefactũ recusast.i. & cõposite elimatũ emisti. Dio¬
clecianꝰ dixit. Ista uerba torm̃tis tollenda sũt: si monitis
pacificis obt̾eꝑare forsitati respiustis. Chionia dixit. Noli
ceris tͣdi custodiȩ.: qͦs beata anastasia nec dieb nec noctibus
deserebat. Conueniebãt eñĩ om̃s xp̃iani ad anastasiã. uri

Expanded text:
cueris cum artefice qui eum+ . aut stante faciat| aut sedentem cueris cum artefice qui eum+ . aut stante faciat| aut sedentem dolentibus .| conflentibus . et postea quam feceris ex mitalla imaes et male factum recusasti et+ elimatum emisti. Dioclicianus dixit Sta uerba tormen| tis tollenda sunt . si monetis pacefecis obtemperare . forsi| tan respuistis. Chionia dixit noli ceris tradi costudię quas beata| anstasia nec diebus nec noctibus deserebat. Cun| ueniebant enim christiani . ad anastasia uiri
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ rumore cõꝑto: uissit eas suis obtutib p̾sentari. Quas
cũ uidisset rex: ait. Que uobis fatuitas imperat. sequi
suꝑstionẽ uanã & suꝑfluã: atq inconteptũ uerȩ religi¬
onis cliuinas execrari uͥtutes: Igit᷑ qr cõperi uos gene¬
rosas &. nobili ortas stirpe. dabo uobis maritos de pala¬
tio meo. ꝑ quos illustres ẽẽ. possitis: si negaueritis dm̃
bit. cura rei publicȩ. cura exercitꝰ & ad inuiriã uimi
necessariũ: Diocletianꝰ. dixit. Insanit ista: alte eram
applicate. Et adducta chionia:. dixit. Soror mea non in¬
sanit: s inuista monita. uisto uiditio rep̾hendit. Et
hanc amoueri p̾cipiens: iussit adduci t̾ciam uniorẽ
nomine hyrene. cui & dixit. Quia uanitate plene sũt
hyrena respondit: flectant hĩi Itar c̃uicẽ idolis. qͥbꝰ ira¬
tus ẽ. d̾s. Peior enĩ indignitas nͥ est: quã ut hũe adoraret
aliqͥs. qͥ ab artifice placitꝰ ẽ. anteqͣ. fieret. Nisi eñ priꝰ pla¬

Expanded text:
anus rumore conperto iussit eas suis obtutibus| praesentare. Quas . cum uidisset rex . ait . quę uobis fa| tuetas imperat . sequi superstitucionem uanam et superflu| am . atque in contemptu uere religionis diuinas exegrare uirtu| tis. Igitur quia conperi . uos generusas et nubili . ortas sterpe.| Dabo uobis maritus de palatio meo . per quos inlustres esse| possetis. Si negaueritis deucium incumbit . cura rei puplice . cura ex| ercitus . et ad iniuria dei Dioclicianus| dixit insanit ista altera applicatae Et ducta chionie| dixit soror mea non insanit sed stulta monita +iusto iudice| reprehendit et hanc amouiri praecepiens . iussit adduci| tercia ioniore . nomine hyrenen cui et dixit quia uanitate| plenę sunt ces idolis . quibus iratus est deus peior enim indigni| tas non est quam ut hunc adoret aliquis . qui + ar| tifice placitus est+ antequam fieret+ . nisi enim prius| pla
Abbreviated transcription (Latin):
quã sponsus dechalamo suo. De quo sane taberna culo acsi exuo¬
ce genitricis dĩ dicitur: & qui creauit me requieuit in taber¬
dae inrurono. Qm̃ & si duodecĩ leguntur chroni. inquib uo¬
demariuis apłorũ sessurus est numerus. quando uidex om̃iũ sa¬
eratissimȩ hiuus uirginis filus sedebit in sede mauestatis sus cũ
senatorib suisꝰ non desunt camen ibidem & alii quam plurtini:¬

Expanded text:
quam sponsus de thalamo suo. De quo sane tabernaculo, ac si ex voquam sponsus de thalamo suo. De quo sane tabernaculo, ac si ex voce genitricis Dei, dicitur: Et qui creavit me, requievit in taberta in throno; quoniam etsi duodecim leguntur throni, in quibus duodecim apostolorum sessurus est numerus, quando Judex omnium, sacratissimae hujus Virginis filius, sedebit in sede majestatis suae cum senatoribus suis ; non desunt tamen ibidem quam plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
beata & gloriosa. ubi xp̃s sponsus ȩccłiȩ infra thalamum colloca¬
uit eam: indextera maiestatissuȩ. Ibi siquidẽ eam assũpsit prȩ¬
cellentissimã inter primos: ubi iuxta dauid uocẽ stat regina in
dextris tuis inuestitu deaurato multiplici circumdata uarieta¬
te. Hec igitur est dies. in qua renata inter filias hierłm spetio.¬
sa resplenduit: inqua gloriosa dĩ genitrix quasi aurora pro¬
cessit: & uadit postagnũ gloriosior quocumꝙ ile ꝑgit. Hȩc
namꝙ est ut dixi frõ festiuitas hodierna prȩcipua & uenerabi¬
lis nobis. sed uenerabilior est in cȩlo angłis & scĩs omnibus :ͥ quo¬
rũ lȩcicia & gaudium ꝓcul dubio ex huius adimpletur diei
exultatione: quando beata dĩ genitrix clarior sole refulsit in
tbrono claritatis. Nam xp̃o sicut legimus insole posuit taber¬
naculũ suum: dequo ipse ut ita loquar tabernaculo ꝓcessit. tan¬

Expanded text:
beata et gloriosa, ubi Christus sponsus Ecclesiae infra thalamum collocabeata et gloriosa, ubi Christus sponsus Ecclesiae infra thalamum collocavit eam in dextera majestatis. Ibi siquidem eam assumpsit praecellentissimam inter primos, ubi, juxta David vocem, stat regina in dextris Dei in vestitu deaurato, circumdata varietate . Haec igitur dies est, in qua renata inter filias Jerusalem speciosa resplenduit, in qua gloriosa Dei genitrix quasi aurora processit, et vadit post agnum gloriosior quocumque ille pergit. Haec namque est, ut dixi, fratres, festivitas hodierna praecipua et venerabilis nobis; sed venerabilior in coelo est angelis et sanctis omnibus, quorum laetitia et gaudium procul dubio ex hujus adimpletur diei exsultatione, quando beata Dei genitrix clarior sole refulsit in throno claritatis. Nam Christus, sicut legimus, in sole posuit tabernaculum suum ; de quo ipse, ut ita loquar, tabernaculo processit tan
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo: & collocata in paradyso. Hȩc est namq sacra & uenerabilis
sollempnitas fr̃s ante mundi constitutionẽ prȩscita & prȩordinata:
sed hodierna die exultanter est impleta. Nobis quidẽ dilectissimi
hodierna est & annua: sed angłis in cȩlo & suꝑnis ciuibus conti¬
nua & perpetua. Sed quia in prȩsentiarũ nobis continua esse non
potest debet tanto celebrior fieri prȩom̃ĩbus festis: quanto in ef¬
fabili utitur priuilegio mater dñi saluatoris: & donũ possid&
ꝑpetuȩ uirginitatis: Quia & si imꝑtit prȩmia iustus udex xp̃c
dns scd̃m apłm unicuiꝙ uixta opera suaꝰ huic tamen sacratissimȩ
uirgini genitrici suȩ sicut in comparabile est quod gessit. & in ef¬
fabile donũ quod ꝑcepit. ita & in estimabile atq in comprȩhensibi¬
le prȩmiũ. & glã nondico inter cȩteras sacras uirgines: uerũ etiã
ultra om̃s scõs. quam ꝓmeruit. Peruenit namq ad cęli palatium

Expanded text:
o. Haec est namque sacra et venerabilis solemnitas, fratres, ante mundi constitutionem praescripta et praeordinata; sed hodierna die exsultanter est impleta. Nobis quidem, dilectissimi, hodierna est annua; sed angelis in coelo et supernis civibus est continua et perpetua. Sed quia in praesentiarum nobis continua esse non potest, debet tanto celebrior fieri prae omnibus sanctorum festis, quanto ineffabili utitur privilegio mater Domini Salvatoris et donum possidet perpetuae virginitatis. Quia et si impartit praemia justus judex, Cstolum, unicuique juxta opera sua , huic tamen sacratissimae Virgini genitrici suae, sicut incomparabile est quod gessit, et ineffabile donum quod percepit, ita et inaestimabile atque incomprehensibile praemium et gloria, non dico inter caeteras sacras virgines, verumetiam ultra omnes sanctos, quam promeruit. Pervenit namque ad coeli palatium
Abbreviated transcription (Latin):
bit. statĩ ut eã lignũ salutare contigerit. a mortis
ianuis reuocetur ad uitã. Et cũ hoc dixisset. adhi¬
buit pͥmo unã ex trib & nichil ꝓfecit: ad hibuit
secundã. nec sic quidẽ aliquio actũ est. Ut uero

Expanded text:
bit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis bit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profuit, adhibuit secundam, et nec sic quidem aliquid actum est. Ut vero
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mulier ignorabat: & deduxit in uiã quã mortalis sci¬
ꝓclebat signa patibuli. Hic ia̾ humane ambiguitatis
incertũ: diuinũ flagitat testimoniũ. Accidit in eadẽ
urbe. pͥmariã quandã loci illꝰ feminã graui egri-¬
tudine confectã: seminecẽ iacere. Machariꝰ ꝑ idem¬
tempus excłiȩ illiꝰ ep̃s erat. Is ubi cunctantẽ regi¬
nã atq om̃s parit᷑ qui ad erant uidet: afferte huc
cũ regina parit̾ & popłis. ad eã quȩ decumbebat: de¬
fixis genib huicemodi ad dm̃ precẽ profudit. Tu
dñe qui ꝑ unigenitũ filiũ tuũ salutẽ generihu¬
mano ꝑ passionẽ crucis conferre dignatus es. & nunc
in nouissimis temporib aspirasti incorde ancillȩ
tuȩ ꝑquirere lignũ beatũ in quo salus nr̃a pe¬
pendit: ostende euident̃ ex his trib quȩ crux fue¬
rit ad dñicam głam. uel quȩ extiterint adserui¬
le suppliciũ: ut hȩc mulier quȩ semiuiua decum¬

Expanded text:
vit: docuit eam quod mulier ignorabat, et deduxit in viam, quam mortalis scivit: docuit eam quod mulier ignorabat, et deduxit in viam, quam mortalis sciprodebat signa patibuli. Hinc jam humanae ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimonium. Accidit in eadem urbe primariam quandam loci illius foeminam gravi aegritudine confectam, seminecem tempus illius episcopus erat. Is ubi cunctantem reginam, atque omnes pariter qui aderant, videt: Afferte huc, cum regina pariter et populis ad eam quae decumbebat, defixis genibus hujuscemodi ad Deum precem profudit: Tu Domine, per unigenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende evidenter ex his tribus quae crux fuerit ad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decum
Abbreviated transcription (Latin):
perit. quȩ ruina contexerat. inimicꝰ absconderat. s
potuit obliterari xp̃i tͥumphus. Incerto heret ut
mulierꝰ. s cert᷑a indaginẽ sp̃s sc̃s inspirat: eo qd̵̃ duo
latͦnes cũ dño crucifixi fuerint. Querit gͦ mediũ
lignũ. s poterat fieri ut patibula int̾ se ruina con¬
funderet. casus inuerteret. Redit ad euuangłii lec¬
tionẽ: inuenit qͥa inuno patibulo prȩlatus titulus
erat. iħs nazarenus rex iudeoꝵ Hinc collecta ẽ series
ueritatis: titulo. crux patuit salutaris: hoc est qd̾ peten
ñ ea scripsi que uobis placerent. s que ętas futura
in ligno. scriptus in ligno: illũ qui sicut scarabeiis clama¬
uit. ut ꝑsecutor ibꝰ suis pec̾cata donaret. Aluida mulier
festinabat tangere remediũ immortalitatis. metuebat
calcare sacramentũ salutis: lȩco corde & trepidante uesti¬
gio quid faceret nesciebat. Pertendit tam̃ ad cubile ue¬

Expanded text:
perit, quae ruina contexerat, inimicus absconderat. Sed non perit, quae ruina contexerat, inimicus absconderat. Sed non potuit oblitterari Christi triumphus. Incerto haeret: haeret, ut mulier; sed certam indaginem Spiritus sanctus inspirat eo quod duo latrones cum Domino crucifixi fuerint. Quaerit ergo medium lignum. Sed poterat fieri ut patibula inter se ruina confunderet, casus inverteret. Redit ad Evangelii lectionem, invenit quia in medio patibulo praelatus titulus erat: Jesus Nazarenus, Rex Judaeorum . Hinc collecta est series veritatis, titulo crux patuit salutaris. Hoc est quod petennon ea scripsi, quae vobis placerent, sed quae aetas futura in ligno, scriptus in titulo: illum inquam, qui sicut scarabaeus clamavit, ut persecutoribus suis Pater peccata donaret . Avida mulier festinabat tangere remedium immortalitatis, metuebat calcare sacramentum salutis. Laeto corde, et trepidanti vestigio, quid faceret, nesciebat. Pertendit tamen ad cubile ve
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est uictoria. Quero uexillũ salutis. & ñ inuenio. Ẽgo
ipsa ñ cernit᷑: Hideo qͥd egeris diabole: ut glacliꝰ qͦ ꝑempt᷑
es obstrueret᷑. S is obstructos ab alienigenis puteos eru¬
derauit: nec latere aquã passus est. Tollat᷑ gͥ ruina ut ui¬
ta appareat. Promat᷑ glacliꝰ. qͦ ueri goliȩ caput est ãputatũ.
flperiat᷑ humꝰ. ut salus fulgeat. Quid egisti diabole ut
absconderes lignũ. nͥ ut iterũ uincereris. Uicit te ma¬
ria quȩ genuit triuphatorẽ: que sine ĩminutione
uͥginitatis edidit eũ qui crucifixͦ uinc̾et te. & mortuꝰ
sub iugaret. Uinceris & hodie: ut mulier tuas insidiaᷤ
dep̾hendat. Illa qͣsi scã dñm gestauit: ego crucẽ eiꝰ inuesti¬
gabo. Illa generatũ docuit. ego resuscitatũ. Illa fecit int̾
ut ds̃ int̾ homines uideret᷑: ego ad nr̃oꝵ. remedisĩ pecca¬
toꝵ. diuinũ de ruinis eleuabo uexillũ. Aperit itaq he¬
lena humũ: decutit puluerẽ. tria patibula confusa rẽp¬

Expanded text:
ubi est victoria? Quaero vexillum salutis, et non invenio. Ego, ipsa non cernitur? 44. Video quid egeris, diabole, ut gladius quo peremptus es, obstrueretur. Sed Isaac obstructos ab alienigenis puteos eruderavit, nec latere aquam passus est . Tollatur igitur ruina, ut vita appareat: promatur gladius, quo veri Goliae caput est amputatum : aperiatur humus, ut salus fulgeat . Quid egisti, diabole, ut absconderes lignum; nisi ut iterum vincereris? Vicit te Maria, quae genuit triumphatorem, quae sine imminutione virginitatis, edidit eum, qui crucifixus vinceret te, et mortuus subjugaret. Vinceris et hodie, ut mulier tuas insidias deprehendat. Illa quasi sancta Dominum gestavit, ego crucem ejus investigabo: illa generatum docuit, ego resuscitatum: illa fecit ut Deus inter homines videretur, ego ad nostrorum remedium peccatorum divinum de ruinis elevabo vexillum. 45. Aperit itaque humum, decutit pulverem: tria patibula confusa re
Abbreviated transcription (Latin):
maturus cũ scõ quasi nichil pri gesti fusset. ad omni¬
um tormentoꝵ & uerberui renouantur: certantibus
om̃i modis aduersariis. quatinꝰ eoꝵ patientiã frangerent.¬
& ab ipso ut ita dicã uertice coronas eoꝵ diriperent: in-
contingere & contraectare dextris uidebantur. Cumq
& supplicioꝵ genera & spectacłoꝵ iam pene tempus
fiusset assumptũ. nec moueri ullatenꝰ a sententia ua

Expanded text:
acono, quasi nihil prius passi fuissent, ad omnia tormentorum genera renovantur. Certantibus omnimodis adversariis, quatenus eorum patientiam frangerent, et ab ipso ut ita dicam vertice coronas eorum diriperent. Sed contingere, et contrectare dextris videbantur. Cumque et suppliciorum genera, et spectaculorum pene jam tempus esset assumptum, nec mover
Abbreviated transcription (Latin):
quam hominis animã falsa iuratione ꝑ imeres ꝓstra¬
tus uissus ẽ cedi. Cesus ẽ tã grauit̾. ut in dorso euigilantis
uestigia plagarum apparerent: s dictũ ẽ illi postea ꝗͣ
emendatus ẽ. Parcit᷑ innocentie tuȩ. De cetero caue ne
facias fec̃ ille quid̾ magnũ peccatũ: & em̃datꝰ ẽ. S muldo
grauiꝰ peccatũ faciet. qͥ pꝰ istũ meũ sermonẽ & istã meã

Expanded text:
am hominis istius falsa juratione perimeres? Prostraam hominis istius falsa juratione perimeres? Prostratus jussus est caedi. Caesus est tam graviter, ut in dorso evigilantis vestigia plagarum apparerent. Sed dictum est illi, postquam emendatus est: Parcitur innocentiae tuae, de caetero cave ne facias. Fecit quidem ille grave peccatum, et emendatus est: sed multo gravius peccatum faciet, qui post istum meum sermon
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquid dicam qd̾ nũquã dixi caritati ur̃ȩ. in hoc
popło qd contigit in hac eccłia. fuit hic homo quidã
simplex. innocens. bene fidelis. A multis enĩ id est ipo¬
niensib immo ab omnib cognitus. tutuslimeni uo¬
catur. Tutumlimeni quis ur̃m non nouit. quis ciues
estis: Ab illo audiui quod dico. Nescio quis negauit ei
uel quid commendauerat. uł qͥd ei debebatur: et ho¬
minis fid ei se commisit. Commotꝰ ꝓuocauit eũ ad uis¬
penitus periit. Dicebat gͦ iste tutuslimeni. homo gra¬
ins et fidelis. ipsa nocte exhibitum se fuisse ad iudice.
et cum magno impetu atq terrore ꝑuenisse ad p̾sidẽ
excelsum quenid̾a & admirabilẽ uirũ. cui parebat
officium similit᷑ excelsorũ. Iussum fuisse ꝑturbatũ
retro reuocari: et interrogatũ fuisse his uerbis. Qua¬
re ꝓuocasti hominẽ ad iurationẽ. quẽ sciebas falsũ
iuraturum: Respondit ille. Negauit michi rẽ meã.

Expanded text:
Aliquid dicam, quod nunquam dixi Charitati vestrae, in hoc Aliquid dicam, quod nunquam dixi Charitati vestrae, in hoc populo, quod contigit in hac ecclesia. Fuit hic homo quidam simplex, innocens, bene fidelis, a multis vestris, id est, Hipponensibus, imo ab omnibus cognitus, Tutuslymeni vocatus. Tutumlymeni quis vestrum non novit, qui cives estis? Ab illo audivi quod dico. Nescio quis negavit ei, vel quod commendaverat, vel quod ei debebatur; et hominis fidei se commisit. Commotus provocavit eum ad juspenitus periit. Dicebat ergo iste Tutuslymeni homo gravis et fidelis, ipsa nocte exhibitum se fuisse ad judicem, et cum magno impetu atque terrore se pervenisse ad praesidentem excelsum quemdam et admirabilem virum, cui parebat officium similiter excelsorum, jussum fuisse perturbatum retro revocari, et interrogatum fuisse his verbis: Quare provocasti hominem ad jurationem, quem sciebas falsum esse juraturum? Respondit ille: Negavit mihi rem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut forte sic sͥ existimet satis fieri posse: si uraueris de
illa re quã te putat cõmisisse aut fecisse. et forsitanñ
fecisti ne remaneat in illo mala suspicio: si uiraueris
tu. ñ sic Heccasti. qͦmodo ille qͥ ꝓuocauit. Quia dix dĩs
bat᷑ gͦ de iuxatione ubi nos intellig̾e uoluit ipsã iura¬
tionẽ a malo ẽe̾.si ab alio ꝓuotatꝰ fueris. ab ipsiꝰ malo
erit qđ iuras ñ a tuo. Et hoc ẽ ꝓpe a malo cõmuni gen̾i
humani: qm corda nr̃a uide ñ possumꝰ. Nã si corda nr̃
uidẽmꝰ cui uuraremꝰ. qͣndo a nobis exig̾etur uiratio.
te in cordib ur̃is qđ dico. Ille aut̃e qͥ hominẽ
ꝓuocauit ad urationẽ. et scit eũ falsũ iuratu¬
rũ eẽ. uincit homicidã: qͥa homicita corpꝰ occi¬
surus est ille animam. immo duas animas. et eius
quem uirare ꝓuocauit. & suam. Scis uerũ eẽ qđ di¬
cis falsum ẽẽ quod ille dicit. et iurare compellis:
Eece iurat: ecce ꝑuirat. Ecce perit: tu quid inuenisti:¬

Expanded text:
ut forte sic sibi existimet satisfieri posse, si juraveris de illa re quam putat te commisisse aut fecisse, et forsitan non fecisti; ne remaneat in illo mala suspicio, si juraveris tu, non sic peccas quomodo ille qui te provocavit: quia dixit Dominus ebatur autem de juratione, ubi nos intelligere voluit ipsam jurationem a malo esse. Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Et hoc est prope a malo communi generis humani, quoniam corda nostra videre non possumus. Nam si corda nostra videremus, cui juraremus? Quando a nobis exigeretur juratio, te in cordibus vestris quod dico: Ille autem qui hominem provocavit ad jurationem, et scit eum falsum esse juraturum, vincit homicidam. Quia homicida corpus occisurus est, ille animam; imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et suam. Scis verum esse quod dicis, et falsum esse quod ille dicit, et jurare compellis? Ecce jurat, ecce pejerat, ecce perit: tu quid invenisti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs xp̃s suos iurare ꝑhibuit: dico qͣre. Non ẽ peccatũ ue¬
rũ iurare.S qͥa gͣnde peccatũ ẽ falsũ uirare. longe ẽ a pec
ueat qr dñs uirauit: qͥa forte ñ debet uirare nͥ d̃s. Tui enĩ
qͣndo iuras qͥd facis: t̃ estẽ dm̃ adhibes. ł u illũ: ipse se ipsũ.
S tu honio qͥa in multis falleris: plerũq adhibes testẽ u̾itatẽ
ad tuã falsitatẽ. Aliqͣndo & nolens homo iurat: cũ uerum

Expanded text:
Dominus Christus suos jurare prohibuit? Dico quare. Non est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a pecveat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum
Abbreviated transcription (Latin):
bilis mulier odiũ concipiebat. qd aliqͣndo dato tẽpore pa¬
reret. Qndo parturiebat: peꝑit filiã saltantẽ. & rex ille¬
qͥ sem̃ uirũ habebat ioħem. qͥ eũ ꝓpter dm̃ timebat. & si
ei ñ obedierat: postea qͣm ab illo petitũ ẽ capt̃ ioħis in disco.

Expanded text:
bilis odium concipiebat, quod aliquando dato tempore pabilis odium concipiebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quando parturiebat, peperit filiam, filiam salqui sanctum virum habebat Joannem, qui eum propter Dominum timebat, etsi ei non obediebat, posteaquam ab illo petitum est caput Joannis in disco,
Abbreviated transcription (Latin):
Uo scm euangłm legeret᷑ crudele spectacłm ante
nrõs ocłos constitutũ est. caput scĩ ioħis in disco. fera¬
Ius missus crudelitatis: ꝓpter odiũ ueritatis. ł uella sal¬
tat. & seuit mat̾: & int̾ delicias & lasciuias conuiuantiũ
tom̾e iurat᷑: & impie qđ iurat᷑ implet᷑. factũ ẽ uħi qđ
ipse p̃dixerat. Illũ oportet crescere: me autẽ minui. Iste
minutꝰ capite: ille creuit in cruce. Odiũ peꝑit ueritas. Non
potuit eqͦ amuno tolerari. qđ homo dĩ sc̃s monebat: qͥ utiq
salutẽ eoꝵ querebat. qͦs sic monebat. Repender̃ illi inala ꝓ bo¬
nis. Qͥs enĩ ille dic̾et: nͥ qͦ plenꝰ erat: Et qͥd illi repender̃t̃
nͥ qͦ plenierant: Iile tͥticũ seminauit: s spinas inuenit.
dicebat regi. Non tͥ licet hab̾e uxorẽ frĩs tui. Uincebat regẽ
libido. T enebat apud se ꝓhibitã uxorẽ frĩs sui: s eũ tam̃ sic libebat
ut ñ seuiret. Honorabat eũ a qͦ uerũ audiebat: s decesta¬

Expanded text:
um Evangelium legeretur, crudele spectaculum ante oculos nostros constitutum est, caput sancti Joannis in disco, feralis missus crudelitatis, propter odium veritatis. Puella saltat, et saevit mater: et inter delicias et lascivias convivantium temere juratur, et impie quod juratur, impletur. isto dixerat, Illum oportet crescere, me autem minui . Iste minutus est in capite, ille crevit in cruce. Odium peperit veritas. Non potuit aequo animo tolerari, quod homo Dei sanctus monebat: qui utique salutem eorum quaerebat, quos sic monebat. Responderunt illi mala pro bonis. Quid enim ille diceret, nisi quo plenus erat? Et quid illi responderent, nisi quo pleni erant? Ille triticum seminavit, sed spinas invenit. Dicebat regi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Vincebat enim regem libido: tenebat apud se prohibitam uxorem fratris sui. Sed eum tamen sic libebat, ut non saeviret. Honorabat eum a quo verum audiebat. Sed mulier detesta
Abbreviated transcription (Latin):
luxit: maria illuxit. Sileat ergo nunc afeminis pbeatam mariã
mortiferȩ malȩ suacdibilis sibilus: quia iam sumꝰ om̃s redempti ꝑglo¬
riosȩ uirginis mariȩ filium: Caclat & imꝑꝓperiũ euȩ: quia uniue¬

Expanded text:
luxit, Maria illuxit. Sileat ergo nunc a feminis per beatam Mariam luxit, Maria illuxit. Sileat ergo nunc a feminis per beatam Mariam mortifer et male suasibilis sibilus, quia jam sumus omnes redempti per gloriosae virginis Mariae filium. Cadat et improperium Evae, quia uni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ obȩdientiã humilitatis. obumbratur auirtute altissimȩ diuitatis:
fua ꝑcorruptionẽ concipiens & indolore pariens sub uiri potestate
fuit. Maria ꝑministeriũ sp̃s scĩ fide concipiens gaudio parit: unde
reges & principes ouantes eius cupiunt subici potestati. Eua de pa¬
radyso mititur ad exilium: Maria de exilio huiꝰ scł̃i eleuatur in
celum: Eua timens ꝓpeccato absconditur inter ligna paradysi:ͥ ma¬
Ria uero gaudens ꝓpartu. circumdatur cȩtibus angłorũ. cȩlestisꝙ
militiȩ dicentium cũ gaudio: gła in excelsis deo. & interra pax
hominib: bonȩ uoluntatis. Eua posteros ex sua carne nascentes
transmisit ad inferos: benedicta maria ex sua ꝓle natos dirigit
ad cȩlos. Ex carne euȩ nati dicuntur filii hominũ: ex beatȩ mariȩ
filio renati dicuntur filii hominũ filu dei. Ut quid ulterius im-¬
morer ꝓtrahendo plurima: Eua obfuit: mania profuit. Eua

Expanded text:
per obedientiam humilitatis obumbratur a virtute altissimae divinitatis; per obedientiam humilitatis obumbratur a virtute altissimae divinitatis; Eva per corruptionem concipiens, et in dolore pariens, sub viri potestate fuit. Maria per mysterium Spiritus sancti fide concipiens, gaudio pariens; inde reges et principes ovantes ejus cupiunt subjici potestati. Eva de paradiso mittitur ad exsilium, Maria de exsilio hujus saeculi elevatur ad coelum. Eva timens post partum absconditur inter ligna paradisi; Maria virgo gaudens post partum circumdatur coetibus angelorum coelestis militiae dicentium cum gaudio: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Eva posteros ex sua carne nascentes homines transmisit ad inferos; benedicta Maria ex sua prole natos dirigit ad coelos. Ex carne Evae dicuntur filii hominum; ex beatae Mariae filio renati non dicuntur filii hominum, sed filii Dei. Ut quid ulterius immoror protrahendo plurima? Eva obfuit, Maria profuit. Eva
Abbreviated transcription (Latin):
Adam non est seductus: mulier autẽ seducta est. Ita econtrario amu-
duȩ mulieres distent. Euȩ enĩ auctor mortis ꝑtortuosũ serpentem
mortis suasit consilium: E contra beatȩ mariȩ. auctor uitȩ ꝑgabrihe¬
lem archangłm . salutis auxilium misit. Euȩ enĩ suasit diabolus cy
bum ut comederet uetitũ: marie nunciauit angłs quia conciperet
ꝑ obȩdientiam ꝓmissionis filium. Eua comedens ꝓhibitũ pomũ & sibi
nocuit & uiro. beata maria concipiens nobis datũ filiũ sicut scrip.¬
tum est. Puer natus est nobis. filius datus est nobis. Hȩc & feminis pro¬
fuit & uiris. Illa enĩ manimo furto rapere nisa est diuinitatis essen-¬
tiam: attestante sc̃ȩ trinitatis eloquio. ecce adam factus est quasi unꝰ
ex nobis: maria enĩ humilẽ se confitetur dñi esse ancillam. Ait enim
ad angłm. Ecce ancilla dñi. fiat michi scđm̃ uerbũ tuum. Sc̃a maria

Expanded text:
Adam non est seductus, mulier vero seducta . Ita e contrario a mulAdam non est seductus, mulier vero seducta . Ita e contrario a mulduae mulieres distent. Ad Evam enim auctor mortis per tortuosum serpentem mortem suasit; e contra beatae Mariae auctor vitae per Gabrielem archangelum salutis auxiliumriae nuntiavit angelus quod conciperet per obedientiam promissionis filium. Eva comedens prohibitum pomum et sibi nocuit et viro; beata Maria concipiens nobis datum filium, sicut scriptum est, Puer natus est nobis, filius datus est nobis , et feminis profuit et viris. Illa enim in animo furto rapere visa est divinitatis essentiam, attestante sanctae Trinitatis eloquio: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis ; Maria autem humilem se confitetur Domini esse ancillam; ait enim ad angelum: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Sancta Maria
Abbreviated transcription (Latin):
eius indesinenter ꝑmortẽ marcescunt. Et sepe contingit. quod au¬
rum fulgens reperiatur inluto: & expungenti spina pulchre ru-¬
bens oriatur & rosa. Hoc eni operante ꝓuidentia diuina. ex radi¬
ce uiciata sine uicio prodiit uirga. quȩ intelligitur beatissima
uirgo mania: attestante ssaia propheta qui dixit. Exiet uirga de
radice iesse & flos deradice eius ascendet. Huius enĩ gloriosȩ uirgi¬
nis. idest scẽ mariȩ. figuram tenuit uirga quȩ fuit in mesterio
aaron sacerdotis. iubente dño ascõ moyse intabernaculo posita.
neq altera die sola fronduit. nucesꝙ ꝓtulit. Quia ꝓcul dubio
sola uirgo maria fuit quȩ dnm̃ peperit. & post partu uirgo ꝑman¬
si fer henc ergo auctor uitȩ auctorẽ mortis patenter dipnauit:
dii ꝑmulieris filum dampnauit mulieris peccatũ Seriptũ est eni
nictũ peccati amuliere ceꝑtũ est: & nos ꝑiliã om̃s morimat is⁊ tterũ

Expanded text:
ejus indesinenter per mortem marcescunt; et saepe contingit quod auejus indesinenter per mortem marcescunt; et saepe contingit quod aurum fulgens reperiatur in luto, et ex pungenti spina pulchra rubens oriatur et rosa. Hoc enim operante Providentia divina, ex radice vitiata sine vitio prodiit virga, quae intelligitur beatissima virgo Maria, attestante Isaia propheta, qui dixit: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Hujus enim gloriosae Virginis, id est, sanctae Mariae figuram tenuit virga illa quae fuit in ministerio Aaron sacerdotis, jubente Domino a sancto Moyse in tabernaculo posita; quae altero die sola fronduit, nucesque protulit ; quia procul dubio sola virgo Maria fuit, quae Dominum peperit, et post partum virgo permansit. Per hanc ergo auctor vitae auctorem mortis patenter damnavit, dum per mulieris filium damnavit mulieris peccatum. Scriptum est enim: Initium peccati a muliere coeptum est, et nos per illam morimur . Et iterum: