comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re praecipites: flumen quod sensim
uenientes transierant deuorauit.
Ultionẽ suã in nocens inturtur exer¬
citus: & uictoric prestitȩ ociosus
spectator efficitur. Spolia colli¬
guntur ex posita: & prardã cę¬
lestis uictorię miles religiosus
adipiscitur. Triumphant ponti-¬
fices hostibus fusis sine sangume
triumphat ictoria fide optenta
non uiribus. Composita itaq opu¬¬
lentissima insula securitate multi.¬
plici. suprratisq hostibus uelsp̃uali.¬
bus uel carne conspicuis: quippe
qui incissent pelagianistas &sax.¬
ones. cũ totius nimero regionis
reditũ moluntur. Tranquillã
nauigationẽ merita propria. &
intercessio albani martrris para¬
uerunt: quietosq antiflites suoꝵ
desideriis felix carina restituit.
taq reditu urnerabiliũ
sacerdotũ exultant galliae.
gaudent a eccłe: demones con¬
tremiscunt. Certe ex pectatio
propriae ciuitatis bratũ germa¬
num uotis duplicibus ambiebat.

Expanded text:
re praecipites flumen, quod sensim re praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Eligit expeditos. circ ũ iecta percur¬¬
rit: & eregione qua ostium spcraba¬¬
tur aduentus. uallẽ circumdatã
editis montibus inturtur. Quo in
loco: nouũ componit exercitum
ipsedux agminis. Etiam aderat
ferox hostiũ multitudo: quã appro¬
pinquare intuebantur in insidiis
constituti. Cum subito germanus
signifer un iuersos ammon&. &
pracdicit. ut uoci suȩ uno clamore
respondeant : securisq hostibus
qui se insperatos adesse confide¬
rent. alł tertio repetitũ sacerdo.¬
tes exclamant. Sequitur una uox
omniũ: & eleuatũ clamorẽ reper¬
cussoaere montiũ inclusa multi-¬
plicant. Hostile agmen terrore
prosternitur: & ruisse suꝑ sẽ nonso¬
lum rupes circum datas: uerũ & iã
ipsã cęli machinã contremiscunt
Trepidationiq miecte: uix sufficere
pedum pernicitas credebatur.
Passim fugiunt: arma proiciunt.
gaudentes uelnuda corpora eri-¬
puisse discrimini. Pures etiã timo¬

Expanded text:
Elegit expeditos, circumiecta percurElegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timo
Abbreviated transcription (Latin):
petierunt. Qui promissum matu.¬
rantes aduentũ. tantũ securitatis
ac fidutię contulerunt: ut acces.¬
sisse maxius crederetur exercitꝰ.
Itaq apostolicis ducibus: xp̃c mi¬
litabat in castris. Aderant &iã
quad ragesimȩ uenerabi les dies.
quos religiosiores reddebat pra¬¬
sentia sacerdotũ: intantũ. ut coti.¬
dianis predicationibus instituti
certatim. ad gratiã baptismatis
conuolarent. N am maxima ex-
ercitus multitudo: undã lauacri
salutaris expetut. Eccła ad diẽ
resurrectionis dominicȩ frondib
contexta componitur : & inexpe.¬
ditione campestri instar ciuitatis
aptatur. Madidus baptismate
procedit exercitus. fides ferua&
Intrrea hȩc institutio uel forma castroꝵ.
tes. assumpta alacritate festinant.
Quorũ tamen aduentus. exploratione
cognoscitur. Cumq emensa sollemp.¬
nitate paschali recens delauacro
pars maior exercitus arma capere
& bellum parare temptar&: ger-¬
manus ducẽ se prȩlii profitetur.

Expanded text:
petierunt. Qui, promissum matupetierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salResurrectionis dominicae frondibus contexta componitur, atque in expeditione campestri instra civitatis aptatur. Madibus baptismate procedit exercitus, fides fervet ium. Institutio vel forma castitatites, adsumpta alacritate fesquorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
flaminantis incendii. in colume
tabernaculũ quod habitator in.¬
clusus seruabat emicuit. Ex.¬
ultat turba miraculo: & uictam
sẽ diuinis uirtutibus gratulatur.
Excubabat diebus ac noctibus ante
tuguriũ pauperis turba sinrnu.¬
mero: hi animas curari cupientes.
hi corpora. Referri nequeunt
que xp̃c operabatur infamulo.
qui uirtutes faciebat infirmus.
Etcum debilitati suȩ nihil remedũ
pateretur adhiberi: quadã nocte
candentẽ niueis uestibus uidit
sibi adeẽ. personã. quȩ manu ex.¬
tensa iacentẽ uideretur attolle.¬
re: eumq consistere firmis uestigus
imperabat. Postquã horã ita fuga.¬
tis doloribus recepit pristinã sam¬
tatẽ : ut die reddito. itineris labo.¬
rẽ subir& intrepidus.
aterea saxones pictiq bellũ ad.¬
Iuersus britones iunctis uiribus
susceperunt: quos eadẽ necessi¬
tas incastra contraxerat. Et cũ
trepidi partes suas pȩne impares
iudicarent: sc̃oꝵ antistitũ auxiliũ

Expanded text:
flammantis incendii incolome flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeunt, quae Christus operabatur in famulo, qui virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
cus casualibus laqueis prȩparatis.
germani pedẽ lapsus occasione
contriuit : ignorans merita illius
sicut iob beatissimi affuctione cor-¬
poris propaganda. Et dum ali.¬
quandu uno in loco infirmitatis
necessitate constringitur: in uici¬
na qua manebat casuale exarsit
incendiũ. Quod consũptis domi.¬
bus quȩ illic palustri harundine
tegebantur: adillud habitaculũ
in quo idem iacebat flabris stimu-¬
lantibus ferebatur. Concursus
omniũ ad antistitẽ conuolauit:
ut eleuatis manibus periculum
quod imminebat euã deret. Qui
omnibus increpatis: moueri se
fidei prȩsumptione non passus
est. Multitudo omnis despera.¬
tione perterrita: obuiã occurrit
incendio. Sed utdi potentia
manifestior apparer&: quic quid
custodire temptauerat turba.
igne consumitur. Quoduero ia¬
cens & infirmus defenderat: re¬¬
seruatur. Hospitiũ sc̃i uiri expa.¬
uescens flamma transiliuit. ultra
citraq deseuiens: & int̃ globos

Expanded text:
cus, casualibus laqueis praeparatis, cus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat casuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos
Abbreviated transcription (Latin):
nimis hominũ persuasio iniqua
deleta est: ut sacerdotũ doctri¬
nã sitientibus desideriis secta.¬
omprȩssa itaq peruersitate
dam̃pnabili. eiusq auctoribus
confutatis. animisq omniũ fi¬
dei puritate compositis: sacer¬
dotes beatũ albanũ martyrẽ
omniũ apostoloꝵ diuersorumq
martrrũ reliquias secũ habeas.
facta oratione iussit reuelli se¬¬
pulchrũ. prȩtiosa ibidẽ munera
conditurus: arbitrans oportunũ
ut membra sc̃oꝵ exdiuersis
regionibus collecta. quos pa-¬¬
res meritis receperat celum.
sepulchri quoq unius teneret
hospitiũ. Quibus depositis honorifi.¬
ceatq sociatis: deloco ipso ubi
brati martrris effusus fuerat san-¬
guis. massã pulueris secũ portaturꝰ
abstulit. In quã apparebat cruore
seruato rubere martyrũ cedẽ: pes¬
secutore pallente. Quibus ita
gestis: innumera hominũ eodẽ die
ad dnm̃ turba conuersa est.
ndedum redeunt. insidiator inimi-¬

Expanded text:
nimis hominum persuasio iniqua nimis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, sectaConpressa itaque perversitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sacdotes beatum Albanum martyrem,omnium apostolorum, diversorumque martyrum secum reliquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba conversa est. nde dum redeunt, insidiator inimi
Abbreviated transcription (Latin):
futatur: ita ut ad singulas uerborũ
obiectiones. reos sẽ dũ respondere
nequeunt faterentur. Populus
arbit̃ uix manus continet. iuditiũ
tamen clamore testatur¬
Cum subito uir tribunitie potestatis
cum contuge procedit in medio.
decẽ annoꝵ filiã cetã simbus inge¬
rens sacerdotũ : quã illi offerriꝰ
aduersariis praeceperunt. Sed¬
illi conscientia puniente de territi.
iungunt cum parentibus praces.
&curationẽ paruulȩ asacerdotib
prȩcantur. Qui expectationẽ
populi & inclinatos aduersarios
intuentes: orationẽ breuit̃ fun-¬
dunt. Ac deinde germanus ple-¬
nus spũ sco inuocat trinitatẽ.
& protinus adherentẽ lateri suo
capsulã. cũ sc̃orũ reliquiis collo
auulsã manibus comprȩhendit.
eamq inconspectu omniũ puellȩ
oculis applicauit. Quos statim
euacuatis tenebris. lumme ueri-¬
tatis impleuit. Exultant pa¬
rentes miraculo: populus con-¬
tremsscit. Postquã diẽ ita exa¬

Expanded text:
futatur, ita ut ad singulas verborum futatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum respondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus continet, iudicium tamen clamore testaturCum subito vir tribuniciae potestatis cum coniuge procedit in medium, decem annorum filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum; quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus Spiritu sancto invocat Trinitatem et protinus adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex a
Abbreviated transcription (Latin):
dunt conspicui diuitiis. ueste fulgen¬
tes: circumdati assentatione multoꝵ.
Contentionisq subire aleã maluerunt.
quã inpopulo quẽ subuerterant
pudorẽ taciturnitatis incurrere :
neuiderentur seipsi silentio damp.¬
nauisse. Illic plane: immense multi¬
tudinis mimerositas: & iã cum coniu¬
gibus acliberis excita conuenerat.
Aderat populus spectator futurus
& iudex asstabant partes dispari
conditione dissimiles. Hinc diui-¬
na auctoritas: inde humana presũp¬¬
tio. Hinc fides: in deperfidia. Inde
pelagius auctor. hinc xp̃o: Primo
in loco beatissimi sacerdotes prebu¬
erunt aduersariis copiã disputan¬
di: quȩ sola nuditate uerborũ diu
in anit̃ & aures occupauit & tempo¬
ra: Demde antistites uenerandi :¬
torrentes eloqui sui cũ apostolicis
& euangelicis tonitribus profuder̃.
Miscebatur sermo proprius cum diumo:
& assertiones uiolentissimas lectio¬
num testimonia sequebantur.
Conuincituruanitas. perfidia con¬¬

Expanded text:
dunt conspicui divitiis, veste fulgendunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum diu inaniter et aures occupavit et tempora. Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Convincitur vanitas, perfidia con
Abbreviated transcription (Latin):
cula quȩ intulerant fatebantur: uic¬
tosq se eoꝵ meritis &imperio nonne¬¬
nterea britanniarũ insulã quȩ int̃
om̃s est. uel prima uel maxima: a¬
postolici sacerdotis raptim. opinione.
praedicatione. uirtutibus impleuert̃
Etcũ cotidie irruente frequentia sti.¬
parentur : diuinus sermo non solum
inaecclesis. uerum &iã pertriiua.
perrura. perdẽuia. diffundebatur.
ut passim & fide catholici firmarent᷑.
& deprauati uiã correctionis ag.¬
noscerent. Erat in illis apostoloꝵ
instar& gła auctoritas perconscien¬
tiã : doctrina perlitteras. uirtutes eoc
meritis Accedebat prȩterea tantis
auctoribis assertio ueritatis. Itaq
regionis uniuersitas: in eor. sententiã
prompta transierant. Latebant abdi¬¬
ti sinistra persuasionis auctores: &
more maligni sp̃s gemebant perire
sibi populos euadentes: Adextremũ
diuturna meditatione concepta:
prȩsumunt inire conflictũ: Proce.¬

Expanded text:
cula quae intulerant fatebantur viccula quae intulerant fatebantur victosque se eorum meritis et imperio non neInterea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam per trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat in illis apostolorum instar et gloria, auctoritas per conscientiam, doctrina per litteras, virtutes ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Proce
Abbreviated transcription (Latin):
nauigiũ suꝑ fusis fluctibus mergebat᷑
Tuncbeatus lupus om̃sq turbati. exci.¬
tant senorẽ: elementis furentibus op.¬
ponendũ. Qui periculi immanitate
constantior xp̃m inuocat: increpat
oceanũ: & procellis sȩientibus causam
religionis opponit. Statimq assumpto
oleo innomine trinitatis. leui aspergine
fluctus sȩuientes oppressit. Collegã
common&: hortatur uniurrsos: oratio
uno ore &clamore profunditur.
Ad est diumitas: fugantur in imici:
tranquillitas serena subsequitur
Uenti contrarii aditineris mimsteria
uertuntur: nauigiũ famulatrix
unda prosequitur : Decursisq im¬
mensis spatus: breui optati litoris
quiete potiuntur . Ibiq conueniens
ex diuersis partibus multitudo. ex¬
cepit sacerdotes: quos. uenturos ȩtiã
uaticinatio aduersa prȩdixerat
Nuntiabant enim sinistri sp̃s. quod ti¬
mebant. Qui imperio sacerdotũ
dum ab obsessis corporibus detrudim¬
tur: & tempestatis ordinẽ & peri-¬

Expanded text:
navigium superfusis fluctibus mergebatur. navigium superfusis fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus omnesque turbati excitant seniorem, elementis furentibus obponendum. Qui periculi inmanitate constantior Christum invocat, increpat oceanum et procellis saevientibus causam relegionis obponit, statimque, adsumpto oleo, in nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et peri
Abbreviated transcription (Latin):
Sutaq oceanũ mare. xp̃o duce &
auctore conscendunt : qui famulos
suos int̃discrimna & tutos reddidit
& probatos. Ac primũ desinu galli¬
co flabris lenibus nauis in altũ pro-¬
uecta deducitur : donec adȩquor
medium peruenir& : ubi porrectis
in longũ uisibus nihil aliud quã
cȩlũ uideretur & maria. Nec
multo post occurrit in pelago legi.¬
onis inimica uis dȩmonũ : quitan.¬
tos ac tales uiros ꝑtendere adreci¬
piendã populoꝵ salutẽ liuidis
iniquitatibus inuiderent. Oppo¬
nunt pericula : procellas concitant:
cęlũ diemq nubiũ nocte subdu-¬
cunt: & tenebrarũ caliginẽ maris
atq aeris horrore congeminant.
Uentoꝵ furorẽ uela non sustment:
& oceam moles fragilis cumba uix
tolerat. Cedebant ministeria uic¬
ta nautarũ : ferebatur nauigium
oratione non uiribus. Et casu duox
ipse uel pontifex. fractus corporis
lassitudine & sopore resolutꝰ est. Tũm
uero quasi repugnatore cessante. tem¬
pestas excitata conualuit: &iam

Expanded text:
taque oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis iniquitatibus inviderent. Obponunt pericula, procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux ipse vel pontifex, fractus corpore, lassitudine et sopore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam
Abbreviated transcription (Latin):
allocutus est dicens. Exhone¬
rate filii Rm̃i iaculis manus. &
arma humeris ur̃is reicite. &
sic domũ dĩ ingredimim: qm̃
hȩc domus est orationis. non
martis statio petulantis. Illi
uero hȩc audientes: dicto citius
beatus amator uidens germanũ
illustrissimũ nibil honeris
truculenti portantẽ: prȩcepit
tris artarent. Ipseuero glome.¬
rata secũ turba clericoꝵ atq

Expanded text:
allocutus est dicens: Exonerate, filii charissimi, jaculis manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; illi vero haec audientes viro Dei ctus Amator videns Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ulis arctare, ipse vero glomerata secum turba clericorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
ogitante ac diu tacite sol¬
liciteq mecũ considerante
quid in domo dei commo¬
dius ac dignius operari potiussem.
ne ea uidelicet presumerem quȩ mͥ
ex ministerio credito commissa ñ st̃.
nec rursus illa arriperem quȩ inge¬
nioli mei uires excedunt. scdm illud
salomonis. mel inuenisti. comede
quod fufficit. ne forte saciatus euo¬
mas illud & alibi. Altiora te ne quȩ¬
sieris & fortiora te ne scrutatus fueriᷤ:
tes strennui. ac studiosi uiri me co¬
hortari uoluerunt. ut in latinum
sermonẽ ueterem leontium de resi

Expanded text:
ogitante me, ac diu tacite solliciteque mecum considerante, quid in domo Dei commodius ac dignius operari possem, ne ea videlicet praesumerem quae mihi ex ministerio credita non sunt, nec rursus illa arriperem quae ingenioli mei vires excedunt, secundum illud Salomonis: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Et alibi: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris ; trenui ac studiosi viri me cohortari voluerunt, ut in Latinum sermonem verterem Leontium de Vi
Abbreviated transcription (Latin):
domine faci& seruus tuus. Etre¬
conciliatus est. ex tunc inimico
Quetrbũ aut iterũ si uidebat¬
D aliquẽ beatus. hunc quidr̃ in¬
facie non arguebat. Quando
aut̃ eum insecreto suo sedentẽ
uidebat. afferebat dehumilitate
sermones. ut pertale magisteriũ
sensim percuter& superbũ. & mo¬
destũ facer&. dicensita. Miror
domini mei quomodo non recor¬
datur misera anima mea humi¬
litatis. que demonstrauit nobis
suꝑ terrã apparere filiũ dĩ. sed
intumesco & extollor. suꝑ frẽm
meũ. Si fuero modicũ aut pul¬
chrior eo autditior aut glorio¬
sior aut principatũ officii cuius¬
cumq habuero non intelligens
diuinã uocẽ quȩdicit discite
amẽ. quia mitis sum & humilis
corde & inuenietis requir̃ anmiab¬

Expanded text:
domine, faciet servus tuus. Et redomine, faciet servus tuus. Et reconciliatus est inimico Superbum autem si videbat aliquem beatus, hunc quidem non arguebat in facie: quando autem eum in secreto suo sedentem videbat, afferebat de humilitate sermones, ut per tale magisterium sensim percuteret superbum, et modestum faceret, dicens ita: Miror, domini mei, quomodo non recordatur misera anima mea humilitatis quae demonstravit nobis super terram apparere Filium Dei, sed intumesco et extollor super fratrem meum, si fuero modicum aut pulchrior eo, aut ditior, aut gloriosior, aut principatum officii cujuscunque habuero, non intelligens divinam vocem, quae dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requi
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ legi. tale aliquid non au
audiens hic magniis iohannies
monuit sepeeum. & suasit ad con¬
cordiã & non potuit eũ conuerte¬
re ad pacẽ. Semel ergo mittit
& adducit eum sc̃s quasi prore
publica & facit missas moratorio
suo nulłũ habens nisi ministrũ suũ:
Cum ergoscã brnedixss& patriar¬
cha & orationẽ dominicã inchoass&¬
& cȩperunt dicere tres tantũ illi
pat̾ nr̃. Et cum peruenissent ad ser¬
monẽ quo dicitur dimitte nobis
debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitoribus nr̃is. innuit domestico
patriarcha ut tacer&. Siluturro
patriarcha. & remansit princeps
solus dicens uersum. Dimitte nob
sicut & nos dimittimus. Et statim
conuersus sc̃s. dicit ei mansueta uoce.
Uideinquali terribili hora quid dicas
dõ. qm̃ sicut ego dimitto. ita & tu
dimitte mihi. Tam quã abigne
statim cruciatũ ferens praedictus
princeps. cȩcidit in facie ad pedes
sc̃i. dicens. Quȩcumq iusseris

Expanded text:
Patrum legi, tale aliquid non audPatrum legi, tale aliquid non audrincipem, audiens hic magnus Joannes, monuit eum saepe, et suasit ad concordiam, et non potuit eum convertere ad pacem. Semel ergo mittit et adducit eum sanctus, quasi pro re publica: et facit missas in oratorio suo, nullum habens nisi ministrum suum. Cum ergo sancta benedixisset patriarcha, et orationem Dominicam inchoasset, coeperunt dicere tres tantum illi, Pater noster. Et cum pervenisset ad sermonem, quo dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, innuit domestico patriarcha, ut taceret. Siluit ergo et patriarcha, et remansit princeps solus, dicens versum: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. Et statim conversus sanctus, dicit ei mansueta voce: Vide in quali terribili hora quid dicas Deo: Quoniam sicut ego dimitto, ita et tu dimitte mihi. Tanquam ab igne statim cruciatum ferens praedictus princeps, cecidit in faciem ad pedes sancti, dicens: Quaecunque jusseris,
Abbreviated transcription (Latin):
quinq in unaminsti sufficiunt do¬
mui. adholera aut adbalneũ per¬
cipiendũ: & statim tam quã side
faucibus natoꝵ meoꝵ priuarẽ eos.
nihil dabã. Cum ergo uidissẽ qd̾
superarer auitio: dicopuero meo.
Persingulos dies furare me nescien¬
te quinq nummos: &dã ȩlemosinã.
Sum eñi trapezeta domine. ille
uero benefaciens cepit furari de¬
nos. Erat aut̃ quando & siliquã.
Cum uidiss& ergo quia brnedice¬
bamur. & diuitus habundabamꝰ
cepit & trimisses furari & dare.
Semel itaq admirans benedictio¬
nes dĩ. dixitei. Ueremultũ pro¬
fuerunt filiꝗuinq nummi illi
Uolo ergo ut des decẽ. Tuncdicit
mihi & puersubridendo: Uade
ora furtis meis. nam uere hodie
non haberemus quẽ manducas¬
semus panẽ. Sedsi est fur iustus.
egosum. Tunc ergo dixit. qm̃
trimisia dabat & siliquas. & iam
ex fide illius asueu domine de
ammo dare. Aedificatus ergo
sc̃s ualde. dixit adeum. Crede
mihi multas conuersationes

Expanded text:
quinque nummi isti sufficiunt doquinque nummi isti sufficiunt domui ad olera, aut ad balneum percipiendum; et statim, tanquam si de faucibus natorum meorum privarem eos, nihil dabam. Cum ergo vidissem quod superarer a vitio, dico puero meo: Per singulos dies furare, me nesciente, quinque nummos, et da eleemosynam. Sum ego enim trapezita, domine. Ille vero benefaciens, coepit furari denos. Erat autem quando et siliquam. Cum ergo vidisset quia benedicebamur, et divitiis abundabamus, coepit et tremisses furari, et dare. Semel itaque admirans benedictiones Dei, dixi ei: Vere multum profuerunt, fili, quinque nummi illi, volo ergo ut des decem. Tunc dicit mihi et puer subridendo: Vade, ora furtis meis. Nam vere hodie non haberemus quem manducassemus panem. Sed si est fur justus, ego sum. Tunc ergo dixit, quoniam tremissia dabat et siliquas etiam, ex fide illius, assuevi, domine, de animo dare. Aedificatus ergo sanetus valde, dixit ad eum; Crede mihi, multas conversationes
Abbreviated transcription (Latin):
ginta annos blasphemans per
opera mea xp̃m. & unũ conuitiũ
non portabo abisto. & Et prae¬
cepit datori soluere sacculũ. &
si ner& pauperẽ tollere quantũ
Qiuero aliquando audiebat sapi¬
entissimus qm̃ elemosinator est
talis. adducebat eũ in hilaritate
scorsũ. & dicebat ei. Quomodo
factus ẽs elemosinator. naturalit̃
antete ipsũ uiolent̃ cogens. Ø¬
Vnde quidã qui abipso interroga¬
bantur uerecundati. occultabant
quidẽ. quidã aut̃ dicebant.
Propt̃ quod unus interrogatus
a sc̃o. respondit ita. oredemihi
domme. quia nihil dõ aut facio
quod facio & praebro. ex quibus
ds & orationes tuae largiuntur.
ita facere assueui. Eram prius
ualde in misericors & crudelis.
& semel dampna pertuli. & sup¬
tiomea dicere mihi. Ueresi esses
elemosinator. non relinquer&
tẽ ds̃. Statui ergo persingulos dies
darequinq xreos nummos paupe.¬
ribus: & cũ cȩpissẽ dare. statim sa¬
tanas prohibebat medicens. Uere

Expanded text:
ginta annos, blasphemans per ginta annos, blasphemans per opera mea Christum, et unum convicium non portabo ab isto? Et praecepit datori solvere sacculum, ut sineret pauperem tollere quantum Si vero aliquando audiebat sapientissimus, quoniam eleemosynator est talis, adducebat eum in hilaritate seorsum, et dicebat ei: Quomodo factus es eleemosynator? naturaliter, an teipsum violenter cogens? Unde quidam qui ab eo interrogabantur, verecundati, occultabant quidem, quidam autem dicebant ei. Propter quod unus interrogatus a sancto, respondit ita: Crede mihi, domine, quia nihil do aut facio quod facio et praebeo, ex quibus Deus et orationes tuae largiuntur, ita facere asualde immisericors et crudelis et semel dampna patiens ad pauptio mea dicere mihi: Vere si esses eleemosynator, non relinqueret te Deus. Statui ergo per singulos dies dare quinque aereos nummos pauperibus; et cum coepissem dare, statim Satanas prohibebat me, dicens: Vere
Abbreviated transcription (Latin):
riã eius. Postiodũ aut̃ & renuntia¬
ut scło. ingressus monasteriũ abba¬
tis seridonis ingazã. & suscepit cellu¬
lã abbatis uitalii scđm fidẽ. & in ea
permansit usq ad mortẽ suã. Et scĩs¬
simus patriarcha multas gratias
egit dõ. quia non ꝑmisit eũ peccare
inseruũ suũ uitaliũ. Multũ autẽ
multi extuno inalex andria pro¬
fuerunt sibi. & hospitio recipie¬
bant monachos. & muniebantur
ut non condempnaretur aliquis
ab eis sicut euenerat. Pecit autẽ
& sanitates postmortẽ honorabile
gratiã cuius orationibus d& nob̃
dñs bonã conuersationẽ & miscđi¬
am indiequando manifestabit
Ipetenti elemosynã decẽ nummos
aereos tantũ. conuitia patiebatur¬
ab eo infacie atrocit̃ illebratus.
quia non dederat ei quot quot
uoluit. His autẽ qui de obsequio
erant quȩrentibus cedere cũ
qui coniutiabatur. increpauit
eos uehrient̃ patriarcha dicer.
Sinite cum fratres. habeo ego sexa¬

Expanded text:
riam ejus. Postmodum autem et renuntiariam ejus. Postmodum autem et renuntiavit saeculo, ingressus monasterium abbatis Seridonis in Gaza, et suscepit cellulam abbatis Vitalii secundum fidem, et in ea permansit usque ad mortem suam. Et sanctissimus patriarcha multas gratias egit Deo, quia non permisit eum peccare in servum suum Vitalium. Multi autem multum ex tunc in Alexandria profuerunt sibi, et hospitio recipiebant monachos: et monebantur ut non condemnaretur aliquis ab eis sicut evenerat. Fecit autem et sanitates post mortem honorabile gratiam: cujus orationibus det nobis Dominus bonam conversationem, et misericordiam in die, quando manifestabit petenti eleemosynam, decem nummos aereos tantum, convicia ab eo patiebatur in facie atrociter ille beatus, quia non dederat ei quotquot voluit. His autem qui de obsequio erant, quaerentibus caedere eum qui conviciabatur, increpavit eos vehementer patriarcha, dicens: Sinite eum fratres: habeo 199 ego sexa
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i uitali. & cum uidiss& suꝑ scriptio¬
sẽ dixit. Uere hanc humilis iohan¬
Nes ꝑdm̃ cuasit. Nam alapã quã ac¬
cepit qui patitur. ego acciperẽ
Tuncitaq om̃s fornicariȩ. & quȩ abre¬
nunciauerant exeis & uiros sumpse¬
rant. cum cęreis & lampadibus prae¬
ibant cum flentes & dicentes. perdi¬
dimus salutẽ nr̃am & doctrinã.
Enarrabant eñi iam conuersationẽ
eius omnibus. & qm̃ non propt̃ tur¬
pẽ res adnos intrabat. Etquia nũ¬
quã aliquando uidimus eũ suꝑ latꝰ
dormientesh. aut unã ex nobis
tenentẽ manus suas. Et reprae¬
hendentibus eas quibusdã & dicen¬
tibus. quarehec non omnibus dice¬
batis. sed scandaliz abatur in eum
tota ciuitas en arrabant iam capi¬
tulũ quod circa eã gestũ est quȩ
ademonio uexationẽ sustinint.¬
& quia hoc timentes tacebamus.
Sepulto ergo eo inmulto honore
ꝑmansit his qui ab eo correctus
& sanus factus est: faciens memo¬

Expanded text:
sancti Vitalii; et cum vidisset superscriptiosancti Vitalii; et cum vidisset superscriptionem, dixit: Vere hanc humilis Joannes per Deum evasit, nam alapam quam accepit qui patitur ego acciperem. Tunc itaque omnes fornicariae, et quae abrenuntiaverunt ex eis, et viros susceperant, cum cereis et lampadibus praeibant eum flentes, et dicentes: Perdidimus salutem nostram et doctrinam. Enarrabant enim jam conversationem ejus omnibus, et, Quoniam non propter turpem rem ad nos intrabat; et quia nunquam aliquando vidimus eum super latus dormientem, aut unam ex nobis tenentem manu sua. Et reprehendentibus eas quibusdam et dicentibus: Quare haec non omnibus dicebatis, sed scandalizabatur in eo tota civitas? enarrabant jam capitulum, quod circa eam gestum est, quae a daemonio vexationem sustinuit, et quia hoc timentes tacebamus. Sepulto ergo eo in multo honore, permansit is qui ab eo correctus et sanus factus est, faciens memo
Abbreviated transcription (Latin):
igitur scđm prophetiã abbatis¬
uitalii pęne tota alex andria iuio¬
lentiã quã paciebatur ademone
& maxime quia sonitũ dateei
alapȩ audierunt quidã quasi
adumius iactũ sagittȩ. Postali¬
quantas itaq horas in ment̾ẽ rediers
is qui patiebatur. scidit uestimenta
peccatoris sui. & cucurrit adcellu¬
lã sc̃i clamans & dicens. Culpã
feci tibi seruedĩ uitali. miserere
mei. Cucurrerunt uero cũ eo
oms audientes. Et cum peruenis¬
sent ad cellulã sc̃i. exiit iterũ
demoniũ iactans eum omnibus
aspicientibus. Et cum ingrederent᷑
introhi qui cũ eo cucurrerunt
muenerunt scm stantẽ ingeniculis
& inpauimento scripturã huius mo¬
di. Uiri alexandrini nolite ante
tempus aliquid iudicare. quo usq
ueniat dñs. Confitebatur uero &
homo quia demonio uexabatur.
erat ei. Recitata sunt ergo beatis¬
simo iohanm patriarchȩ omnia
quȩ circa sc̃m uitaliũ acta sunt. &
descendens cũ clero uenit ad corpus

Expanded text:
igitur, secundum prophetiam Vigitur, secundum prophetiam Vitalii, pene tota Alexandria in violentiam quam patiebatur a daemone; et maxime quia sonitum datae ei alapae audierunt quidam, quasi ad unius jactum sagittae. Post aliquantas vero horas in mentem rediens is qui patiebatur, scidit vestimenta pectoris sui, et cucurrit ad cellulam, clamans et dicens: Culpam feci tibi, serve Dei Vitali, miserere mei. Cucurrerunt vero cum eo omnes audientes. Cum pervenisset ad cellulam sancti, exiit iterum daemonium, jactans eum omnibus aspicientibus. Et cum ingrederentur intro hi qui cum eo cucurrerunt, invenerunt sanctum stantem in geniculis et in pavimento scripturam hujusmodi: Viri Alexandrini, nolite ante tempus aliquid judicare, quoadusque veniat Dominus . Confitebatur vero et homo, qui a daemonio vexabatur, t sanctus ei. Recitata sunt ergo beatissimo Joanni patriarchae omnia quae circa sanctum Vitalium acta sunt; et descendens cum clero, venit ad corpus
Abbreviated transcription (Latin):
diluculo. obuuat ei quidã homo
inmundus intrans ad fornican¬
dũ cũ ea. Et cũ uidiss& sc̃m uitali¬
um ab ea egredientẽ. dedit ei ala¬
pã infaciẽ. dicens ad eũ. Crede
mihi accipies alapã amẽ humili.
ut tota alexandria colligatur ad
clamores tuos. Nondũ breui tem¬
pore trans acto dormiuit inpace
incellula sua sc̃s uitalius. Nemine
illã cellulã ualde: suꝑ locũ qui
dicebatur porta solis. Unde &
plerumq cũ collecta cęlebraretur
iuxta cellulã cius in aeccłae sc̃i me¬
trȩ. conuenientes quȩdã muliercula¬
rũ harũ ad alterutras dicebant.
Eamus eamus. iterũ abbas uitalius
collecta hab&. Etuenientibus eis.
curabat eas. Igitur dormiente eo
ut praedictũ est inpropria cellula¬
quidã demon tam quã aethiops
deformis ei qui dederat alapã abba¬
tiuitalio. &datei alapã dicens.
Suscipe alapã quã misit tibi abbas
uitalius. & cadens in terrã ftatim
cepit spumare. Congregata est

Expanded text:
diluculo, obviat ei quidam homo diluculo, obviat ei quidam homo immundus, intrans ad fornicandum cum ea; et cum vidisset sanctum Vitalium ex ea egredientem, dedit ei alapam in faciem, dicens mihi, accipies alapam a me humili, ut tota Alexandria colligatur ad clamores tuos. Nondum brevi tempore transacto, dormivit cum pace in cellula sua sanctus Vitalius, nemine illam cellulam, super locum qui dicitur Porta solis. Unde et plerumque, cum collecta celebraretur juxta cellulam ejus in ecclesia Metrae, convenientes quaedam muliercularum harum, ad alterutras dicebant: Eamus, eamus, iterum abbas Vitalius collectam habet. Et venientibus eis, curabat eas. Igitur dormiente eo, ut praedictum est, in propria cellulaquidam daemon tanquam Aethiops deformis, astat ei qui dederat alapam abbati Vitalio, et dat ei alapam, dicens: Suscipe alapam quam misit tibi abbas Vitalius. Et cadens, statim coepit spumare. Congregata est
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ. Confundens ergo eos multũ
absoluit. Seruus aut̃ dĩ intalius: ã
propria operatione non cessabat
Oeprȩcabatur ergo dm̃. ut quibusdã
post mortẽ eius insomnis hoc mani¬
festaret: ut non imputaretur ipecca.¬
tũ his qui scandalizabantur meũ eo-
quod rem quã agebat dicer& scan¬
dalo esse plena: & non haber& ho.¬
mo peccati iuditiũ exea quic quid
locutus fuiss&. Multas igitur de
talibus mulieribus in compuncti¬
onẽ induxit operatio eius: & max-¬
ime quando uidebant eũ noctu
extendentẽ manus. & orantẽ pro
una quaq earũ: propt̃ quod
quȩdã earũ afornicatione
cessabant. Quȩdã uero accipie¬
bant uiros & pudice conuersabant᷑:
quȩdã &iã & modis omnibus mun¬
dũ relinquentes. singularẽ uitã
ducebant. Nullus tamen sciuit
usq ad eius dormitionẽ: quod ip¬¬
sius admonitione & oratione n¬
pudice muliercule aformcando
cessarent. Undequadã die exe¬
unte eo aprima taliũ mulierũ

Expanded text:
magnum. Confundens ergo eos multum, magnum. Confundens ergo eos multum, absolvit. Servus autem Dei Vitalius a propria operatione non cessabat. Deprecabatur ergo ut quibusdam post mortem ejus 198 in somnis manifestaret Deus, ut non imputaretur in peccatum his qui scandalizabantur in eum, eo quod rem quam agebat dicerent scandalo esse plenam, et non haberet homo peccati judicium ex ea, quidquid locutus fuisset. Multas igitur de talibus mulieribus in compunctionem induxit haec operatio ejus, et maxime quando videbant eum nocte extendentem manus et orantem pro unaquaque earum: propter quod quaedam earum a fornicatione cessabant; quaedam vero accipiebant viros, et pudice conversabantur; quaedam vero et modis omnibus mundum relinquentes, singularem vitam ducebant. Nullus tamen scivit usque ad ejus dormitionem quod ipsius admonitione et oratione impudicae mulierculae a fornicatione cessarent. Unde quodam die exeunte eo a prima talium mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
accusa remonachos. Annescitis
quid circa sc̃ę memoria. constan¬
tinũ imperatorẽ actũ fuisse. con¬
scriptiones que deeo leguntur
contineant. o Qm̃ ait quidã non
timentes dm̃. cũ cęlebraretur
scã sỹnodus innicea. cęperunt
contrasẽ dare inscriptis famas
turpes beato illi imperatori. Qui¬
dã clerici quidẽ existentes. qui¬
dã aut̃ monachi. Et ad faciẽ ad¬
ducens sc̃s dĩ constantinus accu¬
satorẽ & accusatũ. utrumq audi¬
uit. Et cum inueniss& multas
talium criminatoꝵ ueras esse.
afferens ardens cęreũ incendit
om̃s quȩ date sunt illi inscriptas
malas opiniones dicens. Uere si
propriis oculis uid issẽ sacerdotẽ
dĩ. aut aliquẽ eorũ quẽ monachico
habitu circũ amicti sunt peccantẽ
clamidẽ meã ex plicarẽ & co ope¬
rirẽ eũ. ne ab aliquo uideretur.
N am & inseruũ dĩ illũ uidelic&
cunuchũ ita putastis: & misistis mẽ
extra uiã. & fci animȩ meȩ peccatũ

Expanded text:
accusare monachos. An nescitis accusare monachos. An nescitis quod circa sanctae memoriae Constantinum imperatorum actum fuisse, conscriptiones quae de eo leguntur contineant? Quoniam, ait, quidam non timentes Deum, cum celebraretur secunda Synodus in Nicaea, coeperunt contra se dare in scriptis famas turpes beato illi imperatori, quidam clerici quidem existentes, quidam monachi, et ad faciem adducens sanctus Dei Constantinus accusatorem et accusatum, utrumque audivit. Et cum invenisset multas talium criminationum veras esse, afferens ardentem cereum, incendit omnes quae datae sunt in scriptis malas opiniones, dicens: Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, vel aliquem eorum qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamydem meam explicarem, et cooperirem eum, ne ab aliquo videretur. Nam et in servum Dei illum, videlicet eunuchum, ita putastis, et misistis me extra viam, et feci animae meae peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ pertẽ. & habebis iuditiũ quȩscan¬
dalizantur animarũ. Atillerespon¬
debat eis iterũ. De monstrabatuero
sẽ & tamquã iratũ. Uere non ob au¬
diã uobis. ite ame. Modo aliud
nihil faciã utuos non scandalizemi¬
ni. nisi accipiã muliert̃. quati nus
curã habeã domus. & faciã malos
dies. Qui uult scandalizari scandali¬
zetur. &d& frontẽ in parietẽ. Quid
uultis ex me. & Num quid iudices con¬
stituti estis suꝑme adõ. & Ite de uob̃
curã habetote: uos prome non redde¬
tis rationẽ. Unus estiudex & sc̃a dics
iuditii. qui singulis redd& scđm
opera eorĩi. Dicebat aut̃ hȩc clamats.
Qui damergo aecdȩ defensor. hȩc
multo cies audientes abeo. referebant
patriarchae quod fiebat. Os uero
sciens quod noll& illesc̃s offendere
abbatẽ uitaluũi. indurauit cor cius
necreder& cis. Recordabatur eñi
Ante memorati eunũ chi. sed mere¬
pauit uehement̃ eos qui contra
rebant. dicens ad eos. Quiescite.

Expanded text:
Deus per te, et habebis judicium quae scanDeus per te, et habebis judicium quae scandalizantur animarum. At ille respondebat eis iterum, dicebatque se demonstrans quasi iratum: Vere non obaudiam vobis, ite a me. Modo nihil aliud faciam, ut vos non scandalizemini, nisi accipiam mulierem, quatenus curam babeam domus, et faciam malos dies. Qui vult scandalizari, scandalizetur, et det frontem in parietem. Quid vultis ex me? Nunquid judices constituti estis super me a Deo? Ite, de vobis curam habetote, vos pro me Deo non reddetis rationem. Unus est judex, et sancta dies judicii, qui singulis reddet secundum opera eorum. Dicebat autem haec clamans. Quidam ergo ecclesiae defensorum, haec multoties audientes ab eo, referebant patriarchae quod fiebat. Deus vero sciens quod nollet ille sanctus offendere abbatem Vitalium, induravit cor ejus, ne crederet eis. Recordabatur enim ante memorati eunuchi; sed increpavit vehementer eos qui contra rebant, dicens ad eos: Quiescite
Abbreviated transcription (Latin):
uitã eius. quod non ut fornicaret᷑
intrar& ad eas. sed ut saluar&.
Orauit senea & cȩpit mulier ademo¬
nio uexari. ut ꝑ illã cȩtere timeređ.
& non manifestarent eũ omni tem¬
pore uitȩ eius. Dicebant ergo qui¬
dam ei quȩ ademone uexabatur.
Quid est .o. Reddidit tibi ds qm̃
mentita es. Ut fornicetur eñĩ in¬
greditur pessimus iste . & non ꝓpt̃
aliud aliquid. Iam & ẽni sc̃s uitalius.
hoc quippeerat nomen ei. uolens
hominũ gloriã fugere. & animas
atenebris reuocare. dicebat audien¬
tibus cunctis cũ laborar& in opere.
& soluer& uesperi. Eamus domne¬
modo domna talis expectat te ubi
erat ordo ipsius. Multis ergo crimi¬
nantibus &illudentibus ei dicebat.
Numquid ego non uestio corpus ut
omnes. o Autmonachis solis iratus
est ds̃ . o Uere &ipsi homines sunt
ut om̃s. Dicebant itaq ei quidã.
Accipe tibi unã mulierẽ abba. & muta
uestimentũ tuũ ut non blasphemet᷑

Expanded text:
vitam ejus, quod non, ut fornicaretur, vitam ejus, quod non, ut fornicaretur, intraret ad eas, sed ut salvaret. Oravit senex, et coepit mulier a daemonio vexari, ut per illam caeterae timerent, et non manifestarent eum omni tempore vitae ejus. Dicebant ergo quidam ei quae a daemonio vexabatur: Quid est? Reddidit tibi Deus quoniam mentita es. Ut fornicetur enim ingreditur pessimus iste, et non est aliud aliquid. Jam enim et sanctus Vitalius hoc quippe nomen erat ei volens hominum gloriam fugere, et animas a tenebris revocare, dicebat audientibus cunctis, cum laboraret in opere, et solveret vesperi: Eamus modo, domina talis exspectat nos. Ubi ergo erat ordo ipsius? Multis ergo criminantibus et illudentibus ei, dicebat: nunquid ego non vestio corpus ut omnes? Aut monachis solis iratus est Deus? Vere et ipsi homines sunt ut omnes. Dicebat itaque ei quidam: Accipe tibi unam mulierem, abba, et muta vestimentum tuum, ut non blasphemetur
Abbreviated transcription (Latin):
temptare eum. si poss& uerbis suade¬
ri & adscandalũ facie inclinari.
& ut contigit si condempnar& ali¬
quẽ. Et habitans prius inmonasterio
abbatis seridonis exuit &uenit alex¬
andriã. & sumit conuersationem
hominibus quidẽ repraehensibilẽ.
dõ aut̃ gratã quidat ut ait dauid
singulis scđm cor eoꝵ. Ingrediens
enim ciuitatẽ scribit om̃s quę note
erant meretricis. & cępit laborare
opuscula. & accipere ꝑsingulos dies
siliquã unã. Cum ergo occumber&
sol manducabat unius nummi exei
trabat ad unã meretricũ & dabat
ei ereos nummos. & dicebat. Dona
mihi hanc noctẽ. & noli fornicari.
Et manebat iuxta eam nocte illa. obser¬
uans eam nefornicarecur. Stabat ergo
a uesperi inimo angulo cellulȩ antei
ubi dormiebat mulier. psallens &
orans pro ea. & mittens genufex io¬
nes usq ad aurorã. & eiens acci¬
prebat uerbum abilla. quod nulli
dicer& actionẽ eius. Ita agebat sem¬
ꝑ. quo usq una earũ manifestauit

Expanded text:
tentare eum, si posset verbis suadetentare eum, si posset verbis suaderi, et ad scandalum facile inclinari, et ut contigit, si condemnaret aliquem. Et habitans prius in monasterio abbatis Seridonis, exiit et venit Alexandriam; et sumit conversationem hominibus quidem reprehensibilem, sed Deo gratam, qui dat ut ait David singulis secundum cor eorum . Ingrediens itaque civitatem, scribit omnes quae notae erant meretrices, et coepit laborare opuscula, et accipere per singulos dies siliquam unam. Cum ergo occumberet sol, manducabat unius aerei trabat ad unam meretricum, et dabat ei aereos nummos, et dicebat: Dona mihi noctem istam, et noli fornicari. Et manebat juxta eam nocte illa, observans eam ne fornicaretur. Stabat ergo a vespere in uno angulo cellulae ubi dormiebat mulier, psallens et orans pro ea, et mittens genuflexiones usque ad auroram; et exiens, accipiebat verbum ab illa quod nulli diceret actionem ejus. Ita agebat semper, quousque una earum manifestavit
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Credite fratres. si extra uo¬
luntatẽ acceperitis aliquid exeo.
duo mandata trans grediemini. &
unũ adimplebitis. quando & ad
pauperes data fuerit huiuscemodi
quantitas. Unũ quidem quia apparebi¬
tis impatientes circa dampnũ: & effi.¬
ciemini & aliis forma mala. Alterũ
aut qm̃ non obędientes eritis dño do
dicenti: ab eo qui abstulerit tua ne
repetas. Expedit ergo ofilii. ut effi¬
ciamut omnibus exemplũ pacien¬
tia. Et enim apłs ait. Quarenon
magis in iuriã sustmetis .o Quare
non magis fraudẽ patimmi. &. Et
bonum quidẽ est ueracit fratres
omni petenti dare. ex celsius autẽ
& hon orabilius & non petenti. Si
aut̃ qui aufert uestimentũ sine
uoluntate anobis dare & tunicã.
Angelicȩ uerenaturae imitatio im¬
mo diuine est. Ex his eñi que ha
iuxta quod possid& manus tua.
non ex his que exlite & contentione.
& abiniuriã passo auferuntur .XXXU
Ax. audiens tales res brati uoluit

Expanded text:
dicens: Credite, fratres, quia si extra vodicens: Credite, fratres, quia si extra voluntatem acciperetis aliquid ab eo, duo mandata transgrederemini, et unum adimplebitis quando et ad pauperes data 197 fuerit hujuscemodi quantitas. Unum quidem, quia apparebitis impatientes circa damnum, et efficiemini aliis forma mala; alterum autem, quoniam non obedientes eritis Domino Deo, dicenti: Ab eo qui abstulerit tua ne repetas . Expedit ergo, o filii, ut efficiamur omnibus exemplum patientiae. Etenim Apostolus dicit: Quare non magis injuriam sustinetis? quare non magis fraudem patimini ? Et bonum est quidem veraciter, fratres, omni petenti dare, excelsius autem et honorabilius et non petenti; ei autem qui aufert vestimentum sine voluntate a nobis dare et tunicam, angelicae vere naturae imitatio, imo divinae est. Ex his enim quae hao, juxta quod possidet manus tua, non ex his quae ex lite et contentione et ab injuriam passo auferuntur. CAP. XXXV.-- um sexaginta, audiens tales res beati, voluit