comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceñt cencbre suꝑ abussum. i
qui erat lux dixit. fiat lux qu
lux lucem fecent in anifestum
manifestum est. utrum illam̃
an corporalem quadam luce is
remotum. q̃ ipam ab aspectibus
nĩs in sblimib hĩ mũdi locis ĩ¬
ter studiosos diuina scupturaꝵ
cocorditer disputatur. Quarto
eͣm die fecit ista ꝯspicua celłi lina¬
nana que nirsus uttũ simulcũsmm

Expanded text:
ent tenebrae super abyssum, ille qui erat lux, dixit, Fiat lux. Quae lux lucem fecerit, manifestum manifestum est. Utrum enim ilan corporalem quamdam lucem, remotam etiam ab aspectibus nostris in sublimibus hujus mundi locis, inter studiosos divinarum Scripturarum concorditer disputatur. Quarto enim die fecit ista conspicua coeli luminaria. Quae rursus utrum simul cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
dapecc̃oꝵ mollit et ad fletũ ꝯpungit.
da michi grãm lacuma ⁊ sicut dedisti
pribꝰuñs. quor uestigia debo ĩmictari
ut plangam me in om̃i uita measĩc
orationes eoꝵ quitibi placuerunt ade¬
uotissime ẜuierunt miẜere m̃i indigni¬
holcaustum pingue ⁊ med ullatu et

Expanded text:
da peccatorum mollit, et ad fletum compungit, da mihi gratiam lacrymarum, sicut dedisti patribus meis, quorum vestigia debeo imitari: ut plangam me in omni vita mea, sicorationes eorum, qui tibi placuerunt et devotissime servierunt, miserere mei misecaustum pingue et medullatum:
Abbreviated transcription (Latin):
mõm scmntiñi ut quotiens t̾e te cogi¬
to te ce loquor de te scubo de te lego
te ce confero. quotiẽs cui reminisc̾or
tibi adsisto. laudes et preces et sacri¬
ficiũ offero. totiens abortis lacrimis
incospectu tuo copiose a dulater fle¬
am ita ut efficĩatur lacume me pa¬
nes die ac nocte tu ꝯdem rex głe a oĩ¬
ui uirtutũ magr tociusti nõs uerbo

Expanded text:
m tuum, ut quoties de te cogito, de te loquor, de te scribo, de te lego, de te confero, quoties tui reminiscor, tibi assisto, laudes, preces, et sacrificium offero, toties obortis lacrymis in conspectu tuo copiose et dulciter fleam, ita ut efficiantur mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Tu quidem, Rex gloriae et omnium virtutum magister, docuisti nos verbo
Abbreviated transcription (Latin):
nlieris miradenotio que te in sepłtro
iacent̾e amore pio iacebat querebat
que recceclentib discipulis a sepucto
nõ recedebat / que se debat tristis et
merens ci din młtũq flebat. a surg̃e
cu młtis lacrimis iteru atq it̾m ã¬
tra sepulcti uigilantib ocuł explora
bat. si forte alicubi te uidere posset i
feruenti desiderio querebat iã certe
semel et iteru ingressa sepulanm
uiderat s nimis amãti satis ño erat
Uirtus eĩ boni opis ꝑseuerantia est.

Expanded text:
lieris mira devotio, quae te in sepulcro jacentem pio amore quaerebat, quae recedentibus discipulis a sepulcro non recedebat, quae sedebat tristis et moerens, et diu multumque flebat: et surgens cum multis lacrymis iterum iterumque antra sepulcribat, si forte alicubi te videre posset, quem ferventi desiderio quaerebat. Jam certe semel et iterum ingressa sepulcrum viderat, sed nimium amanti non satis erat, virtus enim boni operis perseverantia est.
Abbreviated transcription (Latin):
meruit et n̾o solumħ. s etĩa ip̃is dis¬
cipulis głose reẜrectionis tue prem̃ip¬
tia excitit᷑. ce p̾recipiente ⁊̃ dem̃eter mo¬
nente Uade dic fũbus meis ut eãt
ingalilca ibime uidebunt. Si gͥ ita
fleuit et infletu ꝑ seuer auit młier que
unĩete cum mortuis querebat que te
manu fidei tangebat. qu̾o plangete
te coto corte diligit teq toco desiterio
concupisscit. O solum refugiu et un¬
ica spes miẜõꝵ cui nũꝙͣ sm̃e spe mĩe

Expanded text:
 sed etiam ipsis discipulis gloriosae resurrectionis tuae praenuntia exstitit, te praecipiente, et clementer monente: Vade, dic fratribus meis ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt . Si ergo ita flevit, et in fletu perseveravit mulier, quae viventem cum mortuis quaerebat , quae te manu fidei tangebat, quomodo plangere te toto corde diligit, teque toto desiderio videre concupiscit? Solum confugium et unica spes miserorum, cui nunquam sine spe mise
Abbreviated transcription (Latin):
ie m tun sanctur et castum ꝗ me re¬
pleat teneat. totumq possiteat. ⁊da
michi eundens signiu amoris tui
inriguũ lacumaꝵ fonte iugit᷑ emaña¬
trm̃. ut ipe qͦ lacume tuu in me te¬
stentur amorem. Ip̃e ꝓdant ipe loqi¬
u̾atur. ꝙͣ te diligit aĩa mealdu pre
ninia dulcectine tua neqͥt se al acri¬

Expanded text:
rem tuum sanctum et castum, qui me repleat, teneat, totumque possideat. Et da mihi evidens signum amoris tui, irriguum lacrymarum fontem jugiter manantem, ut ipsae quoque lacrymae tuum in me testentur amorem: ipsae prodant, ipsae loquantur quantum te diligit anima mea, dum prae nimia dulcedine amoris tui nequit se a lacr
Abbreviated transcription (Latin):
cognosco nec curo ꝑ que fuerint
seminata s aquo creata quibu
sima le uti uolueĩt. eo ip̃o malꝰ
fit. qr creatore de bonis eus of¬
fẽdit. Si aut bñ uti ce¬

Expanded text:
cognosco nec curo, per quem fuerint seminata, sed a quo creata. quibus si male uti uoluerit, eo ipso malus fit, quod creatorem de bonis eius offendit; si autem bene uti c
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quidam ꝗ faciliuꝰ
oĩa sua pauꝑib distribuũt q̃ ip̃i
paupes dei fiant in flati sunt
enĩ iactãtia q̃ putant sibi ẽẽ tri¬
et ĩo iam nõ bñ uiuñt. quãta cũ¬

Expanded text:
sunt quidam qui facilius omnia sua pauperibus distribuunt, quam ipsi pauperes Dei fiant. Inflati sunt enim jactantia qua putant sibi esse triet ideo jam nec bene vivunt, quantacu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi cõmẽtiũ cai̾tatis sb iũgitur etiã
queda sti pẽdiaĩa multitudo cui
sollicita cura cõponit. apłus mo¬
nẽs mulieres sbditas ee uino i
sius uiros diligẽ uxores suas fi¬
lios obtẽpperare parẽtib. ꝑntes
silios nuture in disciplinã et cor

Expanded text:
i commercium charitatis subjungitur etiam quaedam stipendiaria multitudo, cui sollicita cura componit Apostolus, monens mulieres subditas esse viris suis, viros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et cor
Abbreviated transcription (Latin):
alienos et auita et̾na seꝑandos
iudicet. qr ut ait dñs siqͥs noni
tuleit erucẽ sua et secutus me
fueĩt. non põt ẽẽ discipulus me¬
us. exortãs firmiores ad ꝑfecti¬
oe ibi statim et istos cõsolatuꝰ
est. dicẽs. ꝗ receꝑit iustũ ĩnoĩe
iusti mẽcedẽ iusti accipiet ac̃ u¬

Expanded text:
alienos et a uita aeterna separandos iudicet, quia ubi ait dominus: si quis non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non potest esse discipulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi statim et istos consolatus est dicens: qui receperit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet;
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾obprobria et maledc̃a tacuit
xp̃s. non fuit mirie s uirtutis.a
tali enim proposito dei filius mũ
maledicẽtes silẽtio triũ pharet.

Expanded text:
 opprobria et maledicta tacuit Christus, non fuit miseriae, sed virtutis. Tali enim proposito Dei Filius mundmaledicentes silentio triumpharet.
Abbreviated transcription (Latin):
iꝗd mali facis dec calupniam mecli¬
tans. Intende tibi creatuta es agnos¬
te creatorem ẜuus es ne ꝯtepnas do¬
minu adoptatꝰ es s nõ meritis tuis
I est ab illo unicus natus. uñ laus¬

Expanded text:
id mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi; creatura es, agnosce Creatorem: servus es, ne contemnas Dominum: adoptatus es, sed non meritis tuis; qui est ab illo unicus natus. Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus cõditor et instissimus
ordinator qui t̾renoꝵ ornam̃toꝵ
ĩ ip̃a salute et in columitate ac¬
re suspicabiles aque potabiles
bonis paci mortaliũ accomodatiꝰ
recte usus fuei̾t accipiat ampli¬
ora atq meliora ip̃az .s. inmorta¬
licatis pacem. ei q cõueniẽte i¬
głiam et honore inuita et̾nã fiu¬
endum deo et proximo indeo. q
aũt ꝑpera nec illa accipiat et ħ¬
ad mictat

Expanded text:
tissimus conditor et justissimus ordinator, qui terrenorum ornamentorum in ipsa salute et incolumitate arae spirabiles aquae potabiles,bonis paci mortalium adcommodatis recte usus fuerit, accipiat ampliora adque meliora, ipsam scilicet inmortalitatis pacem eique conuenientem gloriam et honorem in uita aeterna ad fruendum Deo et proximo in Deo; qui autem perperam, nec illa accipiat et haec amittat
Abbreviated transcription (Latin):
castella syngła manu militan
aduersꝰ ho stiͣlẽ muniũtur adue¬
tu ⁊ om̃ia loca diligenter armã¬
tur. ne barbatoꝵ incursione de¬
mente rabientes demones ad
pacis euersione ubiq uersant᷑.
ad tũtelam nr̃am inftituit ee¬

Expanded text:
castella singula, manu militari adversus hostilem muniuntur adventum, et omnia loca diligenter armantur, ne barbarica incursione demente rapientes daemones ad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit ex
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudine ꝑ manẽ incõcussaeq¬
tate sateamur.ne de suꝑiorib di¬
uine uolutatis archanis alit̾ ꝙ
modus cõdictioĩs nr̃e patitur dis¬
putates dei iustitia reliq̃mus et
nr̃a statue cupiẽtes muna cõtu¬
matie noragine deçidamus.

Expanded text:
plenitudine permanere inconcussa aequitate fateamur. Ne de superioribus divinae voluntatis arcanis aliter quam modus conditionis nostrae patitur disputantes, Dei justitiam relinquamus, et nostram statuere cupientes, in imam contumaciae voraginem decidamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mo uult mori. usque adeo est na¬
turalis ut eum beato petro nec se¬
nectus aufere potuerit cui dictu
ter si fieri potest tramseat ame ca¬
lis iste. qui utiq mori uenẽat nec
hebat mortis necessitatẽ s uolũta¬
tem. s molestia ꝙͣtumcũq sit mõ¬
tis debet cam iũcẽ uis amoris quo
amatur ille qui cum sit uita nr̃a q
mortem uoluit ꝑferre ꝓnob̾. slam
si nulla eẽt mortis uł ꝑua molestia
non esset tã magna martuũ głia.¬

Expanded text:
mo vult mori, usque adeo naturalem, ut eum beato Petro nec senectus auferre potuerit, cui dictum ter, si fieri potest, transeat, etc. Qui utique mori venerat, nec habebat mortis necessitatem, sed voluntarus. Sed molestia quantacunque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui, cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam si nulla esset mortis vel parva molestia, non esset tam magna gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Deuzuis uidere prius confiteretu
et sic inte ip̃o fit locus dei. q fcũs
est in pace locus eius. ꝙͣ diu eĩ nõ
confiteris pccã cua quoclam̃o nxa¬
ris cu deo. Qũo eniz nõ cuz illoi

Expanded text:
Deum vis videre? Prius confitere tu, et sic in teipso fit locus Dei; quia factus est in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: q
Abbreviated transcription (Latin):
res ⁊ si noluerunt. petro nãq ita
pdixit passioe fua. cum senueris
inꝗ alius te p̃cĩget ⁊ feret qͦ tuñ¬
duob familiaĩtate cõglutinatio¬
nis atq cõpaginis exponẽs ꝙ da
loco ad postolus ait. hrẽ nos do¬
mũ non manu fcãm et̾nã inceliᷤ
.i. in mortalitate ppatam nobis
ꝗ induendi sumus in fine cũ reẜ¬
rexẽimus amortuus. ⁊ ait ĩ quo
nolumus expoliaĩ s suꝑ uestin⁊
ut ab sor beatur mortale auita
si fien posser sic uellemus ait fi¬
en in mortales ut iam uenixet
ip̃a in mortalitas et modo sicut
sumus mutaret nos ut morta¬
le ħntͣm auita ab sorberetur nõ
ꝑ mortẽ corpus poneretur ut infine
iter recipetur. ꝙ̃ uis ergo amalis a
lrua trãseamus tñ ipe trãsitus ali¬

Expanded text:
etiamsi noluerunt. Petro namque ita praedixit passionem suam: Cum senueris, inquit, alius te praecinget, et feret quo tuduobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus ali
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Si aute nolũt. ꝗ forte nolũt.
certe ego su ꝗstatuera sicut no¬
stis ulł ord mare cłicu uisi q
mecu uellet manere. aut siuel¬
let discedere a ꝓposito recte ill i
tollere cłicatu. qr de ẜ reret scẽ so¬
tietatis ꝓmissu ceptũq ꝯsortiñ.
Eice in ꝯspectu dei a nr̃o mut o
consiliu q̃ uolu̾t hr̃e aliqd ꝓpri¬
u qb nõ sufficit d̾s ⁊ eccłia enĩ
maneant ubi uolũt ⁊ ubi pos¬
sunt. Non eis aufero clicatum.
nolo hre ypoctitas. Maluẽ qs
nesciat malu esse cadere aꝓposi¬
to. s peiũs est simłare ꝓpostu
Ecce dico audite q sotie̾tate coĩs
uite iam suscepta q̃ laudatur
cadit aꝓfessione sua cadit obẜ¬

Expanded text:
Dei. Si autem nolunt, qui forte nolunt, certe ego sum, qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere, ut si vellet discedere a proposito, recte illi tollerem clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum, coeptumque consortium. Ecce in conspectu Dei et vestro, muto consilium. Qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum est, quis nesciat? malum est, cadere a proposito: sed pejus est, simulare propositum. Ecce dico, audite: Qui societatem communis vitae jam susceptam, quae laudatur cadit, a professione sanct
Abbreviated transcription (Latin):
michi libenter obediant nec ĩ¬
uenturus su aliquas br̃e aliqd
nisi aliqua nccitate religionis
nec octasione natatis cupidita¬
tis

Expanded text:
mihi libenter obediant, nec inventurus sum aliquos habere aliquid, nisi aliqua necessitate religionis, non occasione cupiditatis
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias ꝗ laudare uult nuptias. Cã¬
nis aut cõcripiscia nõ est nuptiis ĩpu¬
tãda s tolerãda. nõ enim ẽ ex nãli cõnu¬
bio ueĩens bonũ. s exãti quo pecc̃o acce¬
ingnẽ suo nuptie bonum sunt. s io ⁊
bonum qr fidem tori fuant qr prolis
suscipiẽde cã sexum utrũq ꝯmiscẽt
quia ipietatẽ seꝑatioĩs exõrẽt ħ
sunt bona nuptialia quib nuꝑtie i

Expanded text:
nuptiis, qui laudare uult nuptias. carnis autem concupiscentia non est nuptiis inputanda, sed toleranda. non enim est ex naturali conubio ueniens bonum, sed ex antiquo peccato accin genere suo nuptiae bonum sunt; sed ideo bonum quia fidem thori servant, quia prolis suscipiendae causa sexum utrumque commiscent, quia impietatem separationis exhorrent. Haec sunt bona nuptialia, quibus nuptiae
Abbreviated transcription (Latin):
Innuptiis tria hoa
ad penam ni si renascat᷑ ad uitã. fi¬
des aũt nõ quales hñt int̾ se. q̃ in¬
et ip̃a u̾ult adulterũ uirũ ħ quidẽ
cõnigi debet timẽnõ sibi axp̃o no
sperate fidei pͥmiũ. ꝙͣ exibet cõugi.
sacram̃tum nõ ꝙ ne seꝑari ⁊ adulte

Expanded text:
In nuptiis tamen bona ad poenam, nisi renascatur ad vitam. Fides autem, non qualem habent inter se etiam inet inpia uult adulterum uirum? hoc in cconiugi debet timere, non sibi et a Christo sperare fidei praemium, quam exhibet coniugi. sacramentum uero, quod nec separati et adulte
Abbreviated transcription (Latin):
hent nuptie triptitum ẽ fides ꝓles
sacram̃tũ. in fide altẽdit᷑ ne p̃t̾ nĩ¬
culum ꝯiugale cum altera uel altͦo
cõcubatur. in prole ut amatͤ suscipi¬
atur. benigne nutriat religiose edu¬
cetur in sacram̃to ut cõiugilim nõ
sepet᷑ ut dimissus aut dunissa nec
fecũditas uł in cõtinẽtie regit᷑ pra¬
uitas.

Expanded text:
hoc autem tripertitum est: fides, proles, sacramentum. in fide adtenditur, ne praeter uinculum coniugale cum altera uel altero concumbatur; in prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur; in sacramento, ut coniugium non separetur et dimissus aut dimissa nec fecunditas uel incontinentiae regitur prauitas.
Abbreviated transcription (Latin):
potesta tẽ in eos accipiunt ad ma¬
patiẽtie.itaq aĩa xpĩana sẽpinui¬
gilet intribulationib suis sequi
uolũtatẽ dni sui ut nõ ordinatioĩ
dei resistẽdo acquirat sibi grauiuᷤ
iuditium. Qui enĩ ip̃e dñs agens
hoĩem potio pilato dix̃ ħ ⁊ obħ diti¬
non heres inme potestatẽ. nisieẽt tͥ¬
data desuꝑ. nõ ergo eius uolũ tas eiu
malitia est. stas potestas in bonis da¬
tur. s eius uolũtas aquo ħ potestas da¬

Expanded text:
potestatem in eos accipiunt ad mapatientiae. itaque anima christiana semper inuigilet in tribulationibus suis sequi uoluntatem domini sui, ne ordinationi dei resistendo adquirat sibi grauius iudicium. quod enim ipse dominus agens hominem Pontio Pilato dixit, et dnon haberes in me potestatem, nisi datmalitiae potestas in bonos datur, sed ejus voluntas a quo haec potestas da
Abbreviated transcription (Latin):
dentib et disputamtib. qr non est
rectus deus. ⁊ non recte uroicat
deus. ut aliquãdo ip̃i se cõrigant
et rectum cor ad illius rectitudĩe
ducant. ⁊ad hrntes ei de recto ad
rectum. non iam uituꝑent.si pla¬
ceat rectis rectus.q ꝙͣ bonus isrł¬

Expanded text:
dentibus et disputantibus quia non est rectus Deus, et non recte judicat Deus; ut aliquando ipsi se corrigant, et rectum cor ad illius rectitudinem ducant; et adhaerentes ei, directi ad rectum, non jam vituperent, sed placeat rectis rectus: quia, «Quam bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nos sẽꝑ sꝑamus fucuros. et
noĩs dei scĩficatio et nom̃ eius et
uolũtas eius in nostro spua corpo¬
re ꝑfecte atq in mortalit ꝑmane¬
bunt. Panis uõ cotidianus ioeo ⁊¬
siue cama lit̾ siue utitq incelli¬
gatur modo. hic est etiam q̃ ros¬
aimus remissio. ubi est cõmissio
pecor hic tẽptatioes que nos ad
peccandum alliciunt uł in pellũt
hic est deniq malũ unde cupumu
liberan. illic aut nichil horum est

Expanded text:
ubi nos speramus semper futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus et voluntas ejus in nostro spiritu et corpore perfecte atque immortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo sive carnaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est commissio peccatorum; hic tentationes quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt; hic denique malum unde cupimus liberari: illic autem nihil istorum es
Abbreviated transcription (Latin):
niat regnũ tuum fiat uolũtas ⁊¬
tua siddit in celo et intra q nõ ab¬
ẜde quidam in telexernt ĩspũ et
corpore. oimino sine fine retinẽda
q pro ficimus augẽtur in nob̾. ꝑ¬

Expanded text:
fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra, quod non absurde quidem intellexerunt, in spiritu et corpore omnino sine fine retinenda quantumcunque proficimus augentur in nob
Abbreviated transcription (Latin):
amara ẽ res.o. mala pecca. ꝙͣ fa¬
ciles aditus. ꝙ̃ di fficiles exitu
habebitis. dum suadetis mu
usq in cluditis. intelligite ꝗa
malũ et amaꝵ ẽ relĩquẽ deu
ꝙ pecc̃is. redite et nolite pecca¬
amaꝵ nolite uẽ malũ et amaꝵ
est. exptus sũ in hoc ip̃o sum i

Expanded text:
amara res est et mala! Peccata, quam faciles aditus, quam difficiles exitus habetis! Dum suadetis, inusque includitis? Intelligite, quia malum et amarum est relinquere Deum, qui peccatis; redite, et peccaam, nolite. Vere malum et amarum est: expertus sum, in
Abbreviated transcription (Latin):
in quo nisi indño uiitutu quimili¬
te sum ita expectat dimicãte ur
ꝯẗ dyabolum nitioꝵ principe dimi¬
multitudo te expectat luctãte. et
turba numia intẽtioe pẽtẽter nõ
de te triphũphet pars dyaboli. Siuiᷤᷤ
uincẽ. noli de te psumẽ s illi assignͣ
uictorie głia qui tibi donat ut uic¬
torie ꝑferas ꝑalmay uis uinçẽ capo
pͥus cõtẽ iniiici excludẽdo de coro
tuo suggestioe dyaboli. uis nĩcẽ ⁊
manus tue forçes inueniat ĩ bono
ope. Uis uicẽ fige pedes ut nõ mu¬
tent uestigia tua frequẽtãdo spec¬
tacula et deẜndo eccłia. s ut hec ⁊¬
oĩa intã magno agone et tãgrã¬
di lctamie possis implẽ uictoriã
mic̾tat tibi dñs auiciliu d̾ sc̃o etd

Expanded text:
in quo, nisi in Domino virtutum, qui militem suum ita exspectat dimicantem, ut diabolum vitiorum principem dimimultitudo te exspectat luctantem; etturbam nimia intentione pendentem. Non de te triumphet pars diaboli. Si vis vincere, noli de te praesumere: sed illi assigna victoriae gloriam, qui tibi donat ut victoriae perferas palmam. Vis vincere? Caput prius contere inimici, excludendo de corde tuo suggestiones diaboli. Vis vincere? Manus tuae fortes inveniantur in bono opere. Vis vincere? Fige pedes, non nutent vestigia tua frequentando spectacula et deserendo ecclesiam. Sed ut hanc etiam in tam magno agone et tam grandi luctamine possis implere victoriam, mittat tibi Dominus auxilium de sancto, et
Abbreviated transcription (Latin):
fortis nules quicad potes age ĩ hoc
bello ut niitus tua xp̃s nõ solũ te tu¬
eatur uerũ eciã alii profitiant ad sa¬
lute postula arege tuo ãma spũalia
bellum tibi indicit᷑ in quo enitescas
pugnãdo ut ad plena pace tnhũpla¬
do puenias nõ cõt unu dimiccabis
młti eĩ ꝯ̃ te exigẽt ⁊ dusat̾ii. puignabis¬
enim cum uitus et utbfs mãtyr cipͥ¬
anus ait. si depresseĩs auai̾tia. exũget
libido. ꝙ et silibtoine suꝑabis succe¬
lus emulatio inuidetia suꝑbia e¬
buositas cum ceteis sius pestiferis

Expanded text:
fortis miles, quidquid potes age in hoc bello, ut virtus tua Christus non solum te tueatur, verum etiam alii proficiant ad salutem. Postula a Rege tuo arma spiritualia. Bellum tibi, inquit, indicitur, in quo enitescas pugnando, ut ad plenam pacem triumphando pervenias. Non contra unum dimicabis; multi enim contra te exient adversarii: pugnabisenim cum vitiis, et, ut beatus martyr Cyprianus ait, si depresseris avaritiam, exsurget libido; quod et si libidinem superabis, succelus, aemulatio, invidentia, superbia, ebriositas cum caeteris suis pestiferis
Abbreviated transcription (Latin):
Attende ad ce ipm ꝗdi
merebaris pccõr/ ꝯtemptor de i
qd merebans. Uide siocturnt tibi
nisi pena sioctũrit ñ suplicium
uides gͦ qd tibi de bebatm et qd
decłit ⁊ qd gratis declit. data est
uenia peccatori. datus est spũs
iustificationis. Dara est caritas
et dilectio in quã bona omĩa fa¬

Expanded text:
Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor Dei, quid merebaris? Vide si occurrit tibi nisi poena, si occurrit tibi nisi supplicium. Vides ergo quid tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas et dilectio, in qua omnia bona fa
Abbreviated transcription (Latin):
miuu nlłs ex ħ p̃suptionis loc̃
est ut se dĩcat debitor ĩiustitie
exigi. qr sit alii debitori abeo¬
dez ꝙ debebat creclitore donatu
ꝗs intanta insania ꝓphane uo¬
cis erũpat. ut ĩ iustitie dm̃ arguat.
si uni indebita don auerit grã¬
et alteri recldident deb itam peãr.¬

Expanded text:
minum, nullus ex hoc praescriptionis locus est, ut a se dicat debitor injuste exigi, quia scit alii debitori ab eodem quod debeat creditore donatum: quis in tantam insaniam profanae vocis erumpat, ut injustitiae Deum arguat, si uni indebitam donaverit gratiam, alteri reddiderit debitam p
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pedes st̃ ubi ex humaĩs
uat nob̾ ꝗ intpelsat pro nob̾
et cotidie nos opus habemu
ut pedes lauemus .i. ut uiam
spualiu gressuum dirgam.¬

Expanded text:
quasi pedes sunt, ubi ex humanis vat nobis, qui interpellat pro nobis : et quotidie nos opus habere ut pedes lavemus, id est, vias spiritualium gressuum dirigam
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃m ordinẽ diligat ad mictit
ip̃a ordinem suum. nõ tñ excedit
ordinem rerum. quando quidẽ ibi ẽ
et ita est. ubi eẽ et qũo eẽ talẽ ordia¬
tissimum est / aliud ẽ enim tenere
ordinem aliud ordine teneĩ. tene¬
at ordinẽ seip̃a tota diligens. ꝙt
tute inferiora ordinat.nec abinfe¬
noriorib sordidatur. ꝙ aũtillam
sordidat non est malum qr etia
corpus creatura dei est / ⁊ spẽs sua
quam uis infima decoratur s pre
anime dignitate cõtẽpnitur. sic̃
aun dignita ᷤ etiam purgatissimi.
argenti cõmixtiõe sordescit. E¬

Expanded text:
iam ordinem diligat, amisit ipsa ordinem suum; nec tamen excessit ordinem rerum, quandoquidem ibi est, et ita est, ubi esse, et quomodo esse tales, ordinatissimum est. Aliud enim est tenere ordinem, aliud ordine teneri. Tenet ordinem, seipsa tota diligens quodtute inferiora ordinat, nec ab inferioribus sordidatur. Quod autem illam sordidat, non est malum, quia etiam corpus creatura Dei est, et specie sua quamvis infima decoratur, sed prae animae dignitate contemnitur; sicuti auri dignitas, etiam purgatissimi argenti commixtione sordescit.
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ nõ uera uia s uensimilez
sectãtib et inea se ipos alios qr
falletib ꝑ suaden nõ potuit. a¬
bdam uẽro eoru potlut ⁊ qͥbus
potuit neq scandalu ẽ xp̃s cru¬
cifixus neq stultitia. in his ei
sunt qb uoxatis iudeis ⁊ grecis
dei urtus est et dei sap̾ia. in qua
nutute et in cuius xpi crucifixi
tores nõ solum credẽdi fimissimo

Expanded text:
torum non ueram uiam sed ueri similem sectantibus et in ea se ipsos aliosque fallentibus persuaderi non potuit, quibusdam uero eorum potuit. et quibus potuit, neque scandalum est Christus crucifixus neque stultitia; in his enim sunt, quibus uocatis Iudaeis et Graecis dei uirtus est et dei sapientia. in qua uia, id est in cuius Christi crucifixi tores non solum credendi firmissimo
Abbreviated transcription (Latin):
est queclam dei manifesta¬
tio intenor qua porsus impii ñ
manifestatio nulla est. filii uõi
esse potuit. s in carne que necta¬
lis ẽ. quał illa. nec semꝑ illis ad¬
esse pot quałtũq sit. s ad mocli¬
cũ tps. c ħ ad iuditium nõ ad g¬
audium. adsuplicium ñ ad p̃mi¬

Expanded text:
 quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non manifestatio nulla est, Filii vero esse potuit, sed in carne: quae nec talis est qualis illa; nec semper illis adesse potest, qualiscunque sit, sed ad modicum tempus, et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ulus s ĩ infirmitatib ac tribula¬
tionib siis. ⁊ ueld p̃tioso quodã
moĩli mortificatioe xp̃i ad horta¬
tur ex celsiore supͣ om̃e ꝙ carna¬
le ẽ. exultat aũt in spũalib et
głiatur et cum nõ fit̾ imꝑitus
uidẽ se dicit. cofidit sp̃iu ⁊ tnͣ
corpus affligit. ueld̾ cla destinu
ad u̾saniũ destruẽs. qd nos edo¬
çens ꝑ hoc et ꝗd endiens nisi ni¬
chil exhiis que deorsum st̾ p̃su¬
mẽ. neq in flaĩ ꝑ scĩa neq carnẽ
ad u̾sus sp̃m engẽ. pugnat ergo
flamatur prohiis qui ex̃ legem
st̃. pro hiis qui in lege st̃. mag̃r
gentium indeoꝵ ad uocatus ꝓ
quib etiam audet aligo ultrã ꝙͣ
et ego audeo simile aliqo dicere
ultra madatum dei nititur. nã
.pximos suos no sic̾ se s plusꝙ̃ se

Expanded text:
ulus, sed in infirmitatibus ac tribulatio­ nibus suis, et uelut pretioso quodam monili mortificatione Christi adornatur; excelsior est supra omne quod carnale est, exultat autem in spiritalibus et gloriatur; et cum non sit inperitus uidere se dicit. confidit spiritui, et tamen corpus adfligit uelut clandestinum aduersarium destruens, quid nos edocens per haec et quid erudiens nisi nihil ex his quae deorsum sunt praesumere neque inflari per scientiam neque carnem aduersum spiritum erigere? pugnat ergo flammatur, pro his qui extra legem sunt, pro his qui in lege sunt, magister gentium, Iudaeorum aduocatus. pro quibus etiam audet aliquid ultra quam et ego audeam simile aliquid dicere. ultra mandatum dei nititur; nam proxi- mos suos non sicut se sed plus quam se
Abbreviated transcription (Latin):
et reuocat nuc̃ seꝑat ab eccłia
mistena reuelat nuc se deiecit
et eqͣt humilib. nc̃ secum engit
humiles ⁊ exaltat. nc̃ ꝓponit᷑
sp̃um masuetudinis. nc supb̃

Expanded text:
et reuocat. nunc separat de ecclesia, mysteria reuelat; nunc se deicit et exaequat humilibus, nunc secum erigit liumiles et exaltat; nunc proponit spiritum mansuetudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
In młtis qũãtur nob̾ ĩno¬
tescit uoluntas dĩ eẽt reatus nͣr in¬
nocescit nob̾. et qu̾ato ille nob̾ ĩ note¬
scit tanto minꝰ plus ĩ fletus et lacuma.
Uidemus em̃ ꝙͣ sit iustram ꝙ de noẜ̾
exigit dens. ĩ qu̾ãta ad huc inꝑfectio¬
ne ĩaceamꝰ. et fit nob̾ ꝙ dt̃m est qui

Expanded text:
is enim quantum nobis innotescit voluntas Dei, etiam reatus noster innotescit nobis; et quanto ille nobis innotescit, tanto plus imus in fletus et lacrymas. Videmus enim quam sit justum quod de nobis exigat Deus, in quanta adhuc imperfectione jaceamus; et
Abbreviated transcription (Latin):
quia non duun erat labor ur ad¬
uim̃to indigeret et si opus esser
melius ad intorium masculus
fieret neq de solatio dici pot̾ si
solli tironi fortasse cedebat. ꝙͣto
enim congruentius ad coniuen¬
dum et colloquedũ duo amic i
pant᷑ ꝙͣ uir et mulier habitarẽt
ꝙ si oportebat alium iubẽdo aliũ
obsequẽdo parit uiuẽ. ne contra¬
ne uolumtes pacẽ cohĩtantiũ ꝑ¬
tubarent. nec ad hec retinẽdumi
ordo defuiss. quo prior unus alt̾
postenor maxime si postenor ap
ore crearetur ficut femina esti
creata. An aliquis de costa hoĩs

Expanded text:
ram, nondum erat labor, ut adiumento indigeret, et, si opus esset. melius adiutorium masculus fieret . hoc et de solacio dici potest, si solitudinis fortasse taedebat. quanto enim congruentius ad conuiuendum et conloquendum duo amici pariter quam uir et mulier habitarent? quodsi oportebat alium iubendo, alium obsequendo pariter uiuere, ne contrariae uoluntates pacem cohabitantium perturbarent, nec ad hoc retinendum ordo defuisset, quo prior unus, alter posterior, maxime si posterior ex priore crearetur, sicut femina creata est. an aliquis dixerit de costa hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Personaz
xp̃i gerebat moyses et uelũ ãte
se ponebat qũ loquebatur ppło.
qr ꝙ̃din illi in lege carnalib ga¬
udiis ⁊ uoluptatib decliti erant.
et reguu t̾renuz querebant. ue¬
lam̃ positũ erat ontra facie eoꝵ
ne uiderent xp̃m ĩscriꝑtinis. Ab¬
lato eĩ uelamine postꝙͣ passus
est dũs isasũt secretatempli.
iõ cu in cruce penderet scissum
est uelumtempli a sumo usq¬
ad deorsum. Et aꝑte dicit apłs¬

Expanded text:
personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum : et aperte dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
boĩe ꝑniciosius sentiat quam
ip̃m odium quo in eum initatũ
aut uastet quisꝙ ꝑsequẽdo ali¬
um gͣuius ꝙͣ cor suum uastat ĩ¬
mninicando. Et certe nõ ẽ ĩten¬
or litteraꝵ scia quã scripta cõscĩa
id se nõ altei face̾ qd̾ nolit pati.
Quãtum tu secretus es hĩtans
in excelsis in silentio ds solus
magnus lege infatigabili spã¬
gens penales cecitates supͣ illi¬
citas cupiditates. Cum hõ elo¬
quetie fama quent astans an
hoie idice cutum stante hour
nultitudine inunicu fuũ odio
in manissimo insectans uigilam¬
tissume cauet. ne per ligue endrez
dicat int homies. et ne permetis
nib non cauet

Expanded text:
ominem perniciosius sentiat quam ipsum odium, quo in eum irritatur, aut vastet quisquam persequendo alium gravius, quam cor suum vastat inimicando. Et certe non est interior litterarum scientia, quam scripta conscientia, id se alteri facere quod nolit pati. Quam tu secretus es, habitans in excelsis in silentio, Deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates super illicitas cupiditates! Cum homo eloquentiae famam quaerit, astans ante hominem judicem, circumstante hominum multitudine, inimicum suum odio immanissimo insectans, vigilantissime cavet ne per linguae errorem dicat, Inter hominibus; et ne per mentinibus, non cavet
Abbreviated transcription (Latin):
tu ab bno deo ẽe posse qr nõ eisdẽ
sacram̃tis tenetur ppłs noster qͥb
iudei tenebantur. uł adhuc tenẽnt᷑
põt dicere nõ posse fieri ut Unus
pater famibie iustissimus alindĩ¬
pet eis quibus ẜuitutem duriore
utilem iudicat. Aliudeis quosin
filioꝵ gradum adoptare dignatur
Si aute p̾̃cepta iite monent ꝙ ĩ
uecen lege minorata sũt. ĩ eran¬
aꝑ ministros suos ĩbecillioribus i.
alia ꝑ se ip̃m ualencioribus p̃cipi¬
ebat ad tẽpandam uł obtẽpandar
salutem. Ut eiz̃ ars mecdicine cu
eadem maneat. nec ullo pacto ⁊ p̃a
mutetur / mutat tñ yceptalangue¬
tibus. ꝙ mutabilis est nr̃a uali¬
tudo. Ita diuina ꝓuidentia cũ sit
ip̃a oĩo inꝯmutabił. mutabilitũ¬

Expanded text:
 eisdem sacramentis tenetur populus noster, quibus Judaei tenebantur vel adhuc tenentur; potest dicere non posse fieri ut unus paterfamilias justissimus aliud imperet eis quibus servitutem duriorem utilem judicat, aliud eis quos in filiorum gradum adoptare dignatur. Si autem praecepta vitae movent, quod in veteri Lege minora sunt, in Evanalia per ministros suos imbecillioribus, alia per seipsum valentioribus praecipiat ad reparandam, vel obtinendam salutem. Ut enim ars medicinae, cum eadem maneat, neque ullo pacto ipsa mutetur, mutat tamen praecepta languentibus, quia mutabilis est nostra valetudo: ita divina providentia, cum sit ipsa omnino incommutabilis, mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
solepni scõr martyꝵ debitus ẜ mo
recldendus est. de głia marty locu
ħ est ꝙ ista solepnitates cõmemo¬
ran debet sc̃itas ur̃a pͥm̃ ne arbitie¬
mnur aliqd nos conferre martytib
qr eoꝵ dies solpnissimos celebram̃.
illi nr̃is festiuitatibus nõ egentq
in celis cum angłis gandent. cõ¬
gaudent aũt nobis cu nõ si honore¬
mꝰ eos s si ĩmitemur eos. ꝙͣꝙͣ ⁊ ꝙ¬

Expanded text:
solemni sanctorum Martyrum debitus sermo reddendus est. De gloria martyrum locuter istas solemnitates commemorari debet Sanctitas vestra, primum ne arbitremur aliquid nos conferre martyribus, quia eorum dies solemnissimos celebramus. Illi nostris festivitatibus non egent, quia in coelis cum Angelis gaudent: congaudent autem nobis, non si honoremus eos, sed si imitemur eos.
Abbreviated transcription (Latin):
ouim. nõ ficut ip̃ẽ nouit. ut dat
nosse hoĩ. alia ẽ notitia dei alia ⁊
possidẽ hoĩs. nõ enim tu ꝙ posside
totum hẽs in potestate.aut ꝙ̃ diu
uiuat bos tuus intua potestate
apd̃ quẽ sũma potestas ẽ. suma
et secreta cõgnictio est ⁊tribua
hec dño laudantes dmn. nõ audea¬
mus dicẽ quomodonouit deus

Expanded text:
coeli, non sic ipse novit, ut dat nosse homini. Alia est notitia Dei, alia hpossidere hominis. Non enim tu quod possides, totum habes in potestate, aut quamdiu vivat bos tuus in tua potestate Apud quem summa potestas est, summa et secreta cognitio est. Tribuamus hoc Deo, laudantes Deum. Non audeamus dicere: Quomodo novit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
est uirtus ip̃a eĩ est utilis uirtus
y̾mo ip̃a uera ci sola est dicendau̾tꝰ.
q̃ nõ militat typo s deo. Amonet no
cantas nr̃a loqui ea que admonere¬
decet. ita solłpna martyrũ celebra¬
re ut nestigia martymi delectet ĩ mi¬

Expanded text:
 virtus ipsa est enim utilis virtus, imo ipsa est vera et sola dicenda virtus, quae non militat typho, sed Deo admonet nos Charitati vestrae loqui, eamque admonere, ita solemnia martyrum celebrare, ut vestigia martyrum sequendo
Abbreviated transcription (Latin):
dem ipo̾s ꝑtinentes ad dexterã
meritisq distinguere atq osten¬
dere/ quõ differat uita ꝯ iugalis
filios ꝓcreauit. patru ⁊ matru¬
inta qua uos Dño uoistis si
nũc ad cam uouenda ex ortan¬
dꝰ esses s ꝙ iam uoustis iarte
astrmxisisti. aliuud tibi facere
nõ licet. Prius ꝙͣ eẽs noti res
libeꝵ tibi fuit quo esses infeni¬
or ꝙͣ uis non sit gratulandali¬
bert᷑as qua fit ut nõ delxatur ꝙ
culucto redclitur. Nc̃ u̾o qr te¬
netur apud deu sponsiotua nõ
tead magna iticiam. inuito.
s a maglia imiatate detreo. Non
eĩztalis etis sinõ fecerisꝙ uomi¬
sti qualis mansisses si nicħ ta¬
atior si ꝑsolueris . Nec ideote uo¬
uisse peniteat. imo gaude tibi
ia nõ sit licere ꝙ cu tuo deta¬
mento licuiss. Agredere itaq
intrep idus cid icta imple factis
ip̃e adiunabit ꝗuotatua expe¬
tit. Relix est nccĩtas que ĩ me¬
hora compellit¬

Expanded text:
dem ipsos pertinentes ad dexteram meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumuos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil taatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit
Abbreviated transcription (Latin):
qua pt̾ matrimonii federa alii
feminis misceatur ad explẽda
Et eĩ nõ solum oꝑe ꝑpetrans ho¬
micidiũ facit. s ẽtiam qui non
succurt in eum esuriente q
tenebitur. Septimu nõ fuitu
faties ꝙ ẽ iutium rapacitatis.
Octauui. Non falsum testimõi¬
um dices. ꝙ est crm̃ medacii
et fłitatis. Nonum. Non cõcri¬
pisces uicorem procimi tui. in

Expanded text:
quam praeter matrimonii foedera aliis feminis misceatur ad explendam etenim non solum opere perpetrans homicidium facit, sed etiam et qui incurrit in eum esurientem vetenebitur. Septimum: Non furtum facies , quod est vitium rapacitatis. Octavum: Non falsum testimonium dices , quod est crimen mendacii et falsitatis. Nonum: Non concupisces uxorem proximi tui . In
Abbreviated transcription (Latin):
unu deum colas. et in multos
fictos deos fornicatioez tua nõ
effundas. s eciuidum pceptum
ad filium ꝑtinet dum dicit. Nõ
assumas nom̃ dni deitui inua¬
num .i. ne existimes ereatura
ẽẽ xp̃m filium dei. qr oĩs creatu

Expanded text:
m colas, et in multos fictos deos fornicationem tuam non effundas. Secundum praeceptum ad Filium pertinet, dum dicit: Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum . Id est, ne aestimes creaturam esse Filium Dei, quia omnis cre
Abbreviated transcription (Latin):
ṗdestinatioe deus in quo non ẽ
iniquitas utat᷑ Masse itaq i
humani genens que in adam
et ene p̾naricatiõe.dapnabiliᷤ
mortalis qr fca est. nõ excõdic¬
bito pena cruciatusq gehẽne

Expanded text:
destinatione Deus, in quo non est iniquitas, utatur. Massae itaque humani generis, quae in Adam et Evae praevaricatione damnabilis mortalisque facta est, non condembi
Abbreviated transcription (Latin):
S non cẽ ꝙ prescit predestinat
scia predestinat. pre .i. priusquã
sit uire pre ordinat. hoc cum ip̃o
aucrore ẽe cepeĩt. Nocat. ordiar
disponit. uñ et sequitur. Na
quos ꝑdestinauit. hos et uoca

Expanded text:
omne quod praescit praedestinat.aescientia praedestinat, id est priusquam sit in se praeordinat: hoc cum ipso auctore esse coeperit, vocat, ordinat et disponit. Unde et sequitur: « Quos praedestinavit, hos et vo
Abbreviated transcription (Latin):
p̈scius q est futuroꝵ. ⁊ exh̃c dãp¬
nabili massa non ꝑsonax acep¬
tiõe. s iuditio equitatis sue in¬

Expanded text:
praesciusque futurorum, ex hac damnabili massa non personarum acceptione, sed judicio aequitatis suae ir
Abbreviated transcription (Latin):
lapsu ligue repetiu̾iut. Admoneat ꝓximꝰ ꝓrimũ
at hodie certe cũ recẽs ẽ ẜmo. Exꝑtꝰ loquor. Non
fiat hodie pignꝰ fiat cras. Et si cras fcm nõ fu̾it. ⁊¬
ne suꝑioris diei. Trouo moritur pestis qͣ labora¬
mꝰ. et gaudebimꝰ de fuictu nr̃o. Eͥ tã magno bo¬
no habĩto abitis. si tã magno malo carebitis. E¬

Expanded text:
guae repetiverint; admoneat proximus proximum: at hodie, certe cum recens sermo est, Expertus loquor: non fiat hodie, pigrius fit cras. Si et cras factum non fuerit, mne superioris diei. Triduo moritur pestis de qua laboramus: et gaudebimus de fructu vestro; quia magno bono abundabitis, si tam magno malo carebitis.
Abbreviated transcription (Latin):
o appuisse unde mostratur enãgłii
u̾ba recolamus. Herodes nẽpe rex
udeoꝵ cu amagis fuisse illusus ꝙ
in sopniis moniti ad eum redire
noluenĩt. ne indicarent ubixp̃s fu¬
isset ĩnuentus ab imatu ⁊ infra oc¬
cidit infantes ħ aũt̃ quacã fecerit

Expanded text:
io apparuisse unde monstratur? Evangelii verba recolamus. Herodes nempe rex Judaeorum, cum a Magis fuisset illusus, quod in somnis moniti ad eum redire noluerunt, ne indicaretur ubi Christus fuisset inventus, a bimatu et infra occidit infantes. Hoc autem qua causa fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i aduentus incelligere unũ hũili¬
tatis alceꝵ clantatis. E duas nrãs ge¬
omia utiq est auctor ambaꝵ Una
qua in carne nascimur. alia qua in
fide renascimur

Expanded text:
humilitatis, alterum claritatis: et duas nostras geomnia, utique auctor ambarum est; unam qua in carne nascimur, aliam qua in fide renascimur
Abbreviated transcription (Latin):
sut q om̃ia sua dimiẜũt et
secuti sunt eum. aut qcqd
habuerunt paupib distri¬
buerũt ut deo sine secul ario¬
pede expecliti ẜuirent et abo¬
nerib mũdi lib̾atos ueludpẽ¬
natos ẜsu hũcros tollerent.
Hii sũt minimi. qr̃ minimi
qr hum iles qr nõ el ati no su¬
ybi. Appende minimos istos
et graue pondus muenies.

Expanded text:
sunt qui omnia sua dimiserunt, et secuti sunt eum, et quidquid habuerunt, pauperibus distribuerunt; ut Deo sine saeculari compede expediti servirent, et ab oneribus mundi liberatos, velut pennatos sursum humeros tollerent. Hi sunt minimi. Quare minimi? Quia humiles, quia non elati, non superbi. Appende minimos istos, et grave pondus invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
hõ fẽs est. susceꝑit humãĩtatẽ non
ad misit diuinitatẽ fẽs humilis ⁊
mansit sblimis. natus est hõ non
destitit eẽ deus. natus est ꝑuulus
latẽs magnus. Qui libẽt̾ amplecti¬
tur dĩn natum non horreat uirgi¬
nis ꝑtum dicit tibi deus creator ho¬
minis filius hoĩs. Quid ẽ ꝙ te per¬
mouer in mea natiuitate./ non
sosum libidinis cõceptus cupidita¬
te. Ego matem deq̃ nasce̾rer feci. ex
uiam meo itinẽ p̃ꝑaui atq mũdauiꝰ
hanc quã despicis maĩchee mat est
mea. s manu fabricata ẽ mea. oi
potui inquinaĩ cum cam facerẽ po¬
tui uilla inquinaĩ cum ex ea nasce¬
rer. sic̃ in trãsitu meo illius nõ est
corrupta uirginitas. sic mea ibi ñ
est maculata maiestas. si solis ra¬
dius cloacharũ sordes siccare nouit¬
eis inquai̾ nõ nouit. multo m̾giꝰ
splẽdor lucis et̾ne. in quonichil ĩ¬
quinam̃ti incurrit. quocũq radia¬
uerit mũdare potuit. ip̃e pollui non
potuit. stulte uides sordes in iu̾gĩe¬

Expanded text:
homo factus est. Suscepit humanitatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est paruulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, non horret Virginis partum. Dicit Deus creator hominis, filius hominis. Quid est quod te permouet in mea Natiuitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate, ego Matrem de qua nascerer, feci: ego viam meo itineri præparaui atque mundaui. Hanc quam despicis Manichæe, mater est mea, sed manu fabricata est mea. Si potui inquinari cum eā facerem: potui inquinari cum ex ea nascerer. Sicut trāsitu meo illius non est corrupta virginitas, sic & mea non est ibi maculata maiestas. Si solis radius cloacæ sordes exsiccare nouit, inquinari non nouit, quantomagis splendor lucis æternæ, in quo nihil inquinatū occurrit? Quocunque radiauerit, mundare potest, ipse pollui non potest. Stulte, vnde sordes in Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
siu̾sus tuus mo¬
mẽtis in ordinatis ꝑu̾sus ess si siu
legib nõ staret. sim̃ẽsuris imparib
aurẽ auditoris offenderet. puderet
te cẽte. no diferres. nec desisteres i
donec ordinaẽs. corrigẽs statuẽs
eq̃res. u̾sum tutũ discẽdo et agẽdo
aitem metͥcam acerrĩo stuoio et
labore quolibet. ꝙ cum in ordinatꝰ
ir̃e ꝑuerteĩs cum legib dei tui. ipe
ce sis tibi uilior ⁊ incõpositis moĩ
b ꝙ offedis aurem dei leuius sit
ꝙͣ sumcopositis sillabis tuis grama¬
tica succẽfet auctõitas. d oroureou¬

Expanded text:
Si uersus tuus momentis inordinatis peruersus psset, si suis legibus non staret, si mensuris inparibus aurem auditoris offenderet, puderet te certe nec differres nec desisteres, donec ordinares, corrigeres, statueres, aequares uersum tuum discendo et agendo artem metricam acerrimo studio et labore quolibet. quid; cum inordinatus ipse peruerteris, cum legibus dei tui ipse e sis tibi uilior et, incompositis moribus quod offendis aures dei, leuius sit, quam si incompositis syllabis tuis grammatica suscenseret auctoritas. scr
Abbreviated transcription (Latin):
aliis alia meliora. asumis crea¬
turis usq adĩfimas distĩtis gã¬
dib ordinata. ut eo modo essent
oĩa dum nõ essẽt sola potiora. et i¬
haberẽt huius mudi tenninum
quem costituẽdũ apud se uroit

Expanded text:
aliis alia meliora, a summis creaturis usque ad infima distinctis gradibus ordinata, ut eo modo essent omnia, dum non essent sola potiora, et haberent ejus numeri terminum, quem constituendum apud se vidit
Abbreviated transcription (Latin):
lcauit mũdum fremꝰ ente expreuit bł¬
andiente ⁊ ui utroq uiat diabolũ ꝓseꝙ̃¬
tem hodiernu nob ecclĩa romana com̃
mana ect᷑. In ip̃a ei eccłia sicut soleti
au̾dire diaconi gerebat officiu ibi sacr
u xp̃i sanguinẽ ministrauit ibi ꝓ xͥ nõie¬

Expanded text:
it mundum frementem, sprevit blandientem, et in utroque vicit diabolum persequentem, hodiernum nobis Ecclesia Romana commema. In ipsa enim Ecclesia, sicut soletis audire, diaconi gerebat officium. Ibi sacrum Christi sanguinem ministravit: ibi pro Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tiatus uno pede cõspui solebat in
fatie. Nus̃e euãgelii quisq p̾dicato
tatum fueĩt eius nom̃ accipiat.
At nõ qui electus ab eccłia ministe
et sibi prodest et ecclie bñ in telli¬
gitur utroq pede caltiatus. unde
illud ꝙ̃ spectiosi pedes euãgelicã¬
tium pace enãgelicatiũ bonã.⁊
Qui eniz curã lucradoꝵ refugit ali¬
oꝵ discaltiati illius figuratũ no¬
solũ significatu. s in se ĩpletum
portat obprobi¬

Expanded text:
ceatus uno pede conspui solebat in faciem. Nunc evangelii quisque praedicator tatum fuerit ejus nomen accipiat. At vero qui electus ab ecclesia ministui enim et sibi prodest, et ecclesiae, bene intelligitur utroque pede calceatus. Unde illud: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona. uram vero lucrandorum refugit aliorum, discalceati illius non figuratum significabit, sed in se impletum portabit opprob
Abbreviated transcription (Latin):
neꝗtiam lapsu fluit cicu ad uiitu¬
tis yndolem dei anxilio deẜente po
ĩmẽbris natapti et deꝰ a leui iugo
mandatoꝵ suoꝵ leuiq sarcina rec¬
ceclentes atq in pcã duriss imã ser¬
uitute deflentes.liberos a iustitia

Expanded text:
nequitiam lapsu fluit; et cum ad virtutis indolem Dei auxilio deserente nin membris nata peccati, et Deus a leni jugo mandatorum suorum levique sarcina recedentes, atque in peccati durissimam servitutem libero a justitia
Abbreviated transcription (Latin):
nec adilloꝵ theatricas nugas con¬
u̾ti si aliꝗd de cithĩs et organis ꝙ
ad sp̃ualia capiẽda ualeat dispnte¬
mus. neq enim et licteras disce̾
nõ de buimus qr earũ dm̃ ẽẽ dicũt
mercurium saut qr iustitie u̾tuti
tẽpla declicauerũt ⁊ que corde ge¬
standa st̃. in la pidib adorare ma¬
esse in telligat ubicũq inueneĩt

Expanded text:
nec ad illorum theatricas nugas connec ad illorum theatricas nugas conuerti, si aliquid de citharis et de organis, quod ad spiritalia capienda ualeat, disputemus. neque enim et litteras discere non debuimus, quia earum deum dicunt esse Mercurium, aut qutempla dedicarunt, et quae corde gestanda sunt, in lapidibus adorare maesse intelligat, ubicunque invenerit