comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑseriptione tractemiqua in¬
telligenda refertur ad finẽ &
bis qui iminu tabunt᷑ qui ex impi¬
cratate scilte& ac uitus desinentes
adreligionẽ atq in nocentiã trans¬
ferentur & ex peccatis sina goge
Ad xccłe gram demutabuntur:
sicut in eo psalmo qui primus ꝓ
his qui immutabuntur ẽ scriptꝰ
ostendimus cũ dicit᷑ Audi filia
& uide & inclina aurẽ tuã. &¬

Expanded text:
superscriptione tractemus, quae insuperscriptione tractemus, quae intellegenda refertur ad finem et his, qui inmutabuntur: qui ex impietate scilicet ac uitiis desinentes ad religionem atque innocentiam transferentur et ex peccatis synagogae ad ecclesiae gratiam demutabuntur, sicut in eo psalmo, qui primus pro his, qui inmutabuntur, est scriptus, ostendimus, cum dicitur: audi filia et uide et inclina aurem tua
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus om̃is ab pstoria dissenai
Nã cũ sobal ꝑcussus. cũ mesopota¬
ta & accensa & capta ẽ hane ma¬
ximi belli iue tortam ingens gra¬
tulationis letitia consecuta est
ꝑsalmus autẽ totus tristis & mest
ẽ cũ suꝑ repulso destruetoqi popło
dolor ẽ. cũ cõmotae turbata que
terrae querela ẽ cũ samandae coneri¬
tionis cius oratio ẽ Deinde id quod
in salinari ualle memoratũ cfo
neq: in nstoria neq: in alleuorum
trans latorũ intelligentia ẽ Nam
scđm aquilan qui trans lator legs
iudxus post passione dñi fuit ita
scribitur Cũ ꝑcussit utalles Sed
hic scđm litterã seribens & extra
spũalem intelligentiam babens
psalmis causam sensumq: manife¬
tiat in comemoratione gestorũ
n argumicũ psalioꝵ sed tẽpus often¬
dens nc ob ieł quoł continctur in
estis sed ut tã eũ ea gesta sunt
feriptus cẽ noseatur. Sed ante quã
de tẽpore loquamur ꝓpheciae qr
multu adintelligentiam psalmi ꝓ¬
ficit scire quando sit scriptus de

Expanded text:
mnis ab historia dissentit. Nam cum Sobal percussus cum Mesopotata et accensa capta est; hanc maximi belli victoriam ingens gratulationis laetitia consecuta est. Psalmus autem totus tristis et moestus est; cum super repulso destructoque populo dolor est, cum commotae turbataeque terrae querela est, cum sanandae contritionis ejus oratio est. Deinde id quod in Salinarum valle memoratum est, neque in historia, neque in aliquorum translatorum intellegentia. est. nam secundum Aquilam, qui translator legis ludseis post passionem domini fuit, ita scribitur: cum percussit ualles. sed hic secundum litteram scribens et extra spiritalem intellegentiam manens in omnibus psalmis, causam sensumque manifestat, in commemoratione gestorum non argumentum psalmi, sed tempus ostendens: ne ob id, quod continetur in gestis, sed ut tum, cum ea gesta sunt, scriptus esse noscatur. Sed antequam de tempore loquimur prophetise, quia multum ad intellegentiam psalmi proficit scire, quando sit scriptus, de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes pextur. scđm illud
Neq enĩ misit ds̃ filiũ suũ inhune
mundũ ut iudic& mundũ: sed ut
saluus fiat mundus ꝑ eũ. Descensũ
nanq: eius in carnẽ & exmaria nati¬
uitatẽ : lxtantes ingeli & patens¬
tes caeli honoraer̃. Non impuden
ergo hae occursus oratio ẽ: culad
salutẽ gentiũ sicuti & psabmoalio
& apostolico testimonio continetur

Expanded text:
omnes gentes precatur secundum illud omnes gentes precatur secundum illud : neque enim misit deus filium suum in hunc mundum, ut iudicet mundum, sed ut saluus fiat mundus per ipsum. descensum namque eius in carnem et ex Maria natiuitatem laetantes angeli et patentes caeli honorauerunt. non inpudens ergo haec occursus sui oratio est, cui ad salutem gentium, sicuti et psalmo alio et apostolic
Abbreviated transcription (Latin):
sine iniquitate cucurrisse se dixeri
scđm illud Exultauit ut gigas ad
currendam uiam: a sũmo cxelo e¬
gressio eius & occursus eiꝰusq ad
sumum etꝰ Hic ergo solus curren
direxit : qui infirmitatis nostrae
humilitate suscepta. egressus
caelos regressus ad celos qui re¬
uehens nos secũ. oblaturusq dõ
precatus sit Exurge inoccur¬
sum michi. & uide tu dñe ds̃
urtutũ deus i srci&t Intende ad
uusi tandas omnes gentes. Ne
miscrearis omnibus qui operan
inuiquitaten ł xurgere enĩ sibi
in occursum. dm̃ uirtutũ aduisitan¬
das om̃s gentes p̃catur. in eonanq
coexertatȩ & collocate adextris
eius in cxlestib gentes sunt : Et dignũ
fuit reditũ eius ambitione occũrsis
cxlestis ornari. ne in gressuro cxelos
dignatio pat̃na deess&. Neq id
mirũ : cũ primo nominis su mar¬
trrĩ stephano uelut in primorib
caeli in occursũ a dõ patre descen¬
sũ sit. Nisitari itaq: in occursu suo

Expanded text:
sine iniquitate cucurrisse se dixerit sine iniquitate cucurrisse se dixerit secundum illud: exultauit ut gigans ad currendam uiam. a summo caelo egressio eius et occursus eius usque ad summum eius. Hic ergo solus currens direxit, qui infirmitatis nostrae humilitate suscepta egressus caelos, regressus ad caelos, qui reuehens nos secum oblaturusque deo munus precatus sit: exsurge in occursum mihi et uide tu, domine, deus uirtutum, deus Israhel. intende ad uisitandas omnes gentes: ne miserearis omnibus, qui operantur iniquitatem. exsurgere enim sibi in occursum deum uirtutum ad uisitandas omnes gentes precatur: in eo namque coexcitatae et collocatae a dextris eius in caelestibus gentes sunt. et dignum fuit, reditum eius ambitione occursus caelestis ornari, ne ingressuro caelos dignatio paterna deesset. neque id mirum, eum primo nominis sui martyri Stephano uelut in primoribus caeli in occursum a deo patre descensum sit. uisitari itaque in occursu suo
Abbreviated transcription (Latin):
catũ ut peccati nescius hac locutus
meminerimus cũ sub eodem peccato
dehumana necessitatis confessione
dixisse. ecce enĩ in iniquitatib conce¬
ptus sum & in delicts peperit me
mat̃mea. scđm illud quis enĩ głabi¬
tur castũ se habecor corã do nec
si unius diei fuerit in fans: manente
in nobis etiã scđm apostolũ & origi¬
ne & lege peccati. Non ergo consci¬
entiae humanae uox ista conueni&.
sed uideamus ne forte eius quere¬
lis hic abnegatae de se iniquitatis
competat sermo : qui peccatũ non
fecit & in quo inuentus dolus ñ ẽ:
qui & dixerit. ecce ueni& princeps
mundi & non inueni& in me quicq
peccati scilic& in se calumnia non
reperienda ꝑ quod de peccato pec¬
catũ condemnaturus eẽt in carne
łrgo hic intelligendus ẽ conqueri
captatã animã suã & irruisse in se
fortes : qui & habuerit hanc querelae
securitatẽ ut in se neq iniquitatẽ
neq peccatũ eẽ ꝓfiteretur. & qui

Expanded text:
catum, ut peccati nescius, haec locutus, catum, ut peccati nescius, haec locutus, meminerimus eum de humanae necessitatis confessione dixisse: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis peperit me mater mea ; secundum illud: Quis enim gloriabitur castum se habere cor coram Deo, nec si unius diei fuerit infans? manente in nobis etiam secundum Apostolum et origine et lege peccati . Non ergo conscientiae humanae uox ista conueniet. Sed uideamus, ne forte eius querellis hic abnegatae de se iniquitatis conpetat sermo, qui peccatum non fecit et in quo inuentus dolus non est, qui et dixerit: ecce ueniet princeps mundi et non inueniet in me quicquam: peccati scilicet in se calumniam non reperiendam, per quod de peccato peccatum condemnaturus esset in carne. ergo hic intellegendus est conqueri captatam animam suam et inruisse in se fortes. qui et habuit hanc querellae securitatem, ut in se neque iniquitatem neque peccatum esse profiteretur, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Captata anima dauid est : cũ ad in¬
t̃ficiendũ domo clausus ẽ & quanꝗ
crutus de sul manibus sit : tam̃
uri sanguinã sunt sangiunẽ eiꝰ optan¬
tes sed scđm psalmi prescriptionẽ
aduersum unũ eẽ precationẽ conue¬
nerat rege utiq hec uolente Sed
oratiom ꝓpheticae fuit sermo mode¬
randus ut querela referretur ad
populũ. cũ aptant animã fortes
irruentes Quppe quos fortis arma¬
uit qui & cor iudae adminis terium
pditionis in gressus ẽ Hi ergo fortes
captant animã & eius amimã in quo
neq iniquitas neq peccatũ ẽ. qui cur¬
rens sine iniquitate direxit & nescio
si anterior psalmus referri indaud
ista patitur: quo dicitur lece iniqui¬
tatẽ meã ego agnosco & peccatum
meũ contra me ẽ semꝑ. Non conue¬
nit psalmorũ ordinata diuersitas:
ut ab eodem dictũ eẽ utrunq intel¬
ligendũ sit. Et siquia anterior con¬
fessi peccati psalmus posterior in
tẽpore ẽ. uideatur dauid ante pec¬

Expanded text:
captata anima Dauid est, cum ad incaptata anima Dauid est, cum ad interficiendum domo clausus est. et quamquam erutus de Saul manibus sit, tamen uiri sanguinum sunt sanguinem eius optantes. sed secundum psalmi praescriptionem aduersum unum esse precationem conuenerat rege utique hoc uolente. sed orationi propheticae fuit sermo moderandus, ut querella referretur ad populum, cum captant animam fortes inruentes: quippe quos fortes armauit, qui et cor Iudae ad ministerium perditionis ingressus est. hi ergo fortes captant animam et eius animam, in quo neque iniquitas neque peccatum est, qui currens sine iniquitate direxit. Et nescio si anterior psalmus referri in Dauid ista patitur, quo dicitur: ecce iniquitatem meam ego agnosco et peccatum meum contra me estsemper. non conuenit psalmorum ordini tanta diuersitas, ut ab eodem dictum esse utrumque intellegendum sit. sed si, quia anterior confessi peccati psalmus posterior in tempore est, uideatur Dauid ante pec
Abbreviated transcription (Latin):
ab insurgenitibus in me libera ine
Cripe me de operantibus iniquita¬
tem & de uiris scuriguinũ liba me
Vitiorũ humanorũ causas ꝓfectus que
complexus ẽ : ut unde orta & quo eua¬
der& impietas nosceremus. & iderreo
iras & simultates & in imicitias euan¬
geliũ compressit: cũ irascisine causa
fr̃i reatus gehennae sit & oblatiomu¬
neris nisi post reconciliationẽ ñ con¬
cessa sit simultatis. & in imicos non
solũ diligendos sed & ꝓhis orandũ c̃ẽ
decernat: quia exhis ad uirũ sangui¬
nũ ꝑuenitur. Nam primũ inimici
sunt. Dehinc insurgunt in eũ cuius
inimici sunt. Insurgentes autẽ : in iqͥ¬
tatis oꝑarii sunt. Postremo iniquita
tis oꝑarii : usq ad uiros sanguinum
ꝓficiunt. Niros autẽ sanguinũ non
solũ ad missa cades sed &agitata con¬
summat. Sequitur enim. Quia
captauor animam mecum. irru¬
& in me fortes. Neque iniquitas
meci: neque peccatum meũ dne
sine iniquitate cucurri & direxi

Expanded text:
ab insurgentibus in me libera me. ab insurgentibus in me libera me. Eripe me de operantibus iniquitatem, et de viris sanguinum libera me. Vitiorum humanorum causas profectusque complexus est: ut unde orta est et quo evaderet impietas, nosceremus. Et idcirco iras et simultates et inimicitias Evangelium compressit, cum irasci sine causa fratri reatus gehennae sit, et oblatio muneris nisi post reconciliationem non concessa sit simultatis, et inimicos non solum diligendos , sed et pro his orandum esse decernit , quia ex his ad virum sanguinum pervenitur. Nam primum inimici sunt: dehinc insurgunt in eum cujus inimici sunt: insurgentes autem, iniquitatis operarii sunt: potis operarii usque ad uiros sanguinum profecerunt. uiros autem sanguinum non solum admissa caedis, sed et cogitata consummat Sequitur enim: quia captauerunt animam meam, inruerunt in me fortes. neque in'iquitas mea, neque peccatum meum, domine; sine iniquitate cucurri et direxi.
Abbreviated transcription (Latin):
NPER SCRIETO ESATMI
a superiore non differt: sed
psalmus eo differt: quod quadam ex
his quae in dauid ipsum gesta sunt. p̃¬
feruntur : cũ saulmisit & custodiuit
ad int̃ficiendũ eũ domũ eius. Uerũ
si ob id dirigenda ad dm̃ eẽt oratio.
suꝑiora illa id est in finem & ne disꝑ¬
das uel corrũ pas. & in tituli inscripti¬
one. non necesse fuerat ante ferri.
Hxc autẽ maxime . quanquã spũa¬
li sint distributa ratione cũ & finis
legis sit xp̃c. & corruptioni subiecta
non fuerit eius xt̃nitas. & gloriosae
mortis ipsius titulus in salute sit gen¬
tiũ. tam̃ etiam ipsa quae de gestis eus
praescripta sunt ꝓphetica eẽ decla¬
rantur : cũ passionis dñicae ꝓpheta
ñ nescius. sub occasione ac tempore
eorũ quae ꝑpetiebatur odiorũ. & pa¬
tiendo ꝓpħam se docuerit & loquen¬
do Tractabimus autẽ psalmũ ut eoꝵ
qui scđm litterã sapiunt intelligen¬
tiam non grauemus: sed & ut quod a
saul custoditus ad int̃ficiendũ ẽ. non

Expanded text:
uperscriptio psalmi a superiore non differt, sed psalmus eo differt, quod quaedam ex his, quae in Dauid ipsum gesta sunt, praeferuntur. cum Saul misit et custodiuit ad interficiendum eum domum eius. uerum. si ob id dirigenda ad deum esset oratio, superiora illa, id est in finem et ne disperdas uel corrumpas et in tituli inscriptione, non necesse fuerat anteferri. haec autem maxime quamquam spiritali sint distributa ratione, cum et finis legis sit Christus et corruptioni subiecta non fuerit eius aeternitas et gloriosae mortis ipsius titulus in salute sit gentium, tamen etiam ipsa, quae de gestis eius praescripta sunt, prophetica esse declarant, cum passionis dominicae ut propheta non nescius sub occasione ac tempore eorum, quae perpetiebatur, odiorum et patiendo prophetam se docuerit et loquendo. tractabimus autem psalmum, ut eorum, qui secundum litteram sapiunt intellegentiam, non grauemus: sed et ut, qucd a Saul custoditus ad interficiendum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
deduetus sit iudicato seđm illad.
& ui credit in me non iudicatur: sed
siturus exmorte & infidelisiam
iudicatus ad poenam sit: intelligit᷑
in eos reliquũ eẽ iudiciũ. qui pro
gestorũ qualitate int̾ peccata fidẽ q

Expanded text:
deductus sit, iudicato secundum illud: deductus sit, iudicato secundum illud: qui credit in me, non iudicatur, sed siturus ex morte, et infide- lis iam iudicatus ad poenam sit, intellegitur in eos relicum esse iudicium. qui pro gestorum qualitate inter peccata fidemque
Abbreviated transcription (Latin):
quiem betatur manus suas non
peccatorũ sanguine abluens sed
cũ peceatores in sanguint sint
quia rei sanguinũ sunt. manus il¬
le ab om̃i rextu sanguinis ablutas
continebit Et id ipsum psalmo alio
gregationẽ malignorũ. &cũ im¬
piis non sedebo Lauabo int̃ in no¬
centes manus meas. Et comme¬
moratis in nocentiae officus: adiec̃
Ne ꝑdas cũ impus aumam meã:
& cũ uiris sanguinum uitam meã
in peccatorũ scilie& sangune
manus ille ablu& int̃in nocentes
Adeo autem hii uiri sanguinũ su
ut omniũ ab abeł usq: ad tachariã
interfectorũ ab his sanguis sic re¬
poscendus  abluente manus suas
pilato. suꝑ se suosq eẽ iusti sangui¬
nem sint ꝓꝓfessi Sed manus suas
lauante iusto atq latante : die&
bomo An fructus erit iusto &
utiq eũ eẽ dicit: quia ds̃ sit . in t̃ra
tos iudicansi Dicens ergo homo an
fructus sit iusto ñ ambigitur ex¬
pectare iudiciũ iusto tam̃ iam in
terris qui& ꝑ angelos in abrade sinũ

Expanded text:
quiem laetatur: manus suas non quiem laetatur: manus suas non peccatorum sanguine abluens, sed, cum peccatores in sanguine sint, quia rei sanguinum sunt, manus ille ab omni reatu sanguinis ablutas continebit. egregationem malignorum, et cum impiis non sedebo: lavabo inter innocentes manus meas . Et commemoratis innocentiae officiis, adjecit: n e perdas cum impiis animam meam et cum uiris sanguinum uitam meam. in peccatorum scilicet sanguine manus ille abluet inter innocentes. adeo autem hi uiri sanguinum sunt. ut omnium ab Abel usque ad Zachariam interfectorum ab his sanguis sit reposcendus et abluente manus suas Pilato super se suosque esse iusti sanguinem sint professi. Sed manus suas lauante iusto atque lsetante dicet homo: an fructus erit iusto? et utique eum esse dicit, quia deus sit in terra eos iudicans. dicens ergo homo: an fructus sit iusto non ambigitur expectare iudicium, iusto tamen iam in terris, quia per angelos in Abrahae sinum
Abbreviated transcription (Latin):
modo ramnorũ spinarũ aculeos
excitandis. Peccatorũ autẽ uim
& dolorẽ significari meminimꝰ
in spina cũdicitur. in erum nã
incid& idũ configitur spina: quia¬
usq: ad mortẽ humiliatus de pec¬
cato condemnauit peccatum in
carne. uelut cũ configens spina
configitur. &unus quisq scđm
apostolũ siue bona siue mala ꝑ¬
cipi& in carne : cũ ipsã materiã
turus sit pecenxtor ante resarre¬
etionẽ earnus idest ante quã spinib.
suos ÷ amnus emittat uiuens absor¬
betur ał poenam. uura eius secđm
diuite in cuangelio punienda qͣ
uiuens sit Sed int heo iusti cuuusꝙ
ta qua laezari in siiu abrad re¬
qiuiescontis letitia monstratur
Sequitur enim haetabitur
nstus cum uidor it uindictam:
maruis sucis lauabititi sarigua¬
Ne pececitoris & die& homo
siutique erit feuetus usto. Utq
osedeus iudiccius eos interr
Letitia iusti est cũ uiderit uindictã
quia peccatoribus puniendis de¬
ductũ se ꝑ angelos in at̃nam re¬

Expanded text:
modo rhamnorum spinarum aculeos modo rhamnorum spinarum aculeos excitandis. peccatorum autem uim et dolorem significari meminimus in spina, cam dicitur: in aerumnam incidit, dum configitur spina;quiausque ad mortem humiliatus de peccato condemnauit peccatum in carne, uelut cum configens spina configitur. et unusquisque, secundum apostolum, siue bona siue mala percipiet in carne, cum ipsam materiam turus sit peccator. ante resurrectionem carnis id est antequam spinas suas rhamnus emittat, uiuens absorbetur ad poenam anima eius secundum diuitem euangelicum punienda. quae uiuens sit. Sed inter haec iusti cuiusque, tamquam Lazari in sinu Abrahae requiescentis, laetitia. monstratur. sequitur enim: laetabitur iustus, cum uiderit uindictam: manus suas lauabit in sanguine peccatoris. etdicet homo: sic utique erit fructus iusto? sic utique est deus iudicans eos interra. laetitia iusti est, cum uiderit uindictam, quia peccatoribus puniendis deductum se per angelos in aeternam re
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit ignis: & non uiderunt solem
Suꝑiectus ergo ignis eos auferet:
ne solem iustitiae contemplentur.
indigni enim sunt: qui sint coha
igne suꝑ eos ne solem uideant dexi¬
dente. Et ut abolitionẽ eorũ potiꝰ
quã poenam significare adieeit
Poriusquamo prpelieat spugeds
ur̃as ramnus: sicut iuuenites sic
inira absorb& uos. Ramnus
sentiũ genus ẽ: quod plures ex se
condensasq spinas modo rubi effere
Florescit autẽ cũ cocteris: uere con¬
fotũ. Ergo ante quã ramnus pecca¬
torũ spinas ꝓducat: ut uiuentes eos
ignis in ira absorb&. Neq: enĩ sus¬
penso ad huc iudicii tempore : qui¬
escere peccatores sine poena erat
dignũ Niuentes itaq eos cũ poenae
scilic& sensu absorb& ignis: etiam
ante quam resurgant̃ Corporum
enĩ resurrectio significatur in
ramno : quæe ipsã in se spinas quib
compungenda sunt exhibebunt.
aliis fructus xt̃ni floris habituris.
his uero tantũ ad efferendos in se

Expanded text:
cecidit ignis et non uide'runt solem. cecidit ignis et non uide'runt solem. superiectus ergo ignis eos auferet, ne solem iustitiae contemplentur: indigni enim sunt, qui sint coherigne super eos, ne solem uideant, decidente, abolitionem eorum potius quam poenam significaret, adiecit: priusquam producat spinas uestras rhamnus, sicut uiuentes, sicut in ira absorbet uos. rhamnus sentium genus est, quod plures ex se condensasque spinas modo rubi ecfert; florescit autem cum ceteris uere confotum. ergo antequam rhamnus peccatorum spinas producat, ut uiuentes eos ignis in ira absorbet. neque enim suspenso adhuc iudicii tempore quiescere peccatores sine poena erat dignum: uiuentes itaque eos, cum poenae scilicet sensu, absorbet ignis, etiam antequam resurgant. corporum enim resurrectio significatur in rhamno, quae ipsa in se spinas, quibus conpungenda sunt, exhibebunt: aliis fructus aeterni floris habituris, his uero tantum ad ecferendos in se
Abbreviated transcription (Latin):
Atq huius quidem in his natura
atq: contemptus. in psalmo alio
meminit: cũ dicitꝰ᷑ Effusus sum
tã quã aqua & disꝑsa sunt ossa
mea Factũ ẽ cor meũ tã quã ctra
in liquida soluuntur. demutant
habitũ sine abolitione naturaȩ
ut ex rigentib: fluant Cera autẽ
solo suscepta igne. sic liquescit ut
pereat. Codem nunc modo. erexti¬
onis utriusq in ꝑdendis peccatori¬
bus posuit exemplum. Sꝑnentur
uelut aqua decurrens. intend&
arcũ suũ : donec infirmentur. Sic̃
cera lique facta auferentur Pri¬
mũ ergo sꝑnentur : sine consisten¬
di spe & manendi inutilit̃ defluen¬
tes Dehinc arcus dñi erit donec
infirmentur intentus. infirmati
autẽ: liquefacti cera modo au¬
ferentur. Et in arcu sxueritatem
iudicii dĩ significari frequenter
ostendimus : peccatorũ hunc sẽ ꝑ
poenis. his qui punientur intentũ
Etsane intento arcu: igne iudicii
eos ut liquefactã ceram auferen¬
dos sequens sermo declarat. Super¬

Expanded text:
Atque hujus quidem in his naturae Atque hujus quidem in his naturae atque contemptus in psalmo alio meminit, cum dicitur: Effusus sum tamquam aqua, et dispersa sunt ossa mea. Factum est cor meum tamquam cera in liquida solvuntur, demutant habitum sine abolitione naturae, ut ex rigentibus fluant: cera autem solo suscepta igni sic liquescit, ut pereat. Eodem nunc modo creationis utriusque in perdendis peccatoribus posuit exemplum: Spernentur velut aqua decurrens, intendet arcum suum donec infirmentur: sicut cera liquefacta auferentur. Primum ergo spernentur sine consistendi spe et manendi, inutiliter defluentes: dehinc arcus Dinfirmentur, intentus; infirmati autem. liquefacti cerae modo auferentur. et in arcu seueritatem iudicii dei significari frequenter ostendimus. peccatorum hunc semper poenis his, qui punientur, intentum. et sane intento arcu, igne iudicii eos ut liquefactam ceram auferendos sequens sermo declarat: super
Abbreviated transcription (Latin):
mordeat. etiam sub diuni nomi¬
nis denuntiatione mandatur.
& tam̃ obstructo desxuit auditu¬
Ex quo. non oboedientes euange¬
lio nati ui ꝑarũ sunt Sed quia po¬
testas eius suorũq conteritur. &
om̃a in his seuitiae arma frangun¬
tur : haec subdita sunt Deus
contriuit dentes eorum iniore
ipsorum: molas leonum conifre¬
git dr̃is. Epernentur uelut a¬
qua decurrens Inittnid& ar¬
cum suum donec inifirmenit᷑.¬
sicut cera liquefacta aufer&᷑
supor cecidit igniis & Noni udor
solen De peccatorũ dentibus &
molis leonũ frequenter nobis fuit
sermo: quia in his desxiuientis ma¬
lignitatis significatur instinctus.
His ergo confractis contritis que :
uelut decurrens aqua sꝑnentur.
Om̃is enĩ suꝑfluentiũ aquarũ cur¬
sus ẽ ociosus : cũ unus quisq: ex his
id tantũ quod sibi utile put& ẽẽ
deriu&: cocteris meatu transcur¬
rente perituris : cũ ad solã sui
abolitionẽ usq ad maria deferant᷑

Expanded text:
mordeat, etiam sub divini nomimordeat, etiam sub divini nominis denuntiatione mandetur, et tamen obstructo desex quo non oboedientes euangelio natio uiperarum sunt. Sed quia potestas eius suorumque conteritur et omnia in his saeuitiae arma franguntur, haec subdita sunt: deus conteruit dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confregit dominus. spernentur uelut aqua decurrens: intendet arcum suum, donec infirmenSicut cera liquefacta auferentur: supercecidit ignis, et non viderunt solem. De peccatorum dentibus et molis leonum frequenter nobis fuit sermo, quia in his desaevientis malignitatis significatur instinctus. His ergo confractis contritisque, velut decurrens aqua spernentur. Omnis enim superfluentium 141 aquarum cursus est otiosus, cum unusquisque ex his id tantum quod sibi utile putet esse derivet, caeteris meatu transcurrente perituris, cum ad solam sui abolitionem usque ad maria deferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quam aliquo ad necessitatẽ genito
naturãq peccati. Ac ne utium
referri poss& ad originẽ : praedu¬
rate in his ad oboediendũ uolun¬
tatis crimen exprobrat dicens.
łuror illis secundum similitu¬
dinm serperotis sicut aspidis sur¬
doe & opturaaitis aures sucis.
quae Nori exciudi& uocen incco¬
tantium medicamenti medicaa¬
ti a sapiente. Non excusatur
quaedam necessitas naturalis in cri¬
mine Nã serpens in nocens esse
potuiss&. cui aures ꝑ se ut surdae
sint obstruuntur : uocẽq: incantan¬
tis non audit. cũ medicata medi¬
camina a sapiente ñ ꝑcipit
Neq hic marsorũ cantus & con¬
sopita uiꝑarũ sibila memorat qr
haec eadem maiore cũ inertia ꝑ
fidem nominis dĩ uirtutẽ q: tor¬
pescunt : sed illã contumacẽ atq
in solentẽ antiqui serpentis in obȩ¬
dientiam doc&. aduersum scõrum
cantus & medicata a sapiente me
dicamina obsurdescentis : cũ ei quo¬
tidie ne fallat ne surrepat ne

Expanded text:
quam aliquo ad necessitatem genito quam aliquo ad necessitatem genito naturamque peccati. ac ne uitium referri posset ad originem, praeduratae in his ad oboBdiendum uoluntatis crimen exprobrat dicens: furor illis secundum similitudinem serpentis sicut aspidis surdae et obturantis aures suas: quae non exaudit uocem incantantium, medicamenti medicati asapiente. non excusatur quaedam necessitas naturalis in crimine. nam serpens innocens esse potuisset, cui aures per se ut surdae sint obstruuntur; uocemque incantantis non audit, eam medicata medicamina a sapiente non percipit. neque hic Marsorum cantus et consopita uiperarum sibila memorat, quia haec eadem maiore cum inertia per fidem nominis dei uirtutemque torpescunt; sed illam contumacem atque insolentem antiqui serpentis inoboedientiam docet aduersus sanctorum cantus et medicata a sdicamina obsurdescentis. Cum ei quotidie, ne fallat, ne subrepat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
publica conscientiae pudore non
ꝑagi &ideo lic& complexa manus
non sint iniquitatẽ : tam̃ iniquitatẽ
dõ coroꝑatur in terra. Hinc adul¬
teriũ solo conceptũ corde. iã crim̃
ẽ Hinc scđm pauli euangelium
secreta hominũ ds̃ iudicat: uolun¬
tates hominũ dõ in ipsis humane
natiuitatis exordiis contuente
Nam cũ naturae potentis uirtus
non tam uiscerũ fibras quã appetitꝰ
mentis introeat: necesse ẽ non per
motus sensuũ ꝑfpiciendi sumat ex¬
ordiũ sed ꝑ nacura scientiam etiã
futuros motus sensuũ praesciens
apprehendat. Et idcirco de his qui
complexas manib: iniquitates corde
ꝑficiunt: continuo subiecit AliNcca
sunt peccatores ab utero erra¬
ucrunit auenitre : locuti sunit
falsa Sic esau alienatus ab ut ero ẽ
cum maior minori seruiturus etiã
ante quã existeret nunciatur : dõ
futura non nescio uoluntatis. cũ &
sermonis falsitas & uitae error a
uentre ẽ : ipso potius hoc sciente.

Expanded text:
publicae conscientiae pudore non publicae conscientiae pudore non peragi; et ideo, licet conplexae manus non sint ut iniquitatem, tamen iniquitatem deo cor operatur in terra. hinc adulterium solo conceptum corde iam crimen est, hinc secundum Pauli euangelium secreta hominum deus iudicat, uoluntates hominum deo iam in ipsis humanae natiuitatis exordiis contuente. nam cum naturae potentis uirtus non tam uiscerum fibras quam adpetitus mentis introeat, necesse est non per motus sensuum perspiciendi sumat exordium, sed per scientiam naturae etiam futuros motus sensuum praesciens adprehendat. Et idcirco de his, qui conplexas manibus iniquitates corde perficiunt, continuo subiecit: alienati sunt peccatores ab utero, errauerunt a uentre, locuti sunt falsa. sic alienatus Esau ab utero est, cum maior minori seruiturus, etiam ante quam exsisteret, nuntiatur, deo futurae non nescio uoluntatis, cum et sermonis falsitas et uitae error a uentre est: ipso potius hoc sciente
Abbreviated transcription (Latin):
significatio aliqua gestorũ. Nam
& in finem & ne disꝑdas. & tituli in¬
scriptio ẽ Neque enĩ psalmus quic¬
quam ꝑ rerum gesta contin& pro¬
phetiae : ut sicut cocteris sc̃s dauid
& dictis ꝓphet& & gestis. Sed incre¬
patio in impios ẽ. denunciatio iu¬
dicii dĩ in peccatores : & retribu¬
tio latitiae in scõs. & fructus om̃is
iustitiae contin&. Hic ergo finis
in psalmo ẽ hac depellende corru¬
ptionis fiducia hec ei qui nos ꝑ
mortẽ redemit tituli inseriptio ẽ
& quidẽ talit̃ psalmus ipse sȩ ꝓfert
Si uere utique iustitiam loqui¬
mini : directa iudicate filii ho¬
minium &crum in corde ini¬
quitates oper amini in terra:
iniqui tato complectuntur ma¬
nus uestrae. lustitiae sermo com¬
munis ẽ: sed iudicii studiũ & consue¬
tudo paucorũ ẽ Et plane tũ uere
quis loqui iustitiam existimandus ẽ.
cũ uidiciũ retineat ueritatis: dõ ob
id non eloquia humana sed cordis
oꝑa idest cogitationũ molitiones
iudicante Sol& autẽ iniquitas sub

Expanded text:
significatio aliqua gestorum. nam et in finem et ne disperdas et tituli inscriptio est. neque enim psalmus quicquam per rerum gesta continet prophetiae, ut, sicut ceteris, sanctus Dauid et dictis prophetet et gestis: sed increpatio in impios et denuntiatio iudicii dei in peccatores et retributio laetitiae in sanctos et fructus homini iustitiae continetur. hic ergo finis in psalmo est, haec depellendae corruptionis fiducia, haec ei, qui nos per mortem redemit, tituli inscriptio est. Et quidem talem totus psalmus ipse se profert: si uere utique iustitias loquimini, directa iudicate filii hominum. etenim in corde iniquitates operamini, in terra iniquitatem conplectuntur manus uestrae. iustitiae sermo communis est; sed sequi iudicii studium et consuetudo paucorum est. sed plane tum uere quis loqui iustitiam existimandus est, cum iudicium retineat ueritatis, deo ob id non eloquia humana, sed cordis opera, id est cogitationum molitiones iudicante. solet autem iniquitas sub
Abbreviated transcription (Latin):
scentis creaturae corruptione de¬
pulsa. Sed horũ quidẽ usq ad nu¬
bes & usq ad caelos significatur
clatio Nerũ illi ꝓpriũ ẽ caelos
trans gredi: & omnẽ sensum existi¬
mata sublimitatis euadere. Repe¬
titaitaq spei suae precatione pro¬
pħa sic clausit. Ex altare super
calos dĩ & super omno terrã
gła tua. Mullus exaltando deo
modus ẽ Nã suꝑ caelos cius elatio ẽ
Dñs enĩ creaturarũ : ultra creatu¬
ras intelligendus ẽ Et cũ nobis ñ
aliud sit in cognitione quã caelũ:
ultra omnẽ sensũ ẽ qui suꝑ caelos
exaltatus sensũ notionis excludit
Miscđa quidem eius usq in nos re¬
dundauit: sed magnificata usq
ad caxelos in caelestib mox futuris
& cũ usq ad nubes ueritas eiꝰ clata
sit. nobis obuiam in nube rapien¬
dis: sed caelos om̃s tam̃ consessurus
a dĩ dextris ipse transcendit. gła
quoq eius in terris id est nobiscum
mansura. cũ dicit ecce ego uobcũ

Expanded text:
scentis creaturae corruptione descentis creaturae corruptione depulsa. sed horum quidem usque ad nubes et usque ad caelos significatur elatio; uerum illi proprium est caelos transgredi et omnem sensum existimatae sublimitatis euadere. Repetita itaque spei suae precatione propheta sic clausit: exaltare super cselos, deus, et super omnem terram gloria tua. nullus exaltando deo modus est: nam super caelos eius elatio est. dominus enim creaturarum ultra creaturas intellegendus est. et cum nobis non aliud sit in cognitione quam caelum, ultra omnem sensum est, qui super caelos exaltatus sensum notionis excedit. misericordia quidem eius usque in nos redundauit, sed magnificata usque ad caelos in caelestibus mox futuris. et cum usque ad nubes ueritas eius elata sit nobis obuiam in nube rapiendis, sed caelos omnes tamen consessurus a dei dextris ipse transcendit, gloria quoque eius in terris, id est nobiscum mansura, cum dicit: ecce ego uobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ dicam tibi inter gentes
Laudaturus in populis & ingenti¬
bus dm̃ necesse ẽ ut in eo salutem
gentiũ laud& : quia iam non in uno
isrł funiculus hareditatis artatus
sit. neq ia cob portio sed terrae ple
nitudo iam dĩ sit: neq simus iam
imago terreni sed imago caelestis
Quid autẽ confitendũ in populis
psallendũqi inter gentes eẽt osten¬
dit Quia magnificata est usq
ad caelos miscri cordia tuc
& usq ad nubes ueritas tua
Hxc ẽ ergo in populis gentibusq
confessio : quia magnificata usq
ad exlos sit misericordia & ueri¬
tas usq: ad nubes. Nam cum dño
obuiam scĩ rapientur in nubib¬
R ipso illo nube in resurrectionis cor¬
pore elatiͦ. & creatura omnis scđm
apostolũ a corruptione sit libanda
pacificataq om̃a ꝑ eũ & in caelo
sint & in terra: merito & usq ad
nubes ueritas nr̃a in eo resurrecti¬
onis hac fertur. & magnificatur
usq ad exlos miscđa eius: congemi¬

Expanded text:
psalmum dipsalmum diLaudaturus in populis et in gentibus Deum, necesse est ut in eo salutem gentium laudet: quia jam non in uno Israel funiculus haereditatis arctatus sit, neque nitudo iam dei sit; neque simus iam imago terreni, sed imago caelestis. Quid autem confitendum in populis - psallendumque inter gentes esset, ostendit: quia magnificata est usque ad cselos misericordia tua et usque ad nubes ueritas t ua. haec est ergo in populis gentibusque confessio, quia magnificata usque ad caelos misericordia sit et ueritas usque ad nubes. nam cum domino obuiam sancti rapientur in nubibus ipso illo nube in resurrectionis corpore eleuato creatura omnis secundum apostolum a corruptione sit liberanda pacificataque omnia per eum et in caelo sint et in terra, merito et usque ad nubes ueritas nostrae in eo resurrectionis ecfertur et magnificatur usque ad caelos misericordia eius, congeme
Abbreviated transcription (Latin):
huius ꝓpħa consistit dicens. Para¬
tum cor meum ds̃. paratum
corneum. canitabo & psalmũ¬
e dicam tibi Exurge gła meto
Cexurge psedterium & ertha
Ora Exurgam diluculo & conifi¬
tebor tibi in populis drie. psal¬
mum dicam tibi ingentibus.
int̃iecto diapsalma. hunc ad deum
retulit ꝓpħa sermonẽ psalmi
interim fide haec eadem in quae
cor eius paratũ ẽ concinendo
& animi sui & corporis gaudia sub
significatione psalterii & cytharae
adhortatus sese ipsũ in eo quod
cant& psalmumq dicat. ostendit
Ait enĩ Exurge gła mea exurge
psalterium & crthara. exurgam
diluculo: seipsum scilic& ostendi
in psalterio crtharaq: declarans
cũ ad exurgendũ erthara psalte¬
rioq commonitis. ipse potius qui
in bis significctur exurgat Exur¬
gens autẽ diluculo cũ gła sua.
spei cuangelicae głam cantat : con¬
gruente diluculo & orationis tẽ¬
pore & salutis. Nã id sequitur¬
& confitebor tibi in populis dñe

Expanded text:
huius propheta consistit dicens: parahuius propheta consistit dicens: paratum cor meum, deus, paratum cor meum: cantabo et psalmum dicam tibi. exsurge, gloria mea, exsurge psalteriumra. exsurgam diluculo, confitebor tibi in populis, domine, psalmum dicam tibi in gentibus. interiecto diapsalma hunc ad deum rettulit propheta sermonem psalmi interim fide haec eadem, in quae cor eius paratum est, concinendo; et animi sui et corporis gaudia sub significatione psalterii et citharae adhortatus sese ipsum in eo, quod cantet psalmumque dicat, ostendit. aitenim: exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara: exsurgam diluculo, seipsum scilicet ostendi in psalterio citharaque declarans, cum ad exsurgendum cithara psalterioque commonitis ipse potius, qui in his significetur, exsurgat. exsurgens autem diluculo cum gloria sua spei euangelicae gloriam cantat, congruente diluculi et orationis tempore et salutis. nam id sequitur: confitebor tibi in populis, domine,
Abbreviated transcription (Latin):
caelos causam significans extitisse.
quod descendendi usq in inferiora
terra humilitas ess& assumpta
Ex uoto ergo ꝓpħa praenunciat
ꝓtestar&ꝰ. Om̃is autẽ hic ꝓfectus
non naturae diuinae sed infirmita¬
ti hominis optatur : quia se ꝑ assũ¬
prio. nẽ carnis in caelestib collocan¬
dũ ꝓpħa non nescit. Quippe cũ con¬
corporales & participes effecti simꝰ
infirmitatẽ qua & in passionib
dñi uexanda & suꝑ caelos ẽẽt exaltan¬
da connexuit Laqueos parcuer
pedibus meis: & incuruaauerun
animam meam. Fodcrunt
ante faciem meam foueam: &
incider unit incam. Per com¬
passionis fidem etiam seipso in dño
ꝓpħa patiente : tã quã & ipse sit
passus haec queritur. Sed in eos qͥ
maiestatis dñm ꝑsecuti sunt. cũ
in foueam prxeparatã inciderint:
mortis ipsius & sensus refertur
& poena Et quia compatiendi &
commoriendi fides nos conglorifi¬
cat xp̃o. uelut in ꝓcinetu sp̃ei ficdtiq

Expanded text:
caelos causam significans extitisse, caelos causam significans extitisse, quod descendendi usque in inferiora terrae humilitas esset assumpta. ex uoto ergo propheta praenuntiat protestaretur. Omnis autem hic profectus non naturae diuinae, sed infirmitati hominis optatur: quia se per assumptionem carnis in caelestibus collocandum propheta non nescit, quippe cum concorporales et participes effecti simusinfirmitatem, quae et in passionibus domini neganda et super caelos esset exaltanda, conexuit: laqueos parauerunt pedibusmeis etincuruauerunt animam meam. foderunt ante faciem meam foueam et inciderunt in eam. per conpassionis fidem etiam se ipso in domino propheta patiente, tamquam et ipse sit passus, haec queritur. sed in eos, qui maiestatis dominum persecuti sunt, cum in foueam praeparatam inciderint, mortis ipsius et sensus refertur et poena. Et quia conpatiendi et conmoriendi fides nos glorificat in Christo, uelut in procinctu spei fideique
Abbreviated transcription (Latin):
quod singulis quibusq membris of¬
ficii actionisq mandatũ ẽ id ad ef¬
ficientiam mentiũ animorũq re¬
feratur : ut nunc uel ꝑsequentiũ
uel obtrectantiũ commemoraturꝰ
effectus ait Filii hominũ dentes¬
eorũ scutũ & sagittae & lingua eorũ
machera acuta : cũ & consumerent
sxuitia potestatis & obtrectationũ
iaculis uulnerarent Sed int̃ haec
quaȩ scit & expectat ꝓpħa ñ tacuit
De precatus enĩ ne corrum perctur :
absorbendae corruptionis istius tẽ¬
terram gloria tua. Quae in
fectũ quendam in id quod sublimꝰ
ẽ euadunt. Quod autẽ suꝑ caelos exal¬
tandũ ẽ necesse ẽ ut prius descen¬
derit ad inferiora de caelis: ꝑ quod
rursum exaltandũ sit suꝑ caelos¬
Q uod ipsũ apostolus absolutissime
Idedit dona hominib. ascendit aut̃
Nquid ẽ nisi quia & descendit in infe¬
Nriora terrae. qui descendit ipse ẽ
qrii ascendit suꝑ om̃s caelos ut adim¬
pleat om̃a hinc exaltandi super

Expanded text:
quod singulis quibusque membris ofquod singulis quibusque membris officii actionisque mandatum est, id ad efficientiam mentium animorumque referatur: ut nunc uel persequentium uel obtrectantium commemoraturus effectus ait: filii hominum, denteseorum scutum et sagittae et lingua eorum machaera acuta, cum et consumerent saeuitia potestatis et obtrectationum iaculis uulnerarent. Sed inter haec, quae scit et expectat, propheta non tacuit. deprecatus enim, ne corrumperetur, absorbendae corruptionis istius teterram gloria tua. quae in profectum quendam in id, quod sublimius est, euadunt quod autem super - caelos exaltandum est, necesse est ut prius descenderit ad inferiora de caelis, per quod rursum exaltandum sit super caelospostolus absolutissime dedit dona hominibus. ascendit autem quid est, nisi quia et descendit in inferiora terrae? qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes caelos, ut adimpleat omnia, hinc exaltandi super
Abbreviated transcription (Latin):
anima eripitur. & eripitur per
missam e calo miscđam & uerita¬
tẽ scđm illud. miscđa & ueritas
se obuiauer̃ : & si miscđa & ueritas
quin illi in opprobriũ dedantur qui
conculeantes dñm in passione ista
non eredunt. Quib utiq opprobriũ
ẽ unigeniti dĩ aduentũ & peccatoꝵ
indulgentiam ꝑdidisse Et quia
huic scõrũ spei uel ꝑsequentũ odia
uel negantũ aduersatura semper
cẽnt cominemoratis humanae
salutis sacramentis subiecit
ł ilii hominium denites eorum
scutum & sagittae & lingua
corum machera acuta Ntaa
motusq animarũ sub corporalibus
officiis diuinus sermo significat : ut
in deutero nomii cantico. incrassa¬
uit & calcitrauit dilectus. impie¬
tatis luxi sub significatione consu¬
etudinis corporalis increpito. uel
illud. qui deuorant plebem meam
ut cybũ panis. uel etiã dentes pec¬
catorũ contriuisti. necnon & apłi.
quod si mordetis inuicem uidete
ne consumamini ab inuicem: ut

Expanded text:
anima eripitur et eripitur per anima eripitur et eripitur per missam e caelo misericordiam et ueritatem secundum illud: misericordia et ueritas sibi obuiauerquin illi in obprobrium deducantur, qui conculcantes dominum in passione ista non credunt; quibus utique obprobrium eat unigeniti dei aduentum et peccatorum indulgentiam perdidisse. Et quia huic sanctorum spei uel persequentum odia uel negantum aduersatura semper essent, conmemoratis humanae salutis sacramentis subiecit : filii hominum, denteseorum scutum et sagittae et lingua eorum machaera acuta. uitia motusque animorum sub corporalibus officiis diuinus sermo significat, ut in deuteronomii cantico: incrassauit et calcitrauit dilectus, impietatis luxu sub significatione consuetudinis corporalis increpito, uel illud: qui deuorant plebem meam ut cibum panis, uel etiam: dentes peccatorum contriuisti. nec non et apostoli: quod si mordetis inuicem, uidete, ne consumamini ab inuicem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
medio catulorũ leoniũ dor¬
miui corturbatus. Dignum
fuit etiam si nulla demutatio ꝑ¬
sonae ẽc̃t aut sensus diapsalma
int̃uenire : quia ad intelligentiã
dictorũ sensus eẽt credentiũ eri¬
gendus Bene fecitꝰ scõ suo mitten¬
do de caelo ut libato eo in opprobri¬
ũ hii qui eũ conculcabant darent᷑
eripiendam de catulorũ medio a¬
nimã ipsius : tũ cũ conturbatꝰ dor¬
miss&. Si mors significatur in so¬
mno uel cũ dormiturus clauid cũ
patribus suis ẽ. uel cũ dormiens
latarus excitandus ẽ uel cũ centu¬
rionis illius non ẽ mortua puella
sed dormit. uel cũ eos qui dormier̃
ñ praeueniemus in resurrectione:
si conturbatio dormientis signifi¬
catio t̃passionis cũ dicitur. nunc
anima mea turbata ẽ ualde quã
tam̃ eripi de manu canis ita antea
ẽ de p̃catus lib̃a mede ore leonis
& demanu canis unicam meam.
& non alii canũ uel leonũ eatuli
in telligi possunt quã qui sunt &
natio uiparũ. de quorũ medio

Expanded text:
edio catulorum leonum; dormiui conturbatus. dignum fuit, etiamsi nulla demutatio personae esset ac sensus, diapsalma interuenire, quia ad intellegentiam dictorum sensus esset credentium erigendus. benefecit deus sancto suo, mittendo de caelo, ut liberato eo in obprobrium hi, qui eum conculcabant, darentueripiendam de catulorum medio animam ipsius, tum cum conturbatus dormisset. si mors significatur in somno, uel cum dormiturus Dauid cum patribus suis est, uel cum dormiens Lazarus excitandus est, uel cum centurionis illius non est mortua puella sed dormit, uel cum eos, qui dormierunt, non praeueniemus in resurrectione, si conturbatio dormientis significatio est passionis, cum dicitur: nunc anima mea turbata est ual|de, quam tamen eripi de manu canis ita antea est deprecatus: libera me de ore leonis et de mann canis unicam meam et non alii canum uel leonum catuli intellegi possunt, quam qui sunt et natio uiperarum, de quorum medio
Abbreviated transcription (Latin):
in aduentu dñi & iordanis babtisino
& infirmitatũ omnium curatione
iste sit in quolae tabimur in ipsoꝓ
pħa subiecit dicens Qui doinina¬
bitur in pordtia sua inc&er¬
num: Non ambigemusquis isteerit :
si dicti huius euangelic recordemꝰ᷑
Data ẽ micbi potefas in caelo & in
terra łuntes nunc docete om̃s gen¬
tes Et apostoli dicentis. Propt̃ quod
exaltauit eũ ds̃: & donauit illi no¬
men quod ẽ suꝑ om̃e nom̃ ut in no

Expanded text:
in aduentu domini et Iordanis baptismo in aduentu domini et Iordanis baptismo et infirmitatum omnium curatione iste sit, in quo laetabimur in ipso, propheta subiecit dicens: qui dominabitur in potentia sua in aeternum, non ambigemus, quis iste erit, si dicti huius euangelici recordemur: data est mihi omnis potestas in caelo et in terra: euntes nunc docete omnes gentes et apostoli dicentis: propter quod exaltauit eum deus et donauit illi nomen, quod est super omne nomen, ut in n
Abbreviated transcription (Latin):
falsitatis assertio. Atq idõ subseqͥtur
Perscrutati sunt iniquitates: de¬
feccrunt scrutanites scrutiniũ
Defectio scrutantiũ : defectionẽ suꝑ¬
uacuae contra dm̃ adhortationis o¬
stendit Quaȩ enĩ ñ labefactabuntur
ingenia contradictioni ueritatis in¬
tenta: Rim̃tur lic& om̃a natura¬
liũ causarũ secreta ꝑuicaciq studi¬
orũ suorũ iugore ipsa cȩlestiũ motu¬
ũ int̃na scrutentur : in ipsa tamen
oꝑis sui intentione deficient doctri¬
nis spũalibus refutati. Qui enĩ for¬
tuitis motibus agi om̃a docent.
& exultent deserta iordanis. Inualescite
manus inuaide : & genua dissoluta con¬
solidamini Modici animi sensu in ua¬
lescite nolite timere. Eece ds̃ iudicium
redd& ipse ueni& & saluabit nos
Tunc aperientur oculi eecorũ & aures
surdorũ audient: & audietur lingua
mutorũ Tunc sai& cloduis tãquam
ceruus. Hoc ergo illud est quod signi¬
ficatur ibi laetabimur in ipso Quae

Expanded text:
falsitatis assertio: atque ideo subsequiturfalsitatis assertio: atque ideo subsequiturPerscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. Defectio scrutantium, defectionem supervacuae contra Deum adhortationis ostendit. Quae enim non labefactabuntur ingenia, contradictioni veritatis intenta? Rimentur licet omnia naturalium causarum secreta, pervicacique studiorum suorum vigore ipsa coelestium motuum interna scrutentur: in ipsa tamen operis sui intentione deficient, doctrinis spiritalibus refutati. Qui enim fortuitis motibus agi omnia docen exultent deserta Jordanis. Invalescite manus invalidae et genua dissoluta, consolamini modici animi, sensu invalescite, nolite timere. Ecce Deus noster judicium reddet, ipse ueniet et saluabitnos. tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient, et audietur lingua mutorum. tunc saliet claudus tamquam ceruus. hoc ergo illud est, quod significatur: ibi laetabimur in ipso. quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cũ dicitur subito sagittabunt: fu¬
turi temporis opus docetur Cũ autẽ
firma uerunt uerbũ malũ :iam ex prae¬
terito consiliũ firmatae pridẽ uolunta¬
tis ostenditur. Semꝑ enĩ excidia adũ¬
sus fidẽ p̃sto sunt & occultis ac fallen¬
tib: insidiis pestiferae adhortationis
doli iacent: quos araris quibusq con¬
spici cpanon r &idõ dictũ ẽ Abscon¬
derunt laqueos & dixer̃ quis uidebit
eos Si enĩ hereticus ꝑuertere fidẽ
tempt& : incredibile ẽ quantis eam
dolis subuertere contendat : Si spem
xt̃nitatis nr̃ae phylosophus impugne
mirũ in modũ om̃e bonũ praȩsentis
uitae pon& in corpore Om̃i ingenu
sui Macritate : ea quib: doctrime ce¬
lestis infritutio subrui possit uterq
scrutartes. Sed quid ad dm̃ hu
mana ꝑuersitas: Quid aduersus
opificem oꝑis ingeniũ Exquirant
lic& om̃ibus argum̃tationis sua
quaestiunculis excidiũ ueritatis : de¬
fici& tam̃ in ueritatis destructione

Expanded text:
Nam cum dicitur: Subito sagittabunt, fuNam cum dicitur: Subito sagittabunt, futuri temporis opus docetur: cum autem: Firmaverunt verbum malum, jam ex praeterito consilium firmatae pridem voluntatis ostenditur. Semper enim excidia adversus fidem praesto sunt, et occultis ac fallentibus insidiis pestiferae adhortationis doli adjacent, quos a raris quibusque conspici opinantur. Et ideo dictum est: Absconderunt laqueos, et dixerunt; Quis videbit eos? Si enim haereticus pervertere fidem tentet, incredibile est quantis eam dolis subvertere contendat; si spem aeternitatis nostrae philosophus impugnet, mirum in modum omne bonum praesentis vitae ponet in corpore: omni ingenii sui alacritate ea, quibus doctrinae coelestis institutio subrui possit, uterque scrutantemana perversitas? quid adversus opificem operis ingenium? Exquirant licet omnibus argumentationis suae quaestiunculis excidium veritatis, deficiet tamen in veritatis destructione
Abbreviated transcription (Latin):
linguae semꝑ intentus ẽ : & acum̃ gladii
in lingua eius p̃sio ẽ Uolant autem¬
oe lxetales eus sagitta : & non ambiguũ
ẽ quid efficiant. Scilic& ut sagitrent in
obscuro immaculatũ Et ꝓprietas uerbi
ueterũ criminũ recens ablutae sunt
nundũ tam̃ firmatae fidei. nundũ do¬
ctrinis spũalib: eruditũ nundũ contra
hnec pugnacis lingue arma certantẽ:
sed simplicẽ & ex nouae natiuitatis
infantia tenerũ. Hunc ergo sine me¬
tu contradictionis alicuius intento iã
pridem arcu ꝑ rerũ ignorantiam in
obscuro positũ uulnerabunt. Ait enĩ
Subito sagit tabutet cum: &NoN
timebunt Naturã simplicẽ : & imma¬
culati nouitate imꝑitã Hanc enĩ fal¬
lunt huic occultos laqueos praxetendun÷
in sidiarũ secretis latentibi głantes
Sequitur enĩ Firmautrunt sibi uer¬
bum malum. disputauer ut abs¬
conider enit laqueos dixer quis ui
debit eos Tempus discernitur : & in¬
ferendi uulneris & consilu firmati

Expanded text:
linguae semper intentus est et acumen gladii linguae semper intentus est et acumen gladii in lingua eius praesto est. uolant autem letales eius sagittae, et non ambiguum est, quid efficiant, scilicet ut sagittent in obscuris inmaculatum. et proprietas uerbi ueterum criminum recens ablutae sunt, nondum tamen firmatae fidei, nondum doctrinis spiritalibus erudilum, nondum contra haec pugnacis linguae arma certantem, sed simplicem et ex nouae natiuitatis infantia tenerum. hunc ergo sine metu contradictionis alicuius, intento iam pridem arcu, per rerum ignorantiam in obscuro positum uulnerabunt. ait enim: subito sagittabunt eum et non timebunt, naturam simplicem et inmaculati nouitate imperitam. hanc enim fallunt, huic occultos laqueos praetendunt insidiarum secretis latentibus gloriantes. Sequitur enim: firmauerunt sibi uerbum malum; disputauerunt, ut absconderent laqueos; didebit eos? Tempus discernitur, 181 et inferendi vulneris, et consilii firmati.