comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tissimã ierłm. Qm̃ hodie uobis habetis dñm pol¬
licentẽ : qđ ꝓ breui captiuitatis iniuria. duppli¬
cata onĩa recipiatis sic̃ recepisse legimus & iob.
uxta tropologiã hic locus sic explanari potest.
Exetenditur iudas in arcũ. Dñs atq saluator a
patre in hunc mundũ mittit᷑: qͥ ipse ẽ. arcꝰ & sa¬
gittarus & sagitta. Arcus ut in p̃senti loco.
Sagittarius: ut in qͣdragesimo quarto psalmo.
Sagitta uͦ ipsa ẽ. qͥ loqͥt̾ ꝑisaiã. Posuit me sicut
sagittã electã. & ipharetra sua abscondit me.
Sagitta electa ds̃ uerbũ ẽ. Pharetra in qͣ sagitta
abscondit᷑ : dispensatio carnis assumpte. Hac in¬
pletur ephraim: ut cũ armatꝰ fuerit & paratꝰ
ad bellũ. & ipse cũ gentib sagitas dñ uulne¬
retur. Ex cuius tribu pͥmus popłm scidit ie¬
roboam: quẽ in hereticorũ ꝑsona accipi oseȩ ple¬
nius ꝓpħa demonstrat. Et qđ supͣ diximꝰ: filii
ephraim intendentes & inittentes arcũ conuer¬

Expanded text:
iam hodie vobis habetis Dominum pollicentem, quod pro brevi captivitatis injuria, duplicata omnia recipiatis, sicut recepisse legimus et Job . Juxta tropologiam hic locus explanari sic potest: Extenditur Judas in arcu, cum Dominus atque Salvator a Patre in hunc mundum mittitur, qui ipse est et arcus, et sagittarius et sagitta. Arcus, ut in praesenti loco. Sagittarius, ut in quadragesimo quarto psalmo: Sagitta vero, ipse est qui loquitur per Isaiam: Posuit me sicut sagittam electam, et in pharetra sua abscondit me . Sagitta electa, verbum Dei est; pharetra in qua sagitta absconditur, dispensatio carnis assumptae. Hac impletur Ephraim, ut cum armatus fuerit et paratus ad bellum, et ipse cum gentibus sagitis Domini vulneretur, ex cujus tribu primus populum scidit Jeroboam , quem in haereticorum persona accipi, Osce propheta plenius demonstrat , et quod supra diximus: Filii Ephraim, intendentes et mittentes arcum, conver
Abbreviated transcription (Latin):
in tuba. & ibi in cõmonitione terroris sui dñs
referunt tẽpora : qđ illis contra anthiochum
dimicantib atq uincentibꝰ. dm̃ fuerit pugna
atq uictoria. Qͥ egressus fuerit fortis ad pͣliũ:
& instar fulguris illius potentia apparuerit.
Uictisq aduersariis & turbinis more dispsis: ꝓte¬
xerit popłm uideorũ. Nos autẽ referimꝰ cuncta
ad intelligentiã saluatoris : de qͦ supͣdictũ est.
extendi mͥ iudã quasi arcũ. Qͦ extento. & hereti¬
cis atq gentibꝰ a syon filiis int̾fẽctis: apparebit gła
dñi. & egredietur ut fulgur iaculũ eiꝰ. De qͦ fui¬
gure & in abbacuc legimus. In luce sagittarũ tu¬
arũ ibunt in splendore fulgurantis haste tuę.
Qđ fuigur & splendor alio uocabulo tuba appel¬
dicat qͥ pͥus surdis auribꝰ fuerat in disciplina
dñi. Aꝑuit mͥ aures : & dedit mͥ aures ad audi¬

Expanded text:
in tuba, et ibit in commotione terroris sui. Domireferunt tempora quod illis contra Antiochum dimicantibus atque vincentibus, Domini fuerit pugna atque victoria, qui egressus sit fortis ad praelium, et instar fulguris illius potentia apparuerit victisque adversariis, et turbinis morte dispersis, protexerit populum Judaeorum. Nos autem referemus cuncta ad intelligentiam Salvatoris, de quo supra dictum est: Extendi mihi Judam quasi arcum. Quo extenso, et haereticis atque gentilibus a Sion filiis interfectis, apparebit gloria Domini, et egredietur ut fulgur jaculum ejus, de quo fulgure et in Abacuc legimus: In luce sagittarum tuarum ibunt in splendore fulgurantis hastae tuae . Quod fulgur et splendor alio vocabulo tuba appeldicat qui prius surdis auribus fuerat: Disciplina Domini aperuit mihi aures, et dedit mihi aurem ad audi
Abbreviated transcription (Latin):
ctos sꝑantes eccłiae. ñ aliã debemꝰ acciꝑe nisi
habitationẽ paradisi : in ꝗͣ pͥmus cũ dño latro
ingressus ẽ. & iecirco ꝑ zachariã ꝓuocãt᷑ ad mu¬
nitionẽ : qͥ iã tunc & ex illo tpre dns ꝓmittebat
ut ꝓbreui tribulatione ȩt̾na reciꝑent p̃mia.
Siue ut in locaͣc. legit᷑: ꝓ una die ꝑegrinationis
tue dupplicia reddam tibi. Ad comparationem
enim ȩt̃nitatis om̃ẽ qđ patim᷑ in mundo una
dies appellanda ẽ: non habitationis sed pegrina¬
tionis: qr aduene sumꝰ & ꝑeregrini sic̃ om̃s pa¬
tres nr̃i. Nam & in p̃senti inom̃taneũ & leue
tribulationis nr̃e : fupra modũ in sublimitatem

Expanded text:
ctos sperantes Ecclesiae, non aliam debemus accipere nisi ctos sperantes Ecclesiae, non aliam debemus accipere nisi habitationem paradisi, in quam primus cum Domino latro ingressus est : et idcirco per Zachariam provocantur ad munitionem, quia jam tunc et ex illo tempore Dominus promittebatibulatione, aeterna reciperent praemia. Sive, ut in LXX legitur: pro una die peregrinationis tuae, duplicia reddam tibi. Ad comparationem enim aeternitatis, omne quod patimur in mundo una dies appellanda est, non habitationis, sed peregrinationis: quia advenae sumus et peregrini sicut omnes patres nostri. Nam in praesenti momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublim
Abbreviated transcription (Latin):
s achaldeis & popło iudeorũ. Eleanan quoq tẽ¬
ore muis & frigoris descendit in lacũ: ut ibi leo¬
pẽ intficer&. Ieremias autẽ non aquã laci sed
in lutũ cenũq demergit̾: qđ possit suffocare ma¬
gis quã refrigerare sicientẽ. Unde in psalmo seri¬
bitur. In fixeus sum in limo ꝓfundi & ñ ẽ. substan¬
diues purpuratus: cuiꝰ lingua magniloqua pe¬
narũ exurebatur incendiis. & in tantũ ñ babe¬
bat ulla aquarũ refrigeria : ut extremi digi¬
ti pauꝑis tinetiq in aquã refrigeriũ postulare.
Rursũq ad ipsos qͥ uincti erant & xpĩ misericordia
liberandi sermo dirigit̾: conuertimini ad muni¬
de q̃ seriptũ ẽ: muntm̃tũ scĩ timor dni. ut pos¬
sitis dicere esto mͥ in dm̃ ꝓtectorẽ & in locũ mu¬
nitũ ut saluũ fãcias me. Et de uobis quoq ꝓpħa
cominemorat. Ecce ciuitas firma: & salutare nrm
pon& murũ. & ante inurale. Hanc autẽ nuni¬
tionẽ ad quã ds̃ cohortat᷑ uinctos spei siue iun-¬

Expanded text:
as a Chaldaeis et populo Judaeorum: Banaias quoque tempore nivis et frigoris descendit in lacum, ut ibi leonem interficeret . Jeremias autem non in aquam laci; sed in lutum coenumque laci demergitur, quod posset suffocare magis quam refrigerare sitientem . Unde in psalmo scribitur: Infixus sum in limum profundi, et non est substanuondam purpuratus, cujus lingua magniloqua poenarum exurebatur incendiis, et intantum non habebat ulla aquarum refrigeria, ut extremi digiti pauperis tincti in aqua refrigerium postularet . Rursumque ad ipsos qui vincti erant, et Christi misericordia liberandi sermo dirigitur: Convertimini ad munide qua scriptum est: Munimentum sancti timor Domini; 865 ut possitis discere: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias , et de vobis quoque propheta commemoret: Ecce civitas firma, salutare nostrum ponet murum et antemurale . Hanc autem munitionem ad quam Deus cohortatur vinctos spei, sive vin
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Post quã sermo ꝓpħȩ. immo ipse ds pater
eas rex suus mitis. & ascendens suꝑ asinam
subiugalẽ. & pullũ asine: & potestas eiꝰ eẽt.
futura amari usq ad mare. & a fluminib
usq ad t̾mnos terre. Facit apostropbã ad ip¬
in sanguine testam̃ti tui siue pacti emisisti ui

Expanded text:
tibi. Postquam sermo prophetae, immo ipse Deus Pater eas rex suus, mitis, et ascendens super asinam subjugalem, et pullum asinae, et potestas ejus esset futura a mari usque ad mare, et a fluminibus usque ad terminos terrae, facit apostropham ad ipin sanguine testamenti, sive pac
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur. In sangume passionis tuȩ eos qͥ iuneti
n carcerẽ tenebant᷑ in ferni in qͦ ñ ẽ. ulla mi¬
sericordra: tua clementia liberasti. Deniq post¬
qua ans resurrexit: hi qͥ peccatis adam siue
ut qͥdã uolunt erroris inoliti ac mortis iun¬
eulis tenebant᷑: resurrexert cũ eo. & apparue¬
runt mscam ciuitatẽ. De hoc sangiune testa¬
menti. & ipse futura indicans passionẽ: ad dis¬
eipłos añs loquebatur. Accipite & bibite ex eo
oms. Hic ẽ. enĩ calre noui testam̃ti in sanguine¬

Expanded text:
In sanguine passionis tuae eos qui vincti in carcere tenebantur inferni, in quo non est ulla misericordia, tua clementia liberasti. Denique postquam Dominus resurrexit, hi qui peccatis Adam, sive, ut quidam volunt, erroris inoliti, ac mortis vinculis tenebantur, resurrexerunt cum eo, et apparuerunt in sancta civitate. De hoc sanguine testamenti, et ipse futuram indicans passionem, ad discipulos loquebatur: Accipite, et bibite ex hoc omnes: hic est enim catix novi testam
Abbreviated transcription (Latin):
& terrã. & mare rubrum & desertũ. ut uobiscũ
ponerẽ testam̃tũ. nunc autẽ polliceor uobis me
adhuc semel celũ & terrã. & mare & aridã. com¬
moturũ ut illis commotis moueant᷑ om̃s gentes
rũ. & mee sunt opes: ego in ornam̃tũ tẽpli au

Expanded text:
et terram, et mare Rubrum, et desertum, ut vobiscum ponerem Testamentum; nunc autem polliceor vobis me adhuc semel coelum et terram, et mare et aridam commoturum, ut illis commotis, moveantur omnes gentes, m, et meae sunt cunctae opes. Ego in ornamentum templi au
Abbreviated transcription (Latin):
tis tribꝰ ebdomadibꝰ ꝑfecta in misterio trita¬
tis reqͥe : tercio factũ ẽ. uerbũ dnĩ in manu ag¬
gei ꝓpħe. qͥ continuo labore sudabat. ut semp
U eo sermo dei haberet ascensũ. p̃teritoꝵ enĩ obli¬
uiscens & in futurũ se extendens ita cotidiȩ la¬
borabat. quasi p̾cedentiũ oꝑm nil haber&. Dicitꝰ
gͦ ei. Loquere ad zorobabel. & ad iħm. & ad reli
sunt instaurationi eiꝰ. Nũquid ad comparationẽ
pͥoris ñ talis ẽ. ista quȩ cernit᷑ ut qͦdãmͦ ñ eẽ. ui¬
deatur:: Uerũ nolite desperare. nec lassas manꝰ
dimittere. Sed & tu zorobabel & tu iħu. & om̃s
popli confortamini & facite opꝰ in domo mea. ego
reced& a uobis. Ilolite timere ego sũ qͥ iubeo dñs¬

Expanded text:
fecta in mysterio Trinitatis requie, tertio factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, qui continuo labore sudabat, ut semper in eo sermo Dei haberet accessum. Praeteritorum enim obliviscens, et in futurum se extendens , ita quotidie laborabat, quasi praecedentium operum nihil haberet. Dicitur ergo ei: Loquere ad Zorobabel, et ad Jesum, et reliqet nunc intersunt instaurationi ejus, numquid ad comparationem prioris, non talis est ista quae cernitur, ut quodam modo non esse videatur? Verum nolite desperare, nec lassas manus dimittite, sed et tu, Zorobabel et tu, Jesu, et omnis popule, confortamini, et facite opus in domo mea: Ego recedet a vobis: nolite timere, ego sum qui jubeo D
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Qͥs in uobis ẽ. derelictus qͥ uidit domũ
istã in gła sua pͥma. & qͥd uos uidetis hane nẽ :
ũqͥa ñ ita ẽ. quasi non sit in oclis ur̃is : & nunc
confortare zorobabel dicit dñs confortare iħ̃u
fili iosedech sacerdos magne. & confortare omĩs
popłs t̾re dic̃ dñs exercituũ: & facite qmͣ ego
uobiscũ sum dic̃ dñs exercituũ. Uerbũ qđ pla¬

Expanded text:
derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? Et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare Zorobabel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & confortare omnis populus terrae, dicit Dominus exercituum: & facite quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
ge uersatur. in qͦ generationi coniuigiis carniq
seruitur. ⁊ccirco in sexto numero qͦ factus ẽ. mũ¬
dus. & in scđo anno qͥ diuidit unionẽ: mate¬
ria enĩ in qua mundi reparatio sobolisq consi¬
ftit. dupplicẽ numerũ diligit. ingredimur do-¬
mũ dĩ. & utroq popło congregato extruimus
tẽplũ dĩ. Ex duob enĩ .xiiͥ. numerꝰ uicesimi qͣrti

Expanded text:
ge versatur, in quo generationi, conjugiis carnique ge versatur, in quo generationi, conjugiis carnique servitur: idcirco in sexto numero quo factus est mundus, et in secundo anno qui dividit unionem materia enim in qua mundi reparatio sobolisque consistit, duplicem numerum diligit, ingredimur domum Domini, et utroque populo congregato, exstruimus templum Dei. Ex duobus enim duodecim numeris, vicesimi quart
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝑonere corda sua suꝑ uias suas. & memi¬
nissent ꝓpt̾ negligentiã. qͣnta ꝑpessi fuerint.
& ut ascenderent in montẽ & cederent ligna
& edificarent domum dni. & ñ paterentur ea
que fuerant ante ꝑpessi. Deniq in his .xx. &
diiob diebꝰ tinuit popłs afacie dnĩ: & ingres¬
si sunt in die uicesimo & qͣrto mensis in sexto
mense aimno sedõ dariĩ regis. & faciebant opꝰ m
domo dñ exercituũ dei sui. Precipitur autẽ in¬
nobis ut edificari possit domꝰ dnĩ spũalis in sa¬
cerdotiũ scm ad offerendas spĩales uictimas
oꝑa dni. Iamꝰ enĩ zorobabel de genere dauid &
iħc sacerdos in ęt̾nũ suscitatus ẽ. apatre in uir-¬
te & disponente faciamus. quę tam̃ oꝑa dĩ facẽ
ante ñ possumꝰ nisi timeamus a facie dni. & cre¬
damus & ingrediamur templũ dnĩ. & ea quȩ¬
digna sunt domo dĩ ꝑpetremus. Qm̃ uͦ adhuc in
scło sumus & tẽpꝰ edificationis nr̃e sub dario re-¬

Expanded text:
vero ponere corda sua super vias suas, et memivero ponere corda sua super vias suas, et meminissent propter negligentiam quanta perpessi fuerint. Et ut ascenderent in montem, et caederent ligna, et aedificarent domum Domini, et non paterentur ea quae fuerant ante perpessi. Denique in his viginti et duobus diebus, timuit populus a facie Domini, et ingressi sunt in die vicesimo quarto me Darii regis, et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui. Praecipitur autem nobis, ut aedificari possit domus spiritualis in sacerdotium sanctum, ad offerendas spirituales victimas opera Domini. Jam enim Zorobabel de genere David, et Jesus sacerdos in aeternum suscitatus est a Patre in virte et disponente. Quae tamen opera Dei facere ante non possumus, nisi timeamus a facie Domini, et credamus, et ingrediamur templum Dei, et ea qudigna sunt perpetremus. Quoniam vero adhuc in saeculo sumus, et tempus aedificationis nostrae sub Dario re
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa : cetera similiter. Ubicumq autẽ nos ponimꝰ
dnm exercituũ : illi diuerse dñm omĩpotentẽ.
dei. Suscitat᷑ etiã sp̃s popli qͥ in eis ante dorm¬
ebat. ñ corpꝰ. ñ anima. s ut diximꝰ sp̃s qͥ magis
edificare seit templũ dĩ. & ingressi foris enim
fuerant faciebant oꝑa quę digna erant pe-¬
nitralibꝰ domꝰ dñi in eodẽ anno darii regis.
qͦ & supra in eo mense qͥ & in pͥncipio positus ẽ.
s ñ in eodẽ die. Ibi enĩ dies mensis ponitur.
Hic uͦ uicesimus quartus ut int̾ pͥmũ diẽ de qͦ
dñs loqͥtur ꝑ aggeũ & uicesimũ quartũ qͦ in¬
gressi sunt & faciebant opꝰ in domo dñi. occͣe.
duo dies medii fuerint qͦt & littere sunt apđ̃
hebreos. Necesse enĩ habuerunt doceri quȩ
eẽnt elem̃ta pͥncipii sermonũ dt̃ que eos ꝓhibe¬
rent dicere necdũ uenit tẽpꝰ domus dnĩ ȩdifi¬
cande. & habitare in domibꝰ concauis & ut supͣ
dixi in ima demergi. ꝓuocarentur uͦ ponere¬

Expanded text:
a: caetera similiter. Ubicumque autem nos ponimus, Dominum exercituum, illi diverse aut Dominum omnipotentem, Dei. Suscitatur etiam spiritus populi, qui in eis ante dormiebat, non corpus, non anima; sed ut diximus, spiritus, qui magis aedificare scit templum Dei. Et ingressi, foris enim fuerant, faciebant opera, quae digna erant penetralibus domus Domini: in eodem anno Darii regis quo et supra, in eo mense qui et in principio positus est; sed non in eodem die. Ibi enim unus dies mensis ponitur: hic vero vicesimus quartus, ut inter primum diem, quo Dominus loquitur per Aggaeum, et vicesimum quartum, quo ingressi sunt, et faciebant opus in domo Domini, viginti duo dies medii fuerint, quot et litterae sunt apud Hebraeos. Necesse enim habuerunt doceri quae essent elementa principii sermonum Dei, quae eos prohiberent dicere, Nec dum venit tempus domus Domini aedificandae, et habitare in domibus concavis, et ut supra dixi, in ima demergi. Provocarentur
Abbreviated transcription (Latin):
matutinũ atq nocturnũ ut arentes agri sal¬
tem humore modico tẽperarentur. Terra quoq
deuorauit agricolas non redditura sementem
& quȩ sponte sol& gignere auaros innuit. E go
hunc arbitror eẽ rorẽ. de quo in benedictione
dicitur ad iacob. D& tibi deus de rore celi rorẽ
ermon qͥ descendit suꝑ montẽ fyon. & descendit¬
ñ de aere in qͦ uolitat multiplex aqͥlarũ & acci¬
pitrũ & uulturũ numerus. s de cęlo ut si cuiꝰ
anima ard& ꝑturbationibꝰ & iaculo diaboli uul-¬
nerata ẽ : refrigeretur rore & estu suo tẽper&.
qͦ receãente t̾ra quoq ñ affert germen suũ. Nleq
enĩ stne rore xp̃i potest ulla anma afferre frumta.
& uocaui siccitatẽ suꝑ terrã. & suꝑ montes. & suꝑ

Expanded text:
matutinum, atque nocturnum, ut arentes agri, salmatutinum, atque nocturnum, ut arentes agri, saltem humore modico temperarentur. Terra quoque devoravit, et agricolis non redditura sementem, et quae sponte solet gignere, avaro sinu tenuit. Ego hunc arbitror esse rorem, de quo in benedictione dicitur ad Jacob: Det tibi Deus de rore coeli , et rorem Hermon qui descendit super montem Sion , eitat aquilarum et accipitrum et vulturum numerus; sed de coelo, ut si cujus anima ardet perturbationibus, et jaculo diaboli vulnerata est, refrigeretur hoc rore, et aestus suos temperet. Quo retento, terra quoque non affert germen suum. Neque enim sine rore Christi potest ulla anima afferre frumenta. Et vocavi siccitatem super terram, et super montes, et super
Abbreviated transcription (Latin):
ctrina quã in conuersatione de quibusdã sꝑa-¬
re plurima. & post quã uentũ ẽ. ut habereił
tempus messiũ. id ẽ. tempus docendi uitãq suã
in exemplũ prebere popłoꝵ. de excelso p̾cipita¬
tos. & minus inuentũ in eis quã opinio sibi
omĩum ꝓmittebat. Unde accidit ut paulatĩ
negligentia subrepente parum quoq ipsum
quod udebantur habere ꝑderent. Hoc quoq
iccirco ꝑpessi sunt. quia securi fuerunt in pͥsti¬
nis domibus suis nec ascenderunt scripturarũ
pitientes eius desolationẽ etiã id ꝑdidere quod
se habere credebant. Supradicti enim mali hȩc
causa redditur. Quã ob causã dic̃ dñs exercitu-¬
um. qr domus mea deserta ẽ. & uos festinatis
unusquisq in domũ suã post hȩc sequitur. ołpt̃¬
hoc suꝑ uos ꝓhibiti sunt celi ne darent rorẽ.
quit celi pluuiam non dederunt quibus irri¬
gata humus fruges parit. s ne rorẽ quidẽ

Expanded text:
ctrina quam in conversatione de quibusdam sperctrina quam in conversatione de quibusdam sperata plurima: et postquam ventum est ut haberent tempus messium, id est, tempus docendi, vitamque suam in exemplum praebere populorum, de excelso praecipitatos, et minus inventum in eis, quam opinio sibi omnium promittebat. Unde accidit ut paulatim, negligentia subrepente, parvum quoque ipsum quod videbantur habere, perderent. Hoc autem idcirco perpessi sunt, quia securi fuerunt in pristinis domibus suis, nec ascenderunt Scripturarum picientes ejus desolationem, etiam id perdidere, quod se habere credebant. Supradicti enim mali haec causa redditur. Quamobrem, dicit Dominus exercituum, quia domus mea deserta est, et vos festinatis unusquisque in domum suam, propter hoc super vos prohibiti sunt coeli ne darent rorem, quit, coeli pluviam non dederunt, quibus irrigata humus fruges facit; sed ne rorem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
inculistis i domũ. & mea uirtute dispsum ẽ. Exuf¬
flaui eñ illud & redegi. ad nichilũ. qr frum̃tum
emortitũ & uacui folliculi quȩ utilia esui sunt
fariã & similã non habebant. Potest autẽ hoc
quod dixit intulistis in domũ & exufflaui illud.
& de donariis accipi quȩ offerebant in altari. &
ds exufflauerit ea. Sed quia dixit intulistis do
si ea quȩ illata sunt donaria intelligimus utiq
in templo oblata dicemus: & non nobis congru¬
et quia adhuc eo temprẽ domus dei edificata
non fuerat. Qđ quidẽ uiq hodie plerisq con¬
tingit qui habitant in edificiis humilibus &
quantũ in se ẽ. despiciunt desolatã domũ dĩ.
iã maturas segetes uidentes. fructus sibi suoꝵ
parua reꝑiunt. Sed & hȩc quoq parua que
in domũ & horreũ mentis condiderant exuf¬
flantur a sermone dei : quasi indigna eius cu¬
stodia atq tutela. Quotiens ego uidi tã in do¬

Expanded text:
intulistis in domum, et mea virtute dispersum est. Exsufintulistis in domum, et mea virtute dispersum est. Exsufflavi enim illud, et redegi ad nihilum; quia frumentum emortuum et vacui folliculi, quae utilia esui sunt, farinam et similam non habebant. Potest autem hoc quod dixit: intulistis in domum, et exsufflavi illud, et de donariis accipi quae offerebant in altari, et Deus exsufflaverit ea. Sed quia dixit, intulistis in si ea quae illata sunt, donaria intelligimus, utique in templo oblata dicimus. Et non nobis congruet, quia eo tempore domus Dei adhuc aedificata non fuerat: quod quidem usque hodie plerisque contingit, qui habitant in aedificiis humilibus, et quantum in se est, despiciunt desolatam domum Dei, si jam videntes maturas segetes, fructus sibi suoruparva reperiunt. Sed et haec quoque parva, quae 748 in domum et horreum mentis condiderant, exsufflantur a sermone Dei, quasi indigna ejus custodia atque tutela. Quoties vidi ego tam in do
Abbreviated transcription (Latin):
ta congrua de testimoniis scripturarũ ligna quȩ¬
rentes p̃cidamus ea : & edificenius domũ sapien¬
tiȩ i nobis. Post quã enim ħ fuerint extructa. fi¬
nis edificationis eius erit. ut dñs glificetur
in nobis. Respexistis ad ampluis. & ecce factũ ẽ.
minus & intulistis in omũ. & exufflaui illud.
Laexx. Respexistis in multa & facta sunt pauea.
& intulistis in domũ & exufflaui illa ut abiecta
mora & om̃i ambiguitate deposita studiosius
edificetis domũ meã. Dico & aliud qd̃ uobis acci¬
derit qui distulistis edificare domũ meã. non
ut supra seminastis multũ. & qͥa sementẽ t̾ra
non reddidit. intulistis parum: s cũ iã caderent
segetes. & messiũ tempꝰ instar&. & frumenta
culmes. & manes stipulas sine spicarũ frugibꝰ con
gregastis. Pene erant aree. spes moculis. luctus
in mauibus. sed & hoc quoq ipsum quod uix de
multa segete. & infinitis aceruis fuerat electũ.

Expanded text:
ta, congrua de testimoniis Scripturarum ligna quaeta, congrua de testimoniis Scripturarum ligna quaerentes, praecidamus ea, et aedificemus domum sapientiae in nobis: postquam enim haec fuerit exstructa, finis aedificationis ejus erit, ut Dominus glorificetur in nobis. Respexistis ad amplius, et ecce factum est minus: et intulistis in domum, et exsufflavi illud: LXX: Respexistis in multa, et facta sunt pauca: et intulistis in domum, et exsufflavi illa. Ut abjecta mora, et omni ambiguitate deposita, studiosius aedificetis domum meam, dico et aliud quod vobis acciderit, qui distulistis aedificare domum meam, non ut supra: Seminastis multum, et quia sementem terra non reddidit, intulistis parum; sed cum jam candescerent segetes, et messium tempus instaret, et frumenta culmos, et inanes stipulas sine granis congregastis. Plenae erant areae: spes in oculis, luctus in manibus. Sed hoc quoque ipsum quod vix de multa segete et infinitis acervis fuerat electum,
Abbreviated transcription (Latin):
corda ura in uias urãs. ascendite suꝑ montẽ &
ur̃a suꝑ uias uras. & consideretis cuncta quȩ ge¬
ritis. & relinquentes studiũ domorũ urãrũ humi¬
lium ascendatis in montẽ ubi non sunt ligna que
comburantur : s quȩ ad oꝑa domus mee ꝓficiant.
&ut hoc faciatis attentius: michi scitote placiturũ
eẽ. quod facitis. Aiunt hebrei sola tantũ ad conci¬
gnandum ligna fuisse necessaria stantibus muris
templi pꝰ mcendiũ. Hoc illi. Nobis autẽ p̃cipitur
non extra uias nras ponere corda nra s quȩ priꝰ
posueramus rursum ponere in uiis nr̃is. & post¬
quã hoc fecerinus ascendere de domibꝰ concauis
in quo necesfarta ad edificationẽ templi dei ligna
sunt: de om̃i seripture sc̃ę monte in quo uaria
uirtutũ & paradisi ligna plantata suit: p̾cidamꝰ
ea & edificemus templum dñi oꝑibus bonis &
dogniatibꝰ ueritatis. quod cum fuerit extructum
mus in montẽ rationabilẽ. & ad singula ꝓblema¬

Expanded text:
corda vestra in vias vestras, ascendite super montem, et vestra super vias vestras, et consideretis cuncta quae geritis, et relinquentes studium domorum vestrarum humilium, ascendatis in montem, ubi non sunt ligna quae comburantur, sed quae ad opera domus meae proficiant: et ut hoc faciatis attentius, mihi scitote placiturum esse quod facitis. Aiunt Hebraei sola tantum ad contignandum ligna fuisse necessaria, stantibus muris templi post incendium. Hoc illi. Nobis autem praecipitur, non extra vias nostras ponere corda nostra; sed quae prius posueramus, rursum ponere in viis nostris, et postquam hoc fecerimus, ascendere de domibus concavisin quo necessaria ad aedificationem templi Dei ligna sunt, de omni Scripturae sanctae monte, in quo varia virtutum et paradisi ligna plantata sunt, praecidamus ea, et aedificemus templum Domini 747 operibus bonis et dogmatibus veritatis: quod cum fuerit exstructum,mus in montem rationabilem, et ad singula problema
Abbreviated transcription (Latin):
typo accipitur triplicatus uicesimũ quartũ
numerũ facit figuralit̾ nos docens ut ȩdificemꝰ
domũ dñi in amputatione carnis. & uicioꝵ circũ¬
cisione. & uerã puritatẽ eẽ. credamus in nomine
patris & filii & sp̃s scĩ. Porro aliꝰ sextꝰ quartum¬
numerũ supputauit. & qͣttuor refert ad elem̾̃ta
mundi ex quib subsistimus: sex uͦ ad conditio¬
nẽ mundi in quo ipsa elementa uersantur. &
dic& qr adhuc in materia sumus. & graui cor¬
pore circumdam̃ & seruimꝰ generationibꝰ extru¬
ere qͥdẽ nos templũ. & intrare domũ dĩ & qͣsi

Expanded text:
typo accipitur, triplicatus vicesimum quartum numerum facit, figuraliter nos docemur, ut aedificemus domum Domini in amputatione carnis, et vitiorum circumcisione, et veram puritatem esse credamus in nomine Patris et Filii et Spnumerum, et quatuor refert ad elementa mundi, ex quibus subsistimus; sex vero ad conditionem mundi, in quo ipsa elementa versantur. Et dicit: quia adhuc in materia sumus, et gravi corpore circumdamur, et servimus generationibus, exstruere quidem nos templum, et intrare in domum Dei, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
reant. & audiuit zorobabel filius salathiel
& iħc filius iosedech sacerdos magnus & om̃s
misit eũ dñs ds̃ eoꝵ ad ipsos. & timuit popls
a facie dñi. Diligent̾ attende ꝓpt̾ duas intel¬
ligentias saluatoris. in zorobabel duce & iħu
sacerdote. ipse erum & rex ẽ. & sacerdos. quod
non dixerit zorobabel & iħc timuerunt: s audi¬
entibus zorobabel & iħ̃u & popło uerba aggei
ꝓpħȩ que uerba sunt dñ solus popls timuit
a facie dni. id ẽ. sola multitudo quȩ nec dum
in unũ & ꝑfectũ uirũ uenerat. nec sp̃iu copu
cie dm̃i. sciens qr facies dñi suꝑ facientes mala
ut ꝑdat de terra memoriã eorũ. & dix̃ agge¬

Expanded text:
reant. Et audivit Zorobabel filius Salathiel, reant. Et audivit Zorobabel filius Salathiel, et Jesus filius Josedec sacerdos magnus, et omnes misit eum Dominus Deus eorum ad eos, et timuit populus a facie Domini. Diligenter attende, propter duas intelligentias Salvatoris in Zorobabel duce et Jesu sacerdote ipse enim et rex est et sacerdos, quod non dixerit, Zorobabel et Jesus timuerunt, sed, audientibus Zorobabel et Jesu et populo verba Aggaei prophetae, quae verba sunt Domini, solus populus timuit a facie Domini, id est, sola multitudo, quae necdum in unum et perfectum virum venerat, nec spiritui copulcie Domini, sciens quod facies Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
annũ ieuinantes & xerofagiis humiliantes a¬
tumam suã & uel maxime de taciam radice eres¬
centes. suꝑ huiuscemodi laboribꝰ audiunt. Tanta
passi estis sine causa. Hec autẽ uniuersa que
dixi possunt de eccłie rectorib intolligi. qui
edificantes carnalẽ domũ. liberisq suis & pos¬
sessionibus ꝓuidentes. non curant uel in se ip¬
sis extruere templũ dĩ. uł ȩceliã dnĩ quȩ in te
& diruta ẽ. in staurare. quorũ sepe uita. & uite
sermo congruus scandalizat plurimos & de eccła
eiett. & ad soltudinẽ ꝑducit domũ dei. Nec ħ
dicimus qͦ uniuersos generalit̃ accusemus. s
qͦ i om̃i officio & gradu sint alii qͥ edificent.
& alii qͥ destruant tẽplũ dñi. & ꝓpt̾ eorũ iuci¬
ũ nec cęli rorẽ nec t̾ra det germen siccetur
humus : montes areant. triticũ & uinũ & oleũ.
& omĩa quȩ t̾ra gignit. homines quoq ipsi
& ium̃ta & uniuersus labor manuũ in sectan¬
te gladio & siceitate. uel uento urente dispe¬

Expanded text:
annum jejunantes, et ξηροφαγίαις humiliantes animam suam, et vel maxime de Tatiani radice crescentes, super hujuscemodi laboribus audiunt: Tanta passi estis sine causa. Haec autem universa quae dixi, possunt de Ecclesiae rectoribus intelligi, qui aedificantes carnalem domum, liberisque suis et possessionibus providentes, non curant, vel in seipsis exstruere templum Dei, vel Ecclesiam Domini, quae intecta et diruta est, instaurare: quorum saepe vita et sermo incongruus scandalizat plurimos, et de Ecclesia ejicit, et ad solitudinem perducit domum Dei. Nec haec dicimus quo universos generaliter accusemus, sed quod in omni officio et gradu sint alii qui aedificent, et alii qui destruant templum Dei, et propter eorum vitium nec coeli rorem, nec terra det germen, siccetur humus, montes areant, triticum, et oleum, et omnia quae terra gignit, homines quoque ipsi et jumenta, et universus labor manuum, secante gladio, et siccitate, vel vento urente dispe
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. angłos & ob dispensationẽ & iussionẽ dei
assumpsisse humana corpora. & int̾ homines
conuersatos. Nec mirũ hoc de angłis credi cũ
ꝓ salute nr̃a etiã filius dĩ humanũ corpꝰ assũp¬
serit. & obhanc causã etiã de apochrisis p̾bent
isrł angłs fuerie & ꝓpterea supplantauerit
frẽm in uentre matris suȩ. Iohannẽ qͦq ad uocẽ
marie matris am̃ exultasse in utero elisabeth.
causam homines qͥ placuerint deo eqͣles angłis
fieri. Hoc illi sentiant. Ceterũ nos nunciũ dnĩ
id ẽ angłm dñ qͥ hebraice dicitur malach. sim¬
iuntatẽ popło nunciarit. siue quia in multis
sic̃ ibi magni consulii angłi. typũ saluatoris
dicemus in angło p̾eucurrisse. Porro qđ ait
nuntiꝰ dñ de muntiis dñ dicens. tale ẽ. quasi¬

Expanded text:
e angelos, et ob dispensationem et jussionem Dei assumpsisse humana corpora, et inter homines conversatos. Nec mirum hoc de angelis credi, cum pro salute nostra etiam Filius Dei humanum corpus assumpserit: et ob hanc cauIsrael, angelus fuerit, et propterea supplantaverit fratrem in ventre matris suae . Joannem quoque ad vocem Mariae matris Domini, exsultasse in utero Elizabeth causam homines qui placuerunt Deo, aequales angelis fieri. Hoc illi sentiant. Caeterum nos nuntium Domini, id est, angelum, qui Hebraice dicitur MALACH  , simluntatem populo nuntiaverit, sive quia in multis sicut ibi; Magni consilii Angelus , typum Salvatoris dicimus in Aggaeo praecurrisse. Porro quod ait, nuntius Domini, de nuntiis Domini, tale est qua
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ sequentibus uiciis obscurat & sordidat:
iste in facculũ ꝑtusũ peccumã congregat. Hec
autẽ omĩa euenerunt eis qui dixerunt ñ uenit
tempus domus dni edificande. & cũ ipsi habita¬
rent in conuallibꝰ desertã eẽ. domũ dñi patieban¬
tur. Hec dicit dñs exercituũ. Ponite corda ur̃a fuꝑ¬

Expanded text:
ritatem sequentibus vitiis obscurat et sordidat, ritatem sequentibus vitiis obscurat et sordidat, iste in pertusum sacculum pecuniam congregat. Haec autem omnia evenerunt eis qui dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae, et cum ipsi habitarent in convallibus, desertam esse domum Domini patiebantur. Haec dicit Dominus exercituum: Ponite corda
Abbreviated transcription (Latin):
masculino. & non autes genere feminino de deo.
qđ dictũ ẽ. sentire cõpellimur. eo quod inuesti¬
dantur. unde & iustus letatur & dic̃ : in corde
meo abscondi eloquia tua ut non peccẽ tibi. Hoc
palliũ de multiplicibꝰ sapientie sensibꝰ uerbiꝰq
contextum. ñ sinit feruentes sp̃ũ refrigerare.
nec dilectionis calorẽ borea flante frigescere.
multiplicata iniqͥtate caritas refrixit in eo. Un-
de de istiusmodi homine cuius ab alio pallium
possidetur in lege p̾cipitur. reddes ei uestim̃¬
in conuallibus siue laqueatis domibus & dicebass
nondũ uenit tempꝰ domus domini edificande.
ut merees in ꝑtusum facculũ congregarent. Siqͥs
ullud apłi sicuius opus manserit. quod suꝑ ȩdifi¬
cauit mercedẽ accipi&. Hic congregat conser-¬
uandas mansurasq mercedes. & uircitibꝰ uirtu¬
tes semꝑ adiungens: coaceruat peccunras in saccu¬
lum non ꝑtusum. Qui autẽ post bona oꝑa non se-¬
mel &bis sed frequenter peccat. & preteritã cla¬

Expanded text:
masculino, et non αὐτῆς, feminino, de Deo quod dictum est sentire compellimur, eo quod investiodantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Hoc pallium de multiplicis sapientiae sensibus verbisque contextum, non sinit ferventes spiritu refrigerari, nec dilectionis calorem, Borea flante, frigescere: multiplicata iniquitate, charitas refrixit in eo . Unde et de istiusmodi homine, cujus ab alio pallium possidetur, in lege praecipitur: Reddes ei vestimeatis domibus, 746 et dicebant: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae, ut mercedes in pertusum sacculum congregarent . Si quis aliud Apostoli: Si cujus opus manserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet , hic congregat conservandas mansurasque mercedes, et virtutibus virtutes semper adjungens, coacervat pecunias in sacculum non pertusum. Qui autem post bona opera non semel et bis, sed frequenter peccat, et praeteritam cha
Abbreviated transcription (Latin):
crone fertat᷑. & quicquid fructũ se pittat ha¬
bere disꝑdat. Infertur etiã gladiꝰ suꝑ montes
eleuantes se aduersus scientiã dĩ. & suꝑ frum̃¬
tũ uinũ & oleum quibꝰ quasi cibis & potu &
refectione hereticorũ conciliabula deceptis po¬
płis blandiuntur congrue quis dixerit panẽ
illorũ eẽ. luctus & furorẽ draconũ eẽ. uimĩ
eorũ furorẽ aspidũ insanabilẽ. Oleũ quoq re¬
ꝓmissionẽ de cȩlestibꝰ quaqͣ ungunt discipulos.
& laborũ pimo pollicentur : quȩ detestatur. ꝓpħa
dicens. Oleũ peccatoris: non inpingu& caput
meũ. Sed & alia que absq auctoritate & te¬
stimoniis scripturarũ quasi traditione apłica

Expanded text:
crone feriatur, et quidquid fructuum se putat hacrone feriatur, et quidquid fructuum se putat habere, disperdat. Infertur etiam gladius super montes elevantes se adversus scientiam Dei, et super frumt vinum, et oleum, quibus quasi cibis et potu et refectione, haereticorum conciliabula deceptis populis blandiuntur: Congrue quis dixerit panem illorum esse panem luctus, et furorem draconum esse vinum eorum, et furorem aspidum insanabilem: Oleum quoque, repromissionem de coelestibus, quo quasi ungunt discipulos, et laborum praemia pollicentur, quae detestatur propheta, dicens: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum , Sed et alia quae absque auctoritate et testimoniis Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
diũ transtulert̃. Sed & in hebraico trib litteris
scriptũ repꝑi. hetħ. rẽs. bẽth. Qđ̃ si deeb legimꝰ gla¬
siccitatẽ. lic& meluis in urentẽ uentũ tranffer¬
ri possit. & reuera qm̃ sermo de t̾ra ẽ. & de a-¬
grorũ sterilitate magis mͥ uidet᷑ uentus urens
in p̃senti loco intelligi debere quã gladius. lic&
omĩs plaga quę ꝓpter peccata hominibꝰ inferat᷑.
possit & ꝓ gladio dĩ accipi. Uocata ẽ. autẽ siceitas
siue gladius suꝑ t̾ram & suꝑ montes ut ñ ꝓfer¬
rent triticũ. & iunũ. & oleũ. & quecũq sponte
generat humꝰ. Precedente autẽ fame consequẽ¬
ter suꝑ homines & suꝑ iuim̃ta mors uenit. & idẽ
gladius uel uentus urens omã quȩ manꝰ homi¬
nũ laborauere consumit. Uocat᷑ itaq uel induci¬
tur uiuens sermo dei & efficax & acutꝰ suꝑ om¬
nẽ gladiũ ancipitẽ. ut anima negligens quȩ
tra int̾pretat᷑ arens. & magis in concauis habi¬
tare quã domũ dĩ extruere desiderat huiꝰ mu¬

Expanded text:
dium transtulerunt: sed et in Hebraico tribus litteris scriptum reperi  , HETH, RES, BETH, quod si HAREB legimus, gla transferri possit. Et revera quoniam sermo de terra est, et de agrorum sterilitate, magis mihi videtur ventus urens in praesenti loco intelligi debere, quam gladius: licet omnis plaga quae propter peccata hominibus inferatur, possit et pro gladio accipi. Vocata est autem siccitas, sive gladius super terram, et super montes, ut non proferant triticum, et vinum et oleum, et quaecumque sponte generat humus. Praecedente autem fame, consequenter super homines, et super jumenta mors venit. Et idem gladius vel ventus urens, omnia quae manus hominum laboravere, consumit. Vocatur itaque vel inducitur vivens sermo Dei, et efficax, et acutus super omnem gladium bicipitem , ut anima negligens quae terra interpretatur arens, et magis in concavis habitare, quam domum Dei exstruere desiderat ejus mu
Abbreviated transcription (Latin):
ano cum aplis uersus in extasim appellabitur
musto plenus. Quomͦ autẽ non sit huic exposi¬
tioni contrariũ illud quod filii ionadab filii re¬
chab uinũ non biberint. & laudentur a dño in ie-¬
remia. competentius disseretur. Post hec dicatur
ad eos qui negligebant. edificare templũ dnĩ.
Oꝑustis uos & non estis cale facti. qđ intelligimꝰ
de centesimo tercio psalmo in quo de deo dicit᷑.
Abissus ut uestim̃tũ amictus eius. Quãꝗͣ enĩ
scđmn hebraicã ueritatẽ referatur ad terras

Expanded text:
o cum apostolis versus in ecstasin, appellabitur musto plenus . Quomodo autem non sit huic expositioni contrarium illud quod filii Jonadab filii Rechab vinum non biberint, et laudentur a Domino, in Jeremia competentius disseretur. Post haec dicitur ad eos qui negligebant aedificare templum Domini: Operuistis vos, et non estis calefacti. Quod intelligimus de centesimo tertio psalmo, in quo de Deo dicitur: Abyssus ut vestimentum amictus ejus. Quamquam enim secundum Hebraicam veritatem referatur ad terras
Abbreviated transcription (Latin):
bibit siti ꝑibit. sic̃ & in iudith. siqͥs tam̃ uult
librũ reciꝑe. mulieres & paruuli siti ꝑieruNs.
Qui autẽ parũ bibit. bibit quidẽ sea non usq
ad ebrietatẽ. Porro qui potest dicere ad dum̃
calix tuus iebrians quã p̾clarus. & in ebria¬
tur cũ noe. & lic& in egipto constitutus tam̃

Expanded text:
bibit, siti peribit: sicut 745 et in Judith si quis tamen vult bibit, siti peribit: sicut 745 et in Judith si quis tamen vult librum recipere mulieris: Et parvuli siti perierunt . Qui autem parum bibit, bibit quidem, sed non usque ad ebrietatem. Porro qui potest dicere ad Dominum: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! et inebriatur cum Noe : et licet in Aegypto const
Abbreviated transcription (Latin):
xta intelligentiã spiritalẽ hii qui de babilone
reuersi sunt & necdũ edificauerunt domũ dei.
s edificationẽ eius quotidie differentes dixert̃
nondũ uenit tẽpus domus dnĩ edificande nec
captiui sunt. nec adhuc plena libertate donati.
uerũ quasi in quodã meditullio positi. senima¬
uerunt multũ & intulerunt parum. comede¬
runt & non sunt satiati. biberunt & non sunt
in ebriati. oꝑuerunt se & non sunt cale facti :
congregauerunt mercedes & quasi in ꝑtusum
marsuppiũ mitterent ꝑdiderunt. Si quando ui¬
deris inter multa oꝑa peccatorũ facere quẽ-¬
piã ñnulla que iusta sunt. ñ ẽ.tã inuistus
dsꝰ ut ꝓpt̾ multa mala paucorũ obliuiscatur
bonorũ: si facia& llla tantum metere. quȩ in
bona terra seminauit. & in sua horrea congre¬
gauit. Qui autẽ penitus a noctatne est : iste
om̃ino ñ comed&e s fame ꝑibit. Porro qui semi¬
nat multa. & infert parua. comedit parũ
comedens repla animã. Similit̃ qͥ penitus ñ

Expanded text:
piritualem hi qui de Babylone reversi sunt, et necdum aedificaverunt templum Dei, sed aedificationem ejus quotidie differentes, dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae: nec captivi sunt, nec adhuc plena libertate donati: verum quasi in meditullio quodam positi, seminaverunt multum et intulerunt parum: comederunt et non sunt satiati: biberunt, et non sunt inebriati: operuerunt se, et non sunt calefacti: congregaverunt mercedes, et quasi in pertusum marsupium mitterent, perdiderunt. Si quando videris inter multa opera peccatorum facere quempiam nonnulla quae justa sunt, non est tam injustus Deus, ut propter multa mala, paucorum obliviscatur bonorum; sed faciet eum illa tantum metere, quae in bonam terram seminaverit, et in sua horrea congregare. Qui autem penitus ἀποστάτης est, iste omnino non comedet, sed fame peribit. Porro qui seminat multa, et infert pauca, comedit parum,comedens replet animam suam . Similiter qui penitus non
Abbreviated transcription (Latin):
leuauit capit. & egressi sunt isti: ut exacuars
ea in manibꝰ suis. Quattuor cornua gentes sunt:
quȩ eleuauerunt cornu suꝑ t̾rã dñi ut disꝑge¬
rent eã. Quattuor cornua que uentilauerurs¬
tes cẽ. babilomos : medos atq ꝓsas: & macedonaᷤ
atq romanos. Et nunc dñs aꝓpħa int̾rogatꝰ ex-¬
ponit : & danel plenissime replicat: qͥ in uisio¬
ne imagmis quę habebat aureũ caput. & pectꝰ
argenteũ. & subumbilico eneũ. & crura ac pe¬
des ferreos. & fictiles : has qͣttuor gentes inter¬
p̾tatꝰ ẽ. &rursũ in alia uisione qͣttuor bestias
leenã & ursũ. & pardũ : & aliã horribile̾ bestiã
cuiꝰ nom̃ ñ posuit: easdẽ gentes sub alia figura
monstrauit. Medos autẽ & ꝑsas unũ regnũ eẽ.

Expanded text:
levavit caput: et egressi sunt isti ut exacuant ea in manibus suis. Quatuor cornua, gentes sunt quae elevaverunt cornu super terram Domini, ut dispergerent eam. Quatuor cornua quae ventilaverunttes esse, Babylonios, Medos atque Persas, et Macedonas, ac Romanos, et nunc Dominus a propheta interrogatus exponit, et Daniel plenissime replicat. Qui in Visione imaginis quae habebat aureum caput, et pectus argenteum, et subumbilicum aeneum, et crura, ac pedes ferreos et fictiles, has quatuor gentes interpretatus est . Et rursum in alia visione quatuor bestias, leaenam et ursum, et pardum, et aliam horribilem bestiam, cujus nomen non posuit, easdem gentes sub alia figura monstravit. Medos autem et Persas unum regnum esse
Abbreviated transcription (Latin):
cendit in eã ut ir& cũ eis i tharsis. a facie dñi. Lxͣx.
Et descendit in ioppen & inuenit nauẽ euntẽ tn tharsis:
deditq naulũ suũ. & ascendit in eã. ut naiuigar& cũ
eis in tharsis a facie dnĩ. Ioppen portũ eẽ. uidee & in
regnoꝵ paralipomenonq libris legimꝰ: Ad quẽ irã qͦq
rex tiri ligna de libano ratibꝰ transferebat: quȩ ie¬
rusalẽ terreno itinere ꝑueherent᷑ Hic locus ẽ. inqͦ
usq hodie saxa monstrant᷑ in littore: in qͥbus andro¬
meda religata ꝑsei quondã sit liberata p̾sidio. Scit
eruditus lector historiã Sed & iuxta regionis naturã
de montanis & ardius ad ioppen & campestria uenienᷤ
ꝓpħa recte dicitur descendisse & inuenisse fnẽ sol

Expanded text:
cendit in eam, ut iret cum eis in Tharsis a facie Domini. LXX: cendit in eam, ut iret cum eis in Tharsis a facie Domini. LXX: Et ascendit in Joppen, et invenit navem euntem in Tharsis: deditque naulum suum, ascendit in eam, ut navigaret cum eis in Tharsis a facie Domini. Joppen portum esse Judaeae, et in Regnorum et Paralipomenon libris legimus , ad quem Hiram quoque rex Tyri ligna de Libano ratibus transferebat, quae Jerusalem terreno itinere perveherentur. Hic locus est, in quo usque hodie saxa monstrantur in littore, in quibus Andromeda religata, Persei quondam sit liberata praesidio. Scit eruditus lector historiam; sed et juxta regionis naturam de montanis et arduis ad Joppen et campestria veniens propheta, recte dicitur descendisse, et inve
Abbreviated transcription (Latin):
Draco iste quẽ formasti ad illudendũ ei Iccirco enim
& in passione dicebat Pater si possibile ẽ. transeat
calix iste ame: ne popło conclamante crucifige eru¬
cifige talẽ. nos non habemus regẽ nsi cesarẽ: ple¬
nitudo gentiũ subintrar&: & frangerent᷑ rami oliue
ꝓ qͥbus oleastri uirgulta succrescerent Iantȩq pie¬
tatis eius & amoris fuit in populũ ꝓelectione patrũ
&̾ repmissione ad abrahã: ut in cruce positus dice¬
ret. Pat̾ ignosce eis: non enĩ scuint qͥd faciunt. Ut
certe qm tharsis int̾pretatur contẽplacio gaudii:
ueniens ad ioppen ꝓpħa. que & ipse speciosã sonat.
ire festinat ad gaudiũ & qͥetis beatitudine ꝑfruenᷤ.
totũ se tradere theorice meliꝰ eẽ. arbitrans pulchri¬
tudine & uarietate scientię ꝑfrui: quã ꝑ occasio¬
carne generandus sit. Et descendit ioppen. & inue¬
nit nauẽ euntẽ in tharsis & dedit naulũ eius: & des¬

Expanded text:
Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Idcirco enim Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Idcirco enim et in passione dicebat: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me: ne populo conclamante: Crucifige, crucifige talem . Et: Nos non habemus regem nisi Caesarem , plenitudo gentium subintraret, et frangerentur rami olivae, pro quibus oleastri virgulta succrescerent . Tantaeque pietatis et amoris fuit in populum pro electione patrum, et repromissione ad Abraham, ut in cruce positus diceret: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Vel certe quoniam Tharsis interpretatur contemplatio gaudii, veniens ad Joppen propheta, quae et ipsa speciosam sonat, ire festinat ad gaudium, et quietis beatitudine perfrui, totum se tradere theoriae, melius esse arbitrans pulchritudine et varietate scientiae perfrui, quam per occasiocarne generandus sit. Et descendit in Joppen, et invenit navem euntem in Tharsis: et dedit naulum ejus, et des
Abbreviated transcription (Latin):
do ñ locũ fugȩ. ociose eligere: sed pͥmã occasionẽ ar-¬
ripere nauigandi Hoc quoq possunius dicere Qͥ
notũ tantũ pritabat in uidea deũ. & in isrł magnũ
nom̃ eius : post quã illũ sensit in fluctibꝰ. confite
tur & dicit. Hebreus ego sum. & dnm̃ celi ego ti¬
meo. qͥ fecit mare & aridã. Si autẽ ipse fecit mare
&arida  cur aridã relinquens arbitraris de condi¬
torẽ maris in mare posse uitare : Simulq instruit᷑
ꝑ salutẽ conuersionẽq nautarũ etiã tantã multi¬
tudinẽ niniue sumili posse confessione saluare. De
dño autẽ & saluatore nr̃o possumꝰ dicere. qđ dimi¬
serit domũ & patriã suã. & assumpta carne quodã¬
modo de cȩlestibꝰ fugerit ueneritq in tharsis hoc ẽ.
gnũ & spaciosũ: ibi reptilia. quorũ ñ ẽ. numerus
Animalia pusilla cũ magnis: ibi naues ꝑtransibur.

Expanded text:
do, non locum fugae otiosae eligere; sed primam occasionem ardo, non locum fugae otiosae eligere; sed primam occasionem arripere navigandi. Hoc quoque possumus dicere, qui notum tantum putabat in Judaea Deum , et in Israel magnum nomen ejus, postquatur, et dicit: Hebraeus ego sum, et Dominum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam: si autem ipse fecit mare et aridam, cur aridam relinquens arbitraris te conditorem maris in mari posse vitare? Simulque instruitur per salutem conversionemque nautarum, etiam tantam multitudinem Ninive simili posse confessione salvari. De Domino autem et Salvatore nostro possumus dicere, quod dimiserit domum, et patriam suam, et assumpta carne, quodammodo de coelestibus fugerit, veneritque in Tharsis, hoc est, gnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: animalia parva cum magnis; ibi naves perambulant.
Abbreviated transcription (Latin):
rent: balaã qͦq diuinũ de salute ifrlitici popłi ꝓ-¬
phecasse : dol& se solũ electum qͥ mitteret᷑ ad assi¬
rios inimicos isrł. & ad ciuitatẽ hostiũ maxinã ubi
idolatra. ubi ignoratio dei. & quod his mauis est.
timebat ne ꝑ occasionẽ p̾dicationis sue illis conuer¬
sis ad penitentiã. isrł penitus relinqueretur Norie
qđ quando nationes credidissent. tunc perira&
domus isrł. Et quod aliquando futurũ erat : hoc
ne in suo fier& tẽpore uerebatur. Unde imitatꝰ ca-
in & recedens a facie dm̃ fugere uoluit in tharsis
Qđ iosephus interp̾tatur tharsũ cilie eiuitatẽ: pͥma
tantũ littera cõmutata. Quantũ uͦ in paralipome
nis intelligi datur. qͥdã locꝰ indiȩ sic uocatur Por¬
scđm illud In sp̃u uehem̃ti confringes naues thar¬
dixisse me memini Non igit᷑ ꝓpħa ad certũ fugere¬
locũ cupiebat. seđ mare ingrediens qͦcũq ꝑgere
festinabat¬
cupiebat & magis hoc conuenit fugitiuo & timi¬

Expanded text:
aam quoque divinum de salute Israelitici populi prophetasse , delet se solum 393 electum, qui mitteretur ad Assyrios inimicos Israel, et ad civitatem hostium maximam, ubi idololatria, ubi ignoratio Dei: et quod his majus est, timebat ne per occasionem praedicationis suae, illis conversis ad poenitentiam, Israel penitus relinqueretur. Noverabatur, quod quando nationes credidissent, tunc periret domus Israel, et quod aliquando futurum erat, hoc ne in suo fieret tempore, verebatur. Unde imitatus Cain Jonas , et recedens a facie Domini, fugere voluit in Tharsis, quam Josephus interpretatur Tharsum Ciliciae civitatem, prima tamen littera commutata: quantum vero in Paralipomenon libris intelligi datur, quidam locus Indiae sic vocatur. Pormant secundum illud: In spiritu vehementi confringes naves Thardixisse me memini: Non igitur propheta ad certum fugere cupiebat locum; sed mare ingrediens, quocumque pergere festinabat: et magis hoc convenit fugitivo, et timi