comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dextrũ et simstrũ. sursu et de¬
orsũ. se inclut̾e patitur. Quan¬
tas etiam forme uel coloris ab
hac secemitui dũ mlła fõr̃. nel
hũani cors. nel msus colorate
rei illi attribuitur. H eciã me¬
moralis ẽ. qr p̾t̾ita recolligit.

Expanded text:
dextrum et sinistrum, sursum et deorsum, se includere patitur. Qualitas etiam formae et coloris ab hac secernitur, dum nulla forma vel humani corporis, vel ullius coloratae rei illi adscribitur. Haec est memorialis
Abbreviated transcription (Latin):
istael: At ille. Nõ ẽ inqutt
ta que pater posuit in sua
ꝑtate. Nõ utiq illi de hora
uel die. uel ano. s de tẽꝑe ĩt¬
rogauerũt. qñ istiro accipe re¬
sponsũ. Frustra gͥ annos qui
remanent huicꝰ scło cõputa¬
re. uel diffinire conamur. cũ
hoc scire nõ eẽ nr̃m ab ore ⁊¬
u̾itatis audiamus. Quos
tñ alii quadrigentos. alii qͥn
gentos. alii etiam mille ab
Ascẽsione dñi usq ao ultimũ¬

Expanded text:
Israel? At ille: Non est, inquit, quae Pater posuit in sua potestate. Non utique illi de hora uel die uel anno, sed de tempore interrogauerant, quando istud accepere responsum. Frustra igitur annos, qui remanent huic saeculo, conputare ac definire conamur, cum hoc scire non esse nostrum ex ore Veritatis audiamus; quos tgentos, alii etiam mille ab ascensione Domini usque ad eju
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptum caritatis suꝑ celos
super om̃es libres. Ei enĩ so¬
dinitur om̃es libri. Ei mili¬
tat omis lingna scõꝵ. et oĩs
motus dispensatoꝵ dei. et aĩ
et corporis.

Expanded text:
ceptum charitatis super coelos, super omnes libros: ei enim subduntur libri, ei militat omnis lingua sanctorum, et omnis motus dispensatorum Dei, et animi et corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iu omib scripcuris suꝑemi¬
uentissimam iuam. suꝑemi¬
nentissimũ locũ cãitas opti¬
uet. Non ad eam spirãt uisi
boni. Hanc nobiscum nõ cõi¬
cant mali. Possut cõicar

Expanded text:
In omnibus Scripturis supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare
Abbreviated transcription (Latin):
Uite amꝰ que sit hec uir¬
go cam sc̃a. ad quam sp̃s scũs
uẽite dignatus ẽ. que tam spe¬
ciosa. quam deus elegit spon¬
clausa. Ed hanc utiq scũs descẽ¬
dit sp̃s. huic uͥtus obũbrauit
altissimi. ex ea potẽs uͥtutũ egͤ¬

Expanded text:
es, quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa quam Dominus elegit sponclausa. Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi; ex ea potens virtutum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
mtrit ãgłoꝵ et hõmũ cibu.
Ffelix certe. et oĩ laute dignissi¬
ma. que sine hũano sẽie. celestẽ
scło ꝓͥtulit panẽ. et mũdo genu¬
it saluatorem. O fitei pactum.¬
o ficei se cretũ. ꝓmittit uͥgini ã¬
gelus filiũ nasciturũ. U̾ go gau¬
d̾. cupitq effici mater. Uere m̃¬
gnũ et salutare misteriũ. que s ͤ
pepit. ut et mater et u̾ͥgo dici
poss

Expanded text:
it angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundo genuit Salvatorem. O o fidei secretum! Promittit virgini angelus filium nasciturum; virgo gaudet, cupitque effici mater. Vere magnum et salutare mysterium, quae sic peperit, ut mater et virgo dici poss
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam ex peccirĩa ex argento
ex auro ex prediis fundis comi¬
bus mancipiis pompa scłi ho¬
nore uolatico et pituro hñdo
alquio nolunt ẽẽ btĩ. Quere
ergo ꝙ hẽas ut bt̃s sis. Cueĩ
beatus fũis melior utiq eris.
ꝙͣ cum miser es. Fieri autem
nõ põt ut res det̾ior te faciat
meliorem. Homo es decerius
te ẽ quidquid cupis. quo bts
eẽ desideras/ antum argentum
quelz corporalia quibr inhias.
dis. inferiora sunt te. tun̾o me¬
lior et potior es. Et utiq nis
melior ẽẽ qmͣ es cum bt̃s eẽ
uis/ quia miser es. Et queris¬

Expanded text:
Unde? Ex pecunia, ex argento et auro, ex praediis, fundis, domibus, mancipiis, pompa saeculi, honore volatico et perituro. Habendo aliquid volunt beati esse: quaere ergo quid habeas, ut beatus sis. Cum enim beatus fueris, melior utique eris, quam cum miser es. Fieri autem non potest ut res deterior te faciat meliorem. Homo es, deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse desideras. Aurum, argentum, quaelibet corpora, quibus inhias adis, inferiora sunt te. Tu melior es tu potior es: et utique vis melior esse quam es, cum beatus esse vis, quia miser es. Meli
Abbreviated transcription (Latin):
natura tua angelis equabitur. ut
iam super non est nisi creator.¬
Erige te ad illum. et noli despõe erit perfc̃a
nõ hẽbis. deum cum uolueris ha¬
bebis. quia et añqmͣ uelles uenit ad te.
et cum aduersa uoluntate eẽs

Expanded text:
natura tua, angelis aequabitur . Jam supra non est nisi CreatorErige te ad illum. Noli dicere, non habebis: Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, venit ad te: et cum adversa voluntate esses
Abbreviated transcription (Latin):
Excedit supeminẽtia dĩ¬
tatis non solum usitati eloquii
nrĩ s etiam ĩtesligentie facł¬
tatẽ. petiꝰ enĩ cogitatur ds qm̃
dicit᷑. Et ueriꝰ est ꝙͣ cogitetur.
Non ꝑua aut notitie pars est
si añqmͣ scire possimꝰ quid sit
deus possimꝰ scire quid nõ sit.

Expanded text:
Excedit supereminentia deitatis non solum usitati eloquii nostri, sed etiam intelligentiae facultatem. Verius enim cogitatur Deus, quam dicitur; et verius est, quam cogitatNon parva autem notitiae pars est, si ante quam scire possimus quid sit Deus, possumus scire quid non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nullus hõinum hĩtat. Insuꝑ
et sine nia. et sine aqua. uti¬
utinam illuc homo incurrẽs.
uł nosset qua exiret. Non ui¬
det homĩem ad solatium. nõ
uidet niam qua careat deser¬
tum. Ergo ibi diu̾tit. S uti¬
nam ẽẽt uł aliqua uñ refic̾et᷑
qui inde non põt exire. Ma¬
lum deẜtum horribłe et cim̃¬
dum. Et cñ deus mistus est
nob̾. Et fecit nob uam inde
ẜto mittendo ad nes p̾dicato¬
res u̾bi sui. Et dedit nobis
aquam in defto ĩplens sp̃u
sc̃o pc̃cores p̾dicatores sues
ut fieret in eis fons aque sa¬
lientis in uitam ecerna. Qͦ¬

Expanded text:
nullus hominum habitat; insuper, et sine via, et sine aqua. Utiutinam illuc homo incurrens, vel nosset qua inde exiret! Non videt hominem ad solatium, non videt viam qua careat deserto. Ergo ibi divertit. Utinam esset vel aqua, unde reficeretur, qui inde non potest exire! Malum desertum, horribile et timendum! et tamen Deus misertus est nostri, et fecit nobis viam in deserto, mittendo ad nos praedicatores verbi sui; et dedit nobis aquam in deserto, implens Spiritu sancto praedicatores suos, ut fieret in eis fons aquae salientis in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
Dos qui conuu¬
Ses hẽtis moneo ut caste he¬
atis. Nam et heli abeth que
longeuis cemporib caste cũ
marito uixerat. et ambo fide¬
les ance deum fuerant me
ruerunt iam de mortuo se¬
mine hr̃e filium. qui et scĩ¬
tate pentes ornaret. et pre¬
dicacione multes infideles
couerteret

Expanded text:
 qui conjuges habetis; moneo ut caste habeatis. Nam et Elisabeth quae longaevis temporibus caste cum marito vixerat, et ambo fideles ante Dominum fuerant, meruit jam de emortuo semine habere filium, qui et sanctitate parentes ornaret, et praedicatione multos infideles converteret
Abbreviated transcription (Latin):
do amittimꝰ. Ideonigilare deb sẽp mẽ
nr̃a. nõ ab illo recede: s et silõge erat.
magis magisq appropĩquare et acce¬
de. nõ gressupedũ. nõ subuectõne uehi¬
cłoꝵ. nõ celitate aĩaliũ. nõ eleuatõne
pẽnaꝵ. s puritate affectuũ. et ꝓbabi

Expanded text:
do amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed puritate affectuum, et probi
Abbreviated transcription (Latin):
Nrmissime
tenendum est carnem xp̃i
ex utroq genere ꝓpagatam
et regum .s. et sacerdotum
in quibus ꝑsonis apud illũ¬
ppłm hebreorum etiam misti¬
ca mictio figurabatur .i. cris¬
ma. unde xp̃i nomen elucet.¬

Expanded text:
rmissime tenendum est carnem Christi ex utroque genere propagatam, et regum scilicet et sacerdotum, in quibus populum Hebraeorum etiam mystica unctio figurabatur, id est, Chrisma, unde Christi nomen elucet
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩcorruptiblis puluis se¬
ḋet at dexteram pris. Hoc
ei modo se iturũ dixit ad pa¬
tre. Nam ꝓfco ad illũ ibat.
qui cũ illo erat. S hoc erat
ite ad eũ. et recede a nobis.¬
mortale qd̃ suscepit a nob̾¬
lũ. qõ fu̾at ĩ terra pro nobis.
Quis nõ hinc gauteat. qͥ sic
diligit xp̃m. ut et suam na
iam ĩmortalẽ gratuletur in

Expanded text:
ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem. Nam profecto ad illum ibat qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum et recedemortale suscepit ex noblum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut et suam naturam jam immortalem gratuletur in
Abbreviated transcription (Latin):
est magnus est. Insere terp̃
suo sancto corporiint sis men¬
brum nobilissimũ capitis.
ana ex toto corde caput tuũ
et menbra capitis cui. Quo
inimica eẽ. et pes pedem odis¬
se. sic cetera menbra sine iũc¬
ꝑfectum et in anginentũ
corporis xp̃i. Omus emi
humilr ambulare et ꝑsene
corruptus est ment̾e et spũ
De calib in enuiangłio ip̃a
ueritas dicit. Non dmius
qui dicit michi domine do¬
mine intrabit in regnũ ce

Expanded text:
est, magnus est. Insere te ipsum est, magnus est. Insere te ipsum suo sancto corpori, ut sis membrum nobilissimi capitis. Ama ex toto corde caput tuum et membra capitis illius. Qinimica esse, vel pes pedem odisse, vel caetera membra suae juncrfectum, in augmentum corporis Christi. Omnis enim humiliter ambulare et persevcorruptus est mente et spiritu. De talibus in 44 Evangelio ipsa Veritas dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit
Abbreviated transcription (Latin):
pro nobis clericis. s etiã pro
oĩ genere humano quod
predestinatum est aduitam
eternam xp̃s sanguinem su¬
um fudit. Nec solum nobis
sed om̃ib laicis eius pcepta¬
celoꝵ promissũ ẽ. Granoie
laicoꝵ. qui dicunt. Quio p¬
tinet ad me legere libres scͥ¬
scere. uł etiam frequenter ad
sacerdotes et ad ecc̃iam sc̃oꝵ
recurrere. Dum clicus fiãm.
faciam eam que oportet clĩco
facere. Quare non intelugit
hiꝰ terre bona. et felicitatem
regni equaliter ꝑticipare uult ⁊¬
equali labore iugum xp̃i fer¬
re non uult. Quio prodest
ẽẽ sublimes. et alia prostra¬
ctos miẜiis inuna ꝑte fulgere
ne occupari. Non tibi sit au¬
qua sollicituto uł laici hĩtus
non est ꝑsonar acceptio apȯ
deuni. similiter enim man¬
data dei seruantib leicis .s. ce¬
leste palatium patet. ueluti
clericis. et scĩmoniali hĩtu
preditis. dum non est inde̾
neq grecus. non seruus n
liber seo om̃ia et inom̃ib
xp̃s. Quiciiq in corpore illiꝰ

Expanded text:
pro nobis clericis, sed etiam pro omni genere humano, qui praedestinati sunt ad vitam aeternam, Christus sanguinem suum fudit: nec solum nobis, sed etiam omnibus laicis, ejus ecoelorum promissum est. Grandis laicorum, qui dicunt: Quid pertinet ad me libros Scrscere, vel etiam frequenter ad sacerdotes et ecclesias sanctorum recurrere? Dum clericus fiam, faciam ea quae oportet clericis facere. Quare non intelligit terrae bona, et regni felicitatem aequaliter vult participare, et aequali labore jugum Christi ferre non vult? Quid prodest culo esse sublimes, et alia prostratos: in una parte fulgere ne occupari? Non sit tibi aliqua sollicitudo de laici habitus non est personarum acceptio apud Deum. Similiter enim mandata Dei servantibus laicis coeleste palatium patet, veluti clericis et sanctimoniali habitu praeditis: dum non est Judaeus neque Graecus, non est servus neque liber , sed omnia et in omnibus Christus. Quicunque in corpore illius
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei. Nam ciuitas si
fuerit inua parte munita
et in alia ꝑte destructa aditũ
et unam hũerit tabulã ꝑfo¬
ratam. aque fluctibꝰ in ꝓfũ

Expanded text:
a me . Nam civitas si fuerit in una parte munita, et in alia destructa, aditumet unam habuerit tabulam perforatam, aquae fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qd rõnał anima
castigat corpus suum et ẜui¬
tuti subicit ne ĩmod̾ato ap¬
petitu t̾reno imipediatur ꝑce¬
ptio sapientie etiam sic dlligit.
carnem suam quam sibi ad
obediend̾ legittime subdit n.¬

Expanded text:
onalis anima castigat corpus suum et seruituti subicit, ne inmoderato adpetitu terreno inpediatur perceptio sapientiae, etiam sic utique diligit carnem suam, quam sibi ad oboediendum legitime subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Duo tt̾ amores mũoi. et dei. Si m̃¬
diamor hĩtet nõ ẽ quo dei amor
intret. Recedat amor mũoi ut in¬
hitet amor tei. qr melior accipiat
more t̾reno. hauries amorẽ dinu
et incipiet hĩtare iam caritas. de qͣ
nichil mali ꝓcet̾e p̃ti¬

Expanded text:
Duo sunt amores, mundi et Dei: si mundi amor habitet, non est qua intret amor Dei: recedat amor mundi et habitet Dei; melior accipiat more terreno, hauries amorem divinum; et incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest
Abbreviated transcription (Latin):
quia corpus multaꝵ rerz
nomen est. quaꝵ mulaca¬
ro est. Nam multa sunt ex¬
cepta carne corpora celestia
et corpora terrestria. S bene¬

Expanded text:
quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestri
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ hanc cutam dei gr̃a meruit affri¬
cana ecc̃a. ut uerba celestia augusti¬
ni ore ꝑcipet qui ob maiorẽ dĩmi mu¬
neris gr̃am nouo morepuectus. ita
cõsecratus ẽ. ut nõ succed̾et ĩ cathed̃
ep̃o. s acced̾et. Nam incolumi ualerio
yponẽsi ecce ep̃o. coep̃s augustinꝰ est.

Expanded text:
 hanc Dei curam meruerint Africanae Ecclesiae, ut verba coelestia Augustini ore perciperent; qui ad majorem dominici muneris gratiam novo more provectus, ita consecratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. Nam incolumi Valerio Hipponensis Ecclesiae coepiscopus Augustinus est.
Abbreviated transcription (Latin):
thenis cupiditatis anigans
malam sarcinam pꝰ humeros
tuos. Quro expectas. quio
laboras. quid mhias. quio
cõcupiscis. Nepe saciate aua¬
riciam. O uota mania. et fa¬
cta nequifsima. Expectas gͦ sa¬
ciare auaritiã. Illa te pt pre

Expanded text:
upiditatis alligans malam sarcinam sub humeros tuos? Quid exspectas? quid laboras? quid inhias? quid concupiscis? Nempe satiare avaritiam. O vota inania et facta nequissima! Exspectas ergo satiare avaritiam? Illa te pote
Abbreviated transcription (Latin):
Ompe dyaboli sunt queq
nllcita desideria que turpant
non que exornant aiam ut
sunt desideria carnis. desid̾ia
cłoꝵ ad ambicõem scli ĩsaua
supbia ubi est fumꝰ ĩflatus.
ut homo positus in aliqua po¬
cestate hominẽ se ẽẽ non ag¬
noscat. Cum de homine in¬
dicat. Qui uult ergo mũdũ¬
unce̾. tria ista uincat que st̃
ĩ mũdo. et ꝑ ħ illum uĩcat

Expanded text:
ompae diaboli sunt quaeque illicita desideria quae turpant, non quae exornant animam; ut sunt desideria carnis, desideria culorum; ad ambitionem saeculi insana superbia: ubi est fumus inflatus, ut homo positus in aliqua potestate, hominem se esse non agnoscat, cum de homine judicat. Qui vult ergo vincere tria ista, vincat quae sunt in mundo: et per haec illum vincit
Abbreviated transcription (Latin):
.s. Predestinatis deus irasci¬
tur tp̃ralr̃. quia flagellat oẽ
filium quem recepit. de qͥb
illio accipitur. Non infinem
irascetur et .c̃ Reprobis aũt
irascitur eternałr. quia iustũ
est ut quod impiꝰ in suo p̾ua¬
ricatur eterno. deus ulciscatꝰ
insuo. Nam l peccandi facł
nõ dimittunt uoluntatem
iam cesꝑati de uenia. Se ma¬
lignitas odii tm̃ inillis ex¬
crẽscet. ut uelint om̃ino nõ
ẽẽ deum ꝑ quem sciunt se
tam infeuciter ẽẽ. M aledi¬
cent altissimo et blasphema¬
bunt excelsum conqueren¬
ces enin ẽẽ malignum. qr
creauit ecs ad penam. et nũ¬
ꝙ inclinetur ad ueniam.

Expanded text:
 Predestinatis ergo Deus irascitur temporaliter, quia «flagellat omnem filium quem recipit». De quibus illud accipitur: «Non in finem irascetur». Reprobis autem Deus irascitur eternaliter, quia iustum est ut quod impius in suo prevaricatur eterno, Deus ulciscatur in suo. Nam licet peccandi facultas non dimittit voluntatem iam desperati de venia, sed malignitas odii tantum in illis excrescet, ut velint illum omnino non esse per quem sciunt se tam infeliciter esse. Maledicent Altissimo et blasphemabunt Excelsum, conquerentes eum esse malignum, qui creavit eos ad penam et nunquam inclinatur ad veniam.
Abbreviated transcription (Latin):
homims. quia sol̃m inter
as̃alium terrenor corpora
non pronum prostractum¬
q est. cum sit uisibłe ⁊ ad ĩ¬
tuendum celum erectum
tia niu̾e cognoscatur. tamẽ
non modo quia est et ĩ ꝙͣtũ
est. utiq bonum est. Sed
etiam quia tale ẽ. ut ad con¬
templandum celum sit ap¬
tius. Mag̾ in hoc adỹmagi¬
nem et similititoniem dei
ꝙͣ ceta corpora aĩalium frã

Expanded text:
hominis, quia solum inter animalium terrenorum corpora, non pronum in alvum prostratum est, cum sit visibile, sed ad intuendum coelum erectum,tia vivere cognoscatur: tamen non modo quia est, et in quantum est, utique bonum est: sed etiam quia tale est, ut ad contemplandum coelum sit aptius, magis in hoc ad imaginem et similitudinem Dei, quam caetera corpora animalium factum
Abbreviated transcription (Latin):
cerre. et honorifico te sacrificõ
laudis. et quia ext̾iora mun̾a
desunt totis medullis cordis
que in me sunt uota laudatõis
reddo tibi. S quia nicħ nisi de¬
de tuo acceptabile tibi offerri
põt. tu deus in cuiꝰ lum̃ie lum̃
nrm est. da queso lucẽ ĩ corde.
da u̾bum in ore. da menti cele¬
stem conscende sedem. Da fon¬
dẽ illustrarẽ boni. Da lucẽ rep
terre. uñ corpꝰ qd̾ corrupitur
aggrauat aĩam. et depͥmit ter¬
rena inhĩtatio sensũ multa cogi¬
gas mentes ꝑ deuia młta ruẽ¬
des. S ubde carnem sp̃ui. appeti¬
cum rõni uitia uirtutib corpꝰ
aĩo. atq tue me intus ext̾iꝰ¬
q subde ꝑ om̃ia uoluntati. ut
uinu̾sis Suo bñ cõpoĩtis ordĩe
ꝑgram tuam. et te ꝑfce̾ dilige
et digne laudare merear corde
ore. omĩq qua ualeo uͥtute.¬

Expanded text:
errae, et honorifico te sacrificio laudis: et quia exteriora munera desunt, totis medullis cordis, quae in me sunt, vota laudationis reddo tibi. VI. Sed quia nihil nisi de tuo acceptabile tibi offerri potest, tu Deus, in cujus lumine lumen videmus, da quaeso lucem in corde, da verbum in ore, da menti coelestem conscendere sedem, da fontem lustrare boni, da luce recepterrae, unde corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et terrimit sensum multa cogigas mentes per devia multa ruentes. Subde carnem spiritui, appetitus rationi, vitia virtutibus, corpus animo, atque tuae me intus exteriusque subde per omnia voluntati: ut universis suo bene compositis ordine, per gratiam tuam et te perfecte diligere et digne laudare merear labiis et corde, omnique qua valeo virtute
Abbreviated transcription (Latin):
obediens cõnigi. que sue sterilitati cre¬
didit eẽ solacui. si fecũdũ ancille ute¬
rũ que natura nõ poterat. uolũtate fe¬
rat suũ. Et eo iure quo dicit apłus.
altera qõ nõ poterat ex seip̃a. Nlsa ẽ cu
pito lasciie. nlła nequicie turpituto.
ab urore cã plis ancilla marito tradi¬
tur. a marito cã plis accipitur: ab utro¬
q nõ culpe luxus. s nature fructus ex¬
quiritur. Denq cũ ancilla grauida
dñe sterili suꝑ biret. et hͨ sarra suspitõ¬
ne muliebri uiro pocius imputauit
agar saire ꝯnigi pudicitiam custo
impleuisse. a ccepisse. nec petisse. acces¬
sisse nec hesisse.sematse nec amas¬
se. Ait eĩ. Ecce ancilla ĩ manib tuis.
utere ea qũo tibi placuerit. O uirũu¬
riliter utentẽ feminis. Cõige tẽꝑan¬
ter. ancilla eb tẽꝑanter nlła intempe¬
ianter.¬

Expanded text:
ens coniugi, quae suae sterilitatis credidit esse solacium, si fecundum ancillae uterum, quoniam natura non poterat, uoluntate faceret suum, et eo iure, quo dicit apostolus: altera, quod non poterat ex se ipsa. Nulla est hic cupido lasciuiae, nulla nequitiae turpitudo. Ab uxore causa prolis ancilla marito traditur, a marito causa prolis accipitur; ab utroque non culpae luxus, sed naturae fructus exquiritur. Denique cum ancilla grauida dominae sterili superbiret et hoc Sarra suspicione muliebri uiro potius inputaret, Agar Sarrae coniugii. pudicitiam custodem illius inpleuisse; accepisse nec petisse, accessisse nec haesisse, seminasse nec amasse. Ait enim: Ecce ancilla tua in manibus tuis, utere ea quo modo tibi placuerit.s o uirum uiriliter utentem feminis, coniuge temperanter, ancilla obtemperanter, nulla intempranter
Abbreviated transcription (Latin):
Primo õĩum te credere
profiteris. quia nec nane
nigreditur quis et liqui¬
mittit elemento nisi se cre¬
oat prius posse saluari. nes
agricola suicis semina obru¬
it. aut truges spargit᷑ in
terram nisi crediterit uen¬
cures ymbres affuturam
q solis temꝑiem quib t̾ra
confota segetẽ mstiplicata
fruge producat. ac uentis spi¬
rautib nutriat. nichil deniq
est quod inuita gerioĩum ꝓ¬

Expanded text:
primo omnium te credere profiteris: quia nec mare quis ingreditur, et liquimittit elemento, nisi se prius credat posse salvari: nec agricola semina sulcis obruit, et fruges spargit in terram, nisi crediderit venturos imbres, affuturum quoque solis teporem, quibus terra confota, segetes multiplicata fruge producat, ac ventis spirantibus nutriat. Nihil denique est, quod in vita geri
Abbreviated transcription (Latin):
cͥto añ pͥmisimꝰ. quia pagani no¬
ois obicere solent ꝙ religio
nr̃a quia tatõĩb deficit in so¬
la credendi ratione consistat.
et roeo ostendimus nec agi.
nec stare aliquid posse nͥ pre¬
cesẜit uis credendi. Deniq et
matrimonia contrahuntur.
quia creditur successura post̾¬
itas. et pueri discendis artibꝰ
traduntur. quia magr̃oꝵ in
discipłos transfuncendi cre¬
ditur disciplina. et imꝑii si¬
gna miles suscipit. dum cre¬
armatum et ex̾citum paritu¬
rum. qr si ħ singła insi credi

Expanded text:
aemisimus, quia Pagani nobis objicere solent, quod religio nostra, quia rationibus deficit, in sola credendi persuasione consistat: et ideo ostendimus, nec agi, nec stare aliquid posse, nisi praecesserit vis credendi. Denique et matrimonia contrahuntur, quia creditur successura posteritas: et pueri discendis artibus traduntur, quia magistrorum in discipulos transfundenda creditur disciplina: et imperii insignia unus suscipit, dum crearmatum etiam exercitum pariturum. Quod si haec singula, nisi pri
Abbreviated transcription (Latin):
dei in eo ꝙ cõnigia non hñt.
ñ nuptiaꝵ bonum crimen eẽ
extimant. Sed concinenciã
qui põt cape capiat. De nu¬
pciis u̾o dicitur. Qui se non
continet mibat. In uno enĩ
ordine uirtus excecur. In al¬
tero infirnutatis remedio sb̃¬
leuat. Unde quia egriticoĩ
semꝑ ẽ consulendumi. ꝓpea si
cui primo cõcigerit priuari
coniugio. si noluerit ẜas mi¬
de ilł ꝑcc̃m hẽbit. si eas caste
time dum taxat cõiuncti fi¬
dem ẜuant. ut nec ille mulie¬
ni preter uxorem. nec illa
uiro p̾ter maritum nullate
misceatur. In talib et si fu̾uit
aliquis cõiugar excessus qͣ¬

Expanded text:
et in eo quod conjugia non habent, non nuptiarum bonum crimen esse existimant, sed continentiam Qui potest capere, capiat ; de nuptiis vero dicitur, Qui se non continet, nubat, . In uno enim hortatione virtus erigitur, in altero infirmitas remedio sublevatur. Unde quia aegritudini semper est consulendum, propterea si cui primo contigerit privari conjugio, si voluerit sde illis peccatum habebit, si eas caste time duntaxat conjuncti, fiservant, ut nec ille mulieri praeter uxorem, nec illa viro praeter maritum ullatenus misceatur. In talibus etsi fuerit aliquis conjugalis excessus, q
Abbreviated transcription (Latin):
oomnes qui abintio se¬
sul fuerunt insti caput xp̃
hñt. Illum enim uenturu
eẽ crediount quem nes ueĩsse
et in eius fide et ipĩ sanati sũt .
gionib et ex̾citib angłoꝵ.
ut fiat illa ciuitas sub imore¬
ge. et una quedam ꝓm̃cia so
uno imꝑatore felix in ꝑpetua
pace et salute lanoans dnĩn
sine fine. bta sine fine.

Expanded text:
Omnes qui ab initio saeculi fuerunt justi, caput Christum habent. Illum enim venturum esse crediderunt, quem nos venisse et in ejus fide et ipsi sanati sunt, igionibus et exercitibus Angelorum, ut fiat illa una civitas sub uno rege, et una quaedam provincia sub uno imperatore, felix in perpetua pace et salute, laudans Deum sine fine, beata sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuuum ẽ ligno quod om̃i
cempore fructificet. nisi lig¬
stant fideles qui rigantur
aqua eccliastici fluminis
et redount fructum ꝑpẽtu¬
um omnĩ cempore

Expanded text:
Nullum est lignum quod omni tempore fructificet, nisistant fideles, qui rigantur aqua ecclesiastici fluminis, et reddunt fructum perpetuum omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo incelligimus cum
dicitur resurrectio quam nũ¬
qm̃ exꝑti sumus. Nõne quia
sentimus quid sit niuere. et
eius rei priuationem uocamꝰ
mortem. Unde reditum ad
so qd̃ sentimus resurrectio¬
nem appellamus. Quis enĩ

Expanded text:
quomodo intellegimus, cum dicitur resurrectio, quam numquam experti sumus? nonne quia sentimus, quid sit uiuere, et eius rei priuationem uocamus mortem, unde reditum ad id, quod sentimus, resurrectionem appellamus ? et si
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. serenssimo cordis obtutu. ce¬
lor machinam penetrare cõ cessit. et
reuelata ut scriptũ ẽ facie. głiam
terei dut ac magister affluens. uelõ
tatõnũ formidat. Intra gͦ in illam q̃¬

Expanded text:
auem Dauid, serenissimo cordis obtutu caelorum machinam penetrare concessit et reuelata, ut scriptum est, facie gloriam tae rei dux ac magister adfueris, velut tatio nostra formidat. Intra ergo in illam, q
Abbreviated transcription (Latin):
res uituꝑatas p̾ponimꝰ reb
laudatis. Natura anime pͥs¬
tancior est natura corporis
uet menbra dirigit ⁊ensus
preꝑat cogitationes. exerit
si in laudib anime defficitur

Expanded text:
res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, vet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit si in animae laudibus deficitur
Abbreviated transcription (Latin):
est melior meritis. Sed natura.
Equidem anima peccatrix ẽ
quibꝰdam concupiscĩaꝵ sordi¬
b inquinata tamen melius
et si sordidum auꝵr qmͣ pur¬
gatissimũ plinbimi. Item
laudato preponis hominen
uictuperatum. Si enim in¬
terrogeris ex hiis duobr q̃s
sit melior. responsurus es
homo non meritis s natura.

Expanded text:
st melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgatissimum plumbum. laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura.
Abbreviated transcription (Latin):
et nouissimi pͥmi. qr denari
ille uita eterua est. et ĩ uita
eterna om̃es equales erut
fulgebũt. aliꝰ mag̃ aliꝰ minus
quod tñ ad uitam eternam
ꝑtinet. equale erit om̃ibus.
Nonenim alt̾i erit longius¬
et alt̾i brenius qd̃ ꝑiterͦ sepi¬
ternum est. quod nonht̃ finẽ
modo ibi erit castitas cõiugał.
Et alio modo corona passionis
Hoc alio modo. Illico auo mõ

Expanded text:
i primi: quia denarius ille vita aeterna est, et in vita aeterna omnes aequales erunt. fulgebunt, alius magis, alius minus: quod tamen ad vitam aeternam pertinet, aequalis erit omnibus. Non enim alteri erit longius, alteri brevius, quod pariter sempiternum est: quod non habet finem, modo ibi erit castitas conjugaliss, alio modo corona passionis. Illud alio modo: illud alio modo:
Abbreviated transcription (Latin):
B tales aĩe delectantur accedẽ¬
te consuetuome enis magna
uis ẽ. potest discernere atq eo
facilius quo amia beluaꝵ mag̾
corpori affixa est cuius sunt ił¬
lisensus quib utitur ad uictũ.
uoluptatemq quam ex eode
illo corpore capit humana uo
sib suspendit se a corpore qnt
facit. Inde ẽ ꝙ etiam pueri ua¬
gientes qmͣ alienore aratõe
sunt tanto facilius discernũt
sensu eciam cõtactum cõun¬
ctionemq nut̾ciũ. nec odore
alaꝵ post sustinere cum quib

Expanded text:
 accedente consuetudine cujus magna vis est, potest discernere; atque eo facilius, quod anima belluarum magis corpori affixa est, cujus illi sunt sensus quibus utitur ad victum voluptatemque, quam ex eodem illo corpore capit. Humana vesibus, suspendit se a corpore quantum facit. Inde est quod etiam pueri vagientes, quanto alieniores a ratione sunt, tanto facilius discernunt sensu etiam contactum conjunctionemque nutricum, nec odorem aliarum possunt sustinere, c
Abbreviated transcription (Latin):
alis scientie que mentem tu¬
am isluminet. et ad uitam
eternam sicut desidero et op¬
co ꝑducat. toto enim cordis
affectu opco et denin depre¬
cor. ut semꝑ ad interiora te
extendas donec puenias ad
sublimem ppetue bcĩtudinis
coronam. Eude amini tiu
nobilitatem quam inte op¬
cime scio. nlłis amicoꝵ tuoꝵ
consiliis nulla scłarium am¬
bitione desideroꝵ ab amore
xp̃i ĩmutare pmictis. Noli
tuam bonitacem alior mali¬
gnitate obscurare. Sed ubiq
qnͣtum uales amabilis corã
deo et om̃i ppło. appareas. Nõ

Expanded text:
alis scientiae, quae mentem tuam illuminet, et ad vitam aeternam, sicut desidero et opto, perducat. Toto enim cordis mei affectu opto, Deumque deprecor, ut semper ad anteriora te extendas, donec pervenias ad sublimem perpetuae beatitudinis coronam, et animi tui nobilitatem, quam in te optime scio, nullis amicorum consiliis, nulla saecularium ambitione desideriorum, ab amore Christi immutari permittas. Noli tuam bonitatem aliorum malignitate obscurare; sed ubique quantum vales, amabilis coram Deo et omni populo appareas. Non
Abbreviated transcription (Latin):
.aͦo. Eemedia conusionis
ad deum. tuuus sunt cun¬
ctationib disferenda. ne
tempus correptionis peat
tarditate. Qui enim peni
non spopondit.¬

Expanded text:
. Remedia conversionis ad Deum, nullis sunt cunctationibus differenda; ne tempus correctionis pereat tarditate. Qui enim poeniinum non spopondit
Abbreviated transcription (Latin):
uite. Quid ẽ quod dixi cog¬
noui te. Nõne cues deus ab¬
ĩmensus. Rex regum et dñs
dñatium quisosus hẽs ĩmor¬
talitatem et lucem hĩtas in¬
accessibilem. quem millus
hõnium uidit. sed nec utere
põt. Nonne tues dens abscõ¬
ditus. et impscrutabił maie¬
statis solus tiu ip̃nis. maxi¬
mus cognitor. et minsibłis¬

Expanded text:
Quid est quod dixi, cognovi te? Nonne tu es immensus, Rex regum et Dominus dominantium, qui solus habes immortalitatem et lucem habitas inaccessibilem, quem nullus hominum vidit, sed nec videre potest ? Nonne tu es Deus absconditus et imperscrutabilis majestatis, solus tui ipsius maximus cognitor et mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
scebam te. De cecitati in qñ
non idebam te. Ue sur dica¬
tulli qũ non audiebam te.
Cecus et surdus ꝑ formosa
que fecisti deformis irruebã
et mecum eras et tecum nõ
eram. Et ea me tenebant lõ¬
ge ate. que non eẽnt. msi es¬
sent inte. Illuminasti me
et uidi te. et amani. Nemo
quippe amat te. nisi qui te
uidet. Et nemo teudet. ri
qui te amat. Sero te amaui
pulcritudo tam antiqua. Se¬
ro de amaui. Ue tempori

Expanded text:
scebam te! vae caecitati illi quando non videbam te! vae surditati illi quando non audiebam te! Caecus et surdus, per formosa quae fecisti deformis irruebam: et mecum eras, et tecum non eram; et ea me tenebant longe a te, quae non essent nisi essent in te. Illuminasti me, lux; et vidi te, et amavi te; nemo quippe te amat, nisi qui te videt; et nemo te videt, nisi qui te amat. Sero te amavi, pulchritudo tam antiqua; sero te amavi. Vae tempori
Abbreviated transcription (Latin):
et ueritas tua. Nemo nomi
fiuinu nisipacer. Neq pa¬
trem quis nouit insifiliua
Sola trinitas tua son tibiã¬
tegre nota est que ex suꝑat᷑
omnem sensumi. Quis ergo¬
omĩpotens suplandabilis et
suꝑgłiosus et suꝑ exaltatus
quiis nominaris. qm̃ super
omnem eencia incelligibi¬
lem. sine intellectualem at
sensibilem. et suꝑ om̃e nom̃
quod noĩatur non solum m
hoc seculo. sed etiam infutu
attingit aliquod lumen. qm̃
mine. Celum celm celans
suparchanim suꝑinteisigi¬
ale lumen de quo dicitur.
Celum celi comino. ad qõ¬
cerra est etiam ip̃m empi¬
reun celum. Hoc est celum
conimo. ad quod nemo ad¬
scendit nisi qui de celo descẽ¬
dit. Quia ne mo nouit patr̃
quidem tibi sola trinitas iite¬
gre nota est. Otrintas scos

Expanded text:
etiam Veritas tua, Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius . Sola Trinitas tua soli sibi integre nota est, quae exsuperat omnem sensum. Quid ehomsupergloriosus, et superexaltatus quiis nominaris; quoniam super omnem essentiam intelligibilem sive intellectualem atque sensibilem, et super omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futurattingit aliquod lumen, quonmine, coelum celans superarcanum, et superintelligiale lumen, de quo dicitur, Coelum coeli Domino . Coterra est etiam ipsum empyreum coelum: hoc est coelum Domino. Ad quod nemo ascendit nisi qui de coelo descendit, quia nemo novit Patrem, quidem tibi soli, Trinitas, integre nota es, Trinitas sancta,
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiam. omem eeͫ supe¬
dicere neq cegitare n ĩcelli¬
possibile est etiam occulis an¬
zelor. unde ergo cegnomi
de domine deus altusimus sr̃
lum. quem neq cherubin ꝑ¬
fecte cognoscunt neq serap¬
phin. sedalis contemplacõ¬
mim suaꝵ uelatur facies sedẽ¬
tis suꝑ solium excelsum. et
elenatum /clamantes et dicẽ
taemi. quia nir pollutus labiĩ
ego sum. Et expanit cor meĩ
et dixi. De michi qr cacui qr¬

Expanded text:
pedicere, neque cogitare, neque intellipossibile est, etiam oculis Angelorum. Unde ergo cognovi te, Domine Deus altissimus super lum, quem neque Cherubim perfecte cognoscunt neque Seraphim; sed alis contemplationum suarum velatur facies sedentis super solium excelsum et elevatum, clamantes et dicenttacui, quia vir pollutus labiis ego sum : et expavit cor meum, et dixi, Vae mihi qui
Abbreviated transcription (Latin):
plenituome quippe bonita¬
tis tue domine creaturatua
tua subsistit. ut bonum qd̃
tibi nichil ꝓdesset. nec de te
equale cibiꝰ eẽt. tñ qr ex tefi
potuit non dẽet. Quid enim
te ꝓmeruit celum et terra
que fecisti. in pͥnͦ. dicant qͥd¬
porales q nature qua fecisti
in sapĩa tua. ut inde pendent
etiam inchoata. et ĩformi a
queq in genere suo. uł spũ¬
ali uel corporali euntia ĩmo¬
dationem et in longinqua
sorpꝰ eẽt. Corporale autem ĩ¬
forme p̾stantius ꝙ si om̃ino
nichũ eẽt atq ĩta pederent
in tuo u̾bo conformia nisi
ꝑ idem ubum reuocarentur
ad unitatem tuam. et for¬
marent et ẽẽnt ab ino te
sũmo bono uniũsa cona ual¬

Expanded text:
plenitudme quippe bonitatis tuae creatura tua substitit, ut bonum, quod tibi nihil prodesset nec de te aequale tibi esset, tamen quia ex te fieri potuit, non deesset. quid enim te promeruit caelum et terra, quae fecisti in principio? dicant, qporalisque natura, quas fecisti in sapientia tua, ut inde penderent etiam inchoata et informia quaeque in genere suo ul spiritali uel corporali euntia in immoderationem et in longinquam corpus esset, corporale autem informe praestantius, quam si omnino nihil esset, atque ita penderent in tuo uerbo informia, . nisi per idem uerbum reuocarentur ad unitatem tuam et formarentur et essent ab uno te summo bono uniuersa bona ual
Abbreviated transcription (Latin):
niuas Inouit se in uirginitate
matris te inouit uita in equali¬
tate patris. Elegit sibi thalamũ
castrum ubi cõnĩgeretur sponsꝰ
sponse. uerbum caro fcm̃ est ut
fieret capud ecclĩe.¬

Expanded text:
nduit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus sponsae. Verbum caro factum est , ut fieret caput Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et uenit utͣ ꝓmict̾et. Apparuit
hoĩb. uenit suscipe mortemit.¬
urãm. et promittẽ uitam siã.
Uenit ad regionem pegͥnatoĩs
nre. accipe ħic quod habundat
opprobria flagella colaphas cõ¬
niligno crucem et mortem ħ
habrdant in regione nr̃a. ad
talia ꝯmercia nenit. Quidh
dedit. Qmo accepit. Dedit exoͣ.
de illa regione bona et in regione
na ꝑtulit mala. Promisit tñ
nobis qd̾ ibi futuri sumus. Dñ
uenit et ait. Pater nolo ut ubi
ego simi et ip̃i sint mecũ. Tan¬
tã p̃cessit dilectio. quia ubi nos
eramus fuit nobiscum. Ubi ip̃e

Expanded text:
 et venit, ut promitteret; apparuit hominibus, venit suscipere mortem nostram, promittere vitam suam. Venit ad regionem peregrinationis nostrae, accipere hic quod hic abundat, opprobria, flagella, colaphoin ligno, crucem, mortem. Haec abundant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortde illa regione bona, et in regione nostrapertulit mala. Promisit tamen nobis quod ibi futuri simus unde venit; et ait: «Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Tanta praecessit dilectio! Quia ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ ẽ hoc negotium laudare
dñ. non arant non seminant
nõ molunt. non coquinit. oꝑa
enĩ sunt ista ncc̃itatis ibi ncc̃i¬
tas non est. Non furant᷑ non
depredantur non adulterantur
oꝑa enim sunt ista miquitatis
ibi iniqͥtas non est. Non fran¬
gunt panem esurienti. Nõ ue¬
sciunt midum. Non suscipiũt
pegͥnum. Non uisitant egrotũ
Non concordant licigiosum.
Nõ sepelliunt mortuum. Opa
em̃ sunt ista miẜicordie Ibi nul¬
la miẜia est. in qua fiat mia.¬
Heya suspiremus de suspirio
gemamius. Et quid simnus ut
hominem ex nichilo. Aut nero
pro mĩmno ht̃ deus hominẽ pp̃
quem mori uoluit. unricũ suũ
accendamus ad indiciũ dilecto¬
nis. ꝓmissiomis der tales arrͣs
accep̾mus tenemus mortem

Expanded text:
oc est negotium, laudare Deum. Non arant, non seminant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est. Non furantur, non depraedantur, non adulterantur: opera enim sunt ista iniquitatis; ibi iniquitas non est. Non frangunt panem esurienti, non vestiunt nudum, non suscipiunt peregrinum, non visitant aegrotum, non concordant litigiosum, non sepeliunt mortuum: opera enim sung ista misericordiae; ibi nulla miEia suspiremus, de suspirio gemamus, et quid sumus, et hominem ex nihilo? aut vero pro minimo habet Deus hominem, propter quem mori voluit Unicum suum? Attendamus ad indicium dilectionis. Promissionis Dei tales arrhas accepimus; tenemus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
tam eternam promittebat.
aduersarius dyabolus carnẽ
pempturum se ẽẽ dicebat. rex
antem nr̃ ut doceret quo suꝰ
Oxercitus unc̾et in se demõ¬
strauit mortem corporis nõ
esse timenoam. Dum prior
ipe pro om̃ib. dignatus est
mori. ne es exercitus adyabo¬
io in aña poss occioi.

Expanded text:
am vitam promittebat. Adversarius diabolus carnem perempturum se esse dicebat: Rex autem noster ut doceret quomodo ejus exercitus vinceret, in se demonstravit mortem corporis non esse timendam, dum prior ipse pro omnibus dignatus est mori, ne ejus exercitus a diabolo in anima posset occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
et nom̃ scm̃ cuum. danobie
debonis. ut de bonis ac datis
tiuis ẜinamus tibi. et inu̾tu¬
te placeamus. Acq debitas
cotroie laudes rependamus t̾
pro tantis beneficiis mie tue.¬

Expanded text:
et nomen sanctum tuum da nobis de bonis tuis, ut de donis ac datis tuis serviamus tibi, et in veritate placeamus, atque debitas quotidie laudes rependamus tibi pro tantis beneficiis mise
Abbreviated transcription (Latin):
laudum esca illici. nec contu¬
menaꝵ aculeis penetran. et
non ex se aues menciantur.
nec cum suscipentur ab hõibꝰ
inflates fuisse. nec cum despi¬
cencur elises. Nentra quippe
Nam et credentium celebra¬
bantur p̾conio. et ꝑsequentiũ
maledictis mfam abantur.
Sicut ergo isti pro cp̃re ute¬
bantur hiis om̃ib. et non
cortumpebantur. Sic illi ue¬
teres usum feminaꝵ ad sui
temporis cõueĩentiam ref¬
entes non patiebantur eam
dñationem libioinis cuiẜ
niunt qui ista non credũt.

Expanded text:
laudis esca illici, nec contulaudis esca illici, nec contumeliarum aculeis penetrari; et non ex se alios metiantur. nec cum suspicerentur ab hominibus, inflatos fuisse; nec cum despicerentur, elisos. Neutra quippe nam et credentium celebrabantur praeconio, et persequentium maledictis infamabantur. Sicut ergo isti pro tempore utebantur his omnibus, et non corrumpebantur; sic illi veteres, usum feminarum ad sui temporis convenientiam referentes, non patiebantur eam dominationem libidinis, cui serviunt qui ista non credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ. Dñdicant te celi
et ois creatur. Du fecisti
adã et dedisti illi adintoriũ
enam. Et nunc domine tu
sos. quĩ non luxurie cã acci¬
pio sororem meami. Sed ip̃a
uł ꝑ mulca scupra defluẽtes
enagantur nł in ipã ima con¬
iuge non solum excedunt
ad liberoꝵ ꝓcreationem ꝑti¬
nentem modum. Sed etiam
in maioris intempantie sor¬
non credunt fieri potuisse. ut
temꝑant̾ ut multis femĩs
anciqui uterent᷑ uiri. nichil
ẜuantes in usu illo. nisi con¬
gruum cp̃ri ꝓpagande ꝓlis
laqueis libidims astricti. uł
in una non faciunt nullonł
in multis fieri posse arbitrãt᷑
Sed isti possunt dice nec
honorari quidem acq landa¬
ri oporcere uiros bones et scõs
quia ip̃i cum honorantur at
landant᷑ intumescunt suꝑ¬
bia. tanto auidiores ĩamssi¬
me głie. qnͣto ecs freqñtius
acq latius ungua blandior
uencilauit. Qua ita leues
fiunt. ut eos rinoris aura
cinoꝵ etiam saxa collidat.
NDideant ergo qmͣ sibi ar¬
duum sit acq difficile nec

Expanded text:
. Benedicant te coeli et omnis creatura tua. Tu fecisti Adam, et dedisti illi adjutorium Evam: et nunc, Domine, tu scis quoniam non luxuriae causa accipio sororem meam, sed ipsa vel per multa stupra diffluentes evagantur, vel in ipsa una conjuge, non solum excedunt ad liberorum procreationem pertinentem modum, sed etiam inhumanioris intemperantiae sornon credunt fieri potuisse ut temperanter multis feminis antiqui uterentur viri, nihil servantes in usu illo nisi congruum tempori propagandae prolis laqueis libidinis obstricti, vel in una non faciunt, nullo modo in multis fieri posse arbitrantur. 29. Sed isti possunt dicere nec honorari quidem atque laudari oportere viros bonos et sanctos, quia ipsi cum honorantur atque laudantur, intumescunt superbia; tanto avidiores inanissimae gloriae, quanto eos frequentius atque latius lingua blandior ventilaverit; qua ita leves fiunt, ut eos rumoris aura,facinorum etiam saxa collidat. Videant ergo quam sibi arduum sit atque difficile nec
Abbreviated transcription (Latin):
qui plures singuli cum hẽ¬
rent. sicut sapiens in cibo et
potu. non nisi salutem cor.
Sic in concubitu non insi
procreationem filioꝵ intue¬
bantur. Itaq si ecs in hac iu¬
ta inueniss domini aduen¬
tus cum iam non mitten¬
di s colligendi lapites tp̃s
eẽt. statim seipos castrarent
Ipter regnum celoꝵ. Non
enim in castrando carendo¬
est difficultas. nisi cum est
inhñdo cupiditas. Nou̾ant
quippe illi homines eciam in
ip̃is cõiigib luxuriam eẽ
abucendi intempantiam.
Quod chobie testatur orõ¬

Expanded text:
qui plures singuli cum habqui plures singuli cum haberent, sicut sapiens in cibo et potu nonnisi salutem corporis, sic in concubitu nonnisi procreationem filiorum intuebantur. Itaque si eos in hac vita invenisset Domini adventus, cum jam non mittendi, sed colligendi lapides tempus esset , statim seipsos castrarent propter regnum coelorum: non enim est in carendo difficultas, nisi cum est in habendo cupiditas. Noverant quippe illi homines etiam in ipsis conjugibus luxuriam esse abutendi intemperantiam: quod Tobiae testatur or
Abbreviated transcription (Latin):
C auendim est ne forte qd̃
in scripturis ueterib ꝓ illoꝵ
tempoꝵ condictione. etiam¬
si non figurate. S ꝓprie intel¬
ligatur nõ ẽ flagicium neq
facinus. ad ista e̾tiam tp̃ra
quis pucet in usii uitẽ pos¬
se cnͣsferri. qd̃ insi dominante
cupiditate. et ip̃aꝵ quoq scri¬
pturaꝵ quib euertenda est
satellitium querente nonfa¬
ciet. Nec intelligit miser ad
hanc utilitatem illa sic esse
posita ut spei bone homines
domim. et eam quam ample¬
xantur eẽ dampnabilem. si
et ibi caritas utentium. et h
cupiditas actendatur. Nam
simultis uxorib caste uci qͥs¬
qmͣ pro cempore potuit. põt
aliꝰ imalibioinose. Magis
enm ꝓbo multaꝵ fecundita¬
te utentem pp̃ aliud qm̃ uni
carne fruentem pp̃ ipãm. Ibi
enim queritur ucilitas tpr̃m
oportunitatib cõgrua. Hic sa¬
ciatur cupiditas tẽpor alib
uoluptatib implicata. Infĩ¬
orisq gradus ad deumi sunt
quib ẜ̾m ueniam cõcedit a¬
postołꝰ carnalem cum singu

Expanded text:
cavendum est ne forte quod in Scripturis veteribus pro illorum temporum conditione, etiamsi non figurate, sed proprie intelligatur, non est flagitium neque facinus, ad ista etiam tempora quis putet in usum vitae posse transferri. Quod nisi dominante cupiditate, et ipsarum quoque Scripturarum, quibus evertenda est, satellitium quaerente, non faciet; nec intelligit miser ad hanc utilitatem illa sic esse posita, ut spei bonae homines bonum, et eam quam amplexantur esse posse damnabilem, si et ibi charitas utentium, et hic cupiditas attendatur. 27. Nam si multis uxoribus caste uti quisquam pro tempore potuit, potest alius una libidinose. Magis enim probo multarum fecunditate utentem propter aliud, quam unius carne fruentem propter ipsam. Ibi enim quaeritur utilitas temporum opportunitatibus congrua, hic satiatur cupiditas temporalibus voluptatibus implicata: inferiorisque gradus ad Deum sunt, quibus secundum veniam concedit Apostolus carnalem cum singul
Abbreviated transcription (Latin):
li putantur. qui ꝙͣuis uera cre¬
dant que eo fidei doctrinã ꝑti¬
uent. et si quid forte nescumt¬
et querendum existimãt sal¬
ua pietate discutiunt. sine ali¬
quo p̾mdicio u̾itatis. et bones
uel ques bonos putant. amat̃
atq honorant qnͣtum possunt
tñͣ flagitiose atq facinorose.
uiuũt qur contra quam u̾ita¬

Expanded text:
putantur, qui quamvis vera credant quae ad fidei doctrinam pertinent, et si quid forte nesciused querendum existimant, salva pietate discutiunt sine aliquo preiudicio veritatis et bonos aut quos bonos putant amant atque honorant quantum possunt, tamen flagiciose facinoroseque vivunt, contra quam vi
Abbreviated transcription (Latin):
sumentes. mortẽ inciterĩt. qõ ꝑti¬
net meoico. qui p̾uidens cãm. ob¬
seruatõ indixit. Ita nec medico
aĩaꝵ deo imputandũ ẽ. qd accidit.
qui eũ ante monenendo ĩ et̾nũ ui¬
uere uoluit

Expanded text:
sumens, mortem inciderit; quid pertinet medico, qui praevidens causam, observationem indixit? Ita nec medico animarum Deo imputandum est quod Adam cecidit, qui eum ante monendo in aeternum vivere voluit
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatũ ade
nõ ẽ imputandũ teo qui monuit.
co qui uuln̾ato obseruandi p̾cept̃
qressionis incurrit. Medicoꝵ ars
est. ut eos quos uiderint mmia e¬
gritudĩe laborantes. ea ꝓhibeant
que puiciosa saluti. aut ꝑicłm ꝓ

Expanded text:
Peccatum Adae cui imputandum est? Deo qui monuit, co qui vulnerato observandi praeceptum gressionis incurrit? Medicorum ars est, ut eis quos viderint nimia aegritudine laborantes, ea prohibeant quae perniciosa saluti, aut periculum
Abbreviated transcription (Latin):
igladio armatꝰ. non
ferro accĩtus. Ad hoĩem uenit
ubũ malũ seminauit. et occi¬
dit. Noli ergo putare te non
ẽẽ homicidam. qũ frĩ tuo ma¬
la ꝑsuades. Difrĩ tuo mala ꝑ¬
suades eccidis. Et ut sçias qr
eccidis. audi psalmũ. Filii hoñn
cida abinitio utiq in primo
hoĩe. Ex illo enĩ ille homicida
illo potuit potint fi homicidiũ
ex quo fieri factus est homo.

Expanded text:
gladio armatus, non ferro accinctus; ad hominem venit, verbum malum seminavit, et occidit. Noli ergo putare te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades: si fratri tuo mala persuades, occidis. Et ut scias quia occidis, audi Psalmum: Filii hominum, cida erat ab initio; utique in primo homine. Ex illo, ille homicida,illo potuit fieri homicidium, ex quo factus est homo.