comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur dixerit eẽ. moriturum. Cui bre¬
uiter respondendum. quia reuera
Derat moriturussi non dnĩ sui fide dep̃¬
o. cantis & xp̃i pictate miserentis fuisso
ba audiuit. dispone domui tuae
quia moricris tũ & non uiues.
Sed occulto diuinȩ ꝓuidentiac iu¬
dicio quae om̃a inmensura & nu¬
mero & pondere disposuit. quinde¬
cim adhuc annorum uitam lacri¬
mis precibusque consecutus est. Et
cum audiss& deihũ. misit ad cum
seniores iudģorũ. rogans eum ut ue¬
nir& & sanar& seruum cius Super¬
na dispensatione factum est ut seni¬
ores iudȩorũ mitterentur addñm.
hisque adstantib qui languerat sana¬
retur. quo in excusabiles forent. si
credente uiro gentili non crederent
Uerum quȩritur. quomodo conue¬
niat quod lucas centurionẽ nunti.¬
os misisse. matheus autem ipsum
accessisse narrat addñm. Sed piȩ
quaerentibus facile pat& quod ma¬
theus sub breuitatis causa dixerit
ipsum accessisse cuius desiderium
& uoluntas ad dñm. ueraciter aliis

Expanded text:
tur, dixerit esse moriturum. Cui breviter respondendum, quia revera erat moriturus, si non Domini sui fide deprecantis, et Christi pietate miserentis fuissetbis audivit: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives , sed occulto divinae providentiae judicio, quae omnia in mensura et numero et pondere disposuit , quindecim adhuc annorum vitam lacrymis precibusque nacturus. Et cum audisset de Jesu, misit ad eum seniores Judaeorum, rogans eum, ut veniret et salvaret servum ejus. Superna dispensatione factum est ut seniores Judaeorum mitterentur ad Dominum, hisque astantibus, qui languerat, sanaretur, quo inexcusabiles forent, si, credente viro gentili, non crederent. Verum quaeritur quomodo conveniat quod Lucas Centurionem nuntios misisse, Matthaeus autem ipsum accessisse narrat ad Dominum. Sed pie quaerentibus facile patet quod Matthaeus brevitatis causa dixerit ipsum accessisse, cujus desiderium et voluntas ad Dominum veraciter, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
quia mihi prȩlatus. Sedhaec paulo superius
dicens etiam praclationis eiuscausas aperuit
cum subiunxit. quia priormeerat. Acsi aꝑte
dicat. indeme etiam postnatus superat
quo eum natiuitatis suae tempora non angus¬
tant. Nam qui ꝑmatrẽ intempore nascitur.
sine matregepatre generatur Cui quantȩ

Expanded text:
quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit: Quia prior me erat. Ac si aperte dicat: inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non augustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus: cui quant
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdicamenta respondit uitae. Namꝓtinus
adiungit Ego baptizo inaqua. medius aut̃
ur̃m stat. que uos nescitis. Iohannes non spũ
sed aqua baptizat: qui a peccata soluere non
ualens. baptizatorũ corpora peraqua lauat.
baptizat qui peccata perbaptismum non
relaxat. nisi ut praecursionis suȩ ordinem
seruans quinasciturũ nascendo praeuene¬
rat. baptizaturũ quoq dñm baptiz ando
praeuenir&. & qui praedicando factus est
praecursor xp̃i. baptizando etiam p̃cursor
cius fier& imitatione sacramenti : Qui
inter haec mysterium nr̃i redemptoris
ad nuntians hunc inmedio hominum
& stetisse asserit & nesciri. quia ꝑ carnem
dñs apparens. & uisibilis &titit corpore.
& inuisibilis maiestate. Dequo etiam subdit
Quipostme uenit. anteme factus est: Sic
namq dicitur anteme factus. acsi dicatur
anteme positus Postme ergouenit. quia
postmodum natus. Ante autẽ factusest:

Expanded text:
praedicamenta respondit vitae. Nam protinus praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit Ego baptizo in aqua, medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non spsed aqua baptizat, quia peccata solvere non valens, baptizatorum corpora aqua lavat, sedbaptizat, qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret? Et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret, imitatione sacramenti? Qui inter haec mysterium Redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit et nesciri; quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdidit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus est, ac si dicatur, ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante autem factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
prae paratur. Unde scriptumest Siquis
diligit me sermonẽ meu̾seruabit: & pater
m̃s diligit eum . & ad eum ueniemus. & man¬
sionem apud cum faciemus. Quisquis ergo.
in superbiam mentẽ eleuat: quisquis auari¬
tiae aestibus anhelat. quisquisse luxuriae
inquinationibus polluit. cordis ostium
contra ueritatẽ claudit. & ne adse dñsueniat
claustra animi seris uitiorũ dampnat. Sed⁊̃
adhuc quimis si sunt. percontantur Quid
ergo baptizas. situ non es helias. neque xp̃s.
neque ꝓph&a : Quod quia nonstudio
cognoscendȩ ueritatis. sed malitia ex ercendȩ
acmulationis dicitur. euangelista tacite
innotuit. qui subiunxit dicens. Et qui
missi fuerant: erant expharisaeis: Acsi aꝑte
dicat. Illi iohannem desuis actib requiruñ.
qui doctrinã nesciunt quaerere sed inuidere
Sed scs̃ quisq etiam cũ ꝑuersamente requi¬
ritur. debonitatis suae studio non mutatur:
Vnde iohannes quoq ad uerba inuidiae

Expanded text:
praeparatur. Unde scriptum est: Si quis praeparatur. Unde scriptum est: Si quis diligit me, 474 sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt percontantur. Quid ergo baptizas, si tu non es Elias, neque Christus, neque propheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit, cum subjunxit, dicens: Et qui missi fuerant, erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati uidetur esse quod iohannes
sonuit. sed tamen aueritatis tramite non
recessit: Quicumse etiam proph&am
negauit. quia uidelic& nonsolum poterat
redemptorẽ praedicare. sed etiam demons¬
trare: Quis namsit continuo exprimit
dum subiungit. Ego uox clamantis indeser¬
to. Scitis fratres Karissimi quia unigenitus
filius uerbum patrisuocatur. ioħe ad testan¬
ur̃a locutione cognoscitis. quia prius uox
sonat. ut uerbum postmodũ possit audiri:
Iohannes uocem se esse asserit: quia uerbum
praecedit: Aduentũ itaque dominicum pre¬
currens uox dicitur. quia ꝑcius ministeriũ
patris uerbũ ab hominib: auditur. Quĩ¬
ctiam indeserto clamat. quia derelictȩ ac
destitutȩ iudȩae solacium redemptõris ad¬
nuntiat Quid autẽ clamet: insinuat cũ
subiungit. dirigite uiam dñi: sicut dixit
esaias proph&a Uia dñi ad cor dirigitur: ⁊̃¬
cũ ueritatis sermo humiliter auditur: Uia:̃
dñi adcor dirigitur: cũ ad prȩceptũ uita

Expanded text:
veritati videtur esse quod Joannes veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Scitis, fratres charissimi, quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestanlocutione cognoscitis quia prius uox sonat ut ueJoannes ergo vocem se esse asserit, quia Verbum praecedit. Adventum itaque Dominicum praecurrens vox dicitur, quia per ejus ministerium, Patris verbum ab hominibetiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis negat: Ualde namq inter se
diuersa sunt: ipse est & non sum Quomodo
ergo proph&a ueritatis .ẽ. si ciusdem
ueritatis sermonibus concors non est:
Sedsi suptiliter ueritas ipsa requiratur.
hoc quod interse contrariũ sonuit. quo.¬
modo contrarium non sit inuenitur.
Adrachariam namque deiohannis¬
ꝓmissione angłsdicit. ipse prȩcedet ante
illum inspũ & uirtute heliȩ Qui idcir¬
co uenturus inspũ & uirtute heliȩ dr̃.
quia sicut helias scđm dñi aduentum
pracueniet. ita iohannes praeuenit
primum: Si cutille precursor uenturus ÷
iudicis: ita iste praecursor factus est
redemptoris Iohannes igitur inspiritu
helias erat: in persona helias nonerat
Quodergo dñs fatetur despũ: hoc ioħes
denegat depersona. Quia & iustum sic
erat. ut & discipulis dñsspiritalem deioħe
sententiam dicer&. & lohannes isdem
turbis carnalibus nonde suo sp̃ũ. sed de
corpore responder& Contrariũ ergo

Expanded text:
Veritatis negat? Valde namque inter se Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joannne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum: sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non eratQuod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas commendatur.
quicũ tantȩ uirtutis esset ut xp̃s credi
potuiss&: degit solide subsistere inse.
ne humana opinione raperctur in aniter
suꝑse Nam confessus est & non negauit.
confessus est. quia nonsum ego xp̃s
Sed quidixit nonsum: negauit Negauit
plane quod non erat: sed nonnegauit qđ
erat: Utueritatẽ loquens: eius membrũ
fier&. cuius sibi nomen fallaciter non
usurpar&. Cumergo non uult appetere
nomen xp̃i: factus est membrum xp̃i
Quia dum infirmitatẽ suam studuit
humiliter agnoscere: illius celsitudinem
meruit ueraciter optinere: S ed cum elecꝰ¬
tione alia redemptoris nri sententia admen¬
tem reducitur : &x huius nobis lectionis
uerbis quaestio ualde inplexa generatur.
Alio quippe in loco inquisitus adiscipulis
helias iamuenit: & non cognouerunt cũ.
sed feccrunt ineo quaecũq uoluerunt
Etsi uultis scire : ioħes ipse est helias.
Requisitus autẽ iohannes. dicit
quia quodueritas ad firmat. hoc ꝓph&ca

Expanded text:
humilitas commendatur, qui cum tantae virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem Joannes, dicit: quia quod Veritas affirmat, hoc propheta
Abbreviated transcription (Latin):
uobis inunum. iamnon est domi¬
nicam caenam manducare:
Vnusquis que enim. suam caenam prę¬
sumit admanducandum: E talius
quidem esurit. alius autem ebrius est:
Num quid domos non habetis ad man¬
ducandum autbibendum. Aut cccłam
dĩ contempnitis & confunditis eos qui
non habent. Quiddicã uobis.

Expanded text:
uobis in unum iam non est dominicam caenam manducare. unusquisque enim suam caenam praesumit ad manducandum, et alius quidem esurit, alius autem ebrius est. numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum? aut ecclesiam dei contemnitis, et confunditis eos qui n
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam multa febri frenetici in sani¬
entes in medicum. quiuenerat curare eos:
Ex cogitauerunt consilium perpendi
cum: tamquã ibi uolentes probare. utrũ
uerꝰ homosit quimori possit : an aliquid
super homines sit. & mori sẽ non ꝑmittit
Uerbum ipsorum agnoscimus insapientia
salomonis. morte turpissima inquiunt
insermonibus ipsius. Si enim uerc filius
dĩ est. liber& cum

Expanded text:
tanquam multa febri phrenetici, insanitanquam multa febri phrenetici, insanientes in medicum qui venerat curare eos, excogitaverunt consilium perdendi eum; tanquam ibi volentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inquiunt,in sermonibus illius: si enim vere Filius Dei est, liberet eum
Abbreviated transcription (Latin):
res talia passi sunt: sed nihl sic elucet.
quomodo caput martyri Ibi melius
intuemur : quod illi expe tisunt. Protec¬
tus est amultitudine maignantium.
ꝓtegente sẽ dõ: protegnte sẽ carnẽ suã
ipso filio & homine suem gerebat: qͥa
filius hominis est. gfilius dĩ est: Filius
dĩ propter formanidĩ. filius hominis¬
propter formam serui: habens inpo¬
testate ponere animam suam. & re¬
cipere cam: Quid dõ potucrunt faccre
inimici. Occiderunt corpus: animã¬
aut̃ non occiderunt. Intendite Parũ
ergo erat dño hortari martxres uerbo.
nisi firmar& exemplo Nostis qui con¬
uentus erat malignantium iudacorũ.S
bona inquit ostendi uobis. propt̃ quod
horum me uultis occidere: Pertulit
om̃s infirmos corum. curauit om̃s langui¬
dos corum. praedi cauit regnum caclorũ
Non tacuit uicia eorum. ut ipsa potius
eis displicerent non medicus a quo sanaban¬
tur : his om̃ibus curationibus eius ingrati

Expanded text:
res talia passi sunt: sed nihil sic elucet res talia passi sunt: sed nihil sic elucet quomodo caput martyrum; ibi melius intuemur quod illi experti sunt. Protectus est a multitudine malignantium, protegente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio et homine quem gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter formam Dei. Filius hominispropter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus; animam non occiderunt. Intendite. Parum ergo erat Domino hortari martyres verbo, nisi firmaret exemplo. Nostis qui conventus erat malignantium Judaeorum, et bona, inquit, ostendi vobis: propter quod horum me vultis occidere ? Pertulit omnes infirmos eorum, curavit omnes languidos eorum, praedicavit regnum coelorum, non tacuit vitia eorum, ut ipsa potius eis displicerent, non medicus a quo sanabantur: his omnibus curationibus ejus ingrati,
Abbreviated transcription (Latin):
uox martẏrum. a timore inimici eripe
animã meã : Non ut me non occidat
mimicus : sed ut non timeã occidentem
mimicum. Hoc orat inpsalmo implere
seruus: quod modo iubebat in euuangłio
dñs. Quid modo iubebat dñs: Nolite
timere eos qui corpus occidunt. animã
autem non possunt occidere : Sed cum
timete. qui hab& potestatẽ & animã
& corpus occidere ingehennã ignis.
Etre petiuit Ita dico uobis. cũ time¬
te. Qui sunt quicorpus occidunt.
Inimici Quid iubebat dñs. Ne time¬
rentur. Oretur ergo ut prest& quodꝰ
iub&: atimore inimici erue animam
meã. Erue atimore inimici: & subde
timori tuo Nontimeam eum quicorpꝰ
occidit : sed timeam eum qui hab& potes¬
tatem & corpus & animã occidere
ingehennam ignis. Non enim atimore
uolo esse inmunis: sed atimore in mici
liber subtimore dnĩ seruus
RO TEXISTIME Aconuentu
malignantium : amultitudine
operantium iniquitatem. Iam ipsum
caput nr̃m intueamur Multi marty¬

Expanded text:
vox martyrum, A timore inimici erue vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubebat Dominus? Nolite timere eos qautem non possunt occidere; sed eum potius timete qui habet potestatem, et animam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid jubebat Dominus? Ne timerentur. Oretur ergo ut praestet quod jubet. A timore inimici erue animam meam. Erue me a timore inimici, et subde timori tuo. Non timeam eum qui corpus occidit; sed timeam eum qui habet potestatem et corpus, et animam occidere in gehenna ignis. Non enim a timore volo esse immunis; sed a timore inimici liber, sub timore Domini servusrotexisti me a conventu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem. Jam ipsum caput nostrum intueamur. Multi marty
Abbreviated transcription (Latin):
duia occisi sunt: & deseruit ds̃ contritos
cirde seruos suos: & sperantes inse despexit:
Alsit: Quis enim inuocauit dm̃ &dert¬
lictusest: Quis sperauit in eum . & deser¬
tusct abeo : Exaudiebantur ergõ &
occidebantur: & tamen abinimicis erue¬
bantur: Alii timentes consentiebant &
uiuebant. Ex tamen ipsi ab inimicis absor¬
bebantur: Occisi eruebantur: & uiuentes
absor bebandr: Inde est & illa uox gratu¬
lationis. forstan uiuos absorbuis sea nos:
Multi absorti &uiui absorti : multi &¬
mortui absord quiputauerunt in anẽ
esse fidem xp̃iaam: mortui absortist̃
Qui aut̃ sciente ueritatem esse predi¬
cationem euuanguii. Xp̃m esse filium dĩ¬
scientes. & hoc credentes. & hoc intus
tenentes: cesserunt tamen doloribus :¬
& idolis sacrificauerunt: uiui absortisuñ
Illi absorti. quia mortui : isti autem
quia absorti mortui: Nonenim ab¬
sorti uiuere potuerunt: quãuis uius.¬
cũ uiui absorberentur. Ergo hacc orat

Expanded text:
quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occidebantur; et tamen ab inimicis eruebantur. Alii timentes consentiebant, et vivebant; et tamen ipsi ab inimicis absorbebantur. Occisi eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi absorpti; multi mortui absorpti. Qui putaverunt inanem esse fidem christianam, mortui absorpti sunt: qui autem scientes veritatem esse praedicationem Evangelii, Christum esse Filium Descientes, et hoc credentes, et hoc intus tenentes, cesserunt tamen doloribus, et idolis sacrificaverunt, vivi absorpti sunt. Illi absorpti sunt, quia mortui; illi autem quia absorpti, mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ corpus unum est & mem bra
hab& multa. om̃a aut̃ membra corporis
cum sint multa unũ corpussunt: ita
& xp̃s: Et enim in uno spũ omnes nos
in unũ corpus baptizati sumus. siue
iudaci. siue gentiles. siue serui. siue
liberi: & omnes unum spũ potati sumus:
Nam & corpus non est unum membrũ.
sed multa: Sidixerit pes qnm̃ non sum
manus. nonsum decorpore : non ideo
non est decorpore : Sidixerit auris
quia nonsum oculus. non sum decorpore:
non ideo non est decorpore : Si totum
corpus oculus: ubi auditus:: Si totum
auditus: ubi odoratus.: Nunc autem
posuit ds̃ membra : unum quodq corum
incorpore sicut uoluit: Quodsi essent
omã unum membrũ : ubi corpus:: Nunc
aut̃ multa quidem membra: unum
autem corpus:¬
XAUIDI Ds̃ orationem meã
dum tribulor. atimore inimici
erue animam meam: Seuier̃
in imici inmartyres: Quid orabat ista
uox corporis xp̃i. hoc orabat ut erue¬
retur abinimicis. & non cospossent
occidere inimici: Ergo exauditi non sunt

Expanded text:
s unum est et membra habet multa omnia autem membra corporis cum sint multa unum corpus sunt ita et Christus etenim in uno Spiritu omnes nos in unum corpus baptizati sumus sive Iudaei sive gentiles sive servi sive liberi et omnes unum Spiritum potati sumus nam et corpus non est unum membrum sed multa si dixerit pes quoniam non sum manus non sum de corpore non ideo non est de corpore et si dixerit auris quia non sum oculus non sum de corpore non ideo non est de corpore si totum corpus oculus ubi auditus si totum auditus ubi odoratus nunposuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum autem corpusExaudi, Deus, orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo interuos multi infirmi & in becilles:
& dormiunt multi: Quodsinosmet ipsos
diiudicaremus: non utique iudicaremur:
Dum iudica mur aut̃ ad nõ corripimur.
ut non cum hoc mundo dampnemur:
Itaque fratres mei cum conuenitis ad man¬
ducandum. inuicem expectate: Siquis
esurit domi manducet : ut non iudicium
conueniatis: Cetera aut̃. cũ uenero dispo¬
nam: Despiritalibus aut̃. nolo uos ignora¬
re fratres: Scitis aut̃ qm̃ cum gentes essetis.
adsimulacra muta prout ducebamini

Expanded text:
ideo inter vos multi infirmes et inbecilles et dormiunt multi quod si nosmet ipsos diiudicaremus non utique iudicaremur dum iudicamur autem a Domino corripimur ut non cum hoc mundo damnemur itaque fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta pro
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: H ic dilix nolum testamentũ ẽ
in meo sanguine: hoc facite quotiẽs¬
cũq bibitis in meã commemorationem:
Quotiẽs cũque enim manducabitis panẽ
hunc. & calicem bibetis: mortem dñi
adnunciabitis donec ueniatU
TAQUE quicumq manducauerit
panem uel biberit calicem dnĩ indigne:
reus erit corporis & sanguinis dñi: Prob&¬

Expanded text:
tamentum est in meo sanguine: hoc facite quotiescumque bibetis in meam commemorationem. Quotiescumque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis, donec veniat. Itaque quicumque manducaverit panem hunc, vel biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini. Prob
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ab aliquibus corruptionibus
perdatur Thesaurus gulosi homi¬
nis uenter est : quia semper hoc cogi¬
tat. quomodo uentrẽ possit implere
Thesaurus lasciui sunt ludicra & uo¬
luptatis ioca. & cuicumque uitio
quõs adher&. illi scruit & illi famulat᷑¬

Expanded text:
etiam ab aliquibus corruptionibus etiam ab aliquibus corruptionibus perdatur. Thesaurus gulosi hominis venter est, quia semper hoc cogitat, quomodo ventrem posset implere. Thesaurus lascivi sunt ludicra et voluptatis joca. Et cuicunque vitio quis adhaeret, illi servit et illi famulat
Abbreviated transcription (Latin):
uitias ante sc̃ elemosynã faciendo
premittat : Possumus ꝑ cruginem¬
& per tincam & ꝑfures. spiritales
nequitias intellegere: E rugo enĩ.
suꝑbiam designat. Superbia enĩ
mentes quas inuascrit a statu suȩ
rectitudinis deperire facit. Per
tincam. inuidia signatur. Inuidia
enim corqđ corrũpit a b om̃i integri¬
tate disrumpit. Perfures maligni
sp̃s intellegendi sunt: qui ad hoc in¬
uigilant. ut chesauros animȩ nr̃
furentur. Incaelo enim crugo non ẽ
quia superbia in caelo locũ non habe
quia iamdiabolus cum suis sequacib
inde decidit Ibi tinea non est. id est
inuidia. quia nullus inuidebit beati¬
tudini scõrum Ibi fures non sunt idẽ
dȩ mones quia capite suo inde corru¬
erunt Vbiest thesaurus tuus. ibi est
&cor tuum hoc nõtantũ depecuna
est intellegendum. sed etiam de omi
uitio Thes aurus diuitissi subterra
defossus fuerit. ibi &cor illius erit
meditando: ne aut fures fferant. aut

Expanded text:
vitias ante se eleemosynam faciendo vitias ante se eleemosynam faciendo praemittat? Possumus per aeruginem et tineam et per fures, spirituales nequitias intelligere. Aerugo enim superbiam designat. Superbia enim mentes, quas invaserit, a statu suae rectitudinis deperire facit. Per tineam, invidia designatur. Invidia enim cor quod corrumpit, ab omni integritate disrumpit. Per fures, maligni spiritus intelligendi sunt, quia ad hoc invigilant, ut thesauros animae nostrae furentur. In coelo enim aerugo non est, quia superbia in coelo locum non habet, quia jam diabolus cum suis sequacibus inde cecidit. Ibi tinea non est, id est invidia, quia nullus invidebit beatudini sanctorum. Ibi fures non sunt, id est daemones, quia cum capite suo inde corruerunt. « Ubi est thesaurus tuus, ibi et cor tuum. » Hoc non tantum de pecunia est intelligendum, sed etiam de omni vitio. Thesaurus divitis, si sub terra defossus fuerit, et ibi cor illius erit meditando, ne aut fures efferant, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Etalibi Manent nunctria. spes.
fides. caritas. maior autẽ horum est
caritas. Percaput cnim principale
mentis nr̃ȩ designatur. quia tunc
crunt grata nra ieiunia. si dilectione
dĩ & proximi fuerint condita.
Nolite thesaurizare uobis thesauros
interra. ubi erugo & tinea &termi¬
nant. & ubi fures effodiunt & furan¬
tur. Perhas tres species id est percrũ¬
ginem & tineam & per fures. osten¬
dit dñs nihil tutũ ẽt̃ interra inpos¬
sessionib diuitiarum. Quae dam
enim sunt quac crugo deuorat. sicut
aurum & argentum & cetera metalla.
Alia sunt quae crugo non deuorat
sedtinea comedit. sicut uestimenta
serica & alia pretiosa: Alia uero
fures effodiunt & furantur. sicut
sunt gemmȩ & hissimilia Proinde
quia incerta est om̃is uitae nr̃ae
substantia & om̃ium rerũ possessio
suadet nobis dñs incaclũ. idcirco
thes aurizare. Quomodo aũt quis
in caclũ thesaurizare potest nisi di¬

Expanded text:
. » Et alibi: « Manent nunc tria, fides, . » Et alibi: « Manent nunc tria, fides, spes, charitas. Major autem horum est charitas . » Per caput enim principale mentis nostrae designatur. Quia tunc erunt grata nostra jejunia, si dilectione Dei et proximi fuerint condita. « Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur. » Per has tres species, id est per aeruginem et tineam, et per fures, ostendit Dominus nihil tutum esse in terra in possessionibus divitiarum. Quaedam enim sunt quae aerugo devorat, sicut aurum et argentum, et caetera metalla. Alia sunt, quae aerugo non devorat, sed tinea comedit, sicut vestimenta serica et alia pretiosa. Alia sunt,fures effodiunt et furantur, sicut sunt gemmae et his similia. Proinde, quia incerta est omnis vitae nostrae substantia et omnium rerum possessio, suadet nos Dominus in coelo idcirco thesaurizare. Quomodo autem quis in coelum thesaurizare possit, nisi di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est uthumanũ inde laudẽ conse¬
quantur. Tuaut cumiciunas unge
caput tuum. hoc est dũ iciunas festiuũ
t exhibe: Palestini scđm quorũ morẽ
dñs loquitur diebus festis oleo ungue¬
bant caput. & pretiosis unguentis
fouebant Et est sensus Cũ ieumas
festiuum te exhibe & hilarem. quasi
non uidcaris ieiunare. sed potius
sollempnitatẽ celebrare Allegorice
uero oleum sicut ponitur inmalam
par tem. ita & inbonam Rccipitur
cnim inmalam partem. quando ad¬
ulationẽ significat Unde psalmista
dicit Olcum peccatoris non inpin¬
guet caplt meum: Recipitur etiã
inbonam partẽ. sicut idem psalmista
dicit Vnxitte ds̃ ds̃ tuus olco lacti¬
tiae prȩconsortibus tuis. Inolco
enim caritas significatur : quia sicut
oleum cunctis liquoribus precellit.
ita etiam caritas cunctis
uirtutibus preminet:. Vnde paulus
cum de ca loqueretur dicit: Adhuc
excellentiorẽ uiam uobis demonstro

Expanded text:
» Hoc est, ut humanam inde laudem conse» Hoc est, ut humanam inde laudem consequantur. « Tu cum jejunas, unge caput tuum. » Hoc est, dum jejunas, festivum te exhibe. Palaestini, secundum quorum morem Dominus loquitur, diebus festis oleo ungebant caput, et pretiosis unguentis fovebant. Et est sensus: Cum jejunas, festivum te exhibe et hilarem, quasi non videaris jejunare, sed potius solemnitatem celebrare. Allegorice vero oleum sicut ponitur in malam partem, ita et in bonam. Recipitur enim in malam partem quando adulationem significat. Unde per Psalmistam dicit: « Oleum peccatoris non impinguet caput meum . » Recipitur enim in bonam partem, sicut idem Psalmista dicit: « Unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . » In oleo enim charitas significatur, quia sicut oleum cunctis liquoribus praecellit, ita etiam cunctis virtutibus praeeminet. Unde Paulus, cum de ea loqueretur, dicit: « Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro
Abbreviated transcription (Latin):
PUIIS SUIS. Cumiciunatis: nolite
fieri. sicut hypochrite tristes Etrłq o
Eiuxiuo quipꝑe omtpo texi oa¬
dõ gratum est ita dumtaxat. si digne
& mreprehensibiliter fiat E rant
quidam scribȩ & pharisȩi quitem¬
pore ieiumi sui ex terminabaNt
faciessuas. quatinus apparerent ho¬
minibus ieiunantes: Siergo hypo¬
chrite erant illi qui ideofacies suas.
& terminabant ut hominib ieiunan¬
tes apparerent: constat quia qui
aliud tenet in corde. & aliud agit
opere hẏpochrita est: sicuti scribȩ
& pharisȩi quia cum haberent lacti¬
tiam inmente deuana gła tristitiã
tamen preferebant in uultu. Exter¬
minant cnĩ facies suas ꝑ roco uerbo
quod in consuctudine legimus exter¬
minant: beatus hieronimus doc&
eẽ. legendũ demoliuntur. Nam
& terminare est. extra proprios
ter minos educere ucrius ergo legit᷑
demoliuntur facies suas. hoc est
deprauant & non lauant sc pallorẽ
& iam continuum facietenus prae¬
tendunt. ut uideantur ab hominib

Expanded text:
s suis: Cum jejunatis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, et reliqua. » Jejunium quippe omnipotenti Deo gratum est, ita duntaxat, si digne et irreprehensibiliter fiat. Erant quidem Scribae et Pharisaei, qui tempore jejunii sui exterminabant facies suas, quatenus parerent hominibus jejunantes. Si ergo hypocritae erant illi, qui ideo facies suas exterminabant, ut hominibus jejunantes apparerent, constat quia qui aliud tenet in corde, et aliud agit in opere, hypocrita est, sicut Scribae et Pharisaei, qui cum haberent laetitiam in mente de vana gloria, tristitiam tamen praeferebant in vultu. « Exterminant enim facies suas. » Pro eo verbo quod in consuetudine legimus, exterminant, beatus Hieronymus docet esse legendum: demoliuntur. Nam exterminare est extra proprios terminos educere. Verius enim legitur: demoliuntur facies suas, hoc est, depravant, et non lavant se, pallorem etiam continuum facietenus praetendunt. « Ut videantur ab hominibus.
Abbreviated transcription (Latin):
studeamus & non ipsos homines. sed ipsoꝵ
malitiã odio habeamus. Probonis oremꝰ
ut semꝑ ad meliora conscendant: pro
malis ut cito ademendationem uitae
pęnitentiae lamenta confugiant
Q uamrtm orantibus uobis. ipse presta¬
re dignetur. quicũ patre & spũ scõ

Expanded text:
studeamus studeamus malitiam odio habeamus. Pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscendant; pro malis, ut cito ad emendationem vitae per poenitentiae medicamenta confugiant. Quam rem orantibus vobis ipse praestare dignetur, qui cum Patre et Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ uitam aeternam. Conuincimur
enim certissimaratione quia propt̃ dm̃
possumus quidem: sed nolumus iniurias
cie maledicat. nec respondere aliquid
asperũ. non dicã uicẽ reddere audemꝰ.
maiora quamꝑtulimus patiamur
Quod a nobis ex torquet hominis timor:
Siergo potens ꝑsona saeuit contranos
ta cemus. & nihil dicere ausi sumus.
Siuero aut aequalis aut forte inferior
uelleuem nobis contumeliã feccrit.
quasi fera bestia sineulla patientia
acsine aliqua dĩ contẽplationc con¬
surgimus. & aut in presenti nrãm in ui¬
riam uindicamus autcerte admaiorẽ
uicẽ reddendã nr̃m animũ preparamꝰ
Quid est hoc quod quando potens ꝑsona
nobis iniuriã intulit pacient̃ accipimus
quando inferior nimio furore succendi¬
mur: quod ibi timuimus hominẽ. hic dm̃
timere nolumus Vnde rogouos fratres
quantũ possumus cum dĩ adiutorio cor
nr̃m ad pacientiã prȩparemus & in om̃ib
malis hominib: medicorũ uicẽ agere

Expanded text:
propter uitam aeternam. conuincimur propter uitam aeternam. conuincimur enim certissima ratione, quia propter deum possimus quidem, sed nolumus iniuriam  in faciem male dicat, nec respondere aliquid asperum, non dicam uicem reddere ausi summaiora quam pertulimus patiamur. quod a nobis extorquet hominis timor, si ergo potens persona contra nos saeuiat, tacemus et nihil dicere ausi sumus, si uero aut aequalis aut forte inferior uel leuem contumeliam fecerit, quasi fera bestia sine ulla patientia ac sine aliqua dei contemplatione consurgimus et aut in praesenti iniuriam nostram uindicamus aut certe ad maiorem uicem reddendam nostrum animum praeparamus. quid est hoc, quod, quando persona potens nobis iniuriam contulit, patienter accipimus, quando inferior, nimio furore succendimur? quia, ubi timuimus hominem, hic deum timere nolumus. Unde rogo uos, fratres, ut, quantum possimus, cum dei adiutorio cor nostrum ad patientiam praeparemus et in omnibus et malis hominibus medicorum uices agare
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid aduersum te : relinque munus
tuum ante altare. & uade prius recon¬
ciliari fratrituo: & tuncueniens offtr
munus tuum Atnos pugnas habentes
in trinsecus & dolos incorde uersantes.
quasi quibonam conscientiã habeamus
praesumimus accedere adaltare. nonti
mentes quod scriptum. ẽ. Quimanducat
& bibit indigne : iudicium sibimanducat
&bibit Seddicit aliquis. Grandis labor
est in imicos diligere: ꝓpersecutoribus
supplicare. Nec nos negamus fratres
Non paruus quidem labor est in hoc scło.
sed grande erit praemium infuturo.
Peramorem enim hominis inimici: effici¬
eris amicusdĩ: Immononsolũ amicus.
sed etiam filius sicut ipse dñs dixit
Diligite inimicos urõs: benefacite his
quiuos oderunt. ut sitis filii patris uri qui
in caelis est: Site aliquis homo diues inhoc
scło uellet adoptiuum filium facere. quo¬
modo seruires quas in dignita tes etiam
seruorum eius quaeseruitia durissima
& aliquoties etiam turpissima sustineres
ꝓpter substantiam terrenã : tu sustine

Expanded text:
um te, relinque ibi munus tuum ante altare et uade prius reconciliari fratri tuo et tunc ueniens offeres munus tuum. at nos pugnas habentes intrinsecus et dolos in corde uersantes, quasi qui bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere admentes, quod scriptum est: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamus, fratres, non parvus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande erit praemium in futuro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo non solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt; ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Si te aliquis homo saeculo uellet adoptiuum filium facere, quomodo seruires, quas indignationes etiam seruorum eius, quae seruitia durissima et aliquoties etiam turpissima sustineres, propter substantiam terrenam, tu sustine
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iohannes confirmat dicens
Om̃is qui nondiligit frẽm suum. manet
inmorte Et iterum. Quifratrẽ suũ
odit. homicida. ẽ: Hoc loco fratrem.
omnẽ hominem oportet intellegi
Om̃s enim inxp̃o fratressumus Nemo
itaque sine caritate deuirginitate
de orationibus confidat: quia quamdiu
inimicitiã in corde tenuerit. neque
istis neque aliis quibus lib& bonis oꝑib
placare sibi dñm poterit. Sedsi uult
sibi habere ꝓpitium dm̃. non dedignet᷑
audire consilium bonum: Audiat non
me : sed ipsum dñm suum. Sunquit

Expanded text:
beatus Joannes confirmat, dicens, beatus Joannes confirmat, dicens, Omnis enim qui non diligit fratrem suum, manet in morte; et iterum, Qui fratrem suum oderit, homicida est . Hoc loco fratrem, omnem hominem oportet intelligi: omnes enim in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine charitate de virginitate de orationibus confidat: quia quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. Sed si vult sibi habere propitium Dominum, non dedignetur audire consilium bonum. Audiat non me, sed ipsum Dominum suum: Si
Abbreviated transcription (Latin):
quid tu feceris dõ: Cum enĩ tũ multũ
grauiora indm̃ peccata commiseris.
quare non dimit tas homini paruũ
ut tibids̃ dignctur dimit tere multũ :
Recole quid tibi in euuangelio ueritas
ipsa ꝓmiserit. & quã tibi quodam modo
cautionẽ fecerit. uel quale tecũ pactũ
inierit: Sienim inquit dimiseritis
hominib peccata eorũ. dimittet &
uobis pater urster caelestis peccata ur̃a
dimit tet debita ur̃a. Uidetis fratres
quia cũdĩ gratia inpotesta te nr̃a posi¬
tum est. qualiter ad ñõ iudicemur
Siinquit dimiseritis. dimittetur uobis.
lam sacpe dixi fratres & frequentius
dicere debeo. nemo se circũ ueniat.
nemose scdiicat. Q uiuelunũ hominẽ
in hoc mundo odio hab&. quicquid
dõ moperib bonis obtulerit totũ ꝑdit
Quia non mentitur paulus apłs dics̃.
Si dedero om̃s faculta tes meas incibos
pauperũ. & si tradidero corpus meũ
ut ardeam: caritatẽ autẽ non habuero
nihil mihi prodest. Quã rem etiam

Expanded text:
quid tu feceris Deo; cum enim tu multo quid tu feceris Deo; cum enim tu multo graviora in Deum peccata commiseris, quare 204 non dimittis homini parum, ut tibi Deus dignetur dimittere multum? Recole quod tibi in Evangelio Veritas ipsa promiserit, et quam tibi quodammodo cautionem fecerit, vel quale pactum inierit. Si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. dimittet uobis debita uestra. uidetis, fratres, quia cutum est, qualiter a Domino judicemur. Si, inquit, dimiseritis, dimittetur vobis. Nam saepe dixi, fratres, et frequentius dicere debeo; nemo se circumveniat, nemo se seducat. Qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit: quia non mentitur Paulus apostolus, dicens, Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam; charitatem autem non habuero; nihil mihi prodest. Quam rem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
carissimos suos. ille dño cõmendat mi¬
micos Quid enĩ dicebat cũ lapidare¬
tur : dñe nestatuas illis hoc peccatũ
Plus itaque tunc illorũ dolebat pecca¬
ta : quamsua uulnera: Plus illorum
impietatẽ: quã suam mor tem. Et
recte plus: In illorum quippe inĩqui¬
tate erant multa quae plangi. in illius
autem mortẽ non erat quodd ebuiss&
doleri. Illorum impictate mors seque¬
batur ac terna : huius aũtẽ mortem
uita ꝑpetua. Imitemur ergo in aliquo
dilectissimi fr̃s. tanti magistri fidem
tam praeclari marty̧ris caritatem
Diligamus nos hoc animo inectlȩsia
fr̃snr̃os. quo ille tunc dilexit inimicos
suos. Sed quod peius. ẽ. aliquoties
non solũ in imicos non diligimus. sed nec
amicis quidem fidem in tegram custodi¬
mus: Seddicit aliquis Nonpossum
diligere inimicũ meum. quem cotidie
uelut hostempatior crudelissimum
O quicum que ille es. at tendisquid
tibi fecerit homo. & non consideras

Expanded text:
carissimos suos, ille Domino commendabat inicarissimos suos, ille Domino commendabat inimicos. Quid enim dicebat, cum lapidaretur? Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Plus itaque tunc illorum dolebat peccata quam sua vulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem; et recte plus. In illorum quippe iniquitate erant multa quae plangi, in illius autem morte non erat quod debuisset doleri; illorum impietatem mors sequebatur aeterna, hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem; diligamus nos hoc animo in Ecclesia fratres nostros, quo ille tunc dilexit inimicos suos. Sed quod pejus est aliquoties non solum inimicos non diligimus, nec amicis quidem fidem integram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum meum, quem quotidie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attendis quid tibi fecerit homo, et non consideras
Abbreviated transcription (Latin):
distare inter martyres potest. prȩcipuus
uidetur eẽ . qui primus est Nã cũsc̃s
stephanus abapłis diaconus ordinatus
sit. apostolas ip̃sos beata ac triumphali
morte prȩcessit. ac sic quierat iferior
ordine. primus factus est passione.
& qui erat discipulus gradu. magister
coepit esse martyrio. complens il lud
quodbeatus proph&a inpsalmo dixit
Quid retribua dno ꝓom̃ib quȩretri¬
Ibuit
mih. Rctribuere enimprimus uoluit
stphanus martyr dño. quod cũ omni
Humano genere accepit adnõ Mortẽ
enim quãs aluator nr̃t dignatus est:
ꝓomibus pati hancille primus reddi¬
dit saluatori. Post haec subieait scrip¬
tura sacra & ait Positis genibus cla¬
mauit dicens Dñc nestatuas illis hoc
peccatum Videte dilectissimi fratres.
affectum beati uiri: Uidete magnam
admirabilem caritatem In ꝑsecutione
positus crat: & propersecutorib suppli¬
cabat. atque in illa lapidũ ruina.
Quando alius obliuisci poterat etiã

Expanded text:
distare inter 203 martyres potest, praecipuus distare inter 203 martyres potest, praecipuus videtur esse qui primus est. Nam cum S. Stephanus ab apostolis diaconus ordinatus sit, apostolos ipsos beata ac triumphali morte praecessit: ac sic, qui erat inferior ordine, prior factus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio; complens illud quod beatus propheta in psalmo dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Retribuere enim primus voluit Stephanus martyr Domino, quod cum omni humano genere accepit a Domino; mortem enim, quam Salvator dignatus est pro omnibus pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. Post haec subjecit Scriptura sacra, et ait: Positis genibus clamavit dicens: ne statuas illis hoc peccatum. Videte, dilectissimi fratres, affectum beati viri; videte magnam et admirabilem caritatem. In persecutione positus erat, et pro persecutoribus supplicabat, atque in illa lapidum ruina, quando alius oblivisci poterat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ECTIO ACTUUN APLORŨ
quae nobis hõdie lecta est dilectissimi
fr̃s. cũ plurimum habeat in ipsa specie
ammirationis nonminus tamen continet
inmysterio dignitatis Ecce inquitbeatꝰ
stephanus dicit. uideo caclos aꝑtos & fili¬
um hominis stantẽ adextrisdi . Conside¬
nis uidere testatus ẽ. & non potius filiũ
rus uideretur. si se dĩ potius quã hominis
filium uidere dixiss&: sed certa ratio
postulabat. ut hocita & ostenderetur
in caelo. & praedicaretur in mundo
Om̃e enim iudaeorum scandalũ in hoc
nem est filius hominis. cẽ etiã dĩ filius
diceretur. Ideo ergo pulchrȩ scriptura
diuina filium hominis ad dexterã dĩ
patrisstare memorauit : ut ad confun¬
dendam iuda eorum incredulitatem
Ille martyri ostenderetur in caelo.
qui aperfidis negabatur inmundo.
Et illi testimonium caelestis ueritas
daret : cui fidem terrena impietas
derogarat. Vnde lic& iuxta psalmum
quilectus .ẽ. practiosa est in conspectu
dñi mors scõrum eius: Sedsiquid tamen

Expanded text:
ectio Actuum apostolorum quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen cin mysterio dignitatis. ecce, inquit beatus Stephanus, uideo caelos apertos et filium hominis stantem a dextris dei. considenis uidere testatus est et non potius filium mino uideretur, si se dei potius quam hominis filium uidere dixisset? sed certa ratio posin coelo, et praedicaretur in mundo; omne enim Judaeorum scandalum in hoc nem est Filius hominis, esse etiam Dei Filius diceretur. Ideo ergo pulchre Scriptura divina Filium hominis ad dexteram Dei Patris stare memoravit, ut ad confundendam Judaeorum incredulitatem, illi martyri ostenderetur in coelo, qui a perfidis negabatur in mundo; et illi testimonium coelestis veritas daret, cui fidem terrena impietas derogarat. Unde licet juxta psalmum, qui lectus est: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum sit , si quid tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dus intellegitur. figulus uero ipse dñs ẽ.
quȩ in eissunt. De pretio ergo sangui¬
nis xp̃i emptus est ager: quia nos qui
peregrini eramus atestamento dĩ. requi¬
em animȩ & corporis insanguine xp̃i
uenitur scriptum in hieremia. simile aut
aliquid inzacharia inuenimus. Prom¬
de non curauit matheus euuangelista
uel primum ponere ⁊achariam uel& lã
postea emendare: quia uidelic&. uni¬

Expanded text:
dus intelligitur, figulus vero ipse Dominus est, dus intelligitur, figulus vero ipse Dominus est, ia quae in eis sunt. De pretio ergo sanguinis Christi emptus est ager, quia nos qui peregrini eramus a testamento Dei, requiem animae et corporis in sanguine Christi venitur scriptum in Jeremia, simile autem aliquid in Zacharia invenimus. Proinde non curavit Matthaeus evangelista vel primum ponere Zachariam, vel etiam postea emendare, quia videlicet uni
Abbreviated transcription (Latin):
diu man& culpa. Dȩiuda aut̃ & desimi¬
libus eius. per psalmistam dicitur Et
oratio eius fi& inpeccatum In peccatum
ergo oratio iudȩ reputata est. quia non
solum prius peccatum soluere non po¬
tuit. sed etiam homicidium ꝓditione
dñi copulauit. Nonlic& mittere cos
incorbanan. quia pretium sanguinis ẽ
Corbanan hȩbraice. latine inter pre¬
tatur donum: Quo nomine gazophy¬
latium appellatur. locus scilic& ubi
thesaurus apopulo oblatus seruabatur.
Et impletum est hic quod dñs imꝓperat
scribis & phariseis ante passionẽ suam
dicens: Culicem liquantes. & camelũ
glutientes. Sienim incor banan p̃tium
sanguinis mittere non licuit. multo
magis ipsum sangiunem in nocentem
effundere nonlicuit. Et consilio inito.
emerunt exillis agrum figuli. inscpultu¬
ram percgrinorum. Illi quidem alia
mente hoc fecerunt. tamen & iam hoc¬
facientes nr̃ȩ saluti prouiderunt. Ager
namque dño inter pretante. hic mun¬

Expanded text:
diu manet culpa. De Juda autem et de simidiu manet culpa. De Juda autem et de similibus ejus per Psalmistam dicitur: « Et oratio ejus fiet in peccatum . » In peccatum ergo oratio Judae reputata est, quia non solum prius peccatum solvere non potuit, sed etiam homicidium proditioni Domini copulavit. « Non licet eos mittere in corbonam, quia pretium sanguinis est. » Corbona Hebraice, Latine interpretatur donum. Quo nomine gazophylacium appellatur, locus scilicet ubi thesaurus a populo oblatus servabatur. Et impletum est hic, quod Dominus improperat Scribis et Pharisaeis ante passionem suam, dicens: « Culicem excolantes, et camelum glutientes . » Si enim in corbonam pretium sanguinis mittere non licuit, multo magis ipsum sanguinem innocentem effundere non licuit. « Et consilio inito, emerunt ex illis agrum figuli in sepulturam peregrinorum. » Illi quidem hoc alia mente fecerunt, tamen etiam facientes nostrae saluti providerunt. Ager namque Domino interpretante, hic mun