comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perãtia uõ nõ p̃ sumẽ qd̾ nõ rossi.
iustitia no uelle plusꝙ rossis. pũ¬
dẽtia ẽ meligendis. tepantia in
utendis. Fortitudo intolleranti
timere. et quid quid agimus uł co¬
gitamus ad roĩs norm̃a dinigẽ. fo¬
titudinisẽ frenas cupiditatẽs non
solum reprimere s penitus obliui¬
chil aliud sit sosa intis acie intue

Expanded text:
perantia, non praesumere quod non possit; justitia, non velle plus quam possit. Prudentia est in eligendis; temperantia, in utendis; fortitudo, in tolerandis; timere, et quidquid agimus vel cogitamus ad rationis normam dirigere. Fortitudinis est terrenas cupiditates non solum reprimere, sed penitus obliviihil aliud sit sola mentis acie intuer
Abbreviated transcription (Latin):
b uicit obuitos fatigatosq ceteros
illa quiescẽt insuꝑbissimis tñtib
doner cõtinuatis honorib adpote¬
statem regiam ꝑueĩret. ⁊ honorũ põ¬
ro cõtinuandoꝵ faculras ñ eẽt uͥ am¬
bitio p̾nalerer ãbitio ñ in pͦp auantia¬
luxunaq cormpto. auanis nõ luxuno¬
susq ppłs ẜis reb effectꝰ est. quas na¬
scita ille pnutẽtissime cauetas ẽẽ cẽse¬
bat. qñ cuntatẽ hostiũ. maxĩam fortiᷤ¬
simam opulẽtissimã nolebat aufẽri.
ut timore libido p̃m̃etur. libroine
p̃ssa no luxiiaret. luxunaq eo hĩ¬
ra. nec auantia grassaretur. Quib
uitus obẜuatis cuntati utił mitus
flor̾et ⁊ crescẽt. eiq uiituti lib̾tas c̃gnͣ¬

Expanded text:
bus vicit, obtritos fatigatosque caeteros bus vicit, obtritos fatigatosque caeteros illa quiesceret in superbissimis mentibus, donec continuatis honoribus ad potestatem regiam perveniret? Honorum porro continuandorum facultas non esset, nisi ambitio praevaleret. Minime atinuatis honoribus ad potestatem regiam perveniret? Honorum porus secundis rebus effectus est, quas Nasica ille providentissime cavendas esse censebat, quando civitatem hostium maximam, fortissimam, opulentissimam nolebat auferri; ut timore libido premeretur, libido pressa non luxuriaretur, luxuriaque cohibita nec avaritia grassaretur: quibus vitiis obseratis, civitati utilis virtus floreret et cresceret, eique virtuti libertas con
Abbreviated transcription (Latin):
infinita uaneras uoluptatũ in saniꝰ
effusionib exquiratur. secũ disq re¬
b ea mala oriantur ĩmorib que se¬
uientib peiora sunt hostibus. at ille
calamitatẽ uolebat emułã tũe imꝑii
romani cãraginẽ dirui. a dec̾nenti ut
dirueretũ ꝯͣdicebat catom. tim̃es in¬
fumis aĩs hostẽ setuntate̾. ⁊ rã qua.
pupillis curb ydoneũ turore nẽcciũ
uidens eẽ t̾rorem. nec eũ smia fefellit.
Re ip̃a probatum ẽ qd̾ nm dicẽbat. te¬
serura sunt. ut cormpta dismptaq
ꝯcordia prĩ sens cruentisq dedictioĩ¬
b. deinde mox malarum ꝯ nexione
cansañi bellis ⁊̃ ouuilib tãte strages
ederẽtur. tãtus sangnis effuderetm.
tanta cupiditate proscriptõnũ ac ra¬
pinarum fieret ĩmaniras. ut romani
illi qui uira ĩtegnore mala metueb̃a.
ab hostib ꝑoita in tegritate uite cru¬
deliora paterentur acmnib. Ea que
ip̃a libito dñandi. q̃ ĩteralia iunage¬
romano. postea quã ĩ pancis potẽtiori¬

Expanded text:
infinita uarietas uoluptatum insanis effusionibus exquiratur, secundisque rebus ea mala oriantur in moribus, quae saeuientibus peiora sunt hostibus. At ille calamitatem nolebat aemulam tunc imperii Romani Carthaginem dil\'ui et decernenti ut dirueretur contradicebat Catoni, timens infirmis animis hostem securitatem, et tamquam pupillis ciuibus idoneum tutorem necessarium uidenre ipsa probatum est, quam verum diceret. Desecuta sunt, ut corrupta disruptaque concordia prius saevis cruentisque seditionibus, deinde mox malarum connexione causarum, bellis etiam civilibus tantae strages ederentur, tantus sanguis effunderetur, tanta cupiditate proscriptionum ac rapinarum ferveret immanitas, ut Romani illi qui vita integriore mala metuebant ab hostibus, perdita integritate vitae crudeliora paterentur a civibus: eaque ipsa libido dominandi, quae inter alia vitia geRomano, posteaquam in paucis potentiori
Abbreviated transcription (Latin):
tiant᷑ ⁊ moriũtur. boã ẽẽ. quãqua ip̃
uinu ⁊ ip̃a mors malu sir. nisi eniz
salute ⁊ aliqua pͥuarẽtur. ñ eis
nocerer uitium uł mors. s si ñ no¬
cẽt uitiũ. nullo m̾o eẽt uitiũ.si ergo
saluti adu̾sat̾ intiũ. ⁊ nullo dubitã¬

Expanded text:
vitiantur et moriuntur, bona esse, quanquam ipsum vitium, et ipsa mors, malum sit. Nisi enim salute aliqua privarentur, non eis noceret vitium vel mors: sed si non noceret vitium, nullo modo esset vitium. Si ergo saluti adversatur vitium, et nullo dubitan
Abbreviated transcription (Latin):
nõ quisꝗs nouit ista iãplac tibi infe¬
scit. beatus aũt quite scit. ⁊̃ si illa ne¬
sciat. qui uõ te ⁊illa nouit nõ ꝑꝑ illa be¬
atior. s ꝑꝑ te solũ beatus ẽ. si agno scẽs
te sic ut te głificet agr̃as agat. ⁊ non
euanescat incogitationib suis. siẽ eĩ
melior ẽ qui nouit possite arborẽ. ⁊
usu eius t̾ gras ag̾ quãuis nesciar. uł
quot cubitis alta sit. uł quara latiticoi¬
ne diffusa quã ille qui eam metit et
om̃s eiꝰ ramos nuͣat ⁊ neq possider cã.
neq creatorẽ eiꝰ nouit aut diligit. sie
qͣiͣ nichil hñs om̃ia possidet ĩ hẽndo tͥ
cui ẜmut omĩa. quãuis nec salte̾ sep¬
tẽtrionũ gyros nouĩt dubitare stul¬
tũ est qͥn utiq melior sit quam̃ sor
celi ⁊ nũator sydem̃ ⁊ pensor elem̃torũ
negligens sit tui. qui omĩa ĩ m̃sura ⁊
nuo ⁊ pondere disposiusti.

Expanded text:
quis nouit ista, iam placet tibi? infescit; beatus autem, qui te scit, etiamsi illa nesciat. qui uero et te et illa nouit, non propter illa beatior, sed propter te solum beatus est, si cognoscens te sicut te glorificet et gratias agat et non euanescat in cogitationibus suis. sicut enim melior, qui nouit possidere arborem et de usu eius tibi gratias agit, quamuis nesciat uel quot cubitis alta sit uel quanta latitudine diffusa, quam ille, qui eam metitur et omnes ramos eius numerat et neque possidet eam neque creatorem eius nouit aut diligit, sic quasi nihil habens omnia possidet inhaerendo tibi, cui seruiunt omnia, quamuis nec saltem septentrionum gyros nouerit, dubitare stultum est, quin utique melior sit quam mensor caeli et numerator siderum et pensor elementorum et neglegens tui, qui omnia in mensura et numero et pondere disposuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
sci cognominatioẽ ꝯpleat᷑. Et in¬
genito deo pr̃i et ungenito eius
filio nom̃ quoq sp̃s scĩ cõpletur
Quis ergo ño stupescat quatama¬
iestas sit sp̃s sci cum eũ quidiient

Expanded text:
cti cognominatione compleatur, et ingenito Deo Patri, et unigenito ejus Filio nomen quoque Spiritus sancti copuletur. Quis ergo non obstupescat quanta majestas sit Spiritus sancti, cum eum qui dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum pu̾se hoĩes uitia deuitãt¬
Eteũn sicur horrens auaritia fit ꝓ¬
fusus aut horrens luxuna fitꝰ a¬
uanis. Aut inquietus fit. cuiu
pigntia rep̃hẽdens. aut cuius ĩ¬
quietitirome piget. Aut ꝗ rep̃hẽ¬
sus odisse cepeĩt audaciar suaz ad
timiditate fugit. aur qui timi¬
dus nõ ẽẽ conatur. tãq̃ ab iupto
uincło fit tenieratius. dum nõ
rõe s opinioe crimina metitur i

Expanded text:
ut, dum peruerse homines uitia deuitantetenim sicut exhorrens auaritiam fit profusus aut exhorrens luxuriam fit auarus aut inquietus fit, cuius pigritiam reprehenderis, aut cuius inquietudinem piger aut qui reprehensus odisse coeperit audaciam suam, ad timiditatem fugit aut qui timidus non esse conatur, tamquam abrupto uinculo fit temerarius, dum non ratione, sed opinione crimina metiuntur: i
Abbreviated transcription (Latin):
apud deum et hoĩes. Secłm hoc gͥ
recte possumus dicẽ. qd cum ad
nam dei nõ ꝑtineat humana na
ad ꝑsonam tñ unigeniti filii dei
ꝑ gram ꝑtinet humana nã et tã¬
tam gr̃am ut nulla sit maior ⁊

Expanded text:
apud Deum et homines . Secundum hoc igitur recte possumus dicere quod cum ad naturam Dei non pertineat humana natura, ad personam tamen unigeniti Filii Dei per gratiam pertinet humana natura, et tantam gratiam, ut nulla sit major,
Abbreviated transcription (Latin):
huc trepidantibus ⁊ mirantib p̃
gaudio dix̃. iam gaudiũ erat ⁊ ad¬
buc trepidatio pmanebat.res em̃i
dit mũdus. qui nõ credit remaner
ĩmũdus. tunc tñ incredibile erat
⁊ ꝑsuadebatur nõ solum oculis. set¬

Expanded text:
huc trepidantibus et mirantitibus prae gaudio. Jam gaudium erat, et adhuc trepidatio permanebat. Res enim didit mundus: qui non credidit, remansit immundus. Tunc tamen incredibile erat: et persuadebatur no
Abbreviated transcription (Latin):
dens poss ꝑmũdũ p̾dican. nõ i¬
dentib aut rangentib. ⁊ tñ sine du¬
biratione cretentib. Hẽtis ĩquid bic
aliquio quod manducetur. quãra
addit adedifitiũ fitei ĩstructor bonu.
non ex uriebat ⁊ manducare q̃re¬
bar. s manducabat potãte s non
necrirate.

Expanded text:
 non videntibus aut tangentibus, et tamen sine dubitatione credentibus. Habetis hic, inquit, aliquid quod manducetur? Quanta addit ad aedificium fidei structor bonus? Non esuriebat, et manducare quaerebat. Et manducavit potestate, non necessitate.
Abbreviated transcription (Latin):
tuz nominata sola aĩa totus hõ i¬
intelligit᷑ siẽ ẽ illd̾ tot aĩe descẽ¬
derunt in egyptum. sic nirsus aꝑ
te totum etia noĩa sola came hõ ĩ¬
celligitur.

Expanded text:
ue nominata sola anima homo intelligitur sicut est illud: Tot animae descenderunt in Aegyptum, sic rursus a parte totum etiam nominata sola carne homo intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt. neq eĩm ip̃i insti tuert
ut ita eet. s ita eẽ potius inueneit.
cuius una pars appellaretur pħyca.
latina iam multor lictens freq̃ ta¬
ta sunt ut nalis ro̾ał mortalis q¬
hiis trib aliquro ẜm deum dectim¬
tate cogitaueñt. ꝙͣuis plato primuꝰ
ista distributiõe reꝑ̾sse et cõrrdas¬
sedicatur. cui neq nãꝵ oium anc¬
tor nisi deus e insus intelligẽtie.¬

Expanded text:
potuerunt neque enim ipsi instituerunt ut ita esset. sed ita esse potius inuenerunt, cuius una pars appellaretur physica, nomina Latina iam multorum litteris frequentata sunt, ut naturalis, rationalis his tribus aliquid secundum Deum de Trinitate cogitaverint. Quamvis Plato primus istam distributionem reperisse et commendasse dicatur, cui neque naturarum omnium auctor nisi Deus visus est, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mident teẜrectioem putantes ꝙ
caro ista quia putrescit resgẽ no põt
ad penas inea reẜrectiũ sũt et oñdet uł
dõ. quia qui potuit ħ corpora facẽ aũꝙͣ
ẽẽnt. pot ea ĩ mom̃to restitire̾ sic̃ erant.
Om̃s añt fideles regnatiũ cũ xp̃o ita re¬
surgent in eodem corpore. ut q̃ ꝯmuta
n mẽantur ad incorruptioem anglica.

Expanded text:
irrident resurrectionem, putantes quod caro ista quia putrescit, resurgere non potest, ad poenas in ea resurrecturi sunt: et ostendet eis Deus quia qui potuit haec corpora facere antequam essent, potest ea in momento restituere sicut erant. Omnes autem fideles regnaturi cum Christo, ita resurgent in eodem corpore, ut etiam commutari mereantur ad incorruptionem angelicam:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩox apud nos est. eas ꝑtes muntoi p̃¬
sentia lucis illustrat. ꝑ quas sol ab
occasu inortum redit aẽ ꝑ hoc oĩb iugĩ¬
ti quatuor horis nõ de est ꝑ cicuitum
gir totius alibi dies alibi nox. nam
ẽ oritur sol et occidi et in locũ suumi
ducit᷑. hoc ẽ ineum locum un ortus ẽ
sequit᷑ etia diẽ ip̃e oriẽs illuc uadit
ad austrum et cucuit ad aquiloẽ ⁊
australis ergo ꝑs cumht solez nob
dies est cum aut ad ꝑtez aquilonis
circuiens ꝑuenit. nob̾ nox ẽ. nõ tñ¬
unꝑte alia non est dies ubi p̃sẽtia
solis ẽ. nisi forte poeticis fim̃tis corĩ¬
clinãdum ẽ ut credamus sole man
in merge̾ atq iñ lotus exalia ꝑte ma¬
ne ẜgere. ꝙͣ qͣ si ita ẽẽt abyssus ab ipa
dies poss eiz et aquas illuminare

Expanded text:
ox apud nos est, eas partes mundi praesentia lucis illustret, per quas sol ab occasu in ortum redit; ac per hoc omnibus viginti quatuor horis non deesse per circuitum gyri totius, alibi diem, alibi noctem. et oritur sol, et occidit sol, et in locum suum ducit, hoc est, in eum locum, unde ortus est. sequitur enim et dicit: ipse oriens illuc uadit ad austrum et circuit ad aquilonem. australis ergo pars cum habet solem, nobis dies est, cum autem ad partem aquilonis circumiens peruenit, nobis nox est; non tamen in alia parte non est dies, ubi praesentia solis est: nisi forte poeticis figmentis cor inclinandum est, ut credamus solem mari se inmergere atque inde lotum ex alia parte mane surgere. quamquam, si ita esset, abyssus ipsa dies; posset enim et aquas illuminare,
Abbreviated transcription (Latin):
accipe. deo ꝓ pitius miẜante nõ
accipit. pmñ si hoc adeo petitur un
ho exauditus ledatur. mag̾ me¬
tuendum ẽ ne qd̾ poscit deus nõ
daret ꝓpitius det iratus. Coclusio ẽ

Expanded text:
accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab eo petitur unde homo exauditus laedatur, magis metuendum est, ne quod possit Deus non dare propitius, det iratus . CCCLXVII
Abbreviated transcription (Latin):
Si em̃ sem̃ cuiꝰq nõ appellaretur. nͥ
quod eins carne nasçerer nec nos
appellaret apłs. sem̃ habrae. qui cer¬
te origine carts ab illo ñ ducimꝰ set
ĩmitatione fidei sem̃ eiꝰ fti sumus cre¬
dentes in xp̃m. cui caro ex illius cã¬

Expanded text:
Si enim semen cujusque non appellaretur, nisi quod de ejus carne nasceretur, nec nos appellaret Apostolus semen Abrahae , qui certe originem carnis ab illo non ducimus, sed imitatione fidei semen ejus facti sumus, credentes in Christum, cujus caro ex illius car
Abbreviated transcription (Latin):
lo mutuauit adam cõsensu ca¬
utioẽ fecit nẜ̃a postei̾tati c̾ut.
hinc ẽ ut infans mutero matͥ
hẽditano iure ꝯstrictus añ pro¬
iste sunt .i. malignissime passi¬
oẽs quib tam maior etate quã
ceptum et indelictisnatu dix̃
obligauerat soluit. cum nuslis
suum corpus poc̃is obnoxium
impatibulo crucis suspedi ꝑmi¬
sit. ip̃iis eĩm inp̾s / noxẽ. Que
non rapui tũc ex so lueba. Qua¬
pꝑ iỹe exusuris et iniquitate ꝑ
uuloꝵ liberarit aĩas qrut dicit
apłs. Unus pro oĩb mortuus ẽ¬

Expanded text:
lo mutuavit, Adam consensu cautionem fecit, usura posteritati crevit. Hinc est ut infans in utero matris haereditario jure constrictus ante proae sunt, illae malignissimae passiones, quibus tam majorum aetate quam ceptum et in delictis natum esseobligaverat, solvit, cum nullis suum corpus peccatis obnoxium in patibulo crucis suspendi permisit. Ipsius enim in Psalmo vox est: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Quapropter ipse ex usuris et iniquitate et parvulorum liberat animas: quia, ut dicit Apostolus, Unus pro omnibus mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
lonus ẽ ille ꝑ que dĩffundif caritas
incordib unis ut deũ ꝓximũ qr dili¬
gendo diuina mandata faciamus.
hic ẽ ille sp̃s in quo clamamus abba
pat. Ac ꝑ hoc ip̃e nos fecit pete̾ ꝙ̃ de¬
sideramus accipẽ. Ip̃e nos fecit q̃tẽ
ꝙ cupimus iuenie. Ip̃e nos fecitu
pulsare ad ꝙ̃ nitimur ꝑ uenire. ui¬

Expanded text:
us per quem diffunditur charitas cordibus nostris, ut Deum proximumque diligendo divina mandata faciamus. Hic est ille Spiritus in quo clamamus, «Abba, Pater» . Ac per hoc ipse nos facit petere, quem desideramus accipere; ipse nos facit quaerere, quem cupimus invenire; ipse nos facit pulsare, ad quem nitimur pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa ꝑtinet ut uelimus. deus en
est qui opatur innob̾ et uelle et
oꝑari probona uolutate. Nã si q̃ra¬
mus utrum donu dei sit nolũtaᷤᷤ
bona mirum si negare quis aude¬

Expanded text:
m pertinet, ut velimus. Deus est enim qui operatur in nobis et velle et operari pro bona voluntate. Nam si quaeramus utrum Dei donum sit voluntas bona, mirum si negare quisqu
Abbreviated transcription (Latin):
mo est quaꝵ quo sblimior głia est
maior et cura. Nos ẽ ille eccasti¬
ci gẽminis decuatq ornam̃ tum
gr̃e sṗualis leta indoles landis ⁊
honoris. Qꝑus integnuum atq in¬
corruptum dei ymago resplendens
ad scĩmoiaz dni. illustrior portio
gregis xp̃i. Saudet ꝑ illas atqĩ
illis. lãgit̾ floret ecce matris gło¬
sa fecunditas ꝙͣ toq plus głio sa¬

Expanded text:
ermo est, quarum quo sublimior gloria est maior et cura est. flos est ille ecclesiastici germinis, decus adque ornamentum gratiae spiritalis, laeta indoles, laudis et honoris opus integrum adque incorruptum, Dei imago respondens ad sanctimoniam Domini, inlustrior portio gregis Christi. gaudet per illas adque in illis largiter floret ecclesiae matris gloriosa fecunditas, quantoque plus co
Abbreviated transcription (Latin):
quia pͥor pepit hẽsis quã eccłia aut ip̃a
eccłia prius camales uł animales et
postea spintuales. set quia in ip̃a sorte
mortaliratis nr̃e ex quo deadam nasci
quia hõ aĩalis ñ p̃cipit que sũt sp̃e dei. os̃
dissensiones ⁊ scismata gn̾antur. Inquo
sensu ꝑseuerãtes apłs d̾icit. aduetus p¬

Expanded text:
quia prior . peperit haeresis quam ecclesia, aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae, ex quo de Adam nascimquia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dissensiones et his schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dicit ad uetus
Abbreviated transcription (Latin):
nam cum in hac ip̃a male diligut
hoc uelint qd̾ in alta ꝑdunt quia
utio in ista nec misia diligunt.
nam beati eẽ uolunt. nec bren¬
uita est. sic amatur ut sepe ꝓpeã
licet miẜa et breue beata et sẽ¬
pit̾na ad mitratur. Hiis cõsiceri¬
tis auromagnu nita et̾na iube
inmundo. ut post paululu uita¬
fimienda. saltim ip̃m paululu
teneatur inmundo. et nõ cõtep¬
nitur mundus ut optineatur
uita que fine apud illum eꝑ ꝙ̃¬

Expanded text:
nam, cum in hac ipsa, quam male diligunt, nam, cum in hac ipsa, quam male diligunt, hoc uelint, quod in altera perdunt, quia utique in ista nec miseriam diligunt, nam beati esse uolunt, nec breuuita est, sic amatur, ut saepe propter eam licet miseram et breuem beata et sempiterna amittatur. His consideratis quid magin mundo, ut uita post paululum finienda saltem ipsum paululum teneatur in mundo, et non contemnitur mundus, ut obtineatur uita, quae sine fine apud illum e
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝗd ut nõ moriant᷑. s ut aliꝙͣ de
securius moriantur. Multi crci¬
atus suscipiuntur certi ut pançi¬
dies adies adiciantur incertret
non numꝙ̃ ip̃as dolorib ictrc̃o¬
tinuo moriñtur. quos mortis ti
s dolent ne finiant. et accidit ei
lores que tantis penis ꝯpatanec
nec diuturna. qr tota benuis ẽ nec
de ip̃o breui spatio sui secura quia
dolore finiant. qͣ ne finirent to¬
lore uoluerant. ħt etiam hoc ma¬
giumi mnalum et uehem̃s exe¬
c̾rand̾ et horrendum mnius.
amor uite istius. qt̾ multi dui
uolunc paulo diutius uuẽ ga¬
int̾ offendunt deum. apud quẽ
est fons uite atqr ita dum abei
frustra qui ncclo futimus ẽ inte
finis metuitur illĩc prohibent᷑
uͥ sine fine uiuũt. huc accedit
que uita miẜa etia si poss esse
ppetua nullo modo beate mte qͣ
breuissime cõꝑandae. et tnista
amando miẜrimã atq breuissi¬
ma ꝑdunt beatissima ac sepitẽ¬

Expanded text:
numquid ut non moriantur? sed ut aliquanto numquid ut non moriantur? sed ut aliquanto serius moriantur. multi cruciatus suscipiuntur certi, ut pauci dies adiciantur incerti, et nonnumquam ipsis doloribus uicti continuo moriuntur, quos mortis timsed dolere, ne finiant, accidit eis, lores, quae tantis poenis comparata necnec diuturna, quia tota breuis est, nec de ipso breui spatio sui secura, quiaando eam dolore finierunt, quam ne finirent, dolere uoluerunt. Habet etiam hoc magnum malum ac uehementer execrandum et horrendum nimius amor uitae istius, quod multi, dum uolunt paulo diutius uiuere, grauiter offendunt deum, apud quem est fons uitae, atque ita, dum ab eis frustra, qui necessario futurus est uitae finis, metuitur, illinc prohibentur, ubi sine fine uiuitur. huc accedit, quia uita misera, etiam si posset esse perpetua, nullo modo beatae uitae etiam breuissimae comparanda est. et tamen isti amando miserrimam atque breuissimam perdunt beatissimam ac sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
citia hum̃s transitorie uite super
eadez uita ꝙͣdoq finiẽda sb euntuͦ.
nec ua solicite cauet. nec ignauia
tinpiter timet. nec sapia fortiter
nb suis nõ ne cernis hec uitanui¬
sabilis et egena ꝙ uehem̃tes hãt
ꝙͣ tumq sibi obliget amatores suos
qui tñ ꝑiculo eius sepe turbati qi¬
tius eam fununt eo ip̃o qd̾ finire
formidant. et morte dum decli¬
nant accelerant. ueluti si ꝗspia
fluuio rapienous imat ĩ latronez
bestia ue fugiẽdo. iactant ĩ marer
tẽpesta te sẽuete alñ et alim̃ta ⁊
ut uiuant proiciunt un uiuunt
ne cito finiãtur ꝙ ĩ la bore uiuit᷑.
ꝙͣtis la borib agitatur. ut logiore
tp̾re la boretur. et mors cũ u̾nrẽ¬
dere cepei̾t. ioeo cauetur. ut ditiꝰ
timeatur nam in t̾ caus fragili¬
ta tis bumane ꝙͣ multe mortes
timetur quar certe una cũ uene¬
rit restat ceteras nõ timen ettñ
fugituruna cum oes timean tu
Quib excruciantur dolorib qui
curantur amedicis et socantur

Expanded text:
itia huius transitoriae uitae si pro eadem uita quandoque finienda subeuntur, nec natura sollicite cauet nec ignauia turpiter timet nec sapientia fortiter ribus suis. nonne cernis, haec uita miserabilis et egena quam uehementes habeat quantumque sibi obliget amatores suos? qui tamen periculo eius saepe turbati citius eam finiunt eo ipso, quo finire formidant, et mortem dum declinant, accelerant, ueluti si quisquam fluuio rapiendus inruat latronem bestiamue fugiendo. iactant in mare tempestate saeuiente aliquando et alimenta et, ut uiuant, proiciunt, unde uiuunt, ne cito finiatur, quod uel in labore uiuitur. quantis laboribus agitur, ut longiore tempore laboretur! et mors cum inpendere coeperit, ideo cauetur, ut diutius timeatur. nam inter tot casus fragilitatis humanae quam multae mortes timentur, quarum certe una cum uenerit, restat ceteras non timeri! et tamen fugitur una, ut omnes timeantur. quibus excruciantur doloribus, qui curantur a medicis et secantur!
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur nobis si cormptio corporis
non resurgit. quare manducauit
quia manducauit nũquid legistiꝰ
quia esuriuit. Ꝙ mandueauit iłx¬
poratis fuit nõ neccitatis. si desi¬
deraret manducare egẽt. tursus si
manducare nõ posser minus ua¬
leret. nũquid ⁊ angeli quãto su¬
scepti sunt hospitio apatrib m̃ĩs
nõ mãducauerũt. ⁊ ram̃ corrupti¬
dñs cum suoꝵ uulnerum cieatrici¬
b resurrex̃. Quid ad hoc dicimus.
nisi quia ⁊ hoc potestati ᷤ fint non
necͣciratis. Sic resu̾gẽ uoluir. ut

Expanded text:
Dicitur ergo nobis: Si corruptio corporis non resurget, quare manducavit quia manducavit, numquid legistis quia esurivit? Quod manducavit, potestatis fuit, non egestatis. Si desideraret manducare, egeret. Rursus si manducare non posset, minus valeret. Numquid et Angeli, quando suscepti sunt hospitio a patribus nostris, non manducaverunt , et tamen corruptinus cum suorum vulnerum cicatricibus resurrexit? Quid ad hoc dicimus, nisi quia et hoc potestatis fuit, non necessitatis? Sic resurgere voluit
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb nocte iste que habundant ĩ
gene̾ humano. alius dãpno affectꝰ
plangit alius orbitate ꝑcussus lu¬
get. alius apatria exulatus meret
et redire cupit intollerabile pegn¬
natioẽ deputans altẽius uinea grã¬
dinata est. atrẽdit ao labores suos
et cõsu̾pta oe oꝑa incassu quõ po
test nõ cõtristar inimicu patitur ⁊¬
examico. que ẽ maiormiẜia ĩgñe

Expanded text:
otae. Ecce istae quae abundant in genere humano: alius damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius patria exsulatus moeret, et redire cupit, intolerabilem peregrinationem deputans; alteri vinea grandinata est, attendit ad labores suos, et consumptam omnem operam incassum. Quando homo potest non contristari? Inimicum patitur ex amico. Quae major miseria in genere
Abbreviated transcription (Latin):
ritas est deitatis. amor ẽ genitoriᷤ
et genite ueĩtatis qui fua gr̃am
nob tribuit sui ip̃ius arram ꝗ g poc
ꝙͣ post morte siẽ neq uiuen s cõ¬
sequit᷑ uenia. Sicq nullus peccat
ĩ sp̃m scm qui fugit ad ip̃m . liͦ.¬

Expanded text:
ritas est divinitatis, amor est genitoris et genitae Veritatis, qui suam gratiam nobis tribuit sui ipsius àrrham. Qui igquam post mortem sicut nec vivens consequetur veniam: sicque nullus peccat in Spiritum sanctum, qui fugit ad ipsum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
optimus conditor. peccantiũ in
stissimus ordinator ẽ. ut etiãsiq̃
sigillatim fiunt delinꝙ̃do de for¬
mia sẽꝑ tñ cum eis uniu̾sitas ⁊̃¬
pulcra est.

Expanded text:
optimus conditor, peccantium uero iustissimus ordinator est, ut etiam, si qua singillatim fiunt delinquendo deformia, semper tamen cum eis uniuersitas pulchra sit.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam. ita destruentes municũ et
defensorẽ. resistendo retõciliationi me.
te fedendo peccara sua. Nõ nom dñe
nõ noui. alia tam casta elcquia. que
sic michi ꝑsuaderent cõfessionẽ alen¬
rẽt cemicẽ mam iugo tuo. ⁊ ĩuitarent¬
te colere gratis. Intelligam cã pater
bone da michi hoc subterpoĩto quia sb̾¬
terpositis solid asti eam.

Expanded text:
ntes inimicum et defensorem resistentem reconciliationi tuae defendendo peccata sua. non noui, domine, non noui alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem et lenirent ceruicem meam iugo tuo et inuitarent colere te gratis. intellegam ea, pater bone da mihi hoc subterposito, quia subterpositis solidasti ea.
Abbreviated transcription (Latin):
spñi tanꝙͣ corporis sensib nõ solu
dormientib uł furentib s aliqñ sa¬
nem̃tis iugilantib nõ ꝑ fallatiam
illudentiz de monum. si ꝑ aliquar
reuelatioe sp̃uale que fit ꝑ formaᷤᷤ
incorporeas corporib similes que
discemi oio non possunt nisi diuie
adiutorio plenius reuelentur. et
mẽtis ĩ tlłia diuidicentur uixali¬
qñ cum fuĩt s pleꝵq postea cum
transier̃t. que cumita sint siueĩ
naturis corporeis siue in sola sp̃e
corporali. nͥ aũt sp̃uali nostro spĩ
canꝙͣ sensib corporis apparẽ indeã¬
tur. qnͣ hec sacra senptura cõ memo¬
rat. cuius istoꝵ duoꝵ geneꝵ sint
et utrũ ec̃ mediante iuua creatuã
fiant si corpõe. irdicare temẽ nõ de¬
bemus. dum tñ creatoris hoc ẽ sũ¬
me atqin effabilis crinitatis ini¬
sibiler incermat abilem q naturã
et amortaliu camaliũ sensib etɨ
ab oĩ cõn̾tibilitate. siue inmelius
siue in deterius siue ĩ qͦdlib. aᵈ. atq̃

Expanded text:
 corporis sensibus, non solum dormientibus vel furentibus, sed aliquando sanae mentis vigilantibus; non per fallaciam illudentium daemonum, sed per aliquam revelationem spiritualem, quae fit per formas incorporeas corporibus similes; quae discerni omnino non possunt, nisi divino adjutorio plenius revelentur, et mentis intelligentia dijudicentur, vix aliquando cum fiunt, sed plerumque postea cum transierint. Quae cum itnaturis corporis siue sola specie corporali natura autem spiritali nostro spiritui tamquam sensibus corporis apparere uideantur, quando haec sacra scriptura commemorat, cuius istorum duorum generis sint et utrum mediante uiua creatura fiant, si corpore fiunt, iudicare temere non debemus, dum tamen creatoris, hoc est summae et ineffabilis trinitatis inuisibilem incommutabilemque naturam et a mortalium carnalium sensibus et ab omni conuertibilitate siue in melius siue in deterius siue in quodlibet aliud atque
Abbreviated transcription (Latin):
na nolũtate hõ nult aliqd qõ d̾
nõ uult. etia ip̃a bona mulca a¬
ꝙ̃ deus bona uolun tate nult mo¬
n. Et rursus fien põt ut hoc ue¬
lit ħo uelutate mala qd̾ deus
malus filius uelit mori patre.
uelit hoc etia deus. nẽpe ille uult
gõ nõ uult deus aste uero io qd
uult et deus uult et tn bone dei
uolutati pietas illius potius cõ

Expanded text:
na voluntate homo vult aliquid, quod Deus non vult, etiam ipse bona multo amquem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus malus filius velit mori patrem, velit hoc etiam Deus. Nempe ille vult quod non vult Deus, iste vero id vult quod vult et Deus: et tamen bonae Dei voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
pant uirgines sacras nisi mirgo
sacta. Uiĩgo illa despõsata uni uiro
casta echĩlen xp̃o. Ex illa nõ toto
corpore s toto uirgine sp̃u nascũ¬
tur sc̃e uirgines et corpore ⁊ spũ¬

Expanded text:
parit uirgines sacras nisi uirgo sacra, illa quae desponsata est uni uiro casta exhiberi Christo. ex illa non tota corpore, sed tota uirgine spiritu nascuntur sanctae uirgines et corpore et sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ mõe .iͦ. Unu cogitate frẽs mei
eruidete ĩ ip̃a multitudine si de¬
lecrat nisiunui. Ecce deo propitio
ꝙͣ młti estis. quisnos ferret. nisi u¬
nu sapetis. Uñ in multis quies ⁊¬
ista. Dannu et populus ẽ tolle
unm et turbaẽ. Quid ẽ cim tuba
nsi multitudo tu̾bata.¬

Expanded text:
m. Unum cogitate, fratres mei, et videte in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata
Abbreviated transcription (Latin):
itaq humana puersio ẽ. qd̾ etã
uitiu nocatur fmnẽdis uti nel¬
le/atq utedis fiui. Et rursus
oĩs ordinatio que uirtus etia
noiatur fiuendis frin et uten¬
dis uti fruendum ẽ añt hone¬
stis ntẽdum uo utilib.¬

Expanded text:
itaque humana perversio est, quod etiam vitium vocatur, fruendis uti velle, atque utendis frui. Et rursus omnis ordinatio, quae virtus etiam nominatur, fruendis frui, et utendis uti. Fruendum est autem honestis, utendum vero utilibu
Abbreviated transcription (Latin):
usum mutabiliu corporaliuq¬
reꝵ fine quo hec iuta nõ agitur
dirigende nõ ñꝯformetur huic
scło fine cõsuetudo in bonis ta¬
lib et in eade torꝙ̃do beatitudi¬
nis appetitum. S quid qd inusu
adipiscẽdoꝵ ꝯtẽplatioẽ faciamꝰ¬

Expanded text:
usum mutabilium corporaliumquum, sine quo haec vita non agitur, dirigendum; non ut conformemur huic saeculo , finem constituendo in bonis talibus, et in ea detorquendo beatitudinis appetitum; sed ut quidquid in usu adipiscendo
Abbreviated transcription (Latin):
tunica delatrocinio nesciẽs nesti¬
retur. exillo fit im quitatis ne¬
stis illa ex que ognouent et ipe
iniqus nõ ab iecẽrit et qui nesçi¬
ens uxorẽ duxerit aliena exillo
fit adult̃ ex quodidicent. nͥ dis¬
cesserit.

Expanded text:
tunica de latrocinio nesciens vestiretur, ex illo fit iniquitatis vestis illa, ex quo cognoverit, et ipse iniquus nisi abjecerit: et qui nesciens uxorem duxerit alienam, ex illo fit adulter, ex quo didicerit, nisi discesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
poris corporalia nũtiãt cordi et nõ
pitur.nec hii nuĩstri sine tactu ad le¬
et hũda discenẽda suficiunt. in¬
diuidicat et om̃s uaĩetates uno
motu attĩgit. et qd ꝗd discreptionũ
ĩ tͥbona et mala iusta et ĩiusta rõ¬
nabilif ĩuenit. uus ẽ ĩ tẽtioĩs e¬

Expanded text:
poris corporalia nuntiant cordi. Et nonpitur: nec hi ministri sine tactu ad laeet sicca, discernenda sufficiunt. Indijudicat, et omnes varietates uno motu attingit, et quidquid discretionis inter bona et mala, justa et injusta rationabiliter invenit, unus est inte
Abbreviated transcription (Latin):
qui in sblunitate sunt. qui pu¬
tari poterãt fastu potẽtiori in¬
humilitate abhorrẽ pm̃ cum
pro talib oretur. statim ut de¬
peratioe tolleret addidit qui
om̃s hoies uult saluuos fien
et ad cognitioe uentatis ueni¬
re. hoc qppe ds bonu indicañ
ut or̾onib huĩlium dignarer

Expanded text:
qui in sublimitate sunt : qui putari poterant fastu et suhumilitate abhorrere. Proinde pro talibus oretur, statim ut desperationem tolleret, addidit: Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orati
Abbreviated transcription (Latin):
auasdaz ulutates suas utiq bo¬
nas implet ꝑ malor hoiim no¬
nolebat. sathanas abillo qui
aridi uenerat ꝙͣ bone appebãt
uolutates pioꝵ fidelium q no¬
lebant apłm paulum hierosoli
ma ꝑgẽ neibi pateretur mala
hoc illum pati nolebat pro annũ¬
tianda fide xp̃i excens martyrez
xp̃i. Neq eĩm ista bona uolun¬
tate sua impleuit ꝑxp̃ianorui

Expanded text:
uasdam voluntates suas utique bonas implet per malorum hominum vonolebat, Satanas ab ipso quiuam bonae apparebant voluntates piorum fidelium, qui nolebant apostolum Paulum Jerusalem pergere, ne illic pateretur mala t tamen Deus haec illum pati volebat pro annuntianda fide Christi, exercens martyrem Christi. Neque istam bonam voluntatem suam implevit per Chri
Abbreviated transcription (Latin):
reat xͥane qd̾ credita differunf. et li¬
cet in abscõdito sit promissio. ĩsper
tñ ꝑ seueret or̃o exerrere oꝑib cresce¬
re uirtutib. dum cãe fidei cõstãtia
batur głia retributionis augetũ

Expanded text:
ristiane, quod credita differuntur: licet in abscondito sit promissio, in spe tamen perseveret oratio. Exercere operibus, cresce virtutibus. Dum fidei constantia probatur
Abbreviated transcription (Latin):
tamina. s infuturo scło cẽtaminu
ỹmia reẜuata. Inste siquide et ꝓ¬
nide diuina sapia seꝑauit tp̃s laboi
et p̾mii. hic ergo laboramus. hie deo¬
ẜuimus et madata eius ẜuamus
ma. ut post nouissima que sunt un
hoc scło metueda succedat requies
que nõ h̃t fine. bt̃i qui pticipes fcĩ
fuerint eius. erunt aut te seccuri
qui modo nõ sunt secur. et tn te
timebunt qui mo timẽ nolut. ad
hãc expectatioe. et ꝓꝑ hanc spe xͥa¬

Expanded text:
futuro saeculo certaminum praemia reservata: juste siquidem et provide divina sapientia separavit tempus laboris et praemii. Hic ergo laboramus, hic servimus Deo, et mandata ejus servamus;ma: ut post novissima, quae sunt in hoc saeculo metuenda, succedat requies, quae non habet finem. Beati qui participes facti fuerint. Erunt autem tunc securi, qui modo non sunt securi: et iterum tunc timebunt, qui modo timere nolunt. Ad hanc exspectationem et propter hanc spem
Abbreviated transcription (Latin):
isto tp̃re neq de hoc mũdo ẽ. neq in
ea felicitate qua excecãt᷑ hoĩes qui
oblunscunt᷑ deu. hoc nosse pͥmitus
et xp̃iano corde tenẽ debemus non
ad ṗsetis teporis boa nos factos ua¬

Expanded text:
isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona nos factos
Abbreviated transcription (Latin):
U̾bi dei altituto ex¬
cer stuom̃nõ denegat ĩtellectũ. Si ẽ
om̃ia clausa eẽnt. nͥl eẽnt ñ renela¬
rẽtur obscura. rirsus si omĩa tecta eẽnt.
res quib posset ad clausa pulsare.

Expanded text:
ei altitudo exercet studium, non denegat intellectum. Si enim omnia clausa essent, nihil esset unde revelarentur obscura. Rursus si omnia tecta essent, res quibus posset ad clausa pulsare.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa sentiĩt. Cũ uõ idip̃m dicũt õs
nõ recedũt. offendũt aũt nõ cm illius
multa dicũt. s cũ addunt sua. sic quippe
incidũt ex multil oquio ĩ falsiloqum. scci¬
bere aũt placuit ista mͥ. ut ħ̾ emitta ĩma¬
nus hõui. a quib ea que iam edidi reuo¬
care ⁊ em̃dare nõ possum. nec illa sane p̃
terrenam gerebam. s ad huc semulanum
lr̃atũ inflatꝰ cõsuetudĩe scripsi. quia a ip̃a
exiem̃t ĩ notinã descubẽtiũ atq legẽtim
⁊̃ legũtũ utilit̾. si nõ nullis ignoscaturulł
si non ignoscatũ nõ tñ inhereatur eitatiꝰ.
qua ꝑꝑ quicũq ista lecturi sũt. nõ me mu¬
tentur etr̃atẽ s ĩ meliꝰ ꝓ ficientẽ. Inuẽiet
eñi fortasse quõ scribendo ꝓfeceriz ꝗsꝗs

Expanded text:
aduersa sentiunt. cum uero ipsum dicunt omnes aduersa sentiunt. cum uero ipsum dicunt omnes non recedunt. offenmulta dicunt, sed cum addunt sua. Sic quippe incidunt ex multiloquio etiam in falsiloquium. 3. Scribere autem mihi ista placuit. ut haec emittam in manus hominum, a quibus ea, quae iam edidi, reuocare et emendare non possum. nec illa sane praterrenam gerebam, sed adhuc saecularium litterarum inflatus consuetudine scripsi, quia et ipsa exierunt in notitiam describentet leguntur utiliter, si nonnullis ignoscatur; vel si non ignoscatur, non tamen inhaereatur erratis. Quapropter quicumque ista lecturi sunt, non me imitentur errantem, sed in melius proficientem. Inveniet enim fortasse quomodo scribendo profecerim, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
si no falsa aut certe uideantur. siue q̃
cõũcantur tam̃ nõ necͣcia. Que uero
xp̃e fidelium suorum nõ terruit. ubi
ait. om̃e uerbũ otiosu quodcũque
dixent ho reddet pro illo rationẽ in
die iudicii. Uñ a euis apłs iacobus.
rardus aũt ad loquẽdum. Et alio lo¬
loco. Nolite inquid plures magisti
fietifrẽs mĩ. scientes qm̃ maius iudi¬
ciũ sumitis. ĩmultis e offendimus
om̃s. si quis ĩubo nõ offendit. hic ꝑ
fectus ẽ iuir. Egomͥ hãe ꝑfectionẽ nec
nũc arirgocũ sim senex. ꝙͣ tominus
cũ iuuẽĩs cepi scribere. uł apud ppłos
dicere tm̃q mͥ tributũ ẽ. ut nͥ cũqr me
p̃sente loqui opus eẽt ad ppłm. rarissi¬
me tace̾ atq alios audire ꝑmitterẽ. et
ec̃m uelox ad audiẽdñ. tardus aũt ad
loquedũ. restat gͥ ut me ip̃e urdice sub¬
magr̃o uno c̃ defensionib mĩs indi¬
aum euatere cupio. magrõs aũt plures
tũc fien ex istimo cũ diueisa atq int̾se

Expanded text:
si non falsa, at certe uideantur siue etiam si non falsa, at certe uideantur siue etiam conuincantur non necessaria. quem uero Christus fidelium suorum non terruit, ubi ait: omne uerbum otiosum, quodcumque dixerit homo, reddet pro illo rationem in die iudicii? unde et eius apostolus Iacobus: tardus autem ad loquendum; et alio loco: nolite, inquit, plures magistri fieri, fratres mei, scientes, quoniam maius iudicium sumitis. in multis enim offendimus oerfectus est vir . Ego mihi hanc perfectionem nec nunc arrogo, cum jam sim senex: quanto minus cum juvenis coepi scribere, vel apud populos dicere; tantumque mihi tributum est, ut ubicumque me praesente loqui opus esset ad populum, rarissime tacere atque alios audire permitterer, et esse velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Restat igitur ro uno, cuius de offensionibus meis iudicium euadere cupio. magistros autem plures tunc fieri existimo, cum diuersa atque inter se
Abbreviated transcription (Latin):
ut facere cogito atqz dispono. quod
nũc adiunante dño aggredior quia
differendu ẽẽ nõ arbitror ut opuscu¬
la mea. sine inlibris. siuie ĩ epłis suĩ
intractatib cũ quada indiciaria se¬
cuntate recẽscam. ⁊ quod me offendi
uelud cẽsoris stilodenotẽ. Neq enim
quisqu̾a ĩ prudẽs iõ quia mã errata re¬
p̃hendo. me rep̃hende audebit. S sidi¬
cit nõ ea debuisse ame dici. que postea
mͣ q̃ oisplicẽnt. Uerũ diẽ ⁊ mec̃ facit.
Cor quippe rep̃hensor ẽ. quoꝵ ⁊ ego n¬
em̃ ea reprehendere deberẽ ea sidicere
debuissẽ. s uruolẽt quisq accipiat
quod facio. me tam̃ apłicam istam
sentemtiã ⁊ in hac re oportinbitueri.
ubi ait. Sinos ip̃os iudicaremus nõ¬
utiq indicarem̃n. illud ⁊̃ quod scrip¬
tumẽ. exmulti loquio nõ effugies
percatũ. trer me płimũ. nõ quia mul¬
enĩut mulri loruu deputẽ. qnͣ necͣcia
derã multis disputatationib meis
sine dubio multa colligi possũt. que

Expanded text:
ut facere cogito atque dispono quod nunc adiuuante domino adgredior, quia differendum esse non arbitror, ut opuscula mea siue in libris siue in epistulis siue in tractatibus cum quadam iudiciaria seueritate recenseam et, quod me offendit, uelut censorio stilo denotem. neque enim quisquam nisi inprudens ideo, quia mea errata reprehendo, me reprehendere audebit. sed si dicit non ea debuisse a me dici, quae postea mihi etiam displicerent, uerum dicit et mecum facit. eorum quippe reprehensor est, quorum em ea reprehendere deberem, si dicere debuissem. 2. Sed, ut volet, quisque accipiat hoc quod facio; me tamen apostolicam illam sententiam et in hac re oportuit intueri, ubi ait: Si nos ipsos judicaremus, a Domino non judicaremur . Illud etiam quod scriptum est, Ex multiloquio non effugies peenim ut multiloquio deputetur, quando necessade tam multis disputationibus meis sine dubio multa colligi possunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tu dñe deus meus qr celentas in¬
teligendi et disputandi acuniẽ
donu tuum ẽ. s inde nõ scnfica¬
bam tibi. Itaq michi nõ adusu
s ad ꝑnitie magis ualebat. qa

Expanded text:
ne deus meus, quia et celeritas intellegendi et dispiciendi acumen donum tuum est. sed non inde sacrificabam tibi. itaque mihi non ad usum, sed ad perniciem magis ualebat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
noluntater. ⁊p̃a ẽ que põt sufficẽ
si cetera no sint. Si aut sola de¬
sit nichil prodest ꝯcod hĩtumi
res indomo tua theçauros unde
secuius eẽs. gauderes exultare.
In corde tuo bẽs bonar uolutater
et tristis. In archa posses timẽ

Expanded text:
abet. Ipsa est quae potest sufficere, si caetera non sint: si autem sola desit, nihil prodest quidquid habitum res in domo tua thesauros unde securus esses, gauderes et exsultares: In corde habes bonam voluntatem, et tristis es? In arca posses timere
Abbreviated transcription (Latin):
Quid fuei̾t cãe ut post reẜrectiõe
suã xp̃s int̾ra prius daret. et d̃ celo
postea mitteret sp̃m scm. hoc ego
existimo. qr ꝑ ip̃m donũ diffũrditur
cantas incordib ntis q̃ diligamuᷤᷤ
deũ et proximu. ẜmn duo ilła pcep¬

Expanded text:
 fuerit causae ut post resurrectionem suam, et in terra prius daret et de coelo postea mitteret Spiritum sanctum; hoc ego existimo, quia per ipsum donum diffunditur charitas in cordibus nostris, qua diligimus Deum et proximum, secundum duo illa p
Abbreviated transcription (Latin):
so. Credere non cogamur aliqd
omĩpotete uoluisse fien. fcmq
nõ ee qui eĩm sine ullis anbigu¬
itatib siue incelo siue in t̾rauic̃
cum uentas cantat oĩa qcũque
uoluit fec̃ profecto facẽ nõ uolu¬
it quecunq nõ fecit.

Expanded text:
 credere non cogamur aliquid omnipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto facere noluit quodcumque non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a. et sic̃ mundus iste uisibilis qnq̃¬
ptita quadam distitioe ẽ ordinatus.
tra .s. et aqua. aere ethẽ siuei firm¬
into. ip̃o quoq sup̃mo celo ꝙ empyẽ¬
um uocat᷑. sic aĩe in mũdo sui corpõi
pegrinati qnq processus sũt ad sapĩa¬
sẽsus .s. ymaginatio. rõ intellectus
ĩtelligẽtia. quͣq ei progressioĩb tõ¬
nalitas exẽcetur ad sapĩa et quatu¬
oraffectib ad cai̾tate q̃tenus ĩ.ix.
istis progressioĩb ĩ semetipa profici¬
ens aia sensu et affcũ q̃ĩ ĩtenus qb¬

Expanded text:
ipsa. Et sicut mundus iste visibilis quinquepartita quadam distinctione est ordinatus; terra scilicet, aqua, aere, et aethere, sive firmamento, ipsoque supremo coelo, quod empyreum vocant: sic animae in mundo sui corporis peregrinanti quinque progressus sunt ad sapiet, imaginatio, ratio, intellectus, et intelligentia. Quinque enim progressionibus rationalitas exercetur ad sapientiam, et quatuor affectibus ad charitatem: quatenus novem istis progressionibus in semetipsa proficiens anima, sensu et affectu, quaternis quibu
Abbreviated transcription (Latin):
raphyn. timor nãq de suplitiis ⁊ do¬
lor de pc̃cis faciũt cõtẽptu sui ⁊ mũ
di.ut cum uirtutib faciat mirabilia
et cum potesta tib expellat demonia
spes de promisis et gaudiuz depre¬
miis facit amorẽ dei et prorimi

Expanded text:
 de suppliciis et dolor de peccatis faciunt contemptum mundi et sui, ut cum Virtutibus faciant miracula, et cum Potestatibus expellant daemonia. Spes de promissis, et gaudium de praemiis faciunt amorem proximi
Abbreviated transcription (Latin):
tationu de ẽẽ nõ debuit ne fortitudo ꝯ¬
fessioĩs q̃ inmanitati ꝑsecutiois ꝓcor¬
toris salute cederet et ꝓsepulcti honce
trepitoaret. postremo ne fides reyrectio¬
nis cõsũꝑtione corpoꝵ formid aret de¬
ueĩtatis in quo dioicerãt eo aꝗh sua
corpora int̾ficerẽt. postea nichil hr̃e ꝙ¬

Expanded text:
udo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cederet, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret. deueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, postea nihil h
Abbreviated transcription (Latin):
ad eetrema cõsũptioe ignib cõcte¬
mata ip̃i q cineres fluuio ⁊oroano¬
nego ad memoria qualecuq relĩ q̃¬
retur. in spersi q nõ aliud credẽdum ẽ
diuinitus fuisse ꝑmissu. ausi ut disce¬
rent xp̃iani in cõfitẽdo xp̃. dum cõtẽp¬
nũt hane uita multo mag̃ ꝯtẽpne̾ se¬
pultura. qr ħ ꝙ ingẽti seuitia fcm̃ est¬

Expanded text:
ad extremam consumptionem ignibus concremata; eosdemque cineres fluvio Rhodanoquid ad memoriam qualemcumque relinqueretur, inspersos. Quod non ob aliud credendum est divinitus fuisse permissum, nisi ut discerent Christiani, in confitendo Christum, dum contemnunt hanc vitam, multo magis contemnere sepulturam.
Abbreviated transcription (Latin):
gnoro quo ẜmone urar. quo u̾bo dica
referre nõ possum. nr̃a fragilis natura
din desiderara receperũt. hodie archãgłi.
quod multo tpͣr cupier̃t ĩspic̾e ualue¬
runt naͣm nr̃am ĩsede dñica głia ĩ mo¬

Expanded text:
 Quo sermone utar, quo verbo dicam, reperire non possum. Natura fragilis, natura vota desiderata coeperunt, hodie archangeli quod multo tempore cupiebant inspicere valuerunt; naturam nostram in sede dominica immo
Abbreviated transcription (Latin):
lentia añ ostiu uenit minimu q̃¬
rit duos da illi et ducat se. pestilẽ¬
tia ẽ hõ malus qui te milt ꝑcalup¬
mator proditor iste talis sic ẽ quo
pustula mala incorpore sic̃ eĩ quo
pustula in currit hõ. desiderat ut
cito spõ dulu faciat et optat. ut
sine aliq̃ mora iꝑ̃a mala pustula
aliꝙ ꝑticula tollat de corpore et
cum ip̃a discedat. ne uenenũ ip̃uiꝰ
totum corpus occupet etaĩa petat
ita etia qñ iniqus et malus hõa
nluult nsi litibuacare. aliꝙͣ ea
lũpnia facit. puta illũ eẽ pustulã

Expanded text:
lentia ante ostium venit et nummum quaerit: duos illi da, et ducat se. Pestilentia est homo malus, qui te vult per calumus, calumniator, proditor. Iste talis sic est, quomodo pustula mala in corpore. Sicut enim quando pustulam incurrit homo, desiderat ut cito spondylum faciat, et optat ut sine aliqua mora, ipsa mala pustula aliquam particulam tollat de corpore, et cum ipsa discedat; ne venenum ipsius totum corpus occupet, et animam petat: ita et quando iniquus et malus homo, qui non vult nisi litibus vacare, aliquam tibi calumniam facit; puta illum esse pustulam
Abbreviated transcription (Latin):
pro tius necessitatib procedis adi
publicu. dasnũmos et emis tibi
cipis. aliquid amittis. aliquid ac¬
cipis. hoc ẽ emẽ na sinichil admic¬
tis. et has qõ nõ habebas aut inue¬
nisti. aut donacum accepisti aut
tis ut aliquid habeas cunc emis qd̃
hẽs emptum e qd̾ amittis p̃tiu ẽ.
quo ergo ꝑdis nũmos ut emas tͥ¬

Expanded text:
pro tuis necessitatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi cipis, aliquid amittis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut tis ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quomodo ergo perdis nummos, ut emas t
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de muẽtute dcm̃ ẽ ad iugorez
feruorez q fidei refertur q̃ pdilec¬
tioe opatur. illiroaũt qd̾ de senec¬
tute ad tprm nuun. põt eĩm ĩte lli¬
gi utrũq in uniu̾sitate hõĩu ꝙ
nõ põt in etatib singulor. sie̾ in
corpore nõ põt simus et inuẽtus¬

Expanded text:
d de juventute dictum est, ad vigorem fervoremque fidei refertur, quae per dilectionem operatur; illud autem de senectute, ad temporum numerum. Potest enim intelligi utrumque in universitate hominum, quod non potest in aetatibus singulorum: sicut in corpore non potest esse simu
Abbreviated transcription (Latin):
dapnabilior q supbia qua etia in
peccatis manifestis. suffragium
excusationis exquintur. sic̃ illi
primi hoĩes quoꝵ et illa diicit ser¬
pens seduxit me et manducam
hic sonat petitio uͥenie nusꝙͣ ĩplo¬
ratio medicine na licet isti non
supbia in aliu queĩt referre qõ ꝑ¬
pera fecit suꝑbia mulieis in ẜpẽtẽ.
suꝑbia iur inmuliere s accusatio
potius ꝙͣ excusationera ẽ ubi mã¬
dati diuim ẽ aꝑta trãsgresio. neq¬
eĩ ħ ppea nõ fecerũt qr illõ mulier
ẜ pente suadẽte et uir muliere ĩ per¬
tiente cõmisit. qͣi qd ꝙ̃ deo cui nel
crederetur uł cederetur añ ponẽou¬

Expanded text:
damnabiliorque superbia, qua etiam in peccatis manifestis suffugium excusationis inquiritur: sicut illi primi homines, quorum et illa dixit, Serpens seduxit me, et manducavi; hic sonat petitio veniae, nusquam imploratio medicinae. Nam licet isti non superbia in alium quaerit referre, quod perperam fecit: superbia mulieris, in serpentem; superbia viri, in mulierem. Sed accusatio potius quam excusatio vera est, ubi mandati divini est aperta transgressio. Neqerea non fecerunt, quia id mulier serpente suadente, vir muliere impertiente commisit; quasi quidquam Deo, cui vel crederetur, vel cederetur, anteponendu