comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puales silu st̃. quos de sacro
fonte leuamꝰ uł ĩ catezizatõe
seu confirmacõue tenemꝰ. filu ⁊̃ et
filie spuales eoꝵ st̃. qui trine m̾si¬
onis uocibulo eos sacro baptisma¬

Expanded text:
uales filii sunt quos de sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. pompa su̾s agnnia exe¬
qͥaꝵ suptuosa diligentia sepultiue
uinoꝵ st̃ qͣlicũq solatia. nõ ad iuto¬
ria mortuoꝵ. Si aliquid ꝓde̾ impio
sepultura p̾ciosa: obierit pio uił.
uł nulla. precdaras exequias ĩ cos¬
pectu lõiu purpurato diuiti eribu¬
it turba famuloꝵ. s multo clariori
ĩ cospectu dñi ulc̾oso illi paupi iniui¬
st̃̾iu exibuit augłoꝵ. qui eu extu¬
lerunt non marmoreuz tumului.
s ui habrahe granũe. sit tñ cura¬

Expanded text:
dicit: Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura
Abbreviated transcription (Latin):
nes scłoꝵ deuenerut. Exhis apparet
ꝓ scĩ patres an̾ legez sine podo płes ha¬
buert uxores. uł concubinas. Quas
eni uũc uxores appłlat scriptura. nc̃
ꝯcubinas. Rachel ⁊ lia ambe uxores
side thori nõ ẜuabant illi patres: du̾s
ꝓpriis uxoribꝰ uł ancillis misceban¬
otur. Ecre q̃ suit ꝯsue tudo aute legẽ.

Expanded text:
t. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ambae uxores fidem thori non servabant illi patres, dicimpropriis uxoribus vel ancillis miscebantur. Ecce quae fuerit consuetudo in hac
Abbreviated transcription (Latin):
it: eũ ĩ uidu ẽẽ dixisti. si ã non
potuit ut ẽ oĩpatũtia d̾i pat̾s: ꝓr¬
sus ad hũc articłm res colligitur. ut¬
deꝰ pat̾ eqͣlem sͥ filiu gign̾e aũ nõ¬
potuit: aũ noluit sinõ potrut: ĩ

Expanded text:
Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si dicis qui
Abbreviated transcription (Latin):
uñ aug̾̃. Cu hiulitatis cã mentiris
tiendo efficeris ꝙ uitaras. ueritas
⁊̃ ẽẽ cognoseat ueritas aũt ip̃a est
ut q es dicas. Nam comodo ẽ u̾itas
ubi reguat falsitas:
De penis sac̾do¬
tis qui peocatum publicat cnsiten

Expanded text:
uum humilitatis causa mentiris,tiendo efficeris quod evitaveras. Veritas  esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est veritas ubi regnat falsitas? 7. De poenis sacerdotis qui peccatum publicat confiten
Abbreviated transcription (Latin):
cũq poc̾i solu̾it pena. uł de ext̾iori
pena accipienda st̃ ⁊ ad ꝯtẽpuen¬
tes. uł uegligentes referenda sic̃
negligunt. uł erubescunt ⁊ ideo
non merentur iustificari. Sic̃ enĩ¬
p̾cepta est nob̾ int̾ior penitentia:
ita ⁊ oris confessio ⁊ ex t̾ior sacisfacto
si addit facultas. unde nec u̾e peni¬
tens est qui confessionis uotuz nõ
h̃t. ⁊ sic̾ por̃i remuissio minꝰ dei ẽ ita
pcuitntia ⁊ confessio ꝑ ꝙͣ pcr̾m delet᷑¬

Expanded text:
it poenam, vel de exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel negligentes referendum, sicut negligunt vel erubescunt, et ideo non merentur justificari. Sicut eniaecepta est nobis interior poenitentia, ita et oris confessio, et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, ita poenitentia et confessio per quam pe
Abbreviated transcription (Latin):
fessꝰ.⁊te confessio amorte animã
liberat. Confessic aꝑit paradisum
confessio spem salutis tribuit. qr
nõ meretur iustificari qui uita sua
uos liberat. q̃ sit eu peitẽtia. pem¬
tentia uera est dolor cordis ⁊ amari¬

Expanded text:
t: Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sua nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amari
Abbreviated transcription (Latin):
tru absq sacisfaetde.⁊ oris confessio¬
alicui dimittatur. Scdo̾ ananiqñ su¬
fficiat ꝯfit̾i deo sine sac̃dote. Gertõ
an laico fideli fra ualeat confessio.
iuhis eniz ⁊ docti diuersa sentue ĩ¬
uenuitur qr sr̃ his uaria. ac pe¬
na ad u̾sa cradidisse uident᷑. docto¬

Expanded text:
absque satisfactione et oris confessioalicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qui mĩam ab om̃i miẜi liberabu̾¬
tur et ĩ reꝓbis qui minꝰ ꝙͣ merue¬
non miẜebitur tunc. uocat enĩ nõ
iuerita manifesta iudicabit q̃ nũc
õgulte uidicat.

Expanded text:
ericordiam ab omni miseria liberabuntur, et in reprobis, qui minus quam meruenon miserebitur tunc. Vocat enim Deusmerita sua, manifeste judicabit, qui nunc occulte judicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo potalez ꝯsensuz si quis alii se co¬
pulau̾it.⁊ si carnis ꝯiugio illic se¬
quatur. ad priore copula reuocã
cum iuramento sacrat ꝯiugiu

Expanded text:
Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixtio illic sequatur, ad priorem copulam revocandCUM JURAMENTO FACIAT CONJUGIU
Abbreviated transcription (Latin):
I
aũt ꝓcessit a patre non geiito si¬
lio: añ ꝓcessit qͣm filiꝰ genitꝰ fu̾it
Responsio augͥ. Ad id quod pri¬
mo querebantur .s. an prius
Aꝑacre quam a filio processit.

Expanded text:
i autem processit a Patre, non genito Filio; ante processit quam Filius genitus fuerit. 2. Responsio Augustini ad id quod primo quaerebatur, scilicet, an prius a Patre quam a Filio processerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. qr eos ĩ nouit ac si eẽnt.utri
nt. utru
mala debeant diciẽe uidõ ut sunt
ouima bona cum utraq sint ĩ eiꝰ

Expanded text:
tia, quia eos ita novit ac si essent. 2. Utrum mala debeant dici esse in Deo, ubi sunt omnia bona, cum utraque sint in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
apłis iͣ ait. Elegit nos aũ mũdi ꝯsti¬
tutoe. Quis suffic̾ ħ explicare. Gli¬
gunt᷑ qͥ nõ st̃. nͦ erat qͥ elegit. nec ua¬
ne eligit. Eligit tñ: ⁊ ht̃ electos:
quos cãt̾us ẽ eligendos. qͦs lt apd̃

Expanded text:
nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud
Abbreviated transcription (Latin):
ai culpa. ut culpe macula abster¬
gat. uł debitu ethie mortis sol¬
ue ualeat. Quida arbitrati sunt
ẽ pãor. dupplicit᷑ ligatꝰ teneatur.
ac cecitate. ⁊ debito future pene al¬
docer. patitur enĩ ꝑ poc̾m qͣsdam
tenebras iuf̾iores ⁊ iuaculas. aqͥbꝰ
nisi liberetur ꝓhicietur ĩ tene¬
bras extiores. cuã liberatur ab his
suscitatur amorte põci uñ aplc̃. Sur¬

Expanded text:
stergat, vel debitum aeternae mortis solvere valeat. Quidam arbitrati sunt, cum peccator dupliciter ligatus teneatur, ac caecitate, et debito futurae poenae, alrdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatur ab his, suscitatur a morte peccati. U
Abbreviated transcription (Latin):
dat qui anĩe facie lauat. debitum
uew etne pene solu̾e aincessit sac̃¬
dotibꝰ. Qin resurrectõne lazari
re iussit.cũq ad huc ligatu solu̾e
apłis p̾cepit. qi ut auĩt ip̃e int̾ius
anuna a caligine maculaq põci e

Expanded text:
dat, qui animae faciem lavat; debitum vero aeternae poenae solvere concessit sacerdotibus. Quod in resurrectione Lazari re jussit, eumque adhuc ligatum solvere apostolis praecepit; quia, ut aiunt, ipse interius animam a caligine ma
Abbreviated transcription (Latin):
rei sit. uł in qua re fiat cuq uon
est illa fracto incorꝑe xp̃i uidet᷑¬
eẽ. S contra cu ip̃m corpus ui¬
corruptibile sit. qr in mortale ⁊ ĩ¬
passibile. ĩ ip̃o nõ posse ẽẽ uidetur:
Nam ⁊ xꝯ redarguit carualem
sensu discipłoꝵ qui putabant car¬
ne xp̃i sic̃ alta in ꝑtes diuitendã
⁊ inorsib lic̾andani. Ideo quibꝯdã
placet ꝙ no sit ibi fractõ sic̾ uidet᷑
obicitur. ꝙ ait amb̾. Nichil fal¬
si putand̾ est ĩ sacrificio i̾utatis uł
sic̃ in magoꝵ p̾stigiis ubi delusio¬
ne qͣda fallunt᷑ occłi ut uide̾ite
eẽ ꝙ non est ad ħ illi dũt. nõ fallit
noo uisꝰ nec fallitur. ꝙ ẽẽt si crede¬
retur ita frangi. ut indet᷑. Nec il¬
lusio est qr ad utilitate fidei non
dit. duob discipłis in uia: ĩ sp̃e pe¬
regrini. nec in eotñ tał forma erat
nẽ fit inanqua ie qr inchil ibi fiã¬
gitur. Quia mmirabiłr d̾i potentia

Expanded text:
rei sit, vel in qua re fiat. Cumque non est illa fractio, in corporecorpus incorruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod non sit ibi fractio sicut videtuobjicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit nos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non dit duobus discipulis in via in specie peregrini; nec in eo tamen talis forma erat,non fit in aliqua re, quia nihil ibi frangitur; quod mirabiliter Dei potentia
Abbreviated transcription (Latin):
tendebat᷑. ita scͥbens de fide catho¬
lica ad damasũ ppͥm. Arrianoꝵ p̃¬
sule ypostazeon nouellum nom̃
a me loĩe romano exig᷑. zut̾rogamꝰ¬
ꝙͥ tͦs ypostases arbitrent᷑ inclłigi. Tres
p̾s ib̾ sistũtes auĩt. Respondemꝰ nos
ł ẽdẽ nõ suffic̾ eis sensꝰ ip̃m n effla¬

Expanded text:
tendebatur, ita scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogames hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum n
Abbreviated transcription (Latin):
sus dissentiũt aut si rectũ putatis¬
t᷑s ypostases c̾ ĩ t̾p̾tatõib snis debere
nos dr̃e : nõ negamꝰ. S m̾ credite
uenensi sb̾ melle lacet. Grausfigu¬
rat cĩ se angłs sathane ĩ angłm. his¬

Expanded text:
sus dissentiutres hupostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, uenenum sub melle latet. Transfigurat se angelus satanae in ang
Abbreviated transcription (Latin):
teretur .i. ĩ carnatꝰ hoibꝰ appareret.
non enĩ missꝰ ẽ mutando locuqr in
niũdo erat. Qua pp̾ pat̾ in uisibili
Una cu filio secu ĩ uisibili eundem
filiu uisibilem faciendo. mulise eñ
patre ĩ uisibił eẽ desistẽt .i. si sb̾a ĩ ui

Expanded text:
tteretur, id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum patre inuisibilis esse desisteret, id est si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ apatre ⁊ a silio uõ apparentibus
fcm̃ sit ꝙ appareret ĩ filio .i. ab ĩ uisi¬
xisibili filio. ide ip̃e filiꝰ uisibił mi¬
r. Sũmatun colligit q̃ ex supͣ¬
dictis astruuntur. annimiminmi.

Expanded text:
pparentibus factum sit, quod appareret in Filio, id esvisibili Filio idem ipse Filius visibilis mi7. Summatim colligit quae ex praedictis astruuntur. Ex praedi
Abbreviated transcription (Latin):
etate uł erat hĩturꝰ si añ est de fu̾c¬
tus. Nee de sp̾a de q̃ hominis caro
curatꝰ. aliquid ꝑibit s om̃iu ꝑti¬
culaꝵ an̾ dispensaꝵ collectõne re¬
integrabitur naturał sba corporis
gida sic̃ sol resurgent precisis cũc¬
tis de formitatibꝰ qͣs ibi habuer̃t.
Si uali tunc habeat quas hic ha¬
buerunt de formitate. anmim

Expanded text:
aetate, vel erat habiturus, si ante est defunctus. Nec de substantia de qua hominis caro creatur, aliquid peribit; sed omnium particularum ante dispersarum collectione redintegrabitur naturalis substantia gida sicut sol, resurgent, praecisis cunctis deformitatibus quas hic habuerunt. 4. Si mali tunc habeant quas hic habuerunt deformitates.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmare. Q uitlligenduz est de his
qui ordinant᷑ a simoniacis. igran¬
tes eos eẽ fuioniacos. hos fac̾ si¬
moniacos ñpe actꝰ o̾minis. s orda¬
uato simoniaci.
alexander ppͣ De hil
qui uiolent᷑ asimoniacis łabhxticis ordinãi

Expanded text:
permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci. 8. Alexander papa de his qui violenter a simoniacis vel ab haereticis
Abbreviated transcription (Latin):
uec rata ẽẽ sac̾dotia: nec uera ẽẽ sacͥ¬
ficia. ⁊de ⁊ dic̾. ꝑ crudelissimua uesa¬
nũ ĩ alexandrina sed̾ om̃iu sacͣm¬
toꝵ lumen extinctu. Int̾cepta est
sacrisicii oblato̾. de facit cͥsinatis scĩ¬
ficd. ⁊ particida libꝰ manibꝰ ĩ pioꝵ
omia se sb̾tcxise mist̾ia. his alus q

Expanded text:
ec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mys
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt gͦ coguosd̾e siue cogneu̾nt
ultͣ om̃e c̾atura eẽ iłlu qͥ ea facit:
q̃ nulla caturaꝵ fac̾e. uł destruere
ualet. Accedat q̃ cũq uis c̾atura: ⁊
fuciat tale celu ⁊ taleztram. ⁊ dicã
qr deꝰ est.S qr nulla c̃atura talia fa¬
c̾e ualet ꝯstat suꝑ omẽm c̾aturam
dẽ illu: qui ea fecit. Ac ꝑ illuz ẽẽ
denz mens hũana ꝯgnosc̾e potuit.

Expanded text:
e sive cognoverunt ultra omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, que nulla creatura facere au t destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat super omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, ac per hoc illum esse deum humana mens cognoscere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dret uolens responte̾tur ei. gͦ ⁊ ip̃e
uoluntate sua deus ẽ nõ natura. d
gͦ restabat nsi obinutec̾e̾t sua ĩ t̾ro¬
gatone obligatu in solubili uinclõ
se uidens: Expredicts docetur nõ

Expanded text:
ret uolens, responderetur ei: "ergo et ipse uoluntate sua deus est, non natura". quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret et sua interrogatione obligatum insolubili uinculo se
Abbreviated transcription (Latin):
un firiuitate. uł macula corpora¬
li non lieet uiro uxorez dimitr̾e
⁊ ẽconu̾so. s deb alt̾ alt̾i sb̾sidia ꝓ¬
uide. uñ aug̃. Si uxorez quis hãt
st̾ilem sen de formez corꝑez. si ue
debilez meubris uł cecam. uł clanda

Expanded text:
nfirmitate vel macula corporali, non licet viro uxorem dimittere, et e converso; sed debet alter alteri subsidia providere. Unde Aug.: Si uxorem quis habeat sterilem, sive deformem corpore, vel debilem membris, vel caecam, vel claudam,
Abbreviated transcription (Latin):
u pientes aliquid de penuria ac te¬
nuitate nr̃a cu pauꝑcła ingazo phi¬
liatiu dñi mitt̾e̾: ardua scandere. o¬
pus ultra uires nr̃as ag̾e p̾sũpsimꝰ.
ꝯ su̾matois fidutia laboris mercede

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercede
Abbreviated transcription (Latin):
De sacrame¬
Samaritauus
elũ uulnerato apprians curatõi
eius sacramentoꝵ aligamenta ad¬
hibuit. qr contra po̾ci originalis
remedia deus iustituit e quibꝰ¬

Expanded text:
 SACRAMESamaritanus enim vulnerato approprians, curationi ejus sacramentorum alligamenta adhibuit, quia contra originalis remedia Deus instituit. De quib
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ip̃iꝰ inaginem gerat.⁊ cã exis.¬
tat. Non igit᷑ significandi tm̃ gr̃a
sacramenta instituta sunt. s etiã
scĩficandi. Que enĩ signisicandi
gr̃a tm̃ instituta st̃: solu signa

Expanded text:
ut ipsius imaginem gerat et causa existat. Non ergo significandi tantum gratia sacramenta instituta sunt, sed etiam sanctificandi. Quae enim significandi gratia tantum instituta s
Abbreviated transcription (Latin):
Eteris ac noue legis continen
tiam diligenti indagine ⁊ atq
circa res uł signa p̾cipue u̾sari.
t eiuz egregiꝰ doctor augustinus
ait ĩ libro de doctrina xp̃iana. Oĩs¬

Expanded text:
eteris ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., o
Abbreviated transcription (Latin):
bentur. Signa uero quoꝵ usus ẽ
ĩ significando. Eoꝵ uero aliquas
st̃ quoꝵ usꝯ onũs est ĩ significando
nõ in iustificando in quibꝰ nõ uti¬
mur nisi ali ꝙͥ significandi gr̾a: ut
aliqua sacramenta legalia. Alia q̃ nõ
solum significant. s ꝯfer̃ ꝙ intus
IIT

Expanded text:
bentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod int
Abbreviated transcription (Latin):
carns nõ ame. Nam inquinatõ
ille erat contactus mortui. Uñ
mortui hõis. ꝙ̃ qui tetigerat ĩ mũ¬
dus erat .uii. diebus. s purificaba¬
Mundabant ⁊̃ int̾du acorporili
lepͣ illa legalia. s nõ ꝙͣ ex oꝑibus
legis aliquis iustifieatus ẽ ut ait
Quare: Quia ĩ posint eadens iuẜ
uitutem. nõ iniustificatõne. ⁊ u̾
sigura suturi e̾ent uolens ea pociꝰ¬
erant. s tñ ⁊ sacramenta. licet mi¬
nus ꝓprie. inscripturis sepe uocã¬
tur. qr signa erant iei sacre ꝙͣ ntiq¬

Expanded text:
carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contactus mortui. Undemortui hominis, quem qui tetigerat immundus erat septem diebus, sed purificabaMundabant etiam interdum a corporali lepra illa legalia. Sed nunquam ex operibus legis aliquis justificatus est, ut aiQuare? quia imposuit ea Deus in servitutem, non in justificationem, et ut figura futuri essent, volens erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quam utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
trine. studiu impendunt. s his
q̃ sõpniar. sapĩe uerba cooptare
nituntur: nou m̾: s placiti rõnẽ
sectantes. Quos iniqua uolũtas
nõ a intlłi̾gentia u̾itatis: s ad de¬
fensionez placentiuz in citat. non

Expanded text:
trinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non
Abbreviated transcription (Latin):
t tał quidem elatio inmente mulieris.
fuit ꝓcerto. qua c̾didit ⁊ uoluit ħre simi¬
litudinẽ di. c̃ equalitate quadam. puttins
ẽẽ uerum quod diabolus dicebat. ⁊ ioo spe¬
tiałr mulierem comemorat aug̾̃. inqͥens.
quomodo cdet mulier diabolo. nisi eẽt
ut intelligat᷑ q̃ mulier nõ elatio fuerat
Que fuit elatio uiri.

Expanded text:
t talis quidem elatio in mente mulieris fuit pro certo, qua credidit et voluit habere similitudinem Dei cum aequalitate quadam, putans esse verum quod diabolus dicebat. Et ideo specialiter mulierem commemorat August., inquiens: Quomodo crederet mulier diabolo, nisi essetut intelligatur quae mulier, non quae elatio, fuerat Quae fuit elatio viri
Abbreviated transcription (Latin):
elagianorum hefis omnium recentissi¬
de potestate tenebrarum erui. intm̃
inimiei funt. ut sine hac c̾dat᷑ hominẽ
posse fac̾e omnia diuina mandata. De¬
bueret adiutorio gr̃e dĩ. ad euis manda¬
ta facienda. nõ eam libo arbito p̃ponebat.
sed infideli calliditate supponebat: dicens
adħ eam dari hominibus. ut q̃ face̾ ꝑli
⁊̃ si difficilius: tñ posse homines sine gr̃a
facẽ uissa dm̃ca. Illam uͦ gr̃ãdi fine qua
nicħ boni possumus facẽ. nõ eẽ dñt nisi ĩ
libo arbito. quod nullis suis p̃ceo entibus
mĩtis ab illo accep̾ nr̃a natura. Ip̃o ad hoc
tm̃ uiuante nos ꝑsuam legem atq doctͥ¬
nam. ut discamus q̃ facẽ.⁊ q̃ sꝑare deb̾amꝰ¬
Non aũt ad h. ꝑ donum sp̃s sc̃i. ut q̃ didic̃i¬
mus ẽẽ facienda faciamus. ac pħ diunit
pellitur. caritatẽ aũt negat᷑ diumitus¬
scĩa q̃ sine caritate inflat. ⁊ nõ sit donũdi
ipsa caritas. q̃ ut scĩa nõ infiet edificat.

Expanded text:
elagianorum haeresis, omnium recentisside potestate tenebrarum erui, in tantum inimici sunt, ut sine hac credant hominem posse facere omnia divina mandata. Debueret adjutorio gratiae Dei, ad ejus mandata facienda, non eam libero arbitrio praeponebat, sed infideli calliditate supponebat dicens ad hoc eam dari hominibus, ut quae facere petsi difficilius, tamen posse homines sine gratia facere jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus facere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio, quod nullis suis praecedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ipso ad hoc tantum juvante nos per suam legem atque doctrinam, ut discamus quae facere et quae speranon autem ad hoc, per donum spiritus sui ut quae didicerimus esse facienda faciamus. ac per hoc dipellitur, caritatem autem dari neentia quae sine charitate inflat, non sit Dei donum ipsa charitas, quae ut scientia non inflet, aedificat .
Abbreviated transcription (Latin):
dui uiuẽdo. nec maiora corꝑa redigẽda
s̃ ad modũ dñici corꝑis. ꝑ iret multũ
de illis corꝑib cũ nec ꝑiturꝰ sit capilluᷤ

Expanded text:
ec majora corpora redigenda sunt ad modum dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus, cum nec periturus sit capillus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ qr apłe ait. Donec occurramꝰ om̃s ĩ
uirũ ꝑfectũ. inm̃surã etatis plenitudi
ns xͥ. S his uerbis. ñ ead resurgẽtibꝰ
assignatur statura. s etas. Oñs enim
u ead̾ etate resurgent. in qua xp̃s mor¬
tuus ẽ ⁊ resurrexit. cuuscũq etatis
moͣtui fũint. Uirum aut̃ posuit. non
ut distinguer⁊ sexũ. s ut sig̾caret ꝑf¬
ectionẽ uriũ. quã tunc habebunt. set
nõ om̃s eand̾ staturã corꝑis obtinebũt.
⁊ resurrexit. Non ẽ aut̃ fas dic̃e. qd ĩ¬

Expanded text:
amus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Sed his verbis non eadem resurgentibus assignatur statura sed aetas. Omnes enim n eadem aetate resurgent, in qua Christus mortuus est et resurrexit, cujuscunque aetatis mortui fuerint. Virum autem posuit, non ut distingueret sexum, sed ut significaret perfectionem virtutum, quam tunc habebunt; sed non omnes eamdem staturam corporis obtinebunt. n resurrection
Abbreviated transcription (Latin):
iuuos ⁊ mortuos. Aut .n. iuiuii accipiũt᷑
qui in aduentu eius uiui reꝑientur. lic
in raptu moriantur ⁊ mortui qui añ de¬
cesserant. uł uiui ⁊ mortui accipiunt᷑
c̃di ualeat. om̃s refurrecturos. c̾dendũ
est ⁊ qd̾̃ om̃s refurgẽt incorrupti. nõ
utiq in passibiles. qr mali mortẽ paci

Expanded text:
vivos et mortuos. Aut enim vivi accipiuntur, qui in adventu ejus vivi reperientur, licet in raptu moriantur; et mortui, qui ante decesserant; vel vivi et mortui accipiunturcredi valeat omnes resurrecturos, credendum est etiam quod omnes resurgent incorrupti; non utique impassib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝙ ostend̾r sp̃m gr̃arum. non ꝑsonã
seqin digni. uł indigni. uł ordinẽ tra¬
dicionis. ut quãnis aliquis boni m̃ti
sit. non tñ possit bñdicere insi fuerit
ordinatus. u̾bi officii ministerium ex¬
hibeat. dei aut̃ est effectum tribuere
bñdictionis.¶ hinc eiudẽter ostend̾r. or¬
do nõ priuari potestate tribuendi grã
obmimstri indignitatẽ.¶ hiic t̃n aug̃
sentencie uidetur obuiare. ꝙ ait esicuiᷤᷤ¬

Expanded text:
 ostenditur Spiritum gratiarum non personam sequi digni vel indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribuendi gratiam ob ministri indignitatem. Huic tamen August. sententiae videtur obviare quod ait Esychi
Abbreviated transcription (Latin):
munit̾ exhibetur. Deniq illi fac̃dotes
in quib xp̃s habitat. bũdictionis ple¬
nitudinẽ tribuere dñr. non qr soli illi
transfundãt grãm. s qr soli illi licite ⁊
digne id agunt. Nec subditos mala ui¬
ta fac̃dotis ledit. si bona facuĩt q̃ ille di¬
cit. Uñ gg̾. Multi dum plus uitam sa¬
c̃dotũ quã suã discutiunt. in erroris
foueã dilabuntur. minus ꝯfid̾antes
quod nõ eos uita fac̾dotũ ledet. si hĩłr
bonis fac̾dotũ ãmonicionibꝰ aurẽ a cõmo

Expanded text:
etur. Denique illi sacerdotes, in quibus Christus habitat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aure
Abbreviated transcription (Latin):
si malus sit: gr̃am tam̃ transfundit
ꝓsue dignitatis officio. aug̃. ostendit
dicẽs. Dictum ẽ a dño innum̃is adm¬
oysen.⁊ aaron sac̃dotes. uos ponite
nomen meum suꝑ filios isrł. ego do¬
minus benedicã eos. ut gr̾am tradi
cio ꝑministeriũ ordinati. transfun¬
dat hominib nͨ uoluntas sac̃dotis
ctõnẽ poscentis. Quanta aut̃ dignitaᷤᷤ¬
sit sac̃dotał officii ⁊ ordinis hinc ad

Expanded text:
si malus sit, gratiam tamen transfundat pro suae dignitatis officio, Augustinus ostendit dicens: « Dictum est a Domino, in Numeris, ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos . » Ut gratiam per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis ctionem poscentis. Quanta autem sit dignitas sacerdotalis officii et ordinis, hinc ad
Abbreviated transcription (Latin):
quas ininficant nõ uiuunt. quomodo
ꝑeos gr̃a bñdictionis transfundiꝰ: S illd̾
capitulũ. maledicã.⁊ c̃. quidam referũt
ad heticos. qui abeccłia p̃cisi s̃. ⁊ ad exom¬
unicatos quoꝵ bñdictõnes fiunt male¬
dictiones: qͣui eoꝵ secuntur errores. Il
forma bone uite: presumunt ligare uł
solũe ¶S nullus oftõ sac̃dotis uti debet.
nͥ in nuunis sit ab illis. q̃ in aliis iudic¬
at. alioquin se ipsũ ꝯdẽpnat

Expanded text:
ivificant non vivunt, quomodo per eos gratia benedictionis transfunditur? Sed illud capitulum, Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui eorum sequuntur errores. Illforma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sacerdotis uti debet, nisi immunis sit ab illis quae in aliis judicat; alioquin seipsum condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur mimice ub: in usibiles potes¬
tates. uͥ uincantur in uisibiles cupi¬
ditates. fu̾so enĩ sangͥne sñ eulpa om¬
mum culpar̃ eirographa delecta sĩ:
quib debitores qui in eum c̃ount.
adiabolo añ tenebant᷑. Uñ qui pro
multis effundet᷑. ł illum gͦ redemp

Expanded text:
cuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tria. s unum principiũ omniũ c̾atura¬
rum. qr uno eod̾q modo principiũ rer̃
sunt. Non ałr .ii. sunt res apatre. ⁊ alit̃
gens hanc trintatẽ unũ ẽẽ principiũ
rerũ: ait. Ex ipso. ⁊ ꝑ ipsum. ⁊ inipso sũt

Expanded text:
tria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter gens hanc Trinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex ipso, per ipsum, et in ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tione. siue actione. Id̾ ĩ.ł. de nptiis ⁊ ꝯ¬
cupiscentia. Concupiscẽtia caris. licet
piscentia carnis inlb̾mo. nõ ut nõ sit. s
ut nõ imputetur in peccatũ. Hoc ẽ enĩ
nõ ħre peccatum. nõ eẽ reum peccaui.
Quomͦ gͥ alia peccata p̃t̾eunt actu: ire¬
manent reatu ũ homicidium ⁊ similia.
ita ecõ uerso fieri pot̃ ut concupis cẽtia
p̃t̾eat reatus maneat actu. Exp̃dictis

Expanded text:
tione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Ctione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia carnis, licet piscentia carnis in baptismo; non ut non sit, sed ut non imputetur in peccatum. Hoc est enim non habere peccatum, non esse reum peccati. Quomodo ergo alia peccata praetereunt actu, et remanent reatu, ut homicidium et similia, et ita e converso fieri potest ut concupiscentia praetereat reatu, et remaneat actu. Ex praedictis
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑi. nõ sic manet in mẽbris eorum qͥ
nisi illicito consensu quodam modo re¬
iuuiscat. ⁊ in regnum ꝓpͥum dñationẽq
reuocetur. hic aꝑte insinuat in bbmo
concupiscẽtiam debilitari exquo ⁊ dr̃
dimuti. nõ solum ideo quia ibi reatus
soluitur. quẽ remissionis modum aliis
⁊̃ płibus testimoniis scͥpt᷑a edocet. Ait
enĩ aug̃ cc̃ uilianum. lex q̃ inm̾̃bris ẽ
uicium carnis ẽ. qõ expena pecrati iex
traduce mortis ꝓuenit. Sex lex ista que
ẽ in m̃bris remissa ẽ in regen̾atione spũa¬
lr⁊ manet in carne mortali. Remissa qr
reatus solutus ẽ sacram̃to quo renascimꝰ
fidele. manet aũt quia oꝑant᷑ defideria
cẽ que dimicãt fideles. Idẽ in sermone qͦ¬
dam d concupiscentia carnis. ł grãm bab¬
tismatis ⁊ gr̃a regeñationis. solutus est
⁊ p̃e concupiscẽtie reatus cum qͦ eras
natus.⁊ qͥcquid antea concensisti male ꝯ¬
cupiscentie. siue cogitatione. siue locu¬

Expanded text:
ore; non sic manet in membris eorum quiremptum, nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant etiam fideles. Idem in sermone quodam de Concupiscentia carnis: Per gratiam baptismatis et lavacrum regenerationis solutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti malae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locu
Abbreviated transcription (Latin):
Nolunt intelligere. de illis tm̃ filiis
quib ꝯpatres facti s̃. De aliis u̾o qui
ante opat̾nitatẽ uel post geniti s̃. ꝯce
uidetur respondendũ ut ⁊ lb̾mꝰ fit sit
instante nec̃itate femina puer̃ ĩ nomi

Expanded text:
olunt intelligere tantum de illis filiis quibus compatres facti sunt. De aliis vero qui ante compaternitatem vel post geniti sunt, covidetur respondendum: ut Baptismus sit, si instante necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe separetur. nõ tam ꝯsid̾anda ẽ
m̃sura tp̃ris. quã doloris. Cor .n. ꝯtri¬
tum ⁊ humiliatũ ds nõ despiẽ. Uer̃
qr plerũq dolor alterius cordis occł¬
tus est alteri. nec in alioꝵ noticiam
nisi ꝑ uerba uł alia quecũq signa ꝓ¬
tuuntur ab his qui meccłia presunt
tp̃ra penitẽcie. ut fatisfaciat ⁊̃ eccłie ĩ
qua peccata ipsa remittunt᷑. Extra
eam quippe non remittunt᷑. Ipsa .ii.
in agenda penitẽcia iõ nõ fatis aꝑte
p̃figunt canones ꝓuno quoq cͥmiẽ.
ut de singłis dicant. quałr unũqud̃q¬

Expanded text:
anda est mensura temporis quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non despicit . Verum quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, nec in aliorum notitiam nisi per verba vel alia quaecumque signa ptuuntur ab his qui Ecclesiis praesunt tempora poenitentiae, ut satisfaciat etiam Ecclesiae, in qua peccata ipsa remittuntur; extra eam quippe non remittuntur. Ipsa enimin agenda poenitentia ideo non satis aperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant qualiter unu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ibi magnũ đr. aliunde magnum
non e: quã eo qd̾ uere ẽ: qr ibi magni¬
tudo ipsa u̾itas est.⁊ ũtas eẽnera. Nõ
gͦ ibi mauis ẽ. qd̾ u̾ius non est Non
aut̃ uerus ẽ pater ⁊ filius suł. quã
pater solus uł filius. Non gͥ mauis a
liqͥd utr̃q simł. quã singłs eoꝵ. Et qr¬

Expanded text:
d ibi magnum dicitur, aliunde magnum non est, quam eo quo vere est; quia ibi magnitudo ipsa veritas est, et veritas essentia; non ergo ibi majus est quod verius non est. Non autem verius est Pater et Filius simul quam Pater solus vel Filius; non ergo majus est aliquid uterque simul qua
Abbreviated transcription (Latin):
no. eẽntia. quã suba: solet intelligi. Et
ut intelligatur saltẽ menigiate. pla¬
cuit ita dici. Ut cũ quereretur: quid tͥa
uł quid tres. ꝯferimus uos ad inuenien¬
dũ uł aliquod nom̃. quo ꝯplectamur
hec tria. Neq occurit animo: qr suꝑ¬
eminentia diuinitatis. ufitati eloquii
facultatẽ excedit. Uerius.N. cogitatꝰ¬
quid tres sint. queramus. quid omu¬
ne hãnt. Non .ii. possunt dici tres pa¬
tres. q̃m t̃m. pater. ibi pater est. nec
tres filii. cũ nec pater ibi sit filius. nͨ
sig̃catione que ⁊̃ donũ dĩ dr. nec pat̃
est. nec filius. Quid gͥ tres: Si tres ꝑ¬
sone esse dñr omune est eis. id qd̃ ꝑso¬
est. Expredictis aꝑte intelligi potest.
qua necĩtate dictum sit alatinis tres

Expanded text:
no, essentia quam substantia solet intelligi. Et ut intelligatur saltem in aenigmate, placuit ita dici, ut cum quaereretur quid triavel quid tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod nomen, quo complectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supereminentia divinitatis, usitati eloquii facultatem excedit. Verius enim cogitatquid tres sint quaeramus, quid commune habeant. Non enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit Filius, necsignificatione, qua donum Dei dicitur, nec Pater est, nec Filius. Quid ergo tres? Si tres personae esse dicuntur, commune est eis id quod persoest. Ex praedictis aperte intelligi potest qua necessitate dictum sit a Latinis tres
Abbreviated transcription (Latin):
ra nec̃itate. non solum latinus sino
rans. nominũ penuria cohartatur. uñ
aug̃. Quod agrecis. uł alannus uecĩta¬
te de ineffabili trinitate dict̃ sit aꝑi
in effabilib ut fari aliquomͦ possenuᷤ.
dictũ est agrecis una eẽntia. tres sub̾e.
ac cipiunt subam: quã latini. Aliatiniᷤ
aut̃ dietum est una eẽnera uł suba. ite¬

Expanded text:
a necessitate non solum Latinus sermorans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit apeineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis, una essentia, tres substanaccipiunt substantiam quam Latini. A Latinis autem dictum est, una essentia vel subst
Abbreviated transcription (Latin):
to eñi ampliori luce radiauit dies pꝰtea
quam ante. Si uero qr̃ quid dluce il¬
ia fact̾ sit. cum modo nõ appareat. pot̾
dici ã de ea corpus soł formatum ã in ea
parte soli ẽẽ in qua soł ẽ. ũ ꝙ ip̃a sit sol.
s sic ei unita ut disc̾ni non ualeat. D̾ in¬

Expanded text:
iori enim multo luce radiavit dies postea, iori enim multo luce radiavit dies postea, quam ante. Si autem quaeritur quid de luce illa factum sit, cum modo non appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
t hic est nat᷑ał ordo distinetionis miffio ĩ tͦou¬
dierum ut distinguntꝰ᷑ atq computentꝰ etus
dies a mane usq admane. Postea uͦ minis ẽ¬
ter lo factum ẽ. ut dies computentꝰ aues
nocti in cõputatione. cũ uixͣ nat᷑alem or¬
dinẽ. p̾cedens dies seq̃nti nocti ad uingi
debeat. quia homo aluce ꝑ peccatum cor¬
ruit in tenebras. ignorantie ⁊ peccatoꝵ¬
apłs. Cramus aliqñ tenebre. nũc aũt lux
in domino. ł musitaq dies nõ ab auro¬
sequentis diei expletus ẽ. Uñ beda. Occi¬
dente luce paulatim.⁊ op̾us spacium
diurne longitudinis inferiores partes
sub eunte. factum ẽ uesꝑe. sic̃ munc usi¬
ne. eadẽ suꝑtr̃am redeunte.:⁊ alium diẽ
inchoante. ⁊ dies expletus ẽ unus .xxiiii.
horarum. Fuitq nox illo triduo omnino
tenebrosa. q̃ pꝰ cata sid̾a aliqua luce ela
illustrabat.⁊ ad illumi natonẽ inferio¬
rum solem fi̾ oportebat. Uł pocius io
qm̾̃ facto sole. diei fulgor auctus ẽ. Mul¬

Expanded text:
 Hic est naturalis ordo distinctionis dierum, ut distinguantur atque computentur dies a mane ad mane. Postea vero in mysterio factum est ut dies computentur a venocti in computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeat, quia homo a luce per peccatum corruit in tenebras ignorantiae et peccato5: Eramus aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Primus itaque dies non ab aurosequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usine eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletus est unus viginti quatuor horarum. Fuitque nox illo triduo omnino tenebrosa, quae post creata sidera aliqua luce clarillustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampl
Abbreviated transcription (Latin):
putau̾nt qͥdam hetici q̃d pat̾ uł ut auc.¬
tor ⁊ artifex filio ⁊ sp̃u scõ. inrer̾ oꝑa¬
tione quasi instrumento utẽtur. ex
p̃dictis. u̾bis errandi occ̾onem sum̾tes
ꝙ ułũ blasphemũ atq sane doctͥne ad¬
uer sum abicit pia fides. Nonẽ itaq
intelligendum id̾o scptura frequent̾
cominemorare patrẽ oꝑari in filio uł
ꝑfilium tanꝙ̃ filius nõ posset facere.
si ei nõ porrexisset pat̾ dext̾a. ł tanquã
aliqͥd instrum̃tum fuit pat̾s oꝑantis.
s ponꝰ illis u̾bis patrẽ intelligi uoluit

Expanded text:
Putaverunt quidam haeretici quod Pater, velut auctor et artifex, Filio et Spiritu sancto in rerum operatione, quasi instrumento, uteretur; ex praedictis verbis errandi occasionem sumentes, quod velut blasphemum atque sanae doctrinae adversum abjicit pia fides. Non est itaque intelligendum, ideo Scripturam frequenter commemorare Patrem operari in Filio vel per Filium, tanquam Filius non posset facere, si ei non porrexisset Pater dexteram, vel tanquam aliquod instrumentum fuerit Patris operantis, sed potius illis verbis Patrem intelligi vol
Abbreviated transcription (Latin):
ipse aer h in telligatur: id̾ aug̃ querit nͨ
soluit. Mag̾ tñ aꝓpbare uidr celum illd
hic accipi ꝙ spatia aeris excedit. Aquas
autem q̃ suꝑ illud celum s̃unt. dic̃ uapõ¬
rałr thrar i leuissimis suspendi guitis
pendit. ⁊p̃ corpulentius cõglobatas
pluuiałr refundit. Si ergo post aqua
sic̃ uidemꝰ ad tantas minutias ꝑuenire
ut feratur uaporałr suꝑ aerem. aquis
illuo leuius celum minutiorib guttis ⁊
leuiorib in manare uaporibꝰ: S quomͦ¬

Expanded text:
ipse aer hic intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic accipi quod spatia aeris excedit. Aquas autem quae super illud coelum sunt dicit vaporaliter trahi, et levissimis suspendi guttis. pendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas minutias pervenire, ut feratur vaporaliter super aerem aquis illud levius coelum minutioribus guttis et levioribus emanare vaporibus; sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
pis cui magna ẽ firmitas. ⁊pspicutas
Aaquis factus est.
ꝙ̃ uero mouet. quoniodo
aique natura fliude.⁊ in una labiles .¬
suꝑ celum possint consistẽ: de do scͥptũ
ẽẽ meminit. Ꝙ ligat aquas in nubib
ss. Qui enim infra celum ligat aquas
ad tempus uaporibus nubium reten
de ne labantur. Quales aũt ⁊ ad quid
condite sint ip̃e nouit quod condidit. Ecce
ostensum ẽ his u̾bis. qd celum factum sit.
celum ꝙ excedit aeris spatia ignee nateͣ¬
dent. asserentes suꝑ aerem purum ig¬
nem ẽẽ qui đr ẽẽ celum. d quo ignee
i luminaria facta eẽ coniectant. quib
aug̾ consentire uidr̃. Utrum uero nõie¬

Expanded text:
magna est firmitas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentdere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his verbis quod coelum factum sit, coelum dicunt, asserentes super aerem purum ignem esse qui dicitur esse coelum; de quo igne sidera et luminaria facta esse conjectant, quibus Augustinus consentire vid
Abbreviated transcription (Latin):
lege nupciarũ custodienda ẽ. qr ꝯstat
eos duos fuisse incarne una. Iõq cõis¬
Nullum in utroq sexu ꝑmittimꝰ ex ꝓ¬
pinquitate fui sangiũs uł uxoris. usq
in .uii. geñacioiis gradũ uxorẽ duc̃e
ul incesti macła copulari. qr sic̃ non
licet ciuquã xͥano de sua ꝯsanguinita¬
te. sic nec de ꝯsanguinitate uxoris: ꝑ¬
ꝑ legales instrum̃toꝵ diffiniciones scĩ¬
ta usq ad .uii. gradũ: ħedum protẽdit
successionẽ. Non enim eis succedent
nisi de ꝓpagine ꝯgnacionis deb̾etur.
his auctoritatibꝰ insinuatur. ⁊ que sit
affinitas. ⁊usq adquẽ gradũ sit obser

Expanded text:
lege nuptiarum custodienda est: quia constat eos duos fuisse in carne una, communiexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris per legales instrumentorum diffinitiones sancit usque ad septimum gradum haeredum protendunt successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. » His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit obser
Abbreviated transcription (Latin):
augo angloꝵ ep̃o. a quo requifitus fue¬
rat quota gen̾acione debeant copulari
rescribit sic. Quedam lex romana per¬
mittit. ut siue fr̃is uł sororis sen duoꝵ
fr̃m g̾inanoꝵ. seu duarũ soroꝵ filius ⁊
filia misceantur. Sed exꝑimento didi¬
succ̃sc̃e. Unde necẽẽ est ut quarta. uel
quinta genacione fidelium licent̃ fibi
utrũ augõ scripserit. ut angloꝵ quarta
geñatione cc̾ta matrimonia non solue¬
rentur. int̾ cetã talem redlidit rõnẽ.
rum genti. que nuꝑ ad fidem uenerat
ne abono quod ceꝑat metuendo austio¬
ut postquã infide fuerint solidati. si in¬
fra ꝓpriam ꝯfanguinitatẽ inu̾eti fũ̾int.
non seꝑentur. aut infra affinitatis hue¬

Expanded text:
o Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat, si quarta generatione debeant copulari, rescribit sic: « Quaedam lex Romana permittit ut sive fratris, sive sororis, sive duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didisuccrescere. Unde necesse est, ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibiutrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddit rationem: « rum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo de justitut, postquam in fide fuerint solidati, si infrapropriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
illos qui .ui. ꝯputant gradus.⁊ illos qͥ
dicens. Consanguinitas dum se paula¬
tim ꝓpaginũ ordinibus dirimens usq
adultimũ gradũ ꝓtrax̾it.⁊ ꝓpinquitas
ẽẽ desierit. tunc primũ lex matrimoni
reuocare fugientem. Ideo aut̃ usq ad
.ui. gradũ ꝯsanguinias ostituta est. ut
siẽ .ui. etatib mundi gen̾atõ ⁊ hoĩs sta¬
tus finitur.itẽ. ꝓpinquitas geñis tot
gradib t̾miuetur. In his .ui. gradibus
omnia ꝓpinquitatũ noĩa ꝯtinẽtur. ult̾
quos nec affinitas iuueniri. nec succes¬
sio pot̾ amplius ꝓrogari. Scđm alios.
gradus sponsus sponse uingatur. sic̃ pꝰ

Expanded text:
o, qui sex computant gradus, et illos qui dicens: « Consanguinitas, dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum protraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimorevocare fugientem. Ideo autem usque adis consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi, generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur. » In his vero gradibus omnia propinquitatis nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius praerogari. Secundum alios gradus sponsus sponsae jungatur, sicut post
Abbreviated transcription (Latin):
sint ysidorus ostendit sic. Series
ꝯsanguinitatis .ui. gradibus dirimit᷑
hoc modo fitius ⁊ filia: qltod est fra¬
ter ⁊ soror sit ipse truncus. illis seor¬
sum seiunctis. ex radice illius trũci
egrediuntur ramusculi isti. nepos ⁊
adtende qd̾ .ui. gradus tm̃i ponit ysi¬
patrẽ inprimo gradu.filios in scđo po¬
nũt. Alii primum gradum filios ap¬
pellant. negantes gradũ dgnacionis
inter patrem ⁊ filium ẽẽ xum una ca¬
ro sint pater ⁊ filius. Auctoritates gͦ
que ꝯsanguinitatis cautelã.usq in
.Uii. gradum ꝓhibent. patrẽ ponũt. ĩ
ꝓhibent. primũ gradũ filios appellãt
atq ita fit. ut heedem ꝑsone scđm
hãc diu̾sitatẽ. inueniantur in .ui. ⁊ uii.¬

Expanded text:
sunt, Isidorus ostendit sic: « Series consanguinitatis sex gradibus dirimitur hoc modo: filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos et Attende quod sex gradus tantum ponit Isipatrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantur in
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ypostasis. siue tres. minus ꝑitos ad
inꝯueniens deduc̾ent. cum non erat ħ
nom̃ ita ap̃ catholicos uulgatũ. nec ita
eius sigc̃o det̾ininata. ut modo. Et iõ
ieꝵꝵ dic̃. hoc nomine nõ utendũ fore
catholica: ad damasũ ppͥã. Ab arrianoꝵ
p̃sule. ypostasion nouellũ nom̃ a me ho¬
mine romano exigitur. Int̾rogamus
quid tres ypostases arbitrentur ĩtelli¬
gi. tres ꝑsonas subsistentes auĩt. Resp¬
ondemus uos ita c̃de. non sufficit eis
sensus. ip̃m nom̃ efftagitant. qr nescio
qͥd uenen ĩ sillis latet. Ctamamus siquis
tres ypostases.i. tres subsistentes ꝑsonaᷤ
non ꝯfitetur: anathema sit. Siquis aut̃
ypostasim usyam intelligens. non tribͦ
ꝑsonis. unã ypostasim indic̃: alienus
noĩe pietatis.tres ñs conatur asserere.
rectũ putatis: tres ypostases cũ inter p̃¬
tacionib suis debere uos dicere: nõ ne¬
gamus. S michi c̃dite: uenenũ submel¬
tend̾ ẽẽ uoĩe ypostasis: s heticos. eo pras¬

Expanded text:
m hypostasis, sive tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostasim indicit, alienusnomine pietatis tres naturas conatur asserere. rectum putatis, tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub meltendum esse nomine hypostasis, sed haereticos eo prav
Abbreviated transcription (Latin):
minũ inqͥtas. aliq̃n ꝓgreditur. ut ⁊̃
pꝰ ꝑ actam penitẽciã. post altaris recõ
lem suũ nͨ muiꝰ tͥbuit quã añ tribuer¬
at. largissima mun̾a uite ac salutis.⁊
quãius eis ineccłia locus ille peniten¬
cie nõ ꝯcedatur. ds tñ fuꝑ eos fue paciẽ¬

Expanded text:
minum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post actam poenitentiam, post altaris reconclem suum, nec minus tribuit, quam antea tribuerat, largissima munera vitae et salutis; quamvis eis in ecclesia locus humillimae poenitentiae non concedatur, D