comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exusserit .i. uita et conu̾satio q̃ inuidia & odio uuln̾at᷑. si
em̃dans uł suꝑstitionẽ legis sectat᷑. uł tͣnsgressũ eugłi. & sa¬
ne doctͥne statũ amiserit. condep̃ nabit᷑. Si uͦ bona intñtioẽ
ñ mutat᷑. fiat ut supͣ. Si pꝰ diligentiã examinationis plenã
qͣsi .uii. dierũ errori obnoxiꝰ homo inueniat᷑ ꝯdep̃net᷑. Pla
ga cõbusture suspicio inuidiȩ ẽ ñ ipsa. qr qͥ iniuste alicui in-¬
uidebat ante em̃dationẽ. si pꝰ modũ iuste quẽ redarguit ꝑ in-¬
uidie hoc it̾ationẽ ag̃e putat᷑. qd a doctore utrũ sit diligñt᷑
ꝑspiciendũ ẽ. Uirsiue mulier in cuiꝰ capite uł barba ger-¬
minabit lepͣ .i. fortis siue infirmꝰ. sapiens. siue minꝰ sapiens.
qͥ infide duimitatis xp̃i uł humanitatis eiꝰerrore macłat᷑.
si capillꝰ fuerit flauꝰ. solitoq subtilior. hoc ẽ intñtio cogita¬
tionũ ꝓpͥũ statũ reliquerit. ad malũq inuestigandũ fuerit

Expanded text:
est vita et conversatio quae invidia et odio vulneratur, si emendans vel superstitionem legis sectatur, vel transgressum Evangelii et sanae doctrinae status admiserit, condemnabitur; si vero bona intentio non mutatur, fiat ut supra. Si post diligentiam examinationis plenam qga combusturae est suspicio invidiae, non ipsa, quia qui injuste alicui invidebat ante emendationem, si postmodum juste quem redarguit, per invidiae hoc iteratione agere putatur, quod a doctore, utrum sit, diligenter perspiciendum est. « Vir sive mulier in cujus capite vel barba germinabit lepra, » et rel. Fortis sive infirmus, sapiens sive minus sapiens, qui in fide Divinitatis Christi vel humanitatis ejus errore maculatur, « si capillus fuerit flavus solitoque subtilior, » hoc est intentio cogitationum proprium statum reliquerit, ad malumque investigandum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is mascłs ut supͣ. Hostia enĩ quȩ cedit᷑ ꝓ pecc̃o. & rł.
hic iudet᷑ dic̃e de uitulo quẽ supͣ ꝓ peccato offerri ussit.
mediũ ꝑfectioni exintegro de uotoꝵ siꝑ uerã penitũtiã
adqͥratur. cõparat᷑. funder᷑ sanguis eiꝰ ꝑgirũ altaris. ut
uita eiꝰ adimitationẽ xp̃i pȩnitꝰ inclmet᷑. De cauda & in

Expanded text:
Omnis masculus, ut supra. « Hostia enim quae caeditur pro peccato, » etc. Omnis masculus, ut supra. « Hostia enim quae caeditur pro peccato, » etc. Hic videtur dicere de vitulo quem supra pro peccato offerri jussit, medium perfectioni ex integro devotorum per veram poenitentiam acquiritur. Fundetur sanguis ejus per gyrum altaris, ut vita
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩficabit᷑. Penitentiȩ oꝑa sunt. ieiunia. uigiliȩ et plurima
alia q̃ qͥsqͥs licet extͣ dicionẽ penitñtiȩ sit fec̾it. certa mer¬
cede donabit. Sic̃ scĩ sepe sic se castigant. qͣsi maximis sint in¬
uoluti pecc̃is. Si de sanguine eiꝰ uestis fuerit asꝑsa. & rł.
Idẽ. si de uita penitentis substantia eiꝰ corꝑis mad̾abit᷑.
ꝑ baptismũ qđ in eccl̃ia suscepit debet spẽ hab̾e erectionis.
Nisi enĩ priꝰ recte fuerit baptizatꝰ. penitñtia ñ erit em̃datꝰ.
ꝑbaptismũ enĩ et ptita dimitunt᷑. et de fut᷑is p̃cedñte pę-¬
intñtia indulgñtiã p̃parat᷑. Uas aut̃ fictile in qͦ cocta ẽ con¬
fringet᷑. Si pꝰ remissionẽ ꝑpenitũtiã concessã fragilibꝰ sẽoꝑi¬
bus infixerit iã dñi iudicio timeat se puniendũ. Uas uͦ ene¬
ũ defricat᷑. ⁊ aqͣlauat᷑ idẽ si in soliditate uirtutis et constã¬
tiȩ ꝑstit̾it. ignẽ sp̃s seĩ & cõpunctiõe lacͥmaꝵ mundabit᷑.

Expanded text:
ctificabitur. » Poenitentiae opera sunt jejunia, vigiliae et plurima alia, quae quisquis, licet extra discretionem poenitenti cessit, fecerit, certa mercede donabitur, sicut sancti saepe se sic castigant, quasi maximis sint involuti peccatis. « Si de sanguine ejus vestis fuerit aspersa, » etc. Id est, e vita poenitentis substantia ejus corporis maculabitur, per baptismum quod in Ecclesia suscepit debet spem habere electionis. Nisi enim prius recte fuerit baptizatus, poenitentia non erit emendatus. Per baptismum enim et praeterita dimittuntur et de futuris, praecedente ps autem fictile in quo cocta est confringetur. » Si post remissionem per poenitentiam concessam fragilibus se operibus infixerit, jam Domini judicio timeat se puniendum. Vas ergo aeneum defricatur et aqua lavatur, id est, si in soliditate virtutis et constantiae perstiterit, igne Spiritus sancti et compunctione lacrymarum mundabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Die & nocte manebitis & rł. idẽ. in ꝓsꝑis & aspis in eccłia.
Obseruantes custodias & rł. Intendentes eiꝰ mandatis. ut
se. hoc ẽ uitulũ ĩmolasse. Aries in holocaustũ ad ipsũ ꝑti¬
net. qi ẽ dux gregis. & tota passio eiꝰ dĩ dispensatiõe ꝑauc¬
ta ẽ. filii istł quibꝰ sacrificiũ ĩponit᷑. fideles sc̃ qͥ cũ apłis

Expanded text:
Id est in prosperis et asperis in Ecclesia; observantes custodias, et reliqua: intendentes ejus mandatis ut se, hoc est vitulum immolasse. Aries in holocaustum, ad ipsum pertinet, quia dux gregis, et tota passio ejus Dei dispensatione acta est. Filii I
Abbreviated transcription (Latin):
usq admortẽ. Cet̾a omĩa q̃ inferiꝰ cõp̃hensa sunt sccłm sensũ
que suꝑiꝰ sparsim de sacͥficiis posuimꝰ. siue de xp̃o siue dͥe
mẽbris eiꝰ accipi debent. ut tñ om̃i cause qł sͥ conueniat
istro. sapientie ẽ uarietas in scã scͥptura. Sic̃ enĩ illud de uir¬
gultis. sic hec de scĩs sententiis cõpagiata. fidelibꝰ u̾bũ uite
ministrent. Nã et de xp̃o scdm humanitatẽ dr̃. puer iłic ꝓfi
digessimꝰ. q̃ in altari idẽ. in memoria passionis xp̃ido accep¬
ta reddunt᷑. Pectuscłm de ariete inłartẽ ẽ aãron. qi rectã fidẽ
de se xp̃c sͥ exhiberi quȩrit. Assumensq unguentũ & sangͥ¬
Nam et in ipsũ sp̃s sc̃s legit᷑ descendisse. De uestim̃to uͦ eiꝰ dr̃.¬

Expanded text:
usque ad mortem . » Caetera omnia quae inferius comprehensa sunt, secundum sensum quem superius sparsim de sacrificiis posuimus, sive de Christo, sive de ejus membris accipi debent, ut tamen omni causae quod sibi conveniat arii in canistro sapientiae est varietas in sancta Scriptura. Sicut enim illud de virgultis, sic haec de sanctis sententiis compaginata, fidelibus verbum vitae ministrat. Nam et de Christo secundum humanitateessimus. Quae in altari, id est in memoria passionis Christi Deo accepta redduntur. Pectusculum de ariete in partem est Aaron, quia rectam fidem de se Christus sibi exhiberi quaerit. « Assumensque unguentum et sangnam et in ipsum Spiritus sanctus legitur descendisse. De vestimento ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ sͥ scã trinitas associauit. ꝑfecte confidit. Benariꝰ enĩ
ꝑfectionis ẽ index. Non mittit in eã oleũ nec thuris aliqͥd.
Qui enĩtã infirmꝰ ẽ ut ꝑfecte peniteri ñ morit. sp̃ali leci-¬
cia fiducialit̃ uti ñ potẽ. nec in oratione sua confidere. qr
lã dũ confidñtiã ipsã rp̃o cõmendat. admonẽs ut qđ
ipse discipłis sius iussit dicens. quotiens peccau̾it in te
fr̃ tuus et dix̾it penitet me: dimitte. Et itẽ petro. Hon
dico tͥ septies: s usq septuagies septies. sua largitate
ꝑficiat. Qui plenũ pugillũ ex eo cremauit. dũ sue ꝓmiᷤ¬
sionis memor suã p̃stat pietatẽ. Nã qi pugillo lict̾e for¬
mant᷑. firmitas ꝓmissionis ꝑ eũ figurat᷑. Reliꝗͣ partẽ
ipse habebit ĩnunẽ. q totũ cõmendat᷑ eiꝰ clementiȩ.

Expanded text:
i, quam sibi sancta Trinitas associavit, perfecte confidit. Denarius enim i, quam sibi sancta Trinitas associavit, perfecte confidit. Denarius enim perfectionis est index. Non mittit in eam oleum nec thuris aliquid. Qui enim tam infirmus est ut perfecte poenitere non norit, spirituali laetitia fiducialiter uti non potest, nec in oratione sua confidere, quilam, dum confidentiam ipsam Christo commendat, admonens ut quod ipse discipulis suis jussit dicens: Quoties peccaverit in te frater tuus et dixerit: Poenitet me, dimitte; et item Petro: « Non dico tibi septies, sed septuagesies septies, » , sua largitate perficiat. « Qui plenum pugillum ex ea cremabit, » dum suae promissionis memor suam praestat pietatem. Nam quia pugillo litterae formantur, firmitas promissionis per eum figuratur. « Reliquam partem ipse habebit
Abbreviated transcription (Latin):
uniere contendat. gemitũ habens ꝓ cantu sic̃ colũbe ut
pectata defleant. et ꝓ ȩt̃ne uitȩ desidio suspirent. qđ ẽ etiã
unũ ꝓpeccato. et alterũ in holocaustũ offerre. Dabit eossa-¬
cerdoti. xp̃o uidelicet suã deuotionẽ cõmendet. Retorque-¬
bit caput eiꝰ ad pęnulas & rłiqͣ. Quia penna subleuat auẽ.
p̃cipit ita mentẽ ad contẽplationẽ copulari ut eurã car¬
nis necessariã non omittat. ut supͣdiximꝰ. Asꝑgit parie-¬
tẽ altaris sanguine. dũ uitã suã xp̃i offert miserationi.
Reliquũ sanguinẽ fundit ad basim altaris. dũ qͥcqͥd in
uita sua gerto. eugłice subdit doctrine. Rogabitq ꝓ es
sacerdos idẽ. xp̃c. ipse homo sac̾dotis mẽbrũ qͥ dño offert
hostiã laudis. Qđ si etiã scłm ñ potest relinq̃re. nec ea q̃
diximꝰ ad implere. offerat similã decimã partẽ ephi.
Ephi tres habet modios. et significat scientiã scẽ tͥnita-¬

Expanded text:
habens sicut columbae, ut peccata defleat, et pro aeternae vitae desiderio suspiret, quod est etiam, « unum pro peccato et alterum in holocaustum » offerre. « Dabit eos sacerdoti, » Christo videlicet suam devotionem commendet. « Retorquebit caput ejus ad pennulas, » et reliqua. Quia penna sublevat avem, praecipit ita mentem ad contemplationem copulari ut curam carnis necessariam non omittat, ut supra diximus. Aspergit parietem altaris sanguine, dum vitam suam Christi offert miserationi. Reliquum sanguinem fundit ad basim altaris, dum quidquid in vita sua gerit, evangelicae subdit doctrinae. Rogabit pro eo sacerdos, id est Christus ipse homo, sacerdotis membrum, qui Domino offert hostiam laudis. Quod si etiam saeculum non potest relinquere, nec ea quae diximus adimplere, offerat similam decimam partem ephi. Ephi tres habet modios et significat scientiam sanctae Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
teste dñs illuminabit abscondita tenebraꝵ. et manifesta¬
bit consilia cordiũ. Consumi faciat usq ad fauillã. idẽ exu-¬
ta omni corruptiõe in regno constituat ȩt̃no. Induit᷑ sac̾¬
dos aliis uestibꝰ. dũ quilibet fidelis ꝓfic̃ de uirtute inuͥtu¬
tẽ. Expoliat᷑ pͥoribꝰ uestim̃tis. dũ quȩ retro st̃ obliuiscens.¬
impͥora extendit᷑. Nutrit᷑ ignis in altare lignis mane sub¬
positis. dũ patrũ exẽplis et scͥpturarũ sententiis in luce
sententiȩ ad ardorẽ caritatis fideliũ corda ꝓuocant᷑. Adeps
ẽ. pinguedo cariratis. Simila oleo consꝑsa ẽ. ꝑfecta scien¬

Expanded text:
te, « Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, » etc. , consumi faciat usque ad favillam, id est exuta omni corruptione, in regno constituat aeterno. Induitur sacerdos aliis vestibus, dum quilibet fidelis proficit de virtute in virtutein priora extenditur. Nutritur ignis in altari lignis mane subjectis, dum Patrum exemplis et Scripturarum sententiis in luce scientiae ad ardorem charitatis fidelium corda provocantur. Adeps est pinguedo charitatis. Simila oleo conspersa est perfecta scien
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. de simplicitate uite offert᷑ munꝰ. utrũq aut̃ sine ma-¬
clã. udelicet erroris et uitioꝵ. De positiõe manꝰ suꝑ capt
e meroitu rabnacłiet senguimne et altari uã d̃ictũ :. Aocpo
qͥ oꝑit uitalia. adẽ cor ei adherentia. qi in corde ratioẽe cdr̃
irm signat. aut aliquẽ appetitũ desic̾i qđ intͥnsecꝰ nutrit᷑.
qranima rõnalis. c̃cupiscibił. irascibił dr̃. Quando enĩ iras¬

Expanded text:
 sine macula, videlicet erroris et vitiorum depositione. Manu super caput et introitu tabernaculi et sanguine et altari jam dictum est. Adeps qui operit vitalia, id est cor et ei adhaerentia, quia in corde ratio esse dicitur, iram signat aut aliquem appetitum desiderii quod intrinsecus nutritur, quia anima rationabilis, concupiscibilis, irascibilis d
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ reliquo ppło usurpanda ñ erant. sic̃ de ungnento
et thimiamatis cõpositioe fieri ꝓhibet᷑. & de quibꝰ ĩmimo¬
latis iubent᷑. tantũ mares de semine aaron uesci. Be
aliis autẽ uterq sexus ꝓ huiꝰ modi tͣnsgressionibꝰ hec
scd̾m hẏstoriam ita iubent. Nob̃ autẽ p̃cipit᷑ ut qͥsqͥs
in locis scĩs & om̃ibꝰ rebus dño consecratis. maxime iun
eucharistie tractatione rectũ excedat. offerat ꝓ delicto
potest duobꝰ siclis. uł . l. siclis. ut lxx. tͣnstulerunt. bina¬
riꝰ numerꝰ duo significat p̃cepta caritatis a qͥbꝰ ad qͥnqͣ-¬
genariũ idẽ ad grãm scĩ sp̃s ueniamꝰ. trustra enĩ peni-¬

Expanded text:
quae reliquo populo usurpanda non erant, sicut de unguento et thymiamatis compositione fieri prohibetur, et de quibusdam immolatis jubentur tantum mares de semine Aaron vesci; de aliis autem uterque sexus. Pro hujusmodi transgressionibus haec secundum historiam ita jubentur, nobis autem praecipitur ut quisquis in locis sanctis et omnibus rebus Domino consecratis maxime in Eucharistiae tractatione, rectum excedat, « Offerat pro delipotest duobus siclis, » vel « pro siclis, » ut LXX transtulerunt. Binarius numerus duo significat praecepta charitalis, a quibus ad quinquagenarium, id est ad gratiam sancti Spi
Abbreviated transcription (Latin):
frugũ de spicis uirentibꝰ offert᷑. Dum alicꝰ inchoatia
b̾one oꝑatioĩs uł discipline dño grẽ cõm̃dat᷑. dũ nec
fringi in farris modũ. id ẽ lict̾e uelamine adaꝑto. ipsa
disciplina stati ĩmitio medullitꝰ inuestigari. ad similitu
rit de bobꝰ marẽ scu feminã in macłata offeret. Holo cau¬
stũ qđ totũ incendebat᷑ sũmoꝵ et maxiinoꝵ oꝑa signat.

Expanded text:
entibus offertur, dum alicujus inchoatio bonae operationis et disciplinae Domini gratiae commendatur, dum nec fringi in farris morem, id est, litterae velamine adaperto, ipsa disciplina statim initio medullitus investigari ad similitudirit, de bobus marem seu feminam immaculatam offeret. » Holocaustum quod totum incendebatur summorum et maximorum opera significat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lex holocausti. cremabit᷑ in altari tota nocte usq ad mate.
Be holocausto uidet᷑ hic dic̾e qͦ cotidie agnꝰ unꝰ mant alt̃ ues¬
ꝑe erat offerendꝰ. De cet̾o qͥd sit holocaustũ sp̃alit̃ supͣdiximꝰ.
mea sic̃ dilexi uos. In cordibꝰ fideliũ usq ad mane fut᷑ȩ uitȩ
uͥ lux ꝑfecte scientiȩ effulgebit. fagrare debebit. Uestit᷑ sa¬
cerdos tunica sic̃ dauid dic̃. Sacerdotes tii induant᷑ ius¬
ticiã. Nestit᷑ et feminalibꝰ lineis. dũ continẽtiã pudiciciȩ

Expanded text:
n altari tota nocte usque mane. » De eo holocausto videtur hic dicere quo quotidie agnus unus mane, alter vespere erat offerendus. De caetero quid sit holocaustum spiritualiter supra diximus. mea sicut dilexi vos , » in cordibus fidelium usque ad mane futurae vitae, ubi lux perfectae scientiae effulgebit, flagrare debebit. Vestitur sacerdos tunica, sicut David dicit: « Sacerdotes tui induantur justitia . » Vestitus et feminalibus lineis, dum continentiam p
Abbreviated transcription (Latin):
nacłi idẽ uixta qđ docẽt apłi et cetĩ docrores eiꝰ passio pacta ẽ.
Ponit manũ suã suꝑ caput eiꝰ. Ipse qͥdẽ cũ sit sacerdos et hos¬
tia potestatẽ habuit ponendi animã suã. ⁊ it̾m sum̃di eã. Im¬
molabit corã dño. Quia in om̃ibꝰ pais cooꝑantis uoluntatẽ
impleuit. Intulit sanguine in tab̾nacłm. quia ut apłs ait.¬

Expanded text:
i et caeteri doctores, ejus passio peracta est. Ponit manum suam super caput ejus. Ipse quidem, cum sit sacerdos et hostia potestatem habens ponendi animam suam et iterum sumendi eam . Immolabit coram Domino, quia in omnibus Patris cooperantis voluntatem implevit, contulit sanguinem in tabernaculum, quia, ut Apost
Abbreviated transcription (Latin):
et scribe morri addixerunt. Qd in hoc uitulo intestina
q̃ desicłia signat̃ similit̃ sic̃ in suꝑiori offerri iubent᷑. hoc
q̃ de uitulo ddñr: ad suꝑiorẽ sensũ flectant᷑. Ut sic̃ in eo fa¬
ciendũ p̃sigurabat᷑. ita in hoc eredendũ intelligat᷑. S̃ i pec¬
cat̾it pͥnceps. idẽ qui uolunitaiẽ cdñi scit. tuui pocestas e uͥtꝰ

Expanded text:
ibae morti addixerunt. Quod in hoc vitulo intestina, quae desideria signant, similiter sicut et in superiori offerri jubentur, hocquae de vitulo dicuntur, ad superiorem sensum flectantur, ut sicut in eo faciendum praefigurabatur, ita in hoc credendum intelligatur. « Si peccaverit princeps » , id est, qui voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
fat̾e fructꝰ dignos penitñtiȩ. ut iuxta qͣlitatẽ culparũ pȩ¬
nitentia extendat᷑. Ponit manũ suã suꝑ caput eiꝰ. sũ nu¬
tiũ penitentiȩ oꝑis exercitio ornat. in loco ubi mactatur
holocaustũ. ibi et hostia ꝓ peccato mactat᷑. qui ipso dño
cui sũma oꝑa offerunt᷑ penitentia placet. Tinguit sat̾¬
dos manũ in sanguine et tang̃ cornua altaris. Qͥa xp̃c
oblationẽ penitñtiȩ redeptioẽ qͣm in crucis cornibꝰ fec̃
suscepit. dic̃ enĩ discipłis. Hic calix ꝓ uob̾ et ꝓ multis fun¬
det᷑ in remissionẽ peccatoꝵ. Altare ipstꝰ passionis signat
memoriã. Cornua eiꝰ. cornua crucis in qͣ nr̃a redẽptio ꝑacta

Expanded text:
tatem culparum poenitentia extendatur. « Ponit manum suam super caput ejus, » cum initium poenitentiae operis exercitio ornat. In loco ubi mactatur holocaustum, ibi et hostia pro peccato mactatur, quia ipso Domino, cui summa opera offeruntur poenitentia placet. Tingit sacerdos digitum in sanguine et tangit cornua altaris, quia Christus oblationem poenitentiae redemptionem quam in crucis cornibus fecit suscipit: Dicit enim discipulis: Hic calix pro vobis et pro multis effundetur in remissionem peccatorum . Altare ipsius signat passionis memoriam; cor
Abbreviated transcription (Latin):
ne tiuxit. claiubꝰ uulneratꝰ lat̾e ꝑfossus. et rł. Ponit suꝑ
cornua altari thimiamatis sangumẽ. Altare chimiatis.
angłice sc̃ uirtutes. odore uirtutũ suꝑabundantes. Si aliqͥ
homines celestibꝰ fulgent uirtuubꝰ. quantomagis hi qͦꝵ
uita extͣ recutudnẽ nũꝗͣ exorbitat. qͦꝵ num̾ũ redintegrar
dũ nos redemit. Sic et apłs ait. Pacificauit sanguine suo
ñ solũ quȩ in t̾ris sunt. s etiã quȩ celis in. Reliquũ san¬
guinẽ fudit ad basim altaris. Qui ipse in corpore suo al-¬
tare ẽ. ꝓ peccatoribꝰ et infimis etiã sanguinẽ fudit huma¬
ni gen̾is popłis. ut et intꝰ angłis. et nob̃ ꝓdesser extͥnsecꝰ.
In introitu tab̃nacłi fudit: quia ipse ẽ hostiũ. Le intra-

Expanded text:
tum, clavibus vulneratus, latere perfossus, etc. Posuit super cornua altaris thymiamatis sanguinem. Altare thymiamatis angelicae sunt virtutes odore virtutum superabundantes. Si aliqui homines coelestibus fulgent virtutibus, quanto magis hi quorum vita extra rectitudinem nunquam exorbitat, quorum numerum redintegravit dum nos redemit. Sic et Apostolus ait: « Pacificavit sanguine suo non solum quae in terris sunt, sed etiam quae in coelis . » Reliquum sanguinem fudit ad basim altaris: qui ipse in corpore suo altare est pro peccatoribus, et infimis, et jam sanguinem fudit humani generis populis, ut et intus angelis et nobis prodesset extrinsecus. In introitu tabernaculi fundit, quia ip
Abbreviated transcription (Latin):
tere ñ tarcdat. sicq ꝓficiet ad remissionẽ peccatoꝵ. Immo¬
labitq uitulũ coram dño. Uiulus qi iocundꝰ ẽ docet opꝰ
dñi. leticia sp̃aliagñdum. filii aaron qͥ offerunt. xp̃iani
ꝑ se. et in se hostias sp̃ales offerre debent. Sanguinẽ offe-¬
rant idẽ animã suã. qi in genesi sanguis anima carnis uo-¬
cat᷑. fundit᷑ circa altare. In memoria in carnatioĩs xp̃i:
omne opꝰ bonũ ꝑficit᷑. Inde dñs dic̃. Hoc qͦtienscũq fe¬
ceritis: in meã cõmemorationẽ facite. De quo altare suꝑiꝰ
hitur pellis. dũ cdiuitiarũ et facultatũ suꝑfluitas ĩmmut᷑.
ut eo liberius hostia boni oꝑis immolet᷑. quas diuitias in
iob nomen ostendit dũ dr̃. Pellem ꝓ pelle. & reliqͣ. Artꝰ
in frustra concidunt᷑. dum singulis sensus in corpore

Expanded text:
peccatorum. « Immolabitque vitulum coram Domino. » Vitulus, quia jucundus est, docet opus Domini laetitia spirituali agendum. « Filii Aaron, » qui offerunt, Christiani ita Christiani et per se et in se hostias spirituales offerre debent. Sanguinem offerunt, id est animam suam, quia in Genesi sanguis anima carnis vocatur. Funditur circa altare. In memoria incarnationis Christi omne opus bonum perficitur. Unde Dominus dicit: « Hoc quotiescunque feceritis, in meam commemorationem facite. » De quo altari superius hitur pellis, dum divitiarum et facultatum superfluitas imminuitur ut eo liberius hostia boni operis immoletur. Quas divitias in Job pellis nomen ostendit dum dicitur, « pellem pro pelle , » etc. Artus in frust
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sp̃s scĩ gr̃a bonũ opus consecrat᷑. Caput est principa¬
litas metitis. In iecone om̃e desiderium accipit᷑. Diciurt
enĩ philosophi iecur caloris ad d̃igerendos cibos et desi¬
derii ẽẽ radicẽ. In testinis et pedibꝰ locutis. In testina fi¬
mo sordent. in qͦ sordide cogitatioẽs monstrant᷑. Pedes qͥ
sepe t̃re inmundicias tangunt ea oꝑa signãt que neqͣꝗͣ
ã carnalibꝰ negoriis siparari possunt. Sc̃ tñ & hec &̾ illa
aqua cõpunctionis mundanda. et ita sacrificio dñi coap¬
canda. Huiꝰmõi hostiã dũ qͥlibet offert sacerdos ẽ dĩ. qr¬

Expanded text:
us sancti gratia bonum opus consecratur. Caput est principalitas mentis, in jecore omne desiderium accipitur. Dicunt enim philosophi jecur caloris ad digerendos cibos et desiderii esse radicem. « Intestinis et pedibus lotis. » Intestina fimo sordent, in quo sordidae cogitationes monstrantur. Pedes, qui saepe immunditias tangunt, ea opera signant quae nequaquam a carnalibus negotiis separari possunt. Sunt tamen et haec et illa aqua compunctionis emundanda, et ita sacrificio Domino coaptanda. Hujusmodi hostiam dum quilibet offert sacerdos est
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ tres species intestinoꝵ uͥ in ꝓximis capitulis inueniũt᷑.
in eodẽ sensu intelligunt᷑. De ouibꝰ hostia pacificoꝵ offert᷑
agnꝰ. dũ qͥlibet simplex innocentiã dño exhibet suȩ uite.
suiꝰ etiã cauda idest usq ad sinẽ ꝑseuerantia in bono offer¬
ri p̃cipit᷑. cet̾a in testina ut supͣ. filii aaron doctores st̃ qͦꝵ
ministĩo fideliũ dona dño offerunt᷑. Capra moblatioe ẽ dũ
quis ꝑ pęnitñtiã dñi placationẽ curau̾it sibi aduocare. De

Expanded text:
s capellis inveniuntur, in eodem sensu intelliguntur. De ovibus hostia pacificorum offertur agnus, dum quilibet simplex innocentiam suae Domino exhibet vitae; cujus etiam cauda, id est usque ad finem perseverantia in bono, offerri praecipitur, etc. Intestina ut supra. « Filii Aaron » doctores sunt, quorum ministerio fidelium dona Domino offeruntur. Capra in oblatione est dum quis per poenitentiam Domini pl
Abbreviated transcription (Latin):
citate ꝑcipit᷑. Sacrificiũ ẽ qđ in pane & fructu rr̃e dño offe¬
rebat᷑. Similia om̃i gñe panũ nobilior. Panis autẽ om̃i ẽ ci¬
bo ualidior sapientiã diumã significat. q̃ alias auro qđ oĩ¬
bus metalł ẽ p̃ciosiꝰ cõparat᷑. quã ysaias int̾ sp̃s scĩ tdona pri¬
mã nominauit. Et dñs in numero beatiudinũ inferioribꝰ
enum̾atis in loco posuit ꝑfectioĩs dicñs. Beati pacifici qm̃ fi¬
lii dĩ nocabunt᷑. Maior enĩ sapientia ñ ẽ.ꝙͣ. m̃itis uirtutũ dĩ
effici filiũ. Oleũ caritatẽ et miscdiam sonat. qͥbꝰ sine sapientia
ꝑit̾. hoc ipsũ ubiq in seqñtibꝰ signat. Ihus assiduã orationẽ
ron offerri iubent᷑. ut euicũq d̾s scientiã intelligñdi
p̃slit̾it. magistris sp̃alibꝰ conferat. ne forte insidias diaboli
errans incidat. Nam et paulꝰ cũ ꝑ reuelationẽ dĩ didic̾it euã¬
głm descendit tam̃ ut ipse testat᷑ acd apłos et contulit cũ illiᷤᷤ

Expanded text:
citate percipitur. Sacrificium est quod in pane et in fructu terrae Domino offerebatur. Simila enim omni genere panum nobilior, panis autem omni cibo validior, sapientiam divinam signat, quae alias auro, quod omnibus metallis est pretiosius, comparatur; quam Isaias inter Spiritus sancti dona primam nominavit, et Dominus in numero beatitudinis, inferioribus enumeratis, in loco posuit perfectionis dicens: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Major enim sapientia non est quam meritis virtutum Dei effici filium. Oleum charitatem et misericordiam sonat, sine quibus sapientia perit, hoc ipsum ubique in sequentibus signatron offerri jubentur, ut cuicunque Deus scientiam intelligendi praestiterit, cum magistris spiritualibus conferat, ne forte insidias diaboli orans incidat. Nam et Paulus cum per revelationem Dei didicerit Evangelium, descendit tamen, ut ipse testatur, ad apostolos et contulit
Abbreviated transcription (Latin):
tetgit in mundũ aliqͥd & rł. Plures species habuere ui-¬
dei inqͥbꝰ hominẽ contaminari putabant. ut ft̃ atuina¬
lia ñ rummantia. uł ungłas ñ diuidñtia. uł inũ eduobꝰ
ñ abo facientia. Cuiꝰ suꝑstitionis eos arguitꝰ. eͥratis inqͥens
nescientes uircutẽ cdi. Non enĩ qđ intrat in os comqͥnat
hominẽ. s qđ exit de ore & c̃. Iubet autẽ ñ consentire
pect̾is siue a diabolo ingerant᷑. ut ẽ mudia. odiũ. suꝑ¬
bia. & rełqͣ. ad ẽ ab estia occisum eẽ. siue ab ipso hom̃ĩe
dibꝰ in herens uocat. Olita dẽ anima uł negligñtia. uł
contẽptu. A enĩ parua negligit. paulatĩ defsuit. & ad
maiora dilabit᷑. Si tetigerit quicqͣm de ĩmundicia hõĩs &
rłiqͣ. Qui enĩseminis fluxũ patiebat᷑ cũ om̃ũbꝰ qͥbꝰ utebat᷑
pollutꝰ uiditabatur. sic et de menstruo mulieris in hoꝵ tac¬
tu ꝓhibet nos alicuiꝰ cõmunicare peccatis. Postea cogno¬
uit siue instinctu diumo seu admonitiõe alteriꝰ subiace-¬

Expanded text:
tetigerit immundum aliquid, etc. » Plures species habuere Judaei in quibus hominem contaminari putabant, ut sunt animalia non ruminantia, vel ungulam non dividentia, vel unum e duobus non ambo facientia. Cujus superstitionis eos arguit Dominus: Erratis, inquiens, nescientes virtutem Dei . Non enim quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore, etc. . Jubet autem non consentire peccatis, sive a diabolo ingerantur, ut est invidia et odium, superbia, etc., quod est a bestia occisum esse, sive ab ipso homine dibus inhaerens vocat. Obluta dicitur anima vel negligentia vel contemptu: Qui enim pmajora delabitur . « Si tetigerit quidquam de immunditia hominis, » et reliqua. Qui enim seminis fluxum patiebatur, cum omnibus quibus utebatur pollutus judicabatur, sic et de menstruo mulieris. In horum tactu prohibet nos alicujus communicare peccatis. « Postea cognoverit, » sive instinctu divino, seu admonitione alterius, « subjace
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ appet̾et quẽ suscepit. Adoleuit ea suꝑ altare holocau¬
sti. dũ in se om̃ia ꝑfecit. et in sui memortã celebranda cõ-¬
misit. Caput cũ incestinis pellis cũ carne et pedibꝰ simul
et fimꝰ comburit᷑. qr pectata nr̃a portauit q̃ ipse ñ fecit.
Extra castra idẽ extra portã passus in loco mundo. mun-¬
cdauit enĩ nos ã peccatis: ubi cineres effundi solent. idẽ. ubi
pleuit. Ad singła enĩ quȩ dñr. en głiste subiungunt. ut
signat iudeoꝵ duriciã. Condemnãtes enĩ iħ m clamautr̃
Non habemꝰ regẽ nisi cesarẽ. & sangnis eiꝰ suꝑ nos & rliqͣ.

Expanded text:
 appeteret. Adolevit ea super altare holocausti, dum jure omnia perfecit et in sui memoriam celebranda commisit. Caput cum intestinis, pellis cum carne et pedibus, simul et fimus comburitur, quia peccata nostra portabit, quae ipse non fecit. Extra castra, id est extra portam passus. In loco mundo, mundavit enim nos a peccatis, ubi cineres effundi solent, id est ubi plevit. Ad singula enim quae dicuntur, evangelistae subjungunt: « Usignat Judaeorum duritiam. Condemnantes enim Jesum clamaverunt: « Non habemus regem nisi Caesarem . » E
Abbreviated transcription (Latin):
trix crat. qr cibũ sustinebat. et ꝑ eã calor passionis in¬
cendebatur. Nisi enĩ in illa ille panis celestis torreret᷑.
eiꝰ misteriũ corporis nullatenꝰ ad salutẽ gen̾is humani
panderet᷑. Tota enĩ dispensatio in carnationis eiꝰ ad crucis
expectabat consũmationẽ. Unde illi om̃is creatura sub

Expanded text:
trix erat, quia cibum sustinebat, et per eam calor passionis intrix erat, quia cibum sustinebat, et per eam calor passionis incendebatur. Nisi vero panis in illa coelestis torreretur, ejus mysterium corporis nullatenus ad salutem humani generis panderetur. Tota enim dispensatio incarnationis ejus ad crucis spectabat consummationem. Unde illi omnis creatura nost
Abbreviated transcription (Latin):
paratꝰ ẽ ad salutẽ. Dũ de his tͣctes: de simil: panes. idẽ. doc¬
tpine eugłice firmitatẽ adhibe absq fibm̃to idẽ. siue
erroris a maritudine. Unde dñs dic̃. Attñdite uob̃ afer-¬
mento phariseoꝵ idẽ. maliciosa eoꝵ doctrina. Ipsi pa¬
nes consꝑsi sint oleo. hoc ẽ ipsa inqͥsitio et sapientiȩ inueᷤ¬
ligatio miscdia et u̾itate condiat᷑. Lagana armia oleo
lita ẽ panis latus et tenuis. q̃ quantũ a panis distat fir¬
mitate. tancũ lex et ꝓpħaꝵ narratio infirmior ẽ eugłii
claritare. et apłoꝵ scientia. Quȩ tam̃ oleo lita ẽ qr in p̃cep¬
tis legis caritatis obseruantiȩ et miscdiȩ affectꝰ manda-
t᷑. et ꝓpħa de uentura miscdia aduenientis xp̃i et cari¬
tate p̃sagabant: oblatio de sartagine de simila consꝑsa
oleo fieri iubetur. Sartago q̃ media ẽ int̃ ignẽ. et cibos
fortissimo robore contͣ ignẽ tuta. et quȩdã mollia indic¬
rat. q̃dã uͦ dlura emollit: crucẽ xp̃i significat q̃ media¬

Expanded text:
ratus est ad salutem. Dum de his tractes, de simila panes, id est doctrinae evangelicae firmitatem adhibe, absque fermento, id est, sine erroris amaritudine. Unde Dominus dicit: « Attendite vobis a fermento Pharisaeorum , » id est malitiosa eorum doctrina. Ipsi panes sint conspersi oleo, hoc est ipsa inquisitio et sapientiae investigatio misericordia et charitate condiatur; lagana azyma oleo lita est panis, lata et tenuis, quae quantum a panis distat firmitate, tantum lex et prophetarum narratio infirmior est Evangelii claritate et apostolorum scientia, quae tamen oleo lita est, quia in praeceptis legis charitatis obur, et prophetae de ventura misericordia advenientis Christi et charitate praesagabant. Oblatio de sartagine de simila conspersa oleo fieri jubetur. Sartago, quae media est inter ignem et cibos, firmissimo robore contra ignem tuta, et quaedam mollia indurat, quaedam vero dura emollit, crucem Christi significat, quae media
Abbreviated transcription (Latin):
In ouibus oꝑa simplicitatis quibꝰ ab omni lesione cessat᷑
accipimꝰ. Unde dͥñs dic̃. Estote prudentes sic̃ serpentes:
et simplices sic̃ colũbe. Ac sidicat prudentes ut oꝑa
misi̾cordiȩ frĩbus imꝑtiatis. simplices nequẽ uolunta¬
rie ledatis. Offerens uictimas. Uictima dr̃ q uincie¬
batur et occidebat᷑. uł ꝓ uictoria offerebat᷑. & significat
om̃e opꝰ bonũ qđ dño offert᷑. Si holocaustũ fuerit eiꝰ
oblatio. holocaustũ ẽ totũ concrematũ. & ea oꝑa fignat
quȩ ex om̃i parte dño digna iudicant᷑. De armento. id :
de multitudine bonoꝵ oꝑum. Mascłm ĩmaclatũ. id ÷ il¬
lud opꝰ m qͦ nichil sit fragile. & feminea mollicia tepens.
Agniculus. idẽ. ꝑfectũ &̃ ꝓbatum. tale sacrificiũ ad hostiũ
tabernacłi ẽ applicandũ. idẽ. ad doctrinã et exempla scõꝵ¬

Expanded text:
e cessatur accipimus. Unde Dominus dicit: « Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Ac si dicat, « prudentes, » ut opera misericordiae fratribus impartiatis; « simplices, » ne quem voluntarie laedatis. « Offerens victimas. » Victima dicitur, qui vinciebatur et occidebatur pro victoria, offerebatur, et significat omne opus bonum quod Domino offertur. « Si holocaustum ejus fuerit oblatio. » Holocaustum est totum concrematum et ea opera signat quae ex omni parte Deo digna indicantur. « De armento, » id est, de multitudine bonorum operum. « Masculum immaculatum, » id est illud opus in quo nihil sit fragile et feminea mollitia tepens. « Anniculus, » id est perfectum et probatum tale sacrificium, « ad ostium tabernaculi, » est applicandum, id est ad doctrinam et exempla s
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is doctoribus. Lege feliciter. amen.
sacerdotał liber. Hunc librũ suꝑiori
adberere manifesta ratio ꝓbat. qi in
eo illud tab̃nacłm ꝯstruebat᷑. de qͦ ista
scripturã significat. de qͥbꝰ nob̾ oĩs sane doctͥne plenitu-¬
doministratur. Porro dr̃ dñs uocasse moyseti de tab̾na-¬
clõ testimonii. sig̾ficat qđ dñs doctores eccłȩ in seriptura
scã et eccłe disciplins ad fideliũ instruit salutẽ. Q locunt᷑
filiis isrł. idẽ fidelibꝰ consiliũ salutis imponũt. Homo qͥ
obtułit hostiã. hominẽ dicit. ut ille qͥ digne d̾o uota cu¬
pit offerre. Ratione insira sͥ bene utat᷑ ne uim̃tis isi¬
pientibꝰ assimilet᷑. Hostia dr̃ inde quod ad hostium tab̃¬

Expanded text:
ctis doctoribus. Lege feliciter. CAPUT sacerdotalis liber. Hunc librum superiori adhaerere manifesta ratio probat, quia in eo illud tabernaculum construebatur, de quo ista Scripturam signat, de quibus nobis omnis sanae doctrinae plenitudo ministratur. Porro quod dicitur Dominum vocasse Moysen de tabernaculo testimonii, signat quod Dominus doctores Ecclesiae in Scriptura sancta Ecclesiae disciplinis ad fidelium instruit salutem, qui loquuntur filiis Israel, id est fidelibus consilium salutis imponunt « homo qui obtulerit hostiam. » Hominem dicit ut ille qui digne Deo vota cupit offerre, ratione insita sibi bene utatur, ne jumentis insipientibus assimiletur. Hostia dicitur inde quod ad ostium tab
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerimꝰ. possumꝰ dice qm̃ pacient̾ fuffert peccantes ut reũ¬
rant᷑. Paul enĩ dic̃. An nescitis qđ patientia di add penitñtiã
te adducit: Qd id̃o peccare dicat᷑ cũ penitꝰ sit sine pec̾c̾o. qr
feriendis pec̾tis sepiꝰ non statim insistit. Peccator enĩ uidens
se differri ꝑtinatiꝰ peccat. uł peccare sacerdos nr̃ dr̃. ꝓpt̃ m̃¬

Expanded text:
es ut revertantur. Paulus enim dicit: « An nescis quod patientia Dei ad poenitentiam te adducit? » Quod ideo peccare dicatur, cum penitus sit sine peccato, quia feriendis peccatis saepius non statim insistit. Peccator enim, videns se differri, pertinacius peccat. Vel peccare sacerdos noster
Abbreviated transcription (Latin):
saccrdotibꝰ relinqtur. De quibꝰ om̃ibꝰ supͣ iam diximꝰ. Oĩs
oblatio quȩ offertur dño absq ferm̃ro fiet. idest om̃e opꝰ
seruituris dĩ malicia aliene careat doctͥne. Hec qͥeqͣ fer¬
menti ac mellis adolebit᷑ in sacrificio dñi. Mel dicit ph¬
losophiȩ dulcedinẽ sonoritatis. qua instabiles adsens
pͣuos inliciunt. Primitie eoꝵ et munera offerant᷑ tantũ.
quia elem̃tis lict̾arũ et liberaliũ artiũ instrum̃tis quę
philosophi reppererunt. ad utilitatẽ scẽ utendũ ẽ ȩccłȩ:

Expanded text:
sacerdotibus relinquatur: de quibus omnibus supra jam diximus. « Omnis sacerdotibus relinquatur: de quibus omnibus supra jam diximus. « Omnis oblatio quae offertur Domino absque fermento fiet, » id est, omne opus servitutis Dei malitia alienae careat doctrinae. Nec quidquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificio Domino. Mel dicitur philosophicae dulcedo sonoritatis, qua instabiles ad sensus pravos illiciunt. Primitiae eorum et munera offeruntur tantum, quia elementis litterarum et liberalium artium instrumentis, quae philosophi repereru
Abbreviated transcription (Latin):
et infernoꝵ & rłqͣ. Cuiꝰ crucis uirtꝰ quedã corda dura
firma uirtute stabilitatis erexit. ut utͣq xp̃i coporis so¬
ciaret. Inde siqͥd tractandũ sic simila sapientiȩ. et cũ ue¬
ra caritate inqͥrat᷑. Defermento iam diximꝰ. Ditudit᷑ mi¬
nutarĩ cũ singule passionis eiꝰ species cdigne recensent᷑.
hoc ẽ quid ualeat ꝓditio. flagellatio. sꝑmarũ imposi¬
tio. colaphoꝵ irrisio. et cet̾a huiꝰmodi. Sacrificiũ de cͣci¬
cula de morte xp̃i ẽ disputatio digna. Sic̃ enĩ subt̃ sar¬
taginẽ ualidꝰ ignis accñdit᷑ ut cibꝰ excoquat᷑. sub c̃ticu
lam autẽ consũpti ignis carbones subiciunt᷑. ita etiã
ius passionis icruce carnẽ xp̃i assauit. & his ꝑactis morᷤᷤ
illã mom̃tanea suscepit: ut huiꝰ mortał uite eã exueret
qͣltate. Unde cũ fuerit disputandũ simila oleo consꝑgat᷑.
manibꝰ sacerdotis tradat᷑. memoriale incendat᷑. qđ suꝑ ẽ

Expanded text:
et caetera. Cujus crucis virtus quaedam corda dura firma virtute stabilitatis erexit, ut utraque Christi corpori sociaret. Inde si quid tractandum sit, simila sapientiae et cum vera charitate inquiratur. De fermento jam diximus. Dividitur minutatim, cum singulae passionis ejus species dignae recensentur. Hoc est, quid valeat proditio, flagellatio, spinarum impositio, colaphorum irrisio, et caetera hujusmodi. Sacrificium de craticula, de morte Christi est disputatio digna; sicut enim subter sartaginem validus ignis accenditur ut cibus excoquatur, srbones subjiciuntur: ita etiam vis passionis cruce Christi carnem assavit, et his peractis mors eam momentanea suscepit ut hujus mortalis vitae eam exueret qualitate. Unde cum fuerit disputandum, simila oleo conspergatur, manibus sacerdotis tradatur, memoriale incendatur, quod superest
Abbreviated transcription (Latin):
altare ad orientalẽ plagã uͥ cines effundi solent. Dũ om̃is
tumor suꝑbiȩ et leuitatis uanitas ꝓpt̃ xp̃m in memoria ori-¬
ginis nr̃e uͥ corruptionẽ intelligimꝰ nra cõpͥmit᷑. ut sine ma-¬
licie admixtioe oblatio puritatis ꝯtẽplatuie ꝑficiatur. ne plꝰ
sapiamꝰ quã oportet et neqͥd indignũ bis adiunq̃ȩ tẽp̃temꝰ.
Ascella ẽ pars in qͣ ale iungunt᷑ corpori. Ascelle frangi ñ fer-¬
ro diuidi iubent᷑. ut in ipsa dĩ contẽplatiõe nicħ ferrodoli et
scismatis imperat᷑. aut inuestiget᷑. S manu. id÷ simplicita-¬
te intelligñtie. qꝙͣ. dñs concesserit obseruandũ. et in seruitio
dñi offerendũ suscipiat᷑. Cet̾a q̃ de his subiungunt᷑ insuꝑio¬

Expanded text:
altare ad orientalem plagam ubi cineres effundi solent, dum omnis altare ad orientalem plagam ubi cineres effundi solent, dum omnis tumor superbiae et lenitatis vanitas propter Christum in memoria originis nostrae, ubi corruptionem intelligimus nostram, comprimitur, ut sine malitiae admixtione oblatio puritatis contemplativae perficiatur, ne plus sapiamus quam oportet , et ne quid indignum his adjungere tentemus. Ascella est pars in qua alae junguntur corpori. Ascellae frangi non ferro dividi jubentur, ut in ipsa Dei contemplatione nihil ferro doli et schismatis impetatur, aut investigetur, sed manu, id est simplicitate intelligentiae quam Dominus concesserit observandum, et in servitio Domini offerendum suscipiatur. Caetera quae de his subjunguntur in superio
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi sole longinqͦ obscura hoc designat qdđ quicqͥd homo
in hac uita laborat. nesc̃ qͣnto ap̃ dm̃ p̃tio estimet᷑: nͥ qd spei
lateribꝰ aqͥlonis sedere głabat᷑. De sanguine dictũ ẽ et de
tibꝰ custodit᷑. De capite & cet̾is q̃ offerenda st̃. & de lignis.
oblatio fuerit. & rłqͣ. Hactenꝰ de actiue uite laboribꝰ dispu¬
tauit. nc̃ de contẽplatue puritate subiungit. Turt᷑ qui
mortuo socio alii ñ uingit᷑: castitatẽ designat. Colũba autẽ
q̃ arbori insidens et aꝗͣ inspiciens. accipitris p̃uid et adtiẽ-¬
tũ: simplicitatẽ et cautelã. Sc̃ȩ enĩ anime in arbore. id ĩ
celsitutdine uirtutũ reqͥescentes. in aqͣ id̃ meditatione di-¬
iune legis antiqͥ hostis insidias p̃cauere norunt. Retorq̃¬
basim altaris ut alia editio dic̃. Dũ tepefacta bona intñtio¬
ne uita om̃is iuxta eugłicã doctrmã consecrat᷑. Nesicula. q̃
semꝑ tumida uidet᷑. et penne leuitatis radices ꝓiciunt᷑ ꝓpt̃

Expanded text:
quasi sole longinquo obscura, hoc designat quod quidquid homo in hac vita laborat, nescit quanto apud Deum pretio aestimetur, nisi quod spei lateribus aquilonis sedere gloriabatur. De sanguine et de atibus custoditur. De capite et caeteris quae offerenda sunt et de lignis,  etc. Hactenus de activae laboribus disputavit, nunc de contemplativae vitae puritate subjungit. Turtur, qui mortuo socio alii non jungitur, castitatem designat; columba autem, quae arbori insidens et aquam inspiciens, accipitris praevidet adventum, simplicitatem et cautelam: sanctae enim animae in arbore, id est in celsitudine virtutum requiescentes in aqua, id est meditatione divinae legis, antiqui hostis norunt insidias praecavere. Retorquehasim altaris, » ut alia editio dicit, dum patefacta bona intentione, vita omnis juxta evangelicam doctrinam consecratur. Vesicula, quae semper tumida videtur, et pennae, lenitatis radices, projiciuntur propter
Abbreviated transcription (Latin):
iret in mesopotamiam.
.xiii. Uidit iacob uisum. et domius locut᷑
est ad eum. et benedixit eun¬
.xiiii. Uenit iacob in ouentem et aiepit
filias laban sibi uxores.
xui. Rachel dedit iacob ancillanuam
balam ⁊ peperit ei duos ios.
.xuiii. emoratus est rachel dñs et pepit ioseph.
et iacob statuit pactum cum laban de
ouibus uariis.
tris cui. consecutus est laban et iurauert᷑¬

Expanded text:
iret in Mesopotamiam. LI. Vidit Jacob visum; et Dominus locutus est ad eum, et benedixit eum. LII. Venit Jacob in orientem et accepit filias Laban sibi uxores. LIII. rtu. LIV. Rachel dedit Jacob ancillam suam Balam, et peperit ei duos filios. LVI. Memoratus est Dominus Rachel, et peperit Joseph, et statuit Jacob cum Laban de ovibus variis. tris tui, et consecutus est eum Laban, et juraver
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. D e generationib esaui
.xxui. D e principibꝰ efau
xxuii. Q ui regnauerunt in edom priꝰꝙͣ rex ẽẽt
in isrł:
xxbni. De ioseph ide sominiis euis
xxix Y bimisfus est inputeũ. idistract ẽ ismahelit̃
.xxx. Di uida ithamar uxore filuenuis q̃ erat udua
xxxi. De ioseph et uxore petefre
xxn. De his qui incartere somnia uiderunt. ex

Expanded text:
. De generationibus Esau. LXIV. De principibus Esau. LXV. Qui regnaverunt in Edom priusquam esset rex in Israel. LXVI. De Joseph et somniis ejus. LXVII. Ubi missus est in puteum, et distractus Ismaelitis. LXVIII. De Juda et Thamar uxore filii ejus, quae erat vidua. LXIX. De Joseph et uxore Putiphare. LXX. De his qui in carcere somnia viderunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Et infirmatꝰ est iacob. et benedixit filios
ioseph alternis manibꝰ.
uentura erant innoiussimis diebꝰ ⁊ mortuꝰ ẽ.¬
xluiis ixit ioseph annis. c. i x. et adutrauit
ratres suos ut cum uisitarentur. dol
rent secum ossa eius in terram suã.

Expanded text:
 Infirmatus Jacob benedixit filios Joseph alternis manibus.ventura essent in novissimis diebus, et LXXXII. Vixit Joseph annis centum decem, et adjuravit fratres suos, ut cum visitarentur a Domino, tollerent secum ossa ejus in terram suam.
Abbreviated transcription (Latin):
ginta iustos si fuerint in ea. &e cet̾a. Qđ significat
qd a qͥnqͣguita iustis usq indecẽ si inuenirentur
suit. si forte conu̾terent᷑ & saluarent᷑. Quĩquage¬
natiꝰ enĩ semꝑ ad penitentiã tefert᷑. Unde & da-¬
iud in eodẽ numero psalmũ scripsit penitentiȩ.
Pinde qnͣdo aspicit ds̃ delinquentiũ uitã nequa¬
quã uelle reuerti adpenitentiã quã qͥnqͣgenariꝰ¬
p̃sigat: confestim aidorẽ immodate luxuriȩ cõ¬
pescit igne gehenne. Usq ad decẽ aut̃ iustos ñ ꝑite
sodomã dicit. qr si in quelibet ꝑ decẽ p̃ceptorum
sint cuutates quȩ imbrib igneis cõbuste sunt.
cc̃remandi sint. Queri solet utrũ qđ desodo-¬
nus dix̃ ds̃ ñ se ꝑdere locũ si inuenirẽt᷑ illic.¬

Expanded text:
inta justos, si fuerint in eo? et caetera. Quid significat, quod a quin quaginta justis usque in decem si invenirentur suit, si forte converterentur et salvarentur; quinquagenarius enim semper ad poenitentiam refertur. Unde et David in eodem numero psalmum scribit poenitentiae. Proinde quando aspicit Deus delinquentium vitam, nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenariat, confestim ardorem immoderatae luxuriae compescit igne gehennae. Usque ad decem autem justos non perire Sodomam dixit, quia si in quolibet per decem praeceptorum sint civitates quae imbribus igneis conflagratae sunt,  incendio concremandi sint. Quaeri solet utrum quod de Sodomis dixit Deus, non se perdere locum si invenirentur illic
Abbreviated transcription (Latin):
habet enĩ uirũ. Abimelech uͦ ñ tetigerat eã. & ait.
Dñe ñ legẽtẽ ignorantẽ & iustã int̾ficies: non ne
ipse dix̃ mͥ soror mea ẽ: Q ipsa ait fr̃ m̃s ẽ. In
simplicitate cordis mei & mũdicia manuũ mearũ
feci hoc. Queri sol & qͦmꝰ adhuc in illa ȩtatȩ ꝓsare
pulchritudine abrã ꝑiclitari metuebat. S magis
formȩ illiꝰ uis mitanda ẽ. quȩ adhuc amari potuit:
ꝗͣ questio difficilis putanda. Dix̃q ad eũ ds̃. & ego
scio qđ insimplicitate cordis feceris. & idõ custoduu¬
te ne peccares inme. & ñ cange res eã. Nũc gͥ redde

Expanded text:
habet enim virum Abimelech vero non tetigerat eam et ait Domine num gentem ignorantem et iustam interficies nonne ipse dixit mihi soror mea est et ipsa ait frater meus est in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearilla aetate pro Sara pulchritudine periclitari Abraham metuebat. Sed magis formae illius vis miranda est quae adhuc amari poterat, quam quaestio difficilis putanda. Dixitque ad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo custodivisse, ne peccares in me,
Abbreviated transcription (Latin):
iã dãnabilis uita relinqͥt᷑. ħ adhuc celfitudo cõuigalis
continentiȩ subtilit̾ ñtenet᷑. Est ĩ medio segor cuutas
miscent᷑ coniuges. & lapsus scelerũ fuguit: & tam̃
uema faltraut. Quasi paruã qͥppe cuuitatẽ inueniũt.
inqua ab igne defendant᷑. qr cõuigalis hec uita ñ
qͥdẽ in uͥtutib mira ẽ s tam̃ asuppliciis secura. unde
iste loth ad angłm dic̃. Est cuitas hȩc iuxta adquã
possũ fugere parua. & saluabor inea. Nũqͥd ñ modica ẽ:
& iuuet anima mea. Iuxta gͥ & ñ ad salutẽ tuta phibet᷑
qr coniuigalis uita nec amũdo lege diuisa ẽ. nec tam̃

Expanded text:
am damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est in medio Segor civitas, miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nuerat lib̾os. s hñs ancillã egiptiã nomine agar
dix̃ marito suo. Ecce conclusit me dñs ne parerẽ
Ingredere ad ancillã meã si forte saltĩ ex illa susci¬
piã filios. Quomͦ defendit᷑ abrabã adulterii reusñ
hȩc : habebat᷑ qͦq ꝓmissionẽ adõ multiplicandi
seminis sui. s necdũ sciebat ex qͣ uxore. qr ꝓpt̾ea p̾ea
tas pia fuit. coͣmcũbendi uolũtas ñ libidinosa fuit.
Etiã & sara ꝓlem quã dese hab̾e ñ potuit: de ancil.¬
la hab̾e uoluit. Consẽtiebat utq infacto: qr ut̾q
sarã sterilẽ sciebat. Qͥ ing̾ssus ẽ. ad eã. atilla cõcepisse¬

Expanded text:
 liberos: sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus ne parerem, ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Quomodo defenditur Abram ad. Habebat quoque promissionem a Deo multiplicandi seminis sui, sed necdum tas pia fuit, quia concumbendi voluntas libidinosa non fuit. Etiam et Sarai prolem quam de se habere non potuit, de ancilla habere voluit. Consentiebat uterque in facto, quia uterque Sarai sterilem esse sciebat. Qui ingressus est ad eam. At
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dat᷑: scdm ꝗͣ grãm genꝰ mortale ñ erimꝰ accep¬
ta potestate ut filii dĩ uocem᷑ & simꝰ. Neq enim
gr̃am hanc de sinagoga matre xp̃i scłm carnem:
uocans: in aliã uitã ubi millus morit᷑. Negare nos
xp̃s docuit ñ fateri cũ discipłis ait. ne uobis dica
soror ñ tacet᷑: hȩc int̾im calsa facile occurrit. quia
occultũ ẽ. & difficile ad ĩtelligendũ. qͦmͦ anima hu¬
mana u̾bo dĩ copulet᷑ siue misceat᷑. siue qđ meliꝰ¬

Expanded text:
am genus mortale non erimus, accepta potestate ut filii Dei vocemur et simus. Neque enim gratiam hanc de synagoga matre Christi secundum cionem terrenam, vocans in aliam vitam, ubi nullus moritur, negare nos Christus docuit, non fateri, cum discipulis ait: Ne vobis dicatsoror non tacetur, haec interim causa facile occurrit, quia occultum est et difficile ad intelligendum, quomodo anima humana verbo Dei copuletur sive misceatur, sive
Abbreviated transcription (Latin):
soror mea ẽ de patre. s ñ de matrea. frĩs aran. filia
ñ sororis. s qr inhebreo habet. u̾e soror mea ẽ
filia patͥs mei. s ñ filia matͥs meȩ: & magis sonat
qđ soror abrahȩ fuerit. in excusatione eiꝰ dicimꝰ
necdũ illo tẽpore tales nuptias lege ꝓhibitas. Be¬
hinc historia de ab imelech qnͣdo abrahã tacuit sarã¬
uxorẽ suã. & dix̃ sororẽ: ne se occiso abalienis captua
possidẽt᷑. ceitꝰ de dõ qđ eã iuolari ñ ꝑmitte̾t. sic̃ ner
pͥmũ apharaone. Unde & abimelech somnio cõnomitꝰ.

Expanded text:
ilia, non sororis. Sed quia in Hebraeo habet: Vere soror mea est, filia patris mei, sed non filia matris meae, et magis sonat quod soror Abrahae fuerit, in excusatione ejus dicimus, necdum illo tempore tales nuptias lege prohibitas. Dehinc historia de Abimelech, quando Abraham tulit uxorem suam Saram et dixit sororem, ne, se occiso, ab alienis captiva possideretur, certus de Deo, quod eam violari non permitteret, sicut nec primum a Pharaone. Unde et Abimelech, somnio commonitus,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sic minant̾ loqui. Uideamꝰ. si ñ tͥ facio. & si¬
non possim. Quod cõminando ñ ignorando dicit᷑.
Irati apparet affectꝰ. s ꝑtͣbatio ñ cadit iudm̃. Mos
aut̃ humanȩ locutionis & usitatus ẽ & huma¬
nȩ infirmitati congruit. cui ds̃ coaptat locationẽ

Expanded text:
et sic minanter loqui: Videamus si non tibi facio, et sic minanter loqui: Videamus si non tibi facio, non possim, quod comminando non ignorando dicitur. Irati apparet affectus, sed perturbatio non cadit in Deum. Mos autem humanae locutionis, et usitatus est, et humanae infirmitati co