comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anequissimis p̃clonib sint dep̃date. atq noctũ¬
nis incendis more furũ cõbuste. admn ider
teste inq̃ sic scribitur. siquis mannarmata us¬
q ad quatuor homines innicũ alt̾iuus admaleta¬
ciendum ueniͣt ille qui prĩor ẽ ꝓillicita p̾sũp¬
tce spõat solido nõgeto sequaces nõ eius inius

Expanded text:
nequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae, et dum iidem teste, in qua sic scribitur: Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille, qui prior est, pro illicita praesumptione componat soli
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum anctoritatib ꝯtinentur.
nͨ in conci l eporum statuta inueniũt᷑
nec ꝯsuetudine uniuersalis eoc̃e roporata
sunt s diuersorũ locorum diuersis moribr
inrim erabiliteruanãturita ut pxxaunr̃

Expanded text:
scripturarum auctoritatibus continentur nec conciliis episcoporum statuta inueniuntur nec consuetudine uniuersae ecclesiae roborata sunt, sed diuersorum locorum diuersis motibus innumerabiliter uariantur, ita ut uix
Abbreviated transcription (Latin):
conii sui gͣclum acceptũ fuĩt forneatus. añ me¬
chatus deponatur ⁊ ab ecc̃a ꝓiectus int̾ laicos a¬
gat penitentiam. Item exoci. aureli. De eoder¬
suo se abaltaris comunione subpenitentis pro¬
fessione submouen̾t biis quoq si alii defu̾nt ⁊¬
causa certe necci̾tatis eroritur poscentem bap¬

Expanded text:
conii gradum acceptum fuerit fornicatus aut moechatus, deponatur, et ab ecclesia projectus inter laicos agat poenitentiam. C. XIV. De eodesuo se ab altaris communione sub poenitentis professione submoverint, sic quoque si alii defuerint, et causa certae necessitatis exoritur, poscentem bap
Abbreviated transcription (Latin):
decretut sancta sinodus nãcuam hr̃e manus im¬
poĩtionem ⁊ nullum tale fem unere ad mn̾urri¬
am ip̃ius qui eum ordinauit. Item exsmnodo ur¬
inita sit ordinatiosine

Expanded text:
decrevit sancta synodus vacuam habere manus impositionem, et nullum tale factum valere ad injuriam ipsius, qui eum ordinavit. C. II. Irrita sit ordinatio sine
Abbreviated transcription (Latin):
no mlocoubiep̃s eligent accepei uocͤatiõe
conueniant Monachi añ tabbatib omni
obectientia et deuocione sub iaceant. d siqui
percontumatiã extiterit in deuotus. ac plo
ca aliqua uagui ant pecislia realiquid babe
presumpsent. omnia que acqu̾isierit abab
alutib. iufe tantur. sełi regłam moĩstio
pro futura Ip̃iant qui fuerant peruagaci
ubi inuenti fuerint. cum auxilio ep̃i canqua
sugrices sub custocha reuocen cunet resĩ se
ille abbas fuc̾m ee cognoscat quimbułꝰ mo¬
di personis non reglant̾animauertir. uelꝗ¬

Expanded text:
n loco ubi episcopus elegerit, accepta vocatione conveniant: monachi autem abbatibus omni obedientia et devotione subjaceant. Quod si quis per contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua vagari aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omnia quae acquisierit, ab abbatibus auferantur secundum regulam monasterio profutura. Ipsi autem qui fuerint provagati, ubi inventi fuerint, cum auxilio episcopi tanquam fugaces sub custodia revocentur; et reum se ille abbas futurum esse cognoscat qui in hujusmodi personis non regulari animadversione
Abbreviated transcription (Latin):
fiͤ de religionis per quasdam quas sc̃oi gł.¬
nis scĩam profitentur aut quarumcũq
uocl aũc sortes exquirere peccati
non sic exemplis et auctoritatibo
probꝗtir Cumenim achor dea¬
natheate urtim subrpͥsset. et obeius pec¬
precepit dominus sosue ut sortibo exqreret
quo pecoante populus inmanib hostim
catere menierat. Iosue preceptũ accipiẽs mi¬
sit sortes primñ super trib deinde suꝑ fam¬
ilias. demunsuꝑ ꝑsonas et sors ita decidit
suiꝑachor. Saul quoq cum pugnisset cõtͣ
philisteos. er iurasset se int̾fecturm quic¬
ꝙ ant solis occa sumi de ppło conmederet.
sorte deprebendit ionatham filiũ suum.
mel comeclisse quod septro acceperat. Auẽ
cum morti tradere ueslet populo supplicã¬
te reuocauit sencentiã. Ionas quoq cum
afacie domini fuget anautis sorte de p̃ber¬
sus inmati deiectus eta çeto estabsor¬
tus. Degachima etia legit᷑u quod sorte ex¬
ut ut incensum poneret Mathias uero
inde successorem enigitui auod eigotm¬

Expanded text:
fictae religionis per quasdam quas nis scientiam profitentur, aut quarumcunqueQuod autem sortes exquirere peccatum non sit, exemplis et auctoritate probatur. Cum enim Achor de anathemate furtim subripuisset, precepit dopraecepit Dominus Josue, ut sortibus exquireret, quo peccante populus in manibus hostium cadere meruerat. Josue praeceptum accipiens misit sortes, primum super tribus, deinde super familias, demum super personas, et ita cecidit sors super Achar. Saul quoque, quum pugnans contra Philistaeos jurasset, se interfecturum quicunque ante solis occasum de populo comederet, sorte deprehendit Jonatham filium suum mel comedisse, quod sceptro acceperat, quem quum morti tradere vellet, populo supplicante revocavit sententiam. Jonas quoque, quum a facie Domini fugeret, a nautis sorte deprehensus in mare dejectus, et a ceto est absorptus. De Zacharia etiam legitur, quod sorte exiit, ut incensum poneret. Matthias vero Judae successor eligitur. Quod ergo ta
Abbreviated transcription (Latin):
sibi su quanticate tpr̃is canombo prefixa.
nũ qrqui sint sortileg ecundoan sic
peccatum eẽ sortilegum. e
to. ansorcilegi et diuinisint excomuman¬
cli. sicessare noluerñt Sexi¬

Expanded text:
ia sub quantitate temporis canonibus praefixa. tur, qui sint sortilegi? Secundo, an sit peccatum esse sortilegum? Tento, an sortilegi vel divini sint excommunicandi, si cessare noluerint? Sex
Abbreviated transcription (Latin):
ti ant excoĩcati siue ex dero fĩ ex laieali ordine.
nec bis licet accusare epm̃ ante quã ꝓprio crimie
primitus exuantur similiter aut et eos qui sb̃
accatione priori existũt non añ esse acceptabileᷤ
in accãtione epĩ aut aliorũ dicoru quam in nori¬
os se menpõs illatorũ sibi ostenderuit critmũ
D au̾t periculĩ regule huius inuneat ꝯtẽpto¬
rib nõ ignoratis.

Expanded text:
ti aut excommunicati, sive ex clero sive ex laicali ordine, nec his licere accusare episcopum, antequam proprio crimine primitus exuantur. Similiter autem et eos qui sub accusatione priori existunt, non ante esse acceptabiles in accusationem episcopi, aut aliorum clericorum, quam innoxios semetipsos illatorum sibi ostenderint criminum. Quid autem periculi regulae hujus immineat contemptoribus, non ignoratis.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ denegemus audite sequentia hrticos antem est
inquiunt dicimus tamcos qui olim ab ecc̃a
ꝓiecti sunt quam qui post ħ anobis anatrema¬
tiçatist̃. portosinec adhuo siccditis audite ꝙ
subditur p̃ter hos autem aiunt ⁊ cos qui fide¬
sanam quidem siliter simulat ꝯfiteri sis¬
miticos ẽe et cos qui scorsu acoĩeantib no¬

Expanded text:
e denegetis, audite sequentia. Haereticos autem, inquiunt, dicimus tam eos, qui olim ab Ecclesia projecti sunt quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. Porro si adhuc nec sic creditis, audite quod subditur: Praeter hos autem, aiunt, et eos qui fidem quidem sanam simulant confiteri. Schismaticos etiam, et eos qui seorsum a co
Abbreviated transcription (Latin):
de accipere uel eremplũ: Preẜtim cũ sit
manifestũ in oẽm ytaliam ⁊gallias ⁊ y¬
spanias .⁊. affricam atq ciciliam ⁊ insulas
int̾ iacentes nullum instituisse ecc̃as n¬
si eos quos uenerabił apł s petrus aut suc
cessores eius ꝯstituerũt sacetoteslegai
aut iegitur docusse. Quod si nõ legũt quia
nunqua mueiunt. oportet eos sequi hoc
bus student capt institutionum uideant¬
nũ uideantur amittẽ. Sepe dillectionem
ꝯsecrandis misteriis uł cetis agendis ar
trarer ad informatice: ecc̃e tuc uł reforma¬
tic̾e si predecessores tui minꝰ aliquid aut
aliter temie̾tnt satis certum haber̾e nisid̾
aliquib ꝯsu lendos nos ẽẽ duxisses. Quib
credamꝰ s ut maiori anͣcte uł tuos instit¬
ras. ut scire ualeumus qui sint Qui au̾
nouitates inducut aut alterius ecc̃e ꝙͣ
romane eristim̾at ꝯsuetudinem suadã

Expanded text:
r exemplum, praesertim cum sit manifestum in omnem Italiam, Gallias, Hispanias, Africam atque Siciliam insulasque interjacentes, nullum instituisse Ecclesias, nisi eos quos venerabilis apostolus Petrus, aut ejus successores constituerunt sacerdotes? egitur docuisse? Quod si non legunt quia nusquam inveniunt, oportet eos sequi quaebus student, caput institutionum videantur omittere. Saepe dilectionem consecrandis mysteriis, vel in caeteris agendis arctrarer ad informationem Ecclesiae tuae, vel reformationem, si quod praedecessores tui minus aliquid aut aliter tenuerint satis certum haberem, nisi de aliquibus consulendos nos esse duxisses. Quibus credamus; sed ut majori auctoritate vel tuos institras; ut scire valeamus qui sint qui aut novitates inducunt, aut alterius Ecclesiae quam Romanae existimant consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
uersitate sũt uit̾ada. ut pactũ in ter se gẽ¬
tis aut ciuitatis ꝯsuetudine ui lege fu¬
matum nulla ci uis. aut peregrimꝰ libi¬
dine moletrir. Turpis enim omĩs ꝑs est
uniuerso suo nõ ꝯgruens. cu aũt deus
aliquid cõtra mor̾e aut pactum quoru̾li¬
si ommussũ est. instaurandũ est. ⁊ si sta¬
tutũ non erat instituendum est. Si em̃
regilicet inciuitate cuiułqua regnar
iubere aliquid ꝙ neq ante ip̃m quisquã
nec ip̃e unquam uisfat ⁊ si nõ est ꝯͣ socie¬
tatem cinitatis cius obteꝑatur ei.imo ꝯͣ
le quippe pactum est societatis humane
obtemꝑare Regib suis. Quanto magis
deo regnatori uniu̾se crẽature ad ea q¬

Expanded text:
uersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlisi omissum, instaurandum, et si instregi licet in civitate, cui regnat, jubere aliquid, quod neque ante illum quisquam, nec ipse unquam jusserat, et non contra societatem civitatis ei obtemperatur, imo contra le quippe pactum est societatis humanae obedire regibus suis: quanto magis Deo regnatori universae creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxust̃ ꝗignoti sunt qui neopbiti nr saa
sunt qni secmiari muitie dediti sunt qui dnne
nexibꝰ obligati sunt quinscii lit̃arum sũt
uenerunt qui ꝑgradus eceastioe nd ascende
moliũtur qui a decessorib in sacerdotium
eliguntur srnec ille deiceps sacerdos erit
quem nec clerus nec płs ꝓprie cinitatis eligit
ut auctoritas metropolitam uł com ꝓuicialiy
sacerdocum assensus non exquisiuit: quic̃¬
igitr deinceps ad ordinem sacerdotii postu¬
latus. ⁊mbiis que p̃dicta sunt exquisitus ĩnł¬
lo horum dep̃bensus fuĩt ⁊ eximinatus ꝓbabi¬
liuita atq doctima extiterit. time ẜm smoda¬
lia. atq dec̾talia ꝯstituta cumomĩu clicorn
ł cuium uolũtate ab imin̾sis com ꝓuincialib
epĩs. aut certe atrib insacerdotem die dm̃co
cõsecrabitur oueĩentid ceteris qui abs entes
qui est metropotitanꝰ epłs ꝯstitutus ep̃s ats¬

Expanded text:
ui ignoti sunt, qui neophyti vel laici sunt, qui saeculari militiae dediti sunt, qui curiae nexibus obligati sunt, qui inscii litterarum sunt, veneruntmoliuntur, qui a decessoribus in sacerdotium eliguntur. § 1. Sed nec ille deinceps sacerdos erit, quem nec clerus, nec populus propriae civitatis elegit, vel auctoritas metropolitani, vel comprovincialium sacerdotum assensus non exquisivit. Quicunque ergo deinceps ad ordinem sacerdotii postulatus, et in his, quae praedicta sunt, exquisitus, in nullo horum deprehensus fuerit, et examinatus probabili vita et doctrina exstiterit, tunc secunda, vel decretalia constituta cum omnium clericorum vel civium voluntate ab universis comprovincialibus episcopis, aut certe a tribus in sacerdotem die Dominica consecrabitur, convenientibus caeteris qui absentes sentia ejus qui est metropoli constitutus. Epis
Abbreviated transcription (Latin):
ni inaliquo crimine detenti sunt qui dus.¬
ꝑfanne nota asꝑ si sunt qui scelera aliqua
ꝑpublicam penitetiam seadmi sisse ꝯfessi
suntiqm inbersim lapsi sunt qui in eberesi
baptigatil aut rebatieati ee nostuntur qui
se meitipõs abscidũt anc qui naturali de¬

Expanded text:
i in aliquo crimine detecti sunt, qui infamiae nota aspersi sunt, qui scelera aliqua per publicam poenitentiam admisisse confessi sunt, qui in haeresim lapsi sunt, qui in haeresi baptizati aut rebaptizati esse noscuntur, qui semetipsos absciderunt, aut naturali de
Abbreviated transcription (Latin):
abeccdesiecdercis non queiͣ¬
tur. seruus etiam qui ad ec¬
clesiam confugerit proqu¬
alibet culpa si adnõsuo proad¬
amissa culpasacramentum
suscepentstatim ad seruitiũ
donum sui reclire cogatir
et post quam sacramento¬
daco domino suo fuenit con¬
signatus. si aliquid pene
proeadem culpa quaex¬
cufatꝰ probatuꝰ
fuerit per tulisse. procontẽp¬
tu ecclesie et preuancacione
fidei. a cõmunione et conui
tus sacramenta dominicle¬
nci exigentibus deimpuunt¬
ate percepitexire nolenter.
adommnoliceat occupamn..
seruns dominum suum coi¬
tempnere. et eius ministeri¬
um destituere non debet:.
Dum sluim non audet seruuꝰ¬

Expanded text:
ab ecclesiae clericis non quaeratur. § 1. Servus etiam, qui ad ecclesiam confugerit pro qualibet culpa, si a domino pro admissa culpa sacramentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire cogatur, et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus, si aliquid poenae pro eadem culpa, qua excusatur, probatus fuerit pertulisse, pro contetu ecclesiae et praevaricatione fidei, a communione et convivtus, sacramenta Domini, clericis exigentibus, de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari. servus dominum suum contemnere, et ejus ministerium destituere non debet. um suum non audeat ser
Abbreviated transcription (Latin):
oconsticiumus obseruanclũ
quod ecclesiastici canones de¬
creuerunt. et lex romana coy¬
sticiit ut abecclesieatriis uł
domo e piscopi eos abstrabere
omnino non liceat set nec
alteri consignarenisi adeu¬
angelia datis facramencis
demorce et debilitateet omĩ
penarum genere sint securi
ita ut̃ eĩ cui reus fuerit ormi¬
mosus desatisfactione ton¬
ueĩat. qui si sacramenta sua
conuictus fuerit iuolasse.
reus periuni non solum aco.¬
numione ecclesie uelomni¬
umcdericorum uerum etia

Expanded text:
constituimus observandum quod ecclesiastici canones decreverunt et lex Romana constituit, ut ab ecclesiae atriis vel domo episcopi reos abstrahere omnino non liceat, sed nec alteri consignari, nisi ad Evangelia datis sacramentis de morte et debilitate et omni poenarum genere sint securi; ita ut ei cui reus fuerit criminosus de satisfactione conveniat. Quod si sacramenta sua convictus fuerit violasse, rjurii non solum a communione Ecclesiae vel omnium clerico
Abbreviated transcription (Latin):
prorĩcia uenclite. uel ullo alio pacto alieã¬
te st̃ abhis quiꝑꝑĩatq puerse ⁊ contra leges
eas detinẽt. nulla longitp̃ris prescriptigne
officiente iubemus resticiuitaut p̃ctium
quidẽ iniqͥs ꝯꝑatorib reposcere liceat.

Expanded text:
provincia venditae vel ullo alio pacto alienatae sunt, ab his qui perperam atque contra leges eas detinent, nulla longi temporis praescriptione officiente iubemus restitui, ita ut nec pretium quidem iniquis comparatoribus reposcere liceat.
Abbreviated transcription (Latin):
xl. curnculil sine quadã legitiã in t̾pellati¬
tione poss ẽderũt depossessione quidẽ rei fe
chũo nequaqua remonen fũctioẽs ã seu
ciuilem canone̾ uel alia̾ quãdã publier
collationẽ inpositã eis dependere conpel¬
prina ͭ . siue ecce̾ possũt prescribi. prouẽtꝰ
primiciaruldcimationũ prescuptione.
colli non põt etiã siaromano põtisice qui¬
sacerdotib aileuitis seꝑate sũt ut desorte

Expanded text:
pellatione possederint, de possessione quidem rei seu dominio nequaquam removeri; functiones autem, seu civilem canonem, vel aliam quampiam publicam collationem impositam eis dependere compelprivati sive ecclesiae, possunt praescribi. Proventus primitiarum et decimationum praescriptione tolli non possunt, etiamsi a Romano Pontifice quisacerdotibus et Levitis separatae sunt, ut de sorte
Abbreviated transcription (Latin):
uel ep̃s. uel defensor ab fuĩt liceat ei publ¬
iceꝓponere ubi domiciliũ b̃t possessor. seu
cum taibularierum subscriptione uel si
cinitas tabuianios non hãt cumtriũ testi¬
um subscriptione ⁊ hoc sufficiat ad oẽiti¬
prescriptio currit. unde inaucẽticios quaᷤ
actc̃es tricennalis prescriptio secludit
siloco religioso ꝯpetant. NLa̾nis claud

Expanded text:
us, vel defensor abfuerit, liceat ei publice proponere, ubi domicilium habet possessor, seu cum tabulariorum subscriptione, vel, si civitas tabularios non habeat, cum trium testium subscriptione; ta annorum praescriptio currit. Unde in Authenticis: Quas actiones tricennalis praescriptio excludit, si loco religioso competant, quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
sane ut sulle ad que ꝑtinuisse uidebãt᷑ ꝓbare
potͣmt magis illius electã negligentiã ab
h̾reticis utimpune ibi sint asiũ diligetiã
suisse preue̾tã ut eom̃o eius curta sollicior ui¬
caretur cũ hoc iudices ep̃icognoui̾nt sueca
gat statũ partochiarũ posse mutari. Longil
enĩ tp̃s sicut ex legib hẽtur. deceiiũ uł ui¬
cẽmũ intelligit᷑. huiꝰ ergo longitp̃ris p̾sc̾p
titulo rẽ p̾sentis ꝑcecẽmũ. absentis uero
puicẽniũ retinunt ppetua exceptioe tut̾ eĩt nõ
uenclicare potĩt. Si aũ nullo titulo boã gã
side peitricenmũ temalicuiꝰ possedent nini¬
ligandebit presicho bo̾ian̾t fides nõ adtcͣ

Expanded text:
sane, ut si ille ad quem pertinuisse videbantur, probare potuerit, magis illius electam negligentiam ab haereticis, ut impune ibi sint, et suam diligentiam fuisse praeventam, ut eo modo ejus cura sollicitor vetaretur: cum hoc judices episcogat statum parochiarum posse mutari. Longum enim tempus, sicut ex legibus habetur, decennium vel vicennium intelligitur. Hujus ergo longi temporis praescripttitulo rem praesentis per decennium, absentis vero per vicennium tenuerit, perpetua exceptione tutus erit, non vendicare poterit. Si autem nullo titulo, bona tamen fide, per tricennium rem alicujus possederit, simili gaudebit praesidio. Bona vero fides non ad
Abbreviated transcription (Latin):
ulli ep̃orum liceat res mobiles. nõlice at ep̃o¬
aliisq piis locis inppnio nsu hr̃e. n e  impriõ n¬
maiores enoriit̃ locupletent̾. ⁊misus u̾tere.¬
nores tali facto pauꝑes muenlantũ. cc̃ agens
canonien anctoritate coartatus existit. ¶S¬

Expanded text:
ulli episcoporum liceat res mobiles aaliisque piis locis in proprio usu habere, ne majores enormiter locupletentur et minores tali facto pauperes inveniantur. Contra agens canonica auctoritate coarctatus existat.
Abbreviated transcription (Latin):
steio omĩpotenti deo ẜuire ꝑmittatu ut ab
hummo fuitio lib̾ recedat qui diuino amo¬
re districtiorem appetit ẜ̃uitute subire. si. aũt
⁊ inmo̾astico habitu ẜm patrum regulas ir¬
offitiu ꝓueatur. si tñillis nõ fuerit crimĩl
maculatus que intestam̃to ueteri morte
assumi ualeãt uł quomõ nõ admittantur. li¬
berti quoq non sunt ꝓmouendi ad clerum. nͥ
ab obsequiis si patroni fui̾nt ab souiti. ude

Expanded text:
sterio omnipotenti Deo permittatur, ut a servitio humano liber recedat, qui divino amore districtiorem subire appetit servitutem. Si autem et in monastico habitu secundum Patrum regulas irofficium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus, quae in testamento veteri morte assumi valeant, vel quomodo non admittantur. Liberti quoque non sunt promovendi ad clerum, nisi ab obsequiis sui patroni fuerint absoluti. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
e ecẽastiea famulia nomius ad omĩpoten¬
tis dei ẜuitiũ destinare: ut abhumana ẜuitute
di eceastici iuris dnñium occasionẽ prebemꝰ.
Si uõ festinates ad omĩpotentis dei ẜuitm.
meaute retinemiis: Illi inuenimur negare
quetã qui dedit omĩa. unde necc̃e est ut si
tute add̾iẜutiũ ꝯuerti desideat probetut pͥ

Expanded text:
esiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute di ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est ut, si tute
Abbreviated transcription (Latin):
eccła ⁊bnficiũ ei sint reddenda que prins
liba uolu̾tate refutanit
Ietio si ꝯtigiss cũ se⁊ sua moãstio tradidi¬
se anlicẽtia abbatis licet ei ad ꝓpria rediie
Quarto si sine licentia abbatis retre
abierit an sua sibi ab abbate reddenda sinͣt. al

Expanded text:
nt, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro abierit, an sua sibi abbate reddenda sint? QUAE
Abbreviated transcription (Latin):
fia. un. genãtionem in macrimoniũ sunc
inuenti. scinescient᷑ fecetunt. et multa cur¬
ricula annorum sunt reuoluta. ita ut fĩtios
babeant in sexto quiinuenti suntaut for¬
tasse inquito huiꝰmodi non sepenc̾ donee
nouas contraxisse nupcis uident᷑ .i. infra
anni coĩonam moclis omibo separent dece¬
separentiuz aut suspendut᷑ eorũ causa usꝙ
dum nos in simul domino auxiliantecom¬
ueniamus. Idem.
Ehis qui mortua uxore sccłas contrahere
nupcias uoluerint iuste et boneste et raci¬
onabiłrprospeximus abearum consan¬
gumeis usꝙ adquartũ gradum genealo¬

Expanded text:
imam generationem in matrimonio sunt inventi, si nescientes fecerint, et jam multa curricula annorum sint revoluta, ita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi non separentur, donec novas contraxisse nuptias videntur, id est infra anni coronam, modis omnibus separentur. De ceseparentur, aut suspendatur eorum causa, usque dum nos insimul Domino auxiliante conveniamus. Idem: post mortuas uxores secundas contrahere nuptias voluerint, juste et honeste et rationabiliter prospeximus, ab earum consanguineis usque ad quartum gradum genealo
Abbreviated transcription (Latin):
uero sunt ex deliberatione. non nsi ꝑ pͣemͣte¬
tiam Onic etiãm aug. ait nullũ peceatum
est adeo ueniale quod nofiat crinimale dũ
placet ¶a as antem ea deinura significat
que sentel comissa addampnatione suffi ci
nt muita enim exdelib̾atione procedunt q̃
nisi sepius itterata ⁊ incosuetudinẽ fueĩnt d̾¬
ducta quãins gra uet post mort̾e nõ tñ
cternaliter ꝑount quia ⁊ si qu adam ratiõe
crimina appellentur tñ mortiffera ⁊ capitalia
gatorio exponẽs uerba apłi nt siquis sup̃
poc fondam̃tũ edificaui̾t li gna. fenũ stipu¬
lam Multi sunt qui lectio iem istam ma¬
le intelligentes falsa seccmĩtate decipiuntur
transitorium possint purgan. ⁊ ipĩ postea ad
uitã ꝑpetuam ꝑuenre intellectus iste fratres
karisimi ẽ cornigendus. quia ip̃i sose ducũt
qui sic sibi blandiũtur. Illo enim tranitorio
aliqua cõmemoranda sũt ne aliquis inan¬
terercusare conetur. ⁊ dicat se nescire que st̃

Expanded text:
vero fiunt ex deliberatione, non nisi per poenitentiam. Hinc etiam Augustinus ait: Nullum peccatum est adeo veniale, quod non fiat criminale, dum placet. Alias autem ea demum significat, quae semel commissa ad damnationem sufficiunt. § 5. Multa enim ex deliberatione procedunt, quae nisi saepius iterata et in consuetudinem fuerint deducta, quamvis gravent post mortem, non tamen aeternaliter perdunt: quia etsi quadam ratione crimina appellentur. tamen mortifera, et capitalia  igne purgatorio, exponens verba Apostoli: Si quis super hoc fundamentum aedificaverit, ligna, foenum et stipu Multi sunt qui lectionem istam male intelligentes falsa securitate decipiuntur,er ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad vitam perpetuam pervenire. Intellectus iste, fratres charissimi, corrigendus est; quia ipsi se seducunt, qui taliter sibi blandiuntur. Illo enim transitorioaliqua commemoranda sunt, ne aliquis se inaniter excusare conetur, et dicat se nescire quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
malia fenum mi¬
nora. stipular inti¬
diutius simr m ig¬
ne quam fenum ⁊
itere pro mortali
et non perfecit hic¬
ciet eiminpurga¬

Expanded text:
alia, 'fenum' minora, 'stipulam' minidiutius in igne quam fenum et itere pro mortali et non perfecciet in Purga
Abbreviated transcription (Latin):
si longo tp̃r teneatur irracũdia ⁊ ebrietas si
assidua sit in eorũ nuõ ꝯputatur quicũq eĩ
aliqud̃ de istis peccatis inse driari cognone¬
rit nñ digne emendanerit ⁊ si buit spatiu.
longo tempore penitentiam non egerit et
largas climosinas no erogaĩt. ⁊ apeceatis i¬
stis non se astimũt illo transitorio igne de
quo apłs ait purgari non poteĩt si eterna ulũ
flãma sine ullo remedio trucidabit que ãt
tñ quia longum est ut omĩa replicentur o¬
pus estut ercis uł auquã nosemus quoci¬
ens aliquis in cibo aut potu plus accipit ꝙ̃
neccesse est ad minuta pecata nouĩt ꝑtinere.
quociens plus loquitur quã oportet plus tã¬
cet quam expedit quociens pauꝑem im porty¬
ne petente ex isꝑati quociens cum sit corpẽe
sanus aliis ieumãtib pr̃adere uoluit. aut sõp¬
no deditus tardiuis ad ecẽam surgit quocies¬
excepto filiorũ desiderio uyore suam cogno¬
requisierit. infirmos tardius insitauĩt.

Expanded text:
si longo tempore teneatur, iracundia, et ebrietas, si assidua sit, in eorum numerum computantur. Quicunque enim aliquod de istis peccatis in se dominari cognoverit, nisi digne se emendaverit, et si habuerit spatium, longo tempore poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et a peccatis ipsis abstinuerit, illo transitorio igne, de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. § 7. Quatamen quia longum est, ut omnia replicentur, opus est, ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis in cibo aut potu plus accipit, quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecexcepto desiderio filiorum, uxorem suam cognorequisierit, infirmos tardius visitaverit;
Abbreviated transcription (Latin):
mi orarium oportet leuitam gestare insini¬
stro hlimero procer qd̾ orat .i. predieat dext̾am ãt
p̃atem oportet hr̃e libamũ erpeditiuᷤᷤ idministe¬
los gradus ordine recurentes qui exquibus
ordinibrinquem gradit coscendere possint.
b testifieatib possint cormnci cuius scntenti
tiai sst soluendi uł ꝯdempnãdi breutet consi¬
derenius. at primũ apontificali gradu incipĩe¬
tes qͥuale opteat cum ẽe qui inep̃m est ordi¬
nadus di. ligenter inuestigemus apł regula
nͣe. otranaturam est ut sine peceato aliquis sit
si talis cligatur cuius comꝑatione ceteri gͣrex
dicantur In epła uõ ad titum crime̾ uocitur
cuminale peccatum. uł criminalis infani¬
a unde ibi legitur giren est querela .i. peccatũ
accusatione ⁊ dampnatõe dignũ Qd̃ antem si¬
ne criminie iubetur ẽẽ qui in ep̃m eligitur. ñ
aũt bapt̃a s post batisma intelligendũ est ura

Expanded text:
m orarium oportet Levitam gestare in sinistro humero, propter quod orat, id est praedicat; dexteram autem partem oportet habere liberam, ut expeditius ad ministe. Nunc autem per singulos gradus ordine recurrentes, qui, ex quibus ordinibus, in quem gradum conscendere possint; nt convinci: cujus sententia sint absolvendi vel condemnandi, breviter consideremus. § 1. Ac primum a pontificali gradu incipientes, qualem oporteat eum esse, qui in episcopum est ordinandus, diligenter investigemus, Apostoli regulam ntra naturam paene est, ut sine peccato aliquis sit: sed talis eligatur, cujus comparatione ceteri grex dicantur. In epistola vero ad Titum crimen vocatur criminale peccatum vel criminalis infamia: unde ibi legitur: Crimen est querela, id est peccatum accusatione et damnatione dignum. § 3. Quod autem sine criminatione jubetur esse qui in episcopum eligitur, non ante baptisma, sed post baptismum intelligendum est: ut a
Abbreviated transcription (Latin):
lam suburbanan magis q est ut nõ de¬
beat imputani. qrͣ si impublico eius aden̾¬
di facultas nõ fũit. melius dicetur faculta¬
tem nõ fuisse ad eundi ¶ Siꝗs ipĩus quidẽ
aquo apłaint ad eundi facultatẽ non huit.
ur ei li bellos. dãret. eius aut que apelaint ha¬
beat copiã uidendũ estanei prescribi possit.
ꝙ eũm nõ adierit. ⁊ħ ire utimur. ut si al¬
ter ins ad eũdi copia fint p̃scriptio locu

Expanded text:
lam suburbanam? Magisque est ut non debeat imputari. Quare si in publico ejus adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi, § 6. Si quis ipsius quidem, a quo appellavit, adeundi facultatem non habuerit, ut ei libellos daret, ejus autem, quem appellavit, habeat copiam, videndum est, ut ei praescribi possit quod eum non adierit. Ex hoc jure utimur, ut, si alterutrius adeundi fuerit copia, praescriptio locum
Abbreviated transcription (Latin):
sue iuditio tuodispensare uolu̾̃t. pria¬
tes enĩ uł patriarbas nicb primlegni bre
p̃ceteris epĩs nisi quantum sacri cauones
xeclunt. ⁊prisca ꝯsuetudo illis antiquitus
contulit diffinimus. ita ut ẽm nicenas

Expanded text:
suae judicio tuo dispensare voluerint. Primates enim vel patriarchas nihil privilegii habere prae ceteris, nisi quantum sacri canones concedunt et prisca consuetudo illis antiquitus contulit, definimus, ita ut secundum Nicaenas
Abbreviated transcription (Latin):
tinno erret quisquis aliquid nequid nescit si¬
siquis se extimet scire ꝙ nescit pro uõ qppe
approbat falsu qd̃ erroris est ꝓpruita uerñ
tamen inq̃re quisquis erret int̾est plurimi¬
nam muna cadenq re⁊nescienti sciens ⁊er
ranti nõ errans recta ratione s̃ponitur. indi
meis que ille scit ei p̾ferat nescientẽ. Sũt
enim qͥdam que nescire melius est quã scue.
uitiosu proferãt epischop uel pb̾ri non tñ
ideo ascolasticis suntd̾ spiciedi qꝑia morni

Expanded text:
tinuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit. Pro vero quippe approbat falsum, qtamen in qua re quisquis erret interest plurimNam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans recta ratione praeponitur. In in eis, quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam, quae nescire quam scire vitiosum proferant episcopi vel presbyteri, non tamen ideo a scholasticis sunt despiciendi, quia morum
Abbreviated transcription (Latin):
Sola fornicatio est que uxoris uiñeit affec¬
tum. inmocum illa unami carnẽ mnouas di¬
non debet teneri. ne uirũ quoꝙ sub maledi¬
cto faciat dicente scriptura Qm tenecad
ulteram stultus et impus est ubicũq est
igitur formeatio. uel fornicationis suspitõ.
lib̾e icor dimittitur et qr potenit accidere
ut aliquis calupniã faceret innecenti et ob
sccłam copulam ipcialem ueteti copule¬
crimẽ impingeret. sic priorẽ cuinittere iube¬

Expanded text:
Sola fornicatio est quae uxoris vincat affectum: immo cum illa unam carnem in aliam dirito, non debet teneri: ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura: Qui adulteram tenet, stultus et impius est. Ubicumque est igitur fornicatio, et fornicationis suspicio, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere, ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum, veteri crimen impingeret, sic priorem dimittere jube
Abbreviated transcription (Latin):
relas semꝑꝰ dñm. tad̾nacnilũ ingressus refẽ¬
rebar et iuita ꝙ dñs imꝑabat iuditia ꝓponie¬
bar. surirũ nos instruens. ut nõ excorde
nr̃o. se x pcepto diuino condepnatioĩs. uł
instificatioĩs sententia ꝓferam. Itẽ ang¬

Expanded text:
r ad Dominum tabernaculum ingressus referebat, et juxta quod Dominus imperabat judicia proponebat, nimirum nos instruens, ut non ex corde nostro, sed ex praecepto divino condemnationis vel justificationis sententiam proferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quib q̃lib eceistici officii ꝑson loco petitos¬
ris existit. quenqͣ laycum pulsituri apud
indicem ꝓuintie suadͥ sponere non desinat
actiones. Inbis uõ negotiis in quib ecẽasti¬
c offitii ꝑsona pulsatur. tocius submoto¬
⁊ cc̃ laicam personam suas ditigat actiões
iste moĩs omĩb non alibi quam aput ꝓm̃¬
tie iudicem negotium suum dicturu̾s oce¬
ũratisiquis ant̾em laicns cłicum cuiusc̃q
gradus duxi̾tẽe pulsandum ad ep̃orum n¬
ditin meadem cinitare ue t̾ritorl o ꝯstituto¬
rum ꝓponat ens quas se br̃e eristmat acti¬
ones. que ordinem legib pom̃ia ꝯuenien¬
tem. agq cõsentaneum demostrari. Illa ergo¬
ergo regula maiifestit que p̾cepit actorem
forum semꝑ sequi pulsati. Elic is nõ puis¬
t is in ep̃ali inditio forũ competere. princi¬
paliũ quoq sinctionũ designat auctoritas
millus pͥsuat cem cłicus pulsari nõ debeti

Expanded text:
quaelibet ecclesiastici officii persona loco petitoris existit quemdam laicum pulsatura, apud provinciae judicem suas proponere non desinat actiones. In his vero negotiis in quibus ecclesiastici officii persona pulsatur, toet contra laicam personam suas dirigat actiones, iste modis omnibus non alibi, quam apud provinciae judicem negotium suum dicturus occurrat. Si quis autem laicus clericum cujuscunque gradus duxerit esse pulsandum, ad episcoporum judicium in eadem civitate vel territorio constitutorum proponat eas quas se habere existimat actiones. Quem ordinem legibus per omnia convenientem, atque consentaneum demonstrari illa regula manifestat, quae praecepit actorem forum semper sequi pulsati. Clericis vero pulsatis in episcopali judicio forum competere, principalium quoque sanctionum designat auctoritasm judicem clericus pulsari non debet
Abbreviated transcription (Latin):
neptem aut nonercam aut nurum. au
consobrmam aut filiam air ui culi. aut
eiis relictam aut priu gnͣa n polaient
ẽoꝵ disiungi. et uiterius numo iman
coniugio copulan precipimus. Item

Expanded text:
neptem aut novercam aut nurum aut consobrinam aut filiam avunculi aut eius relictam aut privignam polluerit, eos disiungi et ulterius numquam coniugio copulari precipimus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
et tam chui non reputatur bomicidium
donec elementa confecta fuas imagines
menbraq suscipiant. ita sensus ratione
conceptus nisi oꝑa proniperit ad puc in
uentte retinetur. et cito petir abost̾e. ¶ Eñ
ea adulter eẽ clicitur necabea cliscedens.
nec fitiam suam illi tradens peccat. I Neo.¬

Expanded text:
et tandiu non reputatur homicidium et tandiu non reputatur homicidium donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant, ita sensus ratione cventre retinetur, et cito perit ab hoste. VI. Pea adulter esse dicitur, nec ab ea discedens, nec filiam suam illi tradens peccat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
opses traclidit. siquis peicuserit muliere¬
e inuteio habentem et abortiuum fecent.
si formatũ fuerit. detanimã. proanima. Si
asit informatũ fuerit. mulctetur peccinia.
ut probaret non ẽẽ ammãañt formã.
ltaꝙ siiam formato corpori teacti¬
tur non camẽ incon ceptu corporis nascitũ
cum semmne denuata. Ram sicum semine
et anima existit. decinima. mul teaniẽ
coticlie ꝑeu̾nt. cum sem̃e ex flixu quoclam ñ
proficit natͣrutati. uẽclsi prius respiciamnuᷤ
uidebius quid sequi debeamus. Contem¬
plemur facturam ade. Inãdam enim exem¬
plum datum est  exeo intelligatur. quia
lam formatum corpus accipit animam
Nam poterat auͥumnã limo terre aĩmiscere.
et siccorpus formare. Secd ratiõe infirm̾ata¬
tur quia primũ oportebat domũ conpagi¬
nari. et sic habitatorem iꝑducianima cẽ¬
tequia sp̃s est insicco habicare non põt. ĩo
insangume fertur habitare. Cum eigoli
piam̾ta compacta non fueri̾t. ubient aĩa

Expanded text:
oyses tradidit: Si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortivum fecerit: si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, mulctetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. Itaque, si jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur, cum semine derivata. Nam, si cum semine et anima existit exanimis, et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed, si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae. In Adam enim exemplum datum est, ut eo intelligatur quod jam formatum corpus animam accepit. Nam poterat Deus animam limo terrae admiscere, et sic formare corpus. Sed ratione infirmabatur, quia primum oportebat domum compaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur habitare. Cum igitur lineamenta compacta non fuerint, ubi erit ani
Abbreviated transcription (Latin):
sincte syuodo intra tres menses fi ordinatiões
epotum insi forte in excusabilis nectĩtas coege¬
rit ordinationis tempus amplius ꝓtelari. Si aũt
ecc̃astice ꝯdempnationi subiacere redditus uõ
eiusdem induate ecc̃e integros resuari ap̃yoo¬

Expanded text:
sanctae synodo intra tres menses fieri ordinationes episcoporum, nisi forte inexcusabilis necessitas coegerit ordinationis tempus amplius propagari  Ae., ecclesiasticae condemnationi subjacere: reditus vero ejusdem viduatae Ecclesiae integros reservari apud oeco
Abbreviated transcription (Latin):
Etales accipiamꝰ cibosquos aur difficulrer¬
ter digereant conmestos magno parcos
cipẽlictos labore doleamus oleorũ et pom¬
orum ac leguminũ. ⁊ facilior aꝑacus est
etarte inpeclusq cocorũ nonindiget et sis̃
cura fustentas humamĩgenus mocdate

Expanded text:
tales accipiamus cibos, quos aut difficulter digerere, aut comestos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum, pomorum ac leguminum et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indiget, et sine cura sustentat humanum corpus, mode
Abbreviated transcription (Latin):
captiuos trabu̾t. unde ⁊ morbi satm̃tate
nuima ocidantu multiq impaciencia
gule uomituremechant᷑. et ꝙtinpit᷑ ĩge¬
serunt. turpius egerũt. ypocrites mapbo¬
manere inumostatu natura corporũ secl
auterescere semꝑ aut semꝑdectescẽ. nec pꝰ¬
seniuere animã nisi crescendi ca pix sit.i
Undeergalienus uirdocissimus. ypocta¬
tis int̾pres adthletas quorũ untaerars
sagina est. clicit in exorati onemedicnie⁊
necuniere possechu aiec sanos ẽẽ anlimas

Expanded text:
Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt turpius egerunt. Hippocrates manere in uno statu naturam corporum, sed aut crescere semper, aut decrescere, nec posse vivere animal, nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus, vir doctissimus, Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina est, dicit in exhortatione medicinae, nec vivere posse diu, nec sanos esse, animas
Abbreviated transcription (Latin):
ministrisunt. ⁊ ultores iredei his qui malũ
dꝑantur. unde nonsine eausa gladium portit.
secletiam ccͣrie forticudines que appellantͦ fu¬
ingulat non est taus qualis pacientibrinde

Expanded text:
ministri sunt et ultores irae Dei in his, qui malum operantur unde non sine causa gladium portant, sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur fujugulat non est talis, qualis patientib
Abbreviated transcription (Latin):
mensa consecitauit qui accipitmisteri¬
um unitatis ⁊ non cenetumculũ paciᷤ¬
a non mistenũ accipit prose sertestimo¬
quia corsortis etiam siance quã panem
illumconindat calicemq bibat de hoc
tutus sacram̃ti ꝑ quippe illius ꝓcparcici¬
patione. ac bñfitio non prinat᷑ quamdo¬
in se hoc quod illud sacram̃tum sigͥficat
Dum hostu ftangitur passio xp̃iadmemo¬

Expanded text:
mensa sua consecravit. Qui accipit mysterimensa sua consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimoque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc tutus. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quain se hoc, quod illud sacramentum significat, Dum hostia frangitur, passio Christi ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃õs nan  nos corpus ip̃ius fri su̾mus ⁊
perisencor diam ip̃ius quam accipimꝰ
nos suraus arecordamim ⁊ uos nõ fuis¬
tis ⁊c̾reati estis ⁊ adarenri dominicmi.
conporcatiestis laborib bonũ .i.ãnũti¬
antium euangeliũ triturati estis quan¬
do githecumini destebamuu inhorreo.
suabamini. nomina ur̃a declistis cepistis
molueuimis exorcisis postea adaquã
uenistis ⁊ conpersiestis ⁊ panis cliñcus
uos diligentes nos .s. tenemdo un̾a fidẽ
unam spemandiuiduam caritatẽ Gr̃ti¬
ciquando hec accipuit sacramtum cesti¬
moniumet̾ seaccipiũtquia illiquerũt
cliuisionẽ cumpanis isteinclicetunita¬
tem. Sic quinũ inmultis iacenis fuit
moco unum est. Unũ est insua natimta¬
te calix est post pressurã corcularis a uos
post illa ieiuma post labores post humi
inmensa ⁊ incalice nobis cum uos estis.
simulenm hoc sumimꝰ qui sunul hͥbi¬
mus quia si mul uiuimus. Item inser
uoluit mistenũ pacis ⁊ unitatis nr̃e m

Expanded text:
i sumus, et per misericordiam ejus quod accipimus nos sumus. Recordamini: et vos non fuistis, et creati estis; ad aream dominicam comportati estis; laboribus boum, id est annuntiantium evangelium, triturati estis; quando catechumeni differebamini, in horreo servabamini, nomina vestra dedistis, coepistis moli jejuniis et exorcismis; postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et panis dominicus vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam caritatem. Haeretici, quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt, quia illi quaerunt divisionem, quum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo unum est, unum est in suavitate calicis post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humiin mensa, et in calice nobiscum vos estis, simul enim hoc sumimus, simul bibimus, quia simul vivimus. Item in servoluit. Mysterium pacis et unitatis nostrae in
Abbreviated transcription (Latin):
meretricem sibi inconiugio copulauit que
erat stenlis neptis ingenui filia originarii
Quam cum paterali uellet tradere. auꝰ hiuc
eam copiilauit. oiusa solius incontmmentie
deinde bic pententia ductus. ex ancilla ꝓpa
filios sibi querete cepit. postea dead ulteno ꝯ¬
uictus. et punitus. quendã rogauit utux
orem suam opprimeret ut sic eam dim ttere
posset. Quofcõ quandã infidelem sibi copu¬
laiit. ea tamẽ condi tione ut ad religionẽ
xp̃ianam transiret. HDic primũ queritu
an meretux licite dueatur muxorẽ Scͥcloꝰ
an ea queeusa incontinetie ducitursit cõ¬
inxappellandi. ¶eicło cunus arbitiium a¬
liqua sequatur.añ libi aui. an originaru
pitlo Qunto simmuente ucore siceat ali
cui exancilla tilios quetere. Quintosi ea
que iũ patitur pudiciciã a mittere ꝯpber.
extosiadulter adultera possic dimitteie.
eptimo sunuente climissa aliã possit acci¬
pere Octauo sim fidelem sub premissa o¬

Expanded text:
meretricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originarii; quam quum pater alii vellet tradere, huic avus eam copulavit, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio convictus et punitus quemdam rogavit, ut vi uxorem opprimeret suam, ut sic eam dimittere posset, quo facto quamdam infidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad Christianam religionem transiret. Hic primum quaeritur, an meretrix licite ducatur in uxorem? Secundo, an ea, quae causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim patitur, pudicitiam amittere comprobetur? Sexto, si adulter adulteram possit dimittere? Septimo, si vivente dimissa aliam possit accipere? Octavo, si infidelem sub praemissa co
Abbreviated transcription (Latin):
absoluere po tiorem nõ põ t sola enĩ pocior
infei̾orem ꝯuenienter ab soluit. Biuc liqui¬
do ꝓuidetur quia quẽ nõ põt absoluere.
uon põt iuditio inferiõ potioremligare uñ¬
ꝓpła ait nũquid głiabitur securis ꝯtra er̃
ꝯmemor atis. sole clarius exhibuimus ñ
rosse queꝙͣ qui minoris auctoritatis est.
eũ qui maioris potestatis est iudicus suis
adicere aut ꝓprus diffinitionib sub iuga¬
re. Item. De eodem. Rubrica. re.
olitẽ nos extimare fẽa cuiusq ꝓximoruo
nĩorum que sunt digna reprehensione
uelle defendere. s ꝙ ita uelimus filios cr¬
cirea spu̾alem patrem discipios erga ma¬
grmn de uotos ẽe ac sobrios ut nulla p̾enitꝰ
temeritate ad eorũ uita ut nõ dicamus di¬
iudicandam. s nec saltem tem̾e rephende¬
maiorib ñ bñdicẽ nec maledicere poffunit.

Expanded text:
absolvere non potest; sola ergo potior inferiorem convenienter absolvit. Hinc liquido pervidetur quia quem non potest absolvere, non potest judicio inferior potiorem ligares ita ex mmemoratis, sole clarius exhibuimus, non posse quemquam, qui minoris auctoritatis est, eum qui majoris potestatis est judiciis suis addicere, aut propriis diffinitionibus subjugare. Verum de olite nos existimare facta cujuscunque proximorum nostrorum, quae sunt digna reprehensione, velle defendere, sed quod ita velimus filios circa spiritualem patrem, et discipulos erga magistrum devotos ac sobrios esse, ut nulla penitus temeritate ad eorum vitam, ut non dicam dijudicandam, sed nec saltem tenuiter reprehendemajoribus nec benedicere, nec maledicere possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diacones subdiacone: deinceps quih ducen¬
diuyores ucentia non estiahogaum e tiã
nuptiarii euitent ꝯninia/ nec biis cetsb misce¬
antur. ubi amatoria cartantur. ⁊ turpia aut
obscem metus corporũ choreis ⁊ iait tionib¬
eo uelata indua appellatur: nec eius copula ⁊
sacris ordinib aliquis prohibetur. unde pella¬
guis pp̃ scribit.¬

Expanded text:
eps quibus ducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, et turpia, aut obsceni motus corporum, choris et saltationibeo velata, vidua appellatur, nec ex ejus copula a sacris ordinibus aliquis prohibetur. Unde Pelagius Papa scribit
Abbreviated transcription (Latin):
leunte exorti sunt. aquib intemplo dei
mistici sacrameriti misteria explebantur.
hugrece diacones latine minist  dicũ¬
tur quia sicut insacerdote osecratio. ita m
diacono ministeu dispensato hr ypodiacões¬
grece quos latine nos subdiacones dicimus.
Qu idco sic appellantur. qr sub iacẽt precep¬
tis ⁊ officus leuitarũ. oblatioes enim intem¬
plo dni afidelib ip̃i suscipiũt ⁊leuitis su¬
per ponendas altarib deffe rũt un apud
ebreos nathi nei nocanti lectores alegẽ¬
do psalmiste a psalmis canendis st̃ uocati.

Expanded text:
levite exorti sunt, a quibus in templo Dei mistici sacramenti ministeria explebantur. Hii grece diacones, latine ministri dicuntur, quia, sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habeGraece, quos nos subdiacones dicimus: qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hii apud Haebraeos Nathinnei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendi
Abbreviated transcription (Latin):
tor est spoitus mecẽa ideo dictus eo ꝙ specule¬
tur atq prospiciat ppłorum infra se positorũ
mores:⁊ uitam pontifer princeps sacerdo¬
tum dr᷑ quasi ma sequentium ip̃e ⁊ fũmus
sacerdos ip̃e ⁊pontifer marimus nũ aipã¬
tur ip̃e efficit. sacerdotes atq leuitas. ip̃e õs
ordines ecc̃asticos disponitup̃e ꝙ ums ꝗs
auimentis appellatus est cuius significatõ
multipler est. nam modo sacridotem. mo
ꝓpħam significat. modo petam. antistes sa¬
cerdos dictus est abeo ꝙ antestat primus ẽ
enim ĩordine ecẽe. ut sup̃ se nullũ hãt. sine¬
ꝯpoĩtum er gregc̃o ⁊ latino qĩ sacrum dans.
sicut rex a regẽ doita sacerdos asactificandoᷤ
capite habebant pilleum inquo erat bre¬
uis uirga de super habens lane. Aiquid ꝙ
um ta ntũ incapite religare ceperunt. na
nudis eos penitus capitib incedere ne fas
erat. unde ⁊ afil o quontebantur fla¬
mines dicti sũt aĩ flamimes um festis
dieb filo depoĩto pileum imponebãt ꝓsac̾¬

Expanded text:
tor est praepositus in Ecclesia, dictus, eo quod speculetur, atque prospiciat populorum infra se positorum mores et vitam. 13. PONTIFEX, princeps sacerdotum est, quasi via sequentium, ipse et summus sacerdos, ipse et pontifex maximus nuncupatur; ipse enim efficit sacerdotes atque levitas, ipordines ecclesiasticos disponit: ipse quod una vi mentis appellatos, cuius significatio multiplex est. Nam modo sacerdotem, modo prophetam significat, modo poetam. Antistes sacerdos dictus ab eo quod ante stat. Primus est enim in ordine Ecclesiae, et supra se nullum habecompositum ex graeco et latino, quasi sacrum dans; sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrificando capite habebant pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens lanae aliquid, o tantum capita religare coeperunt; nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sace