comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
2 apłis insufflauit infaciẽ eoꝵ
qui flatu pͥmo homini animã
indidit. ⁊ de limo erexit. Signi¬
ficuns gͦꝰ se eẽ eunde. insufflauit
sp̃m aplis. ut de luto exurgent.
Iñ post passionẽ. plenuis mi¬
sit sp̃m̃ inigneis linguis. ut
onĩs gnͣts docẽnt. sicut illi tẽ
om̃ib linguis sic nunc unutaᷤ
eccłe loquit᷑ om̃ib linguis a
qua unitate p̾cisus ñ ht̃ sp̃m¬

Expanded text:
is, insufflavit in faciem eorum, qui flatu primo homini animam indidit, et de limo erexit. Significans ergo se esse eumdem, insufflavit spiritum apostolis, ut de luto exsurgerent. Deinde post ascensionem plenius Spiritum misit in igneis linguis, ut omnes gentes docerent, sicut illi tunc omnibus linguis: sic nunc unitas Ecclesiae loquitur omnibus linguis, a qua unitate praecisus non habet sp
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si me diligis non te pasce
msił ua ł ubatur indilectione
ꝓrimi qui no̾ opus pietatis negat
nuit ihs. dũ int̾rogans de amore di¬
eit. hie qd̾ non alibi. Simon ioħi¬

Expanded text:
: Si me diligis, non te, pascei probatur in dilectione proximi. Qui vero opus pietatis negat nuit Joannes dum interrogans de amore dicit hic quod non alibi: Simon Jo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Relictis oĩb
seuti fuerant.
ħm .s. si post mor¬
ẽ shu ante quã
edłetur eius
snuus repetisset
sorem artem poꝰ¬
sent iudei exde¬
hitione hoc fecis
s. post reddi¬
ueptum euis
sufflatione sp̃m.¬

Expanded text:
Relictis omnibus secuti fuerunt Jesum. Quod si post mortem Jesu antequam redderetur eis vivus, repetissent priorem artem, possent videri ex desperatione hoc fecisse; sed post reddiacceptum ejus insufflationis sp
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non aitꝰ tegisti : iudisti quia
uisus quodã mo gn̾ał sensus.
quia de aliais quatuor dicisol
forsam nonfuit ausus tange.
s aspiciendo tm̃. seu⁊̃ tangendo

Expanded text:
Non ait tetigisti, sed vidisti: quia visus quodam modo generalis sensus est qui de aliis quatuor dici solet. Forsitan non fuit ausus tangere; sed aspiciendo tantum, seu etiam tangendo
Abbreviated transcription (Latin):
excipit᷑ dea qua mulier carnalit̃ sapi¬
ens dicit. Cum hauritorium non ha¬
uiuam. s ne forte alium fontem ꝓ¬
mittere iuidet᷑ subdit. ñ quid tu ma¬
ior es .i. potes melior cẽ iacob ꝗ cum
non carnalit̃ s spualit loqui diceno
quia ip̃a sublege moysi uxerat. ⁊⁊p̾¬
dium quod ia cob filio suo iosepħ¬
ded erat possidebat.
ratõe: eͥ.er de pͣuata ⁊ obscurata magno
labore fodr᷑ ⁊ ex̾cet᷑. bibut qͥdam ũ ho¬

Expanded text:
excipitur, de qua mulier carnaliter sapiens dixit: Cum hauritorium non havivam? Sed ne forte alium fontem promittere videretur, subdit: Nunquid tu melior es, id est potes melior esse Jacob qui cum non carnaliter, sed spiritualiter loqui, dicens quia ipsa sub lege Moysi vixerat, et praedium quod Jacob filio suo dederat, possidebat. ratione, quasi depravata et obscurata magno labore foditur et exercetur: bibunt au
Abbreviated transcription (Latin):
ix̃ oculos .i. catecuminũ fecit. qͥ
credit u̾bũ carne̾ factũ. unctus dũ
uidet. s imititur ut lauet .i. bapti¬
¶ Syloa fons ẽ ad radicẽ montis.
syon qui non iuigib aquis s ĩcun¬
ctis horis ebullit ꝑ concaua t̾rarũ

Expanded text:
catechumenum fecit, qui credit Verbum carnem factum. Unctus nondum videt, sed mittitur ut lavet, id est, bapti ad radicem montis Sion, qui non jugibus aquis, sed incertis horis ebullit per concava terrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ante pꝰaradisum. ⁊ gladio sp̃s
qui iudis scͥbitur armaͥtura.
caỹ phas qui uitissim annos su¬
os agebant. s tunc erat annus.
caẏphe. ⁊ uoluntate eius pͥmũ
ductus ẽ ihs̃. ad annã. nonquia
collegass quia socer eius erat.
uł domus eorũ sic erant posite.
ut noudebẽt anna ꝑtͣnsire. a
transeuntib.¬
¶ Merito alonge sequebatur.
quia primo negaturus erat. neq
enĩ negare poss sixp̃o prorimus
ad hesiss

Expanded text:
ante paradisum, gladio spiritus qui in Dei describitur armatura.Caiphas, qui vicissim annos suos agebant. Sed tunc erat annus Caiphae, et voluntate ejus primum ductus est Jesus ad Annam, non quia collega sed quia socer ejus erat. Vel domus sic erant positae, ut non deberet Annas a transeuntibu Merito a longe sequebatur, quia proximo negaturus erat, neque enim negare posset, si Christo proximus adhaesiss
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝰ¶Quia arguit eos facẽ mala¬
oꝑa pat̾s. fatentes patrẽ suũ eẽ a¬
brahã. ꝓuoeant aliqͥd malidice
ec̃ abtãã. ut sit eis occasio facien¬
ã laudat. ⁊ istos de gn̾e̾ daup¬
nat dicens. Si filii ħ.e.h.¬

Expanded text:
Quia arguit eos facere mala patris, fatentes patrem suum esse Abraham, provocant aliqua maledicere contra Abraham, ut sit eis occasio facienham laudat et istos degeneres damnat, dicens: Si filii Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
¶lazarus figura ẽ iudeoꝵ
qui infirmi erant in fide xp̃i
marcha ⁊ maria significant
doctrinam bonorum iudeo¬
rum.

Expanded text:
Lazarus figura est Judaeorum qui infirmi erant in fide Christi: Martha et Maria significant doctrinam bonorum Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si ꝑsermonẽ dĩ partici¬
pando fiunt hoĩes dii. quo¬
modo ille qui ꝑ naturam est
filius. quͣo participant non
est deus.¬

Expanded text:
 sermonem Dei participando fiunt homines dii, quomodo ille qui per naturam est Filius quo participant, non est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. post facturi estis. s non mõ. quia
do adeũ qui me misit. Tunc pati
debeo. ⁊ qui mõ non uultis audi¬
te p̃sentẽ. ⁊ miracula facientẽ. quẽ¬
tis me post resurrectionẽ ⁊ ascensio¬
nẽ. cũ tanta miracula sient ꝑ aplõs
mea uirtute. ⁊ cũ tanta credet mł¬
tudo. tc̃ enĩ conpuncti de tanto sccłe
mortis xͥ. dixer̃ petro. quid faciemus.¬

Expanded text:
tis, post facturi estis, sed non modo, quia do ad eum qui me misit, tunc pati debeo. Et qui modo non vultis audire praesentem et miracula facientem, quaeretis me post resurrectionem et assensionem cum tanta miracula fient per apostolos mea virtute, et cum tanta credet multitudo. Tunc enim compuncti de tanto scelere mortis Christi dixerunt Petro: Quid faciemus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quilotus ẽ s baptisino to¬
tus ẽ mundus. s quia it̾um
pulu̾e t̾rene habitationis in¬
quinatur. it̾um opus ẽ pede
lauare quos lauat dñs int̾¬
pelsuus ꝑ nob̾. ⁊ nos ip̃i orando.
ille ⁊̃ qui mitio studet u̾itati.
dũ in aliis pulsanti sponso. aꝑi¬
re ꝑgit. pedes inquinat. qui
u̾itas humilit̾ audit᷑. s si ne

Expanded text:
Qui lotus. Baptismo lotus est mundus. Sed quia iterum pulvere terrenae habitationis inquinatur, iterum opus est pedes lavare, quos lavat Dominus interpellans pro nobis, et nos ipsi orando. Ille etiam qui in otio studet veritati, dum in aliis pulsanti sponso aperire pergit, pedes inquinat, quia veritas humiliter auditur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nali peccato. ecce unus dies mor
nos. naturalẽ legẽ. que dicit in
corde. quod tibi nonius aliis ne
nitur. ecce t̾cius dies mortis¬
tus dies mortis. in quo putet.¬
uł fecit homo. s nec tales re¬
liquio mĩa.¬

Expanded text:
s . Ecce unus dies mortnos, naturalem legem, quae dicit in corde, quod tibi non vis, alii ne nitur. Ecce tertius dies mortistus dies mortis, in qua putet homo, sed nec tales relinquit mi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ dicunt ei discipłi. t̃ ri uolñ¬
tes consiliũ dare magistro ne mo¬
rerentur. Sic̃ ⁊ alibi petrus ab¬
sit. ate dñe non fiet cibi istud.
S sicut petrus laudatus de alie¬
no. beatus es symonbariona qͥa
pat̾ reuelabit tibi. eulpatur de
suo. Redi post me sathana is¬
sine eo abulantes. offendent. ut
ño nolentes eñ mori. qui ꝑ oĩb
eas illuminat. duodecimꝰ quiẽ
sacratꝰ nũis. qui ꝑmanet plenꝰ.
eiecto enĩ iuda qui ñ lucelar in¬
ter horas. alius subrogatur.

Expanded text:
 Dicunt ei discipuli. Territi, volentes consilium dare magistro ne moreretur, sicut et alibi Petrus: Absit a te, Domine, non fiet tibi istud. Sed sicut Petrus laudatur de alieno: Beatus es, Simon Barjona, quia Pater revelavit tibi, culpatur de suo. Redi post me, Satana,sine eo ambulantes offendant, ut modo nolentes eum mori qui pro hominibus eas illuminat. Duodecim est sacratus numerus qui permanet plenus: dejecto enim Juda, qui non lucebat inter horas, alius subrogatur.
Abbreviated transcription (Latin):
se: diebus condidit
dit septimo p̾eao ꝑa¬
tit usq ĩ finem qu¬
bernando. sustñtan¬
do. renouando. ꝓpa¬
guido. Ut ꝑ mau̾eãt
condita ⁊ cum semꝑ
oꝑat᷑ aͦs constat sac¬
quie sabbati legit᷑¬

Expanded text:
sex diebus condidit die septimo, postea operatur usque in finem gubernando, sustentando, renovando, propagando, ut permaneant condita. Et cum semper operatur Deus, constat sacquie sabbati legit
Abbreviated transcription (Latin):
dinem humane nat᷑e sum natꝰ ex parẽ¬
tib ꝓuecte ctatis putatis me ẽẽ ꝯtͣ homi¬
mes. s scitote ꝙ purꝰ homo sum. ille
ds aqno habeo quicquid harco ex
me infirmitafis. ex illo qr̃e sub limitas.

Expanded text:
dinem humanae naturae sum natus ex parentibus provectae aetatis, putatis me esse ultra homines. Sed scitote quia purus sum homo, ille Deus, a quo habeo quidquid habeo. Ex me infirmitas, ex illo gratiae sublimitas.
Abbreviated transcription (Latin):
rut̾ u̾e̾. noneo mͦ quo eũ dixͣ mͦ
creditis. Uenit hora ut disꝑga¬
mini. s nec adhuc cales erant. s
p̾nuntiat quales sint futuri
accepto sp̃u. sine quo. nec serua¬
uert̾ sermonẽ ut dixãt.
¶Lonenĩ quia filio dedit pater
a misit r eñ filius ad hue
addat. mea om̃ia tua sunt. unige¬
tri est natus equalis.

Expanded text:
e; non eo modo quo cum dixit: Modo creditis, venit hora ut dispergamini. Sed nec adhuc tales erant, sed praenuntiat quales sint futuri accepto Spiritu, sine quo nec servaverunt sermonem quem dixerat. on enim quia Filio dedit Pater amisit, cum Filius adhuc addat: Mea omnia tua et tua mea sunt. Unigetri est natus aequalis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uenire tp̃s regm euis. puta itescum
sic uenisse ut iam regnaret. s ħ t̃pore col¬
ligit᷑ regnum. qđ infine erit manifes¬
tum cum dicet ꝑcipite regnum . ꝗ u
ri qui postea eisdem colloquit᷑. s signa¬
re uolens ꝙ altitudoeius non pͭ intelligi
fug̃ in montem. ascendit celos solus
sac̃dos int̃ pellans ꝓpło foris constituto
qui int̾im iactat᷑ fluctib Uñ subdit
labores mundi. ⁊ reg̃t̃ naueni .i. egcłam¬
caritas. cresẽt errores. crebresount ma¬

Expanded text:
enire tempus regni ejus, putantes eum sic venisse, ut jam regnaret. Sed hoc tempore colligitur regnum, quod in fine erit manifestum, cum dicet: Percipite regnum quod ri, qui postea eisdem colloquitur, sed signare volens quod altitudo ejus non potest intelligi. Fugit in montem, id est ascendit coelos, solus sacerdos interpellans pro populo foris constituto, qui interim jactatur fluctibus, unde subdit:labores mundi, et regunt navem, id eius crescunt errores, crebrescunt
Abbreviated transcription (Latin):
naturã altitudinẽ theologiẽ asdendit. qͣ
ũbũ ap̃ patrẽ sẽꝑ fiusse ꝯtẽplatuis ẽ mox
ad humilitatẽ humane nature. ⁊ speci¬
aliter p̃cursoris u̾bi descendit. contra
ilos quidicebant humanã natiutã. ĩ
pͥmo parente ex toto ꝑditamẽẽ ⁊ ad
nichilum redactam¬

Expanded text:
naturam in altitudinem theologiae ascendit, quia Verbum apud Patrem semper fuisse contemplatus est, mox ad humilitatem humanae naturae, et specialiter praecursoris Verbi descendit contra illos qui dicebant humanam naturam in primo parente ex toto perditam et ad nihilum redactam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dilectorib suis in
quo sig̾catur eccła
futa spͥualis inqua
beati aquib non re¬
cedit apud uos ma¬
nens ħ eccłã p̾sens cor¬
palis in qua uisitat
lib erandos. id ⁊redit.

Expanded text:
 dilectoribus suis in quo significatur Ecclesia futura spiritualis, in qua beati, a quibus non recedit. Apud vos manens. Hic Ecclesia praesens corporalis in qua visitat liberando, et redit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ E potestatem. quam ht̃ filus cum
patre inocculto dedit pat̃ ei quia
filius hominis est inqua forma uidi¬
cans bonis ⁊ malis uidebit᷑. Uisio t.
forme di solis mundis corde ꝓmittit᷑¬

Expanded text:
 Et potestatem quam habet Filius cum Patre in occulto, dedit Pater ei, quia Filius hominis est, in qua forma judicans bonis et malis videbitur. Visio enim formae Dei solis mundis corde promittit
Abbreviated transcription (Latin):
non de solis apłis. s ⁊ de cet̾is m̾¬
bris incipit non. aut orat ꝓhis
quiiam infide eius defuncti¬
tatiorie.¬
¶Sc̃ifica eos. sic̃ exgrã tua in¬
cepta ẽ. scĩficatio. ꝑ quã iam nõ
sunt de mundo. eadem grã fac̾
scĩtiores. ut ꝑseuerent inu̾tate
cuius unbra fuerunt ueteres.
scĩficationes .i. in me qui sũ ueri¬
tas. Quod subueniendo aꝑit ser¬

Expanded text:
non de solis apostolis, vel de caeteris membris incipit: Non autem orat pro his qui jam sunt in fide ejus defunctitationictifica. Sicut ex gratia tua incaepta est sanctificatio per quam jam non sunt de mundo, eadem gratia fac sanctiores, ut perseverent in veritate, cujus umbra fuerunt veteres sanctificationes; id est, in me qui sum veritas, quod subdendo aperit: Ser
Abbreviated transcription (Latin):
quia bonũ nonẽ millius. s alicuus
doctrina euis .i. ip̃e u̾bũ doctrina nos
est sua. s eius ẽ. aquo ẽ qd ẽ. ego non
sum ame ip̃o. ⁊ quiaħ ꝓfundũ uidit.
ñ om̃s intellecturos. dedit consiliũ
Siius intelligẽ crede hoc ẽ siquis¬

Expanded text:
 nullius, sed alicujus doctrina ejus, id est ipse verbum, doctrina ejus non est sua, sed ejus a quo est: quod est - Ego non sum a meipso. Et quia hoc profundum vidit non omnes intellecturos, dedit consilium: Si vis intelligere, crede. Hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Holuit dñs habere qd̾ ꝓdẽt.
biscum. ut in me possit fructi¬
ẽ agricole nĩ uitis. offictũ qui pal
mites ÷ oꝑarios facit. licet ñde
suo. nec ꝑ ip̃os s ꝑse ipsũ.

Expanded text:
 Noluit Dominus habere quod perderet; biscum, ut in me possit fructiest agricolae, non vitis officium, qui etiam palmites operarios facit, licet non de suo, nec per ipsos, sed per meipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et cum inuenissent. eoce p̃sens est
eis quos fugerat ne regem facerent. Cur
gͦ fugerat nisi ꝓ p̃dicto sacram̃to. It̾m
p̃sens ioquitur eis. ut quorũ satiauit
uentres: eorum satiet m̃tes dicens am̃
am̃ dico uobis docens eos quos docto
instituit fug̾e laudem ⁊ t̾renum in¬
ꝑium. s tm̃ insistere p̃dicationi.

Expanded text:
Et cum invenissent. Ecce praesens est eis quos fugerat, ne eum regem facerent. Cur ergo fugerat, nisi pro praedicto sacramento? Iterum praesens loquitur eis, ut quorum satiavit ventres, eorum satiet et mentes, dicens: Amen, amen dico vobis, docens eos quos doctores instituit, fugere laudem et terrenum imperium, sed tamen insistere praedicationi.
Abbreviated transcription (Latin):
soli discipuli eius abissent.
ues atiberiade uixtalo¬
cum ubi manducaue¬
rant panem. grãs a gen¬
tes domino Cũcͦ uidiss¬
t᷑ba quia iħe ñ eẽt ibi. neq¬

Expanded text:
soli discipuli ejus abiissent: es a Tiberiade, juxta locum ubi manducunt panem, gratias agentes Domino. Cum ergo vidis quia Jesus non esset ibi, neq
Abbreviated transcription (Latin):
lunt opus moysi suo oꝑi. ostendit
illud eẽ minus. quia non fuit pani
de celo. s tm̃ figura illius. suũ ma¬
ius quiẽ panis. de celo quidat uitĩ.
⁊ hic ẽ cibus quẽ sup̃ dixit ꝑmane

Expanded text:
bant opus Moysi suo operi, ostendit illud esse minus, quia non fuit panis de coelo, sed tantum figura illius et suum majus, qui est panis de coelo qui dat vitam, et hic est cibus q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De otioso inimici gaude¬
bunnt. similit̾ ploratit
om̃s boni uerũpnis huiꝰ scłi.
s mundi amatores gandebt̃.
bom aut̃ cõꝑantur parturi¬
enti quegemit in partu .s
letatur d̾e fructu ⁊ plus gau
det demox futura prole qͣm
tristis ẽ de p̃senti dolore

Expanded text:
 de quo inimici gaudebunt. Similiter plorant omnes boni in aerumnis hujus saeculi; sed mundi amatores gaudent. Boni autem comparantur parienti quae genuit in partu; sed laetatur de fructu, et plus gaudet de adventu futurae prolis quam tristis est de praesenti dolore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ mine in plicm uideantur. aqd
alieni eẽ conantur cũ nonñ peis
ħ facẽt pylatus. Uñ nuncait ut
crucifigerent. s ut crucifigeretur
iudicio. ⁊ potestate pẏlati.

Expanded text:
mine impliciti videantur a quo alieni esse conantur, cum non nisi pro eis hoc faceret Pilatus, unde nec ait ut crucifigerent, sed ut crucifigeretur judicio et potestate Pilati.
Abbreviated transcription (Latin):
si pͥus uolebat. modo querebat.
se fecit. s quia ille legẽ gentis alie¬
ne nontimet. s magis timet occi¬
dẽ dĩ filiũ. t̾rent eũ acesare. quẽ
non pot̾ ut auctorẽ potestatis sue
contempnere.

Expanded text:
si prius volebat modo quaerebat. se fecit: sed quia ille legem gentis alienae non timet, sed magis timet occidere Filium Dei, terrent eum a Caesare, quem non potest ut auctorem potestatis suae contemnere.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hic ⁊ in aliis locis legitur.
atur. Sicut agnus coram tondñ¬
te sine uoce. si non aꝑuit os su¬
um. que silitudo de agno da¬
ta e̾. ut iusuo silentio non re¬
us s in nocens haberetur. Non
enĩ ut conscuis comuncitur s
ut mansuetus ꝓmpiis inmo

Expanded text:
Hic et in aliis locis legitur atur: Sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quae similitudo de agno data est, ut in suo silentio non reus sed innocens habeatur. Non enim ut conscius convincitur, sed ut man
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qiua profitentur cesarem aꝑte
contͣ eũ eẽt sialiũ regem uelit eis in¬
gerere. dimutere inpunitũ. quẽ ꝓpt̾
hos ausus tradiderant. occidendum.
Uictus gͦ timore tradidit eis in .u.e.¬

Expanded text:
Quia profitentur Caesarem aperte contra eum esse si alium regem velit eis ingerere, dimittendo impunitum quem propter hos ausus tradiderant occidendum. Victus ergo timore, tradidit eis Je
Abbreviated transcription (Latin):
A6ͦ ¶ Ipse ẽ frum̾tũ. quo nu̾e̾
deb fideł anima. gͣnũ de quo
sp̾ualis seges deb surg̾e. ⁊ cũ
sint multa grana seminũ. nł¬
li se comꝑat nisi frum̃to.
Uñ mos cepit eccłie de ħ so¬
lo gͣno confici corpꝰ diñi. quia
ꝑdet in futuro. qd̾ magis cõ¬
gruit. Uñ ⁊ subdit. qui od.

Expanded text:
 Ipse est frumentum quo vivere debet fidelis anima. Granum, de quo spiritualis seges debet surgere. Cum sint multa grana seminum, nulli se comparat nisi frumento, unde mos coepit Ecclesiae de hoc solo grano confici corpus Domini. rdit in futuro quod magis congruit, unde subdit: Qui odit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cohortẽ non uidorũ s militũ
ap̃side. seruato ordine legitime
ccͣ tot non possent.
bis que indie frequentes adeant
inueniretur.¬
uellȩt quereretur.

Expanded text:
 Cohortem. Non Judaeorum, sed militum a praeside servato ordine legitimaecontra tot non posset. Vbis quae in die frequenter aderant, inveniretur.vellet, his quaereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ysaias ꝓpħa dic̾ de xp̃o. non audi
silegimus suisse int̾minis tẏri. ⁊ si¬
donis siue in cõfino cesaree ꝓhili¬
phi que nunc uocatur pͥaneas g

Expanded text:
audiesi legimus fuisse eum in terminis Tyri et Sidonis , sive in confinio Caesareae Philippi, quae nunc vocatur Paneas
Abbreviated transcription (Latin):
¶ dñs incarne
manens frequent̃
ingalileã abulabat.
gurabat. uelud il¬
dica ad gn̾tes. uer¬
bi dei tͣnsitũ ex¬
pectarent.

Expanded text:
minus in carne manens frequenter in Galilaeam ambulabat, gurabat. Vel ut ildaea ad gentes verbi Dei transitum exspectarent.
Abbreviated transcription (Latin):
tis quod non eo modo quo putatis ego¬
ero ego corpiis. ⁊ quod ħ gr̾a morsibus
ñ consumit᷑ s sp̾ali grã me me illis
dando ipsos incorpus meũ conu̾̃to. h.¬
itie plane soluit ꝙ ipsosriolu̾at. puta:¬
bant enĩ ꝙ corpus distribueret. ille di.¬

Expanded text:
tis quod non eodem modo quo putatis erogo corpus, et quod haec gratia morsibus non consumitur, sed spirituali gratia me illis dando, ipsos in corpus meum converto; hinc plane solvit quod ipsos moverat; putabant enim quod corpus distribueret, ille di
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non mirant᷑ ꝙ cum muliece loquit᷑
eum quibus loqui consueuerate s c̃pn
oum alienigena ignorantes mistium
excłȩ degentib futurs¬
¶Non ansi sunt interrogare domi
nuim. tim̃tes ne ab eo rep hendantur.

Expanded text:
Non mirabantur quod cum muliere loquitur, cum quibus loqui consueverat, sed quia cum alienigena, ignorantes mysterium Ecclesiae de gentibus futurunt discipuli interrogare Dominum suum, timentes, ne ab eo reprehenderentur,
Abbreviated transcription (Latin):
¶emonstrare patrẽ filio ẽ cũc¬
Sta oꝑari filium. ut eq̃ hãnt᷑ ĩ fide
nare. Uñ agebat᷑ ¶mnia d.e. sus¬
citat pat̃ animas ꝑfiliũ ut aĩe
uiuant ex sub̾a patͥs et filis et ei fi¬
lio houinte facto intꝑ̃e. demostra¬
bit muiora i. resurrectõnẽ eor¬
porpit auiremini. eam fieri ꝑfiliũt¬

Expanded text:
rem Filio est cuncta operari per Filium, ut aeque habeantur in fide nare, unde agebatur. Majora his. Suscitat Pater animas per Filium, ut animae vivant ex substantia Patris et Filii, et ei Filio homini facto in tempore demonstrabit majora, id est resurrectionem corporum, ut miremini eam fieri per Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Post dissen¬
siones uidoꝵ de
dix̃ quib alii cõ¬
fundentur. alii
mo die scenophe¬
do ut qui fititue¬
niat ad eum.

Expanded text:
Post dissensiones Judaeorum de dixit, quibus alii conderentur, alii mo die scenopendo, ut qui sitit veniat ad eum.
Abbreviated transcription (Latin):
alii. anazaret h exire singłarem nazare¬
um. qͥuia doctissimus. ñ est in apłm electꝰ.
Omnes enim᷑ apłi. pͥmo deydiotis. ut confun¬
dantur sapienres.
¶MMistice. nathanael .i. donum di est uerꝰ
ppłs istł dono di. qͥ erat subficu ab
bra mortis. ut pͥmi parentes sub ficu foliiᷤ

Expanded text:
a Nazareth exire singularem Nazarenum: quia autem doctissimus, non est in apostolum electus: omnes enim apostoli primum de idiotis, ut confundantur sapientes.i te. Nathanael, id est donum Dei, est verus populus Israel donum Dei, qui erat sub ficu abdumbra mortis, ut primi parentes sub fici foliis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem. Uñ post dicit. inuitã ha¬
beaut. ⁊ eg̾dietur de ista ita. ut ĩ
et̾nũ uiuat. Un̾ post ⁊ habundan¬
tius habeant uitã. ⁊ pascua inue¬
niet ⁊ iug̾diens. ⁊ egrediens.

Expanded text:
per fidem. Unde post dicit: Ut vitam habeant. Et egredietur de ista vita, ut in aeternum vivat. Unde post et abundantius habeat vitam et pascua inveniet ingrediens
Abbreviated transcription (Latin):
uend̾ ẽ ĩposttuio qui filii sunt. sut̃
pastores. ⁊ tñ ẽ umis pastor quia illi
om̃s sunt m̾bra illius cuius sunt o
pat. cui qui non animas ounums
suas quert̃. non occurrit resisten¬
ẽ fug̾e. quia timor ẽ fuga animi
ne ꝑdat que diligit. Uñ reddens

Expanded text:
us. Praepositi vero qui filii sunt, sunt et pastores, et tamen unus est pastor, quia illi omnes sunt membra illius cujus sunt ovpat, cui qui non animas ovium, sed sua quaerit, non occurrit resistenest fugere, quia timor est fuga animi: fugit ne perdat quod diligit, unde re
Abbreviated transcription (Latin):
uisibitit̃. Ĩ utͦq unus sanat᷑. ut uni¬
tas cõm̃det᷑ alioquin ñ in potestate
ado magnum. ⁊ inbenignitate pa¬
rum fuit. unum derot sanari aueo
qui om̃s uno potãt erig̾e u̾bo. s in
his corꝑalib plus intendit ct̃nam sa¬
lutem aminarum.

Expanded text:
. In utroque unus sanatus, ut unitas commendetur. Alioquin nec in potestate ideo magnum et in benignitate parum fuit, unum de tot sanari ab eo qui omnes uno poterat erigere verbo. Sed in his corporalibus plus intendit aeternam salute
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hic ostendit
quis sit fructus.
quẽ dixat. ꝑquo
⁊ dabit pat̃ quod
petimus. qui ah
dedit. ut diliga¬
mus.
¶ Si malus pu¬
exparte mundꝰo
dit qd̾ suũ ẽ dũ
punit exparte
amat. quia fauet
malis.¬

Expanded text:
 Hic ostendit quis sit fructus quem dixerat, pro quo et dabit Pater quod petimus, qui et hoc dedit, ut diligamus. Si malus puex parte mundus odit quod suum est, dum punit; ex parte amat, quia malus favet malis.
Abbreviated transcription (Latin):
drerilio recdus ephesum conpuł usab
epil asie de coeterna patri auunitate
xp̃i scͥpsit ad n̾sus heticos qui eo ab¬
mariam fiusse negabant. Uñ mito in
figͣa imͣ animaliũ aqle uolanti cõ¬

Expanded text:
exsilio redisset Ephesum, compulsus ab episcopis Asiae de coaeterna Patri divinitate Christi scripsit adversus haereticos, qui eo abMariam fuisse negabant. Unde merito in figura quatuor animalium aquilae volanti com
Abbreviated transcription (Latin):
¶ albiana cis ano ãbulãt int̾ra ħ autera
pauea detemporalib euis gestis ed ifserens.
b duimitatis potent̾iã subumius cont̃p¬
lans cum domino ᷤᷤ ad celum uolat. Et
onim supra pectus domini incena recu¬
buit. celestis haustum sap̃ie cet̾is excel¬
lentuus de ip̃o dominici pectoris fon¬
te potauit. Legerat siquidem euꝗ̃
rat fidem eor ⁊ ueritatẽ. Inquib

Expanded text:
lia, cum Domino ambulant in terra. Hic autem pauca de temporalibus ejus gestis edisserens, sed divinitatis potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum volat. Qui enim supra pectus Domini in coena recubuit, coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de ipso Dominici pectoris fonte potavit. Legerat siquidem evangrobaverat fidem eorum et veritatem in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ac ¶ ab eis. non abhis qui ere¬
dere inceꝑant. s abhis qui in¬
uidebant. quod abscondit se. nr̃e
infirmitati. consuluit. ñ potesta¬
ti sue derogauit.

Expanded text:
ate. Ab eis. Non ab his qui credere incoeperant, sed ab his qui invidebant. Quod abscondit se, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Siquis inunistrauĩt
sione ⁊ ad eã suppositã exortano¬
ne. quasi data uoce formudĩs sue
subdit affectũ infirmitatis nr̃e
quẽ uẽ suscep̃. s ex noluntate ꝓ
nobis. ne de hac ĩfirinitate des¬
pereinus. Inqua ⁊̃ docet qͥd di¬
cẽ debeanus. ⁊ quo cõfuge quũ
cũ ꝯturbatur aiã mea. quid di

Expanded text:
dit, si quis mihi ministratsione, et ad eam supposita exhortatione, quasi data voce fortitudinis suae, subdit affectum infirmitatis nostrae. Quem vere suscepit, sed ex voluntate pro nobis, ne de hac infirmitate desperemus. In qua etiam docet quid dicere debemus, et quo confugere, quasi cum turbetur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui diuini facturus qͣui
repulit i gnotã matrẽ iam o¬
stendit uenisse horã. quã ͣ t̾e̾
p̃dix. in qua agnoscit de qua
erat mortalr natus. ⁊ docet
ut apiis filiis inpendatur.
quis suoꝵ eurã ñ ht̃.¬

Expanded text:
 Qui divina facturus, quasi repulit ignotam matrem; jam ostendit venisse horam, quam tunc praedixit, in qua agnoscit de qua fuerat mortaliter natus. Et docet ut a piis filiis impendatur cquis suorum curam non h
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ut dilectio. dilectio quapat᷑
dilig̾ silui. ẽ in om̃ib iustis. quia
menbra euis sunt. ⁊ diligunt᷑ in
illo qui totus diligitur. io subdit.¬
¶In horto capitur ut lederet pe¬
catum cominissum inhorto de¬
liciarum. inquẽ huus scłi torren¬
tem transicus di scipłos introdux̃¬

Expanded text:
Ut dilectio. Dilectio qua Pater diligit Filium est in omnibus justis, quia membra ejus sunt et diliguntur in illo qui totus diligitur, ideo subditIn horto capitur ut deleret peccatum commissum in horto deliciarum, in quem hujus saeculi torrentem transiens discipulos introdux
Abbreviated transcription (Latin):
¶ magistrum legis ad singnificatio¬
nem legis inuitat & quia dixerat
filium hominis ne hoc solum putet
nichodemiis subdit eẽ et filium

Expanded text:
 Magistrum legis ad significationem legis invitat. Et quia dixerat de Filio hominis, ne hoc solum putet Nicodemus, subdit eumdem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Philuppris ꝙ int̾p̃tat᷑ os lampadis.
nalium cogitonum tͦba pascendado¬
Sne actionis ⁊ rõnaus scientie q̃ erudien¬
ais infide non suifficiũt. nͥ eis altitu¬
do theo logiȩ addat᷑ q̃ animas ꝑuoña
oꝑatonem purgatas. ⁊ ꝑ scientiam
rer̃ cͥat᷑aꝵ illuminatas. ad ꝯsũnatã
spũalium refectionum plenitudinẽ
ꝑducit.

Expanded text:
 Philippus, qui interpretatur os lampadis, nalium cogitationum turba pascenda Donae actionis et rationalis scientiae, quae erudiendis in fide non sufficiunt, nisi eis altitudo theologiae addatur, quae animas per bonam operationem purgatas, et per scientiam rerum creatarum illuminatas, ad consummatam spiritualium refectionum plenitudinem perducit.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sensus nrõs ingredihostes desiderant. eccapere urbẽ bonȩ cosci¬
entiȩ et ꝑnrã munim̃ta discurrere : domosq quas nobis bonis oꝑib
ȩdificauimꝰ destruere Om̃a aũt faciunt introeuntes ꝑfenestras qua¬
sifur: Libere enĩ non ingrediuntur: ut sagittent in obscuro rectos
corde A faciȩ istius popłiquiest multus etfortis. terra c̃tremuit et
cȩli cõmotisunt: Cȩlũ enĩ etterra transibt̃. uerbũ aut̃ dñi ꝑman& in
ȩternũ: Sed & sol eclima tanta miserorũ supplicia uidere non po¬
terunt. et merebt̃ habentia officii sui iusticiã : et ꝓclaro lumine
tenebris operientur horrendis: Stellȩ quoq retrahent fulgorem
suum. dũetiam quiscĩsunt p̃sentiã dñi absq. formidine nomn uidebt̃

Expanded text:
enim sensus nostros ingredi hostes desiderant, et capere urbem bonae conscienim sensus nostros ingredi hostes desiderant, et capere urbem bonae conscientiae, et per nostra munimenta discurrere, domosque quas nobis bonis operibus aedificavimus, destruere. Omnia autem faciunt introeuntes per fenestras, quasi fur: libere enim non ingrediuntur, ut sagittent in obscuro rectos corde . A facie istius populi, qui est multus et fortis, terra contremuit, et coeli commoti sunt. Coelum enim et terra transibunt, verbum autem Domini permanet in aeternum . Sed et sol et luna tanta miserorum supplicia videre non poterunt, et moerebunt, non habentia officii sui justitiam, et pro claro lumine, tenebris operientur horrendis; stellae quoque retrahent fulgorem suum, 190 dum etiam qui sancti sunt praesentiam Domini absque formidine non vid
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine. eqiodis current adquuauoos quos ipotestate acce¬
perint. quasi ȩquites huc illucq uolitantes: Terribilis erit sonitus
eorũ. quasi quadrigarũ ꝑ ꝓna currentiũ: ec suꝑ capita montium
exilient. excelsos quoq etinȩccłȩ culmine constitutos cruciare
cupientes: Etquia antefaciem eorũ ignis est uorax atq consumen
sic cuncta uastabt̃: quomodo stipulã flãma consumit: ItauenieNT
adpuniendũ: ita expediti erunt et parati. ut populus fortis ad p̃liũ
antus erit timos omniũ: ettanta conscientia peccatorũ. ut nullus
luceat nec splendorẽ habeat gaudii: sedinstar adustȩ ollȩ faties
eius uertatur in tenebras: Ascendent murũ ecomnẽ munitionẽ.
in iunctũq sibi explentes opus nondeclinabt̃ in partẽ alterã. sed he¬
rebunt miserorũ suppliciis. nectorm̃tis eorũ saciabuntur. sedunis¬
quisq credita sibi inpeccatores supplicia ꝑsequetur: Sed& ꝑfenes¬
dequib edneremias dicit: Mors intrabit ꝑfenestras nras Peromĩs

Expanded text:
similitudinem, et sic discurrent ad cruciandos quos in potestatem acceperint, quasi equites huc illucque volitantes: terribilis erit sonitus eorum, quasi quadrigarum per prona currentium; et super capita montium exsilient, excelsos quosque et in Ecclesiae culmine constitutos cruciare cupientes. Et quia ante faciem eorum ignis est vorax, atque consumens, sic cuncta vastabunt, quomodo stipulam flamma consumit: ita venient ad puniendum: ita expediti erunt et parati, ut populus fortis ad praelium. Tantus erit timor omnium, tanta conscientia peccatorum, ut nullus luceat, nec splendorem habeat gaudii, sed instar adustae ollae facies ejus vertatur in tenebras. Ascendent murum et omnem munitionem; injunctumque sibi explentes opus, non declinabunt in partem alteram; sed inhiabunt miserorum suppliciis, nec tormentis eorum satiabuntur; sed unusquisque credita sibi in peccatores supplicia prosequetur. Sed et per fenesde quibus et Jeremias dicit: Mors intrabit per fenestras nostras : omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non hab& notictamdĩ: inqua non habitat sp̃s sc̃s: Faciesq eius
erit inmari primo etumari nouissimo. in his qui aperuerit ei
ianuam peccatorum. et apud quos usq ad extremum uitae tempus
permanserit: Et fecor illius et putredo ascend& etiam in eos qui
sibi magna ꝓmittunt. etcadunt persuperbiam: quia numquam
tuta est humana fragilitas. etquanto uirtutibus crescimus. tanti
magis timere debemus nede sublimibus corruamus: Iuxta lit¬
teram greges locustarum magis auster quam aquilo consueuit
adducere: idest non exfrigore ueniunt. sed excalore Uerum qm̃
de asiriis loquebatur. locustarum ponens similitudinem. ideo aqu¬
lonẽ interposuit: ut nonueram locustam quȩ ab austro uenire con¬
sueuit. sed sub locusta intellegamus assirios atq chaldeos:
oli timere terra. exulta etlȩtare : qm̃magnificauit dñs ut facer&:

Expanded text:
quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus erit in mari primo et in mari novissimo, in his qui aperuerint ei januam peccatorum, et apud quos usque ad extremum vitae tempus permanserint, et fetor illius et putredo ascendit etiam in eos qui sibi magna promittunt, et cadunt per superbiam: quia numquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus. Juxta litteram, greges locustarum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex calore: verum quoniam de Assyriis loquebatur, locustarum ponens similitudinem, ideo Aquilonem interposuit, ut non veram locustam, quae ab Austro venire consuevit, sed sub locusta intelligamus Assyrios atque Chaldaeos. Noli timere, terra: exsulta et laetare quoniam magnificavit Dominus ut facer
Abbreviated transcription (Latin):
scriptumest. amen am̃ dicouobis. pisigranũ frum̃ti cadens inter¬
ra mortuum fuerit. ipsũ solum man&: Siaut̃ mortuum fuerit
multos fructus facit. etuinũ quod lȩtificat cor hominis. etoleũ
quod exilarat fatiem : utuetus tristicia peccatorũ. frumenti etuini
etolei idest uirtutũ lȩticia temperetur: Tantamq habebunt
bonorũ omniũ abundantiã. utrepleantur eis atq saturentur:
Cumq hoc fuerint consecuti. nequaquã tradentur in obꝓbriũ gentib
dequibus apostolus loquitur. Nonest nobis conluctatio aduersus
carnem et sanguinem. sedaduersus principes et potestates. aduer¬
sus mundi rectores tenebrarũ harum. contra spiritalia nequitiae
incaelestibus: Fum quoq qui abaquiloneest. de quo hieremias lo¬
quitur :Abaquilone exardescent mala superomnes habitatores
terrȩ. dequo et salemon scribit: A quilo uentus durissimus. procul
inquit a uobis fatiam : et expellam eum interram inuiam etdesertã

Expanded text:
 dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multos fructus facit : et vinum quod laetificat cor hominis, et oleum quod exhilarat faciem, ut vetus tristitia peccatorum, frumenti et vini et olei, id est, virtutum laetitia temperetur, tantamque habebunt bonorum omnium abundantiam, ut repleantur eis atque saturentur. Cumque hoc fuerint consecuti, nequaquam tradentur in opprobrium gentibus, de quibus Apostolus loquitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates: adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Eum quoque qui ab Aquilone est de quo Jeremias loquitur: Ab Aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae : de quo et Salomon scribit: Aquilo ventus durissimus  procul, inquit, a vobis faciam, et expellam eum in terram inviam et desertam,
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinem est. etuergit adorientem illud intellege. in quo
fuit quondam sodomã etgomorra. ad ama et seboim. quod nc̃
mortuũ nominatur. eoquod nulla ibi uiuant animantia:
mare aũt nouissimũ hocquod ad occidentẽ est: et quod ducit
inegẏptũ. incuius litore gaza etascalon azotusq etioppe etrȩsa¬
rea. ecceterȩ urbes maritimȩ sitȩ sunt: Cũq litora utriusq maris
aceruis mortuarũ locustarũ quas aquȩ euomuerant implerentur
putredo earũ et fetor intantum noxius fuit. utaerem quoq corrũ¬
per&. et pestilentia tam iumentorũ quam hominũ gigneretur
Iuaerat eruditus lector ubi. hociuxta literã factũ sit dechaldeis:
non multo post tempore quã hȩc ꝓphetata sunt. siquidẽ inȩsa ia

Expanded text:
solitudinem est, et vergit ad Orientem, illud intellige, in quo solitudinem est, et vergit ad Orientem, illud intellige, in quo fuit quondam Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim, quod nunc Mortuum nominatur, eo quod nulla ibi vivant animantia. Mare autem novissimum, hoc quod ad Occidentem est, et quod ducit in Aegyptum, in cujus littore Gaza, et Ascalon, Azotusque et Joppe, et Caesarea, et caeterae urbes maritimae sitae sunt. Cumque littora utriusque maris acervis mortuarum locustarum, quas aquae evomuerant, implerentur, putredo earum et fetor intantum noxius fuit, ut aerem quoque corrumperet, et pestilentia tam jumentorum quam hominum gigneretur. Quaerat eruditus lector ubi hoc juxta litteram factum sit de Chaldaeis? Non multo post tempore quam haec prophetata sunt, siquidem in Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
quo supradict̾uest. populus multus etfortis antefaciem eius ignis
uorans. et posteũ exurens flamina. quasi aspectus ȩquorum as¬
pectus eorũ: Et expellã inquit eum in terrã solitudinis. et primȩ
partes illius cadent inmare orientale:. et posteriores in mare noiuis¬
simd̃ : et ascend& fetor eius. id est quiabaquiloneẽ et putredo. quia
suꝑbȩ egit Sȩpe commonui subtranslatione locustarũ describi
impecũ chaldȩorũ. quo iudȩa uastataest: Itaq seruat metaphoram
in reliquis. etiuxta sitũ ꝓuntiȩ sic loquitur. quasi non de hostib.
ed delocustis referre uideatur: Etiam nr̃is temporib uidimus
agmina locustarũ terrã texisse iudȩam. quȩ postea miscđã dñi.
interuestibulum etaltare. hocest intererucis etresurrecti¬
onis locũ sacerdotibus et populis dnm̃ deprecantibus atq
dicentibus parcepopulotuo. uento surgente in mare pri¬
mũ et nouissimũ praecipitatȩ sunt: Mare primũ quod iuxta

Expanded text:
quo supra scriptum est: Populus multus et fortis, 195 ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma, quasi aspectus equorum aspectus eorum. Et expellam, inquit, eum in terram solitudinis, et primae partes illius cadent in mare Orientale, et posteriores in mare novissimum, et ascendet fetor ejus, id est, qui ab Aquilone est, et putredo, quia superbe egit. Saepe commonui sub translatione locustarum describi impetum Chaldaeorum, quo Judaea vastata est. Itaque servat metaphoram in reliquis, et juxta situm provinciae sic loquitur, quasi non de hostibus, sed de locustis referre videatur. Etiam nostris temporibus vidimus agmina locustarum terram texisse Judaeam, quae postea misericordia Domini inter vestibulum et altare, hoc est, inter crucis et resurrectionis locum, sacerdotibus et populis Dominum deprecantibus atque dicentibus: Parce populo tuo, vento surgente, in mare primum et novissimum praecipitatae sunt. Mare primum quod juxta
Abbreviated transcription (Latin):
nondabouos ultra obꝓbriũ ingentibus: eteũ qui abaquilone esi
repellã auobis. eteducã eos int̾errã quȩest sine aqua: etdis per¬
dam fatiem eius in mare primũ. posteriora eius inmare no¬
uissimũ: Etascend& furor et ascend& putredo illius: qm̃ mag¬
nificata sunt oꝑa eius Postquã sacerdotes ꝓpopulo dep̃cati
sunt et dixerunt. parcedñe poplotuo. etnedes hereditatem
tuã in obybriũ fecitq populus quod p̃ceptũest. utscĩficar&

Expanded text:
non dabo vos ultra opprobrium in gentibus, et eum qui ab Aquilone est non dabo vos ultra opprobrium in gentibus, et eum qui ab Aquilone est repellam a vobis, et educam eum in terram quae est sine aqua, et disperdam faciem ejus in mare primum, et posteriora ejus in mare novissimum: et ascendet fetor ejus, et ascendet putredo illius, quoniam magnificata sunt opera ejus. Postquam sacerdotes pro populo deprecati sunt, et dixerunt: Parce, Domine, populo tuo, et ne des haereditatem tuam in opprobrium, fecitque populus quod praeceptum est, ut sanctificaret
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: It dominentur inquit eis nationes : Datur aũt in obpbri¬
ũ hereditas dñi. quando seruient hostib etdixerint nationes ubi est
ds̃corũ quẽ sibi p̃sulẽ. quẽ defensorẽ esse iactabant: Possumus nati¬
ones interp̃tari et aduersarias potestates: quȩ quandiu nonagimus
pęnitentiã dominantur nr̃i. et ex ꝓbrant eadicunt. ubiest ds̃eorũ:
udȩi istũ locũ ad gog etinagog referunt ad seuissimas nationes. qua
inultimo tẽpore contra is fł dicunt eẽ uenturas : dequib plenius
scribit hierechiel : elatus est dñs terrã suã: et peꝑcit popłõsuo:
Etresponditdnĩs. etdix̃ popłosuo Ecce ego mittã uobis frum̃tũ etiuinũ¬
etoleũ. etreplebimini in eo : et nondabouos ultra obꝓbriũ ingen¬
enus admare nouissimũ: E tascend& furoreius. etascend& putri¬
mittã uobis frumentũ etuinũ ecoleũ. etimplebimini exeis: et

Expanded text:
ostenditur: Ut dominentur, inquit, eis nationes. Datur autem in opprobriostenditur: Ut dominentur, inquit, eis nationes. Datur autem in opprobrium haereditas Domini, quando servierint hostibus, et dixerint nationes: Ubi est Deus eorum, quem sibi praesulem, quem defensorem esse jactabant? Possumus nationes interpretari et adversarias potestates, quae quamdiu non 194 agimus poenitentiam, dominantur nostri, et exprobrant et dicunt: Ubi est Deus eorum? Judaei istum locum ad Gog et Magog referunt, saevissimas nationes, quas in ultimo tempore contra Israel dicunt esse venturas, de quibus plenius scribitur in Ezechiel. Zelatus est Dominus terram suam, et pepercit populo suo: et responditet oleum et replebimini eo et non dabo vos ultra obprobrium in geneius ad mare novissimum et ascendet fetor eius et ascendet putremittam vobis frumentum et vinum et oleum, et implebimini ex eis, et
Abbreviated transcription (Latin):
onis ȩcclesiȩ. electionis senũ. congregationis paruulorũ. et su¬
gentiũ uberi. nonseruiat sponsus etsponsa operi nuptiali: quib
etlege ꝑmissũ est. ut adbella non ꝓcedat᷑ Unde etapłs receden¬
dũ parumper alicito p̃cepit : utuacari possimus orationi:
Ergo qui in castigatione uictus etieiunio atq elimosinis dicit se
agere pęnitentiã. frustra hoc sermone ꝓmittit. nisi egrediatur
decubilisuo. etscm̃ purumq ieiuniũ pudica expleat pęnitentia:
Quodque sequitur. interuestibulũ etaltare plorabant sacerdotes.
ƿuestibulo Lxx erepidinẽ interpretatisunt. symmachus . ñ põ¬
IAOÑ. aquila ñpoape uox. theodotio ipsũ uerbũ hebraicum
posuit aulam. quanos antephores templi porticũ possumus dicere :
tebat Populus enĩ illemultus et fortis qui supra suberuo edocis¬
tȩ etbruchi etrubiginis descriptus est nomine. nc̃ manifestius quisit

Expanded text:
onis Ecclesiae, electionis senum, congregationis parvulorum et suonis Ecclesiae, electionis senum, congregationis parvulorum et sugentium ubera, non serviat sponsus et sponsa operi nuptiali, quibus et Lege permissum est, ut ad bella non procedant. Unde et Apostolus recedendum parumper a coitu praecepit, ut vacare possimus orationi . Ergo qui in castigatione victus, et jejunio atque eleemosynis dicit se agere poenitentiam, frustra hoc sermone promittit, nisi egrediatur de cubili suo, et sanctum purumque jejunium pudica expleat poenitentia. Quodque sequitur: Inter vestibulum et altare plorabunt Sacerdotes, pro vestibulo LXX crepidinem interpretati sunt: Symmachus προπύλαιον: Aquila πρόδομον: Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit ULAM  : quam nos ante fores templi porticum que possumus dicertebat. Populus enim ille multus et fortis, qui supra sub erucae, et locustae, et bruchi, et rubiginis descriptus est nomine, nunc manifestius qui sit
Abbreviated transcription (Latin):
apio etdico Clangitetuba insion. etpęnitentiã inpopulis p̾dicate.
sc̃ĩfitate ieiuniũ. p̃dicate curationẽ siue coetũ. dequib ante iã
diximus. congregate populũ. ut qui dispersus peccauerat. congre¬
gatus peccare desistat Sc̃ĩficate ȩccłam. ut nullus in ȩcda non
sc̃ssit neforsitan lmpediantur orationes nr̃ȩ. et modicũ fermentũ
totã massam corrumpat Coad unate siue eligite senes. ut non ȩtas
in eis. sed sc̃ĩtas eligatur: Congregate quoq paruulos etsu gentes
ubera. neullasit aetas quȩ non conuertatur ad dñm. paruulos atq
lactantes: dequib et inpsalmis et in euangelio legimus. exore in¬
fantiũ et lactentiũ perfecisti laudẽ. quos petrus rationali etabsq
dedi nonescam. quorũ etsaluator meminit. Necontẽpseritis unũ
deminimis istis: Egrediatur quoq sponsus decubilisuo. et sponsa
dethalamosuo. ut intẽpore ieiunii. uocationis eccoetus. scĩficati¬

Expanded text:
entiam in populis praedicate; sanctificate jejunium, praedicate curationem, sive coetum, de quibus jam ante diximus: congregate populum, ut qui dispersus peccaverat, congregatus peccare desistat. Sanctificate Ecclesiam, ut nullus in Ecclesia non sanctus sit, ne forsitan impediantur orationes vestrae, et modicum fermentum totam massam corrumpat . Coadunate, sive eligite senes, ut non aetas in eis, sed sanctitas deligatur. Congregate quoque parvulos et sugentes ubera, ne ulla sit aetas quae non convertatur ad Dominum. Parvulos atque lactentes, de quibus in Psalmis et in Evangelio legimus: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . 193 Quos Petrus rationali et absque dedi, non escam : quorum et Salvator meminit: Ne contempseritis unum de minimis istis . Egrediatur quoque sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo: ut in tempore jejunii, vocationis et coetus, sanctificati
Abbreviated transcription (Latin):
tridñi etdicent: Parcednẽ popłotuo. etnedes hereditatẽ tuam
inobꝓbriũ : utdominentur eis nationes: Quare dicunt inpo¬
pulis ubiest ds̃ eorum: Lxx Clangite tuba insion. scificate
ieiumũ. p̃dicate curationẽ. congregate populũ. scĩficate eode¬
siam eligite senes. congregate paruulos. su gentes ubera : Egre¬
diatur sponsus decubilisuo et sponsa dethalamosuo: Intercrepi¬
dinẽ etaltare. plorabt̃ sacer dotes ministridñ ecdicent: Parcedñẽ¬

Expanded text:
o, et ne des haereditatem tuam in opprobrium, ut dominentur eis nationes. Quare dicunt in populis: Ubi est Deus eorum? LXX: Clangite tuba in Sion, sanctificate jejunium, praedicate curationem, congregate populum, sanctificate Ecclesiam, eligite senes: congregate parvulos et sugentes ubera, egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo. Inter crepidinem et altare plorabunt sacerdotes ministri Domini, et dicent: Parce
Abbreviated transcription (Latin):
inscõdĩ monte quixp̃sest. ut conturbentur siue confundantur
omnes habitatores terrȩ. et cmfusio eos pertrahat ad salutem:
Diem autem dñi. diem intellege iudicii. siue diem exitus unius cu-¬
iusq decorpore: Quod enĩ indie iudicii futurũ est omnib. hoc insin¬
gulis die mortis impletur: Dies tenebrarũ est etangustiȩ. dies nubis
etturbinis. quia cuncta pȩ narũ plenasunt atq cruciatuum
eni&e angelorũ populus multus etfortis. utreddat unicuiq secundĩ
operasua : etsicut mane etaurora consurgens primũ occupat montes.
sic iudicium ab excelsis etpotentib incipi et̃. ut potentes potenter
tormenta patiantur: Similis ei non fuit aprincipio. etposteũ nonerit
usq ad annos generationis et generationis: Om̃a enĩ mala quȩ ueteribus
histortis continentur. aut inundatione maris. aut alluuione fluminũ.
autquȩ pestilentia. morbis. fame. bestiis. hostiũ uastitate. hominib

Expanded text:
in sancto Dei monte qui Christus est, ut conturbentur, sive confundantur in sancto Dei monte qui Christus est, ut conturbentur, sive confundantur omnes habitatores terrae, et confusio eos pertrahat ad salutem. Diem autem Domini, diem intellige judicii, sive diem exitus uniuscujusque de corpore. Quod enim in die judicii futurum est omnibus, hoc in singulis die mortis impletur. Dies tenebrarum est et angustiae, dies nubis et turbinis; quia cuncta poenarum plena sunt atque cruciatuum. Veniet angelorum populus multus et fortis, ut reddat unicuique secundum opera sua; et sicut mane et aurora consurgens primum occupat montes, sic judicium ab excelsis et potentibus incipiet, ut potentes potenter tormenta patiantur. Similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis et generationis . Omnia enim mala, quae veteribus historiis continentur, et aut inundatione maris, aut illuvione fluminum, aut pestilentia, morbis, fame, bestiis, hostium vastitate, hominibus