comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indigne panẽ dn comedendo. &
calicem bibendo. iudiciũ sibi man¬
ducet & bibat: s ut patiendo ꝓ xp̃o
ac lacrimas fundendo. bonisqͦ actib
insistendo. passionũ exempla ipsiꝰ
quantũ ualet. sequatur. Potest ce
simplicit̾ accipi. qd panẽ ociosa ñ
comedat mulier fortis: uixta illud
apł̃i. Qui ñ oꝑatur: nec manducet.
Et ipse de se. Qm̃ ad eaquȩ mͥ opus
erant: & his qui mecũ sunt mini¬
strauert̃ manꝰ iste. Unde merito
luxuriantes uiduas arguens: adiũ¬
git. Simul aũ & ociosȩ discunt cir¬
ciure domos: ñ solum ociose. s &
uerbose & curiose. Surrexert̃ filii
Qd̾ futurũ ꝓ certo nouerat: more
ꝓpħico quasi iam factum refert.
Surgent enim filii eccłiȩ. uidelicet
om̃s electi: in nouissimo carnis ĩmor¬
talitate donati. Et tunc matrẽ suã
que eos ex aqua & spũ scõ do genu¬
it. beatissimã predicant: quȩ nunc
ab infidelib quasi misera contẽnit᷑.
Et reuera sicut apłs ait. sum hac

Expanded text:
indigne panem Domini comedendo et indigne panem Domini comedendo et calicem bibendo, judicium sibi manducet et bibat; sed ut patiendo pro Christo, ac lacrymas fundendo, bonis quoque actibus insistendo, passionis exempla ipsius quantum valet sequatur. Potest et simpliciter accipi, quod panem otiosa non comedat mulier fortis; juxta illud Apostoli: Qui non operatur, nec manducet . Et ipse de se, Quoniam ad ea quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae . Unde merito luxuriantes viduas arguens adjungit: Simul autem et otiosae discunt circuire domus; non solum otiosae, sed et verbosae et curiosae .-- Surrexerunt filii d futurum pro certo noverat, more prophetico quasi jam factum refert. Surgent enim filii Ecclesiae, videlicet omnes electi in novissimo, carnis immortalitate donati: et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et Spiritu sancto Deo genuit, beatissimam praedicant, quae nunc ab infidelibus quasi misera contemnitur: et revera sicut Apostolus ait, Si in hac
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato est. pͥmꝰ in illã lapidem
mutat. & sic eam a crimine quod
patrarat. sub conditione ampliꝰ
ñ peccandi miseratꝰ absoluit. Con¬
siderauit semitas domꝰ suȩ: & panẽ
ociosa non comedit. Semitas do¬
mꝰ sue consid̾at: qr cunctas sue co
scientiȩ cogitationes subtilit̾ in¬
uestigat. Panẽ ociosa ñ comedit.
qͥa hoc quod de sacro eloquio intelli
gendo ꝑceꝑit. ante et̾ni iuidicis ocu¬
los exhibendo oꝑib ostendit. Item.
Domꝰ fortis mulieris: habitatio ẽ
patriȩ celestis. Semitȩ domꝰ illius:
precepta iusticiȩ. quib ad et̾nȩ ui¬
tȩ mansionẽ ꝑuenitur. Quas ꝓfecto
semitas anima bene considerat: cũ
& diligent̾ quib actib ad suꝑna
ꝑuenire debeat. inspicit: & quȩ agẽ¬
da didicit. sedula exercere ñ desinitꝰ.
Danem qͦ ociosa non cõmedit: cum
sacrificiũ dnici corporis ꝑcipiens.
studet imitari actu quod in myste.¬
rio celebrat: multũ sollicitã ne

Expanded text:
sine peccato est, primus in illam lapidem sine peccato est, primus in illam lapidem mittat ; et sic eam a crimine quod patrarat, sub conditione amplius non peccandi, miseratus absolvit. ZADIC. Consideravit semitas domus suae, et panem otiosa non comedit. Semitas domus suae considerat, quia cunctas suae scientiae cogitationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit, quia hoc quod de sacro elgendo percepit, ante aeterni judicis oculos exhibendo, operibus ostendit. Item domus fortis mulieris, habitatio est patriae coelestis; semitae domus illius, praecepta justitiae, quibus ad aeternae vitae mansionem pervenitur. Quas profecto semitas anima bene considerat, cum et diligenter quibus actibus ad superna perveniri debeat, inspicit, et quae agenda didicit, sedula exercere non desinit. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium Dominici corporis percipiens, studet imitari actu quod in ministerio celebrat, multum sollicita ne
Abbreviated transcription (Latin):
loquebant᷑. alii detrahebant. lace¬
rabant. mordebant. conuiciabant᷑.
Ad eos gͦ quib placebat. decorẽ in¬
duit: ad eos quib displicebat. forti¬
tudinẽ. Imitare gͦ & tudnm tuũ: ut
possis eẽ uestis ip̃sus. Esto cũ decore
ad eos quib placent bona oꝑa tua.
esto fortis aduersꝰ detractores. Os
os aꝑuit: ut sapĩam doceret: iuixta
illud apłi. Omĩs sermo malꝰ ex ore
uestro ñ ꝓcedat: s siquis bonus ad
edificationẽ fidei. ut det gr̃am au¬
dientib. Uel certe os cordis aꝑuit
ad discendam ab ipsa sapĩa int̾ius
ueritatẽ: quã alios foris doceret.
Utriq aũ sensui. quia utrũq facit
eccłia: concinit apte qd̾ sequitur
Et lex clem̃tiȩ in lingua eius: illa
uidelicet. ut ñ statim more legis
moysaicȩ peccantes puniret: sed
miscditer ad penitentiȩ remedia
uocaret. Cuius exemplũ clementie
re nr̃o manifeste ꝑcepit: cũ obla¬
ta ei peccatͥce muliere. siquis in qͥt

Expanded text:
loquebantur, alii detrahebant, laceloquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat decorem induit, ad eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius; esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores.-- Os os aperuit, ut sapientiam docmo malus ex ore vestro non procedat ; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus. Vel certe os cordis aperuit ad discendam ab ipsa interius sapientia veritatem, quam alios foris doceret. Utrique autem sensui, quia utrumque facit Ecclesia, concinit aperte quod sequitur, Et lex clementiae in lingua ejus; illa videlicet, ut non statim more legis Mosaicae peccantes puniret, sed misericorditer ad poenitentiae remedia vocaret. Cujus exemplum clementiae re nostro manifeste percepit, cum oblata ei peccatrice muliere, Si quis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ dicit. Audi filia & uide. & in¬
clina aurẽ tuam: & obliuiscere
ppłm tuũ & domũ patris tui.
Commutari namq illam desiderat.
quã ut filiam habere ualeat. do¬
mũ patͥs prioris. idẽ hostis antiqͥ.
uibet obliuisci. Fortitudo & decor
indumentũ eius: & ridebit in die
nouissimo. Fortitudo ad tolerandã
ꝑuersoꝵ imꝓbitatẽ: decor ad exercẽ.¬
dam uirtutũ gr̃am Decor qr oꝑat᷑
patit᷑ propter iusticiã. Et ideo ride¬
bit in die nouissimo. id est gaude¬
bit in recributione regni cȩlestis:
q̃ dolebat in certamine uite p̃sentiᷤᷤ.
Mosetenĩ scͥpture est. ꝓgaudio risũ
ponere: sicut & d̃ns ait. Beati qui nẽ
fletis: q ridebitis. Etbeatus ios. Os
aũ ueraciũ: replebitur risu. Similẽ
sane huic sententiã ꝓpħa de dno ac
saluatore huiꝰ fortissimȩ mulieris posu¬
it dicens. Dñs regnauit. decorẽ in¬
duit: induit d̾ns fortitudinẽ. Cum
enĩ predicaret eugłium regni. aliis
placebat. aliis displicebat: alii bene

Expanded text:
esiae dicit: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui. Commutari namque illam desiderat, quam, ut filiam habere valeat, domum patris prioris, id est hostis antiqui, jubet oblivisci. Fortitudo et decor indumentum ejus, et ridebit in die novissimo. Fortitudo ad tolerandam perversorum improbitatem, decor ad exercendam virtutum gratiam: decor, quia operatur m propter justitiam: et ideo ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributionem regni coelestis, quod dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est pro gaudio risum ponere, sicut Dominus ait, Beati qui nunc fletis, quia ridebitis ; et beatus Job, Os autem veracium replebitur risu . Similem sane huic sententiam Propheta de Domino ac Salvatore, hujus fortissimae mulieris posuit, dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem, etc. . Cum enim praedicaret Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene
Abbreviated transcription (Latin):
głosꝰ appareas coram rege: & in lo¬
co magnoꝵ ne ꝯstiteris: & cetera
Suꝑius presulem monuit: ñ sub¬
ditum. Nam sicut illi dixit. ut hi¬
lares uultꝰ ostendat subiectis: ita
hunc ammonet. ne in conspectu
maioꝵ arrogans appareat: sed
potius in mediocͥ positus loco. suꝑius
euocari mereat᷑. Cui simile ẽ illud dñi¬
cũ cum inuitatꝰ fu̾is ad nuptias. ñ
discumbas in pͥmoloco: & cẽt̾a. Possu

Expanded text:
gloriosus appareas coram rege, et in logloriosus appareas coram rege, et in loco magnorum ne constiteris, et caetera. Superius praesulem monuit, nunc subditum, nam sicut illi dixit, ut hilares vultus ostendat subjectis, ita hunc admonet, ne in conspectu majorum arrogans appareat, sed potius in mediocri positus loco superius evocari mereatur, cui est simile illud Dominicum: Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e fragilitatis capacitatẽ tͣnscend̾.¬
I Aufer rubiginẽ de argento: & egre¬
dietur uas purissimũ. Aufer lite¬
re suꝑficiem de sacro eloquio: &
inuenies sensũ purissimũ. sub ui¬
litate lutere reconditũ: & sub car¬
naliũ figuris cerimoniaꝵ. spĩtalia
latuisse mysteria. Aufer impie¬
tatẽ de uultu regis: & firmabit᷑
iusticia thronꝰ eius. Aufer impie¬
tatẽ ꝑsequendi xpĩanos de am¬
mo sauli. uł alt̾ius ciiuslibet e¬
mulatoꝵ legis: & cum xp̃m pre¬
dicare ceꝑint. firmabitur iusticia
cathedra doctrinȩ eoꝵ: quã pͥus
ad ruinã sua impellebat impie¬
tas: qͣmdiu iusticie di repugnan¬
tes. suã preponere certabant.
Iterũ. Aufer impietatẽ de uultu
regis: & firmabitur iusticia thronꝰ
eius. Qui enĩ presunt ppłis. si uolt̃
firmũ eẽ solium suũ: semꝑ hylari¬
tate & gr̃a plenos uultꝰ exhibeant:
ne ꝑ arrogantiã rigidiores effecti.
musitatiõnẽ incidant plebis. Ne

Expanded text:
nostrae fragilitatis capacitatem transcenditnostrae fragilitatis capacitatem transcendit. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer litterae superficiem de sacro eloquio et invenies sensum purissimum sub vilitate litterae reconditum, et sub carnalium figuris caeremoniarum spiritalia latuisse mysteria. Aufer impietatem de vultu regio, et firmabitur justitia thronus ejus. Aufer impietatem persequendi Christianos de animo Sauli, vel alterius cujuslibet aemulatorum legis, et cum Christum praedicare coeperint, firmabitur justitia cathedra doctrinae eorum, quam prius ad ruinam suam impellebat impietas, quandiu, justitiae Dei repugnantes, suam praeponere certabant. Iterum aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Qui enim praesunt populis, si firmum esse solium suum, semper hilaritate et gratia plenos vultus exhibeant, ne per arrogantiam rigidiores effecti mussitationem incidant plebis. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
locutionib qͣm aꝑtis assertionib
u̾bum id est di filum fateri. Unde
multo sepius in eugłio: filiũ se hoĩs
qͣm filium di appellare consuenit
Et gła fideliũ eius discipłoꝵ est
diligent̾ euis inuestigare sermo¬
nem: quo se dm etiam ubi patent̾
ñ dicit. mystice significat: quale
ẽ illud. ego & pat̾ unũ sumꝰ. & cȩt̾a
huiꝰmodi. Deniq celans uerbi et̾¬
nitatẽ: & pretendens carnis infir¬
mitatẽ: ait. Quẽ dicunt hoĩes
ẽẽ filiũ hominis: Cui regũ eximiꝰ
inuestigato eiꝰ sermone. quẽ an¬
tea sepius audierat: respondit.
Tu es xp̃c filius di uiui. Nec paruã
hac inuestigatione meruit glo¬
riam: nã ꝓtinus audiuit. Bea¬
tus es symon bariona: &e cetera.
Cȩlum sursum. & t̾ra decoesũ: & cor¬
regũ inscrutabile. Sicut altitudo
cęli. & ꝓfunditas t̾re cõnci ab ho¬
minib ñ pot̃: ita scientia ꝓpħaꝵ¬
& apłoꝵ. qui archana diuinita¬
tis spũ reuelante cognouer̃t.

Expanded text:
locutionibus, quam apertis assertionibus locutionibus, quam apertis assertionibus Verbum, id est, Dei Filium, fateri. Unde multo saepius in Evangelio Filium se hominis quam Filium Dei appellare consuevit. Et gloria fidelium ejus diligenter ejus investigare sermonem, quo se Deum etiam ubi patenter non dicit, mystice significat. Quale est illud, Ego et Pater unum sumus , et caetera hujusmodi. Denique celans verbi aeternitatem, et praetendens carnis infirmitatem, ait: Quem dicunt homines esse Filium hominis ? Cui regum eximius investigato ejus sermone, quem antea saepius audierat, respondit: Tu es Christus, Filius Dei vivi . Nec parvam hac investigatione meruit gloriam; nam protinus audivit: Beatus es, Simon Barjona, et caetera .-- Coelum sursum, et terra deorsum, etcregum inscrutabile. Sicut et altitudo coeli et profunditas terrae conjici ab hominibus non potest, ita scientia ptolorum, qui arcana divinitatis Spiritu revelante cognoverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
e quoq parabolȩ
salomonis: quas
transtulert̃ uiri
erechie regis uida.
Hinc nouo ordine
loqui incipit: ut
ñ sicut prius quasi ad audientem
u̾bum faciat: s secum ipse quidra¬
tio ueritatis habeat. disputando
ꝑtractet. In quib tam̃ legens qͥsq
uł audiens: quid appetere. qͥd caue¬
re debeat. aꝑtissime dinoscat. Quas
quidem parabolas uiri ezechiȩ cͣnͣs¬
tulisse referunt᷑: qr fortassis ad eius
usq tempora disꝑsȩ habebantur
a plurib. ꝓut ex ore sapientissimi
regis semel dictas exceꝑant: s per
industriã illius collectȩ inunũ. &
in huiꝰ libelli st̾ corpꝰ insertȩ. Notã¬
du sane. qr in his parabolis multo
st̾ plura qͣm in ceteris ꝑ allegoriã
dicta: ex collatione uidelicet rerũ
que figuris aꝑte uidentur. Gloria
domini celare uerbũ: & gla regum
inuestigare sermonẽ. Gła dni est
in carne apparentis. humanitatis
suȩ magis qͣm diuinitatis uerbũ
mortaliũ ocłis ostendere: & se po¬
tius oꝑum miracłis ac mysticis

Expanded text:
e quoque parabolae Salomonis, quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc novo ordine loqui incipit, ut non sicut prius quasi ad audientem verbum faciat, sed secum ipse, quid ratio veritatis habeat, disputando pertractet: in quibus tamen legens quisque vel audiens, quid appetere, quid cavere debeat, apertissime dignoscat. Quas quidem parabolas viri Ezechiae transtulisse referuntur, quia fortassis ad ejus usque tempora dispersae habebantur a pluribus, prout ex ore sapientissimi regis semel dictas exceperant; sed per industriam illius collectae in unum et in hujus libelli sunt corpus insertae. Notandum sane quia in his parabolis multo sunt plura quam in caeteris per allegoriam dicta, ex collatione videlicet rerum quae figuris aptae videntur. Gloria Domini celare verbum, et gloria regum investigare sermonem. Gloria Domini est in carne asuae magis quam divinitatis, mortalium oculis ostendere, et se potius operum miraculis ac mysticis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram agͥ. siue terrã corpuscłi qͥ exer¬
cet: saturabit᷑. Ille frum̃to. iste uͥtu¬
tib. qͥ utͣq sꝑnit. replebit᷑ egestate.
ignorat qͦd egestas suꝑueniet ei.
ꝓ fecto enĩ qͥ augere opes ambit: pec¬
catũ negligit. More auiũ captꝰ cum
escã t̾renaꝵ rerũ auidꝰ inspicit. quo
stͣngulet᷑ peccĩ laq̃o ñ agnoscit: cũ
quelibet presentis mundi bona desi¬
derat: & q̃ de fut᷑o dãna patiat᷑. igno¬
rat. Cũ surrex̾int impii. abscondẽ.¬
tur hoĩes: cũ illi ꝑterint. multi
plicabunt᷑ iusti. Cosdem hoĩes qͦs
ustos appellat: q uidelicet iustũ
statutũq ado humane ꝯditioĩs
ordinẽ seruant. Unde in libro be-¬
ati iob. de penitente quolibet
ꝑu̾so dicitur. Respiciet hoĩes: & di¬
cet. Peccaui. Quod ẽ aꝑte dicere.
Respiciet eos. qͥ naturã humane
creationis recte custodiunt: & se
peccando uum̃tis assimilatũ esse
cognoscet. Patet gͦ sensꝰ: qr fer¬
uente impioꝵ ꝑsequutioẽ. absꝯ¬

Expanded text:
terram agri, sive terram corpusculi, qui exercet, saturabitur; ille frumento, iste virtutibus. Qui utramque spernit, replebitur egestate.-- ignorat quod egestas superveniat ei. Profecto enim qui augere opes ambit, peccatum negligit, more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus inspicit quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit, cum quilibet praesentis mundi bona desiderat, et quae de futuro damna patiatur ignorat. Cum surrexerunt impii, abscondentur homines: cum ill. Eosdem homines quos justos appellat, qui videlicet justum statutumque a Deo humanae conditionis ordinem servant. Unde in libro beati Job de poenitente quolibet perverso dicitur, Respiciet homines, et dicet, Peccavi . Quod est aperte dicere, Respiciet eos qui naturam humanae creationis recte custodiunt, et se peccando jumentis assimilatum esse cognoscit. Patet ergo sensus, quia fervente impiorum persecutione abs
Abbreviated transcription (Latin):
loquim᷑ ñ quolibet disꝑsa in uentr̃
diffliuint. atq euanescunt s in
auctorẽ suũ cuncta reuercunt᷑
& uł bene ꝓlata iiuant loquentẽ.
itł male edita gͣuant : ita ut pro
omi u̾bo etiam ocioso rationẽ in
die iudicii reddere cogamur: qͣnto
mag̃ aũ maledicta ñ solum ea quȩ
maliciosa m̃te in insonte iaculant᷑.
uerũ etiã illa quȩ negligentiũ con¬
suecudine passim in quoslibet ꝓ¬
ferunt᷑: ñ alium qͣm ip̃m maledicũ
oppͥmunt:. Neq eñ maledici regnũ
dei possidebt̃. Non aũ sine causa dic̃
maledictũ frustra ꝓlatum. qd̃ est
& maledictũ ñ frustra ꝓlatũ: sed
iusta diuine districtionis ira in
impios emissum: ut ẽ illud beati
petri in symonẽ magũ. pecunia
tua tecũ sit in ꝑditionẽ: & ea quȩ
in apostatas & hereticos eccłiastica
mata. de quib dominꝰ eide eccłie
dicit. quecunq alligau̾is suꝑ t̾rã.
er̃ẽ ligata & in cȩlis. Ne respondeaᷤᷤ

Expanded text:
loquimur non quolibetloquimur non quolibetluunt atque evanescunt, sed in auctorem suum cuncta revertuntur, et vel bene prolata juvant loquentem, vel male edita gravant, ita ut pro omni etiam otioso verbo rationem in die judicii reddere cogamur. Quanto autem magis maledicta non solum ea quae malitiosa mente in insontem jaculantur, verum etiam illa quae negligentium consuetudine passim in quoslibet proferuntur, non alium, sed ipsum maledicum opprimunt. Neque enim maledici regnum Dei possidebunt . Non maledictum frustra prolatum, quia est et maledictum non frustra prolatum, sed justa divinae districtionis ira in impios emissum; ut est illud beati Petri in Simonem Magum, Pecunia tua tecum sit in perditionem ; et ea quae in apostatas et haereticos ecclesiastica mata; de quibus Dominus eidem Ecclesiae dicit, Quaecunque alligaveris super terram, erunt ligata et in coelis .-- Ne respondeas
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. contͣ semet ipsam ꝑ multiloqͥ¬
Et hic uersicłs ne indoctis honor do¬
cendi cõmutat᷑: premonet. Nix nãis¬
in estate. & pluuiȩ in messe. sunt ꝑ¬
sequutiones infideliũ in tempore
predicationis eugłicȩ. Quȩ du gͣuio¬
res forte insistunt: & calorẽ in mul¬
tis impediunt dilectionis: & fruges
bone oꝑationis fedant. Quib recte
gła quȩ stulto confertur. ẽẽ simil
asseuerat᷑: qr si indocto cathedra
docendi tributur: eque ꝑ hoc eccłia¬
ut infideliũ ꝑsecutione leditur:
qd̾ eẽ uerissimũ arrianȩ tẽpestatis
calamitas ꝓbauit. Nam sicut auis
ad alia tͣnsuolans. & passer qͦlibet
uadens. sic maledictũ frustra pro¬
latũ. in quẽpiã suꝑueniet. Uerba
quidẽ recte auib comparantur:
qd sonando ꝑ aera tͣnsuolent. abore
uidelicet loq̃ntis. ad aures usq au¬
dientis. S distant in eo: qr pot̾ fieri
ut auis quolibet uolans eo loci resi¬
deat᷑: uͥ nil ei certe necessitatis aut
ucilitatis suppetat. Uerba aũ quȩ

Expanded text:
multiloquEt hic versiculus ne indoctis honor docendi committatur praemonet. Nix namque aestate, et pluviae in messe, sunt persecutiones infidelium in tempore praedicationis evangelicae, quae dum graviores forte insistunt, et calorem in multis impediunt dilectionis, et fruges bonae operationis foedant. Quibus recte gloria, quae stulto confertur, messi similis asseveratur, quia si indocto cathedra docendi tribuitur, aeque per hoc ecclesia infidelium persecutione laeditur, quod esse verissimum Arrianae tempestatis calamitas probavit.-- Nam sicuad alia transuolans et passer quo libet uadens, sic male dictum frustra prolatum in quempiam superueniet. flaquidem recte avibus comparantur, od sonando per aera transvolant, ab ore videlicet loquentis ad aures usque audientis; sed distant in eo quia potest fieri ut avis quolibet volans, eo loci resideat ubi nil ei certae necessitatis aut utilitatis suppetat. Verba autem quae
Abbreviated transcription (Latin):
litꝰ. Cui recte frigori legatus assimi¬
latur fidelis: qͥa mentẽ eiꝰ qui se
misit prudenter agendo repausat.
Mystice autẽ legatus fidelis. doc¬
tor est catholicus: qͥ aũ mittit eũ.
dñs. Porro dies messis in estu. tẽ¬
pus est predicationis int̾ furores
ꝑsequentiũ: de quo dictũ est. Mes¬
sis quide multa: oꝑarii aũ pauci.
frigus niuis in messe: aliqͣntula ẽ
quies predicantiũ. a ꝑsecutione
repugnantiũ. Recte gͦ dicitur.
sicut frigus niuis in die messis.
ita legatus fidelis ei qui misit eũ:
animã illius requiescere facit:
qr sicut optabile est predicatorib
u̾bi. cũ ab infidelium rabie forte
aliqͥd refrigerii accipiunt. nec fa¬
cultas docendi negatur: ita ipsi
qui ad predicandũ eos misit. do¬
mino gratũ eẽ constat. cũ suscep¬
tã ab eo legationẽ etiã int̾ adu̾sa
obsistentiũ fidelit̾ complent. De¬
niq ut lucas refert. reu̾sis apre¬
dicationis officio discipłis: exul¬

Expanded text:
litus. Cui recte frigori legatus assimilitus. Cui recte frigori legatus assimilatur fidelis, quia mentem ejus qui se misit prudenter agendo repausat. Mystice autem legatus fidelis doctor est catholicus; qui autem mittit eum, Dominus. Porro dies messis in aestu tempus est praedicationis inter furores persequentium, de quo dictum est: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Frigus nivis in messe aliquantula est quies praedicantium a persecutione repugnantium, recte ergo dicitur: Sicut frigus nivis in ita legatus fidelis ei qui misit eum, animam illius requiescere facit. Quia sicut optabile est praedicatoribus verbi, cum ab infidelium rabie forte aliquid refrigerii accipiunt, nec facultas docendi negatur, ita ipsi qui ad praedicandum eos misit, Domino gratum esse constat, cum acceptam ab eo legationem etiam inter adversa obsistentium fideliter implent. Denique, ut Lucas refert, reversis a praedicationis officio discipulis, exsul
Abbreviated transcription (Latin):
libent̾ increpanti ac docenti au¬
rem accõmodat: iam sese ad recipi¬
endã claritatẽ sap̃iȩ cȩ̨lestis p̃pa¬
rat: iam suꝑnȩ lucis uisioni appro¬
piat. Recte magist eruditꝰ marga¬
rito fulgenti assimilat᷑: q du em̃da¬
tionẽ moꝵ. du suꝑnoꝵ scientiam
desid̾antib ac pie q̃rentib animiᷤ
ostendit: quasi aureo ornatui ma¬
iorẽ insuꝑ gratiorẽq fulgorẽ gem¬
mȩ ardentis annectit. Sĩc̃ frigus
niuis in die messis: ita legatus
fidelis ei qui misit eũ: animã illiꝰ
requiescere facit. Importunũ uide¬
tur omĩmodis. tempore messis
ningere: nam & infra legimꝰ. quomͦ
nix estate. & pliuue in messe: sic
inderens ẽ stulto gła. S tam̃ in fer¬
uentissimis palestinȩ regionib
ñ parum delectabile est metentib.
si subito frigꝰ quomͦ in niue solet
adueniat. quod incendia solis ali¬
quantũ refrigeret: sudorẽ laboran¬
tiũ tergat: ardentes temꝑet anhe¬

Expanded text:
libenter increpanti ac docenti aulibenter increpanti ac docenti aurem accommodat, jam sese ad percipiendam claritatem sapientiae coelestis praeparat, jam supernae lucis visioni appropiat, recte magister eruditus margarito fulgenti assimulatur, quia dum emendationem morum, dum supernorum scientiam desiderantibus ac pie quaerentibus animis ostendit, quasi aureo ornatui, majorem insuper gratioremque fulgorem gemmae ardentis annectit. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei qui misit eum, animam ejus requiescere facit. Importunum videtur omnimodis tempore messisningere. Nam infra legimus Quomodo nix aestate et pluviae in messe, sic indecens est stulto gloria. Sed tamen in ferventissimis Palaestinae regionibus non parum delecsi subito frigus quomodo in nive solet, adveniat, quod incendia solis aliquantum refrigeret, sudorem laborantium tergat, ardentes temperet anhe
Abbreviated transcription (Latin):
dida fulgent uircutib patrũ. Uñ
scͥptum ẽ. Eloqͥa dñi eloqͥa casta:
argentũ igne examinatũ. Quoꝵ
ornatui lectoꝵ mala suꝑaddit
aurea: quisquis eadem diuina e¬
loquia. & spĩtalib plena sensib &
mystiis. exponendo demonstrat.
Qui nimirũ sensꝰ apte mala uo¬
cant᷑: qr de arbore uitȩ id est dei
sapĩa sunt orti. Apte aurea mala:
qr noticiam amorẽq ꝑpetuȩ clari¬
tatis m̃tib infundunt. Mala ergo
aurea in lectis argenteis. qͥ loquit᷑
uerbũ in tempore suo: qr qui u̾bỹ
dĩ oportune nouit iuxta audienti¬
um capacitatẽ predicare : mͦ exem¬
pla ac dicta patrũ ꝑ quoꝵ custodiã
ad requiẽ ꝑueniat᷑ eternã. iuxta lit¬
teram replicat: mͦ suauiores in
his sensuũ sp̃italiũ fructus quib
pia audientiũ desideria pascat.
remoto luterȩ uelamine pandit.
Inauris aurea. & margaritũ ful¬
gens: qͥ arguit sapientẽ. & aurem
obedientẽ. Recte humił auditor
inauri comparat᷑ aureȩ: qr dum

Expanded text:
fulgent virtutibus Patrum. Unde scriptum est; eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum. Quorum ornatui lectorum mala superaddit aurea, quisquis eadem divina eloquia etiam spiritalibus plena sensibus et mysteriis exponendo demonstrat. Qui nimirum sensus apte mala vocantur, quia de arbore vitae, id est, Dei sapientia sunt orti; apte aurea mala, ia notitiam amoremque perpetuae claritatis mentibus infundunt. Mala ergo aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo, quia qui verbum Dei opportune novit juxta audientium capacitatem praedicare, modo exempla ac dicta Patrum, per quorum custodiam ad requiem pervenitur aeternam, juxta litteram replicat, modo suaviores in his sensuum spiritalium fructus, quibus pia audientium desideria pascat, remoto literae velamine pandit. Inauris aurea et margaritum fulgens, qui arguit sapientem et aurem obedientem. Recte humilis auditor inauri comparatur aureae, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinissi ad publicũ ꝓcedere. dicen¬
te dño: si uos ꝑsecuti fu̾nt in
ciuitate ista. fugite in aliã. llbi aũt
ꝑditis auctorib ꝑsecutio cessauerit:
augustior pꝰ pressuras fideliũ gła
clarescit. S & infideliũ plurimi ui¬
sa infidelitatis dãpnatione. fidei
gr̃am suscipiunt: iuxta hoc qͥd scͥp¬
tũ est. Pestilente flagellato: sapiẽ¬
tior erit paruulꝰ. Homo qͥ blandis
fictisq sermonib loquitur amico
suo: rete expandit pedibus eius.
Qui fictis sermonib ꝓximũ lau
rior factus incidat. S uide amꝰ
utrũ recia fraudulenti eũ cuius
gessib expandunt᷑: an potiꝰ illũ
a qͦ expandunt᷑. inuoluant. Seqr.
Peccantẽ uirũ iniquũ inuoluet

Expanded text:
dicente Domino, Si vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam . Ubi autem, perditis auctoribus, persecutio cessaverit, augustior post pressuras fidelium, gloria clarescit. Sed et infidelium plurimi, visa infidelitatis damnatione, fidei gratiam suscipiunt; juxta id quod scriptum est; Pestilente flagellato, sapientior erit parvulus . fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Qui fictis sermonibus proximum laudrior factus incidat. Sed videamus utrum retia fraudulenti eum cujus gressibus expanduntur, an potius illum a quo expanduntur involvant, sequitur. Peccantem virum iniquu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Unde colligit᷑ quod si hoc opus
suũ reb subtraxerit: nec iuuemꝰ
nec mouebim᷑ nec erimꝰ. Et paulo
sp̃italis corporalisq creatura in se¬
ipsa manet: s utiq in illo de quo
dictum est. in illo enĩ uiumꝰ & mo¬
uem᷑ & sumꝰ: quia & si una qͦq pars
potest ẽẽ in toto cuiꝰ pars ẽ. ipsum
tam̃ totũ non ẽ nisi in illo a quo cor
corpꝰ diceret apłs: etiam de isto cor¬
poreo mundo posset intelligi. Nam
hoc accipi: excellentiore quodam
eꝯdemq ñ uisbili. s intelligibili
mͥ. Nam quid ñ est in ipso. de quo
diuine scͥptum est. qm̃ ex iplo &e
ꝑ ipsum & in ipsosunt omĩa: Sicut

Expanded text:
sumus. Unde colligitur quod si hoc opus suum rebus subtraxerit, nec vivemus, nec movebimur, nec erimus. » Et paulo spiritalis corporalisque creatura in seipsa manet, sed utique in illo de quo dictum est: In illo enim vivimus, et movemur, et sumus. Quia et si unaquaeque pars potest esse in toto, cujus pars est, ipsum tamen totum non est, nisi in illo, a quo concorpus diceret Apostolus, etiam de isto corporeo mundo posset intelligi. Nam hoc accipi excellentiore quodam eodemque non visibili, sed intelligibili modo. Nam quid non est in ipso, de quo divine scriptum est: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ? Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ. Quos obid gentiles in ma¬
ri deos inuocant: quia in ꝓdigiis
nautaꝵ. si solitariȩ stelle in naui uł
antemnis apparuerint ꝑicłosi: si u̾
gemine ꝓsꝑi cursus sint nuncie:
quaꝵ aduentu fugari dirã illã appel¬
uidimꝰ cui erat signũ iouis filiis. fẽ¬
runt enĩ fabule iouẽ incignũ trans¬
formatũ. ledeam thesei coniugẽ con¬
stuprasse. atq inde natam helenã÷
unde dicitur. iste modulatꝰ ales lede
cem geminos ꝓcreasse amplexu. Itẽ

Expanded text:
nata est. Quos ob id gentiles in manata est. Quos ob id gentiles in mari Deos invocant, quia in prodigiis nautarum, si solidariae stellae in navi vel antennis apparuerint, periculosi; si vero geminae, prosperi cursus sunt nuntiae. Quarum adventu, fugari diram illam appelum vidimus, cui erat signum Jovis filiis. Ferunt enim fabulae Jovem in cycnum transformatum, Leden Thesei conjugem constuprasse, atque inde natam Helenam. Unde dicitur: Iste modulatus ales Ledeocem geminos procreasse. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa ait. Telus apprehendit ppłm
ineruditũ: & nunc ignis adu̾sarios
comedit. Contigit aũ patrẽ publii.
febrib & dissinteria uexatũ iacere:¬
& cet̾a. Cur infirmũ infidelem prece
saluat. qui timotheũ trophimũq fi¬
deles infirmos. unũ medicinali arte
reparat. alterũ ex toto relinqͥt : nisi qͥa
ille foras ꝑ miracłm sanandꝰ erat. qui
uiius interiꝰ ñ erat. quo ñ indigebãt
qui salubrit̾ intꝰ uiuebant. Nauiga¬
Siumꝰ in naui alexandrina que min¬
sula hyemau̾at: cui erat insigne ca¬
stroꝵ. CRedo primitꝰ insigne casto.¬
rũ eẽ positum:. s uicio librarioꝵ .r.
licterã adiectam: sicut frustͣ panis
ꝓfrusta. & appropriat ꝓ appropiat.
sepe scriptũ in antiquissimis exem¬
plarib inuenimꝰ. In greco enĩ pro
res: id est castor & pollux grece uocan¬
tur. Testis est urbs colcoꝵ: quȩ ab am¬
phito & cutio geminoꝵ aurigis fac¬
ta. ex eoꝵ nomine dioscoria cognomi¬

Expanded text:
propheta ait: Zelus apprehendit populum propheta ait: Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere, etc. Cur infirmum infidelem prece salvat, qui Timotheum, Trophimumque fideles infirmos, unum medicinali arte reparat, alterum ex toto relinquit, nisi quia ille foris per miraculum sanandus erat, qui vivus interius non erat, quo non indigebant qui salubriter intus vivebant? Navigavimus in navi Alexandrina, quae insula hyemaverat, cui erat insigne Castrorum. Credo primitus insigne Castorum esse positum, sed vitio librariorum litteram adjectam sicut frustra panis, pro frusta, et appropriat pro appropiat, saepe scriptum in antiquissimis exemplaribus invenimus. In Graeco enim pro res, id est, Castor et Pollux Graece vocantur. Testis est urbs Colchorum, quae, ab Amphito et Circio geminorum aurigis facta, ex eorum nomine Dioscoria cognomi
Abbreviated transcription (Latin):
rã petunt: quia ꝑeuntiũ exemplis
auii se cautuis agunt. ¶um congre¬
gass aũ paulus fragm̃toꝵ multitu¬
dinẽ: & imposuisset suꝑ ignẽ. Egres¬
sus de mari apłs ignem propt̾ frigꝰ
accendit: quia corda illoꝵ quos undis
tempestatũ docendo exemit. amoris
ardore calefacit. Sarm̃ta em̃ sunt
dicta quelibet exhortationũ ad accẽ¬
denda caritat᷑e ualentia: integͥtate
decerpta scͥpturaꝵ quasi frondib st̃
excisa ranioꝵ. Uiꝑa a calore cũ ꝓces¬
sisset: inuasit manũ eius. Quia sp̃c
immundꝰ flamina uirtutũ de fide¬
liũ corde repulsus. doctorib u̾itatis
uenena ꝑsequutionũ infundere iii¬
tit᷑: quo manũ sauciet. id est opꝰ doc¬
trinȩ spĩtalis impediat. At ile qui¬
d̾e excutiens bestiam in ignẽ: nichil
mali passus ẽ. Eodem igne quo suos
fouet. bestiã comburit: quia hisdem
uirtutib & sc̃ĩ ꝓficiunt. & impii cũ
suo auctore inuidendo deficiunt: ut

Expanded text:
ram petunt, quia pereuntium exemplis ram petunt, quia pereuntium exemplis alii se cautius agunt. Cgasset autem Paulus sarmentorum multitudinem, et imposuisset super ignem. Egressus est de mari Apostolus, ignem propter frigus accendit, quia corda illorum quos undis tempestatum docendo exemit, amoris ardore calefacit. Sarmenta enim sunt dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia ab integritate decerpta Scripturarum quasi frondibus sunt excisa ramorum. Vipera a calore cum processisset, invasit manum ejus. Quia spiritus immundus, flamma virtutum de fidelium corde repulsus, doctoribus veritatis venena persecutionum infundere nititur, quo manum sauciet, id est, opus doctrinae spiritalis impediat. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. Eodem igni quo suos fovet, bestiam comburit, quia iisdem virtutibus et sancti proficiunt, et impii cum suo auctore invidendo deficiunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis qua pectus calefaciat q̃¬
rat. Et leuato artemone: scđm fla¬
tũ aure tendebant ad litris. Arce¬
mo est modicũ uelum: dirigende
potiꝰ nauis causa commnentatũ qͣm
celeritatis. Et cũ incidissemꝰ in la¬
cũ bithalassum: impegert̃ nauẽ.
Bithalassum bimaritimũ dicit:
Significat aũ litus in mare ꝓten¬
tũ: eodemq mari se diuidente hĩc
inde mare circunidatũ. Et prora
quide fixa manebat immobilis:
pupis uero soluebatur aui maris:¬
& cet̾a. Ideo nauis ista periit. quia
ñ leui cursu fluctib suꝑ lapsa est:
s ipso equoris fundo uiolent̾ in¬
fixa. partim solo retinet᷑. part̃ unda
uexante confringit᷑. Talis est ꝓfecto
casus animi. huic scło dediti. Qui cũ
mundi desideria calcare neglexerit:
quia ꝓram intentionis terre fundi¬
tus infigit: totã oꝑum sequentium
compagẽ curaꝵ fluctib soluit. Sed
huiꝰ nauicłȩ fragĩtis qui euasere ter¬

Expanded text:
dilectionis qua pectus calefaciat qudilectionis qua pectus calefaciat quaerat. Et levato artemone, secundum flatum aurae tendebant ad littus. Artemon est modicum velum dirigendae potius navis causa commentatum quam celeritatis. Et cum incidissemus in locum bithalassum, impegerunt navem. Bithalassum bimaritimum dicit, Significat autem littus in mare protentum, eodemque mari se dividente hinc inde circumdatum. Et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris, etc. Ideo navis ista periit, quia non levi cursu fluctibus superlapsa est, sed ipso aequoris fundo violenter infixa, partim solo retinetur, partim unda vexante confringitur. Talis est profecto casus animi huic saeculo dediti, qui cum mundi desideria calcare neglexerit, quia proram intentionis terrae funditus infigit, totam operum sequentium compagem, curarum fluctibus solvit. Sed hujus naviculae fragmentis qui evasere, ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissum ẽ: ut ꝑ id quod auditus ñ
est. & ꝑ id quod audatus est. sp̃italis
naui manserint: uos salui fieri
ñ potestis: & cet̾a. Quia in ꝑicło
naufragii mag̃ nautaꝵ scientia
qui erant gnari maris qͣm militũ
arma prodesse ualebant: ido leuiꝰ
ferebant. scapham qͣm nautas ex¬
cedere Et cum lux incipet fieri:
rogabat paulus om̃s sumere cybũ.
Pulcherrimꝰ in hoc loco patet alle¬
gorie sensꝰ. cum paulꝰ eos quos de
naufragio saluari ꝓmisit. cybum
sumere suasit. Et quia media noc¬
te quatuor anchoris int̾ undarũ
impetꝰ regebant᷑. orta die t̾re sinũ
conscendunt: quia nullꝰ huiꝰ scłi tẽ¬
pestates nͥ qui pane uite uescitur.
euadit. Et qui in nocte tribulatio¬
nũ presentiũ. sapientie. fortitudini
temꝑantie & iusticie totis uiribus
unitit᷑: mox qͥni auxilio choruscan¬
te. portũ salutis quẽ quesierit con¬
sequetur: ita qͥunntaxat ut a scłi
reb expeditus. flammã solũmodo

Expanded text:
permissum est, ut et per id quod auditus non permissum est, ut et per id quod auditus non est, et per id quod auditus est, spiritalis navi manserint, vos salvi fieri non potestis, etc. Quia in periculo naufragii magis nautarum scientia qui erant gnari maris, quam militum arma prodesse valebant, ideo levius ferebant scapham quam nautas excidere. Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum. Pulcherrimus in hoc loco patet allegoriae sensus, cum Paulus eos quos de naufragio salvari promisit, cibum sumere suasit. Et quia nocte media quatuor anchoris inter undarum impetus regebantur, orta die, terrae sinum conscendunt, quia nullus hujus saeculi tempestates nisi qui pane vitae pascitur, evadit. Et qui nocte tribulationum praesentium sapientiae, fortitudini, temperantiae, et justitiae totis viribus innititur, mox Domini auxilio coruscante portum salutis quem quaesierit consequitur, ita duntaxat ut, saeculi rebus expeditus, flammam solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa funib a medio latere nauis utͥnq
circa eiusde anteriora demissis: an¬
choras his quȩ traherent᷑ adiunxe¬
rt̃. Sicut & in nr̃o id est britannioo
mari refrenandȩ naui post tergũ
molaria saxa subiungere solent
Hȩc enim ad retardandu nauigiũ
faciebant. ne prepperd incursu syr¬
tes incid̾ent. solo autem auditu t̾ri¬
biles quod omĩa ad se rapiant. Un
de salustiꝰ ilis nom̃ a tractu dicit
Simpositũ. P otuimꝰ uix obtinere sca¬
Ipham: qua sublata adiutoriis ute¬
bant᷑. S capha sue cathascophos est
nauicła leuis: ex uimine facta. cru¬
doq corio contecta. Dicta aũ grece
acontẽplando: quod tali naute uel
piratȩ naiuigio terras & littora pre¬
spicere soleant. Hancgͦ cum ꝓ adiu
misso uase. sic ferebant᷑. Alia tͣnsla¬
tio sic ponit: tim̃tesq ne in syrces¬
incid̾ent. laxantes antemnas it a
do iactabat: s illos ad fidem ꝓno¬
cabat. Nam & ido pelagus turbari

Expanded text:
quod funibus a medio latere navis utrinque quod funibus a medio latere navis utrinque circa ejusdem anteriora demissis, anchoras his quae traherentur adjunxerunt. Sicut et in nostro, id est, in Britannico mari, refrenandae navi post tergum molaria saxa subjungere solent. Haec enim ad retardandum navigium faciebant, ne praepropero incursu Syrtes incideret, solo etiam auditu terribiles, quod omnia ad se rapiant. Unde et Sallustius illis nomen a tractu dicit impositum. Potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata adjutoriis utebantur. Scapha sive Catascopos, est navicula levis, ex vimine facta, crudoque corio contecta. Dicta autem Graece a contemplando, quod tali nautae vel piratae navigio terras et littora prospicere soleant. Hanc ergo cum pro sic ferebantur. Alia translatio sic ponit: Timentesque ne in Syiderent, laxantes antennas ita fdo jactabat, sed illos ad fidem provocabat. Nam et ideo pelagus turbari
Abbreviated transcription (Latin):
gionis auxilio p̃sumitis: cũ orbem
iam romanũ iħu discipłi repleue¬
rint. haut sine dinutu putamus
illã crescere religionẽ. Et cũ mul¬
deuenissemꝰ contͣ chyum. Melius
legitur contͣ chaidu: quȩ est insula
contͣ asiam Centurio aũ gub̾nato¬
ri & nauclero magis credebat. Nau¬
clerꝰ grece: latine nauicłariꝰ dicitur.
Iisit se contͣ ipsam: uentꝰ typhonicꝰ.
Qua tͣns latio latine dicit uentꝰ tem¬
pestatis. Typhos enĩ grece: latine
inflatio dicitur. Tumq arrepta
eẽt nauis. & ñ posset conari iuetũ:¬
& cet̾a. hec alia translatio manife¬
stius edidit. Et arrepta naui. cũ ñ
possent occurrere uento: cõmodata
naui flatib colligere uela ceꝑunt.
Tunc transcurrimꝰ insulã quȩ dicit᷑
caude : quã occupare ñ potuerunt.
S scapha missa: adiuuare ceꝑunt
naue precingentes eam. Trahebant
aũ & anchoras: tuñtes ne occurre¬
rent & in syrtes. Ex quo ostendit᷑

Expanded text:
gionis auxilio praesumitis, cum orbem gionis auxilio praesumitis, cum orbem jam Romanum Jesu discipuli repleverint, aut sine Dei nutu putamus illam crescere religionem. CAPUT devenissemus contra Chium. Melius legitur, contra Gnidum, quae est insula contra Asiam. Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat. Naucleros Graece, Latine navicularius dicitur. Misit se contra ipsam ventus Typhonicus. Alia translatio Latine dicit: Ventus tempestivus. Typhus enim Graece, Latine inflatio dicitur. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, etc. Haec alia Translatio manifestius edidit: Et arrepta navi, cum non possent occurrere vento, commodata navi flatibus, colligere vela coeperunt. Tunc transcurrimus insulam quae dicitur Claude, quam occupare non potuerunt, sed scaphae missae adjuvare coeperunt navem, praecingentes eam. Trahebant autem et anchoras, timentes ne occurrerent in Syrtes. Ex quo ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
cepto. ñ de calumnia qua premebat᷑
exteriꝰ. s de conscientia qua intꝰ gła¬
bat᷑ sermonẽ faceret: atq omĩa reue¬
lationis quib de ꝑsequutore in apo¬
stolũ mutatꝰ erat. miracła ꝑcurre¬
ret. s & de dispensatione nr̃i redẽp¬
toris ostensa. de resurrectione mortu¬
oꝵ concionantis habitu impetuq
dissereret. Reuera aũ sicut stulta
am̃tia est qua filus ꝓdigus patrem
deserens porcos pauit: ita & spĩtalis
id est uera am̃tia ẽ. de qua apłs ait.
Siue enĩ m̃te excedimꝰ d̾o. siue sobrii¬
sumꝰ uob̾: & in cuius cõparatione psal¬
mista cauit. Beatꝰ uix cuiꝰ est nom̃
dni spes eius: & ñ respexit in uani¬
hȩc adulando ut quida putant: sed
uere ꝓfatur. Agrippa enĩ iitpote
uideoꝵ ritu & legib imbutꝰ. crede¬
bat uere locutos ẽẽ ꝓpħas. s ad quẽ
eadem ueritas ꝑtingeret. id est ad
uis in concione quadã cum iudeis
habita. dixisse legatur. Si de reli¬

Expanded text:
cepto, non de calumnia qua premebatur cepto, non de calumnia qua premebatur exterius, sed de conscientia qua intus gloriabatur sermonem faceret, atque omnia revelationis qua de persecutore in apostolum mutatus erat miracula percurreret, sed et dispensatione nostri Redemptoris ostensa, de resurrectione mortuorum concionantis habitu impetuque dissereret. Revera autem sicut stulta amentia est, qua filius prodigus patrem deserens porcos pavit, ita et spiritalis, id est, vera amentia est, de qua Apostolus ait: Sive enim mente excedimus Dationem Psalmista canit: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanihaec adulando, ut quidam putant, sed vere profatur. Agrippa enim, utpote Judaeorum ritu et legibus imbutus, credebat vera locutos esse prophetas, sed ad quem eadem veritas pertingeret, id est, Dovis in concione quadam cum Judaeis habita dixisse legatur: Sed de reli
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ iherosolimoꝵ regnũ iuidee tenu¬
it: semꝑ romanis amicus. & ab om̃i
illa uideoꝵ seditione tutissimꝰ He
fensurꝰ me hodie. Hunc u̾sum alia
edicio sic tͣnstulit. Estimo meipsum
beatũ apud te:ͥ incipiens rationẽ red¬
dere hodie. Qui a sco ihe rommo quoda
loco cum sua expositione sic positꝰ est
De om̃ib quib accusor a iudeis orex
agrippa. estimo me beatũ. cũ apud te
sim hodie defendendꝰ. qui precipue¬
I nosti cunctas que in uideis st̃ consue¬
‸tudines. & questiones. Legerat enim
illud ysaiȩ. Beatus qui in aures loqͥtur
audientis. Et nouerat tantũ oratio¬
nis u̾ba ꝓficere: quantũ uidicis pru¬
dentiã cognouisset. Et cũ occid̾entur:¬
S detuli sententiã. Alia edicio dicit
Occidendisq eis detuli sententiam:
id est qualit̾ occiderent᷑ ipse sententi¬
am dedi. Cestus magna uoce dixit
Insanis paule. Insaniȩ deputabat.
qd hõ uincłatus loco defendendi ac¬

Expanded text:
onem Jerosolymorum regnum Judaeae tenuonem Jerosolymorum regnum Judaeae tenuit, semper Romanis amicus, et ab omni illa Judaeorum seditione tutissimus. Cfensurus me hodie. Hunc versum alia Editio sic transtulit: Aestimo me ipsum beatum, apud te incipiens rationem reddere hodie. Qui a sancto Hieronymo quodam loco cum sua expositione sic positus est: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines et quaestiones. Legerat enim illud Isaiae: Beatus qui in aures loquitur audientis, et noverat tantum orationis verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. » Et cum occiderentur, detuli sententiam. Alia Editio dicit, Occidendique eis detuli sententiam, id est, qualiter occiderentur, ipse sententiam dedi. Festus magna voce dixit: Insanis, Paule. Insaniae deputabat quod homo vinculatus loco defendendi ac
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant: quasi magis habeat ꝑti
Sex asia iudei. Iunge ad suꝑiora: id est
hi sunt qͥme inuenert̃ in templos i xx¬
ennio aũ expleto: accepit successorem
felix portiũ festũ. Biennũ dicitur
conu̾sationis pauli in cesarea: ñ autẽ
presidatꝰ felicis. Dictum est enĩ supͣ.
qd̾ multis annis genti illi fu̾it uidex.
presertĩ cum hẏstorie uarrent scd̃o
neronis anno. missũ romã apłm:
claudiũ uͦ cesarem eo tẽpore quo agͥp¬
pam filiũ herodis quẽ angłs cesareȩ
percussit uideoꝵ regem constituerit.
test me illis donare: cesarem appello
Quod appellat cesarem & romã ire fe¬
stinat. id̾o facit ut predicationi di¬
utius insisteret: cum q multis hinc
credentib atq om̃ib coronatꝰ iret ad
xp̃m. Agrippa rex & beronice descen¬
dert̃ cesaream. Agrippa hic qui cũ so¬
rore uenit cesaream. filius est ut dixi
herodis agrippe quẽ ab angło supra
legimꝰ interfectũ: qui usq ad subu̾si¬

Expanded text:
nuncupant, quasi magis habeat pertnuncupant, quasi magis habeat pertdaei. Junge ad superiora, id est, hi sunt qui me invenerunt in templo. Biennio autem expleto accipit successorem Felix Porcium Festum. Biennium dicit conversationis Pauli in Caesarea, non autem praesidatus Felicis. Dictum est enim supra quod multis annis genti illi fuerit judex. Praesertim cum historiae narrent secundo Neronis anno missum Romam Apostolum, Claudium vero Caesarem eo tempore quo Agrippam filium Herodis quem angelus Caesareae percussit Judaeorum regem constituerit, test me illis donare. Caesarem appello. Quod appellat Caesarem, et Romam ire festinat, ideo facit, ut praedicationi diutius insisteret, cumque multis hinc credentibus atque omnibus coronatus iret ad Christum. Agrippa rex et Bernice descenderunt Caesaream. Agrippa hic qui cum sorore venit Caesaream, filius est ut dixi Herodis Agrippae, quem ab angelo supra legimus interfectum, qui usque ad subversi
Abbreviated transcription (Latin):
tareni uocabant᷑. Postea uͦ int̾ iudeos
surrexit heresis. quȩ dicta est narare
de maria uirgine: & eũ dicunt ẽẽ qui
sub pontio pilato & passus ẽ &e resur¬
rexit: in quẽ & nos credimꝰ. S du uolũt
aniQuẽ & apprehendimꝰ. A quo po¬
teris ipse diuidicans de om̃ib istis cog¬
noscere. In hoc loco quida nr̃i codices
aliquos uersꝰ minꝰ hñt. qui in greco
Sita leguntur: quẽ & apprebendimꝰ.¬
& scđm nr̃am legem uoluimꝰ iudicare.
TRansiens aũ lisias tribunꝰ. cũ multa
ui de manib nr̃is eduxit. iubens accu¬
satores eius uenire ante te: quo possis
ipse iudicans de om̃ib istis cognosc̾e.¬
& ceta. Confiteor añ hoc tͥ qͦd sed̃m
sectam quã dicunt heresim: sic deseriuio
patͥ domeo. Melus legitur in greco qͥd
scđm uiam quã dicunt heresim. sic de¬
seruio patͥ do. Quȩ enĩ conseq̃ntia ẽ. eũ
qͥ grece locutus est dicere scđm sectam
quã dicunt heresim. cũ idem latine sec¬
ta quod heresis grece significet: S ait

Expanded text:
areni vocabantur; postea vero inter Judaeos surrexit haeresis quae dicta est Nazarende Maria virgine, et eum dicunt esse qui sub Pontio Pilato et passus est et resurrexit, in quem et nos credimus. Sed dum volunt stiani. Quem et apprehendimus. A quo poteris ipse judicans de omnibus istis cognoscere. In hoc loco quidam nostri Codices aliquot versus habent, qui in Graeco ita leguntur: Quem et apprehendimstram legem voluimus judicare. Transiens autem Lysias tribunus cum multis vi e manibus nostris eduxit, jubens accusatores ejus venire ante te, quo possis ipse judicans de omnibus istis cognoscere, etc. Confiteor autem hoc tibi, quod secundum sectam quam dGraeco: Quod secundum viam quam dicunt haeresim, sic deservio Patri Deo. Quae enim consequentia est eum qui Graece locutus est, dicere: Secundum sectam quam dicunt haeresim, cum idem Latine secta quod haeresis Graece significet? Sed ait: