comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis exemplum dare dignatus est: utsi
tempus per secutionis in gruerit. non
dubitemus refugii latebram quȩrere.
& furorẽ sceleratorum hominum later¬
do deuitare. Sane quod dñs relictis iudȩis
abiit inregionem iuxta desertum: signi¬
ficat quia illos qui quondam plebs di
suam perfidiam & crudelitatẽ relictu¬
rus erat. & ad gentes quȩ quondã deserte
fuerant adõ. per apłicam predicationẽ
erat transiturus Nam & ciuitatis ipsius
uocabulum inqua cum discipulis com¬
it E ffrem namque. fructificatio in¬
& infecunda postquã uerbum fidei xp̃ĩ
suscepit. spiritalibus bonorum operum
fructibus habundare studuit. &. quae
aliquando terra peruasta ac squalida
nihil uirens gignere nouerat. modo
rum fructuum grãm simul & usum
late perorbem totum propinat: Nec
iam desertum. sed me liori nomine
ortus deliciarum. & paradysus digna
est appellari. Redemptor noster
quia sciebat instare tempus suȩ passio¬

Expanded text:
nobis exemplum dare dignatus est, ut si nobis exemplum dare dignatus est, ut si tempus persecutionis ingruerit, non dubitemus refugii latebras quaerere, et furorem sceleratorum hominum latendo devitare. Sane quod Dominus relictis Judaeis abiit in regionem juxta desertum, significat quia illos qui quondam plebs Deisuam perfidiam et incredulitatem relicturus erat, et ad gentes quae quondam desertae fuerant a Deo, per apostolicam praedicationem erat transiturus. Nam et civitatis ipsius vocabulum, in qua cum discipulis come. Ephrem namque fructificatio inilis et infecunda, postquam verbum fidei Christi suscepit, spiritualibus bonorum operum fructibus abundare studuit. Et quae aliquando terra perusta ac squalida, nihil virens gignere noverat, modo rum fructuum gratiam simul et usum late per totum orbem propinat. Nec jam desertum, sed meliori nomine hortus deliciarum et paradisus Dei dignatus est appellari. Redemptor itaque noster, quia sciebat instare tempus suae passio
Abbreviated transcription (Latin):
re: & fiet unum ouile & uinus pastor.
Non enim iam tum filii dĩ uel oues erant.
sedipse proeis patiendo. cosque pretioso
suo sanguine redimendo. efiliis diaboli
fecit filiosdĩ. & ex nocentibus lupis in no¬
aentes oues esse constitait: Abillo ergo
die cogitauerunt. ut inter ficerent illũ.
Non quo & ante iam non hoc cogitauis¬
sent. cum superius in eius necem conspi¬
rasse. & crebro eum comprehendere
uoluisse legantur. sed quia tunc in euita¬
biliter se scelere ꝑficiende mortis eius
constrinxerunt. & quo citius possent
iniqua sua consilia accelerare decreucr̃.
łħs ergo iam non palam ambulabat apud
iudacos. sed abiit in regionẽ iuxta deser¬
tum. in ciuitatem quaedicitur effrem
& ibi morabatur cum discipulis suis.
Non utique ille qui est dñs uirtutum
formidare poterat. nec eum suȩ diuini¬
tatis potestas descruerat. quia siuell&
poterat palam inter iudaeos conuersari.
& nihil mali abeispati. sed redendo
ac scuitiam inimicorum declinando.

Expanded text:
et fiet unum ovile, et unus pastor . Non enim jam tunc filii Dei vel oves erant, sed ipse pro eis patiendo, eosque pretioso suo sanguine redimendo, ex filiis diaboli fecit filios Dei, et ex nocentibus lupis innocentes oves esse constituit. Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum. Non quo et antea jam non hoc cogitassent, cum superius in ejus necem conspirasse et comprehendere voluisse legantur, sed quia tunc inevitabiliter se scelere perficiendae mortis ejus constrinxerunt, et quo citius possent, iniqua sua consilia accelerare decreverunt. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit in regionem juxta desertum in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non utique ille qui est Dominus virtutum, formidare poterat, nec eum suae divinitatis potestas deseruerat, quia si vellet, poterat palam inter Judaeos conversari et nihil mali ab illis pati. Sed recedendo, ac saevitiam inimicorum declinando,
Abbreviated transcription (Latin):
uicibus sibi succederent: acper annos
singulos ministrarent: Hinc lucas euuan¬
gelista dezacharia refert: quia cumsa¬
cerdotio fungereturin ordine uicis suȩ
ante dm̃. sorte ex iit ut incensum pone¬
r& : in gressus intemplum dñi. Potest
& lam intellegi moderno tempore hoc
& uicibus intemplo dñi ministrarent.
quibus postannum alii succedebant
quod pretio sibi unius anni sacerdotiũ
redimerit abherode. Quiduero ꝓphe¬
tauerit. uideamus. uos nescitis quicquã
neque cogitatis. quia expedit ut unus
homo moriatur propopulo. & non tota

Expanded text:
vicibus sibi succederent, et per annos vicibus sibi succederent, et per annos singulos ministrarent. Hinc Lucas evangelista de Zacharia refert: Quia cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Dominum, sorte exiit, ut poneret incensum ingressus in templum Domini . Potest etiam intelligi moderno tempore, hoc et vicibus in templo Domini ministrarent, quibus post annum alii succedebant. quod pretio sibi unius anni sacerdotium redemerat ab Herode. Quid vero prophetaverit, videamus. Vos nescitis quidquam, neque cogitatis, quia expedit ut unus homo mori
Abbreviated transcription (Latin):
mine cum ess& pontifex anni illius.
dixit eis uos nescitis quicquã. neque
cogitatis. quia ex pedit ut unus homo
moriatur propopulo . & non totagens
pereat. Quod enim asemet ipso¬
non dixisse. sed quia pontifex erat anni
illius proph&asse agente ipso pontifi¬
catus sacramento. quod indignis gere¬
bat subsecutus euuangelista ostendit
dicens. hoc aut̃ a semet ipso non dix̃.
sedcum ess& pontisex anni illius pro¬
pha&auit. quia iħs moriturus erat pro
gente. Quo loco discimus: plerumque
etiam malos persp̃m proph& iȩ futura
predicere. Unde & iniudicio dño dictu
quomodo hic cayphas dicatur pontiftx
anni illius. cumdñs perlegem precepisses
ut unus tantum ess& summus sacerdos.
cui mortuo filius succeder&: & loco
patris sacerdotium administrar&:
Sedsciendum hoc aprimo aaronusq
ad dauid regis tempora seruatum.
qui uolens augere cultum templi
plures pontifices dño nihilominus
agente esse decreuit. quiper ordinem

Expanded text:
mine, cum esset pontifex anni illius, mine, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis, quia expedit ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Quod eum non a semetipso dixisse, sed quia pontifex erat anni illius, prophetasse, agente ipso pontificatus sacramento quod indignus gerebat, subsecutus evangelista ostendit, dicens: Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit, quia Jesus moriturus erat pro gente. Quo loco discimus plerumque etiam malos per spiritum prophetiae futura praedicere. Unde et in judicio Domino dicturiquomodo hic Caiphas dicatur pontifex anni illius, cum Dominus per legem praecepisset, ut unus tantum esset summus sacerdos, cui mortuo filius succederet, et loco patris sacerdotium administraret. Sed sciendum hoc primo ab Aaron usque ad David regis tempora servatum, qui volens augere culturas templi, plures pontifices, Domino nihilominus agente, esse decrevit, qui per ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
deuita aut̃ aeter  na cogitare neglexer̃.
atque ideo utrumque iustissimo dĩ iudi¬
anno posteius passionẽ simulque glorio¬
sam ascensionem. uenientes romani
subtito & uespasiano principibus. locũ
simul regnũ & gentem illis abstulerunt¬
& ipsos ferro. fame & captiuitãte dele¬
uerunt: Etqui inpascha xp̃m occide¬
rant: in eadem sollempnitate abhostib
captisunt. Quique in iuria felii pat̾rẽ
offenderant: ipsi apatre &. filio: idest
uespasiano & tito deleti sunt: sicq rei
& miseri ad aeterna supplicia transie¬
runt. iuxta quod alibi dñs deeis dixerat
Filii aut̃ regni eicientur intenebras
&x teriores Venient inquiunt romani.
& tollent nr̃m locum & gentem: Puta¬
bant iudaei doctrinam xp̃i contra tem¬
plum & paternas traditiones. eẽ. id coq
timebant nesi om̃s in xp̃m crederent.
nullus remaner& qui pro ciuitate &
templo contra romanos pugnando re¬
sisteret: Vnus aut̃ ex ipsis caiphas no¬

Expanded text:
de vita autem aeterna cogitare neglexerunt, de vita autem aeterna cogitare neglexerunt, atque ideo utrumque justissimo Dei judianno post ejus passionem, simulque gloriosam ascensionem, venientes Romani sub Tito et Vespasiano principibus, locum simul et regnum et gentem illis abstulerunt, illosque ferro, fame et captivitate deleverunt. Et qui in Pascha Christum occiderant, in eadem solemnitate ab hostibus captivati sunt. Quique injuria filii Patrem offenderant, ipsi a Patre et Filio, scilicet Vespasiano et Tito deleti sunt, sicque rei et miseri ad aeterna supplicia transierunt, juxta quod Dominus alibi de eis dixerat: Filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . Venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Putabant Judaei doctrinam Christi contra templum et paternas traditiones esse, ideoque timebant, ne si omnes in Christum crederent, nullus remaneret qui pro civitate et templo contra Romanos pugnando resisteret. Unus autem ex ipsis Caiphas no
Abbreviated transcription (Latin):
O MI. Resuscitato asaluatore
crediderant. siue quiad martham &
mariam consolandi causa uenerant.
abierunt ad pharisȩos & nuntiauerunt
eis quȩ fecit iħs. siue piostudio ut ipsi
incum crederent. siue grã deferendi.
ut contra cum sȩ̨uirent protinus illi
malitia sua contenebrati. & quose
uerterent nescientes. Uidebant enĩ
sẽ signorum euidentia superari. colle¬
gerunt concilium non ut conuerteren¬
tur & crederent.: sed ut cum nefanda
conspiratione morte dampnarent
Inunt consilium ut eum perderent:
non ut sibi consulerent nepcrireN
Quid in quiunt facimus: Miserinon
dicebant credamus. sed uelut ex acuen¬
tes & ad necem eius sese mutuo cohor¬
tantes dicebant. Quid facimus quia
hic homo multa signa facit: uelint
nolint confitentur. quia ille quẽ quasi
hominem despiciebant. sicut ds̃ signis
& miraculis choruscabat. Sidimicti¬
muscum sic : om̃s credent in cũ. & ueni¬
entromani & tollent nr̃m locũ & gentẽ
Temporale regnum amit tere timuer:

Expanded text:
. Resuscitato a salvatore crediderant, sive qui ad Martham et Mariam consolandi causa venerant, abierunt ad Pharisaeos, et nuntiaverunt eis quae fecit Jesus, sive pio studio, ut et ipsi in eum crederent, sive gratia deferendi, ut contra eum saevirent. Protinus illi malitia sua contenebrati, et quo se verterent nescientes, videbant enim se signorum evidentia superari, collegerunt concilium, non ut converterentur et crederent, sed ut eum nefanda conspiratione morte damnarent. Ineunt consilium ut eum perderent, non ut sibi consulerent. Quid, inquiunt, facimus? Miseri, non dicebant credamus, sed velut exacuentes et ad necem ejus sese mutuo cohortantes dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Velint nolint confitentur, quia ille quem quasi hominem despiciebant, sicut Deus signis et miraculis coruscabat. Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent locum nostrum et gentem. Temporale regnum amittere timuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ra est modo tamen ita crescit eccła eius
Ita enim dignatus est percuncta diffun¬
dere. ut etiam susurretur. sed seducit
turbas. sed clarius personat bonus est
Nam noua hereses in angulis occulte
susurrat xp̃s est adoptiuus. sedclariũꝰ
uniuersalis scȩ eccłae uox resonat xp̃s¬
est filiusdĩ. Prop iussibilant quoque
sed pressius firmiusque fidelium om̃ium
uerus dĩ est: teste egregio predicatore
quiait. Quorum patres ex quibus xp̃s¬

Expanded text:
ra est; modo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ra est; modo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur: Seducit turbas; sed clarius personet, bonus est. » Nam nova haeresis in angulis occulte susurrat: Christus est adoptivus. Sed clarius universalis sanctae Ecclesiae vox resonat: Christus Filius est Dei proprius. Sibilant quoque sed pressius firmiusque fidelium omnium verus est Deus; teste egregio praedicatore, qui ait: Quorum patres, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tentione. Quae fuit contentio : Quida
enim dicebant quia bonusest. alii autẽ
dicebant non. sed seducit turbas. De om̃ib
ciusscruis hocdicitur modo qui cũque
emin& inaliqua grã: Alii dicunt bonus
est : alii non. sed seducit turbas. Vnde
hoc.: Quia uita nr̃a abscondita est cũ
xp̃o indõ. hoc patitur corpus xp̃i usq
infinem scłi amundi amatorib. quod ic̃
passus est aiudacorum murmurationib
Recdum frumentum a paleis segregatũ ẽ
ut grana frumenti congregentur inhor¬
rea. & paleę comburantur in igne
aeterno: Quoddictum est ergo dednõ.
ual& ad consolationem. de quocumque
hoc dictum fuerit xpĩano. Nemo tam̃
ƿalam loquebatur deillo propt̃ metũ
corum apparebat tam quã aridorum
fluuiorum. sed seducit turbas claris sona¬
bant. Bonusest pressius susurrabant
Modo autẽ fr̃s quamuis nondum uene¬
rit illagła xp̃i quaenos aeter nos factu¬

Expanded text:
tentione. Quae fuit contentio? « Quidam tentione. Quae fuit contentio? « Quidam enim dicebant: quia bonus est. Alii autem dicebant: non, sed seducit turbas. » De omnibus ejus servis hoc dicitur modo, quicunque eminent in aliqua gratia. Alii dicunt, « bonus est: » alii, « non, sed seducit turbas. » Unde hoc? quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo. Hoc patitur corpus Christi usque in finem saeculi a mundi amatoribus, quod tunc passus est a Judaeorum murmuratoribus. Necdum frumentum a paleis segrega tum est, ut grana frumenti congregentur in horrea, et paleae comburantur igni aeterno. « Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocunque hoc dictum fuerit Christiano. Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum eorum apparebat, tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant; bonus est, pressius susurrabant. Modo autem, fratres, quamvis nondum venerit illa gloria Christi, quae nos aeternos factu
Abbreviated transcription (Latin):
meliori populo manfestus. Quia qđ
ille populus inumbra agebat. nos ucro
manifesta luce facimus. Lic& quidam
intellegere uelint hanc dñi responsionẽ
qua ait. ego non ascendo addiem festum
hunc ad passionem illius pertinere.
quia xp̃s non infestiuitate scenophegyȩ.
sed infestiuitate paschali qua agnus occidi
solebat crucem ascendit. Iudaei autem
quȩrebant cum indie festo. antequam
ascender&. Priores enim fr̃s ascenderunt¬
& non tunc ascendit ille quando illi
putabant & uolebant. utllim̃ hoc imple¬
retur quod ait. non adhucadest adquã
uos uultis primum isel scđm diem
Ascendit aut̃ post ea ut euuangelium
loquitur. mediante die festo idest cũ iã
illius diei festi tot dies preteriti essent
quot remansissent. Ipsam enim festiui¬
tatẽ quantum intellegendum est dieb
plurimis celebrant. Dicebant ergo
U biest ille : Etmurmur multus crat
de eo inturba. Unde murmur:: Decon¬

Expanded text:
meliori populo manifestus. Quia quod meliori populo manifestus. Quia quod ille populus in umbra agebat, nos vero manifesta luce facimus. Licet quidam intelligere velint, hanc Domini responsionem, qua ait: « Ego non ascendo ad diem festum hunc , » ad passionem illius pertinere: quia Christus non in festivitate scenopegiae, sed in festivitate paschali, qua agnus occidi solebat, cruce ascendit. « Judaei autem quaerebant eum in die festo, » antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et non tunc ascendit ille quando illi putabant et volebant ut jam hoc impleretur quod ait: Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo, id est cum jam illius diei festi tot dies praeterissent, quod remansissent. Ipsam enim festivitatem quantum intelligendum est, diebus plurimis celebrant. « Dicebant ergo: Ubi est ille? Et murmur multum erat de eo in turba. » Unde murmur? De con
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare: Ego non ascendo ad diem festũ
hunc : quia meum tempus nondum
impletum est. Indiem festum głam uos
humanam quaeritis. meum uero tempꝰ
id est gła mea nondum uenit: Ipse enĩ
dies festus ms̃ non dicbus istis percurrens
& transiens. sed permanens in aeternum.
Ipse erit festiuitas gaudium sine fine. aeter¬
nitas sine labe. serenitas sine nube: hacc
cum dixiss&. ipse permansit ingalilea.
Utautẽ ascenderunt fr̃s eius. tunc & ipse
ascendit ad diem festum non manifeste.
sed quasi in occulto. Ideo non ad diem festũ
hunc. quia nongloriari temporaliter
sed aliquid docere salubriter corrigere
homines. Dedie festo aeternȩ ammonere.
ab amore scłi auertere . & addm̃ conuer¬
tere. Quid est aut̃ quasi latenter ascen¬
dit addiem festum: Nonuacat & hoc
dni opus Namom̃s dies festos iudacoꝵ
infigura fuerunt. ideo xp̃s latenter
ascendebat ineis. quia xp̃s latuit in illis
Populo uero priori occultus. modo uero

Expanded text:
cogitare. Ego non ascendo ad diem festum cogitare. Ego non ascendo ad diem festum hunc, quia meum tempus nondum impletum est. In diem festum gloriam vos humanam qu» id est, gloria mea, « nondum venit. » Ipse enim dies festus meus, non diebus istis percurrens et transiens, sed permanens in aeternum, ipse erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe, serenitas sine nube. « Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, sed quasi in occulto. » Ideo non ad diem festum hunc, quia non gloriari temporaliter, sed aliquid salubriter docere, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, ab amore saeculi avertere, et ad Deum convertere. Quid est autem quod quasi latenter ascendit ad diem festum? Non vacat et hoc Domini opus. Nam omnes dies festi Judaeorum, in figura fuerunt. Ideo Christus latenter ascendebat in eis, quia Christus latuit in illis: populo vero priori occultus, modo vero
Abbreviated transcription (Latin):
tescere apatre omib ut laudari possis
abom̃ib Quidergo adhaec dñs iħs
dicit audiamus. Meum tempus nondũ
aduenit. tempus aut̃ urm semper est
paratum: A płs dicit. Postquã uenit
plenitudo temporis. misit ds̃ filium suũ
Tempus uero głae xp̃e necdũ uenit. cum
hacc locutus est. Q uodilli uidentur quȩ¬
rere: qui ei suadebant ire iniuda eam
miracula facere. mundo innotescere.
ne latens ignobilis putaretur. Sed ille
uoluit altitudinem humilitate precede¬
re. & ad ipsam celsitudinem ꝑhumilitatis
uiam peruenire. Tempus aut̃ urm. id .ẽ.
mundi gła semper est paratũ: E rit enĩ
tempus głae. ut qui uenit inhumilitate.
ueniet inaltitudine: Quiuenit iudican¬
dus. ueniet iudicaturus. Quiuenit occidi
amortuis. ueni& iudicare deuiuis & mor¬
tuis. Uos ascendite addiem festum hunc:
Quid est hunc : ubi głam humanam
quaeritis. Quidest hunc Ubi ex ten¬
dere uultis carnalia gaudia. non act̃na

Expanded text:
tescere, appare omnibus, ut laudari possis tescere, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Quid ergo ad haec Dominus Jesus dicit, audiamus: « Meum tempus nondum advenit, tempus autem vestrum semper est paratum. » Apostolus dicit: « Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . » Tempus vero gloriae Christi nondum venit cum haec locutus est. Quid illi videntur quaerere, qui ei suadebant ire in Judaeam, miracula facere, mundo innotescere? Ne latens, ignobilis putaretur. Sed ille voluit altitudinem humilitatem praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatis viam pervenire. Tempus autem vestrum, id est mundi gloria, semper est paratum: erit enim tempus gloriae. Qui venit in humilitate, veniet in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus. Qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid est hunc? Ubi extendere vultis carnalia gaudia, non aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ nominare solebant
Dixerunt ergo ad eum frseius. Transi
hinc. & uade miudaeam. Frs̃ dñi usita¬
tissimo scȩ̃ scripture more: consangui¬
nei sc̃ȩ Mariae semper uirginis dice¬
bantur. Nam abraham & loth fr̃s sunt
dicti. cum abraham patruus ess& loth
Et laban & iacob fr̃s sunt dicti. cum eẽt
laban auunculus iacob Cum ergo au¬
dieritis fr̃s̃ dnĩ. mariae cogitate consan¬
guinitatẽ. non iterũ parientis ullam
ꝓpaginem. Diximus fr̃s̃ qui fuerint.
audiamus quid dixerint. Transihinc
& uade iniudaeam. ut & discipuli tui
uideant opera tua quae facis O pera
ideo continuo euuangelista secutus. Neq
enim frs̃ eius credebant. quia humanam
głam requirebant. dicentes ad eum Transi
facis. manifestaste ipsum mundo. Nam
his uerbis ostenditur głam illius carnalit̃
querere eosquasi dixissent. facis mirabi¬
lia. sed abscondite Transi iniudaeam.
ut principatus gentis & ciuitas taput
regni uideant mirabilia tua. id est in no¬

Expanded text:
consuetudinem nominare solebant. consuetudinem nominare solebant. Dixerunt ergo ad eum fratres ejus: Transi hinc, et vade in Judaeam. » Fratres Domini usitatissimo sanctae Scripturae more consanguinei sanctae Mariae semper virginis dicebantur. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum Abraham patruus esset Lot; et Laban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob . Cum ergo audieritis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. « Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. Opera Ideo continuo evangelista secutus est: Neque enim fratres ejus credegloriam requirebant, dicentes ad eum: « Tranfacis, manifesta teipsum mundo. » Nam his verbis ostenditur, gloriam illius carnaliter quaerere eos; quasi dixissent: Facis mirabilia, sed abscondite. Transi in Judaeam, ut principatus gentis, et civitas caput regni, videant mirabilia tua. Inno
Abbreviated transcription (Latin):
ingalileam. Non enim uolebat in iudȩã
ambulare : quia querebant eum iud aei
OGINTIRMITATI NRE
prȩbeba t exemplum. non ipse
perdiderat potestatẽ. sed nrãm
consolatur fragilitatem Futurum erat
ut dixi. ut aliquis fidelis eius absconder&
se. ne aper secutoribus inuenire tur:
& ne illi procrimine obiceretur latibu¬
lum. precessit incapite : quod in mẽbris
P otestatẽ habeo ponendi animã meam.
& potestatẽ habeo iterũ sumendi eam
hanc potestatẽ ostendit dum uoluit.
dum aduocẽ illius r& ro ceciderunt. qui
cum cumarmis uenerunt ad prehendere
quo iudaei mense septimo intaberna¬
culis subramis arborum habitare dieb
septem iubebantur. ad memoriam
habitationis illorum in heremo ste
erat diesfestus quẽ iudaei magna sollẽp¬
nitate celebrabant. ue lut reminiscentes
beneficiorum dñ. qui eos eduxit det̾ra
aegẏpti. Dies festus more iudacorum
dicitur. non unus dies. sed quotquot
illius festiuitatis fucrunt quasi unum
diem festum propt̾ unius festiuitatis

Expanded text:
« in Galilaeam, non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei infirmitati nostrae praebebat experdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite, quod in membris Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Hanc potestatem ostendit dum voluit, cum ad vocem illius retro ceciderunt qui eum cum armis venerunt apprehendere.quo Judaei mense septimo in tabernaculis sub ramis arborum habitare diebus septem jubebantur ad memoriam habitationis 533 illorum in eremo. Iste erat dies festus quem Judaei magna solemnitate celebrabant, velut reminiscentes beneficiorum Domini, qui eos eduxit de terra Aegypti. Dies festus more Judaeorum dicitur, non unus dies, sed quotquot illius festivitatis fuerunt, quasi unum diem festum propter unius festivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
guis non loquantur. dum certum est
quae est corpus xp̃i. omnium gentiũ
linguis loquitur. Quod tunc in primi¬
tiua eccła presignatum est. quae in iu¬
daea una tantũm modo gente initiata
est : nunc uero e om̃ib gentibus
congregata: Quomodo uero unus
tunc homo loquebatur linguis. ita
linguis Accipimus ergo & nos sp̃m
scm̃ siamamus eccłam. si caritate conpa¬
ginamur. sicatholico nomine & fide gau¬
demus. Igitur quantũ quisque amat ecdã
ergo spm̃ scm̃. si amamus eccłam: habem
aut. sun eius compage & caritate consisti¬
mus. quã apłs om̃ibus uirtutib fiduci¬
aliter preposuit quicumq ipsam hab&c
cuncta habebit bona. quia sine illa nihil
ꝓderit. quicquid habere potuerit homo.
Dequa beatus iacobus apłsait. Qui autẽ
offenderit in uno: factus est omĩumreus
Dehac &iam & ipsa ueritas ait. In hoc
enim cognoscent om̃s quia discipuli mei¬
estis: sidilectionem habueritis ad inuicẽ¬

Expanded text:
guis non loquantur, dum certum est guis non loquantur, dum certum est quae est corpus Christi, omnium gentium linguis loquitur: quod tunc in primitiva Ecclesia praesignatum est, quae in Judaea una tantummodo gente initiata est, nunc vero ex omnibus gentibus congregata. Quomodo vero unus tunc homo loquebatur linguis, ita  loquitur linguis. Accipimus ergo et nos Spiritum sanctum, si amamus Ecclesiam, si charitate compaginamur, si catholico nomine et fide gandemus. Igitur quantum quisque amat Ecclesergo Spiritum sanctum, si amamus Ecclesiam charitate consistimus, quam Apostolus omnibus virtutibus fiducialiter praeposuit . Quicunque ipsam habet, cuncta habebit bona: quia sine illa nihil proderit quidquid habere potuerit homo: de qua beatus Jacobus apostolus ait: Qui autem offenderit in uno, factus est omnium reus . De hac etiam ipsa Veritas ait: In hoc enim cognoscem omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invice
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium gentium fecit locutos fuisse.
Postresurrectionẽ aut̃ suã: primum
quando apparuit discipulissuis. dixit
ilis Accipite spm̃ scm̃ De hoc ergo
dictumest. non erat sp̃sdatus. quia
iħs non dum fuerat glorificatus Et in¬
sufflauit infaciem eorum: Quo flatu
primum hominem qu ẽfecit uiuificauuit.
& delimo crexit. Quoflatu animam
membris cius dedit. significans cundẽ
.eẽ. spm quem in sufflauit infaciem eoꝵ
ut aluto exsurgerent. & luteis operib
renuntiarent. Tunc primum postre¬
surrectionem suam. quamdicit euuan¬
gelista glorificationẽ dedit discipulis
suis sp̃m scm̃ . deinde commoratus cũ eis
quadraginta dieb ut liber actuum
apłoꝵ demonstrat. ipsis uidentib &
uiuendo deducentibus ascendit inglũ
Ibi peractis decem dicb pente costes
fuerant uno loco congregati: acceptis
xp̃o. & incaritate preceptorũ cius
uiuentes. quare om̃ium gentium lin¬

Expanded text:
omnium gentium fecit locutos fuisse. omnium gentium fecit locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam, primum quando apparuit discipulis suis, dixit illis: « Accipite Spiritum sanctum . » De hoc ergo dictum est: Non erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus, et insufflavit in faciem eorum. Quo flatu primum hominem quem fecit, vivificavit et de limo erexit. Quo flatu animam membris ejus dedit, significans eumdem esse spiritum, quem insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem suam, quam dicit evangelista glorificationem, dedit discipulis suis Spiritum sanctum. Deinde commoratus cum eis quadraginta diebus, ut liber Actuum apostolorum demonstrat , ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum. Ibi peractis decem diebus pentecostes,fuerant uno in loco congregati. Accepto aChristo, et in charitate praeceptorum ejus viventes, quare omnium gentium lin
Abbreviated transcription (Latin):
re quodbibit. sibibit ex eo quodbibit.
Non enim nos deser& fons. sinon desera¬
mus fontem: Exposuit euuangelista
& dixitunde dñs clamass&: ad qualem
potum inuitass&. quid bibentibus ꝓpi¬
nass& dicens. hoc aut̃ dicebat despiritu
quẽ accepturi erant credentes incum:
homo hab& inse ꝓprium spm̃. idest
eius est sp̃s: dequodicit paulus apostolus
quod ait non enim erat sp̃sdatus. quia
iħs nondum erat glorificatus : Numquid
non sp̃s fuit inscis dĩ. ꝓph& is. patriarchis.
runt. Igitur & de elisabeth legit᷑
similiter dicente euuangelista: Et za¬
charias pater iohannis repletus est spũ
scõ. & proph& auit. Quid est quod
dicit sp̃s sc̃s necdum fuerat datus.
Multa ergo indicia prȩcedentis sp̃s¬
scĩ habemus antequã dñs glorificaret᷑
resurrectione carnissuae: Non enim
sed modus quidam futurus erat donatio¬
nis huius. qui omino antea congrega¬
tos homines. accepto spũ scõ linguis

Expanded text:
re quod bibit, si bibit ex eo quod bibit. re quod bibit, si bibit ex eo quod bibit. Non enim nos deseret fons, si non deseramus fontem. Exposuit evangelista, et dixit unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens: « Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. homo habet in se proprium spiritum, id est,ejus est spiritus. De quo dicit Paulus apostolus:quod ait: Non enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus? Nunquid non spiritus fuit in sanctis Dei prophetis et patriarchis, runt? Igitur et Elisabeth legitur similiter, dicente evangelista: Et Zacharias pater ejus repletus est Spiritu sancto, et prophetavit . Quid est, quod dicit: Spiritus sanctus necdum fuerat datus? « Multa ergo indicia prsancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis. Non enim sed modus quidam futurus erat donationis hujus, qui omnino antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis
Abbreviated transcription (Latin):
adme & bibat. & qui credit inme flumi¬
na deuentre eius fluent aquę uiuae.
consequenter &posuit euuangelista
dicens: hoc autẽ dixit despũ. quẽ accep¬
turi erant credentes in eum: hoc tantũ
sciamus. quod decaritate hoc clama¬
bat dñs iħs . C lamabat ergo & dicit.
utueniamus & bibamus. suntus sitit
animus. Etdicit quia cumbiberimus.
flumina aquae uiuȩ fluent deuentre
nr̃o. Uenter interioris hominis est.
conscientia cordis eius. Cumergo¬
bibit ex isto liquore. reuiuascit purgata
conscientia. & hauriens fontem habebit
& lam ipsa fonserit. Quis est fons.uel
quid est fluuius qui mana t deuentre
interioris hominis: beni uolentia. quia
quia quod bibit soli ipsi debeat sufficere.
non fluit a qua uiua deuentre eius: Siaũt
ꝓximo festinat consulere. ideo non siccat
quia manat. Uidebimus quid nunc sit.
quod bibunt quicredunt indm̃. qui a
utique xpiani sumus : & si credimus bibi¬
mus. Etunus quisque inse deb& cognosce¬

Expanded text:
 bibat. Et qui credit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae, » consequenter exposuit evangelista, dicens: « Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. » Hoc tantum sciamus, quod de charitate hoc clamabat Dominus Jesus. Clamabat ergo et dicit, ut veniamus et bibamus, si intus sit animus. Et dicit, quia, cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis est conscientia cordis ejus. Bibito ergo isto liquore, reviviscit purgata conscientia, et hauriens fontem habebit, etiam ipsa fons erit. Quid est fons, vel quid est fluvius, qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua quia quod bibit, soli ipsi debeat sufficere, non fluit aqua viva de ventre ejus. Si autem proximo festinat consulere, ideo non siccatur, quia manat. Videbimus quid nunc sit, quod bibunt, qui credunt in Deum, quia utique Christiani simus, et si credidimus, bibimus. Et unusquisque in se debet cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
sed affectib. nec migrando sedamando
ueniamus. quam quam scđm interiorẽ
hominem: Etqui amat migrat:¬
& aliud est migrare corpore : aliud cor¬
de Migrat corpore : qui motu corporis
mutat locum. Migrat corde: quimotu
cordis mutat affectum. Si aliud amas
aliud amabas: non ibi subieras. Clama¬
bat ergo nobis dñs. stabat enim & clama¬
bat: Siquissitit. ueniat ad me &bibat.
Quicredit in me sicut dicit sc̃riptura.
flumina deuentre eius fluent aquȩ uiuȩ

Expanded text:
sed affectibus; nec migrando, sed amando sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina
Abbreviated transcription (Latin):
Quohic iturus est quia non inueniemꝰ
eum. Numquid indispersionem gentiũ
iturus est & docturus gentes.: Non enim
luit proph& auer̃. Iturus enim erat
dñs ad gentes: non presentia corporis
sui. sed potestate diuina indiscipulis suis
dequib dixit perꝓ ph&am. Quã pulchri
sunt pedes euuangelizantiũ pacem.
cuuiangelizantium bona. In his pedib
xp̃siturus erat adgentes & perdocturus
gentes. utfidem accepissent gentes quã
iudaci spreuerunt. quiuerum nescien
nisi insinu patris consempiternus patri
sum. Interra loquebatur. sed inpatris
sinu se esse monstrabat: Ante ceteras
dispensationes dñi nr̃i & doctrinas
confunderentur. aliiducerentur:
Nouissimo festiuitatis illius die Tunc
enĩ ista agebantur quae appella tur
sceno phegya id est tabernaculorũ construc¬
tio. quam festiuitatẽ iam antea memi
sed clamando. utqui sitit ueniat ad eum
Sisitimus ueniamus. & non pedibus

Expanded text:
Quo hic iturus est, quia non inveniemus Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? Nunquid in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? Non enim sluit, prophetaverunt. Iturus enim erat Dominus ad gentes, non praesentia corporis sui, » sed potestate divina in discipulis suis, de quibus dixit Propheta: Quam pulchri 539 sunt pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ? In his pedibus Christus iturus erat ad gentes, et per eos docturus gentes, ut fidem accepissent gentes, quam Judaei spreverunt. Qui verum nescientnisi in sinu Patris, consempiternus Patri sum? In terra loquebatur, sed in Patris sinu se esse monstrabat. « Inter caeteras dispensationes Domini nostri, et doctrinas confunderentur, alii docerentur; novissimo festivitatis illius die tunc enim ista agebantur, quae appellantur Scenopegia, id est, tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminsed clamando, ut qui sitit veniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ISERUNT MINIS TROS
ad eum ut comprehenderent cum
qu emad prehendere non potuerunt
adhuc nolentem ut comprehenderet᷑.
sed audicrunt docentẽ. qui uenerant
ad prehendere innocentem. Dixit ergo
iħs Adhuc modicum tempus uobiscũ
sum. Quod modo uultis uos facere factu¬
riestis. sed non modo quia modo nolo.
Quare modo nolo.: Quia adhuc mo¬
dicum tempus uobiscum sum. & tunc
uado ad eum quimisit me. Implere debeo
dispensationem meam. Quȩretis me
& non inuenictis: & ubisum ego uosnon
potestis uenire hiciam resurrectionem
suam predixit. Noluerunt enim agno¬
scere presentem. & postea quȩsierunt
cum uiderent multitudinẽ iam credentẽ
Magna enim signa facta sunt etiam cũ
perdiscipulos facta sunt magna. sed ille
per illos qui & perseipsum: Ipse quippe
illis dixerat. sine me nihil potestis facere
Quare me non poterunt inuenire.
Quia noluerunt credere. quia nullus
sine fide saluari potest Dixerunt
ergo udaei non ad ipsum. sed adẽ ipsos

Expanded text:
iserunt ministros, ut eum comprehenderent, quem apprehendere non potuerunt, adhuc nolentem ut comprehenderetur, sed audierunt docentem, qui venerant apprehendere innocentem. « Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum. » Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo, quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? « Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum, et tunc vado ad eum qui misit me. » Implere debeo dispensationem meam, et sic peet non invenietis me, et ubi sum ego, vos non potestis venire. » Hic jam resurrectionem suam praedixit. Noluerunt enim agnoscere praesentem, et postea quaesierunt eum, cum viderent multitudinem jam credentem. Magna enim signa facta sunt, etiam cumper discipulos facta sunt magna, sed ille per illos, qui et per ipsum. Ille quippe illis dixerat: « Sine me nihil potestis facere » . Quare non potuerunt venire? Quia noluerunt credere, quia nullus sine fide salvari potest. « Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum, sed ad seipsos:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia praedicationem dnĩ audire
noluerunt: & tamen quales illos argu¬
unt fuisse adsidem. tales ipsi sunt adope¬
rationem. Praccepta dĩ audiunt: nura¬
cula cognoscunt. sed conuersi asuis pra¬
uitatibus rennuunt: Ecce uocat. & re¬
dire nolumus. Ecce sustinct: & eius
patientiam dissimulamus : Dum ergo
tempus est frs̃. prauitatem suam unius¬
quisque deserat: dĩ patientiam perti¬
mescat. nequem nunc tranquillum
despicit. iratum post modum euadere¬

Expanded text:
tur, quia praedicationem Domini audire tur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Tur peest ut accepta iniuria taceas
quis quis conspicit quia contumeliã
accipis & taces. nonputat quia pati.¬
entiam exhibes. sed crimen agnoscis.
Sedunde uox ista incorde nro contra
patientiam nascitur. nisi quia inimis
cogitationem fiximus. Etdum interra
głam quȩrimus. placere ei quinos decelo
conspicit non curamus. Accepta ergo
contumelia. meditemur in opere uocẽ
dĩ: ego non quaero głam meã. est
quiquęrat & iudica. hoc aũt quod de
dño scriptum est. abscondit se. in tellegi
& aliter potest. Multa quippe iudȩis
praedicauerat: sed praedicationis eius
uerba deridebant. Deteriores quõque
ex praedicatione factisunt: quiusque
adiaciendos lapides peruenerunt.
Etquid abscondendo se dñs signat.
nisi quod eis ipsa ueritas absconditur
qui eius sequi uerba contempnunt.:
Eam quippe quam non inuenit humilẽ.
ueritas fugit mentem : Et quã multist̃
hodie qui iuda eorum duritiam detestan¬

Expanded text:
Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestan
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat. exercere iudicium nolebat
Certe subipso passionis tempore & quan¬
tum potuerat ostendit: & tamen hoc
ad quoduenerat pertulit: Nam cum
persecutorib suis se quaerentibus
dicer& egosum. sola acuoce eorum
superbiam perculit . & om̃s in terrã
strauit: Quiergo & hoc in loco potuit
manus lapidantium non se absconden¬
do euadere : curabscondit se. nisi qđ
homo inter homines factus redemptor
nr̃t. alia nobis uerbo loquitur. alia
exemplo: Quid aut̃ nobis hoc exem¬
plo loquitur. nisi ut etiam cũ resistere
possumus iram superbientium humilit̃
declinemus. Unde & perpaulũ dicit᷑
Date locum irae: Quanta: humili¬
tate iram proximi ferre debeat per¬
pendat homo: sifurores irascentium
abscondens se dec̾linauit ds̃. Nemo
ergo se contra acceptas contumelias
erigat : nemo conuiciis conuicium
reddat. Imitatione & enim dĩ glorio¬
sius est iniuriam tacendo fugere.
quam respondendo superare. Sed con¬
tra hoc superbiaticit incorde

Expanded text:
venerat, exercere judicium nolebat. venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde:
Abbreviated transcription (Latin):
Sum. praesentis. Et quia preteritũ
& futurum tempus diuinitas non hab&
sed semper. eẽ. hab&. Non ait ante
abraham ego fui. sed ante abrahã egosũ
Unde & ad moysen dicitur: Egosum
quisum. Et dices filiis is rahel. Qui. ẽ.
Misitme aduos. Ante ergo & post
abraham habuit. qui & accedere
potuit per ex hibitionẽ presentiȩ.
& recedere percursum uitae ueritas
uero semper esse hab&. quia ei quicquã
nec priore tempore incipitur: nec sub¬
sequenti terminatur. Sed sustinere ista
acternitatis uerba mentes infidelium
non ualentes. ad lapides currunt
& que intellegere nom poterant.
obruere quaerebant. Quidaut̃ contra
furorem lapidantium dñs fecerit: osten¬
ditur cum protinus infertur. Iħs autẽ
absconditse. & exiuit de templo
cutores suos dñs sese abscondendo decli¬
naucrit: qui sidiuinitatis suȩ potentiã
exertere uoluiss&. tacito nutu mentis
in suis cosictib ligar&. autinpocna
subitȩ mortis obruer&: Sed quipati

Expanded text:
Sum praesentis. Et quia praeteritum Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempore incipitur, 1509 nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo.cutores suos Dominus se abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati
Abbreviated transcription (Latin):
U noc & ipsi ueritati cundẽ abrahã
& proph& as. quasi uenerantes prȩfer
Sed aperta nobis ratione ostenditur
quia quidm̃ nesciunt. dĩ quoque famu¬
los falso uenerantur Etnotandũ quod
uidit eos dns aperta sibi inpugnatione
resistere . & tamen eis se iterata non desi¬
nit uoce predicare dicens: Abraham
pater uester exultauit ut uider& diem
meum & uidit & gauisus est. Tunc
quippe diem dñi abraham uidit. cũ
infigura summȩ trinitatis tres angłos
hospitio suscepit. Quibus profecto
susceptis sic tribus quasi uni locutus
est. quia & si in personis numerus
trinitatis est. innatura unitas diuini¬
tatis: Sed carnales mentes audientiũ
oculos a carne non subleuant: in eo solã
carnis aetatem pensant dicentes.
Quin quaginta annos nondũ habes
& abraham uidisti : Quos benigne
redemptor nr̃t a carnissuaȩ intuitu
submouit. & ad diuinitatis contẽpla¬
tionẽ trahit dicens A men amen dico
uobis. antequã habrahã fier& egosũ
Ante enim. preteriti temporis est

Expanded text:
Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sublevant, dum in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est,
Abbreviated transcription (Latin):
moriturus erat progente : & non tantũ
progente. sed ut filios dĩ quierant disꝑsi
congregar& inunum: Prophetauit ergo
cayphas quod pro iudeoꝵ tantũ gente
xp̃m mori expedir&. sed cuuangelista
nouerat eum prosalute totius humani
generis passurum. quatinus illos qͥante
scła predestinati erant ut essent filii
dĩ in unum congregar&: & excreden¬
tibus iudaeis & gentibus unum gregem¬

Expanded text:
moriturus erat pro gente, et non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum. Prophetavit ergo Caiphas, quod pro Judaeorum tantum gente Christum mori expediret, sed evangelista noverat eum pro salute totius humani generis passurum, quatenus illos qui ante saecula praedestinati erant ut essent filii Dei, in unum congregaret, et ex credentibus Judaeis et gentilibus unum ovile
Abbreviated transcription (Latin):
quam habere daemonium dictus est.
predicationis suȩ beneficia largius
impendit dicens: A men amen dico
uobis : siquisser monẽ meũ seruauerit.
non uide bit mortem inacternum:
Sed sicut bonis necesse est: ut meliores
ctiam per contumelias ex istant : ita
semper reprobi debeneficio peiores
fiunt. Namaccepta praedicatione.
iterum dicunt: N unc cognouimus. qͥa
dȩ monium habes: Quia enĩ acterned
morti in heserante. & eandẽ mortem
cui in heserant nonuidebant: dũ solãs
mortiscarnem aspicerent. inueritatis
sermone caligabant dicentes: Abrahã
mortuus est & proph&ae. & tu dicis

Expanded text:
quam habere daemonium dictus est quam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia largius impendit, dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortuus est, et prophetae mortui s
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nisi ut co tempore quo a proxi¬
mis ex falsitate contumelias accipimis.
corum ectiã uera mala taceamus. ne
ninisterium iustȩ correptionis in
arma uertamus furoris: Sed quia
quisquis dĩ zelo utitur. a prauis homini¬
bus de honestatur In sem& ipso nobis dns
patientiae praebuit exemplum qͥait
Sed honorifico patrem meum: & uos
in honorastisme Sed quid nobis adista iu¬
faciendum sit. adhuc exemplo nos am¬
mon& cum subiungit. Ego autem
non quȩro głam meã. est quiquacrat
& udic&. Scimus certe quodscriptũ
est. quia pater omẽ iudicium dedit filio
& tamen ecce idem filius in iurias acci¬
piens. głam suam non quaerit. In latas
contumelias patris iudicio reseruat
ut nobis ꝓfecto insinuet. quantum nos
esse patientes debemus. dumse adhuc
ulcisci non uult & ipse qui iudicat
Cum uero malorum peruersitascre¬
scit. non solum frangi predicatio non
deb&. sed etiam augeri: Quod suo
dñs exemplonos ammonet. qui post¬

Expanded text:
tur, nisi ut eo tempore quo a proxitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non solum praedicatio frangi non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui post