comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creau̾at. q̃ ad sua ymagĩem fec̾at qͥ cet̾is
aĩalib p̃posuerat. qͥ ĩ ꝑadiso ꝯstituerat. qͥ
tis nec plĩb nec gradib nec difficiliorib
hon̾au̾at. s uno breuissimo atq leuissĩo
ad obedientie salubritatẽ ãminicina tus¬
fu̾at. quo eã creaturã cui lib̾a ẜuitus ex¬
pediret se ẽẽ dũm ꝯmonebat. iusta dam¬
ꝑnatõ subsecuta ẽ. Talis dapnatõ. ut hõ
qui custodiẽto mãdatũ futurus fuerat
ĩcarne spũał. fieret aut̃ mẽte carualis.¬

Expanded text:
ceteris animalibus praeposuerat, qui in paradiso constituerat, qui tis nec pluribus nec grandibus nec difficilibus onerauerat, sed uno breuissimo adque leuissimo ad oboedientiae salubritatem adminiculauerat, quo eam creaturam, cui libera seruitus expediret, se esse Dominum commonebat: iusta damnatio subsecuta est, talisque damnatio, ut homo, qui custodiendo mandatum futurus fuerat etiam carne sp
Abbreviated transcription (Latin):
cãm tnͣsgressionis ĩcurrit. Medicoꝵ ars ẽ.
ut eis quos indent᷑ nimia egritud ĩe labo¬
rantes ea ꝓhibeant q̃ puitio sa saluti. aut
ꝑiculũ ꝓcurent. Qd̾ si egroti g̃ medici p̾ceptũ.
mortẽ ĩciterit. qͥd ꝑtinet iueoico qͥ p̾uitẽs

Expanded text:
causam transgressionis incurrit? Medicorum ars est, ut eis quos viderint nimia aegritudine laborantes, ea prohibeant quae perniciosa saluti, aut periculum procurent. Quod si aegrotus contra medici praeceptum m
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fieri in sua potestate sentiebat: In q
statu recto acsiue intid si ꝑ ip̃m lib̾ui
arbit̾um man̾e uoluiss ꝓrofecto sine
utio mortis ⁊ ĩfelicitatis exꝑm̃ĩto acci¬
pleuitudĩem qua ⁊ scĩ angli sut bni .i. ut¬

Expanded text:
fieri in sua potestate esse sentiebat. In quo statu recto ac sine vitio, si per ipsum liberum arbitrium manere voluisset, profecto sine ullo mortis et infelicitatis experimento, acciplenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtessigedũ ẽ. qr stabit cananens aou̾sus
isrł. cũ cananei labores abstulerit isrł. s
stabit nabutheus aoũsus achab. qm̃ ia¬
bores. nabuthei abstulit achab. Canaueꝰ
auippe ĩpius. Nabutheus iustus. Eotem
moto nõ stabit paganus adu̾sus xͥanil.
qͥ abstulit labores eius. qũ ꝯdoloꝵ expoli

Expanded text:
intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabuthaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
glexissent. ꝓ quo morbida eoꝵ eorꝑa mor
ꝓhibitõ seducta młier manducauit. eiq
dedit ut suuł eterent. noluit eamꝰ tristari
ꝙͣ credebat. sine suo soiatio posse ꝯtabesc̾e.
si ab eius alienaret᷑ aĩo. ⁊ oĩo illa ĩterire
discordia. nõ q̃dẽ carnis uictus ꝯcupĩa ꝙͣ
metis sue. s amicablĩ quadã bemuoletia
qua płinq fit ut offendatur deus. ne hõ
ex amico fiat ĩmicus. Qs eĩ face nõ tebu¬

Expanded text:
glexissent. Pro quo morbida eorum corpora prohibito seducta mulier manducauit eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare quam credebat posse sine suo solacio contabescere, si ab eius alienaretur animo, et omnino illa interire discordia: non quidem carnis uictus concupiscenmentis suae, sed amicali quadam beniuolentia, qua plerumque fit ut offendatur deus, ne homo ex amico fiat inimicos: quod eum non facere diu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uaie qͣle scĩs ĩ resurrectõe ꝓmittit᷑. ꝑ mã¬
sisser post modũ ꝯmutãtũ. ac ꝑ ħ po
terat nõ mori. si tei ꝑceptis pia obedien¬
tia cohesiss. Nõ eĩ sic fcũs fuerat ut nõ
posset mou sicut ⁊ cet̾e nature oĩo nou
uori nõ possũt. s ut obedĩa ĩ mortale̾¬
bitrio mueratus. p̾ceptũ q ei poĩtũ esset.
si custodisset qd̃ deus ei p̾cepat. morte nõ
corꝑis neꝙ aĩe młctaret᷑. s ille ĩ obediens
mandato dei atos elatus fr̃bia. suasiomi ẜ¬
pẽti obediens dei p̾cepta ꝯtẽpsit. Et ħ ẽa
exticit. ñ moitis ꝑiculũ ĩcuriit. ⁊ ab itto u¬
no hoĩe hũana natura intiosa acq pcc̾o¬

Expanded text:
is in resurrectione promittitur, esset postmodum commutandum. Ac per hoc poterat non mori, si Dei praeceptis pia obedientia cohaesisset. Non enim et sic factus fuerat, ut non posset mori, sicut caeterae naturae quae omnino mori non possunt: sed ita ut obedientia immortalebitrio muneratus, praeceptumque ei positum esset; si custodisset quae ei Deus praeceperat, morte non corporis, neque animae multaretur. Sed ille inobediens mandato Dei, atque elatus superbia, suasioni serpentis obediens, Dei praecepta contempsit. Et haec causa exstitit ut mortis periculum incurreret, et ab illo uno homine omnis humana natura
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ p̾rar ignania dicit. Si lectõi ꝯtinuato
studio semꝑ ĩfistis o cłoꝵ caligĩem ĩtur¬
ris. Si ĩtesmet᷑ licrimas fundis. ip̃os ⁊̃
ocellos amuttis. Si ꝓ celatis uigiluis psal¬
moꝵ censum ꝑ solius. ĩsamã capitis ac¬
auiritis. Si cotidiauo te labore ꝯficis ad¬

Expanded text:
 VEL IGNAVIA DICIT: Si lectioni continuato studio insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiri
Abbreviated transcription (Latin):
quã ex seip̃o. s tota eius accio bona est.
pus. sapiens. bt̃s ꝙ semꝑ fieri poe. Iteo¬
cogitas face̾. pͥmũ cogita deũ. ⁊ si scõm
teũ ẽ ad cogitas diligẽt̾ examĩa. ⁊ si ẽ
rectũ corã deo ꝑfice illud. si u̾o adu̾sũ
et ingressus cui ẜm diñ uolũtate dingat᷑.¬
ta pia ẽ deũ collere. ⁊ eius gr̃a ꝯͣ uitia in¬
t̾iora pugnare. eisq usq ad illicita ĩstigã¬
tib cogentib ne nõ cet̾e. et ubi ceditur
ĩdulgentiã atq ut nõ cedatur ad iutoriũ
dei. affcũ religiose pietatis exposc̾e. Inꝑa¬
diso aut̾ si nemo peccuss. nõ ẽẽt actio ꝑi¬
etatis expugnare uitia. s felititatis eet

Expanded text:
quam ex se ipso: sed tota eius actio bona est apius, sapiens beatusque semper fieri, non fiecogitas facere, primum cogita Deum: et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina: et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero adversuet gressus tui secundum Domini voluntatem dita pia est Deum colere, et ejus gratia contra vitia interna pugnare, eisque usque ad illicita instigantibus cogentibusve non cedere; et ubi ceditur, indulgentiam, atque ut non cedatur, adjutorium Dei, affectu religiosae pietatis exposcere. In paradiso autem, si nemo peccasset, non esset actio pietatis expugnare vitia: quia felicitatis esset
Abbreviated transcription (Latin):
cedere. s ⁊ si lõge erat magis magisq
aꝓpinauare ⁊ accet̾e. nõ gressu pedũ. nõ
subuectõe uehicłoꝵ. nõ celeritate aĩaliũ.
nõ eleuatõe pẽnaꝵ. s puritate et affec¬
tu uiua ꝓbilitate scõꝵ moꝵ. Suꝑ p̃s .C.¬

Expanded text:
cedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed puritate affectu
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Iuntari eĩ deũ noluit. s pũse nõ eẽ
ge ẽẽ dicũtur. qui peccando dissimilum
scĩ sũt. Et hii ei ꝓpinquare. q̃ eiꝰ silĩtudĩe
pie inuẽto recipiũt. Sicut recte dicũt᷑
fuerint cetiores. Quro eĩ taui longe ẽ
a luce ꝙͣ excitas. ⁊̃ si lux presto sit itaq
oclos ꝓfundat extĩctos: propiquare luci
merito ꝓbant oclĩ. qui sanitatis accessu
aciem recipiento ꝓficiũt. Suꝑ p̃s. 58. ẜõe

Expanded text:
fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse ge esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicunturfuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro aute
Abbreviated transcription (Latin):
lect̃one igit᷑ redit ĩteñ. qua se illi nõ op¬
pon̾e s suppon̾e affectat. Qd quãto fecerit
ĩstãtius atq studiosius. tãto erit bt̾ior acz
sublimior. et illo solo dir̃ante lib̾miius.
ꝯu̾tat se ad illũ a quo creatus ẽ. Recedẽto
eĩ fugescit. accetento sruescit᷑. Recetedo te¬
nebrescit. accetẽto clarescit. aquo eĩ ht̃ ut
sit. ap̃ illũ h̃t. ut ei bene sit. Quisqͥs gͦ nult¬
ab ilo recedat. ei coh̾ento signet᷑ tanquã
ex a nullo cera illi afflixus. hẽat ymagĩe
eius faciens qd̃ dcm ẽ. Michi aut̃ adħ̾ere tõ
bonũ ẽ. ⁊ uere custodiet simlĩtudĩem et
ymagĩem ad quã fc̃us ẽ : porroant̾ si per¬
uerse uoluerit mutan teũ. ut quõ tens
nõ ht a quo formet᷑. nõ ht̃ a quo regat᷑.
sicut ip̃e uelit sua potestate uti. Et ut quõ
pescat. recetens a ueritate nanescat. r̾e¬
cece̾s ab eo qd̃ sũme ati ĩcõmutablĩt̾ ẽ.
ĩtet̾ius mutatus deficiatur: ħ dyabolus

Expanded text:
lectione igitur redit in Deum, qua se illi non componere, sed supponere affectat. Quod quanto fecerit instantius ac studiosius, tanto erit beatior atque sublimior, et illo solo dominante liberrimus.convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Deniquab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi adhaerere Deo bonum est ; vere custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est. Porro autem si perverse voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo formetur, non habet a quo regatur, sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo pescat, recedens a veritate vanescat, recedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ãm accusat. Sathan fecit. dicit ip̃e mͥ per¬
uł cogendi astuciã suatẽdi ht. S si sa¬
thanãs loquerenir. et tac̾et deus hies
uute te excusares. Moto aures tue posi¬
te sũt. int̾ manẽtem teñ. ⁊ suggerentẽ
ẜpentẽ. Quare hac flectũtur: Hĩc au̾tũt᷑.

Expanded text:
quem accuset: Satanas fecit, dicit, ipse mihi perm cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc a
Abbreviated transcription (Latin):
sit cotidianus. Alius u̾o ex alia parte in¬
chil gustans earuũ uich̃ ium. exqͥsitas¬
tũ et pegͥ̾nas fruges mstis fercũs uaria¬
tas. ⁊ longo pipe aspsas. nouo hora libẽ¬
t̾ assuãt. noctis ⁊̃ pͥncipio talia cenaturꝰ

Expanded text:
sit quotidianus: alius vero ex alia parte nihil gustans carnium, nihil vini, exquisitas et peregrinas fruges multis ferculis variatas et largo pipere aspersas nona hora libenter assumat, noctis etiam principio talia coenaturus;
Abbreviated transcription (Latin):
una flãma fc̃a excollocutse hoñumm sese
accẽdentiũ rapit illos ad anq̃m locum
scm̃i. et cogitatõ scã scisicat eos. Sicut gͦ
ad locũ corꝑalẽ sic rapit amor sc̃s. Qua¬
lis amor tebet ẽẽ q̃ ꝯcortes rapit ĩ celũ.

Expanded text:
una flamma facta ex collocutione sese accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
magnipendas. qd̃ nõ te sũt que affatim
suppetũt. ꝙ urut exfonte largissims t̾reue
fencitatis fluant. Oĩo ħ inte despice atos
cõtẽpne. ne ĩ hus quicꝙͣ requiras. p̾ter
da nõ ẽ. pp̃ necͣtios usus unte huiꝰ. añꝙͣ

Expanded text:
magnipendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod velut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. Omnino haec in te despice atque contemne, nec in iis quidquam requiras praeter da non e
Abbreviated transcription (Latin):
Abstinẽtia corł soia nõ sufficit. nͥ ei ⁊ aĩe
quoq iemmũ et abstinẽtia uitioꝵ fu̾it
sociata. Qõ eĩ adiuuat si sit quispiã cor¬
pore castus ⁊ mẽte pollutus quẽ malitia
tepͣuat. ⁊ furor ⁊ iracũdie facib exagitat.
uł maledcĩs lĩgua cõ maculat. Nonne

Expanded text:
 sola non sufficit, nisi et animae quoque jejunium per abstinentiam vitiorum fuerit sociatum. Quid enim juvat, si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus, quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, vel maledictis lingua commaculat? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. gustũ inisũ ꝙ decipiũt. sensũ natura¬
lit̾ reuocace. ac molẽt᷑ abstraere. Alt̾m
abstinẽtie ⁊ crucis genꝰ ẽ p̾tiosius atq
bie ĩpetus qiͣ qͣdã bestiã refrenare: liti¬
testate redig̾e̾. uolũtates ꝓpͥas abnegare.
Easq ĩciori examĩatõi discut̾e. et tei re¬
gentis ĩpio subingare a ẜmone ata o
ꝑe. quo aĩa ieditur. tanꝙͣ acibis noxnsꝰ

Expanded text:
decipiunt, sensum viriliter revocare, ac violenter abstrahere. Alterum abstinentiae et crucis genus est pretiosius atqueerbiae impetus quasi feram bestiam refrenare, lititestatem redigere, voluntates proprias abnegare, easque interiori examinatione discutere, et regentis imperio subjugare; a sermone atque opere quo anima laeditu
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa mͥ onuissa fateor. ⁊ q̃ mea spõte fecima¬
ia. ⁊ q̃ te duce nõ feci. Quis ⁊̃ hoĩu qͥ suã
cogitans ĩ sirmtatẽ autet uirib sins tͥbu¬
ere castitatẽ atq ĩnocetiã suã ut minus
te. secutus ẽ uocẽ tuã ⁊ nnitauit ea q̃ de me
ip̃o recoroãtẽ ⁊ facẽtem legit. nõ me deri¬
teat ab eo medico egril sanari a quo sibi
p̾stitũ ẽ ut nõ egrotaret. uł potius nmꝰ
egrotaret. Et iõ te tãtũtẽ. ĩmo n̾o ampliꝰ
diugat. qr ꝑ quẽ me uitet tantis ꝑcc̃oꝵ
meor langorib exiii. ꝑ eñ se uider tantis¬

Expanded text:
e feci mala, et quae te duce non feci. Quis est hominum qui suam cogitans infirmitatem, audet viribus suis tribuere castitatem atque innocentiam suam; ut minus te secutus est vocem tuam, et vitavit ea quae me de meipso recordantem et fatentem legit, non me derideat ab eo medico aegrum sanari, a quo sibi praestitum est ut non aegrotaret, vel potius ut minus aegrotaret: et ideo te tantumdem, imo vero amplius diligat; quia per quem me videt tantis peccatorum meorum languoribus exui,
Abbreviated transcription (Latin):
tõnũ.c. 2ll. uere abyssus pcĩa mea sũt. qr¬
extimablia sũt nu̾o. ⁊ ĩmẽsitate. O abys¬
sus abysfũ ĩuocat. Opcc̾a mea. tormẽta
quoꝙ. quib me seruatis abyssus sunt.
abyssus. s ip̃a mimis t̾ribilis. Indicia dĩ
abyssus młta. qr supͣ humanũ sensũ oc

Expanded text:
sus peccata mea sunt; quaestimabilia sunt numero et immensitate. O abyssus abyssum invocat! O peccata mea, tormenta quoque quibus me servatis abyssus sunt, abyssus, et est nimis terribilis, judicia Dei ab
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. auid eĩ protest lacaro qr ꝓcessit de mo¬
nimẽto. nsi dic̾etur. doluite eũ ⁊ sinite
abire. ip̃e eĩ quitẽ noce de sepulcro susci¬
tauit. Ip̃e camando aĩam reddidit. Ip̃e
t̾renã molẽ sepulcro ĩpoitã uicit. et ꝓces¬
sit ille m̾ictus: llõ ergo pedib ꝓpͥis. s uir

Expanded text:
est. Quid enim prodesset Lazaro, quia processit de monumento, nisi diceretur: «Solvite eum, et sinite abire» ? Ipse quidem voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam reddidit, ipse terrenam molem sepulto impositam vicit, et processit ille vi
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ꝓfundius hac abysso: Loqui hoĩes
possũt. uiteri possunt ꝑ oꝑatõem mebro¬
tũ et audiri ĩẜmone. s eiꝰ cogitatõ pene¬
tratur. cuiꝰ cor ĩspicitur. qͥd intꝰ gerat. qͥd
ĩtus possit. qͥd nntꝰ agat. qͥd ĩtus dispo¬

Expanded text:
 enim est profundius hac abysso? Loqui homines possunt, videri possunt per operationem membrorum, audiri in sermone: sed cujus cogitatio penetratur, cujus cor inspicitur? Quid intus gerat, quid intus possit, quid intus agat, quid intus dispo
Abbreviated transcription (Latin):
anglĩs. et seq̃ie mã rectam que te ꝑdu¬
cat ĩ t̾ram ĩ qua ditescas ⁊ emmeas et ef¬
ficianis socius abiahe. S cũ ista oĩa fece¬
ris si uirtus caritatis q̃ oĩa credis ẽ in te.
ad huc deus tẽptabis te. et tẽptatũ corona¬
bit te. Expedit a te sacͥficiũ dilectitui. Qd
tius offerre cor tum̃. Offer sacͥfitiũ ꝯtritõis
cordis dũo deo tuo. et dic cũ ꝓph̾a: holocau¬
stis nõ delectab̾is. sacͥficiũ dõ sp̃s ꝯtbulato

Expanded text:
s, et sequere viam rectam quae te perducat ad terram in qua ditescas et emineas et efficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te et probatum coronabit te, expetit a te sacrificium dilecti tui. Qutuis offerre cor tuum? Offer sacrificium contritionem cordis Domino Deo tuo, et dic cum propheta, Holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus co
Abbreviated transcription (Latin):
mare sic ualuit. Sentit ut pictagoras. di¬
uidit ut socrates. Explicat ut plato. Impli
simłat ut cesar. Suadet ut cato. Dissuatet
ut apnuis: ꝑsuadet ut tulius: Iam si ad sacͦ
ut augs̃. Actollit᷑ ut hylarius. Sb̃ mittit᷑

Expanded text:
re sibi uindicat. sentit ut Pythagoras, diuidit ut Socrates, explicat ut Plato, inplicsimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam si ad sacrout Augustinus, adtollitur ut Hilarius, submittitur
Abbreviated transcription (Latin):
nebiosam abyssum ĩtelligimꝰ mãm inte
spũalis informẽ. insi cõu̾tatur ad creato¬
rẽ. quo solũmõ formari potest ut nõ fit
abyssus. et illuĩari ut nõ sit tenebro
niã que uouunt dũs fecit. latet eĩ cor bo¬
nũ. latet cor matũ. Abyssus ẽ et ĩcorde
bono ⁊ ĩcorte maio. s ħ nda sũt dõ. quĩ
nichil latet. Consolatur cor bonũ. torq̃t

Expanded text:
nebrosam abyssum intelligamus naturam vitae informem, nisi convertatur ad Creatorem: quo solo modo formari potest, ut non sit abyssus; et illuminari, ut non sit tenebronia quaecumque voluit, fecit.» Latet cor bonum, latet cor malum; abyssus est et in corde bono, et in corde malo: sed haec nuda sunt Deo, quem nihil latet. Consolatur cor bonum, torquet
Abbreviated transcription (Latin):
q̃nq ꝑcita. aut uitendo. auc audiendo. aut
otorãto. aut gustãto. aut tangẽdo. Qui
gͦ se abstinet ab uucito iusu. abstineat ab¬
illicito auditu. ab illicito otoratu. ab illici¬
to gustu. ab illicito tactu ip̃ ip̃am ĩtegrita

Expanded text:
quepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integrita
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ gens indea sine sub paganis regib.
sine sb̾ xͥanis nõ amiserit signũ legis sue.
quo acet̾is gẽtib plensq distinguit᷑. Et
oĩs ĩꝑatõ uł rex qͥ eos ĩ regno suo ĩuene¬
sernatoĩs signo ueterarũ gentiũ cõmu¬
mone discreni.¬

Expanded text:
em Iudaea siue sub paganis regibus siue sub christianis non amiserit signum legis suae, quo a ceteris gentibus populisque distinguitur; et omnis imperator uel rex, qui eos, in regno suo inuenseruationis signo a ceterarum gentium communione discreti
Abbreviated transcription (Latin):
faustũ. Occi ditur ab el minor natu a fr̃e
maiore natu. Occiditur xͣ capud ppli mm¬
nons natu a ppso iudeoꝵ maiore natu.
Ille ĩ cãpo. iste ĩcaluarie ioco: Int̾rogat
deus caym. nõ tũ ignorus a quo discat. s

Expanded text:
aec occiditur Abel minor natu a fratre Cain majore natu. Occiditur Christus caput populi minoris natu, a populo Judaeorum majore natu: ille in campo, iste in Calvariae loco. Interrogat Deus Cain, non tamquam ignarus eum a quo discat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sterilitati credioit eẽ solatiũ. si fecũdũ
ancitle uterũ ãm natura nõ pot̾at. nolũ¬
ꝙ nõ pot̾at ex se ip̃a. rlulla ẽ cupido lasci¬
uie. nulla neq̾tie turpituto ab uxore
eã proł ancilla marito traditur. a mari¬
to cã ꝓlis accipitur. Ab utroq nõ culpe tu¬
xus. si uature fructus exquinitur. Demq
cũ auxisla gnida dñe st̾ili suꝑbiret. et ħ
sarra suspitõne nuliebri. uio potius ĩ
se. nec petisse. accessisse nec hesisse semi¬
nasse nec amasse. Ait eĩ. etce ancitia ĩ
manib tuis. ut̾e ea quõ t̾ placuerit.
Ouirũ uirilit̾ utenten femĩs. Cõinge

Expanded text:
 credidit esse solacium, si fecundum ancillae uterum, quoniam natura non poterat, uolunquod non poterat ex se ipsa. Nulla est hic cupido lasciuiae, nulla nequitiae turpitudo. Ab uxore causa prolis ancilla marito traditur, a marito causa prolis accipitur; ab utroque non culpae luxus, sed naturae fructus exquiritur. Denique cum ancilla grauida dominae sterili superbiret et hoc Sarra suspicione muliebri uiro potius inpse nec petisse, accessisse nec haesisse, seminasse nec amasse. Ait enim: Ecce ancilla tua in manibus tuis, utere ea quo modo tibi placuerit.s o uirum uiriliter utentem feminis, con
Abbreviated transcription (Latin):
lem et młte scĩe et bonitatis augustinũ
urãm. Om de me scribẽs rogato ut tãꝙͣ
fidelis nules purget. ne ueĩant qd̾ absit
et egregios cattolice doctores ecc̃e p̾cla¬
rũ fuusse et esse bt̃m augustiuũ. quis i
tistites. scripta eius sua probablĩt̾ auͣcte
firmantes. tanto maiori studio semper ã¬
plexi sũt. ꝙͣto ampliori solatõ eis usos se
fuisse testantur. nã cõtra młtos hostes ec¬
clĩe oimucantes. et max̾ ꝯͣ u̾si pelles ĩnuu¬
cos gre dei. doct̾na enis ĩstructi. ł potius
pascant. et fortes ariuis spũalib inui̾at.
Catholica siquitẽ diuine legis ip̃ns ex¬
planatio. nõ solũ exurientib alimonia.
di et diuucãtib efficitur armatura nec ĩ¬
scuipturarũ ꝑadina ꝓcurantẽ ꝑ aplius di¬
lexemĩt suũ uerissiue putantes bonũ. qd
ꝑ frat̾uam scientiã ꝯgratulabautur ĩuen¬
tũ scientes hũc ĩtelugibilẽ ad ꝯdientos
aĩnos saiẽ et̾ pcc̃orib abiectissimis pro¬

Expanded text:
lem et multae scientiae et bonitatis Augustinum de me scribens hoc ipsum rogato, ut tanquam fidelis pugnet miles, ne veniant quod absit et egregios catholicae doctores ecclesiae praeclarum fuisse et esse beatum Augustinum quis ige sedis antistites scripta. eius sua probabiliter auctoritate firmantes tanto maiori studio semper amplexi sunt, quanto ampliori solacio his usos se fuisse testantur. nam contra multos hostes ecclesiae dimicantes et maxime contra uersipelles inimicos gratiae dei doctrina eius instructi uel potius pascant et fortes armis spiritalibus muniant. catholica si quidem diuinae legis explanatio non solum esurientibus alimonia sed et dimicantibus efficitur armatura. nec imscripturarum pabula procurantem peramplius dilexerunt, suum uerissime putantes bonum quod per fraternam scientiam gratulabantur inuentum, scientes hunc intellegibilem ad condiendos animos salem etiam pecoribus abiectissimis pro
Abbreviated transcription (Latin):
libent̾. Infrasubdit. Itac gn̾ali amori
tuo sp̃ali amore ꝯuexus noci tue libens
paruir:. Nam cũ subictõ mea p̾cepto pat̾¬
uitatis tue fcm̃ debeat totũ q̃cũq sit. qd
ex te ad te redit opus meũ ħ solũ ĩ eo cu¬
iuiatius reddidi. quia libens feci. Qr¬
ferat tuos. nec romamanꝰ nec lucianus.
Mec̾te audiant. Ego clamo egotestabor
te deũ amare. illi seruire. illi adhere. uel
b tius quos nimũ amas: ⁊ aquib mimi¬
prepat᷑. qͥ ab angustino ꝑfectissimo sacer¬
dote corripitur. Nlec debet ep̃o denegari.

Expanded text:
ri tuo speciali amore conexus uoluntati tuae uolens parui. nam cum subiectio mea praecepto paternitatis tuae factum debeat totumque tuum sit, quod ex te ad te redit, opus meum, hoc solo meo cumulatius reddidi, quod libens feci. Prferat tuos? nec Romanianus nec Lucinianus? me certe audiant. ego clamabo, ego testabor te deum amare, illi seruire atque inhaerere cupere. uellibus tuis, quos nimium amas et a quibus nimipraeparatur, qui ab Augustino perfectissimo sacerdote corripitur; nec debet episcopo denegari,
Abbreviated transcription (Latin):
pacificis ꝑcib. ut deus possit sͥ ẽẽ placatꝰ
a. et demutate pũs et filu et sp̃s scĩ. plebs
adunata. leq eĩ sacrificus ã carm et ab el
pͥmi obtulerũt nuun̾a eoꝵ d̾s. s corda in¬
tuebatur. ut ille plac̾et ĩmim̾e qͥ placebat
incorde. Abei pacificus et instus. deo sacri¬
re munꝰ offerũt. sic mile cũ dei timore. ⁊¬
cũ simplici corte. et cũ lege iusticie. et ca¬
coroie pace. meruit ille dũ ĩ sacͣficus tei
sus głosam diñcam passionẽ. qͥ⁊ insti¬
ciã dm̃i hũerat et pacẽ. Taies demiq a
rit euad̾e. Q sicut scͥptũ ẽ. Qui odit stẽm

Expanded text:
e pacatus. a et de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti plebs adunata. Neque enim in sacrificiis quae Abel et Cain primi optulerunt munera eorum Deus, sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde. Abel pacificus et iustus, dum Deo sacrire munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrificio Dei sui gloria dominicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique arit euadere, quia sicut scriptum est qui fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
sangnis ĩ tr̾a. cũ eo accepto ab olb gentib
Rndet᷑. Am̃. Hec ẽ clara uox sangũs ꝙͣ
sangnis xp̃e expͥmit ex ore fitelĩ eodem
sanguĩe retẽptorẽ. Dicit dñs ad caym. ⁊
nũc maledictus tu at̾ra .i. ecc̃a que apuit

Expanded text:
sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemptorum. Dicit deus ad Cain: et nunc maledictus tu a terra, quae ap
Abbreviated transcription (Latin):
ypponie regie oppito ep̃s. uir eruditõe dĩa
⁊ hilana orbre clans. fide ĩteger. uita pu¬
rus. scripsit ꝙͣta nec ĩueĩri possũt. Quis gͦ
glietur omĩa seillius hr̃e. aut qͥs tanto stu¬
dio legat ꝙͣto ille scripsit. Edidit iam senex
Inquib ut scͥptura ait. Introductus ĩ cubicu¬
lũ reg̾. ⁊ decoratus neste młtipharia dei sapĩe
exhibint eccãm nõ hp̃tẽ maculã aut ruga.
aut aliqͥd huiꝰmoĩ. De incarnatõe quoq
dei ydoneã edidit pietatẽ. De resurrectõne
quoq mortuoꝵ simili cucurrit sinceritate.

Expanded text:
Hipponensis oppidi episcopus, vir eruditione divina et humana orbi clarus, fide integer et vita purus, scripsit quanta nec inveniri possunt. Quis enim glorietur se omnia illius habere? Aut quis tanto studio legat, quanto ille scripsit? Unde et multa quibus, ut Scriptura ait, introductus in cubiculum Regis , et decoratus veste multifaria sapieexhibuit Ecclesiam non habentem maculam aut rugam vel aliquid hujusmodi. De Incarnatione quoque Dei idoneam edidit pietatem. De Resurrectione etiam mortuorum simili cucurrit sinceritate;
Abbreviated transcription (Latin):
cens quali̾cũq fitelis et catholicus fu¬
turus ẽẽt. placidissime et młtũ carita¬
tiue eũ suscepit. itaq letabatur bt̃s an¬
brosius suꝑ eum. sicut ĩ euangelio de qͦdã
pĩe legicur. qui catens suꝑ coslũ filii su
quẽ ꝑditerat. et ĩponẽs aulũ ĩ digito
eius plorans de ostulabatur eũ. tandẽ¬
nõ post instos dies nutu diuino sicut
mistis iitentib et sͥ cõsentientib palã
oberrau̾at sic ĩ fontib qui btĩ Iohĩs ascri¬
bũtur deo opitulante abfo ambrosio-
cunctis fidelib huiꝰ urbis astantib et
udẽtib ĩ noĩe scẽ et ĩdiuidue t̾nitatis
baptizatus et cõfirmatus ẽ. ĩ quib fon
deũ laudamꝰ decãtantes. cũctis qui ad¬
erãt audientib et indentib simłq mo¬
rantib ĩpostis editerit. que ab imulsa
ecc̃a catholica usq hodie tenetur et re¬
ligiose decantatur. et ꝙͣi dicati multis
diuiciis et ĩ extimablĩb margaritis
mutuo ĩ deo letantes cũ gr̃aꝵ actõne ci¬

Expanded text:
cens, qualiterque fidelis et catholicus futurus esset, placidissime et multum caritative eum suscepit. Itaque laetabatur beatus Ambrosius super eum, sicut in euangelio de quodam patre legitur, qui cadens super collum filii sui quem perdiderat, et imponens anulum suum in digito eiusicut multis videntibus et sibi consentientibus palam oberraverat, sic in fontibus qui beati Iohannis ascribuntur, Deo opitulante a beato Ambrosio, cunctis fidelibus huius urbis adstantibus et videntibus, in nomine sanctae et individuae Trinitatis baptizatus et confirmatus est. In quibus foDeum laudamus decantantes, cunctis qui aderant audientibus et videntibus simulque mirantibus, in posteris ediderunt quod ab universa ecclesia catholica usque hodie tenetur et religiose decantatur. Et quasi ditati multis divitiis et inaestimabilibus margaritis, mutuo in Deum laetantes, et cum gratiarum actione ci
Abbreviated transcription (Latin):
tenet pcc̃a. nõ ẜm arbitriũ hoũm. s ẜm
atbitrul dei. et or̃ones scõꝵ sp̃ualiũ. q̃ omia
iudicat. Ip̃iant̃ a nem̃e iudicãtur. petra
eĩ tenet. petra dimiccit. Colũba tenet. Co¬
uiba dumtit. unitas tenet. unitas diunt¬
tit: Par aũt huius mutatis ĩ soł bonis ẽ.
ur iã sp̃ualib. ux ad splialia cõcordi patĩa

Expanded text:
m arbitrium dei et orationes sanctorum spiritalium, qui omnia iudicant, ipsi autem a nemine diiudicantur. petra enim tenet, petra dimittit; columba tenet, columba dimittit; unitas tenet, unitas dimittit. pax autem huius unitatis in solis bonis est uel iam spiritalibus uel ad spiritalia conco
Abbreviated transcription (Latin):
nus. uñ suꝑ sedẽdũ hui  labori censceo ne
dicatur mͥ illut oratii. Insiluã ne ligna
feras. aut eĩ eadem dicemꝰ ex suꝑfluo..
Aut si noua uolu̾imꝰ dice aclarissimo
ingenio occupata sũt meliora. Ysitorus¬

Expanded text:
. Unde supersedendum huic labori censeo, ne dicatur mihi illud Horatii: In silvam ne ligna feras. Aut enim eadem dicemus ex superfluo, aut si nova voluerimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meliora. » I
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃re cõtigit. ut quidã magnꝰ sapiens. tũ
fitelis et catholicus inuens ep̃s cũ in
ecc̃a hyemali nõ or̃onis curositate neq
scd̃m eãm utilem intendi at audiendi
brosĩ de ĩcamatõne dm̃ ad ipłm ĩ uenis¬

Expanded text:
pore contigit, ut quidam sapiens, tamen fidelis et catholicus vivens episcopus, cum in ecclesia hyemali non orationis curiositate, neque secundum causam utilem videndi et audiendi brosium de inca
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃e angẽ. uisc̾a pĩgnia sagma celesti.
et cõdita oĩ dulcedĩe spũali. uiscera tu¬
a iusca pura. insc̾a simplicia. nͥ ꝙ dupli¬
ci sũt m̾cło redimita genne caritatis.
uiscera tua insc̾a ꝑ fusa lum̃e u̾itatis
et refulgẽtia u̾itatẽ hoꝵ me emanatõi
et redũdatõi subitio. quo uox mea in
lunise tuo deficiat. ut ĩ dei claritate simł
ambłare possimꝰ. Ouere artifitõsa a¬
ꝑ ex dei. ꝯstrutus fauos diuini nectaris
plenos. manãtes mĩam et u̾itatẽ. per
quos discurrens deliciatur aĩa mea. et
uitali pastu qͥcquid ĩ se numꝰ ĩueĩt. aut
ĩ beccillũ sentit. reseracire et suffulcire

Expanded text:
era tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenos, manantes misericordiam et ueritatem, per quos discurrens deliciatur anima mea et uitali pastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire
Abbreviated transcription (Latin):
pater angustinꝰ ubiq. Occinset cinictas
urbis ad ille cebras. Illũ tãta iit̾ fragilis
discrimĩa uite. Aspicieus et hñs pectore
fantasiate sõꝑmatus. s ab ip̃a ueritate
formatus cõsin et põtifex. nacuas ymagi¬
nes falsi oꝑis ĩplente xp̃o solidis sue opis
effectib. uere eĩ pontifex ⁊ uere cõsul ens¬
certociũ corde ꝑfecto discas intͣri. et pplis
ad salutẽ magr̃o ore cõsulere. Satis ẽ hoc
moĩtis ⁊ hortacin. modico eĩ ẜmone et
labore te arbitror militãtem ad xp̃m pos¬
se ĩcitari. Iam a pius ad studia ueritatis

Expanded text:
pater Augustinus Occurset, cunctas Urbis ad illecebras. Illum tanta inter fragilis discrimina vitae Aspiciens, et habens pectore, phantasmate somniatus, sed ab ipsa veritate formatus consul et pontifex, vacuas imagines falsi operis, implente Christo, solidis suae operationis effectibus. Vere enim pontifex, et vere consul,cerdotium corde perfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat hoc monitis et hortatui. modico enim sermone et labore te arbitror, mi Licenti, ad Christum posse incitari, iam a pueris ad studia ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tante rei dux ac magr̃ affueris. uelut lup¬
pientib oculis ꝓspic̾e ĩ eam tanti lumĩs re¬
ꝑcussa fulgore. acies cogitatõnũ fomudat.
Iutͣ ergo ĩ illã que nrõs arcet ĩtintus nisti¬
um dei obscurissimã imbem. et au̾tantem¬

Expanded text:
tantae rei dux ac magister adfueris, uelut lippientibus oculis prospicere in eam tanti luminis repercussa fulgore cogitatio nostra formidat. intra ergo in illam, quae nostros arcet intuitus, mysteriorum dei obscurissimam nubem et quae
Abbreviated transcription (Latin):
ifra. Uiteo ꝙͣ on̾osus existã meliora co
rogo qui te ꝑticipem sapĩe sue sine ĩui.¬
dia eẽ concessit. ut hauc gr̃am dones ĩ toc¬
tis ecc̃e. qui te agnoscis sapientib ⁊ ĩsipi¬
entib debitorem. Merito ac ire dicturꝰ¬

Expanded text:
re. Video, quam onerosus existam meliora cogrogo, qui te participem sap;entiae suae sine inuidia esse concessit, ut hanc gratiam dones indoctis ecclesiae, qui te agnoscis sapientibus atque insipientibus debitorem merito ac iure dictur
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝙ tã facere sꝑata. ta fortit̾ dispata. tã
moterate cõuĩcta. tã dilucite obscura ꝑ¬
tractata sũt. Quare iam socii mei expec¬
tatõem nram qua me ad respõtend̃ pro¬
nocabatis c̾tiori sꝑe una mecũ ad adiscẽ¬
dũ ꝯu̾tite: Hemus eĩ ducẽ qͥ nos ĩ ip̃a u̾

Expanded text:
tam facete aspera, tam fortiter desperata, tam moderate conuicta, tam dilucide obscura tractata sunt. quare iam, socii mei, exspectationem uestram, qua me ad respondendum prouocabatis. certiore spe mecum ad discendum conuertite. habemus ducem, qui nos in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sub egeo optabũt pia tecta palũbes. Et
uersaaltõri cõponet ĩ arbore inte .s. Esu¬
riens intios alet añ leena sequaces: Atq
ĩpastadin ten̾os lupa nut̾et agnos. Mu¬
tãtes co sus duisim ꝑtib orbem. Aut ba¬
charus alet thaurũ aut yrchaĩas agnos.
Añ hyesteis it̾u male territa mensis.
Int̾mpta dies refuges uanescit ĩ ortus.
Añ dabũt ymbies mlũ sr̃ ethera dãpnes.
Errabũt mõtes q cauẽt et flina plantẽt.¬

Expanded text:
sub Aegeo aptabunt pia tecta palumbes, Et versa halcyone componet in arbore nidos; Esuriens vitulos alet ante leaena sequaces, Atque impasta diu teneros lupa nutriet agnos, Mutantesque suis divisum partibus orbem, Aut Barcaeus alet taurum, aut Hyrcania sauros: Ante Thyesteis iterum male territa mensis, Interrupta dies refugos vanescet in ortus; Ante dabunt imbres Nilum, super aethera damae Errabunt, montesque canent, et fl
Abbreviated transcription (Latin):
roĩs ille u̾sus placet. Felix qui potunt
reꝵ cognosce̾ cãs. di nobis indeatur ad
felicitatẽ ꝯseꝙ̃dam ꝑtiri̾e. si sciamꝰ cãs
magnaꝵ ĩmũdo corpaliũ motuũ. q̃ ab¬
ditissinus nacure anib occultãtur. uñ
tremor t̾ris. q̃re maria alta tunmuescant

Expanded text:
ronis ille versus placet, Felix qui potuit rerum cognoscere causas. non nobis videatur ad felicitatem consequendam pertinere, si sciamus causas magnarum in mundo corporalium motionum, quae abditissimis naturae sinibus occuluntur; Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant,
Abbreviated transcription (Latin):
mors ꝓfecisti. quid sis hodie scis. qͥd sis
futurꝰ crastĩo nescis. p̾cator es qͥd sis ho¬
die scis. qͥd sis crastino nescis. Speras pe¬
cuniam ĩctũ est. auꝓueĩac. speras uxo¬
rem ĩctum ẽ an accipias. nr qualem ac¬
Quocũq te u̾teris ĩcta st̃ oĩa. Sola mors
cta. Pauꝑ es ĩctum ẽ an diteris. In toctꝰ¬
es. Inc̾tũ ẽ au erudiaris. Inbeccillis es.
Iuctũ ẽ an ꝯualescas. Iam natus es c̾tũe

Expanded text:
mors? Profecisti: quid sis hodie, scis; quid futurus sis crastino, nescis. Peccator es: quid sis hodie, scis; quid sis crastino, nescis. Speras pecuniam; incertum est an proveniat. Speras uxorem; incertum est an accipias, vel qualem acQuocumque te verteris, incerta omnia: sola mors certa. Pauper es; incertum est an ditescas: indoctus; incertum est an erudiaris: imbecillus; incertum est an convalescas. Natus es; certum est
Abbreviated transcription (Latin):
bra siue ip̃is erũt ĩresurrectõe mortuoꝵ.
quib dcm̃ ẽ. Capillus capitis nr̃i nõ pen¬
bit. S si hoc decebit ĩiso nouo scło. ut in¬
ditia głosoꝵ uulnemĩ ĩ illa ĩ mortali car¬
ne c̾nant᷑. ubi membra ut p̾cid̾etur per¬
cussa uł secca sũt. ibi cicatrices. s cũ eistẽ
membris redditis nõ ꝑditis appebunt.
Quãnis itaq oĩa que acciterãt cor uitia.
tunc nõ erũt. Nõ st̃ tñ deputãda usappel¬
ianda uitia nirtutis ĩditia.

Expanded text:
ipsis membris erunt in resurrectione mortuorum, quibus dictum est, Capillus capitis vestri non peribit. Sed si hoc decebit in illo novo saeculo, ut indicia gloriosorum vulnerum in illa immortali carne cernantur, ubi membra, ut praeciderentur, percussa vel secta sunt, ibi cicatrices, sed tamen eisdem membris redditis, non perditis, apparebunt. Quamvis itaque omnia quae acciderunt corpori vitia, tunc non erunt; non sunt tamen deputanda vel appellanda vitia virtutis indicia.
Abbreviated transcription (Latin):
bare se affirmat. ꝙͣuis oĩs caro t̾renã
soliditatẽ ĩpromptu gerat. ht̃ tã ĩse et
aens ali̾d qd ⁊̃ ĩpulmoĩb ꝯtinetur. ⁊ a
corde ꝑ uenas quas artarias nocanc dis¬
fudit᷑. et ignis nõsolũ senudã calitatẽ
iucuientã aua uelud eliquari acsub¬
uolare ostendũt ĩ excelsũ cerebri locũ.
ocłoꝵ. et de eius medio uelud centro q ͦ¬
uã nõ solũ ad ocłos. s ĩ ad sensus cet̾os
tennes fistule deducũtur. ad aures .s. ad
nares. ad palatũ pp̃ audiendũ olfacien¬
dũatar gustandũ. ip̃mq tangendi sen¬
sum qui ꝑ totũ corꝰ est ab eotẽ cerebro di¬
rigitur ꝑ medullã ceruicis. ⁊ cã qr ꝯtine¬
tur ossib quib dorsi spura ꝯsenitur. ut
inte se tenuissumi qͥdã riuli qͥ tangẽdi sẽ¬
sum faciũt. ꝑ cuncta membra diffũdãt.

Expanded text:
bare se affirmant, quamvis omnis caro terrenam soliditatem in promptu gerat, habet tamen in se et aeris aliquid, quod et pulmonibus continetur, et a corde per venas, quas arterias vocant, diffunditur; et ignis non solum fervidam qualitatem, luculentam, quam uelut eliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri locum, oculorum et de cuius medio uelut centro quodam non solum ad oculos, sed etiam ad sensus ceteros tenues fistulae deducuntur, ad aures uidelicet, ad nares, ad palatum, propter audiendum, olfaciendum atque gustandum; ipsumque tangendi sensum, qui per totum corpus est, ab eodem cerebro dirigi per medullam ceruicis et eam, quae continetur ossibus, quibus dorsi spina conseritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi sensum faciunt, per cuncta membra diffundant.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit xp̃s c̾te dispensatoĩs gr̃a. ut eis
quos edificabat ĩfite nõ ficta. nõ aliud
ꝓ alio. s hoc ip̃m qd̃ crncifixũ uderãt re¬
surrexisse monstraret. quasi si quisꝙͣ mr
ł̾et. ut ⁊ cicatrices uelle aꝑperent. ip̃e po¬
tius dic̾et sic se uelle curari. ut mag̃ es¬
sent ĩcorꝑe suo nestigia niluerĩ. tãꝙͣ ti

Expanded text:
uoluit autem certae dispensationis gratia, ut eis quos aedificabat in fide non ficta non aliud pro alio, sed hoc quod crucifixum uiderant resurrexisse monstraret. quid est erualeret, ut cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo uestigia uulnerum tamquam ti
Abbreviated transcription (Latin):
tia formã suã ĩ m̃broꝵ istoꝵ fabricã mi¬
grant ⁊ corrupta reficiũt. ĩ aliã formam
alat. aliud totius aĩalis iatentes ĩmios
accip̃ ⁊ ĩchoatur ĩplem. ⁊ sine ꝯueĩentia
duoꝵ corpoꝵ siue tali aliquo fantasinate
ꝯmiotũ ꝑgenitales mas ab ip̃o iltice de
suas regiones queꝙ m̃bra occupent. ⁊
si modũ ꝑilitatis ẜuau̾int luce coloris
adiũcta nascitur corꝰ qd formoss̃ nocat᷑
⁊ asius dilectorib amat᷑ ac̾rime. nõ tñ ĩ
eo plus placet forma q̃ mouetur. ꝙͣ inta
q̃ mouet. nã illud aĩal si nosmet assicit
uiolentius. Si oderit aut̃ succensemus
enti. Hoc totum ẽ uoluptatis regnũ et
yma pulcrituto. subiacet eĩ cormuptõm.
qd si nõ esset sũma putaretur. De cibo uo¬

Expanded text:
tia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam t, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defsuas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus,enti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75.
Abbreviated transcription (Latin):
ci̾us ⁊ ext̾ius sõde nolũtati. Tribue mͥ
ut lautet te cormeũ ⁊ lingua mea. et
oĩa ossa mea. dilata mͣtẽ meã ⁊ attol¬
le ĩtuicil cordis mei. ut uł rapida cogi¬
tatõe sp̃s mens acciugat te et̾uã sapi¬
entiã sr̃ oĩa manẽtez. Dissolue me oro¬

Expanded text:
nterius et exterius subde voluntati. Tribue mihi, ut laudet te cor meum, et lingua mea, et omnia ossa mea. Dilata mentem meam, et attolle intuitum cordis mei, ut vel rapida cogitatione spiritus meus attingat te aeternam sapientiam super omnia manentem. Dissolve me, oro
Abbreviated transcription (Latin):
domo. ut si sb̃stracca fu̾it cades. deus aut̃
sic hĩtat ĩ scĩs. ut si ip̃e discesẜ it cadant.
Quicũq gͦ sic portat deũ. ut sit templũ
tei. nõ putet sic ase portari deu̾ ut t̾reat
deũ. si sesb̃oncat. ne illi si se sb̃duxit. ur sõ¬
dux̾it dens. q ip̃e cadit. Nã d̃s ĩ seꝑma̾et.¬

Expanded text:
domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se se
Abbreviated transcription (Latin):
nis taliũ cogintõsim studiosi scripsem̃t.
ore suꝑ ant̾iorem c̃uice ꝓiecta caput col¬
locet. ⁊ qr ncͣce est uui esse aͥ cet̾os p̾cedẽs
nõ aũ se hẽat cui caput ĩclinet incib di¬
cũtur io ag̾e ut lapsatus su capitis hõe¬
re ille qͥ p̾cedit pt᷑ om̃s redeat. ⁊ ille sb̃ce

Expanded text:
talium cognitionum studiosi scripserunt,or super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat
Abbreviated transcription (Latin):
nñgati estis fice thori ẜuate uxoribus
Tu es caput qͣ is inde. hac eĩ debes ne.
qua illi nõ sit picłosũ seq̃. u̾mo ip̃e qua
nis eã sequi illuc debes ambłare. Ab in¬
beccilliori sexn exigis fortuudie. Carĩs
ꝯcupiscetiã ambo hẽtio. Qui fornior est

Expanded text:
uxoribus  verbum. Tu es caput, qua is vide. Hac enim debes ire, qua illi non sit periculosum sequi: imo tu ipse qua vis eam sequi, illuc debes ambulare. Ab imbecilliore sexu exigis fortitudinem: carnis concupiscentiam ambo habetis; qui fortior est,
Abbreviated transcription (Latin):
famula cua qd̃l deputa. opus ẽ ut cã fõ¬
itias et si pugnas ut ꝓsis pugnas. hoc
se. agnosce ordĩem. quere pacẽ. tu dõ. tibi
caro. quid iustins aͥo płcrius. tumaiori
nimor t̾. serm tuei qͥ fecit te. nõ eĩ hũc¬

Expanded text:
famula tua: quodlibet deputa, opus est ut subjicias; et si pugnas, ut prosit pugna. Hoc se. Agnosce ordinem, quaere pacem. Tu Deo, tibi caro. Quid justius? quid pulchrius? Tu majori, minor tibi: servi tu ei qui fecit te, ut ti
Abbreviated transcription (Latin):
tenus dubites nõ õs qͥ int̾ cacholicam
ecclĩam baptizatur accepturos eẽ iita
et̾nam. s eos q̃ ꝑcepto baptismate rec
fiteles hr̃tici atascismatici nõ hẽbunt.
sic catholici cͥminosi possid̾e̾ nõ poterũt

Expanded text:
tenus dubites, non omnes qui intra Ecclesiam catholicam baptizantur, accepturos esse vitam aeternam: sed eos qui percepto Baptismate rectfideles, haeretici, atque schismatici non habebunt; sic catholici criminosi possidere non poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ducissĩa. ĩhospitalitace lacissĩa. it̾ ue¬
ros frẽs letissĩa. int̾ fłos patientissĩa: In
In dauid tribulatoib masuetissĩa. In c̾¬
bus pi̾ns blãdos ignes ĩnoce̾t᷑ expectat.
In machabeis seuos ignes fortit᷑ tolłat
Casta ĩ susãna cͣc uirũ: In ama post uirũ.
In mͦ pret̾ uirũ: lib̃a ĩ paulo ad arguẽ¬
dũ. hu̾ił ĩ petro ad obediend̃. hũana in

Expanded text:
hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientissima, in in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Macchabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uirum, in Anna post uirum, in Maria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petre ad oboediendum, humana in
Abbreviated transcription (Latin):
se uiros und̾i uolũt. q̃r pp̃ea sit fortior
sexus. ut eñ facilius sb̃inget ĩmicus.
luctatõ ẽ p̾lũ ẽ. pugna est. uir fortior
fenna . uir caput ẽ feune. Femia pug¬
nat ⁊ m̃cit. tu hosti succũbis. d̾ta corpꝰ
⁊ iacet caput. Qui aut̾ uxores nũdu
hẽtis ⁊ tñ ad mẽsã diñcã iã acceditis.
⁊ carnẽ xp̃i mãducatis ⁊ sangñe bi¬
bitis. si ductun estis uxores ẜuate nos¬
tales uxorib nris quales eas miltis
ad nos ueñe. tales uos debent ⁊ ip̃e ĩ¬
c̾e uxorẽ. Et naccepturus ẽ uugĩem.
a̾s nõ ĩtactã desic̾e̾t. ĩtactã queris. ĩtac¬
tus esto. purã queris. noli eẽ impurus.
Nõ eĩ illa pot ⁊ tu nõ potes. Sifĩ nõ poss
nec illa poss. qr u̾o illa potest. doceat te
uc qr fiꝰ pot̾. Et illa ut poss. Deus regit.
uere cũdia. postremo leges tumet. quas
tu nõtimes. iõ głosior ens sifecis. qr deũ

Expanded text:
se viros videri volunt; quasi propterea sit fortior sexu, ut eum facilius subjuget inimicus. Lucta est, praelium est, pugna est. Vir fortior est femina, vir caput est feminae . Femina pugnat, et vincit: tu hosti succumbis? Stat corpus, et jacet caput? Qui autem uxores nondum habetis, et tamen ad mensam Dominicam jam acceditis, et carnem Christi manducatis, et sanguinem bibitis, si ducturi estis uxores, servate vos uxoribus vestris. Quales eas vultis ad vos venire, tales vos debent et ipsae incere uquis non intactam desiderat? Intactam quaeris, intactus esto. Puram quaeris, noli esse impurus. Non enim illa potest, et tu non potes. Si fieri non possit, nec illa posset. Quia vero illa potest, doceat te quia fieri potest. Et ut illa possit, Deus regit. verecundia. Postremo leges timet, quas tu non times. Ideo gloriosior eris si feceris; quia
Abbreviated transcription (Latin):
nec illud ĩ illo ⁊ istiro cũ isto sanetur ca¬
ritatine portare. par amppe ĩfiriitas
ĩ duob. si nõaccedat tp̃re tollerare seĩ¬
uicẽ nõ ualent. cũ adisus se ĩtendit. Nã
adu̾sus aliquẽ c̾ciu. et duo iratisibi cõ¬
nen̾nt. et se tosserant. ꝙͣꝙͣ nec tollerare
se ĩuicem dicendist̾. s potius se ĩuicẽ cõ¬
solari. Sicut ⁊ tustes de re una magis se
esset. et alius gaud̾et. Si aut̾ adu̾sus se
tristes sint. ꝓorsus tollerare nõ possunt se.
Et io ĩhuiꝰ scemoĩ affectoĩb suspicienda
est aliꝙͣtulũ ip̃a egntudo. de qͣnis ꝑte ali¬
um lib̾ari. et sic suscipienda ut ad aliu¬
auxilium nõ ad eqͣlitatẽ msene ualeat.
ꝙ adm̃ se ĩclinat qui manũ iacenti por¬
rigit. nõ eĩ se ꝓhicit ut ambo iaceant s ĩ¬
curuat se tñi ut iacentẽ erigat. nec uila
res officioꝵ. istũ laborẽ ad portanda ho

Expanded text:
nec illud in illo, et hoc in isto sanetur, charitate portare. Par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius se inuicem consolari. sicut et tristes de re una magis se esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda o