comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inus autẽ i srł simulachra dicunt᷑ quȩ repperiunt᷑
in ȩcclia : & ꝑ occasionẽ falsi nominis stientiȩ sum¬
plices quosq seducunt: ut philosophoꝵ dogmata
introducant in domũ isrł.eoꝵ scilic& qͥ dm̃ m̃te
confp̃iciunt. Quinto loco ponit᷑. & uxorẽ ꝓximi sui
ñ uiolauerit. siue contaminauerit. qđ aꝑte qͥdẽ

Expanded text:
cra dicuntur, quae reperiuntur in Ecclesia, et per occasionem falsi nominis scientiae, simplices quosque seducunt, ut philosophorum dogmata introducant in domum Israel, eorum scilicet, qui Deum mente conspiciunt. Quinto loco ponitur: « Et uxorem proximi sui non violaverit, » sive contaminaverit: quod aperte
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ uerũ fecissẽ int̾ uirũ & uirũ. siuę ꝓximum
suũ : sextũ decimũ in p̾ceptis dni ambulasse: sep¬
timũ decimũ iudicia & iustificationes illiꝰ custo¬
disse. Quorũ fingła qͥd uelint dicemꝰ in consequen¬
tib. Si fuerit ait uirtustus: & fecerit iudiciũ.
Scriptũ ẽ. in ꝓuerbiis : cogitationes iustoꝵ : indicia.
Qui hanc uirtutẽ possederit. ut mehil sine ratione
faciat & iudicio: potest illud ꝓpħicũ dicere: iudicia
dnĩ uera iustificata in semetipsis. Et cũ recte omĩa
iudicarit: ut ñ accipiat ꝑsõnã pauꝑis in iudicio.
implebit p̃ceptũ dnĩ sic̃ & maiorẽ sic & mnorẽ ui¬
dicabis: audacter dicens. Desiderauit amma mea
desiderare uudtcia tua : in omĩ tẽprẽ. Et iterũ.
Uiã ueritatis elegi : iudicia tua ñ fũ oblitꝰ. & in
eode psalmo. Cognoui quia iusticia iudicia tua.¬

Expanded text:
cium verum fecisse inter virum et virum, sive proximum suum; decimum sextum, in praeceptis Domini ambulasse; decimum septimum, judicia et justificationes illius custodisse. Quorum singula quid velint, dicemus in consequentibus. Si fuerit, ait, vir justus et fecerit judicium. Scriptum est in Proverbiis: Cogitationes justorum judicia . Qui hanc virtutem possederit, ut nihil sine ratione faciat et judicio, potest illud propheticum dicere: Judicia Domini vera, justificata in semetipsis , et cum recte omnia judicarit, ut non accipiat personam pauperis in judicio, implebit praeceptum Domini: Sicut minorem, sic et majorem judicabis , audacter dicens: Desideravit anima mea desiderare judicia tua in omni tempore . Et iterum: Viam veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus . Et in eodem psalmo: Cognovi quia justitia Al.
Abbreviated transcription (Latin):
Osgͥ pͥmos & scdos stimulos cogitationũ qͣs greci
eẽ. potest nequaꝗͣ punit: s si cogitatas quis fa-¬
cere decreuerit. aut ipsa quȩ fecit noluerit cor¬
rigere penitentia. Unde scriptũ ẽ. Nullus honi¬
nũ sine peccato: ne si unius quidẽ diei fuerit
uita eiꝰ : numerabiles autẽ anni uitȩ illius. Et
in alio loco: quis głiabit᷑ castũ se habere cor: Et
rursũ : astra quoq ñ sunt munda in conspectu eiꝰ:
& aduersus angłos suos. ꝑuersũ quid excogita¬
uit. Sin autẽ sublimis illa natura peceato non ca¬
n& quid dicendũ ẽ. de hominib qͥ fragili carne
cireumdati debent loqui cũ apło: miser ego bomo
qͥs me liberabit de corpore mortis huius:: E illud:
ut cũ om̃a feceriniꝰ. debeamꝰ dicere serui inutiles

Expanded text:
os et secundos stimulos cogitationum, quas Graeci esse potest, nequaquam punit, sed si cogitata quis facere decreverit, aut ipsa quae fecerit noluerit corrigere poenitentia. Unde scriptum est: « Nullus hominum sine peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus: numerabiles autem anni vitae illius. » Et in alio loco: « Quis gloriabitur castum se habere cor? » Et rursum: « Astra quoque non sunt munda in conspectu ejus. Et adversus angelos suos perversum quid excogitavit. » Sin autem sublimis illa natura peccato non caret, quid dicendum est de hominibus, qui fragili carne circumdati debent loqui cum Apostolo: « Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? » Et illud: « Ut cum omnia fecerimus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo ego dic̃ dñs. & parabola & ꝓuerbiũ : supͣ ple¬
mus dicimꝰ. Quȩ nequaꝗͣ dicet᷑ in ifrł: s in his qͥ
dĩ noticiã non habent: nec possunt ꝑspicere ueri¬
tatẽ. Om̃s inquit animȩ meȩ st̃. urxta creaturã
ñ urxta meritũ : ut moyses appellat᷑ homo dĩ:
de qͦ seriptũ ẽ. Oratio moysi hominis dĩ: & heli¬
as qui ad qͥnqͣgita miliũ pͥncipẽ loquebat᷑: &
si homo dĩ ego sũ. descendat ignis suꝑ te & suꝑ
quinquaginta uiros. Homo uͦ peceta & filius ini¬
qͥtatis ñ uocat᷑ homo dĩ. sic̃ seruus & famulus dĩ

Expanded text:
rabola vel proverbium, supra plenius diximus, quae nequaquam dicetur in Israel sed in his, qui Dei notitiam non habent, nec possunt perspicere veritatem. « Omnes, inquit, animae meae sunt, » juxta creaturam, non juxta meritum. de quo scriptum est: « oratio Moysi hominis Dei; et Elias qui ad quinquaginta militum principem loquebatur: Et si homo Dei, ego sum, descendat ignis super te, et super quinquaginta viros . » Homo vero peccati et filius iniquitatis non vocatur homo Dei, sicut servus
Abbreviated transcription (Latin):
septimũ hominẽ ñ contristassẽ. siue ut lxxͫ. edi¬
derunt oppressisse ꝑ potentiã : octauũ pignus
decimũ panẽ suũ efurienti dedisse : undecimum
nudũ oꝑuisse uestim̃to: duodecimũ ad usuram
peccuniã non dedisse: t̾eiũ decimũ nichil ex bis

Expanded text:
Septimum, hominem non contristasse, sive, ut LXX ediSeptimum, hominem non contristasse, sive, ut LXX ediderunt, oppressisse per potentiam; octavum, pignus decimum, panem suum esurienti dedisse; undecimum, nudum operuisse vestimento; duodecimum, ad usuram pecuniam non dedisse; tertium decimum, nihil ex his
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. inta uiu& dic̃ adonay dñs. Uultis ait seire
hoc qđ dictũ ẽ. peccata patrũ reddã infilios.
in t̾eiã. & quartã generationẽ. ñ id sonare qđ
pleriqa estimant: nec eẽ. simile huic sentenciȩ
patres comederunt uuã acerbã. & dentes filioꝵ
obstupuerunt : Audite quȩ illaturus sũ. Si ftie¬
rit pat̾ iustus qͥ hec fecerit. & illa ñ fecerit. &¬
habuerit filiũ pessimũ qͥ desertis untutib pateis
se flagituis manciparit: nonne & istae uita iuu&
qr iustꝰ ẽ. & ille morte moriet᷑ qr omĩa ꝑpetrarit
quę pat̾ uitando iustus effectus ẽ: Uideamꝰ cata¬
logũ uirtutũ patris: quȩ mͥ uident᷑ in decẽ÷
septẽ partes diuidi. Quaꝵ pͥmũ ẽ. fecisse iudici¬
ũ. scđm huic simile. iudicio copulasse iusticiam:
tciũ ñ comedisse in montib : quartũ oculos ñ
leuasse ad idola fue ut lxxͣ. tnstulerunt. cogi¬
tationes domus isrł: qͥntũ uxorẽ ꝓximi ñ uio¬
lasse: sextũ menstruate uxoris uitasse cõplexus.

Expanded text:
tis, ait, scire hoc quod dictum est: Peccata patrum reddam in tertiam et quartam generationem , non id sonare quod plerique existimant; nec esse simile huic sententiae: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt : audite quae illaturus sum: si fuerit pater justus, qui haec fecerit, et illa non fecerit, et habuerit filium pessimum, qui, desertis virtutibus patris, se flagitiis manciparit; nonne et iste vita vivet quia justus est; et ille morte morietur, quia omnia perpetrarit, quae pater vitando justus effectus est? Videamus catalogum virtutum patris, quae mihi videntur in decem et septem partes dividi. Quarum primum est, fecisse judicium; secundum huic simile, judicio copulasse justitiam; tertium, non comedisse in montibus; 204 quartum, oculos non levasse ad idola, sive ut LXX transtulerunt, ad cogitationes domus Israel; quintum, uxorem proximi sui non violasse. Sextum, menstruatae uxoris vitasse complexus.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ seruus ẽ. peccati: & iterũ. aqͦ enĩ quis
uncit᷑ eius & seruus ẽ. Sicͣ peccata filioꝵ ñ nocers
patrib: sic peccata patrũ ad filios non redun¬
dant: s anima quȩ peccauerit ipsa moriet᷑. non
abolitione substantiȩ. s ex eiꝰ consortio qͥ dicit
ego sũ uita : & alibi loqͥt᷑. omĩs qͥ uiuit & credit
in me ñ moriet᷑ met̾nũ & am̃ am̃ dico uobis qui

Expanded text:
 peccati . Et iterum: A quo enim quis vincitur, ejus et servus est . Sicut peccata filiorum non nocent patribus, sic peccata patrum ad filios non redundant; sed anima quae peccaverit, ipsa morietur: non abolitione substantiae, sed ex ejus consortio, qui dicit: Ego sum vita . Et alibi loquitur: Omnis qui vivit et credit in me
Abbreviated transcription (Latin):
custodit eã. Ad pbationẽ huuiꝰ rei. qd̃ nequaꝗͣ pͥmꝰ
pulsus cogitationis. immo paruus mentis instinctus
puniat᷑ a deo : s si qđ mente conceperis oꝑe consum¬
mes : illud de genesi ꝓferendũ ẽ. Cham peccauit ir¬
ridens nuditatẽ patris: & sententiã ñ ipse qͥrisit.
s filius eiꝰ suscepit chanaan. Maledietus ait cha¬
naan: seruus erit frm̃ suoꝵ. Que enĩ iusticia ẽ.
ut pater peccauerit & infiliũ sententia ꝓferatur:
necnon qđ incontrariã partẽ ponit apłs. saluã eẽ.
mulierẽ. si filii eiꝰ ꝑmanserint in fide & scitate et¬
si filii bom fuerint & nepotes. saluentur parentes.
Quanti enĩ parentes scĩ funt & malos habent fuli
nerant. Ergo sedm hunc sensũ cuneta accipienda
quȩ supͣ diximꝰ : peccata parentũ atq generanti¬
ũ in ramis ñ in radice puniri. Hoc interĩ de ꝓ
quitꝰ ẽ. nequaquã in sententiis uideat᷑ discrepare.
aut hic corigere qđ ibi maledixerit. Siqͥs autẽ

Expanded text:
custodit eam . Ad probationem autem hujus rei, quod nequaquam primus pulsus cogitationis, immo parvus mentis instinctus puniatur a Deo, sed si quod mente conceperis, opere consumes, illud de Genesi proferendum est: Cham peccavit, irridens nuditatem patris; et sententiam non ipse qui risit, sed filius ejus suscepit Chanaam: Maledictus, ait, Chanaan; servus erit fratrum suorum . Quae enim justitia est, ut pater peccaverit, et in filium sententia proferatur? Necnon quod in contrariam partem ponit Apostolus , salvam esse mulierem, si filii ejus permanserint in fide, ni fuerint filii et nepotes, salventur parenQuanti enim parentes sancti sunt et malos habent filioo secundum hunc sensum cuncta accipienda quae supra diximus, peccata parentum atque generantium, in ramis, non in radice puniri. Hoc interim de prcutus est, nequaquam in sententiis discrepare videatur, aut hic corrigere,
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis qͥ sermonẽ meũ audit. & credit ei qͥ
misit me hab& uitã ȩternã : & iniudiciũ ñ ue¬
nit. s transibit de morte in uitã. Illud autẽ qđ̃
ad balaam dr̃ moriat᷑ anima mea in animab iu¬
stoꝵ hunc hab& sensũ : ut cupiat mori seło. atq
balaam ut uerissime ẽ. in linguã nram transla¬
tũ uanũ popłm sonat: ꝑspicuũ ẽ. qđ uanus pͥus
gentiũ popłs desider& habere consortiũ cũ ani

Expanded text:
qui sermonem meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam: et in judicium non venit, sed transibit de morte in vitam . Illud autem quod a Balam dicitur: Moriatur anima mea in animabus justorum : hunc habet sensum, ut cupiat mori saeculo atqBalaam, ut verisimile est, in linguam nostram translatum, vanum populum sonat: perspicuum est quod vanus prius gentium p
Abbreviated transcription (Latin):
naniuit formã serui accipiens: & pꝰ resurrectio¬
ne ipsum lignũ postea sublimatũ ẽ. qđ prius iu¬
rens morte siccatũ ẽ : & postea reuiuiscens pͥstinũ
recepit uirorẽ. Alii iudaice utrũq referunt ad
isrł: qđ pͥmo aduentu humiliatꝰ sit & arefactꝰ. &
scd̾o restituat᷑ in p̾stinũ statũ: impleto illo qđ dic̃
apłs paulus. cũ intrauerit plenitudo gentiu̾. tunc

Expanded text:
nanivit se formam servi accipiens. » Et post resurrectionem ipsum lignum postea sublimatum est, quod prius virens morte siccatum est, et postea reviviscens pristinum receperit virorem. Alii Judaice utrumque referunt ad Israel, quod primo adventu humiliatus sit arefactus, et secundo restituatur in pristinum statum, impleto illo quod dicit apostolus Paulus: « Cum intraverit plenit
Abbreviated transcription (Latin):
tur habere uirtutũ. Unde & in ꝓuerbioꝵ exordio:
pꝰ multa p̾cepta correptio infertur iudicii. Seire
inquit sapientiã & disciplinã. & intelligere uer¬
ba prudentie: susciꝑe uersutias sermonũ. & nosse
iusticiã uerã: & pꝰ oma corrigere iudicũt. Quam¬
obrẽ & apłs rep̾hendit eos qͥ in eccłia constituti

Expanded text:
itur habere virtutum. Unde et in Proverbiorum exordio, post multa praecepta, correptio infertur judicii: « Scire, inquit, sapientiam et disciplinam, et intelligere verba prudentiae, suscipere versutias sermonum, et nosse justitiam veram, et post omnia corrigere judicium . » Quamobrem et Apostolus reprehendit eos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
medio serpente confosso ñ reuiiscerets
hydrȩ nouella plantaria: & uixta fa¬
bulas poetarũ seilla mortua. neqͣꝗͣ in
me seillei seuirent canes. qͥ latrare ñ cessant: & he¬
reticis dĩ ꝑcuterent᷑ manu. ne tẽptarent᷑ si fieri
potest etiã electi dĩ. heresis ipsa ñ morit᷑: heredita
riis contra nos odioꝵ suoꝵ catulis derelictis: qui
nr̃a simulantes. genitricis antique & pellicis u¬
lixi uenena ñ deserunt. Labiaq tantũ melle cir¬
cũliniunt: & iuxta eloqͥa scripturarũ mollieruts
uerba sua suꝑ oleũ. ipsi autẽ sunt iacula: & iacula
ignita quę scuto fidei repellenda simul. & extinguen¬
rentib reuelent᷑ : ut possimus dicere os meu̾ aꝑui &
adtraxi sp̃m̃. & factus ẽ. sermo dm̃ ad me dicens.

Expanded text:
medio serpente confosso, non reviviscerent hydrae novella plantaria, et, juxta fabulas poetarum, Scylla mortua, nequaquam in me Scyllaei saevirent canes, qui latrare non cessant; et haereticis Dei percussis manu, ne tentarentur, si fieri potest; etiam elecriis contra nos odiorum suorum catulis derelictis, qui nostra simulantes genitricis antiquae, et pellacis Ulyssis venena non deserunt, labiaque tantum melle circumlinunt, et juxta eloquia Scripturarum, mollierunt verba sua super oleum: ipsi autem sunt jacula, et jacula ignita, quae scuto fidei repellenda simul et exstinguenrentibus revelentur, ut possimus dicere: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Et factus
Abbreviated transcription (Latin):
etas ẽ. Unde & in numeroꝵ uolumine ureta hebre
os continet᷑ a uicesimo  anno etatis. s a tricesimo
incipiuntꝰ sacerdotes. in tabernacło ministrare. In
quod signũ p̾cessit & ioseph. qͣndo in egipto. esu
tia. subaudit᷑ mense : statĩ enĩ seqͥt᷑ in qͥnta m̃sis.
Qã ut manifestius fier&. supͣ addidere lxxxͦ. Cũ ẽem¬

Expanded text:
est. Unde et in Numerorum volumine juxta Hebraeos,  continetur, a vicesimo quinto aetatis anno, sed a tricesimo incipiunt sacerdotes in tabernaculo ministrare . In quod signum praecessit et Joseph, quando in Aegypto esurtia, subauditur mense. Statim enim sequitur, in quinta mensis. Quod ut manifestius fieret, supra addidere Septu
Abbreviated transcription (Latin):
obducit᷑. scorpiꝰq int̾ enceladũ & porphiriũ trina¬
criȩ humo p̾mit᷑. & hydra multoꝵ capitũ contra
nos aliqͣndo sibilare cessauit: datũq tẽpꝰ quo ñ
sitioni incumbere. debeamus: ad grediar iezechiel
ꝓpħa.cuiꝰ difficultatẽ hebreoꝵ ꝓbat traditio. Plã
nisi quis apud hebreos ȩtatẽ sacerdotalis mini-¬
sterii. id ẽ. tricesimũ annrũ impleuerit: nec pͥn¬
cipia geneseos. nec cantieũ canticoꝵ. nec huiꝰ uo¬
luminis exordiũ & finẽ legere ꝑmittit᷑: ut adꝑ
fectã scientiã & mysticos intellectus ñ usq ad¬
plenũ humane naturę tẽpꝰ accedat. Qđ opꝰ si ꝑ
dm̃ miscd̾iã ad calcẽ usq ꝑdixero: transibo
qͣt tuor plag̾as mundi quadruplici planxit al¬
phabeto. Et factũ ẽ. in tricestio anño. in qͣrto
inqͥnta mensis. Tricesimꝰ aiiꝰ ñ ut pleriq esti¬
mant etatis ꝓpħȩ dicit᷑. nec iubelei qͥ ẽ. annus

Expanded text:
obducitur: Scorpiusque inter Enceladum et Porphyrionem Trinaobducitur: Scorpiusque inter Enceladum et Porphyrionem Trinacriae humo premitur, et Hydra multorum capitum contra nos aliquando sibilare cessavit: datumque tempus, quo rum expositioni incumbere debeamus, aggrediar Ezechiel prophetam, cujus difficultatem Hebraeorum probat traditio. Nam nisi quis apud eos aetatem sacerdotalis ministerii, id est, tricesimum annum impleverit, nec principia Geneseos, nec Canticum Canticorum, nec hujus voluminis exordium et finem legere permittitur, ut ad perfectam scientiam, et mysticos intellectus, plenum humandiam ad calcem usque perduxero, transibo o Jerusalem quatuor plagas mundi, quadruplici plangit alphabeto. Et factum est in tricesimo anno, in quarto, in quinta mensis. Tricesimus annus non, ut plerique aestimant, aetatis prophetae dicitur, nec Jubilaei, qui est annus
Abbreviated transcription (Latin):
pollicitꝰ sũ transire eupiebã.
& extremã ut dicit̾ manũ oꝑi imponere ꝓ¬
pħali: & ecce suibito mͥ mors pammachii atq
marcelle. romane urbis obsidio multoꝵq frmm
& sororũ dorinitio nuntiata ẽ. Atq consterna¬
tus obstłpui. ut nichil diebꝰ ac noetibꝰ nisi de
salute omium cogitarẽ: meq in captiuitate
scõrũ putarẽ eẽ.captiuũ: nec possẽ pͥtis ora rese-¬
rare. nisi aliqͥd certius discerẽ. dũ int̾ spẽ et
desperationẽ sollicitꝰ pendeo. aliorũq malis me
crucio. Post quã uͦ clarissimũ t̾rarũ om̃iũ lu¬
men extmnetũ ẽ. iimo romani imꝑii truncatũ
capiit. & ut ueriꝰ dicã in una urbe totꝰ orbis in¬
teriit. obmutui & humiliatꝰ sũ & silui abonis.
& dolor meus renouatꝰ ẽ. Concaluit cor meũ intra
me & in meditatione mea exardesc& ignis. Nec
putaui illã sententiã negligendã. musica in lu¬
ctu importuna narratio. Uerũ qr & tu indesinent᷑
hoc flagitas. & magno uulneri cieatrix paulatĩ

Expanded text:
citus sum, transire cupiebam, et extremam, ut dicitur, manum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum et sororum dormitio nuntiata est. Atque ita consternatus obstupui, ut nihil aliud diebus ac noctibus nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora reserare, nisi aliquid certius discerem: dum inter spem et desperationem sollicitus pendeo, aliorumque 3-4 malis me crucio. Postquam vero clarissimum terrarum omnium lumen exstinctum est, immo Romani imperii truncatum caput: et, ut verius dicam, in una Urbe totus orbis interiit, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exarsit ignis : nec putavi illam sententiam negligendam: Musica in luctu importuna narratio . Verum quia et tu indesinenter hoc flagitas, et magno vulneri cicatrix paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
fleuimꝰ : aut certe iuxta int̾p̃tationẽ suã qͣ in
graue uertit᷑ tigrim significat & euphraten et
om̃a magna & grauissima flumina que in t̾ra
chaldeoꝵ eẽ. ꝑhibentur. Aꝑtosq celos ñ diuisione
firmam̃ti. s fide credentis intellige: eo qđ cele¬
stia sint illi reserata misteria. Unde & in baptisma¬
te saluatoris quando sp̃s sc̃s in specie colũbe
descendit suꝑ eũ aꝑtos cȩlos legimꝰ. qͥb resera¬
tis pandunt᷑ uisiones di. Non una uisio si plu
texuit. Significantiusq urxta hebreos & cęteros
interp̃tes transmigratio dicitur ioachim & non
urbe suꝑata.s uoluntate se tradens ductus ẽ.
babilonẽ. Igit̃ ioachin id ẽ. iechoniȩ dicatur pͥma
transmigratio: sedechie autẽ seda uł extrema
buzi sacerdotẽ in terra chaldeorũ: secꝰ flumen cho¬
bar. Et danieli & iezechieli qͥ in babilone erant urx¬
ta flumina. futuroꝵ saeram̃ta pandunt᷑ suꝑ aquas.
immo in aqͥs purissimis ut baptismatis potentia

Expanded text:
fluminis, aut certe juxta interpretationem suam, qua in grave vertitur, Tigrim significat et Euphratem, et omnia magna et gravissima flumina, quae in terra Chaldaeorum esse perhibentur, apertosque coelos, non divisione firmamenti, sed fide credentis intellige, eo quod coelestia sint illi reserata mysteria. Unde et in baptismate Salvatoris quando Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, apertos coelos legimus. Quibus reseratis panduntur visiones Dei; non una visio sed plurtexuit, significantiusque juxta Hebraeos et caeteros interpretes transmigratio dicitur Joachin et nonurbe superata, sed voluntate se tradens ductus est in Babylonem. Igitur Joachin, id est Jechoniae, dicatur prima transmigratio; Sedechiae autem secunda vel extrema Buzi, sacerdotem, in terra Chaldaeorum, secus flumen Chobar. Et Danieli et Ezechieli, qui in Babylone erant juxta flumina, futurorum sacramenta panduntur super aquas, immo in aquis purissimis, ut baptismatis potentia
Abbreviated transcription (Latin):
uluc gradiebant᷑: nec reuertebant᷑ eũ ambula¬
rent. Qͥ aratri stiuã ten&. ñ deb& respicere pꝰ
tergũ. nec miitari uxorẽ loth. ne incidat in pla
cecidit & heli. qr uitio filiorũ offenderat dm̃: qͣn¬
to magis qͣttuor animalia quę plena erant lumi¬
que ita ꝑ orbẽ uolitant. & se ad excelsa fustolit
ut corpora sua ꝓtegant pennis historię nec nobis
aspectũ tribuant pleniorẽ: Qđ aut̃ sedõ dicitur
nec reuertebant᷑ cũ incederent. utriusq instrum̃¬
ti indicat saeram̃tũ. qđ in qͣttuor istis anmantib
& lex & euangłiũ ad futura festin&. ⁊nunꝗͣ re¬

Expanded text:
ebantur, nec revertebantur cum ambularent, etc. » Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum nec imitari uxorem Loth, ne incidat in plagcecidit et Heli , quia vitio filiorum offenderat Deum: quanto magis quatuor animalia, quae plena erant lumiquae ita per orbem volitant, et se ad excelsa sustollunt, ut corpora sua protegant pennis historiae, nec nobis aspectum tribuant pleniorem? Quod autem secundo dicitur: Non revertebantur cum incederent, utriusque instrumenti indicat sacramentum, quod in quatuor istis animantibus, et Lex, et Evangelium ad futura festinent;
Abbreviated transcription (Latin):
loco scriptũ ẽ. ne respondeas stulto sed̾m stutticiã
suã : ne fimilis ei fias. & rursũ ponit᷑ qđ nobis
uidetur eẽ. contrarrt̃. Responde stutto scđm stua¬
ticiã fuã. ne sibi sapiens ẽẽ. uideat᷑. &utrũq

Expanded text:
loco scriptum est: « Ne respondeas stulto secundum stultitiam loco scriptum est: « Ne respondeas stulto secundum stultitiam suam, ne similis ei fias , » et rursum ponitur, quod nobis videtur esse contrarium: « Responde stulto secundum stultitiam suam, ne sibi
Abbreviated transcription (Latin):
in medio animaltũ: splendor ignis & de igne fulgur
egrediens. Et animatia ibant & reuertebant᷑. in
similitudinẽ fulgoris choruscantis. Loeoe. Et in ne¬
dio animaliũ uisio sic̃ carbonũ ignis ardentiũ.
sic̃ facies lampadarũ discurrentiũ in medio anima¬
lui: & splendor ignis & de igne egrediebat᷑ quasi
fulgor. Qđq seqr̃ & animalia currebant & re-¬
uertebant᷑ quasi species bezec. de editione theo¬
dotionis in loea. additũ ẽ. Qui ne contͣ pͥores duas
sententias ꝓpħa dicere uderet᷑. hoc qđ putabat̃
eẽ. contrariũ. idẽ. & animalia currebant & reuer¬
tebantur sulendũ putauerunt: ne legenti scanda
lũ facer&e. Melius ẽ. autẽ in diuims ubris tranffer¬
re qđ dictũ ẽ. lic& non intelligas quare dictum
sit: quã auferre qđ nescias. Alioguin & multa
alia que ineffabilia sunt. & humanꝰ animꝰ Non
potest comp̾hendere : hac licentia delebuntur.
Nos autẽ hoc dicimꝰ qđ qͦmodo in ꝓuerbiis in eodẽ

Expanded text:
or ignis, et de igne fulgur egrediens. Et animalia ibant et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis. LXX: Et in medio animalium visio, sicut carbonum ignis ardentium, sicut facies lampadarum discurrentium in medio animalium; et splendor ignis, et de igne egrediebatur quasi fulgur. Quodque seqvertebantur quasi species bezec, de editione Theodotionis in Septuaginta additum est: qui, ne contra priores duas sententias propheta dicere videretur, hoc quod putabant esse contrarium, id est, et animalia currebant et revertebanlum faceret. Melius est autem in divinis libris transferre, quod dictum est, licet non intelligas quare dictum sit, quam auferre quod nescias. Alioquin et multa alia, quae ineffabilia sunt, et humanus animus non potest, hac licentia delebuntur. Nos autem hoc dicimus, quod quomodo in Proverbiis in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
& retro. Quorũ unũ animal simile leonis. & se¬
cundũ simile uituli. & t̾eiũ habere facie̾ qͣsi¬
hominis. & quartũ simile aqͥle uołanti. Ibiq di¬
cunt᷑ mimodũ seraphim senas habere alas. dua¬
b faciẽ. & duab pedes oꝑientia. duab autẽ
uolantia : nec in die nec in nocte cessantia atq

Expanded text:
et retro, quorum unum animal simile leonis, et seet retro, quorum unum animal simile leonis, et secundum simile vituli, et tertium habere faciem hominis, et quartum simile aquilae volantis . Ibique dicuntur in modum Seraphim senas habere alas, duabus faciem, et duabus pedes operientia, duabus autem volantia, et nec in die nec in nocte cessantia, atque
Abbreviated transcription (Latin):
de uolatu tẽporũ commixtioneq elem̃toꝵ: qđ
p̾terita relinquentes semꝑ ad pͥora festinent.
Qd̃ autẽ tẽpora labuant᷑ & fugiant breui uer¬
siculo demonstrat᷑. sed fugit interea fugit irre¬
parabile tẽpus. & in carmine lirico. Heu fuga¬
ces postume postume labunt᷑ anni. Similitudo
autẽ uultus eorũ facies hominis & facies leo¬
nis a dextris ipsorũ quattuor: facies bouis asi¬
in heremo dextras partes tenent : uituli autẽ
id est uictimarũ & saceratii uideoꝵ in sinistris
ẽ. qđ abolitũ transiuit ad sacerdotiũ spiritale.
de quo dictũ ẽ. Tu es sacerdos in etnũ. scđ̾m or¬
dinẽ melchisedech. Ita dũ taxat. ut omĩa sibi
& extra hec omia ẽ: de natiuitate referens
spitali. qͦmͦ pater in filio. & filiꝰ in patre sit.
de qua rectissime dicit᷑. Generationẽ eiꝰ qͥs enar¬
rabit: Ista sunt ruxta apocalipsin ut ante iã
diximus. quat tuor animalia plena oculis ante

Expanded text:
de volatu temporum, commixtioneque elementorum, quod de volatu temporum, commixtioneque elementorum, quod praeterita relinquentes, semper ad priora festinent. Quod autem tempora labantur et fugiant, brevi versiculo demonstratur : Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus. Et in carmine lyrico : Heu, heu, fugaces, Posthume, Posthume, Labuntur anni! Similitudo autem vultus eorum, facies hominis, et facies leonis a dextris ipsorum quatuor: facies ain eremo dextras partes tenent. Vituli autem, id est, victimarum et sacerdoti Judaeorum, in sinistris est: quod abolitum transivit ad sacede quo dictum est: « Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . » Ita duntaxat ut omnia sibi  extra haec omnia est, de nativitate referens spiritali, quomodo Pater in Filio et Filius in Patre sit, de qua rectissime dicitur: « Generationem ejus quis enarrabit? » Ista sunt juxta Apocalypsin, ut ante jam diximus, quatuor animalia plena oculis ante
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ domũ dĩ: id est tẽplũ. Et in hoc eodẽ ꝓpħa.¬
gi quẽ & nunc signific& eẽ. uenturũ : ac suꝑ
buiuscemodi quad rigã. instar aurige sedere deũ
& facienda uł non facienda p̾ciꝑe. Hoc autẽ ingͥt
popło dicitur : qui in babilone uersat᷑. Quod si
dõ colla subrecerit. ipsiusq paruerit retinaculis.
rursũ eiꝰ mereat᷑ auxiliũ & terrã quã amiserit re¬
cipiat. Et facies & pennas ꝑ quat tuor partes ha
bebant: iuncteq erant penne eius alterius ad al¬
terũ. Non reuertebant᷑ cũ incederent: s unũ qđq
ante faciẽ suã gradiebatur. Iuncta sibi sunt
euangłia. herentq mutuo: & in toto orbe uolitan¬
tia. huc illucq discurrunt: nec habent finẽ uola¬
tus. Nec aliquando superant᷑ & recedunt: s seꝑ
ad ulteriora ꝓcedunt. Unde & paulus dicit: p̾te¬
ritorũ obliuiscens: & in futurũ me extendens.
Hoc idẽ & de uirtutib animi possumꝰ dicere: &

Expanded text:
super domum 13 Dei , id est, templum. Et in hoc eodem psuper domum 13 Dei , id est, templum. Et in hoc eodem pgi, quem et nunc significet esse venturum, ac super hujuscemodi quadrigam instar aurigae sedere Deum, et facienda, vel non facienda praecipere. Hoc autem, inquit, populo dicitur, qui in Babylone versatur, quod si Deo colla subjecerit, ipsiusque paruerit retinaculis, rursum ejus mereatur auxilium, et terram quam amiserat, recipiat. Et facies er pennas per quatuor partes haalterius ad alterum. Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur, » etc. Juncta sibi sunt Evangelia haerentque mutuo, et in toto orbe volitantia huc illucque discurrunt, nec habent finem volatus, nec aliquando superantur et recedunt, sed semper ad ulteriora procedunt. Un de et Paulus dicit: Praeteritorum obliviscens, et in futurum me extendens . Hoc idem et de virtutibus animi possumus dicere, et
Abbreviated transcription (Latin):
Prudentia. iusticia. fortitudo. temꝑantia : ut carũ
gubernent᷑ arbitrio. Quȩ quomͦ uultib hominis
leonis uituliq & aqͥle coaptent᷑: omĩno tacuert̃.
que syri aentoñ. id ẽ.acutũ & ingeniosũ uo¬
cant breuẽ disputatiunculã: Putantis castrorum
ordinẽ duodecĩ tribuũ describi insolitudine.
Aa orientẽ & occidentẽ septẽtrionẽ & meridiem.
& hoc ẽẽ. rotã in rota que ducant᷑ a spũ &
nube ꝓtegantur in heremo & colunna ignis il¬
luminent᷑ in nocte. Nec reuertant᷑ in egiptũ. s
semꝑ ad terrã reꝑmissionis tre festinent. Clectri
autẽ in medio similitudinẽ int̾pretat᷑ sc̃a scorum.
Faciẽq hominis refert ad totũ isrł. leonis adro¬
gale sceptrũ uide. uituli ad sacerdotalẽ & leui¬
ticã tribũ. Eetra quę sit aquila. uindicta & ultio
dei de celo cuncta ꝓspiciens: & que parata sit
lamare peccantẽ. Dequa mosee dicatur: sic̃ aqͥla

Expanded text:
Prudentia, Justitia, Fortitudo, Temperantia, ut harum Prudentia, Justitia, Fortitudo, Temperantia, ut harum gubernentur arbitrio. Quae quomodo vultibus hominis, leonis, vitulique et aquilae coaptentur, omnino tacuerunt. quem Syri λεπτὸν, id est, acutum et ingeniosum, vocant, brevem disputatiunculam, putantis castrorum ordinem duodecim tribuum describi in solitudine, ad Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem, et hoc esse rotam in rota, quae ducantur a spiritu, et nube protegantur in eremo, et columna ignis illuminentur in nocte; nec revertantur in Aegyptum, sed semper ad terram repromissionis ire festinent. Electri autem in medio similitudinem, interpretatur Sancta sanctorum, faciemque hominis refert ad totum Israel; leonis ad regale sceptrum Judae; vituli ad sacerdotalem et leviticam tribum: extra quae sit facies aquilae, vindicta et ultio Dei de coelo cuncta prospiciens, et quae parata sit laniare peccantem, de qua et in Osee dicatur: Sicut aquila
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Qđq pedes anmantiũ recti eẽ. dicant᷑. & plan¬
ta pedis uituli seu rotunda terrena queq ad ce¬
lestia subuolare . & omĩb angulis amputatis ro¬
tunditatẽ seqͥ: quȩ om̃iũ figurarũ pulcherrima
ẽ. Scintillas rutilantes: cuncta plena luminis
indicare. Et manus hominis sub pennis tã ipsitis
hominis ꝗͣ leonis & uituli & aqͥle: ut ratio euncta
sustent& : ac de humilitate terrena ad cȩlestia sub¬
leu&. Hec & ad euangłia: & ad cuneta que fupra
posiumꝰ referre possumꝰ. Audisse me memini qͣt¬
tuor ꝑturbationes de qͥb plenissime cicero intus¬
culanis disputat. gaudii. egritudinis. cupidinis.
& timoris. quorũ duo p̾sentia. duo futura sunt:
ꝑ quattuor significari ammalia. De qͥb & uirgilius
breuit̃. hii metuunt cupiuntq dolent gaudentq:
quȩ regi debeant ratione & potentia dĩ: qͥbq ap¬
posite sint. immo imposite uirtutes quattuor.

Expanded text:
ri. Quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planri. Quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis vituli, seu rotunda terrenaque, ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima est. Scintillas rutilantes, cuncta plena luminis indicare, et manus hominis sub pennis tam ipsius hominis, quam leonis, et vituli, et aquilae: ut ratio cuncta sustentet, ac de humilitate terrena ad coelestia sublevet. Haec et ad Evangelia et ad cuncta quae supra posuimus referre possumus. Audisse me memini quatuor perturbationes, de quibus plenissime Cicero in Tusculanis disputat, gaudii, aegritudinis, cupidinis et timoris, quorum duo praesentia, duo futura sunt, per quatuor significari animalia, de quibus et Virgilius breviter : Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque: quae regi debeant ratione, et potentia Dei; quibusque oppositae sint, immo impositae, virtutes quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ. ꝓpositi oꝑis. Quattuor qͦq rotas de terrenis
ad subluma resurgentes singulis. & quad riformasꝰ
iunctas animalib uel eorundẽ elem̃toꝵ cominix¬
tionẽ estimant. uel quattuor tepoꝵ circulũ qͥ ter
chre uno uersicło dictũ ẽ. Uer. estas. autũnus. & hi¬
emps. & m̃sis & annꝰ. Quodq dr̃ erat rota in rota.
annũ in anno significari putant. De qͦ aliꝰ poeta.
Atq in se sua ꝑuestigia uoluit᷑ annꝰ. firmam̃ti etiã
similitudo cristallo comparat᷑. cȩlũ hoc qđ suspieimꝰa
intelligi uolunt. qͦ uoluunt̾ & transeunt qattuor
animantia. Ibronũq coloris saphiri. & sedentẽ de¬
suꝑ hominẽ subhumana similitudine. imperiũ cun¬
eta regentis omĩaq habentis sub pedib suis. om̃i¬
potentie dĩ deseribi autumant. Diciq ad extremũ
hec uisio similitudinis głiȩ dm̃. ꝑ que quasi ꝑpi¬
cturã quandã & imaginẽ ꝓuidentiã demonstra¬

Expanded text:
non est propositi operis. Quatuor quoque rotas de terrenis non est propositi operis. Quatuor quoque rotas de terrenis ad sublimia consurgentes singulis et quadriformibus junctas animalibus, vel eorumdem elementorum commistionem aestimant, vel quatuor temporum circulum qui ternchre uno versiculo dictum est: Ver, aestas, autumnus, hiems, et mensis, et annus. Quodque dicitur: Erat rota in rota, annum in anno significaAtque in se sua per vestigia volvitur annus. Firmamenti similitudine, quae crystallo comparatur, coelum hoc, quod suspicimus, intelligi volunt, sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia, thronumque coloris sapphyri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suis omnipotentiae Dei describi autumant, dicique ad extremum hic visionem similitudinis gloriae Domini, per quam, amdam et imaginem, Providentiam demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
men hanc quoq ipsã conscientiã iuxta illud qđ in
ꝓuerbiis scriptũ ẽ. Impius eũ uenerit in ꝓfundum
peceatoꝵ contẽnit. Cernimꝰ p̃cipitari apd̃ qͦsdã et
suũ locũ amittere : qͥ ne pudorẽ qͥdẽ & uerecundiã
habent in delictis. & merent᷑ audire. Facies mere¬
tricis facta ẽ. tibi: nescis erubescere. Hanc igitur
qͣdrigã in aurige modũ ds̃ regit & in compositis
currentẽ gradib refrenat. docibilẽq facit: &¬
suo parere cogit imꝑio. Quã disputationẽ parti¬
um anime id est hominis. qͥ minor mundus abhudẽ
philosophis appellatur: etiã nos attingemus. Sunt
qͥ simplicit̃ in quattuor animalib iuxta ypoeratiᷤᷤ
sententiã quattuor arbitrant᷑ elem̃ta monstrari.
de qͥb constant omĩa. Ignẽ. aerẽ. aquã. terrã.
Quȩ qͦmodo sibi misceant᷑: & cũ singła sint sibi umn¬
cta uideant᷑. inuicẽq se tangant. & una ꝑsona
animantiũ quattuor species habeant ac figuras.

Expanded text:
uxta illud quod in Proverbiis scriptum est: « Impius cum venerit in profundum peccatorum contemnit , » cernimus praecipitari apud quosdam et suum locum omittere, qui ne pudorem quidem et verecundiam habent in delictis, et merentur audire: « Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . » Hanc igitur quadrigam in aurigae modum, Deus regit, et incompositis currentem gradibus refrenat, docilemque facit, et suo parere cogit imperio. Quam disputationem partium animae, id est, hominis qui minor mundus ab iisdem philosophis appellatur, etiam nos attingemus. Sunt qui simpliciter in quatuor animalibus juxta Hippocratis sententiam, quatuor arbitrantur elementa monstrari de quibus constant omnia, terram, ignem, aerem, aquam, quae quomodo sibi misceantur, et cum singula sint, sibi juncta videantur, invicemque se tangant, et in una persona animantium quatuor species habeant ac figuras,
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥle deputant non semiscentẽ trib s tria erran-¬
cia corrigentẽ. Quã in scripturis int̾dũ uocarile¬
gimꝰ sp̃m̃. qͥ in t̾̃pellat ꝓ nobis gemitib inenarrabi¬
ub. Nemo enĩ scit ea quȩ hominis sunt: nͥ sp̃s qui

Expanded text:
Aquilae deputant, non se miscentem tribus, sed tria erranAquilae deputant, non se miscentem tribus, sed tria errantia corrigentem, quam in Scripturis interdum vocari legimus spiritum, qui interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Nemo enim scit ea quae hominis sunt, nis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ possĩt om̃iũ animaliũ descriptio eoaptari:
tẽptabimꝰ suo loco dicere. Alii uͦ qͥ philosophor ũ
stultã sequunt᷑ sapientiã duo. hemisperia in duobꝰ
tẽpli cherubin. nos & antipodas qͣsi supinos & ca¬
dentes homines suspicantur. Neriq ureta platonẽ
uocat. ad hominẽ & leonẽ ac uitulũ referunt:
rationẽ. & cogitationẽ. & mentẽ. & consiliũ : eandẽq
uirtutẽ atq sapientiã. in cerebri arce ponentes.
Feritatẽ uero & iracundiã atq uolentiã in leone:
quę consistat in felle. Porro libidinẽ. luxuriã &
omĩum uoluptatũ cupidinẽ. in iecore. id ẽ. in uitu¬
lo qͥ terrȩ oꝑib hereat. Quartãq ponunt quȩ suꝑ
hec & extra hec tria ẽ. quã greci uocant. eynei¬
ANCIN. Que scintilla conscientiȩ in cam quoq pec¬
catore pꝰ quã eiectus ẽ. de paradiso non extinguit᷑:
& uicti uoluptatib uł furore. ipsaq int̾dũ rationẽs
decepti similitudine nos peccare sentimꝰ. Quã ꝓprie

Expanded text:
 possit omnium animalium descriptio coaptari tentabimus suo loco dicere. Alii vero qui philosophorum stultam sequuntur sapientiam duo hemisphaeria in duobus templi Cherubim, nos et Antipodas quasi supinos et cadentes homines suspicantur, plerique juxta Platonem, τικὸν vocat, ad hominem, et leonem ac vitulum referunt: rationem et cognitionem, et mentem, et consilium, eamdemque virtutem atque sapientiam in cerebri arce ponentes: feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leone, quae consistat in felle. Porro libidinem, luxuriam, et omnium voluptatum cupidinem in jecore, id est, in vitulo qui terrae operibus haereat. Quartamque ponunt quae super haec et extra haec tria est, quam Graeci vocant συντήρησιν, quae scintilla conscientiae in Cain quoque pectore, postquam ejectus est de paradiso, non extinguitur, et qua victi voluptatibus, vel furore, ipsaque interdum rationis decepti similitudine, nos peccare sentimus. Quam proprie
Abbreviated transcription (Latin):
pitur. Spͥs: ut ibi. Emitte sp̃m̃ tuũ & creabunt᷑.
Amma: ogrediet᷑ sp̃s eiꝰ & reuertet᷑ in t̾rã suã. Uentꝰ
i spu uiolento conteres naues tharsis. Et alibi.
nire ababilone. hoc ẽ. nabuchodonosor: & ierłm
post sex annos huiꝰ uisionis ẽẽ. capiendã. Cernitur
eni uisio qͥnto anno transinigrationis regis ioachĩ
qͥ & sedechie regnanti in ierłm qͥntus erat: quẽ le¬
gimꝰ pꝰ sex similit annos id ẽ. anno .xi. imꝑii sui
urbe capta ductũ inbabilonẽ. His gͦ qͥ habitabant
ꝓpt̾ flum̃ chobar. & sponte sregi tradiderant: reue¬
latur qđ bene fecerint. sententie obedire dĩ. In bre
monstrat uentura supplicia. & captiuitatis mala:
splendorq in circuitu eiꝰ. significat dĩ apta iudi¬
cia. Qͥ autẽ. in contrariã partẽ sentiunt. hoc ẽ. bo
qͥ auferat abhominib uitia atq peccata. siue iacen¬
tes attollat ad sublimia. faciatq recedere ab aqͥlo¬
ne uento frigidissimo a quo exardescunt mala suꝑ

Expanded text:
Emitte spiritum tuum et creabuntur . Anima: Egredietur spiritus ejus et revertetur in terram suam . Ventus: In spiritu violento conteres naves Tharsis . Et alibi:nire ab Aquilone, hoc est Nabuchodonosor, et Jerusalem post sex annos hujus visionis esse capiendam. Cernitur enim visio quinto anno transmigrationis regis Joachin, qui et Sedeciae regnanti in Jerusalem quintus erat, quem legimus post sex similiter annos, id est, anno undecimo imperii sui, urbe capta, ductum in Babylonem. His ergo qui habitabant prope flumen Chobar, et sponte se regi tradiderant, revelatur quod bemonstrat ventura supplicia et captivitatis mala. « Splendorque in circuitu ejus, » significat Dei aperta judicia. Qui autem in contrariam partem sentiunt, hoc est bonntelligunt; qui auferat ab hominibus vitia atque peccata, sive jacentes adtollat ad sublimia, faciatque recedere ab aquilone vento frigidissimo, a quo exardescunt mala super
Abbreviated transcription (Latin):
strentur. faciamꝰ enĩ inqͥt hominẽ: ad imagnẽ &
similitudinẽ nram. Imago autẽ & similitudo dĩ ñ
ẽ. corporis forma s mentis. descripta ad similitudi¬
dinẽ uere imagniis xp̃i qͥ ẽ. imago dĩ inusibilis.
He rationabiles creat̾ȩ in quattuor uersant᷑ locis.

Expanded text:
strentur: Faciamus enim, inquit, hominem ad imaginem et strentur: Faciamus enim, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Imago autem et similitudo Dei non est corporis forma, sed mentis: descripta ad similitudinem verae imaginis Christi, qui est imago Dei invisibilis. Hae rationales creaturae in quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
Quodq seqr̃ & splendor in eo: obelo p̾notandũ ẽ. I
ad didiss& scriptura dicens. id est de medio ignis.
ꝓpt̾ ambiguitatẽ uerbi errare poteramꝰ. ut putare¬
mus speciẽ uł iusionẽ electri eẽ. in medio uenti
uł sp̃s. Ergo hoc sciendũ qđ in medio ignis & tor¬
mentoꝵ dĩ electri similitudo sit: & post udiciũ
atq torm̃ta que patientib tristia uident᷑ & du¬
ra p̾ciosus electri fulgor appareat: dũ ꝓuidentia
dĩ omĩa gubernentur. & quę putat᷑ pena medicina
est. Et inedio eius similitudo quattuor amimaliũ:
& hic aspectꝰ eorũ. similitudo hominis in eis. In me¬
dio eius subaudit᷑ qͥdẽ electri.s meliꝰ ut ignis intel¬
ligamꝰ: qͥ credentib lumen. incredulis supplicium
ẽ. In huiꝰ gͦ ignis medio. erat similitudo quattuor
ammaliũ. similitudo ñ natura. Quattuorq anima.¬
liũ quę postea dicuntꝰ quadriformia. una sumilitudo¬
ẽ. hominis: ut om̃a in mundo rationabilia demon¬

Expanded text:
Quodque sequitur, Et splendor in eo, obelo praenotandum est. Nisi addidisset Scriptura, dicens: Id est, de medio ignis, propter ambiguitatem verbi errare poteramus, ut putaremus speciem, vel visionem electri esse in medio venti, vel spiritus. Ergo hoc sentiendum, quod in medio ignis et tormentoatque tormenta, quae patientibus tristia videntur et dura, pretiosior electri fulgor appareat, dum providentia Dei omnia gubernantur, et quae putatur poena, medicina est. Et in medio ejus similitudo quatuor animalium, et hic aspectus eorum: similitudo hominis in eis. In medio ejus, subauditur quidem, electri: sed melius ut ignem intelligamus, qui credentibus lumen, incredulis supplicium est. In hujus ergo ignis medio erat 9 similitudo quatuor animalium, similitudo, non natura; quatuorque animalium quae postea dicuntur quadriformia, una similitudohominis, ut omnia in mundo rationabilia demon
Abbreviated transcription (Latin):
egipto. Cuius fortitudinis partẽ. etiã magi intelle¬
xerunt dicentes. digitus dĩ ẽ. hic. &saluator in e¬
uanglio. Si ego in digito dĩ eitio demonia: ꝓ qͦ in
altero euanglio scriptũ ẽ. si ego in spũ dĩ eitio demo¬
nia. Et uidi & ecce uentꝰ turbinis ueniebat abaqͥlo¬

Expanded text:
Aegypto. Cujus fortitudinis partem etiam magi intelleAegypto. Cujus fortitudinis partem etiam magi intellexerunt, dicentes: « Digitus Dei est hic . » Et Salvator in Evangelio: « Si ego in digito Dei ejicio daemonia: » pro quo in altero Evangelio scriptum est: « Si ego in spiritu Dei ejicio daemonia
Abbreviated transcription (Latin):
erat pͥmus insis. & ianuariꝰ quartꝰ. Quintã autẽ
diẽ m̃sis adiungit ut signific& baptisma in qͦ ap¬
ti st̃ xp̃o celi: & epiphanioꝵ dies huc usq uenera¬
bilis ẽ: non ut qͥdã putant natalis in carne. Iunc
enĩ absconditꝰ ẽ. & non apparuit. Quoa huic tem¬
pori congruit. quando dictũ ẽ. hic ẽ. filiꝰ meus dile¬
ctus in qͦ michi complacui. Porro buzi in linguam
nram uertit᷑ spͣtus atq contẽptuis. Ie rechiel roboratꝰ a
dõ. Quod sic dño coaptabit̾: ut dicamꝰ creatorem
mundi qͥ pat̾ ẽ. saluatoris ab om̃ĩb hereticis spni
atq conteni: qͥ uetus ñ recipiunt testam̃tũ. Hlec
mirũ robustũ dĩ eẽ. dĩ: eũ ipse sit dĩ uirtꝰ dĩq
sapientia. Et facta ẽ. suꝑ eũ ibi manus dm̃. Laoc.
Et facta ẽ. suꝑ me manꝰ ani. Ut cernere uisiones dĩ &
intelligere possimꝰ. manu & fortitudine dĩ suꝑ nos
opꝰ ẽ: in qͣ manu & brachio eduetꝰ ẽ. popłs isrł de

Expanded text:
erat primus mensis, et Januarius quartus. Quintam autem diem mensis adjungit, ut significet baptisma, in quo aperti sunt Christo coeli, et Epiphaniorum dies hucusque venerabilis est, non ut quidam putant Natalis in carne, tunc enim absconditus est, et non apparuit. Quod huic tempori congruit, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Porro Buzi in linguam nostram vertitur, spretus atque contemptus: Ezechiel, roboratus a Deo. Quod sic Domino coaptabitur, ut dicamus Creatorem mundi, qui Pater est Salvatoris, ab omnibus haereticis sperni atque contemni, qui vetus non recipiunt Testamentum. Nec mirum robustum Dei esse Dominum: cum ipse sit Dei virtus Deique sapientia. Et facta est super eum ibi manus Domini. LXX: Et facta est super me manus Domini. Ut cernere visiones Dei et intelligere possimus, manu et fortitudine Dei super nos opus est . In qua manu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogauerint ieremiã qđ sit pondus uł quȩ as¬
sumptio dnĩ. respondeat eis & dicat. Uos estis onꝰ:
& uos assuptio. Assumã enĩ uos & ꝓiciã : allidãq
& interire faciã. Siquis autẽ deinceps uł ꝓpħarũ.
uł sacerdotũ uł popłi ausus fuerit onus & pondꝰ
dñi nominare: uisitabo inquit suirũ illũ & suꝑ¬

Expanded text:
interrogauerint Hieremiam, quod sit pondus uel quae asinterrogauerint Hieremiam, quod sit pondus uel quae assumtio domini. respondeat eis et dicat: \'uos estis onus et uos assumtio; assumam enim uos et interire faciam. si quis autem deinceps uel prophetarum uel sacerdotum uel populi ausus fuerit onus et pondus domini nominare, uisitabo\', inquit. \'super u
Abbreviated transcription (Latin):
dices ad eos. Uos estis omis siue assũptio am̃. oliciã
siue ulciscar suꝑ uirũ istũ. & suꝑ domũ eius. Hec
dicetis unusquisq ad amicũ suũ & ad frem̃ suũ.
Quid respondit dñs. & quid loquutus ẽ. dñs¬
quia onus siue assumptio erit uncuiq sermo
omniis & pondꝰ int̾pretatur. Simmachus. Lacx. &
importabile: in titulo quoq arma hoc ẽ. pond
minationẽ meliora ꝓmittit: ibi uisio dr̃. uel
certe uerbũ dni. & ꝑspicuũ erat ex ipso titulo
uaticinatio sequeretur. Quia gͥ ꝓpħe solebant popło
peccatori tristia nuntiare & comminare supplicia :
ut eos retraherent ad penitentiã. Ulemens autẽ &
misericors ds̃ dũ sententiã differebat: putabat de-¬
ceptus popłs & pseudo ꝓpħarũ fraude seductꝰ non
uentura quȩ dñs minabatur & rẽ seuerã in ludũ
cũ atq derisũ onuis & pondus appellarentur. Pre¬
cipit gͦ dñs ut siue popłs siue ꝓpħa siue sacerdos

Expanded text:
dices ad eos: uos estis onus — siue assumtio —; proiciam dices ad eos: uos estis onus — siue assumtio —; proiciam — siue ulciscar — super utrum illum et super domum eius. haec dicetis unusquisque ad amicum suum et ad fratrem suum: quid respondit dominus et quid locutus est dquia onus  sive assumptio erit unicuique sermo onus et pondus interpretatur; Symmachimportabile, in titulo quoque ἅρμα, hoc est, pondminationem meliora promittit, ibi \'uisio\' dicitur uel certe \'uerbum domini>; et perspicuum erat ex ipso titulo uaticinatio sequeretur. quia igitur prophetae solebant populo peccaton tristia nuntiare et comminari suut eos retraherent ad poenitentiam: clemens autem et miserator Dominus diu sententiam differebat. Putabat deceptus populus, et pseudoprophetarum fraude seductus, non ventura, quae Dominus minabatur, et rem severam in cum atque derisum \'onus\' et \'pondus\' appellaretur. praecipit ergo dominus, ut, siue populus sine propheta siue sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
mendatiũ ueritatẽ : & nisi habuerit fecti similitu¬
dmẽ decipere ñ potest innocentes. Quomͦ gͥ in
pͥori popło mentiebant᷑ ꝓpħe atq dicebant hec di
ad illũ siue illũ : sic heretici assumunt testimo¬
nia scripturarũ de ueteri & nouo instrum̃to: & fu¬
rantur uerba saluatoris unusquisq a ꝓximo suo
suas ut cordis uenena ore ꝓnuntient. & dormitent
dormitationẽ de quib uere dictũ ẽ. dormitane-¬
runt somnũ suũ & inuenerunt nichil. Siue uix
aut certe sermo diuinꝰ cõminat᷑. Itaq dñs se¬
ipsũ contra huuscemnodi eẽ. magistros uenturũ:
qui seducunt popłm eiꝰ inmendatiis fuis & instu¬
porib atq miracłis. Magna enim & incredibilia
& ingentia reꝓmittunt : ut seducant miseros qui
nichii ꝓfuerunt popło dĩ. Ꝙ illud implent apłicũ
docentes que non oportet turpis lucri grã: quȩ
interrogauerit te popls iste uł ꝓpħa aut sacerdos
dicens. qđ ẽ. onus dñi. siue quȩ ẽ. assũptio dñi:

Expanded text:
mendacium veritatem, et nisi habuerit aliquam recti similitudinem, decipere non potest innocentes. Quomodo igitur in priore populo mentiebantur prophetae, atque diad illum siue illum\'. sic heretici assumunt testimonia scripturarum de Ueteri et Nouo Instrumento et furantur uerba saluatoris unusquisque a proximo ssuas, ut cordis uenena ore pronuntient, et dormitant dormitationem — de quibus uere dictum est: dormitauerunt somnum suum et inuenAl. forte, sermo divinus. Comminatur itaque Dominus seipsum contra hujuscemodi magistros esse venturum, qui seducunt populum ejus in mendaciis suis et in stuporibus atque miraculis. Magna enim et incredibilia et ingentia repromittunt, ut seducant miseros: qui nihil profuerunt populo Dei. Et illud implent Apostolicum, docentes quae non oportet turpis lucri gratia: qui populus iste uel propheta aut sacerdos dicens: quod est onus domini — siue quae est assumtio domini -?,