comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loc trinȩ optamus aduera:. Piis enĩ fidei nrẽ ꝓfessionib has impis
ꝓfidiȩ suȩ contradictiones elaborauer̃: ut primũ requirant utrũ¬
mo an pat̾ maior sit filio. ut cũ auderint in ꝓfessione dm̃ unum.
tantũ uolunt dexp̃o int̾ rogando nefilius sit. ut su
pellant dũ iã ñ unusds̃ sit. sisit ds̃ confitendus & xp̃s Iam uero
bic quanta scłaris ingeni i subtilitate contendunt cũ dicunt. siunꝰ
e quis quis ille alius uidebitur esse iã nonerit: Quod si alus es ⁊
iã unus hic ñerit. cũ natura ñ sinat ut ubi alius ẽ. ibi unus sit. autibi
sit unus. tibi aluis sit. Debinc cũ facilitatẽ credentis atq audientis. arte
in eo nom̃ in nullo eã quȩ uere sola ẽ. unius di fidẽ destruat. & ꝑ hoc
pat̃ filio maior sit. qi differente natura cũ non nisids̃ unus. ẽ. maior
pat̾ sit ꝓprietate naturȩ. Sitq hic nuncupatus filius & creatio exder

Expanded text:
ptamus ad vera. Piis enim fidei nostrae professionibus has impiae ptamus ad vera. Piis enim fidei nostrae professionibus has impiae perfidiae suae contradictiones elaboraverunt, ut primum requirant, utrummo, an Pater major sit Filio: ut cum audierint in professione Deum unum, tantum volunt, de Christo interrogando, ne filius sit; ut simpellant, dum jam non unus Deus sit, si sit Deus confitendus et Christus. Jam vero hic quanta saecularis ingenii subtilitate contendunt, cum dicunt, Si unus est, quisquis ille alius videbitur esse, jam non erit. Quod si alius est, jam unus hic non erit: cum natura non sinat, ut ubi alius est, ibi unus sit: aut 216 ubi sit unus, ubi alius sit. Dehinc cum facilitatem credentis atque audientis, arte in eo nomen in nullo eam, quae vera sola est, unius Dei fidem destruat: et per hoc Pater filio major sit, quia differente natura, cum non nisi Deus unus est, major Pater sit proprietate naturae; sit que hic nuncupatus filius, et creatio ex Dei
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitas dĩ solitariũ dm̃ sineret. nec natiuitas ꝑfectet diuersarum
naturarũ nomina indi is duob ad mit teret. Dȩplex aut̃ nob̵ in refellen¬
dis eoꝵ uaniloquiis cura. ẽ: ut primũ quę sunt scã & ꝑfecta & sana
doceamus neq sermo nr̃ ꝑ flexus quosdã atq anfractus oberrans. &
ex deuiis atq. erraticis cuniculis emergens. ueritatẽ quęrat potius
quã ostendat. Tũ deinde ut quȩ ab aliis in aniũ ac fallatiũ sententi¬
arũ arguti is adspetiẽ ueri blandientis aptantur: ea ipa conscientiȩ
om̃iũ ridicula ẽẽxinepte pandemus Non enĩ sufficit nob̾ do cuisse
quȩ piasunt : nisi piissima ea. eẽ. ꝑ id intel ligantur. dũ quȩ impia
ne in aliquo minor sit expectatione ꝓcinctus: ita istis heretico furo¬
re am̃tib sollicitudinis maximȩ. ẽ. toto aduersus piȩ fider ueritatem
impietatis suȩ ingenio laborare: ut aduersus eos qui religiosi sunt

Expanded text:
nativitas Dei solitarium Deum sineret, nec nativitas perfecta diversarum nativitas Dei solitarium Deum sineret, nec nativitas perfecta diversarum naturarum nomina in diis duobus admitteret. Duplex autem nobis in refellendis eorum vaniloquiis cura est, ut primum quae sunt sancta et perfecta et sana doceamus, neque sermo noster per deflexus quosdam atque anfractus oberrans, et ex deviis atque erraticis cuniculis emergens, veritatem quaerat potius quam ostendat: tum deinde ut quae ab illis inanium ac fallacium sententiarum argutiis ad speciem veri blandientis aptantur, ea ipsa conscientiae omnium ridicula esse et inepta pandamus. Non enim sufficit nobis docuisse quae pia sunt, nisi piissima ea esse per id intelligantur, dum quae impia ne in aliquo minor sit exspectatione procinctus; ita istis haeretico furore amentibus sollicitudinis maximae est, toto adversus piae fidei veritatem impietatis suae ingenio laborare: ut adversus eos, qui religiosi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eanunc cõmemorandȩ huius sententiȩ apłicȩ fuit causa: qi homines m̃ te
ꝑuersi. & ꝓfessione fallaces & sper inanis. & sermone uipereo contradicen¬
di nobis necessitatẽ imponunt . dũ lȩtales doctrinas &m orbidas intelli¬
gentias & corruptas uoluntates simplicitati audientiũ ꝑ spetiẽ ireligio¬
nis insinuant. id apud eos p̃termissa apłicȩ p̃dicationis sincentarte
agentes: ne pat̾ pat̃sit. ne filius filius sit. ned s̃ ds̃ sit. nefides fidessit
Quoꝵ uesanis mendau is renitentes usq eo iã sermone responsionis
nr̃ȩ tetendimus. ut cũdm̃ & dm̃ & uerum dm̃ inuero dõ demonstrassemꝰ
ex lege. tũ deinde ꝑfectã ac uerã unigenitidĩ natiuitatẽ ex euangeli¬
& in differentis a patre naturȩ eodẽ p̃dicationis nr̃ȩ cursu doceremus.
ita ut nec singularẽ dm̃ fides ȩccłȩ nec duos deos ꝓfiteretur. cũ nec

Expanded text:
ea nunc commemorandae hujus sententiae apostolicae fuit causa, quia homines mente ea nunc commemorandae hujus sententiae apostolicae fuit causa, quia homines mente perversi, et professione fallaces, et spe inanes, et sermone viperei, contradicendi nobis necessitatem imponunt: dum lethales doctrinas, et morbidas intelligentias, et corruptas voluntates, simplicitati audientium per speciem religionis insinuant: id apud eos praetermissa apostolicae praedicationibus sinceritate agentes, ne Pater pater sit, ne Filius filius sit, ne Deus deus sit, ne fides fides sit. Quorum vesanis mendaciis renitentes usque eo jam sermonem responsionis nostrae tetendimus, ut cum Deum et Deum, et verum Deum in vero Deo demonstrassemus ex lege; tum deinde perfectam ac veram unigeniti Dei nativitatem ex evangelii filium et indifferentis a Patre naturae, eodem praedicationis nostrae cursu doceremus: ita ut nec singularem Deum fides Ecclesiae, nec duos deos profiteretur; cum 215 nec
Abbreviated transcription (Latin):
impias & m̃daces & uȩsanas contradictiones obnitentẽ Multi enĩ sunt
qui simulantes fidẽ ñ subditi sunt fidei: sibiq fides ipi potius constitu
quã accipiunt: Sensu humanȩ in anitatis inflati dũ quȩ uo
sapiunt. & nolunt sapere quȩ uera sunt : cũ sapientiȩ hȩc ueritas sit ea int̃dũ
sapere quȩ nolis. Sequitur uero hanc uoluntatis sapientiã sermo stulti¬
tiȩ: qi necesse.ẽ. qđ stulte sapitur. stulte & p̃dicetur : Iam uero stultit
predicatio quantũ malũ ẽ audientiũ : cũ se ducuntur insententiã stultitię
sub opinione sapientie. &id circo apłs hunc dehis ordinẽ tenuit dicens
Sunt enĩ multi & non subditi: uaniloqui & seductor es : Contradicendũ
itaq ẽ & impietati in solenti & insolentiȩ uaniloquȩ . &uaniloquio sen¬
ducenti : & contra dicendũ ꝑ doctrinȩ sanitatẽ. ꝑ fidei ueritatẽ: ꝑ ũboꝵ

Expanded text:
impias et mendaces et vesanas contradictiones obtinentem. Multi enim sunt, impias et mendaces et vesanas contradictiones obtinentem. Multi enim sunt, qui simulantes fidem non subditi sunt fidei, sibique fidem ipsi potius constituunt, quam accipiunt, sensu humanae inanitatis inflati, dum quae volunt sapiunt, et nolunt sapere quae vera sunt: cum sapientiae haec veritas sit, ea interdum sapere quae nolis. Sequitur vero hanc voluntatis sapientiam sermo stultitiae: quia necesse est quod stulte sapitur, stulte et praedicetur. Jam vero stulta praedicatio quantum malum est audientium, cum seducuntur in sententiam stultitiae sub opinione sapientiae? Et idcirco Apostolus hunc de his ordinem tenuit dicens: Sunt enim multi et non subditi, vaniloqui et seductores. Contradicendum itaque est, et impietati insolenti, et insolentiae vaniloquae, et vaniloquio seducenti: et contradicendum per doctrinae sanitat
Abbreviated transcription (Latin):
uita eius ornetur docendo. & doc trina iuendo deniq ipũ illũ adquẽ
ei sermo erat titũ: istius modi decreto consũmandȩ religionis instruxit
In om̃ib te ip̾ũ bonoꝵ factoꝵ p̾bens exẽplũ. dicentẽ cũ uene ratione
uerbũ sanũ. irrep̃hensibilẽ. ut aduersarius reuereat᷑. nihil habens turpe
aut malũ de nobis dicere Non ignorauit doctor hic gentiũ & ex con¬
brdi eloqui i grassatura esse contagia. & aduersũ sanitatẽ uerboꝵ
fideliũ. desȩuiturã doctrinȩ pestiferã corruptionẽ. quȩ impiȩ intelli¬
gentiȩ suę luem usq ad ipam sedẽ animȩ demergens ꝓfundo serperet
malo Ex his enĩ ait:. Quoꝵ sermo ut cancer serpit. Latenti sẽꝑ suł repen¬
tiq contagio sanitatẽ ꝑuersȩ m̃tis infitiens: ob quod sani sermonis in epo
uoluit. eẽ. doc trinã. fidei conscientiã. & exhortationũ scientiã: aduersum

Expanded text:
vita ejus ornetur docendo, et doctrina vivendo. Denique ipsum illum, ad quem vita ejus ornetur docendo, et doctrina vivendo. Denique ipsum illum, ad quem ei sermo erat, Titum istiusmodi decreto consummandae religionis instruxit: In omnibus te ipsum bonorum factorum praebens exemplum docentem cum veneratione verbum sanum, irreprehensibile; ut adversarius revereatur, nihil habens turpe aut malum de nobis dicere Non ignoravit doctor hic gentium, et, ex conbidi eloquii grassatura esse contagia, et adversum sanitatem verborum fidelium desaevituram doctrinae pestiferae corruptionem, quae impiae intelligentiae suae luem usque ad ipsam sedem animae demergens, profundo serperet malo. Ex his enim ait: Quorum sermo ut cancer serpit , latenti semper subrepentique contagio sanitatem pervasae mentis inficiens. Ob quod sani sermonis in Episcopo voluit esse doctrinam, fidei conscientiam, 214 et exhortationum scientiam, adversum
Abbreviated transcription (Latin):
eatus apłs paulus formã constituendi ep̃i fingens
& plane noriũ eccłȩ hominẽ p̃ceptis suis condens:
hanc ueluti sũmã consũmatitrũ in eo uirtutũ esse
docuit dicens Obtinentẽ scđm doctrinã fidĩ uerbũ.
ut potens sit ex horttiri ad doctrinã sanã & contra¬
dicentes re uincere. Sunt enĩ multi & non sub¬
diti : uaNiloqui & seductores. Ita enĩ quȩ
propria discipline acmoꝵ sunt. ad sacerdo
nter re liqua ñdeerunt: qi ñ statim boni atq utilis
sacertsotis. ẽ. aut tantũmodo in nocent̃ agere. aut tantũ modo scient̃
p̃dicdrenat & in nocens sibi tantũ ꝓficiat nisi doctus sit. & doctus
sine doc trinȩ sit auctoritate nisi in nocens sit: Non enĩ aplicus sermo
ꝓbitt̃tis honestatisq p̃ceptis hominẽ tantũ scło confirmat aduitam.
neq rursũ ꝑ doctrinȩ scientiã scribã sinagoge instituit ad legẽ sed ꝑfe¬
ctum ȩccłȩ principẽ ꝑfectis maximarum uirtutũ bonis instruit. ut &

Expanded text:
eatus apostolus Paulus formam constituendi Episcopi fingens , et plane novum Ecclesiae hominem praeceptis suis condens, hanc veluti summam consummatarum in eo virtutum esse docuit dicens: Obtinentem secundum doctrinam fidei verbum, ut potens sit exhortari ad doctrinam sanam, et contradicentes revincere. Sunt enim multi et non subditi, vaniloqui et seductores . Ita enim quae propria disciplinae ac morum sunt, ad sacerdotnt, inter reliqua non deerunt, quia non statim boni atque utilis sacerdotis est, aut tantummodo innocenter agere, aut tantummodo scienter praedicare: cum et innocens sibi tantum proficiat, nisi doctus sit; et doctus sine doctrinae sit auctoritate, nisi innocens sit. Non enim apostolicus sermo probitatis honestatisque praeceptis hominem tantum saeculo conformat ad vitam, neque rursum per doctrinae scientiam scribam Synagogae instituit ad legem: sed perfectum Ecclesiae principem perfectis maximarum virtutum bonis instituit, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃to scientiȩ suȩ ex eo nascitur. ñ potuit aliud natũ. eẽ. quã uiuens.
Nam cũait sicut misit me uiuens pat̾. & ego uiuo ꝑpatrẽ: docuit uitã in se
ꝑ uiuentẽ patrẽ in eẽ. Dehinc cũ dicit. sicut enĩ pat̾ habet uitã inse. sic &

Expanded text:
sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. Nam cum ait, Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo per Patrem ; docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Dehinc cum di
Abbreviated transcription (Latin):
credite. ut sciatis & cognoscatis qm̃ pat̾ in me & ego in eũ: hoc.ẽ. illud.
dĩ filiussũ: hoc .ẽ. illud. ego & pat̾ unũ sumus Hȩc. ẽ natiuitatis natura.
lutaris fidĩ sac ram̃tũ ñ diuidere qđ unũ sunt. nec natiuita.
adimere naturã & exiuuente dõ uiuentis dĩ ueritatẽ confiteri:
Non enĩ ex cõpositis atq in animis ds̃ qui uita.ẽ. subsistit neq
qui uirtus .ẽ. ex infirmis continet᷑. neq quilux .ẽ. ex obscuris
co aptatur. neq qui sps. ẽ. ex disparib formalis ẽ Totũ meo qđ est¬
.ẽ : ut qđ sp̃s ẽ & lux & uirtus & uita sit & qđ uita ẽ : & lux
uirtus. & sp̃s sit. Namĩ qui ait egosum & non demutor: ñ demuttitꝰ
expartib nec fit diuersus exgenere hȩc enĩ quiȩ superius signifi¬
cata sunt : ñ ex partib. in eosunt. sed totũ hoc in eo unũ & ꝑfectũ om̃ia ds̃
uiuens ẽ. Uiuens igitur ds̃ & naturȩ ȩt̃nȩ uiuentis potestas . ẽ: & qđ cum

Expanded text:
 Hoc est illud, Dei filius sum; hoc est illud, Ego et Pater unum sumus. Haec est nativitatis natura: hoc salutaris fidei sacramentum, non dividere quod unum sunt, nec nativitati adimere naturam, et ex vivente Deo viventis Dei veritatem confiteri. Non enim ex compositis atque inanimis Deus, qui vita est, subsistit: neque qui virtus est, ecoaptatur: neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est; totum quod in est, et lux et virtus et vita sit; et quod vita est, et lux et virtus et spiritus sit. Nam qui ait, Ego sum, et non demutor ; non demutatur ex partibus, nec fit diversus ex genere. Haec enim, quae superius significata sunt, non ex partibus in eo sunt; sed totum hoc in eo unum et perfectum, omnia Deus vivens est. Vivens igitur Deus, et aeterna naturae viventis potestas est: et quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
dit caruit. Quod si pat̾ tradendo non caruit: nec filius quidẽ intelligipo¬
test his egere quȩ tradidit Ergo si tradidisse omĩa his ipis quȩ tradidit
non uidetur eguisse : reliquum. ẽ ut intradendo dispensationis causa noscatꝰ.
cũ & pat̾ tradendo ñcareat. & filius dando non egeat. De sub iec tione
nrȩ̃ opitulentur. p̃cipue ttm̃ sibi hic ipe locus aderit & primũ com¬
munẽ sensũ in t̾rogo: utrũ nunc subiectionẽ ita intelligendã putemus.¬
tan quã seruitutẽ dominatui. aut infirmitatẽ uirtuti. aut honorem
in honorationi contrari is qualitatib subdimus. ut filius scđm hȩc dõ patri
sit dissidentis naturę diuersitate subiectus. Quod si ita existimabitu
errorẽ hunc opinionis humanȩ. apłici sermonis cautela ꝓhibebit.
Subiettis enĩ sib om̃ib tunc subitiendũ subicienti sibi omĩa ait: et ꝑ

Expanded text:
dit caruit. Quod si Pater tradendo non caruit; ne Filius quidem intelligi podit caruit. Quod si Pater tradendo non caruit; ne Filius quidem intelligi potest his egere quae tradit. Ergo si tradidisse omnia, his ipsis quae tradidit non videtur eguisse; reliquum est, ut in tradendo dispensationis causa noscatur, cur et Pater tradendo non careat, et Filius dando non egeat. 30. Subjectio Chrnostrae opitulentur, praecipue tamen sibi hic ipse locus aderit. Et primum communem sensum interrogo, utrum nunc subjectionetanquam servitutem dominatui, aut infirmitatem virtuti, aut honori inhonorationem contrariis qualitatibus subdimus, ut Filius secundum haec Deo patri sit dissidentis naturae diversitate subjectus. Quod si ita existimabitur, errorem hunc opinionis humanae apostolici sermonis cautela prohibebit. Subjectis enim sibi omnibus, tunc subjiciendum subjicienti sibi omnia ait: et per
Abbreviated transcription (Latin):
ad pęnarũ ultritiũ sensum causa in his ꝑdefectionẽ sui non extante patiendi
F inis itaq ẽindemutandȩ constitutionis mansura ꝑfectio: quȩ & beatitudini
non defectionẽ sed non ex cessurã constitutionẽ esse intelligendã: Iuã quã
adhuc quȩdã in ip̾a dicti absolutione sint reseruata. ttm̃ his tantũ ad signi¬
ficationẽ sensus demonstratis. Uideamus antraditio regni defectio sit intel¬
ligenda regnandi: ut qđ tradidit filius patri tradendo ñ teneat: Quod siqͥ
stultȩ impietatis furore contendet: fateatꝰ necesse .ẽ. patrẽ cũ tradidit
om̃ia filio amissise tradendo. si tradidisse traditis egere significet. Ait enĩ
dñs Om̃ia .mͥ. tradite sunt a patre meo. &rursum. Data ẽ .mͥ. potestas
omĩs incȩlo & interra. Siigitur dedisse caruisse. ẽ: pat̾ quoq hisquȩ de¬

Expanded text:
n esse ad poenarum ultricium sensum, causa in his per defectionem sui non exstante patiendi? n esse ad poenarum ultricium sensum, causa in his per defectionem sui non exstante patiendi? Finis itaque est indemutandae constitutionis mansura perfectio: quae et beatitudini on defectionem, sed non excessuram constitutionem esse intelligendam, quamquam adhuc quaedam in ipsa dicti absolutione sint reservata: tamen his tantum ad significationem sensus demonstratis, videamus an traditio regni defectio sit intelligenda regnandi; ut quod tradit Filius Patri, tradendo non teneat. Quod si quis stultae impietatis furore contendet; fateatur necesse est Patrem, cum tradidit omnia Filio, amisisse tradendo, si tradidisse traditis egere significet. Ait enim Dominus, Omnia mihi tradita sunt a patre meo ; et rursum: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Si igitur tradidisse caruisse est; Pater quoque his quae de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is extenditur. &idcir co dñs religiosȩ fidei patientiã fini sẽ reser¬
uantẽ : ita adhor tatur. Beatus qui ꝑmanserit usq ad finẽ : Non utiq
at sit beata defectio : & non esse sit fructus. & merces fiders
constituatur abo litio. Sed qꝰ finis ꝓpositȩ beatitudinis iexcessũs
modus. ẽ: beati sunt quiusq ad finẽ consum mandȩ beatitudinis man¬
serint. ñ ultra se fidelis spei expectatione tendente. Finis itaq est
manendi immobilis adquȩ tenditur status: Deniq apłs impietatis finẽ ad
desinendi metũ p̃monens ait. Quoꝵ finis. ẽ. interitus. Nrã aut̃ expectt¬
tio incęlis . ẽ. Si itaq & beatis et impiis finis. ẽ. et finis intelligit᷑. eẽ. defectio.
mus: Quod siscis expectitio. impiis uero finis debitꝰ. eẽ. dicitꝰ: tam̃ nec sic
uidẽ finis creditur. eẽ . defectio. qr quȩ pena impietatis . ẽ. omĩ no

Expanded text:
omnis extenditur. Et idcirco Dominus religiosae fidei patientiam fini se reseromnis extenditur. Et idcirco Dominus religiosae fidei patientiam fini se reservantem, ita adhortatur: Beatus qui permanserit usque in finem , non utique ut sit beata defectio, et non esse sit fructus, et merces fidei sui cujusque constituatur abolitio: sed quia finis propositae beatitudinis inexcessus modus est, beati sunt qui usque ad finem consummandae beatitudinis manserint, non ultra se fidelis spei exspectatione tendente. Finis itaque est manendi immobilis ad quem tenditur status. Denique Apostolus impietatis finem ad desinendi metum praemonens, ait: Quorum finis est interitus, nostra autem exspectatio in coelis est . Si itaque et beatis et impiis finis est, et finis intelligitur esse defectio: mus? Quod si sanctis exspectatio, impiis vero finis debitus esse dicitur: tamen ne sic quidem finis creditur esse defectio; quia quae poena impietatis est, omnino no
Abbreviated transcription (Latin):
inimica uincatur: dehinc sub iectis om̃ib ei p̃ter eũ qui subiecit ei om̃ia : tunc
subitietur ipse subicienti sibi om̃ia. Subiectionis uero causa ñ alia ẽ. quã¬
nunc ante om̃ia.ẽ. anfinis defectiosit. antraditio amissio sit: an subiectio
infirmitas fit. Quȩ si his sibi contrari is non sub iacebunt : er̃ in ea intelligen¬
abolitio xp̃s legis sit: anne ꝑfectio. Quod silegẽ xp̃s qui finis eius est
non dissoluit sed adimplet. scđm qđ ait . non ueni legẽ soluere sedimple¬
re : finis non defectio.ẽ. sed consum mata ꝑfectio Tendunt enĩ ad finem
om̃ia : non ut non sint sed ut in eo ad quođ tenderint maneant : & ꝓpt
finẽ om̃ia. Cȩterũ finis: ad aliud aliquid non refertur. Sed cũ finis
om̃ia sit manens ipse sibi totus ẽ: & qr non excedens exsese ulli alii
tẽpori aut rei potius quã sibi ꝓficit. ad finẽ ipum semꝑ intentio sper

Expanded text:
inimica vincatur. Dehinc subjectis omnibus ei, praeter eum qui subjecit ei omnia; tunc inimica vincatur. Dehinc subjectis omnibus ei, praeter eum qui subjecit ei omnia; tunc subjicietur ipse subjicienti sibi omnunc ante omnia est, an finis defectio sit, an traditio amissio sit, an subjectio infirmitas sit. Quae si his sibi contrariis non subjacebunt, erunt in ea intelligenabolitio legis Christus sit, anne perfectio? Sed si legem Christus, qui finis ejus est, non dissolvit, sed adimplet, secundum quod ait: Non veni legem solvere, sed adimplere ; finis non defectio est, sed consummata perfectio. Tendunt enim ad finem omnia, non ut non sint, sed uti in eo, ad quod tetenderint, maneant. Et propter finem omnia; caeterum finis ad aliud aliquid non refertur. Sed cum finis omnia sit, manens ipse sibi totus est. Et quia non excedens ex sese ulli alii tempori aut rei potius quam sibi proficit; ad finem ipsum semper intentio spei
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ quo semꝑ manebimus. In his .gͦ. ingressi sapimꝰ ꝑfecte.: & si quid
alit̃ sapimus ds̃ nob̃id qđ ꝑfecte sapitur reuelabit. Ittiq scđm aplicã
tractata sunt om̃ia. ut omnẽ impiȩ uoluntatis sensum subdictis apłicis
desinat xp̃s infine. aut regnũ traden do ñ teneat. aut extradĩ naturam
doc trinȩ Primũ enĩ regni traditio. ẽ : deinde fubiectio. postremo finis. Sed
singulis quibusq causis ꝓpria quarũq causarũ genera subiecta sunt : ut
causa p̃cedens. Finis enĩ erit : sed cũ tradiderit regnũ dõ. Tradet autẽ regnũ
sed cũ euacuauerit omnẽ magistratũ et omnẽ potestatẽ: Euacuabit autẽ
omnẽ magis tratũ & potestatẽ : qi oportet eũ regnare:. Regnabit autem:
donec ponat om̃s in imicos sub pedib suis Ponet uero in imicos sub pedib suis:
qi ds̃ ei subiecit omĩa sub pedib eiꝰ Iubiecit aut̃ ds̃itti : ut nouissima ab eo mors

Expanded text:
et cum quo semper manebimus. In his ergo ingressi sapimus perfecte: et si quid et cum quo semper manebimus. In his ergo ingressi sapimus perfecte: et si quid aliter sapimus, Deus nobis id quod perfecte sapitur revelabit. Itaque secundum apostractata sunt omnia, ut omnem impiae voluntatis sensum sub dictis apostolicis desinat Christus in fine, aut regnum tradendo non teneat, aut extra Dei naturam doctrinae. Primum enim regni traditio est, deinde subjectio, postremo finis. Sed singulis quibusque causis propria quarumque causarum genera subjecta sunt: ut bi causam causa praecedens. Finis enim erit; 392 sed cum tradiderit regnum Deo. Tradet autem regnum; sed cum evacuaverit omnem magistratum et omnem potestatem. Evacuabit autem omnem magistratum et potestatem, quia oportet eum regnare. Regnabit autem, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis. Ponet vero inimicos sub pedibus suis; quia Deus ei subjecit omnia sub pedibus ejus. Subjecit autem Deus ita, ut novissima ab eo mors
Abbreviated transcription (Latin):
in grediamur Non p̃iudicat sensus anterior: dĩ reuelationi Nã apłs
nouit in quo sapiant qui sapiunt ꝑfecte: & his qui̧ alit̾ sapiunt reue¬
lationẽ dei. ut id qđ ꝑfectũ est sapiant ex pectunt. Siqui gͦ ꝓfundã
hanc arcanȩ scientiȩ  sapientiȩ dispensationẽ alit̃ intellexer. & ꝑ nos
rectũ aliquid & ꝓbabile afferetur: non pudeat eos scđm apłm ꝑreuelati-
monet in id festinare in quo ingressi fuer̃. ut relicto primo ignorantiȩ
sensu. scđm ꝓpositȩ festinationis ingressũ festinationẽ ꝑfecte intelli¬
gentie consequamur. Ingrediamur ittiq in quo festinauimꝰ: & si forte
fostinationẽ nrãm deui i itineris error moratur : ꝑ reuelationẽ tamen
dei inid qđ festinauimꝰ rursum ingressi festinationis nrȩ̃ ñdemutemꝰ
in quo restaurata sunt om̃ia in cęlis et int̾ra. cui constant omĩa. in quo

Expanded text:
ingrediamur . Non praejudicat sensus anterior Dei revelationi. Nam Apostolus ingrediamur . Non praejudicat sensus anterior Dei revelationi. Nam Apostolus monuit in quo sapiant, qui sapiunt perfecte: et his qui aliter sapiunt revelationem Dei, ut id quod perfectum est sapiant, exspectat. Si qui ergo profundam hanc arcanae scientiae dispensationem aliter intellexerunt, et per nos rectum aliquid et probabile afferetur; non pudeat eos secundum Apostolum pemonet in id festinare, in quo ingressi fuerint: ut relicto primae ignorantiae sensu, secundum propositae festinationis ingressum, revelationem perfectae intelligentiae consequantur. Ingrediamur itaque in quo festinavimus. Et si forte festinationem nostram devii itineris error moratur; per revelationem tamen Dei in id quod festinavimus rursum ingressi, festinationis nostrae non demutemus in quo restaurata sunt omnia in coelis et in terra, cui constant omnia, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dabit enĩ tibi ds̃ in om̃ib. intellectũ. Admonitio intelligendi ex diffi¬
culta te intelligentiȩ. ẽ : intelligentiȩ uero adõ donũ fidei munus .ẽ.
ꝑ quã infirmitas sensus grãm reuelationis meretur . Ergo sitimotheus
aplico testimonio homo dĩ et legitimus pauloscđm fidẽ filius ut intel¬
ligat ad monet᷑ quia eidns intelligentiã in om̃ib sit daturus: nos quo.¬
q ad moneri ꝑ apłm ad intelligentiã meminerimꝰ. scientes dnm̃ nobis¬
ad intelligentiamom̃ia prȩstaturũ. & si forte humanȩ conditionis er-¬
rore p̃sumpto aliquid sensu tenebimus: ꝓfectũ intelligentiȩ ꝑ reue¬
lationis grãm ñ recusemus. ne intellexisse aliquid semel suo sensu
adid ualeat ut pudeat rectius aliquid demutando sentire Obhoc qđ
prudent̃ consulteq moderandũ : hȩc adphi lippenses quoq idẽ beat᷑

Expanded text:
dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum . Admonitio intelligendi ex diffidabit enim tibi Deus in omnibus intellectum . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei munus est, per quam infirmitas sensus gratiam revelationis meretur. Si ergo Timotheus apostolico testimonio homo Dei , et legitimus Paulo secundum fidem filius, ut intelligat admonetur, quia ei Dominus intelligentiam in omnibus sit daturus; nos quoque admoneri per Apostolum ad intelligentiam meminerimus, scientes Dominum nobis intelligentiam omnium prrore praesumptum aliquid sensu tenebimus, profectum intelligentiae per revelationis gratiam non recusemus: Ne intellexisse aliquid semel suo sensu ad id valeat, ut pudeat rectius aliquid demutando sentire. Ob quod prudenter consulteque moderandum haec ad Philippenses quoque idem beatu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia sub iecit sub pedib eius: nouissuma in imica deuictit .ẽ. ab eo mors
Cũ aut̃ dixerit om̃ia sub iectit sunt absq eo qui illi subiecit om̃ia:
ab soluti sermonis significatione demonstrat. & qui in enarranda
usq ad tertiũ cȩlũ raptus audisset : ea teintũ quoꝵ natura humano
capax. eẽt. sensui humanȩ intelligentiȩ reuelauit. Non ignorans
tamen quȩdã non statim posse ea quȩ audiuntur intelligi: quia
infirmitas nostra alit̃ in uerbũ atq absolutũ mentis iuditium ea
quȩ maures trans funderentur acciperet: Longiore ad cunctandũ
mora sensui potius quã auditui derelictti: cũ & audisse uocissit. & intel¬
lexisse rationis. dõ tam̃ intelligentiȩ cupidis intelligentiã reuelante.
Namq ad timotheũ ꝑ auiȩ ac matris głam fidẽ. sacris ab infantia lit te¬
ris institutũ scribens plurima: hoc quoq addidit Intellige quȩ dico:

Expanded text:
omnia subjecit sub pedibus ejus. Novissima inimica devicta est ab eo mors. omnia subjecit sub pedibus ejus. Novissima inimica devicta est ab eo mors. Cum autem dixerit, Omnia subjecta sunt, absque eo qui illi subjecit omnia. absoluti 390 sermonis significatione demonstrat. Et qui inenarranda usque ad tertium coelum raptus audisset, ea tantum, quorum natura humana capax esset, sensui humanae intelligentiae revelavit: non ignorans tamen quaedam non statim posse atque audiuntur intelligi, quia infirmitas nostra serius in verum atque absolutum mentis judicium ea, quae in aures transfunderentur, acciperet; longiore ad cunctandum mora sensui potius quam auditui derelicta, cum et audisse vocis sit, et intellexisse rationis, Deo tamen intelligentiae cupidis intelligentiam revelante. Namque ad Timotheum per aviae ac matris gloriosam fidem sacris ab infantia litteris institutum scribens plurima, hoc quoque addidit: Intellige quae dico,
Abbreviated transcription (Latin):
qua participes unguentur. sit in mediatoris sacram̃to ut homo uerꝰ
ita etuerus ds̃ ipse exdõ cõmunẽ nobiscũ habens patrẽ et dm̃: in ea¬
naturae cõmunione qua fr̃ est. Sed forte sub iectio illa regniq tradi¬
tio deinde finis: aut naturę abolitio. aut potestatis defectio. aut diui¬
nitttis infirmitas sit intelligenda. Pleriq enĩ ita uolunt. ut aut sub
iectis om̃ib dũ subicitur ꝑ conditionem subiectionis ds nonsit: aut
dũ regnũ tradit ñ sit in regno. autdũ finis . ẽ. finẽ eius defectio consequat᷑
gulorũ quoꝵq dictoꝵ rationẽ expositã atq ediettĩ sacramenti totius ca-¬
pacis ꝑ uniuersitatis intelligentiã p̃beamur Ait itaq Qm̃ ꝑ hominem
& in xpõ om̃s uiui ficabuntur. Unus quisq autẽ in suo ordine: primitiȩ
enĩ illũ regnare : donec ponat om̃s iniicos sub pedibrs suis: deus enĩ

Expanded text:
qua participes unguntur. Sit in Mediatoris sacramento, 389 ut homo verus, qua participes unguntur. Sit in Mediatoris sacramento, 389 ut homo verus, ita et Deus verus, Deus ipse ex Deo, communem nobiscum habens patrem et Dnis objiciuntur. --Sed forte subjectio illa, regnique traditio, deinde finis, aut naturae abolitio aut potestatis defectio aut divinitatis infirmitas sit intelligenda. Plerique enim ita volunt, ut aut dum subjectis omnibus Deo subjicitur, per conditionem subjectionis Deus non sit; aut dum regnum tradit, non sit in regno; aut dum finis est, finem ejus defectio consequaturgulorum quorumque dictorum ratione exposita atque edita, sacramenti totius capaces peruniversitatis intelligentiam praebeamur. Ait itaque: Quoniam et in Christo omnes vivificabuntur. Unusquisque autem in suo ordine, primitiae enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis. Deus enim
Abbreviated transcription (Latin):
tiã dilexerit & iniquitatẽ odierit ungueatur : Cur ꝓpħȩ sermo ñ ad eã
cũ p̃sertim iti se ꝓphetiȩ sp̃s tẽperauerit. ut dũ deus adõ suo unguit᷑
sit ei & in dispensatione unctionis qđ ds̃ suus .ẽ. & in natura qđ ds̃ est.
Dsigitur unguitur: sed quȩro anid qđ in principio ds̃ uerbũ erat unctũ
sit Non utiq Nam posterior dõ unctio .ẽ. & cum non ea uerbi natiui¬
ttis quod in principio apud dm̃ ds̃ erat uncta sit : indm̃ necesse est
unguatur. quod posterius sit in dispensatione quã ds̃ sit & cũ deus
adõ suo unguitur : id unguitꝰ quicquid ab eo in mysterio carnis seruile
diuinititis exȩquet. Sit nobis ille & fr̃ et particeps scđm qđ uerbũ
caro factũ habitaiuit in nobis: scđm qđ mediator dei atq hominũ
et p̃participes unctus sit in ea natura. cũ priuilegio licet unctus

Expanded text:
tiam dilexerit et iniquitatem oderit, ungattiam dilexerit et iniquitatem oderit, ungatcum praesertim ita se prophetiae Spiritus temperaverit, ut dum Deus a Deo suo ungitur, sit ei et in dispensatione unctionis quod Deus suus est, et in natura quod Deus est. Deus igitur ungitur: sed quaero an id, quod in principio Deus erat Verbum, unctum sit? Non utique; nam posterior Deo unctio est. Et cum non ea Verbi nativitas, quod in principio apud Deum Deus erat, uncta sit; id in Deo necesse est ungatur, quod posterius sit in dispensatione qua Deus est. Et cum Deus Deo suo ungitur; id ungitur, quidquid ab eo in mysterio carnis servile divinitatis exaequet. Sit nobis ille et frater et particeps secundum quod Verbum caro factum habitavit in nobis, secundum quod Mediator Dei atque hominummmunis Deus: et prae participibus unctus sit in ea natura, cum privilegio licet unctus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ consortes tuos. Consequens & posterior causa numquã refertur ut
prior sit : q meruisse aliquid posterior.ẽ. quã esset qui possit mereri
Mereri enĩ eius. ẽ. qui sibi ipsi meria ad quirendi auctor existat. Suigta
natiuitati unigenia dĩ unctionẽ deputabimus quȩ unctio obmeritum
dilectȩ iustitię & ꝑosȩ iniquititis indulta sit ꝓuectus potius ꝑ unctio¬
nẽ unigenitꝰ ds̃ quã genitus intelligitur. Iamq ꝑ increm̃ta & ꝓfectus as
consũmabitur. qui non natꝰ ds̃sit. sed indm̃ sit unctꝰ exmerito eqã ꝑcau-
ex generatione ds̃. ẽ. non post natiuitatẽ indm̃ ꝑcausam ꝓficit : sed in eo
mentũ sacramenti ꝓfecto eguit unctionis. id ẽ. ut ꝑ unctionẽ scĩficatus
homo nr̃ xp̃s existeret. Siigit᷑ nunc quoq ꝑ ꝓpħam serui dispensatio de-¬
monstratur. ob quã adõ p̃participes unguitur & propterea quia iusti¬

Expanded text:
prae consortibus tuis . Consequens et posterior causa numquam refertur ut prae consortibus tuis . Consequens et posterior causa numquam refertur ut prior sit: quia meruisse aliquid, posterius est, quam esse qui possit mereri. Mereri enim ejus est, qui sibi ipsi meriti acquirendi auctor exsistat. Si igitur nativitati unigeniti Dei unctionem deputabimus, quae unctio ob meritum dilectae justitiae et perosae iniquitatis indulta sit; provectus potius per unctionem unigenitus Deus, quam genitus intelligetur: jamque per incrementa et profectus Deus consummabitur, qui non natus Deus sit, sed in Deum sit unctus ex merito; et jam per causaex generatione Deus est, non post nativitatem in Deum per causam profecit: sed in eo, mentum sacramenti profectu eguit unctionis, id est, ut per unctionem sanctificatus homo noster Christus exsisteret. Si igitur nunc quoque per prophetam servi dispensatio demonstratur, ob quam a Deo suo prae participibus ungitur; et propterea, quia justi
Abbreviated transcription (Latin):
cutus. Namq nunc fr̃ib mandans patrẽ eoꝵ patrẽ suũ. & đm eorũ
dm̃ suũ esse : tunc etiã unctũ se adõ suo p̃participes suos loquebatur:
Utdũ unigenito xp̃o dõ uerbo particeps non .ẽ: par ticeps tam̃ ei ex ea
nosceretur assumptione qua caro ẽ Unctio enĩ illa nonbeatȩ illi et in¬
corporis et scĩ ficationi hominis assumpti. petro apło testante cũ ait
Conuener̃ enĩ inueritate inciuitate ista aduersum scm̃ tuũ filium
dei & uir tute unctussit: non ambiguum.ẽ. Tum cũ ascendente eo
de iordane uox dei patris audita sit Filius m̃s estu ego hodie genuite:
ut perhoc testimoniũ scĩficatȩ in eo carnis unctio spiritalis uirtutis
ullã aut causam aut en arrationẽ naturȩ eiꝰ unctio quȩ nihil aliud quã
unctis participibus ante fertur Deniq ille ꝓphetiȩ sermo: posterio¬¬
rẽ unctionẽ hanc quȩ intẽpore. eẽt. ostendit dicens. Dilexisti iustitiã
& odisti miquitatẽ: ꝓpterea unxit te ds̃ dstuus oleo exultationis

Expanded text:
rem eorum patrem suum et Deum eorum Deum suum esse, tunc quoque unctum se a Deo suo prae participibus suis loquebatur: ut dum unigenito Christo Deo Verbo particeps non est, particeps tamen ei ex ea nosceretur assumptione qua caro est. Unctio enim illa non beatae illi et insacramento et sanctificationi hominis assumpti, Petro apostolo testante, cum ait: Convenerunt enim in veritate in civitate ista adversum sanctum 387 tuum filium Dei et virtute unctus sit, non ambiguum est, tum cum adscendente eo de Jordane vox Dei patris audita est: Filius meus es tu, ego hodie genui te : ut per hoc testimonium sanctificatae in eo carnis, unctio spiritalis virtutis ullam aut causam aut enarrationem naturae ejus unctio, quae nihil aliud quam unctis participibus antefertur. Denique ille prophetiae sermo posteriorem unctionem hanc, quae in tempore esset, ostendit dicens: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩterũ unigenitus ds̃ licet & homo natus sit : non tam̃ aliud quã ds̃ om̃ia
iomĩbus est. Sub iectio enim illa corporis ꝑquam quod carna¬
le er est innaturam spiritus deuoratur : eẽ. eum om̃a in om̃ibris
eum qui p̃terdm̃ & homo est constituit. Noster autẽ ille homo:
inid ꝓficit Cȩterũ nos in hominis nr̃i conformigłȩ gloria profitiemꝰ
inagnitione dei renouati ad creatoris imaginẽ reformabimur. seđm apłi
dictũ. Exuti ueterem hominem cũ actib suis: & induti norium eum
qui innouatur in agnitione dei. scđm imaginẽ eius qui creauit: Con¬
sum matur itaq: homo: imago dei. Namq conformis effectus
gloriae corporis dei. imaginem creaturȩ excedit Secundum dispo-¬
sicã primi hominis figurationem : & post peccatum ueteremq
maem inagnitione der Nouus homo factus. cor¬
tutionis suae obtinet ꝓfectionern
agroscens dominum suurn. & per id imago
eius. & per religiorern profttieNis ad aeternitatemꝰ :¬

Expanded text:
Caeterum Unigenitus Deus licet et homo natus sit, tamen aliud, quam Deus omnia in omnibus est. Subjectio enim illa corporisle ei est, in naturam spiritus devoratur, esse Deum omnia in omnibus eum, qui praeter Deum et homo est, constituet: noster autem ille homo in id proficit. Caeterum nos in hominis nostri conformem gloriam proficiemus, et in agnitionem Dei renovati, ad Creatoris imaginem reformabimur, secundum Apostoli dictum: Exuti veterem hominem cum actibus suis, et induti novum eum, qui innovatur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit eum . Consummatur itaque homo imago Dei. Namque conformis effectus gloriae corporis Dei, in imaginem Creatoris excedit, secundum dispositam primi hominis figurationem. Et post peccatum veteremque hominem, in agnitionem Dei novus homo factus, constitutionis suae obtinet perfectionem, agnoscens Deum suum, et per id imago ejus: et per religionem proficiens ad aeternitatem, e
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis septem: int̾ quos erat
tota nocte laborantib. & stans m
ittore: copiosa rethe eorum pisci¬
im multitudine impleũ. Mox¬
ꝑ egressos ad tram: inuitauit ad
orandium. Ꝙ int̾ prandendum:
cio petrum an se amaret int̾ro¬
gauit.. Ic tc̃io amorem confitenti.
quia ter eum negauerat: ei tc̃io
pascendas suas oues commisit.
Ac deinde quia ꝑ earumdem oui¬
um id est animarum fidelium
cura pastorali usq ad martyrrũ
crucis ess ꝑuenturus: intimauit
dicens. Amen am̃ dico tͥ. cum esses
iunior cingebas te. et ambulabas
uͥ uolebas: cum aũ senueris extẽ

Expanded text:
discipulis septem, inter quos erattota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senue
Abbreviated transcription (Latin):
uers toius fidei nrẽ conscientiã sequens sermo confirmat dicens & be¬
nedicent dm̃ uerũ. & qui urant suꝑ terrã. iurabunt in dm̃ uerum
Hic certe benedicent dm̃uerũ. quoꝵ indĩ seruitute. nouũ nom̃.ẽ Tunc
demde qui urandus erit ds̃. ds̃ uerus. ẽ Anne ambigitur quis uiredir
qui benedicatur ꝑquẽ nouũ ipi seruientib benedic tumq nom̃ sit:
consistit mecũ aduersus impiã tuã heretice p̃dicationẽ: ab soluta
Om̃e enim os credentium. te xp̃e dm̃ loquitur Omĩs credentium
nullam reliquerit difficultatem. quindm̃ significasse intelligatꝰ
& cui ꝑnouũ nom̃ seruatur. & ꝑquẽ eiusdẽ nominis interris bene¬
dicta sit nouitas & qui benedicatur ds̃ uerus. & qui iureturds̃ uerus
quȩ om̃ia scđm tẽpoꝵ plenitudinẽ ȩccłȩ fides pia indm̃ xp̃m

Expanded text:
vero totius fidei nostrae conscientiam sequens sermo confirmat, dicens, Et benedicent Deum verum, et qui jurant super terram, jurabunt in Deum verum. Hi certe benedicent Deum verum, quorum in Dei servitute novum nomen est: tum deinde qui jurandus erit Deus, Deus verus est. Anne ambigitur quis juretur, quis benedicatur, per quem novum ipsi servientibus benedictumque nomen sit? Consistit mecum adversus impiam tuam, haeretice, praedicationem absoluta Omne enim os credentium te, Christe, Deum loquitur. Omnis credentium nullam reliquerit difficultatem, quin Deum significasse intelligatur, et cui per novum nomen serviatur, et per quem ejusdem nominis in terris benedicta sit novitas, et qui benedicatur Deus verus, et qui juretur Deus verus; quae omnia secundum temporum plenitudinem Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
subunius dĩ ementita religione cõponis. ds̃ .ẽ. pat̃ ds̃ . ẽ. & filius: in dõ
ds̃. ẽ. p̃ter eum ds̃ non .ẽ. non alter adeũ deputatur ut ds̃sit. In his siunũ
magis quã solitariũ dm̃ intelligis: ȩccłȩ religionẽ ꝓfiteberis. quȩ
patrẽ infilio confitetur. Sinuero unũ dm̃ adsolitarii significationẽ
sacramenti cęlestis ignarus obtendis: ex tracognitionẽ dei es. dm̃ indõ
Desse confitens Exelicit liBer eITUs

Expanded text:
est pater, Deus est et filius. In Deo Deus est; praeter eum Deus non est, non alter ad eum deputatur ut Deus sit. In his si unum magis quam solitarium Deum intelliges; Ecclesiae religionem profiteberis, quae Patrem in Filio confitetur. Sin vero unum Deum, ad solitarii significationem, sacramenti coelestis ignarus obtendis; extra cognitionem Dei es, Deum in Deo esse non confitens. 131-132 LIBER SEXTUS
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ nouum. qđ bene dicetur suꝑ terram. Numquid ambigitur in eo
qđ dictũ ẽ ꝓpterea ꝗđ dicit dñs. & in eo qđ sequitur. uosaut̃ int̃ficiet
dñs id demonstratũ fuisse ut loqueretur. & qui int̾fecturus esset
non aliud intelligeretur esse quam dñs. quid & postea sibi serui¬
entes nouo esset nomine muneraturus. & non ignoraret᷑ & in ꝓpħis
locutus esse & pioꝵ atq impioꝵ udex futurus. Mysterium itaq
sermo reliquus euangelici sacramenti: nequid in dnõ dicente & in
dnõ int̾ficiente ambigi possit. explicuit Seruientib aut̃ mͥ uo¬
cabitur nom̃ nouum. quod benedicetur suꝑ terrã Om̃is hic futuri
tẽporis sermo. ẽ & quod .ẽ. hoc nouum nom̃ religionis qđ benedicet᷑
suꝑ terrã : Ii ascłis xp̃iani uocabuli antea beatitudo umquã fuit.

Expanded text:
nomen novum, quod benedicetur super terram . Numquid ambigitur in eo nomen novum, quod benedicetur super terram . Numquid ambigitur in eo quod dictum est, Propterea sic dicit Dominus, et in eo quod sequitur, Vos autem interficiet Dominus, id demonstratum fuisse, ut qui loqueretur, et qui interfecturus esset, non aliud intelligeretur esse quam Dominus; qui et postea sibi servientes novo esset nomine muneraturus, et non ignoraretur et in prophetis locutus esse, et piorum atque impiorum judex futurus? Mysterium itaque sermo reliquus evangelici sacramenti, ne quid in Domino dicente et in Domino interficiente ambigi possit, explicuit: Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum, quod benedicetur super terram. Omnis hic futuri temporis sermo est. Et quod est hoc novum nomen religionis, quod benedicetur super terram? Si a saeculis Christiani vocabuli ant
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quiseruiunt .mͥ. exultabunt inlȩtitia : uos autẽ clamabitis ꝓpt̃
dolorẽ cordis urĩ. & a contritione sp̃s ulu labitis. Scđm superior ẽ sensũ
etiã nunc futuri &p̃sentis tẽporis demonstratio. ẽ : ut qui seruiunt exul¬
taturisint in lȩtitia. qui uero ñseruiunt inclamore atq ululatu ꝑdolo¬
rẽ cordis & contritionẽ sp̃s mansuri sint dehinc subiecit. Relinquetis
enĩuos nom̃ ur̃m in lȩtitia electis meis : uos aut̃ in t̾fitiet dñs. sermo
ad carnalẽ isrł .ẽ. cũ futuri tẽporis significatione: cui ex ꝓbrabatur
qđ nom̃ suũ electis dĩ relicturus sit. Quȩro qđ hoc nom̃ sit. Nempe
isrł adquẽ tũ erat sermo. dehinc interrogo quisit hodie isrł & quidẽ
gendũ .ẽ. curita hoc consequatur. uos autẽ interfitiet dñs Deinde
post hȩc quid sĩbi uelit hic sermo : seruientib uero .mͥ. uocabitur

Expanded text:
Ecce qui serviunt mihi, exultabunt in laetitia; vos autem clamabitis propter Ecce qui serviunt mihi, exultabunt in laetitia; vos autem clamabitis propter dolorem cordis vestri, et a contritione spiritus ululabitis . Secundum superiorem sensum etiam nunc futuri et praesentis temporis demonstratio est: ut qui serviunt, exultaturi sint in laetitia; qui vero non serviunt, in clamore atque in ululatu per dolorem cordis et contritionem spiritus mansuri sint. Dehinc subjecit, Relinquetis enim vos nomen vestrum in laetitia electis meis, vos autem interficiet Dominus . Sermo ad carnalem Israel est cum futuri temporis significatione, cui exprobratur quod nomen suum electis Dei relicturus sit. Quaero, quod hoc nomen sit? Nempe Israel, ad quem tum erat sermo. Dehinc interrogo, qui sit hodie Israel? Et quigendum est cur ita hoc consequatur, Vos autem interficiet Dominus: deinde post haec quid sibi velit hic sermo, Servientibus vero mihi vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑquẽ urabatur. Iudȩi namq qui sacramentũ mysteri i dei nes.¬
cientes. & ꝑ hoc deifilium ignorantes. dm̃ tantũ non & patrem
uenerabantur. Nam utiq uenerantes patrẽ uenerarentur & filiũ
hii ergo dm̃ benedicebant. & iurabant ꝑeũ Sed ꝓpħa dm̃ uerum
benedicendũ testatur : uerũ dm̃ id circo ꝓnuntians. quia ꝑmysteriũ
assũpti corporis ñ ab ħominib eẽt in eodẽ ueritas intelligenda. & opus
fuit ueri confirmatione. ubi fals: ꝓruptura eẽt. assertio: & singulas
dictoꝵ eorundẽ sententias recenseamus Propterea sic dicit dñs E¬
qui seruiunt .mͥ. manducabunt : uos uero esurietis Ecce quiseruiunt
michi bibent: uos uero siaetis Cognosce sub eodẽ dicto utriusque
tẽporis significationẽ : ut sacramentũ assequaris ętatis: Qui enĩ seruuiq̃:
manducabunt Religionẽ scilicet p̃sentẽ futuris p̃miis muneratur: ita ut
p̃sentiũ impietatẽ. futurae sitis ac famis pęna conficiat. demde adiecit

Expanded text:
 et jurabatur. Judaei namque sacramentum mysterii Dei nescientes, et per hoc Dei filium ignorantes, Deum tantum, non et Patrem venerabantur . Nam utique venerantes Patrem, venerarentur et Filium. Hi ergo Deum benedicebant, et jurabant per eum. Sed propheta benedicenduassumpti corporis non ab omnibus esset in eo Dei veritas intelligenda. Et opus fuit veri confirmatione, ubi falsi proruptura esset assertio. Et singulas dictorum eorumdem sententias recenseamus. 28. Prophetia haec aliquid qui serviunt mihi, manducabunt; vos vero esurietis: ecce qui serviunt mihi, bibent; vos vero sitietis . Cognosce sub eodem dicto utriusque temporis significationem, ut sacramentum assequaris aetatis. Qui enim serviunt mihi, manducabunt. Religionem scilicet praesentem 122 futuris praemiis muneratur: ita ut praesentium impietatem futurae sitis ac famis poena conficiat. Deinde adjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipse ds̃ sit : ttimen etiã ꝑnaturȩ uir tutẽ in eods̃ ẽ & ꝑid qđ ipse ds̃¬
aut̃ fidei nrȩ uerã & salutarẽ ꝓfessionẽ idẽ atq unus in plurimis
sp̃s ꝓphetiȩ : ꝑsuc cessiones & int̃ualla tẽpoꝵ ñ demutans religio¬
sȩ doc trinȩ predicationẽ. Ut enĩ ꝑmoysen exꝑsona unigenta dei
dicta pleniora ad intelligendũ confirmarentur: ꝓfecto rursum
minis inseparabilẽ ꝓfessionẽ hereticȩ impietatis desperatus
furor & hȩc si potest dictis acreb unita. rabido uesamȩ suae ore con¬

Expanded text:
cum ipse Deus sit, tamen etiam per naturae virtutem in eo Deus est. Et cum ipse Deus sit, tamen etiam per naturae virtutem in eo Deus est. Et autem fidei nostrae veram et salutarem professionem idem atque unus in plurimis Spiritus prophetiae, per successiones et intervalla temporum non demutans religiosae doctrinae praedicationem. Ut enim per Moysen ex persona unigeniti Dei dicta, pleniore ad intelligendum confirmarentur profectu; rursum minis inseparabilem professionem haereticae impietatis desperatus furor: et haec, si potest, dictis ac rebus unita, rabido vesaniae suae ore con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potes t ñ eam exqria ꝑfecta. ẽ tenere naturã. Neq enĩ aliud quã ds̃
subsistit : qđ non aliunde quã ex dõ subsistit. E andẽ aut̃ naturã ita:
ut ñnatussit ipse quigenuit. Nam quomodo erit ipse cũ genitus sit .
Sed inhis ipsis subsistat ille quigenitus. ẽ : quia totus. ẽ ipse qui genui
quia ñ .ẽ. aliunde qđ genitus . ẽ &ꝑ hoc ñ refertur ad aliud qđ inunũ
subsistit ex uno: neq nouũ ip̾e. ẽ quod uiuit ex uiuo. neq ab. ẽ. ase quod
uiuus genuit inuiuũ. Ac sic ingeneratione filii & naturã suã ut ita dixe¬
rim sequitur incor poralis atq indemutabilis deus. in corporalẽ atq in¬
demutabilẽ dm̃gignens nec naturã suã deserit ex incorporali atq
indemutabilidõ. incorporalis & indemutabilis dei ꝑfecta natiuitas
Per hoc ittq subsistentis exdõ dĩ sacramentũ: hȩc ita unigenitus deus

Expanded text:
non potest non eam, ex qua profecta est, tenere naturam. Neque enim aliud quam Deus non potest non eam, ex qua profecta est, tenere naturam. Neque enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam ex Deo subsistit. Eamdem autem naturam ita, non ut natus sit ipse qui genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc non refertur ad aliud, quod in unum subsistit ex uno: neque novum in se est, quod vivit ex vivo: neque abest a se, quod vivus genuit in vivum. Ac sic in generatione Filii et naturam suam sequitur incorporalis atque indemutabilis Deus, incorporalem atque indemutabilem Deum gignens: nec naturam suam deserit ex incorporali atque indemutabili Deo incorporalis atque indemutabilis Dei perfecta nativitas, per hoc utique subsistentis ex Deo Dei sacramentum. Haec ita unigenitus Deus