comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit. rapinãq red diderit. inmandatis
uitae ambulauerit nec fecerit quicquã in¬
iustũ : uitauiu& et nonmoriet᷑. Om̃a pec¬
cata quae peccauit. non in putaibunt᷑ ei
ludicium & iustitiã fecit. uita uiu&. Etdixerꝰ
filii populitui. Nonẽ equi ponderis uiadñi
& ipsorũuia iniusta est. Cumenĩ recesserit
iustus aiustitia sua feceritq: iniquitates. mo¬
ri&ur in eis. & cũ recesserit impius cibimpi¬
&atesua feceritq iudiciũ & iustitiã. uiu& in
eis et dicitis non ẽ recta uiadñĩ Vnũ quẽq
uxtauiassucis iudicabo deuobis domus is ra
hel. Sine glegent̃ legamꝰ uid&ur nobis
eadẽ proph&ia eẽ quae supͣ inquadicit᷑
nũ quid uolens cupio mortẽ iniqui dicit dñs¬
ds̃ nisi conuertieũ auici sua mala & uiuere e
& infine eiusdem proph&iȩ. Conuertimi
m& redite ab uniuersis impi&atibi uestris
& non erunt uobis intormentũ iniquitates
Ibieñ adeos sermo fit qui uolunt agere pȩniten¬
tiã & iustitia peccata delere ut cũ fiducia con¬

Expanded text:
us, rapinam reddiderit, in mandatis uitae ambulauerit nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fecit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est aequi ponderis uia domini. et ipsorum uia iniusta est. cum enim recesserit iustus a iustitia sua feceritque iniquitates morietur in eis. et cum recesserit impius ab impietate sua feceritque iudicium et iustitiam, uiuet in eis. et dicitis: non est recta uia domini. unumquemque iuxta uias suas iudicabo de uobis, domus Israel. » Si negligenter legamus videtur nobis eadem prophetia esse, quae supra in qua dicitur: « Nunquid volens cupio mortem iniqui, dicit Dominus, nisi converti eum a via mala et vivere? »  in fine ejusdem prophetiae: Convertimini et redite ab universis impietatibus vestris, et non erunt vobis in tormentum iniquitates . Ibi enim ad eos sermo fit, qui volunt agere poenitentiam, et justitia peccata delere, ut cum fiducia con
Abbreviated transcription (Latin):
riemini domus is rahel Tuitaq fili homi¬
nis dic ad filios populitui. iustitia iusti non
liberabit eũ anquacũq die pecca uerit : &
impi&as impii non nocebit ei inquacũq die
conuersus fuerit ab impi&ate sua
& iustus non poterit uiuere iniustitia sua in
quacũq die peccauerit: Etiã sidixero iusto
qđ uitauiuat & confisus aniustitia sua fece¬
rit iniquitatẽ: om̃s iustitie eius obliuio

Expanded text:
riemini, domus Israhel? tu itaque, fili homiriemini, domus Israhel? tu itaque, fili hominis, dic ad filios populi tui: iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et impietas impii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab impietate sua, et iustus non poterit uiuere in iustitia sua, in quacumque die peccauerit. etiamsi dixero iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniq
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut ostender& om̃ssordes &uitia a magistro
indiscipulis debere dilui atq purgari. Nec
statim respondecimus. Quid prod est dicere
sinolit auditor facere quad docueris : Vnus¬
quisq: eñi exsuo animo atq: officio iudicat᷑
Iusi locutus fueris illesi audire contempse¬
rit. De magistris neglegentib: salomon lo¬
quit᷑. Sapientia abscondita & tesaurus oc¬
cultus quae utilitas in utroq Talequio
significat᷑ & in euangelio. ꝗd qui scandali ⁊aue¬
rit unum deminimis edesiȩ: expediat ut
allig&ur ad callumeius mola asinaria & abi¬
ciat᷑ in profundũ quã inspecula constitutus
plurimis noceat
Tuergo filihominis dic ad domũ isrecheł Sic
locuti estis dicentes : inquitates nrãe & peccatti
nr̃a suꝑ nossunt & in ipsis nostabescimus
Quomodo ergo uiuere poterimus: dic adeos
Quo egodicit dñs ds̃ nolomortẽ im pii. sed
ut reuertat᷑ impius auia sua &uiuat: Con¬
uertimini auus ur̃is pessimis. Etquare mo¬

Expanded text:
vit, ut ostenderet omnes sordes et vicia a magistro vit, ut ostenderet omnes sordes et vicia a magistro in discipulis debere dilui atque purgari. Nec statim respondeamus: 'Quid prodest dicere, si nolit auditor facere quod docueris?' Unusquisque enim ex suo animo atque officio iudicatur. Tu, si locutus fueris, ille, si audire contempserit. De magistris negligentibus Salemon loquitur: 'Sapientia absconsa, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque?' Tale quid significatur et in eum, qui scandalizaverit unum de minimis aecclesiae: Expedit, ut alligetur ad collum eius mola asinaria, ut abiciatur in profundum, quam in specula constitutus plurimis noceattu ergo fili hominis dic ad domum Israhel sic locuti estis dicentes iniquitates nostrae et peccata nostra super nos sunt et in ipsis nos tabescimus quomodo ergo vivere poteuiuo ego, dicit dominus deus, nolo mortem impii, sed ut reuertatur impius a uia sua et uiuat: conuertimini a uiis uestris pessimis: et quare mo
Abbreviated transcription (Latin):
simis populisui speculatorem elegit. Illũ uide¬
lic& quem & apostolus scribens ad corintios ad¬
ad sumit iudicẽ ułcerte anima credentis quȩ
mentẽ atq rationẽ prȩponit populo acturbȩ
cogitationũ suarũ : ut non omnia cogitationũ
incentiua suscipiat. sediuc& atq discernat
quae sectanda sibi qua eue fugienda
sint. Speculator terrae iuideȩ uel rexpotest
intellegi uł proph&a. Speculcitor autẽ eclesiȩ
uel episcopus uł presbit̃ quic populo electus
& scripturarum lectione cognoscens & prȩ¬
uidens quae futura sint : ad nunti& popu¬
lo & corrigat delinquentẽ. Vnde magno¬
pere formidandum ẽ : ne cid hoc officium
accedamus indigni. & ad sumpti apopulo:
neglegentiae nos demus atq desidiȩ. Et
qđ his peius ẽ delicus uentriq &otio seruienter
honorẽ nos accepisse putemꝰ non ministeriũ
Siquidem filius hominis nonuenit ministra¬
n sed ministrare. & pedes discipulorũ la¬

Expanded text:
simis populi sui speculatorem eligit, illum videsimis populi sui speculatorem eligit, illum videlicet, quem et Apostolus scribens ad Corinthios assumit judicem , vel certe anima credentis, quae mentem atque rationem praeponit populo ac turbae cogitationum 396 suarum: ut non omnia cogitationum incentiva suscipiat, sed judicet atque discernat quae sectanda sibi, quaeve fugienda sint. Speculator terrae Judaeae, vel rex potest intelligi, vel propheta: speculator autem Ecclesiae, vel episcopus, vel presbyter, quia a populo electus est, et Scripturarum lectione cognoscens, et praevidens quae futura sint, annuntiet populo, et corrigat delinquentem. Unde magnopere formidandum est, ne ad hoc officium accedamus indigni et assumpti a populo, negligentiae nos demus atque desidiae: et quod his pejus est, deliciis ventrique et otio servientes, honorem nos accepisse putemus, non ministerium. Siquidem Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare; et pedes discipulorum la
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam a suc impi&ate saluari : nec minus
magistrũ subire discrimen sidocere noluerit uel
timore discriminis uel desperatione peccantis dũ
reus est sanguinis eius quiliberari potuit& de
morte erui. nisi magistri silentio concidiss& &
inutroq liberum seruari arbitrium. dum & in
magistri uoluntate est uel tacere uel loqui: &
in auditoris arbitrio uel audire & facere atque
saluari. uel contemnere & proprio perire con¬
tẽptu. Nec statim sequitur. ut quia proph&a
praedicit ueniat quod praedixit. Non eñ i prae¬
dicit utueniat. sed neueniat. Nec quia ds̃ lo¬
quit᷑ nec esscest fieri qđ minat᷑  sed ideo cõmina¬
tur ut conuertatur ad penitentiã cuiminat᷑
& non fiat qđ futurũ est si uerba dñi contemnan¬
ł. Possumus autem triplicit̃ locũ istũ disserere :
ut terra quȩ sibi speculatorem constituit uel
iuxta litterã terra iudȩci sit. uel iuxta spirita¬
lem intellegentiam eclesia quae saepe de nouis¬

Expanded text:
nitentiam, a sua impletate salvari: nec minus nitentiam, a sua impletate salvari: nec minus magistrum subire discrimen, si docere noluerit, vel timore discriminis, vel desperatione peccantis, dum reus est sanguinis ejus, qui liberari potuit, et de morte erui, nisi magistri silentio concidisset, et in utroque liberum servari arbitrium, dum et in magistri voluntate est vel tacere vel loqui, et in auditoris arbitrio vel audire et facere atque salvari, vel contemnere et proprio perire contemptu. Nec statim sequitur: ut quia propheta praedicit, veniat quod praedixit. Non enim praedicit ut veniat, sed ne veniat: nec quia Deus loquitur, necesse est fieri quod minatur, sed ideo comminatur, ut convertatur ad poenitentiam cui minatur, et non fiat quod futurum est si verba Domini contemnantur. Possumus autem tripliciter locum istum disserere: ut terra quae sibi speculatorem constituit, vel juxta litteram, terra Judaea sit, vel juxta spiritualem intelligentiam, Ecclesia, quae saepe de novis
Abbreviated transcription (Latin):
rans uenturũ gladium nequaquã seobserua¬
uerit : populus quidẽ in sua mori&ur ini¬
quitate attam̃ sanguinẽ morientis despe
culatoris requirã manu. Etut scir& prophe¬
ta hie rechiel generalem disputationẽ ad se
potissimũ ꝑtinere : & tuinquit filihominis
non a terra & apopulo terrae ut supͣ dixi.
sed a me constitutus es speculator domuiis¬
rahel. Siergo medicente adimpiũ impie
morte morieris non fueris locutus ad eũ ut
secustodiat & deinterita liber&ur: & il¬
lequidẽ in sua iniquitate mori&ur quã
prius cõmiserat & dequa si adnuntiasses po
tuit liberari. sanguinẽ autẽ eius demanutua
requirã. Quod situ ad nuntia ueris impio
atq prȩceperis ut conuertat᷑ auiissuis pes¬
simis & ille hoc facero noluerit : illequidẽ
in sua iniquitate mori&ur. tuautẽ liberas¬
tideinteritu neglegentiȩ animamtuam
Ex quibus discimus posse hominem quã uis iniquũ
& impium simagistri uerba audierit & egerit pe¬

Expanded text:
rans venturum gladium, nequaquam se observarans venturum gladium, nequaquam se observaverit, populus quidem in sua morietur iniquitate, attamen sanguinem moculatoris requiram manu. Et ut sciret propheta Ezechiel generalem disputationem ad se potissimum pertinere. Et tu, inquit, fili hominis, non a terra et a populo terrae, ut supra dixi, sed a me constitutus es speculator domui Israel. Si ergo me dicente ad impium: Impie, morte morieris, non fueris locutus ad eum, ut se custodiat, et de interitu liberetur: et ille quidem in sua iniquitate morietur, quam prius commisetuit liberari: « sanguinem autem ejus de manu tua requiram. » Quod si tu annuntiaveris impio atque praeceperis ut convertatur a viis suis pessimis, et ille hoc facere noluerit, ille quidem in sua iniquitate morietur, tu autem liberasti de interitu negligentiae animam tuam. Ex quibus discimus posse hominem quamvis iniquum, et impium si magistri verba audierit, et egerit poe
Abbreviated transcription (Latin):
eius demanutua requiram. Et tusi ad nun¬
tia ueris in iquo & non conuersus fuerit ab
iniquitate sua & auia sua : iniquus ille
in iniquitate sua mori&ur & tuanimã tuã
liberabis . Quae sidiligenter inspicias.
intellegis similia quidem eẽ sed non eadẽ
dũ in plerisq discordant. & hoc inomnib:
scripturis scĩs obseru aredebemus. ubiui¬
d&ur aliqua similitudo eẽ sententiȩ non in
omnibus eadem dici. seduel subtrahi pleraq:
uel addi & singulorũ inter se uerborũ discrepan¬
tiã habere rationem. Et interim prius quã ad
altiora ueniamus breuis ẽ explicanda senten¬
tia. Si speculator fuerit constitutus in popu¬
lis ut ad nunti& gladium dñi iramq uenien¬
tem. & ahunti ante eo populis audire nolu¬
erit : speculator libererit. & ille quioppres¬
sus ẽgladio ipse sanguinis sui sustinebit reatũ
quod si audierit saluabit animã suã. Sin autẽ spe¬
culator non inson ueritbucina et populus igno¬

Expanded text:
ejus de manu tua requiram. Et tu si annunejus de manu tua requiram. Et tu si annuntiaveris iniquo et non conversus fuerit ab iniquitate sua, et a via sua, iniquus ille in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberabis. » Quae si diligenter inspicias, intelligis similia quidem esse, sed non eadem, dum in plerisque discordaScripturis sanctis observare debemus. Ubi videtur aliqua similitudo esse sententiae, non in omnibus eadem dici, sed vel subtrahi pleraque vel addi, et singulorum inter se verborum discrepantiam habere rationem. Et interim priusquam ad altiora veniamus, brevis est explicanda sententia. Si speculator fuerit constitutus in populis, ut annuntiet gladium Domini iramque venientem, et annuntiante eo populus audire noluerit, speculator liber erit, et ille qui oppressus est gladio ipse sanguinis sui sustinebit reatum, quod si audierit, salvabit animam suam. Sin autem speculator non insonuerit buccina, et populus igno
Abbreviated transcription (Latin):
uerti÷ Nec mirum siinsanientes & coacer¬
uati in malum habent multitud inc̃cũ aegro¬
tu regis sociisint quigaudent multitud ine:
Omnes hi interfectigladio quided erant
formidinem suam non semel nec secundo.
sed tertio interrauiuentium: De quibus
plonius supra diximus. Sequitur: Et ñ
dormient cum fortibus si uegigantibus
cadentibq & non circum cisis qui des¬
cenderunt in infernum cumarmissuis

Expanded text:
verti . Nec mirum si insanientes, et coacerverti . Nec mirum si insanientes, et coacervati in malum habent multitudinem, cum Egyptii regis socii sint, qui gaudet multitudine. Omnes hi interfecti gladio qui dederant formidinem suam, non semel, nec secundo, sed tertio in terra viventium, de quibus supra plenius diximus. Sequitur: Et non dormient cum fortibus, sive gigantibus cadentibusque, et non circumcisis, qui descenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
& in profundum infernii Quorum cubi¬
le in medio interfectorum est. eorum ui¬
delic& quos suo mucrone iugularunt.
&circum dantur huiuscemodi popalis :
Hic populi: assrrii regis populi sunt: et li¬
c& circum cisos eẽ. sciactent tamen incircũ¬
cisi interfectiq: suntgladio. et testio de¬
derunt terrorematq formidinem in terra
uiuentium. Vndeposta uerunt tormentũ¬
suum atq: supplicium. in medio corum quos
suis fraudib: deceperunt: Ibi quoq est
multitudo eiꝰ incircuitu sepulchriciusom¬
nes incircumcisi interfectiq: & cadentes
gladio. quidederant formidinem suã
interra uiuentium, promosoch &thu¬
bal. srmmachus &theodotio interpre¬
tati sunt cubileeorum: ut ostenderent
cubilia hereticorum immofoueas sempi¬
ternas assrrii regiscẽ. supplicia. Mosoch
interp̃tatur insania : Thubal. conuersio.
non inbonum amalo. sed debono inmalum
siuc uniuersa. ut ostendatomnes her&i
cos insanire & paristudio adpeiora con¬

Expanded text:
et in profundum inferni: quorum cubiet in profundum inferni: quorum cubile in medio interfectorum est: eorum videlicet quos suo mucrone jugularunt, et circumdantur hujuscemodi populis. Hi populi, Assyrii regis populi sunt, et licet circumcisos esse se jactent: tamen incircumcisi interfectique sunt gladio, et tertio dederunt terrorem atque formidinem in terra viventium. Unde portaverunt tormentusuum atque supplicium in medio eorum, quos suis fraudibus deceperunt. Ibi quoque estmultitudo ejus in circuitu sepulcri ejus: omnes incircumcisi interfectique, et cadentes gladio, qui dederant formidinem suam in terra viventium. » Pro Mosoch et Tubal Symmachus et Theodotio interpretati sunt cubile eorum, ut ostenderent cubilia haereticorum, imo foveas sempiternas Assyrii regis esse supplicia. Mosoch interpretatur insania, Tubal conversio, non in bonum a malo, sed de bono in malum. Sive universa, ut ostecos insanire, et pari studio ad pejora con
Abbreviated transcription (Latin):
quemtimebo: Dñs protector uita mee a quo
trepidabos Post hȩc dicitur. Ibi elam & om̃is
uestitur ascensus eorum : Omnes enimqui
xpĩ humilitate contempta. diaboli ascen¬
dere suꝑbiã & se in stilsi nominis scientia eẽ.
aliquid aestima r̃: aclamitessunt nuncu¬
pandi: qui assrrii regis sepulchrum ambi¬
unt & interseeti sunt uulneratiq gladio.
& lic& in excelso posuerint ossuum: tamen
descenderunt inmundi & incircum cisi ad
terram ultimam: ut quanto sublimius fue¬
rant eleuati: tanto fortius caderent: Isti
posuerunt terrorem suum non semel sed
secundo interra uiuentium: Quis enim
ecdesi asticortm ab huiuscemodi elaeneͥ¬
tarum terrore securus est . & non aliquem
suꝑdidit gregis: pulchra eq: eccles ia xpĩap
pellatur terra uiuentium ut econtrario
her&icorum conciliabula mortuorum
terraec̃ credantur. et posta uerunt
inquit ignominiam siue tormentũ suũ
cumhis quossecum detraxerunt in lacũ

Expanded text:
quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo ? Post haec dicitur: Ibi Aelam  Al. Avertitur, ascensus eorum. Omnes enim qui Christi humilitate contempta, diaboli ascendere superbiam, et se in falsi nominis scientia esse aliquid aestimaverunt, Aelamitae sunt nuncupandi, qui Assyriis regis sepulcrum ambiunt, 391 et interfecti sunt vulneratique gladio. Et licet in excelso posuerint os suum, tamen descenderunt immundi, et incircumcisi ad terram ultimam, ut quanto sublimius fuerant elevati, tanto fortius caderent. Isti posuerunt terrorem suum non semel, sed secundo in terra viventium. Quis enim Ecclesiasticorum ab hujuscemodi Aelamitarum terrore securus est, et non aliquem sui perdidit gregis? Pulchreque Ecclesia Christi appellatur terra viventium, ut e contrario haereticorum conciliabula mortuorum terra esse credantur. Et portaverunt, inquit, ignominiam, sive tormentum suum cum his, quos secum detraxerunt in lacum,
Abbreviated transcription (Latin):
us Vudeloquitur & dns̃: medereliquerunt fon¬
tem aquacuiuae. & foderunt sibi lacus. id est
cis ternas quae a quas continere non possunt
Sequitur. Et sticta ẽ. multitudo eius ꝑgrrũ
sepulchricius: hiom nescingunt assrrium &
est corum plurima multitudo qui uniuersi uul¬
nerati sunt & interfecti & cadentes gladio.
Nemoenim eorum stare potest cum morse nec
audire quistatis indomodnĩ : sed omnes uulne¬
rati interfecti sunt & cadentes. qui quondam
dederant formidinem interrauiuentium
F ormidinem autem hisquierant ecclesiis p̃po¬
siti ncinterra uiuentium facerent populos mor¬
tuorum & simplices quosq deciperent: unde
& paulus agebat. Timeo autem neforte sicut
serpens decepit euam in malitia sua corrum¬
pantur sensus uestri ꝑ simplicitatem quȩ ẽ in xp̃o.
Sedhictimor spednĩ mitigatur: Dicente eccle¬
siastico uiro: Dns inluminatiomea & salusmea

Expanded text:
us. Unde loquitur et Dominus: Me dereliquerunt fonus. Unde loquitur et Dominus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibilacus, id est, cisternas, quae aquas continere non possunt . Sequitur: Et facta est multitudo ejus per gyrum sepulcri ejus. Hi omnes cingunt Assyrium, et est eorum plurima multitudo, qui universi vulnerati sunt et interfecti, et cadentes gladio. Nemo enim eorum stare potest cum Moyse, nec audire: Qui statis in domo Domini ; sed omnes vulnerati interfectique sunt, et cadentes qui quondam dederant formidinem in terra viventium, formidinem autem his qui erant Ecclesiis praepositi, ne in terra viventium facerent populos mortuorum, et simplices quosque deciperent. Unde et Paulus aiebat: Timeo autem, ne forte sicut serpens decepit Evam malitia sua, ita corrumpantur sensus vestri a simplicitate quae est in Christo . Sed hic timor spe Domini mitigatur, dicente Ecclesiastico viro: Dominus illuminatio mea, et salus mea,
Abbreviated transcription (Latin):
infernus. ꝑspicuepsalmus ille demonstrat
in quopenitens loquitur : Adsimilatus sumcum
his qui descendent in lacum : Quem nequaquam
debemus iuxta latini sermonis proprietatem
cum intellegere quigrete ΛIN NÑ dicitur
ut est lacus trberiadis. & lacus larius. & be¬
nacus multiq: alii: sed quas nosso bemus ap¬
pellare cisternas. Quos lacus quiaquaspefri¬
gerant &omnem ab eis calorem sp̃s auferunt
peccatores cuncti her&ici fodiunt: & quantũ
iin eam emoria est. nullum scõrum lacum
idest cisternam fodisse scriptura testatur: Sed
omines peccato resquorum fuit otias rex lepro¬
sus & qui ꝑsucim su ꝑbiam corruit dequoscribi¬
tur quod homo fuerit terrae operib: incubans.
& multts suꝑbice turres acdificarit in ange¬
lis & lacus foderit. Econtrario adiustum dr̃
bibe aquas de tui suasis & deputcorum tuorum
fontibus, Et rursum: Fonsaquȩ tuae sit propri¬

Expanded text:
infernus, perspicue psalmus ille demonstrat, infernus, perspicue psalmus ille demonstrat, in quo poenitens loquitur: « Assimilatus sum cum his qui descendunt in lacum . » Quem nequaquam debemus juxta Latini sermonis proprietatem eum intelligere, qui Graece λίμνη dicitur, ut est lacus Tiberiadis, et lacus Larius et Benacus multique alii, sed quas nos solemus appellare cisternas, quos lacus, quia aquas refrigerant, et omnem ab eis calorem spiritus auferunt peccatores cunctique haeretici fodiunt, et quantum in mea memoria est, nullum sanctorum lacum, id est, cisternam fodisse, Scriptura testatur; sed omnes peccatores, quorum fuit Ozias rex leprosus et qui per suam superbiam corruit, de quo scribitur quod homo fuerit terrae operibus incubans, et multas superbiae turres aedificarit in angulis, et lacus foderit . E contrario ad justum dicitur: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . Et rursum: Fons aquae tuae sit propri
Abbreviated transcription (Latin):
mittere suꝑterram sed gladium. sichereti¬
uulneratos ad inferna deducit. Isti suntgi¬
gantes potentissimi & rebelles & ponentes
in excelsum ossuum. Et quanto ꝑsuperbiã
se ad excelsa sustollunt: tanto ad profundũ
foucae & in inferni nouissima detrahuntur:
Qui omnes interfecti sunt gladio: &ut scir&
uel pharao uł omnis a egrpti fostitudo quȩ
ad inferna detracta ẽ . quos haber& in poenis
socios: sequens sermo demonstrat: Ibras sur
& omnis multitudo uel synagoga eius. Prin¬
cepsenim her&icorum dicibolus. cuius uere
congregatio srnagoga est. dequa & in apoca¬
Irpsidicitur : Qui sunt sinagoga satanȩ: Se¬
quentes autem uersiculos quiobelo praenotan¬
tur praetereundos puto : Dicendumq quod
hab&ur in bebraico: Incircuitu illius sepul¬
chra corum. Videlic& dep̃ceptorũ ab eoqui
omnes uulnerati uel interfecti sunt gladio.
& ideo corruerunt. Quorum sepulchradata s̃
in nouissimis laci : Quod autem lacus uoc&ur

Expanded text:
mittere super terram, sed gladium : sic haeretimittere super terram, sed gladium : sic haeretiidat populos, et vulneratos ad infernum deducit. Isti sunt gigantes potentissimi, et rebelles, et ponentes in excelsum os suum, et quanto per superbiam se ad excelsa sustollunt, tanto ad profundum foveae, et inferni novissima detrahuntur, qui omnes interfecti sunt gladio. Et ut sciret vel Pharao, vel omnis Aegypti fortitudo, quae ad inferna detracta est, quos haberet in poenis socios, sequens sermo demonstrat: Ibi Assur, et omnis multitudo ejus, vel synagoga ejus. Princeps enim haereticorum diabolus, cujus vere congregatio synagoga est, de qua in Apocalypsi dicitur: Qui sunt synagogae Satanae . Sequentes autem versiculos, qui obelo praenotantur, prhabetur in Hebraico, « in circuitu illius sepulcra eorum, » videlicet deceptorum ab eo, qui omnes vulnerati vel interfecti sunt gladio, et ideo corruerunt: « Quorum sepulcra data sunt in novissimis laci » Quod autem lacus vocetur
Abbreviated transcription (Latin):
gladii partes uulpium erunt : Qui enim
fodit foueam incid& in eam : Vnde & legi¬
mus: Lacum aperuit & effoditcum & in¬
cid& infoueam quam fecit: Quodq sequit᷑
quo pulchrior es̃ descende & dormicum incir¬
cum cisis: propri eadpharaonem regem
aegrpti sermo dirigitur. siue ut in septuagin¬
ta detheo dotione additum ẽ ad ipsam aegrp¬
tum Dea qua pulcherrima descende. &
& audiens cum ecclesia Quae c̃ ista quȩ
ascendit dealbata innitens suꝑ fratruelẽ
suum postea uel fornicatione uel aliis
uitiis sordidatus. eicitur de ecclesia & di¬
cituradeum, Dcaqua pulcherrima des¬
cende & dormi incircumcisis. id est cum in¬
mundis iuxta illum sensum quem ponit
ne confidentes Hom nes inmedio uulne¬
ratorum siue interfectorum cadent cum
pharaone illo gladio quem uenit mittere
dns suꝑterram: sicut enim xp̃ĩ gladius bo¬
nos amalis separat dicens: Non ueni pacẽ

Expanded text:
gladii, partes vulpium erunt ; » qui enim gladii, partes vulpium erunt ; » qui enim fodit foveam, incidet in eam . » Unde et legimus: « Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . » Quodque sequitur: Quo pulchrior es, descende et dormi cum incircumcisis, » proprie ad Pharaonem regem Aegypti sermo dirigitur, sive, ut in Septuaginta de Theodotione additum est, ad ipsam Aegyptum: « De aqua pulcherrima descende, et  audiens cum Ecclesia: « Quae est ista quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum ? postea vel fornicatione, vel aliis vitiis sordidatus, ejicitur de Ecclesia, et dicitur ad eum: De aqua pulcherrima descende, et dormi cum incircumcisis, id est, cum immundis, juxta illum sensum quem ponit ne confidentes. Hi omnes in medio vulneratorum, sive interfectorum cadent cum Pharaone, illo gladio quem venit mittere Dominus super terram. Sicut enim Christi gladius bonos a malis separat, dicens: Non veni pacem
Abbreviated transcription (Latin):
mior fuerit tur fostiorsit: profortitudi¬
ne aegrpti in haebraico hab& multitud inẽ:
Lataenim & patiosciuia quaeducit ad mor¬
tem & multi ingrediuntur percam: sicut
econtrario dicitur adisrahel: Uos autem es¬
tis pauci interom̃s̃ gentes: Semꝑenim uirtus
rara est. & asta & angusta uia quaeducit
aduitam. & pauci sunt qui in grediuntur
percam: Quod autem aegrptus plangitur
& mostuae filiȩ eius iuxta septuaginta si¬
uegentium robusttirum deducuntur ad
terram ultimam in lacum siue in foueam
profundissimã significantur animae inegrp¬
to huius scłi commo rantes. quae ꝑdider̃
cum quidicit: Ego sum uita & peccatis¬
mortuae : pondere eorum ad inferos detra¬
huntur. Dicente peccatore: Qm̃ iniqui¬
tates meae su ꝑ gresse sunt caputm eum: sicut
onus graue: grauatȩ sunt suꝑ meistae sunt :¬
De quibus scriptum c̃ in clio loco: Ingredi¬
enter in inferiora terrae. tradentur in manis

Expanded text:
mior fuerit, tunc fortior sit. Pro fortitudimior fuerit, tunc fortior sit. Pro fortitudine Aegypti in Hebraico habet multitudinem. « Lata enim et spatiosa via, quae ducit ad mortem, et multi ingrediuntur per eam . » Sicut e contrario dicitur ad Israel: « Vos autem estis pauci inter omnes gentes , » semper enim virtus rara est, « et arcta et angusta via, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam. » Quod autem Aegyptus plangitur, et mortuae filiae ejus, juxta Septuaginta, sive gentium robustarum deducuntur ad terram ultimam in lacum sive in foveam profundissimam, significantur animae in Aegypto hujus saeculi commorantes, quae perdiderunt eum, qui dicit: « Ego sum vita . » Et peccatismortuae pondere eorum ad inferos detrahuntur, dicente peccatore: « Quoniam iniquitates meae supergressae sunt caput meum, et sicut onus grave gravatae sunt super me . » Istae sunt de quibus scriptum est et in alio loco: « Ingredientur in inferiora terrae, tradentur in manus
Abbreviated transcription (Latin):
eadem sustinere: quin potius cumuideris
tantam tecum apud inferos multitudinem
dormientium & sepulchrumtuum fortissi¬
morum quondam principum circumdari
memoriis habebis consolationẽ leuiorator.¬
menta aestimans consortio plurimorum:
Hacc̃ interim iuxta simplicem sensum stric¬
tim dixisse sufficiat: Nunc eadem breui¬
tate quantum explanationis patitur dif¬
ficultas spiritalis intellegentiae summa
quae que carpamus: Supra unamensis
die factu s est sermodnĩ ad proph&am hic
quinta decima: in prima autem die hoc est
incalendis mensis exordium est : In quinta
decima quando totus lune orbi simpletur.
& si quidem primus mensis fuerit ãtimorũ
est primadies. sin cuitem siptimus: sce̾no¬
phegiarum quando figuntur tabernacula
quae sollem nitates apud hebreos uel maxi¬
mȩ sunt: Pit autem planetus suꝑ fortitu¬
dinem a egrpti ut fortis inmalo eẽ . desistat.
& recipiat infirmitatem. & quando infir¬

Expanded text:
eadem sustinere? Quin potius cum videris eadem sustinere? Quin potius cum videris tantam tecum apud inferos multitudinem dormientium, et sepulcrum tuum fortissimorum quondam principum circumdari memoriis, habebis consolationem, leviora tormenta aestimans consortio plurimorum. Haec interim juxta simplicem sensum strictim dixisse sufficiat. Nunc eadem brevitate, quantum explanationis patitur difficultas, spiritualis intelligentiae summa quaeque carpamus. Supra una mensis die factus est sermo Domini ad Prophetam: hic quinta decima. In prima autem eis, hoc est, in kalendis, mensis exordium est: in quidecima quando totus lunae orbis impletur. Et siquidem primus mensis fuerit, Azymorum est prima dies; qui autem septimus Scenophegiarum, quando figuntur tabernacula, quae solemnitates apud Hebraeos vel maximae sunt. Fit autem planctus super fortitudinem Aegypti, ut fortis in malo esse desistat, et recipiat infirmitatem, et quando infir
Abbreviated transcription (Latin):
re potuerint mutatum consu&udine. Li¬
bentererrare cupientes. quã aliquid ab ae¬
mulo uerum disccre: Et interim iuxta his¬
toriam manifestus ẽ sensus: In eo dem
enim anno duo decimo & incodem ut puta¬
musmense : sed non inuna ut supramensis:
Verum inquit ad ecima die nequaquam
tiplanctus ad sumitur. quaed etrahitur
desuꝑbia sua cum uniuersis filiabus suis
siue gentium robusttirum adteram ultimã
idest in profundum inferniꝰ Diciturq
ad regem egrpti: Quomelio res ut mortem
merearis euadere : cumenim assur & aclam
id est persȩ & mosoch qui interpretanturcap¬
padoces & tubal quos ciliihiberos. alii italos
intellegiuolunt. idum ȩi quoque & principes
aquilonis ac sidonii cumuniuersis exerci¬
tibus suis quorum auxilio orrorem cunctis
gentib: prebuerunt mortui sunt & inter¬
fectigladio & posuerint gladios suos sub
capitib suis quod dictum ercΦΑΤI RΩTe¬
p̃on accipiendum est tusolus poteris non

Expanded text:
re potuerint mutatum consuetudine, lire potuerint mutatum consuetudine, libentius errare cupientes, quam aliquid ab aemulo verum discere. Et interim juxta historiam manifestus est sensus. In eodem enim anno duodecimo, et in eodem, ut putamus, mense, sed non in una, ut supra, mensis, verum in quinta decima die, nequaquam ti planctus assumitur, qui detrahitur de superbia sua cum universis filiabus suis, sive gentium robustarum ad terram ultimam, id est, in profundum inferni, diciturque ad regem Aegypti: Quo melior es, ut mortem merearis evadere? Cum enim Assur, et Aelam, id est, Persae, et Mosoch, qui interpretantur Cappadoces, et Thubal, quos alii Iberos, alii Italos intelligi volunt: 388 Idumaei quoque et principes Aquilonis, ac Sidonii cum universis exercitibus suis, quorum auxilio horrorem cunctis gentibus praebuerunt, mortui sint, et interfecti gladio, et posuerint gladios suos sub capitibus suis, quod dictum ἐμφατικώτερον accipiendum est, tu solus poteris non
Abbreviated transcription (Latin):
a quilonis omnes uniuersi magistratus assur.
quid escenderunt uulnerati cumterrore suo
& in fortitudine sua confusi. dormierunt in¬
circumcisi cum uulneratis gladio & abstule¬
runt tormentũ suum cum descendentibus
in foueam i Videbit eospharao & consolatio¬
nem accipi& su ꝑ omni fostitudine corum uul¬
nerati gla diopharao. & omnis fostitudo eius
dicit dns̃dñs, Quia dedi formidinem cius suꝑ
terram uitae & dormi& inmedio incircum¬
cisorum cum uulneratis gladio pharao &
omnis mulaitudo eius dicit dns̃ dñs Nonig¬
noro fastidiosam foredelicato lectori tantã
interduas editiones discrepantiam. Sed qͥd
faciam calumniatorib meis quisialiquid
deseptuaginta interpretum trans latione
subtraxero: me sacrilegum & cibsq: timo¬
rednĩ uoci ferantur. maxime quicum in
fides ueritate discordent & manicheorũ
sequantur errores in co imperitorum animas
commouent sid eucteri quippiam monstra¬

Expanded text:
Aquilonis omnes universi magistratus Assur, Aquilonis omnes universi magistratus Assur, qui descenderunt vulnerati cum terrore suo, et in fortitudine sua confusi dormierunt incircumcisi cum vulneratis gladio, et abstulerunt tormentum suum cum descendentibus in foveam. Videbit eos Pharao, et consolationem accipiet super omni fortitudine eorum: vulnerati gladio Pharao, et omnis fortitudo ejus, dicit Dominus Deus. Quia dedi formidinem ejus super terram vitae, et dormiet in medio incircumcisorum cum vulneratis gladio, Pharao et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus. Non ignoro, fastidiosam fore delicato lectori tantam inter duas editiones discrepantiam. Sed quid faciam calumniatoribus meis, qui si aliquid de LXX interpretum translatione subtraxero, me sacrilegum et absque timore Domini vociferantur, maxime qui cum in fidei veritate discordent, et Manichaeorum sequantur errores, in eo imperitorum animas commovent, si de veteri quidpiam monstra
Abbreviated transcription (Latin):
interrauitae : Ibi alam & omnis fortitu¬
do eius. incircuitu sepulchricius omnes
uulnerati & cadentesgladio. & quid es¬
cendunt incircumcisi interrȩ profundũ
Quid ederunt terrorem suum interrauita
& acceperunt tormentum suum cum
his quid escendunt infoueam in medio
uulneratorum: Ibidati sunt mosoch
& dubal & omnis fortitudo eorum incir¬
cuitu sepulchrieius omnes uulnerati eius.
uniuersi incircumcisi & uulneratigladio.
quid ederunt terrorem suum suꝑterram
uitae & non dormierunt cumgigantibus
quiceciderant ab aeterno. quid escender̃
in in fernum cum armis quib: ut ebantur ad
bella & posuerunt gladios suos subcapi¬
tib suis. & factae sunt iniquitates corum
in ossibus corum quia terruerant gigantes
inuita sua & tu inmedio incircum cisorum
contereris & dormies cum uulneratis gladio
Ibi edom regescius &omnes principes assir
quid ed erunt fortitud in ẽeius inuulneregla¬
dii: Isticum uulneratis dormierunt cũ his
quidescenderunt in foucam: Ibi principes

Expanded text:
rtitudo ejus in circuitu sepulcri ejus, omnes vulnerati, et cadentes gladio: et qui descendunt incircumcisi in terrae profundum, qui dederunt terrorem suum in terra vitae, et acceperunt tormentum suum cum his qui descendunt in foveam in medio vulneratorum. Ibi dati sunt Mosoch, et Thubal, et omnis fortitudo eorum in circuitu sepulcri ejus, omnes 387 vulnerati ejus, universi incircumcisi, et vulnerati gladio, qui dederunt terrorem suum super terram vitae, et non dormierunt cum gigantibus qui ceciderunt ab aeterno: qui descenderunt in infernum cum armis quibus utebantur ad bella, et posuerunt gladios suos sub capitibus suis, et factae sunt iniquitates eorum in ossibus eorum, quia terruerunt gigantes in vita sua. Et tu in medio incircumcisorum contereris, et dormies cum vulneratis gladio. Ibi Edom, et reges ejus, et omnes principes Assur, qui dederunt fortitudinem ejus in vulnere gladii: isti cum vulneratis dormierunt cum his qui descenderunt in foveam. Ibi principes
Abbreviated transcription (Latin):
anno in quinta diemensis. factus est sermo
dñĩ ad medicens. Fili hominis plange su¬
ꝑ mulatudinem aegrpti: & deducent fili¬
ascius gentes mostua sinpro fundum terre
ad eos quidescendunt in foueam. Porro sub¬
÷ asteriscis ad ditum est deaqua pulcherri¬
ma descende & dormi cum incircũcisis.
Rursum ordo sequitur. In medio uulnerato¬
rum gladio cident cum co &dormi&om¬
nis fortitudo cius. et dicent tibigigantes:
In profundum foueae descende quo melior
es defcende & dormi cum incircumcisis
in medio uulneratorũ gladio: Ibi assur

Expanded text:
anno in quinta decima mensis: factus est sermo anno in quinta decima mensis: factus est sermo Domini ad me: dicens: Fili hominis, plange super multitudinem Aegypti, et deducent filias ejus gentes mortuas in profundum terrae, ad eos qui descendunt in foveam Porro sub asteriscis additum est: + De aqua pulcherrima descende; + et dormi cum incircumcisis Rursum ordo sequitur: In medio vulneratorum gladio cadent cum eo, et dormiet omnis fortitudo ejus, et dicent tibi gigantes, in profundo foveae, descende, quo melior es, descende, et dormi cum incircumcisis in medio vulneratorum glad
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt gladios suos sub capitib: suis. & fu¬
serunt iniquitates corum in ossib eorum. qui¬
a terror fortium facti sunt in terra uiuentium
Et tuergo in medio incircumcisorum comte¬
reris. & dormiescum interfectisgladio: Ibi
idumea & regescius omnes ducescius qui
dati sunt cum exercitu suo cum interfectis
cipes aquilonis omnis & uniuersi sidonii
siue uenatores quid educti sunt cum inter¬
Vidit eospharao & consolatus est super
uniuersa multitud ine suaquȩ interfecta
est gladio, pharao & omnis exercitus
S ait dñs ds̃: Quia dedit terrorem eius int̃¬
rauiuentium &dormiuit in medio incir¬
Scumcisorum cum interfectis gladio: ꝑha¬
mao & omnis multitudo eius ait dns̃ ds̃¬
Multum in hocloco septuaginta in terp̃¬
tum editio &ordine &trans lauone discor¬
dat: & quãt in ea detheodotione addita sunt:
unde necesse habuimus &ipsam ponere
nequaquã parcentes longitudini &studio.¬
fi lectoris diligentiae seruientes.
Septuaginta. Et faltum est induod ecimo

Expanded text:
 suis: et fuerunt iniquitates eorum in ossibus eorum, quia terror fortium facti sunt in terra viventium. Et tu ergo in medio incircumcisorum contereris, et dormies cum interfectis gladio. Ibi Idumaea, et reges ejus, et omnes duces ejus qui dati sunt cum exercitu suo cum interfectis cipes Aquilonis omnes: et universi Sidonii  sive venatores qui deducti sunt cum interVidit eos Pharao et consolatus est super universa multitudine sua, quae interfecta est gladio: Pharao et omnis exercitus ejus, ait Dominus Deus, quia dedit terrorem suum in terra viventium, et dormivit in medio incircumcisorum cum interfectis gladio. Pharao et omnis multitudo ejus, ait DominusMultum in hoc loco Septuaginta interpretum editio, et ordine et translatione discordat, et quaedam in ea de Theodotione addita sunt. Unde necesse habuimus et ipsam ponere, nequaquam parcentes longitudini, et studiosi lectoris diligentiae servientes. LXX. Et factum est in duodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatem tuam ingentib suꝑterras.
siue in terra quam nescis. & stupesceresticiã
siue contristtibuntur suꝑte populi uel gen¬
tes multȩ & reges corum horror enimio
formidabunt suꝑte. cum uolare cocperit
gladius meus suꝑ facies eorum: & obstupes¬
cent repente singuli proanima sua indierui¬
nȩ suae siue expectantes ruinã suam indie
ruinȩ tuae : quia hȩc dicitdñ ds̃. Gladius
regis babrlonis ueni& tibi ingladiis fostiũ
siue gigantum deiciam multituidinẽ siue

Expanded text:
ntibus super terras sive in terra quam nescis. Et stupescere faciam sive contristabuntur super te populi: vel gentes multae et reges eorum horrore nimio formidabunt super te, cum volare coeperit gladius meus super facies eorum, et obstupescent repente singuli pro anima sua in die ruinae sive exspectantes ruinam suam a die ruinae tuae. Quia haec dicit Dominus Deus: Gladius regis Babylonis veniet tibi. In gladiis fortium sive gigantium dejiciam m
Abbreviated transcription (Latin):
cius: cui similis factus es̃ in magnitud inetuae
Ecccassur quasi cedrus si uecrparissus in liba¬
no. pulcherramis. & frondib: nemorosas. ex¬
Icelsusque altitudine & intercondensas
cumen eius : A quae nutrierunt illum. abrs¬
sus elcuauit eum. flum ina eius manabaNT¬
S incurcuitu radicum eius. & riuos suos emi¬
sit aduni uersa ligna regionis. propterea
Seleuata est altitudo eius suꝑ omnia ligna
sCumque extendiss& umbram suam. in ramis¬
s eius fecerunt nidos omnia uolatilia cęli. &
sub frondibus eius genuerunt omnes bestiȩ sal¬
tuum. & sub umbra illius habitabat co&us
gentium uniuersarum. eratq pulchẽrrimus
in magnitudinesua & indilatatione siue mul¬
titudine arbustorum uel ramorum suorum:
Crant enim radices illius iuxta aquaftꝰ Ce¬
sdri si uecrparissi non fuerunt altiores illo in pa¬
radisodĩ & habietes siue pini non adequaue¬
srunt summitatem eius. & platani uel abietes
÷non fuerunt aequȩ uelsimiles frondibus
÷ siue ramis illius: Omne lignum para disi dĩ

Expanded text:
ine tua ecce Assur quasi cedrus in Libano pulcher ramis et frondibus nemorosus excelsusque altitudine et inter condensas cumen eius aquae nutrierunt illum abyssus exaltavit eum flumina eius manabant in circuitu radicum eius et rivos suos emisit ad universa ligna regionis propterea els cumque extendisset umbram suam in ramis eius fecerunt nidos omnia volatilia caeli et sub frondibus eius genuerunt omnes bestiae saltuum et sub umbraculo illius habitabat coetus gentium pluin magnitudine sua, et in dilatione sive multitudine arbustorum vel ramorum suorum: erant enim radices illius juxta aquas. Cedri sive Cyparissi non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, et abietes sive pini non adaequaverunt summitatem ejus, et platani vel abietes non fuerunt aequae vel similes frondibus sive ramis illius. Omne lignum paradisi Dei
Abbreviated transcription (Latin):
imerras. In brachio autem robur accipe
& fostitudinẽ. dicente scriptura: Contere
brachium pectoris & maligni : Quod conte¬
ritur in aduersariis nr̃is. quandonosper¬
sequuntur quidem sed opprimere nequeunt
Et proscilute seruorumdĩ aduersus pharao¬
nem rexbabrlonis saepe consurgit ut poten¬
tem opprimat potentior. & malitradantur
peroribus. & confortate dõ brachia pessimo¬
rum. ut sciat qui liberatus ẽ. quod ipse sit dñs:
Profectum autem eẽ uirtutis scire quod ip¬
sesit dns̃: Econtrario possumus dicere filii
heli filii pestilentiae nescientes dm̃. & inbonã
pastem deregib: qui rectum fecerunt in cons¬
pectuđi scriptum est quod nouerint dnm̃ :
Illud autem quod inseptuaginta dicitur & con¬
teram brachia cius fostia & disposita quod gre¬
cedicitur tẽtagmena scriptorum uitiode¬
prauatum est : Illienim interpretati sunt
disposita: sed extenta : ꝓ quo iuxta consue¬
tudinem suam alii interpretes excelsa po¬

Expanded text:
in terras. In brachio autem robur accipe in terras. In brachio autem robur accipe et fortitudinem, dicente Scriptura: Contere brachium peccatoris et maligni . Quod conteritur in adversariis nostris, quando nos persequuntur quidem, sed opprimere nequeunt. Et pro salute servorum Dei adversus Pharaonem rex Babylonis saepe consurgit, ut potentem opprimat potentior, et mali tradantur pejoribus, confortante Deo brachia pessimorum, ut sciat qui liberatus est, quod ipse sit Dominus: profectum autem esse virtutis, scire quod ipse sit Dominus. Econtrario possumus dicere: Filii Heli, filii pestilentiae, nescientes Deum . Et in bonam partem de regibus qui rectum fecerunt in conspectu Dei scriptum est, quod noverint Dominum. Illud autem quod in LXX dicitur: Et conteram brachia ejus fortia et disposita, quod Graece dicitur τεταγμένα, scriptorum vitio depravatum est Illi enim interpretati sunt disposita, sed extenta. Pro quo juxta consuetudinem suam alii interpretes excelsa po
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: sed in quib: dam locis: Neque enĩ
narrant pr&erita sed futura p̃nuntiant.
ꝓut uoluntas sps̃ scĩ fuerit: In hestoria uero
ut sunt morsi quinq libri & hiesu. & iudicũ
uolumina. ruth quoq & aester samuhel
& malachim paralippomenon li &ctras
iuncto sibi pariter neemia: praeposteram
narrationẽ nequaquam reperiri: Haec
deannorum ordine dixisse sufficiat : nuncui¬
deamus quȩ contra phara honem siue depha¬
raone proph&iasit : Brachium eius confre¬
gissesed icit: & non eẽ. ob uolutum Neq ligatũ
nec fotum linteolis. nec accepisse malagma iux¬
ta illud quod scriptum .ẽ. Non est malagma
in ponere Nec oleum nec alligaturas. Quod
si factum fuiss& utiq recepta forotudine
poss& tenere gladium & adbella procede¬
re: Id circoclemens & miseri corsds̃ rursũ
comminuit  brachium eius siue
brachia ut penitus caditgladius demanu eiꝰ.
& ingentes egrptus dispergatur & uentilet᷑

Expanded text:
omnibus, sed in quibusdam locis, neque enim omnibus, sed in quibusdam locis, neque enim narrant praeterita, sed futura praenuntiant, prout voluntas Spiritu sancti fuerit. In historia vero, ut sunt Moysi quinque libri, et Jesu, et Judicum volumina, Ruth quoque et Esther, Samuel et Malachim, Paralipomenon liber et Ezrae, juncto sibi pariter Nehemia, praeposteram narrationem nequaquam reperiri. Haec de annorum ordine dixisse sufficiat. Nunc videamus quae contra Pharaonem, 366 sive de Pharaone prophetia sit. Brachium ejus confregisse se dicit, et non esse obvolutum neque ligatum, nec sartum inteolis, nec accepisse malagma, juxta illud quod scriptum est: Non est malagma imponere, nec oleum, nec alligaturas . Quod si factum fuisset, utique recepta fortitudine, posset tenere gladium, et ad bella procedere. Idcirco clemens et misericors Deus rursum comminuit brachium ejus, sive brachia, ut penitus cadat gladius de manu ejus, et in gentes Aegyptus dispergatur, et ventiletur
Abbreviated transcription (Latin):
fugere conauis a faciefilii sui ab essalon : Sed
in psalmis. facilis responsio est carmeneẽ. Irri¬
cum: & in huusce modi opere nonquȩri ordinẽ
historiȩ sed factorem carmina singulorum i
In historia uero illud dicendum est: eaquȩ de
unare diuersis sunt dicta tem poribus. non
debere oratione diuidi. sed unius locinarra¬
tione concludii uerbi gratia. ut quae deegrp¬
to dicta sunt. alio atq ciliotempore: un olectio¬
nisordine cognoscantur: Cum haec dixeri¬
mus man& nihi lominus quȩstio. curin hoc
codem loco primum factus sit sermodnĩ ad
pharaonem anno undecimo & postea uicesi¬
moseptimo & de inceps anno detimo : Cum uti¬
q: uxta ordinem primum decimus. secundo
und ecimus. testio uicesimus septimus annus.
singulis proph&iis debuerint prȩnotari
Ad quod illud possumus respondere. Opro
fundum diuitiarum sapientiȩ &scientiae
dĩ quam inscrutabilia iudicia eius & inuesti¬
autem hoc dicere quod & in proph&is nequa quã
hrstoriae ordo seru&ur : Dumtaxat non in

Expanded text:
fugere notatur a facie filii sui Abessalon. Sed in Psalmis facilis responsio est, carmen esse lyricum, et in hujuscemodi opere non quaeri ordinem historiae; sed factorum carmina singulorum. In historia vero illud dicendum est, ea quae de una re diversis sunt dicta temporibus, non debere oratione dividi, sed unius loci narratione concludi. Verbi gratia, ut quae de Aegypto dicta sunt alio atque alio tempore, uno lectionis ordine cognoscantur. Cum haec dixerimus, manet nihilominus quaestio: Cur in hoc eodem loco primum factus sit sermo Domini ad Pharaonem anno undecimo, et postea vicesimo septimo, et deinceps anno decimo, cum utique juxta ordinem, primo decimus, secundo undecimus, tertio vicesimus septimus annus, singulis prophetiis debuerint praenotari. Ad quod illud possumus respondere: O prfundum diuitiarum et sophiae, ut ininuentibilia iudicia eius et ininuestiautem hoc dicere, quod et in Prophetis nequaquam historiae ordo servetur, dumtaxat non in
Abbreviated transcription (Latin):
IN CIPIT LIB DECIMUS
ellem ut ante iam dixi proph&ias con¬
traunam prouintiam aut unum regem his¬
dem explanare libris: & nequaquã sensũ
lectoris diuidere : Sed quifaciam longitu¬
ding. quaenisidiuidatur in pastes modum
uoluminis egreditur: &infinita cõngeries
tam dictanti quã legenti molesta est: Itaq
pꝰi sermonem contraa egrptum & planc¬
tum eius regemq aegrpti. decuius bra¬
chio nequaquam obuoluto neq restituto
pristinae sanitati. inultima paste noni
libri diximus transimus ad principium
decimi libri contra eundem pharaonem
regem aegrpti qui comparaturregias.¬
srrio: Et post longissimam proph&iã
lamentatio suꝑ eodem ad sumitur: & de¬
inceps contra omnem aegyptum: In quib
disserendis. o uirgo xpi eustochium ele¬
ua cummorse manus ut nrã uictoria tua¬
rum orationum fructus sit ÷ Non estenĩ
uolentis neque currentis sed miserenti sdĩ
qui loquitur ad proph&um: A periostuũ¬

Expanded text:
nt. LIBER DECIMUS. Vellem, ut ante jam dixi, prophetias contra unam provinciam, aut unum regem, iisdem explanare libris, et nequaquam sensum lectoris dividere. Sed quid faciam longitudini, quae nisi dividatur in partes, modum voluminis egreditur; et infinita congeries, tam dictanti, quam legenti 367-368 molesta est? Itaque post sermonem contra Aegyptum et planctum ejus, regemque Aegypti, de cujus brachio nequaquam obvoluto, neque restituto pristinae sanitati, in ultima parte noni libri diximus, transimus ad principium decimi libri contra eumdem Pharaonem regem Aegypti, qui comparatur regi Assyrio, et post longissimam prophetiam, lamentatio super eodem assumitur, et deinceps contra omnem Aegyptum. In quibus disserendis, o virgo Christi, Eustochium, eleva cum Moyse manus ut nostra victoria tuarum orationum fructus sit. Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis , Dei qui loquitur ad prophetam: Aperi os tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ibilibesits. qua libestate don auit nos ds̃.
quam frustra se iudei habtre iactabant di¬
centes. semen abraham sumus. & neminium¬
quam seruiuimus multis uitiis peccatisque
sub iccti: Et ignorantes illam sententiam
a quo quis uincitur eius & seruus est :
Et factum est undecimo anno. testiounamen

Expanded text:
ibi libertas , qua libertate donavit nos Dominus. Quam frustra se Judaei habere jactabant dicentes: Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus umquam , multis vitiis peccatisque subjecti, et ignorantes illam sententiam: a quo quis vincitur, ejus et servus est . Et factum est in undecimo anno, tertio, men