comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spem ꝑpetue quietis fidelibꝰ ꝓmisit. Tollite
inquit iugum meum suꝑ uos. & discite a
me qr mitis sum et humilis corde: & inuenie¬
tis requiẽ anunabꝰ ur̃is. E hoc reclinatoriũ
fecit aureum: qr requiem nob̾ ȩt̃nam. diui-¬
nȩ suȩ uisionis gła coruscam p̃parauit. Hinc¬

Expanded text:
spem perpetuae quietis fidelibus promisit. Tollite, spem perpetuae quietis fidelibus promisit. Tollite, inquit, jugum meum super vos; et discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem anfecit aureum, quia requiem nobis aeternam divinae suae visionis gloria coruscam praeparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Ferculũ inde dictũ. qͦd uł residentiũ siue
discumbentium in conuiuio corpora ferat.
uł ipsũ de loco ad locum soleat ꝓtẽpoꝵs opor¬
tunitate cͥcumferri. Cui merito sc̃a ȩccłia
comꝑat᷑. Quȩ et credentes ao ȩt̃nȩ beatitu-¬
dinis epulas leuat: & ipsa ꝑ mundũ uniu̾-¬
sũ p̃dicatorum suorũ ministerio cͥcũfert᷑.
ferculũ aut̃ hoc fec̃ sͥ dñs de lignis libani: qr
ȩccłiam de fortibꝰ animo & constantia ami-¬
mabꝰ construrit. Ligna quippe libani: et cel-¬
situdine. & speciȩ. & sui natura imputͥbilia
multũ p̃minent. Co lumpnas eiꝰ fec̃ ar¬
genteas. Ia cobꝰ inqͥt cephas & ioħ̃s. qͥ uide
bant᷑ columpnȩ eẽ. Qsͣ nimirũ colũpnas fec̃
argenteas: qͥ ad confirmandam fidẽ. ad sub-¬
leuandum ȩccłiȩ statum. doctores scõs cla-¬
ritate u̾bi cęlestis instituit. Neclinatoriũ
aureum. Recdinatorium in ferculo fecit: cũ

Expanded text:
tc. Ferculum inde dictum, quod vel residentium, sive tc. Ferculum inde dictum, quod vel residentium, sive discumbentium in convivio corpora ferat, vel ipsum de loco ad locum soleat pro temporum opportunitate circumferri. Cui merito sancta Ecclesia comparatur, quae et credentes ad aeternae beatitudinis epulas levat, et ipsa per mundum universum praedicatorum suorum ministerio circumfertur. Ferculum autem hoc fecit Dominus sibi de lignis Libani, quia Ecclesiam de fortibus animo et constantia animabus construxit. Ligna quippe Libani et celsitudine et specie, et sui natura imputribili multum praeeminent. Columnas ejus fecgenteas. Jacobus, inquit, Cephas et Joannes, qulumnae esse. Quas nimirum columnas fecit argenteas, quia ad confirmandam fidem, ad sublevandum Ecclesiae statum doctores sanctos claritate verbi coelestis instituit. Reclinatorium aureum. Reclinatorium in ferculo fecit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. Si enĩ p̃cando ꝑsistimꝰ: forte et ipsi
Scum ꝓpħa eodem audire merem᷑. Scuto
cͥcumdabit te ueritas eiꝰ. ñ timebis a timo¬
re nocturno. Quidã fortes qui lectulum
int̾pretant᷑. Quorum sensui uidet᷑ resulta
ut resecent ñ habent: qͥ carnis naturã ex qͣ
subsistant nullã habent. Dicit gͦ ȩccłia ueni¬
ens ex gentibꝰ. En lectulum salomonis sexa-¬
guta fortes ambiunt ex fortissimis isrł: & cȩt̾a.
Ac si patent̃ dicat. Qͥd miramini o filiȩ ihe¬
rusalẽ. id ẽ credentes de uidea plebes: qͦd ꝑ
desertum uirtutum. instar a romatũ suaue¬
olentiũ ascendam: Uidete qͦd pacificꝰ ẽ rex.
ad cuiꝰ consortiũ ꝓpero: tutꝰ ẽ ab insidiis malo¬
rũ. et bonis tantũ accessibilis lectulꝰ ille. qͥe-¬
tis eiꝰ intimȩ ad qm ꝑuenire festino. S & plu-¬
ra diuitiarũ eiꝰ. si audire delectat. retexam.
Ferculum fec̃ sͥ rex salomon de lignis liba¬

Expanded text:
faciat. Si enim praedicando persistimus, forte et ipsi faciat. Si enim praedicando persistimus, forte et ipsi cum propheta eodem audire merebimur. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno . Quidam fortes, qui lectulum interpretantur, quorum sensui videtur repugnavel recensent, qui carnis naturam, ex qua subsistant, nullam habent? Dicit ergo Ecclesia veniens ex gentibus, En lectulum Salomonis septuaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel, et caetera; ac si patenter dicat: Quid miramini, O filiae Jerusalem, id est, credentes de Judaea plebes, quod per desertum virtutum instar aromatum suaveolentium ascendam? Videte quia pacificus est rex, ad cujus consortium propero, tutus est ab insidiis malorum, et bonis tantum accessibilis lectulus ille quietis ejus intimae, ad quem pervenire festino. Sed et plura divitiarum ejus, si audire delectat, retexam. Ferculum fecit sibi rex Salomon, e
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ lectulo regis ȩtni. id ẽ et de p̃senti
eccłiȩ pace. et de futura ȩ que potest accipi.
Tunent enĩ doctores scĩt ne ꝑ tenebras here¬
ticoꝵ. eccłie statꝰ uiolet᷑ p̃sentis. Timent
hii qͥ contemplatione gaudiorum futͦorum
oculum m̃tis aꝑire consuerunt: ne lucẽ
diuinȩ reuelationis. nox in cis obnubilet
demonicȩ ꝑt̾bationis. Si aut̃ fortissum ex
isrł in qͥbꝰ dolus ñ ẽ. qͥ ad bella sunt doctis
in timore dño seruiendũ. qͥ et minꝰ docti
ad sp̾itale certam̃. et ao ꝑsicienda q̃ clidici¬
mꝰ minꝰ fortes existimus: Unũ prorsꝰ nob̾
refugiũ ẽ. illi adherere. in illo sp̃ẽ ponere
qͣm constat uinci ñ posse. Illiꝰ cũ ꝓpha de¬
fensionẽ querere: sepiꝰ dicendo. Oñs illumi¬
natio mea. et salus mea: qͣm timebo: Illumi¬
natio scilicet: ut ad bellandum erudiat.
Salꝰ aut̃. ut in bello fortes atq insuꝑabiles

Expanded text:
diximus, lectulo Regis aeterni, id est, et de praesenti diximus, lectulo Regis aeterni, id est, et de praesenti Ecclesiae pace et de futura aeque potest accipi. Timent enim doctores sancti ne per tenebras haereticorum Ecclesiae status violetur praesentis; timent hi, qui contemplationi gaudiorum futurorum, oculum mentis aperire consueverunt, ne lucem divinae revelationis nox in eis obnubilet daemoniacae perturbationis. Si autem fortissimi ex Israel, in quibus dolus non est, qui ad bella sunt doctissin timore Domino serviendum, qui et minus docti ad spirituale certamen, et ad perficienda quae dicimus, minus fortes existimus? Unum prorsus nobis refugium est, illi adhaerere, in illo spem ponere quem constat vinci non posse, illius cum propheta defensionem quaerere, saepius dicendo: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo ? Illuminatio mea, videlicet, ut ad bellandum erudiat; salus autem, ut in bello fortes et insuperabiles
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus insidias diaboli: qi nob̾ ñ ẽ eollucta¬
tio adu̾sꝰ carnẽ et sanguinẽ. s adu̾ss pͥnci¬
peset potestates: et cȩt̾a. Et recte doctissi¬
mi: quia magna bellandi arte indigent.
qͥ carne inclusi. in t̾ris positi. contͣ sp̾italia
neqͥtiȩ in celestibꝰ certant. Magna arte ĩmo
magna dłĩ grã indigent: cũ cont᷑ archan¬
głm. tot milibꝰ annorum ad bella exercita¬
tum. carnis fragilitas pugnat. Uniꝰciuͦq
nos. ꝑ fem carnalis solet ꝓpago designari.
Unde scͥptum ẽ. Erant om̃s animȩ eorũ q̃ egͥs¬
se sunt de femore iacob. septuaginta. Ensẽ
u̾ suꝑ femͣ habent milites xp̃i. cũ motũ car¬
nalium uoluptatũ. sp̾italis u̾bi districtio¬
ne compͥmunt: et hoc ꝓpt̃ tunores nocꝰ tur¬
nos. Io ẽ ne eos iusidiȩ tẽptatoris antiqͥ si
securos inermesq reppererint sternant: ne
eis expugnatis. lectulꝰ ueri salomonis qͣm
custodire debuerunt fȩdet᷑. Id de utͦq gͣm.

Expanded text:
insidias diaboli, quia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates , etc. » Et recte, doctissimi, quia magna bellandi arte indigent, qui carne inclusi, in terris positi, contra spiritualia nequitiae in coelestibus certant; magna arte imo magna Dei gratia indigent, cum contra archangelum, tot millibus annorum ad bella exercitatum, carnis fraPer femur carnalis solet propago designari; unde scriptum est, Erant omnes animae eorum, qui egressi sunt de femore Jacob septuaginta . Ensem vero super femur habent milites Christi, cum motum carnalium voluptatum spiritualis verbi districtione comprimunt. Et hoc propter timores nocturnos, id est, ne eos insidiae tentatoris antiqui, si securos inermesque repererint, sternant, ne eis expugnatis, lectulus veri Salomonis, quem custodire debuerunt, foedetur; quod de utroque, quem
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs nr̃ dilerit nos et lauit nos a peccatis
nr̃is insanguine suo. Et ñ nͥ purpureꝰ ad
hoc ferculũ ascensꝰ inuenit᷑ q nullꝰ eccł̃iã
nisi sac̃mentis dñicȩ passionis imbutꝰ. ingre¬
dit᷑. Vnde ipse ait. Nisi manducaueritis
caruẽ filii hominis. et biberitis eiꝰ sangui¬
nẽ tñ habebitis uitã in uob̾. Qmanducat

Expanded text:
 noster dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Et non nisi purpureus ad hoc ferculum ascensus invenitur, quia nullus Ecclesiam nisi sacramentis Dominicae passionis imbutus, ingreditur. Unde ipse ait, Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui mandu
Abbreviated transcription (Latin):
nant. fauus cum suꝑnorum bonis gaudi¬
orum dona ꝓmittunt. Itẽ uitta sunt in eis.
q̃ aꝑte agenda uł uitanda eẽ docent: fauiᷤ
in illis. q̃ tipice gesta uł dicta. qͥd intꝰ ar¬
chani salutaris habeant pandunt. Uel
et lac sub lingua tua. In lacte eruditio
paruulorum: in melle ea quȩ ꝑfectioribꝰ
cõpetit doctͥna signat᷑. Docet apłs de lacte:
cũ qͥbꝰdam a fide lapsis imꝑꝑando dicit.
E facti estis qͥbꝰ lacte opꝰ sit. ñ solido cibo.
Docet de melle sapientia: cũ dicit. Sicut
qui meł comedit multũ ñ ẽ ei bonum. sic
Squiscrutator ẽ maiestatis. oppͥmit᷑ potentia.

Expanded text:
nant; favus, cum supernorum nobis gaudinant; favus, cum supernorum nobis gaudiorum dona promittunt. Item vittae sunt in eis quae aperte agenda vel vitanda esse docent; favus in illis quae typice gesta vel dicta, quid intus arcani salutaris habent, pandunt. Mel et lac sub lingua tua. In lacte eruditio parvulorum, in melle ea quae perfectioribus competit, doctrina signatur. Docet Apostolus de lacte, cum quibusdam a fide lapsis improperando dicit: Et facti estis, quibus lac opus sit, non solido cibo. Docet de melle sapientia, cum dicit: Sicut multum comedit, non est ei bonum, sic qui scrutator est majesta
Abbreviated transcription (Latin):
equari potest scõrum pax. quȩ ẽ interim
in spe uidendi dm. et liberandi a malo. ui¬
siom pacis illius qͣm habent in requie libe¬
rati a malis omnibꝰ. qui sũmo fruunt᷑ bo¬
no. dõ. Fauus gͦ ñ solum plenꝰ melle. s etiã
distillans labia sunt sponse: cum doctores
eccłiȩ. uł in figuris legalibꝰ. uł in dictis ꝓ¬
pħicis. uł in ipsis dñi u̾bis. siue factis misti¬
cis. multiplicem interioris suauitatis co¬
piam meẽ demonstrant: atq ex hiis dulcis¬
simas m̃bris eiꝰ fidelibꝰ. id ẽ bonis auditori¬
bꝰ. ac salub̃rimas menti epulas parart.
Nec repugnat qͦd supͣ sponsȩ labia iuttȩ
& ñc cõꝑant᷑ fauo: cum hic satiando fauces
delectet: illa cͥnes uinciendo constͥngat:
Iste intꝰ reficiat. illa foris liget. Idẽ namq
doctores. et uittȩ sunt in p̃ceptis salutari¬
bꝰ. et fauus in ꝓmissis cȩlestibꝰ. Uitta: cum
nos a fluxu carnalium uoluptatum refre¬

Expanded text:
aequari potest sanctorum pax, quae est interim aequari potest sanctorum pax, quae est interim in spe videndi Deum, et liberandi a malo, visioni pacis illius, quam habent in re, qui liberati malis omnibus, summo fruuntur bono. Favus ergo, non solum plenus melle, sed etiam distillans, labia sunt sponsae, cum doctores Ecclesiae, vel in figuris legalibus, vel in dictis propheticis, vel in ipsis Domini verbis, sive factis mysticis multiplicem interioris suavitatis copiam inesse demonstrant, atque ex his dulcissimas membris ejus fidelibus, id est, bonis auditoribus, ac saluberrimas mentis epulas parant. Nec repugnat quod supra sponsae labia vittae, et nunc comparantur favo, cum hic satiando fauces delectet, illa crines vinciendo constringat; iste intus reficiat, illa foris liget. Iidem namque doctores, et vittae sunt in praeceptis salutaribus, et favus in promissis coelestibus: vittae, cum nos a fluxu carnalium voluptatum refre
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ in littera: qͥ recte fauus distillans dr̃.
Distillat quippe fauus: cũ plꝰ habet mellis.
qmͣ ille cerarũ thecȩ capiant. Qa talis est¬
nimirum sc̃arum fecunditas scͥpturarum.
ut u̾sus qui breuim luiea scͥbi consuerat. mul¬
tas impleat paginas. si diligentiꝰ scrutan¬
do expressus quantam interus dulcedinẽ
intelligentiȩ sp̾̃italis contineat ꝓbet᷑. Ut e¬
nim unum demus exemplũ: psalmista dic̃.
ad laudes ei dicendas hortat᷑. At uͦ iuxta
diffusa. Itẽ iuxta tropologiam. id ẽ mora
suꝑiora ducentẽ: icrusalẽ habitatio ẽ ꝑatͥe
celestis. quȩ ex angłis sc̃is et hominibꝰ con¬
stat. Cunctis aut̃ his conuenit apte.
tantas do laudes una sc̃a anima: quan¬
tas omnis ꝑ orbem eccłia dicere potest
Nec tam ꝑfectas ipsã uniuersalis ecclia
dum ꝑegͥnat᷑ in t̾ris a dño: quam cũ in
p̃sentia dñi sui beata regnat in cęlis. Nec

Expanded text:
sensus in littera, qui recte favus distillans dicitur: sensus in littera, qui recte favus distillans dicitur: distillat quippe favus, cum plus habet mellis quam illae cerarum thecae capiant, quia talis nimirum est sanctarum fecunditas Scripturarum, ut versus qui brevi in linea scribi consueverat, multas impleat paginas, si diligentius scrutando expressus, quantam interius dulcedinem intelligentiae spiritualis contineat, probetur. Ut enim unum demus exemplum, Psalmista dicit:ad laudes ei dicendas hortatur. At vero juxdiffusa; item juxta tropologiam, id est, morsuperiora ducentem, Jerusalem habitatio est patriae coelestis, quae ex angelis sanctis et hominibus constat. Cunctis autem convenit apte, tantas Deo laudes una sancta anima, quantas omnis per orbem Ecclesia, dicere potest; nec tam perfecta ipsa universalis Ecclesia, dum peregrinatur in terris a Domino, quam in praesentia Domini sui beata regnat in coelis; nec
Abbreviated transcription (Latin):
deuotis eccłiȩ seruitiis quȩ erga redemp¬
torem suum exerceat: omnis eẽt mundꝰ
impletꝰ. Si aut̃ iuni nomine recte obserua¬
tio legalis expmit᷑. ut suꝑus ȩũgłica alicto¬
ritate ꝓbatum ẽ: qͥd obstat aromatum no¬
mine suauissimum rumorem sc̃orum tem¬
poris illius udicari: Odor gͦ inquit un¬
guentorum tuorũ suꝑ omnia aromata
de et hec qr publicum mundo certam̃ ab¬
renuntiata deorum cultura idixit: pu¬
blicam a mundo ꝑsecutionem donec uin¬
ceret sustinuit. Neq eĩ decet sponsam xp̃i
rebꝰ infi mis ac uilibꝰ comꝑari᷑. ut uino scili¬
cet. qͦd gustꝰ absumere. uł aromatibꝰ quȩ
consueuit aura disꝑgere: cum et ipsi lega¬
li obseruantie ꝑmodicȩ sit laudis. si pocła
dicat᷑. ut aromata queq carnis sensibꝰ ap¬
ta tnͣscendere. Lauus distillans: labia
tua sponsa. Fauus mel in cera ẽ. Mel aut̃
in cera: sp̃italis ẽ diuinorum eloqͥorum.

Expanded text:
devotis Ecclesiae servitiis, quae erga Redempdevotis Ecclesiae servitiis, quae erga Redemptorem suum exerceat, omnis esset mundus implendus. Si autem vini nomine, recte observatio legalis exprimitur, ut superius evangelica auctoritate probatum est, quid obstat aromatum nomine suavissimum rumorem sanctorum temporis illius indicari? Odor ergo, inquit, unguentorum tuorum super omnia aromata, de et haec, quia publicum mundo certamen, abrenuntiata deorum cultura, induxit, publicam a mundo persecutionem, donec vinceret, sustinuit: neque enim decet sponsam Christi rebus infimis ac vilibus comparari, vel vino scilicet, quod gustus absumere, vel aromatibus, quae consuevit aura dispergere, cum et ipsi legali observantiae permodicae sit laudis, si pocula dicatur, vel aromata quaeque carnis sensibus apta transcendere. Favus distillans, labia tua, sponsa. Favus, mel in cera est; mel autem in cera, spiritualis est divinorum eloquiorum
Abbreviated transcription (Latin):
quam sͥ xp̃c sponsam consecrare dignatꝰ ẽ.
Pulchriora sunt gͦ ubera sponsȩ uino: qͥa
pͥmordia fidĩ ęũgłicȩ p̃cellunt decretis
legalibꝰ: etiam eis. quȩ uirtutum gustu.
et suauitate ñ minima fraglasse ꝓbant᷑.
S notandum in his u̾bis attentiꝰ: qͦo supͣ
sponsa dilecti sui ubera. hic contra idem
dilectus sponsȩ ac sororis suȩ ubera lau¬
dat. ac uino p̃ferenda ẽẽ testat᷑. Non enĩ
frustra hec reciꝑcatio. sacro in carmine
putanda ẽ ẽẽ inserta: s ut ꝑ hȩc unitas
dico in xp̃o et in eccłia. Ideoq simili exem¬
plo ubera sponsi et sponse. quasi eadem
ipsa laudant᷑. quia idem doctores ȩccłiȩ.
doctores xp̃i sunt. Eccłiȩ uidelicet quia
eam docent: xp̃i auteni. quia illo iubente
docent: quia illius p̃cepta eam docent: qr¬
ad illius consortium eam docendo ꝓuocant.
unguentorũ eccłiȩ. sp̾italium ẽ fama cha¬
deret: scͥptum ẽ. Q domꝰ impleta ẽ ex odo¬
re unguenti. Ubi figuratũ ẽ mistice. qͦd

Expanded text:
s consecrare dignatus est. Pulchriora sunt ergo ubera sponsae vino, quia primordia fidei evangelicae praecellunt decretis legalibus, etiam eis quae virtutum gustu et suavitate non minima fragrasse probantur. Sed notandum in his verbis attentius quod supra sponsi dilecti sui ubera, hic contra idem dilectus sponsae ac sororis suae ubera laudat, ac vino esse praeferenda testatur: non enim frustra haec reciprocatio in sacro carmine putanda est esse inserta, sed ut per haec unitas dico in Christo et in Ecclesia . Ideoque simili exemplo ubera sponsi et sponsae, quasi eadem ipsa laudantur, quia iidem doctores Ecclesiae, doctores Christi sunt: Ecclesiae videlicet, quia eam docent; Christi autem, quia illo jubente docent, quia illius praecepta eam docent, quia illius consortium eam docendo provocant. unguentorum Ecclesiae spiritualium est fama chaderet, scriptum est: Et domus impleta est ex odore unguenti ; ubi figuratum est mystice, quod
Abbreviated transcription (Latin):
filie iherłm eandem ascendere contestant᷑:
cũ continuo respondent. Quȩ ẽ ista q̃ ascen¬
dit ꝑ desertũ: Uno namq eodẽq tempore
& soporat᷑ et ascendit: cũ ab ext̾ioribꝰ curis
desiderusq carnalibꝰ anima se qͣntũ ualet¬
alienat: et bonȩ oꝑationis. siue cogitatio¬
nis ꝓfectibꝰ. ad uisionem sui conditoris ap¬
propiat. Quȩ cum ascendere ꝑ desertũ
diccret᷑: quo etiam ascendat. uł quȩ sit
causa ascensus insinuat᷑. cum ipsius quȩ
Sascendit ȩccłie uoce subiungit᷑. En lec¬

Expanded text:
filiae Jerusalem ascendere contestantur, filiae Jerusalem ascendere contestantur, cum continuo respondent, Quae est ista, quae ascendit per desertum? Uno eodemque tempore et soporatur et ascendit, cum ab exterioribus curis, desideriisque carnalibus anima se, quantum valetalienat, et bonae operationis, sive cogitationis profectibus ad visionem sui Conditoris appropiat; quae cum ascendere per desertum diceretur, quo etiam ascendat, vel quae sit causa ascensus insinuatur, cum ipsius quae ascendit, Ecclesiae voce subjungitur. XIII. En, lec
Abbreviated transcription (Latin):
orationis. ĩmo omium sp̃c fructuũ fraglanti-¬
am suo reddidit aucłori. Qmͣuis et ita rec̾te
possit intelligi: dilectam xp̃i ascendere sic̃
iurgulam fumi ex aromatibꝰ myrrȩ et thu¬
ris. et uniu̾si pulueris pigmentarii: qr una
eademq eiꝰ ȩccłia ex ultimis fideliũ ꝑsonis
construit᷑ q̃ diu̾sis floridȩ uirtutibꝰ. qͥd am
instar myrre ampliꝰ mortificandis carnis
uoluptatibꝰ insistunt. ad exemplũ eiꝰ qͥ dixit.
nibꝰ uacant. Aliȩ aliis bonorum oꝑum fruc¬
tibꝰ do offerendis desudant: uno tñ om̃s
igne sp̃c inflaminatȩ. quasi una fumi uir-¬
gula in diᷤcreto ꝑ om̃ia studio ac deuotione
cõmuni. uite cęlestis alta reqͥrunt. Nec con¬
trariũ studioso lectori debet uiderr̃. s con¬
sentaneũ satis intelligi: qͦd eadẽ ipsa dilecta.
et sopori dedita. et ꝑ desertum ascendere
memorat᷑. Dormire et enim monstrat᷑ cũ filiȩ
ihersm ne eam suscitent ad iurant᷑. et ipse

Expanded text:
orationis, imo omnium Spiritus fructuum flagrantiorationis, imo omnium Spiritus fructuum flagrantiam suo reddit auctori; quamvis et ita recte possit intelligi, dilectam Christi ascendere, sicut virgulam fumi ex aromatibus myrrhae, ut thuris, et universi pulveris pigmentarii, quia una eademque ejus Ecclesia, ex multis fidelium personis construitur, quia diversis floridae virtutibus, quaedam instar myrrhae amplius mortificandis carnis voluptatibus insistunt, ad exemplum ejus qui dixitnibus vacant, aliae aliis bonorum operum fructibus Deo offerendis desudant: uno tamen omnes igne Spiritu inflammatae, quasi una funii virgula, indiscreto per omnia studio ac devotione communi vitae coelestis alta requirunt. Nec contrarium studioso lectori debet videri, sed consentaneum satis intelligi, quod eadem ipsa dilecta, et sopori esse dedita, et per desertum ascendere memoratur: dormire etenim monstratur, cum filiae Jerusalem, ne eam suscitent, adjurantur. Et ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
bona q̃ agunꝰ sedula intentione discerne¬
re: & neqͥd in eis ieptũ resideat. qͣsi cribio
sollicite discretionis examinare. Pigm̃tariꝰ
uͦ qͥ hunc puluerẽ p̃parat et discernit.
uł homo ipse qui oꝑam dat uirtutibꝰ. uł
largitor uirtutum dñs incelligit᷑. Notan¬
dum aut̃ qͦd aromata cõmemorans. recte
pͥmo myrrã. ac deinde thus atq unuer¬
sum puluerẽ pigm̃tarii nuncupat. Iuxta il-¬
lũ uidelicet ordinem quẽ et dñs in ȩu̾głio po-¬
nit dicens. Sint lumbi ur̃i p̃cincti: et lucerne
ardentes. Qd ẽ aliis u̾bis dicere. Diu̾te a ma¬
lo: et fac bonũ. Mortifica concupiscentias car-¬
nis: et offer deo placabilia uota cordis. Ascen-¬
dit gͦ dilecta cȩlestis sponsi ꝑ desertum sicut
uirgula fumi ex aromatibꝰ myrrȩ et thuris
et uniu̾si pulueris pigm̃tarii: qr siue ȩccłia
scã. siue anima queq ꝑfecta. ad altiora uir¬
tutum cotidianis ꝓfectibꝰ crescit: quȩ flãma
caritatis a gente suauissunam continentiȩ et

Expanded text:
sedula intentione discernere, et ne quid in eis ineptum resideat, quasi cribro sollicitae discretionis examinare. Pigmentarius vero, qui hunc pulverem praeparat et cernit, vel homo ipse, qui operam dat virtutibus, vel largitor virtutum Dominus intelligitur. Notandum autem quod aromata commemorans, recte primo myrrham, ac deinde thus atque universum pulverem pigmentarii nuncupat, juxta illum videlicet ordinem, quem et Dominus in Evangelio ponit, dicens, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod est aliis verbis dicere, Diverte a malo, et fac bonum. . Mortifica concupiscentias carnis, et offer Deo placabilia vota cordis. Ascendit ergo dilecta coelestis sponsi per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae, et thuris, et universi pulveris pigmentarii, quia sive Ecclesia sancta, sive anima quaeque perfecta ad altiora virtutum quotidianis profectibus crescit, quae flamma charitatis agente suavissimam continentiae et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ condiendis apta ẽ corporibꝰ. sic̃ etiã sacro¬
scã dñicȩ sepulturȩ dispensatio ꝓbat: conti¬
nentiã carniᷤᷤ ĩdicat. Thiiᷤᷤ qͦd do ĩ p̃ceᷤ accendi
sol&: uirtutẽ orõnis expͥmit. Ut psalmista qͦq p̃¬
cando testat᷑. Dirigat᷑ inqͥt oro mea sic̃ ĩcensũ
ĩ conspectu tuo. Iniu̾s puluiᷤᷤ pigm̃tarii. oĩa uir¬
tutũ oꝑa dͤ signat  id̾o ñ ĩtegͥs Opigm̃tis s in

Expanded text:
 condiendis apta est corporib condiendis apta est corporibDominicae sepulturae dispensatio probat, continentiam carnis indicat. Thus, quod Deo in preces accendi solet, virtutem orationis exprimit; ut Psalmista quoque precando testatur, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Universus pulvis pigmentarii, omnia virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
abstracta ad inuisibilia uitȩ cęlestis gau-¬
dia rapiat᷑. Esic̃ fumꝰ uno eodẽq tempo¬
re partĩ oriri. partim in subl imioribꝰ qͥ fue¬
rat ortꝰ solet spirare. sic ȩccłia usq ad finẽ
scłi in qͥbꝰdam suis m̃bris ꝑ grãm sp̃c sci sẽꝑ
noua gignit᷑. in quibꝰdam qͥ pͥus nati deo
fuerant semꝑ ad celestia colligit᷑. Quȩ meri¬
to ñ absolute fumo qui qͦlibet diffundi potest̃.
s uirgulȩ fuini assimilat᷑: ut et unitas fid̾i
illius. et simplex ad altiora significet᷑ ascensꝰ
Eeterum de inimicis dĩ qͥ ñ ullo se deside¬
rii cȩlestis intuitu. s solo suꝑbiȩ fastu extol¬
lunt: dr qi mox ut honorati et exaltati fue¬
rint defitientes ut fumꝰ deficient. Et qr sic̃
in pͣuiorum m̃te cupiditas scłi. ita e contͣrio
flagrantia in corde bonorum ardet fumatq
uirtutum: recte cũ diceret. sic̃ uirgula fumi.
addidit ex aromatibꝰ. myrre et thuris. et¬

Expanded text:
abstracta, ad invisibilia vitae coelestis gauabstracta, ad invisibilia vitae coelestis gaudia rapiatur; et sicut fumus uno eodemque tempore partim oriri, partim in sublimioribus, qui fuerat ortus, solet disparere, sic Ecclesia usque ad finem saeculi in quibusdam suis membris per granova gignitur; in quibusdam, qui prius nati Deo fuerant, semper ad coelestia colligitur. Quae merito non absolute fumo, qui quolibet diffundi potest, sed virgulae fumi assimilatur, ut et unitas fidei illius, et simplex ad altiora significetur ascensus. Caeterum de inimicis Dei, qui non ullo desiderii coelestis intuitu, sed solo superbiae fastu extolluntur, dicitur quia mox honorati et exaltati fuerint, deficientes ut fumus deficient; et quia sicut in pravorum mente cupiditas saeculi, e contrario flagrantia in corde bonorum ardet, fumatque virtus, recte cum diceret, Sicut virgula fumi, addidit: Ex aromatibus myrrhae, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ potest recte accipi: id ẽ eam desig¬
nare conu̾sationem. q̃ a mundi illecebris
seꝑata di tantum legi serutandȩ. et cȩlesti¬
um p̃ceptorum sit obseruationi dedita: q̃
esuriens et sitiens iusticiam. manna solũmͦ
u̾bi cȩlestis uescat᷑. et fonte uitȩ. quẽ sp̾ita¬
lis petra emanat pocet᷑. huic in hiant̾ ar¬
dent̾q decantans. Sitiuit inte anima mea:
qͣm multiplicit̃ et caro mea. ii deserto
et inĩuio et in aqͦso. Ascendit gͦ eccłia ꝑ
desertum: ut ꝓmissũ ꝑueniat ad regnũ.
S et qualit̃ ascendat. ostendit᷑ cũ subin¬
fert᷑. Sicut uirgula fumi ex aromatibꝰ.
fu̾mꝰ ab igne solet nasci: natꝰ alta petens
ab sumi.: et humanis se paulatĩ auferre con¬
spectibꝰ. Cuiꝰ instar ascendit ȩcclia que ig¬
ne sc̃i spc̃ in amorẽ sui conditoris accensa.
om̃i nisu uirtutũ ad cȩlestia tendit: neq
a ceptis desistit. donce ab humanis rebus

Expanded text:
partem potest recte accipi, id est, eam desigpartem potest recte accipi, id est, eam designare conversationem, quae a mundi illecebris separata, Dei tantum legis scrutandae, et coelestium praeceptorum sit observationi dedita, quae esuriens et sitiens justitiam, manna solummodo verbi coelestis vescatur, et fonte vitae, qui de spirituali petra emanat, potetur. Hinc inhianter ardenterque decantans: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea iet invio et inaquoso . Ascendit ergo Ecclesia per desertum, ut promissum perveniat ad regnum; sed et qualiter ascendat, ostenditur cum subinfertur, Sicut virgula fumi ex aromatibus. Fumus ab igne solet nasci, natus alta petens, absumi, et humanis se paulatim auferre conspectibus. Cujus instar ascendit Ecclesia, quae igne sancti Spiritus in amorem sui Conditoris accensa, omni nisu virtutum ad coelestia tendit; neque a coeptis desistit, donec ab humanis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
te meminimus. ex qͦ uł patͥbus testam̃tũ
circumcisionis. uł lauachrum nobis oatũ
ẽ baptismatis. Quȩ ascendit ꝑ desertum.
Ascendit ab infimis uoluptatibꝰ ad alta iur¬
tutũ. leuanso culos ad montes ȩt̃nos. ĩmo
leuans et ꝑuenire desiderans ad eũ qͥ ha¬
bitat in celo. Ascendit aut̃ ꝑ desertum:
io ẽ ꝑ medium gentium illarum quȩ nul¬
la erant uirtutum fruge fȩcundȩ: qͣs nul¬
lus de dĩ ppło ꝓpħa. nullꝰ patͥarcha nullꝰ¬
adueniens angłs ad cultum uitȩ salubͥo¬
ris instituerat. Cuiꝰ fides eo maioris ẽ mi¬
raculi. qͦ hanc nuꝑrime agnitam ac su¬
sceptam inuincibilit̾ seruat: uxta hoc
qͦo in eiꝰ laude dñs ipse testat᷑ dicens. Scio
ubihabitas: ubi sedes ẽ satanȩ: et tenes no¬
men meũ. et ñ negasti fidem meam. Hoc
aut̃ dictum ẽ ad exemplum plebis israeli¬
ticȩ: quȩ ab egiptiȩ seruitutis liberata te¬
nebris. ꝑ iter deserti ad t̾ram reꝓmissio¬
nis ascendit. Unde desertum etiã in bonã

Expanded text:
us testamentum circumcisionis, vel lavacrum nobis datum est baptismatis. Quae ascendit per desertum: ascendit ab infimis voluptatibus ad alta virtutum, levans oculos ad montes aeternos; imo levans, et pervenire desiderans ad eum qui habitat in coelo. Ascendit autem per desertum, id est, per medium gentium illarum quae nulla erant virtutum fruge fecundae, quas nullus de Dei populo propheta, nullus patriarcha, nullniens angelus, ad cultum vitae salubrioris instituerat; cujus fides eo majoris est miraculi, quod hanc nuperrime agnitam ac susceptam invincibiliter servat, juxta hoc quod in ejus laude Dominus ipse testatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hoc autem dictum est ad exemplum plebis Israeliticae, quae ab Aegyptiae servitutis liberata tenebris, per deserti iter ad terram repromissionis ascendit. Unde desertum etiam in bonam
Abbreviated transcription (Latin):
sionis u̾ba ꝓferat: et ego illi faciem meȩ con¬
u̾sationis limpidam. ac uocẽ meȩ locutio¬
nis puram semꝑ offeram et gͣtam. S et ita
multum decent̾ potest accipi: cit qr multã
solent uim habere ꝓnomuia. dicat eccłia¬

Expanded text:
sionis verba promiserat, et ego illi faciem meae consionis verba promiserat, et ego illi faciem meae conversationis limpidam ac vocem meae locutionis puram semper offeram et gratiam. Sed et ita, multum decenter potest accipi, ut quia multam solent vim habere pronomina, dicat Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
do congruant hereticorũ dolis ac fraudi¬
bus. facile quisq intelligit. Nec p̃tereun¬
dum qͦd ñ ait. capite uobis. cum ȩccliȩ fili¬
is loqueret᷑. uł uinea ur̃a floruit: s. capite
nobis inqͥt uulpes pusillas. nam uinea
nr̃a floruit: ut hinc magis om̃s qui posseis
ad debellandã siue corrigendam heretico-¬
rum uł malorum catholicorum neqͥtiã
accenderet qͦ eos sͥ in hoc agendo deser¬
uire monstraret: suamq eẽ uineam qͣm
defenderent. ipse laborum pioꝵs remu¬
nerator ostenderet. Unde merito tali
eius affectui. mox amica et sponsa ipsus
columbini cordis simplicitate respondit.
Cuiꝰ responsi sensꝰ qnͣto latiꝰ patet: tanto
breuiꝰ uidet᷑ eẽ conclus. Potest enĩ ita rec¬
te intelligi. Dilectꝰ m̃s mͥ et ego illi: alte¬
rutrũ nobis uero ac sincero amore copu-¬
lem᷑. P otest et ita. Dilectꝰ mͥ talia diuinȩ
suȩ exhortationis consolationis. repmis¬

Expanded text:
do congruant haereticorum dolis ac fraudido congruant haereticorum dolis ac fraudibus, facile quisque intelligit. Nec praetereundum, quod non ait, Capite vobis, cum Ecclesiae filiis loqueretur, vel, Vinea vestra floruit; sed, Capite nobis vulpes pusillas, nam vinea nostra floruit; ut hinc magis omnes, qui possent, ad debellandam, sive corrigendam haereticorum, vel malorum catholicorum nequitiam accenderet, quo eos sibi in hoc agendo deservire monstraret, suamque esse vineam, quam defenderet ipse, laborum piorum remunerator ostenderet. Unde merito tali ejus affectui, mox amica et sponsa ipsius columbini cordis simplicitate respondet: X. Cujus responsi sensus tanto latius patet, quanto brevius videtur esse conclusus. Potest enim ita recte intelligi, Dilectus meus mihi, et ego illi, alterutrum nobis vero ac sincero amore copulemur. Potest et ita, Dilectus meus mihi talia divinae suae exhortationis, consolationis, repromis
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendere ac debellare contendat: ne
maiores effecte ꝑ tẽpꝰ. tanto difficiliꝰ a le-¬
sione uincarũ eiꝰ sp̃italiũ depellant᷑. qnͣto
has diutiꝰ iã depascere consuerunt: ł pul¬
chre qͥ pꝰ numero plurali uineas dixerat:
rursꝰ singłari numero posuit. nam uinea
nr̃a floruit. Ita et enim multas uineas u¬
nam appellat uineam: sicut multas ꝑ or
electorũ plebes ostenderet. E bene uͥ capi¬
endas uulpes ammonuit. ibi mox uineã
singłari appellatione signauit: ut ob id
maxime insequendos ac ꝓterendos doce¬
ret hereticos. ne fidẽ ȩccłiȩ quam unã ẽẽ
oportet eorum infestatio scinderet. atq
in partes distraheret. Apte aut̃ uulpiũ
natura moribꝰ ac u̾bis conuenit hereticorũ:
qr nimirum ualde fraudulenta sunt ani¬
maliã: q̃ in fossis uł specubꝰ abscondunt᷑.
Cumq apparuerint.: nunꝗͣ rectis itincribꝰ.
s tortuosis anfractibꝰ currunt. Quȩ qͦmo¬

Expanded text:
deprehendere ac debellare contendat; ne deprehendere ac debellare contendat; ne majores effectae per tempus, tanto difficilius a laesione vinearum ejus spiritualium depellantur, quanto has diutius jam depascere consueverunt; et pulchre qui prius numero plurali vineas dixerat, rursus numero singulari posuit: Nam vinea nostra floruit; ita etenim multas vineas, unam appellat vineam, sicut multas per oelectorum plebes ostenderet; et bene, ubi capiendas vulpes admonuit, ibi mox vineam singulari appellatione signavit, ut ob id maxime insequendos ac proterendos doceret haereticos, ne fidem Ecclesiae, quam unam esse oportet, eorum infestatio scinderet atque in partes distraheret. Apte autem vulpium natura moribus ac verbis convenit haereticorum, quia nimirum valde fraudulenta sunt animalia, quae in fossis vel specubus absconduntur, cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt. Quae quomo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mel et fauũ ori meo. Illa facies dño de¬
cora uidet᷑: quȩ se ad uidendã ipsiꝰ faciem
dignam exhibere satagit: q̃ ei intuno ex
corde dicere consueuit. Quesiui uultum
tuũ: uultũ tuum dũe reqͥram: ne au̾tas
faciem tuã a me. Non aut̃ sufficit nob̾ nr̃e.
cura munditiȩ: si ñ etiã errantes in qnͣtũ
possumꝰ corrigere. si ñ infirmiores qͦsq ab
eoꝵs insidiis defendere curamꝰ. Unde sub¬
iungit. Lapite nob̃ uulpes pusillas.¬
it. Uulpes quippe q̃ demoliunt᷑ uiueas. he¬
retici st̃ et scismatici: qͥ pͣue dente doctnȩ
iuneas xp̃i florentes. id ẽ rudes fideliũ m̃¬
tes. qnͣtũ lacerare soleant. utinã nesciremꝰ.
Precepit gͦ sponsȩ suȩ xp̃c. ut cũ pedisseqͥs
suis. qͣs filias iherłm appellare solet. id ẽ cũ
p̃dicatoribꝰ. scã humilitate sublunibꝰ. pio la¬
bori insistens. capiat uulpes pusillas. id ẽ
mox incipientes fraudulentorum u̾sutias

Expanded text:
super mel et favum ori meo. Illa facies domino desuper mel et favum ori meo. Illa facies domino decora videtur quae se ad videndam ipsius faciem dignam exhibere satagit, quae ei intimo ex corde dicere consuevit: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum domine requiram, ne avertas faciem tuam a me. Non autem sufficura munditiae, si non etiam errantes, in quantum possumus, corrigere, si non infirmiores quosque ab eorum insidiis defendere curemus. Unde subjungitur: Capite nobis vulpes pusillas,c. Vulpes quippe, quae demoliuntur vineas, haeretici sunt et schismatici, qui pravae dente doctrinae vineas Christi florentes, id est, rudes fidelium mentes, quantum lacerare soleant, utinam nesciremus? Praecepit ergo sponsae suae Christus, ut cum pedisequis suis, quas filia Jerusalem appellare solet, id est, cum praedicatoribus sancta humilitate sublimibus pio labori insistens capiat vulpes pusillas, id est, mox incipientes fraudulentorum versutias
Abbreviated transcription (Latin):
te lum̃ uultꝰ mei. Sonet uox tua in auri-¬
bꝰ meis: ñ extranea. Id ẽ ea qmͣ te in die de¬
sponsionis tuȩ habere docui: qr te polli-¬
cita es mͥ tuũ seruare pudorẽ. Itẽ ostende
mͥ faciẽ tuã. sonet uox tua in auribꝰ meis.¬
facere. et u̾ba dicere scã curato. Qcũq
enĩ bona sua facta siue dicta humanis
fauoribꝰ impendit. hic suã uł faciei pulcͥ¬
tudinẽ. uł dulcedinẽ uocis. ext̾nis potiꝰ ꝙͣ
conditori ostendit. S et iuxta litterã. fe¬
minȩ q̃ ad deceptionẽ stultorũ ipsã corpo¬
ris sui faciem exornare. sermonesq suos
suꝑ oleum mollire satagunt p̃uaricatͥres
huius dnicȩ p̃ceptionis existunt. Ideoq
ex imia illa laude indigne ꝑnanent: qͣ
suã sponsã głificans dñs adiuugit. Ca
uox tua dulcis et facies tua decora. Illiuis
dũo laudes resonare: q̃ dicere nouit cum
ꝓph̃a. Qmͣ dulcia faucibꝰ meis eloqͥa tua.

Expanded text:
te lumen vultus mei. Sonet vox tua in auribte lumen vultus mei. Sonet vox tua in auribus meis, non extranea, id est, ea quam te in die desponsionis tuae habere docui, qua tu pollicita es mihi tuum servare pudorem. Item ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meisfacere, et verba dicere sancta curato; quicunque enim bona sua facta sive dicta humanis favoribus impendit, hic vel suae faciei pulchritudinem, vel dulcedinem vocis, externis potius quam Conditori ostendit. Sed et juxta litteram, feminae, quod ad deceptionem stultorum ipsam corporis sui faciem exornare, sermonesque suos super oleum mollire satagunt, praevaricatrices hujus Dominicae praeceptionis existunt, ideoque eximia illa laude indignae permanent, qua suam sponsam glorificans dominus adiungit: Quia vox tua dulcis et facies tua decora. Illius  ipsi domino laudes resonare, quae dicere novit cum propheta: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua
Abbreviated transcription (Latin):
is etiam foras in exemplũ declares. Nãq
mͥ qͥ interiora cordis inspicio. tc̃ faciem tu¬
am ostendi estimo: cũ actionẽ tuã ñ ha¬
bentem maculam aut rugam. aut aliqͥd
ciꝰmodi. ad utilitatẽ ꝓximorum demon¬
strare considero. Qmdiu enĩ qͥs facit uni
de minoribꝰ his: in facit. Sonet uox tua
in auribꝰ meis. Uox uidelicet laudis si¬
ue p̃dicationis. Id ẽ ea q̃ uł me in psalmis
et hẏmius et canticis sp̃italibꝰ laudet:
uł ad laudem meam ꝓximorũ ora m̃tesq
p̃dicando excitet. Ostendit gͦ faciem spon¬
sa dño:i huᷤᷤ ꝙ̃ ĩ conspectu eiꝰ recta oꝑat᷑. O¬
stendit ei sonũ uocis: in eis q̃ corã eo salubͣt̃
dicit. Itẽ considerandũ intentius. qͦd ait.
ostende mͥ faciẽ tuã. Cuã inqͥt ñ alienã:
id ẽ scam et ĩmacłatam. Ealẽ uamq eã
fecis mundans lauachro aquȩ in u̾bo.
Talẽ te sp̃c scĩ unctione ꝑfeci: signans suꝑ

Expanded text:
is etiam foris in exemplum declares. Namque is etiam foris in exemplum declares. Namque mihi, qui interiora cordis perspicio, tunc faciem tuam ostendi existimo, cum actionem tuam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi, ad utilitatem proximorum demonstrare considero. Quandiu enim quis facit uni de minoribus his, mihi facit. Sonet vox tua in auribus meis, vox videlicet laudis, sive praedicationis, id est ea quae vel me in psalmis et hymnis et canticis spiritalibus laudet, vel ad laudem meam proximorum ora mentesque praedicando excitet. Ostendit ergo faciem sponsa domino in his quae in cospectu eius recta operatur; ostendit ei sonum vocis in eis quae coram eo salubriter dicit. Item considerandum intentius quod ait: Ostende mihi faciem tuam. Tuam inquit, non alienam, id est sanctam et immaculatam talem namque eam feci mundans talem sancti Spiritus unctione perfeci, signans super
Abbreviated transcription (Latin):
sonuit: pꝰqm mundꝰ ipse ad agnitionẽ ue¬
ritatis conu̾sus. ac suauissinia nouȩ uitȩ
ꝑ gentes fama asꝑsa ẽ: obsecro o. anima
cat̾ua mͥ dilecta. cui amicitiȩ meȩ dona
contuli: qͣ mͥ sponse uice conitingere dig¬
natꝰ sũ: eui ꝑ infusionẽ mei sp̃c colũbinȩ
m̃tis simplicitatẽ contͥbui: ꝓ cuiꝰ sanita¬
te ac uita. ipse uuluera mortẽq suscepi.
cui contͣ hostes inuisibiles suꝑnę ꝓtecti¬
onis suffragia largitꝰ sum:. Obsecro inꝗͣ
qͣ taliũ es compos effecta donoꝵ. ne in¬
erti ocio lentescere uelist s ad industam
potiꝰ studiuinq debiti certaminis ꝓ ȩt̾na
qͥete festines accingi. Ostende mͥ faciem
abscondito secretȩ quietis qͣsi columba
in foraminibꝰ petre siue in cauerna mace¬
riȩ delitescere cupis: p̃cor in publicũ acti¬
onis ꝓcedas ostendasq ex oꝑibꝰ fidem tu¬
am: et qͥd intꝰ pulchritudinis habeas ali¬

Expanded text:
sonuit, postquam ipse mundus ad agnitionem vesonuit, postquam ipse mundus ad agnitionem veritatis conversus, ac suavissima novae vitae per gentes fama aspersa est, obsecro, o animarum caterva mihi dilecta, cui amicitiae meae dona contuli, quam mihi sponsae vice conjungere dignatus sum, cui per infusionem mei Spiritus, columbinae mentis simplicitatem contribui, pro cujus sanitate ac vita ipse vulnera, mortem suscepi, cui contra hostes invisibiles supernae protectionis suffragia largitus sum; obsecro, inquam, quae talium es compos effecta donorum, ne inerti otio lentescere velis, sed ad industriam potius, studiumque debiti certaminis pro aeterna quiete festines accingi. Ostende mihi faciem abdito secretae quietis, quasi columba in foraminibus petrae, sive in caverna maceriae, delitescere cupis, precor ut in publicum actionis procedas, ostendasque ex operibus fidem tuam, et quid intus pulchritudinis habeas, ali
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: et eripiet eos. Et apłs de angłis loqͥis.
Nonne õs st̃ administratorii sp̃e. in mi¬
nisteriũ missi ꝓpt̾ eos qͥ hereditatẽ capi¬
ent salutis. In hac gͦ maceria refugiũ sͥ
sponsa et amica xp̃i qͣsi columba cauer¬
nã inuenit. dum scã ȩccłia ꝑ auxilium
se eũgłicum a diaboli fraudibꝰ defensan¬
ad exercitium pii ac fructiferi. laboris: ac
dicit. Surge ꝓpera amica mea: formosa
mea: et ueni. Iam enĩ hiemps tͣnsiit. et ce¬
tera usq dum ait. surge amica mea spon¬
sa mea et ueni: columba mea in foramini¬
bꝰ petre. in cauerna maceriȩ. Ac si aꝑte
dicat. Postqͣm tempestas uitȩ gentilis
suꝑna pietate remota ẽ: pꝰqͣm flores salu¬
tifere conu̾sationis iam emersere in t̾ra:
pꝰqͣm in modum putandi ceperunt instan¬
tibꝰ uinee cęlestis agͥcolis. inuisti a iustis.
a uirtutibꝰ uitia discretionis falce sepa¬
rari: pꝰ qm p̃co salutis mundo iã late ui¬

Expanded text:
eum, et eripiet eos . Et Apostolus de angelis loquens, eum, et eripiet eos . Et Apostolus de angelis loquens, Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? In hac ergo maceria refugium sibi sponsa et amica Christi, quasi columba cavernam invenit, dum sancta Ecclesia per auxilium se angelicum a diaboli fraudibus defendensibi devotam, ad exercitium pii ac fructiferi laboris; ac dicit, Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, et caetera, usque dum ait, Surge, amica mea, sponsa mea, et veni; columba mea in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ac si aperte dicat, Postquam tempestas vitae gentilis superna pietate remota est, postquam flores salutiferae conversationis jam emersere in terra, postquam in modum putandi coeperunt instantibus vineae coelestis agricolis, injusti a justis, a virtutibus vitia, discretionis doctae falce separari, postquam praeco salutis mundo jam late in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ ꝓfecto foraminibꝰ columba residet ac ni-¬
dificat.: cũ uł anima qͦq mitis. uł ȩcclia
om̃is in passione dnĩca sp̃e sue salutis uni¬
cam ponit: cũ in sacram̃to mortis eiꝰ. & sese
ab insidiis hostis antiqͥ qͣsi a raptu acci-¬
pitͥs tutari confidit: et in eodẽ ei sobolẽ
sp̃italiũ. siue filiorũ seu uirtutũ ꝓcreare
satagit. Elnde bene iheremias sub specie
moab. hereticos ad unitatẽ eccłiasticȩ fi¬
dei ꝓuocans ait. Relinqͥte ciuitates: et
habitate in petra. habitatores moab.
Estote qͣsi columba nndificans in sũmo
ore foraminis. Maceria aut̃. q̃ ad uinea¬
rũ munitionẽ solet de lapidibꝰ componi:
unde in ysaie cantico dr. uinea facta ẽ
dilecto in cornu. in loco uberi. et maceri-
cȩlestiũ: qr dñs eccłiam. uineã uidelicet
suã circũdat. ne ĩ mundorũ sp̃uum tãqꝗͣ
animantium ĩꝓborum possit irruptio¬
ne uastari. Hinc et enĩ psalmista. Inimit¬
tet inqͥt angłs dñi incircuitu timentiũ

Expanded text:
fecto foraminibus columba residet ac nidificat, vel cum anima quaeque mitis, vel Ecclesia omnis, in passione Dominica spem suae salutis unicam ponit, cum in sacramento mortis ejus, et sese ab insidiis hostis antiqui, quasi a raptu accipitris tutari confidit, et in eodem ei sobolem spiritualem, sive filiorum sive virtutum, procreare satagit. Unde bene Jeremias sub specie Moab, haereticos ad unitatem ecclesiasticae fidei provocans ait, Relinquite civitates, et habitate in petra, habitatores Moab. Estote quasi columba nidificans in summo ore foraminis . Maceria autem, quae ad vinearum munitionem solet de lapidibus componi unde in Isaiae cantico dicitur, Vinea facta est dilecto in cornu in loco uberi, et maceria stium, qua Dominus Ecclesiam, vineam videlicet suam, circumdat, ne immundorum spirituum tanquam animantium improborum possit irruptione vastari. Hinc etenim Psalmista, Immittet, inquit, Angelus Domini in circuitu timentium
Abbreviated transcription (Latin):
am incͥcumcisis gentibꝰ cõmittendũ eẽ cre¬
debat: luca attestante qui ait. Audierunt
tes receperunt u̾bum di. Cum aut̃ ascendis¬
set petrꝰ in iherusolimã: disceptabant adũ¬
sus cum qui erant exccͥcuicisione dicentes.
Quare introisti ad uiros p̃putia habentes:
et manducasti cum illis: Et in alio loco.
Sequenti aut̃ sabbato pene uniu̾sa ciuitas
conuenit audire u̾bum dĩ. Elidentes aut̃
tͣbas uidei repleti sunt zelo: et contͣdice
bant u̾bo hiis quȩ a paulo dicebant᷑. Un¬
de recte qͦd aduirat filias iherłm. nestisci-¬
tent dilectam. etiam ita potest accipi. qͦo
p̃cipiat eis qui de uideis ad fidem nos p̃ces¬
serunt: ne inquietent eos neq eorum salu¬
ti contradicant. qͥ de p̃putio ad fidẽ conue¬
nerunt. Ubi et hoc qͦd ait donec ipsa ue¬
lit: ita potest intelligi. qͦo ipsa de gentibꝰ
eccłia. spontaneis se eẽt uigiliis ac labori¬
bus subditura ꝓ dño. Quappt̃ et earũdẽ

Expanded text:
am incircumcisis gentibus committendum esse cream incircumcisis gentibus committendum esse credebat, Luca attestante, qui ait: Audierunt tes receperunt verbum Dei. Cum autem ascendisset Petrus Jerosolymam, disceptabant adversus eum, qui erant ex circumcisione, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis? Et in alio loco, Sequenti autem sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei, repletibant verbis quae a Paulo dicebantur . Unde recte quae adjurat filias Jerusalem, ne suscitent dilectam, etiam ita potest accipi, quod praecipiat eis, qui de Judaeis in fide praecesserant, ne inquietent eos, neque eorum saluti contradicant qui de praeputio ad fidem convenerunt. Ubi et hoc quod ait, Donec ipsa velit, ita potest intelligi, quod ipsa de gentibus Ecclesia spontaneis se esset vigiliis, ac laboribus subditura pro Domino. Quapropter et earumdem
Abbreviated transcription (Latin):
erterioribꝰ Odelectationibꝰ int̾nȩ uite ca-¬
ritas occidit. Unde merito adiurant᷑ filiȩ
iherłm. io ẽ anime quȩq fideliũ. societatẽ
iam suꝑnorum ciuium anxia m̃te suspi¬
ri rantes: ne suscitent dilectam. id ẽ ne m̃tẽ
do deuotam. ab intentione desiderii cele¬
stis importuna irruptione p̃pediant. Qd
et de generali ȩccłiȩ statu recte potest in¬
telligi: cuiꝰ pacem t᷑bare. xp̃i ẽ uoluntati
contraire. De qͥbꝰ qr abunde iã sup̃dictũ ẽ:
nunc partius dici sufficiat. Ẽ antum hoc me¬
minerit lector: qͦd idõ repetit᷑ hic u̾siculus
in cantico amoris. ut ñ minorem se dñs ȩccliȩ
de gentibꝰ quam de uideis collectȩ curã ha¬
bere. s equalẽ ꝓ utͥusq pace sollicitudinẽ
gerere designet: utpote qr in utraq una
eiꝰ dilectissima ac scissima domꝰ et familia
colligat᷑. Et qͥdẽ iudea quondam se solã
do dilectam: sͥ tantummꝰ u̾bũ salutis. ñ eti¬

Expanded text:
exterioribus delectationibus, internae vitae claexterioribus delectationibus, internae vitae claritas occidit. Unde merito adjurantur filiae Jerusalem, id est, animae quaeque fidelium, societatem jam supernorum civium anxia mente suspirantes, ne suscitent dilectam, id est, ne mentem Deo devotam ab intentione desiderii coelestis importuna irruptione praepediant. Quod et de generali Ecclesiae statu recte potest intelligi, cujus pacem turbare, Christi est voluntati contraire: de quibus, quia abunde jam supra dictum est, nunc parcius dici sufficiat. Tantum hoc meminerit lector, quia ideo repetitur hic versiculus in cantico amoris, ut non minorem se Dominus Ecclesiae de gentibus quam de Judaeis collectae curam habere, sed aequalem pro utriusque pace sollicitudinem gerere designet, utpote qua utraque una ejus dilectissima domus et familia colligatur. Et quidem Judaea quondam se solam Deo dilectam, sibi tantummodo verbum salutis, non eti