comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ssiriorũ .xxi. sosares anñ .xx.ii.
suĩ sextꝰ erecteus. Sycionis.xuiiiisycion. aqͥ
sycioni: nuncupati st̃. qͥ pͥꝰ aegi alei uoca.¬
bant᷑. Argis .xiii. ꝓtheus qui successorẽ
habens acrisiũ. Horũ tẽporib melapꝰ di¬
uinꝰ agnoscat. Indardania uͦ regnauit tros
a qͦ troiani nuncupati st̃ Apud phiciũ
uatũ pͥma femonoe ex ametris uersib fu¬
tura cecinisse narrat᷑ Tantalus tc̃ friga
regebat qͥ pͥꝰ meones uocabant᷑: Hic tnĩ
tantalus rex: ganimedẽ troi dardanioꝵ
regis filiũ cũ flagiosissime rapuisset. mai¬
ore conserti certaminis feditate đtinuit
sic̃ fanocles poeta c̃firmat. Qui marimũ
bellũ excitatũ obhoc fuisse cõmemorat.
suie quia hc̃ ipsũ tantalũ ut poete asseclã
deorũ uideri nolt̃ raptũ puerũ adlibidinẽ

Expanded text:
ssyriorum XXI Sosares, annis viginti, sium VI Erictheus, Sycioniis XIX Sycion, a quo Sycionii nuncupati sunt, qui prius Aegialei vocabantur. Argis XIII Protheus, qui successorem habuit Acrisium. Horum temporibus Melampus divinus agnoscitur. In Dardania vero regnavit Tros, a quo Trojani nuncupati sunt. Apud Phitium vates prima Phemone hexametris versibus futura cecinisse narratur. Tantalus tunc Phrygas regebat qui prius Meones vocabantur. Hic enim Tantalus rex Ganimedem Troi Dardanorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, majore concerti certaminis foeditate detinuit, sicut Phanocles poeta confirmat. Qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat sive quia hunc ipsum Tantalum ut poetae asseclam deorum videri volunt raptum puerum ad libidi
Abbreviated transcription (Latin):
At ubi sobrui a cirtũfusa multitudine ꝑsensit
muri obice posteriora tutatꝰ contrarios facilius
eo usq sustinuit donec ad ꝑicłm eusclamorẽ¬
q hostiũ ꝑfractis muris exercitꝰ om̃is in rũꝑae.
in eo pͣlio sagita sub mãmatra iectꝰ fixo genu
eatenꝰ pugnauit donec eũ aliqͦ uulneratꝰ. eecͣ.
occider&. in de c̾scensis nauib cũ occeani littora
ꝑagrarae. adurbẽ quandã cui ambira rex prȩ¬
erat ꝑuenit .s in expugnatione. ciitatis
magnã partẽ exercitꝰ sagittas hostiũ ueneno
inlitis amisit. Acpꝰ herba ꝑsõmũ sibiostñ¬
sa & ĩ potũ sauciis data cũ reliqͥs subueniret᷑
urbẽ expugnauit & cępit.ẜquã sic circũ ac̾tã
&de occeano indũ flum̃ in gressꝰ babyllonãce.

Expanded text:
at ubi se obrui a circumfusa multitudine persensit, at ubi se obrui a circumfusa multitudine persensit, muri obice posteriora tutatus, contrarios facilius eo usque sustinuit, donec ad periculum eius clamoremque hostium perfractis muris exercitus omnis inrumperet. in eo proelio sagitta sub mamma traiectus, fixo genu eatenus pugnauit, donec eum a quo uulneratus esset occideret. inde conscensis nanibos cum Oceani litora peragraret, ad urbem quandam cui Ambira rex praeerat peruenit. sed in expugnatione ciuitatis magnam partem exercitus sagittis hostium ueneno inlitis amisit, ac post herba per somnium sibi ostensa et in potum sauciis data cum reliquis subueniretur, urbem expugnauit et cepit. Post quasi circumacta meta de Oceano Indum flumen in
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥtũ hostiũ pugnã c̃seruauer̃. & cũ iã fessa¬
ȩtate detriti. animo egri. uirilib lassi. dis¬
ficile uicissent castra ob memoriã plusso¬
uto magnifica c̃dider̃. ex in alexander adãnẽ
agesine᷑ ꝑgit: per huio mocceanũ deuehit̃
ubiges sonas sibosq qͦs hertules c̃didit opp̃s¬
sit. Hinc mandros & subagras nauigat q̃¬
egentes eũ armatis .lxxx. milib peditũ. &
ix. milib eqͥtũ excipiunt cõmissoq pͣio
diu anceps &e cruenta pigna tande cͥte
pęnȩ iustoriã macedonib dedit. Nam
fusis hostut̃ copus alexander exercitũ ad
urbẽ duxit : & cũ murũ pͥmꝰ ascendisse ul¬
cuã ciuitatẽ ratꝰ solus introrsus desiluus
Que cũ undiq infesti hostes circũ dedissens
ĩ credibile dictũ. ẽ. ut eũ ñ multitudo
hostũ ñuis magna telorũ ñ tantꝰ laces as
clamor tͣruerit solus tot milia ceciderit acfugarit.

Expanded text:
equitum hostium pugnam conseruerunt; et cum iam aequitum hostium pugnam conseruerunt; et cum iam aetate detriti, animo aegri, uiribus lassi difficile uicissent, castra ob memoriam plus solito magnifica condiderunt. exim Alexander ad amnem Agesinem pergit; per huno in Oceanum deuehitur: ibi Gesonas Sibosque, quos Hercules condidit, oppressit. hinc in Adros et Subagras nauigat: quae gentes eum armatis LXXX milibus peditum et LX milibus equitum excipiunt. commisso praelio diu anceps et cruenta pugna tandem tristem paene uictoriam Macedonibus dedit. nam fusis hostium copiis Alexander exercitum ad urbem duxit; et cum murum primus escendisset, uacuam ciuitatem ratus solus introrsum desiluit: quem cum undique infesti hostes circumdedissent, incredibile dictu est ut eum non multitudo hostium, non uis magna telorum, non tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit ac fugarit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ gentes indeditionẽ accepit. Cũ porro
fortissimo indorũ rege. cruentissimũ bellũ
gessit. In qͦ alexander: cũ ipso porro singu¬
larit̃ ẽgressus occisoq de iectꝰ eqͦ c̃cursusa¬
tellitu᷑ p̃sentiã mortis euasit. porus mul¬
tis uulnerib c̃fusus & captꝰ. ẽ. qͦ ob testimo.¬
nũ uirtutis huic regno restituto duas sibi
c̃didit ciuitates. niceã & bucȩfalen quã de
nomine ȩqͥ sui ita uocari p̃cȩpit. Qui uͦ ple¬
nius scire uoluerit quȩ in india alexan¬
der ꝑtulerit in inuiis locis cũ inmanissimis
belus ac serpentib aurcã domũ &eiã pori
regis p̃dicti que aureis fulciebat᷑ colũpnsꝰ
inire magnitudinis cȩt̾isq mirabilib ibi
reꝑtis epistolã alexandri ad matrẽ & ad ma¬
gistrũ directã legendo ꝑcurrat. Inde adres¬
eorũ exercitib macedones expugnare cũ
ad chofides uentũ. eẽt. ibi contra. cc milia

Expanded text:
ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit, in quo Alexander, cum ipso Poro singulariter congressus, occisoque dejectus equo, concursu satellitum praesentiam mortis evasit; Porus multis vulneribus confossus et captus est. Quo ob testimonium virtutis regno in regnum restituto, duas ibi condidit civitates, Niceam et Bucifalem, quam de nomine equi sui ita vocari praecepit. Qui vero plenius scire voluerit quae in India Alexander pertulerit in inviis locis cum immanissimis belluis ac serpentibus, auream domum etiam Pori regis praedicti, quae aureis fulciebatur columnis mirae magnitudinis, et caeteris mirabilibus ibi repertis, epistolam Alexandri ad matrem et ad magistrum directam legendo percurrat. Inde Adreseorum exercitibus Macedones expugnauere. cum ad Cofides uentum esset, ibi contra cc milia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ab offenso frustra rege uenabulo tͣns¬
fossus: cõmune c̃uiuiũ moriens cruenta¬
uit. s alexander humani sanguinis in exsa¬
turabilis siue hostiũ siue etiã sociorũ re¬
centẽ tam̃ sẽꝑ sciebat cruorẽ. Itaq ꝑtina¬
ci impetu inbella ꝓcurrens chorasmos &
dachos indomitã gentẽ indedicionẽ
accepit. chalistenen philosophũ sibiq
apud aristotilen cũ discipłm cũplurimis
aliis principib cur eũ deposito salutã¬
dimore ut dm̃ ñ adorar& occidit. Post
hȩc indiã pecit ut occeano ultimoq
oriente. finiret imꝑuĩ. Nisam urbẽ adiit
dedalos montes regnaq cheophilis regi¬
ne expugnauit. Quȩ cũ sededissoe concu¬
bitu regnũ redemit. Pagratã ꝑdomitã¬
q alexander indiã cũ ad saxtĩ mire asꝑita
natione eiꝰ sari t̾rȩ motu ꝓ hibicũ ȩmula¬
tione ꝑ motꝰ ut herculis acta superar&e cũ
somno labore. acꝑicło saxo potitꝰ om̃es loci

Expanded text:
tur, ab offenso frustra rege uenabulo transtur, ab offenso frustra rege uenabulo transfossus, commune conuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. itaque pertinaci impetu in bella procurrens Chorasmos et Dahas indomitam gentem in deditionem accepit; Callisthenen philosophum sibique apud Aristotelen condiscipulum cum plurimis aliis principibus, cur eum deposito salutandi more ut deum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque ODaedalos montes regnaque Cleophilis reginae expugnavit. Quae cum se dedidisset, concubitu regnum redemit. Peragrata perdomitaque Alexander India, cum ad saxum mirae asperitnatione ejusdem saxi terraemotu prohibitum. Aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur alerander. magnꝰ pꝰ darii mortẽ hyr-¬
canos & maudos subegit. Ubi etiã illũ adhuc
b ello intentũ halestris siue minothea excita¬
ta suscipiende ab eo sobolis gr̃a cũ .ccc. muli¬
erib ꝓ caxamazon muenit. Post hȩc parchonũ
pugña adgͣssus qͦs di obtinentes deleuit ꝓpȩ¬
modũ antequã uicit. inde drancas euergteas
parimas paria pemenos ad gressus ad arpios
cȩtosq popłos q̃ in radice caucasi morabant᷑.
Sub egit urbẽ ibi alexandriã super amnẽ.
tanai c̃stitutã s nec minor eiꝰ in suos crude¬
ltas quã in hostẽ rabies fuit. Docent hoc
amintas c̃sobrinꝰ occisꝰ. nouerca. fĩtsq eiꝰ necati
parimenio &folitas trucidati. attalus euri¬
lochꝰ pausanias multeq macedoniȩ pͥnci¬
pes extincti. clitus qͦq annis grauis amici¬
tia uetꝰ nefarie. intͣfectꝰ. qͥ cũ inc̃iuuo fidu¬
cia amcitiȩ regiȩ ad u̾sus regẽ sua oꝑa patͥ
philippo p̃ponentẽ memoriã patris tuere¬

Expanded text:
gitur Alexander Magnus post Darii mortem Hircanos et Mardos subegit. Ubi etiam illum adhuc bello intentum, Halestris sive Minothea, excitata suscipiendae ab eo sobolis gratia, cueribus procax Amazon inuenit. post haec Parthorum pugnam adgressus: quos diu obnitentes deleuit propemodum antequam uicit. inde Drangas Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minor eius in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit. docent hoc Amyntas consobrinus occisus, nouerca fratresque eius necati, Parmenio et Philotas trucidati, Attalus Eurylochus Pausanias multique Macedoniae principes exstincti, Clitus quoque annis grauis, amicitia uetus nefarie interfectus: qui cum in conuinio fiducia amicitiae regiae aduersus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tuere
Abbreviated transcription (Latin):
apud babillonẽ morit᷑. Eduodecim nãq an¬
nos trem̃tẽ subse orbẽ ferro p̾ssit. Mortuo¬
q alexandio macedonũ duces diuersas sorti¬
ti st̃ ꝓuincias mutuisq bellis se csũpser. ita ꝑ
totũ macedonie regnũ h ẽ. regnũ ꝑ uniu̾sam
asiã & plurimã europe partẽ: uł maximã
libiȩ horrendi subito bellorũ globi efluxer̃
qͥ cũ ea p̃cipua loca in qͥb ex arsere popłati st̃.
reliqua oiã t̾rore rumores quasi fumi caligi¬
ne turbauer̃. ergo ab alexandro orbẽ celerit᷑
& ueluti optimã p̃dã amagno leone ꝓstratã
auidi discerpere catuliseq ipsos inuicẽ in
riram irritatos prȩdȩ emulatione freger̃¬
Quãuis enĩ alexandrinorũ regũ idẽ egiptiorũ
ꝑseqͥannorũ numerũ regũq successiones. hinc iã
usq ad cesaris octouiani monarchiã decreuerim
tam̃qͣs pͥncipes alexandri partes orb obtinuer
innotescere curabo. itaq pͥma tholomeo egypt̾
& affrica arabiaq pars sorte ꝑuenit. consinẽ.

Expanded text:
apud Babylonem moritur. Per duodecim namque annos trementem sub se orbem ferro pressit. Mortuoque Alexandro Macedonum duces diversas sortiti sunt provincias mutuisque bellis se consumpserunt. Ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per universam Asiam et plurimam Europae m, horrendi subito bellorum globi confluxerunt. Qui cum ea praecipua loca in quibus exarsere populati sint, reliqua omnia terroris, rumoris, quasi fumi caligine, turbaverunt. Ergo ab Alexandro orbem celeriter  veluti opimam praedam a magno leone prostratam avidi discerpsere catuli: seque ipsos invicem in rixam irritatos praedae aemulatione fregerQuamvis etiam Alexandrinorum regum, id est, Aegyptiorum persequi annorum numerum regumque successiones hinc jam usque ad Caesaris Octaviani monarchiam decreverim, tamen quas principes Alexandri partes obtinuerunt ut innotescat curabo. Itaque prima Ptholomaeo, Aegyptus et Africa, Arabiaeque pars sorte evenit. Confinem
Abbreviated transcription (Latin):
fama. nã & apud siciliã deletꝰ cũ imperatore
afrorũ exertitꝰ nunciat᷑. Quẽ reuera in cau¬
tũ acpenȩ ociosũ andro. agathoclis frater
opp̃sserat. hoc ꝑ totã africã rumore disꝑso.
n tributarie tantũ urbes ab his uerũ etiã so¬
cii regis deficiebant. Int̾qͦs rex qͦq cyrenarũ
a fellas pactꝰ.ẽ. cũ agathocle cõmunionẽ bel¬
li. dũ regnũ africȩ ardent᷑ affectat. s pꝰquã
ĩ unũ exercitꝰ & castra uinrer̃. ꝑ agathoclẽ¬
blandim̃tis & insidiis circũ uentꝰ occisus est.
Cartaginenses c̃tractis undiq copiis ĩbellũ
exarsere : quib agathocles habens secũ affel¬
le copias c̃gredit᷑ eosq magno utriꝰq exercitꝰ
sanguine & gͣui p̃lio suꝑat. Hoc c̃taminis¬
discrimine tanta disꝑatio illata penis. ẽ. ut
nͥ in exercitu agathoclis orta sedicio fuiss&.
exercitu fuerit. Ob quã norã in medio foro

Expanded text:
fama. nam et apud Siciliam deletus cum imperatore fama. nam et apud Siciliam deletus cum imperatore Afrorum exercitus nuntiatur, quem reuera incautum ac paene otiosum Andro Agathoclis frater oppresserat. hoc per totam Africam rumore disperso non tributariae tantum urbes ab his, uerum etiam socii reges deficiebant. inter quos rex quoque Cyrenarum Afellas pactus est cum Agathocle communionem belli, dum regnum Africae ardenter adfectat. sed postquam in unum exercitus et castra iunxerblandimentis et insidiis circumventus, occisus est. Carthaginienses, contractis undique copiis, in bellum exarsere. Quibus Agathocles, habens secum Ophellae copias, congreditur, eosque magno utriusque exercitus sanguine et gravi praelio superat. Hoc cdiscrimine tanta desperatio illata est Poenis, ut nisi in exercitu Agathoclis orta seditio fuisset,Poenorum cum exercitu fuerit. Ob quam noxam in medio foro
Abbreviated transcription (Latin):
dos gallos misere legatos. qͦs cũ galli inter¬
fecissent. cȩcilius prȩtor obulciscendã lega¬
torũ necẽ. & conpͥmendũ tumultũ hostuiͣ
cũ exercitu missus abetruscis gallisq oppͣssus
ꝑiit. Septẽ p̃tea tribuni militũ in ea pugna
occisi multi nobiles trucidati militũ in ea pug¬
na .x &uII. milia &iã militũ romanorũ illo
bello ꝓstrati st̃. Ita hec qͦciens cũq galli exar¬

Expanded text:
dos Gallos misere legatos. quos cum Galli interdos Gallos misere legatos. quos cum Galli interfecissent, Caeoilius praetor ob ulciscendam legatorum necem et conprimendum tumultum hostium eum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. septem praeterea tribuni militum in ea pugna occisi, multi nobiles trucidati, tredecim milia militum Romanorum illo bello prostrata sunt. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
nominiã filũ dep̾catꝰ legatũ se filio iturũ
ultro obtulit si illi depellendȩ ignominie
& gerendi itͣm belli facultas daret᷑. Qua ĩpe¬
trata p̃lioq eferto cũ sub ito pugnante᷑ si¬
liũ c̃sulẽ insistente pontio sanitarũ duce
& infestis hostiũ telis c̃clusũ uidere in medĩ¬
um seagmen pius senex eqͦ uectꝰ ingessit.
Quofacto ꝑ moti romani tota ibi incubuere
acie donec ipsũ ducẽ pontiĩ delȩco hostili
exercitu uictũ opp̾ssũq ceper̃. Cȩsa st̃ in eo
bat᷑ capti ducis destitutione finitũ est.
anno subsequente. cũsabinis curio consule.
bellũ gestũ.ẽ. ubi qͦt milia hominũ int̃fecta
qͦt capta sint ipsȩ c̃sul ostendit. qͥ cũ ĩsenatu
magnitudinẽ ad qͥsiti agri sabini & multito¬
bus lucani britũ. sãnites qͦq cũ & ruscis & se¬
nonib gallis facta societate cũ rediuiuũ contͣ
romanos bellũ molirent᷑. romani ad exoran¬

Expanded text:
nominiam filii deprecatus, legatum se filio iturum nominiam filii deprecatus, legatum se filio iturum ultro obtulit, si illi depellendae ignominiae, et gerendi iterum belli facultas daretur. Qua impetrata, praelioque conserto, cum subito pugnantem filium cos., insistente Pontio Samnitarum duce, et infestis hostium telis conclusum videret, in medium se agmen pius senex equo vectus ingessit. Quo facto acie, donec ipsum Pontium ducem deleto hostili exercitu uictum oppressumque ceperunt. caesa sunt in eo batur, capti ducis destitutione finitum est. Anno subsequnse cum Sabinis Corio consule bellum gestum est, ubi quot milia hominum interfecta, quot capta sint, ipse consul ostendit. qui cum in senatu magnitudinem adquisiti agri Sabini et multitubus Lucani, Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum rediuiuum contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exoran
Abbreviated transcription (Latin):
& carpentarios mille in armis contͣ aciẽ ste¬
tisse romanis. Hanc cruentã tristeq uc̃¬
toriã pestilentia ciuitatis onerauit & tri¬
ũphales põpas obiuiȩ mortuorũ ex equre
polluer̃. Nec erat cui de triũpho gaudiũ
suaderet᷑ cũ tota ciuitas aut egris suspirara
aut mortuis. Sequit᷑ annꝰ qͦ romani instau¬
rato asãnib bello uicti st̃ atq in castra fuger̃.
Postea uͦ sãnites nouũ habitũ animũq sum̃tes:
hoc.ẽ. deargentatis armis acuestib paratoq
animoni uincant moribello sese offer̃. Adu̾sũ
riis augurib uana coniectantib c̃gredi pro¬
hiberet᷑ irridens eos ta̾felicit᷑ confecit bellum
quẽ c̃stant᷑ arripuit. Nam in hoc p̃elio .xii.
milia hostiũ cęsa .iii. milia capta referunt᷑.
alt̾o abhinc anno fabiꝰ gurgis c̃sul male adũ¬
sũ sãnites pugnauit. Namq amisso exercttr
uictꝰ in urbẽ refugit. itaq cũ senatꝰ desũmo¬
uendo eũ deliberarae pat̾ ei fabiꝰ marimꝰ ig¬

Expanded text:
et carpentarios mille in armis contra aciem stetisse Romanam. Hanc cruentam tristemque victoriam pestilentia civitatis oneravit, et triumphales pompas obviae mortuorum exsequiae polluerunt. Nec erat cui de triumpho gaudium suaderetur, cum tota civitas aut aegris suspiraret aut mortuis. Sequitur annus quo Romani, instaurato a Samnitibus bello, victi sunt atque in castra fugerunt. Postea vero Samnites novum habitum animumque sumentes, hoc est, deargentatis armis ac vestibus paratoque animo ni vincant, mori bello sese offerunt. Adversum riis auguribus vana conjectantibus congredi prohiberetur, irridens eos, tam feliciter confecit bellum quam constanter arripuit. Nam in hoc praelio duodecim millia hostium caesa, tria millia capta referuntur. Altero abhinc anno, Fabius Gurges consul male adversum Samnites pugnavit. Namque amisso exercitu victus in Urbem refugit. Itaque cum senatus de submovendo eo deliberaret, pater ejus Fabius Maximus ig
Abbreviated transcription (Latin):
ciarũ legatio ꝑiebant᷑. hoc . ẽ. cartaginensur
tociꝰq africȩ ciuitatũ s ce his panorũ gallorũ
siciliȩ sardanieq plurime. Prȩt̾a partis italiȩ
tantus timor in sũmo oriente ꝯstituti ducis
popłosultimi occidentis inuaserat. ut inde ꝑ
crederes ꝑuenisse rumore. Alexander uͦ apud
babilonã. cũ adhuc sanguine sitiens male
castigata auiditate mininistri insidiis ue¬
nenũ potass& interũt. xuiiii.
idẽ tẽpꝰ apud romanos gerebant᷑ ħ
fabio maximo qͥnto decio mure c̃sulib
tes &e galli uno agmine c̃spirantes romanos
delere conati sunt. Tremefacti hoc bello ro¬
manorũ animi & labe factata fiducia. ẽ. nec
ausi st̃ totũ sꝑare deuirib dolo diuisere. ho¬
stes satiꝰ eplurib rati sebellis implicare ꝗͣ
grauib. Itaq cũ qͥb dã suis ad popłandos
bostiles agros in u̾briã &rusciãq p̾missis
u̾brorũ & ruscorũq exercitũ redire adtu¬
tionẽ suorũ coegissent cũ sãnitib & gallis

Expanded text:
rthaginiensium totiusque Africae ciuitatum, sed et Hispanorum Gallorum Siciliae Sardiniaeque, plurimae praeterea partis Italiae. tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis inuaserat, ut inde pecrederes peruenisse rumorem. Alexander uero apud Babylonam, cum adhuc sanguinem sitiens male castigata auiditate ministri insidiis uenenum potasset, interiit.idem tempus apud Romanos gerebantur haec: Fabio Maximo, Q. Decio Mure consulibus, tes et Galli, uno agmine conspirantes, Romanos delere conati sunt. Tremefacti hoc bello Romanorum animi, et labefactata fiducia est: nec ausi totum sperare de viribus, dolo divisere hostes, tutius rati pluribus se bellis implicare quam gravibus. Itaque cum, quibusdam suis ad populandos hostiles agros, in Umbriam Etruriamque praemissis, Umbrorum Etruscorumque exercitum redire ad tuitionem suorum coegissent, cum Samnitibus et Gallis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uocẽ ut & ipse ĩ passione sua xũo
głam atq honorẽ dar&. Hȩc & alia Pf.¬
tRUs obtexere. sed plebs lacrimis quȩ¬
rens ne se relinquer&. & fluctuantem
int̾ ꝓcellas gentiliũ destituer&. Uictꝰ
fletib PET RUS cessit. ꝓmisit se ur¬
bẽ egressurũ. Prorima nocte salutatis
fr̃ĩb & celebrata oratione. ꝓficisci solꝰ¬
cȩpit. U bi uentũ ad portã. uid& sibi
xp̃m occurrere. & adorans eũ dixit.
Dnẽ quo uenis: Dicit ei x P̃s. lte¬
rũ uenio crucifigi. Intellexit Pst Rys
passione. aut głe celebritate. & cõũsus ĩ
urbẽ redit. Captꝰq a ꝑsecutorib cruci
ad iudicatꝰ. poposeit ut ĩuersis uestigiis
cruci affigeret᷑. qđ ĩdignꝰ eds qͥ simili mo¬
do crucifigeret᷑ ut passꝰ ẽ dĩ filiꝰ. Quo ĩ¬
petrato ł quia ita debebat᷑ ut xẽs p̃
dixerat. ł quia ꝑsecutor ñ ĩuitꝰ ĩdulgos
pęnarũ ĩcrem̃ta: & ipse & Paxlos alt̃¬

Expanded text:
domini uocem, ut et ipse in passione sua Christo domini uocem, ut et ipse in passione sua Christo gloriam atque honorem daret. Haec et alia Ptrus obtexere: sed plebs lacrymis querens, ne se relinqueret, et fluctuantem inter procellas gentilium destitueret: victus fletibus Petrus, cessit: bem egressurum. Proxima nocte salutatis fratribus et celebrata oratione, coepit. Vbi uentum ad portam, uidit sibi Christum occurrere et adorans eum dixit: ‘Domine, quo uenis?’ Dicit ei Christus: ‘Iterum uenio crucifigi’. Intellexit Petrus passione aut gloriae celebritate. Et conuersus in urbem redit captusque a persecutoribus cruci adiudicatus poposcit ut inuersis uestigiis cruci adfigeretur, quod indignus esset qui simili modo cruci figeretur, ut passus est dei filius. Quo inpetrato uel quia ita debebatur ut Christus praedixerat, uel quia persecutor non inuitus indulget poenarum incrementa, et ipse et Paulus alt
Abbreviated transcription (Latin):
suas e̾e: ne bac specie popłs iste qͥ credi¬
turꝰ ẽ decipiat᷑. Decidat dñe : sic tam̃ ut
nichil se potuisse uiuens recognoscat. &
statĩ ĩ uoce P ET RI ĩplicatis remigiis ala¬
rũ quas sũpserat corruit. nec exanimatꝰ
ẽ. sed fracto debilitatoq crure aritiam
cõcessit. atq ibi mortuus ẽ. Quo cõꝑto
deceptũ se nero & destitutũ tanti casu a¬
mici dolens. sublatũq sibi uirũ utilẽ &
necessariũ rei publigȩ ĩ dignatꝰ. quȩrere
cepit causas qͥb PET RUꝰ occiderae Q
iã tẽp̾ aderat. quo scĩ uocarent᷑ apłi ł p
CAus & łaylys. Deniq dato ut
cõpbenderent᷑ p̃cepto. rogabat᷑ Pet &
ut sese alio cõferra. Resistebat ille
dicens nequaquã se facturũ ut tãquam
mortẽ illã sed ĩmortalitatẽ futurã. tãꝗͣ
ĩ dignũ ut ipse fugeros passionẽ sui corpo¬
ris qͥ multos doctrina sua cõpulerit hod.¬
tias se ꝓ xẽ o offerre. deberi sibi scd̃m

Expanded text:
suas esse, ne hac specie populus iste qui credisuas esse, ne hac specie populus iste qui crediturus est, decipiatur. Decidat, Domine; sic tamen, ut nihil se potuisse vivens recognoscat. Et statim in voce Petri, implicatis remigiis alarum quas sumpserat, corruit, nec exanimatus est; sed fracto debilitatoque crure, Aritiam concessit atque ibi mortuus est. Quo conperto deceptum se Nero et destitutum dolens tanti casu amici, sublatumque sibi uirum utilem et necessarium reipublicae, indignatus quaerere coepit causas, quibus Petrum occideret. Et iam tempus aderat, quo sancti uocarentur apostoli Petrus et Paulus. Denique dato ut conprehenderentur praecepto rogabatur Petrus ut sese alio conferret. Resistebat ille dicens nequaquam se facturum, ut tamquam mortem illam sed inmortalitem futuram. Quam indignum ut ipse fugeret passionem sui corporis! Qui multos doctrina sua conpulerit hostias se pro Christo offerre, deberi sibi secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Non derelinquet᷑ ab eo qͥ illũ fecit re¬
surgere. cuiꝰ nos serui sumꝰ. Secura esto
mat᷑ de filio. ñ uerearis. hab& custodem
suũ. Et cũ płs ĩ symonẽ ĩfurgeros ut
lapidaret᷑ ait PEΓRUS. Satis ẽ ad
pęnã eiꝰ qđ cognoscit suas artes nicbil ua¬
lere. Uiuat. & Xx̃i regnũ crescere
uideat ł ĩuitꝰ. Torquebat᷑ magus apłi gła
collegit sese. atq omnẽ excitans carminũ
suoꝵ potentiã. cõgregat płm. offensũ se
dicit a galilȩis. relicturũ se urbẽ quã
tueri soler&. Diẽ statuit. pollicet᷑ uola¬
tũ. quo suꝑnis sedib ĩueheret᷑. cui qͣndo
uell& cȩlũ pater&. Conscendit statuto
die montẽ capitolinũ. ac se de rupe dei¬
ciens uolare cȩpit. Mirari płs & uene¬
rari. pleriq dicentes dĩ e̾e potentiã ñ ho¬
minẽ qͥ cũ copore uolitar&. mobil tale
fecisse xꝑm. Tẽ Pette ĩ medio stans
ait. Iħ u dñe. ostende ei. uanas artes

Expanded text:
Non derelinquetur ab eo qui eum fecit reNon derelinquetur ab eo qui eum fecit resurgere, cujus nos servi sumus. Secura esto mater de filio, non verearis, habet custodem suum. Et cum populus in Simonem insurgeret, ut lapidaretur, ait Petrus: Satis est ad poenam ejus, quod cognoscit suas artes nihil valere: vivat, et Christi regnum crescere videat vel invitus. Torquebatur Magus Apostoli gloria. Collegit sese, atque omnem excitans carminum suorum potentiam, congregat populum, offensumque se dicit a Galilaeis: relicturum se urbem, quam tueri soleret. Diem statuit: pollicetur volatum, quo supernis sedibus inveheretur: cui, quando vellet, coelum pateret. Conscendit statuto die montem Capitolinum, ac se de rupe dejiciens, volare coepit. Mirari populus et venerari: plerique dicentes Dei esse potentiam, non hominis, qui cum corpore volitaret, nihil tale fecisse Christum. Tunc Petrus in medio stans, ait: Jesu Domine, ostende ei vanas artes
Abbreviated transcription (Latin):
cessit ad lectulũ defuncti. Incantare atq
ĩ murmurare dira carmina ut cȩpit. uisus
ẽ agitare caput qͥ mortuus fuerat. Clamor
ingens gentiliũ. qđ iã uiuer&. qđ loque¬
ret᷑ cũ symone. tra & ĩdignatio ĩ ꝑet ã
qđ Ausus eeẽ coferre se tantȩ potestati¬
Sẽs apłs poposcit silentili. &e att. Si ur¬
uit: defunctꝰ. loquat᷑. Si resuscitatꝰ ẽ.
surgat. abul&. fabulet᷑. fantasma illud eͥe
ñ ueritatẽ qđ uideat᷑ caput monisse. De¬
niq separet᷑ inquit a lectulo symon. &
tẽ ne id qͥdc̃ ostentui suturũ. Abducit᷑
sy mon a lectulo. man& sine specie motꝰ
alicuiꝰ qͥ mortuus erat. Asstitit łet kꝰ
longiꝰ. & int᷑ se orationi paulisꝑ intentꝰ. cũ
magna uoce ait. dolescens surge. sanas¬
te dñs łħS. Et statĩ surrexit adoles¬
cens & locutꝰ ẽ. & ãbulauit. & cibũ sĩpsit.
& dedit eũ PE T RUS matri suȩ. Qui
cũ regaret᷑ ut ab eo ñ disceder&. ait.

Expanded text:
cessit ad lectum defuncti, incantare atque cessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est agitare caput qui mortuus erat. Clamor ingens gentilium quod iam uiueret, quod loqueretur cum Simone. Ira et indignatio in Petrum quod ausus esset conferre sestolus poposcit silentium et ait: ‘Si uiuit defunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod uideatur caput mouisse. Denique ‘separetur’, inquit, ‘a lectulo Simon’, et tunc ne id quidem ostentui futurum. Abducitur Simon a lectulo, manet sine specie motus alicuius qui mortuus erat. Adstitit Petrus longius et intra se orationi paulisper intentus cum magna uoce ait: te Dominus Jesus. Et statim surrexit adolescens, et locutus est, et ambulavit, et cibum sumpsit, et dedit eum Petrus matri suae. Qui cum rogaretur, ut ab eo non discederet, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
functꝰ erat ide tẽporis romȩ adolescens
nobilis ꝓpinquus cesaris. cũ uniũsoꝵ do.¬
lore. amonuere pleriq exꝑiendũ. utrũ
possae resuscitari. C eleberrimꝰ ĩ bis oꝑr¬
b PE T RUS habebat᷑. sed apud genti.¬
les nulla facti huiꝰmodi deferebat᷑ fides.
Dolor exegit remediũ. ꝑrectũ ẽ ad Pe¬
TRŨ. Euere qͥ etiã sy monẽ arcessendũ
putarent. U triq affuert̃.Ait PETR si
symoni. qͥ se de sua iactar& potentia. pri¬
ores sese partes dare. ut si poss& mortuũ
resuscitar&. Si ille ñ resuscitass&. se non
defuturũ ut XP̃ S opẽ ferr& defuncto
quo poss& resurgere. Symon qui putar&
apud urbẽ gentiliũ plurimũ suas ualitu¬
ras artes cõditionẽ ꝓposuit. ut si ipse resus¬
citass& mortuũ PET RUS occideret᷑. qͥ mas¬
nã potentiã sic enĩ appellabat᷑ lacessendo
ĩ iurias irrogauiss&. Sin uͦ p̃ualuiss& Ps.¬
ł Rys. in symonẽ pari genere uindicaret᷑.
Adqͥeuit PEΓRUS. adorsus ẽ symon -ac¬

Expanded text:
functus erat id temporis Romae adulescens nobilis propinquus Caesaris cum uniuersorum dolore. Admonuere plerique experiendum utrum posset resuscitari. Celeberrimus in his operibus Petrus habebatur, sed apud gentiles nulla factis huiusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcessendum putarent. Vterque adfuerunt. Ait Petrus Simoni, qui de sua se iactaret potentia, priores se partes dare ut si posset mortuum resuscitaret. Si ille non resuscitasset, se non defuturum ut Christus opem ferret defuncto, quo posset resurgere. Simon, qui putaret apud urbem gentilium plurimum suas ualituras artes, condicionem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideretur, qui magnam potentiam, sic enim appellabatur, lacessendo iniurias inrogauisset, sin uero praeualuisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
nullius uirtꝰ statutis afferre possit cȩlestib¬
flictã romani exercitꝰ ualidã manũ cogno¬
uiss&. aduersus xp̃ianos insurrexit. ut ei debitꝰ
finis apꝓpinquar&.
Raiit tẽ tẽporis
romȩ PEtRUS & Paxlus doctores
xp̃ianoꝵ. sublimes operib. clari magisterio.
qͥ uirtute suoꝵ operũ. neronẽ adũsũ feceran.
captũ magi symonis delinim̃tis. qͥ sibi ani.¬
mũ eiꝰ cõciliauerat. Cui adium̃tũ uictorie
subiectiones gentiũ. uitȩ longeuitatẽ. salir¬
tis custodiã. feralib artib pollicebat᷑. atq
ille credebat qͥ uĩ rerũ nescire examina¬
re. Deniq sũmũ apud eũ tenebat ami¬
citiȩ locũ. qnͣdo quidẽ etiã p̾sulẽ suȩ sa¬
lutis uitȩ q custodẽ arbitrabat᷑. Sed ubi
PE TRUs eiꝰ uanitates ac flagitia dete-¬
xit. & species illũ rerũ m̃tiri ñ solidum
aliqͥd aut uerũ efficere demonstrauit. lu¬

Expanded text:
nullius uirtnullius uirtflictam Romani exercitus validam manum cognovisset, adversus Christianos insurrexit, ut ei debitus finis adpropinquaret. Erant tunc temporis Romae Petrus et Paulus doctores Christianorum, sublimes operibus, clari magisterio, qui uirtute suorum operum Neronem aduersum fecerant, captum magi Simonis delinimentis qui sibi animum eius conciliauerat. Cui adiumentum uictoriae, subiectiones gentium, uitae longaeuitatem, salutis custodiam feralibus artibus pollicebatur, atque ille credebat qui uim rerum nesciret examinare. Denique summum apud eum tenebat amicitiae locum, quandoquidem etiam praesulem suae salutis uitaeque custodem arbitrabatur. Sed ubi Petrus eius uanitates et flagitia detexit, et species illum rerum mentiri, non solidum aliquid aut uerum efficere demonstrauit, lu
Abbreviated transcription (Latin):
ras gentes abscondebant᷑. ut ludibrium
rerũ humanarũ & euiratȩ ĩpuritatis
oyꝓbriũ triũphis quoq illustraret᷑: Cũ
p̃liandũ itaq ĩ ultimis romani orbis eet
cõfiniis. uespasianꝰ ex om̃ib eligebat᷑. Cũ
bellũ depositũ for&. uespasianꝰ p̃ cȩteris
sociabat᷑. ne ł publicꝰ suꝑe& hostis. ł do¬
mesticꝰ obriper& ĩsidiator. Dignꝰ. qͥ sti¬
pendiis militis regnũ p̃uenir&. docebat
fidẽ. p̃ferebat uirtutẽ. Inuitꝰ misit bẽ
nero. qͥ sibi auferebat p̃sidiũ. sed artabat᷑
futuris scelerũ pęnis suoꝵ. ut se tanto dis¬
sociatũ comitatu ducis ĩermẽ relinquer&.
Nũquã ꝓfecto galba asspirandi ad ĩꝑiũ str¬
dia usurpauiss&. nͥ uespasianũ absentẽ cõpe¬
riss&. Sed ꝓcurauit hoc ds̃. ut ĩ syriam
dirigeret᷑ uir. qͥ & iudȩoꝵ ĩsolentiã sup̃mo
gentis excidio captiuitatis q dedecore labe¬
factar&. & neronẽ auxilio destituer&. lic&

Expanded text:
ras gentes abscondebantur, ut ludibrium ras gentes abscondebantur, ut ludibrium rerum humanarum et euiratae inpuritatis opprobrium triumphis quoque inlustraretur. Cum proeliandum itaque in ultimis Romani orbis esset confiniis, Vespasianus ex omnibus eligebatur, cum bellum depositum foret, Vespasianus prae ceteris sociabatur, ne uel publicus superesset hostis uel domesticus obreperet insidiator. Dignus qui stipendiis militiae regnum praeueniret, docebat fidem, praeferebat uirtutem. Inuitus misit hunc, Nero, qui sibi auferebat praesidium, sed artabatur futuris scelerum poenis suorum, ut se tanto dissociatum comitatu ducis inermum relinqueret. Numquam profecto Galba adspirandi ad imperium studia usurpauisset, nisi Vespasianum absentem comperisset. Sed procurauit hoc deus, ut in Syriam dirigeretur uir, qui et Iudaeorum insolentiam supremo gentis excidio captiuitatisque dedecore labefactaret, et Neronis auxilium destitueret, licet
Abbreviated transcription (Latin):
r& ducẽ. U rgebant iudȩã ultimȩ labis
futura excidia. ut nero regalẽ ꝑsonã ĩdu¬
cer&. & ꝓuidi cõsultoris uoce salubrẽ ex¬
pͥmer& sententiã. uespasianũ solũ eͥt qui
suma militiȩ orientis ĩ partib iure c̃omit¬
teret᷑. uirũlab adolescentia militiȩ triũpbã¬
lis ĩueteratũ stipendiis. qͥ ĩpacatas gallias
germanoꝵ tumultu & ferocia genuinȩ te¬
meritatis ĩ bellũ relapsas. pace diuturna
cõposuerat. britanniã quoq ĩt̃ undas ad huc
latentẽ romano iꝑio armis ad qͥsiuerat:
Cuiꝰ triũpbatȩ opib roma ditior claudius
consultior. nero fortior estimabant᷑. Itaq
quarũ gentiũ bella ñ uiderant. subiugata¬
rũ trophȩa celebrauerant. Sub hoc duce
iterũ dicõ nero t̾ribilis erat. nero metuen¬
dus. potens foris. domi tutꝰ. eqͣtis int̾ se ues¬
pasiani fide ac fortitudine. Quantꝰ iste
uir. cuiꝰ armis uicia neronis apud exte¬

Expanded text:
ret ducem. Vrguebant Iudaeam ultimae labis ret ducem. Vrguebant Iudaeam ultimae labis futura excidia, ut Nero regalem personam indueret et prouidi consultoris uoce salubrem exprimeret sententiam. Vespasianum solum esse, cui summa militiae orientis in partibus iure committeretur, uirum ab adulescentia militiae triumphalis inueteratum stipendiis, qui inpacatas Gallias Germanorum tumultu et ferocia genuinae temeritatis in bellum relapsas pace diuturna conposuerat. Brittaniam quoque inter undas adhuc latentem Romano imperio armis adquisiuerat, cuius triumphatae opibus Roma ditior, Claudius consultior, Nero fortior aestimabatur. Itaque quarum gentium bella non uiderant, subiugatarum tropea celebrauerant. Sub hoc duce, iterum dico, Nero terribilis erat, Nero metuendus, potens foris, domi tutus, aequatis inter se Vespasiani fide ac fortitudine. Quantus iste uir, cuius armis uitia Neronis apud exte
Abbreviated transcription (Latin):
APOST¬
NERONI
nuntiata sunt
ĩ achaie par.¬
tib sito. quo
traicoꝵ cantu.¬
ũ meditatione
contenderat. ut de plurib scęnicã co-¬
ronã referr&. nescias quo magis turpis.
utrũ qđ ĩ scenã ĩperator ꝓdiro. an qd̾
scenã suis flagitiis ĩpler& qͥ t᷑para ores¬
ten canendo & parricidio rep̃sentar&.
gͣuis eũ ĩuasit metꝰ. Non illa ludoꝵ si¬
milia. sed belloꝵ sup̃ma ꝑtimescentẽ.
ut aliquando a theatraliũ uoluptatũ obsce¬
nitate & parricidalis amentiȩ furor resi-¬
piscer&. atq ad curas rei publicȩ cõuer-¬
sus intͣse fremer& & desȩur&. qđ ĩcuria
ducis potiꝰ quã uirtute adũsarioꝵ tantam
cladẽ res publica romana accȩperit. Lẽp¬
tabat qͥdẽ simulare audaciã sed redargue-¬
bat timor. & qͣsi speciẽ magnanimitatis p̃¬
texere. ut supͣ erũnã negotioꝵ m̃tẽ habera.
sed destringebat᷑ animi sollicitudine. quẽ
dem̃dȩ ignominiȩ belloq cõficiendo lege¬

Expanded text:
postNeroni nuntiata sunt in Achaiae partibus sito, quo tragicorum cantuum meditatione contenderat, ut de pluribus scenicam coronam referret — nescias quo magis turpis, utrum quod in scenam imperator prodiret, an quod scenam suis flagitiis impleret, qui turparet Oresten canendo et parricidio repraesentaret —, grauis eum inuasit metus, non illa ludorum similia sed bellorum suprema pertimescentem, ut aliquando a theatralium uoluptatum obscenitate et parricidalis amentiae furore resipisceret atque ad curas reipublicae conuersus intra se fremeret et desaeuiret, quod incuria ducis potius quam uirtute aduersariorum tantam cladem respublica Romana acciperet. Temtabat quidem simulare audaciam, sed redarguebat timor, et quasi speciem magnanimitatis praetexere, ut supra aerumnam negotiorum mentem haberet, sed distringebatur animi sollicitudine, quem demendae ignominiae belloque conficiendo lege
Abbreviated transcription (Latin):
decdignabant᷑. neo uidei suꝑerant qͥ redimerent
suos. cũ se euasisse unꝰ qͥsq ł ĩopt̃ gͣtularet᷑. Passĩ
itaq se tradebant remoto metu. qm̃ latrones ab.¬
erant. romani ignoscebant. Deniq & iesꝰ unꝰ ex
sacerdotib thebuti filiꝰ se dedidit. & uasa sacer¬
dotaliũ ministerioꝵ lucernas. duas m̃sas. cͣteras.
es fialas. & om̃a uasa aurea. sed & ꝑipetasmata
ec ĩ dum̃ta pͥncipũ sacerdotũ cũ lapidib aecepta
fide salutis uolens tͣdidit. Ci õpbensus ctã suc¬
es custos garofilatii demonstuit sacerdotã pur¬
purã multã. & coccũ. & alia cõplura quȩ ad
usũ reseruabant᷑. C ũ qͥb crnamonũ & casiã
& aromata plurima. & thymiamata. T̃lasa
qͦq sacram̃toꝵ multa etiã ipse tͣdidit. & uest̃
sacratã. sed coactꝰ metu. Unde & ueniabile ap̃
suos flagitiũ fuit. Tam̃ &si uoluntas defut.
dec̾e uirtꝰ ñ debuit. lic& plerũq seueriꝰ udice

Expanded text:
dedignabantur, nec Iudaei supererant qui redimerent dedignabantur, nec Iudaei supererant qui redimerent suos, cum se euasisse unusquisque uel inopem gratularetur. Passim itaque se tradebant remoto metu, quoniam latrones aberant, Romani ignoscebant. Denique et Iesus, unus ex sacerdotibus Thebuti filius, se dedidit et uasa sacerdotalium ministeriorum, lucernas duas, mensas, crateras et fialas et omnia uasa aurea, sed et peripetasmata et indumenta principum sacerdotii cum lapidibus accepta fide salutis uolens tradidit. Comprehensus etiam Finees, custos gazophilacii, demonstrauit sacerdotum purpuram multam et coccum et alia conplura, quae ad usum reseruabamiamata, uasa quoque sacramentorum multa etiam ipse tradidit et uestem sacratam, sed coactus metu, unde et ueniabile apud suos flagitium fuit. Tamen, etsi uoluntas defuit, deesse uirtus non debuit. Licet plerumque seuerius iudice
Abbreviated transcription (Latin):
nestauit. Id illi maiori supplicio fuit. Apud
ad suꝑiora urb se cõtulere. relicta tẽpli & ur¬
b defensione. Strages magna ĩ eos qͥ reseder̃
exercebat᷑. seminecib aut cadauerib repletȩ
uiȩ. Iussit cȩsar etiã ad suꝑiora ãmoueri ma¬
chinas. Odđ uidentes idumȩi. eleger̃ uiros
qͦs ad titũ mitterent. qͥ deditionẽ rogarent.
Eo cognito simon p̃uenit. & electos qͥde pe-¬
tendȩ deditionis uiros ĩtcepit. Sed idumȩi
ñ multo post ꝗͣnis destituti adium̃to pͥncipũ. cũ sus.¬
tinere iuĩ diutiꝰ neqͥrent. tradidere se exereitu
romano. Ita pͥmũ fames. & ad postremũ desꝑatio
resistendi deditionẽ patrauit. Nec romani mul¬
ta cȩde iã fessi abnuebant uitȩ ĩdulgentiã. & stu¬
dio aptiua mancipia uendendi ꝓmptiores eranł
ad reseruandã salutẽ. P lurimi uenales sed pau¬
ci ẽptores. qͥa & romani hab̾e ĩ seruitutẽ udȩos

Expanded text:
nestauit. Id illi maiori supplicio fuit, apud nestauit. Id illi maiori supplicio fuit, apud ad superiora urbis se contulere relicta templi et urbis defensione. Strages magna in eos qui resederant exercebatur, seminecibus aut cadaueribus repletae uiae. Iussit Caesar etiam ad superiora admoueri machinas, quod uidentes Idumaei elegerunt uiros, quos ad Titum mitterent, qui deditionem rogarent. Eo cognito Simon praeuenit et electos quidem petendae deditionis uiros intercepit, sed Idumaei non multo post, quamuis destituti adiumento pnincipum, cum sustinere uim diutius nequirent, tradidere se exercitui Romano. Ita primum fames et ad postremum desperatio resistendi deditionem patrauit. Nec Romani multa caede iam fessi abnuebant uitae indulgentiam et studio captiua mancipia uendendi promtiores erant ad reseruandam salutem. Plurimi uenales sed pauci emtores, quia et Romani habere in seruitute Iudaeos
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ꝗͣuis excitatꝰ ad iracundiã ꝓpositũ suũ sol¬
uit cõtuitu regalis fastigii. sed recȩpit cõfu¬
gientes. soliꝰ tam̃ pietatis qđ maximũ c̃ lu¬
crũ fecit. Nã p̃dã omnẽ domꝰ regis sediti¬
onis auctores diripuere. ut nibil ex ea
litib ĩ uadentes. unũ pedestris militie ui-¬
rũ trucidauer̃. E ques uͦ poposcit se ad si¬
monẽ duci. allegans hab̾e se quȩ memorato
ĩsinuar& pͥncipi seditionũ. Sed ꝑductꝰ ad
eũ cũ uana quȩdã attexer& ꝑimi iussus. dũ
ꝑ cussor morat᷑. clausis iã fasciola oculis sese
ꝓripuit ad romanos. Qui cõminꝰ pliantes
suscȩꝑe fugientẽ. ꝑductũq ad sese titꝰ qͣsi ĩ dig¬
nũ uiri morte qͥ ab hoste uius potuerit ca.¬
pi. exutũ armis iussit duniiti. reseruans ei
qd̃ ꝑ hostis ignauiã ñ amiserat. & auferens mi¬
litiȩ sacm̃tũ qđ captꝰ ꝓdidit. fugituus deho¬

Expanded text:
tus, quamvis excitatus ad iracundiam, propositum suum soltus, quamvis excitatus ad iracundiam, propositum suum solvit contuitu regalis fastigii, sed recepit confugientes: solius tantum pietatis quod maximum est lucrum fecit. Nam praedam omnem domus regiae seditionis auctores diripuere, ut nihil ex ea litibus invadentes, unum pedestris militiae virum trucidaverunt: eques vero poposcit se ad Simonem insinuaret principi seditionum. Sed perductus ad eum cum uana quaedam adtexeret, perimi iussus, dum percussor moratur, clausis iam fasciola oculis, sese proripuit ad Romanos. Qui comminus proeliantes suscepere fugientem. Perductumque ad se Titus quasi indignum uirum morte, qui ab hoste uiuus potuerit capi, exutum armis iussit dimitti reseruans ei quod per hostis ignauiam non amiserat, et auferens militiae sacramentum, quod captus prodidit, fugitiuus deho
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ sit. Aut adhuc uirtutẽ lacessitis. bel¬
lũ minantes. Pls extinctꝰ ẽ. tẽplũ ard&.
urbẽ tenemꝰ. Qͥa reliqͥ sꝑatis. nͥ ut uita uo:¬
b donet᷑. Proĩde ponite arma qͣsi uicti.
uiuere uob donabo &si ñ meremini. qͥa uo¬
luistis quȩ ur̃a st̃ uob̾cũ seruare.
c̃ illi petere cȩper̃ ut sibi obstrictis sa¬
tram̃to ne ũꝗͣ se romanis tͣderent. egredi¬
endi ꝑ murũ potestatẽ dar& qͦ cũ suis fa¬
miliis ĩ desertũ ꝑgerent. urbẽ cedentes ro¬
manis. So cõmotior titꝰ. etiãne ĩqt cõditi¬
ones nob ĩꝑatis: Qͥn potiꝰ defensate patrr¬
ã. adestote tẽplo. om̃i uirtute ĩsurgite. ser-¬
uate sacͣm̃tũ mortis. qm uitȩ repudiastid.
Et simul iub& ĩsurgere romanos ĩ nect᷑ bos-¬
tiũ. Plurimi cȩꝑe gͣuiore uictoꝵ idignatio¬
ne labefactari. tradider̃ se tam̃ ⁊ ara regis filiĩ
& fr̃s eiꝰ & plurimi cũ ipsis de plebe. Nec ti¬

Expanded text:
vobis sit, aut adhuc virtutem lacessitis, belvobis sit, aut adhuc virtutem lacessitis, bellum minantes? Populus exstinctus est, templum ardet, urbem tenemus. Quid reliqui speratis nisi ut uita uobis donetur? Proinde ponite arma quasi uicti, uiuere uobis donabo, etsi non meremini, quia noluistis quae uestra sunt uobiscum seruare.’ Tunc illi petere coeperunt, ut sibi obstrictis sacramento, ne umquam se Romanis tendi per murum potestatem daret, quo cum suis familiis in desertum pergerent, urbem Romanis cedentes. Eo commotior Titus: etiamne, inquit, conditiones nobis imperatis? Quin potius defensate patriam, adestote templo, omni virtute insurgite, servate sacramentum mortis, quando vitae repudiastis. Et simul jubet insurgere Romanos in necem hostium. Plurimi coepere graviore victorum indignatione labefactari: tradiderunt se tamen Zarae regis filii, et fratres ejus, et plurimi cum ipsis de plebe. Nec Ti
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ dedit. qn tomagis romano ugore
qͦ qͣsi unũ totiꝰ ĩꝑii nr̃i corp̃ animat᷑ tuendi eiꝰ uita¬
lẽ qnͣdã substantiã subministrauit. Suspensum
itaq bellũ uos reparastis. Profecturꝰ itaq pat̃
ad urbẽ romã a trrannis recipiendã. me a sua
diuisit societate. ne uob̃ suȩ pietatis executor
dee̾do. U eni ad bellũ specie t̾rentis. affectu
rogantis. Quociens a mȩnib ur̃is reuocaui
exercitũ. Quociens postta apenecłib tc̃pli
retxi : Quociens restinpi ĩcendia : Quociend
monui: Sed nũꝗͣ audistis. N tine demũ ro¬
gastis qͣsi iã qͥcꝗ᷑ suꝑsit: Quale iã cõsũptũ ẽ:
Et tam̃ a cȩde. ĩ cendio. direptione. exemi
militẽ. Qͥa desideratis. qͥd adhuc statis arma.¬
ti qͣsi daturi leges ñ accȩpturi: Si deditio.¬
nẽ petitis. deponite arma iã ñ metuenda uc¬
torib sed suꝑba uictid. & plena ĩsolentiȩ ut
armati rogetis. qͣsi de fide nr̃a dubitandũ

Expanded text:
uirtutem dedit, quanto magis Romano uigori, uirtutem dedit, quanto magis Romano uigori, quo quasi unum totius imperii nostri corpus animatur, tuendi eius uitalem quandam substantiam subministrauit? Suspensum itaque bellum uos reparastis. Profecturus itaque pater ad urbem Romanam a tyrannis recipiendam me a sua diuisit societate, ne uobis suae pietatis exsecutor deesset. Veni ad bellum specie terrentis, affectu rogantis. Quotiens a moenibus uestris reuocaui exercitum? Quotiens postea a penetralibus templi retraxi? Quotiens restinxi incendia? Quotiens monui? Sed numquam audistis. Nuncine demum rogatis, quasi iam quicquam supersit quale iam consumtum est? Attamen a caede incendio direptione erexi militem. Quid desideratis, quid adhuc statis armati, quasi daturi legesnem petitis, deponite arma, jam non metuenda victoribus, sed superba victis, et plena insolentiae: ut armati rogetis; quasi de fide nostra dubitandum
Abbreviated transcription (Latin):
sianũ qͥ iã ad pacẽ reuocauerat gallias. tã for¬
tis ĩ p̃lio ut ꝑ illũ & nero uincer&. ꝑ illũ ne-¬
ro eͥ& hostib formidabilis. tã fidelis dño
it. ñ arma irrogari. Missud pat̃ uespasianꝰ
qͥ potuit ĩ ꝓiusus ĩ ĩparatos se effundere. galr¬
lȩã circũibat. longinq̃ exurebat. ut uos depo¬
neretis ĩsolentiã. ueniã postularetis. Osten¬
dit uirtutẽ. & cũ uniũsos clausos tener&. e¬
gyptũ petiit. ut ĩducias resipiscendi dar&.
Insolentiores uos nr̃a absentia fecit. qͥa nos
occupatos putastis. Sed nũꝗͣ ita occupati fu¬
imꝰ. ut absentes suꝰ orbi t̾rarũ. N ã & absen¬
tes assumꝰ. & longe positis ꝓpiꝰ assistimꝰ. Nãq
ut anima
ĩ corpore om̃a m̃bra uituficat sua. sic romana
ꝓuidentia om̃ib. ĩꝑĩ sui partib adc̃. & totũ
orbẽ romanũ tãꝙͣ p̃sens gub̾nat. Nã si singu¬
lis animis ius illa diuina regendi corporis

Expanded text:
sianum, qui iam ad pacem reuocauerat Gallias, qui tam forsianum, qui iam ad pacem reuocauerat Gallias, qui tam fortis in proelio, ut per illum et Nero uinceret, per illum Nero esset hostibus formidabilis, tam fidelis dominit, non arma inrogari. Missus pater Vespasianus qui potuit inprouisus in inparatos se effundere, Galilaeam circuibat, longinqua exurebat, ut uos deponeretis insolentiam, ueniam postularetis. Ostendit uirtutem et, cum uniuersos clausos teneret, Aegyptum petiit, ut indutias resipiscendi daret. Insolentiores uos nostra absentia fecit, quia nos occupatos putastis; sed numquam ita occupati sumus, ut absentes simus orbi terrarum. Nam et absentes adsumus et longe positi propius adsistimus. Namque ut anima in corpore omnia membra uiuificat sua, sic Romana prouidentia omnibus imperii sui partibus adest et totum orbem Romanum tamquam praesens gubernat. Nam si singulis animis uis illa diuina regendi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
terũ orbẽ quȩrere. maris scereta. solis oceani q
ulmnna .&. alteriꝰ orb̾ ĩcolas nr̃o ĩꝑio adiungtre.
Qͥd intiocbi regnũ qͥ uos gu̾ib suppliciis affe.
cit: Ius qͦq ipsũ ereptũ religionis. nͥ ipsi uo¬
ħ refudimꝰ. głosiꝰ arbitrantes ĩꝑare regib ꝗͣ
dños elegit. Uos ipsi ñne ad nos cõfugistis. ut
illos dnos fugeretis: Tlonne ipsi uos suscȩ.¬
pimꝰ. & adu̾sũ illos defendimꝰ : Seruauimꝰ
uob̾ ut ur̃is legib uiueretis. dedimꝰ potesta¬
tẽ ur̃is ĩseruire cultib. Sacra ur̃a scire
noluimꝰ. sed honorauimꝰ. postea rebellandũ¬
putastis. ꝑõpeiꝰ tẽplũ cȩpit. sed ñ diruit. ur¬
bẽ occupauit sed reseruauit. ĩ grata om̃a re
scruauit. donaria. Pro qͥs o gͣti socii. hanc
uicẽ nob̾ rependistis. ut t̾cio rebellarens:
Fuerit nero despiciendus. sed ñ ĩ uno romana
urtꝰ expendebat᷑. Sed babebat militẽ uespa:¬

Expanded text:
terum orbem quaerere, maris secreta solis oceanique terum orbem quaerere, maris secreta solis oceanique ultima et alterius orbis incolas nostro imperio adiungere? Quid? Antiochi regnum, qui uos grauibus suppliciius quoque ipsum ereptum religionis: nos ipsi vobis refudimus, gloriosius arbitrantes imperare regibus, quam dominos elegit? Vos ipsi nonne ad nos confugistis, ut illos dominos fugeritis? Non ipsi vos suscepimus, et adversum illos defendimus? Servimus vobis, ut vestris legibus viveretis: dedimus potestatem vestris inservire cultibus. Sacra vestra scire noluimputastis. Pompeius templum cepit sed non diruit, urbem occupauit sed reseruauit, integra omnia seruauit donaria. Pro quis, o grati socii, hanc uicem nobis rependistis, ut tertio bellaretis. Fuerit Nero despiciendus sed non in uno Romana uirtus expendebatur, sed habebat militem Vespa