comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
namq sexta feria domino. reu̾sȩ a mo-¬
num̃to mulieres. parauerunt a roma-¬
ta & unguenta. quandui oꝑari licebat.
q sabbato quidem siluerunt. scdm mã¬
datum. sicut lucas aꝑte designat. Cum
autẽ transisset sabbatum. uesꝑaq ad¬
ueniente tempꝰ oꝑandi redisset: mox
promptȩ ad deuotionẽ. emerunt quȩ
rendum autẽ. cur noctem dominicȩ
resurrectionis euuangłista deseribeis
ait. uesꝑe autem sabbati quȩ luces¬
ci in pͥma sabbati: cum consuetus
ordo temporum habeat uesꝑam ma-¬
gis tenebrescere in noctem. quam in
diem lucescere: sed mysticȩ loquens
euuangłista. quantum dignitatis hec
exordium quo deuote. xp̃o feminȩ in
obsequium illius uigilare ceꝑunt: in
sequentem iam diem lucescere ꝑ hi¬
buit. Nam dominus auctor & ordi¬
nator temporum. qui in ultima noctis
huius parte surrexit: dotam eam ni¬
mirum eiusdem resurrectionis luce
festiuam reddidit q choruscam. Siqͥ¬

Expanded text:
namque sexta feria Domino, reversae a monamque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres paraverunt aromata et unguenta quandiu operari licebat, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum, sicut Lucas aperte designat. Cum autem transisset Sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi redisset, mox prompte ad devotionem emerunt, quae mntum. Quaerendum autem cur noctem Dominicae resurrectionis evangelista describens ait: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati. Cum consuetus ordo temporum habeat, vesperam magis tenebrescere in noctem, quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evangelista quantum dignitatis haec exordium quo devotae Christo feminae in obsequium illius vigilare coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis hujus parte surrexit, totam eam nimirum ejusdem resurrectionis luce festivam reddidit et coruscam. Siqui
Abbreviated transcription (Latin):
quippe feria crucifixus ẽ sabb̃o quieuit
insepulchro. dominica surrexit amor¬
tuis: significans electis suis ꝑ sex huiꝰ
scłi etates. inter ꝑicula ꝑsequutionũ
bonis oꝑib insudandum: in alia autẽ
uita quasi in salb̃o ꝑpetuo requiem
animarũ sꝑandam: porro in die iudi¬
cii. quasi indie dominica corpoꝵ quo¬
q immortaliũ receptionẽ ẽẽ celebran¬
dam: in quib deinceps anime suꝑno
gaudio sine fine fruant᷑. Quod autẽ
in lectione euuangłica dictum ẽ quia
sc̃e mulieres uesꝑe sabbi quȩ lucescit
in pͥma sabbi. uenerint uidere sepul
chrum: ita intelligendum ẽ quia ues
cente mane in pͥma salb̃i. ad sepul-¬
chrum ꝑuenerint: id est uesꝑe aro¬
mata parauerint. quib corpus dñi
ungere desiderabant: sed parata
uesꝑe aromata. mane adsepulchrum
uitatis causa obscurius posuit: sed
euuangłistȩ alii quo ordine sit fac¬
tum euidentius ostendunt. Sepulto

Expanded text:
quippe feria crucifixus est, Sabbato quievit quippe feria crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem in lectione evangelica dictum est, quia sanctae mulieres vespere Sabbati, quae lucescit in pcrum, ita intelligendum est: quia vespcente mane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus corpus Domini ungere desiderabant, sed parata vespere aromata mane ad sepulcrum vitatis causa obscurius posuit, sed alii evangelistae quo ordine sit factum evidentius ostendunt. Sepulto
Abbreviated transcription (Latin):
isilias nobis huius
sacratissime noctis. sicut
ex lectione euuangłica fr̃s
ꝓ eius amore uigiliis celebramus &
hymnis: qui ꝓ nr̃o amore in ea dor¬
mire inmort̾e ac de morte uoluit exci¬
tari. Nam sicut apłs ait. mortuus ẽ¬
iustificationẽ nr̃am. qđ ipso quoq
statu temporis. quo uel mortuus est
in cruce. uel amortuis resurrexit. os¬
tendit. Circa horam quippe nonam
cum inelinata iam eẽt aduesꝑam
dies. & tepefactus a meridiano fer¬
uore radius solis: mysterium uictori¬
osissime passionis consũmauit: eui¬
dent̃ insinuans ꝓpter auferenda scele¬
ra quib adiuina luce ꝙ dilectione in
huius noctẽ ꝑegrinationis incidimꝰ:
crucis subisse patibulum. Surrexit ma¬
ne pͥma sabbati. quȩ nunc dies domi¬
nica uocatur: manifeste docens se nos
a morte animȩ resuscitatos. in lucem
ꝑpetuȩ felicitatis ẽẽ ꝑducturum. sed
q aluid nob̃ memorabile mysterium
tempore suȩ passionis. sepulturȩ & re¬
surrectionis intimare curauit. S exta

Expanded text:
igilias nobis hujus sacratissimae noctis, sicut ex lectione evangelica audivpro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit extari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus ejustificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabile mysterium tempore suae passionis, sepulturae et resurrectionis intimare curavit. Sexta
Abbreviated transcription (Latin):
bustione. Unde & hanc eandem
comparationẽ dñs sub breuitate
aꝑit cum subiungit. Sic erit in
consummationẽ scłi. Exibunt au¬
geli: & separabunt malos de me¬
dio iustoꝵ & mutent eos in cami¬
num ignis ardentis: ibi erit fle¬
tus ꝙ stridor dentium. Hoc iam
tormenta peccantium dicta sunt
nequis ad ignorantiȩ suȩ excusa-¬
tionẽ recurret: siquid de ȩterno
supplicio obscure diceretiu. Un¬
de & subditur. Intellȩxistis hȩc
omnia: Dicunt ei. Etiam. Atq in.¬

Expanded text:
bustione? Unde et hanc eamdem bustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Hoc jam,tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Ad te omnis caro ueniet. Que sage¬
na scilicet ȩccłia tunc uniũsali¬
ter repletur. cum infine suo hu¬
mani generis summa coneludit᷑
Quam educunt & secus litus se¬
dent. quia sicut mare scłm. ita se¬
culi finem significat litus maris.
Inquo scilicet fine boni pisces in
foras: quia & electi quiq in tab̃na¬
cula eterna recipuntu. & in
terni luce ꝑdita. ad exteriores te¬
enim bonos malosꝙ communiter
quasi ꝑmixtos pisces fidei sagena
nos continet: sed litus indicat᷑ sa
quidem pisces qui capti fuerint
mutari non possunt: nos autẽ
mali capimur: sed in bonitatem
ꝑmutamur. Cogitemus gͥ in cap¬
cione: ne diuidamur in littore.
Ecce quam grata uobis ẽ hodier¬
na die sollemꝑnitas: ita ut se ñ
modicum addicat. sicui ex hoc cõ¬
uentu ur̃o de ẽẽ contingat. Quid
ergo in illa die acturus ẽ qui a cõ¬
spectu uidicis rapitur. ab electoꝵ
societate separatur. Q tenebrescit
alumine. cruciatur ȩterna com¬

Expanded text:
Ad te omnis caro veniet . Quae sageAd te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores teenim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagequidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna com
Abbreviated transcription (Latin):
regna cȩlorum ꝑ bella ꝑsequildo¬
num non possumus. hoc ipsum
nobis turpe sit: qđ dm̃ nolumus
saltem ꝑ pacem sequi. Ecce nulli
nr̃m hoc tempore dicit ds pro me
morere: sed illicita tantummꝰ inte
desideria occide. Qui ergo in pact
subicere carnis desideria nolumus
quando in bello ipsam carnem ꝓ¬
dño daremus: Rursus simile
regnum cȩloꝵ sagenȩ in mare mis¬
se dicitur: ex omni genere piscium
congreganti: quȩ impleta ad litus
educitur. & inuasis boni pisces
eliguntur: mali autem ꝓiciuntur
foras. Sc̃ã autem ȩccłia sagenȩ cõ¬
para tur: quia & piscatorib est cõ¬
missa & ꝑ eam quisq ad ȩternum
regnum a presenti scłi fluctib tra-¬
hitur: ne inȩterne mortis ꝓfun¬
da mergatur. Quȩ ex omni gene¬
re piscium congregat. quia ad pec¬
catorum ueniam sapientes & fatu¬
os. libero:  seruos. luites et
pauꝑes. fortes &r infirmos uocat.
Unde ꝙ ꝑ psalmistam dõ dicit᷑.

Expanded text:
regna coelorum per bella persecutioregna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
interrenis libet. deforme conspici¬
tur. quicquid deterrenȩ rei place-
bat specie. quia solȩ preciosȩ mar¬
garitȩ claritas. fulgit in mente.
De ciius dilectione recte ꝑ salo¬
monem d̃rr. fortis ẽ ut mors dile.¬
ctio: quia uidelicet sieut mors cor¬
pus interimit. sic ab amore rerũ
corporaliũ. edernȩ uitȩ caritas
occidit. Nam qlem ꝑfecte absor¬
buerit: ad terrena foris desideria
uelut in sensibilem reddit. Neq
enim sc̃ã hȩc cuius hodie natali¬
tia celebramus mori pro dño
potuisset in corpore: si prus a
terrenis de¬
sideriis¬
mortua non
fuisset
inmente. Crectus namꝙ inuir¬
tutis culmine. animꝰ tormenta
derisit. p̃mia calcauit. ante arma¬
tos reges & p̃sides ducta stecit fe¬
rientẽ robustior: iudicante subli¬
mior. Qiud intec bec nos barbas q
debiles dicimus. qui ire adregia
celestia puellas per ferrim
uidemus:. Quos ira  suꝑit:
suꝑbia inflat: ambitio ꝑturbat
lururia inquinat. Qui si adipise

Expanded text:
in terrenis libet, deforme conspiciin terrenis libet, deforme conspicitur quidqbat specie: quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente; De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriismortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci
Abbreviated transcription (Latin):
manead in occulto:
bono opere
ꝓximis prebeamus exemplum.
&r tamen ꝑ intentionẽ qua deo
soli placere querimus. semper
optemus secretum. Thes aurus
autẽ: cȩleste ẽ desideriũ. Ager
uero in quo thesaurus absconditur
disciplina studii cȩlestis. Quem ꝓ¬
fecto agrum uenditis omnib com¬
parat: qui uoluptatib carnis re¬
nuntians cuncta sua terrena desi¬
deria ꝑ disciplinȩ cȩlestis custo di¬
am calcat ut nil iam quod caro
blanditur libeat. nichil quod car¬
nalem uitam trucidat: sp̃c per¬
horrescat. Rursum cȩleste regnũ
negotiatori homini simile d̃r̃. qui
bonas margaritas querit. sed unã
pretiosam inuenit. Quam uide¬
licet inuentam. omnia uendens
emit. quia qui cȩlestis uitȩ dulce¬
dinem inquantum possibilitas
admitcit. ꝑfecte cognouerit: ea
quȩ in terris amauerat: libenter
cuncta derelinquit. Incomparati¬
one eiꝰ uilescunt omnia: deserit
habita congregata disꝑgit. In ar¬
descit in cȩlestib animus: nichil

Expanded text:
maneat in occulto, maneat in occulto, bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil
Abbreviated transcription (Latin):
ȩlorum regnum fr̃s
his quȩ animus no¬
uit surgat ad incog-¬
quatinus exemplo uisibilium se
ad inusibilia rapiat. & ꝑ ea quȩ
usu didicit quasi confricatus in¬
ealeseat ut ꝑ hoc quod scit no¬
tum diligere discat & in cogni¬
ta amare. Ecce regnum cȩlorum
thesauro abscondito in agro com¬
paratur: quem qui inuenit ho¬
mo abscondit. & pre gaudio illiꝰ
uadit q uendit uniuersa que
habet: & emit agrum illum.
Qua inre hoc quoq notandum
ẽ quod inuentus thesaurus ab¬
sconditur ut seruetur quia stu-¬
dium cęlestis desiderii amalig¬
nis sp̃itib custodire non sufficit
qui hoc abhumanis laudib ñ
abscondit. Inp̃senti etenim uita
quasi inuia sumus. quia ad pa
sp̃e iter nr̃m quasi quidam la¬
trunculi obsident. dep̃dari ergo
desiderant. qui thesaurum pub¬
lice portant inuia. Hoc autem di¬
co: ut non proximi oꝑa nr̃a non
uideant cum scriptum sit. uide¬
patrem ur̃m: sed ut ꝑ hoc qđ agi¬
mus. laudes exteruis non quera¬
inpublico: quatinus intentio¬

Expanded text:
elorum regnum, frathis quae animus novit surgat ad incogquatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad paspiritus iter nostrum, quasi quidam latrunculi, obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice in via portat. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra non videant, cum scriptum sit: Videa , sed ut per hoc quod agimus, laudes exterius non quaerain publico quatenus intentio
Abbreviated transcription (Latin):
culpa humanum genus in ȩcerna
pęna intereat: &e nouum ut con¬
uersus in regno uiuat. Quod gͦ
inconclusione loquutionis suȩ do¬
minus subdidit: hoc ẽ utiq qđ
pmisit. Prus enim de regni simi¬
litudine thesaurum inuentum ac
bonam margaritam protulit: post¬
modum uero inferni penas de ma-¬
lorum combustione enarrauit. atꝙ
inconclusione subungit. Ideo doc¬
tus seriba in regno cȩlorum. simi¬
lis ẽ patrifamilias: qui profert

Expanded text:
culpa humanum genus in aeterna culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est pa
Abbreviated transcription (Latin):
similis ẽ homini patrifamilias:
ꝓferenti de thesauro suo noua et
uetera. Si ꝑ nouum & uetus qđ
dicitur utrumq testamentum
accipimus. abraham doctum fu¬
isse denegamus. qui noui & uete¬
ris testamenti & si facta nouit.
minime nuntiauit uerba. Moy.¬
sen quoq doctum patrifamilias
comparare non possumus: qui &¬
si testamentum uetus edocuit no¬
ui testamenti dicta non ꝓtulit. S¬
ba doctus in regno cȩlorum. simi¬
lis ẽ homini patrifamilias. intel¬
ligi ualet: quia non de his qui fue¬
runt sed de his qui ẽẽ in ȩccłia
poterant loquebat᷑ Qtune noua
&e uetera ꝓferunt. cum utriusq
testam̃ti p̃dicam̃ta uocib & mo¬
rib loquunt᷑. Quod tam̃ intelli¬
gi & aliter potest. Uetustum qͥp¬
pehumano generi fuit. ad infer¬
ni claustra descendere: ꝓpeccatis
suis supplicia ȩterna tolerare. Cui
ꝑmediatoris aduentum noui aliqͥd
accessit: ut si hic recte studeat ui¬
ruptibili uita moriatur. in cęlo col¬
locatus. Et uetus itaq ẽ: ut pro

Expanded text:
ilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat viruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
Aesi aꝑte diceretu. Ille in sc̃a ȩccłia
doctus p̃dicator ẽ: qui & noua scit
ꝓferre de suauitate regni. & ue¬
tusta dicere deterrore supplicii.
ut uel pęnȩ terreant. quos p̃mia
non inuitant. Audiat de regno
qd amet. audiat de supplicio unꝰ¬
quisq qđ timeat: ut torpentẽ ani-¬
mum & terrenis uehement̾ inhe-¬
rentẽ. si amor ad regnum non tra¬
hit: timor minetur. Eece enim de
gehennȩ exp̃ssione dicitiu: ibi
erit fletus & stridor dentium.
Sed quia p̃sentia gaudia sequun¬
re formidatis. Nemo etenim
potest & hic gaudere cum scło:
& illic regnare cum dõ. Tempo¬
ralis itaq letciȩ fluxa restringite:
carnis uoluptates edomate. Quic¬
quid animo exp̃senti scło arridet:
ex consideratione ȩterni ignis ama¬
rescat. Quicquid inmente pueri¬
liter hylarescit: hoc discipline ui¬
uenilis sensus coherceat: ut dum
sponte temporalia fugitis: eterna
gaudia sine labore capiatis

Expanded text:
e diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequunre formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant illi duo: qui ꝑsuaserunt ma¬
tri ut peteret ab eo dicens. Dñe: dic ut
sedeant hi duo filii mei unus ad dexte¬
ram tuam. & alter ad sinistram. in
regno tuo. Hac etiam dubitatione te¬
nebantur illi: qui post resurrectionẽ
in terrogabant eum dicentes. Domine.
si intempore hoc restitues regnum isrł:¬

Expanded text:
ne permoti fuerant illi duo, qui suaserunt mane permoti fuerant illi duo, qui suaserunt matri ut peteret ab eo dicens: « Domine, dic ut sedeant hi duo filii mei unus ad dexteram tuam, et alter ad sinistram tuam, in regno tuo . » Hac etiam dubitatione tenebantur illi, qui post resurrectionem interrogabant eum, dicentes: « Domine, si in tempore hoc restitues regnum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
iudas inculpapiles sunt. si hoc fecerũt.
qđ pater & filius: Non. Sed uno tra¬
ditionis uerbo. diu̾se uoluntates exp̃s¬
sȩ sunt. Tradidit eum uidas. sed ꝓpter
auariciam. Tradiderunt eum uidei. s
ꝓpter inuidiam. Tradidisse eum dicit᷑
pylatus: cum eum crucifigere ꝑmisit.
Tradidit eum pater. sed ꝓpter nr̃am
liberationem. Tradidit semet ipsum
filius. sed ꝓpter nr̃am dilectionem.
Ergo pater & filius. non solum aman-¬
di. sed etiam glorificandi: iudas autẽ
& udei. non solum detestandi: sed eti¬
am condempnandi. quia quod pat̃
& filiꝰ fecerunt caritate: hoc illi fe¬
bitantes ab ierłm isti discipłi recede¬
Nos autem sꝑabamus. quod ipse
eẽt redempturus irł. Sꝑ abamus qͥppe
preteriti in ꝑfecti temporis uerbum ẽ.
Et qui non sꝑamus sed sꝑabamus dixe¬
runt: de eius se resurrectione dubita
re ostenderunt. Minus enim sp̃e scĩ
eẽt isrł: id est regnum isrł corporalit̃
multo: nobilius. quam quondam da

Expanded text:
Judas inculpabiles sunt, si hoc fecerunt Judas inculpabiles sunt, si hoc fecerunt quod Pater et Filius? Non, sed uno traditionis verbo diversae voluntates expressae sunt. Tradidit enim Judas propter avaritiam: tradiderunt eum Judaei, sed propter invidiam: tradidisse eum dicitur Pilatus, cum eum crucifigi permisit; tradidit eum Pater, sed propter nostram liberationem; tradidit semetipsum Filius, sed propter nostram dilectionem. Ergo Pater et Filius non solum sunt amandi, sed etiam glorificandi. Judas autem et Judaei non solum detestandi, sed etiam condemnandi, quia quod Pater et Filius fecerunt charitate, illi cubitantes ab Jerusalem isti discipuli recedeNos autem sperabamus quod ipse sset redempturus Israel. » Sperabamus quippe, praeteriti imperfecti temporis verbum est. Et qui non speramus, sed sperabamus dixerunt, de ejus resurrectione dubitare se ostenderunt. Minus enim Spiritus sesset Israel, id est regnum Israel, corporaliter multo nobilius quam quondam Dav
Abbreviated transcription (Latin):
s qđ multis: ut salui fiant. Et qͦm trad¬
dert̃ eũ sũmi sacerdotes. & pͥncipes
ur̃i. in dampnationẽ mortis: q cru¬
fixerunt eum. Hic illud discipłi cõ¬
memorant qd suꝑius textus enuanglii
declarat qualiter scilicet a summis sa¬
cenlotib ꝓpter inuidiam traditus sit
ad crucifigendum. S illud querendũ
ẽ quare dicunt eum a pͥncipib sacer¬
dotum traditum: cum legamus qđ eũ
iudas tradiderit dicens: quid uultis
mͥ dare ꝙ ego uob̃ eum tradam S
ex hac questione iterum alia oritur
questio. quomͦ uidas uel iudei eum tra¬
didisse dicantur. cum legamus quod
pater eum tradiderit dicente apło.
Proprio filio suo non peꝑcit as̃. sed
pro nobis omnib tradidit illum. Na
& ipse filius semet ipsum tradidit: sic̃
idem apłs alibi ait. Qui dilexit me:
& tradidit semet ipsum ꝓme. Et iterũ.
Ambulate indilectione. sicut & xp̃e di¬
lexit nos. & tradidit semet ipsum pro
nobis. Si gͦ pater tradidit filium. et
filius semet ipsum: nunquid uidei q

Expanded text:
lvi fiant . » « Et quomodo tradiderunt eum summi sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et crucifixerunt eum. » Hic illud discipuli commemorant, quod superius textus Evangelii declarat, qualiter scilicet a summis sacerdotibus propter invidiam traditus sit ad crucifigendum. Sed illud quaerendum est, quare dicant eum a principibus sacerdotum traditum, cum legamus quod eum Judas tradiderit, dicens: « Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam? » Sed ex hac quaestione iterum oritur alia quaestio: quomodo Judas vel Judaei eum tradidisse dicantur, cum legamus quod Pater eum tradiderit, dicente Apostolo: « Proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . » Nam et ipse filius semetipsum tradidit, sicut idem Apostolus alibi ait: « Qui dilexit me et tradidit semetipsum pro me . » Et iterum: « Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, nobis . » Si ergo Pater tradidit Filium et Filius semetipsum, nunquid Judaei et
Abbreviated transcription (Latin):
bant uł quia insidias iudeorum metu¬
ebant. Iam enim conspirauerant ui¬
dei. ut siquis eum confiteretur palã.
extra sẏnagogam fieret. Quia gͦ iħ̾e
hebreo sermone. latine saluator đ̃r.
recte hoc nomine censetur. cuius re-¬
surrectio salutem credentib contu
oporteat nos saluari. Quia uero na¬
zarenus interpretatur sẽs. ꝙ hoc

Expanded text:
bant, vel quia insidias Judaeorum metuebant. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis cum confiteretur palam, extra synagogam fieret. Quia ergo Jesus Hebraeo sermone, Latine Salvator dicitur, recte hoc nomine censetur, cujus resurrectio salutem credentibus contuoporteat nos salvari . » Quia vero Nazaraeus interp
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. uel exhibuit: ut manifestũ
fieret. si discipłi eum quem dm̃ non
cognoscebant. saltem ut ꝑegrinum
diligerent. Sed absit ut caritatis uis
tes. Mane nob̃cum qm̃ ad uesꝑascit.
& inclinata ẽ iam dies. Quorum ex¬
emplo dicimus: quia ꝑegrini et hos¬
pites non solum cum adsunt recipi¬
endi sunt. sed etiam cum desunt uo¬
candi atq cogendi. Nam quantum
hospitalitatis uirtus ualeat ipse cõ¬
probat: qui se iniudicio fidelib dic¬
turum reꝓmisit. hospes fui: & colle¬
gistis me. Et quandui fecistis unide
minimis meis: mͥ fecistis. Quod eti¬
am inoꝑe abrahȩ ꝙ loth discimus:
qui frequent̃ hospites suscipiendo.
aliquando angłos susceperunt. Un¬

Expanded text:
posuit vel exhibuit, ut manifestum posuit vel exhibuit, ut manifestum fieret, si discipuli eum, quem Deum cognoscebant, saltem ut peregrinum diligerent. Sed absit ut eos a charitattes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. » Quorum exemplo discimus quia peregrini et hospites non solum cum adsunt recipiendi sunt, sed etiam cum desunt vocandi atque cogendi. Nam quantum hospitalitatis virtus valeat, et ipse comprobat, qui se in judicio fidelibus dicturum repromisit: « Hospes fui, et collegistis me. Et quandiu fecistis uni de minimis meis, mihi fecistis . » Quod etiam in opere Abrahae et Loth discimus, qui frequenter hospites suscipiendo, aliquando angelos susceperunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tres ante moysen fuisse legamus.
qui & uerbis & exemplis eius pas-¬
sionem ac resurrectionem ꝓphetaue¬
rint: Sed & adhoc dicendum ẽ: qͥa
licet ante moysen plures patres fue¬
rint. tam̃ eorum actionem moyse de¬
scribente cognouimus. quem uera¬
cis hystoriȩ scriptorem pͥmum non
dubitamus. Aquo libro gͦ illoꝵ do-¬
minus seripturas int̃pretari cepe¬
rat: A moyse: quia illoꝵ actiones
ut diximus pͥmus moyses seribit.
Inde enim seripsit homo. quando
non erat homo. Et appropinqͣuer̃t
castello quo ibant: & ipse finxit¬
se longius ire. Cum fingere solet eẽ
hypochritarum: quid est quod do-¬
minus finxisse dr: Ad quod ratio¬
nalis patet responsio. quia non sẽꝑ
fingere simulare dicimus: sed ali¬
quando etiam componere. Unde
ꝙ compositores luti. figulos uocamꝰ
ꝙ eos qui carmina dicant. fictores.
id est compositores carminum. Ob
exemplis dicimus. quia simplȩx ue¬
ritas nichil ꝑ duplicitatem egit. sed
talem se coram discipłoꝵ oculis com¬

Expanded text:
tres ante Moysen fuisse legamus, qui et verbis et exemplis ejus passionem et resurrectionem prophetaverint. Sed ad hoc dicendum est quia, licet ante Moysen plures patres fuerint, tamen eorum actionem Moyse scribente cognovimus, quem veracis historiae scriptorem primum fuisse non dubitamus. A quo libro ergo illorum Dominus Scripturas interpretari coepit? A Moyse coepit, quia illorum actiones ut diximus primus Moyses scripsit. Inde enim scripsit homo, quando non erat homo. « Et appropinquaverunt castello quo ibant, et ipse se finxit longius ire. » Cum fingere soleat esse hypocritarum, quid est quod Dominus se finxisse dicitur? Ad quod rationabilis patet responsio, quia non semper fingere simulare dicimus, sed aliquando etiam componere. Unde et compositores luti figulos vocamus, et eos qui carmina dictant, fictores, id est compositores carminum. Quibus exemplis discimus, quia simplex veritas nihil per duplicitatem egit, sed talem se coram discipulorum oculis com
Abbreviated transcription (Latin):
panis. Quod ubi uel quando factum
sit. euuangłista non declarat: tamen
quia factum sit non tacet dicens: quia
surrexit dominꝰ uere & apparuit sy¬
moni. id est petro: teste apło qui ait
Quia uisus ẽ cephȩ: & post hȩc un¬
decim. Primum enim omnium uroꝵ.
petrro apparuisse dñs post resurre¬
ctionem creditur: non solum ut apl̃s
eius ordinem consolidaret: sed etiam
ut mentẽ eius quȩ in passione tituba¬
uerat. reformaret.

Expanded text:
panis. » Quod sibi ubi vel quando factum panis. » Quod sibi ubi vel quando factum sit, evangelista non declarat, tamen quia factum sit non tacet, dicens: « Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni, » id est Petro, teste Apostolo, qui ait: « Qui visus est Cephae, et post haec undecim . » Primum enim omnium virorum, Petro apparuisse Dominus post resurrectionem creditur, non solum ut apostolatus ejus ordinem consolidaret, sed etiam ut mentem ejus, quae in passione titubaverat, reformaret.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ardens erat in nobis dum loque¬
retur inuia: & aꝑiret nobis scriptu¬
oculis discipłorum euanuit: quo ardo-¬
re inuia eus loquutione accensi sunt.
nisi ut ardeat: Hoc igne accensum
se nouerat: qui dicebat. Concaluit
cor meum intra me & in meditatione
mea exardescit ignis. S qͥa omnis qͥ
dõ docente bonum discit. ꝑ caritatismi
nist̾iũ aliis annuntiare debet. ꝓbant
hoc isti discipłi de quib dicitur. et
surgentes eadem hora: regressi sur
in ierłm. Non enum fatigatione iti¬
neris ꝓhibiti sunt: non uesꝑtine horȩ
impedimentũ timuerunt: sed eadem
hora surgentes reu̾si sunt in ierłm
nuntiare apłis. qđ de dñi resurrectio¬
ne in uia comꝑerant. Unde & bene
subungitur. Et inuenerunt congre¬
gatos undecim & eos qui cum ip¬
sis erant. dicentes. quod surrexit dñs
uere & apparuit symoni. Et ipsi nar¬
rabant quȩ gesta erant inuia. & quo¬
modo cognouerunt eum in fractione

Expanded text:
nostrum ardens erat in nobis, dum loquenostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scriptuoculis discipulorum evanuit, quo ardore in via ejus locutione accensi sint, quid volo nisi ut ardeat ? » Hoc igne accensum se noverat, qui dicebat: « Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . » Sed quia omnis qui Deo docente bonum discit per charitatis mysterium, aliis annuntiare debet, probant hoc isti discipuli, de quibus subditur: « Et surgentes eadem hora, regressi sunt in Jerusalem. » Non enim fatigatione itineris prohibiti sunt, non vespertinae horae impedimentum timuerunt, sed eadem hora surgentes regressi sunt in Jerusalem nuntiare apostolis quod de Domini resurrectione in via compererant. Unde bene subjungitur: « Et invenerunt congregatos undecim et eos qui cum ipsis erant, dicentes: quod su apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione
Abbreviated transcription (Latin):
dam: angłis hospitio receptis. Hinc
ꝙ petrrus apłs. nos exhortatur diceis
Hospitales inuicem: sine murmu¬
ratione. Hinc etiam beatus iob. de
se ipso destatu inquiens. Foris ñ
mansit ꝑegrinus: hostium meum
uiatori patut. Et intrauit cum illis.
Et factum ẽ dum recumberet cũ
eis accepit panem & benedixit ac
fregit: ce porrigebat illis. Et aꝑti suri
oculi eorum. & cognouerunt illum:
quia fides sine oꝑib mortua est. Hinc
cognoscere possumus: quia dm̃ quem
discipłi nec ex uisione nec ex scriptura¬
rum interpretatione cognouerant: mox
ut oꝑe quod seripturȩ precipiunt ꝑ¬
tores legis iusti sunt apud dm̃: sed fac¬
tores legis iustificabuntur. Et sicut do¬
minus dicit beati qui audiunt uerbũ
di & custodiunt illud. Nos quoq pro
modulo nr̃o. infractione panis dñm
cognoscimus: si mundo corde & casto
corpore mysterium corporis & sangͥ¬
nis eus. cum digna reuerentia sumi¬
mus. Et ipse euanuit ab oculis eorũ.
& dixerunt ad inuicem. Nonne cor

Expanded text:
is hospitio susceptis . » Hinc et Petrus apostolus nos hortatur, dicens: « Hospitales invicem sine murmuratione . » Hinc etiam beatus Job de seipso testatur, inquiens: « Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . » « Et intravit cum illis. Et factum est dum recumberet accepit panem, benedixit ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt illum. » Quia fides sine operibus mortua est, hinc cognoscere possimus, quia Deum, quem discipuli nec ex visione, nec ex Scripturarum interpretatione cognoverant, mox ut opere, quod Scripturae praecipiunt, ptores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . » Et sicut Dominus dicit: « Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud . » Nos quoque pro modulo nostro in fractione panis Dominum cognoscimus, si mundo corde et casto corpore mysterium corporis et sanguinis ejus cum digna reverentia sumimus. « Et ipse evanuit ab oculis eorum. Et dixerunt ad invicem: Nonne cor
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ cognitus dum loqueretur: ꝙ dig.¬
natus ẽ cognosci dum pascit᷑ Hospi¬
dicitur. Caritas fraternitatis maneat
in uob̃. ꝙ hospitalitatẽ nolite obliuis¬
ei. Per hanc enim placuerunt quid̾a
angłis hospicio recẽptis. Hinc petrus
ait. Hospitales inuicem. sine murmu¬
ratione Hinc ipsa ueritas dicit. Hos¬
pes fui. & suscepistis me. Opinata res
ẽ ualde: ꝙ seniorum nr̃orum nobis re-¬
uidam paterfamilias cum tota
domo sua magno hospitalitatiᷤ
studio seruiebat. Cumq ad mensam
os uenit: ad mensam ductus est. Dũq
pater familias ex humilitatis consu¬
etudine aquam uellet inmanib eiꝰ
fundere: conũsus urceum accepit. s
repente eum in cuius manib aquã
fundere uoluerat non inuenit. Cũq
hoc factum secum ipse miraretur
eadem nocte ei dominus ꝑuisionẽ
dixit. Ceteris dieb me in menbris
meis: hesterno autem die me in me¬
met ipso suscepisti. Eece iniudiciũ
ueniens dicit. qđ uni exminimis

Expanded text:
non est cognitus dum loqueretur, et dignon est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum pascitur. Hospidicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me . Opinata res est valde, et seniorum nostrorum nobis reuidam paterfamilias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie os venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens, dicet: Quod uni ex minimis
Abbreviated transcription (Latin):
finxit. fingere namq componere dici¬
mus: unde ꝙ compositores luti figu¬
los uocamus. N ichil ergo simplex
ueritas ꝑ duplicitatem fecit. sed talem
se exhibuit eis incorpore. qualis apud
illos eirat imente Probandi autem
erant: si hi qui eum. & si necdum ut
amare potiussent. Sed quia ẽẽ extra¬
nei a caritate non poterant. hi cum qͥb
ueritas gradiebatur: eum ad hospici¬
um quasi ꝑegrinum uocant. Cur autẽ
dicimus uocant. cum illic seriptum sit
& coegerunt illum: Ex quo nimirum
exemplo colligitur: quia ꝑegrini ad
sed etiam trahendi. Mensam ponunt.
inscripturȩ sacrȩ expositione non cog¬
nouerant: in panis fractione cognos¬
cunt. Audiendo gͦ precepta dei illumi¬
nati non sunt: faciendo illuminati st̃
Quia scriptum ẽ. ñ enm auditores le¬
gis iusti sunt apud dm̃: sed factores
legis iustificabuntur. Qsqͥs gͦ uult au¬
dita intelligere festinet ea quȩ iam in¬
telligere potuit oꝑe implere. Eece dñs

Expanded text:
finxit. Fingere namque componere dicifinxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant, hi cum quibus veritas gradiebatur, eum ad hospitium, quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit, et coegerunt illum? ex quo nimirum exemplo colligitur, quia peregrini non sed etiam trahendi. Et factum est din scripturae sacrae expositione non cognoverunt, in panis fractione cognoscunt. Audiendo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt. Quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
N cotidiana uobis sollempnitate labo¬
rantib pauca loquenda sunt: ꝙ fortas¬
se hȩc utilius proderunt: quia sepe q
alimenta quȩ minus sufficunt auidiꝰ
sumunti. Lectionis gͦ enuangłicȩ sũmat
sensumstatui non ꝑsingła uerba dis¬
litio expositionis onerare. Ecce audistis
tib iniuia. non quidem credentib sed
tamen de se loquentib dominus appa¬
ruit: sed eis speciem quam recognosce¬
rent non ostendit. Hoc ergo egit foris
dñs in oculis corporis: quod apud ip¬
sos agebatu intus in oculis cordis.
Ipsi namq apud semet ipsos intus &
amabant ꝙ dubitabant: eis autem do¬
minus foris & p̾sens aderat: & quis
eẽt non ostendebat. De se ergo loquen-¬
tib p̃sentiam exhibuit: sed de se dubitan¬
tib cognitionis speciem abscondit
Uerba quidem contulit: duritiam
intellectus increpauit: sacrȩ scripturȩ
mysteria quȩ de ipso erant apperuit.
& tamen quia adhuc meorum cordib
ꝑegrinus erat afide ire se longius

Expanded text:
n quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba disermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis,tibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius
Abbreviated transcription (Latin):
caret. ut eum quem dm̃ nondum
cognoscebant: saltem ut ꝑegrinũ
paruit. ut nos qui menbra eius
sumus. in hac uita ꝑ egrinos ꝙ ad¬
uenas nos ẽẽ sentiamus. Pegrinus
gͥ dictus ẽ quasi ꝑgens longius.
mitu desiderant. Et nos qui paracdy¬
si gaudia amisimus: quandiu in hac
uita sumus. in alia patria consistimꝰ.
Unde necesse ẽ. ut cotidie cum gemi¬
in ad ꝓpͥam patriam redire festine¬
mus: dicentes cum apło. Dum sumꝰ
in corpore. ꝑegrinamur a dño. qm̃
non habemus hic manentẽ ciuitatẽ.
sed futuram inquirimus. In hac ꝑe

Expanded text:
caret, et eum quem Deum nondum caret, et eum quem Deum nondum cognoscebant, saltem ut peregrinum paruit, ut nos, qui membra ejus sumus, in hac vita peregrinos et advenas nos esse sentiamus. Peregrinus enim dictus est, quasi pergens longius, mitu suspirant. Et nos quoque qui paradisi gaudia amisimus, quandiu in hac vita sumus, in aliena patria consistimus. Unde necesse est ut quotidie cum gemitu ad propriam patriam redire festinemus, dicentes cum Apostolo. « Dum sumus in corpore peregrinamur a Domino: quoniam non habemus hic manentem civitatem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
autem tristes ambulabant: quos
fides resurrectionis. nondum letifica¬
uerat. Nondum enim impletum e¬
rat in illis quod dominus reꝓmiserat
dicens. Tristicia ur̃a uertetur in gau-¬
dium. Sed ꝙ adhuc in illa sententia
tenebantur. qua ait: mundus autẽ
gaudebit: uos uero contristabimini.
Nam cuius rei grã tristes incederẽt
unus eorum cui nomen cleophas o¬
stendit: cum ait. Tu solus ꝑegrinus
es in ierłm: & non cognouisti que
facta sunt in illa his dieb: Ac sidi¬
ceret. Quomodo ex omnib tu solus
remanere potiusti: ut ignores ea que
facta sunt his dieb: Ac si dicatur.:
maxime autẽ cum ꝓpter magnitu¬
dinem suam nulli ẽe incognita pos¬
sint. S illud p̃ter mittendum ñ est:
qdđ inꝑegrini specie. dñs post suam
passionem discipłis apparere uoluit.
Peregrinꝰ enim illis erat. a quorum
mortalitate longe distabat. Siue
certe inꝑegrini specie apparuit. ut
eorum mentes ad miscdiam prouo¬

Expanded text:
autem tristes ambulabant, quos autem tristes ambulabant, quos fides resurrectionis nondum laetificaverat. Nondum enim erat impletum in illis quod Dominus repromiserat, dicens: « Tristitia vestra vertetur in gaudium : » sed adhuc in illa sententia tenebantur, quae ait: « Mundus autem gaudebit, vos vero tristabimini : » Nam cujus rei gratia tristes incederent, unus eorum, cui nomen Cleophas, ostendit, cum ait: « Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? » Ac si diceret: Quomodo ex omnibus tu solus remanere potuisti, ut ignorares ea quae facta sunt his diebus in Jerusalem, maxime autem, cum propter magnitudinem suam nulli esse incognita possint? Sed illud praetermittendum non est, quod in peregrini specie Dominus post suam resurrectionem discipulis apparere voluit. Peregrinus enim erat illis, a quorum mortalitate longe distabat. Sive certe in peregrini specie apparuit, ut eorum mentes ad misericordiam provo
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabat. Quia gͦ quem amabãt
uidebant: quia uͦ de eiꝰ resurrectione
dubitabant: eum quem uidebant ñ
agnoscebat. S quia ipsa dubitatio
in illorum mentib exantiqui hostis
in sidiis nata fuerat: recte subiungit᷑
Oeuli autem illorum denebantur: ne
eum agnoscerent. Tenebantun enĩ
eorum oculi: siue ab ipsa dubitati¬
one. siue ab antiqui hostis tempta¬
tione: ne eum quem uidebant
cognoscere possent. Qui enim ꝓpͥa
uirtute amortius resurrexit: inqua
specie uoluit discipłis apparere po¬
duit. Unde bene alius euuangłista
dicit Post hec apparuit duob ex illis
in alia effigiȩ: ꝙ ait ad illos. Qui sunt
hi sermones quos confertis ad inuicẽ
ambulantes & estis tristes: Non ig¬
norans dominus interrogauit quid
discipłi loquerentur: sed ex eorum lo¬
quutione cordis requisiuit confessio¬
nem: ut impleretur in illis qđ alibi
dicit Aut exore tuo iustificaberis: aut
exore tuo condempnaberis. Merito

Expanded text:
demonstrabat. Quia ergo amabant demonstrabat. Quia ergo amabant videbant: quia vero de ejus resurrectione dubitabant, eum quem videbant, non agnoscebant. Sed quia ipsa dubitatio in illorum mentibus ex antiqui hostis insidiis nata fuerat, recte subjungitur: « Oculi autem illorum tenebantur, ne eum agnoscerent. » Tenebantur enim illorum oculi, sive ab ipsa dubitatione, sive ab antiqui hostis tentatione, ne eum quem videbant cognoscere possent. Qui enim propria virtute a mortuis resurrexit, in qua specie voluit, discipulis apparuit. Unde bene alius evangelista dicit: « Post haec apparuit duobus ex illis in alia effigie . » « Et ait ad illos: Qui sunt hi sermones quos confertis ad invicem ambulantes, et estis tristes? » Non ignorans Dominus interrogavit quod discipuli loquerentur, sed ex eorum locutione cordis requisivit confessionem, ut impleretur in illis quod alibi dicit: « Aut ex ore tuo justificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis . » Merito
Abbreviated transcription (Latin):
ad inuicem: de his omnib quȩ accide¬
rant. Notandum autem: quia non
suꝑflua. non uacua. neq ea quȩ ad
detractionem ꝑtinent. neq uerba ri¬
sum mouentia loquebantur sed ad
inuicem de his omnib quȩ acciderari
scilicet qualiter innocens xp̃c. ꝙ sine¬
signa & miracula oꝑatus sit. quomodo
odiis iudeorum ꝙ calumpniis traditꝰ
sit ad crucifigendum: qualiter se resur¬
recturum p̃dixerat: quod nondum ui-¬
debant. Quia gͦ hoc ꝙ huiusmodi de
illo loquebantur. contigit ut etiam il¬
tabant uiderent: ꝙ in his etiam ad
litteram suam ꝓmissionẽ dñs adim-¬
pleret inqua dicit ubi duo uł tres
fabularent᷑ & secum quererent. Et
ipse iħc apppinquans ibat cum illis.
Ubi notandum: quia iuxta mentis
illorum qualitatẽ dominus suam for¬
mauit apparitionem. Illi enim in
corde dm̃ amabant. sed de eius resur¬
rectione dubitabant. Dñs autem eis
in corpore apparebat: sed quis ẽẽt non

Expanded text:
ad invicem de his omnibus quae accidead invicem de his omnibus quae acciderant. » Notandum autem quia non de superfluis, non de vacuis, neque ea quae ad detractionem pertinent, neque risum moventia loquebantur, sed ad invicem de his omnibus quae acciderant, scilicet qualiter signa et miracula operatus sit, quomodo odiis Judaeorum et calumniis traditus sit ad crucifigendum, qualiter se resurrecturum praedixerat, quod nondum videbant. Quia ergo haec et hujusmodi de illo loquebantur, contigit u etiam ilaliter viderent, et in his etiam ad litteram suam promissionem Dominus adimpleret, in qua dicit: « Ubi fabularentur et secum quaererent, et ipse Jesus appropinquans ibat cum illis. » Ubi notandum quia, juxta mentis illorum qualitatem. Dominus suam formavit apparitionem. Illi enim in corde Dominum amabant, sed de ejus resurrectione dubitabant. Dominus autem eis in corpore apparebat, sed quis esset non
Abbreviated transcription (Latin):
diorum mensura diũsa habeatiu:
legitimi tamen stadii auctorem her-¬
culem tradunt: qui sub uno anheli¬
tu. centum uiginti quinq passus eu¬
currisse dr. Ae ꝑ hoc si recte compu¬
tetur: sexaginta stadia septimum
miliarium o dimidium complent.
Et sex quidem ad bona ꝑtinent. quia
sex dies sunt in quib licet oꝑari Sep¬
tem autem ad requiem animarum:
quia septimo die requieuit ds ab om¬
nib oꝑib suis. Octo ad resurrectio¬
nem. quia octauo die dominus resur¬
rexit. Et ꝑ salomonẽ dr. Da partes
septem nec non ꝙ octo. Quasi enim
isti discipłi sextum miliarium cum
domino eucurrerant: quando eum
in p̃senti uita in bonis oꝑib conũ¬
santem uiderant. Quasi uero ad
septimum miliarium ꝑ uene¬
rant: quando illum in sepulchro eol¬
locatum didicerant. Uerum octa¬
uum dimidium ꝑfecerant. quia eum
pͥus resurrecturum crediderant: sed
re funditus non recesserant. Unde et
bene subditiur. Et ipsi loquebantur

Expanded text:
diorum mensura diversa habeatur, diorum mensura diversa habeatur, legitimi tamen stadii auctorem Herculem tradunt, qui sub uno anhelitu centum viginti quinque passus cucurrisse dicitur, ac per hoc, si recte computetur, sexaginta stadia septimum milliarium et dimidium complent. Et sex quidem ad bona opera pertinent, quia sex dies sunt in quibus licet operari: septem autem ad requiem animarum, quia septimo die requievit Deus ab omnibus operibus suis: octo ad resurrectionem, quia octavo die Dominus resurrexit. Et per Salomonem dicitur: « Da partes septem, necnon et octo . » Quasi enim discipuli isti sextum milliarium cum Domino cucurrerant, quando eum in praesenti vita in bonis operibus conversantem viderant. Quasi enim ad septimum milliarium pervenerant, quando illum in sepulcro collocatum didicerant. Verum octavum dimidium perfecerant, quia eum prius resurrecturum crediderant, sed re funditus non recesserant. Unde et bene subditur: « Et ipsi loquebantur