comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a magnitudine scientię magi nuncupati. Q̾s enĩ
greci phylosophos. ꝑse magos appellant. Ueneri
emĩ de sinib ꝑsarum & caldeoꝵ. ubi fluuiꝰ ẽ. saba
a quo & sabea regio dr̃. Qda tñ ñ eos pͥmo magos¬
eis. & ita multo temꝑe de longinquo uenerunt.
Potuit tñ fieri. ut in .xiiͫ. dieb suꝑ dromedari¬
os sedentes. longa terrarũ spacia transmearent.
Audiens magos herodes rex turbatꝰ ẽ. & om̃is
ierosolima cum illo. Timuit rex. ne quis de se¬
mine hẏrcani uł aristoboli natus e̾ẽt. regnat᷑us.
se tanꝗͣ alienigena destituto. Turbat᷑ autẽ ciui¬
tas. nouitate miraculi ꝑcussa. Cumq diligent̾
didicisset rex ortũ stellȩ. a magis. ut ꝑ eũ natalẽ
pueri cognosc̾e̾t. etiã a sacerdotib & scribis scisci¬
tabat᷑. ubi xp̃c nasceret᷑. qui iuxta micheã. in bech¬
leem effrata nascit᷑um dixerunt. Bethlecm p̾us
dicta ẽ. effrata. ab uxore caleph. quȩ ibi sepulta ẽ.

Expanded text:
a magnitudine scientiae magi nuncupati sunt. Quos enim a magnitudine scientiae magi nuncupati sunt. Quos enim Graeci philosophos, Persae magos appellant. Venerunt enim de finibus Persarum et Chaldaeorum, ubi fluvius est Saba, a quo et Sabaea regio diciteis, et ita multo tempore de longinquo venerunt. Potuit tamen fieri, ut in tredecim diebus super dromedarios sedentes longa terrarum spatia transmearent, « Audiens magos Herodes rex turbatus est, et omnis Jerosolyma cum illo, » timuit rex ne quis de semine Hircani vel Aristobuli natus esset regnaturus, se tanquam alienigenam destituto. Turbatur autem civitas, novitate miraculi percussa. Cumque diligenter didicisset rex ortum stellae a magis, ut per eum natalem pueri cognosceret, etiam a sacerdotibus et scribis sciscitabatur, ubi Christus nasceretur. » Qui juxta Michaeam in Bethlehem Ephrata nasciturum dixerunt . Bethlehem prius dicta est Ephrata ab uxore Caleb, quae ibi sepulta est,
Abbreviated transcription (Latin):
& hominẽ. int̾ uideũ & gentilẽ. Phac multitudine
lum ꝓpħice dictum. turrĩ gregisibi. Et tu turris
gregis nebulosa. cum tñ iam pͥmo contraxerat hoc
chel paturiret. Et transeuntes pastores usq beth¬
ieem. inuenert̃ uerbum qd̾ factum fu̾at ap̃ cos.
& qui audiebant mirabant᷑ suꝑ hiis quȩ dicebant᷑
a pastorib ad illos. Naria aũ conseruabat omĩa
uerba hȩc. conferens in corde suo. de qua natꝰ ẽ ih̾e.
ut putabat᷑ filiꝰ ioseph. xꝑi enĩ gen̾atio sic erat. ꝑma
quide conditio hominis de t̾ra. scda de latere uiri.
t̾cia ex into & semina. quarta sic erat sit
erat ut sine uiro nasceret᷑ homo de femina.
Unde & a ꝓpͥata circumlocutione ꝓ nomine. xp̃c
filiꝰ hominis dictꝰ ẽ. Prima & scda genãtio rue¬
runt. int̾cia. de runa gen̾am᷑: in quarta. de ru-¬
ina suscitam. Octauo die circumcidert̃ puerũ
& declarauert̃ nom̃ eiꝰ ẽẽ iħm. qd̃ impositum erat
doctrine balaam. qui stellã nouert ciꝰ uaticinio. &

Expanded text:
 inter Judaeum et gentilem. Pro hac multitudine cum prophetice dictum turrim gregis, ibi. Et tu, turris gregis nebulosa , cum tamen jam non primo contraxerat hoc chel parturiret. « Et transeuntes pastores, usque Bethlehem invenerunt verbum, quod factum erat ad eos, et qui audiebant, mirabantur super his quae dicebantur a pastoribus ad eos. Maria quoque conservabat omnia verba haec, conferut putabatur filius Joseph . » Christi enim generatio sic erat: Prima quidem hominis conditio de terra, secunda de latere viri, tertia ex viro et femina, quarta sic erat, ut nasceretur sine viro homo de femina. Unde et appropriata circumlocutione pro nomine Christus filius hominis dictus est. Prima et secunda generatio ruerunt, in tertia de ruina generamur, in quarta de ruina suscitamur. Octavo die circumciderunt puerum, et declaraverunt nomen ejus Jesum, quod impositum erat doctrinae Balaam, qui stellam noverunt ejus vaticinio, et
Abbreviated transcription (Latin):
quib uncdis & sublatis septẽ: unus remanet.
Cum uenit plenitudo temꝑis. & cęt̃. scdm alios
a die qua baptizatꝰ ẽ. ꝓpt̾ uim  regeneratiuã
datã aquis. scłm alios a passione. quia t̃c aꝑ
.xͦiiͫ. Et pastores erant in regione eadẽ. custodientes
uigłas noctis suꝑ gregẽ suũ. Mos fuit antiqͥoribꝰ
inutq solsticio. uigilias noctis custodire. ob solis
tantiũ moleuerat. Et ecce angłs dñi stetit iuxta
illos annuntians illis natum. cẽ. saluatotẽ. in beth¬
lecm. & in signũ. positũ pucrum in p̃sepio mnunti¬
auit. Et facta ẽ. cum eo multitudo angłoꝵ. di

Expanded text:
Quibus junctis et sublatis septem, remanet unum. Quibus junctis et sublatis septem, remanet unum. Cum venerit plenitudo temporis, » etc. Secundum alios a die qua baptizatus, propter vim regenerativam datam aquis. Secundum alios a passione, quia tunc apio a Bethlehem, in regione eadem custodientes vigilias noctis super gregem suum . Mos fuit antiquioribus, in utroque solstitio, vigilias noctis custodire ob solis vtantium inoleverat. « Et ecce angelus Domini stetit juxta illos, annuntians eis natum Salvatorem in Bethlehem, et in signum positum puerum in praesepio nuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
locus in diuersorio. Difficile fuerat paupibꝰ. ꝓ
frequentia multoꝵ. qui ob idipsũ conuen̾ant q̃
uacuas inuenire domos & in cõmum t̾usita. qͥ
erat int̾ duas domos oꝑimentũ habens. qd̵ ili¬
uersoriũ dr̃. se receꝑunt sub quo ciues ad cello¬
quendũ uel conuusendum in dieb ocii. uł pas
ris initemꝑie diuertebant. Forte ibi iosepl pse¬
ꝑiũ fecerat boui s asmo. quos secũ duxerati ł
quo repositus ẽ ihc. Ad qͦd qͥdã referunt illud
ysaiȩ. C ognouit bos possessorẽ suũ. & asiuiꝰ pse¬
pe dñi siui. Et illud abacuc. In medio duũ am¬
maliũ cognosceris. Et etiã inpicturis eccłiarũ
q̃ sunt quasi libri laicoꝵ: hoc rep̃sentat᷑ nobis.
Natus ẽ. autẽ saluator. anno regni augasti ce
fluxerant. usq ad actiũ bellum. regno anni augusti
cõnum̾amꝰ. Anno uͭ regni herodis tͥcesimo. uni¬
quia si tabulam compoti ret̾ ꝑcurras. inuenies
huiꝰ anni concurrentẽ .u. regłarẽ. ianuarii .iii.

Expanded text:
lehem quieseunt. Difficile fuerat pauperibus, prae frequentia multorum, qui ob idipsum convenerant, vacuas invenire domos, et in communi transitu, qui erat inter duas domus, operimentum habens, quod diversorium dicitur, se receperunt, sub quo cives ad colloquendum, vel ad convisendum in diebus otii, vel pro aeris intemperie divertebant. Forte ibi Joseph praesepium fecerat bovi et asino, quos secum adduxerat, in quo repositus est Jesus. Ad quod quidam referunt illud Isaiae: « Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . » Et illud Habacuc: « In medio duorum animalium cognosceris. Etiam in picturis ecclesiarum, quae sunt quasi libri laicorum hoc repraesentatur nobis. Natus est autem Salvator anno regni Augusti Cae a morte Julii duxerant, usque ad Actium bellum, regno Augusti connumeramus. Anno vero regni Herodis trigesimo uniquia si tabulam computi retro percurras, invenies hujus anni concurrentem quintum, regularem Januarii tertium.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Tunc herodes uidit qd illusꝰ ẽẽt a magis.
Uidens herodes magos sibi nichil renuntiasse.
putauit eos uisione stellȩ deceptos. & erubuisse
redire ad eum. & idõ ab inquisitione stellȩ pue¬
ri. cessauit. S cum audisset quȩ dicta fuerant
a pastorib & maxime ꝓpħias symeonis & annȩ.
sensit se illusum. & de morte pueroꝵ bethlee¬
mitarũ tractabat. ut ille quẽ ignorabat cũ eis
herodis. Cumq ingredẽt᷑ dñs egyptum. corru-¬
det dñs nubẽ leuẽ. & ingrediet᷑ egyptum. & mo¬
in exitu filioꝵ isrł ex egypto. ñ fuit domꝰ egypti. in
ma iret. accusationi filioꝵ responsurꝰ. Tam̃ iose¬
phus dicit. qd̾ alexandrum filiũ suũ secum taerit.
romã & ueneni sibi parati. reũ ap̃ cesarẽ postula¬
uerit. Qui cum it faceret. ꝑ cilitiã. audiens naues
thar sensiũ magos transuexisse. in spũ ueherneti¬
ti combussit naues tharsis. scđ̾m qd̾ dauid ꝓpħa¬
uerat. Cum ũ coram cesare disceptasset pat̃ cum

Expanded text:
. Tunc Herodes vidit quod illusus esset a magis . Videns enim Herodes magos nihil sibi renuntiasse, putavit eos visione stellae deceptos, et erubuisse redire ad eum, et ideo ab inquisitione pueri cessauit. Sed cum audisset que dicta fuerant a pastoribus et maxime prophetias Symeonis et Anne sensit se illusum et de morte puerorum Bethleem tractabaHerodis. Cumque ingrederetur dominus in Egyptum corrudet Dominus nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et moin exitu filiorum Israel de Aegypto non fuit domus Aegypti in qesare, ut Romam iret, accusationi filiorum responsurus. Tamen Josephus dicit quod Alexandrum filium suum secum Romam traxerit, et veneni sibi parati reum apud Caesarem postulaverit. Qui, cum iter faceret per Ciliciam, audiens naves Tharsensium magos traduxisse, in spiritu vehementi combussit naves Tharsis secundum quod David pergo coram Caesare disceptasset pater cum
Abbreviated transcription (Latin):
teum p̃cii decẽ nũmoꝵ usualiũ. unde & denariꝰ
dicebat᷑. p̃sidi ꝓuintie tradens. se subditũ ro¬
mano imꝑio ꝓfiteret᷑. Nam & nũmꝰ imaginẽ
p̃ferebat cęsaris. & suꝑscriptionẽ nominis. &
determinabat᷑ numero. & redigebatur in scͥptis.
deinde ꝑ circum stantes nationes. alii p̃sides
ꝓsequerent᷑. Uel forte pͥma. id ẽ. uniuersalis.
quia alie p̃cessert particulares. Uel forte pͥma
capitalis in ciuitate ficbata p̃side. scła ciuitabĩe ior
regione alegato cesaris. tercia regionũ i orbe corã
cesate. Hic pͥmũ iudea facta ẽ stipendiaria roma¬
buta Ascendit autẽ & ioseph a natarethinbele¬
em eo qd̾ t̾et de domo dauid. ut ꝓfit̾et sum ina¬
na ureore sua p̃gnante Si mulieres ꝓfitebant
ungendũ ẽ. sic ut ꝓfit̾et᷑ cum maria. Si soliuu¬
ri sic ẽ dido. Ascendit ioseph cum maria. Facdtũ¬

Expanded text:
teum pretii decem nummorum usualium, unde denarius teum pretii decem nummorum usualium, unde denarius dicebatur praesidi provinciae tradens, se subditum Romano imperio profiteretur. Nam et nummus imaginem praeferebat Caesaris, et superscriptionem nominis. Et determinabatur, et redigebatur in scriptis, deinde per circumstantes regiones alii praesides prosequerentur. Vel forte prima universaecesserant particulares. Vel forte prima capitum in civitate fiebat a praeside, secunda civitatum in regione a legato Caesaris, tertia regionum in urbe coram Caesare. Hic primum Judaea facta est stipendiaria Roma-- « Ascendit autem Joseph a Nazareth in Bethlehem, eo quod esset de domo David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. » Si mulieres profitebantur, jungendum est sic, ut profiteretur cum Maria. Si soli viri sic est ordo: « Ascendit Joseph cum Maria. » C
Abbreviated transcription (Latin):
In sompnis aũ ãmonitꝰ ab angło. ut accipet
eam in coniugẽ. & ne suspicatet᷑ adultiũ. com¬
ceptũ puerum de spu scõ indicauit. &ut ihia
uosaret p̃cepit. quia saluũ faciet ppłm a pee¬
catis coꝵ. Ex hoc cognouit ioscph dm̃ nasci¬
turũ. qui solus peceã dimittit. Et accipiens
sponsam in uxorẽ. cum uirgine uirgo mansit.
habuit autẽ uirgo uirum: ne grauida infama¬
ret᷑. & ut uiri solatio & minist̾io foueret᷑. & ut
diabolo occultaret᷑ di partꝰ¬
N dieb illis exiit edictum a cesare augusto: ut
describeret᷑ uniuersꝰ orbis. Uolens cesar scire nu-¬
merũ regionũ in orbe. quȩ roinane suberant
dicioni. numerũ etiã ciuitatũ in qualibet re¬
gione. numerũ qͦ capitum in qualibet ciuitate.
p̃ceꝑat ut de suburbanis. oppidis uicis & pagis
ad suã confluerent homines ciuitatẽ. & maxĩe
ubicũq habitarent. ad ciuitatẽ conuenirent.
unde tͣhebant originem. & quisq nũinũ argen-¬

Expanded text:
in somnis autem admonitus est ab angelo, ut acciperet eam in conjugem, et ne suspicaretur adulterium, conceptum puerum de Spiritu sancto indicavit, et ut Jesum vocaret praecepit, quia salvum faceret populum a peccatis eorum. Et hoc cognovit Joseph Deum nasciturum, qui solus peccata dimittit, et accipiens sponsam in uxorem, cum Virgine virgo permansit. Habuit autem Virgo virum, ne gravida infamaretur, et ut viri solatio et ministerio frueretur, et ut diabolo occultaretur Dei partn diebus illis exiit edictum a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis . » Volens Caesar scire numerum regionum in orbe, quae Romanae suberant ditioni, numerum etiam civitatum in qualibet regione, nomina quoque capitum in qualibet civitate, praeceperat, ut de suburbanis oppidis, vicis, et pagis ad suam confluerent homines civitatem, et maxime ubicunque habitarent ad civitatem convenirent, unde traherent originem, et quisque denarium argen
Abbreviated transcription (Latin):
briel in natareth ad mariã desponsatã ioseph.
Cum ea salutata dixisset eam pariturã iħm fi¬
liũ altissimi. quesissetq quomͦi fieret. cum se ñ
cognitirrã uirũ in animo uouisset. nisi alit̾
sp̃c sc̃i concepturã. etiã concepisse cognatã suã
elirabeth sibi indicauit. ꝑmixtȩ enĩ erant. sacer¬
dotalis tͥb & regia. Nam & aaron uxorẽ habuit
de iuda. elirabeth sororẽ naason:. & ioiada pon¬
tifex iosabeth filiã regis iorã Et ait maria.
de uirgine. plenꝰ homo in anima. & in carne.

Expanded text:
briel in Nazareth ad Mariam virginem desponsatam Joseph . » Cumque, ea salutata, dixisset eam parituram Jesum, Filium Altissimi, quaesissetque quomodo hoc fieret, cum se non cognituram virum in animo vovisset, nisi aliter sancti concepturam, et etiam concepisse cognatam suam Elisabeth sibi indicavit. Permistae enim erant sacerdotalis tribus et regia. Nam et Aaron uxorem habuit de Juda Elisabeth sororem Naasson et Joiada pontifex Jochabed filiam regis Joram. Et ait Maria: de Virgine, plenus homo in anima, et carne,
Abbreviated transcription (Latin):
iamin erat Et cum salutasset elizabeth exultauit
infans in utero ei. Et cum matrẽ dñi sui. &. bea
tã ꝓpħaret eam elirabet. edidit maria canticũ dño
aicens. Magnificat anima mea & ceta. Hlansit
aute maria ibi. mensib tͥb ministrans cognate
ris. uł tabella. quȩ pugno pot̾ includi. uł cala¬
miis scriptoris. Et aꝑtum ẽ. os tacharie & ꝓpħans

Expanded text:
t Elisabeth exsultavit infans in utero ejus, » et cum matrem Domini sui et beatam eam prophetaret Elisabeth, edidit Maria canticum Domino, dicens: « Magnificat anima mea Dominum, » etc. Mansit autem Maria ibi mensibus tribus, ministrans cognatae ris tabula, quae pugno potest includi, ut calamus scriptoris. Et apertum est os Zachariae, et prophetans
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta es. Te gͦ licet inuitã recuꝑabo. Quȩ ex¬
posita hoc sompnio: uix biduũ suꝑuixit. Tan¬
dẽ crebro accusatus archelaus. a cesare aduocat᷑
Quinto quidẽ die pͥusqm uocaret᷑ nouẽ aristas
plenas. & maximas a bobꝰ comedi sompniau̾at.
Dũq accitos uates consulexet. symon esseus gen̾e
aristas annos. & boues rerũ mutationes int̃pre¬
tatꝰ ẽ. eo qd̾ agros arando uert̾ent. & mutarent.

Expanded text:
juncta es. Te ergo licet invitam recuperabo. Quae exjuncta es. Te ergo licet invitam recuperabo. Quae exposito hoc somnio, vix biduum supervixit. CAdem crebro accusatus Archelaus, a Caesare advocatur. Quinto quidem die priusquam vocaretur, aristas plenas, et maximas a bobus comedi somniarat, dumque ascitos magos consuleret, Simon Essaeus genere, aristas annos, et boves rerum mutationes interpretatus est, eo quod agros arando verterent, et mutarent.
Abbreviated transcription (Latin):
Archelaus ũ ñ solũ in accusatores suos. uer eunam
sbi subditos. crudeliꝰ patre deseuit. cui regni anno
pͥmo angłs dr̃x ioseph. ut rediret cũ matie arpie¬
eto u tram isrł. Qui rediens ab egyꝑto. p̃t annos
septẽ. cũ auitiret qd̾ archelaus ꝓ patre regnła au
imuddea. noluit illo ire & amonitꝰ ab angło ⁊i uñi
ingabilcã & mansit in nacateth. In hoc. loco oꝰ¬
uenies suꝑ mathm. & archelaũ monarchũ tosq̃
archelaus in contumeliã gen̾is sui repudiauit ma¬
riannẽ fr̃is sui filiã. qm pat̾ ei dederat uxorẽ. diĩq
galaphyrã filiã regis capodocũ. fr̃is sui alexandri
quondã uxorẽ. & mortuo alexandro. iube regi li¬
bie nuptã. mortuoq iuba ap̃ patrẽ. mͦ in uidu¬
itate manentẽ. Quȩ cũ in iudeã redisset nupta
archelao. uidere uisa ẽ. instantẽ sibi alexandrũ
& dicere. Satis tͥ fu̾at libicũ matͥmoniũ s reuer
sarursꝰ ad penates meos. fr̃i meo impudent̃ con¬

Expanded text:
Archelaus vero non solum in accusatores suos, verum etiam in sibi subditos crudelius patre desaevit. Cujus regni anno primo angelus dixit Joseph, ut rediret cum matre, et puero in terram Israel. Qui rediens ab Aegypto post annos septem, cum audiret quod Archelaus pro patre regnaret in Judaea, noluit illo ire. Et admonitus ab angelo ivit in Galilaeam, et mansit in Nazareth . In hoc loco invenies super Matthaeum, et Archelaum totius Archelaus in contumeliam generis sui repudiavit Mariannem fratris sui filiam, quam ei pater dederat uxorem, duxitque Glasiram, filiam regis Cappadocum, fratris sui Alexandri quondam uxorem, et mortuo Alexandro Jubae regi Lybiae nuptam, mortuoque Juba apud patrem modo in viduitate degentem. Quae cum in Judaeam rediisset nupta Archelao, videre visa est, astantem sibi Alexandrum, et dicere: Satis tibi fuerat Libycum matrimonium; sed rursus reversa ad penates meos, fratri meo impudenter con
Abbreviated transcription (Latin):
des. missis spiculatorib. iussit filios occidi. & as¬
portari in alexandriũ. ibiq sepeliri. cũ alexan¬
dro auo mat̾no. Tunc inscripsit testam̃tum he
rodes. & antipatrũ futurũ regẽ instituit. & hero¬
dem qui cognominabat᷑ antipas. substituit an-¬
tipatro. Antipat̃ uͦ intolerabile odiũ ppłi excepit.
cunctis scientib qd̃ fr̃ib suis inseruisset calũp¬
nas. ob hoc etiã pat̾. cũ iã ñ recto oculo asꝑicie¬
bat. Ad hec etiã antipat̾ molestꝰ erat pat̾. qd̾
sus eas copulãs matrimonio. Erant autẽ sedm
iosephũ paruuli relicti de aristobolo. herodes
num reuocaret herodes. quia eos ex matre contin¬
gebat. Cõmouit etiã ferorã inodiũ herodis. ades
ut feroras secełet a frẽ. & habitaret interriquȩ cõ¬
cessa ei fuerat transiordanẽ. Ipse uͦ ctiã patreno¬
lente quib̾dã excogitatis occasionib romã ꝓpauit.

Expanded text:
des, missis spiculatoribus, jussit filios occidi, et asdes, missis spiculatoribus, jussit filios occidi, et asportari in Alexandriam, ibique sepeliri cum Alexandro avo suo materno. rodes, et Antipatrem futurum regem instituit, et Herodem, qui cognominabatur Antipas substituit Antipatri. Antipater vero intolerabile odium populi excepit, cunctis scientibus quod fratribus suis conseruisset calumnias. Ob hoc etiam pater jam eum non recto oculo aspiciebat. Ad haec etiam Antipater molestus erat patri, quod suis eos copulans in matrimonio. Erant autem, secundum Josephum, parvuli relicti de Aristobolo, Herodes num revocaret Herodes, quia eos ex parte matris contingebat. Commovit etiam Pheroram in odium Herodis, adeo ut Pheroras secederet a fratre, et habitaret in terra, quae concessa ei fuerat trans Jordanem. Ipse vero etiam, patre volente, quibusdam excogitatis occasionibus Romam properavit,
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ. autẽ ut qm̃ herodes multas orbaue¬
rat filiis. & ipse suis miserabiliꝰ orbaret᷑. Nã
ꝑ astutiã antipatͥ. ittrũ facti sunt suspecti. alex¬
ander & aristobolus pat̾. ob hoc scͥpsit herodes au¬
gusto. inmultis filios accusans. Nisit autẽ au¬
gusto saturnmũ & peamũ legatos cũ rescͥpto.
ut coram hiis duob coacto concilio ꝓcerũ. filios
iuidicaret. & de eis si conuincere eos posset. facẽt
qd̾ uellet. Auditis itaq hinc & inde partib legati il¬
los damꝑnandos pnuntiauer̃t. ñ tñ morte. Tunc
ap̃ sebasten pat̾ coniecit eos in uincula. complices
ĩ eoꝵ apposuit torquere pat̾. ut confessione coꝵ cer¬
tioraret᷑. si in animã suã aliquid machinarent᷑ fi
autẽ & tonsor de ꝓmissis sibi munerib. si dũ pa¬
raret pat̾ barbam:. cũ iugularet. Addiditq dixisse
alexandrum. ñ ẽẽ spẽ ponendã in sene qui canos
tingebat. ut uidet᷑ adolescens. Hiis motus hero¬

Expanded text:
actum est autem, ut quoniam Herodes multos orbaverat filiis, ipse suis miserabilius orbaretur. Nam per astutiam Antipatri, iterum facti sunt suspecti Alexander et Aristobulus patri. Ob hoc scripsit Herodes Augusto, in multis accusans filios. Misit autem Augustus Saturnium, et Peanum legatos cum rescripto, ut coram his duobus coacto consilio procerum filios judicaret, et de eis, si convincere eos posset, faceret quod vellet. Auditis autem hinc et inde partibus, legatos illos damnandos pronuntiaverunt, non tamen morte. Tunc apud Sebasten pater conjecit eos in vincula. Complices vero eorum apposuit torquere pater, ut confessione eorum certioraretur si in animam suam aliquid machinarentur fietiam tonsor de promissis sibi muneribus, si dum pararet patri barbam, eum jugularet. Addiditque dixisse Alexandrum non esse spem ponendam in senem, qui canos tingebat, ut videretur adolescens. His motus Hero
Abbreviated transcription (Latin):
di qͣsi ñ utentes: tñ contentu meliꝰ qͣm usu exercent᷑ & uincunt᷑
huiꝰ affectiones. Conferunt &̃ ñ modicũ int̾iorib nr̃is ext̾iora
nr̃a ad similitudinẽ m̃tis aptata & ꝯposita: & bono ꝓposito suo
modo respondentia. Pauꝑior enĩ cultꝰ in aliis frenat ꝯcupiscen¬
tiam: in aluis circa amorẽ pauꝑtatis afficit ꝯscientiam.S &
intentũ int̾iorib fuis animũ magis decent inculta om̃ia g ne
magis occupatã intentio sca denuntiat.⁊ efficacit᷑ bone ꝯsci¬
entiȩ ꝯciliat int̾iora cui omĩa ext̾iora uiluisse renuntiat. Ob¬
secro gͦ ut maneant cellȩ illȩ delicatiores sic̃ factȩ sunt & ñere¬
scat numerꝰ carũ: sintq in ualetudinaria fr̃ib animalib &
infirmiorib donec ꝯualescant. hoc ẽ incipiant. desiderare ñ
ualetudinaria infirmoꝵ. s tabernacła militantiũ in castris

Expanded text:
di quasi non utentes; tamen contemptu melius qdi quasi non utentes; tamen contemptu melius qerunt etiam non modicum interioribus nostris exteriora nostra, ad similitudinem mentis aptata et composita, et bono proposito suo modo respondentia. Pauperior enim cultus in aliis frenat concupiscentiam: in aliis circa amorem paupertatis afficit conscientiam. Sed et intentum interioribus suis animum magis decent inculta omnia et negmagis occupatam intentio sancta denuntiat; et efficaciter bonae conscientiae conciliat interiora, cui omnia exteriora viluisse renuntiat. Obsecro ergo, ut maneant cellae illae delicatiores sicut factae sunt, sed non crescat numerus earum: sintque in valetudinaria fratribus animalibus et infirmioribus, donec convalescant; hoc est, incipiant desiderare, non valetudinaria infirmorum, sed tabernacula militantium in castris
Abbreviated transcription (Latin):
n aonforment᷑: nec sic querant eoꝵ ꝓsectũ. ut apt̾ eos cogant᷑ uncur¬
ien ꝓpositi in religione rigoris defectũ. Inde enĩ subuit̾uit iam
deere alieno sũptuosa & qͣnͣtũ pudor sinit ambitiosa cellarũ ecdisi
ata qiiasi religiosas qͣsdã nobis creauimꝰ habitationũ honesta¬
des. inqͥb tm̃ cõpassũ ẽ animalib ut pene om̃s in hoc effecti simꝰ
concupiscentias ocłoꝵ nr̃oꝵ. de elemosinis pauꝑũ. Amputa dñe
ob ꝓbriũ centũ solidoꝵ a cellis pauꝑũ tuoꝵ. Cur ñ potiꝰ centum
denaroꝵ: Cur ñ potiꝰ nulloꝵ: Cur ñ potius gͣtis filii gr̃ẽ S̾ ip̃i
aificant: Ꝙd responsũ ẽ moysi cũ ꝯsũmaret tabernaculũ:
Uide inqͥt om̃ia facito scdm exemplar qͦd ostensũ ẽ tͥ in monte.¬
Nũ a scłi hõĩb decet. fieri tabernałm dĩ cũ hoĩb Ips ipsi qͥb
in altitudine m̃tis ostendit᷑ exemplar ueri decoris domꝰ di:ip¬

Expanded text:
 conformentur: nec sic quaerant eorum profectum, ut propter eos cogantur incurrere propositi in religione rigoris defectum. 36. Inde enim jam subintravit de aere alieno sumptuosa, et, quantum pudor vix sinit, ambitiosa cellarum aedificata , quasi religiosas quasdam nobis creamus habitationum honestates. In quibus tantum compassum est animalibus, ut pene omnes in hoc effecti simus concupiscentias oculorum nostrorum de eleemosynis pauperum. Amputa, Domine, opprobrium centum solidorum a cellis pauperum tuorum. Cur non potius centum denariorum? cur non potius nullorum? cur non potius gratis filii gratiae ipsi sibi aedificant? Quid responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum? Vide, inquit, omnia facito sn a saeculi hominibus decet fieri tabernaculum Dei cum hominibus. Ipsi quibus in altitudine mentis ostenditur exemplar veri decoris domus Dei, ip
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes scĩ uocant᷑: quia in ꝓs essione scĩtatis. ⁊ cõmunis uite nom
dederant. ⁊ semet ipsos in hoc ipsũ sponte pauꝑes effecerant. Qd em̃
apłs seuerissima auctoritate qͥbusdã denuntiat ut qͥ ñ uult oꝑar
ñ manducet: ꝯtinuo ostendens de quib diceret subiunrit dicens.
Audiuimꝰ enĩ quosdã ambulantes int̾ uos inqͥete. nichil oꝑantes
hoc ẽ suo labore partũ & acquisitũ. E tñ ne illos qͣntũ uis inqͥetos
nichil oꝑantes. curiose agentes. nom̃ tñ dĩi inuocatũ suꝑ se haben-¬
tes. quasi exposuisse uidẽt᷑ ⁊ abiecisse: statim intulit dicens. Uos au¬
tem fr̃s nolite deficere benefacientes. in xp̃o ih̃u dño nr̃o. Acsi die¬

Expanded text:
peres ob hoc vocantur, quia in professione sanctitatis et communis vitae nomen dederant, et semetipsos in hoc ipsum sponte pauperes effecerant . Quod enim Apostolus severissima auctoritate quibusdam denuntiat, ut qui non vult operari, non manducet; continuo ostendens de quibus diceret, subjunxit dicens: Audivimus enim quosdam ambulantes inter vos inquiete, nihil operantes, hoc est, suo labore partum et acquisitum. Et tamen ne illos, quamvis inquietos, nihil operantes, et curiose agentes, nomen tamen Domini invocatum super se habentes, quasi exposuisse videretur et abjecisse, statim intulit dicens: Vos autem, fratres, nolite deficere benefacientes in Christo Jesu Domino nost
Abbreviated transcription (Latin):
sormã dignatꝰ ẽ demonstrare. Ut enĩ sciant eũglici paupes. qͥd eis
faciendum sit. ipse q̃ afidelib pasci uoluit. ñ nũ qͣm & ab infidelib
s ut fideles faceret uitȩ necessaria acciꝑe ñ recusauit. S & in pͥmiti
ua ȩccła pauꝑes illos scõs qͥ pxp̃o rapinã bonoꝵ suoꝵ ꝑpessi fuerãt.
ł sccd̃m ꝑfectionis p̃ceptũ om̃ia reliquerant ł uendiderant ⁊ frib fi¬
libꝰ ꝓcurabant. & liber actuũ apłoꝵ. & paulus in epłis suis mansese
demonstrat. Qdͦ ⁊ si ꝯcedit᷑ liberiꝰ. hoc ipsũ dño p̃cipiente ⁊ ordinran

Expanded text:
formam dignatus est demonstrare. Ut enim sciant evangelici pauperes quid eis formam dignatus est demonstrare. Ut enim sciant evangelici pauperes quid eis faciendum sit, ipse etiam a fidelibus pasci voluit, nonnunquam et ab infidelibus, sed ut fideles faceret, vitae necpessi fuerant, vel secundum perfectionis consilium omnia reliquerant et vendiderant, ac fratribus filibus procurabant, et liber Actuum Apostolorum, et Paulus in Epistolis suis manifeste demonstrat. Quod etsi conceditur l
Abbreviated transcription (Latin):
igrant se patriã in qͥrere meliorẽ. hoc ẽ celestẽ. Idcireo patres nr̃s
megypto sthebaida scẽ huiꝰ uite ardentissum emulatores in soli¬
tuadmib degentes. angustiati. afflicti. qͥb dignꝰ ñ erat mundus. ip
sis cellas fabricabant. in qͥb tecti tĩmͦ ⁊ cͥcũsepti a turbine ⁊ a plu¬
uia tutabant᷑: in qͥb heremitice frugalitatis delitiis asfluentes.
locupletabant multos. ipsi egentes. Ipsi qͦs qͦ noĩe digniꝰ appelle
uescio hoĩes celestesꝰ angłos trestres. degentes int̾ris s ꝯu̾sationẽ ha¬
bentes inçelis. laborabant manib suis. & de labore suo paupes
pascebant esurientes ipsi. ⁊ de uastitate heremi urbiũ carteres alebãt.
⁊ infirmosꝰ inqͥb libet necessitatib positos sustentabant. iuiuentes
la t̾rena. adherentes tr̃ȩ & sensib carnis nr̃e. in sensu carius ambu
lantes ex alienis manib pendentes: Qmͣius consolat᷑ nos in hoc

Expanded text:
ere meliorem, hoc est coelestem . Idcirco patres nostri in Aegypto et Thebaida, sanctae hujus vitae ardentissimi aemulatores, in solitudinibus degentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus. ipsi sibi cellas aedificabant, in quibus tecti tantummodo et circumsepti a turbine et a pluvia tutabantur, in quibus eremiticae frugalitatis deliciis affluentes, locupletabant multos ipsi egentes. Quos quo nomine dignius appellem nescio, homines coelestes, an angelos terrestres, degentes in terris, sed conversationem habentes in coelis. Laborabant manibus suis, et de labore suo pauperes pascebant; esurientes ipsi, de vastitate eremi urbium carceres alebant et infirmos, et in quibuslibet necessitatibus positos sustentabant, viventes lia terrena, adhaerentes terrae, et sensibus carnis nostrae, in sensu carnis nostrae ambulantes, et ex alienis manibus pendentes? Quamvis consoletur nos in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ł rationabile obsequiũ in qͦ ꝯtemplate u̾itati ꝯformat᷑. Ratiocinadi
uͦ ẽ. rationis inqͥsitio hoc ẽ aspectꝰ eiꝰ motio. ꝑ ea quȩ aspicienda sunt
Ratiocinatio querit: ratio inuenit. Aspectꝰ hic inrẽ aliqmͣ ꝯiet
cũ tam uidet scientia. cũ ñ uidet ignorantia hominis ẽ. Hgͦ ẽ radi¬
qͦd utile ⁊ honestũ ẽ. exercitio ꝑficiens. desidia uͦ in semet ipsa mar¬
cescens. Nullũ uͦ digniꝰ & utiliꝰ exercitiũ ẽ homini eam habenti
qmͣ in eo qͦd meliꝰ ht̃ ⁊ inqͦ cet̾is animalib suis p̃minet quȩ

Expanded text:
eritati contemplatae. Ratiocinatio vero est rationis inquisitio, hoc est aspectus ejus motio per ea quae aspicienda sunt. Ratiocinatio quaerit, ratio invenit. Aspectus hic in rem aliquam conjectus cum eam videt, scientia est; cum non valet, ignorantia est hominis. Haec ergo ratiquod utile est et honestum, exercitio proficiens, desidia vero in semetipsa marcescens. 5. Nullum vero dignius et utilius exercitium est homini eam habenti, quam in eo quod melius habet, et in quo caeteris animalibus, et cae
Abbreviated transcription (Latin):
bene animans ⁊ ꝑfitiens animal suũ subplem̃to libere rationis.
bonꝰ autẽ inqͣntũ iam amans bonũ suũ quo bonus fit. & sine quo
nec bonꝰ nec animꝰ eẽ potuit. fĩt autẽ bonꝰ animꝰ & rationalis dili¬
gens dnm dm̃ suũ in toto corde suo ⁊ in tota anima sua. ⁊ in om̃i
m̃te sua. ⁊ in om̃ib uirib suis: & ñ nͥ in ipso se ipsũ & primũ suũ sic̃

Expanded text:
bene animans, et perficiens animal suum supplemento liberae rationis. Bonus autem, in quantum jam amans bonum suum, quo bonus fit, et sine quo nec bonus, nec animus esse potuit. Fit autem bonus animus et rationalis, diligens Dominum Deum suum in toto corde suo, et in tota anima sua, et in tota mente sua, et in omnibus viribus sui
Abbreviated transcription (Latin):
rorẽ hereticoꝵ imꝑauit eis. tanqͣm animantibꝰ.
qͥ occasione hꝰmodi uerboꝵ qd̾ omia legunt᷑ obedire
deo. dogmatitart̃ omĩa animata ẽẽ. sed dicunt᷑ ei
obedire inanimata. qͥa solo uerbo facit de hiis que
uult. scdm quẽ loquendi modũ. solet dici mate

Expanded text:
rorem haereticorum imperavit eis, tanquam animantibus, qui occasione hujusmodi verborum, quod omnia leguntur obedire Deo, dogmatizaverunt omnia animata esse. Sed dicuntur ei obedire inanimata, quia solo verbo facit de his, quae vult, secundum quem loquendi modum solet dici, mate
Abbreviated transcription (Latin):
risei qͣuid facitis qd̾ ñ licet sabbis. excusauit cos dñs
multisinodis. Tam̃ quia necessitas excusabat eas
sicut excusauit dauid. & pueros etꝰ. qñ comedit
panes sacerdotales. nec peccant sacerdotes circun
peccauit iosue. dum circuiuat iericho seꝑtẽ di

Expanded text:
 Quid facitis quod non licet Sabbatis? » excusabat eos Dominus multis modis, tum quia necessitas excusabat eos, sicut excusavit David et pueros ejus, quando comedit panes sacerdotales. Nec peccaverunt sacerdotes, circumpeccavit Josue, dum circumivit Jericho septem di
Abbreviated transcription (Latin):
retrum. & dicendo. t dico surge. Uesꝑe facto op¬
tuler̃t ei ĩerguminos. & male habentes. & sana¬
uit eos. & uoluit ire trans fretũ. & dix̃ ei unꝰ scͥba.
Rabi: sequor te. quocumq ieris. Uolebat sequi
dñm. ut disceret signa facere ad lucrũ. & ideo
ñ audit᷑ adño. Dĩx autẽ dñs alt̃i. Sequere me.
Qui respondit. Dñe ꝑmitte me pͥmũ sepelire
patrẽ meũ. Cui iħic. Dimiite mortuos in peceatis.
ẽent. alii qui sepelirent. Et ait alt̾. Sequar te dñe
sed pͥmũ ꝑmitte me renuntiare hiis qui domi st̃.
Cui iħc. Nemo mittens manũ ad aratrũ & aspi¬
ciens ret᷑. aptus ẽ. regno dei. Tunc ascendit in

Expanded text:
 dicendo: « Tibi dico, surge . » Vespere facto, obtulerunt ei energumenos, et male habentes, et sanavit omnes, et voluit ire trans fretum . Et dixit ei unus Scriba: « Rabbi, sequar te, quocunque ieris. » Volebat sequi Dominum, ut disceret signa facere ad lucrum, et ideo non auditur a Domino. Dixit autem Dominus alteri: « Sequere me. » Qui respondit: « Domine, permitte me primum sepelire patrem meum. Cui Jesus: Dimitte mortuos, » in peccatis essent alii, qui sepelirent. Et ait alter: « Sequar te, Domine, sed primum permitte me renuntiare his, qui domi sunt. Cui Jesus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno D
Abbreviated transcription (Latin):
egredi ad udendũ hominẽ. qui dix̾at ei quec̃
tos ad credendũ. cum tñ adhuc suꝑẽent .iiii. men¬
ses ad messem. Unde ꝑpendit̾ hicinis tempe
hoc factum ẽẽ. Iħc autẽ ad peticionẽ eoꝵ int̾uis
urbem. & mansit ibi duos dies. & multi credi¬
enit autẽ in chana galilee a iudea ĩ quã
ascendat: & erat ibi quida regulus. id ẽ
de potentiorib terre sub rege. cuiꝰ filiꝰ infirmabatur.
Non in chana sed in capharnaũ. & rogabat dñm ut
descendet & curaret filiũ. Qui redargutꝰ ẽ. a dño.
quia ñ credebat eum posse sanare. nisi corꝑali p̃¬
sentia. & tactu. & ido dum intraret ille ait ei. Ua¬
de filiꝰ tuus uiuit. & sic absens. uerbo sanauit. des¬
cendensq pat̾. cum cognouisset filiũ sanatũ in
hora uerbi dñici. credidit ipse & domꝰ ciꝰ tota. Cre¬
ditur iste fuisse iudeus. quia dix̃ ei dñs. nisi sig
leui. Quẽ cum arguerent pharisei. quia cũ talibꝰ

Expanded text:
egredi, ad videndum hominem, qui dixerat ei quaecunque egredi, ad videndum hominem, qui dixerat ei quaecunque tos ad credendum, cum tamen adhuc superessent quatuor menses ad messem. Unde perpenditur hiemis tempore hoc factum. Jesus autem ad petitionem eorum intravit urbem, et mansit ibi iterum in Cana Galilaeae a Judaea, in quam ascenderat . Et erat ibi quidam regulus, id est de potentioribus terrae sub rege, cujus filius infirmabatur, non in Cana, sed in Capharnaum. Et rogabat Dominum, ut descenderet et curaret filium suum. Qui redargutus est a Domino, quia non credebat eum posse sanari, nisi corporali praesentia et tactu. Et ideo dum instaret ille ait ei: « Vade, filius tuus vivit. » Et sic absens, verbo sanavit eum. Descendensque pater, cum cognovisset filium sanatum in hora verbi Dominici, « credidit ipse, et domus ejus tota. » Creditur iste fuisse Judaeus, quia dixit ei Dominus: « Nisi siLevi, quem cum arguerent Pharisaei, quod cum talibus
Abbreviated transcription (Latin):
abitas. id ẽ. supplantatores. quia terrã sr̃m suoꝵ q̃
eos ꝯtingebat. eis supplantauerant. Hoꝵ cybis &
uasculis ñ utebant᷑ iudei. Cũq colloquendo
cum iħu accepisset ab eo qd̾ quinq uiros ha-¬
buerat. & sexti erat concubina. ait. Uideo quia
ꝓpħa es tu. & statĩ quesiuit det̾minationẽ questi¬
onis. q̃ int̾ ipsos & iudeos uersabat᷑. Dicebant enĩ
iudei ꝓpͥum locũ adorandi ẽẽ icrłm & templum
Samaritani ũ montẽ garizim. in quo antiqui
patres adorauerant. Ih̾c autẽ dix tempꝰ uenisse
in quo nec in ierłm. nec in monte illo adorarem
homines. Quasi dic̾et. Non ꝑ̃fero locum loco. in
signa dm̃ci aduentꝰ notauerant. Messias hebra¬
ice. xp̃c grece. unctus latine. punice quoq messe al
unge. Lingua enĩ punica & sira. affines st̃ hebru
Dicit cm̃ iħc. Ego sum qui loquor tec̃. Reliquit
mulier ydriã. & abiit inciuitatẽ monens ciues

Expanded text:
cobitas, id est supplantatores, quia terram fratrum suorucobitas, id est supplantatores, quia terram fratrum suorum, quae eos contingebat, eis supplantaverant. Horum cibis et vasculis non utebantur Judaei. Cumque colloquendo cum Jesu, accepisset ab eo quod quinque viros habuerat, et sexti erat concubina, ait: « Video quia propheta es tu. » Et statim quaesivit determinationem quaestionis, quae inter ipsos et Judaeos versabatur. Dicebant enim Judaei proprium locum adorandi esse Jerusalem et templum; Samaritani vero montem Garizim, in quo antiqui patres adoraverunt. Jesus autem dixit tempus venisse in quo, nec in Jerusalem, nec in monte illo adorarent homines. Quasi diceret: Non praefero locum loco in signa adventus Domini notaverant. Messias Hebraice, Christus Graece, unctus Latine. Punice quoque messe, dicitur unge. Lingua enim Punica et Syra, affines sunt Hebraeae. Dicit ei Jesus: « Ego sum, qui loquor tecum. » Reliquit mulier hydriam, et abiit in civitatem, monens cives
Abbreviated transcription (Latin):
bat eum transire ꝑ samariã. id ẽ ꝑ regionẽ cus
caput suerat samaria. Ciuitas gͦ nomen ani¬
quũ amiserat. & dicebatur sebaste. sed regio nom̃
re sedit suꝑ puteũ iacob. qui hactenꝰ sic uocatus fu̾at.
ex euentu qui sequit᷑. post agnominatꝰ ẽ. puteus
samaritanȩ. Sunt qui dicant locũ illũ ẽẽ umbili-
estatis. meridiana hora. sol descendit inaqm pu-¬
eri tradidunt. Luert̃ autẽ discipuli in urbẽ ut cy¬
bos emerent. Uenit mulier haurire aqmͣ. Que
dño petenti potum quasi notans eũ. dix̃ iudeos
ñ couti samaritanis. cognoscens ex fimbriis pal-¬
lii dñm iudeum ẽẽ. Translatis decẽ tͥbubꝰ. rex
assiriorũ misit ꝑsas. & assirios ad incolendã si-¬
bi t̾ram. qui ob inetum ferarũ. libros moysi re¬
ceꝑant. & legitima terrȩ. ñ tñ cessabant ab ydo¬
latͥa. Qui pͥmo putei uocati a fluiio ꝑsarũ. tunc
autẽ samaritani dicebant᷑. quasi medii int̾ iude-¬
os & gentes. Quandoq tñ iudei uocauer̃t eos mo¬

Expanded text:
bat eum transire per Samariam, id est per regionem, cujus caput fuerat Samaria . Civitas ergo nomen antiquum amiserat, et dicebatur Sebaste, sed regio nomenre sedit super puteum Jacob, qui hactenus sic vocatus fuerat: ex eventu, qui sequitur, post agnominatus est puteus Samaritanae. Sunt qui dicunt locum illum esse umbilicuaestatis meridiana hora sol descendit in aquam pueri tradiderunt. Ideo enim dibos emerent, venitque mulier haurire aquam, quae Domino petenti potum, quasi notans eum, dixit Judaeos non couti Samaritanis, cognoscens ex fimbriis pallii Dominum Judaeum esse. Translatis decem tribubus, rex Assyriorum misit Persas et Assyrios ad incolendam sibi terram. Qui ob metum ferarum libros Moysi receperant, et legitima terrae, nec tamen cessabant ab idololatria. Qui primo Cuthaei vocati sunt, a fluvio Persarum, tunc autem Samaritani dicebantur, quasi medii inter Judaeos et gentes. Quandoque tamen Judaei vocaverunt eos Ja
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum ẽ. in sabbo scdo pͥmo. cũ iħc & disci¬
puli eiꝰ tͣnsirent ꝑ sata grana confricata manibꝰ
edebant discipuli. Hoc exponit᷑ sic. In sabbo scd̾o
scło a pͥmo. de quo p̃cessit sermo. uł ẽ. una dic¬
tio. qm dix̃ lucas de ut̃o ꝓtonsios. scdo. pͥmũ. Hoc
autẽ salb̾m qd̾ discipuli obseruabant. ideo sic uo

Expanded text:
Et factum est in Sabbato secundo primo, cum Jesus et discipuli ejus transirent per sata, grana confricata manibus edebant discipuli . Hoc exponitur sic: « In Sabbatosecundo, a primo, de quo praecessit sermo. Vel est una dictio quam dicit Lucas deuteroproton, nos secundoprimum. Hoc autem Sabbatum, quod discipuli non observabant, ideo sic voc
Abbreviated transcription (Latin):
duni ẽ. ex maxima parte. quia p̾t ꝓpħauit aga¬
bus. & quatuor filiȩ philippi. Tunc exꝓbrauit
ciuitatib galileȩ in quib płimas fecerat uirtu¬
tes. & p̃posuit illis tyrum & sydonẽ. Redeuntes
rant & fec̾ant. & duxit eos in desertum locum ut
quiescerent pusillũ. nec edendi spacium habe¬
septuaginta duos discipulos. & mittebat eos bi¬

Expanded text:
dum est, ex maxima parte, quia post prophetavit Agabus et quatuor filiae Philippi . Tunc exprobravit civitatibus Galilaeae, in quibus plurimas fecerat virtutes, et praeposuit illis Tyrum et Sydonem . Redeuntes rant et fecerant . Et duxit eos in desertum locum, ut requiescerent pusillum, nec enim edendi spatium habeseptuaginta duobus discipul
Abbreviated transcription (Latin):
eiciunt: Quasi dicat. Si infiliis ur̃is hanc expulsi¬
onẽ deo datis. cur ñ in me ide facits: Erant enĩ
de iudeis exorciste. qui ꝑ exorcisios salomonis de¬
mones eiciebant. maxime siradix cuiꝰdã herbe
poneret᷑ in narib obsessi. Ait enĩ iosephꝰ se uidisse
quendã exorcistã. captũ & adductum ad uespasia¬
nũ dum obsidẽt ierłm. qui anulũ sub cuiꝰ gẽma
radix erat. posuit in narib cuiꝰdã obsessi. & adiu¬
rauit demonẽ. & egressus ẽ. demon. Ut autẽ ꝓba¬
ret eiectum demonẽ posuit peliũ aqua plenã
in medio. & adiurauit demonẽ ut subuerteret
peliũ. & subuertit ẽã. Qd̾ aũ inanulis quid̃a in¬
cludunt sp̃m inmundũ. ꝑ quẽ imꝑant aliis de¬
monibꝰ. ñ credit᷑ c̃ẽ. salomonis inuentũ hoc. Qͥdã

Expanded text:
ejiciunt? » Quasi dicat: Si in filiis vestris hanc expulsiejiciunt? » Quasi dicat: Si in filiis vestris hanc expulsionem Deo datis, cur non in me idem facitis? Erant enim de Judaeis exorcistae, qui per exorcismos Salomonis daemones ejiciebant, maxime si radix cujusdam herbae poneretur in naribus obsessi. Ait enim Josephus se vidisse quemdam exorcistam captum, et adductum ad Vespasianum, dum obsideret Jerusalem, qui annulum, sub cujus gemma radix erat, posuit in naribus cujusdam obsessi, et adjuravit daemonem, et egressus est daemon. Ut autem probaret ejectum daemonem, posuit pelvim aqua plenam in medio, et adjuravit daemonem, ut subverteret pelvim; et subvertit eam. Quod autem in annulis quidam includunt spiritum immundum, per quem impetant aliis dmonibus, non creditur esse Salomonis inventum. De
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset domũ. id ẽ. ad domũ suã in nataret
tetigit oculos eoꝵ. & aꝑti st̃. Cumq dixisset ens
uidete ne quis sciat. tam̃ diffamauert̃ eũi
tota t̾ra illa. E gressis illis. optuler̃t ei mitũ
demoniũ habentẽ. & ciecto d̃emone locutꝰ ẽ
mutꝰ. In greco tam̃ melius sonat surdũ. qmͣ mutũ.
rebub principe demonioꝵ. eicit demones A belo.
pͥmo nomine ydoli uarie gentes scđm ydiomata
linguę sue cognominauert̃ ydola sua. Babiloniꝰ
dix ibel. moabita beel. palestim baal. qͣnq aliqͥd
suꝑaddebant. beelphegor. id ẽ. ds tentiginis. qui
c̃. pͥapus. quandoq baalim. qui ẽ. d̾s sydomoꝵ. & so¬
nat uir m̃s. id ẽ. robur meũ & caput. Beelrebub
tñ nulliꝰ ydoli nom̃ erat. sed iudei irrisorie. uici¬
num sibi ydolum acharonitaꝵ. sic uocabant. &
sonat uir muscarũ. ob sordes immolaticii sangui¬
nis. quẽ secunt᷑ muscȩ. N ec sinalis ẽ. litĩa .d. uł.l.
uł .u. sed .b. Quib ait iħc. Filii autẽ ur̃i in quo

Expanded text:
domum, id est ad domum suam Nazareth, tetigit oculos eorum, et aperti sunt. Cumque dixisset eis, Videte ne quis sciat, tamen diffamaverunt eum in tota terra illa. Egressis illis obtulerunt ei mutum, daemonium habentem, et ejecto daemone, locutus est mutus . In Graeco tamen melius sonat surdum, quam mutum.zebub principe daemoniorum ejicit daemones . A Belo primo nomine idoli, variae gentes secundum idiomata linguae suae cognominabant idola sua. Babylonius dixit Bel, Moabita Beel, Palaestini Baal. Quandoque aliquid superaddebant, ut Beelphegor, id est Deus tentiginis, qui est Priapus. Quandoque Baalim, qui est Deus Sydoniorum, et sonat, vir meus, id est robur meum et caput. Beelzebub tamen nullius idoli nomen erat, sed Judaei irrisorie vicinum sibi idolum Acharonitarum sic vocabant, et sonat vir muscarum, ob sordes immolatitii sanguinis, quas sequuntur muscae. Nec est finalis littera d, vel l, vel v, sed b. Quibus ait Jesus: « Filii autem vestri in quo
Abbreviated transcription (Latin):
qui uenturꝰ es analiũ expectamꝰ: Non dubitabat
ioħe qui dix̾at. Ecce agnus dĩ. ecce qui tollit pe¬
cata mundi. Sed cum adhuc discipuli eiꝰ dubita¬
rent. misit eos ad iħm. Quasi dic̾e̾t. Ite ad eum.
& ab ipso querite utrũ ipse sit xp̃c. an adhuc
uenturꝰ sit. Tam̃ sregoriꝰ suꝑ ierechielẽ uides̃
uelle. qd̾ ioħc nesciebat. utrum ꝑ se an ꝑ alium
spoliaret infernũ. Quasi dic̾e̾t. Ppe ẽ. ut desce¬
dam ad ppłm meũ. quia gͦ te nuntiaui supis.
iuis ut & inferis tenutiẽ: Ihc autẽ ãmouit
dubitationẽ eoꝵ. ostendendo eis certa signa sus
aduentꝰ. Iiuis abeuntib. cõmendauit iohem
turbis dicens. Int̾ natos mulierũ. ñ surrexit
maior iohe baptista. Et ẽ hic mulier. ñ solũ¬

Expanded text:
ui venturus es, an alium exspectamus? » Non dubitabat Joannes, qui dixerat: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Sed cum adhuc discipuli ejus dubitarent, misit eos ad Jesum. Quasi dicat: Ite ad eum, et ab ipso quaerite utrum ipse sit Christus, an adhuc venturus sit. Tamen Gregorius super Ezechielem videtur velle quod Joannes nesciebat, utrum per se, vel per alium spoliaret infernum. Quasi dicat: Prope est ut descendam ad populum meum. Quia ergo te nuntiavi superis, vis ut inferis te nuntiem? Jesus autem amovit dubitationem eorum, ostendendo certa signa sui adventus. Illis autem abeuntibus, commendavit Joannem turbis dicens: « Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista, » et est hic, mulier, non solu
Abbreviated transcription (Latin):
in domo iairi. indux̃ tm̃ secum. petrũ. ia cobũ
s ioħem frem eiꝰ. qui quasi secretarii er erant. &
patrẽ & matrẽ puellȩ. & eiecłis irridentib cũ. qͥl
dicebat puella dormit. tenens manũ puelle. ant
rectionis. Alagi enĩ mortuos suscitant. quibꝰda
caracteribꝰ alligatis sub ut᷑q ascella. & loqui eos
& incedere faciunt. sed comedere nequaꝗͣ possi̾.¬

Expanded text:
in domum Jairi induxit tantum secum Petrum, Jacobum, in domum Jairi induxit tantum secum Petrum, Jacobum, et Joannem fratrem ejus, qui quasi secretarii ejus erant, et patrem et matrem puellae. Et ejectis irridentibus eum, quia dicebat: « Puella dormit, » tenens manum puellae ait: rectionis. Magi enim mortuos suscitant quibusdam characteribus alligatis sub utraque assella, et loqui eos, et incedere faciunt, sed comedere nequaquam poss
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aufercet᷑ ab eis. płi ieitinarent. Et ex hoc
quida dicunt. qd̾ ablato xꝑo in ascensione. iciu¬
nauert̃ discipuli. usq ad missionẽ sp̃c scĩ. sed ñ¬
ẽ. autenticũ. nec inactib apłoꝵ legit᷑. tunc de
ieiuno eoꝵ. sed de orõne tantũ. Querentib autẽ
phariscis signũ de celo. negauit eis tanqͣm in¬
dignis. quia det̾iores erant niniuitis. & regina
austri. qui nee legem di nec ꝓpħas habuerant.
Et nota. quia in antiquiorib codicib legitur
adorauit eum dicens. Filia mea m̃ defuncta ẽ. id ẽ.
morti ꝓxima. ut marchꝰ & lucas dicunt. Uem po¬
ne manum suꝑ eam & uiuet. Et dum iret. mu¬
lier emorroissa. abannis duodecĩ ret̾ ueniens. te¬
tigit fimbriã uestimenti etꝰ. & sanata ẽ. Ambrose
in sermone de salomone dicit hanc fuisse mart
Enumerans enĩ bñficia xꝑi circa genus huma¬
num. pt aliqͣ p̃missa subdidit. Dũ languidũ
sanguinis fluxũ siccat in martha. dum corpꝰ

Expanded text:
cum auferretur ab eis, plurimum jejunarent. Ex hoc quidam dicunt quod ablato Christo in ascensione, jejunaverunt discipuli usque ad missionem Spiritus nc de jejunio eorum, sed de oratione tantum. Quaerentibus autem Pharisaeis signum de coelo, negavit eis tanquam indignis, quia deteriores erant Ninivitis et regina austri, qui nec legem Dei, nec prophetas habuerant . Et nota quod in antiquioribus codicibus adoravit eum dicens: Filia mea modo mortua est, id est morti proxima, ut Marcus et Lucas dicunt . « Veni, pone manum super eam, et vivet. » Et dum iret, mulier Haemorrhoissa ab annis duodecim, retro veniens, tetigit fimbriam vestimenti ejus, et sanata est. Ambrosius in sermone De Salvatore dicit hanc fuisse Martham. Enumerans enim beneficia Christi circa genus humanum, post aliqua praemissa subdit: « Dum languidum sanguinis fluxum siccat in Martha, dum daemon
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ dñe cęli & t̾rȩ. quia abscondisti hȩc a sapi¬
entibꝰ & prudentibꝰ. & reuelasti ea paruulis. Et
nemo nouit patrẽ nisi filiꝰ. neq filiũ. nisi pat̾
Erubescat eunomiꝰ dicens. se plenã habere no¬
uciã de patre & filio. nec excludit᷑ utͥusq conex¬

Expanded text:
Pater coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Et nemo novit Patrem nisi Filius, neque Filium nisi Pater. » Erubescat Eunomius, dicens se plenam habere notitiam de Patre et Filio; nec excluditur utriusque connex