comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam recte uiuere non cogatur. s etiãsi om̃s concedant peccare ñ libeatt̃ e arta uã
ad ipsum multo firmiꝰ ordinatiusq facientẽ. & emicantẽ in uirũ ꝑfectũ. atq aptã.⁊ ido¬
Neam ort̃ũb. & ꝑsecutionib ⁊ mundi huiꝰ tẽpestatib ac fluctib sustiendis. atq frangenda
Iuintã pacatam atq om̃i ex parte tranqͥllani. iuuentẽ in opib: ⁊ abmdantia ioonno¬
nutabilis regni: sumimȩ atq ineffabilis sapientiȩ. Sextã omnimods mutationis in et̃¬
nam uitã. ꝙ usq ad totã obluuonẽ uitȩ temporalis transeuntẽ. ꝑfecta forma quȩ facta
est ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ. Septima enĩ iã quies ȩt̃na ẽ & mullis etatib distinguen¬
.da beatitudo ꝑpetua. Ut enĩ finis ueteris hominis mois ẽ. sc finis noui hominis ttare¬

Expanded text:
ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita a
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. ab istius uitȩ ortu usq ad occasũ. Nonnulli autẽ utã istã necessario ab illo inci¬
piunt. s renascunt᷑ interiꝰ. & ceteras eiꝰ partes suo robore spiritali & inerem̃tis sapien.¬
tie corrũ punit. ⁊ necant. & in clestes leges donec post uisibilẽ mortẽ totũ instauretur
astringunt. Iste dicit᷑ nouus homo. e interior ⁊ cęlestis. habens ⁊ ipse ꝓportione. ñ amis
ẜ ꝓuectib distinctas qͣsdã spiritales etates suas. Primã in uberib utilis historis. que
nutrit exẽplis. Scđam iã obluuscentẽ humana. & ad diuuna tendentẽ. in qua ñ aue¬
Foritatis humanȩ continet᷑ sinu. s ad sũmã ⁊ icõmutabilẽ legẽ passib rationis innit᷑
Tertiã iã fidentiorem & carnalẽ appetitũ rationis robore maritantẽ. galidentẽꝙ intrin¬
secus in quadã dulcedine coneugali. cũ anima m̃ti copulat᷑. ꝙ uelam̃to pudors obnubit.

Expanded text:
totum ab istius vitae ortu usque ad occasum. Nonnulli autem istam vitam necessario ab illo incipiunt, sed renascuntur interius, et caeteras ejus partes suo robore spirituali et incrementis sapientiae corrumpunt et necant, et in coelestes leges, donec post visibilem mortem totum instauretur, adstringunt. Iste dicitur novus homo, et interior, et coelestis, habens et ipse proportione, non annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in uberibus utilis historiae, quae nutrit exemplis. Secundam jam obliviscentem humana, et ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae siTertiam jam fidentiorem et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur et velamento pudoris obnubilatur,
Abbreviated transcription (Latin):
qr eã udentur ostendere oculis carneis. cũ illa pura m̃te uideat᷑. utrũ intantũ m̃tia¬
ant᷑ inquantũ ei similia sunt. an inqͥntũ eã non assequunt᷑. Nlam si assequerentur.
qđ imitant᷑ implerent. Si autẽ implerent: omimꝰ essent similia. Si om̃im̾ eẽat simi¬
.lia: nchil int̃ illã naturã ⁊ istã int̾esse. Qđ si ita eẽt. ñ eã m̃tirent᷑. id eñ essent qđ¬

Expanded text:
quia eam videntur ostendere oculis carneis, cum illa mente pura videatur, utrum in tantum mentiquia eam videntur ostendere oculis carneis, cum illa mente pura videatur, utrum in tantum mentiantur, in quantum ei similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur implerent. Si autem implerent, omnino essent similia. Si omnino essent similia, nihil inter illam naturam et istam interesset. Quod si ita esset, non eam mentirent
Abbreviated transcription (Latin):
Iuare si hoc ita ẽ. flagitabo ut respondeat ubi uideat ipse unitatẽ hanc. aut unde iui¬
.deat. Quã si ñ uder&e. unde cognoscere & qͥo imitaretur corporũ species ⁊ qͥd implere
ion poss& :  unc uͦ cũ dicit corporib. uos quidẽ nisi aliq unitas continera. fuchil esse¬
.tis. si rursus si uos essetis ipsa unitas corpora ñ essetis. recte illi dicit᷑. unde ilã nosti
unitatẽ scđm quã uidicas corpora. quã nisi uideres: uidicare ñ posses qđ eã ñ implean.
Si autẽ his corporeis oculis eã uideres. ñ uere diceres. quanꝗͣ eius uestigio teneantur.
longe tam̃ ab ea distare. llam istis oculis non nisi corporalia uides. Mente gͥ eã uidemꝰ.
S ubi uidemus : Si boc loco eẽt ubi corpꝰ nr̃m ẽ. non eã uidere qͥ hoc mͦ in oriente
de corporib iudicat. Non gͦ ista continetur loco. Et cũ adest ubicũq uidicanti. nusꝗͣ ẽ

Expanded text:
quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde viquare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde videat: quam si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, et quid implere non posset? Nunc vero cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longe tamen ab ea distare? nam istis oculis corporeis non nisi corporalia vides: mente igitur eam videmus. Sed ubi videmus? Si hoc loco esset ubi corpus nostrum est, non eam videret qui hoc modo in Oriente de corporibus judicat. Non ergo ista continetur loco; et cum adest ubicumque judicanti, nusquam est
Abbreviated transcription (Latin):
illi. nec ab ea tenet᷑. dũ ñ scad̃m ipsam: s ipsam udicat. Et priꝰ querã utrũ ideo pulchra
sint qr delectant. an idõ delectent. qr pulchra sunt. Hic michi sine dubitatione respo¬
.debitur: ideo delectare: qr pulchra sunt. Querã gͦ deinceps qͥre sint pulchra. & si titu¬
babitur: subiciã. utrũ ideo qr similes sibi partes sunt. & aliqua copulatione ad unam
conuenientiã redigunt᷑. Id cum ita ẽẽ cõꝑerit. int̾rogabo uirũ hanc ipsam unitatẽ
quã conuincuntur appetere. sũme impleant. an longe infra iaceant. & eã qͦdamm
mentiant᷑. Qđ si ita ẽ. nam quis ñ ammonitꝰ uideat neq ullã specien. neq ullum
om̃ino eẽ corpꝰ qđ ñ habeat unitatis qͣlecũq uestigiũ. neq qͥntũuis pulcherrimum
corpꝰ. cũ int̾uallis locoꝵ necessario aliud alibi habeat. posse assequi eã quã seqͥt̾ unitatẽ:

Expanded text:
illi, nec ab ea tenetur, dum non secundum ipsam, sed ipsam judicat. Et prius quaeram utrum ideo pulchra illi, nec ab ea tenetur, dum non secundum ipsam, sed ipsam judicat. Et prius quaeram utrum ideo pulchra sint, quia delectant; an ideo delectent, quia pulchra sunt. Hic mihi sine dubitatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi partes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetere, summe impleant, an longe infra jaceant, et eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est nam quis non admonitus videat, neque ullam speciem, neque ullum omnino esse corpus quod non habeat unitatis qualecumque vestigium; neque quantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?:
Abbreviated transcription (Latin):
grificemiꝰ posse eẽ & alit̃. uelut cũ dicimꝰ. ita ẽẽ
debet. aut ita eẽ debuit. aut ita eẽ debebit. ut in suis oꝑib arufices facuint.S multis
finis ẽ humana delectatio. nec uolunt tendere ad suꝑiora. ut iudicent cur ista uisibi.¬
.lia placeant. Itaq si querã ab artisice uno arcu constructo cur alterũ parem contͣ
in altera parte moliatur. respondebit credo: ut paria parib ȩdificu m̃bra respondeart.
Porro si ꝑgam querere id ipsum cur eligat. dicet boc decere. hoc eẽ pulchrũ. hoc dele¬
.ctare cernentes. nichil audebit ãplius. Inclinatꝰ enĩ recũbit oculis. & unde pendeat
ñ intelligit. At ego uirũ intrinsecus oculatũ ⁊ inuisibilit̃ uidentẽ ñ desinã cõmone¬
re cur ista placeant. ut uidex eẽ audeat ipsius delectationis humanȩ. Ita enĩ suꝑfer t̃

Expanded text:
gnificemus posse esse et aliter; velut cum dicimus, Ita esse gnificemus posse esse et aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, ita esse debuit, aut, ita esse debebit; ut in suis operibus artifices faciunt. finis est humana delectatio, nec volunt tendere ad superiora, ut judicent cur ista visibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur alterum parem contra in altera parte moliatur; respondebit, credo, ut paria paribus aedificii membra respondeant. Porro si pergam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse pulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. Inclinatus enim recumbit oculis, et unde pendeat non intelligit. At ego virum intrinsecus oculatum, et invisibiliter videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis humanae. Ita enim superfertur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat om̃ia. qm̃ & illud uerissime dictũ ẽ: oporta nos om̃s exhiberi ante tribu.¬
ial xp̃i. Om̃ia gͦ iudicat. qr suꝑ omia ẽ: quando eũ dõ ẽ. Cum illo ẽ autẽ. qͣndo pu¬
rissime intelligit. & tota caritate qđ intelligit diligit. Ita etiã quantũ potest lexipsa
itiã ips& fit. scd̾m quã iudicat om̃ia. & de qua iudicare nullus porest: sicut in istis
tẽporalib legib. quanꝗͣ de his homines tudicent cũ eas institiunt. tam̃ ceũ fuerint
institutȩ atqs firmatȩ. non licebit iudici de ipsis iudicare: s scđm ipsas. Conditor
tam̃ legũ dẽporaliũ si uir bonꝰ ẽ ⁊⁊ sapiens. illã ipsam considlit ȩt̾̃nã. de qua ndl
animȩ iudicare datã ẽ. ut scđłm ciꝰ incõnuitabies regulas qͥd sit ꝓ tẽpore ubendũ
uetandũq discernat. Aternã ꝗ sege mndis animis fas ẽ cognoscere. uidicare¬
autẽ non fas e. Hoc aitẽ inteit d d eo guoscculi stis ẽ. ut uuadcamꝰ aa ẽc aliqͥd.

Expanded text:
eri ante tribunal Christi . Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate, quod intelligit, diligit. Ita etiam, quantum potest, lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, judicare non fas est. Hoc autem interest, quod ad cognoscendum satis est ut videamus
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ p̃ponis. ad Nescio utrũ quispiã ñ p̃ponat. Au Uide nc̃ infigura que trib angali
parib ꝑfecta ẽ. quid in cosit angulo contrariũ. idest ex alt̾a parte contra positũ. utrũ
mea an angulus ad Lineã udeo. An Quid gͦ: Si & angalus angulo & linea lineȩ
contraria sit : uonne fateberis equalitatẽ pociorẽ esse i ea figura in qua id accidit:

Expanded text:
litatem praeponis? E. Nescio utrum quispiam non praeponat. A. Vide nunc in figura quae tribus angulis litatem praeponis? E. Nescio utrum quispiam non praeponat. A. Vide nunc in figura quae tribus angulis paribus perfecta est, quid in ea sit angulo contrarium, id est ex altera parte contra positum; utrum linea an angulus. E. Lineam video. A. Quid ergo? si et angulus angulo, et linea lineae contrar
Abbreviated transcription (Latin):
dõ posse: Au Dene igitur nosti ac tenes. cũ figura rectis lunicis si
tun At Quid : ubi se iungunt. nonne uidetur tibi angalus ficri : Ad lta est Au.
Iuot gͦ dngalis hec figura constat : ad Iotidẽ quot lineis. au Quid: ipsas lincas pares
constitunsti an impares : ad łares. au Quid: anguli tatundẽ patent. anẽ alius alio c̃trac¬
cior uł apertior: ad Etiã ipsos pares eẽ iudco Au Potẽne fieri ut in figura que trib
rectis parib lineis facta sit. impares anguli sint. an non potẽ : Ad Hullo ꝓrsus modo:
au suid. si redis lineis trib s inparib figura constae. possunt ⁊̃ asta pares esse anguliᷤ
an aliud intelligis: Aa Onmino non possunt. au Recte dicis:. S dic queso que naitͥ
figura melior uideatur & pulchrior. eaͥne quȩ parib an quȩ inparib lineis conslat.
ad Quis dubit& eam esse meliorẽ. inqua ȩqualitas p̃ual&: Ar Ergo inequalitati equa

Expanded text:
o posse. A. Bene igitur nosti ac tenes, cum figura lineis rectis facijungunt. A. Quid? ubi se jungunt, nonne videtur tibi angulus fieri? E. Ita est. A. Quot ergo angulis haec figura constat? E. Totidem quot lineis. A. Quid? ipsas lineas pares constituis, an impares? E. Pares. A. Quid? anguli tantumdem omnes patent, an est alius alio contractior vel apertior? E. Etiam ipsos pares esse video. A. Potestne fieri, ut in figura, quae tribus rectis paribus lineis facta sit, impares anguli sint; an non potest? E. Nullo prorsus modo. A. Quid? si rectis lineis tribus, sed imparibus figura constet, possunt etiam in ista pares esse anguli, an aliud intelligis? E. Omnino non possunt. A. Recte dicis: sed dic, quaeso, quaenam tibi figura melior videatur et pulchrior? eane quae paribus, an quae imparibus lineis constat? E. Quis dubitet eam esse meliorem in qua aequalitas praevalet? CAPUT IX.-- Qua
Abbreviated transcription (Latin):
de solis talib reb aut certe de his mꝗrime dep̃candes est. S ad rẽ quã instituerĩ rectanus
lam si a quid sit linea & quid sit figura iam tibi notũ et. dic quod absit qacto ide utrã
putes ulã figerã siepose si linea ex iuraq parte aut ex altã ꝑ uissumũ ducitit:¬

Expanded text:
de solis talibus rebus, aut certe de his maxime deprecandus est. Sed ad rem quam institueram redeamus. de solis talibus rebus, aut certe de his maxime deprecandus est. Sed ad rem quam institueram redeamus. Nam si et quid sit linea, et quid sit figura jam tibi notum est, dic quod abs te quaero, id est utrum putes ullam figuram fieri posse, si linea ex utraque parte, aut ex altera per infinit
Abbreviated transcription (Latin):
nultittido est. si racione ueliit uerũ conp̃hendere. similitta dinib racionũ facilline decipiunt᷑
ergo utilisimũ ẽ excellentissime auctoritati credẽ. & sodm ħagere uitã.Qd̃ si tucius putas. ñ¬
solũ nichil resito. s ⁊̃ multã apꝓbo. Si autẽ capiditatẽ istã restenare ñ potes qua tibi
ꝑsuasisti racione ꝑuenire ad ueritatẽ. multi & longi cirruitus tibi tolerandi sunt. ut
te racio non adducat uisi ea que sola racio dicenda ẽ. idẽ uera racio. et non solũ uera.s
ita certa & ab omĩ similitaidine falsitatis aliena. si tam̃ ullomodo hec ab hoĩe intieniri pot᷑.
ut nulle dispiitaciones falsȩ aut ueri siniles ab ea te possint traducere. Ad llichil iã p̃pro¬
ꝑe desid̾abo. Agat acducat tacio qua iuilt. cdum modo ꝑdncat. An r̃ hoc fcice. quant¬

Expanded text:
multitudo est, si ratione velint verum comprehendere, similitudinibus rationum facillime decipiuntur, multitudo est, si ratione velint verum comprehendere, similitudinibus rationum facillime decipiuntur, ergo utilissimum est excellentissimae auctoritati credere, et secundum hoc agere vitam. solum nihil resisto, sed etiam multum approbo. Si autem cupiditatem istam refrenare non potes, qua tibi persuasisti ratione pervenire ad veritatem, multi et longi circuitus tibi tolerandi sunt, ut non ratio te adducat, nisi ea quae sola ratio dicenda est, id est vera ratio; et non solum vera, sed ita certa, et ab omni similitudine falsitatis aliena, si tamen ullo modo haec ab homine inveniri potest, ut nullae disputationes falsae aut verisimiles ab ea te possint traducere. E. Nihil jam praepropere desiderabo: agat ac ducat ratio qua vult, dummodo perducat. CAPUT VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ltiᷤ faceres aut quatuor lmeas sinib sius sibunce uingeres: itaut nulluis sinis ab alt̾nis ooptilaci¬
ne liber ess&. Ad Quid dicas figaram iam me uidere arbitror. s utinã tam uiderẽ quo ista ten¬
dant. aut quid ex his fasclurus ses. ut ego quod de anima requiro sciã. Au. hoc in micio te amino¬
nui. & postulaui ut pacient̃ ferres aliquantũ cutuitũ nr̃m. qd̾ ut̾ queso ut facias. Non leuis res
uerit᷑. non facilis ad cognoscendũ. Nosse ħ enĩ plane ac tenere uotumꝰ. si fieri poiẽ. dlud ẽ enim
cũ atictoritati credimꝰ. aliad cũ raciomi. Auctoritati erede magnũ compendiũ ẽ. & nulł labor
Qđ si te delectat pot̾is multa legere que magni & ditun uiri de his reb necessaria qͣuileban
saltibrit᷑ ĩꝑiciorib quasi nitu quodã locuui sunt. crediq sibi uoluer̾t ab his quoꝵ amiis
uł tardiorib uł iplicaciorib alia salus esse non poss&e. Iales cnĩ homines quoꝵ ꝓfecto maxima

Expanded text:
lum faceres, aut quatuor lineas finibus suis sibimet jungeres, ita ut nullius finis ab alterius copulatione liber esset. E. Quid dicas figuram, jam me videre arbitror; sed utinam tam viderem quo ista tendant, aut quid ex his effecturus sis, ut ego quod de anima requiro, sciam. 12. A. Hoc initio te admonui, et postulavi ut patienter ferres aliquantum circuitum nostrum, quod item quaeso ut facias. Non levis res quaeritur, non facilis ad cognoscendum: nosse enim hoc plane ac tenere volumus, si fieri potest. Aliud est enim cum auctoritati credimus, aliud cum rationi. Auctoritati credere magnum compendium est, et nullus labor: quod si te delectat, poteris multa legere, quae magni et divini viri de his rebus necessaria quae videbantur, salubriter imperitioribus quasi nutu quodam locuti sunt, credique sibi voluerunt ab iis, quorum animis vel tardioribus vel implicatioribus alia salus esse non posset. Tales enim homines, quorum profecto maxima
Abbreviated transcription (Latin):
ielis: Adeo. faciam: Nam sunt mͥ ista diut᷑na cogntacione p̃parata: Quęro gͥ unde
sit aĩa. qualis sit: qͣnta sit: cur corpori fuerit data : cũ ad corpus uenerit quał effi¬
ciat᷑: quał cũ abscesserit: Augꝰ Cũ quęris unde sit aĩa : duo quȩdã intelligere cogor:
Alit̾ enĩ dicimus unde sit hõ quȩ sit eiꝰ patͥa scire cupientes: alit uñ sit. cũ querimꝰ
unde stet. id ex quib clem̃tis rebq c̃positus: Iuid hoꝵ scire uis. cũ ĩtrogas uñ sit aĩa :
Utrũnã quasi regionẽ & patͥam tiꝰ unde huc uenerit nosse desidcias. anuero quȩ sit eiꝰ
lo c̃ĩitere: Augꝰ. Propͥã quandã habitacionẽ aĩt ac patriã lm ipsum credo c̾e̾

Expanded text:
velis. E. Faciam: nam sunt mihi ista diuturna cogitatione praeparata. Quaero igitur unde velis. E. Faciam: nam sunt mihi ista diuturna cogitatione praeparata. Quaero igitur unde sit anima, qualis sit, quanta sit, cur corpori fuerit data, et cum ad corpus venerit qualis efficiatur, qualis cum abscesserit? 2. A. Cum quaeris unde sit anima, duo quaedam intelligere cogor. Aliter enim dicimus unde sit homo, quae sit ejus patria scire cupientes; aliter unde sit, cum quaerimus unde constet, id est, ex quibus elementis rebusque compositus. Quid horum scire vis cum interrogas unde sit anima? Utrumnam quasi regionem ejus et patriam, unde huc venerit, nosse desideras; an vero quae sit ejus lo committere. A. Propriam quamdam habitationem animae ac patriam Deum ipsum credo esse
Abbreviated transcription (Latin):
omne qđ substantialiter ⁊ naturalit̃ factum ẽ: ⁊ donum benignitatis eiꝰ: qr
placuit ⁊ conciliatũ ẽ auctori suo ut ñ interir& quicꝗd ab eo ꝑũbũ factũ ẽ.
Unum dm̃ quo creatore uiuimus: ꝑ quem reformati sapienter uiuimꝰ.: quẽ
diligentes ⁊ quo fruentes beati iuuimus. unum dm̃ ex quo om̃ia. iͥn qͦ om̃ia¬
uoniam uideo te habundare ocio: queso ut michi respondeas de his que me mo¬
uent. non ut opinor inportune atq incongrue: Sepe enĩ cũ abs te multa quesis¬
sem. nescio qua illa greca sentencia me det̾rendũ putasti: qua ꝓhibem ea quȩ su
nos sunt requirere Nunc uero non puto nos ipsos supͣ nos esse:
Quãobrẽ cũ de aĩa quęro. non sum dignus qui audiã quod suꝑ nos quid ad nos:
Sed fortasse dignus. qui audiã quid simus augt Enumera breuit᷑ quȩ audire de aĩa

Expanded text:
omne quod substantialiter et naturaliter factum est; et Donum benignitatis ejus, quo omne quod substantialiter et naturaliter factum est; et Donum benignitatis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid ab eo per Verbum factum est: unum Deum quo creatore vivimus, per quem reformati sapienter vivimus, quem diligentes et quo fruentes beate vivimus: unum Deum ex quo omnia, per quem omniaQuoniam video te abundare otio, quaeso ut mihi respondeas de iis quae me movent, non, ut opinor, importune atque incongrue. Saepe enim cum abs te multa quaesissem, nescio qua illa graeca sententia me deterrendum putasti, qua prohibemur ea quae supra nos sunt requirere: nunc vero non puto nos ipsos supra nos esse. Quamobrem cum de anima quaero, non sum dignus qui audiam: Quod supra nos, quid ad nos? sed fortasse dignus qui audiam, quid simus nos. A. Enumera breviter quae de anima audire
Abbreviated transcription (Latin):
animis ꝑ hanc formam eẽ facta om̃ia.: quȩ sola implet qđ appetunt om̃ia. Iuȩ
tam̃ omnia neq fierent a pͣtre ꝑ filium. neq suis finib salua essent. nisi deus
summe bonus esset. qui ꝙ nulli naturȩ quȩ ab ipso bona eẽ posset inuidit. & in
bono ipso alia quantum uellent. alia quantũ possent ut manerent dedit. Quai
ipsum donũ dĩ eũ patre ⁊ filio eque in comnuitabile colere & tenere nos conuenit:
unius substantiȩ trintatem: unum dm̃ a quo sumus. ꝑ quem sums. in qͦ sumꝰ
a quo discessimus. cui dissimiles facti sumꝰ. a quo ꝑire non ꝑmissi sumꝰ. Principiũ
ad qđ recurrimus: & forma quam sequimꝰ: ⁊ gratia qua reconciliamur. Unum
quo auctore conditi sumꝰ. & similitudinem eius ꝑ quam ad unitatẽ formamu
⁊ pacem qua unitati adheremus. Deũ qui dixit fiat: & uerbũ ꝑ qđ factũ ẽ

Expanded text:
animis, per hanc formam esse facta omnia, quae sola implet quod appetunt omnia. Quae animis, per hanc formam esse facta omnia, quae sola implet quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset: qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse posset, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit: unius substantiae Trinitatem, unum Deum a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus: a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum Deum quo auctore conditi sumus, et similitudinem ejus per quam ad unitatem formamur, et pacem qua unitati adhaeremus: Deum qui dixit, Fiat ; et Verbum per quod factum est
Abbreviated transcription (Latin):
beata sunt. Quisquis angeloꝵ diligit hunc dm̃: certus sum qd̃ etiam me diligit.
Iuisꝗs in illo manet. & potest humanas preces sentire: in alo me exaudit. Uasꝗs
ipsum hab& bonũ ficum. in ipso me aduuat: nec mͥ eiꝰ participationẽ potest inu¬
.dere. Dicant mͥ gͦ adoratores aut adolatores partiũ mundi. quem ñ optinitm
sibi concili& qui hoc unũ colit qđ om̃is optimꝰ diligit: ꝙ cuiꝰ cognutione gaud&e:
& ad qđ principiũ recurrendo fit optimꝰ Quisquis uero angelus excessus suos
diligit. & ueritati et subditus non ult: & priuiato suo lȩtari cupiens a conuni
om̃ipotenti dõ: qr int̾ m̃tẽ nr̃am qua illũ intelligimus petrem. & reritatẽ. id ẽ
quoq ueritatẽ nulla ex parte dissimilem in ipso ⁊ cũ ipso uenerem̃ tnȩ forma e
om̃iĩ quȩ ab uno facta sunt: & ad unũ nituntur. Unde appar& spiritalibus

Expanded text:
beata sunt. Quisquis Angelorum diligit hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. beata sunt. Quisquis Angelorum diligit hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. Quisquis in illo manet, et potest humanas preces sentire, in illo me exaudit. Quisquis ipsum habet bonum suum, in ipso me adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant ergo mihi adoratores, aut adulatores partium mundi, quem non optimum sibi concillet, qui hoc unum colit, quod omnis optimus diligit, et cujus cognitione gaudet, et ad quod principium recurrendo fit optimus. Quisquis vero angelus excessus suos diligit, et veritati esse subditus non vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnipotenti Deo; quia inter mentem nostram qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, id est quoque Veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso, et cum ipso veneremur, quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
.damꝰ: qui unꝰ ẽ oculus intuendȩ ac ꝑficiendȩ teritatis. Quare si om̃ib potestatib
quȩ dantur hominib ad regendam rem publicam pro nr̃o uinculo subditi sumus:
reddentes cesari qđ cesaris ẽ ꝙ dõ qđ dĩ ẽ. non ẽ metuendũ ne hoc post nr̃am mortẽ
.tes om̃ia gaudia sua: qͣndo ꝑ eoꝵ facta. d̃s benedicit᷑. congratulantur saudantib
Cum uͦ ipsi tanꝗͣ ipsi laudantur: ẽ orrigunt errantes quos possunt. Quos autẽ ñ
possunt. non eis gratulant᷑:. & ab illo uitio corrigi uolunt. Quib similes uel etiar
mundiores atq sanctiores si sunt boni angłi. & om̃ia sca dĩ ministeria: qͥd metumꝰ
ne aliquẽ illoꝵ offendamus si ñ suꝑsticiosi fuerimꝰ: cum ipsis adiuuantib ad unum
dm̃ tendentes. & ei uni religantes animas nr̃as. unde religio dicta credit᷑. omn

Expanded text:
damus, qui unus est oculus intuendae ac percipiendae veritatis. Quare si omnibus potestatibus, damus, qui unus est oculus intuendae ac percipiendae veritatis. Quare si omnibus potestatibus, quae dantur hominibus ad regendam rempublicam, pro nostro vinculo subditi sumus, reddentes Caesari quod Caesaris est, et Deo quod Dei est , non est metuendum ne hoc post mortem nostram tes omnia gaudia sua, quando per eorum facta Deus benedicitur, congratulantur laudantibus: cum vero ipsi tanquam ipsi laudantur, corrigunt errantes quos possunt; quos autem non possunt, non eis gratulantur, et ab illo vitio corrigi volunt. Quibus si similes, vel etiam mundiores atque sanctiores sunt boni Angeli, et omnia sancta Dei ministeria; quid metuimus ne aliquem illorum offendamus, si non superstitiosi fuerimus, cum ipsis adjuvantibus ad unum Deum tendentes, et ei uni religantes animas nostras, unde religio dicta creditur, omni
Abbreviated transcription (Latin):
li colendũ ẽ. Hoc etiã ipsos optimos angłos & excellen
iudemo Eitẽ: qua etiam ipsos diligimus angłos : & his congratulam̃. Nec
eos diligimis uando & nos talo aliquid sperare a cõmuni dõ uissi sumꝰ. Quare
bonoramus eos deritate. ñ seruicate : nec eis templa constitiumꝰ. Nolunt enim se sic
bonorari a nobis: qr nos ipsos cum boni sumus templa summi dĩ eẽ nouerunt. Recte
itaq scribitur hominem ab angło prohibitũ ne se adorar&. s unum dñm sub quo ei
eẽt & ille conseruus: qui autẽ nos inuitant ut sibi seruiamus & tãquam deos colamus.
similes sunt suꝑbis hominib: quib si ficeat: similit̃ coli tiolunt. S istos homines ꝑpeti
morte finit᷑. Seruitus autẽ sub angłoꝵ maloꝵ suꝑbia: propt̃ ipsũ tempus qđ̃ est
post mortẽ: magis metuenda ẽ. Ilud etiam ciutus cognoscere facde ẽ: qđ sub homine
dñante liberas cogitationes habere concessem ẽ. illos autẽ años in ipsis m̃tib formi¬

Expanded text:
li colendum est. Hoc etiam ipsos optimos Angelos, et excellvidendo veritatem, qua etiam ipsos diligimus Angelos, et his congratulamur. Neceos diligimus, quoniam et nos tale aliquid sperare a communi Domino jussi sumus. Quare honoramus eos charitate, non servitute. Nec eis templa construimus: nolunt enim se sic honorari a nobis; quia nos ipsos cum boni sumus, templa summi Dei esse noverunt. Recte itaque scribitur, hominem ab angelo prohibitum ne se adoraret, sed unum Dominum sub quo ei esset et ille conservus . 111. Qui autem nos invitant ut sibi serviamus, et tanquam deos colamus, similes sunt superbis hominibus, quibus si liceat, similiter coli volunt: sed istos homines perpeti opter ipsum tempus quod est post mortem magis metuenda est. Illud etiam cuivis cognoscere facile est, quod sub homine dominante liberas cogitationes habere concessum est: illos autem dominos in mentibus ipsis formi
Abbreviated transcription (Latin):
si quid me mouent post reqͥtã: Unde queso explices qualis sit anima dug̃  sidet᷑ mͥ esse
similis dõ. De aĩa enĩ nͥ sallor reqͥris humana Ad Idipsẽ ẽ qđait expliari uellẽ: quẽa dmodũ
sit aĩ cdõ similis: cũ dm̃ aniullo factũ credam̃: aĩam uͭ ab ipso dõ factã eͥe sapra dixeris Aui. quid
Tu difficile ptitas dõ fuisse ut aliqͥd simile sibi faccira. cũ hĩtanta uatietate iagnũ ⁊ nob iacdeaset¬
dinẽ corporis. qͦd ꝓftco mortale ẽ. A Quom̃ gͣ sum sunit dõ. cũ stottalua malla postũ fac̾e ut ille÷

Expanded text:
et si quid me moverit, post requiram. Unde quaeso, explices qualis sit. A. Videtur mihi esse similis Deo. De anima enim, nisi fallor, requiris humana. E. Idipsum esit anima similis Deo; cum Deum a nullo factum esse credamus, animam vero ab ipso Deo factam supra dixeris. A. Quid? tu difficile putas Deo fuisse, ut aliquid sibi simile faceret, cum hoc in tanta varietate imaginum etiam videasdinem corporis, quod profecto mortale
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nichil aliud quã istũ aerẽ cõmotũ & agitatũ uentũ esse fentimꝰ: Quod in loco tranquil¬
lissimo & ab omũb uentis quietissimo uel breui flabello apꝓbari potest. quo ⁊̃ muscas abigen¬
tes aerẽ cõmouemus: flatũq sentimus: Quod cũ euenerit᷑ oculciore quodã motu cęles¬
tium uel terrenoꝵ corpoꝵ ꝑ magnũ spaciũ mundi uenttis uocat᷑. ex diũsis partib oli nomina
etiã diu̾sa sortitus: An tͥ alit̾ uidet᷑: Michi uero nichil Et ꝓbabile esse accipio quod
dicis Sed ego animã non ipsum uentũ. s tale aliquid esse dni: Ad dic michi pͥus

Expanded text:
Nam nihil aliud quam istum aerem commotum ac agitatum ventum esse sentimus; quod in loco tranquilNam nihil aliud quam istum aerem commotum ac agitatum ventum esse sentimus; quod in loco tranquillissimo, et ab omnibus ventis quietissimo vel brevi flabello approbari potest, quo etiam muscas abigentes aerem commovemus, flatumque sentimus. Quod cum evenerit occultiore quodam motu coelestium vel terrenorum corporum per magnum spatium mundi, ventus vocatur, ex diversis partibus coeli nomina etiam diversa sortitus. An tibi aliter videtur? E. Mihi vero nihil, et probabile esse accipio quod dicis: sed ego animam non ipsum ventum, sed tale aliquid esse dixi. A. Dic mihi prius
Abbreviated transcription (Latin):
ducendũ estimo libens ꝑgas. nec nr̃o quodam necessario cutuitu defatigatus egrt tu¬
nem: Au Quam dicas altitudinẽ ñ intelligo: Alllã dico qua esficitur ut interiora cor¬
poris cogitentur. atit otiã senciant᷑: si ꝑlucz ut uitrũ: Quã si demas corporib quantũ
mea opinio est neq sentiri possunt. neq omnino corpora esse recte estutari Hinc mͥ
uolo aꝑias quid tr sencias: Au Rrorstis non dubito corpora omĩa his carere non posse:
I Quid illud: sotes cogitare ista tria non esse uisi ii corpori  Au Non intel¬
ligo quomodo esse alibi possunt: A Ergo anunã ñ putas aliud esse quã corpus:
Si ĩ uentũ corpus esse confitem: negare non possũ corpus michi animã uideri: Nam tale
aliquid eum esse cogito: Au Corpus quidẽ uentũ esse tam concedo. quã si me de fluctu ĩt̾rogareᷤ

Expanded text:
ducendum existimo, libens pergas, nec nostro quodam necessario circuitu defatigatus, aegre tuducendum existimo, libens pergas, nec nostro quodam necessario circuitu defatigatus, aegre tum, et altitudinem? E. Quam dicas altitudinem, non intelligo. A. Illam dico qua efficitur ut interiora corporis cogitentur, aut etiam sentiantur, si perlucet ut vitrum; quanquam si hoc demas corporibus, quantum mea opinio est, neque sentiri possunt, neque omnino corpora esse recte existimari. Hinc mihi volo aperias quid tu sentias. E. Prorsus non dubito corpora omnia his carere non posse. A. Quid illud? potes cogitare ista tria non esse nisi in corporibus? E. Non intelligo quomodo alibi esse possint. A. Ergo animam non putas esse aliud quam corpus? E. Si etiam ventum corpus esse confitemur, negare non possum corpus mihi animam videri: nam tale aliquid eam esse cogito. A. Corpus quidem ventum esse tam concedo, quam si me de fluctu interrogares.
Abbreviated transcription (Latin):
crediderit: A. Recte omĩno. Sea fortasse arbor hec ꝓptca tibil  qd
lusticia qͥuã ñ incha confessus es esse. unio quidaã longe diuimus hac longeq p̾anotus iudet᷑
tibilonga esse Au Hullom̃ mͥ usticia aut longa aut lata. aut tale aliquid cogitani potest
occuirere A Siigitur nchil hoꝵ ẽ iusicia. ⁊ tam̃ ipsa nichil non ẽ: cur tibi anima nicha
uidet᷑. nisi eiꝰ aliqua longitado sit : dui Age iam. non tibi indet᷑ ex eo nichil esse anima. quod
net longa nec lata nec robusta sit: sed utra ũaite ita sit noncdum esse dictũ scis Fieri enĩ porest
ut muilta sint magni estimanda que istis careant. sed non cominuo ex b genere animã esse cre¬
ddendũ puto: A Scionstud nobis enodand̃ restare. & ħie deinceps explicaturũ ꝓmise¬
ram: Uerã quia res subuilissima est ⁊ longe alios mentis oculos querit quam humana con¬
suetudo in condinȩ uite aclibus habere solita est. ammoneo te ut per ea per que te

Expanded text:
crediderit? A. Recte omnino: sed fortasse arbor haec propterea tibi vidjustitia, quam non nihil esse confessus es, imo quiddam longe divinius hac longeque praestantius, videtur tibi longa esse? E. Nullo modo mihi justitia aut longa, aut lata, aut tale aliquid cogitanti potest occurrere. A. Si igitur nihil horum est justitia, et tamen ipsa nihil non est; cur tibi anima nihil videtur, nisi ejus aliqua longitudo sit? E. Age; jam non mihi videtur ex eo nihil esse anima, quod nec longa, nec lata, nec robusta sit, sed utrum vere ita sit, nondum a te dictum esse scis. Fieri enim potest, ut multa sint magni aestimanda, quae istis careant; sed non continuo ex hoc genere animam esse credendum puto. 6. A. Scio istud nobis enodandum restare, et hoc me deinceps explicaturum promiseram: verum quia res subtilissima est, et longe alios mentis oculos quaerit, quam humana consuetudo in quotidianae vitae actibus habere solita est; admoneo te, ut per ea, per quae te
Abbreviated transcription (Latin):
duo. hab& enim & hoc qui iam in. actione. ⁊ in cognitione bene uiuit: s ei qui
acceꝑat quinq: nondũ enĩ hab& ad ȩt̾na contẽplanda idoneã mentis aciem:
qui usibilib tantũ id ẽ temporalib credit. s habere potest. qui hoꝵ omniũ
sensibiliũ dm̃ artificem laudat. & eum ꝑsuadet fide. & expectat spe.⁊ querit
caritate. Quȩ cũ ita sint. hortor. uos bomines carissimi ⁊ proximi mei. meq
ipsum hortor uobiscum: ut ad id qđ nos per sapientiam suam deus hortatus
quanta possumus celeritate curramus. Non diligamꝰ neundũ: quoniã om̃ia
quȩ in mundo sunt concupiscentu cerm¬

Expanded text:
duo; habet enim et hoc, qui jam in actione et cognitione bene vivit: sed ei qui duo; habet enim et hoc, qui jam in actione et cognitione bene vivit: sed ei qui acceperat quinque. Nondum enim habet ad aeterna contemplanda idoneam mentis aciem, qui visibilibus tantum, id est temporalibus credit: sed habere potest, qui horum omnium sensibilium Deum arti. Quae cum ita sint, hortor vos, homines charissimi et proximi mei, meque ipsum hortor vobiscum, ut ad id quo nos per sapientiam suam Deus hortatur, quanta possumus celeritate curramus. Non diligamus mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt, concupiscentia car
Abbreviated transcription (Latin):
Non qr ipsa dilexerunt. quis enim hȩc diligat. e qr illa que dilȩxerunt initia
istoꝵ sunt. & necessario dilectores suos ad ista ꝑducunt. Qui enĩ magis amant ire
quam redire. aut ꝑuenire : in longinquiora mittendi sunt : qm̃ caro sunt. & sp̃s
ambulans ⁊ non reuertens. Qui uero bene utit᷑ uel ipsis quinq sensib emporis ad
credenda ⁊ p̃dicanda opera dĩ. & nutriendã caritatem ipsius. uel actĩoneri cogni¬
tione: ad pacificandã naturã suam ⁊ cognoscendũ dm̃: itrat in gandiũ dñi sui.
Fropterea talentũ qđ male utenti aufertur illi dat᷑ qui talentis quinq benẽ
usus ẽ.: non quia transferri potest acumen intelligentiȩ. s ita significatũ ẽ. poss
hoc amttere neglegentes. & impios ingeniosos: & ad eam ꝑuenire diligentes &
pios. quãuis ingenio tardiores. Non enim datum ẽ illuo talentũ ei qui acceꝑat

Expanded text:
Non quia ipsa dilexerunt; quis enim haec diligat? sed quia illa quae dilexerunt, initia Non quia ipsa dilexerunt; quis enim haec diligat? sed quia illa quae dilexerunt, initia sunt istorum, et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire, in longinquiora mittendi sunt; quoniam caro sunt, et spiritus ambulans et non revertens. 106. Qui vero bene utitur vel ipsis quinque sensibus corporis ad credenda et praedicanda opera Dei, et nutriendam charitatem ipsius, vel actione vel cognitione ad pacificandam naturam suam, et cognoscendum Deum, intrat in gaudium Domini sui. Propterea talentum quod male utenti aufertur, illi datur qui talentis quinque bene usus est : non quia transferri potest acumen intelligentiae, sed ita significatum est posse hoc amittere negligentes et impios ingeniosos, et ad eam pervenire diligentes et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat
Abbreviated transcription (Latin):
ardescere. ⁊ defatigari. ut libenter edant ⁊ bibant. & concũbant. ⁊ domuat
amant indigentiam: qđ ẽ mitium summoꝵ doloꝵ. Perficietur gͥ in eis
qđ amant .: ut eis ibi sit ploratus ⁊ stridor dentium. Fluros enin sunt qui
concũbere. dormire : & in cogitatione sua nichil altud quã phantasiata que
de tali uita colligunt amplȩxari. ex eoꝵ fallacia suꝑstitionis uel impietatis
regulas fingere. quib decipiunt᷑ & quib: inherent. etiamsi ab illecebris carnis
se abstinere conentur. qr non bene utuntur talento sibi commisso. id ẽ m̃tis acie
qua uident᷑ om̃s qui docti. aut urbani. aut faceti nominant᷑ excellere. shabent
eam in sudario ligatam. aut in terra obrutam. id ẽ delicatis : suꝑfluis rebus
aut terrenis cupiditatib inuolutã ⁊ opressam. Ligabunt᷑ ergo his mamis ꝙ
pedes. & mitentur in tenebras exteriores ibi erit ploratus ⁊ ftridor dentium

Expanded text:
ardescere et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, ardescere et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est initium summorum dolorum. Perficietur ergo in eis quod amant, ut ibi eis sit ploratus et stridor dentium. Plures enim sunt, qui concumbere, dormire, et in cogitatione sua nihil aliud, quam phantasmata, quae de tali vita colligunt, amplexari, et ex eorum fallacia superstitionis vel impietatis regulas figere, quibus decipiuntur, et quibus inhaerent, etiamsi ab illecebrise abstinere conentur. Quia non bene utuntur talento sibi commisso, id est mentis acie, qua videntur omnes, qui docti aut urbani aut faceti nominantur, excellere. Sed habent eam in sudario ligatam, aut in terra obrutam, id est delicatis et superfluis rebus, aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressam. Ligabuntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et stridor dentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum ẽ: non erit ex parte. & pax om̃is aderit. Nunc enĩ alia lex in m̃br
dum cum illo sumꝰ in uia: & tota sanitas ⁊ nulla indigentia. ⁊ nulla fatigatio ad¬
rit corpori. qr corruptibile hoc tẽpore atq ordine suo quo resurrectio carnis
futura ẽ induetur incorruptione. Non nurũ autẽ si hoc dabitur bis qui
in cognitione solam ueritatem: amant: & in actione solã pacẽ. ⁊ in corpore solã
ores tenebre. horim qrippe mitum ẽ carnis prudentia. & sensuũ corporeatum
imbecillitas. Et qui certaminib delectant᷑ alienabunt᷑ a pace: &. summnuis dissi.¬
cultatib implicabuntur: Initium enim summȩ difficultatis e bellum atq con¬
tentio. E boc significare arbitror qđ ligantur ei manus ⁊ pedos. ĩd ẽ facili¬
.tas om̃is auferatur oꝑandi. Et qui sitire ⁊ esurire uolunt. & in libidinem

Expanded text:
perfectum est, non erit ex parte , et pax omnis aderit. Nunc enim al. autem alia perfectum est, non erit ex parte , et pax omnis aderit. Nunc enim al. autem alia dum cum illo sumus in via: et tota sanitas, et nulla indigentia, et nulla fatigatio aderit corpori: quia corruptibile hoc tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem si hoc dabitur his qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam ores tenebrae, harum quippe initium est carnis prudentia et sensuum corporeorum imbecillitas, et qui certaminibus delectantur, alienabuntur a pace, et summis difficultatibus implicabuntur. Initium enim summae difficultatis est bellum atque contentio, et hoc significare arbitror, quod ligantur eis manus et pedes, id est, facilitas omnis aufertur operandi, et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
nullam talem cominotionem pati. Inueniuntur etiam qui malunt dormire
quã non dormitare: cum om̃is illius uoluptatis finis sit: non esurire ac sitire
& non desiderare concubitũ. ⁊ ñ eẽ corpore fatigato. Quare qui fines ipsos
desiderant. priꝰ curiositate carent: cognoscentes eam ẽẽ certam cognitionẽ
quȩ intus ẽ. & ea ꝑfruentes quantũ in hac uita queunt. deinde accipiunt
actionis facilitatem ꝑuicatia posita: scientes maiorem ẽẽ facilioremq uicto¬
riam: non resistere animositati cuiusquam: & hoc quantũ in hac uita queu
Sentiunt postremo etiã quietẽ corporis: abstinendo ab his reb sine qͥb agi
hȩc uita potest. Ita gustant quã suauis ẽ dñs: nec erit dubium quid post hanc
uitam futurum sit: & ꝑfectionis suȩ fide spe. caritate nutriuntur. Post hanc
autẽ uitã & cognitio ꝑficiet᷑. qi ex parte nunc scimꝰ. cum autẽ uenerit qđ

Expanded text:
nullam talem commotionem pati: inveniuntur etiam qui malunt dormire nullam talem commotionem pati: inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare; cum omnis illius voluntatis al. voluptatis finis sic non esurire, ac sitire, et non desiderare concubitum, et non esse corpore fatigato. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita queunt: deinde accipiunt actionis facilitatem, pervicacia posita, scientes majorem esse facilioremque victoriam non resistere animositati cujusquam, et hoc quantum in hac vita queunt: sentiunt postremo etiam quietem corporis abstinendo ab his rebus sine quibus agi haec vita potest. Ita gustant quam suavis est Dominus , nec erit eis dubium quid post hanc vitam futurum sit, et perfectionis suae fide, spe, et charitate nutriuntur; post hanc autem vitam et cognitio perficietur, quia ex parte nunc scimus: cum autem venerit quod
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quietem: quȩ non ẽ nisi ubi nulla ẽ indigentia. & nulla corruptio: Ca¬
uendi sunt gͦ inferiores inferi. id ẽ post hanc uita pęnȩ grauiores: ubi nulla po¬
test eẽ commemoratio ueritatis: qr nulla ratiotinatio. Ideo nulla ratiocinatio
qr non eam ꝑfundit lumen uerum qđ illuminat oninem homineni uenientẽ
in hunc mundum. Quare festinemus. ⁊ ambulemus dum dies presto ẽ: ne nos
tenebrȩ cõprehendant. festinemus a scda morte liberari. ubi nemo ẽ qͥ memor¬
sit dĩ: & ab inferno ubi nemo confitebitur deo. S miseri homines quibus
cognita uilescunt. & nouitatib gaudent: libentius discunt quã norunt:
cum cognitio sit finis discendi. Et quib uilis ẽ facilitas actionis: libentus
certant quam uincunt: cum uictoria sit finis certandi. & quib uilis ẽ corpo¬
ris salus. malunt uesci quã satiari: & malunt frui genitalib menbris: quam

Expanded text:
nisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corruptio? Canisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corruptio? Cavendi sunt ergo inferiores inferi, id est post hanc vitam poenae graviores, ubi nulla potest esse commemoratio veritatis, quia nulla ratiocinatio: ideo nulla ratiocinatio, quia non eam perfundit lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quare festinemus, et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant . Festinemus a ssit Dei: et ab inferno, ubi nemo confitebitur Deo . Sed miseri homines, quibus cognita vilescunt, et novitatibus libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi, et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi, et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sentire. & animã meliorem eẽ quã corpꝰ nicbil ne ꝑ se animus ipse conspici&:
& aut conspici& potest eẽ nisi multo excellentiꝰ. longeq p̃stantius: Immo uͦ
eã speciem m̃te contuebimur cuius cõparatione feda sunt: quȩ ipsĩ beniguitate
sunt pulebra. Inuisibilia enĩ dĩ a creatura tast eeba c̃spica
untur & sempiterna eiꝰ uirtus & diuinitas. Hec ẽ a tempor a. ad ȩt̃ua regressio.
& ex uita ueteris hominis in nouũ hominem restrmatio. Quid ẽ autẽ unde homo
comiemorari non possit ad uirtutes capessendas: quando de ipsis uitus potest:
Quid enĩ appetit curiositas nisi cognitionem: quȩ certa ẽẽ non potest nisi rerũ
eternarum: & eodẽ modo se semꝑ habentium. Quid appetit suꝑbia nͥ potentiã.
quȩ refertur ad agendi facilitatem. quã non inuenit anima ꝑfecta nͥ dõsubdita:
& ad eius regnum summa caritate conuersa: Quid appetit uoluptas corporis

Expanded text:
sentiri, et animum meliorem esse quam corpus, nihilne per se animus ipse conspiciet, sentiri, et animum meliorem esse quam corpus, nihilne per se animus ipse conspiciet, aut quod conspiciet potest esse, nisi multo excellentius longeque praestantius? Imo vero eam speciem mente contuebimur, cujus comparatione foeda sunt quae ipsius benignitate sunt pulchra. Invisibilia enim Dei, a creat divinitas . Haec est a temporalibus ad aeterna regressio, et ex vita veteris hominis in novum hominem reformatio. Quid est autem unde homo commemorari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non potest, nisi rerum aeternarum et eodem modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi facilitatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo subdita, et ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appetit voluptas corporis
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ⁊ spiritaliũ potentiaꝵ: sicut alȩ. & scutũ. ⁊ gladiꝰ. ⁊ cingulũ: & cetera talia
Et qđ maxime querendũ ẽ : quid prosit generi humano qđ sic nobiscũ ꝑ rationalẽ
& genitalẽ. ⁊ corporalẽ creaturã sibi seruientẽ diuina ꝓuidentia locuta ẽ: quo
uno cognito: om̃is ab animo ꝓteruitas puerilis excluditur: & introducitur sa¬
scripturaꝵ consideratione ⁊ tractatione pascamus animũ. atq potemꝰ uanę
curiositatis fame ac siti fessũ ⁊ estuantẽ. & in anib phantasmatis. tãquã pictis
epulis frustra refici saturariq accipientẽ. Hoc uere liberali ⁊ ingenuo ludo
salubrit̃ erudiam᷑. Si nos miracula spectaculoꝵ ⁊ pulchritudo delectat. ĩllã
trante: aut qͥd pulchriꝰ ordinante ⁊ ornante: Si autẽ om̃s fatent᷑ coipus ista¬

Expanded text:
lium et spiritualium potentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et cingulum, et caetera talia. lium et spiritualium potentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et cingulum, et caetera talia. Et quod maxime quaerendum est, quid prosit generi humano, quod sic nobiscum per rationalem, et genitalem, et corporalem creaturam sibi servientem divina providentia locuta est. Quo uno cognito, omnis ab animis protervitas puerilis excluditur, et introducitur saScripturarum consideratione et tractatione pascamus animum atque potemus vanae curiositatis fame ac siti fessum et aestuantem, et inanibus phantasmatibus, tanquam pictis epulis, frustra refici satiarique cupientem: hoc vere liberali, et ingenuo ludo salubriter erudiamur. Si nos miracula spectaculorum, et pulchritudo delectant, illam trante? aut quid pulchrius ordinante et ornante? CAPUT LII.-- Et c