comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nefandȩ huius persidiae sec tatores dumuitamanent dum paeniterilic&
erforis suimotare sententiam Et gregoru potius atꝙbasilui theo¬
filiquoq & ioh annis ciuitatis constantino politanaeco pinatis siplu
antestes nec nona errilli algrandrini episcopi &alorum qunagpla¬
rimorum qui antiquitus in ecdesia floruerunt super ueruos qi natugae
proprietate sectari doc trinam. quorum eis dehacre sententias exe¬
trolsecus offerimus perlegendas. quaeso interea lectorem uitalitatene
nostrisermonis nonusq quaq dispiciat quia & fortassis potuit eloquer¬
tius pratio comised nos itastilum tem perauimus utrem potius quam
uerba legentibus commendaremus & maxime hocopus coturno tu¬
mentis edoqui in flari non debuit. nec trans ferendungreco necessitas
aliqua ad sit quia difficilius in tegritas sensuum in aliam linguam pari
potest sermone uenustates eruari Ex plicii II BER prim¬

Expanded text:
nefandae hujus perfidiae sectatores, dum vita manet, dum poenitere licet, nefandae hujus perfidiae sectatores, dum vita manet, dum poenitere licet, erroris sui mutare sententiam. Et Gregorii potius atque Basilii, Theophili quoque et Joannis civitatis Constantinopolitanae opinatissimi antistitis, nec non et Cyrilli Alexandrini episcopi, et aliorum quamplurimorum qui antiquitus in Ecclesia floruerunt, super utriusque naturae proprietate sectari doctrinam, quorum eis de hac re sententias extrinsecus offerimus perlegendas. Quaeso interea lectorem, vilitatem 13 nostri sermonis non usquequaque despiciat: quia et fortassis potuit eloquentius oratio comi. Sed nos ita stylum temperavimus, ut rem potius quam verba legentibus commendaremus. Et maxime hoc opus cothurno tumentis eloquii inflari non debuit, ne transferendi in Graecum necessitas aliqua adsit. Quia difficilius integritas sensuum in aliam linguam pari potest sermonis venustate servari. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
plus iser feilsat secundum deitatem suam ansecundu dispensero teni
sibns nnter ꝓ postulas sel quantum perfidiageries eorteotio umnon strit
qi inimes tos huma nam naturam solam ad serits es sediuin ricse¬
lui sunmdentatem intes pellat secundum deitatem aduocat oesun di
funguur. secundum deitatem sacer dotis ministerium im pbet secur dũ
dentatem eutam in nouissimo patri subiectus erte. quan do erden stlso
omnia subieota fuerint. Olim opperiebamus duitius poaestolati su¬
mus undeerroris uestri riuolu originert tabsese duodiss carsam
faud a un dedemres pperimus euthycianam heresem exipolbnaons tma¬
rissimo fonte diriuatam usq ad caenolentam armi uoraganem turt¬
bidis fesrime aibus quibus intantum perfidiae copula unam dis per
ominia addiunitauis contumeliam referat. qua expi secundum ilo pen¬
sanioncmcannis aut locutus est aut peregit : dum unamtae tunonono
dinit i contendu enenaturam : undehortamur qunes b uitirilico

Expanded text:
Filius interpellat, secundum deitatem suam, an secundum dispensationem humanitatis postulat? Sed quantum perfidiae vestrae intentio monstrat qui perimentes humanam naturam, solam asseritis esse divinam secundum deitatem interpellat, secundum deitatem advocati officio fungitur, secundum deitatem sacerdotis ministerium implet; secundum deitatem etiam in novissimo Patri subjectus erit, quando eidem Filio omnia subjecta fuerint. XV. Olim opperiebamur, diutius praestolati sumus unde erroris vestri rivulus originem trahat, et quo discursum faciat. Tandem reperimus, Eutychianam haeresim ex Apollinaris amarissimo fonte derivatam, usque ad coenulentam Arii voraginem turbidis ferri meatibus; quibus in tantum perfidiae copula jungitur, ut omnia ad divinitatis contumeliam referat, quae Christus secundum dispensationem carnis aut locutus est, aut peregit; dum unam tantummodo divinitatis contendit esse naturam. Unde hortamur omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
tenebro sanimis intribus horis & mortemorietur: Tribus diebus som¬
no suscepto. & tunc ab inferis regressus adlucem ueni& primus re¬
surrectionis principio reuocatis ostenso : Credo uos in imici ui dae¬

Expanded text:
tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somtenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio reuocatis ostenso.\' Ista Lactantius ca
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtubatum sonitum tristem dimit tetabalto
Orbe gemens facinus miserum uariorq: labores
Tarta reumq. chaos monstrabit terra de hiscens
Et coram hio dño reges sistentur adunum.
Recidet ecaelo ignir & sulphuris amnis.
a eo dexp̃i natiuitate passione resurrectione. atq. eius secun
Ido aduentu itadicta sunt. ut siquis in greco capita horum uersu¬
tius de monstrantes. intentissi me audiamus alios uersus sybillae
dabunt autem ala pas dõ manibus incertis & in purato ore expuent
uenenata sputa: dabit uero aduerberasimpliciter scm dorsum &
colaphos accipies tacebit nequis agnoscat quod uerbum uelunde
ueniat ut inferislo quatur. & corona spinea coronetur: Adci¬
bum autem fel. ad sitim acetum dederunt : In hos pitalitatis hanc¬
de monstrabunt mensam: Ip sa enim in sipienstuum dñm non in¬
tellexisti Medentem mortalium sensibus. sedspinis coronasti. & horri¬
dum felmis cuisti: tem pliuero uelum scindetur. & medio die noxerit

Expanded text:
Et tuba tunc sonitum tristem demittet ab alto Et tuba tunc sonitum tristem demittet ab alto Orbe, gemens facinus miserum variosque labores. Tartareumque chaos monstrabit terra dehiscens. Et coram hic Domino reges sistentur ad unum. Decidet e coelo ignisque et sulphuris amnis. Haec de Christi nativitate, passione et resurrectione, atque secundo ejus adventu ita dicta sunt, ut si quis in Graeco capita horum versutius demonstrantes, intentissime audiamus: In manus iniquas dabunt autem Deo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; inhospitalitatis hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi uero uelum scindetur; et medio die nox erit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecaclo rex adueni& persecla futurus.
Ccilic& in carne praesens ut uidic& orbem:
Vinde dm̃ cernent in credulus atq fidelis.
Celsum cum scis a eui iamtermino in ipso
Qic animae cum carneaderunt. quas udicat ipse.
Sum iac& incultus densis inuepribus orbis
Reicient si mula erauiri. cunc tam quoq gatam:
Exuret terras ignis. pontum que polum que
Inquirens tetri portas effringet auerni.
Qc̃orum sed enim cunctae lux libera carni
Tradetur. sontes aeterna flamma cremabit.
Occultos actus retege. tunc quisq loquetur
Secreta atq ds̃ reserabit pectora luci:
Guncerit &luctus. stidebunt dentibur omnes:
fipitur solis uibar & chorus interit astris
Aoluctur caclum lunaris splendor obibit :
Seiciee colles ualles extolletabimo:
Nonerit in rebus hominum sublime uel altum:
Iam aequantur campis montes. & caerula ponti:
Omnua cersibunt tellus confracta peribit:
Qiepariter fontes torrentur fluminaq igni

Expanded text:
E coelo rex adveniet per saecla futurus, E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt quas judicat ipse. Cum jacet incultus densis in vepribus orbis, Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens, tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeternaque flamma cremabit. Occultos actus retegens, tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar, et chorus interit astris. Volvetur coelum, lunaris splendor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Jam aequantur campis montes, et caerula ponti Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentur, fluminaque igni.
Abbreviated transcription (Latin):
nulla estineis & as pectur quarti similis ent eilio duastalaeu propb¬
ida hoctibi : quistibi adnuntiauit siliumelle quaelex qui pro pha
tatibi aasnibtiauut silium di Nondum quidem mundo nasuttio
a simnditudo nastentis ate cognorcitur: undotibi hocis quis tibi
istũdali uo nasut nisi quia sicte diuinus ignis intusinluminaeut
ist cum illi upuate captidi tenerentur in imici udaei sicdiceres tes¬
timonium filiodi : Sed quia in ore duorum uel trium testium stat
omre uerbum sicut ipsedñs uestram contumaciam constatume
onire inquit uestra scriptum est. quod duorum hominum testimo¬
nium uerum sit. etiam ex gentibus tertius testis introducatepi
ut uestu omum uenitatis ex omni parte roboretur: Quid srbib¬
utexlapide utrorum q. frontes percutiantur. uda eorum scilic&
atq paganorum atq: suo gladiosicut golias xp̃i omnes percuti¬
antur inimici: Audite quid dixerit
Iudicusignum tellus sudore mades cst.

Expanded text:
nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei i hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Judicii signum, tellus sudore madescet.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dĩ sed quia expulistis illud nequos dignos uitae aeternae iidi¬
castus Ecce in quit conuertimur nos ad gentes demonstremus etam
nos ex gentibus testimonium xp̃i fuisse prolatum qm̃ ueritas nonta¬
cuut damando etiam perloguas in imicorum suorum : Nonnequen¬
do ille poeta facundissimus intersua carmina. lam noua progenies caelo
demittituralto dicebat. xp̃o testimonium perhibebat : Indubium hocue¬
nim atinisi alios ex gentibus idoneos testes plura dicentes in medio intro¬
ducam : Illum illum regem quiuestram superbiam captiuando per do¬
muit Nabuchodo nosorregem scilic& babrlonis. non pretermitam:
Sicnabuchodonosor quidinfornace quatres uiros iustos inuiste miseras¬
diedio quidtibi fuerit reuelatum : Nonne inquit tresuiros misimus
in fornacem ligatos : & auintei : uererex : Eccein quitego uideo
quattuor iuiros solutos deambulantes in medio ignis . & corruptio

Expanded text:
Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judiVerbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
catum. Quid res ponderis. quem quae cognoueris. quale testi moni¬
um protuleris. addiant inimici qui audirenolunt : Eccein quit
agnus dĩ ec cequitollit pec catamundi: Et adiecit : Tuad meuenis
baptizari. ego atedebeo baptizari: Agnouit seruus dñm. agnouit
uinculis originalis peccati obligatus. ab om ninexu peccati liberum.
agnouit praeco uidicem. agnouit creatura creatorem. agnouit para¬
nimphus sponsum. Nam& haec uox iohannis est: Qui hab& sponsã
sponsus est amicus autem s ponsistat & audit eum. gaudio gaudet
lege uestra : anadhuc in pudenti animo audebitis dicere quod alterius
gentis uel nationis homines xp̃o deberent testimonum per hibere :
Sed si hoc dicitis. res pondet quidem ille uobis: Non sum missus. nisi
ad oues quae perierunt domus is rahel: Sed sicutuos in actibus
apostolorum increpat paulus. uobis primum oportuerat &inuntiaro

Expanded text:
catum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonicatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum increpat Paulus, Vobis, inquit, primum oportuerat annuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
in auribus meis exulta uit infans in utero meo: Intellegens enim io¬
hannes matrem dñi sui uenisse ad suam matrem. in ipsis angustus
uteri adhuc positus motus alutauit. quem uoce non poterat. quipos¬
te a ipse iohannes praecursor & amicus humilis & fidelissimus seruus
testis idoneus seruus effectus tanto maior innatis mulierum quanto
ex istimabatur quod non erat: xp̃menim eum uidaei essecredebant.
sed ille nonseesse damabat dicens: Quem me sus picamini esse non
sum ego. sed ecce uenit postine decuius pedibus non sum dignus sol¬
uere corrigiam calciamentieius O fidelis testis & amiceueris ponsi.
quanto tehumiliares. si corrigiam calcia mentieus soluendam dig¬
numte esses dixisses: sed dum hocnente dignum dicis uidaeis falsis
testibus contradicis: Et haecatedicta sunt ante quam xp̃m uideres
quicum adte ipseuenit excelsur humilis implendae dis pensationis
suae gratiam ut ate baptizaretur quinullum habebat omninopeo¬

Expanded text:
avit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod non erat. Christum enim eum Judaei esse credebant, sed ille se non esse clamabat, dicens: Quem me esse suspicamini, non sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te non dicis dignum, Judaeis falsis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino pec
Abbreviated transcription (Latin):
sed dici peregisse. Neq. enim delectatione somni sopitos sensus nos¬
tros agnouimus necuanis fantas matibus animas nostras in lusis. nec
ipsa corpora nostra stramentorum calore de pressa. in alto corpore
sarium diabolum dimicando & magnam lucem incordibus nostris
sensimus & in nocte operadiei peregimus : Quid eni egius in

Expanded text:
ellati sumus. Neque enim delectatione somni sensu noster torpescat, nec variis fantasmatibus animas nostras illudat, nec ipsa corpora nostra stramentorum calore depressa in alto torpore qsarium diabolum dimicemus, et magnam lucem infusam cordibus nostris sentiamus, et in nocte opera diei peragamus. Quid enim agen
Abbreviated transcription (Latin):
bonam eamuis . Quid est quod & iambonamuis habere morten : quoti¬
dueenim nogis ut qũ mors uentira estbonam morteo mubade di im
Dicis : dr auertat amemalam mortem : Plus amas ercgo mortem araue
quasnuitamtuam : Morimaletimes maleuiuere noneies lencor atu
quale uiuere time malemori: Sed nolitimere. Non potest malemori qui
beneunere. Piorsus confirmo audeo dicere credidi propiterbuod
becutussum Nonpotest malemori quiben e uxerite lam tudices tbi
Vonmu linustinaufragio perierunt certe nion natest malertonn po

Expanded text:
bonam eam vis. Quid est quod etiam bonam vis habere mortem? Quotibonam eam vis. Quid est quod etiam bonam vis habere mortem? Quotidie enim rogas, ut quoniam mors ventura est, bonam mortem tibi Deus det; et dicis, Deus avertat a me malam mortem. Plus ergo amas mortem tuam, quam vitam tuam. Mori male times, male vivere non times. Corrige male vivere, time male mori. Sed noli timere: non potest male mori, qui bene vixerit. Prorsus confirmo, audeo dicere, Credidi, propter quod locutus sum: non potest male mori, qui bene vixerit. Jam tu dicis tibi: Non multi justi naufragio perierunt? Certe non potest male mori,
Abbreviated transcription (Latin):
aut quantum pauci. aut plus quam ceteri. aut plus quam pauci. habeas
inde honorem habeas in dedignitatem : Et ubierunt ista omnia cum
mors uenerit : quomodo stimulat quomodometus iste inter pellat.
quomodo nomen i psum ame commemoratum omnium corda pertusst.
quo modo tiniorem uestrum teste gemitu declarastis. Mudiui aud¬
iii. gemuistis mortem timetis : Sitimetis quare non cauetis: mortẽ
timetis. Quid timetis euentura est timeam nontimeam uenire¬
haber: Sero cito uentura est: Sitimeas non efficies utnon sit quo d time pec
cuetine quiasiamaueris peccata inaliam mortem irrues quo posses non
inueniresinon amares peccata: Modo autem peruersus. plus amas mortẽ
quauitam. Absit inquam: quidesthominum quiplus am& mortem quã
uuitun forte conuincote quia plus amas montem quan atauillemtuã
undeteconiunco : Amastuni camtuam bonam eanuis. Amas uillam tuã

Expanded text:
aut quantum pauci; aut plus quam caeteri, aut plus quam pauci; habeas aut quantum pauci; aut plus quam caeteri, aut plus quam pauci; habeas inde honorem, habeas inde dignitatem. Et ubi erunt ista omnia, cum mors venerit? Quomodo stimulat, quomodo metus iste interpellat? Quomodo nomen ipsum a me commemoratum omnium corda percussit? Quomodo timorem vestrum teste gemitu declarastis? Audivi, audivi: gemuistis, mortem timetis. Si timetis, quare non cavetis? Mortem timetis: quid timetis? Ventura est: timeam, non timeam, venirehabet; sero, cito, ventura est. Si timeas, non efficies ut non sit quod times. Ccare time, quia si amaveris peccata, in aliam mortem irrues; quo posses non venire, si non amares peccata. Modo autem perversus plus amas mortem quam vitam. Absit, inquis. Quis est hominum qui plus amet mortem quam vitam? Forte convinco te, quia plus amas mortem quam vitam. Ecce unde te convinco. Amas tunicam tuam, bonam eam vis: amas villam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
scolam & uapulasti & a parentibus ductus & fugitans quaesitus & inuen¬
tus ad tractatus es & ad ductur extentur es: Quare uapulasti quaretanta
mala in pueritia pertulisti : ut disceres : quid disceres : litteras : quare .
uthaberetur pecunia aut compararetur honor & teneatur sublimitas
dignitatis: Vide quia periturus propter perituram rem perituram
rem cum tanto labore didicisti intantis poenis & amabatte . quitȩ ad
teras : Bonum sunt lit terae : Noui dicturas es mihi : Quare & uos ep̃i non
litteras legistis: quare non diuinas scripturas in ipsalittoratura trac¬
tatis. itauero sed nonadho didicimus litteras non enin parontes nr̃i
quandonos inscolã mittebant hoo nobis dicebant discite litterais ut
quod dico utsis homo ut sis emines in terhomines: Vnde & illud pro¬
uerbium. Quantum habebis tantus eris ut habeas quantum ceteri

Expanded text:
scholam, quare vapulasti, et a parentibus ductus, et fugitans quaesitus, et invenscholam, quare vapulasti, et a parentibus ductus, et fugitans quaesitus, et inventus attractus es, et adductus extensus es? Quare vapulasti? quare tanta mala in pueritia pertulisti? Ut disceres. Quid disceres? Litteras. Quare? Ut haberetur pecunia, aut ut compararetur honor, et teneretur sublimitas dignitatis. Vide quia periturus, propter perituram rem, perituram rem cum tanto labore didicisti in tantis poenis, et amabat te qui te ad teras. Bonae sunt litterae? Bonae. Novi, dicturus es mihi: quare et vos, episcopi, litteras legistis; quare nunc divinas Scripturas in ipsa litteratura tractatis. Ita vero: sed non ad hoc didicimus litteras. Non enim parentes nostri, quando nos in scholam mittebant, hoc nobis dicebant: Discite litteras, ut Quod dico, ut sis homo, hoc est, ut sis eminens inter homines. Unde et illud proverbium: Quantum habebis, tantus eris. Ut habeas quantum caeteri,
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam: Indignum est iniurio sum est ut sapientia pecuniae compare¬
tur : Sedamor amori comparatur. Video enim hic sic uos amare pecu¬
nium iubente amore pecuniae. ut labores suscipiatis. ie uinia toloretis
mare transeatis. uentis & fluotibus uos committatis. Habeo unde eligã
quod a metis sed non habeo quod addam ad amorem quo a matis: Sio a¬
mate plus nolo meamari ait dñs : Improbis loquor auaris loquor pe¬
cuniam diligitis . tantum mediligite : certe melior sum in comparab iliter
Nolo a uobis ampliorem amorem : quantum diligitis pecuniam. tantum
meamate : Erubes camus saltim confiteamur & pectora tundamus.
Nonut super peccata nostra pauimentum solidemus. Nam qui tundit
pectus & non corrigitur. solidat peccata nontollit Tundamus pectus
& caedamus nos & corrigamur a nobis neillenos postea cedait qui magis¬
ter est . Diximusenim quidhic discatur. quare discatur square stiin¬

Expanded text:
pecuniam . Indignum est, injuriosum est, ut sapientia pecuniae comparepecuniam . Indignum est, injuriosum est, ut sapientia pecuniae comparetur: sed amor amori comparatur. Video enim hic vos sic amare pecuniam, ut jubente amore pecuniae labores suscipiatis, jejunia toleretis, mare transeatis, ventis et fluctibus vos committatis. Habeo unde eligam quod ametis, sed non habeo quod addam ad amorem quo amatis. Sic me amate, plus nolo me amari, ait Deus. Improbis loquor, avaris loquor: Pecuniam diligitis, tantum me diligite. Certe melior sum incomparabiliter: nolo a vobis ampliorem amorem; quantum diligitis pecuniam, tantum me amate. Erubescamus saltem, confiteamur, et pectora tundamus, non ut super peccata nostra pavimentum solidemus. Nam qui tundit pectus et non corrigitur, solidat peccata, non tollit. Tundamus pectus, et caedamus nos, et corrigamur a nobis, ne ille postea nos caedat, qui magister est. Diximus enim quid hic discatur: jam quare discatur. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
uis pecuni amluci etceocciditsol. ostende mihi pecuniam tuam. Ni
t& & nocte subtraho lucernam. Certe diues es ostende mihi diuitias
tuas lamsilumine priueris um si non habeas unde quod habeus
uid eas ubi sint diuitiaetuae : Et sictamen horrenda profunditas¬
a uaritiae. non patet oculus & scat & animus : uidimus & cae cos
auaros : dicatur mihi unde auari sint caeci qui nonuident. quod habet: nec
hib& & tamen auarus est caecus: Quare : quia credusehabere: auarus est.
fides eum facit diuitem: Credendo diues est. Non uidendo : Quanto melius
perfidem conueruładdm̃ : Nonuides quod possides & dm̃tibi sic predico:
Nondum uides a ma & uidebis : Amas pecuniam. ocaece quam num quam
uidebis caecus possides caecus moriturus es. quod possides hic relicturus es:
Nontenebas & quando uiuebas quia non uidebas quod habebas: Dedõ qͥd
tibi dicitur : Ec cehoc tibi dicit ipra sapientia: A mate illam.tam quam

Expanded text:
vis pecuniam tuam luci? Ecce occidit sol; ostende mihi pecuniam tuam. Nitet, vis pecuniam tuam luci? Ecce occidit sol; ostende mihi pecuniam tuam. Nitet, et nocte subtraho lucernam; ecce dives es, ostende mihi divitias tuas. Jam si lumine priveris, jam si non habeas unde quod habes videas, ubi sunt divitiae tuae? avaritiae non patet oculis, et scatet animis. Vidimus et caecos avaros: dicatur mihi unde avari sunt caeci, qui non vident. Quod habet nec habet, et tamen avarus est caecus. Quare? Quia credit se habere, avarus est. Fides eum facit divitem: credendo dives est, non videndo. Quanto melius fidem convertit ad Deum? Non vides quod possides, et Deum tibi sic praedico. Nondum vides: ama, et videbis. Amas pecuniam, o caece, quam nunquam videbis. Caecus possides, caecus moriturus es, quod possides hic relicturus es. Non tenebas et quando vivebas; quia non videbas quod habebas. 11. De Deo quid tibi dicitur? Ecce hoc tibi dicit ipsa Sapientia: Ama illum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
teaberibus tliorum : Alios ammoneam ad quorum aures imbis quo¬
rum aurbs penetrare moliris ad quorum corda peraures n sepiures
dupanis : oquiaccipis uerbum sinum indomo disciplinae : sepiures
urauimus Nonhoo didicimus sub illo magistro cuius cathedra ineas¬
loest nolimihustadicere: aut noli adme accedere. hoc estenim sepi
aurestuas spinis ꝓConuertum me adillum. auarus es pecuniam
ama Beatus essgui sdm̃tuumama. pecunia tenonfaitbe atum
tueam facis ornatam non illa tebeatum: Sed quia multum amas
pecuniam & uideo quia pergis quo uisserit cupiditas. piger perge
quo uibet caritas : Kes pice & uide quam multum in tersit inter pecu¬
niamtuam &dm̃tuum. Pulchrior est istesol quã pecuni atia. &ita¬
men soliste monest đrtuus. porro sipulchrior luxista quam pecunta
tua quantum est pulchrior qui fecithanclucem : anforte comparare

Expanded text:
te ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quote ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quorum aures penetrare moliris, ad quorum corda per aures intrare disponis. O qui accipis verbum sanum in domo disciplinae, Sepi aures intravimus; non hoc didicimus sub illo magistro cujus cathedra in coelo est. Noli mihi ista dicere, aut noli ad me accedere. Hoc est enim, Sepi aures tuas spinis. 10. Convertam me ad illum. Avarus es, pecuniam amas: beatus esse vis? Deum tuum ama. Pecunia te non facit beatum: tu eam facis ornatam, non illa te beatum. Sed quia multum amas pecuniam, et video quia pergis quo jusserit cupiditas; piger, perge quo jubet charitas: respice, et vide quantum intersit inter pecuniam tuam et Deum tuum. Pulchrior est iste sol quam pecunia tua, et tamen sol iste non est Deus tuus Porro si pulchrior est lux ista quam pecunia tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc lucem? An forte comparare
Abbreviated transcription (Latin):
magna iustitia uthabeat unde luxuriȩtur filius tuus egeat dñs tuus : cum
enim uni exminimis meis fecistimihi non legisti nontimuisti: ecce¬
quis eg& & filiostuos numeras postremo numera filiostuos adde
unum illum inter illos dnmtuum unum habes sit illes ecundus: duos
modo diligis proximumtuum : quem tibi facias socium Padistam perdi¬
tionem i quidtibi dicturussum diliges proximum : quid illi in auroi
insusurrabis homo auare nisi fili aut frater aut pater bonum est nobi
in cumhic uiuimus benesit nobis quantum habebis tanturensifrange
lunum fac formnimrista susurtibis proximotuo quaenon didicusti
ino onoan facerasut nulli iungereris corrum eunt enun goro bo¬
nos collo quamali uad non possum facere ut ne mumi uuo gunos ceni
mslcsle quianonuis dediscere insusurres & non soluor olidis ungeri
sedassecc̃setium docere. Nolo immouolo sedro possum dis iungete

Expanded text:
magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni ex minimis meis fecistis, mihi quis eget, et filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unum inter illos, Dominum tuum. Unum habes, sit ille secundus; duos ce quomodo diligis proximum tuum, quem tibi facias socium ad istam perditionem. 9. Quid tibi dicturus sum, Diligis proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Fili, aut frater, aut pater, bonum est nobis ut cum hic vivimus, bene sit nobis? Quantum habebis, tantus eris. Frange lunam, et fac fortunam. Ista susurrabis proximo tuo, quae non didicistiO si possem facere, ut nulli jungereris! Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Sed non possum facere ut nemini jungaris, cui mala ista quae non vis dediscere insusurres; et non solum nolis dedoceri, sed affectes etiam docere. Nolo, imo volo, sed non possum, disjungere
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixi dabeneoptanti. Xp̃s est ipseate qui tibi dedit erubes ce
ille diues pauper esse uoluit uthaberes pauperes quibus dares
da aliquid fratrituo. da aliquid proximotuo. da aliquid comittuo
tudiueses. ille pauper est. Vuta ista uia est. simul ambulatis. Sed¬
fortedicis. e godiues ille pauper. Simul ambulatis annon quid
est quod dicis egodues ille pauper nisiego oneratus ille leuis e
Ego diues ille pauper. Sarcinam tuam commemoras pondus
tuum laudas. & quod est grauius constrinxisti adte sarcinam tuam
ideo non potes porrigere manum. onerate ligate . quidte iactas quid
telaudas: Solue uinculatua minue desarcinatua. Da comiti & illũ adiuius
& tereleuas Interhas uoces laudantis sarcinam tuam adhuc xp̃s petit łoa¬
& non accipit & offendis nomen pietatis crudelibus uocibus & dices. Et
quid seruo filus meis: xp̃m illi oppone filios suos mihi praeponit. Ita uero

Expanded text:
quae dixi, Da bene optanti; Christus est. Ipse a te petit qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. forte dicis: Ego dives, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid est quod dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas. Et quod gravius est, constrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuas laudantes sarcinam tuam, adhuc Christus petit, et non accipit: et obtendis nomen pietatis crudelibus vocibus, et dicis, Et quid servo filiis meis? Christum illi oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero
Abbreviated transcription (Latin):
inimicum : Vos in quam conuenio oiudaei quiusq in hodiernum negas¬
tis filium: Non neuo x uestra estilla quando eum uidebatis miracula fa¬
xp̃s dic nobis palam :  Ille autem ad considerationem miraculo rum mit¬
tebatdics. Opera qua e ego facio ipsa testi monium per hibent deme:
ut xpõ testimonium dicerent. Non uerba sed facta : Vos autem nonag¬
noscentes saluatorem quio perabatur salutem in medio terrae. uestrae
adicientes in malo dixistis : tudeteipsotesti monium dicis testimonium
nium non estuerum. Sed ad haec ille quid uobis rerponderst aduerte¬
reolustis Nonne scriptum est in legeuestra . quod duorum haminte
tso monium uerun sit  praeuaricatores legis inten dite lege:test¬
moonium quaerius dexpo : Inlege uestra scriptum est quodduo rum
hoo iuuuni testunonium uerum sit. procedant exlege non tantum
duo sedesiam plurertestes xp̃i. & conuincint and leg nntantum¬

Expanded text:
INI. Vos, inquam, convenio, o Judaei, qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula fai tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant audit
Abbreviated transcription (Latin):
us El uiui: Agnouit montem & ascendit montem. testmonium đi xetrus
deritut & dilectus est ⁊ ueritate: Super petram fundatus est petrus
ut mortemi susciperetillum amando quem ternega uerartimendoo
Di&tumorses legis lator dux populus rahel testimonium xepas
prophetaim uobis ds excitabit defratribur uestris omiis anuna quae
nor pudierit qro phetam illum extorminbitur de populo suo
pro phetam autemdictum xp̃m ipsum audiineuangeliant xp̃miNo
est in quit propheta sinehonore nisi in patria suan Aecedat etuan
da undscs testis fidelis. excuius semine proces sit ipsecuilex & proplie¬
tae testimonium dicunt dicat & ipsed e xp̃o: Adorabunt inquit eũ

Expanded text:
Filius Dei vivi . Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Filius Dei vivi . Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris. Omnis anima quae non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum
Abbreviated transcription (Latin):
sunue srabeldilecto suo. posthaec interris uisus est & cum hominib:
teones untuducantur ut frontordurissimae in imicorum conterantu
aoman suetudine conuncant omnes falsostester sicut conuen soni¬
matio: quareillo presente cui insultantes dicebatis. tudete ipsotesti¬
monium dicis iestimonium tuum non estuerum cessauuit untnoura
nesi quia ipseest qui uenerat sos scorum : Si cut uos dicitis non dum
quod uerum est. cessauit ur̃a untio agnoscite uenis se som scorunta
Ipsecstenim & lapis ille abscisus demonte sinemanibus concidentiũ
id est x p̃inatus deurgine si nem inibus conpleorentibiis ceqcidentiũ
monte dicit propheta : Venite ascendamus in montem dñi: & dequo
discipulos suos interrogar&. quem dicerent essehomines filium
hominis : Res ponderunt : Aliheliam. aluheremiam aut unũ expro
prophetis Etille : Vt quid suspicamini montes caseatos : monteoripdus
qe placuitdo habitareineo: Hunc cognouit petrus dicens: Tues xp̃pfilus

Expanded text:
suo et Israhel dilecto sibi. post haec in terra uisus est et inter homines isti testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniunctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognovit Petrus, dicens: Tu es Christus
Abbreviated transcription (Latin):
lus persu perbiam separatus adõ quiin ueritate non steut a uctor
Iste aduersarius effectus generis humani inuentor mortis super¬
bue institutor. radix malitiae. scelerum caput : princeps omnum
uitiorum  persuasor & iamtur pium uoluntatum. Hic dumillũ
primum hominem ado factum adam scilic& patrem omnium
ginemdi factum pudicitia ornatum tem perantia compositũ
per superbiam cognosctur amisisse. in uidit statim in saciabilis
perans effestus est perdita caritate inuentus est malus. expoliatus¬
mus hiuc damnosae hereditatiꝰ pupillieffecti sumus. Antequam ex ac¬
hereditati in qua sunt panni diaboli pom paescilic& & angelleius re
nuntiare neglexerit cum uidex uenerit sicut euangelium loquitur.
tradecur debitor exactori exactor autem debitorem in carterem tra
mum qua drantem : Omne itaq genus humanum tam quã pauperẽ
& pupillum commendat scriptura diuina dicens dõ tibiderelictus
est pauper pupillo tuerir aduitor. Eiusq aduersarium diabolum

Expanded text:
lus per superbiam separatus a Deo, qui in veritate non stetit, et doctor Iste est adversarius effectus generis humani, inventor mortis, superbiae institutor, rex malitiae, scelerum caput, princeps omnium vitiorum, persuasor etiam turpium voluptatum. Hic ergo cum illum primum hominem a Deo factum, Adam scilicet, patrem omnium ginem Dei factum, pudicitia ornatum, temperantia compositum, per superbiam cognoscitur amisisse, invidit statim insatiabilis perans effectus est; perdita caritate malus inventus est. C. XXXImus huic damnosae haereditati. Pupilli effecti sumus: antequam exachaereditati, in qua sunt panni diaboli, pompae scilicet saeculi, et angelis ejus renuntiare neglexerit, cum judex venerit, sicut Evangelista loquitur, tradetur debitor exactori; exactor autem debitorem trudet in carcerssimum quadrantem . Omne itaque genus humanum tanquam pauperem et pusillum divina Scriptura commendat Deo dicens: Tibi derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor: ejusque adversarium diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
neaudit deficit & proficit: Deficitini quitati proficit ueritati. Desi¬
est quidoc&. cathedram in caelo hab& ut paulo antedixi. scola ipsius
interra est & scola ipsius corpus ipsius est. Caput doc& membra sua
lingua loquitur pedibus suis. Xp̃s est quidoc& audiamur timeamꝰ
faciamus. St ne contemnas & ipsum xp̃m quia propterte in carne
natus est. pannis mortalitatis circumdatus. proptertee suriuit
& sitiuit. propterte las satus ad puteum sedit propterte fatigatus
inna uȩ dormiit. propterte contumelias indignas auduit. prop¬
terte a facie sua sputa hominum non ab egit propterte alapas
in faciem accepit. propterte in ligno pependit. propterte anima
effudit. propterte in sepulchro positus est. Haec omnia forte
contemnis in xpo. Vis nosse quisit.: Decole eu angelium quo

Expanded text:
ne audit, deficit, et proficit: deficit iniquitati, proficit veritati: define audit, deficit, et proficit: deficit iniquitati, proficit veritati: defi? Christus est qui docet; cathedram in coelo habet, ut paulo ante dixi. Schola ipsius in terra est, et schola ipsius corpus ipsius est. Caput docet membra sua, lingua loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, faciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui propter te in carne natus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia forte contemnis in Christo? Vis nosse quis sit? Recole Evangelium quod
Abbreviated transcription (Latin):
& offerri ab angelis insinũ abrabae: quid proderat diuiti sepulchrũ
marmoreum sitienti apud inferos: quid oberant pauperipanscͥum
sanie ulcerum eius requies centi insinu abrahae. longeuiditꝰ requies¬
centem eum. quem contempserat iacentem : Modo eligemorten
Dic mihi quis benemortuus est quis male ÷ puto quia melius ille pau¬
per quam ille diues: Anius aromatibus sepeliri & a łinferos sitire
Respondes. absitame : puto quia hoc eliges : discesergobene mori
sididiceris bene uiuere: Merces enim bonaeuitae aeterna est. Quidis¬
nantis manum non terr&uia . non terrent lapides non terrent spinae :
Iactatille quod suum est : quiti muerit necadat interram malam. non per
semina Sunt qui contem nunt. sunt quire prehendunt. sunt qui inrident
Istos si nostimuerimus. nihilhabemus seminare & in messes habemus
esurire. Ergo uenit semen adterrambonam scio quia qui audit & be¬

Expanded text:
et efferri ab Angelis in sinum Abrahae. Quid proderat diviti sepulcrum et efferri ab Angelis in sinum Abrahae. Quid proderat diviti sepulcrum marmoreum sitienti apud inferos? Quid oberant pauperi panni cum sanie ulcerum ejus, requiescenti in sinu Abrahae? Longe vidit eum requiescentem, quem contempserat jacentem . Modo elige mortem: dic mihi, quis bene mortuus est, quis male? Puto quia melius ille pauper, quam ille dives. An vis aromatibus sepeliri, et apud inferos sitire? Respondes: Absit a me. Puto quod hoc dices. Disces ergo bene mori, si didiceris bene vivere. Merces enim bonae vitae, aeterna est. CAnantis manum non terret via, non terrent lapides, non spinae: jactat ille quod suum est. Qui timuerit ne cadat in terram malam, non pervsemina. Sunt qui contemnunt, sunt qui reprehendunt, sunt qui irrident. Istos si nos timuerimus, nihil habemus seminare, et in messe habemus esurire. Ergo veniat semen ad terram bonam. Scio quia qui audit et be
Abbreviated transcription (Latin):
tunusnoni custas mortes martyres subieru quocus ap̃ ahi samals¬
siin domodiscaplinae nos esse meminimus uel cumhiesunis qu&l qumibu
suidurus sicxeuntes hinc non obliuiscimur si meminimus quod hic au¬
dius nonnemart rerbeanificamus: Qudre morde arenicum
diuilos curnis interroga malemortui sunt. Oculos fidei anter rogata
pratios incons pectudn mors sc̃orumeius: quic quider goest quod
exhorres in morte omnino non ex horreas sieos imitaris. Iddgoccor
etbonimuitam babeas: Quaecumq. occusio fuerit utexeas dehoccor¬
pore exis ad requiem exis adbeatitudinem qua e non habettim oraori
necfinem : Nambon amors diuitis inpurpura &brsso sed malamors
sitientis & intormenta guttam a quae desiderantis. Quasima lamors
ucentis pauporis antei anuam diuitis. inter linguas canum infame&
sitimicas demensa desiderantis malamors auersandamors : Finene
respice xp̃ianus es fideroculum intende: Contigit mori in opeillũ

Expanded text:
tur? Nonne istas mortes martyres subierunt, quorum natalitia celemus, si in domo disciplinae nos esse meminimus, vel cum hic sumus, vel cum hic audimus, si exeuntes hinc non obliviscimur, si meminimus quod hic audimus, nonne martyres beatificamus? Quaere mortes Martyrum; oculos carnis interroga: male mortui sunt. Oculos fidei interroga: Pretiosa in conspectu Domini, mors sanctorum ejus . Quidquid ergo est quod exhorres in morte, omnino non exhorreas, si eos imitaris. Id age, ut bonam vitam habeas; et quaecumque occasio fuerit ut exeas de hoc corpore, exis ad requiem, exis ad beatitudinem, quae non habet timorem nec finem. Nam quasi bona mors divitis in purpura et bysso: sed mala mors sitientis et inter tormenta guttam aquae desiderantis. Quasi mala mors jacentis pauperis ante januam divitis, inter linguas canum, in fame et siti micas de mensa desiderantis: mala mors, aversanda mors. Finem respice: christianus es, fidei oculum intende. Contigit mori inopem illum,
Abbreviated transcription (Latin):
ler& ueramlucem: Quem quidem iam aetas conpellabatire. sed exspe¬
ectabat suscipere quem sciebat uenire. Cum istesenerammonitus ess& ab
cens perrexitad tem plum: Vbiuero eum portari matris manibus uidit.
& diuinam in fantiam piafenectus agnouit. tulit in fantem inmanib: suis:
Ille quidem xp̃m ferebat. sed xp̃s senem regebat : Regebat qui portaba¬
tur. neille ante promis sum acorpores olueretur: quid tamen dixerit: quẽ
tamen confessus. aduertite in imici non xp̃i sed uestri: Benedicens dm̃
ex clamauit sene x ille. & ait: Nunc dimittes dñe seruumtuum in pace.
quia uiderunt oculimei saluta retuum: Illietiam parentes iohannis
lacharias & belis abeth uiuenes steriles in senecta fecundi dicant e tĩa
xp̃o nutriant: Auunt enim suo paruulo nato : Tupuer propheta altis¬
simi uo caberis. praeibis enim ante faciem dñi parareuias euis: Ipsiq
matri & uirgini eli sabethait: Vnde hoc mihi in quit ut ueniat mater

Expanded text:
et veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspet veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum iste senex admonitus esset a cens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infantem in manibus suis. Ille quidem Christum ferebat, sed Christus senem regebat. Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuerit, advertite inimici, non Christi, sed vestri. Benedicens Deum exclamavit senex iste, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam Christo nutriant. Aiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus . Ipsique matri et virgini Elizabeth ait: Unde mihi hoc, ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
bum per quod factasunt amnia in prasepeiacuistu Agno uibos
pos sessorem suum & asinus praesepe dñi sui : In medio duna¬
puma nimalium cognosceris: Quid est in medio duorũ anima¬
lium cognoscoris nisi aut in medio duorum testamen topumu
aut in medio duorum latronum aut in medio moxsi & heliae cũ
eo in monte sermocinantium : Ambulauit in quit uerbum &
exiuit in campis. Verbum caro factum est & habita uit in nobis
hoc & hieremias ait : Posthaec interris uisus est . & cum homini¬
falsitates : Sufficiuntuobis ista o udaei. an ad huc ad uram confusionẽ
ex lege & exgenteuestra alios introducemus testes. ut illitestimonium
perhibeant cuiperditamente insultantes dicebatis. tudeceipso testim
lege & prophetis omnia quaede xp̃odicta sunt colligere. facilius me
tempus quam copia deserit : Vgrumtamen senem illum ox genteur̃a
natum sed in urõ errore non relictum sy meonem sc̃m in medio
introducam. quimeruit teneri de crepitur in hacluce. quo adusq:

Expanded text:
bum per quod facta sunt omnia, in praesepio jacuisti. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominifalsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant cui perdita mente insultantes dicebatis: Tu testimonium de lege et prophetis omnia quae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque