comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis. Iudei ex legis usticia sꝑabant
sibi bona temporalia ⁊ refurtectc̾em rate uite.
licet ñoinea inrtdłig̾ent ẽẽ alia bona qͣm hie
uñ ño pot̾ant respont̾e q̃oni saduceoꝵ de
septẽuira muliere q̃rentiũ cuiꝰ de .uii. ẽẽt
intesurrectõe pea cepit etiam gñtib ꝓmitti
resurrestio credñtib in xp̃m qui resurrexit.
Iñ ẽ p̃s iste contra suꝑbiam ⁊ psumptonẽ¬

Expanded text:
siod. Judaei ex legis justitia sperabant sibi bona temporalia, et resurrectionem beatae vitae, licet in ea non intelligerent esse alia bona, quam hic. Unde non poterant respondere quaestioni Saducaeorum de septemvira muliere quaerentium cujus de septem esset in resurrectione . Postea coepit etiam gentibus promitti resurrectio, credentibus in Christum qui resurrexit. Inde est psalmus iste contra superbiam et praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
dabunt fru. Ps iste cantatur inexeqiuis
fidelium defunctoꝵ qr agit de reditu de ba¬
bylone huiꝰ mundi ad patriam celestem ad
Qͣm sc̃ĩ inobitu de cait̾e eclusti feliat̾ migͣnt
simplam stolam stasi recipientes dones ĩ
resurrectic̃e stola gemine b̃itudinis glifi¬
centur.

Expanded text:
almus iste cantatur in exsequiis fidelium defunctorum, quia agit de reditu Babyloniae hujus mundi ad patriam coelestem, ad quam sancti in obitu de carne educti feliciter migrant, simplam stolam statim recipientes, donec in resurrectione stola geminae beatitudinis glorificentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnities q̃ inde sequit᷑. s̃ sublingͣ eiꝰ. ĩ inlingͣ
qr tacite apud seista cogitabit. Ałr extra
sunt de labore sẽoꝵ ⁊ dolore corporeo. qr cogi¬
tabit quałr sc̃os affligat ⁊ occilat ꝙ inmar¬
uias insidiet. ut intłiciat in nocentes dicẽs.
diis cũ diuitib

Expanded text:
nicies, quem inde sequetur, est sub lingua ejus, non in lingua, quia tacite apud se ista cogitabit. Aliter extra sunt de labore sanctorum, et dolore corporeo, quia cogitabit qualiter sanctos affligat, et occidat: quod in marinsidet vias, ut interficiat innocentes, dicens: diis cum diviti
Abbreviated transcription (Latin):
H̾ est ciuitas
que dicebatur
corona głie:
u̾sa est in ob¬
probriumui¬
cinis quod gͣ¬
uius est quã
si remotis qr
dui uel martyres hoc dicunt. facti sumꝰ
obprobrium.ai .n .i. affectione propin
quis iam uolentib credere s equitur.¬
subsannatio. ⁊ illusio sumus. auget
scelus. his qui incircuitu nr̃o sunt .i.
gentib que circa ierłm sunt. uł mr̃es
hec dicunt. subsannatio et illusio su¬
mus his qui incircuitu nr̃o sunt .i.
inimicis eccłie qui sunt toto orbe. qr
non eis s in espectu dm̃ pretiosa ẽ morꝰ

Expanded text:
 est civitas quae dicebatur corona gloriae versa est in probrium vicinis . Quod gus est, quam si remotis, dui. Vel martyres hoc dicunt, facti sumus opprobrium vicinquis, jam volentibus credere; subsannatio et illusio sumus his, auget scelus his qui in circuitu nostro sunt, id est gentibus quae circa Jerusalem sunt. Vel martyres hoc dicunt, subsannatio et illusio sumus his qui in circuitu nostro sunt, id est inimicis Ecclesiae qui sunt toto orbe, quia non eis, sed in conspectu Domini pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
palã contͣire ⁊ hii peiꝰ nocẽt qͣm aꝑte mali
ut⁊ uidas qͥ diabolus etat electus ẽ tũ aliis
undetim ⁊ adtempꝰ incoluit. elegit eũ qͥ no¬
nerat. ñ ad opꝰ ꝓbationis ut cet̾ox s ad opus
temptatõnis. ut daret tͥ nestienti qͥs eligas
solatium ut toleres sicut ille Si erĩfalsa
de te cicũt celum ñ auferũt. nͨ isti nocẽt ⁊ rỹi
ut calũpniẽt᷑. Antuꝑant᷑ enim uba omĩa
Querentes alicubi laqos ⁊ nodosas fac̾e ta¬
lumpnias quib tñip̃i priꝰ capũt᷑ ut ꝑeãt

Expanded text:
palam contraire. Et ii pejus nocent, quam mali, ut et Judas qui diabolus erat . Electus est cum aliis undecim, et ad tempus incoluit. Elegit cum qui noverat non ad opus probationis, ut caeteros, sed ad opus tentationis, ut daret tibi nescienti quos eligas, solatium ut coleres sicut ille. Si enim falsa de te dicunt, coelum non auferunt, nec isti nocent. Et ipsi ut calumnientur. Aucupantur enim verba omnia, quaerentes alicubi laqueos, et nodosas facere calumnias, quibus tamen ipsi prius capiuntur ut pereant,
Abbreviated transcription (Latin):
naticẽ si p̾t̾ uoluntatẽ suam teneat᷑ utnũ
cornes ddicunt᷑ qͣi t̾rena tm̃ petũtes uł de eul¬
tu dei singłarit̾ se iactantes ł singłarit̾ suꝑ¬
qͥtumq suꝑbi qui singłarit̾ se etigant ⁊ con¬
sortes s̃i fert. Et ẽ acornib unicorniũ .i. a sub¬
limitatib iudeoꝵ uł quorlibet suꝑboꝵ sin

Expanded text:
natione, si praeter voluntatem suam teneatur, et ucornes dicuntur, quasi terrena tantum petentes, vel de cultu Dei singulariter se jactantes, vel singulariter superquicunque superbi, qui singulariter se erigunt, et consortes non ferunt. Et est a cornibus unicornis id est subl
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑o iudicabit. ⁊
retͦ conu̾sus non
nil amat intͣnsitoriis ⁊ qͣntum ẽ eũ q̃ iudex
ẽ. ẽẽ refugium pauꝑi. qͥ nich munili cupit ⁊
ip̃e ẽ etram adiutor in ag̃ñdis boms. In quibͦ
ẽ aduitor ⁊ refugũ: inoportunitatib .i. ĩ his¬

Expanded text:
futuro judicabit, et retro conversus non  qui nil amat in transitoriis, et quantum est cum qui judex est esse refugium pauperi, qui nihil mundi cupit? Et ipse est etiam adjutor in agendis bonis. In quibus est adjutor et refug
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ. Nõ ẽ gͦ contͣ hoc qd iinferno ꝯfessus
ab hiis p̃moneri. s pꝰiudictum iuꝓfũdiorib
tenebris erunt impii. ubi nlłam dei lucẽ uide¬
bunt. cui aliquid ꝯfiteantur. uł mortẽ duit
pec̾cm qd̾ contempta cliuina lege omitatur
ut aculeum mortis mortẽ applłamꝰ eo quod
infernum uͦ dui cecitatem animi qͣm ĩcurrit
quis: cum desꝑat. Cecitas enim desꝑationis
peccantem .i. morientem excipit. ⁊ inuoluit
ut detur uirepbum sñsum. Ltt̾a sic tuiuat᷑¬
Id̾o ita gemo ꝓ pecc̃o. ⁊ doleo q̃m ñ ẽ quisit me

Expanded text:
udicium. Non est ergo contra hoc, quod in inferno confessus ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committitur, ut aculeum mortis mortem appellamus, eo quod Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic conti
Abbreviated transcription (Latin):
celso scõ suo. ut iñ ad humiles. ue¬
niret humilis. ⁊ sic edificauit sy¬
on. Et nota qr propħ̾a. ut pret̾ita di¬
cit que ad huc erant futura. Deiñ
spexit subdit. scił. At auilr
t audiret

Expanded text:
celso sancto suo, ut ad humiles veniret humilis, et sic aedificavit Sion. Et nota quia Propheta ut praeterita dicit, quae adhuc erant futura, Gl. ispexit? subdit, scilicet VERS. t audiret
Abbreviated transcription (Latin):
gati eent mres. dura. ⁊ molesta
aꝑseꝯuutorib ñ sustinuissent. De
his epecdib scriptura sapientie dic̃.
Audi fili. ⁊ excipe sapientiã meã.
⁊ ne abicias ⁊siliũ meũ. ⁊ infer
pedem tuũ in xpedes illius ⁊ ĩtor¬
quẽ eius collũ tuũ. ⁊ erunt tͥ ⁊pe¬
des eius in protectione foaitudi¬
nis. ⁊ torques illius instolam głie.
quas xpedes soluunt qui mr̃es occi¬
dunt. ⁊ solutis u̾tuntur in głiam.¬
dequit᷑. ut solu̾et filios interemp
toꝵ uel mortificatoꝵ. Nos aurem
sumus filii illoꝵ mortificatorum
culis cupilitatũ. Prospexit gͦ dñs
in t̾ram. ut audiret gemitꝰ ⁊pedito¬
rum timore. ⁊ disciplina eius. uel
⁊peclitoꝵ pecc̃is uel mortalitate.
ut solu̾et filios int̾emptoꝵ .i. nos
a pecẽis. uñ alibi. Sisrupisti uin¬
cula mea. ad quid audirer. ⁊ solue¬
¶tannunti

Expanded text:
gati essent martyres, dura et molesta a persecutoribus non sustinuissent. De his compedibus scriptura Sapientiae dicit: Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum, et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum, et erunt tibi compedes ejus in protectione fortitudinis, et torques illius in stolam gloriae . Quas compedes solvunt qui martyres occidunt, et solutis vertuntur in gloriam, ut solveret fil vel mortificatorum. Nos autem sumus filii mortificatorum culis cupiditatum. Prospexit ergo Dominus in terram, ut audiret gemitus compeditorum, timore et disciplina ejus. Vel, compeditorum, peccatis, vel mortalitate. Ut solveret filios interemptorum, id est nos a peccatis. Unde alibi: Dirupisti vincula mea . Ad quid audiret et solvet annunti
Abbreviated transcription (Latin):
fui tu .s. stͣ me. ꝑstratum incͦ quiesumus
ꝓsꝑa accipe in quib iste ẽ memordei. ꝙuix
unt. s rp̃o monstnͣte tanqͣm inluce bona
debemus fac̾e. Nemo antẽ inmane oꝑatur
xͥ med inte nt supͣ drxtt de lure uigilo adte.

Expanded text:
um. Per stratum in quo quiescimus prospera accipe, in quibus iste est memor Dei, quod vix unt; sed Christo monstrante, tanquam in luce, bona debemus facere. Nemo autem in mane operatur,  in te, ut supra dixit, de luce vigilo ad te,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ sumttur Int̾pretat᷑ enim mesopota¬
mia eleuata uecatio sẏria sublimnis sobal
uana netuistas iꝯabinimitus. ecõ t̾renus
hiis om̃ib sig̃rant᷑ elati magnitucline c̾ce¬
ne uanitatis. qͥs om̃s xp̃c igne cartatis quẽ
int̾ram dignatꝰ ẽ mitt̾e accendit ⁊ conueitit

Expanded text:
minum sumitur. Interpretatur enim Mesopotamia elevata vocatio, Syria sublimis, Sobal vana vetustas, Joab inimicus, Edom terrenus. His omnibus figurantur elati magnitudine terrenae vanitatis, quos omnes Christus igne charitatis, quem in terra dignatus est mittere, accendit et con
Abbreviated transcription (Latin):
cipem mslicie contͣ es aid p̾lium ⁊ fuganit
eosinore glacdii. legiair etiam inlibroregũ
ꝙ cum daud pͥ mortem saulis ꝓsꝑe regna¬
tet. ꝑcussit adarerer regems obal que ẽ paos
syrie ⁊ frã ẽ sẏna tributana danid. Captauͦ

Expanded text:
militiae contra eos in praelium, et fugavit eos in ore gladii . Legitur in libro Regum, quod, cum David post mortem Saulis prospere regnaret, percussit Adezer regem Sobal, quae est pars Syriae, et facta est Syria tributaria David. Capta vero
Abbreviated transcription (Latin):
nauis petu qͥmłtitudĩe pisciũ grauabatur
ne om̃s talos sint iuemũt insuspitoe tn aia
ꝓpe om̃s boni. Dr̃ enim. Quał uir erat ille:
Quomͦ cecidit: Quomͦinuentꝰ ẽ in illa tur¬
prtudine. mn illo scełe. inillo fc̃o maio: Putã
ne tales funt om̃s: Srnt utiqꝙ. Ido subdit.

Expanded text:
navis Petri, quae multitudine piscium gravabatur,ne omnes tales sint: et veniunt in suspicione mala prope omnes boni. Dicitur enim, qualis vir erat ille? Quomodo cecidit? quomodo inventus est in illa turpitudinem? in illo scelere? In illo facto malo? Putas non tales sunt omnes? Sunt utique. Ideo subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
tomed̾ me. ⁊ saloniõ ait. Melior ẽ maĩfesta
torrestio: ꝙͣ amor absconditꝰ. qr melior est
ira ⁊ asꝑa increpatõ uitisc̃i ⁊ aꝑta qͣm adu¬
latoris assentatio lenis u̾itatem occultans
uñ oleum pecc̃oris ñ impinguet cap̃meũ
Uñ alibi. Meliora sunt uuln̾a cdiligntis.
tͣm fraudulñta oscula immiciblãdiẽtis
⁊ alĩ. Mel distillat delabiis m̾etricis. In
feriunt qͣi irati. Bona est ħira. Iniqͣ autẽ
Ira enun ꝑuitiũ ocłm m̃tis excetat. ira per
lulum plꝰ ꝓficit adudñdũ łm. ñ colliriũ
cculis appositum priꝰ tirebat uisũ. s pꝰ dari¬
orem reddit. De hc ira agit ifte licẽs ꝯturba¬
uit̾iora mea. Irascit᷑ enimiste pec̃ris paleatũ
Nunc niuimus suios statis in dño. Editem

Expanded text:
 manifesta correctio, quam amor absconditus , quia melior est ira et aspera increpatio viri sancti apta, quam adulatoris assentatio lenis veritatem occultans. Unde: Oleum peccatoris non impinguet caput meum . Unde alibi: Meliora sunt vulnera 63 diligentis, quam fraudulenta oscula odientis . Et alibi: Mel distillat de labiis meretricis. In feriunt quasi irati bona est haec ira. Iniqua autem Ira per vitium oculum mentis caecat; ira per lulum plus proficit ad videndum Deum, ut collirium oculis appositum, prius perturbat visum, sed post clariorem reddit. De hac ira agit iste, dicens: Conturbamea. Aug. Irascitur enim iste peccatis palearum, Nunc vivimus, si vos statis in Domino . Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
qnos palmites. In hͣc uitemanentes fideles
fructum salutis ferunt. excisiuͦ incendio
ignis et̾nisunt apti. tũ de paganis ⁊ indeiᷤ
ad huc aliquid fi̾ possit. Cũ .ni. illo̾ ꝙ noco sũ
⁊̃ curitũ ⁊ corticosũ ineis ẽ dolabit᷑ ⁊ deplana¬
bit᷑. pot̾unt nenire ĩ usũ sp̃nał fabrice siẽ
ligna siluatita strucđis edificioꝵ sunt apta.

Expanded text:
et vos palmites . In hac vite manentes fideles, fructum salutis ferunt; excisi vero, incendio ignis aeterni sunt apti, cum de paganis et Judaeis aliquid adhuc fieri possit. Cum enim illud quod nodosum et curvum, et corticosum est in eis dolabitur et deplanabitur, potuerint venire in usum spiritualis fabricae, sicut ligna silvatica structuris aedificiorum sunt apta.
Abbreviated transcription (Latin):
P ħ ostũclit ꝙ nͦ maĩo nͨ incorpore ulla pot̃
alia ẽ ꝑuitium: alia prelum. Irausta ẽ¬
qͣ irastit᷑ qnis sus. ⁊ alienis pectĩs uidens ho¬
mines ꝯfit̾ntes łm. ore ⁊ negantes morib
fr̃ib insidiantes oscłm dãtes ⁊ fidem ñ ser¬

Expanded text:
r quod nec in anima, nec in corpore ulla potesalia est per vitium, alia per zelum. Ira justa e irascitur quis suis et alienis peccatis, videns homines confitentes Deum ore, et negantes moribufratribus insidiantes, osculum dantes, et fidem non ser
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ ⁊ holera quibꝰ recte comꝑantur m ali
qͥ hyeme uirent. s estate arescent. Modo
ẽ hẏems. estas uͦ. indicii dies. uͥ mali nũt
uirentes deculñt atq arescñt. qr ñ hñt ra¬
dicem in alto ꝑ caritatẽ. Etont᷑ alte raclicis
arbor. ꝑ coritatem mͦ ẽ arda. qi uõdũ appa¬
rcut ꝙ erimꝰ. tunc głosa qr tũc nos cͥcuuestiet
dignitas floꝵ .i. uͥtutum ⁊ ub̾tas fructuum¬
.i. p̾mioꝵ lccupletabit. ħ autẽ ⁊ si longam
uideat᷑ patienti. cito ẽ d̃o. Imnge gͦ tet̾o itͥ
cito erit. Et ẽ dies illa incognita qr tamqͣm
fur ueniet scłm illd̃. De die autẽilla ne¬

Expanded text:
fenum et olera, quibus recte comparantur mali, qui hieme florent, aestate autem arescent. Modo ergo hiems est, aestas judicii dies, ubi mali non virentes decident, atque arescent, quia non habent radicem in alta per charitatem. Econtra altae radicis arbor per charitatem modo est arida, quia nondum apparuit quod erimus; tunc gloriosa, quia tunc nos circumvestiet dignitas florum, et ubertas fructuum locupletabit. Hoc autem et si longum videatur patienti, cito est Deo. Junge ergo te Deo et tibi cito erit. Et est dies illa incognita, quia tanquam fur veniet, secundum illud: De die autem illo ne
Abbreviated transcription (Latin):
.d. querite ip̃m. s qr sunt qui ñ fe¬
runt solem in rota .i. qui ñ possũt
intelligere xp̃m in altitudine sue
d̾itatis. que auolat ab intellectũ.
sicut nemo põt̃ uid̾e solem ĩ rota
sua. dico uõb̾minorĩb: saltem memẽ¬
tote mirabiliũ eius ł mirabilia eius
que fecit. Ecce iam iste ardens lauda¬
tor ⁊temꝑat se infirmis. ⁊ lactentibꝰ
quos miralib dei temporalib nutͥt.
ac si dicat. Si id quod deus ẽ magnũ
est querere. uel .i. saltem que fecit ui¬
dete. Simile est huic quod dixit dñs
moysi. Hec dices filiis isrł qui est
misit me ad uos: quod uix aliquã¬
tis ꝑ pura mens capit. deinde grãm
Ita hic prius monet querere faciẽ.
quod ruenit grandib. deinde atten¬
dere oꝑa qd̾ puuli possunt. Sequitur.
⁊ mem̃tote ꝓdigia eius maiora .s.¬

Expanded text:
 Quaerite ipsum. Sed quia sunt qui non ferunt solem in rota, qui non possunt intelligere Christum in altitudine suae deitatis quae avolat ab intellectu, sicut potest nemo videre solem in rota sua. Dico vobis minoribus, saltem mementote mirabilium eorum, vel mirabilia ejus, quae fecit. Aug. Ecce jam iste ardens laudator contemperat se infirmis et lactentibus, quos mirabilibus Dei temporalibus nutrit, ac si dicat: Si id quod Deus est magnum est quaerere; vel, id est saltem quae fecit videte. Simile est huic quod Dominus dixit Moysi: Haec dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Quod vix aliquantisper pura mens capit. Deinde gratiam Ita hic prius monet quaerere faciem quod convenit grandibus: deinde attendere opera, quod parvuli possunt. Et mementote prodigia ejus majora
Abbreviated transcription (Latin):
moy sen mandauit in lege. Nota qr
paulatim ascendens deprodigiis ui¬
sibilib transit ad iudicia. Inde ad e¬
tnum testam̃tum. ubi p̾ceptum ẽ
⁊ ꝓmissũ. Testam̃tum enim eter¬
num dr᷑. ⁊ doctrina ip̃a. ⁊ promissio

Expanded text:
Moysen mandavit in lege. Nota quia paulatim ascendit, de prodigiis visibilibus, transit ad judicia, inde ad aeternum testamentum, ubi praeceptum est et promissum. Testamentum enim aeternum dicitur, et doctrina ipsa, et p
Abbreviated transcription (Latin):
Postea de
tio ẽ facta gentib ad iectis iud̾is.
una tñ uinea cuius uinee cõme¬
moratio in hoc psalmo. caliginẽ
facere solet. minus intentis Inten¬
damus gͦ ne caligo inuoluat ocłos
prius umbra eius uinee que modo im¬
pleuit t̾ram. oꝑuit montes. enontes
sunt ꝓph̾e. quos oꝑit umbra. qr loquu¬
ti sunt in figuris. umbra enim eius
est. circumcisio. sabb̾m. ⁊ huiusmodi.
Que propħe loquuti sunt: obserua:
sabb̾m octaua die circumcide infantẽ
off sacrificiũ arietis. uituli. ⁊ alioꝵ
noli moueri. ⁊ ideo oꝑuit montes um¬
bra. s post umbrã uenit ref.uł ita ũ

Expanded text:
Postea de tio est facta gentibus abjectis Judaeis. Una tamen vinea, cujus vineae commemoratio in hoc psalmo caliginem facere solet minus intentis. Intendamus ergo, ne caligo involvat oculos terram, sed prius umbra ejus vineae, quae modo implevit terram, operuit montes. Montes sunt prophetae, quos operuit umbra, quia locuti sunt in figuris. Umbra enim ejus est circumcisio, Sabbatum, hujusmodi , quae prophetae locuti sunt: Observa Sabbatum, octava die circumcide infantem, offer sacrificium arietis, vituli et aliorum, noli moveri . Ideo operuit montes umbra ejus, et post umbra
Abbreviated transcription (Latin):
spectu eius .i. xp̃m uisibilem ei misisti.
quia dicit ego sum uia u̾itas.⁊ uita.
et alios doctores ⁊ sic illa uinea. mͦ
impleuit t̾ram totam. que impletõ
fit usq ad finem mundi. dum coti¬
clie aliqui ⁊uertuntur. Notandum
qr breuit egit. de inceptione uinee
cum dixit. uineam de egypto tͣn. h¬

Expanded text:
est Christum visibilem ei misisti, qui dicit: Ego sum via, veritas et vita .et alios doctores. Et sicut illa vinea modo implevit terram totam, quae impletio fit usque ad finem mundi, dum quotidie aliqui convertuntur. Notandum quod breviter egit de incoeptione vineae, cum dixit, vineam de Aegypto t
Abbreviated transcription (Latin):
pars ubi oeat
et affirmat¬
lib̾ationem.
mansuetus
corripit. Er
cant ꝑ eum magis pet̾e ea que nõ ui¬
dentur. ꝑtinentia ad nouũ testamen¬
tum quã presentia ꝑtinentia ad uetꝰ.
quã or̃onem hominis dei impletam
uidemus. xp̃m enim sic notum fe¬
cit deus. ut in eius passionib ostẽ¬
deret. tĩ presentia scd̾m uetus testa¬
mentũ. s et̾na esse petenda. uel dext̾a
dei ẽ et̾na. felicitas. qua oues abhe¬
dis. seꝑabit. in qua quis sessurus sit.
bñ sic innotescit deus: cum flagellat
quẽ recipit. nec sinit in malis pro¬
sperari. s emendat ut ad dext̾am po¬
nat. ⁊ ẽ. Dexterã tuã .i. eternam fe¬
licitatẽ. sic notam fac. ut honuẽs
dinumerent iram tuã pretimore.
sequit᷑ ⁊ eruditos. uł ⁊peditos cor¬
de in sapientia. fac notos sub auclis.
idem est. qr qui erudiuntur insa¬
pientia pedem m̃tis initiunt in
⁊ pedes preceptoꝵ dei. ne auia eiꝰ
exhorbitent quos sic fecit deus
notos in nouo testam̃to. ut pro

Expanded text:
pars, ubi orat et affirmatliberationem. mansuetus corripis, ergcant per eum magis petere ea quae non videntur pertinentia ad Novum Testamentum, quod praesentia pertinentia ad vetus: quam orationem hominis Dei impletam videmus. Christum enim sic fecit Deus notum, ut in ejus passionibus ostenderet non praesentia secundum Vetus Testamentum, sed aeterna esse petenda. Vel dextera Dei est aeterna felicitas, qua oves ab haedis separabit , in qua qui sessurus sit, bene sic innotescit Deus, cum flagellat quem recipit , nec sinit in malis prosperari, sed emendat ut ad dexteram ponat. Et est, dexteram tuam, id est aeternam felicitatem, sic notam fac, ut homines dinumerent iram tuam, prae timore; et eruditos vel compeditos, corde in sapientia, fac notos subaudi. Veridem est, quia qui erudiuntur in sapientia, pedem mentis mittunt in compedes praeceptorum Dei, ne a via ejus exorbitent: quos sic fecit Deus notos in Novo Testamento, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
matam iudoꝵ.¬
pͣuitatẽ irridet
qui mag̾ tͦbati¬
resurrectõe. iusti
uero letati qua
si scrutatisunt
s plage cor fc̃e

Expanded text:
meratam Judpravitatem irridet, qui magis turbatiresurrectione. Justi vero laetati. Quasi dicat: Scrutati plagae eorum factae
Abbreviated transcription (Latin):
et reges apotente .i. adiabolo quẽ ñ sua
uirtus. s pecc̃a hoĩnum potentẽ fecert̃.
Peñ repetit ut det̾minet quẽ pupem
liberet licens. ⁊ pauperẽ etiam cui ñ
erat adiutor. qr ħo ustus uł angłs. uł
lex uł liberũ arbitriũ non potateum
lib̾are nͥ tantũ leo detribuiuda ⁊ sĩlibe¬
rat ñ tñ petc̃a pro quib tenẽbanturei
placent. sed.

Expanded text:
et reges a potente, id est a diabolo, quem non sua virtus, sed peccata hominum potentem fecerunt; deinde repetit, ut determinet quem pauperem liberet dicens, et pauperem etiam qui non erat adjutor, quia homo justus vel angelus, vel lex, vel liberum arbitrium non poterat eum liberare, nisi tantum Leo de tribu Juda . Et si liberat, non tamen peccata, pro quibus tenebantur, ei placent; sed
Abbreviated transcription (Latin):
me nõ clico ad
uiam. qr ñ sum
extra uiam. sed iam posi¬
tum inuia tua deduc
me ne labar aliud est
duci ad uiam. aliud ẽ¬
duci inuia. quod est adiuuari. ne in
ea cadatur.ubiq egent homines siue
sint inuia. siue extra. Uia autẽ xp̃c ẽ.
qui dicit ego sum uia. u̾itas et uita.
unde subdit. Et ingrediar uel ambu¬
labo .i. proficiam ulterius. te ducente
in u̾itate tua. hec est uia. ⁊ inde letetur
cormeũ. ita tñ ut timeat nom̃ tuum.
Intimore mundano p̾cedit causa ꝑi¬
culi. uel angustie. s intimore dei: Leti¬
cia p̾cedit. utraq miscenda sunt. ut sb̾
spe timeamus. ⁊ subtimore letemur:
Tunor enim est in iocunditate nunc.
in futuro iccunditas. sinetimore e¬
rit. Ubi erit plena securitas. que nõ
modo est. Iocunditas modo trahit. ti¬
mor auia recedere non sunt. Utraq gͦ
sunt hñda. hee sunt due mole int̾ quas
molitur. xp̃ianus ut fiat panis xp̃i
ctum est. non accipias loco pignoris
suꝑiorem uel inferiorem molam.

Expanded text:
me, non dico ad uia non sum extra viam, sed jam positum in via tua deduc me, ne labar. Aliud est duci ad viam, aliud deduci in via: quod est adjuvari, ne in ea cadat. Ubique egent homines, sive sint in via, sive extra. Via autem Christus est qui dicit: Ego sum via, veritas et vita . Unde subdit: Et ingrediar, vel ambulabo, id est proficiam ulterius te ducente in veritate tua, haec est via. Et inde Laetetur cor meum, ita tamen ut timeat nomen tuum. In timore mundano praecedit causa periculi, vel angustiae; sed in timore Dei, laetitia praecedit, utraque miscenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunditas sine timore erit, ubi erit plena securitas quae non modo est. Alcuin. Jucunditas modo trahit; timor a via recedere non sinit. Utraque ergo sunt habenda. Hae sunt duae molae, inter quas molitur Christianus, ut fiat panis Chrisctum est: Non accipias loco pignoris superiorem vel inferiorem molam .
Abbreviated transcription (Latin):
hec apud me. ⁊ posthec dixi .i. huic cogi¬
tationi mee respondi. nunc primo ce
ab etnis temporĩb s. quod homo redu¬
ceretur ad annos et̾nos. ⁊ quod iam
intelligo istud. est argumentũ de fu¬
tura esummatiõe s. quod infuturo
esuminabor. ⁊ hec mutatio ẽ dext̾e ex¬
celsi .i. fauoris et propitiatiõis dei.Q. sso¬

Expanded text:
haec apud me, et post haec dixi id est huic meditationi meae respondi: Nunc primo coeab aeternis temporibus, scilicet quod homo reduceretur ad annos aeternos. Et quod jam intelligo, istud est argumentum de futura consummatione, scilicet quod in futuro consummabor. Et haec mutatio est dexterae Excelsi Gl.
Abbreviated transcription (Latin):
In alio nõ
eam d̾s do¬
net. ⁊ ip̃e erit sine ea e Ruius currit et
fons siccatꝰ est. Ipẽ enim fons est mĩe
qui eam naturalit̾ habet. a quo emanat
uelut riuulus defonte inalios. Dum
aũt dicit obliuiscetur misereri. signifi¬
cat quod incepit. ⁊ consueuit misereri. Id̾
alit̾ repetir. aut rrinebit inira sua m .s.¬

Expanded text:
In alio non eam Deus donet, et ipse erit sine ea? Rivus currit et fons siccatus est? ipse enim fons est misericordiae, qui eam naturaliter habet a quo emanat velut rivulus de fonte in alios. Dum autem dicit: Obliviscetur misereri, significat quod incoepit et consuevit misereri. Idem aliter repetit, aut continebit in ira sua mise
Abbreviated transcription (Latin):
q quo irasceris. nobis usq ĩ finem.
quasi noli irasci in finem. Rogat neusq
in finẽ irascatur .i. ne illa uastatio ꝑse¬
ueret. sed temperet correctionẽ. Iamgͦ
dep̾catur qui supra deplorabar̾. ⁊ orat
quod futurum scit. ⁊ tunc enim ali¬
qui boni erant int̾ eos. Sequitur. ⁊ de¬
lus tuus usq quo .s. accendetur uelut
eius. qui cum tranquillitate iudicat.
s nomine ire. uindicta iniquitatis
accipitur. qñ nos ꝓ emisso nr̃o punit.
nomine zeli exactio castitatis intel¬
ligitur: ne anima legem dñi sui cõ¬
tempnat. ⁊ a deo suo fornicando dis¬
pereat. ut in iob fun: ⁊ nota hec propecc̃is
euenire. hominib licet iustis. sicut ma¬
chabei int̾ seuatorm̃ta. ⁊ tres pueri in¬
ter noxias flammas. ⁊ sci proph̾e in
captinitate testantur. Uñ bene ait ue¬
lut ignis ⁊ elus quippe dei. uere ardet
uelut ignis taindui enim ardet. donec

Expanded text:
quo irasceris nobis usque in finem. Quasi dicat. Noli irasci in finem. Rogat ne usque in finem irascatur, id est ne illa vastatio perseveret, sed temperet correctionem. Jam ergo precatur, qui supra deplorabat et orat quod futurum sit, et tunc aliqui boni erant inter eos; et zelus tuus, usquequo scilicet, accendetur velut ejus qui cum tranquillitate judicat; sed nomine irae, vindicta iniquitatis accipitur, quando pro commisso nostro punit. Nomine zeli exactio castitatis intelligitur, ne anima legem Dei sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat, ut in Job fuit. Et nota haec pro peccatis, hominibus evenire, licet justis. Sicut Machabaei inter saeva tormenta, et tres pueri inter noxias flammas, et sancti prophetae in captivitate testantur. Unde bene ait, velut ignis. Zelus quippe Dei, et ira vere ardet velut ignis. Tandiu enim ardet, donec
Abbreviated transcription (Latin):
tum meum
sunt. integre
in eo impleta sunt. uel testam̃tum¬
meũ .i. promissio et̾ne h̾editatis. ẽ fide¬
le ip̃i. qui eiusdem testam̃ti est mecli¬
ator id est signator. ⁊ fideuissor. ⁊ te

Expanded text:
tum meum runt, integre in eo completa sunt; vel testamentum, id est promissio aeternae haereditatis, est fidele ipsi, quod ejusdem testamenti est mediator, id est signator, et fidejussor, et te
Abbreviated transcription (Latin):
sponso ⁊ sponsa scribit᷑ siliis chore adintellec¬
tum .i. ut intłłigant ⁊ uen̾ent᷑ tantũ miste¬
rium. Intntic̃e monet ad laudem sp̃osi ⁊ spõse
Sccło incipit delaude sponsi. laudans eum
qͣdriformit̾. a forma. apotestate. aiudicio.
ab ornatu. Ibi. Spetiosus forma. Tercio laus
sponse cantatur submissius. Itẽ qͣdriformit̾
aforma. a gła. auamicab. a ꝓle. Ibi. Audifi¬
lia. spħa ergo qͣi ad has nuiptias intromitti
desiterans. ut sibi aꝑiat᷑ seulłe spõso cãtare

Expanded text:
cribitur, filiis Core ad intellectum, id est, ut intelligant et venerentur tantum mysterium. Intentione monet ad laudem sponsi et sponsaSecundo incipit de laude sponsi, laudans eum quadriformiter, a forma, a potestate, a judicio, ab ornatu, ibi, speciosus. Tertio, laus sponsae cantatur submissius. Item quadriformiter, a forma, a gloria, ab amicabus, a prole, ibi, audi filia. Propheta ergo, quasi ad has nuptias intromitti desiderans, ut sibi aperiatur se velle sponso cantare,
Abbreviated transcription (Latin):
natoris ⁊ saluandoꝵ. uñ iħ carmen dicitur
epitalamiũ .i. laus thalami. qr laus sponsi
⁊ sponse ħ cantatur. Solent enĩ innuptiis
ad honorem sponsi ⁊ sponse q̃dam carmina
cantari. q̃ dicunt᷑ epythalcaia .i. landes
thalami similia cantat nnhiis nuptiis pro¬
pheta. Innuptiis namq istis ꝓpħe apłi. ⁊ õs
sc̃i. tẏmpanis ꝙytharis ⁊ aliis mis cum exul¬
tatic̃ẽ sc̃a olamant. uñ pascitur auditor ha¬
rum nuptiarum copłam inthalamo uͥgĩs
fecit dei gra qñ u̾bum caro fc̃m ẽ. ⁊ humana
nat᷑a diuine urnta. ⁊ sponso sponsa. nunc ca¬
ritate pͦ etiam ĩmortalitate ꝯiuncta. Et est
sñsᷤ tytuli Psalmꝰ hic stibaudi tndens infi¬
nem .i. ĩ ꝯsũmatõem scriptꝰ ẽ filtis chore .i.

Expanded text:
atoris et salvandorum. Unde et hoc carmen dicitur epithalamium, id est laus thalami, quia laus sponsi et sponsae hic cantatur. Solent enim in nuptiis ad honorem sponsi et sponsae quaedam carmina cantari, quae dicuntur epithalamia, id est laudes thalami. Similia cantat in his nuptiis Propheta. In nuptiis namque istis prophetae, aposcti tympanis, citharis, et aliis modis cum exsultatione sancta conclamant: unde pascitur auditor. Harum nuptiarum copulam in thalamo Virginis fecit Dei gratia, quando Verbum caro factum est, et humana natura divinae unita, et sponso sponsa, nunc charitate, post etiam immortalitate conjuncta. Et est sensus tituli: Psalmus hic subaudi, tendens in fine, id est in consummationem, scriptus est filiis Core, id
Abbreviated transcription (Latin):
auchitionis ñ desꝑant. s ꝯtinuant orationẽ
⁊ cin̾e supͣ se sparso aĩam pect̃oꝵ memoria cru¬
ciant scdm morẽ penitñtiũ. Cums ramq⁊
tiliciũ sunt arma penitñtiũ. uñ tp̃r qͣdrage¬
simali tinis spargit᷑ suꝑ capita penitñtium

Expanded text:
auditionis non desperant, sed continuant orationem, et cinere super se asperso animam peccatorum memoria cruciant, secundum morem poenitentium. Cinis namque et silicium sunt arma poenitentium. Unde tempore quadragesimali cinis
Abbreviated transcription (Latin):
postea decus uirtutũ. ut placeat spõ
so .i. prius est in ea ꝯfessio pecc̃trum
ꝑ quam feclitatẽ deponit. deinde de¬
cor uirtutũ. ꝑ quem placet speciosa
nica inconsutilis. que ñ potuit ili¬
uidi. ⁊ ipsa ẽ lux in dño. ⁊ si prius
tenebre. Ex

Expanded text:
postea decus virtutum, ut placeat sponso, id est prius est in ea confessio peccatorum, per quam foeditatem deponit: deinde decor virtutum, per quem speciosa nica inconsutilis, quae non potuit dividi . Et ipsa est lux in Domino, etsi prius tenebrae . VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
enim scit᷑
nus. In ho¬
mine gͦ. ma¬
gnificatur
ꝑcognitio¬
nem. qui in se in emutabilitermagnꝰ
est. cuius magnitudo nec cepit nec de
luminose. uel ita ut ꝯfessio in oꝑi¬
b sicut prius. decor uero inessentia
bilis est in eeñtia dei: ⁊ es amictꝰ
lumine sicut uesti. id est lux undi¬
q tibi est: qui habitas lucẽ inac¬
cessibilem. ad quã ꝑ se nemo acce

Expanded text:
enim scitur nus. In homine enim magnificatur cognitionem, qui in se incommutabiliter magnus est, cujus magnitudo nec coepit, nec desluminosae. Vel ita, ut confessio in operibus sicut prius, decor vero in essentia bilis est in essentia. Et es amictus lumine sicut vestimento, id est lux undique tibi est, qui habitas lucem inaccessibilem , ad quam nemo per
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓortãtis
rantur.¬
nificatus
es. Propo¬
nifica que dicturus
est .i. proponit hic
deum ẽẽ magnificũ.
postea dicturus in
quib sit magnificus. In quib oĩ
b non nisi ipse auctor laudandus
ẽ ⁊ euertens ad ip̃m sermonẽ cãm
ostendit qua sit bñdicendus. Q.d.
Ideo es bñdicendus. qr o dñe deus¬
ñs ꝓprie deus. ⁊ nĩs: qui magnus
es natura. magnificatus es uehe
ñ potes crescere nec minui. qr per¬
fectus es : ꝑ hoc. quia¬
⁊decorem in

Expanded text:
tantis rantur.nificatus es. Proponifica quae dicturus est proponit hic Deum magnificum postea dicturus in quibus sit magnificus, in quibus omnibus non proprie nisi ipse auctor laudandus est, et convertens ad ipsum sermonem causam ostendit quare sit benedicendus. Quasi dicat: Ideo es benedicendus, quia o Domine Deus, proprie Deus et meus, qui magnus es natura. Magnificatus es, in nnon potes crescere vel minui, quia perfectus es. Per hoc, quiadecorem in
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc psalmo deum bñlicere monz
sicut in p̾cedenti. Agit enim de lau¬
dib dei mat̾iam laudis assumens
guris rerum misteriisq xtextus.
misteriis. Iuxta litteram ex uisibi¬
lib oꝑib que hic dicunt᷑. iusibilia
dei debent intelligi. sicut ex fabrice
mundiał magnitudine. ⁊ pulcri¬
tucdine fabricatoris in estimabilis
magnitudo ⁊ pulcritudo põt ꝑpen¬
di ⁊ amari: ut sic tandem possit uide¬
ri tñ in omnib spũalis sensus que¬
rendus ẽ. ⁊ ꝑscrutandus. Intentõe
uisionis exultatione ructat dicẽs.¬

Expanded text:
in hoc psalmo Deum benedicere monet, sicut in praecedenti. Agit enim hic de laudibus Dei, materiam laudis assumens figuris rerum mysteriisque contextumysteriis juxta litteram, ex visibilibus operibus quae hic dicuntur, invisibilia Dei debent intelligi, sicut ex fabricae mundialis magnitudine et pulchritudine, fabricatoris inaestimabilis magnitudo et pulchritudo potest perpendi et amari, ut sic tandem possit videri, tamen in omnibus spiritualis sensus quaerendus est, et perscrutandus. Intentio. visionis exsultatione eructat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
in onu loco
domino . nes eius. Sic ubi
cusetur. Sicut gͦ nulla creatura.
sic nullus locus laudis excipttͦ¬
dequitur benedic aĩa mea.do. unde ce¬
pit ibi finit. benedictio a capite: bñ¬
dictio in fine. Abenedictione ꝑ fecti
sumus: ad bñdictionẽ redeamus.
in ea regnemus. Phoc uocat eos:
qui bonis initiis bonũ finem adiun

Expanded text:
in omni loco sunt dominationes ejus. Sic ubi cusatur. Sicut ergo nulla creatura, sic nullus locus laudi excipitur. Benedic, anima mea, Domino. Unde coepit, ibi finit. Benedictio a capite, benedictio a fine. A benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in ea regnemus. Per hoc notat eos qui bonis initiis bonum finem adjun
Abbreviated transcription (Latin):
caturille or
iteratũ con¬
citat animos.
ralit̾ de omnib subdit.
bñdicite. Malus enim. ⁊ si lingua ta
cet: uuta blasphemar. si hymnum
cantat. tñ multos intuentes mala
mutit in blasphemias. Si gͦ uis be¬
leuitico. os turturis iubetur retorqᷤ¬
ri ad ascellas. ut quod ht̃ in ore ostẽ¬
dat in oꝑe. ⁊ ne iactes te qui facis uolũ¬
tatem eius. qr ñ est opus tuũ. sed dei.
Ipse enim ꝑte. ⁊ inte bonũ oꝑatur.
opera eius:

Expanded text:
catur ille orditeratum ccitat animos. generaliter de omnibus subdit: enedicite. Malus enim etsi tacet lingua, vita blasphemat; et si hymnum cantat, tamen multos intuentes mala mittit in blasphemias. AlcuiLevitic. os turturis jubetur retorqueri ad axellas , ut quod habet in ore, ostendat in opere. Et ne te jactes qui facis voluntatem ejus, quia non est opus tuum, sed Dei. Ipse enim per te et in te bonum operàtur. opera eju
Abbreviated transcription (Latin):
egestatem
ueri panis
patiẽlantur. Et notandum qr in hac¬
⁊ iñ rełiquis tẽptationib hicordo ser¬
uatur. Prius est tẽptationis exposi¬
tio. Post clamor liberatioĩs tercio
exaulitio clamoris. Quarco ꝓ exau¬
ditione efessio .i. laudatio. qi redemit.
ꝯgregauit quod necẽe erat. qr erra¬

Expanded text:
estatem veri panis patiebantur. Et notandum quia et in reliquis tentationibus hic ordo servatur, prius est tentationis expositio, post clamor liberationis; tertio, exauditio clamoris; quarto, pro exauditione confessio, id est laudatio, quasi redemit, congregavit, quod necesse erat, quia, erra
Abbreviated transcription (Latin):
cunda pars.¬
temptatio
exponitur.
que ẽ error.
ubi ẽ⁊ fa¬
mes. Error
autẽ istee
rat. de eoꝙ
uiã u̾itatis¬

Expanded text:
cunda pars,tentatio exponitur, quae est error, ubi est fames. Error autem iste, erat de eo quod viam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩ ꝙ demefetisti. Me enim qͥ maior sñoĩb
adiectiorem auis fecisti excellũtiam suam
notat dũait.
goautem sũ

Expanded text:
 quod de me fecisti; me enim qui major sum omnibus abjectiorem aliis fecisti. Excellentiam suam notat dum ait: Ego autem su
Abbreviated transcription (Latin):
cia pars uͥ
pecc̃a expo¬
exitũ fece¬
runt. nec
tñ defuit
rũ eiꝰ. qiͣ summa celeritate mutati
sunt acredulitate. ⁊ laude. ⁊ murimͦ¬
rent. ⁊ ñ sustinuerunt esiliũ eiꝰ .i. ñ
pacient̾ expectauerũt. donec daret e¬
is uictualia que differẽtant᷑ ⁊silio
dei. Os enim erat eis uictualia dat᷑ͦ¬
us. s illi nimia festinatiõe anticipa¬
uerunt sub liffidentia petentes non
expectantes ꝯsiliũ eiꝰ. Distulit enim
deus dare ut ꝓbaret eos. uel scd̾m ali

Expanded text:
ia pars, peccata expoexitum fecerunt, nec n defuit t operum ejus quasi summa celeritate mutati sunt a crudelitate et laude, ut murmurarent; et non sustinuerunt consilium ejus, id est non patienter exspectaverunt, donec Deus daret eis victualia, quod differebatur consilio Dei. Deus enim erat eis victualia daturus, sed illi nimia festinatione, anticipaverunt, sub diffidentia petentes, non exspectantes consilium ejus. Distulit enim Deus dare, ut probaret eos. Vel secundum ali
Abbreviated transcription (Latin):
luntas que desꝑando petierat copia
uinceretur saturitatẽ uero: sequit᷑
seditio. Unde sequitur
Et irritaue¬
runt hono¬
rem am¬
bientes ĩ¬
uidendo¬
ron sanctum
irritatio fuit ꝓ sacerdotio

Expanded text:
etierat, copia vinceretur; saturitatem, sequitur seditio, unde subdit. Et irritaverunt. Honorem abientes invidendoron sanctum irritatio fuit pro sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ petiuerũt.
misit saturi¬
tatem. non¬
tñ ideo bea¬
ti fuerunt.
litatẽ. que sustentat᷑ esca .i. aĩatum
corpus quod sustentatur esca Non
enim hic accipit᷑ aĩa scd̾m id quod¬
ẽ rationabilis. s scd̾m id quod ani-¬
mans corpus aĩal facit. ad cuius
sustentatõem ꝑtinet corpus. ⁊ ey¬
b. Unde in euuangłio. Nonne aruima
plus ẽ quã esca. ⁊ cor. uel in aĩas eo¬

Expanded text:
 petiverunt, misit saturitatem, nonn ideo beati fuerunt, litatem quae sustentatur esca, id est animat corpus, quod sustentatur esca. Non enim hic accipitur anima, secundum id quod rationalis est; sed secundum id quod animans corpus animal facit, ad cujus sustentationem pertinet potus et cibus. Unde in Evangelio: Nonne anima plus e
Abbreviated transcription (Latin):
meã fel amaritudinis. ⁊ ĩsiti mea
bene egruit qd̾ non dix̃. fel dederũt
ñs escam acceꝑat qui cũ iliscipul
pascha manilucau̾at ubi sacramen¬
tum sui corporis demonstrauit qͥ ẽ
esca ddulcis. esca suauis .i. que sigñ.
apłs clicens. qr unus panis. unum
corpus multi sumꝰ. In hancgͦ escam
xp̃i iniecerunt fel .i. amaritudinẽ
resistendou̾itari. ⁊ ⁊trailicendo eiũ¬
głio quod ad huc hodie facit ⁊tẽptor
sedeitis. in celo. ⁊ grauius peceas ꝙͣ
qui crueifixit abulantẽ int̾ra. Sicut¬
g tunc uidei ata hodie dant bibendũ
amaꝵꝵ potu. qui male uiuendo faci¬
unt scandala eccłie. ⁊ hetici a mari¬
cantes. gustauit aũt dñs docens
gustare nos .i. pati tales. s ñ bibit.
qr tales ñ possunt in corpꝰ eius trai¬
ci. Chistice aũt hic p̾dicatur. sic̃ misti¬
ce inpassione fc̃m est. ⁊ isiti mea. qr

Expanded text:
meam fel amaritudinis et in siti mea bene congruit quod non dixit, fel dederunt nus escam acceperat, qui cum discipulis pascha manducaverat, ubi sacramentum sui corporis demonstravit, quae est esca dulcis, esca suavis, esca Apostolus: dicens: « Unus panis, et unum corpus mi, injecerunt fel, id est amaritudinem, resistendo veritati et contradicendo Evangelio, quod adhuc hodie facit contemptor sedentis in coelo, et gravius peccat quam qui crucifixit ambulantem in terra. Sicut tunc Judaei, ita etiam hodie dant bibendum amarum potum, qui male vivendo faciunt scandalum Ecclesiae, et haeretici amaricantes. Gustavit autem Dominus docens nos gustare, id est pati tales, sed non bibit, quia tales non possunt in corpus recipi. Mystice ergo hoc praedicitur, sicut mystice in passione factum est. Et in siti mea, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tifica aĩam
passione tri¬
meã. quam
affectus bo
est. ascendis amando. descenclis negli¬
gendo. stans in t̾ra incelo es. sidiligas
deum. non enim sic leuatur cor quomͦ¬
corpus. corpus leuatur mutatione lo¬
ci. Coruero mutatione uoluntatis qͦ
leuaui ad re cdñe ubi leticia est. in t̾ra
amaritudo. Uide ascensũ .s. qualiter
orando. ascendit. prius clicitur pauꝑ
inde sc̃s. deinde sperans postea clamãs
tandem leuatus ad deum. Congrua
est etiam u̾borum. collatio. Inclina
pauꝑi custodi scm salua sperantem
miserere clamantis. letifica leuatũ.

Expanded text:
ifica animam passione trimeam, quam affectus bonest. Ascendis amando, descendis negligendo. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo corpus levatur mutatione loci; cor vero mutatione voluntatis. Quo levavi? Ad te, Domine, ubi laetitia est in terra, amaritudo. Vide ascensum, scilicet qualiter orando ascendit: Prius dicitur pauper, inde sanctus, deinde sperans, postea clamans, tandem levatus ad Deum. Congrua est verborum collatio. Inclina pauperi, custodi sanctum, salva sperantem, miserere clamantis, laetifica levatum.
Abbreviated transcription (Latin):
re omnium gentiũ. ⁊ propagines eiꝰ.
.i. filios regeneratioĩs usq ad flum̃
iordanis aquo manau̾unt. Ibi enim
cepit regła baptismi. ⁊ qr talis est ui¬
nea gͦ ut ꝗuid destruxisti maceriã
eius: Miratur cur hui tali subtͣcͣ¬
ta est dñi defensio. sed hoc dicit de ec¬
clesia. ñ probonis. qr nouit dñs qui
sunt eius. s pro in fidelib qui sũt
inea nomine ñ numine numero
qui p̾tergrediunt᷑ uiam .i. demones.
Exponit qualit̾ ext̾minauit eam aꝑ
.i. diabolus fortis ⁊ ferox de silua qr co¬
gitationes eius agrestes:⁊ auie sunt.
et singularis ferus. Idem qui aper.i.

Expanded text:
re omnium gentium, et propagines ejus, id re omnium gentium, et propagines ejus, id est filios regenerationis, usque ad flumen Jordanis, a quo manaverunt, ibi enim coepit regula baptismi . Et quia talis est vinea, ergo, ut quid destruxisti maceriam ejus? miratur cur huic tali subtracta est Domini defensio, sed hoc dicit de Ecclesia non pro bonis, quia novit Dominus qui sunt ejus , sed pro infidelibus qui sunt in ea, nomine, non numine, numero, rgrediuntur viam, id est daemones. Exponit qualiter: Exterminavit eam aper, id est diabolus fortis et ferox; de silva, quia cogitationes ejus agrestes et aviae sunt. Et singularis ferus, idem qui aper, id
Abbreviated transcription (Latin):
eos. ⁊ plantasti radices eius .i. prin¬
cipes uideoꝵ ⁊ impleuit t̾ram promis¬
sionis. Pcinde sequentia scd̾m hystori
amñmutantur. Mistice de eccłia to
fuisti clum eam ducit. spũali itin̾e
et alios firmos facit. de quib palmi¬
tes tendens munilũ occupati ynde segr᷑
Et implenit t̾ram .i. orbem t̾rarum. ⁊
umbra eius oꝑuit montes. Altitudo
et latitudo uinee hic exponitur Nã
suꝑna ẽ. ⁊ celestis uinea illa.que ⁊̃
tram accipiunt. ꝑ quã ab incentiuis
uitioꝵ refrigerantur. sequitur et
arbusta eius cedros dei. Uites que
arbores ascendunti arbusta nomi¬
nantur: ꝑ que minores in ecclia ac¬
cipiuntur cedri dei sunt. ñ superbi.
sed qui in ecclesia alti sunt. ut sunt d̾i
cedros dei .i. maiores qr etiam hos eccłia
ꝓtegit. quasi ingremio suo. qr eius au¬
ctoritate corroborant. quod diciunt. a¬
liter enim ñ habetur catholicũ. nisi u
nit latitudinẽ. uinee dicens. Exten¬
dit palmites suos .i. filios usq ad ma¬

Expanded text:
radices ejus, id est principes Judaeorum, et implevit terram promissionis. Deinde sequentia secundum historiam non mutantur. Mystice de Ecclesia totfuisti, dum eam ducit spirituali itinere et alios firmos facit de quibus palmites tendens, mundum occupat. Unde sequitur: Et implevit terram, id est orbem terrarum. Et umbra ejus operuit montes; altitudo et latitudo vineae hic exponitur. Nam superna est et coelestis vinea illa, quae etiam accipiunt, per quam ab incentivis vitiorum refrigerantur. Et arbusta ejus cedros Dei. Vites quae arbores ascendunt arbusta nominantur, per quae minores in Ecclesia accipiuntur. Cedri Dei sunt non superbi; sed qui in Ecclesia sunt alti ut sunt Dei cedros Dei, id est majores, quia etiam hoc Ecclesia protegit, quasi in gremio suo, quia ejus auctoritate corroborant quod dicunt. Aliter enim non habetur Catholicum, nisi unnit latitudinem vineae dicens; Extendit palmites suos, id est filios usque ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
Incensa ⁊ suf¬
fosa pecc̃a dic̃.
s incensa sũt¬
pecõa illa que
facit ardens cupiditas. suffosa uero
que facit timor male iacens. ⁊ h̾sunt
quem non capit cupiditas: uincit ti¬
mor ꝑ scrutamini escientias. int̾ro¬
gate corda ur̃a. utrum possint ẽẽ pec¬
cata. nisi aut timendo aut cupiendo
dei. ⁊ timor eius. ducunt ad omne bo
tibi male sit: hocage. in deo non in seculo.
uterq amor incendit. ut̾q timor hũili¬
at. s alit̾. ⁊ alit̾. de bono timore colonꝰ
int̾cedens pro arbore que fructum ñ da¬
bat ne subu̾teretur ait. fodiam circa
illam. ⁊ mittam stercora. fossa signi¬
ficat piam humilitatẽ timentis ster¬
cora. sordes utiles penitentis. De ig¬
ne aũt boni amoris dicitur. Ignem
le incẽdenti. Incendit enim amor u¬
tͥq ⁊ suffosa .i. pecc̃a. que ueniunt ex
amore male humiliantiz humiliat
enim timor ut̾q ꝑibunt ab increpa
cuntur mala. que igne cupiclitatiꝰ
fiunt. quod conuenit cum precdic̾ta

Expanded text:
Incensa et suffossa peccata dicit. Sed incensa sta illa quae facit ardens cupiditas; suffossa vero, quae facit timor male jacens. Et haec squem non capit cupiditas; vincit timor. Perscrutamini conscientias, interrogate corda vestra utrum possint esse peccata, nisi aut timendo, aut cupiendo. Dei et timor ejus ducunt ad omne bons ne male sit tibi. Hoc age in Deo, non in saeculo. Uterque amor incendit, uterque timor humiliat; sed aliter, et aliter de bono timore colonus intercedens pro arbore quae fructum non dabat, ne subverteretur ait: Fodiam circa illam et mittam stercora . Fossa significat piam humilitatem timentis; stercora, sordes utiles poenitentis. De igne autem boni amoris dicitur: Ignem le incendenti: incendit enim amor uterque. Et suffossa, id est peccata quae veniunt ex timore male humilianti: humiliat enim timor uterque. Peribunt ab increpatcuntur mala, quae igne cupiditatis fiunt, quod convenit cum praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
tas ex parte est. in isrł ut ppłs gentium
intraret. ⁊ sic omnis isrł saluus fieret.
quã plantauit .i. in choauit dext̾a tua
dis iaciatur. Peinde edificium sp̃ual̾
intelligentie de eccłia addatur. ꝓmi
sticas eium similitudines que gesta
sunt dicit .i. ata clicit ea que ad litterã
fc̃a sunt. deuideis sub similitudine ui¬
nee. ⁊ palmitũ. ⁊ huiusmodi. quod etiã
misterium .i misticum sensũ innuit
Sunt enim similitulines que non sũt
mistice.Q. d. S alui erimus. quia ita p̾sig¬
nasti olim. qñ uineam de egypto trãstu¬
listi. hoc ad lit̾am ita. ut prius accipitur:
Eiecisti gentes. ⁊ plantasti eam. nec hoc
muratur ad hystoriã. Ad lit̾am enim
uinea est gens iudeoꝵ intipo eccłie que
mistite ꝑ uineam accipitur. quia inter
turbas umbratiles peccantiũ. fruge
scõrum ornatur. sicut uinea fructu or¬
natur int folia. ⁊ fossa tribulationibꝰ
et martyrio putata. plus crescit uinea.
et scł̾aris pressure torcularib eliquata.

Expanded text:
gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fiet . Quam plantavit, id est inchoavit dextera tua, daeis jaciatur; deinde aedificium spiritualis intelligentiae, de Ecclesia addatur. Per mysticas enim similitudines quae gesta sunt, dicit, id est ita dicit ea quae ad litteram facta sunt de Judaeis sub similitudine vineae et palmitum, et hujusmodi, quod etiam mysterium, id est mysticum sensum innuit. Sunt enim similitudines, quae non sunt mystice, quasi dicat: Salvi erimus, quia ita praesignasti olim, quando vineam de Aegypto transtulisti, hoc ad litteram, ita ut prius accipiatur, ejecisti gentes et plantasti eam, nec hoc mutatur ad historiam. Ad litteram enim vinea est gens Judaeorum in typo Ecclesiae, quae mystice per vineam accipitur; quia inter turbas umbratiles peccantium fruge sanctorum ornatur, sicut vinea fructu ornatur inter folia et fossa tribulationibus, et martyrio putata plus crescit sicut vinea, et saecularis pressurae torcularibus eliquata
Abbreviated transcription (Latin):
cepta caritatis. aquis .i. caritare. ł
diuino sp̃u quo facilia siunt. que a¬
lit̾ eeñt difficilia. Protegit enim de¬
us. ⁊ subleuat: diuino spiritu uł ca¬
ritate. celum scripture. cuius suꝑio¬
qui tegis aquis .i. spũali sensu. supe¬
riora eius .i. suꝑficiem scripture. uel
ꝑ aquas: dona. ꝑ suꝑiora caritas
accipitur. ⁊ est. qui ꝓtegis.a.s. esi.

Expanded text:
aecepta charitatis, aquis, id est charitate, vel aecepta charitatis, aquis, id est charitate, vel divino spiritu, quo facilia fiunt, quae aliter essent difficilia. Protegit enim Deus et sublevat divino spiritu vel charitate coelum Scripturae, cujus superioQui tegis aquis, id est spirituali sensu, superiora ejus, id est superficiem Scripturae. Vel per aquas dona, per superiora charitas accipitur. Et est, qui tegis aquis