comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etindẽ significationẽ habet: ꝗcis. nisi qđ ꝓpͥis
nominib cis. et a pellatiuis citra sȩpius p̃poni
solet cisrenũ. cis. alpes. citra forũ. et ã cis citru¬
tẽplũ. et circaxx. annos circũ cõponitur etcppo¬
nit᷑ ut circũ fero. circũ mare. circit̃ adtẽpꝰ solum
ꝑtinet. ut circit̃ kł. ianuarias. erga ñ cõponitur
et ciffectũ significat . ut bonꝰ ẽ. erga ꝓpinquos. ẽtra.
separtitur et cõponit᷑. c̃tra adult̃ũ et contra dico.
extru & ponit᷑ . ut. extrame. Inter utrũq ut int̾
amicos. int̃ ucllũ. int̾p̃s. cuius simplex inusu ñ est
et cib. int̃. et intra nascuncunt᷑. ã sub. subt̃. aꝓ ꝓpt̃
et scđm moreseiꝰ uiuo haec dep̃posicionib acu sectiui

Expanded text:
eandem significationem habet quod cis, nisi quod propriis nominibus cis et appellatiuis citra saepius praeponi solet, cis Renum, cis Alpes, citra forum; et a cis cittemplum, et circa viginti annos. Circum componitur et apponitur, ut, circumfero, circum mare. Circiter ad tempus solum pertinet, ut, circiter Kalendas Januarias. Erga non componitur, et affectum significat, ut, bonus est erga propinquos. Contra separatur et componitur: contra adulterium, et contradico. Extra apponitur, ut, extra me. Inter, utrumque, ut, inter amicos, intervallum, interpres, cujus simplex in usu non est. Et ab in inter et intra nascuntur; a sub subter, a pro e
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ nõa ꝑdiuersos casus ꝓaed uerbus ponunt᷑ ꝙͥ.
Da exempla . S. Genitiuꝰ ꝓad uerbio ponitur
forte sub arguta c̃sederat ilice daphnis. ꝙ.
Quomͦ discerni potest. utrũ nõa sint sic cõposita
c̃nͦ uerbici .S. cũ nõa loco aiduerbiorũ eaccipiuntur
mainent in declincibilici. Licet diuesis uinguntur
casib ut sublime uolans sublime uolcntis
sublime uolanti et ceta. Siuero nõci s̃ declincint
ut. hoc sublime uolans huiꝰ sublimis uolcntis
huic sub limi uolanti et cet̾ai. G Nũ aliae partes

Expanded text:
na per diversos casus pro adverbiis ponuntur. FR. Da exemplum.--SAXO. Genitivus pro adverbio ponitur, : Forte sub arguta consederat ilice Daphnis. FR. Quomodo discerni potest utrum nomina sint sic composita, an adverbia?--SAXO. Cum nomina loco adverbiorum accipiuntur, manent indeclinabilia, licet diversis jungantur casibus, ut, sublime volans, sublime volantis, sublime volanti, etc. Si vero nomina sunt, declinantur, ut, hoc sublime volans, hujus sublimis volantis, huic sublimi volanti, etc. FR. Num aliae partes
Abbreviated transcription (Latin):
Vreclude. etuhuc usq clciu̾sas aduerbiorũ regi¬
las enuclȩimihi S. ftitic̃ france ad uerbiũ e
pars orationis seꝑ uerbo coherens. et hoc agit
uerbis additũ. qđ adieͤ tiua nõa agunt appel¬
latius cdiuncta ut prudens. homo pru dent̃
cigit. Felix uir felicit̃ uiuit . Φ. ad uerbio qt
accidunt . S. Tria. Ssecies. Significatio. figura

Expanded text:
usas adverbiorum regulas enuclea mihi.--SAXO. Faciam, France. Adverbium est pars orationis semper verbo cohaerens: et hoc agit verbis additum, quod adjectiva nomina appellativis adjuncta: ut, prudens homo prudenter agit, felix vir feliciter vivit. FR. Adverbio quot accidunt?--SAXO. Tria: species, significatio, figura. FR.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis eorũ reꝑit᷑ ratio expandã. Sũ uerbum
neutrale ẽ. qđ declinabit᷑ sic. Sũ es est .pł sumus
estis sunt. p̃t̃ito imꝑfecto. erã eras erat. pł eramꝰ
eratis erant p̃t̾ito ꝑfecto fui fuisti fuit pł fuimus
fuercit pł fueramꝰ fueratis fuerant. fut᷑o ero eris
erit. pł erimꝰ eritis erunt. Imꝑcitiuomͦ tẽpore p̃senti

Expanded text:
exemplis eorum reperitur ratio, pandam. Sum verbum neutrale est, quod declinatur sic: Sum, es, est: Plural. Sumus, estis, sunt. Praeteritum imperfect. Eram, eras, erat. Plural. Eramus, eratis, erant. Praeteritum perfect. Fui, fuisti, fuit. Plural. Fuimus, fuerat. Plural. Fueramus, fueratis, fuerant. Futuro. Ero, eris, erit. Plural. Erimus, eritis, erunt. Imperativo modo tempore praesenti,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ ut ã dã clanculũ. et ꝓpe ꝓpius. et cib alus.
pcrtib: orationis: ut a nomine . latinus. Lotine
tullius tullicine. a uerbo ap̃circo. parcius. a nõe
ut. ab ex extra o. Nũqd iduerbiũ ꝑ se positum
plenũ potest habere sensũ . S. ñ potest. Nisi uerb

Expanded text:
cuntur, ut, a clam, clanculum: et a prope, propius. Et ab aliis partibus orationis, ut a nomine Latinus, Latine: Tullius, Tulliane. A verbo: a parco, parcius. A nomine ut ab ex, extra. Fr. Nunquid adverbium per se positum plenum potest habere sensum?--SAXO. Non potest, nisi verbo
Abbreviated transcription (Latin):
participiũ p̃sens uolens Sic de clinanda .ẽ. nolo
nuis ñ uult. nisi qđ nolo imꝑatiuũ. habet. ut noli
nolite malo mauis mauult etrł .S. inmitis es
in me frcnce. Ecce qualeo nꝰ in posuisti mihi du¬
cens me ꝑ cisꝑa et spinosci dimitte me tandẽ
ego hocte fasce leuabo .S. et si hoc leuas. timeo
ne tiliudt impones ꝙ nolitimidus eẽ. O in ꝓb labor

Expanded text:
Participium praesens: volens. Sic declinanda sunt: Nolo, non vis, non vult; nisi quod nolo imperativum habet, ut, noli, nolite. Malo, mavis, mavult, et reliqua. Immitis es in me, 290 France. Ecce quale onus imposuisti mihi, ducens me per aspera et spinosa. Dimitte me tandem um : . . . . Ego hoc te fasce levabo. --SAXO. Etsi hoc levas, timeo ne aliud imponas. FR. Noli timidus esse . . . . . Labor
Abbreviated transcription (Latin):
et cuete. ꝓgtuidete. Scđȩ ꝑ sonȩ s̃. Itẽ stxo ꝓfatiđ fut᷑i
tẽporis ẽ. tantũ indicaitiui modi. et sticit fuxo. faxis
stocit stximꝰ. stixitis faxiunt .i. ÷ facient. Itẽ facesso
Itẽ aio. et meio in multis deficiunt. Ncĩ aioais ait.
etcitis. aiunt. facit. in pͥma plurali deficit. eca it p̃t̃itũ
ꝑfectũ. Si c̃p̃sens meio infinitiuũ meiere fticit. Sitẽque
inis nec ñ in pairticipus utrisq tẽporib: deficiunt.
declincitionis sumcitur p̃teritum.
ut feror. ferior. tollor. poscor. arguor. feciunt it p̃t̃itũ
qđ in equalẽ hobet declinationẽ siue insimplici
duob: hobeo cõpositis id ÷ absũ etp̃sũ. qđ facit
cibsens ecp̃sens. possũ potes potest muttit .S. in .t.
causa deuitandi. Uolo uͦ et malo exeo cõpositũ

Expanded text:
i temporis est tantum indicativi modi, et facit: faxo, faxis, faxit; faximus, faxitis, faxunt, id est, facient. Item: facesso Item aio et meio in multis deficiunt. Nam aio, ais, ait: et aitis, aiunt, facit; in prima plurali deficit: et ait praeteritum perfectum: sicut meio infinitivum meiere facit. Sunt, quae inis, nec non in participiis, utrisque temporibus declinationis assumatur praeteritum. Ut, feror, ferior, tollor, poscor, urgeor; faciunt enim praeterquod inaequalem habet declinationem, sive in simplici duobus ab eo compositis, id est, absum et praesum, quod facit, absens et praesens. Possum, potes, postest, mutant s in t eucausa devitandi. Volo vero et malo et ex eo compositum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferri. differentiae ccusa: nẽ siduce. face dice
fere dicere mꝰ: cliuo significare putare muri
stẽ multri nẽ diccintun que in cuctorib ñ inueniunt᷑
Dequib ꝑ singulai accidentia aliquei tuȩ pandci auidi¬
teiti. Nc̃i quȩ soñ habet alios modos. nisi indicatiuũ ꝑsonã
pͥmã in utroq numero et quȩ sere infinitiuũ. Itẽ .o. uct
et infit. ñ habent. nisit̃cic̃ ꝑ sonc̃ et oucins partitipiũ.
Itẽ ausim .i. ẽ. cuictoritritẽ habecĩ. et in quã c̃tramorem
in pͥma ꝑ sonai ꝓferunt᷑. Scilue et saluete imꝑectiui
tantũ scđa ꝑ sontẽ habent. Itẽ cedo ꝓdic. cedite: ꝓdicite.

Expanded text:
ferri differentiae 288 causa, ne si face, duce, dice, fere, diceremus, aliud significare putaremus. Item multa non dicuntur, quia in auctoribus non inveniuntur, de quibus per singula accidentia aliqua tuae pandam aviditati. Nam quaeso non habet alios modos nisi indicativum; personam primam in utroque numero, et  quesere  infinitivum. Item ovat et infit, non habent nisi tertiam personam; et ovans participium. Item ausim, id est, auctoritatem habeam; et inquam, contra morem in prima persona proferuntur. Salve et salvete imperativa tantum secundam personam habent. Item, cede pro d
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓultra actipit᷑. ut cis diffinit᷑ũ tẽpꝰ hoc ÷ ultra
et ex eo eostra. Trans cõponit̾ et se parat᷑ ut trens¬
fero et trans padũ. et in cõ posicionẽ sepe ti et S
cimittit ut traduco. trado. treno. et ꝓsuꝑ ponitur
ut trans gressus id ÷ Suꝑ gressus. apud locũ signi¬

Expanded text:
 ultra accipitur, ut, cis definitum tempus, hoc est, ultra. Et ex eo, citra. Trans componitur et separatur, ut, transfero, et trans Padum. Et in compositione saepe n et s amittit, ut, traduco, trado, trano. Et pro super ponitur; ut, transgressus, id est, supergressus. Apud locum signi
Abbreviated transcription (Latin):
. IN. participiũ quidẽ R Par̾sorationis dictaco qđ
partẽ capiat nominis parte que uer bi recipitem a
nomine genera & casus aubotẽpota significationes
abutroquȩ numerii & figura. IN. Participio ꝗt acci¬
signif numerus figura. IN. Genera participio ru¬

Expanded text:
o participium est pars orationis, dicta quod partem capiat nominis partemque uerbi. recipit enim a nomine genera et casus, a uerbo tempora et significationes, ab utroque numerum et figuram. participiis accisignif
Abbreviated transcription (Latin):
d parens fabrifilius. immo fabri appellari uoluerit. sano qr
Typusta men integer est. quia pat̾ xp̃i. igne o percotur & sp
unde & deipso tam quam & defabrifilio proce sursorsuus as
Ipseuos baptizauit in spũ sco &igni . qui indo momagnah
mundi diuersi generis uasa fabricat. immouasa iroce. sp
ne molliendo in misericordiae uasacõ mutat: un deben
lachias cumexꝑ sona patris dicer&: Eccemitto angelũ n
& prore panae uit uiam antefaciem meam. & statim ueni&¬

Expanded text:
parens, fabri filius, imo faber appellari voluerit. Sanoque typus tamen integer est, quia pater Christi igni operatur et spiritu. Unde et de ipso tanquam de fabri filio, praecursor ejus ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Qui in domo magna hujus mundi diversi generis vasa fabricat. Imo vasa irae spiritus igne molliendo, in misericordiae vasa commutat. Unde bene Malachias, cum ex persona Patris diceret: Ecce mittam angelum meum, et praeparabit viam ante faciem meam, et statim veni
Abbreviated transcription (Latin):
ut filius seruus dicendo filiũ et seruum patrẽ
significaimꝰ et dominum. Alia sunt qͦsi ad aliquid
ut qucilis quantus. quotus. cũ suos seruant accentus
que in singulari numero multa signficant. ut populus
plebs alici diuiduc utbimi. terni centeni. Alia stictiua
÷ desono facta ut tintinabulũ turtur clangor.
nalia ut pͥmꝰ secundus. Alia numerabilia. ut unus diuo
ters alic ab soluta ut ds̃ ratio. alia tem poralia utm̃sis
cnnus alici lo calia ut lon ginqus ꝓpinquus. alia patro
Hec sepe ab auis fiunt et ac̃ ditorib ut iliades in eades
sunt alic possilia quȩ cliquid exhis significant. quee
possidentur ut euandrius ensis etregis honor: Sunt
et aliȩ speties quos donatus ponit sed illaȩ in his repiint ꝑtaetu¬
untur ut qua litas quantittis in adiectiuis et tecciden ut fis et¬
tib: inueniuntur: ut bonus magnus mediȩ sunt sigafica

Expanded text:
 ut filius servus. Dicendo enim filium et servum, patrem  ut filius servus. Dicendo enim filium et servum, patrem significamus et dominum. Alia quasi ad aliquid,ut qualis, quantus, quot? cum suos servant accentus.tiva quae in singulari numero multa significant, ut populus, plebs. Alia dividua, ut bini, terni, centeni. Alia factitia, id est, de sono facta, ut tintinnabulum, turtur, clangor. nalia, ut primus, secundus. Alia numeralia, ut unum, duo, tres. Alia absoluta, ut Deus, ratio. Alia temporalia, ut mensis, annus. Alia localia, ut propinquus, longinquus. Alia patronHaec saepe ab avis fiunt et a conditoribus, ut Iliades, Aeneades. Sunt alia possessiva, quae aliquid ex his significant quae possidentur, ut Evandrius enet aliae species, quas Donatus ponit, sed illae in his reperiuntur, ut qualitas et quantitas. In adjectivis et accidentibus inveniuntur bonus, magnus et mediae sunt si
Abbreviated transcription (Latin):
cornelius. Notanturq p̃nomin& ł singulis litt̃is ł bis
ł ternis Singłis eo. marcus Binis cx̃ gneus ternis
sex sextus. Nom̃ ÷ unius cuiusq propriũ. ut pculus.
cognom̃ ÷ Cognationis ł fecmiliȩ cõmune nom̃ ut
scipio. Nã cibeius nõe omnis cognactio illa sic dice
terra. mare. alia incor poralia ut pietas dignitas. iusti¬
cia alia printipalia ut mons scola alia diriuatiua
ut montanus stolasticus. alia cõparatiua ut fortior
fortissim. Alia de nominatiua. ut sc̃s sc̃itas. Sapiens
sapientiahAlia diminutiua. ut rex. regulus. Alia
omonima ut nepos. acies. alia sinonima . ut gladius
eniis muero alici ad ietiua quae possunt in laudem. ł
uitu ꝑ ationẽ poni utiustus homo in iustus homo.
alici in medio posita ut magnus ditimus magnus
imꝑator. magnus latro. heȩc et accedentia sepe
fiunt. ut niger coruus altũ mare. Alia ad aliquid

Expanded text:
Cornelius. Notanturque praenomina vel singulis litteris vel binis Cornelius. Notanturque praenomina vel singulis litteris vel binis vel ternis. Singulis, ut: M., Marcus. Binis, ut: Cn., Cneus. Ternis, ut: Sex., Sextus. Nomen est unius cujusque proprium, ut: Paulus. Cognomen est cognationis vel familiae commune nomen, ut Scipio. Nam ab ejus nomine omnis cognatio illa sic dicebterra, mare. Alia incorporalia, ut: pietas, dignitas, justitia. Alia principalia, ut mons, schola. Alia derivativa, ut montanus, scholasticus. Alia comparativa, ut fortior, fortissimus. Alia denominativa, ut sanctus, sanctitas; sapiens, sapientia. Alia diminutiva, ut rex, regulus. Alia homonyma, ut nepos, acies. Alia synonyma, ut gladius, ensis, mucro. Alia adjectiva, quae possunt in laude vel vituperatione poni, ut justus homo, injustus homo. Alia in medio posita, ut magnus. Dicimus magnus imperator, et magnus latro. Haec et accidentia saepe fiunt, ut niger corvus, altum mare. Alia ad aliquid dicta
Abbreviated transcription (Latin):
pors orationis scđm gramaticos. quae unicuiq corpori
łrei cõmunẽ ł propriã qualitatem distribuit. Et ẽ.
nom̃ dictũ quoi sinom tã eo qđ hoc notamus singulcis
substantias ł res cõmunes. ut homo disciplina. propͥcis.
ut uirgł. arith metica. int̃rogemus ofrance magistrũ
philoso phicã diffmicionẽ nominis .s. Nom̃ uox signi¬
ficatiua scđm platitũ sine tempore diffinitũ aliꝗd
gentiũ sunt nõa cõposita ut qđ latine dicis urum
hoc grece chrison dicitur. uncẽ. substantia sed diuer¬
sa nõa.O. Ot̃ accidunt nomini . S.ui. Scđm donatum
qualitas. Comparatio. Qenus. Numerus. figura. Casus
Scđm priscicinũ .u. qui& ille qua litatem etcõpara¬
mons diriutitiuȩ ut iulius. montanus.
imposuit O. Propriorũ nominũ species qt̃ sunt es.¬
tis ł differentiaeꝰ causa propͥis nominib: p̃ponuntur
utanitius boetius. anitius a nobilitate edibertatae
generis dr̃ diffenciae ut lutius cornelius etpuplius

Expanded text:
ique corpori vel rei communem vel propriam qualitatem distribuit; et est nomen dictum quasi notamen, eo quod hoc notamus singulas substantias vel res, communes, ut: Homo, disciplina; vel proprias, ut: Virgilius, arithmetica. Interrogemus tamen, o Franco, magistrum philosophicam definitionem nominis. MAG. Nomen est vox significativa secundum placitum, sine tempore, definitum aliquid gentium sunt nomina 272 composita, ut quod Latine dicis aurum, hoc Graece χρυσός dicitur. Una est substantia, sed diversa nomina. FR. Quot accidunt nomini?--SAXO. Sex, secundum Donatum: qualitas, comparatio, genus, numerus, figura, casus. Secundum Priscianum, quinque; quia ille qualitatem et comparaMons. Derivativae ut: Julianus, Montanus. imposuit. FR. Propriorum nominum species quot stis vel differentiae causa propriis nominibus praeponuntur, ut: Anicius Boetius: Anicius a nobilitate et libertate generis dicitur. Differentiae, ut Lucius Cornelius et Publius
Abbreviated transcription (Latin):
que poss in crem̃ta ł detrim̃tti sũ mere ut homo lapisi
sub stantia est homo prudens et prudentior. lapis magnus
etmmoior dr̃ et sẽꝑ cõparatiuus cõmunis⁊ gene ris.
dehie ȩdiec prudentior et neutrũ genꝰ inius ut hoc pra¬
uus p̃positiuo pom utuirgł comites semiors acestto

Expanded text:
el incrementa vel detrimenta sumere. Homo vel lapis, substantia est. Homo prudens et prudentior; lapis magnus et major dicitur. Et semper comparativus communis est generis, ut hic et haec prudentior. Et neutrum in ius, ut hoc prvus pro positivo poni, u
Abbreviated transcription (Latin):
etpuulde. accipit᷑ Cicero nẽ dici quidẽ opꝰ ẽ ꝓneq dici
terenciuꝰ Ne dicã dolo ꝓnondicai litẽ neillc illãfut
mouet pro ualde illci. alio c̃formatiua ꝓfecto Scilicet
quip pe uidelicet. nẽpe inueniunt᷑ quoq duȩ pcirtes
phis poni ut quid ni curñ Sicẽ quid istic Alic uirctiua
ut  de pol castor ercle medius fidius etꝑ q. p̃positio

Expanded text:
ci. Terent. Ne dicam dolo, pro, non dicam. Idem: Ne illa illum haud movit, pro, valde illa. Alia confirmativa: profecto, scilicet, quippe, videlicet, nempe. Inveniuntur quoque duae partes pro his poni, ut, quidni, cur ne, sic est, quid istic. Alia, jurativa, ut, aedepol, aecastor, ercle, medius fidius. Per quoque praepositio
Abbreviated transcription (Latin):
exciminett xos alici obtaitiuti. ut utinã. qđ cõpositũ :
paulctm: sensim. Alici c̃gregaitiua loci et tẽporis
cõmunit ut . simul unci in eodẽ loco et in eodẽ tẽpore
Alic diseretiuai. seor sũ. secus sepciratim. Secre co
utrimq diuise. Singillatim biftirie om̃i furio Alici simi¬
litudinis. ut .ceu. qucisi uelut uel uti. Sic sicuti et uti
sti dinclici ut deinde c̃tinuo ꝓtinus p̃teci. Alici

Expanded text:
examina taxos. Alia optativa, ut, utinam, quod compositum est tentim, paulatim, sensim. Alia congregativa, loci et temporis communia, ut, simul, una; in eodem loco et eodem tempore. Alia discretiva, ut, seorsum, secus, separatim, secreto, utrinque divise singillatim, bifariam, omnifariam. Alia, similitudinis, ut, ceu, quasi velut, velut, veluti, sic, sicuti, ut, uti. Alia ordinalia, ut, deinde, continuo, protinus, praeterea. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iunctione actipit᷑ uergł. hic tibi stibor enim qͥndo
haee tecurti mordit. qucindo ꝓ qm̃ posuit. Sed &d
liasunt loccilia iiiͦͬ. differentias habentia: ad locum
huc illuc inloco hic illic deloco. hine. illinc inde:
exeo cõposita. Sub inde ꝑinde ex inde ꝓinde quae

Expanded text:
ctione accipitur; Virgil. : Hic tibi, fabor enim, quando haec te cura remordet . Quando pro quoniam posuit. Sed et alia sunt localia quatuor differentias habentia. Ad locum: huc, illuc. In loco, hic illic. De loco: hinc, illinc, inde, et ex eo composita: subinde, perinde, exinde, proinde, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et futuri ueniunt a supino uerbo .u. finito cuddita
S. in p̃t̃rito .rus infut᷑o ut amatu. amatꝰ omat᷑rus
cenctu. cenatus cenaturus. criminatu criminciturus.

Expanded text:
et futuri veniunt a supino verbo u finito, addita s in praeterito; rus in futuro: ut, amatu, amatus, amaturus: coenatu, coenatus, coenaturus: criminatu, criminatus
Abbreviated transcription (Latin):
bantur in uerbis gnaetiae quȩ ꝓcedebant deore illico test¬
nium illidab ant ad testando illumuere ut dixenaot eũ ee
quocecineraet proph&a. Uere sp̃r sc̃i gratia perunctum
rese. pauperes. caecos. captiuos atq: confracctos illius ꝑ on
÷indigere muneribus. Et dicebant non ne hicẽ filius ioseph
quanta nazarenorum caecitas qui eum quem in uerbiss
nunt quorum tamen error. salus nr̃co ẽ. & her&icorũ co¬
dempnatio: Inantum enim cernebant hominem ihm̃ xp̃n
bri clamarentriliu Int̃q: intuendum quare xp̃s in cas

Expanded text:
bantur in verbis gratiae quae procedebant de ore illius. Testimonium illi dabant, attestando illum vere, ut dixerat eum esse de quo cecinere prophetae, vere Spiritus sancti gratia perunctum, vere se pauperes, caecos, captivos, atque confractos, illius per omnia indigere muneribus. Et dicebant: Nonne hic est filius Joseph? Quanta Nazarenorum caecitas, qui eum quem in verbis fnunt. Quorum tamen error salus nostra est, et haereticorum condemnatio. In tantum enim cernebant hominem Jesum Chrifabri clamarent filium. Inter quae intuendum quare Christus in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ere sed non potestis illa portare modo. et omnium insina¬
gac oculienont intendentes in eum. Caepit aũt dicere adillos
i a hodie impl&a est haec scriptura in auribus ur̃is. In eo
que impl&a. quia sicut illa pracedixenrt & magna facie
& malora dñs euangeli ⁊ abat. Quid igitur magis quae¬
mustesti monium. quam qđ se fuisse quiloquutus est in ꝓph&us.¬

Expanded text:
dicere, sed non potestis illa portare modo. Et omnium in synadicere, sed non potestis illa portare modo. Et omnium in synagoga oculi erant intendentes in eum. Coepit autem dicere ad illos: Quia hodie impleta est haec Scriptura in auribus vestris. In eo utique impleta, quia, sicut illa praedixerat: Et magna faciebat, et majora Dominus evangelizabat. Quod igitur majus quaerimus testimonium, quam quod se fuisse, qui locutus est in p
Abbreviated transcription (Latin):
quenet Sed ad cadestia regrersurus his qui ab initio ipsi
derunt & ministri fuerunt sermonis euangeli zandi offi¬
um tiodidit. Et bene stans quidem legit: sed librored¬
to resedit Stare enim operaotis. sed ere qui escentis.
ȩde erat scripta pate facer&: ad tempus in carne dignaa¬
s. est openeri. Peracto aũt piedis pensationis officiodis¬
ulos suae doc trinȩ sequaces elegit seque suꝑnȩqui&is
iorestituit: unde & nunc occulto iudicio cunstadispen
& infin&otius secłi iudex mani festus appacreat.. Si mul
emplum misticae propones. utuerl rui que pne dicator
sdem sit &iam factor. Surgatlegat & reside at. hocope
ialibrum ipsere uolutum legit: ministro aũt. plꝗ catum
ididit quia & ecclesiam suam misso a patre spm̃ uerita
docuit in omnem ueritatem. Et tamen non omnibus om̃a
enda. sed ꝓcaptii dudientium uerbum doctori dis pensan¬
i suo precemonebat exemplo cumait. Multa hubeo uob̾

Expanded text:
nt. Sed ad coelestia regressurus, his qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis, evangelizandi officium tradidit. Et bene stans quidem legit, sed libro reddito resedit. Stare enim, operantis; sedere, quiescentis quae de se erat scripta patefaceret, ad tempus in carne dignatus est operari. Peracto autem piae dispensationis officio, discipulos suae doctrinae sequaces elegit, seque supernae quietis solio restituit, unde et nunc occulta judicio cuncta dispenset, et in fine totius saeculi judex manifestus appareat. Simul exemplum mystice proponens, ut verbi quisque praedicator ejusdem sit etiam factor. Surgat, legat, et resideat: hoc est,ia librum ipse revolutum legit, ministro autem plicatum reddidit. Quia et Ecclesiam suam misso a Patre spiritu veritatis, docuit in omnem veritatem, et tamen non omnibus omnia dicenda, sed pro captu audientium verbum doctori dispensandum suo praemonebat exemplo, cum ait: Multa habeo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑsonalis IN. Unde ita nominantur łcurtaliordine
tur quia ꝑeum indicamus ł diffiimus quidagatur
ł patiatur a nob̾ siue abaliis. quindeo prim̾ ponit̃
quia ꝑ fectusẽ omnibus personis atque tẽporibus¬
& quia aliimodi exeoregulã sumunt & participia¬

Expanded text:
nt s, quo indicamus vel definimus quid agatur vel patiatur a nobis; qui ideo primus ponitur, quia perfectus est personis et temporibus; et alii modi ex eo regulam sumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sons ger si ed o sationis ihiter ꝓrecutur gontium predicas fe saliesem
Vibimaiora coticui. sigia pera postolos a postolo rum quesueces so¬
ris notum incor porum quam in animar una sanatione patrareu
Ix̧tor udua ado quadͥo helias missus estigenti um designat es¬
clesam quia suo dutius concdtore clesertu populum reste fide ineseũ
quasi pauoerem filiu egena stripe nutribat : Idest uerbo factus &¬
pertodocebat donec adueni enssermo ꝓpheticus quu ge sseatt

Expanded text:
ium praedicasse salutem, ubi majora quotidie signa per apostolos apostolorumque successores non tam in corporum quam in animarum sanatione patrantur. Igitur vidua ad quam Elias missus est, gentium designat Ecclesiam, quae, a suo diutius conditore deserta, populum rectae fidei nescium, quasi pauperem filium, egena stipe nutribat, id est, verbo fructus experte docebat, donec adveniens sermo propheticus, qui, exsiccato
Abbreviated transcription (Latin):
onors in patria sua quam inexteris cuuitatibus habitisut̃ qiue ppe¬
modups naturaltest ciues semper ciubus in uidere: Nonenimcon¬
sldirart̃ praesentia uri opera sed fra glom reccidantur in fantiam
Quasinon & ipsi per cosdima &atis gradus ac maturam a&atem ueneritt
tu Ipue tot dico uobis multeuiduae erart̃ indiebus blic inistabđ quarꝰ
inagnas nomm trra & adnullam illarum muis suse belias nisun sa¬
nptia sidonus ad milierem iuiduam: Non in quidhoc quod diuado
sistiedios is ciudus benefitia suotraho propheturim gr ensnduer¬
satur quic sicut fame quondamomnem terram. premen e
semot iniueeta rt pirtus hlit dignis ospitio sedee tra gonas et
udua quuasta que ob f̃icdei gratia tunto ꝓphitu. lus ta ridebr& i &e sicut
multis bidem leprosis nemantantumsyrius quideuoto marsier pe
adlis opro o heta curar promirunt siceuos nonalia quon inudus per¬

Expanded text:
minoris in patria, quam in extremis civitatibus habiti sunt. Quia propeminoris in patria, quam in extremis civitatibus habiti sunt. Quia propemodum naturale est cives semper civibus invidere. Non enim considerant praesentia viri opera, sed fragilem recordantur infantiam, quasi non et ipsi per eosdem aetatis gradus ad maturam aetatem venerint. In veritate dico vobis, multae viduaein omni terra, et ad nullam illarum missus est Elias, nisi in Sarepta Sidonis ad mulierem viduam . Non, inquit, hoc quod divina fastidiosis civibus beneficia subtraho prophetarum gestis adversatur, quia sicut, fame quondam omnem terram premente, nemo est in Judaea repertus Eliae dignus hospitio, sed exterae gentis est vidua quaesita, quae ob fidei gratiam a tanto propheta visitari deberet, et sicut multis ibidem leprosis Naaman tantum Syrus, quia devote quaesierat, ab Elisaeo propheta curari promeruit, hic et vos non alia quam in
Abbreviated transcription (Latin):
uenit udens agnosccigitur magnemodum medicinȩ & gaude quia per
banc in luminiri meruisti: lutum diterra caroxp̃i est. sputumdioe
diunitas eius est quia caput xp̃ids̃ ist sputum luto in mixtum nos.
inluminat innatutoriaȩ silot baptizutos quia uerbum caro fictume
& abitauit in nobis &uidimus gloriamtius quampriuste nebris arcen¬
ibus conprehendere non poteramus: Per fabrumergo x pͥmci
seq sum curare hoc est insua patria uirtutes fatere an non sed non
ocioso ab euangelista alio excusatur qui a non poterat ibiuirtutem ulla
facere nisi paucos in firmos in positis manibus curauit & mira¬
bantur propter in creduli tatem illorum nefortus se quis uiliorem nobis
fieri debere patrixe puttir& affectum amabat ituque ciues sed ipsisẽ
uritaett᷑pa tria uinuidiae luore priua baNt . At autem amendico uobis
quane mo pro pheta acceptus est in patriafua prdi phetam dic in scrpꝰ

Expanded text:
venit videns. Agnosce igitur magnae modum medicinae, et gaude, quia per venit videns. Agnosce igitur magnae modum medicinae, et gaude, quia per hanc illuminari meruisti. Lutum de terra, caro Christi est sputum de ore, divinitas ejus est, quia caput Christi Deus. Sputum luto immistum, nos illuminat in natatoria Siloe baptizatos, quia Verbum coro factum est, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus , quam prius, tenebris arcentibus, comprehendere non poteramus. Per fabrum ergo Christuseipsum curare, hoc est, in sua patria virtutes facere monetur, sed non otiose ab Evangelista alio excusatur, quia non poterat ibi virtutem ullam facere, nisi paucos infirmos impositis manibus curavit. Et mirabatur propter incredulitatem illorum. Ne fortasse quis viliorem nobis fieri debere patriae putaret affectum. Amabat itaque cives, sed ipsi se charitate patria qui livore privabant. Ait autem: Amen dico vobis quia nemo propheta acceptu
Abbreviated transcription (Latin):
suliunxit : triplici scilic& hostis telototdem armadefensio¬
nis opponens uti ieiunio concupiscentia carnis: ȩlimosinis
auaricia pracecib: iactania pellatur meritorum, Haecde
principiis euangelistue dispensationis unolibello dixsse sif¬
ficiat. uerumq: secuitur gesta ueldicta saluatoris: nos
solum nr̃ce qui&i sed & legentium cum modo consulens.
ab alio magis intu&ur exordio nes uoerum quo modo ut
agustinus ait. Ita libri termino reficitur lectoris interpio
sicut labor uiatoris hospitio ⁊ Explicit. liberpai¬

Expanded text:
subjunxit, triplici, scilicet, hostis telo totidem arma defensiosubjunxit, triplici, scilicet, hostis telo totidem arma defensionis opponens, ut jejunio concupiscentia carnis, eleemosynis avaritia, precibus jactantia pellatur meritorum. Haec de principiis evangelicae dispensationis uno libello dixisse sufficiat, verum quae sequuntur gesta vel dicta Salvatoris, non solum nostrae quieti, sed et legentium commodo consulentes, ab alio magis intueamur exordio. Nescio quo enim modo, ut Augustinus ait, ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
supertontur: ab eo. ut pro oblatis munerib: di abolum adore¬
renon m&uant q ꝗrum ubi pluria tontinentiam lau¬
dant: malores &iar personae hononaent: Dona tribu¬
unt: fit ut uoluptatum uictores. filargiria uincantur&
crescente per tempus in sania: diuites quoque quos ꝑ aper¬
ta. facinora daemonae plenus agnoscunt. Non modo exe¬
qui& sib anc saluatoris exemplo trium pharent: dnm̃ uide¬
u uicturos desuis uiribus extollat . ut quasi uistutum culmi¬
ne possitos ulterius seiam cadere non posse procesumant Ex
hoc plane curiosis oculis dm̃ tẽptareẽ. desuis quem piam meri
idoriari contio hoc quod ipsefidem discipulis augens ait.
ã feceritis omnia quae proce ceptasunt uobis dicite. serui inuter
sumus quue debuimus facere fecimus. Quicum alibi praedi¬
per& : eiustitiam nroc̃m corã hominib: facciamus. in eiusder
defiritione ieiunium tantum aelimosinam atque oracti oriẽ

Expanded text:
superantur, adeo ut pro oblatis muneribus diabolum adorasuperantur, adeo ut pro oblatis muneribus diabolum adorare non metuant. Quorum ubi plurimi continentiam laudant, majores etiam personae honorant, dona tribuunt, fit ut voluptatum victores philargyria vincantur, et crescente per tempus insania, divites quosque quos per aperta facinora daemone plenos agnoscunt, non modo exseQui si et hanc Salvatoris exemplo triumpharint, Dominum, videum victores de suis viribus extollat, ut quasi in virtutum culmine positos ulterius se jam cadere non posse praesumant. Et hoc plane curiosis oculis Deum tentare est, de suis quempiam meritis gloriari. Contra hoc quod ipse fidem discipulis augens ait: Cum perfeceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quae debuimus facere fecimus . Qui cum alibi praeciperet ne justitiam nostram coram hominibus faciamus, in ejusdem definitione jejunium tantum, eleemosynam atque orationem
Abbreviated transcription (Latin):
de imagine. Colosei romȩ. Quartu miraculũ. Simulacrum
sistit. nec catenis penditur sursũ. nec desuꝑter ullo stipite conti
estimatio ponderis circa .U. milia librarũ ferri .U. Quintũ mira¬
culũ est. Theatru in eraclea. duno monte marmorea ita
sculptũ. ut om̃s cellulȩ. mansiones. muri ł antra bestiarũ ex
i oiftos quie est u nagloria. ad concupis centam pefestur oculora
lsi fostior facie ad faciem temptatur: Nios uero cun& ipsi
pepto baptis mategnetia sps inheremum uirtutum clim̃
c leiunium quad io gesi male suscipimus: id est ab in lecebris
sacouilarib: tota uitae nroẽe tempore continere disponimus.
ueltacitis app&imur insidiis uel aliquando &iam pximio
pulsamur quicum blandiens dicit homo fortises man¬
dica & bibe & similis mane. uidendum est nenobis serpentis an¬
tqui nescius uenen a prodicendumq: non in paneuiuit
homo sed in omni uerbo dĩ uerum multi concupis centia
irnis deiuicta mox auaritia pulsatur. & aliquoties &iã

Expanded text:
erigi et stare. IV. Quartum miraculum simulacrum sistere, nec catenis penditur, nec desuper ullo stipite sustenaestimatio ponderis circa quinque millia librarum ferri. V. Quintum miraculum theatrum in Heraclea, de uno marmore ita sculptum est, ut omnes cellulae et mansiones, muri et antra bestiarum, ex iositas, quae est vana gloria, ad concupiscentiam refertur oculorum. ominus quasi fortior facie ad faciem tentatur. Nos vero cum ipsi, percepto baptismate gratia spiritus, eremum virtutum adimus, cum jejunium quadragesimale suscipimus, id est, ab illecebris saecularibus toto vitae nostrae tempore continere disponimus, vel tacitis appetimur insidiis, vel aliquando etiam proximiore pulsamur. Qui cum blandiens dicit: Homo fortis es, manduca et bibe, et similis mane, videndum est, ne nobis serpentis antiqui nescius venena propinet. Dicendumque: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Verum multi, concupiscentia carnis devicta, mox avaritia pulsantur, et aliquoties etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cutio eibso poetro ł uersu cõposita set̃n uocato
quia certis pedũ mensuris terminantur subule st̃
es ficte ludendi ccusc ł cuius libet significationis
li ftoiore uarratio rergeste oe Ecce habeti difintio¬
nes breues singulcrũ spetierũ. Nuno odpoficor
uei tiunios pefatiemus ut iubes. At t̾m singularum
pciritium ꝓprietates Pus breuiter ut pandas nob
modũ manualis libelli excedere uultis. Propum
eccertas isgrificare ꝑsonas uerbi uero ꝓpriũ actio¬
nen ł passionẽ siue utrũq cũ modis et temporibus
significare Propͥũ aduerbiiẽ cũ uerbo poni etsino
eõ ꝑfectam significaicionem ñ habere. ut bene lego
Participii propnũẽ tempus habere eccasus Ideoq
a quib dã uerbum casuale dicitur. proprium con¬
iunctionis ÷ cũ omnib: partib: modo p̃posita modo
post posita iungieccon iungere partes pro prium
preposicionis. ẽ. ante poni casualib semꝑ separatim

Expanded text:
cutio absque metro et versu composita. Metra vocata sunt, quia certis pedum mensuris terminantur. Fabulae res sunt fictae ludendi causa vel cujuslibet significationis. Historia est narratio rei gestae. Ecce habetis definitiones breves singularum specierum. Nunc ad par DIS. Faciemus ut jubes. Attamen singularum partium proprietates prius breviter ut pandas nobimodum manualis libelli excedere vultis. Propriuet certas significare personas. Verbi vero proprium est actionem vel passionem sive utrumque cum modis et temporibus significare. Proprium adverbii est cum verbo poni, et sine eo perfectam significationem non habere, ut: bene lego. Participii proprium est tempus habere et casus; ideo a quibusdam verbum casuale dicitur. Proprium conjunctionis est cum omnibus partibus modo praeposita, modo postposita jungi et conjungere partes. Proprium praepositionis est anteponi casualibus semper separatim.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ stitiunt sillabas. Plenas ꝗꝗ solȩ posita exple¬
ant partes A ut. Amihi ñ teneras glaties secet asꝑa
plantas .e. ut Siciens simul ẽ bibit amnẽ . out. osigo¬
lorũ uictor reme assec in urbẽ . Iquoq: uerbũ ẽ. ide¬
cus .÷ nr̃m meliorib utere fatis. Sed .i. et .u. transeuN
in consonantiũ potestatem. Cũ in principio syllabe
aliis uocalib: iunguntur. ut ianua. uatis. Iecur. ueritas
lonas. uotũ. uel sibi ipsis ante ponuntur. ut. iuno.
uirgo fiunt haȩ ipse mediae. quando ygrecȩ uocalis
sonũ hñt iquando post.u loco consonantis posita

Expanded text:
dictum est, faciunt syllabas; plenas quoque solae positae expledictum est, faciunt syllabas; plenas quoque solae positae explent partes; A, ut: A mihi non teneras glacies secet aspera plantas! E, ut: . . . . . Sitiens simul ebibit amnem. O, ut: O si Gallorum victor remeasset in urbem! I quoque verbum est: I, decus, i nostrum melioribus utere fatis! Sed I et U transeunt in consonantium potestatem, cum in principio syllabae aliis vocalibus junguntur. Ut: janua, vates, jecur, veritas, Jonas, votum. Vel si sibi ipsis anteponuntur, ut: Juno, virgo. Fiunt quoque hae ipsae mediae, quando y Graecae vocalis sonum habent ut i , quando post u loco consonantis posita
Abbreviated transcription (Latin):
immobile est sine anima sic s̃ consonantes sine uocalibus
Dã scribi possunt ꝑst edici uero ł potestate habere sine
uocalib neque unt .o. unde dictae sunt uocales Ec̃sonan
cdherente consonante. consonantes uocate sunt
quit ꝑse ñ soncnt secuo calib consonant .đ. quae ÷
differentia inter semi uocales emutas.s. quantũ erum &
uo calibi suꝑantur semiuocales tantũ semi uocales suꝑ¬
ant mutas Niam auocalib incipiunt et inse desinunt
etinctiore eu phonia sonant. et sepius dictiones semi¬
uocalib quã mutis ꝓpt̾ euphoniã .i. ÷ sonoritatem
finiuntur . mute uͦ a se incipiunt et inuocalib desinunt
accidisse lit t̃is nom̃ figura. potestas. de nominib. etfi¬
guris ñ ẽ opus dicere. Sed de potestate uelim dicas et
p̾rimo uocaliũ .S. uocales sunt apud latinos. u pt̃
latini sicut et consonantem. itaq uocales etꝑse ut

Expanded text:
immobile est sine anima. Sic sunt consonantes sine vocalibus. immobile est sine anima. Sic sunt consonantes sine vocalibus. Nam scribi possunt per se; edici vero vel potestatem habere sine vocalibus nequeunt. FR. Unde dictae sunt vocales et consonpleant nulla adhaerente consonante. Consonantes vocatae sunt, quia per se non sonant, sed vocalibus consonant. FR. Quae est differentia inter semivocales et mutas?--SAXO. Quantum enim a vocalibus superantur semivocales, tantum semivocales superant mutas. Nam a vocalibus incipiunt et in se desinunt: et majori euphonia sonant, et saepius dictiones semivocalibus quam mutis, propter euphoniam, id est, sonoritatem, finiuntur. Mutae vero a se incipiunt et in vocales desinunt accidisse litteris: nomen, figuram, potestatem. De nominibus et figuris non est opus dicere, sed de potestate velim dicas, et primo vocalium.--SAXO. Vocales sunt apud Latinos quinqueLatini, sicut et z consonantem. Itaque vocales et per se, ut
Abbreviated transcription (Latin):
us eis cata curũ c cano in articulata quẽ ã nullo sensu
Sotess inlitenta ꝙ scribi n potest A unde dicti uox ẽ¬
insciouo cando ecco habetis quce interrogcistis. Nc a lita
qiua sententias inpartes. partes in sillabas sillabas
inlitas diuidimus. litȩ uͦ in dicusibiles sunt unde lite¬
elim̃ta dñr .*. quia sicut ilie m̃ta coeuntia corpͣ
ꝑficiunt sic hȩ conglutinate litalẽ uocẽ cõponunc
Oda collega diuisionẽ lit̾arũ S. sunt autẽ uocales aut
consonantes. Item consonantes diuiduntur in semi¬
uotales etmutas o Rationẽ pone singulis diuisio¬
nib io. uocales ꝑsẽ ꝓferuntur etꝑse sillabam faciun
Consonantes nec pse edici possunt net ꝑse sillabam
faceneunł habent ne magist alterã rationẽ cur sic di¬
uidantur. c habent uocales sunt sicut animȩ consonan¬
tes sicut corpore. Anima uͦ et se mouet etcorpꝰ. corpus eͦ

Expanded text:
, ut: Arma virumque cano . . . Inarticulata, quae a nullo sensu , ut: Arma virumque cano . . . Inarticulata, quae a nullo sensu potest; illitterata, quae scribi non potest. DIS. Unde dicta vox?--MAG. A vocando. Ecce habetis quae interrogastis. Nunc a littera quia sententias in partes, partes in syllabas, syllabas in litteras dividimus. Litterae vero indivisibiles sunt. DIS. Unde litMAG. Quia sicut elementa coeuntia corpus perficiunt, sic hae conglutinatae litteralem vocem componunt. FR. Da, collega, divisionem litterarum.--SAXO. Sunt aut vocales aut consonantes. Item consonantes dividuntur in semivocales et mutas. FR. Rationem pone singulis divisionibus.--SAXO. Vocales per se proferuntur et per se syllabam faciunt. Consonantes nec per se edici possunt, nec per se syllabam facere. DIS. Habentne, magister, alteram rationem cur dividantur?--MAG. Habent. Vocales sunt sicut animae, consonantes sicut corpora. Anima vero et se movet et corpus. Corpus vero
Abbreviated transcription (Latin):
Quinu perrime spineta gramaticae densgatis in ruperunt
franco dr̃e scxoni. eia saro. me interro gante oresponde. quitrtu
maioris es̃ ettitis. Ego .xiiii. tu ut reor xu. adhec saxo respondit
fatia Ita tam̃ ut siquid altius sit̾ int̾ro gandũ uel exphi loso¬
fica disciplina proferendũ licetit magistrum introgare
Ad haet magister. Placet filii proposicio ur̃a. edibens annuo
si non philoso piae memoriã paiulo prius fetissetis unde
supplicit᷑ rogamus exponi. Nãnos nescire confitemur
quib: modis constet disputttio .X. Tria sunt quib: om̃is
collucutio disputatioq ꝑficitur: Res intelbectus. uoces
Ressunt quae animiratione ꝑcipimus. intellectus quibus
res ipsas addicimus. uoces quib res intellectas ꝓferimus
disputationis modos dixisti. uocis differentias ut ex¬
ponas precamur X . Quattuor sunt diffentias ut¬
exponas uocis. articulata. Inarticulata litterata
inliterata. Articulato ẽ. quae copultetti atque coare¬
profertur¬

Expanded text:
qui nuperrime spineta grammaticae densitatis irruperunt. Franco dixit Saxoni: Eia, Saxo, me interrogante responde, quia tu majoris es aetatis. Ego XIV annorum; tu ut reor XV. Ad haec Saxo respondit: Faciam; ita tamen, ut si quid altius sit interrogandum, vel ex philosphica disciplina proferendum, liceat magistrum interrogare. Ad haec magister: Placet, filii, propositio vestra: et libens annuo si non philosophiae memoriam paulo prius fecissetis  Ms.suppliciter rogamus exponi. Nam nos nescire confitemur quibus modis constet disputatio.--MAG. Tria sunt quibus omnis collocutio disputatioque perficitur, res, intellectus, voces. Res sunt, quae animi ratione percipimus. Intellectus, quibus res ipsas addiscimus. Voces, quibus res intellectas proferimus; disputationis modos dixisti, vocis differentias ut exponas, precamur.--MAG. Quatuor sunt differentiae vocis: articulata, inarticulata; litterata, illitterata. Articulata est, quae copulata atque coarcprofertur
Abbreviated transcription (Latin):
Acctnto hecertalex etregula ad leuandã etconeri¬
mdẽ sillabã Posite s̃ puncti ad distinguendos sensus
Notȩ sunt figurȩ quȩ dã uel caobreui anda uerba¬
inuenđȩ ł sensus expͥm̃dos ł obdiuersas causas con¬
stitute ut in scripturti sacra ÷ obelus ł asteriscus
orto graphia ÷ recta scriptura ut puta ad p̃positio
daccipit At coniuntio ł a nalogia ÷ similium
conparatio ut incerta certis ꝓbentur. Ehmolo¬
giẽ origo etratio uocabulorũ. ut. regendo rex
et cib lumo homo dicitur alosat unus uerbi ł nominis

Expanded text:
Accentus est certa lex et regula ad levandam et comprimendam syllabam. Positurae sunt puncti ad distinguendos sensus. Notae sunt figurae quaedam, vel ad brevianda verba, vel sensus exprimendos: vel ob diversas causas constitutae, ut in Scriptura sacra obelus ÷, vel asteriscus . Orthographia est recta scriptura, ut puta ad praepositio d accipiat;  at conjunctio t. Analogia est similium comparatio, ut incerta certis probentur. Etymologia est origo et ratio vocabulorum, ut: a regendo rex, et ab humo homo dicitur. Glossa est unius verbi vel nominis
Abbreviated transcription (Latin):
pingue. lingua est quoq ubi i ꝓduab ponitur
digẽ mne inquibdã locis ciccipitur ut cupii bretus
cupioi longt ecubicũq u loco consonantis ponat᷑
sep peligama habenda ⁊ ꝙ. Habent ne aliq excomo¬
nantib: aliquas singulares potestates .S. habent
prumo quod una quȩq suc̃ habet potestẽ sicut e nom̃
etfigurã. Sunt aliq ex his liquidae quaȩ etuim consonin¬
tiũ amittũnt. Accentus quoq in prosa mutant O.
potestatis. H quo q aspirationis nota ixuero et t du¬
plices st̃ Sed has rationes in me trice subtilitatis ẽe
reor in quib: necdũ eruditisumus ideome noli deillii
plus interrogare sed festinemus ad sillcibas
uscr ad sexa ab abs mars strans otrirpo o hc̃
ruditenor Accentus accutus Grauis circũ flxus.
indictione certus absq dictione incertus

Expanded text:
pingue, lingua. Est quoque ubi i pro duabus ponitur digammae in quibusdam locis accipitur, ut cupii, brevis i; Cupivi, longa i. Et ubicunque v loco consonantis ponitur, semper pro digamma habenda est. FR. Habentne aliquae ex consonantibus aliquas singulares potestates?--SAXO. Habent. Primo quod unaquaeque suam habet potestatem, sicut et nomen et figuram; sunt aliquae ex illis liquidae, quae et vim consonantium amittunt. Accentus quoque saepe in prosa mutant. FRe singularis est potestatis. H quoque aspirationis nota. X vero et Z duplices sunt. Sed has rationes metricae subtilitatis esse reor, in quibus necdum eruditi sumus. Ideo noli me de illis plus interrogare, sed festinemus ad syllabas. usque ad sex: a, ab, abs, Mars, stans, stirps. FR. Habet rus. Accentus; acutus, gravis, circumflexus; in dictione certus, absque dictione incertus;
Abbreviated transcription (Latin):
duo .o. quo modo fiunt breues ł longe .S. breues
fiunt natura uocaliũ. longe natura ł posidione
Breuis: natura dũ raptim uocalis enunticteur
ut pat̃. longa dum moratur uox ut mater.
duȩ uocales in unã concurrunt sillabã qđ
diptongon uocant. et s̃ tales compositiones uo¬
caliũ .u. ae .oe. Au.eu. ei. M. unde dicitur. dipton¬
gon . s. quasi dualis uox. Nã quoties ducrum uo¬
caliũ. uoces inunã sillabã et inunam uocem
inducis desinit consonantes. ut ast. dut inunã
troia. Aut desinit in consonantẽ. et ex cipitur
munes quȩ aduotũ poetarũ poss ł breuesł
longe. eẽ. Sed ꝑc quici adme tricos ꝑtinent
relin quamus. Φ enagis interro gemus magistrũ
ne ignetrissimus his quoq rationib: A. dic nob
magister qua ratione ł quib: modis cõmunes

Expanded text:
duo. FR. Quomodo fiunt breves vel longae?--SAXO. Breves fiunt natura et potestate longae natura et positione. Brevis est natura, dum raptim vocalis enuntiatur, ut: pater. Longa, dum moratur vox, ut: mater. Vel dum duae vocales in unam concurrunt syllabam, quod diphthongon vocant: et sunt tales compositiones quinque: ae, oe, au, eu, ei. FR. Unde dicitur diphthongos?--SAXO. Quasi dualis vox. Nam quoties duarum vocalium voces in unam syllabam et in unam vocem in duas desinit consonantes, ut: ast. Aut in unam Troja. munes. Quae ad votum poetarum possunt vel breves vel longae esse. Sed haec, quia ad metricos pertinent, relinquamus. FR. Magis interrogemus magistrum, ne ignari simus hujus quoque rationis. DIS. Dic nobis, magister, qua ratione vel quibus modis communes
Abbreviated transcription (Latin):
consonantib fit cõmunis sylla dũ in breuẽ uocalẽ
desinit syllaba et excipitur ab .S. sequente muta
et liquida. ut orcitius liquimus insaniridentes p̃mia
scribȩ plenius hȩc uita cõmite in metrica ratione uob̾
filii monstrabo. A. quid uis magister añ de pedibus
et accentib ordinẽ donati magistri. sequentes in
tate intellegetis. quia pedes ł accentus nisi exbreuib
longisq sillabis nequeunt intelligi. unde ad partes
uos conuertite .A. Prius siplacet magister unde
gramatica sit dicta uel quid sit. eius offitium pan¬
de nob̾. ꝯ gra matica ẽ. litt̃alis scientia et ẽ. custos
recte loquendi et scribendi quae constat. Natura.
fatione autoritite consue tudlioe Pntret soce les¬

Expanded text:
consonantibus fit, communis syllaba, dum in brevem vocalem consonantibus fit, communis syllaba, dum in brevem vocalem desinit syllaba et excipitur ab s sequente muta et liquida, ut Horat.: Linquimus insani ridentes praemia scribae. Plenius haec, vita comite, in metrica ratione vobis, filii, monstravero. DIS. Quid vis, magister, an de pedibus et accentibus ordinem Donati magistri sequentes intetate intelligetis. Quia pedes vel accentus, nisi ex brevibus longisque syllabis nequeunt intelligi. Unde ad partes vos convertite . DIS. Prius, si placeat, magister, unde grammatica sit dicta vel quod sit ejus officium, pande nobis.--MAG. Grammatica est litteralis scientia, et est custos recte loquendi et scribendi; quae constat natura, ratione, auctoritate, consuetudine. DIS.