comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc illum qui primus formatus est adõ pat̾
orbis terrarum cum solus esset creatus cu-¬
stodiuit & eduxit illum a delicto suo: &
dedit illi uirtutem continencti omnia
Abhac cum recessit iniustus in ira sua: ꝑ iram
homicidi i fraternitas deperiit. Propter
quem cum aqua deleret terram: iterum¬
sanauit sapientia ꝑ contemptibile lignũ
iustum gubernans hȩc & in consensu ne
quiciȩ cum se rationes contulissent sciuit
iutum & conscruauit sine querla dõ: &
infili is miscdiam fortem custodiuit Hȩc¬
iustum a ꝑcuntib impiis liberauit fugi¬
entem. descendente igne in pentapolim.
cuius in testimonium nequiciȩ. fumiga¬
bunda constat deserta terra: & incerto
tempore fructus habentes arbores. & incre¬
dibilis animȩ memoria stans figmentum
salis. Sapientiam enim prȩcereuntes non
tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent
bona: sed & insipientiȩ suȩ reliquerunt
hominib memoriam. ut inhis quȩ pecca¬
uerunt nec latere potuissent. Sapientia

Expanded text:
ec illum qui primus finctus est patrem orbis terrarum cum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterumentia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in coquitiae cum se nationes contulissent, scivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis misericordiam fortem custodivitjustum a pereuntibus impiis liberavit, fugientem descendentem ignem in Pentapolim, cujus in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra, et incerto tempore fructus habentes arbores, et incredibilis animae stans memoria figmentum salis. Sapietantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
infilios habes ostendebas: & deseruiens
uni uis cuiusq uoluntati ad quod quis uo.¬
lebat conuercebatur. Nix autem & glacies
sustinebant ium ignis & non tabescebant.
ut scirent qm̃ friictus inimicorum exter¬
mainabat ignis ardens. in gandine & plu-¬
uia coruscans. Hoc autem iterum ut nu¬
trirentur iusti: etum suȩ uirtutis oblitus
est Crertora enim tibi factori deser¬
uuiens ex candescit intormentum aduersus
in iustos: & leraor fit adbene faciendum
ꝓiis qui intẽ confidunt. Propter hoc atunc
in om̃ĩa trans figurata. omnium nutrici
ꝗrȩ tue descriuichut. ad uoluntatem horũ
qui atẽ desiderati sunt. U⁊ scirent
filii tri quos dilexisti dñe qm non natun¬
tatis fructus pascunt homines. sed sermo
tuus hos qui inte crediderint conseruat
Qđ enim abignc non poterat exterminari.
statim ab exiguo radio solis calcfactum
tabescebat: ut notum om̃ib esset qm̃ opor¬
tet preuenire solem adbenedictionem

Expanded text:
in filios habes ostendebat et serviens in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
cis ad portas mortis & reducis Homo au¬
ten occidit quidem ꝑmaliciam anina
sicam &e cum ȩxierit sp̃s non reuertetur.
nec reuocabit animam que nitaniet
sed tuam manum effugere impossii
esagtes enim nosse te impri. pron¬
dinem brachii tui flagellati sunt Noris
aquis & grandinib & pluuiis ꝑsecutiorem
passi sunt: & ꝑ ignem consumnati Qa enim
mirabile erat: in aqua quȩ om̃ia extingut
pliis ignis ualebat Uindex est enim orbis
ustorum. Quodam enim tempore mansue¬
tabatur igus. ne comburerentur que a
impios missa erarit animalia: sedut ipsi ui¬
dentes scirent. qm̃ dĩ iucdicio patiutur ꝑle¬
ationem : & quolam tempore inaqua suꝑ
uirtutem ignis ardebat undiq ut iniquę
terie nacionem extermiraret Eroquibus
angłorum esca nutristi popłm tuum:
U⁊ paratum panem de cȩlo prestitisti ullis
sine labore om̃e delectamentum in se ha¬
bentem & om̃is saporis suauitatem. Substan¬
tiam enim tuam & duilcedinem tuam quã

Expanded text:
cis ad portas mortis et reducis homo aucis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam
Abbreviated transcription (Latin):
enim cum suꝑuenit illis seua bestiarum
ira morsib ꝑuersorum colubrorum ex¬
terminabantur. Sed non in ꝑpetuum
ꝑmansit ira tua: sed ad correptionem
in breui turbati sunt signum habentes
saluitis ad comiemorationem mandati
legis tuȩ. Qui enim conuersus ẽ. non ꝑ
hoc qđ uidebat sanabatur: sed ꝑte om̃i¬
um saluatorem. Et in hoc autem osten¬
disti inimicis nr̃is: quia tues qui libe¬
ras ab om̃i malo. Iulos enim locustarum
& muscarum occiderunt morsus &
non est inuenta sanitas animȩ illorum.
quia digni erant abhuius modi extermi¬
nari: filios autem tuos. nec draconum
uenenatorum uicerunt dentes:
D iscadia enim tua adueniens: sanabat
illos in memoria enim sermonum tuorũ
examinabantur & saluabantur. ne in
altam incidentes obliuionem non possent
tuo uti adiutorio. Et enim neq herba
neq malagna sanauit illos: sed tuus dñe¬
sermo qui sanat om̃ia. ues d̃e qui
unte a mortis habes potestatem: & dedu¬

Expanded text:
enim cum supervenit illis saeva bestiarum enim cum supervenit illis saeva bestiarum ira morsibus perversarum colubrarum exterminabantur non in perpetuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Dsermo qui sanat omnia tu enim vitae et mortis habes potestatem et dedu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. his quos colit: quia ipse quidem uixit
cum esset mortalis. illi autem nunquam.
Sed & animalia miserrima colunt Insen¬
fate enim comparata his: alii sunt dete¬¬
riora. Sed nec aspestu aliquis exhis anima¬
libus bona potest conspicere. Effugerunt
autem dĩ laudem & benedictionem eius.
Propter hoc ꝑhȩc similia passi sunt digne
tormenta: & ꝑ multitudinem bestiarum
exterminati sunt Pro quibus tormentis
bene disposuisti popłm tuum. quib de¬
disti concupiscentiam delectamenti sui
nouum saporem. escam parans eis ortygo¬
metram: ut illi quidem concupiscentes escã
ꝓpter ea quȩ illis ostensa & missa sunt. etiã
a necessaria concupiscentia auerterentur.
i autem inbreui in opes facti: nouam gu¬
stauerunt escam. Oportebat enim illis
quidem sine excusatione suꝑuenire inte¬
ritum. exercentib trranrudem: his au¬
tem tantum ostendere. que madmodum
inimici illorum exterminabantur. Et¬

Expanded text:
ipse his quos colit quia ipse quidem vixit ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem escam parans eis ortygometram ut illi quidem concupiscentes escam propter ea quae illis ostensa et missa sunt etiam a necessaria concupiscentia averterentur hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur et
Abbreviated transcription (Latin):
cor eius & terra suꝑuacua spes illius. &
luto uilior uita illius: qm̃ ignorauit qui
se finxit & qui inspirauit illi animam
quȩ oꝑatur. & qui insufflauit sp̃m uitalẽ
Sed estimauerunt lusum esse uitam nr̃am:
& conuersationem uitȩ compositam ad
lucrum. & oportere undecunq ctiam ex¬
malo ad quirere. Hic enim suꝑ om̃s scit
se delinquere: qui ex terrȩ materia fra¬
gilia uasa & sculptilia fingit. Om̃s enim
iasipientes & infelices supramodum animȩ
suꝑbi sunt inimici popłi tui & imꝑantes
illi: Qm̃ omnia ilola nationum esti¬
mauerunt deos. quib neq oculorum ui¬
sus. ẽ ad uiuendũ. neq nares ad ꝑcipiendũ
spin. neq aures ad audiendum. neq digiti
manuum ad tractandum: sed & pedes eoꝵ
pigri ad ambulandum. Homo enim fecit
illos: & qui sp̃m mutuatus est finxit illos.
Nemo enim sibi similem homo poterit dm̃
fingere. Cum sit enim mortalis: mortuũ
fingit manib iniquis. Alelior est enim

Expanded text:
cor eius et terra supervacua spes illius et cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se finxit et qui inspiravit quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae compositam ad lucrum, et oportere undecunqmalo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos, quibus neque oculorum usus est ad videndum, neque nares ad percipiendum spiritum, neque aures ad audiendum, neque dimanuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim
Abbreviated transcription (Latin):
rem induxit nos hominum malȩ artis ex¬
cogitatio. nec umbra picturȩ labor sine
fructu. effigies sculpta ꝑuarios colores:
cuius aspectus insensato dat concupiscen.¬
tiam. & diligit mortuȩ imaginis effigiẽ¬
sine anima. Alalorum amatores digni
qui spem in talib hbent: & qui faciunt
illos. & qui diligunt. & qui colunt Sed
& figulus mollem terram premens laborio¬
se fingit adusus nr̃os unum quodq uas.
& de codem luto fingit quȩ munda sunt
in usum uasa: similiter & quȩ his sunt con¬
traria. Horum autem uasorum qui sit usus
iudex est figulus: & cum labore uano dm̃
fingit de codem luto ille qui pauloante
de terra factus fuerat: & post pusillum
se ducit unde acceptus. ẽ. repetitus debitũ
animȩ quam habebat. Sed est illi cura non
quia laboraturus est. net qm̃ breuis illi
uita ẽ: sed concertatur aurificib & argen¬
tariis: sed & erarios imitatur & głam prȩ¬
fert. qm̃ res suꝑuacuas fingit. Cinis est

Expanded text:
rem induxit nos hominum malae artis exrem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigsine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum. dñi immemoratio. animarum
inquinatio. natiuitatis immutatio. nupti¬
& impudicicię. Infandorum enim idolo-¬
rum cultura om̃is mali causa est: & initiũ
& finis. Aut enim dum lȩtantur insani¬
unt. aut certe uaticinantur falsa. aut ui¬
uunt iniuste: aut peierant cito. Dum
enim confidunt in idolis quȩ sunt sine
anima: male iurantes nocere se noN
sperant. Utraq ergo illis euenient digne:
qm̃ male senserunt de dõ attendentes ido¬
lis. & iniuste iurauerunt in dolo contem¬
nentes iusticiam. Non enim urantiũ est
uirtus: sed peccantium poena ꝑambulat
semꝑ iniustorum pręuaricationem.
u autem ds̃ nr̃ suauis & uerus es: & pati-¬
Iens. & in miscđia disponens om̃ia. Et enim
si peccauerimus tui sumus. scientes ma¬
gnitudinem tuam: & si non peccauerimꝰ
scimus qm̃ apud te sumus computati.
Nosse enim te. consummata iusticia est.¬
& scire iusticiam & uirtutem tuam. radix
est immortalitatis. Nonenim inerro¬

Expanded text:
bonorum Domini inmemoratio animarum bonorum Domini inmemoratio animarum inquinatio nativitatis inmutatio nuptit inpudicitia infandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in erro
Abbreviated transcription (Latin):
ginquo figura illorum allata. Euidente¬
autem imaginem regis quem honorare uo¬
lebant fecerunt: ut illum qui aberat. tan¬
quam prȩsentem colerent sua sollicitudine
Prouexit autem al horam culturam & hos
qui ignorabant: artificis eximia diligentia
Ille enim uolens placere illi qui se assũpsit:
elaborauit arte sua ut similitudinem in
melius figuraret. Alultitudo autem homi¬
num abducta ꝑspeciem oꝑis: eum qui an¬
te tempus tanquam homo honoratus fu¬
se lastireadi scientiam: sed & inmagno ui¬
uantes inscientiȩ bello. tot & tam magna
miła pacem appellant. Aut enim filios
suos sacrificantes. aut obscura sacrificia
facientes. aut insanie plenas uigilias ha¬
bentes. neq uitam neq nuptias mundas
iam custodiunt: sed alius alium ꝑ inui¬
diam occidit aut adulterans contristat.
& omnia commixta sunt. sanguis. homici¬
dium. furtum. & fictio. corruptio. infide¬
ltas. turbatio. & ꝑiurium : tumultus

Expanded text:
ginquo figura illorum allata, evidenginquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligenIlle enim volens placere illi qui se assumpsit elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbatio et periurium tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dõ: impius & impietas eius Etenim
qđ factum est: cum illo qui fecit corm̃ta
patietur. Propter hoc & idolis rationum
nonerit respectus: qm̃ creature cl̃ in oeli¬
uon fact sunt. & in temptationes anitrab
hominum. & in muscipulas pedib insipi¬
entium. Initium enuim fornicationis est
exquisitio idolorum: & adinuentio illorum
corruptio uitȩ est. Neq enimerant ab initio.
neq erurit in ꝑpetuum. Suꝑuacuitas enim
hominum hoc adinuenit in orbem terrarũ:
& ideo breuis illorum finis inuentus est
Acerbo enim luctu dolens pater. cito sibi rapti
fili i fecit imaginem: & illum qui tunc
quasi homo mortuus fuerat nunc tanquam
dm̃ colere cocpit: & constituit int̾ seruos
suos sacra & sacrificia. Deinde int̾ueniente
tempore conualescente iniqua consuetudi¬
ne. hic error tanquam lex custoditus est.
& trrannorum imꝑio colebantur figm̃ta
horum quos in palam honorare non pote¬
rant homines ꝓpter quod longe essent. elon¬

Expanded text:
sunt Deo impius et impietas eius etenim sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu filii fecit imaginem, et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam Deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare non poterant, propter hoc quod longe essent, e lon
Abbreviated transcription (Latin):
do & de omnium rerum euentu petit
abeo. qui inomnib est initilis. Iterum
alius nauigare cogitans. & ꝑ feros flu¬
ctus incipiens iter facere: ligno portan¬
te se fragilius lignum inuocat. Iulud
enim cupiditas adquirendi excogitauit
& artifex sapientia fabricauit sua: tua
autem pater gubernat prudentia: qm̃
dedisti in mari uiam. & influctib semi¬
tam firmissimam: ostendens qm̃ potens¬
es ex omnib sanare. etiam si sine rate
quis adeat mare. Sed ut non essent ua¬
cua sapientiȩ tuȩ oꝑa: ꝓpter hoc etiã
exiguo ligno credunt homines animas
suas. & transeuntes mit pͥtem liberaci
gigantes. spes orbis terratum ad ritem m¬
fugiens remisit scło semer ituntatis.
minu tua erat gubernata. Benedictum. s
enim lignum: ꝑ quod fit iusticia łet manus
autem qđ fit idolum maledictum eston
ipsum & qui fecit illud quia ille quida
opatus est. illud autem cum esset fragillio
ds̃ cognominatus est. Similiter autẽ odio

Expanded text:
do et de omnium rerum eventu petit do et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transgigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias autem eius oꝑis ad prȩparatio¬
nem escȩ abutatur: & reliquum horum
quod ad nullum usum facit lignum cur¬
uum & uerticib plenum sculpat diligen¬
ter ꝑuacuitatem suam. & ꝑscientiam
artis suȩ figuret illud & assimilet illud
imagini hominis. aut alicui ex animali¬
bus illud comparet: ꝑliniens rubrica
& rubicundum faciens fuco colorem illi¬
us. & omnem maculam quȩ in illo est ꝑli¬
niens. & faciat ei dignam habitationem:
in pariete ponens illud & confirmans fer¬
ro neforte cadat ꝓspiciens illi. sciens qm̃
non potest se adiuuare: imago enim est.¬
& opus est illi adiutorium: & de substan¬
tia sua & defiliis suis & de nuptiis. uotũ
faciens inquirit: non erubescit loqui cũ
alo qui sine anima ẽ. & ꝓsanitate quidẽ
infirmum deprecatur. & ꝓuita mortuum
rogat: & in adiutorium inutilem inuo¬
cat. & ꝓitinere petit abeo qui ambulare
non potest: & de ad quirendo & de oꝑan¬

Expanded text:
reliquias autem eius operis ad praeparatioreliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operan
Abbreviated transcription (Latin):
constituit. Aut si uirtutem & oꝑa eorũ
mirati sunt: intelligant ab ipsis. qm̃ qui
hȩc constituit fortior est illis. A magni¬
tudine enim speciei & creature: cognosci¬
biliter poterit horum creator uideri.
Sed tamen in his adhuc: minor. ẽ. querela
Et ii enim fortassis errant: dm̃ quȩrentes
& uolentes inuenire: Etenim cum iN
oꝑib illius conuersentur: inquirunt &
ꝑsuasum habent qm̃ bona sunt quȩ ui¬
dentur. Iterum autem: nec his debet
ignosci. Si enim tantum potuerunt
scire ut possent estimare scłm. quomodo
huius dñm non facilius inuenerunt :¬
NFelices autem sunt & inter mortuos
spes illorum est. qui appellauerunt deos
oꝑa manuum hominum: aurum &
argentum artis inuentionem. & simili¬
tudines animalium: aut lapidem inu¬
tilem. opus manus antiquȩ : aut siquis
artifex faber de silua lignum rectum
secaucrit. & huius docte eradat omnem
corticem. & arte sua usus diligenter fa¬
bricet uas utile inconuersatione uitȩ.

Expanded text:
constituit aut si virtutem et opera eorum constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae
Abbreviated transcription (Latin):
more uiuentes. P ropter hoc: tanquam
pueris insensatis iudicium in derisum
dedisti. Qui autem ludibriis & increpatio¬
nib non correpti sunt: dignum dĩ iudici¬
um expti sunt. In his enim quȩ patieban¬
tur: moleste ferebant. In quib patientes
indignabantur: ꝑhȩc quos putabant deos
in ipsis cum exterminarentur. uidentes
illum quem olim negabant se nosse: dm̃
uerum agnouerunt. Propter quod: & fi¬
nis condemnationis illorum ueniet suꝑ¬
illos.ani sunt autem om̃s homines.¬
in quib non est scientia dĩ: & de his quȩ
uidentur hona non potuerunt intellige¬
re eum qui est: neq oꝑib attendentes
agnouerunt quis esset artifex sed aut
ignem. aut sp̃m. aut citatum aerem. aut
gyrum stellarum. aut nimiam aquam.
aut solem. aut lunam. rectores orbis ter¬
rarum deos putauerunt. Quorum si
specie delectati deos putauerunt: sciant
quanto his dominator eorum speciosior
est. Speciei enim generator: hȩc om̃ĩa

Expanded text:
more viventes propter hoc tamquam more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus pindignabantur, per haec quos putabant deos, in ipsis cum exterminarentur videntes, illum, quem olim negabant se nosse, Deum verum agnoverunt; propter quod et finis condemnationis illorum venietvani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
magna reuerentia disponis nos. Sub est enĩ
tibi cum uoliieris posse. Docusti autem
popłm tuum ꝑ talia oꝑa. qm̃ oportet iustũ
esse &humanum: Et bonę spei feci¬
sti filios tuos: qm̃ iudicans das locum in
peccatis poenitentiȩ. Si enim inimicos ser¬
uorum tuorum & debitos morti cũ tanta
cruciasti attentione. & liberasti dans tem¬
pus & locum ꝑquȩ possint mutari a ma¬
licia. cum quanta diligentia iudicasti fili¬
os tuos quorum parentib iuramenta &
conuentiones dedisti bonarum ꝓmissio¬
num: Cum ergo nobis disciplinam das.
inimicos nr̃os multipliciter flagellas.
It bonitatem tuam cogitemus iudican¬
tis. & cum de nobis iudicatur sꝑemus
miscdiam tuam. Unde & illis qui in uita
sua irisensate & iniuste uixerunt: ꝑ hȩc
quȩ coluerunt dedisti summa torm̃ta.
Et enim in erroris uia diutius errauerunt:
deos estimantes hȩc quȩ in animalibus
sunt suꝑuacua. infantum insensatorũ

Expanded text:
magna reverentia disponis nos subest enim magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum
Abbreviated transcription (Latin):
libuere impios iustis. aut
sartib iudicans dabas locum poe¬
non poterat mutari cogitatio illorum iN
ꝑpetuum: semen enim erat maledictum ab
nitio: nec timens aliquem. ueniam dabas
peccatis illorum. Quis enimdicet tibi quid
fecisti. aut quis stabit contra iudicium tuũ:
A ut quis in conspectu tuo ueniet uindex ini¬
quorum hominum. aut quis tibi imputabit
si nationes perierint quas tu fecistiꝰ Nec
enim est alius ds quam tu. cui cura est de
omnib: ut ostendas qm̃ non in iuste iudicas¬
iudicium. Neq rex neq tyrannus in con¬
spectu tuo inquirent de his: quos ꝑdidisti.
Cumsis ergo iustus: iuste om̃ĩa disponis. Ipsũ
quoq qui nondebet puniri condemnas: &¬
exttrum estimas a tua uirtute. Uirtus eniꝰ
tua iusticiȩ initium. ẽ: & obhoc qđ omniũ
dñs es. omnib te parcere facis. Uirtutem
enim ostendis tu qui non crederis esse iN
uirtute consummatus: & hos qui te nesciunt
ꝑaudaciam traducis. Tu autem dominator
uirtutis cum tranquillitate iudicas: & cũ

Expanded text:
icere impios iustis aut bsed partibus iudicans dabas locum paenitentiet quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo a fine usq ad finem fortiter: & di¬
sponit omnia suauiter. Hanc amaui. &
exquisiui eam a iuuentute mea: & quȩsiui¬
eam sponsam michi assumere. & amator
factus sum formȩ illius. Generositatem
glorificat contubernium habens dĩ: sed
& omnium dñs dilexit illam. Doctrix. ẽ
enim disciplinȩ dĩ: & electrix operum
illius. Et si diuitiȩ appetuntur in uita.
quid sapientia locupletius quȩ omnia o¬
peratur: Si autem sensus oꝑatur. quis
horum quȩ sunt magis quam illa est ar¬
tifex: Et si iusticiam quis diligit: labo¬
res huius magnas habent uirtutes. Sobri¬
etatem enim & sapientiam docet & iusticiã
& uirtutem: quib utilius nichil est ine
uita hominib Et si multitudinem scien¬
tiȩ desiderat quis: seit prȩterita. & de
futuris estimat Scit uersutias sermonũ.
& dispositiones argumentorum. Signa
& monstra scit antequam fiant: & euentꝰ
temporum &e scł orum. Proposui gͦ hanc
adducere michi ad¬

Expanded text:
enim a fine usque ad finem fortiter et dienim a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suavit a iuventute mea et quaesivi sponsam mihi adsumere et amator factus sum formae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. unicus. multiplex. subtilis. disertus.
mobilis. in coinquinatus. certus. suauis.
amans bonum: acutus. qui nichil uetat¬
bene ficere: humanus. benignus. stabilis.
certus. seturus. omnem habens uirtutem.
om̃ia prospiciens. & qui capiat om̃s sp̃s intel¬
ligibiles. mundus. subtilis. Omnib enim
ciam. Uapor est enim uirtutis di & emana¬
tio quȩdam est claritatis omnipotenitis
dĩ sincera: & ideo nichil inquinatum in
illam incurrit. Candor est enim lucis
ȩternȩ & speculum sine macula di maiesta¬
tis: & imago bonitatis illius. Et cum sit
omnia potest. & ꝑmanens in se omĩa inno¬
uat & ꝑnationes in animas sc̃as se trans¬
fert. Amicos dĩ & ꝓpħas constituit: ne¬
minem enim diligit ds̃: nisi eum qui
cum sapientia in habitat. E st enim hȩc
spetiosior sole: & suꝑ omnem stellarum
dispositionem. Luci comparata: inuenit᷑
prior. Iui cnim succedit nox: sapientiam
autem non uincie malicia. ttingit

Expanded text:
sanctus unicus multiplex subtilis mobilis dissertus sanctus unicus multiplex subtilis mobilis dissertus incoinquinatus certus suavis amans bonum acutus qui nihil bene fieri, humanus, benignus, stabilis, certus, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat omnes spiritus, intelligibilis, mundus, subtilis. Siquidem ae. Vapor est enim virtutis Dei, et emanatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera, et ideo nihil inquinatum in illam incurrit. Manifestum esaeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit
Abbreviated transcription (Latin):
est: quam sine fictione didici. & sine inui¬
dia communico. & honestatem illius non
abscondo. Infinitus enim thesaurus est
hominib: quo qui usi sunt participes facti
sunt amicitiȩ dĩ ꝓpter discipliram doni
commendati. Michi autem dedit ds̃ dice¬
re ex sententia. & prȩsumere digna horũ
quȩ dantur. Qm̃ ipse sapientię dux est.
& sapientium emendator. In manu enim
illius & nos & sermones nr̃i: & om̃is sapi¬
entia. & oꝑum scientiȩ disciplina. Ipse
enim dedit michi horum quȩ sunt scien
tiam ueram: ut sciam dispositionem
orbis terrarum. & uirtutes elementorum.
Initium & consummationem. & medietatẽ
temporum. Omnium uicissitudinum
ꝑmutationes. & commnutationes temporum:
anni cursus & stellarum dispositiones. na¬
turas animalium & iras bestiarum: um
uentorum. & cogitationes hominum: dif¬
ferentias arborum. & uirtutes radicum:
& quȩtunq sunt absconsa & improuisa:
didici. Omnium enim artifex: docuit me
sapientia. Est enim in illa sp̃s intelligentiȩ

Expanded text:
est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam ueram, ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum permutationes et consummationes temporum, anni cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum vim ventorum et cogitationes hominum differentias arborum et virtutes radicum et quaecumque sunt absconsa et inprovisa didici omnium enim artifex docuit me sapientia est enim in illa spiritus intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
recte iudicastis neq custodistis legem iui¬
sticiȩ. ncq scđ̾m uoluntatem dĩ ambulastis.¬
Horrende & cito apparebit uobis: qm̃ iudi-¬
cium durissimum inhis qui prȩsunt fiet
Exiguo enim concedetur miscd̃ia: potentes
autem potenter tormenta patientur. Hon
enim subtrahet ꝑsonam cuiusquam dñs
nec uerebitur magnitudinem cuiusquam:
qm̃ pusillum & magnum ipse fecit. & ȩqua¬
liter cura est illi de omĩb. Fortiorib autẽ:
fortior instat cruciatio. Ad uos gͦ reges sunt
hi sermones mei: ut discatis sapientiam &
non excidatis. Qui enim custodierint iusti¬
ciam eius. iuste iustificabuntur: & qui di¬
dicerint iusta. inuenient quid respondeant

Expanded text:
recte iudicastis, neque custodistis legem iurecte iudicastis, neque custodistis legem iustitiae, neque secundum uoluntatem dhorrende et cito apparebit vobis quoniam iudicium durissimum in his qui praesunt fiet exiguo enim conceditur misericordia potentes autem potenter tormenta patientur non enim subtrahet personam cuiusquam Dominus nec reverebitur magnitudinem cuiusquam quoniam pusillum et magnum ipse fecit et aequaliter cura est illi pro omnibus fortioribus autem fortior instat cruciatio ad vos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondea
Abbreviated transcription (Latin):
piet armaturam telus illius. & arnuat enta¬
turam ad ultionem inimicorum. Indueta
torace iusticiam: & accipiet ꝓgalea iudiu
rectum. Sumet scutum in expugnabile: equi¬
tatem. A cuet autem duram iram in lanctam
& pugnabit cum illo orbis terrarum contra
in sensatos. Ibunt airectȩ emissiones fulgurũ.
& tanquam habenȩ curuato areu nubium
exterminabuntur: & ad certum locum in¬
siuent: & a pecrosa ira plenę mittentur gran¬
dines: & scandescet in illos aqua maris. &
Nummina concurrent duriter. Contra illos
stabit sp̃s uirtutis & tanquam turbedo uenti
diuidet illos: & adheremum ꝑducet omnem
terram iniquitatis illorum: & malignitas
euertet sedes potentium. Melior. ẽ. sapientia
quam uires: & uir prudens iragis quam fortis.
Nooire ergo reges & intelligite: discite ui
inturbis nationum: qm̃ data est a dño po¬
testas uobis. & uirtus ab altissimo. qui int̾¬
rogibit oꝑa ur̃a & cogitationes scrutabitur:
qm cum essetis ministri regni illius non

Expanded text:
piet armaturam zelus illius et armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapientia quam vires et vir prudens magis quam fortis audite ergo reges in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitur. quoniam cum essetis ministri regni ipsius, non
Abbreviated transcription (Latin):
alii autem bonos hospites in seruitutem a¬
piebant. Et non solum hoc. sed alius quic
respectus erit illorum: qm̃ inuiti recipi¬
bant extraneos. Qui autem cum lȩticia
receperunt: hos qui eisdem usi erant iu¬
ciis sȩuissimis afflixerunt dolorib Per¬
cussi sunt autem cęcitate:. sicut illi in fo¬
ribus iusti. Cum subitaneis cooꝑti essent
tenebris: unusquisq hostii sui transitum
quęrebat. In se enim elementa dum conuer¬
tuntur. sicut in organo qualitatis sonus
iminutatur: & omĩa suum sonum custo¬
diunt. Unde est: estimari ex ipso certo ui¬
su potest. Agrestia enim in aquatica conuer¬
tebantur: & quȩcunq crant natantia iN
terram transibant Ignis in aqua ualebat
supra suam uirtutem: & aqua extinguentis
naturȩ obliuiscebatur. Flammȩ econtrario
corruptibilium animalium non uȩtaue¬
runt carnes coambulantium: nec dissolue¬
bant illam quȩ facile dissoluebatur sicut
glicies bonam escam. In omnib enim dñe

Expanded text:
alii autem bonos hospites in servitutem aalii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine
Abbreviated transcription (Latin):
genis ab initio refigurabatur deseriuens
tuis preceptis: ut pueri tui custodicentur
ilesi: ham nubes castra eoꝵ obumbrabat.
& ex aqua quȩ ante erat terra arida ap¬
paruit. & in mari rubro uia sine impe¬
dumento. & campus germinans de pro¬
fundo nimio: per quem omnis ratio tran¬
suuit quȩ tegebatur tua manu uidentes
mirabilia & monstra. Tanquam equi enĩ
de pauerunt & tanquam agri exultauerunt.
magrificantes te dñe qui liberasti illos.
Memores enim erant adhuc eorum. quȩ in
incolatu illorum facta fuerant: quemad¬
aderunt nouam creaturam aui
bducti concupiscentia postula ueri
tam epulationis. IN allocutione e
desiderii ascendit illis de mari ortygomi¬
tra. & uexationes peccatorib supuenerum
non sine illis quȩ ante facta erant argum¬
tis pium fluminum. Iuste enim patieb¬
tur: scdm suas nequicias. Etenim detes¬
biliorem in hospitalitatem instituerunt
Alii quidem ignotos non recipiebant aduen

Expanded text:
genus ab initio refigurabatur deserviens genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia monstra tamquam equi enim depaverunt et tamquam agni exultaverunt magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadautem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt alii quidem ignotos non recipiebant advenas
Abbreviated transcription (Latin):
ebat: totus erat orbis terrarum Et paren¬
m magnalia in quattuor ordinib lapi¬
m erant sculpta & magnificentia tipi
Liacemate capitis ulius erat scripta. P ro¬
et hȩc autem is cessit qui exterminabat
hȩc extimuit. Erat enim sola temptatio
e sufficiens: impiis autem. usq in nouis¬
Inum sine miscłia ira suꝑuenit. Pręscie¬
misisent ut seducerent. & cum magna sol¬
acitiidine premisissent illos. consequeban¬
tur illos poesutentiȩ actus. Acthuc enim int̃
manis habentes luctum. & deplorantes
Ad monumenta mortuorum. aliam sibi
assumpserunt cogitationem inscientiae.
& quos rogintes ꝓiecerant. hos tanquam
fugitiuos ꝑsequebantur. Ducebat enim illos
acihunc finem digna necessitas: & horum
quȩ acciderant commemorationem aunt¬
tebant: ut quȩ deerant tormentis reple¬
ret punitio: & popłs quidem tuus mirabi¬
liter transiret. illi autem nouam mortem
inuenuirent. Omĩs enim creatura ad suum

Expanded text:
bebat totus erat orbis terrarum et parenbebat totus erat orbis terrarum et parentum magnalia in quattuor ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta haec autem his cessit qui exterminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae sufficiens impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit praescieum reversi essent ut se ducerent et cum magna sollicitudine praemisissent illos consequebantur illos paenitentia acti adhuc enim inter manus habentes luctus et deplorantes ad monumenta mortuorum aliam sibi adsumpserunt cogitationem inscientiae et quos rogantes proiecerunt hos tamquam fugitivos persequebantur ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas et horum quae acciderant memorationem amittebant ut eam quae deerat tormentis replerent punitionem et populus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum
Abbreviated transcription (Latin):
portans: & stans repleuit omĩia morte.
& usq ad celum attingebat stans in terra:
Tunc continuo uisus somniorum malorũ
turbauerunt illos. & timores suꝑuenert̃
insperati: & alius alibi proiectus semi¬
uiuus. ꝓpterquam moriebatur causam
demonstrabat mortis. Uisiones enim
quȩ ulos turbauerunt hȩ prȩmonebant.
ne inscui quare mala patiebantur pe¬
rirent Tetigit autem tunc & iustos tem
ptatio mortis & commotio inheremo
facta ẽ. multitudinis: sed non diu per¬
mansit iratua. PROPERANS enIM
homo sine querela deprecari ꝓpopłis.
proferens seruitutis suę scutum oratio¬
nem: & ꝑ incensum deprecationem alli¬
ganis restitit irȩ & finem imposuit ne¬
cessitati: ostendens qm̃ tuus. ẽ. famulus.
Uicit autem turbas non in uirtute cor¬
rris nec armatura pota¬
xatorem subiecit: iuran
um mortui. interstitit & amputaiit
tum: & diuisit illam quȩ ad uiues duce¬
it uiam. In ueste enim poderis quam hu¬

Expanded text:
portans et stans replevit omnia morte portans et stans replevit omnia morte et usque ad caelum adtingebat stans in terra tum continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos et timores supervenerunt insperati et alius alibi proiectus semivivus propter quam moriebatur causam demoque illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Tntatio mortis, et commotio in eremo facta est multitudinis, sed non diu permansit homo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec armaturae potxatorem subiecit iurament super alterutrum mortui interstetit et amputavit impetum et divisit illam quae ad vivos ducebat viam in veste enim poderis quam ha
Abbreviated transcription (Latin):
gras agebant: & ut esset differentia te¬
dm̃ petebant. Propter quod digni ardentẽ
columnamducem habuerunt ignotę
uiȩ: & solem sine lęsura boni hospitii
prestitisti. Digni quidem illi carere luce
& pati carcerem tenebrarum qui inclusos
custodiebant filios tuos ꝑ quos incipiebat
incorruptum legis lumen scło dari: cum
cogitarent iustorum occidere infantes:
& uno exposito filio & liberato. intradu¬
ctionem illorum multttudinem filiorũ
abstulisti. & pariter illos ꝑdidisti in aqua
ualida. Illa nox enim ante cognita est a
patrib nr̃is: ut uere scientes quib iura¬
mentis crediderunt animȩ quiores essent
Suscepta .ẽ. autem a popło tuo sanitas quidẽ
iustoꝵ: iniustorum autem exterminatio.¬
quietum silentium continerent omnia
& nor in suo cursu mecdium iter haberet.
omnipotens sermo tuus exiliens de cȩlo
diam ex terminii terram prosiliuit. gla¬
dius acutus in simulatum imꝑium tuũ

Expanded text:
gratias agebant et ut esset differentia dogratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatioquietum silentium contineret omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus, Domine, de caelo diam exterminii terram prosiliuit, gladius acutus insimulatum imperium tuum