comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł in ea domo in qua uasa ab scondita st̃ ꝯmittant᷑
adult̾ia ⁊ fornicatio nes. ⁊ ea cͥmina q̃ irã dĩ ꝓ uo¬
cent. Nã cũ inhystoria regũ legamꝰ oriam eo qd̾
calcitͣntibꝰ bobꝰ arcã dñi tetig̾it ilico interisse. ⁊
in leuitico p̾ceptũ sit aaron ⁊ filiis eiꝰ ne ꝑmite¬
rent filiis caath uasa scnarii nuda ferre uel
tangere ne forte ꝑirent de medio leuitarũ. qͦmͦ
aridet qͥsqͣm extra ecołiã suã ciẽq ꝑsone siuie

Expanded text:
vel in ea domo in qua vasa abscondita sunt, committantur vel in ea domo in qua vasa abscondita sunt, committantur adulteria et fornicationes et ea crimina quae iram Dei provocent. Nam cum in historia Regum legimus Ozam, eo quod calcitrantibus bobus arcam Domini tetigerit, illico interiisse; et in Levitico praeceptum sit Aaron et filiis ejus ne permitterent filiis Caath vasa sanctuarii ferre vel tangere, ne forte perirent de medio Levitarum; quomodo audet quispiam extra Ecclesiam suam cuicunque personae, sive
Abbreviated transcription (Latin):
scił monachis ⁊ canonicis regłaribꝰ. ł religio¬
sis qͥbq ꝯmunit̾ uiuentibꝰ priꝰ oia necessaria
ministrare mod̾ata distͥbutiõe debent. id sũ¬
oꝑe p̾rauentes. ne nimiũ ꝓdiga suꝑfluitate
tał necessitas ꝓueniat. q̃ thesauros eccłie ex¬
pendi ꝯpellat. Si enĩ in mod̾ate effundunt.
peccant. qͥa in ꝯsid̾ata effusio. totiꝰ domꝰ riu
tis sitanta neressitas obuen̾it. ut aliqd̾ uas eccłie
capiend ũ sit. ad ħ tantũ mͦ alt̾i eccłie uenundari
pot̾. ut in ipso idẽ officiũ qd̃ antea celebret᷑. ⁊ ex
ipsa peccunie distractione aliud in loco eiꝰ restitu¬
at᷑ ł pauꝑibꝰ eroget᷑. Ita gͦ ut p̾diximꝰ uendi pot̾.
aut scd̾m supͣdicta scõꝵ patrũ testimonia in fry¬
sta ꝯminui. d in ꝯgruũ e̾. ut in uadimoniũ po¬
nat᷑. Et on̾̃i scłares ꝑsone debitã reuerentiã sacͥs
mist̾iis nesciunt inpend̾e. qm̃ hic risus ñ ẽ eis ꝯ¬
missus. Fortasse autẽ ꝯting̾e pot̾. ut ꝓpe arcam

Expanded text:
cet monachis, et canonicis regularibus, vel religiosis quibusque communiter viventibus, prius omnia necessaria ministrare moderata distributione debent; id summopere praecaventes ne nimium prodiga superfluitate talis necessitas proveniat quae thesauros Ecclesiae expendi compellat. Si enim immoderate effundunt, peccant; quia inconsiderata effusio, totius domus rue distributis, si tanta necessitas obvenerit ut aliquod vas Ecclesiae capiendum sit, ad hoc tantummodo alteri Ecclesiae venundari potest ut in ipso idem officium quod antea celebretur, et ex ipsa pecuniae distractione aliud in loco ejus restituatur, vel pauperibus erogetur. Ita ergo, ut praediximus, vendi potest, aut secundum supradicta sanctorud incongruum est ut in vadimonium ponatur. Etenim saeculares personae debitam reverentiam sacris mysteriis nesciunt impendere, quoniam hic usus non est eis commissus. Fortasse autem contingere potest ut prope arcam
Abbreviated transcription (Latin):
inligando ⁊ soluendo obtinent. qͥ locũ scĩ regi¬
minis fide ⁊ moribꝰ tenent. Ialibi. Iure pͥuile¬
giũ meret᷑ amitt̾e. qͥ audact᷑ usurpat illicita.
Qd̃ si ad excrisandas excusationes in pecc̃is. mi¬
qͥtatẽ suã quoꝵ lib similiũ imitatione pallia
re uoluerint. qͥ tãqͣm religiosi fuerint. ⁊ tam̃ ab
expeditionibꝰ ñ abstintierint. etiã si aliquẽ mag¬
ne auctoritatis uirũ inassensũ suũ attͣrerint᷑.
ego magis credo en̾głice fidei. ⁊ scd̾ꝵ patrũ ueri¬
tati. ꝙͣ aliciu adu̾sus tã uera testimonia obla
ma sit: qͥ etiã ep̃m iubet eẽ sine cͥmine ñ ꝑcus¬

Expanded text:
in ligando et solvendo obtinent, qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. » Et alibi: « Jure privilegium meretur amittere, qui auctoritate usurpat illicita. » Quod si ad excusandas excusationes in peccatis iniquitatem suam quorumlibet similium imitatione paab expeditionibus non abstinuerint, etiamsi aliquem magnae auctoritatis in assensum suum attraxerint, ego magis credo evangelicae fidei, sanctorum Patrum veritati, quam alicui adversus tam vera testimonia oblatma sit . Qui etiam epi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑioribꝰ itaq qnͣtũ conitio ꝑpend̾e potes. qr
si oĩno grane e̾. uendi. ea scił q̃ minora st̃ eccłie
minist̾ia. sine certa necessitate. sacͥlegiũ ẽ ⁊ oĩ¬
no gͣuussimũ absq gͣuissima pauꝑm indigen¬
tia. excellentiora iudł. illa uasa sacͣta ⁊ cruces

Expanded text:
antum conjicio, perpendere potes quia, si omnino grave est vendi ea scilicet quae minora sunt Ecclesiae ministeria sine certa necessitate, sacrilegium est, et omnino gravissimum, absque maxima pauperum indigentia, excellentiora illa videlicet vasa sacrata et cruces
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit ꝯtineat se a mensa excõmitnicati ⁊
oscoło. Puto me breuit̾ pene ad omĩa ꝓposita
tua. ⁊ sinon ad omĩa: tñ ad grauiora respondis¬
se. tue discretioni relinquens. ut singłis capi¬
tłis sparsim digestis. gen̾ales sentñtias accom¬
modes. quȩ diligenter ꝑspecte. ñ dicã singłe¬
singłis ꝓpositis. s fer e imaqueq sentñtia płi¬
bꝰ pot̾it capitłis obiiare. Cũ aũ colloqui do
disponente pot̾imꝰ. si qua restant aut ex his
quȩ mͦ scͥpsimꝰ. aut ex aliis quȩ dñs inspira¬
re uoluerit gratant᷑ respondebimꝰ. Uałt.

Expanded text:
suscepit contineat se a mensa excommunicati et suscepit contineat se a mensa excommunicati et osculo. Puto me breviter pene ad omnia proposita tua, et si non ad omnia, tamen ad graviora, respondisse, tuae discretioni relinquens, ut singulis capitulis sparsim digestis generales sententias accommodes; quae diligenter perspectae non dicam singulis propositis, sed fere unaquaeque sententia pluribus poterit capitulis obviare. Cum autem simul colloqui Deo disponente poterimus, si qua restant, aut ex his quae modo scripsimus, aut ex aliis quae Dominus inspirare voluerit, gratanter respondebimus. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
moniaci. suie p̾sb̃ri uxorati. idẽ ꝯsiliũ ẽ. qd̾ de
aliis cͥminosis. qͥa ñ sunt aꝯmunione suspen¬
dendi. nͥ publice ꝯur cti ł publice ꝯfessi qͥa¬
dñs uidã furẽ sciebat.⁊ ita ex cõmunicatum.
rit &̾ diabolum noiãret. tñ qͥa ñ fuit accusa¬
tꝰ donͦ se ipsũ dño ꝓdendo manifestauit mini¬
me eũ abiecit. ¶ De subiectis qͦ idẽ sentimꝰ.
qdͥa ñ debent deserere p̾latos suos. nͥ pͥis eos ui¬
derint publice dãnatos. aut noĩatim excõmuni¬
catos. De mutua ꝯfossione de qua beatꝰ iacobꝰ¬
apłs. ꝯfitemini alcerutrũ peccã ur̃a. h respon¬
deo. qͥa sufficit ꝓ cotidianis ⁊ leuibꝰ peccatis. si
ꝯgrua sequat᷑ satisfactio. Si uͦ graries sint cul¬
pe. ab eo cui data e̾. potestas ligandi atq soluen¬
di. querenda ẽ ab solutio. ¶ De excõmunicato
hospitio recepto suffic̾e̾ uidet᷑. si hospes qui eũ

Expanded text:
moniaci, sive presbyteri uxorati, idem consilium est quod est de moniaci, sive presbyteri uxorati, idem consilium est quod est de aliis criminosis, quia non sunt a communione suspendendi, nisi publice convicti, vel publice confessi, qnus Judam furem sciebat, et ita excommunicatum ut etiam diabolum nominaret, tamen quia non fuit accusatus, donec seipsum Dominum prodendo manifestavit, minime eum abjecit. De subjectis quoque idem sentimus, 79 quia non debent deserere praelatos suos, nisi prius eos viderint publice damnatos, aut nominatim excommunicatos. De mutua confessione, de qua dicit apofitemini alterutrum peccata vestra , hoc respondeo, quia sufficit pro quotidianis et levibus peccatis si congrua sequatur satisfactio. Si vero graves sint culpae, ab eo cui data est potestas ligandi atque solvendi, quaerenda est absolutio. De excommunicato hospitio recepto sufficere videtur, si hospes qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. sic̾ ego ꝑ omĩa om̃ib placeo ñ querons
qd̾ mͥ utile ẽ. s qd multis. ut salui fiant.
Hec ẽ apłica n sana doctͥna. Quare taliũ
donationes ⁊ ꝯcessioẽs uitande sunt ñ qd̾ di
ꝯscientia. cũ talib ꝯiecturis existimant bo
bant mala ñ eẽ. Simili de causa diuine
leges parit̾ ⁊ humane refͣ t ͣri ubent eoꝵ testi
mona ⁊ iudicia. ñ qd̾ ñ aliqnͣ uera testificent᷑.
⁊ iusta decernant. s ut tali repulsa refutati.
ab errore suo desistant. De his qͥ cͥminalia pec¬
cata occulte ꝯfitent᷑ nichil meliꝰ respond̾e
manifesta sentñtia ẽ. qͥa qͥ manifeste pecca¬
uerint. manifeste st̃ arguendi. ⁊ publica
penitñtia st̃ corrrigendi. Dicendũ cñ eis ẽ.
is eccłiasticis suspendant. ł asacram̃toꝵ cõ¬
munioe abstineant. qͥa tali humilitate ⁊
sententia ñ tñ noĩatis siue in capitło siue in ꝯ¬
cilio facta sit illa excõmunicatio. siue sint sy¬

Expanded text:
a omnibus placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Haec est apostolica et sana doctrina. Quare talium donationes vel concessiones vitandae sunt, non quod Dei conscientia, cum talibus conjecturis existimant bonbant mala non esse. Simili de causa divinae leges pariter et humanae refutant et vimonia et judicia, non quod non aliquando vera testificentur, et justa decernant, sed ut tali repulsa confutati ab errore suo desistant. De his qui criminalia peccata occulte confitentur, nihil melius respondere manifesta sententia est, quia qui manifeste peccarunt, manifeste sunt arguendi, et publica poenitentia sunt corrigendi. Dicendum est tamen eiis ecclesiasticis suspendant, vel a sacramentorum communione abstineant, quia tali humilitate etsententia non tamen nominatis, sive in capitulo, sive in concilio facta sit illa excommunicatio, sive sint Si
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipibꝰ ħ licet absq reatu face̾ sic̃ ieronumꝰ
testat᷑ suꝑ epłam ad Galathas libro .iiͦ. Iudex
ñ ẽ auctor scełis. neq hõies uinciendo. neq ho¬
hoĩes ꝑimendo. Liquet itaq solis mundi pote¬
statib attͥbutã potestatẽ eradicandi impios
ad ult̾ia punire. impios de t̾ra ꝑd̾e. parraci¬
das ⁊ peierantes ñ sinere uiu̾e. filios suos n̾
sui̾e impie ag̾e. Ep̃i uͦ in sua mansuetudi

Expanded text:
e, sicut Hieronymus testatur super Epistolam ad Galatas, libro XI: « Judex non est auctor sceleris, neque homines vinciendo, neque homines perimendo. » Liquet itaque solis mundi potestatibus attributam potestatem eradicandi impios adulteria punire, impios de terra perdere, patricidas et pejerantes non sinere vivere, filios suos non sinere impie agere. Episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
beat. qͥ pectã ꝯfitãtib iridicare nindicare pe¬
nitũtiã possit. ħ omĩa isti pariupend̾e. ĩ mo
&̾ euigłica instituta ꝯtẽnentes. plerũꝙ ut
audiuimꝰ adhuc illitis recens facta cede ma¬
nibꝰ ñ solũ eccłiã int᷑re. s ad ipsa xͥ sacͣm̃ta
nefario ausu p̾sumt̃ acced̾e. ñ duudican¬
tes corpꝰ n sanguinẽ dm̃. nimirũ ñ attenden¬

Expanded text:
indicare et indicere poenitentiam possit. » Haec omnia isti parvipendunt, imo etiam evangelica instituta contemnentes, plerumque, ut audivimus, adhuc illitis recens facta caede manibus, non solum ecclesiam intrare sed ad ipsa Christi sacramenta nefario ausu praesumunt accedere, non dijucantes corpus et sanguinem Domini: nimirum non attenden
Abbreviated transcription (Latin):
Rechielẽ libro iiiͦ. Qͥ malos ꝑcitit in eo qd̾ mali
st̃ ⁊ ht riasa int̾ fectioĩs ut occidat pessimos:
minist̾ ẽ dm̃. Et haimo suꝑ epłam ad roma¬
nos. St̃ quedã enormia flagitia q̃ potiꝰ ꝑ mrin¬
diuidices ꝙͣ ꝑantistites ⁊ rectores eccłiarũ iudi¬
cant᷑. sic̾ ẽ. cũ qͥs int̾ficit apłicũ ep̃m. p̾b̾rm.
siue diaconũ. hͦmͦi reos. reges ⁊ pͥncipes dam¬
uant. Ergo n̾ sine causa portat gladiũ. qui

Expanded text:
Ezechielem libro III: « Qui malos percutit, in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis ut occidat pessimos, minister est Domini. » Et Haimo, super Epistolam ad Romanos: « Sunt quaedam enormia flagitia quae potius per mundi judices quam per antistites et rectores ecclesiarum judicantur, sicut est cum quis interfisive diaconum: hujusmodi reos reges et principes mundi damnant. Ergo non sine causa portat gladium , qui
Abbreviated transcription (Latin):
strare m̃sis. Qͥ sic &̾ docere debent sic̾ ieron̾
ait. ut uita eoꝵ irrep̾hensibił sit. ꝑdit enim
auctoritatẽ dicendi. cuiꝰ sermo oꝑe destrut᷑.
ołinde sciant sͥ oĩno inhibitũ ad bella ꝓcełe.
patebt̃. ¶ Rarolus dĩ gr̾a rex regniq
francoꝵ rector. ⁊ deuotꝰ scẽ ecołie defensor.¬

Expanded text:
strare mensis . » Qui sic etiam docere debent, sicut Hieronymus ait, ut vita eorum irreprehensibilis sit. Perdit enim auctoritatem docendi, cujus sermo opere destruitur. Proinde sciant sibi omnino inhibitum ad bella procedepatebunt: « Carolus Dei gratia rex regnique Francorum rector, et devotus sanctae defensor
Abbreviated transcription (Latin):
sitꝰ. ñ solũ aliquẽ ñ insectatꝰ ẽ inimicũ. uerũ
& mortẽ m̾itos inestimabili caritatis affecto
ab imminenti clade plerũq eripuit. memor
illiꝰ p̾cepti. Er̃ue eos qͥ ducunt᷑ ad mortẽ. Nlec
ħ dico ut maleficos ⁊ uita ipsa indignos ab
ultione ꝓ hibeã. s regibꝰ ħ licet ac scłi potesta¬

Expanded text:
situs non solum aliquem non insectatus est inimicum, verum etiam mortem meritos inaestimabili charitatis affectu ab imminenti clade plerumque eripuit, memor illius praecepti: Erue eos qui ducuntur ad mortem. Nec hoc dico ut maleficos et vita ipsa indignos ab ultione prohibeam; sed regibus hoc licet ac saeculi potesta
Abbreviated transcription (Latin):
phanensi. dic̾ rep̾hensibile ⁊ ultione dignũ ẽ.
sacta qͦmqͣm uasa p̃ter inhis q̃ lox ⁊ sacͥ cano¬
nes p̾cipint uen̾dare. ita nulla e̾. obrurgatiõe
uł uindicta plectendũ. si pietatis causa ꝓ cap¬
tirioꝵ fuerint redẽptione distͥcta. Notandũ
qd̾ beatꝰ. Gõ. dic̃. qͥaͥ oĩno graue ẽ frustra eccłia¬
stica minist̾ia .i. candelabra. churibula. ⁊ cet̾a

Expanded text:
reprehensibile et ultione dignum est sacrata quemquam vasa, praeter in his quae lex et sacri canones praecipiunt, venundare; ita nulla est objurgatione vel vindicta plectendum, si pietatis causa pro captivorum fuerint redemptione distracta. » Notandum quod beatus Gregorius dicit quia omnino grave est frustra ecclesiastica ministeria, id est candelabra, thuribu
Abbreviated transcription (Latin):
uadat᷑. si corpꝰ. occurrã. Uultis inruncła mꝑe.
uultis in mortẽ. uoluntati mͥ e̾. Non ego me
uallabo circũfusio̾e ppłoꝵ. nͨ altaria tenebo
uitã obseorans. s ꝓ altarib gratiꝰ unino labor.
Origenes qͦ exponeus ilłd̾ de eõgłio. aitendite a

Expanded text:
vadatur; si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere, vultis in mortem? voluntati mihi est. Non ego me vallabo circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans, sed pro altaribus gratius immolabor. » Origenes quoque exponens illud de Evangelio: Attendite a
Abbreviated transcription (Latin):
insurrex̾ant. qͥ u̾e innocens erat.⁊ in cꝰ ore ñ ẽ.
inuentꝰ dolꝰ. uolens tamꝰ nos qͦrt̃ ifirmitati
in om̃ib ꝯsuluit. iniutare ad patientiã duatꝰ
ad uictimã qͣsi mitissimꝰ agnꝰ obmutuit. nec ape¬
riut ossuũ. Nlã cũ fideł discipłs ꝓmagist᷑ di¬
micare pararet. ac librans ense̾ uagnia iam in
pugnã ag̾etur. ut sciret ñ in gladio s in deo
eẽ inctoriã.audit a magistͦ. Conu̾te gladiũ
tuũ in locũ suũ. Om̃s enĩ qͥ acceꝑint gladiũ.
gladio ꝑibt̃. Uñ ⁊ beatꝰ aũ dic̃ in libro questio¬

Expanded text:
insurrexerant, qui vere innocens erat, et in cujus ore non est inventus dolus , volens tamen nos, quorum infirmitati in omnibus consuluit, invitare ad patientiam, ductus ad victimam quasi mitissimus agnus nec aperuit os suum . Nam cum fidelis discipulus pro Magistro dimicare pararet ac librans ensem e vagina jam in pugna ageretur, ut sciret non in gladio sed in Deo esse victoriam, audit a Magistro: Converte gladium tuum in locum suum: omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt . Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ effundendũ. Qbꝰ si de his dridũ ab
orthodqris patͥb ꝓlata testimonia ꝓferas illos
ñ armis s eccłiasticȩ paci deb̾e ẽẽ intentos. nec
excidia uruentiũ s regim̾ suscepisse aĩarum.
statim p̾tendunt iusticie causasse in tutos
arma susciꝑe. hostiũ cat̾uas de collo pend̾e.
ĩ minere ceriuicibꝰ gladios. lib̾tatẽ se querere
armis. qͣm pace obtin̾e ñ possint. Quare ñ
magis scd̃m apłm inuiriã sustinent: Qre ñ mag̾
fraudẽ patiunt᷑: Arma en̾̃ milicie nr̃e ñ car

Expanded text:
sanguinem effundendum. Quibus si de his dudum ab sanguinem effundendum. Quibus si de his dudum ab orthodoxis Patribus prolata testimonia proferas, illos non armis, sed ecclesiasticae paci debere esse intentos, non excidia viventium, sed regimen suscepisse animarum, statim praetendunt justitiae causas, se invitos arma suscipere, hostium catervas de collo pendere, imminere cervicibus gladios, libertatem se quaerere armis quam pace obtinere non possunt. Quare non magis secundum Apostolum injuriam sustinent? quare non magis fraudem pat
Abbreviated transcription (Latin):
Decieuerã quidẽ tͥ licet sepiꝰ petenti neqͦ
ñ debeã. s qͥa ꝯsultiꝰ arbitbar lingue ianuã
obserare. quã ea in lucẽ ꝓferre. q̃ incurrant
bã. Scio qͥppe ñ defut᷑os qͥħ que dicturi sumꝰ
quasi inclem̃tiꝰ dicta in suã referãt ꝯtumeliã.
Uerũ qͥa obstinatiꝰ inpulsando ꝑsistis.⁊ litt̾is
sp̾s sc̃s annuerit quȩ postulas. ĩmo ea ipsa re¬
uoluã q̃ scõꝵ patrũ sanxit auctoritas. qͦr᷑ dictis
refragari. ueritatẽ respuere ẽ. Queris qͥd sen¬
tiã de ep̃is. qͥ sp̃ta eccłiasticꝵ pacis tͣnqͥllitate.
seditiones qrunt. bella sectant᷑. Sane neq̃ qͦm
audeo illos ep̃os noĩare. ne religiosa nõi inui¬
riã fecerĩ. Tirannos potiꝰ appellabo. qͥ bellicis
occupati negotiis. multo stipati latꝰ milites
solidarios p̃tio ꝯducunt. ut nullos scłi reges
aut pͥncipes nou̾m ado instructos belloꝵ
legibꝰ totã armoꝵ disciplinã in ꝓcinctu mili¬
ciȩ seruare. degerere tͣmas. ordines ꝯponere.

Expanded text:
Decreveram quidem tibi, licet saepius petenti, nequnec debeam; sed quod consultius arbitrabar linguae januam obserare, quam ea in lucem proferre quae incurrant bam. Scio quippe non defuturos, qui haec quae dicturi sumus, quasi inclementius dicta in suam referant contumeliam. Verum quia obstinacius in pulsando persistis, et litteris rout Spiritus sanctus annuerit quae postulas; imo ea ipsa revolvam quae sanctorum Patrum sanxit auctoritas, quorum dictis refragari, veritatem respuere est. Quaeris quid sentiam de episcopis qui, spreta ecclesiasticae pacis tranquillitate, seditiones quaerunt, bella sectantur? Sane nequaquam audeo illos episcopos nominare, ne religioso nomini injuriam faciam. Tyrannos potius appellabo, qui bellicis occupati negotiis, multo stipati latus milite, solidarios pretio conducunt, ut nullos saeculi reges aut principes noverim adeo instructos bellorum legibus, totam armorum disciplinam in procinctu militiae servare, digerere turmas, ordines componere
Abbreviated transcription (Latin):
pa. ur̃as. Scimꝰ eñi qͥ dix̃. M undictã ⁊ ego retri¬
buã. Inueti testam̃to or̃one moysi hostilẽ exer
hostibꝰ cedebat uictoria. Uñ collig̾e possumꝰ qͥa
melꝰ patientia ⁊ orone p̾liamͣ. qm gladiis ⁊ se¬
ditionibꝰ. Ipse qͦ magist̃ ueritatis cutiꝰ uestigia

Expanded text:
as . Scimus enim qui dixit: Mihi vindictam et ego retribuam . In veteri instrumento oratione Moysi hostilem exerchostibus cedebat victoria . Unde colligere possumus quod melius patientia et oratione praeliamur, quam gladiis et seditio
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã sustinebit. Item in decretis iulii. p̃p̃. ep̃is
ꝑ egyptũ missis. Sac̃dos alit̾ ꝙͣ p̃ceptũ e̾. faciens.
tam dui a sacͥficando cessabit. quã dui legitia
penitñtiȩ satisfactione correptꝰ ad gradꝰ sui offici¬
um redeat qd̾ amisit. Ib de his qͥ simplicitꝰ ⁊ ig¬
norant᷑ errauert̃. qͣnto magis de his qͥ fraudulent
u̾ba sacͣ ꝑuertert̾. ⁊ ita muliercła simplicit̾ ac¬
cedentẽ. qͣntũ in se fuit fornicationi ad dixert̃:
De his ista suf fi ci aN It.

Expanded text:
decretis Julii papae episcopis per Aegyptum missis: « Sacerdos aliter quam praeceptum est faciens, tandiu a sacrificando cessabit, quandiu legitima poenitentiae satisfactione correptus ad gradus sui officium redeat quod amisit. » Et haec de his qui simpliciter et ignoranter erraverunt, quanto magis de his qui fraudulenter verba sacra perverterunt, et ita mulierculam simpliciter accedentem, quantum in se fuit, fornicationi addixerunt? Et de his ista sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ exẽplo. nou̾int qr singłares ꝑsone. uel can¬
tiȩ. Itaq solliciti st̃ ep̃i errea gregẽ fuũ.
pascant pauꝑes eccłie ⁊ domesticos fidi ⁊
causa iuduarũ ⁊ pupilloꝵ ingrediat᷑ ad eos.
uestiant nudos. egentiũ animas refocillent.
⁊cet̾a pat̾nitas obseqͥa filiis suis ĩpendãt. s oĩ¬
mͦis ħ caueant ne ea q̃ ob indigentiũ necessi
canes comedant. qͥa oĩno ñ expedit aĩab eorũ.
Imienies ⁊ alia in mimera diuine pagine testi¬
monia. s ip̾e tͥ ex parte mea ħ parca destina¬

Expanded text:
antiae. Illi itaque solliciti sint episcopi circa gregem suum, pascant pauperes ecclesiae et domesticos fidei, et causa viduarum et pupillorum ingrediatur ad eos, vestiant nudos, egentium animas refocillent, et caetera paternitatis obsequia filiis suis impendant. Sed omnimodis hoc caveant, ne ea quae ob indigentium necessitcanes comedant, quod omnino non expedit animabus eorum. Invenies et alia innumera divinae paginae testimonia; sed ipse t
Abbreviated transcription (Latin):
S ħ me ꝯsolor. qd̾ obsequia tua tali delega¬
uerĩ qui sit dignꝰ reciꝑe. ⁊ utrũq remuũa¬
re paratꝰ. Sꝑo eñi ut mͥ qͦ de tuis bene nu̾̃¬
tis si q̃ do dante fuerint. aliqͣ tecũ mercedis
portuincła cedat. Opitulabor itaq ad bene
ꝓmerendũ ex aĩo. S ueniendi ad uos diem
statuere dubito. qͥa ⁊ ibi uictualia mͥ ꝑuto
deeẽ. ⁊in mea diocesi multis occupor. fac tu
interiꝰ qd̾ te fac̾e̾ opto. ⁊ credo. lectioni. or̃o¬
ni ⁊ eruditioni frm oꝑam tuã cũ alacͥta¬
te oiuide. anime simul ⁊ corꝑis ourã ge¬
rens. ne ꝓpt̾ scłi lassitudinẽ p̾mii iugor
euanescat. De re sc̃i patͥs hilarii ⁊ nr̃a fi¬
delit̾ disponenda scio te n̾ indig̃e monitis.
dũ mͦ fures caueas. Uestes ⁊ cet̾a ornar̃ta
eccłie q̃ lauari uolunt. ꝓcura ũ festa pas¬
chalia suo candore uenustent. Laurꝰ ne
⁊ totũ pomeriũ gaudeant suo eultu. Uini¬
torẽ qͦ ⁊ agͥcolã. te ẽẽ memineris. De uario

Expanded text:
bsequia tibi delegaverim, qui sis dignus recipere, et utrumque remunerare paratus. Spero enim ut mihi quoque de tuis benemeritis, si qua Deo dante fuerint, aliqua tecum mercedis portiuncula cedat. Opitulabor itaque ad bene promerendum ex animo. Sed veniendi ad vos diem statuere dubito, quia et ibi victualia mihi puto deesse, et in mea dioecesi multis occupor. Fac tu interim quod te facere opto et credo: lectioni, orationi, et eruditioni fratrum operam tuam cum alacritate divide, animae simul et corporis curam gerens; ne propter secundi lassitudinem primae vigor evanescat. De re sancti patris Hilarii et nostra fideliter disponenda scio te non indigere monitis, dummodo fures caveas. Vestes et caetera ornamenta ecclesiae, quae lavari volunt, procura, ut festa paschalia suo candore venustent. Laurus nostra et totum pomarium gaudeant suo cultu. Vinitorem quoque et agricolam te esse memineris. De vario
Abbreviated transcription (Latin):
tuã felicitatẽ cũ orõnibꝰ exparte nr̃a ꝯtociꝰ
cleri ac ppłi nĩi. ꝓpt̾ elemosinã qmͣ misit ad
restaurationẽ eccłiȩ nr̃e. Deiñ uͦ nos p̾dicas¬
se publicȩ sic̾ ip̾e mandauit uͥtutẽ di ꝑm̾itũ
tͥ ̾ misisse sͥ exponendã sentñtiã Ieronimi.¬

Expanded text:
tuam felicitatem cum orationibus, ex parte nostra, et totius cleri ac populi nostri, propter eleemosynam quam misit ad restaurationem ecclesiae nostrae. Deinde vero nos praedicasse publice, sicut ipse mandavit, virtutem Dei per meritum Tibi etiam misisse sibi exponendas sententi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ sol in cospecta cłi patͥs fuerit. cũ scͥptura sc̾a
dicat qd̵ adu̾sũ sit cor eiꝰ ꝓpt̾ ꝯcupiscentiã femi¬
narũ. ⁊ ad orauit astaroth ⁊ chamos dm̃ sydo¬
moꝵ. ac reliqua portenta gentrũ. Unde ad ul¬
timũ infert. qd̾ ñ erat ds cũ salomone. Si gͦ¬

Expanded text:
s fuerit, cum Scriptura sancta dicat quod aversum sit cor ejus propter concupiscentias feminarum, et adoraverit Astaroth et Chamos Deum Sidoniorum, ac reliqua portenta gentium . Unde ad ultimum infert quod non erat Deus cum Salomone. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
nã ñ ostend̾et᷑. qͥa uidłc salomon de ꝯmisso ido¬
lat̾e scelere ñ qͣm ꝑfecte penituit. Nã si fructꝰ
penitñtie dignos fac̾et. satageret ante omĩa
ut idola que edificau̾at de ciuitate scã tolle¬
rent᷑. ⁊ ñ in scandalũ stultoꝵ q̃ ipse cũ fuisset
sapiens erronea fecat. qͣsi sapient̾ ac recte facꝰ¬
ta relinq̃ret. Rab̾anꝰ aũ sic. sub ꝑsona isido¬
ri in expositione eiꝰd̾ libri. Iam porro de aliis
oꝑib salomonis qͥd dicã quẽ uehem̃t̾ arguit
sc̃a scͥptura ⁊dãnat. nichilq de penitũtia

Expanded text:
 Salomon de commisso idololatriae scelere nunquam perfecte poenituit. Nam si fructus poenitentiae dignos faceret, satageret ante omnia ut idola quae aedificaverat de civitate sancta tollerentur, et non in scandalum stultorum quae ipse cum fuisset sapiens erronee fecerat quasi sapienter ac recte facta relinqueret. » Rabanus sic sub persona Isidori in expositione ejusdem libri: « Jam porro de aliis operibus Salomonis quid dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura et damnat, nihilque de poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
Q indigne manducat. uidicrũ sͥ manducat.
Uñ ãmonens nos ambrosiꝰ dic̃. Uide qͥd agat
sac̾dos. ne febcitanti mani xͥ corpꝰ attingas.
Priꝰ curare. ut possis ministrare. Et ieronꝰ ĩ psal¬
mo. Electos isrł impediuit. Impediunt᷑ ⁊ n̾c
electi eccłie si ñ ipsi qͦ sac̾dotes innocent̾ sa¬

Expanded text:
 indigne manducat, judicium sibi manducat . Unde admonens nos Ambrosius dicit: « Vide quid agas, sacerdos: ne febricitanti manu Christi corpus attingas; prius curare, ut possis ministrare. » Et B. Hieronymus in Psalmo: « Electos Israel impedivit, impediuntur et nunc electi Ecclesiae si non ipsi quoque sacerdotes innocenter sa
Abbreviated transcription (Latin):
in secͤto ꝯscientiȩ do teste penituit. Ueniam
autẽ exħ ꝯsecutũ eẽ cognoscimꝰ. qaͥ cũ solutus
fuisset a corꝑe. sepultũ illũ int̾ regũ is rahelitar̃
corꝑa scͥptura ꝯmemorat. Qd̾ tñ alibi peccatori¬
b regibꝰ abnegatũ eẽ cognoscimꝰ. qͥ usq in farẽ
uutȩ sue in ꝓpositi ꝑu̾sitate mansert̃. Et ido

Expanded text:
in secreto conscientiae Domino teste poenituit. Veniam autem ex hoc consecutum esse agnoscimus, quia cum solutus fuisset a corpore, sepultum illum inter regum Israelitarum corpora Scriptura commemorat: quod tamen alibi peccatoribus regibus abnegatum esse cognoscimus, qui usque in finem vitae suae in propositi perversitate manserunt; e
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ. Itẽ de eod̾ re bachario insertã inuenies
iiͦi. sentũtias ħ ꝙͦ sub notare ñ piguit. Bacha¬
riꝰ ait. Dalomon ille mirabił qͥ m̾uit assistͥ¬
ci cłi ħ e̾.sapientie copłari. in alienigenarũ
mulierũ incurrit ãplexus. ⁊ in uincło libi¬
dinis laqueatꝰ. etiã saclegii errore se polluit:
qn simulachrũ chamos moabitarũ idolo fab̾
cas. Nlũqm eũ in canone lego penituis¬

Expanded text:
Bacharii insertam invenies trium sententias hic quoque subnotare non piguit. Bacharius ait: « Salomon ille mirabilis, qui meruit astrui Domino, sapientiae copulari, in alienigenarum mulierum incurrit amplexus, et in vinculo libidinis laqueatus etiam sacrilegii errore se polluit, quando simulacrum Chamos Moabitarum idoli fabricas: Nusquam eum in canone lego poenituis
Abbreviated transcription (Latin):
benda q̃ uacat. sic̾ ⁊ de om̃i bono uoluntati
eiꝰ me p̾b̾e ꝯsensũ. Pret̾ea scias me ꝓpt̾ te ma¬
gistͦ.s. ueniã indulsisse. Cet̾m tigͥnꝰ sũ mone¬
bat ut mitterẽ uob̾ aliquẽ ꝓcuratorẽ ad
colligendas fruges. s ego totũ ħ tuecurȩ cõ¬
muto te exercitans. illũ ꝓbans. Aduitorem
scolarũ nolui tͥ mut̾e. qͥ ñ dũ assecutꝰ sit ma¬
tͣitatẽ etatis ⁊ gͣuitatẽ moꝵ. Utere it̾un di¬
face̾ qd̾ debes. letor qͣmius tͤpidꝰ de fut᷑is. Unde
sũanã bonitatẽ di̾ dep̾cans ut te dignet᷑ re¬
gere. te qͦ moneo ut habens p̾ceptũ eiꝰ obtẽ¬
pare menuneris. It̾im dico Ual. Teronimꝰ
mꝰ quȩ a salomone ꝯstructa narrat᷑. in regũ ⁊
ẽ. ꝓ insingłis magnã habens diu̾sitate. tantũq
inferior tẽplo qd̾ nc ostãdit᷑ ĩez echieli. ut n̾
egi penitũtiã. ⁊ respexi ut eligerẽ disciplinam.

Expanded text:
t, sicut et de omni bono, voluntati ejus me praebere consensum. Praeterea scias me, propter te, magistro S. veniam indulsisse. Caeterum Tigrinus submonebat, ut mitterem vobis aliquem procuratorem ad colligendas fruges; sed ego totum hoc curae tuae committo, te exercitans illum probans. Adjutorem scholarum nolo tibi mittere, qui nondum assecutus sit maturitatem aetatis et gravitatem morum. Utere interim clifacere quod debes, laetor, quamvis trepidem de futuris. Unde summam bonitatem deprecans, ut te dignetur regere, te quoque moneo ut habenis praeceptorum ejus obtemperare memineris. Iterum dico vale.  quae a Salomone constructa narratur in Regum etest, et in singulis magnam habens diversitatem; tantumque inferior templo quod nunc ostenditur Eegi penitenciam et respexi, ut eligerem disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
tate renouata tem̾are p̾st̾ipserit. gradꝰ sui ꝑiclo
subiacebit. Uidemꝰ gͦ capitłm noue legis. ue¬
tuste ꝯgruere. nͨ opꝰ ẽ ãpliꝰ qͥd de illo diacono
faciendũ sit dubitare. Est en̾i ꝓculdubio extͣ
choꝵ deponendꝰ. penitñtia plectendꝰ. Qd̃ si de
longitudine penitũtie questio fiat. menunis¬
se debemꝰ illiꝰ sentñtie. ꝗ̃ ad hanc questionem
respondet ħ mͦ Mensurã tẽꝑis inagenda pe¬
nitñtia iccirco ñ satis attente p̾figunt cano¬
nes ꝓ uno qͦꝙ cͥmine. s magis in arbitͥo antisti¬
tis statuendũ relinqunt. qͥa ap̾ dm̃ ñ tã ualet

Expanded text:
rit, gradus sui periculo subjacebit. Videmus ergo capitulum novae legis vetustae congruere, nec opus est amplius quid de illo diacono faciendum sit dubitare. Est enim procul dubio extra chorum deponendus, poenitentia plectendus. Quod si de longitudine poenitentiae quaestio fiat, meminisse debemus illius sententiae, quae ad hanc quaestionem respondet hoc modo: Mensuram temporis in agenda poenitentia idcirco non satis attente praefigunt canones pro unoquoque crimine, sed magis in arbitrio antistitis statuendum relinquunt, quia apud Dominum non tant
Abbreviated transcription (Latin):
saluare qd̾ ꝑierat. ñ uult mortẽ peccatoris. s
ut ꝯu̾tat᷑ ⁊ uinat: clem̾̃t̾ agit᷑ ut degradent᷑ huiꝰ¬
mͦi. ⁊ int̾ laicos penitñtiã agant. S nenimis
aust̾itatẽ uet̾is legis ħ ratiocinatio saꝑe uideat᷑.
ꝓponamꝰ ⁊ nouã. Legͥ in qͦdã capitło. S tatutũ
sepissim᷑. ⁊ inhibitũ ẽ: ut missarũ celebrationes
in locis inꝯgruentibꝰ om̃ino ñ fiant. Et qͥb dam
int̾positis seqͥt᷑. Quia sic ñ e̾ ꝯcessũ ut alii missã
cantent ⁊ sacͥficia ꝯsecrent qͣm illi qͥ ad ħ ab ep̾is

Expanded text:
salvare quod perierat, non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat, clementer agitur ut degradentur hujusmodi, et inter laicos poenitentiam agant. Sed ne nimis austeritatem veteris legis haec ratiocinatio sapere videatur, proponamus et nova. Legitur in quodam capitulo: Statutum saepissime et inhibitum est, ut missarum celebrationes in locis incongruentibus omnino non fiant. Et quibusdam interpositis sequitur: Quia sicut non est concessum, ut alii missam cantent et sacrificia consecrent, quam illi qui ad hoc ab epis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticarũ qͣs monachi alaicis faciunt
ħ tuȩ fr̃nitati respondeo. qͥa si res eccłiasti¬
oas de laicoꝵ seruitute dato p̾cio lib̾arent.
⁊ iuri eccłiastico. ⁊ ep̾ali dispositioni resti¬
tuerent. ñ solũ ñ inpbaremꝰ. s uehem̃ter
laudaremꝰ. qͥa ñ iid̾et᷑ eẽ ẽptio. s acunctis
pie sentientibꝰ laudanda redẽptio. Sic capti¬
ui fideliũ pietate redimunt᷑. cũ redẽptores
ipsos redẽptos ñ in suã redigt̃ seruitutẽ. s
inpͥstinã restituunt lib̾tatẽ. Uerũ qͥa ra¬
rus aut nullꝰ ẽ. qͥħ amat nͥ suis aut suoꝵ
usib. ñ ẽ. ħ appellanda pia redẽptio. s int̾
em̃tes ⁊ uendentes cripida n ꝑicłosa coẽptio.
De oblationibꝰ maloꝵ qͦs adhuc intͣ eccłiam
toleramꝰ. ħ sentimꝰ. qͥa qͣmdiu eis ecc łi astica
dispensatiõe ꝯmunicamꝰ. uanũ ⁊ suꝑsticio¬
sũ uid̾et᷑ si oblationes eorũ refutaremꝰ. Nã

Expanded text:
ecclesiasticarum quas monachi a laicis faciunt, hoc tuae fraternitati respondemus, quia, si res ecclesiasticas de laicorum servitute dato pretio liberarent, et juri ecclesiastico et episcopali dispositioni restituerent, non solum non improbaremus, sed vehementer laudaremus, quia non videretur esse emptio, sed a cunctis pie sentientibus laudanda redemptio; sic captivi fidelium pietate redimuntur, cum redemptores ipsos redemptos non in suam redigunt servitutem, sed in pristinam restituunt libertatem. Verum quia rarus est, aut nullus qui haec emat, nisi suis aut suorum usibus, non est haec appellanda pia redemptio, sed inter ementes et vendentes cupida et periculosa coemptio. De oblationibus malorum quos adhuc intra Ecclesiam toleramus, hoc sentimus, quia, quandiu eis ecclesiastica dispensatione communicamus, vanum et superstitiosum videretur, si oblationes eorum refutaremus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
trus. ꝯde gladiũ .t. inuaginã. Q em̾ gladio ꝑcusserit
s iute m̃itis. Et alibi. Ep̃i sp̾ale officiũ ẽ. scͥpt᷑ as
lege̾. ꝑcurrere canones. exẽpla scõꝵ inuitari. uigi¬
liis ieuiniis incũbere. cũ fr̃ib hab̾e pacẽ. ñ qͣmqm
ex m̃bris sius discerꝑe. nullũ dãnare nͥ ꝓbatum.¬

Expanded text:
trus: Conde gladium tuum in vaginam: qui enim gladio percusserit, sed vitae meritis. » Et alibi: « Episcopi speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari vigiliis, jejuniis incumbere, cum fratribus habere pacem, nec quemquam ex membris su
Abbreviated transcription (Latin):
auarꝰ. raptor rebꝰ alionis inhians. quẽ nosti
talẽ. ⁊ fideł e̾. ł fideł uocat᷑. ñ eũ potes de ec¬
cłia pellere. ñ habes aliquẽ adittĩ. castigan¬
do ⁊ corripiendo corrig̾e. Accesurꝰ e̾ tecũ
ad altare. noli tim̾e. Unꝰ qͥsq n ppͥrmonꝰ
Nonne meliꝰ ipsũ ferres. quã te foras efferres:
Ecce qͦmͦ ferres. aitendens apłm dicentẽ. Unꝰqͥsꝙ¬
em̃i ꝓpͥũ onꝰ portab̾. Lib̾aret te ista sentũtia. si¬

Expanded text:
avarus, raptor, rebus alienis inhians, quem nosti avarus, raptor, rebus alienis inhians, quem nosti talem, et fidelis est vel fidelis vocatur; non eum potes de Ecclesia pellere; non habes aliquem aditum: castigando et corripiendo corrige. Accessurus est tecum aNonne melius ipsum ferres, quam te foras efferres? Ecce quomodo feres: attende Apostolum dicentem? Unusquisque proprium onus portabit. Liberet te ista sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ modũ multa scͥb̾e. s qͥa tri ꝑ te sapis. ħ
p̃cet̾is obsecro. tit qͥ iã de tiuis dõ in m̃bris eiꝰ cepi¬
sti offerre sacͥficiũ. pͥncipałr eid̾ te offerre stu¬
deas holocaustũ. nesi alit̾ qd̾ absit fec̾is: dica¬
tur tͥ. si recte offeras. recte aũ ñ diuidas. pec¬
casti.cũ tua tͥbuas ⁊ te ipsũ retineas.
uo di grã carñ eccłie minist᷑. Laurentio mona¬
st̾ii caritatis monacho. sał. Inqͥsitiones tue mul¬
tiplici egent ⁊ ꝓlixa responsione. q̃ epłari non
libroꝵ copiosa explicari dubitatiõe. ⁊ multa¬
rũ scͥpturarũ quȩ dicerent᷑ fulciri auctori¬
tate. Pret̾ea si in aliqͥbꝰ uellemꝰ uti canonũ
mod̾atione uid̾emͣ quibꝰdã simplicibꝰ legis e
ne si in multoꝵ manꝰ uenerint. plꝰ obsint
in discretis. ꝙͣ ꝓsint discrotis. Pat̾na tñ regła
ẽ. quȩ multis ꝓpositionibꝰ tuis diligent᷑ per¬
de unico bapt̾. forte in pło di stat iuxta te

Expanded text:
dum multa scribere, sed quia tu per te sapis, hoc prae caeteris obsecro, ut qui jam de tuis Deo in membris ejus coepisti offerre sacrificium, principalitar ei de te offerre studeas holocaustum, ne si aliter, quod absit! feceris, dicatur tibi: « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti, cum tua tribuas, et teipsum tibi retineas. Carnotensis Ecclesiae minister, LAURENTIO, monasterii Charitatis monacho, salutem. Inquisitiones tuae multiplici egent et prolixa responsione, quae epistolarlibrorum copiosa explicari disputatione, et multarum scripturarum quae dicerentur fulciri auctoritate. Praeterea si in aliquibus vellemus uti canonum moderatione, videremur quibusdam simplicibus legis aemne, si in multorum manus venerint, plus obsint indiscretis quam prosint discretis. Paterna tamen regula est, quae multis propositionibus tuis diligenter perDe unico baptismo : « Forte in populo Dei stat juxta te
Abbreviated transcription (Latin):
inuaserit diuine discipline seuera mi̾a neces¬
saria ẽ. Nã ꝯsilia seꝑationis ⁊ inania st̃ ⁊ ꝑni¬
tiosa. atq sacͥlega. qͥa ⁊ inpia ⁊ suꝑba sunt. et
plꝰ ꝑturbant infirmos bonos. ꝙͣ corrigant a¬
nos mali sunt tolerandi. sic̃ tolerait᷑ ꝓpħe¬

Expanded text:
ia necessaria est. Nam concilia separationis et inania sunt et perniciosa atque sacrilega, quia et impia et superba sunt, et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant anos mali sunt tolerandi, sicut tolerarunt p
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ tẽꝑemꝰ. Apłica itaq auctoritate ab anathe¬
matis uincło. hos subtrahimꝰ. uidł uxores. filios.
seruos. ancillas seu mancipia. n ñ rusticos.¬
⁊ seruientes. necñ ⁊ oͣsillos qͥ ñ a deo curiales
st̃ ut eoꝵ ꝯsilio scelera ꝑpetrent᷑. ⁊ eos qͥ igno¬
rant᷑ ꝯmunicant excõmminicatis. siue illos
qͥ ꝯmuncant cũ eis qͥ cũ excõmunicatis cõ¬
municant. Qͥcũq aũ aut arator. seu ꝑegͥ¬
nꝰ aut miator in t̾ram excõmuncatoꝵ deue¬
nerit. uͥ ñ possit emere. ⁊ rinde emat ñ ha¬
buerit: ab excõmunicatis accipiendi licentiã

Expanded text:
mperamus. Apostolica itaque auctoritate anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos servientes, et omnes alios, qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur et eos qui ignoranter communicant excommunicatis, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, seu peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenirit, ubi non possit emere, vel unde emat non habue
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo xͥ m̃sã: Apłs dicit. Q manducat ⁊bibit
indigne. iudiciũ sͥ manducat ⁊bibit. dibi. ñ tͥ.
Sane si iudex es. siuindicandi potestatẽ accepi¬
sti eccłiastica regła si apd̾ te accusat᷑. si ueris
docum̃tis testib ꝯuincitur: coherce. corripe. ex¬

Expanded text:
bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit : sibi, non tibi. Sane si judex es, si judicandi potestatem accepisti, ecclesiastica regula si apud te accusatur, si veris documentis testibusque convincitur, coerce, corripe, ex
Abbreviated transcription (Latin):
sathane tͣnsfigurãs se in angłm lucis sub
ħ pallio pie intñtionis a rectitudinis tue
statu deiciat ⁊ sic paulatĩ ad ꝑpetͣnda aliqͣ
inordinata latent̾ inducat. Nã si aliqͥbꝰ ibi ꝓdes¬
se potes. ñ e̾. sanũ ꝯsiliũ. ut fõs tͥ ordinate cõ¬
missos. in ordinate relinqͣs. s omnẽ sollicitri¬
dinẽ tuã intꝰ ⁊ foris ilł impendens bonos exẽ
plo ⁊ u̾bo ad meliora ꝓuoces. malos corri¬
gendo toleres. om̃s ꝯmunit̾ ames. Sic en̾i
mali. uͥ repꝑtunt᷑ boni. Si aũ apd̾ te õs ita st̃
sue salutis inimici: ut penitꝰ inutił sit labor
tuus. ꝯsulo fr̾̃nitati tue ut relicta t̾ra ma¬
ledicta.ad t̾rã bnẽdictã te ꝯferas. uͥ ⁊ siñ al¬
t̾iꝰ. tue saltẽ saluti ꝓudeas. Sic enĩ ꝓpinato
sͥ ueneno beatꝰ pat᷑ tu fecit bñedictꝰ. qͥ p̾ẽẽ
his noluit. qͥb ꝓdeẽ ñ potuit. ꝗͣ si unitapis:
monastice ꝓfessioni nullatenꝰ adt̾saris. ħ

Expanded text:
cis sub hoc pallio piae intentionis te a rectitudinis tuae statu dejiciat, et sic paulatim ad perpetranda aliqua inordinata latenter inducat. Nam si aliquibus ibi prodesse potes, non est sanum consilium ut fratres tibi ordinate commissos inordinate relinquas, sed omnem sollicitudinem tuam intus et foris illis impendens bonos verbo et exemplo ad meliora provoces, malos corrigendo toleres, omnes communiter ames. 13 Sicut enim aliqui reperiuntur boni. » Si autem apud te omnes ita sunt suae salutis inimici ut penitus sit inutilis labor tuus, consulo fraternitati tuae ut relicta terra maledicta ad terram benedictam te conferas, ubi et si non alterius, tuae saltem saluti provideas. Sic enim propinato sibi veneno beatus Pater tuus fecit Benedictus, qui praeesse his noluit quibus prodesse non potuit . Quem si imitaris, monasticae professioni nullatenus adversaris. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tas inchoatut in pectoretuo tẽplũ suũ ⁊ loc̃
scm̃ habitatiõis suȩ. uñbonoꝵ oĩum largito¬
ri a qͦ fit ħ deuetustate innouitatẽ laudan¬
da mutatio gͣtes exsoluimꝰ ⁊ bonis pͥncipiis
noꝵ o̾iũ largitore postłamꝰ. Tu gͥ carissime
adiuuante diuina clem̃tia sollicire caue ne
nouissima tua peiora pͥoribꝰ efficiat. Contra
sp̃uales itaq neqͥtias pugnaturꝰ. si securꝰ uis
pugnare castͥs xͥ militũ oroinate pugnanti¬

Expanded text:
tas inchoavit in pectore tuo templum suum, et locum sanctum habitationis suae; unde bonorum omnium largitori, a quo fit haec de vetustate in novitatem laudanda mutatio, grates exsolvimus, et bonis principiis nium bonorum largitore postulamus. Tu igitur, charissime, adjuvante divina clementia sollicite cave, ne novissima tua pejora prioribus efficiat . Contra spirituales itaque nequitias pugnaturus, si securus vis pugnare, castris Christi militum ordinate pugnanti
Abbreviated transcription (Latin):
beluacensis eccłie bibliotecario. sałt. Requi¬
sitꝰ extua parte qͣ penitũtia multandꝰ sit
prb̃r. qͥ uerba dtiuni sacram̃ti. ⁊ insignia
sac̾dotał officti in ꝯuigali bñedictione cͦdam
uͥginis illusorie tͣnsmutauit. ⁊ alia ꝓ aliis
int̾posuit. ħ interim respondeo. qͥa sp̃alem
sentñtiã suꝑ ħ ñ inueni. qͥa nͨ tale ad ult̾iũ.
ł potiꝰ sacͥlegiũ diumoꝵ sacroꝵ alicubi ꝑpetra

Expanded text:
cario, salutem. Requisitus ex parte tua, qua poenitentia mulctandus sit presbyter, qui verba divina sacramenti, et insignia sacerdotalis officii in conjugali benedictione cujusdam virginis illusorie transmutavit, et alia pro aliis interposuit, hoc interim respondeo, quia specialem sententiam super hoc non inveni, quia nec tale adulterium vel potius sacrilegium divinorum sac
Abbreviated transcription (Latin):
uanda uidet᷑. ut nichil eis det᷑. nͥ intuity
⁊ ꝯpassione humane indigentie neq aliqͥd
ab eis accipiat᷑. nͥ in euitabilis cogat neces
inplende. Sic isrłite in t̾ra egypti bona egyptio
rũ. sit in t̾ra madian ad usus uecessarios acce¬
port̾ res madianitarũ. De his ꝯsultꝰ. Gregoriꝰ

Expanded text:
ut nihil eis detur nisi intuitu et compassione humanae indigentiae, neque ab eis aliquid accipiatur, nisi inevitabilis cogat necessimplendae. Sic Israelitae in terra Aegyptiorum bona , sic in terra Madian ad usus necessarios acceperunt res Madianitarum . De his consultus Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
tas. nͥ naufragiosa tẽpestas: Uñ si inuenta
honesta oocasione huio on̾̃ te subtͣheres. ⁊
tͥ soli uacares nullo impediente stadiũ huiꝰ
uite ꝑcurreres: ad brautũ suꝑne uocationis
expediciꝰ ꝑuenires. Assum gͦ pennas colũbe.
⁊ auolab̾ a molestiis. ⁊ reqͥesces. ⁊ inhabitabis
In hac mea dilib̾atione ⁊ qͣdã ꝯmodoꝵ ⁊ in cõ¬
modoꝵ ueluti libratione. płimũ m placet illa
sentñtia ut sũmoꝑe optẽ mͥ occasione usticie
aliꝙͣ. inferri iuolentiã. ut exon̾atꝰ sarcina pa¬
me possim qͦ me inuitat honestũ octũ plenũ
dulcedinis ñ fastidiose. plenũ securitatis delitio¬
se. iluminose. d rursus in hac sentñtia qͦd amͦ
re meo desid̾io. Et tandẽ secure mͥ ꝯsulit roꝰ.
ut sic̃ ñ p̾neui uoluntatẽ di ep̾atũ ambiendo.
sic nec p̾ueniã ꝯtẽpnendo. s uoluntati eiꝰ in om̃i

Expanded text:
tas, nisi naufragosa tempestas? Unde si, inventa honesta occasione, huic oneri te subtraheres, et tibi soli vacares, nullo impediente stadium hujus vitae percurrens, ad bravium supernae vocationis expeditius pervenires. Assume ergo tibi pennas columbae, et avolabis a molestiis, et requiesces, et inhabitabis In hac mea deliberatione, et quadam commodorum et incommodorum veluti libratione, plurimum mihi placet illa sententia, ut summopere optem mihi occasione justitiae aliquam inferri violentiam, ut exoneratus sarcina pame possim quo me invitat honestum otium, plenum dulcedinis non fastidiosae, plenum securitatis deliciosae et luminosae. Sed rursus in hac sententia quodam modo re meo. desiderio. Et tandem secure mihi consulit ratio, ut sicut non praeveni voluntatem Dei episcopatum ambiendo, sic non p
Abbreviated transcription (Latin):
exopto ⁊ exortor. ut pacẽ sectamini ⁊ scĩmoni¬
ã. ħ uouistis. ħ debetis. ħ ⁊ exhibetis. s ut
exhibeatis magis ꝑ ħ bono odore diffuso. qͥ
actenꝰ a uob̾ p̾cessit. ⁊ facultates ecołie ur̃e
freqñtibꝰ augm̃tis multiplicabitis  eun¬
tes de uͥtute in uͥtutẽ ut filii pacis in pa-¬
ce in idipsũ dormiatis. Nec alia uob̾ scͥbere
scio. nͥ ut ea q̃ a me auoistis. ⁊ ac cepistis.⁊
tenuistis. ea indꝰ ffesse teneatis. ⁊ om̃ib ad soci
pue uͦ memores estote ꝯmunionis ut̾e. ne
si qd̾ absit auaricia in uob̃ pedẽ six̾it: apłice

Expanded text:
exopto et exhortor, ut pacem sectemini et sanctimoniam. Hoc vovistis, hoc debetis, hoc et exhibetis, sed ut exhibeatis magis. Per hoc bono odore diffuso, qui hactenus a vobis processit, et facultates Ecclesiae vestrae frequentibus augmentis multiplicabitis, et euntes de virtute in virtutem ut filii pacifici  al. pacis. in pace in idipsum dormietis . Nec alia vobis scribere scio, nisi ut quae a me audistis, et accepistis, et tenuistis, ea indefesse teneatis, et omnes omnibuspue vero memores estote communionis vestrae, ne si, quod absit! avaritia in vobis radicem fixerit, ap
Abbreviated transcription (Latin):
Si eẽt ouis centesima in deserto ꝑdita. s gre¬
gi iã reddita. sic̾ exarserat inte ⁊ elus mens
qͣta diu te intellexi au̾sũ ⁊ adũsũ. sic reqͥes¬
nosti pͥstinã sententiã tuã clandestinis
disputationibꝰ studiofissime defendisse. ⁊
eand̾ qͣm ab urau̾as ⁊ alias ñ minꝰ insanas
ꝑsuad̾e uoluisse. ñ pot̾ intͣre in cor metĩ

Expanded text:
es ovis centesima in deserto perdita, sed gregi jam reddita , sicut exarserat in te zelus meus quandiu te intellexi aversum et adversum, sic requiesnosti, pristinam sententiam tuam clandestinis disputationibus studiosissime 4 defendisse, et eamdem quam abjuraveras, et alias non minus insanas persuadere voluisse, non potest intrare in cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saphira. apłica maledictione ꝯdẽpnemin.
Et qͥa ꝓna ẽ om̃is etas ab ad olescentia in ma¬
lũ. adolescentes urõs honestis sẽꝑ exercitiis
intentos. sũma diligentia custodite. ut caste
nutͥti sacͥs possint minist̾iis aplicari. Siqͥs
tate. ut congͤgatis uob ⁊ meo sp̃u oigna eũ
possimꝰ seu̾itate corriꝑe.qͥa ñ reqͥescet in eo
sp̃s m̃s a qͦ scand aliabit᷑. grex pusillꝰ. Postre¬
mo ꝙ monui ttm moneo ut aliquẽ subtitu¬
res se habeat. iuuens uellẽ de ur̃a ꝯũsatiõe.
exꝑim̃to cognosc̾e̾. qͥd boni pꝰ mortẽ meã de

Expanded text:
ica maledictione condemnemini Et quia prona est omnis aetas ab adolescentia in malum, adolescentes vestros honestis semper exercitiis intentos, summa diligentia custodite, ut caste nutriti sacris possint ministeriis applicari. Si quitate, ut congregatis vobis et meo spiritu digna eum possimus severitate corripere, quia non requiescet in eo spiritus meus, a quo scandalizatur grex pusillus. Postremo quod monui iterum moneo, ut aliquem substitures se habeat, vivens vellem de vestra conversatione experimento cognoscere quid boni post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
mo ur̃m sͥ morit᷑. s ei qͥ ꝓ ipsis mortuus c̾. Io¬
ñ audeo manꝰ subtrahere suscepto regimini.
ñ audeo officiũ lingue mee. negare ppło clĩ co-¬
tidie ad ꝯsulta aĩe sue requirenti. ne plectar
pena serui mali ⁊ pigͥ. Uñ oportet me ꝓpter
sp̾e num̾ose ꝓlis ꝯsortiũ lẏe nocte mͥ suppo¬
site. licet lippe tãdiu tolerare. donͦ pꝰ expletio¬
nẽ senarii oꝑis ad amplexꝰ speciose Rachel do¬
nante di grã ualeam penet᷑re. Ligat me etiã
caritas cleri. deuotio ppłi. beniuolentia pͥnci¬
pis. ꝗ̃ ita se mͥ gratuito ꝯtulit ut q̾ comitis¬
sa me ñ petͤnte. in mo renuente in mauu mã

Expanded text:
ostrum sibi moritur, sed ei qui pro ipsis mortuus est . Ideo non audeo manus subtrahere suscepto regimini. Non audeo officium linguae meae negare populo Dei, quotidie ad consulta animae suae recurrenti, ne plectar poena servi mali et pigri. Unde oportet me propter spem numerosae prolis, consortium Liae nocte mihi suppositae, licet lippae, tandiu tolerare, donec post expletionem senarii operis ad amplexus speciosae Rachel, donante Dei gratia, valeam penetrare. Ligat me etiam charitas cleri, devotio populi, benevolentia principis quae ita se mihi gratuito contulit, ut etiam comitissa, me non petente, imo renuente, in manu mea,