comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.s. & additarĩ faciunt gnt̃m. ut hocius. hs̃ iurĩ.tus. turiꝰ.
Rus ruriꝰ. Crus crurĩ Alia uõ d N l. tn. añ us posita. mutant
us in e. cor & acceptarĩ faciunt gntm̃. Ut hoc pondus. hs̃ põ¬
der̾i. uellus. uelleriꝰ. holus. holert munꝰ. munerĩ. honꝰ. ho¬
ui. & pecoꝵ agroꝵq capacẽ. Quod tam̃ antiqui feneriꝰ di¬

Expanded text:
ris faciunt genetiuum, ut hoc ius iūris, tus tūris, rus rūris, crus crūris. alia uero d uel l uel n ante us posita mutant us in e correptam et accepta ris faciunt genetiuum, ut hoc pondus huius pondĕris, uellus uellĕris, holus holĕris, munus munĕris, onus ouis et pecorum agrorumque capacem», quod tamen antiqui feneris di
Abbreviated transcription (Latin):
finiunt. Ut uirg̃ in i. eneidõ. Uno gradit̃ comitat᷑ achato.
pacbata. Ouidius in uiii. metamorphoscon. Cumq pheretia¬
de & hianteo. iole. Iuuenat in i. Penelope melius leuius
tor quetꝰ arachne. Et hoc ł meta plasm̃ ẽ dicendus. qui
sit more poetico. mutata .a. longa. in e. ꝓducta ł potius
datiuus g̃cus ꝓ abłto positus. Qui quãuis apud g̃cos
i. habeat post e. tam̃ apud latinõ seruat eoꝵ c̃suetudinẽ.
scripturã seruauit. apud quoc .i. seribi ꝓ uocalĩ & non ꝓnu-¬
ntiari solet. Hoc & ex aliis possum̾ conicere. quẽ quãuis g̃ce
ꝓferantur scripture tam̃. latinȩ. rationẽ seruant. ut
uirg̃ in bucolicon. Orphicalliopea lino formosus apollo.
Nã cũ sit dat̃s g̃cus ꝓ eidiptongon .I. longam habuit more
scripturȩ nr̃ȩ. Illud miror quod nom̃ ł calpe allatũ. corri-¬
puit. cum sit simile hoc nom̃. pene lope. a rachne. caliope.
Quoꝵ ablt̃s nunquã ine. cõr t̃minatur. Lucañ ini. Techis

Expanded text:
mitatus Achatē» pro Achatei. Ouidius in VIII metamorphoseon : «cumque Pheretiadē et Hyanteo Iolao». Iuuenalis in I: «Penelopē melius, leuius torquetis Arachnē». et hoc uel metaplasmus est dicendus, qui fit more poetico mutata a longa in e productam, uel potius datiuus Graecus pro ablatiuo positus, qui quamuis apud Graecos i habeat post η, tamen apud Latinos secundum eorum consuetudinem scripturam seruauit, apud quos i scribi post uocalem et non pronuntiari solet. hoc et ex aliis possumus conicere, quae quamuis Graece proferantur, scripturae tamen Latinae rationem seruant, ut Virgilius in bucolico : «Orphi Calliopea, Lino formosus Apollo». nam cum sit datiuus Graecus pro ει diphthongo, i longam habuit more scripturae nostrae. illud miror, quod Iuuenalis Calpe ablatiuum corripuit, cum sit simile hoc nomen Penelope, Arachne, Calliope, quorum ablatiuus numquam in e correptam terminat. Lucanus in I: «Tethys
Abbreviated transcription (Latin):
Uarro in scđo rerũ rusticaꝵ. adipes. illa ꝓadeps. marsus. adipeꝰ
pondo uiginti uetuste. Neuius in lignaria sigriare oportet
sronte callida forcipe cet̾a uõ feminina sunt hiemps cohors.
naus feminina sunt. fraus. laus. In esliptongon unũ młar¬
pres. p̃dis. & unũ neutrũ es. ens. Sciendũ tam̃ quod uetustĩ¬
simi in multĩ ut dixim̾ supra dictarũ t̃minationũ inueniun¬
tur c̃fudisse genera. Nulla significationĩ differentia coacti
sed sola auctoritate: ut hic & hec asꝑgo. Ne ΠPOC ΠAnti¬
ele. aluus. arcus. adeps. ł adipẽ. carta. cardo. cinĩ. ⁊ einer.
ceruir. eollis crux calx. cyp̃ssus. platan. populus. laurus.
aquila. erini. carbã colus hic & hec cassis. clunꝰ ħ &ħ c̃scia.

Expanded text:
arro in II rerum rusticarum : «adipe suilla». Marsus: «adipis pondo triginta uetustae». Nouius in lignaria : «signare oportet frontem calida forcipe». cetera uero feminina sunt: hiems, cohors. in aus feminina sunt: fraus, laus. in aes diphthongum unum masciendum tamen, quod uetustissimi in multis, ut diximus, supra dictarum terminationum inueniuntur confudisse genera, nulla significationis differentia coacti, sed sola auctoritate, ut hic et haec aspergo, aluus, arcus, adeps uel adipes, charta, cardo, cinis uel ciner, ceruix, collis, crux, calx, cupressus, platanus, populus, laurus, aquila, crinis, carbasus, colus, hic et haec cassis, clunis, hic et haec
Abbreviated transcription (Latin):
pãr. efficiens. Que eñĩ participia ꝑ secõponunt̃ pleraq ami.¬
ttentia iũ participii : transeunt in nõa. ut potens. inporens.
doct᷑ indoct᷑. Idõ aũt dixim̃ pleraq ꝙ illa participia uident᷑
a simplicib ss eẽ cõposita. q̃ non uerboꝵ suitẽporĩ sed parti¬
cipioꝵ simpliciũ reguliꝰseruant. ut ẽtigi. ẽ tact̾ asimplici
aliis nominib: Ut om̃iparens. pat̃ familiã . ł cũ uerbĩ. ut
armiger. Lucifer. Uł cũ participiis: ut senat᷑decretũ. plehiꝰ¬
sitũ. ł ꝑnominib ut huiuscemodi. illius modi. ł p̃positionib

Expanded text:
participium efficiens. quae enim participia per se componuntur, pleraque amiparticipium efficiens. quae enim participia per se componuntur, pleraque amittentia uim participii transeunt in nomina, ut potens impotens, doctus indoctus. ideo autem diximus pleraque, quod illa participia uideosita, quae non uerborum sui temporis, sed participiorum simplicium regulam seruant, ut contigi contactus a simplici aliis nominibus, ut omniparens, paterfamilias, uel cum uerbis, ut armiger, lucifer, uel participiis, ut senatusdecretum, plebisscitum, uel pronominibus, ut huiuscemodi, illiusmodi, uel aduerbiis,
Abbreviated transcription (Latin):
cõposita quomodo etiã participia que acõpositiꝰ uerbiꝰ den¬
uantur. ut ꝑsiciens. neglegens. circundans. ante ueniens.
Sunt tam̃ quedã quoꝵ simplicia in usu frequenti non
defendo. respicio. aspicio. despicio. Quod aũt ra¬
tionabilit̃. simplicia ꝗq̃ hoꝵ possunt dici ostendunt
nẽa eoceis nata. Plenus quasi a pleo uerbo. Loetũ quasi aleo
uerbo & leor. Specto et̃ uerbũ quasi aũbo spicio natu c frequen
nirapt̃. Ex integro & corrupto : ut in imic̃ extorri. Ex corru¬
to & integro. ut esferꝰ impius. Et sciendũ quod om̃s partẽ ora¬
tionĩ hñt cõposita. absq int̃ iectiõe & plerisq partibipiis.
Int̃ iectionẽ eñi semꝑ simplice̾ sũt Participia eñi ł simplicia¬
ł decõposita sunt plerũq iđ a cõpositĩ uerbĩ deriuata sunt. ꝑ
se eñi raro cõponitur participiũ. Nã siquis dicat faciens parti¬

Expanded text:
composita, quomodo etiam participia, quae a compositis uerbis dercomposita, quomodo etiam participia, quae a compositis uerbis deriuantur, ut perficiens, neglegens, circumdans, anteueniens. sunt tamen quaedam, quorum simplicia in usu frequenti non offendo, respicio, aspicio, suspicio, despicio. quod autem rationabiliter simplicia quoque horum possunt dici, ostendunt nomina ex eis nata: plenus quasi a pleo uerbo, letum quasi a leo uerbo et leor. specto etiam uerbum quasi a uerbo spicio natum est frequnirapus; ex integro et corrupto, ut inimicus, extorris; ex corrupto et integro, ut efferus, impius. et sciendum, quod omnes partes orationis habent composita absque interiectione et plerisque participiis. intuel decomposita plerumque id est a compositis uerbis deriuata sunt: per se enim raro componitur participium. nam si quis dicat, faciens parti
Abbreviated transcription (Latin):
sis cõponat᷑ dictionib separatĩ intellegendus ꝑse subuno
accentu. & unã rẽ suppositã. idẽ significandã accipiat ut
ẽ respublica. iusiurandũ & aliauna eñĩ ẽrẽ supposita. Due
tum. Etiã sisit acorruptis cõpositũ. ut ẽ paricida. hoc enĩ
ipsum ꝑse cõpositũ querentẽ ex quib dictionib ẽ inuenimus
hñt plen̾ũ quod inde compositiꝰ fier non potest. Sieñi dicam
magnanamita cõpositũ ẽ amagno & animitate. nichil dico ani¬
mitas enĩ ꝑse nondicitur. Necesse ẽ ergo dicere quod magna-¬
nimꝰ quidẽ cõpositũ ẽ. amagno. & animo.que sunt in telle¬
genda ꝑse: amagnanimo aũt deriuatũ ẽ magnanimita.
Quãuis inueniuntur multa dubia utrũ decõposita sint an
composita. ut impietã. infelicitã ꝑfectio. Que si abimpio
infelice & ꝑ fecto dicamꝰ deriuatiua de cõposita sunt. Cũ aũ
induoseparatĩ intellegenda possunt diuidi uidentur eẽ

Expanded text:
aratim intellegendis sub uno accentu et unam rem suppositam id est significandam accipiat, ut est respublica, iusiurandum et talia. una est enim res supposita, duaetum, etiamsi sit a corruptis compositum, ut est parricida. hoc enim ipsum per se compositum quaerentes ex quibus dictionibus est, inuenimus llectum habent plenum, quod in decompositis fieri non potest. si enim dicam magnanimitas compositum est a magno et animitate, nihil dico, animitas enim per se non dicitur. necesse est ergo dicere, quod magnanimus quidem compositum est a magno et animo, quae sunt intellegenda per se, a magnanimo autem deriuatum est magnanimitas: quamuis inueniuntur multa dubia, utrum decomposita sint an composita, ut impietas, infelicitas, perfectio. quae si ab impio et infelice et perfecto dicamus deriuata, decomposita sunt, cum autem in duo separatim intellegenda possint diuidi, uidentur esse
Abbreviated transcription (Latin):
prante eõposit̾i sic̃ sũt eaque atrib ł ampliorib cõponunt᷑.
psa tã qq an̾ cõposita ne cene ẽ in duas intellegiali pit
a uerbo potẽ. quod ẽ cõpositũ. ex hcoponit imn potens omps
igni potens. uiri potens
Explicit decon para

Expanded text:
ante compositas, sicut sunt ea, quae a tribus uel amplioribus componuntur. ipsa tamen quoque ante composita necesse est in duas intellegibiles dis: potens a uerbo potes, quod est compositum. ex hoc componitur impotens, omnipotens, ignipotens, uiripotens ex simplici et decomp
Abbreviated transcription (Latin):
igura q̃ꝗ dictionĩ in quantitate c̃p̃henditur. ł enim
simplex ẽ ut magnus. ł cõposita ut magnanimus.
ł de composita quã g̃ci para furteton. uocant. idẽ a cõpo¬
sitiꝰ deriuata. ut magnanimitã. querationabit̃ separat̃i
accepta ẽ figura ag̃ois. Neq enĩ simplex poterit ẽẽ queł¬

Expanded text:
igura quoque dictionis in quantitate comprehenditur: uel enim simplex est, ut magnus, uel composita, ut magnanimus, uel decomposita, quam Graeci παρασύνθετον uocant, id est a compositis deriuata, ut magnanimitas, quae rationabiliter separatim accepta est figura a Graecis. neque enim simplex poterit esse, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ougõtus ũba omĩa actiuia ł neutͣlia in io desinũt exeptis eo ⁊ ques
⁊ ueneo ⁊ ⁊ eis ꝯpositis. In tio gͥ desmentia duarum
excedñtia nũm Silla ir̃ simplicia. ni añcedãte. cio ti xĩ
Santierat ius utde cuntati di aut̃ n nõ babuerint cio in si mucata
saciunt p̃ceritũ ꝑscm̃ ut sartio sarsi faiuo farsi raucio rausi fultio

Expanded text:
onis uerba omnia actiua uel neutralia in io desinunt, exceptis eo et queo et ueneo et ex eis compositis. in cio igitur desinentia duarum excedentia numerum syllabarum simplicia n antecedente cio in xi cs ad Thraseam : «sancierat ius utile ciuitati»; sin autem n non habuerint, cio in si mutata faciunt praeteritum, ut sarcio sarsi, farcio farsi, raucio rausi, fulcio
Abbreviated transcription (Latin):
nentia supdcãm regłam seruant .i. gn̾alẽ regulã m si desiriẽtiũ sensi sensũ
rausi iausũ. uiĩ luciliꝰ ui xunii rausero tͣgicꝰ qd̾ carmiã ꝑdit oreste haunio
hausi haustũ difrẽ cã assumpsit t. quãuis ⁊ aspirõne difr̾at. Sepsi uͦ septũ¬
ẜ pportõnẽ in supͣdc̃is expositã facit. ueni uentũ ⁊ aꝑu aꝑcũ facuĩt sic̃ pario
partũ ⁊ om̃a ex eis ꝯposita aduenio aduentũ duenio duentũ exꝑior exꝑcũ¬

Expanded text:
nentia supra dictam regulam seruant, id est generalem in si desinentium: sensi sensum, rausi rausum, unde Lucilius in XVIIII: «rausuro tragicus qui carmina perdit Oreste». haurio hausi haustum differentiae causa assumpsit t, quamuis et aspiratione differat; saepsi uero saeptuportionem in supra dictis expositam facit. ueni uentum et aperui apertum faciunt, sicut pario partum et omnia ex eis composita: aduenio aduentum, conuenio conuentum, c
Abbreviated transcription (Latin):
scidisti. S asfintuꝰ more ariciaꝰ dixit in hoie Satis fortit̾ paulo urãs sqͣdistiᷤ. colꝰ
Acciꝰ in soradicoꝵ i. Nori tͦ aquila ita ut p̃õicant scicidenit poctꝰ. Neuiꝰ in testi¬
cularia ĩmo qͦs seicidimꝰ conscindã atq abitiã. Cimꝰ im menalippa sũ saxĩ
parena hoꝵ. ni uii cariiniꝰ defessas exicio portas diffidit urdiũ. uit macedo ⁊ ss
niit emulos set̃a uͦ seruant. n ut pando pandi defendo defendi scando Scandi
oscendo ascendi Exapunit᷑ duplicantia pͥncipalẽ salabã ut petido pependi tẽdo
cetendi. tundo cutudi penultuua a plerisq correpta a qͥbusdã ⁊̃ ꝓducta ꝓpt̃¬

Expanded text:
scidisti». sed Afranius more antiquo dixit in homine : «satis fortiter paulo uestras scicidistis colus». Accius sotadicorum I: «num ergo aquila ita, ut hi praedicant, sciciderat pectus?». Naeuius in testicularia : «immo quos scicidimus, conscindam atque abiciam». Ennius in Melanippa : «cum saxum arena». Horatius in III carminum : «demersa exitio, diffidit urbium / emulos». cetera uero seruant n, ut pando pandi, defendo defendi, scando scandi, accendo accendi. excipiuntur duplicantia principalem syllabam: pendo pependi, tendo tetendi, tundo tutudi, paenultima a plerisque correpta, a quibusdam autem et
Abbreviated transcription (Latin):
catella Bonis. Bellus Catinũ. catillu. Similit̃ collega. colligo
coollido. UII. Transit in.m. sequentib b. tm̃. ł p. Auctore plinio
& papariano. & ꝓbo. Imbibo. inbellis. imbutus. immineo. immit.¬
to. Immot̾. Imꝓb. imperator. imbello. Similit̃ ing̃cis nominib
N. pelium. Uni. Transit etiã in. snt corrig̃o. corruporriteis
ãc aũt mirrationẽ sciendũ ẽ naturaliquadã fieri uocis ratione
ppt̃ celeriorẽ moiũ lingue labroꝵq. ad uicinõ. facilius trai¬
seuntiũ pulsus. UIIII. Transsit supra dicta c̃sonans .N. etiam
in .s. ut scindo. scissus. findo. fissus. Int. ut canĩ. catulus. eat¬
ellus.xi. In c. ecquid. enquid. expellit̾ ag̃cis inon. desinentib
cũ latinã transeunt formã: ut demiphosho. eitaco leo. Slcut
ẽtra addit̾ agcis latiniꝰnominib in odesinentib ut ciceron. ca

Expanded text:
catella, bonus bellus, catinum catillum; similiter collega, colligo, illido, collido. transit in m, sequentibus b uel m uel p, auctore Plinio et Papiriano et Probo, ut imbibo, imbellis, imbutus, immineo, immitto, immotus, improbus, imperator, impello, similiter in Graecis nominibus ον Pelium. transit etiam in r, ut corrigo, corrumpo, irrito. hanc autem mutationem sciendum naturali quadam fieri uocis ratione propter celeriorem motum linguae labrorumque ad uicinos facilius transeuntium pulsus. transit supra dicta consonans n etiam in s: scindo scissus, findo fissus; in t: canis catulus, catellus; in c: ecquid pro enquid. expellitur a Graecis in ων desinentibus, cum in Latinam transeunt formam, ut Demipho, Simo, leo, draco, sicut contra additur Latinis nominibus in o desinentibus a
Abbreviated transcription (Latin):
łransit ing. ut ignosco lenauus. ignot̾ ignarꝰ ignominia
cognosco. cognat᷑.iiii. Potest tam̃ inquib dã eoꝵ etiã ꝑ c̃cisio¬
sen adempta uideri.N quia insimplicib q̃đ potest inueniri.
padiectionẽ ⁊ ⁊ utgnatꝰ . gnar̾. U. Sequentȩ .c. ł g. ꝓea .g.
seribunt g̃ei & quidã tam̃ uetustissimi auetorẽ romanoꝵ euphoni-¬
ecausa bene hoc facientẽ. ut agchises. agceps. aggulus. aggens.¬

Expanded text:
ransit in g, ut ignosco, ignauus, ignotus, ignarus, ignominia, cognosco, cognatus; potest tamen in quibusdam eorum etiam per concisionem adempta uideri n, quia in simplicibus quoque potest inueniri per adiectionem g, ut gnatus, gnarus. sequente g uel c, pro ea g scribunt Graeci et quidam tamen uetustissimi auctores Romanorum euphoniae causa bene hoc facientes, ut Agchises, agceps, aggulus, aggens
Abbreviated transcription (Latin):
Sinuo en sint eeclinationiꝰ inerdesinentia. t u. locore sonanti qule
siñ cedente neutra sunt nisi sint adiectiua. ut tuber. cadaner T li

Expanded text:
iae sint declinationis in er desinentia, b uel u loco consonantis quidem antecedente, neutra sunt, nisi sint adiectiua, ut tuber, cadauer,
Abbreviated transcription (Latin):
tar tessum hyspaniȩ ciuitatẽ quã nunc tyrii mutato nomine gaddir
habent: nam si eẽt sem minũ gaddirẽ dixisset. & unũ neutrũ in¬
declin abile hocHENΑC. In or cõparatiua quidẽ cõmunia
sunt. hnc & hecclarior. felicior. melior. minor excepto uno hiese¬
nior. Alia uõ om̃ia masculina sunt. ut hnc orator. censor. cursor.
fugor doctos. horror. Labor exceptiꝰ femininiꝰ quidẽ trib quoꝵ
Auo ipsa natura alterius eẽ generi ꝓhibet. uxor. sorori arbor. ẽt
uasub in genti matriꝰ se subiecit umbra. Unde specialia quoq
unuiseuiꝰq arbori feminina nomina sunt. excepto. ole aster ꝙtã¬

Expanded text:
nc Tyrii mutato nomine Gaddir habent»; nam si esset femininum, Gaddirem dixisset et unum neutrum indeclinabile, hoc ir. in or comparatiua quidem communia sunt: hic et haec clarior, felicior, melior, minor, excepto uno hic senior; alia uero omnia masculina sunt, ut hic orator, cursor, furor, doctor, horror, labor, exceptis femininis quidem tribus, quorum duo ipsa natura alterius esse generis prohibet, uxor et soror. arbor etiam, ua sub ingenti matris se subicit umbra». unde specialia quoque uniuscuiusque arboris nomina feminina sunt, excepto oleastr
Abbreviated transcription (Latin):
hic & hec aduena. hio eneas. hic anchise̾. E ĩ grĩs dt̃s inue
hũĩ poetȩ. hic henea. huiꝰ heneȩ.hic anchiseꝰ. hul anchisei huio
anchisȩ Nisi diuisio fiat ingnt̃o. poetica. qua frequenter
ueteres. romanoꝵ poete utuntur. ut henei. anchisai. &
picta i. & aulai. ꝓ aeneȩ. anchisȩ. & picte. & aulȩ dicente.
Uirg̃ in iii.eneidos. aulai in medio libabant pocula bachi.
Idẽ in UIIII. Diuẽ equũ. diuẽ pictai uestiꝰ & auri. Cicoro
cretius in i. Effice ut interea ferã munera. militiai. Iđe
in eodẽ. aulide dequo pacto triuiai uirginĩ. sarã iphinã¬
satur. pariunt sanguine phoebi.

Expanded text:
hic et haec aduena, hic Aeneas, hic Anchises. eius genehic Aeneas huius Aeneae huic Aeneae, hic Anchises huius Anchisae huic Anchisae, nisi diuisio fiat in genetiuo poetica, qua frequenter ueteres Romanorum poetae utuntur, Aeneai et Anchisai et pictai et aulai pro Aeneae, Anchisae, pictae, aulae dicentes. Virgilius in III Aeneidos : «aulai medio libabant pocula Bacchi». idem in VIIII: «diues equum, diues pictai uestis et auri». Cicero cretius in I: «effice ut interea fera moenera militiai». idem in eodem: «Aulide quo pacto Triuiai uirginis aram, / Iphianassai turparunt sanguine foede».
Abbreviated transcription (Latin):
usspetus. Sedimed seres aelius dici insingei. Inpdri histrerus.
insperisio placeto: PFeminino tam̃ hoc nom̃ qq̃ geñe inuenitur.
A gilsus noetum atticarũ .ui. Sole mecbor iquit. Rando. &
dialranto specũ quanddã nanot̾ semotã late brosãq penetro &
fladore nnius in xui. annaliũ  Tũcauo sub monte uatesa
specus int patebat. Pacubius inmiptrĩ. Ad uenio inserupulo sã
speris. Dicebant tam & hoc specũ & herspeca. Cat osger aꝓsit
quo aqua douia abirer. Sedliuius etiã singłi nũo hocponit
nãs. ini. ab urbe c̃dita. Luc̃ erat quẽ mediũ ex apoco spe¬
cu. fons ꝑ enni rigabat aqua. Semilit̾ ouidius inui. metał¬
mor phoseon. Et spec̃ in media uirgiꝰ ac uimine densus. Id&
natura fact᷑ an artẽ abiguũ. Penus qq̃. & m̃as & fem̃ & neũ.¬

Expanded text:
in specus?». sed hoc specus melius dici in singulari, in plurali hi specus, Seruio placet. feminino tamen hoc nomen quoque genere inuenitur. Agellius noctium Atticarum V: «sole medio, inquit, et arido et flagrantrecondo». Ennius in XVII annalium : «tum caua sub monte late specus intus patebat». Pacuuius in niptris : «aduenio in scruposam specum». dicebant tamen et hoc specum et haec speca. Cato: «speca prosita, quo aqua de uia abiret». sed Liuius etiam singulari numero hoc ponit masculinum in I ab urbe condita : «lucus erat, quem medium ex opaco specu fons perenni rigabat aqua». similiter Ouidius in III metamorphoseon : «et specus in medio uirgis ac uimine densus». idenatura factus an arte, / ambiguum». penus quoque et masculini et fem
Abbreviated transcription (Latin):
filip suie ost buuc ẽ tatiuus. quẽ etiã cõmendatuũ quide nun¬
Ut meaus a hominũ facio. Uocatiuus et aminte ⁊ siuesc auosattur
tiorib aecs perunt nomin atioem. Sic in abisquoq mutti troc
in bae specie inuemunt᷑ que neutrahñt signisicat ione solue rec
aenuã neopassiuã ab solute dicta uerba nesiera oNet quodue¬

Expanded text:
?. post hunc est datiuus, quem etiam commendatiuum quidam nunin causa hominem facio. uocatiuus etiam salutatorius uocatur, tioribus acceperunt nominationem, sicut in aliis quoque multis hoc in hac specie inueniuntur, quae neutram habent significationem id est nec actiuam nec passiuam, absolute dicta, sed
Abbreviated transcription (Latin):
insillabis dignoscit᷑ tam̃ quia c̃iunctus ẽe uidetur cũ potes¬
ngere sunt igitur uocalẽ p̃positiue aliis uocalib subseque¬
ntib in isdẽ sillabͥas. A. E O. Subiunctiue .E.U.ut. ae.
iao Nã .ui. dipton g̃fim̾t.. Sunt gͥdiptongi quib nunc uti¬
mur.iiiͦiͬ. Diptongi aũt dicuntur quodbingͥᷤ ꝓtongos ħ ẽ uocẽ
ẽprehendunt. Nam singłe uocalẽ. suas uocẽ habent

Expanded text:
e uidetur cum potesngere. sunt igitur uocales praepositiuae aliis uocalibus subsequentibus in eisdem syllabis a e o, subiunctiuae e u, ut ae ια: nam υι diphthongus est. sunt igitur diphthongi, quibus nunc utimur, quattuor. diphthongi autem dicuntur, quod binos phthongos, hoc est uoces, comprehendunt. nam singulae uocales suas uoces habent
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ. Ciunctĩuõ ꝑ cõpositionẽ. tantũ habentib casus. quã cũ
non habentib ut indoet̃. Int̾rit̾. int̃curro ꝓc̃sul. induco.insipi¬
ens.UII pͥum ẽ c̃iunctiõis diuersa nõa ł quãcũq dictiones ca-¬
sualẽ. ł diuersa uerba. ł aduerbia c̃iungere. ut terunt & oicero.¬
& dico. ł facio. ł dico. & bene. &celerit̃. ł bene. ł celerit̃. quod p̃po¬
p̃positionẽ cõponi possunt cum uerbis. Ciunctio uõ nunquã. ut
subtraho. ad duco. p̃pono. ꝓduco. de hortor. Ciunctio aũt̃ licet sit
p̃positua in cõpositione tam̃ nonu ue nitͣcum uerbiꝰ. ut ast. at

Expanded text:
 compositionem tam cum habentibus casus quam cum non habentibus, ut indoctus, interritus, intercurro, proconsul, induco, inspiciens. proprium est coniunctionis diuersa nomina uel quascumque dictiones casuales uel diuersa uerba uel aduerbia coniungere, ut et Teret dico, uel facio uel dico; et bene et celeriter, uel bene uel celeriter; quod praepos componi possunt cum uerbis coniunctio uero numquam, ut subtraho, addico, praepono, produco, dehortor, coniunctio autem, licet sit praepositiua, in compositione tamen non inuenitur cum uerbis, ut at, ast,
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã & qualitatẽ significare. ħ ht̃ enã appellatio & uoca¬¬
bulũ. Ergo tria. una. pars ẽ orationiꝰ. II Ppͥum ẽ uerbi actio¬
nẽ siũ passionẽ. siue utriq cũmodĩ & formi. & tẽ porib si ne
ca su significare. Hoc ha bent etiã infinita. qua re ñ s̃ separan da
auerbo. Partiripium aũt iurae separat̃ a uerbo. quiacasus hab
ꝗb caret uerbũ. & genera ad similitudinẽ nominũ. nec molos

Expanded text:
substantiam et qualitatem significare. hoc habet etiam appellatio et uocasubstantiam et qualitatem significare. hoc habet etiam appellatio et uocabulum: ergo tria una pars est orationis. proprium est uerbi actionem siue passionem siue utrumque cum modis et formis et temporibus sine casu significare. hoc habent etiam infinita, quare non sunt separanda a uerbo. participium autem iure separatur a uerbo, quod et casus habet, quibus caret uerbum, et genera ad similitudinem nominum, nec modos
Abbreviated transcription (Latin):
oc. non solũ articulũ p̃positiuũ. sed etiã ꝓ nom̃ in eadẽ dicnõ e
significamꝰ. Similit ꝗoCTUC. articulus sub iunctiuus intelle¬
gttur. Una cum ꝓ nomine scđm̃ quõ dã infinito. siũ magi nomi¬
de ut appollomus ostendit firmissima ratione. Prepositionẽ qq̃
stoici c̃iunctioni copulante᷑ p̃positiuã c̃iunctionẽ uocabant. III.¬
Quidã aũt nouẽ dicebant eẽ. parte orationĩ. appellationem
addentẽ separatĩ nominib IIII. Ali x. etiã infinitiua uer¬
ad iungi articuliꝰ ꝑsenum erabant. UI. His alii addebant etiã
uoc abulũ. & int̃iectionẽ apud geo quãnõ ad seruamꝰ.UII. Ap̃
latinoꝰ uõ articulũ ad debant. quod purũ ꝑse. ap̃ eõ non inuenin
supra docuimꝰ:
gitur non alit̃ possunt discerni ase parte̾ orationiꝰ nisi unius¬
cuiusq ꝓprietatẽ significationũ attendam̃. ꝓ pͥumẽ nom in is

Expanded text:
 non solum articulum praepositiuum, sed etiam pronomen in eadem dictione  non solum articulum praepositiuum, sed etiam pronomen in eadem dictione significamus. similiter qui, ὅστις, articulus subiunctiuus intellegitur una cum pronomine, secundum quosdam infinito, siue magis nomine, ut Apollonius ostendit firmissima ratione. praepositionem quoque stoici coniunctioni copulantes praepositiuam coniunctionem uocabant. quidam autem nouem dicebant esse partes orationis, appellationem addentes separatam a nominibus, alii etiam decem, infinita uerpossunt adiungi articulis, per se numerabant. his alii addebant etiam uocabulum et interiectionem apud Graecos, quam nos adhuc seruamus, apud Latinos uero articulum addebant, quem purum per se apud eos non inueniri supra docuimus. igitur non aliter possunt discerni a se partes orationis, nisi uniuscuiusque proprietates significationum attendamus. proprium est nominis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ p̃posiito grauatur & p. & sine aspiratiõe. Uidẽ gͥ ꝑseipsam silłam
desicẽ p̃dictoꝵ ratione. nec alit̃ posse examussim tractari nisi
posita sit indictione. cotnt̃ p¬
Ratioẽ. ordinatio dictionũ c̃gruã sententiã. ꝑfectaniq de
ħ sepe no: nuncupat᷑ cũ plenã ostendit sententiã ut uerba in ꝑati¬
ua. & responsiua que sepe un adictione cõplent̃. ut sidicam
ne respondit.
Ciunctio. Nã participiũ c̃numerantẽ uerb participale uerbum
nominabant. ł casuale. Necñ etiã ad uerbia nominib uł u̾bis
c̃numerabãt. & quasi adiectiua uerboꝵ eanominabãt.Articu¬
lis aũt ꝓ nõa c̃numerantẽ. finitoꝰ ea articulõ appellabant. Ipsos
aũt articulõ ꝗb noscaremꝰ infinitoꝰ articulo̾ dicebant uelut
alii dicunt. articulõ connumerabant ꝓ nominib & articulari a
eoꝰ ꝓnõa uocabãt. In quo illo̾ ad hue sequim̃ latini. quãuĩ integro
in nr̃a non inuenimꝰ articuloꝰ lingua. Nãcũ dicimꝰ idẽ. o axt

Expanded text:
t producitur et est sine aspiratione. uides ergo per se ipsam syllabam deficere praedictorum ratione nec aliter posse examussim tractari, nisi posita sit in dictione. de oratio est ordinatio dictionum congrua, sententiam perfectam demonsaepe nomine nuncupatur, cum plenam ostendit sententiam, ut uerba imperatiua et responsiua, quae saepe una dictione complentur, ut si dicamne respondit. coniunctio. nam participium connumerantes uerbis participiale uerbum uocabant uel casuale, nec non etiam aduerbia nominibus uel uerbis connumerabant et quasi adiectiua uerborum ea nominabant, articulis autem pronomina connumerantes finitos ea articulos appellabant, ipsos autem articulos, quibus nos caremus, infinitos articulos dicebant uel, ut alii dicunt, articulos connumerabant pronominibus et articularia eos pronomina uocabant, in quo illos adhuc sequimur Latini, quamuis integros in nostra non inuenimus articul
Abbreviated transcription (Latin):
nominũ ponunt᷑. neq certã significant ꝑsona.s& etiã substanti ã
quã uis infinitã. & qualitatẽ quã uiꝰ generale ꝙ ẽ suũ nominis
quedã exeis. Non eñi declinatio. sed uĩ & si gnificatio uniuscuiꝰq
partĩ c̃tẽ plantła ẽ. In different̃ enĩ multa & nõa modo ꝓ nominũ
declinatioẽm ꝓ nomi nũ appellare. quod sideclinatio fac̃ inditi¬
um qualis sit dictio debent om̃ia possessiua ꝓnõa que nominum
declinatioẽm secunt̃. & participia inliꝰ c̃putari quod om̃ino car&
ratione. Ergo non declinatio sed pͥctã ẽ excutienda signisicano¬
nis. Et qm̃ de ꝓprietate nominis & uerbi & participii & ꝓnõis
breuĩt̃ dictũ ẽ. ñ in c̃gruũ ẽẽ arbi tor sũm atĩ deceterarũ qqͣ
ꝓetate. partiũ orationĩ ꝑ currere. ꝓ pͥum ẽ ad uerbii cũ ũ bo
poni. nec sine eo ꝑfectã significationẽ posse habere. ut bene facio
docte lego. Hoc ergo int̃ ad uerbiũ & p̃positionẽ int̃ ẽ. quod ad ũbi¬¬

Expanded text:
ficant personas, sed etiam substantiam, quamuis infinitam, et qualitatem, quamuis generalem, quod est suum nominis, habeant quaedam ex eis. non enim declinatio, sed uis et significatio uniuscuiusque partis est contemplanda: indifferenter enim multa et nomina modo pronominum declinationem pronomen appellare? quod si declinatio facit indicium, qualis sit dictio, debent omnia possessiua pronomina, quia nominum declinationem sequuntur, et participia in his computari, quod omnino caret ratione. ergo non declinatio, sed proprietas est excutienda significationis. et quoniam de proprietate nominis et uerbi et participii et pronominis breuiter dictum est, non incongruum esse arbitror, summatim de ceterarum quoque proprietate partium orationis percurrere. proprium est aduerbii cum uerbo poni nec sine eo perfectam significationem posse habere, ut bene facio, docte lego. hoc ergo inter aduerbium et praepositionem est, quod aduerbi
Abbreviated transcription (Latin):
mollit̃. Inueniunt̃ multa ꝓpͥa siue appellatiua. que cũ nonsint di¬
minutiua. formã tam̃ hnt diminutiuoꝵ. Ut cuniculus. annic ul

Expanded text:
molliter». inueniuntur multa propria siue appellatiua, quae cum non sint diminutiua, formas tamen diminutiuorum habent, ut cuniculus, annicul
Abbreviated transcription (Latin):
moa unsm ulterior ultimꝰ eeterior extremꝰ ł extim̃ dorroon
oc togiaphia Ergo unt̃ solis stationẽ & sydera .vII. Exporrecta
ancet tellus huic extima fiuctu occeani. interior neptano ex sinie
hora Nl autt intruculento. Bona ꝑdidi. mala repperi. fact sumex¬
timus auobĩ.¬
Oimtiuũ ẽ quod diminutionẽ primitiui sui absolute de¬
monsirat. ut rex. regulũ. idẽ paruus rex. Idõ aũt positum

Expanded text:
mus, ulterior ultimus, exterior extremus uel extimus. Varro in chorographia : «ergo inter solis stationem et sidera septem / exporrecta iacet tellus. huic extima fluctu / Oceani, interior Neptuno cingitur ora». Plautus in truculento : «bona perdidi, mala repperi, factus sum extimus a uobistiuum est, quod diminutionem primitiui sui absolute demonstrat: rex regulus, id est paruus rex. ideo autem positum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ idẽ seruant ut caput. capitiꝰ. Et abeo c̃oposita ut sincrput. sincipitis.
Occiput. occipit̾i. Alles. allecti. Lac lagtĩ. In quo enãt additur.
Quare quib dã non in rationabilit̃ nominauim̃. hoc lacte. ꝓ lac in¬
alicuius. M. ut templũ tẽpli. pelium. pelii. S. ut magnꝰ magni.
x. utrex. regi .nix. niuiꝰ¬

Expanded text:
o composita sinciput sincipitis, occiput occipitis, allec allecis, lac lactis, in quo etiam t additur. quare a quibusdam non irrationabiliter nominatiuus hoc lacte prolatus inalicuius; m, templum templi, Pelium Pelii; s, magnus magni; x, rex regis, nix niui
Abbreviated transcription (Latin):
fontiꝰ. fontañ. mons. mont̾i. montañ. urbs. urbĩ. urbañ. sol. solis.
solanus. Ex quosubsolanꝰ. Exeo tam̃ etiã solinꝰ ꝓpͥũ. milo. miloniꝰ. milo¬
niañ. piso. pisonĩ. ẜisoniañ. Quã uĩqupdã. & pisoninꝰ. & miloninus.
dici putauer̃. Sed uꝓprusderiuata plerũq i. añ .a. hñt. louis.
iouiañ. cesaũ cesarianus. Possum tam̃dicere quod acesarius &mi¬
lomus. upisonius & iouius deriuatas cesarianus malonani sus oni¬
anus. iouiañ. Lux lucĩ lucanꝰ. Ex quo cõpositũ sit antelucan Cereo
de tam̃ nascit̃ enã lucina. uet̾ ueterĩ. ueterañ. Lime imiti. limita do
A ncori an conĩ. anconitanꝰ. Cadiꝰ. gaditait̃ Idoaut nxe imnptet a guitan¬

Expanded text:
fontis fontanus, mons montis montanus, urbs urbis urbanus, sol solis fontis fontanus, mons montis montanus, urbs urbis urbanus, sol solis solanus ex quo subsolanus: ex eo tamen est etiam Solinus, Milo Milonis Milonianus, Piso Pisonis Pisonianus quamuis quidam et Pisoninus et Miloninus dici putauerunt. sed a propriis deriuata plerumque i ante a habent: Iouis Iouianus, Caesaris Caesarianus. possumus tamen dicere, quod a Caesarius et Milonius et Pisonius et Iouius deriuata sint Caesarianus, Milonianus, Pisonianus, Iouianus, lux lucis Lucanus ex quo compositum fit antelucanus: ex eodem tamen nascitur etiam Lucina, uetus ueteris ueteranus, limes limitis limitanus, Ancon Anconis Anconitanus, Gades Gaditanus. ideo aut
Abbreviated transcription (Latin):
Uiriligiañ. Terentius. terentiañ. Salustius. salustianꝰ. condie cotidia¬
ñ. Similit̃ ameridie. meridiañ fac̃. Hodie tam̃. hodiern̾fac̃. Simi¬
lit̃ .a. hñt ea quederiuant᷑ a nominib in cus. ł inculũ desinentib
que s̃ ultraduã silłas. ut rusticꝰ. rusticanꝰ. Public̾ publicanꝰ. saticulus.
saticulañ. Tusculus. tusculañ. Excipit̃ am asculo. quod ẽ diminuti¬¬
uũ. marĩ. masculinus. feͣtũ.Nã disiłta incusdesinentia sine a sunt
ut manc̃. mancinꝰ. lac̃. lacuna. Porcꝰ porcinꝰ. inum ꝗq̃ neutra c̃sonante
ante cedente. Inderiuatiuĩ .a. hñt añ nus. Oppidũ. oppidañ. Pe¬
stum. pestañ. Spoletũ. spoletañ. Toletũ. toletañ. castelũ. castella¬
nus. Beneuentũ. beneuentañ. Similit̃. a. hñt penultima pleraq
uenientia a nominib t̃tie declinatioĩs. cesar. cesari. cesarianꝰ. fous.

Expanded text:
Virgilianus, Terentius Terentianus, Sallustius Sallustianus, cotidie cotidiaVirgilianus, Terentius Terentianus, Sallustius Sallustianus, cotidie cotidianus, similiter a meridie meridianus; hodie tamen hodiernus facit. similiter a habent ea, quae deriuantur a nominibus in cus uel in culus desinentibus, quae sunt ultra duas syllabas, ut rusticus rusticanus, publicus publicanus, Saticulus Saticulanus, Tusculus Tusculanus. excipitur a masculo, quod est diminutiuum maris, masculinus factum: nam disyllaba in cus desinentia sine a sunt, ut mancus Mancinus, lacus lacuna, porcus porcinus. in um quoque neutra consonante antecedente in deriuatiuis a habent ante nus: oppidum oppidanus, Paestum Paestanus, Spoletum Spoletanus, Toletum Toletanus, castellum castellanus, Beneuentum Beneuentanus. similiter a habent paenultimam pleraque uenientia a nominibus tertiae declinationis: Caesar Caesaris Caesarianus, fons
Abbreviated transcription (Latin):
deriaatuiũ supra diete forme nisi sint mutoꝵ inimaliũ u silla
silian ꝓpenna ꝑpennañ. roma. romanꝰ. silua siluanꝰ. nola uolanus.
suessula. suessulanus. adria. adrianꝰ. conpsa. conpsañ. Excipiunt᷑
iugirtiñ messalinꝰ. terreñ. que quã uis a nominib in a desinentib
c̃sonante antecedente deriuant᷑. non seruauer̃ tam̃.a. Demusteli¬
no & aquilino. paulo p̾tractabit̃. Apluralib q̃q in ae diptongondesi¬
nentib ł in a. deriuatiua. similit̃ a. hñt ante nus. ł na.ł nũ. acer¬
re cerranꝰ. Thebe thebañ. Cumȩ. cumañ. formiae. formiañ. signa.
ante signan. m̃bra. m̃brana. quod ẽ femininũ. Poss̃ tam̃ hec & asin¬
gularib eẽ. AN otoy. Signum. & menbrũ. quodpau lopꝰ ostendet᷑.
tib ł ab ad uerbis ime. ut pompenus. pompeiañ. stenius. stenianus.
Tmus. titiañ. tullius. tullianus. fabius. fabiañ. Iulius. uliañ. uirgł.

Expanded text:
deriuatiuum supra dictae formae, nisi sint mutorum animalium, ut Sulla deriuatiuum supra dictae formae, nisi sint mutorum animalium, ut Sulla Sullānus, Perpenna Perpennānus, Roma Romānus, silua Siluānus, Nola Nolānus, Suessula Suessulānus, Adria Adriānus, Compsa Compsānus. excipiuntur Iugurthinus, Messalinus, terrenus, quae quamuis a nominibus in a desinentibus consonante antecedente deriuantur, non seruauerunt tamen a de mustelino et aquilino paulo post tractabitur. a pluralibus quoque in ae diphthongum desinentibus uel in a deriuata similiter a habent ante nus uel na uel num, ut Acerrae Acerranus, Thebae Thebanus, Cumae Cumanus, Formiae Formianus, signa antesignanus, membra membrana quod est femininum. possunt tamen haec et a singularibus esse ἀπὸ τοῦ signum et membrum, quod paulo post ostendeie longam, ut Pompeius Pompeianus, Sthenius Sthenianus, Titius Titianus, Tullius Tullianus, Fabius Fabianus, Iulius Iulianus, Virgilius
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatib siũ officiis. ut tribuñ. añ signanꝰ. ł agenerib utma¬
sculiñ. femininꝰ. Alia amuti animalib ut tauriñ. porcinus.
ceruinꝰ. anseriñ. alia amateria ex qua c̃stant. ut humanus.
t̃reñ. Alia afortima. ut libertinꝰ egeñ. Alia anumerĩ semg
płria. ut bini.t̃ni. deni. Sic abom̃ib numeriꝰ quã iũ poetica
auctoritate etiã singularia inueniunt᷑. kuc anꝰ in uinii. Sir¬
tib inclibieiꝰ tuta ẽ egypt᷑. At inde curgite septeno a uicu maresibe¬
oat anñi abit une It ꝗgrauĩ auletẽ centenaq arbore flatũ uerbe¬
saendũ quod aliaeo a nominib fiunt ut roma. romañ. acesare. cesari¬
uenau q auerbis. ut ab egeõ. ogeñ. alia abaduerbus. ut insra. insernus.
supra supñ. hodie. hodierñ.
onemur iggatur sicuti possumꝰ exponere rationẽ penultimarũ in su¬
oro nieñ deriuationũ formis litterarũt̾na. desinentia. ante ceden¬
te aliqua consonante seuuocali ꝓducta ẽãdẽ .a. & acceptañ. faciunt

Expanded text:
ciis, ut tribunus, antesignanus; uel a generibus, ut masculinus, femininus; alia a mutis animalibus, ut taurinus, porcinus, ceruinus, anserinus; alia a materia, ex qua constant, ut humanus, terrenus; alia a fortuna, ut libertinus, egenus; alia a numeris semper pluralia, ut bini, terni, deni sic ab omnibus numeris, quamuis poetica auctoritate etiam singularia inueniuntur. Lucanus in VIII: «Syrtib in X: «it grauis Aulestes centenaque arbore fluctum / uerbeendum, quod alia eorum a nominibus fiunt, a Roma Romanus, a Caesare Caesarianus; alia a uerbis, ut ab egeo egenus; alia ab aduerbiis, ut infra infernus, supra supernus, hodie hodiernus. conemur igitur, sicuti possumus, exponere rationem paenultimarum in supra dictis deriuationum formis literarum. in a desinentia antecedente aliqua consonante seu uocali producta eadem a et accepta nus faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. bellũ. Cemiñ. gemellus. gemina. gemella. gemiũ. gemellũ.
uinũ. uillũ. Sic gͦ suina. sugilla. ouina. ouilla. Innus iterũ in ue¬
niunt̃ quedã. intinus penultima corripientia. Sed que apͥmitiuĩ
ñ hñt .t. ut diu. diutinꝰ. Crã. crastinus. horno. hornotinus. pͥus.
q apsce . Fiscina aũt afisco anficus. afiscia. anneutrũ. anertio.
dubiũ ẽ. quomodo nec fuscina. afusco. neeparia apago. nec mu¬
tuua aenitoo nec ariminũ. ab arimo. deriuata cum sint pͥmitiua.
ponultima corripuer̃. INΕRTR S. Sin aũt in rdesinentias

Expanded text:
bonum bellum, geminus gemellus, gemina gemella, geminum gemellum, bonum bellum, geminus gemellus, gemina gemella, geminum gemellum, uinum uillum, sic ergo suina suilla, ouina ouilla. inueniuntur quaedam in tinus paenultimam corripientia, sed quae a primitiuis non habent t, ut diu diutinus, cras crastinus, horno hornotinus, prius est a pisce; fiscina autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuata, cum sint primitiua, paenultimam corripuerunt. sin autem in er desinentia
Abbreviated transcription (Latin):
tauro minaes dicunt. Gentilia enĩ ap̃geõ intẽ desinentia. mutata
es in .a. accipiunt nus cum in hanc formã ueniunt. De EΡΟ ΠOA¬
ITΗC metropolitanꝰ NΗΑΗΟΛΙTΗC neapolitanꝰ. Itẽ .i. serua¬
tionis deriuant̃ in hane formã. aꝑ. aprinꝰ. caꝑ. caprinꝰ. ceruus. cer¬
uiñꝰ poreus. porciñ. taurꝰ. taurinꝰ. Ferus. ł fera. feriñ. cani. caninus.
lepus. leporĩ. leporinꝰ. Lupus. lupinꝰ. formica. formicinꝰ. Plautus
in menechini. Atq eccũ in cd moue formicinũ gradũ. hirundo.
hirundini hirundininꝰ. Idẽ ĩrudente. Ad hrundininũ nidũ uisa ẽ¬
mͥsimia ascensionẽ: ut faceret adorier. aquila. aquilinꝰ. mustela.
musteliñ. quãuis cdesinunt. Leo. leonĩ. leoninꝰ. Ouiñ qq̃. aboue.
& sumñ. a sue. Nã ouilla. & suilla. diminutiua sunt. Alia innus enĩ
desinentia. ł inna. ł innũ. sifaciunt diminutiua. Abiecta. Nduas
assumũt .l. unꝰ. ullus. una. ulla. unũ. ullũ. Boñ. bellus. bona. bella.

Expanded text:
Taurominites dicunt. gentilia enim apud Graecos in της desinentia mutata es in a accipiunt nus, cum in hanc formam ueniunt: Μητροπολίτης Metropolitanus, Νεαπολίτης Neapotitanus. item i seruationis, deriuantur in hanc formam: aper aprinus, caper caprinus, ceruus ceruinus, porcus porcinus, taurus taurinus, ferus uel fera ferinus, canis caninus, lepus leporis leporinus, lupus lupinus, formica formicinus Plautus in Menaechmis :«atque eccum incedit; moue formicinum gradum», hirundo hirundininus idem in rudente : «ad hirundininum nidum uisa est simia, / ascensionem ut faceret adoririer», aquila aquilinus, mustela mustelinus, quamuis in a desinant, leo leonis leoninus, ouinus quoque ab oue et suinus a sue. nam ouilla et suilla diminutiua sunt. in nus enim desinentia uel in na uel in num si faciunt diminutiua, abiecta n duas assumunt l: unus ullus, una ulla, unum ullum, bonus bellus, bona bella,
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ multa inueniunt᷑ significatiõis possessiue eẽ ap̃nõ. ut ciui¬
lis ostilĩ. celestĩ. lunariꝰ. castrensis. equest᷑. pedester. paluster.
quoꝵ qui adiuerse & uarie s̃ forme. & significationẽ postea
eas cũ reliquis specieb denominatiuoꝵ ꝑ ordinẽ tractabinꝰ.
Nũc decõparatiuo uideam̃.¬

Expanded text:
 multa inueniuntur significationis possessiuae apud nos, ut ciuilis, hostilis, caelestis, lunaris, castrensis, equester, pedester, paluster, quorum quia diuersae et uariae sunt formae et significationes, postea eas cum reliquis speciebus denominatiuorum per ordinem tractabimus. nunc de comparatiuo uideam
Abbreviated transcription (Latin):
& placentinus. & similia. Non solũ patriã sed etiã posseslio nẽ
significant. Sunt tam̃ multa supra dicte speciei.: q̃etiã agnõa
inueniunt̃. ut camerinꝰ. numantinꝰ. corolanꝰ. alia ꝓpͥaelde
forme nõa. ł etiã agñoa. ut adriañ. messalinꝰ. siluan claudia¬
nus. coruinus. ꝓbinꝰ. rufinus. emilianꝰ. Alia aloci ut rusticanus.
urbañ. oppidañ. capitolinꝰ. palatiñ. esquilinꝰ. gallicanꝰ. uicin.
ex t̃nus. Alia a tẽporib matutiñ. amatuta que signif aurorã.

Expanded text:
milia non solum patriam, sed etiam possessionem significant. sunt tamen multa supra dictae speciei, quae etiam agnomina inueniuntur, ut Camerinus, Numantinus, Coriolanus; alia propria eiusdem formae nomina uel etiam agnomina, ut Adrianus, Messalinus, Siluanus, Claudianus, Coruinus, Probinus, Rufinus, Aemilianus; alia a locis, ut rusticanus, urbanus, oppidanus, Capitolinus, Palatinus, Aesquilinus, Gallicanus, uicinus, externus; alia a temporibus, ut matutinus a Matuta, quae significat Auroram
Abbreviated transcription (Latin):
uanuoꝵ. Seorsum deriuatiua spẽciẽ habẽt qua memorauim̃.
dequib singulis hinc tractabim̃.
formã ꝙ significat cũ gto primitiui filios ł nepotẽ ut eadci¬
romani cognominib famili arũ utunt᷑. ut cornelii marcellius. &
sunt. Sicut om̃s minorẽ: thesei : thesidã g̃ciuocant. quossolent

Expanded text:
uorum. seorsum autem deriuatiua species habent, quas memorauimus, de quibus singulis hinc tractabimus.od significat cum genetiuo primitiui filius uel nepos Aeacio qua Romani cognominibus familiarum utuntur, ut Cornelii, Marcelli; omnsunt, sicut omnes minores Thesei Thesidas Graeci appellant, quos solent
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid dictũ ẽ quod quãuis ht̃ aliquid c̃irariũ & quasi seꝑ
adherens tam̃ ñ ab ipso nõe signisic̃ etiam illud. Neq eñi
exilonominationẽ accep̃t utdiẽ nox. Dexira. sinistra. Nam quaiũ
entereat nen interimit secũ etiã illud quod ei adhere intelligitur
De omonimo superius docuimꝰ quodtã in ꝓpͥis quã in appellatiuis mues¬
Nadius muero. In ꝓpriis qq̃ hanc iũ habent. dionima. ł trionima. ł te¬
tronima rit publius. cornelius. scipio africañ. sic̃ dociim̃. UIII. Genti¬
le dn quo dgente significat ut grecũ. latinꝰ. UIII. Patriũ ẽ quo dap-
lecei a sumitur: ut atheniensis. romanꝰ. X. Int̾rogatiuũ ẽ quodeũntt̃¬
rogatione ꝓfeit utquis. qualis. quant᷑. qt̃ quot᷑. suos seruant accen¬

Expanded text:
ad aliquidad aliquidadhaerens, tamen non ipso nomine significat etiam illud: neque enim ex illo nominationem accipit, ut dies, nox, dextra, sinistra: nam quamuis intereat, non interimit secum etiam illud, quod ei adhaerere intellegitur. de homonymo superius docuimus, quod tam in propriis quam in appellatiuis inuengladius, mucro. in propriis quoque hanc uim habent dionyma uel trionyma uel tetraonyma, ut Publius Cornelius Scipio Africanus, sicut docuimus. gentile est, quod gentem significat, ut Graecus, Latinus. patrium est, quod a patria sumitur, ut Atheniensis, Romanus. interrogatiuum est, quod cum interrogatione profertur, ut quis, qualis, quantus, quot, quotu
Abbreviated transcription (Latin):
nomicũ. Possessiuũ. Cõparaturi. suꝑlatiuũ. Dimi nutiuã deno¬
minatiuũ. In quo intelligimꝰ eũ multiꝰ alus etiã c̃phensiuum
De quib in loco dicemꝰ. Uerbaile parncipale. Aduerbrale a¬
tiuũ ẽ quod adicitur ꝓprus ł appellatiuis. & sigifcat laudeni
ł uituperationẽ. ł merdliũ ł accidens imnicuiq idłiudẽ u iuist:
dantes. & magnus latro. ł fur. uitu perantẽ. Accidens uõ idẽ
suũ uniuscuĩq ut niger corius & altũ mare. Inueniuntur
tam̃etiã in ꝓpriis quedã huiuscemodi ur gradiuus. mars. &
nia adiectiua. Sumunt̃ aũt hec aquantitate. ł qualitate.
Animił corporiꝰ. ł ex trinsecus. acci demiu. Animi ut prudens.
magnanim. corporiꝰ. ut alb longus. Extrinsccus accidentiũ
ut diuẽ felix .UI. Ad aliquid dictũ ẽ quod sine intellectu illi
etiã parrẽ. & dicendo seruũ. dñm qquitellego. Diodsite¬
reat. interemit illud. unaꝙ ab eo intellegunt᷑. UII. Quasi

Expanded text:
 comparatiuum, superlatiuum, diminutiuum, denominatiuum, in quo intellegimus cum multis aliis etiam comprehensiuum de quibus in loco dicemus, uerbale, participiale, aduerbiale. adiectiuum est, quod adicitur propriis uel appellatiuis et significat laudem uel uituperationem uel medium uel accidens unicuique: laudedantes et magnus latro uel fur uituperantes; accidens uero, id est suum uniuscuiusque, ut niger coruus et altum mare. inueniuntur tamen etiam in propriis quaedam huiuscemodi, ut Gradiuus Mars et Enia adiectiua. sumuntur autem haec a qualitate uel quantitate animi uel corporis uel extrinsecus accidentium: animi, ut prudens, magnanimus; corporis, ut albus, longus; extrinsecus accidentium, ut diues, felix. ad aliquid dictum est, quod sine intellectu illiuetiam patrem et dicendo seruum dominum quoque intellego. quod si intereat, interimit una illud, quod ab eo intellegitur. quasi
Abbreviated transcription (Latin):
hircania. hircañ. mauretania. mauretanus. Cãpania. cam¬
panꝰ. Dardanꝰ uõ ꝓpriũ ẽ & pͥmitiuũ. Idõq a. correpta hab.
abusiue tam̃ poete ꝓd ardanio ponunt clardanũ. Siuõ añ ia
aliã habuerĩt c̃sonantẽ.i. longã hñt ab eis deriuata. añ nus.
añ .n. hñt. anagninꝰ. Similit̃ alex andria. alexandrinus.
Numantia.numantinꝰ. aricia. aricinꝰ. INANUSItΕ RU

Expanded text:
Hyrcania Hyrcanus, Mauretania Mauretanus, Campania CamHyrcania Hyrcanus, Mauretania Mauretanus, Campania Campanus; Dardanus uero proprium est et primitiuum ideoque a correptam habet: abusiue tamen poetae pro Dardanio ponunt Dardanum. si uero ante ia aliam habuerint consonantem, i longam habent ab eis deriuata ante nus: ante n habet, Anagnīnus: similiter Alexandria Alexandrīnus, Numantia Numan
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝑtulit in memorabilib acerñ fac̃. Alt̃. alt̾nus. Illascilieet
obseruata regula quã suꝑius diximꝰ inmulti anim alib Idõ ꝙ an¬
ser anserin. dicim̃. passer. passerinꝰ. ab ad uerbiis qq uenientia.
inra desinentib er hñt añnus. Infra. infernus. extra. ex ternus.
Dui. diurnͥ. heri. alternitatiꝰ causa. hesterñfac̃. semꝑ. semꝑit̾nꝰ.
dicebant ab euo. Unde uarro inpseudenia. ꝑ euit̃ nã hominũ¬
solũ ueterañ. sed diuersas habent significationẽ. Quercus
enã quer ñ fac̃. colir̾. colur ñ. tacitus. taciturñ. m̃sis. m̃fur¬
nus. Sic eñi cicero posuit ꝓm̃strius in pͥmorethoricoꝵ. Pars
quedã et̾nitatiꝰ. cũ alicuiꝰ annui. m̃surni. diurni. noc turni.
uesꝑtini. certa significatione. Ab hieme qq̃ ł Imbre hiberñ¬
sit. INANUSITERU. In iadesinentia .N. añ cedente mu-¬
tant ia. inus & huiꝰ cemodi forme faciũt deriuatiua apͥmi¬
tiuis tam̃ habentia . N. ut hispania. hĩ pañ. Lauinia. lauinꝰ̃.

Expanded text:
nus protulit in memorabilibus, acernus facit, alter alternus, illa scilicet obseruata regula, quam superius diximus in mutis animalibus; ideoque anser anserinus dicimus, passer passerinus. ab aduerbiis quoque uenientia in ra desinentibus er habent ante nus, infra infernus, extra externus, sunus, heri alternitatis causa hesternus, semper sempiternus. dicebant ab aeuo, unde Varro in Pseudaenea : «per / aeusolum ueteranus, sed diuersas habent significationes. quercus etiam quernus, corylus colurnus, tacitus taciturnus, mensis mensurnus: sic enim Cicero posuit pro menstruus in primo rhetoricorum : «pars quaedam aeternitatis cum alicuius annui, mensurni, diurni, nocturni uespertini certa significatione». ab hieme quoque uel imbre hibernus fit. in ia desinentia n antecedente mutant ia in us, et huiuscemodi formae faciunt deriuatiua, a primitiuis tamen habentia n, ut Hispania Hispanus, Lauinia Lauinus,