comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ morsi fideliutiq amico suo
& quem in dm̃ pharaoni consti¬
tuerat dixiss& quia nonglo¬
rificastime in aquae contradi¬
ctione ascende in montẽ & mo¬
rere : hunc sibi postea sepul¬
turae cius loco anemine cogni¬
to una cũ helia aba postolis in
monte conspecto. bexti & xterni
regni sui consortem & martrrẽ
istuis modi bonitatis dĩ exẽpla
ꝑcurram quibus increpitis
demutationũ offensis obfidĩ
tamen meritũ affuit uenia
peluus conscius dñs infirmi¬
tatis humanae cũ a postolis di¬
xiss& omnesuos scandalum
bexto petro ter ñ tam ad de¬
nunciationẽ damnatae negati¬
onis sed quia ꝑtimorẽ carnis
demutabilis homo. id quod
negaturus eẽt admonito
negnti quidem claues tam
celorũ non ademit : quuia cum
ꝑtrepidationẽ orrepsiss& nega¬
tio uoluntatis. tuñ usq ad mar¬
trriũ confitendi fides firma
non deerat. & aliud est nolle:
aliud non posse Territus enĩ
petrus & si ꝑ carnis sensũ respon¬

Expanded text:
cum Moysi. fideli utique amico suo, cum Moysi. fideli utique amico suo, et quem in deum pharaoni constituerat, dixisset: quia non glorificasti me in aquae contradictione, ascende in montem et morere, hunc sibi postea, sepulturae eius loco a nemine cognito, una cum Helia ab apostolis in monte conspectum beati et aeterni regni sui consortem et martyremistiusmodi bonitatis dei exempla percurram, quibus, increpitis demutationum offensis, ob fidei tamen meritum adfuit uenia procliuis, conscius dominus infirmitatis humanae, cum apostolis dixisset: omnes uos scandalum beato Petro non tam ad denuntiationem damnatae demutationis, sed quia per timorem carnis demutabilis homo, id quod negaturus esset admonito et neganti quidem claues tamen regni caelorum non ademit: quia cum per trepidationem obrepsisset negatio, uoluntatis tamen usque ad martyrium confitendi fides firma non deerat. et aliud est nolle, aliud non posse. territus enim Petrus, etsi per carnis sensum respon
Abbreviated transcription (Latin):
ipellimur dũ gaudie effem¬
mur dũ dolore stimulanir
dũ iudicio dissidemus clupdu
atate mutamur His eͦ sabditi
naturae infirmis motib aqua¬
les et̃ non possumus dũ caffe¬
ctũ demutabiles sumus & tem¬
pore It id circo ꝑfecta bonitas
in nullo est quia eam naturali¬
um ꝑturbationũ incentiua de¬
mutent sed tam̃ cũ in bonitatis
sumus uel uoluntate uel gestis
non possumus uel tunc non hoc
eẽ quod sumus & quam uis
imꝑfecti ad idsimus ne sẽmp
idsimus quod tã sumus indẽ¬
pore lic& ꝑrature infinma¬
tatem demutationi bonitatisi
obnoxii. non adimitur robile
bonos nos uel tũ eẽ cũ sumus
Bonus autem solus ꝑnatura
indemutabilem suam semꝑds
non praȩduruschuius demuta¬
tionis nr̃x arbiter fuit : indul¬
gentiam infirmitati nostrãe
qua non sem̃ꝑ boni ꝑmanemꝰ
ex merito uoluntatis impti¬
ens qua bonos noseẽ delectat
Magisq his quae uelimus ꝓpi¬
ciatus est: quam bis quae non
possumus iratus est Nanque

Expanded text:
inpellimur, dum gaudio efferinpellimur, dum gaudio efferimur, dum dolore stimulamur, dum iudicio dissidemus, dum aetate mutamur. his ergo subditi naturae infirmis motibus aequales esse non possumus, dum et adfectu demutabiles sumus et tempore. et idcirco perfecta bonitas in nullo est, quia eam naturalium perturbationum incentiua demutent. sed tamen cum in bonitatis sumus uel uoluntate uel gestis, non possumus uel tunc non hoc esse, quod sumus. et quamuis inperfecti ad id simus, ne semper id simus, quod tamen sumus in tempore, licet per naturae infirmitatem demutationi bonitatis obnoxiis non adimitur nobis, bonos nos uel tum esse, cum sumus. Bonus autem solus per naturam indemutabilem suam semper deus non praedurus huius demutationis nostrae arbiter fuit, indulgentiam infirmitati nostrae, qua non semper boni permanemus, ex merito uoluntatis inpertiens, qua bonos nos esse delectat: magisque his, quae uellemus, propitiatus est quam his, quae non possemus. iratus est. namque
Abbreviated transcription (Latin):
significatur unius: in eo uero
quodusq ad unũ ẽ. uniuersitas
generalis ꝓspicientie caelo sci¬
entẽ diligentiam sub quod ã
speciali & ꝑsonali numero
continetur. Quan quã uero
eam eẽ infirmitatem bumana
naturae meminerimꝰ : ut ex
cõparatione diuinae bonitatis
bonus nemo sit Sed in cõpara¬
bilis illa diuinitatis exceptio
non in terclusit bonitatis offi¬
ciũ : ut scđm cõparationẽ huma¬
nam int̃ homines bonus nullis
sit Bonitas naq primũ ꝑfe¬
cta cst : quaȩ indemutabilis natu¬
rae uirtute consistens nesc̃it
aliquando aliud eẽ quã fuerit
nec potest non id eẽ quod seꝑ
est Humani uͦ motus ipsa ple¬
runq mutatione diuersi sunt¬
& terrenae legis imꝑfecta natu¬
ra fitalia exalia instintu se
ꝑturbante demutans ł tad
id nos diuersarũ affectionũ
motus impellit: dũ contume¬
lix irascimur dũ damno mo¬
uemur dũ ira accendimur
dũ metu ꝑ turbamur dum
amore inflectimur dumodio

Expanded text:
significatur unius: in eo vero significatur unius: in eo vero quod usque ad unum est, universitas generalis per prospicientis e coelo scientis diligentiam, sub quodam speciali et personali numero continetur. Quamquam uero eam esse infirmitatem humanae naturae meminerimus, ut ex conparatione diuinae bonitatis bonus nemo sit, sed inconparabilis illa diuinitatis exceptio non interclusit bonitatis officium, ut secundum conparationem humanam inter homines bonus nullus sit. bonitas namque primum perfecta ea est, quae indemutabilis naturae uirtute consistens nescit aliquando aliud esse quam fuerit, nec potest non id esse, quod semper est.. humani uero motus ipsa plerumque , mutatione diuersi sunt-, et terrenae legis inperfecta natura fit alia, ex alio instinctu se perturbante demutans: et ad id nos diuersarum adfectionum motus inpellit, dum contumelia irascimur, dum damno mouemur, dum ira accendimur, dum metu perturbamur, dum amore inflectimur, dum odio
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqui nuncupabitur nemine
facuente bonitatẽ AO primũ
ne etiam in hos quos suꝑius com¬
memorauimus iudicio dĩ ꝓbatis¬
simos uiros cadere tã quã gene¬
ralis huius sententiaȩ ꝓfessionẽ
existimemus: suꝑiorũ dictorũ
sensus obsistit Om̃is xcrũ de
scultis & corruptis & abomina¬
bilibus coeptus est sermo & deo
ꝓspiciente de cxlo ut uidered
siquis intelligent̃ exquirens eẽt
om̃ib post quam inutilescẽ coe
perant declinantibusi nemo re¬
ptus est bonitatẽ faciens usque
ad unũ idest ex illis qui & stulti
& corrupti & ab ominabiles &
postquam inutiles facti sunt
declinantes eẽ copissent senten¬
tia in eos diuim udicii congru¬
ente . a quibus coepit & sermo
id autem quod ait usq ad unũt
non unum excepit ex omnibus
inutilib & declinantib eũusq
adunũ bonitatẽ nomo facitũ¬
sed ne unũ quidem sẽcreuit ex
omnibus. Non enim at praet̃
unũ : sed usque ad unũ Et in eo
quod prat̃ unũ est exceptio

Expanded text:
aliquis nuncupabitur nemine aliquis nuncupabitur nemine faciente bonitatem? Ac primum, ne etiam in hos, quos superius commemorauimus, iudicio dei probatissimos uiros, cadere tamquam generalis huius sententiae professionem existimemus, superiorum dictorum sensus obsistit. omnis etenim de stultis et corruptis et abominabilibus coeptus est sermo; et deo prospiciente de eaelo, ut uideret, si quis intellegenter exquirens esset, omnibus, postquam inutiles perant declinantibus, nemo repertus est bonitatem faciens usque ad unum, id est, ex illis qui et stulti et corrupti et abominabiles, et postquam inutiles facti sunt, declinantes esse coepissent; sententia in eos divini judicii congruente, a quibus coepit et sermo. Id autem quod ait usque ad unum, non unum excepit ex omnibus; sed omnibus inutilibus et declinantibus, cum usque ad unum bonitatem nemo faciat, ne unum quidem secrevit ex omnibus. Non enim ait, praeter unum, sed usque ad unum. Et in eo quod praeter unum est, exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
uia : & praȩsentiam bonorũ conscr¬
entiae nr̃a pudore uitamus
Deniq: adam ꝑ peccatũ inutilis
factus : tũ dei declinauit aduen¬
tum. Nuiens aliquandiu in nocen:
& ꝑmandatorũ obseruantiam
utilis. familiarẽ sibi occursum
antea dĩ simul atq inutilis esse
coepit refugit Non reꝑtis aut̃
intelligenter ex quirentib: dm̃¬
& omnib: simul atq inutiles facti
sunt declinantibus ex affectus
dolore iteratur querela dicen¬
tis Non est qui faciat boriũ.
Non est usque ad unium
Graius dĩ professio est & indis¬
solubile suꝑ humana uitia uidi¬
ciũ : cũ bonitatẽ usq ad unũ nemo
facit & quaeritur posthac quo¬
modo abel placuerit & ꝓbatus¬
sit. isa ac haeres sit ia cob isrł sit
caelorũ claues sortiti sint : si exce¬
pto uno tantũ bonus nemosit
lam uero illud quo modo dictũ
intelligitur. bonus homode¬
⁊ bono thesauro ꝓfertbonto &¬
⁊ illud. seruebone intra in gaudiũ
dñi tui Quomodo enĩ bonus

Expanded text:
uia, et praesentiam bonorum consciuia, et praesentiam bonorum conscientiae nostrae pudore uitamus. denique Adam per peccatum inutilis factus tum dei declinauit aduentum; uiuens aliquandiu innocens et per mandatorum obseruantiam utilis familiarem sibi occursum antea dei, simul atque inutilis coepit esse, refugit. Non repertis autem deum intellegenter exquirentibus et omnibus, simul atque inutiles facti sunt, declinantibus ex adfectus dolore iteratur querella dicentis: non est, qui faciat bonitatem, non est usque ad unum. grauis dei professio est et indissolubile super humana uitia iudicium, cum bonitatem usque ad unum nemo facit. et quaeretur post haec, quomodo Abel placuerit, sit, Isaac heres sit, Iacob Israhel sit, caelorum claues sortiti sint, si excepto uno tantum bonus nemo sit? iam uero illud quomodo dictum intellegetur: bonus homo de bono thensauro profert bona, et illud: serue bone, intra in gaudium domini tui? quomodo enim bonus
Abbreviated transcription (Latin):
dicente intelligentia enĩ bona.:¬
* om̃ib: qui inueniunt cã &rursũ¬
Ate nisi facere iudiciũ & intellige¬
re iustitiam: Propriũ enĩ intel¬
ligentia humanae rationis offici¬
um est & idcirco nob̵ natura ani¬
mae spũalis inserta est : ut ꝑ eam
ad intelligentiae sensũ qui solus
rationis est particeps tendere¬
tatis oppressi: declinamus nos
ab studio intelligentis exquisitio¬
nis. Declinamus autẽ postea quã
eẽ inutiles coepimus. Ideñꝓphe¬
ticus sermo significat. Omnes
declinuerunt simul iniu¬
tiles facti sunit Non cum
declinant inutiles fiunt : sed cũ
inutiles coeꝑint eẽ declinant.
Q uirtutem dicti facile est ex
consuetudine humanae demũta¬
tionis intelligi Nanq cũ exbonis
eẽ mali coeꝑimus & ex prudentũ
familiaritate & publicae famae
honestate peruitia nos & dedeco¬
ra secreuerimus : effecti ꝑid in¬
utiles tũ om̃s ꝓbabiliũ iuirorum
declinamus occursus sectantes de¬

Expanded text:
dicente: intellegentia enim bonadicente: intellegentia enim bona omnibus, qui inueniunt eam; et rursua te nisi facere iudicium et intellegere iustitiam? proprium enim intellegentia humanae rationis officium est; et idcirco nobis natura animae spiritalis inserta est, ut per eam ad intellegentiae sensum, qui solus rationis est particeps, tenderetatis oppressi declinamus nos a studio intellegentis exquisitionis. Declinamus autem, posteaquam esse inutiles coepimus; id enim propheticus sermo significat: omnes declinauerunt, simul inutiles facti sunt non cum declinant, inutiles fiunt; sed cum inutiles coeperint esse, declinant. et uirtutem dicti facile est ex consuetudine humanae demutationis intellegi. namque cum ex bonis esse mali coeperimus et ex prudentum familiaritate et publicae famae honestate per uitia nos et dedecora secreuerimus, effecti per id inutiles, tum omnes probabilium uirorum declinamus occursus, sectantes de
Abbreviated transcription (Latin):
si quis cẽt intelligens exquirens
d̃ Non estautẽ facile illud ob
quod ds̃ ꝓspicere dignatur ut
uideat: magnũq illud est quod
tam studiose an in Niquo repiri
possit inspicitur. Prospexit enĩ
ecelo deus: ut ideat anse qͥsq
hominũ intelligenter exquirat
Quotũ enĩ quemq hominũ inue¬
niens qui scđm ꝑfectam intel¬
ligentiam dm̃ uelit exquirere
qui primũ causas creaturarũ
& dehinc constitutionẽ humani
generis ꝑtractas ꝑrationẽ in¬
telligentiae auctorẽ ac parentẽ
tantae uniuersitatis exquirat. de¬
hinc cur mundus cur homines.
cur scłi tempora cur patriarcha
electus cur lex constituta cur ꝓpħa
pramissus & in quem ꝓfectũ cau¬
sarũ om̃iũ origo constiterit: tum
prxterea quem uirtutes cxelorum
& angelorũ ministeria & archange
ant hunc ergo exquirentem se
ꝑ intelligentiam ueri ds̃ uidere
ꝓspectat Ist enim in telligentiae
non exiguum meritũ : salomone

Expanded text:
si quis esset intellegens et requirens si quis esset intellegens et requirens deum. Non est autem facile illud, ob quod deus prospicere dignatur, ut uideat: magnumque est illud, quod tam studiose, an in aliquo reperiri possit, inspicitur. prospicit enim e caelo deus, ut uideat, an se quisquam hominum intellegenter exquirat quotum enim quemque hominum inuenies, qui secundum perfectam intellegentiam deum uelit exquirere V qui primum causas creaturarum et dehinc constitutionem humani generis pertractans per rationem intellegentiae auctorem ac parentem tantae uniuersitatis exquirat? dehinc cur mundus, cur homines, cur saeculi tempora; cur patriarcha electus, cur lex constituta, cur propheta praemissus et in quem profectum causarum omnium origo constiterit? tum praeterea. quem uirtutes caelorum et angelorum ministeria et archangelant hunc ergo exquirentem se per intellegentiam uirum deus uidere prospectat. Est enim intellegentiae non exiguum meritum, Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
Nersum hunc quia inferius
etiam cũ accessione subiectus ẽ
suo loco tractabimus Quia ta¬
mennunc oportune & cõpeten¬
ter adiectus ẽ corruptis om̃ib
& abominatis neminem in oꝑib
reꝑtũ eẽ bonitatis: quia cũ loqui
que bona sunt aliquando solea¬
mus factis tamen ipsis difficile
quae bona sunt exequimur
Ac ne indiligens dĩ erga homi¬
nes uoluntas ẽẽ existimaretur :
adiecit Dominus de caelo
prospexit super filios homi
dñi de cxlo frequens fuisse co¬
gnoscitur : quotiens peccatis hu¬
mani generis commotus salutis
nr̃e causa aut noe ante diluuiũ
eligit. aut abraam iustificat ꝑfidẽ
Aut isaac sponsionis suaȩ ꝓmittit
haredem aut in ia cob posterioris
populi primogenita praefigurat
aut morsen ꝓpħam & ducem prae¬
ficit & latorem legis instituit. aut
dũ ppħas in om̃i tempore legis
inspirat. Perha sigitur uirtũtis
sua istius modi efficientias ad fili¬
os hominum prospexit ut uiđ&

Expanded text:
uersum hunc, quia inferius uersum hunc, quia inferius etiam cum accessione subiectus est, suo loco tractabimus. qui tamen nunc oportune et conpetenter adiectus est, corruptis omnibus et abominatis neminem in operibus repertum esse bonitatis: quia, cum loqui, quae bona sunt, aliquando soleamus, factis tamen ipsis difficile, quae bona sunt, exsequimur. Ac ne indiligens dei erga homines uoluntas esse existimaretur, adiecit: dominus de caelo prospexit super filios homindomini de caelo frequens fuisse cognoscitur, quotiensque peccatis humani generis commotus salutis nostrae causa aut Noe ante diluuium eligit, aut Abraham iustificat per fidem, aut Isaac sponsionis suae promittit heredem, aut in Iacob posterioris populi primogenita praefigurat, aut Moysen prophetam et ducem praeficit et latorem legis instituit, aut dum. prophetas in omni tempore legis inspirat. per has igitur uirtutis suae et istius modi efficientias ad filios hominum prospexit, ut uideret,
Abbreviated transcription (Latin):
stultis simi in corde eloquii osten
Iniquũ est quicquid extra
lege mest Et legem dĩ excedep¬
tes primũ corruptioni subditi
sunt. dehinc abominationi: quia
iniquitas corruptionem affert
corruptio aitẽ abominationẽ
meretur. Cũ enĩ quis transgre¬
dietur dĩ legem : tũ dm̃ negibit
It dm̃ negare : corruptio est
Dñs enĩ noster ad depellendam
corruptionẽ uerbũ caro factũ ẽ
Oport& enĩ scđm apostolũ cor¬
ruptionẽ uestiri incorruptio¬
nem Et qui iniquus & qui uer¬
bũ dm̃ carnẽ factũ eẽ non cre¬
dit& qui quia ds̃ non sit loquit᷑
incorde corruptus & ab omina¬
bilis ꝑmanebit: Tertius decimꝰ
psalmus ꝓeo quod est ab omina¬
biles facti sunt ininiquitate ita
ait Ab ominabiles facti sunt
in adinuentionibus suis. Nec
differt sensus & crimen: quia
homines ea quae sibi sunt placi¬
ta sectantes diuinae legis consti¬
tuta transgressi sunt Conseqͥ¬
tur deinde haec querela
Non est qui facciat bontatẽ

Expanded text:
stultissimi in corde eloquii ostendstultissimi in corde eloquii ostendIniquum est, quidquid extra legem est. Et legem Dei excedentes, primum corruptioni subditi sunt, dehinc abominationi: quia iniquitas corruptionem affert, corruptio autem abominationem meretur. Cum enim quis transgredietur Dei legem, tum Deum negabit: et Deum negare, corruptio est. nus enim noster ad depellendam corruptionem uerbum caro factum est. oportet enim, secundum apostolum, corruptionem uestiri incorruptione. sed qui inicus est et qui uerbum deum carnem factum esse non credit et, quia deus non sit, loquetur in corde, corruptus et abominabilis permanebit. tertius decimus psalmus pro eo, quod abominabiles facti sunt in iniquitate, ita ait: abominabiles facti sunt in adinuentionibus suis. nec differt sensus et crimen: quia homines ea, quae sibi sunt placita, sectantes diuinae legis constituta transgressi sunt. Consequitur deinde haec querella: non est, qui faciat bonitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
signifirat: ubi uero illi est ibi eũ
ad quemdicatur ostendits
Dixit insi piens in corde
suo Non est deus. Nitii
humaau est. pudenda eloquia
uerbis oris non audere cõmit¬
tere sed instinctu nequitiae
aterioris urgente ea intra cor
aloqui dũ aduensũ publici pu¬
doris uecessitatem uoluntatis
iniquitate luctante quod pud&
dici non pud& cogitari Mideireo
stultus in corde suo dicit ñ ẽ dĩ:
quia si uelit uerbis oris hoc eloqͥ
stultus eẽ sicutiest̃ publici assen¬
sus udicio arguetur: Quis enĩ
mundũ contuens dm̃ eẽ ñ sen¬
tiat Sed fit frequenter ut
cũ nos ueri necessitas ad confes¬
sionem dĩ cogati oblectatio tam̃
uitiorũ dm̃ nobis ñ eẽ ꝑsuade¬
at: & quod contra fidem credi¬
mus id tam̃ de consilio impiicor¬
dis eloquimur. Ex quo illud dĩ
dictum est ꝑ propham. popłs
hic labis me honorat cor autẽ
corũ longe est a me : quia no¬
lundcredere quod negare ñ
possunt Causam uero huus

Expanded text:
significat; ubi uero illi est, ibi eum, significat; ubi uero illi est, ibi eum, ad quem dicatur, ostendit. Dixit insipiens in corde suo: non est deus. uitii est humani, pudenda eloquia uerbis oris non audere committere, sed instinctu nequitiae interioris urgente ea intra cor eloqui: dum aduersum publici pudoris necessitatem uoluntatis iniquitate luctante, quod pudet dici, non pudet cogitari. et idcirco stultus in corde suo dicit: non est deus, quia, si uellet uerbis oris hoc eloqui, stultus esse, sicuti est, publici adsensus iudicio argueretur. quis enim mundum contuens, deum esse non sentiat? sed fit frequenter, ut, cum nos ueri necessitas ad confessionem dei cogat, oblectatio tamen uitiorum deum nobis non esse persuadeat, et quod contra fidem credimus, id tamen de consilio impii cordis eloquamur. ex quo illud dei dictum est per prophetam: populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me; quia nolunt credere, quod negare non possunt. Causam uero hu
Abbreviated transcription (Latin):
R XSENS PSALMUS
tertio decimo psalmo
pene conueniens est Sed
hab& in hac ipsa uerborũ simili¬
tudine: non exiguũ intelligentiae
discrimen: Primũ uirtutem in¬
scriptionis ipsuis. Nam tertius
decimus ita inseribitur infinẽ.
illius dauudiSuo titulo id signi¬
ficatur : psalmũ illũ ⁊ daiud
phetatũ fuisse Hic uero in finẽ
tationis & admonitionis est signi¬
ficatio : q̃ua iubemur secundũ
finis cognitionẽ intelligentiae
nr̃e ad mouere iudiciũ . ut ea
inpsalmo denunciari intelli¬
gimus quaȩ consummabuntur
infine: scđm illud a postoli
Dehinc finis. cum tradiderit re¬
gnũ dõ patri eũ euacuauerit o¬
mnẽ principatũ & potestatem
& iurtutẽ Tunc &ipse subicitur
subicienti sibi ora Norussima
autẽ inimica cua cuabit᷑ mors.
Nicergo finis est : qui intelligit᷑
inpsalmo illud autẽ quod illi
dauid psalmus inscribit᷑ osten¬
ditur omnis de xep̃o qui dauid
uenus est ꝓphetari quia ubi
illius inscribit᷑ ibi cũ qui dixerit

Expanded text:
raesens psalmus tertio decimo psalmo paene conueniens est, sed habet in hac ipsa uerborum similitudine non exiguum intellegentiae discrimen. primum uirtute inscriptionis ipsius. nam tertius decimus ita inscribitur: in finem illius Dauid quo titulo id significatur, psalmum illum a Dauid prophetatum fuisse; hicuero: in finem tationis et admonitionis est significatio, qua iubemur secundum finis cognitionem intellegentiae nostrae admouere iudicium: ut ea in psalmo denuntiari intellegamus, quae consummabuntur in fine, secundum illud apostoli: dehinc finis, cum tradiderit regnum deo patri; cum euacuauerit omnem principatum et potestatem et uirtutem, tunc et ipse subicietur subicienti sibi omnia. nouissima autem inimica euacuabitur mors. hic ergo finis est, qui intellegitur in psalmo. illud autem, quod illi Dauid psalmus inscribitur, ostenditur omnis de Christo, qui Dauid uerus est, prophetari: quia ubi illius inscribitur, ibi eum, qui dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
UITAPSAI MI
super scriptio cõprae¬
henidit quae practer
rerum gestarũ notionẽ alterius
Cintelligentiae intimant sensum:
cũ ꝓ populo qui a scĩs longe ẽ pral¬
mus ẽ. cũ tituli inscriptio prae¬
fertur cũ postremo exordiũ ipsũ
infinem praescribitur Si enĩ eã
solam que relã praesens sermo con¬
tinereo quod cũ fuger& aballo¬
philis in geth dauid teneretur:
totũ se circa id tantũ hic increpitae
iniquitatis motus exer& At uero
eũ hoec ante rei gestae significatio¬
ne ad imbuendũ legentiũ sensũ
dirigendũq pralata sint: sine
dubio intelligimus ꝑ rerũ gesta¬
rũ quae in dauid gerebantur ef¬
fectus imprimi nob̵ scđm spiritũ

Expanded text:
ulta psalmi superscriptio conprehendit, quae praeter rerum gestarum notionem alterius intellegentiae intimant sensum, cum pro populo, qui a sanctis longe est, psalmus est, cum tituli inscriptio praefertur, cum postremo exordium ipsum in finem praescribitur. si enim eam solam querellam praesens sermo concineret, quod, cum fugeret, ab allophylis in Geth Dauid teneretur, totum se circa id tantum hic increpitae iniquitatis motus exsereret. at uero cum haec ante rei gestae significationem ad inbuendum legentis sensum dirigendumque prs'lata sint, sine dubio intellegimus per rerum gestarum, quae in Dauid gerebantur, effectus inprimi nobis secundum spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Sed haec in dño iħũ xp̃o exer¬
citatio. nr̃ae salutis oꝑatio ẽ : quã
diuersarũ sarationũ dehinc passi¬
onis ipsius exercitatio ꝓuehebat:
in hoc quoq: se mundo consortio nr̃ae
infirmitatis exercens Qua exer¬
citationẽ egressu suo isaac in cxm¬
pũ praefigurauit: cũ inuectae ca¬
melorebecx. tã quã sponsae ex
gentib: exercens se in hoc mundo
xp̃c. occurrit. A uoce inimici etiã
turbatur : cũ samaritanus demo¬
niũ habens dicit᷑ cũ quia se a cruce
non eruat negat᷑ ẽẽ coeteris salus.
declinante in eũ iniquitate falsoꝵ
testimoniorũ & sententiae mortis.
in ira quoq molesti sunt ei: dum
flagellis dũ cola phis dũ alapis
defsuiunt. Sed int̃ haec habens po¬
testatẽ duo decĩ milia caelestium
legionũ euocare ñ ad irã cõmou&ꝰ
neq adultionẽ exa cerbat᷑ : Sequitꝰ

Expanded text:
dunt. sed haec in domino Iesu Christo exerdunt. sed haec in domino Iesu Christo exercitatio nostrae salutis operatio est, quam diuersarum sanationum, dehinc passionis ipsius exercitatio prouehebat. in hoc quoque se mundo consortio nostrae infirmitatis exercens — quam exercitationem egressu suo Isaac in campum praefigurauit, cum inuectae camelo Rebeccae, tamquam spensae ex gentibus exercens se in hoc mundo Christus, occurrit —, a uoce inimici etiam turbatur, cum Samaritanus, cum daemonium habens dicitur, cum quia se a cruce non eruat, negatur esse ceteris salus. declinantes in eum iniquitatem falsorum testimoniorum et sententiae mortis in ira quoque molesti sunt ei, dum flagellis, dum colaphis, dum alapis desaeuiunt. Sed inter haec, habens potestatem duodecim milia legionum caelestium euocare, non ad iram commouetur neque ad ultionem exacerba
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo subiecit. dicens. Manus ur̃ae
sanguine plenae sunt Ubi ergo
oꝑatio iniquitatis extabit: illic
despicitur oratio deprecantis
At uͦ tũ in eũ qui sꝑat intendiaꝰ:
cũ tacitae spei fides piae conscien¬
tia religione cohibetur Et est
nobis hoc absolutis simũ uniuscuiꝰq:
ppri&atis exemplũ In auriuit
dñs uerba chananea : fepeclaman¬
tis. Despexit orationẽ adolescentis
illius : qui ab xternitatis largitore
diuisionẽ patrimonii postulabat
intendit autẽ in eam feminam:
quae fidei silentio salutẽ sibi etiã
auestis fimbria exp&ebat His gͦ
totius precationis sue generibus di¬
stinctis. nunc causam ipsam expo¬
suit dep̃candi: quia in exercitati¬
one sua conturba n&ur a uoce ini¬
mici & tribulatione peccatoris
Et quidem exercitatio nunquam
nisi ad res utiles salutaresq sus¬
cipitur. Quas quia in sco quoque
impri ferre non possunt: om̃ib
eũ iniurus afficere & usq ad for¬
midinẽ mortis defatigare conten¬

Expanded text:
tinuo subiecit dicens: manus uestrae tinuo subiecit dicens: manus uestrae sanguine plenae sunt. ubi ergo operatio iniquitatis extabit, illic despicitur oratio deprecantis. at uero tum in eum, qui sperat, intenditur, cum tacitae spei fides piae conscientiae religione cohibetur. et est nobis hoc absolutissimum uniuscuiusque proprietatis exemplum. inauriuit dominus uerba Chananaeae saepe clamantis; despexit orationem adulescentis illius, qui ab seternit-atis largitore diuisionem patrimonii postulabat; intendit autem in eam feminam, quae fidei silentio salutem sibi etiam a uestis fimbria expetebat. His ergo totius precationis suae generibus distinctis nunc causam ipsam exposuit deprecandi: quia in exercitatione sua conturbaretur a uoce inimici et a tribulatione peccatoris. et quidem exercitatio numquam nisi ad res utiles salutaresque suscipitur; quas quia in sancto quoque impii ferre non possunt, omnibus eum iniuriis adficere et usque ad formidinem mortis defatigare conten
Abbreviated transcription (Latin):
potest ñ ubiq in ipso eẽ qđ prae¬
stat Ds̃ itaq: ubiq & semꝑ audit
Ped ñ omniũ meriti ẽ ut quod
audit & inauriat: auditũ quidẽ
eius orantis uoce penitrante :
sed dignationẽ eorũ quae audian¬
tur inauriendi sola orationis in¬
nocentia ꝓmerente. Triplex aũ
in exordii p̃catione oratio efe
xedita Prima enĩ ea ẽ ut inauri¬
Atur oratio. Sequens ẽ ne despi¬
ciatur dep̃catio Tertia ẽ ut in¬
tendat sib seq exaudiat Et neces¬
se ẽ discr&ã ẽẽ unius cuiusque
generis naturã : ut non idem sit
in aurire & ñ despicere . rursũq
differat ab utroq intendere &
exaudire. It quia de in aurien¬
da oratione quid in telligi possit
ostendimus: quid illud sit tra
ones leues diffidentes inutiles :
scłi curis anxixe rerũ corporaliũ
desiderus implicatae. bonorũ oꝑũ
fructib in facunde Hae igitur
despicabiles sunt orationes : dei
dignatione non dignae. De quib:
causam despiciende orationis con¬

Expanded text:
n ubique in ipso esse, quod praestat. deus itaque ubique et semper audit; sed non omnium meriti est, ut quod audit et inauriat: auditum quidem eius orantis uoce penetrante, sed dignationem eorum, qua audiantur, inauriendi sola orationis innocentia promerente. Triplex autem in exordio ratio precationis est edita. prima enim ea est, ut inauriatur oratio. sequens est, ne despiciatur deprecatio. tertia est, ut intendat sibi seque exaudiat. et necesse est discretam esse uniuscuiusque generis naturam, ut non idem sit inaurire et non despicere, rursumque differat ab utroque intendere et exaudire. et quia de inaurienda oratione quid intellegi posset, ostendimus, quid illud sit: ne ones leues, dissidentes, inutiles, saeculi curis anxiae, rerum corporalium desideriis implicatae, bonorum operum fructibus infecundae. hae igitur despicabiles sunt orationes, dei dignatione non dignae, de quibusa uobis. et causam despiciendae orationis con
Abbreviated transcription (Latin):
quidem suꝑ lucẽ tenebrae : sed
tenebrae eam ñ cõprehenderunt
Hongauit enĩ fugiens : qui ne a con¬
tingentib quidẽ potuit cõp̃hendi
Fugit ergo etiã eos qui se ꝑseq banT¬
& abhis longe factus habitat in de¬
serto. Et quod desertũ hoc uel quae
solitudo sit nã eodẽ uerbo utrunq
grc ecitas elocuta est: ita aliꝰ ꝓpħa¬
declarat Letare desertũ sitiens
Exult& desertũ & floreat tã quã
liliũ : & floreant & exultent deser¬
ta iordanis. Inualescite manus
I solidamini Modici animi. sensu in¬
uaͤscite: & nolite timere Ecce ds̃¬

Expanded text:
quidem super lucem tenebrae, sed quidem super lucem tenebrae, sed tenebrae eam non conprehenderunt. elongauit enim fugiens. qui ne a contegentibus quidem potuit conprehendi. fugit ergo etiam eos, qui se persequebantur, et ab his longe factus habitat in deserto. et quod desertum hoc uel quae solitudo sit — nam eodem uerbo utrumque graecitas elocuta est — ita alius prophetadeclarat: lexsultet desertum, et floreat tanquam lilium, et floreant et exsultent deserophetes: Convalescite, manus solamini pusillanimes sensu, convalescite, nolite timere: ecce D
Abbreviated transcription (Latin):
cui ad uolandũ de contegentib se
tenebris metuq mortis. penna e¬
ñ aliunde sum̃de sunt Cũ enim
dicit quis dabit mͥ: ñ poscentis ab
aliquo sed ñ aliunde sꝑantis est¬
ł uolare autẽ ut columba festinat
idest in sp̃ualẽ redire naturã It
in columbae specie sp̃s in eũ uolan¬
do requieuit: habitatione aliquan¬
do in eo homine qui tũ de iorda¬
nis aquis ascendebat inuenta
Et haec quidem p̃cationis ẽ causa
quia infirmitate corporis de¬
grauatus hoc quod nobis ẽ mor¬
tale susceꝑat : ut caro factus in
spũ cuolast. Et harũ quidem
pennarũ suarũ in psalmo alio
ita meminit. Si sumpsero pen
nas meas ante lucẽ & habitaue¬
ro in postremis maris. ita enĩ illuc¬
manus tua deduc& me fennas
suas itaq: sumit: ut intelligat᷑ eas
& his euacuatus assumerẽ. Sed
sumptis pennis ut uolando requi¬
escat: quo sit quieturus ostendit
dicens: Ecce elongauu fugiens &
mansi insolitudine. Ceciderunt

Expanded text:
cui ad euolandum de contegentibus se cui ad euolandum de contegentibus se tenebris metuqnon aliunde sumendae sunt. Cum enim dicit: Quis dabit mihi? non poscentis ab aliquo, sed non aliunde sperantis est. Evolare autem ut columba festinat, id est, in spiritalem redire naturam. Nam et in columbae specie Spiritus in eum volando requievit habitatione aliquando in eo homine, qui tum de Jordanis aquis adscendebat, inventa. Et haec quidem precationis est causa, quia infirmitate corporis degravatus, hoc quod nobis est mortale susceperat, ut caro factus in spiritum evolaret. Et harum quidem 121 pennarum suarum in psalmo alio ita meminnas meas ante lucem, et habitavero in postremo maris. » Tunc, sumanus tua deducet me. suas itaque sumet, ut intellegatur eas ex his euacuatus adsumere. Sed sumptis pinnis, ut uolando requiescat, quo sit quieturus, ostendit dicens: ecce elongaui fugiens et mansi in deserto. ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tionis erũpat. Uerũ unigenito dõ
quauis infirmitas nr̃a suscepta sit
tam̃ diuinitatis suae ñ ẽ abolita na¬
tura ut ñ his omnib: quaȩ infirma
sunt salua maiestatis suae dignitate
ꝑfunctus sit : dũ uniuersa quae mor¬
tis nr̃ae sunt ac timoris ita ꝑtulit.
ut in eũ inciderent haec potius quã
inẽent : dũ infirmitas nr̃a magis
ẽ. quã naturalis in dõ ẽ Denique
id ipse sermo connexuit: cũ dicia¬
Et formido mortis cecidit suꝑ me.
timor & tremor uenit suꝑ me. &
contexit me tenebra. Et haec quidẽ
in eũ oñra quae nr̃ae necessi¬
tatis sunt irruerunt. sed ab eo
naturx sux uirtute suscepta sunt .
dũ mortẽ nrãm potens ñ mori
etam timore in se mortis ingru¬
ente ñ renuit. Et cũ hac eadem tã¬
quã in hominẽ imbecillitati eius
dñatura cecidissent : tam̃ ut ñ
subiectũ se his quae in gruerent e¬
docer & subiccit. Et dixi Quis dab̃¬
michi pennas sicut colũbae & uola¬
bo & requiescã: Non in firmꝰ ẽ

Expanded text:
tionis erumpat. uerum unigenito deo, quamuis infirmitas nostra suscepta sit, tamen diuinitatis suae non est abolita natura, ut non his omnibus, quae infirma sunt, salua maiestatis suae dignitate perfunctus sit, dum uniuersa, quae mortis nostrae sunt ac timoris, ita pertulit, ut in eum inciderent haec potius quam inessent. dum infirmitas nostra magis est, quam naturalis in deo est. denique idipsEt formido mortis cecidit super me. Timor, et tremor venit super me, et contexit me tenebra. Et haec quidem in eum omnia quae nostrae necessitatis sunt irruenaturae suae uirtute suscepta sunt, dum mortem nostram, potens non mori, etiam timore in se mortis ingruente non renuit. Et cum haec eadem, tamquam in hominem, imbecillitati eius dominatura cecidissent, tamen, ut non subiectum se his, quae ingruerent, edoceret, subiecit : et dixi: quis dabitmihi pinnas sicut columb»? et uolabo et requiescam. non infirmus est,
Abbreviated transcription (Latin):
in nocens religio fiduciam : ut in t̃
humanas insectationes & animae
pericula adiutorẽ sibi dm̃ ẽẽ non
ambigat Et siquando iniustae mor¬
tis uis afferatur : excidentẽ habi¬
taculo corporis animã sciat in
dĩ susceptione requiescere
Habeat ultionis quã certissimã
securitatẽ : cũ mala om̃a in eos
qui inferant reuertantur
Non potest iniquitatis argui ds̃:
nec ꝑfectae bonitati malignae uo¬
luntatis instinctus ac motus ad¬
mixtus ẽ. Mala enĩ ñ maliuolus
excitat sed ultor retorquet.
neq: ea ex malitia sua affert sed
in merita nr̃a conuertit Statu¬
ta enĩ in om̃s sunt adultionũ
ministeria mala ista cũ lege
ꝓpria conscientia atioris fiducia
intelligitur haec locutus. Non enĩ
ciuuscumq ẽ in nocentiae : id postu¬
lare ut orationẽ suã ds̃ inauriat
Prompte nanq semꝑ p̃cationi
hominũ dĩ aures sunt: quia qͥ
naturã audiendi humano generi
imꝑtit ipse extra auditus ñ potest

Expanded text:
innocens religio fiduciam, ut inter innocens religio fiduciam, ut inter humanas insectationes et animae pericula adiutorem sibi deum esse non ambigat et, si quando iniustae mortis uis adferatur, excedentem habitaculo corporis animam sciat in dei susceptione requiescere: habeat ultionis quoque certissimam securitatem, cum mala omnia in eos, qui inferant, reuertantur. non potest iniquitatis argui deus, nec perfectae bonitati malignae uoluntatis instinctus ac motus admixtus est mala enim non maliuolus excitat, sed ultor retorquet; neque ea ex malitia sua adfert, sed in merita nostra conuertit. statuta enim in omnes sunt ad ultionum ministeria mala ista cum legepria conscientiae altioris fiducia intellegitur haec locutus. non enim cuiuscumque est innocentiae id postulare, ut orationem suam deus inauriat. promptae namque semper precationi hominum dei aures sunt: quia, qui naturam audiendi humano generi inpertit, ipse extra anditus non potest
Abbreviated transcription (Latin):
prioͥs reddidit postulatis : docen
non negligentẽ orationis nostrae
dm̃ eẽ. neq irrationabilẽ prae¬
stationẽ miscđae sue existiman¬
dam: cũ nos scđm quod precare¬
mur audiret Nanq ad id qđ
aitd qm abeni insurrexerunt
suꝑ me : ppriũ illud est os adiu¬
uat me Ad id autẽ & fortes
quaesierunt animã meam: in eo
exaudita orationis pecculiaris
effectus ẽ quod ait it dñs susce¬
ptor est animae meae. Ad id uͦ
quod &t. & ñ ꝓposuerunt deum
ante conspectũ suũ: hoc cõpe¬
tenter adiecit Conuertit mala
inimicis meis. Ds̃ ergo & aduer¬
sũ in surgentes adiuuat & qua¬
sitã a fortib animam scĩ sui susci¬
pit: & ñ ꝓpositus ante oculos neq
ab impiis cogitatus ad inimicos
mala ipsa conuertit dũ dm̃ ñ
cogitant iusti animã quarendo.
& aduersus eũ insurgendo ad¬
uito eo atq suscepto. eũ quẽ int̃
iniquitatũ oꝑa non cogitabant
ultorem malitiae ipsius retributi¬
one sentirent. Habeat itaq: hanc

Expanded text:
 docens non neglegentem orationis nostrae deum esse, neque inrationabilem praestationem misericordiae suae existimandam, cum nos secundum quod precaremur audiret. namque ad id quod ait: quoniam alieni insurrexerunt super me, proprium illud est: deus adiuuat me; ad id autem: et fortes quaesierunt animam meam, in eo exauditae orationis peculiaris effectus est. quod ait: et dominus susceptor est animae meae; ad id uero quod ait: et non proposuerunt deum ante conspectum suum, hoc conpetenter adiecit: conuertit mala inimicis meis. deus ergo et aduersus insurgentes adiuuat et quaesitam a fortibus animam sancti sui suscipit et non propositus ante oculos neque ab impiis cogitatus in inimicos mala ipsa conuertit: ut, dum deum non cogitant iusti animam quaerendo et aduersum eum insurgendo, adiuto eo atque suscepto, eum, quem inter iniquitatum opera non cogitabant, ultorem malitiae ex malitiae ipsius retributione sentirent. Habeat itaque hanc
Abbreviated transcription (Latin):
archangeli atq: angeli adorant.
quod demones tremunt & ferre
non possunt. quod ad salutem
homines assumunt qr scriptũ ẽ
łtomnis qui inuocauerit nom̃
eius: hic saluus erit Expectat
autem. non occulte. non trepidis.
non solus: sed in conspectu scõrũ
eius fide scilic& lib̃a testimoniũ
expectationis suae uel sub scõrum
caelestium conscientia non recu¬
sans uel ꝓphatiae exemplo scĩs
omnibus qui in terra sunt in se
ipso praebens expectationis exẽ¬

Expanded text:
archangeli atque angeli adorant, archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre non possunt, quod ad salutem homines adsumunt; quia scriptum est: et omnis qui inuocauerit nomen eius, hicsaluuserit exspectat autem non occulte, non trepidus, non solus, sed in conspectu sanctorum eius, fide scilicet libera testimonium exspectationis suae uel sub sanctorum caelestium conscientia non recusans, uel prophetiae exemplo sanctis omnibus, qui in terra sunt, in se ipso praebens exspectationis exem
Abbreviated transcription (Latin):
in abrax sinibus eẽ potuiss&
int̃clusa est ergo libertas uolun¬
tatis: quia confessio nulla sit mor¬
tuis. scđm id quod dictum est.
in inferno autem quis confitebi¬
confessionis officia scłi tempore
gerens spem uero xternã scłorũ
aeternitate ꝓtendens. Confessi¬
onis autem causam addidit. di¬
cens. quia fecisti : Auctorem sci¬
lic& uniuersitatis huius dm̃ eẽ
confessus. nulli alii docens con¬
fitendũ quam qui fecit oliuam
fructiferam spei miscđam in
ista demonstrat : dicens & expe¬
ctabo nom̃ tuũ : quoniam bonũ
est in conspectu scorũ tuorum
Expectabit ergo dĩ nomen cui
confitetur: ꝑ quem facta sunt
om̃a Unus enim ds̃ pater ex qͦ
om̃a & nos in ipso : & unus dñs nr̃¬
iħ s xp̃c ꝑ quem om̃a & nos ꝑ ipsũ
Huius ergo nom̃ expectat : iħ m
scilic& uidere idest saluatorem
suum nosse. angło dicente. Et
cognominabis nomeneus iħ m
familixe sit xp̃ianus expectnt
Bonums autem hoc nomenest: qđ

Expanded text:
in Abrahae sinibus esse potuisset. in Abrahae sinibus esse potuisset. interclusa est ergo libertas uoluntatis, quia confessio nulla est mortuis, secundum id, quod dictum est: in inferno autem quis confitebiconfessionis officia saeculi tempore gerens, spem uero aeternam saeculorum aeternitate protendens. confessionis autem causam addidit dicens: quia fecisti; auctorem scilicet uniuersitatis huius dominum esse confessus, nulli alii docens confitendum, quam qui fecit oliuam fructiferam spei misericordiista, demonstrat dicens: et exspectabo nomen tuum, quoniam bonum est in conspectu sanctorum tuorum. exspectabit ergo dei nomen, cui confitetur, per quem facta sunt omnia: unus enim deus pater, ex quo omnia, et nos in ipso: et unus domin per quem omnia, et nos per ipsum. huius ergo nomen exspectat, Iesum - scilicet uidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Ies. familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
super uitam: quia quãuis ꝓbabi¬
lis ꝑ iustitix oꝑationem uita iustoꝵ
consequetur ł x hac enim uita
tionem iustitia in tantũ dĩ miscđa
muneratur. ut miserans ustitia
uoluntatem x ternitatis quoque
sua iustum quenq tribuat esse
participem. Idcirco in sxculũ
Sed confessio tantũ in scło: ñ etiã
est dum uoluntati siae unus qͥsq
ꝑmissus est & ꝑ uite licentiam
hab& confessionis arbitrium
Decedentes nanq de uita: simul¬
& de uire decedimus uoluntatis
Tunc enim ex merito praeterita
uoluntatis lexiam constituta
aut quictis aut poenae: excedenti¬
um excorpore suscipit uolunta¬
tem Cuius temporis non iã libam
sed neces sariam uoluntatem osten¬
dit ꝓpħa cũ dicit. Non est michi
in dieb: illis uoluntas. Cessant
enim uoluntates. lib̵tatẽ etiam
uoluntatis si quaerit: cessabit effe¬
ctus Transire nanque ad abraã
uolens diues. chao medio ñ sinaeꝰ
cũ tamen ꝑ libertatẽ uoluntatis

Expanded text:
super uitam: quia, quamuis probabisuper uitam: quia, quamuis probabilis per iustitiae operationem uita iustoruconsequetur. ex hac enim uita tionem iustitiae in tantum dei misericordia muneratur, ut, miserans iustitisae uoluntatem, aeternitatis quoque suae iustum quemque tribuat esse participem. idcirco in saeculumsed confessio tantum in saeculum um, noest, dum uoluntati suae unusquisque permissus est et per uitae licentiam habet confessionis arbitrium. decedentes namque de uita simul et iure decedimus uoluntatis. tune enim ex merito praeteritae uoluntatis lex iam constituta . aut quietis aut poenae excedentium ex corpore suscipit uoluntatem. cuius temporis non iam liberam, sed necessariam uoluntatem ostendit propheta, cum dicit: non est mihi in diebus illis uoluntas. cessante enim uoluntatis libertate etiam uoluntatis, si qua erit, cessabit effectus. transire namque ad . Abraham uolens diues chao medio non sinitur, cum tamen per libertatem uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
quaȩ est accła dĩ uiuentis colũna
tam quam fructifera oliua con¬
sistens. ꝓpria sua usus fruetuosa
pinguiq: radice sperauit in mi¬
seri cordia dĩ : non ad tempus.
non in huius corporalis tantum
uitae brecu scło. sed in scłm scłi
Extendit enim spes suas ad infi¬
nitam perennitatis xtatẽ : nec
concluditur mortis occasu. qͥn
sciat sibi in abraxe sinib: exẽplo
pauperis latari eẽ uiuendum.
sciat quoq gloriose resurrectio¬
nis demutatione coxternũ se
& conformem deo eẽ mansurũ
Mansurum autẽ Adid quod
sequitur Confitebor tibi
doMINE IN saeculo quiaa
fecisti & expectabo NOmEN
tuum. quoniam bonũ anle
conis pectum scorum tuorũ
Spes in misericordia dĩ in scłm
illa iustitia opera sufficient
ad ꝑfecte beatitudinis meritũ:
nisi miseri cordia dĩ etiam in hac
iustitie uoluntate humanarũ
demutationum & motuũ uitia
non reputet Hinc illud ꝓpħae
dictum est. melior miscđa tua

Expanded text:
quae est ecclesia dei uiuentis, columna quae est ecclesia dei uiuentis, columna opheta, tamquam fructifera oliua consistens, propria sua usus fructuosa pinguique radice sperauit in misericordia dei; non ad tempus, non in huius corporalis tantum uitae breui saeculo, sed in saeculum saeculi. extendit enim spes suas ad infinitam perennitatis aetat.em nec concluditur mortis occasu, cum sciat sibi in Abrahae sinibus exemplo pauperis Lazari esse uiuendum, sciat quoque gloriosae resurrectionis demutatione coaeternum se et conformem deo esse mansurum, mansurum autem ob id, quod sequitur: confitebor tibi, domine, in saeculum, quia fecisti: et expectabo nomen tuum, quoniam bonum ante conspectum sanctorum tuorum. Spes in misericordia dei in saecuilla iustitiae opera sufficient ad perfectae beatitudinis meritum, nisi misericordia dei etiam in hac iustitiae uoluntate humanarum demutationum et motuum uitia non reputet. hinc illud prophetae dictum est: melior misericordia tua
Abbreviated transcription (Latin):
fractis obinfidelitatem ramiseiꝰ
fideles gentes exignobili oleastro
eẽ insitas praedicat ut contra
naturam generis naturam ra¬
dicis acciperent Sed ꝓpħa in lege
lic& manens euangelicus aamen
ꝓpħa simul & in lege & in euan¬
gelis cum fructu suo in domo dĩ
eẽ ꝑsistit : non ꝑfringendus in
ramis non relinquendus in trun¬
co. non inutilis iam ipse se in se¬
rendo sibi praebendus oleastro. nec
radicis suae uirtutem arbori trans¬
fusurus alierre. sed totuis integer
ut est fideia postolicae praedicator
non exgentib: radicilegis ad fidẽ
euangelicam inserendus sed etiã
in gentiũ euangelica fide ꝓpriae
radicis suxe ramorũq: uirtute
totus ipse ex legis pingui conscien¬
tia fructuosus. Est autẽ dĩ domis
scđm apostolum petrũ ecclesia
& omnes fidei euangelicae sectato¬
res : sicut ait Adificamini domꝰ
spũalis regnum sacerdo tale
& paulus. Vt scias que mad modũ¬
te oporteat indomodĩ deuersari:

Expanded text:
prsefractis ob infidelitatem ramis eius, prsefractis ob infidelitatem ramis eius, fideles gentes ex ignobili oleastro esse insitas praedicat, ut contra naturam generis naturam radicis acciperent. sed propheta, in lege licet manens, euangelicus tamen propheta simul et in lege et in euangeliis cum fructu suo in domo dei esse persistit: non perfringendus in ramis, non relinquendus in truncum, non inutilis iam ipse inserendo sibi praebendus oleastro, nec radicis suae uirtutem arbori transfusurus aliense, sed totus integer, ut est fidei apostolicse praedicator; non ex gentibus radici legis ad fidem euangelicam inserendus, sed etiam in gentium euangelica fide propriae radicis suae ramorumque uirtute totus ipse ex legis pingui conscientia fructuosus. est autem dei domus secundum apostolum Petrum ecclesia et omnes fidei euangelicae sectatores, sicut ait: sedificanmini domus spiritalis, regnum sacerdotale. et Paulus: ut scias, quemadmodum oporteat in domo dei deuersari,
Abbreviated transcription (Latin):
tati suxe redemerit. He sunt
plane ambitiose apud dm̃ hu¬
mani thesauri legationes: hoec
potentia de precandorũ crimi¬
nũ & uera suffragia Sic auro
demutabimur : ut ex terrenis
exlestes & ex mortalibus simus
xterni. Haec infidelis ille po¬
pulus non cogitans & dĩ manda¬
ta contemnens. putansq se ꝑ
legem qua futurorũ bonorũ
umbra est eẽ diuitẽ. &adeptis
diuitiis male usus exiuuentiũ
terra & tab̵naculo eradicatus.
& emigratus auulsus est : praepo¬
tentem se in uanitatib: credens
in regni scilae& sui gła intẽpli
humante consuetudinis obserua
est iustũ eẽ intelligialiter de se
fiducia spei suae loquitur
Ezo autem sicut oliua fructi¬
fera indomodĩ: speraui inN
miser i cordia dĩ iN cieterliũ
& inscieculum scieculi Differt
quidem tempore xtas hominũ:
sed ꝓphetiae sp̃s idem est Propha
manere se indomodĩ sicut oliuã
fruetiferam dicit arborẽ semꝑ
uirentem & fruetus optimi fe¬
racem: Apostolus huic olea ꝓ

Expanded text:
rtati suae redemerit, haec sunt rtati suae redemerit, haec sunt plane ambitiosse apud deum humani thensauri legationes, haec potentia deprecandorum criminum et uera suffragia. sic auro demutabimur, ut er terrenis caelestes et ex mortalibus simus aeterni, haec infidelis illa populus non cogitans et dei mandata contemnens putansque se per legem, quae futurorum bonorum umbra eat, esse diuitem, adeptis diuitiis male usus, ex uiuentium terra et tabernaculo eradicatus et emigratus, auulsus est: praepotentem se in uanitatibus credens, in regni scilicet sui gloria, in templi humanae consuetudinis obseruatest iustum esse intellegi, aliter de se fiducia spei suse loquitur: ego autem, sicut . oliua fructifera in domo dei, speraui in misericordia dei in aeternum et in sseculum saeculi. differt quidem tempore aetas hominum, sed prophetise spiritus idem est. propheta manere se in domo dei sicut oliuam fructiferam dicit, arborem semper uirentem et fructus optimi feracem. apostolus huic olese,