comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& homini unus filius manens dr̃ in homine
suo ingloria patris desidera bili suidendi
blasfemat. sed homo in dm̃ & in hominedr̃¬
UI Erit resurrestio mortuorũ hominũ sed
una & insemel . non prima iustoꝵ & se¬
cunda peccatorum ut fabulat somnia¬
tor seduna omniuim & sut resurgere
dicitur quod cadit. caroergo nostru inue¬
ritũte resurg& sicut inueritate cadit
& non secundum originem in mutatio
corporum erit. idẽ aliut nouum corpus
ꝓcarne sedeudem caro coruptibilis.¬
queca d& resurg& in corruptibilis tamiusto¬
rum quum iniustorum caro in corruptibilis
resurg& ut uel pee nam sufferre possit ꝓ
peccatis uel ingloria ae terna manere
possit. Omnium hominumerit resurrestio
si omniumerit. ergo omnes moriuntur ut
mors inadamdata omnib: eius filus domi¬
netur et manea dillud priuilegium indño
quod de eo specialiter dicitur. non dabissem
maxima patrum turba tradente suscipime

Expanded text:
et homini, unus filius manens Deus in homine et homini, unus filius manens Deus in homine suo in gloria patris, desiderabilis videri blasphemat: sed homo in Deo et in homine Deus. Erit resurrectio mortuorum hominum, sed una et semel, non prima justorum, et secunda peccatorum, ut fabula somniatur: sed una omnium: et si id resurgere dicitur, quod cadit: caro ergo nostra in veritate resurgit, sicut in veritate cadit: et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est, aliud novum corpus pro carne: sed eadem caro corruptibiliseadem caro corruptibilis tam justorum quam injustorum caro incorruptibilis resurgit: ut vel poenam sufferre possit pro peccatis, vel in gloria aeterna manere pro meritis. Omnium enim hominum erit resurrectio. Si omnium erit, ergo omnes moriuntur, ut mors ab Adam ducta omnibus filiis ejus dominetur, et manet illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur: Non dabis sanmaxima patrum turba tradente, suscepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbumpa tris & dr̃ in homine anima
& caro cnimu absque sensu&
ratione ut a pollinaris. neque caro abs¬
passione & ante passionem carnissuȩ
dolores sustinuit. III Neq sic ẽ natus
Exuircixe ut et deitatis inicium¬
te credendum ut uult dionisius fonsar¬
rii nihil in aequale ut eunomius. nihil
us posterius ueaut minus ut arrius inbil
extru neũ aut officiale alter: ut mache¬
donus nibil ꝑuasione aut subreptione
insertũ ut manicheur nibilcorporeum
ut melito & tertulicnur nihilcor pora¬
lũ efficiatũ ut anthro pomorfus & uadi¬
creaturis uisibile ut fortunatus. Nihil
morib uel uoluntate diuersum ut marci¬
on. Nihilex trinitatis essentia adcreatu¬
rarũnaturã deductũ ut plato & tertuli¬
anus nihilofficio singulari nec alteri
cũ municabile ut originis. Nihil confusũ
ut sabellius. sed totum ꝑfetum quia totum ex
na dumnabilis illa dostrina
Omo eusion patri& filio sp̃r sc̃s omousius dõ

Expanded text:
Verbum Patris et Deus, in homine anima Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro abspassione, et ante passionem, carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex Virgine, ut deitatis inite credamus, ut vult Dionysius, fons Arii; nihil inaequale, uus posteriusve aut minus, ut Arius; nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius; nihil pervasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus, nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropomorphus et Vadicreaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare nec alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius; sed totum perfectum, quia 5 totum ex na damnabilis illa doctrinaOmousion Patri et Filio Spiritus sanctus. Omousion Deo
Abbreviated transcription (Latin):
nones set natiuita te filius. diergosilius
hominis fastusẽ filius natus secundum
ueritatẽ natura ex dõ dĩfilius. & secundũ
ueritatẽ. naturae ex homine hominis
filius ut uerias geniti non a doptione
non a ppellatione sed inutraq natiuitate
filino mennascendo haber&. & esset ue¬
sũsdr̃ & uerus homo unus filius non
substantus sicut ei naturae ueritascon¬
tulit non confusis naturis neq inmix¬
tis sicutti mothiani uolunt sed socr¬
etate unitis. drer go hominẽ ad sumpst
sibilitate sicut tercu a pollinariste di¬
cum seddi dignati one. ut nec dr̃muta¬
retur in humanã substantiã ad sumen¬
do homine nec homo indiuinã glorifi¬
catus indõ quia mutatio uel uersibili
dĩ filius ex homine non ꝑ hominem
ẽ non ex uiricoitu sicut ebiondicit. sed
ex uirgine. carnem ex uirginȩs corpo¬
re traens & nonde caelo secum adse¬
uerus dr̃ ex diuinitate. et uerus homo
excarne. Vnus filius in diuinitate

Expanded text:
non esset aeterna nativitate filius. Dei ergo Filius non esset aeterna nativitate filius. Dei ergo Filius factus est hominis filius, natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae ex homine hominis Filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatFilii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, et verus homo, unus Filius. Non substantiis, sicut creaturae veritas contulit, non confusis naturis, neque immistis, sicut Timothiani volunt, sed societae visibilitate, sicut tertii Apollinaristae dicunt, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorifium: quia mutatio vel versibilitDei Filius ex homine non per hominem, id est non ex viri coitu, sicut Hebion dicit, sed ex Virgine. carnem ex Virginis corpore trahens, et non de coelo secum affeverus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne unus Filius: In divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
& spm̃ scm̃ poerem eo quod habeat filiũ
filium eoquod habeat patrem. Spm̃
sem eo quod sit ex patrecum filio. paterer¬
goi principium deitatis quisicut num quã
fuit non dr̃. Itanumquam fuit non pater
a quofilios natus a quo sps scs nonnatus
quia non est filius neq ingenitus. qui¬
a non est pat̃ nec fastus quianonẽ exnibi¬
lo sedex dõ patre & dõ filiodõ¬
ꝓcedens Puterae ternus eo quod a e¬
ternum habeat filium cuius ae ter¬
nus sit pater filius ae ternus eo quod
sit patricoae ternus. sp̃s scs̃ ae ternus
eo quod sit patri & filio coaeternus
non confusa inunam ꝑsonam trinitas.
ut sibellius dicit. neq se purutu aut
diuersu innatura diuinitas. ut arri¬
us bls femat Sed alter in ꝑsona pat̃.
alter in ꝑsona filius alter in ꝑsona sp̃s
sc̃s. unus natura in scã trinitate dĩpa
ut quierat in diuinitate dĩ patris filius.
ipsefier& in homne hominis matrasfili¬
us nefili nomen ad alterũ transir& qui

Expanded text:
 sanctum. Patrem eo, quod habeat Filium, Filium eo quod habeat Patrem, Spiritum sanctum eo quod sit ex Patre et Filio. Pater ergo principium Deitatis, qui, sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non Pater: a quo Filius natus, a quo Spiritus sanctus non natus, quia non est Filius; neque ingenitus, quia non est Pater; nec 399 factus, quia non e sed ex Deo Patre, et Deo Filiocedens. Pater aeternus eo quod aeternum habeat Filium, cujus aeternus sit Pater. Filius aeternus, eo quod sit Patri coaeternus. Spiritus sanctus aeternus, eo quod sit Patri et Filio coaeternus. Non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit, neque separata, aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus sanctus. Unus natura in sancta Trinitate Deus ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius; ne filii nomen ad alterum transiret, qui
Abbreviated transcription (Latin):
& terrestrium creuturam . unum & eundem
beatum dacuid dicenters. uerbodm̃ caelifir¬
matisunt & spũoris eius omnes uirtus eorum
quod similiter ostendit & hominis creatio
ipse ẽ enim qui accepto limo deterra plas¬
mauit hominem & ꝑ gracium propriae
insufflacionis animam donauit . rationa¬

Expanded text:
t terrestrium creaturarum unum et eumdembeatum David dicentem: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum : quod simpliciter ostendit et hominis creatio. Ipse est enim qui, accepto limo de terra, plasmavit hominem, et per gratiam propriae insufflationis animam donavit rationa
Abbreviated transcription (Latin):
pie praedicant sed propriu condiccione.
& descis angelis. ue quae credentes secun¬
dum diuinam scripturam. dedeo dicentem:
qui s acit angelos suos sp̃r & minis trossuos
inemurentem dequibus credere quod in¬

Expanded text:
aedicant, sed propriam conditionem. Et de sanctis Angelis aeque credunt, secundum divinam Scripturam 422 de Deo dicentem: Qui facit Angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem : de quibus credere quod im
Abbreviated transcription (Latin):
conlatio aut pactũ uel conplacitũ quod
fit homini cũ dõ, hrmnus carmeninlaudedi
Antefonũ uox reciproca. penta teuchus quimq
uolumina id ẽ moisi libriquiꝰq: dequib:¬
dicit apostolus quinq: uerbis uellese in ecdesia
loqui: Ex odus ex itus uel regressus. idẽ
populi israħł: Deutero nomium secunda
lex in quo est euangelicae legis p̃figuratio.
parali pomenon preter missorũ uerba łreli¬
quorũ id ẽ. quod ibi istorie contingantur
que in regum libris preter misse sunt:
Euangelium bona adnuntiacio: apocalipsis
conpositum delingua persica & greca.
Ginodus comitatus uel coetus: Ca non pon¬
tificũ regula, theucus. uolumen depenta¬
theuco: a pocrifa recandita uel occulta
Ex apla ex simpliciaꝵ a poloia ex cusatio
unde apoloiticus apellatur: anago ge
superior sensus tropologia moralis in¬
tellegenłia parabula. similitudo
abes opusculũ mifili carissime in omni
fere scripturarũ corpus quasi quoddã

Expanded text:
conlatio aut pactum uel conplacitum quod conlatio aut pactum uel conplacitum quod sit homini cum deo. hymnus carmen in laudem dei. antiphona uox reciproca. Pentateuchus quinque uolumina, id est Mosi libri quinque, unde apostolus quinque uerbis ait uelle se in ecclesia loqui. Exodus exitus uel egressus, id est populi Israhel. deuteronomium secunda lex in quo est euangelicae legis praefiguratio. Paralipomenon praetermissorum uel reliquorum, id est, quod hic historiae contingantur quae in Regum libris praetermissae sunt. euangelium bona adnuntiatio siue bonum nuconpositum de lingua Persica et Graeca. synodus comitatus uel coetus. canon regula. teuchos uolumen, unde pentateuchus. apocrypha recondita uel occulta. hexapla sexsimplicia. apologia excusatio, unde apologeticus appellatur. anagoge superior sensus. tropologia moralis intellegentia. parabola similitudo. Habes opusculum, mi fili carissime, in omne fere scripturarum corpus quasi quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
INsermonem nostrum uertuntur exgrero
omnia prospiciendo: homousion unius substan¬
tantiae homo cusiom similis substana eixos
unctus sp̃s paraclitus sp̃s consolatus siue ad¬
uotatus. Agius sc̃s angelus nuntius
elironus sedis uel solium aposto lus missus
ideo quod a dño ad euangelis andũ misunt
lic& adoc torib hebreum put&ur profera
predicator. martyres tes tes: ep̃s superiti¬
tcattispeculato rẽ posunte domui useabelle
praes brttt senica. diaconus minister: eler
sors: ecdesia euocatio uellcollectio cadio¬
gregauo &hnicus gentilis: hy pocrita sinu¬
latoa heresis sec taparua⁊ monachus
solitarius. herimus desertus: parocia
adiacens domus idẽ dĩ: dio ecesis guber¬
natio & hoc nonsecundũ propri&atmm aut
potestatem uerbi sed secundũ effectũ.
instructus siue audiens: Neo fitus nouella
plantio baptsterium tinctorium
crisma unctio: eucharistia gratia: holocaus¬
tum totũ conbustũ hocideo quia integra
hostia ignitradita consumebatur. symbol

Expanded text:
in sermonem nostrum convertuntur ex Graecomnia prospiciendo. Homousion, unius substantiae. Homoeusion, similis substantiae. unctus. Spiritus paraclitus spiritus consolator siue aduocatus. Hagios sanctus. angelus nuntius. thronus sedis uel solium. apostolus missus, ideo quod a domino ad euangelizandum missi sunt licet a doctoribus Hebraeum putetur. propheta praedictor. martyres testes. episcopus seta ait: speculatorem te posui domus Israhel. presbyter senior. diaconus minister. clerus sors. ecclesia euocatio uel collectio. cathogregatio. ethnicus gentilis. hypocrita simulator. heresis secta. monachus solitarius. heremus desertum. paroecia adiacens domus, id est dei. dioecesis gubernatio, et hoc non secundum proprietatem aut potestatem uerbi sed secundum effectum. instructus siue audiens. neophytus nouella plantatio. baptisterium tinctorium. chrisma unctio. eucharistia gratia. holocaustum totum conbustum, hoc ideo, quia integra hostia igni tradita consumebatur. symbolus
Abbreviated transcription (Latin):
omno dilectissimo ecicherio ep̃o saliuanꝰ
legilibros quos trans misisti stilo breues doc¬
trina uberes lectione expeditos: instruc¬
tione perfectos mentituae & pi&ate pares
Nec miror quodtam utile acpulcͥrũ opus
ad institutionẽ potissimum scoꝵ acbea¬
torũ pignorũ condidisti. cũ enim eximi¬
um in eis templum dĩ edificaueris dotri¬
nam noue eruditionis quasi sum mum
edificii tui culmen ornasti & indoles scãe
aeque doctrina acuita in lustrarentur
quos morali institucio ne forma ueras. spi¬
ritali instructione decorasti. super est
ut dñs ds̃ noster cuius dona admirandis¬
siq inuenes tales sunt pares eos faciat
libristius idest ut quic quid illi contineNT
inmisterio hocuterq illorũ habeat insen¬
su. & quia iam dispensatione diuina atq
iuditio & iam magistri eclesiarũ esse
ceperunt donec hoc berugnissima dĩpi¬
& as ut doc trina illorũ fructus
sit aecclenarum et tuur. ꝓfec tuq excel¬
lentissimo tamillorum ornent aquost

Expanded text:
O ET DULCI SUO EUCHERIO EPISCOPO SALUIANUS. Legi libros, quos transmisisti, stilo breues, doctrina uberes, lectione expeditos, instructione perfectos, menti tuae et pietati pares. nec miror, quod tam utile ac pulchrum opus ad institutionem potissimum sanctorum ac beatorum pignorum condidisti. cum enim eximium in eis templum deo aedificaueris, doctrina nonae eruditionis quasi summum aedificii tui culmen ornasti, et ut indoles sanctae aeque doctrina ac uita inlustrarentur, quos morali institutione formaueras, spiritali instructione decorasti. superest ut dominus deus noster, cuius dono admirandissimi iuuenes tales sunt, pares eos faciat libris tuis, id est, ut quicquid illi continent in mysterio, hoc uterque illorum habeat in sensu. et quia iam dispensatione diuina atque iudicio etiam magistri ecclesiae esse coeperunt, donet hoc benignissima dei pietas, ut doctrina illorum fructus sit ecclesiarum et tuus, profectuque excellentissimo tam illum ornent, a quo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sata idem sur quod oephi. id ẽ modu i
omor: men suraẽ attica habens utqui¬
dã oppinantur conices ul idestset ar¬
usxii. aliigomor dicun paulominus
a sextariis quinque. quod &iam ipse se¬
quor eo quodsit detima pars oephigomor
Nebel. quidã putant modiostres.
Cotyla. hemin&ẽ. in ezechele decem
inquid cotr lȩsuNt comor

Expanded text:
Sata idem sunt quod ephi, id est modii tres. Sata idem sunt quod ephi, id est modii tres. Gomor mensura est Attica, habens ut quidam opinantur choenices tres, id est sextarios XII. Alii gomor dicunt paulo minus a sextariis quinque: quod etiam ipse sequor, eo quod gomor sit decima pars ephi. Nebel quidam Putant modios tres.Cotyla, hemina est. In Ezechiele, Decem, inquit, cotylae sunt gomor
Abbreviated transcription (Latin):
bineurio non utem ephadbar u quuicsom¬
Meletis iuregum pelis simplex quamona¬
chi aogiptri &e iatinune utuntur e qui nol atera
a pud faciem inas crurũ ornami tirta
Sragma. hab& scriptula ii
Sidragina dragme duae undemir or quo
modo in libro hebrai carum quae stionum
senuntia scribitur
dtater estnummus habensut quidam
ad firmans untiã unã idestaureossex ut ali putad.
Cecel qui in latina lingua corrupte siclus
dicitur: inqua eestiomib: supradistis indicatꝰ
unti aepondus hab& ut a libi scriptum rep¬
peri scriptula x quod & ipse arbitror++
si cles ipse uel secel deꝓpinquitate pond
quasi siclus sonat.
ibolus est scriptulũ dimedium quod facn¬
adus greca ansora est habe hurnas iii¬
Sephi. siue oepha. modii .iui.
quod inliquidis
Satus mere tauna ut quidã dicun
habe sextarius .c. mensura aute gre¬
pellatur notandũ uero quod men¬
sura. hebreum nome n est
rtobes inefua aegiptiorũ mensa¬
rae quaetres faciu& modiũ a

Expanded text:
ineum, non autem Ephod Barut, ut quMelotes in Regnorum pellis simplex qua monachi Aegyptii etiam nunc utuntur ex uno latere apud feminas crurum ornamentaragma habet scriptula tria; didragma dragmae duae, unde miror quo modo in libro Hebraicarum quaestionum semuncia scribitur. stater est nummus habens, ut quidam adfirmant, unciam unam, id est aureos sex, ut alii putant secel qui in Latina lingua corrupte siclus dicitur, ut in quaestionibus supradictis indicatur, unciae pondus habet, ut alibi scriptum repperi, scriptula decem, quod et ipse arbitror. nam siclus ipse uel secel de propinquitate ponderis quasi sicilicus sonat. obolus est scriptulum dimidium, quod facCadus, Graeca amphora est, habet urnas Ephi, sive opha, modii tres. quod in liquidis batus. Metreta una, ut quidam dicunt, habet sextarios centum. Mensura autem Graepellatur. Notandum vero, quod mensura Hebraeum nomen est, Artabae in Isaia, Aegyptiorum mensurae, quae tres faciunt modios X.
Abbreviated transcription (Latin):
dop dirdu uestis acerdotalis oucae sup in¬
Aumaentum uel suꝑume rtale ardie ller
esmute uelut incarcallae modũ sedsine cu¬
cillo cuiis uestimnentiduo sunt genera unũ
lineũ & simplex. quodiacerdotes habaneli¬
ud diuersis colorib: & auro genusq contex¬
tum quo sdi pontifices ute bantur
oderes sacer dotalis linea corpori penitni
Maserisa seqdemqr talaris unde & poderes
aꝑfellatur huec & subulcula dicitur
loquim quod& rationale parnusienstips
eiuro gerimis colorib q uarius qui sapir¬
mnerale contra pestus pontificis aduestebt ir
mudarisp illeus sacer doralis exebis solum:
greciehiostritiaram quidame iam mitrã
uocant:
Pcalum aureo lamminam fronte pon¬
tificis quaedĩ nomenillud ine narrabile
Pontulia qua postolo. latrum est et

Expanded text:
hod uestis sacerdotalis quae superinhod uestis sacerdotalis quae superindumentum uel superumerale appellatur; est autem uelut in caracallae modum sed -- sine cucullo; cuius uestimenti duo sunt genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud diuersis coloribus et de auro gemmisque contextum quo soli pontifices - utebantur. Poderes sacerdotalis linea corpori penitus adstricta eademque talaris, unde et poderes appellata; haec et subucula dicitur. Logium quod et rationale pannus exiguus ex auro gemmis coloribusque uariis qui superumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Cidaris pilleus sacerdotalis ex bysso, hunc Graeci et nostri tiaram, quidam etiam mitram uocant. Petalum aurea lammina in fronte pontificis quae dei nomen illud ineffabile Penula in apostolo, Latinum est; est
Abbreviated transcription (Latin):
crũ ignominiae idolũ estoo abhuricla¬
timpria prum appellant
Hel quod interptatur u&ustus idolum
est babilomum fuitue rohic idembelus
paternini regis assiriorum:
Ad ramalech idolũ assrriorũ quod &iã
samaritani coluerunt
Aterten. quod inlatinũ sonat facturum
suꝑfluam idolũ sydoniorum dicrint
Belzebub: interproe&atur uirmus carũ
Diabulus deor sum fluens grecum¬
latine uero criminator dicitur:
Satan in la tinũ senat aduer sarius siue transgressce
Sirenae mesaia demone s aut dra cones mag¬
Vilulae mesaia. abonine translationr npi¬
neipsobebrȩo hnħim. appellantur septua¬
gentatantum inter pra&es probis onocenau¬
ros intranlatione posuerunt sun quiululas
putantaues esse noctur nas abululatu uocis
que mefferuñ quas uulgo cauannosdicuiT
hamia inesaia genus monstriut quidã ad firman
Pilosi inesara ÷ demonũ genera. nunullihos
&iam doctissimorum incubones uel satpros
ait quoslam silie stres hominesinellogen¬

Expanded text:
crum ignominiae, idolum est. Mob, hunc Lacrum ignominiae, idolum est. Mob, hunc Latini Priapum appellant. Beel, quod interpretatur uetustas, idolum est Babyllonium; fuit uero hic idem Belus pater Nini regis Assyriorum. Adramelech idolum Assyriorum, quod etiam Samaritae coluerunt. Astarten, quod in Latinum sonat facturam superfluam, idolum Sydoniorum dicunt. Beelzebub interpretatur uir muscarum. Diabolus deorsum fluens, Graece uero criminator dicitur. Satana in Latinum sonat aduersarius siue transgressor. Syrenae in Esaia daemones aut dracones maglulae in Esaia ab omni translatione nomine ipso Hebraeo Ihihim appellantur, septuaginta tantum interpretes pro his onocentauros in translatione posuerunt; sunt qui ululas putent aues esse nocturnas ab ululatu uocis quem efferunt, quas uulgo cauannos dicunt. Lamina in Esaia genus monstri, ut quidam adfirmant. Pilosi in Esaia daemonum genera; nonnulli hos etiam doctissimorum incubones uel satyros aut quosdam siluestres homines intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
significat. ergo in hac collemnitate iudȩi octo¬
brimen sededicationis templi coleba Nidiem:
Ephyphania. grecumt ẽ. quod significat
apparino uel ostensio siue quode adem diei
dñs & saluator noster in baptis mosuo pepu¬
lis fuerit ostensus. siue quod stella magis. siue
quod ꝓrimo signo dñi. a qua h uinũ uet satuni
apparue faÑ
Pcomenia hoc ẽ. quod a pud nos calendȩ
sed quia apud hebraeos secundum lunetur¬
sum mensessuppritantur& uiNFi greceluna
appellatur. iderconeomema noualuna accipi potest
Sa rasceue : preparatio grecũ est paras¬
ceueenim sexta sabbatia ppellatur inncue¬
ro prae paratio dicit᷑ quoda iudacis eademdiem
quaem sablato sun necessaria preparentur
Sabhatũ. requies. hebrȩũ esti iden toautem
requies quod ineadem diedñs aboperib ꝑ¬
fectis omnib: ab solutis que requi euerit :
de ido las¬
dola simulacra grecum est
ped fegor quod interꝰ praaatur simula¬

Expanded text:
significat; ergo in hac solemnitate Iudaei Octosignificat; ergo in hac solemnitate Iudaei Octobri mense dedicationis templi colebant diem. Epiphania Graecum est, quod significat apparitio uel ostensio, siue quod eadem die dominus et saluator noster in baptismo suo populis fuerit ostensus siue quod stella magis siue quod primo signo domini aqua in uinum uersa tunc apparuerit. Neomenia hoc est quod apud nos kalendae. sed quia apud Hebraeos secundum lunae cursum menses supputantur et ΜΗΝΗ Graece luna appellatur, idcirco Neomenia noua luna accipi potest. Parasceue praeparatio, Graecum est, Parasceue enim sexta sabbati appellatur; hinc uero praeparatio dicitur, quod a Iudaeis eadem die quae in sabbatum sunt necessaria praeparentur. Sabbata requies, Hebraeum est; idcirco autem requies, quod in eadem die dominus ab opere perfectis omnibus absolutisque requieuerit. DE IDOLISola simulacra, Graecum est. Belphegor quod interpretatur simula
Abbreviated transcription (Latin):
gensimus. quiȩratanrius reurs dioif
quo insralielunus oris q reisiuuiaditor ad
ius oius &iam absq pr&ia reuestebatur
Pascha trans census lebreum esto dau
grecum. trans census uera id eireo dictus
ẽ. quodȩbrei a baegipto interrani repro¬
missionis trans cenderennt
este pascha noftrũ est quod saluator aliuifer¬
nis resurgens caelorũ rogna transcender a
fase ididem pasduẽ trans census uelo a ustis
sunt quimagis transcensum uel transitũ
ex hocappellatũ ad firmant quod eadem
primogenita percussit :
Mente custen: quinqua gensima grecũ ẽ
huius quinqua gensimae ficurã annus iubile¬
us gessit quenimi iterũ futurȩ repmissio¬
nis acernam requiãm prae figuratt
Scenopegia. cumtabernacula aiudȩis figun¬
tur. ob memoriã taber naculorũ sce nȩaenĩ
gret& abernaculũ dicitur. hacciudeorũ sollȩ¬
nitas septembremense caelebratur:
Encenia. nouȩ aedifications obseruano uel
dedicatio: cenonnamq grecã lingutiin norum

Expanded text:
gensimus qui erat annus remissionis quo in Israhel unusquisque rei suae uenditor ad ius eius etiam absque pretio reuertebatur. Pascha transcensus, Hebraeum est, non Graecum. transcensus uero idcirco dictus est, quod Hebraei ab Aegypto in terram repromissionis transcenderint; certe pascha nostrum est, quod saluator ab infernis resurgens caelorum regna transcenderit. Phase itidem pascha est transcensus uel transitus. sunt qui magis transcensum uel transitum ex hoc appellatum adfirmant, quod eadem primogenita cuncta percussit. Pentecostes quinquagensima, Graecum est. huius quinquagensimae figuram annus iubilaeus gessit quae nunc iterum futurae repromissionis aeternam requiem praefigurat. scenopegia, cum tabernacula a Iudaeis figuntur ob memoriam tabernaculorum; σκήνη enim Graece tabernaculum dicitur. haec Iudaeorum solemnitas Septembri mense celebratur. Incaenia nouae aedificationis obseruatio uel dedicatio; caenon namque in Graecam linguam nouum
Abbreviated transcription (Latin):
dicio di magi s accipiendum putant potestita in¬
tellegi praecidere adiudicium illa peccata que
ante hiouins atusq: cummiserit subsequi ueroilla
quib: qudẽ causas dedimus sediampost tran¬
situm nostrũcuni summata intelleguntur.
eigosecuntur nos adiuditium huius modi pec¬
cata si uerbi gracia cuimnopia noscausa sattii¬
lemus samem postobitum nr in aque egesta¬
te consumptussit: Adtimnotheum
haec intellegenda sunt. ꝑcun &te inquid non
pccurat. & rursũ redd& non reddat unde
sit ut nontã maledicentis annimo ditaes serudẽ¬
antur. quam iuditiumndĩatq uindictam de¬
nuntiantis  item aliter &iam si peratm insdit¬
tionen prosetiae inmoderato animo maledi¬
cat prose autillut. obscurentur oculi eoruni¬

Expanded text:
dicio dei magis accipiendum putant, potest ita indicio dei magis accipiendum putant, potest ita intellegi: praecedere ad iudicium illa peccata quae ante hic unusquisque commiserit, subsequi uero illa, quibus nos quidem causas dedimus, sed iam post transitum nostrum consummata intelleguntur. ergo subsequuntur nos in iudicium huius modi peccata, si uerbi gratia cui inopiae nos causas adtulimus, fame post obitum nostrum atque egestate consumptus sit. II AD TIMOTHEUM. haec intellegenda sunt? Percutiet te, inquit, non percutiat, et rursum reddet, non reddat; unde fit, ut non tam maledicentis animo dicta esse uideantur quam iudicium dei atque uindictam denuntiantis. item aliter: et si per administrationem prophetiae immoto animo maledicat propheta, ut illud: obscurentur oculi eoru
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ uel ꝑeiuis modi abstinontiam uebcir curcũ cisi onẽ
Sequitur autem. non in honore aliquo ad saturita¬
tẽ carnis ergohoc est quoduult intellegi. omnes
Quae singularũ rerũ estaccipienda discretiors
Vinhisqua sa postolus ꝓferedicens. obsecito is¬
proa dipiscendis qua esperanius. postulationes
cũpalis interuenimus. eratiarũ actone s cũea
quae poscimus in p&ramus ud cere cũ pro
imenisiscłibenefcus & gratia laudes querependr ius
ocusille quomo accipiendus est in quoscribi¬
tur au quorimdam hominũ pitcata manifesta
sunt praecidentia adudicium quos damautẽ
& subsecuntur. Si pradixerat aduersus presbr¬
terũ accusationem non recipiendã nis subduob: uel
trib: testib: & paulo postaddidit quoruncla
bonuinum peccata manifesta siint praeciden¬
tia adiudiciũ utiq dumominib: notasum. quos¬
damautẽ & subsecinitur. utiq dumpostea in
iudicio conprobantur: quod sustud aliqui in iu¬

Expanded text:
catur, vel per ejusmodi abstinentiam vel per circumcisionem. catur, vel per ejusmodi abstinentiam vel per circumcisionem. Sequitur autem: Non in honore aliquo ad saturitatem carnis, ergo hoc est quod vult intelligi: Omnes Quae singularum rerum est accipienda discretio in his quas Apostolus profert dicens: Obsecro igpro adipiscendis quae speramus; postulationes cum pro aliis intervenimus; gratiarum actiones cum ea quae poscimus impetramus, vel certe cum pro immensis Dei beneficiis gratias laudesque referimus. Int. Locus ille quomodo accipiendus est, in quo scribitur: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecendentia ad iudicium, quosdam autem et subsequuntur? Supra dixerat aduersus presbyterum accusationem non recipiendam nisi sub duobus et tribus testibus, et paulo post addidit: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, utique dum omnibus nota sunt, quosdam autem et subsequuntur, utique dum postea in iudicio conprobantur. quod si istud aliqui in iu
Abbreviated transcription (Latin):
cumxp̃o abelimentis huius mundiquid adhuc
tamquaniuuenter in mundo discernitis. Ne
tesertas neq: gusta ueritis nec contrefta uerius
quae sunt omniaminteritui psoususecundũ prae¬
cepta & doctrinas hominum quae srationẽ qua¬
dembabentia sapientiȩ in suꝑstitione & inimib¬
tate & ad nom parcendũ corpori nomninonorea liquo
ad saturitatẽ carnis ꝑstringamusut possumus
locum sũmis obscuritatib: inuolutum disputat
ormiaminteritu i psousu : quia omnia inquidilla
quaeneq: contingenda neq gustanda creditis
ipsousus uodũ ad sumuntur intereun Secundũ
puxccepta & doctrinas hominum qu suntra
rationẽ quidemabentia sapientiae insuꝑstitio¬
ne & humilitate & ad non parcendum corpo
ri dotrinas hominũ dicit. quia pnrecepta
ipsa carnaliter intellegan praecepien¬
tes in lege proinlita nor manducari. Sed hoc sicum pse
subiungit insuꝑstiione & humalitate supua cua
& incorporis ad flictione cuiutiq corpari non par¬

Expanded text:
cum Christo ab elementis mundi, quid adhuc cum Christo ab elementis mundi, quid adhuc tamquam uiuentes in tetigeritis, neque gustaveritis, neque contractaveritis; quae sunt omnia in interitu, ipso usu, secundum praecepta et doctrinas hominum, quae sunt rationem quidem habentia sapientiae, in superstitione et humiitate, et ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. Perstringamus, ut possumus, locum summis obscuritatibus inuolutum. disputat omnia in interitu ipso usu quia omnia, inquit, illa quae neque contingenda neque gustanda creditis ipso usu suo, dum adsumuntur, intereunt, secundum praecepta et doctrinas hominum: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione ri. Doctrinas hominum dicit, quia praecepta ipsa carnaliter intelligant, praecipientes in lege, prohibita non manducari: sed hoc, sicut ipse subjungit, in superstitione et humilitate supervacua, et in corporis afflictione, cui utique corpori non par
Abbreviated transcription (Latin):
praeieptorum. itemexhocaliter. honora pa trem
tuum & matrem quodestmandatumn primũ & sub¬
ungit. inre promissione inqua promissiono bene
sittibi &sis longeius suꝑterramugitur imnandatis
hoc est primũ mandatũ quod habeat hanc quan
supradiximus promissionem.
uester & anima &cor pus sine quaerdla
egendum est. spm̃hncdicit illũ utq sc̃m̃ dequo supra
dexerat sp̃m nolite extinguere quiquidem cũin
substantia sua nõpossit extingui. extinquitur in¬
nobiscumaufer&ur a nobis domũnamq: eius
ud grata hominibi si cuteorũ uirtutib accen¬
btir Ita carumuitus extingutur aliia serun
spm̃ bicaccipendum esseanime ipsis intellestum
ato sapientian dequo alio loco idema postolus dicit
Et ipsesp̃s testimonium reddit spiu nĩ quod su¬
quioq locoa postolus loquitur psaldã sspũpsada¬
pariter & mente psallendũ: adcolosens.
quidintel legendum est incapitulo illo in
quo ad colo sensisscribitur. Si mortiuestis

Expanded text:
praeceptorum. item ex hoc aliter: honora patrem praeceptorum. item ex hoc aliter: honora patrem et matrem, quod est mandatum primum, et subiungit in promissione. in qua promissione? ut bene sit tibi, et sis longaeuus super terram. igitur in mandatis hoc est primum mandatum, quod habeat hanc quam supra diximus promissionem.  corpus sine querela legendum est? Spiritum hic dicit illum utique sanctum, de quo supra dixerat: spiritum nolite extinguere. qui quidem cum in substantia sua non possit extingui, extinguitur nobis, cum aufertur a nobis. donum namque eius uel gratia in hominibus sicut eorum uirtutibus accenditur, ita eorum uitiis extinguitur. alii adserunt spiritum hic accipiendum esse animae ipsius intellectum atque sapientiam, de quo alio loco idem apostolus dicit: et ipse spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod suquoque loco apostolus loquitur:. psallam sppariter et mente psallendum. AD COLOSSENSES. Quid intellegendum est in capitulo illo in quo ad Colossenses scrib
Abbreviated transcription (Latin):
nas citur angelorum
Iuid est quod a postolus loquitur dedõ patre.
ex quoomnis paternita sincaelis & interra nomi¬
natur quia cumille nobis paterprimus & uerussit
abillius nomine diriuatur quando alii patresappellans
Iuomodo a postolus dicit. honora patremtuũ & ma¬
tremtuam quodestmandatum primũ. cumin
mandatis ut quidam ordinant quartositloco
aliqui de hoc ita disserunt dicentes treaillaman¬
data quae superiora sunt omnia ad dm̃ꝑtinent sep¬
tem sequentia ad hominẽ & treailla addm̃ ꝑti¬
nentia in unalegis tabula tenebantur. in aliauerotab¬
la praecepta illa erant quae ad hominem ꝑtine ba
hocitaq: mandatum inseptẽ mandatis quaead proxi¬
mũꝑtinenT primũ est. alii uero quihoc mandatum
non quarto secluit doco. quod & nos probamus es¬
seconfirmant. Ita de hocdisputant de caloru
ipsum totunquiamilla primaleeonscriptũest
reste primum mantatũ appellari quodutiq pri¬
mũ faciat ordo postea aliorum in lege consequeris

Expanded text:
nascitur angelorum. Quid est, quod apostolus loquitur de deo patre: ex quo omnis paternitas in caelis et in terra nominatur? Quia cum ille nobis pater primus et uerus sit, ab illius nomine deriuatur, quando alii patres appellantur. Quo modo apostolus dicit: honora patrem et matrem, quod est mandatum primum, cum in mandatis, ut quidam ordinant, quarto sit loco. Aliqui de hoc ita disserunt dicentes: tria illa mandata quae superiora sunt omnia ad deum pertinent, septem sequentia ad hominem; et tria illa ad deum pertinentia in una legis tabula tenebantur, in alia uero tabula praecepta illa erant quae ad hominem pertinebant. hoc itaque mandatum in septem mandatis quae ad proximum pertinent primum est. alii uero qui hoc mandatum non quarto sed quinto loco, quod et nos probamus, esse confirmant, ita de hoc disputant: decalogum ipsum totum, quia in illa prima lege conscriptum est, recte primum mandatum appellari, quod utique primum faciat ordo, postea aliorum in lege consequens
Abbreviated transcription (Latin):
giuis p̃m̃ demonstrans utiq: ꝑpassionis cruoreno
ego sumquites timonĩ ꝑ hibeo deme& testinoniũ
perhibuit de me quimisitpater. &item. cũ aut
uenerit para cirtus quẽ egomitã nuob sp̃m̃ueri¬
tatis quia patre ꝓcedit ille testimoniũ ti

Expanded text:
guine Christum demonstrans, utique per passionis cruorem, guine Christum demonstrans, utique per passionis cruorem, ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibuit de me qui misit me pater. et item: cum autem uenerit paraclitus quem ego mittam uobis, spiritum ueritatis, qui a patre procedi
Abbreviated transcription (Latin):
insecluscli quisquis dm̃diligitutiq abq dõ¬
ꝑfelta dñi carita te discendit aduero alius
timorille detẽponariis rebus nasc& quarũ
sepeamissionẽ uereinur hunctimorem
for as mittist diuinȩ ꝑfecno cantatis
tẽiohans inepistola sua ponittrias que
testimonuum ꝑ hibedd &qua sanguis & ip̃s¬
sc̃s. quidin hoc indicatur sinulebuic loco&iã
il lud mihi uid&ur qđ ipse me uangelio suo depas¬
sione xp̃iloquitur dicens unus militũ lanciala¬
tus eius aperuit & contruo exiit sangus & aqua
& quiuidit tes timoniũ ꝑ hibuit & meodem ipsed eihũ
supradexerat. inclina tocapite tradiditsp̃m̃ quid amergo
exhocita disputunt: aqua baptismũ sangiusẽ uidea tur
indicare martrriũ sp̃suero ipseẽ qui ꝑ mastrriũ tran¬
sit ad dñm plurestam̃ hicipsam interpreationem
mistica intellegunt trinitatẽ eo quod ꝑfesta ipsaꝑ
hibeat testimoniũ xp̃o a qua patrt̃ indicans. quia p¬
se de sedicit mederelinꝰ querut̃ fontẽ a quaeuiuae. san¬

Expanded text:
saeculi? Quisquis deum diligit, utique absqperfecta domini caritate descendit; ac uero alius timor ille de temporariis rebus nascitur quarum saepe amissionem ueremur. hunc timorem foras mittit diuinae perfectio caritatis. Item Iohannes in epistula sua ponit: tria sunt quae testimonium perhibent, aqua, sanguis et spiritus; quid in hoc indicatur? Simile huic loco etiam illud mihi uidetur, quod ipse in euangelio suo de passione Christi loquitur dicens: unus militum lancea latus eius aperuit et continuo exiit sanguis et aqua; et qui uidit testimonium perhibuit. et in eodem ipse de Iesu supra dixerat: inclinato capite tradidit spiritum. quidam ergo ex hoc ita disputant: aqua baptismum, sanguis uidetur indicare martyrium, spiritus uero ipse est qui per martyrium transit ad dominum. plures tamen hic ipsam interpretatione mystica intellegunt trinitatem, eo quod perfecta ipsa perhibeat testimonium Christo: aqua patrem indicans, quia ipse de se dicit: me dereliquerunt fontem aquae uiuae, san
Abbreviated transcription (Latin):
uoniamfili carissi me superiori libro
proposicionib: tuis sereulit tamere¬
Abra responsio & uere orne ad sidua
interrogationis ut fit plerũq legenti gene¬
rent exsatia&ate fastidiũ meononcno¬
mine ea quaespopondutamopus uariaturus
adnestasir singula quie que utor dine ipsõ
magis clareat ꝑspecies suas diuidens
acitulis suis subdens & primum uenianĩ
adebreorũ nominum inter p̃tationem es
cesta quaeq: & cȩlebrio ra breuitatis causam
ponam:. De nocnnus: hebpeicis
dona inlatinum significatcdñs
Sabaorh exercitiũ sitie institu. Autut ali¬
qui udunt omnipotens:
roi saluator
nauareuf sanstus.
homosiue terrigina¬
dem edendo homini uitã adtulerit &d ans¬
gredendo calamitatt̃ ꝓaut quodiuilie
s interdum uita. alis est calamitas :
lutus uel miserabilis:
possessio uellamentatio:

Expanded text:
uoniam, fili charissime, superiore libro uoniam, fili charissime, superiore libro propositionibus tuis se retulit crebra responsio, et vereor, ne assiduae interrogationes, ut fit plerumque, legenti generent ex satietate fastidium; meo nunc nomine ea quae spoponderam opus variaturus, adnectam: singulae quaeque, ut ordine ipso magis clareant, pac titulis suis subdens. et primo ueniam ad Hebraeorum nominum interpretationem e quibus certa quaeque et celebriora breuitatis causa ponam. DE NOMINIBUS HEBRAICIS. Adonai in Latinum significat dominus. Sabaoth exercituum siue uirtutum aut, ut aliqui uolunt, omnipotens. Iesus saluator. Nazareus sanctus. siue terrigenadem et edendo homini uitam adtulerit et transgrediendo calamitatem, aut quod mulier aliis interdum uita, aliis est calamitas. Abel luctus uel miserabilis. Cain possessio uel lamentatio
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s icscũ de codicitur. &iudit sp̃mdi discendox¬
tri decelosicutco lumbã uenientem supst
In Quid est quo drursũ inepistola sua ꝓfite tur¬
sie ꝓquonon debiat orare peccatũ usq ad
mortem utiq usq admortempeccat ille
toruna reconciliari dõ in hacuita ꝑsts falto¬
nis opera detractat:
in Cnd ĩgnificat quod incodem legimus mun¬
dn irmaligno esse positũ non quodado
pounidus i maligno sit positus sed quo duitia
hoinũ imundouuentiũ finsmutbno hot
mmodo ec iamilud patebit quo d scriptũ es
memorantur  hii sunti quos & profetxesa¬
as enumerauit. Sp̃s sapientia sit &intellectus
cũ in quib: tamen s piritalia operasignificantur
onmnia autẽ illaoperatꝰ unusadque idem sps.
Et quidem haet deopimonib dofassimorũ
uirorũ exigenti tib: ame ꝓlata sunt siquis
tamen in praedictarum quaest onum dispu¬
tationib: adtulerit quae mnagis ꝓbentur ne¬
praehendens ꝑtinaciã qua e in plerisqu
esse sol& non abnuo mesecuturũ essemeliona:

Expanded text:
s, cum de eo dicitur: et uidit spiritum dei descendentem sicut columbam uenientem super se. Quid est, quod rursum in epistula sua profert esse pro quo non debeat orari peccatum usque ad mortem? Utique usque ad mortem peccat ille torum reconciliari deo in hac uita per satisfactionis opera detrectat. Quid significat, quod in eodem legimus mundum in maligno esse positum? Non quod a deo mundus in maligno sit positus, sed quod uitia hominum in mundo uiuentium sint maligna; hoc modo etiam illud patebit, quod scriptum est: memorantur?. Hi sunt quos et propheta Esaias enumerat: spiritus sapientiae et intellectus, Dei . In quibus tamen spiritualia opera significantur. Omnia autem illa operatur unus atque idem spiritus . Et quidem haec de opinionibus doctissimorum virorum exigenti tibi a me prolata sunt. Si quis tamen in praedictarum quaestionum disputationibus attulerit quae magis probentur, reprehendens pertinaciam quae in plerisque esse solet, non abnuo me secuturum esse meliora.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ꝓprieiohannis baptis inũ dicebatꝰ unde
& abber&icisuenientes. nonbapazantꝰ a nobis
sibaptizatos constat in nomina rinitatis
nissinposiuotantũ manũ ad fide mirectã con¬
atur infusionẽ: De epistola. Iacor
uom ododicitur. ds̃ intesinptator me¬
rum est: ipse neminẽ temptat. cũ nibilomi¬
nus scriptũsit. temptatuos dñs dsuester
temptatio dũ prabatio appellatur. ⁊
gnĩ illlquem quã temtat in passionib ucd¬

Expanded text:
tamen proprie Iohannis baptismus dicebatur; unde tamen proprie Iohannis baptismus dicebatur; unde et ab hereticis uenientes non baptizantur a nobis, si baptizatos constat in nomine trinitatis, nisi inpositio tantum manus ad fidem rectam conatur infusio. DE EPISTULA IACOBI. Quo modo dicitur: deus intentator malorum est et ipse neminem tentat, cum nihilo minus scriptum sit: tentat uos dominus deus uester? Tentatio domini probatio appellatur; neque enim ille quemquam tentat in passionibu
Abbreviated transcription (Latin):
a sbngorepẽs in sufflar&ur diftũ fuerat quaru
reiiscritis peccata remitentureis & quorũ
peu ueritis r&entaeripb at ue ropostos¬
feniscionẽ multoma iortmi scĩs p̃sgratiã pc̃e¬
perunt inoperationeuirtutũ & gratia enita¬
tũ ediuer saruꝑteptio nelinguarĩ. nata
illud quod ues deodẽ dic ꝓmmissibmi suerat ut
uistute qua euangeliũ xp̃iuiuer sispossen
gentib: p̃dicare. In hacergo pnie ceptione
sc ĩ sps̃ secundũ dominicae gartiae distribito¬
nem a postolorum quod contra interdictũ¬
uncdĩ in communec &eris pater & hominib:
dunciborũ discre tionelegis obseruantiam
intenebañ ꝑquã uidei partẽ diesseiatabani
Purificatus ẽ autẽ &iã dñodicente ad p&rũ¬
quaeds̃ purisicauit n&u commune dixeris.
Iuidilludẽ qđ inactib: apostolorũ duode¬
cimilli quuohannis baptis mobaptis ati fueran.
baptiz antura palllo. hocidcirco quia non inno¬
mine trinitatis baptizandieraN baptismuenĩ
io hanniis lic& in eũ quiuenturus c̃ iuptigara

Expanded text:
nsufflaretur, dictum fuerat: quorum remiseritis peccata remittentur eis et quorum retinueritis retenta erunt. at uero post ascensionem multo maiorem sancti spiritus gratiam perceperunt in operatione uirtutum et gratia sanitatum et diuersarum perceptione linguarum iuxta illud, quod eisdem eodem die promissum fuerat, utentur uirtute qua euangelium Christi uniuersis possint gentibus praedicare. in hac ergo perceptione sancti spiritus secundum dominicae gratiae distributionem apostolorum tunc dei in commune ceteris pateret hominibus qui in ciborum discretione legis obseruantiam non tenebant per quam Iudaei partem dei se esse iactabant. purificatus est autem etiam domino dicente ad PQuae Deus purificavit, ne tu commune dixeris . Int. Quid illud est quod in Actibus apostolorum, duodecim illi qui Joannis baptismo baptizati fuerant, baptizantur a Paulo ? Resp. Hoc idcirco, quia non in nomine trinitatis baptizati erant. baptismum enim Iohannis licet in eum qui uenturus est baptizaret,
Abbreviated transcription (Latin):
somĩ uocis audierunt ut eos postea dicatuocem
nonaudisse id est ex praessam uerborum sio¬
nficantiam quapos sint intellegere quod
sorabat ac ꝑerinde idcrco diuersa uicegau
dne & non audisse referuntur. quia quantũ
onum ꝑtin& audierunt quantũ ad uerba
uare prius communis cib: uocabatur. qpna
Suidin hoc sequmur quoda postolus dicit. fiede
aces moriens singulos filiorum. benedoe¬
regni potestatisq fastigium inquox p̃f
intellegitur adoratus qui uidelic& futurus
erat reg̃mebrcorũ caput: deactis: a portolopũ
indiidicat illud qd legimus sabbat babe ni
fitaer  Id est nulle passus sabbato aute musq
ad montẽ oliu&i ir eiudeis licitũ erat uel
certe sicubifiussent tanta spatio deambu¬
landilicentiam prae sumebant :
Sp̃s scs̃ quomodo ante as censionẽ diũ¬
ao salua luatore secundum etiangelis tam
iolunnem apostolis insufflaretur cumse cun¬
ũ uirs a postolorũ poside timũ ascenu¬

Expanded text:
sonum uocis acceperunt, ut eos postea dicat uocem sonum uocis acceperunt, ut eos postea dicat uocem non audisse, id est, expressam uerborum significantiam qua possint intellegere, quod sonabat. ac perinde idcirco diuersa uice et audisse et non audisse referuntur, quia quantum ad sonum pertinet, audierunt, quantum ad uerba, Quare prius communis cibus uocabatur qui Quid in hoc sequimur, quod apostolus dicit: fide Iacob moriens singulos filiorum Ioregni potestatisque. fastigium in quo Christus intellegitur adoratus, qui uidelicet futurus erat regni Hebraeorum caput. DE ACTIBUS APOSTOLORUM. Quid indicat illud, quod legimus: sabbati habens iter? Id est mille passus; sabbato autem usque ad montem Oliueti ire Iudaeis licitum erat, uel certe sicubi fuissent, tanto spatio deambulandi licentiam praesumebant. Spiritus sanctus quo modo ante ascensionem a saluatore secundum euangelistam Iohannem apostolis insufflatur, cum. secundum actus apostolorum post decimum ascens
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ difunditur quidatus esteis
Iu. deuangeli zandum dĩ uerbum ꝑ quod
apostoli quib: seseorbis partib intulerato
quantum narrat hnstoria bartholo meus
in indos thomas tetendit in partos: mat¬
t heus a& hopes andreas Scrthas p̃dicatio¬
nemolliuit. Iohannis asiam diuinosermane
orrexit p&rus cappadociam atq galatia
brttbrmam pariter & pontum prouincias¬
q confines dum iudeis praedicat circuuutd
postremo romã inlus traturus accessit. Pau¬
lus ab hicrusalem usq illrricũ cum euangelio
repleius se taminumeras acdspares nationes
pracce pistis tam quam arms uistor edomuit
Lumactib: a postolorũ primumlegatur uiri
autem qui comitabantur cumeo. hoc estcũ
a postolo stabant stupentes audientes quidẽ
uocem neminem autem uidentes. quomodo
postea a postolus dicit & qui mecumerant
lumen quidem iuderunt. uocẽ autẽ noauderun
eius quilo quebaritur mecũ. Superius ubi audisse
uocomire feruntur ad eo non uocẽ sed in conditũ

Expanded text:
tur qui datus est eis. A.d euangelizandum dei uerbum qui apostoli quibus sese orbis partibus intulerunt? Quantum narrat historia, Bartholomaeus in Indos, Thomas tetendit in Parthos, Matthaeus Aethiopes, Andreas Scythas praedicatione molliuit, Iohannes Asiam diuino sermone correxit, Petrus Cappadociam atque Galatiam, Bithyniam pariter et Pontum prouinciasque confines, dum Iudaeis praedicans cirumit, postremo Romam inlustraturus accessit. Paulus ab Hierusalem usque Illyricum cum euangelio repleuisset, tam innumeras ac dispares nationes praeceptis tamquam armis uictor edomuit. Cum in actibus apostolorum primum legatur: uiri autem qui comitabantur cum eo, hoc est cum apostolo, stabant stupentes, audientes quidam uocem, neminem autem uidentes, quo modo postea apostolus dicit: et qui mecum erant lumen quidem uiderunt, uo- . cem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum? Superius ubi audisse uocem referuntur a deo, non uocem sed inconditum
Abbreviated transcription (Latin):
iappellant similȩ celebrate formȩ ꝑcul uidentibus.
Unde & menstruosã sp&ia fabulȩ il luderunt quasi formã
hominos capitibus succinctã caminis. quia collisi ibi fluctus
latranis uidentur exprimere Intẽpne dictȩ. quod ante am
nẽ sint posite Prxerfluit enĩ eas amnis Errate sunt¬
prȩdones maritim. ab incerdio nauiũ transeuntiũ quas

Expanded text:
entibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. nem sint posite: preterfluit enim eas amnis. Cornua extpraedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas
Abbreviated transcription (Latin):
Idola. Idolũ est simula chũ quod humana effigie factũ &
consecratũ est. Iustã uocabuli int̾pr&ationẽ b. aac enim
gr̃ formã sonat. & ab eo per diminutionẽ idolũ deductũ¬
feruitus. Stola matronale operimentũ est. quod cooper¬
to capite & scapula ad extro latere in leuũ humerũmit¬
titur. Stola autẽ gr̃ uocatꝰ quod suꝑ emittinir. Ide &¬
triciniũ lat̃ nomine appellatũ. eo quod dimidia eias pars
r&ero reicitur. quod uulgo mauortẽ uocant. Ornamen¬

Expanded text:
Idolum autem est simulacrum, quod humana effigie factum et consecratum est, juxta vocabuli interpretationem. Idos enim Graece, formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductuetur. Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Voca