comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs uiduã uxorẽ duxerit . &posita cũ filiastratiis ÷¬
sua sornicat᷑ suerit. stu cũ duab sororib ꝯcubu¬
erit Aut siqͣ auob fr̃ib nupserit. stu cũ patre &
filio fornicata fuerit. tales copulationes anathe
illa nec ille alu fe potuer̃ ꝯiungere ulloũꝗ tp̃r.
At tam̃ uxor ciꝰ siita uoluerit & si se ꝯtinereñ
pot̃. sed postea q cognouit ꝙ cũ filia sua uirciꝰ
fuerit in adultĩo. carnale cõmerciũ cũ eo non
habuit. siuult potest alii nubere. de illo qͥcũ¬

Expanded text:
s viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu cum duabus sororibus concubuerit, aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio fornicata fuerit, tales copulationes anathemilla nec ille aliis se poterunt conjungere ullo unquam tempore. Attamen uxor ejus, si ita voluerit, si se continere non potest, si postea quam cognovit quod cum filia sua vir ejus fuit in adulterio, carnale commercium cum eo non habeat; si vult potest alii nubere. De
Abbreviated transcription (Latin):
picia sornicat᷑ e. cũ quadã muliere. postea i¬
Q aluuiꝰ cinesciens patris fictũ stuprauit eandẽ.
qđ cũ pat᷑ restiscerae de se filioq ꝯsessꝰ e. Statuer̃
meluiꝰ c̃e. ut talit̃ lapsis cũ digna pynitentia legi¬
tua ꝑmittant᷑ ꝯuigia. quã sorit decĩuꝰ deliquant
Fo¬

Expanded text:
idam fornicatus est cum aliqua muliere. Postea filius, nesciens patris factum, stupravit eamdem. Quod cum pater rescisset, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna poenitentia legitima permittantur conjugia quam forte deterius delinquant; fo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ matre sua spuali & de illo qͥ filiũ ilũ baptirauit.
& cuiꝰ uxor cũ de fonte suscepit ca ratione ut dis¬
cidium conuigu fiera. si postta intali copulatione
ꝑmanere possent. de talib sic respondendũ est:
Si filiolam aut comatrẽ suã spiritalẽ aliquis inh
iugiũ duxerit. se parandos. eẽ. e̾os iudicauimꝰ . &
ꝯraui penitentia pleetendos Si aut̃ c̃uiges legiti¬
mi unꝰ aut ambo ex industria fecerintut filiuĩ suũ
de fonte suscipiant ut discidiũ fiat. talt consiliũ
damꝰ. Si innupti manere uoluerint. bonũ ẽ. Sin
aut̃ grauispęnitentia insidiatori inumgatur &
simul maneant. Et si supuixerit p̃uaricator c̃ui¬
gu acerrima penitentia multet᷑ & sinte spe
coniugumaneat. De cadem re¬

Expanded text:
commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut commatrem suam spiritalem aliquis in conjugium duxerit, separandos eos esse judicavimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte suscipiant, ut discidium fiat, tale consilium damus. Si innupti manere voluerint, bonum est. Sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugi, acerrima poenitentia multetur, et sine spe conjugii maneat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ulier siduogus tr̃s
nupstrit. abiciatur usq ad morit̃.
Uerũtam̃ in exitu ꝓpt̃ miscdĩam
si ꝓmiserit᷑ ꝙ facta incolumis huiꝰ conuinctio¬
nis uincula dissoluat. fructũ penitentiȩ ẽ seqt̃.¬
& cõmumo ei c̃cedat᷑. Ił sidefecerit iuir aut
mulier uitalib nuptus. difficilis erit peniten
prores duxerit a cõmunione separent᷑.

Expanded text:
ulier, si duobus fratribus nupserit, abiciatur usque ad mortem; verumtamen in exitu propter misericordiam, si promiserit, quod, facta incolumis, huius coniunccionis vincla dissolvat, fructum poenitentiae conseqet communio ei concedatur. Quod si defecerit vir aut mulier in talibus nuptiis, difficilis erit poenitensorores duxerit, a communione separentur,
Abbreviated transcription (Latin):
bari. Certe aeemm nosti. quia ad abrahã
dñs dyxit. in isaac uocabit᷑ tibi semen. Cui aiã
dixerat. Patrẽ multarũ gentiũ constituite.
Cui rursum promisit dicens. Benedicãtibi &
Multiplicabo sem̃tuũ sicut stellas cęli. & uelut
arenã quȩ ÷ mlitort maris. & qͣuart aꝑte
constat intelligi. qui a omp̃s aĩ sem̃ abrahȩ
p̃destinauerat ꝑ isaac multiplicare. &tam̃
scriptã : Dep̃catus ÷ asaat dnm ꝑ ux ort sua.
eoqđ ess& sterilis qui exaudiuit eũ. & dedit con¬
ceptũ reberce.Siergo multiplicatio gentris
abrahȩ ꝑ isaac p̃destinata fuit: cur conuigẽ
sterilem accepit S nmirũ constat quia p̃des¬
tinatio p̃cib implet᷑. quando is in quo as̃ mul

Expanded text:
bari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat Patrem multarum gentium constituite. Cui rursum promisit, dicens: Benedicam tibi et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam quae est in littore maris. Ex qua re aperte constat intelligi, quia omnipotens Deus semen Abrahae praedestinaverat per Isaac multiplicare: et tamen scriptum est, deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus mul
Abbreviated transcription (Latin):
anes quos dõ sacrificiũ offertis aut nobis¬
meipsis aut aur̃is pueris corã uobisnitide ac
studiose fiant. & diligenter obseruetur. ut
panis & uinũ & aqua sine. quib misse neque¬
ut celebrari. mundissime atq studiose tractent᷑.
an ihil in eis uile. nihil ñ ꝓbatũ inueniatur
iuxta illud qđ ait scriptura. Sit timor dñi nobis¬
cum. & cũ diligentia cuncta faciit De phris¬

Expanded text:
anes quos Deo in sacrificium offertis, aut a vobismetipsis, aut a vestris pueris coram vobis nitide ac studiose fiant, et diligenter observetur, ut panis, et vinum, et aqua, sine quibus Missae nequeunt celebrari, mundissime atque studiose tractentur, et nihil in eis vile, nihil non probatum inveniatur, juxta illud quod ait Scriptura: Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentia cuncta facite
Abbreviated transcription (Latin):
medio pb̃rorũ diconis liceat. quia si hoc fiat
propt̃ regulani & ordinem ꝓbatur existero. Si
quis aut̃ & iã post has diffinitiones obedire no¬
luerit: aministtrio cessare debebiti de culoꝵ¬
incisas habrat in uase nitido ut post missarũ
sollempnia qui cõmunicare ñ faerint parati.
eulogias om̃i die dominico & indieb festis inde
accipiant. & illa unde eulogias pb̃r daturꝰ ẽ.
digneris hunc panẽ tua scã & spiritali be¬
nedictione. ut sit om̃ib salus m̃tis & corporis
atq contra om̃s morbos & uniũsas inimicorũ

Expanded text:
medio presbyterorum diaconis liceat: quia si hoc fiat, medio presbyterorum diaconis liceat: quia si hoc fiat, praeter regulam et ordinem probatur existere. Si quis autem etiam post has definitiones obedire noluerit, a ministerio cessare debebit. CAPincisas habeat in vase nitido, ut post missarum solemnia, qui communicare non fuerunt parati, eulogias omni die Dominico et in diebus festis exinde accipiant; et illa unde eulogias presbyter daturus est ere digneris hunc panem tua sancta et spirituali benedictione, ut sit omnibus salus mentis et corporis, atque contra omnes morbos et universas inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
i om̃ibus dominicis dirb altaris oblatio ab om̃ii.¬
bus uiris ł mulierib fiat: tam panis quã uim.
ut phas immolationes. apeccatorũ suorum fas
uigiter ad montatur popułꝰ xp̃ĩanus. quia
ipsa oblatio sibi & sius magnũ retmediũ est
animarũ. & in ipsa pace. uera unanimitas.
& concorda demonstratur.
De diaconib qđ pb̃ris cõmunionẽ darẽ ñ deb
eruenit ad magnũ scm̃q conciliũ quod in ant¬
quib locis & ciuitatib pb̃ris gr̃am sacrȩ cõ¬
munionis diaconi porrigant. Quod nit regula
nec consurtudo tradidit. ut abhis qͥ potestatẽ
non habent offerendi: illi qui offerunt ap̃i corpꝰ
accipiant. Nec non illud tmotuit. quod quidã
diaconi ante ep̃os sacra oblata contingant. hȩc
gͥ om̃ia resecentur. & in sud diaconi mensura ꝑ¬
manrant: scientes qđ ep̃orũ quidem ministri aint
inferiores aut̃ pb̃ris habcantur. Porbẽ gͦ post
pbros grãm sacrȩ cõmunionis accipiantaut ep̃o

Expanded text:
in Dominicis omnibus diebus altaris oblatio, ab omnibus viris, vel mulieribus fiat, tam panis quam vini, ut per has immolationes a peccatorum suorum fascjugiter admoneatur populus Christianus: quia ipsa oblatio sibi et suis magnum remedium est animarum, et in ipsa pace vera unanimitas et concordia demonstratur.De diaconibus quod presbyteris communionem dare non debeant. Pervenit ad magnum, sanctumque concilium, quod in quibusdam locis et civitatibus presbyteris gratiam sacrae communionis diaconi porrigant, quod nec regula, nec consuetudo tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi, illi qui offerunt Christi corpus accipiant. Necnon et illud innotuit, quod quidam diaconi ante episcopos sacra oblata contingant. Haec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi mensura permaneant, scientes quod episcoporum quidem ministri sint, inferiores autem presbyteris habeantur. Per orbem ergo poros gratiam sacrae communionis accipiant, aut epi
Abbreviated transcription (Latin):
constitutȩ habtant stadiũ in legendo. & in
cantando & horas canonicas sollepnit parit̃
celebrent. & om̃is exceptis quas infirmitas
ten& indormitorio dormiant. & om̃ib dieb
ad capitalũ & ad collationes ueniant. O regi¬
lam asc̃is patrib illis constitutã diligenter

Expanded text:
tutae habeant studium in legendo, et in cantando, et horas canonicas solemniter pariter celebrent, et omnes, exceptis quas infirmitas tenet, in dormitorio dormiant, et omnibus diebus ad capitulum et ad collationem veniant, et regulam a sanctis Pa
Abbreviated transcription (Latin):
.nomen dĩ in uanum sumunt.
abemus in lege dñi scriptũ non
ꝑuirabis in nomine meo. nec pollues nom̃
dñi dĩ tui & ne assumes nonĩ dĩ tui inuanũ.
Ides ammonendi sunt om̃s. ut diligenter
cautant purium ñ solum maltari. seuscõ
reliquus. sed & in conimuni loquela. Iteni
cauendum est ne aliquis plus aurũ honar&
quam altare. ne cidñs dicat. Stulte quod
est maius aurũ. an altare quod sc̃ĩficat de¬

Expanded text:
nomen Dei in vanum sumunt. Habemus in lege Domini scriptum: Non pejerabis in nomine meo, nec pollues nomen Domini Dei tui, et ne assumes nomen Dei tui in vanum. Ideo admonendi sunt omnes, ut diligenter caveant perjurium, non solum in altari, seu sanctorum reliquiis, sed et in communi loquela. Item cavendum est, ne aliquis plus aurum honoret quam altare, ne ei Dominus dicat: Stulte, quid est majus, aurum an altare quod sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse enĩ ẽ. ut male uirans. dignam
pęnitentiam agat. eoquod nom̃ dñi contra
dominus tũ qui ad sumpserit nom̃ dnĩ dĩ
sui frustra. Et inltuitico ñ ꝑuirabis in nomi¬
nr meo ne pollurs nom̃ dni dĩtui. ego dñs.
Malum tam̃ quod futurũ se sacramento de

Expanded text:
ecesse est enim ut male jurans dignam poenitentiam agat, eo quod nomen Domini contra Dominus eum qui assumpserit nomen Domini Dei sui frustra . Et in Levitico: Non perjurabis in nomine meo, nec pollues nomen Domini tui; ego Dominus . Malum tamen quod facturum
Abbreviated transcription (Latin):
plus dominũ quã animam dilexit. Si liber
De illis qͥ purant se in manu ep̃i. Aaut
consecrata. tres annos ꝓeniteat.
Siuo incruce ñ consecrata annũ urrũ pgu¬
teat. Qui aut̃ seductus fuerit. & ignorans
se ꝑuirauerit. & postea cognoscit. tres qua¬
aragesimas pęniteat. De illis qui ꝓuita¬
ex necessitate se puirat. quia plus corpus
quã animani dilexerat. tres quadragesimas
alii uidicant tres annos. unũ ex his in pa¬

Expanded text:
plus dominum quam animam dilexit. Si liber De illis qui pejerant se in manu episcopi, aut consecrata, tres annos poeniteat. Si vero in cruce non consecrata, annum unum poeniteat. Qui autem seductus fuerit et ignorans se pejeraverit, et postea cognoscit, tres quadragesimas poeniteat. De episcopo et necessitate vel causa peierat, quia plus corpus quam animam dilexit, tres quadragesimas peniteat. Alii iudicant tres annos, unum ex his in pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ii sane qui ante audientiã cõmunicare
temptauerint. donec ꝑ pęnitentiuã reatũ
suũ defleant. ad cõmunionem nullomꝰ redu-¬
cantur. excepto mortis interitu urguente.
Qui: uõ ecommunicato scieuter cõmunica¬
utrit. & amodo sal: tẽ indomo simul orauerit.
ati latebras defeusionis ne cõminus ad satis¬
factionem ꝑducatur prȩbuerit donec excõ¬
municatore penitentiã suscipiat. corporisoe
sanguims domini cõmumone priuatũ seeẽ
cognd̾scat. & delictum scđm canones pyniteat.

Expanded text:
e eadem re. Hi sane, qui ante audientiam communicare e eadem re. Hi sane, qui ante audientiam communicare tentaverint, donec per poenitentiam reatum suum defleant, ad communionem nullo modo reducantur, excepto mortis interitu urgente. Qui vero excommunicato scienter communicaverit, et amodo saltem in domo simul oraverit, atque latebras defensionis, ne cominus ad satisfactionem perducatur, praebuerit, donec ab excommunicatore poenitentiam suscipiat, corporis et sanguinis Domini communione privatum se esse cognoscat, et delictum secundum canones poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
De his qui iufra parrochiam benefieium unt¬
aut hereditatem habent & altius ep̃i parro¬
chiani sunt. & de loco ad locun iter faciunt.
rapinas & depredationes ꝑagunt. placuit ut
excõmunicentur. nec ante exparrocbia exeant.
quam que ppetrarunt. digne eniendent. Quo¬
ant ubi rapinã fecerunt. & om̃ii pbeniter
pictur increpatiene seuerissima. Hline & quidã
scĩssimus pater are. Siquis errori alterus con¬
senserit. scut se cum illo simili modo culpabi¬
bem iudicandum. & excõmunicandum.
De illis qui intra annuni causam suam¬
uicumqi᷑ tractare neglextrint.
uicimigitar intra annũ spaciũ ciunlit̃
sut publice causam suã contra sluis ex cominu¬
ncatoribus. n⁊ ꝑegrini ipsi sibi audientiȩ
dausis st additum uideantur. Quod si obsti.¬
nato animo sine cominunione defuncti fueruit
nos ipsius causam urcta beati beonis prede ces¬
soris nr̃i sententiã diuino uidicio reseruantes
quib uiuis non cõmunicauimꝰ. mortuis non¬

Expanded text:
tem, qui infra parochiam beneficium aut haereditatem habent, et alterius episcopi parochiani sunt, et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt, placuit ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae perpetrarunt digne emendent. Quoant, ubi rapinam fecerunt, et omnia pleniter crepatione severissima. Hinc et quidam sanctissimus Pater ait: Si quis errori alterius consenserit, sciat se cum illo simili modo culpabilem judicandum, et excommunicandum.De illis qui intra annum causam suam tractare neglexerint.ue igitur intra anni spatium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur; quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint nos illorum causam, iuxta beati Leonis predecessoris nostri sententiam, divino iudicio observantes, quibus vivis non communicavimus
Abbreviated transcription (Latin):
epis excõmunicatoꝵ omĩno nomina tã uci.¬
nis ep̃is quã sius parrochianis parit̃ indicare
diligentia. & ex cõmunicatis ubiq ꝑccłasticus au¬
ditus exccludatur. & exeusationis causa om̃ibus
auferatur. De illis qui ex cõmunicati moriunt᷑.
correptum aut penitentẽ successorẽ lice
absoluere. de cad̃ re.
ialiquis exxcõmunicatus fuerit mortuus qͥ
iam sit confessus. & testimoniũ habe bonũ
cupauit tũ mors indomo aut inuia faciant ꝓ
eo parentes cius oblationem ad altare. & dentꝰ

Expanded text:
opis, excommunicatorum omnino nomina tam episcopis vicinis, quam suis parochianis pariter indicare, diligentia et excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus excludatur, et excusationis causa omnibus AP. 114. - De illis qui excommunicati moriuntur.correptum aut poenitentem successori licebit absolvere. Et c. 11. Si quis excommunicatus fuerit mortuus, qui jam sit confessus et testimonium habet bonumccupavit eum mors in dome, aut in via, faciant pro eo parentes ejus oblationem ad altar
Abbreviated transcription (Latin):
icit dñs ad moysen. accipiat unꝰquisq
dimi putare deb& ad expoliandum ꝓximũ. Hoc
enĩ dr̃ uissit qui nouerat quid quemq pati opor¬
ter&. hȩc istabelitȩ fecerunt sed dõ iubenti
ministeriũ prebuerunt. quẽ admodũ cũ minister¬
cum occidit. quẽ uidex uissit occidi: de eadre:¬

Expanded text:
ixit Dominus ad Moysen: Accipiat unusquisqundum putare debet ad expoliandum proximum, hoc enim Deus jussit, qui noverat quid quemque pati oporteret. Nec Israelitae fecerunt, sed Deo jubenti ministerium praebuerunt, quemadmodum cum minister occidit eum quem judex jussit occidi. CA
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur atq indubitanter in fames sacrilegiq
uos contentiones & emulationes & p̃dia
diuinis usibus tradita. quidã himianis applicent¬
usibus. & dño dõ cui tradita sunt ea subtrahant
& sius usibus inseruiant. Qua ꝓpter ab om̃ibus
illa usurpationis contumelia depellenda est.
ne prȩclia subsecretis cȩlestib iudicata. aqui¬
busdam irruentib uexentur. Quod siquis
prȩsumpserit sacrilrgus habeatur. & sicut sacri¬
legus idicetur. Ipsos aut̃ qui hoc aguiit. clericos
& dñi saccrdotes ꝑsequi eosq infamare audiumꝰ
omalũ supmalũ addentes deteriores fiant. nõ
intellegentes quod ȩccłã inficerdotib confistat.
& crescat in templũ dĩ. & sicut qui ȩccłam dĩ
uastat eiusq predia & donaria ex spoliat & in¬
uadit. sit sacriligus. sicut & ille qui eius sacer¬
dotes insequitur. sacrilegii rcus existit. & sicut

Expanded text:
vocantur, atque indubitanter infames, sacrilegiquvocantur, atque indubitanter infames, sacrilegiquvos contentiones et emulationes, et praedia divinis usibus tradita, quidam humanis applicentusibus, et Domino Deo cui tradita sunt ea subtrahant, et suis usibus inserviant. Quapropter ab omnibus illa usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia sub secretis coelestibus judicata a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis praesumpserit, sacrilegus habeatur, et sicut sacrilegus judicetur. Ipsos autem qui hoc agunt: clericos ac Domini sacerdotes persequi eosque infamare audivimus, ut malum super malum addentes deteriointelligentes, quod Ecclesia Dei in sacerdotibus consistat et crescat in templum Dei. Et sicut qui Ecclesiam Dei vastat ejusque praedia et donaria exspoliat et invadit, fit sacrilegus, sic et ille qui ejus sacerdotes insequitur, sacrilegii reus existit, et
Abbreviated transcription (Latin):
scłi cautũ habrtur. Qui rem subripit
ulieñ illi cuiꝰ res direpta ẽ. in unde duplum
qux sublata sunt restituat. Et in lege diumna¬
legnur. Maledictus om̃is qui transfert terminos
ꝓrimi sui &dicit om̃is populus am̃. Talugͦ¬
non prȩsumantur absq ultione. nec exerecant᷑
absq dãpnatione. Pactm & non dampnũ aut in¬
iusticiam alienus. sectamini in iincẽ & inom̃s.
Proinde siquis eodasticas oblationes & qđ dõ con.¬
secratum fuerit rapuerit. ł consenserit facientib
ut sacrilegus diuidicetur: & dampnũ in qua¬
druplum restituat & canoniee peniteat.
Qđ sacrilrgi sint eccłarũ predones.
Sacriligi sunt ȩccłarũ p̃dones. undt &
in concilis agathensi. suib quarto capitulo
decretum habeturita. Amico quippiam ra¬
pere. furtumẽ. excłȩ sux uõ fraudari ł abstrahi
subripiq sacrilegium. Om̃s eñi contra legem si¬
cientes resq ecdȩ diripientes ł ȩcłas sacerdotesq
contradiuinas sanctiones uexantes. sacrilegi

Expanded text:
li cautum habetur: qui rem subripit alienam, illi cujus res direpta est, in decuplum, quae sublata sunt, restituat. Et in lege divinalegitur. Maledictus omnis, quis transfert terminos proximi sui. Et dicet omnis populus. Amnon praesumantur absque ultione, nec exerceantur absque damnatione. Pacem, et non damnum aut injustitiam alicujus sectamini in invicem, et in omnes. Proinde si quis ecclesiasticas oblationes, et quod Deo consecratum fuerit, rapuerit, vel consenserit facientibus, ut sacrilegus dijudicetur, et damnum in quadruplum restituat, et canonice sacrilegi sint Ecclesiarum praedones. Sacrilegi sunt Ecclesiarum praedones. Unde et in concilio Agathensi sub quarto capitulo decretum habetur ita: Amico quippiam rapere furtum est: Ecclesiae vero fraudari vel abstrahi surripique sacrilegium. Omnes enim contra legem facientes, resque Ecclesiae diripientes, vel Ecclesias sacerdotesque contra divinas sanctiones vexantes sacrilegi
Abbreviated transcription (Latin):
recipiat. ante utriusq partis examinatia¬
nem iustam. nec cum eis ł in oratione aut cibo
ł potu aut osculo cõmune&. nec aue eis dicati.
quia quicũq in his ł alus ꝓphecis scient̃ excõ¬
municatis cõmunicauerit. iuxta apostolorum
institutionẽ. & ipse simili excõmunicationt
on aut̃ liceat cõmuncare in cõmunicatis
hieq ꝑdomos ingredi & cum eis orare qui
eccłe in oratione non participant. nec in alt̾am
eccłam recipi qui ab alia ex communicantur.
incõmunttatis cõmunicare. & hunc oport&
cõmunione priuari. tamꝗ ȩocłe regulas con¬
Inicato. uerbo oratione incibo. ł potu
.XL. p̾yniteat᷑ dies. in pane salt. & aqua.
Qui uõ eis cõmunicauerit in homicidus
ł flagitus. reuserit irȩ & uindictȩ dĩ om̃i¬
potentis quẽ spnit. quia hxe om̃u diuina
deliquit: digne iurta decreta canonũ pyai¬
teat. o si penitere noluerit. ex cõmunicit᷑.¬
e his qui ꝓdelicto suo de rad re¬

Expanded text:
recipiat, ante utriusque partis examinatiorecipiat, ante utriusque partis examinationem iustam, nec cum eis aut oratione aut cibo aut potu aut osculo communicet, nec Ave eis dicat, quia, quicumque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaveinstitutionem et ipse simili excommunicationi Non autem liceat communicare incommunicatis, neque per domos ingredi et cum eis orare qui Ecclesiae in oratione non participant, nec in alteram Ecclesiam recipi qui ab alia excommunicantur. incommunicatis communicare, et hunc oportet communione privari, tanquam Ecclesiae regulas connicato, verbo, oratione, in cibo, vel potu, XL dies poeniteat in pane, sale, et aqua. Qui vero eis communicaverit in homicidiis, vel flagitiis, reus erit irae, et vindictae Dei omnipotentis quem spernit: quia haec omnia divina deliquit, digne juxta decreta canonum poeniteat: et si poenitere noluerit, excommunicete his qui pro delicto suo
Abbreviated transcription (Latin):
truncationes. domorũ incendia fecerit.
siue facere iusstrit. aut facienti consenserit.
quo usq dehis unicuiq legaliter ł anucabilit̃
coram ep̃o ciuitatis. aliisq ciuib ñ emendiue.¬
rit. ab ȩccła se pruatum cognoscat. Si uõ post
scdãm & tertiã conuentionẽ. cuncta in quib
arguitur non emendauerit. tamquã &linicus
& publicanus. ab oñu xp̃ianorũ collegio sepa
Dex commumcato fuerit locutus. cõmunẽ
⁊ miseratione refoutat. neq ad contraclictie¬
nem ł supbiã confortare p̃sumat. d̾ cađ re.¬
ũ ex communicatis non lic& cõmuni.¬
care. nec cum his qui pdomos conueni¬
unt deuitantes orationes eccłẽ ubi simul
orandumẽ. Si quilib& aut̃ exclero dep̃hensus
fuerit cũ excõmuncatis cõmunicare. &iam
neatur. ut hiꝰ qui abiciuntur. ab aliis ñ recipi¬
antur. Requiratur aut̃.. ise pusillanimitate
aut contentione ł alio quoliba uicio ep̃i in
xcõmunicatus quoq a sacerdotb nullus

Expanded text:
truncationes, domorum incendia fecerit, sive facere jusserit, aut facienti consenserit, quousque de his unicuique legaliter et amicabiliter coram episcopo civitatis aliisque civibus non emendaverit, ab Ecclesia se privatum cognoscat. Si vero post secundam et tertiam conventionem, cuncta in quibus arguitur non emendaverit, tanquam ethnicus et publicanus ab omni Christianorum collegio separexcommunicato fuerit locutus, communem vel miseratione refoveat, neque ad contradictionem, vel superbiam confortare pum excommunicatis non licet communicare, nec cum his qui per domos conveniunt, devitantes orationes ecclesiae, ubi simul orandum est. Si quilibet autem ex clero deprehensus fuerit cum excommunicatis communicare, etiam neatur, ut hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur. Requiratur autem ne pusillanimitate aut contentione, vel alio quolibet vitio episcopi Excommunicatos quoque a sacerdotibus nullus
Abbreviated transcription (Latin):
neq de dicimis & oblationib fideliũ. quẽ quam
presbiterũ aliqueni censum ꝑsoluere cogat. nec
quisquã cuiliba ordines aut dignitatis. ex inde
quicquã subtrahat. & redibicionem quãcũq exigat
temporalem. quod si fecerit. cõmunione usq ad
satis factionem priuctur. de altarib que
tem placuit ut altaria passim fiunt pagros.
martyrũ constituuntur. in quib nillũ corpꝰ aut
reliquiȩ martyrũ conditę ꝓbantur. ab ep̃is qui
locis eisdem p̃sunt. si ficri potest eũtantur. Si hoc
aut̃ ꝑ tumultufi populares non sinitur. plebes
tamen ammonrantur : nt illa loca frequentent.
ut qui recte sapunt. nulla ibi suꝑstitione de¬
iuncti tentantur. & om̃ino nulla memoria
martẏrũ ꝓbabiliter accipiatur. nisi aut ibi corpꝰ
aut aliquȩ reliquiȩ certȩ sint. aut origo alicuiꝰ
habitationis ł possessionis ł pasfionis. fidelissima
origine traditur. Namq ꝑ somnia o ꝑmnanes¬

Expanded text:
neque de decimis et oblationibus fidelium quemquam presbyterorum aliquem censum persolvere cogat, nec quisquam cujuslibet ordinis aut dignitatis exinde quidquam subtrahat, et redhibitionem quamcunque exigat temporalem. Quod si fecerit, communione usque ad satisfactionem privetur. CAP. LIV.-- De altaribus, quae passim fiunt per agros. martyrum constituuntur, in quibus nullum corpus, aut reliquiae martyrum conditae probantur, ab episcopis qui locis eisdem praesunt, si fieri potest, evertantur: si autem hoc per tumultus populares non sinitur, plebes tamen admoneantur, ne illa loca freut qui recte sapiunt, nulla ibi superstitione devincti teneantur; et omnino nulla memoria martyrum probabiliter accipiatur, nisi aut ubi corpus, aut aliquae reliquiae certae sunt, aut origo alicujus habitationis, vel possessionis, vel passionis, fidelissima origine traditur. Nam quae per somnia, e
Abbreviated transcription (Latin):
artẏrum dignitatẽ nemo ꝓfanꝰ infama neq
passiua corpora quȩ sepulturȩ tantũ ꝓpt̃ miseri¬
cordiã ȩccłam cõmendari mandatũ ẽ. redigant.
ut aut insania p̃cipitatos. aut tali peccato discie¬
tos. ñ rationt ł tempore cõpetenti. qͦ marꝙͥria
gelebrantur. martẏrum nomine appellent. At
siqui iniuriã martyrũ claritati eoꝵ adiungant u
saniã. placae eos si laiͦ sunt. ad pęnitentiã redigi. si
& singulis concilus statutũ ẽ. It missarũ sollẽpnia
non ubiq sed in locis ab epõ consecrat is. Fubi.
ipse ꝑma iserit: cȩlebranda cẽ censemus. Conce¬
dimus erã ut sic ubi quod nr̃is peccatis dagentib
ꝑplurimũ ẽ. factũ a nordinannis. & alauis. & ab
ugarus. & amalis apĩanis. stu alio qualicũq mͦ¬
ȩccłȩ fuerint incense & combustȩ. in capellis cuni
tabula consecrata. missas interim cȩlebrare per¬
mittunꝰ donec ipsȩ ꝑccłȩ restaurari queant.
In itinesuo positis siģccła defuerat. ut sub duo

Expanded text:
itatem nemo profanus infamet, neque passiva corpora, quae sepulturae tantum propter misericordiam ecclesiasticam commendari mandatum est redigant, ut aut insania praecipitatos, aut tali peccato discretos, non ratione vel tempore competenti quo martyria celebrantur, martyrum nomen appellent. At si qui in injuriam martyrum, cnfamiam, placet eos, si laici sint, ad poenitentiam redigi: si et singulis conciliis statutum est. De indulgentia non ubique, sed in locis ab episcopo consecratis, vel ubi ipse permiserit, celebranda esse censemus. Concedimus etiam ut sicubi, quod nostris peccatis exigentibus perplurimum est factum, a Nordmannis, et a Slavis, et ab Ungaris, et a malis ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrare permittimus, donec ipsae ecclesiae restaurari queant. In itinere vero, si ecclesia defuerit, ut sub divo,
Abbreviated transcription (Latin):
noD quȩ ad sedẽ apłicam mifistis suꝑ quibdam
consultis quasi ad caput. ut inde acciperetis
responsa. unde om̃is eccłi totuiꝰ religionis sũp̃sit
exordum: gratanter flscipi. & breuiter uobis respon.¬
dere curaui. De ȩccłirũ enĩ conseeratione e de
missarum celebrationib non aliubi quã insicratis
dño locis. abs magna necessitate ficri debtre. liquae
om̃ib quib sunt nota noui o ueteris testamenti
p̃cepta. Labernaculũ uõ moystn dño precipieate
fecisse. & sacrasst cum mensa. & altari eius. &

Expanded text:
 quae ad sedem apostolicam misistis super quibusdam consultis, quasi ad caput, ut inde acciperetis responsa, unde omnis Ecclesia totius religionis sumpsit exordium, gratanter suscepi, et breviter vobis respondere curavi. De Ecclesiarum enim consecratione, et de missarum celebrationibus non aliubi, quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debet, liquet omnibus quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Mosen, Domino praecipiente, fecisse, et sacrasse cum
Abbreviated transcription (Latin):
Non oport& in domib oblationes cȩlebrari
onũ eccłarũ & sacerdotũ ꝑ singulos annos sollẽp¬
niter sunt cȩlobrandȩ. ipso dño exempla dantẽ.
qui ad festum dedicationis templi. om̃ib id faci¬
tndũ dans formam. cum reliquis populis ean¬
dem festiuitatẽ celebraturꝰ uenit. sicut serip¬
tũ ẽ. Facta sunt encenia hierosolimis & hi¬
emps erat. Et ambulabat ihc̃ intemplo. in
porticu salonionis. Quod aut̃ octo ditrũ sint
encenia celebranda. in libro regũ ꝑacta dedica¬
tione templi reperietis. De ȩocłarũ uõ conse¬
cratione quociens dubitatur. & nec certa serip.¬
tura nec certi testes ex sistunt aquib consetra¬
tio sciatur. absq ulla dubitatione seitote eas
eẽ sacrandas. nec talis trepidatio faciat deceri
qđ nescitur factũ. His fr̃s testononis scriptu¬
rarum apłica auctoritate consultis ur̃is bre.¬
uittr respondisse sufficiat. uobis tam̃ p̃uiden¬

Expanded text:
Non oportet in domibus oblationes celebrari Non oportet in domibus oblationes celebrari onum Ecclesiarum et sacerdotum, per singulos annos solemniter sunt celebrandae, ipso Domino exempla dante, qui ad festum dedicationis Templi, omnibus id faciendum dans formam, cum reliquis populis eamdem festivitatem celebraturus venit, sicut scriptum est: Facta sunt encoenia Hierosolymis, et hiems erat, et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. Quod autem octo dierum sint encoenia celebranda, in libro Regum peracta dedicatione templi reperietis. De ecclesiarum vero consecunque dubitatur, et nec certa scriptura, nec certi testes existunt, a quibus consecratio sciatur, absque ulla dubitatione scitote eas esse sacrandas: nec talis trepidatio fiat de iterat nescitur factum. His fratres testimoniis scripturarum, ab apostolica auctoritate consultis vestris breviter respondisse sufficiat: vobis tamen praeviden
Abbreviated transcription (Latin):
legitur: Vos uidistis. quia de gelo locutus sum
uobis. Non facietis deos argenteos nec deos aurcos
facietis uobis. Altare de terra facietismihi. &e
offeretis suꝑ eo holocausta & pacifica urã. Ours
ur̃is i om̃i loco. in quo memoria fuerit nominis
mei. Et sicut non alii quã sacrati dño sacerdo¬
tes debent missas cantare. nec sacrificu super
altare offerre. sic nec in alus quã in prȩsatis dnõsacratis
locis missas cantare aut sacrificia offerre̾ lico
Si aut̃ legitur inconcilio laodicensi cap̃ axtui.
quod hi qui non sunt ab ep̃o ordinati. tã ingcele¬
sus quã indomib exoreriare non possunt. mul¬
tomagis maioris gradus ministeria. nisi ab
cis qui ad eos gradꝰ sunt facrati quib fungi
debent. ł officia agi. ł sacrificia ofserri non
lic&. Quod aut̃ ut paulo supus pręlibatum
e. oblationes in domib offerriñ debent. into¬
dem concilio. cap̃ luni phibitũ habetur ita.

Expanded text:
legitur: Vos vidistis, quia de coelo locutus sum legitur: Vos vidistis, quia de coelo locutus sum vobis: Non facietis deos argenteos, nec deos aureos facietis offeretis super eo holocausta et pacifica vestra. Oves vestras in omni loco, in quo memoria fuerit nominis mei. Et sicut non alii, quam sacrati Domino sacerdotes debent missas cantare, nec sacrificia super altare offerre, sic nec in aliis, quam in praefatis Domino sacratis locis Missas cantare, aut sacrificia offerre licet. Si autem legitur in concilio Laodicensi capite XXVI, quod hi qui non sunt ab episcopis ordinati, tam in Ecclesiis quam in domibus exorcizare non possunt, multo magis majoris gradus ministeria, nisi ab eis, qui ad eos gradus sunt sacrati, quibus fungi debent, vel officia agi, vel sacrificia offerri non licet. Quod autem, ut paulo superius praelibatum est oblationes in domibus offerri non debent, in eodem concilio capite 58 prohibitum habetur, ita:
Abbreviated transcription (Latin):
ad diuinũ cultũ explendũ. utensilib de uote ꝗ
sollempnit̃ sacrare. & nõ in alus locis quã indip¬
consetratis ab ep̃is. & non achor ep̃is qui sepe pro.¬
hibiti sunt nisi ut prȩdictũ ẽ. summa exigente
necessitate : missa scelebrare. nec sacrificia dño
offerre debemus. Et hoc nisi sumia necessitas
agere compulerit. ñ indomib quia insacris ca¬
nonib sacrificia indomib offerri ꝓhibita st̃.
sed intab̃naculis diuinis p̃cib apontificib de
dicatis & inmensis sacratis dño. & sacra unctiont¬
apontificib delibutis. ꝓ sũna ut p̃fixum ẽ. ntees¬
sitate. & nõ ꝓlibitu cuiꝰ quã. & pigritia agatur.
S acuiꝰ ẽ. missam ñ cantare. aut non audire. quã
in his locis ubi fieri nõ oporca fore. nisi ut sepe
dictũ ẽ. ꝓ summa contingat ntcessitate. qm̃ ne¬
cessitas legẽ ñ hab&. Unde scriptũ ẽ. Uidt ne
offeras holocausta tua inom̃i lox quẽ uidtris:
sed in loco qut̃ clegerit dñs dr̃ tiuiꝰ. Et iexodo

Expanded text:
um cultum explendum utensilibus devote et solemniter sacrare, et non in aliis locis, quam in Domino sacratis ab episcopis, et non a chorepiscopis, qui saepe prohibiti sunt, nisi, ut praedictum est, summa exigente necessitate, missas celebrare, nec sacrificia Domino offerre debemus Et hoc, nisi summa necessitas agere compulerit, non in domibus, quia in sacris canonibus sacrificia in domibus offerri prohibita sunt, sed in tabernaculis divinis precibus a pontificibus dicatis, et in mensis Domia pontificibus delibutis, pro summa, ut praefixum est, necessitate, et non pro libitu cujusquam et pigritia agatur. Satius est missam non cantare, aut non audire, quam in his locis, ubi fieri non oportet fore, nisi, ut saepe dictum est, pro summa contingat necessitate, quoniam necessitas legem non habet. Unde scriptum est: Vide ne offeras holocausta tua in omni loco quem videris, sed in loco quem elegerit Dominus Deus tuus . Et in Exodo
Abbreviated transcription (Latin):
tificali in archidiac̃ cura & primicerui ac thes¬
auru sollicitudine dunduntur. Archidiaconus
eñĩ imꝑat subdiaconib & ltuitis. ad quem ista
ministeria ꝑtinent. Ordinatio uistiendi altare
alruitis cura incensi. & sacrificii necersaria solli¬
citudo. Quis leuitarũ apłdm & euangeliũ legat.
quis preces dicat seu responsoriũ indominicp
dieb aut sollempnitatũ decanta. Sollicitudo
quoq parrochianorũ. & ordinatio. & iurgia ad eiꝰ
ꝑtinent curã. Prȩparandas diocesanas basicas
ipse sucgerit facerdoti. Ipse inquirit parrochias
cum ussione cp̃i. & ornanienta ł res basilicarũ
parrochanarũ. Gesta libertatũ ȩcclisticarum.
ep̃o idem resere. collectã pecuniã de cõmunione
ipse accipi&e. & ep̃o defert. o clericis partes ꝓpͥas
e eccłiis stu sc̃ĩs noniter sine inuentis

Expanded text:
tificali in archidiaconi cura et primicerii, ac thestificali in archidiaconi cura et primicerii, ac thesaurii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista ministeria pertinent. Ordinatio vestiendi altare ad levitas, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudo quis levitarum Apostolum et Evangelium legat, quis preces dicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatum decantet, sollicitudo quoque parochianorum et ordinatio. et jurgia, ad ejus pertinent curam. Praeparandas dioecesanas basilicas ipse suggerit sacerdoti. Ipse inquirit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta, vel res basilicarum parochianarum, gesta libertatum ecclesiasticarum episcopo idem refert, collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias e Ecclesiis, seu sanctis noviter inventis
Abbreviated transcription (Latin):
rio. ipse cereum portat. ipse suc gesta peucha¬
ristia calicis prȩparat. Ad subdiaconẽ pͥtinet
calicẽ & patenam ad altare xpi desterit. et
lrurais tradere. eisq ministrare. urceolũ quoq
aquã prȩbere. Ad diaconũ ꝑtin& ad sistere
sacerdotib & ministrare inom̃ib quȩ agunt᷑.
insacramentis xp̃i. mbaptismo scilicae inchris¬
mate. & patena. & calice. oblationrs quoq in¬
ferre. & disponere in altari. cõponere oum
mensam dĩ atq uestire. crucem ferre. & pre¬
uitus testamentũ: ita diaconib nouũ p̾dicart̃
p̃ceptũ est. Adipsum qua ꝑtina officiums. q
& orationẽ dicere. & benedicere dona dr. d a
& confectio chrismnatis. Ipst prȩdicta officia a
ordines ecclasticos distribuit. ipse sacras uirgines
benedicit. & dũ prȩcessit imusquisq insingulis.
hic tam̃ ẽ. p̃ordinator incunctis. Hi sunt ordines
ac mẏnisteria clericorũ. quȩ tam̃ auctoritate pon¬

Expanded text:
rio. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro euchario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparat. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare; urceolum quoquecoram praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Chrimate, in patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altari, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praeVetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et  orationes dicere, et benedicere dona Dei. Ad et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distrbenedicet; et dum praecessit unusquisque in singulis, hic tamen est praeordinator in cunctis. Hi sunt ordines ac ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pon
Abbreviated transcription (Latin):
isidorꝰ ep̃s. ꝑlectis sanctatis tue latteris: gauis
sum quod optatam salutẽ tuã earũ relatu cognoui.
Dehis aut̃ quȩ insequentib insinuare eloqui tui
sermo studuit. gr̃as ago dõ. quod sollicitudinem
officii pastoralis tibi inpendis. qualiterq ȩcclas¬
tica officia ordinentur ꝑquiris: Et licas om̃ia
prudentiȩ tuȩ sint cognita. tamen quia affectu
fr̃no me consulis. exparte qua ualeo expediã.
& de om̃ib ȩccłȩ gradib quod adquemlib& ꝑti¬
neat eloquar. Ad psalmistam ꝑtine officium
responsoria. & quicquid ꝑtin& ad cantandi ꝑiciã
& aꝑiat templum dĩ. & om̃ia quȩ sunt intus
extraq custodiat. fideles recipiat. ex cõmunica¬
tos & infideles excipiat. Adlectorẽ ꝑtina bectio¬
nes ꝓnuntiare. & ea quȩ ꝓphecȩ uaticinauert᷑
populis p̃dicare. Ad exorcistam ꝑtiua& txorcismõ
memoriter retinere. manusq suꝑ energuminos
& catecumimnos in exorcirando inponere. Ad
acolitũ ꝑtin& prȩparatio luminariorũ insacra¬

Expanded text:
iscopus. Perlectis sanctitatis tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in sequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo, quod sollicitudinem officii pastoralis tibi impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita: tamen quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo, expediam: et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quemlibet pertineat, eloquar. Ad Psalmistam pertinet officium responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus, extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinarint populis praedicare. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Dipsa ȩccła quȩ sponsa ł uxor eiꝰ dicitur. ñ
potest diuidi int̃ plures pb̃ros. std unũ tantũ mͦ
habebit sacerlotem. Qui eam caste & sincerit̃
regat. Vnde int̃ dicimꝰ ut nullꝰ p̃sumat ȩccłãm
inter duos ł plures diuidere. quia eccła ap̃i
uxor ꝙ sponsa dtb& eẽ. non scortũ. sicut
calistus papa testatur.
cuntatẽ. & uir unã uxort̃. ita pbr unam
tantũ eocłam. ltaq nulliꝰ pbr̃. plures p̃sumat ha¬
bere ȩodas: si de statii suo gaudere desiderat.
imꝓbe ad potiorẽ asspirauerit. canonica erga
cari aut disponi. nisi a ꝓprio eo uiuente pmitet᷑:
sic nec uxrr pb̃ri ł ꝙp̃i quȩ eiꝰ ꝑccła ł parrochia
indubitanter intelligitur. eo uiuente ab alt̃o
Vnde ait apłs. Alligata ẽ uror legi. quamdiu
uir eiꝰ uiuit. Eo uõ defuncto soluta est alege uiri.
Similit̃ & eccła quȩ uxor sacerdotis dicitur. ro
uiuente ei alligata ẽ. Eo uõ defuncto nubat in
dño. id est regulariter. Si eñi eo uiuente alteri

Expanded text:
ipsa Ecclesia, quae sponsa vel uxor ejus dicitur, non potest dividi inter plures presbyteros, sed unum tantummodo habebit sacerdotem, qui eam caste et sinceriter regat. Unde interdicimus ut nullus praesumat Ecclesiam inter duos vel plures dividere, quia Ecclesia Christi uxor et sponsa debet esse non scortum, sicut Calistus papa testatur. civitatem, et vir unam uxorem, ita presbyter unam tantum Ecclesiam. Itaque nullus presbyter plures praesumat habere Ecclesias, si de statu suo gaudere desiderat. improbe ad potiorem aspiraverit, canonica erga cari, aut disponi, nisi a proprio viro eo vivente permittitur, sic nec uxor episcopi, quae ejus ecclesia vel parochia indubitanter intelligitur, eo vivente absque ejUnde ait Apostolus: « Alligata est uxor legi, quandiu vir ejus vivit: eo vero defuncto, soluta est a lege viri. » Similiter et Ecclesia, quae uxor sacerdotis dicitur, eo vivente ei alligata est. Eo vero defuncto nubat in Domino, id est regulariter. Si enim eo vivente alteri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ begimꝰ & non solũ diuinis p̃cib ea sacrasse sea
ceiã scĩ olti unctione dño iubente plinisse
nouimꝰ. Qualit̃ aut̃ hȩc facta sunt. & non alu
ipsa sacra quã sacerdotes scã unctione delibuti.
dnõq cũ utstib sacris sacrati. & leaite tractabant:
ferebant: trigebant. & deponebant in ipsis insti:¬
tucionib que iubente dño ꝑmoysen conscriptȩ
sunt. inlege dñi repitur. Qualit̃ gͦ dauib regã
pussimꝰ amplica uerat cultũ dĩ. & t̾emplũ dñi
aedificare uoluit. sed ꝓpter multũ fanguinem
quem effuderat ꝓhibitus ẽã. sedipse collegerat
expensas. Salemon quoq filuꝰ eiꝰ id ipsum quod
ipse facere optauerat. uibente & auxiliante dño
ꝑfecit. & templũ cũ altari. & reł addiuinum
cultum pagendum conseerauit. Item de locis¬
dño sacrificabant. diuinis habebant supplicati¬
onib consetrata. nec in aliis quẽ dũo dicatis locis
Amunera dño offerebant. Si enĩ uida qui umibre

Expanded text:
sed etiam sancti olei unctione, Domino jubente, perlinisse novimus. Qualiter autem haec facta sunt, et non alii ipsa sacra quam sacerdotes sacra unctione delibuti, Dominoque cum vestibus sanctis sacrati et levitae tractabant, ferebant, erigebant, et deponebant, in ipsis institutionibus quae, jubente Domino, per Mosen conscriptae sunt in lege Domini reperitur. Qualiter ergo David regum piissimus amplificaverit cultum Dei, et templum Domini aedificare voluit, sed propter multum sanguinem, quem effuderat, prohibitus est, et ipse collegerat expensas, Salomonque filius ejus idipsum, quod ipse facere optaverat, jubente et auxiliante Deo, perfecit, et templum cum altari, et reliqua ad divinum cultum paragendum, consecravit, in lino sacrificabant, divinis habebant supplicationibus consecrata, nec in aliis quam in Deo dicatis locis munera Domino offerebant. Si enim Judaei qui umbrae
Abbreviated transcription (Latin):
anccitũ ẽ. ut unicuiq habeat
ȩccħȩ unꝰ mansus integer ab ullo feruitio
attribuatur. & pƀri in eis constituti. ñ de decimis
neq oblationib fideliũ. non de domib neq de
atrus. ł hortis iuxta ȩccłam positis. neq dep̃¬
scripto manso aliquid seruiciũ faciant pręter

Expanded text:
ancitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque aliquo servitio attribuatur. Et ut presbiteri in eis constituti non de decimis neque de oblationibus fidelium, non de domibus neque de atriis vel ortis iuxta ecclesiam positis neque de praescripto manso aliquod servitium praeter
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ quẽq hõem accedentẽ ad poenitenniã. siuide¬
ris acrit & assidue stare inponitentia: staũ re¬
missius age adũsus eũ. Qui uͦ potest ieiunare qđ
in positũ c̃ei : noli ꝓhibere. ẜ ꝑmitte. magis enĩ
laudanidi st̃ hi qͥ celerit᷑ debitũ pond̾ ꝑsoluere
his qͥ peniteniã agunt. quia si ieuinauerit. & cõ¬
pleuerit qđ illi inndatũ ẽ a sacerdote: purificabit᷑
apeecatis. Qđ si iterũ ad pͥstinã c̃suetudiñe pec¬
cata reuersus fuerit. sic ẽ qͦmꝰ canis qͥ reuertit᷑ ad

Expanded text:
Unumquemque hominem accedentem ad poenitentiam, si videris acriter et assidue stare in poenitentia, statim remissius age adversus eum. Qui vero potest implere quod impositum est ei, noli prohibere, sed permitte. Magis enim laudandi sunt hi qui celeriter debitum pondus persolvere lis qui poenitentiam agunt, quia si jejunaverit et compleverit quod illi mandatum est a sacerdote, purificabitur a peccatis. Quod si iterum ad pristinam consuetudinem vel peccatum reversus fuerit, sic est quomodo can
Abbreviated transcription (Latin):
manus. & faciunt ceruicalia sub capite uni¬
uersȩ etatis. ad capiendas animas. ẜ discrecio
seruanda ẽ int̃ penitentes publice & absconse.
Nã qͥ publice peccat. oportet ut publict multet᷑
penitentia. & scđm ordinẽ canonũ ꝓmerito suo
diuersitatẽ facit pęnitentiarũ. Nã & corpoꝵ
medici diuersa medicam̃ta cõponunt. ut alit̃
uulnera. alit̃ morbũ. alit̾ tumores. alit̃ putredi¬
nes alit caligines. alit̃ c̃stactiones. alit̃ c̃bustioneᷤ¬
hec paucoꝵ ẽ. adpurũ scilic& cuncta cognosce¬
mꝰ doctũ quẽq sacerdotẽ xp̃i. ut ñ ex suo sensu.
s scđ̾m canonũ statuta &traditiones patrũ
uniũsa disponat. & c̃ditionẽ utriusꝙ sexus.
nitentiã agere uolentis. ipsũ quoq corpęniten¬
tis inspiciat. & scđm hȩc ut sibi uisũ fuerit.
Quod multi sint fructus penitenti ę¬
Iulti st̃ poenitentiȩ fructꝰ ꝑ qͦs ad expia¬
tionẽ criminũ ꝑuenit᷑. Non enĩ tantũ sim¬
plici illo pentrentie nomine salus et̃na reꝑ¬

Expanded text:
ub capite universae aetatis, ad capiendas animas . Sed discretio servanda est inter poenitentes publice et absconse. Nam qui publice peccat, oportet ut publice multetur poenitentia, et secundum ordinem canonum pro merito suo diversitatem facit poenitentiarum. Nam et corporum medici diversa medicamenta componunt: ut, aliter vulnera, aliter morbum, aliter tumores, aliter putredines, alithaec paucorum sunt, ad pura scilicet cuncta cognoscemus doctum quemque sacerdotem Christi, ut non ex suo sensu, sed secundum canonum statuta, et traditiones Patrum, universa disponat, et contradictionem utriusque sexus, nitentiam agere volentis, ipsum quoque cor poenitentis inspiciat, et secundum haec ut sibi visum fuerit, icet. CAP. 48. - Quod multi sint fructus poenitentiaeMulti sunt poenitentiae fructus per quos ad expiationem criminum pervenitur. Non enim tantum simplici illo poenitentiae nomine salus aeterna rep
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlit̃ unũ qđ ꝙ em̃dandũ sit. ẜmagis mnarbitrio
sacerdotis intellegentis relinq̃ndũ statuunt: qͥa
apud dm̃ ñ tã ual& m̃sura tẽporis. quã
doloris. nec abstinentia tntũ ciboꝵ. quã mortisi¬
catio uicioꝵ. ꝓpt̃ qđ tẽpora poenitentiȩ fide &
c̃ũ satione poenitentũ. ab breuianda p̃cipunt.
& neglegentia ꝓtelanda existimant : tam̃ ꝓ
qͥb da culpis modi penitentiȩ st̃ inpositi: iucta
qs etere ꝑpendende st̃ culpe. cũ sit facile ꝑ cosdẽ

Expanded text:
qualiter unumquodque emendandum sit, sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuunt, q mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quam mortificatio vitiorum. Propter quod tempora poenitentiae, fide et conversatione poenitentium abbrevianda praecipiunt; et negligentia, protelanda existimant. Tamen pro quibusdam culpis modi poenitentiae sunt impositi, juxta quos caeterae perpendendae sunt culpae, cum sit fac