comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum sp̃m non hab̾e. illẽ ne qͥ demonẽ non ht̃. quo uesani hoĩes
fieri solent. An ille qui animã suã iam auiciis omĩb peccatisq
mundauit. Is mͥ uidet᷑ inquit sp̃m inmmundũ non hab̾e: qui
caste uunt. S castũ inꝗͣ. quẽ uocas eũ ne qͥ nicħ peccat. an eũ
tantã qͥ ab illicito tm̃ concubiti sese abstinens. cet̾is peccatis noa¬
desinit inquinari . Ille ẽ uere castus qui dm̃ attendit. & ad ipsũ
solũ setenet quȩ u̾ba pueri sicut dicta erant cum seribi mͥ placiiss¬
hȩc ultima. is gͦ inquã necesse ẽ bene uiuat. ⁊ qͥ bene uiuit ne¬
cessario tał est nisi qͥd tͥ aliud uidet᷑. Concessit cum oȩt̃is. Ergo¬
una ẽ hic inꝙ dicta sententia. Sea illud a uob̾ paululũ quero. uelit ne
ds̃ ut hõ dm̃ querat: ded̾rt̃. Item quero nuniꝗͥd nam possumꝰ dicere illũ

Expanded text:
dum spiritum non habere, illene, qui daemonem non habet, quo uesani homines dum spiritum non habere, illene, qui daemonem non habet, quo uesani homines fieri solent, an ille, qui animam suam iam a uitiis omnibus peccatisque mundauit? — Is mihi uidetur, inquit, spiritum inmundum non habere, qui caste uiuit. — Sed castum, inquam, quem uocas? eumne, qui nihil peccat, an eum tantum, qui ab inlicito concubitu tedesinit inquinari? ille est uere castus, qui deum adtendit et ad ipsum solum se tenet. — Quae uerba pueri sicut dicta erant cum conscribi mihi placuisset: Is ergo, inquam, necesse est bene uiuat et qui bene uiuit, necessario talis est, nisi quid tibi aliud uidetur. — Concessit cum ceteris. —Ergouna est hic, inquam, dicta sententia. Sed illud a uobis paululum quaero, uelitne deus, ut homo deum quaerat. — Dederunt. — Item quaero: numquidnam possumus dicere illum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui appelle̾t᷑ spc̃ nõ ẽ: s fortasse om̃s diu̾sis u̾b unum idemq sen¬
sistis. Nam si duo pͥma considemꝰ. & onũis qui bene uiuit ea facit quę
nult ds̃. ⁊ omĩs qui ea facie quȩ uult ds̃: bene uiuit. Nec qͥcquã
ẽ aliud bene uiuere. quã ea facere quȩ dõ placeant nͥ qͥd uob̾ aliud
indet᷑. As sentiebant᷑. Terciũ uͦ illud paulo diligentiꝰ consid̾andũ ÷.
ꝓpt̾ea qđ ritu castissimoꝵ sacroꝵ sp̃s inmnundꝰ quantũ intelligo
duob modis appellari solet. uł ille qui extrinsẽcus animã inuadit
sensusq conturbat. ⁊ quendã hominib infert furorẽ. ciui exclu¬
dendo qui p̃sũt manũ imponere uł exorgare dicunt᷑. hoc est ꝑ
inquinata. Itaq abste quero tu puer qui fortassẽ aliqn̾to sereniore
ac purgatiore spũ istã sententiã protulisti. qui tibi uidat᷑ inmũ¬

Expanded text:
qui appellatur spiritus non est. Sed fortasse omnes diuersis uerbis unum idemque senqui appellatur spiritus non est. Sed fortasse omnes diuersis uerbis unum idemque sensistis. nam, si duo prima consideremus, et omnis, qui bene uiuit, ea facit, quae uult deus, et omnis, qui ea facit, quae uult deus, bene uiuit nec quicquam est aliud bene. uiuere quam ea facere, quae deo placeant, nisi quid uobis aliud uidetur. — Adsentiebantur. — Tertium uero illud paulo diligentius considerandum est propterea, quod ritu castissimorum sacrorum spiritus inmundus, quantum intellego, duobus modis appellari solet, uel ille, qui extrinsecus animam inuadit sensusque conturbat et quendam hominibus infert furorem, cui excludendo qui praesunt, manum inponere uel exorcizare dicuntur, hoc est per inquinata. itaque ex te quaero, tu puer, qui fortasse aliquanto sereniore ac purgatiore spiritu istam sententiam protulisti, qui tibi uideatur inmun
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non tã mature aggrediendũ uisũ ẽ. qđ aito uos ꝑesuros pu-¬
tastis: non multũ u reliqͥarũ credendũ erat remansinie: ubi die ip¬
so atq sollẽpnitate exiguũ reꝑtũ erat fortassẽ recte sed qͥd uob̾ p̃-¬
paratũ sit: Ergo ꝗꝗ uobcũ nescio. Aliꝰ est enĩ qui omĩb cũ om̃s
tum maxime tales epulas p̃be non cessat. sed nos ab edendo uł
in becillitate ł saturitate uł negocio plerũq cessamꝰ. que ma¬
nentẽ in hõib beatos eos facere int̾ nos Heri nisi fallor pie
constant̃q mnuenerat. nã cũ ratio demonstrasset eũ beatũ
quinã uob̾ uidẽt᷑ dm̃ hab̾e. dequare sibene memni. tres sen¬
tentiȩ dictȩ sũt. Nã parti placuit dm̃ hab̾e illũ qui ea facer&.
quȩ ds̃ uellet. quidã aũt̃ dixert̃. qđ his dm̃ hab̾et. qͥ bene
uiueret.Reliquis uͦ ineis ds̃ eẽ iisus est. in quib inmuinidꝰ

Expanded text:
quod non tam mature adgrediendum uisum est, quod cito uos peresuros puquod non tam mature adgrediendum uisum est, quod cito uos peresuros putastis. non multum enim reliquiarum credendum erat remansisse, ubi die ipso atque sollemnitate exiguum repertum erat. fortasse recte. sed quid uobis praeparatum sit, ego quoque uobiscum nescio. alius est enim, qui omnibus cum omnes tum maxime tales epulas praebere non cessat, sed nos ab edendo uel inbecillitate uel saturitate uel negotio plerumque cessamus; quem manentem in hominibus beatos eos facere inter nos heri, nisi fallor, pie constanterque conuenerat. nam cum ratio demonstrasset eum beatum quid uobis uideretur deum habere. de qua re, si bene memini, tres sententiae dictae sunt. nam partim placuit deum habere illum, qui ea faceret quae deus uellet; quidam autem dixerunt quod is deum haberet, qui bene uiueret; reliquis uero in eis deus esse uisus est, in quibus inmundus
Abbreviated transcription (Latin):
nos solos tã iocunde ageret᷑. sine risu nos intueri qͥ mͥ prorsus similes
uisi sũt. qđ plerũq solet. his quicum epulant᷑ int̾ auidissimos ra¬
pacissimosq coniuuas. arapiendo uł grauitate sese abstinent ł
pidore terrent᷑. ⁊ qr ego inurrauerã.⁊ magni euiꝰdã hoĩs ꝑsonã
atq ue cotũ explicẽ ueri hominis etiã in ilł epuł inurcatorẽ
sustinere docusti cõmouit me illa inęqualitas mense nr̃e
⁊ discrepantia. ad risi matri atq illa liberrime qđ muiꝰ habe¬
qui sint isti achademioi.⁊ qͥd sibi uelint. Cui breuit̃ cũ exposu¬
issẽ. aꝑteq ita ut nemo illoꝵ ignarꝰ ab scedet. Isti homines inq
caducarii st̃ qͦ noĩe uulgo apd nos uocant᷑ qͦs comiciał morbꝰ
subu̾tit ⁊ simul surrexit ut abiret. Atq hic om̃s leti ac ridẽ¬
crudelieate accidisse arbitror. sed paucitatis ferculoꝵ securitate.

Expanded text:
nos solos tam iucunde ageretur, sine risu nos intueri. qui mihi prorsus similes nos solos tam iucunde ageretur, sine risu nos intueri. qui mihi prorsus similes uisi sunt — quod plerumque solet- his, qui cum epulantur inter auidissimos rapacissimosque conuiuas, a rapiendo uel grauitate sese abstinent uel pudore terrentur. et quia ego inuitaueram et magni cuiusdam hominis personam atque, ut totum explicem, ueri hominis etiam in illis l\'pulis inuitatorem sustinere docuisti, commouit me illa inaequalitas mensae nostrae et discrepantia. adrisi matri. atque illa liberrime, quod minus habe inquit, et redde, qui sint isti Academici et quid sibi uelint. — Cui breuiter cum exposuissem aperteque ita, ut nemo illorum ignarus abscederet: Isti homines, inquit, caducarii sunt — quo nomine uulgo apud nos uocantur, quos comitialis morbus subuertit — et simul surrexit, ut abiret. atque hic omnes laeti ac ridencruditate accidisse arbitror, sed paucitatis ferculorum securitate,
Abbreviated transcription (Latin):
non medioerit̃ parua ista eẽ forcia ⁊ iuilia. satis sibi ipse de suo cor¬
pore argumentat᷑. Tu art̃r qui elogisti de absçentis auctori  te pen¬
de. quid horũ non ꝓbas. utrũ bm̃ ñ eẽ qui qđ uult nõ ht̃. an illos negaᷤᷤ
uelle hab̾e inuentam ueritatẽ quã uehemt inquirt̃. anuidet᷑ tͥ qͥsq
sapiens non batꝰ : Prorsꝰ b̾atꝰ ẽ inqͥt qͥ qđ uult non ht̃. quasi fcomachant̃
arridens. Qđ cũ iub̃em ut scrib̾et᷑. nõ dixi inqͥt exlamans. Qđ̾ itẽ cũ¬
annuerẽ scribi. dixi inqͥt. Atq ego semel p̃ceꝑam. ut nullũ u̾bũ p̃ter
littas fund̾et. ita adolescentẽ in t̾uerecundiam atq constantiã exagi¬
tatũ tenebã. S cũ his u̾b cũ iocant᷑ quasi aduescendã particulã suã
ꝓuocamus : Anim adu̾ti cet̾os rei toeiꝰ ignaros. & scire cupientes qͥd int̾

Expanded text:
non mediocriter parua ista esse fortia et utilia satis sibi ipse de tuo cornon mediocriter parua ista esse fortia et utilia satis sibi ipse de tuo corpore argumentatur. tu autem, qui elegisti de absentis auctoritate pendere, quid horum non probas ? utrum beatum non esse, qui quod uult non habet ? an illos negas uelle habere inuentam ueritatem, quam uehementer inquirunt? an uidetur tibi quisquam sapiens non beatus? — Prorsus beatus est, inquit, qui quod uult non habet, quasi stomachanter arridens. quod cum iubannuerem scribi: Dixi, inquit. Atque ego semel praeceperam ut nullum verbum praeter litteras funderet. ita adulescentem inter uerecundiam atque constantiam exagitatum tenebam. Sed cum his uerbis eum iocantes quasi ad uescendam particulam suam prouocamus, animaduerti ceteros rei totius ignaros et scire cupientes, quid inter
Abbreviated transcription (Latin):
refellendi eent tñ animis adu̾sabar. Hiclicentiꝰ. ego inqͥt illos ñdũ deserģo.
rgo ait trigetiꝰ dissentis anb. Nũqͥd nã ille inqͥt uos ab alxpio dissenͣtis:
ui ego ñ dubito inꝗ. quin si ad ee̾t alxpiꝰ huic icuntule cedẽt nõ enĩ tam
absurde sentire pot̾at. ut aut b̾atꝰ illi uidet᷑ qͥ tantũ bonũ animi qđ ar¬
dentissime hab̾e uellet non hab̾et. aut illos nolle inuenire ueritatẽ.
aut eum qͥ b̾atus non sit eẽ sapientẽ. Nã his trib quasi melle. farre.
atq nuculeis illud qđ metiuis gustare confectũ ẽ. Ille ne huic tam
parue puerorũ illecebre cedẽt. achademicoꝵ tanta ub̃tate deserta.
qua inundante. hoc nescio qͥd brene aut obruet aut ꝑtrahetur.
Quasi uͦ inquã longũ aliqͥd nos queramꝰ. p̃sertĩ adu̾sus alxpiũ. nã

Expanded text:
refellendi essent, tamen eis nimis aduersabar. Hic Licentius: Ego, inquit, illos nondum desero. — refellendi essent, tamen eis nimis aduersabar. Hic Licentius: Ego, inquit, illos nondum desero. — Ergo, ait Trygetius, dissentis a nobis? — Numquidnam, ille inquit, uos ab Alypio dissentitis? — Cui ego: Non dubito, inquam, quin, si adesset Alypius, huic ratiunculae cederet. non enim tam absurde sentire poterat, ut aut beatus illi uideretur, qui tantum bonum animi, quod ardentissime habere uellet, non haberet, aut illos nolle inuenire ueritatem aut cum, qui beatus non sit, esse sapientem; nam his tribus quasi melle farre atque nuculeis illud quod metuis gustare confectum est. — Illene huic tam prauae puerorum inlecebrae cederet Academicorum tanta ubertate deserta, qua inundante hoc nescio quid breue aut obruetur aut pertrahetur ? — Quasi uero, inquam, longum aliquid nos quaeramus praesertim aduersus Alypium; nam
Abbreviated transcription (Latin):
ñobẽ siqͥdẽ exclamaui illa conchisione cõmotꝰ. s nicħ hĩc aͦmittã in uiscera. ⁊
partẽ meã seriabo alypionã aut simul eã mecũ lãbet. aut ã mouͥebit. cur
ñ opoeteat artinge̾ dulcia inqu̾ã magis metuere nauigiꝰ deb̾ẽt splene ui¬
cioso. hic ille arridens plane ne inqt talia sanabt̃. Nã nescio qͦmͦ contortũ
hoc ⁊ acculeatũ qđ posuisti ut ait ille de melle ymetio acrit̃ dulce ẽ. Iucħ¬
q inflaciꝰ cera quare totũ etiã palato ali qnͣtũ remorso tam̃ ut possũ liben¬
cissime in medullas traicio: nõ a uideo quomͦ redargui possit ista conchisio
Pors nullomͦ pot̃ inqͥt trigetiꝰ. quare gaudeo iã diu cũ ilł me inimicicias
suscepisse. Nã nescio ꝗͣ ĩpellente nat᷑a uelut ueriꝰ dicã dõ. &iã nesciens qͦmͦ

Expanded text:
m uobiscum, si quidem exclamaui illa conclusione commotus. sed nihil hinc admittam in uiscera et m uobiscum, si quidem exclamaui illa conclusione commotus. sed nihil hinc admittam in uiscera et partem meam seruabo Alypio; nam aut simul eam mecum lambet aut admonebit, cur non oporteat adtingere. — Dulcia, inquam, magis metuere Nauigius deberet splene uitioso. — Hic ille arridens: Plane me, inquit, talia sanabunt. nam nescio quo modo contortum hoc et aculeatum, quod posuisti, ut ait ille de melle Hymetio, acriter dulce est nihilque inflat uiscera. quare totum etiam palato aliquantum remorso tamen, ut possum, libentissime in medullas traicio. non enim uideo, quomodo redargui possit ista conclusio. — Prorsus nullo modo potest, inquit Trygetius; quare gaudeo iam diu cum illis me inimicitias suscepisse. nam qua nescio inpellente natura uel, ut uerius dicam, deo etiam nesciens, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
suggestũ inferendũ.⁊ ẽ ni fallor qualia solent ultima ad poni. qͣsi
scolastico melle confectũ atq conditũ. Qͦ audito. sese or̃ qͣsi inelatum
noĩe. tres illi qͥb res nota erat sese erexert̃ alacriꝰ. ⁊ uelut prcttis ut fit
manib inferentẽ ministrũ adiuuert᷑ qͥb potuert̃ u̾b̾. nicħ se iocundiꝰ audi¬
turos eẽ monstrãtes. Tũ ego itarem posui. Si manifestũ ẽ inq. b̾atũ ñ eẽ qͥ
qđ uult ñ ht̃. qđ paulo ante ratio demonstraũ. Nemo aut̃ querit qđ inueni¬
re ñ uult.⁊quert̃ illi sẽꝑ u̾itatẽ. uolt̾ gͦ inuenire. Uolt̃ gͥ hab̾e inuentionẽ ue¬¬
ens gͥ achademicꝰ nõ ẽ. hic repente illiqͣsi totũ sapientes. exclamauert̃. S li¬
centiꝰ attentiꝰ ⁊ cautiꝰ adu̾tens. timuit assensionẽ: atq subiecit. Rapuiqͥdẽ

Expanded text:
suggestum est inferendum, et est, ni fallor — qualia solent ultima adponi — quasi suggestum est inferendum, et est, ni fallor — qualia solent ultima adponi — quasi scholastico melle confectum atque conditum. — Quo. audito sese omnes quasi in elatum nomine tres illi, quibus res nota erat, sese erexerunt alacrius et uelut porrectis, ut fit, manibus inferentem ministrum adiuuerunt quibus potuerunt uerbis, nihil se iucundius audituros esse monstrantes. Tum ego ita rem posui: Si manifestum est, inquam, beatum non esse, qui quod uult non habet — quod paulo ante ratio demonstrauit — nemo autem quaerit, quod inuenire non uult, et quaerunt illi semper ueritatem — uolunt ergo inuenire, uolunt igitur habere inuentionem ueens igitur Academicus non est. - Hic repente illi quasi totum rapientes exclamauerunt. sed Licentius adtentius et cautius aduertens timuit adsensionem atque subiecit: Rapui quide
Abbreviated transcription (Latin):
cõcossit. Puer aũt ille minimꝰ oiũ. his ht̃ deũ aiti qͥ spm inmũdũ nõ ht̃. at᷑ uꝰ oĩa
ẜ ħ maxime approbauat. Nauigiꝰ tacebat. Qũe cũ int̃rogassẽ qͥd sentiret:
illus ultimũ sibi place̾ respõd̾. Nec rusticũ ꝑcontari uisũ ẽ negligendũ.¬
quȩ nã eẽt de re tanta eiꝰ sententia. qͥ mͥ uidebat᷑ nõ de lib̾atione magis
qua pudoxe ĩpeditꝰ silere trigecio consensit. Tũ gͦego. teneo inꝙͣ placita
de re. magna sane n ult quã nec queri qͥdqͣm oporet. nec imieniri pot̃.
simꝰ eã ut cepimꝰ serenissime inuestigemꝰ. qđ hodie qr longũ ẽ. ⁊ habent¬
in epuł suͤ ⁊ animi quãdã lixxuriẽ.si ultͣ modũ in eas iuoracit ir¬
puãt ita u male qͦdãmͦ diger̃. uñ ualitudini m̃tiũ ñ minꝰ quã ab illa
ipsa famȩ metuendũ ẽ. meliꝰ nos ħ q̃stio cras esurientes si uidet᷑ accipi&
Illuo mͦ libent᷑ ligurriatiᷤᷤ uolo qđ subito mͥ miiftratori ur̃o in m̃tẽ

Expanded text:
concessit. puer autem ille minimus omnium: Is habet deum, ait, qui spiritum inmundum non habet. — Ma maxime approbavit. Navigius tacebat. Quem cum interrogassem quid sentiret, illud ultimum sibi placere respondit. Nec Rusticum quaenam esset de re tanta eius sententia; qui mihi uidebatur non deliberatione magis quam pudore inpeditus silere. Trygetio consensit. Tum ego: Teneo, inquam, omnium placita de re magna sane et ultra quam nec quaeri quicquam oportet nec inueniri potest. si modo eam, ut coepimus, serenissime i ultra modum in eas et uoraciter inruant — ita enim male quodam modo digerunt; unde ualetudini mentium non minus quam ab illa ipsa fame metuendum est — melius nos haec quaestio cras esurientes, si uidetur, accipiet. illud modo libenter ligurriatis uolo, quod subito mihi ministratori uestro in mentem
Abbreviated transcription (Latin):
fonte manarẽt. Xlicẽciꝰ. S dicẽtdũ inqͥt tͥ ẽ ut beatꝰ sit qͥsq qͣ uelle dobeat¬
& qͣ terũ rerũ eũ oporieat habere desidiũ. Inuita me inq natalituo q̃ndo
dignaueris. qͥcđ apposueris libẽter sumã : qua cõdicione hodie apd̾ me ut epulens
peto nec flagites qd fortasse nõ est paratũ : quẽ cũ modeste ac uerecũde cõmonu¬
nis sic peniteret: Ergo illd̃ inꝗ cõuenit int̃ nos. neq quẽqͣ becitũ eẽ pose qͥq̃

Expanded text:
t Licentius: Sed dicendum, inquit, tibi est, ut beatus sit quisque, quid velle debeat, et quarum rerum eum oporteat habere desiderium. Invita me, inquam, natali tuo, quando dignaberis; quidquid apposueris libenter sumam. Qua conditione hodie apud me ut epuleris peto, nec flagites quod fortasse non est paratum. Quem cum modestae ac verecundae commonitionis suae poeniteret: Ergo illud, inquam, convenit inter nos, neque quemquam beatum esse posse, qui quod
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad cõplendũ ac ꝑficiendũ hominẽ uale̾t᷑. Ita inquit. ħ qͣle
sit alias sipossumꝰ queremꝰ inꝗ. Nũc illud iã exoĩbꝰ quȩro.
cũ fateam᷑ cuncti. neq sine corꝑe neq sine anima ẽẽ posse ho

Expanded text:
quod ad conplendum ac perficiendum hominem ualet. — Ita, inquit. — Hoc quale quod ad conplendum ac perficiendum hominem ualet. — Ita, inquit. — Hoc quale sit, alias, si possumus, quaeremus, inquam. nunc illud iam ex omnibus quaero, cum fateamur cuncti neque sine corpore neque sine anima e
Abbreviated transcription (Latin):
ł gramaticũ passi sint de eẽ uolui. ipsũq eoꝵ sensũ cõmunẽ adrẽ
quã moliebar necessariũ putaui. Erat ȩtiã nobiscũ etate muumꝰ
om̃iũ. s cuiꝰ ingeniũ si amore nonfallor. magnũ quiddã pollicet᷑.
adõ datus filiꝰ m̃s: quibꝰ attentis. sic cȩpi. Manifestũ uob uid¬
tur. exanuna ⁊ corpore nos eẽ cõpositos. Cũ om̃s cõsentirẽt
naiugiꝰ se ignorare respondit. Cui ego. nichlne omĩno scis in¬
quã an intͣ aliqͣ quȩ ignoras &iã ħ numerandũ ẽ : Non puto me
inquit om̃ia nescire. Potes ne nobis dicere. aliꝗͥ eoꝵ q̃ nosti.
scis ne inꝗ saltẽ te uiuere : Scio inquit. Scis gͦ habere te ui
corpuste hab̾e : Assentiebat᷑. Ergo iã scis te constare excorpe
& uita. Scio interim. s utrũ ħ sola suit incertussũ Ergo duo

Expanded text:
uel grammaticum passi sint. deesse uolui ipsumque eorum sensum communem ad rem, uel grammaticum passi sint. deesse uolui ipsumque eorum sensum communem ad rem, quam moliebar, necessarium putaui. erat etiam nobiscum aetate minimus omnium, sed cuius ingenium. si amore non fallor, magnum quiddam pollicetur, Adeodatus filius meus. quibus adtentis sic coepi. Manifestum uobis uidetur ex anima et corpore nos esse compositos? — Cum omnes consentirent. Nauigius se ignorare respondit. — Cui ego: Nihilne omnino scis, inquam, an inter aliqua, quae ignoras, etiam hoc numerandum est ? — Non puto me, inquit, omnia nescire. — Potesne nobis dicere aliquid eorum, quae nScisne, inquam, saltem te uiuere? — Scio, inquit. — Scis ergo habere te uit. — Scis etiam corpus te habere? — Adsentiebatur. — Ergo iam scis te constare ex corpore et uita. — Scio interim, sed utrum haec sola sint incertus sum. — Ergo duo
Abbreviated transcription (Latin):
candũ sit. Eloquentia tua teiritꝰ nõ sũ. Quicqͥd it amo. quã uis
nõ assequar. timere nõ possũ. Fortunȩ uͦ sublunitatẽ : multo minꝰ
Apͣte it uere quãuis sit magna : scđa ẽ. Nã quibꝰ dñatur eosdẽ ipsoᷤᷤ
scdos facit. S iã quid afferã queso attende. Liber UN. supͣ.¬
Dib NOUẼ iribus mͥ natalis dies erat: pꝰ tãtenue prandiũ ut
abeo nicħ ingenioꝵ impediret᷑. om̃s qͥ simł nõ modillo die. s
cotidie cõiuuabam̃ : inbalneas ad consedendũ uocaui: Nã his tpri aptꝰ
loc secret᷑ occinrerat. Prãt aũt. ñ i uereor eos singulari bnignitati
tuȩ notos interim nominibꝰ facere: In pͥmis nr̃a mat̾. cuiꝰ meriti
credo eẽ oe ꝗ uiuo. N auigiꝰ fr̃ nĩs. Urigeciꝰ.⁊ licentiꝰ ciues & disci¬
płi mei nec lartidianũ & rusticũ cõsobrinos meos. quã uis nullũ

Expanded text:
candum sit. eloquentia tua territus non sum. quidquid enim amo, quamuis candum sit. eloquentia tua territus non sum. quidquid enim amo, quamuis non adsequar, timere non possum; fortunae uero sublimitatem multo minus. apud te enim uere, quamuis sit magna. secunda est; nam quibus dominatur, eosdem ipsos secundos facit. sed iam quid adferam, quaeso adtende. Idibus Nouembribus mihi natalis dies erat. post tam tenue prandium, ut ab eo nihil ingeniorum inpediretur, omnes, qui simul non modo illo die sed cottidie conuiuabamur, in balneas ad consedendum uocaui; nam is tempori aptus locus secretus occurrerat. erant autem — non enim uereor eos singulari benignitati tuae notos interim nominibus facere — in primis nostra mater, cuius meriti credo esse omne, quod uiuo, Nauigius frater meus, Trygetius et Licentius ciues et discipuli mei; nec Lartidianum et Rusticum consobrinos meos, quamuis nullum
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinguã : ꝓrsus ignoro. Q uid enĩ solidũ tenui. cui adhuc
de aĩa questio nutut & fluctuat: Quare obsecrote ꝑuirtu¬
tẽ tuã. ꝑ humanitatẽ. ꝑ animarũ int̾se uinculũ atq cõmer¬
tiũ. ut dexterã poirigas. ħ aut̃ ut me ames.⁊ ame iuicissi
te amari credas. carũq haberi. Quod si impetrauero : ad ipsã
beatã uitã cuite iã herere p̾sumit. paruo conatu facillime acce-¬
dã: Quid aũ agã. q uoue mͦ adistũ portũ necessarios mõs cõgre¬
ge̾ ut cognoscas . & exceo animũ meũ. neq enĩ alia signa inuenio
quib me ostẽdã pleniꝰ intelligas disputationũ mearũ quod mͥ
uidet᷑ religiosiꝰ euasisse. atq tuo titulo digniꝰ adte scͥbendũ pu¬
taui & ipso tuo nomine dedicandũ aptissime sane: Nã debeata
uita quęsiuimꝰ int̾ nos. nichilq aliud iudeo qͦmagis dĩ donũ uo¬

Expanded text:
contingam, prorsus ignoro. quid enim solidum tenui, cui adhuc contingam, prorsus ignoro. quid enim solidum tenui, cui adhuc de anima quaestio nutat et fluctuat? quare obsecro te per uirtutem tuam, per humanitatem, per animarum inter se uinculum atque conmercium, ut dexteram porrigas, hoc autem est, ut me ames et a me uicissim te amari credas carumque haberi. quod si inpetrauero, ad ipsam beatam uitam, cui te iam haerere praesumo, paruo conatu facillime accedam. quid autem agam quoue modo ad istum portum necessarios meos congregem ut cognoscas et ex eo animum meum — neque enim alia signa inuenio, quibus me ostendam — plenius intellegas, disputationum mearum quod mihi uidetur religiosius euasisse atque tuo titulo dignius, ad te scribendum putaui et ipso tuo nomine dedicandum. aptissime sane; nam de beata uita quaesiuimus inter nos nihilque aliud uideo, quod magis dei donum uo
Abbreviated transcription (Latin):
aũ platoniᷤᷤ paucissimis libris. cui te eẽ studiosissimũ accepi. col¬
lataq cũ eis quantũ potui &iã illoꝵ auctoritate qui diuina
misteria tradiderũt: sic exarsi ut om̃s illas uellẽ anchoras rũꝑe
nͥ me noͣ nulloꝵ hominũ existimatio cõmoueret. Quid gͥ rest¬
bat aluid. nͥ ut in moranti mͥ suꝑ fluis : tẽpestas quȩ putatꝰ
adu̾sa succiurefet : Itaq tantũ me amipuit peccatoris do¬
lor: ut illiꝰ ꝓ fessioĩs honꝰ sustinere nõ uales. qua mͥ uelfica¬
bã fortasse ad sirenas. abicerẽ omĩa. optatȩ tranqͥllitati uł
quassatã nauẽ fessãq ꝑducerẽ. Ergo uides inqua phylosophia
quasi inportu nauigẽ. S &iã ipse late patet eiꝰq magnitu¬
do quãuis iã minꝰ ꝑiculosũ. nõ tam̃ pęnitꝰ eccludit errorẽ.
⁊ ã cui parti teirȩ quȩ ꝓfecto una b̾ata ẽ me ammoueã eãq

Expanded text:
autem Plotini paucissimis libris, cuius te esse studiosissimum accepi, conautem Plotini paucissimis libris, cuius te esse studiosissimum accepi, conlataque cum eis, quantum potui, etiam illorum auctoritate, qui diuina mysteria tradiderunt, sic exarsi, ut omnes illas uellem ancoras rumpere, nisi me nonnullorum hominum existimatio commoueret. quid ergo restabat aliud, nisi ut inmoranti mihi superfluis tempestas, quae putatur aduersa, succurreret? itaque tantum me arripuit pectoris dolor, ut illius professionis onus sustinere non ualens, qua mihi uelificabam fortasse ad Sirenas, abicerem omnia et optatae tranquillitati uel quassatam nauem fessamque perducerem. Ergo uides, in qua philosophia quasi in portu nauigem. sed etiam ipse late patet; eius magnitudo quamuis iam minus periculosum non tamen penitus excludit errorem. nam cui parti terrae, quae profecto una beata est, me admoueam eamque
Abbreviated transcription (Latin):
lua ista quȩ ocłis cernit᷑ int̾ sũme duuna colenda uideretur :¬
on adsentiebar: s putabã eos magnũ aliquid tegere illis inuo¬
luehris. qđ eẽnt aliqño aꝑturi. At ubi discusso eos euasi. ma¬
xime traiecto isto mari. diu gub̾nacła m̃a repugnantia oĩbꝰ
uentis. in mediis fluctibus achademici tenuer: Se inde ueni
inhas t̾rras hi septẽ trionẽ cume credorẽ didic̃i. Ani ad ũti it
& sepe in sac̃dotis nr̃i ⁊ aliqño insermonibus tius. cũ dedeo cogi
taret᷑ nicł om̃ino corꝑis ẽẽ cogitandũ. neq cũđ aĩa. Nã idem
unũ inrebꝰ pocimũ deo. S ne inphilosophiȩ ge̾muĩ celerit᷑
aduolarẽ : fateor uixoris honorisq illecebra detinebar. Ut cũ ħ
ẽẽm cõsequutꝰ. tũ demũ me quod paucis felicissimis licuit. tori
uelis om̃ibꝰ remis. inillũ sinũ raꝑem ibiq cõquiescerẽ. Lectis

Expanded text:
lux ista, quae oculis cernitur, inter summe diuina colenda uideretur. nlux ista, quae oculis cernitur, inter summe diuina colenda uideretur. non adsentiebar sed putabam eos magnum aliquid tegere illis inuolucris, quod essent aliquando aperturi. at ubi discussos eos euasi maxime traiecto isto mari, diu gubernacula mea repugnantia omnibus uentis in mediis fluctibus Academici tenuerunt. deinde ueni in has terras; hic septentrionem cui me crederem didici. animaduerti enim et saepe in sacerdotis nostri et aliquando taretur, nihil omnino corporis esse cogitandum, neque cum de anima; nam id est unum in rebus proximum deo. sed ne in philosophiae gremium celeriter aduolarem, fateor, uxoris honorisque inlecebra detinebar, ut, cum haec essem consecutus, tum demum me, quod paucis felicissimis licuit, totis uelis, omnibus remis in illum sinum raperem ibique conquiescerem. lectis
Abbreviated transcription (Latin):
uolutis eripiat luculentã domũ. ꝗͣ pęne nõ uiderat. Quȩ cũ iti
sint. accipe mitheodore : nanq adid ꝗ desido te unũ intueo
teq aptissimũ sẽꝑ ammiror: Accipe inquã. & quod illoꝵ trium
genꝰ hominũ me tͥ dederit. ⁊ quo loco mͥ eẽ udear: ⁊ abste cuiꝰ
modi auxciliũ certus excpectẽ. Ego abusq unde uice simo anno eta
tis meȩ pꝰquã inseo la rethoris librũ illũ cyceronis qͥ ortensiꝰ uoca¬
tur accepi : tanto amore phylosophye suc census sũ ut statim adẽ¬
am me fene meditarer. S neq mͥ nebulȩ defuerũt. quibꝰ confun¬
deret᷑ cursus m̃s. & diu fateor quibꝰ ieirorẽ ducerer labentia mocea¬
nũ astra suspexi. Nã ⁊ suꝑsticia quȩdã puerilis me ab ipsa inqͥsitio¬
ne teirebat: & ubi factus erectior illã caliginẽ dispuli : mq ꝑsua¬
si docenuibꝰ poitꝰ ꝗ iubentibꝰ eẽ cȩdendũ. incidi in homines quibus

Expanded text:
uolutis eripiat luculentam domum, quam paene iam uiderant? Quae cum ita uolutis eripiat luculentam domum, quam paene iam uiderant? Quae cum ita sint, accipe, mi Theodore — namque ad id, quod desidero, te unum intueor teque aptissimum semper: admiror — accipe, inquam, et quod illorum trium genus hominum me tibi dederit et quo loco mihi esse uidear et abs te cuius modi autis meae, postquam in schola rhetoris librum illum Ciceronis, qui Hortensius uocatur, accepi, tanto amore philosophiae succensus sum, ut statim ad eam me ferre meditarer. sed neque mihi nebulae defuerunt, quibus confunderetur cursus meus, et diu, fateor, quibus in errorem ducerer, labentia in Oceanum astra suspexi. nam et superstitio quaedam puerilis me ab ipsa inquisitione terrebat et, ubi factus erectior illam caliginem dispuli mihique persuasi docentibus potius quam iubentibus esse cedendum, incidi in homines, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
gignit angustias. uehem̃tissime formidand. cautissimeq uitandus ẽ.
a ita fulget ita m̃tiente illa luce uestit᷑. ut noͣ solũ ꝑuenientibus
nondũq ingressis incolendũ se offerat. & eoꝵ uoluntati ꝓipsa beata
tera satis facturũ polliceat᷑. s plerũq de ipso portu ad sese homines inui
tet cosqꝰ mũꝗͣ detinet. ipsa altitudine delec tando. unde cȩteros despi¬
cere libeat. Hi tam̃ ammonẽt se p̃uenientes ne aut occulas subt̾
scopulis decipiant᷑: Aut adse ascendere facile putet᷑ ⁊ quasi ne ꝑi¬
culo ingrediant᷑ ꝓpt̾ illi terrȩ iucinitatẽ bni uolentissime docent.
ta cũ eis inuidet uanissimã głam : locũ securitatis ostendunł.
Nã quẽ montẽ aliũ uult intelligi ratio ꝓpinquantibꝰ adphilosopl
nicħ intus plenũ atq solidum ht̃. ut inflatos s suꝑ ambulantes
sub crepante fragili solo de mergat acsorbeat. enq intenebras re¬

Expanded text:
gignit angustias, uehementissime formidandus cautissimeque uitandus est. gignit angustias, uehementissime formidandus cautissimeque uitandus est. nam ita fulget, ita mentiente illa luce uestitur, ut non solum peruenientibus nondumque ingressis incolendum se offerat et eorum uoluntati pro ipsa beata terra satisfacturum polliceatur sed plerumque de ipso portu ad sese homines inuitet, eosque nonnumquam detinet ipsa altitudine delectatos, unde ceteros despicere libeat. hi tamen admonent saepe uenientes, ne aut occultis subter scopulis decipiantur aut ad se ascendere facile putent, et qua sine periculo ingrediantur propter illius terrae uicinitatem, beniuolentissime docent. ita cum eis inuident uanissimam gloriam, locum securitatis ostendunt. nam quem montem alium uult intellegi ratio propinquantibus ad philosophiam ae, quod ita nihil intus plenum atque solidum habet, ut inflatos sibi superambulantes subcrepante fragili solo demergat ac sorbeat eisque in tenebras re
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ sapientis simoꝵq hominũ truserĩt. impso quodãmͦ portu eiugi-¬
gilat. und̾ illos nulla maris illiꝰ ꝓmissa nimiũ falso ridentes exclu
lumine ł iã dui multũq iactati. tam̃ quȩdã signa respicuĩt.
& suȩ dulcissimȩ patriȩ quãuis impsis fluctibꝰ recordant᷑. ⁊ aut
recto cursu in nullo falsi & nicħ morati eã repetũt : aut plerũq
Tit̾ nubila deuiantes. ł mergentia cõtuentes sydera. ł nõ nullis ille¬
cebris capti. bonȩ nauigatiois tẽꝑa differentes. e̾rãt duitiꝰ. sepe ȩtiã
piclitantur: Quos itẽ sepe nõ nulla influxis fortunis calamitas
quasi conatibꝰ eoꝵ adu̾sa tẽpestas. moptatissimã quietãq cõpellit.¬
is aũ om̃ibꝰ qui qͦcunq mͦ adb̾atȩ uitȩ regionẽ ferunt᷑. unꝰ inma¬
nissimꝰ mõs ante ipsũ portũ constitutꝰ. quo ȩtiã magnas ingredientib

Expanded text:
torum sapientissimorumque hominum truserint, in ipso quodammodo portu evitorum sapientissimorumque hominum truserint, in ipso quodammodo portu evigilant, unde illos nulla maris illius promissa nimium falso ridentis excludlimine, vel jam diu multumque jactati, tamen quaedam signa respiciunt, et suae dulcissimae patriae, quamvis in ipsis fluctibus recordantur: et aut recto cursu in nullo falsi, et nihil morati, eam repetunt; aut plerumque vel inter nubila deviantes, vel mergentia contuentes sidera, vel nonnullis illecebris capti, bonae navigationis tempora differentes, errant diutius, saepe etiam periclitantur. Quos item saepe nonnulla in fluxis fortunis calamitas, quasi conatibus eorum adversa tempestas, in optatissimam patriam quietad beatae uitae regionem feruntur, unus inmanissimus mons ante ipsum portum constitutus, quo etiam magnas ingredientibus
Abbreviated transcription (Latin):
remoꝵ. depermo fuguit. seseq cõdut in illã trã qͥlluate.
unđ eȩt̾is cuubꝰ quibus possũt quo ammoniti conent
inmediũ ꝓgredi. longeq asua patria ꝑegrinari audẽt̃.⁊ eiꝰ sepe obli-¬
uiscuntur. hos sinescio quo ⁊ nimis latente mͦ apuppi uentꝰ quem
pṗum putat fu̾it ꝓsequutꝰ : penetrãt in altissima miseriarum. ela¬
n atq gaudentes quod eͥs usqueqͦuaq fallacissima serenitas uoluptatũ atq¬
honoꝵ blanditur. his ꝓfecto quid aliud optandũ ẽ quã quȩdã milliᷤ
tas. cõtrarieq flans uentꝰ. qͥ eos adcerta & solida gaudia ł fluen¬
tes gem̃tesq ꝑducatꝰ. Huiꝰ generis tam̃ pleriq nondũ longiꝰ eua-¬
gatiꝰ. quibusdã nõ ita gͣuibꝰ molestus reducunt᷑. Hi sũt homines
quoscũ ł lacͥmabileᷤᷤ tragoediȩ fortunarũ suaꝵ ł inaniũ negotioꝵ
anaiȩ difficultates. quasi nicħ aliud habentes qd agãt. inlibros doc¬

Expanded text:
remorum de proximo fugiunt seseque condunt in illa tranquillitate, remorum de proximo fugiunt seseque condunt in illa tranquillitate, unde ceteris ciuibus, quibus possunt, quo admoniti conentur in medium progredi longeque a sua patria peregrinari aude-ut et eius saepe obliuiscuntur. hos si nescio quo et nimis latente modo a puppi uentus, quem prosperum putant, fuerit prosecutus, penetrant in altissima miseriarum elati atque gaudentes, quod eis usque quaque fallacissima serenitas uolup! atum honorumque blanditur. his profecto quid aliud optandum e; t quam quaedam in illis tas, contrarieque flans ventus, qui eos ad certa et solida gaudia, vel flentes gementesque perducat? hujus generis tamen plerique nondum longius evagati, quibusdam non ita gravibus molestiis reducuntur. Hi sunt homines, quos cum vel lacrymabiles tragoediae fortunarum suarum, vel inanium negotiorum anxiae difficultates, quasi nihil aliud habentes quod agant, in libros doc
Abbreviated transcription (Latin):
a quo iñ inbcate uite ⁊egionẽ solumq ꝓceditue ⁊
ur hunanissime atq magne theodore r atione utiti¬
rosreeursus & uolintas ipla ꝑduceret: neseio ne islitu¬
mere diccerum multo minoris num̃i homines adeũ pue¬
turo fuisse: Quã ius nẽ qq̃ ut uidemꝰ rarinedindesi puao¬
eie ꝓueniãt : cũ di iihũc mundũ siue dõ. siue nata. siue
simul om̃ia : res enĩ multũ obscura e. Sedeñ ate iã sille¬
tranda suscepta. uelut in quoddã ꝓcellosũ salũ. nos quali
temere passunq ꝓieterit. quotus quisq cognos ceret
quo s neetendũ eẽt quaue redeundũ. nisi aliqno ⁊̃ nuito
eotraq obtinentes aliqua tempestas quȩ stultis udetur as¬
u̾sa. inoptatissimã tra nescientes eruatesq eõ pusgere a
gitu hominũ quos phi losophya potest accipe tria quasi
nauigãtiũ genera mͥ iudeor iudere. Snũ c̃ eoꝵ quos
ubi etas cõ pos ratioĩs assũpserit : paruo impetũ pullud

Expanded text:
 quo iam in beatae uitae regionem solumque proceditur, uir humanissime atque magne Theodore, ratione institutus cursus et uoluntas ipsa perduceret, nescio, utrum temere dixerim multo minoris numeri homines ad eum peruenturos fuisse, quamuis nunc quoque, ut uidemus, rari admodum paucique perueniant. cum enim in hunc mundusimul omnia — res enim multum obscura est, sed tamen a te iam inlustranda suscepta — uelut in quoddam procellosum salum nos quasi temere passimque proiecerit, quotusquisque cognosceret, quo sibi nitendum esset quaue redeundum, nisi aliquando et inuitos contraque obnitentes aliqua tempestas, quae stultis uidetur aduersa, in optatissimam terram nescientes errantesque conpingeret? Igitur hominum, quos philosophia potest accipere, tria quasi nauigantium genera mihi uideor uidere. unum est eorum, quos ubi aetas compos rationis adsumpserit, paruo impetu pulsuque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ reflũq magna mom̃ta plurimũ eo honoraũ eisq tͥbuit
illa disciplina stirpẽ ducebãt uidices ineos grãmaticos eẽ ꝑmi
intelligebat regnare num̃os totũq ꝑficere inspex̃ diligentissi¬
me cui mõi eẽnt. Reꝑiebat diuinos ⁊ sẽpit̾nos. Presertim qđ
ipsis. auxiliantibꝰ om̃ia suꝑiora cõtexerat ȩ̨tiã tolerabat ȩger¬
rue: splendorẽ illoꝵ atq serenitatẽ corporea uocũ matheria

Expanded text:
uerborum rerumque magna momenta, plurimum eos honorauit eisque tribuit uerborum rerumque magna momenta, plurimum eos honorauit eisque tribuit illa disciplina stirpem ducebant, iudices in eos grammaticos esse peintellegebat regnare numeros totumque perficere; inspexit diligentissime, cuius modi essent; reperiebat diuinos et sempiternos, praesertim quod ipsis auxiliantibus omnia superiora contexuerat. et iam tolerabat aegerrime splendorem illorum atque serenitatem cor
Abbreviated transcription (Latin):
rietate soni figurãtur. Recognouit hinc eẽ illa semina quȩ
ingrãmatica cͦũ syllab̃ diligenti cõsidatioẽ u̾saret pedes ⁊ ac¬
centus uocau̾at. & qͥa mipsis u̾bi breuitates ⁊ longitudiẽs
syllabaꝵ ꝓpe ȩquali multitudiẽ sparsas inoratioẽ attend̾e fa¬
cile fuit. Uẽptauit pedes illos inor dines c̃tos disponere atq cõ¬
iugere ⁊ ineo pͥmũ sensũ ipsũ sequuta modatos inp̃ssit articu¬
losꝰ quȩ cȩsa ⁊ membra nominat.⁊ ne lõgiꝰ pedũ cursus ꝓuol¬
ueretur. quã eiꝰ uidiiũ poss sustinere. Modũ statuit und̾
reu̾teret᷑ ⁊ abeo ipso u̾sũ uocauit. Quod aũt nõ eẽt c̾to fine
moðatũ. S tam̃ rationabilit̾ ordinatis pedibꝰ cuireret. rethini
nomine notauit. qͥ latine nicħ alud quã numerꝰ dici potuit
ic abea poetȩ geniti sũt. Inqͥbꝰ cũ uideret ñsolũ sonoꝵ s ȩtiã

Expanded text:
rietate soni figurarentur. recognouit hinc esse illa semina, quae rietate soni figurarentur. recognouit hinc esse illa semina, quae in grammatica, cum syllabas diligenti consideratione uersaret, pedes et accentus uocauerat, et quia in ipsis uerbis breuitates et longitudines syllabarum prope aequali multitudine sparsas in oratione attendere facile fuit, temptauit pedes illos in ordines certos disponere atque coniungere, et in eo primo sensum ipsum secuta moderatos inpressit articulos, quae caesa et membra nominant. et ne longius pedum cursus prouolueretur, quam eius iudicium posset sustinere, modum statuit, unde reuerteretur, et ab eo ipso uersum uocauit. quod autem non esset certo fine moderatum sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus curreret, rhythmi nomine notauit, qui Latine nihil aliud quam numerus dici potuit. sic ab ea poetae geniti sunt. in quibus cum uideret non solum sonorum sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ aciẽ torsit. qui u̾itatẽ sese hab̾e clamantes festinantẽ ad alia ꝑ¬
gere in portuno strepitu reuocabãt. & pͥmo abauribꝰ cȩpit quia dice¬
bat ipsa u̾ba sua eẽ qͥbus iã ⁊ grãmaticã & dialeticã ⁊ rechoricã fece¬
rat. Ad ista potentissima secernendi cito uidit ꝙ int̾ sonũ & ideuiꝰ sig¬
nũ eẽt distaret. Intellex̃ nichil aliud ad auriũ uiditiũ ꝑtinere quã sonũ
eũq eẽ triplicẽ aut inuoce animantis aut in eo ꝗ flat̾ morganis
faceret. aui ieo quod pulsu edet̃. ad pͥmũ ꝑtinere tragoedosꝰ ł come¬
dos ł choros cuic̾ȩ modi atq om̃s om̃mo qͥ uoce ꝓpͥa canerent. scdđm tybiis
& similibꝰ instrum̃tis deputari. tercio dari cytharas. h ras cymbala atq
om̃e ꝗ ꝑcipiendo canorũ eẽt. Uidebat aũ hãc matheriã eẽ iulissimã
nͥ certa dim̃sioẽ tẽpoꝵ ⁊ acuminis gͣuitatis quȩ mod̾ata ua¬

Expanded text:
lulum aciem torsit, qui ueritatem sese habere clamantes festinantem ad alia perlulum aciem torsit, qui ueritatem sese habere clamantes festinantem ad alia pergere inportuno strepitu reuocabant. et primo ab auribus coepit, quia dicebant ipsa uerba sua esse, quibus iam et grammaticam et dialecticam et rhetoricam fecerat. at ista potentissima secernendi cito uidit, quid inter sonum et id, cuius signum esset, distaret. intellexit nihil aliud ad aurium iudicium pertinere quam sonum eumque esse triplicem, aut in uoce animantis aut in eo, quod flatus in organis faceret, aut in eo, quod pulsu ederetur; ad primum pertinere tragoedos uel comoedos uel choros cuiuscemodi atque omnes omnino, qui uoce propria canerent, secundum tibiis et similibus instrumentis deputari, tertio dari citharas lyras cymbala atque omne, quod percutiendo canorum esset. Uidebat autem hanc materiam esse uilissimam, nisi certa dimensione temporum et acuminis grauitatisque moderata ua
Abbreviated transcription (Latin):
suadent᷑ recte utilit̾ & honeste noͣ ipsã sincerissimã quã rarus
animꝰ uidet. s ꝑ ꝓpͥos sens cõsuetudinẽq sectant᷑. oportebat eos nõ
doceri solũ quantũ queut̃. s sepe ⁊ maxine cõmou̾i. Hanc suã
partẽ quȩ id ageret necessitatis pleniorẽ quã puritatis refectissi¬
mo gremio delitiarũ quas ppło spargat ut adutilitatẽ suã dignet᷑
ad duci. uocauit rethoricã. Actenꝰ pars illa quę insignificando
rationabilis dr̃ studiis lib̾alibꝰ discipliuisq ꝓmota ẽ. hinc se illa ratio
ad ipsarũ duunarũ rerũ b̾atissimã cõtẽplationẽ reparare uoluit̾. s
ne de alto caderet quesiuut gradus atq ipsa s uias ꝑsuas possessioẽs
ordinẽq molita ẽ. Desid̾ abat eni pulchritudinẽ ꝗͣ sola ⁊ simplex di¬
poss sine istis ocłis intueri. impediebat᷑ asensib. Itaq ineos ipsos pau¬

Expanded text:
suadentur recte, utiliter et honeste, non ipsam sincerissimam quam rarus suadentur recte, utiliter et honeste, non ipsam sincerissimam quam rarus atem, sed proprios sensus consuetudinemque sectantur, oportebat eos non doceri solum, quantum queunt, sed saepe et maxime commoueri. hanc suam partem, quae id ageret, necessitatis pleniorem quam puritatis refertissimo gremio deliciarum, quas populo spargat, ut ad utilitatem suam dignetur adduci, uocauit rhetoricam. hactenus pars illa, quae in significando rationabilis dicitur, studiis liberalibus disciplinisque promota est. Hinc se illa ratio ad ipsarum diuinarum rerum beatissimam contemplationem rapere uoluit. sed ne de alto caderet, quaesiuit gradus atque ipsam sibi uiam per suas possessiones ordinemque molita est. desiderabat enim pulchritudinem, quam sola et simplex posset sine istis oculis intueri; inpediebatur a sensibus. itaque in eos ipsos pau
Abbreviated transcription (Latin):
in quo nr̃os familiares gͣuit᷑ miserari soleo qͥ si nõ respođint ꝗ uoca¬
ta sit mat᷑ curiali accusant᷑ insiciȩ cũ ipsi eo aqͥbꝰ ea rogantur
dispositaq grãmatica ad monita ẽ querere atq attendere hãc ipsã
uĩ qua peperit artẽ: Nã ea defuuendo. distribuendo colligendo
nõ solũ digesserat atq ordinaret. Uerũ ab om̃i ętiã falsitatis inreptioẽ
defenderat. Quando gͦ transiret adalia fabricanda nͥ ipsa sua pͥ
quasi quȩdã machinamenta & instrum̃ta distingueret notaret di¬
gereret ꝓderetq ipsã disciplinã disciplinarũ quã dialeticã uocant.
Hȩc docet docere. hȩc docet discere in hac se ipsa ratio demonstrat atq
aꝑit. quȩ sit qͥd uelit quid ualeat. Scit scire sola scientes facere nõ
solũ uult s. ȩtiã potest. Uerũ qmͣ plerũq stulti homines adea q̃

Expanded text:
in quo nostros familiares graviter miserari soleo, qui si non responderint quid vocain quo nostros familiares graviter miserari soleo, qui si non responderint quid vocata sit mater Euryali, accusantur inscitiae; cum ipsi eos, a quibus ea rogantur, dispositaque grammatica, admonita est quaerere atque attendere hanc ipsam vim, qua peperit artem: nam eam definiendo, distribuendo, colligendo, non solum digesserat atque ordinaverat, verum ab omni etiam falsitatis irreptione defenderat. Quando ergo transiret ad alia fabricanda, nisi ipsa sua prius quasi quaedam machinamenta et instrumenta distingueret, notaret, digereret, proderetque ipsam disciplinam disciplinarum, quam dialecticam vocant? Haec docet docere, haec docet discere; in hac se ipsa ratio demonstrat, atque aperit quae sit, quid velit, quid valeat. Scit scire; sola scientes facere non solum vult, sed etiam potest. Verum, quoniam plerumque stulti homines ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
inocto genera formasq digesta sut oĩsq illoꝵ motus integritas
Atq inde spatia tpͣris alia duppla ⁊ alia simpla eẽ cõꝑit qͥbꝰ longe
breuesq syllabȩ tenderent᷑. Notauit ȩtiã ista.⁊ in regulas certas
disposuit. Pot̾at iã ꝑfecta eẽ grãmatica. s quia ipso nomine ꝓfi¬
teri seluteras damat. Und ętiã latine lit̾at᷑a dr. factũ ẽ ut qͥeqͥd
dignũ memoria litt̾is mandaret᷑ ad eã necessario ꝑtineret. Itaq
unũ quidẽ nom̃ s res infinita multiple&. curarũ. plenior quã
io cunditatis. aut u̾itatis. hiuic disciplinȩ. accessit hystoria. noͣ tã
ipsis ystoricis. quã grãmatieis laboriosa. Quis i ferat imꝑitũ iu¬
deri. hominẽ qui uolasse se dedalũ nõ audierit m̃dace̾ illũ qͥ di¬
xerit. stultũ qͥ crediderit. impudentẽ qͥ int̾rogau̾it nõ uideri. aut

Expanded text:
in octo genera formasque digesta sunt omnisque illorum motus integritas in octo genera formasque digesta sunt omnisque illorum motus integritas atque inde spatia temporis alia dupla, alia simpla esse conperit, quibus longae breuesque syllabae tenderentur. notauit etiam ista et in regulas certas disposuit. Poterat iam perfecta esse grammatica sed, quia ipso nomine profiteri se litteras clamat-unde etiam Latine litteratura ddignum memoria litteris mandaretur, ad eam necessario pertineret. Itaque unum quidem nomen, sed res infinita, multiplex, curarum plenior quam jucunditatis aut veritatis, huic disciplinae accessit historia, non tam ipsis historicis quam grammaticis laboriosa. Quis enim ferat imperitum videri hominem qui volasse Daedalum non audierit; mendacem illum qui finxerit, stultum qui crediderit, impudentem qui interrogaverit, non videri? aut
Abbreviated transcription (Latin):
tis om̃ibꝰ horis aclingguę sonis atq discretis. nicħ aũt hoꝵ facere
poterat. si multitudo rerũ sine quodã defixo t̾mino infinite
patere uderetur. Ergo utilitas num̃andi magn̾a necessitate anĩ¬
adu̾sa ẽ quibꝰ duobꝰ reꝑtis. nata ẽ illa librariorũ ⁊ calculorũ ꝓfes¬
sio uelut quędã grãmaticȩ infantia quã uarro literationẽ uocat
Srece aũ quomͦ appellet᷑. nõ satis inp̃sentia recolo ꝓgressa de ind̾
ratio anĩ adu̾tit eosdẽ oris sonos quibꝰ loquerem̃ ⁊ quos literis
iã signau̾at alios eẽ qͥ mod̾ato uarie hiatu quasi enodati ac sim¬
plices faucibꝰ sine ulla collisioẽ defluerẽt. alios diu̾so p̾ssu oris te¬
nere tam̃ aliquẽ sonũ extremos aũt qͥ nisi adunctis s pͥmis erũpe
nõ ualegent. Itaq litt̾as h ordine quo exposite suit uocales semi¬
uocales ⁊ mutas nominauit. Deinde sillabas notauit. de inde u̾ba

Expanded text:
tis omnibus oris ac linguae sonis, atque discretis. Nihil autem horum facere tis omnibus oris ac linguae sonis, atque discretis. Nihil autem horum facere poterat, si multitudo rerum sine quodam defixo termino infinite patere videretur. Ergo utilitas numaduersa est. quibus duobus repertis nata est illa librariorum et calculonum professio uelut quaedam grammaticae infantia, quam Uarro litterationem uocat; Graece autem quomodo appelletur, non satis in praesentia recolo. Progressa deinde ratio animaduertit eosdem oris sonos, quibus loqueremur et quos litteris iam signauerat, alios esse, qui moderato uarie hiatu quasi enodati ac simplices faucibus sine ulla conlisione defluerent, alios diuerso pressu oris, tenere tamen aliquem sonum, extremos autem, qui nisi adiunctis sibi primis erumpere non ualerent. itaque litteras hoc ordine, quo expositae sunt, uocales semiuocales et mutas nominauit; deinde syllabas notauit. deinde uerba
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ metia laudamꝰ alitq sententiã. Nec subeodẽ intellectu dici
n rationabilit̾ sonat. ⁊ rationabilit̾ dictũ ẽ. Ergo iã tria ge nera
sut rerũ. inqͥbꝰ illud rationabile apparet. unutẽ infactis adalique
fiuiẽ relauis. alt̾um indiscendo t̾ciũ indelectando: Ramũ nos ad mõ¬
illud quod innobis ẽ rationale idẽ qͥ ratione utit᷑ ⁊ rationabilia uł
facit ł sequit᷑. quia naturali quodã iunculo nineoꝵ societatẽ astrĩ
gebantur cũ quibꝰ illi erat ratio ipsa cõmimis nec homini homo
firmissune sociari poss nͥ colloquerent̃ atq ita s iñtes suas co¬
gitationesq quasi refunderẽt. uidit eẽ imponenda rebꝰ uocabu¬
la idẽ significantes quosdã sonos.. Ut qm̾ sentire animos suos
nõ poterat̃. adeos s copulandos sensu quasi intp̃tȩ uterent᷑ s.
audiri absentiũ u̾ba nõ poterat̃. Gͦ illa ratio peperit litteras. Nota¬

Expanded text:
aliter metra laudamus aliterque sententiam nec sub eodem intellectu dicimus: aliter metra laudamus aliterque sententiam nec sub eodem intellectu dicimus: \'rationabiliter sonat\' et \'rationabiliter dictum est\'. Ergo iam tria genera sunt rerum, in quibus illud rationabile apparet, unum est in factis ad aliquem finem relatis, alterum in discendo, tertium in delectando. primum nos admoillud, quod in nobis est rationale, id est quod ratione utitur et rationabilia uel facit uel sequitur, quia naturali quodam uinculo in eogebatur, cum quibus illi erat ratio ipsa communis, nec homini homo firmissime sociari posset, nisi colloquerentur, atque ita sibi mentes suas cogitationesque quasi refunderent, vidit esse imponenda rebus vocabula, id est significantes quosdam sonos; ut, quoniam sentire animos suos non poterant, ad eos sibi copulandos sensu quasi interprete uterentur. Sed audiri absentium verba non poterant: ergo illa ratio peperit litteras, nota