comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacedemoniorũ cupeditas. quantis populis.
qualibus urbibus. quib prouincus. quos hiuis¬
modi odiorũ motus. quantas causas certami¬
nũ suscitarit. quis uel numero uel ordine
uel ratione disponat Cũ ipsis quoq
non amplius afflicti bellis quã bellorum
confusione referantur. Siquidem enĩ re¬
tracto ꝑ aliquot etates hoc cõmoti bello
athenienses. lacedemonu. arcades. biotu.
thebani. postremo grecia. asia persis atq
egyptus cũ libia insulisq maximis naua-¬
les simul pedestresq conflictus in discret
egere discursibus referre caesa hominũ
milia non possim. &iam sibella numerarẽ
⁊ nunc reput& hȩc tempora. atq illa
collaud& quicũqͦ nescit hosce om̃s ista¬
rũ urbiũ prouinciarũq populos. ita nunc
insolis ludis ac theatris consenescere. sicuti
tunc in castris maxime prȩlusq tabuisse.
Ilorentissima illa. & totius tunc imperiũ ori¬
entis affectans lacedemoniorũ ciuitas.

Expanded text:
Lacedaemoniorum cupiditas quantis populis, Lacedaemoniorum cupiditas quantis populis, qualibus urbibus, quibus prouinciis cuiusmodi odiorum motus, quantas causas certaminum suscitarit, quis uel numero uel ordine uel ratione disponat? cum ipsi quoque non plus adflicti bellis quam bellorum confusione referantur: siquidem tracto per aliquot aetates hoc continuo bello Athenienses Lacedaemonii Arcades Boeotii Thebani, postremo Graecia Asia Persis atque Aegyptos cum Libya insulisque, maximis nauales simul pedestresque conflictus indiscretis egere discursibus. referre caesa hominum milia non possem, etiam si bella numerarem. At nunc increpet haec tempora atque illa conlaudet, quicumque nescit hosce omnes istarum urbium prouinciarumque populos ita nunc in solis ludis ac theatris consenescere, sicuti tunc in castris maxime proeliisque tabuisse. florentissima illa et totius tunc imperium Orientis adfeotans Lacedaemoniorum ciuitas
Abbreviated transcription (Latin):
belli molem sustinentibus uiuentus suꝑ ueni¬
ens congredi aduersus thebanos aꝑto certa¬
mine incunctanter decreuit. Cõmisso prȩ¬
lio cũ lacedemoni uincerentur. repente epa¬
minundes dux thebanorũ incautius dimicaus
uulneratur. Quare dũ his exdolore metus
illis exgaudio stupor nascitur ueluti ex
consensũ tacito utrimq discessũ est. Epa¬
minundes autẽ grauit̃ saucius. cũ deuictori.¬
a suoru comperissdͣ scutũq ex osculatus es¬
s& remota manu qua uulnus oboluserat. e¬
gressũ sanguinis ac mortis patefecit intro¬
itũ. Quius mortem sic thebanorũ perditio
secuta est. ut non perdidisse dueera. sed ipsi
cũ eo tunc perisse uiderentur. Contex ui
indegestȩ historiȩ in extricabilem molem¬
seu materiã. atqͦ incertos bellorũ orbes
huc & illuc infinito furore gestorũ. uerbis
e uestigio secutus explicui. qm̃ tanto ut
uideo mordinatius scripsi. quantomagis
ordinẽ custodiui. Improba dominandi

Expanded text:
belli molem sustinentibus iuuentus superuenibelli molem sustinentibus iuuentus superueniens congredi aduersus Thebanos aperto certamine incunctanter decreuit. commisso proelio cum Lacedaemonii uincerentur, repente Epaminondas dux Thebanorum incautius dimicans uulneratur. quare dum his ex dolore metus, illis ex gaudio stupor nascitur, ueluti ex consensu tacito utrimque discessum est. Epaminondas autem grauiter saucius cum de uictoria suorum conperisset scutumque exosculatus esset, remota manu, qua uulnus occluserat, egressum sanguinis ac mortis patefecit introitum: cuius mortem sic Thebanorum perditio subsecuta est, ut non perdidisse ducem sed ipsi cum eo tunc perisse uiderentur. Contexui indigestae histeriae inextricabilem cratem atque incertos bellorum orbes huc et illuc lymphatico furore gestorum uerbis e uestigio secutus inplicui, quoniam tanto, ut uideo, inordinatius scripsi, quanto magis ordinem custodiui. improba dominandi
Abbreviated transcription (Latin):
furta bolloꝵ. Nã speculati absentiã archadũ. castd¬
lũ eoꝵ repentina irruptione ꝑfringunt. Archades
uero accensi miuria incta sibi thebanoꝵ auxilio.
amissa furto. bello repetunt. In cop̃lio archidamꝰ
dux lacedemonioꝵ uulneratus. cũ cędi suos iam &
int̃ grecos haberisol&. Ihebani autẽ hac confessione
contenti dato parcendi signo. finẽ dedere certa¬
nuni. Paucis demde int̾uenientib induciarum
dieb lacedemonus ad aliabella conuersis. theba¬
ni cũ epaminunda duce de inuadenda lace¬
demonia. quasi secura & destituta coepere
fiduciã. taciti intempesta mocte lacedemo¬
niã ueniunt. sed non ita incautã uel inde¬
fensã sicut rebantur offendunt. Armati
enĩ senes cũ reliqua turba in bellis ȩeatis
prȩcognito aduentu hostiũ. in ipsis se por¬
tarũ angustus obiecerunt. & aduersum.
xxu. milia militũ uix centũ confecti  euo
homines proruperunt. His itaq tantam

Expanded text:
furta bellorum. nam speculati absentiam Arcadum castefurta bellorum. nam speculati absentiam Arcadum castellum eorum repentina inruptione perfringunt. Arcades uero exciti iniuria, iunoto sibi Thebanorum auxilio amissa furto bdux Lacedaemoniorum, vulneratus;qui cum caedi suos iam utinter Graecos haberi solet. Thebani autem hac confessione contenti, dato parcendi signo, finem dedere certamini. paucis deinde interuenientibus indutiarum diebus, Lacedaemoniis ad alia bella conuersis, Thebani cum Epaminonda duce de inuadenda Lacedaemona quasi secura et destituta cepere fiduciam. taciti intempesta nocte Lacedaemonam ueniunt; sed non ita incautam uel indefensam, sicut rebantur, offendunt: armati enim senes cum reliqua turba inbellis aetatis, praecognito aduentu hostium, in ipsis se portarum angustiis obiecerunt et aduersus quindecim milia militum uix centum confecti aeuo homines proruperunt. his itaque tantam
Abbreviated transcription (Latin):
athenas pergit in maximo gaudio ciuiũ
ipse tristis. qͦuippe cũ uider& urbem popu¬
lo quondam cultuq ordinatissimã. nunc
miserabili ruinarũ ac desolutionis squalo¬
re confectam. Itaq magnũ pietatis mise¬
rationisq monimentũ. in reparationẽ euis
operatus est. Namq eam & lacedemoniis
ex inanitã lacedemoniorũ prȩsidiis repleuit
ersis incendentibus concrematã psis ȩdifican.¬
tib reformauit.
NTEREA artarxerxes rex persarũ.
sicut principio dictũ est. uiuersis greciȩ
populis perlegatos ut ab armis discederent¬
& paci ad quiescerent imperauit. non quia
miseri corditer fessis consuler&. sed nese
inegipto bellis occupato. aliqua in regnũ
suum temptaretur irruptio. Cunctis igi¬
tur grecis optatissima quiete resolutis
domesticoq otio torpentibus. lacedemonii
inquieti magis quã strennui. & furore pocius quã
uirtute intollerabiles. post bella disposita tẽptant

Expanded text:
Athenas pergit, in maximo gaudio ciuium Athenas pergit, in maximo gaudio ciuium ipse tristis, quippe cum uideret urbem populo quondam cultuque ornatissimam, nunc miserabili ruinarum ac desolationis squalore confectam. itaque magnum pietatis miserationisque monumentum in reparatione eius operatus est. namque eam a Lacedaemoniis exinanitam Lacedaemoniorum praedis repleuit, Persis incendentibus concrematam Persis aedificantibus reformauit. interea Artaxerxes rex Persarum, sicut principio dictum est, uniuersis Graeciae populis per legatos, ut ab armis discederent et paci adquiescerent, imperauit: non quia misericorditer fessis consuleret, sed ne se in Aegypto bellis occupato aliqua in regnum suum temptaretur inruptio. Cunctis igitur Graecis optatissima quiete resolutis domesticoque otio torpentibus Lacedaemonii, inquieti magis quam strenui et furore potius quam uirtute intolerabiles, post bella deposita temptant
Abbreviated transcription (Latin):
prouisus bellosuꝑuenit. Thebanos successu
duplicis uictoriȩ lȩtiores segnioresq adgre¬
ditur. nec difficile superat. maxime cũ
adhuc apud ipsũ pene integrȩ uires ha¬
berent᷑. Ipse tamen ageselaus gͦrauit᷑ uul¬
neratur. At uero athenienses cũ cõperis¬
sent in sperata lacedemonios uictoria suble¬
uatos. pristrinȩ seruitutis de qua tunc res-¬
pirare uix cȩperant ꝓrepidi metu exercitũ
contrahunt. eũq birocis in auxilio ad iungunt
cõmissu miricratis ducis. Qui adulescens ad¬
modũ uixdũ annos .xx. natus. infirmitatẽ
aetatis maturitate animi muniebat. Conon
quoq uir atheniensis. dux autẽ persici exer¬
citus. audito age selai reditu. ad populandos
lacedemoniorum agros reuertitur. Ita spar¬
tani strepitu circunstantiũ undiq hostiũ
clausi atq exterriti. ultima propemodum
desperatione tabuerunt. Sed conon postquã
uasta hostilis soli populatione saciatus :÷

Expanded text:
prouisus bello superuenit; Thebanos iam successu prouisus bello superuenit; Thebanos iam successu duplicis uictoriae laetiores segnioresque adgreditur nec difficile superat, maxime cum adhuc apud ipeum paene integrae uires haberentur. ipse tamen Agesilaus grauiter uulneratur. at uero Athenienses eum conperissent insperata Lacedaemonios uictoria subleuatos, pristinae seruitutis, de qua tunc respirare uix coeperant, trepidi metu exercitum contrahunt eumque Boeotiis in auxilium adiungunt, commissum Iphicrati duci, qui adulescens admodum, uixdum annos uiginti natus, infirmitatem aetatis maturitate animi muniebat. Conon quoque, uir quidem Atheniensis, dux autem Persici exercitus, audito Agesilai reditu ad populandos Lacedaemoniorum agros reuertitur. ita Spartani, strepitu circumsonantium undique hostium clausi atque exterriti, ultima propemodum desperatione tabuerunt. sed Conon postquam uasta hostilis soli populatione satiatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ulta animati fidutia propter uirtutẽ atq
industriam ae paminunde ducis. cũ quo
sibi facile optinere posse imperiũ totisis
greciȩ uidebantur. Hit itaqi terrestre pr̃ȩ¬
liũ. thebanis minimo negotio uincentib
ineitur enĩ & iam hoc conflictu lisander
& occiditur. Pausanias quoq dux alter
lacedemoniorũ. insimulator proditionis in
exiliũ truditur. Thebani autẽ uictoria
potiti collecta uniuersi exercitus manu.
spartã contendunt. Putantes esse uacuã
presidio ciuitatẽ. nullo intraturos negotio
uĩus iam cũ omnes pene copias cũ ipso rege
delessent atq ab om̃ibus sociis desticutos
uiderent. Lacedemonii periculo ciuitatis
impulsi. habito in exercitati militis quali¬
cũq dilectu. obuiam hosti procedunt. S ed
uictis semel aduersũ uictores. obsistendi
nec uirtus nec animus erat. Qũ igitur cȩ¬
des unius tantũ pene partis ageretur.
repente rex ageselaus arcessitus exasia. in¬

Expanded text:
multa animati fiducia propter uirtutem atque multa animati fiducia propter uirtutem atque industriam Epaminondae ducis sui, cum quo sibi facile obtinere posse imperium totius Graeciae uidebantur. fit itaque terrestre proelium, Thebanis minimo negotio uincentibus. uincitur enim etiam hoc conflictu Lysander et occiditur; Pausanias quoque dux alter Lacedaemoniorum insimulatus proditioni sin exilium traditur; Thebani autem uiotoria potiti, collecta uniuersi exercitus manu, Spartam contendunt, putantes se uacuam praesidio ciuitatem nullo intraturos negotio, cuius iam omnes paene copias cum ipso rege delessent atque ab omnibus sociis destitutos uiderent. Lacedaemonii periculo ciuitatis inpulsi habito inexercitati militis qualicumque dilectu obuiam hosti procedunt. sed uictis semel aduersum uictores obsistendi nec uirtus nec animus erat. oum igHur oaedes tantum unius paene partis ageretur, repente rex Agesilaus arcessitus ex Asia in
Abbreviated transcription (Latin):
debens socus sollicitudinẽ. patriȩ fidem.
ut huic exhiberoe naturam. illis industriam
in hoc propensior ciuibus. quod quieti liberta¬
tiq eorũ alien sanguinis discrimen impen.¬
der& & pugnar& aduersum in solentissimos
hostes periculo hostis premio patriȩ. Con¬
serunt igitur nauale certamen. Persȩ
conon & spartani pisandro duce milites re¬
miges. ipsiq ductores uno parit̃ inmutuã
caedem ardore rapiuntur. Magnitudine
atq atrocitate belli istius. inclinatus est¬
ex hoc semꝑ inposterũ lacedemoniorũ sta¬
tus. Prona nãq ex illo fluere. ac sub lapsa
retro referri spartanorũ spesuisa est. donec
ad surgendo egre acmisere recedendo con¬
fecta. & potestate carer& ac nomine.
theniensibus uero hȩc eadem pugna initi¬
um recuperande potentiȩ. sicut lacedemo¬
nibus amittende fuit. Primũ igitur theba¬
ni auxilus atheniensiũ fulti. superiore
clade saucios ac trepidos ad grediuntur.

Expanded text:
debens sociis sollicitudinem, patriae fidem, debens sociis sollicitudinem, patriae fidem, ut huic exhiberet naturam, illis praeberet industriam: in hoc propensior ciuibus, quod quieti libertatique eorum alieni sanguinis discrimen inpenderet et pugnaret aduersus insolentissimos hostes periculo regis, praemio patriae. conserunt itaque nauale certamen Persae Conone, Spartani Pisandro duce; milites remiges ipsique ductores uno pariter in mutuam caedem ardore rapiuntur. magnitudinem atque atrocitatem belli istius inclinatos ex hoc semper in posterum Lacedaemoniorum status prodit: namque ex illo fluere ac sublapsa retro referri Spartanorum spes uisa, donec adsurgendo aegre ae misere recidendo confecta et potestate careret et nomine. Atheniensibus uero haec eadem pugna initium recuperandae potentiae sicut Lacedaemoniis amittendae fuit. primi igitur Thebani, auxilio Atheniensium fulti, superiore clade saucios ac trepidos adgrediuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
herere bellũ. Qui acerbissimis inuicẽ prȩlus¬
& fatigatu & multo sanguine obliti. uelud
inuictiꝰ ab alterutro recesserunt. Igitur co-¬
non accepto iterũ ꝑseipsũ arege magno
stipendio reuersus ad classẽ inuadit hostiles
agros. turres. castella ceteraq presidia ex¬
pugnat. & ueluti effusa tempestas quacũq
incubuit. concta prosternit. Lacedemonu
uero domesticis malis circũuenti. externis
inhiare desistunt. abiciuntq spem domina¬
tionis imminente periculo seruitutis. Age¬
selaum quẽ cũ exercitu in asiam miserantꝰ:
ad subsidiũ patriȩ reuocant. Interea pisan-¬
der dux adhuc spartã perageselaũ regem
relictus maximã munitissimãq tunc ela¬
ssem instuxerat. motus admiratione uir¬
tutis ageselai. ut illo pedestem expeditio¬
nẽ agitante. ipse quoq nauali discursu
ora maritima peruagaretur. Conon uero
suscepto negotio du plicem curã impendebat.

Expanded text:
iere bellum, qui acerbissimis inuicem proeliiiere bellum, qui acerbissimis inuicem proeliis fatigati et multo sanguine obliti uelut inuicti ab alterutro recesserunt. igitur Conon accepto iterum per se ipsum a Rege Magno stipendio reuersus ad classem inuadit hostiles agros, turres castella ceteraque praesidia expugnat et ueluti effusa tempestas quacumque incubuit cuncta prosternit. Lacedaemonii uero domesticis malis circumuenti externis inhiare desistunt ahiciuntque spem dominationis inminente periculo seruitutis; Agesilaum, quem cum exercitu in Asiam miserant, ad subsidium patriae reuocant. interea Pisander , dux apud Spartam per Agesilaum regem relictus, maximam munitissimamque tunc classem instruxerat, motus aemulatione uirtutis Agesilai, ut, illo pedestrem expeditionem agitante, ipse quoque nauali discursu oram maritimam peruagaretur. Conon uero suscepto negotio duplioem curam inpendebat
Abbreviated transcription (Latin):
tiato bello appetit alterũ pacta pace
suspendit. Farnaburus tissafernem apud
artar xerxen cõmunẽ tunc regem differe
ut proditorẽ prȩsertun qui cũ hoste belli
tempore defȩderis conditione placuissos
ifaraturq: regem aut in loco eius cononẽ
atheniensẽ uirũ qui tunc forte apud
cyrũ exsulabat. ducem nauali bello consti¬
tuat.Acceptis igitur quingentis argen¬
ti talentis. conon perfarnabutũ euocat᷑
classiq prȩficitur. Quibus cõpertis lace¬
demonii. & ipsi auxilia naualis belli are¬
ge aegypti hercilione perlegatus peturs
aquo .cͦ. instructas triremes: & sextitgento¬
milia modiũ frumenti acceperunt. a socus
& iam undiq magna contraxere subsidia.
Qui miliȩ consensu oͦmiũ ageselaũ ducem
decreuerunt. uirũ pede claudũ. sed qui in
difficillimo rerũ statu mallent sibi re-¬
gẽ claudicare quã regnũ. raro umquam
ita pares om̃i industria duces inunũ co-¬

Expanded text:
tiato bello appetit, alterum tiato bello appetit, alterum suspendit. Farnabazns Tiasafernen apaud Artaxerxen, communem tunc regem, defert ut proditorem, praesertim qui cum hoste belli tempore de foederis condicione pepigisset; hortaturque regem, ut in locum eius Cononem Atheniensem uirum, qui tunc forte apud Cyprum exulabat, ducem nauali bello constituat. acceptis igitur quingentis argenti talentis Conon per Farnabazum euocatur classique praeficitur. quibus conpertis Lacedaemonii et ipsi anxilia naualis belli a rege Aegypti Hereynione per legatos petunt, a quo centum instructas triremes et sescentmilia modium frumenti acceperunt; a sociis etiam undique magna contraxere subsidia. cui militiae consensu omnium Agesilaum ducem decreuerunt, uirum pede claudum, sed qui in difficillimo rerum statu mallent sibi regem claudicare quam regnum. raro umquam ita pares omni industria duces in unum co
Abbreviated transcription (Latin):
imperio arma deponere. paciq seruire.
sinon ipso tantũ adnuntiatȩ pacis sono. ꝑcor¬
da cunctorũ egra belli tabuiss& intentio.
& post diuturnas laborũ uigilias oscitantes.
ac stupe factos quies in opia laxass&e. prius¬
quã ipsã quietẽ uoluntas peracta compo¬
ner& Unde autẽ tanta fatigatio om̃iũ.
pertotã greciã populorũ corda corporaq
oppresseritꝰ. quȩ efferos animos ignoto ad¬
quiescere otio tam facile persuasit. quã bf¬
ussime ostendã. Lacedemonii ut pute ho¬
mines & greci homines quo plura habeant.
eo ampliora cupientes. postquã atheniensiũ
potiti sunt uniuersam greciã spe domina¬
tionis hauserunt. Itaq toto orienti bellũ
mouentes. hirciliden ducẽ in hanc militiã
legunt. Quicũ sibi aduersus duos potentissi¬
mos artarxerxis persarũ regis prȩfectos
farnabutũ & tissa fernem pugnandũi¬
der&. prouiso ad tempus consilio ut pondus
geminȩ congressionis eluder&. unũ danunt¬

Expanded text:
imperio arma deponere, pacique servire? imperio arma deponere, pacique servire? si non ipso tantum annuntiatae pacis sono per 147 corda cunctorum aegra belli tabuisset intentio: et, post diuturnas laborum vigilias, oscitantes ac stupefactos quies inopina laxasset, priusquam ipsam quietem voluntas pacta componeret. Unde autem tanta fatigatio omnium per totam Graeciam populorum corda corporaque oppresserit, quae efferos animos ignoto acquiescere otio tam facile persuasit, quam brevissime ostendam. Lacedaemonii, utpote homines, et Graeci homines, quo plura habebant, eo ampliora cupientes, postquam Atheniensium potiti sunt, universam Asiam spe dominationis hauserunt. Itaque toti Orienti bellum moventes, Dereyllidam ducem in hanc militiam legunt, qui cum sibi adversus duos potentissimos Artaxerxis Persarum regis praefectos, Pharnabazum et Tissafernem pugnandum videret, proviso ad tempus consilio, ut pondus geminae congressionis eluderet, unum denun
Abbreviated transcription (Latin):
sinec multũ pret̾ missa. nec multã construc̾¬
ta uideantur.
No aburbe condita ccclxant. quẽ annũ
sicut grauissimũ propt̃ ignoratã sibi capti¬
uitate roma persentit. ita magnificũ propt̃
insolitã pacem grecia habuit. Eo siquidem
intempore. quo galli romã captã incensãq
tenuerunt acuendiderunt artar xerxes rex
persarũ discedere ab armis & quiescere in
pace uniuersã greciã per legatos prȩcepit.
denuntians contradictorẽ pacis bello impe¬
tendũ. Quẽ ita iubentẽ potuissent utiq
grecitã constant̃ contempnere. que fortit̾
sepe uicerunt. nisi porrecta undecũq occa¬
sione quã auide desiderauerunt. tam libent̃
hausissent. Ostenderunt enĩ quã egre
admisere illa quȩ eatenus gesserant. quȩ
tam facile indigna & iam conditione de¬
posuerunt. Namquid tam indignũ liberis
& fortibus uiris. quã longe remoti saepe
uicti adhuc hostis. & de inde minitantis

Expanded text:
si nec multa praetermissa nec multum constricsi nec multa praetermissa nec multum constricta uideantur. Anno ab Vrbe condita CCCLXIIII, quem annum sicut grauissimum propter ignotam sibi captiuitatem Roma persensit ita magnificum propter insolitam pacem Graecia habuit, eo siquidem tempore, quo Galli Romam captam incensamque tenuerunt ac uendiderunt, Artaxerxes rex Persarum discedere ab armis et quiescere in pace uniuersam Graeciam pedenuntians contradictorem pacis bello impetendum: quem ita jubentem potuissent utique Graeci tam constanter contemnere, quam fortiter saepe vicerunt, nisi porrectam undecumque occasionem, quam avide desideraverant, tam libenter hausissent: ostenderunt enim quam aegre admisere illa quae eatenus gesserunt, quae tam facile, indigna etiam conditione, deposuerunt: nam quid tam indignum liberis et fortibus viris, quam longe remoti, saepe victi, adhuc hostis, et deinde minitantis,
Abbreviated transcription (Latin):
innumera copiosissime. & apluribusͦscripta
sunt. Seriptores autẽ & sinon easdem causas
casdem tamen res habuere propositas. quippe
cũ illi bella. nos bellorũ miserias euoluamus.
reterea ex hac ipsa de qua quȩror habundanti¬
a. angustia oritur mihi. & concludit me sollici¬
tudo nodosior. Sienĩ aliqua studio breuitatis
omitto. putabuntur aut mihi nunc de fuisse.
aut in illo tunc tempore non fuisse. Siuero
significare cuncta nec exprimere studens eõ-¬
pendiosa breiuitate succingo obseura faciam.
& ita apud plerosq erunt dubia ut nec dic¬
ta uideantur. maxime cũ e contrario nos uim
rerũ. non imaginẽ cõmendare curemus. Bre-¬
uitas atq obscuritas. immo ut est semꝑ obscu¬
ra breuitas. & si cognescendi imaginẽ prefere
haud fert tamen intelligendi uigorẽ. Sed
ego cũ utrũq uitandũ sciam. utrũq faciam
ut᷑ quocũq modo alit̃ utraq temperentur.

Expanded text:
innumera. copiosissime et a plurimis scripta innumera. copiosissime et a plurimis scripta sunt, scriptores autem etsi non easdem causas, easdem tamen res habuere propositas: quippe cum illi bella, nos bellorum miserias euoluamus. praeterea ex hac ipsa de qua queror abundantia angustia oritur mihi et concludit me sollicitudo nodosior. si enim aliqua studio breuitatis omitto, putabuntur aut mihi nunc defuisse aut in illo tunc tempore non fuisse; si uero significare cuncta nec exprimere studens conpendiosa breuitate succingo, obscura faciam et ita apud plerosque erunt dicta, ut nec dicta uideantur: maxime cum e contrario nos uim rerum, non imaginem commendare curemus; breuitas autem atque obscuritas, immo ut est semper obscura breuitas, etsi cognoscendi imaginem praefert, aufert tamen intellegendi uigorem. sed ego cum utrumque uitandum sciam, utrumque faciam ut quocumque modo alterutra temperentur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic fuerit perditorũ. Plane quod re pro¬
ditur & fatendũ est in hac clade presenti.
dm̃ seuisse homines minus. cũ ꝑ agendo ipse
quod illi non impleuissent. cur eos miserit
de monstrauit. quippe cũ supra humanas
uires ess&e incendere deneas trabes. & subru¬
ere magnarũ moles structurarũ. fulminũ¬
ictu forũ cũ imaginibus uanis. quȩ suꝑstitio¬
ne miserabili uel dm̃ uel hominẽ mentient᷑
abiectũ est. Horũq om̃iũ ab ominamento¬
rũ. quod inimissa perhostẽ fłama non adiit.
missus e cȩlo ignis euertit. Et qm̃ uber di¬
cendi materia est. quȩ nequaquã hoc conclu¬
di libro potest. hic prȩsentis uoluminis finis
sit. ut in sub sequentibus cetera prosequamur
contestatus sũ. & nunc necessarie re¬
peto secundũ preceptũ tuũ. de ante¬
actis conflictionibus sęculi. nec omĩa
nee per omiã posse que gesta & situt
gesta sunt explicari. qͣm magna atq

Expanded text:
qui hic fuerit perditorum. plane, quod re proqui hic fuerit perditorum. plane, quod re proditur, et fatendum est: in hac clade praesenti plus Deum saeuisse, homines minus, cum, peragendo ipse quod illi non inpleuissent, cur eos miserit demonstrauit. quippe eum supra humanas uires esset, incendere aeneas trabes et subruere magnarum moles structurarum, ictu fulminum forum cum imaginibus uanis, quae superstitione miserabili uel Deum uel hominem mentiuntur, abiectum est: horumque omnium abominamentorum, quod inmissa per hostem flamma non adiit, missus e caelo ignis euertit. Et quoniam uber dicendi materia est, quae nequaquam hoc concludi libro potest, hic praesentis uoluminis finis sit, ut in subsequentibus cetera persequamur.contestatus sum et nunc necessarie repeto secundum praeceptum tuum de anteactis conflictationibus saeculi: nec omnia nec per omnia posse quae gesta et sicut gesta sunt explicari, quoniam magna atque
Abbreviated transcription (Latin):
pidos suspendebat. audicus horror quatie¬
bat animos. silentia ipsa terrebant. Siquidem
materia pauoris est raritas ipsa uocis. Hine¬
autem illis mutare sedes. aliud in colere op¬
pidũ. altero autẽ censeri nomine cogitatu
placitũ atq temptatũ est. En tempora.
quorũ comparatione presentia ponderantur
en quibus recordatio suspirat. enquȩ in cuti¬
unt delecta uel potuis de neglecta religi¬
one poenitentiam. Reuera pares sunt
& conferuntur inter se hȩ duȩ captiuitates
lla sex mensibus de seuiens & intribus die¬
bus ista transcurrens. Ealli extincto popu¬
lo. urbe deleta. ipsũ quoq rome nomen ex¬
tremis cineribus ꝑsequentes & gothi relicta
intentione predandũ ad configia salutis hoꝗ
est scõrũ locorũ agmina ignara cogentnos
Ubi uix quemquã inuentũ senatoren qui
uel absens euaserit. hic uix quẽquã reqͥri
qui forte uel latens perierit. Perfecte sane
cõparari hunc fuisse ibi seruatorũ numerũ.

Expanded text:
pidos suspendebat auditus. horror quatiepidos suspendebat auditus. horror quatiebat animos, silentia ipsa terrebant : siquidem materia pauoris est raritas in spatiosis. hinc illis mutare sedes, aliud incolere oppidum, altero etiam censeri nomine cogitatum plaoitum atque temptatum est. En tempora, quomm conparatione praesentia ponderantur; en, de quibus recordatio suspirat; en, quae incutiunt de electa uel potius de neglecta religione paenitentiam. reuera pares sunt et conferuntur inter se hae duae captiuitates : illa. sex mensibus desaeuiens et tribus diebus ista transcurrens; Galli exstincto populo Vrbe deleta ipsum quoque Romae nomen in extremis cineribus persequentes et Gothi relicta intentione praedandi ad confugia salutis, hoc est sanctorum locorum, agmina ignara cogentes; ibi uix quemquam inuentum senatorem, qui uel absens euaserit, hic uix quemquam requiri, qui forte ut latens perierit recte sane conpararim, hunc fuisse ibi seruatorum numerum,
Abbreviated transcription (Latin):
cladem fluinus allia. sicut cremera fabiorũ
Nonenĩ facile aliquis similẽ ruinã romane
militiȩ recenser&. & iam si roma insuꝑ incen¬
sa noñ essoe. Patentem galli urbeni penetrant
trucidant rigentes simulacrorũ modo insuis
sedibus senatores. eosq incendio domorũ cre
matos. lapsu culmiaũ istiosũ sapelugit. Aniuer¬
sam reliqua iuĩuentieetuqua. constat uix
mille hominũ tunc fuisse. marce capitolini
montis latitantẽ. obsidione concludunt
biq infelices reliquias. fame. peste. despera¬
tione. formidine terunt. subigunt. uendunt.
Nam mille libris auri disceffionis pretiũ pacis¬
cuntur: Non qͣuo apud gallos parui nominis
fuerit: sed quo illam sic iam ante detriuerant.
ut amplius tunc ualere non possit. Exeunti¬
bus gallis remanserat in illo quondam urbis
ambitu informiũ ruinarũ obscena congeries:
& undiq per inpedita errantiũ. & inter sua
ignatorũ offensȩ uocis imago respondens tre¬

Expanded text:
cladem fluvius Allia, sicut Cremera Fabiorum. cladem fluvius Allia, sicut Cremera Fabiorum. Non enim facile aliquis similem Romanae militiae ruinam recenseret, etiamsi Roma insuper incensa non esset. Patentem Urbem Galli penetrant, trucidant rigentes simulacrorum modo in suis sedibus senatores, eosque incendio domorum matos lapsu culminum suorum sepeliunt. uniuersam reliquam iuuentutem, quam constat nu mille hominum tunc fuisse, in arce Capitolini montis latentem obsidione concludunt, ibique infelices reliquias fame peste desperatione formidine terunt subigunt uendunt: nam mille libris auri diecessionis pretium paciscuntur, non quo apud Gallos Roma parui nominis fuerit, sed quo illam sic iam ante detriuerint, ut amplius tunc ualere non posset. exeuntibus Gallis remanserat m illo quondam Vrbis ambitu informium ruinarum obscena congeries, et undique per impedita errantium et inter sua ignotorum offensae uocis imago respondens tre
Abbreviated transcription (Latin):
tutis testimonio. coniculis & clandestina ob¬
reptione coeperunt. hanc utilem magis quã
nobilem iuctoriã primo dictatoris cami¬
i. qui eam deuehientibus patrauit. exili¬
um de hinc in ruptio gallorũ. & incendium
urbis insequitur. Quiꝰ cladi audeat quisquã
potest aliquos motus huius temporis com¬
arare. quã ius non eque pendat preteriti
tali fabulam. presentis in iuriã. Igitur
galli senones duce brenno. exercitu copioso
& robusto nimis. cũ urbem clusini quę̧ nunc
tuscia dicitur obsiderent. legatos romanorũ
qui tunc cõponendȩ int̾ eos pacis gratia uene¬
rant. inacie aduersũ se uidere pugnantes.
Qua indignatione permoti. cdusini oppidi ob
sidione dimissa totis uiribus romã contendunt
Hos ita ruentes consul fabius cũ exercitu ca
cepit. nec tamen obsticit. immo potuis hosti¬
lis ille impetus quasi aridam segetem sucei¬
die. strauit. & transut. Testatar hanc fabu

Expanded text:
tutis testimonio cuniculis et clandestina obtutis testimonio cuniculis et clandestina obreptione ceperunt. hanc utilem magis quam noouem uictoriam primo dixtatoris Camilli, qui eam de Veientibus patrauit, exilium, dehinc inruptio Gallorum et incendium urbis insequitur. oni cladi audeat quisquam, si potest, aliquos motus huius temporis conparare: quamuis non aeque pendat praeteriti mali fabulam praesentis iniuria. igitur Galli senones duce brenno exercitu copioso et robusto nimis cum urbem Clusini, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent,. legatos Romanorum, qui tunc conponendae inter eos pacis gratia uenerant, in acie aduersum se uidere pugnantes: qua indignatione permoti, Clusini oppidi obsidione dimissa, totis viribus Romam contendunt. Hos ita dire irruentes Fabius cum exercitu consul excepit, nec tamen obstitit; imo potius hostis ille impetus Romanos quasi aridas segetes succidit, stravit et transivit. Testatur hanc Fabii
Abbreviated transcription (Latin):
tibus tempus permetiatur. facile dixerim
posse tã infelicit̃ perturbari ac permisce¬
ri. neque ista sic nisi propitio & miseran¬
te componi
IS de inde temporibus grauissimo mo¬
tu terrę concusa sicilia. insuper exestu¬
antibus et᷑ hnȩ montis ignibus flabris fa.¬
uillisq calidis cũ decrimento plurimo a¬
grorũ ac uillarũ uasta est. Tunc & iam ath¬
lantȩ ciuitas locris adherens terre contigua
repentino maris impetu abscisa. atq in isu¬
lam de solata est. atheniensiũ quoq miserabi¬
les reliquias pestis inuasit. diuque popu¬
lata est.
IUNo urbe condita. ccclu. obsidio uehiorũ
decem continuatis annis. magis obsesso¬
res quã obsessos detriuit. Nam romani
repentinis sepe hostiũ eruptionibus cõminu¬
ti. Prȩterea in hibernis bella sortiti hema¬
re sub pellibus. postremo famen ac frigus
inconspectu hostiũ perpeti conati sunt.
rbem nouissime sine ullo digno romanȩ uir¬

Expanded text:
tibus tempus permetiatur, facile dixerim tibus tempus permetiatur, facile dixerim posse tam infeliciter perturbari ac permiscei neque ista sic nisi propitio et miserante conponi. His deimde temporibus graoissimo motu terrae conomsa Sicilia, insuper exaestuantibus Aethnae montis ignibus fanillisque calidis cum detrimento plurimo agrorum uillarumque uastata est. Tnnc etiam Atalaote ciuitas, Locris adhaorens terrae contigua, repentino maris impetu abscissa atque ia insulam desolata est. Atheniensium quoque miserabiles reliquias pestis innasit diuque populata est. Anno ab Vrbe condita CCCLV obsidio Veiorum decem continuis annis magis obsessores quam obsessos detriuit. nam Romani repentinis saepe hostium eruptionibus comminuti, praeterea in hibernis bella sortiri, hiemare sub pellibus, postremo famem ac frigus in conspectu hostium perpeti coacti sunt; urbem nouissime sine ullo digno Romanae uir
Abbreviated transcription (Latin):
ti exemptus euasit. Cyrus autẽ mox a
cohorte regia oppressus. finẽ certamini
dedit Irtar xerxes ergo & preda frat̃
expeditionis & exercitu potitus. potesta¬
tem regni parricidio firmauit. ac sio uni¬
uersa asia atq europa. partim inse singu¬
lȩ. partim interse inuicem funeribus &
flagitus ꝑmiscebantur. Ecce prauissima
pagina uerbisq paucissimis. quantos de tot
proumcus populis atq urbibus non magis
explicui actus operũ. quã implicui globos
miseriarũ. Quis enĩ cladem illius temporis.
quis fando funera explicae. Aut aequare
lacrimis possit dolores: Uerũ tamen hȩc
ipsa quia multo inter iectu scłorũ exole¬
uerunt. facta sunt nobis exercitia inge¬
niorũ. & oblectamenta fabularũ. quãm¬
quã siquis intentius adhibeat animum. sese¬
q toto mentis affectu ipsis poene causis
bellisq prospiciat. ac rursus uelut in arce
spectaculi constitutꝰ. utrũq in suis qualita¬

Expanded text:
ti exemptus euasit. Cyrus autem mox a ti exemptus euasit. Cyrus autem mox a cohorte regia oppressus finem certamini dedit. Artaxerxes ergo et praeda fraternae expeditionis et exercitu potitus potestatem regni parricidio firmauit. sic uniuersa Asia atque Europa, partim in se singulae, partim inter se inuicem funeribus et flagitiis permiscebantur. Ecce paruissima pagina uerbisque paucissimis quantos de tot prouinciis populis atque urbibus non magis explicui actus operum, quam inplicui globos miseriarum. quis enim cladem illius temporis, quis fando funera explicet aut aequare lacrimis possit dolores? uerumtamen haec ipsa, quia multo interiectu saeculorum exoleuerunt, facta sunt nobis exercitia ingeniorum et oblectamenta fabularum. quamquam si quis intentius adhibeat animum seseque toto mentis adfectu ipsis paene causis bellisque permisceat ac rursus uelut in arce spectaculi constitutus utrumque in suis qualita
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sapientissimiꝰ om̃iũ athenienses. & iã
suis malis satis docti. concordia minmas res
crescere. discordia maximas labi. cunctaq
uel bona uel & iam mala quȩ foris gerunt᷑
internis esse radicata & emissa principus.
domi abstersere odia. & foris bella presse¬
runt. Reliqueruntq posteris suis de rui¬
na sui exemplũ. dereparatione consiliũ.
sitamen ob infirmissimã humanȩ mentis
mutabilitatẽ. quod in afflictis rebus con¬
sulitur. in prosperis seruaretur. Hisdem
fert diebus bellum ciuile immo & iam plus
quã ciuile. uix parricidio terminatũ apud
persas gerebatur.
ORT UO cnĩ rege dario. cũ artar¬
xerxes & cerus filii cius de regno
ambigerent. tandẽ magnis appa.¬
ratibus mag̾nis prouintiarũ ac populorũ
ruinis utrimq certatũ ÷ In quo conflictu
cũ e diuerso concurrentes sibi ambos frates
mutuo casu obiecta uissent. prius artarxer¬
xes uulneratus a frate. equi uelocitate mo¬

Expanded text:
tamen sapientissimi omnium Athenienses, etiam tamen sapientissimi omnium Athenienses, etiam suis malis satis docti, concordia minimas res crescere, discouel bona uel etiam mala quae foris geruntur internis esse radicata et emissa principiis, domi abstersere odia et foris bella presserunt, reliqueruntque posteris suis de ruina sui exemplum, de reparatione consilium: si tamen ob infirmissimam humanae mentis mutabilitatem, quod in adflictis rebus consulitur, in prosperis seruaretur. Isdem fere diebus bellum ciuile, immo etiam plus quam ciuile, uix parricidio terminatum, apud Persas gerebatur. mortuo enim rege Dario cum Artaxerxes et Cyrus filii eius de regno ambigerent, tandem apparatibus magnis, prouinciarum ac populorum ruinis utrimque certatum: in quo conflictu cum e diuerso concurrentes sibi ambo fratres mutuo casus obiectauisset, prior Artaxerxes uulneratus a fratre equi uelocitate mor
Abbreviated transcription (Latin):
dicta pugna cũ prius quasi ad colloquiũ conue.¬
nirent. circũuenti insidus ueluti pacis uictimȩ
trucidantur. Ita reuocati in unũ post in exple¬
biles magnorũ lacrimas gaudiorũ. hȩc pri¬
ma fundamina recuperatȩ libertatis instau.¬
rant. Proposita iurandi contestatione
uti discordiȩ animositatesq preterite in
obliuuonem ꝑpetuam. atq in moltale silen¬
tiũ deducatur.
UOpactionis genus. quasi no
sertim post tanta miseriarũ documenta
prouisio. si quo pacto res humanȩ manente
consensu hominũ ita ut ordinantur ualerent
Sed adeo hoc idem placitũ interpia bene pla¬
citi uerba corruptũ est. ut uix interceden¬
te biennio socrates ille clarissimus philosopho
rũ ad actus malis. ueneno sibi apud eos ui¬
tã extorserit. Deinde uix xlannis inter
uenientibus. ut alia sileam idem athenien¬
ses ad empta sibi penitus libertate: sub phi¬
lippo macedonũ rege seruierunt. U erum¬

Expanded text:
dicta pugna cum prius quasi ad conloquium conuedicta pugna cum prius quasi ad conloquium conuenirent, circumuenti insidiis ueluti pacis uictimae trucidantur: ita reuocati in unum, post inexplebiles magnorum lacrimas gaudiorum haec prima fundamina recuperatae libertatis instaurant proposita iuris iurandi contestatione, uti discordiae animositatesque praeteritae in obliuionem perpetuam atque immortale silentium deducantur. quod pactionis genus quasi nousertim post tanta miseriarum documenta, prouisio: si quo pacto res humanae manente consensu hominum ita ut ordinantur ualerent: sed adeo hoc idem placitum inter ipsa paene placiti uerba corruptum est, ut uix intercedente biennio Socrates ille clarum, adactus malis, veneno sibi apud eos vitam extorserit: deinde vix quadraginta annis intervenientibus, ut alia sileam, iidem Athenienses, adempta sibi penitus libertate, sub Philippo Macedonum rege servierint. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
bis custodia remouerunt. transibulũ quoq
ipsũ ttep̃tare corruptione ausi sunt. Quod
ubi frustra speratun : arcessitis lacedemoni¬
a auxilus. rursus inbellũ ruunt. Ubi duo se¬
uissimi om̃iũ tyrannorũ trucidantur. cete¬
ros uictos & infugam uersos. ransibulus
ubi uel maxime athenienses esse intellegit
clamore consequitur. oratione retin&. preci¬
bus ligat. proponens ante oculos eorũ quos
fugere. uel adquos refugere uelint. sibi ad¬
uersum .xxx dominos non aduersũ ciues
miseros bellũ esse susceptũ. quin potius om̃es
qui se meminerint athenienses. sequi oporte¬
re atheniensiũ libertatis ultores. Itaq hȩc
adhortatio tantũ apud eos ualuit. ut max
reuersi inciuitatem. tyrannos arte decede¬
rt. atq eleusinam migrare compulerint.
ui post quam insotietatem urbis ciues suos
eatenus exules receperunt. trannos in bellũ
emulatione suscitant. quibus libertas aliorũ
quasi ipsorũ seruitus uidebatur T unc in¬

Expanded text:
bis cubis cuipsum temptare corruptione ausi sunt: quod ubi frustra speratum est, arcessitis a Lacedaemona auxiliis rursus. in bellum ruunt. ubi duo saeuissimi omnium longe tyrannorum trucidantur. ceteros uictos et in fugam uersos Thrasybulus ubi uel maxime Athenienses esse intellegit, clamore consequitur, oratione retinet, precibus ligat, proponens ante oculos eorum, quos fugere uel ad quos refugere uellent; sibi aduersum triginta dominos, non aduersum ciues miseros bellum esse susceptum. quin potius omnes, qui se meminerint esse Athenienses, sequi oportere Atheniensium libertatis ultores. itaque haec adhortatio tantum apud illos ualuit, ut mox reuersi in ciuitatem tyrannos arce decedere atque Eleusinam emigrare conpulerint. qui postquam in societatem urbis ciues suos, eatenus exules, receperunt, tyrannos in bellum aemulatione suscitant, quibus libertas aliorum quasi ipsorum seruitus uidebatur. tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
tur hospiciũ. om̃s se ad argos ac thebas contu¬
lerunt. Ubi ita hospitalitatis obsequio foti sunt
ut non solũ dolorẽ amisse patriȩ lenirent.
uerũ &iã spẽ recuperandȩ meditarentur.
Eratne inter exsules transibulus uir strennu¬
us. nie & generis nobilitate intor suos olaris
qui auctor audendi propatria fuit. Itaq castel¬
lũ silenaticorũ finiũ collecti exsules capiunt.
multarũq ciuitatũ opibus aduiti uires ca¬
pessunt. Quibus lisias quoq siracusanus o¬
rator quasi in auxiliũ arbis quȩ ei cessit.
patria cõmunis eloquentiȩ quingentos mi¬
lites cũ stipendus suis misit. atrox id prȩli¬
ũ fuit. Sed his propria libertate. illis pro
aliena dominatione certantibus. animorum
atq causarũ. ipsa quoq intulit pugna uidier¬
ũ. Nam uicti tẏranni in urbem refugerunt.
om̃esq quos ex atheniensibus sibi prius satelli¬
tes legerant. tunc susceptos proditionis ur¬

Expanded text:
tur hospitium, omnes se Argos ac Thebas contutur hospitium, omnes se Argos ac Thebas contulerunt: ubi ita hospitalitatis obsequio foti sunt, ut non solum dolorem amissae patriae lenirent, verum etiam spem recuperandae meditarentur. Erat inter exsules Thrasybulus, vir strenuus, et generis nobilitate inter suos clarus, qui auctor audendi pro patria fuit. Itaque castellum Phylen Atticorum 135 finium collecti exsules capiunt, multarumque civitatum opibus adjuti, vires capessunt: quibus Lysias quoque, Syracusanus orator, quasi in auxilium urbis, quae esset patria communis eloquentiae, quingentos milites cum stipendiis suis misit. Atrox id praelium fuit, sed his pro propria libertate, illis pro aliena dominatione certantibus, animorum atque causarum ipsa quoque tulit pugna judicium: nam victi tyranni in urbem refugerunt, omnesque quos ex Atheniensibus sibi prius satellites legerant, tunc suspectos proditionis, ur
Abbreviated transcription (Latin):
runt. si pirei portus ducentia inurbem
munimenta auerterentur. nauesq reli¬
quas ultro traderent. Deuide si rector
sibi xxx. lectos susciperent. Huc condicio¬
NIadolictis & succũbentibus lacedemonii
lisandrũ ad cõponendas inurbe parendi le¬
ges constituerunt. In signis hic annus &
GIIIUR.xxx. rectores atheniensibus
ordinati. triginta. tyranni exoriuntur
qui primo sc tribus milibus satellitũ sti
eocercitus laterib suis circũ ponunt. cȩdem
omniũ passim futurã occiso alcibiade auspicant᷑.
Qui fugiens in itinere clausus in cubiculo ui¬
uus incensus est. Quo int̾fecto quasi sublato¬
ultore securi miseras urbis reliquias edib
rapinisq exhauriunt. Tharamenẽ quoq unũ
ex numero suo cui hȩc displicere senserunt.
in exemplũ timorẽq reliquoꝵ trucidant. Itaq
om̃s passim ex urbe diffugiunt. Sed int̃dicto
lacedemonioꝵ cũ ꝑ totã greciã exulib negare¬

Expanded text:
runt, si Piraei portus ducentia in urbem runt, si Piraei portus ducentia in urbem munimina uerterentur nauesque reliquas ultro traderent, deinde si rectores sibi triginta lectos susciperent. huic condicioni addictis et succumbentibus Lacedaemonii Lysandrum ad conponendas in urbe parendi leges constituerunt. insignis hic annus et  igitur triginta rectores Atheniensibus ordinati triginta tyranni exoriuntur: qui primo se tribus milibus satellitum stipexercitus lateribus suis circumponunt. caedem omnium passim futuram occiso Alcibiade auspicantur, qui fugiens, in itinere clausus cubiculo, uiuus. incensus est. quo intultore securi, miserae urbis reliquias caedibus rapinisque exhauriunt. Theramenem quoque, unum ex numero suo, cui haec displicere senserunt, in exemplum timoremque reliquorum trucidant. Itaque omnes passim ex urbe diffugiunt, sed interdictu Lacedaemoniorum, cum per totam Graeciam exsulibus negare
Abbreviated transcription (Latin):
tute putat. Quantũq meditatur ira.
tantũ promittit audacia. Itaque om̃ibus
partim captis partim interfectis. de ipsis
quoq reliquus nihil reliqui factũ est.
Solus dux conon superstes bello & populo
timens ciuiũ crudelitatẽ. adeyrũ regem
concessit. Euacucuras autẽ dux lacedemo¬
niorũ ad eptis om̃ibus ciuitatibus. nihil at¬
heniensibus pret̾ in anẽ urbem reliquit
ec hoc dui. nam & ipsam urbem postea obsidi¬
one circũ dedit. angebat intriasecus fames.
desolatio & morbus obsessos. Et cũ post omĩa
miseriarũ ab ominamenta. quȩ & iam dicere
horror est nihil spei prȩt̃ mortẽ occurreros
pacem petiuere. Magna hinc inter sparta¬
nos & socios deliberatio fuit. Cũ plurimi
in quietissimã ciuitatẽ sternendam solo
populũ infestissimũ cũ ipso rege abolendũ
pronuntiarent. spartani negauerunt se ꝑ¬
missuros. uti eduobus grecie oculis unus
euerteretur. Insuꝑ &ꝰ iam pacem promise.¬

Expanded text:
tutem putat, quantumque meditatur ira, tutem putat, quantumque meditatur ira, tantum promittit audacia. itaque omnibus partim captis partim interfectis de ipsis quoque reliquiis nihil reliqui factum est. solus dux Conon superstes bello et populo, timens ciuium crudelitatem, ad Cyrum regem concessit. Euacoras autem dux Lacedaemoniorum ademptis omnibus ciuitatibus nihil Atheniensibus praeter inanem urbem reliquit; nec hoc diu, nam et ipsam urbem postea obsidione circumdedit. agebat intrinsecus fames desolatio et morbus obsessos, et cum post omnia miseriarum abominamenta, quae etiam dicere horror est, nihil spei praeter mortem occurreret, pacem petiuere. magna hinc inter Spartanos et socios deliberatio fuit: cum plurimi inquietissimam ciuitatem sternendam solo populumque infestissimum cum ipso nomine abolendum pronuntiarent, Spartani negauerunt se permissuros uti e duobus Graeciae oculis unus erueretur; insuper etiam pacem promise
Abbreviated transcription (Latin):
uo cõꝑto athenienses. opinati sunt alci¬
madem antiquũ exilii sui dolorem. isto
celere proditionis umdicare curasse. Idõq
nloco eius cononẽ constituunt. cui residu
manũ & sũmã belli cõmittunt. Qui
pplere statim numero exhaustas copi¬
as uolens senes ac pueros legit. exercitũq
conscripsit. Sed huiusmodi manus morã
bello protulit. quippe quod robore non
numero confici sola. Itaque statim im¬
bellis manus uel capta uel cȩsa est. tantaq
strages occisorũ in illo pręlio facta est. ut
delctũ non solũ regnũ. sed &iam nomen
atheniensiũ uideretur. At illi desperatis re¬
bus. statuunt urbem peregrinis dare. ut
qui ꝑ totã asiam paulo ante dominati sunt.
nunc ex hac conluuie muros saltẽ liberta¬
temq tueantur. Et quã uis uel suo iudioro
adhȩc tuenda & iam obiectis muris non suf.¬
ficiant. iterũ tamen experiri naualo prȩ
liũ. Expers consilii furor. dolorema uir¬

Expanded text:
quo comperto, Athenienses opinati sunt Alciquo comperto, Athenienses opinati sunt Alcibiadem antiquum scelere proditionis uindicare curasse, ideoque in locum eius Cononem constituunt, cui residuam manum et summam belli committunt. qui supplere saltem numero exhaustas copias uolens, senes ac pueros legit exercitumque conscripsit. sed huiusmodi manus moram bello non attulit: quippe quod robore, non numero confici solet. itaque statim inbellis manus uel capta uel caesa est, tantaque strages occisorum illo proelio facta est, ut deletum non solum regnum, sed etiam nomen Atheniensium uideretur. at illi desperatis rebus statuunt urbem peregrinis dare — ut, qui per totam Asiam paulo ante dominati sunt, nunc ex hac conluuie muros saltem libertatemque tueantur — et, quamuis uel suo iudicio ad haec tuenda etiam obiectis muris non sufficiant, iterum tamen experiri nauale proelium parant. expers consilii furor dolorem uir
Abbreviated transcription (Latin):
cartaginensis belli infestatione reuocata
sunt. Quã obrem alcibiades classe uictri¬
ci totã asiã peruagat᷑. bellis incendiis cȩdibq.
rapit. sternitq omnia. urbes quȩ dudũ a
societate defecerant capit. recipitq quãpluri¬
mas. Sic alcibiades magni nominis factus.
athenas cũ admiratione & gaudio omnium
uictor ingredit᷑. Paulopost int̾uallo augo
uires exercituũ. classẽq numero ꝓuchit.
rursũq asiã petit. Lacede monu uero lisandrũ
ducẽ. classi belloq p̃ficiunt. Eyrus &iã fr̃
darii. in locũ tissefernis ionie lidiȩq. p̃posit̃.
magnis eos opib auxciliisq confirmat. Uisan¬
der itaq alcibiadis exercitũ p̃dę intentũ
ac ꝑ hoc ubiq dispersũ & uagum. repesstino
incursu opprimit. sine conflictu aliquo
uincit. cȩditq fugientem. Magna haec
clades athe mensibus. & multo hoo atroci¬
us uulnus. quã dudũ inflixerat susceperunt

Expanded text:
CartCartsunt. Quamobrem Alcibiades classe victrici totam Asiam pervagatur, bellis, incendiis, caedibusque rapit sternitque omnia. Urbes, quae dudum a societate defecerant, capit, recipitque quamplurimas. Sic Alcibiades, magni nominis factus, Athenas, cum admiratione et gaudio omnium, victor ingreditur. Parvo post intervallo auget vires, exercitum classemque numero provehit, rursusque Asiam petit. Lacedaemonii vero Lysandrum ducem, classi belloque praeficiunt. Cyrus etiam, filius Darii, in locum Tissafernis, Ioniae Lydiaeque praepositus, magnis eos opibus auxiliisque confirmat. Lysander itaque Alcibiadis exercitum, praedae intentum, ac per hoc ubique dispersum ac vagum, repentino incursu opprimit, sine conflictu aliquo vincit, caeditque fugientem. Magna haec clades Atheniensibus, et multo hoc atrocius vulnus, quam dudum inflixerant, susceperunt: