comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinare clericũ. nisi qui metũ uellet mane̾.
um qui uolunt hab̾e aliqͥd ꝓp̾um quib ñ suffi¬
tit ds & eccłia etꝰ maneant ubi uolunt & uͥ pos¬
sunt. Non eis dericatũ aufero: nolo hab̾e ypocͥ¬
tas. Malum eẽ. quis nesciat:  Malum ẽ cadere
a ꝓposito: s peiꝰ ẽ simulare ꝓpositũ. & post pau¬
ca. Siñ seruat sc̃itatem. dimidiꝰ cecidit : si intus
habuit simulationẽ. totus cecidit. Nolo ut ha
beat necessitatẽ simulandi. Scio qͦmͦ homines
amant clericatũ: nemini eũ tollo nolenti metũ
cõmuniter uiuere. E e¬

Expanded text:
ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere,um. Qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum est, quis nesciat? malum est, cadere a proposito: sed pejus est, simulare propositum. Ecce is servat sanctitatem, dimidius cecidit. Si intus habuerit simulationem, totus cecibeat necessitatem simulandi. Scio, quomodo homines ament clericatum. Nemini eum tollo nolenti mecum communiter vivere.
Abbreviated transcription (Latin):
ausꝰ diabolo ⁊ certȩ maledictioĩs dignissiino
iudiciũ infertȩ blasphemiȩ: qnͣtomag̃ nos
ab om̃i maledicto puri eẽ debemus. Mere¬
bat᷑ diabolꝰ maleclictũ: s ꝑ os archangłi błas¬
pherna exire ñ debuit. Relege ueteres libros.
⁊ uide quȩ tͥb in monte garium constitutȩ
sunt ut bñdicerent ppło ⁊ quȩ in monte alto

Expanded text:
us diabolo, et certe maledictione dignissimo, judicium inferre blasphemiae, quanto magis nos ab omni maledicto puri esse debemus? Merebatur diabolus maledictum, sed per os archangeli blasphemia exire non debuit. Relege veteres libros, et vide, quae tribus in monte Garizin constitutae sint, ut benedicerent populo, et quae in m
Abbreviated transcription (Latin):
lic dicentes. eamꝰ᷑ ⁊ seruiamꝰ diis alienis qͦs ñ
nouistis. int̾ficiens necabis om̃s qͥ ft̃ incituta¬
te cede gladii. ⁊ incendes ciitatẽ igni: ⁊ erit
dabit miscd̾am tͥ ⁊ miserebit᷑ tui ⁊ multipli¬
tabit te si exaudieris uocẽ dm̃ dĩtui ⁊ obser¬
uaueris p̃cepta eiꝰ. Euiꝰ p̃cepti ⁊ uigoris memor
mathathias ini̾fecit eũ qͥ ad aram sacͥficaturus
accesserat. Qd̃ si ante aduentũ xͥ circa dm̃ colen¬
dum ⁊ ydola sꝑnenda hȩc p̃cepta sertiata sunt.
qnͣtomagͣ post aduentũ xͥ seruanda sunt. qñ¬

Expanded text:
lic, dicentes: eamus et seruiamus diis aliis, quos non nostis: interficiens necabis omnes quiqui sunt in ciuitate caede gladii et incendes ciuitatem igni et erit tui et multiplicabit te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post aduentu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas eas dicimꝰ. quȩ ꝓ aliqua culpa notantur
infamia. id ẽ om̃s qui xp̃iane legis uormã abiti¬
unt. ⁊ consttuita eccłiastica contẽpnunt. Simi¬
lit̾ fures. sacͥlegosq. ⁊ om̃s capitalibꝰ c̾minib
adu̾sꝰ patres armant᷑. qui in om̃i mundo infa¬
mia notant᷑. Similit̾ ⁊ incestuosos. homicidas.
ꝑuros. raptores. maleficos. ueneficos. adult̾os.
de bellis publicis fugientes. ⁊ qui indigna sͥ pe¬
tunt loca tenere. aut facultates eccłie auferuis
inuste. ⁊ qͥ fr̃s calumpniant᷑. aut accusant ⁊
ñ ꝓbant. ⁊ qui contͣ innocentes pͥncipũ animũ
ad iracundiã ꝓuocant. ⁊ om̃s anathemati⁊ a¬
tos uł ꝓsuis scelerib ab ecclia repulsos. ⁊ om̃s
qͦs eccłi astice uł scłi leges infames ꝓnuntiant.
Hii nunirũ om̃s nec serui ante legitima lib̾ta¬
tẽ. nec penitentes. nec bigami. nec illi qui curiȩ
habent m̃tẽ uł uitellectũ. aut inobedientes
scõꝵ decͥtis existunt. aut furiosi manifestantur.

Expanded text:
sonas dicimus, quae pro aliqua culpa notantur infamia, id est omnes qui christianae legis normam abiciunt et statuta ecclesiastica contempnunt. Similiter fures, sacrilegos et omnes capitalibus criminibus adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur; similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrabunt injuste, et qui fratres calumniantur, aut accusant et non probant, vel qui contra innocecant, et omnes anathematizatos vel pro suis sceleribus ab ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronunciant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis exsistunt, aut furiosi manifestantur;
Abbreviated transcription (Latin):
uis ñ mereant᷑ uit̾sint. A dñice aũ mensȩ conui¬
uio segregent᷑. ut hac saltim districtione correcti.e
ipsi inse sua errata castigent. & aliis exemplũ tribu¬
ant. quatinꝰ ab obscenis cupiditatibꝰ retrahant᷑. Quibꝰ
tutam̃ qm̃ catnali enpiditate eccidert̃. uiatico muncre
cũ ad dnĩm ceꝑint ꝓficisci. ꝑ cõmimionis grãm uo

Expanded text:
mvis non mereantur, intersint. A Dominicae autem mensae conio segregentur, ut hac saltem districtione correpti, et ipsi in se sua errata castigent, et aliis exemplum tribuant, quatenus ab obscenis cupiditatibus retrahantur. Quibus tamen, quia carnali fragilitate cecidere, viatico munere, cum ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
qui acta penitentia tanqm canes & sues ad uomitꝰ
pͥstinos & uolutabra redeuntes. & miliciȩ cingulũ
o ludicras uoluptates. & noua conugia. s inhibi¬
tos denuo appetiuere contubitꝰ. Quoꝵ in ꝑfessam
continentiã generati pt absolutionẽ filii ꝓdidert
De quib quia iã suffłigiũ ñ habent penitendi. id¬

Expanded text:
qui acta poenitentia, tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos, et volutabra redeuntes, et militiae cingulum, et lubricas voluptates, et nova conjugia, et inhibitos denuo appetivere concubitus, quorum professam incontinentiam, generati post absolutionem filii prodidere. De quibu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ labores dicunt᷑. ut nob̾cũ ⁊ illis ⁊ nr̃is in
societate. catholica utant᷑ gnͣtum ualemꝰ inqͥ¬
rimꝰ. S hoc ẽ inquiunt qd̾ nos mouet. si
inusti sumꝰ qͣre nos querttis. Quib respon¬
demꝰ. Querimꝰ uos iniustos. ne ꝑmaneatis in¬
iusti. Querimꝰ ꝑditos. ut de inuentis gaudere
possimꝰ dicentes. Mortuits erat frͣ ⁊ reuixit:
ꝑierat ⁊ inuentꝰ ẽ. Quarẽ me gͦ inqͥt nͣ̃ bap¬
trias ut abluas me a peccatis: Respondeo. qͥa
ñ facio iniuriã caracteri imꝑatoris ai errorem
corrigo desertoris. Quare inqͥt apd̃ teuł pe¬
nitentiã ñ ago: Inmo nͥ egeris. saluus eẽ ñ
as te fuisse ꝑuersum:  Quiã gͦ inqͥunt apd̾
uos. cuͣ ad uos tͣnsimꝰ accrpimꝰ:  Respondeo.
nemo potit uidere dm̃ ⁊ cariatẽ. quȩ sicut

Expanded text:
nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non as fuisse peruersum? Quid ergo. inquit, apud uos, cum ad uos transimus, accipimus? respondeo: nemo poterit uidere deum, et caritatem, quae, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
arma arriꝑe ualeant: facile monstrat᷑. Cum
teriale gladiũ exerceret. ut magistrũ a uideoꝵ
miuria defensaret: audiuit. Conuerte gladi
nẽ uetis uite exerce. O mĩs enĩ p̃ter illum uł
auctoritatẽ eiꝰ qͥ legitima potestate. utit᷑. qͥ ut¬

Expanded text:
arma arripere valeant, facile probatur. Quum arma arripere valeant, facile probatur. Quum terialem gladium exerceret, ut magistrum a Judaeorum injuria defensaret, audivit: Converte gladiune veteris vitae exerce. Omnis enim praeter illum, vel auctoritatem ejus, qui legitima potestate utitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
consideremꝰ qd̾ sepͥtum ẽ in libro sapientiȩ
idõ iusti tulert̃ spolia impioꝵ. itẽ qd̾ legit᷑ in
ꝓuerbiis. thesaurizant aut̃ iustis spolia. ⁊ di¬
uitiȩ impioꝵ: tc̃ uidebimꝰ ñ ẽẽ querendũ qͥ
hñt res hereticoꝵ. s: qͥ sint in societate iustoꝵ.¬
impii foris remanere ut calumnient᷑.s intͣre
potiꝰ ut iustificent᷑. Item pꝰ aliqͣ. In xp̃i gͦ¬
compagẽ corꝑis ueniant. ⁊ labores suos ñ dñan¬
di cupiditare.s bene utendi pietate posside¬
ant. Nos aut̃ uoluntatẽ nr̃am ut iam dictũ ẽ
ab huiꝰ cupiditatis sordib qͦlibet inmico ui¬
dicante purgamꝰ. qñ eos ipsos quoꝵ labores
dicunt᷑ ut nob̃cũ ⁊ illis ⁊ nr̃is in societate cat¬
holica utant᷑ qnͣtum ualemꝰ in quirimꝰ. His¬
gͦ auctoritatib liquido monstrat᷑ qd̾ ea que
ab hereticis male possident᷑: a catholieis iuste
auferunt᷑. nec id̾o aliena possidere dicuntuꝵ.
auctoritate. nec auctoritate romani pontificis

Expanded text:
nsideremus quod scriptum est in libro Sapientie: Ideo iusti tulerunt spolia impiorum. Item quod legitur in Proverbiis: Thesaurizantur autem iustis divitie impiorum; tunc videbimus non esse querendum qui habeant res hereticorum, impii foris remanere, ut calumnientur, sed intrare potius, ut justificentur. Item post aliqua: § compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utant auctoritatibus liquido monstratur, quod ea, quae ab haereticis male possidentur, a catholicis juste auferuntur, nec ideo aliena possidere dicuntur. auctoritate, nec auctoritate Romani Pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
Multa ⁊̃ tũ muttis benigna qͣdã asꝑitate plec¬
tendis agenda sunt. Quoꝵ potiꝰ utilitati consti¬
lendũ ẽ. qmͣ uoluntati. Nam in corripiendo fi
dolore sanand. Ecce uidetis quẽadmodum
tanti testimonio patͥs ñ ꝑsequit᷑ cohercendo
talia. s diligat em̃dando tales semꝑ eccl̃ia. faci
freguenter hortamur. & date oꝑam ut talia fie
dubito hii qui talia p̃sumpserunt ad piissimũ
pͥncipẽ sub digna custodia dirigant᷑. Recolere.
eñ debet celsitudo ur̃a qͥd ꝑ uos ds̃ fecerit tẽꝑe
illo qͦ ⁊ hystrias ⁊ uenetias tyranno titotila
possidente francis ⁊̃ cuncta uastantib ñ añ
tñ mediolanensem epm ficri ꝑmifistis. nͥ ad
clementissimũ pͥncipẽ exinde retulissets: ⁊ qͥd
fieri debuisset eiꝰ itm scpͥtis cognouisseus:⁊ int̾

Expanded text:
am cum invitis benigna quadam asperitate plecam cum invitis benigna quadam asperitate plectendis agenda sunt, quorum potius utilitati consulendum est quam voluntati. Nam in corripiendo fildolore sanandus. Ecce videtis, quemadmodum tanti testimonio patris non persequatur coercendo talia, sed diligat emendando tales semper Ecclesia. Fafrequenter hortamur, et date operam, ut talia fierdubito, hi, qui talia praesumserunt, ad piissimum principem sub digna custodia dirigantur. enim debet celsitudo vestra, quid per vos Deus fecerit tempore illo, quo, Istriam et Venetias tyranno Totila possidente, Francis etiam cuncta vastantibus, non ante tamen Mediolanensem episcopum fieri permisistis, nisi ad clementissimum principem exinde retulissetis, et quid fieri debuisset ejus iterum scriptis recognovissetis; et, inter
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ retardent. dicentiũ qͥa ꝑsecutionem
eccł̃ia faciat: dũ uł ea q̃ cõmittunt᷑ repͥmit uł
animaꝵ salutẽ requirit. Errant huiꝰmodi ru¬
moris fabulatores. Non ꝑsequit᷑. nͥ qͥ ad malum
bet ne fiat. ñ ꝑsequit᷑ iste s diligit. Nam suͣlli
putant. nemo nec rep̃hendendꝰ amalo. nec retra¬
hendꝰ a malo ad bonũ ẽ: humanas ac diuinas
scisma ẽẽ ⁊ ꝑ exteras eiꝰ potestates huiꝰmodi oppͥ¬
& pat̾ͥnaꝵ nos regłaꝵ ueritas docet. Quisqͥs gͦ ab
apłicis diuiss ẽ sedib. in scismate eũ ẽẽ ñ dubi¬
um ẽ: ⁊ contͣ uniu̾salem eccł̃iam altare conat᷑
erigere. S qͥd de talib insertꝰ calcedonensi sy¬
nodo canon statuit: gła ur̃a consideret. Ubi pꝰ
suspendit.⁊ collectam fecit ⁊ altare constituit &
noluit uocanti ep̃o consentire. ⁊ noluit eide acqͥ¬
reciꝑe eũ posse honorẽ. Si aut̃ ꝑmanserit turbaᷤ
faciens ⁊ seditiones ȩecl̃ie. ꝑ extͣneã potestatẽ tanꝗͣ

Expanded text:
ia retardent dicentium, quia persecutionem ecclesia faciat, dum vel ea quae committuntur reprimit vel animarum salutem requirit. Errant huiusmodi rumoris fabulatores; non persequitur, nisi qui ad malum bet, ne fiat, non persequitur iste, sed diligit. Nam si, ut illi putant, nemo nec reprimendus a malo nec retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas scisma esse et per exteras etiam potestates huiusmodi obprquis ergo ab apostolicis divisus est sedibus, in schismate eum esse non dubium est, et contra universalem Ecclesiam altare conatur erigere. § 1. Sed quid de talibus insertus Chalcedonensi synodo canon statuat, gloria vestra consideret, ubi post suspendit et collectas fecit et altare constituit et noluit vocanti episcopo consentire, et noluit eidem acqurecipere eum posse honorem. Si enim permanserit turbas faciens et seditiones ecclesiae, per exteram potestatem tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Inabiliter scđm scõs patres a synodo confir¬
iatum ẽ. ut monachus quẽ canonica electio
a iugo regłe monastice ꝓfessionis absoluit. &
saera ordinatio de monacho ep̃m facit. uelut
legitimꝰ heres pat̾nam sͥ hereditatẽ postea ui¬
re uendicandi potestatẽ habrat. S: quiequid
acquisierat uł habere uisꝰ fuerat. ionasti̾o
relinquat. ⁊ abbatis sui qͥ fuerat scđm regłam
scĩ benedicti arbitrio. Postqmͣ enĩ ep̃c ordina¬
tur. ad altare. ad qͦd sc̃ĩficat᷑. ⁊ titulat᷑ scdm
scõs canones qͦd acquirere pot̾it restituat.

Expanded text:
nabiliter secundum sanctos Patres a synodo confirmatum, ut monachus, quem canonica electio a jugo regulae monasticae professionis absolvit, et sacra ordinatio de monacho episcopum facit, velut legitimus heres paternam sibi hereditatem postea jure vendicandi potestatem habeat; sed quicquid acquisierat, vel habere visus fuerat, monasterio relinquat, et abbatis sui, qui fuerat secundum Regulam S. Benedicti, arbitrio. Postquam enim episcopus ordinatur, ad altare, ad quod sanctificatur et titulatur, secundum sacros canones quod acquirere poterit restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
me ornatu sacerdotali extͣ domos sacerdotes
apparere nullomͦ conuenit. ne ut aliqͥ scłariũ
tam ep̃i qm̃ derici in statu m̃tis. in habitu corꝑis
do ⁊ hominib placere studeant. ⁊ nec in suꝑflui¬
tate fissure. aut colore uestiũ. nec in tonsura intu¬
entiũ: quoꝵ forma ⁊ exemplũ eẽ debent. offendãt
gere. nulli licet. Unde in agathensi concił. legitur.

Expanded text:
e ornatu sacerdotali extra domos sacerdotes apparere non convenit, ne, ut aliquis saecularium, tam episcopi quam clerici in statu mentis, in habitu corporis, Deo et hominibus placere studeant, et nec in superfluitate, scissura, aut colore vestium, nec in tonsura intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant gere nulli licet. Unde in Agathensi Concilio c.
Abbreviated transcription (Latin):
dam alexandrinũ ep̃m. & ipsum rursũ nestori¬
um epm̃ cũ reliquis hereticis una patrum senten
humane confiteam᷑ naturȩ:. Hȩ autẽ st̃ quatuor
sẏnodi pͥncipales. fidĩ doctrinam plenissime p̃¬
dicantes. S & siqua st̃ alia concilia quȩ sc̃ĩ patres
spũ dĩ pleni sanxerunt. post illoꝵ quatuor au¬
ctoritatẽ om̃i manent stabilita uigore. quoꝵ
gesta in hoc oꝑe condita continentur. Synodus¬
autẽ ex greco int̾pretat᷑ comitatus uł cetus. Con¬
cilii uͦ nom̃ tractũ est ex more romano. Temꝑe
enĩ quo causa agebatur conueniebant om̃s inu¬
nũ. cõmuniq intentione tractabatur. Unde &¬
conciliũ a cõmuni intentione. dictũ est qͣsi con¬
cidiũ. & consiliũ qͣsi considiũ. d in .l. lttt̃a tñse¬
unte: uł conciliũ dictũ est ex cõmum intentio¬
ne. eo qͥd in unũ dirigant omnẽ m̃tis obtutum.
cilia & enĩ oculoꝵ sunt. Unde qui sibi dis¬
sentiunt ñ agunt conciliũ: quia ñ sentiunt in

Expanded text:
dam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententhumanae confiteamur naturae. Haec sunt quattuor synodi principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opeautem ex Graeco interpretatur comitatus vel coetus. Concilii vero nomen tractum est ex more Romano. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde concilium a communi intentione dictum quasi consilium; consilium quasi considium, d in l literam transeunte: vel concilium dictum est a communi intentione, eo quod in unum dirigant omnem mentis obtutum: cilia enim oculorum sunt; unde qui sibimet dissentiunt, non agunt concilium, quia non consentiunt in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ macedoniũ spm̃ scm̃ dm esse negantẽ condẽ¬
nans. etiã consubstantialem patri & filio spm̃ scm̃
demonstrauit. dans symboli formã. quã tota gre¬
coꝵ & latinoꝵ confessio in eccłia p̃dicat. Gercia
nauit. ostendens manere. in duas naturas unã
dñi nr̃i uĩu xp̃i ꝑsonã. Quarta sẏnodus calcedo¬
no pͥncipe facta est. in qua euticẽ constantinopo

Expanded text:
quae Macedonium, squae Macedonium, snans, consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum demonstravit: dans symboli formam, quam tota Graecorum et Latinorum confessio in Ecclesiis praedicat. Tertia ondemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini Jesu Christi personam. Quarta synodus Chalcedono principe habita est, in qua Eutychen Cons
Abbreviated transcription (Latin):
pore constantini cepunt. In p̃cedentib nãq tem
porib. ꝑsecutione feruente docendarũ plebium
minune dabatur facultas. Inde xp̃ianttas in
Ipse enĩ dedit potestatẽ xp̃ianis libere congrega¬
ri. Sub hoc enĩ sci patres in concilio niceno de om̃i
orbe terrarũ conuenientes. iuxta fidem euglicam
& aplicam fedem scđm post apłos symbolũ tradi¬
derunt. Inter cęt̾a autẽ concilia qͣtuor sunt uene
rabiles sẏnodi. quȩ totã pͥncipaltter complectun¬
tur fidem. qͣsi quatuor eugłia. uł totidem para¬
dysi flumina. Harũ pͥma nec ena synodus trecen¬
toꝵ & decẽ & octo epõꝵ constantino augusto im¬
ꝑante ꝑacta est. in qua arriane ꝑfidie condẽna¬
ta est blasphemia. quã de. inequalitate scẽ trini¬
tatis idem arriꝰ asserebat consubstantialem dõ pa¬
triꝰ filiũ eadem scã synodus ꝑ sẏmbolũ diffiniuit.
Scdã sẏnodus centũ qͥnquagunta patrũ subtheo¬
dosio seniore constantinopolim congregata est.

Expanded text:
poribus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor rabiles synodos, quae totam principaliter fidem complectuntur, quasi quatuor Evangelia, vel totidem paradisi flumina. 6. Harum prima Nicaena synodus trecentorum octodecim episcoporum Constantino Augusto imperante peracta est. In qua Arianae perfidiae damnata blasphemia, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius asserabiles synodos, quae totam principaliter fidem complectuntri Deum filium †idem† sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est,
Abbreviated transcription (Latin):
post ȩccłie correptionẽ ñ fuerit em̃datꝰ. de ecclia
expulsũ uelut gentilẽ habeant & publicanũ.
& dũ parcunt uni. unuisȩ eccliȩ moliunt᷑ uite¬
ritũ. Quȩ ista bonitas. quȩ ista miscdia ẽ: uni
partere. & om̃s in discrim̃ adducere: Polluit᷑
enĩ ex uno peccatore ppls. siẽ ex una oue morbida
uniu̾sꝰ grex inficit᷑. sic etiã uno fornicante. uł
uuln̾at. Uñ anacletꝰ p̃p̃.¬

Expanded text:
post haec ecclesiae correctione non fuerit emendatus, de ecclesia expulsum velut gentilem habeant ac publicanum; et dum uni parcunt, universae ecclesiae moliuntur interitum. Quae ista bonitas, quae ista misericordia, uni parcere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus. Sicut ex una morbida universus grex inficitur, sic etiam uno fornicante vel vulnerat. Unde Anacletus pap
Abbreviated transcription (Latin):
ed illud ñ ociose tnscurrendũ ẽ: qd̾ uno pec¬
canit ua ᷤ suꝑ omnẽ ppłm uenit. Hoc qͦmͦ ac¬
cidit: Qñdo sac̾dotes qͥ ppłõ p̃sunt erga delin¬
q̃ntes beniuoli uideri uolunt. ⁊uerentes peccan¬
tiũ linguas. ne forte. male de eis loqnt᷑. sac̃dotał
seu̾itatis ĩmemores nolunt cõplere qd̾ scͥptũ est.
Peccantẽ corã om̃ibꝰ argue. ut cet̾i metũ habeañ.
Et tt̾m. Auferte malũ de mecdho urͣi. N ec zelo

Expanded text:
ed illud non otiose transmittendum est, quod uno peccante ira Dei super omnem populum venit. Hoc quando accidit? quando sacerdotes, qui populo praesunt, erga delinquentes benigni videri volunt, et verentes peccantium linguas, ne forte male de eis loquantur, sacerdotalis severitatis immemores nolunt complere quod scriptum est: Peccantem coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant; et iterum: Auferte mal
Abbreviated transcription (Latin):
putant eẽ. si alienũ qͦd inuenerint teneant. &
dicant. D s̃ mͥ dedit. cui habeo reddere uł respon¬
dere  Discant hoc peccatũ simile eẽ rapinȩ.
si quis inuenta ñ reddat. Item ayͣs. B¬
Ieq enĩ si agͥs iniq
ac ꝑperam innuasis ita quisq utat᷑. ut eoꝵ fruc¬
tib largas elemosinas faciat. ido rapmã iustifi¬
cat: neq si alius ruri pat̾no uł iuste quesito
auarus incumbat. idõ culpanda ẽ uiris ciilis
reglã qua possessor legitimꝰ factus ẽ ueq tẏran-¬
nicȩ fadionis ꝑuersitas laudabił erit. si regia
lem̃tia tyrantios subditos tractet. nec uituꝑet᷑
ordo regiȩ potestatis. si rex crudelitate tyranni¬
ca seiuiat. Alud ẽ nãq inusta potestate iuste
tielle uti: & aliud ẽ iusta potestate inuiste uelle¬

Expanded text:
putant esse, si alienum quod invenerint teneant et dicunt: mihi deus dedit, cui habeo reddere vel respondere. Disceant hoc peccatum simile esse rapine, si quis inventa non reddat. Raimundus neque enim si agris inique ac perperam inuasis ita quisque utatur, ut ex eorum fructibus largas elemosynas faciat, ideo rapinam iustificat; neque si alius ruri paterno uel iuste quaesito auarus incumbat, ideo culpanda est iuris ciuilis regula, qua possessor legitimus factus est; nec tyrannicae factionis peruersitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; nec uituperabilis ordo regiae potestatis, si rex crudelitate tyrannica saeuiat. aliud est namque iniusta potestate iuste uelle uti, et aliud, est iusta potestate iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
IM ecclesia saluatoris pet alios pauuli cre¬
nutuntur peccata traxerunt nec illud cogi¬
tetis eos uitam. habere non posse qui sunt
expartes corporis ⁊ sanguinis christi: dicente
ipso nisi manclucaueritis caruem meam
Corpore ⁊ sanguine christi ꝑti¬
cipat qui per baptisma membrum enus

Expanded text:
In ecclesia Salvatoris per alios parvuli crebaptismo remittuntur, peccata traxerunt; nec illud cogitetis, eos vitam habere non posse, qui fuerint expertes corporis et sanguinis Christi, dicente ipso: Nisi manducaveritis carnem meam, Corpore et sanguine Christi participat qui per baptisma membrum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sodomã. id ẽ cõparatione ur̃a iustificata ẽ.¬
Nunqͥd tñ ideo ipsa satm̃ta diuina quȩ apud¬
us a iudeos erant. talia erant qͣles ⁊ ipsi erant: Quȩ
dñs qͦ ipse suscepit. ⁊ ad ea celebnͣda lepsos
qͦs mundau̾at misit. ⁊ ea zachariȩ ministnͣti
angłs astitit. eũq intẽplo sacͥficantẽ exaudi¬
tũ ẽẽ nuntiauit. Hec eadẽ sacͣm̃ta ⁊ in bonis
qm suit ethiici. qnͣdo qͥdẽ in malicia sodomi¬
tis p̾latist̾. Erant tñ illa sac̾m̃ta in utrisq¬

Expanded text:
Sodomam, id est: in comparatione uestra numquid tamen ideo sacramenta diuina, quae apuudaeos erant, talia erant, quales ipsi erant? quae dominus quoque ipse suscepit et ad ea celebranda leprosos, quos mundauerat, misit, et ea Zachariae ministranti angelus astitit eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiauit. haec eadem sacramenta et in bonis quam sunt ethnici, quando quidem in malitia Sodomitis praelati sunt, et tamen illa sacramenta erant utrisq
Abbreviated transcription (Latin):
xpedit facultates eccłiȩ possideri. & ꝓpͥas ꝑfectio¬
nis amore contemni. Non enĩ ꝓpͥe s cõmunes
habuerit dimissis. aut uenditis fit rei sue ꝯtemp¬
tor: cum p̃positus factus fuerit eccłiȩ: omium q̃
ipsi melius nostis ingentia p̃dia. quȩ fuerunt fua.
uendita pauꝑib erogauit: s cum factus eẽt ep̃c¬
ñ contempsit eecłie facultates: s fidelissime dispen¬
sua. aut parentib teliquit. aut uendita pauꝑib
crogauit:Is tñ cũ merito sue ꝑfectionis fieret
çecłie arelatensis ep̃c: quȩ illa tunc habebat eccłia
ñ solum possed̃it. s acceptis ⁊̃ numerosis fideliũ¬

Expanded text:
xpedit facultates ecclesie possideri et proprias perfectionis amore contemni: non enim proprie sunt, sed que habuerit dimissis aut venditis sit rei sue contentor, cum prepositus factus fuerit ecclesie omnium quipsi melius nostis, ingentia predia que fuerunt sua vendita pauperibus erogavit, sed cum factus esset epn comtempsit ecclesie facultates, sed fidelissime dispensua aut parentibus reliquit aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen cum merito sue perfectionis fieret ecclesie Arelatensis archiepiscopus que illa tunc habebat ecclesia, non solum possedit sed etiam acceptis fideliu
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatoriom̃ino credi ñ dec̃minus.
qͥ absente adu̾sario causam suggerit. añ
utriꝰq partis iustã discussionẽ. It Eleutheriꝰ¬
p. Absente adu̾sario sententiã ferire ñ licet.
aueant udices eccłiȩ. ne absente eo cuiꝰ
causa uentilat᷑ sententiã ꝓferant. quia
irrita erit ĩmo ⁊̃ causam in sẏnodo ꝓfacto da¬
bunt. Proditoris uͦ nec calũpnia nec uox au¬

Expanded text:
ccusatori omnino non credi decernimus, qui absente adversario causam suggerit, ante utriusque partis justam discussionem. C. II. Absente adversario sententiam ferre non licet.aveant judices ecclesiae ne, absente eo, cujus causa ventilatur, sententiam proferant, quia irrita erit; imo etiam et causam in synodo pro facto dabunt. Proditoris vero nec calumnia, nec vox au
Abbreviated transcription (Latin):
ostiarios. lectores. exortistas. acolitos. si extra
uotũ & habitũ monachi inueniant᷑. & continen¬
benedictione sacerdotali ꝑmitit. Non autem
nec ad subdiaconatũ ꝓuehi potert̃. qͥa nec laicus
nͥ uirginẽ sortitus uxorẽ. aut bigamꝰ ad clerica¬
tũ. uł siqͥs ex p̃fatis ordinib desiderat ad subdia¬
conatũ ascendere. ñ potest sine consensu uxoris
uxor ungi eidẽ marito suo carnaliter. nec cuiqͣm
nubere. in uita aut post mortẽ illiꝰ. Itẽ ex calce.¬

Expanded text:
ostiarios, exorcistas, acolytos, si extra votum et habitum inveniuntur, et continenbenedictione sacerdotali permittit: non autem nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus non virginem sortitus uxorem, aut bigamus ad clericatum. Quod si quis praefatorum ordinum desiderat ad subdiaconatum ascendere, nequibit huc sine consensu uxoris uxor jungi eidem suo marito carnaliter, nec cuiquam nubere in vita aut post mortem illius, al
Abbreviated transcription (Latin):
m̃odi. Idem. Si infidelis uoluerit eẽ cũ con¬
iuge sua fideli hic cognoscat fidelis lib̾tatẽ su¬
am. nec ita se subiectũ putet seruituti ut ip¬
sam dimittat. fide. ne comugẽ amitat infi¬
dimittat. si eũ secũ hab̾e desiderat. Hoc gͦ ⁊ de
domo ⁊ de agͥs ⁊ de cęt̾is reb quȩ iure peculi¬

Expanded text:
modi ; id est, si infidelis noluerit esse cum conjuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subjectum deputet servituti, ut ipsam dimittat fidem, ne conjugem amittat infidimittat, si eum secum habere desiderat. Hoc ergo et de domo et de agris, hoc est de his rebus quae jure pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ẽẽ scĩficatã. si illoꝵ fiat officio. quoꝵ uita
eoꝵ oculis uidet᷑ ignobilis. Heu in quã magnũ
laqueũ incidunt. ut diuina ⁊ occulta mysti̾a
plꝰ ab aliis scĩficata posse fieri credant. cũ unꝰ
incõp̃hensibilit̾ ea mysti̾a ⁊ occulte atq inuisi¬

Expanded text:
minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, cum unus invisibiliter ea mysteria et o
Abbreviated transcription (Latin):
uita lederet. si ipsi humilit̾ bonis sac̾dotũ admo¬
nitionib aurẽ accõmodarent. s dũ ypocͥtaꝵ
more plꝰ illoꝵ famã qm̃ ꝓpͥam uitã uł uite negli¬
gentias diudicant. sꝑnunt sc̃a monita.⁊ sp̃ua¬
lia dona. Uñ fit ut ñ solũ ab eis dicta respuags.
corꝑis cõmunionẽ aut sangͥnis dĩ nr̃i r̃u ꝯͥ¬

Expanded text:
dmonitionibus aurem accommodarent. Sed dum hypocritarum more plus illorum famam quam propriam vitam vel vitae negligentias dijudicant, spernunt sancta monita et spiritualia dona. Unde fit, ut non solum ab eis dicta respuant, corporis communionem aut sanguinis domini
Abbreviated transcription (Latin):
accedimꝰ ad altare. ⁊ sordidi mundũ sanguinẽ
bibimꝰ. Et infra. Maledicã inqͥt benedictioĩb
ur̃is. hoc ẽ his que ñ meis benedictionibꝰ possi
nedicunt scĩs ex uero corde. uł qͥa qͥ inique ag̾i
benedicunt᷑ ab eis. adulant᷑q peccatorib dũ¬
Non sac̃dotũ uitã. s que docent ⁊ ministraut

Expanded text:
em bibimus. Et infra: § 5. Maledicam, inquit, benedictionibus vestris, hoc est, iis, quae nunc meis benedictionibus possidnedicunt sanctis ex vero corde, vel quia qui inique agunt benedicuntur ab eis, adulanturque peccatoribus, dumn sacerdotum vitam, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
iuinis p̃ceptis ⁊ apłicis inomtis incitam̃. ut
ꝓ omĩum eccł̃iaꝵ statu impigro uigilemꝰ
affectu. ac si qͥd umq̃ rep̃hensioni inuenit᷑
p̃sumptionis usurpatiõe reuocemꝰ. Ammo¬
nente em̃ diuine uocis imꝑio. qͦ beatissimtis
uerentia coartam᷑. ut ꝑicłm desidiȩ qñtũ pos¬
sumꝰ dedinemꝰ ne ꝓfessio sumini apłi qͣ se ama¬

Expanded text:
ivinis praeceptis et apostolicis monitis incitamur ut pro omnium ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, ac, si quid usquam reprehensioni inveniatupraesumptionis usurpatione revocemus. Monente enim dominicae vocis imperio, quo beatissimus erentia coarctamur, ut periculum desidiae, quantum possumus, declinemus, ne professio summi Apostoli, qua se ama
Abbreviated transcription (Latin):
cłia habet senatũ cȩtum pb̃roꝵ. sine quoꝵ
confilio nicħ monachis agere licet. Roboam
fili salomonis ido ꝑdidit regnũ. qͥa audire no¬
habebant. quoꝵ consilio cuncta agebant: & nos

Expanded text:
esia habet senatum coetum presbyterorum, sine quorum consilio nihil monachis agere licet. Roboam filius Salomonis ideo perdidit regnum, quia nohabebant, cujus consilio cuncta agebant, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
lia ẽ causa monachi: alia elerici.
Clerici oues pascirit. ego pascor. Illi de al¬
tari iuitunt: mͥ securis quasi ad radicẽ infruec¬
tuose arboris ponit᷑. Si munꝰ ad altare ñ de¬
fero: mͥ ante. pbtm sedere ñ licet. Ipsi si peceaue¬
ro luet me sathanȩ tradere in interitũ caruis:¬

Expanded text:
lia causa est monachi, alia clerici; clerici oves pascunt, ego pascor. Illi, de altari vivunt, mihi securis quasi ad radicem infructuosae arboris ponitur. Si munus ad altare non defero, mihi ante presbyterum sedere non licet. Illi, si peccavero, licet me trade
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe destitutis. ad aliã transitũ fecerit. com¬
pellente ad quẽ confugerit sacerdote: ad ecclĩ¬
am quã pͥus incoluerat reuertat᷑. Qui uͦ eũ
suscepit. nec. statim sine ullo nisu exceptio¬
ins ad ꝓpͥam eccłiam remittendũ elegerit:
qm̃ dni eum restituat. cõmunione se pͥuatũ
cognoseat: desertorẽ aut̃ dericũ cingło ho¬
noris atq ordinis sui exutũ. aliquo temꝑe¬
in monast̾i̾o religari conuenit: sicq postea
m ministi̾o ȩccłiastici ordinis reuocari. Nam
ñ potit in talib ꝑuagationis aboleri licentia:
nͥ fuerit in eis ꝑ correctionẽ discipline subse¬
Ecuta correctio

Expanded text:
e destitutus, ad aliam transitum fecerit, compellente ad quem fugerit sacerdote, ad ecclesiam quam prius incoluerat remittatur; qui vero eum susceperit, nec statim sine ullo nisu exceptionis ad propriam ecclesiam remittendum elegerit, quandiu eum restituat communione se privatum agnoscat, desertorem autem clericum cingulo honoris atque ordinationis suae exutum, aliquo tempore monasterio religari convenit, sicque postea in ministerio ecclesiastici ordinis revocari, nam non poterit in talibus pervagationisi fuerit in eis propter correptionem disciplinae subsecuta correctio
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmlibet minimũ sũptũ missas face p̃sumat.
nullꝰ absq ꝓuentu patenti molestie minister
uł sac̾dos cũ ceꝑit imꝑfecta officia p̾sumat
om̃ino relinquere. Si qͥs hoc temarie p̾sump¬
serit: excõmunicationis sententiã sustinebit
Senectute. aũ gͣuato. ñ successor s coadiutor
dari debet. qui ei decedenti in locũ regiminis

Expanded text:
quamlibet minimum sumtum missas facere, quamlibet minimum sumtum missas facere, nullus absque proventu patentis molestiae minister vel sacerdos, quum coeperit, imperfecta officia praesumat omnino relinquere. Si quis haec temerare praesumserit, excommunicationis sententiam sustinebitSenectute autem gravato non successor, sed coadjutor dari debet, qui ei decedenti in locum regiminis
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ fieri iussa st̃ ne intrupta noscant᷑. ne lan¬
guoris ꝓuentu robore salutis natura pͥuctur.
Non g̾ solũ fragilitati consulit᷑ humane. s p̃
suimꝰ gͥ conuenire. ut cũ a sac̾dotib missarũ
tẽꝑe. sacͣ mẏst̾ia consecrant᷑. si egͥtudinis acci¬
dat cuiꝰ libet euentus. quo ceptũ nequeat con¬
secͣtionis explere. myst̾ium. sit liberũ ep̃o uł
enĩ aliud ad supplem̃tũ initiatis minist̾iis com¬
petit. qmͣ aut incipientis aut subseq̃ntis bene¬
dictione. cõpleta sac̾dotis. quia nec ꝑfecta uide¬
ri posst̃. nͥ ꝑfectionis ordine cõpleant᷑. Cũ em̃
mat. uͥ efficatiã ꝓsꝑitatis unitas fidĩ rep̃sentat
Qd̾ ⁊̃ consultũ cuncti ordinis clici indiuiduũ¬
sibi c̾e ñ ambigant. s ut p̃missũ ẽ p̃cedentibꝰ
libent̾ alii ꝓ complem̃to succedant. Non tñ
qd̾ nat᷑e languoris causa consulit᷑. in p̾sumꝑ¬
tionis ꝑuiticm conu̾tatur. Nullꝰ pꝰ cibũ potũq

Expanded text:
tantum fieri jussa sunt ne interrupta noscantur, vel languoris proventu robore salutis privetur natura. Non ergo fragilitati solum consulit humanae, sed etiam suimus ergo convenire, ut cum a sacerdotibus missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si gratitudinis accidit cujuslibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationis expleri mysterium, sit liberum episcopocii coepti. Non enim aliud ad supplementum initiatis mysteriis competit quam aut incipientis, aut subsequentis completa benedictione sacerdotis, quia nec perfecta videri possunt, nisi perfectionis ordine compleantur. Dum enim mat, ubi efficaciam prosperitas unitas fidei repraesentat. Quod etiam consultum cuncti ordinis clerici individuusse non ambigant, sed, ut praemissum est, praecedentibus libenter alii pro complemento succedant. Ne tamen quod naturae languoris causa consulitur in praesumtionis perniciem convertatur, nullus post cibum potumque
Abbreviated transcription (Latin):
on cogant᷑ diuites
pauꝑũ cibis uesci. utant᷑ consuetudine infit¬
mitatis suȩ. s hoc doleant alit̾ se ñ posse sustentare
Si osuetudinẽ mutãt. egͣtant. U̾tant᷑ ꝯsuetudine suꝑflui.
ident in opib necessaria utant᷑ p̃ciosis. dent pau¬
nimitas tolerandi ñ usꝰ uł abstinentia cibi. iu

Expanded text:
on cogantur divites pauperum cibis vesci, utantur consuetudine infirmitatis suae; sed doleant aliter se non posse: si consuetudinem mutant, aegrotant. Utantur superfluis, dent inopibus necessaria; utantur pretiosis, dent paunimitas tolerandi, non usus, vel abstinentia cibi ju
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e ꝓhibitionis ꝓmulgationẽ malo studio. siue
ꝓ odio. siue ꝓ umdicta iguẽ apposuerit. uł ap¬
poni fecerit. aut appositorib ꝯsiliũ uł auxiliũ
absoluat᷑. nͥ pͥus damno cui inttilit scdm facul¬
tatẽ suã resartito: ⁊ iuret se ulteriꝰ ñ ignẽ ap
positurũ. Penitentia aũ ei det᷑. ut ierosoliis
auerit damnũ restituat. ⁊ ꝑ annũ ab officio
ep̃ali abstineat. Sane regib ⁊ pͥncipib facien¬

Expanded text:
prohibitionis promulgationem, malo studio, sive pro odio, sive pro vindicta, ignes apposuerit, vel apponi fecerit, aut appositoribus consilium vel auxilium absolvatur, nisi prius damno, quod intulit, secundum facultatem suam resarcito, juret se ulterius ignem positurum. Penitentia autem ei detur, averit, damnum restituat, et per annum ab officio episcopali abstineat. Sane regibus et principibus, facien
Abbreviated transcription (Latin):
mat. aut regis bñficio estimet postulanda. Qd̾
si fecerit. ab eccł̃ie cõmunione. remotꝰ. anathe¬
ter dat᷑ intelligi. qͦd raptor in uxorẽ. rapt̃a du¬
rapta copłãri raptori. anteqm̃ uittũ rapinȩ
aboleat᷑. donec ille raptor. & illa rapta iure ap¬
pellat̃. Cet̾m cũ illa patͥe potestati restituta so¬
erit. & raptor suȩ rapie penitentiã egerii. cũ
uoluntas parentũ utriꝰq in unũ conuenerit.
sint legitima comugia. & qͦd uoluntate pat̾s rap

Expanded text:
mat, aut regis beneficio aestimet postulandam: quod si fecerit, ab Ecclesiae communione remotus, anatheter datur intelligi, quod raptor in uxorem raptam durapta copulari raptori, antequam vitium rapine aboleatur, donec ille raptor et illa rapta iure appellatur. Ceterum cum illa patrie potestati restituta fuerit et raptor sue rapine penitentiam egerit, cum voluntas parentum utriusque in unum convenerit, Tria legitima coniugi
Abbreviated transcription (Latin):
uł quoꝵdã potentiũ. aut quada inuasione.
uł tyrannca potestate retinuerint. & filiis uel
heredib suis ut a quibda iam factũ audiuimꝰ
semꝰ ut potiꝰ custodes cartaꝵ. qm̃ defensores re¬
rũ creditaꝵ ut p̃ceptũ ẽ iudicemur. Inifra.
Perro eñ abscidenda sunt uulnera. quȩ fomenta
ñ sentiunt. Similiter & illi extorres debuit fieri.
ab eccłia: qͥ sacerdotali ammonitione ñ corriguiit.
dicente dño. Auferte malũ ex nob̃. Umuersa¬
synodus surgens acclam auit. Ut ita fiat roga¬

Expanded text:
uorumdam potentum, aut quadam invasione, aut tyrannica potestate retinuerint, et filiis vel haeredibus suis, ut a quibusdam jam factum audivimus, semus, ut potius custodes chartarum, quam defensores rerum creditarum, ut praeceptum est, judicemur. CAP.erro enim abscidenda sunt vulnera quae fomenta non sentiunt. Similiter et illi extorres debent fieri ab Ecclesia qui sacerdotali admonitione non corriguntur, dicente Domino: « Auferte malum a vobis synodus surgens acclamavit. Ut ita fiat roga
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑ uerba uł q̃cũq alia signa ꝓccdit. cũ sit corã
illo cui dr̃. gemitꝰ m̃s a te ñ ẽ absconditꝰ. recte con¬
stituunt᷑ ab his qui ȩccłiis presunt temꝑa peni¬
tentiȩ. ut satis siat etiã eccłiȩ in qua remittunt᷑
cam̃ta corꝑis & sanguinis dñi differenda sint aue¬
toritate antistitis debet sequisq ab altario remoue¬
re ad agendã penitentiã & eadẽ auctoritate recon¬

Expanded text:
lia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus a te non est absconditus ; recte constituuntur ab his, qui Ecclesiis praesunt, tempora poenitentiae, ut satisfiat etiam Ecclesiae, in qua remittunturcamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis debet se quisque ab altario removere ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate recon
Abbreviated transcription (Latin):
qui clerici uł monachi
reꝑti fuerint coniurantes. aut conspirantes.
aut insidias ponentes epĩs aut clericis. ꝓprio
i clerici aut monachi inuenti fuerintd e eo¬
conspirantes. aut ꝑ comurationẽ calumniam
machinantes ep̃is uł clericis ꝓpͥum amitant
i qui clericoꝵ uͦ ut nuꝑ in multis locis ꝑ suꝑbi¬
Iam diabolo instigante actum fuisse patuat.¬
se rebelli auctoritate munũ coniuratione inter¬
cidente collegerint. aut sacram̃ta int̾ se data.
aut cartuła fuisse conscͥptam patuerit. nulis ex¬
in synodo uentũ fuerit. in p̃sumptores uixta
ꝑsonã & ordinũ qualitatẽ a pontificib qui tunc
munũ collecti fuerint uĩdice. t᷑. qͥa sicut caritas
admittunt᷑ scͥpturas auctoritate & districtiõe.
pontificali sunt repͥmenda. Item innocentiꝰ. pp̃.¬
Nter clericos & laicos catsȩ exorte ab ep̃is au

Expanded text:
 cleric vel monachi reperti fuerint conjurantes aut conspirantes, aut insidias ponentes episcopis, aut clericis, gradu m re. Igitur si clerici aut monachi inventi fuerint conjurati, aut per conjurationem calumniam machinantes episcopis vel clericis, proprium amittant i qui clericorum ut nuper multis locis per superbiam diabolo instigante actum fuisse perpatuit rebelli auctoritate se in unum conjuratione intercedente collegerint, et aut sacramenta inter se data, aut chartulam conscriptam fuisse patuerit, nullis exores juxta personarum et ordinum qualitatem a pontificibus, qui tunc in unum collecti fuerint, vindicetur, quia sicut caritas admittuntur scripturas auctoritate et districtione pontificali sunt reprimenda. C. XXVI. Inter clericos et laicos causae exortae ab epis
Abbreviated transcription (Latin):
um baptisii sui nicħ recordet᷑. qͥ regn̾atio¬
nis ẽ cupidꝰ. nec alter attestari de eo possit.
qui sciat consecratũ. nec ille qͥ ꝯsecrat᷑: scimꝰ qͥ¬
dem in expiabile ẽẽ facinꝰ. qͦtiens uixta hereti¬
coꝵ doginata. contͣ scõꝵ patrũ instituta cogit᷑
bis subire. apłica reclamante sententia. qͣ nob̃
unã pͣdicat in tͥntate dettatẽ. unã inside con¬
fessionẽ. urũ in baptismate sacram̃tum.S
in hoc nicħ simile formidat᷑. qm̃ ñ pot̃ in itera¬
tionis crimͣ uenire. qd̾ omĩno factũ ẽẽ nescit᷑.
Atq ido qͦtieus ꝑsona talis ineiderit. solita pͥ¬
mũ exaiminatione discutite. & longo temꝑe
nͥ forte supͣmꝰ fins immineat indagate utrũ
nemo uenitus sit qͥ testimonio suo iuuare pos¬
sit ignorantia neicientis. ux cũ constiterte hẽ
q baptismatis indiget sacram̃to sola maniter¬
suspicione ꝓhbeti accedat intrepidꝰ ad tonse¬
quendã grãm cuiꝰ m se nullũ scit ẽẽ uestigiũ.

Expanded text:
ue baptismi sui nihil recordetur qui regenerationis est cupidus, nec alter attestari de eo possit, qui sciat consecratum, nec ille, qui consecratur. Scimus quidem, inexpiabile esse facinus, quoties juxta haereticorum damnata a sanctis Patribus instituta cogitur bis subire, apostolica reclamante sententia, quae nobis unam praedicat in Trinitate deitatem, unam in fide confessionem, unum in baptismate sacramentum. Sed in hoc nihil simile formidatur, quoniam non potest in iterationis crimen venire quod omnino factum esse nescitur. Atque ideo, quoties persona talis inciderit, solicita primum examinatione discutite, et longo tempore nisi forte supremus finis immineat indagate, utrum nemo penitus sit, qui testimonio suo juvare possit ignorantiam nescientis, et, quum constiterit, hunc, qui baptismatis indiget sacramento, sola suspicione prohiberi, accedat intrepidus ad consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ ut reuascant᷑. ne manifeste ꝑeant. In qͥb
qͦd ñ ostendit᷑ gestuͣ. nulla ratio sinit. ut uide¬
at᷑ iteratũ. Qui aũ possunt meminisse qd̾ aq
eccłiam ueniebant cũ parentib posst̾ recordari
an qͦd ab eoꝵ parentib dabat᷑ acceꝑint. S si
hoc ĩ ab ipsa memoria alienũ ẽ conferendũ ets
uidet᷑. qͦd collatũ eẽ nescit᷑. qͥa ñ temeritas int̾¬
uenit psumptionis. uͥ ẽ diligentia pietatis.

Expanded text:
manifeste pereant, in quibus quod non ostenditur gestum ratio non sinit ut videatur iteratum. Qui autem possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis, possunt recordari an quod eorum parentibus dabatur acceperint. Sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur quod collatum esse nescitur, quia non temeritas intervenit praesumptioni
Abbreviated transcription (Latin):
S si aliter ñ meruit hab̾e pacẽ domꝰ dauid nͥ
absalon filiꝰ eiꝰ in bello qd̾ gerebat contͣ patr̃ẽ
fuisset extinctus qmͣus magna cura mandaue¬
rat suis ut cũ qnͣtum possent uiitũ saluũq ser¬
uarent. ⁊ eẽt cui penitenti pat̾nus affectꝰ ignos¬
ceret. qͥd ei restitit nͥ ꝑditũ flere ⁊ siti regni pa¬
ce acquisita. suam mesticiã consolari: Si gͦ ui
tnͣsgressores illiꝰ mandati. ñ occides: qmͣuis ꝯͦsq
flagitiosos digna morte ꝑimerent. si miles suȩ
potestati obediens. ñ ẽ reus homicidii si eiꝰ imꝑio
quelibet flagitiosum int̾fecerit. si homicidas:
uenerarios punire. ñ ẽ effusio sanguims. s le¬
gũ ministium: si pax ecłiȩ mesticiã consolatur
ꝑditoꝵ. si illi qͥ telo catholice matͥs accensi excom¬
municatos int̾ficiunt homicide ñ udicantur.
patet qd̾ malos ñ solũ flagellari. s ⁊̃ int̾fici li¬
cet. S querit᷑ si contingat aliqͦs malos puniri

Expanded text:
Sed si aliter non meruit pacem habere domus David, nisi Absalon, filius ejus, in bello, quod gerebat contra patrem, fuisset extinctus, quamvis magna cura mandaverat suis, ut eum, quantum possent, vivum salvumque servarent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignosceret, quid ei restitit, nisi perditum flere, et sui regni pace acquisita suam moestitiam consolari? Gratian. transgressores illius mandati: Non occides, quamvis quosque flagitiosos digna morte perimerent; si miles suae potestati obediens non est reus homicidii, si ejus imperio quemlibet flagitiosum interfecerit; si homicidas, et venenarios punire non est effusio sanguinis, sed legum ministerium; si pax ecclesiae maestitiam consolatur perditorum; si illi, qui zelo catholicae matris accensi excommunicatos interficiunt, homicidae non judicantur, patet, quod malos non solum flagellari, sed etiam interfici licet. § 1. Sed quaeritur, si contingat aliquos malos puniri
Abbreviated transcription (Latin):
tis studio suadente ⁊ nat᷑e sue simplici¬
tate laudabili consideratione tractata. ob hoc
qd̾ se in gerenda patͥmonii gub̾nandi cura uł.
in disciplina eccl̃iastica conseruanda. minime
fatet᷑ idoneũ. constituti pbri ad hec explenda
sibi exposcit adhiberi ꝑsonam. ut ea que sug
necessaria cõpetenti disponente. sollicitudine.

Expanded text:
tis studio suadente, et naturae suae simplicitate laudabili consideratione tractata, ob hoc quod se in gerenda patrimonii gubernandi cura, vel in disciplina ecclesiastica conservanda minime fatetur idoneum; Constituti presbyteri ad haec explenda sibi exposcit adhiberi personam: ut ea quae sunt necessaria, competenti disponente sollicitudine fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit inculpabilit̾ exhibere. in om̃ibꝰ que
ad diuini cultꝰ obseqͥũ ꝑtinent. uł quȩ eccł̃ia¬
sticȩ utilitatis ꝑagẽ cura suaserit p̃beatis obe
uigilantie ur̃e studio que ꝓ eccl̃iastica utili¬
dispositis. ⁊ consueta uobis stipendia mini¬

Expanded text:
convenit inculpabiliter exhibere, in omnibus, quae ad divini cultus obsequium pertinent, vel quae ecclesiasticae utilitatis peragere cura suaserit, praebeatis obedvigilantiae vestrae studio, quae pro ecclesiastica utilidispositis, et consueta vobis stipendia mini
Abbreviated transcription (Latin):
oc neqͣqm ap̃ nos habeat᷑. ut quicũqb
Item. Precep̃ scã sẏnodꝰ. ut qͥcũq de pontificali
Monachoꝵ enĩ tutã subiectionis ht̃ u̾bũ ⁊ dis¬
cipulatꝰ. ñ docendi uł p̃sidendi uł pascendi alios.
Hoc ad penitentiã agendã. ñ ad quietẽ ser-¬
uandã quib dã ccedit᷑. Uñ lib̾iꝰ p̃p̃ sc̃bit om̃ibꝰ

Expanded text:
oc nequaquam apud nos habetur, ut quicunque Item: § 1. Praecepit sancta synodus, ut quicunque de pontificali Monachorum enim vita subjectionis habet verbum et discipulatus, non docendi, vel praesidendi, vel pascendi alios. Gratian. Hoc ad poenitentiam agendam, non ad quietem servandam quibusdam conceditur. Unde Liberius Papa scribit
Abbreviated transcription (Latin):
ca ab eusebio cesariensi ep̃o confecta de mulie¬
re quadã q̃ de castitate a marito accusabat᷑ ait. ꝑ re
tem familiarẽ libere diuuiꝰ ordinare. tũ deinde res¬
pondet obiectis. Hec om̃s leges tam eccłasticȩ qm̃ iuil¬
gares publice p̃cipiunt. Si autẽ de mulieribꝰ & sclatib
uiris hec constituta sunt. multomagis excłiasticis
homiiubꝰ e sacerdotibꝰ sunt concessa. Itẽ nicoł p̃p¬

Expanded text:
ca ab Eusebio Caesariensi episcopo confecta de muliere quadam, quae pro castitate a marito accusabatur, ait: Prarem familiarem libere diutius ordinare, tum deinde responderet objectis. 4. Haec omgares publicaeque praecipiunt. Si autem de mulieribus et saecularibus viris haec constituta sunt, multo magis ecclesiasticis hominibus et sacerdotibus sunt concessa. XVI. Sive