comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citu. factis & iã concidib ꝑdeuia
siluarũ inruit suꝑ eos. multosq
int̾fecit. non nullos cesos regi
direxit. Quos ille ꝑ loca disꝑso
custodire precepit. paucis quodĩ¬
modo ꝑ fugã lapsis. qui patrias
sed galea ac loricis onloriao¬
seati multos manib ꝑroprus qͥđ
peuus enus fecusse referunune
Hec prima mũmali incertamitẽ:
uictoria fuit.
Post hȩc saxones quicũ langobardis
in italiã uenerant. iterũ ꝓrũ punt
ĩ gallias. & infraterritoriũ regensi
idest stablonẽ uillã castra ponunt.
discurrentes ꝑ uillas urbiũ uiinarũ
diripientes p̃das. captiuos abducen¬
tes E& iã cuncta uastantes. Quod
cũ mũmolus cõperissa exercitum
monit Inruensq suꝑ eos multa exhis
milia int̾fecit & usq ad uesperum
cedere non destitit. donec nox finẽ
facer& Ignaros enĩ reppererat
homines. & nihil de his quȩ accessert̃
autumantes. Mane autem facto.
statuunt saxones exercitũ. prepa¬

Expanded text:
citu, factis etiam concidibus, per devia citu, factis etiam concidibus, per devia silvarum irruit super eos: multos interfecit, nonnullos cepit, et regi direxit. Quos ille per loca dispersos custodire praecepit, paucis quodadmodo per fugam lapsis, qui patriae sed galea ac lurica saeculari armati, multos manibus propriis, quod peius est, interfecisse referuntur. Haec prima Mummoli in certamine victuria fuit. Post haec Saxones, qui cum Langobardis in Italiam venerant, iterum prorumpunt in Galliis et infra territurium Regensim, id est apud Stablonem villam castra ponunt, discurrentes per villas urbium vicinarum, diripientes praedas, captivos abducentes vel etiam cuncta vastantes. Quod cum Mummolus conperisset, exercitum movet, inruensque super eos, multa ex his milia interficit et usque ad vesperum caedere non distitit, donec nox finem faceret. Ignarus enim reppererat homines et nihil de his quae accesserunt autumantes. Mane autem facto, statuunt Saxones exercitum, praepa
Abbreviated transcription (Latin):
in cola fuit. Peonius uero. huius
municipii comitatum regebat.
Cũq ad renouandã actionẽ munera
reb paternis. comitatũ patris ãbiuit.
supplantauitq genitorẽ quem sub¬
leuare debuerat. Ex hoc ergo gra¬
datĩ ꝓficiens. ad maius culmen euec¬
tus est. Igit̾ ꝓrũ pentib: langobardis
ingallias: amatus patricius quinuꝑ¬
celsi successor exstiterat. contra
eos abiit. Cõmissoq belbo. terga
uertit. ceciditq ibi. Iantãq tͦunc
stragẽ langobardi ferunt᷑ fecisse
deburgundionib ut non possit colligi
numerus occisorũ. Oneratique
preda. discessert̾ iterũ in italiam.
Quib discedentib eunius qui &
mumimoł accersitus arege. patri¬
ciatus culmen emeruit. Irruen¬
tib iterũ lango bardis ingallias.
& usq muscis calmes accedentib
qđ adiac& ciuitati ebrodonensi.
mũ molus exercitũ mou&. & cũ
burgundionib illuc proficiscitur.
Circudatisq lango bardis cũ exer¬

Expanded text:
incola fuit. Peonius vero huius incola fuit. Peonius vero huius municipii comitatum regebat. Cumque ad renovandam actionem munera rebus paternis, comitatum patris ambivit subplantavitque genetorem, quem sublevare debuerat. Ex hoc vero gradatim proficiens, ad maius culmen evectus est. Igitur prorumpentibus Langobardis in Galliis, Amatus patricius, qui nuCelsi successor exstiterat, contra eos abiit, commissoque bello terga vertit, ceciditque ibi. Tantamque tunc stragem Langobardi feruntur fecisse de Burgundionibus, ut non possit colligi numerus occisorum: oneratique praeda discesserunt iterum in Italiam. Quibus discedentibus, Eunius, qui et Mummolus, arcessitus a rege, patriciatus culmen meruit. Irruentibus iterum Langobardis in Gallias, et usque Mustias-Calmes accedentibus, quod adjacet civitati Ebredonensi, Mummolus exercitum movet, et cum Burgundionibus illuc proficiscitur. Circumdatisque Langobardis cum exer
Abbreviated transcription (Latin):
italiã cũ omĩ illa langobardorum
gente petiit. Nã cõmoto exercitu.
cũ uxorib & liberis abierunt. illuc
cõmanere deliberantes. Quã regi¬
onẽ ingressi. maxime ꝑ annos septẽ
ꝑuagantes. spoliatis ecclesiis. sacer¬
dotib int̃fectis. in suam redigunt
potestatẽ. Mor tua autẽ chło dosinda.
uxore alborni. aliã duxit coniugẽ.
cuius patrẽ ante paucũ tempus ipse¬
in t̾fecerat. Quade causa. mulier
in odio semꝑ uirũ habens. locũ oppe¬
riebat̾ in quo poss& in iurias patris
ulcissi. Unde factũ est. ut unum
ex famulis concupiscens. uenerio
uirũ mortificauit. Quo de functo.
cũ famulo habiit. sed ad prehensi.
pariter sunt interfecti. Lango bardi
deinceps. aliũ suꝑ se regẽ statuunt.
unius quoq cognomto XXX.
mũ molus. a rege guntram no
patriciatũ ꝓmeruit. Decuius
militiȩ origine. altius quȩdã repe¬
tenda putaui. Nic & enĩ peonio
patre ortus. autisiodorensi urbis

Expanded text:
Italiam cum omni illa Langobardorum Italiam cum omni illa Langobardorum gente petiit. Nam, commoto exercitu, cum uxoribus et liberis abierunt, illuc commanere deliberantes. Quam regionem ingressi, maxime per annos septem pervagantes, spoliatis eclesiis, sacerdotibus interfectis, in suam redigunt potestatem. Mortua autem Chlothosinda, uxore Alboeni, aliam duxit coniugem, cuius patrem ante paucum tempus interfecerat. Qua de causa mulier in odio semper virum habens, locum opperiebat, in quo possit iniurias patris ulcisci; unde factum est, utunum ex famulis concupiscens, virum veninu medificaret. Quo defuncto, cum famulo iit, sed adpraehensi pariter interfecti sunt. Langobardi deinceps alium super se regem statuunt. Eunius quoque cognomento Mummolus a rege Gunthchramno patriciatum promeruit. De cuius militiae origine altius quaedam repetenda potavi. Hic etenim Peonio patre ortus, Audisiodorensis urbis
Abbreviated transcription (Latin):
pondere uenert᷑. petentes a micita
eĩ. atq narrantes se imperatori
ꝑsarũ esse infensos. Venerant eni
ad eos legati eiꝰ dicentes. Sollicitus
imperialis scissitat᷑. si fedus initua
cũ eo custodiatis intactũ. Respor¬
dentib: illis. omĩ a abhis pollicita
inlibata seruari. dixert̃ legati
In hoc apparebit uos eiꝰ amicitias
custodire. si ignẽ ut ille ueneratus
ad oraueritis. Respondente po¬
deitas ut uenerariqueat. quemds̃
ad usũ hominũ ꝓcreauit. qͥ foments
accendit᷑. aqua restinguitur. ad¬
hibitus urit. neglectus tepescit.
Hȩc & hissimilia epõ ꝓsequente. legati
furore succensi. actũ conuiciis. fustib
cedunt. Cernens autẽ populus sacer
dotẽ suũ sanguine cruentatũ. supes
legatos inruunt. manus iniciurit.
interimuntq Et sicut diximus hius
imꝑatoris amicitias ui meruerunt.
lboenus uero langobardoꝵ
rex ꝗͥ chlodosindã regischlotha¬
rii filiã habebat. relicta regione sua.

Expanded text:
pondere venerunt, petentes amicitias pondere venerunt, petentes amicitias ejus, atque narrantes se imperatori Persarum esse infensos. Venerant enim ad eos legati ejus, dicentes: Sollicitudo imperialis sciscitatur, si foedus initum cum eo custodiatis intactum. Respondentibus illis, omnia ab his pollicita illibata servari, dixerunt legati: In hoc apparebit vos ejus amicitias custodire, si ignem, ut ille veneratur, et vos veneremini. Respondente podeitas, ut venerari queat? quem Deus ad usus hominum procreavit, qui fomentis accenditur, aqua restinguitur, adhibitus urit, neglectus tepescit. Haec et his similia episcopo prosequente, legati furore succensi, actum conviciis fustibus caedunt. Cernens autem pdotem suum sanguine cruentatum, super legatus inruunt, manus iniciunt interemuntque et, sicut diximus, huius imperatoris amicitias petierunt. Alboenus vero Langobardorum rex, qui Chlothosindam, regis Chlothari filiam, habebat, relecta regione sua,
Abbreviated transcription (Latin):
efuncto igiturXXLIII.
apud urbem constantinopolitanã.
iustiniano imperatore. iustinus
ambiuit imperiũ. Vir in omĩ aua¬
ritia deditus. contẽp̃tor pauperũ.
senatorũq spoliator. Cuitanta fuit
cupiditas. ut arcas iuber& fieri
ferreas. in quib: nũmis matia auri
talenta congerer&. Quẽ & um
ferunt. ĩ heresĩ peligianã dilapsũ.
Nã non post multũ tepus. ex sensu
effectus. tyberiũ cesarẽ sibi assciuit
ad defendaendas res ł prouintias suas
Hominẽ iustũ. elỹ mosinariũ. ae qua¬
b̵tus rex. legatos ad iustinianũ im¬
peratorẽ misit. pacẽ petens. Id est
uuar mariũ francũ. firminũ arueri
qͥ euntes euectu nauali. constanti¬
nopolitanã urbẽ sunt ingressi.¬
anti o chi a segypti. & apamia srriȩ
maxime ciuitates. apersis captȩ sun
& populus captiuus abductꝰ. Basilio
tunc scĩ iuliani anthiocensis martrͥi
graui incendio concremataest.
Ad iustinianũ autẽ imꝑatorẽ. persi¬
armenii cũ magno spriaci in texto

Expanded text:
efuncto igitur apud urbem Constantinopolitanam Iustiniano imperatore, Iustinus ambivit imperio, vir in omni avaritia deditus, contemptor pauperorum, senatorum spoliatur; cui tanta fuit cupiditas, ut arcas iuberet fieri ferreas, in quibus numismati auri talenta congererit. Quem etiam feruntin heresiPelagiana dilapsum. Nam non post multum tempus ex sensu effectus, Tiberium caesarem sibi adscivit ad defensandas provintias suas, hominem iustum, elimosinarium, aequbertus rex legatos ad Justinum imperatorem misit, pacem petens, id est Uvarinarium Francum, et Firminum Arvernum. Qui euntes evectu navali, Constantinopolitanam sunt Antiochia Aegypti, et Appamia Syriae, maximae civitates, a Persis captae sunt, et populus captivus abductus. Basilica tunc sancti Juliani Antiochensis martyris gravi incendio concremata est. Ad Justinum autem imperatorem Persae-Armeni cum magno serici intexti
Abbreviated transcription (Latin):
pauit. Qui uxore mortua. gunsiun¬
thã matrẽ brunichildis regine acce¬
pit. duos filios deprimauxore habens.
Iuorũ unus sygeberti alius uero¬
Ac hilperici filiam desponsauit
Ille quoq int̾ eos regnũ arqualiter
diuisit. int̾ficiens omnes illos qui
reges in t̾imere consueuerant. non
relinquens ex eis mingentẽ ad parietẽ.

Expanded text:
pavit. Qui uxore mortua, Gunthsuenpavit. Qui uxore mortua, Gunthsuentham reginae Brunichildis matrem accepit, duos filios de prima uxore habens, quorum unus Sigiberti, alius Chilperici filiam desponsavit. Ille quoque inter eos regnum aequaliter divisit, interficiens omnes illos qui reges interimere consueverant, non relinquens ex eis mingentem ad parietem.
Abbreviated transcription (Latin):
parmis suꝑ positi. ulteriorẽ sipã
expetunt. Sed multos exhis. uio¬
lentia amnis direptos. enerauit.
Fecitq. tunc rhodanus aruernis.
quod fecisse quondã semoes legit᷑
detroianis. Correpta subundas
scuta uirũ galeasq & fortia corpora
uoluitIpparent rari. nantes ingus¬
gite uasto.
Qui uix nandi ut diximꝰ inpulsu. par¬
marũq. ad iuti adminiculo. litoris
alterius plana contingere potuent
non sine grandi contumelia patrie sunt
restituti. ł irmino toñ & adouacrio
discedendi uiã indulta est. Magni
ibitunc uiri ex aruernis. non solum
torrentis impetu rapti. uerũ & iam
gladiꝙ ictib sunt ꝓstrati. Ac sic
guntramnꝰ rex recepta urbe illa. iuxta
ton suetudinẽ bonitatis suȩ. auennicã
dicionibus fratris sui restituit. UL¬
rgo ut ad historiã recurramus.
mortuo apud hispaniã athanagildo
rege. leuua cũ leuiugildo fratre.
regnũ accepit. De functo igit᷑ leuuano
leuuigildus fr̃ eiꝰ totũ regnũ occu¬

Expanded text:
parmis superpositi, ulteriorem ripam parmis superpositi, ulteriorem ripam expetunt. Sed multos ex his violentia amnis direptos enecavit, fecitque Rhodanus tunc Arvernis, quod fecisse quondam Simois legitur de Trojanis: . . . . . Correpta sub undis Scuta virum, galeasque, et fortia corpora volvit. Apparent rari nantes in gurgite vasto. Qui vix natandi, ut diximus, impulsu, parmarumque adjuti adminiculo, littoris alterius plana contingere potuerunnon sine grandi contumelia patriae restituti sunt. Firmino tamen et Audouario discedendi via indulta est. Multi ibi tunc viri ex Arvernis, non solum torrentis impetu rapti, verum etiam gladiorum ictibus sunt prostrati. 171 Ac sic Guntchramnus rex recepta urbe illa, juxta consuetudinem bonitatis suae, Avennicam ditionibus fratris sui restituit. rgo, ut ad historiam recurramus , mortuo apud Hispaniam Athanagildo rege, Leuva cum Leuvieldo fratre regnum accepit. Defuncto igitur Leuvane, Leuvieldus frater ejus totum regnum occu
Abbreviated transcription (Latin):
sed& dealia parte adouacrius cũ ex¬
ercitu aduenit. Ingressiq urbẽ are¬
latensim. sacram̃ta ꝓparte sygiberti
regis exegert̃. Quod cũ guntrãnus
rex cõperiss&. celsũ patriciũ cũ ex¬
ercitu illuc dirigit. Qui habiens: illis
autẽ arelatȩ & uallans eã. in pugnase
FIIexercitũ sgebti qui in fra muros con¬
tinebat᷑ cepit. Iunc saubastus tp̃s
dixit ad eos. Egredimini foras & inite
certamen qͥa non poteritis submuroꝵ
conclusione degentes neq nos neq urbis
istius subiectã defendere. Quod
siuos dõ propitio illos deuincitis. nos
fidẽ quã ꝓmisimus uobis custodiemus.
Siuero illi contrauos in ualuerint.
ecce reseratas repperietis portas.
ingredimini nepereatis. Hoc illi
doło delusi. egressi foras pararł bellũ
sed superati ab exercitu telsi patricii.
fugã in eunt. uenientesq ad portã.
exercitus a tergo iaculis foderetus
operireturq lapidibus ab urbanis
ad amnẽ rhodanũ dirigunt. ibi q

Expanded text:
Sed et de alia parte Adovarius cum exSed et de alia parte Adovarius cum exercitu advenit. Ingressique urbem Arelatinsim, sacramenta pro parte Sigyberregis exegerunt. Quod cum Guntchramnus rex comperisset, Celsum patricium cum exercitu illuc dirigit: qui abiens Avennicaautem Arelatem, et vallans eam, impugnare exercitum Sigiberti, qui infra muros continebatur, coepit. Tunc Sabaudus episcopus dixit ad eos: Egredimini foras, et inite certamen, quia non poteritis sub murorum conclusione degentes, neque nos, neque urbis istius subjecta defendere. Quod si vos Deo propitio illos devincitis, nos fidem quam promisimus custodiemus: si vero illi contra vos invaluerint, ecce reseratas reperietis portas; ingredimini ne pereatis. Hoc illi dolo delusi, egressi foras bellum parant; sed superati ab exercitu Celsi, fugam ineunt, venientesque ad urbem, exercitus a tergo jaculis feriretur, operireturque lapidibus ab urbanis, ad amnem Rhodanum dirigunt, ibique
Abbreviated transcription (Latin):
nos redeamus.XXIiiI.
huni uero iterũ ingallias uenire xu¬
conabantur. Aduersum quos
sygeb̾tus cũ exercitu dirigit. haberd
secũ magnã multitudinẽ uirorum
fortiũ.Cũq confligere deberent
isti magicis artib: in structi di¬
uersas ri fantasias ostendunt. &
eos ualde superant. Fugiente autẽ
exercitu sygebti. ipse inclusus a
chunis detinebat᷑. nisi postea ut
erat eligans & uersutus. quos non
potuit superare uirtute proelii.
superauit arte donandi. Nã datis
munerib fedus cũ rege eorũ in ut.
ut omĩb dieb uitȩ suȩ nulla int̾se
p̃lia cõmouerent. Idq. ei magis ad
laudẽ. quã ad aliquod pertinere
opprobriũ iustaratione pensat᷑.
Sed & rex chunorũ. multa munȩra
regi sygebto dedit. uocabat᷑ enĩ
gaganus. Omnes enĩ reges gentis
illius. hoc appellabant᷑ nominie¬
r̃ gebert̃ꝰ deinde rex arelatensĩ urbẽ
capere cupiens. aruernos cõmoueri
p̃cepit. Erat enĩtunc firmus comes
urbis illius. qͥcũ ipsis incapite habit:

Expanded text:
 redeamus. XXIX. Chuni vero iterum in Gallias venire conabantur, adversus quos Sigibertus cum exercitu dirigit, habens secum magnam multitudinem virorum fortium. Cumque confligere deberent, isti magicis artibus instructi, diversas eis fantasias ostendunt, et eos valde superant. Fugiente autem exercitu Sigiberti, ipse inclusus a Chunis retinebatur, nisi postea, ut erat elegans et versutus, quos non potuit superare virtute praelii, superavit arte donandi. Nam datis muneribus foedus cum rege iniit, ut omnibus diebus vitae suae nulla inter se proelia commoverint; idque ei magis ad laudem quam ad aliquid pertinere opproprium iusta ratione pensatur. Sed et rex Chunorum multa munera regi Sigybertho dedit. Vocabatur enim gaganus. Omnes enim regis gentes illius hoc appellantur nominegyberthus vero rex Arelatinsim urbem capere cupiens, Arvernus commovere praecipit. Erat enim tunc Firminus comes urbis illius, qui cum ipsis in capite abiit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs nr̃ rȩx uictoriã recepit
de aduersariis suis. Nata est erg
domina mea cõmater tua est defilia
in aulã suã. occurrit ei regina cum
ipsa puella. & ait ei rex Nefandam
rẽ fecisti. ꝑ simplicitatẽ tuã iam
coniux mea amplius esse non poteris.¬
unc rogauit eam sacro ue lamiNe
induere cũ filia sua. deditq ei
predia multa & uillas. Ep̃m uero
qui eã baptizauit. dãpnauit exilio.¬

Expanded text:
quia dominus noster rex victoriam recepit de adversariis suis, nataque est tdomina mea regina conmater tua est de filia in aulam suam, occurrit ei regina cum ipsa puella, et ait ei rex: 'Nefanda rem fecisti per simplicitatem tuam; iam coniux mea amplius esse non poteris'. Rogavitque eam sacro velamine induere cum ipsa filia sua. Dedit ei predia multa et villas; episcopum vero, qui eam baptizavit, exilio
Abbreviated transcription (Latin):
ad aruernos dirigit. Qui abiens.
urbes illas a finib gothoꝵ usq:
burgundionũ terminũ patris sui
ditionib subiugauit. Regnauit
autẽ alaricus uiginti duos annos.
hlodoueus uero apud burdega¬
linsim urbẽ hiemẽ agens. cunctos
thesauros alarici atho losa auferens.
ecolisinã uenit. Ubi tantã gram¬
dñs tribuit. ut ĩ eius contẽ platione
muri sponte corruerent. Iunc
exclusis gothis. urbẽ suo dominio
uictoria. turonis est regressus.
multa scẽ basilicȩ beatimas tini

Expanded text:
ad Arvernis dirigit. Qui abiens ad Arvernis dirigit. Qui abiens urbes illas, a finibus Gotthorum usque Burgundionum terminum, patris sui ditionibus subjugavit. Regnavit autem Alaricus viginti duos annos. Chlodovechus vero apud Burdegalensem urbem hyemem agens, cunctos thesauros Alarici a Tolosa auferens, Ecolismam venit. Cui Dominus tantam gratiam tribuit, ut in ejus contemplatione muri sponte corruerent. Tunc exclusis Gotthis urbem suo dominio victoria, Turonis regressus est, multa sanctae basilicae beati Martini
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cãpo uogladinse decimo aburbe
pictaua miliario conuenit. & con¬
fligentib his eminꝰ. resistur it
cõminus illi. Cũq secundũ consu¬
etudinẽ gothi terga uertissent
ipse rex chlodoueus uictoriã dnõ
adiuuante obtinuit. Habae bat
autẽ ĩ adiutoriũ suũ filiũ sigiberti
claudi. nomine chlodericũ. Hic
srgibert̾ pugnans contra ala¬
mannos apud tulbi acensĩ oppidũ
ꝑ cussus ĩgeniculũ claudicabat.
Porro rex cũ fugatis gothis alaricũ
regẽ int̾feciss&e. duo exuerso su¬
bito aduenientes gothi cum contis
utraq ei latera feriunt. Sed aux¬
ilio tã loricȩ quã uelocis equi ne
perir& exemptꝰ est. Maximꝰ ibi
tunc aruernoꝵ. populus qui cum
appollinare uenerat. & primiqui
erant exsenatoribus occisi surit.¬
De hac pugna amalaricus filius
alarici ĩ his paniã fugit. regnũq
patris sagacit̃ optinuit. Chlodo¬
ueus uero filiũ suũ theodoricum
ꝑ albigensĩ ac rutẽrã ciuitatem.

Expanded text:
in campo Vogladense decimo ab urbe in campo Vogladense decimo ab urbe Pictava miliario convenit, et confligentibus his eminus, resistunt comminus illi. Cumque secundum consuetudinem Gothi terga vertissent, ipse rex Chlodovechus victuriam, Domino adiuvante, obtinuit. Habebat autem in adiuturium suum filium Sygiberthi Claudi nomen Chlodericum. Hic Sygiberthus pugnans contra Alamannos apud Tulbiacensim oppidum percussus in genuculum claudicabat. Porro rex, cum, fugatis Grothis, Alaricum regem interfecisset, duo ex adverso subito advenientes, cum contis utraque ei latera feriunt. Sed auxilio tam luricae quam velocis equi, ne periret, exemptus est. Maximus ibi tunc Arvernorum populus, qui cum Apollinare venerat, et primi qui erant ex senatoribus corDe hac pugna Amalaricus filius Alarici in Hispaniam fugit, regnumque patris sagaciter occupavit. Chlodovechus 95 vero filium suum Theudericum per Albigensem ac Ruthenam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Erat ĩ his dieb uirla¬
dabilis scĩtatis maxentius abli
reclausus ĩ suomonasterio obdi
timorẽ intraterminũ pictaui¬
Cuius monachi cũ unũ hostiũ cun
ad monasteriũ cernerent ꝓpi¬
quare. abbatẽ exorant ut dece¬
lula sua egreder& ad consolan
eos. Illoq demorante. hi timo
ꝑculsi. rũ aꝑto oftio decellul
sua producunt Atille in occus¬
sũ ostiũ. quasi pacẽ rogaturi
ꝑgit ĩ trepidus. Vnus autem
exhiseuaginõ gladio. ut capis
eius ãputar&. manꝰ ad aurem
erecta diriguit. gladius retrorsũ
ruit At ipse ad pedes beatiuir i. ue¬
niã deposcens sternit᷑. Qđ uidentes
reliq cũ timore maximo ad exerci¬
tũ redierunt. timentes ne& ipsi parit᷑
ĩ terirent. Huius uero brachiũ beatus
confessor cũ oleo benedicto contrec¬
tans. ĩ posito signo crucis restituit
sanũ. eiꝰq obtentu monasterium
ꝑ mansit in lesũ. Interea chlodo
ueus rexcũ a larico rege gothꝙ

Expanded text:
rent. Erat in his diebus vir larent. Erat in his diebus vir laudabilis sanctitatis Maxentius abba, reclausus in monastyrio suo ob Dei timore infra terminum PictaCuius monachi cum unum hostium cuneum ad monastyrium cernerent propinquare, abbatem exorant, ut de cellola sua egrederetur ad consolandum eos. Illoque demorante, hii timore perculsi, eum aperto ustio de cellola sua producunt. At ille in occursum hostium, quasi pacem rogaturus, perget intrepidus. Unus autem ex his evaginato gladio, ut capud eius libraret, manus ad aurem erecta diriguit, gladiusque retrursum ruit. Ad ipse ad pedes beati viri veniam deposcens sternitur. Quod videntes reliqui, cum timore maximo ad exercitum redierunt, timentes, ne et ipse pariter interirent. Huius vero brachium beatus confessor cum oleo benedicto contrectans, inposito signo crucis, restituit sanum, eiusque obtentu monastyrio permansit inlaesum. vechus rex cum Alarico rege Gothorum
Abbreviated transcription (Latin):
basilicȩ scĩ martini dignare ꝓpicius
reuelare. ut cognoscã si propicius
mihi sis famulo tuo. Maturantib
autẽ pueris & ad locũ accedentib
uxtaimperiũ regis. dũ scãm ingre¬
derent᷑ basilicã hanc antiphonam
ex in ꝓuisu primicerius quierat.
imposuit. Precinxistime dnẽ uir¬
tute adbellũ. sub plantasti in sur¬
gentes in me subtus me. & inimicoꝵ
meo de disti mihi dorsũ. & odien¬
res medis ꝑdidisti. Quod psallentiũ
ad fluuiũ uingennã cum exercitu
aduenissex. inquo loco eũ transire
deber&: penitus ignorabat.
Intumuerat enĩ ab inundatione
facto cerua mirȩ magnitudinisa
eos nutudĩ flumen in gredit᷑. Illa
uadante. populus quo transire
possit agnouit. Ueniente aute
rege apud pictauos. dũ eminus
tentoriis cõmorar&. pharus i¬
nea debasilica scĩ hilaru egre
uisa est ei tãquã super se adueu¬
Contestatus ẽ. autẽ omĩ exercitus
ut nec ibi quidẽ aut inuia aliqu
spoliarent. aut rescuiusq dirips¬

Expanded text:
basilicae sancti Martini dignare propitius revelare, ut cognuscam, quia propitius dignaberis esse famulo tuo'. Maturantibus autem pueris et ad locum accedentibus iuxta imperium regis, dum sanctam ingrederentur basilicam, hanc antefanam ex inproviso primicirius, qui erat, inposuit: Praecinxisti me, Domine, virtutem ad bellum, subplantasti insurgentes in me subtus me et inimicorum meorum dedisti mihi dorsum et odientes me disperdedisti. Quod psallentium ad fluvium Vigennam cum exercitu advenisset, in quo loco eum transire deberit, paenitus ignorabat. Intumuerat enim ab inundationemfacto cerva mirae magnitudinis ante eos nuto Dei flumine ingreditur, illaque vadante, populus quo transire possit agnovit. Veniente autem rege apud Pictavus, dum eminus in tenturiis commoraret, pharus ignea, de basilica sancti Helari egressa, visa est ei tamquam super se adveContestatus est autem omni exercitu, ut nec ibi quidem aut in via aliquem expoliarent aut res cuiusquam direpe
Abbreviated transcription (Latin):
sarlo puero germaro suo apud urbam conueniunt. Ubi acleo ꝓregni pat̃¬
ni portionib dissident: ut pene armis int̾ sese lecernent. Harlo tam̃ frĩ suo
ꝓuintiã &chicatũ lugdunensem uixta pat̾nã dispositionẽ distribuunt. eri¬
prentib eũ afratre lothario obtimatib quullũ moliebat᷑ inclerieũ tonsu¬
rare. Saraceni debene uento nrapolim fraude adeuntes. Uastant. diripi¬
siorũ inuacdunt. atq. ineendio traclunt. Hi uero quiapud inferiora ligeris
morabantur  turones & omnia circũ quaque loca usq adblisũ castrũ dep̃clant᷑
A quitanorũ aliqui ꝑsuasione occulte conspirantiũ franeoꝵ quorundã in
harbũ alalo ad modũ
puero deficientes. pippino sociant᷑. Karlus rex
& lotharius neposeiꝰ
saeram̃tis uicissim ex hibitis. foederant᷑. Similit̃
lucdonicus rex germa maniȩ. & ludorẽ imperator ttalie. Pip

Expanded text:
Karlo puero, germano suo, apud Urbam conveniunt. Ubi adeo pro regni pateKarlo puero, germano suo, apud Urbam conveniunt. Ubi adeo pro regni paterni portionibus dissident, ut pene armis inter sese decernant; Karlo tamen, fratri suo, Provinciam et ducatum Lugdunensem iuxta paternam dispositionem distribuunt, eripientibus eum a fratre Lothario obtimatibus, qui illum moliebatur in clericum tonsurare. Saraceni de Benevento Neapolim fraude adeuntes, vastant, diripisiorum invadunt atque incendio tradunt. Hi vero qui apud inferiora Ligeris morabantur, Turones et omma circumquaque loca usque ad Blisum castrum depraedantur. Aquitanorum aliqui persuasione occulte conspirantium Francorum quorumdam in Karlum, a Karlo admodum puero deficientes, Pippino sociantur. Karlus rex et Lotharius, nepos eius, sacramentis vicissim exhibitis foederantur, similiter Hludowicus, rex Germaniae, et Hludowicus, imperator Italiae. Pip
Abbreviated transcription (Latin):
reducunt. Iterũ prratȩ danorũ alii mediante augusto. sequanã ingrediunt᷑.
& uastatis direptisq exutraq fluminis paste ciuitatib &ĩ ꝓcul positis mo¬
monasteriis atq uillis locũ quidicit᷑ fossagiualdi sequanȩ contiguũ. stationique
minis simũ diligunt. ubi iemẽ quicti transigunt. Ediluuf rex occidentaliũ
anglorũ roma rediens. iudith filiã harli regis mense uilio desponsatã. Halendas
octobrib inuermaria palatio inmatri moniũ accipit. & eã ingmaro duro cor¬
tori romorũ epõ. benedicente. inposito capitieiꝰ diademate. reginȩ nomine in¬
signit quod sibi suȩq genti eatenus fuerat insuetũ. Patratoq regiis appara¬
tib utrĩq. atq. munerib matrimonio. cũ ea brittaniã regni sui dicionẽ naui¬
gio rep&it. Ludoicus imperator italiȩ & lotharius frater eiꝰ rexfrantiȩ. cũ

Expanded text:
reducunt. Iterum pyratae Danorum alii mediante Augusto Sequanam ingrediuntur, reducunt. Iterum pyratae Danorum alii mediante Augusto Sequanam ingrediuntur, et vastatis direptisque ex utraque fluminis parte civitatibus, etiam procul positis monasteriis atque villis, locum qui dicitur Fossa-Givaldi Sequanae contiguum stationique munitissimum deligunt; ubi iemem quieti transigunt. Edilvulf rex occidentalium Anglorum Roma rediens, Iudith, filiam Karli regis, mense Iulio desponsatam, Kalendis Octobribus in Vermaria palatio in matrimonium accipit, et eam, Ingmaro Durocortori Remorum episcopo benedicente, imposito capiti eius diademate, reginae nomine insignit, quod sibi suaeque genti eatenus fuerat insuetum; patratoque regiis apparatibus utrimque atque muneribus matrimonio, cum ea Brittaniam, regni sui ditionem, navigio repetit. Ludoicus imperator Italiae et Hlotharius, frater eius, rex Franciae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
me dardi. au fugerat eductũ custodia. regẽ simulant. Kar lus rex cum
respogio brittonũ paciscens. filiã eius filiosuo ludoieo despond&. dato
illi clucati ceno mannico. usq aduiã quȩ alotitia parisiorũ. er sare cdunũ
turonũ ducit. Proceres quondã hlotharii. filiũ eiꝰ hlothariũ. regẽ frantiȩ
&iã sacra ratione constituunt. Prratȩ clanorũ xiiii. hł mai ciuitatẽ aure¬
lianis adeunt. prȩ datur &mnpune reuertunt᷑. Comites penȩ omnes
exregno haroli regis cũ aquitanis aduersus eũ coniurant. inuitantes
ludoicũ regẽ germanorũ ad suũ consiliũ ꝑficiendũ. Quocliutius in expedi¬
tione sclauoꝵ detento ubi & magnã partẽ suiexercit̾ amisit. istimoras illius
ñ ferentes. Karlo regire conciliantur. Exaqui spreto pippino. Har lum
puerũ filiũ harli regis quẽ antea pepulerant. recipiunt & inaquitaniam

Expanded text:
Medardi aufugerat, eductum custodia, regem simulant. Karlus rex cum Medardi aufugerat, eductum custodia, regem simulant. Karlus rex cum Respogio Brittone paciscens, filiam eius filio suo Ludoico despondet, dato illi ducatu Cenomannico usque ad viam quae a Lotitia Parisiorum Cesaredunum Turonum ducit. Proceres quondam Hlotharii filium eius Hlotharium regem Franciae etiam sacra ratione constituunt. Pyratae Danorum 14. Kalend. Mai civitatem Aurelianis adeunt, praedantur, et inpune revertuntur. Comites pene omnes ex regno Karoli regis cum Aquitaniis adversus eum coniurant, invitantes Ludoicum regem Germanorum ad suum consilium perficiendum. Quo diutius in expeditione Sclavorum detento, ubi et magnam partem sui exercitus amisit, isti moras illius non ferentes, Karlo regi reconciliantur. Et Aquitani, spreto Pippino, Karlum puerum, filium Karli regis, quem antea pepulerant, recipiunt et in Aquitaniam
Abbreviated transcription (Latin):
constituunt. Unc toq ꝑpontifi coronã regni imponunt. sceptrũq ad tribuunt
Nordmanni ligerẽ ingressi. relictis nauib pedestri itinere urbẽ pictauorum
adire moliuntur. Sed occurrentib aquitanis. acleo profligatisunt. ut ultra
trecentos pauci euaserint. Roric &godefriđ nequaquã arridentib sibi suc¬
cessib dorestado secontinent. & parte maxima fresiȩ potiunt᷑. Lucdortus
rex germanorũ crebris sclauorũ defectionib agitatur. decclui. Hiems
asꝑrima & sicca. pestilentia ualida. quamagna pars hominũ absumit᷑.
Lu doicus rexitaliȩ filius lotharii suꝑ portione regni pat̾ni in francia.
apud patruossuos ludouuicũ & harlũ conqui rit᷑. italiã largitate̾ aui
ludoiei imperatoris. seasserens assecutũ quitani harlũ puerũ quẽ nuꝑ
regẽ constituerant spernentes. pippinũ exmonacho qui demonasterio sc̃i

Expanded text:
constituunt, unctoque per pontificem coronam regni imponunt sceptrumque adtribuunt. constituunt, unctoque per pontificem coronam regni imponunt sceptrumque adtribuunt. Nordmanni Ligerim ingressi, relictis navibus, pedestri itinere urbem Pictavorum adire moliuntur. Sed occurrentibus Aquitanis, adeo profligati sunt, ut ultra trecentos pauci evaserint. Roric et Godefridus, nequaquam arridentibus sibi successibus, Dorestado se continent et parte maxima Fresiae potiuntur. Ludoicus rex Germanorum crebris Sclavorum defectionibus agitatur. 856. Hiems asperrima et sicca, pestilentia valida, qua magna pars hominum absumitur. Ludoicus rex Italiae, filius Lotharii, super portione regni paterni in Francia apud patruos suos Ludowicum et Karlum conqueritur, Italiam largitate avi Ludoici imperatoris se asserens assecutum. Aquitani Karlum puerum , quem nuper regem constituerant , spernentes, Pippinum ex monacho, qui de monasterio Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
antistes de functus. ẽ. eiq benedict̾ successit. Eodẽ mense. duȩ stellȩ maioris
&minoris quantitatis uisȩ sunt aparte occidenti s. Orientẽ uersus incedere. & hoc
ꝑdecẽ uices adeo alternatim ut maiore ꝑmanente minorali quocres nullatenus ap¬
parer&. Lotharius imperator morbo corrept̾ uitãq desperans. monasterium
ꝓneȩ in arduenna constitutũ adut seculoq & regno penit̾ abrenuntians ton¬
sus ẽ. uitã habitũq monachi humilit̃ sumens. Dispositoqͣ. int̾ filios quisecũ mo¬
rabant᷑ regno. tta lotharius cognom̃ eius franciã. Farlus uero ꝓuintiã optinerens.
ntra sexhes. uita decessit quarto kalencdarũ octobriũ. atq in eodẽ monasterio
sepul turã ut desiderauerat consecutus est. Aqui tani urbẽ lemoficũ mediante
oetobrimense conuenientes. karlũ puerũ filiũ harliregis regẽ generaliter

Expanded text:
antistes, defunctus est, eique Benedictus successit. Eodem mense duae stellae maioris antistes, defunctus est, eique Benedictus successit. Eodem mense duae stellae maioris et minoris quantitatis visae sunt a parte occidentis orientem versus incedere, et hoc per decem vices adeo alternatim, ut maiore permanente, minor aliquoties nullatenus appareret. Lotharius imperator, morbo correptus vitamque desperans, monasterium Promeae in Arduenna constitutum adiit, seculoque et regno penitus abrenuncians, tonsus est, vitam habitumque monachi humilitrabantur, regno, ita ut Lotharius cognomen eius Franciam, Karlus vero Provinciam optinerent, intra sex dies vita decessit quarto Kalendarum Octobrium, atque in eodem monasterio sepulturam, ut desideraverat, consecutus est. Aquitani urbem Lemovicum mediante Octobri mense convenientes, Karlum puerum, filium Karli regis, regem generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ne obstinatissima baechatisunt. Ut orico rege & eeteris cumro itt̃ fretis rrgib
pene om̃s nobilitas interierit . Prratȩ nordmannoꝵ ligerȩ insistentesi denuo
eiuitttẽ andegauorũ incendio concremant. decelo. Totharius dotã fresiam
filio suo lothario donat. Uinde roric &go dofridus patriã idẽ. daniam repe¬
dant spr potestatis regiȩ nanciscende. Lotharius infirmat̃. Quadere nocca¬
sio daitarst luddico & sarbo fratrib ad concordiã redeundi. Norelmanni¬
burdegalã aquitaniȩ ciuitatẽ inuadunt. & hȩx illacq ꝓlibitu ꝑuagant᷑. Kar lus
&usq adregni sui t̃minos cũ obsequiis rege dignis deluci facit. Lotharius ad¬
uersus harlũ occasione suspectȩ fidei quȩ̨rit᷑. Multa catholicȩ fidei contraria
in regno harli ipso quoq ñ nescio concitant᷑. Mense agusto leo apostolicȩ sedis

Expanded text:
ne obstinatissima bacchati sunt, ut Orico rege et ceteris cum eo interfectis regibus, ne obstinatissima bacchati sunt, ut Orico rege et ceteris cum eo interfectis regibus, pene omnis nobilitas interierit. Piratae Nortmannorum Ligere insistentes, denuo civitatem Andegavorum incendio concremant. DCCCLV. Lotharius totam Fresiam filio suo Lothario donat; unde Roric et Godefridus patriam, id est Daniam, repedant spe potestatis regiae nanciscendae. Lotharius infirmatur, qua de re occasio data est Hludovico et Carolo fratribus ad concordiam redeundi. NortmanniBurdegalam, Aquitaniae civitatem, invadunt, et hac illacque pro libitu pervagantur. Karlus et usque ad regni sui terminos cum obsequiis rege dignis deduci facit. Lotharius adversus Karlum occasione suspectae fidei queritur. Multa catholicae fidei contraria in regno Karli, ipso quoque non nescio, concitantur. Mense Augusto, Leo, apostolicae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
sus eos nauigia & bellatores. ep̃o aurelianensiũ agio & carnutũ burdiardo
ab intentione desistunt & inferiora ligeris repetunt. Alii quoq prratexla¬
noꝵ fresiã saxoniȩ adiacentẽ populant᷑. Lotharius & harolus legatos ad fra¬
trẽ locloieũ ꝓpacis concordia. & ut filiũ suũ ab aquitania reuoe& miterins:
arolus iterũ aquitaniã adit. Pippinus pippin filius qui mmonasterio seĩ
medireli tonsus habitũ monachi susceperat & iuram̃tũ ꝑmansionis fecerat¬
l quitaniã ingredit᷑ parsque maxima populit̾rȩ adeũ conuolat . Har lusrex
pippini causã post habitã loclouucũ nepotẽ ab aquitania fugatũ acporuẽ
ingermaniã reclire cõpellit. Rarlus pippini frt̃ iã cliacoñ orcdinat̾ acorbei¬
ensi monasterio recedit. Harlus rex har lomannũ filiũ suũ tonsura eeele si¬
astica dedieat. Dani intestino int̾se proelio dimicantes. adeo tridui concertralo¬

Expanded text:
sus eos navigia et bellatores episcopo Aurelianensium Agio et Carnutum Burchardo, sus eos navigia et bellatores episcopo Aurelianensium Agio et Carnutum Burchardo, ab intentione desistunt, et inferiora Ligeris repetunt. Alii quoque piratae Danorum Fresiam Saxoniae adiacentem populantur. Lotharius et Carolus legatos ad fratrem Hludowicum pro pacis concordia, et ut filium suum ab Aquitania revocet, mittunt. Carolus iterum Aquitaniam adit. Pippinus, Pippini filius, qui in monasterio sancti Medardi tonsus habitum monachi susceperat, et iuramentum permansionis fecerat, Aquitaniam ingreditur, parsque maxima populi terrae ad eum convolat. Karlus rex, Pippini causa posthabita, Hludovicum nepotem ab Aquitania fugatum ad patrem in Germaniam redire compellit. Karlus, Pippini frater, iam diaconus ordinatus, a Corbeiensi monasterio recedit. Karlus rex Karlomannum, filium suum, tonsura ecclesiastica dedicat. Dani intestino inter se praelio dimicantes, adeo tridui concertatio
Abbreviated transcription (Latin):
postulat̃ suscipit᷑. Harolus ꝓfectionẽ inaquitaniã tep̃r quadragesimȩ cȩlebrat.
inqua usq paschalẽ festiuitatẽ demorat᷑. Eiusq populus p̃dis incendis homi¬
nũq captiuitatib totũ suũ laborẽ impendit nec abipsis ecclesus & altarib dĩ
suã cupiditatẽ aut audatiam cohib&. Lotharius fr̃msuũ lodoicũ suꝑrhenũ
defrat̃ nitate erga. Harolũ alloquit᷑. Sed prius aerit̃ sese mordentes. Tandẽ¬
ad concordiã redeunt: pacisq nomine forderant᷑. Vnde ñ mddice harolus
sollicit᷑ ab aquitania nullo ꝑ actonegotio repedans fratrẽ lothariũ ad palatiũ
suũ at tiniacũ inuitat. Quo conuenientes. qͦđ dudũ pepigerant. firmauer̃.
Dani inligere consistentes. usq adblisũ castrũ ueniunt. ipsũq incendunt.
uolentes inde aurelianis ꝑuenire. eadẽ patraturi. Prȩparantib uero adur¬

Expanded text:
postulatus, suscipitur. Carolus profectionem in Aquitaniam postulatus, suscipitur. Carolus profectionem in Aquitaniam  festivitatem demoratur, eiusque populus praedis, incendiis hominumque captivitatibus totum suum laborem impendit nec ab ipsis ecclesiis et altaribus Dei suam cupiditatem aut audatiam cohibet. Lotharius fratrem suurn Lodoicum super Rhenum de fraternitate erga Karolum alloquitur. Sed prius acritad concordiam redeunt, pacisque nomine foederantur. Unde non modice Carolus sollicitus, ab Aquitania nullo peracto negotio repedans, fratrem Lotharium ad palatium suum Attiniacum invitat; quo convenientes, quod dudum pepigerant firmaverunt. Dani in Ligere consistentes, usque ad Blisum castrum veniunt, ipsumque incendunt, volentes inde Aurelianis pervenire eadem patraturi. Praeparantibus vero adver
Abbreviated transcription (Latin):
iuucũ germaniȩ regẽ aerit̃ ꝑmouent᷑. sed dnõ pugnante uincuntur.
Greciuero nonminus contra ludouuicũ filiũ lotharii regẽ italie concitant᷑
ꝓpt̃ filiã imperirtoris constanti nopolitani abro desponsatã. secl ad eius ni
uenire differentẽ . Romani quoq artati saracenorũ in aurorũq incursionib: ob
sui defensione omnino neglectã. apud imperatorẽ lothariũ conquiruntur.
dcccliiii. Harolus suꝑ fris sui ludorei fide suspectus. aellothariũ in uico lru¬
tico uenit. Ubi dui decõmuni amicitia atq indis solubili tractantes. Tandem
corã omnib quiaderant itentidem suꝑ scã uirando uicissim firmauer̃. cõm̃datis
alt̃ natĩ filiis procerib & regnis. Int̃ ludo uuicũ aduleserns filius lodoiei regis ge¬
manorũ. ab aquitanus apatre exp&it̾. ligerim transit. & abris aquib fuerat

Expanded text:
wicum, Germaniae regem, acriter promoventur, sed Domino pugnante vincuntur. wicum, Germaniae regem, acriter promoventur, sed Domino pugnante vincuntur. Graeci vero non minus contra Hludowicum filium Lotharii, regem Italiae, concitantur, propter filiam imperatoris Constantinopolitani ab eo desponsatam sed ad eius nuptias venire differentem. Romani quoque, artati Sarracenorum Maurorumque incursionibus, ob sui defensionem omnino neglectam apud imperatorem Lotharium conqueruntur. DCCCLIV. Carolus super fratris sui Hludowici fide suspectus, ad Lotharium in vico Leutico venit, ubi diu de communi amicitia atque indissolubili tractantes, tandem coram omnibus qui aderant, identidem super sancta iurando vicissim firmaverunt, commendatis alternatim filiis, proceribus et regnis. Interea Hludowicus adolescens, filius Hludowici regis Germanorum, ab Aquitanis a patre expetitur, Ligerim transit, et ab eis, a quibus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ael lucdouiueũ regẽ germaniȩ legatos sue chedicionis cũ obsidib mit tunt
dest ludouuic̾ proquib dã conditionib tẽpore ꝑturbationũ int̾se & harolũ
factis aduersus harolũ acrit̃ ꝑmouet᷑. Gume des contraludornc ũ solita
sibi ꝑfidus mentiunt᷑. Lotharius imperator defuncta antebienniũ er men¬
garcda christianissima regina. duassibi ancillas exuilla regia copulauit. Ex
quarũ altera doda uocabulti filiũ generat. quẽ harlomannũ uocari iub&
Aluque filueĩ similit̃ adulterus inseruiunt. Idest prratȩ clanorũ anãne
tib superiora petentes. m̃ se nouẽ bri u uicdelic& idus. urbẽ turonum
in pune ad eunt. atq. incendunt cũ eccła scĩ mastim. & ceteris ad iacentib
locis. Sedquia eiidenti certitudine hoc prȩscitũ fuerat. corpꝰbeati
Bulgari sociatis sibi sclauis & ut fertur anrĩs munerib inuitati aduersus lodo¬

Expanded text:
ad Hludowicum, regem Germaniae, legatos suae deditioad Hludowicum, regem Germaniae, legatos suae deditiodam conditionibus tempore perturbationum inter se et Karolum factis adversus Karolum acriter permovetur. Guinedes contra Ludowicum solitis sibi perndiis mentiuntur. Lotharius imperator, defuncta ante biennium Ermengarda christianissima regina, duas sibi ancillas ex villa regia copulavit; ex quarum altera Doda vocabulo filium generat, quem Karlomannum vocari iubet; aliique filii eitibus superiora petentes, mense Novembri, VI videlicet Idus, urbem Turonum impune adeunt atque incendunt cum ecclesia sancti Martini et ceteris adiacentibus locis; sed quia evidenti certitudine hoc praescitum fuerat, corpus beati lianorum transportaverunt . Bulgari, sociatis sibi Sclavis, et, ut fertur, a nostris muneribus invitati, adversus Hludo
Abbreviated transcription (Latin):
dis posuissent. Ingmarus remorũ ep̃s. om̃s ecclesiȩ suȩ pres biteros diacon
& subcliaconos. quoscũq ebo post depositionẽ suã ordinauerat. si nodo iud¬
cante deposuit. Pippinus karolo sacram̃tũ fidelitatis iurat. & insuper
habitũ monachi suscipit. regulȩ quȩ obseruationẽ more monachi solito
b monastiois. quattuor capitula edidit. & propria subscriptione roborarut
Quorũ primũ adõ neminẽ predestinatũ ad poenã. unãq dĩ eẽ prȩ destinationeꝰ
quȩ aut addonũ ꝑtin& gratiȩ. aut ad retributionẽ iustitiȩ. Secundũ libe¬
rũ arbitriũ quod in primo ordine ꝑclidimus. nobis p̃urniente & ad iuuante
xp̃i gratia redditũ. Tertiũ uelle dm̃ generalit̃ om̃s homines saluosfi¬
eri lic& non om̃s saluent᷑. Quartũ. xp̃i sangumẽ ꝓomnib fusũ. lic& ñ om̃s
passionis mysterio redimant᷑. Aquitani pene om̃s aharolo receclunt. atq

Expanded text:
disposuissent. Ingmarus, Remorum episcopus, omnes ecclesiae suae presbyteros, diaconos disposuissent. Ingmarus, Remorum episcopus, omnes ecclesiae suae presbyteros, diaconos et subdiaconos, quoscumque Ebo post depositionem suam ordinaverat, synodo iudicante, deposuit. Pippinus Carolo sacramentum fidelitatis iurat, et insuper habitum monachi suscipit, regulaeque observationem more monachi solito batibus monasticis quatuor capitula edidit, et propria subscriptione roboravit. Quorum primum est: a Deo neminem praedestinatum ad poenam, unamque Dei esse praedestinationem, quae aut ad donum pertinet gratiae aut ad retributionem iustitiae. Secundum: liberum arbitrium, quod in primo ordine perdidimus, nobis praeveniente et adiuvante Christi gratia redditum. Tertium: velle Deum, generaliteri, licet non omnes salventur. Quartum: Christi sanguinem pro omnibus fusum, licet non omnes passionis mysterio redimantur. Aquitani pene omnes a Carolo recedunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis obsident. deceluii. In qua obsidione. dominice natiuitatis fes¬
tiuitatẽ cȩlebrant. Secdnolentib quiex parte karolierant inire bellum.
absq utilitate recessum ẽ. Karolus eundẽ godefridũ quib dã pactionib
sibi conciliat. Ce teri danorũ usq adm̃ sr̃ martiũ in ibi absq ulla formi¬
dint residens. cunctaro furiosius quoliberius diripiunt: cremant. atq. caps¬
uant. Lothariusq filiã haroli asacro fonte suscipit & post paucos dies ad sua
remeare contendit. Danimense iulio relicta sequana ligerim ad euntes. n¬
netũ urbẽ & monasteriũ scĩ florentii acuicina loca populant᷑: Haroliis men
aprili synodũ episcopoꝵ iuxta urbẽ suessionũ in monasteriũ scĩ meclardias¬
gregans duos pres biteros monchos eidẽ monasterii ipse synodo p̃sidens eps
uidicantib degradari fecit. eo quod pippinũ furari &cũ eo in aquitiniã fugen

Expanded text:
fluminis obsident. DCCCLIII. In qua obsidione dominicae nativitatis fesfluminis obsident. DCCCLIII. In qua obsidione dominicae nativitatis festivitatem celebrant. Sed nolentibus qui ex parte Caroli erant inire bellum, absque utilitate recessum est. Carolus eumdem Godefridum quibusdam pactionibus sibi conciliat ceteri Danorum usque ad mensem Martium inibi absque ulla formidine resident, cuncta eo furiosius quo liberius diripiunt cremant atque captivant. Lothariusque filiam Caroli a sacro fonte suscipit, et paucos post dies ad sua remeare contendit. Dani, mense Iulio, relicta Sequana, Ligerim adeuntes, Namnetim urbem et monasterium sancti Florentii ac vicina loca populantur. Carolus mense Aprili synodum episcoporum iuxta urbem Suessionum in monasterium sancti Medardi adgregans, duos presbyteros, monachos eiusdem monasterii, ipse synodo praesidens, episcopis iudicantibus, degradari fecit, eo quod Pippinum furari et cum eo in Aquitaniam fugere
Abbreviated transcription (Latin):
consiliariis suis magnã illic eẽ partẽ thesauroꝵ quapenitꝰ fraudaret᷑ si passi
omnib intrandi copiadaret᷑. in castra sese recipit. ꝓhibitos omnib ab in rup¬
tione urbis. Quib recedentib. mauri ita noctu muri int̾rupta trabibus
muniunt. Ut urnientẽ incrastinũ hostẽ nullatenus formident. Proinde
in cassũ tanto labore deducto. Iudoicus cũ exercitu suo acl ꝓpria remeat.
Abdirham rex saracenoꝵ in hispania consistentiũ. cordube moritur. egnuq
eiꝰ filius ipsius ad sequit᷑. Godefriđ herioldi danifilius qͥ quondã subim¬
peratore ludouuico mogontiaci fuerat baptizat̾. a lothario deficiens ad
suos se confert. Uncle conrogata manuualida. fresiã cũ multitudine nauiũ
ad gredit᷑. Deinde uicinia scaldis fluminis. Ad post tremũ ingreditur.
Quo occurrentib: lothario & harolo cũ omnisuo exercitu. utrãq ripã eiusdẽ

Expanded text:
consiliariis suis, magnam illic partem esse thesaurorum, qua penitus fraudaretur, si passim consiliariis suis, magnam illic partem esse thesaurorum, qua penitus fraudaretur, si passim omnibus intrandi copia daretur, in castra sese recipit, prohibitis omnibus ab irruptione urbis. Quibus recedentibus, Mauri ita noctu muri interrupta trabibus muniunt, ut venientem in crastinum hostem nullatenus formident; proinde in cassum tanto labore deducto, Hludowicus cum exercitu suo ad propria remeat. Abdirhaman, rex Sarracenorum in Hispania consistentium, Cordubae moritur, regnumque eius filius ipsius adsequitur. Godefridus, Herioldi Dani filius, qui quondam sub imperatore Hludowico Maguntiaci fuerat baptizatus, a Lothario deficiens ad suos se confert; unde conrogata manu valida, Fresiam cum multitudine navium adgreditur, deinde vicina Scaldis fluminis, ad postremum Sequanam ingreditur. Quo occurrentibus Lothario et Carolo cum omni suo exercitu, utramque ripam eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tata inpine recdeunt. Karolus fratrẽ hlothariũ ad sui conloquiũ inuitans.
apud augustã uiro mandorũ quȩ beati quintini mastrris corpore insignitur
frat̃ ne suscipit. honorifice afficit germane tractat. regalit̃ munerat redeuntẽq¬
benigne deducit. Land bestus & guarnarius fr̃s pars uel maxima discordiarũ.
alter dolo alt̃ iuditio int̃ ficiuntur. Salomon britto. karolo fidelis efficit᷑.
Tertia quȩ brit tanniȩ parte donatur. Sancius comes uasconiȩ pippinũ pippini
filiũ capit. &usq ad p̃sentiã karoli seruat. Quẽ harolus captũ infranfiã ducit.
acpost conloquiũ hlotharii in monasterio scĩ merdardi apud suessiones ton¬
deri iub&. Lo douuicꝰ lotharii filius beneuentũ adiens. bairã ciuitatẽ obpug¬
nat. in t̾ruptoq. muro pessimis usus consilus acepto relisit. Nã dicentib

Expanded text:
tata, inpune redeunt. Karolus fratrem Hlotharium ad sui conloquium invitans, tata, inpune redeunt. Karolus fratrem Hlotharium ad sui conloquium invitans, apud Augustam Viromandorum, quae beati Quintini martyris corpore insignitur, fraterne suscipit, honorifice afficit, germane tractat, regalitbenigne deducit. Landbertus et Guarnarius fratres, pars vel maxima discordiarum, alter dolo, alter iudicio interficiuntur. Salomon Britto Carolo fidelis efficitur, tertiaque Britanniae parte donatur. Sancius, comes Vasconiae, Pippinum Pippini filium capit, et usque ad praesentiam Caroli servat; quem Carolus captum in Franciam ducit, ac post conloquium Lotharii in monasterio sancti Medardi apud Suessiones tonderi iubet. Hludowicus, Lotharii filius, Beneventum adiens, Bairam civitatem oppugnat, interruptoque muro, pessimis usus consiliis a coepto resilit; nam dicentibus