comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. diabolusiam ex parte ab somis: ĩ fu¬
curo penicus ab sorbebitrr pp̃ ħ quod mo¬
dumi mucendu excessit xp̃m innadendo
in quo uͥl habebat demq ex ꝑsona ins¬
corum qui nune sunt ⁊ in rcliurectõe
num. uł ut gregemi post te trabeb̾as: u̾.¬
morce a rbitror hic significari delectatõnem
poccandi ⁊ camalem consuetudinem. que
anniam mortifieat que ex actu pecc̃i fit
quo in adam peocauimis hanc enĩ mor¬
cem pecc̃o meluimus. ꝙ pocẽ ouiino erat
iu licero arbitrio. cum in ꝑadiso ullus
dalor deuegate delectacõnis uoluntatibo¬
ne hominus resiscebat ut ũbi gr̃a Si quis
assistat. q̃m nunqmͣ uenatõ delectauit oĩ¬
uo liter est uttum uenan uolit ł uelit.
nec enm criciat. qui ħ prohibet. ac si ita
libertate male usus benenatus fiũc contꝰ
probibentis imꝑium paulatun surrepẽs
delectatõ mortificat auimam ut si se ab¬
stinere uelit sũ molestia ⁊ agoue non
⁊ sp̃c adũsus camenr nec cessab̾ conten¬

Expanded text:
 diabolus jam ex parte absorptus; in futuro penitus absorbebitur, propter hoc quod modum vincendi excessit Christum invadendo, in quo nihil habebat. Deinde ex persona justorum qui nunc sunt, et in resurrectione num velut gregem post te trahebas? Uper mortem arbitror hic significari delectationem peccandi, et carnalem consuetudinem quae animam mortificat, quae ex actu peccati sit, quo in Adam peccavimus. Hanc enim mortem peccato meruimus, quod peccatum omnino erat in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat, ut verbi gratia, si quiselectavit, omnimodo liber est utrum venari velit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus venatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia et angore non s adversus carnem . Nec cessabit conten
Abbreviated transcription (Latin):
macedoniam. ã
uidere.sꝑo e¬
nim me ali¬
qnͣtulum cẽ¬
poris mane
ap̃ uos si do¬
minus ꝑmi¬
bo autem e¬
phesi usq ad
pentecosten.
Osti um enĩ
magnum ⁊
eudens ⁊ ad¬

Expanded text:
Macedoniam, Amidere; spero enim me aliquantulum temporis manere apud vos, si Dominus permibo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi magnum et evidens; et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ie. ⁊ in minis¬
t̾ium scorum
orliuaunt
se ip̃os ut uos
subditi sitis
laborantiGau¬
deo aũt in p̾¬
seutia stepha¬
ne ⁊ fortuna¬
ti ⁊ achayci.
qm̃ id quod
uobis deerat.
ip̃i suppleue¬
runt.refece¬
runt enun ⁊
meum sp̃m.¬

Expanded text:
in ministerium sanctorum ordinaverunt seipsos, ut et vos subditi sitis laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati, et Achaici: quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Refecerunt enim et meum sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ patientiam sustinemꝰ. quales nũc apparemꝰ.
fituri sumꝰ. qñ apparebit. quid erimꝰ. qd ñc ad¬
optionem mereisi. Itaq ñ nature att̃iꝰ. s altiꝰ.
assidiutatem notat. expectat dico. reuelatd̃em
ante pictore subiestis sibi colorib.⁊ ad opꝰ ei
paratis expectatõ celoꝵ manifestatõem. ima

Expanded text:
 quales nunc apparemus. futuri sumus, quando apparebit quid erimus, quod nunc adoptione meremur. Itaque non naturae alterius, sed alterius assiduitatem notat. Exspectat, dico, revelationem ante pictore subjectis sibi coloribus et ad opus ejus paratis, expectatio colorum manifestationem imagi
Abbreviated transcription (Latin):
ad. si .i. qr non fuit creditus. ut sermo ⁊ fides
siiul uing̃entur. ñ fuit creditus dico. ex his
gipto c̃ mulcam mã ꝑ ambuiassent ⁊ mul¬
ca idicia uirtutis d̾i accepissent ĩ egipto ĩ
mari rubro. iii hemo. consilium fecunt mã¬
dare specuiacores qui deberent in spic̃e natu¬
Inexpugnabilium ⁊ fortium procreatͥcem
eẽ. dicentes. quib auditis obstupueuint
qui oos miserant. non c̃tentes uam dei pro¬
missionem. uł ita. nou ꝑto .il. ser. non ali¬

Expanded text:
d est quia non fuit creditus ut sermo et fides simul jungerentur. Non fuit creditus, dico, ex his,gypto cum multam viam perambulassent, et multa indicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari Rubro, in eremo, consilium fecerunt mittere speculatores , qui deberent inspicere natuinexpugnabilium et fortium procreatricem esse dicentes. Quibus auditis obstupuerunt, qui eos miserant, non credentes veram Dei promissionem. Vel ita, non profuit illis sermo non a
Abbreviated transcription (Latin):
s pp̃ hoc diait se lo¬
cutum esse. qr c̃didit.¬
⁊ ita duo fecit. quoꝵ¬
alt̃m alti causa ex¬
sticit. credidit .s. ⁊ la¬
cutus ÷ ne fides sine
confessione ẽẽt. in¬
ucilis. hũtes inqu. ⁊
uos ut illi. credimus.
fic̾emur non tim̃ces¬
niala. qr sumus scr¬

Expanded text:
sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit; et ita duo fecit, qualterum alterius causa exstitit. Credidit, cutus est, ne fides sine confessione esset inutilis. Habentes, inquam, os, ut illi credimus fitemur non timemala, quia sumus sc
Abbreviated transcription (Latin):
ut ultra .s. non moriamun nec mors nob̾
fidei ꝑticipes. in una domo pacis erunt. ĩ qua
consticuet non dico uos nobiscum. s dico
nos nobiscum. ut nou iunferiores. s pares.
nobis sitis si uoluenitis ⁊ bene de uobis hoc
inurie suo nullum uult eẽ alienum ⁊ deo
a płs omnia sustinet. ⁊ omnnb fidelib p̃¬
dicat ut nou paricos ad ceuam ꝑdueat dñ
cuuis concimelia si ueniant panci. mag¬
na eium contumelia eius  qui cenam fẽ¬
cit opulentam. ac multos inutauis set
mus ad iustructõ ẽ¬

Expanded text:
ut ultra, scilicet non moriamur, nec mors nobis omnes unius fidei participes in una domo pacis erunt. In qua constituet, non dico nos nobiscum, sed nos vobiscum, ut non inferiores, sed pares nobis sitis, si volueritis. Et bene de vobis hoc munere suo nullum vult esse alienum. Ideo Apostolus omnia sustinet, et omnibus fideliter praedicat, ut non paucos ad coenam perducat Dei, cujus contumelia est, si veniant pauci. Magna enim contumelia ejus est qui coenam fecit opulentam, ac multos invitavit, simus ad instructione
Abbreviated transcription (Latin):
.4. sicut ⁊ alii nõ¬
sapientes electi
sunt ad apłatũ¬
ita .i. etiam ego
qui eram sapiẽs¬
fui qͣi non eẽm
sapiens. Cum ue¬
in sublimitate
sermonis ẜ loi¬

Expanded text:
 Sicut et alii nosapientes electi sunt ad apostolid est etiam ego, qui eram sapienquasi non essem sapiens, cum in sublimitate sermonis,
Abbreviated transcription (Latin):
In crucifixo enim dr̃ quod uetus homo cru¬
cifixus est ut non seruiamus ultra peccato
Non ergo ita accipiendum ẽ quod hic dic̃
apłꝰ. tanqmͣ ea tm̃ dix̃it que sunt creden¬
Da de xp̃o. set eciam que obseruanda sunt¬
in uita ec moribus ei qui accedit ad com

Expanded text:
In crucifixo enim dicitur, quia vetus homo crucifixus est, ut ultra non serviamus peccato . Non ergo ita accipiendum est quod hic dicit Apostolus tanquam ea tantum dixerit quae sunt credenda de Christo, sed etiam quae observanda in vita, et 71 moribus ei accedit qui accedit ad comp
Abbreviated transcription (Latin):
ef. ma. e p̃po siti urͣ non fecisse sicut bomis
pastor. s ut m̾cennaris cui non est cura
de ouib lupo ueniente quas deser̃. s nũ¬
quid ñ fiui ei cura de omb qr fugit᷑ fũ
plane. eas enim pastori in ceio sedenti
sũ quo mũe neq̾unt deserentur greges.
congregaueras quas ab eo desertas fius¬
se dicamus. fatiano ergo serm xp̃i minis
uitate iu cuntatera qũ eorum quisqmͣ spe¬
cialiter a ꝑ setutorib queritur. ut ab alus
qui non ita requinuitur. ũ deseratur ecc̃a.
s p̃beant cibaria conseruis quos alit̾ ui
tur ab hus quib indigent. Aut gͥ ad loca
mumita omnos transeantant qui hũt ne

Expanded text:
. Ambrosius Videtur non fecisse sicut bonus pastor, sed ut mercenarius cui non est cura de ovibus, quas lupo veniente deserit. Sed nunquid non fuit ei cura de ovibus, quia fugit? Fuit plane. Eas enim Pastori in coelo sedenti sine quo vivere nequeunt, desererentur greges congregaverat, quas ab eo desertas fuisse dicamus. Faciant ergo servi Christi mivitate in civitatem, quando eorum quisque specialiter a persecutoribus quaeritur, ut ab aliis qui non ita requiruntur non deseratur Ecclesia, sed praebeant cibaria consertur ab his. quibus indigent. aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ in ħ .i. ĩ consid̾ati¬
one huius tante
cãdõue desi derii ꝙ
non faceremus n¬
si cercim cuus tei
figura.axa filia cã
T gnum inferius. ut

Expanded text:
consideratione hujus tantae atione desiderii, on faceremus nisi certi. In cujus rei figura, Axa filia Caleph irriguum inferius ut
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃cum non de ẽra cormptibile. s de ce
.i. in mortale. ⁊ impassibile ad similitudi¬
si xp̃m uestiqi fiũnus corpore deposito. ⁊
non midi eo ħ dicit ne idem de iuidis pu¬
carentur. uł ita. cupius indui corpore
missa gloria inuemiantur ħ enim opu̾s
est ut induci corpore. sr̃unduantur ⁊ głia
q̃ est iniutacõ in clanitatem. ꝥ Iami qui

Expanded text:
vestimentum, non de terra corruptibile, sed de coelo, id est immortale et impassibile, ad similitudivestiti fuerimus corpore deposito, et non nudi eo. Hoc dico, ne idem de nudis putaretur. Vel ita, cupimus indui corpore lieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est: ut induti corpore, superinduantur gloria, quae est immutatio in claritate. Gravati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fomitem. qͥ ÷ ĩ carne
ĩt̾iorem dic̃. ꝯsentire.
bonam ẽẽ legẽ appro¬
bat. Ext̾iorem uͦ dic̃.
legem.repugnare.⁊
captinare. ⁊ ꝑ legem.
maiorem potestatem.
pecrandi. hr̃e. Sequit᷑¬

Expanded text:
et fomitem, qui est in carne. Interiorem dicit consentire bonam esse legem approbat. Exteriorem vero legem repugnare et captivare et per legem majorem potestatem peccandi habere. Se
Abbreviated transcription (Latin):
hũs reb q̃ sunt do-¬
sicut ꝑ mobedienti¬
am istorum cessaid
ita pro correctione
acciugatur ⁊̃ uota
ꝙ prepositum eoꝵ
ecc̃ani eorum accep̃.
sit sollicitus de eis .i.
destinatur s ad ec¬
cłiam. Salutatio.
est ⁊ aute quam la¬
tutationem ponat
p̃mutit exhortati¬
onem dicens. me.
qua causa patiari.s.
quiã solam fidem
pcedico. ħ dicit ut
cales se p̾beant ꝑ
quib non egre fe¬
rati ie pati inuuiri¬
as. uł ut similiter
patiantur. uł ut
pro eo orent uł u̾¬
neccĩa ministrẽt.
Que aũt sit salu¬
catio ostendit ad¬
cens. gratia diũ¬
N

Expanded text:
his rebus quae sunt Dosicut per inobedientiam istorum cessavit, ita per correctionem accingatur. Et nota quod praepositum eoruEcclesiam eorum accepit sit sollicitus de eis, et destinatur, sed ad Ecclesiam. Salutatio. Et antequam salutationem ponat, praemittit exhortationem dicens: Memoqua causa patiar, scilicet quia solam fidem praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaria ministrent. Quae autem sit salutatio, ostendit addens: Gratia Domin
Abbreviated transcription (Latin):
qui dr̃ iustus.
qui sunt ex cͥ¬
cuncisione.
hii soli sunt
adiucores m̃¬
iu regno dei.
solatio. Salu¬
tat uos epa¬
fras qͥ ex uob̾¬

Expanded text:
icitur Iustus qui sunt ex circumcisione hii soli sunt adiutores in regno Dei solacio salutat vos Epaphras qui ex vob
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qmͣ ego eis misi.
ut indeatis hic esse
responsum q̃ĩoni¬
nb illis. ex hoc lo¬
co iutelligimus ꝙ
gũales suit iustinc¬
fectur scripte sunt

Expanded text:
m ego illis misi, ut videatis hic esse responsum quaestionibus illis. Ex hoc loco intelligimus quod generales sunt instrucfectum scriptae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
.Q. ñ impotentem.
⁊ iõ calia exigite qͣ¬
bis. ita fatiunt iuri
iusti. boui enum ex
fide iunences eciãm
ad huc ab illa cuu¬
tate ꝑegruantes qͥ
imꝑant s̃munt eis
quib uident᷑ imꝑa¬
re. qr ñ cupiditate ĩ¬
ꝑant dommandu. s¬

Expanded text:
n impotentem, et ideo talia exigite quigi, ita faciunt viri justi. Boni enim ex fide viventes, etiam adhuc ab illa civitate peregrinantes, qui imperant, serviunt eis, quibus videntur imperare, quia non cupiditate imperant dominand
Abbreviated transcription (Latin):
cum asserant de gͣ¬
cia. hu soli de indei
sunt modo adiuco¬
res mei in regno
dei p̃dicando. qui
ini posito in tabũ¬
iatione sunt salã:
uicem meam sup¬
plendo. S alutit
nos. epa. qui ex nõ.

Expanded text:
cum asserunt de gratia. Hi soli de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. Salutat vos Epaphras qui ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
num illos qui inuiĩ¬
uenient᷑. s ⁊̃ mortuos ce quib dubitatis ũ
fuisse ⁊ resirexisse. Nos quo sꝑemus resur¬
recturos. ꝑ uirtucẽ diuinitatis eiꝰ. electosã
ĩo dic̃ dormientes qr uemotam fatue pat̃
socium excitare a so̾no qmͣ fatile omnes
ħ ordine ꝙ nini reꝑ¬
ti ñ p̾nenient moru¬
os ⁊ sullosmag̾ pu¬
cecis c̃ iħu adducendo:¬

Expanded text:
um illos qui vivi invenientur, sed etiam mortuos de quibus dubitatis, non fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes ordine quod vivi reperti, non praevenient mortsi illos magis putatis cum Jesu adducendo
Abbreviated transcription (Latin):
sius. ac. in ha. idem ip̃e utiq ĩ m̃bris sius.
Ip̃e ergo xͥ ⁊ dedit de celo. ⁊ accep̃ in terra.
h e in hominib acapere. Nec moueat ꝙͥ
ait. dou̾a. ñ donium. cui ⁊̃ cõncordat ppħã. p¬
culdubio sp̃c sanctus donumi dei ẽ. de quo
dominus ait Samaritane. si scires donũ dei
eiuuq hũt omnna. s hũ illa. alĩ alia qmͣ¬
uis ip̃m donum a quo unicuiq ꝓpria diui
in omnib membris agit omnia. Quod a..
prosequitur suꝑio¬
rem probationem
minem dat quia

Expanded text:
in hominibus idem ipse utique in membris suis. Ipse ergo Christus et dedit de coelo, et accepit in terra, est in hominibus accipere. Nec moveat quod ait dona non donum, cui etiam concordat Propheta, procul dubio Spiritus sanctus donum Dei est: de quo Dominus ait Samaritanae: Si scires donum Dei,quique habent omnia, sed hi illa, alii alia, quamvis ipsum donum a quo unicuique propria diin omnibus membris agit omnia. Quod autem, prosequitur superem probationem,ominem dat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scĩ quo impleti c̃dentes loq̃bantur
omnib lingius. In psõ cũ ita legitur. acce
donum. s c̃ ꝓpħa dixit accepisti in hom̃ib
paulus aꝑsica anct̾oritate maluit dicere.
dedĩt ha. ut ex utro ũbo uno ꝓpħico. al¬

Expanded text:
m, quo impleti credentes loquebantur omnibus linguis. In Psalmo tamen ita legitur: Accepdonum. Sed cum Propheta dixerit, accepisti in hominibus, Paulus apostolica auctoritate maluit dicere, dedit hominibus, ut ex utroque verbo, uno pro
Abbreviated transcription (Latin):
iufẽmi fecerat. itĩn
captiuos fecit xp̃e dũ¬
ad celum reducunt:
Ip̃os ita homines ap¬
tellau̾̃ captiuitatem. qr captini cenebantur
sub diabolo. sic̃ milicia cum dr̃ incelligint᷑
qui militant ẽand̾ captuntatem a xp̃o cap¬
tiuatam dicitut sic captiuitas felix. possẽ
enĩ homines ad bomun capi uñ petro dic¬
dim̃ est. ex ħ iam hominos eris capiens. cap¬
gati sub ieue iugum missi liberati a peccõ

Expanded text:
inferni fecerat. Iterum captivos fecit Christuad coelum reducuntur. Ipsos itaque homines appellavit captivitatem, quia captivi tenebantur sub diabolo, sicut militia cum dicitur, intelliguntur qui militant. Eamdem captivitatem a Christo captivam dicit, ut sit captivitas felix. Possunt enim homines ad bonum capi. Unde Petro dictum est: Ex hoc jam eris homines capiens . Capgati, sub leve jugum missi, liberati a peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
s dilig. si uͦ m̃alus ẽ nõ nocet bono. s pͣgat¬
eum. maluis uo deb timeri quia instituti st̃
principes ut mala puniant: principes dicit
illos. qui pp̃ corrigendã uitam. ⁊ ꝓhibenda
adu̾sa c̾antur. dĩ hñtes ymaginem. ut sub
uo ce t̃i funt.

Expanded text:
sed diligit. Si vero malus est non nocet bono, sed purgatum. Malus vero debet timere, qui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam vitam, et prohibendo adversa creantur, Dei habentes imaginem, ut sub uno caeteri sint.
Abbreviated transcription (Latin):
sum̾et. Et paulus colaphisatꝰ. ne se extolł
et. Et iudas dampnatus. ut se suspend̾et. Cũ
E d̾s iustos facit suos ꝑ potestatem diabolo datã.
tñ ꝓ unqua nocendi uolintate. q̃ ipsiꝰ diaboli
fuit: ei reddet᷑ in fine supplicium. Qł ã ad̾osũt.¬

Expanded text:
sumesumeeret, et Judas damnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli ipsius fuit, ei reddetur in fine supplicium. Quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
potestas aliqui homim .ł. bono. ł malo. nisi
a dõ dama. Unde pilato dñs ait. nõ hr̃es in me
potestatem. nisi datum ẽec tͥ desr̃. Malitia ho¬
mintim. cupidicatem nocendi ꝑ seht̃: potest¬
atem añt si ille non dat. non ht̃.: Idõ q diabolꝰ
añ quam aliquid dolłet Iob dicebat dño mi¬
cte manum tuam .i. da potestatem: qr ⁊̃ no¬
centium potestas. non ẽ nisi a doͣ sic̃ scriptũ
ẽ. loquente sapientia. ꝑme reges regnant
⁊ tyrani ꝑ me tenent ferram. Uñ ⁊ Iob. d̾
dño ait. Qͥ facit regnare ypocritam p̃p ꝑ
u̾sitatem pͥp. Et de ppͦ istł. dicit ds̃. dedieis
regeni in ira mea. Nocendi enim uoluntas
p̃t eẽ ab hominis amino. potestas ã ñ ẽ nͥa
u. ñ ẽ. ut improbs accipientib nocendi po¬
testatem. bonorumq patientia ꝓbet᷑.⁊ malo¬
rum iniquitas puniatur. Nam ꝑ potesta¬
tem diabolo datam. ⁊ iob ꝓbatus est. ut iꝰtꝰ
appareret. ⁊ petrus temptatꝰ ẽ ne de se pre¬

Expanded text:
potestas alicui homini, vel bono vel malo, nisi a Deo data. Unde Pilato Dominus ait: Non haberes in me potestatem, nisi datum esset tibi desuper . Malitia hominum, cupiditatem nocendi per se habet; potestatem si ille non dat, non habet. Ideoque diabolus antequam aliquid tolleret Job, dicebat Domino: Mitte manum tuam , id est da potestatem, quia etiam nocentium potestas, non est nisi a Deo. Sicut scriptum est, loquente Sapientia: Per me reges regnant, et tyranni per me tenent terram . Unde Job de Domino ait: Qui facit regnare hypocsitatem populi . Et de populo Israel dicit Deus: Dedi eis regem in ira mea . Nocendi voluntas potest esse ab hominis animo; potestas autem non estenim non est ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. Nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se prae
Abbreviated transcription (Latin):
bati sunt qui bñ possuit docere. s marnfesti
hominib ẽẽ non possunt. nisi c̃ docent. doc̃e
ã uolmit nisi eos qui doc̃i q̃runt. s multi ad
q̃rendum pigͥ sunt. nisi ꝑ molestias ⁊ insulta¬

Expanded text:
bati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesti bati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesti hominibus esse non possunt, nisi cum docent. Docere autem nolunt, nisi eos qui doceri quaerunt, sed multi ad quaerendum pigri sunt, nisi per molestias et insulta
Abbreviated transcription (Latin):
callidum ẽ. nou sp̃u sapĩe. s impatientie dũ
pacem catholicam ꝑturbant in u̾sum cedit
ꝑficientium ẜ illud. filius eruditus sapiẽs
ħrticis non ut eorum approlemus errores .s
ut catholicam doctrinam adũsus eos insidi¬
as asserences igil autõres ⁊ cantores simus. ꝑ¬
sunt ergo nõbis ħetici non ũm docendo ꝙ nes¬
ciunt. s ad ũm querendum ⁊ aꝑiendum
cacholicos excitando. id̃ diuina prouiden¬
tia ħ̾eticos inuitos ẽẽ ꝑmittit ut cum ĩ sul¬
caut nobis ⁊ uit̾rogant nos q̃ nescinnis. uł
sicut excutiamus pigritiam ⁊ dunnas scͥp¬
turas nosse cupiamus. uñ ait. oꝑor. he. esse.
Non uult apłs. nec optat ut hereses sinc. s
qr sic futrirum est dic̃. ⁊ qr hoc utile est ad
dũc ego sum panli. s ⁊̃ qmi probati sunt in
nobis .i. int̾ uos sicut illi qui dñt egs sum xͥ
manifesti fiant hominib hii eniui deo pro¬

Expanded text:
callidum non spiritu sapientiae sed impatientiae, dum callidum non spiritu sapientiae sed impatientiae, dum pacem Catholicam perturbant, in usum cedit proficientium, secundum illud, filius eruditus sapiens mur ergo etiam haereticis non ut eorum approbemus errores, sed ut Catholicam doctrinam adversus eorum insidias asserentes, vigilantiores, et cautiores simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendum et aperiendum Catholicos excitando. Ideoque divina providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut haereses sint, sed quia sic futurum est, dicit, et quia hoc utile est. Ad dicunt ego sum Pauli, sed etiam qui probati sunt in vobis, id est inter vos, sicut illi qui dicunt ego sum Christi, manifesti fiant hominibus. Hi enim Deo pro
Abbreviated transcription (Latin):
de resuirectõe. Scis¬
sure autẽ erant ꝓ¬
donis sp̃ualib uidens enuĩ diabolus cepola
demonum deser ⁊ nomen liberantis mediato¬
ns cuirere genus humanum moint ħeticos e
sub uocabulo xͥano doctrine resist̾ent xp̃iane
Qui enim in ec̃caxͥ morbidum aliquid prauñ¬
ꝙ sapiunt si correpti ut samim rectum eꝑ sa¬
piant resistunt contumacit sua e pestifera
cogiata emendare nolunt. s defensare ꝑ sistt̃
⁊̃ sic iualo suo prosunt sus catholicis. dum deꝰ
eciam utit᷑ malis. bñ ⁊ diligentib deum. oĩa
eohoꝑant᷑ i bonum. omnes enim inimici
cecẽ. ił errore secati uł malitia deprauati ꝓ¬
sunt qr si accipunit pot̾atem corporałr afͣ¬
endo adũsantur ex̃cent enis sapĩam. ab ad
Multa quippe ad fidem catholicam ꝑtiuenti¬
a dũ h̾eticorum callida inquiecudine ex agi¬
tantur ut ad ũsus cos defendi possuit. ⁊ consi¬
d̾ant᷑ diligentius ⁊ incellignntur clarius
p̃dicantur instantius. ħeticorum enim genꝰ¬

Expanded text:
ctione; scissurae autem erant nis spiritualibus. Videns enim diabolus templa daemonum deseri, et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, movit haereticos qui sub vocabulo Christiano doctrinae resisterent Christianae. Qui enim in Ecclesia Christi morbidum aliquid pravumque sapiunt, si correcti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt,  sic malo suo prosunt veris Catholicis, dum Deus utitur etiam malis bene, et diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Omnes enim inimici et errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adendo aduersantur, exercent eius sapientiam; Multa quidem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur instantius.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ã hi credit imagniatõe ilicatis ac pieta¬
mebant quo sinui oportebat. Int prandia
enmi uł post peandirm euch aristiam su¬
potuis facere debe¬
fatiende occ̃oent
sumpserunt ex eo

Expanded text:
usmodi credit, imaginatione veritatis ac pietamebant quo sumi oportebat. Inter prandia enim vel post prandia, eucharistiam spotius facere debefaciendae occasionem sumpserunt ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo inclucta fuit simiłr tria .s. aĩa pecc̾m
lex hoc solum hic diuersum ẽ. qd̾ ui illa uͥ morit᷑
it a lege uiri soluta muker nubat. cui uelit
namq passionib ipsa anima moritur. qͥ iam:
setum mente legidei. quanuus ip̃e passioes. ñ¬
dum mortue sinrt. quam du carne seruit legi
pecci. Restat gͦ adhuc aliquid ei. qui ẽ sub gͣ¬
tia. qd̾ eitm tamen ñ uincat. nͭ captiuũ ducgt¬

Expanded text:
similitudo inducta fuit, similiter tria, anima, peccatorum lex. Hoc solum hic diversum est, quod in illa vir moritur, ut a lege viri soluta mulier nubat cui velit; namque passionibus ipsa anima moritur quae jam servit mente legi Dei, quamvis ipsae passiones nondum mortuae sunt, quandiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum tamen non vincat, nec captivum ducat
Abbreviated transcription (Latin):
iuaginaria. uł spũalis uisio: qñ aliquisĩ
excasi uł u sompmio uidec non corpora s
nuagiues res̃ dei reuelatione: ut petrus in d̾
discimi. Certium celum est incellectualis
uisio. qñ nec corpora. nec ymagines eorim
uidentur. s iñ corporeis substantiis intintus
uitis mirã dei potentia figitur. Ad hanc rap¬
cus est apłs ut ip̃m demmi in se. ñ in aliqua
figura inderet. ⁊ ħ iusio duab aliis ulto
excellentior est. qr ergo non ꝑ corpus indet
nec imaguiabilicer. s ꝓprie. hoc ea uisione
pcoxinia ⁊ absentia cogitantur. Tertium ꝑ
contuicum meutis quo ipsa dilectõ incellee¬
ta conspicitin. In hiis trib geñb istud pͥ¬
mumi maifestum omnib quo uidecur

Expanded text:
ualis visio, quando aliquis in exstasi vel in somno videt non corpora, sed imagines rerum Dei revelatione, ut Petrus vidit discum. Tertium coelum est intellectualis visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur. Ad hanc raptus est Apostolus, ut ipsum Deum in se non in aliqua figura videret. Et haec visio duabus aliis multo excellentior est. Quod ergo non per corpus videtur nec imaginabproximus et absens cogitatur; tertium per contuitum mentis, quo ipsa dilectio intellecta conspicitur. In his tribus generibus, illud primum manifestum est omnibus: in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipheta qui rer̃ significatar sonĩ sp̃u uid¬
ymagines ⁊ magis est ꝓpħca qui solo ear᷑
utro p̃ cellit ut qui iuderet in spu signiti¬
cacõnes ⁊ eis mente intelligit ut damel qͥ
⁊ sompnum regis ꝙ uuiderat dixit. ⁊ quid
siguificaret aꝑuit. Iam ⁊ ipe ⁊ ymagines

Expanded text:
pheta, qui rerum quae significantur, sola ipsa sipheta, qui rerum quae significantur, sola ipsa simagines, et magis est propheta, qui solo earum utroque praecellit, ut qui videt in spiritu significationes, et eas mente intelligat, ut Daniel, qui et somnum regis quod viderat dixit, et quid significaret aperuit. Nam et ipsae etiam imagines
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ĩ m̃bro illo corporis ꝙ mouenius in ore cũ
lo quiur signa rer̃ dantur non res ipse p¬
fenint᷑. iõ cranslado u̾bo linguam hic dic̃
prolatõem ubi sunt significatone ułut
yͥmagines rerum quent incelligant᷑ indi¬
ẏmagines inprimintur liugna gͦ est
queli signorum puuatõ quo cum intellee¬
tus accedit qui est mentis. uł reuelatõ fit
b sub seq̾nter agͥitum. et sciendum quia
lo q̃ns liugna aliqñ non intelligebat a¬
liqñ iutelligebat. s aliis exponere uõ ũale¬
bat. s aliquis forte int̾pretab̾r aliqũ ⁊ ui
debat ⁊ incelligebat ⁊ iut̃p̃tabatur ut uer¬
nonerat. ꝓ iñ cui signa ꝑ aliqͣs renir cor¬
poralimꝰ similitudines demonstrantur t̃
sp̃u si non incelliguntur non dum erat
ꝙpc̃ uiformatus est ut inderet ymagmes
huius mens illuminata est ut intellig̾et
iu̾tatem. ⁊ ĩo iun illo erat liugua. in isto ꝑ¬
pħia. qr in illo rerum ymaginatõ ĩ isto y¬
maginatomi sint̃precatõ mins eigo est¬

Expanded text:
id est in membro illo corporis quod movemus, in ore cum loquimur, signa rerum dantur, non res ipsae proferuntur. Ideo translato verbo linguam hic dicit prolationem, ubi sunt significationes velut imagines rerum, quae ut intelligantur indiimagines imprimuntur. Lingua ergo est quaelibet signorum prolatio, quo cum intellectus accedit, quae est mentis, vel revelatio fit, bus subsequenter aget. Et sciendum quia loquens lingua, aliquando non intelligebat, aliquando intelligebat, sed aliis exponere non valebat, sed aliquis forte interpretabatur aliquando, et videbat et intelligebat et interpretabatur, utnon erat. Proinde cui signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, si non intelligerentur, nondum erat spiritus informatus est ut videret imagines; hujus mens illuminata, ut intelligeret et. Ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia; quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. Minus ergo pro
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda muii
a⁊hostias con¬
stituitur:. usi
offerat. Sier¬
go ẽẽt suꝑ ter¬
rãm uec ẽẽt sa¬
certos. ẽ ẽent
qui offerrent
sccłm legem
munera qui
exemplari et
uiubre de ser¬
uiunt celesti¬
um. sicut &¬
c̃ consumari
taberuaculũ

Expanded text:
ferenda munera et hostias constituitur unde offerat si ergo esset super terram nec esset sacerdos cum essent qui offerrent secundum legem munera qui exemplari et umbrae deserviunt caelestium sicut rcum consummaret tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
lo uos scire.⁊ hoc ẽ qd̾
ait. Nolo enim uoso
fr̃es. ignorare .i. nolo
ꝙ uos ignoretis. mani¬
dico. ut ñ sitis uobis¬
so uoco misterium ne
putetis uos hoc ur̃o ĩ¬
genio possediscitere
ꝙ non uult eos igno
ti ft̃. Conting̃ dico
douec plenitudo gẽ¬
um ĩtraret:
tium inrtraret .i. itt

Expanded text:
lo vos scire, et hoc est quod ait: Nolo enim vos, tres, ignorare, id est nolo quod vos ignoretis mysteridico, ut non sitis ipsiso voco mysterium, ne putetis vos hoc vegenio posse discutere. d non vult eos ignorsunt. Contigit dico, donec plenitudo gentium intraret, id est ut intraret
Abbreviated transcription (Latin):
oplebitur. iłł. ame
quia ego ip̃e faciã.
Cum abstuło .i. remisero pecc̃a eoꝵ. hoc¬
erit in fine. qñ p̃dicatione helie.⁊ enoc.
ouertentur uidei. Uñ ꝑ malachiam dr
Mictam nob̾ helyam tesbitem. qui cõu̾¬
tec corda pr̃m ad filios.⁊ corda filiorum
Secundum

Expanded text:
mplebitur illis a me, quia ego ipsi faciam Cum abstulero, id est remisero, peccata eoerit in fine quando praedicatione Eliae et Enoch convertentur Judaei, unde per Malachiam: Mittam vobis Eliam Thesbitem qui convertet corda patrum ad filios, et corda filiorum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fideli. quod est ei iu
gratum est ei cium
gratum est de nob̃
male loqui ⁊ ñ sine
cã uolo ita ⁊ am enĩ
tum contiuentie cõ
uduali. uł uirgina¬
li castitatis ꝓposito¬
ĩ postiora respitiendo
ceciderunt ⁊ it̾ieit̃

Expanded text:
infideli, quod est ei in gratum est. Ei enim gratum est de nobis male loqui, et non sine causa volo ita. Jam enim tum continentiae, coidualis vel virginalis castitatis proin posteriora respiciendo cecide
Abbreviated transcription (Latin):
prohibebis p̃dicatori¬
dominus in euunge¬
lio dicit. dignus e̾ o:¬
rius mercede
reꝑec ui labore. Adũ¬
sns aut̃. qr solet qui
corripit non amari.
le accusatur. contra h

Expanded text:
prohibebis praedicatoriDominus in Evangelio dicit: Dignus esmercede reparet in labore.  etc. Solet qui corripit non amari, le accusatur. Contra h
Abbreviated transcription (Latin):
nõ h̾i ñ sunt recipi¬
ende. s Siquis fideł.
unde non hr̃ent. eccã¬
darec eis. uou tũ ceciꝑ¬
uetur dico ecc̃a. ut
susficiat illud ꝙ ht̃¬

Expanded text:
non sunt recipiendae. Sed si quis fidelis unde non haberent, Eccdaret eis, non tamen recipavetur, dico, Ecclesia, ut sufficiat illud
Abbreviated transcription (Latin):
spnaliter eis obedi¬
ant. ⁊ ext̾iora miniᷤ¬
pensatores ⁊ fideles¬
ñ solum honore sb̃¬
lum p̃uenir debent᷑
s ⁊ t̃teno ut non cõ¬
tustentur indigen¬
deanc obedientia
sp̃ualium. Instan¬
tior enim fit si nõ¬
humiliecur mopi¬
a ⁊ c̃scit in illo anc¬
coritas. tum indet
se ⁊̃ in p̃senti labo¬
us sui fuctum ꝑci
decur nec excollatur. Necc̃ĩtatis ergo ẽ acci¬
pere uũ ułiuitur. caritatis ẽ p̃bere. ñ tñ ue¬
uaie ẽ. emiͣngłm. ut ꝑ hiis p̃dicecur.Si enĩ
sic hendunt magna̾ni tem ẜilipendunt.
accipiant gͦ sustentatõem uecc̃ĩtatis a ppͦ.
m̃ çedem dispensacõnis a domino. nõ enim
a ppͦ tedditur .a. meices illis qui sibi in ca¬
ucate euungelii semuinti s canqmͣ stipeu¬
dium datur quo ut possint laborare pas¬
cantur. uile duplex honor erhitendusz

Expanded text:
tualiter eis obediant, et exteriora minipensatores et fidelesn solum honore sublimi praeveniri debent, et terreno, ut non contristentur indigedeant obedientia itualium. Instantior enim fit humilietur inopia, et crescit in illo aucoritas, cum videt se etiam in praesenti las sui fructum perciptetur, nec extollatur. Necessitatis ergo est accipere unde vivitur, charitatis est praebere: non tamen venale est Evangelium ut pro his praedicetur. Si enim sic vendunt, magnam rem vilipendunt. Accipiant ergo sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim a populo redditur quasi merces illis qui sibi in charitate Evangelii serviunt, sed tanquam stipendium datur: quo ut possint laborare, pascantur, et ille duplex honor exhibendus
Abbreviated transcription (Latin):
rat laborasse u fa¬
me ⁊ siti. ubi est gͦ
ꝓnussio dei dicen
missio domini titu¬
basse. cum apłs se¬
dicus cui semel uos cocos ꝯmisimus. ⁊ a¬
quo promissionem uite p̃sentis ⁊ fut᷑e

Expanded text:
rat laborasse in fame et siti, ubi ergo ssio Dei dicentmissio Domini titubasse, cum Apostoldicus, cui semel nos totos commisimus, quo promissionem praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ic̃. Scĩeb̾at placere
ui deis ꝑmissiones
patinm memorari.
Uñ modo hũs lan¬
dib extollit eos qͦs
supra obduratorũ
exemplo t̾ru In
uis filii sinnt. si cre¬

Expanded text:
c. Sciebat placere Judaeis promissiones patrum memorari. Unde modo his laudibus extollit eos quos supra obduratorum exemplo terruit. In jus filii sunt, si cre
Abbreviated transcription (Latin):
si iuficat lynunem. s auget ꝯcupisceu¬
beret gra ꝑ legem fidei. Apparet gͥ littere ue¬
cius homines cognitione peccati. qmͣ liberare
non in sp̃u adiuuante. ꝙ mandatum si sit
cimore pene nou amore iusticie senulit̃ sit
non liberalit̾ u õ nẽc fit. Nou enimẽ finctus
assit sides oꝑans ꝑ dilectõem fit dilectis bom
q̃ non liccere s sp̃c donum est licͣ enim sine
foris scriptum iex faciebat tuñ. u̾a sponsa pͥ
incelligit. quid disbet int̃ litceram ⁊ sp̃m. q̃
cat. lex ergo bona ẽ.¬

Expanded text:
ivificat hominem, sed auget concupiscenliberet per legem fidei. Apparet igitur litterae veos facere homines cognitione peccati quam liberare non in spiritu adjuvante, quod mandatum si fit timore pene non amore justitiae, serviliter fit non liberaliter; et adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni: quod non litterae, sed spiritus donum est. Littera enim sine foris scriptum lex faciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae cat . Lex ergo bona e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ litcera precipit. Ad̾uerte qmͣ dicat apłs¬
luteram que accidit. tui u̾elut econtiario
sp̃m inuificantem ingenti sa certe est de¬
ealogns in illis duab tabulis scciptus. qui¬
a lex subintranc ut habundaret delicrum.
Porro aũt p̃cepta ista dam sunt ycilia fati¬
enci ⁊ salubria ut nisi quis ea fecer̃. uicam
hr̃e nou possit. Hou ergo dr̃ lictera occi¬
deus. e q sex malã at.  qi parohibens pocte

Expanded text:
 littera praecipit. Adverte quam dicat litteram quae occidit, cui velut econtrario spiritum vivificantem ingerit. Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens pe
Abbreviated transcription (Latin):
qui camales obser¬
nantias p̃dicabant¬
s ĩ ip̃i moysi minis
ꝑsendo sunt inuristu ueceris .t. ininstros
dico ido. ꝑfecta scieritia. ⁊ uida. quales ñ
sunt psclida. nomi .t. dico non existentis. ĩ

Expanded text:
qui carnales observantias praedicabantsi Moysi ministinistri Veteris, ministros dico perfectos scientia et vita, quales non sunt pseudo. Novi Testamenti dico non existentis in l
Abbreviated transcription (Latin):
s. scriptum. Ut gẽales
ꝑib̃t .i. dampnabũt᷑
uaricatione. nisi de le¬
ge scripta dr̃et. quomͦ
peccare. cum ommes b̃¬
diti sint legi nat᷑ali:¬

Expanded text:
aut abjiciat a se propter indignitatem parentum aevaricatione. Nisi de lege scripta diceret, quomodo eccare, cum omnes subditi sint naturali
Abbreviated transcription (Latin):
e non largitur. ⁊ ob hoc eos obdinare dicit᷑.¬
qr non eorum miseretur. nõ qi impellit. ut
ssima.⁊ abhumanis sensib. remotissima in¬
dicat. quam nõ aperit apłc. s miratur ubi
ssa merito dampnata: ꝯtumeliam debitã
cui nitt reddit dei iusticia. honorem ĩ debi¬
ritate fortime. S clausa altitudine.⁊ scĩe
dere rationem. atq scd̾m comectitras cor¬
dis. su inscrutabilem altitudinẽ inditoꝵ
dĩ. cogitare conantes : in fabulas uanita¬
tis abierunt. dicentes q aĩe sursũ ĩ celo.

Expanded text:
e non largitur, ob hoc eos obdurare dicite non largitur, ob hoc eos obdurare dicit non eorum miseretur, non quia impellit, ut ssima, & ab humanis sensibus remotissima dicat, quam non aperit Apostolus, sed miratur, ubi ssa merito damnata, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebiritate fortunae, sed clausa altitudine sapientidere rationem, atque secundum conjecturas cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
meritum. ne gr̃a nacuet᷑. si non gratis donat᷑
S meritis redoitur. Meritũ ã obdurationis ẽ
pecc̃m totius masse dampnate. nec obdurat
dis imꝑtiendo malitiam. S ñ ut ꝑciendo gra¬
tiam. Sicut nec digni sc̃. quib enim nõ in¬
qͥnis aduitus ẽ. se adiutum gratis aguosoat:
Miscretur oͦ magna bonitate. ⁊ obdurad ulła
iniquitate. Ut nec lib̾atus desins merttis. głe¬
tur. nec dampnatus. nisi de sius meritis. con¬
queratur. sola .N. gr̃a redemptor discernit:
a ꝑditis quos rũia ꝑdicionis concreau̾at ma¬
ssa. ab origine ducta ꝑditionis c̃a. dmuni.
Uniu̾sum quippe gemis humañ. tam iͥtod̃i¬
uiditio in apostatioa radice dampnatũ ẽ. Ut
⁊̃ si mallus mn lib̾aretur. Nemo recte posset dei¬
iutuꝑare iusticiam. Illis uͦ qui lib̾antur ostẽ¬
dit᷑. plib non liberatis. ⁊ in dampnatõeiꝰta de¬
nistos debitum uiditium dei duc̾et. insierꝰ.
indebita misencordia sisbuenisset. ¶ Ion gͦ

Expanded text:
meritum, ne gratia evacuetur, si non gratis donatur, sed meritis redditur. Meritum autem obdurationis est peccatum totius massae damnatae, nec obdurat Deus impartiendo malitiam, sed non impartiendo gratiam, sicut nec digni sunt: quibus enim non imquis adjutus, se adjutum gratis agnoscat. Miseretur ergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia Redemptor discernit a perditis, quos in una perditionis concreaverat massa ab origine ducta perditionis causa communis. Universum quippe genus humanum tam justo judicio Dei in apostatica radice damnatum est, ut etiam, si nullus inde liberaretur, nemo recte posset vituperare Dei justitiam. In illis vero qui liberantur ostenditur, pluribus non liberatis, et in damnatione justa deo etiam istos debitum judicium Dei duceret, nisi ejus indebita misericordia subvenisset. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
it ibi aliqͥd bomi uł mali egisse. ⁊ ꝓm̾itis
re̾puit catholica fides. p̃p̃ euidentẽ apti snĩam
qua ait. cum ñclum nati ẽent. aut aliquid
bomi uel mali egissent. melior ẽ gͦ fidelis igno¬
rectissima. ¶ Quis porro tam ĩpie dissipiat
que gratis dat᷑. obdurat ã sccłm uiditiũ. qd̾
m̃itis redditur. Uñ datur uitelligi. Ut obdu¬
batio desit nolle musereri. Ut nõ ab illo irroge¬
tur. Aliqria. qͦ sit hõ det̾ior. S tm̃ qͦ sit melior

Expanded text:
t ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis respuit Catholica fides propter evidentem Apostoli sententiam qua ait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignorectissima. Quis porro tam impie desipiat, quae gratis datur; obdurat autem secundum judicium quod meritis redditur. Unde datur intelligi ut obduratio Dei sit, nolle misereri, ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽ ꝙ miseretur uł obdurat. dicit ita q
.i. postquam ita. constat ex uoluntate dĩ
cẽ obdurationem. curinqnam q̃ritͣ. uñ
aliꝰ sit bonus. aliꝰ sic malus. nd ẽ opus hie
uquiri. qr talis erit quisq qualem uult

Expanded text:
te est quod miseretur vel obdurat. Dicis itaque est postquam constat ex voluntate Dei esse obdurationem, cur, inquam, quaeritur unde alius sit bonus, alius sit malus? non est opus hoc inquiri, quia talis erit quisque, qualem vult
Abbreviated transcription (Latin):
ñ .h. ⁊ c̃. quomodo habitat pectatum ĩ carne
cum non sit fubstantia s prmnatio boni: et¬
ce primi hom̃ĩs corpus corruptũ ÷ ꝑpec̃m
ĩ adam. cuiꝰ ꝯsortio aĩa maculat᷑ pecc̃o. ꝑ id
gt qd fucti cã manet. ĩ habitere dicit᷑ pecc̃m
⁊̃ carue. hec ẽ lex carnis. a  qͣm diabolus ac
cipiat. ne faciat hõ. qd̾ lex p̃cipit. Seqͥtos¬
am uelle ad

Expanded text:
 sic ait: Quomodo habitat peccatum in carne, cum non sit substantia, sed privatio boni? Ecce primi hominis corpus corruptum est per pin Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Per id go quod facti causa manet, in hac habitare dicitur peccatum in carne, haec est lex carnis, ad quam diabolus acccipiat, ne faciat homo quod lex praecipit. VERSam velle ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsentio legi .i. idem
pcipto. dico consenti¬
o legi. ⁊ testis fum⁊
Nimc ã. quia osencit
legi. nolens ꝙ ꝓhib
declarata. ud esse

Expanded text:
sentio legi, id est idem praecipit, dico consentio legi, et testis sum Nunc autem, quia consentit legi nolens quod prohibet, declarat aliud esse
Abbreviated transcription (Latin):
lictum. a quib sic paratumerat. ñ ado pꝰea tr
ra nat᷑aliter repugnantia. quadam ui applica
ĩ inmundas actiones. tumeliosas. qͥb afficiũt¬
⁊ inficiunt corpora sua. Ip̃i dico hũtes hec ĩ semt¬
ip̃is .i. non aliunde. s a se ip̃is . no. it ht̃ homo
atq ꝯsentit. iuncitur. capit᷑. tudr᷑. possidecur.
a quo .it. quis nctusẽ. huic ⁊ sermis adductꝰ
ut. iti afficiant. corꝑora sia. ip̃i dico. agentes
dtumelias in semet ipił .i. in suo seni .ẜ mas¬
culi. cum masculis. femine. c̃ femnus. Diligt.¬
qui hominũ malitiam ñ fac̃. ĩ temptator .it. in
maloꝵ ẽ. quĩ gͦ dicit dm̃ homines. ad ista ñ cog̾e
s dignos deseri tm̃: deserere uerissime dic̾. Des̃e¬
rte ã d̾s. non apponendo grãm. uł appõitã sb̾tra¬
hendo. Maͣnifestum ẽ . it. dm̃ oꝑari. in cordibus
hominum ad iclinandes uoluntates eoꝵ qͦc̾q
aliqñ occulto. semꝑ̾ aĩte iusto. Et nota ꝙ d̾s dr᷑

Expanded text:
lictum, a quibus sic paratum fuit, non a Deo, ra naturaliter repugnantia, quadam vi applicaret in immundas actiones et contumeliosas, quibus afficiunt et inficiunt corpora sua. Ipsi dico habentes haec, in semetipsis, id non aliunde, 9 sed a semetipsis. Non enim habet homo atque consentit, vincitur, capitur, trahitur, possidetur: A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus Vel ita, afficiant cor, ipsi dico agentes, contumeliis in semetipsis, id est in suo sexu, masculi cum masculis, feminae cum feminis. Diligqui hominum malitiam non facit, intentator enim malorum. Qui ergo dicit Deum homines ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere, verissime dicit. Deserit autem Deus non apponendo gratiam, vel appositam subtrahendo. Manifestum est enim Deum operari in cordibus hominum ad inclinandas voluntates eorum quocunque aliquando occulto semper autem justo. Et nota quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uec̾em qnͣtum ad ea que mandabat .i. ad
caruales obsemantias ñ qnͣtum ad ũicatẽ
qmͣ p̃signabat. enacuans dico. de .i. p̃cep
uit. Ut duos populos prins diuisosꝑ legeni

Expanded text:
veterem, quantum ad ea quae mandabat, id est ad carnales observantias, non quantum ad veritatem quam praesignabat. Evacuans dico, decretis, id nt, ideo evacuavit ut duos populos prius divisos per
Abbreviated transcription (Latin):
ans. es maceriedr̃ qr non erat stabilis
ẽs gͦ macĩe qui fatile cestiũetur uenientẽ gr̃a
q̃ ⁊ legem amouit ⁊ corda gentium ab ydola¬
tria cõnũtit medius ũo erat uc neut̃ połs al¬
t̃i concordaret. stante ã ħ ꝑiete erant inimi¬
citie. ira. ⁊ inuidia. int eas. que abolita sunt
destructo ꝑiece. uñ subdit. ⁊ ꝑ ħ ẽ saluens in

Expanded text:
 maceriae, quia non erat stabilis est qui facile destrueretur veniente gratia, quae et legem amovit, et corda gentium ab idololatria convertit. Medius autem erat ut neuter populus alteri concordaret. Stante autem hoc pariete erant inimicitiae, ira, invidiaeque inter eos, quae abolitae sunt destructo pariete. Unde subdit: Et per hoc est solvens i
Abbreviated transcription (Latin):
one. dis .i. odia in de
orta. susur. cum la¬
tenter seminant
decrahit quis ei q̃m
odit infla. ut ui fla¬
bantur illi qui ma¬
iora dona habebant
sedi .s. tumiultus ad
pͥngnam. ne itm .e.¬

Expanded text:
ones, id est odia inde orta, susurrationes, cum latenter seminant detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, seditiones, tumultus ad pugnam. Ne ite
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ouimũ gͥ ħ sumina est. ut intelligatur
legis ⁊ omniũ dumar̃ scͥpturar̃ pleitudo
q se diligat alio sp̃ali p̃cepto nou est apus:
caricas ista amor dei est ⁊ ꝑtoximi. amor
huiꝰ seculi cupiditas dr̃. mimiit᷑ cupiditas.
caucace c̃scente. cuꝑi ditas gͦ reftencau: ca¬

Expanded text:
 igitur haec summa est, ut intelligatur legis et omnium divinarum Scripturarum plenitudo, que se diligat alio speciali praecepto non est opus. Charitas ista amor Dei et proximi est. Amor hujus saeculi cupiditas dicitur, minuitur cupiditas charitate crescente; cupiditas ergo refrenetur, c
Abbreviated transcription (Latin):
missa non est. Ille aut̃ iuste ⁊ sanete nunt
qui ordiuacam ht̃ dilectionem. ne aut dili¬
gat ꝙ non est dingendum aut uon dilignt
ꝙ ẽ diligendum: aut eque diligat ꝙ iuiꝰ
łamplius daligendimi aut minus ł ara

Expanded text:
rmissa non est. Ille autem sancte et juste vivit qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum, aut non diligat quod est diligendum: aut aeque diligat quod minus vel amplius dilig
Abbreviated transcription (Latin):
implecõ ⁊ consumatõ. Alit̾ enim dr̃. finitur
panis. alic̾ finicur tumea. alicer finit᷑ hic
ł ibi. ager. finitur: panis manducando. finit
cunica texendo ⁊ sbi sonac fims. ⁊ illie. s pa¬
proxuinim q diligunus. q̃ radix ẽ. oumũ
bonorim. uñ ui hiis duob mandatis coca lex

Expanded text:
impletio et consummatio. Aliter enim dicitur, finitur panis, aliter finitur tunica, aliter finitur hic vel ibi ager. Finitur panis manducando, finitur tunica texendo, et ibi sonat finis et illic; sed paproximumque diligimus, quae radix est omnium bonorum. Unde: In his duobus mandat
Abbreviated transcription (Latin):
uiceatur.time gͦ ⁊ p̃cepta. ⁊ consilia recte fuĩt.
c̃ ref̾u̾nt᷑ ad diligendum dñr proxiũ ꝓpt̃
dm̃i. de corde ⁊ c̃. hic diffruic cantatem. ⁊̃ nou
hic pouitur pro s̾pe. Ile enim se ad id ꝙ di¬
ligit ꝑuentimmi esse tesperat eui maie con¬
scieutie scrupulus mest ille enii sꝑac qui bo¬
nam conscĩam ger̃. q̃m u̾o pungit᷑ mala cõ

Expanded text:
videatur. Tunc ergo et praecepta et consilia recum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum. De corde, etc. Hic definit charitatem et non hic ponitur pro spe. Ille enim se ad id quod diligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrupulus inest. Ille enim sperat qui bona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aluid melligere
⁊ ars quedam ommpotñtis. atq sapientis
⁊ idõ cum decidant.⁊ succedant tꝑ̃ra. non
ac non pocuis idõ fc̃a sunt. q ĩ mutabitt¬
a dõ scuintur. a dõ. Ille gͥ. mesfabił quidã
ꝯplexus pr̃is. ⁊ ymaginis. nõ ẽ sine ꝑfrutti¬
one. sine caritate sũ gandio. Illa gͥ dildo.
delectatio. felicitas ⁊ beatitudo. Si tñ hu
suauitas. in genti largitate. atq ub̾tate
ꝑfundens õs c̾aturas ꝓ captu earũ. ut
ordinem suum teneant. ¶ec gͣ oĩa.¬

Expanded text:
et aliud intelligere: et ars quaedam omnipotentis atque sapientis et ideo cum decedant et succedant tempora, non ac non potius ideo facta sunt vel mutabiidam complexus Patris et imaginis, non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa igitur dilectio, delectatio, felicitas, vel beatitudo, si tamen humasuavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum ut ordinem suum teneant. Haec i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cet̾is reb ẽ. ñ enim
hñs aliquem. nquor
color̃ nec aerlux. Nõ
sit ip̃i. sccłm substanti¬
am singulatit̾ imi s.

Expanded text:
et in caeteris rebus est. Non enim habens liquorem, liquor color, nec aer lux. Non sit, ipsi secundum substantiam singulariter uni sit