comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pactum quorulibet iubet. Et sinũ¬
quam ibi fcm est. facienoum est
et si ob missu ẽ ĩstaurandum. et
institutum no erat instituendũ
ẽ. Sieni regilicet incinitate cui
regnat iugere aliquid ꝙneq añ
ilsum quisqua nec ip̃e unquar
uisserat. et nõ est cotra sotietatẽ
ciuitatis eius si obtẽpatur ei in¬
mo cõtͣ sotietatem nõn obtẽpẽq¬
tur.generale quippe pactum est
sotiet᷑atis humane obedire regily
suis. quanto magis regnatori¬
deo uniu̾se creature suẽ adea q̃¬
iusseĩt sine dubitatioe ẜ uẽdu
ẽ. Sicut enim in potestatib soti¬
etatis humane maror pegostas
minori ad obediendum pponit᷑.
ita deus oĩb.¬

Expanded text:
pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciuitatis eius obtemperatur, inmo contra societatem non obtemperatur — generale quippe pactum est societatis humanae oboedire regibus suis — quanto magis deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea qjusserit, sine dubitatione serviendum est? Sicut enim in potestatibus societatis humanae, major potestas minori ad obediendum praeponitur; ita Deus o
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nec tñ ita ut ingratus sit
tus susceptus ac nũtritus est.
enuãta derideat. ẜuet potins
ubiq pietatem. hẽant hee lo¬
cum ubi maiora nõ uacãt. ma¬
cer eccna. mater est matristu.¬

Expanded text:
ingratus sit tus, susceptus atque nutritus est, enumerata derideat. seruet potius ubique pietatem; habeant haec locum, ubi maiora non uocant. Mater ecclesia mater est eti
Abbreviated transcription (Latin):
moratio p̃gnantis atq nutrien¬
tis ut de ad̾am q eua alius ada
nasc̾eris ⁊ nutritetis. Respiar
tius respice ẜmadam de celo.¬
terreniportasti. ĩmo ⁊ ħ habeal
locuz materna aterrena ip̃a bñ¬
ficia quetibi ad uenãtione cord
enumerantur. Hãnt porsus lo¬
cu. Noli esse ĩgratus. Repẽti
impediat᷑. si nõ uułt ꝯuerti ĩme¬
lius. caue ne indeterius te pue¬
tat ⁊ ꝯueitat. Quid int̾ẽ utrũ
in uxore an in matre. dutũ in
qualibet inulere eua caueatu.
nlam istaumbra pietatis de fo¬
liis illiꝰ arboris uenit quib se p̾¬
mu ꝑntes nñ in illa dapnabili
t nissima ⁊ sincerissima euãgłi
santate de torqueat ad astucia
spentis ꝑtinet.

Expanded text:
emoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eua alius Adam nascereris et nutrireris? respice potius, respice Adam secterreni portasti. immo et hic habeant locum materna terrena ipsa beneficia, quae tibi ad eneruationem cordis enumerantur, habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende impediat. non uult conuerti in melius? caue, ne in deterius peruertat et euertat. quid interest, utrum in uxore an in matre, dum tamen Eua in qualibet muliere caueatur? nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus se primum parentes nostri in illa damnabili nissima et sincerissima euangelii caritate detorqueat, ad astutiam serpentis pertinet et
Abbreviated transcription (Latin):
tione sua nͥ qs faceret uolũtꝰ¬
tem prĩs eius. in quo nuo̾ ꝑfec
faciebat eĩ ⁊ illa uolũtatem pr̃is¬
eius. Ita optimus mag̾r atq di
ppinquitate indiscipłis suis ꝯ¬
menzorans. quo sibi rnͣsu ꝯse¬
tio gñs cuceteris scĩs ugo illa
coberet ostendit. Et ne ito salu¬
berimo magisterio quo ꝯtẽyna
nalem afftm ĩ parẽtib docuit ã¬
aminid hertor accipet quo ma¬
trez hũisse a qbda negatur alio
loco disciplos mon̾uit. ne se pr̃e
in terris dicant hr̃e ut quomõn
sic se hũiss matre ma iifesta¬
ret cuĩ terrena ꝯgnatio ne cõcep¬
ta ꝯtẽpnendar taliu ncctudi¬
nu disciplis prebet exemplim

Expanded text:
tionem suam. nisi qui faceret uoluntatem patris eius. in quo numero profaciebat enim et illa uoluntatem patris. ita optimus magister atque dipropinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaereret, ostendit. et ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit, ne se patrem in terris dicant habere, ut. quo sic se habuisse matrem manifestaret, cuius tamen terrena cognatione contempta contemnendarum talium necessitudinum di
Abbreviated transcription (Latin):
iores preparans. aꝙ ad huc p¬
uuli ⁊ sine dentib nagite uul¬
tis orrescit. Hec mate̾r cotoo¬
be diffusa tam uariis ⁊ inłtip¬
licib erroꝵ infestationib agi¬
locis ⁊ fouendis ꝑ milis min
ydonca fieri dolet. Unde nisip
Alios filios. unde nisi ꝑana
ac debitu posscit auxiliu. hĩne
tu nccͣitates deẜñs/ ad carnalia
uerba ꝯueitenis. Nõne ħ graui¬
orib Querelis in sonat alibr
noñ ne ħ cariora uscera ⁊ cele¬
stia ubera ostendit. Addeui¬
ri eius susceptione carmon
carnali inheretis. ⁊ a uerbo
terno bniu̾sa que tibi tua i¬
ter ĩproperat. ⁊ mn eis implica¬
tis assũpta. adde ꝯtumelias
in uitam noua conunino pare¬
ate. langnescis ꝯtabescis ĩn¬
in ueterẽ hoĩem. Ita ne matit̃
terrena non hebat ĩperatortun
que tñcũ ei nũptiaretur. respon

Expanded text:
iores praeparans, quod adhuc paruuli et sine dentibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tam uariis et multiplicibus errorum infestationibus agilocis et fouendis paruulis minus idonea fieri dolet. unde nisi per alios filios, unde nisi per alia ac debitum poscit auxilium? huiusne tu necessitates deserens ad carnalia uerba conuerteris? nonne haec grauioribus querelis insonat auribus? nonne cariora uiscera et caelestia ubera ostentat? adde uiri eius susceptionem carnis, ne carnalibus inhaereres. et a uerbo aeterno uniuersa, quae tibi mater inproperat, ne his implicareris, adsumpta: adde contumelias, in uitam nouam conubio procreate, languescis et contabescis in ueterem hominem! itane matrem terrenam non habebat imperator tuus? quae tamen cum ei nuntiaretur agen
Abbreviated transcription (Latin):
de apcipiende uolũcatis dĩ ĩscri¬
pcuris scĩs raꝑit euanglice pre¬
dicationis officiu. Dat signu
deus ut uigi lemus incassris.
ut heclifice̾mus curri de quã
hoste sempiterne uite ⁊ ꝓspi¬
cere ꝯ pellere ualeamus. apit
militem xp̃i tuba celestis ad le¬
llu ⁊ retinet macer. nõ plane ca¬
lis qualis machabeoꝵ. nec sal¬
cem similis lacede moniis mã¬
crib de quib memorie datu
est ꝙ filios suos ut ꝓterrena pa¬
tria sanguine fũderent. msco
amplĩ atq ardentius incerta.¬
mina bellica ꝙͣ signo sonitu
excitabant. Namͦ matrr q̃ te
ad adiscenda intam remone¬
n a curis secłarib nõ ꝑmictit.
eẽt/ ad subeundam mortez pͥe¬
nitus scł repudiare ꝑmicteret.
onis. Hoc interfice uerho salu¬
tari. ħ ꝑde in matre. ut iuitam
cterna iuenias eam. Hoc
memento ut oderis ea sidili¬
gis eam. Si tyro xp̃i es. sicũ¬
tis fundamenta posuisti. ne
dicant cransenntes. hic hõ ce¬

Expanded text:
cipiendae uoluntatis dei in scripturis sanctis. rapit euangelicae praedicationis officium. dat signum dominus, ut uigilemus in castris. ut aedificemus turrem. de qua hostem sempiternae uitae et prospicere et propellere ualeamus. rapit militem Christi tuba caelestis ad proelium et retinet mater non plane talis, qualis Machabaeorum fuit, nec saltem similis Lacedaemoniis matribus, de quibus memoriae proditum est, quod filios suos, ut pro terrena patria sanguinem funderent, multo amplius atque ardentius in certamina bellica quam signorum sonitus excitabant. nam mater, quae te ad discendam uitam remoueri a curis saecularibus non permittit, e, si opus esset. ad subeundam mortem penitus saeculum repudiare permitteret. onis? hoc, hoc interfice uerbo salutari; hoc perde matris; ut in uitam aeternam inuenias cani: hoc memento ut oderis in ea, si diligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta posuisti, ne dicant transeuntes: Hic homo coe
Abbreviated transcription (Latin):
deus ⁊ fr̃ xp̃s. in eadem cantati
socictate ꝓmictitur. Hec eterna
tur. hectanto firmius tenẽdã
sperãtur. ꝙͣto minꝰ p̾uato. s
coi potius iure obtinenda p̃di¬
cãtur. Potes ħ facilime intua
matre ꝯgnoscere. na unde te
nũc in reptitu inuoluit. et ab
instituto cursu rectardatu re¬
lectit ⁊̃ curuat. nisi ex quo tua
ꝓpͥa mater est. na ex quo sor¬
or est omsib quib est deus pa
ter ⁊ mater eccłia ta te nõ in¬
ꝗ ea ño prmuata. sicut cu in co¬
mo urã s plubica indomodiũ
santate diligimus. Qo ergo
tu illi ex carliali neçessitate an¬
nua consulendi. ut ħ ip̃m ꝙ te
p̾uati diligit interticiatur in
ea. ne ꝙ ex ͦ ntero suo tegenut
plus pendat. ꝙͣ ꝙ exutero eccͣe
genita est tecu. Quod aute
de matre dixi. ħ de tali ceterã
etia ut qͥ ip̃a pͥuatu affectum od̾¬
nit. a ꝓculdubio tprans est. di¬
ligat᷑ aute in ea cõione sotie¬
tstemq illam de quadam est. eãt

Expanded text:
ristus in eadem caritatis societate promittitur. haec aeterna ntur: haec tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed communi potius iure obtinenda praedicantur. Potes hoc facillime in ipsa tua matre cognoscere. nam onde te nunc inretitum inuoluit et ab instituto cursu retardatum reflectit et curuat. nisi ex quo tua propria mater est? nam ex quo soror est omnibus. quibus est pater deus et mater ecclesia, tam te non im eam non priuata sicut tu in domo uestra sed publica in domo dei caritate diligimus. quod ergo tu illi etiam carnali necessitudine adnnua consulendi. ipsum, quo te priuatim diligit, interficiatur in ea, ne. quod ex utero suo te genuit. pluris pendat, quam quod ex utero ecclesiae genita est tecum. quod autem de matre dixi, hoc et de tali cetera petiam in ipsa priuatum affectum oderit, qui procul dubio temporalis est, diligat autem in ea communionem societatemque illam, qua dictum est: Erat
Abbreviated transcription (Latin):
sicut p̾ceptu quo ꝑdere inbe¬
let ut interimat in se carnale
ale affcu. quocum impecui¬
mento fucture uite p̃sens hec
uita delectat. Hoc est eĩ ꝙ dcm̃
ssime fructum eiuste aĩe ac¬
rat dicens q̃ ꝑdident eam in
isto scło. in uita eterna in uemi¬
et eam. Ita de pentib rectim¬
me dicitur qui eos amat. p¬
det cos. non more Patricidaꝵ
interficiens s spũali gladio
uerbi dei carnalem a ffcm̃ eoꝵ
quo ⁊ se ip̃os ⁊ eos quos genu¬
⁊ erũt inplicamentis huł scli
obligare conanantur. pie fi¬
denderq ꝑcunens ⁊ ocridens
illud in eis u̾iuere faciat. ꝙ
fr̃es sũt. ꝙ cũ filiis sũs tpr̃a¬
lib /ꝑetes eternõs. dm̃ ecclĩa¬
q congnoscunt. Eice rapit te

Expanded text:
c praeceptum, quo perdere iubelet, ut interimat in se carnalem animae affectum, quo cum impedimento futurae uitae praesens uita delectat- hoc est enim, quod dssime fructum eiusdem animae adrat dicens: Qui perdiderit eam in isto saeculo. in uitam aeternam inueniet eam —, ita de parentibus rectissime dicitur, ut, qui eos amat. perdat eos non more parricidarum interficiens, sed spiritali gladio uerbi dei carnalem affectum eorum. quo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huius saeculi obligare conantur, pie fidenterque percutiens et occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, quo cum filiis suis temporalibus parentes aeternos deum ecclesiamque cognoscunt. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
simecucus nt exeneret᷑ anem
sua optaret ee mltos egtm
qiudelis meticina eet aoclius
est ut om̃s sani sint ꝙͣ ut exceat᷑
namus tñcũ gaudio metemus

Expanded text:
si medicus ut exerceret artem suam, optaret esse multos aegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur namus, tamen cum gaudio metemus
Abbreviated transcription (Latin):
penitẽtia na
est peniteda nõ ad mittere et
ad missa de flere. satiffato peni¬
tẽtie ẽ cãs pec̾coꝵ excidere. nec
ear sugestionib aditum in dul

Expanded text:
enitentia vera est poenitenda non admittere, et admissa deflere. Satisfactio poenitentiae est causas peccatorum excidere, nec earum suggestionibus aditum indul
Abbreviated transcription (Latin):
piẽt̾ .i. intelligẽt᷑ ut nõ solum spũ
.i. insono uocis s etia mẽte psalla
one peccatoꝵ fatiat. Et nox om̃iũ
nestrum no dissona eẽ debet s co¬
sona ne unꝰ insipiẽt ꝓtrahat et al

Expanded text:
pienter , id est intelligenter, ut non solum spiritu, hoc est sono vocis, sed et mente psallamonem peccatorum faciat. Sed et vox omnium vestrum non dissona debet esse, sed consona. Non unus insipie
Abbreviated transcription (Latin):
Ita se hñt locutiones
dei que nob̾ insinuantur ꝑ sensu
corporis m̃i qr creaturã sb̾iectam os
ininsibili creator mouet. nõ eĩ sb̾a
motescere uolũtate. Sienĩ angł
lingua. mami. calamo. l̃s aliis¬
ncsignificantib rebus ad sue me
indicanda sccreta. postremo cũ hõs
it nũtios hoĩes mictit. ⁊ dicit alii u¬
o suo fac hoc et facit ꝙͣtomaiore et e¬
fficaciore potate deus cuitaꝙͣ domi¬
no uniuersa st̾dita sũt ⁊ ip̃o agelo.
et hoĩe utitur ut ꝙ ei placet anũtiet

Expanded text:
im se habent locutiones Dei, quae nobis insinuantur per sensum corporis nostri. Creaturam subditam opere invisibili Creator movet; non ejus substotescere voluntatem. Si enim angelus lingua, manu, calamo, litteris, aliisve significantibus rebus ad suae mentis indicanda secreta; postremo cum homo sit, nuntios homines mittit, et dicit alii, Vo suo, Fac hoc, et facit : quanto majore et efficaciore potestate Deus, cui Domino universa subjecta sunt, et ipso angelo et homine utitur, ut quod ei placet annuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
upes ꝗ mẽdicatis. qui de eleme
am. et dolor ur ingaudiũ. non
ali ꝗd ꝯ̃ deum dicatis. qa ille iu¬
et diuitẽ io fec̃ ut dum tibi suꝑ¬
flua daret. remediũ aĩe sue acq̃¬
reret et iõ patiẽtes estote ⁊ expec

Expanded text:
ui mendicatis, qui de eleemoam et dolor vester in gaudium. Non a Dominum dicatis. Quia ille juet divitem ideo fecit, ut dum tibi superflua daret, remedium peccatis acquireret: et ideo patientes estote, exspec
Abbreviated transcription (Latin):
lo quo eũ uis mictere in malũ di
stiis in seipm peior est bestiis . besti
a lacerate corpus eius põt. ip̃e cor
suũsanũ dimictere nõ põt intetiuᷤ
in se senit. et tu exterius plagas in

Expanded text:
 quo cum vis mittere in malum? Distiis: in seipsum pejor est bestiis. Bestia enim lacerare corpus ejus potest: ipse cor suum sanum relinquere non potest. Interius in se ipse saevit, et tu exterius plagas inq
Abbreviated transcription (Latin):
puens in sensatis ad lutum ludẽ¬
tib et manus inquinãtib peda¬
de manu excutit. et codicem põri¬
git. ita uoluitõs ꝑ principes sb̃di¬
tos sibi. trere cordã in sensata pu¬
erilia. ut abiciant lutum de maĩ¬
bus. et aliquid utile faciant. l¬

Expanded text:
pueris insensatis ad lutum ludentibus, et manus inquinantibus, paedade manu excutit, codicem porrigit: ita voluit Deus per principes subditos sibi terrere corda insensata puerilia, ut abjiciant lutum de manibus, et aliquid utile faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m qr lux est illuminat ꝑias mn¬
tes ut ea que diuina dicũt᷑ uł ostẽ¬
dũtur incelligant. s ⁊ siad hoc mi¬
stro utitur angło põt quidem aliqd
agere angłs in inte hoĩs. ut capi¬
at lucem dei ⁊ ꝑ hanc intelligat d̾¬
us aute ⁊ hõis m̃tem iõale acq
incellectualem fecit que posset ca¬
pe lumen eius ⁊ angłm talem
fecit qui oꝑari posset aliquid uñ
ad capiendumlumen dei mensa¬
diunaretur humaua ⁊ eande sic
adiuuat mẽcem ut angelicamie¬
cipiat oꝑationem ⁊ eam sic illum¬
inat de se ip̃o ut nõ solum illa que
ueritate mo strantur / s ipãm quoq
ꝓficiendo ꝑspiciat uentatem. T¬

Expanded text:
ia lux est , illuminat pias mentes, ut ea quae divina dicuntur vel ostenduntur, intelligant. Sed si ad hoc ministro utitur angelo, potest quidem aliquid agere angelus in mente hominis, ut capiat lucem Dei, et per hanc intelligatus autem et hominis mentem rationalem atque intellectualem fecit, qua posset capere lumen ejus; et angelum talem fecit, qui operari posset aliquid unde ad capiendum lumen Dei mens adjuvaretur humana; et eamdem sic adjuvat mentem, ut angelicam recipiat operationem; et eam sic illuminat de seipso, ut non solum illa quae a veritate monstrantur, sed ipsam quoque proficiendo perspiciat veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
riores oculi iudices sint exteĩoꝵ o¬
culorum istiaũt illis quodam offõ
numtianrdi et mĩsteno famulẽtũ.
multaq illi uideant aue isti nõ in¬
dent. nichil istiuideant. uñ nõ illi

Expanded text:
riores oculi iudices sint exteriorum oculorum, isti autem illis quodam officio nuntiandi et ministerio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗo qd hoĩes possidẽt in t̾ra oĩa ɨ¬
quoꝵ dni st̾ peccuna uocatur ẜ¬
uus sie siue ager arbor pecus
qd ꝗd boꝵ est petunia dicitut. ⁊
unde sit pͥmu uocata peccunia
Iõ pecunia qr antiqui totum ꝙ
hẽbant in pecorib hẽbant ape

Expanded text:
d homines possident in terra, omnia qdomini sunt, pecunia vocatur. Servus sit, vas, ager, arbor, pecus; quidquid horum est, pecunia dicitur. Et unde est primum vocata pecunia. Ideo pecunia, quia antiqui totum quod habebant, in pecoribus habebant. A pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illa tums dissotiauerat eccłia
colligit. De una lingua fce sunt
li mirari. caritas hoe fecit. Quia
et si soni diu̾sar linguaꝵ st̃. ĩcor¬
de unꝰdeꝰ m̃ocatur .i. una pax custo

Expanded text:
d illa turris dissociaverat, Ecclesia colligit. De una lingua factae suli mirari, charitas hoc fecit. Quia etsi soni diversi linguarum sunt, in corde unus Deus invocatur, una pax custo
Abbreviated transcription (Latin):
te promitteret in celo sine fine. Io tebe¬
mus prius laborare i pͥtea in celo mee¬
dem iumere ꝙͣ hic m̾cede uelle accipe
et p̾tea laborare. De qbusda dicit. Am̃
dico uob receperũt r̾acete sua. S for¬
te auidꝰ ao menedez sua ⁊ piger ad la

Expanded text:
mercedem in coelo sine fine. Et ideo debemus prius hic laborare, et postea in coelo mercedem sumere, quam hic mercedem vel accipere, et postea laborare. De quibusdam enim dicit: Amen dico nobis, perceperunt mercedem suam . Sed forte avidus es ad mercedem, et piger ad la
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ante oculos
presente ac iudicante ipo co¬
rationis examine prolocae
dn ante ego pro istis quos me¬
cum urdes nec alapas aaccepi
nec flagella sb̾stinui nec cuicẽ
ꝑ tuli. nec sanguine fudi. nec
familia inear ptio passionis q
ciuoris redemi s nec regnum il¬
lud⁊ celeste promitto.nec adi
parãdi sum restituta in morta¬
ate denuo reuo

Expanded text:
quis que ante oculos suos praesente ac iudicante ipso conparationis examine prouocare dicentem: ego pro istis quos mecum uides nec alapas accepi nec flagella sustinui nec crucem pertuli nec sanguinem fudi nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi, sed nec regnum illi caeleste promitto nec ad paradisum restituta inmortalitate denuo reuo
Abbreviated transcription (Latin):
od aliqñ finit᷑. son pro magno nob̾
deus promisit. logeuitatez aut decre¬
pita senectute. qua oẽs optat ante¬
ꝙͣ ueniat. et om̃es de illa cum uene
que optatur ext̾minat. uult ho ẽẽ ⁊¬
pulcer. et uult ẽẽ senex. Ista duo de
senex eris. pulcẽ non ens qn senect
ueneit pulcritudo fugiet. Inuno ha¬
bitare non possunt. iugor pulentu¬
tudinis et gemitus señectucis. Sia
ẽgoista nobis promisit s uitai etẽ

Expanded text:
od aliquando finitur? Non pro magno nobis credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum venerquae optatur exterminat. Vult esse pulcher, et vult esse senex: ista duo dessenex eris, pulcher non eris: quando senectus venerit, pulchritudo fugiet; et in uno habitare non possunt vigor pulchritudinis, et gemitus senectutis. Omnia ergo ista non nobis promisit, qui dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
nescentib. S sint pces nr̃e pro
ip̃a implenda iustitia et sc̃fica¬
tiõe pro nomine dei nõ ꝓuincẽdo
uicino s prouincenda librdine
non ꝓ sananda carne.s prodomã¬
da auantia. Hinc sint pieces nr̃e
int̾ nos adiment luctantes et

Expanded text:
nt preces nostrae pro ipsa implenda justitia, et sanctificatione pro nomine Dei: non pro vincendo vicino, sed pro vincenda libidine: non pro sananda carne, sed pro domanda avaritia. Hinc sint preces nostrae: intus nos adjuvent luctantes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ordo ẜuãdus ẽ qr pͥor est ustitia. na
ꝙͣta potẽtia põt eẽ mortaliũ teneãt
ergo mortales iustitiã potẽtia in mõ¬
talib dabitur cui cõpata ꝙͣ talibet
hoĩum eminẽtia qui potẽtes uocãt᷑
int̾ra rrdicula in firmitas inuenit᷑
et ibi foditur pecc̃ori fonea. n iu
dẽtur mali pluninũ posse. cãtat a¬
aũt iustus et dicit beatus hõ quẽ tu
enidieĩs dnẽ. et de lege tua docueris
eum ut mittiges eum adieb mał
donec fodiãtur põcori fonea. qm̃ non
repellet dñs plebem suam. hroitatẽ¬
iustitia cõu̾tatur in iuditiũ. ⁊qͥ ht
eam. om̃s ꝗ recto st̃ corde. hoc igitũ¬
tp̃e quo differtur potẽtia populi dei
nõ repellet dñs plebẽ suã ⁊ hereclita¬
tẽ suã nõ dereliquet ꝙͣtalib acẽba
et indigna ip̃a humilis. atq in fĩ¬
ma patiatur quo adusq institia ꝙ̃
iniuditiu. hoc ẽ iudicãdi accipiat
potestatẽ. ꝙ iustis in fine ẜuatur ⁊
cum p̃cedẽte iustitiã ordine suo fuĩt

Expanded text:
ordo servandus est, quo prior est justitia. Nam quanta potentia potest esse mortalium? Teneant ergo mortales justitiam, potentia immortalibus dabitur. Cui comparata quantalibet eorum hominum qui potentes vocantur in terra, ridicula infirmitas invenitur, et ibi foditur peccatori fovea, ubi videntur mali plurimum posse. Cantat autem justus et dicit: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum: ut mitiges ei a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Quoniam non repellet Dominus plebem suam, et haejustitia convertatur in judicium, et qui habent eam, omnes recto sunt corde . Hoc ergo tempore quo differtur potentia populi Dei, non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet; quantalibet acerba et indigna ipsa humilis atque infirma patiatur, quoadusque justitia quam in judicium, hoc est, judicandi accipiat potestatem: quod justis in fine servatur, cum praecedentem justitiam ordine suo fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
boĩes. et qd hoc nisi ut uẽ uicti fal¬
so uĩcãt nec sint ueĩtate. s opini¬
one uictores uelit hõ prudẽs esse
uelit fortis uelit tepans uelit in¬
stus atq ut hec uãcit̾ possit potẽ¬
tiã plane optet atqi appetat. ut po¬

Expanded text:
ines; utquid hoc, nisi ut vere victi falso vincant, nec sint veritate, sed opinione victores? Velit homo prudens esse, velit fortis, velit temperans, velit justus, atque ut haec veraciter possit, potentiam plane optet, atque appetat ut po
Abbreviated transcription (Latin):
posse ꝙ uelit hõ eligat auelle ꝙ opõ¬
tet negligat cum prius debeat habẽ
testatẽ. bona porro uolũtas purgan¬
da est uitiis aqb siuĩcitur hõ ad hoc
uicitur ut male uelit. ⁊ bona iam

Expanded text:
posse quod velit homo eligat, et velle quod oportet negligat; cum prius debeat haberetestatem. Bona porro voluntas purganda est a vitiis, a quibus si vincitur homo, ad hoc vincitur ut male velit, et bona jam
Abbreviated transcription (Latin):
Dyaꝰ non potẽtia dei s iustitia suꝑ¬
andus fuit. nã ꝗd oĩpotẽte poten¬
tius aut cuins creature potãs. ⁊
amator potẽtie a destor oppugna¬
torque iustitie sic enĩ et hoĩes tã
to magimitãtur ꝙ̃to mag̾ ne¬
glecta uł etiã posa iustitia poten¬
tie student. eiusq ade ptioe letãt

Expanded text:
diabolus potentia Dei, sed justitia superandus fuit. Nam quid Omnipotente potentius? Aut cujus creaturae potestas amator potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae; sic enim et homines eum tanto magis imitantur, quanto magis neglecta, vel etiam perosa justitia, potent
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ cu dei auitorio studeaulꝰ. nt
qũo deumłaudamꝰ uocibus sic q̃ boni
oꝑibus conlandemus. Melius est eĩ
tatere cibñ facere ꝙͣ teuni landare et
pecc̃a cõmictere. Quieni laudat deñ
uita siuuł alingna uocib ꝑiterq lonis
opibus dupplicẽ ĩ se prouocat gr̃amdĩ

Expanded text:
possumus, cum Dei adjutorio studeamus ut quomodo Deum laudamus vocibus, sic etiam bonis moribus collaudemus. Melius est enim tacere et benefacere, quam Deum laudare et peccata committere. Qui enim laudat Deum vita simul et lingua, vocibus pariter et bonis operibus, dupliciter in se pr
Abbreviated transcription (Latin):
is nͥ dono dei a teo gressus hõis dingũ¬
quãtu potes ⁊ noli desꝑare nõ eniusq
ad tedines est deus ꝙ em tibideclit cre¬
de q̃ ꝙci aliis et uelit et possit dare. No
gͦ laudat quicũia cepit bñ uiuere
de suo putat esse ꝙ bñ uiuit no accep¬
tum a deo. Aec ille laudat ꝗ cũ sciat se ꝙ
b̾ñuiuit accepisse ades tñ usq ad sei

Expanded text:
i: A Domino enim gressus hominis dirigenquantum potes, et noli desperare: non enim usque ad te dives est Deus. Quod enim tibi dedit, crede quod etiam et aliis et velit et possit dare. Non ergo laudat, qui cum jam coeperit bene vivere, de suo putat esse quod bene vivit, non acceptum a Deo: nec ille laudat, qui cum sciat se quod bene vivit, accepisse a Deo, tamen usque ad se
Abbreviated transcription (Latin):
magis debent imitãdo pastori ĩ¬
herere pastores. si eum multe q̃
imitate sunt oues. s ꝑ io pasto¬
re uno.i. grege uno et pastores
ip̃i sunt oues. oẽs quippe fecit
suas oues. pro qb est oĩb passo
qr et ip̃e ut pro omĩb pateret᷑
ouis est fẽs.

Expanded text:
magis debere imitando pastori haerere pastores, si eum multae etiam imitatae sunt oves? sub quo pastore uno, in grege uno, et pastores ipsi sunt oves. Omnes quippe fecit suas oves, pro quibus est omnibus passus, quia et ipse ut pro nobis pateretur ovis est factus.
Abbreviated transcription (Latin):
tua ana iniquitatis pecco. dedit
tibi deus potestate ꝑspm suũut
tua ana iniquitatis pcc̃o noli ar¬
annare atuiersariu tuum ꝯ̃ te. Te¬
ne pedes ne eant ad illicita. tene ⁊
male attẽdat. tene aures ne uba li¬
bidinis libẽt̾ andiãt. tene totum
due sine cansa discit et nõ resgere

Expanded text:
tua arma iniquitatis peccato. Dedit tibi Deus potestatem per Spiritumtua arma iniquitatis peccato; noli armare adversarium tuum contra te. Tene pedes, ne eant ad illicita. Libido male attendant: tene aures, ne verba libidinis libenter audiant: tene totum due sine causa, discit et non surgere
Abbreviated transcription (Latin):
adusus camẽt non ꝙ nolumus faci¬
mus. qr uolumus ut nulle sint cõ¬
cupiscẽtie. s non possumus uelimuᷤ
nolimus. habemius illas. uelimus no¬
limus. titillat blandiutur stimłant
infestant ẜgẽ uolunt p̃mũt. nõ du

Expanded text:
s est: non quod volumus facimus. Quare? Quia volumus ut nullae sint concupiscentiae, sed non possumus. Velimus nolimus, habemus illas: velimus nolimus, titillant, blandiuntur, stimulant, infestant, surgere volunt. Premuntur, nondu
Abbreviated transcription (Latin):
camnis. S si bñ pugnasti recipis adꝗ
etem de qua quiete coronadus es ñ
tamẽ etia fatigati nõ cessant q̃lib¬
cũq motib infestare senẽtutis ꝗe¬
te. Acnor pugna uiuenu ẽ. nouimꝰ
eam transiuimus ꝑ ea. Caro cõcupi¬
scit adu̾sus sp̃m et sp̃s adu̾sus car¬

Expanded text:
carnis? Sed si bene pugnasti, reciperis ad quietem. De qua quiete coronandus es, ntamen etiam fatigati non cessant qualibuscumque metibus infestare senectutis quietem. Acrior pugna juvenum est: novimus eam, transivimus per eam. Caro ergo concupiscit adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
agnosce redeptorẽ. Et eñ ille redẽp¬
tor tibi sꝑi dedit quo mortifices ⁊¬
fc̃a camis. quot quot eiu sp̃n dei a¬
gũtur. hii sunt silii dei. Nõ sunc filii
dei sinõ agutur sp̃udei. Siaũt sp̃u
dei aguntur pugnẽt qr magnũ ht¬
hõ castus utnulla oĩo ẜgat inmẽbri
eius cõcupisçẽtia adusana castitati
illum uẽtu fuent ubi nulla oĩo ⁊
excurgat cõcupisciẽtia adu̾sanda
nullus ent hostis cu quo luctam᷑
slemo expectatur ibi uictoria qr de
hoste iã uicto triũphat᷑. Modo aute¬

Expanded text:
agnosce Redemptorem. Etenim ille Redemptor tibi Spiritum dedit, quo mortifices facta carnis. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non sunt filii Dei, si non aguntur Spiritu Dei. Si autem Spiritu Dei aguntur, pugnant: quia magnum hhomo castus? Ut nulla omnino surgat in membris ejus concupiscentia adversaria castitati. illud ventum fuerit, ubi nulla omnino exsurgat concupiscentia adversanda, nullus erit hostis cum quo luctemur; nec exspectatur ibi victoria, quia de hoste jam victo triumphatur. Au
Abbreviated transcription (Latin):
In padyso ca¬
ro nõ cõcupiscebat  adu̾sus spũm¬
nec ibi erat ista ꝑugna ubi pax e¬
etat sola. s fca trãsgressioẽ. postqnã
hõ noluit ẜure deo et donatus ẽsibi
nec sibi sie donatus ẽ. ut possit sal¬
tim possidẽ se. s ab eo possessus aquo
deceptus cepit caro cõcupiscẽ ad u̾¬
sus sp̃m et hoc in bonis. na inmali

Expanded text:
in paradiso caro concupiscebat adversus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi; nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere adversus spiritum. Et hoc in bonis concupi
Abbreviated transcription (Latin):
s ip̃a meretur augeri. ut nõ auc¬
ta mereatur ꝑfici cõcomitante
nõ ducente pediss equa nõ pre¬
ma uolũtate. Uñ ille ꝗ dixit.
fortitudme m̾a ad tecustodiã. cã q
reddidit. dicẽs. qm̃ deus suscep¬
tor meꝰ est. tãꝙͣ reꝗrens qb me

Expanded text:
ia meretur augeri, ut aucta mereatur perfici, comitante, non ducente, pedissequa, non praevia voluntate. Unde ille qui dixit, Fortitudinem meam ad te custodiam, causamque reddidit dicens, Quoniam Deus susceptor meus es; tanquam requirens q
Abbreviated transcription (Latin):
atbꝙ instrepens aunb ut int̾ sõn¬
antem ⁊ audiente aerea spatia uerbe
equitur ꝙ in hoie ceteris quib hos
sãt ẽ mens. quo rpe de sosus est men¬
or Cum eĩ ho rectissime ĩtelligatur
ad ẏmagine dei ftũs. ꝓfecto ea sui par¬
te est prõpinqor supio̾ri deo qua su¬
pat infenores ptes suas. ⁊̃ cũ pecori¬

Expanded text:
libus instrepens auribus, ut inter sonantem et audientem aeria spatia uerberoquit et quo ipse Deus solus est melior. Cum enim homo rectissime intellegatur ad imaginem Dei: profecto ea sui parte est propinquior superiori Deo, qua superat inferiores suas, quas etiam cum pecori
Abbreviated transcription (Latin):
Malum nã nõ ẽ
s p̃uatio boni hoc nom̃ accipit.
Deniq bonũ põt ẽẽ sine malo. an
alum nõ põt esse sine bono neci
dicimus angłm bonu ⁊ angłin
malum. hoiembonũ ⁊ hoĩe ma¬
uitiosus. bonũ ꝙhõ. malũ qdui
tiosus. Iõq qñ dicimus homi
nãm laudamus. qñ dicimꝰ malũ

Expanded text:
Malum natura non est; sed privatio boni hoc nomen accepit. Denique bonum potest esse sine malo, sed malum non potest esse sine bono, nec dicimus angelum bonum et angelum malum, hominem bonum et hominem mavitiosus; bonum quod homo, malum quod vitiosus. Quando dicimus bonum, naturam laudamus; quando dicimus malum,
Abbreviated transcription (Latin):
nãq filios procreant ⁊ creatos ꝑit̾
salubrit̾ in stãt̾ q educãt. qr thori fi¬
dem inicẽ ẜuant q sacram̃tũ con¬
nubii nõ miolant. nec tñ oĩa hũai
offitii munea uirginalis aut ĩ te¬
gritas et ꝑ piam cõtinẽtiã ab oĩ cõ¬
cubitu inmĩtas a gelica portio ẽ
et incarne cõruptibili in corrupti¬
onis ꝑpetue meditatio.

Expanded text:
aliter procreant, et procreatos pariter, salubriter, instanterque educant: quia thori fidem invicem servant, quia sacramentum connubii non violant. Haec tamen omnia humani officii sunt munera. Virginalis autem integritas et per piam continentiam ab omni concubitu immunitas, angelica portio est, et in carne corruptibili incorruptionis perpetuae meditatio.
Abbreviated transcription (Latin):
gentium uocabula partim mãsert
ita ut hodie appareat un fueruntõ¬
nuata sic̃ exassurassirii.⁊ exhebe̾ ⁊¬
hebrei. partim tẽporis uetustate mu¬
potuerunt repeĩte. Nam ꝙ exfilio chã
qui uocabatur mesyay egiptu phibẽ¬
tur exorti. Nulla ħ̾ resonat origo uo¬
cbuli sic̃ nec ethio pum qui dicu¬
turad eum filium cham ꝑtinẽ qui
chus applłatus est. ⁊ sioĩa cõ siderẽ¬
tur plura mutata ꝙ manẽtia no¬
mina apparent. Res una pot noia

Expanded text:
gentium uocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerint deriuata, sicut ex Assur Assyrii et ex Heber Hebraei; partim temporis uetustate mupotuerint reperire. Nam quod ex filio Cham, qui uocabatur Mesraim, Aegyptii perhibentur exorti, nulla hic resonat origo uocabuli; sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere, qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura mutata quam manentia nomina apparent. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
Aõ ẽ p̾scriptũ quo
corpus costituat ad orandum dum
aĩmus ds̃ p̾sens ꝑagat intẽtioem
suam nã et stantes oramus siẽ scrip¬
tum est. publicanus at de lõge sta¬
bat ⁊ fixis genib sicĩ actibꝰ aposto¬
loꝵ legimus et sedẽtes sic̃ dauid. ⁊¬
uit.nisi q iacẽtes oraremus nõ scup¬
tum eẽt in psalms. laudabo ꝑsin. ⁊¬
or̃onẽ querit collocat mẽbra sic̃ ei
occureĩt accomodata ꝑ tp̃r positõ cor¬
poris ad mouẽdũ animum /cum at
gemitib in enarrabilib quocũq.
modo in uenei̾t hoĩem / non ẽ utiq
differẽda oro ut queramus ꝙ sece¬
damus aut ubi stemus aut ubi i¬
prostẽnamur. gignit eim sibi mẽti
intẽtio solitudinem et sepe etiam o

Expanded text:
aescriptum, quomodo corpus constituatur ad orandum, dum animus Deo praesens peragat intentionem suam. Nam et stantes oramus, sicut scriptum est: publicanus autem de longe stabat, et fixis genibus, sicut in Actibus apostolorum legimus, et sedentes sicut, ecce David, tiam jacentes oraremus, non scriptum esset in psalmis: Lavabo per orationem quaerit, collocat membra, sicut ei occurrerit accommodata pro tempore positio corporis ad movendum animum. Cum autem gemitibus inenarrabilibus, quocumque modo invenerit hominem, non est utique differenda oratio, ut quaeramus quo secedamus, aut ubi stemus, aut ubi prosternamur. Gignit enim sibi mentis intentio solitudinem, et saepe etiam o
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa que declisti in melius cõ¬
mutabo. Si eĩ dates librama¬
genti ⁊ accipes libram auii. ꝙͥ¬
to caperis gaudio. Inspice et
interoga auantiam. librama¬
genti decti libram auri accipio
Quid siłe argentur ⁊ amrum
magͣ gͦ ꝗd sile̾ terra ⁊ celum et
au ⁊ argentu. ħ eras relictu¬
nis. tu aute nõ ħ tpetuo man¬

Expanded text:
omnia quae dedisti, in melius commutabo. Si enim dares libram argenti et reciperes libram auri, quanto capereris gaudio? Inspice, et interroga avaritiam: Libram argenti dedi, libram auri recipio. Quid simile argentum et aurum? Magis ergo, quid simile terra et coelum? Et aurum et argentum hic erat relicturus: tu aute
Abbreviated transcription (Latin):
i. Quid oramus cum dici¬
mus. dimicte nob̾ debita nra nͥ
ut uulneã nr̃a sanẽtur. ⁊ quid a¬
luid petimus cũ dicimꝰ ⁊ ne nos ĩ¬
feras in tẽptatioem nsi ut ille ꝗ
in sidiat᷑ uł cẽtat ex tñ secus nu¬
la inũpat exparte. nilla nos fã¬

Expanded text:
id enim oramus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla i
Abbreviated transcription (Latin):
hiis quib ingerũtur et ob eẽ et pro¬
desse possunt. nouit dñs ĩ occulto⁊
prouidentie sue ꝙ̃ admodũ iuste ꝙ¬
bq dispẽset. etia cum alioꝵ pec̾ca
maliis uidet᷑ ulcisci penas ño min¬
sibiles q̃ nõ nisi nocẽt et prodẽe nõ
possũt.ita millus deo iudice proali¬
enis pecc̃is luit. sic̃ hoĩe indice luere
nullus nisi pro sua culpa istas iu¬
sibiles debet. Hoc eni ycipit hoĩ iu¬
dici deus in hiis que ad humanui
aspirat humana.

Expanded text:
his quibus ingeruntur et obesse et prodesse possunt. nouit dominus in occulto prouidentiae suae quemadmodum iuste quibusque dispenset, etiam cum aliorum peccata in aliis uidetur ulcisci. poenas uero inuisibiles, quae nonnisi nocent et prodesse non possunt, ita nullus deo iudice pro alienis peccatis luit, sicut homine iudice luere nullus nisi pro sua culpa istas uisibiles debet. hoc enim praecepit homini iudici deus in his quae ad humanum aspirat humana.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri queĩ solet quo iuste ꝑro alte¬
rius pec̃c̃o in alios uidicetur maxi¬
me q in lege dris dix̃. neq parẽteᷤᷤ
pro filioꝵ. Nec filios pro parẽtũ pec
altero pumãt. dei aut urditia ni
sint huiusmodi. qui alto et inin¬
sibili cõsiuo suo nouit quatenu
extẽdat etia tẽporale hosu penã
salubrẽ q̃ t̾rorez. Nõ enii aliqd di¬
mũdi ad mĩstratõe cõtĩgit morta¬
lib cum inoriũtur qñq moritiũ
et tñ apud eos qui talia metuñt
disciplina sãcitur ut nõ se solu
ꝗ sq curet ĩ ppło s inuice sibi ad¬
hibeant diligẽtia. et tã ꝙͣ unius
corporis et unius hoĩs inbia alia
pro aliis sint solicita. nec tñ creden¬
dum ẽ etiam penis que post mortez
irrogantur aliũ pro alio posse dãpna¬
ri.s in hiis tin reb hane urogari
penam que fine fuerãt hĩture. etiã¬
sinõ eo modo finirẽtur. Similit q̃

Expanded text:
uis: quaeri solet quomodo iuste pro alterius peccatis in alios uindicetur, maxime quia in lege dominus dixit nec patres pro filiorum nec filios pro patrum peccataltero puniant, dei autem iudicia non sunt eius modi, qui alto et inuisibili consilio suo nouit quatenus extendat etiam temporalem hominum poenam salubremque terrorem? non enim aliquid dimundi administrationem, contingit mortalibus, cum moriuntur quandoque morituri: et tamen apud eos qui talia metuunt, disciplina sancitur, ut non se solum quisque curet in populo, sed invicem sibi adhibeant diligentiam, et tanquam unius corporis et unius hominis alia pro aliis sint membra sollicita. Nec tamen credendum est, etiam poenis quae post mortem irrogantur, alium pro alio posse damnari; sed in his tantum rebus hanc irrogari poenam, quae finem fuerant habiturae, etiamsi non eo modo finirentur. Simul etiam
Abbreviated transcription (Latin):
illius criminis reus adinditiũiosue
fuiss aductus neqͣꝙͣ putãdũẽ hõi¬
ne iidice uł pro illo uł cum illo ⁊¬
ꝙ̃ ꝙͣ alium qui societate fcĩ enis nui¬
nime tenẽtur fuisse punituru. Neq̃
oi ei madatu legis licebat excedẽ
ꝙ datum e hoĩb ne inditio suo qd
inhoie hoi iussum siue ꝑmissũ est
altu pro altenus pec̾to ẽẽ plectẽdu¬

Expanded text:
s ad iudicium Iesu fuisset adductus, nequaquam putandum est hominem iudicem uel pro illo uel cum illo quemquam alium, qui societate facti eius minime teneretur, fuisse puniturum. neque enim ei mandatum legis licebat excedere, quod datum est hominibus, ne iudicio suo, quod in hominem homini iussum siue permissum est, alterum pro alterius peccato arbitretu
Abbreviated transcription (Latin):
ranun. due sunt natiui tates in
xp̃o una ex patre initiũ nesciens
cludit ẽẽ principium ex matre uõ
initium sumpsit. sic̃ legimus pẽ
gilitate maiestas. sic̃ in ioħe enã¬
gelista legimus. Ybum caro fcm̃

Expanded text:
rarum duae sunt natiuitates in Christo, una ex patre initium nesciens, oncludit omne principium. ex matre uero initium sumpsit, sicut legimus per gilitate maiestas, sicut in Ioanne euangelista legimus: et uerbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
calupnias ad iuditiu a nõ põt
falsa obicere qr nõ est apud ꝙ.
Sieni.apud hoĩem iudice nõ¬
lem indice cãnr̃a cum illo ẽ q
falli nõ pot. io ãbit ut ad pcc̃m
seducat. ⁊ heat uera que obi¬
tiat ⁊ ubi forte aliquib eiꝰ fra¬
ndib succũbit hũa fragilitas.
sequatur in ꝯfessione ł opus
hũilitatis ⁊ exerteatur ĩ oꝑib.
iiricordie pietatis. oĩa delẽt᷑¬

Expanded text:
nias ad judicium, et non potest falsa objicere, quia non est apud quem. Si enim apud hominem judicem nolem judicem causa nostra cum illo est, qui falli non potest; ideo ambit ut ad peccatum seducat, ut habeat vera quae objiciat. Et ubi forte aliquibus ejus fraudibus succumbit humana fragilitas, sequatur in confessione opus humilitatis, exerceatur in operibus misericordiae et pietatis. Omnia delent
Abbreviated transcription (Latin):
ducat de terra hetbam pabuli semi¬
n̾atem sem̃ ⁊ lignũ fructiferũ faciẽs
fructũ. s q ita mouentur nõ intelli¬
gũt salcem densitatis formulis hu¬
mani Iuris ꝙ̃ ad moctu appellaret n
sus fructus. Utilitas eĩ queclamst¬
uentiu in fructus nõie cõsidratur
Quante are aute sũt utilitates fi¬
ne maĩfeste siue occulte õiumq t̾ra
gignes radicitus alit. ⁊ ip̃i q̃da
intue antur. ⁊ ab exptis cet̾a inqui¬
rant. De spinis quid̃ atribuł abso¬
lutior põt esse responsio. qr post pe¬
ccatum dcm̃ est hõi de tra. Spinas
et tribulos germinabit tibi nec
tũ facile dd̾e᷑ tũc cepisse istaoriri
deterra. Sortassis eni qũi in ip̃is
utilitates. poterant hr̃e locu suñ
sine ullapena hõis uł ad amupeco¬

Expanded text:
ducat terra herbam pabuli seminantem semen et lignum fructiferum faciens fructum. sed qui ita mouentur, non intellegunt saltem de usitatis formulis humani iuris, quemadmodum appelletur ususfructus.. utilitas enim quaedam fruentium in fructus nomine consideratur. quantae autem sint utilitates, siue manifestae siue occultae, omnium, quae terra gignens intueantur, et ab expertis caetera inquirant. 28. Et de spinis quidem ac tribulis absolutior potest esse responsio, quia post peccatum dictum est homini de terra, Spinas et tribulos pariet tibi . Nec tamen facile dicendum est tunc coepisse ista oriri ex terra. Fortassis enim quoniam in ipsis utilitates, poterant habere locum suum sine ulla poena hominis. Sed u
Abbreviated transcription (Latin):
tiu. ppꝰ. in hec u̾ba. Libeꝵ inquid ãbi¬
tnũ olim primus hõ ꝑ pessus dũ suis
incõ sulte utit᷑ boĩs cadẽs inp̃nan¬
catioĩs pro funda demesus nichil qͥ¬
admodũ exinde reẜge̾ posset ĩuenit
suaq inefnu libẽtate deceptus huiꝰ
ruine latuisset opp̃ssus nisi eum po¬
scea xp̃i prosua grã releuasset auẽtꝰ
ꝗ ꝑ noue regeneratioĩs piũficatioe
ce p̾t̾itu uitiu. sui baptismatis la¬
uacto purgauit. ꝗd ista sedis apłic

Expanded text:
nquit, arbitrium olim ille perpessus, dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praeuaricationis profunda demersus nihil quemadmodum exinde surgere posset inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia releuasset aduentus, qui per nouae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium sui baptis matis lauaero purgauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sibonus ɨ¬
es nõ qd̾ alten̾ bono s tuo bonus es
uertũ eo ip̃o tuo bono quobonus es
q̃ bona altenꝰ nõ mutuata bonitate ẜ
mutuata dilectione gandes. Itez si¬
simalus es nõ malus es malo alienͦ
gis aquatmpicer uĩceris nec eĩ diu¬
inũ eloqum fallitur q dc̃m est. q dili
eobono ꝙ bonus est ⁊ bono alc̾i gͣtula¬
tur amalo altenꝰ ꝯtristatur. ac ph̃ta¬

Expanded text:
Si bonus es, non quidem alterius bono, sed tuo bonus es: verumtamen eo ipso tuo bono quo bonus es, etiam bono alterius, non mutuata bonitate, sed mutua dilectione congaudes. Item si malus es, non malus es malo alieno,gis, a qua turpiter vinceris. Neque enim divinum eloquium falsetur, quo dictum est, Qui eo bono quo bonus est, et bono alterius gratulatur, et malo alterius contristatur. Ac p
Abbreviated transcription (Latin):
boñ est. s qr bõtuo boi cui dilector est
Si aut malus enaẜis. nõ cũ illo s so¬
lus annes mala. nec eĩ malo tuo ma¬
lus est s intuo imẜicõs ẽ. mestifi¬
cat eum malitia tua. nõ seqtur pea
ht bonus. suo bono ht et tuo malo.
illa tristitia ill̃ indicat dilectione.
tua plictionem teclãpnat. illu
coronat. te depͥmit illu engit uõ¬

Expanded text:
 suo boni tui dilector erit. Si autem malus evaseris, non cum illo, sed solus hauries mala. Neque enim malo tuo malus erit, sed in tuo misericors erit. Moestificat eum malitia, sed non sequitur poena uam de te habet bonus, suo bono habet, et tuo malo. Illa tristitia illius indicat dilectionem, tuam perditionem: te damnat, illum coronat; te deprimit, illum erigit
Abbreviated transcription (Latin):
dyaboli potestate captui sunt i¬
isi inde lauacro regenãtioĩs ⁊ e.
sanguinẽ redimãtur et trãseãt ĩ
regnum redẽptoris sui ⁊ frustata
potestate captiuatoris sui. ⁊ data
potestate qua fiant ex filiis huiꝰ¬

Expanded text:
diaboli potestate captiui sunt, nisi inde lauacro regenerationis et Christi sanguine redimantur et transeant in regnum redemptoris sui frustrata potestate captiuatoris sui et data potestate, qua fiant ex filiis hui
Abbreviated transcription (Latin):
do stamus ad oratioẽm frẽs
diletissumi uigilare et incũbẽ ao
lis q seculaĩs abscedat. nec ꝯuicꝙͣ
tunc animus ꝙ̃ id solum cogiteti
ꝙ p̾catur. ĩo et sacẽdos añ oratioe
pͥfactioẽ p̾missa pat fim mẽtes di¬
cẽdo ẜfum corda ut dum respõdit¬

Expanded text:
 stamus ad orationem, fratres dilectissimi, vigilare et incumbere adlis et saecularis abscedat, nec quicquam tunc animus quam id solum cogitet, quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem, praefatione praemissa, parat fratrum mentes, dicendo: Sursum cord
Abbreviated transcription (Latin):
nichil se aliud. ꝙ cogitare debere.
clandatur cõtra ad uersanũ pectus
et soli deo pateat. nec ad se hostem
di tpͣr oratiois adire patiatur. ob¬
cat ut aliud habeamus incorde ⁊
aliud in uoce ꝙͣdo intẽtioe sincera
dñm debeat non uocis sonus s aniꝰ
et sensus orare. Que at segnicia ẽ.
alienaĩ et capi in eptis cogitationib
ꝙ cum deo loqͣris/ quomodo te audĩ
ad deo postulas cum te ipe non andi¬
as uis ẽẽ dnm memorem tui cum
rogas qñ tu ip̃e tui memor nõ sis ħ
est ab hoste in totum cauẽ ħ est qñ
tia orationis offende̾ ħ est ingilare
oculis ⁊ dõmire corde cum debeat i¬
xp̃ianus cum dormit oculis corde ⁊¬

Expanded text:
iud se quam Dominum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pectus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiatur. Obcat, ut aliud habeamus in corde, aliud in voce, quando intentione sincera Dominum debeat, non vocis sonus, sed animus et sensus, orare. Quae autem segnitia est alienari et rapi ineptis cogitationibus cum Deo loqueris? Quomodo te audiri a Deo postulas, cum te ipse non audias? Vis esse Deum memorem tui cum rogas, quando tu ipse memor tui non sis? Hoc est ab hoste in totum non cavere: hoc tia orationis offendere: hoc est vigilare oculis et corde dormire, cum debeat Christianus et cum dormit oculis corde v
Abbreviated transcription (Latin):
nõ locis et tẽporib sic̃ corpora. nec
et nlła uł ymagine locoꝵ sic que¬
dam nr̃arũ mẽtiũ rõcinatrẽs./ oĩo eĩ
dei essẽtia qua est nichil ht mutabi
le nec in etẽnitate. nec inueĩtate

Expanded text:
nec locis et temporibus, sicut corpora; nec et nulla vel imagine locorum, sicut quaedam nostrarum mentium ratiocinationes. Omnino enim Dei essentia, qua est, nihil mle. nec in eternitate. nec in ueritate.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑa ẽ hoĩs ꝑsecutorut sͥ hoĩs libea¬
tor. Mor porro corngẽdoꝵ nul¬
lus alius qua in hac uita locus
est. slam post hãc quisquis id
hebit ꝙ in hac sibi met conquisi¬
sient. Io compellimur humani
genens caitate int̾uenire prore¬
is ne istam uitã sic finiant per
suplitiu ut ea finita nõ possĩt

Expanded text:
persecutor, ut sit hominis liberator. Morum porro corrigendorum nullus alius quam in hac vita locus est; nam post hanc, quisque id habebit quod in hac sibimet conquisierit. Ideo compellimur humani generis charitate intervenire pro reis, ne istam vitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis nõ nom nos. illenõno¬
uit aliquẽ. si quid est nõ nomiuo
inregła mea non nos agnosco.i
noui enim regulã iustitie inceñ
illi cõgruitis. declinastis ab ea diᷤ¬
torti estis.

Expanded text:
uitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distorti estis.
Abbreviated transcription (Latin):
acceptione meicedis qr̾ ipã mer¬
ces tua sũma deus ipr̃e ent/ quẽ
gratis diliges/ ⁊ sic amare debes
ut ip̃m ꝓ mercecle desiderare
non sinas. qui solus te satiet

Expanded text:
acceptione mercedis; quia ipsa merces tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet
Abbreviated transcription (Latin):
hostium u̾bi nisi cum sensus api¬
t᷑ audientis ut credat et initio fi¬
dei facto ea que adhedificadã salu¬
brem doctima p̾dicantur et dispu¬
tãtur amittat. ne ꝑ firmitate cor¬
de clauso ea que dicuntur in ꝓbẽt
ac repellat. de¬

Expanded text:
ostium uerbi, nisi cum sensus aperitur audientis, ut credat, et initio fidei facto ea quae ad aedificandam salubrem doctrinam praedicantur et disputantur admittat, ne per infidelitatem corde clauso ea quae dicuntur improbet ac repellat? un
Abbreviated transcription (Latin):
Unianꝙ sua cupiditas. tẽpestas ẽ.
Amas deum. ambula suꝑ̃ mare sb
pedib tuis ẽ scłitumo:. Amas scħ
ibsorbet te. amatores suos uora¬
re nouit nõ portare. s cũfluctuat
cupiditate cortuũ. ut uincas cuã

Expanded text:
nim sua cupiditas, est tempestas. Amas Deum, ambulas super mare, sub pedibus tuis saeculi tumor. Amas saeculum, absorbet te: amatores enim suos vorare novit, non portare. Sed cum fluctuat cupiditate cor tuum, ut vincas tuam