comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Illud ĩ qd ad nos dr̃: uos sicͣ homines moriemini. isic unus
depͥncipib cadetis: qͥd aliud ꝗͣ multos pͥncipes cecidisse s¬
nificat : Quib indiciis ratio diũsitatis ita colligit᷑. has
differentias ordinum qͣs instar scãrum celestiumq ur¬
tutũ aduerse potestates hab̾e dicunt᷑. uł ex illiꝰ antero¬
ris ordinis gͣdu. inqͦ una queq creata creata fuerat nus
ĩ retentare: uł certe de celestibꝰ deuoluta ad similtadna
illarum uirtutum q̃ ibidem ꝑseuerant. ꝓneqͥtie sue men¬
to in qͣntum una q̃q inmalum creuit. ħos int̃ se gͣdus i
ordinum uocabula in parte ꝯtraria uindicasse: Ib̃e
os actenus credebamus causam atq mnitium rune
seu p̃uaricationis diabłice. qͣ de angłica statione de
te decepit.
deceptionem serpentini nominis nota. eum credidit murena

Expanded text:
itur, Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis , quid aliud quam multos principes cecidisse significat? Quibus indiciis ratio diversitatis hujus ita colligitur, has differentias ordinum, quas instar sanctarum coelestiumque virtutum adversae potestates habere dicuntur; vel ex illius anterioris ordinis gradu in quo unaquaeque creata fuerat nunc etiam retentare, uel certe de caelestibus deuolutas ad similitudinem illarum uirtutum, quae ibidem perseuerant, pro nequitiae suae merito, in qua unaquaeque in malum creuit, hos inter se gradus et ordinum uocabula in parte contraria uindicasse. GERMANVS: Nos hactenus credebamus causam atque illitium ruinae seu praeuaricationis diabolicae, qua de angelica statione deite decepit. deceptionem eerpentini nominis nota eum credidit inuren
Abbreviated transcription (Latin):
m̃i. qͦ ceteri solent remissiꝰ ciuere. Fie bat autẽ ei defarina et
c̃minuto olere sorbiciuncula: cibo et patu uia qͥnq uncias
apendentibꝰ. Sicq cõplens ordinẽ uite. nũꝗͣ. ante soł occasum.
nec in diebꝰ festis. nec ingͣuissima ualitudine. soluit ieumiũ:¬
tantes fieri. si puer solitariꝰ eoꝵ impetꝰ ñ ꝑtimesceret. Itaq
qͣsi ꝑiocũ qͥd inqͥunt faceres: si latrones ad te uenirent: auibꝰ
ile respondit. Nudꝰ latrones ñ timet. Et̃ illi aiunt. Certe
occidi potes. Possũ in qͥd possũ: Et idõ latrones ñ tieo. qr mo
paratꝰ sũ. Tũcãmirati constantiã eiꝰ ⁊ fidẽ eiꝰ: confessisunt
noctis errorẽ. cecatosq ocłos cͥorreptione de inceps uitã pol¬
ma tantũ notꝰ om̃ibꝰ: ⁊ ꝑtotas palestine e̾uulgatꝰ urbe
Cũ interim mulier q̃dã eleutropolitana cernens despectui se

Expanded text:
i, quo caeteri solent remissius vivere. Fiebat autem ei de farina et comminuto olere sorbitiuncula, cibo et potu vix quinque uncias appendentibus: sicque complens ordinem vitae, numquam ante solis occasum, nec in diebus festis, nec in gravissima valetudine  Al. aegritantes fieri, si puer solitarius eorum impetus non pertimesceret. Itaquequasi per jocum: Quid, inquiunt, faceres, si latrones ad te venirent? Quibus ille respondit: Nudus latrones non timet. Et illi: Certe, aiunt, occidi potes. Possum, inquit, possum: et ideo latrones non timeo, quia mori paratus sum. Tunc admirati constantiam ejus et fidem, confessi sunt noctis errorem, caecatosque oculos, correctiorem deinceps vitam polma tantum notus omnibus, et per totas Palaestinae vulgatus urbes, cum interim mulier quaedam Eleutheropolitana cernens despectui se
Abbreviated transcription (Latin):
EBITUM QUOB BEATIS¬
sioio lapae castori Ineorum
uoluminũ p̃fatione p̃missum
est. quȩ de institutis coe nobioꝵ
ĩqͣntũ teniuitas nr̃i sufficit in genii. ut cumq
sancitũ est: Uiderĩ sane quiđ suꝑ hoc uel illiuꝰ
uel ur̃i fuerit ex aminis &quittite per pensum
utrũ inirebꝰ tã ꝓfundis tamq sublimibus. et
quę inusũ stili ut arbitror ante non uenerĩt.
Dignũ aliquid cognitione ur̃a. om̃iũ que sc̃orum
fr̃m de siđio ꝓmserimꝰ: Nunc autẽ quia de¬
relĩques nos pontifea supra dictꝰ migͣuit
ad ap̃m: has interĩ decem collaciones sum¬
morũ patrũ. Io est anachorettirũ qui in he¬
remo sciti conimorabantur. Quas ille in

Expanded text:
ebitum quod beatissimo papae Castori in eorum voluminum praefatione promissum est, quae de Institutis coenobiorumin quo tenuitas nostri suffecit ingenii, utcumque sarcitum est. Viderint sane quid super hoc vel illius vel nostri fuerit examinis aequitate perpensum, utrum in rebus tam profundis, tamque sublimibus, et quae in usum styli, ut arbitror, antea non venerunt, dignum aliquid cognitioni vestrae, omniumque sanctorum ratrum desiderio prompserimus. Nunc autem quia derelinquens nos pontifex supradictus, migravit ad Christum, has interim decem collationes summorum Patrum, id est, anachoretarum, qui in eremo Scythica morabantur quas ille, in
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilit̃ augebat᷑: nec non eccłe quam plurime ⁊ mr̃m memorie con¬
struebant᷑ inpensius. Monasteria qͦ frequentissima eoꝵ qui continẽ.¬
cie studentes renunciauerant scło: solitudinis ipsius secreta decorabãt
hi namq qͥ degentibꝰ in xp̃o credide rant: considerantes martrum
passiones. eorumq since̾rum circa xp̃m confessionis affectum: caps¬

Expanded text:
mirabiliter augebatur; nec non ecclesiae quam plurimae et martyrum memoriae conmirabiliter augebatur; nec non ecclesiae quam plurimae et martyrum memoriae construebantur impensius; monasteria quoque frequentissima eorum qui continentiae studentes, renuntiaverunt saeculo, solitudinis ipsius secreta decorabant. Hi namque qui de gentibus in Christo crediderant, considerantes martyrum passiones, eorumque sincerum circa Christum confessionis affectum, c
Abbreviated transcription (Latin):
conftitue̾n iuxta illud qd̃ in eugłio ait. Funtes docente om̃sq̃s.
baptizantes cos in nomine patris ⁊ filii ⁊ sp̾̃s scĩ. gremiis infinite sũe
pietatis amplex usest. Igitur cum ꝑ uniuersam t̾ram euangłi
p̃conia coruscarent: ⁊plures in adoptionẽ filiorum ꝑ gram . xp̃i con¬
currerent : inimicꝰ humani generis uehem̃t̃ exarsit: multoq
scuiora temptationum p̾lia quam priꝰ dĩ seruuis excitauerat. nisi
est cõmouere: suspicatꝰ infelix. qd posset nobis iter indulgenae
celestis obstruere. S hac ipsa intentione sua: deceptis est ⁊elisus:
ad uitorio namq diini muneris a fidelibus ⁊uigilantibꝰ uiris.
eiꝰ ꝓteruntur insidie : ut ipsi quidem confusio. famłis autem
pacientie ⁊ fidei eoꝵ qui ꝑt sp̃alia bella prudent̃ exercẽtes pa
plicia usq ad mortem in xp̃i nomine ꝑstiterunt: ⁊ simul cum petro
epti. Crescebat autem in dies fidelium multitudo: ⁊ꝑ om̃ia loca

Expanded text:
illud quod in Evangelio ait, Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti , gremiis infinitae pietatis suae amplexus est. Igitur cum per universam terram Evangelii praeconia coruscarent, et plures in adoptionem filiorum per gratiam Christi concurrerent, inimicus humani generis vehementer exarsit; multoque severiora tentationum praelia, quam prius servis Dei excitaverat, nisus est commovere; suspicatus infelix quod posse nobis iter indulgentiae coelestis obstruere. Sed hac ipsa intentione sua deceptus est et elisus. Adjutorio namque divini muneris, a fidelibus et vigilantibus virium ejus proteruntur insidiae, ut ipsi quidem confusio, famulis autempatientiae ac fidei eorum qui spiritualia bella prudenter exercent, pagplicia usque ad mortem in Christi nomine perstiterunt, et simul cum Petro epti. Crescebat autem in dies fidelium multitudo, et per omnia loca
Abbreviated transcription (Latin):
nundꝰ. Insolitudinibꝰ errantes : ⁊ in montibꝰ impeluncis. ⁊ incauerniꝰ
t̃re. Quuetem deniq so litudinis appetentes: gaudia ꝓprie salutis
ac fidei diuino sunt munere consecuti: ceterisq mox erempla
sublimioris uite sacratiorisq p̃buerunt. Om̃ibus enim t̾renis exuti
uegocus. ad huc morantes in corpore. angłorum emulati funt sc̃itatẽ:
pquam fastigia scandentes celsa uirtutum ultra ad mirationem
enituere mortalium: ita ut nullo prorsus antiqͥssimis patribus in¬
feriores existerent. eqͥ ꝑantes eciam illoꝵ merita qui ꝓ nomine dñi

Expanded text:
in solitudinibus errantes et montibus, in speluncis et cavernis terrae . Quietem denique solitudinis appetentes, gaudia propriae salutis ac fidei divino munere sunt consecuti, caeterisque mox exempla sublimioris vita: sacratiorisque praebuerunt. Omnibus enim terrenis exuti negotiis, adhuc morantes in corpore, angelorum aemulati sunt sanctitatem: per quam fastigia scandentes celsa virtutum, ultra admirationem enituere mortalium, ita ut in nullo prorsus antiquissimis Patribus inferiores existerent: aequiparantes etiam illorum merita qui pro nomine Chri
Abbreviated transcription (Latin):
militudine mortalitatis nre: carne pateret᷑: eumq qͥ moras habe
bat imꝑĩ̾m. sua morte destrueret. Deniq diuinitate sua manẽs
impassibilis. a corruptione atq ab interiai nos ređemit: ⁊ auindis ab¬

Expanded text:
imilitudine mortalitatis nostrae carne pateretur, eumque qui habebat imilitudine mortalitatis nostrae carne pateretur, eumque qui habebat mortis imperium sua morte destrueret . Denique divinitate sua manens impassibilis, a corruptione atque interitu nos redemit, et a vinculis ab
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris ꝑ qd̾ facta sunt om̃ia: sciens infirmitatem nr̃am ad pec¬
ata ꝓnam atq p̃cipitem: plura circa nos remedia sue pietatis osten¬
dit. abraam namq pat̾ nr̃ cum diuinis uissis obtemꝑans. filium suum
efferret insacrificio: placuit dõ: ⁊ merito fidĩ. heredem. recepit et p̃mi¬
um. Cui eciam ꝑsemet ipsum df̃ uirauit dicens. Nisi benedicens bene-¬
dixero te : ⁊ multiplicans multiplicabo te. sic̃ stellas celi in multitudine:
isc̃ arenam que est adhoram maris in nmerabilis. Et iterum. Insemi¬
ne tuo: benedicent᷑ om̃s gs̃ t̾re. Deqͦ semine: manifeste nos edocet apłs
celestem medicum nunciabant eẽ uenturum: atq ut celeri p̾sentia
sua ꝓspiceret humano generi. continua supplicatione poscebãt: At mise¬
ricors ds̃ quipia uota semꝑ antẽuenit. nec unꝗͣ. deserit cos qui se toto
corde quesierint: ꝓmissiones suas nouissimis diebus impleuit.
mittens filium suum. factum ex muliere. factum sublege: qͥ pros¬

Expanded text:
 per quod facta sunt omnia, sciens infirmitatem nostram ad peccata pronam atque praecipitem, plura circa nos remedia suae pietatis ostendit. Abraham namque pater noster, cum divinis jussis obtemperans, filium suum offerret in sacrificio, placuit Deo, et merito fidei mox et haeredem recepit et praemium . Cui etiam per semetipsum Deus juravit, dicens: Nisi benedicens benedixero te, et multiplicans multiplicabo te sicut stellas coeli in multitudinem, et sicut arenam quae est ad oram maris innumerabilis. Et iterum: In semine tuo benedicentur omnes gentes terrae . De quo semine manifeste nos edocet Apostolus, coelestem medicum nuntiabant esse venturum, atque ut celeri praesentia sua prospiceret humano generi, continua supplicatione poscebant. At misericors Deus, qui pia vota semper antevenit, nec unquam deserit eos qui se toto corde quaesierint, promissiones suas novissimis diebus implevit, mittens Filium suum natum ex muliere, factum sub lege, 113 qui pro s
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝯmrnit̃ possidebat. aliqͥd cõmemorare suꝑfluũ puto: ne peaus
suꝑ nomine huiꝰ isti narratio alis demere uideat᷑. qͣde isto singirt
fuerit p̃dicatũ ¶ Hũc gͦ sũmo desidio collationis eiꝰ atq insitai¬
onis accensi dieb qͣdra gesime uide curauimꝰ: & cũ anobis deqltat
cogitationũ nr̃arũ umnterioris hõĩs statu. tͣnqͥllissima cõpellatios

Expanded text:
ris communiter possidebat, aliquid conmemorare superfluum puto, ne specialis super nomine huius ista narratio aliis demere uideatur id quod de isto singulariter fuerit praedicatum. hunc igitur summo desiderio conlationis eius atque institutionis accensi diebus Quadragensimae uidere curauimus. qui cum a nobis de qualitate cogitationum nostrarum et interioris hominis statu t
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ similit̃ obͣmendũ. credens multo faciliꝰ hõstimulos caris radi¬
citꝰ dm̃ posse ꝯuellere: qͦs ĩ humane artis industria ñ nũꝗͣ solet
quibꝰdã pocłis uł medicam̃tis. seu ferri sectione det᷑hereͥ qͣndo qͥdẽ
illã sp̃s puritatẽ q̃ sublimior ẽ ꝗͣ que inpossibile ẽ. humanola¬¬
bore uł studi ͦ ꝯp̃hendi: suo munere ꝯtulisset: Cũq petitioni
cepte. supplicatione iugi ac lacͥmis inde fessis insisteret: adueniẽ
ad eũ angłs inuisione noct᷑na eiꝰq uelud aꝑiens uterũ qͣndã ignitã
carnis frumuã de cꝰ uiseribꝰ euellens atq ꝓiciens. suiqͦ oia ut fuerant
toris incesina resttuens: ecce in qͥt incentiua tue carnis abs et tecrent

Expanded text:
dicitus deum posse conuellere, quos etiam humanae artis industria nonnumquam solet quibusdam poculis uel medicamentis seu ferri sectione detrahere, quandoquidem illam spiritus puritatem, quae sublimior est quamque inpossibile est humano labore uel studio conprehendi, suo munere contulisset. eumque petitioni coeptae supplicatione iugi ac lacrimis indefessus insisteret, adueniens ad eum angelus in uisione nocturna eiusque uelut aperiens uterum quandam ignitam carnis strumam de eius uisceribus auellens atque proiciens suisque omnia ut fuerant locis intestina restituens: ecce, inquit, incentiua tuae carnis abscisa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tendimꝰ: Neq enĩ aut desid̾ate puritatis fixã stabilitatẽ. aut rhir
aliqd̃ firmitatis nos hac scientia noumꝰ assecutos: s tantũm ꝯfusios
ac pudoris aucm̃ta. Et enĩ cũ oiũdis ciplmarũ meditatio. ad hoc cor¬
dianis studus exerceat᷑ atq ꝓfitiat. ut atrepidis rudim̃tis ad pcũ
certã. stabilemq ꝑueniens. incipiat nosse q̃ pͥmitꝰ uł ambigue no¬
uerat. uł penitꝰ ĩgnorabat: ⁊ firmo ut ita dicã gͣdu in illiꝰ disapline
qͣlitate ꝓcedens. ꝑfecte imea ac sine ulla iã difficultate uerset. cõ¬
t̾rio me in huiꝰ studio puritatis laborantẽ. id solum me pfecisse
reꝑio. ut sciam quid eẽ ñpossim Eaq̃ nichil mͥ aliud sentio quã labo
qͥ sũmũ ẽ. si cognitũ neq̃ at apphendi : tã cũ directionẽ cođ ades¬
tinatum it̃ ꝑtende senserimꝰ: insensibilit̃ mens in reuoluta.
ad pͥores euagationes impetu uehem̃tiore ꝑlabit᷑ : uta atidianis ds¬

Expanded text:
tendimus. nec enim aut desideratae puritatis fixam stabilitatem aut robur aliquod firmitatis nos hac scientia nouimus adsecutos, sed tantummodo confusionis ac pudoris augmenta. etenim cum omnium disciplinarum metato ad hoc cotidianis studiis exerceatur atque proficiat, ut a trepidis rudimentis ad peritiam certam stabilemque perueniens incipiat nosse quae primitus uel ambigue nouerat uel penitus ignorabat, et firmo ut ita dixerim gradu in illius disciplinae qualitate procedens perfecte in ea ac sine ulla iam difficultate uersetur, e contrario me in huius puritatis studio laborantem id solummodo profecisse repperio, ut sciam quid esse non possum. ex quo nihil mihi aliud sentio quam laborquod summum est, si cognitum nequeat adprehendi? nam cum directionem cordis ad destinata pertendere senserimus, insensibiliter mens inde reuoluta ad priores euagationes inpetu uehementiore prolabitur et ita cotidianis dis
Abbreviated transcription (Latin):
q sollationes eiꝰ nr̃is libelł tẽptauerimꝰ inserere. Cui supͣ ois uir¬
cutes q̃ ñ solum meiꝰ actu uł moribꝰ. s ĩ impso uultu ꝑdi gr̃am
rfulgebant. ita ẽ peculiari benefitio donũ castitatis infusũ: ut
i neipsis qͥdẽ naturalibꝰ incentuis inqͥetari uł insopore sentiret:
adqͣ tñ carnis p̃cipuam puritatẽ: quẽ ad modũ gr̃a dĩ ãminicu¬
lante ꝑuenerit : qm̃ supͣ ꝯditionẽ nat᷑e uidet᷑ humane: necessa
cstitate. noct᷑nis diurnisq pretibꝰ. ieiuniis qͦ ac uigłiis infatigͣbi¬
lt̃ insistens. cũ uidisset orationũ suarũ obaniusse s uota. cunctosq
estꝰ incorde suo ꝯcupiscentie carnał extinctos: uelut suauissimo
gtu puritatis accensꝰ in maiorẽ sitĩ selo castitatis exarsit. ⁊ n
tentiorib cep̃ ieiuniis atq obsecrationibꝰ incubare : ut mortifica¬
tio passions huiꝰ q̃ interiori hõi suo. dono dĩ fuerat attributa. ad-

Expanded text:
inserere. cui supra omnes uirtutes, quae non solum in eius actu uel moribus, sed etiam in ipso uultu per dei gratiam refulgebant, ita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut iam se ne ipsis quidem naturalibus incentiuis inquietari uel in sopore sentiret. ad quam tamen carnis praecipuam puritatem quemadmodum gratia dei adminiculante peruenerit, quoniam supra condicionem naturae uidetur humanae, necesscastitate nocturnis diurnisque precibus, ieiuniis quoque ac uigiliis infatigabiliter insistens cum uidisset orationum suarum obtinuisse se uota cunctosque aestus in corde suo concupiscentiae carnalis extinctos, uelut suauissimo gustu puritatis accensus in maiorem sitem zelo castitatis exarsit tentioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus incubare, ut mortificatio passionis hujus quae interiori homini suo dono Dei fuerat attributa, ad e
Abbreviated transcription (Latin):
ãdmonẽs incubare. embruniis parit capiti nr̃o cerui¬
caliũ uice sub positis: q̃ crassioribꝰ papyris in lõgos
gracilesq fascicłos coac tis scxxqui pedali int̾ uallo parit̃
fr̃ib iisynai cõsedentibꝰ p̃stat ⁊ Nunc uͦ subieeta cerui¬
cibꝰ dormientiũ. p̾bent capiti ñ nimiȩ durũ sedtrac t̃tibi¬
le aptũq fułm̃tũ : Ad qͦs monachoꝵ usus hȩc icirco uł ma¬
ximȩ oportuna habent᷑ ⁊ c̃grua. quod ñ solũ sint aliqͣ¬
passim paphyro ꝑ ripaᷤ nili fluminis emergente: sed etiã
qadre nouandũ seu cũ necesse fuerit admouendũ habi¬
lis matheriȩ. leuisq nat̾e sint: Atq itti p̃cepto senis
tandẽ sumꝰ ad degustationẽ sõni. onerosa qͥete c̃positiͥ
tã digestȩ collacionis inflãmati gaudio: quã reꝓmissȩ¬

Expanded text:
admonens incubare, embrimiis pariter capiti nostro ceruiadmonens incubare, embrimiis pariter capiti nostro ceruicaiium uice subpositis, quae crassioribus papyris in longos gracilesque fasciculos coactis sesquipedali interuallo pariterfratribus in synaxi considentibus praestant, nunc uero subiecta ceruicibus dormientium praebent capiti non nimie durum, sed tractabile aptumque fulmentum. ad quos monachorum usus haec idcirco uel maxime oportuna habentur et congrua, quod non solum sint aliqupassim papyro per ripas Nili fluminis emergente, sed etiam quod ad remouendum seu cum necesse fuerit admouendum habilis materiae leuisque naturae sint. atque ita praecepto senis tandem sumus ad degustationem somni onerosa quiete conpositi, tam digestae conlationis inflammati gaudio quam repromiss
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ disputtitibꝰ ad spirare sermonẽ Quẽ quia breuis¬
simũ istud đ suꝑ ÷ noctis spaciũ ñ occurrit explere:
indulgentes illud potiꝰ qͥeti corporeȩ. cui necesse est
totũ ꝑsolui. si id qđ modicũ ẽ fuerit denegatũ.ͥ plenũ
narrationis ordinẽ integro fut̾i diei seu noctis exa¬
mni reseruemꝰ: decet nãq discrecionis obtimos con¬
solatoreᷤ. inħ pͥmũ pate facere suȩ m̃tis indiistriã:
Et utrũ sint uł ẽe possint eiꝰ capa ces. ħ indicio ac patien¬
cia c̃ꝓbare. ut de illa que modationis generatrix :
uirtutȩ tractanteᷤᷤ. neqͣquã uiciũ qd ipsi c̃tͣriũ ẽ. nimie¬
tatis icuirãt: uĩ racionis acnature eiꝰ quã ueb̾ excolunt.
mꝰ. Primitꝰ ꝓsit. ut nos deipsius excellencia ⁊ mođa
His ittiq beatꝰ moises collationi nr̃ȩ dãs finẽ: ad huc
nos auidos ac de suo ore pendenteᷤᷤ. degustare sõnũ

Expanded text:
tium disputantibus adspirare sermonem. quem quia breuistium disputantibus adspirare sermonem. quem quia breuissimum istud quod superest noctis spatium non occurrit explere, indulgentes illud potius quieti corporeae, cui necesse est totum persolui, si id quod modicum est fuerit denegatum, plenum narrationis ordinem integro futuri diei seu noctis examini reseruemus. decet namque diacretionis optimos consultores in hoc primum patefacere suae mentis industriam et utrum sint uel esse possint eius capaces hoc indicio ac patientia conprobare, ut de illa quae moderationis generatrix est uirtute tractantes nequaquam uitium quod ipsi contrarium est nimietatis incurrant, uim rationis ac naturae eius quam uerbis excolunt mus, primitus prosit, ut nos de ipsius excellentia et modeHis itaque beatus Moyses conlationi nostrae dans finem adhuc nos auidos ac de suo ore pendentes degustare somnum
Abbreviated transcription (Latin):
& ad uerba narrationis suȩ inẽplebili ardore suc¬
censos : ꝓ admiratione de sidii nr̃i. paulisꝑ sermone
suspenso. rursus adiecit: Im̃ nos ofilioli ad disputa.¬
tionẽ tã longã ur̃a sedulitts ꝓuocauit. Et ignis qͥdã collati
ex ħ etiã ipso manifeste c̃tẽpler inueritate uos ꝑfeccio¬
nis sitire doctrinãͥ Uolo uob̾ ad huc suꝑ discrecionis exi¬
mietate uł gr̃a quȩ int̾ cunctas uirtutes arcẽ ac pͥma¬
tũ tenet pauca disserere: excellentiãq eiꝰ uitilitatẽ
ñ solũ cotidians exẽplis. sed ȩtiã antiquis patrũ colla.¬
tionibꝰ ac sentẽciis ad ꝓbare frequent̃ nãq memi¬
ni ñ nulł huiꝰ modi sermonẽ cũ gemitu lacrimisq pos¬
centibꝰ. me qͦq aliquid eis doctrinȩ c̃ferre cupientẽ
nullatenꝰ potuisse: Et ita inme ñ solũ sensus. uerum
ȩtiã ipsũ eloqͥũ defecisse: Ut ñ inuenirẽ quẽ ad mo¬
dũ cos. uł cũ leui c̃solatione dimitterẽ Iuibꝰ indiciis

Expanded text:
 ad uerba narrationis suae inexplebili ardore succensos, pro admiratione desiderii nostri paulisper sermone suspenso rursus adiecit: quoniam nos, o filii, ad disputationem tam longam uestra sedulitas prouocauit et ignis quidam conlatioex hoc etiam ipso manifeste contempler in ueritate uos perfectionis sitire doctrinam, uolo uobis adhuc super discretionis eximietate uel gratia, quae inter cunctas uirtutes arcem ac primatum tenet, pauca disserere excellentiamque eius et utilitatem non solum cotidianis exemplis, sed etiam antiquis patrum consultationibus ac sententiis adprobare. frequenter namque memini nonnullis huiusmodi sermonem cum gemitu lacrimisque poscentibus me quoque aliquid eis doctrinae conferre cupientem nullatenas potuisse et ita in me non solum sensus, uerum etiam ipsum eloquium defecisse, ut non inuenirem quemadmodum eos uel cum leui consolatione dimitterem. quibus indiciis
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ ut ante oĩa unꝰqͥsq ab neget semet ipsũ sibi.  renunciet ꝓ¬
priis uoluntatibꝰ. Quia ⁊ saluator ipse dic̃ Ego ueni ñ ut faciam
uoluntatẽ meã: s eiꝰ qͥ misit me. Et utiq uoluntas. xͥ ñerat con-¬
garia uoluntati patͥs: s qͥ uenerat hobedientiã docere. ñ inueni-¬
raͣ᷑obediens si ꝓpͥã faceret uoluntatẽ. Quantomagis gͦ nos iudi¬
ubim᷑ inobedientes si faciamꝰ ꝓpͥas uoluntates. Deniq su pͣdictꝰ paulꝰ
exẽplo  ẽ qͥ obedientie i simplicitatis merito intantũ sp̃aliũ gr̃arũ
ulm̃ ascendit. multo ut plures ⁊ potentiores uirtutes ꝑ eũ dñs

Expanded text:
 ut ante omnia unusquisque abneget semetipsum sibi, et renuntiet propriis voluntatibus, quia et Salvator ipse dixit: Ego veni, non ut faciam voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Et utique voluntas Christi non erat contraria voluntati Patris; sed qui venerat obedientiam docere, non inveniretur obediens, si propriam faceret voluntatem . Quanto ergo magis nos non judicabimur inobedientes, si faciamus proprias voluntates? Denique supradictus Paulus exemplo nobis est, qui obedientiae et simplicitatis merito in tantum spiritualium gratiarum culmen ascendit, ut multo plures et potentiores virtutes per ips
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ audiret inandata dñi quę p̃ceꝑat patrib
eoꝵ ꝑmanũ moysrannon: Iuã utiq pugnã ñ in¬
uidens ds̃ quieti isrłis. nec male eidẽ c̃sulens.
Sed sciens ẽẽ utillimã reseruauit: ut dũ gentium
semꝑ istarũ in pugnatione depͥmit̾. nũquã sesentiret auai¬
lio dñi ñ egere. Et obid semꝑ meiꝰ meditacione & inuo¬
catione ꝑsistens. Nȩc inertia solueret̾. nec bellandi
usũ & exerticia uirtutis amitteret: frequent̃ enĩ quoᷤ
ñ potuer̾ aduersa suꝑare: securitas ⁊ prosꝑitas deie¬

Expanded text:
utrum audiret mandata domini quae praeceperat patribus eorum per manum Moysi, an non. quam utique pugnam non inuidens deus quieti Israhelis nec male eidem consulens, sed sciens esse utilem reseruauit, ut dum gentium semper istarum inpugnatione deprimitur, numquam se sentiret auxilio domini non egere, et ob id semper in eius meditatione et inuocatione persistens nec inerti otio solueretur nec bellandi usum et exercitia uirtutis amitteret. frequenter enim, quos non potuerunt aduersa superare, securitas et prosperitas deie
Abbreviated transcription (Latin):
qd humiliastime: uł exercitiũ ñ habeã p̃lrandi: Qđ sint
dubio hab̾e ñ pot̃o: si mͥ semꝑ & indifrupte coheserit
diuina ꝓtectio: Suffultũ nãq me tua defensione
tẽptare diabolꝰ ñ audebit. illud obiciens & ex ꝓbrãs
ꝓferre: Nũquid gratis iob colit dm̃: Nõ netu uallasti
eũ. ac domũ eiꝰ unuersãq substantiã eiꝰ ꝑ circuitũ. oꝑibꝰ¬
tũ enĩ mͥ utile:si me paululũ subrelinquas. ut de siđu
mei c̃stantia ẽꝓbet̾: tantũ noxiũ ẽ. si promeritis ac
delictis meis nimiũ me deseri patiaris ÷ Iuiꝰ nulla
uirtꝰ humana sidutiꝰ intemtatione tuo deseratur
auxilio. sua poterit c̃stantia ꝑdurare : Et ñ ꝓtinus
aduersarii uł potentia.uł faccione sub cũb̾e. nisi
tu ipse qui es humanarũ uiriũ consciꝰ ac luctami¬
nũ mođator. ñ ꝑmiseris temptari nos suꝑ id quod
possumꝰ sufferre : sed feceris cũ tẽptatione ĩexitũ
ut sustinere possimꝰ : Tale quid & inuidicũ libro

Expanded text:
iasti me, uel exercitium + lon habeam proeliandi. quod sine dubio habere non potero. a mihi semper et indisrupte cohaeserit diuina protectio. solfultum namque me tua defensione temptare diabolus non audebit, illud obiciens et exprobranproferre: numquid gratis Iob colit deum? nonne nallasti eam, ac domum eius, uniuersamque substantiam eius per circuitutum enim mihi utile est si me paululum subrelinquas, ut desiderii mei constantia conprobetur, tantum noxium est si pro meritis ac delictis meis nimium me deseri patiaris, quia nulla uirtus humana, si diutius in temptatione tuo deseratur auxilio, sua poterit constantia perdurare et non protinus aduersarii uel potentia uel factione subcumbere, nisi tu ipse, qui es humanarum uirium conscius ac luctaminum moderator, non permiseris temptari nos super id quod possumus, sed feceris cum temptatione et exitum, ut sustinere possimus. tale quid
Abbreviated transcription (Latin):
Oi circo hunc animi teporẽ plerũq inẽe dep̃hendi
Quia uelut absoluti abͥac necessitate carnali.
nec labore c̃tinenciȩ corporał. nec ẽtricione cordis se
estimant in digere: Et hac securittite resoluti: nũꝗͣ.
ꝑfeccionẽ cordis. sed nec sp̃aliũ quidẽ iuicioꝵ purga¬
cionẽ ł quęrere inueritate. ł possiđe festinant: Iui
statꝰ acarnali qualitate descendens. efficit᷑ animalis :
qui: ꝓcul dubio deterior gͣdus: Ipse ẽ enĩ quidefri-¬
gido adtẽpidũ t̾uisiens: de testabilior dñi uoce signat᷑:¬

Expanded text:
idcirco hunc animi teporem plerumque inesse deprehendimus, quia uelut absoluti ab hac necessitate carnali nec labore continentiae corporalis nec contritione cordis se existimant indigere, et hac securitate resoluti numquam perfectionem cordis, sed ne spiritalium quidem uitiorum purgationem uel quaerere in ueritate uel possidere festinant. qui status a carnali qualitate discedens efficitur animalis, qui est procul dubio deterior gradus. ipse est enim qui de frigido ad tepidum transiens detestabilior domini uoce signat
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o insidiator possit inimic Istud namque est sacris¬
cium uerum : qr sacrificium dõ sp̃s contribulatꝰ: Hec
lutaris oblatio. ista st̃ puralibamma: istud sacrifitrum
tieie.: istud est sacrifitiũ laudis: He uere ac pingues hosi
ista sunt holocaustomata medullata: que contrias
etiam oportuna nos cõmonet deuotione ꝑsoluere. hore ipsius ac
noctis aduentus. Deqͦ quidem licet ꝓtenuitatis nr̃e m̃sura mul¬
ta plata uideantur: duiq sit ꝓtracta collatio ꝓsublinitate
cam̃ ac difficultate materie. paucis ad modum credimus
aspuitatum: Nis scĩ isiac sermonibus stupe facti pociꝰ quam
eepleti: uesꝑtina sinaxi celebrata. sopore paululum m̃bra laxa¬
uimꝰ: primoq diluiculo supplacito plenioris tractatꝰ iterum
reuersuri ad nr̃a discessimꝰ. tam deꝑceptoꝵ ac qͥsitione quam de

Expanded text:
rdi insidiator possit inimicus. Istud namque est sacrificium verum, quia sacrificium Deo spiritus contribulatus . Haec salutaris oblatio, ista sunt pura libamina, istud sacrificium justitiae , istud sacrificium laudis , hae sunt verae ac pingues hostiae, ista sunt holocaustomata medullata , quae contritis etiam nos oportuna commonet deuotione persoluere horae ipsius ac noctis aduentus: de quo quidem licet pro tenuitatis nostrae mensura multa prolata uideantur diuque sit protracta conlatio, pro sublimitate tamen ac difficultate materiae paucis admodum credimus disputatum. His sancti Isaac sermonibus stupefacti potius quam repleti uespertina synaxi celebrata sopore paululum membra laxauimu3, primoque diluculo sab placito plenioris tractatus iterum reuersuri ad nostra discessimus tam de p
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. totũ corpꝰtuũ tenebrosũ erit: ẜo quod
ip sas cogitaciones hominis uniuersas. actusq discerne̾:
cuncta quȩ gerenda sunt ꝑuideat atq ꝑlustret Iuȩ
si in homine neguã fuerit. id ẽ nũ uidicio & scientia com¬
munita seu qͦlibet errore ac p̃sumptione decepta. totũ
corpꝰ nr̃m faciat tenebro sur᷑: hẽ om̃em atiẽ m̃tis ac ł¬
q nr̃os reddat obscuros: cecitate scilicet uior ⁊ꝑtur¬
bationũ tenebris inuolutos Si enĩ inquit lum̃ qinte
est tenebrȩ sũt. ipse tenebrȩ quante erut̃: Nulli nã¬
quȩ dubiũ ẽ errante uidicio cordis nr̃i: ugnoratio
nis nocte possesso. cogitaciones quoq ⁊oꝑa nr̃a quȩ
ex indiscrecionis delib̾atione descendũt: maioribꝰ
peccator tenebris inplicari

Expanded text:
fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, eo quod ipsa cogitationes hominis uniuersas actusque discernens cuncta quae gerenda sunt peruideat atque perlustret: quae si in homine nequam fuerit, id est non uero iudicio et scientia communita seu quolibet errore ac praesumptione decepta, totum corpus nostrum faciat tenebrosum, hoc est omnem aciem mentis actusque nostros reddat obscuros, caecitate scilicet uitiorum et perturbationum tenebris inuolutos. si enim inquit lumen quod in te est tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae erunt! nulli namque dubium est errannis nocte possesso, cogitationes quoque et opera nostra quae ex discretionis deliberatione descendunt, majoribus peccatorum tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
obrẽ.quid pͥncipalit̃ ducat ad dm̃ manifeste pote¬
rimꝰ agnoscerȩ: siruine ac deceptionis illoꝵ causa.
diligenciꝰ a nob̾ fuerit indagata Inilł nãq cũ exu¬
barent p̃dictarũ oꝑa uirtutũ: discrecio sola de¬
ficiens usq ad finẽ ea durare ñ siuit : Nȩc enim
alia lapsus eor causa dep̃hendit̾. nͥ qđ minꝰ a seniori¬
bꝰ instituti. nequaquã potuer̃ rationẽ dicrecionis
atripici Quȩ p̃termittẽs utͣmq nimietatẽ. uia re¬
gia monacũ docet semꝑ incetde: & nec dextera
uirtutũ ꝑmittit extolli. id÷ feruoris excessu uis¬
tȩ c̃tinentię modũ. inepiti p̃sũtione trãs cende.
nec oblectatũ remissione deflectere aditicia sini¬
tra cc̃edit : hest sub p̃textu gub̾nandi corporis cõ¬
trario sp̃s tepore lentẽ scere: hec naniq ÷ discre¬
cio quȩ ocłs ilucerna corporif. In euangłio nuncu¬
pat᷑. scđum illã sentẽtiã saluatoris Lucerna cor

Expanded text:
obrem quid principaliter ducat ad deum manifeste poteobrem quid principaliter ducat ad deum manifeste poterimus agnoscere, si ruinae ac deceptionis illorum causa diligentius a nobis fuerit indagata. in illis namque oum exuberarent praedietarum opera uirtutum, discretio sola deficiens usque ad finem ea durare non sinit. nec enim alia lapsus eorum causa deprehenditur, nisi quod minus a senioribus instituti nequaquam potuerunt rationem discretionis adipisci, quae praetermittens utramque nimietatem uia regia monachum docet semper incedere et nec dextra uirtutum tinentiae justae modum inepta praesumptione transcendere, nec oblectatum remissione deflectere ad vitia sinistra concedit, hoc est, sub praetextu gubernandi corporis contrario spiritus tepore lentescere. Haec namque est discretio, quae oculus, et lucerna corporis in Evangelio nuncupatur, secundum illam sententi
Abbreviated transcription (Latin):
& heremi secreta censerẽt. Inqua cõmanẽs qͥs. fami¬
liariꝰ int̾pellare dm̃ eiq posset peculiariꝰ inherere:
nulli sec tanda caritatis .i. humanitatis officia di¬
finirent : qđ his regna cȩloꝵ daturũ se dñs in euan¬
glio uelut specialiꝰ repromittat dicens: Uenite

Expanded text:
et heremi secreta censerent, in qua commanens quis famiet heremi secreta censerent, in qua commanens quis familiarius interpellare deum eique possit peculiarius inhaerere, nonnulli sectanda caritatis, id est humanitatis officia definirent, quod bis regna caelorum daturum se dominus in euangelio uelut s
Abbreviated transcription (Latin):
eoNI igitur quondã uianis adhuc puericiȩ cõsti¬
tutꝰ. in partibꝰ chebaidos ubi beatꝰ antoniꝰ morabatur.
senioreᷤᷤ adeũ ꝑfeccionis inqͥrendȩ gr̃a c̾uenisse: Cũq aues¬
ꝑtinis horis usq ad lucẽ fuisset ꝓtrac tͥa collacio: questionẽ
hanc maximũ noctis spaciũ c̃supsisse: Nlã dutissime
quȩrebat̃ quȩ nã uirtꝰ uł obferuantia. mocħum possit
adiaboli laquȩis ac deceptionibꝰ custodire semꝑ ille sum.
uł certe recto tͣmite firmõq gressu. ad ꝑfeccionis culm̃
euehere Cũq ꝓcaptum̃tis suȩ ꝓferret unꝰquisq senten¬
tiã & alii quidẽ hoc inieiunoꝵ ugiliarũq studio collo¬
carent: qd his uidelicet extenuata mẽs ac puritate cor¬
dis ⁊ corporis assecuta dõ faciliꝰ uniret᷑ ⁊ Alii in cõtẽptũ
uniuersarũ rerũ. quib simẽs pęnitꝰ nudarecur. tãquã
nulł dẽinceps retinentibꝰ laquȩis. ad dm̃ exxpedicior
ꝑueniret: alii anachore sim necessariã. idẽ remocionẽ

Expanded text:
ni igitur quondam in annis adhuc pueritiae constitutus in partibus Thebaidos, ubi beatus Antonius morabatur, seniores ad eum perfectionis inquirendae gratia conuenisse. cumque a uespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta conlatio, quaestionem hanc maximum noctis spatium consumpsisse. nam diutissime quaerebatur quaenam uirtus uel obseruantia monachum possit a diaboli laqueis ac deceptionibus custodire semper inlaesum uel certe recto tramite firmoque gressu ad perfectionis culmen euehere. cumuque pro captu mentis suae proferret unusquisque sententiam et alii quidem hoc in ieiuniorum uigiliarumque studio eonlocarent, quod his uidelicet extenuata mens ac puritatem cordis et corporis adsecuta deo facilius uniretur, alii in contemptu uniuersarum rerum, quibus mens si penitus nudaretur, tamquam nullis deinceps retinentibus laqueis ad deum expeditior perueniret, alii anachoresin necessariam, id est remotionem
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uir nomine serapion ad pͥme gr̃a discrecio¬
nis ornatꝰ : cuiꝰ collacionẽ oꝑe p̾ciũ reor litteris
tradere: Ambientibꝰ enĩ nob ut de inpugnatione
uicioꝵ aliqua disputaret. Quibꝰ origirieᷤᷤ eoꝵ
icause. manifestiꝰ panderent᷑ : ita exorsus est:
genꝰ: Id ÷ pͥmũ castrimargia: quod sonat
uentris in gliuues. Scđm forncatio. Tercium
fi largiria :i. auaricia. siue amor pecuniȩ: Quar.¬
tũ ira. Iuintũ tristicia: Sextũ acidia.i. anxietas.
siue tediũ cordis ÷ Septimũ ceno doxia .i. iac tan¬
cia. seu uana gła: Oe tauũ. suꝑbia

Expanded text:
fuit vir nomine Serapion, apprime gratia discretionis ornatus, cujus collationem operae pretium reor litteris tradere. Ambientibus enim nobis ut de impugnatione vitiorum aliqua disputaret, quibus origines eorum et causae manifestius panderentur, ita exorsus est. CAPUT genus, id est, primum gastrimargia, quod sonat ventris ingluvies; secundum fornicatio; tertium philargyria, id est, avaritia, sive amor pecuniae; quartum ira; quintum tristitia; sextum acedia, id est, anxietas, sive taedium cordis; septimum cenodoxia, id est, jactantia, seu vana gloria; octavum superbia
Abbreviated transcription (Latin):
conclauib ꝓdeunte tinnitu: quid sit reꝯditum inaditis int̾iori
hominis recognoscunt: Hoctam̃ nosse debemꝰ ñ om̃s demone
uniuersis hominib ingerere passiones: s uniciuq uitio certos
sp̃s incubare. Et alios quidem inmundiciis ac libidinum sordib
oblectari : alios blasfemiis. alios ire. furoriq peculiariꝰ imineit
A uos pasci tristicia: alios cenodaxia. suꝑbiaq mulceri: uinum¬
quemq illud uicium humanis cordib quo ipse gaudet. inseis
S nec cunctos parit̾ suas ingerere prauitates: s uicissim ꝓ ut

Expanded text:
conclavibus prodeunte tinnitu, quid sit reconditum in abditis interioris conclavibus prodeunte tinnitu, quid sit reconditum in abditis interioris hominis recognuniuersas hominibus inurere passiones, sed unicuique uitio certos spiritus incubare et alios quidem inmunditiis ac libidinum sordibus oblectari, alios blasphemiis, alios irae furorique peculiarius inminere, alios pasci tristiquemque illud vitium humanis cordibus, quo ipse gaudet, inserere; sed nec cunctos pariter suas ingerere pravitates, sed vicissim, prout
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ : ut scł int̾ioris hominis statum. defigura ⁊ uultu seuq̃lta.¬
te eaterioris. agnoscant. Quanto gͦ hec cerciꝰ ab eis poter̃ depre¬
hendi ͥ qͦs utiq ut spũał nature. multo subtiliores acsagda¬
sores hominib eẽ ñ dubium est. P Quem ad modum ñ null
latronum in his domib qͣs furtim aggredi cupiunt. occultas ho¬
minum solent explorare substantias: qui ꝑtetras noctis tene.
bras. caute spargentes manu minutias arenarum ͥ reꝯditas
opes quas usu ꝑuide ñ possunt: tu.nitu quodam edꝵ litebran
respondente dep̃hendunt. Et sic̃ad certissimam rei uł metalli
cuiꝰq noticiam. quadam elicite uocis ꝓdicione ꝑueniunt: ita
hii qͦ ut thesaurũ nr̃i corporis explorent. uelut arenas quasda
suggestiones nob̵ noxias inspargentes. cum scđm illarum qͣlitate
affectum corporeum uiderint emersisse. uelud quodã de intimis

Expanded text:
amus, ut scilicet interioris hominis statum de figura et uultu seu qualitaamus, ut scilicet interioris hominis statum de figura et uultu seu qualitate exterioris agnoscant quanto ergo certius haec ab his poterunt deprehendi, quos utique, ut spiritalis naturae, multo subtiliores ac sagaciores bominibus esse non dubium est. Quemadmodum enim nonnulli latronum in his domibus, quas furtim adgredi cupiunt occultas hominum solent explorare substantias, qui per taetras noctis tbras caute cauta spargentes manu minutias arenarum, reconditas opes quas visu pervidere non possunt, tinnitu quodam vel strepitu ad arenarum lapsum respondente deprehendunt, ac sic ad certissimam rei vel metalli cujusque notitiam quadam elicitae vocis proditione perveniunt: ita hi quoque ut thesaurum nostri cordis explorent, velut arenas quasdam, suggestiones nobis noxias inspargentes, cum secundum earum qualitatem affectum corporeum viderint emersisse, velut quodam de intimis
Abbreviated transcription (Latin):
ad fonestram. aut ad solem curiosiꝰ erexisse. uł de hora solli-¬
aciꝰ inquisisse: cognoscunt desiđium gule fuisse susceptum:
Si forncationem ingerentes sc̃serĩt eũ pacient̃ telum libidinissis¬
cepissẽ: seu uider carne ꝯmotum. aut certe ñut oporulsti
ad uers suggestionis in munde suspirasse lascuuam: intellia t
inpenetrabilib anime. libidinis iaculum fuisse defexũ. Si merane
muisse tacite. ułcũ quadam indignatione suspirasse: scu uil¬
tum ꝯsidauerint qͦdam pallore aut rubore mutasse: ⁊ita siula¬
lit̾ qͥsnam. cuisit uitio deditꝰ dep̃hendunt. Illo namq unum¬
quẽq nr̃m delectari certa ratione cognoscunt: ad cuiꝰ instigs¬
onem mox quodam nutu uł motu corꝑis. consensum conpenu¬
abeo fuisse p̃stitam ꝑuidint. & ab ilł aeriis uirtutib ita dephons
ñ mirum ẽ : cum hoc aprudentib qͦ uiris sepissime fieri udt¬

Expanded text:
ad fenestram aut ad solem curiosius erexisse uel de hora sollicad fenestram aut ad solem curiosius erexisse uel de hora sollicitius inquisisse, cognoscunt desiderium gulae fuisse susceptum. Si fornicationem ingerentes senserint eum patienter telum libidinis suscepisse, seu viderint carne commotum, aut certe non ut oportuit adversus suggestionis immundae suspirasse lasciviam, intelligunt in penetralibus animae libidinis jaculum fuisse defixum. Si in incimuisse tacitum, vel cum quadam indignatione suspirasse, si vultum consideraverint quodam pallore aut rubore mutasse, et ita subtiliter cuinam quis sit vitio deditus deprehendunt. Illo namque unumquemque nostrum delectari certa ratione cognoscunt, ad cujus instigationem mox quodam nutu vel motu corporis consensum convenam fuisse peruiderint. quae ab illis asriis uirtutibus ita deprehendi non mirum est, cum hoc a prudentibus quoque uiris saepissime fieri uide
Abbreviated transcription (Latin):
ac ratione quadicis nec cogitationes quidem nr̃as
Uintueri isti sp̃s posst̃: q̃ existimari ualde putamꝰ absur¬
traderet dñm: &ͥ gͦ credi. potest ñ patere eis cogitationes
ñas: quarũ seminarũ ꝓ parte maxima. ipsis inmitentibuᷤ
atq instigantibꝰ sentimꝰ ab oriri :
ulli dubium ẽ. d possi nt sp̃s inmundi cogitationum
nrarũ attingere qͣlitates: s indiciis eas sensibilib forin¬
secꝰ colligentes .i. aut ex nr̃is dispositionib aut ex uerbis ⁊
studis. inq̃ ꝓpensiꝰ nos ꝑspexerint indinari: Ceterũ illas
q̃ nerdum de int̾nis aĩe ꝓdier̃: ad ire om̃mo ñposit̃. Ipsas
qͦ cogitationes qͣs inger̃.utrũ suscepte uł quem ad modum
suscepte sint. ñ ꝑ ipsiꝰ aĩe naturã .i. ꝑ illum in teriorẽ mo¬
tũ. in medulł ut ita dixerim ipsiꝰ latitantem: s ex motibꝰ
atq indiciis exterioris hominis dep̃hendunt. ut puta cũ
suggesserint castri margiã. si uiderint monachum ocłos

Expanded text:
ac ratione qua dicis ne cogitationes quidem nostras intueri isti spiritus possunt. quod existimari ualde putamus absurtraderet dominum. qui ergo credi potest non patere eis cogitationes nostras, quarum seminarium pro parte maxima ipsis inmittentibus atque instigantibus sentimus oboriri? ulli dubium est quod possint spiritus inmundi cogitationum nostrarum adtingere qualitates, sed indiciis eas sensibilibus forinsecus colligentes, id est aut ex nostris dispositionibus aut ex uerbis et studiis in quae propensius nos perspexerint inclinari. ceterum illas quae necdum de internis animae prodierunt adire omnino non possunt. ipsas quoque cogitationes quas ingerunt, utrum susceptae uel quemadmodum susceptae sint non per ipsius animae naturam, id est per illum interiorem motum in medullis ut ita dixerim ipsius latitantem, sed ex motibus atque indiciis exterioris hominis deprehendunt. ut puta cum suggesserint gastrimargiam, si uiderint monachum oculos
Abbreviated transcription (Latin):
quinat᷑ corpꝰ animale. surget corpꝰ spũale. Quibꝰ manifeste
diqit᷑ nichil eẽ incorporeum nͥ solum dm̃: ⁊ ic circo ipsi
antummꝰ posse pene trabiles om̃s spĩtales atq intellectuales
ones hominum :⁊ int̾nos motꝰ atq absq abditam̃tis uniũsa.
ispiciat atq ꝑ lustret. Deipso siquidem solo: ꝓnunciaũ b̃s
iss dicens. Uiuus ẽ enim sermo dĩ iefficar. ⁊petͣrabilior om̃i¬

Expanded text:
seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. Quibus manifeste colligitur nihil esse incorporeum, nisi solum Deum, et idcirco ipsi tantummodo posse penetrabiles omnes spiritales atque intellectuales ones hominum et internos motus atque adyta mentis uniuersa inspiciat atque perlustret. de ipso siquidem solo pronuntiauit beatus apostolus dicens: uiuus est enim sermo dei et efficax et acutior
Abbreviated transcription (Latin):
nuemri: tales nos ẽẽ oportet ante tempꝰ orandi. Necesse est emm
item intempore supplicationis sue de statu pretedente formari:
lsq eam cogitationibꝰ orantem uł ad celestia sublimari. uł ad t̾re¬
a demergi: quib ante orationem fuerit immorata:
ususq abbas isaãc attõnitis nob̃. scdam collationem deorationis
ualitate digessit. Cuiꝰ doctrinam suꝑ illiꝰ p̃dicti uersidi medita¬
one. quam uelud informationis loco ab incipientib tradiderat
tiendam ammirantes ad modum. ⁊ excolere tenacissime
ipentes. ut pote quã compendiosam acfacilem credelumꝰ :
difficiliore m satis ad obseruandum ea ꝑti siimꝰ: quam illud studua
diosissime adicit cunctis mͦ sanam uinte gram m̃tis intentior¬
qͥ uigis ad dm̃ uersicłi meditationem seruauerint

Expanded text:
inueniri, tales nos esse oportet ante tempus orandi. necesse est enim inueniri, tales nos esse oportet ante tempus orandi. necesse est enim mentem in tempore supplicationis suae de statu praecedente formari illisque eam cogitationibus orantem uel ad caelestia sublimari uel ad terrena demergi, quibus ante orationem fuerit inmorata. Huc usque abbas Isaac adtonitis nobis secundam conlationem de orationis qualitate digessit. cuius doctrinam super illius praedicti uersiculi meditatione, quam uelut informationis loco ab incipientibus tradiderat retinendam, admirantes admodum \'et excolere tenacissime cupientes, utpote quam conpendiosamt ae facilem credebamus, difficiliorem satis ad obseruandum experti sumus quam illud studiumm, quae coupendiosissime adiacet cunctis, si modo sanam et integram mentis intentionem iugi ad deum uersiculi huius meditatione seruauerint.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ nosse. quem admodum hec sp̃alia cõpetent̃ explere possimꝰ
tor sit sufficient̾ exp̃ssum: tam̃ qr nob̾ hec eãdem poscitis iterari: de
onfirmatione cordis breruit̃ indicabo: Tria sunt. que uagam m̃¬
tem stabilem faciunt: uigłie. meditatio.ͤbratio. Quarum assidũ¬
itis uugis intentio: conferunt anime stabilem firmitatem: Q
em̃ alias nullomͦ poterit apprehendi: nͥ pͥꝰ ꝑoꝑis effectũ ñ filargirie s
sieris cenobiis dedicati. infatigabili uigitate om̃s om̃ino
sllcitudines icure uite p̃sentis ꝑriꝰfuerint abdicate. atq in hãc
ilicum mandatum sine int̾missione orate. possĩmꝰ implere. ⁊ parũ
umq orat: quisquis eo tantum tempore qͦ genua flectit orare
insueuit. Numꝗͣ uͦ orat: quisquis ⁊̃ flexis genibꝰ euagatione
indis qualicumq distraitur. Et ic circo quales orantes uolumus

Expanded text:
is est prae omnibus nosse quemadmedum haec spiritalia conpetenter explere possimus is est prae omnibus nosse quemadmedum haec spiritalia conpetenter explere possimus reor, sit sufficienter expressum, tamen quia nobis haec eadem poscitis iterari, de confirmatione cordis breuiter intimabo. tria sunt quae uagam mentem stabilem faciunt, uigiliae, meditatio et oratio, quarum adsiduitas et iugis intentio conferunt animae stabilem firmitatem. quae tamen alias nullo modo poterit adprehendi, nisi per operis non filargyriae, sed sacris coenobii usibus dedicati infatigabilem iugitatem omnes omnino sollicitudines et curae uitae praesentis prius fuerint abdicatae, ut ita cum mandatum: sine intermissione orate possimus inplere. perparam namque orat, quisquis illo tantum tempore quo genua flectuntur orare consueuit. numquam uero orat, quisquis etiam flexis genibus euagatione cordis qualicumque distrahitur. et idciroo quales orantes uolumus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħica deuolutꝰ eloquia. iex inde ad quasdam spũales deus¬
lutꝰ istorias. ꝑ om̃e scripturarum corpꝰ instabił uagꝰq iactatus
nichil ꝑ arbitrio suo p̃ualens uel abicere uł tenereᷤ:. nec pleno
quicꝗͣ iuditio uel examinatione finire: palpator tantu
pualum sensuum ac degustator. ñ generator. nec possessor effectus atq¬
ta mens mobił semꝑ iuaga. intempore quoq sinareos uelud ebria
diuersa distraitur: nullum offitium competent̾ exoluens Uerbi
sa. sumorat psalmum : aliquam recolit lectionem: Cum decantat
iliud quid meditatur quam textꝰ ipsiꝰ psalmi continet: Cum lectionẽ
nitat. faciendum aliqrid uoluit. factumue reminscit᷑: atq in
hunc modum nichil disciplinate nec oportune recipiens uł admit¬
ens: uelud fortiitis agi uidetur incur sibꝰ. retinendi ea quib delec¬
atur. uł immorandi eis ñ habens potestatem: Necessarium gͦ nob÷

Expanded text:
prophetica devolutus eloquia, et exinde ad quasdam spiritales delaprophetica devolutus eloquia, et exinde ad quasdam spiritales delatus historias per omne scripturarum corpus instabilis uagusque iactatur, nihil pro arbitrio suo praeualens uel abicere uel tenere nec pleno quicquam indioio et examinatione finire, palpator tantummodo spiritalium sensuum ac degustator, non generator nec possessor effectus. atquta mens mobilis semper ac uaga in tempore quoque synaxeos uelut ebria per diuersa distrahitur, nullum officium conpetenter exsoluens. uerbi gratia cum orat, psalmum ant aliquam recolit lectionem. cum decantat, aliud quid meditatur quam textus ipsius continet psalmi. cum lectionem recitat, faciendum aliquid uoluit faotnmne reminiscitur. atque in hunc modum. nihil disciplinate nec oportune recipiens uel. dimittens uelut fortuitis agi uidetur incursibus, retinendi ea quibus delectatur uel inmorandi eis non habens potestatem. necessarium ergo nob