comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non uult deus auditores nos fieri.⁊ discipłos
demonũ. neq uult ut si quid uolumus disc̾e:
discamus ademonib. Melius ẽ. enim ignorare.
quam ademonib discere: ⁊ meliꝰ nec a propħa
discere quam a diuinis inquirẽ. Diuinatio enĩ¬
non ut quidam putant diuinitus datur. s ma¬
gis ut michiuidetur ꝑ antiphrasim. idest ex con¬
trario nomen accepit: quasi ꝑ homines demone
repletos fiat. S gentilium ritus: diuinum cre¬
didit. omẽ quod qualẽcumq spm proferretur.
Nos tamen nicħ ab his discere ds̃ uibet. ne effi¬
ciamur consortes eoꝵ. ⁊ incurramus in ea que
ysaias dicit. humiliabunt᷑ in terra u̾ba tua. ce
sermones tui sub t̾ram demergentur. ⁊ erit uox
tua sicut loquentis de t̾ra. ⁊ ad solum uox tua in
⁊ exiab eo. Quem etiã apłs suus paulus imitatꝰ.
dolens inquit conu̾tit se ⁊ ait sp̃u phitonis. Pre¬
cipio tibi in nomine dñi iħu xp̃i: discede ab ea.¬

Expanded text:
Non vult Deus auditores nos fieri et discipulos daemonum. Neque vult, ut si quid volumus discere, discamus a daemonibus. Melius est enim ignorare quam a daemonibus discere. Et melius est a prophetis discere, quam a divinis inquirere. Divinatio enim, ut quidam putant, divinitus datur, sed magis ut mihi videtur per antiphrasim, id est, ex contrario, nomen accepit, quasi quae per homines daemone repletos fiat. Sed gentilium ritus divinum credit omne quod qualicunque spiritu profertur. Nos tamen nihil ab his discere Deus jubet, ne efficia mur consortes ipsorum, et incurramus in ea quae Isaias dicit: Et humiliantur in terram verba tua: et sermones tui sub terram demergentur; et erit vox tua sicut loquentis de terra, et ad solum vox tua infet exi ab eo . Quem apostolus suus Paulus imitatur. Dolens, inquit, convertit se, et ait spiritui pythonis: Praecipio tibi in nomine Jesu Christi, discede ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib legimus. ubi dicitur de eo. quia unie¬
cit dominꝰ uerbum suum in os euis. Non gͦ
hec nunc abalaam. s a uerbo dei quod in ore
euis ẽ. positum discimus. Nisi enim uerba dñi
eẽnt: non ea utiq reuelass famulo suo moysi.
moyses scire non potuit. Adhuc autem ad de

Expanded text:
superioribus legimus, ubi dicitur de eo quia injesuperioribus legimus, ubi dicitur de eo quia injecit Dominus verbum suum in os ejus. Non ergo haec nunc ad Balaam, sed a verbo Dei, quod in ore ejus positum est, dicimus. Nisi enim verba Domini essent, non ea utique revelasset famulo suo Moysi, Moyses scire non potuit. Post haec, E
Abbreviated transcription (Latin):
modi debemus credunt. P ropter hoc gͦ non
erit inquit auguratio in iacob: neq diuinatio
in isrł. S quid his additur: In temꝑe in qͥt
temꝑe. Si ergo expedit prenoscere nos futura:
nob̃ expedit uentura prenosc̾e. Qt̃os si id circo
non dicuntur nob̃. quia nob̾ ea scire ñ expedit:
qui diuersis artib ⁊ demonum iuocationib
gestiunt futura prenoscere. nichil aliud faci¬
unt nisi eacipuint discere que sibi scire ñ expe¬
dit. Iacobautem in his dici intelligendus est:
omnis cui luctamen ẽ. aduersus pͥncipatus ⁊
potestates. ⁊ aduersum mundi huius rectores.
Et ifrł intelligite omnem qui ꝑ fidei puritatẽ
⁊ munditiam mentis uidet deum. S potest
aliquis dicere. Si ab solo deo debemiis ditere de
futuris ⁊ neq diuinum. neq augurem. neq
aliud qd̾cumq horum reciꝑe. ne iste ipse qui¬
dem balaam recipiendus a nob̾ est. Unus enĩ
ex his est quos recipi ꝓhibet diuina sententia.
Sed aduerte diligentius ⁊ memento quid in

Expanded text:
discede ab ea . Propter hoc ergo non erit, inquit, auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. Sed quid his additur? In tempore, inqutempore. Si ergo expedit praenoscere nos futura, nobis expedit ventura praenoscere. Quod si idcirco non dicuntur nobis, quia scire nobis ea non expedit qui diversis artibus et daemonum invocantibus gestiunt futura praenoscere, nihil aliud faciunt, nisi ea cupiunt discere, quae sibi scire non expedit. Jacob autem in his dici intelligendus est omnis cui luctamen est adversus principatus et potestates, et adversum mundi hujus rectores; et Israelem intelligi omnem qui per fidei puritatem et munditiam mentis, videt Deum. Sed potest aliquis dicere: Si a solo Deo debemus discere de futuris, et neque divinum, neque augurem, neque aliud quodcunque horum recipere, nec iste ipse quidem Balaam recipiendus a nobis est. Unus est enim ex his quos recipi prohibet divina sententia. Sed adverte diligentius, et memento quod in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑmoysen multa quidem locutus est d̃s. Aliqua
tamen ⁊ moyses propͥa auctoritate mandauit. qd̾
dominus in euangłiis euidenti distinctione se cer¬
nit cum dicit de repudio mulieris interrgatus qr
ad duriciam cordis ur̃i scripsit uob̾ hec moyses.
ab mitio autem ñ fuit sic: qui fecit enim homi

Expanded text:
per Moysen multa quidem locutus est Deus, aliqua per Moysen multa quidem locutus est Deus, aliqua tamen et Moyses propria auctoritate mandavit: quod Dominus in Evangeliis evidenti distinctione secernit, cum dicit de repudio mulieris interrogatus: Quia ad duritiam cordis vestri scripsit vobis haec Moyses, ab initio autem non fuit sic . Vides ergo
Abbreviated transcription (Latin):
faciam tibi. Et introuut gad ad dauid: ⁊ denu¬
tiauit ei dicens. Aut ueniet tibi trib annis fa¬
mes suꝑ t̾ram tuam. aut trib mensib ut fugi
as mnimicos tuos qui te ꝑsequentur. aut triduo
mors fiat int̾ra tua. Nunc ergo scito. ⁊ ude qͥd
respondeam ei qui misit me. Et diat dauid ad
gad. Angustie michi undiq ualde. s incidam
inmanus dñi magis quia multe miserationes
sunt. ⁊ in manus hominum ñ incidam. Et dedit
dominꝰ inisrł mortem a mane usq ad horam
prandu. ⁊ mortin sunt de popło ex dan usq ber¬
sabee: septuaginta milia uirorum. Et extendit
angłs dei manum suam in ierłm. ut corrumꝑet
eam: ⁊ deprecatus est dñs suꝑ maliciam.⁊ ait ad
angłm qui ext̾minabat popłm satis ẽ: remite
manum tuam. Obserua gͦ quomͦ nec in his tͥb
comminationib ds inuenitur dixisse de morte
cuntur. quasi adeo dicta suscipiuntur. Deriq

Expanded text:
faciam tibi. Et introivit Gad ad David, et denufaciam tibi. Et introivit Gad ad David, et denuntiavit ei, dicens: Aut veniet tibi tribus annis fames super terram tuam; aut tribus mensibus, ut fugias ante inimicos tuos qui te persequuntur; aut triduo ut mors fiat in terra tua. Nunc ergo scito, et vide quid respondeam ei qui misit me. Et dixit David ad Gad: Angustiae sunt mihi undique. Sed incidam in manus Domini magis, quia multae miserationes ejus sunt, et in manus hominum non incidam. Et dedit Dominus in Israel mortem a mane usque ad horam prandii, et mortui sunt de populo ex Dan usque Bersabee septuaginta millia virorum. Et extendit angelus Domini manum suam in Jerusalem, ut corrumperet eam. Et deprecatus est Dominus super malitiam, et ait ad angelum, qui exterminabat populum: Satis est, remitte manum tuam. Observa ergo quomodo nec in his tribus comminationibus Deus invenitur dixisse de morte  prophetam dicuntur quasi a Deo dicta suscipiantur. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
niniuem cuutatem magnam: ⁊ predica in ea.
quia ascendit clamor malitie ipsiris adme. Et̃
ca in ea scd̾m predicationem quam ego locutus
sum ad te. Et ionas quidem predicauit ⁊ dixit.
dicunt: adhuc quadraginta dies. ⁊ niniue destru¬
etur. Uiri autem niniuite crediderunt deo. ⁊
predicauerunt ieuinium. ⁊ induerunt se cili¬
am quam locutus est facere :⁊ non fecit. Obser¬
ua igitur in his que assumpsimus de propħa.
quod ñ inuenitur in sermonib dei. quib ad pro¬
pħam locutus est dictum. quia adhuc tres dies.
dixit. quia ad huc tres dies ⁊ niniue destruetur.
ut sermoiste qui dictus est.⁊ non est factus: ab
iona potius quam adeo prolatus eẽ. uideatur.
S ⁊ de scd̃o regnorum libro ꝓferamus que scͥpta
sunt. ubi cum dauid popłm numerasset: factũ
est inquit uerbum dñi ad gad ꝓpħam uidentẽ
dicens. Uade ⁊ loquere ad dauid. hec dicit dñs.
Tria ego leuabo suꝑte: elige unum tͥ ex his qd̃

Expanded text:
Niniven civitatem magnam et predica in ea, Niniven civitatem magnam et predica in ea, quia ascendit clamor malitię eius coram me. ca in ea secundum praedicationem quam ego locutus sum ad te . Et Jonas quidem praedicavit, et dixit: se dicunt: Adhuc quadraginta dies, et Ninive destruetur. Viri autem Ninivitae crediderunt Deo, et praedicaverunt jejunium, et induerunt se ciliam, quam locutus est facere eis, et non fecit . Observa igitur in his quae assumpsimus de propheta, quod non invenitur in sermonibus Dei, quibus ad prophetam locutus est, dictum: Quia adhuc tres dies dictum: Quia adhuc tres dies et Ninive subvertetur, ut sermo iste, qui dictus est, et non est factus, a Jona potius quam a Deo prolatus esse videatur. Sed et de secundo Regum libro proferamus quae scripta sunt, ubi cum David populum numerasset: Factum est, inquit, verbum Domini ad Gad prophetam videntem, dicens: Vade, et loquere ad David: Haec dicit Dominus: Tria ego levabo super te; elige tibi unum ex his, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tatis in his non ꝑmaneant que locuntur: muta¬
bilis ẽ. homo. immutabilis ẽ. uero ds̃. S potest ali¬
quis occurrere ⁊ dicere. Quomͦ gͦ non ꝑmansit
deus in his que locutus est de niniue. ut post
triduum subu̾teretur : Neq in his que locutus
ẽ. de dauid. ubi trib dieb ꝓmissa fuerat mors. ut
uastaret popłm. ⁊ intra unam diemq usq ad ho¬
ram prandu cessauit: & indebitur fortassis quia
hec que ꝑ int̾rogationem dicunitur. ñ penitus ꝓ
diffinito accipienda sint. s talis quedam figura
uerbi sit. que medium aliquid uideatur ostend̾e.
non tamen diffinite ⁊ inreuocabilis sententie
delarat affectum. quo temꝑantiꝰ aliquid dictũ
udeatur. in eo quod scͥptum est. ipse cum dixerit
nonne faciet: Quasi scriptum eẽt. ipse cum dix¬
erit omnimodis faciet. S recenseamus. ⁊ ipsa
scripture loca. que uł in iona uł in regnorum
libris posita sunt. ne forte ⁊ ibi ut moris ẽ. scrip¬

Expanded text:
tatis, et his non permaneant quae loquuntur. Mutatatis, et his non permaneant quae loquuntur. Mutabilis enim est homo, immutabilis vero Deus. Sed potest aliquis occurrere et dicere: Quomodo ergo non permansit Deus in his quae locutus est de Ninive, ut post triduum subverteretur , neque in his, quae locutus est de Daniel, ubi tribus diebus promissa fuerat mors, ut vastaret populum, et intra unam diem usque ad horam prandii cessavit? Et videbitur fortassis, quia haec quae per interrogationem dicuntur, non penitus pro definito accipienda sint, sed talis quaedam figura verbi sit, quae medium aliquid videatur ostendere, non tamen definitae et irrevocabilis sententiae declaret affectum: quo temperantius aliquid dictum videatur, in eo quod scriptum est: Ipse cum dixerit, non faciet? quam si scriptum esset: Ipse cum dixerit, omnimodis faciet. Sed recenseamus et ipsa Scripturae loca, quae vel in Jona, vel in Regum libris posita sunt, ne forte et ibi, ut moris est Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam mutxt: Siuͦ scd̾m hanc accipiamus
quod in aliis exemplarib diximus lectum. hoc
est neq sicut filus hominis t̾ret: illud udebit᷑
t̾rores faciunt ⁊ minas etiam his non nunquã¬
quib nocere non possunt: ds̃ autem non ita
t̾ret homines. quasi qui punire non possit. s
⁊ si t̾ret. ratione terret. Terret enun ut corripiat
hominem. in auditionis tribulatione. ut u̾bo
commonitionis det̾ritus emendet. siqui male
agit. ne ꝑueniat ad eum ipsa uindicta malegesto¬
rum suorum. Non gͦ ita ds terret ut homo. ho¬
mo enim ut diximus ꝓiactantia. ds̃ autem pro
emendatione cont̾ret. Post hec ait. Ipse cum dix¬
erit non facit. loquetur ⁊ ñ ꝑmanebit: Sic legen¬
dus ẽ. locus: quasi int̾rogantis affectu dicat. ipse
hoc est d̾s quod dicit nonne ⁊ facit. ⁊ que locutꝰ
fuerit non ꝑmanebit in eis: Cum utiq homines
non faciunt que dicũt. ⁊ uitio humane fragili¬

Expanded text:
sententiam mutet? Si vero secundum hoc accipiamus, sententiam mutet? Si vero secundum hoc accipiamus, quod in aliis exemplaribus diximus lectum, hoc est neque filius hominis terret, illud videbitur dum terrores faciunt et minas etiam his, quibus nonnunquam nocere non possint. Deus autem non ita terret homines, quasi qui punire non possit, sed et si terret, ratione terret. Terret enim ut corripiat hominem in auditionis tribulatione, et verbo comminationis deterritus, emendet se, qui male agit, ne perveniat ad eum ipsa vindicta male gestorum suorum. Non ergo ita Deus terret ut homo: homo enim, ut diximus, pro jactantia, Deus vero pro emendatione conterret. Post haec ait: Ipse cum dixerit non faciet? Loquetur et non permanebit? Sic legendus est locus, quasi interrogantis affectu dicat. Ipse, hoc est, Deus. Quod dicit nonne et faciet? Et quae locutus fuerit non permanebit ex eis? Cum utique homines non faciant quae dicunt vitio humanae fragili
Abbreviated transcription (Latin):
hominis t̾retur ipse. Non habeas inquit hanc opi¬
monem de deo: ut putes eum eẽ. sicut hominem
qui in his que loquitur frustrari possit. homines
multis occasionib ⁊ uitiis impeduntur. ne uerũ
sit quod locuntur. aut irati enim locuntur. ce
ira cessante frustra locuti sunt: aut metus aut
cupiditatis. aut iactantie grã. alusq horum simi¬
lib. Et utiq frustra erit ⁊ uanum. omne quicqͥd
uitio dñante locuti sunt. Ds̃ autem in quo nul¬
la est passio. nulla fragilitas. omne quod dixerit
ꝓcausarum merttis dicit. Et ideo nunquam fru¬
strari potest. quia quicquid ratione ꝓfertur. ca¬
rere non potest ratione. Non est ergo deus
sicut homo qui frustra loquatur. neq sicut fi¬
uꝰ hominis t̾retur. uł ut in alus exemplaribus
legitnus: neq sicut filiꝰ hominis t̾ret. In homi¬
nib int̾dum sententiam mutat ⁊ terror. Ds̃ au¬
tem qui supra omnia est a quo t̾reri potest ut

Expanded text:
hominis terretur ipse. Non habeas, inquit, hanc opihominis terretur ipse. Non habeas, inquit, hanc opinionem de Deo, ut putes eum esse sicut hominem, qui in his quae loquitur frustrari possit. Homines enim multis occasionibus et vitiis impediuntur ne verum sit quod loquuntur. Aut enim irati loquuntur, et ira cessante frustra locuti sunt, aut metu aut cupiditatis aut jactantiae gratia, aliisque horum similibus. Et utique frustra erit et vanum omne quidquid vitio dominante locuti sunt. Deus autem in quo nulla est passio, nulla fragilitas, omne quod dixerit pro causarum meritis dicit: et ideo nunquam frustrari potest, quia quidquid ratione profertur, carere non potest ratione. Non est ergo Deus sicut homo, qui frustra loquatur, neque sicut filius hominis terretur, vel, ut in aliis exemplaribus adhuc legimus, neque sicut filius hominis terret. In hominibus interdum sententiam mutat et terret. Deus autem qui supra omnia est, a quo terreri potest, ut
Abbreviated transcription (Latin):
phie inuerbis balaam. Uideamus gͦ primo hoc
ipsum quod ait. Exurge balac ⁊ audi. Sienm in su¬
ꝑiorib nondixisset. quia staret uixta holocaustũ
suum: non uideret᷑ magnoꝑe requirendum cur dix¬
erit exurge balac. Nunc autem cum hortaretur
exurgere eum quẽ nuꝑ dixerat stare. non ẽ. otiose
p̃cereundus sermo ꝓpħicus. Quod gͦ ait in suꝑiorib
quia staret ad holocaustum sium: designat eum
ñ recte stare. Stabat enim in indolatͥa sua positus.
⁊ stabat quasi mimicus dei: quod magis eet. non sta¬
re s cadere. Quasi gͦ qui de illo stati cadere debu¬
erit inmo ⁊ qui ceciderit. ita nunc intellectu ꝓpħico
exurgere eum uibet. quippe qui ꝑ hoc quod staret
in idolatria: iusus fuerat cecidisse. Exurgat gͦ qui
talis est: exurgat animo. exurgat fide. ⁊ efficiatur¬
net infidelis: ut sit testis condempnationis sue.
S quid est quod ei annuntiat: audiamus. Non
sicut homo inquit deus frustratur. neq sicut filiꝰ

Expanded text:
e in verbis Balaam. Videamus ergo primo hoc ipsum quod ait, Exsurge, Balac, et audi. Si enim in superioribus non dixisset, quia staret juxta holocaustum suum, non videretur magnopere requirendum, cur dixerit, Exsurge, Balac. Nunc autem cum hortetur exsurgere eum quem nuper dixerat stare, non est otiose praetereundus sermo propheticus. Quod ergo in superioribus, quia staret ad holocaustum suum, designat eum non recte stare. Stabat enim in idololatria positus, et stabat quasi inimicus Dei: quod magis est non stare, sed cadere. Quasi ergo qui de illo statu cadere docuerat, imo et qui ceciderit, ita nunc intellectu prophetico exsurgere jubet eum, quippe qui per eum quod stare in idololatria visus fuerit, cecidisset. Exsurgat, qui talis est: exsurgat animo, exsurgat fide, et efficianet infidelis, ut sit testis condemnationis suae. Sed quid est quod ei annuntiat audiamus. Non sicut homo, inquit, Deus frustratur, neque sicut filius
Abbreviated transcription (Latin):
dinumerat. in hoc ueniat ut sanguinẽ uuln̾atoꝵ
bibat. cum tam ualidis preceptis cib sanguinis int̾¬
dicatur adeo. ut etiam nos qui ex gentib uocati
sumus necessario ubeamur abstinere nos. sicut
ab his que idolis immolantur ita ⁊ a sanguine:
Dicant ergo nob̾: quis est iste popłs qui in usu
habent sanguinem bib̾e. hec erant que ⁊ in euã¬
gelio audientes hii qui ex uideis dnm sequebant᷑:
scandalizati sunt ⁊ dixerunt. Quis potest man¬
ducare carnes ⁊ sanguinem bibere: S populus
xp̃ianus. popłs fidelis: audit hec ⁊ amplectitur:
⁊ sequitur eum qui dicit. Nisi manducaueritis
tarnem meã.⁊ bib̾itis sanguinẽ meum: ñ habe¬
bitis uitam in uob̃ ipsis. quia caro mea uere cib ẽ:
⁊ sanguis meus uere potus est. Et utiq qui hec

Expanded text:
dinumerat, in hoc veniet, ut sanguinem vulneratorum dinumerat, in hoc veniet, ut sanguinem vulneratorum bibat, cum tam validis praeceptis, cibus sanguinis interdicatur, adeo ut etiam nos qui ex gentibus vocati sumus, necessario videamur abstinere, sicut ab his quae idolis immolantur, ita et a sanguine? Discant ergo a nobis, quis est iste populus, qui in usu habent sanguinem bibere. Haec erant quae in Evangelio audientes hi qui ex Judaeis Dominum sequebantur, scandalizati sunt et dixerunt: Quis potest manducare carnes, et sanguinem bibere ? Sed populus Christianus, populus fidelis audit haec, et amplectitur et sequitur eum qui dicit: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis ipsis; quia caro mea vere cibus est, et sanguis meus vere potus est . Et utique quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
enim. Ecce popłs sicut catulus leonis ȩxurget:
⁊ sicut leo exultabit. Ex surrecturum dicit po¬
pulum: utiq qui futurus erat. Nam si de eo
diceret quẽ uidebat: dixisse sine dubio. Ecce
popłs sicut catulus leonis exsurrexit. S certum
est quia de illo popło dicat: de quo ⁊ in auis
scriptum ẽ. ⁊ adnuntiabit iusticiam eiꝰ popło
qui nascetur quem fecit dominꝰ. E st ergo
popłs hic catulus leonis: dum adhuc tamꝙͣ
nuꝑ geniti infantes. rationabile ⁊ sine dolo
laccupiunt. Leo autem exultans: cum uir
esfectiis que paruuli erant deposuit. Non
dormiet donec comedat predam: ⁊ sangui¬
nem uulneratoꝵ bibat. In his u̾bis quis ita
erit hystorice narrationis contentiosus assertor.
immo quis ita brutus inuenietur. qui ñ horrescets
sonum litt̾e ad allegorie dulcedinẽ. ipsa necessitate
confugiat: Quomͦ enim iste popłs tam laudabi¬
lis. tam magnificus. de quo tanta preconia sermo

Expanded text:
enim: Ecce populus sicut catulus leonis exsurget, enim: Ecce populus sicut catulus leonis exsurget, et sicut leo exsultabit. Exsurrecturum dicit populum, utique qui futurus erat. Nam si de eo diceret quem videbat, dixisset sine dubio: Ecce populus sicut catulus leonis exsurrexit. Sed certum est, quia de illo populo dicat, de quo et in aliis scriptum est: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus . Est ergo populus hic catulus leonis cum adhuc, tanquam nuper geniti infantes, rationabile et sine dolo lac concupiunt. Leo autem exsultans, cum vir effectus, quae parvuli erant deposuit. Non dormiet donec comedat praedam, et sanguinem vulneratorum bibat. In his verbis, quis ita erit historicae narrationis contentiosus assertor, imo quis ita brutus invenietur, qui non horrescens sonum litterae, ad allegoriae dulcedinem ipsa necessitate confugiat? Quomodo enim iste populus tam laudabilis, tam magnificus, de quo tanta praeconia sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uitabit. In his michi uidetur confidentiam po¬
puli describete credentis in xp̃o. ⁊ libertatem qͣm
habet infide.⁊ exultationẽ quam gerit in spe. Cõ¬
paratur enĩ catulo leonis: dum tendit ad per¬
fectionem letus ⁊ uelox. Leoni uͦ confertur: cũ
iam obtinet que ꝑfecta sunt. Sicut enim leo et
timent. s sunt eis cuncta subiecta: ita ⁊ ꝑ fecto xp̃i¬
ano qui tollit crucem suam ⁊ sequatur xp̃m. qͥ
potest dicere. michi enim mundꝰ crucifixus est¬
⁊ ego mundo: cuncta subiecta sunt. quia in uia¬
dnũ cuncta calcantur. Despicit enim ⁊ contẽpnit
omnia que in hoc mundo sunt: ⁊ imitat᷑ eum
qui leo de tribu uida ⁊ catulus leonis dicitur.
Quia sicut ipse lux ẽ. mundi. ⁊ discipłis suis de¬
dit ut ipsi eẽnt uix mundi: ita cum ipse sit leo
⁊ catulus leonis. etiam credentib in se nomen
leonis ⁊ catuli leonis ascribit. Uide autem qr
enidenter non de illo qui tunc erat populo:
s de hoc qui futurus erat ista dicuntur. Ait

Expanded text:
 et sicut leo exsultabit. In his mihi videtur confidentiam populi describere credentis in Christo, et libertatem quam habet in fide, et exsultationem quam gerit in spe. Comparatur catulo leonis dum tendit ad perfectionem laetus et velox. Leoni vero confertur, cum jam obtinet quae perfecta sunt. Sicut enim leo et timent, sed sunt eis cuncta subjecta, ita et perfecto Christiano, qui tollit crucem suam, et sequitur Christum: qui potest dicere: Mihi mundus crucifixus est et ego mundo , cuncta subjecta sunt, cuncta calcantur. Despicit enim et contemnit omnia quae in hoc mundo sunt, et imitatur eum qui leo de tribu Juda et catulus leonis dicitur. Quia sicut ipse lux est mundi, et discipulis suis dedit ut et ipsi essent lux mundi, ita et cum ipse sit leo et catulus leonis, etiam credentibus in se, nomen leonis et catuli leonis ascribit. Vide autem quia evidenter non de illo qui tunc praeerat populo, sed de hoc qui futurus erat ista dicuntur. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
magna regał: uͥ tẽplum famosissimũ deo fuerat
extructũ. Post ea uero quam uenit ille qui erat ue¬
soluite templum hoc. & qui celestis ierłm cepit aꝑ¬
re misteria. delecta. ẽ illa t̾rena uͥ celestis apparuit:
&e intẽplo illo non remansit lapis suꝑ lapidem. ex qͦ
tifex exsanguine tauroꝵ &e hẏreoꝵ purificans popu¬
lum. S ex quouenit uerus pontifex qui sangume
suo scĩficaret credentes. nusquam. ẽ. ule pontifex pͥ¬
or. nec ullus. ẽ. ei relictus ẽ locus Altare fuit pͥus ubi
sacrificia celebrabantur. s ut uenit uerꝰ agnus qui
se ipsum bostiam obtulit do: cuncta ila uelut ꝓ
tempore posita cessauerunt. Nont̾ gͦ uidetur qd̃ scd̾m¬

Expanded text:
magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat extructum, postea vero quam venit ille, qui erat veum templum Dei, et coelestis Hierusalem coepit aperire mysteria; deleta est illa terrena, ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super lapidem. Erat tifex, sanguine taurorum et hircorum purificans populum; sed ex quo venit verus Pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes , nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, et sacrificia celebrabantur; sed ut venit verus agnus qui seipsum obtulit hostiam Deo , cuncta illa velut pro tempore posita cessaverunt. Propterea sane d
Abbreviated transcription (Latin):
imagines: Propterea deniq diuina dispensatio ꝑ¬
curauit. ut &e tiuitas ipsa cẽ templum.⁊ omnia il¬
la parit̾ subruerentur: nequi forte ad huc paruulꝰ
⁊ lactsns infide. si uideret illa constare. dum sacri¬
ficiorum ritum. dum ministeriorum ordinẽ attoni-¬
tus stuperit: ipso diuersarum formarum rapetur
intuitu. S prouidens deus infirmitati nr̃e. ⁊ uolẽs
multiplicari eccłiam suam. omnia illa subuerti fe¬
cit. ⁊ penitus auferri: &e sine ulla subuerti fecit.⁊¬
santibus. hec ẽẽ uera pro quib in illis typꝰ p̃cesserat

Expanded text:
. Propterea sane divina dispensatio procuravit ut et civitas ipsa, et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne qui forte adhuc parvulus et lactens in fide, si viderit illa constare, dum sacrificiorum ritum, dum ministeriorum ordinem attonitus stupet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens Deus infirmitati nostrae, et volens multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri, ut sine ulla csantibus, haec esse vera, pro quibus in illis typus praecesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
In omni tempore sint uestimenta tua candida.
lota sunt enim semel uestimenta tua. Cum uenis
datus ab omni inquinamento carnis ac sp̃s. Quȩ
gͥ nunc cẽ sanctificationis genꝰ. Ne accesseritis in¬
quit ad mulierẽ hodie ⁊ crastino: ut die t̾uioau

Expanded text:
In omni tempore sint vestimenta tua munda. Lota sunt enim semel vestimenta tua gratia baptdatus ab omni inquinamento carnis et spiritus. A sanctificationis genus: ne accesseris, inquit, ad mulierem hodie et crastino, ut die tertio a
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil eñi ad ꝑfectum addux̃ lex. Scd̃m hoc aũ
ꝯsilium quod nos afferimus ad legem. possũt oĩ
ri. quȩ modo carnalit̾ ñ possunt. Potest enĩ¬
lex lepre sp̃ualit seruari: que scd̾m litterã non

Expanded text:
Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Secundum hoc autem Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Secundum hoc autem consilium quod nos afferimus ad legem, possunt omnia ri, quae modo carnaliter non possunt; potest lex leprae spiritualiter servari. Sicut ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
quia mͥ deus loquitur &e quid agere debeam ce¬
mine suscipiam. ⁊ ab homine gentili alieno apo¬
Et non quis dicat: s quid dicat auscultat. Nñ ⁊¬
a gentib dictum. ñ continuo cum actoris nomine
sꝑnere debemꝰ ⁊ dicta: ne ꝓ eo quod legem adeo¬
datam tenemꝰ. ꝯuenit nos tumere suꝑbia ⁊ sꝑne¬
bantes. quod bonum. ẽ. continentes. Quis aũt
hodie eorum qui populis p̃sunt. non dico si iã
aliqua ei adeo reuelata sunt. s si in legis scientia
aliquid meriti habet consilium dignat᷑ inferi¬
laici nedum gentilis: S moyses qui erat homo¬
inferioris. ut oe formam humilitatis populorũ
pͥncipib daret. ⁊ futuri sacramenti designaret
gentiles bonum consilium ꝓferrent apud moy¬
sen: ut bonũ ⁊ spũalẽ intellectũ afferrent ad le¬
omnia sicut dicunt. Non potest eñĩ facere lex si¬
cut iudei dicunt. quia in firmatur lex incarne
ił: inlittera: &e nchil potest scd̾m litterã face̾.

Expanded text:
quitur quid agere debeam, qm accipiam, et ab homine gentili, alieno a poet non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Na gentilibus dictum, non cum auctoris nom legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spebantes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferilaici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mnisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti desgentiles bonum consilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad leomnia quae dicerent. Non enim potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne, id est in littera, et nihil potest secundum litteram.
Abbreviated transcription (Latin):
endi: audiat. Hȩc enim omnia. ty pꝰ ⁊ umbra st̃
cȩlestiũ. ⁊ imago futuroꝵ. Nerũ sicut in scͥptu
auditu. nec nos satiari possumꝰ intuendo ⁊ ꝯ¬
siderando quȩ scͥpta sunt. quȩ ex quantis par¬
tib nos edificent. quantis nos instruant mo
dis. Et eñi cum ꝑspitio. quod moyses ꝓpħa d̾o
plenꝰ. cui ds fatie ad fatiem loquebatur. ꝯsi¬
liũ accepit a iethro sacerdote madian. ad mi

Expanded text:
endi, audiat: haec enim omnia umbra sunt coelestium et imago futurorum. Sicut scriptum auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio quod Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sacerdote Madian,
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ historia p̃sens retexat. Ascendit inquit moy ses
montis. s in uerticem collis. Seruabat᷑ enim ei tc̃
ascendere inuerticem montis. cum ascensurus
erat iħc. ⁊ cum eo moyses ⁊ helias ⁊ ibi transformã¬
dus ingloriam. Hunc uͦ uelud ñdũ glorificatꝰ ex
transformatione iħu: non ascendit inuerticẽ

Expanded text:
s. Ascendit, inquit, Moyses in verticem collis. Servabatur enim ei tunc ascendere in verticem montis cum ascensurus erat Jesus, et cum ipso Moyses et Elias, et ibi transformandus in gloria. Nunc ergo velut nondum glorificatus de transformatione Jesu, non ascendit in verticem
Abbreviated transcription (Latin):
liũ moysi probabile satis &e utile: ut eligat
uiros. ce ꝯstituat pͥncipes popłi. uiros dm̃ colẽ¬
tes. uiros potentes. &e odientes suꝑbiã. Tales eñi
lum ipsi absq uitio sint. s & in aliis oderint
uitia. Hon homines dico odisse. s uitia. Et¬
ordinabis inquit eos tribunos ⁊ centuriones:¬
pulum om̃i hora. Nerumptam̃ quod gͣuiꝰ fue¬
rit: referent ad te. Audiant pͥncipes popłi. ⁊
p̃s bit̾i plebis. quia debent om̃i hora popłm
uidicare semꝑ: ce sine int̾missione sedere in iu¬
ditio dirimere lites. reconciliare dissidentes. in
grãm recordare discordes. Discat unusquisq ex
scͥpturis scĩs offitium suum. Moyses in quit. sit ĩ
his quȩ ado sunt. ⁊ u̾bum dei edisserat popłis.
Ceti autem pͥncipes quos appellat tribunos. tri

Expanded text:
lium probabile et utile, ut eligat lium probabile et utile, ut eligat viros, et constituat principes populi Deum colentes, potentes et odientes superbiam. Tallum ipsi absque vitio sint, sed in malis oderint vitia: non homines dico, sed vitia. Ordinabis, inquit, eos tribunos et centurionepulum omni hora, verumtamen, quod gravius fuerit referent ad te. Audient principes populi et presbyteri plebis, qui debent omni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimere lites, et reconciliare dissidentes, in gratiam revocare discordes. Discat unusquisque ex Scripturis sanctis officium suum. Moyses, inquit, ut sit in his quae ad Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. Caeteri vero principes, quos appellavit tribunos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e gͦ quid faciunt sancti. in conspectu di faci
uut. Peccator a ꝯspectu dei fugit. Deniq scͥptũ. ẽ.
quia adam postquam peccauit. fugit a ꝯspectu
dei. Et int̾rogatꝰ respondit. Audiui inqͥt uocem
tuam & abscondime: quia eram nudus. S ⁊ cãi
iit inquit a facie dei. ⁊ habitauit int̾ra naim. Ex¬
uit gͦ a facie di: qui indignꝰ. ẽ. ꝯspectu di: quiĩ
dignꝰ. ẽ. ꝯspectu dei. Sancti autẽ & manducãt
⁊ bibunt iospectu der: &e omnia quȩ agunt
in conspectu dei agunt. Ego amplius ad huc lo¬
cũ p̃sentẽ discutiens. uideo quia qui plemorẽ
scientiam dei accipiunt ⁊ plemꝰ diuinis imbu¬
t sunt disciplinis. isti oẽ si malũ faciunt coram
do faciunt ce inconspectu dei faciunt: sic̃ ille
Qd gͦ: Plushabet qui malum coram do facit.
quod ꝯtinuo penitet: oe dic̃ peccaui. Di autẽ
descendit a conspectu dei nescit conuertr:⁊ pec¬
moysen: nec frustra manducauit panem cũ
seniorib populi. in conspectu dñi. Dat enĩ ꝯsi¬

Expanded text:
o, quae faciunt sancti, in conspectu Dei faciunt, peccatores autem a conspectu Dei fugiunt. Denique scriptum est, quia Adam, postquam peccavit, fugit a conspectu Dei, et interrogatus respondit: Audivi vocem tuam, et abscondi me, quia eram nudus. Sed et Cain, iit, inquit, a facie Dei, et habitavit in terra Noim. Exit ergo a facie Dei qui indignus est Dei conspectu. Sancti autem manducant et bibunt in conspectu Dei, et omnia, quae agunt, in conspectu ejus agunt. Ego amplius adhuc locum praesentem discutiens video, quia qui pleniorem scientiam Dei accipiunt, et plenius divinis imbuti sunt disciplinis, isti, etiamsi malum faciunt, coram Deo faciunt, et in conspectu ejus faciunt, sicut ille  Qui malum coram Deo facit, continuo poenitet, et dicit, Peccavi. Qui discedit a conspectu Dei, nescit converti et pecMoysen, nec frustra manducavit panem cum senioribus populi in conspectu Dei; dat Moysi consi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uicisse. Anteqͣm manducaret panẽ de cęlo. &
biberet aquam de petra non refert᷑ popłs pug¬
nasse: s dicitur ad eum. Dominꝰ pugnabit pro
uob̾: & uos tacebitis. E st gͦ tempus quando dñ
pugnat ꝓ nob̾. nͨ ꝑmittit nos temptari sr̃ id qd̃
possumꝰ: ne inpares uirib simꝰ ad fortes uenire
Et tu gͦ cum ceꝑis manducare manna. panẽ cȩleᷤᷤ¬
tem u̾bi di. ⁊ bibere aquam de petra. cumq adĩ¬
t̾iora doctrinȩ sp̃ualis accesseris: sꝑato pugnam

Expanded text:
. Antequam manducaret panem de coelo, et biberet aquam de petra, non dicitur pugnasse populus; sed dicitur ad eum: Dominus pugnabit pro vobis, et vos tacebitis. Est ergo quando Dominus pugnat pro nobis, nec permittit tentari supra id quod possumus, nec impares viribet tu ergo cum coeperis manducare manna, panem coelestem verbi Dei, et bibere aquam de petra, cumque ad interiora doctrinae spiritualis accesseris, exspecta pugnam,
Abbreviated transcription (Latin):
citur ab aduersariis &e ꝑsternͥtur. Post hec uenit
ad montẽ di: s ducit eum ad tabernacłm suum.
hon eñĩ poterat sacerdos matdian ascendere in
montẽ dei. s nec in egiptum descendere potuit¬
uł ipse uł uxor moysi: s nunc ad eum uenit cum
filiis eius. Non enim potest descendere inegyptũ.
⁊ subire agones egiptios. nͥ qui fuerit athleta pro¬

Expanded text:
tera: Post haec venit ad montem Dei, sed ad tabernaculum suum. Non enim poterat sacerdos Madian ascendere in montem Dei, sed nec in Aegyptum descendere, nec uxor Moysi, sed nunc ad eum venit cum filiis. Non enim poterat descendere in Aegyptum, et subire agones Aegyptiorum, nisi athleta pro
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i esuriunt ⁊ sitiunt ustitiã. Et alii nichilomi¬
nus dicunt. Sitiit anima mea ad te deus. Qͥ uͦ
tor.ẽ. infantiũ.⁊ magister insipientui: corrigit
culpas. ⁊ emendat errorẽ.⁊ dic̃ ad moy sen ut sumat
uirgam.⁊ ꝑcutiens petram eclucat eis aquas. Uult
em̃ eos iam depetra bibere: uult eos ꝓficere & ad
aduersum moysen: & propt̾ea iubet dominus

Expanded text:
esuriunt et sitiunt justitiam . Alii quoque dicunt: Sitivit anima mea ad te, Deus . Qui tor infantium, magister insipientium, corrigit culpas et emendat errores, dicens ad Moysen ut sumat virgam, et percutiat petram, et educat aquas. Vult enim eos jam de petra bibere et proficere, et adversus Moysen, et propterea jubet ei Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ficiscaris dedeserto sin: ⁊ uenias in raphidim. Sin
enim: temptatio int̾p̃tatur. Raphidim uͦ: sanitaᷤᷤ
itiditii. Q bene exit de temptatione. ⁊ quem temp¬
tatio ꝓbabilẽ reddit: iste uenit ad sanitatẽ iudi-¬
tii. Indie enim: iuditii sanꝰ erit oe sanitas cum eo

Expanded text:
i exeas de deserto Sin, et venias in Raphidin. Sin enim interpretatur Tentatio; Raphidin vero, Sanitas judicii. Qui bene exit de tentatione, et quem tentatio probabilem reddit, ipse venit ad sanitatem judicii. In die enim judicii salvus erit, et sanitas cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
pus sp̃uale. Ista sunt quatuor: que uͥga aridi corꝑiᷤᷤ
⁊ p̃ciosiora largitus. ẽ. quam promisit. miliomagis in
omnib scͥpture locis uͥ aliqͣ di ꝓmissiocontinet᷑. si qͥ ta¬
m̃ ad eam ꝑuenire mereatur: infuturo multiplicit̾ p̃¬
parabitur. Et sic uere complebit᷑ illud qd apłs dic̃.
quia que ocłs non uidit. nec auris audiuit. nec in cor

Expanded text:
pus spirituale . Ista sunt quatuor, quae virga arida corporis pus spirituale . Ista sunt quatuor, quae virga arida corporis  pretiosiora largitus est quam promisit, multo magis in omnibus Scripturae locis, ubi aliqua Dei promissio continetur, si quis tamen ad eam pervenire mereatur, in futuro multipliciter praeparabitur; et sic vere complebitur illud quod Apostolus dicit: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
homo quenicũq elegero: uͥga eiꝰ germinabit. hoc
ẽ solum quod ꝓmisit deus: ut uͥga eiꝰ quẽ elege¬
rit germunet. Ubi uero adrem uenitur. ut quod pro¬
missum. ẽ. ostendatur impletũ: non unũ illud qd̃
ꝓmissũ fuerat effectum dr. S uide quanta ad ducũ
&e protulit flores: & germinauit nuces. Cum gͦ de so
lo germine fuisset ꝓmissum. uide quanta largit᷑ d̃s.
ut ñ solum germ̃ ꝓduxerit: s ce frondes. ⁊ non so¬
lum frondes: s &e flores. ⁊ non solũ flores: s et fructꝰ.
Quid gͥ. ẽ quod de his collig̾e. ⁊ contemplari debea¬
mꝰ: Primo omniũ resurrectionis exmortius sacram̃¬
tum. uͥga enim arida germinat: cum corpꝰ extinctũ
ceꝑit reuiuiscere. Que sunt aũt quatuor ista. que re¬
surgenti corꝑi p̃stabuntur: Ut seminatũ incorrup¬
tione resurgat incorruptione. ⁊ seminatũ in infir-¬
mitate surgat inu̾tute. ⁊ seminatũ inignominia.
surgat ingła. ⁊ seminatũ corpꝰ animale. surgat cor¬

Expanded text:
homo quemcumque elegero, virga ejus germinabit. Hoc est solum quod promisit Deus, ut virga ejus quem elegerit, germinet. Ubi vero ad rem venitur, ut quod promissum est, ostendatur impletum, non unum illud quod promissum fuerat, effectum dicitur; sed vide quanta adducuntu frondes, et protulit flores, et germinavit nuces . Cum lo germine fuisset promissum, vide quanta largitur Deus, ut non solum germen produxerit, sed et frondes; et non solum frondes, sed et flores; et non solum flores, sed et fructus. Quid igitur est quod ex his colligere et contemplari debeamus? Primo omnium, resurrectionis ex mortuis sacrameus. Virga enim arida germinat, cum corpus exstinctum coeperit reviviscere. Quae sunt autem quatuor ista, quae resurgenti corpori praestabuntur? Ut seminatum in corruptione, surgat in incorruptione; et seminatum in infirmitate, surgat in virtute; et seminatum in ignominia, surgat in gloria; et seminatum corpus animale, resurgat cor
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sumus inueniantur cum multiiam p̃cesserĩt
mortui. Potest aũt ⁊ alit̾ accipi ut mortuos corpa
intelligamꝰ. uiuentes aũ animas. Quidam tamen
mini quod mortuos dixerint eos qui nmietate
scelerũ in peccans suis mortui intelligunt᷑ uiuen¬
tes aũt eos qui in operibus uite ꝑ manserint. Ner̃¬
tñ ittͦlib mͦ: stabit ⁊ ĩ fut᷑o magnꝰ hic pontifex ⁊ salua¬
mortuoꝵ stare dicendus est. cum statuet oues
quidẽ a dextris suis. hedos aũt asinift̾i ⁊ dicet his
qͥ adextris eius erunt. Nenite benedicti patris mei

Expanded text:
nunc sumus inveniantur, cum multi jam praecesserunt nunc sumus inveniantur, cum multi jam praecesserunt mortui. Potest autem et aliter accipi, ut mortuos corpora intelligamus, viventes autem animas. Quidam autem mini quod mortuos dixerint eos qui nimietate scelerum in peccatis suis mortui intelliguntur, viventes autem eos qui in operibus vitae permanserint. Verumtamen utrolibet modo, stabit etiam in futuro magnus hic pontifex et Salvamortuorum stare dicendus est, cum statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem ad sinistros, et dicet his qui a dextris sunt: Venite, benedic
Abbreviated transcription (Latin):
riatur. s uiuat in eternũ. hoc fuit gͦ mysteriũ
quod postea futurũ iam tunc ille angłs qͥ¬
popłm uastabat expauit. Agnoscebat eñi figu¬
ram uatilli ⁊ ignis incensi.⁊ qualis offerenda
eẽt d̾ohostia ab eo qui medius mortuoꝵ uiuoꝵ
figurata saluauit: aonos autẽ salutis ueritas.
ipsa ꝑuenit. Neq em indumenta pontificis
purpura ac lana bissoq ꝯtexta erubuisset an¬
głs ille uastator: s ista que futura erant in-¬
dumenta magni pontificis intelles. ⁊ his cessit quibꝰ uti¬
ꝙ uniuersa cretura in ferior erat. Puto aũt quõnon
solum pͥmo ad uentu dñi ⁊ saluatoris nr̃i forma ista
completa si: s eadem fortassis seruabit᷑ ⁊ inscdo.
Hemet enim iterum filius hominis. ⁊ cum uenerit: si¬
ne dubio inueniet quosdam quidẽ mortuos. quos¬
dam aũt uiuentes. Quod possumꝰ quidem ⁊ sic intel¬
ligere. quia non nulli ad huc in hoc uite statu quo

Expanded text:
riatur, sed vivat in aeternum . Hoc fuit ergo mysterium, riatur, sed vivat in aeternum . Hoc fuit ergo mysterium, quod postea futurum, jam tunc ille qui populum vastabat, expavit. Agnoscebat enim figuram batilli, et ignis, et incensi, et qualis offerenda esset Deo hostia ab eo qui medius mortuorum vivofigurata salvavit; ad nos autem salutis veritas ipsa pervenit. Neque enim indumenta pontificis purpura ac lana byssoque contexta erubuisset angelus ille vastator; sed iste quae futura erant indumenta magni pontificis intellexit, et his cessit quibus utique universa creatura inferior erat. Puto autem, quod non solum primo adventu Domini et Salvatoris nostri forma ista completa sit, sed eadem fortassis servabitur et in secundo. Veniet enim filius hominis; et cum venerit iterum, sine dubio inveniet quosdam quidem mortuos, quosdam autem viventes. Quod possumus quidem et sic intelligere: quia nonnulli adhuc in hoc vitae statu quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angłm uastantẽ mors illata ꝑ uenerat. ⁊ stan¬
tẽ in eo loco in quo mors finem dederat pͥmis.
⁊ erat uicina postremis. Intuere stãtẽ pontifi¬
cẽ. ⁊ obiectione quadam sui uiuentes amortu¬
is dirimentẽ. uͥtutẽ uͦ repropitiationis eiꝰ ⁊ incen¬
si mysteriũ erubuisse angłm uastatorẽ: oe in hoc
mortẽ quid smn finitam. uitam uͦ reꝑatã. Si intel¬
lexisti hẏstorie ordinẽ. ce ocłis ut ita dicã cernere
potuisti stantẽ pontificem medium int̾ uiuos
&r mortuos: ascende nunc ad u̾bi huiꝰ celsiora faˢ¬
tigia. ⁊ uide quomͦ uerus pontifexiħc xͦ ponti¬
fer assũpto uatillo carnis humane ⁊ super posi¬
to igni altaris anima sine dubio illa magnifica
cum qua natus. ẽ. in carne adiecto etiam in cen¬
so qͥ ẽ sp̃c iminaculatꝰ medius int̾ uiuos ⁊ mortu¬
os stetit. ⁊ mortẽ non fecit ultra grassari. s sic̃ apłs
dicit destruxit eum qui habebat mortis imꝑiũ.

Expanded text:
per angelum vastantem mors illata pervenerat, et stanper angelum vastantem mors illata pervenerat, et stantem in eo loco in quo mors finem dederat primis, et erat vicina postremis. Intuere stantem pontificem, et objectione quadam sui, viventes a mortuis dirimentem, virtutem propitiationis ejus, et incensi mysterium crubuisse angelum vastatorem; et in hoc mortem quidem finitam, vitam vero reparatam. Si intellexisti historiae ordinem, et oculis, ut ita dicam, cernere potuisti stantem pontificem medium inter vivos et mortuos. Ascende nunc ad verbi hujus celsiora fastigia, et vide quomodo verus pontifex Jesus Christus assumpto thuribulo carnis humanae, et superposito igne altaris, anima sine dubio illa magnifica cum qua natus est in carne, adjecto etiam incenso qui est spiritus immaculatus, medius inter vivos et mortuos stetit, et mortem non permisit ultra grassari: sed, sicut Apostolus dicit, destruxit eum qui habebat mortis imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
eñ uastari popłs cepit. In sp̃u uidebat moyses q̃
gerebantur. Nidit urtutẽ exisse ad castra.⁊ uasta
re ⁊ꝑimere peccatores: ⁊ propt̾ hoc hortabatur
pontificẽ assumere uatillum. ignẽ de altari impo¬
ne. atq incenso suꝑ iniecto exire. ⁊ stare int̾mediũ
mortuoꝵ ⁊ uiuoꝵ ne ult᷑ ꝓcedat uastatio. uł certe ut
ueriꝰ habet scͥpture sermo ꝯfractio. S pͥmo si uide¬
tur hystorie ipsius imaginẽ describamꝰ: ut cum
rei geste sp̃es apparuerit: tunc demũ etiam si
quid. ẽ in loco mysticum requiramꝰ. Intelligite gͦ
popłm illũ isrł incastris. ꝑ ordines tribuũ fami¬
liarumq dispositũ. iͥtutẽ uͦ qͣndam ado mis¬
sam non sparsim s expͥma aliqua parte cepisse
popłm morte uastare. & ꝓcedentẽ ꝑ ordinẽ mor¬
tis stragẽ. Considera post hec pontifice indutũ
ueste pontificali procedere.⁊ portantẽ uatillũ
atq ignẽ cum incenso. tendere ad illũ locũ qͦ

Expanded text:
 vastari coepit populus. In spiritu videbat Moyses, quae gerebantur. Vidit virtutem exisse ad castra, et vastare ac perimere peccatores; et propter hoc hortatur pontificem assumere batillum, ignem de altari imponere, atque incenso super injecto, exire et stare inter medium mortuorum et vivorum, ne ultra procedat vastatio, vel certe, ut verius habet se Scripturae sermo, confractio. Sed primo si videtur, historiae ipsius imaginem describamus, ut cum rei gestae species apparuerit, tunc demum etiam, si quid est in loco mysticum requiramus. Intellige ergo populum Israel in castris per ordinem tribuum familiarumque dispositum; virtutem vero quamdam a Deo missam non sparsim, sed ex prima aliqua parte coepisse populum morte vastare, et procedentem per ordinem, mortis stragem considera. Post haec pontificem indutum esse pontificali, procedere, et portantem batillum atque ignem, cum incenso tendere ad eum locum quo
Abbreviated transcription (Latin):
set: Ipsum deniq diabolum ⁊ oblutantes ad u̾¬
sum nos contrarias potestates si auferas: uͥtutes
amine sine obluctante non potueriũt enitesc̾e.
Sic gͦ ⁊ sacerdotum fidelium gła non poterit res¬
plendere: nͥ eam infideliũ reprobatio ⁊ pena cõ¬

Expanded text:
s, ipsum denique diabolum, et obluctantes adversum nos contrarias potestates, si auferas virtutes animi, sine obluctante non poterunt enitescere. Sic et fidelium gloria non poterit resplendere, nisi eam infidelium reprobatio et poena com
Abbreviated transcription (Latin):
te succenso. Si aũt iuste egeris: efficiet᷑ portio tua in
uͥga micea. cum magno pontifice. s ⁊ incanticis can
cum nucibus. sacerdotalium quodammͦ pomorũ
copiam ꝑscribit᷑ ad inuenisse. Nerumptam̃ de uir

Expanded text:
te succenso. Si autem juste egeris, efficitur portio tua in te succenso. Si autem juste egeris, efficitur portio tua in virga nucea cum magno pontifice. Sed in Canticis cantcum nucibus sacerdotalium quodammodo magnam pomorum copiam perscribitur invenisse. Fueruntque vir
Abbreviated transcription (Latin):
fructus de qͦ promitat᷑ his qͥ esuriunt ⁊ sitiunt iustitiã:
quia saturabuntur. hoc gͦ mͦ in omnib scͥpturis tri¬
plcis huiꝰ sacram̃t iratio ꝑ currit. Sic⁊ sapientia mo¬
net ut describamus ea nob̃ incorde tͥplicit̾ ad respõ¬
dendum inquit uerbũ ueritatis his qui proposue¬
runt nobis. Sic tres puteos fodit ysaac patͥarcha. qͦ¬
rũ solus ille t̾ciꝰ ab eo latitudo uł amplitudo nomi¬
nat᷑. Quia nũ sacͣmentum sacerdotale.ẽ. uͥga nucis:
iccireo arbitror etiam ieremiã qui erat unus exsacer¬
dotibus exanatoth uidisse uirgam nuccam.⁊ ꝓpħasse
de ea illic que scͥpta sunt uł de uͥga nucea. uł delebe¬
te siue olla succensa: qͣi oftenderet ꝑ hec in u̾ga nucea
eẽ. uitam. ⁊ inlebete succenso. ẽe. mortẽ. Uita eñi ⁊ morᷤᷤ
mento nucis. mors aũt diabolus infigura lebetis suc¬
censi. Si gͦ peccaueris: portionẽ tuam pones cũ lebe¬

Expanded text:
fructus, de quo promittitur his qui esuriunt et sitiunt justitiam, fructus, de quo promittitur his qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia saturabuntur. Hoc igitur modo, in omnibus Scripturis, triplicis hujus sacramenti ratio percurrit. Sic et sapientia monet, ut describamus ea nobis in corde tripliciter, ad respondendum, inquit, verbum veritatis his qui proposuerint nobis. Sic tres puteos fodit Isaac patriarcha , quorum ille solus tertius ab eo latitudo vel amplitudo nominatur. Qui autem sacramentum sacerdotale, et virga nucis, idcirco arbitror etiam Jeremiam, qui erat unus ex sacerdotibus Anathoth , vidisse virgam nuceam, et prophetasse de ea illa quae scripta sunt; vel de virga nucea, vel de lebete sive olla succensa, quasi ostenderet per haec in virga nucea vitam esse, et in lebete succenso esse mortem. Vita enim et mors mento nucis, mors autem diabolus in figura lebetis succensi. Si ergo peccaveris, portionem tuam pones cum lebe
Abbreviated transcription (Latin):
teste ꝑueniens in quo morralis doct̾na uł ratio continẽ¬
ue designantur. que necessaria quidem st̃ ad custodi¬
am eorum que seruant᷑ in tͥnsecꝰ. frangenda tam̃ qnͣdo
q sine dubio ⁊ dissoluenda sunt: ut si u̾bi causa dica¬
mꝰ. abstinentia cẏborũ.⁊ castigatio corporis donec
sumꝰ incorpore isto corruptibili ⁊ passibili sine dubio
necessaria. ẽ sum aũt confractum fuerit ⁊ resolutum.
⁊ resurrectionis tempore incorruptibile excorruptibi¬
li redditum atq exanimali sp̃uale: non iam labore af¬
flictionis. nec abstinentie castigatione. s qualitate sui
nulla iara corpori incorruptibili lex dominabit᷑ Sic
gͦ ⁊ nunc necessaria abstinentie ratio uidet᷑ ⁊ post mo¬
dũ non querenda. Tertio aũt in loco reconditũ inhis
quo nutantur ⁊ pascantur anime scõrum: non solum
inp̃senti uita. s etiam in futura. Iste eñi. ẽ. ⁊ pontificał

Expanded text:
testae pervenies: in quo vel moralis doctrina vel ratio continentestae pervenies: in quo vel moralis doctrina vel ratio continentiae designatur, quae necessaria sunt ad custodiam eorum quae servantur intrinsecus, frangenda tamen quandoque, et sine dubio dissolvenda sunt. Ut si verbi causa dicamus, abstinentia ciborum, et castigatio corporis, donec sumus in corpore isto corruptibili et passibili, sine dubio necessaria est. Cum autem confractum fuerit ac resolutum, et resurrectionis tempore incorruptibile ex corruptibili redditum, atque ex animali spiritale, non jam labore afflictionis, nec abstinentiae castigatione, sed qualitate sui, nulla jam corpori corruptela dominabitur. Sic ergo et nunc necessaria abstinentiae ratio videtur, et postmodum non quaerenda. Tertio autem loco reconditum in hisquo nutriantur et pascantur animae sanctorum, non solum in praesenti vita, sed etiam in futura. Iste enim est pontificalis