comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actuum tempus preueniunt:
meritum ꝑuertunt. Et sepe in
malis corruunt. dum bona mi¬
nime discernunt: quia nequa¬
quam quȩ quando agant con¬
spiciunt: sed plerumq acta.
quia ita non debuerant agere
recognoscunt. Quib sub au-¬
ditoris specie: apud salomonẽ¬
recte dicitur. Fili. sine consilio
nichil facias: & post factũ non
penitebis. E rursũ. Palpebrȩ
tuȩ precedant gressus tuos.
Palpebre quidem gressus p̃cedt̃:
cum oꝑationem nr̃am consilia
recta preueniunt. Qui enim
neggligit considerando preui-¬
dere quod facit. gressus tendit.
oculos claudit: ꝑgendo iter con¬
ficit. sed preuidendo sibimet¬
ipsi non antecedit: atq idcirco
citius corruit: quia quo pedẽ
oꝑis ponere debeat. ꝑ palpebrã
consilii non aitendit. Quod
atq alit̾ iracundi. Cap̃ xxxx.

Expanded text:
actuum tempus praeveniunt, meritum pervertunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt, qui nequaquam quae et quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit. CAPUTatque aliter iracundi.
Abbreviated transcription (Latin):
egyptꝰ. quȩ & penas dedit: & emendari neqͥ-¬
uit. De talib enĩ ait ꝓpħa. ꝑcussisti eos & ñ
doluerunt: attͥuisti eos & renuerunt suscipe
disciplinam. N onnulli uiri seculares elatio-¬
ne mentis tumentes. postmodu conũsi ad
dm̃n religiosa secuntur obedientia xp̃m: &
qui anteꝰ celsitudine mundiali tumebant:
postea ipsam elationẽ studio humilitatis
cõmutant. Quidã sunt qͥ iam secretim con-¬
u̾si st̃: quoꝵ conũsio qͥa ñ ꝓcedit ad publi¬
cum. apud estimationẽ humanam quales
fuerint. tales eẽ adhuc putant᷑. iam tamen
in cłi ocłis surrexerunt. Item qͥdam adhue
humano iudicio stare cernuntur: iam ta-¬
men in di ocłis ceciderunt. Multi apud
homines repbi sunt: & apud dm electi. At-¬
q itẽ multi apud homines electi putant᷑:
& apud d̾m reꝓbi existunt: salomone dicẽ-¬
te. Uidi inqͥt impios sepultos: qͥ cum adhue
uiuerent in loco sc̃o erant: & laudabantur

Expanded text:
Aegyptus, qui et poenas luit, et emendari nequiAegyptus, qui et poenas luit, et emendari nequivit. De talibus enim ait propheta: Percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur
Abbreviated transcription (Latin):
datio. Qdͦ uͦ adiecit frange esurienti panem
tuũ: oꝑis boni est actio. In eo uͦ qͦd subiunx̃.
tunc erumpet matitinũ lum̃ tuũ: oꝑis bo¬
ni est retributio. Ergo non ꝓficit facere bo¬
nũ: nͥ eorrectũ fuerit mału. ⁊ Iec potit qͥspiã¬
ad contemplationẽ di ꝓficere: nisi se pͥus in bo-
de magis erubescant. qͦd tain diu expectati
sunt. ut redirent. Nam nunc minis nẽ pla¬
gis. nc̃ reuelationib qͦsdam concutit: ut qͥ
uoluntate conũti despicnunt: cõmoti trorib
corrigantur. Pleriq ex solam̃tis deuotione
conu̾tunt᷑ ad dm: ñ nulli uͦ coacti plagis con¬
u̾tunt᷑ qͥ ex deuotione ñ comi̾tebant᷑: uixta
capłm psalmi dicentis. In chamo & freno max-¬
illas eoꝵ constringe: qͥ non appximant ad te.
Pleriq aut̃e dñ deuotione ñ conũtunt᷑. plage
stimulis feruintur: qui tam̃ nec sub u̾bere
ꝯsentiunt. ut aliquatenus corrigantur: sicut

Expanded text:
ndatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem ndatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisqad contemplationem Dei proficere, nisi se de magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertuntur, plagae 201 stimulis feriuntur; qui tamen nec sub verbere sentiunt, ut aliquatenus corrigantur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderunt: id: opꝰ bonũ ñ osũm auerunt.
Indulgentia peccatoꝵ: sciendu est uͥ uł qñ
uł qualib datur. Ubi quippe. nͥ intra ȩccłiã
catholicame Quando: nͥ ante uenturi exitꝰ
diem: Quia ecce nunc tempꝰ acceptabile: ecce
nunc dies salutis. Qualib nͥ conu̾sis: qͥ ꝑ hu-¬
militatẽ ad paruuloꝵ transeunt pmitationẽ:
uł quanti fulgoris radio iusticia clareat: nͥ
quis pͥus tora mente cont̾itat᷑ ad d̾m: quatinꝰ
ipso lumine qͦ illustrat᷑. & suam feditatẽ ag¬
noscat: & lumen qͦd ceco corde ñ intuebatur
intelligat. Tunc autẽ in attingibiłẽ intelligi
posse iusticiam: du eã quisq sequi conu̾sus
temptauĩt: qͥa lux ñ intelligit᷑. nͥ cũ uidetur.
Iudiciũ qͦd in hominis potestate consistit. ꝯ¬
u̾sionis est grã: ꝑ quã nosmetipsos iudicam᷑.
qͣndo flentes mala nr̃a punimꝰ: & bono qͦd ex
deo nob̾ est solidius in heremꝰ. Triꝑtitus descͥ¬
rigendi a malo: scdm faciendi bonũ: t̾cium

Expanded text:
diderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus descrrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius,
Abbreviated transcription (Latin):
& st̃ qͥ ñ sołu non dolent gessisse malu s etiam
de ipso malo oꝑe głantur. Sicq ad cõparatio¬
nẽ mali fit deteriꝰ: du de uitiis gratulantes
extollunt᷑ in peius. De talib ait salomon. Qui
letant᷑ cũ male fecerint: & exultant in rebus
pessimis
simis: xxii. De peccandi necessitate.

Expanded text:
et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de ipso malo opere gloriantur. Sicque ad comparationem mali fit deterius, dum de vitiis gratulantes, extolluntur in pejus. 221 De talibus ait Salomon: Qui laetantur, cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . CAPUT XXII. De peccandi necessitate.
Abbreviated transcription (Latin):
luid est non peccare amore dilectionis di: ali-¬
ud timore supplicii. Qui enĩ amore caritatis
dĩ ñ peccat. horrescit onine małui amplectendo
iusticiȩ bonĩi: nec eũ delectat peccatũ. etiã si
sceleris impunitas ꝓmittat᷑. Qui uͦ sola pena
supplicii i se uitia repͥmit: qͣmius ñ expleat opꝰ
peccati. uiuit tam̃ in eo uoluntas peccandido¬
letq sͥ illicitũ qͦd lex ꝓhibere dinoscit᷑. Ille gͦ
mercecde bom oꝑis ꝑcipit. qͥ amando iusticiam
facit: ñ is qͥ eam solo metu penarũ inuitꝰ cus¬
todit. Quida & diligunt peccatũ & faciunt:
qͥda diligunt tantũ & ñ faciunt. Pieriq uͦ fa¬
ciunt tantũ: & ñ diligunt. Nonmilli peccatũ
ñ faciunt: & tam̃ iusticiã odiunt. Grauiꝰ aũt
peccat. qͥ ñ solum peccatũ diligit s & facit:
qͣm qͥ ñ facit & diligit. Graiꝰq int̾du qͥ dili¬
git & ñ facit: qͣm qͥ facit & odit. Grauissimũ
est ñ solum facere: s & diligere peccatũ. Nam

Expanded text:
ud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit qui amando justitiam facit; non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. 2. Quidam et diligunt peccatum, et faciunt; quidam diligunt tantum, et non faciunt, plerique vero faciunt tantum, et non diligunt. Nonnulli peccatum non faciunt, et tamen justitiam odiunt. Gravius autem peccat qui ngraviusque interdum, qui diligit et non facit quam qui facit, et odit. Gravissimum est non solum facere, sed et diligere peccatum. 3. N
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ammonendi sunt serui:
atq alit̃ dñi. Serui scilicet
ut in se semꝑ humilitatẽ conditio¬
nis aspiciant. dñi uͦ ut naturȩ
suȩ qua ȩqualit̃ sunt cum seruis
creati. memoriam non amutant.
Serui ammonendi sunt ne dnõs
despiciant: & d̾m offendant. si or-¬
dinationi illius suꝑbiendo contͣdi-¬
cant. Domini quoq ammonendi
sunt. quia contͣ dm de munere
eus suꝑbiunt: si eos quos ꝑ con-¬
ditionem tenent subditos: equa¬
les sibi ꝑ naturȩ consortium non
agnoscunt. Isti ammonendi sunt
ut sciant se seruos esse dñoꝵs: illi
ammonendi sunt ut cognoscant se
conseruos esse seruors. Istis namq
dicitur. Serui obedite carnalibus
dñis. Et rursum. Quicumq sunt
sub iugo serui: dños suos om̃i ho¬
nore dignos arbitrentur. Illis autẽ
dicitur. & uos domini eatłe facite.
illis remittentes minas: scientes qͥa¬

Expanded text:
liter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunque sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore dignos arbitrentur ; illis autem dicitur: Et vos domini eadem facite illis, remittentes minas, scientes q
Abbreviated transcription (Latin):
uubura greultiora eẽ nesciat itreri
unctum: Et raniei sepe qui neqquũ
spiritualia precepta cognouerunt.
rdis se medicos ꝓfiteri non me.¬
niunt. dũ qui pigmentoꝵ uim
nesciunt. uideri medici carnis
erubescunt.e qͥa iam auctore
do. ad religionis reuerenuam
omne iam presentis scli culinen
ind natur:: sunt nonnulli qui
intra scãm eccłam per speciem
regiminis. głam affectant hono¬
riꝰ: uideri doctores appetuni.:
cendere cęteros concupisĩt:
Aitestarte ueritate. primas
sau.iationes in foro. primos in
cenis recubitũs. primas in xiii.¬
uentib cathedras querunt
Qui susceptum cure pastorau
officium. ministrare digne tau¬
tomagis nequeunt.: quanto ad
humilitatis magisteriũ ex sola
elatione ꝑuenerunt. Ipsa ippe
in magisterio lingua cenfundit᷑.
quando aliud discitur. & aluto
docetur. Quos contra diruris
per ꝓphitam queritur: die.
Ipsi regnauerunt & non
principes extiterunt & o¬
bitrio summi rectoris regnant.
qui nullis fulti uirtutib .⁊.¬

Expanded text:
occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in foro, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus per prophetam queritur, dicens: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, bitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus, n
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: s cont᷑ uitatẽ oppͥmit᷑. Cito uiolat᷑
auro iusticia: nulłaq reus ꝑtimescit culpã:
qm redimere nũmis existimat. Plus enim
obtinet m̃tẽ censoris amor lucri: qͣm eqͥtas
iudicii. Tres st̃ munerũ acceptiones. quib
contra iusticiã humana uanitas militat:
id ĩ fauor amicitiarũ: adulatio laudis: &
corporalis acceptio mimeris. Facilius autẽ ꝑ¬
ũtitur animꝰ rei corporeȩ munere: qũa gr̃ȩ
manũ ꝑu̾titur: timore. cupiditate. odio
muneris alicuiꝰ corrũpimur: Odio. du contͣ
quelibet adu̾sari molim̃. Amore. du ami

Expanded text:
etiam contra veritatem opprimitur. 5. Cito violatur auro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri quam aequitas judicii. 6. Tres sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est favor amicitiarum, adulatio laudis et corporalis acceptio muneris. Facilius autem pervertitur animus rei corporeae munere quam gratiae peruertuntur: timore cupiditate odio muneris alicuius corrumpimur odio dum contra quemlibet aduersarium molimur cui
Abbreviated transcription (Latin):
ui recte uidicat. & p̃miũ inde remui¬
nerationis expectat. fraude in dño
⁊petrat: qͥa iusticiã qͣm gratis imꝑtire debu-¬
it: acceptione pecumȩ uendit. Bonis ma¬
le utunt᷑. qͥ uste ꝓtẽporali lucro iudicant.
s amor p̃mii ꝓuocat: qͥb si spes nũmi sub¬
strahit᷑: confestĩ a iustitiȩ defensione rece-
suas ab om̃i munere: iste in excelsis habitabit.

Expanded text:
cat, et praemium inde remunerationis exspectat, fraudem in Dominum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertire debuit, acceptione pecuniae vendit. Bona male utuntur, qui juste pro temporali lucro judicant. sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a iustitie confessione recedusuas ab omni munere, iste in excelsis habitat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerumptam̃ qͦd iniqui ex mala querunt
uoluntate: iccirco ds ꝑficiendi dat potes-¬
tatẽ ꝑ suã bonã uoluntatẽ: qͥa de nostro
malo ipse multa oꝑatur bona. Quidam
cum di uoluntati resistunt. nescientes con-¬
silium di faciunt: qͦ noueris sic do subiec¬
ta eẽ om̃ia: ut & ipsi qui eiꝰ dispositioni ad-¬
u̾sant᷑. eiꝰ impleant uoluntatẽ. Propterea
in hac uita boni iudicant᷑ a malis: ut ite-¬
rum in illa uita mali iudicent᷑ a bonis:
siue ut etiam sit hic bonis temporalis af¬
flictio: & illuc sit ȩt̾na remuneratio. Iecir-¬
co st̃ necessarii mali: ut quociens boni of-¬
fendunt. flagellent᷑ ab illis. Hinc ẽ quod
assur uirgã furoris fui testat᷑ dñs. S qͦtieis
ita fit de di indignatione ꝓcedit: ut ds̃
ꝑ illos in eos seuiat: quos flagellando em̃¬
dare desiderat. S ille iustissima uolunta-¬
te: illi uͦ crudelissima intentione: scd̾m¬

Expanded text:
Veruntamen quod iniqui mala expetunt Veruntamen quod iniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat potestatem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur bona. Quidam cum Dei voluntati resistunt, nescientes Dei consilium faciunt; quo noveris sic Deo subjecta esse omnia, ut et ipsi qui ejus dispositioni adversantur ejus impleant voluntatem. 6. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis; sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. 7. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offundunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus ; sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentione, s
Abbreviated transcription (Latin):
auꝑum oppressores tunc se sciant grauio-¬
ri dignos sententia: qñ p̃ualuerint his
qͦs nocere uoluerint. Nam tanto atrocius
futuro supplitio condepnandi st̃: quanto hic
fortius contra miseroꝵ uitam inualuerint
Audiant iudices. & qͥ p̾sunt ppłis: qͥa ꝓ tem¬
poralib molestiis quas plebib ingerunt:
et̾no iudicio cremabunt᷑: testante dño
posuisti eis miscłiam: aggrauasti iugum
tuũ ualde: descende in puluere. sede. tace.
& intra in tenebras: ueniet suꝑ te malu &
te qm nescis. Magis mala facientib qũa
mala pacientib dolere debemus. Illi enim
praua faciendo in malo proficiunt: isti pa¬
diendo a malo corrigunt᷑. Ds̃ autẽ ꝑ malas
uoluntates alioꝵ: in aliis multa oꝑatur
bona. Malignantiũ hominũ uoluntas
nequaqm̃ potest impleri: ñ d̾s dederit po¬
testatimlam dũ homines do ꝑmittente
m illi qͦd concupiseunt ꝑficiunt: ipse dr
facex qui ꝑmittit. Inde eͥ qͦd scͥptum ẽ ꝑ ꝓ-
pletam. Si erit malii:. quod dñs ñ fecit.

Expanded text:
um oppressores tunc se sciant graviori dignos sententia, quando praevaluerint his quibus nocere voluerint. Nam tanto atrocius futuro supplicio condemnandi sunt, quanto hic fortius contra miserorum vitam invaluerint. 2. Audiant judices, et qui praesunt populis, quia pro temporalibus molestiis, quas plebibus ingerunt, aeterno incendio cremabuntur, testante Doposuisti ei misericordiam, aggravasti jugum tuum valde. Descende, in pulvere sede, tace, et intra in tenebras. Veniet super te malum et quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Inde est quod scriptum est per prophetam: Si erit malum, quod Dominus non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ suis morib laniant: ac ꝑ hoc uita impioꝵ
mali ꝑtribulationũ exercitiũ ad p̃sentem
odiendam uitã. & futurã desiderandam
erudiunt. Int̾dum enĩ prodest ꝑu̾soꝵ pͣ¬
uitas utilitati iustoꝵ du eos malitia sua
erudiunt: & ad regna celoꝵ requirenda tẽ-¬
porali molestia impellunt. Probat᷑ hoc ex¬
emplis ifrłiticȩ plebis: quib tunc duriꝰage¬
bat᷑ in egypto. qñ oportebat eos ꝑ moysen ad
t̾ram ꝓmissionis uocari: & ex malis quȩ in e¬
gypto patiebant᷑ discedere: & ad ꝓmissam pa¬
triam festinare. Iniqͥ du constantiã iusti in
ꝑsecutionib suis aspiciunt. m̃tis confusione
tabescunt: & dum adũsa ostentant nec uin¬
cunt: tande dȩ suȩ ꝑũsitatis insania con-¬
fundunt᷑. Stulti contra bonos studiũ nocen¬
di semꝑ assum̃ts qͥbꝰ dũ ꝓspitas elucet. iac¬
tant̾ de suis meritis głant᷑: & bonoꝵ atq
iustoꝵ afflictionib detrahunt: duq eis
adũsa contigerint: mox ad blasphemiã pu-¬

Expanded text:
oc vita impiorum mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam et futuram desiderandam erudiunt. 10. Interdum enim prodest perversorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia sua erudiunt et ad regna coelorum requirenda molestia temporali impellunt. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto , quando oportebat eam per Moysen terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec cunt, tandem de suae perversitatis insania confunduntur. 12. Stulti contra bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt; dumque eis adversa contigerint, mox ad blasphemiam pu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽ om̃ib qͥ p̃uaricant᷑ e iniq̃ agunt. Qui
gͦ hoc dicunt: ñ mirent᷑ qͦd prauoꝵ homi¬
nũ temporalẽ & caducam felicitatẽ aspici-¬
unt: s magis nouissima eoꝵ intendant: &¬
quanta illis post hȩc supplicia p̃parent᷑.
dicente ꝓph̾a. Ducent in bonis dies suos:
&e subito ad inferna descendent: Laui. Be¬
ri se sciat: ñ deici. Uiri scĩ plus formidant
adũsa erudiunt. Idoꝙ scĩ uiri constantia.
ita portare debet adũsa: ut frangi ñ queat.
Tunc magis st̃ łi ocłi suꝑ iustos: quando eos
affligi ab iniqͥs ꝓuidentia diuina ꝑmittit.
Nam tẽ eis gaudia disponunt᷑ ȩt̾na: qñ p̃-¬
senti tribulatione ꝓbant᷑. Om̃s uitȩ huiꝰ

Expanded text:
omnibus qui praevaricantur, et inique agunt. Qui ergo hoc dicunt, non mirentur, quod pravorum hominum temporalem, et caducam felicitatem aspiciunt, sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post hoc aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducent in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt. CAP. gnoscat, non dejici. 2. Viri sancti plus formidant adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentis equanimit̾ portat: qm̃ ex illiꝰ dulce¬
dine. huiꝰ amaritudinẽ temꝑat: & ex ȩt̃nita¬
te illius. breuitatẽ eiꝰ despicit transitoriam.
Grauari diu̾so malo temporali ꝓ utilitate eoꝵ
ẽ. qui uitȩ istius mala ꝑferunt: qͥa đu in
dolore grauant᷑: cupiditatis ac luxuriȩ ui¬
tioꝵq ceteroꝵ mala non appetunt. Plus ꝓ-¬
ex tẽptationis dolore in meliꝰ ꝓficit᷑. Unus
bet. Mmus enĩ di sperat᷑ temptatio grauat:
durȩ autẽ p̃mit. si ñ sperata aduenerit. Sa
pientis ẽ contra om̃ia adũsa ante meditari:
nec inuenire causam debet. qͣm ñ consilia
Lxiiii. De amatorib mundi.

Expanded text:
sentis aequanimiter portat, quoniam ex illius dulcedine hujus amaritudinem temperat, et ex aeterniate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. 6. Gravari diverso malo temporali pro utilitate eorum est, quod vitae istius mala perferunt, quia cum dolore gravantur, cupiditatis, et luxuriae, vitiorumque caeterorum mala non appetunt. 7. Plus proex tentationis dolore in melius proficitur. 8bet . Minus enim dum speratur tentatio, gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. 9. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec inveniri casus debet, quem non consilia CAPUT LIX. De amatoribus mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
paradysi ianuam requiem redi-¬
re non potuit: nisi ueniret ille.
qui suȩ incarnationis mysterio.
eiusdem nobis paradysi it apir&.
Unde & post culpam hominis. ad
paradẏsi aditum rumfea flam¬
mea posita esse memoratur: quȩ
& uersatilis dicit᷑: pro eo qđ q̃nq
ueniret tempus. ut etiã remoue-¬
ri potuisset

Expanded text:
paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille, qui suae incarnationis mysterio, ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam hominis ad paradisi aditum romphaea flammea posita esse memoratur, quae et versatilis dicitur, pro eo quod quandoque veniret tempus ut etiam removeri potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
IQͥ sint cẽ qui cũ ꝓfectu aĩe sue ope sustenten¬
tur ecclesie
riii Qͥd fac̾e debeant clerii. quoꝵ infirmitas
non potest sua contẽpnere. Ifuturoꝵ¬
xiiiQue sint uera gaudia uł uere diuitie. & qd̾
impedimentũ afferant p̾sentia amatorib¬

Expanded text:
qui etiam cum profectu animae suae opibus sustentatur ecclesiae. CIX. Quid facere debeant clerici, quorum infirmitas non potest sua contemnere. CX. Quae sint vera gaudia, vel verae divitiae, et quid impedimenti afferant bona praesentia amatorib
Abbreviated transcription (Latin):
poterat adhuc sana natura: quȩ nos iamiu¬
pecdit uitiata: & ilũ peccare fecit sola pts¬
candi uoluntas: uos etiam cogit plerũq pec-¬
candi iam facta necessitas. Propt̾ quod deo cla¬
mamꝰ & dicimus. De necessitatib meis libera me.
Ae sic ideo fortassis dicit scriptura diuina untiũ
om̃is peccati suꝑbia: qͥdͦ ip̃a p̾cessit in diabło. ⁊
ꝑ ipsam subuersꝰ ẽ homo. De qͦ dicit apls. Peu
unĩi hominẽ peccatũ introuuit in mundum.

Expanded text:
poterat adhuc sana natura, nos jam impoterat adhuc sana natura, nos jam impedit vitiata; et illum peccare fecit sola peccandi voluntas, nos etiam cogit plerumque peccati jam facta necessitas. Propter quod Deo clamamus et dicimus: De necessitatibus meis libera me . Ac sic ideo fortassis dicit Scriptura divina, Initium omnis peccati superbia ; quod ipsa praecessit in diabolo, et per ipsum subversus est homo, de quo dicit Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
caliginosi aeris carcerem trusum. homun
subuertendo quẽ deus fecerat sine ullo pre¬
cato. uitiũ ꝑsuasit serpentina calliditate
suꝑbiȩ: certus quod recepta suꝑbia. quȩ
est maloꝵ om̃ium catsa. facile iam pec¬
cata om̃ia quȩ ñ nͥ suꝑbo concipiuntur
ammo ꝑpetraret. Hinc est qͦd idem pͥmꝰ
homo suꝑbi sp̃c elatione corruptꝰ. omne
posteritatẽ suam quȩ in illo radicalit̾ fuit.
necessitati corruptionis ac mortalitatis ad¬
dixit: ut corruptibilis ac mortalis effectꝰ.
corruptibiles mortalesq generaret: atꝙ
ita quod in illo egerat pumenda supbia.
in omnibu ex illo natis peccati fieret pena.
Et ꝓpterea ñ mͦ iam possumꝰ peccato resistere
sicut ille potuit: cui nichil aliud fuit non
peccare quã nolle. Nobis autẽ ir repre¬
hensibiliter uiuere uelle ñ sufficit. nisi
ipsum uelle nr̃m quod languida posibi¬
litate deficit. diuma uirtꝰ adiuuerit. qua
illum ad non peccandum etiam iuinare.

Expanded text:
caliginosi aeris carcerem trusum; homini caliginosi aeris carcerem trusum; homini subvertendo quem Deus fecerat sine ullo peccato, vitium persuasit serpentina calliditate superbiae , certus quod recepta superbia, quae est malorum omnium causa, facile jam peccata omnia, quae non nisi superbo concipiuntur animo, perpetraret. 2. Hinc est quod idem primus homo superbi spiritus elatione corruptus, omnem posteritatem suam quae in illo radicaliter fuit, necessitati corruptionis ac mortalitatis addixit: ut corruptibilis et mortalis effectus, corruptibiles mortalesque generaret; atque ita quod in illo egerat punienda superbia, in omnibus ex illo natis peccati fieret poena. Et propterea non eo modo jam possumus peccato resistere sicut ille potuit, cui nihil aliud fuit non peccare quam nolle. Nobis autem irreprehensibiliter vivere velle non sufficit, nisi ipsum velle nostrum, quod languida possibilitate deficit, divina virtus adjuverit. Quia illum ad non peccandum etiam juvare
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidẽ hoc capitulũ ualde pplexũ:
s si oretis illum qͥ dixit. ñ uos estis qͥ
minante dño uł docente possibilia fiunt.
Consideremꝰ gͦ quȩ cause p̃cedant: qͣs uitia
subsequant᷑. Quod ut credibilius audiat᷑.
pondeat. Quȩ uelut si iam quereremꝰ ab ea.
iminobilem sententiã ꝓtulit dicens. Initiũ
om̃is peccati suꝑbia. Quid potest aꝑtius:
quid ꝓbabiliꝰ dicr  Initium inquit ñ alieu¬
us s om̃is peccati suꝑbia: ut euident᷑ osten
deret quod ipsa peccatoꝵ sit om̃iũ causa:
qm̃ non solum peccatũ ẽ ipsaͥ s etiã nullũ
peccatũ fieri potuit potest aut poterit si¬
ne ipsa. Si quidẽ nichil aliud om̃e pecratũ
nͥ cłi contẽptꝰ est. quo eiꝰ precepta calcantur:
quem contẽptũ cłi nulla res alia ꝑsuadet.
hominib nisi suꝑbia. Que etiam in ipso
diabolo ut diabolus ex angło fieret: et̾nȩ
ꝑditionis extitit causa. Deniq & ipse sciẽs
se ꝑ suꝑbiam de cȩlestib corxuisse. & in hc̃

Expanded text:
Est quidem hoc caput valde perplexum, sed si oretis illum qui dixit: Non vos estis qui minante Domino, vel docente, possibilia fiunt. Consideremus ergo quae causae praecedant, quae vitia subsequantur. Quod ut credibilius videatur, pondeat: quae velut si jam quaereremus ab ea immobilem sententiam protulit, dicens: Initium omnis peccati superbia . Quid potest apertius, quid probabilius dici? Initium, inquit, non alicujus, sed omnis peccati superbia: ut evidenter osttorum omnium causa: quoniam non solum peccatum est ipsa, sed etiam nullum peccatum fieri potuit, potest, aut poterit sine ipsa. Siquidem nihil aliud omne peccatum, nisi Dei contemptus est, quo ejus praecepta calcantur. Quem contemptum Dei nulla res alia persuadet hominibus, nisi superbia; quae etiam in ipso diabolo, ut diabolus ex angelo fieret, aeternae perditionis exstitit causa . Denique et ipse sciens se per superbiam de coelestibus corruisse, et in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ritalit̾ edificat facit: & om̃ia desideria car¬
nis. spiritalis desiderii delectatione cõpescit:
futura presentib ante ponit: carnẽ sp̃ui
subdit: & quiequid cupit aut agit. ñ uult
ex sua s ex di uoluntate ꝓcedere. cui pla¬
cere totis uirib concupiscit. Itaq si ut cũq¬
iam claruit. qͦdͦ uirtutes ueras non uidean¬
tur habere qͥ simulant: & illi simulant. qui
tantũ boni aliquid oꝑant᷑. & elemosinis
ac ieiuniis uł abstiuentie cxterisq bonis
oꝑib inserinendo. ñ ut boni fiant. s ut se
bonoͤ hominib fingant. nec ad recipiend̾ã
sempiternã mercecdem. s ad cõparanda głam
popularẽ: uideamꝰ nc̃ qͥb precedentib causiᷤ

Expanded text:
ritaliter aedificat, facit, et omnia desideria carritaliter aedificat, facit, et omnia desideria carnis spiritalis desiderii delectatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus concupiscit. Itaque si utcunque claruit, quod virtutes veras non videantur habere qui simulant, et illi simulant qui tantum boni aliquid operantur, eleemosynis ac jejuniis, vel abstinentiae caeterisque bonis operibus serviendo, non ut boni fiant, sed ut se bonos hominibus fingant, nec ad recipiendam sempiternam mercedem, sed ad comparandam gloriam popularem: videamus nunc quibus praecedentibus caus
Abbreviated transcription (Latin):
uuit. si deo cuiꝰ munere ut bene uiuat
adiuuat᷑ asscͥbit: scd̾m dm̃ spiritalit̾ uiuit.
Si uͦ om̃ia quȩ bene agit. uirib suis asscri¬
bat. quasi etiam sine adiutorio di ad be¬
ne agenduĩ sͥ fufficiat. scłm hominẽ car¬
nalit̾ uiuit: & ideo aut bene ñ uiuit. aut
nichil ei ꝓderit quicqͥd boni ꝓpter homi¬
nes facit: qͥa humaniᷤ laudib delectatꝰ
hic iam temporalẽ mercecłẽ recipit suoꝵ
quia & ipse homo & scđm se ipsum uiuit.
qͥsi potuerit est cum qͥb uult. ꝑgit quult
dormit quando & quandui uult. loquitur
quȩ uult & ubi uult: manducat ac bibit.
quando & quod uult & quantũ ulilt: ri¬
detas iocat᷑ int̾ quos uult. Postremo qͥcqͥd
narib suaue est. qͥcquid tactui blandũ.
quicqͥd ocłis delectabile. quiequid cȩteriᷤ
sensib suȩ carnis iocundũ. exercet ac sequi-¬
tur qualit̾ uult: qui om̃ia licita & illicita
carnalit̾ uult. Qui autẽ scd̾m dm̃i uiuit.
non quod eũ carnalit̾ delectat. s qͦd spi¬

Expanded text:
ne vivat adjuvatur, ascribit, secundum Deum spiritualiter vivit; si vero omnia quae bene facit viribus suis ascribat, quasi etiam sine adjutorio Dei ad bene agendum sibi sufficiat, secundum hominem carnaliter vivit: et ideo aut bene non vivit, aut nihil ei proderit quidquid boni propter homines facit: quia humanis laudibus delectatus, hic jam temporalem mercedem recipit suorum ququi si potuerit est cum quibus vult, pergit quo vult dormit quando et quandiu vult, loquitur quae vult et ubi vult, manducat et bibit quando et quod vult et quantum vult, ridet ac jocatur inter quos vult. Postremo quidquid naribus suave est, quidquid tactui blandum, quidquid oculis delectabile, quidquid caeteris sensibus carnis suae jucundum exercet, ac sequitur, qualiter vult, quia omnia licita et illicita carnaliter vult: qui autem secundum Deum vivit, non quod eum carnaliter delectat, sed quod spi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid potest duab his animi pestib inueni¬
ri deterius. zelo & contentione. quib car¬
nales qͥ scd̾m hominẽ uitunt. etiam in
hac uita torquent᷑: cum & contentio here-¬
ticos reddat: & telus imitatores diaboli
paracḣ sũ pͥmis hominib inuidentis effi-¬
ciat: Ac si qnͣdo fideles. iusticia pietate.
miscdia. mansuetudine. humilitate. inno-¬
centia. ceterisq uirtutib gaudent: aut se-¬
cũdũ dm̃ uniunt. & uirtutes ueras habe¬
re credendi sunt. quȩ spiritaliter uiuen-¬
tes adeꝑte sanctificant. & deo cõm̃dant:
aut sccłm hominẽ uiuunt. & ñ sũt uere¬

Expanded text:
Quid potest his duabus animi pestibus inveniQuid potest his duabus animi pestibus inveniri deterius, zelo et contentione, quibus carnales, qui secundum hominem vivunt, etiam in hac vita torquentur: cum et contentio haereticos reddat, et zelus imitatores diaboli, paradisum primis hominibus invidentis efficiat? Ac sic, quando fideles justitia, pietate, misericordia, mansuetudine, humilitate, innocentia caeterisque virtutibus gaudent; aut secundum Deum vivunt, et virtutes veras habere credendi sunt, quae spiritualiter viventes adeptae sanctificant, et Deo commendant; aut secundum homine
Abbreviated transcription (Latin):
est finis bonoꝵ om̃iũ referre uoluert̃.
Et qͥd dico nichil eis ꝑfuerunt: Immo &̃
nocuerunt: dicente sc̃o aplõ. Om̃e quod
ñ est ex fide: peccatũ est. Non dixit om̃e
qͥd ñ est ex fide nichil est: s dicendo omne
qͦd ñ est ex fide peccatũ est. declarauit qͦd
om̃ia bona. aut ex fide gesta quȩ ꝓfecto
ne ficde. ñ sũt aliqua bona credenda suitia:
quȩ non iuuant operarios suos. s condemp-¬
nant. inflatosq precipitant: atq a finib et̾nȩ
salutis eliminant. S quid ego hȩc de infide¬
lib unde nullus ambigere uidet᷑ exaggero:
cũ uenissem ad uos. ñ uobis potui loqui qͣsi
spũalib s quasi carnalib: nondũ enĩ potera¬
tis. s nec adhuc quidem potestis: adhuc enĩ
estis carnales: Et tamqm quere̾mꝰ quid car-¬
nales uelit intelligi: secutꝰ adiunxit. Cũ
enim sint int̾ uos zelus & contentio. ñne
carnales estis: & scd̾m hominẽ ambulatis:

Expanded text:
est finis bonorum omnium referre voluerunt: est finis bonorum omnium referre voluerunt: et quid dico? nihil eis profecerunt, imo etiam nocuerunt, dicente sancto Apostolo: « Omne quod non est ex fide, peccatum est , non dixit: « Omne quod non est ex fide » nihil est; sed dicendo, « Omne quod non est ex fide, peccatum est, » declaravit quod omnia bona aut ex fide gesta, virtutes sune fide, non sunt aliqua bona credenda, sed vitia, quae non juvant suos operarios, sed condemnant inflatosque praecipitant, atque a finibus aeternae salutis eliminant. Sed quid ego haec de infidelibus, unde nullus ambigere videtur, exaggero, cum venissem ad vos, non vobis potui loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus . » Nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis, adhuc enim estis carnales . Et tanquam quaereremus quid carnales velit intelligi, secutus adjunxit: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ?
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ eẽ ÷ ipsa ꝑpetua: Itaq duplicit̾ rea ẽ ani¬
ma. si & bonũ ñ faciat unde spiritaliter ui-
uat: & appetat similitudinẽ boni. sub qua
male uiuat & lateat. Suꝑb uult se credi
constantẽ: ꝓdigꝰ liberałe: auarꝰ diligentẽ:
temerariꝰ forte: inhumanꝰ parcũ gulosꝰ hũa-¬
nũ ignauus quietũ: tiemidus cautũ. Impu
deutia fidutiȩ sͥ nom̃ ascͥbit: ꝓcacitas ap-¬
pellationẽ libertatis obtendit. Eloquenti¬
amu̾bositas fingit: & curiositati s malum
sub stutii spiritalis colore delitescit. Hec &
si possunt ingenio humano discerm: tam̃
sine dono di qͣntũ michi uidetur. nec uir¬
tutes possut appeti nec haberi: nec earũ
similitudines quȩ sunt uitia uirtutes imi¬
tantia declinari: in tantũ ut infidelib
nichil ꝓfuisse credamꝰ etiam si sũt aliquas
ꝑ corpꝰ oꝑati uirtutes. qͦd eas nec a deo
suo se recepisse crediderunt: nec ad eũ qͥ

Expanded text:
robatur, et ipsa perpetua. 2. Itaque dupliciter rea est anirobatur, et ipsa perpetua. 2. Itaque dupliciter rea est anima, si et bonum non faciat unde spiritualiter vivat, et appetat similitudinem boni, sub qua male vivat et lateat. Superbus vult se credi constantem, prodigus liberalem, avarus diligentem, temerarius fortem, inhumanus parcum, gulosus humanum, ignavus qudentia fiduciae sibi nomen scribit, procacitas appellationem libertatis obtendit, eloquentiam verbositas fingit, et curiositatis malum sub studii spiritalis colore delitescit. Haec et si possunt ingenio humano discerni, tamen sine dono Dei, quantum mihi videtur, nec virtutes possunt appeti vel haberi; nec earum similitudines, quae sunt vitia virtutes imitantia, declinari, in tantum ut infidelibus nihil profuisse credamus etiam si sunt aliquas per corpus operati virtutes, quod eas nec a Deo suo se accepisse crediderunt, nec ad eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
distare uirtutũ. quantũ distat a ueritart
mendatium: quia & similitudo uirtutis
quȩ uidet᷑ eẽ uirtꝰ cum ñ sit. nichil ẽ aliud
nͥ mendatium: & ideo non est uirtꝰ dicenda
ẜ uitiũ: & uera uirtꝰ est ueritas. Cui qͥ amãs
adheserit. a peccati morte resuscitatꝰ mori ul¬
tra non poterit. nisi cũ ab ea deprauata uolũ-¬
tate recesserit: sicut econtrario uirtutis si¬
mulatio. quȩ est ut diximendatiũ uerita-¬
ti contrarium. animã separat ad eo uita sua
non interiturã. s in supplicioquȩ est illiꝰ mor ᷤ
penalit̾ sine fine uicturam: scriptura dicente.
Os qͦd mentitur occidit animã. Ac ꝑ hoc sicut
uirtꝰ animã sͥ ueracit᷑ inherentẽ. si fuerit ue-¬
ra iustificat: ita simulata condep̃nat. Et
quid ustificatio animȩ nͥ eiꝰ est uita. ꝓpetuȩ
beata ac beate ꝑpetua: sicut condẽpnatio
animȩ pena eius est sentienda quȩ mors ꝓ¬

Expanded text:
distare virtutum, quantum distat a veritate distare virtutum, quantum distat a veritate mendacium: quinon sit, nihil est aliud quam mendacium; et ideo non est virtus dicenda, sed vitium. Et vera virtus est veritas, cui qui amanter adhaeserit, a peccati morte resuscitatus, mori ultra non poterit; nisi cum ab ea depravata voluntate recesserit. Sicut econtrario virtutis simulatio, quae est, ut dixi, mendacium veritati contrarium, animam separat a Deo vita sua, non interituram, sed in supplicio, quae est illius mors, poenaliter sine fine victuram: Scriptura dicente: Os quod mentitur occidit animam . Ac per hoc sicut virtus animam sibi veraciter inhaerentem, si fuerit vera, justificat; ita simulata condemnat. Et quid justificatio animae, nisi ejus est vita perpetue beata ac beate perpetua? Sicut condemnatio animae poena ejus est sentienda, quae mors p
Abbreviated transcription (Latin):
alis. uł qualit̾ possitis ip̃iꝰ
contẽplatiue uirtutis fieri¬
pͥmũ uolum̃ absolui. De-
actuali quoq uita. ubi quȩ ess religiose incre¬
pationis utilitas ac patientie uirtꝰ ostensũ est.
& qualit̾ tractande essent eccłie facultates. uł
demodo spiritalis abstinentiȩ. quȩ dicenda
uisa sunt deo donante in libro scđõ disse¬
rui. Nunc suꝑẽ ut disputationẽ de uitiis atq
uirtutib ñ ingenio fretꝰ. cuiꝰ michi consesꝰ ñ
sum: s orantib uobis adiuuandꝰ ucipiam.
uesistis: qͣntũ aueris uirtutibꝰ uͥtutũ simi¬
litudines distent. Non dico quantũ a
medicamento uenenũ: qͥa medicamentũ ita
aliqͦtiens corpꝰ sanat. ut id defendere a mortiᷤ
necessitate ñ ualeat: & uenenũ not auferri fac̃
uitam corpori. quasi auferenda ñ eẽt nͥ fuis¬
s acceptũ:. s accelerat mortẽ corporis. quod e¬
rat aliquanto dutiꝰ forte uicturum. S pla¬
ne dico a ueris uirtutib tantũ similitudineᷤᷤ

Expanded text:
qualiter possitis ipsius contemplativae virtutis fieriprimo volumine absolvi. De actuali quoque vita, ubi quae esset religiosae increpationis utilitas ac patientiae virtus ostensum est, et qualiter tractandae essent ecclesiae facultates, vel de modo spiritualis abstinentiae, quae dicenda visa sunt, Deo donante, in secundo libro disserui. Nunc superest ut disputationem de vitiis atque virtutibus, non ingenio fretus, cujus mihi conscius non sum, sed orantibus vobis adjuvandus incipiam.esistis quantum a veris virtutibus virtutum similitudines distent. Non dico quantum a medicamento venenum: quia medicamentum ita corpus aliquoties sanat, ut id defendere a mortis necessitate non valeat, et venenum non auferri facit vitam corpori, quasi auferenda non esset, nisi fuisset acceptum, sed accelerat corporis mortem, quod erat aliquanto diutius forte victurum. Sed plane dico a veris virtutibus tantum similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
sut. in qͦ om̃s peccauerunt. Cȩterũ nos qͥ pͥmo
homine peccante peccauimꝰ. ñ in nr̃a separata
iam uita. s in eius natura in qua fuimꝰ ille¬
umꝰ corruptionẽ uelut de radice suꝑbiȩ mor-¬
bo corrupta contraximꝰ: & in ipsa corruptio¬
ne nr̃a om̃s peccatoꝵ causas habemus. Qui
non corruptibiles efficim̃ qͥa peccauimꝰ s
qͥa corruptibiles sumꝰ om̃e peccatũ ex ipsa
corruptione nr̃a cõmitimꝰ. Primꝰ autẽ homo¬
ñ ideo peccauit qͥa corruptibilis fuit: s cũ
incorruptꝰ eẽt se ipsũ peccando corrupit: &
corruptionẽ suam in nos ꝓpagatione tra-¬
iecit. Et iceireo ibi nobis auferenda est tota
mortalitas. om̃isq corruptio que facta est ex
peccato: ubi erimꝰ sine ullo peccato. Hie uͦ
per grãm. piis conatib nr̃is resistit spsa con-¬
cupiscentia uitiosa. ñ naturalis .s. nature
nr̃e indita pęnalit̾ & inserta. quȩ peccato fac¬
ia est: & peccatũ si uicerit facit. Quamlie et

Expanded text:
averunt . 3. Caeterum nos, qui primo homine peccante, peccavimus, non in nostra separata jam vita, sed in ejus natura, in qua fuimus, et corruptionem velut de radice superbiae morbo corruptae contraximus, et in ipsa corruptione nostra omnes peccatorum causas habemus: qui non corruptibiles efficimur quia peccamus; sed quia corruptibiles sumus, omne peccatum ex ipsa corruptione nostra committimus. Primus autem homo non ideo peccavit quia corruptibilis fuit, sed cum incorruptus esset, seipsum peccando corrupit, et corruptionem suam in nos propagatione transjecit; et idcirco ibi nobis auferenda est tota mortalitas, omnisque corruptio, quae facta est ex peccato, ubi erimus sine ullo peccato; hic vero lpam; piis conatibus nostris resistit ipsa concupiscentia vitiosa, non naturalis, sed naturae nostrae indita poenaliter et inserta: quae peccato facta est, et peccatum, si vicerit, facit. Quam licet,
Abbreviated transcription (Latin):
ratione ꝓpetrare. Quasi in ꝑuersi
consilii cathedra sedet: qui tanta
iniquitatis elatione attollit᷑: ut
implere malum etiã ꝑ consilium
conet᷑. ¶ sicut assistentib turbis
prelati sunt qui cathedrȩ honore
fulciuntur: ita delicta eoꝵ qui
p̃cipitatione corruunt. exquisita
ꝑ studium peccata transcendunt.
Ammonendi gͦ sunt ut hinc colli-¬
gant. qui in culpa etiam ꝑ consili¬
um se ligant: qua quandoq ul-¬
tione feriendi sunt. qui nunc
prauors non socii. sed principes fi¬

Expanded text:
ratione perpetrare. Quasi in perversi ratione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii, sed principes fi
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt: qđ cũ ab statu iusticiȩ pec-¬
cando concidunt : plerumq simul
& in lãqueum desꝑationis cadunt.
Hinc est qđ ꝑ ꝓphetam dominus ñ
tam p̃cipitationis praua. quam
delictors studia reprehendit: di-¬
cens. Ne forte egrediatur ut ignis
indignatio mea: & succendatur. &
ñ sit qui extinguat: ꝓpt̾ maliciã
studiors ur̃oꝵ. Hinc iterũ iratꝰ
dicit. Uisitabo suꝑ uos. iuxta fru¬
peccatis aliis differunt peccata
quȩ ꝑ consilium ꝑpetrantur: ñ tã
praua facta dns quam studia pra¬
uitatis insequitur. In factis enim
in studiis uͦ maliciosa semꝑ intenti¬
one peccatur. Quo contͣ recte bea¬
ti uiri expressione ꝑ ꝓphetã dicit᷑.
& in cathedra pestilentiȩ non sedit.
Cathedra quippe: iudicis esse uel
p̾sidentis solet. In cathedra autẽ.
pestilentiȩ sedere est: ex iudicio
praua committere. In cathedra
pestilentiȩ sedere est: & ex ratione
mala discernere: & tam̃ ex delibe-¬

Expanded text:
ferunt, quod cum hi a statu justitiae pecferunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum desperationis cadunt. Hinc est quod per prophetam Dominus non tam praecipitationum prava, quam delictorum studia reprehendit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat, propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo super vos juxta frupeccatis aliis differunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia pravitatis insequitur. In factis enim in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex delibe
Abbreviated transcription (Latin):
ita in alto sita est: ut temptationũ
certamina. & priusqͣm ueniant
audiat: & contͣ ea dum uenerint
munita subsistat. Quȩ enĩ futu¬
ra preuident᷑. cum presentia fue-¬
rint minoris uirtutis fiunt: qͥa
dum contra ictũ quisq paratior
reddit᷑: hostis qui se inopinatũ
credidit. eo ipso quo preuisus est.
eneruatur. At contra ammonen¬
di sunt qui in culpa ex consilio
ligantur. quatinus ꝓuida consi-¬
deratione ppendant: quia dum
mala ex iudicio faciunt. distri-¬
ctius contra se iudiciũ accendt̃:
ut tanto eos durior sententia fe¬
riat: quanto illos in culpa ar-¬
tius uincla deliberationis ligãt.
Citius fortasse delicta penitendo ab-¬
lierent: si in his sola p̾cipitatione
cecidissent. Nlam tardius peccatũ
soluitur: qđ & ꝑ consilium solidat᷑.
Nisi enim mens omnimodo ȩterna
despiceret: in culpa ex consilii iudi-¬
cio non piret. Hoc gͦ p̃cipitatio-¬
ne lapsis. ꝑ consilium ꝑeuntes dif¬

Expanded text:
ita in alto sita est, ut tentationum ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes dif