comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ae uerba quȩ cotidie cernens nullatenus corrigere ualebat.
seltam̃ ipse tã circũspecte se gerebat. ut nec uisis eorũ flagiciis.
nec auditis. in aliqͦ castȩ suȩ mentis fuscaret intuitũ: sed indefessa
intentione. ceptis suȩ iusticiȩ insistebat actib. Uelcerte aspectu &
auditu iustus erat: quia nichil in illo p̃sentes nisi iusticiȩ cernebant
oꝑa. & audiebant eloqͥa. nil fama de illo ꝓ absentes nisi qđ ad
iusticiã ꝑtineret di uulgabat: ad exemplũ beati iob qͥdicit. Auris
audiens beati ficabat me: & oculus uidens testimoniũ reddebat mͥ.
notandũ qđ beatꝰ petrus hoc in loco dñici magisterii seqͥt᷑ exemplũ.
Et ipse enĩ dñs in euangelio dechie uichci loquens subidi
ubi iusti liberati. reꝓbi aut̃ sint in oppinate ꝑcdicionis laqi
c̃p̃hensi. Sed & alioloco cũ discipulorũ animos afastu elacion
c̃pescere curaret. angłici casus illisꝓponit exemplũ. Uidea¬
penasluent meritis. sed quia grauiora eos in iudicio torm̃t

Expanded text:
 verba; quae quotidie cernens nullatenus corrigere valebat; sed tamen ipse tam circumspecte se gerebat, ut nec visis eorum flagitiis, nec auditis, in aliquo castae suae mentis fuscaret intuitum, sed indefessa intentione coeptis suae justitiae insistebat actibus. Vel certe aspectu et auditu justus erat, quia nihil in eo praesentes nisi justitiae opera cernebant et audiebant eloquia, nihil fama de illo per absentes, nisi quod ad justitiam pertineret vulgabat, ad exemplum beati Job, qui ait: Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi . Et notandum quod beatus Petrus in hoc loco Dominici magisterii sequitur exemplum. Et ipse enim Dominus in Evangelio de die judicii loquens, subitaneum m deducit, ubi justi liberati, reprobi autem sint inopinatae perditionis laqueo comprehensi. Sed et alio loco cum discipulorum animos a fastu elationis compescere curaret, angelici casus illis proponit exemplum, Videpoenas luant pro meritis, sed quia graviora eos in judicio torm
Abbreviated transcription (Latin):
maxime placeant dicit misccłia scilicet & in nocentia. Nãq ineo qus
pupillos & uiduas intribulacione eorũ uisttare iussit: cuncta
quȩergapximũ misericordit̾ agere debeamꝰ insinuat. Qđ quams
ualeat ipso udicii tẽpore pandet᷑ ubi dicturꝰ ẽ iudex: quandui
fecistis uni exhis fr̃ib meis minimis. mͥfecistis. Porro in eo qđi maci¬
latos nos ab hoc scło custodire p̾cepit: uniusa inqͥb nos ipsos castos
seruare decet ostendit. inqͥb sunt & ea quȩ supͣobseruare monuers
fide qͥdẽ euangelica inbuti: s oꝑib erant uacui. Et quia mandatas
elemosins pauperũ docuerat ĩplenda: uidit illos ec̃tͣ qđ pauꝑib ent
fecisse: idõq eos ut erant digni redarguit. Et c̃grue in huius exorda

Expanded text:
maxime placeant dicit, misericordia scilicet et innocentia. Namque in eo quod maxime placeant dicit, misericordia scilicet et innocentia. Namque in eo quod pupillos et viduas in tribulatione eorum visitare jussit, cuncta quae erga proximum misericorditer agere debemus insinuat. Quod quantum valeat, ipso judicii tempore pandetur, ubi dicturus est Judex: Quandiu fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Porro in eo quod immaculatos nos ab hoc saeculo custodire praecepit, universa in quibus nos ipsos castos servare decet ostendit. In quibus sunt et ea quae supra observare monuerat, fide quidem evangelica imbuti, sed operibus erant vacui. Et quia mandata Domini eleemosynis pauperum docuerat implenda, vidit illos e contra, quod pauperfecisse, ideoque eos prout erant digni redarguit. Et congrue in hujus exordi
Abbreviated transcription (Latin):
uana ẽ religio. Monuerat supͣ uerbũdĩ ñsolũ audire.s & facere:
ne addit. quia & simandata qͥs dñi quedidicit factis exercere uidetur.
sinenã linguã ad etraccionib mendaciis. blasphemiis. stulti loqͥis. ab ipso
etia multi loqͥo. ceterisq qͥb peccare solet refrenauerit: frustra se
operũ iusticia iactac. Sicut paulus gentilis poete sententiã cõ ꝓbans
at. corrupunt mores bonos colloquia mala. Religio aut̃ munda
& in maculata apuddm & patrẽ hec ẽ. Pulere addidit apuddm &
patrẽ quia sunt qͥ hominib religiosi uident᷑. cũ adõ habeam
ꝓfani. Unde & salomon ait. Est uaquȩuidet᷑ hominibust
noiussima aut̃ eiꝰ ducunt admor tẽ. Uisitare pupillos &e uidi
intribulacione eorũ: & inmaculatũ se custodire ab hoc seło .&
dixerat factorẽ oꝑis beatũ infacto suo futurũ. nc̃ quȩ facta q̃

Expanded text:
vana est religio. Monuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere. vana est religio. Monuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere. Nunc addit quia et si quis mandata Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam in linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet, refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat. Sicut Paulus gentilis poetae sententiam comprobans, ait: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Religio autem munda et immaculata apud Deum et Patrem, haec est. Pulchre addidit apud Deum et Patrem, quia sunt qui hominibus religiosi videntur, cum a Deo habeantur profani. Unde et Salomon ait: Est via quae videtur homini recta, novissima autem ejus deducunt ad mortem . Visitare pupillos et viduas in tribuladixerat factorem operis beatum in facto suo futurum, nunc quae facta Deo
Abbreviated transcription (Latin):
oidũ. Uerbũ qduobis inche redẽpcionis insitũ ẽ: qm̃ uoluntariȩ genuit
uos ds̃ iãnc ꝑfeccius suscipite etiã oꝑib ĩplendo qđiã inministerio
tenetis. Qđ potest saluare animas ur̃as. etiã suncorpore tẽptaciones
eñauditores tantũ. & cetera. Sic & paulus delegis cultorib. ñ audi
apocalipsi. ioħes cũ cdixisset. beatꝰ qͥlegit & qͥ audiunt uerba ꝓphecie libri
huius: ꝓtinꝰ adiunxit. & seruant ea que in illa scripta sunt. Qui aut̃
pspererit in lege ꝑfecta liber tatis. & ꝑmanserit in ea. Legẽ ꝑfectam
libertatis. gram dicit euangeli i. Nichil enĩ ad ꝑfectũ adduxit lex.
osus factꝰ s factor oꝑis: Hic beatꝰ infacto suo erit. Non auditu uerbi
sinuacuo: s oꝑis execucione beatitudo p̃parat᷑. sicut ae dñs loquens
addscipulos. si hȩc scitis inqͥt beati eritis sifeceritas ea. Siqͥs aut̃ putat
streligio sũ esse ñ refrenans linguã suã s seducens corsuũ: huiuc.

Expanded text:
endum. Verbum quod nobis in die redemptionis insitum est, quo voluntarie genuit nos Deus, jam nunc perfectius suscipite, etiam operibus implendo, quod jam in mysterio tenetis. Quod potest salvare animas vestras. Et jam si in corpore tentationes non auditores tantum. Sic et Paulus de legis cultoribus ait: NonApocalypsi Joannes cum dixisset: Beatus qui legit, et qui audit verba prophetiae libri hujus, protinus adjunxit: Et servat ea quae in illa scripta sunt . Qui autem perspexerit in lege perfectae libertatis, et permanserit in ea. Legem perfectae libertatis, gratiam dicit Evangelii. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Et osus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit. Non auditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur. Sic et Dominus loquens ad discipulos: Sse religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus
Abbreviated transcription (Latin):
aut os addocenchi aꝑie. quiastultũ ẽ que libet qđ ipse ñdidicerit
aliis uelle p̃clicare. Quigͦ sapientiã diligit. pͥmout supͣ amonuit
hanc adõ postuil et. dehinc magistrũ ueritatis humilis auditor
inqͥrat: & int̾agenctũ sua eatissime lingua ñsolu ab ociosi
sermonib eoerteat. uerũ &abipsa quia nuꝑdidicit ueritate p̾¬
clicuanda c̃tineat hinc sulomon declistantia teporũ scribens.¬
ait. Tepꝰ tacenei a&e tẽpꝰsoquenti. Hinc pythagorici naturalis
icientiş magesterio prȩditi auditores suos ꝑqͥnquenniũ iubent fle.

Expanded text:
autem os ad docendum aperire, quia stultum est quemlibet quod ipse non didicerit, aliis velle praedicare. Qui ergo sapientiam diligit, primo, ut supra admonuit, hanc a Deo postulet. Dehinc magistrum veritatis humilis auditor inquirat. Et inter agendum suam cautissime linguam non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa quam nuper didicit veritate praedicanda cait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Hinc Pythagorici, naturalis scientiae magisterio praediti, auditores suos per quinquennium jubent silere, et
Abbreviated transcription (Latin):
igilios spontaneȩ: Quia gͦ dixerat. om̃e datũ oꝑtimũ &e om̃e clonũ
os infilios mutauentt. Ut simꝰinicũt uliquod creature eiꝰ. Ne ineo
quit geniuit. hoc nosfierx putab emꝰ qđ ipse eł ĩdõ pͥcipatũ quendã
nereatura nobis haclidepcione c̃cessũ ostendit Hos irenĩ uersi
inaũ creaturaril eiꝰ. id ÷ ut ceperis qͣs cernimꝰ creaturis simuc
meliores ꝑmicias nãq frugũ uel animantiũ dño c̃ secrarilex p̾cepit:
pͥmicias eũt auriieargent̾i ad opꝰ tabernaculi iussit. c̃ferri.
id ÷ optima queq inmerallis: ed eantiqͦdĩ popło drxit ꝓpħa iere

Expanded text:
ntanee . Quia ergo dixerat: Omne datum optimum, et omne donum nos in filios lucis mutaverit. Ut simus initium aliquod creaturae ejus. Ne in eo it genuit hoc nos fieri putaremus quod ipse est, ideo principatum quendam in creatura nobis hac adoptione concessum satis ostendit. primitiae creaturarum ejus, id est ut caeteris quos cernimus creaturis, simus meliores. Primitias namque frugum vel animantium, Domino consecrari lex praecipit. Primitias auri et argenti ad opus tabernaculi jussit conferri, id est, optima quaeque in metaliis . Et de antiquo Dei populo dixit propheta
Abbreviated transcription (Latin):
st congruũ. uidelicet insinuans qͥa & ipsũ dñi corpꝰ melius post
mutẽ eẽt uict̾um resuscitatũ ingła. & ipsa mors illiꝰ nob̾ uitã donaret.
oqͥq qđ sudor eiꝰ instar guttarũ sanguinis decurrebat interram.
testimoniũ ꝑibebat illi sacro scõ misterio. qđ eccłam totũ ꝑorbem

Expanded text:
fuit congruum, videlicet insinuatur quia et ipsum Domini corpus melius post fuit congruum, videlicet insinuatur quia et ipsum Domini corpus melius post mortem esset victurum resuscitatum in gloria, et ipsa mors illius nobis vitam donaret. Hoc quoque quod sudor ejus instar guttarum sanguinis decurrebat in terram testimonium perhibebat illi sacrosancto mysterio, quod Ecclesiam totum per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ testat᷑. ipse se ueritatẽ cognominat. baptista illũ ueritatem
pdicat. filiꝰ conitrui ueritatẽ euangłizat. taceant blasphemi qͥhunc
fintasina eẽ doginatieant. pereat deterra memoria eoꝵ qͥ eũ uł dm̃
uel hoẽm ẽẽ uerũ denegant. Quia tres st̃ qͥ testi moniũ dant. sp̃s. aqͣ.
a sangius. Sp̃s dedit testimoniũ q̃m iesus ẽ ueritas. qͣndo suꝑbapti:atũ
sp̃s sesueniret. A qͥ& sanguis dedere testimoniũ qm̃ iesus ẽ ueritas. quan
bdclat̾e eiꝰ incruce mortui manarunt. qđ nullatenꝰ fieri posset. si uerã
arnis naturã nonaberet. d & hoc qđ ante passionẽ cũ oraret factus ẽ
sidor ei sicut guttȩ sanguinis decurrentis int̾ra. ueritati carnis assũte
attimoniũ dat. Hec reticendũ qđ in hoc qͦq sanguis & aqͣ testimoniũ
llidederunt. qđ delat̾e mortui uiuacit᷑ eñluxerñt. qđ erat contra¬
nat᷑am corporũ. adq obid misteriis aptũ & testimonio ueritatis

Expanded text:
esse testatur, ipse se veritatem cognominat. Baptista illum veritatem praedicat, filius tonitrui veritatem evangelizat. Taceant blasphemi qui hunc fantasma esse dogmatizant, pereat de terra memoria eorum, qui eum vel Deum vel hominem esse verum denegant. Quia tres sunt qui testimonium dant, spiritus, aqua, et sanguis. Spiritus dedit testimonium quomodo Jesus est veritas, quando super baptizatum  Aqua etiam et sanguis dedere testimonium, quoniam Jesus est veritas, quoniam de latere ejus in cruce mortui manarunt. Quod nullatenus fieri posset, si veram carnis naturam non haberet. Sed et hoc quod ante passionem, cum oraret, factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis, decurrentis in terram, veritati carnis assumptae testimonium dat. Nec reticendum quod in hoc quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt, quod de latere mortui vivaciter effluxerunt, qnaturam corporis; atque ob id mysteriis aptum et testimonio veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
he innob̾ unũ st̃ hoc. ñ nat̾e eiusdẽ subsistentia. s ciusdẽ oꝑatione
niferii. Nã sicut beatus ambrosius ait. Sp̃s m̃tem renouat. aqua ꝓfic̃
ilauacrũ. sanguis spectat adp̾ciũ. Sp̃s enĩ nos ꝑadoptionẽ filios dĩ
teit sacrifontis unda nos abluit. sanguis nos dñi redemit. Alterum gͥ
inuisbilẽ. alterũ uisibile testimoniũ sac̃mento conseqͥtur pali
Si testimoniũ hominis accipimꝰ testimoniũ dĩ mai̾ẽ. qnibocea¬
qͥ a ego homo. Susceptor salutis mec. qͥa ego passurus & amorte sal¬
uandus sũ. & ego inqͥd pͥmogenitũ ponã illũ. excelsũ pregibr
Magnũ hoc testimoniũ. uerar& om̃i acceptione dignũ. hoc tefimo¬
ẽ ipse defilio suo. cũ decelo illũ alloquensait. Iues filiꝰm̃s dilitis
inte cõplacuit mͥ. Magnũ est testimoniũ precursoris. qđ dei filio

Expanded text:
s haec unum sunt, non naturae ejusdem substantia, sed ejusdem operatione mysterii. Nam, sicut beatus Ambrosius ait, Spiritus mentem renovat, aqua proficit ad lavacrum, sanguis spectat ad pretium. Spiritus enim nos per adoptionem filios Dei fecit, sacri fontis unda nos abluit, sanguis Domini nos redemit. Alterum igitur invisibile, alterum visibile testimonium sacramento consequitur spiritali: Si testimonium hominum accepimus, testimonium Dei majus quia ego homo, susceptor salutis meae, quia ego passurus et a morte salvandus sum. Et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae rMagnum hoc testimonium verum, et omni acceptione dignum hoc. testimotestificatus est ipse de Filio suo, cum de coelo illum alloquens ait: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi . Magnum est testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõ intẽpore. ut qͥ nos ꝑdiuinitatis sue potentiã creauerat: per
umanitatis sue infirmitatẽ recrearet: qͥueñ ꝑaquã & sanguinꝰ
s in aqͣ& sanguine. Non solũ baptizari ꝓpt̾ nr̃am ablutionẽ digna¬
ẽ: ut nob̾ baptismi sac̾mentũ consecraret ac tradẽt. uerũ etiam
sanguinẽ suũ dedit ꝓnob̾. suanos passione redeniit. cuiꝰ sac̾mentis
ueritas. Baptirato in iordane dño. descendit sp̃s uispecie colube¬
suꝑ eũ. testimoniu̾ illi ꝑibens qͥa ueritas ẽ. hoc ẽ uerus dĩ filius.
mediator dĩ & hominũ. uerus humanigeneris redemptor ac
nronciliator. uere ipse mundus ab om̃i labe peccati. uere sufficiens
edere peccata mundi: qđ etiã ipse baptista uiso eiꝰdẽ sp̃s aduentu in¬
aligens ait. Q me misit baptirare inaqͣ ille mͥdix. Suꝑquẽ uidis¬

Expanded text:
est homo in tempore, ut quos per divinitatis suae potentiam creaverat, per humanitatis suae infirmitatem recrearet. Qui venit per aquam et sased in aqua et sanguine. Non in aqua solum baptizari propter nostram ablutionem digna ut nobis baptismi sacramentum consecraret ac traderet, verum etiam sanguinem suum dedit pro nobis, sua nos passione redemit, cujus sacramentis niam Christus est veritas. Baptizato in Jordane Domino, descendit Spiritusuper eum, testimonium illi perhibens quia veritas est, hoc est, verus Dei filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis redemptor ac reconciliator . Vere ipse mundus ab omni labe peccati, vere sufficiens tollere peccata mundi. Quod etiam ipse Baptista viso ejusdem Spiritus adventu intelligens ait: Qui me misit baptizare in aqua, ille mihi di
Abbreviated transcription (Latin):
Nã unde diligeremꝰ. nͥ ille pͥor dilexisset nos: hinc enĩ ipse ineua¬
głio dic̃. Nonuos me elegistis.s ego elegi uos. Ita aut̃ ꝑfecti erim
incaritate: si
dm nulliꝰ alteriꝰ nͥ sui tantũ amoris dile¬
xerimꝰ obtentu. Uerũ quia st̃ qͥuerbotenꝰ dm̃ diligunt. consulit
subiungit᷑. Si qͥs dixerit q̃m diligo dm̃. & fr̃em suũ odit mñdas

Expanded text:
» Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Hinc enim ipse in Eva» Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Hinc enim ipse in Evangelio dicit: « Non vos me elegistis, sed ego elegi vos. . » Ita autem perfecti erimus in charitate, sim nullius rei, nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu. Verum quia sunt, qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitur: Si quis dixerit, quoniam diligo Deum, etc. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ribulatio. angustia. ꝑsecutio. an fames. an nuditas. an ꝑiculum
angladius: & cet̾a. Quia timor penã abet. Torquet cor conscientia
peccatorũ. nondũ facta ẽ iustificatio. Idõ inpsalmo deipsa ꝑfectione
iustitie. conuertisti planctũ meũ ingaudiũ mͥ. conscidisti saccum
meũ. & p̾cinexisti me leticia. ut cantet tͥ głamea & ñ compungar.
dest nonsit qd stimulet conscientiã meã. Stimulat timor:
s noli timere. intrat caritas. que sanat qđ uulnerat timor. Q aut̃
amet. nonẽ ꝑfectus incaritate. quia nimirũ timor penã ab et.
ẽ uomͦ scetio medici penã abet quãuis sectionẽ medici salusotea
ita timorẽ caritas desidata subsequat᷑. Nec putari debet s betuꝰ
tant᷑ ingehennã. ipse ẽ timorille qͥ introducit caritatẽ s. sici
times non bona desidas s mala caues.S exeo qđ iala caues ans¬
rigiste. & incipies bona desid̃are. Cũ bona desid̾are ceꝑis. erit in
timor sc̃s ille scilicet ne ipsa bona amittas. ne mittari singehens

Expanded text:
ribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius? etc. . Quia timor poenam habet. Torquet cor conscientia peccatorum, quod nondum facta est justificatio. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae, Convertisti inquit planctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et praecinxistid est, non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem timet, non est perfectus in charitate. Quia nimirum timor poenam habet, quomodo sectio medici poenam habet; quamvis sicut sectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsequatur. Nec putari debet his beattantur in gehennam; ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala cavens corrigis te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, ne mittaris in gehenn
Abbreviated transcription (Latin):
hec & huĩmodi scđ̾in uoluntatẽ dñi petunt᷑. que ad tr̃ne dilec¬
tonis officiũ spectant. loqͥt᷑ aut de cotidianis leuibꝰq peccatis
que sic̃ difficile uitant᷑. sic etiã facile curant᷑. S. qͦordine hec al¬
cerutrũ peticio celebranda sit ꝓpeccatis ⁊ acobꝰ insinuat aptiꝰ
dicens. Confitemini alterutrũ peccata ur̃a. & orate ꝓ inuicẽ
ut saluemini. Sigͥdicto. uł cogitatu. uł obliuione. uł ignoran¬
na forte deliqͥsti. uade ad frem. confit̾e illi postula intuentiors
Supsete fragilitatis sue consciũ pure confitendo fecerit. & tu
ciꝰ errata pie int̾cedendo dilue. S: hec deleuioribꝰ dicta sint
peccatis. ꝓPorro sigͣuius qͥd ãmisisti. induc pbroseccłe. & ad
qroget. Magna hic questio nascitꝰ. qͥa hic Nostendit beatꝰ iob̾s
peccata infr̃ibꝰ. que inimicoꝵ ꝑsecutione grauiora sunt. Fecdatũ¬

Expanded text:
Haec et hujusmodi secundum voluntatem Domini petuntur, quae ad fraternae dilectionis officium exspectant. Loquitur autem de quotidianis levibusque peccatis, quae sicut difficile vitantur, sic etiam facile curantur. Sed quo ordine haec alterutrum petitio sit celebranda pro peccatis, Jacobus insinuat apertius, dicens: Confut salvemini . Si ergo dictu, vel cogitatu, vel oblivione, vel ignorantia forte deliquisti, vade ad fratrem, confitere illi, postula interventionem. Si ipse te fragilitatis suae conscium pure confitendo fecerit, et tu ejus errata pie intercedendo dilue. Sed haec de levioribus dicta sint peccatis. Porro si gravius quid admisisti, induc presbyteros Ecclec. Magna hic quaestio nascitur, quia aperte ostendit beatus Joannes esse aliqua peccata in fratribus quae inimicorum persecutione graviora sint. Frat
Abbreviated transcription (Latin):
̃siqͥsquã non amorẽ a fr̃e aliena uerte .s officia fr̃ntatis debita
paliq̃m infirmitatẽ aĩ non exibuerit. Qua ꝓpt̃ & dñs incruce
tipħs orat peis aqͥbꝰ lapidat᷑. qͥa nondũ xp̃ocrediderant neq
aduersus illã cõmunẽ grãm dimicabant. & apł paulus ꝓpt̾ea.
redo non orat ꝓ alexandro. qͥa iã fr̃erat. & achmorte idest in ui¬
dentia fr̃nitatẽ oppugnando peccau̾at. Prohis aut qͥ non abru¬
pant amorẽ sed timore suceubuerant. orat ut ei signosc atim
Sic euĩ dicit. Alexander erariꝰ multa mala mostendit. Reddar

Expanded text:
alienaverit, sed officia fraternitati debita per aliquam infirmitatem animi non exhibuerit. Quapropter et Dominus in cruce t pro eis a quibus lapidatur ; quia nondum Christo crediderant, neque adversus illam communem gratiam dimicabant. Et apostolus Paulus propterea, credo, non orat pro Alexandro, quia jam frater erat, et ad mortem, id est, invidentia fraternitatem oppugnando, peccaverat. Pro his autem qui non abruperant, amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mihi mala ostendit; reddet
Abbreviated transcription (Latin):
libelli reuoluas hynoriã quid subqͦ tẽpore gestũ sit. cuidenter agno¬
scere possis. Misi aũt explanatiunculã epłȩ beatissimi euangłite iolns¬
cuiꝰ maximã partẽ excomeliis scĩ augustini latissima suauitate diffusis
compendiosius breuiator excerpsi. Nonnulla uͦ ucalce etiã ꝓpriosu¬
dore subtexiii. inqͦutroq oꝑe siqͥd utilitatis inueneris. dĩdonis asser¬
be. Si ͥd supflui: mee fragilitati cõpatere. Incipit exposici o

Expanded text:
libelli revolvas historiam, quid sub quo tempore gestum sit, evidenter agnolibelli revolvas historiam, quid sub quo tempore gestum sit, evidenter agnoscere possis. Misi autem et explanatiunculam Epistolae beatissimi evangelistae Joanncujus maximam partem ex homiliis sancti Augustini latissima suavitate diffusis, compendiosus breviator excerpsi. Nonnulla vero in calce etiam proprio sudore subtexui. In quo utroque opere, si quid utilitatis inveneris, Dei donis ascribe; si quid superflui, meae fragilitati c
Abbreviated transcription (Latin):
adedificandã fidẽ legentiũ uel audientiũ ita ieribsit. ut solus eiꝰ liber
fide dignus aberet᷑ in eccła de apostolorĩ actib. arrantis. reꝓbatis õli
qͥnon ea fide que oportuit facta dictaq apłorũ scribe ausi sunt. Eoqͥppe
dictaq conscriberent. quatenus sequentib eccłe dõctorib ea que ñ
comes extitit. heatus lucas sic̃ uidat ipse cõposuit. Quorũ om̃is teatꝰ
quantũ exaliorũ hystoriis animaduertere potuimꝰ. continet annos
uiginti & octo. id est tiberii cesaris annos sex. gairannos quattuor
anno faones facta. octauo annosunt iudei roma expulsi Itẽ npronis
annos qu̾attuor. quorũ duos extremos beatus paulus rome inlibera
philippus. & lisam af tecrarcho. p̃fuerunt annis sex. Herodes rus
qͥ & agrippa. qͥ cesare pemit annis sex. agrippa filius eiꝰ subqͦ paulꝰ
roma missus ẽ. aniris quindocĩ. Hec distincti executus sũ. ut cũ eidẽ

Expanded text:
ad aedificandam fidem legentium, vel audientium, ita scripsit, ut solus ejus liber ad aedificandam fidem legentium, vel audientium, ita scripsit, ut solus ejus liber fide dignus haberetur in Ecclesia de apostolorum actibus narrantis, reprobatis omnibus qui non ea fide qua oportuit facta dictaque apostolorum scribere ausi sunt. Eo quippe dictaque conscriberent, quatenus sequentibus Ecclesiae doctoribus ea quae non comes exstitit beatus Lucas, sicut viderat ipse composuit. Quorum contextus omnis, quantum ex aliorum historiis animadvertere potuimus, continet annos viginti octo, id est, Tiberii Caesaris annos sex, Caii annos quatuor,anno fame facta, octavo anno sunt Judaei Roma expulsi. Item Neronis quatuor annos, quorum duos extremos beatus Paulus Romae in libera Philippus et Lysanias tetrarchae praefuerunt annis sex. Herodes rex, qui et Agrippa, qui Caesareae periit, annos septem. Agrippa, filius ejus, sub quo Paulus Romam missus est, annos
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ nr̃e paruitatis exposituri pͥmo ammonere curauimꝰ. ipsum
euangłistã lucã ut dictũ ẽ iusta traditionẽ ueterũ eccłe tractatoꝵ
medicine artis fuisse ꝑttissimũ. & magis gtas litteras scisse quã
esti& seclare redolet eldiuentt d. mnagisq testimoniis gcifutit quã et iis
ẽ xqͦ aecidit qđ inaxinie miror & ꝓpt̃ irgenii tarditatẽ ueheintisimo
eupore ꝑculsus. nescio ꝑscrutari qua ratione cũ ebraicaueritate aq
luuio usq ad abralã decẽ generationes ⁊maeniara̾. ipse lucas qͥ sp̃i scõ
calamũ regente nullatenꝰ falsũ scribe potuit. undecĩ generationes
iusta septuaginta interp̾tes adiecto cainan in euangelio ponẽ malue¬
extat auctoritas. qͥ qd̾ conati sunt implere minime potuer. Iste aut̃
ñ solũ usq ad resurrectionẽ ascensionẽq dñi ꝑdux narrationẽ sua.
ut inquattuor auetorib euangelice scribture dignũ suolabore abe¬
ret locũ. uerũ etiã deinceps que ꝑapłos gesta sunt. que suffic̾e̾ credidi

Expanded text:
ere curabimus ipsum evangelistam Lucam, ut dictum est, juxta traditionem veterum Ecclesiae tractatorum, medicinae artis fuisse peritissimum, et magis Graecas litteras scisse quam est, et saecularium redolet eloquentiam, magisque testimoniis Graecis utitur quam Hebraeis. Ex quo accidit quod maxime miror, et, propter ingenii tarditatem, vehementissimo stupore perculsus, nescio perscrutari, qua ratione cum in Hebraica veritate a diluvio usque ad Abraham decem generationes inveniantur, ipse Lucas, qui, Spiritu sancto calamum regente, nullatenus falsum scribere potuit, undecim generationes, juxta septuaginta Interpretes, adjecto Cainam, in Evangelio poneexstat auctoritas, quia id quod conati sunt, implere minime potuerunt. Iste autem non solum usque ad resurrectionem assumptionemque Domini perduxit narrationem suam, ut in verum etiam deinceps quae per Apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit
Abbreviated transcription (Latin):
acunt credo. sed fides sine oꝑib ñsaluat. Opus
ue ipsa dilectio est. dicente paulo apło. & fides que
i etecleres uel nulla erant. uelsibona uidebantent
unaerant. Si enĩ nulla erant. sic erastiuasi homo sine
obas: ut uexatis pedib ambulare nonualens. Siait̃
pna uide hantur antequã ctederes. eur rebas qtudem.

Expanded text:
cunt: credo; sed fides sine operibus non salvat. Opus autem fidei ipsa dilectio est, dicente Paulo apostolo: 'Et fideequam crederes, vel nulla erant, vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant, sic eras quasi homo sine pedibus aut vexatis pedibus ambulare non valens. Si autem bona videbantur, antequam crederes, currebas quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat aliqͥd. uel ĩ peret: & inueniat᷑ tãquã falsus testis di
aut sacrilegus. uel introducens aliqͥd alienũ ad octrina
dñi: uel cer te subrelinquens & p̃teriens aliqͥtl eorũ quȩ
dehis qͦs inbuerent p̃cipiat dicens. Docentes eos seruare
oĩa quȩcũq mandaui uobis. Eaenĩ quȩ ipse mandauit
ñ alia. & hȩc ñexpar te: sedoĩa sus auditorib seruanda
administrat ds. Tanto humilius inpendat qͥsq ꝓximo
bonũ om̃e qđ potest: quanto certissime nouit. quia
asemet ipso ñ potest habere qđimpendat. Ut inoĩb

Expanded text:
dicat aliquid, vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae d vitam inbuerint praecipiat, dicens: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Et ea enim quae ipse mandavit, nos alia, et haec non ex parte, sed omnia suis auditoribus observanda tc. Tanto humilius impendat quisque proximo omne bonum quod potest, quanto certissime novit quod a semetipso non potest habere quod impendat. Ut in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nsimorunt impugnant Cont̾dictionechore qͥuiuus adiuferna descen¬
ut intereunt. qͥcũq appecitu indebiti pͥmat᷑ sese abunitate sc̃ȩ ecele
sicernunt. sciencesq & p̾uidentes qͣntũ mali gerant ad scelerũ ta men
tartara descendunt. & qͥdẽ cainde fr̃ĩcidio cogitantẽ dñs corriuit.
inseloqͣnte lemire curaũ .s eũ elatio q feruebat insanabilẽ reddidit
unt qͥn poci fr̃sgladio male doctrine sic̃ cainintficere. malo consi¬
lio decipe sicut balaã. cont̃ doctores catholicoserig̃e sic̃ chore adsuã
ploũ ꝑditionẽ contendunt hi sunt inepuł siuus macule conuiuantes

Expanded text:
ipsi norunt impugnant. Contradictione Core, qui vivus ad inferna descendit, intereunt, quicunque appetitu indebiti primatus sese ab unitate sanctae Ecclesiae secernunt, scientesque et praevidentes quantum mali gerant, ad scelerum tamen tartara descendunt. Et quidem Cain de fratricidio cogitantem Dominus corripuin se loquente lenire curavit; sed eum elatio, qua fervebat, insanabilem reddidit. unt; quin potius fratres gladio malae doctrinae, sicut Cain, interficere, malo consilio decipere sicut Balaam, contra doctores catholicos erigere sicut Core, ad suam ipsorum perditionem, contendunt. Hi sunt in epulis suis maculae, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
lineã repetunt. Sic nimirũ. sic st̃ om̃s eretici. qͥlucẽ ueritatis ꝓmit¬
untes. nũqͣm in eodẽ statu docendi ꝑdurant.s mͦ sic mͦsic doctri¬
nã suã informantes. ipsi utiq qͣm sint contẽpnendi lucis ostentatio

Expanded text:
lineam repetunt. Sic nimirum, sic sunt haeretici, qui lucem veritatis promitlineam repetunt. Sic nimirum, sic sunt haeretici, qui lucem veritatis promittentes nunquam in eodem statu docendi perdurant; sed modo sic, modo sic, doctrinam suam informantes, ipsi utique quam sit contemnenda lucis ostentatio
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥd boni fruetꝰ ab euident᷑ amittunt Merito talesautũ nalilus
tẽpore ñ solũ poma nulla nasci s  caque nataerant mata solen
decide. Cuĩ uidelicet tẽporis statu assimilant᷑ ii qͥ& fruct fdt
ferre ipsi neglegunt. & ea q̃ fideles qͦs libet facẽ bona conspiciuus
ertirpare. atq incaduca student negotia conũtere. Fluctus fen
maris despumantes suas confusiones. fluctꝰ feri maris sunt pus
doctores. qͥ x insemet ipsi sinqͥeti semꝑ tumidi. tenebrosi & an arifꝰ
d tales recte dicunt᷑ dispumantes suas confusiones qͥa instar tum̃ꝰ¬
tiũ uudarũ qͣnto alci se suꝑbientes attollunt. tanto amplius.
confusi quasi inspumas leuissimas disoluunt᷑ & pertunt.
aique sunt septẽ. nũqͣm in eodẽ loco ubi pͥdie fecerant ortũ faciunt.¬
uł oecasũ. s modo ad infima zonȩ brumał descendunt. modo
ad alta ⁊one solstitiał ascendunt. mͦ mediã zone eqͥnoctialis

Expanded text:
si quid boni fructus habere videntur, admittunt. Merito tales autumnalibus tempore non solum poma nulla nasci; sed etiam ea quae nata erant matura solent decidere. Cui videlicet tempori assimilantur hi qui et fructus fidei ferre ipsi negligunt, et ea quae fideles quoslibet facere bona conspiciunt exstirpare atque in caduca student negotia convertere. Fluctus feri maris despumantes suas confusiones. Fluctus feri maris sunt perversi doctores, qui et in semetipsis inquieti semper, tumidi, tenebrosi et amari suare non cessant. Sed tales recte dicuntur despumantes suas confusiones, quia, instar tumentium undarum, quanto altius se superbientes attollunt, tanto amplius confusi, quasi in spumas levissimas dissolvuntur et pereunt. ae sunt septem, nunquam in eodem loco ubi pridie fecerant, ortum vel occasum faciunt; sed modo ad infima zonae brumalis descendunt, modo ad alta zonae solstitialis ascendunt, modo mediam zonae aequinoctialis
Abbreviated transcription (Latin):
teporalis infine c̃ sumit᷑. Norent aut̃ &electi. ñtam̃ ut fenũ: iustus
aut̃ ut palma florebit. Norent iniuisti tẽporalit̾. qm̃tã quãfenũ¬
uelocit᷑ arescent. & sicut holera erbarũ cito cadent. Horent iusti
tã qua arbores. quia floseorũ. id ÷ spescer tissima eorũ. fructũ
expectat ꝑhennẽ: radix qͦq id ÷ caritas eorũ fixa & in mobilis
ꝑmanet. Hinc & eñi uir sapiens ait. Ego sicut uitis fructi ficaui
suauitatẽ odoris. & floris mei. Deniq naboth uir iustus mori
maluit. quauineã patrũ suorũ in ortũ holerũ tͣnsferri.
uinea qͥppe patrũ inor tũ holerũ tͣns mutare ẽ. forcia uirtutũ

Expanded text:
temporalis in fine consumitur. Florent autem et electi, non autem ut fenum. Justus temporalis in fine consumitur. Florent autem et electi, non autem ut fenum. Justus enim ut palma florebit . Florent injusti teet quemadmodum olera herbarum cito cadent. Florent justi tanquam arbores, quia flos eorum, id est spes certissima eorum, fructum exspectat perennem. Radix quoque, id est, charitas, eorum fixa et immobilis permanet. Hinc etenim vir sapiens ait: Ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoris . Denique Naboth vir justus mori maluit, quam vineam patrum suorum in hortum olerum transferre. Vineam quippe patrum in hortum olerum transmutar
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fr̃ humilis in exaltacione sua. Idõ inqͥt om̃e gaudiũ uos ex¬
stimare opor tet cũ inteptaciones uarias incideritis. quia oĩs
qͥaduersa humilit̾ ꝓdño suffert. sublimit̃ ab illo p̾mia regnꝑcipiet.
Siues aut̃ in humilitate sua. sub audit᷑ a superiori uersu głȩtur.
quia ꝑirrisionẽ quȩ grece ironia uocat᷑ dictũ esse c̃stat. łta
inqͥt głam fuã. qua dediuiciis suꝑbit & pauperes despicit. aut etiã
oppͥmit finendã esse meminerit: ut humiliatꝰ inȩt̾nũ pereat.
cũpurpurato illo diuite qͥlatarũ despexit egentẽ. Qm̃ ficut flos
feni transsibit. Nosfeni &odoratu delectat & uisu: s cͥ uissime¬
gram sue uenustatis & suauitatis amittit. idõq hiuic rectissume
p̃sens ĩpiorũ felicitas assimilatur. quediutur na esse nullatenus¬
ualet. Exortꝰ enĩ ẽ sol cũ ardore &are fecit fenũ & flos eiꝰ decidit.
rdorẽ solis sententiã dicit districti iidicis. qua rȩꝓborũ decor

Expanded text:
ater humilis in exaltatione sui. Ideo, inquit, omne gaudium vos existimare oportet cum in tentationes varias incideritis, quia omnis qui adversa humiliter pro Domino suffert, sublimia ab illo regni praemia percipiet. Dives autem in humilitate sua. Subauditur a superiore versu glorietur. Quod per irrisionem, quae Graece ironia vocatur, dictum esse constat. Ita, inquit, gloriam suam qua divitiis superbit et pauperes despicit, aut etiam opprimit, finiendam esse meminerit, ut humilitatus in aeternum pereat cum purpurato illo divite qui Lazarum despexit egentem. Quoniam sicut flos feni transibit. Flos feni gloriam suae venustatis et suavitatis amittit, ideoque huic rectissime praesens carnalium felicitas assimilatur, quvalet. Exortus est enim sol cum ardore, et arefecit fenum, et flos ejus decidit. Ardorem solis sententiam dicit districti judicis, qua reproborum decor
Abbreviated transcription (Latin):
paulati arecta intentione abstrahi & inuicio illici: delectand
qͥdẽ offendimꝰ s necdũ lapsũ mortis incurrimꝰ. At si deletd
io seph uerbis cdñȩ : s quia e etli cupiscentiã libidinis ñhabis
suggestione itantũ ñetiã delectacione uel c̃ sensu tẽptan

Expanded text:
paulatim a recta intentione abstrahimur, et vitio incipimus illici, delectando paulatim a recta intentione abstrahimur, et vitio incipimus illici, delectando quidem offendimus, sed necdum lapsum mortis incurrimus. At si delectationem est Joseph verbis dominae, sed quia concupiscentiam libidinis non habuit, suggestio
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥtoꝑib ꝑfector ẽ dĩ. ñ enĩ uolentis neq curentis. s di miseren.¬
tis a&adiuuantis ẽ. ut ꝑuenire ualeamꝰ ad calicẽ: sic inmalis atq
peccatis semina nr̃a sunt incentiua. ꝑfeccio diaboli. cũ uiderit nos
undiũ. Edificemꝰ gͦ aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. & tẽptare ñ
aidebit quã quã & in hoc ñ sit certa & secura possessio. sedet qͥ ppe
leo ininsidiis in occultis. ut int̾ficiat inno centẽ. & uasa figuli
ꝓbat fornax. homines aut̃ iustos teptacio tribulacionis. Dehinc
ccupscentia cũec̃ceꝑit parit peccatũ. peccatũ uͦ cũ csũmatũ fuerit¬
generat mor tẽ. Trib modistẽpta eio agit᷑. suggestione. delecta¬
cione. c̃sensu. Suggestione hostis. delectacione aut̃. uel etiam
c̃sensu nr̃e fragilitatis. Ołsihoste suggerente delectari.
aut c̃sentire peccato noluimꝰ: tẽptacio
puentt. qadronã ustȩ merea m acciꝑe. Siuͦ ad hostis suggestionẽ

Expanded text:
enim volentis, neque currentis, sed miserentis et adjuvantis Dei, ut pervenire valeamus ad calcem: sic in malis atque peccatis, semina nostra sunt incentiva, et perfectio diaboli. Cum viderit nos cendium. Aedificemus ergo aurum, argentum, lapides pretiosos, et tentareaudebit, quanquam et in hoc non sit certa et secura possessio: sedet quippe leo in insidiis in occultis, ut interficiat innocentem. Et vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis. » Deinde concupiscentia cum conceperit, parit peccatum. Peccatum ribus enim modis tentatio agitur: Suggestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis, delectatione autem vel etiam consensu nostrae fragilitatis. Quod si hoste suggerente delectari aut consentire peccato nolumus, tentatioenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Si vero et hostis suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
auento iouet᷑ e circũfert᷑. Qui mordente se c̾scientia peccati
hesitat deꝑcepcione p̾miorũ cęlestiũ. facile ad ĩpulsũ tẽptacioiu
statũ fidei deserit. qͦ intͣnqͥllitate dõseruire uidebat᷑ a& adlibiti
hostis inuisibilis qͣsi ad flatũ uenti ꝑdiuersos uĩciorũ reptatur

Expanded text:
a vento movetur et circumfertur. Qui mordente se conscientia peccati a vento movetur et circumfertur. Qui mordente se conscientia peccati haesitat de perceptione praemiorum coelestium, facile ad impulsum tentationum statum fidei deserit, qua in tranquillitate Deo servire videbatur, et ad libitum hostis invisibilis, quasi ad flatum venti, per diverso
Abbreviated transcription (Latin):
uti necesse ẽnͤto iqͥsinqͥt uir ñ potest intelligero utilitatẽ tepa¬
ciorũ que fidelib ꝓliineli causa eueniant postulet adb tus
sibi sensũ qͦlinoscere sraleat quan . ta pietate pat̾ castigat
filios qͦsȩt̾na hereditate dignos efficere curit. Bt c̃ fulte ait qͥl
posse diffideret: s pocius qͥsq recoler et quia defideriũ paupes
exaudiuit dns Et sicut idẽ alibicicit benedixit os timentesse
dñs pusillos cũmaiorib ⁊ erũquia multi multa petunt achu¬
qͥ tam acoiꝑe ñ merent̾ addit qͣlit̾ petẽre. debeant sĩpetͣre desi¬
derant. Postulet autunside nichil. hesitans. Hoc ẽ talẽ se exibeat
bene uiuendo qͥdignꝰsit exaudiri dũ postulat. Quieni menunt
ñ tẽ dñ abtẽperasse p̃ceptis merito desperat dñm sius intendere
p̾cibi. Semptue em̃. Qui obturat aurẽ suã ne aucdiat legẽ. oms
eiꝰ erit execrabilis. Qui eñi hesitat similis ẽ fluctui maris. qui

Expanded text:
tatem tentationum quae fidelibus probandi causa eveniunt, postulet a Deo tribui sibi sensum, quo dignoscere valeat quanta pietate Pater castigat filios, quos aeterna haereditate dignos efficere curat. Et consulte ait: Quiposse diffideret, sed potius quisque recoleret quia desiderium pauperum exaudivit Dominus. Et sicut idem alibi dicit: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum majoribus . Verum quia multi multa petunt ae desiderant. Postulet autem in fide nihil haesitans. Id est, talem se exhibeat bene vivendo, ut dignus sit exaudiri dum postulat. Qui enim meminit se Domini non obtemperasse praeceptis, merito desperat Dominum suis intendere precibus. Scriptum est enim: Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Qui enim haesitat, similis est fluctui maris qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quitam̃ os indispsione fuer̃ uariis casib patria ꝓfugi. & innumer
cedib mortibq atq erupnis. ubi cũq erant ab hostib p̾ssi. sicut
hnstoria eccłastica sufficient᷑ exponit. Sed& in actib apłorũ legin
eos tẽpore dñice passionis longe lateq ia fuisse disꝑsos dicemt
iuca frant aut̃ in ierussalẽ habitantes udei uiri regͥiosi exoĩ
apͥmunt᷑ cũ sub infert᷑. par thi & medi. &elamite. & qͥhabitant
eso potamiã. &cetera. Itaq iustos hortat᷑ ne intẽptacionib
iside deficiant: peccantes castigat. & ãmonet ut apeccatis se con¬
uneant. & uirtutib ꝓficiant: ne infrbieruosiniue etiã dãpna¬
bile ab his qͥfidei sacramenta ꝓcepisdent reddat᷑. Incredulos agͥmo¬
net ut penitentiã denece saluatorps ceter isq qͥb inplicabantur

Expanded text:
fugi, et innumeris caedibus mortibusque atque aerumnis, ubicunque erant ab hostibus pressi, sicut Historia ecclesiastica sufficienter exponit. Sed et in Actibus apostolorum legimus eos tempore dominicae passionis longe lateque jam fuisse dispersos, dicente Luca: Erant autem in Jerusalem habitantes Judaei, viri religiosi, ex exprimuntur, cum subinfertur: Parthi, et Medi, et Elamitae, et qui habitant Mesopotamiam, etc. . Itaque justos hortatur ne in tentationibus a fide deficiant, peccantes castigat et admonet ut a peccatis se contineant, et virtutibus proficiant, ne infructuosi, sive etiam damnabiles, ab iis qui fidei sacramenta percepissent reddantur. Incredulos admonet
Abbreviated transcription (Latin):
lipsi. esto fidelis usq admor tẽ. & dabo tibi coronã uite. Quãr ꝙꝓ¬
misit inqͥt ds̃ diligentib se. Aꝑte admonens. quia tanto ãplius
gaudere intẽptacionib opor tet: quanto cercius clareit. dm̃
his qͦs diligit maius sepe tẽptacionũ pondus ĩ ponere. ut scilict
ꝑreptacionũ exerciciũ ꝓbent᷑ infide ꝑfecti. Cũ aut̃ ꝓbati sunt
ueracit̾ esse fideles. hoc ẽ ꝑfecti & integri innullo deficientes: urs
accipiant ꝓmissãuite et̾nȩ coronã. Nemo cũ tẽptat᷑ cdicat qm̃ ab
Ls m alas ipso instigante putant nr̃a inmente generari. Tlemo gͦ¬

Expanded text:
 Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae, quam repromisit, inquit, Deus diligentibus se . Aperte admonens quia tanto amplius gaudere in tentationibus oportet, quanto certius claret Deum his quos diligit majus saepe tentationum pondus imponere, ut scilicet per tentationum exercitium probentur in fide perfecti; cum autem probati sint veraciter esse fideles, hoc est perfecti et integri, in nullo deficientes, jure accipiant promissam vitae aeternae coronam. Nemo, cum tentaita etiam malas ipso instigante putant nostra in mente generari. « Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
itanimirũ qͥc̃cupiscenti issuis illeetꝰ tẽptacione superat᷑ meri
ruinã mortis incurrit. Nolite itaq errare fr̃s mei cdilects¬
simi. Uidelicet estimando qł tẽptamenta uiciorũ adõ suman
origeinẽ. qua uissciamꝰ ñ muillos exigentib meritis p̾cedas
cirminũ in alia rursus ermina iu̾sto districtruidicis cor na

Expanded text:
ita nimirumque qui concupiscentiis suis illectus a tentatione superatur, merito ruinam mortis incurrit. Nolite itaque errare, fratres mei dilectissimi. Videlicet aestimando quod tentamenta vitiorum a Deo sumant originem. Quamvis sciamus nonnullos exigentibus meritis praecedentium criminum, in alia rursus scelera justo districti judicis corruisse
Abbreviated transcription (Latin):
lotandũ quã sũme c̃dicionẽ seruorũ glorificet qͦs bene facientes
ubsq culpa uapulantes adñis crudelib e imꝓbis unitatores esse
adnce passionis affirmat. Audis aut̃ xp̃spassus ẽ ꝓuobis &e gaudes
quia ꝑte mor tuus ẽ xp̃s: at tende qđ s̃eqͥt᷑. relinquens uobis exem¬
plũ ut sequamini uestigia eiꝰ Exemplũ tribulacionũ ñdeliciarũ

Expanded text:
tius quam summe conditionem servorum glorificet, quos benefacientes et absque culpa, vapulantes a dominis crudelibus et improbis, imitatores esse dominicae passionis affirmat. Audis autem quia passus est pro nobis, et gaudes quia pro te mortuus est, attende quod sequitur: Relinquens vobis exemplum ut sequamini vestigia ejus. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
abat ctĩpacientia incdieb noȩ cũ fabricaret᷑ arca. Nla & ipsa dĩ
pacientia p̃dicacio eiꝰ erat. cũ noe centũ annos arce oꝑib insiftens.
qͥd mundo futurũ esset cotidiana oꝑis execucione monstrabat.
Unde paulus ait. Anignoras qm̃ pacientia dĩ ad penitentiã te
adducit: &ecetera. Alia tͣns lacio hunc locũ ita habet. Xp̃ssemel
erant p̃dicauit. qͥ qͦndã ñcrediderant indieb illis cũ expec taret¬
cd̃ pacientia indieb noȩ: &e cetera. Inqua pauei. id ÷ octo animȩ¬
saluȩ facte sunt ꝑ aquã: qđ e uos nc̃ similis formȩ saluosfacit
baptisma. Formã baptismi assimilatã chicit arce & aqͥs diluun.
Et recte om̃ino. quia & in ipsa fabricacio arcȩ delignis liuigatis.
estruccionẽ significat ȩccłȩ quȩ fit decolleccione animarũ
sideliũ ꝑ architectos uerbi: &e qd pereunte orbe toto. id est
octo animȩ saluȩ factȩsunt ꝑ aquã. significat quia ad cõ para¬

Expanded text:
etur arca, nam et ipsa Dei patientia praedicatio ejus erat, cum Noe centum annos arcae operibus insistens, quid mundo futurum esset, quotidiani operis executione monstrabat, quia Paulus ait: An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit, etc. Alia translatio hunc locum ita habet: Christus semel erant praedicavit, qui quondam non crediderant in diebus illis, cum exspectaret patientia. In diebus Noe, csalvae factae sunt per aquam, quod et vos nunc similis formae salvos facit baptisma . Formam baptismi assimilatam dicunt arcae et aquis diluvii, et recte omnino quia et ipsa fabricatio arcae de lignis levigatis constructionem significat Ecclesiae, quae fit de collectione animarum fidelium per architectos verbi. Et quod pereunte orbe toto pauci, id est, octo animae salvae factae sunt per aquam, significat quia ad compara
Abbreviated transcription (Latin):
mor tẽ dñs. quã resurgens amortuis ita funditꝰ consũpsit
ut nichil c̃trase ultra ꝑ attactũ alicuius corrupeionis uale
ac manente substantia ueri corporis. ab esset ꝓrsus labes omi
pͥsce fragilitatis. qđ ipsũ & nobis infine ꝓmittit᷑ futurũ. di

Expanded text:
mortem Dominus, quam resurgens a mortuis ita funditus consumpsit; mortem Dominus, quam resurgens a mortuis ita funditus consumpsit; ut nihil contra se ultra per attactum alicujus corruptionis valeret, ac manente specie veri corporis abesset prorsus labes omnis priscae fragilitatis. Quod ipsum et nobis in fine promittitur futurum, di
Abbreviated transcription (Latin):
aqua diluiui ñ saluauit extra arcã positos. sed occidit. sne
dubio p̾figurabat omnẽ hereticũ. licet habentẽ baptismatis
sacramentũ. ñ aliis sedipsis aqͥs adinferna mergendtũ qͥb ar
resurrexit amortius ꝑ głampatris. ita & nos expurgati
apeccatis ꝑ aquã regeneracionis innouitate uttȩ ambulemi¬
Oetaua nãq die. hoc ẽ pꝰseptimã sabbati dñs amortius reeres
&e exemplũ nobis future resurreccionis. & misteriũ nouȩ en¬
uersacionis qua uit̾ris positi. cęlestẽ uitã ageremꝰ oftenchit.
Qdetiã ipse petruis exponendo subiungit dicens. Perresurrecus
cipes efficerem᷑. ꝓfectꝰ incelũ. Sicut ipse resurgens amortuis
ascendit incelũ & sedit adextrisctĩ. sic etiã nobis ꝑbaptisina.
uitã salutis acregnicȩlestis introitũ patere signauit. Bene
aut̃ ait. degluciens mor tẽ. Qdenĩ deglutimꝰ agimꝰ ut uir¬
tute nr̃i corporis absũptũ nuquã pareat. Et deglutiuit

Expanded text:
aqua non salvavit extra arcam positos, sed occidit, sine dubio praefigurabat omnem haereticum licet habentem baptismatis sacramentum non aliis, sed ipsis aquis ad inferna mergendum, quibus aresurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita nos expurgati a peccatis per aquam regenerationis in novitate vitae ambulems a mortuis resurgens et exemplum nobis futurae resurrectionis et mysterium novae conversationis, qua in terris positi coelestem vitam ageremus, ostendit. Quam etiam ipse Petrus exponendo subjungit dicens. Per resurrectie aeternae participes efficeremur; profectus in coelum. Sicut enim ipse resurgens a mortuis ascendit in coelum et sedet a dextris Dei, sic etiam nobis per baptisma viam salutis ac regni coelestis introitum patere signavit. Bene autem ait, deglutiens mortem; quod enim deglutimus, agimus, ut virtute nostri corporis absumptum, nusquam pareat; et deglutivit
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ gentes adimauit. Qua genꝰ electũ uocat ꝓpt̾ fidẽ ut distu¬
guat abeis qͥl apidẽ uuiu rȩꝓbando facti sunt ipsi reprobi.
Regale sacerdociũ. quia illius corpori sunt uniti: qui rexsin
& sacerdos ẽ uerꝰ regnũ suis tribuens. ut rex & pontifer eorũ
peccata suisanguinis hostia mundanf. Regale sacerdociũ eos
nominat. ut & regnũsꝑare ꝑpetuũ: & hostias in maculate c̃u̾sa¬
ustis aut̃ m̃s exfide uiuit. qđ si sub traxerit se ñ placebit animne
&: nos aut̃ inqͥt ñ sumꝰ subtraccionis inꝑdicionẽ. s fidei in ad qͥsici¬

Expanded text:
salutem gentes adunivit, quos genus electum vocat propter fidem, ut distinguat ab eis qui lapidem vivum reprobando facti sunt ipsi reprobi. Regale autem sacerdotium qui illius corpori sunt uniti qui rex summus et sacerdos est verus, regnum suis tribuens ut rex, et ut pontifex eorum peccata sui sanguinis hostia mundans, Regale sacerdotium eos nominat, et ut regnum sperare perpetuum et hostias immaculatae conversaJustus autem meus ex fide vivit. Quod si subtraxerit se non placebit animae meae. Nos aut