comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoer gobaptiratiestis : Quidixerunt
In io hannis baptis mate. Dixit aut̃ paulus:
Iohannes baptiz auit baptisin a pęnitentiȩ
populumdicens : In eoqui uenturus ẽ. post
ipsum ut crederent : hoc est in ium. Hisau¬
ditis: baptizatis In nominednĩ itiũ¬
Cum ecłae regula sit fideles in nomine
scae trinitatis bapti zari. quȩ ritur quo¬
modo lucas pertotum libelli huius tex¬
tum pon altequa in nomi ne itiũ xp̃i bap¬
tismũ da ritescetur: Quod ita beatusam¬
bro sius soluit : quia perunita tem nomi¬
nis impletũ mrsterium sit. Qui si ue
xpmñ dicas et dm̃ patremquo unctus est
filius et ipsum qui unctus ẽ filium. et spͥm̃
quounctus est de signasti Scriptum
ẽ erum Itim nazaret: quo modo unx
eum ds̃ spũ scõ Siue patrem dicas etfi¬
liueius et spm̃ orispariter indicasti: sita¬
men id etiam corde conprehendas
Si ue som dicas et dm̃ patrem a quo pro¬
cedit sp̃s̃ et filium quia filii quoque ẽ
sp̃s nuncupasti Vnde ut rationi copui¬

Expanded text:
tis? Qui dixerunt: in Johannis baptismate. Dixit autem 257 Paulus. Johannes baptizavit baptismo penitentie populum dicens. In eum qui venturus esset post ipsum: ut crederent: hoc est in Jesum. His auditis baptizati sunt in nomine DominiCum Ecclesiae regula sit fideles in nomine sanctae Trinitatis baptizari, quaeritur quomodo Lucas per totum libelli hujus textum non aliter quam in nomine Jesu Christi baptismum dari testetur? Quod ita beatus Ambrosius solvit, quod per unitatem nominis impletum mysterium sit. Quia sive Christum dicas, et Deum Patrem, a quo unctus est Filius, et ipsum qui unctus est Filium, et Spiritum, quo unctus est, designasti; scriptum est enim: Jesum a Nazareth, quomodo unxit eum Deus Spiritu sancto; sive Patrem dicas, et Filium ejus, et Spiritum oris pariter indicasti, si tamen id etiam corde comprehendas; sive Spiritum dicas, et Deum Patrem, a quo procedit Spiritus, et Filium, quia Filii quoque est Spiritus, nuncupasti. Unde ut rationi copu
Abbreviated transcription (Latin):
SIdI LIGITISME: MANDATAMIA
SER UATI
Quidẽ quod dicit. quod di ligentibus
dm̃ et seruantibus mandata eius sps
para drtus daret dumdm̃ diligi et man¬
dataeius seruari non pos sunt : nisi per
ut plus habeat : etplus habendo plusdili¬
gat. Para cbrtus : consolator inter pre
quia corda fidelium ne interhuius scłi aduersa.
deficiant : cae lestis uite desideriis subleuat
acreficit ETEGO RO GABOPATRE ETA¬
LIŨ PARACIYTŨDABIT UOBIS Osteri¬
densseipsũ eẽ para dytum: habebant aut̃ et¬
dulcedinȩ et opere praedicationis ne propter
infidelium persecutionẽ scandalita pos sint
erigi et con fortari solebant. Rogabo dixxit¬
propter humanitatem : quid at cum patre ꝑ
diuinitatem. VT Maneat uobis cum in aeter¬
num In aeter numnamq: manetcũ sc̃is: quos
et in hac uita semꝑ inuisi biliter intus in lustrat
et infuturo ad contẽplanda perpetuo speciẽ¬
suȩ maiestatis introducit SEM UE RITA¬
TIS. QUEM HICMUN DUS NON POTEST
ACCIEERE: QUANONUIDIT EV NECSCIT

Expanded text:
Si diligitis me, mandata mea servate. Quid est, quod dicit, quod diligentibus Deum et servantibus mandata ejus, spiritus paracletus daretur, dum Deus diligi, et mandata ejus servari non possunt, nisi per sut plus habeat, et plus habendo, plus diligat? Paracletus consolator interpretquia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat, ac reficit. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Ostendens seipsum esse Paracletum. Habebant autaculorum dulcedine et ope praedicinfidelium persecutionem scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Rogabo dixit, per humanitatem, qui cuncta dat cum Patre per divinitatem. « Ut maneat vobiscum in aeternum. » In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hoc vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandam perpetuo specisuae majestatis introducit. Spiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non vidit eum, nec scit
Abbreviated transcription (Latin):
sui signa mons trauerit. Il ludin hie¬
rusalem hoc epheso quae est ciuitas gre¬
corum: Credo ut ostenderet se siue deiu¬
deis seugentibus credatquis: eostantũ mo¬
do qui unitati ec cłȩ catholiq adque apos¬
tolicȩ communicent implerȩ¬

Expanded text:
sui signa monstraverit, illud in Jesui signa monstraverit, illud in Jerusalem, hoc in Epheso, quae est civitas Graecorum. Credo ut ostenderet, se, sive de Judaeis seu gentibus credat quis, eos tantummodo qui unitati Ecclesiae catholicae atque apostolicae communicent implere
Abbreviated transcription (Latin):
illi quiper ignorantiam fortencnbaptiza¬
tis sed tamen recte fidei aliquibus bap¬
tiratisunt. iterũ baptiza ridebeant:
quam hoc capitulo expositamrtor qid
enĩ differt. utrum tunc ante initium
aptis mi xp̃i. an nunc si ne sut successi¬
one eiusdem quis que baptizaetur cũ
etiam ipseio hannes eos quos infide et in
nominexp̃i licet uenturi bapti zauerat.
iterũ baptizandos eẽ p̃dica uerit diceus.
ego uos baptizo inaqua illeuos baptiza¬
bit in spu scõ Si enĩ nunc talibus ad
remedium sola communicatio corpo¬
ris et sanguinis xp̃i ut quidam doc ma¬
aqua baptizauerat. sed tantum sangui¬
nis eius participatione confirmari
Erant aut̃ om̃s uiri fere duo decim. et cr̃
Vȩrũ iudiciadi abrssus multa. Ecceasi¬
anuper a postolorũ nec uisi tationedigna.
nunc et aposto lico sacra to numero &
prophetaliest munere sublimata : & no¬
tandum. quod sp̃s scs et hic et induod ecim
discpulos et supra in cxx quiest duo de¬
narius numerus decies ductus : aduentꝰ

Expanded text:
illi qui per ignorantiam forte a non baptizatis, sed tamen rectae fidei aliquibus baptizati sunt, iterum baptizari debeant; quam hoc capitulo expositam reor. Quid enim differt utrum tunc ante initium baptismi Christi, an nunc sine successione ejusdem quisque baptizetur, cum etiam ipse Joannes eos quos in fide et in nomine Christi licet venturi baptizaverat, iterum baptizandos esse praedicaverit, dicens: Ego baptizo vos aqua, ille vos baptizabit in Spiritu sancto ? Si enim nunc talibus ad remedium sola communicatio corporis et sanguinis Christi, ut quidam dogmaaqua baptizaverat, sed tantum sanguinis participatione confirmari. Erant autem omnes viri fere duodecim, etc. Verum judicia Dei abyssus multa. Ecce Asia nuper apostolorum nec visitatione digna, nunc et Apostolico sacrata numero, et prophetali est munere sublimata. Et notandum quod Spiritus sanctus et hic in duodecim discipulos, et supra in centum viginti, qui est duodenarius numerus decies ductus, adventus
Abbreviated transcription (Latin):
mentis hi sunt. quos aliquando habu-¬
imus inderisum : et in similitu dinẽ in ꝓ-¬
peru quo modoergo : cõputati iunt int̃
filiosdĩ : Ait a postolus io hannes : R m̃i in
quid nunc filudi sumus: et nondũ apparuit
quiderimus Quodergo na tumest ex spũ
in uisibiliter in nouum mutatur hominem
et de carnali efficitur spiritalis. Quuideo
recte nonso lum spiritalis . sed etiam spsuo
catur : quia sicut substantia sp̃s in uisibi¬
lis est nris aspectibus . itahis quiper gratiã
di renouatur. inui sibiliter spiritalis fit
dĩfilius. cũ uisibiliter omnibus caro etfi¬
lius hominis appareat: NONIMIRERIS¬

Expanded text:
mentis. Hi sunt quos aliquando habumentis. Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii , quomodo ergo computati sufilios Dei ? Apostolus Joannes, charissimi, inquit, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus . Quod ergo natum est ex spiriinvisibiliter in novum mutatur hominem, et de carnali efficitur spiritalis. Qui ideo recte non solum spiritalis, sed etiam spiritus vocatur; quia sicut substantia spiritus invisibilis est nostris aspectibus, ita is qui per gratiam Dei renovatur, invisibiliter fit spiritalis et Dei filius, cum visibiliter omnibus caro et filius hominis appareat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. Septi formitas enĩ : perfectio est
et plenitudo. Commemorato uero spũ
sc̃o : conuenien ter undabaptis misequi¬
tur. inquaidem sp̃s percipi creditur.
ET IN COTISPEC TUSEDIS TA QŨA MA¬
REVITREṼ SIMIIE CHRISTAO
Propter fidem ueribaptisma refertur¬
ad uitrum : in quo non aliut uidetur
exterius quam quod gestat interius
Christallo quoq: qđ deaqua inglaciem
et lapidẽ p̃tiosũ efficitur : baptis migr̃a
tia figuratur ETINME DIOSEDIS
ET INCIRCUITUSEDIS QUATUORA¬
NIMAUIA PIENA OCUUIS ATEET
RITRΟ Cunctasthronidĩ idest ec dȩ
partes : lumen e uangelii. depreterito¬
rum futurorũmq: scientia replet.
IT ANIMALPRIMU SIMIVAEO¬
NI EΠCΕΓΛ haet animalia : multifarie an¬
ter prȩtantur Beatus aut̃ augustinus iux¬
taor dinem libri istius mathe ũ in leonẽ dicit
intellegi : qui regie dignitatis in xpõdño sapi¬
entiam parrat: qui et uicit leo decribuiuda
Catulus enim leonis iuda : et in quo utrex are¬

Expanded text:
Spiritus. Septiformitas autem perfectio est Spiritus. Septiformitas autem perfectio est et plenitudo. Commemorato vero Spiritu sancto, convenienter unda baptismi sequitur, in qua idem Spiritus percipi creditur. Et in conspectu sedis, tanquam mare vitreum, simile crystallo. Propter fidem veriad vitrum, in quo non aliud videtur exterius quam quod gestat interius. Crystallo quoque, quod de aqua in glaciem et lapidem pretiosum efficitur, baptitia figuratur. Et in medio sedis, et in circuitu sedis, quatuor animalia plena oculis ante et retro. Cunctas throni Dei, id est, Ecclesiae, partes lumen Evangelii de praeteritorum futurorumque scientia replet. Et animal primum simile leoni, etc. Haec animalia multifarie interpretantur. Beatus autem Augustinus, juxta ordinem libri istius, Matthaeum in leone dicit intelligi, qui regiae dignitatis in Christo prosapiam narrat, quia vicit leo de tribu Juda. Catulus enim leonis Juda: et in quo ut rex a re
Abbreviated transcription (Latin):
SENIORIS SEDENTES Ecdesiam quam
propter societatem fidei in una sede uide̾rat:
ẽadem pergeminũ testamentũ depatriar¬
chis et a postolis generatam. In uiginti quatu¬
orsedilibus cernit: Sedentemaut : ꝓp̃t iudi¬
ciariam eiꝰ in xpõ dignitatẽ : Sedebunt aut̃
et uidicabunt uni uersa menbra : Sedinupo
etperunũ caput Nam quo modo potert̃
sci in udicio sedere . stantes addexteram
iudicis : Pos sunt aetiam uiginti quatuor
seniores in illis intellegi qui perfectionẽ
operis quae senario numero commendatia:
dara euangelii predicatione consummapt :
Nã quater seni : uiginti quatiror faciunt :
memoria gaudia suꝑra quȩ rentes:
Sepeenim capitis nomine : mens soletin¬
tellegi. ETDETHRONO PROCEDUNT
PULGURA. ET UOCES ETTONITRUA
hocẽ quod marcusait Illiaut̃ ꝑfecti prȩ¬
dica uerunt ubiq: dñõ quo operante et
sermonem confirmante sequentibus sigris:
EESEPTI IAMPADES ARDENTES ANTE
Vnum sp̃m dicit septi formem: Vnusẽ enĩ

Expanded text:
seniores sedentes. Ecclesiam namque propter societatem fidei in una sede viderat, eamdem per geminum testamentum de patriarchis et apostolis generatam, in viginti et quatuor sedilibus cernit. Sedentem autem, propter judiciariam ejus in Christo dignitatem; sedebunt autem et judicabunt universa membra, sed in uno et per unum caput. Nam quomodo poterunt sancti in judicio sedere, stantes ad dextram judicis, possunt etiam viginti quatuor seniores in illis intelligi, qui perfectionem operis, quae senario numero commendatur, clara Evangelii praedicatione consumant, nam quater seni, viginti quatuor faciunt. Cmemoria, gaudia superna quaerentes; saepe enim mens capitis nomine solet intelligi. Et de throno procedunt fulgura et voces et tonitrua. Hoc est, quod Marcus ait: Illi autem profecti prdicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante, sequentibus signis Et septem lampades ardentes, ante Unum Spiritum dicit septiformem, unus enim est
Abbreviated transcription (Latin):
plagas et mortes plurimorum cum clama¬
rent admorsen et illeoraret: ius sit cum
dñs facere serpentẽ aeneum : et ponere pro
signo Quipercussus in quid as pec xeriteũ
uiuet Itita factum est. Plage igitur serpenti¬
um ignitorum uenena sunt et incentiua uitiorũ:
quae animã quam tangunt spirita li morte perimurs
Etbene murmurans contradñm populus serpentium
mor sibus sternebatur : ut exordine flagelliexte¬
rioris agnosceret quantã intus ꝑ niciem murmu¬
rando pateretur Ex altatio aut̃ serpentis aenei.

Expanded text:
plagas et morsus plurimorum cum clamaplagas et morsus plurimorum cum clamarent ad Moysen et ille oraret, jussit eum Dominus facere serpentem aeneum et ponere pro signo. Qui percussus, inquit, aspexerit eum, vivet; et ita factum est. Plagae igitur serpentium ignitorum venena sunt et incentiva vitiorum, quae animum quem tangunt spiritali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentium morsibus sternebatur ut, ex ordine flagelli exterioris, agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur, exaltatio autem serpentis aenei,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ cernentibus a postolis eminentiorib:
nimirũ mẽbris suis ascendit : et ex inde
mẽ bris sius cotidie ascendentibus se col¬
ligit in caelũ quis quis in cae lũ ascendere
desiderat : eiqui decelo descendit et est incȩ¬
lo seue ra fidei et dilectionis unitate con¬
uingat a perte in tellegens. quia nullo
alio ordine. nisi pereum quid escendit de
caelo potest ascendere incelum Vndȩ ali¬
as ipsedixit Ne mouenit ad patrem tu¬
si perme ETSICUT MOYSES EXALTA¬
UIT SERPENTEM INOESERTO ITAEX¬
MTARIOPORTET FIIŨNOMINIS
Mira magisterii caelestis arte dñs ma¬
gistrũ legis mosaycȩ ad spiritalem legis
eius dem sensum inducit : recor dansisto¬
rie ueteris et hanc infiguram suae pas¬
sionis atq humanȩ saluationis factam
edisserens Narrat quippe liber nume¬
rorum quia pressus in heremopopulus
prł. itineris longi ac laboris. murmura¬
uit contra dnm et morsen: id eoque dñs mi¬
seritin illum ignitos serpentes. ad quorũ

Expanded text:
mum cernentibus apostolis eminentioribus mum cernentibus apostolis eminentioribus nimirum membris suis ascendit; et exinde in membris suis quotidie ascendens se colligit in coelum. Quisquis in coelum ascendere desiderat ei qui de coelo descendit et est in coelo, se vera fidei et dilectionis unitate conjungit; aperte intelligens quia nullo alio ordine, nisi per eum qui descendit de coelo, potest ascendere in coelum. Unde alias ipse dicit: Nemo venit ad Patrem nisi per me. Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis. Mira magisterii coelestis arte Dominus magistrum legis Mosaicae ad spiritualem legis ejusdem sensum inducit, recordans historiae veteris, et hanc in figuram suae passionis atque salvationis humanae factam edisserens. Narrat quippe liber Numerorum quia pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravit contra Dominum et Moysen: ideoque Dominus miserit in illum ignitos serpentes, ad quorum
Abbreviated transcription (Latin):
pus ascensionis erat incȩlo : sed quia un a xp̃i
ꝑ sonaest. induabus existens paturis Atq
id eo filius hominis rectedicitur et descen¬
dis sedecaelo et ante passionem fius se in
celo : quia quod in sua natura habere non
potuit hoc in fili odĩ aquo assumtus est
habut. Sedet hoc quaerendum. quo modo
dictum sit. et nemo ascendit in caelum.
nisi quides dit decelo : cumom̃s electi seue¬
raciter confidunt ascensuros in caelum. pro-¬
mittente sibidño: qui aubiego sum illic et
minister mserit Cuiusta men nodum
questionis a pertissima ratio soluit : quia
iidelicet mediatordi et hominũ homoxp̃s
ih s. electorum omnium capud est. item
q onĩs electi eiũs dem capitis mẽ bra sunt
dicente a postolo. et ip sum dedit caput su¬
per omnẽ ȩe clȩsiam ltrursum Uoseni
estis corpus xp̃i : et mẽ bra demẽbro Ne¬
mo ascendit incelum : nisi xp̃s incorporesuo
qđ estȩc clesia quiin scipso quidem pri¬

Expanded text:
pus ascensionis erat in coelo, sed quia una Christi pus ascensionis erat in coelo, sed quia una Christi persona est in duabus existens naturis, atque ideo filius hominis recte dicitur, et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo, quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in filio Dei a quo assumptus est habuit. Sed et hoc quaerendum, quomodo dictum sit, et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, cum omnes electi se veraciter confidunt ascensuros in coelum promittente sibi Domino, quia ubi ego sum, illic et minister mens erit. Cujus tamen nodum quaestionis apertissima ratio solvit, quia videlicet mediator Dei et hominum homo Christus Jesus electorum omnium caput esque omnes electi ejusdem capitis membra sunt, dicente Apostolo: Et ipsum dedit caput super omnem Ecclesiam. Et rursum: Vos enim estis corpus Christi, et membra de membro. Nemo ascendit in coelum nisi Christus in corpore suo, quod est Ecclesia, qui in seipso quidem pri
Abbreviated transcription (Latin):
rectione suicorporis qđ deterra assũpserat.
loquerttur dicens Soluite templũ hoc : et intri¬
b diebus excitabo illud Nonta mencredebant
uerbo quod dixit. sed nehoc quidem intelle¬
gereualebant : quia nonde alio quamde templo
corporisiuidiceret. Quiergo terrepa audi¬
entes non capiebant quan tominus ad celestia
idẽ diuine generationis capienda mrsteria suf-¬
ficiunt: addit aut adhuc dñs. et decae les¬
tibus sacramentis et deterrenis in struere
cum: quem uidit sapienter acdiligent̃ his quȩ
audit intendere. Caelestis nam que est ascen¬
sio eius aduitam sempiternam. Terrena
uero exaltatio eius : ad mortem temporalẽ
Picitergo de caelestibus ET NEMO AS¬
CENDIT INCELŨ NISI QUI DECEIODES¬
UNDIT. PILIUS NOMINIS QUI EST IN
dodicatur filius hominis uel descendis¬
se de caelo uel eotempore quohaec in terra
loquebatur iam fuis se incaelo Nonergo
caro xp̃i descendit decelo . neque antetem¬

Expanded text:
rectione sui corporis, quod de terra assumpserat, rectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loqueretur dicens: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Non tamen credebant verbo quod dixit, sed ne hoc quidem intelligere valebant, quia non de alio quidem quam de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto minus ad coelestia, id est, divinae generationis capienda mysteria sufficiunt! Addit autem adhuc Dominus et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem videt sapienter ac diligenter his quae audit intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam, terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestibus: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in do dicatur filius hominis, vel descendisse de coelo, vel eo tempore, quo haec in terra loquebatur, jam fuisse in coelo. Non ergo caro Christi descendit de coelo, neque ante tem
Abbreviated transcription (Latin):
spirat : qui a ipse habet inpotestate cu¬
ius corgra suatiusi tationis illus tret:
ituocem euis audis: cũnc te prȩsente loͥ¬
tur is quispũ scõ replitus est. Sed nonscs
undeueniat et quo uadat : quia etiam
si ẽ praesente quempiam sps adhoram impleue¬
rit. non potes udere quomodo in trauerit. uel quõ¬
modo redierit. quinatura est in uisibilis. Sic est
om̃is quinatus est ex sp̃u Et ipsȩenĩ in uisibi¬
liter agente spũ: incipit esse quod nonerat : ita
aut infideles nesciant unde ueniat et quo uada
ldẽ quia a gratia regenerationis uenit in ad-¬
optio nẽ filiorumdi : etuadit inperceptionẽ reg¬
nicȩlestis. Querente ad huc nico demo. quomio
ei qui magister uocetur. cum sit ignarus sacite¬
mentorum caelestium : sed ad humilitatis illũ
uiã prouocans si ne quaianut cae lestis pen
CIPITIS SITERRENA DIXIUOG̃ IT NORIENE¬
DITIS. QUOMODO SIDIXEROṼB CAELESTIADS
VItIs: Terrena illis dixit ut in superiore la¬
tione inuenimus : cumde passio pe. ac deresur¬

Expanded text:
in potestate, cujus cor gratiae suae visitatione illustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur, is qui spiritu sancto repletur, sed non scis unde veniat, et quo vadat, quia etiam te praesente, si quempiam spiritus ad horam impleverit, non potest videre quomodo intraverit, vel quomodo redierit, quia natura est invisibilis; sic est omnis qui natus est ex spiritu, et ipse enim invisibiliter agente spiritu, incipit esse quod non erat. Ita ut infidelis nesciat unde veniat, et quod vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente adhuc Nicodemo quomoei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium; sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non iri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiori lectione invenimus, cum de passione ac resur
Abbreviated transcription (Latin):
adhumana descensio. In a methisto caelestis
semper regui in humilium animo memoria
designat᷑ Singuliq lapides prȩtiosi : singulis
sunt fundamentis deputati. quilicetom̃s ꝑfec¬
ti quibus ciuitas dĩ nostri in monte s cõeius orpa¬
tur ad que fundatur spiritalis gratiȩ sint luce
fulgentes : alii tamenper spm̃ datursermosapi¬
entiae. aliisermoscientiȩ. alugratia sanitatũ
aliigene ralinguarũ. alifides in eodẽ spu et etr

Expanded text:
ad humana descensio. In amethysto, coelestis ad humana descensio. In amethysto, coelestis semper regni in humilium animo memoria designatur. Singulique lapides pretiosi, singulis sunt fundamentis deputati. Quia licet omnes perfecti, quibus civitas Dei nostri in monte sancto ejus ornatur atque fundatur, spiritualis gratiae sint luce fulgentes, alii tamen per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia sanitatum, alii genera linguarum, alteri fides in
Abbreviated transcription (Latin):
It quasin serena luce uisus ait. Sapram aut̃ lo¬
quimur interper fectos Duo decimus a methis¬
tus. Ametistus purpurcus ẽ permixto uiola¬
tio colore : et quasi rosenitore : quos dam̃ que. leni¬
terflã mulas fundens. Sedet quidam in purpu¬
raillius non ex toto igneum : sed qua si iunũ rubens
apparet Curpureus ergo decor. caelestis reg¬
nihabitum: roseus uero atq uio lactius. humilẽ
scorum uerecundiam. prȩtiosamq: mortem desig¬
speicelestis altitudo incalcedone . flamma caritatis
internefiguratur In sina ragdo aut : eiusdem fidei
fortis inter aduersa confessio in sardͦ ni co. scorũ
inter uirtutes humilitas. In sardio reuerendus
martrrum cruor exprimitur. Inchrisolito uox
spiritalis intermiracula praedicatio Inberyllo:
prȩdicantiũ ꝑfecta operatio Intopazion: eorun¬
dem ardens contemplatiomi nistratur. Porromn
chrr sõpraso : beatorum martrrũ opus pariter
et praemium In iaccintͥo : doctorem caelestis
ad alta sub leuatio et propter in firmos. humilis

Expanded text:
t quasi in serena luce visus, ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Duodecimus atus. Amethistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, quasdamque leniter flammulas fundens, sed et quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed quasi vinum rubens, apparet. Purpureus ergo decor coelestis regni habitum, roseus vero atque violaceus, humilem sanctorum verecundiam pretiosamque mortem desigspei coelestis altitudo. In chalcedonio flamma charitatis internae figuratur. In smaragdo autem ejusdem fidei fortis inter adversa confessio. In sardonyche, sanctorum inter virtutes humilitas. In sardio reverendus martyrum cruor exprimitur. In chrysolitho vero spiritualis inter miracula praedicatio. In berillo, praedicantium perfecta operatio. In topazio, eorumdem ardens contemplatio monstratur. Porro in chrysopraso, beatorum martyrum opus pariter et praemium. In hyacintho, doctorum coelestis ad alta sublevatio, et, propter infirmos, humilis
Abbreviated transcription (Latin):
LINOUIS Vnitatem linguarĩ quã suꝑbiababr
lonis disperserat: humilitas ȩo dẽ rtcolligit Spi¬
aritaliter aut uari ȩtas linguarũ: dopia uariarũ
significat gratiarũ Verum non in congruae
sp̃s sc̃ intellegitur. ideoprimũ linguarum donũ
dedis se hominibus quibus huma pa sapientia fõ¬
rinsecus et discitur et docetur : utos tenderet qua
facile possit sapientes facere per sapientiamdi.
quae eisinterpaest: TRATIT MUT INNIE¬
RUSALẼ HABITATITES IUDEIUIRIREV
ESTTTCIΠR Conueniens puto perquirere
qui n amitisunt et ex qua captiuita te iudei

Expanded text:
linguis. Unitatem linguarum, quam lonis disperserat, humilitas Ecclesiae recolligit. Spiritualiter autem varietas linguarum, dona variarum significat gratiarum. Verum non incongrue spiritus sanctus intelligitur, ideo primum linguarum donum dedisse hominibus, quibus humana sapientia forinsecus et discitur, et docetur, ut ostenderet, quam facile possit sapientes facere per sapientiam Dei, quae eis interna est. Erant autem in Hierusalem habitantes Judaei etc. Conveniens puto perquirere, quinam isti sunt, et ex qua captivitate Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
cerenon possum : quid aliut ait. nisi rogat et excu¬
sat dicens namque peccator sum humilitatemin¬
sinuat Subiungens aut̃. conuerti nom possum : suꝑ¬
nisi uoluptas carnis accipitur Nam quamuis bo¬
nus sit coniugium adque ad propagandam subo¬
lem. prouidentia diuina constitutum Non nul¬
litamen non perhoc fecunditatemprolis : sed de¬
sideria expetunt uoluptatis. Et ideoperremius¬
tam : significari potest non in congrue resiniusta
Ad cȩ nam nos ergo aeterni conuiuii summus pater¬
familias inuitat : seddumi terrena cura occupat
illum alieni actus sagax cogitatio deuastat. alte¬
rius etiam mentem uoluptas carnalis in quinat
fastidio susquisq ad aeterneuite ȩpulas nonfesti¬
nat ITREUERSUS SERUUS. NUNTIAUIT

Expanded text:
cere non possum, quid aliud agit nisi rogat et excucere non possum, quid aliud agit nisi rogat et excusat? dicens namque Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem Converti non possum, supnisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis; et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus paterfamilias invitat, sed dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
intima ea que extra sunt tangunt. recceꝑ
eos curiositas designatur. Grauenam que
curio sitas est uitium quȩdum cuius libet
mentem ad inuestigandam uitam proximi
exceri usdicit : semper ei sua intima abscon¬
dit Propter hoc namque et de eis dem quin¬
que iugis boumdicitur Eoprobare illa
Qui a uidelicet : aliquando pertinere probatio
ad curio sitatem solet. Sed notandum quodet
isqui propteruillam et is qui propter proban¬
da iugaboum acaenasui inuitatoris excusat:
uerba humilitatis permis cetdicens ROGO
TIABEMEEXCVSATUM Dume nim dicit
rogo : et tamen uenire contempnit humili¬
tas sonet inuoce : superbia in actione Et ecce
hoc diiudicat prauus quis quẽ cum audit Nec
tamenea quae di iudicat agere desistit: Nã
dum cuilibet peruerse a gentidicitur. conuer¬
teredm̃ sequere mundum relinquere. u¬
bihunc nisi ad dominicam ȩnam uocamus
seddum respondet ora prome quia pec catorsum hoc fa¬

Expanded text:
intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur, Eo probare illa, quia, videlicet, aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter probanda juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat, agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
Contemnitur uero : paratas delicias refectionis
aeternedenuntiat : et tamen si muloms excu¬
sant. Sed dicunt aliqua: excusare nolumus:
Ad illudenim super nerefectionis conuuium:
et uo cariperuenire gratulamur. Quiuerũ
profectodicunt : si nom plus terrepia quamcȩ¬
lestiadiligunt si nonamplius rebus corpo¬
ralibus quam spiritalibus occupantur Vn¬
dehic quoque ipsa ex cusantium caiusa subiungi¬
tur :cum protinus sub infertur PRIMUS
OIXITEI UILLA EMI IT NE CESSEHIA¬
lam. nisi terrena substantiae designatur
Exit ergo uidere illam : qui sola exteriora
cogitat propter sub stantiam ET ATER
DIXIT IUGABOŨ EMIQUINO ITEOPRO¬
BAREILLA ROGOTE HABEME EX CU¬
SATṼ Quid inquinq: iuga boum nisi quin¬
que corporis sensus accipimus qui recte
quoque iuga uocatisunt quia in utroq:
sexugeminantur Qui uidelicet corporales
sensus. quia cõprȩhenderenesciunt in ter¬
na. sed sola exteriora cognoscunt : et deserentes

Expanded text:
Contemnitur vero, paratas delicias resurrectionis Contemnitur vero, paratas delicias resurrectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant, sed dicunt aliqui excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium, et vocari et pervenire gratulamur. Qui verum profecto dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse halam, nisi terrena substantia designatur. Exiit ergo videre villam, qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum, nisi quinque corporis sensus accipimus? qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sensu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes
Abbreviated transcription (Latin):
Ciudora cȩne. nisi finis est mundi in quonimirũ nossu¬
mus : sicut iamdudũ paulustestatur dicens Nos inqos
fines sȩculorum deuenerunt Siergoiam hora cuena
est cum uocam᷑ : tantominus debemus excusare cop
uiuiodĩ quanto propinquas seiamcernimus finẽ scłi
Id circo aut hoc conuiuiumdĩ non prandium sed cae¬
na pominatur : quia post prandium caenarestat
Post ꝙ̧ nam uero : conuiuium nullum restat It qui¬
a ȩternũ di conuiuium nobis in extremo praepara¬
bitur : rectum fuit ut hoc non prandium sed cȩ na
uo caretur Sed qus perhunc seruum qui a patre¬
familias ad inuitan dummittitur nisi predicatorũ
ordosignatur a drepel dum aut̃ fastidĩ nrm. iam
para ta sunt om̃a : quia ad abscergendum mentis prȩ
teporem in caenadi ille nobis sigularis agnus occi¬
sus est quitulit peccata mundi ETCEPERUNT
SIMVLOAVEX CVSARE Offert ds quo d rogari
debuit: non rogatus dare uult. quod ux sperari
poterat. quia dignaretur largiri postulatus

Expanded text:
ora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus? sicut jam dudum Paulus testabatur dicens: nos in quos fines saeculorum devenerunt. Si ergo jam hora coenae est, cum vocamur, tanto minus debemus excusare nos a convivio Dei quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena nominatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat, et quia aeternum Dei convivium vobis in extremo praeparabitur: rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo signatur. Ad repellendum autem fastidium. nostrum, jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem, in coena Domini ille nobis singularis agnus occisus est, qui tulit peccata mundi. Et coeperunt simul omnes excusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus.
Abbreviated transcription (Latin):
reseius ad preceseorum it quitangit eos qua¬
si quitangit pupillam oculitius SOBRII
ESTΟT Idẽ temperati Sobriȩtasenim:
temperantia intellegitur VIGILATE
Haec iugilantia : spiritalis non carnalis
intellegitur Non est nobis colluctatio
ait a postolus paulus. aduersuscar nemet
sangiuinem : sed aduersus spiritalia nequi¬
TIA QUIAAOUERSARIUS UR̃TDIABOLVS¬

Expanded text:
res ejus ad preces eorum, et qui tangit eos, quares ejus ad preces eorum, et qui tangit eos, quasi qui tangit pupillam oculi ejus. Sobrii estote. Id est, temperati, sobrietas enim temperantia intelligitur. Vigilate. Haec vigilantia spiritualis non carnalis intelligitur, non est nobis colluctatio, ait Apostolus, adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritales nequitias. Quia adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandum quam est ad inpugnandum seni¬
perparatus inimicus CUIRISISTITEFOR¬
estote in fide. tanto ma iorem habetotȩfaduciã
ad superandas diaboli uersuti as. quanto
constat quia non uos solitemptamini sed ip¬
sapassio quae uos fatigat. ei quoque quae
cet fraternitati communis est. It quia con¬
stitutionem mundi semper passi sunt iusti
pud eat uos solas prȩomnibus sustinere non
posse ITIAUA IXPO SITIO
UMILIAMINISUEEOTENTIMANUDI
Idest subpotestate di Manus enimdi: et fi¬
lius et potesta seius intellegitur Pilius ubi
ait Emitte manũ tuam de alto eripeme
et liberame Potestas ubidicit in ma
humiliat ex altabitur. INTĨ PORIUI¬
SITATIONIS. Id est indie iudicii OM¬
NE SOLLICITUDINẼ URAM PROICI
ENTES IN EŨ Ut ab eo educati inimi¬
cifortiter resistere uale amus lacta
in dnm̃ ait psalmista curamtuam : et
ipsete enutriet. QMIPSI CURAEST
DEUOBIS Oculienimdm̃ suꝑ iustos: etau¬

Expanded text:
pugnandum, quam est ad impugnandum sempugnandum, quam est ad impugnandum semper paratus inimicus. » Cui resistite forestote in fide, tanto majorem habe te fiduciam ad superandas diaboli versutias, quanto constat, quia non vos soli tentamini, sed ipsa passio quae vos fatigat, ei quoque quae rae videlicet fraternitati communis est, et quia a constitutione mundi semper passi sunt justi, pudeat vos solos prae omnibus sustinere non posse. ALIA EXPOSITIO. Humiliamini sub potenti manu Dei. Id est, sub potestate Dei, manus enim Dei et filius et potestas ejus intelligitur. Filius ubi ait: Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me. Potestas ubi dicit: In mahumiliat, exaltabitur. In tempore visitationis. Id est, in die judicii. Omnem sollicitudinem vestram, etc. Ut ab eo educati, inimicis fortiter resistere valeatis. Jacta in Deum, ait Psalmista, curam tuam, et ipse te enutriet. Quoniam ipsi cura est de vobis. Oculi enim Domini super justos et au
Abbreviated transcription (Latin):
clausos obsidens muros explorat : et temptat. ansit
pars aliqua mẽ brorum minus stabilis et minus
fida cuius ad ditu ad interiora penetretur : Of¬
fert oculis formas illicitas. et faciles uoluntates : ut
uisudestruat castitatem Aures per canora musica
temptat : ut in sono dulcioris auditu. soluat et mol¬
liat xp̃ianum uigorem Linguam conuicio pro¬
uocat : manum in iuriis lacesfentibus. ad petu¬
lantiam caedis in stigat. Vt frauda torem faciat :¬
lucra opponit in iusta. Vt animam pecunia ca¬
piat : ingerit perniciosa compendia Hlonores
terrenos promittit : ut cȩlestes adimat. Osten¬
tatfalsa : ut uera surripiat. It cum latenter
non potest fallere : a perteminatur. Terrore
turbidȩ persecutionis intentans ad debellandos
seruosdĩ inquietus semper et semper infestus:
in pacȩ subdolus. inpersecutione uolentus
sidias uł apertas minas stare debet instructus
animus et armatus . tamparatus semper ad re¬

Expanded text:
clausos obsidens muros explorat et tentat, an sit clausos obsidens muros explorat et tentat, an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cujus aditu ad interiora penetretur. Offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni dulcioris auditu soluat et molliat christianum uigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingerit perniciosa conpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutione uiolentus.sidias uel apertas minas stare deanimus et armatus, tam paratus semper ad re
Abbreviated transcription (Latin):
TRIBUIATIO NIS ET CITR
H ancergo gratiam humilibus tribuit : ut quo ma¬
gis humiliatifuerint propter ipsum tempore certami¬
nis. eogloriosius ex altentur ab ipsotem pore retri¬
butionis. Potest aut̃ humiliatio hoc in loco mul¬
tifariȩ accipi : hocẽ et ea qua incipiens quisque
uiam uirtutum pro abluendis quȩ commiserat pec¬
catis salubiter ad teritur et illa quȩ spontanet men¬
tis deuotione aperfectioribus dõ uł ꝓximis in paceex¬
ibetur rerum cir cum stantium. nec non etea qua
incursantibus ꝑsecutionum turbinibus inuictus
perpatientiȩ uirtutem animus armatur Omni
aut̃ generidõ deuote humilitatis. merces succedit
illa qui setempore suae peregrinationis humiliañ:
tempore uisi tationis euis ex altentur. SOBRIIES¬
TOTEUIGILATE. QUIAADUER SARIUS UESTER
OIABOLUS ERQUA LEORUGIENS CIRCUITR¬
RΙΝS QVIΟEVΟRT In huius expositione senten¬
tiȩ non prã. uerum beati cipriani dictaponam:
Circuit inquid illenos singulos et tam quã hostis

Expanded text:
tribulationis, etc. Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint, propter ipsum tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur ab ipso, tempore retributionis. Potest autem humiliatio hoc in loco multifarie accipi, hoc est, et ea qua incipiens quisque via virtutum, pro abluendis quae commiserat peccatis salubriter atteritur, et illa quae spontanea mentis devotione a perfectioribus Deo vel proximis in pace exhibetur rerum circumstantium, nec non et ea qua incursantibus persecutionum turbinibus, invictus per patientiae virtutem animus armatur. Omni autem generi devotae humilitatis merces succedit illa, ut qui se tempore suae peregrinationis humiliant, tempore visitationis ejus exaltentur. Sobrii estote, vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit etc. In hujus expositione sententiae, non nostra, verum beati Cypriani dicta ponamus. « Circumit inquit ille nos singulos, et tanquam hostis
Abbreviated transcription (Latin):
QQuis isteest homo nisi ille de quoper profetã
dicitur et homo est et quis cognos cet eum: qui fe¬
cit cȩnam magnam : quia saciȩ tatem nobis internae
dulcedinis praparauit Quiuo cat multos sed pauciue¬
niunt : quia nonnumqua ipsi quie ꝑfidem subiectis t̃
aeter noeius conuiiuomale uiuendo contradicunt

Expanded text:
Quis iste est homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Quia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus convivio male vivendo contradi
Abbreviated transcription (Latin):
TE QUA SUPER NONA GINTANOVE
ISTIS QUINON IN DIGENT PENITENTIA
Plus de conuersis peccatoribus. quandestan¬
tibus iustis. gaudium erit in caelo : quia
plerum que hi qui nullis seoppres sos pec¬
catorum molibus sciunt. stant quidem
in uiaiustitie. nulla illicita perpetrant
sed tamen ad cȩlestem patriam añsie non anhe¬
lant Tanto que sibi in rebus licitis usum prebent :
quanto seperpetras se illicita nulla me minerunt
Itplerum que pigriremanent ad exercendabona
precipua : qui aualdesecura sunt. quod nulla
commiserint mala grauiora. At contra non nun¬
quam hi qui scaliqua illicita egis se memi nera nt:
ex ipso suodo lore compuciti. in ardescunt adamorẽ
dĩ se seque in magnis uirtutibus exercent : Magis
ergo depeccatore conuerso. quam destante iusto
gaudium fit incaelo : quia et dux in prȩlioplus
eum militem diligit qui postfugam reuersus hos¬
tem fortiter prȩmit. quam illum quinunquam
terga praebuit. et nunquam aliquid forticer fecit:

Expanded text:
te, quam super nonaginta novem te, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis gaudium erit in coelo, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt, et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt, quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit et nunquam aliquid fortiter fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
minutus : et ut per fecta summa ouium
integra retur incaelo. homo perditus
querebatur interra. ETCṼ IN VENE¬
RIT ILIÃ IM EONIT IHUME ROSSO¬
OS GAUDENS. Ouem in humeris suis
imposuit : quia humanã naturam sus¬
cipiens. peccata prã ipse portauit
ETUENI ENS DO MŨ CONVO CATAUI¬
COS ETUICINOS DICERS ILUS COORA
MTΛ̃ ΩΡEMERAT̃ Inuentaoue ad domu
rediit : quia pastor noster reparato homi¬
ne a d regnumcȩ lestȩrediit Ibi amicos
et ui cinos inuenit : illos uidelicet angelo
rum choros quia mici eius sunt. quia uolun¬
tatem eius continue in suastabilitate cus¬
todiunt Uicini quoque eius sunt: quia
daritate iusionis illius sua as siduitate
perfruuntur It notandũ quod nondi¬
cat congratu lamini oui inuente. sedmihe
quia uidelicet cius est gaudium uitapra
et cum nos ad celum reducimur. sollem pita¬
tem letitiȩ illius implemus: DICOVOBIS
QUODITAGAUDIUME RIT INCAELO SŨ¬
PERUNOPEC CATORE PENITENTIA AGEH¬

Expanded text:
minutus, et ut perfecta summa ovium minutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Et cum invenerit illam, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia, humanam naturam suscipiens, peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum convocat amicos et vicinquae perierat. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros, qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt: vicini quoque ejus sunt quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur, et notandum quod non dicat, congratulamini ovi inventae, sed mihi quia videlicet ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam haben
Abbreviated transcription (Latin):
DIDERITUNA IXILLIS. NONNE DIMITTIT
NONAGINTA NOUẼ INDE SERTO ITUADIT
ADILLÃ QUE PERIERAT DONECINVE NIAT IIÃ
Iccemira dispensatione pietatis similitudinem
ueritas dedit : quam et in seipso homo re cognosce¬
ret : et ta menhaec specialiter adipsum auctorẽ
hominum pertineret. Quia enim aentenarius
numerus perfectus est: ipsecentũ oues habuit
cumangelorum substantiam et hominũ
creauit Sed una ouistunc perut quando
peccando homo pascua uite dere liquid
Dimisit aut̃ non aginta nouem oues in deser¬
to quia illos summos angelorum chorosre¬
liquid in caelo: Cur aut̃ caelum desertũ
uocatur . nisi quod desertum dicitur de¬
relictum Tunc aut̃ homocelũ deseru¬
it : cumpec cauit. Indesertoaut̃ nonagin¬
ta nouem oues remanserant : quando in
terram dñs unã quȩ rebat Quia rationa¬
bilis crȩaturģ numerus. angelorũ uide¬
licet et hominum. quae ad udendũ dm̃
condita fuerat. ꝑ eunte homine erat im¬

Expanded text:
diderit unam ex illis, nonne dimittit diderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat, donec inveniat illam? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereunte homine erat im
Abbreviated transcription (Latin):
PHARISAEI ET SCRIBE DICENTES. QUIA
HICPEC CATORES RECIPIT ET MANDUCNT
CŨIUIS ET EETR̃ Quia non solum iustus
peccarȩ per inertiam. set et peccator resipis¬
cere ꝓer solerciam potest: Post quã salinsti¬
tuatum foras mitti debere narratum est. mox pe¬
nitentum eohorsintus ad missa describitur. Qui a dau¬
diendum di uerbum appro pinquantes: non solum ad
conloquendum. sed etiam ad conuescendum recep¬
tisunt quod uidentes pharisaei: dedignatisunt
quiauera iustitia compas si onem habet falsa iusti¬
tia dedignationẽ : quamuis et iusti soleant pec ca¬
toribus recte in dignari: Sed aliud est quodagi¬
tur trpho superbiȩ aliud quod relo discipline
Sed qui aegrierant ita ut egrossees sẽ nescirent.
quatinus quoderant agnoscerent : caelestis eos
medicus blandis fomentis curat. benig nũ pari¬
digma obicit. et in eorum corde. uulneris tumo¬
remꝰ premit : Aitnãq QUIS EXUO BISTIO¬
MO QUI HADIT CENTUOUES IT SIPER¬

Expanded text:
Pharisaei et Scribae, dicentes, quia Pharisaei et Scribae, dicentes, quia hic peccatores recipit et manducat cum illis. Quia non solum justus peccare per inertiam, sed et peccator resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentium cohors intus admissa describitur, qui ad audiendum Dei verbum appropinquantes, non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt, quod videntes Pharisaei dedignati sunt, quia vera justitia compassionem habet, falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed est aliud quod agitur typo superbiae, aliud quod zelo disciplinae, sed qui aegri erant ita, ut aegros se esse nescirent: quatenus quod erant agnoscerent coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo, qui habet centum oves, et si per
Abbreviated transcription (Latin):
QVT DEVDRIT Aliquando diabolus leo ꝓpt̃
a pertas per secutio nesdicitur : aliquando
draco propteroccultas insidias nominatur
Cuire sistite fortes infide. Exemploxp̃i
resistentis in deserto diabolo SCIENTES
eandem passionẽ quamuos sustinetis : et ea
quae in mundo est: uestra fraternitaf
quae est uniuersalis ȩcclesia sust inere
noncessat. DS AUTOMIS GRATIAE
Id est multi formis gratiȩ. Omne enĩbo¬
ñu quod ho mohabet: ꝑgratiamdĩ ut ha¬
beat acciptt. QUIUOCAUIT NOS INAETER NÃ¬
enim istius scłi temporalis est : et gloria futuri
pas sos: Id est post modicam passionem in aeter¬
nam uocamur requiem. VT ILLVDPROPΗETI¬
CV Ui dete quia modice laboraui et in ueni
multamihi requiem lESEPEREICIET Confirma¬
bit SOLIDAHIT Perficietcorpore confirmabit
animo. solidabit spũ: si ue perficiet praemio ae¬
terno : Confirmabit in operebono. solidabit fide:
NILIOTER FRANT AEPROPIN QUAN¬
LTES ADINM PUBLCANIET PEC CATORES
UT AUDIRENT ILIUM ET MUR MURABANE

Expanded text:
 etc. Aliquando diabolus leo propter apertas persecutiones dicitur. Aliquando draco propter occultas insidias nominatur. Cui resistite fortes in fide. Exemplo Christi resistentis in deserto diabolo. Scientes passionem, quam vos sustinetis, et ea quae in mundo est vestrae fraternitatis, quae est universalis Ecclesia, sustinere non cessat. Deus autem omnis gratiae. Id est, multiformis gratiae: Omne enim bonum, quod homo habet per gratiam Dei, ut habeat accipit. Qui vocavit nos, enim istius saeculi temporalis est, et gloria futuri passus. Id est, post modicam passionem in aeternam vocamur requiem. Ut illud propheticum: Videte quia modice laboravi, et inveni multam mihi requiem. Ipse perficiet, confirmabit, solidabit. Perficiet corpore, confirmabit animo, solidabit spiritu, sive perficiet praemio aeterno. Confirmabit in opere bono, solidabit in fidore erant appropinquantes ad Jesum publicani et peccatores ut audirent illum. Et murmurabant