comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia conseruet᷑. siue cum indigenti tͥbuit᷑. siuę
cũ ignoscit᷑ penitenti. Hanc cicero locutor egregiꝰ
ñ dubitaũ appellare uirtutẽ. qͣm stoicos int̾ uitia
numerare ñ pudet. Qui tam̃ ut docuit liber epic¬
mũ sapientis admittunt. quẽ uitiis omĩbꝰ lib̾um
uolunt. Uñ fit consequens ut ħ ipsa non putent
uitia. qño accidunt sic sapienti ut contͣ uirtutẽ
m̃tis rõnemq nicħ possint. ⁊ una sit eademq senten¬
cia ꝑipateticoꝵ uł etiam platonicoꝵ.⁊ ipsoꝵ stoicoꝵ.
S ut ait tullius. u̾bi controu̾sia iam dui torqueat
homines greculos. contencionis cupidiores quam
ueritatis. S adhuc m̾ito queri pot̾. utrũ ad uite
p̾sentis ꝑtineat infirmitatẽ. ętiã in quibꝰq bonis
officiis huiꝰcemodi ꝑpeti affectꝰ. scĩ u̾o angłi ⁊ sinȩ
ira pumant quos accipiunt ęt̾na di lege punien¬
dos ⁊ miseris sinę miset iȩ cõpassione subueniant.

Expanded text:
iustitia conseruetur, siue cum indigenti tribuitur, siue iustitia conseruetur, siue cum indigenti tribuitur, siue cum ignoscitur paenitenti. Hanc Cicero locutor egregius non dubitauit appellare uirtutem, quam Stoicos inter uitia numerare non pudet, qui tamen, ut docuit liber Epicmum sapientis admittunt, quem uitiis omnibus liberum uolunt. Unde fit consequens, ut haec ipsa non putent uitia, quando sapienti sic accidunt, ut contra uirtutem mentis rationemque nihil possint, et una sit eademque sententia Peripateticorum uel etiam Platonicorum et ipsorum Stoicorum, sed, ut ait Tullius, uerbi controuersia iam diu torqueat homines Graeculos contentionis cupidiores quam ueritatis. Sed adhuc merito quaeri potest, utrum ad uitae praesentis pertineat infirmitatem etiam in quibusque bonis officiis huiusce modi perpeti affectus, sancti uero angeli et sine ira puniant, quos accipiunt aeterna Dei lege puniendos, et miseris sine miseriae conpassione subueniant,
Abbreviated transcription (Latin):
doceat septura diuina. qua aeplana er uditio conti¬
nerur. Nõ quupe illam ipsam mñte subic̃ regendã
imetienda. nitiq passiones ita moderandas atꝙ
frnandas ut in uluĩ nilticis conutane. Den ꝙ in
disciplina nr̃a non tam querit᷑ utrum puis auis ira¬
catur. s unde irascatur. nec utrum sit t̾stis. s unde
sit tͥstis. nec utrum timeat. s quid timeat. Irasci enĩ
peccanti ut corrigat᷑. contristari ꝓ afflicto ut lib̾et᷑.
timere ꝑielitanti ne ꝑeat. nescio utrum quisq sana
consid̾atione rep̾hendat. Nam ⁊ miscdia. stoicoꝵ ẽ
sołe culpare. S quanto honestius ille stoicus miscd̾ia
ꝑturbaret᷑ hominis lib̾andi. qͣm timore naufragii.
Longe melus ⁊ humanius: ⁊ pioꝵ sensibꝰ accõmodatiꝰ
nisi aliene miseriȩ.quedam in nr̃o corde compassio.
qua utiq si possumus. subuenire compellimͦ: Ser¬
uit aut̃ motiis iste rõi. qnõ ita p̾betur miscđia ut

Expanded text:
doceat Scriptura divina, qua christiana eruditio contidoceat Scriptura divina, qua christiana eruditio continetur. Deo quippe illam ipsam mentem subjicit regendam et juvandam, mentique passiones ita moderandas atque frenandas, ut in usus justitiae convertantur. Denique in disciplina nostra non tam quaeritur utrum pius animus irascatur, sed quare irascatur; nec utrum sit tristis, sed unde sit tristis; nec utrum timeat, sed quid timeat. Irasci enim peccanti, ut corrigatur; constristari pro afflicto, ut liberetur; timere periclitanti, ne pereat; nescio utrum quisquam sana consideratione reprehendat. Nam et misericordiam Stoicorum est solere culpare: sed quanto honestius ille Stoicus misericordia perturbaretur hominis liberandi, quam timore naufragii! Longe melius et humanius, et piorum sensibus accommodatius nisi alienae miseriae quaedam in nostro corde compassio, qua utique, si possumus, subvenire compellimur? Seruit autem motus iste rationi, quando ita praebetur misericordia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
s cõmoda. u̾borum c̾tamini non rerum ex ami de¬
putandum ẽ. Quid enim int̾ ẽ utrũ aptiꝰ bona uo¬
centur an cõmoda. dum tam̃ ne his pͥuetur ñ minꝰ
stoieus qͣm ꝑypateticꝰ pauescat ⁊ palleat. ea ñ eqͣlit̾
appellando s equalit̾ estimando: Ambo sanȩ si bonoꝵ
istoꝵ seu cõmodoꝵ ꝑicłis ad flagicium uł facinus ur¬
geant᷑. ut alit̾ ea retin̾e non possint. malle se dñt ħ
amitt̾e quibꝰ natura corporis salua ⁊ incolumis habet᷑.
quam illa cõmite̾e quibꝰ iusticia uiolatur. Ita mens
ũ fixca ẽ ista sentencia. nullas ꝑturbationes etiã si
accedit inferioribꝰ aĩ partibꝰ in se cont̃ rõnem p̾ualere
ꝑmittit. qͥny mo eis ipsa adnat᷑. eisq non consentiendo.
potuis resistendo regnum uͥtutis ecẽcet. ⁊ alẽ de¬
sebit etiam iurgilius encam ũ ait. Mens in mota
pioss dadiligent̾ ostende. quid de istis passionibꝰ

Expanded text:
sed commoda: uerborum certamini, non rerum examini desed commoda: uerborum certamini, non rerum examini deputandum est. Quid enim interest, utrum aptius bona uocentur an commoda, dum tamen ne his priuetur non minus Stoicus quam Peripateticus pauescat et palleat, ea non aequaliter appellando, sed aequaliter aestimando? Ambo sane, si bonorum istorum seu commodorum periculis ad flagitium uel facinus urgeantur, ut aliter ea retinere non padmittere, quibus natura corporis salva et incolumis habetur, quam illa committere, quibus iusticia violatur. Ita mens, ubi fixa est ista sentencia, nullas perturbaciones, eciam si accidunt inferioribus animi partibus, in se contra racionem prevalere permittit; quin ymo eis ipsa dominatur eisque non consenciendo, sed pocius resistendo, regnum virtutis exercet. Talem eciam describit Virgilius Eneam, ubi ait: “Mens immota piose ac diligenter ostendere, quid de istis passionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbationibꝰ amoꝵ. Utriq enim m̃tem rationemq
sapientis. ab earum dñatione defendunt. & idõ
futisse dicunt eas in sapientẽ non cade stoici. quia
neqͥ qͣm eius sapientiam qua utiq sapiens ẽ ullo erro¬
te obnubilant. aut labe subu̾tunt. Accidunt aut̃
am̃o sapientis salua serenitate sapientiȩ ꝓpt̾ illa q̃
cõmoda uł incõmoda appellant. qͣmuis ea nolit dice
bona uł mala. Nam ꝓfecto si nicħpendet has res ille
plilosophꝰ quas amissurum se naufragio sentiebat.
sicut ẽ uita ista salusq corporis. non ita illud ꝑicłm
phorresc̾e̾t. ut palloris etiam testimonio ꝓderetur.
U erumptam̃ ⁊ illã pot̾at ꝑ motionem pati.⁊ fixam
ten̾e mente sentenciã. uita illam saluteq corporis
quoꝵ amissionẽ minabat᷑ tempestatis inmanitas.
n ee bona quȩ illos quibꝰ u eẽnt fac̾e̾nt bonas sic̃ fac̃
iusticia. Qd̾ aut̃ aunt ea nec bona appellanda eẽ

Expanded text:
perturbationibus animorum; utrique enim mentem rationemque perturbationibus animorum; utrique enim mentem rationemque sapientis ab earum dominatione defendunt. Et ideo fortasse dicunt eas in sapientem non cadere Stoici, quia nequaquam eius sapientiam, qua utique sapiens est, ullo errore obnubilant aut labe subuertunt. Accidunt autem animo sapientis salua serenitate sapientiae propter illa, quae commoda uel incommoda appellant, quamuis ea nolint dicere bona uel mala. Nam profecto si nihili penderet eas res ille philosophus, quas amissurum se naufragio sentiebat, sicuti est uita ista salusque corporis, non ita illud periculum perhorresceret, ut palloris etiam testimonio proderetur. Verum tamen et illam poterat permotionem pati, et fixam tenere mente sententiam, uitam illam salutemque corporis, quorum amissionem minabatur tempestatis inmanitas, non esse bona, quae illos quibus inessent facerent bonos, sicut facit iustitia. Quod autem aiunt ea nec bona appellanda esse,
Abbreviated transcription (Latin):
rebus necessȩ ẽ ȩtiam sapientis animũ moueai
ut paulisꝑ uł pauescat metu uł t̾sticia contͣliass.
tantͣm his passionibꝰ p̾uenientibꝰ m̃tis ⁊ rationł
officium. nec idõ tam̃ uim̃te fieri opinionẽ ull
nec approbari ista eisq consentiri. ħ enĩ eẽ ul l
inpotestate. Idq int̾ eẽ censent int̾ animũ sapieilli
⁊ stulti qd̾ stulti am̃s eisde passionibꝰ cedit. atq
cõmodat m̃tis assensiĩ. sapientes aut̃ qͣmius e
necessitate patiantiir. retinent tam̃ dehis qu
us fugere rationabilit̾ debent. ueram ⁊ stabilem in¬
concusa mentȩ sententiam. Hec ut potui ñ quidẽ
cõmodius agellio. s c̾te breuius et potui ut planiꝰ
crposui. quȩ illȩ se in epicteti libro legise cõmemo¬
tat. eum ex decretis stoicoꝵ dixcisse atq sensisse. Quȩ
sitta sunt. aut nichil aut penȩ nicħ distat int̾ stoicoꝵ
aliorumq philosopħoꝵ opinionem. de passionibꝰ ⁊

Expanded text:
rebus, necesse est etiam sapientis animum moueant, ita rebus, necesse est etiam sapientis animum moueant, ita ut paulisper uel pauescat metu, uel tristitia contrahatur, tamquam his passionibus praeuenientibus mentis et rationis officium; nec ideo tamen in mente fieri opinionem mali, nec adprobari ista eisque consentiri. Hoc enim esse uolunt in potestate idque interesse censent inter animum sapientis et stulti, quod stulti animus eisdem passionibus cedit adque adcommodat mentis adsensum; sapientes autem, quamuis eas necessitate patiantur, retinent tamen de his, quae adpetere uel fugere rationabiliter debent, ueram et stabilem inconcussa mente sententiam. Haec ut potui non quidem commodius A. Gellio, sed certe breuius et, ut puto, planius exposui, quae ille se in Epicteti libro legisse commemorat eum ex decretis Stoicorum dixisse adque sensisse. Quae si ita sunt, aut nihil aut paene nihil distat inter Stoicorum aliorumque philosophorum opinionem de passionibus et
Abbreviated transcription (Latin):
dens q̃ ex̾imuiss atq palluiss. cum ipse mansiss i¬
trepidꝰ. in eo quod impendebat exituĩ. At illȩ ariba
soctici responsũ retulit. Qui cum inre simili ead
u̾ba ab homine simili audiss. respondit illũ ꝓ an
neqͥssimi nebulonis m̾ito nõ fuissȩ sollicitum. seat
ꝓ aristippi amã tim̾e debuissę. Hac illo diuitȩ rl¬
ponsione depulso. postea quesiuit agelliꝰ a philos¬
pho ñ exagitandi amõ. s discendi. quenã illa rõqͥ
pauoris sin. Qui ut doceret hominẽ sciendi studio
nauit̾ accensum. ꝓtulit statim de sarcinula sua
stoici epicteti librum. in quo ea scͥpta ẽẽnt que
congruerent decretis ⁊ enonis ⁊ cͥsippi. quos finsse
stoicoꝵ ppͥncipes nouimus. In eo libro se legisse die
agelluis ħ stoicis placuisse. qd̾ am̃ĩ uis quas appeli
fantasias nec in potestate ẽ utrum ⁊ qñõ inesus
am̃o. cum ueniunt exterribilibꝰ ⁊ formidabiliꝰ

Expanded text:
dens, quod extimuisset adque palluisset, cum ipse mansisset idens, quod extimuisset adque palluisset, cum ipse mansisset intrepidus in eo quod inpendebat exitio. At ille Aristippi Socratici responsum rettulit, qui cum in re simili eadem uerba ab homine simili audisset, respondit illum pro anima nequissimi nebulonis merito non fuisse sollicitum, se autem pro Aristippi anima timere debuisse. Hac illo diuite responsione depulso postea quaesiuit A. Gellius a philosopho non exagitandi animo, sed discendi, quaenam illa ratio esset pauoris sui. Qui ut doceret hominem sciendi studio nauiter accensum, protulit statim de sarcinula sua Stoici Epicteti librum, in quo ea scripta essent, quae congruerent decretis Zenonis et Chrysippi, quos fuisse Stoicorum principes nouimus. In eo libro se legisse dicit A. Gellius hoc Stoicis placuisse, quod animi uisa, quas appellant phantasias, nec in potestate est utrum et quando incidant animo, cum ueniunt ex terribilibus et formidabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
sapienti passiones amĩ. an ab eis sit ꝓrsꝰ alienus. de
u̾b eas potiusq d rebꝰ fac̾e̾ controu̾siam. Nam ⁊ ipss
nicħ hinc aluid qͣm platonicos ⁊ ꝑypateticos sentit
existimo. qͣntum ad ui rerum attinet ñ uocabulo
sonum. Ut eni alia omittã quibꝰ id ostendã. nelqͥi
faciam. aliquid unum quod sit euidentissimũ dͥaꝰ
uigasse aliqño cum quodã philosopho stoico. Is p¬
losophꝰ sic̃ latinus ⁊ uberius qd̾ ego breuit̾ attingĩ
nairant agelliꝰ. cum illud nauigium horribili gͥi
⁊ mari ꝑicłosissimȩ iactaret᷑. uii timoris expalluit
Id animadu̾sũ ẽ ab eis qui ad erant. qͣm uis in mori
uicinia curiosissime aitentis. utrum nec ne philosi¬
phus am̃o turbaretur. Deiñ tempestate transasti.
mox ut securitas p̾buit loquendi uł ȩtiã garriendi
locum. quidam ex his quos nauis illa portabat qus
luxuriosus asia aticus. philosophum compellat ili¬

Expanded text:
sapienti passiones animi, an ab eis sit prorsus alienus, de sapienti passiones animi, an ab eis sit prorsus alienus, de verbis eos pocius quam de rebus facere controversiam. Nam ipsos nichil hinc aliud quam Platonicos et Peripateticos sentire existimo, quantum ad vim rerum attineret, nisi ad vocabulorum sonum. Ut enim alia omittam, quibus id ostendam, ne longum faciam, aliquid unum quod sit evidentissimum dicamnavigasse aliquando cum quodam phylosopho nobili stoyhilosophus, sicut latius et uberius, quod ego breuiter adtingam, narrat A. Gellius, cum illud nauigium horribili caelo et mari periculosissime iactaretur, ui timoris expalluit. Id animaduersum est ab eis, qui aderant, quamuis in mortis uicinia curiosissime adtentis, utrumne philosophus animo turbaretur. Deinde tempestate transacta mox ut securitas praebuit conloquendi uel etiam garriendi locum, quidam ex his, quos nauis illa portabat, diues luxuriosus Asiaticus philosophum conpellat inlu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ greci pathȩ. nr̃i aut̃ quidã sicut cic̾o ꝑturbatio¬
nes quida affectiones. uł affectꝰ. quidã uero sic̃ istę
d greco exp̾ssiꝰ passiones uocant. Has gͦ ꝑtͦbationes. siuȩ
affectiones. siuȩ passiones. quidam philosophi dic̃t &ꝰ
insapientẽ cadę. s mod̾atius rationiq subiectas. ut eis
leges q̃damꝰ quibꝰ ad necessariũ redigant modũ dñatio
m̃tis imponat. hoc qui sentiunt platonici sunt. siuȩ
aristotilici. cum aristotiles discpłs platonis fuerit.
qui sectam pẏpateticã condidit. Aliis aut̃ sic̃ stoicis.
cad̾e ullas oĩo hcemodi passiones insapientẽ ñ placet.
Hos aut̃ idest stoicos cicero in libris definibꝰ bonoꝵ
bona appellare. s cõmoda corpr̃is ⁊ ext̾na. eo quod nul¬
lum bonum uolunt eẽ hominis p̾t̾ uirtutẽ. tanqͣm
artem bñ uiuendi. quȩ non nͥ in amõ ẽ. Hȩc aut̃ isti
bona. s in comparatione uirtutis qua recte uiuit᷑.
nec in hac questione stoiei delectent᷑ nͥ nouitate u̾boꝵ

Expanded text:
ut Cicero, perturbationes, quidam affectiones uel affectus, quidam uero, sicut iste de Graeco expressius, passiones uocant. Has ergo perturbationes siue affectiones siue passiones quidam philosophi dicunt etiam in sapientem cadere, sed moderatas rationique subiectas, ut eis leges quodam modo, quibus ad necessarium redigantur modum, dominatio mentis inponat. Hoc qui sentiunt, Platonici sunt siue Aristotelici, cum Arisqui sectam> peripateticam condidit. Aliis autem, <sicut Stoicis, cadere ullas omnino huiuscemodi pas>siones in sapientem non <placet. Hos autem, id est Stoicos, Cicero in libris De fini>bus malnolunt bona appellare, sed commoda corpo>ris et externa eo quod nullum bonum volunt esse hominis <preter virtutem, tamquam artem> bene vivendi, <que> non nisi in animo est. Hec autem isti bona; sed in comparacione virtutis, qua recte vivitur, nec in hac questione Stoyci delectentur nisi novitate <ve
Abbreviated transcription (Latin):
illo eꝰ conda mundant᷑. s ꝑ quedã tp̃ralia sue iirtutiᷤᷤ
effecta ⁊ occultisima signa sapientie. quȩ angłicis
sensibꝰ etiam malignoꝵ spũũ potus qͣm infirmitati
hominum possent eẽ conspicua. Deniq qño ⁊ pau¬
lulum suppͥm̃do indicaũ ⁊ aliq̃nto altius latuit. du¬
bitauit de illo demonum princeps eumq tempta
uit anap̃s cẽt. explorans quantum se temptari ipse
ꝑmisit itrum hominem quem gerebat ad nr̃ȩ imi¬
tacionis temꝑaret exemplum. Post illam ũ temꝑta¬
tionem cum angł̃i sic̃ septum ẽ. ministrarent eiboni
magis magisq i notescebat demonibꝰ quaut̾ eẽt iei
nibenti qmiuis in illo contemptibił id̾ẽtur carnis

Expanded text:
 per quaedam temporalia suae uirtutis effecta et occultissimae signa praesentiae, quae angelicis sensibus etiam malignorum spirituum potius quam infirmitati hominum possint esse conspicua. Denique quando ea paululum subprimenda iudicauit et aliquanto altius latuit, dubitauit de illo daemonum princeps eumque tentauit, an Christus esset explorans, quantum se tentari ipse permisit, ut hominem, quem gerebat, ad nostrae imitationis temperaret exemplum. Post illam uero tentationem, cum angeli, sicut scriptum est, ministrarent ei, bonmagis magisque innotescebat daemonibus quantus esset, ut ei iubenti, quamuis in illo contemtibilis uideretur carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ȩtiam bĩ sunt. bonum aut̃ quo bĩ s̃ ds̾ illi
ẽ a quo creati sunt. Illius quippe indeclinabilit̾ p¬
ticipatione ⁊ contemplatione ꝑfruunt᷑. Hos si pla
mei maliit dõs qͣm demones dice. eisq amniumet¬
cum eis de u̾boꝵ controu̾sia laborandũ ẽ. Si enim
sic inmnortales ut tam̃ a sũmo dõ factos.⁊ fi nõ ꝑse
ipsos s: ei a quo facti sunt adherendo bõs eẽ dicun.
hoc dicunt. quod dicimus. quolibet eos nomune

Expanded text:
verum etiam beati sunt. Bonum autem quo beati sunt, Deus illis est, a quo creati sunt. Illius quippe indeclinabiliter participatione et contemplatione perfruuntur. CAtonici malunt deos quam daemones dicere, eisque annumeracum eis de verborum controversia laborandum est. Si enim sic immortales, ut tamen a summo Deo factos, etsi non per se ipsos, sed ei, a quo facti sunt, adhaerendo, beatos esse dicunt; hoc dicun
Abbreviated transcription (Latin):
etud ine cuiꝰ sc̃o amore in ardescunt. omnia que in¬
fta sunt :⁊ quod ilłid ẽ ñ funt. seq ipses int̾ illa
contempnunt. ut ex toto quod boni sunt. es bono
ex quo bom sunt ꝑfruant᷑. X ideo certiꝰ tam t̾pralia
⁊ muitabilia ista nouer. quia coꝵ pͥncipales causas
in uibo ai conspicut. ꝑ quoo factus ẽ mumdus. quibꝰ
eausis quedam ꝓbant᷑ quedã repbant᷑. euncta ordi¬

Expanded text:
chritudine. cuius sancto amore inardescunt, omnia, quae infra sunt et, quod illud est, non sunt seque ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mutabilia ista nouerunt, quia eorum principales causas in Verbo Dei conspiciunt, per quod factus est mundus; quibus causis quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
taminabił ds̃. absit ut contaminatione timeret ex
homine quo indutus ẽ. aut ex hominibꝰ int̾ quos hõ
conu̾satus ẽ. Non enim parua sunt hȩc int̾im duo
quȩ salubrit̾ sua incarnatione monstraũ. nec carne
posse contaminari ueram diuinitatẽ. nec ido putan¬
dos demones nob̃ cẽ meliores. quia nõ hñt carnem.
hice sic̃ eu sc̃ĩ scͥptura p̃dieat. mediator dĩ ⁊ hominiĩ
bomo axp̃s iħs. De euiꝰ ⁊ diuinitate qua patri ẽ eq̃ł

Expanded text:
taminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex taminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex homine quo indutus est, aut ex hominibus inter quos in homine conuersatus est. Non enim parua sunt haec interim duo, quae salubriter sua incarnatione monstrauit, nec carne posse contaminari ueram diuinitatem, nec ideo putandos daemones nobis esse meliores, quia non habent carnem. Hic est, sicut eum sancta scriptura praedicat, mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus. de cuius et diuinitate, qua p
Abbreviated transcription (Latin):
patriam ⁊⁊ ibi patẽ tͥ omĩa: Que gͥ inquit classus
aue fuga similẽ dõ fieri: Si gͦ quanto similior. tãto
fit quisq ꝓpinquior. nulla ẽ ab illo alia longinquitaᷤᷤ
qͣm eiꝰ ausimilitudo. In corporali u̾o illo ȩt̾no. ⁊ incõ¬
muttabili. tanto ẽ amã hominis dissimilior. qͣnto reꝵ
coporalium mutabiliumq cupidior hoc ut sanet᷑.
qmĩ inmetali puritati quȩ in summno ẽ ea quȩ ĩ himo
suit mortalia ⁊ inmunda comienire ñ possunt. opꝰ
ẽ quidẽ mediatore. ñ tm tali qui corpꝰ quidẽ hãt ĩ¬
mortale ꝓpinquũ suminis animũ aut̃ morbidum
sumles infimis. quo morbo nob̾ inindeat potiꝰ ne sa¬
namur. qͣm adiuuet ut sanemur. s tali qui nob̾ in¬
fimis ex corꝑis mortalitate coaptatus. ĩ mortał sp̃s
iusticia ꝑ qͣm ñ locoꝵ distantia s similitudinis excel¬
lentia mansit in sũmis. mundandis lib̾andisq nob̃̾.
uere diuinum p̃beat aduitorium. Qui ꝓfecto incõ¬

Expanded text:
pater, et ibi omnia. Quae igitur, inquit, classis aut fuga? Similem Deo fieri.\' Si ergo deo quanto similior, tanto fit quisque propinquior, nulla est ab illo alia longinquitas quam eius dissimilitudo. Incorporali uero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum temporalium mutabiliumque cupidior. Hoc ut sanetur, quoniam inmortali puritati, quae in summo est, ea quae in imo sunt mortalia et inmunda conuenire non possunt, opus est quidem mediatore; non tamen tali, qui corpus quidem habeat inmortale propinquum summis, animum autem morbidum similem infimis quo morbo nobis inuideat potius ne sanemur, quam adiuuet ut sanemur; sed tali, qui nobis infimis ex corporis mortalitate coaptatus inmortali spiritus iustitia, per quam non locorum distantia, sed similitudinis excellentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis uere diuinum praebeat adiutorium. Qui profecto incon
Abbreviated transcription (Latin):
tantum ppłi usq q̃q secuti sunt. ut eoꝵ ⁊ĩ qui pagani
appellant᷑ ⁊ dõs multos ⁊ demones colendos ẽẽ conten¬
dunt. nullꝰ fere sit tam litt̾atus ⁊ tam doctꝰ qui audet
in laudȩ uł seruo suo dic̃e demonẽ habes. s. cuilib hoc
dice uoluerit. non se alit̾ accipi qͣm maledice uoluisse
dubitare non possit. Que gͥ nos causa compellit ut pꝰ
effensionem auriũ tam multaꝵ ut iã pene sint omiũ
que ħ u̾bum non msi in malã partem audire consuer.
q̃ diximꝰ cogitam᷑ ex pon̾e cũ possimꝰ angłoꝵ noĩe ad¬
hibito eandem offensionem quȩ noiẽ demomiĩ fieri
si diuinos intueamur libros. aliquid affert cognitione

Expanded text:
tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo dicere: \'Daemonem habes\'; sed quilibet hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit. Quae igitur nos causa conpellit, ut post offensionem aurium tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae hoc uerbum non nisi in malam partem audire consuerunt, quod diximus cogamur exponere, cum possimus angelorum nomine adhibito eandem offensionem, quae nomine daemonum fieri si divinos intueamur Libros, aliquid affert cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
ri potiꝰ ab hominibꝰ. qͣm homines mundari a de¬
monibꝰ credunt.⁊ dõs ipsos contaminari potuisse nͥ
loci altitudine munirent᷑. Quis tam infelixe ẽ. ut ista
uia mundari se existimet. uͥ homines contaminãteᷤ¬
mag̃. demones contaminati. dii contaminabiles p̾¬
dicantur. ⁊ non potius eligat uiam uͥ contaminantes
mag̾ demones ȩiutent᷑.⁊ ab incontaminabili dõ ad
in eundã societatẽ in contaminatoꝵ angłoꝵ homines
certare uideamur. qm̃ ñ nulli istoꝵ ut ita dix̾im dȩ¬
monicolarum in quibꝰ ⁊ labeo ẽ eosdem ꝑhibent ab
aliis angłor dici. quos ipsi demones nuncupant. iã
mͥ de bonis angłis aliquid uideo disserendũ. quos isti
çẽ ñ negant. s eos bonos demones uocare qͣm angłas
u̾o bonos demones legimus. s u̾c̃q illaꝵ litt̾arũ ħ nom̃
positum reꝑit᷑. siue demones siue demonia dicant᷑. ñ nͥ
maligni sig̾cant᷑ sp̃s. & hanc loquendi consuetudinẽ in

Expanded text:
ri potius ab hominibus, quam homines mundari a daemonibus credunt, et deos ipsos contaminari potuisse, nisi loci altitudine munirentur. Quis tam infelix est, ut ista uia mundari se existimet, ubi homines contaminantes, daemones contaminati, di contaminabiles praedicantur, et non potius eligat uiam, ubi contaminantes magis daemones euitentur et ab incontaminabili Deo ad ineundam societatem incontaminatorum angelorum homines certare uideamur, quoniam nonnulli istorum, ut ita dixerim, daemonicolarum, in quibus et Labeo est, eosdem perhibent ab aliis angelos dici, quos ipsi daemones nuncupant, iam mihi de bonis angelis aliquid uideo disserendum, quos isti esse non negant, sed eos bonos daemones uocare quam angelos uero bonos daemones legimus; sed ubicumque illarum litterarum hoc nomen positum reperitur, siue daemones, siue daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in
Abbreviated transcription (Latin):
miles suꝑbia non seientia: Ipsi aut̃ demones ȩtiam ħ
ita seuint. ut eidem dño infirmitate carnis induto
dix̾int. Quid nob̾ ⁊ tibi iħu nararene: Uenisti ꝑde
nos: clarum ẽ inhis u̾b̾ quod in eis ⁊ tanta scientia
erat. ⁊ caritas non erat. Penam suam quippe formida¬
bant ab illo. nõ in illo iusticiam diligebant. T̃antũ
uͭ eis innotuit. qͣntum uoluit. tantum aut̃ uoluit.
dĩ ũbum ẽ. participata et̾nitate ꝑfruunt᷑. s sic̃ eis
trendis innotescendum fuit. ex quoꝵ thiranniea qͥã
mͥ potestate fuerat lib̾aturꝰ p̃destinatos insiuĩ regnĩ.
⁊ głam semꝑ ueracem⁊ ueracit̾ semꝑit̾nã. In notuit
g̾ demonibꝰ ñ ꝑio quod ẽ uita ęt̾na ⁊ lum̃ incõmuta

Expanded text:
ibus innotescere. Ipsi autem daemones etiam hoc ita sciunt, ut eidem Domino infirmitate carnis induto dixerint: Quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere nos? Clarum est in his uerbis, quod in eis et tanta scientia erat, et caritas non erat. Poenam suam quippe formidabant ab illo, non in illo iustitiam diligebant. Tantum uero eis innotuit, quantum uoluit; tantum autem uoluit,Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodam modo potestate fuerat liberaturus praedestinatos in suum regnum et gloriam semper ueracem et ueraciter sempiternam. Innotuit ergo daemonib
Abbreviated transcription (Latin):
adhibenda est quẽ admodũ uł aliena eẽ a demonibꝰ
ostndant᷑. uł sic eis distribuant᷑ ut medietas uidet᷑
exposcẽ. S ab eis aliena ẽẽ ñ possunt. Nõ enĩ sic̃ di¬
cimus locum mediũ nec sũmũ ẽẽ nec infimũ. ita
demones cum sint animalia rõnalia nec bõs ẽẽ nec
miseros. sicuti sunt arbusta uł peceora quȩ sunt sen¬
Item ñ possumꝰ rectȩ dice̾. nec mortales eẽ demones.
nec ȩt̾nos. Omĩa namq uiuentia aut inęt̾nũ ui¬
uunt. aut finunt morte quod uiint. lam uͦ iste
tp̃r ȩt̾nos demones dixẽ. Quid gͥ restat nͥ ut hi me¬
dii de duobꝰ sũmis unum habeant. ⁊ de duobꝰ in¬
finis altm: Nlam si ut̃q de imis habebunt. aut¬
utͣq d suminis. medii non er. s in alt̾am parte
uł resiliunt uł recumbunt. Quia gͦ his buns sic̃
demonstratũ ẽ carere ut̾sq non possunt. acceptis
ex utͣq parte singłis mediabunt᷑. ac ꝑ ħ quiꝰ de isin

Expanded text:
adhibenda est, quemadmodum vel aliena esse a daemonibus adhibenda est, quemadmodum vel aliena esse a daemonibus ostendantur, vel sic eis distribuantur, ut medietas videtur exposcere. Sed ab eis aliena esse non possunt. Non enim, sicut dicimus locum medium nec esse summum, nec infimum, ita daemones cum sint animalia rationalia, nec beatos esse, nec miseros, sicuti sunt arbusta vel pecora, quae sunt senItem non possumus recte dicere, nec mortales esse daemones, nec aeternos. Omnia namque uiuentia aut in aeternum uiuunt, aut finiunt morte quod uiuunt. Iam uero iste tempore aeternos daemones dixit. Quid igitur restat, nisi ut hi medii de duobus summis unum habeant et de duobus infimis alterum? Nam si utraque de imis habebunt autue de summis, medii non erunt, sed in alterutram partem uel resiliunt uel recumbunt. Quia ergo his binis, sicut demonstratum est, carere utrisque non possunt, acceptis ex utraque parte singulis mediabuntur. Ac per hoc quia de infimis
Abbreviated transcription (Latin):
contͣria de duabꝰ nature partibꝰ ultimis id est sũmis
atq infimis. Nam tͥa quę ꝓposuit de diis laudabilia.
eadem repetiuit aliis quidẽ u̾bis. ut eis adu̾sa alia tͥa
ex hominibꝰ redd̾et. Tria dõꝵ hec sunt. loci sublimi¬
tas. uitȩ ꝑpetuitas. ꝑfectio nature. Hȩc aliis u̾b ita
repetiuit. ut eis tͥa cont̾ria humane conditionis oppo¬
n̾et. cum ⁊ habitacła inquit sũma ab infimis tanta
int̾rapedo fastigii dispescat. quia dic̾at loci sublimita¬
tem . ⁊ iiuacitas inquit illic ȩt̾na ⁊ indefecta sit. hic
caduca ⁊ subsiciua. qr dix̾at uitȩ ꝑpetuitatẽ ⁊ inge¬
nia illa inquit ad bĩtudinẽ sublimata ħ ad miseriaᷤᷤ
infimata. quia dix̾at naturȩ ꝑfectionẽ. t̾ria gͥ ab
eo posita sunt do̾rum. id est locꝰ sublimis. et̾nitas. bĩ¬
tudo.⁊ his contraria hominum. id est locꝰ infimꝰ. mor¬
Int̾ sublimẽ quippe ⁊ infimum. mediꝰ locꝰ aptissimȩ

Expanded text:
contraria de duabus naturae partibus ultimis, id est summis contraria de duabus naturae partibus ultimis, id est summis adque infimis. Nam tria quae proposuit de dis laudabilia, eadem repetiuit, aliis quidem uerbis, ut eis aduersa alia tria ex hominibus redderet. Tria deorum haec sunt: loci sublimitas, uitae perpetuitas. perfectio naturae. Haec aliis uerbis ita repetiuit, ut eis tria contraria hnmanae condicionis obponeret. \'Cum et habitacula, inquit, summa ab infimis tanta intercapedo fastigii dispescat\', quia dixerat loci sublimitatem; et uiuacitas, inquit, illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et subsiciua, quia dixerat uitae perpetuitatem; et ingenia illa, inquit, ad beatitudinem sublimata, haec ad miserias infimata\', quia dixerat naturae perfectionem. Tria igitur ab eo posita sunt deorum, id est locus sublimis, aeternitas, beatitudo; et his contraria tria hominum, id est locus infimus, morinter sublimem quippe et infimum, medius locus aptissime h
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis honoribꝰ pꝰ mortem se inuitari opinentur
ut noceant: Laruas quippe dic̃ eẽ naxios demoneᷤ.
ex hominibꝰ factos. S hinc alia questio ẽ. Iñ aut̃
quos in natura ꝓpͥa descͥpsit unt̾ dẽs ⁊ homines
gen̾e animalia mente rationalia. am̃o passiua. cor¬
porȩ aeria. tempr̃e etña. Nempe cum pͥᷤ dõs ĩ sublum
celo. homines aut̃ in t̾ra infima disiunctos locis ⁊ na¬
turȩ dignitate secern̾et. ita consulit. Habetis inquit
int̾im bina animalia. dõs abhominibꝰ płimum diffe¬
rentes loci sublimitate. uite ꝑpetuitatę naturȩ ꝑfec¬
tione. nullo int̾ se ꝓpinquo cõmunicatu. cũ ⁊ habita¬
cła sumia ab unf̾imis tanta int̾capedo fastigii dis¬
pescat. ⁊ inuacitas illic ęt̾na ⁊ indefecta sit. hic cadu¬
ca ⁊ subsicuia.⁊ ingenia illa inbĩtudinẽ sublunata.
hȩc ad miserias infimata. hȩc t̾na uideo cõmemorata

Expanded text:
divinis honoribus post mortem se invitari opinentur, divinis honoribus post mortem se invitari opinentur, ut noceant: Larvas quippe dicit esse noxios daemones ex hominibus factos. Sed hinc alia quaestio est. Inde autem quos in natura propria descripsit inter deos et homines genere animalia, mente rationalia, animo passiua, corpore aeria, tempore aeterna. Nempe cum prius deos in sublimi caelo, homines autem in terra infima disiunctos locis et naturae dignitate secerneret, ita conclusit: \'Habetis. inquit, intrentis loci sublimitate, uitae perpetuitate, naturae perfectione, nullo inter se propinquo communicatu, cum et habitacula summa ab infimis tanta intercapedo fastigii dispescat et uiuacitas illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et subsiciua, et ingenia illa ad beatitudinem sublimata, haec ad miserias infimata..\' Hic terna uideo commemorata
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ pares hominibꝰ. sicum am̃o misero corpꝰ saltẽ
mortale cum eis hr̃e meruissent. si tam̃ ad qͥrerent
aliquid pietatis. ut ab exumnis uł in morte reqͥesc̾e̾nt.
Nc̃ ũ ñ solum feliciores hominibꝰ ñ sunt am̃o misero.
s etiam miseriores sunt ꝑpetuo corporis uinculo.
Non enĩ aliqua pietatis ⁊ sapientiȩ disciplina ꝓfi¬
cientes. intelligi uoluit e& demonibꝰ fieri dõs. cum
hominum demones ẽẽ.⁊ ex hominibꝰ fieri lares si
meritiboni sunt. lemures simali. seu laruas. ina¬
nes aut̃ dõs dici. si incertum ẽ bonoꝵ eos sen maloꝵ
ẽȩ meritoꝵ. In qua opinione quanta uoraginem
aꝑiant sectandis ꝑditis moribꝰ quis nõ uideat. si uł
paululum attendat. qnõ quidẽ qͣmlibet neqͣm ho¬
mines fuerint. uł laruas se fieri dum opinantur
uł manes dõs. tanto peiores fiunt. qͣnto sunt ino¬
cendi cupidiores. ut ȩtiã quibdam sacͥficiis tãqͣm

Expanded text:
autem pares hominibus, si cum animo misero corpus saltem autem pares hominibus, si cum animo misero corpus saltem mortale cum eis habere meruissent; si tamen adquirerent aliquid pietatis, ut ab aerumnis uel in morte requiescerent. Nunc uero non solum feliciores hominibus non sunt animo misero, sed etiam miseriores sunt perpetuo corporis uinculo. Non enim aliqua pietatis et sapientiae disciplina proficientes intellegi uoluit ex daemonibus fieri deos, chominum daemones esse, et ex hominibus fieri Lares, si boni meriti sunt; Lemures, si mali, seu Larvas: Manes autem deos dici, si incertum est bonorum eos, seu malorum esse meritorum. In qua opinione, quantam voraginem aperiant sectandis perditis moribus, quis non videat, si vel paululum attendat? Quandoquidem quamlibet nequam fuerint homines, vel Larvas se fieri dum opinantur, vel dum Manes deos; tanto pejores fiunt, quanto sunt nocendi cupidiores: ut etiam quibusdam sacrificiis tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
diłunt. possunt quidem dicẽ de am̃o ⁊ corpore. alt̾m
nob̾ cum diis alt̾um cum hominibꝰ cõmune ẽ. sic̃ sed
dixi tanqͣm inꝑu̾sũ ligati atq suspensi. seruũ corpꝰ
parte inferiore exaltati. suꝑiore deiecti. Uñ ⁊̃ si quiᷤ
morte sic amaliũ t̾restrũ amĩ eoꝵ soluunt᷑ a corp̾r̃e.
nec sic existimandum ẽ eoꝵ corpus tãqͣm honoratoꝵ
ęt̾ium ueiculũ. s et̾num uinculũ dampnatoꝵ. Plo¬
tinis certȩ memoriȩ nr̃ȩ uicinis temporibꝰ. platonẽ
cȩt̾is excellentius intellexisse laudatur. his cum de
talia illis uincla faciebat. Ita ħ ipsum qd̾ mortales
sunt homines corpore. ad miscd̾iam dĩ patͥs ꝑtin̾e ar¬
bitratꝰ ẽ. ne semꝑ huius uite miseria ten̾ent᷑. Hac
miscdia indigna iudicata ẽ iniquitas demonũ. quȩ
in amĩ passiui miseria. ñ mortale sic̃ homines. s et̾nũ
corpꝰ accep̃. Essent quippe fleliciores hõibꝰ. si mortale
cum eis hab̾ent corpꝰ. icum diis animũ beatũ. Essent

Expanded text:
ore: alterum nobis cum dis, alterum cum hominibus commune est; sed, sicut dixi, tamquam in peruersum ligati adque suspensi, seruum corpusparte inferiore exaltati, superiore deiecti. Unde etiamsi qumorte, sicut animalium terrestrium, animi eorum soluuntur a corpore: nec sic existimandum est eorum corpus tamquam honoratorum aeternum uehiculum, sed aeternum uinculum damnatotinus certe nostrae memoriae uicinis temporibus Platonem ceteris excellentius intellexisse laudatur. Is cum de htalia illis uincla faciebat.\' Ita hoc ipsum, quod mortales sunt homines corpore, ad misericordiam Dei patris pertinere arbitratus est, ne semper huius uitae miseria tenerentur. Hac misericordia indigna iudicata est iniquitas daemonum, quae in animi passiui miseria non mortale sicut homines, sed aeternum corpus accepit. Essent quippe feliciores hominibus, si mortale cum eis haberent corpus et cum dis animum beatum. Essent
Abbreviated transcription (Latin):
sit. magna ẽ int̾ homines quęstio. Quidã enim con¬
ditionẽ suam humilius inspexer̃. negauerq hoĩem
capacẽ eẽ posse bĩtudinis. qͣmduu mortalit̾ uiuit.
medii constituunt᷑ int̾ mortales miseros ⁊ ĩmortales
beatos. bĩtudinem hñtes cum ĩmortalibꝰ bĩs. mor¬
talitatem eum mortalibꝰ quid̾ miseris :. ꝓ fecto eni si
bi sunt. inuident nemini. Nam quid miseriꝰ inuidẽ¬
cia. S ineo mortalibꝰ miseris qͣntum possunt ad con¬
sequendam bitudinem consulunt. ut etiam ĩmortaleᷤ
ualeant eẽ post mortem.⁊ angłis ĩmortalibꝰ beatisq
coniungi. Si aut̃ qd̾ multo credibiliꝰ disputat᷑ om̃s¬
necẽ ẽ. querendus ẽ mediꝰ qui nõ solum homo. ueꝵ¬
s ãs sit. ut homines ex mortali miseria ad bam
imertalitatẽ hꝰ medii bã mortalitas int̾uemendo
pdncat. quẽ neꝙ ñ fieri mortale opotebat. neq ꝑma¬
ne monalem. alortalis quippȩ factius ẽ. ñ infirmata

Expanded text:
sit, magna est inter homines quaestio. Quidam enim consit, magna est inter homines quaestio. Quidam enim condicionem suam humilius inspexerunt negaueruntque hominem capacem esse posse beatitudinis, quamdiu mortaliter uiuit. medii constituuntur inter mortales miseros et inmortales beatos, beatitudinem habentes cum inmortalibus beatis; mortalitatem cum mortalibus miseris? Profecto enim, si beati sunt, inuident nemini nam quid miserius inuidentia? et ideo mortalibus miseris, quantum possunt, ad consequendam beatitudinem consulunt, ut etiam inmortales ualeant esse post mortem et angelis inmortalibus beatisque coniungi. CAPUT necesse est, quaerendus est medius, qui non solum homo. ueus sit, ut homines ex mortali miseria ad beatam immortalitatem huius medii beata mortalitas interueniendo perducat. quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. mortalis quippe factus est non infirmata
Abbreviated transcription (Latin):
dere. quom̃ demones boni. si ⁊ immortales suste¬
⁊ bĩ. medii constituant᷑ int̾ dõs ĩmortales acbõs.
& homines mortales ac miseros. Cum enim utile
habeant cum dis ⁊ bitudinem scilic. ⁊ ĩmortalita¬
tem. nichil aut̃ horum cum hominbꝰ ⁊ mniseris ⁊
mortalibꝰ quomꝰ ñ potius remoti sunt ab homimbꝰ
Aisq coniuncti. qͣm int̾ utrosq medii constituti:
ane enim medii eẽnt. si hr̃ent ⁊ ipsi duo quedam
sira nõ cum binis alt̾utroꝵ. s cum singłis utroꝵq
comimuma. sic homo medni quiddã ẽ. s int̾ peccora
& angłis. ⁊ qi peccus ẽ anmal uratiouale atq mor¬
tale. angls aut̃ am̃al rationale ⁊ ĩmortale. medius
homo et inferior angłis. suꝑior peccoribꝰ. hñs cum
paribꝰ mortalitatem. rationem cum angłis. am̃al
tationale ⁊ mortale. Ita gͦ cum querimꝰ mediũ ĩt̾
bõs ĩmortales. miserosq mortales. ħ inuenire debe¬
mus. qd̾ aut mortalȩ sit beatum. aut ĩmortale sit

Expanded text:
ostendere, quo modo daemones boni, si et inmortales sunt medii constituantur inter deos immortales ac beatos et homines mortales ac miseros. Cum enim utrumque habeant cum diis, et beatitudinem scilicet et immortalitatem, nihil autem horum cum hominibus et miseris et mortalibus; quomodo non potius remoti sunt ab hominibus, diisque conjuncti, quam inter utrosque medii constituti? Tunc enim medii essent, si haberent et ipsi duo quaedam sua, non cum binis alterutrorum, sed cum singulis utrorumque communia: sicut homo medium quiddam est, sed inter pecora et Angelos; ut, quia pecus est animal irrationale atque mortale, angelus autem rationale et immortale, medius homo esset, inferior Angelis, superior pecoribus, habens cum pecoribus mortalitatem, rationem cum Angelis, animal rationale mortale. Ita ergo cum quaerimus medium inter beatos immortales miserosque mortales, hoc invenire debemus, quod aut mortale sit beatum, aut immortale sit
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam tunc ꝓdẽẽ cum caritas inest. sine hac aut̃
inflare io e in supbiã inanisse qͣsi uentositatis extollere.
Est gͥ in demonibꝰ scientia sine haritate.⁊ ideo tam in¬
flati hoc ẽ tam suꝑbi sunt. ut honores diunos ⁊ re¬
ligionis seruitutem qͣm uero do deb̾i sciunt. sibi satis
eg̾int ex hibi. ⁊ qͣntum possunt apud quos possunt ad¬
huc agunt. Contra suꝑbiã porro demonum qua ꝓm̾iti
possidebat᷑ genis humanum. dĩ humilitas quȩ iforma

Expanded text:
scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt aput quos possunt adhuc agant. Contra superbiam porro daemonum, qua pro meritis possidebatur genus humanum, D
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tͥa dix̃ eos hre nob̾cum. q̃ gen̾e aĩalia. q̃ m̃ti
rõnalia. q̃ amõ passiua sunt. cum diis aut̃ uni
Quis non uideat relicta mediȩtate qͣntum inclinentus
⁊ depͥmant᷑. ininfima : S planę ⁊̃ ibi medii post̃
reum. hominesq t̾renum. duo uͦ cõmunia sint i¬
q̃ gen̾e sunt anmalia .⁊ m̃te rõnalia. Nam ⁊ ipl
cum dediis ⁊ hominibꝰ loq̃retur. habetis inquit ha
animalia. ⁊ ñ solent isti dos nͥ rõnalem m̃tẽ phibi
Duo sunt resioua. quod sunt anĩo passiua :⁊ tp̃r gtn¬
ꝓporcionali rõnȩ libͣta medietas. neq sustollatur
in summa. neqininfima depͥmat᷑. Ipsa ẽ aut illa
demonũ misera et̾nitas. uł etna miseria. Iui eni
ait amõ passiua. ętiã misera dixiss. nͥ eoꝵ cultorl
erubuiss. Porro quia ꝓuidentia sũmi dĩ sic̃ etaps
fatetur. nõ fortuita temeritate regitur mundis¬

Expanded text:
m tria dixit eos habere nobiscum, quod genere animalia, quod mente rationalia, quod animo passiua sunt; cum dis autem unumQuis non uideat relicta medietate quantum inclinentur et deprimantur ad infima? Sed plane etiam ibi medii possunt ita rium hominesque terrenum; duo uero communia sint  genere sunt animalia, et mente rationalia. Nam et ipse cum de diis et hominibus loqueretur, « Habetis » inquit, « bina animalia. » Et non solent isti deos nisi rationales mente perhibere. Duo sunt residua, quod sunt animo passiva, et toportionali ratione librata medietas neque sustollatur in summa, neque in infima deprimatur. Ipsa est autem illa daemonum misera aeternitas uel aeterna miseria. Qui enim ait animo passiua\', etiam \'misera\' dixisset, nisi eorum cultoribus erubuisset. Porro quia prouidentia summi Dei, sicut etiam ipsi fatentur, non fortuita temer
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃o pletosq eni usitatum ẽ dici alios bonos. alios maloᷤᷤ
demones. quȩ sit etiam platonicoꝵ. siuȩ quoꝵ lib sen¬
tentiam. nequaqͣm eiꝰ ẽ negligenda discussio. nequis qͣm
ułut demones bonos sequendos sibi ȩẽ arbitret᷑. ꝑ quos
tanqͣm medios diis quos omĩs bonos credit dum conci¬
liari affectat ⁊ studet. uͥ quasi cum eis possit ẽẽ pꝰmortẽ.
uretitus malignoꝵ sp̃uum decept̾q fallatia. longe ab¬
eiret a uero dõ. cum quo solo ⁊ in quo solo ⁊ de quo solo.¬

Expanded text:
Aput plerosque enim usitatum est dici, alios bonos alios malos Aput plerosque enim usitatum est dici, alios bonos alios malos daemones; quae siue sit etiam Platonicorum, siue quorumlibet sententia, nequaquam eius est neglegenda discussio, ne quisquam uelut daemones bonos sequendos sibi esse arbitretur, per quos tamquam medios dis, quos omnes bonos credit, dum conciliari adfectat et studet, ut quasi cum eis possit esse post mortem, inretitus malignorum spirituum deceptusque fallacia longe aberret a uero Deo, cum quo solo et in quo solo et de quo solo
Abbreviated transcription (Latin):
ut hinc ꝑferant desid̾ata in referant impetrata atq
dam uitam bõꝵ quȩ p mortem futura ẽ libro suꝑiore
quesiuimiis quo pacto demones qui talibꝰ gaudent
qualia boni et prudentes homines adu̾sant᷑ ⁊ damp¬
nant ide saclega facinonasa fragitiosa nõ de quibꝰ¬
libet hoĩbꝰ s de ipsis diis fignita poetarum. ⁊ magica¬
rum artium scȩłatam puniendamq uiolentiã. possit
qͣsi ꝓpinquiores ⁊ amicitiores. diis bonis conciliare
homines bonos. ⁊ hoc nulla rõne posse comꝑtũ ẽ. ꝓin¬
hic lib̾ sic in illiꝰ finȩ ꝓmisimus. disputationẽ contin̾e
debebit de differentia quam uolunt eẽ nõ dõꝵ int̾ se
quos om̃s bonos dicunt. nec de differentia doꝵ ⁊ de¬
monum quoꝵ illos ab hominibꝰ longe alteq se uin¬
gunt. istos int̾ des ⁊ homines collocant. s de differen¬
tia ipsorum demonum. q̃ ad p̾sente ꝑtinet quęstionẽ.

Expanded text:
ut hinc perferant desiderata, inde referant impetrata; atquut hinc perferant desiderata, inde referant impetrata; atqudam uitam beatam quae post mortem futura est: libro superiore quaesiuimus, quo pacto daemones, qui talibus gaudent, qualia boni et prudentes homines auersantur et damnant, id est sacrilega flagitiosa facinerosa non de quolibet homine, srum artium sceleratam puniendamque violentiam, possint quasi propinquiores et amiciores diis bonis conciliare homines bonos; et hoc nulla ratione posse, compertum est. hic liber, sicut in illius fine promisimus, disputationem continere debebit de differentia si quam uolunt esse non deorum inter se, quos omnes bonos dicunt, nec de differentia deorum et daemonum, quorum illos ab hominibus longe alteque seiungunt, istos inter deos et homines conlocant; sed de differentia ipsorum daemonum, quod ad praesentem pertinet quaestionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dõs ee quidam opinati
sunt. quidam uero de diis meliora sentientes. tantũ
eis honoris laudisq tͥbuerunt. ut ullum dõꝵ ma¬
lum cred̾e aud̾ent. S illi qui des quosdam bonos.
malos eẽ quosdam dixerunt. demones quoq appel¬
lauerunt nomine doꝵ. qͣmqͣm ⁊ dos s rarius noiȩ
demonum. ita ut ipsum iouem quẽ uolunt eẽ re¬
ge ac pͥncipiem cet̾oꝵ ab homero fateant᷑ demonẽ
nuncupatum. hi aut̃ qui om̃s dõs ñ nisi bones ẽ
aserunt. ⁊ longe p̾stantiores eis hominbꝰ qui ꝑhi¬
bentur boni. m̃to mouent᷑ aemonum factis quȩ
negur non possunt. eaq nullom adiis quas onĩs
bone uolunt cõmitti posse ecistimantes. disferen¬
tiam unt̃ dos ⁊ demones aohibe cogunt᷑. ut quncqͥo
eis m̾ito displic in oꝑibꝰ uel affectibꝰ p̃ius quibꝰ ui suã¬
manifestant occulti sp̃c. id eredant eẽ demones ñ dõꝵ.
S qr eosdẽ demones int̾ homines ⁊ dos ita medios
constitutos putant. tanqͣm nullus ds homini misceat᷑

Expanded text:
deos esse quidam opinati sunt; quidam uero de dis meliora sentientes tantum eis honoris laudisque tribuerunt, ut nullum deorum malum credere auderent. Sed illi, qui deos quosdam bonos, quosdam malos esse dixerunt, daemones quoque appellauerunt nomine deorum, quamquam et deos, sed rarius, nomine daemonum, ita ut ipsum Iouem, quem uolunt esse regem ac principem ceterorum, ab Homero fateantur daemonem nuncupatum. Hi autem, qui omnes deos non nisi bonos esse adserunt et longe praestantiores eis hominibus, qui perhibentur boni, merito mouentur daemonum factis, quae negare non possunt; eaque nullo modo a dis, quos omnes bonos uolunt, committi posse existimantes differentiam inter deos et daemones adhibere coguntur, ut, quidquid eis merito displicet in omanifestant occulti spiritus, id credant esse daemonum, non deorum. Sed quia eosdem daemones inter homines et deos ita medios constitutos putant, tanquam nullus deus homini misceatur
Abbreviated transcription (Latin):
resistunt. non eis cendentes ad aut aliquid approba¬
diĩ uł ꝑpetͣndum quod exorbitet ab itin̾e sapientiȩ
uł lege iusticiȩ: S stultis mortalibꝰ ⁊ iniustis nõ¬
non corporibꝰ s moribꝰ similes. ut ñ dicã det̾iores eo
quod uetustiores ⁊ debita pena insanabiles. ipsius
quoq mentis ut istȩ appellauit salo fluctuant. nec
inueritatȩ atq uirtute qua t᷑bulentis ⁊ pranis af¬
ffectionibꝰ repugnatur. ex ulla amĩ partȩ consistut᷑.

Expanded text:
e inperturbata, resistunt, non eis cedentes ad aliquid adprobae inperturbata, resistunt, non eis cedentes ad aliquid adprobandum uel perpetrandum, quod exorbitet ab itinere sapientiae et lege iustitiae; sed stultis mortalibus et iniustis non corporibus, sed moribus similes ut non dicam deteriores, eo quo uetustiores et debita poena insanabiles ipsius quoque mentis, ut iste appellauit, salo fluctuant, nec in ueritate adque uirtute, qua turbulentis et prauis affectionibus repugnatur, ex ulla animi parte consistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
loquens de aereis eoꝵ corporibꝰ. de uirtutibꝰ tacuit am̃oꝵ.
quibꝰ eẽnt p̃diti sicẽnt boni: T acuit gͦ bĩtudinis can¬
sam. inditium u̾o miseriȩ tac̾ȩ non potuit. Confitens
eoꝵ mentes questionales cẽ. ꝑhibuit nõ saltem imbu¬
tam munitãq ũtutẽ passionibꝰ amĩ urationalibꝰ neq̃qͣ
ced̾e. s ipsam quoq sic̃ stultaꝵ m̃tium mos ẽ ꝓcellosis
quodam ꝑt̾bationibꝰ agitari. Uerba namq eiꝰ de hac
re ista sunt. Ex hoc fermȩ demonum num̃o inquit
poete solent. non quidẽ ꝓcul a u̾itate osores ⁊ ama¬
tores quorda hominũ des finge hos ꝓspare ⁊ euehere
cionum ęstus fluctuare. quȩ omnes turbele tempeᷤᷤ¬
tatesq ꝓcul adõꝵ cęlestium tranqͥllitate exulant.¬
Nũ ẽ inhis uerbis ulla dubitatio. qd̾ ñ amoꝵ aliqͣs
inferiores partes s ipsas demonum m̃tes quibꝰ raci¬
onalia sunt animalia. ꝓcellosoꝵ salũ dix̃ passionĩ
tempestate t᷑bari. ut ne hominibꝰ quidẽ sapientibꝰ

Expanded text:
loquens de aeriis eorum corporibus de uirtutibus tacuit animorum, quibus essent praediti, si essent boni. Tacuit ergo beatitudinis causam, indicium uero miseriae tacere non potuit, confitens eorum mentem, qua rationales esse perhibuit, non saltem inbutam munitamque uirtute passionibus animi inrationabilibus nequaquam cedere, sed ipsam quoque, sicut stultarum mentium mos est, procellosis quodam modo perturbationibus agitari. Verba namque eius de hac re ista sunt: Ex hoc ferme daemonum numero, inquit, poetae solent haudquaquam procul a ueritate osores et amatores quorundam hominum deos fingere; hos prosperare et euehere, tionum aestus fluctuare, quae omnes turbelae tempestatesque procul a deorum caelestium tranqNum est in his uerbis ulla dubitatio, quod non animorum aliquas inferiores partes, sed ipsas daemonum mentes, quibus rationalia sunt animalia, uelut procellosum salum dixit passionum tempestate turbari? ut ne hominibus quidem sapientibus