comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aute ꝑnidebat: ec sibi nũtiata frĩbꝰ ĩdicabat.
kequent̾ aut dyabolꝰ dũ mille nccẽ¬
di artibꝰ irũ sc̃m conabat᷑ illud̾e isi¬
Dilem se ei forns dulsissimis igerebat.
Nam nnt̾dum ĩ iouis ꝑso nau: plerum q
mercuru. Sepe eĩ uen̾is ac minerue se trãs¬
figuratum ens uultibꝰ offerebat.: Ad u̾sus
quem semꝑ int̾rita se signo crucis ⁊ oronus
auxilio ꝓtegebat. Audiebant᷑ plerũq con¬
uitia quibꝰ illũ curba cemonũ ꝑterius uo¬
frĩbꝰ se audiuisse demonem ꝓteruis ucti¬
bꝰ martinũ ĩcrepantẽ. cur iitra mõast̾iũ
aliquos ex frĩbꝰ qui olim bapasmũ diũsis
erroribꝰ ꝑ didissent: ꝯũsos ostea recepiss.
expouente dyatolo crimina singulor. Mar
Anciqua delicta melioris uite ꝯu̾sione.¬
purgari.⁊ ꝑ miscd̃ia dũi. absoluendos eẽ¬
a petis: qͥ peccare desm̾ent. Contradicente¬
ex clamasse martin: Si tu ip̃e omifabilis
ab hom̃ũ ĩ sectatõne desist̾es. ⁊ te fc̃oꝵ tuoꝵ¬

Expanded text:
tribus indicabat. Frequenter autem diabolus, dum mille nocendi artibus sanctum uirum conabatur inludere, uisibilem se ei formis diuersissimis ingerebat. nam interdum in Iouis personam, plerumque Mercuri, saepe etiam se Veneris ac Mineruae transfiguratum uultibus offerebat: aduersus quem semper interritus signo se crucis et orationis auxilio protegebat. audiebantur plerumque conuicia, quibus illum turba daemonum proteruis uofratribus, audisse se daemonem proteruis Martinum uocibus increpantem, cur intra monasterium aliquos ex fratribus, qui olim baptismum diuersis erroribus perdidissent, conuersos postea recepisset, exponentem crimina singulorum: Maanter, antiqua delicta melioris uitae conndos esse peccatis, qui peccare desierint. contra dicenteocem fertur exclamasse Martinus: si tu ipse, miserabilis , ab hominum insectatione desisteres et te factorum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
frequent urgebat. quia falłe nõ posset insi¬
diis.
Uodam aũt p̃r dyabolus cornu bonis
eruencũ imanu tenẽs. cũ ĩgenti fremi¬
tu cellulam eius irrupit. cruentamq osten¬
tans dext̾am. et de adurisso recenti scelere cõ¬
gaudens: ubi est ĩquit martine uirtꝯ tua:¬
Ecce unũ detius modo int̾feci. Sñc ille ꝯuo¬
catis frĩbꝰ refert quid dyabolus indicasset.
sollicitosq ẽẽ p̾cepit ꝑ cellulas singulorum.
quis naui ẽẽt hoc casu effectus. Nemine in
quidem de eẽ de monachis: S unũ rusticũ
m̃cede ꝯduetũ ut uehiculo ligna deferret uus¬
se ad siluam nũciant:. Iutet igit᷑ aliquos ire
ei obiuiam: Itaq nõ longe amonast̾io iam
pene exaninus ĩuenit᷑. Extrenũ tam̃ sp̃m
trabens. iudicat frĩbꝰ casum mortis ⁊ uulne¬
guina cornu ĩ iecisse. noc multũ post uitã¬

Expanded text:
urgebat frequenter, quia fallere non posset insiurgebat frequenter, quia fallere non posset insidiis. Quodam autem tempore cornu bovis cruentum in manu tenens cum ingenti fremitu cellulam ejus irrupit, cruentamque ostentans dexteram, et admisso recens scelere congaudens, Ubi est, inquit, Martine, virtus tua? unum de tuis modo interfeci. Tunc ille convocatis fratribus refert quid diabolus indicasset; sollicitosque esse praecipit per cellulas singulorum, quisnam hoc casu fuisset affectus. Neminem quidem deesse de monachis, sed unum rusticum mercede conductum, ut vehiculo ligna deferret, isse ad silvam nuntiant. Jubet igitur aliquos ire ei obviam. Ita baud longe a monasterio jam pene exanimis invenitur. Extremum tamen spiritum trahens indicat fratribus causam mortis et uulneguina cornu adegisse. nec multo post uita
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uo scõ ep̃o pociꝯ dari uibet: expeccaus atq
ambiens. nt ab illiꝰ dexta poculum sumeret.
S martinꝰ ubi bibit. paterm presbro suo tra¬
didit. Nullam scilicet existimans digniorem
qui possit prior bibere. nec integrum sibi fore.
si auc regen ip̃m. aut eos qui a rege erant ꝓ¬
ons q qui tuc ad eraut ita admiraci sũt ut
hec ip̃m ĩ quo cõtempti fuerãt. eis plac̾et.
Celeberrimũ q fuit ꝑ om̃e palatium fecisse
turum ut si adytaliam ꝑgec. quo ire
cupiebat. bellum ualentimano impatori ĩ¬
feriens sciret se primo quidẽ impetu fuciu¬
uni ẽẽ uctorem :s paruo post ip̃re ẽẽ pitur̃
pͥmo aduentu eiꝰ ualentinianꝰ i fugam u̾sa
est. De nde post annũ fere resumptis uiribꝰ
captum intra aqua leye urbis muros ma¬
xiiiui int̾fecit.
eũẜmone lcquerent᷑. Dyalolum uo tam
cõspicabilem ⁊ subiectũ ocłis hebat. ut sine
se ĩꝓpria sb̾stancia continet. sine ĩdiu̾sas fi¬
bolus sciret se effug̾e uõ posse. ꝯuicus eum

Expanded text:
episcopo potius dari iubet, expectans adque ambiens, ut ab illius dextera poculum sumeret. sed Martinus ubi ebibit, pateram presbytero suo tradidit, nullum scilicet existimans digniorem, qui post se prior biberet, nec integrum sibi fore, si aut regem ipsum aut eos, qui a rege erant pomnesque qui tunc aderant ita admirati sunt, ut hoc ipsum eis, in quo contempti fuerant, placeret. celeberrimumque per omne palatium fuit, fecisse turum ut, si ad Italiam pergeret, quo ire cupiebat, bellum Valentiniano imperatori inferens, sciret se primo quidem impetu futurum esse uictorem, sed paruo post tempore esse periturum. primo aduentu eius Valentinianus in fugam uersus est: deinde post annum fere resumptis uiribus captum intra Aquileiae muros Maximum interfecit. o tam conspicabilem et subjectum oculis habebat, ut sive se in propria substantia contineret, sive in diversas fibolus sciret se effugere non posse, conviciis eum
Abbreviated transcription (Latin):
bni flania dissiliens: et estuans ĩ casinu fu¬
rit unda Miro q repente modo ĩdurantur
magis flanns pisces: lege mutata nature
Et in tractabiles duriq sensus: tanti noui¬
tate miraculi molliunt᷑. Int̾ea nulites ad
sac̾totem ꝯ currũt. direpta ꝙ referunt. genibꝰ
adherent. ueniam facinoris petũt: Ignoscit
mis redeũt. ⁊ tomant᷑¬
Reclaris signis stupenda succedunt:. Er¬
at eũ in foro orbis ĩ altõri baside emi¬
nens sinulacrum: ꝙ uir beatus zelo diuini
auioris succensus deiecit ⁊ ꝯfregit: In ultio¬
nem igitur numinis sui sacrilege plebis

Expanded text:
vim flamma, dissiliens, et aestuans incassum fuvim flamma, dissiliens, et aestuans incassum furibunda, miroque repente modo indurantur magis flammis pisces, lege mutata naturae, et intractabiles durique sensus tanti novitate miraculi molliuntur. Interea milites ad sacerdotem concurrunt, direpta referunt, genibus adhaerent, veniam facinoris petunt. Ignoscit mis redeunt et domante signis stupenda succedunt. 5. Erat namque in foro, in altiori baside eminens simulacrum, quod vir beatissimus, zelo divini amoris accensus, dejecit atque confregit. In ultionem igitur numinis sui, sacrilegae plebis
Abbreviated transcription (Latin):
runt facinoris ueniam expetũt. ⁊ merent᷑.
Amissos repetũt sensus: atq ꝑcipiũt. Sici¬
unt sacri fontis fluenta. ⁊ hauriunt. Itaq
ĩnmuico abstulic. detulit telo Detrarit hos¬
ti. actori restituit: C aptiuos ei reddidit lib¬
tati: ptone captiuo. Uiteq mor tuos mortis
actore ꝓstraco. restairauit. Sie q pastor egie
dño felici fenore młtiplicata restitint:
Li quanculum u̾o post hec tp̃ris fluxat.
et pcepit duobus famulis ut ĩ flummie
ꝙ uixta urbem p̾ter fluit. pancos ꝓadueien¬
tib pisces capent. Nec mora p̾ceptis õbedi¬
unt: pisces capiunt. lina colligunt. ad urbẽ
remeant. Quos nulites qui ĩp̃sidio ad erãt
q fueraut: testis luctus edocuit: Beatꝰ ta¬
men pontifex amissis nõ doluit ex ꝯtemptu.
S afflictis ꝯgeniut ex affectu Illic ꝯ stanti¬
am rigor tenuit: hic lacrimas pietas fu dic:
edoniare flamis. Subiecto et ei igne. latices¬
exultant. Sed nouo repente miraculo ꝑdit

Expanded text:
runt, facinoris veniam expetunt et merentur, amissos repetunt sensus atque percipiunt, sentiunt sani fontis fluenta et hauriunt. Discessit inimico abstulit, detulit coelo; detraxit hosti, auctori restituit: captivos enim reddidit libertati, praedone captivo, vitaeque mortuos, mortis auctore prostrato, restauravit. Et Domino felici fenore multiplicata restituit. 4. Aliquantulum vero post haec temporis fluxerat, et praecepit duobus ecclesiae famulis ut in flumine, quod juxta urbem praeterfluit, paucos pro advenientibus pisces caperent. Haud mora, praeceptis obediunt, pisces capiunt, lina legunt, ad urbem remeant; quos milites, qui in praesidio erant que fuerant testis luctus edocuit. Beatus tamen pontifex amissis non doluit ex contemptu, sed afflictis congemuit ex affectu. Illinc constantiam vigor tenuit, hinc lacrymas pietas fudit. Fedomare flammis: subjecto etenim igne exsultant latices, sed novo repente miraculo, perdit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectus idemq cõsul euodius uir quo uicħ̾
unqͣ illo iustiꝰ fuit. C omites duo: sũ ma
pot̾ate p̾dici fratꝰ regis et pacruus: Medins
nt̾ hos martimi preb ascubuerat Ip̃e antem
martinꝰ selsula uxta regem posita conseterat.
ad mediũ fere ꝯunuum ut mioris ẽ. pathe

Expanded text:
praefectus idemque consul Euodius, uir quo nihil praefectus idemque consul Euodius, uir quo nihil umquam iustius fuit, comites duo summa potestate praediti, frater regis et patruus: medius inter hos Martini presbyter accubuerat, ipse autem in sellula iuxta regem posita consederat. ad medium fere conuiuium, ut moris est, pate
Abbreviated transcription (Latin):
Unad imꝑatorẽ maximũ ferccis
ĩgenii uirũ et belloꝵ cim liũ uicto¬
uotaretur: Se q degeneri in constantia regie
clientele sac̾totalis dignitas subdidisset. m
solo martiuo apliea auctoritas ꝑmanebat.
Nam et si ꝓ aliquibꝰ supplicandum regi fuit.
impauit pcciꝰ quam regauit. et a cõnuio
eiꝰ frequenter regatus abstinuit: Dicens se
niense eiꝰ ꝓticipem ẽẽ nõ posse Qui ĩꝑatores
unũ regno alter uita expulisset: Postremo
cũ maxiniꝰ se nõ sponte sũpsisse ĩpiũ affir¬
maret. s ĩpositau sibi amilicibꝰ diuino nu¬
tu regni necessitatem aruus defendisse: et
nõ alienam ab ᷑ dei uoluntatẽ uideri. penes
queni iam ĩcredibili euencu uictoria fuiss
nlłmq ex adu̾sariis nsi ĩacie eccubuisse.
tandem uictus uł rõne. uł p̾cibꝰ ad ꝯuimũ
uenit Miruu ĩ modũ gandente rege ꝙ
id impetrassec
Onmue aũt ad erant ueluti ad diem
festum euceati. sum atq illustres iuri.

Expanded text:
ad imperatorem Maximum, ferocis ingenii uirum et bellorum ciuilium uictootaretur seque degenere inconstantia regiae clientelae sacerdotalis dignitas subdidisset, in solo Martino apostolica auctoritas permanebat. nam et si pro aliquibus regi supplicandum fuit, imperauit potius quam rogauit, et a conuiuio eius frequenter rogatus abstinuit, dicens se mensae eius participem esse non posse, qui imperatores unum regno, alterum uita expulisset. postremo, cum Maximus se non sponte sumpsisse imperium adfirmaret, sed inpositam sibi a militibus diuino nutu regni necessitatem armis defendisse, et non alienam ab eo Dei uoluntatem uideri, penes quem tam incredibili euentu uictoria fuisset, nullumque ex aduersariis nisi in acie occubuisse, tandem uictus uel ratione uel precibus ad conuiuium uenit, mirum in modum gaudente rege, quod id impetrasset. conuiuae autem aderant, uelut ad diem festum euocati, summi adque inlustres uiri,
Abbreviated transcription (Latin):
surũ. qd̾ post ea rei ꝓbauit euentꝰ: acpͥmũ
int̾ alpes deuia secutus ĩcidit ĩ lacrones:
Cũq unꝰ securim eleuatam ĩcaput eiꝰ ibras¬
set: ictum ferientis dext̾a susti nuitalt᷑. Uinc¬
tis tam post tergũ manibꝰ uni ẜuandus ⁊¬
custodiendꝰ tradit᷑. Qui cũ eũ ad remociora
duxisset. ꝑ cũctari ab eo cepit quis naui ẽẽt
respondit. xp̃ianu se eẽ: Que rebat etiam
ab eo antimet. Sũc u̾o cõstancissime ꝓfite¬
tur. nũ quani se cam fuisse securũ. quia sci¬
ret miscd̃iam dñi maxĩe ĩ tẽptatõnbꝰ affu¬
turam se magis illi dolore. qui xp̃i iniscd̃ia
ut pote latrocinia ex̾cens ẽẽt ĩdignus: In¬
gressꝰq euaugelicam dispucatõnem: uer
orans us ꝓ se dnñ p̾caret᷑. Idem q post ea
religiosam duxit uitaui¬
Sit᷑ martinꝰ inde ꝓ gressꝰ: cũ medio¬
lanũ p̾terisset. dyabolus ĩ itiu̾e huma¬
na specie assũpta se ei obuiuui tulit. quo

Expanded text:
surum: quod postea probauit euentus. ac primum surum: quod postea probauit euentus. ac primum inter Alpes deuia secutus incidit in latrones. cumque unus securi eleuata in caput eius librasset ictum, ferientis dexteram sustinuit alter: uinctis tamen post tergum manibus uni adseruandus et spoliandus traditur. qui cum eum ad remotiora duxisset, percontari ab eo coepit, quisnam esset. respondit Christianum se esse. quaerebat etiam ab eo an timeret. tum uero constantissime profitetur, numquam se tam fuisse securum, quia sciret misericordiam Domini maxime in temptationibus adfuturam: se magis illi dolere, qui Christi misericordia utpote latrocinia exercens esset indignus. ingressusque euangelicam disputationem uerborans ut pro ae Dominum precaretur. idemque postea religiosam agens uitaitur Martinus inde progressus cum Mediolanum praeterisset, diabolus in itinere, humana specie adsumpta, se ei obuiam tulit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s debuit p̾stare uictoriam: quã ut sub¬
actis sine sanguũe hostibꝰ. n emo moraret᷑
x in de relicta militia. sc̃i hylarium
ciit. ⁊ aliꝙͣ diu apd̾ eũ ꝯmoratus est. Sẽp¬
tanit aũt item hylariꝰ ĩposito dyaconi
offitõ sidi eũ arciꝰ implicare. ⁊ mĩ st̾io uin¬
ciri diuino: Sed cum sepissime restitiss
ĩdignũ se eẽ ecciferans: in tellexit uir
alcioris ĩgenii Hec eũ modo posse ꝯstͥngi.
si io ei officu impon̾et. ĩ quo quidã locꝰ ĩuiric
indẽcui Itaq exorcistam eũ ẽe p̾cepit. ꝙͣ ille
ordinaconem ne despexisse canꝙͣ humilior¬
em uiterec᷑ nõ repudiauit:
Ec multum post. martinꝰ ad monitus
ꝑ soporem ut prĩam parentes q quos
adhuc gencilitas detinebat: religiosa sollici¬
tudine ui sicaret. ex uolũtate scĩ hylarii ꝓfectꝰ
est Multis ꝙ obstrietus p̾cibꝰ et lacrimis
Contestatꝰ est aũt fr̃es: młta se ad u̾sa pas¬

Expanded text:
Christus debuit praestare uictoriam, quam ut subChristus debuit praestare uictoriam, quam ut subactis sine sanguine hostibus nemo moreretur. Exinde relicta militia sanctum Hilarium tiit et aliquamdiu apud eum commoratus est. temptauit autem idem Hilarius inposito diaconatus officio sibi eum artius inplicare et ministerio uincire diuino. sed cum saepissime restitisset, indignum se esse uociferans, intellexit uir altioris ingenii, . uno eum modo posse constringi, si id ei officii imponeret, in quo quidam locus iniuriae uideretur: itaque exorcistam eum esse praecepit. quam ille ordinationem, ne despexisse tamquam humiliorem uideretur, non repudiauit. nec multo post admonitus per soporem, ut patriam parentesque, quos adhuc gentilitas detinebat, religiosa sollicitudine uisitaret, ex uoluntate sancti Hilari profectus est, multis ab eo obstrictus precibus et lacrimis contestatus fratribus, multa se aduersa pas
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾ea irruentibꝰ intra gallias barbaris
Iulianꝰ cesar coacto ĩ unũ ex̾ citu apud
uangionũ ciuitatẽ. donaciuũ cepit eroga¬
tibi: pat̾e ut nũc nulicem deo. donatiuum
tuũ miles pugnatum accipiat. Xp̃i ego
nules sũ: pugnare mͥ nõ licet. Tũc adu̾sꝰ
hauc rccem cirãnꝰ ĩ fremuit. dicẽs eũ me¬
tu pugne q̃ postera die erat futaͣ nõ religio¬
nis gr̃a de tractare nulitiam: At marturꝰ
ĩcrepitꝰ.ymo illato sibi t̾rore constancioꝵ
si hec in quit ignauie ascribit᷑ nõ ficer: cras¬
tina die aute aciem ĩ ermis ascato. Et in
noĩe dm̃ ihũ signo crucis nõ clipeo ꝓtectꝰ.
aut galea hostuicuneos pene trabo securus
Retrudi ergo ĩ custodiam ubet᷑. facturus
fidem dictis. ut ĩerinis barbaris obic̾et᷑
Post̾o aũt die hostes legatos depace mix¬
unt sua oĩa seq dantes Unde quis dubi¬
tet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam:
morte scĩ uiolarent᷑ obtutꝰ. exemiit pugne
necessitatem Neq eĩ aliam ꝓmilite suo

Expanded text:
nterea irruentibus intra Gallias barbaris, Julianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum civitatem, donativum coepit erogatibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet. tum uero aduersus hanc uocem tyrannus infremuit dicens, eum metu pugnae, quae postero die erat futura, non religionis gratia detractare militiam. at Martinus intrepidus, immo inlato sibi terrore constantior, si hoc, inquit, ignauiae adscribitur, non fidei, crastina die ante aciem inermis adstabo et in nomine Domini Iesu, signo crucis, non clipeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo securus. retrudi ergo in custodiam iubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, mortibus sancti uiolarentur obtutus, exemit pugnae necessitatem. neque enim aliam pro milite suo
Abbreviated transcription (Latin):
si misericors.¬
tianus ep̃s ante sacro scã altaria capa¬
cem cumuuli lccum elegit. ubi ip̃m miro o¬
pere et laudabili arte collecauit. Nam priꝰ
ĩbasilica seĩuiri extenca sepulcrum positum
te ꝯcepit: deuocõne spopondit: osũmato q
oꝑe. diem sacre transla tõnis ꝯstituit. Hec
ergo celerrima fama ꝑ crepuit. et nõ solũ
di ffuse urbis ruchene ꝯelusa simbꝰ loca.s
ex nar bonensi urbe. Marturiꝯ afbas quidã
laudabilis et uita ꝯspicuus. Prius tamen
arcifex eligit᷑ qui extumulo cͥcũiecta de¬
uiatiqni statim sacre uen̾ac̃onis lccũ ĩgres¬
sus.:audaci motu de sepuicro opposita expu¬
lit. S ilico ĩ surgentis dext̾e ictu ꝑ cussus
ĩgeniuit. Ultriciq peua temeritas colapsa
ꝓcubuit:. Iamq sacre cranslatonis dicata

Expanded text:
si misericorssi misericorstianus episcopus ante sacrosancta altaria capacem tumuli locum elegit, ubi ipsum miro opere et laudabili arte collocavit. Nam prius in basilica sancti viri extensa sepulcrum velut te concepit, devotione spopondit, consummatoque opere, diem sacrae translationis constituit. Haec ergo celerrima fama percrebuit, et non solum diffusae urbis conclusa fimbriis loca, sed e Narbonensi urbe Marturius abbas quidam laudabilis et vita conspicuus. Prius tamen artifex eligitur, qui tumulo circumiecta demat: qui statim sacrae venerationis locum ingressus audaci motu de sepulchro opposita expulit, sed ilico insurgentis dexterae ictu percussus ingemuit ultricique paena temeritas prolapsa procubuit. 79 lamque sacrae translationis dicata
Abbreviated transcription (Latin):
Denit ꝙ post triduũ qĩ ĩ nccentim suam
p̾sentia litꝰ monstraturo Illa illico nepha¬
ru suris cortissima cepit euolare ĩ faciem
ripit. equiq cõscendit aunis ꝓdit e cellu¬
la cupiens p̾ire clamoribꝰ queni tardo gre¬
Qu sequi non pot᷑at: Ad sc̃am tamen basi¬
licam erigens ccłos hec. fideli deuotone ⁊
m axima uoce ꝓclamabat Ne sinas sũme
et uirtutum meaꝵ. Cum hec supplex dep̾¬
meret miris repenite modis ꝯspicit ĩme¬
dio atrio ĩmorem laptois riguisse p̾douẽ
acciderat eũi ut ea die sacre deposicdnis scĩ
amantii celebrarent᷑ festa ãmuo orbe cõple¬
to. Et egrediebaut de basilica ppłi expletis
exmore sollempnibꝰ. stupentq muraculi no¬
uitate ꝑculsi. herebat qͦ reus stupens corpore.
stabatanus ĩmixa baculo. Eundit candem
criminosus uberes fletus pec̾m fatet᷑ peccu¬
nam reddit ⁊ ab soluit᷑. domũq remeat ab¬
sione pauꝑis fortis: ĩ absolutone crumino¬

Expanded text:
venitque post triduum quasi innocentiam suam venitque post triduum quasi innocentiam suam praesentialiter monstraturus. 64 lila ilico nefarii furis certissima coepit evolare in faciem ripit equumque conscendit. 65 Anus prodit e cellula cupiens praeire clamoribus quem tardo sequi gressu non poterat. Ad sanctam tamen basilicam erigens oculos hoc fideli devotione et maxima voce proclamabat: Ne sinas, summe et virtus mea. Cumque hoc supplex depromeret, miris repente modis conspicit in medio atrio in morem cautis riguisse cornipedem. Acciderat enim ut ea die sacrae depositionis ejus celebrarentur festa, annuo orbe completo, et egrediebantur de basilica populi expletis ex more solemnibus, stupentque miraculi novitate perculsi. Haerebat quoque reus stupens corpore, stabat anus innixa baculo. Fundit tandem criminosus uberes fletus, peccatum fatetur, pecuniam reddit, et absolvitur, domumque remeat absione pauperis fortis, in absolutione crimino
Abbreviated transcription (Latin):
dio ureuicatis: Igitur mulier quedã erat
quliana noĩe uidua ⁊ anus ⁊ pauꝑ. qmͣ ar¬
tabant parit̾ rragilitas seuii et solitu do
foret cellulam ꝓpo scĩ antiscitis basilicam
collceauit. ut frequẽtiam ꝙͣ tarda seneeto
ei negauerat. Miemitas cellule restauraret
Hinc mercandi uendẽdi q uini ussi: neces¬
sitas uariaꝵ arcium magistra monstraue¬
rat Mercabat᷑ itaq uendebat q hec modo
uina: ut ꝙ suꝑ erat p̾cu fieret sb stantia la¬
lorantis. neꝙ plis lucri capet angientũ.¬
ꝙ̃ uietus ncc̃itas postulabat: Seuit ergo
to haue uir qiidara ntroci scelere: Ait q
utius teneret oũ forsitan ꝓperantem: cele¬
ritatis stũdie auuiles castigat moras. Illeu̾o
curũspectare cepit omia uagisq liñbꝰ uni¬
u̾sa ꝑcurrere: si q̃ eent que uidue sinuil
et pauꝑi crudelis p̾do posset aufferre. Dũ
ergo hec mullebri leuitate turbat᷑ mox il¬
le capsulam cũ exigna peceunia ꝯspicit.
diripit. abstulit ꝙ ad uinũ mercato anfugit.

Expanded text:
ingam. 59 Igitur mulier quaedam erat Iuliana nomine vidua et anus et pauper, quam artabant pariter fragilitas senii et solitudo foret, cellulam prope sancti antistitis basilicam collocavit, ut frequentiam quam tarda senectus ei negaverat vicinitas cellulae restauraret 61 Huic mercandi vendendique vini usum necessitas variarum artium magistra monstraverat. Mercabatur itaque vendebatque hoc modo vina, ut quod supererat pretii fieret substantia laborantis neque plquam victus necessitas postulabat. Venit ergo ad hanc vir quidam atroci scelere, aliis lutius teneret reum, forsitan properantem, celeritatis studio seniles castigat moras. Ille vero circumspectare coepit omnia, vagisque luminibus universa percurrere, si quae essent quae viduae simul et pauperi crudelissimus praedo posset auferre. Dum ergo haec muliebri levitate turbatur, mox ille capsulam cum exigua pecunia conspicit, diripit abstulitque, et vino mercato aufugit,
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e qui felicibꝰ enis actibꝰ ĩ indebat cũ eẽt
annoꝵ qͥntecim: raptꝰ ⁊ cathenatꝰ sa cra¬
mentis militaribꝰ implieatꝰ est. uno tan¬
tum ẜuo comite est ꝯtentꝰ: Cui tamen
u̾sa ince dñis ẜmebat. ad eo ut plerumq
ei et calciamẽta detraheret: et ip̃e detege¬
ret. cibum una capent. hic sepiꝰ nĩ straret.¬
Srienniũ fere ante baptismũ ĩ armis su¬
it: integer tam̃ ab hiis piciis quibꝰ illud
hominũ genus ĩplicari solet: Multa illi
circa ouulitones benignitas. mira caritas
patiencia uo atq hũilitas ultra humanũ
modũ. Nam frugalitatem ĩ eo laudari uõ
est necesse.: qua ita usus est ut iam illo tp̃r
nõ unles s monachus putaret᷑. Q iubꝰ rebꝰ
ita sibi om̃s ꝯmilicones deuicerat: ut eũ¬

Expanded text:
s actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum una caperent, hic tamen saeere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Quibus rebus ita sibi omnes commilitones su
Abbreviated transcription (Latin):
hinli uoce ꝯmemorans. Noli sacdos qͦndã
muli artificis. ne suũ tuũ ułlo afflictonis
queni ad sollempincatem tuami ꝑduxisti hos¬
pitem. ad cellulam suam reduc ĩ columẽ.
tumulus: ⁊ abstrahit᷑ mauꝰ illesa. Ab stractaq
rursus oueripio subicitur:
Nt̾ea obuium sibi ꝙdan uehiculum ĩpu¬
lit ĩpulsũq ꝓstrauit. atq obliquacis stia¬
ci pedibꝰ discurrens roca ꝑ transiit. S ica mi¬
nacem ĩpetum iussa suspendit: ut nec seusũ
doloris strato ĩ flig̾et. nec signa liuoris ĩpͥme¬
ret Euerit ergo motu celeri nec sbiecta cõtri¬
uit: s muĩsteria ꝯplenit itineris relinquens
signa uirtutis. Int̾ hec uero miraculoꝵ ĩ signia
nlło ĩpediente labore. sũmo cũctor gaudio ĩ
icco studiose p̾parato. sacre reliquie corporis¬

Expanded text:
s quondam muli, ne servum tuum ullo afflictionis quem ad solemnitatem tuam perduxisti hospitem, cellulae reduc suae incolumem! tumulus et abstrahitur manus illaesa abstractaque rursus oneri pio subicitur. 84 Interea obvium sibi quendam vehiculum impulit impulsumque prostravit atque obliquatis strati pedibus discurrens rota pertransiit, sed ita minacem impetum iussa suspendit, ut nec sensum doloris strato infligeret nec signa livoris imprimeret. Cucurrit ergo motu celeri nec subiecta contrivit, sed ministeria complevit itineris relinquens signa virtutis. 85 Inter haec vero miraculorum insignia, nullo impediente labore, summo cunctorum gaudio in loco studiose praeparato reliquiae s
Abbreviated transcription (Latin):
timm. Igitur beatus amantiꝰ tanta meri¬
tor luce p̾ fulgens t̾rena t̾ris mẽbra ꝯdit.
s celestis sp̃us celsa con scendit: illic nunc
uirtutum. Illic int̾pellat ꝓ famulis uoce
supplici: hic cuet᷑ famulos uirtute sublum
Illic pecit. hic p̾sdat. Illic uota fundit. hic
uotis rospondet.¬

Expanded text:
ium. Igitur beatissimus Amantius hac meritorum luce fulgens, terrena terris membra condit, sed coelestis spiritus celsa conscendit; illic nunc te virtutum; illic interpellat pro famulis voce supplici, hic tuetur famulos virtute sublimi; illic petit, hic praestat; illic vota fundit, hic votis respondet
Abbreviated transcription (Latin):
Tam diu fixis stabitis plãtis: donec diis debitũ
reddatis obseqͥum: Tuc amibo fr̃es ĩ ligno ꝯfixi psal¬
lebãt dicẽtes Ecce ꝙͣ bonĩ ⁊ ꝙͣ iocũdũ: hitare
fres ĩ unũ Dixit eis fabianꝰ. Infelices ⁊ mifi
bene epulati sumꝯ. Et modo ĩcipiinꝯ ẽe fixi in-
amore xp̃i Utina nos sic ee sic̃ modo fumꝰ.
dumẽto: Cũ at tnͣsisset una dies ⁊ una nox. ⁊ illi
ĩ psalmis et hypnis ꝑseu̾arẽt. Iussit eos fabianꝰ¬
p̾fectꝰ ubi stabant lanceis ꝑ lat̾a u̾b̾erati. ⁊ sic
ꝑ martirii głiam ad regna siderea migrauerũt:¬

Expanded text:
 Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, bene epulati sumus, modo coepimus esse fixi in amore Christi: utinam nos sic esse, sicut sumus, dumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾o̾ adhoc inducias sceleratis filiis tuis marcelli¬
ano ⁊ marcho dedisse cognoscor. ut nõ solũ tu illos
ab etrore nõ tolleres. S illi te suis erroribꝰ irreti
ret:.
erroris discutite. ⁊ uidete que oꝑa: erroris
noĩe nũcupẽt᷑: p̾fectꝰ dix̃: Tu dic que oꝑa erro¬
ris nomẽ accipiũt: Tranqͥllin ꝯ respõdit: Pͥdmꝰ
error ẽ: uiã uite relinq̃re. et ꝑuiã mortis gratãt᷑
incede̾ Prefectꝰ dixit: Et que ẽ uia mortis ͤ
Tx a qlliuꝯ iendit:. Nõne tibi uidet᷑ uia mortis ẽẽ
gna c⁊ lapides adorare: Prefecto dix: Egͥo nõ sunt
dii quos nes coliniꝯ: Trãquillinꝯ uxndit: In tantu
nõ st diĩ: ut legat᷑ ĩ codicib publicis qͣm alienati st̃.¬

Expanded text:
video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent.  ipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ariua corripitis. ⁊ eiꝯ milites auincło ferri soluẽ¬
tes. uos ip̃os intrepidos optatis ꝓoctidẽdis occidi:
Um a̾t hec andiẽtes õs ꝑit̾ fletibꝰ penitẽtiã
p̾tite ꝑsuasionis ostẽd̾ent: marchꝰ ait:
Discite pentes carissimi. ⁊ nr̃e ꝯuiges discãt:¬

Expanded text:
arma arripitis, et ejus milites a vinculo ferri solventes, vos ipsos intrepidos optatis pro occidendis occidi. 27. Cum haec audientes omnes pariter fletibus poenitentiam praeteritae persuasionis ostenderent, Marcus ait: Discite, parentes charissimi, et vest
Abbreviated transcription (Latin):
fortit̾ ꝑrexistis ad palmã et muĩc ꝑiniẜia bladim̃¬
ta coronã deponitis sempitnã: Discat mic ꝑ uos
xp̃i militũ fortitudo: fide pociꝯ armari ꝙͣ ferro: fio¬
abice̾. Isti quos plorãtes atẽ ditis: gauderẽt si pos¬
set̃ scire ꝙ uos nostis: Putãt eĩ quod ista uita

Expanded text:
fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. No. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita
Abbreviated transcription (Latin):
bras trahere. ⁊ ad etia reqͥe ad penas sẽpit̾uas
accersire :
cuctꝯ balteo ex suo ore ꝓferret: sb̾ito ꝑ unã
fere horã splẽdore nimio de celo ueiente illi̾̃ata
ẽ. et sb̾ ip̃o spledore pallio candidissimo amictꝯ¬

Expanded text:
bras trahere, et ab aeterna requie ad poenas sempiternas accersire. cinctus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm bt̃s ẽem si ꝓur̃a mereri possẽ salute ꝯstringi:
Forsitã sangͥnis mei effusione abluerer: ut mor¬
tẽ illã penaꝵ et̾naꝵ enad̾em. ⁊ ad illã uitã ꝑtin¬
gerẽ. qͣm uob̾ de ꝯ ꝑos dñi mei sebastiani manifes
marchũ ut absced̾ent ⁊ dix̾unt ei Si tu fidei
głiam quã nũꝙͣ habueras accepisti: quoniͦ nos
qui sẽꝑ eam ab ĩ fancia habuimꝯ eam relinqͣntes
tibi passionis nr̃e calicẽ damꝰ. quẽ tͥ uos ꝓpinare

Expanded text:
 pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Sebastiani manifestMarcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras accepisti; quomodo nos quam fidem semper ab infantia habuimus, relinquentes, tibi passionis nostrae calicem damus, quem nos tibi propinare
Abbreviated transcription (Latin):
celis si dereas mãsiones in quibꝯ una cũ ilł ⁊ cũ fi¬
liis ur̃is ĩ ꝑpetuo gaudio maneatis: O uere illũ¬
tam formose uite amore nõ capit᷑. qui timet istã
uitã ꝑdere morita᷑m. ⁊ illã accipe niõ unlt que pe¬
dia sic incohant. ut tͥminũ nesciãt: Sic pncipnũ

Expanded text:
elo sidereas mansiones, in quibus una vobiscum et cum filiis vestris in perpetuo gaudio maneatis. Quod tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere perituram, et illam accipere quae pedia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium
Abbreviated transcription (Latin):
tormẽtoꝵ gen̾a uicissim sibi succedẽtia cũ p̾cio¬
sa martirũ xp̃i mebra uariis distẽd̾e̾nt᷑ cruciatib
ꝯsolattẽ semꝑ celesti a cũctis eruebant᷑ tribłatõ¬
nibꝯ Perpendes ergo tyrãnꝯ scos dei ĩ sufferẽdo
a la cres incertãdo ĩsuꝑabiles: de dit sentẽtiã ut ca
agones martirii suꝑatos. felices eoꝵ aĩe nexi¬
lꝯ solute corporeis candidatis scoꝵ martirũ so¬

Expanded text:
tormentorum genera vicissim sibi succedentia, cum pretiosa Christi martyrum membra variis distenderentur cruciatibus, consolatione semper coelesti a cunctis eruebantur tribulat Perpendens ergo Tyrannus sanctos Dei in tolerando alacres, in certando insuperabiles, tulit sententiam: Capagones martyrii desudaverunt, felices eorum animae nexibus solutae corporeis candidatis sanctorum martyrum so
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯcid̾ent manꝯ cedẽtiũ: ip̃e ab ĩ habitãte inse dei
spũ fumũ gerens aĩmũ. ĩ staurabat᷑ recẽciꝰ ad suf¬
ferendũ: Int̾im at p̾ses iussit sibi matrõ cũ filio
p̾sentari: Et cũ eos nlło modo posset aꝓposito uere
fidei reuocare: fecit eos di̾sis penaꝵ modis torq̃¬

Expanded text:
ciderent caedentium manus ipse ab inhabitante in se Dei Spiritu, firmum gerens animum instaurabatur recentius ad sufferendum. Iterum praeses jussit sibi matrem cum filio praesentari. Et cum eos nullo modo revocare a proposito verae fidei posset, fecit eos diversis poenarum modis torqu
Abbreviated transcription (Latin):
alexander p̃ses ur leo frẽdes mbet nonoꝵ¬
supplicioꝵ arma sibi exibeti. que pridẽ nilite bone
gła applicari Testiebat demq singłis mẽbis:
specialia ĩferri tormẽta: At uõ illi scĩ dei postea ꝙͣ
freq̃nt̾ passiomibꝰ suis et cruciatib toleratis.¬

Expanded text:
 ut leo frendens jubet novosuppliciorum sibi exhiberi, quae antea Julittae ngula applicari. Gestiebat denique singulis membris specialia inferre tormenta. At vero illi posteaquam frequenter passionib
Abbreviated transcription (Latin):
mozibꝰ generosã. in lege dñ meditãtẽ die ac
nocte. fama boni odoris celebrẽ. Audito ꝙ xpĩa¬
to. que filiũ alebat ꝑuulũ noĩe ciricũ cui cũ lac¬
te carnis: disciplinã tradidit diuie legis. Int̾
caros deniq amplexꝰ ⁊ mat̾ne pietatis oscłã.
ut uerũ arẽtẽ deu agnosc̾e̾t coleret q atq dili¬
xet a .a lacte dulci. ex eiꝯ aleret᷑ uberibꝰ: ab ip̃iꝯ
ore ꝓ tpre pure fidei ĩbuebat᷑ dogmatibꝰ:
Asurgẽtibꝰ igit᷑ adu̾sũ se ꝑ sequtoribꝰ ꝓ sua

Expanded text:
m nobilem in lege Domini meditantem die ac nocte, fama boni odoris celebrem, to, quae filium alebat parvulum Quiricum: cui cum lacte carnis disciplinam tradidit divinae legis. Inter charos denique amplexus et maternae pietatis oscula, quo verum parentem agnosceret, coleret atque diligeret, dum lacte dulci ex ejus aleretur uberibus, ab ipsius ore pro tempore purae fidei imbuebatur dogmatibus. Insurgentibus igitur adversu
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ iulita: Cui p̃ses : Hortor ĩquit te: tu tͥ ꝯsule:
Imꝑatoris iussa ꝑfice: atq debita diis nr̃is offer
sacrificia. Beata iulita respondit. Ego ĩ mũdis de
ducaris: Et illa: faec diis tuis sacͥficabo uanis: nͨ
tormẽta pauesco:
nitrix cyrici nõ modico angebat᷑ merore animi
fidei. sui ẽet destituta solatõ paruuli: Ad eiꝯ tñ
suggestionẽ iubente p̾side ⁊ matre eũ ueluti pro¬
dẽte ꝑqͥsito tenellꝰ ĩ fans cyrica : ⁊ amilitibꝯ p̾sidis

Expanded text:
men Julitta. Cui praeses: Hortor, inquit, te; tu tibi consule; imperatoris jussa perfice, atque debita diis nostris offer libamina. Beata Julitta respondit: Ego immundis non ducaris. Et illa: Nec diis tuis sacrificabo vanis, nec tormenta pavesco. nitrix Quirici non modico angebatur moerore animi fidei, sui esset destituta solatio parvuli. Ad ejus tamen suggestionem jubente praeside, et matre eum veluti prodente, perquisitus tenellus infans Quiricus et a militibus praesidis
Abbreviated transcription (Latin):
territorii angustudimẽsis idige¬
na. patre eleuteno. matre qͦ eu¬
sebia honestis honoratis q pẽtibꝰ¬
pisset pudore mota muliebri cupiebat ante
partum ĩfantem exsangnere. Et accepta
pecione ut ab ortuũ ꝓiceret: dum ncc̾e nõ
posset. ĩ cumbebat ĩuentre. ut pond̾e prestca¬
ret quen uenena ledere nõ ualerent. Obluc

Expanded text:
territorii Augustodunensis indigena, patre Eleutherio, matre quoque Eusebia, honestis honoratisque parentib utero, pudore mota muliebri, cupiebat ante partum infantem exstinguere; et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut pondere praefocaret quem venena laedere non valerent. C
Abbreviated transcription (Latin):
ailloquio Sũe si fortassis ab aliquo ĩ uitaret᷑
ad prandiuni. ꝯpellebat ꝯuiuas aut mistios
aprios ut conferentes paritꝰ dnde uł unuui
captiuum ẜ uũ lib̾arent. et sic ali qͣntulũ sac¬
docis respiraret amniꝰ ex merore. Qd si dns
aliquid ꝑ manꝰ sci dispensandũ aluinde diri¬
geret. mox inspiritu hec p̾uidens solitus er¬
at dicere gratias agamꝰ diuine clemẽtie.
nam bnde fiat redempcõ appinq̃bit: Conti¬
nuo u̾osine ambiguitate p̾sens ꝓbabat
effectus: Quod cũ accepisset ĩ mambꝰ. reso¬
fluebat iocũdior. ut ciederes hoĩem ꝓ redi¬
mẽdis aliis se ip̃m ẜuitutis uinculo lib̾and̾.¬

Expanded text:
alloquio. Tunc si fortassis ab aliquo invitaretur ad prandium, compellebat convivas aut ministros proprios, ut conferentes pariter unde vel unum captivum servitio liberarent, et sic aliquantulum Sacerdotis respiraret animus ex moerore. Quod si Dominus aliquid per manus Sancti dispensandum alicunde dirigeret, mox in spiritu praevidens solitus erat dicere: Gratias agamus divinae Clementiae, nam unde fiat redemptio appropinquavit. Continuo sine ambiguitate praesens probabatur effectus. Quod dum accepisset in manibus, resofluebat iocundior, ut crederes hominem pro redemendis aliis seipsum servitutis vinculo liberand
Abbreviated transcription (Latin):
Furima quoq sũt monasteria. ĩ quibꝰ
usꝙ ad septem nulia sunt uirorũ
maximum id habetur. et prnruii ĩ quo pa¬
chonuus ip̃e degebat Ex quo uidentur
cetera mnonasceria ꝓcessisse: que ad mille
quadringentos fres hre uoscunt᷑. Sunt
et alia monascena ducentos fratreo ⁊ tre¬
centos habentia. et iuea ꝙͥ ciuitate paneos¬
uecant: quam ego quadringentos hẽn¬
tem uiros ingressus inueniz Est autem¬
apud istos feminarum quadriugentaꝵ
numero monasteruun: isdem moribus
atq eadem ordinatone uiuencuũ. excep¬
to uelamento pessium. Et mulieres qui¬
dem trausflurum habitant. intra flinuũ
autem uiri. Cumq de func ca una uirgi¬
num fuic: uestitaui eam ut assolet. defe¬
runt alie sorores. es supra ripam fluuii
as transferunt ꝑces: et in ꝓprio cum reliqͥs
de putato condunt sepulcro: Nullus ca¬
men excepto prebr̃o et dyacono cransit.
admonasderium feminarum. et hec per
duñicum diem tancum:¬

Expanded text:
ur sunt monasteria, in quibus usque ad septem millia sunt virorum, maximum id habetur et primum, in quo Pachomius ipse degebat, ex quo videntur et caetera monasteria processisse, quae ad mille quadringentos fratres habere noscuntur Intet alia monasteria ducentenos fratres et trecentenos habentia, in ea quam Panos civitate vocant: quam ego quadringentos habentem viros ingressus inveni. apud istos, feminarum quadringentarum numero monasterium, iisdem moribus atque eadem ordinatione viventium, excepto velamento pellium solo . Et mulieres quidem trans fluvium habitant, intra fluvium autem viri. Cumque defuncta una virginum fuerit, vestitam eam ut assolet deferunt aliae, et supra ripam fluvii as transferunt partes, et in proprio cum reliquis deputato condunt sepulcro. Nullus tamen, excepto presbytero ac diacono, transit ad monasterium feminarum; et hoc per Dominicum diem tantum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt suꝑ cam mirabili fc̃o eius. At ille
remo ueĩt al uisitados fr̃s qͦs ip̃e ꝯstituerat.
Et cum quidam ex eis et in extremis age¬
ret: et reuelatum est ei a dño ꝙ moriturꝯ
autem ut eum nidere posset: Uieus autẽ
ubi de cumbebat eger longo ab erat spacõ.
et uolens nocte intrare uicum. sinuil salua¬
toris ẜmonem intra semet ip̃m meditans
dit. Cum uideret iam solem deuiergi ce¬
pisse: ait ad eum: In noĩe dñi nostri ihũ
xp̃i sca paulisper a cursu tuo:. et expecta me
donec ad uicum perueniam At ille cũiã
mergi cepissec. expte restitit nec prius cc¬
cubuit. ꝙ homo dei plleniret ad uicum.

Expanded text:
sunt valde super tam mirabili facto ejus. At ille,sunt valde super tam mirabili facto ejus. At ille,remo venit ad visitandos fratres, quos ipse instituerat. Et cum quidam ex eis in extremis ageret, revelatum est ei a Domino, quod ergo, ut eum videre posset. Vicus autem ubi decumbebat aeger, longo adhuc aberat spatio, et nolens noctu introire vicum, simul et Salvatoris sermonem intra semetipsum meditans,dit . Et cum videret jam solem demergi, ait ad eum: In nomine Domini nostri Jesu Christi sta paulisper in itinere tuo, et exspecta me donec ad vicum perveniam. At ille cum aliqua jam mergi coepisset ex parte, restitit, nec prius occubuit, quam homo Dei p
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsisset. sufficiebat sibi usq ad alter¬
am dũicaui diem.
Sst multum aucem tp̃ris. iterũ
egressus de deserto exemplo abstin¬
encie sue. ꝙͣ plurinos adimitationem
sui ĩ itauit: int̾ quos accessit ad eum
ad holescens quidami. cupiens eius esse dis¬
cipulus Cui ille cum habitum monacloꝵ
hec est leuite i et cucullam ⁊ me lotem.
que est pellis capre imposiusset. docere
curabat sicubi xp̃ianoꝵ aliquis fuisset
defumctus: ut sepeliret enm Qnem cũ
uidisset ad holescens ille discipulꝰ suus.
copiose te induam. donec dicas sufficit.
Non multum n̾o̾n post temporis defuc¬
tus eit ad holescens: et pre dictus sermo
conpłtur Cum eñi płuna ei circumde¬
disset in dimienca. ad euu coram om̃i¬
bus Sufficiunt ne tibi hec ad sepultꝰ¬
am filiole: an adhuc uis ut aliquid ad¬
damus: Sunc de fuuctus dedit uecem
cer: implesti ꝙ ꝓnusisti Obscupuerũt
autem qui presentes erarit: et admirati

Expanded text:
sumsisset, sufficiebat usque ad altersumsisset, sufficiebat usque ad alteram Dominicam diem. Post multum vero temporis iterum regressus a deserto, exemplo abstinentiae suae quamplurimos ad imitationem sui invitavit: inter quos accessit ad eum adolescens quidam, cupiens ejus esse discipulus. Cui ille cum habitum monachorum, hoc est lebetam, et cucullam, ac melotem, quae est caprina pellis, imposuisset, docere curabat, sicubi Christianorum quis fuisset defunctus, ut sepeliret eum. Quem cum vidisset adolescens ille discipulus suus copiose te induam, donec dicas, Sufficit. Post non multum vero temporis defunctus est adolescens, et praedictus sermo completur. Cum enim plurima ei circumdedisset indumenta, ait ad eum coram omnibus: Sufficiunt tibi haec ad sepulturam, filiole, an adhuc vis, ut aliquid addamus? Tunc defunctus vocem ter, implesti quod promiseras. Obstupuerunt autem, qui praesentes aderant, et admirati
Abbreviated transcription (Latin):
fidem p̾beret: monebant eum ut si hec uellet.
alia penitus diuutt̾et. De huic cum religio¬
ins iuitia suscepisset: orat sibi precepta dari.
quibꝰ uiam salucis deberet incedere. At ill e
tres ei primipsalmi uersiculos tradunt. Q̾ͥbꝰ
diligenter consiteratis: suffic̾e sibi ait. ad ui¬
ad heremum ꝓficiscitur. Ubi multo tẽpore
ꝯu̾satus die ac nocte ĩorone cũ lacrimis ꝑ¬
culos primi psalmi quos a p̾sbit̾is
perceperat: non solum uerbis sec operibus
acq rebus reddidit. Prespiteri uero mira¬
demorari secuni: At ille neuiceretur ẽẽ
in obe diens. unam apud eos exegit septi¬
manani. Pursusq ꝑgens adheremum
acq ibi per septem annos continuos In
oĩum abstinentiam de gens: plenitudiuẽ
gr̃e consecutus est a dño. ita ut omines
pene scripturas i menioria recineret
et hunc diuinitus sibi delacum. Nam cũ
or asset surgens ab orone in ueniebat
panem posicuui: quem nullus homio de¬
culerat, Hunc ubi cum graꝵ accione

Expanded text:
fecisset, monent eum, ut si haec vellet, illa penitus omitteret. Dehinc cum religionis initia suscepisset, orat sibi praecepta dari, quibus viam salutis deberet incedere. At illi tres ei primi Psalmi versiculos tradunt. Quibus ille diligenter consideratis, sufficere sibi ait eos ad viad eremum proficiscitur, 161 ubi plurimo tempore demoratus, et die ac nocte in oratione cum lacrymis pculos Psalmi, quos a Presbyteris perceperat, non solum verbis, sed et rebus atque operibus reddidit. Presbyteri vero mirademorari. At ille ne videretur esse inobediens, unam apud eos exigens hebdomadam, rursus pergit ad eremum, atque ibi per septem continuos annos in omni abstinentia degens, plenitudinem gratiae consequitur a Domino, ita ut poene omnes Scripturas memoriter teneret. et hunc divinitus delatum. Nam cum oraret, surgens ab oratione inveniebat panem positum, quem nemo hominum detulerat. Hunc ubi cum gratiarum actione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quidam exprefecture officio me in cu
sidiari. Et uereor ne forte corruptus pec¬
cuniis ip̃ius index supplicio morcis me¬
a diciat. Sie ille inquit. Si consilium
amici cui accipis: nõ expedit cibi diuciꝰ
in hac ciuitate uersari Ad hec dixit e¬
uagrius. Si me deus exhis liberauerit
malis: ulterius in conscantinopolita¬
na urbe me uideris. Scias me cales
penas mento sustinere: et maioribus
his debere tor queri: Tunc ille ait. Si
hec uera sunt. afferd tibi euange limu
in quo si iuuiraius michi ꝙ exhac cini¬
huiꝰ periculo liberari Exhibito itaq
euangelio: acq in eodeni sacramento
ip̃i dato. ꝙ preter unum diem quo res cel¬
lule sue deferret ad nauem. non eẽt in cõ¬
stantin opoli moraturus: cepit uidere ꝙ
ius iu randum quod eidem prebuerat pro
surgens ergo de sompro: secum crgitab
at dicens: Quamuis ĩ sompno iurauer¬
iii: tamen iurasse me meniui.
Ox igitur euagrius cum rebꝰ cellu¬

Expanded text:
quod quidam ex praefecturae officio me incusaquod quidam ex praefecturae officio me incusaiari; et vereor ne forte corruptus pecuniis ipsius judex supplicio me mortis addicat. Tunc ille: Si consilium, inquit, amici tui accipis, non expedit tibi diutius in hac civitate versari. Ad haec dixit Evagrius: Si me Deus ex his liberaverit malis, et ulterius in Constantinopolitana urbe me videris, scias tales me modo poenas merito sustinere, et majoribus his debere torqueri. Tunc ille ait: Si haec vera sunt, affero tibi Evangelium, in quo si juraveris mihi quod ex hac civihujus periculo liberari. Exhibito itaque Evangelio, atque in eodem sacramento ipsi dato, quod praeter unam diem quo recellulas suas deferret ad navem, non esset Constantinopoli moraturus, coepit videre quod jusjurandum quod eidem praebuerat profsurgens ergo de somno, secum cogitabat, hoc dicens: Quamvis in somnis juraverim, tamen jurasse me memini. Mox igitur ingressus cum recellu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum q idem gregorius ad maximũ
dum referebat. laqueis desiderii mulie¬
bris inplicitus. exhis camen ip̃e conti¬
nuo liberatus: amari ab eatem muliere
quam amauerat cepit. Que quide cuiꝰ¬
dam illustris et uiuus de magnatibus
uiris coniimx erat. Euagrius uo diñ¬
solus ip̃e qui poterat impediret. Cumq
predicta mulier ei insisteret: neq posset
ille prior a uoluptate rabiei ip̃ius seꝑari.
uisio ei quedam ostendit᷑ augeloꝵ habẽ¬
cium milicum speciemi: que ad prefecture
co uidebat. ferrcq ꝑ totum corpus liga¬
tum in carcerem tradi. Nec ab aliqͦ cau
sam ob quam talibꝰ penis subcũberet au¬
diebat. Ip̃e tanien consciãm suam ecgi
cans cum incelligeret ac uideret. ꝙ ꝓpt̾
ante fores iudicis in tremiscit: index ꝓ si
afficere nidebatur
insione cremefecerat in curdan amici
ip̃nis conuertitur formaui ac sic eũ quẽ
cum quadraginta aliis reis uidebat. al
ris: Ille respondit. Qu ancum ad rem qui¬
dem nr̃am spectat: ignoro. Suspicor tam̃

Expanded text:
cum sanctus Gregorius ad maximum dum nobis, laqueis desiderii mulieris implicitus, ex his tamen ipse continuo liberatus, amari ab eadem muliere quam amaverat coepit. Quae quidem cujusdam illustris et unius de magnatibus viri conjunx erat. Evagrius igitur Deusolus poterat impediret. Cumque praedicta ei mulier insisteret, neque posset ille prior a voluptate rabiei ipsius separari, visio quaedam ei ostenditur angelorum, habentium militum speciem, quae ad praefecturae to videbat, ferroque per totum corpus ligatum in carcerem tradi, nec ab aliquo tamen causam ob quam talibus poenis succumberet, audiebat. Ipse autem conscientiam cogitans suam, cum intelligeret ac videret quod propter ante fores judicis intremiscit, qui quasi conficere videbatur. visione tremefecerat, in cujusdam amici ipsius convertitur formam, ac sic eum quem cum quadraginta reis alris? Ille respondit: Quantum ad rem quidem veram spectat, ignoro; suspicor tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Quodam etai die tres simul demo¬
nes ei astiternt in specie cłicoꝵ. de fide cũ
eo tractare cupientes: ex quibꝰ unus arriau¬
uin. alter eunomianum tercius apolliua¬
rium se esse dicebat. Quos om̃s sapient̾
Dem iterum quadam die cum eccłie
aperuit manu pulsans fores. Hic uelxmẽ
uerberatus. ut numerus ẽẽ non possit.
Sni qucq discipulorum suorum omĩa q̃
ip̃i post decem et ccto annos erant futura
sin gillacim res p̃as ꝓphetando p̃dyxit Di
ãtigi. non uuas nõ poma. non carnes non

Expanded text:
rent. Huic quodam die tres simul daemones astiterunt in specie clericorum, de fide cum eo tractare cupientes, ex quibus unus Arianum, alter Eunomianum, tertius Apollinarium se esse dicebat. Quos omnes sapienteIdem iterum quadam die cum ecclesiaperuit, manu pulsans fores. Hic ipse verberatus est, ut numerus esse non possit. Uni quidem discipulorum suorum omnia quae ipsi post decem et octo annos essent futura, singulatim res ipsas prophetando praedixit Diceattigi, non uvas, non poma, non carnes, non