comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem Ita ut ne fruges ibi nascantur ꝓpt̾ exustã
terram. nec homĩes pp̃ miniũ ardorem habitare ꝑmit¬
tantur.Aut contra septẽtrionalis et australis circuli
sibi cõnincti idcirto nõ in habitantur. qui a cursu solis
longe positi sunt. Nimioqz celi rigore. uentorumq
gelidis flatibus contabescut. Solisticialis uero cirꝰ¬
culus qui mnoriente inter septẽtrionalem et estiiũ
ẽ collocatus. uel iste qui moctidentem int̾ estuium
et australem positus est. ideo temperati sunt. eo qd̾
ex uno enrtulo rigorem. ex altero calorem habeat.
De ꝯuibus uirgilius. has inter mediamq due morta¬
lib egris. mimere concesse diuum. Sed qui ꝓrimi
sunt estiuo circulo. ⁊ ip̃i sunt ethiopes inimo calore
perusti.

Expanded text:
fervorem, ita ut nec fruges ibi nascantur propter exustam fervorem, ita ut nec fruges ibi nascantur propter exustam terram, nec homines propter nimium ardorem habitare permittantur. At contra septentrionalis et australis circuli sibi conjuncti idcirco non habitantur, quia a cursu solis longe positi sunt, nimioque coeli rigore ventorumque gelidis flatibus contabescunt. 4. Solstitialis vero circulus, qui in Oriente inter septentrionalem et aestivum est collocatus, et iste qui in Occidente inter aestivum et australem est positus, ideo temperati sunt, quod ex uno circulo rigorem, ex altero calorem habeant. De quibus Virgilius: Has inter, mediamque duae mortalibus aegris Munere concessae divum. 18 Sed qui proximi sunt aestivo circulo, ipsi sunt Aethiopes nimio calore perusti.
Abbreviated transcription (Latin):
n definicione autem mũdi circulos aiuint
philosophi qnͥq. quos greci palleicis. id est zonas
uocant. in quib duuiditur orbis terre. has uirgiliusi
in georgicis ostendit dicens. qnͣz tenent celum zone
sed fingamus in modum dextre nr̃e ut poli sit cir¬
culus articos frigore in habitablis Scd̃s circulus ⁊e¬
nuo termos temperatus habitabilis. Modius cireul
exemermus torridus In habitabłis. Quartꝰ cirtulꝰ.
exemerinne. temperatus hĩtabilis. Mĩmus circuls
antartitus frigidus in halitabilis. horum primꝰ
septẽtrionalis est. Sedũs solisticialis. tercius equinoc¬
cialĩs. quartus hyemalis. qnͣtus australis. de qͥb
uarro ita dicit. Aqnͣqz ethereis zonis accingitur or¬
bis. ac uastant hiemas. mediamqz calceis Sic terre
extremas int̾ mediasq columtur. quam solis ualido
nũꝙ ut auferat ignem. Quarum circuli diuisio
tali distinguitur figura.
Sed ideo equinoctialis cuculus hĩtabilis est Quia
sol per medium celum curiens mimũ hñs locie farit

Expanded text:
n definitione autem mundi circulos aiunt philosophi quinque, quos Graeci zonas vocant, in quibus dividitur orbis terrae. 17 Has Virgilius in Georgicis ostendit, dicens: Quinque tenent coelum zonae. Sed fingamus eas in modum dexterae nostrae, ut pollex sit circulus Arcticus, frigore inhabitabilis; secundus circulus Therinus, temperatus habitabilis; medius circulus Isemerinus, torridus inhabitabilis; quartus circulus Chimerinus, temperatus habitabilis; quintus circulus Antarcticus, frigidus inhabitabilis. 2. Horum primus septentrionalis est, secundus solstitialis, tertius aequinoctialis, quartus hiemalis, quintus australis. De quibus Varro dixit: At quinque aetherius zonis accingitur orbis, Ac vastant imas hiemes, mediamque calores: Sic terrae extremas inter mediamque coluntur. Qua solis valido nunquam rota ferveat igne. Quorum circulorum divisiones talis distinguit figura. 3. Sed ideo aequinoctialis circulus inhabitabilis est, quia sol per medium coelum currens nimium istis locis facit
Abbreviated transcription (Latin):
Uben primogenitus filius isrletate fratribz ma¬
Lior. sed posteritatis nuimero minor paternum
thorum polluit atqz ordinem pͥmogeĩte digͥtatis amisit.
Nineon princeps scribarum et molate pu .xiii.¬
dicicie uindex non ht̃ hẽditatem sed manet in

Expanded text:
uben primogenitus filius Israel, aetate fratribus major, sed posteritatis numero minor, paternum torum polluit, atque ordinem primogenitae dignitatis amisit.imeon princeps scribarum, et violatae pudicitiae vindex, non habens haereditatem, sed manens in
Abbreviated transcription (Latin):
de bono infrogatus a gaurulo. Meleꝰ ẽ em̃
etice ĩꝓbis qm respondere. Cipriamis Ille qelius¬
lle melius
doret qu cotidie crestit et ꝓficit.discedo melot a Aeo
sider dux itim̾s salutaris fomes ac negocrũ bone indolis

Expanded text:
De bono interrogatus, taceo: melius est enim reticere improbis quam respondere. CYPRIANUS. Ille melius docet qui quotidie crescit, et proficit discendo meliora. Neque ei, dux itineris salutaris, fomes ac nutrimentum bonae indolis,
Abbreviated transcription (Latin):
gemitꝰ. uł dũ plãgimꝰ. qd male gessimꝰ. uł dum non
agit. qui nec penit̾e p̃tĩta negligit. nec adhuc peniteda
ꝯmitit. Item sibona ẽ ad extremũ cõu̾sio. melior tñ ẽ
que longe ante finẽ agitur. ut ab hac uita securius
In futuro autem iã nõ oꝑamur. s rõnẽ nr̃oꝵ operum
gesserimꝰ. senĩtatem eius ĩ clemẽciã ꝯmutabimꝰ. dens
qui nos malos tolerat. nõ dubiũ ẽ ꝙ ꝯñsisclem̃t̾ igno

Expanded text:
gemitus: vel dum plangimus quod male gessimus, vel dum non agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Si bona est in extremis conversio, melior tamen est quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius In futuro autem jam non operamur, sed rationem operumgesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Deus qui nos malos tolerat, non dubium est quia co
Abbreviated transcription (Latin):
Alibi. plus ẽ gaudium coram deo anglis eius.
de eo qui apericulo liberatur. ꝙͣ de eo qui mĩqmͣ
nouit ꝑtt̃i periculum. Alibi ꝙ̃tum eo tristat res
ꝑdita. tantomagis si fuĩt muenta letificat. Itẽ.¬
anilti superia respecti gr̃a. ĩ extremis suis a d
factis iala gesta cõmutant. quibz iuste totum
ꝙ deluquerãt ignostitur. qz ipi ꝙ male gesserãt.

Expanded text:
Plus est enim gaudii coram Deo et angelis ejus de eo qui a periculo liberatur, quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto contristat res perdita, tanto magis si fuerit inventa, laetificat. Multi superna respersi gratia, in extremis suis ad Dfactis mala gesta commutant, quibus juste totum quod deliquerant, ignoscitur. Quia ipsi quod male gesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
homo lapsus mortius suerat in xcc̃o. fide sua uiuet
⁊̃ et̾inim. Nibi. cauendum ẽ nulmis. qd̾ dolore curatur.¬
Ĩtem pntredo caruis. ferro indiget. ⁊ cautio Iter cathene
sordes. et comoda. nõ sunt diadematis signa. sed fletus et
pit̃orum. Quia ĩ anis uẽt̾. et hĩtus luctuosus ambiciosus
deus nec bona implet. que scĩs ꝓmittit. si illi reũtentur
aduicia. nec mala que pst̃õrib comiũcatur. si illi reuersi
cia. debet itagere. ut multitudinem ptͣcorum possit exe¬
quare ubertate uirtutum. ylarius. Plentudo moree
ĩmutat. et longa temporum crimina ĩhictu oculi pereũt.
si cordi nata fuerĩt cõpũctio. Gregorius. Neq em̃ delic¬
tis satisfacimus. si ab inquitate non cessamus. Item Qͥ¬
cõmisit prohibita. sibi met ipĩ abscidere debet etiam ꝯcessa.
ut se reprehendat ĩmĩmis. qui se menninit ĩ maximus¬
sperat mĩam. incidat in uidicium. Alibi pnĩam agere ẽ.
agere. aut dissimulat aut ignorat. Item deus omĩpotẽs¬

Expanded text:
homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua vivet in aeternum. Cavendum est vulnus quod dolore curatur. Putredo carnis ferro indiget et cauterio. Catena, sordes et comae, non sunt diadematis signa, sed fletus et peccatorum, quia inanis venter inus nec bona implet quae sanctis promisit, si illi revertantur ad vitia; nec mala quae peccatoribus comminatur, si illi reversi cia, debet ita agere, ut multitudinem peccatorum possit exaequare ubertate virtutum. HILARIUS. Poenitudo enim mores mutat, et longi temporis crimina in ictu oculi pereunt, si cordis nata fuerit compunctio. GREGORIUS. Neque enim delictis satisfacimus, si ab iniquitate non cessamus. Qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debet concessa: et se reprehendat in minimis, qui meminit sperat misericordiam, incidat in judicium. Poenitentiam quippe nitentiam agere, aut dissimulat, aut ignorat. Quid enim prodes
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui ꝯsuetudinẽ facit pectandi. iã sepultus ẽ¬
sanus peniteat. sa misq ꝑpetrata facinora defleat.
Item. Iauanũ mũdi estote. lanatur itaqr et mũdꝰ
ẽ qui et ptĩta plangit. et flenda iterũ nõ cõmiitit.
lauatur et nõ ẽmũdus. qui plangit ꝙ gessit. nec
deserit.⁊ post lacrimas hec que fleuerat repetit. Item.
Qui praue bniẽdo pnĩam in mortis agit periculo.
sic̃ eiue dampnatio incerta ẽ. sic et remissio dubia.
Alibi. Ille ꝓm̃am digne agit. qui reatum suũ satiffac¬
tione legictima plangit. ꝯdempnãdo. scilicet ac de¬

Expanded text:
Nam qui consuetudinem facit peccandi, jam sepultus esanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, et praeterita plangit, et flenda iterum non comittit. Lavatur, et non est mundus, qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas quae fleverat repetit. Ei autem  prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia.poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet ac de
Abbreviated transcription (Latin):
una per alios ortus et occasus ait ignius necesse
Lẽ moueri non stare idqz facilius quam de sole licet
intelligere qr cum a sole actipiat lumen etiam nobis
aut̃ uicina luma breuiori orbe comititur. et it ꝙ sol
trignnta dies percurrit. unde et antiqui menses
inlua annos autem insolis cursu posuerunt
itaq luma pertricenos dies duodenis uicibus suũ¬
cursum perficiens cõsũmat Amnũ scdm̃ hebreos
iudencie arce. om̃e qd̾ gignitur alitur atq crescit.
Nam et defectu eius compaciũtur elem̃ta et ꝓcessu
eius que suerint exmanita cumulãtur ut animã¬
ciũ Cerebrum maritinorum siquidem ethienum
ostree que maugmẽtum lue plemores reperur ferũt᷑.

Expanded text:
unam per alios ortus et occasus, Hyginus ait, necesse est moveri, non stare, idque facilius quam de solis luce intelligitur. Quia cum a sole accipiat lumen, et ita nobiautem vicina luna breviori orbe convertitur, et iter quod sol triginta dies percurrit. Unde et antiqui menses in lunae, annos autem in solis cursu posuerunt. 2. Itaque luna per tricenos dies duodenis vicibus cursum perficiens, consummat annum secundum Hebraeos,videntiae arte, omne quod gignitur, alitur atque crescit. Nam et defectui ejus compatiuntur elementa, et processu ejus quae fuerint exinanita cumulantur, ut animantium cerebrum maritimorum, siquidem echinus ostreaeque in augmento lunae pleniores reperiri feruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ ualentim sectator deinde cõfutator. nonã
he̾sum condidit ardens ingenio eius a siris preditat᷑.
ingeniũ. et indisputatione uehemens. scripsit infmita
marcono antonino factum tradidit. et multa alia suꝑ
ꝑse cucione uolumma Que sectatores ei us de syra hug̃

Expanded text:
mum Valentini sectator, deinde confutator, novam haeresim condidit. Ardens ejus a Syris praedicatur ingenium, et in disputatione vehemens. Scripsit infinitaM. Antonino de Fato tradidit: 873 et multa alia super persecutione volumina, quae sectatores ejus d
Abbreviated transcription (Latin):
uiro adheret ex eis assidiutate. locucõĩs et exemplũ
opis accipit ut actẽdatur in amore uĩtatis. Qui
alios adiniquitatem suadendo ꝑtrahũt insemetipĩs
misteriũ deõnũ ad mniquitatẽ suscipiũt ꝙ̃uis ꝑ natam
deõnes nõ sint. g̾gorius. Scã eñ ecclĩa ĩ carnałib ãpla
ẽ ĩ spũalib angusta. neq em̃ ualde lauda ᷝ ͤ ẽ. bonũ
ẽẽ cũ bonis. sed bonũ ẽe cũ malis sut em̃ g̾uiores
culpe ẽ iit̾ bonos bonũ nõ ẽẽ ita ĩmẽsi ẽ pconii bonũ
et int̾ malos extitisse ĩsidorus. Sicut opcãdũ ẽ ut boĩ

Expanded text:
iro adhaeret, ex ejus assiduitate et usu locutionis exemplum operis boni accipit, ut accendatur in amorem charitatis. Qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ob iniquitatem suscipiunt, quamvis per naturam daemones non sint. Sancta enim Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est inter bonos bonum non esse, ita immensi praeconii est bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
himoteus ephesiori epũs de ciuitate trensum
patre greco idest et hetinm matre autẽ Iudea. ut
refert. i plũs dicens. quc hĩtauit fides in auia tua loide
ꝓprie secum idem paulus assimipsit. qui pudicus ⁊ uregto
ꝑmansit. quiq apud ephesum ĩmonte qui uodatur pion
cum magno honore sepultus ꝯmescit.  Lxxxu. caen

Expanded text:
imotheus Ephesiorum episcopus de civitate Listrensium, patre Graeco, id est, ethnico, matre autem Judaea, ut refert Apostolus dicens: Quia habitavit fides in avia tua Loide, prope secum idem Paulus assumpsit. Qui pudicus et virgo permansit, quique apud Ephesum in monte qui vocatur Phion, cum magno honore sepultus quiescit. 189 CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
scandala. Uerũptuĩ ue hoĩ illi ꝑ quẽ scandalũ uenit.
paulꝰ aplũs. Omĩa quidem mũda sũt. sed malũ est
hominii. qui ꝑ offendiculum mãducat. In pace aut̃
uocauit nos deus. non eni dissencionis deus ẽ. sed pacis.
Pax fr̃ĩb et caritas cum fide. adeo patre. ⁊ dño ihũ xͦ.¬

Expanded text:
candalum venit . PAULUS. Omnia quidem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat . In pace autem vocavit nos Deus . Non enim dissensionis est Deus, sed pacis . Pax fratribus, et charitas cum fide, a Deo Patre et Domino
Abbreviated transcription (Latin):
litate sumitur ĩ tribulacione mainfestetur. dũt
nõmilli qui donũ intllĩgentie ꝑcipĩt.sed sola q̃
carnis sunt sapiĩt. Isidorus. Int̾dum pectantib.
nobis. sua deus dona nõ retralit. ut ad spem dĩne
ꝓpiciacõnis. mẽe hũana ꝯsurgerit. ab illo em nobis
omĩa bona grã p̾uemente donãtur. ꝓfectũ hom̃s¬
donũ dei est. Nec a se quisqm bom habet ꝓprium
homo. cuiꝰ uita nõ ẽ eius. Cũ quisq aliqd̃ donũ dei
accepit. nõ appetat amplius ꝙͣ qd̾ meruit. ne dui
alterius mẽbri. officiũ arripere temptat. id qd̾ meruit
perdat. Conturbat enĩ corporis ordinem totũ. qui non
potius dño mun̾e sume̾mtꝰ. utanuur gͦ obtime dĩiis
bñficiis. quatenꝰ qua teneꝰ et dennui non peniteat
dedisse. et nobis accepisse sit utilis in diuisione donoꝵ
diu̾̃si ꝑcipiũt diu̾sa dei nuimi̾a. nõ tñ ꝯcedũtur uni oĩa.¬

Expanded text:
ione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed sola quae carnis sunt, sapiunt. ISIDORUS. Interdum peccantibus nobis, sua Deus dona retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. quam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In divisione bonorum diversi percipiunt diversa Dei munera, non tamen conceduntur uni o
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑtimus lector ẽ qui doctoꝵ intelligenciam
expetit et dicit pocius ꝙͣ ĩponat et retulit magis
qmͣ intulerit. neq cogitat id uideri dictis obtinere.
ꝙ ante lectionem presumpserit intelligendum.
Basilius. Sicut ex carnalib escis allitur caro. Ita
ex diuiiis eloquiis interior homo nuitritur ⁊ pascitur

Expanded text:
o lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum.icit: sicut ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur ac pascitur
Abbreviated transcription (Latin):
rabie inflamãtur. ut de cõfinb sius pauperes exdudant
Non ẽ mirũ ꝙ morientes in ĩferin ignibz deputentur.
qui hiuĩetes flãmã cupiditatiẽ sue. non extiurerunt.
Qui desiderio cupiditatis en escuant. flatu diabolice
inspiratiomis utinitur. Eusebius. Pecinue cupiditas
ppłorum corda mortalũ suꝑat. et frat̾nam necessitudi¬
nem uiolat᷑. In uitas patrum. Nichil prodest pecumam
nõ hẽre. si uoluntas fuit possidendi. Tãtum habeamus.
ꝙͣtum ncc̃itas possit. non ꝙͣtum cupiditas ꝯcupiscit.
Nichil ꝓdest ei miditas. cui non ẽ cupiditas de disci

Expanded text:
rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. Non est mirum quod morientes in inferni ignibus deportentur, si viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui
Abbreviated transcription (Latin):
unum ẽ malum. ut nec superbus sine cupiditate.
nec sine superbia possit cupidus muenire. Isidorus.
Graui dolore amittuntur que cum magno amore ha¬
bentur. Mmnus autem carendo leuius. ꝙͣ minus possidẽdo
diliginius. Elĩam tp̃alem sequentes. et si intidi sunt
foris fulgore potencie. intus tñ uacii sunt elaciõẽ sr̃bie.
Qui ĩ appetendis honorib sclĩ. aut ꝓsperitatib mundi
instanti desudat labore. et hic et infuturũ uacuus in¬
uenitur a requie. Nemo põt spñalia bella sustipere. nͥ
prius carnis edomuerit cupiditates. Non põt ad cõtem¬
planduui deum mẽs ẽẽ libera. cum desiderus huiꝰ mũdi
oculus. ꝙͣ pulius claudit. Onuĩ pectato peior ẽ auaricia.
et amor pecumarũ. Cupiditas oñi c̾minũ mater eius.
di em̃ suctiditur radix cͥminum. nõ pullulãt cetere so¬
boles pit̃orum. Item nũqͣmͣ saciari nouit cupiditas.
semper auarus eget. Etũeũz magis acquirit. tm̃
amplius querit. pleriq potentes tanta cupiditatis

Expanded text:
unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur. Minus autem amittendo dolemus, quod minus possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appetendis honoribus saeculi, aut prosperitatibus mundi instanter desudat laborare, hic et in futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, cum desideriis huius mundi oculus quem pulvis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum mater est. Ergo si succiditur mater criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. Nunquam satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ nõ trahit uł timor innuet. Isidorus. Salubriter¬
uł resipiscũt iusti. quociens de suis excessib argiuutur.
Plerũq mali similes sibi ĩ malũ defendũt. Qui ꝑblanda
Rba castigatus castigatus nõ corrigitur. acriue necesse
ẽ. ut arguat᷑. Cũ dolore em̃ abscidenda sũt uulnã. q̃ leuif
sanari non pũt. Qui amonitus secreto corrigi de ptt̃o-¬
negligit . pu . arguẽdꝰ ẽ. ut uulnus ꝙ octulte sanari nescit.
maiͭ : debeat emendari. Palam sũt ariguendi qui palã nocẽt.¬
ut dumi aꝑta obiurgatione sanãtur.hu ꝯui eos ĩmi¬
tando de liquerãt corrigant᷑. duni unus corripr᷑ pli̾mi¬

Expanded text:
regnum non trahat, timor invitet. ISIDORUS. Salubriterregnum non trahat, timor invitet. ISIDORUS. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda verba castigatus non coest ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Admonitus secretim si corrigi de pnegligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Palam sunt arguendi qui palam nocent,ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt, corrigant
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ꝙꝰ. Et cum int̾rogauis corripe iuste. Qui odit coniec¬
tioneni imnuetur uita. Comipe amitũ. sepe em̃fet ꝯu̾sio
et no ⁊̃ oĩ u̾bo credas illũ. ẽ torrectio mendax ĩ ore cõtimieliosi.
Compe proxiũ. añ ꝙͣ coni̾is. et da locũ tumora altissin
Pettator homo deuitabit corectionem. Qui odit nitrepatõ
uestigium ẽ pttoris. Nam qui times deum cõũtetur adicum
suimi.lnbrosius aeuiter castissimus. exibet reuen̾ciam
castiganti. Aspitate autem nimũ increpationis offenss.
net increpationẽ recipit. nec salutem. Sustine eqͣnum
ter infirmos. quos emendare non poteris castigatos.
S sanda pretate portandi sũt.qni increpari ꝓsua ĩfu̾ tate
nõ pũt. Pro du̾sitate pectãtium ahi portadisũt. alii ddis¬
hiis corriginius. cũ ea que bene trese credunt amaltiors¬
mõstramus. gregorius. Sũt nõnulli qui in crepationis
audiat de supplicio unusqiuisq ꝙ timeat. ut si amor ad

Expanded text:
quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste . Qui odit correpquemquam: et cum interrogaveris, corripe juste . Qui odit correptionem, minuetur vita . Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas . Est correptio mendax in ira contumeliosi . Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi Peccator homo devitat correptionem . Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris . Nam qui timet Deum, convertetur ad cor suum . AMBROSIUS. Leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti: aspera autem increpatione offensus, nec increpationem recipit, nec salutem. Sustenta aequanimiter, ut infirmos, quos emendare non potueris, castigatos. Blanda pietate portandi sunt qui increpari pro sua infirmitate non possunt. Pro diversitate peccantium, alii portandi, alii calius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt mala demonstravimus. GREGORIUS. Sunt nonnulli qui increpationis audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad
Abbreviated transcription (Latin):
postea fructum pectatissimũ excitatis ꝑ eam reddet
iusticie. Salomion. Audi fili mi discipłinam patris
tiũ. et ne dimittas legem matris tue. et addatur gr̃a
capiti tuo. et torq̃s collo tuo. Tene disciplinam. et ne¬
dimittas eam. et custodi illam. qr ipã ẽ uita tua. Audite
disciplinã. et nolite abiecere eam. Noli arguere derisorem.
ne oderit te. lrgue sapientenz. et diliget te. Qui diligit
disciplinam. diligit scĩam. Qui odit increpationes. insipi¬
ens est. Uia uite custodienti distiphnã. Qui aute i in¬
increpationes relinquid. errat. Item. egestas et ignomi¬
ma. ei qui deẜit disciplinam. Qui autem acquiescit
argenti. gloriabitur. dtultus irridet disciplinã prĩs sui.
qui autem custodit increpationes astucior fiet. Qui
increpationes odit morientur. plus proficit correctio
apud prudentem. quã centum plage apud stultum.
Ihũs filius Irach .Uix prudens et disciplinatus. nõ
mur murabit correptus. priusꝙͣ int̾roges. ne uituperes

Expanded text:
postea fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . SALOMON. Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et non dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torqdimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua . Accipite disciplinam, et nolite abjicere eam. Noli ergo arguere derisorem, ne oderit te . Argue sapientem, et amabit te . Qui diligit disciplinam, diligit scientiam . Qui autem odit inens est . Via vitae custodienti disciplinam . Qui autem increpationes reliquerit, errat . Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam . Qui autem acquiescit arguenti, gloriabitur . Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutior fiet . Qui increpationes odit, morietur . Plus proficit una correctio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum . JESUS SIRACH. Vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus . Priusquam interroges, ne vituperes
Abbreviated transcription (Latin):
Giptus aere calore semper solem ht. nũꝙͣ mibes
el yt ymbres recipit cuiꝰ loca inlus fluuus ad¬
id est estatis temꝑe mũdat. quem pro pluuiie utũt᷑.
Oritur eñ fluuius idem int̾ austrũ et ortũ et hesiaꝵ
quarum flatus micio languẽs est sed per diee. au
gescit. Nam flant abhora sexta indecimã. harumt
igitur flatus resistit undis oppositis que eciam hostus
ens quibus in mare influit harenarum cumulis
nili fluctus intumescunt. ac retro renerti cogũtur
sicqz aque erumpentes ꝓpellũtur in austrũ. quibus
congestis inlus in egipto erumpit ꝯmiescentibus qͦ
hiis ruptisq harenarum cuulis rursus in suum
alneum redit fluuius

Expanded text:
gypto aeris calorem semper per solem habet, numquam nubem vel ymbres <re>cipit, cuius loca Nilus fluvius estatis tempore inundat, quo <pro> fluviis utuntur. Oritur enim fluvius idem inter Astrum et Ortum. Theriarum quarum flatus inicio languens gescit. 2. Nam flant ab hora sexta in decimam. Harum igitur flatu resistente undis, oppositisque etiam ostiis ejus, quibus in mare influit, arenarum cumulis, Nili fluctus intumescunt, ac retro reverti coguntur. Sicque aquae erumpentes propelluntur in Austrum. Quibus congestis, Nilus in Aegyptum erumpit. Quiescentibus quoque Etesiis, ruptisque arenarum cumulis, rursus in suum alveum redit fluvius
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ hẽmus. si nõ cõpetent̾ eo utimur ad salutem. ħ enĩ ẽ
apud deũ grata elĩa. que ex uera tua exhibet᷑ substãcia.
nõ que fraudulenta preda tribuitur. Malũt nõ nulli
illis xpũs cõuiua ẽẽ nostatur. Glĩã ẽepĩ pauperum
ĩopie prouidere. Ignominia ẽ om̃i sacerdotũ ꝓpriis studẽ
diuiciis Basilius. Non sis uanus cũ fecĩs eliã indigenti.
neqz te illo meliorem/ cui fen̾as extimes.
Gregorius sũt

Expanded text:
utimur ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua illis Christus conviva esse noscatur. Gloria episcoporum, pauperibus providere: ignominiaque omnium sacerdotum, propriis studere divitiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pauipemi et sp̃ ĩoꝑiã eius. ne dimittas illum uaciiũ pone
thesarum in preceptis altissimi et prodĩt tibi magis qm
aurũ. Elĩam paupis ne fraudes. et oculos tuos ne
tnͣsuertas a paupere. Aĩa esurientem ne despexĩs et ne
aspes paupem ĩ mopia sua. Cor mopis ne afflixis. et
non trahas datum angustianti. Orõnẽ tribulantis ne
abicias/ et au̾̃tas et ne au̾tas faciẽ tuã ab egeno. Ab ĩope
ne aũtas oculos pp̃ iram. Maledicentis te pauꝑis ĩ amari¬
tudine exandietur deprecatio illius. Exaudiet autem eũ
qui fecait illum congregacõni pariꝑem affabilẽ te facio.
et iustifica aĩam tuã añ obitum tuum oꝑare iustĩam

Expanded text:
pauperem, et propter inopiam ejus ne dimittas eum vacuum . Pone thesaurum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam aurum . Eleemosynam pauperis non fraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere . Animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in inopia sua . Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti rogationem contribulati ne abicias et non avertas faciem tuam ab egeno ab inope ne avertas oculos ptudine, exaudietur precatio illius. Exaudiet autem eum qui fecit illum . Congregationi pauperum affabilem te facito .s: justifica animam tuam: ante obitum tuum operare justiti
Abbreviated transcription (Latin):
uestimẽtũ. uita neꝙͣ hospetanti de domo in domun.
Melioi ẽ mors ꝓ uita amara. et requies eterna ꝙͣ
languor pseueras. Om̃ez escami manducabit uent᷑
et botrus une. et oleũ et uestimẽtum. hec omĩa sicut¬
scĩs in bona. sic et impus et pccõrib in mala ꝯũtũtur.
Augustinus. Omĩs malus aut ideo uiuit ut corrigit᷑.
aut ides uiuit ut ꝑ illũ bonus exceatur. de numeribus¬

Expanded text:
estimentum . Vita nequam hospitatur de domo in domum . Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans . Omnem escam manducabit venter, et botrus, uvae, et oleum et vestimentum . Haec omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur . AUGUSTINUS. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur, aut ide
Abbreviated transcription (Latin):
dalmon. Uita carmiũ. sanitas cordis. putredo ossiũ
inuidia. Nõ comedas cũ hoĩe ĩuido. nec ꝯsidẽs cibos
eius. qm̃ ĩsilĩtudinẽ arioli. et ꝯrectoris. estimat qd
ignorat. comede ⁊ bihe tibi. et mẽs eius nõ ẽ tecum
Qui sibi inuidet. nł ẽ illo nequius. augꝰ imudia¬

Expanded text:
cordis, putredo ossium invidia . Ne comedas cum homine invido, nec desideres cibos ejus: quoniam in similitudine arioli et conjectoris aestimat quod ignorat . Comede et bibe, dicet tibi, et mens ejus non est tecum . Qui sibi invidet, nihil est illo nequius . AUGU
Abbreviated transcription (Latin):
placent ei. liberat aĩas testie fidelis. ꝓfert mendacia uersi¬
pellis. Testis fidelis non mẽtitur. ꝓfert mendacia testis
dolosus. Ihũs silius sirach. Non accipias adñsus aĩam
tuam mẽdatiũ. noli amare mẽdaciũ. adu̾sus frem̃ tuũ. neq
citedãtur. I sidorus. Seꝑe uã ꝓmitit. qui fła dicturꝰ ẽ. ut cuni
pͥmũ acquisierit fidem. ad reliqua mẽdacia audiẽtes credulos
faciat. Multis uidẽtur uã ẽẽ que fła sũt. et iõ nõ ex deo. sed ex
suo mẽdacio loquũtur. Plerũq auĩtate icipit. que falsa d¬
fingit. latent sepe uenena. cͥcũlita młtis u̾boꝵ. et tamdui de¬
qniquitas est. Esto in uerbo uerax. Nemme mendatio
fallas. Non aliud loquaris. et aliud facias. non aliudi
dicas/ et aliud in corde teneas. assiduitas Iurandi ꝓiurq
cõsuetũdinẽ facit. sine consideratione non ꝑunttas. Q uod¬
non põt fac̾e̾ nõ pollicearis. Multũ recognoueris.
si non reddas qd̾ nouis. uitas oculos non habet.

Expanded text:
ndacii . Liberat animas testis fidelis: profert mendacium versipellis . Testis fidelis non mentietur: profert mendacium testis dolosus . Jesus filius Sirach: Notuam mendacium . Noli amare mendacium adversus fratrem tuum, neque credatur. ISIDORUS. Saepe vera praemittit qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Plerumque a veritate incipit qui falsa confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deiniquitas est. Esto in verbo verax, neminem mendacio fallas. Non aliud loquaris, aliudque facias. Non aliud dicas, et aliud in animo teneas. Assiduitas jurandi perjurii consuetudinem facit. Sine consideratione vero non promittas. Quodnon potes facere, non pollicearis. Multum reus eris, si non reddas quod noveris. Veritas angulos non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
amorem dei et proximi. plerũq corda audiencum.
Qui enĩ negligit recta facere desmat recta docere.¬
Prius quppe semet ipm̃ corrigere debet. qui alienoᷤ.¬
al ad bene uiuendũ ãmon̾e̾studet. ita ut ut in omĩb
semet ipm̃ formã uiuendi prebeat. Non sũt ꝓmonẽdi
reginien sacerdotis cupit appetere. ante ĩse discuciat.
si uita honori sit congrua. Que si non distrepat.
hũilit̾ ad id ꝙ uocatur accedat. Tũc em̃ p̃dicatio¬

Expanded text:
amorem Dei et proximi plerumque corda audientium qui Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi 423 praebeat, cunctosque regimen sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reat
Abbreviated transcription (Latin):
in etate ꝓfecta. Subtili ergo ortultoq iudicio. a quordã
aurib p̾dicatio scã subtrahitur. qr suscitari per gr̃ar
nõ merẽtur. Ille in sca ecclĩa doctus predicator est. q
et noua sit proferre de sũtate regni et uetusta dice̾
qñ hoc quisq uoce predicat. qd̾ uiuendo non implet.
ad regnũ eterne bĩtudinis ꝓuenire non ualeat. ualet.¬
qui nõ uult opere ad implere qd̾ docet. Cuiꝰ uita de

Expanded text:
i merebantur. Subtili ergo occultoque judicio, a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾suit. Aquam limpidissimam rectores bibunt. cũ
fluenta uĩtatis. recte mtllĩgentes auriũt. Sed eandem
aquam ꝑturbare est. sc̃ẽ meditationis scudia. male
uiuendo corrumpere. Aquã .s. ꝑturbatam pedib oues
bibũt. cum subiecti ꝯuiqz nõ sectantur u̾ba q̃ audiũt.
sed sola que cõcu conspicint exempla prauitatis ĩmitãt᷑.

Expanded text:
uam nempe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exem
Abbreviated transcription (Latin):
malo cõuĩgere. Lucem tenebris ꝑmiscere. uĩtatẽ mẽdacio.
Iracundi doctores. ꝑ rabiam furoris. discipline modum.
ad ĩmanitatẽ crudelitatis conũtunt. et unde emendare
subditos poterant. inde pocius uulnerant. Superbi
dotes populorum iniquitate dampnantur. si eos aut
ignorantes non erudiant. aut pectantes nõ arguãt

Expanded text:
 conjungere, lucem tenebris commiscere, veritatem mendacio mutare. Iracundi doctores per rabiem furoris disciplinad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Idotes populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant
Abbreviated transcription (Latin):
pursus in eod̾ opere doctor iste ita testatur. Solis radius
Inulli ꝓprior. nulli longiniquior est. Simlit̾ et lme
globus equalis est om̃ib similis sol ẽ indiser britarmisi
eod̾ moinento ab utrisq uidetur ciroritur necetux
uerctit in occasum mino: appet orientalib ne octidẽtali¬
bus cum oritur inferior quam orientalib estimatu ⁊e
Quãtum distat inquit oriens ab octasu. tãtũ sibi hec
inuicem distant. sed sola nullo distat milli p̾sencior
bitalis in orbe suo uideatur cum oritur sed considãre or
nr̃i ĩfirmitas et quedam egritudo uix ualet intendere
huns autem ampliorem aliquib puitib ꝙͣ tena n esse
sapientes destribũt lunã imĩorem ẽẽ dicũt ꝙͣ solem
dmĩa enĩ que proxna sũt nobis maiora hidentur.
longĩquitate autem locorum uisus languescit. Au¬
nam igitur uidemus proximã nobis ẽẽ nec eam
maiorem aspectui nr̃õ qmͣ solem. Ideoq cum sol lon¬
ge supior sit aluna. et tñ a nobis maior uidetur. iã

Expanded text:
ursus in eodem opere Doctor idem ita testatur: Solis radius nulli propior, nulli longinquior est. Similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol est et Indis et Britannis; eodem momento ab utrisque videtur, cum oritur, nec cum vergit in Occasum minor apparet Orientalibus; nec Occidentalibus, cum oritur, inferior quam Orientalibus aestimatur. Quantum distat, inquit, Oriens ab Occasu, tantum hoc sibi invicem distat. Sed sol a nullo distat, nulli praesentibitalis in orbe suo videtur, cum oritur; sed considerare onostri infirmitas et quaedam aegritudo vix valet intendere. Hunc autem ampliorem aliquot partibus, quam terram esse sapientes describunt. 3. Lunam minorem esse dicunt quam solem; omnia enim quae proxima sunt nobis majora videntur, longinquitate autem locorum visus languescit. Lunam ergo videmus prope nos esse, nec eam majorem aspectui nostro quam solem. Ideoque, cum sol longe superior sit a luna, tamen nobis major videtur: jam,
Abbreviated transcription (Latin):
feri dyabolus ẽẽ dinostitur. de quo scriptum est. Qũo
cecidisti decelo lucifer qui mane oriebaris qui etiam
in celo super stellas dei dicit se sedere poĩturũ et cadens
de celo confringitur.
Esper est stella octidentalis noctem ducens. hic
solem ortidentem sequitur. et tenebras succeden¬
tes precedit. hec autẽ antixpĩ expͥmit typum qui
Quod ideo auctore deo fit. qz pro infidelitate p̾cẽde
qui Reuuerunt xp̃m cred̾e̾ antixpm̃ suscipe merueꝵt.
Ometes scella est que uelut comas lumnũs ex se
de qua prudens ait. Tristis comi intercedit. et lu¬
canus. et terris mutantem regna cometem. Et uirgiliꝰ
stellas erraticas quibusdam temporib comecias fieri
dicunt et put cuiq sunt motis Ita secula uel adũsa
pretendere.
Sĩciue stella quam uulgo candidam appellant

Expanded text:
feri, diabolus esse dignoscitur. De quo scriptum est: Quomodo feri, diabolus esse dignoscitur. De quo scriptum est: Quomodo cecidisti de coelo, 41 Lucifer, qui mane oriebaris? et qui etiam in coelo super stellas Dei dicit se sedem positurum, et cadens de coelo confringitur. 12. Vesperus est stella occidentalis noctem ducens. Hic solem occidentem sequitur, et tenebras succedentes praecedit. Hic autem Antichristi exprimit typum, quiQuod ideo auctore Deo fit, quia pro infidelitate praecedenti, qua renuerunt Christo credere, Antichristum suscipere meruerunt. 13. Cometes stella est quae velut comas luminis ex se De qua Prudentius ait: Tristis cometa intercedit. Et Lucanus: . . . . Et terris minitantem regna cometem. Et Virgiliuss stellas erraticas quibusdam temporibus cometas fieri dicunt, et prout cuique sunt motus, ita secunda vel adversa portendere. 14. Sirius stella est, quam vulgo Canem a
Abbreviated transcription (Latin):
oculos tñ p̾sulgore splendorem inse ip̃o rapit. ln qͥppe
oriens in ip̃o pondere temporis hiemalis exoriũtur
suoqz ortu himibies et tempestates excitant. et ma¬
na terrasqz perturbant. Oriones auc̃ẽ significant
martires Nam sicut isti nastinitur tempore hiemis
Ita in ecclĩa martires procedunt tempore persecucõnis
ꝓcedentib orionib mare turbatur et terra ab ortis
uero martirib terrenorũ et infideliũ corda tem pestate
Iactantur.
ucifer stella initens que omniũ maix ima ⁊ clarior
ẽẽ uidetur. Nam ꝙ̃ad modum sol et lua Ita et hec
umbrã facit. Ita igitur oriente sol precedit atqz mane
nũcians tenebras noctis lumũs sui fulgores aspergit
Cuiꝰ figura est xpũs qui uelut lucifer per in car nacõis
mmisterium producitur. per quem lux fidei tanqm dies
searita monstretur.
sucifer autem bipartitus est pars sancta est. sic̃ dñs

Expanded text:
oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe Oriones in ipso pondere temporis hiemalis exoriuntur, suoque ortu imbres et tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. 9. Oriones autem significant martyres. Nam sicut isti nascuntur in coelo tempore hiemis, ita in Ecclesia martyres procedunt tempore persecutionis. Procedentibus Orionibus, mare turbatur et terra; obortis vero martyribus, terrenorum et infidelium corda tempestate jactantur. 10. Lucifer, stella nitens, quae ominum maxima et clarior esse videtur. Nam quemadmodum sol et luna, ita haec umbram facit. Ista igitur orientem solem praecedit, atque mane nuntians tenebras noctis lumine sui fulgoris dispergit. Cujus figura est Christus, qui, velut Lucifer, per Incarnationis mysterium producitur; per quem lux fidei, tanquam dies secutura, monstratur. 11. Lucifer autem bipertitus est: sic hujus pars
Abbreviated transcription (Latin):
hant expectant precipue qui nauigare nostuntur
fuit cito facit octasum.
liades sunt multe ꝯũcte stelle. quas etiã botrũ
appellamus am a multitudine stellarũ Nam
et ip̃e septem eẽ dicuntur. sed amplius ꝙ sex mulꝰ
conspicere potest. hec ab oriente surgũt et appmꝙͣ te
die claritate stellarũ earũ ordo ostenditur. Pliades
autem apluralitate uocate sũt qr pluralitatẽ greci
aplotopiston appellant. has latini uirgiales appel¬
exorumtur. et eo magis a ceteris p̾dicãtur. qd hiis
ex orientib estas significatur. octidentib hiemps
ostenditur. qd aliis penitus non est traditum signis
hĩs autem stellis ab eo ꝙ septem sunt et splendide
et cempore diuisos dei p̾dicatores ostendunt.
ion stella est stella. hic autem orion agladio
dictus. unde ⁊̃ eum latim ingulam uocant Sidus
ut dicitur armatũ et stellarũ luce terribili. quod
ignorare magne difficultatis ẽ. Ad eo qr ꝙuis Rudec

Expanded text:
Hanc spectant praecipue qui navigare noscuntur.Hanc spectant praecipue qui navigare noscuntur.rit, cito facit occasum. 6. Pleiades sunt multae juges stellae quas etiam botrum appellamus a multitudine stellarum. Nam et ipsae septem esse dicuntur, sed amplius quam sex nullus conspicere potest. Haec ab oriente surgunt, et appropinquante diei claritate stellarum ejus ordo distenditur. Pleiades autem ex pluralitate vocatae sunt, quia pluralitatem Graeci πλειότητα appellant. Has Latini Vergilias appelntur, et eo magis caeteris praedicantur, quod his exorientibus aestas significatur, occidentibus hiems ostenditur, quod aliis penitus non est traditum signis. 7. His autem stellis, ab eo quod septem sunt et splendide et tempore divisos Dei praedicatores ostendunt. 8. Orion stella est . Hic autem Orion gladius dictus est. Unde etiam eum Latini Jugulam vocant, sidus, ut videtur, armatum et stellarum luce terribile, quod ignorare magnae difficultatis est, adeo ut quamvis rudes
Abbreviated transcription (Latin):
septẽtrionem dicunt qui septem stellarum Ra¬
diis fulgens in seipõ reuolutus rotatur. qui ideo
plaustrum uocatur. qr in modũ uehiculi uoluitur ⁊
mõ tres ad summa eleuat modo qͣtuor inclinat. lꝯic
aut̃ in celi axe constitutis semper u̾satur et nunqmͣ
m̾gitur. sed dũ in serpo uoluitur. et nox finitur. per hũc
arccurum idest septẽtrionem ecclĩam sempit̾naria uir¬
tute fulgentem intelliginius Nam sicut maxe celi
arcturus semper inclinatur. sursumq erigitur. Ita et
clesia diu̾sis quidem aduersantib himuiliatur. Sed mox
consurgens spe et uirtutib eleuatur. Et sicut ex tribus
et quatuor septẽtrio ꝑficitur ita ecclĩa ex side trimitatis
⁊ oꝑacõnib quatuor untutum pncipaliũ cõsũmatur¬
ex fide enĩ et operib homo iustificatur.
Oetes stella que palustrum id est septẽtrionem
sequitur. qui ⁊̃ ab antiquis artofilax dicitur siue
minor arctus. unde et quidam eam septẽtrionem dix̾ĩt

Expanded text:
Septentrionem dicunt, qui septem stellarum radiis fulgens, in seipso revolutus rotatur, qui ideo Plaustrum vocatur, quia in modum vehiculi volvitur, et modo tres 39 ad summa elevat, modo quatuor inclinat. Hic autem in coeli axe constitutus semper versatur, et nunquam mergitur. Sed dum in seipso volvitur, et nox finitur. 4. Per hunc Arcturum, id est Septentrionem, Ecclesiam septenario virtute fulgentem intelligimus. Nam sicut in axe coeli Arcturus semper inclinatur rursumque erigitur, ita et Ecclesia diversis quidem adversitatibus humiliatur, sed mox consurgens spe et virtutibus elevatur; et sicut ex tribus stellis et quatuor Septentrio efficitur, ita Ecclesia ex fide Trinitatis et operationibus quatuor virtutum principalium consummatur. Fide enim et operibus homo justificatur. 5. Bootes, stella est quae Plaustrum, id est Septentrionem sequitur, qui etiam ab antiquis Arctophylax dicitur, sive minor Arctos. Unde et quidam eam Septentrionem dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis diemq obducit. cum inferiora axis septẽtrional
illuiãt. Oume em̃ corpus unibram facit. et naturalit᷑
Uinbra corpori adheret. ad eo ut eciam pictores umbras
corporum prius qͣmͣ pmxerint intantur exprime

Expanded text:
nobis diemque obducit, cum inferiora axis septentrionalis nobis diemque obducit, cum inferiora axis septentrionalis illuminat. Omne enim corpus umbram facit, et naturaliter umbra corpori adhaeret, adeo ut etiam pictores umbras corporum quae pinxerint nitantur exprimer
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hienus modi sit et p̃cetĩs luce̾ uideatur. Hec oriens
mũdũ nimo ardore caloris incendit estui suo fructus
exurit. Int̾dum et morbo afficit corpora corrumpens
aerem flagrancia ignis. Ab hac em̃ stella dies cancu¬
lares nominãtur. qm̃ hii plus flagrant ardoribus
stelle corpora sola sint. am anhẽant rectorer qͦs
quosdam spũs suos et si hñt. Utrum ab eis etiam uita¬
liter inspirentur sic̃ ammãtur carnes ꝑ aĩas aĩalum.
an sola sine ulla ꝑmixtione pñcia. et dũ motus acuiꝰ
corꝑis sine aĩa esse non possit.stelle que cũ tãto ordĩe
ac tanta racione mouẽtur. ut in nullo prorsus aliĩ
cursus earimi impediatur. utͫ ammãtes sint et ratio¬
nabiles uideantur. nõ facile comp̾hendi p̃t. Salonion
autem cum dicẽt de sole girans girando uadit spũs.
aumal sit. et sit et spiret ⁊ uigeat et annos orbes suo
dicentem. Queritur qualit̾ spaciũ aeris p̾ocupet
unibra terre efficiens nobis noctem cum sol recedit a

Expanded text:
d ejusmodi sit ut prae caeteris lucere videatur. Haec oriens mundum ardoris nimio calore incendit, et aestu suo fructus exurit. Interdum et morbo afficit corpora, corrumpens aerem flagrantia ignis. Ab hac enim stella dies Caniculares nominantur, quoniam hi plus flagrant ardoribus stellae, corpora sola sint, an habeant rectores quosdam spiritus suos. Et si habent, utrum ab eis etiam vitaliter inspirentur, sicut animantur canes per animas animalium, an sola sine ulla permistione praesentia. Et dum motus alicujus corporis sine anima esse non possit, stellae, quae cum tanto ordine ac tanta ratione moventur, ut in nullo prorsus aliquando cursus earum impediatur, utrum animantes sint, et rationabiles videantur, non facile comprehendi potest. 2. Salomon autem cum diceret de sole: Gyrans gyrando vadit spiritus, animal sit, et spiret, et vigeat, et annuos orbes suos icentem: « Quaeritur qualiter spatium aeris occupet umbra terrae efficiens nobis noctem, cum sol recedit a
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatis caret. Sic̃ in tanta locutio ĩ erroiẽ ꝑtͣhit
Ita indiscrictũ silẽciũ hos qui exudiri poterant
s errorem de̾ liuꝯiud ĩsidorus. Claude aures tuas
ne audias malũ fuge incanta uba. uanue bino
citopolluit mẽtem facile agitur. qd̾ libẽt᷑ auditur.
Nichil exore tuo ꝙ impedire possit ꝓcedat Nichal
ꝙ nõ expedit. sonus uotis erũꝑat. hoc procedat u
ulabirs ꝙ aures nõ polluit audientis. Sermo ua
talis et aĩmꝰ cõprobatur retice ubũ qd̾ nõ edificat
auree. Qriu octiosa uba nõ rep̾mit. ad uoxia cito
tnͣsit  paulatim crestũt uitia: et dũ ꝓua non
cauemiꝰ et magnis ꝓlabimur. Et in loquende
et in tacendo ꝑitꝰ esto. Disceyne qd loquares
et qd tateas lingua tua te nõ perdat. Oppons
lingue tue claustra silencii

Expanded text:
locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS. Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo quod impedire possit, procedat. Nihil quod non expedit, sonus vocis prorumpat, hoc procedat ex labiis quod aures non polluat audientis. Sermo vantalis et animus comprobatur. Retice verbum quod non aedificat. Auris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit. Paulatim crescunt vitia, et dum parva non cavemus, in magna prolabimur. In loquendo et in tacendo peritus esto. Disce quid loquaris, quid taceas: lingua tua non te perdat. Oppone linguae tuae claustra silentii
Abbreviated transcription (Latin):
dub magno modãmĩe pascores eccłie. uł absolu̾e stu¬
deãt uel ligare. utrũ iuste ub iniuste obliget pastor.
pascoris tñ siña gregitimẽda. ne Is qui subest. et
cũ ĩiuste forsitã ligatur. ꝓpãm obligatoĩs sue sm̃a.
ex alia culpa meatur. pastor gͦ uł absolu̾e̾ ĩdistis¬
te timeat uel ligaye. Is aut̾ qui submanu pastoris

Expanded text:
Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel absolvere studeant, vel ligare. Utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne hic qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
Tunens filius uidue quem dñs mortuũ ¶xerũt.¬
exͣ portam urbis sustitauit. sigͣt eum qui palã
quodlt̃ mortiferum crimen aduictit. quiqz non¬
nũꝙͣ audito uerbo dei. amorte pectati resurgit.
HOmo qui descendebat ab ihrliũ in iherico. et
inicidit in latrones ip̃e adam siguratur ĩ gen̾e̾
suo. qui diui descendit de paradiso celesti ĩmũdũ
incidit in angelos tenebrarum.
Samaritamus descendens qui uulnera eiꝰ curauit

Expanded text:
uvenis filius viduae quem Dominus mortuum extra portas urbis suscitavit , significat eum qui palam quodlibet mortiferum crimen admittit; quique nonnunquam audito verbo Dei a morte peccati resurgit, 04. Homo qui descendebat a Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones , ipse Adam figuratur in genere suo, qui dum descendit de paradiso coelesti in mundum, incidit in angelos tenebrarum. 205. Samaritanus descendens, qui vulnera ejus curavit