comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incendunt. Venientesq urbẽ rotumũ usq adbeluacũ pedestrigra¬
dii pueniunt. Qua incensa. cũ redirent anrĩs int̾ cepti & aliqua ex parte
profligatisunt. Respogius filius nomenogu ad harolũ ueniens in urbe andegauoꝵ
datis manib: suscipit᷑. & tã regalib indum̃tis quã pat̾nȩ potestatis dicione donat᷑.
additis insuꝑ eire donib namnetis & ratense. Saraceni beneuentũ &alias ciui¬
tates. quieta stacione possident. Ludoicus rexsclauos pene om̃s populat᷑. & suȩ
subiugat dicioni. Leo apostolicus saracenoꝵ inruptiones m&uens. ecclesiã
beati p̾&ri hincinde muro cõmuniens. Eundẽ murũ usq ad eiuitatẽ ꝑducit
romaneq urbi contiguũ efficit. dccclii . Nord manni cc. lii. nauib: fresiam
adeunt: Acceptisq multis ꝓut ipsi statuer̃. adalia diuertunt. Mauri bar¬
cinoniã udȩis ꝓclentib capiunt. Int̾fectisq pene omnib: xp̃ianis. & urbeuas¬

Expanded text:
incendunt, venientesque urbem Rotumum, usque ad Belvacum pedestri graincendunt, venientesque urbem Rotumum, usque ad Belvacum pedestri gradu perveniunt. Qua incensa cum redirent, a nostris intercepti, et aliqua ex parte profligati sunt. Respogius, filius Nomenogii, ad Carolum veniens, in urbe Andegavorum datis manibus suscipitur, et tam regalibus indumentis quam paternae potestatis ditione donatur, additis insuper ei Redonibus, Namnetis et Ratense. Sarraceni Beneventum et alias civitates quieta statione possident. Hludowicus rex Sclavos pene omnes populatur et suae subjugat ditioni. Leo apostolicus, Sarracenorum inruptiones metuens, ecclesiam beati Petri hinc inde muro communiens, eumdem murum usque ad civitatem perducit, Romanaeque urbi contiguum efficit. DCCCLII. Nortmanni 252 navibus Fresadeunt, acceptisque multis prout ipsi statuerunt, ad alia divertunt. Mauri Barcinoniam, Iudaeis prodentibus, capiunt, interfectisque pene omnibus christianis et urbe vas
Abbreviated transcription (Latin):
cũ urracit̃ fidelib suis hȩc scđm dĩ uoluntatẽ & legẽ acustã rationẽ uelit noli
ille qui diuino consilio & decreto & huic conuenientiȩ resistens & contrahi¬
cens fuerit exsequant᷑. Et sialiquis deseniorib dehac conuriuentia exiert
aut sere traxerit. cũ plures senioꝵ nr̃oꝵ fideles & regnoꝵ primores con¬
ueneruit in unũ eos qui hec obseruauerint situorũ consilio & ep̃orũ
uiditio ac cõmuni consensu qualit̃ de eo qui debite ad monit̾ incorrigibili
ꝑ seuerauerit agendũ sit. fauente dnõ decernemꝰ. & ut obnoxius supra¬
dic ta capitula a nobis auxiliante ch̃o inuolabilit̾ obferuent᷑ & nos illa
obseruaturos certius credatis. manibus propriis subt̃ firmauimꝰ.
Iost hȩc prratȩ danoꝵ fresiã & batauos populantur. Sed &usq ad mo¬
nasteriũ scĩ bauonis quod gant dicunt dibachantes idem monasteriũ

Expanded text:
cum veraciter fidelibus suis haec secundum Dei voluntatem et legem ac iustam rationem, velitcum veraciter fidelibus suis haec secundum Dei voluntatem et legem ac iustam rationem, velitille qui divino consilio et decreto et huic convenientiae resistens et contradicens fuerit, exequantur. Et si aliquis de senioribus de hac convenientia exierit aut se retraxerit, cum plures seniorum nostrorum fideles et regnorum primores convenerint in unum, eorum qui haec observaverint seniorum consilio et episcoporum iudicio ac communi consensu, qualiter de eo, qui debite admonitus incorrigibilis perseveraverit, agendum sit, favente Domino decernemus et ut obnixius supradicta capitula a nobis auxiliante Domino inviolabiliter observentur, et nos illa observaturos certius credatis, manibus propriis subterfirmavimus. » Post haec piratae Danorum Fresiam et Batavos populantur; sed et usque ad monasterium sancti Bavonis quod Gant dicunt debacchantes, idem monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓpitius illi ꝓdeuoto munere offeramꝰ. ut unusquisq omniũ nr̃m absq
sua propriae excusatione aut iustificatione recognoscamꝰ. in quib aut singil¬
latĩ aut cõmunit̃ contra illius mandata & decreta suoꝵ fecimꝰ aut consensimꝰ.
in ordine ecclesiastico & statu regni. & ꝑsingula in mediũ illa ꝓclucamꝰ. & ne
monrm suo aut amico aut ꝓpinquo uel considerato immo nec sibi ipsi sȩcu¬
larit̃ parcat. ut spiritalit̾ & salubrit̃ parcere possit. quin sicut prȩmisim
in prȩcedenti capitulo uero consilio & sincero auxilio illa incõmune certat̃
emendare totis uirib ꝓcuremꝰ. quanto tius rationabilit̃ poterimꝰ. UI.
tsialiquis ex subditis in quocũq ordine & statu dehac conuenientia ex¬
⁊ierit aut sere traxerit uelhui cõmuni decreto contradixerit feniores

Expanded text:
sit propitius, illi pro devoto munere offeramus, ut unusquisque omnium nostrum absque sit propitius, illi pro devoto munere offeramus, ut unusquisque omnium nostrum absque sua propria excusatione aut iustificatione recognoscamus, in quibus aut singillatim aut communiter contra illius mandata et decreta suorum sanctorum fecimus aut consensimus in ordine ecclesiastico et statu regni, et per singula in medium illa producamus, et nemo nostrum suo aut amico aut propinquo vel confoederato, immo nec sibi ipsi seculariter parcat, ut spiritaliter et salubriter parcere possit; quin, sicut praemisimus in praecedenti capitulo, vero consilio et sincero auxilio illa in commune certatim emendare totis viribus procuremus, quanto citius rationabiliter poterimus. Cap. S. Et si aliquis ex subditis in quocumque ordine et statu de hac convenientia exierit aut se retraxerit vel huic communi decreto contradixerit, senior es
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnabimꝰ aut dehonorabimꝰ. aut obprime mꝰ uel in debitis machinationibus
affligemꝰ & illoꝵ scilic& ueracit̾ nobis fideliũ cõmuni consilio scđm dĩ uo¬
luntatẽ & cõmune faluam̃tũ adrestitutionẽ scȩ̃ dĩ ecclesiȩ &statũ regni.
& adhonorẽ regiũ atq pacẽ populi cõmissi nobis ꝑtinenti. assensũ p̃bebi¬
mꝰ in hoc ut illi ñ solũ non sint nobis contradicentes & resistentes adista
ex sequenda. uerũ & iã sic sint nobis fideles &oboedientes acueri aduto¬
res accooperatores uero consilio & sincero auxilio adista ꝑagenda quȩ
prȩmisimꝰ sicut ꝑrectũ unusquisq in suo ordine & statũ suo principi&
seniori esse deb& . UI. Ut sic simul conuncti & nos fr̃s ad inuicẽ & noscũ
fidelib nr̃is & fideles nr̃i nobiscũ & om̃s simul cũ domnosre coniungamꝰ. & ut nob

Expanded text:
dampnabimus aut dehonorabimus aut obprimemus vel indebitis machinationibus dampnabimus aut dehonorabimus aut obprimemus vel indebitis machinationibus affligemus, et illorum, scilicet veraciter nobis fidelium, communi consilio, secundum Dei voluntatem et commune salvamentuet ad honorem regium atque pacem populi commissi nobis pertinenti; assensum praebebimus in hoc, ut illi non solum non sint nobis contradicentes et resistentes ad ista exequenda, verum etiam sic sint nobis fideles et obedientes ac veri adiutores ac cooperatores, vero consilio et sincero auxilio, ad ista peragenda quae praemisimus, sicut per rectum unusquisque in suo ordine et statu suo principi et seniori esse debet. CAP. VII. « Ut sic simul coniuncti, et nos fratres ad invicem, et nos cum fidelibus nostris et fideles nostri nobiscum, et omnes simul cum Deo nos reconiungamus et, ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
deleatur .U. Similit̃ & deto agendũ est quoꝓ aliquo capitali & publico
crimine a quolib& epõ corripit᷑ uelex cõmunicationẽ crim̃ faciens regnũ
&regis regim̃ mutat nedebitã penitentiã suscipiat aut susceptã legiti¬
ne ꝑagat. Int̃dũ & iã incestã ꝓpinquã suã aut scĩmonialẽ utlraptam
sie adulterã quã illie eiñ licebat habere sugiens secũ dux̃ hictalis cũ
ep̃s adeuiꝰ curã ꝑtinebit nobis notũ fecerit. diligent̃ ꝑquirat᷑ nemorandi
uellatendi locũ inregno alicuĩ nrminueniat. & dĩ aenros fideles suo mor¬
bomficiat sid a nobis uel ꝑministros reipublice constringat᷑. ut & simul
lico debitã pȩnitentiã suscipiat. aut susceptã legitime ꝑagat cõpellat᷑.¬
Itnrĩ fideles umusquisq in orchine & statu. ueracit̾ sint cde nobis securi
quianullũ abhinc in ante contralegẽ & iustitiã auctoritatẽ aciustã rationẽ aut

Expanded text:
deleatur CAP. V. « Similiter et de eo agendum est, qui pro aliquo capitali et publico deleatur CAP. V. « Similiter et de eo agendum est, qui pro aliquo capitali et publico crimine a quolibet episcopo corripitur, vel excommunicationis crimen faciens, regnum et regis regimen mutat, ne debitam poenitentiam suscipiat, aut susceptam legitime peragat; interdum etiam incestam propinqsive adulteram, quam illic ei non licebat hahere, fugiens secum duxit: hic talis, cum episcopus ad cuius curam pertinebit nobis notum fecerit, diligenter perquiratur, ne morandi vel latendi locum in regno alicuius nostrum inveniat et Dei ac nostros fideles suo morbo inficiat; sed a nobis vel per ministros rei publicae constringatur, ut et simul lico debitam poenitentiam suscipiat, aut, susceptam ut legitime peragat, compellattri fideles unusquisque in suo ordine et statu veraciter sint de nobis securi, quia nullum abhinc inante contra legem et iustitiam, auctoritatem ac iustam rationem aut
Abbreviated transcription (Latin):
consilio atq consensu decernist propriorũq nominũ monogrammatib con
rẽ regiũ debite ualeat obtinere. & ueracit̃ unusquisq erga alterũ certatĩ
demonstr& quia in fr̃isui aduersitate sieuenerit frat̃ nomodo contristat᷑.
&mnꝓsperitate illius lȩtat᷑. & talẽ fidẽ sicut int̾nos modo abhinc inante
conuersaturos confirmatũ habem̃. sicunus quisq infantib frĩs sui siobi
homines pax& tranquillitas regni ꝑturbarĩ sol&. uolum̃ ut adquẽ cũque
nrm talis uenerit & dehis quȩ egit rationẽ & iustitiã subt̃ fugere uelit. ne¬
mo ex nobis illũ ad aliud recipiat uelrecineat. nisi ut adreetã rationẽ & cdebitã
em̃dationẽ ꝑcducat᷑. & sirationẽ rectã subt̃ fugerit om̃s in cõmune incuius
regnũ uenerit illũ ꝑsequamur. donec aut aclrationẽ ꝑducat᷑. aut ele regno

Expanded text:
consilio atque consensu decernunt propriorumque nominum monogrammatibus coconsilio atque consensu decernunt propriorumque nominum monogrammatibus co debite valeat obtinere, et veraciter unusquisque erga alterum certatim demonstret, quia in fratris sui adversitate, si evenerit, fraterno modo contristatur, et in prosperitate illius laetatur. Et talem fidem sicut inter nos modo adhinc in ante conservaturos confirmatum habemus, sic unusquisque infantibus fratris sui, si obiehomines pax et tranquillitas regni perturbari solet, volumus ut ad quemcumque nostrum talis venerit, et de his quae egit rationem et justitiam subterfugere velit, nemo ex nobis illum ad aliud recipiat vel retineat, nisi ut ad rectam rationem et debitam emendationem perducatur; et si rationem rectam subterfugerit, omnes in commune, in cujus regnum venerit, illum persequamur, donec aut ad rationem perducatur, aut de regno
Abbreviated transcription (Latin):
Sedcũ redirent. uento contrario reiecti & int̃ fectis. Lotharius suũ filiũ
ludorcũ romã mittit. Qui aleone papa honorifice suscept̾. & in imperatori
unctꝰ .ẽ. Orichrex nord mannoꝵ. inpugnantib: sese duob: nepotib: suis
bello imp&it᷑. Quib particione regni pacatis. rorich nepos herioldi qui
nuꝑ alothario defecerat. assumptis nord mannoꝵ exercitib cũ multitu¬
dine nauiũ. fresiã & batauũ insulã. aliaq uicina loca prenum & uahalem
deuastat. Quẽ hlotharius cũ cõprimere nequiret. in fidẽ recepitriq
dorestadũ & alios comitatus largit᷑. Ce terorũ uero pars. menapios
tariusios aliosq maritimos dep̃dant᷑. pars brittaniã insulã anglosq impe¬
britto morit᷑. Hlotharius hludouinẽ & harolus apud mars nã palatiũ
conueniunt. ubi &iã frat̾ne paucis dieb morati. hex cõmuni ꝓcerũ suoꝵ

Expanded text:
sed cum redirent, vento contrario reiecti et interfecti sunt. Lotharius filium suum sed cum redirent, vento contrario reiecti et interfecti sunt. Lotharius filium suum Ludoicum Romam mittit; qui a Leone papa honorifice susceptus et in imperatorem unctus est. Orich rex Nordmannorum, impugnantibus sese duobus nepotibus suis, bello impetitur. Quibus partitione regni pacatis, Rorich, nepos Herioldi, qui nuper a Lothario defecerat, adsumptis Nordmannorum exercitibus, cum multitudine navium Fresiam et Batavum insulam aliaque vicina loca per Renum et Vahalem devastat. Quem Hlotharius cum comprimere nequiret, in fidem recepit eique Dorestadum et alios comitatus largitur. Ceterorum vero pars Menapios, Tarvisios aliosque maritimos depraedantur, pars Brittaniam insulam Anglosque impeBritto moritur. Hlotharius, Hludowicus et Karolus apud Marsnam palatium conveniunt. Ubi etiam fraterne paucis diebus morati, haec communi procerum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
iunio apudurbẽ carnutũ harolo rege conuentũ habente post missarũ sollẽ¬
nia ambone ecclesiȩ conscendens. innotuit omnib uoce ꝓpriase obliuinȩ
seruitutis amorẽ clericũ nullo cogente uelle fieri ibiq ab epis quip̃sentes
aderant benedict̾ & adclericũ tonsus est. Hlodoieꝰ rex germannoꝵ egro¬
tans. exercitũ suũ in sclauos dirigit. qui turpit̾ ꝓfligatꝰ quid dispendii sibi
absentia ducis intulerit cadendo fugiendoq exꝑtꝰ .eꝰ. Harolus aquitaniam
ingressus. peneom̃s xpõ sibi ꝓpitio conciliando subiugat. marcã quoq his¬
panicã. ꝓlibitu disponit. Nomenogius britto consueta sibi in solentia bac¬
that̾est. decc l. Guilhelmus bernardi filius in marca hispanica abedrãnũ
&i sembardũ comites dolocapit. sed ipse dolosius capt̾ &aput barci nonẽ
int̃ fect̾ est. Mauri usq ad arelatũ nullo obsistente cuncta deuastant.

Expanded text:
Iunio apud urbem Carnutum Karolo rege conventum habente, post missarum sollemIunio apud urbem Carnutum Karolo rege conventum habente, post missarum sollemnia ambone ecclesiae conscendens, innotuit omnibus voce propria, se ob divinae servitutis amorem clericum nullo cogente velle fieri; ibique ab episcopis qui praesentes aderant benedictus et ad clericum tonsus est. Hlodoicus rex Germannorum egrotans, exercitum suum in Sclavos dirigit. Qui turpiter profligatus, quid dispendii sibi absentia ducis intulerit, cadendo fugiendoque expertus est. Karolus Aquitaniam ingressus, pene omnes, Christo sibi propitio, conciliando subiugat, marcam quoque Hispanicam pro libitu disponit. Nomenogius Britto consueta sibi insolentia bachatus est. 850. Gruilhelmus, Bernardi filius, in marca Hispanica Aledramnum et Isembardum comites dolo capit; sed ipse dolosius captus et aput Barcinonem interfectus est. Mauri usque ad Arelatum; nullo obsistente, cuncta devastant;
Abbreviated transcription (Latin):
germana caritate conuenientes. tanto amoris fraxt̾ni uinculo deuicti paturr
ut alt̃ alteri baculos publice tribuendo regnũ uxorẽ & liberos suꝑstiti cõm̃dir
Iarolus aquitaniã ad gredit᷑. Nomenoius britto consurta ꝑfidia. andegauis &
uicina eis circũquaq loca inuadit. Nordmanni petrocoriũ aquitaniȩ ciuitat᷑
populantes incendunt. atq in pune acl naues remeant. Mauri & saracenilu
italiȩ ciuitatẽ adp̃dantes. nullo obsistente. maritima omĩa usq ad ꝓuinciã deua¬
tant. Raroł filius pippini relicto hlothario. fratrẽ suũ pippinũ inaquitania
uagantẽ adire cupirns. a fidelib haroli regis cõp̃hensus est. & ad eiꝰ p̃sentiam
ꝑductꝰ est . qui merito ꝑfidiȩ in eundẽ patruũ suũ & patrẽ exfonte sacro sen¬
tentiã quidẽ capitalẽ meruerat. sedelem̃tiȩ respectu seruat̾ est. Unde & ñse

Expanded text:
germana caritate convenientes, tanto amoris fraterni vinculo devincti patuerunt, germana caritate convenientes, tanto amoris fraterni vinculo devincti patuerunt, ut alter alteri baculos publice tribuendo regnum, uxorem et liberos superstiti commendaret. Karolus Aquitaniam adgreditur. Nomenoius Britto consueta perfidia Andegavis et vicina eis circumquaque loca invadit. Nordmanni Petrocorium Aquitaniae civitatem populantes incendunt atque inpune ad naves remeant. Mauri et Saraceni Lunam Italiae civitatem adnredantes, nullo obsistente maritima omnia usque ad Provinciam devastant. Karolus, filius Pippini, relicto Hlothario, fratrem suum Pippinum in Aquitania vagantem adire cupiens, a fidelibus Karoli regis comprehensus est et ad eius praesentiam perductus est. Qui merito perfidiae in eundem patruum suum et patrem ex fonte sacro sententiam quidem capitalem meruerat, sed clementiae respectu servatus est. Unde et, me nse
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ruma factaest. Godes scalcus gallus quidã monasterii orbacensis. par¬
roechiȩ surs sonicȩ monachus & prb̃t. scientia tumi clus. quib dã suꝑ stitionib
deditꝰ italiã specie religionis adgressus. Inde turpit̾ eleet̾. dalmatiam
pannoniam nore umq adorsus quȩlã nrẽ saluti ualhe contraria p̃cipue
sub nomine p̃destinationis pestiferis chctis & scriptis adstruens. in p̃sen¬
tia hlucdoriuei germanoꝵ regis episcopali concilio detect̾ atq coninet̾.
tandẽ ad chocese ossuȩ urbẽ me tropolim remorũ duro cortorũ nomine
eiiingmarus uir urnerabilis p̃sid& redire cõpellit̾ quatenus illie dignũ
sue ꝑfidiȩ strennuissimꝰ cultor harolus aduocato scõꝵ memoraetȩ chioceseos
epis copoꝵ conuentu suis aspectib p̃ sentari decreuit. Quo ꝑduct̃ publier
flagellat̾. librosq suarũ ad sertionũ ignicremare conpulsus est. Hlodoriinc̃ & har

Expanded text:
rum ruina facta est. Godesscalcus Gallus quidam, monasterii Orbacensis parrum ruina facta est. Godesscalcus Gallus quidam, monasterii Orbacensis parroechiae Suessonicae monachus et presbyter, scientia tumidus, quibusdam superstitionibus deditus, Italiam specie religionis adgressus, inde turpiter eiectus, Dalmatiam, Pannoniam Noreiamque adorsus, quaedam nostrae saluti valde contraria, praecipue sub nomine praedestinationis, pestiferis dictis et scriptis adstruens, in praesentia Hludowici Germanorum regis episcopali concilio detectus atque convictus, tandem ad dioceseos suae urbem metropolim Remorum Durocortorum nomine, cui Ingmarus vir venerabilis praesidet, redire compellitur, quatenus illic dignum sepiscoporum conventu, suis aspectibus praesentari decrevit. Quo perductus, publice flagellatus librosque suarum adsertionum igni cremare compulsus est. Hlodowicus et Karolus
Abbreviated transcription (Latin):
tani desicha mertiaq pippini. coacti harolũ p&unt. atq in urbe aureli¬
anoꝵ om̃s pene nobiliores cũ epĩs & abbatib inregẽ eligunt. Sacroq eris¬
mate delibutũ & benedictione episcopali sollẽnit̃ consecrant. Prratȩ gri¬
corũ massiliã ꝓuintiȩ nullo obsistente iastantes. inpunerecedunt. Nordman¬
ni metallũ uicũ populantes incendio tradunt. Scotti suꝑnordmannos irru¬
scottoꝵ ad harolũ pacis & amicitiȩ gratia legatos cũ mime rib mittit. uam
sibi petendiromã coneecli cheposcens. Mauri denuo beneuentũ inuacdurit
Quilhelmus filius bernardi imperiũ & barcinonã clolomagis quã ui capit.
decexlunii. Hlotharius & harolus semorib usi consilus in pacẽ germanã¬
que concordiã redeunt: Apud galliã xiii heł martu nocti sequenti elericis
nocturnas p̃ces dnõ soluentibus. trȩmotus ualide sednullarũ lib& ȩdificio¬

Expanded text:
tani, desidia inertiaque Pippini coacti, Karolum petunt, atque in urbe Aurelitani, desidia inertiaque Pippini coacti, Karolum petunt, atque in urbe Aurelianorum omnes pene nobiliores cum episcopis et abbatibus in regem eligunt, sacroque crismate delibutum et benedictione episcopali sollemniter consecrant. Pyratae Grecorum Massiliam Provinciae nullo obsistente vastantes, inpune recedunt. Nordmanni Metullum vicum populantes incendio tradunt. Scotti super Nordmannos irruScottorum ad Karolum pacis et amicitisibi petendi Romam concedi deposcens. Mauri denuo Beneventum invadunt. Guilhelmus, filius Bernardi, Impurium, et Barcinonam dolo magis quam vi capit. 849. Hlotharius et Karolus, sanioribus usi consiliis, in pacem germanamque concordiam redeunt. Apud Galliam 13. Kalend. Martii nocti sequenti, clericis nocturnas preces Domino solventibus, terrae motus valide, sed nulla quorumlibet aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
ut suos. xp̃ianoꝵ infestationib cohiber&. Sinalias. bello se inpetende nullaten
dubitar&. ratẽpestate mauri & saracen beneuentũ inuadunt. &usq achoma¬
na confinia populant᷑. Dani aquitaniȩ maritima impacunt. & p̃dantur.
urbeq burdegalã diu oppugnant. Ali quoq cdlanoꝵ emporiũ quod dorasta¬
dũ dicit᷑. & insulã batauum occupant atq obtinent. Hlouinci ger manoꝵ
regis exercit̾ aduersussclauos prorspere dimicant. ita ut qđ ante annũ ex
eis emiserat reciperit. Dccexluni. Sclaui in regnũ hlodouainci hostiliter
irruentes. ab eo in xp̃i nomine superant᷑. Harolus nordmannoꝵ burdegalã
oppugnantiũ partẽ ad gressus. uirilit̾ superet. Exercitꝰ hlotharu con¬
tra saracenos beneuentũ obtinentes dimicans uictor efficit᷑. Dani bur¬
degalã aquitaniȩ iucdȩis ꝓdentib captã depopulatãq incendunt.:qui¬

Expanded text:
ut suos christianorum infestationibus cohiberet, sin alias, bello se inpetendum nullatenus ut suos christianorum infestationibus cohiberet, sin alias, bello se inpetendum nullatenus dubitaret. Ea tempestate Mauri et Saraceni Beneventum invadunt et usque ad Romana confinia populantur. Dani Aquitaniae maritima inpetunt et praedantur urbemque Burdegalam diu oppugnant. Alii quoque Danorum emporium quod Doraestadum dicitur et insulam Batavum occupant atque obtinent. Hlodowici Germanorum regis exercitus adversus Sclavos prospere dimicant, ita ut quod ante annum ex eis amiserat reciperet. 848. Sclavi in regnum Hlodowici hostiliter irruentes, ab eo in Christi nomine superantur. Karolus Nordmannorum Burdegalam oppugnantium partem adgressus, viriliter superat. Exercitus Hlotharii contra Saracenos Beneventum obtinentes dimicans, victor efficitur. Dani Burdegalam Aquitaniae, Iudaeis prodentibus, captam depopulatamque incendunt. Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
missa est. ut memorat a postatare posceret᷑. nediucius xp̃ianis illic uer¬
santib: aut inpedim̃to aut necifor&. Dani partẽ inferioris galliȩ quã
brit tones in colunt ad euntes. tercũ eisdẽ bellantes superant nome nogi¬
usq uictus cũ suis fugit. De inlegatos munerib:. asuis eos sedib amouit.
erni oneratis thesauroꝵ multitudine quas exbasilica beatip&ri apłi as¬
eiꝰq apłis orepestifero cderogarent. ortorepente in ruitabili turbine.
conlisis in sese nauib: om̃s pereunt. Quȩdã thesauroꝵ insinib defuntoꝵ
quos mare litorib reiecerat inuenta. adbeati p&ri apłi memoriã reue¬
hunt᷑. Scotti anord mannis ꝑ annos plurimos imp&riti tributaru effi¬
ciunt᷑. insulis circũ quaq positis nulloresistente potiti immorantes.
lotharius h lodouuic & haroł legatos adoric danarũ regẽ destinant. mancdlantes

Expanded text:
missa est, ut memoratus apostata reposceretur, ne diutius christianis illic vermissa est, ut memoratus apostata reposceretur, ne diutius christianis illic versantibus aut impedimento aut neci foret. Dani partem inferioris Galliae, quam Brittones incolunt adeuntes, ter cum eisdem bellantes, superant; Nomenogiusque victus cum suis fugit, dein per legatos muneribus a suis eos sedibus amovit.  eligitur. Saraceni, oneratis thesaurorum multitudine, quas ex basilica beati Petri apostoli asChristo eiusque apostolis ore pestifero derogarent, orto repente inevitalbili turbine, conlisis in sese navibus, omnes pereunt; quaedam thesaurorum in sinibus defunctorum, quos mare litoribus reiecerat, inventa, ad beati Petri apostoli memoriam revehuntur. Scotti a Nordmannis per annos plurimos impetiti, tributarii efficiuntur, insulis circumquaque positis nullo resistente potiti immorantes. Hlotharius, Hlodowicus et Karolus legatos ad Oric Danorum regem destinant, mandantes,
Abbreviated transcription (Latin):
sus sclauos ꝓfectus. tã intestino suoꝵ conflictu quã hostiũ uictoria cont̾rt
reuersus est. Hlodoiẽ hlotharu filius rex italiȩ cũ saracenis pugnans uietꝰ
uixromã ꝑuenit. Decexluii. Legati abdir haman regis saracenoꝵ acordu¬
ba hispaniȩ. adharolũ pacis p&endȩ forderisq firmandi gratiaueniurt.
Quos apud reinorũ duro cortoꝵ decent̃. & suscepit & absolũ. Hodo qͥ ante
annos aliqđ. xp̃iani ueritate derelicta adiudeorũ ꝑfidã concesserat. in
tantũ mali ꝓfecit. ut in om̃s xp̃ĩanos hispaniȩ degentes tã regis quã gentis
saracenoꝵ animos concitare studuerit. quatenꝰ aut relicta xp̃i anꝑ fidei
religione ad iudeoꝵ insaniam saracenoꝵ ue. dementiain se conuesterent.
aut certe om̃s int̾ficerent᷑. Suꝑ quo omniũ illius regni xp̃ianoꝵ p&icio
adkarolũ regẽ regniq suiepõs ceterosq nrȩ fidei ordines lacrimabilit̃¬

Expanded text:
ersus Sclavos profectus, tam intestino suorum conflictu quam hostium victoria conterritus, ersus Sclavos profectus, tam intestino suorum conflictu quam hostium victoria conterritus, reversus est. Hlodoicus, Hlotharii filius, rex Italiae, cum Saracenis pugnans, victus vix Romam pervenit. 847. Legati Abdirhaman regis Saracenorum a Corduba Hispaniae ad Karolum pacis petendae foederisque firmandi gratia veniunt. Quos apud Remorum Durocortorum decenter et suscepit et absolvit. Bodo, qui ante annos aliquod christiana veritate derelicta ad Iudeorum perfidiam concesserat, in tantum mali profecit, ut in omnes christianos Hispaniae degentes tam regis quam gentis Saracenorum animos concitare studuerit, quatenus aut relicta christianae fidei religione ad Iudeorum insaniam Saracenorumve dementiam se converterent aut certe omnes interficerentur. Super quo omnium illius regni christianorum petitio ad Karolum regem regnique sui
Abbreviated transcription (Latin):
datio pluiuarũ fluxit. ut parietes pen&rans. ipsas &iã cupas plenas uini in
fluuiũ icaunã detulerit. Sed& qđ est mirabilius. quandã uinrã cũ teroeuns
& arborib: omnib: innullo disruptã. it auterat solidã aparte icaune fluminis
ialterã eiꝰdẽ fluuii partẽ trans posuerit. ac si ineodẽ agro naturalit̃ fuerit.
Mense augusto saraceni mauriq tiberi romã ad gressi. basilicã beati petri apło
principis deuastantes. ablatis cũ ipso altari qđ tũbȩ memorati apłoꝵ principis
suꝑ positũ fuerat omnib ornam̃tis atq thesauris. quendĩ montẽ centũ ab urb
milib: munitissimũ occupant. Quosquidã dudũ hlotharii minus religiose
adorsi atq delectis. Pars autẽ hostiũ ecclesiã bratipauli apłi adiens. a capa¬
niensib oppressa prorsus int̃fecta est. Hludouuicꝰ rex germannoꝵ adug¬

Expanded text:
datio pluviarum fluxit, ut parietes penetrans ipsas etiam cupas plenas vini in datio pluviarum fluxit, ut parietes penetrans ipsas etiam cupas plenas vini in fluvium Icaunam detulerit, sed et, quod est mirabilius, quandam vineam cum terra, vitibus et arboribus omnibus in nullo disruptam, ita ut erat solidam, a parte Icaunae fluminis in alteram eiusdem fluvii partem transposuerit, acsi in eodem agro naturaliter fuerit. Mense Augusto Saraceni Maurique Tiberi Romam adgressi, basilicam beati Petri apostolorum principis devastantes, ablatis cum ipso altari, quod tumbae memorati apostolorum principis superpositum fuerat, omnibus ornamentis atque thesauris, quendam montem centum ab Urbe milibus munitissimum occupant. Quos quidam ducum Hlotharii minus religiose adorsi atque deleti sunt; pars autem hostium ecclesiam beati Pauli apostoli adiens, a Campaniensibus oppressa, prorsus interfecta est. Hludowicus rex Germannorum ad v
Abbreviated transcription (Latin):
incursio inferiorũ galliȩ partiũ homines. audentissime deuorat. Sed&
in pastib aquitaniȩ in modũ exercit̾ usq ad trecentos ferme conglabati
& ꝑuiã facto agmine gradientes. uolentibq. resistere fortit̃. unani¬
mit̃q contrastare ferunt᷑. Haroł apud uillã scĩ remigii sparnacũ nomẽ
contramorẽ conuentũ populisui generalẽ m̃se iunio habuit. Inquo rp̃oꝵ
regnisui ꝑnecessaria ad monitio decausis ecclesias ticis ita floccipensa est.
ut uixum quã reurrentia pontificalis xp̃ianoꝵ dũtixat tẽporib sie post¬
habita legat᷑. Quadã die iuniorũ cũequa corens reꝑt̾. iudicio francoꝵ
uiuus incendio cremat᷑. Inde partes brittaniȩ haroł cũexercitupe¬
tens. pacẽ cũ nomenogio duce brittoꝵ int̾uenientib hine & ab inde
sacram̃tis paciscit᷑. Huius annim̃se maio tanta apud altiodorũ ciuitatẽ inun¬

Expanded text:
incursio inferiorum Gralliae partium homines audentissime devorat, sed et incursio inferiorum Gralliae partium homines audentissime devorat, sed et in partibus Aquitaniae in modum exercitus usque ad trecentos ferme conglobati et per viam facto agmine gradientes, volentibusque resistere fortiter unanimiterque contrastare feruntur. Karolus apud villam Sancti Remigii Sparnacum nomine contra morem conventum populi sui generalem mense Iunio habuit; in quo episcoporum regni sui pernecessaria admonitio de causis ecclesiasticis ita flocci pensa est, ut vix umquam reverentia pontificalis, christianorum dumtaxat temporibus, sic posthabita legatur. Quadam die iunior cum equa coiens repertus, iudicio Francorum vivus incendio crematur. Inde partes Brittaniae Karolus cum exercitu petens, pacem cum Nomenogio duce Brittorum, intervenientibus hinc et abinde sacramentis, paciscitur. Huius anni mense Maio tanta apud Altiodorum civitatem inun
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ĩ potentis it̃ ex̧teris nuntiarent. Unde ut fert᷑ cõmotꝰ animo rexeorũ orie
adludouuicũ regẽ germannoꝵ legatos pacis gratia destinat. captiuitatẽ
absoluere thesaurosq parat̾ ꝓuirib restituere. Hlotharius ꝓuintiã ingres¬
sus. bretotiã suȩ potestati recuperat. Dani qui anno p̃terito aquitanã
uastauerant remrantes santonas inuadunt. confligentes superant.
qui&isq sedib immorant᷑. H arolus brittaniã galliȩ cũ paucis minus caute
ad gressus. deficientib suis reb sinistra fortuna in uersas. cinomannos fes¬
tinato reuestit᷑ reparatoq exercitu eandẽ parat impetere. dcccxlui.
rratȩ cdanoꝵ fresiã ad euntes. recepto ꝓlibitu censu. pugnando quoq uicto¬
res effecti. totopenȩ ꝓuincia potiunt᷑. Uentus aquilo ꝑ totã hiemem
usq ad ipsa feremaum̃ses initia acerrimꝰ segetib & uineis incũbit. Iupoꝵ

Expanded text:
omnipotentis iram ceteris nunciarent. Unde, ut fertur, commotus animo rex eorum Oricus, omnipotentis iram ceteris nunciarent. Unde, ut fertur, commotus animo rex eorum Oricus, ad Hludowicum regem Germannorum legatos pacis gratia destinat, captivitatem absolvere thesaurosque paratus pro viribus restituere. Hlotharius Provinciam ingressus, fere totam suae potestati recuperat. Dani, qui anno praeterito Aquitaniam vastaverant, remeantes, Santonas invadunt, confligentes superant quietisque sedibus immorantur. Karolus Brittaniam Galliae cum paucis minus caute adgressus, deficientibus suis rebus sinistra fortuna universis, Cinomannos festinato revertitur, reparatoque exercitu, eandem parat impetere. 846. Pyratae Danorum Fresiam adeuntes, recepto pro libitu censu, pugnando quoque victores effecti, tota pene provincia potiuntur. Ventus aquilo per totam hiemem usque ad ipsa fere Maii mensis initia acerrimus segetibus et vineis incumbit. Luporum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ꝓuirib auxiliũ ferret. totius aquitaniȩ dominatũ eiꝑmisit. preter
pictauos santorias & elinenses. Vnde & oms aquitanci. qui eateñ cũ harolo
fuerant. ad eundẽ pippinũ continuo sui conuersionẽ efficere studuerunt
Beneuentani cũ saracenis ueteridiscordia recrudescente cdenuo dissident.
nort manni aluro sequanȩ rem̃so. maria rep&unt. cunctamaris loca fini¬
tima. diripiunt. uastant atq incendus concremant. sed lic& peccatis nrĩs
diuinȩ bonitatis ȩquitas nimiũ offensa talit̃ christianoꝵ t̾ras & regna at tri¬
uerit. ne tam̃ &iã pagani inꝓuidentiȩ aut certe inpotentiȩ dm̃ omni poten¬
tissimũ ac ꝓuidentissimũ inpune diutius insimularent. cũ a quodã monas
terio direpto incensoq oneratis nauib repedarent. itadiumo iudicio
uel tenebris cȩcati ł insania suÑ ꝑculsi. ut uix ꝑpauci euaderent. quidĩ

Expanded text:
ipsi pro viribus auxilium ferret, totius Aquitaniae dominatum ei permisit, praeter ipsi pro viribus auxilium ferret, totius Aquitaniae dominatum ei permisit, praeter Pictavos, Sanctonas et Ecolinenses. Unde et omnes Aquitanici, qui eatenus cum Karolo fuerant; ad eundem Pippinum continuo sui conversionem efficere studuerunt. Beneventani cum Saracenis, veteri discordia recrudescente, denuo dissident. Nortmanni, alveo Sequanae remenso, maria repetunt, cuncta maris loca finitima diripiunt, vastant atque incendiis concremant. Sed licet peccatis nostris divinae bonitatis aequitas nimium offensa taliter christianorum terras et regna attriverit, ne tamen etiam pagani improvidentiae aut certe impotentiae Dominum omnipotentissimum ac providentissimum inpune diutius insimularent, cum a quodam monasterio Sithdiu nomine direpto incensoque oneratis navibus repedarent, ita divino iudicio vel tenebris caecati vel insania sunt perculsi, ut vix perpauci evaderent, qui Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uastantes. loticiũ parisiorũ nullo penit̾ obsistente ꝑuaduntur. Quib cũ
barolus occurrere moliret᷑. sed prȩ ualere suos nullatenꝰ posse ꝑspicere.
quib dã pactionib & munere septẽ miliã librarũ eis exhibito. apgrediendo
cõpescuit acredre ꝑsuasit. Fulcradus comes &cȩteri ꝓuintiales abhlotha¬
rio deficiunt. sibiq potestatẽ totius ꝓuintiȩ usurpant. Nort mannoꝵ rex
oricus sexcentas naues ꝑ albim fluuium ingermanniã aduersus hludouuncũ
cuntatẽ. Fames ualida galliȩ inferiora consumit. adeo ut multa hominũ
milia radẽ inualescente ab sumpta sint. Karolus agrũ floriacũ in quo scĩ
benedicti monasteriũ consistit cluodecĩ ab aurelianorũ urbe leguis uenieis
pippinũ pippini filiũ suscipit. & receptis abeo sacram̃tis fidelitatis. quateñ ita
deinceps ei fidelis sicut nepos patruo exister&. & in quib cũq necessitatib

Expanded text:
vastantes, Loticiam Parisiorum, nullo penitus obsistente, pervadunt. Quibus cum vastantes, Loticiam Parisiorum, nullo penitus obsistente, pervadunt. Quibus cum Karolus occurrere moliretur, sed praevalere suos nullatenus posse prospiceret, quibusdam pactionibus, et munere septem milium librarum eis exhibito, a progrediendo compescuit ac redire persuasit. Fulcradus comes et ceteri Provinciales ab Hlotliario deficiunt sibique potestatem totius Provinciae usurpant. Nortmannorum rex Oricus sexcentas naves per Albim fluvium in Germanniam ad versus Hludowicum civitatem. Fames valida Galliae inferiora consumit, adeo ut multa hominum milia eadem invalescente absumpta sint. Karolus agrum Floriacum, in quo Sancti Benedicti monasterium consistit, duodecim ab Aurelianorum urbe leugis, veniens, Pippinum, Pippini filium, suscipit, et receptis ab eo sacramentis fidelitatis, quatenus ita deinceps ei fidelis sicut nepos patruo existeret et in quibuscumque necessitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
congruis iđ laicis uulgo contraditũ redinte graturossese ꝓmittunt. Vnde &
aelpippinũ. land bertũ atq nomenogiũ. pacis gratia missos parit̃ destinant.
ut frĩ harolo oboedientes. fideles decetero ꝑmansuri occurre ñ differaN
Sinalias. eis tẽp̃r oportuno uirilit̃ conglobati. eoꝵ infidelitatib ulciscendis
se int̾minando ꝓfecturos ꝓnuntiant. nor domanni ꝑ garrondã tolosã usq
ꝓficiseentes. p̃das passim inpuneq ꝑficiunt. Unde regressi quidã galliciãq
ad gressi. partĩ ballistarioꝵ occursu. partĩ tẽpestate maris int̾ cepti dispe¬
reunt. Sed& quidã eorũ ulterioris hispaniȩ pastes adorsi. diu. acriterq.
cũ saracenis dimicantes. tandẽ uicti resiliunt. Secc xLu. Hiems asꝑrima
nor domannoꝵ nauescentũ uiginti m̃se martio ꝑsequenã hinc &abinde cuncta

Expanded text:
congruis, id est laicis; vulgo contraditum, redintegraturos sese promittunt. Unde et congruis, id est laicis; vulgo contraditum, redintegraturos sese promittunt. Unde et ad Pippinum, Landbertum atque Nomenogium pacis gratia missos pariter destinant, ut fratri Karolo oboedientes fideles de cetero permansuri occurrere non differant; sin alias, eis tempore oportuno viriliter conglobati, eorum infidelitatibus ulciscendis se interminando profecturos pronunciant. Nordomanni per Garrondam Tolosam usque proficiscentes, praedas passim inpuneque perficiunt. Unde regressi quidam Galliciamque adgressi, partim ballistariorum occursu partim tempestate maris intercepti dispereunt. Sed et quidam eorum ulterioris Hispaniae partes adorsi, diu acriterque cum Saracenis dimicantes, tandem victi resiliunt. 845. Hiems asperrima. Nordomannorum naves centum viginti mense Martio per Sequanam hinc et abinde cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
Hlodouuicꝰ rex germannoꝵ populos sclauorũ & t̾ras ad gressus. quosdã indedito
nẽ cȩpit : Om̃s pȩne illarũ partiũ regulos sibi aut ui. aut gratia subegit. Nori¬
manni brit taniã insulã ea  quã maxime parte quã angli saxones incolun
bello inp&entes: triduo pugnando uictores effecti. prȩdas rapinas neces passim
facientes terix ꝓlibitu potiunt᷑. Interea frxtrũ idẽ hlotharii hludouuici. &
haroli alt̃natĩ frat̃no affectũ legatis multifariã discurrentib m̃se octobri ielẽ
penes theodonis uillã conueniunt. Habitoq dieb aliquot amicabili ꝑnecessar¬
oq. conloquio. int̾se frat̾nitatis & caritatis iurx inposterũ non uiobenela confir¬
man. Oñs quoq discordiarũ satores cauturos sollicitius ex sacraturosq & stat
ecclesiarũ inminentib necessitatib fordissime reb: dilaceratũ ac ꝑsonis minus

Expanded text:
Hlodowicus rex Germannorum populos Sclavorum et terras adgressus, quosdam in deditiHlodowicus rex Germannorum populos Sclavorum et terras adgressus, quosdam in deditionem cepit, quosdam interfecit, omnes pene illarum partium regulos sibi aut vi aut gratia subegit. Nortmanni Brittaniam insulam, ea quam maxime parte quam Anglisaxones incolunt, bello inpetentes, triduo pugnando victores effecti, praedas, rapinas, neces passim facientes, terra pro libitu potiuntur. Interea fratrum, id est Hlotharii, Hludowici et Karoli, alternatim fraterno affectum legatis multifariam discurrentibus, mense Octobri idem penes Theodonis-villam conveniunt, habitoque diebus aliquot amicabili pernecessarioque conloquio, inter se fraternitatis et caritatis iura in posterum non violanda confirmant. Omnes quoque discordiarum satores cauturos sollicitius exsecraturosque, et statum ecclesiarum, inminentibus necessitatibus foedissime rebus dilaceratum, ac personis minus
Abbreviated transcription (Latin):
caper&. aut spoliatos sacram̃toq ad strictos ad ꝓpria ꝑmit ter&. Qua in opi¬
nata congressione. hugo prb̵t & abbas. filius haroli magni quondã imp̃r. & frt¬
Hlodoici itidẽ imprĩs. patriiusq hlotharii hlodoiei & haroli regũ. nec non
richbote abbas i &ipse cũ sobrinus regũ. nepos uidelic& haroli impr̃is ex
filia & hardus quoq & rauanus comites cũ aliis plurib int̾ fectis. Capti
uero ebromus pictauorũ ep̃s. ragenarius soma robricȩ ãbinorũ ep̃s. &
lupus abbas ac filii & Hardus comitis duo. Ite eo hardus guntardis. &
richuinus comites. engiluuinus. etiã aliq non pauci nobiliũ. Nemonogius¬
brit to eadẽ tẽpestate fines sibi suisq ante cessorib distributos. Insolent̃ egreduens
cenomannos usq cuncta longe lateq populando ignib: &iã plurima cremando per¬
uenit. Ubi audita nordomannorũ intra fines eiꝰ in ruptione. redire conpulsusẽ

Expanded text:
caperet, aut spoliatos sacramentoque adstrictos ad propria redire permitteret. Qua inopicaperet, aut spoliatos sacramentoque adstrictos ad propria redire permitteret. Qua inopinata congressione Hugo, prt frater Hlodoici itidem imperatoris patruusque Hlotharii, Hlodoici et Karoli regum, necnon Richbote abbas, et ipse consobrinus regum, nepos videlicet Karoli imperatoris ex filia, Etkardus quoque et Ravanus comites cum aliis pluribus interfecti sunt. Capti vero Ebroinus Pictavorum episcopus, Ragenarius Somarobricae Ambianorum episcopus et Lupus abbas ac filii Etkardi comitis duo, item Eokardus, Guntardus et Richuinus comites, Engilwinus etiam aliique non pauci nobilium. NomenogiusBritto eadem tempestate fines sibi suisque antecessoribus distributos insolenter egrediens, Cenomannos usque cuncta longe lateque populando, ignibus etiam plurima cremando, pervenit. Ubi audita Nordomannorum intra fines eius inruptione, redire compulsus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. cingulo cdecorauit. Progonẽ uero epm. suiuicariũ. galliarũ. germa¬
marũq partib: designauit. Siginul fus beneuentanoꝵ clux. ad hlotha¬
riũ cũ suis omnib suideditionẽ faciens. centũ miliũ aureorũ multa sese
ipsifecit obnoxiũ. Quib bene uentaniq pridẽ alias uersi fuerant cõptis.
adeundẽ siginulfũ sese conuestentes. saracenorũ reliquias asuis finib expel¬
lere moliunt᷑. Landbertꝰ cũ brittonib quosclã haroli marhionũ medua¬
nȩ ponte int̃ceptos perimit. Pippiñ pippini quondã filius. exercitui ex¬
francia ad harolũ tolosã ciuitatẽ obsidione uallantẽ ꝓperanti. In pago ecolesi¬
mo occurrens. itabreui & absq suorũ casu. eũ ꝓfligauit. Ut primorib int̃¬
fectis. ceteros fugã ante congressũ &iã in euntes. uix paucis euadentib aut

Expanded text:
tum cingulo decoravit, Drogonem vero episcopum sui vicarium Galliarum Germatum cingulo decoravit, Drogonem vero episcopum sui vicarium Galliarum Germaniarumque partibus designavit. Siginulfus Beneventanorum dux ad Hlotharium cum suis omnibus sui deditionem faciens, centum milium aureorum multa sese ipsi fecit obnoxium. Quibus Beneventani, qui pridem alias versi fuerant, compertis, ad eundem Siginulfum sese convertentes, Saracenorum reliquias a suis finibus expellere moliuntur. Landbertus cum Brittonibus quosdam Karoli markionum Meduanae ponte interceptos perimit. PippinFrancia ad Carolum Tolosam civitatem obsidione vallantem properanti in pago Ecolesimo occurrens, ita brevi et absque suorum casu profligavit ut primoribus interfectis, ceteros fugam etiam ante congressum ineuntes, vix paucis evadentibus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
etere usq ad hispaniã karolo cesser̃. Factisq sacram̃tis.
tandẽ altrinsecus est discessũ. Ea tẽpestate concordantib adinucẽ bene¬
uentans. dĩ auxilio deillis partib saraceni expulsisunt. Deccxliui. Hiems
marce hispanicȩ iã dudũ grandia moliens. sũ misq in hians maiestatis reus fran¬
corũ iudicio iussa. Raroli inaquitania capitalẽ sententiã subiit. Gregori¬
us romanȩ ecclesiȩ pontifex decessit Cuius sergius suc cecdens. in eadem
sede substituitur. Quo in sede apostolica ordinato. hlotharius filiũ suum
hludouuicũ roniã cũ drogone medio matricoꝵ epõ dirigit. acturos necde in¬
cups decedente apostolico quisquã illic p̃ter sui iussionẽ missorũq suorũ
presentiã ordinet᷑ antistes. Quiromã uenientes. honorifiee suscepei suN.
Peractoq negotio. hlodouuicũ pontifex romaniis unctionẽ inregẽ consecra¬

Expanded text:
cetera usque ad Hispaniam Carolo cesserunt: factisque sacramentis, cetera usque ad Hispaniam Carolo cesserunt: factisque sacramentis, tandem altrinsecus est discessum. Ea tempestate, concordantibus ad invicem Beneventanis, Dei auxilio de illis partibus Sarraceni expulsi sunt. DCCCXLIV. Hiems marcae Hispanicae, iamdudum grandia moliens summisque inhians, maiestatis reus Francorum iudicio iussu Caroli in Aquitania capitalem sententiam subiit. Gregorius, Romanae Ecclesiae pontifex, decessit, cui Sergius succedens, in eadem sede substituitur. Quo in sede apostolica ordinato, Lotharius filium suum Hludowicum Romam cum Drogone, Mediomatricorum episcopo, dirigit, acturos, ne deinceps decedente apostolico quisquam illic praeter sui iussionem missorumque suorum praesentiam ordinetur antistes. Qui Romam venientes, honorifice suscepti sunt, peractoque negotio, Hludowicum pontifex Romanus unctione in regem consecra
Abbreviated transcription (Latin):
us t̃renȩ admixtionis crustulis indigerent. Prrate nordomandorũ. urbẽ
nã netũ algressi. int̾fectis ep̃o & multis clericorũ atq laicoꝵ sexusq pro
miscui dep̃data ciuitate. inferioris aquitaniar partes depopulaturi adoriunt᷑
Ad postremũ in sulã quandã ingressi conuectis a continenti clomib hiemare
uelut ꝑp&is. sedib statuer̃. Harolus ad condictũ fratrib obuians. penes
uiro dunũ conuingitur. Ubi distributis postionib hludo uuicꝰ ultrarhenũ
omiã. citrarenũ uero nemetũ. uangium. & mogontiã ciuitates pagosq sortit
Hlotharius intrarenũ & scaldẽ in mare decurrentẽ . & rursus ꝑcaramacensẽ ainaum.
lomensẽ. castritiũ. & eos comitatꝰ quimose citra contigui habent᷑. usqad ararem
rodono influentẽ . & ꝑdeflexũ rodaniinmare. Cũ comĩtib similit̃ sibi utrique
adherentibus.

Expanded text:
us terrenae admixtionis crustulis indigerent. Pyratae Nordmandorum urbem us terrenae admixtionis crustulis indigerent. Pyratae Nordmandorum urbem Namnetum adgressi, interfectis episcopo et multis clericorum atque lmiscui, depraedata civitate, inferioris Aquitaniae partes depopulari adoriuntur; ad postremum insulam quamdam ingressi, convectis a continenti domibus, hiemare velut perpetuis sedibus statuerunt. Carolus ad condictum fratribus obvians penes Virodunum coniungitur; ubi distributis portionibus, Hludowicus ultra Rhenum omnia, citra Rhenum vero Nemetum, Vangium et Moguntiam civitates pagosque sortitus est; Lotharius inter Rhenum et Scaldem in mare decurrentem, et rursus per Cameracensem, Hainnoum Lomensem, Castritium, et eos comitatus qui Mosae citra contigui habentur usque ad Ararem Rodano influentem, et per deflexum Rodani in mare, cum comitatibus similiter sibi utrimque adhaerentibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. ermen drud neptẽ ada lardi comitis uxorẽ duc̃. atq augustã uiro¬
mandoꝵ ad memoriã uidelic& beatiquintini mastrris. natiuitatis domini¬
cx festũ celebraturus ꝓficiscit᷑. Int̾ hȩc terremotꝰ in iferiorib galliȩ
factus est. dece x Liii hlotharius & hlodouuic̃ intrafines regnoꝵ suoꝵ sese
cohibentes. pacifice degun harolus aquitamã ꝑuagat᷑. Quoillic consti¬
tuto nomenogius britto . & landbertus quinuꝑ ab eius fidelitate deferan
rainaldũ nãnetoꝵ ducẽ int̾ficiunt cõplures capiunt. Emergentib igit̾
hinc inde tot tantisq incessabilit̾ malis. uastante passim cuncta raptore.
coactisunt ꝑmulta totius galliȩ loca homines terx̃ mixta paucitate farinȩ.
atq in panis spetiem redictã comedere. Eratq lacrimabile immo execra¬
bile nimiũ facinus iniumenta raptoꝵ papulis habundarent. & homines ipsi¬

Expanded text:
veniens, Ermendrud, neptem Adalardi comitis, uxorem ducit, atque Augustam Viroveniens, Ermendrud, neptem Adalardi comitis, uxorem ducit, atque Augustam Viromandorum, ad memoriam videlicet beati Quintini martyris, nativitatis dominicfactus est. 843. Hlotharius et Hlodowicus intra fines regnorum suorum sese cohibentes, pacifice degunt, Karolus Aquitaniam pervagatur. Quo illic constituto, Nomenogius Britto et Landbertus, qui nuper ab eius fidelitate defecerant, Rainaldum Namnetorum ducem interficiunt, complures capiunt. Emergentibus igitur hinc inde tot tantisque incessabiliter malis, vastante passim cuncta raptore, coacti sunt per multa totius Galliae loca homines terram mixta paucitate farinae atque in panis speciem redactam comedere. Eratque lacrimabile, immo execrabile nimium facinus, ut iumenta raptorum pabulis habundarent et homines ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
patibulo pender&. innumeros mẽbroꝵ prȩxisione debiles redder&. nullũ s
sibi ullatenus refragantẽ relinquer&. Interea beneuentanis int̾se dissidentib
saraceni abafrica ab eis inuitati. Primo quidẽ auxiliatores. postmodũ uero
iolenti infecutores plurimas ciuitatũ uiobtineNT Karolus mense octobri ab
urbe medio matricoꝵ uangiũ ꝓfectꝰ. Hludouuico fratri conungit᷑. Quib
inibi diutius immorantib & missis alt̾natĩ adhlothariũ int̾currentib acle
regni postionib multũ diuq consultantib. tandẽ inuentũ est ut missis trena
ꝑ uniuersũ sue dicionis regnũ diligerent᷑. quoꝵ industria diligentior discrip¬
tio fier&. cuius serie triũ fratrũ equissima regna cdiuisio in refragabilit̾ sta¬
tuta tempr̃ patraret᷑. Quib destinatis. hlodouinc̾ germaniã repedat
hlotharius medioximis regni francorũ immorat᷑ Harolus carisiacũ palatiũ

Expanded text:
patibulo penderet, innumeros membrorum praecisione debiles redderet nullumque patibulo penderet, innumeros membrorum praecisione debiles redderet nullumque sibi ullatenus refragantem relinqueret. Interea, Beneventanis inter se dissidentibus, Saraceni ab Affrica ab eis invitati, primo quidem auxiliatores, postmodum vero violenti insecutores, plurimas civitatum vi obtinent. Karolus mense Octobri ab urbe Mediomatricorum Vangium profectus, Hludowico fratri coniungitur. Quibus inibi diutius immorantibus, et missis alternatim ad Hlotharium intercurrentibus ac de regni portionibus multum diuque consultantibus, tandem inventum est, ut missi strennui per universum suae ditionis regnum dirigerentur, quorum industria diligentior discriptio fieret, cuius serie trium fratrum aequissima regni divisio inrefragabiliter statuto tempore patraretur. Quibus destinatis, Hlodowicus Germaniam repedat, Hlotharius medioximis regni Francorum immoratur. Karolus Carisiacum palatium