comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onti hiꝰ ꝑ excogitatã malicio
opponũtur ad soluislidas alt̾¬
cidentes expẽsas extñe ĩiudici¬
õ faciendas cũ acceptis indu¬
ciis si forsitan ĩ probatõe defo¬
c̾it condẽpnetur. et si soluẽ
ut ħ saltẽ timore ꝑt̾citut nõ
facile quis in graua men alt̾i̾
falsas exceptiones opponat..

Expanded text:
itatam malitiam opponuntur adsolvendas moderatas expensas ex tunc in iudicio faciendas, cum acceptis induciis, si forsitan in probatione defecerit, condemnetur. Et si solvendut saltem timore perterritus, non facile quis in gravamen alterius falsas exceptiones opponat .
Abbreviated transcription (Latin):
ñ flegnia ħ aqͣ manauit. re¬
stat gͥ ut quales cumq fuit a¬
la aqͣ siue natural: sum mum¬
eulosa siue de nouo duuna uir¬
tute creata suie de ꝯponenti¬
b ex ꝑte aliqua resoluta pro¬
culdubio uera fuit tum nat᷑¬
alit̾ possit et cõponitũ ĩ com¬
ponentia et elefitatum ĩ ele¬
m̃ta resolm ꝙͣ admod̾ uerut
exiuit sudoꝵ ip̃ius sic̃ gutte
sanguinis decurrentit ĩtrã.¬

Expanded text:
avit. Restat igitur ut qualiscunque fuerit illa aqua, sive naturalis, sive miraculosa, sive de novo divina virtute creata, sive de componentibus ex parte aliqua resoluta, procul dubio vera fuerit, cum naturaliter possit et compositum in componentia et elementatum in elementa resolvi; quemadmodum verus exstitit sudor ipsius, sicut guttae sanguinis decurrenits i
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ honorifice collocata de¬
uoto acfiderit conseruet
sac̃dos u̾o quilibet freq̃uẽ doce¬
at plebem suã ut eũ ineeleb᷑¬
tione missaꝵ elenatur hosti
ti habitu sr̃ posito mũdo ne¬
lamine ferat et rererat ma¬
nifeste et honorifice añ pec¬
tus cum õi reu̾entia ettimo¬
re semꝑ lumine preoedente
tumsit candor lucis et̃ne. ut
ex hoc apd̾ omnes fider et de¬
uotio augeat᷑ ¶ prelati ã
huius mandati grauit̾ punire
nõ differãt transgressores. si
⁊ ip̃i diuinã ⁊ nrãm uolunt ef¬
fug̾e ultionem. d̾ unmer¬

Expanded text:
per honorifice collocata deuote ac fideliter conseruetur. Sacerdos uero quilibet frequenter doceat plebem suam, ut cum in celebratione missarum eleuatur hostiati habitu superposito mundo uelamine ferat & referat manifeste. ac honorifice ante pectus cum omnj reuerentia & timore semper tamen lumine precedente. cum sit candor lucis eterne. ut ex hoc apud omnes fides & deuotio augeatur. Prelati autem huius mandati grauiter punire non differant transgressores, si & ipsi diuinam & nostram uolunt effugere ultionem. Atte
Abbreviated transcription (Latin):
defanstastico corpore nec sã¬
uit. et aqua rõnał quixe
aĩa nõ posset inuifieare ni¬
si corpus humanũ exquib
ita proeui dubio uera aqua
nil. siam siñ fuiss acͣ s fleg¬
ma qd delat̾e saluatoris ex¬
uuo ille qui uidit et testimo¬
niũ u̾itati prohibuit. profc̃o
nõaꝙͣ s flema dixiss necĩ
hoc uer regenerationis sa¬
eram̃tum finsset ostenss̃. ẽ

Expanded text:
de phantastico corpore nec sanvit et aqua. Rationalis quippe anima non posset vivificare nisi corpus humanum, ex quibita procul dubio vera aqua,na. Nam si non fuisset aqua sed flegma quod de latere Salvatoris exivit, ille qui vidit et testimonium verum perhibuit, profecto non aquam sed flegma dixisset. Nec in hoc verum regenerationis sacramentum fuisset ostensum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
homs. slam ad ẽẽ hõis duo
prrĩcipałr exiguntur. uiden¬
ces corpus et aõa ex quoꝵ cõ¬
iunctione uerus homo sub¬
sistat perhocã qd̾ in articło

Expanded text:
homo. Nam ad esse hominis duo principaliter exiguntur, videlicet corpus et anima, ex quorum conjunctione verus homo subsistit. Per hoc autem quod in articulo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ debeat pronocare. Cum gͦ
falsa sũt abicienda remedia q̃
u̾is sũt periełis grauiora. licet
is qui ꝓ sui erimimis conseĩa
reputat se ĩdignũ: peccet gͣ¬

Expanded text:
non debeat provocare. Cum ergo falsa sint abjicienda remedia quae sunt veris periculis graviora, licet is qui pro sui criminis conscientia reputat se indignum, ab h
Abbreviated transcription (Latin):
cõmiscent᷑ in calice diuma
uurcute mutantur ut ĩ hoc
sacramento plene sit uita
et figura. ¶ Alnu̾o tenẽt
ad̾ aqua cum lino trantio¬
atur insãguinem cum ĩ iu¬
num transeat mixta uino
licet pħi contrariũ asseũet
qui aꝙͣ anino paccificiũ poᷤᷤ¬
se asser̃t seꝑari. pret̾ea po¬

Expanded text:
commiscentur in calice divina virtute mutantur, ut in hoc sacramento plenae sint veritas et figura. Alii vero tenent, quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, cum in vinum transeat mixta vino, licet physici contrarium asseverent, qui aquam a vino per artificium posse asserunt separari. Praeterea, po
Abbreviated transcription (Latin):
necur sic iudelicet annue
ħ uobis prosit oblatio suꝑ¬
quo. aa qo eum sacre serip¬
tue dicatauctoritas qd̾ ĩ¬
iuriam facit matiri qui¬
orat promaxĩe: idem est rõe
consiłĩ desc̃ĩs alue sentiẽdũ
pro eo quod cũ suit ꝑfecte
beati omnia erit ad uora
rẽ. ita debet intelligi ut ad
hoc prosit quod magis ae
dignũ scõꝵ głiam usq adiu¬
diciũ augn̾itari. et ideo ec̃cã
int̾im sane posse augm̃tum
głificatõib eor optare.u̾m
utrũ in hoc arcicło locum
habeat illa distmetio qr de¬
cecur quod defuucdoꝵ alu
sunt ualde bom. alu ualde
mali alii mediocrit᷑. boni
alu mediocerẽ mali. Uñ fuf¬
fragia q̃ fu̾it afide so buc
in ecẽa proualde bonir ac

Expanded text:
netur; sic videlicet: Annuehaec nobis prosit oblatio. Suquia, cum sacrae Scripturae dicat auctoritas quod injuriam facit martyri quorat pro martyre, idem est ratione consimili de sanctis aliis sentiendum, pro eo quod cum sint perfecte beati, omnia eis ad vota rem, ita sane debet intelligi, ut ad hoc prosit, quod magis ac dignum sanctorum gloriam usque ad judicium augmentari, et ideo Ecclesiam interim sane posse augmentum glorificationis eorum optare. Utrum tamen in hoc articulo locum habeat illa distinctio qua docetur quod defunctorum alii sunt valde boni, alii valde mali, alii mediocriter boni et alii mediocriter mali, unde suffragia quae fiunt a fidelibus in Ecclesia pro valde bonis ac
Abbreviated transcription (Latin):
it in sanguiem nec sang¬
ni cõmicetur s accidentib
prigrit uini comixtsl corꝑi
qd̾ sub eis iatet undiq cĩr¬
cum fũditur non madidãt
curtum fusum ip̃a tamen
sumit. conting̾̃ gͥ accidenti
amutare subiectũ siẽ ⁊ sub¬
iectum cõtingit accidentia
promutare.cedit quippe natͦ¬
a miracło et uirtus supra qͥ¬
suetudinẽ oꝑatur nec in cõ¬
ueniens credit᷑ necabsurdũ
siaqͣ incorpore xp̃i ẽe creda¬
tur. cum legat᷑ de ip̃ius cor¬
pore processisse. ⁊iͣ ¶ ui¬
int̾ opiniones predcãs illa pro¬
babulioꝵ indicatur q̃ asserit
aꝙͣ cum uino ĩ sanguinẽ tñ¬
mutari ut exp̾ssuis eluecat
ꝓprietas sacram̃ti. siam cũ a¬
que multe sint ppłi mutai
iuxta qd̃ alibi legitur b̾i qͥ
seminant superaquat ideo
lubili nexu coniungun᷑. in
qui unum cumpr̾e et perĩ¬
fabiẽ unitur fiat unum
nobis ꝑ admirabłem unio¬
ne̾. ac ꝑ hoc ip̃o cõiter mediã¬
de cum pr̃e unum efficimur
p̾r inquit sc̃e serua eos qd̾¬

Expanded text:
sanguini commiscetur, sed, accidentibus prioris vini commistum, corpori quod sub eis latet undique circumfunditur, non madidans circumfusum. Ipsa tamen sumit. Contingit igitur accidentia permutare subjectum, sicut et subjectum contingit accidentia permutare. Cedit quippe natura miraculo et virtus supra consuetudinem operatur. Sed nec inconveniens creditur aut absurdum, si aqua in corpore Christi esse credatur, cum legatur de ipsius latere processisse. Illuinter opiniones praedictas, illa probabilior judicatur, quae asserit aquam cum vino in sanguinem transmutari, ut expressius eluceat proprietas sacramenti. Nam, cum aquae multae sint populi multi, juxta quod alibi legitur: Beati qui seminatis super aquas, ideo lubili nexu conjungimur, ut, qui est unum cum Patre per ineffabilem unitatem, fiat unum nobiscum per admirabilem unionem, et per hoc, ipso communiter mediante, cum Patre unum efficimur. Pater, inquit, sancte, serva eos
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tum altaris et m̃itas ẽẽ ⁊¬
negatur ergo nec mores nec
resurrectio xp̃i cum figura
sit u̾itas est credenda. fioui¬
dam mortẽ et resurrectõem xͥ¬

Expanded text:
cramentum altaris veritas esse negatur, ergo nec mors nec resurrectio Christi, cum figura sit, veritas est credenda. Siquidem mortem et resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
guntur q̃ ab eor aliquo ra
u̾quib sunt omisa uñ eñ
tres euangłiste posu̾int. hoc
est corpus meũ solus lurat
adieeit quos pro nobre trade¬
tur et eum marh̾s et mar¬
chus dieant promuttis Iu

Expanded text:
guntur, quae ab eorum aliquo vel aliquibus sunt omissa. Unde, cum tres evangelistae posuerint: Hoc est corpus meum ; solus Lucas adjecit, quod pro vobis tradetur . Et cum Matthaeus et Marcus dicant: pro mult
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯme ut ꝑ singłos dies auoi¬
ant ewangelium. in prinxi¬
ꝑio erar ubum et missis pe¬
culiares hoc est insc̃a triui¬
tate de seo michaele. ⁊ ideo
sanctitũ est in eod̾ cõcił iui

Expanded text:
dine, ut per singulos dies audiant ewangelium 'In principio erat verbum' et missas peculiares, hoc est de sancta trinitate aut de sancto Michaele; et ideo sanctitum est in eodem concilio,
Abbreviated transcription (Latin):
liquis asseruare temptau̾it
eũ aliquid plus dixicse quã
euangłistaꝵ aliquis ascenet
um̃ siꝰ foruã ip̃nus canop̃ in¬
tua fruitas requisiut alio
duo iidelicer eleuatit ocłis ĩ
celum. et eterni testamenti.
sane multatam de ũbisaͣm
de fcĩr dnĩcis ĩuenimꝰ ab euã¬
glictis omissa que apłir scip¬

Expanded text:
liquis asseverare tentaverit eum aliquid plus dixisse quam evangelistarum aliquis asseveret. Verum, si formam ipsius canonis intua fraternitas requisivit, alia duo, videlicet, elevatis oculis in coelum et aeterni testamenti, Sane multa tam de verbis quam de factis Dominicis, invenimus ab evangelistis omissa, quae apos
Abbreviated transcription (Latin):
decantetur ut int̾ cõmemo¬
ratõem et sollempnitatẽ dif¬
tm̃ ostendatur. undẽte deui
laudamus regłatiꝰ dimittit᷑
ꝙͣ dicatur ĩ laudih manitini

Expanded text:
decantetur, ut inter commemorationem et solemnitatem differentia ostendatur. Unde Te Deum laudamus regularius dimittitur quam dicatur in Laudibus matutini
Abbreviated transcription (Latin):
cripta ũo autentiea si testes ĩ¬
scripta decesterĩt nisi ꝑma
qd ͥ appareãt publica aͣutẽ¬
ticum sigilium habnerĩt ꝑ
qd possint probari ñ uioen¬
cur nobis alieuius firmi¬
tatis. robur hr̃e. Io.

Expanded text:
estes inscripti decesserint, nisi per quod appareant publica aut authenticum sigillum habuerint per quod possint probari, non videntur nobis alicuius firmitatis robur habere.
Abbreviated transcription (Latin):
ni plenint exhiberẽ uñ ac¬
ridit qd̃ occ̃one unuus caꝑlĩ
super quo conuenui plima
ut q̃neumoz super exhiben¬
do priuiłio ł indiagencia seu
in strum̃to fu̾itie requititi p̃¬
sente iidice aũ aliquib pruden¬
tib uiris deputatis ab ip̃o au¬
diente. ꝑte contraria tm̃ modo
recitetur ita qd̃ si sr̃ uno tm̃¬

Expanded text:
ne plenius exhibere unde accidet quod occasione unius capituli super quo conventi plurima ndocunque super exhibendo privilegio vel indulgentia seu instrumento fueritis requisiti presente judice aut aliquibus prudentibus viris deputatis ab ipso audiente parte contraria tantumodo recitetur Ita quod si super nost
Abbreviated transcription (Latin):
ltra t̾ciam prodrctõem nonde¬
poscat. s qr quos desid̾at de
nouo produrere priut habe
nequiuit. Ide¬
on debet quis ĩ eriminib nͥ
forsan ĩ exceptis ad tescifiean¬
dum admitci pendente aceu¬
satõem de crimine contra
ip̃m. ⁊ etiam accusati nisi¬
prius sese probau̾int ĩ nocẽ¬
tes ab aecnsatõe ordinũ re

Expanded text:
ltra tertiam productionem non deposcat, sed quia quos desiderat de novo producere prius habere nequivit on debet quis in criminibus nisi forsitan in exceptis ad testificandum admitti, pendente accusatione de crimine contra ipsum, cum etiam accusati, nisi se probaverint innocentes, ab accusatione ac susce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti delatum nisi iusta de cau¬
sa non potuit recusari qͣmuis
quod ĩ iudicto aꝑte ꝑti defer¬
tur recusati possie uerte ae re¬
ferri.nee liceat conuento ac¬
tione famosa referre hiꝰ us
iurand. ¶sane si actor
dĩo in probatõe defecit: reus d¬
et si nicħ p̃stit̃it optinere. p̃¬
sumpt̃onem uero faciente
ꝓ illo reodeferri pot̾ ad ostẽ¬
dendam suam innocentiã ĩ¬
iuram̃tum nisi nidex respee¬
tis ꝑsonaꝵ et dãe cireũscan¬
tns illud actori moeat defe¬
eł. iiiꝰ. De exceptiõib.

Expanded text:
ti delatum, nisi iusta de causa non potuit recusari, quamvis quod in iudicio a parte parti defertur, recusari possit licite ac referri. Nec liceat conventui, accusatione famosa, referre huiusmodi iuramentum. Sane si omnino in probatione defecerit, reus debet, etsi nihil prestiterit, obtinere. Presumptionem vero facientem pro illo, reo deferri potest ad ostendendam suam innocentiam iuramentum, nisi iudex respectis personarum et cause circumstantiis, illud actori videat deferendum . DE EXCEPTIONIB
Abbreviated transcription (Latin):
ut eã niti penitut resipiseet oĩo
dunitt̃et scd canonitas sancti¬
ones. Quodsi exp̃sse nirasser
qd eã suꝑ aduiterio nõ impet̃¬
tum tum seriptura descetꝰ
qd patronꝰ est turpͣidinis qui
ꝑhoc lib̾a ẜ p̃beretur ei pee¬
candi facuatas pp̃ ĩpunitatẽ
pẽei. s nũquid uir ñ potest
dimitt̃e uxori peccãti non so¬
u̾itatẽ tuenus ergo in hoc cãu
maetire ut p̃p iurit iurandi
religionẽ uir accusare desis¬
tat urorẽ ad dinoreiũ celebrã¬

Expanded text:
ut eam nisi penitus resipisceret, omnino ut eam nisi penitus resipisceret, omnino dimitteret secundum canonicas sanctiones. Quod sidulterio non impetetum, cum Scriptura testetur quod patronus est turpitudinis qui per hoc libera praeberetur ei peccandi facultas, propter impunitatem peccati. Sed nunquid vir ei non potest dimittere in ipsum peccanti, non soveritatem? Tutius ergo in hoc casu videtur, ut propter iurisiurandi religionem, vir accusare desistat uxorem ad divortium celebran
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. si uider illa contrale¬
ca mereceix fieret: teñetur eã
duc̃e ĩ uxorẽ qd̾ ẽ prorsus ab¬
surdñ. nam si post cõtractũ ꝯ¬
pot᷑ uxorẽ asna coħitatõe dimi¬
ttere. longe forent ante con¬
iugiũ celebratum p̃p̃ eandem
cãm sponsus licite potest in
suam coħitationem admitt᷑e
sponsam quia turpius eieitur
qd̾quã nõ admictitur hosꝑes. ni
opstante malt̾utro cãu uin¬
culo iuram̃ti qd̃ quid̾ pp̃ sub¬
intelligendam conditõom est
taie ut isqui uirauit adut̾r¬
q sine tnegressione se possit
ꝯueniret nũquio uir ten̾etur
eam ducere inuxorem profẽo
ñ ductam admitc̃e teneretur
dum. ¶ Alud ã niram̾̃tum
est proculdubio tem̾ariũ si
uir suret uxori ꝙ eam super
nullo crimine accusabit. qr si
mulier fieret in fidel. ⁊ nol¬
lex eoħitare iuro absq cõtu¬
melia creatoris. ł ut illum ꝑ¬
traheret ad infidelitatis erro¬
rem. tune in cũctant᷑ debet
illam impetẽ apd̾ iudicẽ suũ

Expanded text:
 videlicet illa contra reca meretrix fieret, teneretur eam ducere in uxorem. quod est prorsus absurdum. Nam si post contractum cpotest uxorem a sua cohabitatione dimittere, longe fortius ante conjugium celebratum propter eamdem causam sponsus licite psuam cohabitationem non admittere sponsam, quia turpius eiicitur quam non admittitur hospes, non obstante in alterutro casu vinculo iuramenti, quod quidem propter subintelligendam conditionem est tale, ut is, qui iuravit, ad utrumque sine transgressione se possit adveniret, nunquid vir teneretur eam ducere in uxorem? Profecto non ductam admittere teneretur, dum. Illud autem juramentum est procul dubio temerarium, si vir juret uxori quod eam super nullo crimine accusabit, quia si mulier fieret infidelis et nollet cohabitare viro absque contumelia Creatoris, vel ut illum pertraheret ad infidelitatis errorem, vir incunctanter deberet illam impetere apud judicem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfornicatõe ꝙͣ muliex antea cõ¬
misiss nõ posset illã dimitt̾e. s
ꝑforncatõeꝰ ꝙͣ postea perpet᷑¬
dic̃o. si uider illa in iegẽ cõni¬
gii ñ pectaret. ita si quis in¬
rauit se ducturũ alꝙͣ inuxorẽ¬

Expanded text:
ornicatione quam mulier antea commisisset non posset illam dimittere, sed pro fornicatione quam postea perpetraditio, si videlicet illa in legem conjugii non peccaret: ita si quis juravit se ducturum aliquam in uxore
Abbreviated transcription (Latin):
bbas mũite utͣ pp̃ea ueniret cõtͥ
titisset nec aliqua rõne seruã¬
dum noc uiram̃tũ tuum benig¬
nius int̾pretari uolentes ita
ꝙ ꝯsonet canonicie ĩsticutie.

Expanded text:
 mente ut propterea venires contra stitisset nec aliqua ratione servandum: Nos juramentum tuum benignius interpretari volentes, ita quod consonet canonicis institutis,
Abbreviated transcription (Latin):
dico uino p̃p stomachum ⁊ fre¬
q̃ntes infirmitates. sic profc̃o
cum nec̃citas exigit pero reu̾a
licita et honesta potest seeure
iurari quia. sessante causa ces¬
sat effecuꝰ. licet gͦ deheatic ẽe ni¬
ri ꝑfẽi ut qͣntum potestis uira¬
m̃ti uinełm euitatis. uolentes
tñ ⁊dempnitati ur̃i monast̾u ꝓ

Expanded text:
dico vino propter stomachum et frequentes infirmitates ; sic profecto, cum necessitas exigit, pro re vera, licita et honesta potest secure jurari, quia cessante causa cessat effectus. Licet ergo debeatis esse viri perfecti, ut, quantum potestis, juramenti vinculum evitetis, volentes t
Abbreviated transcription (Latin):
scitiese si de assensu fẽm est
utriꝰq eum ñligat aui p̃sci¬
tit dum ille cui p̃stitum su¬
erat sersare negligit x ad̾
laici usurpane poͣ tuntur eũ
uiros eccͣsticos nichil tp̃rale
optinentes ab eis adp̃stand̃
sibi fidelitatis iuram̃ta ꝯ
it saeri. auct̃᷑.ꝯ. prohibemꝰ

Expanded text:
stitisse, si de assensu factum est utriusque, eum non ligat qui praestitit, dum ille, cui praestitum fuerat, servare negligit quod laici usurpare nituntur, cum viros ecclesiasticos nihil temporale obtinentes ab eis, ad prestandum sibi fidelitatis iuramentum it
Abbreviated transcription (Latin):
uegatõ sicut procedit exoreita
procedat ex corde. Quia tñ ho¬
minũ extreseente maueia sĩ¬
plici afsertõi ł negatõi nx
bentium s exigentiũ iuram̃tũ
slam incredulitas hiꝰ mag̃
est pena ꝙͣ eulpa. uñ nõ dixit
ram̃tum prohibuisse dñs ui
retur ad creaturã honorificẽ¬
tia creatoris. Quare cũ in e¬
uangłio p̃misisset dico uobis
ñ uirare oĩo. statim subũe¬

Expanded text:
negatio, sicut procedit ex ore, ita procedat ex corde; quia tamen, hominum excrescente malitia, simplici affirmationi, vel negationi vix bentium, sed exigentium juramentum. Nam incredulitas hujusmodi magis est poena quam culpa, unde non dixit,ramentum prohibuisse Dominus retur ad creaturam honorificentia Creatoris. Quare, cum in Evangelio praemisisset: « Dico vobis non jurare omnino, » statim sub
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ p̃stand̾ contrariũ reputes il¬
lud illicitum iudicabis ⁊ iluci¬
to nõ obstante qd̃ lieite ĩmo ex
debito petitur exhibebis. łsi
p̃stitũ p̃stando cõtraxiũ nõ ex¬
stitit: ild̾ sñ difficulte p̃stabiͤ¬

Expanded text:
est praestandum, contrarium reputes, illud illicitum judicabis; et, illicito non obstante, quod licite, imo ex debito petitur exhibebis; vel, si praestitum praestando contrarium non existit, illud sine difficultate praestabi
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuit iuram̃tũ s manda
⁊̃.a. iixor eius ad ĩ ieẽ iuraue¬
r̃t se nũꝙͣ mutuo petituros. id̾
u̾o nũc repetit illam ĩstant̃ ea
e qͣrio affirmante qdͣ pruit se
fatet sarracenã ꝙͣ rediret ad

Expanded text:
tum fuerit juramentum, sed mandatet A. uxor eius adinuicem iurarunt, se nunquam mutuo petituros. Idem vero nunc repetit illam instanter, ea econtrario affirmante, quod prius se faceret saracenam quam rediret ad
Abbreviated transcription (Latin):
mum ẽẽ credebate niram̃tum
ueitũ fut. et usqqͣq seruand̾.
et ut irrep̃hensibilit̾ obseruo¬
bata moneta q̃ alegitimo põ¬
nomine parris nu moneta cu¬
datur ꝙͣ ad legitimũ ponduc
rediuas scd̾m eum statum e̾m
tp̃re prĩs tui hu̾it meliorẽ ita
quod antiqͣ moneta q̃ ab illo
statu falaita non fũat cume¬
a parit᷑ expendant᷑ qd̾ p̃p̃ qd̃
dispendium uitari poterit.

Expanded text:
tum licitum fuit, et usquequaque servandum. Et ut irreprehensibiliter observebata moneta quae a legitimo ponnomine patris tui moneta cudatur, quam ad legitimam pondus reducas, secundum eum statum quem tempore patris tui habuerit meliorem, ita quod et antiqua moneta, quae ab illo statu falsata non fuerat, cum ea pariter expendatur, per quod dispendium vitari possit
Abbreviated transcription (Latin):
postulasci sursr a nobie abeol¬
iii ¶ Super quo diligens ĩ
ri q̾uod nõ tam erat ab soło
nec̃tia qͣm int̾pretat̾o requurẽ¬
da qm̃ cum iuram̃tũ feristi mo¬
uetã qũ falsam añ legitimã

Expanded text:
postulasti suppliciter a nobis absolvi. Super quo diligens indri, quod non tam erat absolutio necessaria quam interpretatio requirenda, quoniam cum iuramentum fecisti monetam aut falsam aut legitim
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ uiratñto in cõtrariũ p̃¬
stito nõ est stand̾. cũ minꝰ
in dignũ sit iuxta legit ĩ¬
mas sanctiones ut qd̾ sua
quisq uoce delucide pro
firmitate. uñ approbaret
rati .t. euius primafacie p̃¬
sumitur cõsobrinus nõ po¬
test hab̾e aliquatus ĩ uxo¬
ionia contra fal sam asser¬
cionẽ iniaͥ iudieit ĩnocens
p̃ualeat equitati: statum
ut rã in oromario iudicio ꝙͣ
mextra ordinario moex se̾¬
ꝑ adhibeat aut publicã si
pot̾ hr̃e ꝑsonã aut duos
niros ydoneas qui fidelit̾
imiũsa nidieu acta cõscrib¬
ant. uidel eitationes dilati¬
ones recusatões exceptões
petitiones respõsiones et in¬
t᷑rogatões confessiones tes¬
tiũ depõnes: instrumentor
atões conclusiones et cetera
q̃ occurrerĩt cõpetẽti ordine
nalia penes seriptores tem¬
aneant ut si suꝑ processu
iudices fu̾it suborta cõten¬
tio: per hoc possit u̾itas oe¬
clarari quatenꝰ hocad hibi¬
to mod̾amine sic honestif

Expanded text:
 in contrarium praestitae non est standum, cum nimis indignum sit, juxta legitimas sanctiones, ut quod sua quisque voce dilucide protfirmare. Unde apparet phiam, cujus prima facie praesumitur consobrinus, habere non potest aliquatenus in uxoQuoniam contra falsam assertionem iniqui iudicis innocens prevaleat equitati, statuimus, ut tam in ordinario iudicio quam in extraordinario iudex semper adhibeat aut publicam si potest habere personam aut duos viros idoneos, qui fideliter universa iudicii acta conscribant, videlicet citationes, dilationes, recusationes, exceptiones, petitiones, responsiones et interrogationes, confessiones, testium depositiones, instrumentorum ationes, conclusiones et cetera que occurrerunt competenti ordine nalia penes scriptores remaneant, ut, si super processu iudicis fuerit suborta contentio, per hoc possit veritas declarari quatenus adhibito moderamine, sic honestis
Abbreviated transcription (Latin):
niora insiu̾s cestimonus ex¬
p̾ssert sufficiont̃ ostendit qd̃
a .xl. annis et circa cũ õi ur¬
dc̃one honore ato districtu
tur testes deponere aliqua
o sine nisto titło ꝑecꝑes ince¬
pert̃ eũ duo insimul ranoẽ
rẽ eod̾ modo in solidũ possidẽ
nõ posst̃ maxime eum id̾ fauẽ¬
tim iustũ possõit titłm nõ os¬
tendant et ex priuulegus ĩ¬

Expanded text:
testimoniis expresserunt, sufficienter ostendit quod a sexaginta annis citra cum omni jurisdictione, honore, atque districtu tur testes deponere, aliqua o sine justo titulo percipere incoeperunt, cum duo insimul eamdem rem et eodem modo in solidum possidere non possint, maxime cum iidem Faventini justum possessionis titulum non ostendant, et ex privilegiis i
Abbreviated transcription (Latin):
nulli crederent fauent̾ ꝑtẽ
maliciã ad ĩpediend̾ procet sũ
negocu obiecisse quia came
nolumus a iuris tractaͣte de¬
clinare magr̃is. s. ⁊ .t. p̃ecepi
mus ut testes. quos srͣ hac ex¬
ceptõe procreator fauentinoꝵ
duc̾et producendos .iͣ. mensem
reducere ac examiare cura¬
extune alt̾o mense procura
diuellet ad reprobatonem

Expanded text:
nulli crederent Faventinorum malitiam ad impediendum processum negotii objecisse, quia tamen nolumus a juris tramite declins, testes quos super hac exceptione procurator Faventinorum duceret producendos, infra mensem recipere ac examinare curaextunc altero mense procuratsi vellet, ad reprobationem
Abbreviated transcription (Latin):
ea cum õi diligentia requi¬
rentes ip̃a si potũme ĩ ueni¬
ri. et siqͣ ꝑtes dux̾int legiti¬
me ꝓponenda ĩscriptis re¬
dacta ad nr̃am p̃sentiã remi¬
tatis aliqquĩ cã ñ reuocetur
ĩdubiũ de eõtestatõe litis sr̃
et quib dã spoliatõib cõtra
abbetẽ eiꝰ fcĩs ames burge¬
ñ. ep̃o recipiatis ꝑtiñ pro¬
bationes denouo etaudien¬
tes si ꝑtes audiret uolu̾int
de cõpositõe tractatũ. tam

Expanded text:
ea cum omni diligentia requirentes, ipsa, si potuerunt inveniri, et si qua partes duxerint legitime proponenda, in scriptis redacta ad nostram presentiam remittatis ; alioquin, cum non revocetur in dubium de contestatione litis super et quibusdam spoliationibus contra abbatem factis a Mesburgensi episcopo, recipiatis partium probationes de novo, et audientes, si partes habere voluerint, de compositione tractatum, tam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ signa uirginitatis ex ꝑte ⁊
puesse fuit introduete. um̃ ⁊̃
prob̾ones alias s negociũ con¬
tingentes quas parsꝰ utralibet
duxit producẽdas. et qr ut ducit
canon. sepe manus fallitꝰ ⁊ o¬
eulus obstetxieũ. uolumus. ⁊.Mꝰ.
tes deputare ruretis ad ĩquirẽ¬
d̾ utrum dc̃a puella uirginit.¬
tis priuilegio sit nimit᷑a .s.

Expanded text:
dum signa virginitatis ex parte puelle fuerint introducte, verumetiam probationes alias hoc negotium contingentes, quas pars utralibet duxerit producendas. Et quia, ut dicit canon: sape sepe manus fallitur et oculus obstetricum, volumus et mands deputare curetis, ad inquirendum utrum dicta puella virginitatis privilegio sit
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse qd̃ sac̾dotes et elici
dacie legi regni ꝑ ꝙͣ nega¬
tira probatur temere ĩnitẽ¬
tes a criminib q̃ probari des¬
legitime ctͣ eos reputant᷑ ĩsõ¬
tes. si se sr̃ hus pꝰgare ualeant
quoqͦ modo. ⁊i. uolentes gͥ ut
ħ pestis ccͣria õi uuiri penitus ex¬

Expanded text:
entius III: Sacerdotes et clerici Dacie regni legi, per quam negativa probatur, temere innitentes a criminibus, que probari teslegitime contra eos, reputantur insontes, si se super his purgare valeant quoquo modo et infra. Volentes igitur ut hec pestis contraria omni iuri penitus ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiua super p̃missis cõe fauen¬
t̾ prohibi nos noguoscentes
inħ easu nõs sic ẽeꝰ locum int̾¬
dc̃o utipossidentes. ut dicere
debeamꝰ. uti possidetis ita
possideatis. cum probatões
ecce longe sint pocior es et i¬

Expanded text:
missis commune Faventiae prohiberi, nos cognoscentes in hoc casu non sic esse locum interdicto Uti possidetis, ut dicere debeamus, Uti possidetis, ita possideatis, cum probationes Ecclesiae longe sint potiores, et i
Abbreviated transcription (Latin):
alu sint estimonii singłares
ad reproband̾ ño quoedam
testium ecẽe. Rauey. et siex
ꝑte fauentinor quidam sint
cem eiudentissime contra¬
dicunt. quidam uo alupa
tur exp̃sse usq ad eo tamẽ¬

Expanded text:
ui testimonii singulares. Ad reprobandum vero quosdam testium Ecclesiae tuae, etsi ex parte Faventinorum quidam sint cem evidentissime contradicunt. Quidam vero alii, ntur expresse, usq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcesus eiudẽticaime colligat᷑
constet fauent̾ ab eo tp̃re qui
se possedisse probare ꝯten¬
ount minus iuste qe sine
titło aliqua inpredictis iocis
tem̾̃itate propria occupasse. ⁊¬

Expanded text:
cessis evidentissime colligaturconstet Faventinos ab eo tempore quo se possedisse probare contendunt, minus juste ac sine titulo, aliqua in praedictis locis temeritate propria occupasse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtis restet equales fuĩnt prou
bertate siũa pro feretur. nam
cautũ sit qd̃ qui obieẽit p̃scͥp¬
tionẽ longistimi tẽporis quam
nemo recte obicit. msi qui pos¬
sidet et eam probau̾it ĩ causa

Expanded text:
tis testes equales fuerint, pro libertate sententia proferatur. Nam cautum sit, quod qui obiecerit prescriptionem longissimi temporis, quam nemo recte obiicit, nisi qui possidet et eam probaverit, in causa
Abbreviated transcription (Latin):
intentõem suã fundau̾̃it in¬
strum̃tis ã testib eisacram̃¬
tũ nicħominꝰ deferat᷑. qd̃ si sb̾¬
ire noluit fides prob̃onib nõ
hr̃ nos cũ nunc demũ as hiꝰ sit
suffragiũ recurend̾ cũ alie le¬
gitime prob̾ones de ẽẽ noscũt᷑
talẽ ꝯsuetudinẽ reprobamus.¬

Expanded text:
ntionem suam fundaverit instrumentis aut testibus, ei sacramentum nihilominus deferatur, quod si subire noluerit, fides probationibus non habetur, nos, cum tunc demum ad huiusmodi sit suffragium recurrendum, cum alie legitime probationes deesse noscuntur, talem consuetudinem reprobamus
Abbreviated transcription (Latin):
ascu sc̃i m fuit propositũ ꝙ eũ
int̾ ip̃ot ex ꝑte una. ⁊ .u. nõi¬
ne uxoris sue ex alt̾a coram
te q̃o uert̾etur yconomus mo¬
nastu memorati q̃dã perer¬
rorem fẽi fu̾it in iure cõfessis.
nedum finito nemmi uoce

Expanded text:
asterii fuit propositum quod cum inter ipsos ex parte una et V. nomine uxoris sue ex altera coram te questio verteretur, economus monasterii memorati quedam per errorem facti fuit in iure confessus. cdum finito nemini nocea
Abbreviated transcription (Latin):
urauit quidã uxorẽ ut asse¬
rene se quãd amuxorem le¬
gnimã accepturũ. quã cum
me probau̾nt ip̃os. in .u. gra¬
du consanguinitatis sibiꝰ ĩ¬
ucem atcine. quia u̾o reoui¬
sisti a nobit ꝯmo agend̾ sit
rum quidã alius probare ⁊¬
uelit ꝙͣ p̃dc̃am probatõem
niramtit canonieit feãm ⁊¬

Expanded text:
uravit quidam ut asseris se quandam in uxorem legitimam accepturum, quam cum me probaverunt ipsos in quinto consanguinitatis gradu sibi invicem attinere. Quia vero requisisti a nobis quid agendum sit, cum quidam alius probare velit contra predictam probationem, iuramentis canonicis fa
Abbreviated transcription (Latin):
tio in ead̾sibi ecca oferẽdo
ad .i. archid̾. tornaceñ. ⁊ eiꝰ
collegas de p̃dc̃is lr̃is ñ ħ̃ita
m̃tione executorias a nob̾
pensionis sñas ꝓtulerũt.
ac dc̃s . R. sic̃ executõe man¬
recepto in caionicũ ⁊ in
fr̃em assignito ꝙ sibi bnfi¬
tio p̾bendal qui ad eos priꝰ

Expanded text:
cio in eadem sibi ecclesia conferendo ad I. Archidiaconum Tornacensis et eius collegas, de praedictis litteris non habita mentione, executorias a nobisspensionis sententias protulerunt; ac dictus R, super executione manrecepto in canonicum et in fratrem, assignatoque sibi beneficio praebendali, qui ad eos prius
Abbreviated transcription (Latin):
cł̾icos ⁊ laicos ĩpetͣtas eã co¬
ram uidicib ad qͦs oꝑtẽte¬
fũant sr̃ qͥdã sũma pecũie
ꝙͣ eidem fr̃i suo semutuasse
tlicebant ꝑ illã gn̾alẽ elau¬
sulaiqͥdam alii qr in p̃dcõ
comitatu successerat oue¬
nerunt. Excipiente itaꝙ ꝓ
nec per ip̃as dum uiũet
fuerat ad iuditium euo¬
catus earum aũcte ñ po¬
terat ꝯueniri. Et qr iudr¬
ces exceptõem nõ admit¬
tebant ip̃ius nr̃amaudĩa

Expanded text:
s et laicos impetratas, eam coram iudicibus, ad quos obtentfuerant, super quadam summa pecuniae, quam eidem fratri suo se mutuasse dicebant, per illam generalem clausulam: quidam alii, quia in praedicto comitatu successerat, conuenerunt. Excipiente itaque nec per ipsas, dum uiueret, fuerat ad iudicium euocatus, earum auctoritate non poterat conueniri. Et quia iudices exceptionem non admittebant ipsius, nostram audientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ee .ro. possõnes et ura non nͥ
centenaria currat preserip¬
tiꝯ: ip̃a suꝑer ħ ⁊ alus uice
nr̃a procuret q̃ coram te fu¬
erut ĩiudicio prꝯcuwanda.
monast̾u ouituis dubitet᷑. mn̾ qͣ¬

Expanded text:
e possessiones et jura non nisi centenaria currat praescriptio, ipsa super hoc et aliis vice nostra procuret, quae coram vobis fuerint in judicio procuranda. monasterii diutius dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ litt̾as emanasce. mꝰ. ꝙͣ illoꝰ
qui taier littas exhibuerẽ ĩ
dem punias tanꝙͣ flit atis.
auctores. si ũo meis non sit m̃
nũties non ualere.d no¬

Expanded text:
 illos, qui tales litteras exhibuerint, in dem, punias tanquam falsitatis auctores. Si vero in eis non sit mennunties non valere.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ de causa cognose̾e. et eã
fine debito t̾minare s sireͣ
tune racifice possidebat.cũ
inde contirmatõem obtinu¬
it nonẽ lieitũ moici de q̃one
postea exorta decerne aut
eam diffinire absq . ap. se.¬

Expanded text:
sa cognoscere et eam fine debito terminare. Sed si rem tunc pacifice possidebat, cum inde confirmationem obtinuit, non est licitum iudici de questione postea exorta cognoscere aut eam diffinire absque ap.
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad suam excusatõem iu¬
arum aiscrimina. ꝯsecratõem
crismatis ĩminentem. ⁊ ꝙ fili̾
licet aũt excusatões h sicut¬
erant friuolas estimantes ip̃mre¬
putauimꝰ ꝯtumacem nec ꝓcurato¬
res eius in cã possemꝰ reciꝑe crĩali:

Expanded text:
ras, ad suam excusationem, viarum discrimina, consecrationem chrismatis imminentem, et quod fiLicet autem excusationes huerant, frivolas aestimantes, ipsum reputaverimus contumacem, nec procuratores ejus in causa possemus admittere criminali,
Abbreviated transcription (Latin):
sit statuend̾ si contra quempiam
ꝑ inquisitõem probatum fu̾it tale
crimen qd̃. poneret accusatum crim¬
malit̾ ⁊ coniuctũ. in quo quid̃ duxͦ
distinguend̾. utrum sit tale ermiẽ

Expanded text:
sit statuendum si contra quempiam per inquisitionem probatum fuerit tale crimen quod deponeret accusatum criminaliter et convictum. In quo quidem duximus distinguendum, utrum videlicet tale crimen
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem tanqͣm homunes excessis¬
tis. non pudeat uos exroremurm
corrige quipoisit estis ut aliorum
corrigatis errorem. qm̃ apud distr¬
ictum iudicem inqͣ mẽsura m̃si
fũitis remetietur uobis. ita indelet
ruentem ꝑ qͣm ne nr̃a inlescat aue¬
toritas. quanto cautns et prrdentiꝰ
pot̾itis sr̃ sedeatis adp̃sens. qͥuoniam
atis. ¶ formam u̾o uiramenti qͣm

Expanded text:
raescriptum ordinem tanquam homines excessistis, non pudeat vos errorem vestrum corrigere, qui positi estis, ut aliorum corrigatis errores, quoniam apud districtissimum judicem in qua emensi fueritis, remetietur et vobis; ita videlicet, ruentem, per quam, ne vestra vilescat auctoritas, quanto cautius et prudentius potueritis supersedeatis ad praesens, quoniamatis. Formam vero iuramenti quam
Abbreviated transcription (Latin):
as. pronidas indelet et hones¬
tas q̃ ꝑtotumannium simp¬
lieit̾ et ceplano abses ulla ui¬
risdictione sollicite inuesti¬
gent. eie correctione et refor¬
matione sunt digna. et ea fi¬

Expanded text:
as prouidas et honestas que per totum annum. simpliciter et de plano absque iurisdictione sollicite inuestigent. que correctione et reformacione sunt digna. et ea fi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sse inimicos se asserunt eoꝵ dem. nͥ
forsanante iuram̃tum in fraudem id
siti credulitatem iuratam contiger¬
it inueniri.et utrum alicuns sr̃ eo c̾¬
mine reputari debeat infamatus. de qͦ
ip̃m. duo.ł tres. aut etiam płes dixer¬
unt in famatum. licet de ipso nichil
um credulitatem dumtaxat ñ erit

Expanded text:
presse inimicos se asserunt eorumdem, nisi presse inimicos se asserunt eorumdem, nisi forsan ante juramentum in fraudem id siti credulitatem juratam contigerit inveniri, utrum ne aliquis super eo crimine reputari debeat infamatus de quo ipsum duo vel tres aut plures dixerint infamatum, licet de ipso nihil um credulitatem duntaxat non erit
Abbreviated transcription (Latin):
ca et quautatem excessũs penam
poterit iudicantis discretio mode¬
rari. ¶ tercie dubitationis articis ꝯ
tinebat utrumcum duo uel płes
in famia non laborat aliquam illi
penam in fligere debeatis. et utrũ
ad petitõem quoꝵdam qͣsdam cedi¬
las uobis occuite tradentium infama¬
tionem ep̃i continentes sit adinqui¬
sitõem eorum q̃ in ip̃is cõtinentur
cedulis procedend̾. ⁊ an fides eorum
dcĩs debecit adhiberi qui post iramẽ¬
tum int̾rogati secreto. utrum sint eor
de quib inquiritur ñmici. Rdent qd̾
nõ diligunt illos ł directe inimicos
seasserunt eor d aut ⁊̃ ante nram̃¬
tum id priblice cõfitentur nullas ñ
mia. seu clamosa insinuatio non pre
cełere cum inquistc̃o feri debeat solũ
libeslum in famationis porrigunt in
occuito procedend̾ est ad inquisitionẽ
sr̃ cõtentis ibio criminib faciendam.
Aut etiam aduersus eos contra quos
fit inquisit̃o fides adhibenda est dcĩs eoꝵ
qui post iuram̃tum ł ante. tacite ł ex¬

Expanded text:
ta et qualitatem excessus poenam poterit judicantis discretio moderari. Tertiae dubitationis articulus continebat utrum, cum duo vel tres infamia non laborat, aliquam illi poenam infligere debeatis, et utrum ad petitionem quorumdam quasdam schedulas vobis occulte tradentium infamationem episcopi continentes sit ad inquisitionem eorum quae in ipsis continentur schedulis procedendum, et an fides eorum dictis debeat adhiberi qui post juramentum interrogati secreto utrum sint eorum de quibus inquiritur inimici, respondent quod non diligunt illos, vel directe inimicos se asserunt eorumdem, aut etiam ante juramentum id publice confitentur, nullas tamia, seu clamosa insinuatio non praedebere, cum inquisitio fieri debeat solummum qui libellum infamationis porrigunt in occulto procedendum esse ad inquisitionem super contentis ibidem criminibus faciendam, aut etiam adversus eos contra quos fit inquisitio fidem dictis adhibendam illorum qui post juramentum vel ante tacite vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
diugentius eebet prelatus
assurgere. qͣnto dampnabi¬
lus eoꝵ offensas deserent in
correctas contraquos utͦ no¬
torus excessib te ceatur. exłi
trib modis possit ꝓrocedi ꝑ
ꝯceusationem indelet demim¬
tiacõem et inquisitionem ip¬
sorum ut in omnib: tamen¬
diligens adhibeatur cautela.
ne forte pleue conpendium
ad gͦue onpendium ueniat᷑
sicut accusationem legitti¬
se et denuntiatõem arnati¬
ua monitõ et inquisitionem
clamosa insinuatio p̃ueni¬
re illo semꝑadhibito mode¬
ramme nt iuxta formamiu¬
dien sententie quo forma di¬
cteture. shunc tn̾iordinem cir¬
ca regulares ꝑsonas non cre¬
dimus usq qua obseruand̾.
q̃ cum oã requirit facilius et
libiꝰ asuis possunt ãministr¬
ationib amom̾i. Idem ĩeodẽ.¬

Expanded text:
diligentius debet prelatus diligentius debet prelatus assurgere, quanto damnabilius est eorum offensas deserere in correctas. Contra quos, ut de notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis possit procedi, per accusationem videlicet, denunciationem et inquisitionem ipsorum, ut tamen in omnibus diligens adhibeatur cautela, ne forte per leve compendium ad grave dispendium perveniatur, sicut accusationem legitisic et denunciationem caritativa monitio et inquisitionem clamosa insinuatio prevenire. Illo semper adhibito moderamine, ut iuxta formam iudicii sententie quoque forma dictetur. Hunc tamen ordinem contra regulares personas non credimus usquequaque observandum, que cum causa requirit, facilius et liberalius a suis possunt administrationibus amoveri . Idem Verce
Abbreviated transcription (Latin):
tatur sex cam sr oxcessib suis quis¬
clamor ascendãt quidiutius si¬
ne scandaloassimnlari non poᷤ¬
sit uel siae ꝑieulo tollerari abs¬
qdubitatiõnis scrupulo adin¬
quirend̾ et puniend enis ex¬
cessus non ex odio fornite s
earitatis procedatur affectu
sus. ut si non degoetur abor¬
dine. ab ãmmnistratione tñ
amoueatur oĩo qd̵̃ est scd̾ sm̃
am euangelicam auillicatio¬
ne uillicum amoueri. qui ñ
potest uillicatioriis sue dig¬
nam reddere rõnem. ¶ debet
igitur ẽe p̃sens is contracinẽ
ꝑcõtumariã obsentaret. et
txponenda sunt ilia capła
de quib fuerit inquirendem
ut facultatem hãt defendendi
se ip̃m. ⁊ nõ solum dicta sed
etiam nõia ip̃a testrum sunt
eiut quid aquo sit dt̃m appa¬
reat publicanda. nec non ex¬
ceptiones et reuocatões legit¬
time admittende. ne ꝑsuppssi¬
onem nõium in famãdi ꝑ ex¬
ceptionum u̾o exclusionem
deponendi falsum audatia
p̃beatur. ¶ Ad corrigendos ita¬
es subditoꝵ excessus tanto

Expanded text:
 cum super excessibus suis quclamor ascenderit, quod diutius sine scandalo dissimulari non possit, nec sine periculo tolerari, absque dubitationis scrupulo, ad inquirendum et puniendum ejus excessus, non ex odii fomite, sed ex charitatis procedatur affectu, sus, etsi non degradetur ab ordine, ab administratione tamen amoveatur omnino, quod est secundum am evangelicam, a villicatione villicum amoveri, qui non potest villicationis sue dignam reddere rationem. Debet igitur esse presens is contra quem per contumaciam absentaverit, et exponenda sunt illa capitula de quibus fuerit inquirendum, ut facultatem habeat defendendi seipsum et non solum dicta, sed etiam ipsa nomina testium sunt ei, ut quid et a quo sit dictum appareat, publicanda, necnon exceptiones et replicationes legitime admittende, ne per suppressionem nominum, infamandi, per exceptionum vero exclusionem, falsum deponendi audacia prebeatur. Ad corrigendos itaque subditorum excessus, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
b modis ualet crim̃̃ opponi. dmm̃¬
tiando. excipiendo et accusando. q̃n
crimẽ ĩ mod denuntiationis oppo
tiatio facienda. ss cumautem exerpi¬
endo fũit crim̃ obiectum distinguẽ¬
d est qͣre opponatur. et em̃. si qutem
obicitur ut ab actusatione ł resti¬
ficatione aliquis repellatur. nonẽ
inseribi nec̃ce. set cum oꝑporaturut
quis aꝓmotione offien uel benefi-¬
promouend. set non deicit iam pro¬
motum. pꝰt cõtimationem uero
cum .s. ordinendus fãrit aliquis auc
enam cosecrandᷤ qr a doprinendore¬
pellit. et deicit ab optinendo: ad exͣ¬
ordinariam penam scd̃m arbitri¬
um disereti iudicis circa uincłm ĩ¬
scriptionis ẽxexcipiens astringen¬
dus. si defecerit ĩ probando pro eo
qd crimine sis probato ꝑdit quod
pełconem et confirmationẽ ei fu¬
ẽrat acquisitũ. s ob ħ prius ħita nõ
amittit licet enĩ agatur de crirai
uñ ꝑ procuratorem pot̾ rite trac

Expanded text:
ibus modis valet crimen apponi, denuntiando, excipiendo et accusando. Quando crimen in modum denuntiationis opponst denuntiatio facienda. Cum autem excipiendo fuerit crimen objectum, distinguendum est quare opponatur et quando. Si enim objicitur ut ab accusatione vel testificatione aliquis repellatur, non est inscribi necesse; sed cum opponitur ut quis a promotione officii vel beneficpromovendum, sed non dejicit jam promotum. Post confirmationem vero, cum scilicet ordinandus fuerit aliquis aut etiam consecrandus, quia pellit et deiicit ab obtento ad extraordinariam penam, secundum arbitrium discreti iudicis, citra vinculum inscriptionis, est excipiens astringendus, si defecerit in probando, pro eo quod crimine sic probato, perdit quod per electionem et confirmationem ei fuerat acquisitum. Sed ob hoc prius habita non amittit. Licet enim agatur de crimineunde per procuratorem potest rite trac
Abbreviated transcription (Latin):
si quid super premisis adusus
te ꝓse uel aiiis ꝓpone uellent.
⁊ꝙ scripserant legittime demõ¬
strare. Ipsi aũt ꝙ non ꝓposito
accusaudi hec scripserant Rede¬
runt. s qr super quiddam in¬
corrigibilis uidelaris q̃damde
te sedi apłice duxer̾t ĩtimãda.
S nuntius qui ꝓ litteris aoces¬

Expanded text:
si quid super praedictis adversus te pro se vel aliis proponere vellent, et quod scripserant, legitime demonstrare. Ipsi autem quod non proposito accusandi hoc scripserant responderunt; sed quia tu super quibusdam incorrigibilis videbaris, quaedam de te sedi apostolicae duxerant intimanda, sed nuntius qui pro litteris impe
Abbreviated transcription (Latin):
eocde obeclĩa ⁊ subiectoe abdiᷤ
ẽe nosꝯtut: ab eius accusatõne
ñ st̃ uliatenꝰ repellendi. lz alios
accusare ñ possint. quib siquid̃
c̾ ꝓpͥm non hant de reb monas¬
terii expense debent nccrie donͤ
cã debitum finem accipiat mi¬

Expanded text:
edientia et subiectione abbatis esse noscuntur, ab eius accusatione non sunt ullatenus repellendi, licet alios accusare non possunt, quibus siquidem, cum proprium non habeant, de rebus monasterii expense debent necessarie, donec causa debitum finem accipiat mi
Abbreviated transcription (Latin):
admittatur ne concussis corump¬
nis corruat edisicium nisi diligens
adhibeatur cautela. pereiuam nonso¬
lum false set et maligne crimina¬
tioni ianua p̃eludatur. uerum ida
uoluerunt p̃rndere p̃latis necrimi¬
narentur iniuste. ut tñ cau̾ent ne
deliuãrent insolent̾ contra morbũ
int̃q inuenientes congruam me¬

Expanded text:
admittatur, ne, concussis columadmittatur, ne, concussis columnis, corruat aedificium, nisi diligens adhibeatur cautela, per quam non solum falsae, sed et malignae criminationis janua praecludatur. Verum, ita voluerunt providere praelatis, ne criminarentur injuste, ut tamen caverent ne delinquerent insolenter, contra utrumque morbum invenientes congruam me
Abbreviated transcription (Latin):
gelio qd̃ inllicus iue qui diffamatꝰeis
erat apud dñm simm. qͣi dissipas set
bona ipsnis. audrint ab ilio. Quid hoc est qd
audio de te. redde rationem ullicatiomiᷤᷤ
tue. iam enim non poteris uillicare
⁊ingeñ. donimus ait descendam ⁊ in¬
debontrum clamorem quiuenit ad
me: oꝑe compleuerint. ex quibzaũe.
nols ⁊ maledien sed aproindis ⁊ ho¬
nestis nec semel tm̃ sed sepe qd̃ cla¬
mor ĩnuit et diffamatio manifes¬
tat debet coram eccłie semoribus ue¬
ritatem diligentius ꝑscrutari. ur si
rei poposserit qualitas canomoa dis¬
trictio culpam feriat deliquentis.
clamore officii sui debitum exequa¬
tun licet autem hoc sit obseruandũ
positi ad sagntam. et quia nõ posst̃
omnib complacere: eum ex officio
teneantur que solum arguere sed
etiam merepare ciumn etiam inter¬
dum suspendere. non numꝙͣ ueroli¬
gare frequent̾ odium multorum
incurrunt. et insidias pacuintur. ⁊
ideo sc̃i patres prouide statuerunt
ut acruiatio platorum non facile

Expanded text:
gelio, quod villicus ille qui diffamatus erat apud dominum suum, quasi dissipasset bona illius, audivit ab illo: Quid est hoc, quod audio de te ? redde rationem villicationis tuae, jam enim non poteris villicare. Et in Genesi, Dominus ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint. Ex quibus auctvolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec semel tantum, sed saepe, quod clamor innuit, et diffamatio manifestat, debet coram Ecclesiae senioribus veritatem diligentius perscrutari, ut, si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis, clamore, officii sui debitum exsequatur. Licet autem hoc sit diligenter opositi ad sagittam, et, quia non possunt omnibus complacere, cum ex officio teneantur non solum arguere, sed etiam increpare, » quin etiam interdum suspendere, nonnunquam vero ligare, frequenter odium multorum incurrunt, et insidias patiuntur; et ideo sancti patres provide statuerunt ut accusatio praelatorum non facile
Abbreviated transcription (Latin):
ponendum idrm p̃sentiam eius adi¬
ens aliegaunt quem ĩmonastern
correctione procedere non ualebat
nostra conmissa. et card ip̃m exius
dando fr̃ib eiusdem loci liberam fa

Expanded text:
ponendum, idem W. praesentiam ejus adiens allegavit quod in monasterii correctione procedere non valebat, nostra commissa, et cardinalem ipsum dando fratribus ejusdem loci liberam fa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a mandetis: ut sub qͦua forma
orum sub scd̃a forma iurasse. aut
ille non fũint publicate. nec pro
ductoni testium renunciare eur
sita solm modo respotidere uos
excusationes suas audire curetis.¬
mant s exponant. q̃ tales sunt ut
ad bonunt et malum ualeant retor¬
q̃ri. et ideo iudieari debent ex eã esi.
ꝑtus sit culpabił in quibdam:
ex labore tamien et pudore pͥmratus
quos pp̃ hant cãm ineurrit hiꝰ ie¬
ins eulꝑa leurt̃ ei ualeat in diug̾i.
¶ed si excutationes illas suꝑ dua¬
pidarione. naufragio et sym̃oni
mentionẽ. qͣmuis firmit̾ asseru¬
erit qd̃ ptes ex illis p̃dictis legatis¬

Expanded text:
 mandetis, ut sub qua forma orum, sub secunda forma juraveritillae fuerint publicatae, nec ipse productioni testium renuntiare curaisita solummodo respondere, vos excusationes illasmant, sed exponant, quae tales sunt, ut et ad bonum et ad malum valeant retorqueri, et ideo judicari debent ex causa, eum ertus sit culpabilis in quibusdam, ex labore tamen et pudore punitus, quos propter hanc causam incurrit, is culpa leviter ei debeat indulgeri. Quod si excusationes illas super dilapidatione, naufragio et simonia,mentionem, quamvis firmiter asseruerit, quod plures ex illis praedictis legatis
Abbreviated transcription (Latin):
e poenis sesarib negociat᷑onib
ꝙ officus diumis indend̃t ⁊ gau¬
dere uolantes priuilegio cłica¬
li nolũt statutis patrie quib
quotiens expedit siẽ laici setueᷤ¬
tur in negociationũ suaꝵ q̃sti¬
p̃t̃missis diuinis officus negoti¬
atonib institerĩt supͣdũs cum
fc̃o priuilegiũ abierant cłicale
tu quominus dũ hus se ĩ plic¬
ant se suis facultatib statutis
et cõsuctudiis patrie subiace¬

Expanded text:
aribus negotiationibus quam officiis divinis intendunt et, gaudere volentes privilegio clericali, nolunt statutis patrie, quibus, quotiens expedit, sicut laici se tuentur in negotiationum suarum questimissis divinis officiis, negotiationibus institerint supradictis, cum facto privilegium abiciant clericale, tu eos quominus, dum hiis se implicant, de suis facultatibus statutis et consuetudinibus patrie subjace