comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
canticum nos docet ds. nisi fidei. spei &
caritatis: ut fides nr̃a firma sit in illo quan¬
diu ñ illum uidemus. eredentes in eũ quẽ
non uidemus. ut gaudeamus eũ uiderimꝰ
&e fidei nr̃e succedat species lucis eius: ubi
iam non nob dicetur. crede quod ñ uides:
s gaude quia uides. Spes etiam nr̃a in com¬
mutabilis sit. & figatur in illo: & ñ nutet.
& fluẽtuet: non agitetur. sicut ipse d̾s in qͥ
figitur. ñ potest agitari. Spes enim mͦ uoca¬
tur: tunc non spes s res erit. Tamdiu enim
uocatur spes. quamdiu ñ uidet᷑ qd̃ sꝑatur:
dicente apło. Spes aũ quȩ uidetur. ñ est spes.
Quod enim uidet quis. quid sꝑat: Si autem
qͣd ñ uidemus sꝑamus: ꝑ patientiã expeta¬
mus. Modo ergo patientia necessaria est:
quamdi ueniat quod ꝓmissum ẽ. Nemo aũ
patiens est in bonis. Quando exigitur de ho¬
mine patientia. in malis agit: quando dicit᷑
patiens esto. tolera. sustine: molestia ẽ. sub
qua te ds uult ẽẽ fortem. tolerantem: longa¬

Expanded text:
canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt qatientiam exspectamus» . Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longa
Abbreviated transcription (Latin):
nium contra se. Nulli ẽ aliquatenꝰ ambigẽ¬
dum. tunc unũquẽq fideliũ. corporis sangui¬
nisq dñici participem fieri. qñ in baptisma¬
de menbrum corporis xꝑi efficitur: nec alie¬
nari ab illius panis calicisq consortio. &̃ si
anteꝗͣ panẽ ulum comedat. & calicẽ bibat
de hoc scło in unitate corꝑis xꝑi constitutu.
abscedat. Sacram̃ti qͥ ppe ipliꝰ participatione
ac beneficio ñ pͥuatur: quando ipse hoc qd
illud sacram̃tum significat. inuenitur. Ex
anis & calix ñ¬
quilibet. s certa consecratione misticꝰ.
fit nob. ñ nascitur. Pinde quod ñ ita fit. quam¬
uis sit panis & calix. alim̃tum ẽ refectionis.
ñ sacramentũ religionis: nͥ qd̃ benedicimus.
grãsq agimus dño. in omĩ eiꝰ munere. ñ so¬
lum sꝑuali. uerum etiam corporali¬

Expanded text:
nium contra se. Nulli est aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque dominici participem fieri, quando in baptismate membrum corporis Christi efficitur, / nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiamsi, antequam panem illum comedat et calicem bibat, de hoc sęculo, in unitate corporis Christi constitutus, abscedat. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc, quod illud sacramentum significat, invenitur. Et panis ac calix Chqualibet, sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. proinde quod non ita fit, quamuis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus domino in omni eius munere non solum spiritali, uerum etiam corporali
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ uos estis corp xꝑi & menbra: mist̾ium
accipitis ad id quod estis am̃ respondetis.: & res¬
pondendo subscribitis. Audis gͦ corpꝰ xp̃i: &
respondes am̃. Esto menbrũ corporis xp̃r ut
uerum sit am̃. Quare gͦ in pane: Nichil hic
de nr̃o afferamus: ipsum apłm itẽ audiamꝰ.
Cum gͦ de isto sacram̃to loqueret᷑ ait. Unꝰ
panis: unum corpus multi sumus. Intelligi¬
te & gaudete. Unitas. pietas. ueritas caritas
unus ꝑanis. unũ corpꝰ. multi sumus. Recolite
enim quia panis ñ fit de uno grano.s de
multis: qñ exorcirabamini quasi molebami¬
ni. Quando baptirati estis. quasi consꝑsi esti:
Estote qͦd iuidetis: & accipite qͦd estis. Hoc apłs
de pane dixit. Iam de calice quid intelligere¬
mus: etiam ñ dictum satis ostendit. Sicut
enim ut sit speties uisibilis panis multa
grana in unum consꝑgunt᷑: tamꝙͣ. illud fiat
quod de fidelib ait scriptura scã. erat illis
anima una. & cor unum in dm̃. su & de iii¬

Expanded text:
Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus . Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estiEstote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima una et cor unum in Deum ; sic et de vi
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiant. Quod aũ fides ur̃a postulat in¬
struenda: panis ẽ corpꝰ xꝑi. calix. sanguis.
enĩ ꝓpħa. nͥ credideritis. ñ intelligetis. Potestiᷤ¬
gͦ modo dicere mͥ. Precepisti ut eredamus. ex¬
pone ut intelligamꝰ. Potest enim in animo
cuiusquã cogitatio talis oboriri. Dñs nr̃ iħo
Maria. Infans lactatus ẽ nutritus ẽ. creuit. ad
uiuenilem etatẽ ꝑductꝰ ẽ. a iudeis ꝑsecutionẽ
passus ẽ. ligno suspensus ẽ. in ligno intfectꝰ ẽ
sepultꝰ ẽ. tertio die resurrexit: quo die uoluit in
celum ascendit. illuc leuauit corpus suũ. Un¬
deuẽturꝰ est ut iudicet iquos & mortuos. ibi
ẽ mͦ sedens ad dexteram patͥs. Quomͦ ẽ panis
corpꝰ eiꝰ: & calix uł qd̾ habet calixͥ quomͦ est
sanguis eiꝰ: Ista fĩs ideo dicunt᷑ sacram̃ta: qͥa
in eis aliud uidet᷑ aliud intelligit᷑. Qd uidetur.

Expanded text:
nuntiant: quod autem fides postulat instruenda, panis est corpus, calix est sanguis. enim Propheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Potestis ergo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus JesusMaria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit, illuc levavit corpus suum, inde est venturus, ut judicet vivos et mortuos, ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
manna. Ecce dico manna. Notũ ẽ qͥd acce¬
pluisset d̾s de cęlo: & nesciunt cathecumi¬
ni qͥd accipiant xꝑiani. Frubescant gͦ qͥa
nesciunt. Transeant ꝑ mare rubrũ. man¬
diicent manna: ut quomͦ eredidert̃ in
noĩe iħii: sic seipsis credat iħs

Expanded text:
manna. Ecce dico manna: notum est quid accemanna. Ecce dico manna: notum est quid accepluisset Deus de coelo; et nesciunt catechumeni quid accipiant Christiani. Erubescant ergo, quia nesciunt; transeant per mare rubrum, manducent manna: ut quomodo crediderunt in nomine Jesu, sic se ipsis credat Jes
Abbreviated transcription (Latin):
Cum transisset mare rubrũ. Mare
rubrum aũ qͥd significet: audi apłm. Nolo
au uos ignorare fr̃s: quia om̃s patres nr̃i
sub nube fuert̃. & om̃s ꝑ mare transieruit.
Qͥd ẽ ꝑmare transiert:. Quasi quereres ab illo.
seciitus ait: & om̃s ꝑ moysen baptirati ft̃ in
nube & in mari. Si gͦ figura maris tantũ
ualuit: species baptisini quantũ ualebit:
Si quod gestum ẽ infigura traiectũ ppłm
ad manna ꝑduxit: qd exhibebit xꝑc in ue¬
ritate baptismi sui. traiecto ꝑ eũ ppło suo:
Pbaptismum suum traicit credentes. occisis
om̃ib peccatis. tamꝙͣ hostib consequentibꝰ:
sic̃ in ulo mari om̃s egiptii ꝑiert̃. Quo trai¬
cit fr̃s mei: qͦ traicit ꝑ baptisiũ iħc. cuiꝰ fi¬
guram tunc gerebat moyses qͥ ꝑmare tra¬
iciebat: Qͦ trãicit: Admanna. Quid ẽ man¬
na: Ego sum inquit panis uiuus: qͥde cȩlo
descendi. Manna accipiunt fideles: iam
traiecti ꝑ mare rubrum. Quare mare rubrỹ:
Iam mare. Quare & rubrum: Significabat

Expanded text:
Cum transisset mare rubrum. Mare autem rubrum quid significet, audi Apostolum: Nolo autem vos ignorare, fratres, quia omnes patres nsub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt . Ut quid per mare transierunt? quasi quaereres ab illo, secutus ait: Omnes per Moysen baptizati sunt in nube, et in mari. Si ergo figura maris tantum valuit, species baptismi quantum valebit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit, quid exhibebit Christus in veritate baPer baptismum suum trajicit credentes, occisis omnibus peccatis, tanquam hostibus consequentibus, sicut in illo mari omnes Aegyptii perierunt. Quo trajicit, fratres mei? quo trajicit per Baptismum Jesus, cujus figuram tunc gerebat Moyses, qui per mare trajiciebat? quo trajicit? Ad manna. Quod est manna? Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo descendi . Manna accipiunt fideles, jam trajecti per mare rubrum. Quare mare rubrum? jam mare, quare et rubrum? Significabat
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ad homines in eternam uitam regene¬
randos: & non est eis ds: Immo uͦ ẽ ds. &
d̃s uerus ẽ: quia uera dĩ membra templũ
eiꝰ ẽ. Et utiq subiectum ẽ templum illi:
cui ẽ templum. Quomodo gͦ ds non ẽ. cui
sunt menbra dei subiecta: Ac ꝑ hoc. oe dñs
est templi sui. Quis enim hoc neget: Quiᷤ
ita desipiat: ut dicat non ẽẽ aliquem dñm

Expanded text:
sanctus ad homines in aeternam vitam regenesanctus ad homines in aeternam vitam regenerandos, et non est eis Deus! Imo vero est, et Deus verus est, quia veri Dei membra templum ejus est. Et utique subjectum est templum illi cujus est templum: quomodo ergo Deus non est, cui sunt membra Dei subjecta? Ac per hoc et Dominus est templi sui: quis enim hoc neget, quis ita desipiat, ut dicat non esse aliquem dominum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnia ẽ benedictus in scła: cuius menbra
sunt corpora nr̃a. Qui enim dixit. nescitis q
dixit. nescitis quia corpora ur̃a menbra sunt
mon edificauit templum ds̃ ẽ. & cui tẽplum
edificatur de menbris xp̃i hoc ẽ de menbris dĩ
deus non ẽ cũ loquens de deo beatissimꝰ martyr
stephanus dixerit. salomon edificauit ei domũ
s summus non in manufactis templis in habi¬
tat : Et tamen xꝑimenbra quoꝵ caput ẽ suꝑ
omnes celos. templum sunt sp̃c scĩ quẽ constat
uenisse de celo. Istum negasse dm quid ẽ. nͥ
non ẽẽ. & nolle eẽ templum eus: Auloquitur
dei: ut exhibeatis corpora ur̃a. hostiam uiuã
scãm deo placentem. Corpora itaq fidelium
ñ in habitat: Qm̃ in quo habitat: utiq tẽplũ
magno: continuo seciitus adiunxit glorificate
gͦ deum in corpore ur̃o: ubi diliicide ostendit
nr̃o. tam quam in templosuo. Et qd ananie
dixit apłs petrus. ausus es mentiri sp̃ui sc̃õ

Expanded text:
super omnia est Deus benedictus in saecula , cujus membra sunt nostra corpora. Qui enim dixit, Nescitis qudixit, Nescitis quia corpora vestra membra sunmon aedificavit templum. Deus est, et cui templum aedificatur de membris Christi, hoc est, de membris Dei, Deus non est? cum loquens de Deo beatissimus martyr Stephanus dixerit: Salomon aedificavit ei domum; sed Summus non in manufactis templis inhabitat . Et tamen Christi membra, quorum caput est super omnes coelos, templum sunt Spiritus sancti, quem constat venisse de coelo. Istum negare Deum quid est, nisi non esse et nolle esse templum ejus? Alloquitur Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem . Corpora itaque fidelium non inhabitat? Quoniam in quo habitat, utique templummagno; continuo secutus adjunxit, Glorificate ergo Deum in corpore vestro . Ubi dilucide ostendit nostro, tanquam in templo suo. Et quod Ananiae dixit apostolus Petrus, Ausus es mentiri Spiritui sancto?
Abbreviated transcription (Latin):
serit. cadant. Quicumq gͦ sic portat dm̃ ut
sit templum dei: non putet sic a se portari
deum: ut terreat dm̃ si se subdiicat. Ue illi si
se subtraxerit ds: quia ipse cadet. Nam d̃s in
se ꝑmanet. Inquib nos habitamus ipsa
nos continent: in quib ds̃ habitat iꝑse illoᷤ
continet.

Expanded text:
serit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut serit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet.
Abbreviated transcription (Latin):
firmi & scđm fidem ambulantes. se
ciem. Tamdiu. sunt templum scđm fidẽ.
quandiu in ipsis xp̃c ꝑfidem habitat: sic̃t
faciẽ. Omnes sci angłi. omnes sc̃ẽ uirtutes.
potestates. sedes. dominationes. ierłm illa
celestis. unde ꝑegrinando ingemiscunꝰ.
& quam desiderando oramus: ibi habi¬
tat d̾s. illuc leuauit iste fidem: illuc ascen¬
dit affectu desiderando. Et ipsum deside¬
rium facit animã deserere sordes pecc̃oꝵ:
& mundari ab omni labe. ut fiat & ip¬
tra transiet. Deinde antequam faceret
d̾s celum & terram: ubi habitabat: S dicit
aliquis. Et antequã faceret ds̃ scõs: ubi
habitabat: Inse habitat ds. Apud te ha¬
bitat: & apud se ẽ. Ds̃ & quando dignat᷑
habitare in scĩs: ñ sic sunt sc̃i domus dei:
ut ipsa subtracta cadat ds̃. Aliter enĩ nos
habitamus indomo: aliter d̃s in scĩs. Tu ha¬
bitas indomo: quȩ si subtracta fuerit. cadis.
Ds autem sic habitat in seĩs: ut si ipse d̾s disces¬

Expanded text:
firmi et secundum fidem ambulantes , seei. Quamdiu sunt templum secundum fidem? Quamdiu in ipsis Christus per fidem habitat; sicut faciem; omnes sancti Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipterra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabat, et apud se est Deus. Et quando dignatur habitare in sanctis, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse disces
Abbreviated transcription (Latin):
cat sp̃c sc̃s conuiuificati xꝑo. ita simul sessii¬
ri p̃destinati st̃: ut iã factũ dicat apłs. qd certꝰ
ẽ affuturum. Et ipsi sp̃ui scõ subtrahitur
a uob̃. quisquis ẽ ille consessus. tamquã se¬
dere cum patre &e filio sit indignus: qui ea¬
dem sede efficit dignos.

Expanded text:
ctus, convivificati Christo, ita simul sessuri praedestinati sunt, ut jam factum dicat Apostolus, quod certum est adfuturum: et ipsi Spiritui sancto subtrahitur a vobis quisquis est ille consessus, tanquam sedere cum Patre vel Filio sit indignus, qui eadem sede efficit dignos.
Abbreviated transcription (Latin):
usciꝑe te dicis quod ꝓtuli: nescitis quia
templum dĩ estis: & sp̃c dei habitat in
uobis: Quod potuisti dicere ideo dictum esse.
quia in nemine habitat ds. quem ñ ante
plum deo habitaturo ñ sibi scĩficet & pur
ẽẽ deum. cuiꝰ nos dixerat templum: quia ñ
ait ce sp̃c dĩ scĩficat & purgat uos. ut ds ha¬
bitet in uobis. s ait sp̃c di habitat in uobis:
utiq in templo suo ds̃ habitat. Nam quid est
templum dĩ: nisi habitaculum dĩ: Nidisti &
& noluisti aliud testimonium cõmemorare.
quam quod ꝓtuli: nescitis quia corpus ur̃m
tẽplũ in uob̃ sp̃c sc̃i est. quẽ habetis adõ. Iam

Expanded text:
uscipere te dicis quod protuli, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Quod proposuisti dicere ideo dictum esse, quia in nemine habitat Deus, quem non anplum Deo habitaturo, non sibi, sanctificet et purgetesse Deum, cujus nos dixerat templum: quia non ait, et Spiritus Dei sanctificat et purgat vos, ut Deus habitet in vobis; sed ait, Spiritus Dei habitat in vobis. Utique in templo suo Deus habitat: nam quid est templum Dei, nisi habitaculum Dei? Vidisti auumus templum: et noluisti aliud testimonium commemorare quod protuli, Nescitis quia corpus vestrum templum in vobis Spiritus sancti est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ autem rex non ẽ cuius templum ẽ.
quȩ menbra sunt regis: Quomodo ñ consi
det patri & filio qui repleuit filium: qͥ men
bra filii suam possidet domum: Deinde
cum de patre ꝓcedat. quomodo cum patre
non sedet: cum ipsa sessio non sit utiq cogi¬
tanda carnaliter: Postremo qualis uobis ꝑ¬
hominib sc̃a scriptura concedit: uos uideri¬
tis. Ait enim apłs. Cum eẽmus mortui pecca¬
tis. conuiuificauit nos xp̃o. cuiꝰ gr̃a sumꝰ sal¬
ui fac̾ti: &e simul excitauit. & simul sedere

Expanded text:
quomodo autem rex non est, cujus templum est quae membra sunt regis? Quomoddet Patri et Filio qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliter, hominibus sancta Scriptura concedit, vos videritis. Ait enim Apostolus: Cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul
Abbreviated transcription (Latin):
os enim fr̃s płs dei estis. sicut ipse dixit:
& oues pascue eius. Habetis in nomine
dei pastores seruos: pastores. & menbra pasto¬
ris. Multitudinis animus & uoluntas ad ꝙͣ¬
cumq rem faciendam: istis uotibꝰ poterit ap¬
parere. Paucoꝵ aũ cura ꝓ uob̃: non uocib. sed
reb debet ostendi. Itaꝙ fratres qm̃ iam qd ad
uos ꝑtinebat implestis acclamando: sinite ut
ꝓbetur uobis. utrum & quod ad nos ꝑtinet
impleamus agendo. Uoluntas agendi¬
non potest. Putamus kim̃i ideo oportere ut
uoluntas accipiatur a uobis: consilium implẽ¬
de uoluntatis ur̃e expectetur a nob: ut m̃bra
xꝑi non discordent. Impleant omĩa que in
illius corpore sunt. oficia sua. faciat ocłs in sub¬
limi locatus. quod ad oculum ꝑtinet: auris qd̾
ad pedem: ut non fint scissure in corpore. Sẽd

Expanded text:
s, populus Dei estis, sicut ipse dixit, et oves pascuae ejus . Habetis in nomine Dei pastores, servos pastoris et membra pastoris. Multitudinis animus et voluntas ad quamque rem faciendam istis vocibus poterit apparere: paucorum autem cura pro vobis, non vocibus, sed rebus debet ostendi. Itaque, fratres, quoniam jam quod ad vos pertinebat, implestis acclamando; sinite ut probetur vobis, utrum et quod ad nos pertinet, impleamus agendo. non potest: putamus, charissimi, ideo oportere, ut voluntas accipiatur a vobis; consilium implendae voluntatis vestrae exspectetur a nobis. Ut membra Christi non discordent, impleant omnia quae in illius corpore sunt, officia sua: faciat oculus in sublimi locatus quod ad oculum pertinet; auris, quoad pedem; ut non sint scissurae in corpore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mus eẽ domũ dei: nisi templũ dei :
Quid aũ sit int̾rogetur apłs: & respondeat.
Templum dĩ sc̃m est. quod estis uos. Hoc est
etiam regnum di: quod filius traditurꝰ ẽ
idest quos redemit sanguine suo. tradiderit
contemplando etiam patͥ suo. Hoc ẽ regnũ
celoꝵ. de quo dr: simi le ẽ regnum celoꝵ hoĩ
seminanti bonum semen in agro suo. Bonũ
aũ semen. hii sunt filii regni. Qui & si nunc
habent ꝑmixta zizania: mittet in fine rex
ipse angłos suos. & colligent de regno eiꝰ
omnia scandala. Tunc iusti sicut sol fulgeb̾t
in regno patͥs sui. Regnum fulgebit in reg

Expanded text:
mus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc est etiam regnum Dei, quod Filius traditurus esid est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris su
Abbreviated transcription (Latin):
confligeret: teq ñ uitam donando. s susci¬
piendo suꝑaret: Nicisti in morientib uic¬
ta es in resurgentib Uictoria tua qua absor¬
bueras corpora morientiũ. tẽporalis fuit.
uictoria nostra qua in corporib absorta es
resurgentium. ȩt̾na constabit. Ubi ẽ acu¬
leus tiuis. hoc ẽ peccatum. quo puncti &
uenenati sumus. ut &ẽ in nr̃is corporib
fieres: & ea tam longo tempore possideres:
Aculeus aũ mortis peccatum ẽ: uirtus
uͦ peccati lex. Peccauimus in uno omnes:
ut moreremur in uno om̃s. Accepimus
legem. ñ ut emendatione finiremꝰ pec¬
catum: s ut transgressione augeremꝰ.
Lex aũ sub intrauit ut abundaret de¬
lictum: & coneliisit scriptura omĩa sub
peccato.S deo grãs qui dedit nob̾ uictori
am ꝑ dñm nr̃m iħm xꝑ̃m: ut ubi abun¬
dauit peccatum. suꝑabundaret gra: atq
ut ꝓmissio ex fide iħu xꝑi daretur credenti¬
b: & uinceremus mortem ꝑ immortalem

Expanded text:
confligeret, teque non vitando, sed susciconfligeret, teque non vitando, sed suscipiendo superaret? Vicisti in morientibus, victa es in resurgentibus. Victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit: victoria nostra, qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est aculeus tuus? hoc est, peccatum, quo puncti et venenati sumus, ut te etiam in nostris corporibus figeres, et ea tam longo tempore possideres? Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. Peccavimus in uno omnes; ut moreremur in uno omnes: accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. Lex enim subintravit ut abundaret peccatum, et conclusit Scriptura omnia sub peccato. Sed Deo gra ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia atque ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus et uinceremus mortem per inmortalem
Abbreviated transcription (Latin):
trum pͥmȩ qua nunc om̃s morim᷑. an scd̃ȩ
qua tunc impii morient᷑. nulla causa ẽ ex¬
agitandi questionem: nullus tergiu̾san¬
di locus. Apłi uerba quib id agebat int̾¬
rogata respondent. Cum mortale hoc inqͥt
induerit immortalitatem : tunc fiet sermo
qui scriptus ẽ. Absorta est mors in uictoris.
Ubi ẽ mors uictoria tua: Iibi ẽ mors acule
us tuus : Aculeus aũ mortis peccatum est.
uirtus uͦ peccati lex. De resurrectione corꝑiᷤᷤ
aiebat. qua ab sorbebitur mors in uictoria:
cum mortale hoc induerit immortalitatẽ.
Tunc ipsi morti insultabitur: quȩ in uicto¬
riam resurrectione corꝑis absorbebit᷑. Tc̃
ei dicetur. Ubi ẽ mors contentio tua: ubi
est mors aculeus tuus: Morti gͦ corporis
hoc dicetur. Hanc enim absorbebit uicto¬
riosa immortalitas. cum mortale hoc im¬
mortalitate induetur. Mlorti in quam
corporis hoc dicetur: ubi ẽ uictoria tua qͥ
om̃s sic uiceras. ut etiam di filius tecum

Expanded text:
trum primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, trum primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, qua tunc impii morientur? nulla causa est est exagitandi quaestionem, nullus tergiuersandi locus; apostoli uerba, quibus id agebat, interrogata respondent.. cum mortale hoc, inquit, induerit inmortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: absorta es.t mors in uictoriam. ubi est, mors, uictorius tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. De resurrectione corporis agebat, qua absorbebitur mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem. Tunc ipsi morti insultabitur, quae in victoriam resurrectione corporis absorbebitur. Tunc ei dicetur, Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Morti ergo corporis hoc dicetur. Hanc enim absorbebit victoriosa immortalitas, cum mortale hoc immortalitatem induetur. Morti, inquam, corporis hoc dicetur: Ubi est victoria tua, qua omnes sic viceras, ut etiam Dei Filius tecum
Abbreviated transcription (Latin):
bebitur mors in uictoria. quo corruptibi¬
le ce mortale hoc induet incorruptionẽ.
& immortalitatem: id est iuuificabit
d̃s ce mortalia corpora nr̃a. ꝓpt̾ in ha¬
bitantem sꝑm eius in nob̾: in anifestũ
ẽ & huius mortis corporis. quȩ resurree¬
tioni corporis contraria ẽ. aculeũ fuisse
peccatum. Aculeum autẽ. quo mors
facta est: non quem mors fecit. Leccato
enim morimur: non morte peccamus.
Sic itaq dictum ẽ acuileus mortis. quomͦ
lignum uitȩ: ñ quod homini uitã faceret.
s quod hominis uita fieret. Et quomͦ lig¬
num scientiȩ. ꝑ qd̾ scientia fieret hominis:
ñ quod ꝑsuam scientiam fecerit homo.
Sic gͦ & aculeus mortis quo mors facta ẽ
ñ quem mors fecit. Sic enim dicimꝰ &e ꝑo¬
culum mortis. quo aliquis mortuus sit.
uel mori possit: non quod moriens mortu¬
us ue confecerit. Aculeus itaq mortis pec¬
catum ẽ. Peccato punctũ. mortificatũ genꝰ
est humanum. Quid ad huc querimus
cuius mortis: utrum anime an corꝑis. u¬

Expanded text:
ors in uictoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et inmortalitatem, id est quo uiuificabit deus et mortalia corpora nostra propter inhabitantem spiritum eius in nobis, manifestum est et huius mortis corporis, quae resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum, aculeum autem, quo mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus. sic itaque dictum est \'aculeus mortis\', quomodo lignum uitae, non quod hominis uita faceret, sed quo uita hominis fieret, et quomodo lignum scientiae, per quod scientia fieret hominis, non quod per suam scientiam fecerit homo. sic ergo et aculeus mortis, , quo mors facta est, non quem mors fecit. sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mortuus sit ucl mori possit, non quod moriens mortuusue confecerit. aculeus itaque mortis peccatum est, peccato punctum mortificatum est genus humanum. quid adhuc quaerimus cuius mortis, utrum animae an corporis? u
Abbreviated transcription (Latin):
de isto tẽpore. neq de hoc mundo: neq
in ea felicitate qua excecantur hoĩes qͥ obli¬
uiscunt᷑ dm̃. hoc nosse pͥmitus. & xp̃iano cor¬
de tencre debemus: ñ ad p̃sentis tẽporis bo¬
De hoc enim bono dictum ẽ. quod ocłs non
uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit: que p̃parauit d̾s diligentib se. G

Expanded text:
de isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis boDe hoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligent
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & non uidetur: & erigit᷑ fides qua credimꝰ
qd̾ ñ uidemus: ut mereamur uidere qd̾ cre¬
dimus. Quicũq irridet hanc fidem. ut id̃o¬
putet ñ sibi ẽẽ credẽdũ quia nonuidet: qͣn
uenerit qd̃ non credebat. erubescet: confusꝰ
separatur. separatus dampnat᷑. Qui aũ cre¬
diderit: segregatur ad dexteram. & stabit
cum magna fiducia. & leticia inter illos qͥb
d̾r. uenite benedicti patͥs mei ꝑcipite regnũ
qd̾ uob̾ paratũ ẽ ab origine mundi.

Expanded text:
tur, et non videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc fidem, ut ideoputet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratu
Abbreviated transcription (Latin):
ondum reuelatum ẽ iudicium. nox
ẽ. apparebit dies: apparebit iudici¬
um. Audi apłm. Itaq nolite ante tempꝰ
quicquam iudicare. Quid ẽ ante tempꝰ.:
ante diem. Audi quia ante diem dix̃. Do¬
nec ueniat dñs & illuminet abscondita
tenebraꝵ. & manifestabit cogitationes cor¬
dis: & tunc laus erit unicuiq ado. Nam
mͦ quandiu ñ uides cor meum. & ñ uideo
cor tuũ: nox est¬
on enim scimus mortales. corda morta¬
condita tenebraꝵ. & manifestabit cogita¬
tiones cordis. & laus unicuiq a deo: qa id lau¬
dabit᷑ & diliget᷑ a ꝓximo in ꝑximo: quod ne
lateat abipso illum inabitur do. Ex eꝑ¬

Expanded text:
ondum revelatum est judicium: nox est; apparebit dies, apparebit judicium. Audi Apostolum: «Itaque nolite ante tempus quidquam judicare.» Quid est, «ante tempus?» Ante diem. Audi quia ante diem dixit: «Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc quandiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox eston enim scimus mortales corda mortacondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
tuni sunt mercatoresut diuitias uenturas
& tempestatib plenas. Quos estus. que frigo¬
ra. quȩ ꝑicła: ab aquis effusis. a precipitiis
a fluminib. a feris ꝑferunt uenatores: Quẽ
laborem ȩsuriendi & sitiendi: quantas uilissi¬
mi & sordidissimi cibi & potus angustias.
ut bestiam capiant: Omnia enim seua &¬
immania. prorsus facilia: & ꝓpe nulla. facit
amor. Quanto gͦ certiuis ac faciliꝰ ad ueram
beatitudinem caritas facit: qd̃ ad miseriã qͣn¬
tum potuit cupiditas fecit. Quã facile to¬
leratur quelibet aduersitas temporalis.
ut ẽcna pena uitetur: et̃na requies cõparetur

Expanded text:
tuni sunt mercatores, ut divitias ventosas tuni sunt mercatores, ut divitias ventosas et tempestatibus plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt venatores? quem laborem esuriendi et sitiendi, quantas vilissimi et sordidissimi cibi et potus angustias, ut bestiam capiant? et interdum nec immania, prorsus facilia et prope nulla efficit amor. Quanto ergo certius ac facilius ad veram beatitudinem charitas facit, quod ad miseriam, quantum potuit, cupiditas fecit? Quam facile toleratur quaelibet adversitas temporalis, ut aeterna poena vitetur, et aeterna requies comp
Abbreviated transcription (Latin):
morauit asꝑa & grauia frequentiꝰ ce abun¬
dantuis sustinebat: s ꝓfecto aderat ei sp̃o sc̃s
nouaret de die indiem: & gustata requie sꝑua¬
uia releuaret. Ecce quã suaue iugũ xꝑi porta¬
bat. & quam leuem sarcinã: ut omĩa illa. quȩ
suꝑuis enumerata dura & immania hominiᷤ
auditus horrescit. leuem tͥbulationẽ dicet in¬
tuens int̾iorib & fidelib ocłis. quanto precio
temporaliũ. emenda eẽt futura uita: ñ pati
et̾nos labores impioꝵ: & sine ulla sollicitudi¬
ne ꝑfrui ȩt̾na felicitate iustoꝵ. Secari & uri sẽ
homines patiuntur: ut dolores ñ et̾ni. s ali¬
quando diuturnioris ulceris. acrioꝵ doloꝵ
p̾cio redimant᷑. In languida & incerta uacatio¬
nis breuissimȩ. atq ułtima uita. immanissi¬
mis bellis miles atterit᷑: plurimis fortasse
annis in laborib inquietus. quã in otio qͥe¬
turus. Quib tempestatib & ꝓcellis. quã hor¬
ribili & trem̃da seuitia cęli & maris. impor¬

Expanded text:
moravit aspera et gravia, frequentius et abundantius sustinebat: sed profecto aderat ei Spiritus seriorem renovaret de die in diem, et gustata requie spirituavia relevaret. Ecce quam suave jugum Christi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris impor
Abbreviated transcription (Latin):
ma iusticiȩ dextra & sinistra. Ubi uideo de¬
corẽ: uͥ fortitudinẽ: ꝑ głam &e ignobilitatẽ:¬
&e in gła decorus: & in ignobilitate. fortis. A¬
pud alios głosus p̃dicabatur: apud alios igno¬
bilis contẽpnebat᷑. Detorẽ afferebat eis quib
placebat: fortitudinẽ adu̾sus eos quib dis¬
plicebat. Et sic eniimerat omĩa usq in finẽ
ubi dicit. quasi nicħ habentes: & omĩa possi¬
dentes. Cum omĩa possidet decorus ẽ: cum
nicħ ht̃ fortis ẽ.¬

Expanded text:
justitiae dextra et sinistra.» Vide ubi decorem, ubi fortitudinem: «Per gloriam, et ignobilitatem.» In gloria decorus, in ignobilitate fortis. Apud alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis quibus placebat, fortitudinem adversus eos quibus displicebat. Et sic enumerat omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis e
Abbreviated transcription (Latin):
ducit turbas. Alii gͦ bene loquebant᷑. alii detra¬
hebant: lacerabant. mordebant. conuiciabant᷑.
Ad eos gͦ quib placebat decorem induit: ad eos
qͥb displicebat. fortitudinem induit. Imitare
ergo & tu dnm̃ tuum: ut possis eẽ uestis ipsiꝰ
Esto cum decore ad eos: quib placent bona oꝑa
tua. Esto fortis aduersus detractores. Audi pau¬
lum apłm imitantẽ dnm̃ suum: quomͦ & iꝑse
habuit decorem. habuit fortitudinẽ. Tꝑi bo¬
nus odor sumꝰ inqͥt in om̃i loco: & in his qͥ sal¬
ui fuint. & in his qui ꝑeunt. Quib enĩ placet
bonum. salui fiunt: qͥ detrahunt bono ꝑeunt.

Expanded text:
ducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem induit:» ad eos quibus displicebat, «fortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. «Christi bonus odor sumus,» inquit, «in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim placet bonum, salvi fiunt; qui detrahunt bono, pereunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Et considerant eos qui uigum ipsũ intrepida
ceruice subierunt. illã sarcinã mansuetissimiᷤᷤ
humeris acceꝑunt. tantis agitari &e exerceri¬
difficultatib huo scłi. ut ñ a laborib ad qͥetẽ.
s a quiete. ad laborem uocari uideant᷑. tũ & apls
dicat. om̃s qui uolunt in xꝑo pie uiuere. ꝑse¬
cutionẽ patient᷑. Ait gͦ aliqͥs. Quomͦ iugũ leue

Expanded text:
nt enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris accedifficultatibus hujus saeculi, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocati videantur; cum et Apostolus dicat, Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patien
Abbreviated transcription (Latin):
uacantes inuenit. quos conduxit in uineã
ut ferrent estum diei. Et sub illo iugo leui. &
sarcina leui: audiuimꝰ apłm dicere. In omĩb
cõmendantes nosmetipsos tanquam dei
ministros: in multa patientia. in tͥbulatioĩb.

Expanded text:
vacantes invenit, quos conduxit in vineam, ut ferrent aestum diei . Et sub illo jugo leni et sarcina levi, audimus Apostolum dicere: In omnibus commendantes nosmetipsos, tanquam Dei ministros, in multa patienta, in tribulationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
unt uere coneriones ratiocinationis. fal¬
sas habentes sententias: quȩ consecunt᷑
errorem ulius. cum quo agitur. Quȩ tñ ad
hoc inferuntur a bono & docto homine.
ut in his erubescens ille cuius errorem conse¬
quuntur. eundem relinquat errorẽ: qͥa si
in eodem manere uoluerit. necẽẽ est etiã
illa quȩ dampnat. tenere cogatur. Non
nostra. inanis ẽ & fides urã. & deinceps
& ñ erat inanis p̃dicatio eoꝵ qͥ hoc annuntiabai
nec fides eoꝵs qui hoc crediderant. S ista falla
uerissime conectebant᷑ illi sententie. qͦ dicebat᷑ ñ
eẽ resurrectionẽ mortuoꝵ: istis autẽ falsis repu¬
diatis. qm̃ uera erunt. si mortui ñ resurgt̃.
consequens erit resurrectio mortuoꝵ. Nunc¬

Expanded text:
m uerae conexiones ratiocinationis falsas habentes sententias, quae consecuntur errorem illius cum quo agitur. quae tamen ad hoc inferuntur a bono et docto homine, ut in his erubescens ille cuius errorem consecuntur eundem relinquat errorem, quia, si in eodem manere uoluerit, necesse est etiam illa quae damnat tenere cogatur. non nostra, inanis est et fides uestra et deinceps esurrexit et non erat inanis praedicatio eorum qui hoc annuntiabant, nec fides eorum qui hoc crediderunt, sed ista falsa uerissime conectebantur illi sententiae, qua dicebatur non esse resurrectionem mortuorum. istis autem falsis repudiatis, quoniam uera erant, si mortui non resurgunt, consequens erit resurrectio mortuoru
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis huic diceret quid in hoc mendacio
ꝑhorrescis. cum id dixeris. qd̃ si falsum sit
ad laudem di maxime ꝑtinet: non ne huiꝰ
detestaret᷑ in saniam. & quib posset uerb̾
& significationib in lucem penetralia sus
cordis aꝑiret clamanᷤ ñ minore. aut fortasse
etiam maiore scelere. indeo laudari falsitatẽ:

Expanded text:
si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Noli festinare: sequitur & dicit. Siẽ enim
in adam om̃s moriuntur: sic & in xꝑo õs
uiuificabuntur. Qui ꝑtinent ad adam:
Om̃s qui nati sunt de adam. Qui ad xp̃m:
Ut autem nascerentur ex adam: necessi¬
tatis fuit ex damꝑnatione. Nasci ꝑ xꝑi.
uoluntatis ẽ && grẽ. Non coguntur hoĩes
nasci ꝑ xꝑmi: non quia uoluert̃. nati sunt
ex adam: om̃s tamen qui ex adani cum
peccato peccatores: omnes qui ꝑ xꝑm. iusti¬
ficati & iusti: non in se s in illo. Nã in se si
interroges.adam sunt: in illo si int̾roges.
xꝑi sunt. Quare : Quia ille caput. dñs
uenit: s tamen uenit cum carne morta
homo. s ille ñ nisi homo: iste ds̃ & homo.
Ille homo peccati: iste iusticie. Mortuus
es in adam: resurge inxꝑm. Nam utrũq
debetur tibi. Iam credidisti in xꝑm: red¬
des tamen. quod debes de adam.S non te
inȩternum tenebit uinculum peccati:
quia mortẽ tuam ȩt̾nam. occidit mors tẽ¬
poralis dni tui.

Expanded text:
stinare: sequitur, et dicit: Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Qui pertinent ad Adam? Omnes qui nati sunt de Adam. Qui ad ChristUt autem nascerentur ex Adam, necessitatis fuit ex damnatione: nasci per Christum, voluntatis est et gratiae. Non coguntur homines nasci per Christum: non quia voluerunt, nati sunt ex Adam. Omnes tamen qui ex Adam, cum peccato peccatores: omnes qui per Christum, justificati et justi, non in se, sed in illo. Nam in se si interroges, Adam sunt: in illo si interroges, Christi sunt. Quare? Quia ille caput Dominuvenit: sed tamen venit cum carne mortali. homo: sed ille, nonnisi homo; iste, Deus homo. Ille homo peccati, iste justitiae. Mortuus es in Adam, resurge in Christo: nam utrumque debetur tibi. Jam credidisti in Christum, reddes tamen quod debes de Adam. Sed non te in aeternum tenebit vinculum peccati; quia mortem tuam aeternam occidit mors temporalis Domini tui.
Abbreviated transcription (Latin):
hint enim dicit. Siue gͦ ego siue ill siꝑ
predicamus: & sic credidistis. Non enim
omnes illi eugłm conscripserunt: s tam̃
om̃s eugłm predicauerunt. Narratores
Dam & ipsum nomen si queramus quid la
uel bona annuntiatio: qd̃ quidẽ cum aliqd
bonum annuntiatur semꝑ dici pot̃ Apͥe
tñ hoc uocabulum obtinuit illa quã dixi.
annuntiatio saluatoris. Si aũ resurrectio

Expanded text:
Hoc enim alibi dicit: Sive ergo ego, sive illi; sic praedicamus, et sic credidistis . Non enim omnes illi Evangelium conscripserunt, sed tamen omnes Evangelium praedicaverunt. Narratores Nam et ipsum nomen si quaeramus quid latvangelium, vel, Bona annuntiatio. Quod quidem cum aliquid bonum ann proprie tamen hoc uocabulum obtinuit illa quam dixi adnuntiatio saluatoris. si autem uo
Abbreviated transcription (Latin):
rum ocłi tenebantur. ne illũ agnosce̾nt.
infractione panis uoluit se agnosci. Nouer̃t.
fideles. sciunt qͥddicam: nouer̃t xꝑm in
fractione panis. Non enim omis panis: sed
accipiens benedictionẽ xꝑi. fit corpus xꝑi.¬

Expanded text:
rum oculi tenebantur ne illum agnoscerent, in fractione panis voluit se agnosci. Norunt fideles quid dicam: norunt Christum in fractione panis. Non enim omnis panis, sed accipiens benedictionem Christi, fit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta quinq homines intelliguntur.
Et quod dictum ẽ. non in sapientie hunrane
doctis u̾bis: potuit dici non in sapĩe carnalis:
sicut qd̾ dictum ẽ. sodm hominẽ ambulatis:
potuit dici scdm carnem. Magis aũ hoc
aꝑuit in his quȩ subiunxit᷑ cum enĩ quis
dicat. ego quidem sum pauli. aliꝰ aũ ego a¬
pollo. ñne homines estis: Qd̾ dicebat aĩales
estis. ⁊ carnales estis: exp̃ssius dixit hoĩes estis:

Expanded text:
septuaginta quinque homines intellseptuaginta quinque homines intellEt quod dictum est, Non in sapientiae humanae doctis verbis, potuit dici, Non in sapientiae carnalis: sicut quod dictum est, Secundum hominem ambulatis; potuit dici, Secundum carnem. Magis autem hoc apparuit in his quae subjunxit: Cum enim quis dicat, Ego sum Pauli; alius autem, Ego Apollo: nonne homines estis ? Quod dicebat, Animales estis, et, Carnales estis; expressius dixit, Homines estis
Abbreviated transcription (Latin):
eatiora sane coniugia
udicanda sunt. quȩ siue filiis ꝓcreatis. siue
etiã ista t̾rena ꝓle contempta. continentiam
int̾ se pariconsensu seruare potuerint: quia
neq contra illud preceptum fit. quod dominꝰ
dimitti coniuigem uetat: ñ enim dimittit qͥ
cũ ea ñ carnalit̾ s sꝑualiter uiuit: ce illud ser¬

Expanded text:
eatiora sane conjugia judicanda sunt, quae sive filiis proceandis, sive etiam ista terrena prole contempta, continentiam inter se pari consensu servare potuerint, quia neque contra illud praeceptum fit, quo Dominus dimitti conjugem vetat, non enim dimittit, qui cum ea non carnaliter, sed spiritaliter vivit. Et illud ser
Abbreviated transcription (Latin):
uerat nos ad imitationem pueroꝵ. qñ añ
se paruulum posuit & ait. si quis ñ fũit ut
& uocat rursꝰ ad imitationem ꝓuerilem:
nolite inquit pueri effici sensib s malicia
paruuili estote: ut mentib ꝑfecti sitis. Quẽ
delectat imitari puerum: non delectet ĩꝑitia.
s innocentia. Proponitur enim pueritia¬
ꝑpt̾ imitandam humilitatem: & itẽ ꝓpo¬
nitur pueritia. ad cauendam fatuitatẽ. ꝓpo¬
humilitatem a dño ẽ: quando uocauit ad

Expanded text:
verat nos ad imitationem puerorum, quando ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit ut , vocat rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum, non delectet imperitia, sed innocentia. ad imitandum humilitatem, et item proponitur pueritia ad cavendum fatuitatem. Propohumilitatem a Domino est, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Sinite illos uenire ad me: talium est enim
regnum cȩloꝵ apositum exemplũ pueritiȩ
ad cauendam fatuitatem. ab apło ẽ. fratres
nolite pueri eẽ sensib: & rursus ꝓponit ad
uuli estote. ut mentib ꝑfecti sitis. Ex tͣat᷑¬

Expanded text:
Sinite eos venire ad me, talium est enim regnum coelorum . Propositum exemplum pueritiae ad cavendam fatuitatem ab Apotolo est: Fratres, nolite pueri esse sensibus. Et rursum proponit ad ntes estote, ut mentibus perfecti sitis . Pr
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ singulare humilitatis exemplum. suꝑ¬
biam ueteris hominis. innouandam hu¬
militer uitam. similitudine puerilis ȩtatiᷤ
accusat. Quaꝓpter dilectissimi cũ cantari
auditis ꝑsalmum laudate pueri dnm̾. ne
arbitremini. ad uos istam ex hortationẽ
non ꝑtinere: quia iam corporis pueritiã
suꝑgressi. uel iuuenili decore iurescitis. uel
senili honore canescitis: omnib enim uobis
malicia maxime nisi suꝑbia: Ipsa enini de
uana granditate presumens: non sinit ho
minem ambulare ꝑ artam uiam. & intͣre
ꝑ angustam portam. Puer autem facile in¬
trat ꝑ angustam. Et ideo nemo nisi ut puer
tium suꝑbiȩ hominis apostatare a deo: hãc
se aduersꝰ precepta diuina tumidis ceruitibꝰ
erigentem. & suaui iugo dñi resistentem. dei¬
cite: frangite. comminuite. atq consumite.¬
in aliis linguis. & labiis aliis loquar popło
huit: & nec sic exaudiet medicit dñs. Ex libio¬

Expanded text:
r singulare humilitatis exemplum superbiam veteris hominis ad innovandam humiliter vitam similitudine puerilis aetatis accusat. Quapropter, charissimi, cum cantari auditis in Psalmis, «Laudate, pueri, Dominum,» ne arbitremini ad vos istam exhortationem non pertinere, quia jam corporis pueritiam supergressi, vel juvenili decore virescitis, vel senili honore canescitis: omnibus enim vobismalitia maxime, nisi superbia? Ipsa enim de vana granditate prminem ambulare per arctam viam et intrare per angustam portam; puer autem facile intrat per angustam. Et ideo nemo nisi ut puer, tium superbiae hominis, apostatare a Deo» . Hanc se adversus praecepta divina tumidis cervicibus erigentem et suavi jugo Domini resistentem dejicite, frangite, comminuite atque consumite,in aliis linguis, & labiis aliis loquar populo huic: Et nec sic exaudient me, dicit Dominus. E
Abbreviated transcription (Latin):
dñm eẽ solum cui seruitus illa debetur.
quȩ lãtria greco uocabulo nuntupat᷑. Ipsũ
enim uerbum ẽ in lege. uͥ scͥptum ẽ. dñm dm̃
tuum adorabis: & illi soli seruies. Quem si
dñm patrẽ tantumm dixerimꝰ. respondet᷑
nob̾. Ergo latria dño filio ñ debet᷑: qd nefas
ẽ dici. Si aũ debetur. quomͦ uni tantũ debet᷑
dõ. si ce patͥ debetur & filio: nͥ quia unus d̾s.
cui soli ꝑ latriã seruire iussi sumus. itad̾r solꝰ

Expanded text:
deum esse solum, cui seruitus illa debetur, quae latria Graeco uocabulo nuncupatur. ipsum enim uerbum est in lege, ubi scriptum est: Dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. quem si deum patrem tantum modo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod nefas est dici. si autem debetur, quo modo ergo uni tantum debetur deo, si et patri debetur et filio, nisi quia unus deus, cui soli per latrian seruire
Abbreviated transcription (Latin):
menbra sunt: apłs dicit. Aptaui uos uni uiro
uirginẽ castam: exhibere xꝑo. Nouit aũ ille
coniugem uirginem sine corruptione fetare:
quem in ipsa etiam carne. potuit mat sine
corruptione ꝓcreare. Qua ꝓpt̾ aꝓposito me
te sanctiore que uouetur dõ. ad ulteriis eẽ pe¬
iores. Si enĩ qd̃ nullomͦ dubitandũ ẽ. ad offẽ¬
sionẽ xp̃i ꝑtinet. cum menbrũ eiꝰ fidẽ ñ ser¬
uat marito: quanto grauius offendit᷑. cum
illi ipsi ñ seruatur fides. in eo qd̾ exigit obla¬
tum: qͥ ñ exegerat offerendũ: Cum enim qͥsq
ñ reddit qd ñ imꝑio compulsus. s consilio
cõmonitus uouit: tantomagis fraudatio
uoti auget iniquitatĩ¬
uouendi necessitatem.

Expanded text:
membra sunt, apostolus dicit: aptaui uos uni uiro membra sunt, apostolus dicit: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. nouit autem ille coniugem uirginem sine corruptione fetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione procreare. fit autemte sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse peiores. si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensionem Christi pertinet, cum membrum eius fidem non seruat marito, quanto grauius offenditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitauouendi necessitatem.