comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recte aut̃ diuidas. peccasti : Iuas et enĩ ieiunioꝵ uictimas. quas
tos sermo diuinꝰ ita condempnat. Maledictꝰ. qui facit opera
dñi fraudulent̃. Non gͦ immerito eũ qui se ita iniquo fallit
examine: increpat dñs dicens. Uerũptam̃ uani filii hoĩũ:
mendaces filii hominũ instateris. ut decipiant. Et idcirco
beatꝰ apłs paułꝰ nos discretionis moderamina retinentes. ut¬
in neutrã partẽ illecti nimietate uergamꝰ: admonet dicens.
Rationabile obsequiũ ur̃m . Quam obrem etiã legis lator
similit int̾licit: ita p̃cipiens. Statera iusta. ⁊ equa sint
suꝑ hoc. parem sententiam ꝓferente. Pondus magnũ ⁊ pusil¬
facit ea ĩ adinuentionibꝰ suis compediet᷑. Proinde non solũ illo
nr̃is pondera: nec inhorreis cõscientiȩ nr̃ȩ mensuras duplices
habeamus: idest ne nobis ea quȩ ad districtionis regula ꝑtinẽt¬

Expanded text:
recte autem diuidas, peccasti? illas etenim ieiuniorum uictimas, quas recte autem diuidas, peccasti? illas etenim ieiuniorum uictimas, quas tos sermo diuinus ita condemnat: maledictus qui facit opera domini fraudulenter. nOni ergo inmerito eum, qui se ita iniquo fallit examine, increpat dominus dicens: uerumtamen uani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant. et idcirco beatus apostolus, ut discretionis moderamina retinentes in neutram partem inlecti nimietate uergamur, admonet dicens: rationabile obsequium uestrum. quam rem etiam legislator erdicit ita praecipiens: statera iusta, et aequa sint parem super hoc sententiam proferente: Pondus magnum, et pusilfacit ea, in adinventionibus suis compedietur . 467 2. Proinde non sollum cordibus nostris nec in horreis conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus, id est ne nobis ea quae ad districtionis regulam pert
Abbreviated transcription (Latin):
det inconscientia nr̃a incorruptꝰ quidã ac uerus uidex: qui nũquã
suꝑ statu puritatis nr̃ȩ cunctis errantibꝰ. solus ipse ñ fallitur.
Om̃i gͥ cautione ac sollertia. iugis circũspecti cordis seruet̾ intentio.
ne quoq̃mͦ iudicio discretionis nr̃ȩ errante. aut inconsiderate
continentiȩ cupiditate succensi. aut desiderio nimiȩ remissio¬
nis illecti. substantiã uiriũ nr̃aꝵ ad iniquę trutinȩ lib remus
examen. Sed in altera quidẽ lance animȩ puritatẽ: in altera
autẽ uires corꝑis collocantes: ita uͦ conscientię iudicio utraq
pendamꝰ. ut in neutram partẽ uniꝰ rei affectu p̃ponderante
ꝑuersi. uel ad immodicã districtionẽ uel nimiã remissionem.
equitatis librã ꝓpensius inclinemꝰ: ⁊ illud nobis uł ꝓ remissioĩs.
uel ꝑdistrictionis nimietate dicat᷑. Nonne si recte offeras. non

Expanded text:
det in conscientia nostra incorruptus quidam ac uerus iudex, qui nonnumquam det in conscientia nostra incorruptus quidam ac uerus iudex, qui nonnumquam super statu puritatis nostrae cunctis errantibus solus ipse non fallitur. omni igitur cautione atque sollertia iugis circumspecti cordis seruetur intentio, ne quo modo iudicio nostrae discretionis errante aut inconsideratae continentiae cupiditate succensi aut desiderio nimiae remissionis inlecti substantiam uirium nostrarum ad iniquae trutinae libremus examen, sed in altera quidem lance animae puritatem, in altera autem uires corporis conlocantes ita uero conscientiae iudicio utraque pendamus, ut in neutram partem unius rei adfectu praeponderante peruersi uel ad inmodicam districtionem uel ad nimiam remissionem aequitatis libram propensius inclinemus, et illud nobis uel pro remissionis uel pro districtionis nimietate dicatur: nonne si recte offeras, non
Abbreviated transcription (Latin):
i rationabili mentis imiuersa quȩ gerimus appendamꝰ exami¬
scientiam consulamꝰ: certũ ẽ iustã refectionis int̾capedinẽ. iustę
districtioni obe̾e̾ non posse: simͦ ut dictũ ẽ. ęquã indulgentiȩ con¬
tinentiȩq mensurã pari lance ꝑpendens. utramq similit̃ ni¬
mietatem mens incorrupta castiget: ut utrũ spm̃ nr̃m delicia
depͥmat pondꝰ. an uͦ alteram hoc ẽ corꝑis partẽ maior abstinentiȩ
inclinet austeritas. uera discretione distinguat: illã uel cõpͥm̃s
uel subleuans portionẽ.quam Q uel extolli senserit uel
grauari. Nichil enim dñs nr̃ adcultũ atq honorẽ suum
absq iudicii moderatione uult fieri ÷̃ quia honor regis uidi¬
cium diligit: et idcirco sapientissimꝰ salomon. ut in neutrã par¬
tem uergente uidicio declinemꝰ admonet dicens. Honora dm̃
detius iustis laboribꝰ. ⁊ deliba ei de fructibꝰ iusticiȩ tuȩ. Et enĩ resi¬

Expanded text:
i rationabili mentis uniuersa quae gerimus adpendamus examiam semper conscientiam consulamus, certum est istam refectionis intercapedinem iustae districtioni obesse non posse, si modo ut dictum est aequam indulgentiae continentiaeque mensuram pari lance perpendens utramque similiter nimietatem mens incorrupta castiget, et utrum spiritum nostrum deliciarum deprimat pondus, an uero alteram hoc est corporis partem maior abstinentiae inclinet austeritas, uera discretione distinguat, illam uel conprimens uel subleuans portionem, quam uel extolli senserit uel grauari. nihil enim dominus noster ad cultum atque honorem suum absque iudicii moderatione uult fieri, quia honor regis iudicium diligit. et idcirco sapientissimus Salomon, ut in neutram partem uergente iudicio declinemus, admonet dicens: honora deum de tuis iustis laboribus. et deliba ei de fructibus iustitiae tuae. etenim resi
Abbreviated transcription (Latin):
catem non loquet̾: extenderunt enim linguã suã quasi arcum¬
De quibꝰ ꝓpͥe dr ꝑ ꝓpħam. Molliti sunt sermones eiꝰ suꝑ oleum:
et ipsi sunt iacula. Et alibi. Werba callidoꝵ mollia: hȩc alitẽ
feriunt in penetrabilia uentͥs. Quibꝰ ⁊̃ illud põt eleganter
aptari. In ore pacem cũ amico suo loquit᷑. ⁊ occulte ponit insi¬
dias. Quibꝰ camen magis decipit᷑. ipse qui decipit. Nam qui p̃pat¬
ad conp̃hendendũ dñm cum gladiis ⁊ fustibꝰ multitudo uenisset:
nemo in auctorẽ uitȩ nr̃ȩ illo cruentior extitit parricida. qui
des: Idest. amaritudo ꝑsecutionis atq odii tui hoc teginen assũp¬
sit: quo dulcedo ueri amoris expͥmitur. aꝑtiꝰ quoq ac uehem̃tiꝰ¬
acrius ad iracundiã quã sermo succendit : et atrocissimas uer¬
boꝵ transcendit in iurias maligna taciturnitas: leuiꝰq tole-¬
rant᷑ inimicor uulnera. quã irridentiũ subdola blandim̃ta.

Expanded text:
tatem non loquentur: docuerunt enim linguam suam loqui tatem non loquentur: docuerunt enim linguam suam loqui itur per prophetam: Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula . Et alibi: Verba callidorum mollia, haec autem feriunt in penetralia ventris . Quibus etiam illud potest eleganter aptari: In ore pacem cum amico suo loquitur, et occulte ponit ei insidias , quibus tamen magis decipitur ipse qui decipit. Nam Qui praad conprehendendum dominum cum gladiis et fustibus multitudo uenisset, nemo in auctorem uitae nostrae illo cruentior extitit parricida, qui dis? id est: amaritudo persecutionis atque odii tui hoc tegmen adsumpsit, quo dulcedo ueri amoris exprimitur. apertius quoque ac uehementiacrius ad iracundiam quam sermo succendit et atrocissimas uerborum transcendit iniurias maligna taei-lo tornitas, leninsque tolerantur inimicorum uulnera quam inridentium subdola blandimenta.
Abbreviated transcription (Latin):
uel certe cum potuerit auferre noluerit. Ita igit᷑ tacere nichil ꝓ¬
dest. si idcirco nobis indicamiꝰ silentiũ. ut qͦd agendũ conuitio fue¬
tat hoc taciturnitate faciamꝰ: assimulantes quosdã gestꝰ quibꝰ ⁊ ille
quẽ curari oportuit uehementiori in ardescat in uiria: ⁊ nos suꝑ
hȩc omĩa dãpno illiꝰ ac ꝑdicione laudemur: quasi uͦ non ⁊̃ ex hoc
ipso quis c̾minosior sit. qd̾ głam sibi de frĩs uoluerit ꝑditione con¬
quirere. Utriq enim cale silentiũ erit ȩqualit noriũ: quia sic̃
exaggerat in alteriꝰ corde tristiciam: ita in suo non ꝑmittit ex¬
cingui. Contra quos: illa ꝓphetȩ satis ꝓpͥe est directa maledictio.
Ue qui potat amicũ suũ. mittens fel suũ et inebrians. ut aspiciat
nuditatẽ eiꝰ. repletꝰ est ignominia. ꝓgła. Illud quoq quod ꝑaliũ¬
de talibꝰ dr̃: quia om̃is fr̃ supplantans supplantabit᷑ ̃ ⁊ omnis
amicꝰ fraudulent̃ incedet: ⁊ uir frẽm suũ irridebit. ⁊ ueri¬

Expanded text:
vel certe cum potuerit, auferre noluerit. Ita igitur tacere nihil prodest, si idcirco nobis indicamus silentium, ut quod agendum convicio fuerat, hoc taciturnitate faciamus, assimilantes quosdam gestus, quibus et ille quem curare nos oportuit, vehementiori inardescat iracundia, et nos super haec omnia damno illius ac perditione laudemur; quasi vero non etiam ex hoc ipso quis criminosior sit, quod gloriam sibi de fratris voluerit perditione conquirere. Utrique enim tale silentium erit aequaliter noxium: quia sicut exaggerat in alterius corde tristitiam, ita in suo non permittit exstingui. Contra quos illa prophetae satis proprie est directa maledictio: Vae qui potat amicum suum, mittens fel suum, et inebrians ut aspiciat nuditatem ejus, repletus est ignominia pro glbeat fiduciam: quia omnis frater supplantans supplantabit, & omnis amicus fraudulenter incedet. 1.Et vir fratrem suum deridebit, & veri
Abbreviated transcription (Latin):
sublimioꝵ: et cȩlestiũ p̃ceptoꝵ: nec sacrȩ ꝓmulgationis alius
estimanda est abolitio. sed ascensus: nec uarietas. sed ꝑfectus.
Unde ⁊ dñs nr̃: nolite inqt estimare. quod ueni solue legẽ aut ꝓpħas.
Non ueni soluere sed ad implere: idest non antiquare priora: sed
infiriniᷤ nr̃a conscientia occasionẽ ĩgerit mentiendi. Germanꝰ.

Expanded text:
sublimiorum et coelestium praeceptorum; nec sacrae promulgationis illius sublimiorum et coelestium praeceptorum; nec sacrae promulgationis illius aestimanda est abolitio, sed ascensus; nec varietas, sed profectus. Unde et Dominus noster, Nolite, inquit, aestimare quod veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimplere ; id est, non antiquare priora, sed infirmis nostra conscientia occasionem ingerit mentiendi? German
Abbreviated transcription (Latin):
natura ipsa in nobis oꝑa sua de consilio diuinȩ maiestatis in mu¬
tat. Nam ab infantia in pueritiã. de pueritia iniuuentã : de iu¬
uenta insenectutis ulteriora cransferimur: atq ita hȩc in nob̾
batur ȩtati. Ita etiã interior homo nr̃ ablactatus apͥmordioꝵ te¬
nerrimis institutis. cũ ꝑdiuersas ꝓuectꝰ ȩtates. ad robustiorẽ
de una quaq ꝓfecerit. atq exinde ad caniciem sensuũ ac ui¬
rum ꝑfectũ ⁊ mensurã ȩtatis plenitudinis xꝑi ꝑueniens. de¬
posuerit ea quȩ erant paruuli: nũquid uarietatẽ incurris¬
sr mendacii ⁊ non potius ꝑfectionis plenitudinẽ consecutꝰ eẽ
credendus ẽ : Sic rudimenta ueteris instrum̃ti dispensatio¬
ne legis latoris di adꝑfectionẽ beatitudinis. ȩuangelicȩ tranfe¬
runtur: nec tam̃ ex hoc. immutatio aut diuersitas preteritȩ
sanctionis int̾uenisse credenda est: sed adimpletio et cumulus

Expanded text:
natura ipsa in nobis opera sua de consilio divinae majestatis immunatura ipsa in nobis opera sua de consilio divinae majestatis immutat. Nam ab infantia in pueritiam, de pueritia in juventutem, de juventute in senectutis ulteriora transferimur; atque ita haec in nobibatur aetati. Ita etiam interior homo noster ablactatus a primordiorum tenerrimis institutis, cum per diversas provectus aetates ad robustiorem de unaquaque profecerit, atque exinde ad canitiem sensuum ac virum perfectum et mensuram aetatis plenitudinis Christi perveniens , deposuerit ea quae erant parvuli, numquid varietatem incurrisse mendacii, et non potius perfectionis plenitudinem consecutus esse credendus est? Sic rudimenta veteris Instrumenti, dispensatione legislatoris Dei, ad perfectionem beatitudinis evangelicae transferuntur, nec tamen ex hoc immutatio aut diversitas praeteritae sanctionis intervenisse credenda est, sed adimpletio et cumulus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis amore ꝑficit᷑. quȩ ꝓmissionẽ habet uitȩ quȩ nc̃ ẽ ⁊ futurȩ :
tanretsi duris atq aduersis uideat᷑ pͥncipiis inchoari: ñ solũ
nulla rep̃hensione: sed etiã laude dignissimũ ẽ. Et idcirco. ni¬
chil p̃iudicat refragatio sponsionis incautȩ: si quolibet genere
scopos tantũ idest ꝓposita pietatis destinatio teneatur. Omĩa nãq
obhoc agimꝰ: ut deo cor mundũ exhibere possimꝰ. Cuiꝰ cõsũmatiosi
ĩ his locis facilior iudicatur: nicħ uobis oberit extorte unmutatio
pactionis: dũ mͦ pͥncipalis illiꝰ ꝑfectio puritatis ꝓ qua sponsio
ur̃a ꝓcesserat. scd̾m dñi uoluntatem maturius adquirat᷑. Non
enĩ ex hac immutatione: ullũ pot̃ iudicari mendaciũ: sed in¬
consulte diffinitionis prudens salutarisq correctio. Et ut ⁊̃¬
de phisicis quod nodũ ꝓpositȩ questionis absoluat aliqd inferamꝰ:

Expanded text:
tatis amore perficitur, quae promissionem habet uitae quae nunc est et fututatis amore perficitur, quae promissionem habet uitae quae nunc est et fututametsi duris atque adversis videatur principiis inchoari, non solum nulla reprehensione, sed etiam laude dignissimum est. Et idcirco nihil praejudicat refragatio sponsionis incautae, si quolibet genere scopus tantum, id est, proposita pietatis destinatio teneatur. Omnia namque ob hoc agimus, ut Deo cor mundum exhibere possimus; cujus consummatio si in his locis facilior judicatur, nihil vobis oberit extortae mutatio pactionis, dummodo principalis illius perfectio puritatis, pro qua sponsio vestra processerat, secundum Domini voluntatem maturius acquiratur. Non enim ex hac immutatione ullum potest judicari mendacium, sed inconsultae definitionis prudens salutarisque correctio. Et ut de physicis, quod nodum propositae quaestionis absolvat, aliquid inferamus,
Abbreviated transcription (Latin):
icut p̃fati sumꝰ. destinatio mentis uel remunerat hoĩem.
uel condempnat: scd̾m illud. et int̾ se cogitationibꝰ accusan¬
tibus. aut defendentibꝰ. in die qua iudicabit dñs occulta hõĩũ:
illud ⁊: ego aũt oꝑa ⁊ cogitationes eoꝵ uenio ut congregẽ. cũ
omibꝰ gentibꝰ ⁊ linguis. Quã obrem. desiderio ꝑfectionis ut uideo
hoc uos sponsionis uinculo colligastis: dum credidistis illo eã ordi¬
ne posse conp̃hendi. quo nẽ suꝑueniente pleniore iudicio. ad
sublimitatẽ eius conscendi non posse respicitis. Non gͦ p̃iudicat
quicꝗͥd discrepans ab illa dispositione uisum fuerit accidisse: si
mͦ nulla pͥncipalis illius ꝓpositi diuersitas subsequat᷑. Neq enĩ
opificii cuiusquã desertio eit. demutatio ferram̃ti: aut segnici¬
em arguit uiatoris. uie compendiosioris ac directioris electio. Ita
gͥ et in hac parte. emendatio dispositionis imꝓuidȩ. ñ spũalis
uoti est iudicanda transgressio. Quicqd enĩ ꝓ caritate dĩ et pie¬

Expanded text:
icut praefati sumus, destinatio mentis uel remuneratur hominem uel condemnat secundum illud: et inter se inuicem cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, in die qua iudicabit deus occulta hominum, illud etiam: ego autem opera et cogitationes eorum uenio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis. quamobrem desiderio perfectionis, ut uideo, hoc uos sacramenti uiucuio conligastis, dum creditis illo eam posse ordine conprehendi quo nunc superueniente pleniore iudicio ad sublimitatem eius conscendi non posse perspicitis. non ergo praeiudicat quidquid discrepans ab illa dispositione uisum fuerit accidisse, si modo nulla principalis illius propositi diuersitas subsequatur. neque enim opiticii cuiusquam desertio est demutatio ferramenti aut s segnitiam arguit uiatoris uiae conpendiosioris ac directioris electio: ita igitur et in hac parte emendatio dispositionis inpronidae non spiritalis nati est indicanda transgressio. quidquid enim pro caritate dei et pie
Abbreviated transcription (Latin):
ua propter hoc unicuiq utile atq conueniens est: ut scdm ꝓpo¬
situm quod elegit. siue grãm quã accepit. sũmo studio ac diligen¬
tia ad operis arrepti finẽ ꝑuenire festinet: et alioꝵ quidẽ laudans
admiransq uirtutes: nequaquã asua quã elegit semel ꝓfessione dis-¬
bra: ⁊ habere eam donationes scdm gr̃ãm quȩ nobis data est differen¬
tes: siue ꝓphetiam scdm rationẽ
fidei: siue ministerium in mi¬
nistrando: siue qui docet in

Expanded text:
uapropter hoc unicuique utile atque conveniens est, ut secundum propositum quod elegit, sive gratiam quam accepit, summo studio ac diligentia ad operis arrepti perfectionem pervenire festinet; et aliorum quidem laudans admiransque virtutes, nequaquam a sua quam semel elegit professione dis autem membra, et habere eam donationes secundum gratiam quae nobis data est differentes, sive prophetiam secundum rationem fidei, sive ministerium in ministrando, sive qui docet in
Abbreviated transcription (Latin):
bra. alioꝵ sibi menbroꝵ possunt ministeria uendicare : quia nec
oculi manuũ. nec nares auriũ utunt᷑ officio: ⁊ ideo non om̃s
apłi. non om̃s ꝓphetȩ. non om̃s doctores: non om̃s grãs habent
curationum : non om̃s linguis loquunt᷑. non om̃s int̃p̃tant᷑.
De infirmoꝵ mobilitate.

Expanded text:
bra aliorum sibi membrorum possunt ministeria vindicare, quia nec oculi manuum, nec nares aurium utuntur officio: et idcirco non omnes apostoli, non omnes prophetae, non omnes doctores, non omnes gratias habent curationum, non omnes linguis loquuntur, non omnes interpretantur. De infirmorum mobilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ excellant qui ꝑcaritatis affectũ declinant auitiis.
uod caritas non solũ de seruis filios faciat: s etiam imaginẽ dĩ ac similitudinẽ ꝯferat.
d ꝑfectio caritatis sit ꝓinimicis orare:et qͦ indicio aĩa nec dũ purgata noscatur.
ntrogatio. cur affectum timoris et spei dixerit imꝑfectum.
Responsio de diuersitate ꝑfectionum.¬
UIII De timore qui caritatis magnitudine generatur.¬
XIIII. I n terrogatio de consummatione castitatis.¬
XI. Dilatio expositionis postulate.
um incęnobio syriȩ consistentes. post pͥma fidei rudinenta suc¬
cedentibꝰ aliquatenꝰ incrementis. maiorem ꝑfectionis gratiam¬
desiderare cepissemus: statuimus confestim ȩgyptum petere: ac remotis¬
sima etiam thebaidos heremo penetrata. scõꝵ plurimos. quoꝵ głam
fama ꝑuniuersa diffuderat. si non emulandi: tamen agnoscendi
studio inuisere. Igitur ad oppidũ ȩgypti. cui thennesus nomen
est: emensa nauigatione ꝑuenimus. Cuius accolȩ. uel stagnis

Expanded text:
uantum excellant qui per caritatis affectum declinant a uitiis. Quod caritas non solum de seruis filios faciat, sed etiam imaginem dei ac similitudinem conferat. Quod perfectio caritatis sit pro inimicis orare,. et quo indicio anima necdum purgata noscatur. Interrogatio, cur affectum timoris et spei dixerit inperfectum. Responsio de diuersitate perfectionum. De timore qui de caritatis magnitudine generatur. Interrogatio de consummatione castitatis. Dilatio expositionis postulatae. Cum in coenobio Syriae consistentes post prima fidei rudimenta succedentibus aliquatenus incrementis maiorem perfectionis desiderare gratiam coepissemus, statuimus confestim Aegyptum petere ac remotissima etiam Thebaidos heremo penetrata sanctorum plurimos, quorum gloriam fama. per uniuersa diffuderat, si non aemulandi, saltim agnoscendi studio inuisere. igitur ad oppidum Aegypti, cui Thennesus nomen est, emensa nauigatione peruenimus. cuius accolae ita uel mari uel stagnis
Abbreviated transcription (Latin):
aecedente gͥ collatione finita. parit̃q nocturno
seph ad se positam çellam insecreto causa quietis
ad ducti: ⁊ sermonibꝰ eius igne quodam in nris
cordibꝰ excitato. totam noctem habuissemꝰ insom¬
nem: egressi cellula et centum fere passibus ab ea secedentes.
in loco remotiori consedimus.

Expanded text:
aecedente igitur collatione finita, pariterque nocturno seph ad sepositam cellulam in secreto causa quietis adducti, et sermonibus ejus igne quodam in nostris cordibus excitato, totam noctem habuissemus insomnem, egressi cellulam, et centum fere ab ea passibus secedentes, in loco remotiore consedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid in euitabilis ille ocłs dephendat. quod ab humanis aspectibꝰ
possit e̾e celatũ. Et ita cũ cȩperit suauissimo lumine castitatis iu¬
giter delectari: dicere poterit cũ ꝓpħa. Et nox illuminatio in deli-¬
tiis meis: quia tenebrȩ non obscurabunt᷑ ate: ⁊ nox sic̃ dies illu¬
minabit᷑: sic̃ tenebrȩ eiꝰ. ita ⁊ lumen eiꝰ. Deniq hoc ipsũ. quia supra¬
conditionẽ nat̾ȩ uidet᷑ humanȩ: qualit̾ optinuerit idem ꝓpħa sub¬
iungit dicens. Quia tu possediti renes meos: idest non industria
mea. neq uirtute. hanc ꝓmerui puritatẽ: s quia tu mortificasti

Expanded text:
aliquid ineuitabilis ille oculus deprehendat, quod ab humanis aspectibus aliquid ineuitabilis ille oculus deprehendat, quod ab humanis aspectibus uelit esse celatum. et ita oum coeperit suauissimo lumine castitatis iugiter delectari, dicere poterit cum propheta: et nox inluminatio in deliciis meis. quia tenebrae non obscurabuntur a te, et nox sicut dies inluminabitur: sicut tenebrae eiconditionem naturae videtur humanae, qualiter obtinuerit idem propheta subjungit, dicens: Quia tu possedisti renes meos Ibidem; id est, non industria mea neque virtute hanc promerui puritatem, sed quia tu mortificasti
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas irridenda. quȩ multoꝵ ac fideliũ testiũ grauitate. &
euidentibꝰ documentis. & quod his amplius est. exꝑientiȩ ꝓba¬
tione fulcitur: Et ideo qsquis ad illũ puritatis statũ iugi cor¬
dis intentione ꝑuenerit. ut iam mente abhuiꝰ passionis titilla¬
tione penitꝰ absoluta. per soporẽ caro eiꝰ uelut redundantiam
suꝑflui humoris expellat: conditionẽ modũq nat̾e. certissime
dep̃hendit. Et ita dũ exꝑgefactꝰ inuenerit carnẽ suã pꝰ longa
tẽꝑa se inscio atq ignorante pollutã: tũ demũ de naturali neces¬
sitate causetur: ad illũ sine dubio ꝑueniens statũ. ut talis inue¬
niatur in nocte. qualis indie: talis in lecto. qualis in oratione: talis
solus. qualis turbis hõium circũseptꝰ: postremo. ut nũquã se talem
secretus aspiciat. qualis uideri ab hominibꝰ erubescit: nec ineo tale

Expanded text:
ueritas inridenda, quae multorum ac fidelium testium grauitate et ueritas inridenda, quae multorum ac fidelium testium grauitate et euidentibus documentis et quod his amplius est experientiae probatione fulcitur? et ideo quisquis ad illum puritatis statum iugi cordis intentione peruenerit, ut iam mente ab huius passionis titillatione penitus absoluta per soporem caro eius uelut redundantiam superflui umoris expellat, condicionem modumque naturae certissime deprehendet, et ita cum expergefactus inuenerit carnem suam post longa tempora se inscio atque ignorante pollutam, tum demum de naturali necessitate causetur, ad illum sine dubio perueniens statum, ut talis inueniatur in nocte qualis in die, talis in lecto qualis in oratione, talis solus qualis turbis hominum circumsaeptus, postremo ut numquam se talem secretus aspiciat, qualem uideri ab hominibus erubescit, nec in eo tale
Abbreviated transcription (Latin):
artis ac disciplinȩ fine contendit. quisquis non prius omĩa
quȩ ad consũmationẽ eius ꝑtinent. sũmo fuerit studio ac uirtute
sectatus : uelut. si uerbi gr̃a. similitudinẽ mellis extritico. aut
rursum ex eo. sic̃ ex rafani liniq seminibꝰ. lenissimi olei liquo¬
rem ꝓduci posse confirmẽ: siquis horũ penitus ignarus assistat.
non ne contra rerum naturam hoc ẽẽ conclamans. me uelut aꝑ¬
tissimi auctorẽ mendacii deridebit: Cui si ego cestes inmimeros.
qui hȩc se uidisse. ⁊ gustasse. ⁊ fecisse testent᷑ exhibeam. rationẽ¬
atq ordinẽ quo illȩ speties uel in olei pinguedinẽ uel in mellis
dulcedinẽ transforment᷑ edisserã: illȩ aut̃ in stultissimȩ ꝑsu¬
asionis obstinatione ꝑsistens. neget. ab illis seminibꝰ quicquã
uel dulcedinis uł unguedinis posse ꝓduci: non ne magis no-¬
tanda est irrationabilis eiꝰ ꝑuicaxq contentio. quã sermonis mei

Expanded text:
artis ac disciplinae fine contendet, quisque non prius omnia artis ac disciplinae fine contendet, quisque non prius omnia quae ad consummationem eius pertinent summo fuerit studio ac uirtute sectatus. uelut si uerbi gratia similitudinem mellis ex tritico, aut rursum ex eo, sicut etiam ex rafani linique seminibus, lenissimi olei liquorem produci posse confirmem, si quia horum penitus ignarus adsistat, nonne contra rerum naturam hoc esse conclamans me uelut apertissimi auctorem mqui haec se et vidisse, et gustasse, et fecisse, testentur exhibeam; rationeatque ordinem quo illae species uel in olei pinguedinem uel in mellis dulcedinem transformentur edisseram, ille autem in stultissimae persuasionis obstinatione persistens neget ab illis seminibus quicquam uel dulcedinis uel unguinis posse produci: nonne magis notanda est inrationabilis eius peruicaxque contentio quam sermonis mei
Abbreviated transcription (Latin):
dens: ne quaquã illor decipiet̾ errore. qui negligentiȩ suȩ uitio.
crebrioribꝰ quã nat᷑a cõpellit egestionibꝰ sordidati. de naturali con¬
ditione causant᷑. Cunq eos constet inferre potius uim naturȩ. et
extorquere abea pollutionẽ. quã ipsa non ingerit: intẽꝑantiam suã
ad necessitatẽ carnis. immo adeius referunt creatorẽ : ꝓpͥas culpas ad
naturȩ infamiam transferentes. De quibꝰ inꝓuerbiis eleganter ex pͥ¬
mit̾. Insipientia uiri corrũpit uias eiꝰ: dm̃ aut̃ causatur corde suo.
Postremo. si quis huic assertioni nr̃ȩ fidem derogare uoluerit:
queso ut non ante p̾iudicata nobiscum opinione disceptet: quã
disciplinȩ huiꝰ suscipiat instituta. Cumq hȩc ꝑ paucis mensibꝰ
illa qua tradit̾ moderatione seruauerit: ꝓfecto hec quȩ dixi¬
mus. uͦ poterit ꝓbare iudicio. Ceterũ frustra de cuiuslibet

Expanded text:
dens nequaquam illorum decipietur errore, qui neglegentiae suae uitio dens nequaquam illorum decipietur errore, qui neglegentiae suae uitio crebrioribus quam natura conpellit egestionibus sordidati de naturali condicione causantur, cumque eos constet inferre potius uim naturae et extorquere ab ea pollutionem quam ipsa non ingerit, intemperantiam suam ad necessitatem carnis, immo ad eius referunt creatorem, proprias culpas ad naturae infamiam transferentes. de quibus in Prouerbiis eleganter exprimitur: insipientia uiri corrumpit uias suas, deum autem causatur corde suo. postremo si quis huic adsertioni nostrae fidem derogare uoluerit, quaeso ut non ante praeiudicata nobiscum opinione disceptet, quam disciplinae huius suscipiat instituta, cumque haec perpaucis mensibus illa qua traditur moderatione seruauerit, profecto haec quae diximus uero poterit probare iudicio. ceterum frustra de cuiuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare utrũ possibilia an impossibilia sint. certo examine
definire poterit nemo: nisi ꝑ exꝑientiam longã ⁊ puritatẽ cordis.
ad confinia carnis ac sp̃c. uerbo dñi dirigente ꝑuenerit. De quo
beatꝰ apłs. uiuus est inquit sermo dei et efficax. et penetrabilior om̃i
gladio ancipiti: ⁊ ꝑtingens usq ad diuisionẽ animȩ ac sp̃c: cõpagum
quoq ⁊ medullaꝵ. ⁊ discretor cogitationũ. et intentionũ cordis. Et ita
int̃ illoꝵ quodãm᷑ t̾minos collocatꝰ. quid humanȩ conditioni necessario sit
atq ineuitabilit̃ attributum: quid ue consuetudine uitiosa ⁊ incuria
iuuentutis inuectum. uelut inspector ⁊ arbit̃. iusta trutinatione
discernet: ac suꝑ eoꝵ effectu atq natura. non falsis uulgi opinionibꝰ
abducet᷑. nec p̃iudicantibꝰ in exꝑtoꝵ diffinitionibꝰ ad quiescet: s puri-¬
tatis modũ. certa exꝑientię suę libra. ⁊ iusta examinatione ꝑpen-¬

Expanded text:
bare et utrum possibilia an inpossibilia sint certo examine definire poterit nemo, nisi per experientiam longam et puritatem cordis ad confinia carnis ac spiritus uerbo domini dirigente peruenerit. de quo beatus apostolus uiuus est, inquit, sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti et pertingens usque ad diuisionem animae ac spiritus, conpagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis. et ita inter illorum quodammodo terminos conlocatus, quid humanae condicioni necessario sit atque ineuitabiliter adtributum quidue consuetudine uitiosa et incuria iuuentatis inuectum, uelut inspector et arbiter iusta trutinatione discernet ac super eorum effectu atque natura non falsis uulgi opinionibus abducetur nec praeiudicatis inexpertorum definitionibus adquiescet, sed puritatis modum certa experientiae suae libra et inata examinatione perpen
Abbreviated transcription (Latin):
operis. s̃ destinationẽ mentis inquiri. his itaq p̃structis. ut
ad ꝓpositam questionẽ ob quã hec uniuersa p̃missa it̃ reuertam̃:
respondeatis mͥ primitꝰ uelim. cuius rei causa uos illiꝰ spon
rit. uel sacramentũ uel sponsionẽ. Germanu

Expanded text:
operis, sed destinationem mentis inquiri. His itaque praestructis, ut operis, sed destinationem mentis inquiri. His itaque praestructis, ut ad propositam quaestionem ob quam haec universa praemissa sunt revertamur, respondeatis mihi primitus velim, cujus rei causa vos illius sponsrit sacramentum sponsionis. Germanu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ redeptorẽ. Et idcirco. utriq eo . fructꝰ oꝑationis suȩ sed̃m
destinationẽ mentis ac ꝓpositũ uoluntatis asscriptus ẽ: quia
nec ille fraudẽ. nec iste salutẽ statuit oꝑari. Illud enĩ ꝓretͥbu¬
tione mercedis iuste unicuiq repensatur. quod pͥncipaliter
mente conceꝑit: non quod exinde uel bene uel male contra
uotũ oꝑãtiᷤ emerserit. Ideoq iustissimꝰ iudex excusabilẽ. ĩ mo
laudabilẽ talis mendatii censuit p̃sũptorem: quia sine eo ad
benedictionẽ pͥmitiuoꝵ non poterat ꝑuenire. Nec debuit in
crimen uocari: quod desiderio benedictionis exortũ ẽ. Alioqͥn.
ñ m̾ iniquus infrem patriarcha p̃dictus: sed etiã circũuentor
in patrẽ et sacrilegus extitisset: si habens aliã uiã qua ad bene¬
dictionis illiꝰ grãm ꝑueniret. hanc quȩ frĩ dãpnosa esset ac
noria expetere maluisset. Widetis gͥ: apud dm̃ non ꝓcessum

Expanded text:
omnium redemptorem. et idcirco utrique eorum fructus operationis suae secundum omnium redemptorem. et idcirco utrique eorum fructus operationis suae secundum destinationem mentis ac propositum uoluntatis adscriptus est, qua nec ille fraudem nec iste salutem statuit operari. illud enim pro retributione mercedis iuste unicuique repensatur quod principaliter mente conceperit, non quod exinde uel bene uel male contra uotum operantis emerserit. ideoque iustissimus iudex excusabilem, immo laudabilem talis mendacii censuit praesumptorem, quia sine eo ad benedictionem primitiuorum non poterat peruenire, nec debuit in crimen uocari quod denon modo iniquus in fratrem patriarcha praedictus, sed etiam circumventor in patrem et sacrilegus exstitisset, si habens aliam viam qua ad benedictionis illius gratiam perveniret, hanc quae fratri damnosa esset ac noxia, expetere maluisset. Videtis ergo apud Deum non processum
Abbreviated transcription (Latin):
quid utilius uniu̾so orbi potuit ꝓcurari. quã dnicȩ passionis salu¬
tare remediũ: Et tam̃. ñ solũ non ꝓfuit: uerũ etiã in tantũ ulli¬
obfuit traditori cutꝰ ministerio ꝓbat̾ impletũ. ut ab solute de illo
ꝓnunciet᷑. Bonũ erat ei: si natus non fuiset honio ille. Non enĩ sedm
hoc qͥd euenit. fructꝰ illi ẽ oꝑis repensandus: sed scđ̃m id qͦd facere
uoluit: uel quos effecturũ esse se credidit. Et rursum quid cri¬
minosius dolo atq mendatio. etiam in extraneum: ne dixerun
ingermanũ patrẽ ue cõmisso: Et tam̃ non solũ nulła ꝓhii dãp¬
natione aut rephensionẽ iacob patriarcha contraxit: uerũ ⁊
ꝑpetua benedictionis hereditate ditatus est. Nlec immerito: quia
⁊ iste benedictionẽ pͥmogenito destinatã. non ex p̃sentis lucri
auaritia sed exfide scĩficationis ꝑpetuȩ concupiuit ⁊̃⁊ ille non
humanȩ salutis obtentu. sed filargiriȩ crimine morti tradidit.

Expanded text:
rari quam dominicae passionis salutare remedium ? et tamen non solum non profuit, uerum etiam in tantum illiobfuit traditori cuius ministerio probatur inpletum, at absolute de illo pronuntietur: bonum erat ei sinatnsnon fuisset homo ille. non enim secundum hoc quod euenit fructus illi est sui operis repensandus, sed secundum id quod facere uolnit I uel effecturum esse se credidit. et rursum quid criminosins dolo atque mendacio etiam in extraneum, ne dixerim in germanum patremne conmisso? et tamen non solum nullam pro his damnationem aut reprehensionem Iacob patriarcha contraxit, uerum etiam perpetua benedictionis hereditate ditatus est. nec inmerito, quia et iste benedictionem primogenitis destinatam non ex praesentis lucri auaritia, sed ex fide sanctificationis perpetuae concupiuit, et ille non humanae salutis obtentu, sed filargyriae crimine morti tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ meriti. ita istũ ꝑquẽ dño coheremꝰ affectũ. uel discere iugiter
uel docere: ut meditatio eiꝰ scd̃m psalmographi sententiã. om̃s uitȩ nr̃ȩ
dies. noctesq consumat: et mentẽ nr̃am insatiabilit̾ esurientẽ sicientẽq
iusticiã. cȩlestis huiꝰ cibi ꝑpetua ruminatione sustentet: sed consulen-
quȩ ⁊̃ nunc uel exigui cibi ꝑceptione curanda ẽ: ut post refectionẽ
eiꝰ. ⁊̃ adea quȩ desideratis diligentius indaganda. mentis quoq ad¬
datur intentio:
Explicit collatio abbatis cheremonis de ꝑfecti

Expanded text:
 meriti, ita istum per quem Domino cohaeremus affectum, vel discere jugiter vel docere, ut meditatio ejus secundum Psalmographi sententiam, omnes vitae nostrae dies noctesque consumat , et mentem nostram insatiabiliter esurientem sitientemque justitiam coelestis hujus cibi perpetua ruminatioquae etiam nunc uel exigui cibi perceptione curanda est, ut post refectionem eius etiam ad ea quae desideratis diligentius indaganda mentis quoque addatur intentio. XII. CONLATIO ABBATIS CHABBEMONIS SECVNDA.
Abbreviated transcription (Latin):
um ad sinaxim matutinam ꝑcepto paululum
sopore remeantes. senem reperissemꝰ: ingenti
abbas germanꝰ scrupulo mouebat᷑: quod in pre¬
terita disputatione. cuiꝰ uirtus sũmũ desideri¬
umincognitȩ nob̾ castitatis infuderat. unius
adiectione sententiȩ beatꝰ senex meritũ hu¬
mane cassasset industriȩ: astruens hominem
quãuis ad bonã frugẽ uiribꝰ enitatur : tamen boni cõpotẽ ẽẽ ñ possẽ.
gͥ questionẽ attonite uoluentibꝰ nob̾. ꝓgressus cellula beatꝰ chere¬
mon. cũ quiddã nos inuicẽ musitare sensisset: solito b̾uius orati¬
onũ atq psalmoꝵ sollempnitate tͣnscursa. quid mouerit inquirit.

Expanded text:
um ad synaxin matutinam percepto paululum sopore remeantes senem opperiremur, ingenti abba Germanus scrupulo mouebatur, quod in praeterita disputatione, cuius uirtus summum desiderium incognitae nobis castitatis infuderat. unius adiectione sententiae beatus senex meritum humanae cassasset industriae, adstruens hominem, quamuis summis ad bonam frugem uiribus enitatur, tamen boni conpotem esse non posse, igitur quaestionem adtonite uoluentibus nobis progressus cellam beatus Chaeremon, cum quiddam nos inuicem mussitare sensisset, solito breuius orationum atque psalmorum sollemnitate transcursa, quid moueret, inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cheremonẽ ꝑducere maluit: qui et monasterio eiꝰ ꝓpior: et duobus
aliis ꝓuectior esset ȩtate. Nam cũ centenariũ uitȩ annũ sp̃u tantum
alacer excessisset: ita dorsũ eiꝰ tẽꝑis fuerat uetustate atq orationũ
nã supplicit̃ posceremꝰ. ac desiderio tantũ spũaliũ institutionũ causã
fuisse aduentꝰ nr̃i ꝓtestarem᷑: gͣuit̃ ille suspirans. qͥd uob̾ ait possũ ꝯferre
doctrinȩ: cũ imbecillitas senectutis ut rigorẽ pͥstinũ relaxauit. ita lo
quendi quoq ademerit fidutiã : Quẽ admodũ enĩ docere p̃sumã. quod
ipse ñ facio: aut aliũ ineo instruã. qͦd me ũ uelminꝰ uel cepidiꝰ exercere
cognosco : Obquã rẽ. nullũ iuniorẽ mͥ inhãc usq ȩtatẽ cohabitare ꝑ-¬
misi: ne exemplo meo alteriꝰ districtio laxaret᷑. Hũquã enĩ erit efficax
instituentis auctoritas: nͥ eã effectu oꝑis sui cordi affixerit audientis.
De responsione nr̃a ꝯtra excusationem eius.

Expanded text:
ad Chaeremonem maluit, qui et monasterio ejus propior, et duobus aliis provectior esset aetate. Nam cum centenarium vitae annum spiritu tantum alacer excessisset, ita dorsum ejus temporis fuerat vetustate atque orationum inam suppliciter posceremus ac desiderium tantum. spiritalium institutionum causam fuisse aduentus nostri protestaremur, grauiter ille suspirans: quid uobis, ait, possum conferre doctrinae, cui inbecillitas senectutis ut rigorem pristinum relaxauit, ita loquendi quoque ademit fiduciam? Quemadmodum enim docere praesumam, quod ipse non facio; aut alium in eo instruam, quod me jam minus vel tepidius exercere cognosco? Ob quam rem nullum juniorem mihi in hanc usque aetatem cohabitare permisi, ne exemplo meo alterius districtio laxaretur. Numquam enim erit efficax instituentis auctoritas, nisi eam effectu operis sui cordi affixerit audientis. De responsione nostra contra excusationem ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
timari: quȩ sicut ꝓpt̾ conscientię puritatẽ oportet inquirs.
ita nͥ ab eo qui donũ integritatis ẽ exꝑtus. tradi assignariq
cet. Et idcirco de emundationis huiꝰ scientia atq doctrina.
nec ꝓferri aliqͥd nisi ab exꝑtõ nec transfundi quicquã põt
nͥ incupidissimũ ualdeq sollicitũ uirtutis ipsiꝰ amatorẽ:
qui ñ eam uacuis nudisq sermonibꝰ sciscitando. sed totis
animi uiribꝰ annitendo optet attingere: scilicet ñ studio
loquacitatis infructuosȩ: s desiderio purificatioĩs int̾nȩ

Expanded text:
timari; quae sicut propter conscientiae purificationem oportet inquiri, timari; quae sicut propter conscientiae purificationem oportet inquiri, ita nisi ab eo qui donum integritatis expertus est, tradi assignariquecet. Et idcirco de emundationis hujus scientia atque doctrina, nec proferri aliquid nisi ab experto, nec trans fundi quidquam potest, nisi in cupidissimum valdeque sollicitum virtutis ipsius amatorem, qui non eam vacuis nudisque sermonibus suscitando, sed totis animi viribus annitendo optet attingere: scilicet loquacitatis infructuosae, sed desiderio purificationis internae.
Abbreviated transcription (Latin):
tudiũ quidem ur̃m quo ꝑfectionis uiã non cransitorie
riore castimonia ⁊ circũcisione manifesta: s de illa que in
occulto ẽ diligent̃ inquiritis: scientes in hac uisibili carnis
continentia ꝑfectionis plenitudinẽ ñ inee̾: quȩ haberi uł
ꝑ necessitudinẽ uel ꝑhipocrisin etiã ab infidelibꝰ põt: sed
in illa cordis uoluntaria. ⁊ inuisibili puritate. quã beatꝰ
apłs p̃dicat laudans ita. Hon enĩ qui in manifesto iudeus.
neq quȩ in manifesto in carne ẽ circũcisio: sed qui in occul
to iudeus ẽ. et circũtisio cordis in spũ non littera. cuiꝰ laus
non ex hominibꝰ sed exdeo ẽ: qui solus scilicet cordis secreta
rimatur. Tam̃ qi satis fieri desiderio ur̃o ad plenũ non põt:
breue enĩ quod suꝑẽ spatiũ noctis ad indagandã hanc obseu¬
rissimã non sufficit questionẽ: congruũ reor ut interim
differat᷑. Sensu nãq hec cordeq ab omĩ cogitationũ strepitu

Expanded text:
tudium quidem vestrum, quo perfectionis viam non transitorie,riore castimonia et circumcisione manifesta, sed de illa quae in occulto est diligenter inquiritis, scientes in hac uisibili carnis continentia perfectionis plenitudinem non inesse, quae haberi uel per necessitatem uel per hypocrisin etiam ab infidelibus potest, sed in illa cordis uoluntaria et inuisibili puritate, quam beatus apostolus ita praedicat: non enim qui in manifesto, Iudaens, neque quae in manifestto, Iudaeus, et circumcisio cordis spiritu non littera, cuius laus non ex hominibus sed ex deo est, qui solus scilicet cordium secreta rimatur. tamen quia satisfieri desiderio uestro ad plenum non potest breue enim quod superest spatium noctis ad indagandam hanc abstrusissimam non sufficit quaestionem, congruum differatur. Sensim enim haec et corde ab omni cogitationum strepitu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit inmedio tui ꝓpħa aut qui somniũ uidisse se dicat: ⁊ pre¬
dixerit signũ atq portentũ. ⁊ euenerit quod locutꝰ ẽ: ⁊ dixerit

Expanded text:
inquit, in medio tui pinquit, in medio tui pdixerit signa atque portenta, et venerit quod locutus est, et dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
exercere uirtutem. De qua re lucas ȩuangelista.⁊ non poterat
inquit iħc facere inter eos uirtutes. ꝓpt̾ incredulitatẽ illoꝵ.
Unde idem dñs multi inquit leprosi erant in isrł. sub heleseo ꝓpħ̾a:
⁊ nemo eoꝵ mundatꝰ eit. nͥ naaman syrus. Terciꝰ curationũ modꝰ
⁊̃ colludio demonũ ac factione simulatur: ut dũ homo manifestis
cͥminibꝰ obligat᷑. ꝓpt̾ admirationẽ signoꝵ sc̃s ac dĩ famulus credatur:
ut iam uitioꝵ eiꝰ emulatio suadeatur. ⁊ ꝑ hoc obtrectationis audi¬
cu reserato. ⁊̃ religionis scĩtas infametur: uel certe. ut is qui cura¬
tionũ dona habere se credit. ꝑ suꝑbiam cordis elatꝰ. grauiꝰ elidat᷑.
nde est. qđ in uocantes eoꝵ nõia quos nulla merita scĩtatis nec ullos
spũales fructꝰ habere cognoscunt: uri se eoꝵ meritis ac de obsessis
corꝑibꝰ simulant effugari. De quibꝰ indeuteronomio. si surrexerit

Expanded text:
exercere uirtutem. de qua re Lucas euangelista et non poterat, exercere uirtutem. de qua re Lucas euangelista et non poterat, inquit, Iesus facere inter eos uirtutes propter incredulitatem eorum: unde idem dominus multi, inquit, leprosi erant in Israhel sub Helisaeo propheta, et nemo eorum mandatus est nisi Neman Syrus. tertius cnrationum modus etiam conludio daemonum ac factione simulatur, ut, dum homo manifestis criminibus obligatus propter admirationem signorum sanctus ac dei famulus creditur, etiam uitiorum eius aemulatio suadeatur et per hoc obtrectationis aditu reserato etiam religionis sanctitas infametur, uel certe ut is qui curationum dona habere se credit per superbiam cordis elatus grauius elidatur. inde est quod inuocantes eorum nomina, quos nulla merita sanctitatis nec ullos spiritales fructus habere cognoscunt, uri se eorum meritis ac de obsessis simulant corporibus effngari. de quibus in Deuteronomio si surrexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ost sẏnarim uesꝑtinam. ad reꝑmissam narrationẽ
intenti: psiathiis ex more consedimꝰ. Cũq silentiũ
aliquantisꝑ ꝓsenis reuerentia p̃beremꝰ:. taciturm¬
tatem uerecundiȩ nr̃ȩ tali p̃uenit eloquio. Usq ad spũalium
rationẽ carisinatũ proferendam p̃cedens disputationis ordo ꝑ¬
uenerat: quã triꝑtitã eẽ maioꝵ traditione ꝑcepimꝰ. Prima siqͥdẽ
curate: mortuos suscitate: leprosos mundate: demones eicite.
gratis accepistis. gratis date. Secunda: cũ obȩdificationẽ ȩccłie uel
eor qui infirmos suos ingerunt. uel eoꝵ qͥ curandi sunt fide. sanita¬
tum uirtꝰ etiam a peccatoribꝰ indignisq ꝓcedit. De quibꝰ saluator
in eugłio. multi inquit dicent in in illi die. Dñe. dñe. nonne in
Et tẽ confitebor itł quia nũquã noui uos. discedite a me operarii in¬
iquitatis. Et econtrario si offerentũ uel in firmoꝵ desit fides: ⁊
illos quibꝰ curationũ dona collata sunt. non sinit sanitatum

Expanded text:
tinam ad repromissam narrationem intenti psiathiis pariter ex more consedimus: cumque silentium aliquantisper pro senis reuerentia praeberemus, taciturnitatem oerecnndiae nostrae tali praeuenit eloquio. usque ad spiritalium rationem charismatum proferendam praecedens dispntationis ordo peruenerat, quam tripertitam esse maiorum traditione percepimus. prima siquidem curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemonas eicite: gratis accepistis, gratis date. secunda, cum ob aedificationem ecclesiae uel eorum qui infirmos suos ingerunt uel eorum qui curandi sunt fidem sanitatum nirtus etiam a peccatoribus indignisque procedit. de quibus saluator in euangelio multi, inquit, dicent mihi in illa die: domine domine, nonne in et tunc confitebor illis quia numquam noui uos: discedite a me, operarii iniquitatis. et e contrario si offerentum uel infirmorum desit fides, etiam illos quibus curationum dona conlata sunt non sinit sanitatum
Abbreviated transcription (Latin):
uelut de quadã abysso tui cordis effundent. Eueniet nãq in te
illud: quod in ꝓuerbiis ad illũ dr̃. qui hȩc oꝑe consũmauit. Bibe
aquas de tuis uasis: ⁊ de puteoꝵ tuoꝵ fonte. Suꝑ effluant tibi aquȩ
de tuo fonte: in tuas autẽ plateas ꝑtranseant aquȩ tuȩ. Ac scd̾m ysaiã
onis suscitabis: ⁊ uocaberis edificator sepium. auertens semitas
iniquitatũ. Illa ⁊̃ tͥ beatitudo ꝓueniet: quã idẽ ꝓpħa ꝓmittit. Et ñ

Expanded text:
velut de quadam abysso tui cordis effundent. Eveniet namque in te velut de quadam abysso tui cordis effundent. Eveniet namque in te illud quod in Proverbiis ad illum dicitur qui haec opere consummavit: Bibe aquas de tuis vasis, et de puteorum tuorum fonte supereffluant tibi aquae de tuo fonte, in tuas autem plateas pertranseant aquae tuae . Ac secundum Isaiam onis suscitabis, et vocaberis aedificator sepium, avertens semitas iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
rata suscipiens. quanto frequentius hauserit. tanto auidius uł
audiet. uel loquet᷑: ⁊ confirmationẽ potius ꝑpetuę scientię
ex eoꝵ repetitione: quam ullũ ex frequenti collatione capiet
fastidium. Cuidens namq est tepidȩ ac suꝑbȩ mentis indi-¬
cium: si uerboꝵ salutariũ medicinã quãuis studio nimiȩ assidui-¬
tatis ingestam: fastidiose negligent̃q suscipiat. Anima enĩ quȩ in
satietate est fauis illudit: animȩ antem egenti. etiam amara dul¬
cia uident᷑. Si itaq hȩc diligent̃ excepta. et in recessu mentis con¬
dita atq indita fuerint. taciturnitate signata: postea ut uina
quȩdam suaue olentia cor hominis. cũ sensu caniciei ⁊ patientiȩ
fuerint uetustate decocta. cum magna sui fraglantia de uase
tui pectoris ꝓferent̾: et tanquã ꝑhennis fons de experientiȩ uenis
et irriguis uirtutũ meatibꝰ redundabunt: fluentaq continua

Expanded text:
rata suscipiens quanto frequentius hauserit, tanto auidius uel rata suscipiens quanto frequentius hauserit, tanto auidius uel audiet uel loquetur et confirmationem potius perceptae scientiae ex eorum repetitione quam ullum ex frequenti capiet conlatione fastidium. euidens namque est tepidae ac superbae mentis indicium, si uerborum salutarium medicinam quamuis studio nimiae adsiduitatis ingestam fastidiose neglegenterque suscipiat: anima enim quae in satietate est fanis inludit, animae autem egenti etiam amara dulcia uidentur. si itaque haec diligenter excepta et in recessu mentis condita atque indicta fuerint taciturnitate signata, postea ut uina quaedam suaue olentia et laetificantia cor hominis, cum sensuum canitie et patientiae fuerint uetustate decocta, cum magna sui fragrantia de uase tai peetoris proferentar et tamquam perennis fons de experientiae uet irriguis virtutum meatibus redundabunt, fluentaque continua
Abbreviated transcription (Latin):
reuoluat quȩ longo usu ac meditatione concepit. Ut gͦ hȩc inte
scientia spũalis ꝑpetua soliditate roboret᷑: nec ea iam tẽporarie
ꝑfruaris. sicut illi qui eã non suo studio sed aliena relatione
contingunt. ⁊ uelut aerio ut ita dixerim odore ꝑcipiunt: s
ut sensibꝰ tuis inuiscerata quodãmͦ et ꝑspecta atq palpata con¬
datur.: illud om̃i obseruantia custodire te conuenit. ut etiam¬
si ea quȩ optime nosti forte audieris in collatione ꝓferri. non
ex hoc quod tibi iam nota sint. asꝑnant̃ fastidioseq suscipias: sed
ea cordi tuo illa auiditate cõmendes. qua debent desiderabilia
salutis uerba uel auribꝰ nr̃is indesinent̾ infundi⁊ uel de nr̃o iu¬
giter ore ꝓferri. Quãuis enim adhibeat᷑ sacrarũ rerũ crebra
narratio: nũquã tam̃ animȩ sitim uerȩ scientiȩ sustinenti.
sacietas generabit horrorẽ: sed ea cotidie uelut noua ac deside¬

Expanded text:
revolvat quae longo usu ac meditatione concepit. Ut igitur haec in te revolvat quae longo usu ac meditatione concepit. Ut igitur haec in te scientia spiritalis perpetua soliditate roboretur, nec ea jam temporarie perfruaris, sicut illi qui eam non suo studio, sed aliena relatione contingunt, et velut aereo, ut ita dixerim, odore percipiunt, sed ut sensibus tuis inviscerata quodammodo et perspecta atque palpata condatur, illud omni observantia custodire te convenit, ut etiamsi ea quae optime nosti, forte audieris in collatione proferri, non ex hoc quod tibi jam nota sint, aspernanter fastidioseque sea cordi tuo illa auiditate conmendes, qua debent desiderabilia salutis uerba uel auribus nostris indesinenter infundi uel de nostro iugiter ore proferri. quamuis enim adhibeatur sanctarum rerum crebra narratio, numquam tamen animae sitim uerae scientiae sustinenti satietas generabit horrorem, sed ea cotidie uelut noua ac deside