comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comedere noluit. quia ne in uia co¬
mederet ꝓhibitionis dñicȩ precepta
seruauit: qui tamen in eadem uia
et seductus comedit. et pastus interi-¬
it Qua in re quid subtili conside¬
ratione colligimus. quid ut ita dire¬
rim formidandum suspicamurꝰ ni¬
si quod forsitan apud semet ipsum ta-¬
oitus et ꝓ preceptis dñicis regem se con¬
tempsisse głatus. ab interna max so-¬
liditate quassatus ẽ. et inde ei in o¬
pere culpa subripuit. unde gła in cor¬
de surrexit. ut ꝓpħȩ falsi uerbis de¬
ceptus disceret: quia nequaquam ꝓ¬
priȩ fortitudinis fuerit quod ad re¬
gis uerba restitisset: Bene autem ex
eius ore sententiam mortis accepit.
cuius seductione a uitȩ precepto de.¬
uiauit:ut inde ueraciter pęnam su¬

Expanded text:
comedere noluit, quia ne in via cocomedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit; qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit? Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus et pro praeceptis Dominicis regem se contempsisse gloriatur, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuit, unde sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praeceptis deviavit, ut inde
Abbreviated transcription (Latin):
mo ciuuslibet sit meritiͥ si con¬
ditoris sui ꝓtectione deseratur: Qe
nimirum ꝓtectio minus necessaria
creditur: si semꝑ habeatur. S utili¬
ter plerumq subtrahitur: ut sibi¬
met ipsi homo quam sine illo nichil
sit ostendatur. Manus igitur dei ali¬
quando nos nobis ꝑ aduersa insinu¬
at. quȩ etiam nescientes nos in ꝓsꝑis
portat: quia dum destituti cadere
incipunus: et tamen ad uiti retine¬
mur: & doctrina fit quod in lapsum
trepidauimus. et custodia quod in¬
statu ꝑmanemus. Nemo ergo se ali¬
euius uirtutis ȩstimet etiam cum
quid fortiter poterit: quem si diui
na ꝓtectio deserat. ibi repente ener¬
uiter obruitur.ubi se ualenter sta¬
re głabatur. Quid ẽ enim quod uir
dei contra altare samariȩ ad ꝓpħan-¬
dum directus. presente rege aucto¬
ritatem liberȩ uocis exercuit: eius¬
dem regis exrensum brachium in
rigore mirabiliter astrinxit. quod
tamen mox misericorditer saluti
resticuitꝰ cuius in domo inuitatus

Expanded text:
mo cujuslibet sit meriti, si conditoris sui protectione deseratur? quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimetipsi homo, quia sine illa nihil sit, ostendatur. Manus igitur Domini aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae etiam nescientes nos in prosperis portat, quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur, et doctrina fit, quod in lapsum trepidastatu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. deruientur fontes tui foras. et
in plateis aquas tuas diuide. cum ꝓ¬
tinus adiungit. habeto eas solus: nec
sunt alieni participes tui. Quomodo
enim aquam scientiȩ solus habere po¬
terit: si hanc in plateis diuidit: Quo¬
modo alieni aquȩ eius participes ñ
sunt. si fontes illius deriuantur foras¬
S cum predicamus populis. nimirũ¬
aquas in plateis diuidimus: quia in
auditorum multitudinem scientiȩ
uerba dilatamus. Cum uero nos adu¬
uante gr̃a diuina intrinsecus custo¬
dimusͥ et ne maligni sp̃e. qui urȩ
a nobis alieni sunt. quia sortem beati¬
tudinis ꝑdiderunt nobis in elatione
subripiant. sollicitudine cauta circũ¬
spicimusͥ soli habemus aquas quas
in plateis diuidimus: ut nobis in eis
alieni participes non sint. hii nimi.¬
rum de quibus scriptum ẽ.alieni in¬
surrexerunt in me. et fortes quesier̃t
animam meam. Aquas ergo & in pla¬
teis diuidit. et solus habet: qui ꝑ hoc
quod multis predicat. se in cogitatio¬

Expanded text:
dicit: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide, cum protinus adjungit: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquae ejus participes non sunt, si fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus populis, nimirum in plateis aquas dividimus, quia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilatamus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodimus, et ne maligni spiritus qui jure a nobis alieni sunt quia sortem beatitudinis perdiderunt, nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Ac ne paucos ẽẽ crederemus
quos ꝓficere usq ad sũma tante pro¬
fectionis agnoscimꝰ. ilico adiunxit.
Dinumerabo eos: et suꝑ harena m
multiplicabunt᷑. Quot itaq nunc
pro amore ueritatis sese libenter hu¬
miliant: tot in uiditio lãpades cho¬
ruscant.

Expanded text:
eorum. Ac ne paucos esse crederemus, eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eos, et super arenamultiplicabuntur . Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant.
Abbreviated transcription (Latin):
cim trib isrł. Quid enim e Piusꝙͣ
duodecim uidices illa interni con¬
sessus. curia ñ habebit: S nimi¬
rum duo denario numero: qͣntitas
uniũsitatis exprimitur. Quia qͥsqͥs
stimulo diuini amoris excitatus.
hic possessa reliquerit. illic procul¬
dubio culm̃ iuditiarie potestatis
obtinebit: ut simul cunc uidex cũ
uidice ueniat. ⁊ qui nc̃ considera-¬
tione iudicii sese spontanea pau¬
ꝑtate castigat. Hinc ẽ. enĩ. quod
de scẽ eccłe. sponso ꝑ salomonem
dicitur. Nobilis in portis uir eius:
quando sederit cũ senatorib tertȩ. hĩc
ẏsaias ait. Bñs ad uidiciũ ueniet.
cũ senatorib popłi sui. Hinc eosdem
senatores ueritas. ñ iam famulos s
amicos denuntiat dicens. Non iam
dicam uos seruos: s amicos meos:
Quos nimuũ psalmista intuens
ait. Michi autem nimis honorifica.¬
ti st̃ amici tui ds̃. Quoꝵ dũ celsitu¬
dinẽ cordis aspiceret. mundi głam
qua calce calcarent ꝓtinus addit.
Limis confortatus est principatus

Expanded text:
cim tribus Israel . Quid enim? Plusquam duodecim judices illa interni confessus curia non habebit? Sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit. Ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae Sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus
Abbreviated transcription (Latin):
ua natiuitas resurrectionis: qua
scã eccła etiam in carne suscitata orit᷑.
ad contemplandũ lum̃ eternitatis.
Si enĩ ipsa carnis nr̃ȩ resurrectio. quedã
quasi natiuitas ñ eẽt: de ea ueritas
non dixiss. In regeneratione cum
sederit filius hominis in sede ma¬
iestatis suȩ. Esse gͦ hunc ortũ uidit.
quẽ regenerationẽ uocauit. In ex
onne enim cum deo udices
Sueniunt: qui nc̃ ꝓ deo in iuste
iudicantur. Tunc eoꝵ lux tanto
latius emicat. quanto eos nunc ma-¬
nus ꝑsequentiũ durius angustat. Tẽ
reproboꝵ ocłis patescit. quod cȩlesti
potestate subnixi sunt: qui terrena
omĩa sponte reliquerunt. Unde e¬
lectis suis ueritas dicit. Uos qui se¬
cuti estis me. in regeneratione. cumn
sederit filius hominis in sede ma

Expanded text:
a nativitas resurrectionis qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio, quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae. . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem vocavit. CAP. Tunc enim cum Deo judices veniunt, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
stis innocentiȩ. Quam hõ bene con¬
ditus accepit: male a serpente ꝑsua¬
sus ꝑdidit. Contra hanc rursũ nu¬
ditatem dicitur. Beatus qui uigi¬
lat et custodit uestimenta sua:
ne nudus ambulet. U estimenta
quippe custodimus : cum p̃cepta in¬
nocentiȩ seruamus in mente. ut cũ
nos iudici culpa nudat admissa.
redeuntis innocentiȩ penitentia oꝑis.¬

Expanded text:
st innocentiae vestis, quam homo bene const innocentiae vestis, quam homo bene conditus accepit, male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: « Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . » Vestimenta quidem custodimus, cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia o
Abbreviated transcription (Latin):
ui non renunciauerit om̃ib
quȩ possidet: ñ pot̃ meus ẽẽ
discipulꝰ. Quidam enim relinqunt
omĩa. multi autẽ. etiam possiden¬
do renuntiant: quia sic ad usum
possessa retinent. ut eis ex deside
cat eum ad semet ipsum. Is enum qui
patrẽ reliquid. et partẽ substantie qͣm
rire cepit: in se reuersus dixit. Quan
ti mercennarii patris mei abundant
panib. Longe quippe ase discesserat.
quando peccabat. Et si non esurisset:
postquã terrenis reb indiguit: tune
cogitare cepit. quid de spirtalib ami¬
ille qui in hunc mundũ non ue¬
nit̾ ex peccato. Et quia om̃s in culpã
ligamur: ipsa amissione usticiȩ mo¬
rimur. Concessa priuis in paradiso ue¬
ste innocentiȩ nucdam᷑. interitu etiã
carnis subsequente consumimꝰ. Homo
ntaꝙ peccator moritur in culpa. nu¬
datur a iusticia. consumitur in pe¬
na. Hanc nuditatẽ peccatoris filii
tegere dignatus ẽ. pater. qui eo re¬
deunte dixit. Sito proferte stolam
primam. Prima quippe stola ẽ. ue¬

Expanded text:
ui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Quidam enim relinquunt omnia, multi autem etiam possidendo renuntiant; quia sic ad usum possessa retinent, ut eis ex desidercat eum ad semetipsum. Is enim qui patrem relinquit, et partem substantiae quam rire coepit, in se reversus dixit: Quam multi mercenarii patris mei abundant panibus? longe quippe a se recesserat, quando peccavit, et si non esurisset, postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritualibus amiille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima quippe stola e
Abbreviated transcription (Latin):
Amor qui consumpta sub stanta
ad patrem rediit: in munere anu¬
lum accepit. Gentilis enim pͦpłs
qui immortalite ꝑdita ad dm̃ pe¬
nitendo reneititur: ꝑ fidi signacu¬
lum munit᷑. Unde et ab sponso
suo eccłe dr̃. Pone me ut signacłm
suꝑ cor tuũ. Iccirto namq signacłm
reb ponitur. nequa dirpientium
p̃sumptione temerentur. Sponsus
gͦ in cor signacłm ponit᷑: quando
fidĩ eius mysteriũ in custodia nr̃e co¬
gitationis impͥmit᷑. Ut ille infideł
seruus. nimirũ nr̃ aduersarius cum
signata fide corda considat temp¬
tando ea irrumꝑe ñ p̃sumat. Ex ome¬

Expanded text:
or qui consumpta substantia ad patrem rediit , in munere annulum accepit. Gentilis enim populus qui immortalitate perdita ad Deum poenitendo revertitur, per fidei signaculum munitur. Unde et ab Ssuo Ecclesiae dicitur: Pone me ut signaculum super cor tuum . Idcirco namque signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus in cor signaculum ponit, quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum signata fide corda considerat, tentando ea irrumpere non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ingelicos uero spiritus. recte dei
milites dicimus. quia decertare
eos contra potestates aereas ii ignora¬
mus. Quȩ tamen certamina. ñ labore
s imperio ꝑagunt: quia quod agen¬
dũ contra iumundos spiritꝰ appetunt
ex adiutorio cuncta regentis possunt.
De hac namq militia: nascente rege
nr̃o seriptũ ẽ. Subito facta ẽ. cũ ange¬
lo multitudo militiȩ cęlestis. In cõmen

Expanded text:
ngelicos vero spiritus recte Dei milites dicimus, quia decertare eos contra potestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mũ numerũ cõputando ꝑuenimus.
idẽ centenarius numeruis in dexterã
transit. Eides atq oꝑatio adhuc in
sinistra ẽ. quia hic adhuc positi. et
credimꝰ. quod ñ uidemus. et oꝑamur
ut uideamꝰ. Cũ uero iam se animꝰ in
contemplatione eterne uitȩ suspende

Expanded text:
mum numerum computando pervenimus, mum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra est, quia hic adhuc positi, et credimus quod non videmus, et operamur ut videamus. Cum vero jam se animus in contemplationem aeternae vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirto senariũ numerũ dicimꝰ eẽ ꝑfectũ:
quia sexto die ꝑfecit ds̃ omĩa oꝑa sua.
Qm̃ uero peccatori homini legem dedit.
que in decẽ p̃ceptis ascripta ẽ. et sex
decies ducta. in sexagenariũ surgunt:
recte ꝑ sexaginta cubitos. bonoꝵ operũ
ꝑfectio designat᷑. Quod aꝑte etiã dñs
in eyuangło designat: qui cũ parabo¬
lam seminantis exponeret dixit. Aliud
cecidit in terrã bonã. et dabat fructum
ascendentẽ. et crescentẽ. Et afferebat
unũ triginta. unũ sexaginta. et uilũ
centũ. Fructꝰ et enĩ terrȩ bone triginta
affert. cũ mens ꝑfectionẽ fidĩ. quȩ ẽ.
in trinitate conceꝑit. Sexaginta affert
cũ bonȩ uite oꝑa ꝑfecta ꝓtulerit. Len¬
tũ uero affert. cũ ad eternȩ uite contem¬
plationẽ ꝓfecerit. Sinstia enĩ nr̃a ẽ.
uita. p̃sens dextera uͦ ẽ. uita uentura.
Et recte ꝑcentenariũ numerũ. eternȩ
uite contẽplatio designatur: quia cũ
p̾t triginta. ac sexaginta. ad centesi¬

Expanded text:
Idcirco senarium numerum dicimus esse perfectum, quia sexto die perfecit Deus omnia opera sua. Quoniam vero peccatori homini legem dedit, quae in decem praeceptis scripta est, et sex decies ducta in sexagenarium surgit, recte per sexaginta cubitos, bonorum operum perfectio designatur. Quod aperte etiam Dominus in Evangelio designat, qui, cum parabolam seminantis exponeret, dixit: Aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum ascendentem et crescentem, et afferebat unum triginta, et unum sexaginta, et unum centum . Fructus etenim terrae bonae triginta affert, cum mens perfectionem fidei, quae est in Trinitate, conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum vero affert, cum ad aeternae vitae contemplationem profecerit. Sinistra enim nostra est vita praesens, dextera vero est vita ventura. Et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post triginta ac sexaginta ad centesi
Abbreviated transcription (Latin):
caret. Hinc ẽ. quod negaturo petro
p̃mittitur ꝙ frigus erat. et stans ad
prunas calefaciebat se. Iam nãꝙ intꝰ
a caritatis calore torpuerat: et ad amo.¬
rem p̃sentis uite quasi ad ꝑ secutoꝵ
prunas infirmitate estuante recale¬
bat. A qualitate quoq tẽporis. finis
expͥmitur actionis: sic̃ ñ rediturus
ad ueniã. ad traditionis ꝑfidiã iu
das nocte exisse ꝑhibet᷑. Cũ egredien¬
te illo: ab euangelista dr̃. Erat aut̃
nocte repetunt animã tuã abste. Ani¬
ma qͥppe qͥ ad tenebras ducit᷑: ñ indie
repeti. s in nocte memorat᷑. Hinc ẽ qͦd sa-¬
lomon qͥ sapientiã ũ ꝑseueraturꝰ accepit:
in somnis hanc et nocte accepisse descri¬
bit᷑. h inc ẽ qͦd angłi ad abra h̃a meridie
uemiunt: punit̾i aut̃ sodomã ad eã ues

Expanded text:
caret. Hinc est, quod caret. Hinc est, quod praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas, calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas 39 exiisse perhibetur, cum egrediente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nocte repetent animam tuam abs te . Anima quippe, quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur . Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam ves
Abbreviated transcription (Latin):
acra eloquia in exordio narrationũ
te tẽporis signant: quid de uentura ac¬
cione subitiant. A positione qͥppe loco¬
rũ diuina scͥptura expͥmit subseqͥnti¬
ũ merita finesq causarũ: sic̃ de isrł di¬
cit. Quia ũba dei in monte audire ñ po¬
tuit: s p̃cepta in cãpestrib accep̃. Sub¬
sequentẽ nimirũ infirmitatẽ popłi in¬
dicans. quia ascende ad sũma ñ ualuit:
s semetipsũ in infimis neglecte uiuen¬
do laxauit. Apositione corporis fut᷑a
denuntiat: sicut in apłoꝵ actib stepha¬
nus iħm qͥ adextris uirtutis sedit. stan¬
tẽ se uidisse manifestat. Stare quippe
adiuuantis ẽ. Et recte stare certit᷑: qui
in bello certaminis opitailat᷑. A quali¬
tate aeris res sub sequens demonstrat᷑.
sic̃ euangłista cũ p̃dicante dño nullũ
tc̃ ex uidea crediturũ cerneret: p̃mi¬
sit dicens. h yems aut̃ erat. Scͥptũ
mis curauit tempꝰ expͥmere: ut in eẽ
auditoꝵ cordib malitię frigus indi¬

Expanded text:
acra eloquia in exordiis narrationumte temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Judaea credituros diceret, praemismis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indi
Abbreviated transcription (Latin):
uir tͣlit᷑: s tam̃ inintimis manu
adiutoris sui retinet᷑. De itł qͥppe ouib fuit:
de qͥb in euãgłio ueritas dicit. Non rapi-¬
et eas qͥsꝗͣ de manu mea. Et tam̃ expe¬
tenti hosti dr̃. Ecce in manu tua ẽ. Idem
gͦ in manu dĩ ẽ. idem in manu diaboli.
Nam dicens in manu tua ẽ: cũ ꝓtinus
adiungit: uerũtam̃ animã illiꝰ serua.

Expanded text:
traditur, sed tamen in intimis manu adjutoris sui retinetur. De illis quippe ovibus fuit, de quibus in Evangelio Veritas dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea ; et tamen expetenti hosti dicitur: Ecce in manu tua est ; idem ergo in manu Dei est, idem in manu diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Verumtamen animam illius serva;
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ. Si acceperit homo ux¬
orem et habuerit eam. et non in¬
uenerit grãm ante oculos eius.
propter aliquam fȩditatem.
scribet libellum repudii. et da.¬
bit in manu eius: et dimittet
eam de domo sua. Necessarium
ualde ẽ. ut cura uitȩ presentis
edomari fortiter debeat. ne for¬
tasse ualeat dominari: et cum
terrena actio semel fuerit repul¬
sa. non ẽ iterum repetendaͤ
ne post tergum respiciat. qui
suꝑ aratrum manum posuis¬
se uidebatur. Hinc ẽ enim.
quod ꝑ moysen dicitur. Ui ac-¬
ceꝑit homo uxorem et habuerit
eam. & non inuenerit grãm¬

Expanded text:
metes si acceperit homo uxorem et habuerit eam et non invenerit gratiam ante oculos eius propter aliquam foeditatem scribet libellum repudii et dabit in manu illius et dimittet eam de domvalde est ut cura vitae praesentis edomari fortiter debeat, ne fortasse valeat dominari. Et cum terrena actio semel fuerit repulsa, non iterum repetenda, ne post tergum respiciat qui super aratrum manum posuisse videbatur. Hinc est enim quod per Moysen dicitur: Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et non invenerit gra
Abbreviated transcription (Latin):
renam actionem quam tu deseris..
alius coneupiscit.  fortasse et ip¬
si in odium quandoq uentura est:
ut eam utiliter dimittat. Bene au¬
tem dicitur dimiserit eam. uel cer¬
te mortuus fuerit: quia unusqͥsq
terrenam curam aut dimittit. a¬
aut moritur. idẽ. aut non ei ex a¬
nimo succumbit. aut ꝓpter eam
funditus in animȩ uita succum¬
bet. Siue ergo eam sequens mari¬
tus dimiserit. siue mortuus fuerit.
maritus prior non poterit eam in .u.¬
aorem recipere quia polluta ẽ: ut
uidelicet is qui semel terrenam eu¬
ram. atq presentis uitȩ intentio¬
nem reliquerit: ad eam ultra nul¬
o iuidicio eam polluit. qui eam pri¬
uis ideo deseruit. quia pollutam ẽẽ
cognouit.

Expanded text:
renam actionem quam tu deseris, renam actionem quam tu deseris, alius concupiscit. Sed fortasse et ipsi in odium quandoque ventura est, ut eam utiliter dimittat. Bene autem dicitur, « Dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, » quia unusquisque terrenam curam aut dimittit, aut moritur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut per eam funditus in animae vita succumbet. Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior non poterit eam in uxorem recipere, quia polluta est. Ut videlicet is qui semel curam terrenam atque praesentis vitae intentionem reliquerit, ad eam ultra nulo judicio jam eam polluit, qui eam prius ideo deseruit, quia pollutam esse cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
fȩditatem. scribet᷑ libellum re¬
pudii. et dabit inmanu eius.:
ot dimittet eam de domo sua.
Cumq egressa alterum maritum
duxerit. et ille quoq oderit eam.
dederitq ei libellum repudii. et di¬
miserit de domo sua. uel certe mor.¬
tuus fuerit: non poterit prior mari¬
tus eam recipere uxorem. quia pol¬
luta ẽ. Ubi uidelicet patet: quia uis
precepti ratione iuxta litteram ca¬
ret. Cum enim ueritas dicat. excep¬
ta fornicationis causa uxorem di¬
mitti non posse: non sine culpa est
hanc propter fȩditatem dimitti.S
homo uxorem accipit. cum actionis
terrenȩ suscipit curam. cuuis si fe
ditatem cognouerit dat libellum
repudii. et dimitit eam de domo
sua: quia sepe ipsa terrena actio quȩ
priusquam haberetur fortiter ama¬
batur. cum habita fuerit cuuis sit
fȩditatis agnoscitur: eum ẽẽ polluta
ꝑ peccata uidetur. Dimittat ergo e¬
am uir de domo sua: ut amorem eiꝰ
abiciat a mente sua. Quȩ egressa
alterum uirum accipit: quia ter¬

Expanded text:
tatem, scribet libellum repudii, et dabit in manu ejus, et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit eam de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus accipere eam in uxorem, quia polluta est. Ubi videlicet patet quia vis praecepti ratione juxta litteram caret. Cum enim Veritas dicat, excepta fornicationis causa uxorem dimitti non posse , non sine culpa est hanc propter foeditatem dimitti. Sed homo uxorem accepit, cum actionis terrenae sditatem cognoverit, dat libellum repudii, et dimittit eam de domo sua, quia saepe ipsa terrena actio, quae prius quam haberetur fortiter amabatur, cum habita fuerit, cujus sit foeditatis agnoscitur, cum esse polluta per peccata videtur. Dimittat ergo vir eam de domo sua, ut amorem ejus abjiciat a mente sua. Quae egressa alterum virum accipiat, quia ter
Abbreviated transcription (Latin):
um de diluendis ꝑ compu-¬
nctionis grãm occulte tem¬
ptationis maculis tractaretur:¬
adiunctum ẽ. Cum egreditur
quis ad requisita naturȩ mitat
pax illum in balteo: et fossa hu¬
mo abscondat quȩ egesta fueruł.¬
Naturȩ corruptibilis pondere
grauati. a mentis nr̃ȩ utero ꝗ¬
quȩdam cogitationum suꝑflua
quasi uentris grauamina erum¬
punt. S portare sub balteo pax¬
illum debemus: ut uidelicet ad
reprehendendos nos met ipsos
semꝑ accincti. acutum circa nos
stimulum compunctionis habe.¬
amus: qui incessanter t̾ram m̃¬
tis nr̃ȩ penitentiȩ dolore condi.¬
fodiat: et hoc quod a nobis fȩci.¬
dum erumpit. abscondat. Uen¬
tris quippe egestio fossa humo
ꝑ paxillum degitur: cum men¬
tis nr̃ȩ suꝑfluitas subtili redar.¬
gutione discussa. ante dei ocłos
ꝑ compunctionis suȩ stimulũ
celatur.

Expanded text:
um de diluendis per compunctionis gratiam occultae tentationis maculis tractareturut cum egreditur quis ad requisita naturae, mittat paxillum in balteum et fossa humo abscondat quae egesta fuerorruptibilis pondere gravati, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt; sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas, subtili redargutione discussa, ante Dei oculos per compunctionis suae stimulum celatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs enim torpor teporis
angustia ẽ: omis uero benis¬
nitas caritatis. magna latitudo. Nã
et si res desunt. quȩ fortasse indigen¬
ti ꝓximo p̃beantur: ampla ẽ. substas¬
tia uolũtatis bonȩ. quȩ sufficit ad
regni retributionẽ: sicut scriptum
ẽ. In tra pax hominib: bone uolũ¬

Expanded text:
is enim torpor teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis magna latitudo. Nam et si res desint, quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus bonae volu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando dñs. aliqͣndo ꝑsecunio. ali¬
qͣndo de re qͣlibet manifestȩ usiomis ostẽ¬
sio: aliqͣndo aut̃ intelligentia sapientnm
disignat᷑. ł solem qͥppe dĩis figuiat᷑. sicut
sapientie libro ꝑhibet᷑. qd̾ om̃s impii in
extremi die iudicii. cognita sita dãpnati¬
one dicturi st̃. Errauimꝰ a ua ueritatis.
et lum̃ iusticie ñ lux̃ nobis. et sol ñ ortꝰ ẽ.
nob̾. Ac si aꝑte dicant. Interm nob̾ lumi¬
nis ratliꝰ ñ refulsit. Uñ et iohes ait. Muli¬
er amicta sole: et luna sub pedib eiꝰ In
sole enĩ illustratio ueritatis. in luna aut̃
qͥ menstruis supplecionib deficit. muta
quasi sole uestit᷑. qr uͦ cuncta temporalia
despicit. lunã sub pedib p̃mit. Itẽ ibi li

Expanded text:
liquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qualibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabquasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ apocalipsi scͥptũ ẽ. Atriũ qͦd foris templui
ẽ. eice foras. ne meciaris eũ. Qͥd enĩ aliud a¬
triũ. qͣm latitudinẽ significat. uitȩ p̃sentis :
Et recte foris tẽplũ st̃: qui ꝑatriũ designã¬
tur. atq icdõ metiendi ñ st̃. qi angusta por
ta ẽ. quȩ duc̃ ad uitã et latitido uite pra¬
uoꝵ ñ admittit᷑ ad mensuras et regulas

Expanded text:
 Apocalypsi scriptum est: Atrium quod foris templum est ejice foras, et ne metiaris illud . Quid enim aliud atrium quam latitudinem significat vitae praesentis? Et recte foris templum sunt qui per atrium designantur, atque ideo metiendi non sunt, quia angusta est porta quae ducit ad vitam , et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas
Abbreviated transcription (Latin):
Sichael nanq qͥs sic̃ ds̃. Et quotiens
mire uirtutis aliqͥd agitur. michael
mitti ꝑhibet᷑. ut ex ipso actu et nomine
det᷑ intelligi. qr nullꝰ pot̃ facere. qd̾ facere
p̃ualet ds̃. Unde et ille antiquus hostis.¬

Expanded text:
ichael namque, quis sicut Deus. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi, quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
illos ante conspectũ dĩ nr̃i die ac nocte.
Scriptura aut̃ sacra sepe diẽ ꝓꝓsꝑis.
noctẽ aut̃ ꝓadũsis ponere consueuit.
In die gͦ et nocte accusare ñ desinit: ꝙ
mͦ nos in ꝓsꝑis. mͦ in adũsis accusabiles
ostencłe contendit. In die accusat. cũ ꝓs¬
pis male nos uti insintiat: in nocte ae¬
cusat. cũ in adũsis ñ hab̃e pacientiã de¬
monstrat.

Expanded text:
illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte . Scriptura autem sacra saepe diem pro prosperis, noctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et nocte accusare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti instruat. In nocte accusat, cum in adversis non habere patientiam demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
e hac cauda uehemot istiꝰ. sub draco
in terrã. Eelũ nãq ẽ. eccła. que in hac nocte
uitȩ p̃sentis. dii in se inmimeras scõꝵ uir¬
tutes continet: radiantib desuꝑ syderib
lut electos dĩ in eccł̃ia inuenit: obtinen¬
do reꝓbos ostendit. Stellas de celo in trã
cad̾e ẽ. relicta ñ nullos spe celestiũ. illo
duce ad ambitũ głȩ scłaris in hiare. Ex¬

Expanded text:
e hac cauda Behemot istius sub draconin terram . Coelum namque est Ecclesia, quae in hac nocte vitae praesentis, dum in se innumeras sanctorum virtutes continet, radiantibus desuper sideribus lut electos Dei in Ecclesia invenit obtinendo reprobos ostendit. Stellas itaque de coelo in terram cadere est relicta nonnullos spe coelestium, illo duce, ad ambitum gloriae saecularis inhiare.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto uehem̃tiꝰ elationis uitiũ ꝑ cogi¬
tationẽ fugit: qͣnto artientiꝰ ũboꝵ suoꝵ
iacuł. ip̃m magistrũ elationis inseqͥtur.
Cauet enĩ ne eũ magis etatis morib p̃dicet:
quẽ incorde audientiũ sacris sermonibus
in sectat᷑. Humilitatẽ nãq qͦ magistra ẽ.
omĩ ũ mat̾q uirtututũ. et loquendo dic̃e
et unuendo conat᷑ ostencłe: ut eã apud dis¬
cipłos ueritatis. plꝰ morib qͣm sermonib elo¬
quat᷑. Nñ paulꝰ thessalonicensib loquens:
paruuli: in medio ur̃m. Uñ petrꝰ apls cum
diceret. parati semꝑ adͥ satisfactionẽ oim̃i
poscenti uos racionẽ de ea qͦ in uob̾ ẽ. spe.
in ipsa doctrinȩ scientia qͣlitatẽ clocendi as¬
seruit eẽ seruanclã sublens. s cũ molestia
et timore conscientiã hntes bonã.

Expanded text:
entius elationis vitium per cogitationem fugit, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magistrum elationis insequitur. Cavet enim ne eum magis elatis moribus praedicet, quem in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humilitatem namque, quae magistra est omnium materque virtutum, et loquendo dicere, et vivendo conatur ostendere, ut eam apud discipulos veritatis plus moribus quam sermonibus eloquatur. Unde Paulus Thessalonicensibus loquens, parvuli in medio vestrum . Unde Petrus apostolus, cum diceret: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe . In ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi asseruit esse servandam, subdens; Sed cum modestia et timore conscientiam habentes bonam.
Abbreviated transcription (Latin):
butione iudicii ẽ. quod quo¬
riundam mens malum qd̾ ꝑpetrat.
iluminatur ut uideat. s non co¬
natur ut uincat. ut quo melius ui¬
det. eo deterius ꝑeat. quia et intelli¬
gentiȩ lumen ꝑcipit. et actionis prauȩ
tenebras ñ relinquit. Nam cum accep¬
tam in adiutoriũ scientiam negligũt
hanc contra se in testimomũ uertunt.
Et de lumine intelligentiȩ augunit.
supplicia. quod ꝓfecto acceꝑant. ut pos¬
sent delere peccata. Quorum nuni¬
rum nequitia. cum malum agit qd
duudicat. uenturũ iam iuditium
hic degustat. ut cum ȩternis suppli¬
ciis seruatur obnoxia. suo hic interĩ
examine non sit absoluta. tantoq il¬
lic grauiora tormenta ꝑcipiat. quan¬
to hic malũ non deserit. etiam quod
ipsa condempnat. H inc enim ueritas¬
dicit. Beriuis qui cognouit uolum¬
tatem dñi sui. et non p̃parauit. et
ñ fecit secundũ uoluntatẽ enis: ua¬
pulabit multis. Ir¬

Expanded text:
butione judicii est quod quorumdam mens, malum quod perpetrat, illuminatur ut videat; sed non conatur ut vincat: ut quo melius videt, eo deterius pereat; quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam in adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant, ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta: tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemdicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis
Abbreviated transcription (Latin):
sacertios ñ agit bona quȩ loquit᷑ etiã
sermo subtrahitur. ne loqui audeat quod
Peccatori aut̃ dix̃ ds̃. quare ni enarras
iusticias meas. et assumis testamentum
meũ ꝑ os tuum: Hinc ẽ. gͦ quod nunc
precatur dicens. Ne auferas de ore meo
uerbum uertatis usq quaq. ꝑpendit
namq quod omp̃s ds ueritatis uerba
facientib tribuit: et ñ facientib tollit.
Qui gͦ hoc de ore suo ñ auferri petiit.
quid aliud quã gram bonȩ oꝑationis
quȩsiuit: Ac si aꝑte diceret. A bono o
ꝑe errare me ñ sinas: ne dũ amitto ordi¬
nem bene iuuendi. rectitudinẽ ꝑdam
loquendi. Et plerumq doctor qui docere
audet quod negligit agere. cũ desierit
bona loqui quȩ oꝑari contempsit. doce-¬
re subiectos incipit praua quȩ agit. ut
iusto om̃ipotentis dei iuditio in bono
iam nec linguã habeat. qui habere bo¬
nam uitam recusat: quatinus cum mẽs
eius terrenarum rerum amori intendit᷑.
de terrenis rebus semꝑ loquatur. Unde

Expanded text:
sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, emeum per os tuum? Hinc est ergo quod nunc precatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque. Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ pͥus ñ iudicat: qͥd in alio rec¬
tũ iudicet ignorat. Et si nouit fortasse ꝑ
auditũ qͦd rectũ udicare debeat. recteta¬
men udicare aliena merita ñ ualet. cui
conscientia innocentiȩ ꝓpͥe nullã iuditii
regłam p̃bet. Hinc ẽ. enĩ qd̵ insidiantib
qͥldã et puniendã actulterã deducentib
dẽ mittat. Ad aliena qͥppe punuienda pec¬
cata ibant: et sua reliqͣrant. Reuocant᷑
itaq int̾ ad conscientiã. ut pꝰ ꝓpͥa corrigañ.
et tunc aliena rephendant

Expanded text:
ipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod insidiantibus quibusquam, et puniendam adulteram deducentibus dem mittat . Ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant
Abbreviated transcription (Latin):
um de appetenda mentis
innocentia quam reprobi
ut sibi aduersam respuunt trac¬
domino offerunt: quia simplici¬
tatem conscientiȩ quam inuisti
quiq uelut infimam abiectamq des¬
piciuntꝰ hanc iusti in uirtutis sacri¬
ficium uertunt: et ex colentes recti
puritatem ac mansuetudinem deo
immolant. quam abhominantes.
reprobi fatuitatem putant. Item¬

Expanded text:
um de appetenda mentis innocentia, quam reprobi ut sibi adversam respuunt, tracDeo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam injusti quique velut infimam abjectamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt; et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant.
Abbreviated transcription (Latin):
oc int̾ peccatũ distat et cruñ. Cap̃ .i.¬
qͦd om̃e crim̃ peccm̃ ẽ. ñ tam̃ om̃e pec¬
catũ crim̃. Et in hac uita multi sine cri
li describet: naq qͣm dix̃. siqͥssine peccato.
s siqͥs sine crimine ẽ. Qͥs uͦ eẽ sine peccõ¬

Expanded text:
 inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vita multi sine crimli describeret, nequaquam dixit sine peccato, sed si quis sine crimine est. Sine pecc
Abbreviated transcription (Latin):
mento suȩ clamnationis affligat. Qͦt
profecto euangłio teste colligimus:
in quo ueritate nunciante. diues ille
quem contigit. ad ȩterni incencliĩ tor¬
menta descende. quinq frm̃ describi¬
tur meminisse. Qui abraham petit
ut ad eruditionẽ eoꝵ mitteret. nec il¬
lic eos quandoq uenientes par pena
cruciaret. Qui gͥ ad doloris sui cumu¬
lum propinquoꝵ absentium memi¬
nit. constat procul dubio. quia eos
ad augmentum supplitii. paulo post
potuit etiam presentes uidere. A o
autem mirum. si secũ quinq repro¬
bos aspitiat cremari. qui ad doloris
sui cumulũ eum quem despexerat
in sinu abrahȩ lararum uidit: Is gͦ
cui ut pena cresceret. et uir electus
apparuit: cur ñ credendũ sit quod ui¬
dere in supplicio. hos etiam quos con¬
tra dm̃ dilexerat possit: Qua ex re
colligitur. quod eos quos mnordinatȩ
nunc reꝓbi diligunt: miro udicii
ordine secum tunc intormentis uide¬
bunt: ut penã ꝓprie punitionis exa¬
geret. illa auctori p̃posita carnalis

Expanded text:
mento suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste colligimus, in quo Veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse. Qui Abraham petiit ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illic eos quandoque venientes par poena cruciaret . Qui igitur ad doloris sui cumulum, propinquorum absentium meminit, constat procul dubio, quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui ad doloris sui cumulum eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit, quod videre in supplicio, hos etiam quos contra Deum dilexerat, posscolligitur, quod eos, quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro iudicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut paenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
uid uero apud dm̃ uiluis quid eẽ¬
uero despectius potest. quam
seruare honorem apud homines et
interni testis ocłos non timere: Un¬
de ipse dñs dicit. Uos estis qui iusti¬
ficatis uos coram hominib. corã homi¬
quod hominib altũ ẽ. abominabile
est. apud dm̃: cogitatio cordis nr̃i. tan¬
to apud dm̃. in imo ẽ. quanto homi¬
nib in alto. Et humilitas cordis nr̃i
tanto apud dm̃ in alto est. qͣnto ho¬
minib in imo. Despiciamus gͦ siqͥd
boni gerim᷑. Nulla nos inflet oꝑa
intus intu mescimus: deo despec¬
ti sumus. Quo contra psalmista
de humilib dicit. Eustodiens par¬
uulos dñs. Qui qura paruulos
humiles appellat. postquã sententiã¬

Expanded text:
uid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde ipse Dominus dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Domiest, abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus; nulla nos inflet operintus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appellat, postquam sententia
Abbreviated transcription (Latin):
protulit: consilium subiungit. Nam
quasi quereremꝰ: quod ipse adhec fece¬
rit subiupxit. Hu miliatus sum et
extincti ocłs non redit. quia
ad exhibenda recta oꝑa exusta car¬
ne anima ñ recurrit. H inc ẽ. quod
diues que inferni cruciabat flãma
quia semetipsum reparare opando
non posset agnouerat. nequaq uam
sibi s relictis frib prodesse satagebat.
dicens. Rogo pater abraham. ut
mittas in domum patris mei. Habeo
enĩ quinq fr̃s ut testetur ilł. ne et
ipsi ueniant in locũ hunc tormen¬
toꝵ. Solet namq mestum animum
spes uel falsa refouere.S ut penã
suã reprobi grauuis sentiant: et
spem de uenia amittunt. Unde flã¬
mis ultricib traditus: non sibi ut
diximus. s opitulari fr̃ib concupi¬
uit. quia numquã se igniũ carere
tormentis. adiuncto desperationis
supplicio agnouit. Hinc salomonait.
Quodoũq potest manus tua facere
instanter oꝑare: quia nec opus nec
racio. nec scientia. nec sapi entia.

Expanded text:
protulit, consilium subiungit. Nam quasi quereremus, quod ipse ad hoc faceret, adiunxit: Humilitatus sum, et stincti oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera, exuta carne, anima non recurrit. Hinc est quod dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat, nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas Lazarum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere, sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde flammis ultricibus traditus non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, qui nunquam se ignium carere tormentis adjuncto desperationis supplicio agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare; quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapient
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Ut cũ hoc imminet quod fieri no¬
lumꝰ. sic ꝑ infirmitatẽ petamꝰ ut non
fiat. quatinus ꝑfortitudinẽ parati si¬
mus. ut uoluntas conditoris nr̃i etiã
cont᷑ nr̃am uolũtatem fiat. Item ibi¬

Expanded text:
 ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus, ut voluntas conditoris nostri etiam contra nostram voluntatem fiat. ORI
Abbreviated transcription (Latin):
ro bono nr̃o oꝑe. et bic nob
mentis requies. et illic gaudia
eterna p̃parantur: ueritate aitestan¬
te que ait. Siquis reliquent domos.
aut agros. et cȩtera. centuplũ in hoc
scło recipiet. et in futuro uitã ȩternã
possidebit. Eentenarius quippe m¬
merus. decẽ plicato denerio fit ꝑfec¬
tus. Hic itaq centuplũ recipit. qͥ
et si nil habuerit. ipsa tam̃ ꝑfectio¬
ne mentis. iam in hoc scło nil q̃rit¬

Expanded text:
ro bono nostro opere et hic nobis mentis requies, et illic gaudia aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saecul
Abbreviated transcription (Latin):
Dstote prudentes sicut serpentes.
et simplices sicut colũbȩ. Quia ui¬
delicet in electoꝵ cordib debet
et simplicitatẽ colũbȩ. astucia
serpentis acuere. et serpentis astu¬
cram columbȩ simplicitas tempe-¬
rare. quatinus nec seducti ꝑ pris.¬
dentiam calleant. nec ab int̾ellectꝰ
studio ex simplicitate torpescant.
occultis propħarum uerbis
a credentib agnoscunt᷑: quid aliud
quam profunda de tenebris reuelan¬
tur: Unde ipsa quoq ueritas disci¬
pulis inparabolis dicens. loquens ait.
Quod dico uobis in tenebris: dicite
in lumine. Cum enim mysticos alle¬
goriarũ nodos ꝑ explanationẽ solui¬
mus: in lumine dicimus quod in
tenebris audiuimus

Expanded text:
stote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare; quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus
Abbreviated transcription (Latin):
aululum cum ꝑtransissem eos:
inueni quem diligit anima mea.
Hisionis eius mens auida nisi ꝓpħarum
estimationem: nisi patriarcharum celsi¬
tudinem: nisi cunctorum hominum m̃¬
suram transcend̾et: in eum qui ẽ super
homines non ueniret. Transire ergo est.
uigiles etiam eos quos miratur anima
eius comparatione post ponere: & te is
qui querebatur cernitur:. si homo quidẽ
s tamen extra mensuras hominum cre¬
datur.

Expanded text:
lulum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Quia visionis ejus mens avida, nisi prophetarum aestimationem, nisi patriarcharum celsitudinem, nisi cunctorum hominum mensuram transcenderet, eum qui est super homines non inveniret. Transire ergo est vigiles, etiam eos quos miratur anima in ejus comparatione postponere. Et tunc is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, sed tamen extra mensuras hominum credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
O
uiri ad uos clamito. De dño
igitur uiri canunt: cum eiꝰ
S tamen opus eius ignoratur:
quia nimirum iuidicia ipillius
ipsi etiam qui hunc predicant ĩ¬
penetrata uenerantur. Q sciunt
ergo quȩ predicant et tamen eiꝰ
oꝑa ignorant: quia cognoseunt per
gr̃am eum aquo facti sunt. s eius
uditia comprehendere nequeunl.
quȩ ab illo etiam suꝑ ipsos fiuint.
Quod enim omnipotens deus ꝑspi-¬
cuȩ in sua actione non cernitur:
psalmista testatur dicens. Qui po¬
suit tenebras latibulum suum.¬

Expanded text:
O viri, ad vos clamito. --De Domino igitur viri canunt, cum nobiSed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quem praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognoscunt per gratiam eum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam super ipsos fiunt. Quod enim omnipotens Deus perspicue in sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum