comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc D uid eĩ suauius discipline.
quid eruditione melius. quid dul¬
quis dnõ. Gustate et iudete quĩ
suauis est dñs. Onde et sanson qui
ab eterait a fictib suis aues et uul¬
pes que ext̾imuãt uiueas colligaue¬
rat leouẽ q int̾fecerat rugientẽ
fauũ inuenit iuore mortui. Et
profecti de methca castrametati
punt in asmona Uigesima sex¬
ta mansio. ⁊anlingua nr̃a fe¬
stiuationẽ sonat iuxta illud quod
n psaliuo stribitur. Uenient legati
ex egipto. Pro legatis in hebreo fe¬
et rursũ adulteriora properautes obli¬
uiscanur preteritoꝵ. et in futura nos
extendamus. Et profecti de asiuona
cuastrametati sint in museroth. Uige¬
sima septima mansio uincula siue¬
disciplinas sonat ut festino gradu pet¬
gamus ad magistros et eoꝵ teraius
limiua. et precepta uirtutũ ac myste¬
ria scripturaꝵ uincula putemus e¬
terna Iuxta illud quod in iscua dicie
Et saben uiri sublimes ad tetran sibt̃

Expanded text:
sa. quid enim suauius disciplina? sa. quid enim suauius disciplina? quid eruditione melius ? quid dulcius domino? gustate et uidete, quoniam suauis est dominus. unde et Sampson, qui abegerat a fructibus suis aues et uulpes, quaeexterminantuineas, conliga uerat leonemque interfecerat rugientem, fauum inuenit in ore mortui. Et profecti de Methca castra metati sunt in Asmona. Vicesima sexta mansio in lingua nostra\'festinationem\' sonat iuxta illud, quod in psalmo scribitur: uenient legati ex Aegypto. pro legatis in Hebraeo \'feet rursum ad ulteriora properantes obliuiscamur praeteritorum et in futura nos extendamus. Et profecti de Asmona castra metati sunt in Museroth. Vicesima septima mansio \'uincula\' ssciplinas sonat: ut festino gradu pergamus ad magistros, et eorum limina teramus, et praecepta virtutum ac mysteria Scripturarum vincula putemus aeterna. Juxta illud quod in Isaia dicitur. Et Sabaim viri sublimes ad te transibunt
Abbreviated transcription (Latin):
in trmpo ifił et hostia diuisa mẽtra
sacrificii a uolucribus nõ sunt deuo¬
rairi. et cõtẽp̃torẽ oculũ effodiunt
corui de cõuallibus: uerusq moises
et helras ducit et hiopissã et coruis
pastitur. si habueris pauorẽ solicitꝰ
oris. si sollicitus fueris leo iu caulas
oiuũ tuaꝵ introire nõ poterit. Qs
uel ad prepositos ecclĩaꝵ uel ad custo¬
diam iefer anime tue ad quã leo di¬
abolus per diuersa uitioꝵ foruina
iugredi nititur. Et profecti de tha-¬
re tastra metati sunt ni niethea.
Uigesima quita mansio uertitur
in dulcedinẽ. Astendisti in excelsinu
amiratus est iurtutũ thoros tinu¬
isti ruinã. abegisti iusidiatores. dul¬
cis te protuuis fiuctus laboris inse¬
quitur. et in morẽ licteraꝵ.⁊ adicũ
amaritudinẽ pomoꝵ suauitas com¬
pͥenscbit et dices. quã dulcia fautib
pueis eloquia tua super mel ori meo
sponsũꝙ tibi audies cõcinẽtẽ. Mel
Distillant labia tua. soior mea spõ¬

Expanded text:
in typo Israhelis hostiarum diuisit membra in typo Israhelis hostiarum diuisit membra sacrificiaque a uolucribus non sinit deuorari; et contemptorem oculum effodiunt corui de conuallibus; uerusque Moyses et Helias ducit Aethiopissam et a coruis pascitur. si habueris pauorem, sollicitus eris; si sollicitus fueris, leo in caulas ouium tuarum introire non poterit. quod uel ad praepositos ecclesiarum uel ad custodiam refer animae tuae, ad quam diabolus per diuersa uitiorum foramina ingredi nititur. Et profecti de Thare castra metati sunt in Methca. Vicesima quinta mansio uertitur in \'dulcedinem\'. ascendisti in excelsum, admiratus es uirtutum choros, timuisti ruinam, abegisti insidiatores: dulcis te protinus fructus laboris insequitur et in morem litterarum radicum amaritudinem pomorum suauitas conpensabit et dices: quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel ori meo! sponsumque tibi audies concinentem: mel distillant labia tua, soror mea spon
Abbreviated transcription (Latin):
quodã psãlino postiꝙͣ ꝓphã dixerat.
Dũs regit me et nichil michi de erit
in loco pascue ibi me collocauit nugit
timorẽ qui custos est beatitudinis. et
infort. Aĩrga tua et baculus tuus ipã
me cõsolata sũt. Et est sensus. Dum
tormenta formdo seruaui gram̃ quã
atceperã. Et profecti de cacitha castra
metati sunt inthare. Uigesima quar¬
ta mansio quã nõnulli uertũt in ma¬
litiam uel pasturã. Non errarent si ꝑ
am licterã scriberetur. Nunc uero cũ
aspiatio duplex sit iextreuꝰ sillaba.
erroris causa manifesta est hoc eodẽ
uotabulo et hisdem licteris striptu
nuenio patiẽ abrahe. qui in supͣ dc̃o
npotupho geneseos uolumine abac¬
tis coruis qui hoñ frumẽta uastabãt
ab actoris uel depulsoris sortit ꝯ est no¬
men. Itq et uos inuttem᷑ thaie. et
uolucres cełi qui iuxta uiã satũ triti¬
cũ deuorare festinãt solliciti prohibe¬
auius. Nam et abrahã patriarcha si

Expanded text:
quodam psalmo, postquam propheta dixerat: quodam psalmo, postquam propheta dixerat: dominus regit me et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me conlocauit, iungit timorem, qui custos est beatitudinis, et infert: uirga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. et est sensus: dum tormenta formido, seruaui gratiam, quam acceperam. Et profecti de Thaath castra metati sunt in Thare. Vicesima quarta mansio, quam nonnulli uertunt in \'malitiam\' uel in \'pasturam\', nec errarent, si per ain litteram scriberetur; nunc uero, cum adspiratio duplex in extrema sit syllaba, erroris causa manifesta est. hoc eodem uocabulo et isdem litteris scriptum inuenio patrem Abraham, qui in supra dicto apocrypho Geneseos uolumine abactis coruis, qui hominum frumenta uastabant, abactoris uel depulsoris sortitus est nomen. itaque et nos imitemur Thare et uolucres caeli, quae iuxta uiam satum triticum deuorare festinant, solliciti prohibeamus. nam et Abraham patriarches
Abbreviated transcription (Latin):
ut ur̃ in laudibus eius sermo suꝑetꝰ
nueniens in eo que nec oculus iudit
nec auris audiuit uec in cor hõd
astenderũt. Et profecti dearada.
castra metati sunt in uiaceloch.
uicesima sida uiansis in cetus
uertitur. In hac eĩ cõsistit mul¬
titudo credentiũ eccłie pͥmitinoꝵ
iurtutũ om̃iũ cõsonãtia. Turt
uere possinus dicere Et te quam
bonũ et quã iociuidũ habitare fra¬
tres inunũ Et diĩs habitare fucit
uinus inoris in domo. Et profecti
de maceloth castra metati sut in
thaach. Uigesimaterc ia mãsio
protestetur suꝑ itelligi sedinelius
pauor interpretabitur. Uenistiad
eccliam. astendisti montẽ pulcherr¬
mũ stupore et miraculo xp̃i magni¬
tudinẽ confiteris audesibi inultos
uirtutis tue sotios. Noli altũ sape
sed time. Deus emĩ sup̾bis retũtape
hiñlibus autẽ dat gram. Et qui
so exaltat uideat ue cadat. Poten¬
tes potenter tormẽta patiũtur e
Timor uirtutũ custos est. sẽcurĩ¬
tas ad lapsũ facilis. Uude et in

Expanded text:
ermo superetur inuenientium in eo, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt. Et profecti de Arada castra metati sunt in Maceloth. Vicesima secunda mansio in \'coetus\' uertitur. in hac enim consistit multitudo credentium, ecclesia primitiuorum, uirtutum omnium. consonantia. tunc uere possumus dicere: ecce quam bonum et quam iocundum habitare fratres in unum! et: dominus habitare facit unius moris in domo. Et profecti de Maceloth castra metati sunt in Thaath. Vicesima tertia mansio potest et \'subter\' intellegi, sed melius \'pauorem\' interpretabimur. uenisti ad ecclesiam, ascendisti ad montem pulcherrimum, stupore et miraculo Christi magnitudinem confiteris, . uides ibi multos uirtutis tuae socios: noli altum sapere, sed time. dominus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam et, qui se exaltat, uideat, ne cadat. potentes potenter tormenta patientur. timor uirtutum custos est, securitas ad lapsum facilis. unde et in
Abbreviated transcription (Latin):
Et profecti de monte sapher castra
metati sũt in arada. Tigesuna
prima mansio uertitur imra¬
culũ. Quã pulcher ordo profectuũ
quã egregia textura credentiũ. Post
opus lateris infreuam᷑. post freno
meccłia introducimͣ. post habitati¬

Expanded text:
Et profecti de monte Sapher, castra metati sunt in Arada . Vicesima 484 prima Mansio vertitur in miraculum. Quam pulcher ordo profectuum, quam egregia textura credentium. Post opus lateris infrenamur: post frenos in Ecclesiam introducimur: post habitati
Abbreviated transcription (Latin):
de ressa castra metati sut incaaltha
Lona decina mansio. mtpicta¬
Freuis ad eccłia rotrahuntur et fo¬
caaltha castra metati siuit in miõte
sapher. Ucesnua mansio
niterpretatur pulchritudo. et imõ
te decoris est cõstituta dequa et q̃rti
decimi psalini principiũ sonat ꝓ
Dũe quis habitabit i taberuaculo
tuo. aut quis requiestet in mõtestõ
tuo. Uide quid prosint freua: a¬
uiciis uos retrahinit. introducunt
aid uirtutũ choros. et ui xp̃i mõte
pulcherrime habitare fuciũt. qste
iuxta damhel lapis excisus de mõte
sine manibus creuit in mõtr̃ mag¬
uũ et impleuit ome terram. Iste
iuxta iezechihel uuluerauit prniti¬
peni trri. Adisti iniscua et michea
populi cõfluut̃ dicentes Uerute
a scendamus ad montẽ duĩ et addo¬
mũ dei iacob. et docebit nos uias su

Expanded text:
de Ressa, castra metati sunt in Caaltha . Nona decima Mansio interpretafrenis ad Ecclesiam retrahuntur: et foCaaltha, castra metati sunt in monte Sapher . Vigesima Mansio interpretatur pulcte decoris est constituta. De qua et quarti decimi psalmi principium sonat: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuois nos retrahunt, introducunt ad uirtutum choros et in Christo, monte pulcherrimo, habitare faciunt. iste iuxta Danihel lapis excisus de monte sine manibus creuit in montem magnum et inpleuit omnem terram; iste iuxta Ezechiel uulnerauit principem Tyri; ad is turn in Esaia et Michea populi confluunt dicentes: uenite, ascendamus in montem domini et ad domum dei Iacob; et adnuntiabit nobis uias su
Abbreviated transcription (Latin):
bus cordibusq scõꝵ. et oꝑa mamiũ
eoꝵ ipẽ dirigat fatiat q esse perpe¬
tua. ipẽq cõfirmet quit ꝗd in sc̃is ui¬
detur boni. Sicut huuilitas depre¬
cantis meretur premia. ita suꝑbia cõ¬
gep̃uẽtis dei auxilio deseritur

Expanded text:
bus cordibusque sanctorum et opera manuum bus cordibusque sanctorum et opera manuum eorum ipse dirigat faciatque esse perpetua ipseque confirmet, quicquid in sanctis uidetur boni. sicut enim humilitas deprecantis meretur praemia, ita superbia confidentis dei auxilio deseretur
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur. Filioli in eiquositerum
partimo. Unde et ichẽs aplũs stdñi¬
merita filioꝵ suoꝵ ꝓfectusq opoꝵ sm¬
guloꝵ scribit ad paruulos. stubit ad
iiuenes. scribit ad patres. Et sit
decor diuĩ dei nr̃i suꝑ uos. et opusia¬
nuũ nrãꝵ fac stabile suꝑ nos et opus
manuũ nrõꝵ cõfirma. Sdeptuagii¬
ta. Et sit splendor diuĩ dei nr̃ĩ suꝑnos
et opera manuũ nraꝵ dirige suꝑ nos
et opus manũ nrãꝵ dirige. Ubi sinit
qui liberi arbitrii sibi potestate planden¬
tes: in eo se putant dei gram cõsequtos
si habeant ptãtem faciendi uel nõ fatiẽ¬
di bona siue mala: Ecce hic beatus
morses post resurrectionẽ qud̃de postu¬
lauerat dicens imple nos matustna mi¬
sericordia tua et laudabinnus et letabi¬
nius incuc̃tis diebus ur̃is. nequaquã
surrexisse conteutus est sed eterne
uite premia cõsequtũ. sed postulat
ut decor dnĩ dei sui sit super eos qui
surrexeruut. et splendeat in ainma¬

Expanded text:
loquebatur: filioli mei, quos iterum loquebatur: filioli mei, quos iterum parturio. unde et Iohannes apostmerita filiorum suorum profectusque operum singulorum scribit ad paruulos, scribit ad iuuenes, scribit ad patres. E t sit decor domini dei nostri supernos et opus manuum nostrarum f ac stabile super nos et o pus manuum nostrarum con firma. Septuaginta: et sit splendor domini dei nostri supernos et opera manuum nostrarum dirige super nos et opus manuum nostrarum dirige. ubi sunt, qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes in eo se putant dei gratiam consecutos, si habeant potestatem faciendi uel non faciendi bona siue mala ? ecce hic beatus Moyses post resurrectionem, quam postulauerat dicens: imple nos matutina misericordia tua et laudabimus et laetabimur in cunctis diebus nostris, nequaquam surrexisse contentus est se et aeternae uitae praemia consecutum, sed postulat, ut decor domini dei sui sit super eos, qui surrexerint, et splendeat in anima
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio. Mala autẽ nõea appellat que
contraria bonis sunt. sed pro afflictione
ponit et angustuis. quibusmalis et sarm
malicia sua. Quanto igitur in hoc scło
persequtionib pauꝑtate. ininucorũ
potentia uł morboꝵ cruciatib fuerimus
afflicti. tanto post resuorectionẽ nn
futuro maiora premia cõsequem᷑ Pul¬
chre autẽ nõ dixit sustinuuũ mala s
iudimus. Quis est emĩ homo qui ui¬
uat et nõ uidebit mortẽ: que nõ tam
ad dissolutionẽ corporis referẽda est.
ꝙͣ ad multitudinẽ pctõꝵ iuxta quam
dicitur anima que peccauerit ip̃a mo¬
rietur. Apparet apud seruos tuos opus
tuũ. et gloria tua suꝑ filios eoꝵ. Ergo
inseruis suis ipẽ dñs operatur opus suũ
nec ꝓpria qui postulat salute cõtentus
est. sed que sit gloria filioꝵ idest seruor
dei. Filios autẽ nõtam illos qui de eorũ
sturpe generati siuit. quã discipulos
debemiiis acciꝑe. De quibus et paulꝰ

Expanded text:
gaudio. mala autem non ea appellat, quae gaudio. mala autem non ea appellat, quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis. quibus malis et Sarramalitia sua. quanto igitur in hoc saeculo persecutionibus, paupertate, inimicorum potentia uel morborum cruciatibus fuerimus afflicti, tanto post resurrectionem in futuro maiora praemia consequemur. pulchre autem non dixit \'sustinuimus mala\', sed \'uidimus\'. quis est enim homo, qui uiuat et non uideat mortem? quae non tam ad dissolutionem corporis referenda est quam ad multitudinem peccatorum, iuxta quam dicitur: anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Appareat apud s eruos s tuos opus tuum et gloria tua super filios eorum. ergo in seruis suis ipse dominus operatur opus suum nec propria, qui postulat, salute contentus est, sed quae sit gloria filiorum, id est seruorum dei. filios autem non tam illos, qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, de quibus et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
natũ iudicẽ sed placatũ. Imple nosma¬
tutiua iihicordia tua. et laudabiiuus
et letabiuir ni cuctis diebus nr̃is. Eep¬
tuaguita. Repleti sumus mane mihicor¬
dia tua. et exultauimꝰ et delectati sumĩ
n om̃ib dieb nris. In cuuctis pene locis
hanc habent septuaginta cõsuetudine
rant. Hic ergo nõ ut illi uoluerũt di
cunt se impletos esse marutiua misicor¬
diai dei ati letatos: alioquin si hoc fac¬
tuui erat: quoruodo postea deprecant᷑
et dicunt respice in seruos tuos et i oꝑa
tua: Sed totũ quod postulant ideo de¬
precantur. ut mereantur matutinam
mihicordiam eius quã cũ fuerint cõse¬
quti laudent eũ atq letentur in cuctis
diebus iite sue. Uidetur autẽ michi re¬
surrectionis speni eterne uite preuua
deprecari dicens. Implenos matutina
misericordiatua. Quod quide et uice
tutina. Letifica uos prodiebus quibus
mala ł Et lazarus quia receꝑatmala ĩ
uita sua. insimi abrahe eterno quiescit

Expanded text:
iratum iudicem, sed placatum. Imple nos mairatum iudicem, sed placatum. Imple nos matutina a mis ericor dia tua et laudabimus et laetab imur in cunctis diebus nostris. Septuagdia tua, et exultavimus et delectati sumus in omnibus diebus nostris. In cunctis pene locis hanc habent Septuaginta consuetudinem, rant. Hic ergo, non, ucunt se impletos esse matutina misericordia dei atque laetatos — alioquin, si hoc factum erat, quomodo postea deprecantur et dicunt: respice in seruos tuos et in opera tua? — sed totum, quod postulant, ideo deprecantur, ut mereantur matutinam misericordiam eius, quam cum fuerint consecuti, laudent eum atque laetentur in cunctis diebus uitae suae. uidetur autem mihi resurrectionis spem et aeternae uitae praemia deprecari dicens: imple nos matutina misericordia tua. quod quidem et uicesimi tutina.. L aet if ica no s pro diebus, quibusmala. et Lazarus, quia receperat mala in uita sua, in sinu Abrahae aeterno quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hoc feceris. inuentus in delictis
meis esse cessabo. Non quo spem re¬
surroctionis neget. sed quod ei se
neget posse subsistere. apid quẽ om̃s
qui in uicus perseu erauerint ꝓ nichi¬
lo comiputantur. Ubi nos int̾preta¬
ti sumus cruditos corde in sapiẽtia.
Ain transtulerũt cõpeditos uerbi am¬
biguitate decepti. di eiĩ dicas¬
guificat. Reuertere diseusquequo
et exorabilis esto suꝑ seruos tuos.
Septuagiita similiter. Quia agi¬
mus penitẽciã et scientes ite nr̃e
breuitatẽ adte corde sapienti cupimꝰ
peruenire. et tu duẽ reuertere ad nos.
pct̃is euĩ ur̃is longe recesseras et di¬
niiseras nosut ambularenus sedim̃
uolũtate et cogitationesmas tab
autem infert usq quo illam q hab
iitelligentiã quã induodeciuo psal¬
me iufinẽ. Qui enĩ mlangustia cõ¬
stitutus est sorũ ei dei udet᷑ auxiliũ
et propterea nupeusius deprecatun.ut
cito adiutorẽ dinũ sentiat. et nequaꝙͣ

Expanded text:
enim hoc feceris, inuentus in delictis enim hoc feceris, inuentus in delictis meis esse cessabo, non quo spem resurrectionis neget, sed quod deo se neget posse subsistere, apud quem omnes, qui in uitiis perseuerauerint, pro nihilo computantur. ubi nos interpretati sumus: eruditos corde in sapientia, alii transtulerunt compeditos uerbi ambiguitate decepti. si enim dicasgnificat. Reuertere, do mine, usque quo? et exorabilis esto super seruos tuos. Septuaginta similiter. quia agimus paenitentiam et scientes uitae nostrae breuitatem 25 ad te corde sapienti cupimus peruenire, et tu, domine, reuertere ad nos. peccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambularemus secundum uoluntatem et cogitationes nostras. quod autem infert usque quo, illam habet intellegentiam, quam in duodecimo psalme in finem? qui enim in angustia constitutus est, serum ei dei uidetur auxilium et propterea inpensius deprecatur, ut cito adiutorem dominum sentiat et nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
batur extrema littera que
appellatur nun. expͥmit
dexteram: sicut est illud in noiẽ
beniamin qui interpretatur filius
dexxtere Sin autẽ nem habeat. diez
uel dies sonat. Est autẽ sensus
nobis ut preparenius nos aduentia
tuo. et cõtep̃to errore mortaliũ ad te
peregre fostineni.cupianius presentiã
tuã. et ad te festinenius corde sapien¬
ti. Nichil eiũ ita decipit humanũ
genus quã cũ ignoraht spatia uite
dictũ est nullũ tam senem esse et
sic decrepite senectutis ut nõ se ad¬
huc uno plus amio uiuere suspicet᷑
Ad hunc sensũ portinot et illud qd̾
dicitur memẽto mortis tue et non
peccabis. Qui eiũ se recordatur quot¬
tidie esse moriturũ. cõtempinit pre¬
sentia et ad futura festiuat. hoc est
quod et dauid malio loco precatur
dicens. Ne auferasie indimidio di¬
erũ meoꝵ. priusꝙͣ ab eam et nõ sub¬
sistam. Quodita exponitur. Ne co
tempore fatias me mori Quãdo ad¬
huc putabam me esse uicturũ: et
peta mea corigere penitẽtia. Si

Expanded text:
batur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram, sicut est illud in nomine Beniamin, qui interpretatur \'filius dexterae\'. sin autem mem habeat, \'diem\' uel \'dies\' sonat. est autem sensus:nobis, ut praeparemus nos aduentui tuo et contempto errore mortalium ad te pergere festinemus cupiamusque praesentiam tuam et ad te festinemus corde sapienti. nihil enim ita decipit humanum genus, quam, dum ignorant spatia uitaedictum est: nullum tam senem esse et sic decrepitae senectutis, ut non se adhuc uno plus anno uiuere suspicetur. ad hunc sensum pertinet et illud, quod dicitur: memento mortis tuae et non peccabis. qui enim se recordatur cotidie esse moriturum, contemnit praesentia et ad futura festinat. hoc est, quod et Dauid in alio loco precatur dicens: ne auferas me in dimidio dierum meorum, priusquam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo tempore facias me mori, quando adhuc me putabam esse uicturum et peccata corrigere paenitentia. si
Abbreviated transcription (Latin):
et dic eis. Aute tribunal xp̃i siuiul sta¬
biius ibi parebit qua mẽte quis uixe¬
rit. Meiuento mei exemplũ patien¬
tie et uirgiitatis insigne. fluctusq
maris tius precibus mitiga

Expanded text:
et dic eis: Ante tribunal Christi stabimus; ibi parebit, qua mente quis vixerit. Memento mei, exemplum pudicitiae et virginitatis insigne, fluctusque maris tuis precibus mitiga
Abbreviated transcription (Latin):
omiuo beatissimo et merito
ueneraudo fratri et cũsacer¬
doti presidio augustims in
dño salutẽ. Dicut presens rogaui
sinceritatem tuani. mĩc quoq cõ¬
nõ graueris. Ut autẽ nouerit cari¬
tas tua quemadmnodũ etiam tu ilłi
proiea causa scribere debeas. misi
exemplaria litteraꝵ meaꝵ ad ip̃m.
et ad me ipsius. Quibus lectis pro
et modũ eum quẽ seruandũ puta¬
ii. et motũ eius quẽ nõ frustra ti¬
mui. Aut si ego quod nõ debiu uel
quoiuͦ nõ debui aliquid scripsi. nõ
ad illũ de me sed ad inc ipsũ potius
fraterne dilectionis nutte sermionẽ
quo correctus petam ut ignoscat.
simeã culpam ip̃e cognouero

Expanded text:
Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque comnon graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro  et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero.
Abbreviated transcription (Latin):
esse cõuentu. et aniuirã¬
dũ cõsortiũ licet isti oculi
nõ mereant᷑ aspicele eoi
cũ exultatione complecti. spectare
deserta omĩã .mormorũ ciuitatem.
uiderẽ desolata ab accolis lota. qua¬
si ad quoddã paradisi instar scõrnĩ
caput idcirco obsecro quia uosim¬
petrare posse nõ aiuibigo. ut me ex
istius scłi tenebris ur̃o liberetis ora¬
tu. Et ante dixerã presens. et nuc̃
per litteras uotũ iudicare nõ cesso.
quod mensinea onui adidstudiut
cupiditate rapiatur. Nuc̃ uniũ ẽ
ut uolũtatẽ sequatur effectus.
meũ est ut uelimi obsecrationum
maus ouis. Quod insi me bonuspa¬
stor ad sua stabula humeris imposi¬
tũ reportet lababunt gressus et ni
ip̃o conamine uestigia concident
assurgentis. Ego sum ille prodig̃
filius qui omi quã michi patercre¬
diderat portione profusa. nec dũ
mẽta de pellere. Et quia paulu¬
lũ nõtam desini a uidis quã cepi
uelle desinere nũc me nouis dia¬
bobus ⁊etibus ligat. nũt nona mi¬

Expanded text:
esse conuentui et. admirandum consortium, licet isti oculi non mereantur aspicere, tota cum exultatione conplecti! spectarem desertum, omni amoeniorem ciuitatem, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar sanctorum caput, idcirco obsecro, quia uos impetrare posse non ambigo, ut me ex istius saeculi tenebris uestro liberetis oratu. et ante dixeram praesens et nunc per litteras uotum indicare non cesso, quod mens mea omni ad id studium cupiditate rapiatur; nunc uestrum est, ut uoluntatem sequatur effectus. meum est, ut uelim; obsecrationum rans ouis. quod nisi me bonus pastor ad sua stabula umeris inpositum reportarit, lababunt gressus et in ipso conamine uestigia concident adsurgentis. ego sum ille prodigus filius, qui omni, quam mihi pater crediderat, portione profusa necdum mementa depellere. et quia paUlUlUm non tam desiui a uitiis, quam coepi uelle desinere, nunc me nouis diabolus retibus ligat, nunc noua in
Abbreviated transcription (Latin):
ex ungeus autẽ iosepl a sompuo. fecit si¬
eut precopit en angͥlus diũ et acdepit
quasi ox eo quod uxor appellara este
spoiisar ess. besierit: cum hancesse
spopture diuine cõsuetudinẽ noue¬
eimuusut sponsas appellet i coresis¬
niis approbatur. Si quis iuquni uur¬
nencar quirgnẽ desporsatamiuiro
mrampoet nim fatiens dornerit cuep
ea anoriatur quia himuliauit uantem
promunst. Et in alio loco. Si auntem
fuerit a dolescentula despou saua aprer
et uiuenerit. eam homio i ciuitate er

Expanded text:
 a somno, fecit sicut praecepit ei Angelus Domini, et accepit quasi ex eo quod uxor est appellata, sponsa esse desierit: cum hanc esse Scripturae divinae consuetudinem noverimus, ut sponsas appellet uxoresatur: Si quis, inquit, invenerit virginem desponsatam viro in campo, et vim faciens dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi sui . Et in alio loco: Si autem fuerit adolescentula desponsata viro, et invenerit homo eam in civitate, et
Abbreviated transcription (Latin):
dei xp̃iane usq ad hoc tpũs uel im
sto edas in noticiã eoꝵ quibus au̾t
nõ uacat ꝓpter alia negotia aut nõ
ualent ꝓpter alienã linguã tami
multa legere atq cognoscere. Diu
te rogarem nisi hoc soleret esse ni¬
Diciũ minus de caritate p̃siuuẽtis

Expanded text:
fidei Christianae utique ad hoc tempus vel impfidei Christianae utique ad hoc tempus vel impsta edas in notitiam eorum, quibus aut non uacat propter alia negotia aut non\', ualent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus de caritate praesumentis
Abbreviated transcription (Latin):
illud de prudentia doctr inaq tua
de siderabam et adhuc desidero ut
nota nobis fatias ea ip̃a eiuseria¬
ta quibusa fide ueritatis ille uir
tantus ⁊ecessisse cognoscitur. In
libro etiã qui euc̃tos quoꝵ memi¬
uisse potiusti seriptores ecchĩastĩ¬
cos et eoꝵ scrpta cõmemorasti
cõmodius ut aibitror fieret sino¬
minatis eis quos heresiotas esse no¬
sti quãdo ne ipõs quidem preter¬
mittere uolueris subiungeres etiã in
quibus caneudi essent. Quã ꝙͣ non¬
nullis etiam p̾teriuissis quod scuc
cuperera quo cõsilio factũ sit. Aursi
illud uoluntẽ forte honorare nolu¬
sti ut cũ memoratis hereticis nõ ad¬
deres in quibus eos catholica dapnaris
auctoritas. Queso ne graue sit lite¬
rario labori tuo quo nõ mediocriter
scõꝵ studia et accendisti et adiuueni¬
sti. Id quod tibi perhimlitatẽ incã
fraterna caritas ndicit.uit si occupa¬
tionestue siuũt omĩuĩ hereticoꝵ pe¬

Expanded text:
illud de prudentia doctrinaque tua illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam et adhuc desidero, ut nota nobis facias ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos heresiotas esse nosti — quando ne ipsos quidem praetermittere uolueris —, subiungeres etiam, in quibus cauendi essent: quamquam nonnullos etiam praeterieris, quod scire cuperem quo consilio factum sit. aut si illud uolumen forte onerare noluisti, ut commemoratis hereticis non adderes, in quibus eos catholica damnarit auctoritas, quaeso, ne graue sit litterario labori tuo, quo non mediocriter a lingua sanctorum studia et accendisti et adiuuisti — id quod tibi per humilitatem meam fraterna caritas indicit —, ut, si occupationes tuae sinent, omnium heretico
Abbreviated transcription (Latin):
opus corrigendũ atq einendãdũ.
In cõparabiliter eiũ pulchrior est.
illa illi heroes aduersus troiã di¬
micauer̃. Neq ego hoc dico ut
oculos cordis ⁊ccipias quos absit ut
aiiseris sedut auertas. Quoscum
habeas sanos et uigiles nescio qua
semel creditũ fuerit posse honeste
at puescr iptorera diuinoꝵ libroꝵ
in aliqua siu operis parte mentiri
Scripseram iam hinc aliquãdo ad
ex qua illud michi suggestũ est cũ
est sentencia tua cademq est me¬
li or timori meo libenter ignoscas
Si eiũ aliter sentis uerũq tu sen¬
tis. nã nisi ueꝵ sĩt melius esse nõ po¬
test ut nõ dicam mulla. certe non
magna culpa meus error ueritati
fauet. si recta in quo quã ueritas
potest fauere mendatio. He orige¬
ne autẽ quod rescribere dignatus
esiam sciebam nõ tantũ ineccłia¬
sticis libris sed monũbus decta et
uera que muenerimus approbare
atq laudare. falsa uero et prana
in probare et reprehendere. Sed

Expanded text:
opus corrigendum atque emendandum opus corrigendum atque emendandum incomparabiliter enim pulchrior est uilla illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio quasemel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad ex qua illud mihi suggestum est, cumest sententia tua eademque est melior, timori meo libenter ignoscas. si enim aliter sentis uerumque tu sentis — nam, nisi uerum sit, melius esse non potest —, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in quoquam ueritas potest fauere mendacio. De Origene autem quod rescribere dignatus es, iam sciebam non tantum in ecclesiasticis litteris, sed in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua inprobare atque reprehendere. sed
Abbreviated transcription (Latin):
propterea illa sacramenta celebra¬
fũt quia simulanit sẽ ideñ ut illos
lucn faceret. cur etiã nõ sacrifica¬
uit cũ gentib. quia et his qui sine
lege erant tanꝙͣ sine lege factus ẽ
ut cosquoq lucrifaceret. insi qr
et illud fecit ut natura indeus et
hoc totũ dixit nõ ut fallaciter
se fiugeret esse quod nõ erat. sed
ut nuisericorditer ita subuemẽdũ
esse sentiret. ac si ipe in eodẽ erio¬
re laboraret nõ stil mẽtientis astu
sed compatientis affectu sicut co
ip̃o loco generaliter ni tulit. factus
sum nifiriuis infiriuius. ut infirmos
liicrifacetẽ. ut sequens conclusio om¬
uia om̃ibus factus simmi ut ouĩes lu¬
crifacerẽ: Ad hoc referenda intel¬
ligamus. ut cuiusq infirmntatĩ
tãꝙͣ in scip̃o iseratus apparcat.
Non eñ et cũ diceret quis infiria¬
tur et ego nõ infirnior. infirmita¬
remi alterius simulasse potiusꝙͣ do¬
luisse uolebat intelligi. Qua ⁊c ar

Expanded text:
propterea illa sacramenta celebrapropterea illa sacramenta celebrauit, quia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arri
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrari si coram inter nos collo¬
quereunir. Hoc ergo uidcoꝵ paulus
duniserat quod malũ habebant.
et in pͥuiis illud quod ignorãtes dei
iusticiã et suã iusticiam uolentes cõ¬
stituere. iusticie dei nõsiuit subiecti.
Deide qd̾ post passiouẽ et resurrectio¬
huc putabant uetera sãcraniẽta
nõ ex consiue ͤ solẽitatis sed ex ne¬
cessitate salutis esse celebranda.
Que tñ si nũꝙ fuissent necessari¬
a: in fructuose ati maniter pro
eis machabei martyres fierent. po¬
streino illud qd̾ predi catores grẽ xp̃i¬
anos iudei tãꝙͣ hostes legis perseq̃¬
bantur. Hosatq huiõi eirores et
uicia dicit se dampnare. et ut ster¬
cora arbitratũ ut xp̃m lucrifac̾et
nõ obsernationes legis si more pa¬
trio celebrarentur sicut ab ipso ce¬
lebrata sunt sine ulla salutis neces¬
sitate. nõ sicut udei celebrandas
putabant. aut falaci sumilatione
qd̾ in petro reprehenderat. Nam si

Expanded text:
demonstrari, si coram inter nos conlodemonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectiohuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequebantur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si
Abbreviated transcription (Latin):
quod insuetos ad fidem reuocarent
orere graui et nõ necessariomillo
modo imponenda esse censebat
Quaꝓpter nõ i deo petrũ emendauit
quod paternas rraditiones obseruaret.
qd̾ si facere uellet nõ muendaciter uec
nicõgrue faceret. Quãuis eiũ iam suꝑ¬
flua tamen solita nõ nocerent Sed qũ
gentes cogebat iudagare quod milło
modo posset uisi easic ageret tãꝙͣ ad¬
huc etiã post deũ aduentũ necessaria
saliti foreoit quẽ ducheineuter ꝑ apla¬
tũ pauli ueritas dissuasit. Nec apłus
petipiis hoc iguorabat. sed id fatiebat
timeus cos qui ex circũcisione erant.
ita et ipc̃ nere correstusest: et panlus
uera narrauit. ne msitã scriptura
que ad fidem posteris edita est admis¬
sa auc toritate mendacii tota dubia
natet et fluc tuet. Non eiũ potͣ
ut oportet licteris explicari quanta
et qualia in expbeabilia mala conse¬
quantur si hoc cõcesserimus. Poss
autẽ oportune minusq periculose

Expanded text:
quod insuetos a fide reuocarent quod insuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent; quod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque periculose
Abbreviated transcription (Latin):
opus est hanc causam multis uerbis
cigere. presertĩ apudtt cui sãpienter
prouidenti dictu est sat. Ne quaꝙͣ
uero michi arrogaueriu. ut iugeniũ
tuũ diuino dono aureũ meis obolis
ditare contendam. nec est. quisꝙͣ
magis te idoneus qui opiis illud emẽ¬
det. neq em̃ ame docẽdus es quomiͦ
intelligatur quod idem dicit. Factꝰ
siim uideis tanꝙͣ̃ iudeus. ut iudeos
lucri facerem. et cet̾a que ibi dicũ¬
tur cõpassione misicordie nõ simu¬
latione fallatie. Fit enĩtamꝙͣ egrotꝰ
qui iuiniserat egroto. nõ cũ se febres
habere mentitur. sed cũ amino con
cõuenienter ille populus et legitti¬
nio tprẽ quo oportebat acceꝑat. ideo¬
ciosa hisqui ea uellent sicut a pa¬
rentibus per legem acceperant cu¬
stodire etiam cũ in xp̃o credidissẽt
nõ tamen in eis cõstituerent spem
salutis. Quomiã ꝓpter dinũ ihiũ
salus ip̃a que illis acranientis signi¬
ficabatur aduenerat ideoq gentib

Expanded text:
opus est hanc causam multis uerbis opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum sat est. nequaquam uero mihi adrogauerim, ut ingenium tuum diuino dono aureum meis obolis ditare contendam, nec est quisquam te magis idoneus, qui opus illud emendet. Neque enim a me docendus es, quomodo intellegatur, quod idem dicit: factus sumludaeistamquamludaeus, ut Iudaeos lucrifacerem, et cetera, quae ibi dicuntur conpassione misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condconuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideociosa his, qui ea uellent, sicut a parentibus per legem acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent, non tamen in eis iam constituerent spem salutis, quoniam per dominum Iesum salus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
turis illis sentencia proferatur. cuius
pondere contenciose falsitatis subrua¬
tur improbitas: Statim eñ ut pro¬
tuleris si aliter sapit qui contra niti¬
tur dicet illũ quod probatũ erit hone¬
sto aliquo officio scriptorem fuisse mẽ¬
titum. Ubi eĩ hoc nõ poterit. si pot̾it
mea narratione qua exorsus aplũs ait
que autem scribo uobis. ec ce corã deo
quia nõ mentior. Gredidit affiriuari
co loco ubi dixit de petro et barnaba.
cum iuderem quia nõ recꝰte ingrediebã¬
tur adueritatem cunangelii. Si eni¬
illi recte ingrediebantur. iste mentitꝰ
est. Si autem ibi mentitus est. ubi ue-¬
riuudixit. An ibi uerũ dixisse iide¬
bitur ubi hoc dixerit quod lector sa¬
pit. Cũ uero contra sensũ lectoris
aliquid occurrerit. officiosomenda¬
tio deputabitur Non eĩ de esse po¬
terunt cause cur existimetur non
solũ potuisse uoꝵ etiã debuisse mẽtiri
Si huic regule conceditur locus nõ

Expanded text:
turis illis sententia proferetur, cujus turis illis sententia proferetur, cujus pondere contentiosae falsitatis subruatur al. obruatur  improbitas? Statim enim ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur; dicet illud quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. Ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione, quam exorsus Apostolus ait: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo quia non mentioo loco, ubi dixit de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii? si enim recte illi ingrediebantur, iste mentitus est; si autem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitur, ubi hoc dixerit, quod lector sapit, cum uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit, officioso mendacio deputabitur? non enim deesse poterunt causae, cur existimetur non solum potuisse, uerum etiam debuisse mentiri, si huic regulae conceditur locus. non
Abbreviated transcription (Latin):
imis dñm qd̾ tibi et nobis om̃ib¬
q fr̃ib qui tua legnut te talem
dedit. Liber quidẽ tiuis inter cet̾a
nõ diu est qd̾ lieuit in manus nr̃as.
que sit eius niscriptio nescinuit
adhuc. Ulon enĩ hoc codex ipsẽ
nt assolet illiũ au pagdia prete¬
debat. Epy caphyũ tamẽ appellari
dicebat frater apud quẽ muentus
est: quod ei nomiẽ tibi placuisset
ut inderetur. Credereinus si eor
tantũ uel uitasuel scripta ibi le¬
gisseunis qui iara defimie ti essent
Cũ uero multoꝵ et eotpr̃e quoscri¬
bebatur et uũc usq uiuentiũ ibi
cõmemorentur opuscula miratũ
cur hunc titulũ uel imposueris
uel imposuisse credaris. Taincu u¬
tiliten a te conscriptũ cũdem libre
satis approbanius. Eepositione ꝙͣ
epłe pauli adgalatha sinueminuis
aliquid quod nosinultũ inouerat. Si cnĩ
ad scripturas sauctas adiissa fuernit
officiosa mendatia. quid in eis remane¬
bit auc toritatis. que tandem de scrip¬

Expanded text:
imus domino, quod tibi et nobis omnibuimus domino, quod tibi et nobis omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. Liber quidam tuus inter cetera non diu est ut uenit in manus nostras. quae sit eius inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut adsolet, in liminari pagina praetendebat. \'epitaphium\' tamen appellari dicebat frater, apud quem inuentus est. quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legissemus, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi commemorentur opuscula, miramur, cur hunc ei titulum uel inposueris uel inposuisse credaris. sane utiliter a te conscriptum eundem librum satis adprobamus. In expositioneus aliquid, quod nos multum moveat. Si enim ad Scripturas sanctas admissa fuerint, velut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? Quae tandem de Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
do atq amplecteudo fratri
et conpbr̃o hieromimo augustinus.
Habeto gratiam qd̾ prosubscripta
pora quantalibet occupet. nullus
seriuo prolixis est. Quaꝙͣ itaq
nos negotioꝵ alienoꝵ coꝵ qui sẽ¬
culariũ curis circũ stamur ingẽ¬
tibus. tamẽ epłe tue breuitati fa¬
cile nõ ignoscerẽ. nisi cogitatẽ quã
paucioribus uerbis meis redderẽ¬
tur. Qua re aggredore queso istã
nobiscũ litterariã collationẽ ha¬
bere ne multũ ad nos disiũgẽdos
liceat absentia corporali. Quãꝙͣ
simus in dño spũs unitate cõuicꝰ¬
ti. etiam si abstilo quiescanius et
taceamus. et libri quidem quos
de horreo diũco elaborasti. pene
te totũ nobis exhibent. Si eiũ pro¬
ꝑterea te nõ nouimus quia faciẽ
corporis tui nõ uidimus. hoc mͦ
nec ip̃e te nosti. nãtu qͦ nõ uides
cam. Si autẽ tibi nõ ob aliud na¬
tus es nisi quia nosti amniũ tuñ.
et nos eũ nõ medi ocriter nonimꝰ
nilitteris tiusin quibus benediciꝰ¬

Expanded text:
do atque amplectendo fratri et conpresbytero Hieronymo Augustinus. Habeo gratiam, quod pro subscripta pora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. quamquam itaque nos negotiorum alienorum eorumque saecularium curis circumstemuringentibus, tamen epistulae tuae breuitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem, quam paucioribus uerbis meis redderetur. quare adgredere, quaeso, istam nobiscum litterariam conlocutionem, ne multum ad nos disiungendos liceat absentiae corporali; quamquam simus in domino spiritus unitate coniuncti, etiam si ab stilo quiescamus et taceamus. et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea te non nouimus, quia faciem corporis tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum, et nos eum non mediocriter nouimus in litteris tuis, in quibus benedic
Abbreviated transcription (Latin):
dicere aut sicut in iob merita exa¬
miuari. aut sicut in herode petã
puniei. Et de quibus dam exemplis
que deus mantesta esse noluit. ali¬
a que obscura sut hominũ cõiec.¬
ture con ceditur. sed hoc in maio¬
ribis. De paruulis autẽ quidir¬
pondeamus edissere :i penis tãtis
iuilla meis sunt punienda pctã
Nam utiq nilla est in ilłis etatib
examinanda iusticia.H
se extendens uoluit causãs rationes¬
q cognoscere quare paruuili iorri¬
perentur a demone. cur naufragi¬
a et iustos et impios pariterabsorꝰ.¬
berent. utrũ hec et his similia
casu euerurent anuditio dei. et
si casu ubi prouidentia si iiditio
ubi iustitia dei: Augusti

Expanded text:
dicere aut sicut in lob merita exadicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. se extendens, voluit causas, rationesque cognoscere: quare parvuli corriperentur a daemone, cur naufragia et justos, et impios pariter absorberent: Utrum et haec et his similia casu evenirent, an judicio Dei? Et si casu, ubi providentia? Si judicio, ubi justitia Dei? Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
tientibus aut iniuste ista uel facore
uel periuittere Hieroninis
prestigias que uuuĩ eũdẽ q ho¬
minẽ per sonaꝵ uarietate inutata
iu manix̃ uenerẽq producunt ut
qui prins rigidus et truculentus
incesserat. postea soluatur in inol¬
litiem feminari. Augusti
uuite iratũ sensero. nus¬
uichil aliud quã ueniam de¬
pircabor. Hieroni m
ueso ut patieuter ne¬
audias. Hlonem̃ de aduer¬
inusus dari naturis excellentiori¬
bus et s̃ uiciosis sicut apertissime
in ciiãgelio uidenns porcosad
iisum desideratũ cõcessos essẽ deio¬
uibus hoc et de hoĩe recte possuũ
acciꝑe: Aninial est em̃ sẽdrationa¬
le. et si mortale auuua est rationa¬
lis. in illis mẽbris que tautis afflicti¬
onibus penas luit. Peus honus ẽ
deus ustus est. deus omp̃s est. hoc
dubitare ouno dementis est. Qau¬
toꝵ ergomaloꝵ que fiunt i puu¬
lis. causa iusta dicatur. Nempe
cũ maiores ista paniuntur soleuius

Expanded text:
cientibus, aut injuste ista vel facere, cientibus, aut injuste ista vel facere, vel permittere. Hieronymus. praestigias: qui unum eumdemque hominem, personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Augustinus. Cum te iratum sensero, nihil aliud quam veniam deprecabor. Hieronymus. Quaeso ut patienter audias: non enim de adverin usus dari naturis excellentioribus > etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus
Abbreviated transcription (Latin):
liuspersonat disertos esse aut¬
se aut uidisse imuiltos. e loquẽtẽ ado¬
huc eminẽ. Moli igitur inichio¬
hatone et nõ tuis floribus ludereu
per quos solent nuperitor atꝑ pu¬
ecoꝵ aures decipi. sed simpliciter
dit quid sentias Augusti
um ad penas uentũ Nue¬
est parinloꝵ magins michi
crede coartor angustus. nec
quid respondeam prorsus iuenio
nõsolu easpenas dico quas haber
post hauc uitã illa daꝑnatio quo
necessẽ est trahantur si decorpore
ꝯierit siue xpĩane gratie sacura¬
mento. sed eas ipas que inhac uita
dolentibus nobis uersant᷑ anteo¬
dulos quas emuuerare si uelsei
prius ceuipuis quã exempladesici¬
punt languestiut egritudimbus
rorquetus dosoribus fame et enti
cruciantur. debilitantur menis¬
bris. prmantur sensibus. ueraritĩ
adsiumiudis spiritibus. Pemost¬
duiest itaq quoui ista siñ ula
maia causa sua iuste primiautur.
Noueĩ dici fas est. aut ista ignorante
deo fieri aut eũ nõ posse remcore ste¬

Expanded text:
lius personat, disertos lius personat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igitur mihi oratorum, et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi: sed simpliciter dic quid sentias. Augustinus. Cum ad poenas ventum est parvulorum, magnis, mihi crede, coarctor angustiis: nec quid resNon solum eas poenas dico, quas habet post hanc vitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas quae in hac vita dolentibus nobis versantur ante oculos. Quas enumerare si velim, prius tempora quam exempla deficiunt. Languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, privantur sensibus, vexantur ab immundis spiritibus. Demonstrandum est itaque quomodo ista sine illa sui mala causa juste patiantur. Non enim dici fas est, aut ista ignorante Deo fieri, aut eum non posse resistere fa