comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uidisse supradictus uir testabat᷑. xuii.
reuerat iam passim fama scĩ uiri. in u¬
niuersas gallie uel germanie ꝓuin¬
cias: eratq rumore om̃ium laudabilis. oĩ¬
um cultu uenerabilis: in tantũ ut theode.¬
eum sepe ueniret: & orationum suarum
suffragia omni cum humilitate deposcerce.
Sigebertus etenim cuius suꝑius mentio¬
urbis sita est. hilꝑici germani sui dolo qui
apud tornacum oppidum tunc erat. quem
sigebertus usq ad int̾nicionem ꝑsequebat᷑:
int̾fectus est. Pempto itaq sigeberto: childe.¬
bertus filius eius regni sceptra suscepit. an¬
nuente matre brunichilde. Mortuo deinde
chideb̾to int̾ adolescentiȩ annos: regnauer̃t filii
childeb̾ti duo theodeb̾tus ⁊ theoderieꝰ. cũ auia
brunichildẽ. Regnoburgundionũ theoderieꝰ po-
ditꝰ ẽ: regnũ austrasioꝵ theodeb̾tꝰ suscepit regen-
banũ haberet gratulabat᷑. Ad qũe sepissime cũ¬

Expanded text:
saepe vidisse supradictus vir testabatur. 31. saepe vidisse supradictus vir testabatur. 31. Creverat jam passim fama sancti viri in universas Galliae vel Germaniae provincias, eratque omnium cultu venerabilis, rumore laudabilis, intantum ut Theodeeum saepe veniret, et orationum ejus suffragium omni cum humilitate deposceret. Sigebertus etenim, cujus superius mentiourbis sita est, Hilperici germani sui dolo, qui apud Tornacum oppidum tunc erat, quem Sigebertus usque ad mortem persequebatur, interfectus est. Perempto itaque Sigeberto, Hildebertus filius ejus regni sceptra suscepit, annuente matre Brunechilde. Mortuo deinde Hildeberto intra adolescentiae annos, regnaverunt filii Hildeberti duo Theodebertus et Theodericus cum avia Brunechilde. Regno Burgundionum Theodericus potitus est, et regnum Austrasiorum Theodebertus suscepit regenduanum haberet, gratulabatur. Ad quem cum saepissime
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauit: scĩ sodalis amissionem gaudio tẽꝑa-¬
uit: corpus xp̃i abeunti de hac uita uiaticũ
p̃buit. Hȩc post extrema oscula defunctionis
cantus impleuit. Eratq ex eodem genere qͦ¬
ce beatus columbanus: unoq comitatu ce
nomine ex hibernia ꝓcesserant. Nec mireriᷤ.
cui sic bestiȩ ac uolucres uiri d̃i parerent.
imꝑio. Nam chamnoaldo lugduno clauatis
pontifice. qui eius ce minister & discipłs
fuit cognouimus referente: qui se testabat᷑
sepe uidisse. cum in heremo uel ieiunio uł
oratione uacans deambularet. sepe solitũ
feras. bestias. ac aues accersire: quȩ ad imꝑi¬
um eius statim ueniebant: quas manu
blandiens attrectabat: ita fere auesq gau¬
dentes ac ludentes leticia uberi. uelut catu¬
li solent dominis exultare exultabant. fẽ¬
rusculam qũã uulgo homines squiriũ uo-
accersitam. manuq ꝑceptam. suo collo im¬
positam sinuq ingredientem ac exeuntẽ:

Expanded text:
peravit, sancti sodalis amissionem gaudio temperperavit, sancti sodalis amissionem gaudio temperavit; corpus Christi abeunti de hac vita viaticum praebuit, et post extrema oscula defunctionis cantus implevit. Erat enim ex eodem genere quo et B. Columbanus, unoque comitatu et nomine ex Hibernia processerant. 30. Nec mireris cur sic bestiae ac volucres viri Dei parerent imperio. Nam Chamnoaldo Lugduno Clavato pontifice, qui ejus et minister et discipulus fuit, cognovimus referente, qui se testabatur saepe vidisse, cum in eremo vel jejunio vel orationi vacans deambularet, saepe solitum feras, bestias ac aves accersire, quae ad imperium ejus statim veniebant, quas manu blandiens attrectabat: ita ferae avesque gaudentes ac ludentes laetitia uberi, velut catuli solent dominis exsultare, exsultabant. Ferusculam, quam vulgo homines squirium  l'accersitam, manuque perceptam, suo collo impositam sinumque ingredientem ac exeuntem
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq iam ultimo halitu carere uellet. fidꝰ
de celesti munere quod longo famulatu
quesierat: uidit. ad se uirum fulua luce.
amictum accedere. sibiq dicere. Non te mͦ a
corpore ducere possum: quia orationib et
lacrimis patris tui columbani p̃pedior. Cũq
hec columbanus audisset merens. ac si ẽ
somno euigilasset. suũ ministrũ theudegi¬
silum cuius suꝑius mentionem fecimꝰ cla¬
mare cepit: festine inquit ꝑge: & patrem
cõmunem columbanũ ad me uenire. cõpel¬
banum in eccłia positum. flentem repꝑit.
Postulat. ut ad egrotum festinus accedat.
Uenit gͦ ꝑniciter: &e quid uellet. int̾roga¬
uit. At ille causam obicit. Cur me inquit.
tuis orationib in hac erumnosa uita detines:
Nam adsunt qui me ducere uolunt: si tuiᷤ
nis queso solue obstacula: ut mͥ iam ire cu¬
pienti pateant celestia regna. Gunc mente
columba ꝑcussus. signo tacto om̃s adẽe im¬

Expanded text:
Cumque jam ultimo halitu carere vellet, fidus Cumque jam ultimo halitu carere vellet, fidus de coelesti munere quod longo famulatu quaesierat, vidit ad se virum fulva luce amictum accedere, sibique dicere: Non te modo a corpore ducere possum, quia orationibus et lacrymis Patris tui Columbani praepedior. Cumque haec Columbanus audisset, moerens ac si e somno evigilasset, suum ministrum Theudegesilum cujus superius mentionem fecimus , clamare coepit: Festine, inquit, perge, Patrem communem Columbanum ad me venire compelbanum in ecclesia positum flentem reperit, postulat ut ad aegrotum festinus accedat. Venit ergo perniciter, et quid vellet interrogavit. At ille causam objicit: Cur me, inquit, tuis orationibus in hac aerumnosa vita detines? nam adsunt qui me ducere volunt, si tuis nis, quaeso, solve obstacula, ut mihi jam pateant coelestia regna. Tum metu Columbanus percussus, signo tacto omnes adesse im
Abbreviated transcription (Latin):
ctis glebis arua parare. Cumq uidisset ma-
gno labore glebas scindere ait. Sit uobis o
fr̃s a dño collata refectio. Quo audito mini¬
ster ait. Pater crede mͥ. ñ sunt nobis amplius
qmͣ duo panes: ce paululum ceruisie. At ille.
Uade inquit & deser huc. Concito ille gra¬
du ꝑrexit: duosq panes &e parũ detulit cer¬
unica spes orbis. tu hos panes &e hunc potũ
multiplica: qui de quinq panib qͥnq milia
hominum saciasti in heremo. Mira res satia¬
ti sunt om̃s: potuq hausto ꝑut uoluntas
cuiq fuit. dupla minister fragminũ spolia
recollegit: potusq insuꝑ duplicauit m̃surã.
Sicq intellexit plus mereri fidem digna
diuini muneris lucra: qm̃ desꝑationem. q̃
solet deminuere etiã collata. Cum qͦdam
tempore in eodem cenobio luxouio uir dei
commoraret᷑: aceidit ut unus ẽ fr̾ib noĩe
ce ipse columbanus febre correptꝰ. atq in
extremis positus felicem p̃stolabatur exitũ.

Expanded text:
ctis glebis arva parare. Cumque vidisset eos ctis glebis arva parare. Cumque vidisset eos magno labore glebas scindere, ait: Sit vobis, o fratres, a Domino collata refectio. Quo audito, minister ait: Pater, crede mihi, non sunt nobis amplius quam duo panes et paululum cervisiae. Ille, Vade, inquit, et defer huc. Concito ille gradu perrexit, duosque panes et parum cervisiae detunica spes orbis, tu hos panes et hunc potum multiplica, qui de quinque panibus quinque millia hominum satiasti in eremo. Mira fides! satiati sunt omnes, potuque hausto prout voluntas cuique fuit, dupla minister fragminum spolia revexit, potusque duplicavit mensuram; sicque intellexit plus mereri fidem digna divini muneris lucra, quam desperationem, quae solet diminuere etiam collata. 29. Cum quodam tempore in eodem coenobio Luxovio vir Dei commoraretur, accidit ut unus e fratribus nomine et ipse Columbanus febre correptus, atque in extremis positus, felicem praesto abatur exitum.
Abbreviated transcription (Latin):
nocte illa wuinnoco: uiri clĩ fide ce oratione.
horreum repletum ẽ. Maneq consurgens
Winnocus. & iuxta horreum transiens.
iopinato horreum aꝑtum cernit: clauige¬
rumq suul ante ostium astantem sciseita¬
tur quis hoc direxerit: aut que plaustro¬
rum cõngeries. hec frumenta deuexerint.
Cui horrei custos ait. Non ita ẽ ut putas.
Nam cerne si uestigia plaustroꝵ uel aium̃¬
doꝵ telluri impressa pareant. Nequaqmͣ
enĩ claues a me hac nocte recesserunt: sed
obserato horrei ostio. diuino solamine frum̃¬
to repletum ẽ horreum. Cepit de industria
ille intentis oculis t̾ram respicere: & defe-¬
rentium uestigia diligenti examinatione
cognoscere. Cumq nichil horum simile qͥd
reppisset: ait. Potens ẽ dñs seruis suis parare
mensas in deserto. Gransiecto ex in tẽporis
int̾uallo. uenit beatus columbanus ad fon-¬
tanas cenobium: repꝑitq fr̃s sexaginta sar-¬
culo t̃ram excolere: & semini futuro confe¬

Expanded text:
nocte illa ibi Winnoco, viri Dei fide et oratione nocte illa ibi Winnoco, viri Dei fide et oratione horreum repletum est. Maneque consurgens Winnocus, et juxta horreum transiens, inopinate horreum apertum cernit, clavigerumque simul ante ostium astantem sciscitatur quis hoc direxerit, aut quae plaustrorum congeries haec frumenta devexerit. Cui horrei custos ait: Non ita est ut putas, nam cerne si vestigia plaustrorum vel jumentorum telluri impressa pareant? nequaquam enim claves a me hac nocte discesserunt; sed obserato horrei ostio, divino solamine frumento repletum est horreum. Coepit de industria ille intentis oculis in terram respicere, et deferentium vestigia diligenti examinatione cognoscere. Cumque nihil horum simile quid reperisset, ait: Potens est Dominus servis suis parare mensam in deserto. Trajecto exin temporis intervallo venit isdem Columbanus ad Fontanas coenobium, reperitque fratres sexaginta sarculo terram excolere, et semini futuro confe
Abbreviated transcription (Latin):
ctantes alonge. si uel fera uel auis audaci
conatu ꝓhibitȩ escȩ urgerent᷑ p̃dam cape:
conspiciunt ad hodorem eadaueris aduenta¬
re. & ꝑcul astantes ac si mortiferũ aliquid
ac letale deuiare: & celebri fuga omittere.
Moransq alia uice penes luxouium cenõ¬
bium columba. Wmnocus prb̃r cuiꝰ suꝑiꝰ
fecimus mentionem ad eũ uenit: sequebat᷑
ꝙ ad horreum quo frum̃ta condebantur:
aspicit Winnocus. paruiq pendens sue.¬
copie exiguitatem. ait se ñ habere panis.
abundantiam quo tanta multitudo alat᷑:
curq segnitia torpeat querendi frumenta
increpat. Cui beatus columba respondit.
Si recte conditori suo deseruiant plebes:
nunqmͣ ꝑ euum esuriem sentient. Sic enĩ
p̃conantis uox psalmigraphi concelebrat.
Non uidi iustum derelictum: nec semen
eius querens panem. ꝑfacile farre horreũ
replet: qui de quinq panib hominum
quinq milia satiauit. Manente deniq ibi

Expanded text:
ctantes a longe, si vel fera vel avis audaci ctantes a longe, si vel fera vel avis audaci conatu prohibitae escae urgeretur praedam capere, conspiciunt ad odorem cadaveris adventare, et procul astantes ac si mortiferum ac letale deviare et celeri fuga omittere. Moransque alia vice penes Luxovium coenobium Columba, Winiocus presbyter, cuius superius fecimus mentionem, ad eum venit, sequebaturque ad horreum, quo frumenta condebantur. Aspicit Winiocus, parvique pendens copiae exiguitatem, ait, se non habere panis habundantiam, quo tanta multitudo alatur, quurque segnitia torpeat quaerendi frumenta, increpat. Cui beatus Columba respondit: 'Si rite condinunquam esuriem sentient, sic enim vox praeconantis Psalmographi concelebrat: Non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem . Perfacile farre horreum replet, qui de quinque panibus hominum quinque millia satiavit. Manente denique
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾tere: Ne si fr̃̾m substantiam. & imꝑan¬
tis & obedientis ardor diminiuisset: ambo
se licitis alimentis abdicassent. Sicꝙ equꝰ
arbiter occurrit: ut utroꝵq eulpas ablu¬
eret. Quod illi si casu ueniente uł dño ꝑmid.¬
tente fuisset patratum: ambosuis noxis
euenisse asseruissent.
dei ambularet: reppitq cadauer cerui. quẽ
luporum feritas ꝑemerat. ursum deuorare.
uelle. Cuius sanguinẽ ĩa lambens anteꝙͣ exi¬
guam carnis partem uorasset. ad eũ uir dĩ
accessit: imperans ne corium qd ad usus
calciam̃toꝵ necessariũ erat lederet. Tunc
bestia oblita ferocitatem mitis ẽẽ cepit: et
contra naturam absq murmure blandi-¬
ens. atq colla submittens. cadauer reliquit.
Quod uir dĩ ad fr̃s rediens indicauit. in¬
eum locũ ut irent: & ẽ cerui cadauere coriũ
titudinem adeẽ: nec ad cadauer supra uiri
dĩ int̃dictum accedere audere. Diuq expe-¬

Expanded text:
avertere; ne si fratrum substantiam et imperanavertere; ne si fratrum substantiam et imperantis et obedientis ardor diminuisset, ambo se a licitis alimentis abdicassent. Sicque aequus Arbiter occurrit, ut utrorumque culpas ablueret, quas illi se casu eveniente et Domino permittente fuisset patratum, ambo suis noxis evenisse asseruissent. Dei ambularet; reperitque cadaver cervi, quem luporum feritas peremerat, ursum devorare velle, cujus sanguinem lambens, antequam exiguam carnis partem voravisset, ad eum vir Dei accessit, imperans ne corium quod ad usus calceamentorum necessarium erat laederet. Tunc bestia oblita ferocitatis, mitis esse coepit; et contra naturam absque murmure blandiens, atque colla submittens, cadaver reliquit. Quod vir Dei ad fratres rediens indicavit, jubens ut irent, et ex cervi cadavere corium titudinem adesse, nec cadaver supra viri Dei interdictum contingere audere. Diuque exspe
Abbreviated transcription (Latin):
retur. que exfrumenti uel hordei suco.
occeanum incolunt usitantur. id est gal¬
ante uas quo ceruisia condita erat appo¬
nit. Gractoq sarraculo. meatũ in tybrũ
currere sint: quẽ subito beati colũbani
imꝑio unus e fr̾ib uocauit. At ille obehi¬
entie igne ardens. oblitus meatum obse¬
rare. ꝑnici cursu ad beatũ currit uirum:
serraculum quod duciculum uocant ma¬
nu deferens. Postqmͣ sibi uir dĩ quȩ uolue¬
rat imperata deꝑmsit:. recordatus negligen.¬
die celer ad cellarium reduir: conitiens ni¬
chil in uase de quo ceruisia decurrebat
remansisse. Intuitus supra tybrum ceruisi¬
am creuisse. & nec minimã stillam foris ce¬
cidisse: ut crederes in longitudine tybrũ
geminatum ẽẽ: ut qualis & quanta ro¬
tunditas infra tybrum inerat corone. talis
in altum creuisset urna. Quantũ imꝑan.¬
tis mi̾tum. qñta obedientia obsequentis.
ut sic utriusq iusticiam dñs uoluisset

Expanded text:
retur quae ex frumenti vel hordei succo retur quae ex frumenti vel hordei succo Oceanum incolunt usitantur, id est Galante vas quo cervisia condita erat apponit: tractoque serraculo meatum in tybrum currere sinit. Quem subito Patris imperio alius e fratribus vocavit. At ille obedientiae igne ardens, oblitus meatum obserare, pernici cursu ad beatum pergit virum, serraculum quod duciculum vocant, manu deferens. Postquam sibi vir Dei quae voluerat imperata deprompsit, recordatus negligentiae, celer ad cellarium rediit, conjiciens nihil in vase de quo cervisia decurrebat remansisse. Intuitusque supra tybrum cervisiam crevisse, et nec minimam stillam foris cecidisse, ut crederes in longitudinem tybrum geminatum esse, ut qualis et quanta rotunditas infra tybrum inerat coronae, talis in altum crevisset urna. Quantum fuit imperantis meritum! quanta obedientia subsequentis! ut sic utriusque tristitiam Dominus voluisset
Abbreviated transcription (Latin):
nis hora: foras uir cłi egrediens. regumenta
manuum requirit. Cumq om̃s int̾ se conqͥ¬
rerent quis abstulisset: uir sc̃s ait nullũ
alium ẽẽ. qui sine cõmeatu aliqͥd attinge¬
re p̃sumpsisset: nisi alitem qui a noe di¬
missus ad archam ñ remeasset. Addiditq¬
se nullomͦ suos pullos aliturũ: si raptũ
furtum celeri uolatu ñ referret. Expectan.¬
tib fr̃ib in medio om̃ium coruus aduolat:¬
& male sublatum furtũ rostro reportat. Nec
se pennigera conatur eriꝑe fuga:.s mitis
ante om̃ium conspectum oblitus ferocita¬
tis. ultionem expectat. Quẽ uir sc̃s abire.
imꝑat. O mira et̃mi uidicis uirtus. qui
tanta suis famulis beneficia p̃stat: ut ñ
solum hominum bonorib. s etiã auium
obedientia clarescant.
quod ꝑ beatũ columbanũ & ei celłã¬
rium factum fuit. referam. Cum hora iã
refectionis appropinquaret. &e minister
refectorii ceruisiam amministrare cona

Expanded text:
nis hora, foris vir Dei rediens, tegumenta nis hora, foris vir Dei rediens, tegumenta manuum requirit. Cumque omnes inter se conquererent, qui abstulisset, vir sanctus ait, nullum alium esse, qui sine comeatu aliquid adtingere presumpsisset, nisi alitem, qui a Noe dimissus, ad arcam non remeavisset; addiditque nullo modo suos pullos aliturum, si rapacem furtum celeri volatu non referret. Expectantibus fratribus, in medio omnium corvus advolat, male sublatum furtum rostro reportat nec se pennigera conatur eripere fuga, sed mitis ante omnium conspectum, oblitus ferocitatis, ultionem expectat, quem vir sanctus abire imperat. O mira aeterni iudicis virtus! qui tanta suis famulis prestat, ut non solum hominum honoribus, sed etiam avium oboedientia clarescant. quod per beatum Columbanum et eius cellerario factum fuit, referam. Cum hora iam refectionis adpropinquaret, et minister refecturii cervisam adminis
Abbreviated transcription (Latin):
boboleni. qui nunc bobiensi cenobio p̃est
Winnocus nomine: ad beatũ colũbanũ
uenit. Eratq ille in saltu cum fr̾ib: ob li¬
gnorum oportunitates parandas. Cũq
supradictus winnocus uenisset. miratꝰ¬
q aspiceret. quanta ui truncum quereui
cuneis arieteq partirent: elapsus e trunco
cuneus mediam frontem secauit: ac uenaꝵ
ꝓfluas sanguinis undas ꝓduxit. Uidens.¬
qr uir d̃ĩ columbanus dececto osse sangui-¬
nem fluentem. statim in t̾ram orans ruit:
surgensq saliua illitum ita sanum reddi-¬
dit: ut iuix cicatricis uestigium remaneret.
Alia quoq uice. cũ ad cibum capiendũ ue¬
niret beatus columbanus. in sepefato ceno-¬
bio luxouio: tegumenta manuũ que galli
uuantos uocant. quos ad oꝑis laborẽ solitꝰ
erat. habere. supra lapidem qui ante fores
refectorii erat deposint. Moxq quiete red¬
dita: coruus ales rapax aduolauit: unũq
ex eis rostro ferens abstulit. Peracta refectio

Expanded text:
Boboleni, qui nunc Ebobiensi cenubio praeest, Boboleni, qui nunc Ebobiensi cenubio praeest, Winiocus nomine ad beatum Columbanum venit; eratque ille in saltum cum fratribus ob lignorum oportsupradictus Winnocus venisset, miransque aspiceret quanta vi truncum quercus cuneis arieteque partirent, elapsus e trunco cuneus mediam frontem secavit, ac venarum profluas sanguinis undas produxit. Vidensque vir Dei Columbanus detecto osse sanguinem fluentem, statim in terram orans ruit, surgensque saliva illitum ita sanum reddidit, ut vix cicatricis vestigium remaneret. 25. Alia quoque vice cum ad cibum capiendum veniret B. Columbanus in saepefato coenobio Luxovio, tegumenta manuum, quae Galli wantos vocant, quos ad operis laborem solitus erat habere, supra lapidem qui ante fores refectorii erat, deposuit; moxque quiete reddita corvus ales rapax advolavit, unumque ex eis rostro ferens abstulit. Peracta refect
Abbreviated transcription (Latin):
modare. sicut in maximis exaudit uota pe-¬
tentis. Quadam die cũ uir egregius colum¬
banus. ad p̃cidendam messem cũ frib. peneᷤ
calmem quã baniaritiam uocant uenisset:
nit ut unus eoꝵ theudegisilus nomine di¬
gitum falce p̃cideret. nec ꝓrsus hereret p̃t
pellis paruũ retentaculũ. Itaq stantem uir
dĩ theudegisilum alonge cernens: imꝑat.
ut cum sodalib ceptũ opus ꝑficiat. At ille
rei gestȩ causam ꝑmit: celer ille ad ipsũ ꝓꝑat
digitumq illitum saliua pͥstine statim sõspi¬
tati reddit: imꝑat ut celex ad ceptũ opꝰ iuires
augeat. Qui mox cepit cum gaudio gemi¬
nare laborem:ac pre cet̾is ad p̃cidendam
stipulam uberius urgere: qui dudum de
p̃ciso membro animũ merori subdebat. Hec
nobis ipse theudegisilus narrauit. digitũ¬
q monstrauit: & insupradicto cenobio
luxouio tale qͥddam uice alia simile fecit.
Nam quidam prb̃r ex parrochians pat̃.

Expanded text:
modare, sicut in maximis exaudit vota pemodare, sicut in maximis exaudit vota petentis. Quadam etenim die cum vir egregius Columbanus ad precidendam messem cum fratribus poenes calmen quam Baniaritiam vocant venisset enit, ut unus eorum Theudegisilus nomine digitum falce praeciderit, nec prorsus hereret preter pellis parvae retentaculo. Itaque stantem vir Dei Theudegisilum a longe cernens, imperat, ut cum sodalibus coeptum opus perficiat. At ille rei gestae causam promit. Celer ille ad ipsum properat digitumque inlitum salivo pristine statim sospitati reddit. Imperat, ut celer ad coeptum opus vires augeat. Coepit cum gaudio geminare laborem ac pre ceteris ad praecidendam stipulam uberius urguere, qui dudum de preciso membro animum merore subdebat. Haec nobis ipse Theudegisilus narravit digitumque monstravit. Et in supradicto caenubio Luxovio tale quiddam vice alia simile gessit. Nam quidam presbiter ex parrochianis, pater
Abbreviated transcription (Latin):
um filium ramelenum nomine: qui nobili¬
tate & sapientia pollens. ptꝰ patris obitum
in eius honore est suffectus: qmuis scłari
habitu. tam̃ in creatoris amore uigil. Nam
&e ipse in amore beati uiri in saltu iurense.
suꝑ nouisanam fluuiolum monast̾ium ex
eius regula construxit: in quo siagrium
abbatem p̃fecit. Addiditq adbuc duas fili¬
as pristino munere. & in scło nobiles: &e in
xp̃i timore ꝑfectas. Post ista munera mat̃
ipsoꝵ flauia. post mariti obitum monaste.¬
rium puellarum. in supradicta urbe ueson¬
tione construxit: omuiq munimine roborais.
multarũ puellarum contionem adunauit.
Tantũ in eis uiri di grã flagrauit: ut om̃ĩa
faleramenta p̃sentis uite. contemnentes. ad
omĩpotentis d̃i cultum anhelarent. .xiiii.
hominib uideantur: erit obtrectatoꝵ
latratib patens conditoris largitio. qui eque.
in minimis ut in magnis miscłiter aspirat:
nec differt in modicis aurem pietatis accõ¬

Expanded text:
um filium Chramelenum nomine, qui nobilium filium Chramelenum nomine, qui nobilitate et sapientia pollens, post patris obitum in eius honore est suffectus, quamvis seculari habitu, tamen in creatoris amore vigil. Nam et ipse in amore beati viri in saltum Iorensem super Novisona fluviolum monasterium ex eius regula construxit, in quo Siagrium abbatem praefecit. Addiditque adhuc duas filias pristino muneri et seculo nobiles et in Christi timore deditas. Post ista munera mater ipsorum Flavia post mariti obitum monasterium puellarum in supradicta urbe Vesontionis construxit, omni munimine roborans, multarum puellarum contionem adunavit. Tantum in eis viri Dei gratia flagravit, ut omnia faleramenta praesentis vitae temnentes, ad omnipotentis Dei cultum anhelarent. 15. De Thominibus videantur, erit obtrectatorum latratibus patens; conditoris tamen largitio aeque in minimis, ut in magnis, misericorditer adspirat nec defert in modicis aurem pietatis accom
Abbreviated transcription (Latin):
beatis: uerũetiam quanta uolueritis pt᷑
pignora suscipiatis. At illi leto animo ꝓ¬
mittunt se eius imꝑiis parituros: tantum
ꝓ ipsis dñi miscdiam ñ desinat. implorare.¬
bus plenus. se in ꝓmptu habere: tantum
ne pacti fedus studeant uiolare. Mirum
dictu. Uix domũ remeant: donũ creatoriᷤ
aluo grauida mater futura expectat. Edi
gitum munus demonstrat. Grates con¬
ditori agit: qui sic ad petitiones famuloꝵ
suoꝵ quesira dona largitur. Quẽ uir sc̃s¬
suis manibe receptum sacrauit:.sacroq
lauacro ablutũ ipse suscepit. donatiq nom̃
imponit: mat̾q ad nutriendũ reddit. Q ꝑtꝰ
alitꝰ ineidẽ monastio sapia ĩbutꝰ uesontionense pm-¬
effectus: nunc usq suꝑest eandẽ cathedr̃a
regens. Qui post. ꝓ amore beati columbani.
ex ipsius regula monast̾ium uirorũ constru-¬
.xit: quod palatium nuncupant ob ueterũ
monim̃ta murorum. Addiditq post eum
bonitatis largitor famuli sui ꝓmissum. ali¬

Expanded text:
beatis, verum etiam, quantum volueritis, post beatis, verum etiam, quantum volueritis, post pignora suscipiatis'. At illi laeto animo promittunt se eius imperiis parituros, tantum pro ipsis Domini misericordiam non desinat implorare.bus plenus se in promptum habere, tantum ne pacti fdictu! vix domum remeant, dono Creatoris alvo gravida mater futura exspectat. Editgitum munus demonstrat: grates Conditori agit, qui sic ad petitiones famulorum suorum quaesita dona largitur. Quem vir sanctus manibus receptum sacravit, sacroque lavacro ablutum ipse suscepit, Donatique nomen imponit, matrique ad nutriendum reddit. Qui post alitus in eodem monasterio, sapientia imbutus, Vesontionis pefectus, nunc usque superest, eandem cathedram regens. Qui post in amore beati Columbani ex ipsius regula monasterium virorum construxit, quem Palatium nuncupant ob veterum monimenta murorum. Addiditque post eum bonitatis largitor famuli sui promissum ali
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Mira uirtus. fugiebat. ymber a sege¬
te: & undiq pluuia diffundebat᷑. Medi¬
os tantũ messores solis ardor torrebat: estͣq
uehemens quousq conderent messem af¬
flauit. Sic fides & oratio meruit: ut pulsa
pluuia. estum inter ymbres haberet.xiii.
waldelenus: qui gentes que intra al¬
pium septa. & iuraui saltus arua incoluis
regebat. Huic soboles nulla erat: ut iu¬
uencus de ⁊acharia & elirabeth ait. gra-¬
tius ut donum iam desꝑantib eẽt. Hic
cum coniuge sua flauia nomine. & gene¬
re & prudentia nobili. ad beatũ columba-¬
num ex uesontionensi oppido ꝑgit. p̃canteᷤ
simul ut ꝓ eis dñm dep̃caretur. Dicunt se
multis oꝑibr ẽẽ ditatos: s cui hereditatẽ¬
post obitum relinquerent. heredem ñ habe¬
ut largitoriᷤ donum eius nomini consecre.¬
tis. mͥq ex lauachro suscipiendu tradatis:
ꝓ uobis ego clementiam dñi implorabo:
ut non sołu eum quem dño uouerntis ha¬

Expanded text:
bat. Mira virtus ! fugebat imber a segebat. Mira virtus ! fugebat imber a segete, et undique pluvia diffundebatur; medios tantum messores solis ardor torrebat, aestusque vehemens, quousque messem conderent, afflavit. Sic fides et oratio meruit, ut, pulsa pluvia, aestum inter imbres haberet. 14. DWaldelenus, qui gentes qui intra Alpium septa et Iurani saltus arva incolent regebat. Huic sobolis nulla erat, ut Iuvencus de Zacharia et Helisabeth ait: Gratius ut donum iam disperantibus esset. Hic cum coniuge sua Flaviam nomine et genere et prudentia nobilem ad beatum Columbanum ex Vessimul ut pro eis Dominum deprecaretur. Dicunt se multis opibus esse ditatos, spost obitum linquerent, heredem non habeut largitoris donum eius nomini consecretis mihique ex lavacro suscipiendum tradatis, pro vobis ego Domini clementiam implorabo, ut non solum eum quem Domino vovetis ha
Abbreviated transcription (Latin):
nterea tempus uenerat. ut copia segetum
horreis conderetur: nec ꝑrsus uis uentoꝵ
nobis compilare cessabat. Urgebat sane
necessitas: ne maturȩ messis spice instipu.¬
lam germine misso ꝑirent. Eratq uir dei¬
tunc apud fontanas cenobium: ubi & mes¬
sium copiam nouus ager locupletem dede¬
rat. Irruebant uentorum flabra cũ uehe¬
mentia ymbrium: nec om̃ino nubila celi¬
dare terris pluuiam quiescebant. Quid
int̾ hȩc uir cłi ageret: auxio corde pensa¬
docuit impetrare. oportuna. Accersuuꝙꝑ
om̃s: ac segetem p̾cicli iubet. Mirantur illi
patris imꝑium: nec tam̃ quisqm patri co¬
gitatum deꝑmit. Uenerunt om̃s: falce.¬
q inter diffusionẽ ymbrium secant. sege.¬
tem: patremq quid agat conspiciunt.¬
At ille quatuor uiros religione plenos¬
ad se accersitos ꝑ quatuoe angulos messis
p̃ponit: comininum & eunochum. ac eco¬
nacum ex sootorum genere. quartũq gur¬
ganum genere brittoñe. His ita ordials.
ipse cũ reliquis medius messem p̃cide.¬

Expanded text:
nterea tempus evenerat ut copia segetum horreis conderentur, nec prorsus vis ventorum nubes compilare cessabat. Urgebat sane necessitas, ne maturae messis spicae in stipulam germine emisso perirent. Eratque vir Dei apud Fontanas coenobium, ubi et messium copiam novus ager locupletem dederat. Irruebant ventorum flabra cum vehementia imbrium, nec omdare terris pluviam quiescebant. Quid inter haec vir Dei ageret, anxio corde pensadocuit impetrare oportuna arcessivitque omnes ac segetem praecidi iubet. Mirantur illi patris imperium, nec tamen quisquam patri cogitatum depromit. Venerunt omnes falceque inter diffusionem imbrium secant segetem patremque, quid agat, conspiciunt. Ille quattuor plenos religione viros per quattuor angulos messis praeponit, Comininum et Eunocum ac Ęquonanum ex Scottorum genere quartumque Gurganum genere Brittonem. His ordinatis, ipse cum reliquis medius messem praecide
Abbreviated transcription (Latin):
li erat: deuotissimȩ auxit. Ibiq residens uir¬
pit. Ad cuniꝰ famã plebes undiq concurrere.
& cultu religionis ditare curabant p̾dia plu¬
rima: ut plurima monachoꝵ multitudo ad-
ũ liberi undiq concurrere intebant᷑: ut spre-¬
tatũ contempnentes. ȩt̾na citꝑent cũ tanto

Expanded text:
at. Ibi residens virepit, ad cuius famam plebes undique concurrere et cultui religionis dicare curabant, ita ut plurima monachorum multitudo adun. Ibi nobilium liberi undique concurrere nitebantur, ut, exspretatum temnente
Abbreviated transcription (Latin):
lanceaq eũ traicere uoluit: s maliuołã anim̃a
ultio diuina mox p̾uenit. Nam dextera quã
adu̾sus dĩ leuauerat uirũ torpente. lancea an¬
te suos pedes humo defixa stetit: ipse uͦ a de¬
mone correptꝰ. ante uiri dĩ uestigia ruit. Quẽ
die illa nocteq sequenti penes se tenuit: cũq se¬
quens rursũ dies illuxisset ad se accersiuit:

Expanded text:
lanceaque virum Dei traicere voluit, sed malivolam animam ultio mox digna praevenit. Nam, dextra quam adversum Dei levaverat virum torpente, lancea ante suos pedes humo defixit; ipse demone correptus, ante vestigia viri Dei ruit. Quem die illa nocteque penes se tenuit. Cumque sequens rursum dies illuxit, ad se accersivit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad bobiense cenobiũ ueluti reuelatione didi-¬
cerat accedit. Quod beatus pat̾ columbanꝰ
a rege theoderico gallia expulsus eẽt. atq ab
agilulfo langobdoꝵ rege italia magnifice sus-¬
ceptus: eiꝰ ꝑmissu edificauerat. Qu̾e locũ uete¬
rum traditione bouiũ nuncupabant: ob ri-¬
uũ in loco hoc noĩe fluentẽ. amnẽq alium
ꝓfiuentẽ noĩe triueã. Suꝑ quẽ olim hannibal
hiemans: hominũ equoꝵ elefantoꝵ. dãpna¬

Expanded text:
ad Bobiense coenobium, sicuti revelatione didicerat, accedit. Quod beatus pater Columbanus o rege Gallia expulsus atque ab Agilulfo Langobardorum rege Italia honorifice susceptus, eius permissu aedificaverat. Hoc rum traditio Bobium nuncupabant ob rivum in eo loco hoc nomine fluentem amnemque alium profluentem nomine Triveam; super quem olim Hannibal hiemans, hominum, aequorum, elefantorum a
Abbreviated transcription (Latin):
antiquũ. Uere dignissimũ in qͦ dñs habita¬
ret tempłu: ieiuniis mundũ: orationib cõp¬
tũ: puritate refectũ: uigiliis exornatũ. Quiꝰ qͥ
dem in m̃te uirtutũ omniũ decorẽ collocauit.¬
& ualde sobriũ sapientia domiciliũ: ix¬
uadam nocte uixta morẽ cilicio obuolu¬
tꝰ in cella sua. dũ ad refocillandũ qͥeti m̃¬
bra dedisset. in excessum m̃tis subito rapit᷑:¬

Expanded text:
ium. Vere dignissimum in quo Dominus habitaret templum, jejuniis mundum, orationibus ornatum, puritate refertum, vigiliis exercitatum, nomine dem in mente, virtutum omnium decore, collocavit valde sobrium sapientia domicilium. uadam nocte juxta morem cilicio obvolutus in cella sua dum ad refocillandum quieti membra dedisset, in excessum mentis subito rapt
Abbreviated transcription (Latin):
& istum claudum. & tenentẽ malleũ & for¬
cipes: & ferrariam artẽ exercentẽ. uictꝰ gr̃ã.
Ergo egenus erat: qd̃ ñ conuenit dm̃ eẽ nec
claudum. Deinde mercuriũ inducunt dm̃
eẽ cupidũ. & furem. & auarũ. & magum. &
uersipellem. & sermonũ int̾pretẽ. S ñ con
uenit diñ ẽẽ talem. Asclepium &̃ induc̃t
dm̃ ẽẽ medicum. & potiones conficientem.
& emplastra cõponentẽ. uictus grã. Indigen¬
tiam enĩ patiebatur. Nouissime uͦ fulmine
ictus aioue ꝓpt̃ darii lacedemonii filiũ: inte¬

Expanded text:
 istum claudum, et tenentem malleum, et forcipes et ferrariam artem exercentem, victus gratia: ergo egenus erat, quod non convenit deum esse, nec claudum. Deinde Mercurium inducunt esse deum cupidum et furem et avarum, et magum, et versipellem, et sermonum intervenit deum esse talem. Esculapium etiam inducunt deum esse medicum et potiones conficientem et emplastra coponentem, victus gratia. Indigentiam enim patiebatur. Novissime vero fulmine ictus a Iove propter Darii lacedemonii filium inte
Abbreviated transcription (Latin):
multum sanguinẽ iustoꝵ effudisti iniuste.
Et hec dicens: repente disparuit. Nero siqͥdem
his auditis: ultra qͣm dici possit timore ꝑculsꝰ.
& uelut amens effectꝰ ignorabat qͥd agere potu-¬
isset. Suadentib uͦ amicis ussit patroclũ ac bar¬
eis constuuerat paulus pͥmo mane uenientes
ad sepulchrũ eiꝰ uiderunt duos uiros orantes:

Expanded text:
multum sanguinem justorum injuste effudisti. » Haec dicens, repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus est, et velut amens effectus, ignorabat quid agore potuisset. Tandem suadentibus amicis, jussit solvi Patroclum et Bareis dixerat Paulus primo mane uenientes ad sepulchrum eius, uiderunt duos uiros orantes
Abbreviated transcription (Latin):
angłi ad me uenerunt cũ magno impetu di¬
centes: qͦd p̃cib beati martialis suscitandꝰ eẽm.
Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletꝰ.
e amaritudõ ibi sunt tenebrȩ & mugitꝰ planetꝰ
ac tristicia magna: frigus & ignis magnꝰ & hor¬
ribilis. nunꝗͣ deficiens morsꝰ serpentiũ &e fetor into¬
lerabilis. & putredo atq miseria: & uermis qͥ ñ
morit᷑. Ibi sunt carcerarii infernales: qͥammas
quas rapiunt diu̾sis flagellis cruciant. Cumꝙꝑ
hȩc &e his similia diceret: cunctꝰ ppłs clamare ce¬

Expanded text:
angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret, cunctus populus
Abbreviated transcription (Latin):
nis fluuiꝰ est: & pons suppositꝰ. In quo me ducen ᷤ
angls dñi ac statuens illue: apprehensa manu
mea dixit. Hic stabis: quousq ab om̃ib pecra¬
tis emundatꝰ cȩlestis regni merearis ẽẽ particep.
His expletis ad portam uenimꝰ paradysi: uxta

Expanded text:
nis fluvius est, et pons superpositus, in quo me ducens angelus Domini ac statuens illuc, apprehensa manu mea, dixit: Hic stabis, quousque, ab omnibus peccatis emundatus, coelestis regni merearis esse particeps. His expletis, ad portam paradisi venimus, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
stitutor imꝑatoris a deo illi ẽ amicitia copulatꝰ.
uidens in eo diuinã sententiã. ut se a colloqͥo
illiꝰ uix temꝑare posset: qͣtinꝰ si ore ad os illum
alloqui ñ ualeret. frequentib datis & acceptis
epłis. ipsiꝰ ducedine e amicabili colloqͥo atꝙ
multis libentissime audiret᷑. Disputabat si¬
qͥdem cũ ethnicoꝵ philosophis: & reuincebat
iudeos. Unde & plurimi illiꝰ magistio manu ͤ.
cesaris seneca coram eo relegit: & in cunctis am-¬
mirabilem reddidit. Senatus etiam de illo alta ñ
ꝑitabatur: ut audiret docum̃ta uite ꝑpetuȩ.¬

Expanded text:
stitutor imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum philosophis et revincebat Judaeos, unde Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non exit vespere ut audiret documenta vitae perpe
Abbreviated transcription (Latin):
benedixit eos. Et ligans sͥ de plautillȩ mafora
ocłos. in t̾ram utrumq genu fixit: & collum te¬
hebraice clara uoce personuit. Statimq de cor¬
pore eiꝰ unda lactis in uestim̃to militis exiliuit:
x post eam sanguis effluxit. Stola uͦ qua sͥ liga¬
ñ comparuit. Tanta etam lucis immensitas. &
odoris suauitas in momento illiꝰ decollationis
cȩlitus ibi emicuit: ut mortalium ocłi splendore
illum sufferre: de humana lingua narrare odo-¬

Expanded text:
benedixit, sibique oculos de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum teHebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligan comparuit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narra
Abbreviated transcription (Latin):
suo paulo. Que accensa calore fidi: cum mag-¬
nammitate respondit. Ouani & miseri: qͥ cre-¬
dere nescitis. quȩ oclis uidetis & manib attre-¬
ctatis. Uere habeo eundem quẽ illi porrexeram
pannũ: de infusione głosi sui sanguinis p̾ciosũ.

Expanded text:
 cum magnanimitate respondit: « O vani et miseri, qui credere nescitis quae oculis videtis et manibus attrectatis! Vere habeo eumdem quem porrexeram pannum, de infusione pretiosi sanguinis gloriosum.
Abbreviated transcription (Latin):
sui regiminis quinto: qui erat annꝰ ab incarna¬
ita integri ab om̃i corruptione cũ uestim̃tis qͥb
induti fuerant reꝑti sunt: qͣs eodẽ fuissent die¬
stolata aduenerat uotis. Sacerdotes. monachi.¬
om̃isꝙ clericoꝵ chorus: una cũ fidelib aderant
plebib. Tum cũ ymnoꝵ laudib tumuli aꝑi-¬
unt. De qͥb tantꝰ ineffabilis fraglantiȩ odor ꝓ-¬
diĩt: ut mira dulcedine ñ solũ in eccłia cireũ-¬
stantẽ ppłm uerũetiam in atriis sitã repleret.
plebem. Illati sunt autẽ in eccłiam scĩ apłi pe¬

Expanded text:
 regiminis sui quinto, qui erat ab incarnaita integri ab omni corruptione cum vestimentis quibus induti fuerant reperti sunt, quasi eodem die fuissent stolata advenerat. Sacerdotes, monachi clericorumque chori una cum fidelibus aderant plebibus. Tunc cum ymnorum laudibus tumuli aperiuntur, de quibus tantus ineffabilis fraglantiae odor prodiit, ut mira dulcedine non solum in ęcclesia circumstantem populum, verum in atriis sitam repleret plebem. Inlati sunt autem in ęcclesiam sancti apostoli Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerauit: & taindiu ꝑmansit. quousq
diu̾sis conditũ aromatib in sepulchro colloca-¬
ri ꝑspexit. Inde aũ merens & mino suecensa
dolore recedens. ꝑspicue adnotatũ sui redemp-¬
toris habens locũ sepulchri. emit aromata: &
ipsa nocte in qͣntũ ualuit unguenta p̃parauit.
Sabb̃o uͦ: scd̾m mandatũ legis siluit. Occidẽ-¬
te enĩ sole: qͦd suꝑerat in p̃parandis unguentiᷤ
scĩssimũ eiꝰ corpꝰ ꝑungere. quẽ uiuentẽ minio
dilexerat amore. Dum enĩ sexus femineus ti-¬
midus soleat eẽ. ad ambulandũ in tenebris:
nichil ista timuit. quȩ todo corde dm dilexit.
Erat porro in ea ꝑfecta caritas: quȩ foras mit¬
tit timorẽ. Nam neq ꝓpt̾ sui sexus fragilitatẽ.

Expanded text:
perseveravit. Et tandiu permansit, quousque perseveravit. Et tandiu permansit, quousque diversis conditum aromatibus in sepulcro collocari prospexit. Inde autem moerens et nimio succensa dolore recedens, perspicue ad notum sui Redemptoris locum abiens sepulcri, emit aromata. Et ipsa nocte, in quantum valuit, unguenta praeparavit. Sabbato vero secundum mandatum legis siluit. Occidente autem sole, quod supererat in praeparandis unguentis sacratissimum eius corpus perungere, quem viuentem nimio dilexit amore. Cum enim sexus femineus timidus soleat esse ad ambulandum in tenebris, nihil ista metuit quæ toto corde Dominum dilexit. Erat porro in ea perfecta charitas, quæ foras mittit timorem. Nam neque propter sui sexus fragilitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
simȩ dilectionis ardorẽ. nec ñ & quȩ in passi-¬
one dm̃ specialit̾ ac familiarit᷑ ꝑegerit cun-
ctis ammiranda. immo magis imitanda mor-¬
talib ꝑueniendũ ẽ. Nam hȩc sc̃a mulier dñm se-¬
cuta sic̃ iam p̾fati sumꝰ. & de suis largissime fa¬
cultatib illi deuotissime ministrans: postꝗͣ A
uidit eũ comp̾hensum. ligatũ. flagellatũ õibꝰ¬
q subsannationib & irrisionib delusum ad
ultimũ ꝓ salute generis humani in cruce po-¬
sitũ. discipłis ȩtiã qͥ priꝰ dicebant eamꝰ & mo-
mortuo potuit separari. Et sic impletũ ẽ
tempore dñicȩ resurrectionis: qͦd olim ꝑ bea-¬
tũ ios dictũ fuerat. Pelli meȩ consũptis car-¬
nib adhesit os meũ: & derelicta st̾ tantũ mͦ
labia curra dentes meos. Quasi enim consũp-¬
tis carnib pelli os adheret. quando discipłiᷤ
fugientib beata mania magdalenȩ cũ dño

Expanded text:
simæ dilectionis ardorem, nec non & quod in passisimæ dilectionis ardorem, nec non & quod in passione Domini spctis admirandum, imo magis imitandum mortalibus, perveniendum est. Nam haec sancta mulier Dominum secuta sicut jam praefati sumus, et de suis largissimis facultatibus illi devotissime ministrans; postquam vidit eum comprehensum, ligatum, flagellatum, omnibusque subsannationibus et irrisionibus delusum, ad ultimum pro salute generis humani in cruce positum; discipulos etiam qui prius dicebant: Eamus et nmortuo potuit separari. Et sic impletum est tempore Dominicae passionis, quod olim per beatum Job dictum fuerat: Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum, et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos . Quasi enim consumptis carnibus pellis ossi adhaeret, quando, discipulis fugientibus, beata Maria Magdalene cum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
noxii tenent᷑ scelerib atq consuetudinaria-
mortaliũ labe tumulati. pessime opinionis
famã quã ẽ suis corporib egerunt. lugere ñ
cessat. Om̃s enim in xp̃o fr̃s sumus. Suꝑ la¬
rationis respectui. hurꝰbemodi corda ꝑ cõpun-¬
ctionis grãm uisitans. ad penitentiȩ lamenta
inflectit. Hoc autẽ ipse agere dicit᷑: qͦd ut nos
intentissime ꝑficiamꝰ. suȩ inflammationis in¬
stinctu ꝓcurat. Cale est ꝓfecto & illud. Ipse
enĩ sp̃c postulat pro nobis: gemitib in enarra¬
bilib. Et sicut lararus post effusionẽ lacri-¬
marum. mirantib turbis resuscitat᷑ in corpo¬
re: ita & peccator post cõpunctionis lacͥmas
digna carnis maceratione ꝑacta. resuscitat᷑ in
anima: ipso dño pollicente qͥait. In qͣcũq die
peccator conu̾sꝰ fuerit. & ingemuerit: om̃ia
peccata eiꝰ obliuiom tradent᷑. S his breuit̃ p̃-¬
libatis: ad ipsiꝰ fidĩ constantiam atq feruentis-¬

Expanded text:
e qui obnoxii tenentur sceleribus, atque consuetudinaria mortalium criminum labe tumulati, pessimae opinionis famam e suis egerunt corporibus lugere non cessat: Omnes enim in Christo fratres sumusrationis respectu, hujusmodi corda, per compunctionis gratiam visitans, ad poenitentiae lamenta inflectit. Hoc autem ipse agere dicitur, quod ut nos intentissime perficiamus, suae inflammationis instinctu procurat. Tale est profecto et illud: Ipse enim spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Et sicut Lazarus post effusionem lacrymarum, mirantibus turbis, resuscitatur a corpore; ita et peccatores post compunctionis lacrymas, digna carnis maceratione peracta, resuscitantur in am pollicente qui ait. In quacunque die peccator conuersus fuerit, & ingemuerit, omnia peccata eius obliuioni tradentur. Sed his breuiter prælibatis, ad ipsius fidei constantiam atque feruentis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quandã rem carã amittimꝰ. quãuis huc illuc-
currimꝰ & respicimꝰ. uͥ eã posuisse meminimꝰ. ita
monum̃tũ aspiciebat. uͥ eum positũ nouerat.
Unde & si dnm̃ statĩ uidere ñ meruit: angłoꝵ
tam̃ uisione pͥuata ñ ẽ. Nam uidit duos an-¬
głos in albis sedentes: unũ ad caput & unũ ad
pedes uͥ posi tũ fuerat corpus mĩu. Dieunt ei
illi. Mulier qͥd ploras: Qũe queris: Int̾ro-¬
gabant eã angłi. ĩut querendi minuerent de-¬
sid̾ium. s ut augerent. Sic̃ enĩ nos cũ ꝓpt̾ caro-¬
magis ploratũ accumulat: ita & illi causas do-¬
loris int̾rogabant. ut fletus desidĩi augẽrent:
adiungit. Quia tulerunt dñm meũ: & nescio
uͥ posuert̃ eũ. Hȩc autẽ cum dixisset: conu̾sa ẽ¬
sum dicit᷑. Qui enĩ retrorsũ conu̾titur: illuc di-
rigit ocłos. uͥ priꝰ terga habebat. Quasi enĩ re-¬
trorsum conu̾sa ẽ: qͣndo dubitationis postpo-¬
nens nebulas: xp̃i resurrectionẽ ex parte

Expanded text:
liquam rem amittimus, quamuis huc illucque currimus & respicimus, vbi eam posuisse meminimus. Itamonumentum aspiciebat vbi eum positum nouerat. Vnde etsi Dominum statim videre non meruit, Angelorum tamen visione priuata non est. Nam vidit duos Angelos in albis sedentes, vnum ad caput, & vnum auerat corpus Jesu. Dicunt ei illi: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogabant angeli non ut quaerendi minuerent desiderium, sed ut augerent. Sic enim nos cum propmagis ploratum accumulat Ita et illi causam doloris interrogabant, ut fletu desiderium augerent, adjungit: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Haec cum dixisset conversa sum dicitur, qui enim retrorsum conuertitur, illuc oculos dirigit vbi prius terga habebat. Quasi enim retrorsum conuersa est, quādo dubitationis postponens nebulas, Christi resurrectionem ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
accepissent pecuniam: qͦd factum erat tacere ñ
potuerunt. Nam & illum resurrexisse testati st̃
se uidisse: & a uideis pecuniam accepisse. Hȩc
ideo ingessi. nequis alit̾ mentiat᷑: & estimet cre¬
Dendum mendaciis udeoꝵ. Cumq plecta eet̃¬

Expanded text:
accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testati sunt se vidisse et a Iudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum. Cumque perlecta
Abbreviated transcription (Latin):
latus: claudio suo salutẽ. Nuꝑ accidit. qͦd & ipse
ꝓbaui: iudeos ꝑ inuidiam se suosꝙ posteros cru-¬
deli condempnatione punisse. Deniq cũ ꝑmissũ
haberent patres eoꝵ qͦd illis d̾s eoꝵ mitteret de
celo sc̃m suum. qui eoꝵ rex merito diceret᷑ &e ħc
se ꝑmiserit ꝑuirginẽ missurũ ad terras: iste ita
liticos curasse. demones ab hominib fugasse.
mortuos etiã suscitasse. imꝑasse uentis. ambu-¬
lasse siccis pedib suꝑ undas maris. & multa alra¬
mirabilia fecisse: cũ omis ppłs udeoꝵ ħc dĩ fili-¬
pes sacerdotũ. & tenuerunt eũ mͥq tradiderunt.
e alia ꝓ aliis mͥ de eo mentientes. dixerunt istũ
di ita eẽ. & flagellatũ tradidi illum arbitrio eoꝵ.
Illi aũ crucifixerunt eũ: & sepulto eo eustodes
adhibuerunt. Ille uͦ militib meis custodienti-¬
b: die tercio resurrexit. In tantũ aũ exarsit in-¬
uidia eoꝵ: ut darent pecuniam eis dicentes Bi-¬
cite. qͥa discipłi eiꝰ corpꝰ ipsiꝰ rapuerunt. S cum

Expanded text:
latus Claudio salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Judaeos per invidiam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurum ad terras: istum italyticos curasse, daemones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris, et multa alia fecisse, cum omnis populus Judaeorum eum Filipes Judaeorum, et tenuerunt eum, mihique tradiderunt, et alia pro aliis mihi de eo mentientes dixerunt, asseredi ita esse, flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem, militibus meis custodientibus, die tercio resurrexit. In tantum autem exarsit invidia eorum, ut darent pecuniam eis, dicentibus: 'Dicite: discipuli eius corpus illius rapuerunt'. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
curreret: & ita statuerunt. ut publice catho¬
mis tamdiu cederet᷑: quousq ut erat meritꝰ¬
ita fugit. ut ultius ñ apparuerit. Exstitert aũ
fugiens. & frigore nimio & fame diriguisset:
derunt eos. in loco qui dicit᷑ cathacumbas uia

Expanded text:
incurrit. Statuerunt enim ut publice cathomis tandiu caederetur quousque exita fugit ut ulterius non appareret. Fertur a , ex frigore nimio et fame diriguisset, derunt eos in locum qui dicitur Catacumba, via