comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit humilis tantũ in carne: sed gloriosũs
uenit in. maiestate sua. Qm̃ uenitꝰ iudicare
terrã. Non dix̃ ꝑcdere : sed iudicare: Uenit
uidicare : ut zizania sẽpararet a frum̃to Uenit.
ut pisciculos malos sẽpararet abonis
udicabit orbẽ terrarũ in iustitia: & popłos
in ȩquitate: Iustitia ponit᷑ & postea equitas.
fecit Uenit ergo iudicare in sua iustitia.
ut qđ prauũ ẽ. in illo rectũ fiat. Cui sĩt
ꝓpħae. sacerdotes dñi commonentis. ac dĩ om.¬
nipotentis gr̃am referentis
Ñs regnauit irascant᷑ popłi Tres psal¬
mi: idem habent principiũ Nona¬
gesimꝰ scds. & nonagesimus sextus. &
nonagesimus oc tauus: Sed cũ idem̃ habeant
In nonagesimo autẽ octauo : Dñs regnauit
irascintur popłi ÷ Uidet᷑ quasi ordo sibi eẽ.
exultet terra : & in ultimo. Dñs regnauit
decore indutus ẽ. Uerũ diuersus ordo. dat
nobis aliquã intelligentiae sũspitionẽ. Dñs re-¬
giauit decore indutus ẽ. Oñs regnauit: &

Expanded text:
iosus venit in majestate sua. Quoniam venit judicare terram. Non dixit, perdere: sed, judicare. Venit judicare, ut zizaniam separet a frumento . Venit, ut pisciculos malos separet a bonis. Judicabit orbem terrarum in justitia, et populos in aequitate. Justitia ponitur et aequitas.facit. Venit ergo judicare in sua justitia, ut quod pravum est, in illo rectum fiat. Cui sit prophetae sacerdotis Domini, commonentis ad Dei omnipotentis gratiam referendam. Dominus regnavit, irascantur populi. Tres psalmi idem habent principium: nonagesimus secundus, et nonagesimus sextus, et nonagesimus octavus. Sed cum idem habeant in nonagesimo autem octavo: Dominus regnavit, irascantur populi: videtur quasi ordo sibi esse exsultet terra; et in ultimo: Dominus regnavit, decorem indutus est. Verum diversus ordo dat nobis aliquam intelligentiae suspicionem. Dominus regnavit, decorem indutus est. Dominus regnavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicite dño om̃ia opera eiꝰ. Uos utiq qui
in eũ uitis. quia om̃e opus quod factum ẽ.
in eo uita ẽ. In om̃i loco dominationis ipsius
Nichil enĩ reperit᷑: ubi ñ dominet᷑. Omia
continet. & se ubiq diffundit. Benedic
anima mea dño: Hacc autẽ ꝓpħa ñ de sua
tantũ anima sed & ad nr̃as quoq animas
loquit᷑. ut eũ iuigiter benedicant qui bona lar¬
gitar. qui peccatis ꝓpiciat᷑. qui de interitu
redenit. qui in bonis om̃e desicleriũ complet.
qui nunc nobis misereri dignet᷑ ut pater
filiis. delictoꝵ molib hic remissĩs : cui ẽ.
cũ xeterno patere & sp̃ũ sc̃o honor & gła

Expanded text:
. Vos utique qui in eo vivitis. Quia omne opus quod factum est in eo vita est . In omni loco dominationis ipsius. Nihil enim reperitur ubi non dominetur. Omnia continet, et se ubique diffundit. Benedic, anima mea, Dominum. Haec autem propheta non de sua tantum anima, sed et ad nostras quoque animas loquitur, ut eum jugiter benedicant qui bona largitur, qui peccatis propitiatur, qui de interitu redimit; qui in bonis omne desiderium complet: qui nunc nobis misereri dignetur ut pater filiis, delictorum molibus hic remissis; cui est cum aeterno Patre et Spiritu sancto honor et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
dicit & om̃ia quae intra me sunt nomini sc̃o eiꝰ.ͤ
Aduentus filii : nomen patris ẽ. Ante aduentũ
xp̃i sciebat᷑ ds̃ : pat̃ ignorabat᷑. Deniq ipse
dicit in euangłio. Pater. reuelaui nomen tuũ
hominib. Non possumꝰ in singulis uersiculis
immorari. qm̃ longus ẽ. psalmus: sed breues
sententiolas debemus singolis uersiculis coapta¬
re. magis sensũ exponentes. quã uerba texentes
enedic anima mea dño : & noli oblunscĩ om̃s re¬
tributiones eiꝰ : Multas retributiones nobis
prestint dñs. Grandia nobis beneficu prestiait.
quia cȩlũ. quia terrã. quia elementa omnia
pro nobis fecit
Qui ꝓpicubitur om̃ib miquitatib tuis. Ut eas
quasi nubẽ deleat: Qui sanat om̃s infirmitates
tuas: Peccata: quib infirmaris¬

Expanded text:
dicit: Et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus? Adventus Filii, nomen Patris est. Ante adventum Christi sciebatur Deus: Pater ignorabatur. Denique ipse dicit in Evangelio: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . Non possumus in singulis versiculis immorari: quoniam longus est psalmus: sed breves sententiolas debemus singulis versiculis coaptare, magis sensum exponentes, quam verba texentes. Benedic, anima mea, Domino: et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Multas retributiones nobis praestitit Dominus: grandia nobis beneficia praestitit: quia coelum, quia terram, quia elementa omnia pro nobis fecit. Qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis. Ut eas quasi nubem deleat. Qui sanat omnes infirmitates tuas. Peccata quibus infirmaris
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ds̃ magnus dñs. Nullus ęquat᷑ magnitudoni
id ẽ. potentia ciꝰ Et rex magniis suꝑ om̃s deos
Ipsẽ ẽnĩ omnia regit
m̃ ñ repellet dñs plebẽ suã. Quã ꝓprio cruore
redemit. Quia in manu eiꝰ sunt om̃s fines terrȩ
lugillo enĩ id. ẽ. potestate. concludit omnẽ latiꝰ¬
tudinẽ terrae: Et altitudines montiũ ipsius sirs
Predicationes apłicae: quia ipsẽ inspirat
m̃ ipsus ẽ. mare & ipsẽ fecit illud. Hec & de
scło intelligenda sunt. & de isto uero mari. ad
confutationẽ eoꝵ qui dicunt aquas adõ ñ essẽ
creatas : Nã &̾ salomon ex ꝑsõna sapientiae quȩ
ẽ. xp̃s. ait Priusquã ꝓduceret fontes aquarũ:
ego erã Et sicca manus eiꝰ formauer̃. Siue
arua : siue humana corpora.

Expanded text:
m Deus magnus Dominus. Nullus enim aequatur magnitudini, id est potentiae ejus. Et rex magnus super omnes Deos. Ipse enim omnia regit. Quoniam non repellet Dominus plebem suam; quam proprio cruore redemit. Quia in manu ejus sunt omnes fines terrae. Pugillo enim id est, potestate, concludit omnem latitudinem terrae. Et altitudines montium ipsius sunt. Praedicationes apostolicae, quas ipse inspirat. Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud. Haec et de saeculo intelligenda sunt, et de isto vero mari, ad confutationem eorum qui dicunt aquas a Deo non esse creatas. Nam et Salomon ex persona sapientiae, qui est Christus, ait: Priusquam produceret fontes aquarum, ego eram . Et siccam manus ejus formaverunt. Sive arva, sive humana corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ aquile uiuentus tua Ut aueteri in nouũ
hominem muteris
Notas fẽcit uias suas morsi. & filus ifrł uo¬
luntates suas. Ei qui legẽ spiritalit̃ intelli¬
git: uel ei qui eũ mentis oculis contemplat᷑
Misericors & miserator dñs : patiens & multum
misericors. Quia cito flectt ad miscłiã
Non in ꝑpetuũ irascet᷑. neq in ȩc̃nũ comnimabit᷑¬

Expanded text:
r ut aquilae juventus tua. Ut a veteri in novum hominem muteris.Notas fecit vias suas Moysi: filiis Israel voluntates suas. Ei qui legem spiritualiter intelligit, vel ei qui eum mentis oculis contemplatur. Misericors et miserator Dominus: patiens et multum misericors. Quia cito flectitur ad misericordiam. Non in perpetuum irascetur, neque in aeternum comminabit
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis tundunt᷑ fluctib. Uerũ istȩ infulae
tundunt᷑ quotidie. sed non sũbruunt᷑. In mari
quidẽ sunt : sed habent fundamentũ xp̃m
qui moueri non potest
qui dicit᷑ in euangelio. Ei operuit inquit
eos nubes licida: Eo tempore quando trans
nubes lucida: Ego puto istas nubes: quibus
mandauit dũs nẽ pluant sũꝑ nr̃ł imbrem
Ego puto istas cẽ. nubes: de quib in alio
loco dicit᷑ Ueritas tua usq ad nubes Ueri¬
tas dnĩ : illaquę dicit in euangelio. Ego sũm

Expanded text:
diversis tunduntur fluctibus. Verum istae insulae diversis tunduntur fluctibus. Verum istae insulae tunduntur quotidie, sed non subruuntur. In mari quidem sunt, sed habent fundamentum Christum qui moveri non potest.qua dicitur in Evangelio: Et operuit, inquit, eos nubes lucida . Eo tempore quando transfnubes lucida. Ego puto istas esse nubes, quibus mandavit Dominus ne pluant super Israel imbrem . Ego puto istas esse nubes, de quibus in alio loco dicitur: Veritas tua usque ad nubes . Veritas Domini illa, quae dicit in Evangelium: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ om̃is terra constituta est
Ñs regnauit : exultet t̾ra Uniuersã
terra & om̃is orbis. qui dȩmonib &
idolis fuerat ante subiectus : dõ nr̃o
regnante lȩtent᷑. Dñs regnauit. Dñs crea¬
tor qui uos fecit : ipse regnauit O uosqmi
ante sũbiecti eratis sub dño diabolo: nimc
subiecti estis sũb dño ereatore. Lȩtent᷑ insũ¬
lx multȩ. Bene insulas dicit. de animab¬
nr̃is sc̃s sp̃s : quae uariis cogitationib quasi
uariis hinc inde tundunt᷑ fluctib. Nos
autẽ dicamꝰ & insũlas xeccłas. Demq dicit᷑
& in alio loco Conuertent᷑ ad me insulae
multȩ Uultis scire qm̃ insula dicant᷑ xccłae :
Dictũ ẽ. in ꝓpħa. ex ꝑsona dñi Loquere
inquit habitatorib insula huiꝰ. Lȩtent᷑ insulȩ
multae. Quomodo enĩ insulae in medio mariꝰ
positae sũnt : sic & aeccłae quasi in medio mari
scłi istius positae sunt: ita & ꝑsecutionib quasĩ

Expanded text:
et omnis terra constituta est. et omnis terra constituta est. Dominus regnavit, exsultet terra. Universa terra, et omnis orbis, qui daemonibus et idolis fuerat ante subjectus, Deo nostro regnante laetetur. Dominus regnavit. Dominus, Creator qui nos fecit, ipse regnavit. O vos qui ante subjecti eratis sub dominio diaboli, nunc subjecti estis sub Domino creatore. Laetentur insulae multae. Bene dixit de animabus nostris: quae variis cogitationibus, quasi variis hinc inde tunduntur fluctibus. Nos autem dicamus, et insulas Ecclesias. Denique dicitur, et in alio loco: Convertentur ad me insulae multae. Vultis scire quoniam insulae dicantur Ecclesiae? Dictum est in propheta ex persona Domini: Loquere, inquit, habitatoribus insulae hujus. Laetentur insulae multae. Quomodo enim insulae in medio mari positae sunt: sic et Ecclesiae quasi in medio mari saeculi istius positae sunt: et ita persecutionibus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
si daund int̾pretat᷑ fortis manu. fortis autẽ
manu nemo ẽ. nisĩ ille qui iucit om̃s gentes
nr̃ dauid. ad qũẽ clamabant demones: ⁊uid
uenisti ante tempus torquere nos fili diuid:
Iste psalmus ab eo compositus ẽ: quando consti¬
tuta ẽ. eiꝰ terra. Et ȩgregie dixit quando.
qm̃ terra ista quae constituit᷑. corpora nr̃a sĩ
Uere enĩ eo tempore debemus cantare dño.
quando terra nr̃a composita ẽ. Dicamꝰ autẽ
nos & aliter. Non enĩ nocet: si eandẽ rem
duob & trib modis intelligamꝰ. Scriptũ ẽ.
enĩ in salomone. Assumes inquit ea in tabulis
cordis tui tripliciter. Non nocet diuersũ
aliquid dicere: cũ uno sp̃ũ dicit᷑. Quando
terra eiꝰ constituta ẽ. Terra ista antequã dauid
nr̃ om̃s uinceret. ñ habebat pacẽ : sed ubiq
erat discordia. Alia gens colebat iouẽ. alia
mercuriũ. alia iunonem. & om̃s gentes diuersã
idola habebatit Uexillũ crucis eleuatũ ẽ:

Expanded text:
si David interpretatur fortis manu: fortis autem si David interpretatur fortis manu: fortis autem manu nemo est, nisi ille qui vicit omnes gentes, noster David, ad quem clamabant daemones: Quid venIste psalmus ab eo compositus est, quando restituta est terra. Et egregie dixit quidam: quoniam terra ista quae restituitur, corpora nostra sunt. Vere enim eo tempore debemus cantare Domino, quando terra nostra composita est. Dicamus autem nos et aliter: Non enim nocet, si eamdem rem duobus, et tribus modis intelligamus. Scriptum est enim in Salomone: Assumes, inquit, ea in tabula cordis tui tripliciter . Non nocet diversum aliquid dicere, cum uno spiritu dicitur: Quando terra ejus constituta est. Terra ista antequam David noster omnes vinceret, non habebat pacem; sed ubique erat discordia. Alia gens colebat Jovem, alia Mercurium, alia Junonem, et omnes gentes diversa idola habebant. Vexillum crucis elevatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Scł̃m utiq : ut in melius cõmutet᷑. Gaude¬
bunt campi. & om̃ia quae in eis sũnt Ammae
sc̃r̃. & p̃sẽrtm uirgines: & quae diuersis florũ
suaintatibus pollent
Tunc exultabunt om̃ia ligna siluarũ a facię
dñi. Quia ñ sunt obnoxia combustiomi Im̃
uenit. Primo aduentu ad redimendũ. Qm̃
uenit udicare terrã. Iteratus ad udicandũ
Ludicabit orbẽ terrarũ in equitate: & popłos in
ueritate sua. Ut peccatores subdat penis: iustos
p̃mis muneret᷑ aeternis. Qui nobis timorẽ no-¬
minis sui tribuens. prestare dignet᷑. ut in illo
tremendi iudicii tempore ñ collocemur sinistro
numero : qui nos redemptos eiꝰ sanginne confi¬
dauid bellicosus uir fuit. & uniueriãs gentes
in circuitu sũbiecerit: & in sũa redigerit po¬
testatẽ. Hoc interĩ scđm litterã: ut intelli¬
gamꝰ hoc modo. Pialmꝰ dauid quẽ cecinit dño.
quindo ucłis adueriãriis reddidit terrȩ sux
hoc ẽ. uidex pacẽ. Hoc scđm historiã: Cetenĩ

Expanded text:
que ut in melius commutetur. Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt. Animae sanctae, et praesertim virgines, quae diversis florum suavitatibus pollent. Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum a facie Domini. Quia non sunt obnoxia combustioni. Quoniam venit. Primo adventu ad redimendum. Quoniam venit judicare terram. Iterato ad judicandum. Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua: ut peccatores subdat poenis: justos praemiis muneret aeternis. Qui nobis timorem nominis sui tribuens, praestare dignetur ut in illo tremendo judicii tempore non collocemur in sinistro numero: qui nos redemptos ejus sanguine confiDavid bellicosus vir fuit, et universas gentes in circuitu subjecerit, et in suam redegerit potestatem. Hoc interim secundum litteram intelligamus hoc modo: Psalmus David quem cecinit Domino: quando victis adversariis reddidit terrae suae, hoc est, Judaeae pacem. Hoc secundum historiam. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
ppħ̃e: Istis mindatũ ẽ: ne pliuant sũꝑ urł
imbrẽ. Ex quo enĩ scđn historiã quod sc̃ri¬
ptũ ẽ. m libro uidicũ uellus illud siccatũ ẽ
pluia in urauerso orbe discurrit: Quod
dicit᷑ : hoc ẽ. Isrł siccatus ẽ: & pluua sũꝑ
omnẽ orbẽ discurrit: Nubes & caligo m
circuitu eiꝰ . Dñs uenit in agyptũ: sũꝑ mi¬

Expanded text:
tum est, ne pluant super Israel imbrem. Ex quo enim, secundum historiam, quod scriptum est in libro Judicum, vellus illud siccatum est : pluvia in universo orbe discurrit. Quod dicitur, hoc est, Israel siccatus est, et pluvia super omnem orbem discurrit. Nubes et caligo in circuitu e
Abbreviated transcription (Latin):
plures. ut emeret unã: Et in michea dicit᷑
State inquit in uus dm̃: & inquirite inqͥt
uiã dñi. Nisi steterimnꝰ in inis plurimis.
unĩ uiã inuenire ñ possumꝰ. Quae sunt istae
margaritȩ plures. quax sunt uix plures. quȩ sunt
& duodecĩ ꝓpħa. Dauid. salomon. fuer̃ atria.
hoc ẽ. atria nr̃a sunt. Primũ in illis intramus.¬
& de illis atriis postea uenimꝰ ad atriũ euange¬
lii. ubi inuenietur xp̃s
Commoueat᷑ a facie eius uniuersã terra: Uidete
quid dicat Cęlii ñ mouet᷑ a facie dĩ. sed quicũq

Expanded text:
plures, ut emeret unam . Et in Michaea dicitur: plures, ut emeret unam . Et in Michaea dicitur: State, inquit, in viis Domini, et inquirite, inquit, viam Domini . Nisi steterimus in viis plurimis, unam viam invenire non possumus. Quae sunt istae margaritae plures? Quae sunt viae plures? Quae sunt  duodecim Prophetae, David, Salomon fuerunt atria, hoc est, atria nostra sunt. Primum in illa intramus, de illis atriis postea venimus ad atrium Evangelii, ubi invenitur Christus. Commoveatur a facie ejus universa terra. Videte quid dicat: Coelum non movetur a faci
Abbreviated transcription (Latin):
Afferte dño gloriã nomini eiꝰ: Gła serui:
gła dm̃i ẽ. Qui uos recipit: me recipit. Felix
seruus .: ꝓpter quẽ dñs gloriatur:
Tollite hostias : & introite in atria eiꝰ. Hostiã
scũm uiuã. placentẽ dõ: Tollite hostias. Uos
ipsi afferte hostias. Quas hostias Uos ipsi
estote hostixe. Uirginitas. holochaustũ xp̃i
ẽ. Uniuersã castitas siue in uirginitate. siue
m uiduitate. siue i continentitꝰ. hostia
xp̃i ẽ. Rem nouã loquor: hoftã castitatis.
ipse portat iollite hostias & introite matra
eiꝰ : adorate dnm in atrio scõ eiꝰ uideo plu-¬
ra atria : unideo unũ atriũ. Tollite hostias
& introite in atria eiꝰ : ecce phura atria Rur¬
sũ adorate dñm in atrio sc̃o  ecce unũ atriũ
Uidete ergo qm̃ ñ potest de uno atrio ueni¬
re ad plura atria. sed de plurimis atriis
uenit ad unũ atriũ Uultis scire hoc ipsũ
mysteriũ. Et in alio loco negotiator ille
qui habebat plures margaritas : uenchdit

Expanded text:
Afferte Domino gloriam nomini ejus. Gloria servi, gloria Domini est. Qui vos recipit, me recipit . Felix servus, propter quem Dominus gloriatur. Tollite hostias, et introite in atria ejus. Hostiam sanctam, vivam, placentem Deo . Tollite hostias. Vos ipsi afferte hostias. Quas hostias? Vos ipsi estote hostiae. Virginitas, holocaustum Christi est. Universa castitas, sive in virginitate, sive in viduitate, sive in continentia, hostia Christi est. Rem novam loquor, hostia castitatis ipsa se portat. Tollite hostias, et introite in atria ejus. Adorate Dominum in atrio sancto ejus. Video plura atria: video unum atrium. Tollite hostias, et introite in atria ejus. Ecce plura atria. Rursum: Adorate Dominum in atrio sancto ejus: ecce unum atrium. Videte ergo quoniam non potest de uno atrio veniri ad plura atria: sed de plurimis atriis venitur ad unum atrium. Vultis scire hoc ipsum mysterium? Ecce in alio loco negotiator ille qui habebat plurimas margaritas: vendidit
Abbreviated transcription (Latin):
oliua uberis in domo dñi Accendamꝰ ergo & nos
lucernã nr̃am de ista oliua: & statim cũ xp̃o eamꝰ
ad regna cęloꝵ. Et enĩ correxit orbẽ trxe qui ñ
cõmouebitur. Qui prius peccatis tortuosũserat
ludicabit popłos in equitate. De futuro hoc
iudicio dicit : in quo iteratus adueniet iudicare
de iiuis ac mortuis
Loetent᷑ cęli Apł̃i uel reliqui scĩ. Exultec
terra: Corpora scilicet cęlestia. Moueat᷑ mare

Expanded text:
oliva uberis in domo Domini. Accendamus ergo et nos oliva uberis in domo Domini. Accendamus ergo et nos lucernam nostram de ista oliva, et statim cum Christo ibimus ad regna coelorum. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur, qui prius pro peccatis tortuosus erat. Judicabit populos in aequitate. De futuro hoc judicio dixit: in quo iterato adveniet judicare de vivis et mortuis. Laetentur coeli. Apostoli, vel reliqui sancti. Exsultet terra. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
ista & in brittanua ẽ. & in india ẽ. & in uniuersõ
Nisi tulerits crucẽ meã. & quotidie secuti fuerins
me Uidete quid dicat: Nisi anma ur̃a ita
ad crucẽ suerit p̃parata. sicut mea fuit ꝓ uobis.
mei discipłi eẽ. non potestis. Felix qui crucẽ
& resurreetionẽ & locũ natiuitatis xp̃i. & locũ
ascenssonis portat in pecfore suo Felix ẽ. qui¬
bethel habet in corde suo. in cinꝰ corde xp̃s quo-¬
tidie nascitur. Deniq quid dicit᷑ bethel: Domꝰ
panis. Simꝰ & nos domꝰ panis. eiꝰ qui de cȩlo
descendit Quotidie nobis xp̃s crucffigit᷑ Nos
mundo crucifigimur. & xp̃s in nobis crucisigit᷑
felix ẽ. in cuiꝰ corde quotidie xp̃s resurgit: si
quotidie ꝓ peccatis suis eciã leuib agu pęniten¬
tiã. Felix qui de monte oliueti ascendit ad regna
cęloꝵ : ubi sunt oliuę dñi uberes. ubi lumenꝰ
xp̃i nascit᷑. ubi sũnt oliueta dm̃i. Ego enĩ quasi

Expanded text:
ista et in Britannia est, et in India est, et in universista et in Britannia est, et in India est, et in universNisi tuleritis crucem meam, et quotidie secuti fueritis me . Videte quid dicat: Nisi anima vestra ita ad crucem fuerit praeparata, sicut mea fuit pro vobis, mei discipuli esse non potestis. Felix qui crucem, et resurrectionem, et locum nativitatis Christi, et locum ascensionis portat in pectore suo. Felix est quilehem habet in corde suo: in cujus corde Christus quotidie nascitur. Denique quid dicitur Bethlehem? Domus panis. Simus et nos domus panis ejus, qui de coelo descendit. Quotidie nobis Christus crucifigitur: nos mundo crucifigimur: et Christus in nobis crucifigitur. Felix est, in cujus corde quotidie Christus resurgit: si quotidie pro peccatis suis, etiam levibus, agit poenitentiam. Felix est qui de monte Oliveti ascendit ad regna coelorum: ubi sunt olivae Domini uberes, ubi lumen Christi nascitur: ubi sunt oliveta Domini. Ego enim quasi
Abbreviated transcription (Latin):
postea de prauatũ ẽ. Sic igit᷑ & nos. & om̃e
humanũ genus. naturaliter intelligit dm̃ Nullȩ
enĩ gentesꝰ sunt: quae naturaliter ñ intelligant
creatorẽ sinĩ Licet enĩ lapides & ligna ueneren¬
tur : tamen intelligunt aliquid maus eẽ. quã
ipsĩ sũnt: & in errore suo indicant se habere sa¬
pientiã . Hoc ẽ. nulla gens ẽ. quę naturaliter
ñ intelligat dm̃. Deniq gentiles idola colunt.
hoc ẽ. lãpides & ligna uenerant᷑. Et si forte rixã
fecerint. & si iuramentũ aliquod int̃ illos uenerit.
non dicunt lapides isti uident. ligna uident.
sed ds̃ uidet & ds̃ audit: Uidete ergo quid
dicat. Et enĩ correxit orbẽ terrae : qui ñ cõmoue¬
bit᷑. Ideo uenit xp̃s & correxit genus humanũ
quod ante fuerat deprauatũ : ut in aeternũ ñ
moueat᷑ Crux enĩ ipsius: columna ẽ. generis
humani In ipsa columna: ȩdificata ẽ domus eius
Ego crucẽ dico ñ lignũ: sed passionẽ. Ceterũ cruix

Expanded text:
pravatum est. Sic igitur et nos, et omne humanum genus naturaliter intelligit Deum. Nullae enim gentes sunt, quae naturaliter non intelligant Creatorem suum. Licet enim lapides, et ligna venerentur: tamen intelligunt aliquid majus esse quam ipsi sunt, et in errore suo indicant se habere sapientiam, hoc est, nulla gens est quae naturaliter non intelligat Deum. Denique gentiles idola colunt: hoc est, lapides et ligna venerantur: et si forte rixam fecerint, et si juramentum aliquod inter illos venerit, non dicunt lapides isti vident, ligna vident: sed Deus videt, et Deus audit. Videte ergo quid dicat: Etenim correxit orbem terrae qui non commovebitur. Ideo venit Christus, et correxit genus humanum, quod ante fuerat depravatum, ut in aeternum non moveatur. Crux enim ipsius columna est generis humani. In ipsa columna aedificata est domus ejus. Ego crucem dico, non lignum, sed passionem. Caeterum crux
Abbreviated transcription (Latin):
gulã : ñ ruminat cẏbos suos. Sed id quod¬
sum reducit ad guttur : & ruminat illud &
tenue facit. ut qͣuod grossum fuerat. rursũ
tenue mittat᷑ in uentrem: Hoc quidẽ ꝑtinet
ad sacramenta diuina dicere. Om̃e Animal
quod findit ungulã & ruminat: mundũ ẽ.
Iucdȩus unã ungulã habet: In uno enĩ tan¬
tũ credit testam̾ento: & ñ ruminat Regit
enĩ tantũmodo litterã: & nichil considerat.
nchil querit intrinsc̃cus. A ecclesiasticus uero
ungulas findit : & ruminat Hoc ẽ. in utroq
credit testamento . & in utroq testamento
sepe requirit Et quod cũq latet in ligtera.
inpũ ꝓfert. Hoc totũ quare dixi : Quia
scriptum ẽ. Annuntiate de die iñ diẽ salutare
eiꝰ: Propterea & apłi bim mittunt᷑: Propt̃¬
ea ñ habemꝰ unũ oculũ: sed duos. Proptẽa
duas habemꝰ aures. ꝓpt̃ea duas nares. ꝓpt̃¬
ea duo labia. ꝓpterea duas manꝰ duos pe¬
des: Nichił in nobis unũ habemꝰ. nis̃ qđ

Expanded text:
gulam, non ruminat cibos suos: nec id quosum educit ad guttur, et ruminat illud, et tenue facit: ut quod grossum fuerat, rursum tenue mittatur in ventrem: hoc quidem pertinet ad sacramenta divina dicere. Omne animal quod findit ungulam, ruminat, mundum est. Judaeus unam ungulam habet: in unum enim tantum credit Testamentum, et non ruminat. Legit enim tantummodo litteram, et nihil considerat: nihil quaerit intrinsecus. Ecclesiasticus vero ungulas findit et ruminat, hoc est, in utrumque credit Testamentum, et in utroque Testamento saepe requirit. Et quodcumque latet in littera, in spiritu profert. Hoc totum quare dixi? Quia scriptum est: Annuntiate de die in diem salutare ejus. Propterea et apostoli bini mittuntur: propterea non habemus unum oculum, sed duos. Propterea duas habemus aures, propterea duas nares, propterea duo labia, propterea duas manus, duos pedes. Nihil in nobis unum habemus, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
illũ de die indiẽ. hoc ẽ. in ueteri & nouo testa¬
mento : qui duo dies unã lucẽ faciunt. hopter¬
ea sc̃ribi᷑ & in leuitico. Om̃e autẽ animal
quod findit ungulã & ruminat : mundũ ẽ.

Expanded text:
illum de die in diem, hoc est, in veteri et in novo Testaillum de die in diem, hoc est, in veteri et in novo Testamento: quae duo dies unam lucem faciunt. Propterea scribitur et in Levitico: Omne autem animal quod findit ungulam et ruminat
Abbreviated transcription (Latin):
laudasti hocdie : lauda & crastino : Uidet᷑ qui¬
dẽ sensus eẽ. simplex. sed michi uidet᷑ aliud
sacramenti latere : Annuntiate de de in diẽ
salutare eiꝰ Non potest laudari saluator.
nisĩ in die Debuerat enĩ dicere laudate do¬
minũ die ac nocte: si de ista die diceretur
Debemꝰ enĩ dicere hoc  si scdm literã intelli¬
gimꝰ Si ergo in die laudamꝰ dñm. iterũ in
noc te laudare ñ posuimꝰ .  Uidete ergo qued.
dicat. Quandocumq laudatis dnm: semꝑ
illũ in luce laudate Non in tenebris peccatoꝵ.
sẽd in luce uirtutũ: Semꝑ in anima tua solxp̃i
oriat᷑ : ut semꝑ in te nascat᷑ lumen nouũ. An-¬
nuntiate de die in diẽ salutare eiꝰ: Dicamꝰ &
aliter. Duo sũnt dies: ñ tres ñ quatuor non
quinq Duo sunt dies uetus testam̃tũ & nousũ
Et in illo xp̃s lucet: & in isto xp̃s lucet
Nolite eũ tantũ laudare in ueteri testamento.
ne sits iudȩi Nolite eũ tantũ laudare in
nouo testam̾ento: ne sĩtis manichei Laudate

Expanded text:
laudasti hodie, lauda et crastino. Videtur quidem sensus esse simplex: sed mihi videtur aliquid sacramenti latere. Annuntiate de die in diem salutare ejus. Non potest laudari Salvator, nisi in die. Debuerat enim dicere: Laudate Dominum die ac nocte, si de ista die diceretur. Debemus enim dicere hoc, si secundum litteram intelligimus. Si ergo in die laudamus Dominum iterum in nocte laudare non possumus? Videte ergo quid dicat: Quandocumque laudatis Dominum, semper illum in luce laudate: non in tenebris peccatorum, sed in luce virtutum. Semper in anima tua sol Christi oriatur: ut semper in te nascatur lumen novum. Annuntiate de die in diem salutare ejus. Dicamus et aliter: Duo sunt dies, non tres, non quatuor, non quinque. Duo sunt dies, vetus Testamentum, et novum. Et in illo Christus lucet, et in isto Christus lucet. Nolite eum tantum laudari in veteri Testamento, ne sitis Judaei: nolite eum tantum laudare in novo Testamento, ne sitis Manichaei. Laudate
Abbreviated transcription (Latin):
meo exercitu ẽ. Aduersũs malignantes. aduer¬
sus diabolũ & exercitũ eiꝰ. Autꝰ quis stabit
mecũ. Uidetẽ ordinẽ. Non dixt primũ quis
stabit & quis resurget : sed quis resurget aut
quis stabit. Primũ enĩ surgimus: deinde stamꝰ
Aut quis stabit mecũ. aduersus operantes
inqͥtatẽ. Quasi imperator stęt. & dicat
Iuis uenit in exercitu meo.
is̃ quia dñs adiuuauit me. paulominus habi.¬
tauit in inferno anima mea. Propt̾ea dñe re.¬
surgo : quia tu siusti ad inferos & resurrexisti
Detenta fuissẽt anima mea apud inferos: si ñ
tua anma de inferis resurrexissẽt
Si dicebã motus ẽ. pes meus Considerans fra¬
gilitatẽ meã. & imbecillitatẽ humanã. ñ pu¬
tabam pedẽ meũ firmo stare gradu: Ubicũq
ponebã pedẽ : lapsũ tinebã. Rursũ cogitabã
nomen tuũ: & firmo stabam pede
Secundũ multitudinẽ doloꝵ meoꝵ : consolationes¬

Expanded text:
meo exercitu est. Adversus malignantes, advermeo exercitu est. Adversus malignantes, adversus diabolum, et exercitum ejus. Aut quis stabit mecum? Videte ordinem: Non dixit primum, quis stabit, et quis resurget: sed, quis resurget et quis stabit. Primum enim surgimus, deinde stamus. Aut quis stabit mecum adversus operantes iniquitatem? Quasi imperator stet et dicat: Quis venit in exercitu meo? Nisi quia Dominus adjuvit me, paulominus habitavit in inferno anima mea. Propterea, Domine, resurgo, quia tu fuisti ad inferos, et resurrexisti. Detenta fuisset anima mea apud inferos, si non tua anima de inferis resurrexisset. Si dicebam: motus est pes meus. Considerans fragilitatem meam, et imbecillitatem humanam, non putabam pedem meum firmo stare gradu: ubicumque ponebam pedem, lapsum timebam. Rursum cogitabam nomen tuum, et firmo stabam pede. Secundum multitudinem dolorum meorum in
Abbreviated transcription (Latin):
dñ: unũ tibi in duplex diuidit᷑. Tibi enĩ dies¬
mitigat malos: & peccatori fodit fõueam:
Iuis consurget michi aduersus malignantes :
& ꝓpterea obscuri sunt. & nimiȩ difficultatis ẽ.
sc̃ire in singulis uersiculis qui loquatur. Quiscon¬
sũrget michi aduersus malignantes. aut quis sta¬
bit̾ mecũ aduersus eos qui operant᷑ iniqͥtatẽ:
Hos uersiculos saluator loquit᷑. Ego sc̃s sum.
in cruce subleuatꝰ sũ. mortuus sũ. resurrexi. &
ad cȩlos uctor ascendi Quis ẽ. putas de sc̃ĩs.
qui mecũ resurget : Ergo quod dic̃ hoc est
ꝓpterea resurrexi: ut & alii mecũ resurgerent.
Quis resurget michi: Quando dicit quis: ceteros
puocat ad resurgendũ. Quomͦ enĩ legimꝰ in iãia
quẽ mittã ad po̾płm istũ. & quis ibitꝰ nobis. sic
sicut isaia ipsẽ sẽ offert . sic & dñs ꝓuocat nos
dicens. Quis consurget michi aduersũs malignan¬
tes. Quixunq resurrexerit michi resurget. de

Expanded text:
Domini, unum tibi in duplex dividitur. Tibi enim diesDomini, unum tibi in duplex dividitur. Tibi enim diesmitigat malos; et peccatori fodit foveam. Quis consurget mihi adversus malignantes: et propterea obscuri sunt, et nimiae difficultatis est scire in singulis versiculis quis loquatur. Quis consurget mihi adversus malignantes: aut quis stabit mecum adversus operantes iniquitatem? Hos versiculos Salvator loquitur: Ego sanctus sum, in cruce sublevatus sum: mortuus sum, resurrexi, et ad coelos victor ascendi. Quis est putas de sanctis, qui mecum resurget? Ergo quod dicit, hoc est: Propterea resurrexi, ut et alii mecum resurgerent. Quis resurget mihi? Quando dicit Quis, caeteros provocat ad surgendum. Quomodo enim legimus in Isaia: Quem mittam ad populum istum, et quis ibit nobis ? etc. Sicut Isaias ipse se offert: sic et Dominus provocat nos dicens: Quis resurget mihi adversus malignantes? Quicumque resurrexerit, mihi resurget: de
Abbreviated transcription (Latin):
ba respondent immico: Dieb ac noc tib in cagita¬
tione sum. Cũ autẽ dies iudicii aduenerit. om̃ña
illa quae cogitauerã pereunt. & quodeunq deus
dyxerit hoc loquor. Propterea & dñs in euan¬
gelio ait Quando statis ante uidices. ñ cogi¬
teas quid respondeatis: quia dñs dabit uobis
i illa hora quid respondeatis. Dñs sc̃it cogita¬
tiones hominũ .: qm̃ uanae sunt Uana cogitatio
felix est: cogitare domino
B eatus homo quẽ tu erudieris dñe. Felix ẽ: qui
deo magistro utitur. Et de lege tua docueris eũ:
Ut mitiges eũ a dieb malis Uidete quid dicat
Beatus homo quẽ tu erudieris dñe . & delege
tua docueris eũ. Hoc ẽ. scripturis sc̃is tuis: hoc
autẽ quid ꝓdest ut doceat᷑ ille de lege tua:
Ut mitiges eũ a dieb malis: Uidetis igitur
qm̃ sc̃ientia & exercitatio & opera. de sc̃ripturis.
mitigant nobis dies malos. Donec fodiatur
peccatori fouea. Quando tu erudieris de lege

Expanded text:
ba respondent inimico. Diebus et noctibus in cogitaba respondent inimico. Diebus et noctibus in cogitatione sum. Cum autem dies judicii venerit, omnia illa quae cogitaveram, pereunt: et quodcumque Deus dixerit, hoc loquor. Propterea et Dominus in Evangelio ait: Quando stabitis ante judices, non cogitetis quid respondeatis: quia Dominus dabit vobis in illa hora quid respondeatis . Dominus scit cogitationes hominum quoniam vanae sunt. Una cogitatio felix est, cogitare de Domino. Beatus homo quem tu erudieris, Domine. Felix est qui Deo magistro utitur. Et de lege tua docueris eum: ut mitiges ei a diebus malis. Videte quid dicat: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum: hoc est, Scripturis tuis. Hoc autem quid prodest, ut doceatur ille de lege tua? Ut mitiges ei a diebus malis. Videtis igitur quoniam scientia, et exercitatio, et opera de Scripturis mitigat nobis dies malos? Donec fodiatur peccatori fovea. Quando tu erudieris de lege
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs scit cogitationes hominũ : qm̃ uanae sunt
Legimꝰ mꝰ poemate sȩculariũ. curare se hominiĩ
O qͦuantũ ẽ. in reb inane : Et gentiles & philo¬
sõphi. istũ uersiculũ ad cęlũ leu̾ant Et quid
dicunt . Nichil potuit p̾rudentius dici Ecce
rusticanus nr̃ hebręus. ante tanta scła hoc locu¬
tus ẽ. Et quid dicit̾: Dñs scit cogitationes
hominũ : qm̃ uanae sunt. Uultis scire qm̃ cogi¬
tationes hominũ uane sunt: Pater & mater
nutriunt filiũ. ꝓmittunt sibi de illo felicitatẽ.
mittunt ad stucha. erudiunt. uenit usq ad
adolescentiã : disponunt ut iam militet. Cum
om̃ia cogitauerint ꝑ annos triginta : una febri¬
cula uen̾it. & tellit̾ om̃s cogit᷑ationes. Inmmcũ
habeo. & dies udicii ẽ. atricesima die Bieb
ac noc t̾ib nichil aliud cogito. nisi quid illi res-¬
pondeã: In lectulo meo sũ. & cogitatio mea absen.¬
ti respondet inmico:. Non ẽ. ibi mmimicus: & uer¬

Expanded text:
Dominus scit cogitationes hominum: quoniam vanae sunt. Dominus scit cogitationes hominum: quoniam vanae sunt. Legimus in poeta saeculari: O curas hominum! o quantum est in rebus inane! Et gentiles, et philosophi istum versiculum ad coelum levant. Et quid dicunt? Nihil potuit prudentius dici: Ecce rusticanus noster Hebraeus ante tanta saecula hoc locutus est. Et quid dixit? Dominus scit cogitationes hominum: quoniam vanae sunt. Vultis scire quoniam cogitationes hominum vanae sunt? Pater et mater nutriunt filium: promittunt sibi de illo felicitatem: mittunt ad studia, erudiunt: venit usque ad adolescentiam, disponunt ut etiam militet. Cum omnia cogitaverint per annos triginta, una febricula venit, et tollit omnes cogitationes. Inimicum habeo: et dies judicii est ad triginta dies, diebus et noctibus nihil aliud cogito, nisi quod illi respondeam. In lectulo meo sum, et cogitatio mea absenti respondet inimico. Non est tibi inimicus, et ver
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt dm̃ habere membra. quae etiã nos
habemus. Uerbi causa dicit᷑ ds̃ habere oculos
Oculi dñi respiciunt om̃ia: manis dei fac̃ om̃ia
Et audiuit in quit adam sonũ pedũ ch̃i deam¬
bulantis in paradrso. Haxc simpliciter audins.
& humanas imbecillitates ad dĩ magnificentiã
refer̃. Ego autẽ  qͣđ ds̃ totus oculus ẽ. totus
manus e. totus pes ẽ. Totus oculus ẽ: quia om
ma iudet Iotus manus ẽ: quia om̃ia operat᷑
Totus pes ẽ. quia ubiq ẽ Ergo uidete qͥd
dicat: Iui plantauit aurẽ ñ audiec : Non
dixit qui plantauit aurẽ. ergo ipse aurẽ non
habet. Non dix ergo ipse oculos ñ habet
Sed quid dixit. Iui plantauit aurẽ ñ audict :
Qui fixͥit oculũ ñ considerat : Membra tulit.
efficientias dedit
ui corripit gentes ñ arguet. Qui alios decet
ergo ipsẽ ñ nouit . Iui docet hominẽ scientiã
Sũbaudit᷑. ergo ipsẽ non habet scientiam:

Expanded text:
qui dicunt Deum habere membra, quae etiam nos qui dicunt Deum habere membra, quae etiam nos habemus. Verbi causa: Dicatur Deus habere oculos: oculi Domini respiciunt omnia: manus Dei facit omnia. Et audivit, inquit, Adam sonum pedum Domini deambulantis in paradiso . Haec simpliciter audiunt, et humanas imbecillitates ad Dei magnificentiam referunt. Ego autem dico quod Deus totus oculus est: totus manus est: totus pes est. Totus oomnia operatur; totus pes est, quia ubique est. Ergo videte quid dicat: Qui plantat aurem, non audiet? Non dixit qui plantavit aurem, ergo ipse aurem non habet? Non dixit, ergo ipse oculos non habet? Sed quid dixit? Qui plantavit aurem, non audiet? Qui finxit oculos, non considerat? Membra tulit, efficientias deditui corripit gentes, non arguet. Qui alios docet, ergo ipse non novit? Qui docet hominem scientiam. Subauditur, ergo ipse non habet scientiam?
Abbreviated transcription (Latin):
uenã interfecer̃. Uidua illa quae dm̃ uirũ ha¬
bere desiuit. anima ẽ. peccatoris: Aduena ẽ:
qui ñ ẽ. habitator. Hoc ẽ. qui ñ habitat. Ille
qui nuꝑ crediderat: repente scandalitatus pen̾t
Et pupillos occider̃. & dixer̃ ñ uidebit dñs¬
Non miremur si pupilli dicunt᷑ ubi uidua ẽ.
Sic̃ enĩ indua anima peccatoris ẽ: sic pupil¬
los illos dic̃. qui patrẽ amiser̃ habere dm̃
Et chxer̃ Quid dixer̃. : Non uidebit dñs.
nec intelliget ds iacob Hoc dic̃ om̃is qui op¬
primit scõs. Illis dicentibus: udete sp̃s sc̃s
quid respondeat
ntelligite qui insipientes estis in popło: & stul¬
ti aliquando sapite
Q ii plantauit aurẽ: ñ audiet.⁊ Qui figulus ẽ.
ignorat uas suũ : Iui aliũ facit audire. Ergo
ip̃sẽ ñ audiet.: Qui michi dedit oculos. ergo
ipsẽ ñ uidet : Qui auctor ẽ. intelligentiae
mex. ipse ñ intelligit. Iste locus aduersus
eos maxime facit: qui antropomorphi sũnt.

Expanded text:
venam interfecerunt. Vidua illa quae Deum virum havenam interfecerunt. Vidua illa quae Deum virum habere desivit, anima est peccatoris. Advena est qui non est habitator, hoc est, qui non habitat. Ille qui nuper crediderat, repente scandalizatus perit. Et pupillos occiderunt, et dixerunt: non videbit Dominus. Miramur si pupilli dicuntur, ubi vidua est? sicut enim vidua, anima peccatoris est: sic pupillos illos dicit, qui Patrem amiserunt habere Deum. Et dixerunt. Quid dixerunt? Non videbit Dominus: nec intelliget Deus Jacob. Hoc dicit omnis qui opprimit sanctos. Illis hoc dicentibus videte Spiritus sanctus quid respondeat. Intelligite qui insipientes estis in populo: et stulti aliquando sapite: Qui plantavit aurem, non audieignorat vas suum? Qui alium facit audire, ergo ipse non audiet? Qui mihi dedit oculos, ergo ipse non videt? Qui auctor est intelligentiae meae, ipse non intelligit? Iste locus adversus eos maxime facit, qui Antropomorphitae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Isti ergo peccatores ñ solũ non flectunt ceriucẽ.
sed libere post peccatũ suũ gloriantur
Effabunt᷑ & loquent᷑ iniqͥtatẽ Proprie hoc de
hereticis loquitur . Loquent᷑ om̃s qui operant᷑
imquitatẽ: Uiclete signũ. Qui malȩ loquit.
necessẽ ẽ. ut male faciat. Ex abundantia autẽ
cordis. os loquit᷑ Ubicimq conscientia uulnera¬
ta ẽ: ibi in ore facile peccatur
humiliat᷑. dĩ popłs oprimit᷑. Popłm tum̃ dñe hu¬
miliauer̃. Popłs dei humiliatur. & mmitatur¬
dm̃ qui humiliatus fuit. & mitis corde
iduã & aduenã int̾fẽcer̃. & pupillos occider̃.
Et dixer̃. ñ iniebit dñs. Licet hoc manifestũ
sit scđm historiã. semꝑ enĩ quicunq p̃sidio m¬
diget facile oprimitur. & quanto aliquis humili¬
orͦ fuerit. tanto ille magis qui opronit offendit̃
dm̃ : tamen & scđ̾m tropologiã. int̃p̃temur.
Dixerã enĩ de hereticis hocꝰ dici. uduã & ad¬

Expanded text:
Isti ergo peccatores non solum non flectunt cervicem, Isti ergo peccatores non solum non flectunt cervicem, sed libere post peccatum suum gloriantur. Effabuntur et loquentur iniquitatem. Proprie haec de haereticis loquitur. Loquentur omnes qui operantur iniquitatem. Videte signum: Qui loquitur, necesse est ut male faciat. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Ubicumque conscientia vulnerata est, ibi in ore facile peccatur. humiliatur: Dei populus opprimitur: Populum tuum, Domine, humiliaDeum qui humilis fuit, et mitis corde. Viduam et advenam interfecerunt, et pupillos occiderunt: et dixerunt, non videbit Dominus. Licet hoc manifestum sit secundum historiam, semper enim quicumque praesidio indiget, facile opprimitur, et quanto aliquis humilior fuerit, tanto ille magis qui opprimit, offendit Deum: tamen et secundum tropologiam interpretemur: dixeram enim de haereticis hoc dici. Viduam et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ris enĩ ꝓpt̃ea panẽ dare & aquã dare bibere:
igit᷑ sic ẽ. accipiendũ. sed alio sẽnsũ Si teꝑ
cusserit inimicus tuus. tu ei p̃be & alterã maxil¬
lam. Si tibi ille male fẽcerit. tu illi fac bene
to Uncit᷑ enĩ crudelitas illius. patientia tua
Si sagittã dirigis in lapidẽ. & lapis durus fuerit.
ñ solũ ñ infigitur sed reflit. Sic mimicus tuus
si te ꝑcusserit. & reꝑcussus ñ fuerit. patientia
superatus ad meliora reuerutur.
Usq quo peccatores dñe. usquaquo pecettores glo¬
riabunt᷑:: Impatientia humana. ñ uult dei
habere patientiã. Miseri qui uolumꝰ nobis dm̃
ẽẽ. patientẽ. & mimicis impatientẽ: Si quando
peccamꝰ. patientẽ cupimꝰ. Si quando aliquis in
nos deliquerit: in ipsũ non uolumꝰ eẽ. patien.¬
tẽ dm̃. Usq quo peccatores gloriabunt᷑. : Non
eis sufficit peccare : sed etiã in peccatis glorian¬
tur. Prima infelicitas ẽ. peccare. Secunda in-¬
felicitas inmo nouissĩma. ñ agere pęnitentiã

Expanded text:
is enim propterea panem dare, et aquam dare bibere, igitur sic accipiendum, sed alio sensu. Si te percutit inimicus, tu ei praebe et alteram maxillam . Si tibi ille malefacit, tu illi fac bene. to. Vincitur enim crudelitas illius patientia tua. Si sagittam dirigas in lapidem, et lapis durus fuerit: non solum non infigitur, sed resilit. Sic inimicus tuus si percusserit, et repercussus non fuerit, patientia tua superatus, ad meliora convertitur. Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur? Impatientia humana non vult Dei habere patientiam. Miseri nos, qui volumus nobis Deum esse patientem, et inimicis impatientem. Si quando peccamus, patientem cupimus Deum. Si quando aliquis in nos deliquerit, in ipsum non volumus esse patientem Deum. Usquequo peccatores gloriabuntur? Non eis sufficit peccare, sed etiam in peccatis gloriantur. Prima infelicitas est peccare: secunda infelicitas, immo novissima, non agere poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate dño om̃is terra. Om̃is autẽ terra. &
adultera ẽ. & homicida: & om̃ia peccata terrena
sũnt Si autẽ uniueriã peccata terrẽna sun.
qualecunq peccatũ habueris. age penitentiã
& saluus eris
Cantate dño. benedicite nomen eiꝰ Nomen
dñi: saluatoꝵ ẽ. Ex eo qđ in nobis factus

Expanded text:
Cantate Domino, omnis terra. Omnis autem terra, et Cantate Domino, omnis terra. Omnis autem terra, et adultera est, et homicida, et omnia peccata terrena sunt. Si autem universa peccata terrena sunt: qualiacumque peccata habueris, age poenitentiam et salvus eris. Cantate Domino, et benedicite nomini ejus. Nomen Domini Salvator est, ex eo quod in
Abbreviated transcription (Latin):
de anima nr̃a Ceterũ possũmꝰ & aliter̃ docere :
quando aeccła xp̃i instruebat᷑ post rumã. U¬
deamꝰ ergo. post istũ titulũ quid sẽquit᷑
aritate dño canticũ nouũ felix peni¬
tentia. licet rueris: tamen si ȩgeris pęni¬
tentia. noua domꝰ xp̃i dicit᷑. Cantate
dño canticũ nouũ Noua domꝰ : nouũ meret᷑
canticũ. Cantate dño canticũ nouũ Qui can¬
tat . Cantate dño om̃is terra Si de templo
Inerusolimae dicit᷑ o uidȩe. quomͦ om̃is terra
puocat᷑ ad laudẽ : Canttrte dño om̃is terra
Iste locus. & uidȩũ uincit & nouatianũ Can¬
tate dño om̃is terra Non hierusolima: sed
om̃is mundus. Hic : iudeus occidit̾ Cantate
dño om̃is terra : nouatianus occidit᷑. Quomodo:
Dicit enĩ nouatianus. Sunt aliqua peccata.
ꝓ quib debemꝰ agere pęnitentiam Ac si dicat
De mendatio. de ꝑiurio. de furto. Ceterũ qui
fornicatus fuerit̾. qui homicidiũ fecerit. iste
agere ñ potest pęnitentiã Auidi quid dicat

Expanded text:
e anima nostra. Caeterum possumus et aliter dicere: quando Ecclesia Christi instruebatur post ruinam. Videamus ergo post istum titulum quid sequatur. Cantate Domino canticum novum. Felix poenitentia: licet rueris, tamen si egeris poenitentiam nova domus Dei diceris. Cantate Domino canticum novum. Nova domus, novum meretur canticum. Cantate Domino canticum novum. Cui cantate? Cantate Domino, omnis terra. Si de templo Jerosolymae dicitur, o Judaee, quomodo omnis terra provocatur ad laudem? Cantate Domino, omnis terra. Iste locus et Judaeum vincit, et Novatianum. Cantate Domino, omnis terra. Non Jerusalem, sed omnis mundus. Hic Judaeus occiditur. Cantate Domino, omnis terra. Novatianus occiditur. Quomodo? Dicit enim Novatianus: Sunt aliqua peccata, pro quibus debemus agere poenitentiam. Ac si dicat: De mendacio, de perjurio, de furto. Caeterum qui fornicatus fuerit, qui homicidium fecerit: iste agere non potest poenitentiam. Audi quid dicat;
Abbreviated transcription (Latin):
inuocant nomen eiꝰ: Samuel: leuitici ordi¬
nis regulã tenet: Quod ephoth illud line¬
um atq candidũ figurauit. ostendens canca¬
dũ effici posse. qui penitentia nomen dñi in¬
uocans. Lacrinis nigredinẽ peccati diluere̾t
nuocabant dnm̃ : Apł̃i: Et ipsẽ exaudiehat
eos: in columna nubis loquebat᷑ ad eos. lo¬
cutus ẽ. dñs de nube filiis issł Sed & de-¬
inceps affatus ẽ. apłis de uelamento carnis
assumptae: in quo diumitas obũbrata latebiat
Custodiebant testimonia eiꝰ : & p̃ceptũ qđ dedit
illis Nichil de his ad irritũ deluxerunt
deduxisti: quia placita erant tibi

Expanded text:
invocant nomen ejus. Samuel Levitici ordiinvocant nomen ejus. Samuel Levitici ordinis regulam tenet: quod Ephod illud lineum atque candidum figuravit : ostendens candidum effici posse, qui per poenitentiam nomen Domini invocans, lacrymis nigredinem peccati diluerit. Invocabant Dominum. Apostoli. Et ipse exaudiebat eos: in columna nubis loquebatur ad eos. Locutus est Dominus de nube filiis Israel : sed et deinceps affatus est apostolos de velamento carnis assumptae: in quo divinitas obumbrata latebat. Custodiebant testamentum ejus: et praeceptum quod dedit illis. Nihil de his ad irritum deduxerunt.deduxisti: quia placita erant tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
diuidicare : & ꝑ ꝓp̾riũ udiciũ condemnare
mala sua. & sic honoret regẽ xeternũ dm̃
Tu parasti directiones. In popłis: sed ꝓprio
uitio deprauati sunt. Iudiciũ & iustitiã in
iacob tu fecisti. Non solũ in patriarchis. sed
etiã in popło xp̃iano : qui meruit primogenita
senioris
xaltate dnm̃ dm̃ nr̃m. Ut sit excelsus in
sed hic ꝓprie corpus dominicũ dicit: in quo
maiestas diunitatis tanquã suꝑ sc̃abellũ sterit
Scm̃ enĩ eũ dici: sẽpe docuimꝰ: Qd autẽ
adorari debeat᷑. eõ ascendente apłi docuer̃:
cũ ad orantes regress̃ sunt in hierłm. Sed
ad erucẽ dnũcã. & ad animã sc̃ãm: haec
referenda surit
Morses & aaron in sacerdotib eiꝰ. Quã quã
unus legis. alter sacerdotii regulã teneat.
tanquã u̾terq aduentũ dñi sacerdotali p̃co¬
Nio uel in legalib tubis. uel in uestis tintin¬
nabulis nuntianit : Et samuel inter eos qui

Expanded text:
dijudicare, et proprio judicio condemnare dijudicare, et proprio judicio condemnare mala sua, et sic honoret aeternum regem Deum. Tu parasti dilectiones in populis. Sed proprio vitio depravati sunt. Judicium et justitiam in Jacob tu fecisti. Non solum in patriarchis: sed etiam in populo Christiano, qui meruit primogenita senioris. Exaltate Dominum Deum nostrum. Ut sit excelsus in sed hic propheta corpus Dominicum dicit, in quo majestas divinitatis tamquam super scabellum stat. Sanctum enim eum dici saepe docuimus. Quod autem adocum adorantes regressi sunt in Jerusalem . Sed et ad crucem Dominicam, et ad animam sanctam haec referenda sunt. Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus. Quamquam unus legis, alter sacerdotii regulam teneat: tamen uterque adventum Domini sacerdotali praeconio, vel in legalibus tubis, vel in tintinnabulis nuntiavit. Et Samuel inter eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidetͣ quidẽ melior eẽ. ab cõ qui iacet:. Tam̃:
necdũ uenit ad eiꝰ felicitatẽ qui stat: Demq
& adam quando sẽ abscondit a facie dĩ. ambu¬
labat e dñs post meridiẽ. Dicit aliquis
Si adam offenderat. & de paradiso fuerat eie¬
ctus : ergo imꝑfẽcta felicitate ẽ. cuicũq am¬
bulat deu̾s. Et ego dico: Si adam penitus
occisus fuisset. & non ei datus fuisset locus peni¬
tentiae : iacuissẽt ei cds̃. Nunc uero quia di¬
tus ẽ. ei locus penitentiae: ꝓpterea ei ambulat ds̃
Dñs in syon magnus: & excelsus suꝑ om̃s popłos
Ascendens cȩlos excelsũs om̃ib factus. unde
nos actusq nr̃os ꝑ singulos dies speculat᷑
C onfiteant᷑ nomini tuo magno : qm̃ terribile
& scm̃ ẽ. Preparant se scĩ ad confitendũ
nomim cuo : quod ẽ. scm̃ Si quidẽ tu dixi
sti. Scĩ estote. q̾ ego sc̃s sũ Et honor
regis iudiciũ diligit : Debet se prius homo

Expanded text:
videtur quidem melior esse ab eo qui jacet, tamen videtur quidem melior esse ab eo qui jacet, tamen necdum venit ad ejus felicitatem qui stat. Denique et Adam quando se abscondit a facie Dei: ambulabat ei Deus post meridiem . Dicat aliquis: Si Adam offenderat, et de paradiso fuerat ejectus: ergo imperfecta felicitate est cuicumque ambulat Deus. Et ego dico: Si Adam penitus occisus fuisset, et non ei datus fuisset locus poenitentiae, jacuisset ei Deus. Nunc vero quia datur ei locus poenitentiae: propterea ambulat ei Deus. Dominus in Sion magnus, et excelsus super omnes populos. Ascendens ad coelos, excelsior est omnibus factus: unde nos actusque nostros per singulos dies speculatur. Confiteantur nomini tuo magno: quoniam terribile et sanctum est. Praeparent se sancti ad confitendum nomsti: Sancti estote: quia ego sanctus sum . Et honor regis judicium diligit. Debet se prius homo