comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
equitur
callacio. quã inp̃sidib ꝓuinci¬
arum consistere suꝑus dictũ
ẽ. Preses gͥ ẽ: qui inrure redden¬
do ꝓuincialib p̾sidet. hic autẽ
equi ꝙ unqui debet habere no¬
qd̾ iustũ ẽ exequendi. Nam sic̃
medico euentus mortalitatis im¬
putari ñ debet.ita siquid triste
ꝑ imꝑiciam eiꝰ contigerit: ei
merito imputat᷑. Qd̾ si nouit
ꝙ ñ uult: non exignorantia.
s ex malicia condẽpnat᷑. finis
siquidẽ utriusq dampnatio ẽ.
tia ꝓcurau̾it. Nam si ignoran¬
cia inuincibilis ẽ: ñ affert mor¬
tẽ s ab innatis tenebris excu¬
satur. Si uͦ scit uult equitati
seruire nec potest: ñ tam p̃si¬
dis ẽ culpa quã pͥncipis. S ad
religionẽ nidicis ħ eadem ꝑ¬
luntatẽ boni. uires exeq̃ndi.
ꝙ sacram̃to debeat ẽe legibꝰ obligat᷑:
ut sͥ omĩo illicitum nouerit
ab earum sinc̾itate diuertere.
slam de sapientia eiꝰ: sapĩa
docet. Iudex inquit sapiens¬

Expanded text:
equitur collatio, quam in praesidibus provinciarum consistere superius dictum est. Praeses igitur est qui in jure reddendo, provincialibus praesidet. Hic autem aequi et iniqui debet habere noquod justum est, exsequendi. Nam sicut medico eventus mortalitatis imputari non debet, ita si quid triste per imperitam ejus contigerit, ei merito imputatur. Quod si novit, et non vult, non ex ignorantia, sed ex malitia condemnatur. Finis siquidem utriusque damnatio est:tia procuraverit. Nam si ignorantia invincibilis est, non affert mortem, sed ab innatis tenebris excusatur. Si vero scit, et vult aequitati servire, nec potest, non tam praesidis est culpa, quam principis. Sed ad religionem judicis haec eadem luntatem boni, vires exsequendi, et sacramento debeat esse legibus obligatus; ut sibi omnino illicitum noverit, ab earum sinceritate divertere. Nam de sapientia ejus, Sapientia docet. Judex, inquit, sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi curandi ft̾ qͥb curtur.
Si uelis ꝑnicit̾ currere. pe¬
des curandi st̃ quib currit᷑.
Itidem si pugillare ualde
uelis. brachia uegetanda st̃
quib pugillat᷑. Similiter in
mecũ reputare. ꝙ ꝓinde ut
res ẽ admirari. cur ñ etiã
animũ sirũ rõne excolant.
Que qͥdem ratio uiuendi
om̃ib eque necessaria ẽ: Ngn
ratio pingendi nec ratio sal¬
lendi quas qui uis bonus si¬
ne ulla animi urtuꝑatione
sine turpitudine sine labore
contẽpserit. Nescio ut ÷ͥ me¬
mas tibiis canere. s ñ pudet
me tibicinẽ ñ eẽ. Nescio ire
appelles colorib ꝑingere s ñ
pudet me ñ ẽẽ significũ. Et¬
idem in cet̾is artib si õs ꝑseqͣr.

Expanded text:
oculi curandi sunt, quibus cernitur; oculi curandi sunt, quibus cernitur; si uelis perniciter currere, pedes curandi sunt, quibus curritur; itidem si pugillare ualde uelis, brachia uegetanda sunt, quibus pugillatur. Similiter in mecum reputare et proinde, ut res est, admirari cur non etiam animum suum ratione excolant. Quae quidem ratio uiuendi omnibus aeque necessaria est, non ratio pingendi nec ratio psallendi, quas quiuis bonus uir sine ulla animi uituperatione, sine turpitudine, sine rubore contempserit. Nescio ut Ismenias tibiis canere, sed non pudet me tibicinem non esse; nescio ut Apelles coloribus pingere, sed non pudet me non esse significem; itidem in ceteris artibus, ne omnis persequar,
Abbreviated transcription (Latin):
t licet ii tibicines uani¬
tatis alioꝵ supplanta¬
tiomi semꝑ insistant. incõmen¬
datione illiꝰ qd̵ maxime suũ
aut minꝰ. Tunc enĩ qͥsq maxi¬
me ꝙ de suo cõmendat᷑. cũ ad
sapientie laudes lingua p̃di
aliena st̃. Siuimi cuiꝰq qd̾ sapit.
Suũ inquã. ñ tñ ases ab eo
cuiꝰ munꝰ ẽ. quieqͥd laudem
meret᷑ in homine. Et hic qͥdem
ñ meus ẽ sermo. s quẽ omĩũ
sapientũ cetus con celebrat.
ꝙ quẽ in libro qͥ inscribit᷑ de
do socratis facile ẽ inuenire.
Cuius uerba ꝓpter elegantiã
sensuũ. & orationis lepidam
uenustatẽ curam inserere: ut
his qͥ scribunt᷑ ꝓmptiꝰ ad hibe¬
at᷑ sides. cũ de purissimo fonte
maioꝵ eadem ꝓfluxisse consis¬
t̾it. Ait itaq apuleius. Nicħ
eque miror: quã cum om̃s ꝙ
cupiant optime uiuere. ꝙ sci¬
ant ñ alia re uii quã animo.
nec fieri posse quin ut oꝑti
me niuas anmꝰ colendussit:
tñ hoĩes aninũ suũ ñ colant.
At siqͥs uelit acriter cͥnere:

Expanded text:
t licet hi tibicines vanitatis, aliorum supplantationi semper insistant, in commendatione illius quod maxime suum aut minus. Tunc enim quisque maxime, et de suo commendatur, cum ad saaliena sunt. Suum cujusque, quod sapit. Suum, inquam, non tamen a se, sed ab eo cujus munus est, quidquid laudem meretur in homine. Et hic quidem non meus est sermo, sed quem omnium sapientum coetus concelebrat, et quem in libro, qui inscribitur de Deo Socratis, facile est invenire. Cujus verba propter elegantiam sensuum, et orationis lepidam venustatem, curavi inserere, ut his quae scribuntur, promptius adhibeatur fides, cum de purissimo fonte majorum eadem profluxisse constiterit. Ait itaque Apuleius: Nihil aeque miror, quod cum omnes et cupiant optime vivere, et sciant non alia re vivi quam animo, nec fierme uiuas, animus colendus sit, tamen animum suum non colant. At si quis uelit acriter cernere,
Abbreviated transcription (Latin):
te sorbitione castrari ꝙ pꝰqũa
inpontificat fuerint allecti:
uiros eẽ desin̾e. In in mensũ
pagina ꝓtendet᷑ si ea ꝑstrinyxe¬
ro: que inhac parte tragitiora¬
ceam: ꝓdiderunt s tñ nec õs
istos arbitror suffecisse ad hãc
non dico maliciã delendam
aut repͥm̃dam. s nec ad expo-¬
nendã. Si dix̾o qd̾ multi sunt
exꝑti qr nec melior pedib sili¬
cẽ que concutit atrũ quã q̃
seruorũ uehit᷑ cͥuice sirorum:
hoc ininuriã mulierũ dic¬
tũ malicia calũpniabit᷑. Nich
enĩ melius nicħ utilius mu¬
liere pudica. nicħ eorum q̃
possunt ex cogitari iocundiꝰ
his qͥ contin̾e non possunt
aut nolunt. S desipientis ẽ.
abhis laudem sꝑare. que nem¬
am rectius mentur qũã głam :
si tñ mod̾ationis bono fuerĩt
temꝑata. Alioquin ñ uenia
s pena. s ignominia utͥusq
libidinis macłam ꝓseq̃tur. nͥ
forte decorus habendꝰ sit. qͥ in
hircũ tͣnsformet᷑ aut suẽ

Expanded text:
tae sorbitione castrari, et postquam tae sorbitione castrari, et postquam in pontificatum fuerint allecti, viros esse desinere. In immensum pagina protendetur, si ea perstrinxero, quae in hac parte tragici, oraceam, prodiderunt. Sed tamen nec omnes istos arbitror suffecisse ad hanc, non dico malitiam delendam, aut reprimendam, sed nec ad exponendam. Si dixero quod multi sunt experti, quia Nec melior, pedibus silicem quae concutit atrum, Quam quae servorum vehitur cervice suorum. hoc in injuriam mulierum dictum, malitia calumniabitur. Nihil enim melius, nihil utilius muliere pudica, nihil eorum quae possunt excogitari jucundius his, qui continere non possunt, aut nolunt. Sed desipientis est ab his laudem spectare, quae veniam rectius merentur quam gloriam, si tamen moderationis bono fuerint temperata. Alioquin non venia, sed poena, sed ignominia, utriusque libidinis maculam prosequetur: nisi forte decorus habendus sit, qui in hircum transformatur aut suem.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is uirtus ruit. In hac
muliebriũ uirtutũ pͥnci¬
patus ẽ. hec pauꝑem cõm̃¬
dat. diuitẽ extollit. defor¬
mẽ redimit. exornat pul¬
crã. Bene meret᷑ demaiori¬
b quorũ sanguinẽ sobole
furtiuam non uiciat. Bñ
de lib̾is. quib nec dematre
er ubescend̾. nec de patre
dubitandũ ẽ. Bene inpͥmis
de se. quã acontumelia ali¬
eni corporis uendicat. Cap¬
tiuitatis nulla maior cala¬
mitas ẽ ꝙͣ ad alienã libid̾iẽ
tͣhi. uiros consulatos illustrat
eloq̃ntia in nom̃ et̾num
tͣnsfert gła militaris tͥum¬
phosq noue gentis conserat.¬
C Multa st̃ q̃ ꝑse clara in¬
genia nobilitent. mulierũ
ꝓprie uirtus pudicicia est.
Ieronimus testis ẽ. qd̾ añꝙͣ
religio xp̃iana fulgeret in
mundo: uincubas semper
habuisse int̾ matͦnas decꝰ.
ꝑ illas fortune muliebri sa¬
era fieri solitũ nullũ sac̾do¬
tẽ digamũ. nullũ flaminẽ
bi maritũ ierophantias qͦ
atheniensiũ diutissime cieu¬

Expanded text:
omnis virtus ruit. In hac muliebrium virtutum principatus est. Haec pauperem commendat, divitem extollit, deformem redimit, exornat pulchram. Bene meretur de majoribus, quorum sanguinem sobole furtiva non vitiat: bene de liberis, quibus nec de matre erubescendum est, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quam a contumelia alieni corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulares illustrat eloquentia, in nomen aeternum transfert gloria militaris, triumphosque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae per se clara ingenia nobilitant, mulierum proprie virtus, pudicitia est. Hieronymus testis est, quod antequam religio Christiana fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem bigamum, nullum flaminem bimaritum. Hierophantas quoque Atheniensium diutissime cicu
Abbreviated transcription (Latin):
pondus. ꝙ solem pulueremq
ferre condiscant. parco nictu
utantur ꝙ rustico. Interdum
sub duo. interdum sub ꝑapi¬
lionib cõmorent᷑. tunc denũ
ad usum erudiant᷑ armoꝵ.
Et si longior expedicio emergit:
in angariis płimũ detinendi
sunt. ꝓculq habendi ab illece¬
bris ciuitatis. ut eomͦ & corꝑi¬
b eorum robur accedat. ꝙ
aĩs. Nec inficiandum ⁊ pꝰ urbẽ¬
conditam romanos exciuitate
nullis deliciis fungebant᷑. sudo¬
rem cursu & campestri exercicio
collectum: nandi usu uiuentꝰ
abluebat intiberi. Idembella¬
tor idemq agricola. s genera
tm̃ cõmutabat armoꝵ. Quod
usq ad eo uerum ẽ. ut aranti
qͥntio cincinnato dictaturam
constet oblatam. quem trepi¬
da ante boues dictaturã indu¬
it uxor. ꝙ sua aratra domũ lic¬
tor tulit. Exagris gͦ. robur exercitꝰ
p̃cipue suplencd ẽ. Nt enim ait
nescio quo pacto mortẽ minus
timet. qͥ deliciarum minus no¬
uit inuita.

Expanded text:
pondus, et solem pulveremque pondus, et solem pulveremque ferre condiscant, parco victu utantur et rustico. Interdum sub divo, interdum sub papilionibus commorentur, tunc demum ad usum erudiantur armorum. Et, si longior expeditio emergit, in angariis plurimum detinendi sunt: proculque habendi ab illecebris civitatis, ut eo modo et corporibus eorum robur accedat, et animis. Nec inficiandum est, conditam Romanos ex civitate nullis deliciis fungebantur, sudorem cursu et campestri exercitio collectum, nandi usu juventus abluebat in Tiberi. Idem bellator, idemque agricola; sed genera tantum commutabat armorum. Quod usque adeo verum est, ut aranti Quintio Cincinnato dictaturam constet oblatam: Quem trepida ante boves dictaturam induit uxor Et sua aratra domum lictor tulit. Ex agris ergo robur exercitus praecipue supplendum est. Ut enim ait, nescio quo pacto mortem minus timet, qui deliciarum minus novit in vita.
Abbreviated transcription (Latin):
nu ad os ꝓiciente aquas his relic¬
tis: qͥdeflexo poplite biberant.
Intrecentis rtaq uiris facta ẽ
lib̾atio popłi. hostes cesi. captiua¬
ti reges. ꝙ interfecti ñ tam mili¬
cie ꝙͣ malicie pͥncipis. Pcussitq
rebee & salmana inore gladii.
ꝙ tulit ornam̃ta ꝙ bullas qͥb col¬
la regaliũ cameloꝵ decorari solent.
ornamenta qͦ monilia. ꝙ uestẽ
purpureã. quib reges madian
uti consuenerant. sͥq de tanta
p̃da solas maures aureas isma¬
helitarũ reseruauit: cet̾is ex ra¬
tione popło distributis. Nicit
gͦ innumabiles hostiũ coꝑias in¬
expedita paucitat e uiroꝵ
fortium. qͦs ñ facile credidim
in deliciis urbiũ. ant regalib
epulis cotidiansq conuiuiis
didicisse ut aqũã lamberent:
unde eos dñs p̃ cet̾is censuit
eligendos. Si tñ interdum ne¬
cessitas exigit urbanos delicatͥo¬
resq ad arma compelli. ex quo
pͥmum nom̃ dedere milicie:
laborare. decurrere. portare

Expanded text:
nu ad os projiciente aquas. His relicnu ad os projiciente aquas. His relictis, qui deflexo poplite biberant. In trecentis itaque viris facta est liberatio populi, hostes caesi, captivati reges, et interfecti non tam militiae quam malitiae principes, percussitque Zebee, et Salmana in ore gladii, et tulit ornamenta et bullas, quibus colla regalium camelorum decorari solent, ornamenta quoque, monilia, et vestem purpuream, quibus reges Madian uti consueverant, sibique de tanta praeda solas inaures aureas Ismaelitarum reservavit, caeteris ex ratione populo distributis. Vicit ergo innumerabiles hostium copias, inexpedita paucitate virorum fortium, quos non facile crediderim in deliciis urbium aut regalibus epulis quotidianisque conviviis didicisse ut aquam lamberent, unde eos dominus prae caeteris censuit eligendos. Si tamen interdum necessitas exigit, urbanos delicatioresque ad arma compelli, ex quo primum nomen dedere militiae, laborare, decurrere, portare
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid cantores. aleatores.
aut aucupes cum opus fuerit.
adhec inuenient᷑ idoneiꝰ Nla¬
ne ꝙ istos ꝙ piscatores. dulcarioᷤ.
linteones. ꝙ omnes qͥ aliqͥd trac¬
tasse nidebunt᷑ ad genecia ꝑti¬
nens. amilitari officio sic repel¬
lit. ut fabros ferrarios. itemq
lignarios. c̾uorum aproꝵq
uenatores. in usum milicie
censeat eligendos. HIam ꝙ ie¬
roboal ut figuraliũ misti̾a tace¬
ant᷑. ilño mandante ꝓhibitus ẽ
in multitudine timida ꝙ in exer¬
citata ħre fiduciam. ꝙ illos solos
adu̾sus madiati itas ꝓduce. qͦs
robur anum ꝙ exerciciũ corꝑis
aꝓbaret. Cũ gͦ gedeon cunctis
audientib ꝓclamaret. qͥ formi¬
dolosus ꝙ timidus ⁊ reu̾tat᷑. reces¬
serunt ex popło .xx. & duo milia
uiroꝵ. ꝙ tm̃ decem milia remã¬
sert̃. S ab his .x. milib illos soloᷤ
tanꝗͣ expeditͥores ad bella iudici¬
um dñi p̃elegit. qͥ insiti sua ue¬
lut canes festini lamberant ma¬

Expanded text:
Nunquid cantores, aleatores, Nunquid cantores, aleatores, aut aucupes, cum opus fuerit, ad haec invenientur idonei? Plane et istos, et piscatores, dulciarios, linteones et omnes qui aliquid tractasse videbuntur ad gynaecea pertinens a militari officio sic repellit, ut fabros ferrarios, itemque lignarios, cervorum aprorumque venatores, in usum militiae censeat eligendos. Nam et Hierobaal ut figuralium mysteria taceantur, domino mandante prohibitus est in multitudine timida et inexercitata habere fiduciam, et illos solos adversus Madianitas producere, quos robur animi, et exercitium corporis approbaret. Cum ergo Gedeon cunctis audientibus proclamaret. Qui formidolosus et timidus est revertatur, recesserunt ex populo viginti et duo millia virorum, et tantum decem millia remanserunt. Sed ab his decem millibus illos solos tanquam expeditiores ad bella judicium Domini praeelegit, qui in siti sua velut canes festini lamberent, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ualuisset: Quid adu̾sus germa¬
noꝵ ꝓceritatẽ. breuitas potuiss
audere: hispanos qͥdem ñ tantũ
nim̾o s ꝙ uirib corporis manifes¬
tum ẽ p̃stitisse romanis. Affroꝵ.
dolis atq diuiciis semꝑ inpares
extit̾unt. Inde aduersus ħ omĩa:
ꝓfuit tironem sollertẽ eligere. &
ut ita dictũ sit docere nis armo¬
rum. cotidiano exerticio robora¬
re doctrinam. quecũq possunt
inacie ꝙ p̃liis euenire: p̃nosse me¬
ditacione campestri. & indesides
seueritas uindicte. Hoc memo¬
ratus auctor testatur ꝙ fere uerbis
eisdem. adiciens inutilem ẽẽ mi¬
licie: nutritum tenere ꝙ deliciis
assuetum. p̃ferens tanqũã apti¬
orem: plebem rusticam. que sub
diuo & in labore nitrit᷑. solas
paciens. negligens umbre. bal¬
nearũ nescia. ignara deliciarũ.
simplicis animi. paruo conten¬
ta cibo. duratis ad omnẽ laboꝵ.
toleranciam menbris. Cui gesta¬
re ferrum. fossam. ducere. onꝰ
ferre: consuetudo de rure est.

Expanded text:
valuisset? Quid adversus Germavaluisset? Quid adversus Germanorum proceritatem brevitas potuisset audere? Hispanos quidem non tantum numero, sed et viribus corporis manifestum est praestitisse Romanis. Afrorum dolis atque divitis semper impares exstiterunt. Unde adversus haec omnia profuit tironem solertem eligere, et ut ita dictum sit, docere jus armorum, quotidiano exercitio roborare doctrinam, quaecunque possunt in acie et praeliis evenire, praenosse meditatione campestri, et in desides severitas vindictae. Hoc memoratus auctor testatur, et fere verbis eisdem adjiciens inutilem esse militum nutritum tenere, et deliciis assuetum, praeferens tanquam aptiorem plebem rusticam, quae sub divo et in labore nutritur, solis patiens, negligens umbrae, balneorum nescia, ignara deliciarum, simplicis animi, parvo contenta cibo, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris. Cui gestare ferrum, fossam ducere, onus ferre, consuetudo de rure est.
Abbreviated transcription (Latin):
uegetius renatus. nullus ẽ. quem
oportetit uł plura uł meliora scire
quã pͥncipem. cuiꝰ doctrina de¬
bet omnib ꝓ desse sub̾tis. Cũ em̃
pacis itemq belli debeat oꝑa mo¬
derari. legum reiq bellice ip̃m
oportet habere ꝑiciam. Et qͥdẽ
de pacatis studiis aliqua suꝑuis
dicta sunt: nunc manꝰ armata
discutit᷑. que sine delectu scientia
ꝙ exercitatione non conualescit.
Que uis enim istoꝵ. cessante. nõ
ꝓdest inutilis manꝰ. At in his: sci¬
encia ꝙ exercitacio utiliora sunt.
Sciencia enim reibellice: dimi
candi nutrit audaciam. Nemo
facere metuit. qd̾ se bene didicis¬
se confidit. Etenim incertami¬
ne belloꝵ. exercitata paucitas
ad iuictoriam ꝓmptior ẽ: quam
rudis & indocta multitudo. ex¬
posita semꝑ ad cedem. Quid enĩ
romanos gencrum omium
fecit ẽẽ nictores: Selencta utiq
exercitacio. ꝙ fides. qmͣ electi ex
sacͣmento rei publice impende¬
bant. Nam quid adu̾sus galloꝵ
multitudinẽ romana paucitas

Expanded text:
egetius Renatus: « Nullus est quem oporteat, vel plura, vel meliora scire, quam principem, cujus doctrina debet omnibus prodesse subjectis. » Cum enim pacis itemque belli debeat opera moderari, legum reique bellicae ipsum oportet habere peritiam. Et quidem de pacatis studiis aliqua superius dicta sunt, nunc manus armata discutitur, quae sine delectu, scientia et exercitatione non convalescit. Quovis enim istorum cessante, non prodest inutilis manus. At in his scientia et exercitatio utiliora sunt. Scientia enim rei belliccandi nutrit audaciam. Nemo facere metuit, quod se bene didicisse confidit. Etenim in certamine bellorum exercitata paucitas ad victoriam promptior est, quam rudis et indocta multitudo exposita semper ad caedem. Quid enim Romanos gentium omnium fecit esse victores? Scientia utique et excercitatio, et fides, quam electi ex sacramento reipublicae impendebant. Nam quid adversus Gallorum multitudinem Romana paucitas
Abbreviated transcription (Latin):
gentũ in munꝰ acceꝑit. Quid
socio necium magna cõpul¬
sus instancia accepisset: eumn¬
dem restituit donatori. ex qͦ
eũ abinicio dati mun̾is cau¬
sam in romana eccłia uenti¬
landam ħuisse cognouit.
reuallensis abbas. qͥ eũ ꝑfectiꝰ
nouerat refert. ĩ libͦ doctnali qͦ
ad sc̃m engenrũ de contẽpla¬
tione uł considatione scribit.
Taceo qd̾ uen̾abilis pater gausrid̃
carnotensis legatus aquita-¬
nie ꝓuincialiũ mimera non
recẽꝑit nͥ in causa esculenti
ꝙ poculenti: ꝙ hoc cũ fũma
frugalitate. s omĩa que inxe¬
moꝵ. ratione offerebant᷑. ut
stercora contempnebat. Cestat᷑
sc̃s dareualensis qd̾ piscem
quem uulgo sturionẽ dicunt
adeuoto quodam lãgatiõis
sue clerico gratis acciꝑe no¬
luit. nec ante adqͥeuit offe¬
rentis impbaͣti. qͣm ei ꝓ admis¬
so exenio p̃ciũ num̾aret.¬
XUI.

Expanded text:
gentum in munus acceperit. Quid gentum in munus acceperit. Quid socio necessarium, magna compulsus instantia, accepisset, eumdem restituit donatori, ex quo eum ab initio dati muneris, causam in Romana Ecclesia ventilandam habuisse cognovit. revallensis abbas, qui eum perfectius noverat, refert in libro doctrinali, quem ad S. Eugenium de contemplatione vel consideratione scribit. Taceo quod venerabilis Pater Gaufridus Carnotensis, legatus Aquitaniae, provincialium munera non recepit, nisi in causa esculenti et poculenti, et hoc cum summa frugalitate; sed omnia quae in xeniorum ratione offerebantur, ut stercora contemnebat. Testatur sanctus Clarevallensis, quod piscem, quem vulgo sturionem dicunt, a devoto quodam legationis suae clerico gratis accipere noluit, nec ante acquievit offerentis improbitati, quam ei pro admisso xenio pretium numeraret.XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
emptionis. Sic itaq qd̾ inficiari
non poterat: urbano facetoq¬
dicts diluit dicto. rem magis
dignam faciens risu: quam
cͥmine. fãmiliare siqͥdem habe¬
bat. ut quociens obiectum
turpe abnegare ñ posset. res¬
ponsione iocłari illud eludẽt:
Amplectende memorie ꝙ umi¬
tande scĩtatis sũmus pontifex
eug̃ quem udisti: nullũ om¬
nino munus hominis litigan¬
tisrecipiebat. aut cui litem
crederet inminere. Unde cũ
maduentu suo pͥor qͥdam mo¬
dice facultatis. cuius causam
ñdum audierat. ei marcam
auri deuocione multa instan¬
ter offerret: nondum inquit
domum ingressus es ꝙ iam
uis corrumpere dñm: Cor¬
ruptionẽ namq uir sc̃s cre¬
didit. quicqͥd offerebatur
iudici lite pendente. Bernar¬
dus qͦ clareuallensis mona¬
cus ꝙ scõꝵ cosme & damiani
diaconus cardinalis. rome
degens in excelsis singłariter
habitauit. excutiens manus
suas ab omni munere: ut ñ¬
dũ natus sit. cuiꝰ aurũ uł ar¬

Expanded text:
emptionis. » Sic itaque, quod inficiari emptionis. » Sic itaque, quod inficiari non poterat, urbano facetoque diluit dicto, rem magis dignam faciens risu quam crimine. Familiare siquidem habebat, ut quoties objectum turpe abnegare non posset, responsione joculari illud eluderet. Amplectendae memoriae, et imitandae sanctitatis summus pontifex Eugenius, quem vidisti, nullum omnino munus hominis litigantis recipiebat, aut cui litem crederet imminere. Unde cum in adventu suo prior quidam modicae facultatis, cujus causam nondum audierat, ei marcam auri devotione multa instanter offerret: « Nondum, inquit, domum ingressus es, et jam vis corrumpere dominum? Corruptionem namque vir sanctus credidit, quidquid offerebatur judici lite pendente. Bernardus Clarevallensis monachus, et sanctorum Cosmae et Damiani diaconus cardinalis, Romae degens in excelsis singulariter habitavit, excutiens manus suas ab omni munere, ut nondum natus sit, cujus aurum, vel ar
Abbreviated transcription (Latin):
ducenda st̃: ad mun̾um qua¬
litatẽ. licet enĩ patrocinium
iustum possit uendere ad uoca¬
tus. ꝙ ꝑitus niris sanum confili¬
um: iudicium uendere omĩno
non licet. Cicero cum in palatio
domũ uellet emere. & pecumã
mp̃sens non haberet: afilla qͥ
tunc reus erat mutuo sext̾ciũ
uicies tacite accepit. Cares pͥus¬
quam emeret᷑ ꝓdita ẽ: ꝙ in uul¬
gus exiuit. obiectũq ⁊ ei qd̃
pecumã domus emende causa
areo accepiss. Tunc cicero mo¬
pinata obꝓbratione ꝑ motus
accepisse se negauit. dicens se
domũ non eẽ empturũ. Atq
adeo falsum ẽ inquit qd̾ obici¬
tis. ut uerũ sit me pecuniam
accepisse. si domũ emero. S cũ
postea emiss ꝙ hoc mendaciũ
insenatu ei ab inimicis obicere¬
tur. risit satis. atq inter Ri¬
dendum inprudentes inquit
homines estis. cum ignoratis
prudentis ꝙ cauti patrisfami¬
lias eẽ: qd̾ emere uelit. empt᷑um
sese negare ꝓpter competrtores

Expanded text:
producenda sunt, ad munerum quaproducenda sunt, ad munerum qualitatem. Licet enim patrocinium ustum possit vendere advocatus, et peritus juris sanum consilium, judicium vendere omnino non licet. Cicero cum in Palatio domum vellet emere, et pecuniam in praesens non haberet, a Sylla qui tunc reus erat, mutuo sestertium vicies tacite accepit. Ea res priusquam emeretur, prodita est, et in vulgus exivit. objectumque est ei quod pecuniam domus emendae causa a reo accepisset. Tunc Cicero inopinata exprobratione permotus, accepisse se negavit, dicens se domum non esse empturum. Atque adeo falsum est quod, inquit, objicitis, ut verum sit me pecuniam accepisse, si domum emero. Sed cum postea emisset, et hoc mendacium in senatu ei ab inimicis objiceretur, risit satis, atque inter ridendum: « Imprudentes, inquit, homines estis, cum ignoratis prudentis et cauti patrisfamilias esse, quod emere velit, se empturum esse negare, propter competitores
Abbreviated transcription (Latin):
tatu auaricie ꝙ dep̃datione
popłariumatramite equita¬
tis ab errant. Debent autẽ offi¬
cia ommũ ẽẽ gratuita: ut nicłi
ułtra statutũ exigat᷑. s nec reci¬
piatur. S forte quid statutum
sit. queris. Nlebis cito continet᷑
ne quis p̃sidum munus donũ¬
ue caꝑet. nͥ esculentũ poculentũ¬
ue. & id qͥdem intra dies ꝓximos
ꝓdigat᷑. Qd ꝙ ad ꝓconsules ali¬
osq magistratus ex mandato
pͥncipis transit. Nonuͦ intotum
debent᷑ ueniis abstinere. s modũ
adhibere. Ut uͦ nec in totũ absti¬
neant nec auare modũxenioꝵ
excedant. duius seuerus ꝙ im
ꝑator antoninus elegantissime
manũ ÷ anemine acciꝑe. s pas¬
sim: uilissimũ ÷. & ꝑom̃ĩa aua¬
rissimũ. Qd autẽ mandatis con¬
tinet᷑. ne donumł munꝰ ipse ꝓ¬
consul ł qͥ malio officio erit ac¬
cipiat. emat ne quid nͥ uictus
cotidiani cansa:. qͥd̾ ad exenia iã
ñ ꝑtinet. s ad ea que edulium
excedant usum. S nec exemaꝓ

Expanded text:
tatu avaritiae, et depraedatione tatu avaritiae, et depraedatione popularium, a tramite aequitatis aberrant. Debent autem officia omnium esse gratuita, ut nihil ultra statutum exigatur, sed nec recipiatur. Sed forte quid statutum sit, quaeris. Plebiscito continetur, ne quis praesidum munus donumve caperet, nisi esculentum poculentumve, et id quidem intra dies proximos prodigatur. Quod et ad proconsules, aliosque magistratus ex mandato principis transit. Non vero in totum debent xeniis abstinere, sed modum adhibere. Ut vero nec in totum abstineant, nec avare modum xeniorum excedant, divus Severus, et imperator Antoninus elegantissime manum est a nemine accipere, sed passim uilissimum est et omnia auarissimum.' et quod mandatis continetur, ne donum uel munus ipse proconsul uel qui in alio officio erit accipiat ematue quid nisi uictus quotidiani causa, quod ad xenia jam non pertinet, sed ad ea quae eduliorum excedant usum. Sed nec xenia
Abbreviated transcription (Latin):
affrica eẽ in libro naturalis
historie apud pliniũ didici.
Dicunt᷑ enim effascinare uo¬
ce ꝙ lingua. ut si inpensius
forte laudauerint pulcras
arbores. segetes ameniores. le¬
ciores infantes. equos egregios.
pecudes pastu & cultu optimas.
repente moriantur aut pere¬
ant. fascinatioqͦ ocłoꝵ exicia¬
lis est. Refert idem eẽ homines
in illiricis qͥ int̾imant urdien¬
do. quos duitiꝰ irati uid̾int.
Cosq ipsos mares feminasq qͥ
uisu nocentes sunt. pupillas
insingłis ocłis habere binas.
Apollonides qͦ ꝑhibet insicia
nasci feminas que brthie uo¬
cant᷑. ꝙ easdem in ocłis binas
habere pupillas. ꝙ ꝑmi̾e si quẽ
uisu forte irate aspexerint.
Nereor ne his cognate sint. iu¬
dices iracundi. Tradunt eciam h¬
phisiognomi. eos qui habeant
ocłos maułosos ad nequitiam
iudicib dicta st̾. debent & a¬
pud ꝓconsules quos nostrates
uulgariter dicunt iusticias ẽẽ
errantes optinere. Et nomen

Expanded text:
Africa esse, in libro naturalis Africa esse, in libro naturalis Historiae apud Plinium didici. Dicuntur enim effascinare voce et lingua, ut si impensius forte laudaverint pulchras arbores, segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, pecudes pastu et cultu optimas, repente moriantur, aut pereant. Fascinatio quoque oculorum exitialis est. Refert idem homines esse in Illyricis, qui interimant videndo, quos diutius irati viderint. Eosque ipsos mares, feminasque qui visu nocentes sunt, pupillas in singulis oculis habere bina. Apollonides quoque perhibet, in Scythia nasci feminas, quae Bithiae vocantur, et easdem in oculis binas habere pupillas, et perimere si quem visu forte iratae aspexerint. Vereor ne his cognati sint judices iracundi. Tradunt etiam physiognomi, eos qui habent oculos maculosos, ad nequitiam judicibus dicta sunt, debent et apud proconsules, quos nostrates vulgariter dicunt justitias esse errantes, obtinere. Et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
facilem se p̃beat. s contempni
ñ patiatur. Unde mandatis
adicitur. ne p̃sides in ult̾iorem
familiaritatẽ ꝓunciales admit¬
tant. Nam ex conu̾satione equa¬
li contemptio nascitur digni¬
tatis. Et sumatim ita nis reddi
debet: ut auctoritatẽ dignita¬
tiꝰ ingenio suo augeat. s ꝙ in
cognoscendo nec excandesc̾e
aduersus eos quos malos pu¬
tat: nec p̃cib calamitosoꝵ
illacͥmari oportet. Id eñi non
⁊ constantis ꝙ recti iudicis. cuiꝰ
motũ animi uultus detegri.
Quid enim inuiro graui de¬
formius quã si ad auram ge¬
ne pallent. cutis in rugas con¬
trahitur. scintillant ocłi. tur¬
bantur uultus. aut si sangui¬
nẽ faciei tra accendit. & qͣsi
excludit in suꝑficie. spumã¬
cia torquent᷑ labra. brachia
iactantur. saliunt pedes. cor¬
pus trepidat. ꝙ toto gestu
ñ tam iratum expͥmit quam
in sanume Certe cum tales ui¬
deo: compacior illis. mͥq me¬
tuo. memor hominũ quos in

Expanded text:
facilem se praebeat, sed contemni facilem se praebeat, sed contemni non patiatur. Unde mandatis adjicitur, ne praesides in ulteriorem familiaritatem provinciales admittant. Nam ex conversatione aequali, contemptio nascitur dignitatis. Et summatim ita jus reddi debet, ut auctoritatem dignitatis ingenio suo augeat. Sed et in cognoscendo, nec excandescere adversus eos, quos malos putat, nec precibus calamitosorum illacrymari oportet. Id enim non est constantis et recti judicis, cujus motum animi vultus detegit. Quid enim in viro gravi deformius, quam si ad auram genae pallent, cutis in rugas contrahitur, scintillant oculi, turbatur vultus; aut si sanguinem faciei ira accendit, et quasi excludit in superficiem, spumantia torquentur labia, brachia jactantur, saliunt pedes, corpus trepidat, et toto gestu non tam iratum exprimit, quam insanum. Certe cum tales video, compatior illis, mihique metuo, memor hominum, quos in
Abbreviated transcription (Latin):
quos aduersus certas ꝑ sonas testi¬
ficari uira ñ cogunt. xu¬
ertinet autẽ ad religionẽ
p̃sidis ꝓuidere ne potentiores
uiri inuiriis afficiant humili¬
ores. ne defensores eoꝵ calũpnio¬
sis cͥminib insectent᷑ innocen¬
tes. ꝓhibebitq illatas exactioneᷤᷤ
ꝙ iuolencias factas. ꝙ extortas
metu uendiciones ꝙ cautiones
uł sine p̃cii num̾atione. ne &
ipse ꝓninciam inp̃bendis hos¬
piciis hon̾et. deniq neqͥs im¬
quum lucrum ł clampnũ sen¬
ciat p̃cauebit. Congruit enim
bono ꝙ graui p̃sidi curare ut
pacata & qͥeta sit ꝓuinciaꝙ facile
optinebit. si sollicite agat ut
malis hominib ꝓuincia careat.
eosq conquirat. Nam ꝙ sacrile-¬
gos. latrones. fures plagarios
conquirere debet. & ꝓut quisq
deliquerit: in eum animaduer¬
tere. receptatoresq eoꝵ. sine qͥb
latro diutius latere nonpotest.
Omni uͦ ius reddenti obseruã¬
dum ẽ: ut in adeundo qͥdem

Expanded text:
quos adversus certas personas testiquos adversus certas personas testificari jura non cogunt. ertinet autem ad religionem praesidis, providere ne potentiores viri injuriis afficiant humiliores, ne defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes. Prohibebitque illatas exactiones, et violentias factas, et extortas metu venditiones, et cautiones, vel sine pretii numeratione, ne et ipse provinciam in praebendis hospitiis oneret, denique ne quis iniquum lucrum, vel damnum sentiat, praecavebit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieta sit provincia: quod facile obtinebit si sollicite agat, ut malis hominibus provincia careat, eosque conquirat. Nam et sacrilegos, latrones, fures, plagiarios conquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere non potest. Omni vero jus reddenti observandum est, ut in adeundo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Tu magis scire potes quanta
fides habenda sit testib qui
cuiꝰ dignitatis & cuiꝰ estimatio¬
nissint: ꝙ qͥ simplicit̾ uisi st̃
dicere. utrũ unũ eundẽq ser¬
monẽ meditatũ attulerint.
an ad ea q̃ int̾rogau̾is: ex tẽꝑe
ũi simiłr respond̾int. Que arg̾a
ꝙ quẽadmodũ cuq rei ꝓban¬
de sufficiant: nullo mͦ satis dif¬
finiri potest. Alias num̾us tes¬
tium. alias dignitas ꝙ auctori¬
tas. alias ueluti consenciens
fama. confirmat rei de qua q̃ri¬
tur fidem. Hoc gͥ solum tͥ respon¬
dere possum sũmatim. ñ utiq
ad unã sp̃em ꝓbationis cogni¬
tionẽ statim alligari debere.
s exsentencia animi tui te
estimare oportere. qͥd aut cre¬
das aut parũ ꝓbatũ tͥ opmĩis.
Iudici gͦ płimũ licet dũ ĩom¬
nibꝰ seruiat u̾itati. quã si ut solet
apud imꝓbos ꝑiclitari cognoi̾it.
ad ꝓfessionẽ eius qͥ necii fu̾int
euocabit. ꝙ ad testimoniũ com¬
pellet inuitos. his tũ exceptis.

Expanded text:
Tu magis scire potes quanta fides habenda sit testibus, qui cujus dignitatis, et cujus aestimationis sint, et qui simpliciter visi sint dicere, utrum unum eumdemque sermonem meditatum attulerint, an ad ea quae interrogaveris, ex tempore verisimiliter responderint. Quae argumenta, et quemadmodum, cuique rei probandae sufnditur. alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias ueluti consentiens fama confirmat rei de qua quaeritur fidem. hoc ergo solum tibi rescribere possum summatim non utique ad unam probationis speciem cognitionem statim alligari debere, sed ex sententia animi tui te aestimare oportere, quid aut credas, aut parum probatum tibi opineris. Judici vero plurimum licet, dum in omnibus serviat veritati, quam si ut solet apud improbos periclitari cognoverit, ad professionem ejus qui necessarii fuerint, evocabit, et ad testimonium compellet invitos: his tamen exceptis,
Abbreviated transcription (Latin):
estat armata manus.
que castrensẽ ꝙ cruen¬
tam ut dictum ẽ exercet mili¬
ciam. In huius autẽ mod̾ati¬
one.sapientia ꝙ iusticia pͥnci¬
pis elucet płimũ. Nt enĩ ait

Expanded text:
estat armata manus, quae castrensem et cruentam, ut dictum est, exercet militiam. In hujus autem moderatione sapientia et justitia principis elucet plurimum. Ut enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Ergo ipsas qũauis angusti
t̾mimis eui excipiat. neq eñĩ
plus septima ducit᷑ estas: at
genus inmortale manet. mul¬
tosq ꝑ annos stat fortuna
domus. ꝙ aui numant᷑ auoꝵ.
sret̾ea.: regem non sic egiptus
ꝙ ingens lidia. nec popłi par¬
thoꝵ aut medus hidaspes obser-¬
uant. Rege incolumi. mens
om̃ib una ẽ. Amisso: rupere
fidem. constructaq mella dir¬
ripuere. Ipse etiam crates sol¬
uere fauoꝵ. Ille oꝑum custos.
illum admirantur. ꝙ omnes
circũstant strepitu denso. sti¬
pantq frequentes. Et sepe at¬
tollunt hunr̾is.  corꝑa bello
obiectant. pulcramq petunt
ꝑ uulnera mortẽ. Rei publice
om̃s auctores ꝑcurre. rerum
publicarũ reuolue historias.
uita ciuilis tͥ rectus ꝙ elegan¬
tius nusqu̾a occurret. Essentq
ꝓculdubio beate ciuitates. si
hanc sͥ uiuendi p̃scriberent
formam.

Expanded text:
lis. Ergo ipsas quamvis angusti lis. Ergo ipsas quamvis angusti terminus aevi Excipiat, neque enim plus septima ducitur aestas  At genus immortale manet, multosque per annos Stat fortuna domus, et avi numerantur avorum. Praeterea regem non sic Aegyptus, et ingens Lydia: nec populi Parthorum, aut Medus Hydaspes Observant: rege incolumi mens omnibus una est; Amisso, rupere fidem, constructaque mella Diripuere ipsae, et crates solvere favorum. Ille operum custos, illum admirantur, et omnes Circumstant fremitu denso, stipantque frequentes. Et saepe attollunt humeris, et corpora bello Objectant, pulchramque petunt per vulnera mortem Reipublicae omnes auctores percurre, rerum publicarum revolve historias, vita civilis tibi rectius et elegantius nusquam occurret. Essentque procul dubio beatae civitates, si hanc sibi vivendi praescriberent formam.
Abbreviated transcription (Latin):
nusqũa mora. rursus ea̾dem
uesꝑ ubi epastu tandem dece¬
dere campis admonuit. tum
tecta petunt. tum corꝑa curãt.
fĩt sonitus. mussantq horas
q limina circũ. Post ubi iam
thalamis se cõposuere: siletur
Innoctẽ. fessosq sopor sinis oc¬
cupat artus. N ec uͦ astabulis
pluuia impendente recedunt
longuis. aut credunt sese ad¬
uentantib euris. s circũtute
sub menib urbis aqͣntur. Ex¬
cursusq brͤues temptant. ꝙ se¬
pe lapillos ut ut cimbe insta¬
biles fluctu iactante saburrã
tollunt. his sese ꝑinana mi¬
bila librant. Illum adeo pla¬
cnisse apib mirab̾e morem:
qd̾ nec cũ cubitu indulgent.
nec corpora segnes inuenerem
soluunt. aut fetus nexib edt̃.
Nerũ ipse foliis natos ꝙ suaui¬
b herbis ore legunt. ipse regẽ
paruosq quirites sufficiunt.
aulasq & cerea regna refigunt.
Sepe etiam duris errando in
cotib alas atriuere. ultroq am¬
mã sub fasce dederunt. Tantꝰ
amor floꝵ. ꝙ gen̾andi gła mel¬

Expanded text:
nusquam mora rursus, easdem Vesper ubi e pastu tandem decedere campis Admonuit, tum tecta petunt, tum corpora curant. Fit sonitus, mussantque oras et limina circum. Post ubi jam thalamis se composuere, siletur In noctem, fessosque sopor suus occupat artus. Nec vero a stabulis pluvia impendente recedunt Longius, aut credunt coelo adventantibus Euris. Sed circum tutae sub moenibus urbis aquantur, Excursusque breves tentant: et saepe lapillos, Ut cymbae instabiles fluctu jactante saburram, Tollunt, his sese per inania nubila librant. Illum adeo placuisse apibus mirabere morem, Quod nec concubitu indulgent, nec corpora segnes In Venerem solvunt, aut fetus nixibus edunt: Verum ipsae foliis natos, et suavibus herbis Ore legunt: ipsae regem, parvosque Quirites Sufficiunt, aulasque et cerea regna refigunt. Saepe etiam duris errando in cotibus alas Attrivere, ultroque animam sub fasce dederunt: Tantus amor florum, et generandi gloria mel
Abbreviated transcription (Latin):
& lanuinũ: me m̃dacii reũ ẽẽ con¬
sentio. qͥscriptũ noui. qͥa oĩs homo
m̃dax. adeo qͥdem: ut neo uastũ
pectus turgidus uent̾ tumida facies
& rubicunda. lingua ꝓeax in sulsa
& ꝑatior mores corrodẽ alienos qͣm
corrig̃e suos nr̃m exceꝑit lanuinũ.
Qͥs ipse sit nͥabiniurus temꝑet
dicã. & plane cognoscet qͥa inueta¬

Expanded text:
 me mendacii reum esse consentio, qui scriptum novi, quia omnis homo mendax; adeo quidem, ut nec vastum pectus, turgidus venter, tumida facies et rubicunda, lingua procax, insulsa, et paratior mores corrodere alienos, quam corrigere suos, nostrum receperit Lanuvium. Quis ipse sit, nisi ab injuriis temperet, dicam, et plane
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ ignarus. Inqͥb siqͥda
fide ueri longiꝰ abest: mͥ ueniã
deb̃i c̾fido. qͥnon oĩa quȩ hic
scribunt᷑ ueraẽẽ ꝓmit̾to.s siue
uera seu falsa sint: legñtiũ usibꝰ
inseruire. Neq eñi adeo excors
sum. ut ꝓuero astruã quia¬
pennatis auib qͦndã testudolo¬
quuta ẽ. aut qͦd rusticꝰ urbanũ
mulent᷑ instructioĩ ñ ambigo.
na sunt: nͥ qͥa qͥcqͥd ubiq bñ
dictũ est faciomeũ. & illud nũc
meis ad copendiũ: ñc ad fidẽ
& auccoritatẽ alienis expͥmo
u̾bis. Et qͥa semel cepi reuelare
m̃tis archana. arrogantiam
meã pleniꝰ denudabo. Om̃s
phantes occurrunt: meos cli¬
entes ẽe arbit᷑r. & qͦd maiꝰ est
m̃ uendico in seruitutẽ Adeo
qͥdem. ut intraditionib suis
se ipsos ꝓme linguis obitiant
detractoꝵ. Nam & illos laudo
auctores. Neq em̃ Alexandrũui¬
di uł cesarem. nec socratẽ deno¬
nem ue. platonẽ aut aristotilẽ
disputantes audiui. de his tñ

Expanded text:
deretur ignarus. In quibus si quid a deretur ignarus. In quibus si quid a fide veri longius abest, mihi veniam deberi confido, qui non omnia, quae hic scribuntur, vera esse promitto; sed sive vera, seu falsa sunt, legentium usibus inservire. Neque enim adeo excors sum, ut pro vero astruam, quipennatis avibus quondam testudo locuta est, aut quod « rusticus urbmulentur instructioni, non ambigo. na sunt, nisi quia quidquid ubique bene dictum est, facio meum, et illud nunc meis ad compendium, nunc ad fidem et auctoritatem alienis exprimo verbis. Et quia semel coepi revelare mentis arcana, arrogantiam meam plenius denudabo. Omnesphantes occurrunt, meos clientes esse arbitror, et quod majus est, mihi vindico in servitutem; adeo quidem ut in traditionibus suis se ipsos pro me linguis objiciant detractorum. Nam et illos audo auctores. Neque illum Alexandrum vidi, vel Caesarem: nec Socratem, Zenonemve, Platonem aut Aristotelem disputantes audivi; de his tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ca: suũ monet luciliũ. Adoccea¬
num & Paumachiũ scribit le¬
ronimus. & aliorũ plerũq
castigat excessus Qsqͥs aũ blan¬
dientis causat ineptias: negotiũ
cũtẽꝑe metiat᷑ ⁊ ꝙ sapientis: ex causis
dicendi dicta diuidicet. Siqͥdaũ cuipiã
asꝑiꝰ sonat: ñ in se qͥcꝗͣ. dictũ nouerit. s
in me ipsũ ⁊ similes mei qui mecũ cu¬
pũt em̃dari. aut ĩ eos qͥ collapsi infata
omnẽ rep̾hnsionẽ eqͣnimit̾ ferunt.
Noui enim quia nulli grauis ⁊¬
percussus achilles. & prẽsens
etas corrigit᷑: dũ p̃t̾ita suis me¬
ritis obiurgatur. Sic dũ corri¬
gatur oratiꝰ: etiã seruis ut de¬
cembri lib̾tate utant᷑ indulget.
Om̃e uafer uitiũ ridñti flaccꝰ
amico tang̃. & admissus circũ
p̃cordialudit. Que uͦadrem
ꝑtinentia adiu̾sis auctorib se
animo ingerebant. dũ c̃ferrẽt
aut iuuarent curaui inserere
plenissime nota ẽẽ nouerã: cũ t
adlectionẽ assiduã mag̃ accen¬

Expanded text:
ca suum monet Lucilium. Ad Oceaca suum monet Lucilium. Ad Oceanum et Pammachium scribit Hieronymus, et aliorum plerumque castigat excessus. Quisquis autem blandientis causatur ineptias, negotium cum tempore metiatur, et quod sapientis est, ex causis dicendi dicta dijudicet. Si quid autem cuipiam asperius sonat, non in se quidquam dictum noverit, sed in me ipsum, et similes mei, qui mecum cupiunt emendari; aut in eos, qui collapsi in fata, omnem reprehensionem aequanimiter ferunt. Novi enim quia nulli gravis percussus Achilles: et praesens aetas corrigitur dum praeterita suis meritis objurgatur. Sic dum corrigat Horatius, etiam servis, ut Decembri libertate utantur, indulget. Omne vafer vitium ridenti Flaccus amico Tangit, et admissus circum praecordia ludit. Quae vero ad rem pertinentia a diversis auctoribus se animo ingerebant, dum conferrent, aut juvarent, curavi inserere, plenissime nota esse noveram; tum ut ad lectionem assiduam magis accen
Abbreviated transcription (Latin):
nec delitiarum sectaris mollia.
congestis mitarũ laudũ p̾coniisqͣi
arcũ erigant tͥum phalẽ: ego uir
plebeiꝰ stridñti fistula inculti do-¬
quii librum hunc adhonorẽ tiũ
uelud lapillum in aceruo p̃conioꝵ
tuoꝵ conieti. sciens qͥa sic̃ ñ habet
uñ placeat exuenustate. sic exde¬
uotione scribñtis ñ pot̾it displic̾e.
Augas ꝓparte continet currales.
& his magis insistio qͥb urget᷑ mag̃.
losophoꝵ. qͥd insingłis fugiendũ
sit aut seq̃ñdũ relinquens arbitͥo
sapientis. Et qͥa neledant aliqͣm
eum oportuit c̃ueniri inqͦ nichil
nugatoriũ possit argui: te uiroꝵ
nre etatis elegantissimum de¬
creui c̃uenire. & que uidñt᷑ in
mei similib arguendaᷤ crib̾e.
Sic enim cum ineptias suas lec¬
tõr uł auditor agnoscet: illud
ethicum reducet ad aĩum. qͥa
mutato nomine de se fabula
narrat᷑. p̃cipne cũ om̃s nouint
qͣntis tu serietatib iugit occu¬
peris. Sic dum aliosdocet Sene-¬

Expanded text:
nec deliciarum sectaris mollia, nec deliciarum sectaris mollia, congestis meritarum laudum praeconiis, quasi arcum erigant triumphalem: ego vir plebeius stridente fistula inculti eloquii. librum hunc ad honorem tuum, velut lapillum in acervo praeconiorum tuorum conjeci; sciens quia sicut non habet, unde placeat ex vetustate, sic ex devotione scribentis non poterit displicere. Nugas pro parte continet curiales, et his magis insistit quibus urgetur magis. losophorum; quid in singulis fugiendum sit, aut sequendum, relinquens arbitrio sapientis. Et quia ne laedant aliquem, eum oportuit conveniri, in quo nihil nugatorium possit argui: te virorum nostrae aetatis elegantissimum decrevi convenire, et quae videntur in mei similibus arguenda describere. Sic enim cum ineptias suas lector vel auditor agnoscet, illud ethicum reducet ad animum, quia « mutato nomine de se fabula narratur, » praecipue cum omnes noverint quantis tu serietatibus jugiter occuperis. Sic dum alios docet Sene
Abbreviated transcription (Latin):
uit ascensum ꝓut qͣndoq monu¬
isti nꝰ ascendo. quare maioribus
me n̾ingerocuriis. cum tͥisocra¬
tis responsurus sim u̾bo. qͥintro¬
gatus abamicis quare ñ inforen¬
sib negotiis uersaretur: Respon¬
dit. quȩ locus hic callet ego nescio.
quȩ ego calleo locus hic nescit.¬
ca Ego eñi contemno que illi
aulici ambiunt. & quȩ ego ãbio
illi contempnunt. Mirare mag̃
quare ñ p̾scido aut rumpo fu¬
nem si alias solui non potest:
qui me incurialib nugis tam¬
diutenuit. & tenet ad huc tan¬
te obnoxium seruituti. Lam
enim fere annis duodecim nu¬
gatum ẽẽ tedet & penitet me
longe altt̾ institutum. & quasi
sacratioris philosophiȩ lactatum
nb̃ib ablaccatũq decuerat
ad pħantium tͣnssisse cetum.
qͣm adcollegia nugatorum. Et
te qͥdem sentio ineadem condi¬
tione u̾sari. nͥ qͥa rectior & pru¬
dentior si facis qd expedit. stas sẽꝑĩiotꝰ
insolide uͥtutis fundamento
nec agitaris arundinea leuitate.

Expanded text:
vit ascensum, prout quemquam monuvit ascensum, prout quemquam monuisti, non ascendo. Quare majoribus me non ingero curiis, cum tibi etiam Isocratis responsurus sum verbo: qui interrogatus ab amicis, quare non in forensibus negotiis versaretur, respondit: Quae locus hic callet, ego nescio; quae ego calleo, locus hic nescit. Ego enim contemno quae illi aulici ambiunt, et quae ego ambio illi contemnunt. Mirare magis quare non praecido, aut rumpo funem, si alias solvi non potest, qui me in curialibus ungis tandiu tenuit, et tenet adhuc tantae obnoxium servituti. Jam enim annis fere duodecim nugatam esse taedet, et poenitet me longe aliter institutum, et quasi sacratioris philosophiae lactatum uberibus, ablactatumque decuerat ad philosophantium transisse coetum, quam ad collegia nugatorum. Et te quidem sentio in eadem conditione versari, nisi quia rectior et prudentior, si facis quod expedit, stas semper immotus in solidae virtutis fundamento, nec agitaris arundinea levitate,
Abbreviated transcription (Latin):
trahit᷑: ꝑ iñ est ac si echo qͣm au¬
dis in fabulis. plausus excipi-¬
at teathrales. Desinit eni cũ
ceꝑto. Ad ħ indolore solatium.
recreatio in labore. in pauꝑta¬
te iocunditas. modestia indi-¬
uitiis & delitiis: fidelissime a
litc̾is mutuatur. Nam auitũs
redimit᷑ animꝰ. & suaui & mira
qͣdam etiã in adu̾sis iocundita¬
te reficit᷑: cum ad legendũ uel
scribendũ utilia. mentis in¬
tendit acumen. Fullã in reb
humanis iocundiorẽ aut uti¬
liorem ocupationem inueni¬
es: nͥ forte diuinitꝰ compuncta
deuotio orando diuinis in si¬
stat colloquiis. aut corde ꝑca
ritatem dilatato dm̃ m̃te con¬
cipiat. & magnalia eius apud
se quasi qͣdam meditationis
manu ꝑtractet. Exꝑto crede
qͥa om̃ia mundi dulcia his
collata exertitiis amarescunt.
eo qͥdem magis: quocuiq sens
integrior. & ratio incorrupta
iudicii purioris uiget acumine.
Noli gͦmirari quare aliquem
gradum scale quȩ nunc sola no¬

Expanded text:
ntrahitur, perinde est, ac si Echo, quam auntrahitur, perinde est, ac si Echo, quam audis in fabulis, plausus excipiat theatrales; desinit enim cum coeperit. Ad haec in dolore solatium, recreatio in labore, in paupertate jucunditas, modestia in divitiis et deliciis, fidelissime a litteris mutuatur. Nam a vitiis redimitur animus, et suavi et mira quadam, etiam in adversis, jucunditate reficitur, cum ad legendum vel scribendum utilia, mentis intendit acumen. Nullam in rebus humanis jucundiorem, aut utiliorem occupationem invenies: nisi forte divinitus compuncta devotio orando divinis insistat colloquiis, aut corde per charitatem dilatato, Deum mente concipiat, et magnalia ejus apud se quasi quadam meditationis manu pertractet. Experto crede, quia omnia mundi dulcia his collata exercitiis, amarescunt; eo quidem magis, quo cuique sensus integrior, et ratio incorrupta judicii purioris viget acumine. Noli ergo mirari, quare aliquem gradum scalae, quae nunc sola no
Abbreviated transcription (Latin):
miraretur. nisi eos insignirezł
monim̃ta scriptorum: Quis
plexanda imitaret᷑ uestigia.
nisi eos posteritati diuine lit¬
tere consecrassent: Arcus tri¬
umphales tunc ꝓficiunt il¬
lustribus uiris adglam. cum
ex quibus causis & quorũ sino.
iinpressa docet inscriptio.
Tiberatorem patͥe. fundatorẽ
quietis. tunc demũ inspector
agnoscit: cum titulus triũpha¬
torem quem nr̃a brittannia
genuit indicat constantinũ.
toalieno. Eadem est asini.
& cuiꝰ uis imꝑatoris post mo¬
dicum tempus gła: n qͣ tenuis
memoria alterutrius scriptoꝵ
beneficio prorogatur. Quot¬
& quantos arbitraris fuisse
reges. de qͥbus nusqͣm sermo
est aut cogitatio: Iichil gͦ con¬
siliosius est captatorib głe. qͣm
lit̾catorum & scribentium maxi¬
me gr᷑am ꝓmereri. Inutilit̃
eñieis gerunt᷑ egregia ꝑpetuis
tenebris obducenda: nisi litt̾a¬
rum luce clarescant. Quicquid
fauoris aut p̾conioꝵ aliunde c̃¬

Expanded text:
miraretur, nisi eos insignirent miraretur, nisi eos insignirent monumenta scriptorum? Quis plexanda imitaretur vestigia, nisi eos posteritati divinae litterae consecrassent? Arcus triumphales tunc proficiunt illustribus viris ad gloriam, cum ex quibus causis, et quorum sint, impressa docet inscriptio. Liberatorem patriae, fundatorem quietis, tunc demum inspector agnoscit, cum titulus triumphatorem, quem nostra Britannia genuit, indicat Constantinum. to alieno. Eadem est asini, et cujusvis imperatoris post modicum tempus gloria; nisi quatenus memoria alterutrius, scriptorum beneficio prorogatur, Quot et quantos arbitraris fuisse reges, de quibus sermo nusquam est, aut cogitatio? Nihil ergo consiliosius est captatoribus gloriae, quam litteratorum et scribentium maxime gratiam promereri. Inutiliter enim eis geruntur egregia, perpetuis tenebris obducenda, nisi litterarum luce clarescant. Quidquid favoris aut praeconiorum aliunde co