comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccła exgentibus coepit infir¬
mari : quia facile cognoscuntur
uitia in comparatione uirtutũ:
Gentilis ergo populus ex eo uili¬
or esse coepit: ex quo populus
functa est. tempore pubertatis
adpropin quante uitã finiuit:
quia tempore liberationis uel
redemptionis instante. iudȩa suũ
non cognouit liberatorẽ. magisq
mortem elegit qua uitam: Iuxta
hunc sensum non uacat amyste¬
rio: quod archi synagogos filiam
suam octauo loco miraculorum
adño resuscitari rogauit: Recen¬
sita igitur euuangelica lectione.
inuenitur primũ miraculũ dñs
ingalilea fecisse: scilic& de aqua
uinum : scđm descendens demon¬
te leprosum curasse : tertium
puerum centurionis a para lysi
sanasse : quartũ socrum petri
febricitantem liberasse : quintũ
mare turbatum sed asse : sex tũ
in regione gerasenorũ alegione
dęmonũ demoniacum curasse:
septimũ inciuitate sua capharna¬
um paralyticũ curasse. Octauo
loco sub intrat archisynagogus

Expanded text:
Ecclesia ex gentibus coepit infirEcclesia ex gentibus coepit infirmari: quia facile cognoscuntur vitia in comparatione virtutum. Gentilis ergo populus ex eo vilior esse coepit, ex quo populus functa est, tempore pubertatis appropinquante vitam finivit; quia, tempore liberationis vel redemptionis instante, Judaea suum non cognovit liberatorem, magisque mortem elegit quam vitam. Juxta hunc sensum, non vacat a mysterio, quod archisynagogus filiam suam octavo loco miraculorum a Domino resuscitari rogavit. Recensita igitur evangelica lectione, invenitur primum miraculum Dominus in Galilaea fecisse, scilicet de aqua vinum: secundum descendens de monte, leprosum curasse: tertium, puerum centurionis a paralysi sanasse: quartum, socrum Petri febricitantem liberasse: quintum, mare turbatum sedasse: sextum, in regione Gerasenorum a legione daemonum hominem curasse: septimum, in civitate sua Capharnaum paralyticum sanasse: octavo loco subintrat archisynagogus,
Abbreviated transcription (Latin):
annis. accessit retro : & tetigit
fimbriã uestimentieius: Sĩcut
archi synagogi filia synagogã
significat: sic mulier quaefluxũ
sanguinis patiebatur xii annis.
significat scam̃ eccłam exgentib:
Fluxus enĩ sanguinis inmunditiã
significat peccatorũ : sicut ꝑpro¬
phetam dicitur Furtũ. homici¬
dium. & adulteriũ inundauert̃:
& sanguis sanguinẽ tetigit:
Aquo fluxu sanguinis se liberari
optabat quidicebat: Liberame
desanguinib ds̃. ds̃ salutis meģ
Non autem pretermit tendum
uidetur : quod haec mulier annis¬
duodecim fluxum sanguinis pa¬
tiebatur: Utenim alii euuan¬
gelistę commemorant: puella haec
archi sẏnagogi filia .xͤii. annos
habebat aetatis: Considera ta
ergo utraque lectione. cogno¬
scimus : quia quando puella nata
est. tunc mulier cꝓpit infirma
ri : qm̃ & illa .xiiꝰ annos habebat
actatis. & ista .xiiͫ. infirmitatis:
Iuxta uero spiritalẽ intellegen¬
tiam. quando sinagoga nata.ẽ.

Expanded text:
annis, accessit retro, et tetigit annis, accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus. » Sicut archisynagogi filia Synagogam significat, sic « mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur duodecim annis, » significat Ecclesiam ex gentibus. Fluxus enim sanguinis immunditiam significat peccatorum, sicut per prophetam dicitur: « Furtum, homicidium, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . » A quo fluxu sanguinis se liberari optabat ille qui dicebat: « Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . » Non autem praetermittendum videtur quod haec « mulier duodecim annis fluxum sanguinis patiebatur, » ut enim alii evangelistae commemorant, puella haec archisynagogi filia duodecim annos habebat aetatis, considerata ergo utraque lectione, cognoscimus quia, quando puella nata est, tunc mulier coepit infirmaannos habebat aetatis, et ista duodecim infirmitatis. Juxta vero spiritalem intelligentiam, quando Synagoga nata est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni inpone manũ tuã ĩ super
eam & uiuet: Manus enĩ dr̃si
inscripturis. aliquando incarna¬
tionẽ significat filii dĩ : sicut
ꝑ prophetã dicitur: ut quid auer¬
tis manũ tuã. & dexterã tuã de
medio sinu tuo. Et iterum:
Emitte manum tuã dealto: eripe
me & liberame deaquis multis:
Ut ergo suꝑ defunctã filiã manũ
imponer& rogatus fuit: quatinus
ꝑ incarnationis dñi mysteriũ mun¬
do uisibiliter apparer&: Quasi
enim spiritaliter moyses manũ
super filiam defunctã inponere
rogauit : quando in carnationis
dñi mysterium iudaeis predicabat
dicens: Prophetã uobis suscitabit
ds̃ defr̃ĩbus ur̃is tam quã me : ipsum
audietis iuxta om̃a quae locutus
fuerit uobis : E tquia adueniente
plenitudine temporis. non solum
desy nagoga carnẽ assumere.
sedetiam dm̃ inter homines uisibi¬
liter se dignatus est demonstrare.
recte subiungitur Et surgens iħis
sequebatur eum : & discipłi eius:
Etecce mulier quaesanguinis
fluxum patiebatur duodecim

Expanded text:
pone manum tuam super eam, et vivet. » Manus enim Domini in Scripturis, aliquando incarnationem significat Filii, sicut per prophetam dicitur : « Ut quid avertis manum tuam, et dexteram tuam de medio sinu tuo? » Et iterum: « Emitte manum tuam de alto, eripe me, et libera me de aquis multis . » Ut ergo super defunctam filiam manum imponeret, rogare fuit, quatenus per incarnationis Domini mysterium mundo visibiliter appareret. Quasi enim spiritaliter Moyses manum super Filiam defunctam imponere rogavit, quando incarnationis Domini mysterium Judaeis praedicabat, dicens: « Prophetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris tanquam me, ipsum audietis , » juxta omnia quae locutus fuerit vobis. Et quia adveniente plenitudine temporis, non solum de Synagoga carnem assumere, sed etiam Deum inter homines visibiliter se dignatus est demonstrare, recte subjungitur: « Et surgens Jesus sequebatur eum, et discipuli ejus. Et ecce mulier, quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Hinc & enim paulus dicitꝰ:
Ignoras qm̃ benignitas dĩ adpe¬
nitentiã te adducit Scđm
penitens. thes aurizas tibi iram
indie ire. & reuelationis iusti
uidicii di: Hinc psalmista ait:
Ds̃ iudex iustus fortis & longa¬
nimis: Dicturus quippe longa¬
nimem prȩmisit iustum : ut
quem uides peccata delinquen¬
tium diu patienter ferre.:
scias hunc quandoque etiam¬
districte iudicare: Hinc per
quendã sapienten dic tur:
tor dicitur : quia peccata homi¬
num & patitur & reddit: Nã
quos diu ut conuertantur tole¬
rat : non conuersos durius dãp¬
nat: Ad excutiendã uero men¬
tis nrae desidiam. etiã ex te¬
riora dampna ꝑsimilitudinẽ
ad medium deducuntur : ut ꝑ
haec animus ad suam custodiã
suscitetur: Nam dicitur: hoc
aut̃ scitote. quia siscir& pater¬
familias qua hora fur uenir&
uigilar& utique : & non siner&

Expanded text:
vit. Hinc etenim Paulus dicit: vit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? poenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: tor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non s
Abbreviated transcription (Latin):
tia. S ecunda adolescentia uel
iuuentus : quae auctoritate
sacri eloquii unũ sunt dicentis:
Lȩtare iuuenis: in adolescentia tua:
Tertia aũt: senectus accipitur .
Qui ergo uigilare inprima uigi¬
lia noluit. custodiat uel secunda.
Ut qui conuerti a prauitatibus
suis inpueritia neglexit: Adui¬
as uitȩ. saltem intempore iuuen¬
tutis euigilet: Etqui uigilare
insecunda uigilia noluit. ter¬
tiȩ̨ uigiliȩ remedia non amit¬
tat: Vt qui iniuuentute adui¬
asuitae non euigilat. saltem
insenectute resipiscat : Pensate
fr̃s kem̃i : quia conclusit dĩ pietas
duriciam nrãm: N on estiam quid
homo excusationis inueniat::
Ds̃ despicitur & expectat : contẽp¬
ni se uidet & reuocat: Iniuriã
de contemptu suo suscipit: & ta¬
men quandoque reuertentib
etiam pręmia promittit .:
Sed nemo hanc eius longanimi¬
tatem neglegat. quia tanto
districtiorẽ iustitiã iniudicio
exig& : quanto longiorẽ pati¬
entiã ante iudicium praeroga¬

Expanded text:
tia. Secunda, adolescentia vel tia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate, fratres charissimi, quia conclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praeroga
Abbreviated transcription (Latin):
in lustratione nos saciat: Transire
uero dictum est deiudicio ad
regnum redit: Uel certe dñs nobis
post iudicium transit: quia abhu¬
manitatis forma. indiuinitatis
suae contemplationẽ nos eleuat:
Et transire eius est. inclaritatis
suae speculationem nos ducere:
cum eum quem in humanitate
indiuinitate post iudicium ui¬
demus: A diudicium quippe
ueniens. in forma serui om̃ib
appar&: Quia scriptum est.:
Videbunt inquẽ trans fixerunt:
Sedcum reprobi insupplicium
corruunt. iusti ad claritatis eiꝰ
głam per trahuntur: Sicut
scriptum est : Tollatur impius
neuideat głam dĩ: Sed quid.
si serui inprima uigilia negle¬
gentes ex istant: Prima quippe
uigilia: prima aetatis custo¬
dia est: Sedneque sic desperan¬
dumest: & abono opere cessandũ:
Nam longanimitatis suae paci¬
entiam insinuans. dñs dicit:
Etsi uenerit insecunda uigilia.
& si intertia uigilia uenerit &
ita inueneritꝰ beatisunt Serui illi:
Prima quippe uigilia. prime¬
uum tempus est: id est pueri¬

Expanded text:
s satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in divinitate post judicium videmus. Ad judicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueri
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo ergo sit quid dese in occultis
dĩ udiciis agatur : quia multi sunt
uocati. pauci uero electi: Quia
igitur nulli dese certũ est. electũ
se ee : restat ut om̃s trepident. om̃s
desua actione formident: om̃s in
sola misericordia diuina gaudeant:
Nullus desuis uirib pręsumat : est
qui perficiat fiduciã nr̃am. ille
scilic& qui in se dignatus est ad sume¬

Expanded text:
Nemo ergo scit quid de se in occultis Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assume
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: Quid estꝰ frater quod loque
possum : quia adracone premor⁊¬
Cumque hoc fr̃s audissent. prostra¬
uerunt se in terrã cũ lacrimis: cepe¬
runt pro ereptione illius uehemen¬
tius orare: E tecce subito cępit me¬
lioratus ȩger. quibus ualebat uocib
clamare dicens: Gras dõ: ecce dracos
quime addeuorandũ, acceperao
fugit. orationibus uris ex pulsculẽ
non potuit stare: Propeccatismmeis
modo intercedite : quia conuerti
paratussũ. & secularẽ uitã funditus
relinquere: homo ergo quisicut
iam dictum est abextrema corporis
parte fuerat premortuus. reserua¬
tus ẽ. aduitã: t̾ota addm̃ corde con¬
uersus est. Longis & continuis in con¬
uersatione eadem flagellis eruditus.
atque ante paucos dies ex crescente
Ecce fr̃s km̃i gordiana quã superi¬
us dixi sc̃ȩ monialis habitus excellen¬
tia. corruit adpęnã: & frater hic
dequo narraui ista. abipso mortis
articulo redut ad aeternã uitam:

Expanded text:
dicere: « Quid est quod loqueris, dicere: « Quid est quod loqueris, possum, quia squaCumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
uisu grauis. Sed tamen ut dictum
est. profratris sui grã erat cunctis
colerabilis: Aspernabatur ualde :¬
siquis sibi aliquid de prauitatis suȩ
correptione loqueretur: Bona
non solũ facere. sedaudire nonpo¬
terat: Num quã se ad sc̃ȩ conuersa¬
tionis habitũ uenire: iurando. irascen¬
do. deridendo testabatur: In hac
admortẽ. Cumque ex tremũ sp̃m
ager& : conuenerunt fr̃s ut egressũ
illius orardo protegerent: Iã corpꝰ
abextrema fuerat parte premor tu¬
um: insolo tantũmodo pectore ui¬
talis adhuc calor anhelabat : Cuncꝰ¬
ti aut̃ fr̃s tanto proeo coeperunt
enixius orare : quanto eũ iã uide¬
bant subceleritate discedere : Cũ
repente eisdem cȩpit frĩbus adsisten¬
tibus adnisu quopoterat clamare :¬
& orationes eorum interrũpere
dicens: Recedite recedite: ecce dra
potest: Caput meũ insuo ore iam¬
obsorbuit : date locũ ut non ampli¬
us mecruci et. sed faciat quod
facturus est: Si ei ad deuorandũ

Expanded text:
visu gravis, sed tamen, ut dictum visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce drac me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum
Abbreviated transcription (Latin):
districtione perterruit : aliu
adhuc euicino refero. quod exdi
ta. consoletur: Quod tameNi
insermone alio iam dixxisse me¬
mini : sed uos nequaquã affuistis:
Ante biennium frater quidam
inmonasteriũ meum quodiuxta
beatorum martyrum iohannis
conuersationis uenit: quidiu
regulariter protractus quandoq
susceptus est : quẽ frater suus ad
monasterium non conuersationis
studio. sed carnali amore secutus
est: Is autem qui ad conuersatio¬
nem uenerat. ualde fratrib pla¬
cebat: At contra frater illius longe
auita eius acmoribus discrepabat᷑
Uiuebat tamen inmonasterio ne¬
cessitate potius. quam uoluntate:
Etcũ incunctis actibus ꝑuersus
exsister& : profratre Suo ab om̃ib
equanimiter tolerabatur: E rat
enim leuis eloquio. prauus actio¬
ne : cultus uestibus. moribus in¬
cultus: Ferre uero non poterat.
siquisquã illi descĩ habitus conuer¬
satione loqueretur: Facta autẽ
fuerat uita illius cunctis fr̃ibus

Expanded text:
districtione perterruit, aliud districtione perterruit, aliud adhuc e vicino refero quod ex diva corda consoletur; quod tamen in sermone alio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
uisionem molestia corporis mox¬
secuta est: atque ita ut dictũ fue¬
rat ante dominicȩ apparicionis
diem. eadem molestia in graue¬
scente de functa est: Gordiana
aut̃ mox ut solam remansisse
se repperit : eius prauitas excre¬
uit : Et quod prius latuit indesi¬
derio cogitationis. hoc post effecꝰ¬
tu prauȩ actionis exercuit:
Namoblita dominici timoris.
oblita pudoris & reuerentiȩ̨.
oblita consecrationis: conductorẽ
agrorũ suorũ postmodũ maritũ
duxit: Ecce om̃s tresiino prius
.ardore conuersesunt : sed non
uno eodemque studio ꝑmanser:
Quia iuxta dominicã uocem
multi sunt uocati. pauci uero
electi: Haec igitur dixi: nequis
in bono iam opere positus uires
boni operis sibi tribuat: nequis
depropria actione confidat:
Quia & si iam nouit hodie qua¬
lissit : adhuc cras quid futurus
sit nescit: Nemo ergo desuis iam
adhuc in huius uitȩ in certitudinxe
quise finis sequatur ignorati: Sedqͥa
rem retuli quaeuos ex diuina

Expanded text:
visionem mox molestia corporis visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Naoblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque studio permanserunt; quia, juxta Dominicam vocem, multi vocati, pauci vero electi. Haec igitur din bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de propria actione confidat, quia etsi jam novit hodie qualis sit, adhuc eras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam adhuc in hujus vitae incertitudine qui finis sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divina
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magna animaduersione cępit
circũstantibus clamare dicens::
Recedite recedite: iħs uenit: Cũq
in eum intenderet quẽ uidebat:
scã illa anima a carne soluta est:
Tantaque subito flagrantia miri
odoris aspersa est: ucipsa quoque
suauitas cunctis ostender& illic
auctorẽ suauitatis uenisSe:
Cumq corpus eius exmore  tuoꝵ
adlauandũ ess& nudatũ: longe
orationis usu. in cubitis eius &ge¬
nibus. camelorũ more inuenta est
obdurata cutis ex creuisse : & quid
uiuens eius sp̃s semper egerit
caro mor tua testabatur: haec
aut̃ gestasunt  ante dominici na¬
talis diem: Quo transacto.
mox emilianȩ sorori suae ꝑui
sionẽ nocturnȩ uisionis appa¬
ruit dicens: ueniut quia na¬
illa protinus desororis suȩ gordia¬
nȩ salute sollicita respondit: Et si
sola uenio: sororem nr̃am gordia¬
nam cui dimitto. Cui sicut asse¬
rebat. tristis uultu iterum dixit:
Ueni: Gordiana & enĩ soror nra.
inter laicas deputata est: Quam

Expanded text:
cum magna animadversione coepit cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. Cumque corpus ejus ex moad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Nailla protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sedcum eiusdẽ correptionis
Moxque adleuia uerba redie¬
bat: puellarũ gaudebat socie¬
tate laicarũ : Eique ꝑsona
ualde onerosa erat. quaecũq
huic mundo dedita non erat:
Quadam uero nocte. huic tar¬
sille amitę meae quae inter
sorores suas uirtute continuȩ
orationis. afflictionis studiosȩ.
abstinentiȩ singularis grauitate.¬
& uitȩ uenerabilis. in honore & cul¬
mine scĩtatis excreuerat : sicut
ipsa narrauit. ꝑuisionẽ attauus
meus felix huius romane eccłae
antistes apparuit: eiq mansio¬
nem ꝑpetuȩ claritatis ostendit
dicens: ueni : quia in hac te lucis
mansione suscipio: Quae subse¬
quenti mox febrȩ correpta.
addiem peruenit extremum:
Et sicut nobilib fęminis uirisq
morientibus. multi conueniunt
qui eorũ proximos consolentur.
eadem hora eius exitus multi uiri
acfeminȩ eius lectulũ circũ stete¬
runt: interquas mater quoque¬
mea ad fuit: Cumque subito sursũ
illa respiciensiħm uenientẽ uidit.

Expanded text:
sed cum ejusdem correptionis sed cum ejusdem correptionis moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis in honore et culmine sanctitatis excreverat, sicut ipsa narravit, per visionem atavus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mater mea quoque adfuit; cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
RES PXTER MEUS sorores
habuit : quaecunctę tres
Isacrę uirgines erant: Qua¬
rum una tarsilla. alia gordia¬
na. tertia emiliana dicebatur:
Uno om̃s ardore conuerse. uno
eodemque tempore sacratȩ: sub
districtione regulari degentes.
indomo propria sociale uitam
ducebant: Cumque diutius
essent in eadem conuersatione.
coepit cotidianis incrementis
inamorẽ conditoris sui tarsilla¬
&emiliana subcrescere: Et cum
solo hic essent corpore. cotidiȩ
animo ad aterna transire:
at contra gordianȩ animus.
coepit acałore amoris intimi.
ꝑ cotidiana detrimenta tepesce¬
re : & paulisper adhuius scłi
amorem redire: Crebro autẽ
tarsilla dicere emiliane sorori
suȩ cũ magno gemitu solebat:
Cideo gordianã sororẽ nr̃am : de
nr̃a sorte non esse: Perpendo enĩ
quia foris defluit: &cor adquod
ꝓposuit non custodit: Quam
gutione corripere: atque alc¬¬
uitate morũ. ad grauitatem
sui habitus reformare: Quae
quidem resumebat uultũ subito
grauitatis inter uerba correp¬
tionis

Expanded text:
res pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt. Quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Emiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam gutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis,
Abbreviated transcription (Latin):
genuit: Sed dño loquente adtur¬
bas filia principis de functa est :
quia tempore quo dñs in carne
apparuit : synagoga a paterna
religione. & legis obseruatione
defecerat: Unde & enim tumul¬
tuantibus rebus pristinã amisit
dignitatẽ : quia nec sacerdotalis
honor proprium decorẽ habebat:
& templi reuerentia & hostiarũ
immolatio. non solũ spiritaliter
sed etiã nec historialiter obserua¬
batur: Rogauit ergo princeps
profilia : quia frequenter moy¬
ses prosynagogę liberatione diu¬
nã exorauit clementiã: Et quia¬

Expanded text:
genuit. Sed, Domino loquente ad turgenuit. Sed, Domino loquente ad turbas, principis filia defuncta est, quia tempore quo Dominus in carne apparuit, Synagoga a paterna religione et legis observatione defecerat. Unde etenim tumultuantibus rebus pristinam amisit dignitatem? quia nec sacerdotalis honor proprium decorem habebat, et templi reverentia et hostiarum immolatio non solum non spiritaliter, sed etiam nec historialiter observabantur. Rogavit ergo princeps pro filia, quia frequenter Moyses pro Synagogae liberatione divinam exoravit clementiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
instruendi: & cũ magna instantia
prȩdicationis uoce magna claman¬
di: Frequenter ꝑ diuinã grãm
compuncti ab ipsis peccatis resi¬
piscunt: seque ipsos assiduis fleti¬
bus & longiorib ieiuniis mace¬
rant. largiores elemosynas tribu¬
unt: Et ubi habundauit peccatũ.
super habundauit grã. & sicut
prompti fuerunt adpeccandum
sic promptiores sint adpęniten¬
dum ꝓSed nunc quid princ opf
uel filia eius proqua rogaturus
uenerat. allegoricę significeNT
uideamus: Ait enĩ euuangelista:
Loquente ihũ ad turbas: ecce
princeps unus accessit & rłq:
significat: uUnde bene iux ta lucã
euuangelistam iaz irus est dictꝰ
qui inter pretatur in luminans
siue inluminatus. Qm̃ idem
legis lator moyses. dumuerba ui¬
tȩ aliis ministraturus. spirita li¬
grã. & alios sua doctrina illumi¬
nauit: filia eius sinagogã signifi¬
cat : quãdum primus diuinis prȩ¬
ceptis & legalib obseruationib
erudiuit. quasi spiritali utero

Expanded text:
instruendi, et cum magna instantia instruendi, et cum magna instantia praedicationis voce magna clamandi. Frequenter enim per divinam gratiam compuncti ab ipsis peccatis resipiscunt, seque ipsos assiduis fletibus et longioribus jejuniis macerant, largiores eleemosynas tribuunt, et « ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , » et sicut prompti fuerunt ad peccandum, sic promptiores sint ad poenitendum. Sed nunc quid princeps vel filia ejus, pro qua rogaturus venerat, allegorice significent, videamus. Ait enim Evangelista: « Loquente Jesu ad turbas, ecce princeps unus accessit, et significat. Unde bene juxta Lucam evangelistam Jairus est dictus, qui interpretatur illuminans, sive illuminatus; quoniam idem legislator Moyses dum verba vitae aliis ministraturus a gratia, et alios sua doctrina illuminans. Filia ejus Synagogam significat, quam dum primus divinis praeceptis legalibus observationibus erudivit, quasi spiritali utero
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste peccat: quasi extra por¬
tam ciuitatis. ad sepeliendũ mor¬
tuus expellitur: Sedcum tales
ꝑ diuinam gram & aliorũ correp¬
tionem adpenitentiã conpungun¬
tur : quasi antequã ad sepulchrũ
ꝑueniant ad nõ resuscitantur:
hoc significauit ad olescens filius
uidue: quem dñs extra portas
ciuitatis resuscitauit: Sunt enĩ
alii quinon solũ publice peccare
non erubescunt : sed etiã ipsum
peccatũ in longã consuetudinem
uertunt: quales significauit laza¬
rus quatriduanus mortuus:
dequo bene scriptũ est quia iã
fecet. Qm̃ dum publice ꝑ consue¬
tudinẽ peccare non erubescunt :
piismentib fętorẽ male famȩ
ingerunt: Sednec detalib despe¬
randum est : quia dñs etiã laza¬
rum quatri duanũ mortuum
fȩtentẽ. solo iussu resuscitauit:
dequo lacrimasse legitur.
& uoce magna clamasse la zare
ueni foras. Quia tales adocto¬
ribus nonsolũ exortationibus.
uerum etiam orationib sunt

Expanded text:
manifeste peccat, quasi extra pormanifeste peccat, quasi extra portam civitatis ad sepeliendum mortuus expellitur; sed cum tales per divinam gratiam et aliorum, correptionem ad poenitentiam compunguntur, quasi antequam ad sepulcrum perveniant, a Domino resuscitantur: hos significavit adolescens filius viduae, quem Dominus extra portam civitatis resuscitavit . Sunt etiam aliqui, qui non solum publice peccare non erubescunt, sed etiam ipsum peccatum in longam consuetudinem vertunt: quales significavit Lazarus quatriduanus mortuus, de quo bene scriptum est: « Quia jam fetet , » quia dum publice per consuetudinem peccare non erubescunt, piis mentibus fetorem malae famae ingerunt: sed nec de talibus desperandum est, quia Dominus etiam Lazarum quatriduanum mortuum fetentem solo jussu resuscitavit, de quo lacrymasse legitur Jesus, et voce magna clamasse: « Veni foras, » quia tales a doctoribus non solum exhortationibus, verum etiam orationibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit interris : tres tantũ mor¬
tuos resuscitas se legitur: Resusci¬
tauit filiã archi synagogi indomo
iacentẽ : dequanunc sermo agit᷑:
Resuscitauit filium uiduȩ ex tra
portã ciuitatis: ad sepeli endum
delatum: Resuscitauit nihilominꝰ
& lazarũ quatriduanũ mortuũ:
iam fȩtentẽ inmonumento: Qui
ergo oms inse credentes uenerat
resuscitare inanima. nonsine cau¬
saest quodtres tantũ mortuos
resuscitasse legitur incorpore:
Trina namque mortuorũ resu¬
scitatio uarietatẽ significat pec¬
cantiũ : atque peccatũ tribus¬
modis inmente. trib ꝑpetratur
incorpore: Inmente agitur sug¬
gestione. delectatione. & consen¬
suNncorpore aliquando occulte.
aliquando palam. aliquando
consuetudine: Quiuero occulte
peccat : quasi infra domũ mortuus
iacet: Sedcũ diuina gratia eius
cor adpenitentiã agendã inflã¬
mat : quasi infra domum mortuus
resuscitatur: Tales significauit filia
archi synagogi : quae inpuellari
actate resuscitata est: Qui autem

Expanded text:
ostendit in terris, tres tantum mortuos resuscitasse legitur. Resuscitavit filiam archisynagogi in domo jacentem, de qua nunc sermo agitur; resuscitavit filium viduae, extra portam civitatis ad sepeliendum delatum; resuscitavit nihilominus et Lazarum quatriduanum mortuum, jam fetentem in monumento. Qui ergo omnes in se credentes venerat resuscitare in anima, non sine causa est, quod tres tantum mortuos resuscitasse legitur in corpore. Trina namque mortuorum resuscitatio varietatem significat peccantium, atque post peccatum dimodis in mente, tribus perpetratur in corpore: in mente agitur suggestione, delectatione et consensu: in corpore aliquando occulte, aliquando palam, aliquando consuetudine. Qui vero occulte peccat, quasi intra domum mortuus jacet: sed cum divina gratia ejus cor ad poenitentiam agendam inflammat, quasi intra domum mortuus resuscitatur: tales significavit filia archisynagogi, quae in puellari aetate resuscitata est. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
talentum deterra leuat. Quia
sunt plerique. qui tunc se a terrenis
per anim aduersionẽ iudicis. ad ae¬
ternum supplicium trahuntur:
Ante ergo detalenti nr̃i ponenda
ratione uigilemus: ut cum iã iudex
ad feriendum imminet. lucrum
nos quod fecimus ex cuset: INIXT¬

Expanded text:
talentum de terra levat, quia sunt plerique qui tunc se a terrenis per animadversionem judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset.
Abbreviated transcription (Latin):
est. quae figurã gestabat eccłȩ.
Daniel autem quia elegit cȩlibem
uitã. idest nuptias terrenas con¬
tempsit. ut sicut dicit apłs. sine
sollicitudine uiuer&. cogitans
quȩ sunt dĩ. genus eoꝵ significat
qui sunt in otio : sed tamen fortissi¬
mi intẽptationib ut pos sint
assumi: Iob aut̃ quia uxorẽ habuit
& filios. & amplas terrenarum
rerũ copias. ad illud genus ꝑtinet :
cui molendinum deputandum est:
sed tamen ut sint fortissimi intempta¬
tionibus sicut ille fuit : non enim
aliter assumi poterunt: Nec puto
Alia. ẽẽ. genera hominũ quib
constat eccła. quã ista tria haben¬
tia binas differentias ꝓpt̃ assũp¬
tionẽ & relictionẽ : quamuis
in singulis multȩ studiorũ uo¬
luptatum que diuersitates. ad con¬
cordiã tamen unitatẽq concur¬
rentes possint inueniri. In cip̃t¬

Expanded text:
est, quae figuram gestabat ecclesiae. est, quae figuram gestabat ecclesiae. Danihel autem, quia elegit caelibem uitam, id est nuptias terrenas contemsit, ut, sicut dicit apostolus, sine sollicitudine uiueret, cogitans quae sunt dei, genus eorum significat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in temtationibus, ut possint assumi. Iob autem, quia et uxorem habuit et filios et amplas terrenas rerum copias, ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est, sed tamen, ut sint fortissimi in temtationibus, sicut ille fuit ; non enim aliter assumi poterunt. nec puto alia esse genera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes possint inueniri C
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui operantur in eccłe minis
terio. tam quã in agro dĩ: dequa
agri cultura apłs loquitur: In his
ergo trib generibus bina sunt.
rur sus genera hominũ insingulis:
&xpro robore suarũ uirium
discernuntur: Cum enĩ om̃s ad
eccłȩ membra ꝑtinere uideantur:
adueniente tamen temptatione
tribulationis. & exillis quisunt in
otio r& ex illis qui sunt innegotus
ifobira i exibliss quidõ ministitant.
uinaeccła: aliqul ꝑmanent. aliquis
cadunt: Quiperaament assumui¬
tur : qui cadunt fllinquuntur:
Ergo unus assumetur. & unus
relinquetur : Non quasi deduohus
hominibus dictum: sed deduob
generibus affectionũ. insingulis
generiby traum professionumis
In illa nocte ergo dixit. in illai
tribulatione: Adipsa tria genera
quae assumuntur. arbitrorꝑtine¬
re etiam tria illa nomina uirorũ
scorum : quos solos liberandos eze¬
chiel propheta denuntiat. noe
daniel. & iob Uidetur enĩ noe
ꝑ illum in aquis archa gubernata

Expanded text:
eorum qui opeeorum qui opeterio tamquam in agro dei, de qua agricultura apostolus loquitur. in his ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore suarum uirium discernuntur. cum enim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotiis saeculi et ex illis qui deo ministrant in ecclesia aliqui permanent, aliqui cadunt. qui permanent, assumuntur; qui cadunt, relinquuntur. ergo unus assumetur et unus relinquetur non quasi de duobus hominibus dictum, sed de duobus generibus affectionum in singulis generibus trium professionum. in illa nocte ergo dixit "in illa tribulatione". Ad ipsa tria genera, quae assumuntur, arbitror pertinere etiam tria illa nomina uirorum sanctorum, quos solos liberatum iri Hiezechihel propheta denuntiat, Noe, Danihel et Iob. uidetur enim Noe tur, sicut per illum in aquis arca gubernata
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s contribulatus: Tanta aut̃ uelo¬
citate circumfertur euuangeliũ:
ut non nisi sapientes cursum eius
intelligant: Quẽ beatus paulus
intellegens ait: ut sermo dĩ currat.
xclarificetur in nobis. IẼ serooo
UISUNT INIL LA
nocte duo in lecto.
& due molentes inunũ.
& duo
Uinagro : dequibus
om̃ibus binis singuli assumentur.
& singuli relinquentur.Tria ge¬
nera hominũ hic uidentur signi¬
ficari: Unũ eorum qui otium &
quietem eligunt. neque negotus
sȩcularibus. neque negotiis eccle¬
siasticis occupati : quae illorum
quies lecti nomine significata. ẽ.
Alterum eorum quimnplebibus
constituti. reguntur adoctorib
agentes ea quaesunt huius Scł̃i:
quos & feminarũ nomina signifi¬
cant: quia consiliis utdixi peri¬
torũ regi eos expedit: Et molen¬
tes dixit propter temporalium
negotiorum orbem atque circui¬
tum : quas tamen molentes dixit.
inquantũ deipsis rebus & negotiis
suis prebent usibus eccłae Tertiũ

Expanded text:
spiritus contribulatus . Tanta autem velospiritus contribulatus . Tanta autem velocitate circumfertur Evangelium, ut non nisi 12 sapientes cursum ejus intelligant; quem beatus Paulus intelligens ait: Ut sermo Dei curret et clarificetur in vobis. Amen ui sunt in illa nocte duo in lecto, et duae molentes in unum, et duo in agro, de quibus omnibus binis singuli assumentur, et singuli relinquentur? Tria genera hominum hic videntur significari: unum eorum qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus neque negotiis ecclesiasticis occupati; quae illorum quies lecti nomine significata est: alterum eorum qui in plebibus constituti reguntur a doctioribus, agentes ea quae sunt hujus saeculi; quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis, ut dixi, peritorum, regi eis expedit; et molentes dixit, propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum; quas tamen in unum molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus Ecclesiae: tertium
Abbreviated transcription (Latin):
pit : om̃s aduenientes accepit:
& ueluti ꝑ quasdã cauernulas
prȩceptoꝵ. ad interiora trans¬
mittit : ut hic inde duorũ testa¬
mentorum salutarib mandatis.
gentilitatis asperitate mollita
ꝑducant᷑ ad omẽ quod purũ. ẽ
Quã similitudinẽ testamento¬
rum. ezechielem prophetam
arbitror perstrinxisse: cũ dicit
rotã in medio rotȩ. ẽẽ. conexã
Harum igitur molarũ operati¬
one. idest noui acueteris testa¬
menti. hoc agit Scã eccła : ut
cura ꝑuigili & peccatoꝵ asperi¬
tate discussa. ex
occultis
cogitationibus medullan
mundi cordis eliceat: & caelesti¬
bus mandatis mundata. Ex in¬
timis spiritalia alimenta pro¬
ducat : D equib Alimentis paulꝰ
apłs ait: Lac uobis potũ dedi
non esca: Et iterum: Perfectoꝵ
autem est solida esca : qui ꝓpt̃
habitum sensus exercitatos
habent. ac sp̃m suum om̃i huma¬
nitate purificatũ. uelut simila¬
ginem dõ offerre contendunt.
sicut sc̃s dauid ait: Sacrificiũ dõ

Expanded text:
s advenientes accipit, et velut per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora transmittit: ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Quam similitudinem Testamentorum Ezechielem prophetam arbitror perstrinxisse, cum dicit rotam in medio rotae esse connexam Harum igitur molarum operatione, id est Novi ac Veteris Testamenti hoc agit sancta Ecclesia cura pervigili, ut peccatorum asperitate discussa, ex occultis cogitationibus medullam mundi cordis eliciat, et coelestibus mandatis mundata ex intimis spiritalia alimenta producat. De quibus alimentis Paulus apostolus ait: Lac vobis potum dedi, non escam . Et iterum: Perfectorum autem est solida esca ; qui propter habitum sensus exercitatos habent, ac spiritum nostrum omni humanitate purificans, velut similaginem Deo offerre contendit; sicut David sanctus ait: Sacrificium Deo
Abbreviated transcription (Latin):
git cum humilitate Erit enim¬
& pacificus : quia non est occasio
rixandi. ubi non est uoluntas
adquirendi: Habebit etiam &
cordis munditiam : quia sicut illi
qui diuitias diligunt. turbulenti
sunt animo: ita quispontaneã¬
amant paupertatẽ. solliciti sunt
quaesunt dei : quomodo placeant
dõ: Sed illud diligenter conside¬
randum est : quia pauperta S illa¬
laudabilis est quae aut habere
propter dm̃ distribuendo relin¬
hanc paupertatẽ adbeatitũdi
to ait: Beati pauperesspũ : qm̃
Alii enimsunt pauperes spũ &reb
alii nec rebus necspũ Alu reb
Rebussunt pauperes sed non sp̃u.
quinihil habentes multa habere
concupiscunt: Spũ sunt pauꝑes
& non rebus. sicut sunt illi. qui

Expanded text:
git cum humilitate, erit etiagit cum humilitate, erit etiam pacificus, quia non erit occasio rixandi, ubi non est voluntas acquirendi. Habebit etiam et cordis munditiam, quia sicut illi qui divitias diligunt, turbulenti sunt animo, ita qui spontaneam paupertatem amant, solliciti sunt quae Dei sunt, quomodo placeant Deo. Sed illud diligenter considerandum, quia illa paupertas laudabilis est, quae aut habere propter Deum distribuenda relinhanc paupertatem ad beatitudinto ait: Beati pauperes spiritu, qAlii enim sunt pauperes spiritu et rebus, alii nec rebus nec spiritu, alii rebus Rebus sunt pauperes et non spiritu, qui nihil habentes, multa habere concupiscunt. Spiritu sunt pauperes et non rebus, sicut illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
liter dñs om̃ib loquebatur. spe¬
cialiter indiscipulos. oculos leua
significat: Et indiscipulos oculos
leuauit: quos specialius
uirtutib ditauit. Iuxta qđ
alibi legimus .Quia cumdixis¬
s& ei quidam. ecce mater tua
& fr̃s tui foris stant. quaeren¬
tes loqui tecum:pse eleuatis
oculis indiscipulos suos dicebat:
Ecce mater mea. & fratres mei:
Quid autẽ eleuatis oculis
dicebat: Audi amus: Beati
pauperes : quia uestrum est
regnum di: Et quȩ talem
inter reliquas beatitudines tenere
deb& principatum : nisi spontanea
paupertas : Ex ipsa enim cetere
uirtutes ex ordium quoddã & ori¬
ginem sumunt: Sicut enĩ exuna
radice arboris multi rami & folia
prodeunt: sic spontanea pauꝑtate
multȩ uirtutes generantur:
Qui enĩ spontaneã pauꝑtatem¬
amat: erit misericors ꝑlargitatẽ.
non tenax per auaritiã : trit
consequenter & mitis. Quia¬
non diuitias quaerit propter iacꝰ¬
tantiam : qui paupertatẽ dili¬

Expanded text:
liter Dominus omnibus loquebatur, speliter Dominus omnibus loquebatur, specialiter in discipulos oculos levavsignificat. Et in discipulos oculos levavit, quos specialius virtutibus ditavit, juxta quod alibi legimus: Quia cum dixisset ei quidam, ecce mater tua et fratres tui foris stant, quaerentes loqui tecum, ipse elevatis oculis in discipulos suos, dicebat: Ecce mater mea, et fratres mei . Quid autem elevatis oculis dicat, audiamus: Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei. Et quae virtus talem inter reliquas beatitudines tenere debet principatum, nisi spontanea paupertas? Ex ipsa enim caeterae virtutes exordium quoddam et originem sumunt. Sicut denique ex una radice arboris multi rami et folia prodeunt, sic ex spontanea paupertate multae virtutes generantur. Qui enim spontaneam amat paupertatem, erit misericors per largitatem, et non tenax per avaritiam. Erit consequenter et mitis, quia divitias non quaerit per jactantiam, qui paupertatem dili
Abbreviated transcription (Latin):
processit : ut quasi nescius dñs
querer& quisme tetigit: Et
discipuli adillum: Rabbi
Turbȩte comprimunt & affli¬
gunt : & dicis quisme tetigit.
Et ille: Tetigitme aliquis:
Nam & ego noui uirtutem
deme exisse: S piritaliter
uero xpm̃ tangit : qui eum
uerum dm̃ credit. & recta
fide confitetur : A tuero pagani.
uidaei: heretici . Xp̃m minime tangi
quia eum uerum dm̃ credere
contempnunt : & recta fide cũ
confiteri nolunt Vnde & mariȩ
quae dnm resurrexisse noncre¬
debat. sed eum mortuum inter
mortuos quaerebat. uolenti
dñm tangere dictum est: noli
me tangere. nondum enim
ascendi ad patrem meum:
Acsi diceretur: Quia manu
fidei me tangere noluisti:
manu corporis nolime tangere:
Curatio uero dȩmonum. non
solum per eius prȩsentiam fie¬
bat. sedetiã inuocatioͫ  eius
nominis in eius absentia: sicut
monia nobis subiciuntur: Beati
pauperes spu: qm̃ ipsorum est
regnum caelorum: Etsi genera¬

Expanded text:
intantum, ut quasi nescius Dominus intantum, ut quasi nescius Dominus quaereret, Quis me tetigit? Et discipuli ejus ad eum: Rabbi, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Spiritualiter vero Christum tangit, qui eum verum Deum credit, et recta fide confitetur. At vero pagani, Judaei, et haeretici Christum minime tangunt, quia eum verum Deum credere contemnunt, et fide recta hunc confiteri nolunt. Unde et Mariae quae Dominum resurrexisse non credebat, sed eum mortuum inter mortuos quaerebat, volenti illum tangere, dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Ac si diceret: Quia manu fidei me tangere noluisti, manu corporis me tangere noli. Curatio vero daemonum, non solum per ejus praesentiam fiebat, sed etiam per invocationem ipsius nominis in sui absentia, sicut monia nobis subjiciuntur . Sequipauperes, quia vestrum est regnum Dei. Etsi genera
Abbreviated transcription (Latin):
nis Maritima hic magni
naris loca intellegere debe¬
inus: maxime cum detyro
& sydone quae in corde maris site
sunt. affuisse memorantur: Inquo
loco cognoscimus. quia uirtutes
eius non solum adiudȩorum reg¬
num. sed etiã aduicinas. & ex¬
teras regiones ꝑueneratͥ: quan¬
do om̃s concurrebant. non solum
ut audirent uerbum dĩ. sed ut
sanarentur a languorib: Suis:
Vnde & subditur: Et om̃is tba
querebat eum tangere : quia
uirtus de illo exibat. & sanabat
om̃s: Multum enim illum tan¬
gere cupiebant. a quo omnis
uirtus procedit : quiest uirtus
dĩ & dĩ sapientia : & in quo
habitat omĩs plenitudo diuini¬
uirtus deillo exibat : om̃s uole¬
bant eum tangere : Nam & supra
tangendo leprosum curauerat.
& nunc omis turba quaerebat
eum tangere : ut intellegamus.
quia tactus eius sanitas est:
illa. quae sanguinis fluxum
patiebatur duodecim annis.
& cum tetigiss& fimbriam
uestimenti eius : statim sanata
est ab infirmitate sua: Adcuius
tactum uirtus de illo intantũ

Expanded text:
ima enim hic Magni maris loca intelligere debemus, maxime cum de Tyro et Sidone, quae in corde maris sitae sunt, affuisse memorantur. In quo loco cognoscimus, quia virtutes ejus non solum ad Judaeorum regnum, sed etiam ad vicinas et exteras regiones pervenerant, quando omnes concurrebant, non solum ut audirent verbum Dei, sed ut sanarentur a languoribus suis; unde et subditur: « Et omnis turba quaerebat eum tangere, quia virtus de illo exibat, et sanabat omnes. » Multi enim eum tangere cupiebant, a quo omnis virtus procedit, et qui est Dei virtus et Dei sapientia, in quo habitat omnis plenitudo Divinivirtus exibat, omnes volebant eum tangere. Nam et supra tangendo leprosum curaverat, et nunc omnis turba quaerebat eum tangere, ut intelligamus quia tactus ejus sanitas est. ulier, quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis, et cum tetigisset fimbriam vestimenti ejus, statim sanata est ab infirmitate sua . Ad cujus tactum virtus de illo exibat