comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ tam sac̾dos q̃m leuita iuso ho¬
mine p̃teriuit. quia sic sub intrauit
lȩx. quomͦ medici puer ad egͦ̾tum
ñ nunqm ingredit᷑: morbi quide
causas sciens. s qd̾ apponat antido¬
tũ confic̾e̾ ñ ualens: tntũq hoc egͦ¬
to dicẽ nouit. quib ab escis uł po¬
tib abstinendũ sit. ne morb inua¬

Expanded text:
tum est, tam sacerdos quam levita, viso homine praeterivit, quia sic subintravit lex, quomodo medici puer ad aegrotum nonnunquam ingreditur, morbi quidem causas sciens, sed quod opponat antidotum, conficere non valens, tantumque hoc aegroto dicere novit, quibus ab escis vel potibus abstinendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
decime cu ncte partes ad illud de eiiũ¬
głio spectant. qd̾ samarithanꝰ ille qͥ
b despoliato & coniuiln̾ato. quẽ ꝑ¬
tnsierat sac̾dos & leuita .i. om̃e
uetꝰ instrum̃tũ. ꝑ quod reconcilia¬
mens. oleũ consolationis & uinũ
penitentie peccatoꝵ plagis insu¬
dit. & imponens suꝑ ium̃tũ suũ.
atq piudentiã nr̃i contradidit. hu¬
ie ut ddictũ ẽ eiũigłio cet̃e partes con

Expanded text:
decimae, cunctae partes ad illud de Evangelio spectant quod Samaritanus ille, qui bus despoliato, et convulnerato, quam pertransierant sacerdos et levita, id est omne Vetus Instrumentum, qui quod reconciliamens, oleum consolationis, et vinum poenitentiae peccatorum plagis infudit, et imponens super jumentum suum, atque providentiam nostri contradidit . Huic, ut dictum est, evangelio caeterae con
Abbreviated transcription (Latin):
ponat illi manꝰ. quib dã autẽ adip¬
sũ mutũ ad aꝑto ore iã recte loquen¬
tẽ. Nam ille surdꝰ & mutꝰ humanĩ¬
genus significat. qd̾ in pͥmis parentb
ab audiendis p̃ceptis creatorisob¬
surduit: & ap̃dicanda eiꝰ laude ob¬
mutuit. Qui aute illũ adducunt
dicatoꝵ significant choꝵ. qͥ genꝰhu¬
manũ ad xp̃i gr̃am uoce ac Interis
inuitare ñ desinũt. Et huiꝰ surdi
ac muti ualde congrua uox ẽ intͦit
hic. d̾s in adiutoriũ meũ intende.
tanqͣm si medicata paralysi. que
lingũã tuã subito ligauerat. pͥmo
eiꝰde motu lingue di nom̃ repente
ad adiuuandu inuoces. Ide ipse lai¬
dans recte dicit ingraduali. Bene¬
dicã dũm in oĩ tẽpore semꝑlaus
eiꝰ inore meo. Epła fidutiã tałe ha

Expanded text:
ponat illi manus; quibusdam autem ad ipsum mutum, adaperto ore recte loquentem: Nam ille surdus et mutus, humanum significat genus, quod in primis parentibus ab audiendis praeceptis Creatoris obsurduit, et a praedicanda laude ejus obmutuit. Qui autem illum adducunt, aedicatorum significant chorum qui genus humanum ad Christi gratiam voce ac litteris invitare non desinunt. Et hujus surdi ac muti valde congrua 143 vox est introitus hic: Deus, in adjutorium meum intende , tanquam si medicata paralysi, quae linguam suam subito ligaverat, primo ejusdem motu linguae, Dei nomen repente, ad adjuvandum invocet. Idem ipse loquens, recte dicit in graduali: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Epistola, Fiduciam talem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in euugłio ambulabat iħc
ingalileã: ñ enĩ uolebat ire in iude
paulo post: & tam̃ ipse ascendit ad
diem festũ: ñ manifeste. s quasi in
occulto: Sequit᷑. Iudeigͦ querebãt
eũ in die festo: dicentes. Ubi ẽ ille:
Et murm᷑ multꝰ erat de illo intur.¬
ba. Alii dicebant quia bonꝰ ẽ: alii ñ.
s seducit turbas. Huic sane euũgłio
ñ nulla similitudine ꝯgruit illaque
p̃mittit᷑ lectio de ꝓpħa daniele. licet
inhebraico ñ habeat᷑: qd̾ congregati
babylonii aduersus regem dixerũt.
Trade nob̃ danielẽ qui bel destruxit.
& draconẽ int̾fecit: & cet̾a. Nam & ui¬
dei uere & sp̃ualit̾ babylonii: qͥ ñc̃
querebant iħm. tand̾e ꝯgregati ad¬
u̾sus p̃side romane potestatis pila¬
tũ. que romana scribit᷑. & ẽ spũalit̾
babylon: petierunt excitata seditio¬
ne ut sibi traderet illũ: fecer̃tq sic̃

Expanded text:
t in Evangelio: Ambulabat Jesus t in Evangelio: Ambulabat Jesus in Galilaeam; non enim volebat ire in Judaere , et paulo post tamen: Et ipse ascendit ad diem festum non manifeste, sed quasi in occulto , sequitur: Judaei ergo quaerebant eum in die festo, dicentes: Ubi est ille? Et murmur multum erat de eo in turba. Alii dicebant: Quia bonusest: alii: Non, sed seducit turbam. Huic sane Evangelio nonnulla similitudine congruit illa, quae praemittitur lectio de propheta Daniele, licet in Hebraico non habeatur, quod congregati Babylonii adversus regem, dixerunt: Trade nobis Danielem, qui Bel destruxit et draconem interfecit , etc. Nam et Judaei vere et spiritualiter Babylonii , qui nunc quaerebant Jesum, tandem congregati adversus praesidem Romanae potestatis, Pilatum, quae Roma scribitur et est spiritualiter Babylon , petierunt excitata seditione, ut sibi traderet illum, feceruntque sicut
Abbreviated transcription (Latin):
significat. ad salutẽ totiꝰ mundiã
d̾o patre missũ. Nam sic̃ ionas mag¬
nã niniuen nolens adire potiꝰ ma¬
ris fluctib se tradidit: sic dñs nr̃
corporali p̃sentia gentes adire nolẽs.
intͣ seditiones iudeoꝵ ꝑsequentiũ re¬
mansit. Efferbuit mare: & timue¬
rt̃ naute. Audiens enĩ pilatꝰ accusa¬
tionẽ dicentiũ qr filiũ di se fecit. ma¬
gis timuit: tandẽq ꝑsistente graui
fluctuatiõe clamantiũ crucifige cru¬
cifige: lotis manib in modũ nautaꝵ
ego sum a sanguine iusti huiꝰ: tradi¬
dit illis iħm ut crucifigeret᷑. qua¬
si mari inmitens. & absorbuit eũ
cetꝰ. id ẽ mors: s aburente uentr̃e
eiꝰ diuinitatis igne. tertia die uiuũ
rursus euomuit. & tunc demũ ad
p̾dicationẽ eiꝰ t̾rita niniue magna.
scilicet mundꝰ. tͥna mersione bap¬
tismi quasi triduana penitentia
saluat᷑: & hedera que obumbrabat
capiti ione. iudelicet iudea quon¬
dam habitaculũ xp̃i aruit.
eria t̾cia ut dictũ Des¬

Expanded text:
significat Dominum ad salutem totius mundi a Deo Patre missum. Nam sicut Jonas magnam Niniven nolens adire, potius maris fluctibus se tradidit, sic Dominus noster corporali praesentia gentes adire nolens, intra seditiones Judaeorum persequentium remansit . Efferbuit mare, « et timuerunt nautae . » Audiens enim Pilatus accusationem dicentium: quia « Filium Dei se fecit, magis timuit , » tandemque persistente gravi fluctuatione clamantium: « crucifige, crucifige , » lotis manibus in modum nautarum, ego sum a sanguine justi hujus , » tradidit illis Jesum, ut crucifigerent, quasi mari immittens. Et absorbuit eum cetus, id est mors, sed adurente ventrem ejus divinitatis igne, tertia die vivum rursus evomuit. Et tunc demum ad praedicationem ejus territa Ninive magna, scilicet mundus, trina mersione baptismi, quasi triduana poenitentia salvatur, et hedera, quae obumbrabat capiti Jonae, videlicet Judaea, quondam habitaculum Christi, aruit Feria tertia, ubi dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
illis euenturũ eẽt: subiungit. Que¬
retis me & ubi ego sum. uos ñ potestis
uenire: scilicet muro infidelitatis
obsistente. Quo dicto: ꝑspicue se re¬
lictis illis. ad gentes cõmigͣturũ ẽẽ
minabat᷑. Unde illi qͦ quasi diui¬
nantes dicũt. Nũqͥd in disꝑsionẽ
gentiũ iturꝰ ẽ. & docturꝰ gentes:
Hiuc euũglio recte illa p̃mittit᷑
lectio de iona. qui missus p̾dicare
niniue ciuitati magne. fugiens inthar¬

Expanded text:
illis eventurum esset subjungit: Quaeretis me, et ubi ego sum, vos non potestis venire , scilicet muro infidelitatis obsistente. Quo dicto perspicue se, relictis illis, ad gentes commigraturum esse minabatur. Unde illi quoque quasi divinantes dicunt: Nunquid in dispersionem gentium iturHuic evangelio recte praemittitur lectio de Jona propheta, qui missus est praedicare Ninivae civitati magnae, quem fugientem in Thar
Abbreviated transcription (Latin):
obdurantes hoc merebant᷑: ut quẽ¬
admodũ corpora illoꝵ ꝓstrata sunt in
deserto. sic ipsi longe a repmissione pel¬
lerent᷑. stantes contra sanguinẽ ꝓximiͥ &
cuncta supͣ dicte lectionis tnͣsgredientes.¬

Expanded text:
obdurantes hoc merebantur, ut quemobdurantes hoc merebantur, ut quemadmodum corpora illorum prostrata sunt in deserto , sic ipsi longe a repromissione pellerentur, stantes contra sanguinem proximi, et cuncta supradictae lectionis praece
Abbreviated transcription (Latin):
uoce magna dicens. Magnꝰ ẽ d̃s da¬
nielis. uoce in quã magna. Magnꝰ
quippe sonꝰ extitit: cũ pͥmũ imꝑator
romane urbis. magne utiq babylo¬
nis fidem xp̃i suscepit. Salutat uos
cccłia que ẽ in babylone collecta in
quit apłs petrus: romã tẏpice ꝑcutit.
eria quarta in
ñ creditis. Oꝑa que ego facio in nomi¬
ne patͥs mei: ipsa testimoniũ ꝑhibẽt
de me. & post aliqua subiecit. Ego
& pat̾ unũ sumꝰ. Audiat arrius: u¬
nũ sumꝰ. Audiat sabellius. quia ñ dix¬
it unꝰ. s unũ. Uolentibq eũ lapida¬
dite. Hic quia ñ solũ xp̃m quẽ que¬
tellig̾e nolunt heretici. cũ intellex¬
erunt iudei. dixerunt enĩ qr tu ħo
cũ sis. facis te ipsum dm: recte illa
p̃mittit᷑ lectio qua patribꝰ eoꝵ ꝑsin¬
gula pene p̾cepta dñm se ꝓtestat᷑ &
d̾mꝰ tanqͣm contumacis serui cerui¬
cẽ durã contundens. Nam & istifilii
rebelliũ & increduloꝵ temptatoꝵ. &
m᷑murosoꝵͥ temptantes & ceruicẽ suã

Expanded text:
cens: « Magnus est Deus Danielis . » Voce, inquam, magna. Magnus quippe sonus exstitit, cum primum imperator Romanae urbis, magnae utique Babylonis, fidem Christi suscepit. « Salutat vos Ecclesia, quae est in Babylone collecta , » inquit apostolus Petrus, Romam tropice percutiens. Feria quarta in non creditis. Opera, quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa testimonium perhibent de me . Et post aliqua subjecit: Ego et Pater unum sumus . Audiat Arius, unum sumus, audiat Sabellius, quia non dixit unus, sed unum. Volentibusque eum lapidadite . Hic, quia non solum Christum, quod quaetelligere nolunt haeretici, cum intellexerint Judaei, dixerunt: Quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum , recte illa praemittitur lectio, qua patribus eorum per singula pene praecepta Dominum se protestatur, et Deum tanquam contumacis servi cervicem duram contundens . Nam et isti, filii rebellium et incredulorum tentatorum et murmurosorum tentantes, et cervicem suam
Abbreviated transcription (Latin):
uniformit̾ atq congeminat ora¬
culũ. s ñ mutatione rerũ ac ꝑso¬
tens altissimi aducoriũ. Spectat
dñica hec quartã mundietatẽ: qͣ
mundꝰ plenaria uiuentute roborat᷑.
sus. coronatꝰ diademate regũ: & or
cis annuntiat. Et qr clausa fuit usq
bib aeris. ita contenebrabat᷑ occulta
scientia in ꝓpħis. donec agnꝰ di solus
pendent ante sc̃a eccł̃ie altaria: ut po
to hoc euũgłio: quo caput eccłie xp̃c
ieiunans in deserto. tẽptatoris suꝑ as
& basiliscũ ambulasse. leonẽq & dra¬
conẽ conculcasse ꝓpħice de uoto offitio
circũsonant tube: uictoriã eãdem
cunctis membris eiꝰdem capitis. & co¬
ti reꝓmittentes corpori eccłie. Cuiꝰ of¬
ficii statio. ad sc̃m ioħem ad lat̾anas p̃¬
scͥpta ualde congrut. Sicut eni offi¬
tiũ totũ inuerã saluatoris de cantat᷑

Expanded text:
uniformiter atque congeminat oraculum, sine mutatione rerum ac persotens altissimum adjutorium. Spectat Dominica haec quartam mundi aetatem, qua 45 mundus plenaria juventute roboratus sus, coronatus est diademate regum, et orcis annuntiat. Et quia clausa fuit, usqubibus aeris, ita contenebrabatur oscientia in prophetis, donec Agnus Dei, soluspendent ante sancta Ecclesiae altaria, ut popto hoc evangelio, quo caput Ecclesiae Christus, jejunans in deserto, tentatoris insidias et basiliscum ambulasse, leonemque et draconem conculcasse , propheticae de toto officio circumsonant tubae, victoriam eamdem cunctis membris ejusdem capitis, et toti repromittentes corpori Ecclesiae. Cujus officii statio ad sanctum Joannem ad Lateranas praescripta, valde congruit. Sicut enim hoc officium totum in veram Salvatoris de
Abbreviated transcription (Latin):
modare consueuit. id ẽ fidẽ. sp̃e. &
caritatẽ: que in hoc maxime nego¬
tio necessaria sunt. Patit᷑ cñi nos nõ
contͣlicentes. s nosse cupientes. Igit᷑
ne omino nestramꝰ quomꝰ ẽ: libet
nunc intueri mordine tam amnu¬
rabilis sacͥficii tͥa: que in oꝑe cuiꝰli¬
bet auctoris egregii requirere. ꝯsue¬
uimꝰ: id est materiã. intentionẽ.
causam finalem. siue utilitatẽ. Que
cũ sĩgła nob̃ fidi manu puls

Expanded text:
modare consuevit , id est fidem, spem, modare consuevit , id est fidem, spem, charitatem, quae in hoc maxime negotio necessaria sunt. Patitur enim nos, non contradicentes, sed nosse cupientes. Igitur ne omnino nesciamus quomodo est, libet nunc intueri in ordine tam admirabilis sacrificii tria, quae in opere cujuslibet auctoris egregii requirere consuevimus, id est materiam, intentionem, causamque finalem sive utilitatem. Quae cum singula nobi
Abbreviated transcription (Latin):
iraculũ tante nouitatis inte¬
grascit: & quicqͥd dicere cona¬
nur collatꝰ cũ re sermo uix ulliꝰ appa¬
ret eẽ momenti. Nam maxime cũ
ermo. ngi a de c̃ & ĩcireũcisa labiam̃tẽ
nouit ordinẽ celi. aut ponet ratio¬
nes eiꝰ in terras Ordo namq celi p̃¬
senti ex capitulo nob̃ effulsit. cuiꝰ cla¬
ritatẽ ferre non ualuit sepe nomi¬
natꝰ & nominandus achis: abiturꝰ
hinc in sacrariũ celi pontifex sunimꝰ
ꝑ uiam passionis: sacrificat modo
mirabili scdm ordinẽ suũ. scđm ce¬
lestis sacrificii ritum. accipiens pa¬
nẽ in scãs ac uenerabiles manꝰ suas
& dicens. hoc ẽ corpꝰ meũ: accipiens
p̃clarũ calic̾ẽ uini. & dicens. hic ẽ
calix sanguinis mei. Qͥd gͦ: silebimꝰ.
& silentio nr̃o uidebim᷑ consentien¬
tes ẽẽ hiis quoꝵ polluta labia ñ teti¬
git seraphin rubenti calculo quem
attulit de altari: & dicunt semꝑ
& ne desit quid clamemꝰ. pulsemꝰ
ad ostiũ amuci qui tres panes acco-¬

Expanded text:
um tantae novitatis integrescit, et quidquid dicere conamur, collatus cum re sermo, vix ullius apparet esse momenti. Nam maxime, cumsermo, lingua deficit, et incircumcisa labia mentem novit ordinem coeli, aut ponet rationes ejus in terra? » Ordo namque coeli praesenti ex capitulo nobis effulsit, cujus claritatem ferre non valuit saepe nominatus et nominandus Achis . Abiturus hinc in sacrarium coeli pontifex summus per viam passionis sacrificat modo mirabili secundum ordinem suum, secundum coelestis sacrificii ritum, accipiens panem in sanctas ac venerabiles manus suas, et dicens: « Hoc est corpus meum, » accipiens praeclarum calicem vini, et dicens: « Hic est calix sanguinis mei . » Quid ergo? silebimus, et silentio nostro videbimur consentientes esse his, quorum polluta labia non tetigit Seraphim rubenti calculo , quem attulit de altari, et dicunt semper: Et ne desit quid clamemus, pulsemus et ostium amici, qui tres panes com
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suis menbris in celũ ascendit.
dicitq gratulabundꝰ. głosam dõ
assignans eccłiam. Hoc nunc os
ex ossib meis: & caro de carne mea
Et ostendens se atq illamĩꝑsone
conuenisse unitatẽ: & erunt duo
inquit incarne una. Magnũ hoc
sacram̃tum ẽ. Caro xp̃i que ante
passionem solius erat caro u̾bi cdi
ꝑ passionem ita creuit. ita dilata¬
ta ẽ. ita mundũ uniu̾sum imple¬
uit: ut om̃s electos qui fuerunt
ab uutio mundi. uł uenturi sũt
usq ad ultimũ electũ in fine scłi.
noua conspersione huiꝰ sacram̃¬
ti in uiã eccłiam faciat d̾m & ho¬
mines et̾nalit̾ copulari. Caro il¬
la unũ erat granũ frum̃ti. anteꝙͣ¬
mortuũ ẽ. crescit in altari. fruct fi¬
eat in mentib & corporib nr̃is: & as¬
cendente magno & diuite dño mes¬
sis. terrã fructiferã in qua creuit
se cum uehit in horrea sua .xii. De¬

Expanded text:
cum suis membris in coelum ascendit , dicitque gratulabundus gloriosam Deo assignans Ecclesiam: « Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea . » Et ostendens se atque illam in personae convenisse unitatem, et erunt, inquit, duo in carne una. Magnum hoc sacramentum est. Caro Christi, quae ante passionem solius erat caro Verbi Dei, per passionem ita crevit, adeo dilatata est, ita mundum universum implevit, ut omnes electos, qui fuerunt ab initio mundi, vel futuri sunt usque ad ultimum electum in fine saeculi, nova conspersione hujus sacramenti, in unam Ecclesiam faciat Deum et homines aeternaliter copulari. Caro illa unum erat granum frumentmortuum est, crescit in altari, fructificat in manibus et corporibus nostris, et ascendente magno et divite domino messis, terram fructiferam, in qua crevit, secum vehit in horrea coeli .
Abbreviated transcription (Latin):
quod eiꝰ ope fit possibile his qui mn
terra sunt. in celum ascende. Ei er
namq illd̾ possibile non ẽ. Ait enĩ
saluator. Nemo ascendit in celũ. nͥ¬
qui ẽ in celo. Uni & soli qui descen¬
dit de celo. filio hominis. qr una
ꝑsona ẽ cũ filio cdi. cũ u̾bo patris.
qd̾ de celo descendit & de corde pa¬
tris in uterũ uenit uirginis: uni
inqͣm & soli filio dĩ filioq homi¬
nis tͣnqm suo capici cuncta menbͤ
corporis connectunt᷑. om̃s qͥ infide¬

Expanded text:
quod ejus ope fit possibile his, qui in terra sunt, in coelum ascendere. Aliter namque illud possibile non est; ait enim Salvator: « Nemo ascendit in coelum, nqui est in coelo . » Uni et soli qui descendit de coelo, Filio hominis, quia una persona est cum Filio Dei, cum Verbo Patris, quod de coelo descendit, et de corde Patris in uterum venit Virginis, uni, inquam, et soli Filio Dei Filioque hominis, tanquam suo capiti cuncta membra corporis adnectuntur , omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
pendebat figura significabat. Habet
enĩ crux longitudine. latitudinẽ: sub¬
quo fixa t̾re inheret: longitudinẽ
inde usq ad brachia: latitudinẽ in
eoꝵ de extensione brachioꝵ: altitudi¬
nẽ ab illis brachiis sursũ u̾sus. quo
caput imminet. His aut̾̃e quatuor
supͣdicte uirtutes signant᷑: ꝓfundo.
fides. que occulta uoluntatisdi uo¬
cationẽ pͥma infundo cordis quasi
fundam̃tũ in edifioͣ ponit᷑. longitu¬
dine ꝑseuerantia. altitudine spes.
que nobis in celestib repositaẽ. la¬
titudine caritas. Nam dehis inqͥt
augustinꝰ. apłm dixisse intelligo.
ut possitis cõp̃hendẽ cũ om̃ib sc̃is.
que sit latitudo. longitudo. sublimi¬
tas & ꝓfundũ. Salutis gͦ pͥmos aditꝰ.

Expanded text:
pendebat, figura significabat. Habet enim crux longitudinem, latitudinem, subquo fixa terrae inhaeret; longitudinem, id est usque ad brachia; latitudinem, in eorumdem expansione brachiorum; altitudinem, ab ipsis brachiis sursum versus, quo caput imminet. His autem quatuor supradictae virtutes signantur: Profundo, fides, quae occulta voluntatis Dei vocatione, prima in fundo cordis quasi fundamentum in aedificio, ponitur; longitudine, perseverantia; altitudine, spes, quae nobis in coelestibus reposita est; latitudine, charitas. Nam de his, inquit Augustinus, Apostolum dixisse intelligo: « Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum . » Salutis ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
sa crucis figura nicħ ne mysti¬
cũ significat: Caceo qd̃ decentissimũ
ẽẽ nllus abnuat. salut̾e humani ge¬
neris in ligno crucis constitui. ut un¬
de mors  oriebat᷑. inde uita resurgẽt
& qui ĩ ligno iuincebat. in ligno quoq
ignoret speciẽ crucis ẽẽ colendã. Que
dñm portauit ouans rõne potenti .iiiͦi.
inde plagas quadrati colligit orb̃. Ills

Expanded text:
sa crucis figura nihilne mysticum significat? Taceo, quod decentissimum esse nullus abnuat, salutem humani generis in ligno crucis constitui, ut unde mors oriebatur, inde vita resurgeret, et qui in ligno vincebat, in ligno quoque ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans ratione potenti, Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis
Abbreviated transcription (Latin):
solim̾ã ut scĩficarent se ipsos: tunc
uͦ p̃cipue pontifices & pharisei qui
erant clerici uideoꝵ. si qui forte exip¬
sis ꝓcul abierant. sollẽpnit̾ conuene.¬
rant. Continuata quoq duoꝵ sollẽp¬
nitas dierũ id ẽ sabbati & neomenie.
quȩ ut supͣdictũ ẽ pͥdie fuerat agen¬
da: concilio frequentiores atq expe¬
ditiores reddiderat. Nicħ gͥ repugnat.
quin eode sabbato. cuiꝰ in uesꝑa dñi¬
ce passionis annuã inchoamꝰ memo¬
riã illud impioꝵ ꝯciliũ collectũ fue¬
rit: & quia abillo die cogita uer̃t ut
int̾fic̾e̾nt eũ: iccirco inuesꝑa quasi
pꝰt hora eiꝰde concilii. luctũ publicũ
incipiat eccłia: suo dño ꝑ omĩa cõpa¬
tiens ut corpꝰ capiti

Expanded text:
solymam, ut sanctificarent seipsos, » tunc solymam, ut sanctificarent seipsos, » tunc vero praecipue pontifices et Pharisaei, qui erant clerici Judaeorum, si qui forte ex ipsis procul aberant, solemniter convenerant. Continuata quoque duorum solemnitas dierum, id est Sabbati et neomeniae, quae, ut supra dictum est, pridie fuerat, agendo concilio frequentiores atque expeditiores reddiderat. Nihil igitur repugnat, quin eodem Sabbato cujus in vespera Dominicae passionis annuam inchoamus memoriam illud impiorum concilium collectum fuerit, et quia ab illo die cogitaverunt, ut interficerent eum, idcirco in vespera, quasi post horam ejusdem concilii, luctum publicum incipiat Ecclesia suo Domino per omnia compatiens, ut corpus capiti
Abbreviated transcription (Latin):
uł lune. cuiꝰ inplenitudine hoc fac¬
turꝰ erat: clangit tuba. tanti tamq
excellentis miraculi: quo & hostes at¬
tonitos reddidit. & corda pioꝵ mag̃
ac magis ad credendũ animauit.
Namq & hostes eiꝰ turbati dicunt.
Si dimittimꝰ eũ sic. om̃s credent ĩ
eũ: & plebs ad credendũ magisa¬
nimata p̾cipue ꝓꝑter hoc signũ:
postmodũ illi uenienti ierosoli¬
nĩa. cũ palinis & laudib obuiã
ꝓcessit. Suscitato aut̃ẽ lararo: ñ
longũ erat ut hoc pharisei audi¬
rent. Bethania namq ab ieroso¬
limis quindecĩ stadiis tantũ: id ẽ
ñ integris duob distat miliari¬
qͣndo illũ suscitauit. quid̾̃a inqͥt
eũigłista. abierunt ad phariseos:
& narrauerunt eis que fecit iħc.
Nec mora fuit post hec colligendi
concilii. Mox eni sic euũgłista con¬
iungit. Collegerunt gͥ pontifices
& pharisei conciliũ. Rursũ non longũ
erat aut difficile tunc illud colligi. Cũ

Expanded text:
vel lunae, cujus in plenitudine haec facvel lunae, cujus in plenitudine haec facturus erat, clangit tuba tanti tamque excellentis miraculi, quo et hostes suos attonitos reddidit, et corda piorum magis ac magis ad credendum animavit. Namque et hostes ejus turbati dicunt: « Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum , » et plebs ad credendum magis animata praecipue propter hoc signum, postmodum illi venienti Hierosolymam cum palmis et laudibus obviam processit. Suscitato autem Lazaro, non longum erat ut hoc Pharisaei audirent. Bethania namque ab Hierosolymis quindecim tantum stadiis, id est non integris duobus distat milliariquando illum suscitavit: « Quidam, inquit evangelista, abierunt ad Pharisaeos et narraverunt eis quae fecit Jesus . » Nec mora fuit post hoc colligendi concilii. Mox enim sic evangelista conjungit: « Collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium. » Rursus non longum erat aut difficile tunc illud colligi. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Igit᷑ ex his que dicta sunt. qͦ¬
modo & eccłiastiti cõpositor offitii
supͣdictũ euũgłiũ de resurrectio¬
ne lazari non sine causa.ui.feria
legi uoluit. que & quinta decima
dies ẽ ab illa qua dñs crucifixus ẽ:
ex his in qͣm que dicta sunt dat᷑ in¬
telligi. qd dñs ipsa die neomenie.
lazarũ suscitauerit. Delectat ual¬
de legitimꝰ hic regis nr̃i ꝓcessus:
legitimꝰ & sc̃s sũmi sacerdotis nr̃i
clangor in die neomenie huius.
Ipse qui qͦnd̃a iusserat filiis isrł
ꝑ moysen dicens. si quando exibitis
ad bellũ contͣ hostes qͥ dimicant
aduersꝰ uos: si qͣndo habebitis epulu
& dies festos & kl̃. clangetis tubis suꝑ
holocaustis & pacificis uictimis: ipse
rex nr̃ exiturꝰ ad bellũ passionis con¬
tradiabolũ. pͥncipem mundi. ipse sũ¬
mus sac̾dos nr̃ habiturꝰ epulũ corpo¬
ris & sanguinis sui. qd̾ cũ traderet
festũ sue sacrosce resurrectionis. ha¬
bens in qͣm Hłas. id ẽ initiũ mensis.

Expanded text:
x his quae dicta sunt, quoniam ecclesiastici compositor officii supradictum Evangelium de resuscitatione Lazari non sine causa sexta feria legi voluit, quae quinta decima dies est ab illa, qua Dominus crucifixus est. Ex his, inquam, quae dicta sunt, datur intelligi quod Dominus ipso die neomeniae Lazarum suscitaverit. Delectat valde legitimus hic Regis nostri processus, legitimus et sanctus summi Sacerdotis nostri clangor in die neomeniae hujus. Ipse qui quondam jusserat filiis Israel per Mosen, dicens: « quando exibitis ad bellum contra hostes, qui dimicant adversum vos. Si quando habebitis epulum, et dies festos et Kalendas, clangetis tubis super holocaustis et pacificis Victimis . » Ipse rex noster exiturus ad bellum passionis, contra diabolum principem mundi, ipse summus sacerdos noster habiturus epulum corporis et sanguinis sui, quod cum traderet festum suae sacrosanctae resurrectionis. Habens, inquam, Kalendas, id est initium mensis
Abbreviated transcription (Latin):
mũ autẽ erat pascha udeoꝵ: & as¬
cend̾unt multi ierosolim̾ã de re¬
gione ante pascha. ut scĩficarent
se ipsos. Plane ꝑhocinitiũ pͥmi
mensis tunc extitisse cõm̃dat᷑. qͣn¬
do lazarꝰ suscitatꝰ ẽ: ꝓpt̾ qd̾ sig¬
nũ. ñ multo post conciliũ habi¬
tũ ẽ. Moris enĩ uideis erat. exp̃¬
cepto legis scĩficare se ipsos ante pas¬
cha: ipsamq scĩficationẽ initiare
pͥma die mensis primi:. qua die &
tabernadm dedicatũ ẽ: sicut inexo¬
do legimus loquente dño ad moysen.
Mense pͥmo pͥma die mensis eriges
tabernaculũ testimonii: & pones
meo archam & cet̾a. Et paulo post.
Assũpto unctionis oleo unges tab̾¬
naculũ cũ uasis siuis: ut scificent᷑
& cet̾a. Illud quoq non p̾t̾eundũ:
qd̾ eiusde mensis initiũ id ẽ luna
pͥma in sexta feria tunc extiterit.
Siquide sexta feria qua dñs cruci¬
fixus ẽ quinta decima extitit: ac
ꝑ hoc ita ut dictũ ẽ nemo ẽ qͥ dubi¬
tet. Nam quinta decima in eandẽ

Expanded text:
mum autem erat Pascha Judaeorum, et ascenderunt multi in Hierosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos . » Plane per hoc, initium primi mensis tunc exstitisse commendatur, quando Lazarus suscitatus est, propter quod signum non multo post concilium habitum est. Moris enim Judaeis erat, ex praecepto legis, sanctificare seipsos ante Pascha, ipsamque sanctificationem initiari prima die mensis primi: qua die et tabernaculum dedicatum est, sicut in Exodo legimus, loquente Domino ad Mosen: « Mense primo, prima die mensis eriges tabernaculum testimonii, et pones in eo arcam , » etc. Et paulo post: « Assumpto unctionis oleo unges tabernaculum cum vasis suis, ut sanctificentur , » etc. Illud quoque non praetereundum quod ejusdem mensis initium, id est luna prima, in sexta feria tunc exstiterit. Siquidem sexta feria, qua Dominus crucifixus est, quinta decima exstitit, ac per hoc ita esse, ut dictum est, nemo qui dubitat. Nam quin
Abbreviated transcription (Latin):
passionis celebritas in choatur.
Cur aut̃ẽ tot dies ante illũ diẽ qͦ cru¬
cifixus ẽ dñs incipiat᷑. ex euũgłio io¬
hannis animadutere possumꝰ. Ait
enĩ. Collegerũt pontificeᷤ & pharisei
conciliũ adu̾sus iħm. & dicebãt. Qd
facimꝰ. quia hic homo multa signa fa-¬
cit: Et cũ ꝓpħasset unꝰ exipsis cal¬
phas nomine. qui erat pontifexanni
illiꝰ qd̾ expedir& unũ hõiem mori ꝓppło:

Expanded text:
passionis celebritas inchoatur. Cur autem tot dies ante illum diem, quo crucifixus est Dominus, incipiatur, ex Evangelio Joannis animadvertere possumus. Ait enim: « Collegerunt pontifices et Pharisaei concilium adversus Jesum, et dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? » Et cum prophetasset unus ex ipsis Caiphas nomine, qui erat pontifex anni illius, quod expediret unum hominem mori « pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta & integra uniꝰ ueri di
diffinitio ẽ. om̃iũ quicũq dicant᷑
ut aliqñdo dicti fuerĩt dii siue in
celo. siue interra cunctã amputans
turbã: quoꝵ om̃iũ alii falso dicti
sunt dii. qͦs uario errore de lusa gen¬
tilitas coluit: alii ñ naturalit̾ dii.
s accidentali dono auero deo. deifica¬
ti iuxta illud. Ego dixi dii estis: & fi¬
lii excelsi om̃s. Nam & cet̾a quide
qmuis ꝓpͥa sũme & uniꝰ diuinitatis
nomina humana p̃sũptio falsis
diis affinxit. ut creatores atq recꝰ¬
tores orb̾ terraꝵ. immortales ac se¬
pit̾nos. celestes atq omĩpotentes cos nun¬
cuparet: & similia que poeticis qͦ sigm̃¬
tis inserta. demones quoq pasc̾e̾ consue¬
uere. uõbula illis impon̾ẽt. At uͦ no¬
men hoc a scło non fuit auditũ. nec
homines de corde suo ꝯminisci potue¬
rũt: udelicet quia significatũ eius.
ołs non uidit. & auris non audiuit.
& in cor hominis ñ ascendit. Solent¬
ad placitũ illis nomina imponi: sic̃

Expanded text:
fecta et integra unius veri Dei diffinitio est, omnium quicunque dicuntur, vel aliquando dicti fuerint dii, sive in coelo, sive in terra, cunctam amputans turbam, quorum omnium alii falso dicti sunt dii, quos vario errore delusa gentilitas coluit, alii non naturaliter dii, sed accidentali dono a vero Deo deificati, juxta illud: « Ego dixi: dii estis, et filii Excelsi omnes . » Nam caetera quidem quamvis propria summae et unius divinitatis nomina, humana praesumptio falsis diis affinxit, ut creatores, atque rectores orbis terrarum, immortales ac sempiternos, coelestes atque omnipotentes eos nuncuparet, et similia, quae poeticis quoque figmentis inserta daemones pascere consuevere, vocabula illis imponeret. At vero nomen hoc a saeculo non fuit auditum, nec homines de corde suo comminisci potuerunt, videlicet quia significatum ejus oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hominis non ascendit . Solentad placitum nomina illis imponi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ꝑfecta gͥ ut p̃dictũ ẽ & incegra
ueri dei hec diffinitio ẽ. nom̃ ipsũ
di uiui manifestã faciens discretionẽ:
quo ꝑtineant hi qͥ scͥptũ illud habẽt
ĩ frontib suis: de quib clamatũ ẽ
in apocalypsi. ab angło descendente
ab ortu solis: & habente signũ dei
uiui. Nolite noce t̾re &e mari neq
arborib: quo adusq signemꝰ seruos¬
lus ille magni consilii clamauit qͣ¬
tuor angłis.i. quatuor pͥncipalib
regnis id qd̾ dictũ ẽ: qͣndo clamore
p̾dicationis euincente factũ ẽ. ut re¬
ges quoq & imꝑatores ad fidem con¬
uersi. non obstarent docentib &
baptirantib in nomine patͥs & filii¬

Expanded text:
tum. Perfecta igitur, ut praedictum est, integra veri Dei diffinitio est nomen hoc Dei vivi, manifestam faciens discretionem, quo pertineant hi, qui scriptum illud habent in frontibus suis, de quibus clamatum est in Apocalypsi ab angelo aseendente ab ortu solis, et habente signum Dei vivi: « Nolite nocere terrae et mari, neque arboriblus ille magni concilii clamavit quatuor angelis, id est quatuor principalibus regnis, id quod supradictum est, quando clamore praedicationis evincente, factum est, ut reges quoque et imperatores ad fidem conversi, non obstarent docentibus et baptizantibus in nomine Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe ꝑmitt̾et᷑ & sue faudis effectu potitꝰ
tc̃ demũ ꝑ homine adiuditiũ tͣheret᷑:
& sedẽs insuꝑbie pͥncipatii. egyptirex.
fluctib eisdẽ necaret᷑: nob̃q hoc man¬
na u̾bi incarnati refectis atq conforta
cidaret᷑: qd̾ ĩdie iuditii fut᷑m ẽ. qnͣdo
mirabili & pulcherrima ordinatione
qd̾ in hominẽ actũ ẽ: id ẽ & suꝑbiã qͣ¬

Expanded text:
ermitteretur, et suae fraudis effectu potitus tum demum per hominem ad judicium traheretur. Et sedens in superbiae principatu Aegypti rex,fluctibus ejusdem enecaretur, nobisque hoc in manna Verbi incarnati refectis atque confortacidaretur, quod in die judicii futurum est, quando mirabili et pulcherrima ordinatione quod in hominem actum est, id est et superbiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ meã. Ut enĩ sac̾dotio fungeret᷑ ꝓ
nob̾ silius dei. nr̃a carne qͣsi calciatꝰ ĩ
hunc mundũ uenit. Sandalia gͦ p̃o¬
tificis incarnationẽ ut dictũ ẽ signi¬
ficant filii dei. Et pulchre qd̾ in amicꝰ¬
tu capitis: ide in calciam̃to pedum
signatur. Nã & in carne diuinitas la¬
tuit: & ꝑcarnẽ eiꝰ noticia uniu̾sũ
mundũ ꝑcurrit. Pligulas quib
ipsa pedib sandalia constringunt᷑.
idipsum accipimꝰ qđ ioħs baptista
ꝑ corrigiam calciam̃ti signasse ꝓbat᷑.
cũ de sponso xp̃o loquens. cuiꝰ inqͥt
ñ sũ dignꝰ corrigiã calciam̃ti soluere.
Copulã gͦ illã meffabilẽ. caritatẽ in¬

Expanded text:
onem meam. Ut enim sacerdotio fungeretur pro nobis Filius Dei, nostra carne quasi calceatus in hunc mundum venit. Sandalia ergo pontificis incarnationem, ut dictum est, significant Filii Dei. Et pulchre quod in amictu capitis idem in calceamento pedum signatur; nam et in carne divinitas latuit, et per carnem ejus notitia universum mundum percurrit. Per lingulas, quibus ipsa pedibus sandalia constringuntur, idipsum accipimus quod Joannes Baptista per corrigiam calceamenti signasse probatur, cum de sponso Christi loquens: « Cujus, inquit, non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . » Copula
Abbreviated transcription (Latin):
uis gͦ adiuitiis bonitatis dĩ nichil t̾ẽ¬
poris uacet: nunc tam̃ & largior ẽ ꝑ
indulgentiã remissio peccatoꝵ: & co¬
piosior ꝑ gr̃am assũptio renascentiũ.
augemur renouandis: crescimꝰ reuersis.
Lauant aque: lauant lacͥme. Inde ẽ
gaudiũ de assũptione uocatoꝵ: hinc
leticia de absolutione penitentiũ. Cuĩ
peccatous cor adeo frigore criminũ in¬
duruit. ut ñ colliquescat calore pieta¬
bas suas rationales. uenite.uenite.
uenite filii audite me. timore dñi
docebo uos: Nã ut ꝓbemꝰ hanc uocẽ¬

Expanded text:
go a divitiis bonitatis Dei nihil temporis vacet, nunc tamen et largior est per indulgentiam remissio peccatorum et copiosior per gratiam assumptio renascentium. Augemur renovandis, crescimus reversis. Lavant aquae, lavant lacrymae. Inde est gaudium de assumptione vocatorum, hinc laetitia de absolutione poenitentium. Cujus peccatoris cor adeo frigore criminum induruit, ut non colliquescat calore pietabas suas rationales: Venite, venite, filii, audite me, timorem Domini, docebo vos? Nam, ut probemus hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
ciliamini d̃o. Maxime tam̃ hoc die
huiꝰmͦi legatis sollẽpne ẽ hac legatiõe
sungũ & peccatores qui baptismũ cͥmi¬
nib suꝑductis ꝑdider̃t. & ꝓpt̾ hoc ex¬
tra eccłiam missi sunt. & sicut ablac¬
tatũ suꝑ matrẽ suã facti sunt. Oblata
reconciliatione ultro insinũ matris
eoꝵ reuocare: & ut ipsam reconciliatio¬
ñẽ libenter acquiescentes suscipiant.
palã & sollẽpnit̾ foras egrediendo ob¬
secrare. Astitit enĩ hac die uultui dĩ ꝓ¬
nob̃ xp̃c pontifex sũmꝰ inmultitudine
miscdie: & sicut supͣdictũ ẽ semel offi¬
tio suisac̾dotii functꝰ ẽ. tradens sacra¬
m̃tũ corporis & sanguinis sui: statimq
sac̾dos ipse qui & hostia captꝰ & ligatꝰ.
ad passionẽ ductꝰ ẽ. Ut qͥd enĩ miscdia
ligata ẽ. nͥ ut miseros peccatores solue¬

Expanded text:
ciliamini Deo . » Maxime tamen hoc die hujusmodi legatis solemne est, hac legatione fungi, et peccatores, qui baptismum criminibus superductis perdiderunt, et propter hoc extra Ecclesiam missi sunt, et « sicut ablactatum super matre sua , » facti sunt oblata reconciliatione, ultro in sinum matris eorum revocare, et ut ipsam reconciliationem libenter acquiescentes suscipiant, palam et solemniter foras egrediendo obsecrare. Astitit enim hac die « vultui Dei  » Pontifex summus in multitudine misericordiae, et sicut supra dictum est: Semel officio sacerdotii functus est, tradens, sacramentum corporis et sanguinis sui, statimque sacerdos ipse, qui et hostia, captus et ligatus, ad passionem ductus est. Utquid enim misericordia ligata est, nisi ut misericors peccatores solve
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ẽ dauid. id ẽ manu fortis. & de-¬
siderabilis: qui scdo fugiens ꝑ secutio¬
nẽ saulis. uenit ad achis. qui hic ap¬
pellat᷑ abimelech. & cor̃a illo immu¬
tauit uuiltũ suũ. & serebat᷑ in manibꝰ
suis. significasse dñm ih̃m: qͥ cora abi¬
scilicet corã uideis immutauit uultũ
suũ id ẽ sacrificandi ritũ: qndo im
molato iã pasche uet̾is agno. sumens
panẽ & uinũ ferebat᷑ in manib suis
dicens: hoc ẽ. corpꝰ meũ. hic ẽ sangius
meus. Hoc autẽ hac remissionis & gr̃e
tri assistit. tenens pane & unũ. & in¬
uitat om̃s ad corporis ce sanguinis sui
conuiuiũ. nullũ iustũ. nullũ exci¬
piens peccatorẽ: dicensq ꝑora pontifi¬
cũ. uenite filii audite me. cuiꝰ pec¬
catoris uł saxeũ pectꝰ. ad lam̃tũ pe¬
nitentie ñ emolliat᷑: Magna uox
inuitantis ẽ: magnꝰ & capax susci¬
pientis sinus ẽ. Om̃s eccłie patent
ianue: ut aduertas neq abaustro.
neq ab aquilone uenientes id ẽ

Expanded text:
dictum est, David, id est manu fortem et desiderabilem, qui fugiens persecutionem Saul, venit ad Achis, qui hic appellatur Abimelech, et coram illo immutavit vultum suum, et ferebatur in manibus 65 suis , significasse Dominum Jesum, qui coram Abiscilicet coram Judaeis, hodie immutavit vultum suum, id est sacrificandi ritum, qmolato jam Paschae veteris agno, sumens panem et vinum ferebatur in manibus suis, dicens: « Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus » Hoc autem hac remissionis et gratiae tri assistit, tenens panem et vinum, et invitat omnes ad corporis et sanguinis sui convivium, nullum justum, nullum excipiens peccatorem, dicensque per ora pontificum: Venite, filii, audite me, cujus peccatoris vel saxeum pectus ad lamentum poenitentiae non emolliatur? Magna vox invitantis est magnus et capax suscipientis sinus est, omnes ecclesiae patent januae, ut advertas neque ab austro neque ab aquilone venientes, id est
Abbreviated transcription (Latin):
lerisq moris ẽ: ut extinctis lu¬
minarib in ipsis tenebris lu¬
gubres tropi p̃cinentib cantorib. &¬
& choro respondente flebili mo¬
dulatione decantent᷑. incipientes a
Kyrrieleyson. Significant autẽ lam̃¬
legimꝰ lam̃tabant᷑ dñm sedentes con¬
tra sepulchrum

Expanded text:
lerisque moris est, ut exstinctis luminaribus, in ipsis tenebris lugubres tropi, praecinentibus cantoribus et choro respondente, flebili modulatione decantentur, incipientibus a Kyrie eleison. Significant autem lamelegimus, lamentabantur Dominum, « sedentes contra sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
Et timnoditum p̃ca cincumedit: neiudaeis & maxime corna¬
dñs sieri praecpperit: hanc satanar perruarrit. & titum ppea
non cruum eri: Neoccassionem darst eis quisine illa circumciso¬
na: dicebart ꝗtites saluas ẽẽ nonposse: & ad decertionẽ gartium
hoe t paulum sertire sactarent. quod ipse satis significat.
ubiait. sedneque titus quimecum erat: cueã graecus compulsurẽ
libertatem nram ut nos inserututẽ redigerent. Quib nec ad
horã cessimus sibiec̃ oni utueritas euangelii permaneat apuduos
Nine appar& quideos captare intellexerit ut non facere quodinti¬
motheo secerat & quodea libertate facere poterat. qua ostender&
illa sacramenta nec tamquã necessaria debere appeti: nectã quã

Expanded text:
et Timotheum propterea circumcidit, ne Iudaeis et maxime cognadeus fieri praeceperit, hanc satanas persuaserit; et Titum propterea non circumcidit, ne occasionem daret eis, qui sine illa circumcisione dicebant credentes saluos esse non posse, et ad deceptionem gentium hoc etiam Paulum sentire iactareubi ait: Sed neque Titus qui mecum erat, cum esset Graecus, compulsus est  nostram, ut nos in seruitutem redigerent, quibus nec ad horam cessimus subiectione, ut ueritas euangelii permaneat ad uos. hic apparet, quid eos captare intellexerit, ut non faceret, quod in Timotheo fecerat, quod ea libertate facere ; poterat, qua ostenderet illa sacramenta nec tamquam necessaria debere appeti nec tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ista prodesse : non enii omibus sunt : quare non ommibus pro¬
sunt nisi propter differentiam uita. quam quisque gessit
iudicium atque ustitu quod nobis prosit in posterum: quindo
recipit quisque secundum ea que percorpus gersit. sitie bonna
siuemalum: percorpus quippe ibidx a post : pertempus quo
uxit in corpore : neque enim siquis malignamenit atqueim
pia cogitatone blas phemet neque idullis membris coreoris ope¬
retur ideononerit reus quia id non motu corporis gernt:
cum hoc pesillud tempus gesserit. quogersit & corpus:

Expanded text:
ista prodesse. Non enim omnibus prosunt; et quare non omnibus prosunt, nisi propter differentiam vitae, quam quisque gessit iudicium adque iustitia, quod nobis prosit in posterum, quando recipit quisque secundum ea, quae per corpus gessit, siue bonum siue malum. Per corpus quippe ibi diiit apostolus per tempus, quo uixit in corpore. Nepia cogitatione blasphemet, et id nullis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod itutꝰ dictum ÷ inaior serui& minori neno fere nostrũ
editer intellext quam incuorem populum iud eoꝵ ionori
xp̃i ano populo seruiturum : &reuer quamuis ingene idu¬
meoꝵ qua& nata: demiore cui duo nominco erca łncum
&esauuo acd cetur & edom unde idumei hocuden porsit
impl&um : quico postec superandeeraat apopulo qui oftusest
exminore idest ifrahelitico eiquo fuerat futura subiecta:
tamen in aliquid maius htentano fuisse istam ꝓphetiam
quadictum est populum superabit & maior serui&
minore: conuenientius creditur: & quid ent hocnisi quod
iniudȩis. &xp̃ianis eudener impl&ur & coninuo: quid
fego dicemur inquit: Num quid iniquitas est apici dm̃ absit
seð quare ab sit anprepter opereo qua futuru p̃ ui debat ambo¬
rum imino & hoc absit: Moyses enim dicit miserebor cui
misertur ero & miseri cordiam prestedo cuimisen cors.ero.
gitur non uolendis neq: currentr sed miserendis est dĩ. Ex¬
oc si ad tenderes non extolleres. contra gratiam menta uolun¬

Expanded text:
Quod autem dictum est: Maior seruiet minori, nemo fere nostrorum aliter intellexit. quam maiorem populum Iudaeorum minori Christiano populo seruiturum. Et re uera quamuis in gente Idumaeorum, quae nata est de maiore, cui duo nomina erant nam et Esau uocabatur et Edom, unde Idumaei, hoc uideri possit inpletum, quia postea superanda fuerat a populo, qui ortus est ex minore, id est Israelitico, eique fuerat futura subiecta: tamen in aliquid maius intentam fuisse istam prophetiam, qua dictum est: Populus populum superabit et maior seruiet minori, conuenientius creditur. Et quid est hoc, nisi quod in Iuergo dicemus, inquit, nunquid iniquitas est apud Deum? Absit. Sed quare, absit? An propter opera quae futura presciebat amborum? Imo et hoc absit? Moses enim dicit: Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Deoc si attenderes, non extolleres contra gratiam merita volun
Abbreviated transcription (Latin):
icit bnm scripturat phareconi: qui ad hocte excitauiut osten¬
dcm inte: ur tutem mecm & ut cidnunti&ur nomen meu
inuniuersat̃ra. Posthaec adutrumq: concluditur.
Ergo cuius uult miser&ur &quem uult obturat: sed mise¬
rNur utiq secundum gratiã qu& gratis datur ñ meritis
redditur: obdurcit autem secundum iudicium : quod meritis
redditur : demassa quippe dom nata facereucs in hono¬
rem manifestc÷ gractia facere aut̃ indeuis in contume¬

Expanded text:
oni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te virtutem meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Post haec ad utrumque concluditur, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: sed miseretur utique secundum gratiam, quae gratis datur, non meritis redditur; obdurat autem secundum judicium, quod meritis redditur. De massa quippe damnata facere vas in honorem, manifesta est gratia: facere autem inde vas in contume
Abbreviated transcription (Latin):
ta multitudo dula dinistua dñe quam ab scondist iumentibus te
perfocistiautem sperantibus non inse sedinte omnium itaque mi¬
sereatur uasorum miseri cordie: quid est: omnium a corum
silicet quos ex gentibus eorum quos ex iudeis pria destmauit. uos¬
uit iusti ficauit glori ficauit non hominum omnium sed sc̃orum
omnium neminem damnaturus ie p̃st adxystu prest¬

Expanded text:
ta multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. ta multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem sperantibus, non in se, sed in te! Omnium itaque miseretur uasorum misericordiae. Quid est omnium? Et eorum scilicet quos ex gentibus, et eorum quos ex Iudaeis praedestinauit uocauit, iustificauit glorificauit, non hominum omnium, sed istorum omnium neminem damnaturus. CAPUT XXV. A
Abbreviated transcription (Latin):
dum ast conclusit enim ds omnia in incredlitate ut omnium
non ideodictum est quod sit nominom dimnaturus sed supe¬
rius apparet unde st dictum: namcumde iudeis positacre¬
dituris a postolus loquerctur adgentes ad quis utqueuim
credentes conseribelat epistalas: sicut enimuos inquid
aliquando non cie didistis dõ nunc aũt inisen cardiam
consecuti estis propterter illorum in credulititem sic & hi nurenon
crediderunt inura miseri cordia ut a ipsi miseri cordim consequan¬
tur: de inde subicit unde isti sibierrando blandiuntur atque ait,
condusit enimds omnes minfidelitate ut omnium misereatur
quo somnes nisi de quibus loquebatur tam quã dicens & uos & idlos:
ds ergo & gentiles & iudeos quos praesciuit & praedestinaunt confer¬
mes imaginis fili sui omnes in infidelitate condusit ut de amaricu¬
dine infidelitatis sue poeiitendo confus a ad dulce dinem miscri¬
cordie d creden conuersi clamarent illud im psalmorquam mul¬

Expanded text:
usit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium non ideo dictum est, quod sit neminem damnaturus, sed superius apparet unde sit dictum. Nam cum de Iudaeis postea credituris apostolus loqueretur ad gentes, ad quas utique iam credentes conscribebat epistulas: Sicut enim uos, inquit, aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum icrediderunt in uestram misericordiam, ut et ipsi misericordiam consequantur. Deinde subiecit, unde isti sibi errando blandiuntur, adque ait: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tamquam dicens: Et uos et illos? Deus ergo et gentiles et Iudaeos, quos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo confusi et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
quo sequatur cor eius: at uero qui futurae uitȩ spem non intellegaint
lam ex cogitati deinferioribus cogitant & hoc est haberedorsum
curuum aquo morbo dñs mulierem illam liberauit alligauerat
lium quidem in imici propter uos nisi quod eorum hunucitia qua
occiderunt xp̃m euangelit sicut uidemus sinedubitatione pro
ficit secundum electionem autem dilectissimi. propter patres:
nonidem inimici & dilecti: ubi ergo audimus isrł non est consecu
tuf ceteri excaecati sunt: ibi intellegendi sunt inimic inibi
Dilecti propter patres: quibus ista utique promissa sunt labrahȩ

Expanded text:
quo sequatur cor ejus . At vero qui futurae vitae spem non intelligunt quo sequatur cor ejus . At vero qui futurae vitae spem non intelligunt jam excaecati, de inferioribus cogitant: et hoc est habere dorsum curvum; a quo morbo Dominus mulierem illam liberavit. Alligaverat lium quidem inimici propter vos, nisi quod eorum inimicitia qua occiderunt Christum, Evangelio, sicut videmus, sine dubitatione pficit. Secundum electionem autem, charissimi, propter patres: n idem ipse Israel. Ubi ergo audimus, Israel non est consecutus, vel, caeteri excaecati sunt; ibi intelligendi sunt inimici proptdilecti propter patres: quibus patribus utique ista
Abbreviated transcription (Latin):
tustatem hiueni: fiat mensaeorum coram illis himuscipula.
qualem muscipulam mihi exibuerunt dandomihi talem potum
talis muscipula illis sit quare ergo coram ipsis sufficer& fiat
men sa eorum inmuscipula sunttales quiiniquitatem suam nouerunt¬
& in eapertina cissime ꝑ seuerant coram ipsis fiatmuscipula eorum
neuideant: sequitur hic ut qm̃ sine causa uiderunt. fiat illis & non
uidere fiat ergo mensa eorũ coram ipsis inmnuscipulam non optantis
est sed proph&antis non ut fiat sedquia fi& hoc sȩpe commendauim:
& meminisse deb&is nequod presagamens in spũ đidicit maliuole de pre¬
nam quorum fuerint oculi obscurati neuideant sequitur. utdorsũ
illorum incuruetur. Vnde hoc qui a cessauerunt suꝑna cognos¬
cere. necesse est ut de inferioribus cogitent quibene audiunt surs u
cor curuum dor sũ non habent. erecta quippe ftatura spectat
spem repositam sibi incaelo maxime si prȩmittat. thesaurum suum

Expanded text:
s. 23, 24. Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Qualem muscipulam mihi exhibuerunt, dando mihi talem potum, talis muscipula illis sit. Quare ergo, coram ipsis? Sufficeret, Fiat mensa eorum in muscipulam. Sunt tales qui iniquitatem suam noverunt, et in ea pertinacissime perseverant: coram ipsis fit muscipula eorumeorum, ne videant, sequitur hic; ut quoniam sine causa viderunt, fiat illis et non videre. Fiat ergo mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Coram ipsis fiat in muscipulam, non optantis est, sed prophetantis; non ut fiat, sed quia fiet. Hoc saepe commendavimus, et meminisse debetis, ne quod praesaga mens in Spiritu Dei dicit, malevole impreNam quorum oculi fuerint obscurati, ne videant, sequitur ut dorsum illorum incurvetur. Unde hoc? Quia cum cessaverint superna cognoscere, necesse est ut de inferioribus cogitent. Qui bene audit, Sursum cor, curvum dorsum non habet. Erecta quippe statura exspectat spem repositam sibi in coelo; maxime si praemittat thesaurum suum,