comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
HIU PPENSES sunt macedones. Hi accelto
uerbo ueritatis ferstiterunt in fide. nec
receperunt falsos apostolos. Hos collaudat
apostolus: scribens eis a roma de carcere
Per claphroditum.

Expanded text:
ippenses sunt Macedones. Hi accepto verbo veritatis perstiterunt in fide, nec receperunt falsos apostolos. Hos collaudat Apostolus, scribens eis a Roma de carcere per Epaphroditum.
Abbreviated transcription (Latin):
iliquo delicto. nos ꝗ spñales estis. huismodi
nstruite in sp̃u lenitatis: considerans teip̃m. ne
& tn tenteris. Alter alterius onera fortate. & sic
idimplebitis legem christi. Nam siꝗs existimat
sc̃ aliꝗd ẽẽ. cũ nbil sic. ipse se sedicit. Opus at̃
suũ probet unꝰquisq & sic in semetipio tm̃ głiam

Expanded text:
quo delicto, vos qui spirituales estis hujusmodi instruite in spiritu lenitatis, considerans te ipsum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi. Nam si quis existimat se aliquid esse cum nihil sit, ipse se seducit. Opus autem suum probet unusquisque, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
AULUS apłs iħu christi ꝑ uolun¬
tatem dei & timotheus frater his
ꝗ sunt colosis scĩs & fidelib fr̃ibus
in christo iħu grã uob & sax a
Grãs agimꝰ deo & prĩ dñi nr̃i ⁊¬

Expanded text:
lus Jesu Christi per voluntatem Dei, et Timotheus frater, his qui sunt Colossis, sanctis, et fidelibus fratribus in Christo Jesu. Gratia vobis et pax a ias agimus Deo et Patri Domini
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb uniꝰ iudicis qñ iudices
Prcerant facta ẽ fames in terra.
abiicl. homo de bethleem ui¬
da ut fegrinaret᷑ in regione ⁊¬
moabitide cũ uxore sua ac du
chelion ephratei d bethleemt
inda. Ingressiq regionem mo¬
abitidem morabant᷑ ibi. Et motuus est elimelech
maritus noemi. remansits. issa cũ filui. Iui acceler̃t
uxores moabitidas: Iuarũ una uocabat᷑ orpha. alte

Expanded text:
n diebus unius judicis, quando judices praeerant: facta est fames in terra. Abiitque homo de Bethlehem Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide cum uxore sua ac duoChelion, Ephrathaei de Bethlehem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech maritus Noemi: remansitque ipsa cum filiis. Qui acceperunt uxores Moabitidas, quarum una vocabatur Or
Abbreviated transcription (Latin):
ENIOR GAO CArissimo Anẽ ego
diligo in ueritate. Carissime de oͦm¬
nibus or̃onem facio Prospere te ingre¬
di & ualere.sic̃ frospere agit anima
tua. Gauisus sum ualde uenientib
fratrib & testimonium ꝑhibentib ueritati tuę. sic̃
tu in ueritate ambulas. Maiorem hoꝵ non hẽo gra

Expanded text:
enior Gaio charissimo, quem ego diligo in veritate. Charissime, de omnibus orationem facio prospere te ingredi, et valere sicut prospere agit anima tua. Gavisus sum valde venientibus fratribus, et testimonium perhibentibus veritati tuae, sicut tu in veritate a
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Fro noĩe .n. eius ꝓfecti st̃. mhil accipientes a
gentilib. Nos gͦ debemus susciꝑe huismodi. ut
cooꝑatores simus ueritatis. Scripsissem forsit an
ecclesie. s is ⁊ amat pͥmatum gerere in eis. dio¬
trepes. non recipit nos. Proster hoc si uenero: com¬
moneam ciꝰ oꝑa Quȩ facit u̾bis malignis garriens
in nos. Et qͣi non ei ista sufficiant. neq ipse suscip̃
frẽs & eos ꝗ suscipiunt. prohibet & de eccłia eñcit
Carissime noli imitiri malum s qd bonum ẽ. Qui
bñfacit. ex deo ẽ. ⁊ malefacit. non uidit deum̃
Demetrio testimonium redditur ab oĩb. & ib ipsa
ueritate. Et nos testimonium ꝑhibemꝰ & nosti qm̃
testimoniun nr̃m uerum ẽ. Multa hũi scribere
tibi. s nolui ꝑ atramentũ & calamũ scribere tibi
Spero at̃ protinus te uidere. & os ad os loquem. Pax
tibi. Salutant te amici. Saluta amicos nominatĩ.

Expanded text:
ipientes a gentibus nos ergo debemus suscipere huiusmodi ut cooperatores simus veritatis scripsissem forsitan ecclesiae sed is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos propter hoc si venero commoneam eius opera quae facit verbis malignis garriens in nos et quasi non ei ista sufficiant nec ipse suscipit fratres et eos qui cupiunt prohibet et de ecclesia eicit carissime noli imitari malum sed quod bonum est qui benefacit ex Deo est qui malefacit non vidit Deum Demetrio testimonium redditur ab omnibus et ab ipsa veritate et nos autem testimonium perhibemus et nosti quoniam testim: sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi. Spero autem protinus te videre, et os ad os loquemur. Pax tibi. Salutant te amici. Saluta amicos nominatim.
Abbreviated transcription (Latin):
pta. Cui exͣ ea. Quę ordo euangelicȩ dispositionis
exposuit. ea inaxime necessitas laboris suit: ut pr¬
mum grecis fidelibus omni prophetatione uenturi
icarnationem dei christi manifesta humanitas.
ne uidaicis fabulis attenti in solo legis desiderio te¬
nerent᷑ ne uel hereticis fabulis & stultis sollicitatio¬
nibus seducti exciderent a ueritate elahorarent.
impletę. Et repetendȩ a pͥncipio natiuitatis huma¬
nȩ potestas ꝑmissa ẽ. ut q̃rentibus demonstraret ⁊
In quo apprehendens erat ꝑ nathan filiũ intrortum
recurrentis in dm̃ gn̾ationis admissio indisseꝑ abilis
dei p̃dicans in hominib christũ suũ ꝑfecti opus ⁊¬
hoĩs redire in se ꝑ filium facerȩe qui ꝑ dauid pa¬
trem uenientib iter prebeat in christo. Cui lucę
silio preditionis extincto oratione ab apostolis fac

Expanded text:
 ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus omni prophetatione venturi in carnem Dei Christi manifestata humanitate, ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio tenerentur, vel ne haereticis fabulis, et stultis sollicitationibus seducti exciderent a veritate, elaboraret. impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permissa est: ut requirentibus demonstraret, in quo apprehendens erat per Nathan filium David introitu, recurrentis in Deum generationis admisso, inseparabilis Dei, ut praedicans in omnibus Christum suum perfecti opus hominis redire in se per filium faceret: qui per David patrem venientibus iter praebebat in Christo. Cui lucae filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis fac
Abbreviated transcription (Latin):
uitam hẽtis et̾nam ⁊ creditis in noĩe filũ dei. Et
hec ẽ siducia Quã hẽmus ad eũ. Qi qdcunq petieri¬
mus ẜm uolimtatẽ eiꝰ. audit nos. Et scimus: quia
nes quas postulamꝰ ab eo.  scit frẽm suũ peccare
pecc̃m non ad mot̾em: petat. & dabit ei uitam. sed¬
seccanti non ad mõtem. Est pecc̃m ad mot̾em: nõ
pro illo dico ut roget quis. Omnis mniꝗtas peccatũ
ẽ & ẽ pecc̃m ad mortem. Sciniꝰ. ꝗa omnis ⁊ natus
ẽ ex deo non peccat. s gn̾atio dei ꝯẜuat eũ. & mali¬

Expanded text:
e Filii Dei. Et haec est fiducia quam habemus ad eum, quia quaecunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos. Et scimus quia nes quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem; non pro illo dico, ut roget quis. Omnis iniquitas peccatum est, et est peccatum ad mortem. Scimus quia omnis qui natus est ex Deo, non peccat: sed g
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiamꝰ & uobis ut & uos
sõtietatem hẽatis nob̾cum & sotietas nr̃a sit cum
pr̃e & filio eiꝰ iħu christo Et hec scribimꝰ uobis.
ut gaudium ur̃m sit plenum. Et hȩc ẽ annũtia¬
tio quam audiuimꝰ ab eo & annuntiamꝰ uobis.
Am̃ deus lux ẽ & tenebre in eo non sunt ullȩ.

Expanded text:
nunciamus vobis: ut et vos societatem habeatis nobiscum: et societas nostra sit cum Patre et Filio ejus Jesu Christo. Et hec scribimus vobis: ut gaudium vestrum sit plenum: et hec est adnunciatio quam audivimus ab eo: et adnunciamus vobis. Quoniam Deus lux est: et tenebre in eo non sunt ulle.
Abbreviated transcription (Latin):
meridiem & ĩ camlestrib Egensq uidas ꝯͣ chananeũ lui
hĩtabat ĩ hebron. cuiꝰ nom̃ fuit antiluitus cariatharbe ser¬
cussit sisay & haiman & tholmai. Acd: inde srofectus abiit
ad hĩtatores dabir. cuiꝰ nom̃ uetus erat cariath sẽpher .i. ciui¬
tas litterarũ. Dix̃q caleb ⁊ fcusserit cariath sepher & ua¬
stauerit cã. dabo ei axam filiam meã: uxorem. Cũq cęsis¬
sẽt eam othomel filius cenes frater caleb minor: dedit
mini eoꝵ. Non .n. rasuer̃t c̾as ure bellantium at q.
uictoꝵ. s rogantib ut acciserent ñ dedistis. & a
ur̃a Parte secc̾atum ẽ. Fecert̃q filũ beniamin. ut
sibi fuerat imseratũ. & iux̃ mĩm suũ rasuert̃ sibi
de his q̃ ducebant choros. uxores singulas. abie¬
runtq in sosseisionẽ suã. ȩdificantes urbes & habi¬

Expanded text:
estribus pergensque Iudas contra Chananeum qui habitabat in Hebron cui nomen fuit antiquitus Cariatharbe percussit Sisai et Ahiman et Tholmai atque inde profectus abiit ad habitatores Dabir cuius nomen vetus erat Cariathsepher id est civitas Litterarum dixitque Chaleb qui percusserit Cariathsepher et vastaverit eam dabo ei Axam filiam meam uxorem cumque cepisset eam Othonihel filius Cenez frater Chaleb minor dedit mini eorum non enim rapuerunt eas iure bellantium atque victorum sed rogantibus ut acciperent non dedistis et a vestra parte peccatum est feceruntque filii Beniamin ut sibi fuerat imperatum et iuxta numerum suum rapuerunt sibi de his quae ducebant choros uxores singulas abieruntque in possessionem suam aedificantes urbes et habi
Abbreviated transcription (Latin):
runt cesis sũmitatib manuũ eiꝰ ic ledũ. Dix̃q ado¬
mbezech Seltuaginta reges amsutatis maniuim ac
sedum summitatib colligebant sub m̃sa mea cibo¬
rum reliquias. Sic̃ tẽci. ita reddidit mͥ dñs. Adduxe¬
runtꝰr eum in ierłm & ibi mot̾uus ẽ. osfugnant ei¬

Expanded text:
caesis summitatibus manuum eius ac pedum dixitque Adonibezec septuaginta reges amputatis manuum ac pedum summitatibus colligebant sub mensa mea ciborum reliquias sicut feci ita reddidit mihi Deus adduxeruntque eum in Hierusalem et ibi mortuus est obpugnante
Abbreviated transcription (Latin):
catos. illos uo saluate de igne ripientes. Aliis
at̃ miseremini in timore dei. odientes eam Iue
carnalis ẽ. maculatam tunicam. Ui aut qui
fotens ẽ uos ꝯẜuare sine peccato & ꝯstituere añ
ꝯspectum głiȩ suȩ immaculatos in exultatiõe.¬

Expanded text:
o salvate de igne rapientes aliis autem miseremini in timore odientes et eam quae carnalis est maculatam tunicam ei autem qui potest vos conservare sine peccato et constituere ante conspectum gloriae suae inmaculatos in exultatione
Abbreviated transcription (Latin):
omnem sollicitudinẽ faciens scri¬
bendi uob̾ de coĩ ur̃a salute: ne¬
cesse hũi scribere uobis: dep̃cans
suꝑcertari semel tradite sanctis
fidei. Subintroier.n. ꝗd am ho
Commonere at nos uolo scientes semel oĩa. qͣm̃ iħs¬

Expanded text:
scribendi vobis de communi vestra salute, necesse habui scribere vobis: deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei. Subintroierunt enim quidCommonere autem vos volo, scientes semel omnia, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
rigunt᷑. & stultoꝵ infinitus ẽ nuͣs. Locutus sum in
corde meo dicens: Ecce magnꝰ effectus sum & prę¬
cessi sapĩa om̃s ꝗ fuer̃ añ me̾ in ierłm. & mens mea
contemplata ẽ multa sałient̾ & didicit. Dediq cor
meũ ut scirem Prudentiã atq doctrinã eroresq &
stultitiam. Et agnoui ꝙ in his ꝙͦ. eẽt labor & affli¬

Expanded text:
riguntur, et stultorum infinitus est numerus. Locutus sum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset labor, et affli
Abbreviated transcription (Latin):
cla ebal & ianieth. abimahel  saba net non & oph¬
yr & cula & iobab. Om̃s isti filũ iectan. Sem arpha¬
Lit sala heber phaleg. rigau seruch nachor thire.
abram. iste ẽ abraham. filii at̃ abraham isaac & is¬
mahelet he guationes eoꝵ. frimogenitus ismahe¬
lis. nabaioth & cedar & abdehel & iipsan & masma
& dunia inassã addad ⁊ thema iechur naphis ced
ma. fust᷑ filu imahelis. filii at̃ cethurȩ concubinȩ¬

Expanded text:
cla Ebal etiam et Abimahel et Saba necnon et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan Sem Arfaxad Sale Heber Phaleg Raau Serug Nahor Thare Abram iste est Abraham filii autem Abraham Isaac et Ismahel et hae generationes eorum primogenitus Ismahelis Nabaioth et Cedar et Adbeel et Mabsam Masma et Duma Massa Adad et Thema Iathur Naphis Cedma hii sunt filii Ismahelis filii autem Cetthurae concubin
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti uerbi & nomina int̾pre¬
titus sum mitari uolens ex parte ori¬
genem. Quem post apłos ecclesiarũ ma¬
Sistrum nemo nisi imꝑitus negat int̾
cȩteri n ingenii sui pręclara monim̃ta
ẽ in hoc laborauit. Ut qd̃ philo qͣr inde
omiserat. hic ut christianus impleret ⁊
hebreos dr̃ aleph ponuntur nomina e¬
ex hetħ luteris. q̃ aspirationes suas no¬
cesq commutant. hñt exordium. Sci¬
endum igͣ ꝙ tam in genesi a du̾sis ut¬
sup̃diximus inchoetur elementis. Et
tas simplicissimus relatione contenti
Unde accidit ut eadem uocabula ꝗ̃ apđ
illos non siłr scripta sinit: nobis uide¬
antur int̾pretatione naxii¬

Expanded text:
novi Testamenti verba et nomina interprenovi Testamenti verba et nomina interpretatus sum: imitari volens ex parte Origenem, quem post Apostolos Ecclesiarum magistrum, nemo nisi imperitus negabit. Inter caetera enim ingenii sui praeclara monumenta etiam in hoc laboravit, ut quod Philo quasi Judaeus omiserat, hic ut Christianus impleret. IHebraeos dicitur ALEPH  , ponuntur nomina, aeex HETH   litteris, quae aspirationes suas vocesque commutant, habent exordium. Sciendum igitur, quod tam in Genesi, quam supra diximus, inchoetur elementis. Sedtas, simplici sumus elatione contenti. Unde accidit, ut eadem vocabula, quae apud illos non similiter scripta sunt, nobis videantur in interpretatione vari
Abbreviated transcription (Latin):
NILO Uix disertissimus iudeo¬
rum origenis qͦ testimonio i¬
comprobatur edidisse librum
hebriicorum nominũ eorũ¬
q ethimologiam ux̃ ordinẽ
litterarum e latere copulasse. Qui cum
nulgo hẽatur a grecis & bibliothecis im
pleuerit: studui mihi fuit in latinam¬
meam linguam u̾tere. Ueruntam̃ dis¬
sona inter se exemplaria repperi. & sic
confusum ordinem ut tacere meliꝰ iu¬
dicauerim ꝗͣ rep̃hensione d dignum
scribere. Itãq hortatu fratrum lupi¬
mani & ualeriani ꝗ me putant aliꝗd
in hebree linguę notiam profecisse. &
rei ipsius utilitate commotus: singula ẜ
me reor d a gręcis qͦ appetendum sit.
ret̾ea & illud in prȩfacione commoneo
ut si qua hic p̃termissa sunt. alteri scĩ¬
at lector oꝑi reseruata. Libros .n. ebra¬
icarum questionum nc̃ in manib hẽo
q id id locorum inauditum. Non qͦ
studia mea insolenter extollam: s ꝙ su¬
doris conscius ad lectionem eorum pro¬
mato ȩdificio qi extreina deesset manus

Expanded text:
ilo vir disertissimus Judaeorum, Origenis quoque testimonio comprobatur, edidisse librum Hebraicorum Nominum, eorumque etymologias juxta ordinem litterarum e latere copulasse. Qui cum vulgo habeatur a Graecis, et bibliothecas orbis impleverit, studii nostri fuit in Latinam linguam eum vertere. Verum tam dissona inter se exemplaria reperi, et sic confusum ordinem, ut tacere melius judicaverim, quam reprehensione quid dignum scribere. Itaque hortatu fratrum Lupuliani et Valeriani, qui me putant aliquid in Hebraeae linguae notitia profecisse, et rei ipsius utilitate commotus, singula peme reor, quod a Graecis quoque appetendum sit. Praeterea et illud in Praefatione commoneo, ut si qua hic praetermissa sunt, alteri sciat lector operi reservata. Libros enim Hebraicarum Quaestionum nunc in manus habeo, que ad id locorum 3-4 inauditum. Non quo studium meum insolenter extollam, sed quod sudoris conscius, ad lectionem eorum promato aedificio quasi extrema deesset manus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gr̃arum actione fetitiones ur̃e innotescant ap̃
đmͦ Et sax dei. Iuę exuꝑat omnem sensum: cu¬
stodiat corda nr̃a & intelligentias nr̃as in christo¬
iħu dño nr̃o. Decȩtero fr̃es quęcunq st uera. quȩ¬
cunq pudica. Quętũq iusta. quȩcũq scã. Anecũq
amabilia. Quęcũq bonȩ famȩ.si qua uirtus. si qua

Expanded text:
e innotescant apud Deum. Et pax Dei que exuperat omnem sensum custodiat corda vestra et intelligentias 33 vestras: in Christo Jesu. De cetero fratres: quecunque sunt vera: quecunque pudica: quecunque justa: quecunque sancta: quecunque amabilia: quecunque bone fame. Si qua virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Ataq frẽs mei carissimi & desideratissimi. gandi¬
um meũ. e corona mea. sic state in dño carissimi
Hichodiam rogo & sinticen deprecor idip̃m sapere
in dño. Etiam rogo & te germane comꝑar adin¬
ua illas Iuę mecuͦm laborauer̃ in engłio cum cle¬

Expanded text:
simi et desideratissimi, gaudium meum et corona mea, sic state in Domino charissimi. Euchodiam rogo et Synticen deprecor idipsum sapere in Domino. Etiam rogo et te, Germane compar, adjuva illas quae mecum laboraverunt in Evangelio cum Cle
Abbreviated transcription (Latin):
artis prophetarum explinationi incumbere. & ommis¬
sum undui osus quodim sost liminio resctere Preser¬
tm cũ & admirabilis sc̃sq uir sammachius hocadem
literis Eligitet. & nos ad patrim festinantes morife¬
ros syrenanim cantus surda debcamꝰ aurẽ transire.¬

Expanded text:
umbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire.
Abbreviated transcription (Latin):
lber sasientiȩ asud hebreos nus ꝗͣ est. ⁊¬
Unde & ipse titulus graeca magĩs eloq¬
uentia redolȩt. Hunc iudei philonis ꝓ¬
esse dicunt Qui Proinde safientia no¬
minatur quia in eo christi aduentus qui est ⁊¬
sapientia patris. & passio eius ȩuidenter expͥmit᷑:¬

Expanded text:
ber Sapientiae apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. Hunc Iudaei Philonis esse adfirmant, qui proinde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evidenter exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
Anuila: dolens siue parturiens.
Amorreum: amarum ł loquentẽ
Aruceum: circum rodentem me
Asanneum leuantem me
Aradium uindemiator meꝰ. sufficiens.
Arfixad: sanans depopulationem
Aram excelsus.
Asarmoth atrium mortis
Abimael: pat̾er meus a deo
Abram: pater excelsus
Aegiptus tribulatio coangustans
Am̾iratal. dixit ut caderet.
Arioch ebrius ł ebrictas
Astaroth ouilia ł fiorunt exploritões
Amalech ppłs lambens siue lingens.

Expanded text:
Aevila, dolens, sive parturiens. ae. amarum, vel loquentem. Aruchaeum, circumrodentem me. Asennaeum, levantem me. 5 Aradium, vindemiator meus sufficiens. Arphaxad, sanans depopulationem. Aram, excelsus. Asarmoth, atrium mortis.Abimael, pater meus a Deo. Abram, pater excelsusa. , tribulatio coangustans.Amaraphal, dixit ut caderet. Arioch, ebrius, vel ebrietas. Astaroth, ovilia, vel faciunt exploratores. Amalec, populus lambens, vel lingens.
Abbreviated transcription (Latin):
lochabeditibi ẽ głia. siue ẽ gra¬
tuus aut dñi gloria
Ithrimar ubi imarus aut ubi e¬
palpi ł est amarus sine insule
N mensura liquentis materiȩ.
Eni additus.
Fabiidiilio meo ł corego ⁊¬
tt cndor¬
oiset attrectans sine palpans.
nt simptus ex aqua siue assũ¬
ptio
Midinde indicio
Nooli de infirmitate sine chortis
meus aut ab initio
Mnsi attrectator sine palpator
mens
Meliel tactus dei sine quis in¬
terrogauit
Aagdola quis grandis ł turris
Moab de patre¬
Maria illuminatrix mea. nel

Expanded text:
ochabed, ubi est gloria, sive est gravis, aut Domini gloria. Ithamar, ubi amarus, vel ubi palma, vel est amarus, sive insulae In  , mensura liquentis materiae. Levi, additus. Labeni, filio meo, vel cor ego, aut candorMoses, attrectans, vel palpans, aut sumptus ex aqua, sive assumptio. Madian, de judicio. Mooli, de infirmitate, sive chorus meus, aut ab initio. Musi, attrectator, sive palpator meus. Misael, tactus Dei, sive, quis interrogavit? Magdola  , quis grandis? vel turris. Moab, de patre. illuminatrix mea, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Suriel coagustans đmn ł robu¬
Gali tentatio respiciens.
Sarl expetitus sine ab utens
Semei indi ł anditio mea
Sethri exictor mneus ł abscon¬
sio meato
dur utus aut robustus siue lo¬

Expanded text:
r , coangustans Deus, vel robuSalu, tentatio respiciens. Saul, expetitus, sive abutens. Semei, audi, vel auditio mea. 23 Sethri, exactor meus, vel absconsio mea. Sur, murus, aut robustus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
plemus diximus.
honi orti siue arrogantia m ea.
qabana sublimitas.
qomor mensura atticorum
qoem cum triã .

Expanded text:
plenius diximus. Goni, horti, sive arrogantia mea. Gabaa, sublimitas. Gomor, mensura Atticorum, choenicum trium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab in pater mens ẽ sine pat̾ ipse
abiasapħ pr̃is mei collectio.
Aste scientie multitudo
Achisimech frem ineũ roborins:
E seleel in umbri dei¬

Expanded text:
Abiu, pater meus est, sive pater ipse. nctus. , patris mei collectio. sive scientiae multitudo. Achisamech, fratrem meum roborans. Beseleel, in umbra Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Fui ferales neloces.
Fnoc dedicauit
Emorreum loquentem siue amari¬
canter
F otei saoita uidens sine atrium
tristitiȩ ł fortis
Ebrom ꝑticipatio tristitie sine t¬
fortitudinis ł auom̃tũ sempit̾nũ¬

Expanded text:
el feroces. h, dedicavit. Emorraeum, loquentem, sive amaricantem. Esrom, sagittam videns, sive atrium tristitiae, vel fortis. Ebron, participatio tristitiae, sive fortitudinis, vel augmentum sempiternu
Abbreviated transcription (Latin):
Acam: necessitas ł labor corum¬
Arad p̃ciputis. ł patruelis
Auic iniqua
achobor mures
Adolamitem testificantem. siue te¬
stimonium aquȩ
addita legendum epu
Thiras timens sue rediens ant su¬
perfluum¬
Phargorma in colatis quispiam
ant m̃terpres
t haris exploritores lȩtitię. siue ga¬
Ihara exploratores odoris sine ex¬
ploratio ascensionis łpastio
Thamar palma siu̾e amaritudo. ł
cominutans
shemati auster ł affriciis
tio data
hesbon festinus ad intelligendũ.
.S. conciliator

Expanded text:
Acan, necessitas, vel labor eorumAdad, praecipuus, vel patruelis. Avith, iniqua. Achobor, mures. Adollamitem, testificantem, sive testimonium aquae. addita, legendum est. Thiras, timens, sive rediens, aut superfluThogorma, incolatus quispiam, aut interpres. Tharsis, exploratores laetitiae, sive gaudium. , exploratores odoris, sive exploratio ascensionis, vel pasThamar, palma, sive amaritudo, vel commutans. Theman, auster, vel Africus. tio data. Esebon, festinus ad intelligendum. Us  , consiliator.
Abbreviated transcription (Latin):
Elisme dei mei saturitas ł dei e
mei unram̃tum ut dei mei semt¬
piten septimus cg
Elchana dei possessio
ꝑtham consumat sue suscipiens
Efa mensura.
Eliezer ds m̃s adiutor.
ario dissipator sine discooperit
titon os abissi ł subito¬
Foi hic adu̾bium loci sine appa¬
rebo sed melius rubrum.
Fallu mirabilis
folle piribiusinans deumi. loci
adubium non pronomen ł de¬
dlinans đs sine oris declinatio di
Finees ori parcens ł ore reqeuit
ant oris angurium.
Filistimi ceciderunt duo
Fasec transgressis siue trinscensio¬
ad : tentitio siue accinctus ant
datrunculus
Gersim incola ibi¬
na ibi aut aduena pupille¬
qadiel accinctio mea detis.
Gadi edus siue tentatio mea
qamaliel reddidit mnihi đs
qeeł propinquiis siue redimens

Expanded text:
. , Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum, aut Dei mei septimus. Elcana, Dei possessio. Etham, consummatus, sive suscipiens ha, mensura. Eliezer, Deus meus adjutor. Farao, dissipator, sive discooperuit eum. , os abyssi, vel subito. , hic, adverbium loci, sive apparebo, sed melius, rubrum. Fallu, mirabilis. Fotiel, hic declinans Deus, loci adverbium, non pronomen, vel declinans Deus, sive oris declinatio Dei. Finees, ori parcens, vel ore requievit, aut oris augurium. Felistim, ceciderunt duo. Fasee, transgressus, sive transcensio. , tentatio, sive accinctus, vel latrunculusGersam, advena ibina ibi, aut advena pupillae. , accinctio mea Deus. Gadi. hoedus, sive tentatio mea. Gamaliel, reddidit mihi Deus. Goel, propinquus, sive redimens
Abbreviated transcription (Latin):
iben uidens filuus ł uidẽ filiũ.
Qaamses intonuit lȩtatus sine
militut det inea
Raguel pastio dei siue imicꝰ eiꝰ ds̃
Umneon audiuit tristitia ł no

Expanded text:
Ruben, videns filium, vel videte filium. Ramesses, intonuit laetus, sive malitia de tinea. Raguel, pastio Dei, sive amicus ejus imeon, audivit
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit: Disciplina sapĩe cui reuelata ẽ & ma¬
nfestata: & multiplicationẽ ingressus illiꝰ quis
intellexit: Unus est altissimꝰ creator oĩpotens.
rex fotens & metuendus nimis. sedens suꝑ thro¬
num illiꝰ & dominans deus. ipse creauit illam

Expanded text:
it? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavit illam
Abbreviated transcription (Latin):
Ogor ẜ singulos scristurȩ diui¬
nae libros adu̾sarioꝵ rñdere
maledictis. ⁊ int̾prȩtationem
meam reprehensione seltuagin¬
ta int̾pretum criminant᷑. qͣi nõ
& ap̃ graecos. aquila simachus.
& theodotion uel u̾bũ e ueͬbo.
uł sensum e sensu: uł ex utrol:
commixtum & medie tempe¬
ratum genus tͣnslationis ex pres¬
serint & oĩa ueteris instru̾m̃t uolumina origenes
obelis asteriscisq distinxerint. Iuos uł additos ⁊¬
uł de theodotione sumstos tnͣslationi antiquae
inseruit. Probans defuisse ꝗd additum ẽ. Discant
ergo obtrectatores mei recipere in toto qd in ꝑtib
susceser. aut int̾pretationẽ meã cum asteriscis ĩ¬
suis radere. Neq .n. fieri pot ut quos plura in¬
termisse ꝯspexerint non eosdem & in qͥbusdã
errasse fateant᷑ precipue in iob cui si ea q̃ sub
asteriscis addita st subtraxeris. Pars maxima
uoluminis detruncabitur. Et hoc duntaxat ap̃
grecos. Ceterũ apud latinos añ eam tnͣs latio¬

Expanded text:
Cogor per singulos Scripturae divinae libros adversariorum respondere maledictis: qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta Interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translatio
Abbreviated transcription (Latin):
Nnis safientia a dño deo est.
aet cum illo fuit semł & ẽ añ
euum. Harenam maris & plu¬
uiae guitas & dies seculi quis
dinumerauit: Altitudinem
celi & latitudinem t̾re & Pro¬
fundum abissĩ qͥs m̃sus est:
Salientiam dei prȩcedentem

Expanded text:
nis sapientia a Deo Domino est et cum illo fuit semper et est ante aevum harenam maris et pluviae guttas et dies saeculi quis dinumeravit altitudinem caeli et latitudinem terrae et profundum abyssi quis mensus est sapientiam Dei p
Abbreviated transcription (Latin):
nam uolimtatem christũ frȩdicant. ꝗͥam ex cari¬
tate. Scientes qm̃ in defensione euglu positus sũ:
quidam at̃ ex ꝯtentione christum innuntiant. nõ
sincere existimantes pressuram se suscitare uincu¬
lis meis. Quid .n. dum omnimodo siue ꝑ occasio
ut decur mͥ ẜmo in aꝑtione oris mei: cum fiducia¬
notum facere misterium eugłii. Pro Quo legatione
fiingor in catena. ita ut in ipso audeam prout opor
tet me: loqui. Ut aut̃ & uos sciatis: quȩ circa me
st ꝗ agam: oĩa nota uob̾ facięt tithicus carissimꝰ
frater & sidelis minister ĩ dño. Quem misi ad uosin
hoc ip̃m ut cognoscatis q̃ circa me st & ꝯsolet᷑ cõda¬

Expanded text:
hristum praedicant; quidam, ex charitate, scientes quoniam in defensione Evangelii positus sum. Quidam autem ex contentione Christum annuntiant non sincere; existimantes pressuram se suscitare vinculis meis. Quid enim? Dum omni modo, sive per occasiout detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducinotum facere mysterium euangelii, propter quod legatione fungor in catena, ita ut tet me loqui ut autem et vos sciatis quae circa me sunt quid agam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino quem misi ad vos in hoc ipsum ut cognoscatis quae circa nos
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm. significans & ipse in principio alia ẽẽ desc¬
pta. Cui exͣ ea. Quȩ ordo euangelicȩ dispositionis
exposcit ea maxime necessitas laboris fuit: ut pri¬
mum grecis fidelibus omni prophetatione uenturi
incarnationem dei christi manifesta humanitas.
ne iudaicis fabulis attenti in solo legis desiderio te¬
nerent᷑ ne uel hereticis fabulis & stultis sollicitatio¬
nibus seducti exciderent a ueritate ęlaborarent.
completa ẽẽ. Quȩ ẽẽnt ab illis incoata. Cui deo sost
baptismum filii dei a ꝑfectione gnͣationis in christo
implete. Et repetendȩ a pͥncipio natiuitatis huma¬
ne potestas ꝑmissa ẽ. ut q̃rentibus demonstraret ⁊
In quo apprehendens erat ꝑ nathan filiũ introitum
recurrentis in dm̃ gnͣationis admissio indisseꝑabilis

Expanded text:
descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus omni prophetatione venturi in carnem Dei Christi manifestata humanitate, ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio tenerentur, vel ne haereticis fabulis, et stultis sollicitationibus seducti exciderent a veritate, elaboraret. Dcompleta esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permissa est: ut requirentibus demonstraret, in quo apprehendens erat per Nathan filium David introitu, recurrentis in Deum generationis admisso, inseparabilis
Abbreviated transcription (Latin):
in ordine cȩterarũ. S sic̃ eiiã¬
gelistas diidum ad ueritatis
lineam correximꝰ ita haspro¬
prio ordini. deo nos iuuante reddidimꝰ. Est.ni
prima earum una iacobi: Petri duę: iohanuil
um
dum a me impensius scripturȩ ueritatem inqͥ¬
ris. meã Quodam mõ senectutem inuidoꝵ den¬
tib corrodendam exponis. ⁊me falsarium cor¬
rustoremꝰ scãrum pronuntiant scripturarum.
Sed ego in tali opere nec emuloꝵ meoꝵ inuidẽ¬
tiamꝰ ꝑtimesco. nec sanctae scripture ueritatem
Poscentibus denegabo.

Expanded text:
in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis um, dum a me impensius Scripturae veritatem inqris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus denegabo.
Abbreviated transcription (Latin):
in grȩcam linguam u̾sum t̾tio gradu ad nos usq
fuenit. Non quęro ꝗͥ aquila quid symachus sa¬
Piant. Iuare theodotion int̾ nouos & ueteres mediꝰ
incedat. Sit illa uera int̾prȩtatio.Quã apostoli fro¬
hauer Ne nouo ne loquor test irato łaeir¬

Expanded text:
in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testame
Abbreviated transcription (Latin):
Eatissimo lalae DALIASO ihe¬
ronimus. Nouum olus facere
me cogis ex ueteri. ut sost ex¬
emꝑlaria scristurarum tot o
orbe disꝑsa qi quidam arbiter
sedeam. Et quia int̾ se uari¬
ant: Iuȩ sunt illa. Quȩ cũ greca
consentiant ueritate: decernã.
Pius labor. s Riculosa Prȩsuml¬
tio: indicare de cęteris ip̃m ab
omnib uidicandum. Senis mutare linguam. & ca¬
nescentem iam mundum ad initia retrahere saruu
uolumen assiisserit & a saliua Quam semel im¬
bibit: uiderit discresare qd lectitat: non statim
sacrilegum. ⁊audeam aliꝗ in neterib libris ad
dicorum testimonio comsrobatur. Si.n. latinis
ẽ exquirenda de plurib: cur non ad grȩcã origi¬
nem recurrentes ea Quȩ uel a uitiosis interpretib
male edita. uel a prȩsumstorib imꝑitis emenda¬
ta Puersius uel a librarus dormitantib aut addi¬
ta st̃. aut mutata: corrigimus. Neq uo ego de
ueteri disputo testam̃to qͥ a septuaginta seniorib

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulvolumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris adddicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus
Abbreviated transcription (Latin):
decem usq ꝓcedens: indicat por nus: in quo sit
canone requirendus. Cũ ig̃ aꝑto codice uerbi ⁊¬
gr̃a illud siue illud capitulum scire uolueris cuiꝰ
canonis sit: statim ex subiecto nũo doceberis.⁊
Et recurrens ad pͥncipia. in ꝙ canonũ est distĩ¬
cta ꝯgeries eodemq statim canone ex titulo fron¬
tis inuento: illũ quem quȩrebas mim eiꝰ dem euã¬
gelistȩ. E & ipse ex inscriptione signat᷑ inuenies.
Atq e uicino cęteroꝵ tramitib inspectis qͦs nu¬
meros ȩ regione heant annotabis. Et cũ scieris:
recurres ad uolumina singuloꝵ. & sine mora reꝑtis
christo ualeas. & memineris mei Pala beatissime.

Expanded text:
decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis Christo valeas, et mei memineris, Papa beatissime.
Abbreviated transcription (Latin):
uticem: assaruit siba suer miphiboseth ĩ occursum cĩ
cũ duob asmis qͥ onerati erant ducentis lanib & cen
nes & Palachȩ ad uescendũ pueris tuis uinum at̃ ut
ficem altare dño & cesset interfectio q̃ crassatur
in ppło. Et ait areuna ad dđ acciłiat & offerat
dñs m̃s rex sic̃ placet ei: Habes boues ĩ holocan¬
stum & plaustrũ & iuga bouũ in usũ lignoꝵ oĩa
dedit areuna regi. Dixi̾tq arenna ad regͦem: dñs
d̾s̃ tuus suscipiat᷑ uotũ tuũ. Cui rñdens rex ait:
dño deo meo holocausta gratuita. Emit gͦ dad̾
aream & boues argenti sicͦlis qͥnqͥginta. Et edi¬
ficauit ibi dđ altare dño & obtulit holocaust a
& lacitica. & relrolitiatus ẽ dñs terrȩ & cohibi¬

Expanded text:
verticem, apparuit Siba puer Miphiboseth in occursum ejus, cum duobus asinis, qui onusti erant ducentis panibus, et cnes et palathae, ad vescendum pueris: vinum autficem altare Domino, et cesset interfectio quae grassatur in populo. Et ait Areuna ad David, » etnus meus rex, sicut ei placet; habes boves in holocaustum, et plaustrum et juga bonum in usum lignorum. Omnia dedit Areuna rex regi: dixitque Areuna ad regem: Dominus Deus tuus suscipiat votum tuum. Qui respondens rex, ait: Domino Deo meo holocausta gratuita. Emit ergo David aream, et boves, argenti siclis quinquaginta, et aedificavit ibi David altare Domino, et obtulit holocausta et pacifica: et repropitiatus e
Abbreviated transcription (Latin):
scissa uestt. & t̾ra pleno casite. Et dix̃ ei dđ. si nencris
mecũ: eris mͥ oneri. Sin at in ciuitatẽ reu̾taris & di¬
xeris absalon ẜuus tuus siun rex. Patere me uiuere.i
sic̃ fui ẜ̾uus pr̃is tui. sic cro ẜ̾uus tuus dissiꝑabis ꝯsiliũ
achitotẽl. Habes at tecũ sadoch & abiathar sac̾dotes &
omne u̾bũ quodcũq audieris de domo regis indicab
sadoch & abiathar sac̾dotib. Sũt at̃ cum̃ eis duo filiĩ

Expanded text:
terra pleno capite. Et dixit ei David: Si veneris mecum, eris mihi oneri, si autem in civitatem revertaris, et dixeris Absalom: Servus tuus sum, rex: patere me vivere: sicut fui servus patris tui, sic ero servus tuus: dissipabis consilium Ahitophel. Habes autem tecum Sadoc et Abiathar sacerdotes, et omne verbum quodcumque audieris de domo regis, indicabis Sadoc et Abiathar sacerdotibus. Sunt autem cum eis duo filii
Abbreviated transcription (Latin):
serui tui. Egressus ẽ ergo rex & imiu̾sa domꝰ ciꝰ pedib
sius. Et dereliquit rex decẽ mulie̾s ꝯcubinas ad custo¬
diendam domũ. egressusq rex & oĩs istł pedib suis
stent srocula domo. & nniu̾si ẜui eiꝰ ambulabant iuxta
eñ. & legiones cerethi & pheleti & õs gethei luguato¬
res ualidi sexcenti uiri qͥ secuti eñ fuerant sedites de i¬
geth p̃cedebant regem. Dix̃ at̃ rex ad ethai getheũ. cur
nus es. ⁊ egressus đ locoto. heri uenisti. & hodie impe¬
& reduc tetũ fratres tuos & dñs tecũ faciat mĩam & ue¬

Expanded text:
servi tui egressus est ergo rex et universa domus eius pedibus suis et dereliquit rex decem mulieres concubinas ad custodiendam domum egressusque rex et omnis Israhel pedibus suis stetit procul a domo et universi servi eius ambulabant iuxta eum et legiones Cherethi et Felethi et omnes Getthei res validi, sexcenti viri, qui secuti eum fuerant de Geth pedites, praecedebant regem. Dixit autem rex ad Ethai Gethaeum: Cur nus es, & egressus de loco tuo. Heri venisti, & hodie compe& reduc tecum fratres tuos. Ostendisti gratiam &
Abbreviated transcription (Latin):
domini cum omnibus uobis amen. EXPLC̃ Epła¬
HELE NONI familiares litteras facit Pro
onesimo seruo eins. Scribit at̃ ei a roma
de carcere ser supͣscriptum onesimum.
motheus frater phylemoni dilec¬
to & adiutori nr̃o & alliȩ sorori
carissime & archippo cõmilitoni

Expanded text:
s vobis. Amen. IN EPPhilemoni familiares litteras facit pro Onesimo servo ejus, scribens ei ab urbe Roma de carcere per suprascriptum Onesimum. eus frater Philemoni dilecto adjutori nostro, et Appiae sorori charissimae, et Archippo commilitoni
Abbreviated transcription (Latin):
nostris traditist. uolui & ipse scribẽ aliquid
hoꝵ duntaxat. ꝙ̃ ad doctrĩnam & sapientiã
ꝑtinent. ut desiderantes discere & illoꝵ ꝑiti
facti magis magisq attendant aĩo & confir¬
mentur ad legit̾imam uitam. Hortor itaq
uenire uos cum beniuolentia & attentiori
studio lectionem face̾ & ueniam hẽre ĩ il
lis in ꝙus uidemur sequentes ymaginẽ sã¬
fientie & deficere in uerboꝵ ꝯpositione. Nã
deficiunt u̾ba hebraica qñ translata fuert
ad alteram linguam. Non solum aut̃ hec:
sed & ipsa lex & prophetę cȩteraq alioꝵ li¬
broꝵ non paruam habent differentiam qñ¬

Expanded text:
ribere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut desiderantes discere et illorum periti facti magis magisque adtendant animo et confirmentur ad legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam haginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differentiam q
Abbreviated transcription (Latin):
regenerauit nos i spem uit ae
ꝑ resurrectionem iħu christi ex mortuis.
in hereditatem incorrustibilem & incon¬
taminatam & immarcessibilem ꝯẜuatã
ꝯtristari in uariis tentationib ut probatio ur̃e
fidei multo pretiosior sit auro qd ꝑ ignẽ probatur.
inueniat᷑ in laudem & głiam & hon̾orem in reue¬
latione iħu christi. Quem cũ non uideritis. dili¬
gitis in Quem nc̃ qͦ. non uidentes creditis credẽ¬
t̾es at̃ exultatis lȩtitia inenarrabili & głificat a:
reportantes finem fidei ur̃ę. salutem animarum
ur̃arum. De Qua salute exquisier̃ atq scrutati st̃¬
ꝓpħe. ⁊ de futura ĩ uob̾ gratia ꝓpħaner̃ scrutãtes
in qđ uel quale tp̃s significaret in eis sp̃s christi.
prenuntians eas. ꝗ̃ in christo st. Passiones & poste¬
riores głias. Quib reuelatum ẽ: qͥa non sibiipsis:
uobis aut̃ ministrabant ea q̃ nunc nuntiata sunt¬
uobis ꝑ eos euangeli auer̃ uobis sp̃u scõ misso de

Expanded text:
regenerauit nos in spem uiuam, per resurrectionem Iesu Christi ex mortuis in hęreditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcessibilem, conseruatam contristari in variis tentationibus, ut probatio vestrae fidei multo pretiosior sit auro, quod per ignem probatur.inveniatur in laudem et gloriam et honorem in revelationem Jesu Christi. Quem cum non videritis: diligitis: in quem nunc quoque non videntes creditis: credentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem animarum vestrarum. De qua salute exquisierunt atque scrutati sutura in vobis gratia prophetaverunt scrutantes in quod vel quale tempus significaret in eis Spiritus Christi praenuntians eas quae in Christo sunt passiones et posteriores glorias quibus revelatum est quia non sibi ipsis vobis autem ministrabant ea qvobis per eos, qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto misso de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cognationes & domos suas. & no¬
mina singuloꝵ ꝗcꝗ sexus ẽ mascu¬
lini a uicesimo anno & iupͣ omni¬
um uiroꝵ fortium ex isrł. & nũa¬
bitis eos ꝑ turmas suas tu & aaron.
Cruntq uob̃cum pͥncises tribuum ac domoꝵ ĩ cognati¬
onib sius Iuoꝵ istast̃ noĩa. De tribu ruben elisur filiꝰ
sedeur. De simeon salamihel filius suris addai. Ne ui
da naason filiꝰ aminadab. De uachar nathanahel fi¬
lius suar. De çabulon heliab filiꝰ helon. Filioꝵ at̃ io¬
maliel filiꝰ phasdassitr. De beniamin abidan filius
gedeonis. De dan ahiezer filiꝰ amis iddai. De aser phe¬
giel filiꝰ ochian. De gad elisaph filius duel. De neltã¬
lim ahyra filiꝰ henan. Hi nobilissimi pͥnciles młtitu¬
dinis ꝑ tribus & cognationes suas & calita ex̾citus
isrł. quos tuler̃t moues & aaron cũ onmni uulgi młttu

Expanded text:
nes et domos suas et nomina singulorum quicquid sexus est masculini a vicesimo anno et supra omnium virorum fortium ex Israhel et numerabitis eos per turmas suas tu et Aaron eruntque vobiscum principes tribuum ac domorum in cognationibus suis quorum ista sunt nomina de Ruben Elisur filius Sededa Na as on filius Aminadab. de Isachar Nathanahel filius Sogar, de Zabulon Eliab filius Chelon, de r. De Benjamin, Abidan filius Gedeoni. De Dan, Aiezer filius Amisaddai. De Aser, Phaganiel filius Achran. De Gad, Eliasaph filius Dehuel. De Nephtali, Ahira filius Henan. Hi nobilissimi principes multitudinis per tribus et cognationes suas, et capita exercitus Israel: quos tulerunt Moses
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum lueritui Quẽadmo¬
dum Post euangelia Que supple¬
mentum legis sunt & in ꝗb
nob exempla & Precepta uiuẽ¬
di plenissime digesta st. uolu
licet initio nascentis ecclesie
nouis causis existentib & pre¬
& sost futuras excluderet quęstiones.
Exemplo ꝓpharum ⁊ post editam le¬
gem moysi. in Iua oĩa dei mandata
falsos apłos uoluer̃. Colocenses at̃ tales erant: ut
cũ ab apło uisi corporalit̾ non fuissent. hac laude
digni hẽrentur. Et si corpore inquit absens sum
s sp̃u uobcum sum gaudens & uidens ordinem
ur̃m. Thesalonicenses nihilominus in duab epłis
oĩ laude prosequitur. eo ꝙ non solum fidem incõ¬
cussam ẜuauer ueritatis: s &̃ in ꝑsecntione cini

Expanded text:
rimum quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum Legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissima digesta sunt, voluelicet initia nascentis Ecclesiae, novis causis existentibus, praeet post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandatafalsos apostolos voluerunt. Colossenses autem tales erant, ut cum apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur. Et si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum, gaudens et videns ordinem vestrum . Thessalonicenses nihilominus in duabus Epistolis omni laude prosequitur, eo quod non solum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civi
Abbreviated transcription (Latin):
completȩ st. sic̃ tradider̃t uobis
⁊ ab initio ipsi uider ẜ̾monem.
& ministrauer ei: & ꝑseuerãtia
usq ad pñs tp̃s monimenta declarant.
Que a diu̾sis auctoribus edita diu̾sarũ
heresum fuere pͥncipia. ut est illud iux̃¬

Expanded text:
diderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt sermonem, et ministraverunt ei; et perseverantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud jux
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse precep̃ m ut edificarẽ
ei domum in iherłm q̃ est ui
uidea. Quis ẽ in uob de imniso ppło eiꝰ sit dõ
illiꝰ cũ ipso ascendat iherłm q̃ est in iudea et
edificet domũ diũ dei isrł ipse ẽ ds̃ qui est in
Sihrłm & om̃s reliꝗ in ꝯcti locis ubicunq habi¬

Expanded text:
et ipse precepit michi, ut edificarem ei domum in Ierusalem, quae est in Iudea. Quis est in vobis de universo populo eius? Sit Deus illius cum ipso. Ascendat Ierusalem, que est in Iudea et aedificet domum Dei Israel. Ipse est Deus, qui est in Ierusalem. Et omnes reliqui in cunctis locis ubicumq
Abbreviated transcription (Latin):
do uiris & mulierib uelando capite. & sacram̃¬
toꝵ communione frȩcipitur. Nono loco emulatio
quȩ de diu̾sitate donoꝵ spũ alium nascebatut sub
exemplo m̃broꝵ & corporis castigat᷑. Decimo re¬
surrectionis spes multis argum̃tis & ratioribus
affrobatur. Ultimo de colligendis ad necessitatem
scõꝵ numis carititis cura nel edificationis cul¬
men imponitur. Interseruntur his Pauca. quȩ

Expanded text:
do viris, et mulieribus velando capite, ac sacramedo viris, et mulieribus velando capite, ac sacramentorum communione praecipitur. Nono loco aemulatio quae diversitate donorum spiritualium noscebatur, sub exemplo membrorum et corporis castigatur. Decimo resurrectionis spes multis et argumentis et rationibus approbatur. Ultimo de colligendis ad necessitatem sanctorum nomine charitatis cura vel aedificatio cultui imponitur. Interseruntur his pauca quae a
Abbreviated transcription (Latin):
Pistola pͥma ad corinthios mul¬
tas cãs diuisasq complectitur
quarũ fartem relatione fratrũ
cognouit apłs. Partim ipsorum
corinthioꝵ st litteris indicatę
Nonnullas nõ fro officũ sui cũ¬
ta aut ordinat aut emendat
& uarũs curationib medetur
diu̾sa infirmitate languentib¬
Nam pͥmum apud eos curatur
dissensionis uitium. Id multi psendo apłoꝵ intu¬
lerunt. umitatem scindentes ecclesiȩ ut proprũ
nõis facerent sectatores. Quos his exprobat uer¬
ꝗ sum fatili ego at̃ apollo ego uo̾ cephe. ego aut̃
tionem. ut młto magis erubescant id se facẽ sub
facere de nou̾ca. Id facinus licet fornicationem
nem fc̃i auctorem talis oꝑis. diabolo iudicauerit
deputandum. int̾posita iudicioꝵ & littium t̾tia
q̃stione. Iuarto loco matrimonioꝵ curȩ tractan¬
tur his. Into loco uirginitatis ꝯsilium uelut ae
nicino sub ingitur.Sexto loco de escarũ licentia
disputat᷑: Sepcimo itq octauo loco de attonden¬

Expanded text:
pistola prima ad Corinthios multas causas diversasque complectitur. Quarum partem relatione fratrum cognovit Apostolus. Partim ipsorum Corinthiorum sunt litteris indicatae. Nonnullas vero pro officii sui cura aut ordinat aut emendat, et variis curationibus medetur diversa infirmitate languentibus. Nam apud eos primum curatur dissensionis vitium, quod multi pseudoapostolorum intulerunt, unitatem scindentes Ecclesiae, ut proprii nominis facerent sectatores, quod his exprobrat 84 ver sum Pauli: ego autem Apollo: ego vero Cephe: ego autem tionem, ut multo magis erubescant id se facere subfacere de noverca. Quod facinus licet fornicationem nem facti auctorem talis operis diabolo judicaverit deputandum: imposita judiciorum et litium tertia quaestione. Quarto loco matrimoniorum jura tractantur his. Quinto loco virginitatis consilium velut e vicino conjungitur. Sexto loco de escarum licentia disputatur. Septimo atque octavo loco de attunden