comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mag̃ peiora quã fames. Q ppe in paucis dieb aufert
hoĩem. ⁊ lib̾at eũ de hac uita penali. Excessus uͦ ciboꝵ ꝯ
sumit ⁊ ꝯputresce̾ facit corpꝰ humanũ. ⁊ macerat egͥ¬
tudine diut᷑na. ⁊ tũc eũ morte crũdeli ꝯsumit.
partos ⁊ ꝑtitos labore doleamꝰ olerũ ⁊ pomoꝵ. aut legu¬
minũ ⁊ facilior apparatꝰ est. ⁊ arte impeñdiis ꝙ coqͦꝵr
ñ indigent. sine cura sustentat genꝰ humanĩ mõd̾ate¬
sũptꝰ. Qͥ a nͨ auide deuorat᷑: qͦt irnitam̃ta gule ñ habet.¬
⁊ leuiore digestione decoqͥt᷑ Nemo em̃i uno uł duob
cibis hiis q uilibꝰ usq ad inflationẽ uentͥs on̾at᷑. st̃
tiuos thunt. Uñ ⁊ morib ⁊ saturitate nmia ꝯcitant᷑.
młti q in pacientia gule uomitu remediant᷑ ⁊ qd tͣ¬
ꝑit̾ ingesserũt t᷑puis egerũt. Ipocras in amphorisiis¬
in ꝑalisim ⁊ pessima morbor gu̾a erũpẽ ⁊ icc̾co ne
cessaria eoꝵ demptio est ne rursũ habcant in q̃ pos¬

Expanded text:
t multo pejora. Fames quippe in paucis diebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero ciborum consumit et putrefacit corpus humanum et macerat aegritudine diuturna, et tunc cum morpartos et perditos labore doleamus. Olerum, pomorum ac leguminum et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indiget, et sine cura sustentat humanum cosumptus: quia nec avide devoratur. Quod irritamentum gulae non habet, leviori digestione decoquitur. Nemo enim uno et duobus cibis, hisque vilibus usque ad inflationem ventris oneratur, quae tivos trahunt. Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt turpius egerunt. Hippocrates in aphorisin paralysim et pessima morborum genera erumpere, et idcirco esse necessariam demtionem, ut rursus habeant in quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
naleat. p̾t̾ꝙͣ ĩ morois articulo
horrend̾ scłariũ pot̾atũ abns ũ
nilla tens sb̾ dissumulacõe tͣns¬
sire non obstantib quibꝯ teuo
et alus supͣdictis q̃ ꝯͣ p̾missa in
nullo uolumus alicui᷑ uł aliquib¬

Expanded text:
valeat, preterquam in mortis articulo horrendum secularium potestatum abusum, nullatenus sub dissimulacione transire, non obstantibus quibuscumque et aliis supradictis, que contra premissa in nullo uolumus alicui uel aliquib
Abbreviated transcription (Latin):
aliam ꝙͣtitatem portõem autant
estimacõnis uł ualoris ip̃orum sb̾
adintorii mutui sb̾nencõnssb̾¬
sidi uł dom nomine uł quoiis
alio titulo uł modo uł quesito
des comites uł barones pot̾ates
capitanei officiales uł rectores

Expanded text:
titatem, porcionem aut extimacionis vel valoris ipsorum sub adjutorii mutui subuencionis subsidii vel doni nomine, seu quouis alio titulo, modo, vel quesito ces commites vel barones potestates, capitanei, officiales, vel rectores
Abbreviated transcription (Latin):
entũ ¶ Cet̾mu idem religõsi tã
crempti ꝙͣ non erempti de t̾ris
et possõnb acquisitis hactenꝰ
et amõ mnͣquirendis decĩas ĩtegͦ
solnant illis eccus quib eid̾ põs¬
sões ⁊ t̾re p̾us fu̾ant decimales

Expanded text:
e. Ceterum iidem religiosi tam exempti quam non exempti de terris et possessionibus acquisitis hactenus et amodo acquirendis decimas integre persoluant illis ecclesiis quibus eedem possessiones et terre prius fuerant decimales
Abbreviated transcription (Latin):
quas. Statimnuis p̾t̾ea ꝙ idem
indultũ ab hiis qui temꝑe ĩpetͣ¬
cõnis totalit̾ uet̾er pcipiebant
decimas ultͥ medietatẽ decĩarim
noualiũ millatenus extendant

Expanded text:
quas. Statuimus preterea quod idem indultum obtentum ab hiis qui tempore impetrationis totaliter ueteres percipiebant decimas ultra medietatem decimarum noualium nullatenus extendat
Abbreviated transcription (Latin):
N negocus contrahendis alia causa habita est
furiosorum. alia eoꝵ qui fari possũt. quãuis
actum rei nõ intelligant. Nam furiosus
nullũ negotium ꝯtrahere potest. pupillus
oĩa turore actore agere potest.

Expanded text:
n negotiis contrahendis alia causa habita est furiosorum, alia eorum qui fari possunt, quamuis actum rei non intellegerent: nam furiosus nullum negotium contrahere potest, pupillus omnia tutore auctore agere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
emine ab omnib officiis cuulib uł publi¬
cis remote sunt. ⁊ ideo nͨ uidices esse posst̃.
nec magistratũ gerere. nec postulare:
nec pro alio int̾uenire. nec ꝓcuratnes existere.
Item impubes omnib officus cuꝰlib debet
abstiuere.

Expanded text:
emine ab omnibus officiis civilibus vel publicis remote sunt et ideo nec iudices esse possunt nec magistratum gerere nec postulare nec pro alio intervenire nec procuratores existere. Item impubes omnibus officiis civilibus debet abstinere.
Abbreviated transcription (Latin):
et conu̾sacõne mĩstranciũ ĩ ecc̃as
et locis alus o mino cultui de pu¬
tatis ac cer̾is q̃ ad ofbm̃ ip̃m spec¬
tant absq coactõe et exactõne
qual niram̃ci ad ip̃orum emen¬
dacõem ꝑ salub̾a monita nunc

Expanded text:
satione ministrantium in ecclesiis, et locis aliis diuino cultui deputatis, ut ceteris que ad officium ipsum spectant, absque coactione et exactione qualibet iuramenti, ad ipsorum emendationem per salubria monita nunc
Abbreviated transcription (Latin):
officialium qm geu̾alit̾ de caĩs
ad ip̃oriuu formũ ꝑtmentibus
eoriud̾ uces supplendas cognos¬
cant uñ ⁊ idem consistorium sñ
admturũ sic censend̾ ab ip̃is
officiatib non ad dcõs suftraga¬
neos ne ab eidem ad se ip̃os int̃¬

Expanded text:
officialium qui generaliter de causis ad ipsorum forum pertinentibus, eorumdem vices supplendo, cognoscunt, unum et idem consistorium sive auditorium sit censendum, ab ipsis officialibus non ad dictos suffraganeos, ne ab eisdem ad seipsos inte
Abbreviated transcription (Latin):
qm tanit̾ receptus fu̾t millatenꝰ
eẽ nr̃o ordini alligatũ. uosq ad
eisd̾ ordinis fore̾ ip̃o fc̃o suspen¬
sos et insuꝑ pene sb̾itiẽdos que
frĩb ip̃ms ordinis ꝓ tułpis ĩ eligi

Expanded text:
 taliter receptus fuerit, nullatenus vestro esse Ordini alligatum; vosque a ejusdem Ordinis fore ipso facto suspensos; & insuper pœnæ subjiciendos, quæ Fratribus ipsius Ordinis pro culpis infligi
Abbreviated transcription (Latin):
honorib honorib abiettis dĩcno
sp̾tisq deliciis arbtimnaprium
respitut ad aratrum manu
missa dĩꝙ̾cipitant̾ rnũt inlit̃¬
giorum aurem̃ fractus c̾arnim
strepitib se ĩuoluũt ⁊ exͣ adim̃¬
nistracões ꝓprii ordins solium
p̾lature constẽd̾e molm̃t᷑. electi¬
ect̃arum dispẽdia noscimꝰ ꝑue¬
nisse.⁊ ꝓnentura maiora ĩ aña ᷤͤ

Expanded text:
is honoribus, abjectis divitiis, spretisque delitiis, arbitrio proprio respiciunt ad aratrum manu missa, dum præcipitanter ruunt in litigiorum anfractus, causarum strepitibus se involvunt, & extra administrationes proprii Ordinis solium Prælaturæ conscendere moliuntur, electiEcclesiarum dispendia noscimus provenisse, & proventura majora in antea
Abbreviated transcription (Latin):
paluntes pestiferos ⁊ notinos
quos ꝯͣi ficus fatria domꝰ de colũp
ꝓduxit nestiens ĩ semitis instĩe
dnitius expectatos. Iacobũ indeł
decolm̃mma ⁊ petrũ neporem ip̃i¬
iohanns de columpna frĩs dicti
dissim ex̾gentes sp̃ualit̃ ⁊ tpałr

Expanded text:
estiferos et nocivos, quos sicud ficus fatua domus de Columpna produxit nesciens in semitibus iusticie diucius expectatos , Iacobum videlicet de Columpna et Petrum, nepotem Iohannis de Columpna, fratris dicti tissimi exsurgentes spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
redemptũ. ascẽ surus post resur¬
rectõem ad prem abso pactore de
religõe furmagrec eorranq ñdes
ad salutis oꝑa sue accẽd̾et de no¬
cõnis ardorẽ cõmisit. uñ nos eiꝰd̾¬

Expanded text:
redemptum ascensurus post resurrectionem eius ad patrem absque pastore desreligione firmaret eorumque mentes ad salutis opera sue accederet devotionis ardore, commisit. Unde nos li
Abbreviated transcription (Latin):
absentib loci ordiuario ant eius
uites genti sũ rectori ꝑrochie
inqͣ restator hĩtat corã aliq̾b
fide dignis de ppͣ prochia quibq̾d̾
ordinario in cario ⁊ rectori p̾dicto

Expanded text:
entibus Loci Ordinario, aut ejus Vicesgerenti, sive Rectori Parrocchiæ, in qua testator habitat, coram aliquibus fide dignis de ipsa Parrochia, quibus quidem Ordinario, Vicario, & Rectori prædicto
Abbreviated transcription (Latin):
at̃ ab ip̃is suffraganeis uł eorum
officialib possunt abs olu̾e si ab
ip̃i litigantib ad eos fu̾it ꝓ uoca¬
tum. Nent᷑ u̾o ꝑtiũ appellante
tor̾ eis de ꝑte adu̾sa q̃rmioĩã sine
apelłonis int̾poĩtõe deponat
nonẽ inh̾ ab ip̃ss cnu sm ñ sint
nidires andienda ¶ S si extõica¬
tuis deponat ꝙ ap eos de suffra¬
ganeo ut ĩponat᷑ ei pena ⁊ ꝙ
suo nit̾eẽ suꝑ iniusta excõne¬

Expanded text:
um Officialibus possunt absolvere, si ab ipsis litigantibus ad eos fuerit provocatum, neutra vero partium appellante.coram eis de parte adversa querimoniam sine appellationis interpositione deponat; non est in hoc ab ipsis, cum sui non sint judices, audienda; sed si excommunicatus deponat apud eos de Suffraganeo, ut imponatur ei pœna, & pro suo interesse super injusta exco
Abbreviated transcription (Latin):
del ꝓfessorib eorund ordinuĩ
italiceat millis remauere si
ueluit ꝙ nullũ de inceps a dilloꝵ¬
uł eorum ꝓ fessõ emi admitiant
nec de nono domũ uł aliꝙ̃ locũ
acquirant nec domios seu loca q̃
hñt alienare ualeãt sine se. ip̃iꝰ¬

Expanded text:
rdinum ita liceat in illis remanere, si velint, quòd nullum deinceps ad eorum professionem admittant, nec de novo Domum, aut aliquem locum acquirant, nec Domos, seu loca, quæ habent, alienare valeant sine Sedi
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ an gustu et carmel itarmu
ordines quorũ ĩstrtucõ dictum
cõciliũ gen̾ale p̾cessit ĩsolido
ordines appbatos lnĩam cõcedi¬
mis gr̾alem itaq unus ordo
ad aliũ uł cõuẽtus adcõnẽtũ
se ad loca sua totalit̾ tnsferãt

Expanded text:
Sancti Augustini , & Carmelitarum Ordines, quorum institutio dictum Concilium Generale præcessit, in solido Ordines approbatos licentiam concedimus generalem, ita quòd nullus Ordo ad alium, vel Conventus ad Conventum se, ac loca sua totaliter transferat,
Abbreviated transcription (Latin):
mutatẽ ei iuxͣ fermã eccłie
ab solucõnis bñfm̃ impendatis
et ĩuingatis eid̾ ꝙ ĩ m̾gi talib
consuenit pniso solt. ne siłata
com̾sione redeat frandulent᷑
et nos ĩmo se ip̃os fallentes¬
sine ullo ꝓferat᷑ errore dure
at digne sen̾itas ul cõnis noluꝰ
testiũ qͦs recipi suꝑ cͥmine p̾dc̃o
ip̃m q contngẽtib oꝑ tu̾it ad¬
hibeatis duas religõsas ⁊ dis¬
ant ꝑ dnos inros ydoneos fidelr̾

Expanded text:
tatem, eis juxta formam Ecclesie absolutionis beneficium impendatis, et injungatis eisdem quod injungi talibus consuevit, proviso sollerter ne simulata conversione redeant fraudulenter et vos, immo psine ullo proferatur errore dure ac digne severitas ultionis, volumus testium, quos recipi super crimine predicto ipsumque contingentibus oportuerit, adhibeatis vobis duas religiosas et disntia per viros ydoneos fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
incurrat et tam insecutor ꝙͣ ali
supͣdc̃i tanti mali ꝑticipes ꝙͣdu
insua cõtũatia ꝑdurarint sin¬
guł dieb dñitis et festiuis pil¬
satis campanis ⁊ candelis actẽfis
ꝑ om̃s illius loci ecc̃as inqꝰͦ tm̃¬

Expanded text:
incurrat, et tam insecutor quam alii supradicti tanti mali participes, quamdiu in sua contumacia perdurarint, singulis diebus dominicis et festivis, pulsatis campanis et candelis accensis, per omnes illius loci ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
hi ꝑituł exponũt᷑. Quẽ ecce filiũ
Qnem fidei zelator ẽ cõtũelia
tanta non tang̾et et cont̾usõ tam
asꝑa nõ mou̾et ¶ Porro si filiusẽ
dolebit qui fide nł nr̃e fidea lesa

Expanded text:
is exponuntur? Quem ecclesie filium, quem fidei zelatorem contumelia tanta non tangeret et confusio tam aspera non moveret? Porro, qui filius est, dolebit; qui fidelis, matre fidei lesa
Abbreviated transcription (Latin):
incmoꝵ q locoꝵ dieb dn̾icis et
sollẽpnnb incedant inidi coram
postmod̾ ult̾ mare eribid̾ acturi
pnĩam ꝑtres annos adiumꝰ nec
ex ñ post mod̾ reu̾suri absa se.¬

Expanded text:
inorum locorum diebus dominicis et sollempnibus incedant nudi coram postmodum ultra mare, ibidem acturi penitentiam per tres annos ad minus, nec exinde postmodum reversuri absque se
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ꝑse uł ꝑalm̃ occid̾it cardĩalẽ¬
pot᷑as mr̃dcõnis insurgat. fic
rigor ulcõnis insiliat ꝙ ꝯͣ nite
catholici principes edid̾ũt ¶ Nis
enĩ locus reguuiuis pot̾it esse
tutus. Qnis rector securitate
gaudebit si romana ecta q̃ om̃i

Expanded text:
iderit cardinalepotestas iurisdictionis insurgat, sic rigor ultionis insiliat, quod contcatholici principes ediderunt. Quis enim locus regiminis poterit esse tutus, quis rector securitate gaudebit, si Romana ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis aut honoris ecc̃astici ur
mũdam et ad alicuis loci regnũ
nõ ascendat. sit ei postulandi ne¬
gata facultas sit notarie indi
prsus reddatur iudignꝰ. sit er
ad ordines accestus mhĩtꝰ. fit¬
accessus ⁊ nt mag̾ famosa fit
enis infannia ad actus legittiõs
nullus ei pateat ad itus. nuua

Expanded text:
tatis aut honoris ecclesiastici vel mundani; ad alicuius loci regimen non ascendat; sit ei postulandi negata facultas; sit notarie, iudiprorsus reddatur indignus. Sit ei ad ordines ascensus prohibitus, sitaccessus, et ut magis famosa sit eius infamia, ad actus legitimos nullus ei pateat aditus, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓpetuo sit infamis diffidatꝰ
ichomiuiꝰ ⁊ bãnitus sit ĩtestubil
ut nec destam̃ti lib̾a hẽat factõ
nec ad alituus bona ex testõ uł in¬
testato nocet᷑ qͣtuꝰ ab oñi suctesti¬
one repulsus publica qr repłsa
confusus munis ĩ nemat fue
malicie fuccessorem. Fiãt hĩtatõe
dẽt᷑ cũcta ip̃nis edificia ĩ ruinã¬

Expanded text:
mis, diffidatus nihilominus et bannitus; sit intestabilis, ut nec testandi liberam habeat factionem nec ad alicuius bona ex testamento vel ab intestato vocetur, quatenus ab omni successione repulsus publicaque repulsa confusus minus inveniat sue malitie successorem; fiant habitationes dentur cuncta ipsius edificia ad ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩinditõ teneat᷑. ꝙ̾oꝓ̾ t̾ in bonis ĩ¬
nemt᷑ ip̃iꝰ fisci uł rei publite
dĩo aplicet᷑ ut ex ilł nil rͣusim¬
trat ad post̾os s potius cum ip̃o
quod̾ mõ dãpnetur et sua¶Si
quib ectus obtinet sit eis ipso
iure p̾uatus q̃ fic lib̾e adectͣas

Expanded text:
in bonis invenietur ipsius, fisci vel rei publice dominio applicetur, ut ex illis nil transmittat ad alios, sed potius cum ipso quodammodo dampnentur et sua. Si quibus ecclesiis obtinet, sit eis ipso iure privatus, que sic libere ad ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
dagia ⁊ gindagia penitꝰ ñ remi
nec ad exhibend̾ uł soluendũ
talia ꝓ rreb sius ꝓprus quas
non ⁊au negotiandi defermt
uł deferri fuciit seu tͣusmitĩt
uolẽtes pp̃ młtoꝵ isolertiã et
abufũ pene admiicło adiuuare.
contͣria consuetudine quorũq.
q̃ dicenda ẽ corruptela u̾uis non
obstante. ut nec collegiũ nec mu¬

Expanded text:
dagia et vionagia penitus non teneri, nec ad exhibendum vel solvendum talia pro rebus suis propriis quas non causa negociandi deferunt seu deferri faciunt vel transmittVolentes propter multorum insolentiam et abusum pene adminiculo adiuvare contraria consuetudine quorumcumque que dicenda est corruptela verius non obstante nec collegium, nec un
Abbreviated transcription (Latin):
restituat lib̾et᷑ uolumus panĩ
inhus frandẽ quãl penitꝰ em¬
tari ¶Hant a̾ insitandi formã
ordmario mre suos sb̾ditos ui¬
sitantib plene obẜuari p̾cipimꝰ

Expanded text:
restituat, liberetur; uolumus enim in hiis fraudem quamlibet penitus euitare anc autem uisitandi formam ordinario iure suos subditos uisitantibus, plene obseruari precipimus;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferre sm̃as non accemptent¬
¶ Et ħ idem ab offitialib alioꝵ
inetropolitaneorum ccꝰ ip̃orit̾m
suffraganeorum quib obreue¬
rentiam pontificał officii def̾ri

Expanded text:
ententias non attemptent. Et hoc idem ab officialibus aliorum metropolitanorum, circa ipsorum suffraganeos, quibus ob reverentiam pontificalis officii deferri
Abbreviated transcription (Latin):
cõem delatas ad ip̃os possunt in
suffraganeorm suorm dyoc̾.
delegare. Sumlit̾ licet eis tales
officiales institu̾e meisd̾ qui eoꝵ
uice cum appellatur ad ip̃os cira¬
conspectant in hac ꝑte rebelles

Expanded text:
tionem delatas ad ipsos, possunt in suffraganeorum suorum diocesibus delegare: similiter licet eis tales officiales instituere in eisdem, qui eorum vice, cum appellatur ad ipsos, citacompescant in hac parte rebelles
Abbreviated transcription (Latin):
officialium qm geu̾alit̾ de caĩs
ad ip̃oriuu formũ ꝑtmentibus
eoriud̾ uces supplendas cognos¬
cant uñ ⁊ idem consistorium sñ
admturũ sic censend̾ ab ip̃is
officiatib non ad dcõs suftraga¬
neos ne ab eidem ad se ip̃os int̃¬
pomi appelło indeatur s deuire

Expanded text:
officialium qui generaliter de causis ad ipsorum forum pertinentibus, eorumdem uices supplendo, cognoscunt, unum et idem consistorium siue auditorium sit censendum, ab ipsis officialibus non ad dictos suffraganeos, ne ab eisdem ad seipsos interponi appellatio uideatur, sed de iure
Abbreviated transcription (Latin):
mbĩ petꝰ ꝑ sona sit dtm̃ ꝙ cũq
et in ceł. memoratũ principem
qui se ĩꝑio ⁊ regns omiq honore
⁊ dignitate reddidit tanidigũ
quiq pp̃ suas iiquitates a deo¬
ẽ sisꝰligatũ ptc̃is. ⁊ abiectum
om̃iq honore ⁊ dignitate pͥuat̃
a domino oftendimus demĩtia¬
iter nihibendo ne quisꝙͣ deceto
qui deinceps ei nelut ĩꝑaton
uł regi cꝯ̃siliũ uł auxil iũ p̾sti¬
t̾urt senfanorem ipo fcõ extõis

Expanded text:
i persona sit dictum: Quodcumque etc., memoratum principem qui se imperio et regnis omnique honore ac dignitate reddidit tam indignum quique propter suas iniquitates a deo, suis ligatum peccatis et abiectum omnique honore ac dignitate privatum a domino ostendimus, denuntiaiter inhibendo ne quisquam de cequi deinceps ei velut imperatori aut regi consilium vel auxilium prestiterint seu favorem ipso facto exco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̾e ne ꝓcedat᷑ in cã msi pri
a ppelłone recepta ne lut emissa
ex cã ꝓbabili congnost̾e incipi¬
ant decansa huius moĩ ansit uera
iniure confessus extitit ꝓmul¬
gata uł cons mulib e ppellatum
fuisse ditat᷑ poisiit ne sm̃a execucõi¬
comu mandet᷑ postꝙͫ congͦsc̾e¬
bere ¶ Inalium quo qm ctͣ ren
de qͣ int̾ appellantẽ et appellatum
uendicare ¶ Eum uo is qui ad rem̃.
duriam suꝑ aliqͣ cã uocem a ppel¬
lacõnis emittit. nich̾onuis in
caĩs alus ordinaris sui mr̾dcõu¬

Expanded text:
hibere ne procedatur in causa, nisi prius appellatione recepta uelud emissa ex causa probabili, cognoscere incipiant de causa huiusmodi an sit uera.in iure confessus extitit, promulgata, uel de consimilibus appellatum fuisse dicatur: possunt, ne sententia executioni mandetur, postbere. In alium quoque, qui circa rem, de qua inter appellantem et appellatum uendicare. Cum uero is qui ad Remensem curiam super aliqua causa uocem appellationis emittit, nichilominus in casibus aliis ordinarii sui iu
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝯͣ iustĩam lesissemus ꝑati
eramus nore reges p̾lacos et p̾a¬
sellempnes nũtios cõnenrẽtErat¬
q pata eccͣa de consilio ꝯ eilii eibi
⁊ honore fi̾ por̾at recipe de ĩuiruis
et offensis ip̃i ecc̃e sius q peum
gand̾e ut mĩꝙͣ hac occͣone pos¬
sent aliꝙ sb̃̾ire disc̾men. S lic
sit ap̾ enm ꝓpate prns monitis ⁊
dem tũ phonis ĩmittant᷑ duri¬
⁊ obstinata
pͥ eins imqnitares amplius col¬
lerare cogimur urgẽte uoe cõ¬
ad p̾sens decet̾is enis scelibus
taceamus qͣtuor gͣnssima que

Expanded text:
 justitiam lesissemus, parati eramus vocare reges, prelatos et prinsollempnes nuntios convenirent, eratque parata Ecclesia de consilio concilii sibi et honore suo fieri poterat, recipere de injuriis et offensis ipsi Ecclesie suisque per eum gaudere, ut nunquam hac occasione posset aliquod subire discrimen. Sed licet sic apud eidem tamen Pharaonis immitatus duc obstinata ejus iniquitates amplius tolerare, cogimur urgente nos conad presens de ceteris ejus sceleribus taceamus, quattuor gravissima, que
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iq alioꝵ quos detmnebat᷑
captinos ⁊ om̃i tam cłitorum
ꝙͣ laicorum quos ceꝑat in galeis
restõ pot̾at eẽ pacis płimũ in¬
ductina eñ ut illos restitu̾et Tñ
sissent. rogari ab ip̃o et peti fecimꝰ¬

Expanded text:
mque aliorum quos detinebat captivos et omnium tam clericorum quam laicorum quos ceperat in galeis restitutio poterat esse pacis plurimum inductiva, eum, ut illos restitueret, cusissent, rogari et peti ab i
Abbreviated transcription (Latin):
forte de consuetudnie aut pͥmłio
sine iure a ͦ sp̃ali sit appelland̾.
abeo a quo appelatum ꝓ pomt᷑¬
ꝓmulgatas nullatems iauo¬
tatis ꝑtib ec de appelłoe legĩs
rõnabilem extitise cam̃ adeñd̾¬

Expanded text:
forte de consuetudine aut priuilegio, siue iure alio speciali sit appellandum, ab eo a quo appellatum proponitur latas, nullatenus nisi uocatis partibus, et de appellatione legitime rationabilem extitisse, causa
Abbreviated transcription (Latin):
nuniti existant q̃ ipĩs contͣ teno¬
rem constõnis p̾sentis nillatenꝰ
uolumus suffragari ¶ nali qua
ciitate. castro. uilla. sen loco q̃o
denono retꝑe sen hacteuꝰ recep¬
tatõnuis donacõnis ant cuiꝰ us
alienacõtus titulo quo cuma
malios t̾nfferre p̾fũant absi¬

Expanded text:
muniti existant, quæ ipsis contra tenorem Constitutionis præsentis nullatenus volumus suffragari, in aliqua Civitate, Castro c , Villa, seu loco quocunque de novo recipere, seu hactenus receptationis, donationis, aut cujusvis alienationis titulo quocunque in alios transferre præsumant abs
Abbreviated transcription (Latin):
ipocratis int̾pres ac athleta quoꝵ uita ⁊ ars. sagina
est. uicit in exhortatione medicine. nͨ niue̾ posse diu
l̃ sanos esse. aĩasq ita nimio sanguine. adipib q qͣ¬
si luto in uolutas nichil tenue: nichil celeste: s semꝑ
e carnib eructuare ⁊ uentͥs ingliuuie cogitare.
egiri. buoscła morbo articłari ⁊ podagre humoribꝰ
laborantes. ꝓscͥptione bonoꝵ ad simplicẽ mensã ⁊
þauꝑes cibos redactos ꝯualuisse. Caruerant enim
sollicitudine dispensandi domͦ ⁊ puellaꝵ largita¬
te que ⁊ corpꝰ frangunt. ⁊ aiãm. Irridet oratiꝰ appe¬

Expanded text:
Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina est, dicit in exhortatione medicinae, nec vivere posse diu, nec sanos esse, animasque eorum ita nimio sanguine et adipibus quasi luto involutas, nihil tenue, nihil coeleste, sed semper de carnibus et ructu, et ventris ingluvie cogitare.egimus quosdam morbo articulari et podagrae humoribus laborantes, proscriptione bonorum, ad simplicem mensam et pauperes cibos redactos, convaluisse. Caruerant enim sollicitudine dispensandae domus, et epularum largitate, quae et corpus frangunt et 342 animam. Irridet Horatius Ep
Abbreviated transcription (Latin):
Arhia sie iocundũ. sic̃ cib bñ digest᷑. bñ decoct᷑. Nichil sic salu¬
tem auchil sic sensuũ acum oꝑat᷑ nichil sic egtudine fu¬
gat sic̃ mod̾ata refectio. Sufficientia qͥppe cũ nutͥ m̃to ⁊ sos¬
pitatẽ simł ꝓcreat ⁊ uoluptatẽ. Echabundantia uͦ mor¬
hũ facit. ⁊ molestias ĩgerit. ⁊ egͥtudines gn̾at ⁊ facit

Expanded text:
im sic jucundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul procreat et voluptatem; abundantia vero morbum fac
Abbreviated transcription (Latin):
alib minifterus et tustoͣdib
inc̾apło pente costes fiar elc̾tõ
suctessoris om̃rũ custod̾ młcitu¬
dinẽ aꝑpeat ad gen̾ale capłm
cõnenire. an ut om̃ia maiori
tͥus quillitate tctent᷑. suffic̾e pos¬
sit ut aliau de singłis ꝓm̃cus¬

Expanded text:
alibus Ministris, & Custodibus in Capitulo Pentecostes fiat electio successoris , omnium Custodum multitudinem oporteat ad Generale Capitulum convenire: an, ut omnia cum majori tranquillitate tractentur, sufficere possit, ut aliqui de singulis
Abbreviated transcription (Latin):
exhibeãt qm plati ⁊ ⁊ seculares
qnib de mre uł consuerudine
ꝓ mocõ ista cõpet̾et cũ expediert
se ex offõ suo ꝓmptos exhibeãt
ad pias nolimtates deficienciũ
a dimplendas ¶am et nos per
modos licitos et fr̃m regule
congruos intẽdumus ꝓ uid̾e̾ qd̾
nec̾ ꝑia de functoꝵ destituat in¬
tencõ ⁊ hr̃dũ cupiditas legittĩs
ictib feriat᷑ ¶ac ipĩs fr̃s pan

Expanded text:
tiam Sæculares, quibus de jure, vel de consuetudine provisio ista competeret, cum expedierit, se ex officio suo promptos exhibeant ad pias voluntates decedentium adimplendas. Nam & Nos etiam per modos licitos, & Fratrum Regulæ congruos intendimus providere, quòd nec pia defunctorum destituatur intentio; & hæredum cupiditas legitimis ictibus fer
Abbreviated transcription (Latin):
r̾uit anħ̾ de om̃ib gen̾alit̾ cum
reguła nullum excip̃iat an desolis
monast̾iis intelligi debeat mont¬
alium p̾dc̃arum ¶ Nos itaq ge¬
ueralit̾ id ẽẽ ꝓhĩtum de quarul
cenobiis moralium Remus ⁊
nomine monaft̾ii uolimus cla¬
utrimi domos et cõ uitinas int̾i¬
ores intelligi ꝓ eo ꝙ ad alia loca¬
Uꝰ homines sclares cõuenimit
possunt fres illi tam p̾dicacõis
ui elemosme pendente accedere

Expanded text:
runt, an hoc de omnibus generaliter, cum Regula nullum excipiat, an de solis Monasteriis intelligi debeat Monialium prædictarum? Nos utique generaliter id esse prohibitum de quarumlibet cœnobiis Monialium respondemus: & nomine Monasterii volumus claustrum, domos, & officinas interiores intelligi, pro ubi etiam homines seculares conveniunt, possunt Fratres illi causa prædicationis, vel eleemosynæ petendæ accedere,
Abbreviated transcription (Latin):
Alitmꝰ uł aliquoꝵ sͥ cutent dare
noteriã uł aliꝙͣ sen aliquos no¬
mmnare ac ⁊ p̾sentare cin uel
quib si ełosmã t̾acienti placi̾t
u̾mitti possit execucõ p̾dc̃orũ¬

Expanded text:
alicujus vel aliquorum sibi curent dare notitiam, vel aliquem seu aliquos nominare aut etiam præsentare, cui vel quibus, si eleemosynam facienti placuerit, committi possit executio prædictoru
Abbreviated transcription (Latin):
u̾isimilit̾ fuisse c̾datur iitencõ ut
rem hiꝰ oblatam concessam nł
donatam ꝑfcẽ concedat. donet uł
offerat abse aboicet.: at malios
t̾nsferre cupiat pp̃ dñi ũ sit pͣ¬

Expanded text:
isimile fuisse credatur intentio, ut rem hujusmodi oblatam, concessam, vel donatam perfectè concedat, donet, & offerat, a se abdicet, ac in alios transferre cupiat propter Deum; nec sit p
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ regłe agentib ⁊ fuẽtibus
dies suos quoꝵ ñ nullos scõrium
cathologo sedes ead̾ ex eoꝵ nita
⁊ nuratłis fecit ascbi ⁊ nonissiẽ
qͣi dieb istis ꝑ pie meõrie. gͥg̾.¬

Expanded text:
 Regulæ degentibus, & finientibus dies suos, quorum nonnullos Sanctorum Catalogo Sedes eadem ex eorum vitâ & miraculis fecit ascribi; ac novissimè quasi diebus istis per piæ memoriæ G
Abbreviated transcription (Latin):
cesse. Cet̾m udem reli¬
siosi tã exẽpu ꝙͣ nõ
exẽpti det̾ris ⁊ posseis¬
ionib acqͥsius actenꝰ
⁊ amodo acikendis de¬
cimas integͤ ꝑ soluãt
illis eccłus qͥb eed̾ pos¬
seisiones ⁊ t̾re suerãt
decimales. Nisi suꝑ hoc
muniti N pro eo qd̾
forteĩ aͥqͥb prochiali¬
postmod̾ siant noua

Expanded text:
m iidem religiosi tam exempti quam non exempti de terris et possessionibus acquisitis hactenus et amodo acquirendis decimas integre persoluant illis ecclesiis quibus eedem possessiones et terre prius fuerant decimales nisi super hoc muniti nec pro eo quod forte in aliquibus parrochiipostmodum fiant noua
Abbreviated transcription (Latin):
nõ teneant ulłmꝙ ro¬
bur ħ̾eaut uł uigorem
Ad hoc statuto ꝑpetuo
aut auaxet̾es eos cõ¬
tis̾i̾t ad mas non aliũ
impetͣtũ uł optentũ ex¬
titit hoc induit ulũ po¬
ssĩdebant cũ de hoc in
ip̃o mẽtõ ulła siat: iuł¬
atrũ se extendat. Nec
lois al ret̾es tũc qnͣdo

Expanded text:
non teneant nullumque robur habeant uel uigorem. Ad hec statuto perpetuo ant qua ueteres eos contingunt ad illas noualium impetratum uel obtentum extitit hoc indultum alii possidebant cum de hoc in ipso mentio nulla fiat nullatenus se extendit nec locis ubi ueteres tunc quando
Abbreviated transcription (Latin):
ciali rõne hͫi maleficii
ꝯuenire.⁊ S si pͥus cor¬
ain suffraganeo de hoc
potest post mod̾ p̃textu
Illius maleficũ adiudi¬
ciũ suffraganeus. ip̃e
thi. sũ ipm ab soluat:
qr de dilicto eiusdem ñ
eit sepuis inqunendũ
siue ip̃m cõ dampnet
cũ inbonis minꝰ sit er
secutõnis sentẽcia dem¬
andanda potert ab ip̃o
suisiageaneo simimᷤᷤ
iuste absomerit aipen¬
ari Quod si agatur
ad renocatõnem sen¬
tencie late ab osficiali
pro iuribus suffraga
nei ciius osficialis eri
int: nõ ip̃e osficialis.
set pocius idem sussi ag
extranea sentencia la¬
ta eiser unde in hoc caĩ
ipẽ suifraganeus pro
cuius iuribus est pro¬
lata sentencia cũ sua
sit causa coram archu¬
episcopo inuudiciũ est

Expanded text:
ciali ratione hujus maleficii conveniri. Sed si prius coram Suffraganeo de hoc is; non potest postmodum prætextu illius maleficii ad judicium Suffraganeus spe trahi, sive illum absolvat, quia de delicto ejusdem non est sæpius inquirendum; sive ipsum condemnet, cum in bonis illius sit ad executionem sententia demandanda: potest tamen ab ipso Suffraganeo, si minus justè absolverit, appellari. Quod si agatur ad revocationem sententiæ latæ ab Officiali pro juribus Suffraganei, cujus Officialis existit; non ipse Officialis, sed potius idem Suffraganextranea sententia lata esset. Unde in hoc casu ipse Suffraganeus, pro cujus juribus est prolata sententia, cum sua sit causa, coram Archiepiscopo in judicium est
Abbreviated transcription (Latin):
hiis q̃ testator legnt uł
relinqͥd seu r restitu
p̃cipit de illi cite acd sit¬
is nuicħ̾ fore diminuẽd
lecto decũbit inercude
sͥ factã ab uniu̾sitate
ꝓ debitis ser qͥbcũq ne¬

Expanded text:
hiis que testator legat vel relinquit seu eciam restitui precipit de illicite acquisitis fore diminuendulecto decumbit, in fraudem sibi facte ab universitate pro debitis seu quibuscumque ne
Abbreviated transcription (Latin):
cesse. Cet̾m udem reli¬
siosi tã exẽpu ꝙͣ nõ
exẽpti det̾ris ⁊ posseis¬
ionib acqͥsius actenꝰ
⁊ amodo acikendis de¬
cimas integͤ ꝑ soluãt
illis eccłus qͥb eed̾ pos¬
seisiones ⁊ t̾re suerãt
decimales. Nisi suꝑ hoc
postmod̾ siant noua

Expanded text:
m iidem religiosi tam exempti quam non exempti de terris et possessionibus acquisitis hactenus et amodo acquirendis decimas integre persoluant illis ecclesiis quibus eedem possessiones et terre prius fuerant decimales, nisi super hopostmodum fiant noua
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuentões seu̾tentes: ma¬
chinãt᷑ ylaicis detinẽ¬
tib decias ⁊ doloseꝓtur¬
aut ut fiãt indesenda¬
toẽr deip̃is ⁊ udẽ laycise
sos eed̾e decĩe ab s ꝯsẜu

Expanded text:
machinantur cum laicis detinentibus decimas et dolose procurant ut fiant infeudationes de ipsis et iidem laici se sos eedem decime absqu
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ insrascͥpto ut ꝓ¬
ita licãt ĩ ur remanꝰ̾e
siuelint ꝙ nullũ de in¬
ceps ad eoꝵ ꝓfeisionẽ
domũ aut aliꝙ̃ locũ
acqͥrant ił comos seu
loca que hñt alienare
dipõi sedis aphce re¬

Expanded text:
 infrascripto: Ut Pita liceat in illis remanere, si velint, quòd nullum deinceps ad eorum professionem Domum, aut aliquem locum acquirant, nec Domos, seu loca, quæ habent, alienare dispositioni Sedis Ap
Abbreviated transcription (Latin):
igͣ om̃s ciuies ⁊ mltomagis nobsẽs
⁊ pocissime reges ⁊ pͥncipes tanto ma¬
iorem curam ccͣ ꝓpͥas filias adhibere
debent ne indebite cͥruant ⁊ discurrãt
qnͣto ex impucͥitia ⁊ lastiuia suaꝵ
filiaꝵ potest maius malum uł pe¬
rirulum ĩminere.

Expanded text:
 omnes cives, et multo magis nobiles, et potissime reges et principes tanto maiorem curam circa proprias filias adhibere debent, ne indebite circuant et discurrant: quanto ex impudicitia et lascivia suarum filiarum potest maius malum vel periculum imminere.
Abbreviated transcription (Latin):
gando ꝑ patriam assuescant uur¬
rum aspestib fiunt familiares
eis ⁊ tolluntur ab eis uerecundie
ex uiroꝵ cousoxtio. toliere autẽ uere¬
fretim quo retra huntur ne male
agant. nã in feis ⁊ maxue in puelͦ
pant in turpia urͣ tẽ uererundis. De¬
ceus erxo ẽ cohibere puellas a discur¬
su ⁊ euagatione ne siant mucretĩ¬
de us ue tollatur ab cis uererimdia
ꝑ qmͣ cohibentur ab actionib turpi¬
bi. f̾t̾ia uia suĩtur ne fiant iascure
⁊ ipudice. puelle ei si debito modo
su̾ custodia tene antur. ⁊ nõ ꝑmittã¬
tur discurrere. ⁊ c̾ciure nõ solui esfi¬
cuitur uerecunde s ⁊ contra hunt
si assuescant conu̾sationib hoĩm
domesticantur us ꝑmittant se tã¬
gi ⁊ palpari. Si uero a com̃sacionib
hõam suit rebiota qiͣ siluestria tacti

Expanded text:
gando per patriam assuescant virgando per patriam assuescant virorum aspectibus, fiunt familiares eis, et tollitur ab ipsis verecundia ex virorum consortio. tollere autefraenum, quo trahuntur, ne male agant. Nam in foemina, et maxime in puellipant in turpia, videtur esse verecundia. Decens ergo est cohibere puellas a discursu et evagatione, ne fiant inverecundae, vel ne tollatur ab eis verecundia, per quam cohibentur ab actionibus turpibus. Tertia sumitur, ne fiant lascivae et impudicae. puellae enim si debito modo sub custodia teneantur, et non permittantur discurrere et circuire, non solum efficiuntur verecundae, sed etiam contrahunt si assuescant conversationibus hominum, domesticantur, et permittunt se tangi et palpari: si vero a conversationibus hominum sint remotae, quasi sylvestria tactum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ młto magis femine qr magis defi¬
cuint a rõis usu. Dicebatur ei supͣ
nr̃am cognitione incipere s scasu ⁊
maxime nob̾ nota eẽ sensibilia. Inde
ẽ ergo qd̾ cõit̾ hoĩcs uõ reputant
nͥ scnsibiba bona qr ergo tantũ hẽ¬
mus impetum ad delectationes st̃¬
dam puritatẽ ⁊ ĩnocenciaui ẽ uita¬
re comoditates malefariendi pp̃ ꝙ
facit fureui. si ergo in utris in quib
ẽ rõ pr̃antior est magnũ ꝑiculum
nõ e uitare cõmoditates delistoꝵ¬
multomagis est hoc in feminis ⁊
ad huc magis ẽ in filiab uł puel¬
lis ¶e igitur eis detur cõmoditas
malefaciendi sunt debite custodiẽ¬
de. ⁊ ꝓhibende sunt a cͥuitu ⁊ des¬
cursu. ¶d̾a uia ad inuestigand̾
hir idẽ suñtur ne fiant inuerecũde
nã omne insolitum ẽ quodã mõ
uererundũ. qui eĩ nõ assueuerunt
inter gentes uerecun dant᷑ conu̾sa¬
ri iit̾ eas. Int̾ cetera ergo que ird¬
dunt puellas ueretundas in aspes¬
tu unoꝵ ẽ nõ assuesc̾e̾ cas int̾ gẽ¬

Expanded text:
et multo magis foeminae: quia magis deficiunt a rationis usu. Dicebatur enim supra, nostram cognitionem incipere a sensu, et maxime bonis nota esse sensibilia; inde est ergo quod communiter homines non reputant nisi sensibilia bona. Quia ergo tantum habemus impetum ad delectationes sendam puritatem et innocentiam, est vitare commoditates malefaciendi. proptfacit furem. Si ergo in viris, in quibus est ratio praestantior, est magnum periculum non vitae commoditates delictormulto magis hoc est in foeminis, et adhuc magis est in filiabus vel in puellis. ne ergo eis detur commoditas malefaciendi, sunt debite custodienda, et prohibendae sunt a circuitu et discursu. Secunda via ad investigandum hoc idem, sumitur, ne fiant inverecundae. Nam omne insolitum est quodammodo verecundum: qui enim non assueverunt inter gentes, verecundantur conservari inter eas. Inter cetera ergo, quae reddunt puellas verecundas in aspectu virorum, est non assuescere eas inter gen
Abbreviated transcription (Latin):
cur filii ⁊ mares s orm possuit filie
gerenda ẽ aͣ filios. restat dicere qͣł
gerenda sit gc filias s h breui tracta¬
tu indiget.q cum det̾iauimus de re-¬
grimine cõuigali ⁊ oñdimius qualit̾
regende sunt si lix feĩt qiͣ sufficient̾
tradidamus quał cura ctͣ filias sit
rest̾enda. uam si cut decet cõnges er̃
contiuences pudacas abstinences ⁊
sobrias sic decet ⁊ filias. hec eippo ⁊
multa alia que ce coniugib diximꝰ
sunt ad filias ad aptanda. a li q̃ tũ
suꝑaddemus dcĩs pp̃ debitum regiũ
filiaꝵ. ⁊ter que primo dicemus fili¬
as cohibendas eẽ a ccͥuitu ⁊ discursu
qd̾ triplici ura uenari possinnus pͥ¬

Expanded text:
tur filii et mares, sed oriri possunt filiae gerenda est circa filios, restat dicere, qualis gerenda sit circa filias. Sed hoc brevi tractatu indiget: quia cum determinavimus de regime coniugali, et ostendimus qualiter regendae sunt foeminae ; quasi sufficienter tradimus qualis cura gerenda sit circa filias. Nam sicut decet coniuges esse continentes, pudicas, abstinentes, et sobrias: sic decet et filias. Haec ergo, et multa alia, quae de coniugibus diximus, sunt ad filias adaptanda. Aliqua tamen superaddemus dictis propter debitum regimen filiarum: inter qua primo dicemus filias cohibendas esse a circuitu, et discursu. quod triplici via venari possumus. P
Abbreviated transcription (Latin):
uisum apparet ł̃onũ ẽ tamẽ ꝑiculo¬
sum ¶i hiis auoẽ deficit ypodomꝰ
utrum autẽ defecerit in aliis ut utr̃
daro qd̵ aliq̃m defectum contineant
⁊ alia que crͣ istam matĩam sunt q̃¬
iruda infra diffusins tracra buutur.
ad presens camẽ sufficiat ħ tetigis¬

Expanded text:
visum, apparet bonum, est tamen periculosum. In his autem deficit. Utrum autem defecerit in aliis, et utrudato quod aliquem defectum contineant, et alia quae circa istam materiam sunt quaerenda, infra diffusius tractabuntur: ad praesens tamen sufficiat hoc tetigis
Abbreviated transcription (Latin):
ad lees qsͣ statuit tangentes diu̾
ad legem qmͣ statuit aga sapientes.
uã si quicunq sapiens inueĩens ad
ꝯpedicus cuntati deberet ex hoc debitũ
honorẽ acaipere conarentur sapientes
ad iuemende̾ nauas leges ⁊ ad oñ¬
ficuas ciuitati qͣre continue mutarẽ

Expanded text:
ad leges quas statuit, tangentes diverad legem quam statuit erga sapientes. nam si quicunque sapiens inveniens aliquid expediens civitati, deberet ex hoc debitum honorem accipere; conarentur sapientes ad inveniendum novas leges, et ad ostroficuas civitati: quare cont
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ cuntas ẜ ep̃m distingni debebat ui cͦs
ꝑtes uidelicet in bellatores artifices a
gricolas. ⁊ soli bellacores hebant arma
ut possent seditioues ⁊ ungia frã ni
ciuitate remouere ⁊ patriam ab hosti¬
b deffendere opor tebat bellasores hrẽ
maiorẽ potrnciam qmͣ agricole ⁊ ar¬
tiffices simul sumpri. ⁊ qr sunt semper
potentiores dñautur. ⁊ hõies ubenter
in instificant cum possunt hoc poĩco
artifices ⁊ agcricole nou hĩent ꝑtẽ iu
politicia ⁊ bellacores uon ꝑ mitterent
eos ꝑticipare in elestione pͥncipis. sta¬
tuere eigo qd̾ totus ppłs eligat pͥncipẽ
stare nõ potest cum stacuit de bellato¬
rib ut qd̃ ip̃i sint potratiores aliis ⁊
sunt soli bũces arnis. ¶ ꝯod̾ ocfi ciebat

Expanded text:
m distingui debeat in tres partes, videlicet in bellatores, artifices, et agricolas; et soli bellatores habeant arma, ut possent seditiones et iurgia facta in civitate removere, et patriam ab hostibus defendere: oportebat bellatores habere maiorem potentiam, quam agricolae, et artifices simul sumpti: et quia semper potentiores dominantur, et homines libenter iniustificant cum possunt; hoc posito artifices, et agricolae non haberent partem in politia; et bellatores non permitterent eos participare in electione principis. statuere ergo quod totus populus eligat principem, stare non potest cum statuto de bellatoribus, ut quod ipsi sint potentiores aliis, et sint soli habentes arma. Secundo deficieb
Abbreviated transcription (Latin):
qd ̃ in quib dam louis politiciis eqͣrio
statiuntur qmͣ ordiuau̾it ypodomus.
uͥoramatur indices posse larui sibi ĩ¬
uom pubsioe nõ tamen posse ad m¬
nicem hrẽ consilium in priuato ¶Qur¬
fus deficit dcũs modus q in aliquib

Expanded text:
quod in quibusdam bonis politiis econtrario statuitur quam ordinaverit Hippodamus: ubi ordinantur iudices posse loqui sibi invicem publice, non tamen posse ad vicem habere consilium in privato Rursus deficit dictus modus, quia in aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
excogitant uias ꝑ qͣs faciłr illa ad¬
ipisti ualeant. crgo ñne luuoꝵ ad
que rex gentẽ suam dirige̾ dz expe¬
dit us hãt ꝓuidenciam fucuroꝵ.
ut facilus illa fucura bona ad¬
ipisti possit. ⁊ ut h̃ãt memoriã pre¬
t̾itoꝵ. ⁊ ex astis pretitis sciat quid
agere debeat in futurum rõue uͦ
modi ꝑ quẽ digit oportet qd̃ hãt
intlłectum. ⁊ rõm sine oporcet qd̾
iex suum ppłm darigit or qd̾ sis
humanus qr rex ipẽ homo ẽ homo
aucẽ inclłigit rõcinando ⁊ descur¬
rendo. accipat ei aliqͣ pͥncipia. ⁊ ali¬
qsͣ premissas ex quib elicit iutentas
conclusioues. ⁊ hoc tam in specula¬
bilib qmͣ in agibilib. Nam sic̃
finuc rõnes ut demonstret᷑ qͥd sit
uerum agnosdend̾ sit siunt rõnes
ut ꝑsuadcatur qd sit bonũ ꝑstip̃n¬

Expanded text:
excogitans vias, per quas faciliter illa adipisci valeant. Ergo ratione bonorum, ad quae rex gentem suam dirigere debet, expedit ut habeat providentiam futurorum, ut facilius illa futura bona adipisci valeat, et ut habeat memoriam praeteritorum, ut ex actis praeteritis sciat quid agere debeat in futurum. Ratione vero modi per quem dirigit, oportet quod habeat intellectum et rationem, sive oportet qrex suum populum dirigit, oportet quod sit humanus, quia rex ipse homo est. Homo enim intelligit ratiocinando et discurrendo. accipit enim aliqua principia et aliquas praemissas, ex quibus elicit intentas conclusiones et hoc tam in speculabilibus, quam in agibilibus. Nam sicut fiunt rationes, ut demonstretur, quid sit verum cognoscendum: sic fiunt rationes, ut persuadeatur quid sit bonum prosequen
Abbreviated transcription (Latin):
prie ꝑsone que ẽ alios diriges oz
qd̃ sit sollers. ⁊ docił. nam qui in
tando culmine est posicus ut tantã
stris ⁊ sonets ut sciat ex se iuueĩ¬
re bona gentes sibi cõmisse uerum
qr ull̾s homo sufficit ad excogitãd̾
oĩa que possunt eẽ utilia toti regͦ
cogitatido oportet ip̃m eẽ docilem
alioꝵ consiliis acquiestendo spossir¬
cõmonente / nõ eĩ decet regẽ in oũb
sequi caput suũ. nec ĩniti staꝑ sol

Expanded text:
personae quae est alios dirigens, oportet quod sit solers, et docilis. Nam qui in tanto culmine est positus, ut tantamstris, et solers, ut sciat ex se invenire bona gentis sibi commissae. Verum quia nullus homo sufficit ad excogitandum omnia quae possunt esse utilia toti regnocogitando, oportet ipsum esse docilem, aliorum consiliis acquiescendo. Possucommoventem. Non enim decet regem in omnibus sequi caput suum, nec inniti semper so
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ regem eẽ cantũ respiciendo apparent᷑
bona ⁊ cligendo loua simplicit̾ ao que
reges ⁊ pͥnipes possunt se ip̃as pru

Expanded text:
 regem esse cautum, respuendo apparenter bona, et eligendo bona simpliciter, ad quae reges, et principes possunt seipsos pru
Abbreviated transcription (Latin):
so llercẽ. docilem. exꝑtum ⁊ cantũ sĩ
autẽ .uiii. que dicunt᷑ eẽ ꝑtes prir¬
dencie. sic accipi possunt ¶Nam ut
inaliqͣ̃ bona siue in aliquos bouos
sines quatuor ergo est ibii considãre
uidelicet bona ad que dangit mod̾ ꝑ
quẽ dirigit ꝑsouam dirigentẽ ⁊ gẽ¬
rigit oppetet irt̃ oẽ inetnorẽ ⁊ ꝓind̾¬

Expanded text:
solertem, docilem, expertum, et cautum. Haec autem octo, quae dicuntur esse partes prudentiae, sic accipi possunt. Nam utin aliqua bona, sive in aliquos bonos fines. Quatuor ergo est ibi considerare, videlicet, bona, ad quae dirigit: modum, per quem dirigit: personam dirigentem, et genrigit
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ u̾cus ur᷑ consistere. Due igctur
u̾tutes exñtesin irastibili sumũt᷑
ocͣ passioues que oruutur ex ma¬
lo ut forticudo ẽ cr̃a passiones q̃¬
cutas ex malo fucuro. mausuccu
¶Si aucẽ sumantur uͥ̾tutes ccͥa pas¬
si ones que oriuntur ex bono tũt
dastinguend̾ est de bono qr qd̾ dã
est bonum hoĩs ui se qd dã uero ẽ
ad alios ¶bonuin hũis ni se cu plex
ẽ qr qd̾dam est delectabileu cilu
⁊ potus ⁊ talia qd̾dã utile ut pecciña.
qd̵ dam honestum ut honor hone¬
stua cĩ alippõ hauore suint origi¬
nc̃. est eĩ honestum qiͣ houoris sta¬
tus cca passiaues orcas ex louo
delectaluli nõ sũitur insi una u̾tꝰ
ut cemperancia que ẽ in concupis.

Expanded text:
idetur consistere. Duae igitur virtutes existentes in irascibili, sumuntur circa passiones, quae oriuntur ex malo. ut fortitudo est circa passiones ortas ex malo futuro: mansuetudSi autem sumantur virtutes circa passiones, quae oriuntur ex bono, tunc distinguendum est de bono; quia quoddam est bonum hominis in se, quoddam vero est ad alios. Bonum hominis in se duplex est, quia quoddam est delectabile, ut cibi, et potus, et talia: quoddam vero utile, ut pecunia: quoddam vero honestum, ut honor, honestum enim ab ipso honore sumit originem, est enim honestum quasi honoris status. Circa passiones ortas ex bono delectabili, non sumitur, nisi una virtus, ut Temperantia, quae est in concupi
Abbreviated transcription (Latin):
dis ut nõ sit hystrio qd̾ de oũb
uelit ludere nec seit sit aggrestis ꝙ
de mlło uelit ludere s sit eu trapelꝰ
stu est prudencis In uoluntate iusti¬
cia¶ũ irascibili est forcitudo. mnan¬
suctudo. magnaminitus ⁊ mag̾si¬
rencia que sic acopinurtur qr fortitu¬
do ⁊ mansuetudo ẽ crͣ passiones ortas
e malis p̾stutili. magͥficencia uero
⁊ mnagnamiitas sunt ccͣ bona ar¬
dua alit̾. ⁊ alit̾ qr maginficencra
ẽ ccͣ magna boua utilia. ut irͣ mag¬
uos sumptus. maguamumitas u̾o
gcͣ magna boͣ honesta. ut ccͣ magnos
honores In coucupiscibili autẽ sũt .ui.
litas houoris amatuia u̾itas tres¬

Expanded text:
dis, ut non sit histrio, quod de omnibus velit ludere: nec sit agrestis, quod de nullo velit ludere: sed sit Eutrapelus tu est prudentia. In voluntate iustitia. In irascibili est Fortitudo, Mansuetudo, Magnanimitas, et Magnificentia, quae sic accipiuntur: quia Fortitudo, et Mansuetudo ex malis praesentibus. Magnificentia vero, et Magnanimitas sunt circa bona ardua, aliter et aliter: quia Magnificentia est circa magna bona utilia, ut circa magnos sumptus: Magnanimitas vero circa magna bona honesta, ut circa magnos honores. In concupiscibili autem sunt sex litas, Honoris amativa, Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ad ueritatẽ uitam ⁊ luduĩ.
affaluilitas. ⁊ eutpelia. que pot diri
bona u̾sio ¶Est autẽ ueritas ut hic
oc ca loquimur. Nut ẽ u̾tus nõ spe¬
as̾ uõ ẽ ypocrita. nec iastator s ẽ¬

Expanded text:
vitam, et ludum. Affabilitas, et Eutrapelia, quae potest dici bona versio. Est autem Veritas ut hic de ea loquimur, et ut est virtus non speest hypocrita nec iactator, se
Abbreviated transcription (Latin):
utͣq bona sunt tres u̾cutes ¶am
boua hoĩs in se tria sunt. Nam q̃dã
sunt delestalula ccͣ que ẽ tẽꝑanci¬
a quedã c̃ utilia ccͣ que est libali¬
tas quedã honesta ocͣ que ẽ hono¬
ad alium tripliciter possunt conside¬
ran uł̾ ut destruiũt nobis ad ma¬
infestationẽ. ⁊ sic t̃ ueritas ul̾ ad
uitaui. ⁊ sic est affabilitas ul̾ ad
ludum. ⁊ sic est entͣpelia. Ostensũ ẽ

Expanded text:
ue bona, sunt tres virtutes. Nam bona hominis in se tria sunt: nam quaedam sunt delectabilis, circa quae est Temperantia: quaedam utilia, circa quae est Liberalitas: quaedam honesta, circa quae est honoad alium tripliciter possunt considerari: vel ut deserviunt nobis ad manifestationem, et sic est veritas: vel ad vitam, et sic est affabilitas: vel ad ludum, et sic est Eutrapelia. Ostensum est
Abbreviated transcription (Latin):
sĩtur lib̾alitas que ẽ cͥca medio¬
cres sinuptus uł ẽ illud bouũ ar¬
magnos sumptus. Id̾ ẽ cĩ mag̾¬
gͥ lib̾alitas in concupis̾ mag̾fi¬
cencia uõ rõue ardantatis eraͥt ĩ
irasci. i uero ilid̾ bouñ sit houe¬
stũ siue hanor: tuitc hartor ille ł
est mediocus. ⁊ tuuc ẽ q̃dam bͥtus
que coĩ noĩe dici põt houors a is¬
tiua siue honoris amoi. Si aucẽ
houoi ille sit magnus. Sic ẽ ma¬
houore. Est aute honaus aina¬
tiua in cotrcupiscibili magnansi

Expanded text:
as, quae est circa mediocres sumptus. Vel est illud bonum armagnos sumptus: idem est enim magnigitur liberalitas in concupiscibili, magnificentia vero ratione arduitatis erit in irascibili. Si vero illud bonum sit honestum, sive hono tunc est quaedam virtus, quae communi nomine dici potest Honoris amativa, sive honoris amor. Si autem honor ille sit magnus, sic dicitur Mahonores. Erit autem honoris amativa in concupiscibili, Magnanimitas
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ alind ad alind mediñ reperitur
ut eigo liceat sỹpo ⁊ suꝑ ficialit ꝑ
transire dicamus qd̃ passiones uł
surgunt ex bouo uel ex malo. si ex
malo uel ex fucuro uł ex p̾sentissĩ
ex suturo sit fiunt in nob̾ passio¬
nes cuncua ⁊ audatra tintor cũ ab eo
refuginus. audacia cum illud a¬
ggdamur. Int̾ has aucẽ dua pa¬
ssiaes siimuitur una u̾cus media
.s. fortitudo. Erit gͥ fortitudo que ẽ

Expanded text:
nis aliud, et aliud medium reperitur. Ut ergo liceat typo, et superficialiter pertransire, dicamus quod passiones, vel surgunt ex bono, vel ex malo. Si ex malo, vel ex futuro, vel ex praesenti. Si ex futuro sic fiunt in nobis passiones, timor, et audacia: timor cum ab eo refugimus, audacia cum illud aggredimur. inter has autem duas passiones sumutur una virtus media scilicet Fortitudo. erit ergo fortitudo qu