comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aboli expͥmit qui subdi
deo contemꝑnens ait. Si¬
milis ero altissimo. Lqͣsi
de domini natiuitate du¬
coacti demones clamaue¬
runt. Quid uenisti ante
tempꝰ torquere nos. Sci¬
mus quia es filius dei. pꝰ
tormenta sciunt quã aũ
scire noluerant. Pharao
quoq u̾beratus ꝓse sup¬
plicari ad dnm rogat.:
ppło dicatur. quod manda¬
uit d̾s eiecturũ se eos de
egipto int̾ra chanaam.Pha¬
raoni autem đr. quod tͥũ
dierum t̾ exire uellent
indesertam immolare
deo suo. ex mandato etus.
S intelligendũ ẽ quãuiᷤ
d̾s sciret quid eẽt facturꝰ.
qm̃ p̾sciebat non consen¬
surum pharaonẽ adppłm
fieret si ille dimitteret.
Ut enun sic fierent om.
contumatia meruit et
suoꝵ. Neq enĩ m̃dacit̃ ds
iubet: quod sete ñ factu¬
rum cui ubet᷑. ut ui¬
ftũ uidiciũ consequatur.

Expanded text:
aboli exprimit, qui subdi Deo contemnens, ait: Similis ero Altissimo ; et quasi de Domini nativitate ducoacte daemones clamaverunt: Quid venisti ante tempus torquere nos? Scimus quia es Filius Dei . Post tormenta sciunt, quae ante scire noluerant. Pharao quoque verberatus pro se supplicari ad Dominum rogat. uod mandauit deus eiecturum se eos de Aegypto in terram Chanaan, Pharaoni autem dicatur, quod trium dierum iter exire uellent in desertum immolare deo suo ex mandato eius. sed intellegendum est, quamuis deus sciret quid esset facturus, quoniam praesciebat non consensurum Pharaonem ad poputiam primitus fieret, si ille dimitteret. ut enim sic fierent omnicontumacia meruit et suorum. neque enim mendaciter deus iubet quod scit non facturum cui iubetur, ut iustum iudicium consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitq moyses aaron omnia uer¬
ba domini. quibus miserat eĩ¬
et signa que mandauerat. Ue¬
neruntq simul et congrega¬
uerunt cunctos seniores fili

Expanded text:
itque Moses Aaron omnia verba Domini, quibus miserat eet signa quae mandaverat. Veneruntque simul, et congregcunctos seniores fili
Abbreviated transcription (Latin):
phora calculo circumcidit p̾puciũ filii sui ⁊ ꝓcidit adpedes eus et dixit. Stetit sangus circumcisionis
intis mei ⁊ recessit ab eo. ꝓpt̃ quoddixit desiit sanguis circuicisionis. Primum querit᷑ guẽ uole
angłs occidere. utrum moisen quia dictum ẽ occurrit ei angłs ⁊ querebat eum occid̾e. Nam cui puta¬

Expanded text:
Sepphora calculo circumcidit praeputium filii sui; et procidit ad pedes eius et dixit: stetit sanguis circumcisionis Sepphora calculo circumcidit praeputium filii sui; et procidit ad pedes eius et dixit: stetit sanguis circumcisionis infantis mei. et recessit ab eo, propter quod dixit: desiit sanguis circumcisionis, primum quaeritur: quem uolebat angelus occidere, utrum Moysen, quia dictum est: occurrit ei angelus et quaerebat eum occidere? nam cui puta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊.f. s. ⁊c̾. Quod dictum est
quia moises uxorem et ĩ¬
fantes suos. imposuit ue
hiculis ut inegiptũ iret
pꝰea uero iethro socer euiᷤ
illic cum eis occurrit. cũ
eduxisset populum dee¬
gipto intelligendum eft.
pꝰ illam que ab angło fu¬
tura erat int̾fectionem
moisi uł infantis reu̾sam
fuisse cum pariuilis. Pani
quidam putauerunt ꝓpt̃
hoo angłm terruisse. ne
ad impedimentum mini¬
sterii diuinitus impo
mitaretur..¬
¶ Sed̾m istoriam mat̾ gen¬
tilis admirans nouitatem
rei potuit dicere moisi.
funde̾ sanguinem filii mer.
quod aliis gentibus non ẽ
moris. Mistice autem se¬
phora eccłiam de gentibꝰ
significat. que p̃pucium fi¬
lũ sui .i. gentilis populi.
abomni inquinamento
carnis ⁊ spẽ. ⁊ exuant ue¬
terem hominẽ cũ actibꝰ
suis. Stat enim sanguiᷤᷤ
circumcisionis. quando
corruptibile hoc induit
¶U G. Et factum ẽ inuia ad refectionẽ obuiauit ei angłs. et querebat eum occidere. & assumpto

Expanded text:
Moyses, etc. Quod dictum est, quia Moses uxorem et infantes suos imposuit super vehiculum, ut in Aegyptum iret: postea vero Jethro socer ejus illic cum eis occurrit, cum eduxisset populum de Ae intelligendum est, post illam, quae ab angelo futura erat, interfectionem Moysi vel infantis, reversam fuisse cum parvulis. Nam quidam putaverunt propter hoc angelum terruisse, ne ad impedimentum ministerii, quod divinitus imposmitaretur.Secundum historiam, mater gentilis admirans novitatem rei, potuit dicere Mosi: Sfundere sanguinem filii mei, quod aliis gentibus non est moris. Mystice autem Sephora Ecclesiam de gentibus significat, quae praeputium filii sui, id est gentilis populi, ab omni inquinamento carnis et spiritus: Et exuat veterem hominem cum actibus suis . Stat enim sanguis circumcisionis quando corruptibile hoc induet est: et factum est in uia ad refectionem obuiauit ei angelus et quaerebat eum occidere. et assumto
Abbreviated transcription (Latin):
Occurrit aaron. moisi ⁊ exiuuit de egipto. S in¬
t̃ ẽ uibi occurrat moisi cuius os aperiendũ est
adnõ. occurrit autem inmontẽ dĩ. Merito os
eius aꝑitur. qui occurrit inmontem di. pe¬
trus. iacobus. iohannes inmonte transforma¬
cum ipso ingła. Tu quoq nisi ascend̾is ĩ mon¬
temdi. ⁊ ibi occurreris moysi .i. risi excel¬
sum legis sensum ascenderis nisi spirituał
intelligentie cacumeninuaseris non ẽ os
steteris non occurristi moisi inmontẽ dĩ nõ
os tuum aꝑuit d̾s. neq instruxit que te o¬
porteat loqui. nisi aaron moisi inmonte
occurrisset. nisi eus sensum uidisset arduũ.
non ei loqueretur u̾ba dĩ neq uirtutẽ signoꝵ
tradisset. neq participẽ tanti mistis conci-¬

Expanded text:
Occurrit Aaron Moysi, et exivit de Aegypto. Sed interest ubi occurrat Mosi, cujus os aperiendum est a Domino: occurrit autem in montem Dei. Merito os ejus aperitur, qui occurrit in montem Dei. Petrus, Jacobus et Joannes in monte et transfiguraipso in gloria. Tu quoque, nisi ascenderis montem Dei, et ibi occurreris Mosi, id est nisi excelsum legis ascensum ascenderis, nisi spiritalis intelligentiae cacumen invaseris, non est osteteris, non occurristi Mosi in montem Dei; non os tuum aperuit Deus, neque instruxit quae te oporteat loqui; nisi Aaron Moysi in monte occurrisset, nisi ejus sensum vidisset arduum, non ei loqueretur verba Dei, neque virtutem signorum tradidisset, neque participem tanti mysterii conci
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in moysen ait. aaron fr̃
tuus leuites. scio quod eloquẽ¬
sit. Ecce ipse egredietur in oc¬
cursum tuum. Uidensq te.
letabitur corde. Loquere ad¬
eum.⁊ pone uerba mea inore
eius et ego ero inore tuo. et
inore illius. et ostendam uobis

Expanded text:
inus in Mosen, ait: Aaron frater tuus Levites, scio quod eloquesit; ecce ipse egredietur in occursum tuum, vidensque laetabitur corde. Loquere adet pone verba mea in ore ejus, et ego ero in ore tuo, et ore illius, et ostendam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã diffidenti non dedisse plenissimam fa¬
cultatem quam daturus erat. ⁊ ꝑ duos agi uo
ecce aaron fr̃ tuus leuites scio quia loquens loq̃¬
tur ipse. quibus u̾bis ostenditur pocus inc̾ pas
frem ꝑquem posset adpopulũ loqui quod uelbi.
Quia erat gracilis uocis ⁊ linguȩ tardioris ꝗͣuis
dedeo totum. sperare deberet. Deniq ĩ iratꝰ¬
dixit. que añ ꝓmiserat. dixat enim. aꝑiam os
ttium ⁊ instruam te. Nunc autẽ dic̃. aꝑiam osti.¬
um ⁊ os eiꝰ uinstruam uos. que faciatis. S qr
addidit. ⁊ loquetur ipsetibi ad populum. ui¬
guȩ se tardioris. de uocis autem gracilitate.
nichil ei p̃stare dñs uoluit. s ꝓpt̾ hoc adui.¬
u̾ba mea in os eius: ostendit quod ea loquenda
eẽt daturus. Nam si tm̃ audienddiᷤsicut popło
auditur ad populum. ⁊c̾. dicit tibi loquetur
ad populum indicat in moise principatum.
in aaron ministium. Quod autẽ ait. tuaũt
illi eris uhis que add̾m magnum forsitan¬

Expanded text:
tanquam diffidenti non dedisse plenissimam facultaecce Aaron frater tuus Leuites? scio quia loquens loquetur ipse. quibus uerbis ostenditur deus increpasem, per quem posset ad populum loqui quod uellet, quoniam erat ipse gracilis uocis et linguae tardioris; quamquam de deo totum sperare deberet. deinde eairatus est dicit. dixerat enim: aperiam os tuum et instruam te; nunc autem dicit: aperiam os tuum et os eius et instruam uos quae faciatis. sed quoniam addidit: et loquetur ipse tibi ad populum, uiit Moyses linguae se esse tardioris. de uocis autem gracilitate nihil ei praestare dominus uoluit, sed propter hoc adiuet dabis uerba mea in os eius, ostendit quod ea loquenda esset daturus: nam si tantummodo audienda sicut populo, auditur "ad populum". et cum dicit: tibi loquetur ad populum. satis indicat in Moysen principatum, in Aaron ministerium. deinde quod ait: tu autem illi eris quae ad deum, magnum hi
Abbreviated transcription (Latin):
.F.⁊c̃. aqua populum sig̃t.
populi sunt et gentes. po¬
pulus gͦ u̾titur in sangui¬
¶AuG. quod ait moiseᷤ
Saddominum p̃cor domine
non sum eloquens ante
hesternũ. neq ante nu-¬
dius t̾cianũ diem neq
ex quo cepisti loqui famu¬
lo tuo in telligitur c̾dere
possẽ fieri dĩ uoluntate
subito eloquentẽ cũ dicit.
neq ex quo cȩpisti. loqui
famulo tuo tanquã ostñ¬
dens fieri potuisse ut
añ hesternum ⁊ nudius¬
t̃cianũ diemi qui elogñs
non fuisset. repente sie¬
ret. ex quo cum illo dñs¬

Expanded text:
etc. Aqua populum signifipopuli sunt et gentes. Populus ergo vertitur in sangui Quod ait Moyses ad Dominum, Precor, Domine, non sum eloquens ante hesternum, neque ante nudiustertianum diem, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo, intelligitur, credere posse se fieri Dei voluntante subito eloquentem, cum dicit, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo; tanquam ostendens fieri potuisse ut ante hesternum et nudiustertianum diem qui eloquens non fuisset, repente fieret, ex quo cum illo D
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ aꝑte dicente. Ego ueni
ut qui non uident uideãt.
⁊ qui uideant ceci fiant.
ds nolit: S cum uste
totum uelle nemoam¬
admoisen. s nunc uade tu
et ego aperiam ostuum ⁊ in¬
te s utrumq ꝑmittit.¬
aperiam. ⁊ instruam. In
psalmo autem dicit. Dila-¬¬
ta ostuum ⁊ ego implebo
illud. Ubi significat in ho¬
mine uoluntatẽ accipien¬
di quod ds donat uolenti.
ut aduoluntatis ex ordiũ
ꝑtineat. dilata os tuum.
ad di autem grãm. ⁊ imple¬
bo illud.

Expanded text:
 dicente: ego ueni, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant? deus nolit? sed eum iuste totum uelle nemo amad Moysen: sed nunc uade, et ego aperiam os tuum et inte, sed utrumqaperiam, et instruam. In psalmo autem LXXX: Dilata os tuum, et ego adimplebo illud. Ubi significat in homine voluntatem accipiendi quod Deus donat volenti, ut ad voluntatis exordium pertineat, Dilata os tuum, ad Dei autem gratiam, et implebo illud.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ AUG̃. Non eos duxit d̾s¬
ꝑ ini .t. ⁊ c̾. hic ostenditur
omnia fieri debere que cõ¬
silio recte fieri possunt ad
euitanda que adu̾sa sunt
itiam cum ds aꝑtissune
aduitor est.

Expanded text:
 Non eos duxit Deus, etc. . Hic ostenditur omnia fieri debere quae consilio recte fieri possunt, ad evitanda ea quae adversa sunt, etiam cum Deus apertissime adjutor est
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine signorum mira¬
cula uł grãm curacionũ
accipiunt. postea duris
fatigantur aquibus liboᷤᷤ
se eẽ credebant. quia si
non longe recesserunt. de
egipto ergo ȩxeuntibus
euicino bella subtrahun¬
tur quia relinquentibuᷤ
scłm quedam prius trati¬
quillitas ostenditur. ne
inipsa ceneritudine. ⁊ in¬
choatione turbati ad hoc
quod relinquerant redeãt.
Prius gͦ suauitatem secu¬
ritatis sentiunt prius pa¬
cis quiete nutriuntur. P
cognitam uͦ dulcedinem
tanto tollerabilius temp¬
tationum c̾tamina susti¬
nent. quanto in dõ altiꝰ
cognouerunt quod ament.
cobenim pͥmus. scd̾s leui. Tercius caath. quartus amram. Quintꝰ moises inuenitur. has aut̃¬

Expanded text:
doctrinae, signorum miracula vel gratiam curationum accipiunt. Postea duris fatigantur, a quibus liberos se esse credebant: quia si non longe recesserunt. De Aegypto ergo exeuntibus e vicino bella subtrahuntur: quia relinquentibus saeculum quaedam prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa teneritudine et inchoatione turbati, ad hoc quod reliquerant, redeant: prius ergo suavitatem securitatis sentiuntcis quiete nutriuntur. Post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent quanto in Deo altius agnovere quod ament. cob enim primus, secundus Levi, tertius Caath, quartus Amram, quintus Moyses invenitur. Has aut
Abbreviated transcription (Latin):
suam ꝑalienos deos fornicaturam. dictũ
bus illarum regionum ne confornica.¬
ti fuerint cum diĩs suis ⁊ adorauerint
simulachra eorum uocet te quispiam
ut comedas de immolatis: nec uxorem¬

Expanded text:
per alienos deos fornicaturam. Ductum bus illarum regionum, nti fuerint cum diis suis et adorauerint simulacra eorum, nocet te quispiam, ut comedas de immolatis. nec uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Rab̃. Inpentatheueo ex cellit exodus. in qudi
pene omnia sacramenta quibus ecełia instruitur.:fi¬
guraliter exprimuntur. ꝑ corporalem enim exitũ
filiorum isrł de egipto corporali. nr̃ exitus deegip¬
tospãli signatur. ꝑmare rubrũ. ⁊ pbaraonis subim̃¬
sionẽ atꝙ egiptiorum. baptismi mistium ⁊ spuã¬
lium hostuim int̾itus. ꝑ typici agni in molatio¬
nẽ ⁊ hebreoꝵ liberationem: ueri agni passio ⁊
nr̃a redemptio. De cȩlo datur manna. et aqua de
petra. hic ẽ panis qui decȩlo descendit.⁊ doctrina
xp̃i. Inmonte dantur p̃cepta atq uidicia ppło
Ai̾ut suꝑrs subiciamur disciplinis. Tabnacłm
⁊uasa eius construuntur. cultus ⁊ sacrificiaun¬
perantur qtibris ecełie ornatus ⁊ spũalia sacͥ¬
ficia: figurantur. Mistica unctio ⁊ thimiama¬
ta conficiuntur.quibus scĩficatio sp̃e.⁊ oracio¬
nis odoramenta commendantur. hinc paulus
ait. Onĩs eandem escam spiritalem manduca¬

Expanded text:
. In Pentateucho excellit Exodus, in quo pene omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaonis submersionem atque Aegyptiorum, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus. Per typici agni immolationem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Tabernaculum, et vasa ejus construuntur, cultus et sacrificia imperantur, quibus Ecclesiae ornatus et spiritualia sacrificia significantur. Mystica unctio et thymiamata conficiuntur, quibus sanctificatio spiritus et orationis odoramenta commendantur. Hinc Paulus ait: Omnes eamdem escam spiritualem manduca
Abbreviated transcription (Latin):
um. sicut ia eob subnixam in celo scalam dormiens udit.
Quartum : ꝑ tubem sicut ad moysen. n ad iob pꝰ plagam
uerbiis. ⁊ ap̃ balaam cum e euocaretur a balac. Septimũ.
repletio sc̃i sp̃s. sicut pene ap̃ om̃s ꝓpħas. Alii tria genera ui¬
sionum esse dixert̃. Unĩ: scd̾̃m oculos corporis. sicut uidit
abmam tres uiros sub ilice manbre. Et moyses ignem in ru¬
ho. Et discpłi transfiguratũ dñm in monte. inter moysen.
e heliam. ⁊ cȩta huĩmodi. Alt̾um scd̃m spm̃. quo imagina¬

Expanded text:
um; sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam verbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus repletio sancti Spiritus; sicut pene apud omnes prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, et Moyses ignem in rubo, et discipuli transfiguratum Dominum in monte inter Moysen et Heliam, et cetera huiusmodi. Alterum secundum spiritum, quo imagina
Abbreviated transcription (Latin):
atur inte iõseph.i. si mortificationẽ xp̃i ui
te suscipias. ⁊ mortifices menbra tua peccato
spuales. Si enim sensus carnis mortificent᷑
sensus anime crescunt ⁊ morientibus inte ui¬
ciis uirtutes augentur. et terrate multipli¬
cat inoꝑibus bonis. que ꝑofficium corporis
ministrantur. Paulum mutiplicauerat t̾ra
qui cuebat ꝑmanere autem incarne magis
neces sarium ꝓpt̾ uos. dum enim mane̾t .÷. d
quirendo populum dõ. ⁊ ab irłm usq ad illiri.¬
cum ȩuangłium p̃dicando.:¬

Expanded text:
atur in te Joseph, id est, mortificationem Christi in te suscipias, et mortifices membra tua peccato, boni et spirituales. Si enim sensus carnis mortificentur, sensus animae crescunt, et morientibus in te vitiis, virtutes augentur, et terra et multiplicat in operibus bonis, quae per officium corporis ministrantur. Paulum multiplicaverat terra, qui dicebat: Permanere autem in carne magis necessarium est propter vos. Dum enim manet in terrquirendo populum Deo, et ab Hierusalem usque ad Illyricum Evangelium p
Abbreviated transcription (Latin):
inter se loguuta fuisse fuiguutur. uel ea quȩ uon habent¬
animam. ut urbes. arbores. montes. prata. flumina. Li¬
bisties autem: dum hominum cum bestiss. aut hestiarum
cum homimbus fingitur uocis esse conmertium. Fabulas po-¬
etȩ quãdam delectandi causa finxert̃. quasdam uixta re¬
rum naturam. non nullas ad mores hominum informandoᷤ.
Delectandi causa : ut eas que solite a uulgo referuntur. uel
quales plautus. et terentius composuerunt. Ad naturam
rerum ⁊ ut nulcanus claudus dicitur. quia iuxta reriun
naturam: nunquam rectus est ignis. Ad mores informã¬

Expanded text:
inter se sermocinasse finguntur uel que animam non habent ut urbes, arbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum hominibus fingitur uocis esse commercium. Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius composuerunt, ad naturam cecidisse Vulcanus. claudus autem dicitur, quia per naturam numquam rectus est ignis. nec tempore segnior
Abbreviated transcription (Latin):
U̾mis eorum non morietur. hos gnãt aua¬
ricia ⁊ diuiciarum ceca cupiditas his
qui habent pecuniai ⁊ uidentes in necessi¬
sapere. neq sperare in incerto diuiciarũ
⁊ c̃. nec aliunde suint u̾mes in nobis nisi

Expanded text:
mis eorum non moritur; hos generat avaritia et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecuniam, et videntes in necessisapere, neque sperare in incerto divitiarum, etc.; nec aliunde fiunt vermes in nobis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ mentes arguit. ⁊ correctionũ spicut
conscientias terebrat. Ipse ẽ qui ignis efficit᷑:
eis quibus aꝑit scripturas. Qui dicunt. Non¬
ne cor nrm̃ ardens innobis ⁊ c̃. Aliis igniᷤ
ẽ. qui cremat spinas de t̾ra mala .i. malig
nas cogitationes incorde consumit. ⁊ ideo
peccatoribus neq u̾mis arguens unquã
moritur neq ignis exurens restinguit᷑.
Iustis autem ⁊ fidelibus ꝑmanet duleis et

Expanded text:
entes arguit et correctionum spiculis entes arguit et correctionum spiculis conscientiam terebrat. Ipse est enim qui efficitur eis quibus aperit Scripturas ignis, qui dicunt: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis? etc. Aliis ignis est, quibus cremat spinas de terra mala, id est, malas cogitationes in corde consumit; et ideo peccatoribus neque vermis arguens unquam moritur, neque ignis exurens exstinguitur: justis autem et fidelibus permanet dulcis et
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. & tu gͦ si uerbum dĩ quod ineccłia p̾di¬
catur tota fide ⁊ deuocione suscipias. fiet tibi.
quodcumq desideras. Si tribularis. consolat᷑
te dicens cor contritum ⁊ humiliatum ds̃ non
sꝑnit. Si letaris ꝓspe futura cumulat tibi
gaudia dicens. Letamini indño ⁊ exultate iusti.
Si iracondus es dicit. desine abira ⁊ derelin¬
que indignationem. Si indoloribus sis sanat
te dicens. dñs sanat om̃s langores tuos. Si
pauꝑtate consumeris: consolando dicit. dñs
alleuat de t̾ra inopem ⁊ de stercore erig̃ pau¬
perem. Si quis tñ ifidelit̃ suscipit. nec co¬
medit s abscondit: u̾mes exeo ebulliunt.
ne turberis.si adhoc deducitur uerbum dĩ.
ut putetur fieri u̾mis. Ipse enim ait. Ego
sum u̾mis ⁊ non homo. Sicut enim ipse ẽ. qͥ
sit aliis uiruinam. aliis autem in resurrecti¬
onẽ: ita ⁊ipse ẽ. qͥ ĩ manna fidelibus dulcedo
melł. infidelibus autem uermis efficitur.
Ipse ẽ enim sermo dĩ. qui inietorum in imi¬

Expanded text:
tuam. Et tu ergo, si verbum Dei quod in Ecclesia praedicatur, tota fide et devotione suscipias, fiat tibi quodcunque desideras. Si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit ; si laetaris pro spe futura, cumulat tibi gaudia, dicens: Laetamini in Domino et exsultate, justi ; si iracundus es, dicit: Desine ab ira, et derelinque indignationem ; si in doloribus sis, sanat te, dicens: Dominus sanat languores tues omnes ; si paupertate consumeris, consolando dicit: Dominus allevat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Si quis tamen infideliter suscipit, nec comedit, sed abscondit, vermes ex eo ebulliunt. Nec turberis si ad hoc ducitur verbum Dei, ut putetur fieri vermis; ipse enim ait: Ego sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem ; ita et ipse est qui in manna fidelibus dulcedo mellis, infidelibus vermis efficitur. Ipse est enim sermo Dei qui iniquorum m
Abbreviated transcription (Latin):
duantur quibus repleantur c̾dentes ex gen¬
tibus. Uñ ascendent inmontẽ bibent ui¬
num unguentur unguento. Sic gͦ compe¬
tent̾ carnes aduesperam accipimus ⁊ pani¬
bus mane replentur. Quia nec poteramus
mane carnes edere. Nondum enum erat
tempis. nec meridie. Uix enim angłi edũt
carnes meridie ⁊ illi fortassis ordini meri¬
dianum tempus conceditur.

Expanded text:
dicantur, quibus repleantur credentes ex gendicantur, quibus repleantur credentes ex gentibus. Unde: Ascendent in montem, et bibent vinum, unguento ungentur. Sic ergo competenter carnes ad vesperam accipimus et panibus mane replemur: quia nec poteramus mane carnem edere, nondum enim erat tempus; nec meridie, vix enim angeli edunt carnes meridie et illi fortassis ordini meridianum tempus conceditur.
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. milla tr̃ carnẽ agnosci dm̃s dm quam
suscepit ex uirgine. has enim u̾bi dĩ carnes
neq mane. neq meridie quis manducauit s ad
uesꝑam. Uñ. pueri nouissima hora ẽ. Mane in¬
quit replebimini panibus. Nobis hic panis
u̾bum dĩ ẽ. Ipse enim panis uuius qui decȩ¬
lo descendit et dat uitam mundo. S quod dic̃
mane dari hunc panem cum in carnatus sit
aduesꝑam sic intelligendum ẽ. Quod ad ues¬
peram mundi. ⁊ ꝑpe finem dominus uent̾t
s aduentu suo cum sit soliusticie nonouum
mane credentibus reparauerit nouum sci
entiȩ .s. lumen in quo replentur panibus
que suscipiunt p̃ceptaeus. Nec mireris qr
ꝓmensura credentium. ⁊ possibilitate su¬
mentium diu̾se nominatur. Uł pꝰ resurrec¬
tionem manefacłam credentes repleuit pa¬
nibus quia libros legis.⁊ ꝓpħarum prius
ignotos adinstructionẽ eccłiȩ concessit ut
ipse sit panis mnȩuangłio cet̾i uͦ libri legis
ꝓpħarum uł historiarum plures panes

Expanded text:
factum, in illa tantum carne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque meridie quis manducavit, sed ades dicit: Pueri, novissima hora est .-- Mane, inquit, replebimini panibus. Nobis ergo panis Verbum Dei est: Ipse est panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . Sed quod dicit mane dari hunc panem, cum incarnatus sit ad vesperam, sic intelligendum est quod ad vesperam mundi et prope finem Dominus venerit; sed adventu suo, cum sit sol justitiae, novum mane credentibus restauravit; novum, scientiae lumen, in quo replentur panibus, qui susceperunt praecepta ejus. Nec mireris quipro mensura credentium, et possibilitate sumentium diverse nominatur. Vel post resurrectionem mane factam credentes replevit panibus, quia libros legis et prophetarum prius ignotos ad instructionem Ecclesiae concessit, et ipse fit panis in Evangelio, caeteri vero libri legisarum vel historiarum plures panes
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliquid tale inmortario pilo teritur. folli¬
onis ⁊ pilo crucis mortalitate exutum est.
uł minutum manna subtilitas cȩlestis doc¬
trine. que pilo tunditur ut litterali sensu
datum. nisi admiratio suꝑne dulcedinis sig¬
natur: Dulcisenim cibus qui desuꝑnis aeci¬
pitur manhu uocatur quod inter pretatur qͥd
ẽ hoc. Quod diñs qñ cernimus nescientes ad¬
miramur. Suꝑnum gͥ manna anima ꝑcipꝰ
cum ꝑuocem compunctionis eleuata. nouã
spem int̾ne refectionis obstupescit ut di.¬
uina dulcedine repleta uire respondeat qͥd
ẽ. Quia dum abinfuna cogitatione suspendi¬
tur. ea que desuꝑiuis conspicit in solite mira¬
tur. ⁊ cumꝑ hanc uocem corporis nr̃i surditaᷤᷤ
rumpitur. uetuste uite usus mutatur ut
anima suꝑno spũ afflata. ⁊ insuminis aꝑ¬
petat que contempserat. ⁊ contempnat in
in firmis que appetebat.

Expanded text:
 aliud tale in mortariolo pilo teritur et folliem passionis et pilo crucis mortalitate exutum est. Vel minutum manna subtilitas coelestis doctrinae, quae pilo tunditur ut litteralis sensudatum, nisi admiratio supernae dulcedinis designatur? Dulcis enim cibus, qui de supernis accipitur; man hu vocatur, quod interpretatur Quid est hoc? quod dicimus quando cernimus quod nescientes admiramur. Supernum igitur manna anima percipit, cum per vocem compunctionis elevata novam speciem aeternae refectionis obstupescit, ut divina dulcedine repleta jure respondeat Quid est hoc? quia dum ab infima cogitatione suspenditur, ea quae de supernis conspicit et insolite miratur. Et cum per hanc vocem torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae usus mutatur, ut anima, superno spiritu afflata, et in supremis appetat quod contempserat, et contemnat in infimis quod appetebat.
Abbreviated transcription (Latin):
AUo. Non enun. ad¬
Iu̾sumnos murmur urm̃
ẽ. s adu̾sum dm̃. Non ex
hoc tm̃ se ualere uoluerũt
quantum ds̃. dixerunt
enim. quid sumus nos:¬

Expanded text:
us? non enim aduersum nos murmur uestrum est sed aduersum deum. non ex hoc tantum se ualere uoluerunt quantum deus — dixerunt enim: quid sumus nos
Abbreviated transcription (Latin):
mentitus es s deo: quod si
dixisset simile fuisset. neq
ausus es mentiri spũi scõ.
cum ille se putaret homi
strauit subiungens non
hominibus mentitus es
s deo.
Tale quid inbelia signifi¬
catum ẽ cum ei alimenta
coruus afferret. forte car¬
nibus ad uesꝑam ⁊ mane
panibus ille significatur
tiuis exinfirmitate sepul¬
tus ẽ. Mane autem appa¬
ruit discipulis qui resur¬
rexerit inuirtute.
escas figuratur ꝑ̃dicatio
diuinitus missa que tranꝰ¬
currit ꝑ u̾ba sonantia ꝗͣ¬
si ꝑaerem uolatilia pen¬
nata quibus ꝑfidem paᷤ¬
cuntur: qui adpatriam ce¬
lestem ꝓficiscunt᷑. Uł
uet̾is legis eloquia que
plebem carnalem tanqũa
carne alebat. ꝑu̾ba diui¬
nitas missa. quasi ꝑuo¬
latilia. Uñ ⁊ uespere dan¬
tur quia euncta carnalit
ilł concessa finẽ erãt ha¬
bitura. Manifestato aũt
iumine fidi datur man
itur. non iam murmu¬
ranti ⁊ temptanti sinago¬
ge s c̾denti ⁊ speranti ec¬
clesiȩ..¬

Expanded text:
mentitus es, sed deo": quod si dixisset, simile fuisset. nequeausus es mentiri spiritui sancto? cum ille se putaret hominse monstrauit subiungens: non hominibus mentitus es, sed deo.am in Elia significatum est, cum ei alimenta corvus afferret. An forte carnibus ad vesperam et mane panibus ille significatur,tuus ex infirmitate et sepultus est: mane autem apparuit discipulis, qui resurrexerat in virtute.escas figuratur praedicatio divinitus missa, quae transcurrit per verba sonantia, quasi per aerem volatilia pennata, quibus per fidem pascuntur, qui ad patriam coelestem proficiscuntur. Vel veteris legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam carne alebat per verba divinitus missa, quasi per volatilia. Unde et vespere datur, quia cuncta carnaliter illis concessa finem erant habitura. Manifesto autem lumine fidei datur mannitur: non jam murmuranti et tentati Synagogae, sed credenti et speranti Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Idem. Indie sexto duplum colligatur inre¬
positione quantum sufficiat ⁊̃ sabbo. Sextus
diebus fecit ans̃ hunc mundum. hac gͦ die tm̃
reponere debemꝰ. quantũ sufficiat infuturo¬
die. Si quid enim bic boni oꝑis adquiras siqͥd
iusticie miscd̾ie ⁊ pietatis recondas hoc tibi
infaturo erit cibus. qui enim adquirit
hic decem talenta ibi accipiet .x. ciuitateᷤ
⁊ que seminauerit homo ħ ⁊ metet. diuites
buiꝰ scłi ea recondunt qne in hoc seło mmo¬
dita pmanent usq incrastinũ. Seriptũ et
aurem. quod qui infideles fuerunt seruaue¬
runt demanna ⁊ ebulierunt exeo u̾mes
⁊ computruit. Quod autem ꝓdie sabbi re¬
ponebatur ꝑmansit integrum. ⁊ tugͦ si ꝑpt̃¬

Expanded text:
. In die sexto duplum colligatur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbato. Sexta diebus fecit Deus hunc mundum; in hac ergo die tantum reponere debemus, quantum sufficiat in futuro. Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recommendas, hoc tibi in futuro erit cibus. Qui enim acquirit hic decem talenta , ibi accipiet decem civitates, et quae seminaverit homo, haec et metet . Divites hujus saeculi ea recondunt quae in hoc saeculodita permanent usque in crastinum. Scriptum est autem. Qui infideles fuerunt, servaverunt de manna, et ebullierunt ex eo vermes et computruit; quod autem pro die sabbati reponebatur, permansit integrum. Et tu ergo si p
Abbreviated transcription (Latin):
.s. erucifixꝰ delatere suo ꝓdux᷑
mistia sanguinis ⁊ aque quibꝰ
eccłia dedicatur et consecratur.
&e notandum guia hic primus
mensis scdi anni fuit. Primus
enim annꝰ ante legem fuit. scd̾s
benedixit. Uñ benedices coro-¬
ne anni benignitatis tuȩ. Annꝰ
enĩ benignitatis fuit. quo saluᷤᷤ
humani gni̾s. ꝑ bumanitatẽ
xp̃i apparuit. hoc gͦ anno taber¬
naculũ dĩ erectumꝰ ẽ .i. ȩccłia
fundata. ⁊ exaltata¬
¶Rab̾. Primꝰ annus omne

Expanded text:
fixus de latere suo produxit mysteria sanguinis et aquae, quibus Ecclesia dedicatur et consecratur. Et notandum quia hic primus mensis secundi anni fuit: primus enim annus ante legem fuit, secundus benedixit. Unde: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Annus enim benignitatis fuit, quo salus humani generis per humanitatem Christi apparuit: hoc ergo anno tabernaculum Dei erectum est, id est Ecclesia fundata et exaltata. Primus annus omne
Abbreviated transcription (Latin):
ginta quinq fec̃ capita colũpnaꝵ qͦs iipsas uesti¬
uit argento. Eris qͦ oblata st̃ talenta. septingẽta
duo milia. ⁊ qͣdringenti sup sicli. e qͥbꝰ fuse sũt
bases in introitu tabnaculi testimonii. ⁊ altare
eneũ cũ craticula sua. Oĩãq uasa que adusũ ꝑti.¬

Expanded text:
ginta quinque fecit capita columnarum quas et ipsas vestiginta quinque fecit capita columnarum quas et ipsas vestivit argento aeris quoque oblata sunt talenta septuaginta duo milia et quadringenti supra sicli ex quibus fusae sunt bases in introitu tabernaculi testimonii et altare aeneum cum craticula sua omniaque vasa quae ad usum ei
Abbreviated transcription (Latin):
nis et supra. de sexcentis tribus milibꝰ ⁊qͥngentiᷤ
¶S. Paxilli scđ̾m litt̾am erãt
insummnitate columpnarũ fixi qͥ
bus religabantur funes qui cor¬
tinas at̾ra subleuabant firmati
insuꝑi oribus quibꝰdam ansulis
inferuis uͦ religati ad p̃dictos
paxillos cortinas extendebãt
ne rugam contraherent. Misti¬
ce uͦ funes significarit scãm scͥp¬
turam dequa salomon ait. fui
neulus triplex difficile rũpit᷑.
Quia scã scriptura. historia.
moralitate ⁊ allegoria constanᷤ
nullis hereticoꝵ dogniatibus
pot̃ disrumpi. Paxilli in modỹ
lingue facti linguas doctor ꝑ̾
significãt qui seripturam ppłis¬
exponunt. Cortinas ⁊̃ aterra
trahere.¬
quinquaginta armatorum fuerunt preterea cen¬
tum talenta argẽti equibꝰ ꝯflate st̃ bases scũ arii. et
in troitus ubi uelum pendet. cẽtũ bases factȩ st̃
de talentis centũ singulis talentis ꝓbases singlas
supputatis. De mille aũt septingentis ⁊ septua

Expanded text:
tidem cuncta atrii tentoria byssus torta texuerat . Paxilli secundum litteram erant in summitate columnarum fixi, quibus funes religabantur: qui cortinas a terra sublevabant, firmati superius quibusdam ansulis, inferius vero religati ad praedictos paxillos cortinas extendebant, ne rugam contraherent. Mystice vero funes significant sanctam Scripbitos in longitudine altitudo vero quinque cubitorum iculus triplex difficile rumpitur : quia sancta Scriptura, historia, moralitate et allegoria constans, nullis haereticorum dogmatibus potest disrumpi. Paxilli in modum linguae facti linguas doctorum significant qui Scripturam exponunt. Cortinas etiam a tetraherequinquaginta armatorum. Fuerunt praeterea centum talenta argenti, e quibus conflatae sunt bases sanctuarii, et introitus ubi velum pendet Centum bases factae sunt de talentis centum, singulis talentis per bases singulas supputatis. De mille au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paxilli tab̾nacłi atq atrii ꝑgirũ. De ia cincto
uͦ ⁊ purpura. u̾micło. ac bisso. fec̃ uestes quibꝰ
indueretur aaron. qñ ministrabat inscĩs sic̃ p̾¬
cep̃ dñs moisi. fecit igitur suꝑ humerale deau¬
ro iacincto. et purpura.coccoq bistincto. et
bisso retorta oꝑe polumitario. inciditq bracteaᷤ aure

Expanded text:
xilli tabernaculi atque atrii per gyrum de hyacintho vero et purpura vermiculo ac bysso fecit vestes quibus indueretur Aaron quando ministrabat in sanctis sicut praecepit Dominus Mosi fecit igitur superumerale de auro hyacintho et purpura coccoque bis tincto et bysso retorta opere polymitario
Abbreviated transcription (Latin):
anulos. tabulas. uectes columpnas. ⁊ bases ioꝑtoriũ
depellibꝰ arietũ rubricatis ⁊aliud oꝑimentũ de u¬
cinctinis pellibus. Uelum archã uectes ꝓpiciatori¬
um mensã cũ uasis ⁊ ꝓpositionis panibꝰ cande labrr̃
lucernas iutensilia earũ cũ oleo. altare aureũ ⁊iun¬
guentũ thimiama exaromatibꝰ et tentoriũ in intͦ¬
itu tab̃nacłi altare eneum reciaculũ uectes et

Expanded text:
rium de pellibus arietum rubricatis, et aliud operimentum de ianthinis pellibus, velum, arcam, vectes, propitiatorium, mensam cum vasis suis et propositionis panibus: candelabrum, lucernas, et utensilia earum cum oleo, altare aureum, et unguentum, thymiama ex aromatibus, et tentorium in introitu tabernaculi: alta
Abbreviated transcription (Latin):
Ce qͥbꝰ penderet̃ due cathenȩ aureȩ. quas inseruerũt
uncinis qui insuꝑ humeralis angulis eminebãt.
⁊ racionale mutuo necterentur stricta ad balteũ
⁊ anulis fortius copulata.
ungebat uixta iacinctina ne laxa fluerent.
textilem. Deorsũ aũt ad pedes mala punica ex ia-¬
cincto purpura. u̾miculo ac bisso retorta itintin-¬
nabula deauro mundissimo que posuerunt int̾ mala¬
gͣnata inextrema parte tunice ꝑgirum. Tintinna¬
fex qñ mist̾io fungebat᷑. sic̃ p̃cep̃ dñs moisi. fecert̃ ⁊ tu¬
nicas bissinas oꝑe textili aaron ⁊ filiis eiꝰ ⁊ mitras cũ
coronulis suis ex bisso. feminalia quoq linea bis¬
sina. cingulũ uͦ debisso retorta. lacincto purpura.
ac u̾miculo distinctum arte plumaria sic̃ p̃cep̃
dñs moisi. fẽcert̃ ⁊ lamminã sacre uenerationis
de auro purissimo scripseruntq in ea oꝑe gẽma-¬
rio scm̃ dñi ⁊ strinxerunt eam cum mitra uixta
iacinctina sic̃ p̃cep̃ dñs moisi. Perfectum ẽ igitur

Expanded text:
e quibus penderent duae catenae aureae, quas inseruerunt uncinis, qui superhumeralis angulis eminebant. erhumerale et rationale mutuo necterentur, stricta ad balteum, et annulis lortius capulata, quos jungebat vitta hyacinthina, ne laxa fluerent, textilem: deorsum autem ad pedes mala punica ex hyacintho, purpura, vermiculo, ac bysso retorta, et tintinnabula de auro mundissimo, quae posuerunt inter malogranata, in extrema parte tunicae per gyrum: tintinna sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis eius et mitras cum coronulis suis ex bysso feminalia quoque linea byssina cingulum vero de bysso retorta hyacintho purpura ac vermiculo distinctum arte plumaria sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt et lamminam sacrae venerationis de auro purissimo scripseruntque in ea opere gemmario Sanctum Domini et strinxerunt eam cum mitra vitta hyacinthina sicut praecepit Dominus Mosi perfectum est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uiro placeat. uł displiceat agnos¬
cunt. que quamdu in hacutta
sunt et̃num tab̾naculun ingͥdi
non possunt. S tñadostium ta¬
b̾naculi mulieres excubant. quia
nis grauantur amore tn̾con inuo
ing̾ssum et̃ni introitus obseruant.
Moises gͦ labrum sac̾dotibus de
speculis mulierum fecit̾. quia lex
dĩ lauachrum compũc tionis. pee¬
scẽ animȩ suꝑno sponso placuert̃.
Intuenda nob̾ cȩlestia p̃cepta p̃bet.
quibꝰ si diligent̃ intendimus: in¬
t̃nȩ nr̃ȩ inaginis maculas uide¬
mus. uidentes autem maculas in
penitentie dolore compungunur.
Cum puncti uͦ quasi in labro de
speculis mulierum lauamur. Tẽ
qͦ de nobis ue̾ compungimur
si studiose p̃cedentium patrũ fac¬
descat. Tunc uere compungiur
ẽ p̃cepta dĩ studiose ꝑscrutamur.

Expanded text:
iro placeat, vel quid displiceat agnoscunt: quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia nis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis pecsanctae animae superno sponso placuerunt. Intuenda nobis coelestia praecepta praebet; quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. Tunc ergo de nobis vere compungimur, si studiose Patrum praecedentium facdescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Dei studiose perscrutamur,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B. Quod rursum alie due tabule exceptis sex p̃¬
mis mnangulum iubentur erigi. pꝰ tergum tab̾nacłi
q̃ uenientem aborientali plaga parietem exciꝑiunt
⁊ occidentalis plage parieti conuingunt ad remunera¬
tionẽ futurȩ uitȩ ꝑtinet que pꝰ labores ⁊ tempora ho¬

Expanded text:
 quod rursum aliae duae tabulae, exceptis sex primis, in angulis jubentur erigi post tergum tabernaculi, quae venientes ab orientali plaga parietem excipiant, et occidentalis plagae parieti conjungant; ad remunerationem futurae pertinet vitae, quae post labores et tempora
Abbreviated transcription (Latin):
¶. B. Erat ad litt̾am tab̾naculum domus deo conse¬
erata habens longitudinis cubitos.xxx. latitudiniᷤ
.x.⁊ altitudinis eque .x. tectum habens equale ꝑto
lat̾e de auratis. Porro ꝓorientali parte unus uectis
erat. uñ introitus fuit. Qui medias tabulas ab an¬
gło usq ad angulũ ꝑueniret .i. a summitate ultima
huius parietis. usq ad parietis alteruis summita¬
tem. Cui cortine̾ tabnaculi ⁊ tectum in cubuere
ubi et tentorium erat. u. columpnis suspensum.
Tegebatur autẽ domus desuꝑ ⁊ undiq continis mira
uarietate contextis quod ꝓprie tab̃naculũ uocabat᷑.
Tegebatur ⁊ hoc undiq sagis cilicinis usq ad t̾ram
ꝑtingentibus. S et aliud oꝑimentum tecto. depelli¬
quo seuarium. ⁊ scũarii scũaria diuidebantur. an¬
tra quod posita erat archa testamenti. ⁊ contra archã
ert a uelum altare ⁊imuamatis. Item iiedio ipsusᷤᷤ
cuati. foris ante ingͥssum seũarii. Labrum eneũ:
enter hocastare. ⁊ tabnaculum. & circa omnia atrrõ

Expanded text:
. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeque decem, tectum habens aequale per totlatere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira varietate contextis, quae proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilicinis, usque ad terram pertingentibus. Sed et operimentum aliud tecto de pelliquo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius causti foris ante ingressum sanctuarii; labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum. Et circa omnia atrium
Abbreviated transcription (Latin):
inse tab̾naculũ facientes suꝑbamimpiorum iactantiã
quasi cito casuram fixamente despiciunt ⁊ infutura pa¬
tria cum dño positi ꝑpetuam eorum penam sine ul
la felicitatis ininutione respiciunt. ut maiores
ei grãs referant. non solum ꝓbonis quȩ donauit.s¬

Expanded text:
 tabernaculum facientes, superbam impiorum jactantiam, quasi citius occasuram, fixa mente despiciant: in futura etiam patria cum Domino positi, perpetuam eorum poenam absque ulla suae felicitatis intermissione respiciant; ut eo majores ei gra
Abbreviated transcription (Latin):
larum. qui rursus de hoc quod mͦ ꝓposuimꝰ capitulo.
⁊ deuectibus tabularum ait. Posterioris autem parietiᷤ.
nouem cubitos sex tale faciebant quibus coniuncte ft̃
alie due tabule exmedio cubito secte. quos angulareᷤᷤ
posuerunt. ad instar maioꝵ tabularum.Singulȩ uͦ
tabule. anulos habebant aureos. ꝑ extl̾ores frontes
eminentes uelut quibusdam radicibus confixos ꝑ
ordinem ad inuicem ꝑcircuitum respicientes ⁊ ꝑ ros
de aurari uectes inmissi. uno quoq habente magni
tis capite. uelud inmodum cocei. ꝓpt̾ t̃gum parietũ
in longitudine positorum. unus erat ordo ꝑ tabulas
om̃s uadens. quo ꝑuncinos utriusq parietis latera
continebantur. incastrationibus factis ⁊ inmissis
moueretur neq alia causa tab̾naculum conturbaret.
s immobile secura quiete seruaretur

Expanded text:
larum. Qui rursus de hoc quod modo proposuimus capitulo ac de vectibus tabularum ita dicit: Posterioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae ex medio cubito sex: quas angulares posuerunt ad instar aliarum tabularum. Singulae vero tabulae annulos habebant aureos, per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus confixos, per ordinem ad invicem per circuitum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnittis capite, velut in modum cochleae. Et post tergum parietum in longitudine positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantur, incastrationibus factis et immissismoveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaret, sed immobile secura quiete servaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝑtenebras transitorie mortis. ad gaudia lucis ⁊ute
ut ueruis inoriente p̾teritis tenebris oriatur cum
culi insequentibus dr̃ quod mare respiciat. mare scł
rubrum. in quo dem̾sus eũ exercitu pharao. et is
ferit ascendit. Respiẽ gͦ hoc mare ħ plaga. cum ec¬

Expanded text:
nebras transitoriae mortis, ad gaudia lucis et viut verius in oriente tenebris transeuntibus oriatur, cumculi in sequentibus dicitur, quod mare respiceret. Significat autem mare Rubrum, in quo demersus cum suo exercitu Pharao, et de faceret, ascendit. Respicit ergo mare plaga occide
Abbreviated transcription (Latin):
erit ꝓpħa. Notandum qđ
cum ad populum mitt̾et᷑.
non ei dictum ẽ. ecce dedi
te dm populo ⁊ fr̃ tuus
um ⁊ tu illi que ad deũ.
non dictum ẽ. tu ili deus:
Pharaoni autem d̾r moise
datus ds. ⁊ scd̃m. analogi¬

Expanded text:
etc. Notandum quod cum ad populi mitteretur, non ei dictum est: Ecce dedi te Deum populo, et frater tuus um, et tu illi in his quae ad Deum; non dictum est, tu illi Deus. Pharaoni autem dicitur Moses datus deus, et secundum analogi
Abbreviated transcription (Latin):
Disce mala tolerare magis. guã
facere. Dethia hentium exrores. dis¬
simulando: calea. Contumelias
detrahentium patientia. tolera.¬
sultet. quamins inuiriam faciat. guã¬
tace. tu dissimula. tu non: logra¬
ris. tu exerce silentium dniurȩ
non respondes. conuitium non
retorgiieas. Disce a xp̾o: modestiã.
discẽ tolerantiã. Inuiriã ꝓnobis

Expanded text:
Disce mala tolerare, magis quam facere. Detrahentium errores dissimulando calca, contumelias detrahentium patientia superasultet, quamvis injuriam faciat, quamtace, tu dissimula, tu non loquaris, tu exerce silentium; injuriae non respondeas, convicium non retorqueas; disce a Christo modestiam, disce tolerantiam; injuriam passus
Abbreviated transcription (Latin):
f. n.o.o. Moises in hocloco. sicut in aliiᷤ
pluribus figuram tenet uidaiei ppłi.
Morses gͦ nube obstante tab̾naculũ
poterat intrare. quia uidaicus ipłs
nunquam sacramenta scripture ua¬
luit penetrare. Nubes enĩ dñi ꝑdiẽ
men ẽ. Ini quis uͦ ⁊ scientiam iactanti¬
bus: nubes quia excecant eos.¬
¶ AUG. Notanda ẽ res multum
mirabilis. quod nube descendente et
b̾naculũ qui inmonte sina qñ legem
pͥmitꝰ accepit intrauit innuben ubi
rabat. aliam nunc. e tunc eoꝵ qui
participes fuint intime u̾itatis
dĩ. nunc autem uideoꝵ quibꝰ gła do¬
xp̃i tanquã nubes opponitur. non
eam intelligentibus. ⁊ iõ non intrãt
intab̾naculũ testimonii. ⁊ ħ c̾dendũ ẽ
semel factum mex ut constitutũ ẽ tab̾¬
naculũ significationis hꝰ causa. uł
alicͦ altuis. Neq enĩ semꝑ sic erat nu¬
bes suꝑ tab̾naculum ut moises intͣre
non posset. qñqͥdẽ non remouebat᷑
nubes nisi cum eis. hoc signũ dabat᷑
dis iungendi.i. castra mouendi exeo

Expanded text:
c. Moyses ergo in hoc loco, sicut in aliis pluribus, figuram tenet Judaici populi. Moyses ergo, nube obstante, in tabernaculum non poterat intrare, quia Judaicus populus nunquam sacramenta Scripturae valuit penetrare. Nubes enim Domini per men est: iniquis vero, et scientiam jactantibus, nubes, quia excaecat eos. Notanda est res multum mirabilis, quod nube descendente et bernaculum, qui in monte Sina, quando legem primitus accepit, intrauit in nubem, ubrabat, aliam nunc: et tunc eorum qui participes fiunt intimae ueritatis dei, nunc autem Iudaeorum, quibus glo tamquam nubes opponitur non eam intellegentibus. et ideo non intrat in tabernaculum testimonii. et hoc credendum est semel factum, mox ut constitutum est tabernaculum, significationis huius causa uel alicuius alterius. neque enim semper sic erat nubes super tabernaculum, ut illuc Moyses intrare non posset, quandoquidem non remouebatur nubes, nisi cum eis hoc signum dabatur disiungendi, hoc est castra mouendi ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
Omi dilecte fili. di¬
lige lacrimas. uoli
differre eas. tantum
ꝓmptus esto ad la
menta. quiaitum fui¬
ai ꝓnus ad culpani.
Qualis tͥ fuit ad pee-¬
candum uitentio.
medicina. iuxta uul
de peccato securũ fa¬
ciat᷑. milla te securnas.
uł deceptio blandiatur
neessanter in corde tuo
spes. ⁊ formido consistꝗt.
paritet spes. ⁊ metus.⁊
timor. ⁊ fidutia. Sie te
spes in dul generigat.
ut metus gehenne sẽ
affugat. timor semuer
emendet. Timor expel¬
rt uitium. Ubi timor
ñ est: ibi disselutio ui¬
mente. quam catne
carnem uiilnerat. m̃¬
erexerit : non attolla.¬
ris. si calumpiia con.¬
tigerit. pusillamis non
emstas. ꝓbaxi te in pro¬
sꝑntare cognosce : non

Expanded text:
 Dilecte fili, dilige lacrymas, noli differre eas. Tantum promptus esto menta quantum fuisti pronus ad culpam; qualis fuit tibi ad peccandum intentio, medicina, juxta vulnus de peccato securum faciat. Nulla te securitas vel deceptio blandiat. Incessanter in corde tuo spes et formido consistat, pariter spes, et metus, timor, et fiducia. Sic te spes indulgentiae erigat, ut metus gehennae semper affligat, et timor semper emendet. Timor Domini expelit vitium. Ubi timor non est, ibi dissolutio vire mente quam carne. carnem vulnerat, meerexerit, non extollaris; si calumnia contigerit, pusillanimus non exstes; probari te in prosperitate cognosce, non
Abbreviated transcription (Latin):
runtq moises et aaron ac filii euis manꝰ suaᷤᷤ
⁊ pedes cũ ingrederentur tectum federis et
accederent ad altare sicut preceperat dñs.
Erexit etatrium ꝑgirum tab̾naculi ⁊ alta¬
ris ducto in introiti eius tentorio. Post¬
quam cuncta ꝑfecta sunt oꝑuit nubes
ta b̾naculũ testimonii et gła̾ dñi imple¬
uit illud.nec poterat moises ing̾di tec

Expanded text:
runtque Moses et Aaron ac filii eius manus suas runtque Moses et Aaron ac filii eius manus suas et pedes cum ingrederentur tectum foederis et accederent ad altare sicut praeceperat Dominus erexit et atrium per gyrum tabernaculi et altaris ducto in introitu eius tentorio postquam cuncta perfecta sunt operuit nubes tabernaculum testimonii et gloria Domini implevit illud nec poterat Moses ingredi tec