comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ortont᷑ iracũdi cũ r̾giminũ loca ꝑcipiũt. quo imipelente
ua in mentis uesamã deuoluũt᷑ so eciã subditoꝵ iutã dissi¬
pata quietis tranquillitate confũdũt: Quos cũ furo̾ agit
map̃teps ignorat. quid q̾d irati faciũt. Ignorant quidquid
n nupa cumulat᷑. Bepe ergo mansueti dissolucionis torpe¬
scunt tedio. sepe iracũdi rectitudinis fallunt᷑ zelo puloꝵ a
taq uirtuti uiciũ latent̾ adiũgit᷑. His aũt suũ uiciũ quãi
ferens iustus iudet᷑. Ammonẽdi sũt igit ĩlli ut fugiant qd̃
uiota ipõs est. Isti qd̃ in ipsis: adtendant illi qd non habent.
discernãt issi qd habent. ampletant᷑ mansueti sollicitudinẽ.
dampnent iracũdi ꝑturbationiẽ. Ammonẽdi sunt mansueti
ut gabere etiã emulacione iusticie pestudeant. Ammonẽ¬
di sãt iratũdi ut emulaciom quã se habere estimiãt. mãsue
noine subuigant Idcirco nãq senctꝰ spũs i colũba n ob̃¬

Expanded text:
 regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid tu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habecolumba nob
Abbreviated transcription (Latin):
rrgit : s in uerbis ãmonẽtis quã fugitiua sit p̃sens uita mõstre¬
tut  si eoꝵ ad mediũ memorie deducãt᷑ qui et ditari in hꝰ mũ¬
do diu conati sũt: et tamẽ in adeptis diuiciis diu manere neq̾¬
uerũt. Quib festina mors x̾pente et simul absculit qtquid
coꝵ nequicia nec simul nec r̾pente ꝯggauit qui non solum hic
rapta rliquer̃t: s secũ ad iudiciũ causas mupine detulert Hoꝵ
itaq exempla audiant. quos in uerbis suis ꝓcul dubr̃o et ipi
dẽpnãt. ut cũ post q̃et uerba ad cor redeũt. imitari saltim qͦs
iudicãt erubescant.

Expanded text:
in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repente et simul abstulit quidquid eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta reliquerunt, sed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio et ipsi condemnant; ut cum post verba ad cor redeunt, imitari saltem quos judicant, erubescant.
Abbreviated transcription (Latin):
que debimꝰ sticere fecimꝰ Me largitate tristicia co̾rũpat. au¬
Siant qd̃ sc̾ptũ est: Hylarem datore diligit deus: Ne exmpen¬
so munere tñsitoriã laude querant: audiant qd stptũ est.
Sesciat sinist tua quid faciat dextera tua. idẽ pie dispensacio¬
ni ne quaquã se głla uite pñtis admisceat: s opus rectitudinis
appeticio ignoret fauoris: Ne inpense gr̃e ulcissitudinẽ r̾quirãt.
iudiant qd st̃ptũ est Cũ facis pnͣdiũ aut cenã noli rocare

Expanded text:
imus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ namq anima quã esta: et corpus quã uestim̃tũ: Qui er¬
go etam atq restim̃tũ pauꝑibꝰ largit. s tamen anime uł cõ¬
poris iniquitate polluit. qd minus est iusticie obtulit. et qđ ma¬
ius est culpe: Sua cmi deo dedit. et se dyabolo: Sit contͣ ammo¬
rendi gunt qui ad huc et aliena raꝑe contendũt ut sollurte
audiant quid reniens ĩ iudiciũ dñs dicat: sut namq ¶u

Expanded text:
a, et corpus quam vestimentum . Qui era, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culpae; sua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid
Abbreviated transcription (Latin):
bent. audiant qd sĩpͥtũ est: Ea bono et noli r̾ciꝑe pectatore: Ye¬
nefac humili: et nõ dederis impio: Et rursũ: panẽ tuũ et uinũ
suꝑ sẽpulturã iusti constitue. et noli ex eo maduca̾e et bibete nĩ
peccatoribꝰ: Panẽ enĩ et uinũ suũ peccatoribꝰ p̃bet. qui iniq̃s
subsidia ꝓ eo qd mniqui sunt impendit. Uñ et nõ nulli huiꝰ mũdi
diuites. cũ fame c̾cient᷑ xpi pauꝑes. effusis largitatibꝰ nutriũt
istriones: Qui u̾o indigenti eciã peccatori panẽ suĩ ñ quia pec¬
cator. s quia homo est tribuitꝰ nimiꝵ nõ peccatore si iustũ nutt.¬
qui iam sua misericordit᷑ largiunt᷑. ut sollitite custodire stude¬
ant. ne cũ cõmissa peccata elemosinis redẽm̃t ad qut redimen¬
da qunttanit. ne uenale dei iusticiã estimant si cũ curant ꝓ
peccatis nũmos tribuere: arbitrent᷑ se posse in ulte peccare: polꝰ¬

Expanded text:
bent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; bebent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . 65 Panem enim suum et vinum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia pro eo quod iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit; nimirum non peccatorem, sed justum qui jam sua misericorditer tribuunt, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant, ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrantur se posse inulte peccare. Sol
Abbreviated transcription (Latin):
cũ facis quiuũ uoca pauꝑes debiles. claudos. cetos. et beatꝰ er-
quia non habent unde rẽtribuãt tibi: Ne gͤ p̃benda sunt ciciq.
r̾utere et cras dabo tibi. cũ statim possis dare: Ne sub obtentu
sunt pauca largiant᷑.audiant qd sipͥtũ est: Qui parce seminat.
modũ minime in opia tolerantes admpatientia erũpant. au¬
diant qd sipͥtũ est: mlon ut aliis sit remissio uob aũt tribulatio
s ex equalitate urã ħundancia. illoꝵ in opiam suppleat : ut et il
ferre mopia nescit.si multa sibi subtralit occasionẽ contͣ se inpa¬
cientie exquirit: prius nãq pp̃arandꝰ ẽ pacientie animꝰ et tuc̃
aut multa sũt. aut cũcta largienda. nedũ minus equanunit᷑ in¬
opia irriẽs fert᷑ et p̃misse largitatid merces ꝑeat. et ad huc mente
ꝯferre aliquid paruũ debent: Nudiant qd siptũ est: Omni petõ¬
tr te rribue: Ne saltĩ aliquid p̃beant quibꝰ omio ꝯferre ml de¬

Expanded text:
 voca pauperes, debiles, claudos, caecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius co tuo: Vade, et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu nt, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes, ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius quippe praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd ꝑ ꝓpħam dñs t̾darguit dicens. Cã ieiunarais et plangen¬
tis in quinto et in septimo mense ꝑ hos septuaginta annos.
nũgiud ieiimũ ieuinastis mͦ: Et cũ cõmeditĩs et bibitis. nũ¬
quid non uobisinetipĩs comeditis ⁊ uobisietipĩs bibitis: Mõ
enĩ deo s sibi quisq ieiuinat. si ca que uentri ad tempꝰ sub¬
trahit. nõ in opibꝰ tribuit s neutri postiod̾ offerenda cu¬
stodit. Itaq ne aut illos appetitꝰ gule amentis statu deiciat
aut istos affłicta caro ex elacione subplantet. Audiant illi

Expanded text:
etam Dominus redarguit, dicens: Cum jejunaretis, et plangeretis in quinto, et in septimo mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis comeditis et vobis metipsis bibitis ? Non enimDeo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non egenis tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi
Abbreviated transcription (Latin):
amibiũt uł optinere ciũcta que ambierint possunt. audiant
qd siriptũ est Quid ꝑdest homini si totũ mũdũ lucietur:
anime uͦ sue detrimẽtũ faciat: Nc si aꝑte ueritas dicat: Quid¬

Expanded text:
ambiunt, vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant ambiunt, vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat
Abbreviated transcription (Latin):
mictꝰ guippe ex illis caperet. si eas bene spargere nõ amando
boluisset. Qrui uero eas diligendo retinet. hit utiq sine fruc¬
tu decelinquet: sũ r̾pleri cũctis simul opib I mardescũt: audi¬
ant qd rp̾tũ est: Qui festinat ditai. nõ erit nͥinocens pro¬
fecto t qui augere opes ambit uitare peitatũ negligit. et mo¬
te auiũ captius᷑. cũ escam c̃̾tenaꝵ reꝵ auidus conspicit: quo strã¬
gulet᷑ pectati saqueo nõ agnoscit: Cũ quelib pñtis mũdi lucra
desiderãt. ⁊ que de futuro dampna paciũt᷑ ignorant. audiatit
as sriptũ est: Hereditas ad quã fostinat in pn̾cipio. ĩnoiuis¬
amo senedictione carebit: Ex hac quippe rita mitiũ ducim ꝰut
ad benedictionis sorte in nouissimo uemam I. Qui itaq in pnͥ¬
apio geredicari fetiant: sorte sibi in nouissimo benedictionis
ampurant. quia dũ ꝑ auaricie nequiciã hic multipilicaiꝰ appe¬
tunt: illic ab etno patrimonio exheredes fuuĩt: Cum plurima

Expanded text:
quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset. Qui vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens ; profecto enim qui augere opes ambit, vitare peccatum negligit; et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. 66 Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, et ea quae de futuro damna patientur, ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus: qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant; quia dum per avaritiae nequitiam hic multiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Cum vel plurima
Abbreviated transcription (Latin):
pta largiũt᷑. ꝯstitutos se esse ꝯsiderant: ne quaquã eoꝵ m̃tes
cumor subleuet.s timor p̃rnat: Unde ⁊ necesse est ut sollici¬
te ꝑpendant ne cõmissa indigne distribuant: ne quedã quibꝰ
nulla. ne nulla quib quedã. ne multa quib pauca᷑ ne pau¬
ca p̃beant quib ĩpende̾ multa debuerũt. ne p̃cipitacione ho
qd rribuunt mutisitꝰ spargũt: ne tarditate petẽtes ngire ena¬
cient. ne r̾cipiende hic gr̃e intẽtio surrepat. ne dacionis eu¬
men laudis transitorie appeticio extinguat. ne oblatũ muna
tõiũcta tristicia obsideat: ne in bene obłato munere animꝰ płꝰ
quã decet hylaresiat. ne sibi quicꝙͣ cũ totũ recte impleuerit
tribuant᷑ et simul oĩa postquã pegerint perdant: Me em̃ sibi
uirtute sue liberasitatiꝰ deputent: Nudiant qd scriptũ est Si
quis ãminsirat tãqm e uirtute qͣ ãministeat deus. Ille

Expanded text:
pta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes pta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis administrat, tanq
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit qui ad huc et aliena inꝑe ꝯtendũt: Ammonẽ¬
di nãq sũt qui iã sua misericordit᷑ tribuũt ne cogitacione
tumida suꝑ eos se quibꝰ t̾rena larguĩt᷑ extollant: ne idcirco
se meliores estiment. qr ꝯtineri ꝑ se ceteros uident: Nã t̾re¬
ne dñs domꝰ famuloꝵ ordines inimisteriaq disꝑciens. hos ut
regant illos uͦ statuit. ut ab aliis r̾gant᷑: istos iubet ut neces¬
saria ceteris̾ p̃b̾eant.illos ut accepta ab aliis sumant: Et tam̃
plerũq offendũt qui r̾gunt et m patris familias grã ꝑma¬
nent qͥ rgũt᷑. Iram merent᷑ qui dispensatores sunt. sine of¬
fensione ꝑdurant. qui ex aliena dispensacione subsistut: sm¬
monendi sũt iggit᷑ qui iã que possident misericordit cribiut.
ut a celesti duo dispensatotes se positos subsidioꝵ tẽpaliũ agno¬
scant: et tanto humisit p̃beant: quanto et alieña esse intel¬
ligunt que dispensant. Cũq in illoꝵ ministerio. quibꝰ acte¬

Expanded text:
adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus acce
Abbreviated transcription (Latin):
stragit: quia dũ saciẽtate uent̾ extendit acuser libidinuis ex¬
Rogiracione t nigliuue suꝑ humana corda doninatis qr
ai deditos luxuria sequit ꝓpheta testat᷑ qui dũ aꝑte mar¬
pas octulta demĩtiat dicens pprinceps cognoꝵ destripoit
ruros ism porincepo nãq cocoꝵ uent suti niãgna¬
cura obsequiũ li cocis impendit᷑. ut ipse delectabilitꝰ cibis im¬
pleat  muti aũt iecłm uirtutes sũt amime ad desideriu suꝑ¬
nepãtis cleuate. Equoꝵ igit pn̾ceps muros iecl̃ detam¬

Expanded text:
pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis exCogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur, qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum destruxit muros cura obsequium a coquis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae, ad desiderium supernae pacis elevatae.
Abbreviated transcription (Latin):
m stienta aũt absimẽtiã. ꝑtotinꝰ uigilant adiũgeret dicẽs:
m abstinẽtia aũt pacienciã Deesse quippe abstinentibꝰ pa¬
cienciã pudit. que eis ut ad esset ãmonuit: Rursũ n cogi¬
tationes absrinenciũ nõnĩquã suꝑbie culpa transfigeret.
paulꝰ minime dixisset: Qui non mãducat mãducantem
nõ iudicet: Qui rursus ad alios loguens dũ de abstinencie
uirtute glorianciũ p̃cepta ꝑstringeret adiũxit: Que sunt
racionẽ quide habentia sapiencie insuꝑsticionẽ ⁊ humilita

Expanded text:
 scientia autem abstinentiam , protinus vigilanter adjungeret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem quid
Abbreviated transcription (Latin):
constringit᷑. infime cupiditatis fame sauciat᷑: ut quo se ꝑ
disciplinã ligare dissimulat eo se esuriens ꝑ uoluptatũ de¬
sidetia spargat: Ihuc ab eod̾e̾m rursꝰ salomone stribit᷑ In
desideriis ẽ om̃is ociosus: Hinc ip̃a ueritate p̃dicante. Uno
quidẽ exeũte spũ mũda domus dr : s multiplicius redeũte
du uatat occupat pplerũq piger dũ neçessaria agere ne¬
gligit. quedã sibi difficilia obponit quedã iiͦ ineautei formi¬
dat᷑. Et dũ quat iuenit qd̃ uosut iuste metuat esteniore ad
enocio quasi non uiuste corpescat. Cui recte ꝑsalomonẽ dr¬
⁊ propt frigus piger arare noluit mẽdicabre ergo. pate põt
babre e poropiꝰ frigo quippe piger nõ arato dũ desidie tor¬
pore constrictus agere que debet bona ꝯsiderote e dissinu¬
rat poropt fugus piger nõ arat. Sũ parua exadũso ema¬
la menut et oꝑari menutna p̃termittit: Bene aũt dicitau

Expanded text:
constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aest . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Liter amonendi sunt pigri: atq alit̾ p̾cipites: xxxix¬
Illi namq suadendi sunt. ne agenda bona dũ differt
amittant. Isti uero ãmoriẽdi sunt. nedũ bonoꝵ tempꝰ in¬
caute festinado p̃uemũt. eoꝵ merita imitent᷑. Pigris ita¬
q intimandi est qd sepe dũ oportune agere que pͥossum q
nolumꝰ. paulo post cũ uolumꝰ. nõ ualemꝰ Ipsa quippe¬
mẽtis desidia dũ congruo feruore non accendit᷑. a bonotũ
desiderio fungitꝗ cõualescente furtim tepore matat᷑ unde
apte ꝑ salonionẽ dicit: pigredo inmnietit soporem. Piger
enĩ recte senciendo quasi uigilat. quãuis nil oꝑando tor¬
pescat. G pigredo sopore iniittere dr᷑. quia paulisꝑ eciã
recte senciendi iugilancia amittit᷑. dũ a bene oꝑandi studio
cessat: Ubi recte subĩgit᷑. Et anima dissoluta esuriet Nã
quia se ad suꝑiora stringendo nõ dirigit. neglectã se infe¬
riꝰ ꝑ desideriã expandit᷑. et dũ scudioꝵ sublimiũ iugore nõ

Expanded text:
liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippementis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non
Abbreviated transcription (Latin):
Luter ãmgnendi sũt qui flagella metuũt et ꝓpterea
innocent uiuũt. atq alit̾ ãmonendi sunt qui sic in
iĩquitate durauer̃t. ut neq ꝑ flagella corrigant᷑. DDicend̃
uamq est flagella timentibꝰ ut et bona temporalia ne¬
quaquã ꝓmagno desiderent. que adesse etiã prauis iudent.
et mala pñcia nequaꝙͣ resut intolerabilia fugiant. quibꝰ hic
plerũꝙ eciã bonos affici nõ ignorat. Amm̃onẽdi sũt ut si ma¬
lis ueratit carere desiderant: eterna ꝑ hocrestant. suppłicia. ne¬

Expanded text:
liter admonendi sunt qui flagella metuunt, 52 et propterea innocenter vivunt; atque aliter admonendi sunt, qui sic in iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
dmitttꝰ et enguã influxũ eloquii esapate euo contra
pmboia ecia parte. iteꝵ dicit Aqua ꝓfunda. uerba exore
uiti Qui ergo dimictit aguã. caput ẽiurgioꝵ qr qui li¬
gua non fr̾enat. concordiã dissipat: Unde eduiso scpͥtũ e
Qui mponit stulto silenciũ. mas mitigat. Quia aut̃ multi¬

Expanded text:
uam in fluxa eloquii relaxare. Quo contra in bonam partem dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat, unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quid prodest
Abbreviated transcription (Latin):
moderata locutione non parcit᷑: Hinc iacobꝰ dicit: Si quis pu¬
tat se rligiosu esse nõ rertenas linguã suã s sedutens cor su¬
um: huiq uana ẽ religio. Hint rursus ait Git omis homo
uelox ad audiendũ. tardus aũt ad loguend̃: Inic iterũ
singue iim definiens adiũgit: in quietũ malũ plenũ ue¬
neño mortifero. huit ꝑ semetipsam nos uecitas ãmonet

Expanded text:
dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuidere qd facit gressus tendit. oculos claudit. ꝑgendo iter
conficit s p̃uidendo sibimet ipĩ nõ antecedit Atq id circo cici¬
us corruit. quia quo pede oꝑis ponere debeat. ꝑ palpebram
consilii nõ adtendit¬

Expanded text:
praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ nͥ malignoꝵ spũum tẽptatio expͥiit ⁊ et quid per
nubes que mouent a uento. n̾ adusitates pͣuoꝵ gomnnã de¬
signant: Auentis uidelicet inpestũt ᷑ nubes. quia in mũdoꝵ
spuu affłatu p̃i excirant᷑ homines Qui ergo obseruate
bentũ non seminat. et qui ꝯsiderat nubes muĩquã metet
qua quisquis temptacione malignoꝵ spũum. quisqͥd puo
rũ hominũ ꝑsecucionẽ metuit. neqrͣnũt gna boni oꝑis semi¬
nat neq tunt mampulos stẽ u̾cributionis secat: At cont᷑ͣ
et sepe in malis corruũt dũ bona minime discernũt. Cr
ne quaquã que quando agant inspiciũt.s plerũq acta quia
ita non debuerũt agere recognoscunt: Quibꝰ subauditor
specie recte apud salomonẽ dicit᷑ soiłi sine ꝯsilio nicħ frici¬
ab: et pꝰ factũ non peniteber: Et rursũ: ppalpebre tue p̃ce¬
dant gressus tuos: palpebre quippe g̾rsus p̃cedũt: cũ oꝑacio¬
ne nr̃a consilia recta p̃ueniũt. Qui enĩ negligit ꝯsiderãdo

Expanded text:
per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem maligrum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra,pervertunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando
Abbreviated transcription (Latin):
et de alienis actibꝰ nõ p̃sumant. ne bona laudent et agere
reusent: Erauiꝰ quippe extrema ulcione feriendi sunt. qb̃ꝯ
placuit qd̃ imitari noluerũt:Ammonẽdi sunt muidi. ut¬

Expanded text:
et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari noluerunt. CAPUT XLIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ãmonendi sunt beniuoli: atq alit inuidi Ammo¬
nendi namq sunt beniuoli. ut sit alienis bonis gau¬
deant quatenꝯ habere et ꝓpia ꝯcupiscant. Sic ꝓximoꝵ facta
diligendo laudant. ut eniã imitãdo multiplitent. ne si in gͦ
pñtis uite stadio ad certanẽ alienũ deuoti fautores. s pigri sp¬
ectatores assistant et post certamen sine brauio r̾maneant.
qͦ nũt in certamine nõ laborant. et tũc eoꝵ paliras afflicti
rspiciant. in quoꝵ nũc laboribꝰ ociosi ꝑdurant: ualde qͥppe¬
peccamꝰ si aliena bene gesta ñ diligimꝰ. ẜ nil mercedis agi
que laudãtes aꝓpbant. sic eis u̾tutũ sc̃ĩtas. sicue scuiltis spectato¬
ris ꝗ ludicraꝵ arciũ uanitas placet. Illi namq aurigaꝵ ac
istrionũ gesta fauoribꝰ efferũt. nec tamen tales esse deside¬
rant quales illos conspiciũt esse quos laudant: mirant᷑ eos
placita ferisse. s tamen similit deuitant placere: Dicendũ i

Expanded text:
liter admonendi benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis gaudeant, quatenus habere propria cdiligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimquae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum es
Abbreviated transcription (Latin):
uita carniũ sanitas cordis: quia si mẽtis innocencia cu¬
stodit᷑. etiã si qua foris in firma sunt quandoq roborant᷑.
Et recte illic subdit᷑. puiredo ossiũ inuidia. quia ꝑ liuoris
cia uident᷑: Ossa quippe ꝑ iuidia putrescere ẽ. quedã etã
robusta deperire

Expanded text:
vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia cuvita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: putredo ossuum invidia, quia per livoris cta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire
Abbreviated transcription (Latin):
puenisset ad extinguendam uitã: Uñ striptũ est: Et e̾spȩxit do¬
minꝰ ad̾ abes et ad munera eiꝰ.ad cam uero et admunem illiꝯ
non r̾spexit: Iratusq est cham rehement̾. et concidit uultus
eius: liuor itaq sacrificii. fr̃ĩcidiĩ seminariũ fuit: nam que
meliore se esse doluit. ne ut cũq esset amputauit: Dicendũ ẽ
inuidis. quia dũ se ista intrinsetus peste ꝯsumũt.etiã quicq̾d
inse aliud boni habete uident interimũt: uñ sc̃ptũ est : uita
carnũ sanitas cordis. putredo ossiũ iniudia Quid em̃i ꝑ carnes
nisi infirma quedã ac tenera. Et quid ꝑ ossa. nͥ forcia acta
signant᷑ et plerũq ꝯtingit. ut quida cũ cordis innotencia ĩ
nõ nullis suis actibꝰ infirmi uideant᷑. Quidã u iam queda
añ humanos oculos robusta exercoant. S tamen erga alioꝵ
bona nitus iuidie pestilencia tabestunt: Bene ergo dicit᷑

Expanded text:
pervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dopervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus; ad Cain vero et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossuum invidia. Quid enim per carnem nisi infirma quędam ac tenera et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ipã igit corpis posicione accipimꝰ.quid in actione seruemiq
Ilimis itaq turpe est. nõ imitari qđ sumꝰ nt̃a sunt noniꝵ
que et si imitari non possumꝰ amamꝰ maliis. et amãciũ siuĩt
queq amãt᷑ in nob̃ Ihinc go pensent inuidi. caritas qnͣte uirtu¬
tis est. que alieni laboris oꝑa nr̃a smne labore facit Ddicendũ
itaq est inuidis. quia dũ se aliuore minime custodiũt. manti¬
quã uersuti hostis nequitiã demergũt᷑. ⁊De ilło nãq stͥpͥtũ i est
Pnuidia aut̃ dyaboli.mors intrauit in orbe tr̾aꝵ: quia emĩ ipẽ
celum ꝑdidit. condito hoc homini inuid̾it. et addãpnacionẽ suã
ꝑditꝰ.ad huc alios ꝑdendo cumulauit: Ammonẽdi sũt muid̾i ut
cognoscant quantis lapsib succrestentis ruine subiaceant. qr
dũ liuorem a corde non ꝓitũt ad aꝑtas opum nequitias deuol¬
uũt nnisi enim tam inuidisset accẽptam fr̃ĩs hostiã.mninime

Expanded text:
e accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime
Abbreviated transcription (Latin):
cxultacione contabescũt. quãte infelicitatis sumt qui meliora¬
cione ꝓximi detiores fiuĩt. dũq augniẽta aliene ꝓsperitat
aspiciũt. apud semetipõs anxie afflicti cordis sui peste mori¬
unt᷑ Quid istis infeliciꝰ. quos dũ ꝯspecta felicitas afficit pe¬
na nequiores reddit : alioꝵ u̾o bona que habere nõ possunt.
si diligerent. sua fecissent. Bic quippe sunt uniusi ꝯsistẽtes ĩ
fide. sic̃ multa mẽbra uno ꝯtinent in corꝑe. Que ꝑ officium
quide diusa sunt. sed quo sibi uicissim congruũt unũ fiunt
Unde fit ut pes perocilũ uideat. et ꝑ pedes oculi gradiant: ori
auditꝰ auriũ seruiat et ad usum suũ auribꝰ oris lingua cõ¬
currat. suffraget᷑ inanib uent̾. uentri oꝑent᷑ manus: In.¬

Expanded text:
 qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In
Abbreviated transcription (Latin):
ras. et suꝑ omẽs angulos excelsos: Quid enĩ ꝑ ciuitates mu¬
itas exprimit᷑. nisi suspecte mentẽs et fallaa semꝑ defersio¬
ne araimdate: que quociens eaꝵ culpa corripit᷑: ueritatis ad se
iacula non admictũt. Et quidꝰ ꝑ excelsos angulos. duplex qrpe
semp est in angul paries. ñ in pura corda signant᷑ que dum
ueritatis simplicitate fugiũt ad semetip̃a quodãmͦ duplicita¬
tis puersitate replicant᷑. et qd ẽ deteriꝰ aput cogitationes su

Expanded text:
tas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates mutas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae? Quae quoties earum culpa corrigitur, veritatis ad se jacula non admittunt. Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? Quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad seipsa quodammodo duplicitatis perversitate replic
Abbreviated transcription (Latin):
curitatis est. simplicitas actionis Audiant qd̾ sapients ore
dicit᷑: spũs sanctꝰ discipline effugiet fictũ Rudĩat ꝙ sĩptu
sermocinari est. ꝑ illustracione sue p̃sencie humnanis mẽtibꝰ
arch̃ana r̾uela̾e: Cũ simplicibꝰ igi sermotinari dr:. qr de supn
misteriis illoꝵ mẽtes tadio sue usitacionis illuminat. quos
nulla umbra duplicitatis obsturat: Et aũt spẽale dupliciũ ma¬
lũ: quia dũ ꝑuersa et duplici accione ceteros fallunt. quasi p¬
stancius ceteris p̾dentes se esse glant᷑. Et quia distenctioner re¬
tribucionis non ꝯsiderant de dampnis sius miseri exultant:
Audiant aut quã suꝑ illos ꝓpheta sofonias ium diuine amĩ-¬
adu̾sionis intendat dicens: Ecte dies diũ uenit magnꝰ et hor¬
ribilis. dies ire. dies illa. dies tenebiaꝵ et caliginis̾. dies nebu¬
le et curbinis. dies tube et clangor/ suꝑ omnẽs ciuitates muni¬

Expanded text:
curitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore curitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dicitur: Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum . Audiant quod Scriptur. Deo enim sermocinari est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Dliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates muni
Abbreviated transcription (Latin):
hendũt᷑: Caput eñ ericii cernit᷑. quia q micio ad culpam
peccator accesserit uidet᷑: pedes ericii cõspicũt᷑. quia quib ꝯ
restigiis nequitia sit ꝑpetrata ꝯgnoscit. et tamen adductis
repente excusacionibꝰͥ inpura mens introrsus pedes colligit.
quia cũcta iiquitatis sue uestigia abscond̾it Caput subtrahit.
quia miris defensionibꝰ nec ichoasse se malũ aliquit os¬
tendit: et quasi spera in manu tenentis remanet. quia¬
is qui corripit cũta que iam cognouerat subito am̃ittẽs
inuolutũ intra conscienciã pectatorem tenet. et qui totũ iã
xphendendo iuderat. tergiu̾saciorie pͣue defensionis illiisus.
totũ parit ignorat: Foueã ergo ericius habet in repbis. qͥr
maliciose mẽtis duplicitas sese intra secolligens abscondit in
teneb defensionis: Audiant inpuri qd sẽpͥtũ est ÷ Qui am¬
bulat simplicitꝰ. ambulat ꝯfident: ffiducia quippe magoie se¬

Expanded text:
henduntur: caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam henduntur: caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet; qui qui corripit cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet. Et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis inclusus totum pariter ignorat. Foveam ergo ericius habet in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese inter se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae se
Abbreviated transcription (Latin):
labore poterãt ut pectent laborent ÷ cũq uiuere simplicit᷑ ren¬
nũt. laboribꝰ exigũt. ut moriant᷑: Ilam plerũq in tulpa de¬
p̃hensi. dũ quales sint cognosci refugiũt.sese subfallacie uela¬
mine abscõdũt: ut hoc qd peitant qd̃q iã aꝑte cernit᷑ excusa¬
re moliuĩt: ĩta ut sepe is qui eoꝵ culpas torripe studet asꝑse
falsitatis nebulis seductꝰ pene amisisse se uideat qd de eis iã
certũ teneb̾at: Unde recte sub uide spetie ꝑ ꝓphã contra pet̾
riciuis: Ericii quippe nonnie ĩpicre mẽtis seseq callid̾e desen¬
dentis duplicitas designa. quia uideliq ericius tũ dephendit.
eiꝰ et caput cerinit. et pedeat᷑ uident : et corpꝰ om̃e conspi¬
cit O mox ut app̾hensus fuerit. semetipsũ in sperã colli¬
git. pedes introrsus subtrahit. caput abscondit. et mera tenẽ¬
tis manus totũ simul amittit᷑ qd totũ simul ante uidebat:
Gic nimiꝵ sic inpure m̃tes sunt: cum in sius excessiba ꝯpre¬

Expanded text:
vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur: nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaci velamine abscondunt: et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus pene amisisse videat, quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam ricius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur. Ericius namque cum apprehenditur, ejus et caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in spgit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum sic impurae mentes sunt cum in suis excessibus compre
Abbreviated transcription (Latin):
rellectꝰ studio ex simplicitate torpescãt:At contra ãmonend̾i
sũt impuri ut quã g̃ius sit quẽ cũ culpa sustinent.duplicitatis
labor agnoscant: dum eñ dephendi metuũt. semꝑ imꝓbas de¬
fensiones querunt. semꝑ pauidis suspicionibꝰ agitant᷑. nich̃
aũt ad defendẽdũ ẽ puritate tucius. nil addicend̃ uitate faciliꝰ¬
illam dũ fallacitate suã tueri cogit᷑. duro tor labore fatigat᷑.
Iinc nãq st̾ͥptũ est: labor labioꝵ ipõꝵ operiet eos Quienim
nũc implet. tũt operit. quia ciuiꝰ nũc animũ ꝑ blandã in q̾etu¬
dine exerit. tunc ꝑ asperã retribucionẽ p̃mit: Hinc ꝑ peremi

Expanded text:
tellectus studio ex simplicitate torpescant. CAP. LItellectus studio ex simplicitate torpescant. CAP. LIsunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam re
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ semꝑ nõ rera dicente falsitas losit. ita nõnũquã qui¬
busdã audita uera notuerũt: Unde corã discipul oñs lo¬
cutionẽ suã silencio tempetans ait: Multa habeo nobis di¬
cere. ẜ nũt non potestis illa porta̾e: Ammonẽdi sunt igi¬
tur simplices: ut sicut fallaciã semꝑ utilit uitant ita mn̾ta¬
tem semꝑ utilitere ꝓferant. Amiionẽdi sũt ut simplicita¬
ns bono prudẽciã adiũgant. quatenꝰ sic securitate de simpli¬
aitate possideant. ut ctũspectionẽ prudencie nõ ãmetant hĩc
namq ꝑ doctore genciũ dicit: uolo uos sapiẽtes eẽ i bono.¬
simplices aũt in malo: Ihinc electos suos ꝑ semetipsam ueritas
ãmonet dicens. Estote prudentes sic serpentes et simplices sit̃
colũbe. quia uidelicet in electoꝵ cordibꝰ deb et simplicitatẽ co-¬
lube ascucia serpẽtis acuere. et serpentis astuciã colub̾e simplici¬
tas temꝑare. quatenꝰ nec seducti ꝑ p̾denciã calleant. nec abĩ¬

Expanded text:
nunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes eemetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare; quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab in
Abbreviated transcription (Latin):
liqui uocant/ ideo a gretis tale nomẽ accepit qd lignierꝰ feut
boris pomo sucꝰ exp̃ssus acacia grece or᷑ Ił siliqua ẽ genq¬
leguiminis follibꝰ maximũ et sonoꝵ. ẜ gͣnoꝵ pancitate steri¬
le et pene uacuũ Giliqua ut ambrosiꝰ dicit ẽ humillimũ ge¬
nus ligni nascens in lictoribꝰ maris. gn̾a ꝯtinens in follicuł¬

Expanded text:
liquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eiboris pomo sucus expressus acacia a Graecis dicitur. leguminis, follibus maximum et sonorum, sed granorum paucitate sterile, et pene vacuunus ligni, nascens in littoribus maris, continens follicu
Abbreviated transcription (Latin):
hieronimꝰ ad nepocianũ ait Sicera hebreo sermone om̃is po¬
cio nũcupat᷑ que ⁊ mebriae̾ põt. siue illa que feriñto confi¬
cit᷑ siue pomoꝵ suco aut faui decoquũt. in dultẽ ⁊ barbarã
pocione aut paliaꝵ sructꝰ. exp̾mũt᷑ in liquores. coctisq seu¬
gib aqua pinguior colorat᷑ Pugillares manuale tabulam .i.

Expanded text:
eram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua
Abbreviated transcription (Latin):
lege uictume figurabant. pacificant᷑ telestia cũ t̾restribꝰ. et ter¬
restria cũ celestibꝰ. Qm̃i sicut idem apłꝰ dicit in ip̃o ꝯplacuit
omiẽ plenitudine inh̃abitare. et ꝑ eũ r̾conciliari omnia ĩ

Expanded text:
Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terLege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus. Quoniam sicut idem apostolus dicit, In ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per
Abbreviated transcription (Latin):
xpuĩs. d ideo etiã ꝑangeł fit quicquid hominũ ꝑ eiꝰ mor¬
te r̾dimit᷑ et libetat᷑ a malo: qm̃ cũ eis quodam modo redit
in gͣtiã post imimiticias. quas int̾ homines et sanctos peccata
fecerũt. et ex ipsa hominũ redempcione. ruine illiꝰ ange¬
lice det̾menta r̾parant᷑. Et utiq nouerũt angeli sancti doc¬
ti dedeo. cuiq ueritat eterna damporacione ꝯtemplacione
beati sũt: quantos in numeri supplem̃tũ. de gne̾ humano
integritas illiꝰ ciuitatis expeltet ꝓpropt hoc ait apłꝰ instau¬
rari omnia in xp̃o que in celis sunt. et que in terris . in ipso
Instaurant᷑ quippe que in celis sunt: cum id qđ inde in au¬
gelis lapsum est ex hominibꝰ reddit᷑. Instaurant᷑ que in t̾r¬
sũt: cũ ip̃i homines qui p̃destinati sũt in eternã iutã. a
corrupcionis uetustate renouant:⁊ac si ꝑ illud singulare sa¬
crificili in quo mediator est immolatꝰ ꝙ unũ multe in

Expanded text:
us. Sed ideo etiam pro Angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerulicae damnum reparatur; et utique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autnati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in
Abbreviated transcription (Latin):
nepoluat᷑: et tamen actiua quoq peteata. queaũs corde ore
ope. comissa muenerit tollit. Hac ergo accepta magna indulge¬
cra inde icipit hominis t̾nguacio : in qua soluit᷑ om̃ĩs reatꝰ
et ingeneratꝰ et additꝰ. Ipã eciã pita cetera iam racione utẽ
tis etatis quãtalibet polleat fecũditate iusticie sine peccato¬
tĩ remissione non agit᷑ qm̃ silii dei quã diu mortalicere
uuiunt. cũ morte ꝯfligũt. et qmus de illis sit ueratit᷑ dictũ

Expanded text:
detrahatur; et tamen activa quoque peccata, quaecumque corde, ore, opere commissa invenerit, tollit: hac ergo excepta magna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus et additus; ipsa etiatis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei, quandiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dic
Abbreviated transcription (Latin):
hunianis motibꝰ deficiant ad seipsos.: et ideo pectent. Int̾ ẽ aũt
quantũ. Neq em̃ quia pͨcatũ ẽ omne crimen. ideo crimen

Expanded text:
humanis motibus deficiant ad se ipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum: neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo crimen
Abbreviated transcription (Latin):
lͣ est in religione piallũ: uł cũ se bonũ fingeris ea facit suꝰ
dict que bonis augelis ꝯgruunt eciã si credat᷑ bonꝰ nõ est
crror xpiãne fidei ꝑiculosꝰ aut morbidꝰ. Cum uero ꝑ hec
aliena ad sua incipit ducere: tũc eũ dinoscere nec ire post
cum magna et netessaria rigilãcia ẽ. Oz quotꝰ quisq ho¬
minũ ydoneus est om̃es mortiferos dolos eiꝰ euadere: n re¬
gat atq tueat᷑ deus : Et ipsa huiꝰ rei difficultas ad hoc ẽ uti¬
lis. ne sit spes sibi quisq aut homo alter alteri s deus sui
om̃is ꝰ Io em̃ nob̾ pociꝰ expedire ꝓrsꝰ pioꝵ ambigit uenio.

Expanded text:
lum est in religlum est in religangelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus piorum ambigit nemo.