comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. qđ uice nominis ponit᷑.
ne fastidiũ faciat nomen istud dum ite¬
ratur. Nam cũ dicimꝰ uirgilius scripsit
bucolica. addimꝰ ꝓnomen. ipse scripsit
georgica: sicq uarietas significationis.
& fastidiũ tollit & ornatũ inducit. Pro¬
nomina aut finita sunt aut infinita.
Finita ꝓnomina dicta eo qđ diffiniunt
certã ꝑsonam. ut ego. me enĩ intelligis stati.
Infinita dicuntur. quia nͦ st̃ certȩ ꝑsonȩ.
quȩ. qđ. Mmꝰ quã finita appellant᷑. quia
cõmemorationẽ faciunt notȩ ꝑsonę. ur
ipse.iste. Certũ est enim de quo dicitur.
Possessiua dicuntur. eo qđ nos aliquid
possidere ostendunt. nam cũ dico meus.
tuus. diffinio aliquid meũ esse. uel tuu
Relatiua dicunt᷑. quia ad interrogationẽ
referuntur. ut quis est. respondet᷑ is est.
Demonstratiua dicuntur: eo qđ habent de¬
monstrantis significationẽ. Aliquẽ enĩ
prȩsentẽ his demonstramꝰ. ut hic hȩc hoc.
quȩ tria & articuli nominant᷑. Articuli

Expanded text:
dictum, quia pro vice nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam personam, ut 'ego'; me enim statim intelligis. Infinita dicuntur, quia non sunt certae personae. quae, quod. Minus quam finita appellantur, quia commemorationem faciunt notae personae, ut ipse, iste, certum est enim de quo dicitur. 18 3. Possessiva vocantur, eo quod nos aliquid possidere ostendunt; nam dum dico meus, tuus, definio aliquid meum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogationem referuntur, ut quis est? respondetur, is est. Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut hic, haec, hoc, quae tria et articuli nominantur. 4. Articuli
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas. ut nullo humore corrumpatur
nulla uetustate uincatur. Extinctus enĩ
tantũ incorruptibilit᷑ durat. ut hi qui
limites fingunt eos infossos terra subster¬
nant. & lapides desuꝑ signent ad conuin¬
cendam litigationẽ post quantalibet

Expanded text:
firmitas ut nullo humore conrumpatur, firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet
Abbreviated transcription (Latin):
usum. nam sepe uri ꝓdest. pestilentiȩ qͦ
xiliari certũ est. In oꝑe qͦ aliud gignit
primis ignib. aliud scdis. aliud terciis.
habet qͦ & aliam in se diuersitatẽ ignis.
nam aliꝰ est qui usui humano. aliꝰ qui¬
in iudicio apparet diuino. siue qͥ de cȩlo
fulmen astringit. siue qui de t̾ra ꝑ uer¬
tices montiũ eructat. Ignis autẽ dictus
qđ nichil gigni potest ex eo. ẽ enĩ inuio¬
labile elementũ absumens cuncta quȩ
rapit. Fabrica duab reb constat. uentis
& flamma: flamina uͦ ꝓprie fornacis ẽ
dicta. qđ flatu follium excitet᷑. fornax
uͦ ab igne uocata. fos enĩ ignis ẽ. Caminꝰ
Fauilla est deserta igne scintilla. Pruna
est quãdiu ardet. cum autẽ extincta
fuerit. carbo nominat᷑. pruna autem a
purendo dicta est. carbo uͦ qđ flamma
caret. qui dum int̾isse creditur. maioris
sit uirtutis. nam iterũ incensus. fortiori
luce calescit. curꝰ tanta est etiã sine igne

Expanded text:
usum. Nam saepe uri prodest. Pestilentiae quoqusum. Nam saepe uri prodest. Pestilentiae quoqxiliari certum est. In opere quoque aliud gignitur primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. 4. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis. Nam alius est ignis qui usui humano, alius qui judicio paret divino, sive qui de Coelo fulmen astringit, sive qui de terra per vertices montium eructat. 5. Ignis autem dictus, quod nihil gigni potest ex eo. Est enim inviolabile elementum, absumens cuncta quae rapit. Fabrica duabus rebus constat: ventis, et flammis. Flamma vero proprie fornacis est, dicta quod flatu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata, fos enim ignis est. Caminua caumate. Favilla est deserta igne scintilla. Pruna est quamdiu ardet, cum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est. Carbo vero quod flamma caret, qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis: nam iterum incensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
do ferro impositũ nom̃ habet. hinc
diriuatũ nom̃ est. ad alias artiũ materi¬
as fabros. uł fabricas dicere. s cũ adiecti¬
one ut faber lignariꝰ. & reliqua. ꝓpt̾ oꝑis
scilicet firmitatẽ. In fabroꝵ autẽ fornace.
gentles uulcanũ auctorẽ dicunt. siguralit᷑
puulcanũ ignẽ significantes. sine qͦ nullũ
metalli genꝰ fundi extendiq potest. ni¬
chil enĩ est pene. qđ igne non efficiatur.
Auibi enĩ uitrũ. alibi argentũ. alibi plumbuĩ.
alibi mineũ. alibi pigmenta. alibi medi¬
camenta efficit. Igne lapides in ere soluun¬
tur. igne ferrũ gignitur. ac domat᷑. igne
aurũ ꝑficitur. igne cremato lapide ce¬
menta. & parietes ligant᷑. Lapides nigros
ignis coquendo candificat. ligna candida
urendo offuscat. carbones expruna ful¬
gida nigros facit de lignis duris fragiles
de putribilib imputribiles reddit. stricta
soluit. soluta restringit. dura mollit. mol¬
lia dura reddit. habet & medicaminis

Expanded text:
do ferro impositum nomen habet. Hinc derivatum est nomen ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere, sed cum adjectione, ut faber lignarius, et reliqua propter operis, silicet, firmitatem. 2. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt figuraliter, per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi, extendique potest. Nihil est enim pene, quod igne non efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi minium, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit. Igne lapides in aera solvuntur, igne ferrum gignitur, ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. 3. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo offuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit; de lignis duris fragiles, de putrilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis
Abbreviated transcription (Latin):
ERUN
rusticarum
scribendi
sollertiam
apud grecos
primꝰ esiodus
boetius hu¬
manis studiis
contulit. de¬
inde democri¬
kartaginen¬
sis inuigrati
octo uo
plexus est Primũ ad aratrum boues
iunxisse ferunt. quendã priuatũ homi¬
nem & fulminatã nomine homugirum
quidã autẽ osirim dicunt esse huiꝰ artis
inuentorẽ. quidã triptolemũ. & hic
questio est quomͦ prima ceres ferro in
grecia uertere terrã instituit. sed ferro
qualicũq ñ specialiter uomere aut ara¬
tro. Stercorandi agri rauonẽ primus
induxit quidam nomine stercutus in
italia. cuiꝰ ara apico dedicata est romȩ.
hic plura instrum̃ta agriculturȩ reppit
primusq agros fimauit: eundẽ quidã
saturnũ putauerunt. ut maiorem illi
nobilitatem facerent hoc nomine. quo
splendide sonaret. & dignitatẽ tituli
cõpararet
I. De Cultura agror.

Expanded text:
erum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde DemocriCarthaginiensis in viginti octo voconplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. § 2 De cultura agror
Abbreviated transcription (Latin):
crateras magnas statuunt. & uina coronañ.
fi̾ebant autẽ primũ a conerionib uirgulaꝵ.
qđ se inuicem teneant. Ciati quoq sciphi.
Cimbia & ipsa poculoꝵ sunt genera. ex quib
cunbia pocula dicta sunt. ex similitudine
cimbȩ nauis. Emistis species poculi quȩ
ductim idest uno spũ bibit᷑. Bachia primũ
a bacho qđ est uinũ nominata. postea in
usus aquarios transiit. Calices & calathi
& scalȩ poculoꝵ genera antea ex ligno facta
inde & uocata. greci enĩ omne lignum cala
dicebant. Ampulla. qͣsi ampla bulla. simi¬
lis est enĩ rotunditate. bullis. que ex spumis
aquarũ frunt. atq ita inflantur uento.¬

Expanded text:
Crateras magnas statuunt, et vina coronant. Crateras magnas statuunt, et vina coronant. fiebant enim primum a connexionibus virgultorum, quod se invicem teneant. Cyathi quoque et scyphi sive cimbia et ipsa poculorucymbia pocula dicta sunt ex similitudine cymbae navis. Amystis species poculi qua ductim, id est uno spiritu, bibitur. Baccea primum a Baccho, quod est vinum, nominata, postea in usibus aquariis transiit. Calices et calathi et scalae poculorum genera, antea ex ligno facta, inde et vocata; Graeci enim omne lignum κᾶλα dicebant. Ampulla quasi ampla bulla: similis est enim rotunditate bullis quae ex spumis aquarum fiunt atque ita inflantur vento.
Abbreviated transcription (Latin):
ex seminib frumenti uario modo con¬
fecta. Celia a calefaciendo appellata est
enĩ potio ex suco tritici. ꝑ artẽ confecta
suscitatur. est enĩ ignea illa uis germinis
madefactȩ frugis ac deinde siccatur. &
post in farinã redacta. molli suco ãmisce¬
tur. quo fermentato sapor austeritatis
& calor ebrietatis adicitur. quȩ fit in
his partib hispaniȩ cuiꝰ ferax uini locꝰ
ñ est. fex dicta qđ sese uasis emergendo
affigat. Garum est liquor pisciũ salsus
qui olim conficiebatur ex pisce quẽ greci
garon uocabant. & quauis nunc ex infini¬
to genere. pisciũ fiat. nom̃ tam̃ pristinũ
retinet. a quo iniciũ sumpsit. liquam̃
dictũ eo qd soluti in salsamentũ pisci¬
culi eundem humorẽ liquant. cuiꝰ liquor
appellatur salsugo uł muria. ꝓprie
autẽ muria dicit᷑ aqua sale cõmixta
effectaq gustu in modũ maris. Sucus
dictus eo qđ ex sacco exprimatur. ut¬
asa dicta a III. De uasis escariis

Expanded text:
ex seminibus frumenti vario modo conex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dictula sunt. § 4 De vasis escariis.
Abbreviated transcription (Latin):
tum eo qđ in eo lauationẽ fieri solitũ est
infantiũ. cuiꝰ diminutiuũ labellum.
idem & alueum qdđ in eo ablutionem fieri
solitum est. Pelues uocatȩ qđ ibi pedes
lauentur. Sifon uas appellatũ. qđ aquas
sufflando fundat. Utuntur enĩ his ori¬
entales. nam ubi senserint domũ ardere.
currunt cũ sifonis plenis aqua. & extin¬
gunt incendia. s & cameras expressis
Ad supiora aquis emundant.Ui.De
dictum. Alabastrum uas unguentarium
e lapide sui generis cognominatũ. quẽ
alabastriten uocant. qui incorrupta un¬
guenta conseruat. Pixides uascula un¬
guentaria ex buxo facta. nam qd̾ nos biuũ
greci pixum uocant. Lenticula uasculũ
oleariũ ex ere uł argento factũ a liniendo
dictũ his enim reges & sacerdotes liniebant᷑
UII.De uasis coquinariis. & pistoriis.

Expanded text:
tum eo quod in eo labationem fieri solitum est tum eo quod in eo labationem fieri solitum est infantium, cuius diminutivum labellum. Idem et albeum, quod in eo ablutionem fieri solitum est. Pelves vocatae quod pedes ibi laventur. Sifon vas appellatum quod aquas sufflando fundat; utuntur enim hos in oriente. Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum sifonibus plenis aquis et extingunt incendia, sed et camaras expressis ad superiora aquis emundant. § 7 Ddictum. Alabastrum vas unguentarium e lapide sui generis cognominatum, quem alabastriten vocant, qui incorrupta unguenta conservat. Pyxides vascula unguentaria ex buxo facta; nam quod nos buxum, Graeci πύξον vocant. Lenticula vasculum olearium, ex aere aut argento factum, a liniendo dictum: his enim reges et sacerdotes liniebantur. § 8 De vasis coquinariis. Omnia vas
Abbreviated transcription (Latin):
illud. uertitur enofori fundus sententia nob̃.
flascȩ ex greco uocabulo dictȩ. hȩ ꝓrichendis
ac recondendis fialis primũ factȩ st̃. unde
& nuncupatȩ. postea in usum uini transi¬
erunt. manente greco uocabulo unde sum¬
pserunt initiũ. Lagena & situla greca no¬
mina sunt. inflexa a parte ut fierent latina.
illi enĩ lagenos. nos lagena. illi sicilȩ nos si¬
tulam aicimꝰ. Cantarus. Yaria genꝰ uasis
aquatilis ꝑ diriuationẽ uocata. ydros enĩ
greci aquã dicunt. Situla qđ sitientibus
citur uas aptũ salib. Orca est anforȩ spe¬
cies. cuiꝰ minore uocabulo urceus. dimi¬
nutiuo. urceolus ẽ: Sciphus in qͦ manꝰ
lauamus. Seriola est orcarũ ordo directꝰ.
uł uas fictile uini apud sẏriã primum
ex cogitatũ. sicut cilicises a cicilia nuncu
do aquas. uł uinũ uocatas. unde & cau¬
pones. Utres ab utero. Mulgariũ uas in
quo mulguntur pecora. idem & multrũ.
ab eo qd in eo mulgitur lac. Labrũ uoca¬

Expanded text:
 Vertitur oenophori fundus, sententia nobis. Flascae ex Graeco vocabulo dictae. Haec pro vehendis ac recondendis fialis primum factae sunt, unde et nuncupatae; postea in usum vini transierunt, manente Graeco vocabulo unde sumpserunt initium. Lagoena et Sicula Graeca nomina sunt, inflexa ex parte ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος, nos lagoena; illi Σικελή, nos Siculam dicimus. Cantharus. Hydria genus vasis aquatilis per derivationem vocata; ὑδωρ enim Graeci aquam dicunt. Situla, quod sitientibus citur vas aptum salibus. Orca est amphorae species, cujus minore vocabulo urceus, diminutivo urceolus est. Scyphus in quo manus lavamus. 6. Seriola est orcarum ordo directus, vel vas fictile vini, apud Syriam primum excogitatum, sicut cilicises a Cilicia nuncupdo aquas, vel vinupones. Utres ab utero. Mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mulgitur lac. Labrum voca
Abbreviated transcription (Latin):
fabulȩ ex lapidib reparatũ ferunt ab¬
eo ꝓpter hominũ insitã cordis duriciã
Sed & flumina cum insolitis aucta imbri¬
bus ultra consuetudinẽ uł diuturnita¬
tem uł magnitudinẽ redundant. mul¬
taq prosternunt & ipsa diluuium di¬
cuntur. Sciendum autẽ flumina cum
supra modũ crescunt nͨ tantũ ad p̾sens
inferre damna. s etiam & aliqua signi¬
ficare futura:¬
IDe terra¬

Expanded text:
fabulae ex lapidibus reparatum ferunt pfabulae ex lapidibus reparatum ferunt propter hominum insitam cordis duritiam. Sed bus ultra consuetudinem, vel diuturnitatem vel magnitudinem, redundant multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua significare futuraDe terra
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aquarũ clade om̃ia quȩ inun¬
dauerit deleat. Primũ dilumũ extitit
sub noe quando hominũ scelerib offen¬
sus omps toto orbe terrarũ contecto de¬
letis cunctis unũ spaciũ cęli fuit ac pela¬
gi. cuiꝰ indiciũ hactenꝰ uidemus in la¬
pidib quos in remotis montib conchis
& ostreis concretos sepe etiã cauatos aquis
uidere solemꝰ. Scdm dilauiũ fuit in
achaia iacob patriarchȩ & ogigi tẽporib
qui eleusinȩ conditor ciuitatis & rex
fuit. nom̃q loco & tẽporidedit. Terciũ
diluuiũ in thessalia moysi uł amphio¬
nis tẽporib fuit. qui terciꝰ post cycropẽ
regnauit. cuiꝰ temporib aquarũ illu¬
uies maiorẽ partẽ ppłoꝵ thessaliȩ ab sum¬
psit. paucis ꝑ refugia monuũ liberatis
maxime in monte parnaso. in cuiꝰ circũi¬
tu deucalion tunc regno potiebatur. qui
tunc ad se ratib confugientes susceptos
ꝑ gemina parnasi iuga fouit & aluit.
a quo ꝓpterea genus hominũ grecoꝵ

Expanded text:
 aquarum clade omnia, quae inundaverit, deleat. Primum diluvium exstitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium coeli fuit fecit ac pelagi; cujus indicium hactenus videmus in lapidibus, quos in remotis montibus, conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis videre solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia, Jacob Patriarchae et Ogygi temporibus qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempore dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphyctionis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cujus temporibus aquarum illuvies majorem partem populorum Thessaliae absumpsit, paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnassio, in cujus circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnassi juga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
Irepositio dicta. qđ nominib p̃pona¬
tur & uerbis. Accusatiuȩ autẽ & abla¬
tiuȩ p̃positiones a casib quib seruiunt
dictȩ. Loquelares uͦ quia loquelis idest
uerbis semꝑ cohȩrent nec aliqͥd ualent
Coniunctȩ uero uerbis figurã faciunt.¬

Expanded text:
epositio dicta, quod nominibus praeponatur, et verbis. Accusativae autem, et ablativae praepositiones a casibus quibus serviunt dictae. Loquelares vero, quia loquelis, id est, verbis semper cohaerent, nec aliquid valent Conjunct
Abbreviated transcription (Latin):
eo chrisma conficit᷑. atq initium noui.
& ueteris cessatio testam̃ti declaratur.
Sabbatũ ab ebreis ex interp̃tatione uocabu¬
li sui requies nominat᷑. qdđ as in ipso ꝑfe¬
cto mundo requieuisset. siquidẽ & in eo
die requieuit dñs in sepulchro.
ut quietis illiꝰ mẏsteriũ confirmaret.
qd iudeis obseruandũ in umbra futuri
sua eiꝰ figurã adimpleuit. obseruatio eiꝰ
quieuit. Dies dñicus ꝓinde uocat᷑. quia
in eo resurrectionis dñi nr̃i gaudiũ cele¬
bratur. qui dies ñ iudeis s xp̃ianis in re¬
surrectione dñi declaratꝰ est. & ex illo cepit
brandũ sabbatũ traditũ est. quia antea¬
erat requies mortuoꝵ. Resurrectio autẽ
nulliꝰ eratꝰ qui resurgens a mortuis non
surrectio in corpore dnĩ ut p̾iret in capi¬
te ȩccłiȩ qđ corpꝰ eccłiȩ sꝑaret in finẽ. iã¬
dies dñicus. id est octauus qui & primꝰ ce¬

Expanded text:
eo chrisma conficitur, atque initium novi eo chrisma conficitur, atque initium novi et veteris testamenti cessatio declaratur. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere brandum Sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum. Resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non surrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae, quod corpus Ecclesiae speraret in finem, dies Dominicus, id est, octavus, qui et prim
Abbreviated transcription (Latin):
Grece enĩ cenõ. dicit᷑ nouũ. qnͣdo enĩ aliqͥd
nouum dedicat᷑. encenia dicit᷑. hanc de¬
dicationis templi sollemnitatẽ iudei
octobri m̃se celebrabant. Dies palmarũ
id̃o dicit᷑. quia in eo dñs & saluator nr̃
sicut ꝓpħa cecinit ierłm tendens asellũ
sedisse ꝑhibetur: tunc gradiens cũ rami.
palmarũ multitudo plebiũ obuiam ei
clamauerunt: osanna benedictꝰ qͥ uenit
hunc diẽ capitilauiũ uocat. quia tunc
moris est lauandi capita infantiũ. qui
unguendi st̾. ne obseruatione qͣ dragesimȩ
sordidata ad unctionẽ accederent. hoc au¬
tẽ die sẏmbolũ confitentib tradit᷑. ꝓpt̾
confiniũ dnici paschȩ sollemnitatẽ. ut
qui iam ad dĩ grãm ꝑcipiendã festinant.
sidem quam confiteantur agnoscant
Cena anĩca dicta est. eo qđ in eo die salua¬
tor pascha cũ discipłis suis fecerit. qđ &
hodie sicut est traditũ celebrat᷑. scm̃q in

Expanded text:
Graece enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid Graece enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense celebrant. 13. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit hunc diem Capitilavium vocant, quia in eo tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in
Abbreviated transcription (Latin):
figura primitiȩ credentiũ gentiũ. qͦ die
& dnĩci baptismatis sacramentũ & ꝑmu¬
ebreoꝵ angło nuntiante apparuit. scda
in qua ex gentiũ ppłis stella indice p̾sepis
cunabula magos adoraturos exhibuit.
Scenophegia. est sollemnitas ebr̾eoꝵ de greco
in latinũ tabernaculoꝵ dedicatio in t̃pre
tatur. quȩ cel ebrat᷑ a iudeis in memoriã
expeditionis cũ ab ȩgỹpto ꝑmoti in taber
naculis agebant᷑. & ex eo scenophegia: scena
enĩ grece tabernaculũ dicit᷑. quȩ sollemni¬
tas apud ebreos septembri m̃se celebrabat᷑.
Neomenia ap̃ latinos kł est dies. ap̃ ebreos
autẽ quia scđ̾m lunarẽ cursũ menses sup¬
putant᷑. & grece mene luna appellatur
inde neomenie. idest noua luna. Frant
enĩ apud ebreos ipsi dies kalendarũ ex
institutione legali sollemnes. de quib
in psalterio dicit᷑: canite in initio mensis
tuba in insigni die sollemnitatis urẽ.
Enchenia hoc est noua templi edificatio

Expanded text:
figura primitiae credentium gentium. Quo die figura primitiae credentium gentium. Quo die Dominicum Baptismatis Sacramentum et permuHebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, ex qua in gentium populis stella indice praesepis cunabula magis adoraturis exhibuit. 277 9. Scenopegia solemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinuum et celebrabatur a Iudeis in memoriam expeditionis, cum ab Egypto promoti in tabenaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio.
Abbreviated transcription (Latin):
dieb qͣsi festiditas eo qđ in ea sola di
ũina ressit. quib contrarii sunt fasti. in
quib ius fatur. idest dicit᷑. uł qđ ex eo sole
cris dicit᷑. ita suscepta. ut mutari obreligi¬
onem ñ debeat. absoluto idest firmo atq.
solido nominata. uł ex eo qđ soleat fieri
in anno. Celebritas autẽ uocat᷑ qđ ñ ibi
t̾rena s celestia tantũ agant᷑. Pascha festi¬
uitatũ omniũ prima est. de cuiꝰ uocabu¬
lo iam supiꝰ dictũ est. Pentecosten sicut¬
& pascha apud ebreos celebris dies erat.
qđ post quinq decadas paschȩ celebrat᷑.
unde & uocabulũ sumpsit. Pente enim
grece. quinq. in quo die scđ̾m legẽ panes
ꝓpositionis de nouis frugib offerebant᷑.
cuiꝰ figurã annꝰ iubeleus in testamento
ueteri gessit. qui nc̃ iterũ ꝑ siguram reꝓ¬
missionis ȩternã requiem pręfigurabat
Epyphania grece. latine apparitio siue ma¬
nifestatio uocat᷑: eo enĩ die xp̃c sideris in¬
ditio magis apparuit ad orandꝰ. qđ fuit

Expanded text:
diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit, quibus contrarii sunt fasti, in quibus jus fatur, id est, dicitur. Solecris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †solito†, id est firmo atque solido nominata. vel ex eo, quod soleat fieri in anno. Celebritas autem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram annus jubilaeus in Testamento Veteri gessit, quae nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Nortuo aũt a saph. filii ciꝰ insuñ
continuis dicb intemplo canebant.
canditatis. idntis stolis aduoce unius
respondente choro. Ex hac ueti more
eccłia sumpsit xemplum nuttudi

Expanded text:
ortuo Asaph, filii ejus in hunc continuis diebus in templo canebant, candidis induti stolis, ad vocem unius respondente choro. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi
Abbreviated transcription (Latin):
affirmat᷑. Splen. dog̃ asuplemento
ex cõtraria ꝑte iecoris. ne uacua exi¬
steret. Quem quidam ⁊ risug
caũam̃ fetni ꝯxt̾minãt. Nam ple¬
tre eidemus. felle irascimͣ corde
sapimus in secore amamus. Epleuor¬

Expanded text:
rent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tres appellati st̃. dñr qui et cetera
ciuitatum senatoris. curie pͥncipa
T hec in antiquis. Nam mͦ senator
dici non potest nͥ qui ĩcuria roma¬
na fuerit. Lam pͥmo ordĩs senat
ecundi. xpectabilis. Eti¬

Expanded text:
tores appellauit. Dicuntur quidem et ceterarum ciuitatum senatores, curiae principes, sed hoc in antiquis. Nam modo senator dici non potest, nisi qui in curia romana fuerit. Nam primi ordines secundi spectabiles, t
Abbreviated transcription (Latin):
imphonia. uulgo. appellatur ligni¬
concauũ exutraq pte pelle extenta
ꝙͣ uirgulis hic inde musici feriunt
Sitq ĩ ea exconcordia grauis et ac¬
uti suauissiais cantus.

Expanded text:
mphonia vulgo appellatur lignum cavum ex utraque parte pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt, fitque in ea ex concordia gravis et acuti suavissimus cantus.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ex onicis. candore et sardo. Cot
candido supius minio. sardonicis gtz¬
Sardouix. constat. tiltri color hõ constat
fert᷑ ĩfrior quẽ denigrat humilitag
⁊ qͦ albeseit castitas ad honestatis curulu
rubet qͦq martiriũ. Sardonice. ping̃t

Expanded text:
enim ex onychis candore et sardo. Conscandido, superius mineo. Haec Sardonix constans tricolor, Homo fertur interior, Quem denigrat humilitas, In quo albescit castitas, Ad honestatis cumulum, Rubet quoque martyrium. Sardius est
Abbreviated transcription (Latin):
feminars uł infirmantiũ solet ĩtelligi
Sapientes. uͦ huiꝰ scli aluce uoritatis
xclusi quasi umbrag qua sela deuerita¬
tis inquisitione tonere coriati sunt. un¬
putauerunt uz designãtes quod hi qu
digna dolorib oꝑa faciunt ĩ ninfernũ
ad luctum de cũrrũt si nos despiciamus
ntium dici

Expanded text:
et infirmantium solet intelligi. Sapientes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unputaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus ntium dici
Abbreviated transcription (Latin):
Que ido sextula uocatug. quod hio
sex untia con sumatus. hant uulgusi
aureũ solidum uocant. Nuiꝰ t̾tiam
sollidũ faciat t̾missus.
Sextulla. his assumpta duellem fat

Expanded text:
citur, quod iis sex, uncia compleatur: hunc vulgus aureum solidum vocat. Cuius tertiam solidum faciat termissus. Sextula bis assumpta duellam facit;
Abbreviated transcription (Latin):
hae aũt sibilla sine critherea. sue
ut quidam mãg credunt. eymea nichł
ħt̃ nitoto carmine suo. cuiꝰ exigua
ista p̃ticła est ꝙ ad deor falsor
ꝑtĩneat ꝗn ynimo ita ⁊ contra. eos
uaticitia sibille quamuiꝰ tiõ expͥmat
cuiꝰ. sedq̃ ip̃a singlatim posuit. ego¬
aũt arbitratus su. cũ tuticta esse
porida taq unum sit ꝓlixũ que ille
plura cõmemorauit et breuia. Inman
aut deo alapas manib incestis. et ⁊̃¬
et colaphos. accipiens tatebit ne qe
agnoscat ꝙ uerbum uł uñ uẽit. At
m̃feriꝰ loquat᷑ ⁊ corona aurea coronẽt

Expanded text:
Haec autem Sibylla, sive Erythraea, sive ut quidam magis credunt Cumaea, nihil habet in toto carmine suo cujus exigua ista particula est quod ad Deorum falsortineat, quin immo ita etiam contra eos vaticinia Sibyllae, quamvis non exprimat cujus. Sed quae ipse singillatim posuit, ego arbitratus sum conjuncta esse ponenda, tamquam unum sit prolixum, quae ille plura commemoravit et brevia. In manautem Deo alapas manibus incestis, et imet colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat quod verbum, vel unde venit, ut inferis loquatur, et corona spinea coronet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ manus artificis celapide alia ue
materia eaꝵ uultus mitat᷑ inqͦꝵhy
nore fingũt᷑ Ergo simulacra ꝑ eo¬
icta uocantͣ. uñ ⁊ falsa st. et not¬
andum ꝙ latinis sermo sit ĩ ebreis
ap̃ eĩs eos ydolus siue simulacrum.

Expanded text:
 manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra, icta; unde et falsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum sive simulacrum
Abbreviated transcription (Latin):
Pictura ⁊ ymago exprimens spem alicuiꝰ¬
rei que dum iusa fuerit ad recordatioez
mentem reducit
P ictura. dca q̃i aũt factura est cĩz ymago
facta non ueritas.

Expanded text:
est imago exprimens speciem rei alicuius, quae dum visa fuerit ad recordationem mentem reducit. Pictura autem dicta quasi fictura; est enim imago ficta, non veritas.
Abbreviated transcription (Latin):
eris egcrere similia in melle ⁊ oleo
cocta duit gͦ fricta urit ꝓpͣ pinguedi¬
nem et dulcedinem qr cũ dissimilia
st̃ ⁊ nõ debeant siuilr coq ĩ unũ
mixta rem contrariam faciunt. Sili¬
go uͦ cota ul farina fortissima sunt
et itrunt s nõ egerunt᷑. Panis

Expanded text:
eris egerere. Simila in melle et oleo cocta aut ergo frixa et urit propter pinguedinem et dulcedinem. Et quia cum dissimilia sint et non debeant similiter coqui, in unum mixta rem contrariam faciunt. Siligo uel fatina cocta fortissima sunt et nutriunt sed non egeruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tia lira canehat q̃ in lecto s̃ nauis¬
antes sub cantu ĩ naufragiũ trahebãt
Scdm ueritatem aut meretͥces fuer
q̃ transeuntes. ad gestatem deducebat
Alas. aũt abuisse ⁊ ungulas qr

Expanded text:
tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant a
Abbreviated transcription (Latin):
deder. Inospitalitatib año mõstrabt̃
pli nõ uelũ siundit᷑ ⁊ medio die noꝵ
morietͣ trib dieb suscepto sonmo ⁊¬
tũc ab inferis regressus. adulce ueiẽt
primꝰ resiretionis pͥncipio reuccatie

Expanded text:
monstrabuntpli uelum scindetur, et in medio die nox morietur tribus diebus somno suscepto. Et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio oste
Abbreviated transcription (Latin):
Scisma. ascissura animoꝵ dcã. codem
enita cultu ⁊ ritu credit ut cet.
olo. cõgregatiõis delectat᷑ discidio.
S cismatici s̃t̃. qui ĩ causis fidei recta
t̾no cõsortio seꝑant᷑¬

Expanded text:
Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio.Scismatici sunt qui in causis fidei recta terno consortio separ
Abbreviated transcription (Latin):
triumphartos cũ septro t̃manu gere¬
bant ad intaictationem uictorie scipio¬
nis. licet ⁊ scipion sit baculus
ꝓ homines ĩ tutunt᷑. Uñ ille pͥmũs
cornelius scipio appellatus⁊ quia

Expanded text:
ipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Hie iuxta numerum riocabulors suoꝵ
tria uolumina edidit qͦr pͥmius est
macloth. que gci parabolas. latiti ꝓ¬
tiua. simi litudine figuras uͥboꝵ et in¬
mriagines ueritatis ostenderit Ip̃a aut

Expanded text:
 iuxta numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Prativa similitudine figuras verborum et imagines veri
Abbreviated transcription (Latin):
amplificantug. hõc dona nce maloꝵ att¬
enuantug. quia nicq qui plantat ⁊. aliꝗd
mentum est inqͦ aelectionem iurat unus¬
ꝗẜq miles se non rtddire amilitia nisi
post completa stipendia .i. militiae corpo¬
ra ⁊ his qui hũt plena militia. Ranti¬

Expanded text:
amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur: Quia neque qui plantat aliquid mentum in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post completa stipendia, id est militie tempora. Et hi sunt qui habent plenam militiam. Na
Abbreviated transcription (Latin):
S plenis. ⁊ iecoris uistora qͥsi ex cõtur¬
bato sanguine uident᷑ ce cõcrecta
Iuxͥ eos aũt qui de phisicis dispũtat
Uoluntas. uenerie cõcupiscentie
consiscit iniecore. affectus iaracũdie

Expanded text:
autem et iecoris uiscera quasi ex conturbato sanguine uidentur esse concreta, iuxta eos autem qui de fisicis disputant. Voluptates ueneriae concupiscentiae consisti
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq pontific̃ poctore ungit᷑ ratio¬
nale uocat᷑. Habtat aron suꝑ humeral
t rationale q̃ catenis aureis simul iũ¬
gebant᷑. Suꝑ humerale ꝗd ab humero
usq ad humerũ extendebat᷑ quãdrang¬

Expanded text:
ipso pontificis pectore jungitur, rationale vocatur. Habebat enim Aaron superhumerale et rationale, quae catenulis aureis simul jungebantur; et superhumerale quidem ab humero usque 605 ad humerum extendebatur
Abbreviated transcription (Latin):
contriti st bellis. q̃ nmachabtoꝵ libri
xplicant᷑. Post ht capti arcge alexa¬
ndrie ptholomeo . ꝙ est. appellatꝰ epiph¬
anos inde abanticho rege syrie guissi
nnis malis ad idola colenda compulsi st

Expanded text:
 Macchabaeorum libris explicantur. Post haec capti a rege Alexandriae Ptolomaeo, qui est appellatus , Epiphanes; inde ab Antiocho rege Syriae multis et grauissimis malis ad idola colenda conpulsi, t
Abbreviated transcription (Latin):
tis et relatiuũ ut quo adiussisti parui.¬
Et infinitum. ut quo adlib scribo sim¬
liter.
Quousq usq adꝙ tempus. uł usq ad quẽ
locum et interogatinũ. et relatiuũ et ĩ¬

Expanded text:
 et relatiuum est, ut quoad iussisti, parui, infinitum: quoad libet, scribo. similiter quousque, usque ad quod tempus uel usque ad quem locum, et interrogatiuum et relatiuum et in
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ iacet ĩcultꝰ densig̃ ĩueprĩb orbis.
Exuret tgas ignis pontũq polũq
Inquitens. tetriportas offrigent aĩmi.
Sct̃oꝵ scd̃ enĩz c̃cte lux libera carni tdet᷑
Rontes. et̾ne flama crelaabit
Dccultos. actug retegens tc̃ ꝗsq loquet᷑
Secreta. atq deus reserabit pectora luci¬
Z unc erit et luctus stridebũt dentib õm̃g.
E ripit᷑. solis rubar. et chorꝰ ĩterit astrĩs
Uoluentur celum limaris splendor obibit.
Dciciet. colles. ualles. extollet abimo
Nõ ent irebi hominum sublime ul altum
I ata aeqͥt᷑ campig montes ceruula ponti.
O m̃ia. cessabunt tellus confracta ꝑibit.
Sic. parit᷑ fontes torent᷑ fluminaq igni
Et tubatũ sonitura triste dimittet albato.
Orte. genieng facimꝰ miserũ uarioq labores
Tartarcumq chaos m̃ostrabit tra deisceng.
E t choram hĩic dño reges sistent᷑ aduinum.

Expanded text:
epribus orbis, Exuret terras ignis, pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet averni. Sanctorum sed enim cuncte lux libera carni Tradetur, sontes eterna fama cremabit. Ocultos actus retegen tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stelliones ñ serpentes sed reptilia
dñant᷑. Scrpentes aũt reptilia. st̃
que uentre ⁊ corpore reptant Quors
tot uenena. qͦt gna tot ꝑmities ꝗͦt
speties. tot doloreg. ꝙ colores hñt¬

Expanded text:
t stelliones, non serpentes sed reptilia dicuntur. Serpentes autem illa reptilia sunt que ventre et corpore reptant, quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores quot colores h
Abbreviated transcription (Latin):
nata. que scribͣ salonis ⁊ crri fuisse
temporibus. Nona frigia q̃ uaticinata
⁊ tancire. Decina tibuitis nõmie
alhurnea. Quaꝵ om̃iuz carmina
H scraipsisse. manifestissie cõpbat.
Celebratior. aut intͣ ceteras eritherea

Expanded text:
uisse temporibus. Nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae. Decima Tiburtina, nomine Albunea. In quibus omnium carmina scripsisse manifestissime : celebrior autem inter ceteras a
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrupedia. dc̃a qr quatuor pedib gr¬
adiunt.
Que dũ fuit similia ptorib tñ subcura
humana ñ ft̃ ut cerui dame / onage
⁊ cetera. S neq bestie st̃ ut le¬
nes. neq ium̃ta ut usus hominũ ⁊̃¬
uiriare possit¬

Expanded text:
Quadrupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, dammae, onagri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare possi
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo eninr h̃e iniustũ lucrimm
sine iusto dampiro u̾bi gra R fũr¬
at᷑ acquirit uestem s ce lesti inditio
desiderio forinisẽcꝰ furant d inditio¬
taua plaga. lccusta ar̃al dentenoxiũ
rdendo & cõsumere menciendo Ro¬
nũ p̃ceptum ño cõcupisces uxorem
primũ tui. Nona plaga dñse ten¬

Expanded text:
Nemo enim habet injustum lucrumsine iusto damno. uerbi gratia, qui furatur adquirit uestem, sed caelesti iudicio desiderio forinsecus furantur, justoautem locusta animal dente noxium; rdendo, et consumit mentiendo. Novum praeceptum est; Non concupisces uxorem proximi tui; nona plaga, densae ten
Abbreviated transcription (Latin):
S atyripoetẽ. deti siue ꝙ pleni st̃ omi
facundia. siue asaturitatẽ Tcopia
deplurib enĩ simul reb locũt᷑. Siue
abilla lançe q̃ satyra dr q̃ diu̾sis
frugũ uł pomor gnib ad templa gẽ¬
tiliuta solebat de forri aut asatiris ꝙ¬

Expanded text:
Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae referta diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri, aut a Satyris
Abbreviated transcription (Latin):
possibile ⁊ ꝓhabił. sientia. Aliter
hilosophia. est ars artium ⁊ disciplina
disciplinars.Tursus philosephia
est moditatio mortis ꝙmagis conuenĩt
inspactiua Seda actualis. iuspctiua di¬
iiditur innaturalem doctrinalem diui¬
nam. Actualię diuidituꝵ intrib ĩ¬

Expanded text:
possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit secunda actualis. Inspectiva dividitur in naturalem, doctrinalem et divinalem. Doctrinalis dividitur in
Abbreviated transcription (Latin):
P aradigina. exem̃płu deti uł facti ali¬
euiꝰ uõcatĩs aut exsimili aut oedissi¬
mili gnͣe conueniensei quã ꝓponimus
rei ut tam fortit᷑̾ ruit ãp̃ipponem scipio
quia uti ce cato. Similitudo aũt trib¬
fĩt modis apari amaiore aminore.¬

Expanded text:
 dicta exemplum dicti uel facti alicuius, aut ex simili aut ex dissimili genere, conueniens eius quam proponimus rei, ut est: tam fortiter ruit apud Hipponem Scipio quam Vticae Cato. similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a minore
Abbreviated transcription (Latin):
niti finitinũ intium reꝑietus
tuit certo iam nõmiẽ appł latũ
ut audatia. q̃ fidentie ꝑtinatia
que ꝑ seuerantie/ finituia est
suꝑ stitio que religioni ypinqua¬
aut sine ullo cerco nomĩe Que
oĩa uti contraria rezd bonare inreb
uitandis repauerũt.

Expanded text:
tuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, superstitio, quae reaut sine ullo certo nomine: quae omnia item uti contraria rerum bonarum in rebus vitandis reponemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙd ⁊x̃ ppło eeposicũ ÷ ut obẜuet cõtinet᷑
Lortitudo ÷ considerata piculoꝵ susce¬
ptio et laboꝵ ꝑ pessio Euis ꝑtes st
Nagnificentia/. sidentia. Patientia
ꝑseuerantia. Magni ficentia. est rend
magnarf et Excelsecel cun animi
ampla quedam ⁊ splendida p̃possitioe
cogitatio ⁊ administratio. Sidentia
ꝑquã magnis ⁊ honescis ⁊̃ reb młtũ
ip̃e aĩug inse fidutia certa c̃ũ spe collo¬
cauit. facientia. honestatis aut util¬
itatis caũã rezd arduard ac difficiliũ
uoluntaria ac diutͣtia ꝑpessio.¬
ꝑ pessio. ꝑ seuerantia ⁊ mratione bene
considerata scabil ⁊ ꝑpetua ꝑmanssio

Expanded text:
d populo expositum est ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio, et laborum perpessio. Ejus partes, magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. Magnificentia est rerum magnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendida propositione agitatio atque administratio. Fidentia est per quam magnis et honestis in rebus ma cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum aut difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres tertiam post margaritam et uni¬
ones atribuunt dignitatem gna ciꝰ xii¬
⁊ maragdus. uirens nimiu dat lum̃ oleas¬
tnum est fides integerima ad om̃e bonu
patula que tiuꝙͣ sit defficere apietatis oe.¬

Expanded text:
veteres tertiam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. maragdus virens nimium Dat lumen oleaginum, Est fides integerrima Ad omne bonum patula, Quae nunquam scit deficere A pietatis o
Abbreviated transcription (Latin):
missio dat᷑. ita ꝑ unctione sanctificatio
que ungi insacerdotiũ ⁊ inregnum
solebant Ex quo a aron ⁊ moyses
unctus ÷ Qui dũ carnalit er
fit spaliter ꝑficit.¬

Expanded text:
missio datur, ita per unctionem sanctificatio qua ungi in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. 52. Quae dum carnaliter fit, spiritualiter proficit
Abbreviated transcription (Latin):
continentia. demertia. modescia.
Continentia ⁊ ꝑquã cupiditas cõsilii
gub̾natione regitus. Clem̃tia ꝑꝙͣ
ionis concitati cõmitate retinentur
Nodestia. ꝑ q̃ua pudor honest̾ elatã
⁊ stabilem tomꝑat auctoritatem ha

Expanded text:
continentia, clementia, modestia. Continentia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, peri concitatique comitate retinentur. Modestia, per quam pudor honestus claram et stabilem comparat auctoritatem. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ potestate dñi. sic filius ĩ potestate¬
e patris. In ⁊̃ filio fit emancipatio
ut sit lib apatre. sicut ẜuo manu¬
tͥmonio orti. Nam filii exlibero
tũ sunit

Expanded text:
in potestate domini, sic filius est in potestate patris, inde etiam filio fit emancipatio ut sit liber a patre, sicut servo manutrimonio orti. Nam filii ex liberotum sumit
Abbreviated transcription (Latin):
N om ÷ uox significatiua. ẜ placitum
sine tpre cuing nulla ꝑs  signifi¬
catiua seperata ut socrates. detm q̃inõ¬
tni eo ꝙ nob natibulo suo res notas eff
N isi : nõm eum scieris coguitio it̾iat¬

Expanded text:
n est uox significatiua secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars est significatiua separata, ut Socrates. Verbum esn, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
Methonomia. fris nominatio abalia
signi ficatione ad altam ꝓximitatem
ut pateras libate. aut contra ut
uina coronauit Aut ꝑ inuertore
idꝙ inueñtũ e. ut scne cerere ut
libero frig uenug duut contra ut

Expanded text:
ti transnominatio, ab alia significatione ad aliam proximitatem nc pateras libate Ioui», aut contra, ut «uina coronant»; aut per inuentorem id quod inuentum est, ut «sine Cerere et Libero friget Venus», aut contra, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fluit ⁊ inmeridiem uergit. de inde
aseptentrione tendit. Q uid ĩ ma¬
gnum appellat᷑ qr cetã maria incõ¬
ꝑatione eiꝰ minora st. sstud ÷t¬
sinus. et ballaaricus appellantur. de
nua urbem ⁊ ꝑximiꝰ. Põst hoc ty¬
renus. qui italiam tangit. quem gr¬
eci ionium itali inferum uocant. su
siculug. qr sicilia usq ad cretam̃ ua¬
dit. In creticug qui inpanphiliam
et Egiptum ꝑtendit. In elespontus
qui iñseptenitrionem se torquens mag̃
stadioꝵ sccingitur angusti
ex rei ponte nauibus facto ingretia
cõmeauit. Ibi ⁊ abidos. In difũsi
cquore parenti tsus scringitur et fac
ꝓpontider qui mox inqugentos pass

Expanded text:
fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste us, et Balearicus appellatur. Deinnuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam attingit, quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. 3. Inde Hellespontus, qui in Septentrionem retorquens, stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patenti rursus stringitur et facit Propontidem; qui mox in quingentos passus
Abbreviated transcription (Latin):
dea q̃dam res humanas uarus caib
t fortuitis illudentem un ⁊ ceta ap¬
pellant co ꝙ passim inquostib ĩ¬
crens. sine examine ullo meritoꝵ
et ad bonos ad malos uenit.

Expanded text:
deam quamdam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem. Unde et caecam appellant eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos
Abbreviated transcription (Latin):
samnium. tutp̃ campaniam ⁊ mare
adriaticum. Apuliamq aspicaria ĩ¬
cipieng hetͫ. nihac st ciuitates
theate. ausidena isauria antiquita¬
te consumpta sanniura aquo tota ꝓ¬
apulia consotiata sibi calabria int̾
quã ⁊ rrgio salectina. Ht altecidente
uł cifrico ht sainnu &̾ lucaniam/ a

Expanded text:
Samnium, intra Campaniam, et mare Adriaticum, Apuliamque a Piscaria incipiens habetur. In hac sunt urbes, Theate, Aufidena, Hisernia, et antiquitate consumpta Samnium, a qua tota pApulia, cum sociata sibi Calabria, intra quam est regio Salentina. Haec ab Occidente vel Africo habet Samnium, et Lucaniam, a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ codem libro ꝑ iuquisitionem mouent᷑
atq alia que ꝑ ratiõcm satis faciunt
Aliaq & temptati ꝓ fert aĩo atqr ad huc
huiꝰ mundi delcetationib dediti alia uͦ
animũ delictionem compescãt
Ecclia scicũ librum. certissie ihus filius
ntulo p̃notat᷑. Dictus aũt ecdiastꝰ¬

Expanded text:
 eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero animum a delectatione compescatEcclesiasticum certissime Jesus filius titulo praenotatur. Dictus autem Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
tudines. concedende zei nocessario
unius iuducit. aut plurimard̾¬
trodũc. Etia conclusio que aut cõ¬
sensionig illationem confiritiat aut
qd ex ea conficint᷑ declarat
nditio. ⁊ ꝑ qriam fit aparticłarib
ad uniu̾salia. ꝓgressio har mͦ si inre

Expanded text:
tudines concedende rei necessario unius inducit, aut plurintroducit. Conclusio, que aut concessionem illationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur declaratORATIO PER QUAM FIT A PARTICULARIBUS AD UNIVERSALIA PROGRESSIO, HOC MODO: SI IN REG