comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit in iordane baptizaturꝰ eum: in de
rigiam calciam̃ti eiꝰ soluere dignum
se eẽ negabat: inde gaudebat amicus
sponsi ad uocẽ sponsi: in de grãm se ac¬
cepisse ꝓ gr̃a fatebat᷑: illum autẽ ñ ad
m̃suram hr̃e sp̃m. s plenitudinẽ de qͣ
om̃s acciꝑent clamitabat. Nonne deo
subiecta eris anima mea: Alioquin ñ
eio lucerna arlens: nisi toto corde. tota
m̃te. & ex omĩb uirib meis diligam
dñm dm̃ meum. Sola ẽ enim caritas
que accendit ad salutẽ: sola quã infun¬
dit et inflamiat sp̃c quem extingue¬
re ꝓhibemur. Habes quẽ admodũ iohes
arserit: & in hoc ipso quẽadmodum
luxerit indicatum ẽ. si adũtisti Neꝙ
enim ardorẽ eiꝰ nosse poteras: nisi lu¬
tisser. Luxit gͦ ut supra menuni. exem¬
plo digito. uerbo: oꝑe seipsum. p̃m
indice:nosmet ipsos nobis sermone
declarans. Tu puer ꝓpħ̾a altissimi uo¬
caberis. ait pater: preibis enim ante
faciem dm̃i parare uias eiꝰ: ad dandam

Expanded text:
vit in Jordane baptizaturus eum ; indevit in Jordane baptizaturus eum ; inderigiam calceamenti ejus solvere dignum se esse negabat ; inde gaudebat amicus sponsi ad vocem sponsi ; inde gratiam se accepisse pro gratia fatebatur; illum autem non ad mensuram habere Spiritum, sed plenitudinem de qua omnes acciperent, clamitabat . Nonne Deo subjecta eris, anima mea? Alioquin non ero lucerna ardens, nisi toto corde, tota mente, et ex omnibus viribus meis diligam Dominum Deum meum. Sola enim est charitas quae accendit ad salutem; sola quam infundit et inflammat Spiritus, quem exstinguere prohibemur . Habes quemadmodum Joannes arserit: et in hoc ipso quemadmodum luxerit, indicatum est, si advertisti. Neque enim ardorem ejus nosse poteras, nisi luxisset. 11. Luxit ergo, ut supra memini, exemplo, digito, verbo: opere se ipsum. Christum indice, nosmetipsos nobis sermone declarans. Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, ait pater; praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus, ad dandam
Abbreviated transcription (Latin):
habem᷑ abraham: potens ẽ enuim ds
de lapidib istis suscitare filios abrahe.
S minus hoc uideat᷑ si uł ipsum ueret᷑
suꝑbum: sacra qͣdam uehem̃tia ad hoc
ipsum ꝓdiens de deserto. si uł blandituis
eiꝰ. uł ipso mortis terrore mouet᷑. Me¬
tuebat inquit herodes ioħem: & audi¬
to eo multa faciebat: & libenter audiebat¬
eum. At ille nichil ob hoc parrens. ñ
licet ait tͥ hr̃e eam. Ligatꝰ quoq ce in
carcere trusus. nichilominus stetit in ue¬
ritate: & occubuit ꝓ ũitate felicit̾. fẽr¬
frĩs uicia palpet: peccata dissimulet ne¬
mo: nemo dicat. nunqͥd custos fris mei
sum ego: nemo qd in se ẽ eqͣnunit̾ ferat
cum uiderit ordinem deꝑire. minui dis¬
ciplinam. Est enim consentire. silere cũ
arguere possis: & scimus qͥa similis pena
facientes maneat et consentientes. Iam
uͦ suꝑ humili et omĩno feruentissima
deuotione ioħ̃is erga dñm. qͥd loqͣm:
Inde enĩ exultauit in utero: inde expa

Expanded text:
habemus Abraham: potens est enim Deus habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Sed minus hoc videatur, si vel ipsum veretur superbum; sacra quadam vehementia ad boc ipsum prodiens de deserto, si vel blanditiis ejus, vel ipso mortis terrore movetur. Metuebat, inquit, Herodes Joannem, et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Ac ille nihil ob hoc parcens: Non licet, ait, tibi habere eam. Ligatus quoque, et in carcerem trusus, nihilominus fortiter stetit in veritate, et occubuit pro veritate feliciter res, vitia palpet; peccata dissimulet nemo. Nemo dicat: Nunquid custos fratris mei sum ego? Nemo, quod in se est, aequanimiter ferat, cum viderit ordinem deperire, minui disciplinam. Est enim consentire, silere, cum arguere possis: et scimus quia similis poena facientes maneat et consentientes. 10. Jam vero super humili et omnino ferventissima devotione Joannis erga Dominum quid loquemur? Inde enim exsultavit in utero ; inde expa
Abbreviated transcription (Latin):
satis ẽ qd̾ patior. ne dum nimis: Que
enm homicidia. que sacͥlegia: aut que
fagicia sic pumebat iohes in seipso:
Accendamur ad penitentiã fr̃s: inter¬
rogemus conscientias nr̃as. & animem
ad ultionẽ exigendã de nobis: ut hor¬
rendum possimus euadere iudicium
di uiuentis. Qͥ oquid uͦ minus ẽ feruor.
humilitas suppleat purȩ confessionis.
fidelis enim ds. si confiteamur iniqui¬
tates nr̃as. si miserias nr̃as exponamus.
siñ excusemus infirmitates nr̃as: dimit¬
tet nobis peccata nr̃a. Ex hoc sane. et
erga ꝓximoꝵ delicta feruorẽ intuere
ioħis. Hic nempe dignus ẽ. et rationi
sentaneus ordo: ut incipiendũ tibi me¬
mineris a terpso. Ab occultis inquit me¬
is munda me dñe: ce ab alienis parce
seruo tuo. Genimina iuꝑarũ ait ioħes:
quis demonstrauit uobis fugere a uen¬
putas scintillas istas: immo carbones
desolatorios: Sic neq phariseis par¬
cens. nolite inquit dicere quia patrem

Expanded text:
Satis est quod patior, nedum nimis? Quae Satis est quod patior, nedum nimis? Quae enim homicidia, quae sacrilegia, aut quae flagitia sic puniebat Joannes in se ipso? Accendamur ad poenitentiam, fratres, interrogemus conscientias nostras, et animemur ad ultionem exigendam de nobis, ut horrendum possimus evadere judicium Dei viventis. Quidquid vero minus est fervoris, humilitas suppleat purae confessionis. Fidelis enim Deus, et si confiteamur iniquitates nostras, si miserias nostras exponamus, si non excusemus infirmitates nostras, dimittet nobis peccata nostra. 9. Ex hoc sane et erga proximorum delicta fervorem intuere Joannis. His nempe dignus est et rationi consentaneus ordo, ut incipiendum tibi memineris a te ipso. Ab occultis, inquit, meis munda me, et ab alienis parce servo tuo . Genimina viperarum, ait Joannes, quis ostendit vobis fugere a venputas scintillas istas, imo carbones desolatorios? Sic neque Pharisaeis 986 parcens: Nolite, inquit, dicere quia patrem
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Gaudeamꝰ intus &e ñ subsole:
s iuxta apłm tanqͣm tristes ꝓpter hu¬
militatẽ &e grauitatẽ: semꝑ autẽ gau¬
dentes ꝓpter internã consolationeri.
Gaudeamꝰ dilectissimi in natiuitate be¬
ati iohis: & gaudeamꝰ de ipsa natiui¬
gaudebat in feruore deuotionis: gau¬
debat ad uocem sponsi tanqͣm amicus
sponsi Nobis in utroq gaudendũ ẽ: in
altero qͥdem ei. nob̃ in altero congau¬
dendum. Ardebat enim sibr: nob̃ luce¬
bat. Gaudeamꝰ in feruore eiꝰ ad imita¬
tionẽ. gaudeamꝰ & in lumine. ñ tam̃
ibi manentes: s ut in lumine eiꝰ uidea¬
mus lum̃: lum̃ utiq uerũ qđ ñ ẽ ipse:
s cui testimoniũ ꝑhibet ipse. uenit io¬
hannes ait dñs. nec manducans nec bi¬
bens. Incentiuũ feruoris id mͥ ẽ: & ma¬
teria humilitatis. Quis enim in nobis ẽ
fr̃s. qui ioh̃is penitentiã intuens. suã¬
non dico magnificare: s alicuiꝰ saltẽ
mom̃ti reputare p̾sumat: Quis aude¬
at murmurare in laborib suis. et dre.

Expanded text:
n sub sole, sed, juxta Apostolum, tanquam tristes, propter humilitatem et gravitatem: semper autem gaudentes , propter internam consolationem. Gaudeamus, dilectissimi, in nativitate beati Joannis, et gaudeamus de ipsa nativigaudebat in fervore devotionis, gaudebat ad vocem sponsi tanquam amicus sponsi. Nobis in utroque gaudendum est; in altero quidem ei, nobis in altero congaudendum. Ardebat enim sibi, nobis autem lucebat. Gaudeamus in fervore ejus ad imitationem: gaudeamus et in lumine, non tamen ibi manentes, sed ut in lumine ejus videamus lumen, lumen utique verum, quod non est ipse, sed cui testimonium perhibet ipse. Venit Joannes, ait Dominus, nec manducans, nec bibens . Incentivum fervoris id mihi est, et materia humilitatis. Quis enim in nobis est, fratres, qui Joannis poenitentiam intuens, suanon dico magnificare, sed alicujus saltem momenti reputare praesumat? Quis audeat murmurare in laboribus suis, et dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
illud. nisi fenum ẽ. et flos feni: Omnis
bum autẽ dñi manet ineternũ. In hoc
uerbo laboremus fr̃s: in quo &e uiuere
& gaudere possimꝰ ineternũ. Oꝑemur
ñ cibum qui ꝑit: s qui ꝑmanet inui¬
tam eternã. Quis ille: Non in solo pa¬

Expanded text:
illud, nisi fenum, et flos feni? Omnis illud, nisi fenum, et flos feni? Omnis rbum autem Domini manet in aeternum . In hoc verbo laboremus, fratres; in quo et vivere, et gaudere possimus in aeternum. Operemur non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Num illiꝰ qui in heremo fuithir¬
sutus ueste:. confectus inedia: Quid ex¬
istis in deserto uidere filii babilonis:
Harundinẽ uento agitatam: Quid gͦ :
Hominẽ mollib uestitum: nutritum
mollib: In his nempe tota uersatur
hec ur̃a celebritas: in popularis fauoriᷤ
aura sectanda: in gła uestium & uolup¬
tate ciboꝵ. S quid hec ad ioħem: Neq
enim ioħes fecit sic: aut talib umqͣm
potuit delectari. Multi inquit angłs
in natiuitate eiꝰ gaudebunt. Uerum id
qͥdem. & multi in natiuitate eiꝰ gau¬
dent: &e paganis ipsis ut audiuimꝰ leta
ẽ et sollemnis. Illi celebrant qd ignoranł:
s non ita debuerant xp̃iani. Nunc uͦ
gaudent: s utinam de natiuitate ñ
de uanitate. Quid ẽ enim nisi uanitaᷤ
uanitatum qͥoqͥd subsole ẽ. aut qͥd am¬
plius habet homo de uniũso labore
suo quo sub sole laborat: fr̃s sub sole
corporee luq subiacere uidet᷑. Quid uͦ il¬
lud nisiuapor ad modicũ parens: Qͥd

Expanded text:
Nonne illius qui in eremo fuit hirNonne illius qui in eremo fuit hirsutus veste, confectus inedia? Quid existis in desertum videre, filii Babylonis? arundinem vento agitatam? Quid igitur? hominem mollibus vestitum? nutritum mollibus? In his nempe tota versatur haec vestra celebritas: in popularis favoris aura sectanda, in gloria vestium, et voluptate ciborum. Sed quid haec ad Joannem? Neque enim Joannes fecit sic, aut talibus unquam potuit delectari. 7. Multi, inquit angelus, in nativitate ejus gaudebunt . Verum id quidem: Multi in nativitate ejus gaudent: et paganis ipsis, ut audivimus, laeta est et solemnis. Illi celebrant quod ignorant, sed non ita debuerant Christiani. Nunc vero gaudent; sed utinam de nativitate, non de vanitate. Quid est enim nisi vanitas vanitatum quidquid sub sole est? aut quid amplius habet homo de universo labore suo, quo sub sole laborat? Fratres, sub sole corporeae luci subjacere videtur. Quid vero illud, nisi vapor ad modicum parens? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hec contempsit. Deniq audi dñm
in eungłio. uenit inquit ioħes bapti¬
sta nec manducans nec bibens: plane
nec uestiens. Sicut enim ñ ẽ locusta ci¬
b nisi aliquoꝵ forte irrationabilium
amialiũ: sic nec pilus cameli humanũ
ẽ indum̃tum. Quid tu pilos tuos came¬
le deposuisti: Utinam gilbũ magis de¬
posuisses. Qͥd uos irrationabiles fere. &
reptilia deserti. cibos exquiritis delicatos:
Ioħes sc̃s homo missus a do: inmo an¬
głs dĩ sicut ait pater. ecce mitto angłm
meũ ante te Hic gͦ iohes. quo nullus
maior in natis mulierũ. innocentissi¬
mum illud corpus sic castigat. sic ex¬
tenuat. sic affligit:. uos indun festina¬
tis bysso et purpura. & splendide epu¬
lari : Heu hic ẽ p̾sentis tõtꝰ honor diei:
hec baptistȩ reuerentia tota: hec na¬
tiuitatis eiꝰ ꝓpħata quondã letitia ẽ:
Cuiꝰ enim memorrã agitis o nimis de¬
licati cultores: cuiꝰ celebratis natalem:

Expanded text:
etiam haec contempsit. Denique audi Dominum etiam haec contempsit. Denique audi Dominum in Evangelio: Venit, inquit, Joannes Baptista non manducans, nec bibens ; plane nec vestiens. Sicut enim non est locusta cibus, nisi aliquorum forte irrationabilium animalium; sic nec pilus cameli humanum est indumentum. Quid tu pilos tuos, camele, deposuisti? Utinam gibbum magis deposuisses. Quid vos, irrationabiles ferae et reptilia deserti, cibos exquiritis delicatos? Joannes, sanctus homo, missus a Deo, imo angelus Dei, sicut ait Pater: Ecce mitro angelum meum ante te ; hic ergo Joannes, quo nullus major in natis mulierum, innocentissimum illud corpus sic castigat, sic extenuat, sic affligit: vos indui festinatis bysso et purpura, et splendide epulari? Heu! hic est praesentis totus honor diei? haec Baptistae reverentia tota? haec nativitatis ejus prophetata quondam laetitia 985 est? Cujus enim memoriam agitis, o nimis delicati cultores? cujus celebratis natalem?
Abbreviated transcription (Latin):
inquit erat lucerna ardens & lucen:
Non ait lucens ce ardens: qͥa ioħis
ex feruore splendor. ñ feruor ꝓdiit ex
splendore. Sunt enim qui ñ eo lucent
quia feruent: s magis feruent ut lu¬
ceant. At isti plane ñ feruent carita¬
tis spũ. s studio uanitatis. uultis nos¬
se quemadmodũ arsit ioħes ce luxit:
Ego utrumq in eo triplicem posse ar¬
bitror inuenire: & ardorem scilicet et
splendorẽ. Ardens enim inseipso uehe¬
m̃ti austeritate conũsationis: erga xp̃m
intimo quodã &e pleno feruore deuo¬
tionis: erga peccantes ꝓximos constan¬
tia libere increpationis: luxit nichilo¬
minus ut paucis dixerim. exemplo.
digito. u̾bo: & seipsum ostendens ad imi¬
tationẽ. & luminare maiꝰ qd̾ latebat
ad peccatoꝵ remissionẽ: & ipsas quoq
rectionem. Considera gͥ hominẽ angli¬
co ꝓmissum oraculo. conceptũ miracło.
scificatum in utero: &e nouũ in nouo ho¬
tenti simus. Apłica ꝑfectio ista ẽ: s ioħes

Expanded text:
inquit, lucerna ardens, et lucens. inquit, lucerna ardens, et lucens. Non ait: Lucens, et ardens; quia Joannis ex fervore splendor, non fervor prodiit ex splendore. Sunt enim qui non eo lucent, quia fervent; sed magis fervent ut luceant: at isti plane non fervent charitatis spiritu, sed studio vanitatis. Vultis nosse quemadmodum arsit Joannes, et luxit? Ego utrumque in eo triplicem posse arbitror inveniri, et ardorem scilicet, et splendorem. Ardens enim erat in se ipso vehementi austeritate conversationis: erga Christum, intimo quodam et pleno fervore devotionis; erga peccantes proximos, constantia liberae increpationis. Luxit nihilominus, ut paucis dixerim, exemplo, digito, verbo, et se ipsum ostendens ad imitationem, et luminare majus quod latebat, ad peccatorum remissionem, et ipsas quoque rectionem. 6. Considera igitur hominem angelico promissum oraculo, conceptum miraculo, sanctificatum in utero, et novum in novo hotenti simus . Apostolica perfectio ista est; sed Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
il lapsus e celo ꝑ os gabrielis in aurẽ
intrauerat uirginis: rursum ꝑ os
uirginis et matris aurem. introiuit
ad paruulũ ut ab ea horauas electio¬
nis suȩ sp̃c sc̃s impleret. & lucernam
xp̃o dño pararet. fuit gͦ iam tuncar¬
dens lucerna: s interim adhuc sub
modio. donec suꝑ candelabrũ ponet᷑.¬
& luceret omĩb qui erant in domo
dñi. Illo enim tempore solum adhuc
potuit illuminare modiũ suum: so¬
li interim lucere matri: magnum ei
pietatis sacram̃tum reuelans. ipso
motu noue exultationis. Unde mͥ
hoc inquit. ut ueniat mater dñi ad
me: Quis enim tͥ indicauit matrẽ
dñi mulier sc̃a: Unde me nosti: ¶t
facta ẽ in quit uox salutationis tuȩ
in aurib meis: exultauit in gaudio
infans in utero meo. Illuminauit gͦ
iam tunc modium sub quo latebat.
s quem ñ latebat ardens lucerna sub
modio. totum paulopost mundum
no  uis illustratura fulgorib Ille

Expanded text:
elapsus e coelo, per os Gabrielis in aurem elapsus e coelo, per os Gabrielis in aurem intraverat Virginis, rursum per os Virginis et matris aurem introivit ad parvulum: ut ab ea hora vas electionis suae Spiritus sanctus impleret, et lucernam Christo Domino pararet. Fuit ergo jam tunc ardens lucerna, sed interim adhuc sub modio, donec super candelabrum poneretur, et luceret omnibus qui erant in domo Domini. Illo enim in tempore solum adhuc potuit illuminare modium suum; soli interim lucere matri, magnum ei pietatis sacramentum revelans ipso motu novae exsultationis. Unde mihi hoc, inquit, ut veniat mater Domini mei ad me? Quis enim tibi indicavit matrem Domini, mulier sancta? Unde me nosti? Ut facta est, inquit, vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . 5. Illuminavit ergo jam tunc modium, sub quo latebat: sed quem non latebat ardens lucerna sub modio, totum paulo post mundum novis illustratura fulgoribus. Ille erat,
Abbreviated transcription (Latin):
minumo ẽ ut abhumano iudicer die.
rem ab omnib exigit. splendorẽ uͦ ñ ita
Ignem inquit uenimitterein terrã: et
qͥd uolo nisi ut accendat᷑: Hoc nempe
cõmune mandatũ. hoc ẽ qd̃ exigit᷑ ab
uniũsis: nec ulla si deesse contingit.
admititur excusatio. Ceterum singu¬
at lux ũra coram hominib. nimirũ
tanqͣm accensis & uehem̃ter aocensis:
quib ñ timeat᷑ a flatu quoliber. aut
impulsione uentoꝵ. Dictum ẽ et io¬
hanni: s illi in aure audiunt. iohes in
spũ tanqͣm angłs eruditur. nimirũ
tanto ꝓpinquior dõ. qͣnto uox ũbo
uicina: cui nulla alia uoce media qd̃
foris sonet oporteat intimari. Neq
enim iohem p̃dicatio. s inspiracio do¬
cuit: quem repleuit sp̃c in utero ma¬
tris suȩ. uere ardens &e uehem̃ter accen¬
sus quem sic p̃occupauit flamina ce¬
lestis: ut iam xp̃i sentiret aduentum.
qui necdũ sentire poterat uł seipsũ.
Nimirũ nouus ille ignis. qui recens

Expanded text:
minimo est, ut ab humano judicer die. minimo est, ut ab humano judicer die. rem ab omnibus exigit, splendorem vero non ita. Ignem, inquit, veni mittere in terram; et quid volo nisi ut accendatur? Hoc nempe commune mandatum, hoc est quod exigitur ab universis; nec ulla, si deesse contigerit, admittitur excusatio. 4. Caeterum singuat lux vestra coram hominibus : nimirum tanquam accensis, et vehementer accensis, et quibus non timeatur a flatu quolibet aut impulsione ventorum. Dictum est et Joanni; sed illi in aure audiunt; Joannes in spiritu tanquam angelus eruditur. Nimirum tanto propinquior Deo, quanto vox Verbo vicina, cui nulla voce alia media quod foris sonet oporteat intimari. Neque enim Joannem praedicatio, sed inspiratio docuit quem replevit Spiritus in utero matris suae. Vere ardens et vehementer accensus, quem sic praeoccupavit flamma coelestis, ut jam Christi sentiret adventum, qui necdum sentire poterat vel se ipsum. Nimirum novus ille ignis, qui recens
Abbreviated transcription (Latin):
bet. Ille inquit erat lucerna arlens &
lucens. Est enim tantum lucere uanũ:
tantum ardere paruum: ardere et
lucere ꝑfectum. Audi qͥd dicat scͥptura.
Sapiens ꝑmanet ut sol: stultus autẽ
sicut luna mutat᷑. Qͥa enim splendet
luna sine feruore: mͦ plena. modo exi¬
gua. mͦ nulla uidet᷑. Mutuatũ siqͥdem
lum̃. nunqͣm in eodem ꝑmanet statu:
s crescit. deficit. extenuat᷑ adnichilat᷑:
& penitꝰ ñ comparet. Sic sic. qui con¬
scientias suas in alienis labiis posuerui
modo magni. mͦ parui sunt. modo nus¬
li: scdm qd adulantiũ linguis uł uitu¬
ꝑare placuerit uł laudare. At uͦ solis
splendor igneus ẽ: & cumferuet acrius.
etiam ocłis lucidior exhibetur. Sic sa¬
pientis ardor internus. foris lucet: & si
ñ ei datur utrumq. curat semꝑ ard̾e
magis: ut pater sinis qui uidet in ab¬
scondico ieddat ei. ue nobis fr̃s si luxe¬
rimus tantũ. Nam lucemus qͥdem. &
magnificamur ab hominib: s mͥ ꝓ

Expanded text:
bet. Ille, inquit, erat lucerna ardens, et bet. Ille, inquit, erat lucerna ardens, et lucens. Est enim tantum lucere vanum, tantum ardere parum: ardere et lucere perfectum. Audi quid dicat Scriptura: Sapiens permanet ut sol, stultus autem ut luna mutatur . Quia enim splendet luna sine fervore; modo plena, modo exigua, modo nulla videtur. Mutuatum siquidem lumen nunquam in eodem permanet statu, sed crescit, deficit, extenuatur, annihilatur, et penitus non comparet. Sic qui conscientias suas in alienis labiis posuerunt, modo magni, modo parvi sunt, modo nulli, secundum quod adulantium linguis vel vituperare placuerit, vel laudare. At vero solis splendor igneus est, et cum fervet acrius, etiam oculis lucidior exhibetur. Sic sapientis ardor internus foris lucet: et si non ei datur utrumque, curat semper ardere magis, ut Pater suus qui videt in abscondito, reddat ei. Vae nobis, fratres, si luxerimus tantum. Nam lucemus quidem, et magnificamur ab hominibus; sed mihi pro
Abbreviated transcription (Latin):
s ubicumq fuerit corpꝰ. ibi congrega¬
bunt᷑ et aquile: licet ñ possit caput a
corpore separaiz. Deniq et ipse ait. ubi
duo uł tres congregatisunt in noĩe
citis ocłos: Num ad uidendũ. & non
magis ad audiendũ conuenitis.  Dñs
d̾s aꝑuit mͥ aures ait ꝓpħa. Aurem
meam aꝑuit. ut audiam qͥd loqͣtur.
ñ ocłm ut uideam uultũ eiꝰ illumina¬
uit. Aut certe suam mͥ aꝑuit aurem:
ñ faciem reuelauit. Post parietẽ stat.
audit et auditur: s necdum apparet.
Audit orantes: erudit audientes. An
sticiam. Quidni loquat᷑ ore quod iꝑse
plasmauit: Qͥdni suo utatur ut libet
arcifex instrum̃to: Non cantum aures
eoꝵ. s &e labia mea aꝑi dñe: ego enim
omĩa facis: ce surdos facis audire. et
mutos loqui. ¶ Nudite gͦ tr̃s quid
de iohanne loquat᷑: cuiꝰ sollemnis ho¬
die natiuitas celebrat᷑. Ille inquit erat
lucerna ardens et lucens. Magnum te¬
stimonium fr̃s mei. Magnus ẽ enim
cui ꝑhibetur: s maior ẽ ipse qui ꝑhi¬

Expanded text:
sed ubicunque fuerit corpus, ibi congregabuntur et aquilae, licet non possit caput a corpore separari. Denique et ipse ait: Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine citis oculos? Num ad videndum, et non magis ad audiendum convenistis? Dominus Deus aperuit mihi aurem, ait propheta . Aurem meam aperuit, ut audiam quid loquatur: non oculum; ut videam vultum ejus, illuminavit. Aut certe suam mihi aperuit aurem, non faciem revelavit. Post parietem stat, audit, et auditur: sed necdum apparet. Audit orantes, erudit audientes. An stitiam . Quidni loquatur ore, quod ipse plasmavit? Quidni suo utatur, ut libet, artifex instrumento? Non tantum aures eorum, sed et labia mea aperi, Domine: ego enim omnia facis; et surdos facis audire, et mutos loqui. 3. Audite ergo, fratres, quid de Joanne loquatur, cujus solemnis hodie nativitas celebratur. Ille, inquit, erat lucerna ardens, et lucens . Magnum testimonium, fratres mei: magnus enim est cui perhibetur, sed major est ipse qui perhi
Abbreviated transcription (Latin):
conuentib fr̃s increpatio illa
ꝓpħȩ. iudaica repbantis conuen¬
ticła & dicentis. iniqui st̃ cetus ur̃i Hii
nuirũ cetus. ñ iniqui: s plane scĩ. sed
religiosi: s pleni gr̃a: digni benedictiõe.
Conuenitis si qͥdem ad audiendũ deum:
conuenitis ad laudandũ. ad orandum.
ad adorandũ. Sacer ẽ conuentꝰ ut᷑q
placens dõ: angłis familiaris. State gͦ in
reuerentia fr̃s: state in sollicitudine &e de¬
uotione m̃tis: maximeq in loco oratio¬
nis &e in hac scola xp̃i & auditorio sꝑita¬
li. Nolite considerare dilectissum que ui¬
dentur et temporalia st̃: s magis que
ñ uudent᷑ eterna. Scd̾m fidem. ñ scdm
faciem iudicate. Terribilis siqͥdem et me¬
tuendꝰ ẽ locus uterq : nec maior adeẽ
credendꝰ ẽ numerus hominũ qͣm an¬
głoꝵ. Patet utrobiq sine dubio porta
celi: scala illa erecta est: ascendunt et
descendunt angłi suꝑ filium hominis.
Gygas nempe ẽ iste filius hominis: ce¬

Expanded text:
conventibus, fratres, increpatio illa prophetae, Judaica reprobantis conventiculla, et dicentis: Iniqui sunt coetus vestri . Hi nimirum coetus non iniqui, sed plane sancti, sed religiosi, sed pleni gratia, digni benedictione. Convenitis siquidem ad audiendum Deum: convenitis ad laudandum, ad orandum, ad adorandum eum. Sacer est conventus uterque, placens Deo, angelis familiaris. State ergo in reverentia, fratres, state in sollicitudine et devotione mentis: maximeque in loco orationis, et in hac schola Christi, et auditorio spirituali. Nolite considerare, dilectissimi, quae videntur et temporalia sunt, sed magis quae non videntur, aeterna: secundum fidem, non secundum faciem judicate. Terribiliter siquidem metuendus est locus uterque: nec major adesse credendus est numerus hominum quam angelorum. Patet utrobique sine dubio porta oeli, scala illa erecta est, ascendunt et descendunt angeli super Filium hominis. Gigas nempe est iste Filius hominis: coe
Abbreviated transcription (Latin):
et intellectus: sp̃c consilii et fortitudinis:
sp̃c scientiȩ et pietatis: & replebit eum
sp̃c timoris dm̃i. Illud sane diligenter
attende: qd florem hunc de radice. ñ de
uirga dixerit ascensurum. Etenim si
noua xp̃i caro in uirgine creata ẽẽt ex
nichilo. qd estimauere ñnulli: ñ de ra¬
dice flos. s forte de iuirga dici poterat
ascendisse. Nunc autẽ qui ꝑdut de ra¬
dice: sine dubio cõmuni ab origine cõ¬
munẽ ꝓbatur habuisse materiã. Nã
qͦd suꝑ eum sp̃c requieuit: nichil in eo
contradictionis fuisse declarat. In nob̃
adũsus carnem concupiscente. A quo¬
nos conflictu liberet. in quo nichil simi¬
le fuit. nouus homo. et uerus homo qͥ
ueram carnis nr̃e suscepit originẽ: sed
uetus ferm̃tum concupiscentiȩ ñ susce¬
pit.S

Expanded text:
tus consilii et fortitudinis, tus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Illud sane diligenter attende, quod florem hunc de radice, non de virga dixerit ascensurum. Etenim si nova Christi caro in Virgine creata esset ex nihilo quod aestimaverunt nonnulli; non de radice flos, sed forte de virga dici poterat ascendisse. Nunc autem qui prodiit ex radice, sine dubio ab origine communem probatur habuisse materiam. Nam quod super eum Spiritus requievit, nihil in eo contradictionis fuisse declarat. In nobis  spiritu adversus carnem concupiscente: a quo conflictu nos liberet, in quo nihil simile fuit, novus homo et verus homo, qui veram carnis nostrae suscepit originem, sed fermentum vetus concupiscentiae non suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ meum. Ecce enim mera et ꝑfecta
ũsum lucretur. anime sue detrim̃tum
faciat. S qͣndo id caꝑe possit auarus:
Sine causa laborat: quisqͥs ei ꝑsuade
conat᷑. Ut quid hoc: Nempe quia stul¬
ticia illi uidet᷑. Quid uerius qͣm iugũ
xp̃i eẽ suaues Appone homini scł̃ari:
& uide si non lapidem qͣm panem repu¬
uiuit homo: s in omni ũbo qd̾ ꝓcedit
de ore dĩ. Uerũptam̃ donec sapiat tibi
u̾itas: ñ sine difficultate ad interiora
trat ad animã. quo uidelicet sp̃ualis
cib intelligentiȩ potu sapientiȩ digera¬
tur: ne ipsius interioris hominis arcub
id est affectib siccitate laborantib. one¬
ri magis sit qͣm utilitati. Ex om̃ib gͦ que
saluandis fuerant ppłis necessaria: nicħ
penitus defuit saluatori. Ipse ẽ enim de
quo p̃cinit ysaias. Egrediet᷑ uirga de ra¬
dice iesse: et flos de radice eiꝰ ascendet. Et
requiescet suꝑ eum sp̃e dñi. sp̃e sapientiȩ

Expanded text:
panem meum . Ecce enim mera et perfecta panem meum . Ecce enim mera et perfecta mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat. Sed quando id capere possit avarus? Sine causa laborat, quisquis ei id persuadere conatur. Utquid hoc? Nempe quia stultitia illi videtur. Quid verius quam jugum Christi esse suave? Appone homini saeculari, et vide si non magis lapidem quam panem repuvivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Verumtamen donec sapiat tibi veritas, non sine difficultate ad interiora trat in animam, quo videlicet spiritualis cibus intelligentiae potu sapientiae digeratur, ne ipsius interioris hominis artibus, id est affectibus, siccitate laborantibus, oneri magis sit quam utilitati. 3. Ex omnibus ergo quae salvandis populis fuerant necessaria, nihil penitus defuit Salvatori. Ipse est enim, de quo praecinit Isaias: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet su
Abbreviated transcription (Latin):
signanter legitur. quia repleuit eum
ñ pietatis sp̃s s timoris. In omnib enĩ
et ꝑ omnia pietati ꝓximoꝵ timor dñi
p̃ferendꝰ ẽ: & solus ipse ẽ qui totũ sibi
timore. piecate. scientia: mediator nr̃ re¬
conciliauit homines cdõ. Nam in consi¬
lio et fortitudine de manu adu̾sarii li¬
berauit. Consilio siqͥdem pͥstino iure pͥ¬
uauit hostem. data pocestate ut manus
iniceret innocenti: fortitudine p̃ualuit.
ne iuiolenter posset retinere redemptos.
dum uictor ab inferis rediit. & uita õiũ
cum eo surrexit. Exinde cibat nos pa¬
ne uite et intellectus: potat aqua sapien¬
tie salutaris. Est enim intellectus rerum
sp̃ualium et inuisibiliũ uerus animȩ
panis confirmans cor nr̃m: et ad omne
opus bonum roborans in omni exerci¬
tatione sp̃uali. Carnalis autẽ homo qͥ
ñ ꝑcipit ea quȩ sunt sp̃c dĩ s stulticia il¬
li uident᷑: gemat et lugeat dicens. Aru¬
it cor meum: quia oblitus sum comed̾e

Expanded text:
signanter legitur: Quia replevit eum, signanter legitur: Quia replevit eum, non pietatis spiritus, sed timoris . In omnibus enim et per omnia pietati proximorum timor Domini praeferendus est, et solus ipse est qui totum sibi timore, pietate et scientia, mediator noster reconciliavit homines Deo; nam in consilio, et fortitudine de manu adversarii liberavit. Consilio siquidem pristino jure privavit hostem, data potestate, ut manus injiceret innocenti: fortitudine praevaluit, ne violenter posset retinere redemptos, dum victor ab inferis rediit, et vita omnium cum eo surrexit. 4. Exinde cibat nos pane vitae et intellectus, et potat aqua sapientiae salutaris. Est enim intellectus rerum spiritualium et invisibilium, verus animae panis, confirmans cor nostrum, et ad omne opus bonum roborans in omni exercitatione spirituali. Carnalis autem homo, qui non percipit ea quae sunt spiritus Dei, sed stultitia ei videntur, gemat et lugeat, dicens: Aruit cor meum, quia oblitus sum comedere
Abbreviated transcription (Latin):
detur honore. Audigͥ et diligent̾ obser¬
ua anglicam in huiꝰ mediatoris ortu di¬
stributionẽ. Gła inquitint in altissimiᷤ
dõ: et in terra pax hominib bonȩ uo¬
luntatis. Huiꝰ deniq gr̃a obseruatioĩs.
fideli reconciliatori xp̃o. nec timoris sp̃c
defuit. quo patri semꝑ reuerentiã exhi¬
pateretur hominib. Unde et necessariũ
ris pariter et pietatis distributio fieret
inconfusa. Et nota qd̵ in pͥmo illo paren
trib. Dico enim euam. diabolũ. et adã.
Non habuit eua scientiã: que ut ait a¬
pls seduct̾a ẽ in p̃uaricatione. Uerum
hec qͥdem serpenti ñ defuit. qui callidi¬
or describitur ceteris animantib: sed
pietatem malignus ñ habuit qui ho
micida factus ẽ ab initio. Adam uͦ pus
forte uidetur. mulierẽ ñ contristando.
s timorem dñi dereliquit. uocullius
obediens qͣm diuine. Utinam magis
timor dñi p̾ualuisset in eo: sicut de xp̃o

Expanded text:
detur honore. 3. Audi igitur et diligenter obserdetur honore. 3. Audi igitur et diligenter observa angelicam in hujus mediatoris ortu distributionem. Gloria, inquiunt, in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Hujus denique gratia observationis fideli reconciliatori Christo nec timoris spiritus defuit, quo Patri semper reverentiam exhipateretur hominibus. Unde et necessarium ris pariter et pietatis distributio fieret inconfusa. Et nota quod in primo illo parenttribus. Dico enim Evam, diabolum et Adam. Non habuit Eva scientiam, quae, ut ait Apostolus, seducta est in praevaricationem . Verum haec quidem serpenti non defuit, qui callidior describitur caeteris animantibus; sed pietatem malignus non habuit, qui ab initio factus est homicida. Adam vero pius forte videtur, mulierem non contristando; sed timorem Domini dereliquit, voci illius magis obediens, quam divinae. Utinam magis timor Domini praevaluisset in eo! sicut de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
detur et io maxime congruũ. ut is
specialiter filiꝰ fieret. qui filius erat: ne
quid ẽẽt ambiguitatis in nomine. De¬
niq ipsa ẽ uirginis nr̃e gła singłaris.
&e excellens p̃rogatiua mariȩ: qd filiũ
unũ eundemq cum dõ patre meruit
habere comiunẽ. Quã sane ꝑisse ꝯstat:
si non filius incarnaret᷑. S nec nobis¬
similis alia dari posset occasio sꝑandȩ
multis fr̃ib qui unigenitꝰ erat: asciscet
cauit in adoptionẽ. Si enim fr̃s: & co
sicut in ꝑsona una di hominisq sub¬
stantiã copulauit ineffabili sacram̃to:
sic et in ipsa reconciliatione consilio u¬
cꝰ altissimo. mediam ñ deseruit eqͥtatẽ
utriq tribuens qd̾ oportebat. honorem
do. homini miserationẽ. Hec enim op¬
tima inter offensum dñm et reũ seruũ
forma compositionis: ut nec honoran¬
di dñi delo seruus oppͥmatur aust̾iore
sententia: nec rursũ dum huic immo¬
deratius condescendit᷑. ille debito frau¬

Expanded text:
detur et illud congruum, ut his detur et illud congruum, ut his specialiter filius fieret, qui filius erat, ne quid esset ambiguitatis in nomine. Denique ipsa est Virginis nostrae gloria singularis et excellens praerogativa Mariae, quod filium unum eumdemque cum Deo Patre meruit habere communem, quam sane periisse constat, si non filius incarnaretur. Sed nec nobis alia dari posset occasio similis multis fratribus, qui unigenitus erat, adscisset carit in adoptionem. Si enim fratres, etsicut in persona una Dei hominisque substantiam copulavit ineffabili sacramento; sic et in ipsa reconciliatione, consilio usus altissimo, mediam non deseruit aequitatem, utrique tribuens quod oportebat, honorem Deo, homini miserationem. Haec enim optima inter offensum Dominum et reum servum forma compositionis, ut nec honorandi Domini zelo servus opprimatur austeriori sententia; nec rursum, dum huic immoderatius condescenditur, ille debito frau
Abbreviated transcription (Latin):
humectare linteamina uapor exalais.
Pptẽa sane licet irrumꝑe uerear ꝓpͥe
consciꝰ infirmitatis: frequent̃ tamen
uelut suꝑ os huiꝰ putei expando ad te
dñe manus meas: ꝓ eo qd̵ anima mea
sicut terra sine aqua tͥ. Et nunc si qͥd
ẽ qd̾ ascendente de deorsum nebula
tenius ebiberit cogitatio. uob̃ fr̃s mo¬
dicum illud sine inuidia cõmunicare
ꝓposur: uelut expresso linteamine. uel
exigua refundens celestis stillicidia ro¬
ris. Quero gͥ qua ratione filĩ magis
incarnatus sit qͣm pater. aut sp̃c sc̃s:
cum totius trinitatis. ñ mͦ equalis sit
gła. s & una eademq sub̃a. S quis
cognouit sensum dñi: aut quis consili¬
ariꝰ eius fuit: Altissimũ ẽ misterium:
nec nos oportet temere suꝑ huiꝰcemo¬
di p̾cipitare sententiã. Uidetur tam̃ nec
patris. nec sp̃c incarnationẽ in plura¬
litate filioꝵ effugisse confusionẽ: dum
aliꝰ di alius hominis filius diceret᷑. ui¬

Expanded text:
humectare linteamina vapor exhalans. humectare linteamina vapor exhalans. Propterea sane licet irrumpere verear propriae conscius infirmitatis, frequenter tamen velut super os hujus putei expando ad te, Domine, manus meas, pro eo quod anima mea sicut terra sine aqua tibi. Et nunc si quid est quod, ascendente deorsum nebula, tenuis ebiberit cogitatio; vobis, fratres, modicum illud sine invidia communicare curabo, velut expresso linteamine vel exigua refundens coelestis stillicidia roris. 2. Quaero igitur, qua ratione Filius magis incarnatus sit, quam Pater aut Spiritus sanctus, cum totius Trinitatis non modo aequalis sit gloria, sed una eademque substantia. Sed quis cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Altissimum est mysterium, nec nos oportet temere super hujuscemodi praecipitare sententiam. Videtur tamen nec Patris, nec Spriritus incarnationem in pluritate filiorum effugisse confusionem, dum alius Dei, alius filius hominis diceretur. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
dñce annunciationes: uelut a¬
menissimã qͣndam planiciẽ simplicẽ
nĩȩ reparationis hystoriam. Iniungit᷑
noua legatio angło gabrieli: a& nouã
uirgo ꝑfessa uirtutẽ. nouȩ salutatio¬
nis honorat᷑ obsequio. Antiqua exclu¬
ditur maledictio mulierũ: nouã noua
mater accipit benedictionẽ. Impletur
ꝑ grãm que concupiscentiã nescit: ut
sp̃u suꝑueniente altissimo pariat fili¬
um. que uirum dedignat᷑ admittere.
Intrat ad nos eadem porta salutis an¬
tidotum: qua uenenũ serpentis ingre¬
diens. uniũsitatẽ generis occuparat hu¬
mani. Innumeros huiꝰcemodi flores ex
his facile ẽ legere pratis: s intueor me¬
diam metuendȩ ꝓfunditatis abyssũ.
Abyssus plane inꝑscrutabilis incarnati¬
onis dñicȩ sacram̃tum: abyssus impene¬
trabilis. u̾bum caro factum ẽ. & habita¬
uit in nobis. Qͥs enim uestiget: quis
attingat: quis app̾hendat: Puteus
altus ẽ: & in quo hauriã ñ ẽ mͥ. Uerũp¬
tam̃ solet interdum suꝑposita puteis

Expanded text:
iationis, velut amoenissimam quamdam planitiem, simplicem nostrae reparationis historiam. Injungitur nova legatio angelo Gabrieli, et novam Virgo professa virtutem, novae salutationis honoratur obsequio. Antiqua excluditur maledictio mulierum, novam nova mater accipit benedictionem. Impletur per gratiam quae concupiscentiam nescit, ut spiritu superveniente Altissimi pariat filium quae virum dedignatur admittere. Intrat ad nos eadem porta salutis antidotum, qua venenum serpentis ingrediens, universitatem generis humani occuparat. Innumeros hujuscemodi flores ex his facile est legere pratis; sed intueor mediam metuendae profunditatis abyssum. Abyssus plane imperscrutabilis, Incarnationis Dominicae sacramentum; abyssus impenetrabilis. Verbum caro. factum est, et habitavit in nobis . Quis enim investiget, quis attingat, quis apprehendat? Puteus altus est, et in quo hauriam non est mihi. Verumtamen solet interdum superposita puteis
Abbreviated transcription (Latin):
nis p̾uenissent. qui et dixert̃. uiri ga¬
lilei qͥd statis aspicientes in celum:
Hic ih̾c qui assumptꝰ ẽ a uobis in ce¬
lum: sicueniet quẽadmodũ uidistis cũ
euntem in celum. Sic inqͥunt ueniet
Ergone uemet qͤrere nos in illa tam
singłari qͣm uniũsali ꝓcessione: cum
p̃cedentib omĩb angłis. subsequentib
hominib uniũsis descendet iudicare
uiuos ce mortuos :. ꝓcusdubio ueniet.
s quomͦ ascendit. ñ quom ante descen¬
dit. Humilis enim pͥus uenit animas
saluare: sublimis autẽ ueniet cadauer
istud resuscitare & configurare corpori
claritatis suȩ : ut infirmiori huic uascu¬
lo abundantiorẽ impendere uideatur
honorem. Tunc enim uidebit᷑ cum po¬
testate magna &e maiestate: qui prius
in infirmitate carnis latuerat. Intue¬
bor & ego eum. s ñ mͦ: uidebo eum s
ñ ꝓpe: ita ut hec scda głificatio pͥori
głificationi ꝓpter excellentẽ głam ma

Expanded text:
nis praevenissent, qui dixerunt: Viri Ganis praevenissent, qui dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidisti eum euntem in coelum . Sic, inquiunt, veniet. Ergone veniet quaerere nos in illa tam singulari quam universali processione, cum praecedentibus omnibus angelis et subsequentibus hominibus universis, descendet judicare vivos et mortuos? Procul dubio veniet; sed quomodo ascendit, non quomodo ante descendit. Humilis enim prius venit animas salvare; sublimis autem veniet cadaver istud resuscitare, et configurare corpori claritatis suae, ut infirmiori huic vasculo abundantiorem impendere videatur honorem. Tunc enim videbitur cum potestate magna et majestate, qui prius in infirmitate carnis latuerat. Intuebor et ego eum, sed non modo; videbo eum, sed non prope: ita ut haec secunda glorificatio priori glorificationi propter ex
Abbreviated transcription (Latin):
cum miseros suos. & pauꝑem suã scoͭ¬
lam relinqueret. nisi qd uemiebat pa¬
rare eis locum: &e qͥa expediebat ut
p̾sentiam eis subtraheret corporalẽ.
admitti. cum et animaꝵ sc̃aꝵ et celesti¬
um uirtutũ tͥumphali pompa dedu¬
ctus ad patrẽ. sedet a dextris dĩ. Nunc
uere a dimpleuit omĩa. qͥa natus est
inter homines. et cum hominib ꝯũ
satus ẽ: ab hominib & ꝓ hominib
passus et mortuus ẽ. resurrexit. ascen¬
dit. sedet ad dexterã dĩ. Agnosco tum¬
cam desuꝑ contextam ꝑ totũ. quam
suꝑna illa mansio claudit: ubi adim
quia te ñ uidi cruce suspensũ: plagis
liuidum. pallidum morte: qͥa ñ sum
crucifixo compassus. obsecutus mor¬
tuo: ut saltem lacrimis meis loca il¬
la uulnerũ delinirẽ: Quomͦ me dere¬
liquisti insalutatũ: cum formosus in
stola tua rex głȩ. in alta celoꝵ te rece¬
pisti: Prsus renuisset consolari aĩa
mea: nisi me angłi in uoce exultatio¬

Expanded text:
cum miseros suos et pauperem suam schocum miseros suos et pauperem suam scholam relinqueret; nisi quod veniebat parare eis locum, et quia expediebat ut praesentiam eis subtraheret corporalem. admitti, cum et animarum sanctarum, et coelestium virtutum triumphali pompa deductus ad Patrem, sedet a dextris Dei. Nunc vere adimplevit omnia quia natus est inter homines, cum hominisatus est, ab hominibus et pro hominibus passus et mortuus est, resurrexit, ascendit, sedet ad dexteram Dei. Agnosco tunicam desuper contextam per totum, quam superna illa mansio claudit: ubi adimpquia te non vidi in cruce suspensum, plagis lividum, pallidum morte; quia non sum crucifixo compassus, obsecutus mortuo, ut saltem lacrymis meis loca illa vulnerum delinirem? Quomodo me dereliquisti insalutatum cum formosus in stola tua rex gloriae in alta coelorum te recepisti? Prorsus renuisset consolari anima mea, nisi me angeli in voce exsultatio
Abbreviated transcription (Latin):
& scientiȩ: in quo habitat omnis
plenitudo diuinitatis corporalit̾. Eͥd
tam̃ putatis fr̃s. qͣnͣtus et dolor &
timor irruꝑit. apłica pect̾ora. cum
eum uidert̃ a setolli & attolli in aera.
auxilio: s gradientẽ in multitudine
fortitudinis suȩ: Impletũ ẽ qd eis
dixerat: quo ego uado uos ñ pote¬
stis uenire. Quocũq enuim terrarũ
isset: eum indiuisibilit̾ sequerent᷑.
Mare sicut petrus aliqͣndo fecit. cũ
eo eciam submergendi intrarent: sed
hac sequi ñ poterant: quia corpus
qd̾ corrumpit᷑ aggrauat animam:
&e depͥmit t̾rena in habitatio sensum
multa cogitantẽ. Dolor gͦ nimiꝰ erat:
qͥa uidebant illum ꝓpter quẽ omĩa
reliquerant a suis sensib & aspectib
dolli. ut ñ possent ablato a se sponso
sponsi filii ñ lugere: timor qͥa orpha¬
ni resĩquebant᷑ in medio iudeoꝵ. ñdũ
confirmati uirtute ex alto. Benediceis
gͦ eis. ferebatur in celum: forte concus¬
sis illius singłaris miscdiȩ uisceribus.

Expanded text:
mnis plenitudo divinitatis corporaliter . 3. Quid tamen putatis, fratres, quantus dolor et timor irruperit apostolica pectora, cum eum viderunt a se tolli, et attolli in aera, auxilio, sed gradientem in 913 multitudine fortitudinis suae? Impletum est quod eis dixerat: Quo ego vado, vos non potestis venire . Quocunque enim terrarum iisset, eum indivisibiliter sequerentur; mare, sicut Petrus fecit aliquando , cum eo etiam submergendi intrarent; sed hac sequi non poterant, quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Dolor ergo nimius erat, quia videbant illum, propter quem omnia reliquerant, a suis sensibus et aspectibus tolli, ut non possent ablato a se sponso, filii sponsi non lugere: timor quia orphani relinquebantur in medio Judaeorum, nondum confirmati virtute ex alto. Benedicens go eis ferebatur in coelum, forte concussis illius singularis misricordiae visceribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto qui mortuos suscitauit. lepsos
mundauit. cecos illuminauit. claudoᷤ
firmauit. ce om̃s exsufflauit infirmi¬
tates. dñs omĩum fuit: &e eadem manu
qua fecerat. que defecerant reficiebat.
Sic et qui in ore piscis cum ipsopiscesta¬
derem inueniri p̾dixit: patet ꝓculdu¬
bio qͥa maris et omĩum que in mari
mouentur dñs fuit. Qui uͦ traduxit
aerias potestates. & affixit eas cruci
sue: claret qͥa suꝑ infernales officinas
potestatẽ accepit. Hic ẽ enim qui per¬
transuit benefaciendo et sanando om̃s
opp̃ssos a diabolo: quistetit in loco
campestri ut doceret turbas: ante p̃¬
sidem ut alapas sustineret: toto tem¬
pore quo in terris uisus ẽ. & cum hoĩb
conũsatus ẽ in laborib multis. stans
& oꝑans salutẽ in medio terrȩ. Ad
claudendã gͥ tunicã tuam inconsuti¬
lem dñe iħu: ad ꝑficiendã fidei nr̃e
integͥtatem: restat ut uidentib disciplłis
ꝑ medium aeris sicut aeris dñs ascen¬

Expanded text:
Profecto qui mortuos suscitavit, leprosos Profecto qui mortuos suscitavit, leprosos mundavit, caecos illuminavit, claudos firmavit, et omnes exsufflavit infirmitates, dominus omnium fuit, et eadem manu qua fecerat, quae defecerant reficiebat. Sic et qui in ore piscis cum ipso pisce staterem invenire praedixit , patet procul dubio, quia maris et omnium quae in mari moventur, dominus fuit. Qui vero traduxit aereas potestates, et affixit eas cruci suae, claret quia super infernales officinas potestatem accepit. Hic est enim qui pertransiit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo , qui stetit in loco campestri ut doceret turbas; ante praesidem, ut alapas sustineret; toto tempore quo in terris visus est, et cum hominibus conversatus, in laboribus multis stans, et operans salutem in medio terrae. 2. Ad claudendam igitur tunicam tuam inconsutilem, Domine Jesu, ad perficiendam fidei nostrae integritatem, restat, ut videntibus discipulis per medium aeris, sicut aeris dominus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
bebunt: id est egras affectiones oꝑib
bonis oꝑient: & hoc remedio curabun¬
tur.¬
&e ut ita dicam gaudiosa: in qͦ
spĩtalis letitia exhibet᷑. Consummatio
enim et adimpletio ẽ. reliquaꝵ sollẽ¬
nitatũ: & felix clausula totiꝰ itinera¬
rii filii dĩ. Qui en descendit. ipse ẽ
& qui ascendit hodierna die suꝑ om̃
celos: ut adimpleret omĩa. Iam enu
cum se dñm uniu̾soꝵ que sunt in terra
et in mari et in inferno ꝓbasset: non
restabat. nisuit aeris et celois se eẽ do¬
minũ argum̃tis similib. uel certe po¬
tiorib approbaret. Terra enim cog¬
nouit dñm: qͥa ad uocem uirtutis eiꝰ
cum clamasset magna uoce lazare
uen foras. mortuum reddidit. Cogno¬
uit mare: qͥa solidum se p̃buit sub pe¬
dib eiꝰ: ita ut apłi putarent eum fan¬
tasma eẽ. Cognouit infernus. cuiꝰ ipse
portas ereas ce uectes ferreos confregit:
ubi et ligauit illum insatiabilẽ homi¬
cidam qui uocat᷑ diabolus et sathanaᷤ.

Expanded text:
bebunt, id est aegras affectiones bonis bebunt, id est aegras affectiones bonis operibus operient, et hoc remedio curabuntur.et, ut ita dicam, gaudiosa, in qua specialis laetitia exhibetur. Consummatio enim et adimpletio est reliquarum solemnitatum, et felix clausula totius itinerarii Filii Dei. Qui enim descendit, ipse est et qui ascendit hodierna die super omnes coelos, ut adimpleret omnia . Jam enim cum se dominum universorum, quae sunt in terra et in mari et in inferno, probasset, non restabat, nisi ut aeris et coelorum se esse dominum argumentis similibus, vel certe potioribus comprobaret. Terra enim cognovit Dominum, quia ad vocem virtutis ejus, cum clamasset magna voce: Lazare, veni foras , mortuum reddidit. Cognovit mare, quia solidum se praebuit sub pedibus ejus, ita ut apostoli cum putarent phantasma esse . Cognovit infernus, cujus ipse portas aereas et vectes ferreos confregit , ubi et ligavit illum insatiabilem homicidam, qui vocatur diabolus et Satanas .
Abbreviated transcription (Latin):
de ore eoꝵ: nec de cetero uetusta pro¬
thoparentũ lingua loquunt᷑ deli.¬
nantiũ in ũ̾ba malicie ad excusan¬
das excusationes in peccatis. ubi uͦ
compunctione cordis &e oris confessi¬
one pͥora st̃ deleta peccata: ne recidi¬
uum patiant᷑ & sint posteriora pe¬
iora pͥoribr. serpentes tollant necesse
ẽ: id est uenenatas suggestiones extin¬
guant. Quid tam̃ agendum siqua for¬
te radix pullulat. que tam uelociter
nequeat extirpari: s stimulat animũ
concupiscentia carnis: Pfecto si quid¬
mortiferũ biberint ñ cos nocebit: qͣm
iuxta saluatoris exemplũ cum gusta¬
uerit nolent bibere: id est cum sen¬
serint nolent consentire. Sic enĩ ñ eos
nocebit: qͥa nulla damnatio ẽ his qui
sunt in xp̃o ihu concupiscentiȩ sensus
absq consensu. Qͥd tam̃: Mol esta cer¬
te et ꝑicłosa ẽ sic corruptȩ & infirmȩ
affectionis lucta: s qui crediderint su¬
ꝑ egros manus imponent. & bene ha¬

Expanded text:
de ore eorum, nec de caetero vetusta prode ore eorum, nec de caetero vetusta protoparentum lingua loquuntur, declinantium in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Ubi vero compunctione cordis et oris confessione priora sunt deleta peccata, nec recidivam patiantur, et jam sint posteriora pejora prioribus, 912 serpentes tollant necesse est, id est, ut venenatas suggestiones exstinguant. Quid tamen agendum, si qua forte radix pullulat, quae tam velociter nequeat exstirpari, sed stimulat animum concupiscentia carnis? Profecto si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; quoniam juxta Salvatoris exemplum, cum gustaverint, nolent bibere, id est cum senserint, nolent consentire. Sic enim non eis nocebit quia nulla damnatio est his qui sunt in Christo Jesu concupiscentiae sensus absque consensu. Quid tamen? Molesta certe et periculosa est sic corruptae et infirmae affectionis lucta; sed qui crediderint, super aegros manus imponent, et bene ha