comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ deoq utilit̾ prẽs nr̃i ip̃am o¬
ratidnẽ celeri fine concludi
iisserũt. ne forte ĩ morantib
nob̾ ĩ ea q̃dã tussis ł fleuma¬
tis. aliarũq rerũ int̾rũpat
strepitꝰ et dum ad huc feruet
orõ. uelut ex faucib diaboli
uelocit̾ rapiat᷑. Qui cũ nob̾
semꝑ sit infestus tune qm
maxune assistit infestus.
nans mentẽ nram ab inten¬
tione or̃onis aut cogitatio¬
nib. aut excitatis humoribꝰ
reuocare. propt̾ea gͦ breues
quidã or̃ones. s firquentes
fĩ: pr̃es nr̃i uisserunt. bre¬
ues ideo: ut insidias diabo¬
li insistentis tũc p̃cipue. cũ
oramꝰ in ip̃a breuitate uita¬
re possimꝰ. freq̃ntes aũ: ⁊ deo
ut ꝑ ip̃am frequentiã or̃onis

Expanded text:
 ergo utiliter Patres nostri ipsam orationem celeri fine concludi jusserunt, ne forte immorantibus nobis in ea, quidam tussis vel phlegmatis aliarumque rerum interrumpat strepitus; et dum adhuc fervet oratio velut ex faucibus diaboli velociter rapiatur. Qui cum nobis semper sit infestus, tunc quam maxime assistit infestior,nans mentem nostram ab intentione orationis aut cogitationibus, aut excitatis humoribus revocare. Propterea ergo breves quidem orationes, sed frequentes fieri Patres nostri jusserunt: breves, ideo ut insidias diaboli, insistentis tunc praecipue cum oramus, in ipsa brevitate vitare possimus: frequentes autem, ideo ut per ipsam frequentia
Abbreviated transcription (Latin):
At non in multiloquio
sedmn puritate cordis. et cõ¬
punctione lacrimarum
nos exaudiri sciamus. ⁊
ideo breuis d eẽ et pura
ne per occasionem ꝓlixe orõis
obdormiant. aut forte diu ia¬
centes dyabolus eis añ ocłos
diu̾sa ingerat łin corde. aliud
subuũstret. gͦ oportec orare eũ
timore supplicitꝰ. ut qui orat
p̃sentis xp̃i uideatur pedes
tenere ⁊ cũ tanto debemꝰ ora¬
re timore ut cognoscamus
tiloquio qͥsq s potiꝰ in p̾itate
cordis et lacͥmaꝵ ub̾tate ex¬
audiri credat. Non emĩlõge
or̃onis ꝓlixitas s mentis
prompt̾e intentio: pietatem
clementis iudicis excitat.
orandꝰ gͦ semꝑ ẽ. ut largiat᷑¬
et delinqñtib ueniam qui
languenti mũdo ꝑ crucis
passionẽ infudit medicinam

Expanded text:
Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura ne per occasionem prolixae orationis obdormiant, aut forte diu jacentes diabolus eis ante oculos diversa ingerat, vel in corde aliud subministret. Ergo oportet orare cum timore suppliciter, ut qui orat praesentis Christi videatur pedes tenere. Et cum tanto debemus orare timore, ut cognoscamus ltiloquio quisquam, sed potius in puritate cordis et lacrymarum ubertate exaudiri credat. Non enim longae orationis prolixitas, sed promptae mentis intentio pietatem clementis Judicis excitat. Orandus ergo semper est, ut largiatur delinquentibus veniam, qui languenti mundo per crucis passionem infudit medicinam
Abbreviated transcription (Latin):
Bi cũ possit nõ satis egit occͣ¬
pere fateatur culpam negli¬
gencie sue ⁊ maneat sine c¬
bo usꝙ ad illam horam qua
conuenitur ad cibum in po¬
stera die.
stitutam horam uł postea
quicquam cibi autͥ pot̾¬

Expanded text:
 cum posset, non satis egit occurrere, fateatur culpam negligentiae suae, et maneat sine cibo usque ad illam horam qua convenitur ad cibum in posterum diem. statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut pot
Abbreviated transcription (Latin):
ad has ergo or̃ones. cumi
fuerit sign̾i sonitus audit᷑
tanta celeritate d monachꝰ
exilire ut non dicam aliã
artificia : s hiis qui opꝰ scrip¬
ture exercet: in eodẽ ꝓuucto
quo ad aures eius sonus
pulsantis aduen̾it: ceptã
litteram uon audeat ꝯsũ¬

Expanded text:
Ad has ergo orationes cum fuerit signi sonitus auditus, tanta celeritate debet monachus exsilire, ut non dicam alia artificia, sed is qui opus scripturae exercet in eodem puncto, quo ad aures ejus sonus pulsantis advenerit, coeptam litteram non audeat consum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad mensam ã qui aute
uersum non occurrerit.
ut simul omnes dicant
uersum et orent. et sub
uno omnes acoedant ad
mensam. qui per negli¬
gentiam suam aut in¬
cium non occurrerit:
usq secundam uicem ꝓ
hoc corripiatur. Si denu¬
o non emendaint: non
permittatur ad mense
comiminus parncipatio¬
nem. sed sequestratus a
consortio omnium: re¬
ficiat solus sublata ei
porcione su a de uino us¬
q ad satiffactionem et
emendationem. Simiłr
ã paciatur qui et ad il¬
lum uersum non fu̾it
presens qui post cibum
uͦ antiphonã ł u̾sũ pͥorem qui nõ
affuerint: semote cibũ. ⁊ non
signatũ et siue data et accepta
bñ dc̃one manducẽt et bibant

Expanded text:
Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam aut vitium non occurrerit, usque secundam vicem pro hoc vitio corripiatur: si denuo non emendaverit, non permittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei portione sua de vino usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum ve cibo. vero antiphonam vel versum priorem qui non adfuerint, semote, et non signatum, et sine data et accepta benedictione manducent et bibant
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusqͣm in ꝯmune resiciant cũ
ꝙ ad potandũ uł ad edendũ ꝑti¬
net gustar̾ uł ꝯting̾e audeat
ł occulte ꝙ libet peculiant̾ re¬
cond̾ẽ uł hr̃e p̃sumat. Hine¬
cauerid ne añ illã uł post
illam horã qͣ om̃is frr̃s ĩ ꝯmu¬
ne reficiunt ex mensã ꝙ cũo
uł modicũ aliqͥs manducare
p̃sumat aut etiã poma q̃ tor̃e
suo sub arborib iacent ñ tm̃

Expanded text:
priusquam in commune reficiant cum quod ad potandum vel edendum pertinet gustare vel contingere audeat, vel occulte quodlibet peculiariter recondere, vel habere praesumat. Incaveri debet, ne ante illam vel post illam horam, qua omnes fratres in commune reficiunt, extra mensam quodcunque vel modicum aliquis manducare praesumat: ut etiam poma, quae tempore suo sub arboribus jacent, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
lentes fres introure nõ audeat.¬
s stans foris ad ianuã susti¬
neat. donee finitis psalnus cõ¬
gregatio relaxetur. et tunc
ab abb̃e ĩpetret ueniã. Q si
ꝯtẽpẜit satisfac̾e: uullo mͦ ĩt̾
fr̃es societatẽ orandi halebit.¬

Expanded text:
lentes fratres introire non audeat.lentes fratres introire non audeat. Stans foris ad januam sustineat, donec finitis psalmis congregatio relaxetur: et tunc ab abbate impetret veniam. Quod si contempserit satisfacere, nullo modo inter fratres societatem psa
Abbreviated transcription (Latin):
legiiis. Nam foris omĩno
non segregentur ne a sõp¬
no tetenti dormiant. autĩ
aliquo maligno hosti ad eũdi
det᷑ occasio. Intꝰ ⁊ em̃ positꝰ ñ totũ
ꝑdit qd̾ ceꝑat. ⁊ u̾ecundia ac me¬
su frangit᷑ dũ ab õib uidet᷑. et
qñ cet̾i etpleto officio foras e¬
grediunt᷑. ille in ecc̃a ꝑ ip̃a tar¬
ditate positꝰ xiiͫ. psalmos supͣ
cursus seriem cantet. Si uero
ex toto cursũ suũ ꝑdid̾it preci¬
plie nocturnis horis in quib
nullum alud opus impẽdit
suppositione dampnetur.
ad oꝑus dei post uersum
et głam primi psalmi. qͥ
post u̾sum dicitur nõ oc¬
currerit: lege quam supͣ
diximus mͦ ultimo stet.
nec presumat sociari co¬
ro psallentium usq ad
satiffactionem. nͥ forte
abbas licentiam dederit
ꝑmissione sua: ita tñ
ut satisfaciat reus ex
ad cẽones diurnas. qui ad p¬
mũ psalmũ ñ occurrit: ĩ troire
anus ait. Si qͥs a anteqmͣ fi¬
mat᷑ p̾salmꝰ incept᷑ ñ occurre¬
rit: ult̾ius in oratoriũ it̾ psal¬

Expanded text:
e. Nam foris omnino non segregentur, ne a somno detentae dormiant, aut in aliquo maligno hosti adeundi detur occasio. Intus etenim posita nec totum perdit quod coeperat, et verecundia ac metu frangitur, dum ab omnibus videtur. Et quando caeterae expleto officio foras egrediuntur, illa in ecclesia pro ipsa tarditate posita duodecim psalmos super cursus seriem cantet. Si vero ex toto cursum suum perdiderit, praecipue nocturnis horis, in quibus nullum alium opus impendit, suppositione damnetur. ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex Ad orationes diurnas, qui ad primum psalmum non occurrerit, introire  . Si quis autem antequam finitur psalmus incoeptus, non occurrerit, ulterius in oratorium inter psal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiciunt. Arcifices fetram̃ta
dimutant. Scriptores litt̾ã
nõ integrent. Omĩs fratrũ
manus deẜat ꝙ agebat festi¬
net statim mox cum gͣuitate
pes ad oratoriũ sensus ad dm̃
ut mox ad p̃miã oronem.
occuriunt. ⁊ tanqͣm apes ad
mel intͣnciũ in oratoriũ frm̃
examen ebulliat ut qui ta¬
citus erat sc̃i oratorii locus
statim psalmorum clamori¬
bus impleatur.¬
giliis post głam psalmi
nonagesimi quarti quẽ
pp hoc omnino subtrahẽ¬
ndo et morose uolũmus
dici occurrent. nõ stet
in ordine suo in choro.
sed ultimus omnium
stet: aut in loco quem
talib negligentib se¬
orsum const̾ituerit ab¬
bas. ut iudeatur ab ip̃o
uł ab omnib usq dum
completo opere dei pu¬
blica satisfactione pe¬
niteat. Ideo autem eos
in ultimo ã seorsum
iudicauimus debere stare
ut uisi ab omnib uł pro
ip̃a uerecundia sua emẽ¬
In nocturis a or̃onib us ad
scd̾m psalmũ datur. tardandi
dilatio. actamẽ anteqm siuito
eode psalmo frẽs in or̃one peo¬

Expanded text:
projiciant, artifices ferramenta dimittant, scriptores litteram non integrent, omnis fratrum manus deserat quod agebat; festinet statim mox cum gravitate pes ad oratorium, sensus ad Deum; ut mox ad primam orationem occurrant, 577 et tanquam apes ad mel intrantium in oratorium fratrum examen ebulliat; ut qui tacitus erat sancti oratorii locus, statim psalmorum clamoribus impleaturpost gloriam psalmi nonagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emenIn nocturnis autem orationibus usque ad secundum psalmum datur tardandi dilatio. Attamen antequam finito eodem psalmo fratres in orationes pro
Abbreviated transcription (Latin):
in loco ultimo qui talib ne¬
gligenciis fu̾it deputatus¬
iubeatur astare ⁊ ibi cũ u̾ecũ¬
die metu expectare ⁊ post im¬
pletũ cursum prolixa uenia
ante cecum fratrum egredi¬
entium satisfacere.
Nam si foris oratorio re¬
maneat erit forte talis
qui se aut recollocet et
dormiat aut certe sede¬
at sibi foris. et fabulis
uacet. et datur occasio
maligno. s ingrediat᷑
intus ut nec cõtum ꝑ¬
dant : et de ueliquo eñ

Expanded text:
negligentibus fuerit deputatu, astare, et ibi cum verecundiae metu exspectare, et post expletum cursum prolixa venia ante coetum fratrum egredientium satisfacere. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vocet, et detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum perdat, et de
Abbreviated transcription (Latin):
cũq uel diurnis uł nocturius
horis ad opꝰ diuinũ signũ ł¬
sonuerit mox cũ sũma festi¬
natione surgendñ ẽ ac si p̃¬
co regis insonet. ommi opere
ꝙ in manib habebatur post¬
posito. ut nicħ oꝑi dei p̃ponat᷑
s mens ad sonitum p̃coñs
intenta et oꝑi d̾i in mira:
cũ oĩ grauitate et mansue¬
tudine ad iutonandã głam
maiestatis eius et pietatis

Expanded text:
cunque vel diurnis vel nocturnis horis ad opus divinum signum insonuerit, mox cum summa festinatione surgendum est, ac si praeco regis insonet, omni opere quod in manibus habebatur postposito; ut nihil operi Dei praeponatur: sed mens ad sonitum praeconis intenta, et operi Dei innixa, cum omni gravitate et mansuetudine ad intonandam gloriam majestatis ejus, et pietati
Abbreviated transcription (Latin):
dhoram diuini officii
mox ut auditũr fu¬
erit signum relictis om¬
nib quelib fuerunt in
manib sũina cum festi¬
natione curratur. cum
graurtate tamen: ut
non scurilitas inueniat
fomitem ergo nichil ope¬
ri dei p̾ponatur. Hine qdã¬

Expanded text:
horam divini officii mox, ut auditum fuerit signum, relictis omnibus, quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur: cum gravitate tamen; ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Di autem ieuinu dies fu¬
erint dicta uespera paruo
inter uallo mox acoedãt
ad lectionem collationũ
ut diximus et lectis .iiii.
aut quinq foliis uel
qnͣtum hora permittit.
omnib in unum ocẽ¬
rentib per hanc morã
lectionis. Si quis forte
in assignato sibi cõmis¬
so fuerit occupatus: oc¬

Expanded text:
autem jejunii dies fuerit, dicta vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram flectionis. Si quis forte in assignato sibi commisso fuerit occupatus, oc
Abbreviated transcription (Latin):
non decanos qui aliquotiẽs
cant in hac hora. S omnes¬
omĩno in hac collationis
mora occurrere. om̃s ĩ unũ
cõpletoriũ iubet cantare.
rũs nulla sit licentia de¬
nuo cuiquam loqui ali¬
quid. Qd̾ si inuentus
fuerit quisquam p̃ua¬
ricari hanc taciturnita¬
tis regulã gramiori uin¬
dicte subiaceat excepto
si necessitas hospitum
superuenerit aut forte
abbas alicui aliqͥd uisse¬
tit ꝙ tamen et ip̃m cũ
summa grauitate et
moderatione honestis¬
complecionis cũ or̃o ad sõp¬
nũ capiendũ datur: nullus
õmo loqui p̾sumat. nͥ gran¬
dis necessitas monasterii po¬
poscerit. Cui ab abbate fu̾i̾t
ordinatũ loqui studeat uł s̾
a p̃posito qui curam aliorum

Expanded text:
non decanos, qui aliquoties acant in hac hora; sed omnes in hac collationis hora occurrere, omnes in unum completorium jubet cantare. riis nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid jusserit; quod tamen et ipsum cum summa gravitate et moderatione honestisCompletionis, cum oratio ad somnum capiendum datur, nullus omnino loqui praesumat, nisi grandis necessitas monasterii poposcerit. Cui ab abbate fuerit ordinatum, loqui studeat, vel etiam a praeposito, qui curam aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo omni tempore
dii. mox ut surrexerint a
cena. sedeant oinnes in
num. et legat unus col¬
lationes uel uitas pa¬
trum. aut certe. aliquid
ꝙ edificet audientes. Nõ
autem eptaticum aut
regum. quia infirmis
intellectib non erit u¬
tile illa hora hanc scrip¬
turam audir̃ aliis u̾o
horis legantur. Quod¬
in quib edificatones ꝑlenit̾
scripte sunt audientiũ ł c̾ce
de expositionib libroꝵ catho¬
licoꝵ q̃ ab orthodoris fc̃e sunt
uiris In quib sc̃a sufficient̃
sc̃ĩs doctrina redundat mona

Expanded text:
Et ideo omni tempore dii, mox ut surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. in quibus aedificationes pleniter scriptae sunt audientium; vel certe de expositionibus librorum catholicorum, quae ab orthodoxis factae sunt viris, in quibus sancta sufficienter sanctis doctrina redundat mona
Abbreviated transcription (Latin):
ant equalit̾ ꝑtes. Una dist᷑¬
buta abb̃is manib pauꝑib
uł indigentib erogetur.
matiei suu utilitati deferat.
secũ monast̾u sc̃oꝵ usib ꝓ¬
futum̃. Qd̾si utreq nob̾ gͣ¬
ues sunt uoces ut nec dĩn
audiatis pauꝑib erogando.
et filii aĩam redimendo. nec
nrm consiliũ ẽ. ꝑtib diuidẽ¬
do et auferendo ab eo scl̃arẽ
deo largiri. Ita ut iure iurã¬
do ꝑ sacrosca euͣngłia ꝓmit¬
tatis ex ult̾ius eum de nr̃i
pãtrimonii sb̃a nͥl hr̃e. ut fir¬

Expanded text:
tes: una distrtes: una distributa abbatis manibus pauperibus vel indigentibus erogetur; viatici sui utilitatem deferat secum monasterii sanctorum usibfuturam. Quod si utraeque vobis graves sint voces, ut nec Deum audiatis pauperibus erogando, et filii animam redimendo; nec nostrum consilium partibus dividendo, et auferendo ab eo saeculareDeo largite; ita ut jurejurando per sacrosancta Evangelia promittatis ei, ulterius eum de vestra patrimonii substan
Abbreviated transcription (Latin):
de eo. Quod si magis fu̾int
ꝯsentientes eiꝰ uotis parẽtes
conuocatis eis ab abbate in
monasteriũ uotũ filii comũ̃¬
tentis ex quiratur ab eis ut
ab ipĩs pociꝰ uideat᷑ denoueri
uł offerri qui eũ genuerunt.
Cũ gͦ magis responderint pa¬
rentes gratant᷑ se uelle ad¬
implere que cupit: tũe dicat.
eis abbas. Ita enim nos con
sid̾antes oꝑantes iuste: uob̾
filiis suatemꝰ. ut si filiũ nr̃m
digne deo cupitis offerre a
scło eum priꝰ exuatis. Qd̃
serit conẜ uandũ habebit ali¬
qñ titillationem diabolici
desid̾ii. sicut oanis delectat᷑.
ad suũ redire uonutũ et po¬
sita manu suꝑ aratrũ res¬
piciens retro iam non sit aptꝰ
regno celoꝵ. Relicto qñq mo¬
nast̾io securꝰ de portione sua
ei seruata a nobꝰ cupiens ĩ
frĩb sius uolens eẽ coheres
in suaꝵ redire inciprat sponsꝰ
et pristinis restitutꝰ deliciis
⁊ pompis: ñ aliud desid̾aturꝰ
qmͣ iniptias. gͦ sicut suꝑius
diximꝰ si digne eũ uultis t̾o

Expanded text:
dum. Quod si magis fuerint consentientes ejus voto parentes, convocatis eis ab abbate in monasterium, votum filii convertentis exquiratur ab eis; ut ab ipsis potius videatur devoveri, vel offerri, qui eum genuerunt. Cum ergo magis responderint parentes, gratanter se velle adimplere quae cupit, tunc dicat eis abbas: siderantes, o parentes, juste vobis filio suademus, ut si filium vestrum digne Deo cupitis offerre, a saeculo eum prius exuite. Quod serit conservandum, habebit aliquando titillationem diabolici desiderii; sicut canis delectatur ad suum redire vomitum: et posita manu super aratrum respiciens retro, cum non sit aptus regno coelorum, relicto quandoque monasterio securus de portione sua ei servata, a vobis cupiens in fratribus suis volens esse cohaeres  in suarum redire incipiat sponsus et pristinis restitutus deliciis et pompis non aliud desideraturus quam nuptias. Ergo, sicut superius diximus, si digne eum vultis Deo
Abbreviated transcription (Latin):
rabit ꝓ eo. Hinc ysidorus ait.
Quicũq a parentib ꝓpͥis in
monast̾ium fu̾it delegans:
nou̾it sibi ꝑpetuo ꝑmansuiũ.
Nam anna samuel puerũ
natũ et ablactatũ do pieta
ꝑmansit et ubi constitutꝰ ẽ¬

Expanded text:
sidorus . Quicunque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, noverit se ibi perpetuo permansurum. Nam Anna Samuelem puerum natum est ablactatum Deo cum pietattus, permansit, et ubi constitutus e
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑. Net̾as ẽ. euim ut qui deci¬
pulam huius scł̃i intendit
euad̾e: reseruet. Unde enim̃
infestatio diabolica uale¬
at irretinere.¬

Expanded text:
t. Nefas est enim ut qui decipulam hujus saeculi intendit evadere, reservet unde eum infestatio diabolica valeat irretire.
Abbreviated transcription (Latin):
Olmiliter autem et pau¬
periores faciant qui ue¬
to ex toto nichil habent
sinipliciter petitionem
faciant et cum oblati¬
one offerant filiũ suũ.¬

Expanded text:
Similiter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil habent, similiter petitionem faciant, et cum oblatione offerant filium suu
Abbreviated transcription (Latin):
i quis forte de nobłib
offert filium suum
deo in monasterio. si ip̃e
puer iunior etate fuerit
parentes eius faciant
petitionem quam supea
diximus. et cum oblati¬
one ip̃am petitionem ⁊
manum pueri inuoluãt
ĩpalla altaris et sie em
oport tñ infantes uoluntate
et concessu parentũ. ĩmo ab
ip̃is parentib oblatos sub te¬
stimonio płimoꝵ suscipi. ut
oĩs ocrasio male dicendi gr̃a
excludat᷑ hoĩ pessimoꝵ. Cũ¬
a̾ fui̾nt suscepti. si forte ꝓpo¬
sitũ suũ tͣnsgressi fui̾nt nec
iuideri eos oportet amplius
tanqm eos qͣui in dño deliq̃¬

Expanded text:
i quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum Oportet tamen infantes voluntate et consensu parentum, imo ab ipsis parentibus oblatos sub testimonio plurimorum suscipi, ut omnis occasio maledicti gratia excludatur hominum pessimoru fuerint suscepti, si forte propositum suum transgressi fuerint, nec videri eos oportet amplius, tanquam eos qui in Deum deliqu
Abbreviated transcription (Latin):
in loco alt̾ius suppositꝰ qiͣ suffactꝰ
Uñ et consulẽ suffectũ dicimꝰ
eum qui pro alio substituitur.
el certe si hoc facere uo¬
luerint. et aliquid offerre
uoluerint in elemosinã
monasterio pro merce¬
de sua: faciant ex reb
quas dare uolunt mo¬
nasterio donationem.
reseruato sibi si ita uo¬
lueruit usu fructu sũ¬

Expanded text:
in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. el certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructu
Abbreviated transcription (Latin):
ua nũqmͣ per se nũꝙͣ
per suffectam personam̃
nec quolibet modo ei ali¬
nes tribulant occasionẽ
habendi

Expanded text:
unquam per se, nunquam per suffectam personam, nec quolibet modo, ei aliaut tribuant occasionem habendi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ibet scciptũ ẽ enĩ in lectulo
meo q̃siui ꝙ diligit aĩa mea
ĩuenit᷑ crebris ñ ĩ sõpm corꝑe
s ĩ uigilaꝵ or̃one. et oronis ĩ¬
sianus ait. Non nulli ignorã.¬
tes expletis manitinis hym¬
nis iterũ reu̾tunt᷑ ad sompnũ¬
ficationẽ nr̃am confessione
incerte int̾cedens etiã puri
ac siplicis sõpui refectio: in¬
t̾rũpat spẽ nr̃i feruorẽ ac tepe fa¬
ctos sõpni corꝑe. ꝑ totũ diei spa¬
ciũ m̾ces deinceps ignauos qr

Expanded text:
 Scriptum est in lectulo meo! Quaesivi quem diligit anima mea; invenitur crebris: non in somni torpore, sed in vigiliarum oratione, et orationis invincia, nonnulli ignorantes, expletis matutinis hymnis iterum revertuntur ad somnuficationem nostram confessione l certe intercedens etiam puri ac simplicis somni refectio interrumpat spiritus nostri feruorem ac tepefactos somni torpore per totum diei spatium inertes deinceps ignauosque
Abbreviated transcription (Latin):
ieb autem priuatis
matutinorum solen¬
nitas ita agatur. id ẽ. hxꝰ.
antiphona. subtrahendo
modice sicut dominica. ut
omnes occurrant ad quin¬
quagesimum. qui cum an¬
tiphona dicatur. post quem
alii duo psalmi dicantur.
secundum consuetudinẽ

Expanded text:
Diebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut santiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
deuterononii qͣli diuida¬
tur in duas głas. Nam
ceteris dieb canticum
sicut psallit ecc̃a romana
dicatur.post hec sequant᷑
laudes. Deinde lectio una
apłi memoriter recitanda.
Responsorium ambrosia¬
num. ũsus. canticum de
euuangłio. letania. et cõ¬
pletum ẽ plane agenda¬
matutina uel uespertina nõ
transeat aliqnͣdo. msi in ultĩo
ꝑ ordinem. oro dominica õib
audientib dicatur a priore
iicio. Ceteris uero agẽdis
ultima pars eius oronis
dicatur. ut ab omnib res¬
pondeatur. sed libera nos a

Expanded text:
Deuteronomii, quod dividatur in duas glorias. Nam caeteris diebus canticum sicut psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agendamatutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore vitio. Caeteris vero Agendis ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur: Sed libera nos a
Abbreviated transcription (Latin):
steria icto etiam uersu
et benedicente abbate legan¬
tur alie quatuor lectiones de
nouo tectamento ordine qͦ
supra post .iiii. ã responsoriũ
incipiat abbas yminum. te
d̾m laudamus quo ꝑdicto
legat abbas lectionem de e¬
uuangłio cum honore ⁊ ti¬
more stantib omnuib qua
ꝑlecta: respondeant. om̃es
amen. et subsequat᷑ mox
abbas ymnum te decz laus
et data bñdictione incipiat

Expanded text:
tur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data benedictione incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
Quam dum incipit. mox
omnes cum reuerentia sui
post quas leta sequantur
ex ordine alii .ui. psalmi
cum antiphonis sicut an

Expanded text:
Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post lectiones sequantur ex ordine alii sex pcum antiphonis: Beatus v
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmis dicatur sexagesimꝰ
uiꝰ. psalmus sine antiphona
in directo. post qmͣ dicatur.
quinquagesimus. cũ alła
et laudes lectio de apocalip¬
si una ex corde et responso¬
rium. ambrosianũ. u̾sus.
canticum de eunͣgłio. leta¬
nia. et completum ¶ꝑua

Expanded text:
imprimis dicatur sexagesimus sextus psalmus sine antiphona in directum. Post quem dicatur quinqet laudes, lectio de Scriptura una ex corde, et responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est.
Abbreviated transcription (Latin):
iu ordo iugiliarum om̃i
tempore tam estatis quam
hiemis equaliter in die do¬
minico teneatur. nisi for¬
te qd̾ absit tardius surgãt
aliquid de lectionib breui¬
andum ẽ aut responsoriis.
Quod tamen omnino ca¬
ueatur ne prouemat. Quod
si contig̾it digne inde satis¬
faciat d̾eo in oratorio ꝑ cutꝰ
euenerit neglectum Digne

Expanded text:
i ordo vigiliarum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne proveniat. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio, per cujus evenerit neglectum. APPE
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ ualent. igit᷑ sunt abbates
qͥnͣsac̃cons nec leuite fungũt᷑
sunt eunͣgłiũ. cãtoris non ge¬
mine possũt gub̾nare sibi cõ¬
missũ et p̃pea eligunt᷑ ad abb̃is

Expanded text:
bbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur sunt Evangelium; cantoris non gemine possunt gubernare sibi commissum, et propterea eliguntur ad abbatis
Abbreviated transcription (Latin):
sic temꝑenir hora uigiliaꝵ agẽ¬
da ut pariussĩo ĩt̾uallo qͦ fres
ad necessaria ne exeant custo¬
dito. mox matutim qͥ ĩciprente.
luce agendi st̾: subsequantur:¬

Expanded text:
sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur
Abbreviated transcription (Latin):
Inter quas et tria respon¬
soria cantẽtur. duo respon¬
soria sine gła dicantur.
post terciam uero lectio¬
nem. qui cautat dicat glo¬
riam. Quam dum incip̾
cantor dicere mox om̃s¬
de sedilib sius surgant.
ob honorem et reuerenti¬
am sc̃e trinitatis. Codices
autem legantur in uigi¬
tam ueteris testamenti

Expanded text:
inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omde sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigim Veteris Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
hora septima noctis tota.
et octaua dimidia. tunc pł¬
sato signo : õs ꝑit̾ surgant.
et sic illa q̃ iestat dimidia
octaua int̾ signoꝵ explicet᷑
int̾ ualla. ut ab hac hora

Expanded text:
hora septima noctis tota, et octava dimidia; tunc pulsato signo omnes pariter surgant, et sic illa quae restat dimidia hora de octava inter signorum explicetur intervalla, ut ab ha
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter estatis tempire
agatur nocturna laus.
pradictum ẽ ꝑsalmodie qnͣ¬
titas teneatur. exceptio qd̾
lectiones in codice propter
breuitatem noctium mini¬
me legantur s pro ip̃is tri¬
b lectionib una deuerteri
testamento memoriter di¬
catur qmͣ breue responsori¬
um subsequatur. et reliqͣ
omnia ut dictum ẽ imple¬
antur. id ẽ. ut nũquam in¬
unus a .rii. psalmorium qnͣ¬
titate ad ugilias noctur¬
nas dicantur exceptis.iiͦiͦ
die temperius surgatur
ad iugilias. in quib iugi¬
liis teneatur mensura. id
ẽ modulatis ut supra dis¬
posiumus sex psalmis et

Expanded text:
Qualiter aestatis tempore agatur nocturna laus. pra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et
Abbreviated transcription (Latin):
Post has uero tres lc̃ones
tum responsoriis sequant᷑
reliqui .ui. psalmi cum alła
cauendi. post hos. lectio a¬
postoli seqͥuatur ex corde
recitanda. et u̾sus et sup¬
plicatio letanie id ẽ. kyti
eleison. et sic fimantur. in¬

Expanded text:
Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: et versus et supplicatio Litaniae, id est, Kyrie eleison. Et sic finiantur vi
Abbreviated transcription (Latin):
a sõpno frẽs ugilanti ⁊ oi¬
gesto sensu opꝰ dei sobrie cõ¬
et ido̾ int̾ uallũ ponit᷑. ut pro¬
lixa nocte sõpni gͣuitas fi
ĩbreuis noctib coacdi fiu̾nt
fr̃s surg̾e adhuc crudi ab in¬
choato sõpno cũ ĩ ip̃o ĩpetu
uenaꝵ sangͥnis et humor
ꝑ uenas bullescit ⁊ armonia gͣ¬
u̾edĩs suscitari sõpni disquoqͥt
mẽbra escã qmͣ sũpserat in ip̃o
adħ ĩcocti ociosi ĩcendio. ñ susci¬
tati s potiꝰ occisi. ⁊ ĩ choati fiu̾nt
frẽs siurg̾e gͣui adhuc capite
⁊ ĩ digestu rupto effugient sp̃c̃
Quod uero restat post uigi¬
lias a fratrib qui psalteri
uellectionum aliquid in¬
digent. meditationi inser

Expanded text:
a somno fratres vigilanti, digesto sensu opus Dei, et ideo intervallum ponitur, ut prolixa nocte somni gravitas fiin brevibus noctibus coacti fuerint fratres surgere adhuc crudi ab inchoato somno, cum in ipso impetu venarum sanguis et humor per venas bullescit, et inarmonia gravedinis succussati somni discoquunt membra escam quam susceperant, in ipso adhuc incocti occisi incendio, non suscitati, sed potius occisi, cum coacti fuerint fratres surgere gravi adhuc capite et indigesto rupti effugent sancti Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inser
Abbreviated transcription (Latin):
mĩst̾iales qͥ mane audiuit
missã. et comedunt ⁊ ꝑgunt
qͦ uolũt. ⁊ dicist se missam au¬
disse ⁊ ita comedisse. Qd̃ ui
in dieb solennib usq ad
missam sustineant.
ebdomadarii in orato¬
rio mox mãtutinis

Expanded text:
ministeriales, qui mane audiunt missam, et comedunt, et pergunt quo volunt, et dicunt se missas audisse, et ita comedisse: quod viIn diebus solemnibus usque ad missas sustineant. hebdomadarii in oratorio mox matutinis
Abbreviated transcription (Latin):
ante unam horam refecti¬
onis accipiant super sta¬
tutam annonam singu¬
los biberes et panem ut
hora refectionis sine m¬
muratione et graui la¬
bore seruiant fratrib¬

Expanded text:
ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratrib
Abbreviated transcription (Latin):
ra qͣł eẽ debeat legit᷑. Iustũ sciẽ¬
tib librare iudiciũ culpe mosꝰ
extendat. leuiorib eĩ culpis
leuior adhibenda ẽ correptio
benda dampnatio. ꝓinde alb̾is
studio pensandũ est. ut si ali
hoiã mensa pͥuet᷑. De gͣmoribꝰ
mensĩ diffinitõ ĩ longã ꝓ¬
tͣcta correptionẽ finiat. Sͣi¬

Expanded text:
 justum scientibus librare judicium culpae modus ostendit. Levioribus enim culpis levior est adhibenda correptio; benda damnatio. Proinde abbatis studio pensandum est, ut si aliqhoram mensa privetur: de gravioribus mensium definitio in longius protracta correptione finiat
Abbreviated transcription (Latin):
et in eiꝰmodi ac sunilib ad¬
missis ꝓcedit aĩadu̾sio sp̃ał.
Residua uͦ q̃ apd̃ nos udiffe¬
rent̾ admissa a nobis quoq
rep̃hensibilib sustinẽt᷑. id ẽ
et effrenata ꝓcessio. familia¬
ritas apd̾ feminas ire rixe.
sumiltates et uirgia. oꝑis pe¬
culiaris p̾sũptio. filargirie cõ¬
tagio affectꝰ atq possessio reꝵ
suꝑfluarũ: q̃ a cet̾is fr̃ĩb nõ
hñt᷑. ex ordĩaria ac furiiua
t᷑ refectio hec et hiis simlia
ñ illa increpatione qͣ dixins
speciali: s uel plagis emẽdãt᷑
uel expulsione purgantur.
consorno: ista erit ratio ut
moratorio psalmum aut
antiphonam non impo-¬
nat. neq lectionem reci¬
tet: usq ad satisfactionẽ¬

Expanded text:
et in huiusmodi ac similibus admissis procedit animaduersio spiritalis. residua uero, quae apud nos indifferenter admissa a nobis quoque reprehensibilius sustinentur, id est et effrenata processio, familiaritas apud feminas.,;, irae, irxae, simultates et iurgia, operis peculiaris praesumptio, filargyriae contagio, affectus atque possessio rerum. superfluarum quae a ceteris fratribus non habentur, extraordinaria ac furtiua cibi refectionon illa increpatione, quam diximus, spiritali, sed vel plagis emendantur, vel expulsione purgantur. consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
basiliꝰ qualib correptõnib uti
oport int̾ ftrẽs. ad emendatio¬
uem eoꝵ qͥ delinquũt: respp̃dit
hoc sit in urdicio positũ eoꝵ qͣ¬
ripi debeant. qi ⁊ etas ⁊ erudinio
miłtã hũ facit differentiã pene.

Expanded text:
 Qualibus correptionibus uti oportet inter fratres ad emendationem eorum qui delinquunt?-- Resp. Hoc sit in judicio eorum qui prripi debeant: quia et aetas et eruditio multam habere facit differentiam poenae.
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa si naxi nõ citus ad
cellam recurrere festinau̾nt.¬
Si lectionem oꝑi ł obedientie
p̃ferẽs officia statuta segnius
rare uolu̾it aut hr̃e amicitias
etatis ĩ firme ĩcrepatõi ut dignꝰ
et ĩuẽtã celet. ⁊ cognoscẽdam oc
cult qmͣ si reꝑtꝰ unuꝰ diei spacio
conuĩcit᷑ ietentasse: fuiti ꝯta¬
giose macłatũ eẽ coguoscat. si
qͥs eũ qͥ dist̾ctionẽ monast̾ii ñ
ferẽs fugã meditari agnou̾t.
si ñstatĩ ꝑdid̾it ꝑditõis illtꝰ par¬
ticipẽ se̾ eẽ. ñ dubit ⁊ tã diuẽ
a ꝯrentu fr̃m seq̃strandꝰ: qmͣ

Expanded text:
dimissa synaxi non concitus ad cellam recurrere festinasi lectionem operi uel oboedientiae praeferens officia statuta segnius rare voluerit, aut habere amicitias aetatis infirmae, increpationi, ut dignus , inventa non celet, et cognoscenda non occultet. Quod si reperta unius diei spatio convincitur retentasse, furti contagio se maculatum esse cognoscat. Si quis eum, qui districtionem monasterii non ferens, fugam meditari agnoverit, si non statim prodiderit, perditionis illius participem se esse non dubitet; et tandiu est a conventu fratrum se
Abbreviated transcription (Latin):
ĩũctũ opꝰ negligent̾ aut tardiꝰ
expleu̾it. Qui casu uas aliqd̾
freg̾it. Qͥ dampnũ rei parue
ĩtulerit. Qͥ codice neglegent̾
usus fu̾it. Qͥ alicubi ad mo
aut sñ abbis consensu rescͥpẜit.
sñ ussu semoris aut uid̾it :
aut cũ eo locutꝰ fuit. Qͥ senio¬
ri inobediens fu̾it. Qͥ ꝯtuma¬
cit̾ seniori respond̾ ͭ Q erga
seniorẽ linguã ñ rep̃sserit.
Qͥ lasciuus ĩ lingua fuerit.
Qui inhoueste incesẜit. Qͥ
uocau̾it. Qui satis riserit.
Qͥ cũ excõmunicato locutꝰ
fu̾it. orau̾it. comed̾it. Qui il
duana excoĩcatõne emẽdan¬

Expanded text:
 negligenter et tardius expleverit, qui casu vas aliquod fregerit, qui damnum rei parvae intulerit, qui codice negligenter usus fuerit, qui alicubi ad momqui sine abbatis consensu rescripserit, sine jussu senioris aut viderit, aut cum eo locutus sit; qri inobediens fuerit; qui contumaciter seniori responderit; qui erga seniorem linguam non represserit; qui lascivus in lingua fuerit, qui inhoneste incesserit; qui jocaverit; qui satis riserit; qui cum excommunicato locutus fuerit, oraverit, aut comederit; qui illduana excommunicatione emendan
Abbreviated transcription (Latin):
suo diabolo seꝑati qͥ de celorum
efectionem autem cibi pꝰ
fi̾m refectionem solus ac¬
cipiat. ut si u̾bi gr̃a frẽs¬
reficint sexta hora ille
fr̃ nona. si frẽs nona ille
uespera usq dum satisfa¬
ctione congrua ueniam
consequatur. Congrua dr¬

Expanded text:
suo diabolo separati, qui de coelorum suo diabolo separati, qui de coelorum Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ut si, verbi gratia, fratres sexta hora, ille frater nona; si fratres nona, ille frater vespera, usque dum satisfactione congrua veniam consequatur. §
Abbreviated transcription (Latin):
monitone. de uno qͦq uicio ñ
emendau̾it: a mensa excõmu¬
nicet᷑. uõ ab oratorio. Q̾ excõ¬
municatio tã diu in offensa
ꝑmaneat. qmͣ diu areo. maio¬
ris hũilitatis satisfactio: hu¬
miliato ad genua capite. se
de cet̾o ꝓmiẜit emẽdari. Ille¬
uͤ fr̃ qui excõicatus amensa
nõ ab oratorio fu̾it. tã diu
antiphonam aut lc̃onẽ non
ĩponat. qmͣdiu de culpa illa em̃¬
datione ꝓmissa satisfec̾it aut
abbati presenti. aut p̃poĩti sui
ad genua incuruatꝰ. excõicati
uero f̾rẽs siita sr̃bi exstit̾int.
Ut ĩ sr̃bia cordis ꝑseu̾antes ĩ
t̾cia die hora nona satisface
abb̃i uoluerint. custoditi usq
ad necem cedant᷑ iurgis ⁊ si
placuerit alb̃i de monast̾io ex¬
pellant᷑ qr talis uita necessau¬
as ñ ht̃ corporales societates f
trũ qͦs ĩ aĩa suꝑba possid mors.
Nam meritales debent plagis
mactati expelli qͥeẽ. cum xp̃o
huĩlitatis dũo ñ merent᷑ s sit
a ꝑpenus ꝓmissis d̾i cũ auctore

Expanded text:
monitionem de unoquocunque vitio non emendaverit, a mensa excommunicetur, non ab oratorio. Quae excommunicatio tandiu inoffensa permaneat, quandiu a reo majori humilitatis satisfactio, humiliato ad genua capite, se de caetero promiserit emendare. r qui excommunicatus a mensa, non ab oratorio fuerit, tandiu antiphonam aut lectionem non imponat, quandiu de culpa illa emendatione promissa satisfecerit, aut abbatis praesentis, aut praepositi sui ad genua incurvatus. Excommunicati vero fratres si ita superbi exstiterint, ut in superbia cordis perseverantes, in tertia die hora nona satisfacere abbati noluerint, custoditi usque ad necem cedantur virgis: et si placuerit abbati, de monasterio expellantur, quia talis vita necessarios non habet corporales ratrum, quos in anima superba possidet mors. Nam merito ergo tales debent plagis mactati expelli, qui esse cum Christo humilitatis Domino non merentur: sed sint a perpetuis promissis cum auctore
Abbreviated transcription (Latin):
diocesim pertinet locus
ip̃e uel ad abbates uł xa¬
nos uicinos claruerint.
prohibeant prauoꝵ pre¬
ualere consensum. et dõ¬
ii dei dignum constitu¬
ant dispensatorem. sciẽ¬
tes. pro hoc se uecepturo
meroedem bonam. si il¬
lud caste et zelo dei faci¬
ant. sicut ediuersor pec¬
catum si negligari Ideo¬

Expanded text:
dioecesim pertinet locus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ord
Abbreviated transcription (Latin):
monachis eligatur. uir sc̃s
discretꝰ grauis. castus. carus
hũilis. mansuet᷑. ⁊ doctus. qͥ
lat. in doctriua refulgeat. ex¬
quisitas epulas mense lan¬
cioris consuetudinemq cõ¬
tionem respuat. cunctis in cõ¬
mune fr̃ib ut p̃r ꝓprius pus¬
simus ꝙ ꝓuideat. Quem nec
ira subita. et in moderata dei¬
ciat: nec suꝑbia extollat. Nec
meror ac pusillanimitas frã¬
gat. nec libido corrumpat. Qͥ
et in pacientiam discretionẽ
et cũ ira exhibeat leuitatem.
Quiq sic egentib aut pau¬
perib pareat. ut mimstrũ se
cognoscat. Cuiusq tanta d
ẜmonis et uite consonãtia
ẽẽ ut id ꝙ docet u̾b̾: cõfirmet
oꝑib sẽdulis et bis acuto p̃¬
ciidens gladio. quicquid a¬
liis ĩformat u̾bo: iugi ip̃e gerat
studio. ut nec ẜmonem oꝑatio
destruat. nec contͣ oꝑationem
bonam sermo inconueniens
frangat.
congregatio uicus
sis. quod quidem absit.
consencientem personã
pari consilio elegerit et
in noticiam ep̃i ad cuius

Expanded text:
monachis eligantur; vir sanctus, discretus, gravis, castus, charus, humilis, mansuetus, et doctus; qui lat, in doctrina refulgeat, exquisitas epulas mensae lautioris consuetudinemque contionem respuat; cunctis in commune fratribus ut pater proprius piissimusque provideat. Quem nec ira subita immoderate dejiciat, nec superbia extollat, nec moeror ac pusillanimitas frangat, nec libido corrumpat. Qui et in patientia discretionem, et cum ira exhibeat lenitatem; quique sic egentibus atque pauperibus pareat, ut ministrum se cognoscat. Cujusque tanta debet sermonis et vitae consonantia esse, ut id quod docet verbis, confirmet operibus sedulis, et bis acuto praecedent gladio, quidquid alios informat verbo, jugi ipse gerat studio, ut nec sermonem operatio destruat, nec e contra operationem bonam sermo inconveniens frangat; congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit, et n notitia episcopi ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut ꝯpcc̃i uuluꝰ in sb̾di¬
tis corrigẽdo uestͥngit᷑. magna
se sollicitudĩe ⁊ ĩ dist̾ctõne ip̃a
moderet᷑ qͣtinꝰ sic iura discipline
ꝯ delinqñtes exeroeat: ut pieta¬
tis uiscera ñ amittat. De hac¬

Expanded text:
necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Cura
Abbreviated transcription (Latin):
atq crasse oues ꝑpauce sũt id ẽ
solide in cibo ĩutatis utentes
pascuis bñ de mun̾e. d̾i s mali
pastores ñ parcũt talib. Parũ
ẽ ꝙ illas languentes ⁊ ĩfirmas
⁊ errantes ⁊ ꝑditas ñ curant.
etiã istas fortes ⁊ pĩgues necãt.
pastores malos attinet: occidũ
uiuẽdo: malũ exemplũ p̃bendo

Expanded text:
atque crassae oves perpaucae sunt, id est, solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes et infirmas et errantes et perditas non curant; etiam istas fortes et pingues necant, pastores malos atvivendo, malum exemplum praebendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Et metuat prophete com¬
minationem per quem di¬
cit d̾s. d̾ crassum iudeba¬
tis assũmebatis et quod
debile erat proiciebatis.¬

Expanded text:
et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis
Abbreviated transcription (Latin):
ui relicus nonaginta
nouem ouib inmontib
abiit iuiam que errau̾at
querere. cuius infirmitati
in tantum compassus ẽ.
ut eam in sacris humeris
dignarenr imponere et
sicꝰ reportare ad gregem.

Expanded text:
qui relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem.
Abbreviated transcription (Latin):
faciã ꝙ ille facͭ occid ͭ ouẽ fortẽ
iã de cet̾is q̃d facͭ qͦd qnͣto illud
ꝙ ñ ip̃e fortificau̾at. s forte aut
robustũ sueniret. male uiuẽ¬
do ĩt̾ficit. Dico caritati ur̃e u̾m
dico. ⁊ sumunt oues ⁊ si fortes
st̃ oues ĩ u̾bo dnĩ et tenẽt illõ¬

Expanded text:
ille facit? occidit ovem fortem. Jam de caeteris quid facit: qui illud, quod non ipse fortificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interficit? Dico charitati vestrae, iterum dico; etsi oves, etsi fortes sunt in verbo Domini, et tenent ill
Abbreviated transcription (Latin):
egrotam cũ desiderus dene¬
get: ex hiis que habuerit
qnͣtum ilł necesse fu̾it ad¬
uenientib diu̾sis frĩb escas pa¬
rabit. ħerit cura custodis cella¬
rarii recurrẽs sꝑ ad senioꝵ cõsi¬
liũ ⁊ requirens de oĩb uł p̃¬
cipue dehuis que ꝓꝑrio suo ĩ¬
tellectu nõ potuerit a dimplere.
Humilitatem ante om¬
nia habet et cui substan¬
tia non ẽ que tribuat᷑
sermo responsionis por¬
rigatur bonus ut sccip¬
tum ẽ sermo bonus
super datum optimum.¬

Expanded text:
um desideriis neget ex his, quae habuerit, quantum illis necesse fuerit. Advenientibus diversis fratribus escas parabit. Haec erit cura custodis cellarii, recurrens semper ad seniorum consilium, et requirens de omnibus, vel praecipue de his quae proprio suo intellectu non potuerit adimplere.Humilitatem ante omnia habeat; et cui substantia non est quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est: Sermo bonus super datum optimum.
Abbreviated transcription (Latin):
one abbatis nichil faciat.
Quare fres non contristet¬
i quis frater ab eo in¬
quid forte aliqua irrati¬
onabiliter postulat non
spernendo eum contri¬
stet. sed rationabiliter
cum humilitate male
petenti deneget ¶Male¬

Expanded text:
one abbatis nihil faciat. diat: fratres non contristi quis frater ab eo forte aliqua irrationabiliter postulat, non spernendo eum contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. A
Abbreviated transcription (Latin):
dͭ Cellarariꝰ u̾o ip̃e frater
fidelis et abstinens ẽ. ⁊ qui
aliqͣ desid̾ioꝵ gula ui qui ñ
multũ amat manducare
aut bib̾e ne magis detͣ locꝰ
diabolo sicut dͭ scriptura. No¬
lite dare occisionẽ querẽtib
margiã gule uoracib uelut

Expanded text:
 Cellarius vero ipse frater fidelis et abstinens esse: quem aliqua desideriorum gula, vel qui non multum amat manducare, aut bibere: ne magis detur locus diabolo, sicut dicit Scriptura: Nolite dare occasionem quaerentibus margiae gulae voracibus vel
Abbreviated transcription (Latin):
arcuitꝰ ac labor expͥmitur.
et ꝑ profundũ maris extre¬
ma dampnatio designat᷑.
Qui gͦ ad scĩtatis speciem
deductꝰ uł u̾bo cet̾os destru¬
it uł exemplo meliꝰ ꝓfecto
erat. ut hune ad mortem
sub ext̾iore hñu t̾rena acta
constring̾ent. qmͣ sacoa of¬
ficia in culpa cet̾is. muta¬
bilem demonstͣrent. qr nimi¬

Expanded text:
rcuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur: qui autem ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit vel exemplo, melius profecto erat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris invitabilem demonstrarent
Abbreviated transcription (Latin):
Muuitꝰ d ẽe monachꝰ: non
delicatus. Sicut enĩ ñ oport
in monacho aĩe .i. notabilis
hĩtꝰ: ita nec satis abiectus.¬
Nam p̃ciosa uestis animũ ad las¬
ciuiã ꝑtrahit nimis uł: aut cor¬
dis dolorem parit aut morbum
ait. Si enĩ studiũ nobis hñdũ
ẽ omniũ ẽẽ minimos et om̃i¬
dt̃. Oportet ut talis sit uestis
u̾ecundiam nuditatis repellat
et frigoris retundat inuirã.
Non que occasionem uanita¬
tis enutriat. Qita sit mł.
ut nulla coloris ł compositõ¬
nis nouitate inter ceteros
fres spĩtales hẽtur insignis
ꝑfluis acouationib aliena:
ut nullus it̾m ꝑ incuriam col¬
lectis aut affectatis sordib
sit deformis postremo sic ip̾a
mulos d̾i non ab omnib te¬
net᷑ s ab uno uł a paucis p̃¬
sumit᷑. aut suꝑfluũ. aut ela¬
tũ ẽ ⁊ p̃p hoc noxiũ iudicand̃

Expanded text:
Munitus debet esse monachus, non delicatus. Sicut autem non oportet in monacho esse notabilis habitus, ita nec satis abjectus.Nam pretiosa vestis animam ad lasciviam pertrahit; nimis vilis aut dolorem cordis parit, aut morbum dixit: Si enim studium nobis habendum est omnium nos esse minimos, et omnianus dicit: Oportet ut talis sit vestis ecundiam nuditatis repellat, et frigoris retundat injuriam, non quae occasionem vanitatis nutriat; quae ita vilis sit, ut nulla coloris vel compositionis novitate inter caeteros fratres spiritales habeatur insignis: rfluisque accurationibus aliena, ut nullus iterum per incuriam collectis aut affectatis sordibus sit deformis. Postremo sic ista mulos Dei non ab omnibus tenetur, sed ab uno vel paucis praesumitur, aut superfluum aut elatum est, et propter hoc noxium judican
Abbreviated transcription (Latin):
osus ait. In hieme pedules cal¬
cient qui uoluerint .i. a die
kl̾darũ nouẽbriũ usq ad kl
maias. Reliquis estiius mẽ¬
sib caligarũ tantũ solaciis
muniendi sunt.

Expanded text:
um est, ut hieme pedules calceent, qui voluerint, a die Kalendarum Novembrium usque ad Kal. Maias; reliquis aestivis mensibus caligarum tantum solatiis muniendi sunt.