comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium. ꝙ duci cedere regni suc¬
cessionẽ. ꝙ tocius regni ꝓceres
q miliciã fidelitate p̃stita ob¬
ligaressranses ad obsidionem
chinonis. qr ibi anglosꝙ norman¬
nos quos iam multiplex confe¬
d̾atio uniuit p̃cipuos ꝙ magis
strenuos incaptione castri exti¬
tisse. nullus ignorat. Nam sileo
de nãneto ꝙ toto minoris britan¬
me qͣmuis gͣndis ꝓuincia sit comi¬
tatuqͥrebelł ẽet ĩ hodiernũ diẽ. nͥ robͣ
gẽti angloꝵ eẽt formidi. ħ ip̃m auũitꝰ¬
stris blesensium ⁊ carnotẽsiũ comeᷤ.
castra que pupillaris etatis tẽ¬
pore amissa fuerant ducatui
normannoꝵ restituiti. Congum
ẽ si inclita gesta tanti pͥncipise
enum̾are contendam. que si¬
cut om̃s admirari necesse ẽ. ita
plene descͥte ĩpõsibłe. Nec egouiribꝰ meiᷤ
arrogo. in qͦsi uixta p̃cedenti gr̃ecursũ
gͥ diusucteser ĩt ꝓsꝑa. sudare pot̾unt¬

Expanded text:
filium, et duci cedere regni sucfilium, et duci cedere regni successionem, et totius regni proceres et militiam fidelitate praestita obligare. Transeo ad obsidionem Chinonis, quia ibi Anglos et Normannos, quos jam multiplex confoederatio univit, praecipuos et magis strenuos in captione castri exstitisse, nullus ignorat. Nam sileo de Nanneto, et toto minoris Britanniae, quamvis grandis provincia sit, comitatu, qui rebellis esset in hodiernum diem, nisi robur gentis Anglorum esset formidini. Hoc ipsum autm illustris Blesensium et Carnotensium comes castra, quae pupillaris aetatis tempore amissa fuerant, ducatui Normannorum restituit. Longum est si inclyta gesta tanti principis enumerare contendam; quae sicut omnes admirari necesse est, ita plene describere impossibile. Nec ego viribus meis arrogo, in quo, si juxta praecedentis gratiae cursum sibi diu successerint
Abbreviated transcription (Latin):
hostis eustachius ille sorornus
regis francoꝵ qͥ ꝓpͥam agens
causam: non tam patri qũa
sͥ paternum diadema con¬
seruare nitebatur. Et eos qͥ¬
dem ñ mͦ uiriliter neoptole¬
mꝰ nost̾ sustinuit. s ex maxi¬
ma parte potenter suꝑauit.
Unde tactus dolore cordis intrm¬
secus tustachius quem p̃dixi:
qd̃ inuita optimũ fecit rebus
bonis ꝙ publice fortune con¬
gͣtulantib. qm̃ hic flagellum
aliud patrie imminebat. luxe¬
runt ambubaiarũ collegia.
pharmacopole. mendici. mime.
balatrones hoc genus om̃e. Ne¬
detraheret: deditionẽ craumer¬
sie in cuius subsidiũ cum patre
uen̾at in man ualida & nu¬
nĩo ampliori inuus armatus
militũ instructus copia: susti¬
nut p̃sens & uidit. Dux autẽ
consilio uniꝰ p̃monitꝰ. intercas¬
trũ qd̾ rex munierat ꝙ regis
copias. suum s longe trinorẽ
exercitũ int̾iecit. Ne tñ hoc ali¬
enigene ascribant uirib suiᷤ. nr̃o
p̃cipue milite nitebat᷑. Ad hoc

Expanded text:
hostis Eustachius ille, sororius hostis Eustachius ille, sororius regis Francorum, qui propriam agens causam, non tam patri, quam sibi, paternum diadema conservare nitebatur. Et eos quidem non modo viriliter Neoptolemus noster sustinuit, sed ex maxima parte potenter superavit. Unde tactus dolore cordis intrinsecus Eustachius, quem praedixi, quod in vita optimum fecit, rebus bonis, et publicae fortunae congratulantibus, quoniam hic flagellum aliud patriae imminebat, luxerunt pharmacopolae, mendici, mimae, balatrones, hoc genus omne detraheret, deditionem Craumersiae, in cujus subsidium cum patre venerat in manu valida, et numero ampliori vivus armatus, militum instructus copia, sustinuit praesens et vidit. Dux autem consilio unius praemonitus, inter castrum quod rex munierat, et regis copias, suum, sed longe minorem exercitum interjecit. Ne tamen hoc alienigenae ascribant viribus suis, nostro praecipue milite nitebatur. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ito contraxit apud om̃s. ut
ad curiam eiꝰ exinde nemo se¬
cure accederet. Non tũ solos ꝙ¬
si pͥmos ad ꝑnitiem sui cepit
ep̃os. s omnibꝰ quos suspectos
habuit: ꝓditionis sue tetendit
insidias. Ar in captione ep̃oꝵ.
initium maloꝵ. fuit ꝙ ab ea
die non defuit gladius lat̾i
eius ꝙ facta ft̾ semꝑ nouissi¬
ma hominis det̾iora pͥoribus.
Quid multa⁊ Indieb eiꝰ mul¬
tiplicata st̾ mala interra. ut
siquis easũmatim recenseat:
historiam iosephi possĩt exce¬
dere. Neruintũ se illis pueri
uirtus oposuit. & ante etatẽ
aut muniis militare sic ma¬
ignantiũ impetum fregit:
ut teodosio iuniore quẽ histo¬
rie conferunt alexandro ñꝙͣ.
mora in pͥmis adolescentie
annis in pubes adhuc miliciã
agressus ẽ: uultuq ferotiori&
fortiori manu hostium corcla
concussit ꝙ fregit. Statimq
insurrexerunt in eum reges
francoꝵ ꝙ angloꝵ collectis
uirib suis. q utroq in manior

Expanded text:
merito contraxit apud omnes, ut merito contraxit apud omnes, ut ad curiam ejus exinde nemo secure accederet. Non tamen solos, etsi primos ad perniciem sui cepit episcopos, sed omnibus quos suspectos habuit, proditionis suae retendit insidias. At in captione episcoporum initium malorum fuit, et ab ea die non defuit gladius lateri ejus, et facta sunt semper novissima hominis deteriora prioribus. Quid multa? In diebus ejus multiplicata sunt mala in terra, ut, si quis ea summatim recenseat, historiam Josephi possint excedere. Verumtamen se illis pueri virtus opposuit, et fere ante aetatem aut munus militare, sic malignantium impetum fregit, ut Theodosio juniore, quem historiae conferunt Alexandro, quandmora, in primis adolescentiae annis, impubes adhuc, militiam aggressus est, vultuque ferociori, et fortiori manu divini aconcussit et fregit. Statimque insurrexerunt in eum reges Francorum et Anglorum, collectis viribus suis, et utroque immanior
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. Mensura namq uiris
uis erat. Inuadens gͦ regnũ: ex¬
h̾redauit exclusit dñm. ꝓ quo
qͥdem si fides eẽt in homine. ꝙ
decessoꝵ mitis ꝙ ex necessitate
uiramenti ÷ͥ fuerat moriendũ.
Nicinasstuduit corrũꝑe natio¬
nes. cũ pͥncipib matͥmonia
contraxit ꝙ amicicias. ne quo
dei beneficio paruulus qui
alhuc uagiebat incunis ad
petitionẽ hereditatis posset
accedere. P lurima qͥdem ad¬
uersus innocentiã machina¬
bant᷑. s in om̃ib iis mentita
ẽ iniquitas ÷ͥ. Eoq innoturt
deo suo dñoq terreno ñ serua¬
int: eam nequaqũa repperit
in subiectis. Cadem namq
menfura remensum ẽ er qua
ipse aliis p̃mensus fuerat. ac
siom̃s apud ennium didicis¬
sent neq dedi neq do infide¬
li cuiquam fidem. S cũ mul¬
ta male. pauca bene. illud qͥ¬
ddem peffime egit. qd̾ in con¬
tẽptum dei in xp̃os eiꝰ manus
imiecit. ñ sine nota ꝑfidie ꝙ
ꝓdditionis. qũã nefarii oꝑis

Expanded text:
omnia. Mensura namque juris omnia. Mensura namque juris vis erat. Invadens ergo regnum, exhaeredavit, exclusit dominum, pro quo quidem, si fides esset in homine, et decessorum meritis, et ex necessitate juramenti sibi fuerat moriendum. Vicinas studuit corrumpere nationes, cum principibus matrimonia contraxit et amicitias, ne quo Dei beneficio parvulus, qui adhuc vagiebat in cunis, ad petitionem haereditatis posset accedere. Plurima quidem adversus innocentiam machinabatur, sed in omnibus his mentita est iniquitas sibi. Eoque innotuit, Deo suo, dominoque terreno non servavit, eam nequaquam reperit in subjectis. Eadem namque mensura remensum est ei, qua ipse aliis praemensus fuerat, ac si omnes apud Ennium didicissent, Neque dedi, neque do infideli cuiquam fidem. Sed cum multa male, pauca bene, illud quidem pessime egit, quod in contemptum Dei, in christos ejus manus injecit, non sine nota perfidiae et proditionis, quam nefarii operis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ. Postremo ne lõge petãt exempla
tudine rerum ꝙͣ. splendore uir¬
tutum ꝙͣ strenius. ꝙͣ magnisi¬
cus. quã prudens ꝙ modestus
ab ipsa ut ita dicam infancia
fuerit. nec ipsce linor filere aut
dissimulare potest. cum oꝑa
recencia ꝙ manifesta sint. & a
britanniarũ finib adhispane
luites uirtutis sue ꝓtenderit
ꝙ continuaĩt titulos. S̾cilicet
ingenium ꝙrerum prudencia
uelox ante pilos uenit. dicenda
tacendaq callet. ꝙ potisẽ ingrũ
uicio p̃sigere ceta. Nolens nãq
ds gentis p̃uaricatricis pumire
maliciam. rupto federe qd̾ iuira¬
mento ꝓcerum cũ filia leonis
iusticie firmatũ fuerat: nouoꝵ
ꝑmisit sublimari fauorẽ. ꝙ in
regno alieno regnare hominẽ
contẽptorẽ boni ꝙ equi. cuius
confiliũ infatuatũ ẽ ab initio.
cuiꝰ causa ininiqͥtate ꝙ ꝑfidia
funcdata ẽ. negligentẽ discipli¬
ne. ut eo non tam regnante ꝗͣ.
concutiente ꝙ collidente clerũ

Expanded text:
nos est. Postremo, ne longe petantur exempla, nos est. Postremo, ne longe petantur exempla, tudine rerum, quam splendore virtutum, quam strenuus, quam magnificus, quam prudens et modestus, ab ipsa, ut ita dicam, infantia fuerit, nec ipse livor silere aut dissimulare potest, cum opera recentia, et manifesta sint, et a Britanniarum finibus ad Hispaniae limites, virtutis suae protenderit et continuaverit titulos. Scilicet ingenium, et rerum prudentia velox Ante pilos venit, dicenda tacendaque callet, Et potis est nigrum vitiis praefigere theta. Volens namque Deus gentis praevaricatricis punire malitiam, rupto foedere, quod juramento procerum cum filia Leonis justitiae firmatum fuerat, novorum permisit sublimari favorem, et in regno alieno regnare hominem contemptorem boni et aequi, cujus consilium infatuatum est ab initio, cujus causa in iniquitate et perfidia fundata est, negligentem disciplinae, ut eo non tam regnante, quam concutiente et collidente clerum
Abbreviated transcription (Latin):
consere maleris dicatur mõs soo¬
barbarus. aut barbaroꝵ Tran¬
seo ad succe ssorẽ eiꝰ henricũ
inclitum regẽ.
qͥ leo iusti¬
cie appe llatꝰ
est. quẽ
sicut pu¬
blice no¬
tũ ẽ non
mͦ ur bes
s ꝙ turres gal lie timuerunt.¬
S qualiter regem francoꝵ cõm¬
misso p̃lio fregerit ꝙfugauerit.
qr ꝑcelebre ẽ. ꝙ uictorie illius
mutroq regno qui publico p̃¬
lio int̾fuerunt plurimi testes
extant. ne replicare notissima
tediosum sit. scienter p̃tereo.
Normannoꝵ ducem uirũ bel¬
licosum armis strenũ qui iero¬
solima liberata redierat subum¬
bra nominis. quomͦ ceꝑit alie¬
ni regni ingressus t̾minos re¬
ferre. suꝑ uacaneũ credo. cum
etiam iuniores eundem captũ
uiderint ncustodia publica.
habita tñ estimatione digni¬
tatis ꝙ sanguinis Q estant᷑ hoc
normannoꝵ ꝓceres alis capti.
alii incarcerati. alii ex herecda¬
ti in hodiernum diem. S ꝙ
sepulcrum captiui ducis apud

Expanded text:
censere malueris, dicatur mons censere malueris, dicatur mons barbarus aut barbarorum. Transeo ad successorem ejus Henricum inclytum regem, qui leo justitiae appellatus est, quem, sicut publice notum est, non modo urbes, sed et turres Galliae timuerunt.qualiter regem Francorum commisso praelio fregerit et fugaverit, quia percelebre est, et victoriae illius in utroque regno, qui publico praelio interfuerunt, plurimi testes exstant, ne replicare notissima taediosum sit, scienter praetereo. Normannorum ducem virum bellicosum, armis strenuum, qui Hierosolyma liberata redierat, sub umbra nominis, quomodo ceperit alieni regni ingressus terminos, referre supervacaneum credo, cum etiam juniores eumdem captum viderint in custodia publica, habita tamen aestimatione dignitatis et sanguinis. Testantur hoc Normannorum proceres, alii capti, alii incarcerati, alii exhaeredati, in hodiernum diem. Sed et sepulcrum captivi ducis apud
Abbreviated transcription (Latin):
t qr brenni historia ali¬
uidebit᷑. ad demonstrandam
uirtutẽ gentis. cui ñ natura
s doccrina. ex̾ciciũ ars ꝙ forte
dux deest: accedo ꝓpus ꝙ ea
que fere sunt om̃ibꝰ nota: cõ¬
pendioso sermone ꝓponam.
Cnudus qͣnta uirtute angłoꝵ.
dacos danos ue fregerit mo¬
tusq cõpescueret noricoꝵ. uł
ex eo ꝑspiciurm ẽ: qd̾ ob egre¬
gie nͥtri.tis m̾itum¬
ibidem
potent̾
sos hostium: usq in hocdiernũ
diem monĩb p̃liis obtinet.
Prouincia qͦ seueriana que
moderno usu ꝙ nomine ab
in colis. Wiltesira uocatur: eo¬
dem iure sͥ uendicat cohortẽ
sub sidiariam. adiecta sͥ de¬
uoniaꝙ cornubia. Ad̾ temꝑa
nr̃a descendo Rex angloꝵ
qui ruffus cognominatus est
cantuar spicłm inuidie quo
suffocatus ẽ inseuisus ẽ ꝓ no¬
casse. is inquam cenomannũ
expugnauit. comitẽ cepit. nec
tñ dignatus eum carcerali eus¬
todie mancipare. tantoq oꝑi
attestabitur in ꝑpetuũ mons
barbatus aut si alio nomine ¶e rege¬

Expanded text:
t quia Brenni historia alividebitur ad monstrandam virtutem gentis, cui non natura, sed doctrina, exercitium, ars, et forte dux deest, accedo propius, et ea quae fere sunt omnibus nota, compendioso sermone proponam. Enudus quanta virtute Anglorum, Dacos Danosve fregerit, motusque compescuerit Noricorum, vel ex eo perspicuum est, quod ob egregiae virtutis meritumibidem potentersus hostium, usque in hodiernum diem in omnibus praeliis obtinet. Provincia quoque Severiana, quae moderno usu et nomine ab incolis Wiltesira vocatur, eodem jure sibi vindicat cohortem subsidiariam, adjecta sibi Devonia et Cornubia. Ad tempora nostra descendo: Rex Anglorum, qui Rufus cognominatus est,Cantuariensis, spiculum invidiae quo suffocatus est, in se visus est provocasse; is, inquam, Cenomannum expugnavit, comitem cepit, nec tamen dignatus est eum carcerali custodiae mancipare, tantoque operi attestabitur in perpetuum mons Barbatus, aut si alio nomine
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñi eẽ constaret. Nñ iosephꝰ.
fuit autẽ hisdem temporibꝰ iħc
sapiens uir: si tñ uirũ eum apel¬
lare fasẽ. E rat enĩ mirabiliũ oꝑũ
moꝵ nr̃e gentis uiroꝵ. cũ pilatꝰ
incrucẽ agendũ eẽ de creuisset:
ñ deseruerunt eũ hii qͥ abintio
eũ dilexerant. Apparuit enim
eis tercia die iterñ uiuus. scł̾m
ł alia de eo innumera miracula
futura ẽẽ p̃dixerant. s ꝙ inhodi¬
espasianũ quoq x
iuidee uastatorem patrẽq
titi ierosolimoꝵ piissimi enerso¬
ris. ut qͥbusdam scͥptorib placu¬
it intracłoꝵ signis ad faciendã
uindictam dei digitus excita¬
uit. Ip̃m namq nec dũ imꝑato¬
rẽ qͥdam eplebe luminibꝰ orbatus.
itemq alius claudus crure debi

Expanded text:
m Deum esse constaret. Unde Josephus: « Fuit autem iisdem temporibus Jesus sapiens vir, si tamen virum eum appellare fas est. Erat enim mirabilium operum morum nostrae gentis virorum, cum Pilatus in crucem agendum esse decrevisset, non deseruerunt eum hi, qui ab initio eum dilexerant. Appeis tercia die iterum vivus, secundhetae vel haec vel alia de eo innumera miracula futura esse predixerant. Sed et in hodiespasianum quoque Judaeae vastatorem, patremque Titi, Hierosolymorum piissimi eversoris, ut quibusdam scriptoribus placuit, miraculorum, signis ad faciendam vindictam in nationibus, Dei digitus excitavit. Ipsum namque necdum imperatorem; quidam e plebe luminibus orbatus, itemque alius claudus crure debi
Abbreviated transcription (Latin):
uidet deo suo cui ut cetera taceã.
etiam sacramento milicie obli¬
gatisunt. fidem debitam nõ
seruare. Qm̃morbo rationis la¬
borat. qͥ eum sͥ fidelem fore cre¬
dit: quẽ uidet ẽẽ corruptum
ꝙ ꝑfidum in illum cui płium
debetꝰ. S timet pͥncipem. Certe
si forcior suꝑuen̾it. p̃timebit¬
ꝙ illum. Amatur forte pͥnceps.
At si benignior ꝙ beneficencior
apparuerit: ꝙ illum p̃amabit.
Non ÷ quo se uertat impius qͥ
hominẽ deo p̾fert: nequaquã
seruabit fidem scd̃am. qͥ pͥmã
ixritam facit.

Expanded text:
videt Deo suo, cui, ut caetera taceam, etiam sacramento militiae obligati sunt, fidem debitam non servare. Quonam morbo rationis laborat, qui eum sibi fidelem fore credit, quem videt esse corruptum et perfidum in illum cui plurimum debet? Sed timet principem. Certe si fortior supervenerit, praetimebit illum. Amatur forte princeps. At si benignior et beneficentior apparuerit, et illum praeamabit. Non est quo se non vertat impius, qui hominem Deo praefert; nequaquam servabit fidem secundam, qui primam irritam facit.
Abbreviated transcription (Latin):
cendiũ. desolationẽ ciuiũ. q
ꝑpetue hostilitatis ꝓrogant
causas. Hic finis feminei ꝙ ef¬
feminati regni. qd̾ licet uir¬
tutis habuerit fundam̃tum:
succedentib ꝑsꝑis minime po¬
tuit inuenire ꝓcessum. leui¬
ter adimissus ẽ. qͥ quauis expi¬
etatis officio ut hospes ñ fue¬
rat excludendus: oportunius
tñ fuerat eũ ut aduenã non
quasi iudicẽ introire.
cũ consilio. ꝙ post factũ
non penitebis. Preterea sicut
pͥncipem leuia ꝓferre ñ decet:
sic nec facilẽ qͥdem ad leui a
aucdienda. Ait enim sap̃ia pͥn¬
ceps qui libenter audit u̾ba
mendacii. om̃s ininistros ħt
impios. Cũ fabulatiombꝰ ꝙ con¬
uiuiis se totis uirib inmiscet
uenus. cuiꝰ qͥ pͥma missilia li¬
benter admitit: qͥn post̾i̾oribꝰ
grauiꝰ uuln̾etur uix euadit.
Nisus ꝙ alloqͥum contactus
ꝙ oscła factum sicut se p̃cedt᷑
ordine. ita & ex necessitate dolo¬
ris inferunt partũ. Nolupta¬

Expanded text:
incendium, desolationem civium, et incendium, desolationem civium, et perpetuae hostilitatis prorogant causas. Hic finis feminei et effeminati regni, quod licet virtutis habuerit fundamentum, succedentibus, prosperis minime potuit invenire processum. Leviter admissus est, qui, quamvis ex pietatis officio ut hospes non fuerat excludendus, opportunius tamen fuerat eum ut advenam, non quasi judicem introire. cum consilio, et post factum non poenitebis . Praeterea sicut principem levia proferre non decet, sic nec facilem quidem esse ad levia audienda. Ait enim Sapientia: Princeps qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habet impios . Confabulationibus et conviviis se totis viribus immiscet Venus, cujus qui prima missilia libenter admittit, quin posterioribus gravius vulneretur, vix evadit. Visus, et alloquium, contactus, et oscula, factum. sicut se praecedunt ordine, ita et ex necessitate doloris inferunt partum. Volupta
Abbreviated transcription (Latin):
redolentq thimo fragrantia
pationib cuies. & dũ sic colun¬
t᷑ officia singłoꝵ ut uniu̾sitati
ꝓspiciat᷑. dum iusticia colitur.:
fines omĩum mellea dulcedo ꝑ¬
fundit. Nerumm̃ nullius rei¬
politice ẽ duit᷑na felicitas. nͥ uni¬
u̾sitati ꝓspiciat capd̾ in colume.
Qd̃ si ñ noueras: uł didonis do¬
cearis exemplo. Quanta enim
leuitate eneas admritit᷑. quan¬
tã cito inuenit grãm homo
ignotus. exul fugitiuus. cuius
causa ignota ẽ. ꝑsona suspecta:
Quanta curiositate excepte sunt
ab aurib pͥncipum fabulose
narrationes hominis suã eua¬
cuantis culpã. ꝓpͥam querentis
głam. ꝙ id captantis unde pos¬
set auditoꝵ subu̾tere mentes:
Precedunt gͦ adintroitũ hoĩs
sermones blandi. illecebre lau¬
dũ conciliant hospicii grãm.
conuiuiũ accuratiꝰ instruit
omĩũ captata sedulitas. fabule
sequunt᷑ comuuia. uenandi
multiplicisq luxur ie leuitas
comitat᷑. Incestũ pariunt ħ ĩ

Expanded text:
redolentque thymo fragrantia redolentque thymo fragrantia pationibus cives, et dum sic coluntur officia singulorum, ut universitati ospiciatur, dum justitia colitur, fines omnium mellea dulcedo perfundit. Verumtamen nullius reipublicae est diutina felicitas, nisi universitati prospiciat caput incolume. Quod si non noveras, vel Didonis docearis exemplo. Quanta enim levitate Aeneas admittitur, quantam cito invenit gratiam homo ignotus, exsul, fugitivus, cujus causa ignota est, persona suspecta? Quanta curiositate exceptae sunt ab auribus principum fabulosae narrationes hominis, suam evacuantis culpam, propriam quaerentis gloriam, et id captantis, unde posset auditorum subvertere mentes? Praecedunt ergo ad introitum hominis sermones blandi, illecebrae laudum conciliant hospitii gratiam, convivium accuratius instruit omnium captata sedulitas, fabulae sequuntur convivia, venandi, multiplicisque luxuriae levitas comitatur incestum. Pariunt haec
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ non publicata: ad finẽ intẽ¬
tionis ꝑueniat destinatũ. Plegã¬
ter equidem cũ nͦ reᷤ militariᷤ nͨ pie¬
tatĩopꝰ: sine sollicitudine ꝙ pru¬
dentia ua leant ex̃ceri. fidelis
utiq contractus ẽ: eũ sollicitu¬
do prudentie sociatur. qr ꝙ in¬
genium ꝑspicax retunditur
occio: ꝙ sollicitudo ñ ꝓficit. nͥ
diuitis uene fundam̃to nita¬
tur. Ait̾ius sic alt̾a poscit oꝑem
res. ꝙ coniurat amice. S cuiꝰlibet
rei quanlibet recta initia ñ ꝓce¬
dunt: minerua recedente. Sce¬
dat tͥ poeta mantuanꝰ qͥ sub ima¬
gine fabularũ tociꝰ philosophie
expͥmit u̾itatem. Attende ergo
nouoꝵ ciiiũ diligentiã. Qua¬
lis apes estate noua ꝑ florea rura
exercet sub sole labor cũ gentis
adultos educunt fetus. aut cũ
liquentia mella stipant ꝙ dul¬
ci distendunt nectare cellas aut¬
onera accipiunt uenientũ. aut
aginine facto ignauũ fucos pe¬
cus ap̃sepib arcent. feruet opus.

Expanded text:
dorum non publicata, ad finem intendorum non publicata, ad finem intentionis perveniat destinatum. Eleganter equidem, cum nec res militaris, nec pietatis opus sine sollicitudine et prudentia valeat exerceri. Fidelis utique contractus est, cum sollicitudo prudentiae sociatur, quia et ingenium perspicax retunditur otio, et sollicitudo non proficit, nisi divitis venae fundamento nitatur. Alterius sic Altera poscit opem res, et conjurat amice Sed cujuslibet rei quantumlibet recta initia non procedunt, Minerva recedente. Procedat tibi poeta Mantuanus, qui, sub imagine fabularum, totius philosophiae exprimit veritatem. Attende ergo novorum civium diligentiam: Qualis apes aestate nova per florea rura Exercet sub sole labor, cum gentis adultos Educunt fetus, aut cum liquentia mella Stipant, et dulci distendunt nectare cellasonera accipiunt venientum aut agmine facto ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. Fervet opus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscunt᷑ ad uitam. N ide apud
maronẽ fundamenta cartagi¬
nis. ꝙ earum collatione beate
urbis auspicia poteris admi¬
rari. Omĩum namq laborem
comunẽ agnosces ꝙ neminẽ
occiari. ipsamq reginam
cuiꝰ oꝑe ciuitatis structura
confurgit ꝙ si labori inferioꝵ
manꝰ suas nequaqũa inmisce¬
at: ocłos tñ impendit oꝑi. ꝙ to¬
cius mentis exercet sollicitudiẽ.
Nã sñ pͣdẽtia ⁊ sollicitudine ñ mͦreᷤᷤ¬
publica ñ ꝑcedit. s nec minima ꝯ¬
sistit dom᷑. Unde in ꝯm̃datiõe ulix¬
is homerus ei comitẽ docet
semꝑ prudenciam affuisse.
quam ritu poetico mineruã
nuncuꝑauit. Imitator qͦ illiꝰ
maro uirũ insignẽ armis
ꝙ pietate describens. ꝙ quẽ cdig¬
nũ censuit ut patrẽ faceret
om̃ib acatem sociauit. eo qd̾
sollicitudo prudencie que
gerenda sunt. rectissue ꝓmo¬
uet. ꝙ uiro circũspecto sic ne¬
gocia seꝑe ꝓcedunt: ut nullis
insidiantiũ dolis p̃pediatur.
ꝙ quasi mui sibilisaua geren¬

Expanded text:
ficiscuntur ad vitam. Vide apud Maronem fundamenta Carthaginis, et earum collatione beatae urbis auspicia poteris admirari. Omnium namque laborem communem agnosces, et neminem otiari, ipsamque reginam, cujus ope civitatis structura consurgit, etsi labori inferiorum manus suas nequaquam immisceat, oculos tamen impendit operi, et totius mentis exercet sollicitudinem. Nam sine prudentia et sollicitudine non modo respublica non procedit, sed nec minima consistit domus. Unde in commendatione Ulyssis Homerus ei comitem docet semper prudentiam adfuisse, quam ritu poetico Minervam nuncupavit. Imitator quoque illius, Maro, virum insignem armis et pietate describens, et quem dignum censuit, ut patrem faceret omnibus Achatem sociavit, eo quod sollicitudo prudentiae, quae gerenda sunt, rectissime promovet, et viro circumspecto sic negotia saepe procedunt, ut nullis insidiantium dolis praepediatur, et quasi invisibilis via geren
Abbreviated transcription (Latin):
dem fiet de consule rethor
¶Cet̾m ut cum fortuna minus
agamꝰ: sit in opinatoꝵ euentuũ
forma. ꝙ licet condicioni uideat᷑
puimũ uicinari. eo qd̾ fortuitoꝵ
concurfus statum efficiat. quãm
conditionẽ ẽẽ p̃diximꝰ:. ineo tñ
plurimũ differt. qd̵ condicio

Expanded text:
eadem, fies de consule rhetor. eadem, fies de consule rhetor. Caeterum ut cum fortuna vel mitius agamus, sit inopinatorum eventuum forma, et licet conditioni videatur plurimum vicinari, eo quod fortuitorum concursus statum efficiat, quam conditionem esse praediximus, in eo tamen plurimum differt, quod conditio
Abbreviated transcription (Latin):
pis lacrimabiliter ingemiscit.
qd̃ ħ uicio cecitatis ꝙ tem̾itatis
ꝓbrosa dea ꝙ om̃ib ignomi¬
mosa numinib omĩum doꝵ
templa fedau̾it. ꝙ deoꝵ om̃i¬
um p̃ripuerit cultũ. ut p̃ter
edes pͥuatas quas in orbe ꝙ urbe
passim ht. rupem etiam tarpeiã
occupau̾it. supremo ioui coequata.
& publice fortune unago aurea
incapitolio ab aduenis. conuenis.
& indigenis. publice ad oretur.
& tantam p̃cet̾is habet auctorita¬
tẽ: qd̾ in tota ratione mortaliũ
ut dici solet sola utramq pagi¬
nam uidet᷑ implere. Uideas eam
ibi rotam nersare uolubilem. qd̵̾q
magis mirere. eiusdem rote inpul¬
su. depectore iouis soroꝵ pensa p̃¬
cipitat ꝙ conculcat. Quisqͥs enim
fãta inquit stoicus regunt homi¬
nes. fatũ ÷ inpartib illis quassi¬
nus abscondit. huic paradoxe
stoicorum: kiriadoxa epicuri re¬
clãmat. fatalem inquit tolle ne¬
cessitatẽ qi si fortuna uolet fiet
de rethore consul. Si uolet ħ ea

Expanded text:
pis lacrymabiliter ingemiscit, pis lacrymabiliter ingemiscit, quod haec vitio caecitatis, et temeritatis probrosa dea, et omnibus ignominiosa numinibus, omnium deorum templa foedaverit, et deorum omnium praeripuerit cultum, ut praeter aedes privatas, quas in orbe et urbe passim habet, rupem etiam Tarpeiam occupaverit, supremo Jovi coaequata, et publicae Fortunae imago aurea in Capitolio ab advenis, convenis, et indigenis, publice adoretur, et tantam prae caeteris habet auctoritatem, quod in tota ratione mortalium ut dici solet sola utramque paginam videtur implere. Videas eam ibi rota versare volubilem, quodque magis mirere, ejusdem rotae impulsu de pectore Jovis sororum pensa praecipitat, et conculcat. Quisquis enim Fata, inquit Stoicus, regunt homines, fatum est in partibus illis, Quas sinus abscondit. Huic paradoxae Stoicorum, κυρία δόξα Epicuri reclamat. Fatalem, inquit, tolle necessitatem, quia, Si fortuna volet, fies de rhetore consul; Si volet haec
Abbreviated transcription (Latin):
originẽ p̾bet. qd̾ nequaqͣm eẽt:
si inu̾itate ip̃a ñ eẽt. Qd̾ enĩ
omĩo nonẽ: alieui p̃stare ñ
potest ut sit. At fortuna cũ
non sit: ñ potest diffiniri. In
eo siqͥdem qd̾ non ẽ: ñ potest
cuiquã constare quid sitł E ffe¬
rant epicurei p̃cipuas senten¬
cant. quib tocius philosophie
putant seruire ꝓcessum: ꝙ mo¬
resuo fortune subiciant uni¬
u̾sa. Ego in hoc sicut ꝙ inplu¬
rimis plutarcũ censeo audi¬
endun. qͥ dam cecã colendan
eẽ negat. asserens eam nͥ a cecis
coli non posse. Multa qͦ ꝓponit
exempla qͥb liquet om̃s cece
dee cultores cecatos. ꝙ p̃cipi-¬
tatos tandẽ infoueã ext̾minii.
Cestat᷑ hoc galba qͥ totam etatẽ
luculent̾ ꝓducens insemum:
huius dee familiaritate ꝙ cul¬
tu inbrem elatus. ꝙ inbreui¬
ori p̃cipitatus ẽ. Qualiter autẽ:
apud suctoniũ quere. Querit᷑
tñ p̃fatus philosophus q in
aure iam dicti pͥncipis pͥnci¬

Expanded text:
originem praebet; quod nequaquam esset, originem praebet; quod nequaquam esset, si in veritate ipsa non esset. Quod enim omnino non est, alicui praestare non potest ut sit. At fortuna cum non sit, non potest diffiniri. In eo siquidem quod non est, non potest cuiquam constare quid sit. Efferant Epicurei praecipuas sentencant, quibus totius philosophiae putant servire processum, et more suo fortunae subjiciant universa. Ego in hoc, sicut et in plurimis, Plutarchum censeo audiendum, qui deam caecam colendam esse negat, asserens eam nisi a caecis coli non posse. Multa quoque proponit exempla, quibus liquet omnes caecae deae cultores caecatos, et praecipitatos tandem in foveam exterminii. Testatur hoc Galba, qui totam aetatem luculenter producens in senium, hujus deae familiaritate et cultu in brevi elatus, et in breviori praecipitatus est. Qualiter autem, apud Suetonium quaere. Queritur tamen praefatus philosophus, et in aure jam dicti princi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ moꝵ. ꝙ multis assit suꝑflu¬
itas uicioꝵ. Cum itaq amorib
qͥs reu̾entiam contrahere dicit᷑:
ei uirtutes qͥb honor exhiben¬
disẽ. ineẽ significat᷑. Quis enĩ
ñ uen̾et᷑ ꝙ uereatur illũ quẽ
prudentẽ. fortẽ. temꝑantẽ.
credit & iustum: hinc ẽ etiã
consilium sapientis. ei qͥ timi
appetit. amari. honorari. ꝙ
p̃ferri.ut dm̃ timeat. amet.
uen̾etur. ꝙ ei se tota deuotiõe
submittat. ¶Conditionẽ qͥdem
eẽ diffinũt. forturtũ ꝑsone
statum quo aut adu̾sis depͥmi¬
tur aut extollit᷑ ꝓsꝑis. ꝙ alter¬
utrus sortis naturam sui ipsiꝰ
facie ꝓtestat᷑. Qualez qd̾ alios
uenamur ingenuos. aliis ser¬
uiles contumelias irrogamꝰ.
Istorum diuicias colimus il¬
lorum contẽpnimꝰ pauꝑtatẽ.
¶Naturam diffinire difficile
ẽẽ asserit tullius. Ego diffici¬
lius credo diffinire fortunam.
eo qd̾ huiꝰ nulla. illius aliqua
sub̾a ẽ. Natura si qͥdem rebus

Expanded text:
tem morum, et multis adsit superflutem morum, et multis adsit superfluitas vitiorum. Cum itaque a moribus qui reverentiam contrahere dicitur, ei virtutes quibus honor exhibendus est, inesse significatur. Quis enim non veneretur, et vereatur illum, quem prudentem, fortem, temperantem, credit et justum? Hinc est etiam consilium sapientis, ei qui timeri appetit, amari, honorari, et praeferri, ut Deum timeat, amet, veneretur, et ei se tota devotione submittat. Conditionem quidam esse definiunt, fortuitum personae statum, quo aut adversis deprimitur, aut extollitur prosperis, et alterutrius sortis naturam sui ipsius facie protestatur. Quale est quod alios veneramur ingenuos; aliis serviles contumelias irrogamus. Istorum divitias colimus; illorum contemnimus paupertatem. Naturam diffinire difficile est, ut asserit Tullius. Ego difficilius credo diffinire fortunam, eo quod hujus nulla, illius aliqua substantia est. Natura siquidem rebus
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ aut contumeliã sub̾toꝵ.
Unde inconstitutionibꝰ pͥncpũ
um magistratuũ edictis aut
stitutio uideat᷑ eẽ. ł queuis alia
ꝓmulgatio. hoc etiam iura ł
canones ignoranti. ex usu eoti¬
diano ꝑspicuum ẽ. Porro rati¬
onẽ officioꝵ. ñ mͦ canonũ & le¬
gum scita. s & ethicoꝵ. omniũ
p̃cepta exequntur. Q Mos autẽ
est mentis habitus. ex quo sin¬
głoꝵ oꝑum assiduitas manat.
Non enim siqͥd fit semel aut
amplius. statim morib agre¬
gatur. nͥ assiduitate faciendi
ũtatur inusum. hic autẽ uir¬
tutes ꝙ uicia eq complectitur.
licet uicia ñ mores eẽ. s apleris¬
q dicant᷑ morib obinare. Inqͦ
planum ẽ solas uirtutes cense¬
ri nomine moꝵ. cũ bonostñ
aut malos dicimus mores: ui¬
cia distinguimꝰ ꝙ uirtutes. Uñ
moratos abono siue morigeros.
morosos uͦ auiciis nominamꝰ.
Qd̃ ꝙ ip̃m plenitudinis nom̃
nidetur innuere. cũ nulli in
carne contiligat ad eẽ saciera¬

Expanded text:
norem, aut contumeliam subjectorum. norem, aut contumeliam subjectorum. Unde in constitutionibus principum, et magistratuum edictis, aut stitutio videatur esse, vel quaevis alia promulgatio. Hoc etiam jura, vel canones ignoranti, ex usu quotidiano perspicuum est. Porro rationem officiorum, non modo canonum et legum scita, sed et ethicorum omnium praecepta exsequuntur. Mos autem est mentis habitus, ex quo singulorum operum assiduitas manat. Non enim si quid fit semel aut amplius, statim moribus aggregatur, nisi assiduitate faciendi vertatur in usum. Hic autem virtutes et vitia aeque complectitur, licet vitia non mores esse, sed a plerisque dicantur moribus obviare. In quo planum est, solas virtutes censeri nomine morum, cum bonos tamen, aut malos dicimus mores, vitia distinguimus et virtutes. Unde moratos a bono, sive morigeros, morosos vero a vitiis nominamus. Quod et ipsum plenitudinis nomen videtur innuere, cum nulli in carne contingat adesse satieta
Abbreviated transcription (Latin):
stimulum qͥ satis urget rarius
inserantur. ꝓtendunt᷑ tñ ad
cognatos & affines quos ꝑse na¬
tura c̾omendat. ¶ Officium uͦ ÷:
debitum exequendi q̃ unicuiq
ex institutis aut moribꝰ agenda
st̃. Ex eonamq ꝑsonis singłis ꝓ¬
prii congruunt actus. In his aut̃
que sic agenda ft̃. alia ad publi¬
cum. alia ad suum cuiꝰq ꝑtmẽt
statum. Ex quo lique̾ officioꝵ q̃¬
dã publica q̃dam pͥuata ꝯuenient̾
dici. Oriuatoꝵ uͦ tanta multi¬
plicitas est. qͣnta fereᷤ diu̾sitas
ꝑsonarum. Publica qͥdem om¬
nia referuntur ad duas sp̃es.
aut enim adiuino aut ab hu¬
mano iure descendunt. Hec
autem ex libris officioꝵ lacuis
patent s ꝑtinet ad p̃sentẽ ar¬
ticłm. ut publicis officiis reu̾en¬
tia inpendat᷑. Tanta namq
debetur eis. quanta ẽ eminẽ¬
tia cuꝰlibet magistratꝰ. Hanc
qͥdem aut facit aut inclicat
uniꝰcuiꝰq conpetens uirisdictio.
cum reu̾entia magistratuum
aut contẽptus redundet in ho¬

Expanded text:
stimulum, qui satis urget, rarius inserantur, protenduntur tamen ad cognatos et affines, quos per se natura commendat. Officium vero est debitum exsequendi quae unicuique ex institutis, aut moribus agenda sunt. Ex eo namque personis singulis proprii congruunt actus. In his autem quae sic agenda sunt, alia ad publicum, alia ad suum cujusque pertinent statum. Ex quo liquet officiorum quaedam publica, quaedam privata convenienter dici. Privatorum vero tanta multiplicitas est, quanta fere est diversitas personarum. Publica quidem omnia referuntur ad duas species, aut enim a divino, aut ab humano jure descendunt. Haec autem ex libris officiorum latius patent, sed pertinent ad praesentem articulum, ut publicis officiis reverentia impendatur. Tanta namque debetur eis, quanta est eminentia cujuslibet magistratus. Hanc quidem aut facit, aut indicat uniuscujusque competens jurisdictio, cum reverentia magistratuum, aut contemptus redundet in ho
Abbreviated transcription (Latin):
ro suppliciũ ẽ fugienda st̃
inquit macrobius om̃ib
modis ꝙ abscidenda igne
ꝙ ferro totoq artificio sepa¬
randa languor acorpore.
imꝑicia ab animo luxuria
auentre. a ciuitate. sedicio.
adomo. discordia. ꝙ incõmũe
acunctis reb ĩtemꝑantia.¬

Expanded text:
ro supplicium est. « Fugienda sunt, ro supplicium est. « Fugienda sunt, inquit Macrobius, omnibus modis, et abscindenda igne et ferro, totoque artificio separanda languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in commune a cunctis rebus intemperantia.
Abbreviated transcription (Latin):
aritatẽ. ut qͦ minꝰ egent aui¬
diꝰ concupiscãt ꝙ quo rebus
sunt cicius carituri: eas par¬
ciuis ministrẽt utilitati. Nã
& manus inuiuentute por¬
recta ad dand̃ insenectute
contͣhitur ꝙ q̃ iniuuentute
contracta÷ aut nunquam
aut raro insenib dilatat᷑.
Cũ uͦ eis beneficio nature
lib̾tas uicina ininmeat. se
ipsos uano timore miserri¬
me subiciunt seruituti.
Siqͥdem diogenes ait. indi¬
gentia nature fortunã ñ
cum paruo contentꝰ fueris
mundũ habere sub pedib
ꝙ omnẽ eiꝰ potentiã. epulas
libidinosas & ea ꝓꝑter que
diuicie cõparant᷑ inlib mu¬
tare cibis. ꝙ grossiori tunica
cõpensare. Hec qͥdem lauda¬
bilia sunt si ñ fiant ad famã.
s ad conscĩam: q̃ om̃ia eqͣni¬
miter portat. Ht enĩ ait xe¬
nophon conscĩa iusti scit
maledicta contẽpn̾e. Usus
gͦ rerũ laudabił art culpa¬
bilis ÷ rerũ dĩrtaxat indif¬
ferentia:. Inde diaspenis
.pecunia ꝓfuso decus aua¬

Expanded text:
aritatem, ut quo minus egent, aviaritatem, ut quo minus egent, avidius concupiscant, et quo rebus sunt citius carituri, eas parcius ministrent utilitati. Nam et manus in juventute porrecta ad dandum, in senectute contrahitur, et quae in juventute contracta est, aut nunquam, aut raro in senibus dilatatur. Cum vero eis beneficio naturae libertas vicina immineat, se ipsos vano timore miserrimae subjiciunt servituti. Siquidem Diogenes ait: « Indigentia naturae fortunam non cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus et omnem ejus potentiam, epulas libidinosas, et ea propter quae divitiae comparantur, vilibus mutare cibis et grossiori tunica compensare. » Haec quidem laudabilia sunt, si non fiant ad famam, sed ad conscientiam, quae omnia aequanimiter portat. Ut enim ait Xenophon: « Conscientia justi, scit maledicta contemnere. » Usus ergo rerum laudabilis aut culpabilis est, rerum duntaxat differentia est. Unde Diaspenis, pecunia profuso decus, ava
Abbreviated transcription (Latin):
eas ꝑiturũ se uidet. ꝙ ideo omi
pecunia imposita nauib in
altũ ꝓcessiss ut classe ꝑforata
suo arbitrio ꝑirent ꝙ hostes
p̃da carerent. ñ fustinuit mer-¬
gere aurũ ꝙ argentũ s futur̃
necis sue p̃miũ domũ reuex̃.
Proculdubio. hic ñ possedit
diuuicias s adiuiciis possessus
ẽ. Titulo rex insule animo pe¬
cune miserabile mancipiũ.
hec ualeriꝰ. s posst̃ etiã nequi¬
ora auaricie inueniri exem¬
pla. Siqͥdem ꝓpħe ocłoscupi¬
ditas eccecauit. ꝙ pecunia cor¬
ruptus apłs. dñm innocentẽ
crucifigend̃ tradidit mani¬
b impiorũ. Potest qͥdem de-¬
turpari uerbis s non satis. qi
deformior: ꝙ turpior ꝙͣ ut ore
humano po̾sit expomi.Iõ q aũ ẽ
auaricia studiosius declinan¬
da. qr tenatius in heret ab mnia¬
gine utilitatis ꝙ ꝑnitiosius
nocet ab ext̾minio caritatis.
Inde÷ qd̃ ridicłam ꝙ miseran¬
dam cũ senib contrax̃ famili¬

Expanded text:
eas periturum se videret, et ideo omni eas periturum se videret, et ideo omni pecunia imposita navibus in altum processisset, ut classe perforata, suo arbitrio perirent, et hostes praeda carerent, non sustinuit mergere aurum et argentum, sed futurum necis suae praemium, domum revexit. Procul dubio hic non possedit divitias, sed a divitiis possessus est: titulo rex insulae, animo pecuniae miserabile mancipium. » Haec Valerius. Sed possunt etiam nequiora avaritiae inveniri exempla. Siquidem prophetae oculos cupiditas excaecavit, et pecunia corruptus Apostolus, Dominum innocentem crucifigendum tradidit manibus impiorum. Potest quidem deturpari verbis, sed non satis, quia deformior est et turpior, quam ut ore humano possit exponi. Ideoque autem est avaritia studiosius declinanda, quia tenacius inhaeret ab imagine utilitatis, et perniciosius nocet ab exterminio charitatis. Inde est quod ridiculam et miserandam cum senibus contraxit famili
Abbreviated transcription (Latin):
muitatr auctoritatib sius texe¬
runt. Herũ aliqͣnto maiores
uires inqͥnto cassio exhibuit.
qͥ in hispaniam silliũ ꝙ albinũ
purniũ occidendi sui grã cũ
pugionib dep̃hensos qͥnqͣgies
sext̾ciũ ab illo ab hoc sexagies
pactus dimisit. An ne dubiteᷤ
sialt̾m tantũ daret᷑ uigulũ
ꝙͦ suum equo animo illis fu¬
isse p̃biturũ: Cet̾m auaricia
ante om̃s uicii septimulii
p̃cordia possedit qui cũ gaii
gracci familiaris fuiss caput
eius abscide ꝙ ꝑ urbem pilo
fixũ ferre sustinnt. qr opimiꝰ
consul auro ipsi repensurũ
edixerat. Sunt qui tͣdant li¬
quato plumbo eum cauatam
partẽ capitis quo pondosuis
eẽt explesse. fuerit ille seditio¬
sus bono pierit exemplo cliẽtiᷤ
tñ scelesta fames inhas usq
iacentis iniurias esurire nõ
debuit. Odiis m̾ita septimu¬
li auaricia. tholomei autẽ
regis ciprorũ risu ꝓsequenda.
Nam cũ anxiis sordib mag¬
nas opes corripuiss: ꝓpterq

Expanded text:
invitati, auctoritatibus suis texeinvitati, auctoritatibus suis texerunt. Verum aliquanto majores vires in Q. Cassio exhibuit; qui in Hispania Sillium et Albinum Purnium occidendi sui gratia, cum pugionibus deprehensos, quinquagies sestertium ab illo, ab hoc sexagies pactus dimisit. Anne dubites si alterum tantum daretur, jugulum quoque suum aequo animo illis fuisse praebiturum? Caeterum avaritia ante omnes Vitii Septimuli praecordia possedit: qui cum C. Gracchi familiaris fuisset, caput ejus abscindere, et per urbem pilo fixum, ferre sustinuit, quia Opimius consul auro ipsi repensurum edixerat. Sunt qui tradant liquato plumbo eum cavatam partem capitis, quo ponderosius esset, explesse. Fuerit ille seditiosus, bono perierit exemplo, clientis tamen scelesta fames, in has usque jacentis injurias, esurire non debuit. Odiis merita Septimuli avaritia: Ptolemaei autem regis Cyprorum risu prosequenda. Nam cum anxiis sordibus magnas opes corrupisset, propterque
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ ÷ ꝙ odiosissimũ uci¬
um. qd̾ nec effectu ꝓdest aliis
nec affectu. Hec ÷ auaricia
latentium indagatrix lucro¬
rũ. manifeste p̃de auidissima
uorago. neq habendi fructu
felix ꝙ cupiditate querendi
miserrima. Quid ñ morta¬
lia pectora cogit. auri sacra
fames: heriphile uiri uitã
auro distraxit suam philip¬
po uendidit grecia lib̾tatẽ.
ꝙ inipsã ualeriꝰ maximus hiͨ
exemplis inuehitur. Cũ ad¬
modũ locupleti.l. municio
basilio falsum testam̃tum
qͥdam ingrecia subieciss eiꝰ¬
demq confirmandi grã po¬
tentissimos ciuitatis nr̃e un¬
ros. Mͦ. crassũ ⁊ qͥntũ horten¬
sium quib munitiꝰ ignotꝰ
fuerat. tabuł hered̾ inseruis¬
set quamꝙͣ euidens frans
erat. tñ uterq pecunie cupi¬
dus facinoris aliem munus
non repudiauit. Quantã
culpã quã leniter retuli.
lumina curie ornamenta
fori qd̾ scelus iundicare debue¬
rant inhonesti lucri captura

Expanded text:
tissimum et odiosissimum vititissimum et odiosissimum vitium, quod nec effectu prodest aliis, nec affectu. Haec est avaritia latentium indagatrix lucrorum, manifestae praedae avidissima vorago, neque habendi fructu felix et cupiditate quaerendi miserrima. Quid non mortalia pectora cogis Auri sacra fames? Heriphile viri vitam auro distraxit. Suam Philippo vendidit Graecia libertatem. Et in ipsam Valerius Maximus his exemplis invehitur. « Cum admodum locupleti L. Munitio Basilio falsum testamentum quidam in Graecia subjecisset, ejusdemque confirmandi gratia, potentissimos civitatis nostrae viros M. Crassum et Q. Hortensium, quibus Munitius ignotus fuerat, tabulis haeredis inseruisset, quanquam evidens fraus erat, tamen uterque pecuniae cupidus, facinoris alieni munus non repudiavit. Quantam culpam, quam leviter retuli! Lumina curiae, ornamenta fori, quod scelus vindicare debuerant, inhonesti lucri captura
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib similes. nature tñ
aut legi obtemꝑantib. Exhis
patet qi nec ualitudinis. nec
gnositatis. nec copie ẽ. laus pri¬
ma s uirtutis cuiꝰ hec instru¬
menta sunt: ꝙ ideo appetenda.
Siqͥdem ñ decet nat᷑am que
uirtutẽ aut solam aut fecit
p̃cet̾is expetendam: ei ñ expe¬
tenda fecisse instrum̃ta. In eo¬
q iectius uident᷑ sentire ꝑi-¬
patetici qd̾ cum uirtirtẽ suis
fateant᷑ ad ex̾cicium agendoꝵ
egere instrum̃tis. ipsaqͦ ĩstru¬
menta ꝙ si ꝓpter aliud faten¬
tur expetenda. Stoicis tñ pla¬
cet sͥ uirtutẽ sufficere ad be¬
atitudinem. nec ego eos erro¬
ris arguo:. s expeditiorẽ dico
ꝑ instrum̃ta uirtutẽ. Cet̾m
ut alias dixisse me memini.
cũ om̃is uirtus gratiosa sit:
lib̾alitas gratissima ẽ. eo qd̃
płimis ꝓdest ꝙ c̾te ubi facul¬
tas deest effundit uiscera .i.
ꝓpͥum largitur affectũ. Ali
necessitate ꝓximi mentis uis¬
cera claudit: Econtra ingra¬

Expanded text:
mulieribus similes, naturae tamen mulieribus similes, naturae tamen aut legi obtemperantibus. Ex his patet, quia nec valetudinis, nec generositatis, nec copiae est laus prima, sed virtutis, cujus haec instrumenta sunt, et ideo appetenda. Siquidem non decet naturam, quae virtutem aut solam, aut fecit prae caeteris expetendam, ei non expetenda fecisse instrumenta. In eoque rectius videntur sentire Peripatetici, quod cum virtutem suis fateantur ad exercitium gerendorum egere instrumentis, ipsa quoque instrumenta, etsi propter aliud, fatentur expetenda: Stoicis tamen placet sibi virtutem sufficere ad beatitudinem: nec ego eos erroris arguo, sed expeditiorem dico per instrumenta virtutem. Caeterum ut alias dixisse me memini, cum omnis virtus gratiosa sit, liberalitas gratissima est, eo quod plurimis prodest; et certe nisi facultas adest, effundit viscera, id est proprium largitur affectum. Alionecessitate proximi, mentis viscera claudit? Econtra ingra
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis lum̃. ꝙ si ea magnũ
quid eẽ ꝑse simonides głetur:
nicħ aliud sunt quã morũ ma-¬
infestatio. głosa qͥdem si boni
fuerunt ignomimosa si mali.
hoc tñ unũ meo iudicio qͥcqͥd
ille sentiat bonum habet ge¬
no̾sitas qd̾ necessitatẽ indicit
ꝓbitatis. At rerum copia nc̃
auariciam accendit. nunc
mexicium q ext̾miniũ sui
osa gula ẽ. Hec ad p̃dam stre-¬
pitumq lucri suffragia u̾tit.
ut sit uenalis popłs uenalis
curia patr̃. Hec iuires soluit ꝙ
utrũq sexũ frang̃inuenerem.
legis & nature imꝑio relucta¬
tur. hanc abrogat. extinguit
ꝙ sepelit. hanc infatuat. ener¬
uat ꝙ subu̾tit. Lex gͦ ipsi non
est: ꝙ ei natura fere ociosa ꝙ eb̾a
est. Querit se natura nec ĩue¬
nit. Om̃ib gͥ scorta ꝑlacent.
fractiq enerui corpore gressus.
ꝙ laxi cͥnes. ꝙ tot noua nomi¬
na uestis. queq uirũ querit¬
s utinam in hac dñatione
luxurie inueniant᷑ uiri uł

Expanded text:
sanguinis lumen, etsi ea magnum sanguinis lumen, etsi ea magnum quid esse per se Simonides glorietur, nihil aliud sunt quam morum manifestatio: gloriosa quidem, si boni fuerint, ignominiosa si mali. Hoc tamen unum meo judicio, quidquid ille sentiat, bonum habet generositas, quod necessitatem indicit probitatis. At rerum copia nunc avaritiam accendit, nunc in exitium et exterminium sui osa gula est: haec Ad praedam strepitumque lucri suffragia vertit, ut sit Venalis populus, venalis curia patrum. Haec vires solvit, et utrumque sexum frangit in Venerem, legis et naturae imperio reluctatur. Hanc abrogat, exstinguit, et sepelit. Hanc infatuat, enervat et subvertit. Lex ergo ipsi non est, et ei natura fere otiosa et ebria est, Quaerit se natura, nec invenit. Omnibus ergo Scorta placent, fractique enervi corpore gressus, Et laxi crines, et tot nova nomina vestis, Quaeque virum quaerited utinam in hac dominatione luxuriae inveniantur viri, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nature in massa gem̾s eiꝰ ab
utio exticit in ip̃m ut qͣsi
gentis sue stella p̃fulgeat cõ¬
fluxisse qd uͦ fetulentiꝰ ꝙ ob¬
scuriꝰ resedisse ing̾ianis ꝙ
ut̾inis. Letant᷑ tñ sicut ĩ cla¬
ritate illuis sic inpropͥa
abiectione. ne nobilitate ge¬
neris cum res exeg̾it: ex causa
cognationis ꝓhibeant᷑ cũ fi¬
nittimis matͥmonio copula¬
ri. Cesserunt gͦ simonide.
reges ꝙ p̃sides. pͥncipestͥbu¬
nos. centuriones. ꝙ pͥmos pro¬
uinciarũ sua mediocͥtate
contenti nitunt᷑ uͥtute sua.
nicħ mofficiis legittimis ui¬
le ducunt aut ignominio¬
sũ six. culme si res exeg̾it nõ
dedignant᷑ habere memoriã
aũꝑiciã exercere. Recolunt qi
anumalia muta nõ genosa
facili cui płima palma fer¬
uet: ꝙ exultat rauco iucto¬
ria circo. S uenale pecus co¬
rinchi post̾itas ꝙ hirpini
si rara uigo uictoria sedit.
nobilitas sola ẽ. atq unica uir¬
tus. Eigo genositas ꝙ dari

Expanded text:
naturae in massa generis ejus ab naturae in massa generis ejus ab initio exstitit, in ipsum, ut quasi gentis suae stella praefulgeat, confluxisse, quod vero faeculentius et obscurius, resedisse in germanis et uterinis. Laetantur tamen sicut in claritate illius, sic in propria abjectione, ne nobilitate generis, cum res exegerit, ex causa cognationis prohibeantur cum finitimis matrimonio copulari. Cesserunt ergo Simonidae reges, et praesides, principes, tribuni, centuriones, et primi provinciarum sua mediocritate contenti, nituntur virtute sua, nihil in officiis legitimis vile ducunt, aut ignominiosum; et culinae, si res exegerit, non dedignantur habere memoriam, aut peritiam exercere. Recolunt quia animalia muta non generosa facili cui plurima palma Fervet, et exsultat rauco victoria Circo. rythae posteritas, et Hirpini, si rara jugo victoria sedit, Nobilitas sola est, atque unica virtus. Ergo generositas, et clari
Abbreviated transcription (Latin):
ricatio. ꝙ concussio inquieta
publici status: clarus sanguiᷤ
elationẽ parit. potentiã af¬
fectat conculcat inferiores.
pares contẽpnit. suꝑiores ha¬
bere dedignat᷑. loq̃r gͣndia.
totus tumet alto magnoꝵ
sanguine. tanquã fecerit ip¬
se aliquid ꝓpter qd̃ nobilis
ẽẽ debeat. sui inmemor eorũ
qui retro eẽ uident᷑ obliuis¬
citur. ꝙ se mant̾iora sñ
cultu uͥtutis ridiełis
trasonis imitator exten¬
dit. Inquit ethicus. Malo pa¬
ter tibi sit t̾sites dũmͦ tu sis
eachide similis uulcan̾aq ar¬
ma capessas ꝗͣ te tersite simi¬
lem ꝓducat achilles. Nolo tñ
rit m̾mniuriã snã dictũ nost̾
simonides opinet᷑ attanis qͥd̾
editus regib. ꝙ capitolinis ge¬
n̾osior ꝙ marcelł. ꝙ om̃ib ad
podrũ spectantib ꝙ quasi a
purioribꝰ ꝙ feliciorib ouis ex¬
cdusus eruꝑit. g̾manis ꝙ ut̾i¬
nis ut ei attestant᷑ longe nobi¬
liorũ ẽ. Ciedid̾im facile quic¬
quid sinc̾um ꝙ defscatioris

Expanded text:
ricatio, et concussio inquieta publici status. Clarus sanguis elationem parit, potentiam affectat, conculcat inferiores, pares contemnit, superiores habere dedignatur, loquitur grandia, totus tumet alto magnoque sanguine, tanquam fecerit ipse aliquid propter quod nobilis esse debeat sui immemor, eorum quae retro esse videntur obliviscitur, et se in anteriora sine cultu virtutis, ridiculus Thrasonis imitator extendit. Inquit ethicus: Malo pater tibi sit Thersites, dummodo tu sis Aeacidae similis, Vulcaniaque arma capessas; Quam te Thersitae similem producat Achilles. Nolo tamen ut in injuriam suam dictum noster Simonides opinetur, atavis quidem editus regibus, et Capitolinis generosior, et Marcellis, et omnibus ad podium spectantibus: et quasi a purioribus et felicioribus ovis exclusus eruperit, germanis et uterinis, ut ei attestantur, longe nobilior est. Crediderim facile quidquid sincerum, et defaecatioris