comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Asepultus abitiar. Nõ Alitibus
ĩuides in feris an piscibus Nam si
metuis tibi baculũ seu custodẽ iuxta
te poni iube quo a cadauere depellã¬
tur  ludis in malis meis nõ pro¬
qd̾ non sentias. nam si sencias pro¬
hibes Sentientẽ enĩ sepelire necare
est. D Inhuniatꝰ iacebo Rdeu nͥ
te nellus presẜit illã p̃mes te nisi t̾ra
ꝯtexe ris celũ teget notũ est illud ce¬
lo tegitur qui non habet urnã Illud
q notissi mã facilis iactura sepulchri
facilis inꝙͣ sic ut nulla facilior D In¬
humatus ero gͣue dictu Rõ Dictu ne¬
scio re aut̃ profecto leuiss. mã multoq
tollerabilius sepulchro exui ꝙͣ domo
ꝙ lodice ꝙͣ sagulo O Inhimiatꝯ ero
fe dñ ẜ uisu. Nõ ffedũ fortasse aliis tibi
nichil minꝰ omnẽ quidẽ sepultura
nõ nͥ uiuorũ causa ĩstitutã esse docto¬
rũ hom̃ auctoltas et res cõsenciũt Id¬
q sic eẽ sepulchroru species iudicio ẽ
que introrsus ĩculta et horrida rude

Expanded text:
sepultus abiciar. Alitibus invides, an feris, an piscibus? nam si metuis tibi baculum seu custodem iuxta te poni iube, quo a cadavere depellantur. Ludis in malis meis; nam proquod non sentias? nam si sentias, probes; sentientem enim sepelire necare est. Inhumatus iacebo. Tu nisi te tellus presserit illam premes: te nisi terra contexerit, celum teget. Notum est illud: Celo tegitur qui non habet urnam. Illud quoque notissimum: facilis iactura sepulcri; facilis inquam sic, ut nulla facilior. Inhumatus ero, grave dictu. Dictu nescio, re autem profecto levissimum multoque tolerabilius sepulcro exui, quam domo, quam lodice, quam sagulo. Inhumatus ero, fedum visu. Fedum fortasse aliis, tibi autem nichil minus. Omnem quidem sepulturam non nisi vivorum causa institutam esse, doctorum omnium auctoritas et res ipsa consentiunt; idque sic esse, sepulcrorum species indicio est, que introrsus, inculta et horrida, rude
Abbreviated transcription (Latin):
ro ex uobis sequestrato uirtutũ ex̾citio
quid oĩo aquid aliud uita hec ꝙͣ segnis
et ĩutilis mora est que quãtulatũq fu̾it
nequit non esse breuissima. Dictũ ergo
placet illius cuiꝰ Augustinꝰ mẽit ꝙ̃
in extremuis agente cũ amici solarent᷑
Si ad mẽtem redeũt aut rebus gestis
et ĩge mo clariores. magna ꝑs ĩexple¬
tis oꝑibus obiit paucis in hac uita bui
contigit ut concepta ꝑficerent Tu uoͣ
ĩpegisti nec p̃terita r̾tractari possinit.
unã hanc emergendi biã arripe nõ ut
ad multa int̾rupta flebilit̾ ĩutiłrq rͥs¬
picias s ut uirilit᷑ ꝙ unũ r̾stat. expe¬
dias bñ mori.
De morte uiolẽta

Expanded text:
ero ex vobis, sequestrato virtutum exercitio, ero ex vobis, sequestrato virtutum exercitio, quid omnino aliud vita hec, quam segnis et inutilis mora est? que, quantulacunque fuerit, nequit non esse brevissima. Dictum ergo placet illius, cuius Augustinus meminit; quem, in extremis agentem, cum amici solarentur Si ad mentem redeunt, aut rebus gestis aut ingenio clariores, magna pars inexpletis operibus obiere. Paucis in hac brevi vita contigit ut concepta seu etiam inceptaimpegisti, nec preterita retractari possunt, unam hanc emergendi viam arripe, non ut ad multa interrupta flebiliter inutiliterque respicias, sed ut viriliter quod unum restat expedias: bene mori. 121 DE MORTE VIOLENTA
Abbreviated transcription (Latin):
fert tsĩ cam uiriditatem in qua quidẽ
ut scipionẽ ille sic tu nũt ecia te fuis¬
se ꝯmemoras multis tu fortasse de¬
sidenis nulli iam fastidio futurꝰ sis
quod in longa etate uitare ꝙͣtalib u ͭͤ
Nosti quid in uita passus fueris quid
passurꝯ ignoras et mͥ crede in hoc tam
uario tamq ĩ uicto fortune regno qui pre¬
moritur comitẽ fallit. D Morte p̃pe¬
dior ne ceptum ꝑficiam. Ad Iuste id
quidez agitis enĩ semꝑ que ꝑegisse pri¬
dem decuit ꝑ actiq nichil est hoc max ͤ
uobis grauẽ mortẽ facit at miẜa et si
quid absq tua culpa cepta ꝑagere ne qͥ¬
iusti sufficiat uoluisse sin per ignauiã
distulisti displiceat neglexisse. Quod
si forsitan hec lamẽtis causa p̃tenditur
uere aũt nichil aliud ꝙͣ uite ꝓlixitas
et dilatio mortis optatur manis l pub ᶜ.
uoti tanidem te uel sero pudeat. Audite
enĩ me morͣles usq adeo uite cupidi. q̃¬

Expanded text:
fert tamen eam viriditatem, in qua quidem, fert tamen eam viriditatem, in qua quidem, ut Scipionem ille, sic tu nunc etiam te fuisse commemoras. Multis tu fortasse desiderio, nulli iam fastidio futurus sis, quod in longa etate vitare quantalibet vir. Nosti quid in vita passus fueris, quid passurus ignoras, et, michi crede, in hoc tam vario tamque immiti fortune regno, qui premoritur comitem fallit. Morte prepedior ne cepta perficiam. Iuste id quidem. Agitis enim semper que peregisse pridem decuit; peractique nichil est: hoc maxime vobis gravem mortem facit ac miseram. Et si quidem absque tua culpa cepta peragere nequivisti, sufficiat voluisse; sin per ignaviam distulisti, displiceat neglexisse; quod si forsan hec lamentis causa pretenditur, vere autem nichil aliud quam vite prolixitas et dilatio mortis optatur inanis, licet publici voti tandem te vel sero pudeat. Audite tamen me mortales usque adeo vite cupidi; qu
Abbreviated transcription (Latin):
añcedunt D Morior dũ magna pa¬
rarẽ Rõhoc multos magnis untis. fe̾q
õmbus accidit. ffallũtur hoĩes cũ ĩ mł¬
tis tñ in morte p̃cipus quã uenturã ne¬
mo est qui nesciat dilaturã sꝑant et ab¬
eẽ ꝓrul fingũt sibi quã uicina sꝑ huiꝰ
uite breuitas et fuga temporu facit
non discitis s sic est egre ad amaras
cogitacõnes aĩmꝰ redit᷑ Itaq dũ sibi
quisqͥs longissimũ spaciũ spondet dũ¬
q uel euũ nestoris uel ut ait cicero me¬
telli fortunã sperat demiq cũ se quisq
p̃dilem ne̾ filiũ credit de p̃mordiis agi¬
tantes finis occupat et multa delibe¬
rãtes ĩprouisa r̾pente mors aggredi᷑
mediosq int̾cipit apparatus D̾ ui¬
ridi morior etate Rõ Ut nil in hoc
abud bom sit ꝓuisu tibi est saltẽ semo
ne marcescas Senectus enĩ ꝙuis nõ
sit gͣuis ut apud ciceronẽ ait lelius
ut que a nobis supͣ disputatu est au¬

Expanded text:
antecedunt. Morior, dum magna paantecedunt. Morior, dum magna pararem. Hoc multis magnis viris, fereque omnibus, accidit: falluntur homines cum in multis, tum in morte precipue; quam venturam nemo est qui nesciat, dilaturam sperant, et abesse procul fingunt sibi, quam vicinam semper hinc vite brevitas et fuga temporum facit,non discitis! Sed sic est: egre ad amaras cogitationes animus redit. Itaque dum sibi quisquis longissimum vite spatium spondet, dumque vel evum Nestoris, vel ut ait Cicero, Metelli fortunam sperat, denique dum se quisque predilectum nature filium credit, de primordiis agitantes finis occupat, et multa deliberantes, improvisa, repente mors aggreditur, mediosque intercipit apparatus. Viridi morior etate. Ut nil in hoc aliud boni sit, provisum tibi est saltem, senio ne marcescas; senectus enim, quamvis non sit gravius, ut apud Ciceronem ait Lelius, utque a nobis supra disputatum est, au
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾e̾ cogitabas/ nec agebas sic forsitã
ĩꝓpetuũ cogitasses. Sunt qui semper
bñ agere cepas ne dubita ꝙuis bom oꝑii
finẽ mors ꝑuertat. apud ceca hom̃ iu¬
dicia fortasse aliquid seu sꝑnendũ apud
ĩfallibilẽ reru extimatorem ml tibi sb̾¬
trahitur integra m̾ces tua est/ nõ actu¬
ũ mõ s uotoru. O In medio rerũ ap¬
paratu morior. Rõ hoc non mortis s
moriẽtiu culꝑa est qui breuissimã utile
telam cũ maxĩe ordinat᷑ dũ p̃cidenda e¬
rat ꝙ nisi sic eẽt non tam sepe in ex¬
pletis uite mume̾ibus p̃uenirẽtur sed
expletis atq tñsactis uiuerent qͣ pro¬
fecto nulla dulcior uita est hanc tñ
dulcedinez non tam uite breuitas ꝙͣ ui¬
uẽciũ torpor hoĩbus eripit quibꝰ nł¬
la iam longa est uita quia qͣntũtũq s ͭ
temporis nũꝙͣ uiuũt sed uiue̾ medi¬
tantur et iam senes inter noua ꝯsilia
fluitantes celeri fine seruz pn̾cipiuz

Expanded text:
agere cogitabas nec agebas? sic forsitan agere cogitabas nec agebas? sic forsitan in perpetuum cogitasses. Sunt qui bene bene agere ceperas, ne dubites: quamvis boni operis finem mors prevertat, apud ceca hominum iudicia fortasse aliquid sed spernendum, apud infallibilem rerum extimatorem, nil tibi subtrahitur; integra merces tua est, non actuum modo sed votorum. In medio rerum apparatu morior. Hoc non mortis sed morientium culpa est, qui brevissimam vite telam, tum maxime ordiuntur, dum precidenda erat; quod nisi sic esset, non tam sepe inexpletis vite muneribus morte prevenirentur, sed expletis ac transactis viverent, qua profecto nulla dulcior vita est. Hanc tamen dulcedinem, non tam vite brevitas, quam viventium torpor hominibus eripit, quibus nulla ideo longa est vita, quia quantumcunque sit temporis nunquam vivunt, semper vivere meditantur, et, iam senes, inter nova vite consilia fluitantes, celeri fine serum principium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdocti ingͣtiq om̃es faciũt de ne̾ legibꝰ
queratui ac litiget D Modicũ uixi¬
Nõ Riaro ullus cm̃ uixit ut nõ modi
Ucũ sibi uixisse uide̾tur et est plane mo¬
⁊ dicũ ꝙꝙͥ hic uinitur. Itaq si diu uiue
delectat uitam illaz queĩte. ubi semy ui¬
uitur. que et si hic non fit tamẽ hoc q̃ri᷑¬
D Uixi modicu Rõ Quid si plus
uixisses nũꝙͥ ideo non uixisses modicu
Spacia uite huiꝰ imparia et ĩc̾ta sũt u¬
nu õnbus est coẽ cũcta sunt breuia uix¬
it aliquis octuagĩta ãnos quid hic q̃so
plus hab ꝙͣ qui o̾cto uerte acriter te ĩ
ce nec te fallat uulgi furor quid plus
inꝙͣ habet qui diuaus uixit nisi forte
curas laboresq et dolores/ et tedia ac pͤ¬
cata in lucͦ ponitis ac quid plus habe̾t
si uixisset octĩgentos. Est in expectacõe
fateor plusculũ aliquid at cũ spaciũ u¬
trũq trãsie̾i̾t mn̾ crede nichil ĩuemies
quo plus uixisse felicius sit. M̾ Mo¬
rior dũ bñ agere cogitabam No Ced

Expanded text:
egibus queratur aut litiget. Modicum vixi. Raro ullus tantum vixit, ut non sibi modicum vixisse videretur, et est plane modicum quicquid hic vivitur. Itaque, si diu vivere delectat, vitam illam querite ubi semper vivitur, que etsi hic non sit, tamen hic queritur. Vixi modicum. Quid, si plus vixisses? nunquid ideo non vixisses modicum? spatia vite huius imparia et incerta sunt; unum omnibus est commune: cuncta sunt brevia. Vixit aliquis octoginta annos: quid hic, queso, plus habet quam qui octo? Verte acriter te in te, nec te fallat vulgi furor. Quid plus, inquam, habet qui diutius vixit, nisi forte curas laboresque, et dolores et tedia, ac peccata in lucro ponitis? aut quid plus haberet si vixisset octingentos? Est in expectatione fateor plusculum aliquid, at cum spatium utrunque transierit, michi crede, nichil invenies quo plus vixisse felicius sit. Morior dum bene agere cogitabam. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
litudĩe corporu atq aiõru habitu.
ad ꝯcordiã redigendis: tota demq
res huc redit ut uel mortis ĩcusare
celeritatẽ desinas/ uel molestias uite
prolixioris que de morte ipĩus tardi¬
tate ꝓueniũt. S uos uobiscũ desi¬
dentes nec mori uultis nec senesce
poteras. Nam si posses/ puto uiueres
s hoc dice̾ uis uolebã seu sꝑabã et ut
est aĩmꝰ morͣliu uite auidꝰ spei cre¬
dulꝰ utrobiq ꝑ facile tibi assentiamꝰ
at si dice uis debebã qr pauculos
adhuc dies uiue etati non indebi¬
tũ uidet᷑ non eq ꝯsenserim. Quid̾
unũ mortis imꝑiũ alio tũ atq alio
moriendi gn̾e diu̾sisq uite spaciis.
Sic rei uniꝰ modꝰ mulciplex tempꝰ¬
q ꝑuariũ est Equo aĩõ g ͦ quisq suũ
mortis genꝰ suũ diem mortis spectat¬

Expanded text:
litudine corporum atque animorum habitu, litudine corporum atque animorum habitu, ad concordiam redigendis; tota denique res huc redit, ut vel mortis incusare celeritatem desinas, vel molestias vite prolixioris, que de mortis ipsius tarditate proveniunt. Sed vos vobiscum diffidentes, nec mori vultis nec senescerpoteras; nam si posses, puto viveres. Sed hoc dicere vis: “volebam” seu “sperabam”. Et ut est animus mortalium vite avidus, spei credulus, utrobique perfacile tibi assentiar. At si dicere vis “debeam”, quia pauculos adhuc dies vivere etati non indebitum videretur, non eque consenserim: quidam unum mortis imperium, alio tamen atque alio moriendi genere diversisque vite spatiis; sic rei unius modus multiplex tempusque pervarium est. Equo animo igitur quisque suum mortis genus, suum diem mortis
Abbreviated transcription (Latin):
quo moĩtur  nisi sic forte tempꝰ acci¬
pis qd̾ tibi non naͣ s fortuã p̃fixerat
Añ eñ illud sit non mori põt sicut
nec post illud uiu̾e̾. D Morior añ
tempꝰ.Rõ Quis insi amens q̃rit᷑
añ tempꝰ ab solui uinculis et carte̾
relaxari letand modiꝰ fidius. si añ
tempꝰ accidiss s nec accidit nec ac¬
cide̾ potuit suũ tempꝰ hñt õma hic
tibi t̾minꝰ manebat hic metã fixe¬
rat qui te in hoc uite stadiũ ĩdigcit
si de hoc fine q̃reris et de alio quoli¬
bet queri posses d Cito morior.¬
Rõ Cito natus eras non moritur ci¬
to qͥ iam senuit ꝙ si non senueras
cessat altẽa ꝑs quele ꝙͣuis si pars ui¬
te ultina sit senectus nõ senuisse nõ
pot̃ quisqͥs moi̾tur s ĩtelligo senectu¬
tem ut uulgꝰ amoru congeriẽ multo¬
ruz cui non ut reliquis finis est aliꝰ
ꝙͣ mors. de initio discrepant uariis
suiis s pro uiribꝰ senescẽtũ proq ua¬

Expanded text:
isi forte sic tempus acciisi forte sic tempus accipis, quod tu, tibi, non natura seu fortuna prefixerat. Ante illud enim sic mori non potes, sicut nec post illud vivere. Morior ante tempus. Quis nisi amens queritur ante tempus absolvi vinculis et carcere relaxari? Letandum mediusfidius, si ante tempus accidisset; sed nec accidit nec accidere potuit: suum tempus habent omnia. Hic te terminus manebat, hic metam fixerat, qui te in hoc vite stadium induxit. Si de hoc fine quereris, et de alio quolibet queri posses. Cito morior. Cito natus eras. Non moritur cito qui iam senuit; quod si non senueras, cessat altera pars querele, quamvis, si portio vite ultima est senectus, non senuisse non potest, quisquis moritur. Sed intelligo senectutem, ut vulgus, annorum congeriem multorum, cui non, ut reliquis, finis est alius quam mors; de initio discrepant variis sententiis, sed pro viribus senescentium, proque va
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ uates ait. Stat sua cuiq dies
ad quã quisq dũ ueneĩt. metã atti¬
get qm̃ nec redire datũ nec subsist̾e
transeũduz est. D Ante diem moĩ¬
or Rẽ Posset id ueru esse si ĩ di¬
es debitor fuisses, purꝯ debitor sẽꝑ
deb. Semꝑ itaq mutuũ sui treato¬
ris obbuet et semꝑ ĩmĩato habeat
quod debet habet autẽ semꝑ dũ mor¬
tale corpus hab Nullo mutuo nul¬
celestius illis debet. ut uirgilius ait
pone ergo hanc querelaz añ diẽ
id debitu. nec prece nec piguore
nec usura indiges. qd̾ ultimũ fert̾¬
dixisse sparthanꝰ. ille uir fortis ĩcog¬
nntus s dignꝰ agnosci cũ ad mor¬
tem ductꝰ ob hoc ip̃m ĩꝑt̾ritus iret
ac alacer ꝙ capite sito satisfacere
cescit que exitus eius qm nũt agꝭ
nẽ aptissima hora est. Alioqͥn quis
sit suus dies in quo moĩtur nõ aliꝰ
DAnte tempur morior Rõ Neq
ante tempꝰ neq post tempꝰ s ĩtẽ¬
pore morieris cũ ille sit sis dies ĩ¬

Expanded text:
tes ait eximius: Stat sua cuique dies: ad quam quisque, cum venerit, metam attigit; et quoniam nec redire datum, nec subsistere, transeundum est. Ante diem morior. Posset id verum esse, si in diem debitor fuisses; purus debitor semper debet, semper itaque nutum sui creditoris observet, et semper in numerato habeat quod debet. Habet autem semper, dum mortale corpus habet: nullo mutuo, nulcelestius ullis debet, ut Virgilius ait. Pone igitur hanc querelam. Ante diem id debitum nec prece, nec pignore, nec usura indiges; quod ultimum dixisse fertur Spartanus ille vir fortis incognitus, sed dignus agnosci; cum, ad mortem ductus, ob hoc ipsum imperterritus iret atque alacer quod capite suo satisfacere cescit, que exercitiis eius quam nunc agis anime aptissima hora est. alioquin quis sit suus dies, in quo moritur, non alius? Ante tempus morior. Neque ante tempus neque post tempus, sed in tempore moreris
Abbreviated transcription (Latin):
tragici sũmũ stili decus suã cõpleret edi¬
pode Non octegenario maior catho uł¬
la mutacõne uotis aut lateris. nullo me¬
morie lapsu nel ignauia. seip̃m excusa ͦ ͤ
defendeit uel clarissimos oratores ult ͦ
ipẽ ad iudiciu euocaret. D Infida.
memoria est Rõ Noli orgo illi fidem
sepe calculu secũ pone ꝙꝙ̾ credideris ꝯ¬
fescim exige et ꝙ cras facturꝰ fueras n
nũc facito non est tuta dilacio. si ex ma¬
lis si quid boni potes elice fides socii de¬
sidiam parit diligẽtia ꝑfidia . D Me¬
moria pene nulla est Rõ Ea est reruz
condicio hũanaꝵ. ut qui paucõra meĩ¬
nit inor illi fletuũ cã sit ubi nͨ emẽ¬
dacio nec pña utilis locu habet. Qͥd
suy est aliud ꝙͣ obliuionis auxiliuz
loquiuz deest. Rõ Querendi o

Expanded text:
tragici summum stili decus, suam compleret Edytragici summum stili decus, suam compleret Edypoden; non octogenario maior Cato, nulla mutatione vocis aut laterum, nullo memorie lapsu, vel in gravi seipsum accusatione defenderet, vel clarissimos oratores ultro ipse ad iudicium evocaret. Infida memoria est. Noli ergo illi fidere, sepe calculum secum pone, quicquid credideris confestim exige, et quod cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam perfidia. Memoria pene nulla sum. Ea est rerum conditio humanarum, ut qui pauciora meminerit, minor illi fletuum causa sit. Ubi nec emendatio, nec penitentia utilis locum habet, quid superest aliud quam oblivionis auxilium? loquium deest
Abbreviated transcription (Latin):
Ahaud uerior ꝙͣ relique. s ut ueã sit
huic ꝙ studi opere subuemias A
Ntemoria labescit. Nõ Adesto ne cor¬
ruat et labentem iugi ex̾cita ͦ ͬ sustẽta
fat ꝙ muro ruinã minitanti ad hibe re¬
pagula locis oportimis et fragile crebͥs
at ualidis admĩculis tircũualla.
memoria fluxa est Riõ Diligencia et
perire nl minui hec est que pħos et
poetas senes uirentissimo ingemo ac
stilo hec est que decrepitos oratores i¬
uoce solida ualidisq lateiboat tenaci
memoria ẜuare potest Ꝙ nisi sic eẽt
nũꝙͣ solon et cotidie discens ad senesce¬
ret et sup̾mũ agens spm̃ ad colloqͥu
assidenciu aĩcoru ex ipã iam morte.
consurgeret Non crisi ipuo acutissimũ
illud et profũdissimũ bolumẽ ceptũ ĩue¬
mendũ extrema ꝑfĩceret senectute Nõ
ũ in c̾tamĩe iuuenili feruoe aĩ senili at̃
maturitate descenderet Non 4 ͭ ͦ et no¬
nagesimo ypotrates ardens illud opꝰ
ac mirabile et prope centesimũ sophocles

Expanded text:
haud verior quam relique; sed, ut vera sit, huic quoque studii ope subvenias. Memoria labascit. Adesto ne corruat, et labantem iugi ecercitatione sustenta. Fac quod muro ruinam minitanti fieri solet, adhibe repagula opportunis locis, et fragilem crebris ac validis adminiculis circumvalla. Memoria fluxa est. Diligentia et perire, nil minui; hec est que Philosophos et Poetas senes, virentissimo ingenio ac stilo, hec est que decrepitos oratores voce solida validisque lateribus ac tenaci memoria, servare potest. Quod nisi sic esset, nunquam Solon, et quotidie discens aliquid senesceret, et supremum agens spiritum, ad colloquium assidentium amicorum, ex ipsa iam quasi morte consurgeret; non Chrysippus acutissimum illud ac profundissimum volumen ceptum iuvenis, in extrema perficeret senectute; nonum in certamen, iuvenili fervore animi, senili autem maturitate descenderet; non quarto et nonagesimo Ysocrates ardens illud opus ac mirabile, et prope centesimum Sophocles,
Abbreviated transcription (Latin):
quero. Rõ Quere illã ergo ubi est
nichil umꝙͣ ĩuenies ubi non est uera
quidẽ gła non est ĩ menibꝰ neq ĩ sax¬
is sunt fateor uulgo rerũ iudices qͥ
dicũt tristibꝰ modĩs głam queri gerẽ¬
do magnũ aliquid qd̾ certe scribant
auctores ydoner uel scͥbendo aliꝙͥ qd̾
mirent᷑ et legant posteri ł ĩsigne
aliquod opus extruendo ut sit ita ul¬
timũ tamen hoc oĩm et mĩmũ et ca¬
dutuz Q Relinquo oꝑa edificioꝵ qbꝰ
moriens ipẽ mecũ glorior et a poste¬
ris gla̾mspero Rõ Gloriatꝰ est augie¬
sus ip̃e de quo dixi ꝙ urbem marmo
quo nã fuit ꝑuentura ꝯspicimꝰ pind̾
cu melioi̾bus curis morere stabilesꝙ
spes ãplecte̾. Ista etem̃ quibꝯ fidis et
nulliꝰ p̃cii sũt et te illico cõsequẽtur
iq ip̃am unde sũpta t̾ram r̾uertẽt᷑¬
G Edificaui domos uõ laudẽ spero.¬
Rõ laudabinit forsitan qͥ illis ĩ habi¬
tabut̃ breuis laus et angusta qui pꝰ

Expanded text:
quero. Quere illam igitur ubi est: quero. Quere illam igitur ubi est: nichil unquam invenies ubi non est; vera quidem gloria non est in menibus neque in saxis. Sunt, fateor, rerum vulgo iudices, qui dicant tribus modis gloriam queri: gerendo magnum aliquid quod de te scribant auctores idonei, vel scribendo aliquid quod mirentur et legant posteri, vel insigne aliquid opus extruendo; ut sit ita, ultimum tamen hoc omnium et minimum ac caducum. Relinquo opera edificiorum, quibus moriens ipse mecum glorior, et a posteris gloriam spero. Gloriatus est Augustus ipse de quo dixi, quod urbem marmorquonam fuerit perventura conspicimus; proinde cum melioribus curis morere stabilesque spes amplectere. Ista etenim quibus fidis, et nullius pretii sunt et te illico consequentur inque ipsam unde sumpta terram revertentur. Edificavi domos unde laudem spero. Laudabunt forsitan qui illas inhabitabunt: brevis laus et angusta! Qui post
Abbreviated transcription (Latin):
culis et musarũ. lucii. cornificii edes
dyane asmni pollioĩs atriũ libertatis
immacii planci edes saturna. Teatrũ
balbi. cornelii. ãphiteatrũ. scatilii. tau¬
ri ĩnuãbibia p̃ter hec tempora mar¬
ci agrippe ne ue eã ꝑ singulos ubist
tot luxuriosa pnçipu palacia Quert
in libris ĩuemies noĩa quere urbẽ to¬
tam aut nichil ĩuenies aut per exi¬
gua tantorũ oꝑm uestigia. tu de tius
quid speres uideris. Certe Augustinꝰ
oñn sup̃mꝰ nisi aliud ꝙͣ edificia re¬
liquisset iam pridẽ õms eius gła cor¬
ruiss nec uero solũ templa deoꝵ que
par erat in ip̃os edificantes̃ ruere. s
pia eorũ loca hac ip̃a etate in eadẽ
derib ꝯ suis stant p̃ter unũ pãtheon
agrippa qd diis ereptũ scĩ possident
et maria. q̃ antiquissimã illã domũ
sui noĩs untute sustentat. Crede in
aliis ꝙͣ lapideis fũdamẽtis eget gła
ut mẽsura sit. P Ex edificiis gla

Expanded text:
culis et Musarum, Lucii Cornificii edes culis et Musarum, Lucii Cornificii edes Diane, Asinii Pollionis atrium libertatis, Munacii Planci edes Saturnia, theatrum Balbi Cornelii, amphiteatrum Statilii Tauri, innumerabilia preter hec opera Marci Agrippe? Neve eam per singulos, ubi sunt tot luxuriosa principum palatia? Quere in libris: invenies nomina. Quere urbem totam: aut nichil invenies aut perexigua tantorum operum vestigia; tu de tuis quid speres videris. Certe Augustus omnium supremus nisi aliud quam edificia reliquisset, iampridem omnis eius gloria corruisset. Nec vero solum templa deorum que paraverat in ipsos edificantes ruere, sed pia etiam loca hac ipsa etate in eadem deribus suis stant, preter unum Pantheon Agrippe, quod diis ereptum sancti possident et Maria, que antiquissimam illam domum sui nominis virtute sustentat. Crede michi, aliis quam lapideis fundamentis eget gloria ut mansura sit. Ex edificiis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
illa neronis domiꝯ aurea que quãtuz
fatigaueit architectos cogita lecto riͤ
ecia nuc̃ fatigat que quidẽ domꝰ una
tũ aliis edificandi furoribꝰ quibꝯ onĩs
excessit ad ĩopiã illũ cõpulit et rapi¬
nãs ubifũt te  me dyoclesiane et bal-¬
neũ antonianũ et cimbrũ marii et
septiz oniũ seueri. et eiusdi terme se¬
ueriane demũ ut sũmã rerũ attĩga.
ubi est augusti forũ et edes martis ul¬
toris. ubi edes tonãtis Iouis. ĩ capitolio
et appollinis templũ in palatio Ubi eiꝰ¬
dem porticus ac bibliothica greca ꝑitͤ
et latina ubi porticus altera et bosili¬
ca gan luciiq nepotũ sub noĩe de dica¬
ta et extructa. et porticꝰ t̾cia linie ꝯiu¬
gis et sororis octauie. theatrũq mar¬
celli. ubi tot oꝑa per illustres uiros ius¬
su eiusdem prĩcipis et hortatu miatis
uerbis in locis tanto labore tantis ĩpẽ¬
sis edificata marci philippa edes her¬

Expanded text:
illa Neronis domus aurea — que quantum illa Neronis domus aurea — que quantum fatigaverit architectos cogita: lectores etiam nunc fatigat —, que quidem domus una cum aliis edificandi furoribus, quibus omnes excessit, ad inopiam illum compulit et rapinas? Ubi sunt therme Diocletiane et balneum Antonianum et Cimbrum Marii et septizonium Severi et eiusdem therme Severiane? Demum, ut summam rerum attingam, ubi est Augusti forum et edes Martis ultoris, ubi edes Tonantis Iovis in Capitolio et Apollinis templum in Palatio, ubi eiusdem porticus ac bibliotheca Greca pariter et Latina, ubi porticus altera et basilica Gaii Luciique nepotum sub nomine dedicata et extructa et porticus tertia Livie coniugis et sororis Octavie theatrumque Marcelli? Ubi tot opera per illustres viros iussu eiusdem principis et hortatu multis urbis in locis, tanto labore, tantis impensis edificata: Marcii Philippi edes Her
Abbreviated transcription (Latin):
u edificiis gloriam spero RõNes¬
ciebam calte et arena et lignis
et lapidibus gla̾m queri credebamq
ꝙ rebus gestis ac uirtutibꝰ quere̾tur.¬
G Edificando michi glan paro Rõsz
fragilem ac caducã õnia que mamu
hoĩm facta sunt uel manu hom̃ euer¬
tũtur uel stando et durando deficiunt
ht̃ enĩ manꝰ longe p̃ualidas songadi¬
es ex cũctis uestris oꝑibꝰ nullũ semo
resistit ¶ Ruẽtibꝰ ergo suꝑ quibꝰ hec
tua gła fandata est ip̃a quoq corrue ẽ
icte᷑. Si forte non credis. respice ad
antiqua que ignota tibi quidẽ eẽ nõ
possunt ubi est nũc troianũ illud y-¬
lion suꝑbũ ubi bursa tarthaginis ubi
turris et menia babilonis beluaꝵ nũc
habitacõ et ẜpentũ de babilone loquor
antiꝙͣ altera nempe propĩquior atq
retentior adhuc stat cito itidẽ casura.
si estis uiri ubi sunt deniq septẽ illa
oꝑa grecis scͥptõib ꝰ celebrata. atq ut
ad ꝓpinquiora ueniamꝰ ubi ẽ queso

Expanded text:
 edificiis gloriam spero. Nesciebam calce et harena et lignis et lapidibus gloriam queri credebamque quod rebus gestis et virtutibus quereretur. Edificando michi gloriam paro. Sed fragilem ac caducam: omnia que manu hominum facta sunt, vel manu hominum evertuntur vel stando et durando deficiunt. Habet enim manus longe prevalidas longa dies; e cunctis vestris operibus nullum senio resistit. Eventibus ergo super quibus hec tua gloria fundata est ipsam quoque corruere est necesse; si forte non credis, respice ad antiqua que ignota tibi quidem esse non possunt: ubi nunc est Troianum illud Ilion superbum, ubi Byrsa Carthaginis, ubi turris et menia Babylonis, beluarum nunc habitatio et serpentum? De Babylone loquor antiqua: altera nempe propinquior atque recentior adhuc stat, cito itidem casura, si essetis viri. Ubi sunt denique septem illa opera Grecis scriptoribus celebrata? Atque, ut ad propinquiora veniamus, ubi est, queso,
Abbreviated transcription (Latin):
men queritur s uolũtas ad quã qͥdi
lrãs nil prodesse alii obesse eciã opina¬
n sunt ideoq degcis studiis in solitudi¬
nes abi̾e. et eximne illis scĩe loco fuit
ignorancia lr̃aru de quoru iudiciis
p̃nũcia̾e̾ difficile est id de quo constat
extremũ accipe nemo ce fallat nec te
uulgi stupor nec stultoru uoces moue¬
ant Magis tuciusq est uirtute ꝙͣ lrĩs
claru fieri. Itaq semꝑ optabile illud
si ad uirtutem aĩ lr̃aru lux accesẜit tũt
demũ ꝯsũmatũ quodd ati ꝑfectu est
Si quid si qua in rebus hũanis pot᷑

Expanded text:
men queritur, sed voluntas, ad quam quidam men queritur, sed voluntas, ad quam quidam literas nil prodesse, alii obesse etiam opinati sunt. Ideoque desertis studiis, in solitudines abiiere, et eximie illis scientie loco fuit ignorantia literarum, de quorum iudicio pronuntiare difficile est. Id de quo constat extremum accipe, nemo te fallat, nec te vulgi stupor, nec stultorum voces moveant: maius tutiusque est virtute, quam literis, clarum fieri. Itaque semper illudsi ad virtutem animi literarum lux accesserit, tum demum consummatum quiddam atque perfectum est, ea quidem, si qua in rebus humanis potes
Abbreviated transcription (Latin):
ignominie metꝰ est tollea̾bilius aũt mł¬
to est fiei̾ ingloriu ꝙͣ infamẽ. D In¬
gemo segnisuz Nõ Quod equis segni¬
bus fieri solet.stimulos adhibe non honc
tibi torporis excusacõ s laborisꝰ actio ᷤ est
data sũt qui statĩ ꝙ non ultro ꝓuenexst
deserend putent. At tu pͥmo instaᷝ atte¬
de geneosu am̃n difficultas engit illic
labor. Illic maxime nititur id qd̾ pluris
estimat ubi resistencie plus ĩuenit. fac¬
tuz studio ingemosu socratem legis di¬
ẜtuq demosthenẽ et ꝙͣ multis ide
accedit singulare quidẽ nomen pauci
occupant Rarior est fama ꝙ meritũ
Ingemo hebes sum Rõ Nõ nõ tibi
prouectꝰ/ ideo spes erepta s industrie
enect᷑a ncc̃ĩtas gloriosus ei aut̃ tanto
bom aliquid age̾ ꝙͣ casu O Ingenio
tardo ꝓrsus et in balido sum. Rõ Si¬
lrĩs non põt uirtutibꝰ stude. Remo nõ
ad illam satis in gemosus ubi non acu¬

Expanded text:
ignominie metus est, tolerabilius autem muignominie metus est, tolerabilius autem multo est fieri inglorium, quam infamem. Ingenio segni sum. Quod equis segnibus fieri solet, stimulos adhibe, non hinc tibi torporis excusatio, sed laboris occasio data est. Sunt qui statim quod non ultro provenerit deserendum putent; at tu preme, insta, contende: generosum animum difficultas erigit, alit labor, illic maxime nititur, idque pluris extimat, ubi resistentie plus invenit. Factum studio ingeniosum Socratem legis, disertumque Demosthenem; et quam multis idem accidit! Singulare quidem nomen pauci occupant; rarior est fama quam meritum. Ingenio hebes sum. Non tibi provectus, ideo spes erepta, sed industrie inventa necessitas. Gloriosius autem tanto  casu. Ingenio tardo prorsus et invalido sum. Si literis non potes, at virtuti stude: nemo non ad illam satis ingeniosus, ubi non acu
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio. Rõ Grauedo molestior
s hoc quoq minuitur si diligent᷑ inten¬
dis. Dat pigro obtusoq sum ingenio.
iẽ Quid igitur huic morbo ĩdignatõe
ac lamentis succurrendi putas. longe a¬
lro remedio res eget non est indulgendi
sompno. nõ libidini non cibo non uino non
ĩambus fabulis non captanda occasionũ
causa et reftera in nã culpa non ĩercie suc¬
anheland euitend assurgendi ĩcũbẽdi¬
studiis incitanda uis animi. excutiendꝰ
torpor ꝓpellenda segncies. abstmnẽdi uo¬
luptatibꝰ ĩcũbend scudiis. Nil tam gͣue.
qd̾ non leuet intencio ml tamdurũ qd̾
non leniat. mltam obtusũ qd̾ non acuat
ml tam pigrũ qd̾ non urgeat nl demiq
tam defessũ tamq obscurũ qd̾ non eruat
tam sopitũ quod non excitet. D Ingemo
certe scio malim tñ ingeniu tardũ ac mo¬
destũ ꝙͣ uelox et p̃ruptu Nam ut inde
non ĩsignis glorie necspes operũ mͣg¬
noru ita hinc erroru grauiu et turpis

Expanded text:
ingenio. Gravedo molestior, sed hec quoque minuitur si diligenter intenderis. At pigro obtusoque sum ingenio. Quid tu igitur, huic morbo indignatione an lamentis succurrendum putas? longe alio remedio res eget. Non est indulgendum somno, non libidini, non cibo, non vino, non inanibus fabulis, non captande excusationum cause, et reflexa in naturam culpa inertie sucanhelandum, enitendum, assurgendum, incitanda vis animi, excutiendus torpor, propellenda segnities, abstinendum voluptatibus, incumbendum studiis. Nil tam grave quod non levet, nil tam durum quod non leniat, nil tam obtusum quod non acuat, nil tam pigrum quod non urgeat, nil denique tam defossum tamque obstrusum, quod non eruat, tam sopitum quod non excitet intentio. certe scio; malim tamen ingenium tardum ac modestum quam velox et preruptum. Nam ut inde non insignis glorie nec operum magnorum spes, ita hinc errorum gravium et turpis
Abbreviated transcription (Latin):
dos s qualis uxor. refert et in dote
multe magne dotes malis artibꝰ st̾
quesite heliopolitana et punitsi mo¬
rem nosti quoꝵ nuptis non pietate
patria s stupris ac dedecoe dos ꝯsta¬
bat.
De gratis amoribꝰ cap  lix G.

Expanded text:
dos, sed qualis sit uxor refert et in dote dos, sed qualis sit uxor refert et in dote multe magne dotes malis artibus sunt quesite. Heliopolitanum et Punicum morem nosti, quorum nuptiis non pietate patria, sed stupris ac dedecore dos constabat. 69 DE GRATIS AMORIBUS G
Abbreviated transcription (Latin):
diuite litigare G Cõnigis dos ĩmen¬
sa est Rõ Cõsequẽs est ut elacio aĩsit
ĩmensa timor aũt uiri nullꝰ nõ au¬
debis uicia rep̃hende̾ dũ respicies do¬
tem non p̃sumes huiliare illa ꝑ quã
te mẽĩneris suꝑbie nec fastidia dum¬
taxat aut tedia sed probra eciã et ĩ¬
iurias tollerabas An forte nõ aurelii
cognomẽ ob ĩꝑiũ non omisit qͥ cũ
uyoris nosset adulteria et amici ut
amici ut eã occide̾t uel saltem dimit¬
teret hortarẽt᷑ rñdebat si uxorẽ diniͭ.¬
timꝰ reddamꝯ et dotem. dos aut̃ erat
ĩperiũ uides ut ingentis utri aĩm dos
frenabat tuũ forsitan non frenabit¬
Rõddos mat̾monii oneribꝰ supportãdis
non auaicie estibꝰ irritandis ĩuẽta ẽ.
Itaq quo magis illã exaggeras mͣgi
ĩfamas ut que utrĩq mole sua noceat
et hinc dantis ĩpudẽtiã huic ꝯcupiscẽ¬
tiam r̾cipientis auctura sit G Est mͦ
ꝑmaxĩa dos uxoris Rõ Non ꝙ̃ta sit

Expanded text:
divite litigare. Coniugis dos immendivite litigare. Coniugis dos immensa est. Consequens est ut elatio animi sit immensa, timor autem viri nullus. Non audebis vitia reprehendere dum respicies dotem, non presumes humiliare illam per quam te memineris superbire nec fastidia duntaxat ac tedia sed probra etiam et iniurias tolerabis. An forte non Aurelii cognomen ob imperium non omisit, qui, cum uxoris nosceret adulteria et amici ut eam vel occideret vel saltem dimitteret hortarentur, respondebat: “Si uxorem dimittimus, reddamus et dotem”? Dos autem erat imperium. Vides ut ingentis viri animum dos frenabat; tuum forsitan non frenabitDos matrimonii oneribus supportandis, non avaritie estibus irritandis inventa est; itaque quo magis illam exaggeras, magis infamas, ut que utrinque mole sua noceat et hinc dantis impudentiam, hinc concupiscentiam accipientis auctura sit. Est michi maxima dos uxoris. Non quanta sit
Abbreviated transcription (Latin):
iugiũ obsceuũ ubi non spe prolis ad:
tubiculũ uiri uirgo s ad arculã auari¬
tie ĩpulsu dos ꝯcupita deducitur
Magnã michi dotem uxor attulit Rõ
Dic uerius magnũ p̃ciũ lib̾tatis tue
que si tibi cara eẽt ut decuit nullo
eam p̃cio uendidisses  Ditissinia m
uxor obtigit Rõ De moribus nichil.
narras nẽpe nichil ut reor de moi̾bus
cogitasti deq optimis feĩẽ dotibꝰ fide
ue̾ cũdia castitate modesna sũt uobis
ista ꝯtemptui et solũ ĩ nptiis uestris.
actenditur dos et forma hoc est auaiͣ¬
cia et libido. ꝓnube mat̾moniis hiis ꝯ¬
digne E Peciũosissima est ꝯuĩx Rõ
Dide an non themistodeũ illud cõfiliũ
quod diffinit malle se uirũ pecinã ꝙͣ
pecuĩaz uiro indigẽtem rcẽ eçiã ad fe¬
mnãs trahi possit. G. Uxor mͦ p̃diues
est. Rõ Cxͣto melius erat cũ ĩopi re¬
quiesc̾e ꝙ̃ laborae̾ cũ suꝑba. melius e¬
surie̾ cũ panꝑcula huĩli ꝙͣ tũ ĩsolenti

Expanded text:
iugium obscenum, ubi non spe prolis ad iugium obscenum, ubi non spe prolis ad cubiculum viri virgo, sed ad arculam avaritie impulsu dos concupita deducitur. Magnam michi dotem uxor attulit. Dic verius: magnum pretium libertatis tue, que si tibi cara esset ut decuit, nullo eam pretio vendidisses. Ditissima michi uxor obtigit. De moribus nichil narras. Nempe nichil, ut reor, de moribus cogitasti deque optimis femine dotibus, fide, verecundia, castitate, modestia: sunt vobis ista contemptui et solum in nuptiis vestris attenditur dos et forma; hec est avaritia et libido, pronube matrimoniis his condigne. Pecuniosissima est coniunx. Vide an non themistocleum illud consilium quo diffinit malle se virum pecunia quam pecuniam viro indigentem recte etiam ad feminas trahi possit. Uxor michi perdives est. Quanto melius erat cum inopi requiescere quam laborare cum superba! melius esurire cum paupercula humili quam cum insolenti
Abbreviated transcription (Latin):
Ote auctus sum opimia Rẽ Et
opima tyrãnde malũ malo additũ
suꝑbie ꝯiugalis duo stimuli dos et for
GMultũ dotata uxor est michi Rõaił¬
tu dotata uxoẽ nil nichil est ĩportunius
nichil ĩtractabiliꝰ nil sibi non licitũ arbi¬
tratur que suas opes mariti ꝯparat e¬
gestati/ que uirũ pascit dña se putat
eẽ non soçiam .E Magua dos meũ sub¬
iit limen. biõ Unde dos ĩgreditur nide
libertas egreditur quod bũ ꝓuiderat li¬
gurgus cuiꝰ lege cautũ fuit ut ĩdota¬
te nuberent et adiecta rõ. ut uxores
eligen᷑ non pecuiẽ seueriꝰq matmoĩa
sua uiri cohercent. Cũ nullis frens do¬
tis tene̾ntur utrũq sapient᷑ Nam et
ue̾ multis ĩ domibus non uiro uxor
sed peciuĩa nibit auaĩcie, et est utique
magna dos licentia ꝯiugis frenũ ui¬
ri.S Ingens cũ uxore dos obueͥ¬
Rõ Muta ordinẽ ỹmo eciã cũ ingẽti
dote uxor subiit quã libẽcius exclu¬
sisses si sola posset excludi plane cõ¬

Expanded text:
ote auctus sum opima. Et opima tyrannide, malum malo additum; superbie coniugalis duo stimuli: dos et forma. Multum dotata uxor est michi. Multum dotata uxore nichil est importunius, nichil intractabilius; nil sibi non licitum arbitratur: que suas opes mariti comparat egestati, que virum pascit, dominam se putat esse, non sociam. Magna dos meum subiit limen. Unde dos ingreditur, inde libertas egreditur, quod bene providerat Lycurgus, cuius lege cautum fuit ut indotate nuberent, et adiecta ratio ut uxores eligerentur, non pecunie securiusque matrimonia sua viri coercerent, cum nullis frenis dotis tenerentur. Utrunque sapienter: nam et vere multis in domibus non viro uxor, sed pecunia nubit avaritie et est utique magna dos licentia coniugis, frenum viri. Ingens cum uxore dos obvenit. Muta ordinem: immo enim cum ingenti dote uxor subiit quam libentius exclusisses, si sola posset excludi. Plane con
Abbreviated transcription (Latin):
lectat ĩmode̾ata p̃stn̾git p̃terea nullꝰ
te nisi tu luceas illustrabit et si dete¬
gat um̃ lumen ab nit est E Magnꝰ
est iͥ discipulus Rõ Non maior puto
ꝙͣ senece p̾̃ceptoꝵ alios ꝓtexit alios op¬
p̾ssit discipuli enĩ magnitudo hiis portꝰ
fuit hiis scopulus.
De patre optiõ¬

Expanded text:
lectat, immoderata prestringit; preterea nullus lectat, immoderata prestringit; preterea nullus te nisi tu luceas illustrabit: etsi detegat, verum lumen ab intro est. Magnus est michi discipulus. Non maior puto quam Senece. Preceptorum alios protexit, alios oppressit discipuli magnitudo: his portus fuit, his scopulus. 82 DE PATRE OPTI
Abbreviated transcription (Latin):
operã puer tẽpus amittit docilẽ doce
indocilẽ ne fatiges ne ue illũ teq sił
frustra attaras egre uincit ars nataͣ¬
G Discipulus tener nec ĩdocilis obti¬
git Rc̃ Et si ĩ lubrico stas atq ĩ flux¬
o̾ strius age tñ fidelit cõmissũ si plena
etas accesserit poterit meĩsse. alio qͥn
sua erit obliuio fides tua magnũ satis
sibi uirtus est p̃miũ cõscientia bonoꝵ
oꝑm nichil est dulcius. Non te rͥtͣhat
ab honesco desꝑacio p̃mioꝵ. qr nulluz
eria ĩ hac uita recte factũ p̃mio car
cuꝯ ut sapiẽtibꝰ placet fructꝰ ub̾rimꝰ
est fecisse atq ĩ filentio mẽinisse. S¬
Inueĩ discipulũ magne spe. Rẽ Et
magne sollititũdĩs et profecto si bonꝰ
fiat᷑ filiũ tibi cor ge nuerit lnugua pe¬
perit sin malus hostẽ qui te dũ timu¬
isse se recordabitur oderit U Disci¬
puli clai̾tas ingens est qua illustrari
spero Rõ Modeata claitas oculos de¬

Expanded text:
operam, puer tempus amittit: docilem doce, operam, puer tempus amittit: docilem doce, indocilem ne fatiges neve illum teque simul frustra atteras. Egre vicit ars naturam. Discipulus tener nec indocilis obtigit. Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. Si plena etas accesserit, poterit meminisse; alioquin sua erit oblivio, fides tua. Magnum satis ipsa sibi virtus est premium; conscientia bonorum operum nichil est dulcius. Non te retrahat ab honesto desperatio premiorum, quia nullum etiam in hac vita recte factum premio caret, cuius, ut sapientibus placet, fructus uberrimus est fecisse atque in silentio meminisse. Inveni discipulum magne spei. Et magne sollicitudinis. Et profecto si bonus fiat, filium tibi cor genuerit, lingua pepererit; sin malus, hostem qui te dum timuisse recordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari spero. Moderata claritas oculos de
Abbreviated transcription (Latin):
et seneca et ip̃e phoꝵ pater socrates¬
G P̃clari discipuli curã sũpsi Rõa elꝰ
si modesti ꝙͣꝙͣ uera clai̾tas sine ututꝭ
radio nulla est E Magni discipuli cu¬
ram gero Rõ Triformi cõgredieris
chymere hinc ut puero ꝓsis huie ut
nem reddas quã de tuis maĩbꝰ exig
rudẽq illũ tibi creditũ eruditũ repẽtet
Pueri nobilis mͥ tura cõmissa est¬
R Suspecta est etas et suspecta nobi¬
litas illa spondet ĩmemorem hͨ super¬
bu.  Puer mnͥ creditus me ueretur¬
Rõ Quid dices dũ re despiciet ado¬
lescens .uii. fortasse uix nouerit nota
fides pueri nota ꝯstãtia est G Pu¬
er mͥ creditus me amat Rõ In exple¬
to parieti ymagiẽ ĩpressisti illo tros¬
cente delebit᷑ firmꝰ amor solidã pe¬
tit etatem G Clarus puer edocendꝰ
ĩ sorten uenit Nõ Inquieta sois euẽ¬
tus ãbigui quedã ĩgenia nullo scudio
erigunt᷑ est ubi pater ĩpẽsam p̃ceptor

Expanded text:
et Seneca et ipse philosophorum pater Socrateset Seneca et ipse philosophorum pater Socrates. Preclari discipuli curam sumpsi. Melius si modesti, quamquam vera claritas sine virtutis radio nulla est. Magni discipuli curam gero. Triformi congrederis Chimere: hinc ut puero prosis, hinc ut nem reddas, quam de tuis manibus exiget rudemque illum tibi creditum eruditum repetet. Pueri nobilis michi cura commissa est. Suspecta est etas et suspecta nobilitas: illa spondet immemorem, hec superbum. Puer michi creditus me veretur. Quid dices dum te despiciet adolescens, vir fortasse vix noverit? Nota fides pueri, nota constantia est. Puer michi creditus me amat. Inexpleto parieti imaginem impressisti: illo crescente delebitur. Firmus amor solidam poscit etatem. Clarus puer edocendus in sortem venit. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia nullo studio eriguntur. Est ubi pater impensam, preceptor
Abbreviated transcription (Latin):
Nsignem discipulũ pene filio ca¬
riorem casus obtulit. ⁊Rõ Inportu¬
nũ negociuz puellis ĩgenii non equis e¬
gressibꝰ ĩgeiu coaptare Et ĩ unũ sẽper
ĩfantem defixos oculos atq am̃ habere.
Ad illiꝰ tollerã  intellcm tuũ uocẽq sbͥmͭ¬
tere ꝙ si discipuli plures sũt cumulacior
fit congeries laborũ uerti ꝯtinue huc il¬
luc utq ait satyricus tot pueroꝵ obẜua¬
re manꝰ oculosq ĩ smne tremẽtes. G¬
nꝯisq clai̾ssim ꝯ est inͥ discipulꝰ Rd pro
uno claro discipulo multis obscuris te iu
diã en mores ĩ hoc ingr̃m ĩspice nulla
ꝙͣ ĩgenioꝵ cercior effigies G Discipu¬
lũ sũ nactus illustrẽ Rõ age ergo m̃g
spes est glorie ꝓfectus ĩgemo illiꝰ defec¬
tus tue culpe dabitur Cũ ut plutarcus
ph̾s ad traianũ pn̾cipem discipulũ siui
scͥbit Sermo publicus delicta discipłoꝵ
refundẽ soleat ĩ p̃ceptores quod multi
dt legimꝰ passi sunt Intͤ quos qn̾tilianꝰ

Expanded text:
nsignem discipulum pene filio cariorem casus obtulit. Importunum negotium puerilis ingenii non equis gressibus ingenium coaptare et in unum semper infantem defixos oculos atque animum habere, ad illius tolerantiam intellectum tuum vocemque submittere! quod si discipuli plures sunt, cumulatior fit congeries laborum verti continue huc illuc utque ait satyricus: tot puerorum observare manus oculosque in fine trementes. Unus isque clarissimus est michi discipulus. Pro uno discipulo claro multis obscuris iudicidiam, en mores! In hoc magistrum inspice: nulla quam ingeniorum certior effigies. Discipulum sum nactus illustrem. Age ergo, magna spes est glorie: profectus ingenio illius, defectus culpe tue dabitur, cum, ut Plutarchus philosophus ad Traianum principem discipulum suum scribit, sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Quod multi, ut legimus, passi sunt, inter quos Quintilianus
Abbreviated transcription (Latin):
cruẽtas nupcias/ et ĩfamẽ noctẽ mise¬
rãq tot sił iuuenũ stragẽ non hͦ illi
quoꝵ sup̃ mẽĩmꝰ. Graiꝰ agamenẽ
nõ frix deiphebꝰ neget non ex urĩs
affricanꝰ nũor non postremo recẽtioi
albonis rex cuiꝰ ab ĩpudica et seua fu¬
sus ꝯiuge nitidi athesis sangius ripã
sanguis ĩfecit. S Oxorẽ nobilẽ castã
mãsuetam hĩlem obsequiosam pia
fidam repperi Nõ Mirus auceps cor¬
nicem candida ĩuei̾sti. uix est tñ qui
m̃eĩsse se fuscã putet

Expanded text:
cruentas nuptias et infamem noctem misecruentas nuptias et infamem noctem miseramque tot simul iuvenum stragem; non hoc illi quorum supra meminimus Graius Agamemnon, non Phryx Deiphobus neget, non ex vestris Africanus minor, non postremo recentior Alboinus rex, cuius ab impudica et seva fusus coniuge nitidi Athesis ripam sanguis infecit. Uxorem nobilem, castam, mansuetam, humilem et obsequiosam, piam, fidam repperi. Mirus auceps cornicem candidam invenisti. Vix est tamen qui invenisse se fuscam putet
Abbreviated transcription (Latin):
amãti zelotipe ꝯiugis uir ĩsõpnis nuc
blandiciis nuc q̃relis fictisq tͥmĩbus
ex citandus exc̾cendusq per noctem
seu licẽciꝰ oculũ deflexeris seu ridẽti
lenciꝰ arriseris seu uicinã salutaueris
seusi formã alterius laudaueris seu
domũ serius redieris postremo ali qͥd
fecenis aut dixeris quo susp̾tus lesiq
reus sis amoris que si uita dici debet
q̃ nã mors dicenda sit nescio et hͨ qͥdẽ
de tuo ardente amore sententia nrã
ese R Est michi ꝑpetua thori cõsors¬
nõ Et sõpni ꝓpe ͫ ex iliũ maitalis lec¬
ti rarus ac tenuis sopor est hĩc uo¬
luptas hinc nirgia quies nusꝙͣ. O
Habeo uxorẽ fidelissimã. Rõ ffuisse
fideles aliqͣs non nego usq eciã ad
mortem. Et profecto homĩ qui hoc
uite genꝯ elegerit magne diuicie ꝯ¬
uĩx bona et fidelis maior tũ est aci¬
es adũsa. nẽpe eciã illustriũ multi do¬
lo ꝯiuguz ꝑiere sileo danai trutes et

Expanded text:
amanti, zelotype coniugis vir insomnis, nunc amanti, zelotype coniugis vir insomnis, nunc blanditiis, nunc querelis fictisque criminibus excitandus exercendusque per noctem, seu licentius oculum deflexeris, seu ridenti lentius arriseris, seu vicinam salutaveris, seu formam alterius laudaveris, seu domum serius redieris, postremo aliquid feceris aut dixeris quo suspectus lesique reus sis amoris; que si vita dici debet, quenam mors dicenda sit nescio. Et hec quidem de ardenti tuo amore sententia nostra est. Est michi perpetua thori consors. Et somni perpetuum exilium; maritalis lecti rarus ac tenuis sopor est: hinc voluptas, hinc iurgia, quies nusquam. Habeo uxorem fidelissimam. Fuisse fideles aliquas non nego, usque etiam ad mortem, et profecto homini qui hoc vite genus elegerit magne divitie coniunx bona et fidelis; maior tamen est acies adversa, nempe etiam illustrium multi dolo coniugum periere. Sileo Danai truces et
Abbreviated transcription (Latin):
tas nupcias ꝯtraxi. Rõ Cũ ꝯnigẽ ip¬
cias tu pate diuorciũ M Dxor cõtigͥ
cui unice placeo Rõ Melius forsitan dis¬
pliçeres nõ te amãdo p̃meret atq atte¬
rẽt et cogitare et res tuas ageͬ et sõp¬
nuz caꝑe smeret nũc uxoi̾ placens ml
qd̾ tibi placeat p̃ter illa speres toͫ sibi
uendicat nec sufficies totꝰ si quo forte
ire uelis fuge te fuge q cãs fingere¬
oportet si quid agas oblitũ sui si quid
cogites rratũ sibi si cibo abstineas sordeᷤᷤ
res suas tibi si sõpno cesseris ext̾nate
uenire fessũ dicet demiq uxori placi¬
dus tibi atq aliis ĩutilis sis oportet O
Utorem habeo que me ardentͤ amat.¬
qua ardente quisnã ibi modestie quis
r̾uen̾tie ꝯuigali quis tnͣquillitati locus
aut quieti ardent᷑ te amat uxor in ui
ciisim se amari senserit cepescet a morẽ¬
q odio mĩibit sin equãdus tibi est aor̃
et tu ardeas ncc̃e est uniq dedicus sis

Expanded text:
tas nuptias contraxi. Cum coniuge nuptas nuptias contraxi. Cum coniuge nuptias, cum pace divortium. Uxor contigit cui unice placeo. Melius forsitan displiceres: non te amando premeret atque attereret, et cogitare et res tuas agere et somnum carpere sineret. Nunc uxori placens, nil quod tibi placeas preter illam speres: totum sibi te vendicat nec sufficies totus. Si quo forte ire velis, fugere te fugeque causas fingere, si quid agas oblitum sui, si quid cogites iratum sibi, si cibo astineas sordere res suas tibi, si somno cesseris externa te Venere fessum dicet: denique ut uxori placeas, tibi atque aliis inutilis sis oportet. Uxorem habeo que me ardenter amat.qua ardente, quisnam ibi modestie, quis reverentie coniugali, quis tranquillitati locus aut quieti? Ardenter te amat uxor: nisi vicissim se amari senserit, tepescet amoremque odio mutabit; sin equandus tibi est amor et tu ardeas necesse est unique deditus sis