comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũngłii minist̾iũ neces¬
se habebit. si ã ip̃a aĩa
ꝑ errorem necata. pꝰ ꝑ
mortiferum. in ĩfideli¬
tate ꝑseu̾au̾it. si ne du¬
bio secluctor illiꝰ qͣi ue¬
rus homicida et̾na mor¬
te reus erit.

Expanded text:
Evangelii ministerium necesse habebit. Si autem ipsa anima per errorem necata, post mortiferum, in infidelitate perseveraverit, sine dubio seductor illius, quasi verus homicida, aeterna morte reus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
amoto eñi uelamine litt̾e ꝑfectꝰ ĩ lectione. eiꝰ cib
ĩuenit᷑. mceclẽ nutm̃toꝵ accip̃ afilia pħaonis. apd̃
qͣm lex nascit᷑ ⁊ nutt᷑. S qͥd ẽ ꝙ sinagoga accip̃ ab
eccła: puto illud ꝙ moyses dic̃. ego in ñ gẽtẽ in
emulationẽ uos ĩclucã ĩgentẽ ĩipientẽ iniram

Expanded text:
lamine litterae, perfectus in lectione ejus cibus invenitur. Mercedem nutrimentorum accipit a filia Pharaonis, apud quam lex nascitur et nutritur. Sed quid est quod Synagoga accipit ab Ecclesia? Puto illud quod Moses dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram
Abbreviated transcription (Latin):
fantulum: Respõ¬
dit. uade. Prexit
puella ⁊ uocauit
matrẽ eius. Ad
quã loquuta fi¬
lia pharaonis. ac¬
cipe ait puerum

Expanded text:
fantulum? Respondit ei, Vade. Perrexit puella, et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum
Abbreviated transcription (Latin):
Cgiptii quib ħ p̃cipit pharao feminas tm̃ uiui¬
ficant. oderunt mascłos. Oderunt eñi iurtutes.
uitia nut̾unt. Nunc qͦ insidiantur egiptii. si nas¬
catur mascłs hebreis. ut statim interficiãt nisi
caueant. Obseruent ⁊ occultent refert scͥptã
ꝙ de tͥbu leui quis genuit mascłm ⁊ uidit ĩ¬
fantem eẽ elegantem.⁊ occultauit eum. Negͦ
iusticiam nr̃a faciamꝰ corã hominib. s clauso
ostio oremꝰ patrem in occulto. ⁊ nesciat sinistra
quid fac̃ dext̃a. ne diripiatur ab egiptiis. Inua¬
datur fluctib sub mn̾gat᷑. Si facio clemosiuam
qr opꝰ cłi ẽ: mascłm geneid. S si laudem ab ho¬
minib quero ⁊ ñ occulto rapitur ab egiptiis.
in flumeu megit᷑. ⁊ tanto labore. tantoq studio
egiptiis mascłm genul:¬

Expanded text:
gyptii, quibus hic praecepit Pharao ut feminas tantum vivificent, oderant masculos. Oderunt enim virtutes, vitia nutrierunt. Nunc quoque insidiantur Aegyptii, si nascatur masculus Hebraeis, ut statim interficiant, nisi caveant, observent et occultent. Refert Scriptura quod de tribu Levi aliquis genuit masculum, et vidit infantem esse elegantem et occultavit eum. Ne ergo justitiam nostram faciamus coram hominibus, sed clauso ostio oremus Patrem nostrum in occulto, et nesciat sinistra quid faciat dextera, ne diripiatur ab Aegyptiis, invadatur, fluctibus submergatur. Si facio eleemosynam quia est opus Dei, masculum genero; sed si laudem ab hominibus quaero, et non occulto, rapitur ab Aegyptiis, in flumen mergitur, et tanto labore tantoque studio Aegyptiis masculum genu
Abbreviated transcription (Latin):
plorabat. ⁊ xp̃c uet̾is hõis quẽ induerat: pecc̃a defsebat.
uñ resuscitando latarũ fleuit uideoꝵ deplorans ꝑfidiam.
filia phaonis descendens ad lauachrum fluminis colle¬
git ĩfantẽ. qr eccła de gentib lauacͥ salutaris scĩficõnẽ
desicłans: excipit a synagoga matre caruali xp̃m ex¬
pulsum qͣsi infantẽ qui tunc paruulus uidebat᷑. cũm
ĩ hõie ccrn̾et᷑. Inuenit illa moysen clausum in uascło¬

Expanded text:
ristus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum fluminis collegit infantem: Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans, excipit Christum a Synagoga matre carnali expulsum quasi infantem, quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Invenit illa Moysen inclusum in vasc
Abbreviated transcription (Latin):
uos concitabo. Synagoga gͦ de eccł̃a hãc m̃cedẽ accipit.
nt ultra ydela ñ colat. uidens enĩ gentilesita ad dm̃ ꝯ¬
u̾sos. ut ultra nesciant. erubeicit ultra idola querere co¬
łẽ Nos gͦ si phaonẽ hũimꝰ patrẽ. si nos in oꝑib mał ge¬
nuit. cũ uen̾imꝰ ad aquas. assũmamꝰ legẽ dci. ñ nob̾ sorde¬
ant litt̾e. ułut teguñ ⁊ obscurũ: q̃ parua eiꝰ st̃. ⁊ lactãtia¬
ñ comedamꝰ. q̃ ꝑfecta sumamꝰ. ⁊ ĩtͣ cordis regalia tecta col¬
locemꝰ. Grande ⁊ ualidũ hm̃is moysen. nicħ de eo paruũ.

Expanded text:
os concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra idola nesciant, erubescit ultra idola colere. Nos quoque, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuit, cum venerimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfecta sumamus, et intra cordis tecta regalia collecemus. Grandem et validum habemus Mosen: nihil de eo parvum,
Abbreviated transcription (Latin):
uecr s cures mulciab eo in loco eocde ao eurotentis
uiti queos u secũ reciniut: quos adelnie ur sua pre¬
centia aptius eruoiri uidicauit. Ceperes eciã cunseade
cumas omane urbis nobiles &e religiosi concurere
suos ͣ. ealos omnnipocenci dño nutriendos uar ulc̃
cios uone spei suas soboles. euicius mauriã ireceuuier
ui patrtius p lacioum tͣdioit. E quib mausꝰ iuneni¬
o cũ bonis polleret morib: magistri adiutor cepit

Expanded text:
succresceret, multi ab eo in loco eodem ad omnipotentis avit, paucos vero secum detinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius judicavit erudiri. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere, suosque filios ei, omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles Equitius Maurum, Tertullus vero patricius Placidum tradidit: e quibus Maurus junior, cum bonis poller
Abbreviated transcription (Latin):
tib. qñ fructus
tociꝰ anni collecti
thos uocant. in cuiꝰ
pͥncipio udei feri¬
antes ampluis tu¬
ba canunt. qͣm ĩ
cet̃is m̃sib ⁊ plura
ofter̃t. in quo dies
exprationum ⁊ di¬
es scenophegie.xu.¬

Expanded text:
gibus, quando fructus totius anni collecti ραῖον vocant. In cujus principio Judaei feriantes amplius tuba canunt quam in caeteris mensibus, et plura offerunt, in quo dies expiationum, et dies scenopegiae qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ ad ppłm mitteret᷑. ñ ei dictũ ẽ. ecce de¬
di te dm̃ ppło. ⁊ frat̾ tuus erit tuus ꝓpħa. s
frat̃ tuus loquet᷑ tͥ ad ppłm dictũ ẽ. ⁊̃ ã¬
ẽ tu illi d̾s. pħaoni aut̃ dr̃. moyses datus
cd̾s. ⁊ scd̾m analogiã ꝓpħeta moysi a arõ.
S ad phaonẽ. hic insinuat᷑ ea ioqui no¬
dei hominib qui dm̃ ł ñ posit̃. ł ñ me¬
rent᷑ audire.
lut causam inf̾eit. cur hec faciat. ĩdura
bo cor pharaonis. ⁊implebo signa mea.⁊
portenta mea uegipto. tamqͣm necc̾ia fu¬
erit obduratio pharaonis. ut signa młti
litia qualitas .÷. qͣle cor hãt ad malũ. suo fi¬
et uitio. qd̾ moleuit ex arbitͥo uolũtatis
ea tñ qͣlitate mala ut huc łilluc mouea¬
tur. cũ siue huc siue illuc male mouetur.
causis fit quib aĩis ꝓpellitur que ut exis
taut. sñ: ñ ẽ in homuuis potestate: s ueni
nistrantis. ut gͦ tale cor hĩet pħ̾ao. qd̾ pa¬

Expanded text:
quod cum ad populi mitteretur, non ei dictum est: Ecce dedi te Deum populo, et frater tuus erit tuus propheta; sed, frater tuus loquetur tibi ad populum. Dictum est etiaest: tu illi deus. Pharaoni autem dicitur Moyses datus deus et secundum analogian propheta Moysi Aaron, sed ad Pharaonem. hic insinuatur non merentur audire. lut causam infert cur hoc faciat. indurabo, inquit, cor Pharaonis et inplebo signa mea et portenta mea in Aegypto, tamquam necessaria fuerit obduratio cordis Pharaonis, ut signa dei mlitia qualitas, id est quale cor habeat ad malum. suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio uoluntatis, ea tamen qualitate mala, ut huc uel illuc moueatur, cum siue huc siue illuc male moueatur, causis fit quibus animus propellitur. quae caustant, non est in hominis potestate, sed ueniunistrantis dei. ut ergo tale cor haberet et P
Abbreviated transcription (Latin):
ret uissionib di. hoc ẽ enĩ qd̾ dr. ĩduratũ.
qr ñ flexibilit̾ cõsentiebant. s inflexibilit̾
resistebat. dispensationis diumne fuit. qua
⁊̃ tim̃tes dm̃ corrig̾ent᷑. ꝓposito eñi lucro.
ũbi gr̃a. ꝓpt̾ qd̾ homipidiũ cõmitat᷑. alit̃

Expanded text:
ussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis fuit diuinae, qua ua timentes deum corrigerentur. proposito quippe lucro uerbi gratia, propter quod homicidium committatur, ali
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suscipiens cibũ u̾bi di cõminue¬
re. ł molarib terere solebat ut sub¬
tilẽ ad uentrẽ aĩe tͦnsmitt̾et: sensũ.
si hc̃ dentẽ ille uexau̾it. ⁊ euellet
ut ꝯtentione eiꝰ ñ possit aĩa subti

Expanded text:
qui suscipiens cibum verbi Dei comminuere vel molaribus terere solebat, ut subtilem ad ventrem animae transmitteret sensum: si hunc dentem ille vexaverit et evulserit, ut contritione e
Abbreviated transcription (Latin):
in spinas uitioꝵ consu¬
cũ uitia ꝑ sequam᷑ uir¬
tutes ledamus. ⁊ eis qui
tiã gerat. ⁊ qd̾ ꝑ iertiã
lesit. studiose restituat:¬

Expanded text:
 spinas vitiorum consucum vitia persequimur, virtutes laedamus, et eis qui tiam gerat, et quod per inertiam laesit, studiose restituat
Abbreviated transcription (Latin):
¶tridui iter ꝓficis¬
cimur de egipto. si
rationabilẽ. moralis
naturał. sapĩam de
reb mundalib au¬
ferentes ad ĩstituta
diuina conũtimꝰ.
¶Tridui iter dee

Expanded text:
Tridui iter proficiscimur de Aegypto, si rationabilem, moralem, naturalem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tri
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃ns scͥptura testa¬
tur. pharaonis ꝯtu¬
matia meruit ⁊ su¬
dsiubet. qd̾ scit ñi
factum. cui iubet᷑
ut uistũ uditiũ
ꝯsequat᷑.¬

Expanded text:
sequens scriptura testatur, Pharaonis contumacia meruit et sudeus iubet quod scit non facturum cui iubetur, ut iustum iudicium consequat
Abbreviated transcription (Latin):
ex integro pͥncipi huiꝰ mũdi tͣdidũt.
ꝓꝓere agunt. om̃ia ut putant feliciter
eueniunt. seruis aut̃ dei uictꝰ paruus
⁊ humis ñ succedit. Hec st̃ eñi palce q̃
dant᷑ a pħaone. uñ qͥdã fatigati dñt ad
pħaonem. Qiuid tu affligis ppłm tuũ:
Suꝑati eñi ũb̾ib a fide cadunt. ⁊ ꝯfitẽ¬

Expanded text:
ex integro principi hujus mundi tradiderunt, prospere agunt; omnia, ut putant, feliciter eveniunt: servis autem Dei etiam victus parvus et humilis non succedit. Hae sunt enim paleae quae dabantur a Pharaone; unde quidam fatigati dicunt ad Pharaonem: Quid tu affligis populum tuum? Superati enim verberibus a fide cadunt, et confiten
Abbreviated transcription (Latin):
aiã sollicitet ad seruitiũ c̃i ꝑxire de scło¬
⁊ renũciare om̃ib q̃ poi̾id̾ attende legi.
⁊ ũbo cłi cõtinuo audies uranimis. ⁊ a
borent. ne militẽt. ne agat aliqͥd ꝙ ꝓsit.
relictis reb necessariis. incptias seitent᷑
⁊ ocium. Quid ẽ seruire dõ. laborare no

Expanded text:
animam sollicitet ad servitutem Dei, exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et amborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire
Abbreviated transcription (Latin):
ta. facta ł cogitata.¬
efficiam᷑ mũdi cor¬
de. ut possimꝰ dm̃
m̃tiꝰ urgeri. ut di¬
mittat ppłm dei se¬
cũdo loco cupit ĩpe¬
trare. ut ñ lõgꝰ hãnt.
ne totũ tͥduum. ꝓfi¬
ciscant᷑ dicẽs. ñ lon¬
ge abeatis. Nõ uult
dei uult eũ si ñ ĩ fac¬
to. lĩ sermone pec¬
care. si ñ ĩ sirmone

Expanded text:
ta, facta, cogitatiefficiamur mundi corde, ut possimus Deum  urgeri, ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
clamor magnus ĩ uniu¬
sa terra egipti. qualis nec
ante fuit. nec pꝰea futurꝰ ẽ.
Apud autẽ om̃s filios isrł.
ñ mutiet canis: ab homine
usq ad pecus ut sciatis qͣn¬
to miracło diuidat dñs¬

Expanded text:
clamor magnus in universa terra Aegypti, qualis nec ante fuit, nec postea futurus est. Apud omnes autem filios Israel non mutiet canis ab homine usque ad pecus, ut sciatis quanto miraculo dividat D
Abbreviated transcription (Latin):
elegantisfima
qͥppe extremũ
futura ẽet egip¬
tiis ac̃ba orbita
ut signa illa multi¬
plicarent᷑ que utilit̾
fiebant ad terrendũ
ne ad pietatẽ ĩtormã¬
dum. s ħ cł̾i fuit ma¬
litia ilłi corclis bene
utentis ñ pharaonis
iłi pacĩa male abutẽ¬
tis.

Expanded text:
Elegantissima quippe extremum futura esset, Aegyptiis acerba orbitatut signa illa multiplicarentur: quae utiliter fiebant ad terrendum ne ad pietatem informandum. Sed hoc Dei fuit, malitia illius cordis bene utentis, non Pharaonis Dei patientia male abutentis.
Abbreviated transcription (Latin):
pharao ut multa signa
fiant in terra egipti.
cerunt om̃ia ostenta
que scͥpta sunt coram
pħaone ⁊ indurauit

Expanded text:
Pharao, ut multa signa fiant in terra Aegypti. cerunt omnia ostenta quae scripta sunt coram Pharaone. Et induravit
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ sac̃dotib dicat᷑ mala
punica. tintinnabuł iũ¬
gite ut ꝑ om̃e qd̾ clicitis
unitatem fidei cauta ob¬
seruatione teneatis.

Expanded text:
bitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omnia quae dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis.
Abbreviated transcription (Latin):
lum suũ cũ quo tanta
⁊ talia loquebat᷑. ab aliȩ¬
nigena passus est admo¬
ñi. in quo scͥpt᷑a nos ad¬
monet. ꝑ quẽlibet det¬
ꝯsiliũ u̾itatis. ñ debere
contempni uidendũ ⁊̃
ne forte ibi uolũit ds̾ ab
ciaria sublimitate. hc̃
odissent suꝑbiã. derñ
qͣm sit obseruandum
qd̾ alibi scͥptura dicit.
fili ne in multis sĩt actꝰ
tui satis hͥ apparet u̾ba¬

Expanded text:
lum suum, cum quo ipse tanta et talia loquebatur, ab alienigena passus est admoneri. in quo scriptura nos admonet. per quemlibet silium ueritatis, non debere contemni. uidendum etiam, ne forte ibi uoluerit deus aciaria sublimitate. Nam odissent superbiam. Deinde quam sit observandum, quod alibi Scriptura dicit: Fili, ne in multis sint actus tui , satis et hic apparet
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cũꝯtemplationis
aret̃ teñe descłant. pͥus
sei campo oꝑis ꝑ exciti¬
um ꝓbent. ut sollicite
sciant si nulla iã mala
ꝓrimis irrogant. si ir

Expanded text:
tur, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si sub
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃ẽ ecełe .i. ĩtellectꝰ si dentẽ lesit.
q suscipiens cibũ u̾bi cdĩ cõminue¬
re. ł molarib terere solebat. ut sub¬
tilẽ ad uentrẽ aĩe tͦnsmitt̾et: sensũ.
ut ꝯtentione eiꝰ ñ possit aĩa subti¬

Expanded text:
 id est intellectus. Si dentem laesit, qui suscipiens cibum verbi Dei comminuere vel molaribus terere solebat, ut subtilem ad ventrem animae transmitteret sensum: ut contritione e
Abbreviated transcription (Latin):
nuille tͣhñtẽ uarios ad¬
ũso sole colores multo
plures. ⁊ pulcͥores qͣm ĩ
uelo tab̾nacłi ĩ celo pic¬
turas notab̾.¬

Expanded text:
ille trahentem et varios averso sole colores, multo plures et pulchriores quam in velo tabernaculi in coelo picturas notab
Abbreviated transcription (Latin):
de egipto discecłe. pha¬
rao paleas subtraxerat.
pꝰ cuĩ cognationẽ tẽp¬
tationum stimulos acͥ
rio displicet uidens s¬
se in ocłos pharaonis
dolet.

Expanded text:
egypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, post cujus cognitionem tentationum stimulos acririo displicet, se in oculis Pharaonis dolet.
Abbreviated transcription (Latin):
fide ut conterat᷑ cito sathanas sub pedib
nr̃is. Quanto eñi nos cõstanter. ⁊ fortit̾ sta¬
mꝰ tanto pharao ĩfirmꝰ. Si aut̃ ĩtirmi. uł
dubii ec̃ ceꝑiꝰ. ualidior fiet. Cũ eñi ele¬
uaret moyses manꝰ uincebat᷑ amalech. cũ
qͣr lassas deicet ĩualescebat. Nos gͦ ĩ uirtu¬
te ericis xͥ extollamꝰ brachia ⁊ leuemꝰ in
or̃one scãs manus. ut di auxiliũ merea¬
mur hinc iacob art. Resistite diabło ⁊
fugiet a uob̾. Agamꝰ gͦ ut ñ solũ fugiat.
extinetiis est ĩ ꝓfundo abyssi. Nlos autẽ
si recedamꝰ de egipto uitioꝵ fluctꝰ scłi

Expanded text:
fide: ut cito conteratur Satanas sub pedibus nostris. Quanto enim nos constanter et fortiter stamus, tanto Pharao infirmius. Si autem infirmi vel dubii esse coeperimus, validior fiet. Cum enim elevaret Moses manus, vincebatur Amalec; cum quasi lassas dejiceret, invalescebat. Nos ergo in virtute crucis Christi extollamus brachia, et levemus in oratione sanctas manus, ut Dei auxilium mereamur. Hinc Jacobus ait: Resistite diabolo et fugiet a vobis . Agamus ergo ut non solum fugiat, exstinctus in profundo abyssi. Nos autem si recedamus de Aegypto vitiorum, fluctus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
aiiis in mortẽ. Ita ꝓpħicꝰ sermo suauis odor
ẽ crecñtib dubiis uo. ⁊ incredulis ⁊ qͥ fatẽ¬
tur se ppłm pħaonis. odor execrabił efficit᷑
Ip̃e ꝙͦ moyses dic̃ dño. ex quo locutꝰ sũ c̃
pħaone. afflixisti ppłm tuũ qr añ quã
sermo di audiat᷑. ñ ẽ tbulatio. ł tẽptatõ
s uͥ signũ belli tuba p̾dicõnis ostendit᷑.
thilation pugna consurgit. Ex qͦ loqͥ cep̃¬

Expanded text:
mortem, ita propheticus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et incredulis, et qui fatentur se populum Pharaonis, odor exsecrabilis efficitur. Ipse quoque Moses dicit Domino: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tuum; quia antequam sermo Dei audiatur, non est tribulatio, vel tentatio: sed ubi signum belli tuba praedicationis ostenderit, tribulationum pugna consurgit. Ex quo e
Abbreviated transcription (Latin):
ni erat istã hñs ium an qͦlibet ligno
te locus erat. uͥ ligna oĩo ñ ĩueniebãt᷑
ut ħ ip̃m eẽt diuni adiutorii. qd̾ ei
dñs lignũ ostendit. uͥ nullũ erat ⁊
ꝑ lignũ aquas dulces fecit p̾figͣans
dandꝰ est:¬
¶Oex. uenerunt ã ĩ helĩ. ⁊ c̃. sĩ añĩhelĩ
cħ̾ incrat amaritudinis. s amenitas płi¬
ma exclensitate palmaꝵ. s pꝰ ductꝰ ẽ ad
aquas salsas.⁊ amaras quib ꝑ lignũ a
dño mõstratũ dulcoratis uenit᷑ ad fõtes
S historiã solã seqͣm᷑. ñ multũ nos edi¬
ficat scire ad quẽ locũ pͥmũ uen̾int ad
q̃ scdo. pͥmo ã ducit᷑ ppłs ad litt̾ã legis
aqua dũ ꝑmanet ĩ amaritudine sua
dulcata. ⁊ sp̃ualit̾ ĩdulcata ĩtellecta de
uet̾i testam̃to tͣnsit᷑ ad nouũ. ⁊ ad .xii.

Expanded text:
ni erat istam habens uim an quolibet ligno te locus erat, ubi ligna omnino non inueniebantur, ut hoc ipsum esset diuini adiutorii, quod ei lignum dominus ostendit. ubi nullum erat, et per lignum aquas dulces fecit, praefigurdandus estlim l inerat amaritudinis, sed amoenitas plurima ex densitate palmarum: sed prius ductus est ad aquas salsas et amaras, quibus per lignum a Domino monstratum dulcoratis, venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum nos aedificat scire ad quem locum primo venerint, ad quem secundo. Primo autem ducitur populus ad litteram legis, a qua dum permanet in amaritudine sua,dulcorata, et spiritualiter intellecta, de Veteri Testamento transit ad Novum, et ad duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ dr̃e ꝙ siquis seruet mandata uł¬
lã egͥtudinẽ paciat᷑ .i. nec febres. nec
des replet᷑ ulcere pesumo. s iusti nõ
hñt illas infirmitates qͣs egiptii. Egip¬
tus eñi mũdꝰ. Dilig̾e gͦ mundũ ⁊ quẽ
ĩ mundo s̃. egiptiꝰ languo ẽ obser

Expanded text:
e quod si quis servet mandata nullam aegritudinem patiatur, id est nec febres, nec des repletur ulcere pessimo. Sed justi non habent illas infirmitates quas Aegyptii. Aegyptus est mundus: diligere ergo mundum et quae in mundo sunt, Aegyptius languor est; ob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦs debet aula celi ĩg̃di. ad
eoꝵ uestigia seqͣnt᷑.¬
¶.S. Non pot̾at moyses in
g̃di .t. Moyses in ħ loco sic̃
in aliis płib figã tinet u¬
daici ppłi. Moyses gͦ nube
t᷑re. Nubes eñi dñi ꝑ cliem
ĩcubabat tab̾nacło ⁊ ignis
in nocte. ħ loco ignis diu¬

Expanded text:
 quos debet aulam coeli ingredi: ad eorum vestigia sequantpoterat Moyses, etc. Moyses ergo in hoc loco, sicut in aliis pluribus, figuram tenet Judaici populi. Moyses ergo, nube trare. Nubes enim Domini per diem incubabat tabernaculo, et ignis in nocte: hoc loco ignis div
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Modice ficłi qͣre du¬
bitasti Om̃s gͦ ꝑ ignẽ
aaluant᷑. ut ni forte de
sp̃e plũbi quieqͣ fũit
ad mixtũ ignis deco¬
quat. ⁊ resoluat. ut esfi¬
cãt᷑ õs aurũ optimũ.
qr aurũ terre illiꝰ op¬
tumnũ qͣm habit᷑i st̃ scĩ.¬

Expanded text:
 Modicae fidei, quare dubitasti? Omnes ergo per ignem salvantur, ut si forte de specie plumbi quidquam fuerit admissum, ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum optimum, quia aurum terrae illius optimum quam habituri sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
mul nec uno tp̃ri
scĩs extingunt᷑. ne
monstra t̾re multi¬
plicent᷑ .i. ne ĩ super¬
biam erigant᷑. ⁊ ui
cunt: relinquũtur
clñari. ne ꝑ elationẽ
grauiꝰ corruant. uñ
lus carnis ad custo¬
ut moyses. ⁊ aaron.
minũ. ⁊ statĩsubiũ¬
git᷑. qd̾ solus moy¬
ses ascendrt ad do¬

Expanded text:
mul, nec uno tempore in sanctis exstinguuntur, ne monstra terrae multiplicentur, id est ne in superbiam erigantur et vacunt, relinquunt dominari, ne per elationem gravius corruant. Undeimulus carnis ad custout Moyses et Aaron, minum, et statim subjungit, quod solus Moyses ascendat ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
erit qͣsi signum inmanu tua ⁊ qua¬
si monimentum ante oclos tuos ⁊ ut¬
eñ forti ecluxit te dñs de egipto.
Cultodies huiꝰcemodi cultum statuto
tibi ⁊ patb tuis ⁊ decsit eam t. seꝑabis
tiuum est in pecorib tuis. Quicquid
habueris mascłini sexus conletrabi do

Expanded text:
erit quasi signum in manu tua, et quasi monumentum ante oculos tuos, etenim forti eduxit te Dominus de Aegypto custodies huiuscemodi cultum statuto tibi et patribus tuis et dederit eam tibi separabis tivum est in pecoribus tuis quicquid habueris masculini sexus consecrabis Do
Abbreviated transcription (Latin):
parietes cubitos denos ĩ aĩcẽ¬
s aut̃ i descensu ꝙ ẽ iuxta
parietes habebt̃ cubitos uo¬
uenos. sicq sit. ut sũmitas
cortinaꝵ quaꝵ trã tãg̃e s̃ pͦ¬
sit s m̃isura uniꝰ cubiti a tra

Expanded text:
parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cub
Abbreviated transcription (Latin):
matis ⁊ holo causti ⁊ om̃ia uasa eoꝵ. labiũ cũ basi
sua uestesscãs in ministĩo aaron sac̃doti ⁊ filis eiꝰ.
ut fungant᷑ officio suo in sacͥs oleum unctionis
⁊ chimiamatha aromatũ in sc̃uario om̃ia q̃ p̃ce
pi ł facient. etlocutꝰ ẽ dñs ad moysen dicens. lo¬
q̃re filiis isił ⁊ dices ad eoi uidet e ut sabbatũ meu

Expanded text:
vasa eorum labium cum basi sua vestes sanctas in ministerio Aaron sacerdoti et filiis eius ut fungantur officio suo in sacris oleum unctionis et thymiama aromatum in sanctuario omnia quae praecepi tibi facient et locutus est Dominus ad Mosen dicens loquere filiis Israhel et dices ad eos videte ut sabbatum meu
Abbreviated transcription (Latin):
umphatur. uirga ꝓiecta fit serpẽs.
uldetur stulticia. omnẽ sap̃iam mũ¬
di suꝑat. uñ. de me eñi ille scͥpsit uir¬
ga in terrã ꝓiecta u̾sa ẽ ĩ serpentẽ.
qr c̃ mut̾uĩ crucis ad fide hõiũ ue
nit: sapĩam mũdi stultam fecit.

Expanded text:
umphatur. Virga projecta fit serpens, detur stultitia, omnem sapientiam mundi superat. Unde: De me enim ille scripsit . Virga in terram projecta versa est in serpentem, quia cum mysterium crucis ad fidem hominum nit, sapientiam mundi stultam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uñ aqͣm in sanguinẽ uertert. si iam tota
aqua egipti in sanguine u̾sa fuerat. s ĩtel¬
ligendum est regiouẽ gesen. uͥ filiiisrł habi¬
tabant talib plagis ñ fuisse ꝑcussam. ⁊ iñ
potuert in cantatores hurire aqͣm. qͣm ĩ san¬
guine uterẽt. ł ranas educ̃e: ad ostentatõnẽ
magice potentie. qͣmqͤm potuerũt ⁊̃ pꝰqͣm

Expanded text:
 unde aquam in sanguinem verterint, si jam tota aqua Aegypti in sanguinem versa fuerat? Sed intelligendum est regionem ubi filii Israel habitabant, talibus plagis non fuisse percussam, et inde potuerunt incantatores haurire aquam, quam in sanguinem verterent, vel ranas educere ad ostentationem magicae potentiae; quanquam potuerunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ hum̃ale ra¬
tionale uidi¬
añ homines
qͥs ĩnocens ma¬
nib apparue¬
rit. multo ma¬
gis uncõspec¬
tu sũmi iudi¬
cis mundꝰ cor¬
de assistere
cõtendat. oĩa
agens de in¬
qͥd foris erga
geat. Itẽ ratio¬
nale iuditii
saẽdos ĩ pecto¬
re ferre p̃cipł.
qr debet rec¬
tor subtili ex¬
congruant
stucdiose cogi¬
tarȩ.

Expanded text:
perhumerale, rationale sequiante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundus corde assistere contendat, omni agens indquid foris erga geat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper excongruant, studiose cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e ꝙ cogitat.
prudentia cc̃¬
spectũ fortitu¬
dine firmũ
Iticia eximiũ.
tĩpantia ama¬
lis om̃ũb fue¬
s id̾ ordines

Expanded text:
od cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fueSed iidem ordines
Abbreviated transcription (Latin):
moyses. Egressus att orabo dñm. ⁊ re¬
tedet musca a pharaone⁊ a serius. ⁊ a
ppło eiꝰ cras. uersĩtam̃ noli ultra fal¬
lere. ut ñ dimittas ppłm sacraificare
dño. ¶ Egressusq moyses a pharaone
orauit dr̃m. Quui fec̃ uixta uerbũ illiꝰ

Expanded text:
Moses egressus a te orabo Dominum et recedet musca a Pharaone et a servis et a populo eius cras verumtamen noli ultra fallere ut non dimittas populum sacrificare Domino egressusque Moses a Pharao oravit Dominum qui fecit iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ turpitudinis sue. tu feminalia ponti¬
fici. ⁊ filiis eiꝰ facies. tu castitatis regłam doce¬
bis. tu abstinendũ ab uxorio amplexu. his
qui sac̾dotio fruit᷑i st̃ intimab̾. nulli tñ uio¬
to semel ꝯtinẽtie ꝓposito ministros se sc̃ua¬
rii. ⁊ altaris forte ꝯsenseruit. aderit lex diui

Expanded text:
carnem turpitudinis suae, tu feminalia pontifici et filiis ejus facies, tu castitatis regulam docebis, tu abstinendum ab uxorio complexu eis qui sacerdotio functuri sunt intimabis. Nulli tamen vioto semel continentiae proposito, ministros se sanctuarii atque altaris fore consentiunt, aderit lex divin
Abbreviated transcription (Latin):
s cłi uictorian factã. himnũ dõ
gratulationis offerre. Accipiũt
tñ canẽtes timpana in manib.
sic̃ de maria ⁊ aarõ refert᷑ ⁊ tu gͦ si
mare rubrũ transieris. si egiptioᷤ
tulant̾ canere ⁊ dicere. santemꝰ
nius aut̃ ħ dices. si habueris timpanũ

Expanded text:
 victoriam factam, hymnum Deo glorificationis offerre. Accipiunt tamen canentes tympana in manibus, sicut de Maria et Aaron refertur. Et tu ergo, si mare Rubrum transieris, si Aegyptiostanter canere, et dicere: Cantemus nius autem hoc dices, si habueris in manu
Abbreviated transcription (Latin):
rub alteꝵ in sũmitate partis altiꝰ. Duos cherubin.
in singłis sũmitatib ꝓpiciatorii extendñtes alas
⁊ tegentes ꝓpiciatoriũ. seq mutuo ⁊ illud respec¬
tantes. fec̃ ⁊ m̃sam de lignis sechim ĩ longitudi

Expanded text:
rub alterum in summitate partis alterius duos cherubin in singulis summitatibus propitiatorii extendentes alas et tegentes propitiatorium seque mutuo et illud respectantes fecit et mensam de lignis setthim in longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ma abiectaꝙ despiciunt iusti ĩ uir¬
tutis sacͥficium u̾tunt. ⁊ excolentes rec¬
ti: puritatẽ ac mansuetudinẽ dõ ĩmo¬
lant: quã ab hominantes repbi fatuita¬
tẽ putant.

Expanded text:
ma abjectaque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt: et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem, Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant.
Abbreviated transcription (Latin):
amatores calumptua
nec admittunt quie¬
tem sabbati sp̃italis.
esto gͦ mansuetꝰ. ñ sit
tumultꝰ in corde tuo.
uolitantib ꝑ corrup¬
tionẽ fantasmatib¬

Expanded text:
amatores calumniarum, nec admittunt quietem sabbati spiritualis. Esto ergo mansuetus, non sit tumultus in corde tuo, volitantibus per corruptionem phantasmatib
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilẽ.⁊ c̃. hoc¬
⁊ in porib signis
intelligndũ ẽ fac¬
tũ eẽ. ut t̾ra ĩ qͦ
habitabat ppłs
di nullis talib
plagis uexarit᷑.
oportunũ autẽ
fuit. ut ibi ħaꝑ
incipiunt sig¬
na quibꝰ magisi¬
milia nec cotati

Expanded text:
mirabilem, etc. Hoc in prioribus signis intelligendum est factum esse, ut terra in qua habitabat populus Dei nullis talibus plagis vexaretur. Opportunum autem fuit ut ibi hoc incipiunt signa, quibus magi similia non conati
Abbreviated transcription (Latin):
nib feriuntur. Lxx. cinomiam .i. muscã ca¬
ninã posuert. ꝑ quam canini mores sig̾cãt᷑
inquib humane m̃tis uoluptas. ⁊ libido.
carnis arguit᷑. pot̃ ⁊̃ forensis eloquentia ho¬
minũ sig̃cari ꝑ muscam caninam qͥ uelut
ca ꝓ multitudine muscaꝵ posita ẽ. Nes¬
cio eñi quomͦ ꝑ loquendi consuetudi¬
nẽ imbutis sensib hominũ sepe plus ui¬

Expanded text:
nibus feriuntur. LXX: cynomyiam, id est, muscam caninam, posuerunt: per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis eloquentia hominum significari per muscam caninam, qui velut ca pro multitudine muscarum posita. Nescio enim quomodo per loquendi consuetudinem imbutis sensibus hominum: saepe plus vi
Abbreviated transcription (Latin):
Tu ꝑ inquietudinem
tes. attende eñi ccͣriã¬
plagani. Sciniphes
ruentes.⁊ negantes
hominib requiem
dum abiguntur re¬
deunt. sic̃ fantasma¬
ta inquietoꝵ. p̃cep¬
tũ tene plagam caue.

Expanded text:
tu per inquietudinem tes. attende eniplagam: sciniphes ruentes, et negantes hominibus requiem; dum abiguntur, redeunt; sic phantasmata inquietorum. Praeceptum tene, plagam cave.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .S. Egiptii abhominant᷑ oues ⁊ eas
ad orant. ꝓpt̾ iouẽ. haminonẽ. qͥ cũ ca¬
pite arietino pingit᷑. Idem bouẽ colũt
egiptii qͥ consecratꝰ ẽ api. sic̃ uaca isidi.
apis eñi erat maximũ nuñ egiptioꝵ
qͥ semel in anno certo tp̃r apparebat sa¬
cerdotib eoꝵ. Illi u̾o cum hymnnis ⁊ lau¬
dib ꝓsequentes eũ. Quasi limphatici

Expanded text:
 Aegyptii abominantur oves et eas adorant propter Jovem Ammonem, qui cum capite arietino pingitur. Item: bovem colunt Aegyptii, qui consecratus est Api, sicut vacca Isidi. Apis enim erat maximum numen Aegyptiorum, qui semel in anno certo tempore apparebat sacerdotibus eorum. Illi vero cum hymnis et laudibus eum prosequentes, quasi lymphatici
Abbreviated transcription (Latin):
dana philosophia
fidde taitatis uincit᷑
sum eñi philosophi¬
am inuen̾int. ⁊ de
machina tociꝰ mũ¬
di disputau̾int.
ad cognitionẽ
patre ⁊ filio s
qr in digitis.
płime diuisio¬

Expanded text:
 philosophia, fide Trinitatis vincitur. Cum enim philosophiam invenerint, et de machina totius mundi disputaverint, ad cognitionem Patre et Filio, sed quia in digito plurimae divisio
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ sapientes. alit̾ ĩsipiẽtes.
alit̾ diuites. alit̾ pauꝑes. alit̾
sani. alit̃ infirmi. alit̾ senex
alit̾ uiuenes. alit̾ uiri. aliter
femine. Alit̾ celibes alt̾ ꝯuiga¬
ti. alit̾ p̃lati. aliter subditi do¬
sam tab̾nacłi.⁊ ad offerenda
libamina ꝑtinent. Quec̃q ⁊¬

Expanded text:
amque sapientes, aliter insipientes, aliter divites, aliter pauperes, aliter sani, aliter infirmi, aliter senes, aliter juvenes, aliter viri, aliter feminae, aliter caelibes, aliter conjugati, aliter praelati, aliter subditi, dosa omnia ad offerenda libamina pertinent: quia
Abbreviated transcription (Latin):
añ hesf̾nũ. neq añ nudius¬
t̾tianũ diem. neq ex qͦ cepis¬
ti loqͥ famulo tuo ĩtelligr.
credere posse fieri cłi uolun¬
tate subito eloquentẽ c̃ dic̃
neq ex qͦ cepisti loqͥ famu¬
lo tuo. tamqͣm osteudens
fĩ potuisse. ut añ hest̾nũ. ⁊
nudiꝰ t̾cianũ diẽ qͥ eloq̃ns
ñ fuisset. repente fieret ex
qͦ c̃ illo dñs loqui cepit.

Expanded text:
ante hesternum, neque ante nudiustertianum diem, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo, intelligitur credere posse fieri Dei voluntate subito eloquentem, cum dicit: neque ex quo coepisti loqui famulo tuo; tanquam ostendens fieri potuisse, ut ante hesternum et nudiustertianum diem, qui eloquens non fuisset, repente fieret, ex quo cum illo Dominus loqui coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
recipias auditũ uanũ. Si dñr uana ꝓfa¬
na turpia. Qui nouit eruditionẽ dñi cla¬
udit aurẽ ⁊ dic̃. Ego aut̃ sic̃ mutꝰ. qr ñ aꝑ¬
uit os suũ. ⁊ sic̃ surdus ñ audiebã. Si uͦ ad
utilitatẽ aĩc ꝑtinent q̃ dñr. si de dõ sermo
ẽ. si mores docet. uͥtutes inuitat. uitia rese¬
cat: aures pateãt.⁊ tota aĩe ianua. Notãdũ
ã qr sũma mocdatione usa ẽ. Lex ut dic̾et.
it. Dignet᷑ dñs os aꝑire nr̃m ut possimus

Expanded text:
recipias auditum vanum . Si dicuntur vana, profana, turpia, qui novit eruditionem Domini, claudit aurem et dicit: Ego autem sicut mutus, qui non aperuit os suum, et sicut surdus non audiebam . Si vero ad utilitaest, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia resecat, aures pateant et tota animae janua. Notandum autem quia summa moderatione usa est lex ut diceret: erit. Dignetur Dominus a
Abbreviated transcription (Latin):
dies mortuus ẽ rex egipti. Dixit aut̃ dñs ad moysen in
madiam uade ꝑge in egiptum. ⁊ c̃. Multum in his ũbis
notanda sunt gen̾a locutionuĩ ꝓmo eñi inquit. uade ꝑ¬
ge in egiptum. tamqͣm ñ suffic̃et alteꝵ. deĩ mortiu slt
om̃s qui querebant aiãm tuã cũ solum
lo añ ea clictum fũit: ꝙ moysen q̃rebat
occidere. an ip̃e pꝰ alios inimicos ultimus
mortiuis est. Quod si ita ẽ. ñ locutio s¬

Expanded text:
multos mortuus est rex Aegypti. Dixit autem Dominus ad Mosen in Madian: Vade, perge in Aegyptum, etc. Multa in his verbis notanda sunt genera locutionis. Primo enim inquit: Vade, perge in Aegyptum, tanquam non sufficeret alterum, deinde, mortui sunt olo antea dictum fuerit, quod Moysen quaerebat occidere. an ipse post alios inimicos ultimus mortuus est ? quod si ita est, non locutio, s
Abbreviated transcription (Latin):
n .e. d. ⁊c̃. Sepe conu̾si in ip̃o aditu
ꝯũsionis sue. tranquillitatẽ carnis.
dona ꝓpħie. p̃dicam̃ta doctͥne. signoꝵ
miracula. ⁊ gr̃am curationũ accipiũt.
fatigant᷑. a quib liberos se eẽ crede¬
bant. qr si in pͥncipio temptationũ
amaritudo pulsaret. facile ad uitia
reclirent. aquib ñ longe recesser̃t.
De egipto gͦ exeuntib euicino bella
teñitudine. ⁊ inchoatione turbati. ad
ħ qd̾ relinquerant recdeant. pꝰ gͦ se
curitatẽis suauitatẽ sentiũt. pͥꝰ pacis
quiete nutͥuntur. pꝰ cognitã uͦ dul¬
cedinẽ. tanto tolerabiliꝰ temptatio¬
nũ certamina sustinent: qͣnto ĩ dõ
altius cognouerunt qd ament.

Expanded text:
 etc. . Saepe conversi in ipso aditu suae conversionis tranquillitatem carnis, dona prophetiae, praedicamenta doctrinae, signorum miracula vel gratiam curationum accipiunt. fatigantur, a quibus liberos se esse credebant: quia si in principio tentationum amaritudo pulsaret, facile ad vitia redirent, a quibus non longe recesserunt. De Aegypto ergo exeuntibus e vicino bella teneritudine et inchoatione turbati, ad hoc quod reliquerant, redeant: prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem tanto tolerabilius tentationum certamina sustinent quanto in Deo altius cognoverunt quae ament.
Abbreviated transcription (Latin):
S h. ad̾ rursũ alie due
tabule ixceptis sex pͥmis
ĩangłm iubent᷑ erigi pꝰ t̃¬
gũ tab̾nacłi q̃ ueniẽtẽ ab
ouentali plaga paritẽ
ixcipiũt. ⁊ occidñtał pla¬
ge parieti conungũt ad
remuñatõnẽ fut᷑e uite ꝑ¬

Expanded text:
 quod rursum aliae duae tabulae, exceptis sex primis, in angulis jubentur erigi post tergum tabernaculi, quae venientes ab orientali plaga parietem excipiant, et occidentalis plagae parieti conjungant; ad remunerationem futurae
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝑ totum in modum retis distinctam. ĩ qua uic¬
timaꝵ carnes cõburende ponebant᷑. ⁊ subt̃ eã arulã
ĩqua cõpositis lignis ardet ignis semꝑ ad deuoran¬
da holocausta ꝑatꝰ. erat aut̃ cc arulã hostiũ ĩ pariere
orientali altaris qͦ ligna ad alendũ ignẽ mitti. ⁊ car
bones. ł cin̾es possent eg̃i. sic̃ in pictura casidiodori
senatoris cuiꝰ ip̃e ĩ expositione p̃soꝵ memunit exp̃ssũ

Expanded text:
lam per totum, in modum retis distinctam, in qua victimarum carnes comburendae imponerentur; et subter eam arulam, in qua compositis lignis arderet ignis, semper ad deda holocausta paratus. Erat autem contra arulam, ostium in parte orientali altaris, bones et cineres possent egeri, quomodo in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum
Abbreviated transcription (Latin):
fide ⁊ cdilectione confirmant᷑ ingert. addit ignẽ lig¬
dam edicit Ardent ligna in altari cũ caritas di dif¬
scĩ ꝑ uirtutẽ dilectionis acceptabilia redlunt᷑. uñ
ut ꝑ crebas illiꝰ apturas ignis supposit᷑ ad cõsũmẽdas
tumaꝵ eꝰ frusta sua nos mĩa illustrare ⁊ ĩ amorẽ suũ
accencłe dignet᷑. pelagiani eñi qui sine gr̃a clĩ se ali

Expanded text:
fide ac dilectione confirmentur, ingerit. Addit et ignem ligdam edocet. Ardentque ligna in altari, cum charitas Dei difs, per virtutem dilectionis Deo acceptabilia redduntur. Undquo per crebras illius aperturas ignis suppositus, ad consumendas timarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem ipse suum accendere dignetur. Namque Pelagiani, qui sine gratia Dei se ali
Abbreviated transcription (Latin):
ratur relinquite.⁊ subaudiat᷑ ista. ut sit sẽ¬
sus. ite p̃t̃ oues ⁊ boues. ⁊ relinquite ista. So¬
let eñi tał eclipsis fieri crebro ĩ locõnib scͥp

Expanded text:
ratur, relinquite; et subaudiatur, ista, ut sit sensus: Ite praeter oves et boves, et relinquite ista. Solet enim talis eclipsis fieri crebro in locutionibus Sc
Abbreviated transcription (Latin):
sis foris m̃tib ad semet ip̃m redire cui¬
q difficile ẽ. Aiua pͣua itinera semel
captos. tanto delettabilit̾ tenẽt. qͣn¬
to qͥ libucrit licet. Quia cũ discipli¬
ne murus ñ obuiat. nulla retͥbutõ¬
nis ꝓspicit᷑ pena que terreat. s clau¬
sis ocłis cordis: p̃cipitat᷑ aĩa. ⁊ tanto
to duriꝰ bona et̾na desꝑat.s ista re¬
a paleis seꝑat. ⁊ dũ affligit expetit.
Quia dum iuolenta ingerit. festina¬
re ad suꝑna cõpellit. Qd̃ in issłitico
signatur. Moyses eñi ad uocandũ
missus ẽ. c̃ pharao duris oꝑib ur
opp̃ssit blandiens adiuuat p̾mẽs.
ut dũ d̾s ꝓuocat. cruciatꝰ ĩpellat.

Expanded text:
sis foris mentibus ad seipsum redire cuique difficile est: quia prava itinera semel captos tanto delectabiliter tenent, quanto quod libuerit, non licet. Quia cum disciplinae munus non obviat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat. Sed clausis oculis cordis praecipitatur anima, et tanto to durius bona aeterna desperat. Sed ista rea paleis, separat, et dum affligit, expedit: quia dum violenta ingerit, festinare ad superna compellit; quod in Israelitico Signatur. Moyses namque tunc ad vocandum missus est, cum Pharao duris eum operioppressit blandiens, adjuvet premens; ut dum Deus provocat, cruciatus impellat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iuidunt patres tui ⁊ aui. exquo or¬
ti sũt suꝑ terram usq in p̾̃sentẽ diẽ
Auertitq se ⁊ egressus est a pharao¬
ne. Dixerunt aut̃ strui pħaonis ad
eum. usꝙ quo pacienur hoc scan¬
dalum: Dimitte homines ut sacͥfi¬
cent dño deo suo. nonne uides qd̃
ꝑierit egiptꝰ. Reuocauer̃tq moysẽ
⁊aaron ad pharaonẽ aui dixit eis
Ite sacficate dño dõ ur̃o. Qui nã st̃¬

Expanded text:
n viderunt patres tui, et avi, ex quo orti sunt super terram usque in praesentem diem. Avertitque se, et egressus est a Pharaone. Dixerunt autem servi Pharaonis ad eum: Usquequo patiemur hoc scandalum? Dimitte homines, ut sacrificent Domino Deo suo: nonne vides quod perierit Aegyptus? Revoca veruntque Mosen et Aaron ad Pharaonem: qui dixit eis: Ite, sacrificate D
Abbreviated transcription (Latin):
tates ⁊ rectores tenebraꝵ har. Dñs eñi
nom̃ ẽ illi. ⁊ ñ ẽ ulla cͤatura cuiꝰ clñs
ñsit. Quadrigas pħaonis. ⁊ er̾citũ eiꝰ
piccit inmnare. ciectos ascensores t̾nos¬
stratores dem̃sit ĩ mare rubrũ phao
uelut potentior ĩ malitia ⁊ regnũ ne¬
qͣtie tenens quadgas ag̃. ñ illi sacis ẽ
unũ equũ ascende. s plures simmlagit.
⁊ torto ũħ̾e cogit. quos uidis in luxu¬
ria turpiores. in crudelitate seuiores
ĩ auaritia tetͥores: scito. de quadͥgis eẽ
pħͣaonis. qͥs curru suo subiũgit. ĩ ip̃is
fert᷑ ⁊ uolitat. ꝑ aptos scełum campos
effusis habenis. St̃ aliis ascensores elec
ti ad malitiã .s.

Expanded text:
tates, et rectores tenebrarum harum.--Dominus enim nomen est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternistratores demersit in mare Rubrum. Pharao, velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit: non illi satis est unum equum ascendere, sed plures simul agit, et torto verbere cogit. Quos cum videris in luxuria turpiores, in crudelitate saeviores, in avaritia tetriores, scito de quadrigis esse Pharaonis, quas currui suo subjugat: in ipsis fertur et volitat per apertos scelerum campos, effusis habenis. Sunt alii ascensores electi, scilicet ad malitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ agunt insidiis. ut aut ille ex misero
homine sermonẽ malũ elitiat. aut
tationẽ pessimam rapiat. Deniq sem̃ ũ̾bũ
dei. uͥ cadit ⁊deꝑit. tͥplex describit᷑ locus.
secus uiam in spinis. in petrosis. ecõtͣrio t̾ra
bona. affert tͥplicem fructũ. centesimum
seragesimum tͥcesimũ. Tplex enĩ ẽ ⁊ bene

Expanded text:
 agunt insidiis, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut tationem pessimam rapiat. Denique semen verbi Dei ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, secus viam, in spinis, in petrosis. Econtrario terra bona affert triplicem fructum, sexagesimum, centesimum, tricesimum . Triplex enim est etiam bene
Abbreviated transcription (Latin):
uñ. ut quid aũtis manũ tuã .⁊.d.t.¬
⁊ reu̾sa ad colorem suũ. Sic plebs uidai¬
ca aliena asmu dĩ foris ĩmũda remãsit.
S reuocata redibit ad pͥstinum colorẽ
c̃agnouit saluatorẽ Ccitaseñi er par¬
te contigit in isrł.¬

Expanded text:
 Ut quid avertis manum tuam et dextet reversa est ad colorem suum: sic plebs Judaica, alienata a sinu Dei, foras immunda remansit; sed revocata, redibit ad pristinum colorem, cum agnoverit Salvatorem. Caecitas enim ex parte contigit in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
¶c̃s. Serpens ꝑsua¬
sit homini mortẽ. mois
gͦ a serpente uirga i
serpente.xͦ in morte.
qr pͥmo occisus pꝰca
patratu om̃ib ad id
ꝙ fuerat resurgendo
reu̾sus est. uͥ ꝑuitam
morte consumpta. ni¬
cħ in eo serpentis ap¬
paruit. uł causa ser¬
pentis. fiiis scłi. qr sic
mortalitas eccłe. ꝑ lu
eunt. alii ueniunt ꝑ
tem. ꝑ quẽ mors senu¬
nata ẽ. S in fine scłi
tãqͣm cauda reclimꝰ
ad manũ cłi.⁊ appre¬
hensi reꝑabunur. ⁊
nouissima inimica
morte destructa re¬
surgentes ĩ dextera
dei uirga regni eri¬
mus:¬

Expanded text:
s. Serpens persuasit homini mortem. Mors ergo a serpente; virga in serpente, Christus in morte. quia primo occisus, postea patratis omnibus, ad id quod fuerat resurgendo reversus est, ubi per vitam morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. Vel cauda serpentis, finis saeculi, quia sic mortalitas Ecclesiae peeunt, alii veniunt per tem, per quem mors seminata est: sed in fine saeculi, tanquam cauda, redimus ad manum Dei, et apprehensi reparabimur, et novissima inimica morte destructa, resurgentes in dextera Dei virga regni erimus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Axõ. Ecce ego gͣcił uoce sũ ⁊ qͦ¬
tͦ exaudiet me pharao. sion uide¬
tur tm̃ ꝓpt̾ multitu dinẽ ppłi ex¬
cusare de uocis gracilitate. s ĩ ꝑꝑ
gͣtilis uocis fuit. ut nec ab uno
possit aucdiri. an forte regiꝰ fastꝰ
ñ ꝑmittebat eos de ꝓximo loqui

Expanded text:
 LXX. Ecce ego gracili voce sum et quomodo exaudiet me Pharao. Non videtur tamen propter multitudinem populi excusare se de vocis gracilitate, sed etiamgracilis vocis fuit, ut nec ab uno posset audiri. An forte regius fastus non permittebat eos de proximo loqui
Abbreviated transcription (Latin):
depellis. stulticiamq ⁊ intellectũ pecu¬
tellex̃. s cõꝑatꝰ ẽ ium̃tis insipientib ⁊ c̃.
Arguit ulc̃a pecc̃oꝵ arrogantie tumo¬
rẽ. ⁊ feruorẽ furoris extinguit. ad hibr
apłicas doctͥnas ⁊ castigatõnẽ grandiniᷤᷤ
ut luxuriam uoluptatesq coherceat. ⁊ si¬
mul ignem penitentie ut dicat. Nõne
cor nr̃m ardens erat in nob. nec ñ locꝰ¬
taꝵ ab ea subducit exempla. quib de¬
pascant᷑ omnes mniquieti. ⁊ turbidi mo¬
tus eiꝰ. ut discat om̃ia &̃ ordinẽ fac̾ẽ.
bͥ uͦ sufficient̃ fu̾it castigata ꝓ morib
cũ auctorẽ u̾b̾ũ senserit. ꝯfite̾ns qr di¬

Expanded text:
pecutellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus, etc. Arguit ulcera peccatorum, arrogantiae tumorem, et fervorem furoris exstinguit. Adhibet icas doctrinas, et castigationem grandinis, ut luxuriam voluptatesque coerceat; et simul ignem poenitentiae, ut dicat: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis ? Nec non locustarum ab ea subducit exempla, quibus depascantur omnes inquieti et turbidi motus ejus, ut discat omnia secundum ordinem facere. Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus, cum auctorem verberum senserit,
Abbreviated transcription (Latin):
łtudini suꝑhum̃ał innectit᷑. qr tc̃ castimonia. ad ꝑfectũ
munditie candorem ducit᷑. cum ꝑ abstinentiam caro
fatigatur.
apiat. ⁊ rubiginem peccatorum in contemptorib in
uelut in habitu suo fulgorem lucis ostendit. Cõmemo

Expanded text:
tudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. aperire, et rubiginem peccatorum in contemptoribus curet velut in habitu suo fulgorem lucis ostendit. At cum p
Abbreviated transcription (Latin):
sionis induxit .uii. gẽ¬
tes ticiens ydolaq ⁊
aias eoꝵ destruens.
Mistice uerꝰ iħc has gẽ¬
tes cum simulacͥs suis
palia uitia ⁊ om̃e ido¬
lũ inunici: de cordibꝰ
nr̃is expellit. ut nate
nr̃e terrã secure pos¬
sideamus.

Expanded text:
sionis induxit, septem gentes ejiciens, idolaque et aras eorum destruens. Mystice verus Jesus has gentes cum simulacris suis palia vitia et omne idolum inimici de cordibus nostris expellit, ut naturae nostrae terram secure possideamus.
Abbreviated transcription (Latin):
apparebit ĩistis hos ad iuditiũ ue¬
niens ꝑlenitatis marsuetudinẽ
mulcet. illos ꝑ uisticie distͥctionẽ
terret. Alit̾. Columpna meb̾ in here¬
mo ppłm p̃ibat ⁊ splendore ignis ñ
ĩdie. s in nocte radiabat. qr xp̃c ꝯũ
p̃stans de iusticia sua ꝯfidentib nul¬
la luce claruit pecc̃oꝵ u̾o tenebras
agnoscentib igne sui amoris ĩfulsit.

Expanded text:
bit impiis. Hos ad judicium veniens, per lenitatis mansuetudinem mulcet, illos per justitiae districtionem terret. Aliter columna nubis in eremo populum praeibat, et splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat: quia Christupraestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit.
Abbreviated transcription (Latin):
nis ambiguitatẽ ĩstructi ł muniti
pp sumeilectile qͦ egiptios expoliaue¬
runt possit intelligi s li.lxx.uͦ. ge
neratione posueĩt. qͥ hebreoꝵ libros
diligent inspexerunt. ñ qͥnta .g.s.u.
solũ mͦ scͥptum asserunt. ut sit sens.

Expanded text:
nis ambiguitatem instructi vel muniti propter supellectilem quo Aegyptios exspoliaverunt, possit intelligi. Sed ubi LXX, quinta generatione posuerunt, qui Hebraeorum libros diligenter inspexerunt, non quinta, sed quinque, scriptum afferunt, ut sit sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
rant. que regał fuit ita ut aphares fi¬
ho uide qͥẽ uida patre suo ing̾lsus e
giptũ usq ad salmon qͥ in ip̃a t̾bu dux
terrã ꝓmissionis intͦuut sint .u. ge
nerationes phares genuit esrom. es¬
rom genuit amrã. amrã genuit a¬
miad ab aminadab genuit. naasõ.

Expanded text:
ribus regalis: ita ut a Phares filio Judae, qui cum Juda patre suo ingressus est Aegyptum, usque ad Salmon, qui in ipsa tribu dux, terram repromissionis introiit, sint quinque generationes. Phares genuit Esrom; Esrom genuit Aram; Aram genuit Aminadab; Aminadab autem genuit Naasson;
Abbreviated transcription (Latin):
Si petꝰ es. saltem mori time.
urłitaꝵ morerent᷑ uideretur causa cõpe¬
tens. qua cor eiꝰ grauaret᷑ ad cõtemptũ
dĩ. tamqͣm si magi eiꝰ pecora isrłitaꝵ oc¬
cidissent. S uñ debuit ad tim̃dũ ł creclẽ

Expanded text:
si pecus es, saltem mori time. Israelitarum morerentur, videretur causa competens quare cor ejus gravaretur ad contemptum Dei, tanquam si magi ejus pecora Israelitarum occidissen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc temꝑe. ⁊ noluit dimitt̾e ppłm. Cerce
nẽ ñ clictum ẽ. ĩgͣuatum est cor pħaonis.
s ĩgͣuauit pharao cor suũ. Sie utiq ĩ oĩb
plagis. a uolũtate eñi hõis ẽ origo uitioꝵ
Mouent᷑ aut̃ causis corda hõiũ. alia sic.
alia u̾o sie. ⁊̃ ñ diu̾sis causis sepe diu̾so mͦ¬

Expanded text:
erte nunc non dictum est: ingrauatum est cor Pharaonis, sed: ingrauauit Pharao cor suum. sic utique in omnibus plagis. a uoluntate quippe hominis est origo uitiorum; mouentur autem causis corda hominum talia sic, talia uero sic etiam non diuersis causis saepe diuerso m