comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
foras trahebat. Tunc eidem patri monasterii põ¬
peyano nomine.⁊mauro dei famulo secreto dixit.
Nunquid nõ aspicitis quis est qui istum
monachum foras trahit.Qui respondentes dixe¬
runt. Non. Quib ait. Oremus ut uos eciã iide¬
atis. quem iste monachus sequitur. Cũq per bidu¬
um esset oratum. maurus monachus uidit: pom¬
peyanus autem eiusdem monasterii pater uidere
nõ potuit. Die igitur alia expleta oratõne uir
dei oratorium ingressus. stantẽ monachum foris¬
repperit: quẽ pro cecitate cordis sui uirga percus¬
sit. Qui ex illo die nichil persuasionis ulteruis
anigro iam puerulo pertulit: sed ad orationis
studium immobilis permansit. Sicq antiqus
hostis dominari nõ ausus est. in eius cogitatõe.
ac supe percussus fuisset ex uerbere.

Expanded text:
foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pomforas traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbere.
Abbreviated transcription (Latin):
N uno autem exeis monasteriis t¬
que cirtunquaq construxerat. quidam monachus
erat. qui ad oratõnẽ stare nõ poterat. Sed mox ut se
fratres ad studiũ oratõnis inclinassent. ip̃e egredieba¬
tur foras: ⁊ mente uaga terrena aliqua ⁊ transito¬
ria agebat. Cunq ab abbate suo sepius fuisset am¬
monitus: ad uirum dei ductus est. Qui ip̃e quoq¬
eius stulticiam uehementer increpauit. ⁊ ad mo¬
nasterium reuersus: uix duob dieb uiri dei am¬
monitom̃ tenuit. Nam die tercio ad usũ propriũ¬
reuersus. uagari tempore oratõnis cepit. Quod
cũ seruo dei ab eodem monasterii patre quẽ constitu¬
erat nũciatum fuisset: dixit. Ego uenio. eumq
per memiet ipm̃ emendo. Cãqz uir dei uenisset in
eodem monasterio. ⁊ constituta hora expleta psalmo¬
die. sese fratres in oratom̃n dedissent: aspexit qd̃ eũ¬
dem monachum qui manere in oratõne nõ pot̾at.
quidam niger puerulus per uestimenti fumbriã

Expanded text:
n uno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum propriureversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam
Abbreviated transcription (Latin):
Mauri homines uenerunt: qui me tollere uo¬
lunt. Qui cum hoc dixisset: maiestatis nomẽ ꝓ¬
tinus blasfemauit. ⁊ animam reddidit. Ut enĩ om¬
i potens deus ostenderet. pro quo reatu talibus fuis¬
us noluit corrigere. hoc morientem permisit iterare.
ut qui diu per diuinitatis patientiam blaffemus ui¬
xerat: quandoq per diuinitatis iudicium blaffema¬
ret. ⁊ moreretur. Quatinus reatum suum ⁊ pater
eius agnosceret. qui paruuli filii animã negligẽs.
non paruulum peccatorem gehenne ignib nutrierat.
Sed interim hoc triste deponentes. ad ea que narra¬

Expanded text:
Mauri homines venerunt, qui me tollere voMauri homines venerunt, qui me tollere volunt. Qui cum hoc dixisset, majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim omnipotens Deus ostenderet pro quo reatu talibus fuisus holuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitatis judicium blasphemaret, et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narra
Abbreviated transcription (Latin):
tes. atq in eadem infantia morientes ingre¬
di regnum celeste credendum est. Om̃s tamen
paruulos qui iam scilicet loqui possunt. regna ce¬
lestia ingredi credendum nõ est. Quia nõnullis
paruulis eiustem regni celestis aditus aparentib
clauditur: si male nutriantur. Nam quidam uir
cunctis in hac urbe notissimus ante triennium
filium habuit. annoꝵ sicut arbitror quinq. quẽ
nimis carualiter diligens: remisse nutriebat. Ad¬
quod idem paruulus quod dictu graue est: mox
tũ eius animo aliquid obstitisset: maiestatẽ dei
blasfemare con sueue rat. Qui in hac ante trien¬
nium mortalitate percussus: uenit ad mortẽ
Cunq eum suus pater in sinu teneret. sicut hii
testati sunt qui presentes fuerunt: malignos
ad se uenisse spiritus trementib oculis puer aspi¬
ciens cepit clamare. O. sta pater. o. sta pater.
Qui clamans declinabat faciem: ut se ab eis
in sinu patris abstonderet. Quẽ cũ ille tremẽtẽ
requireret quid uideret: puer adiunxit dicens

Expanded text:
tes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat: qui in hac urbe ante triennium mortalitate percussus, venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt qui praesentes fuerunt, malignos ad se venisse spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clamare: Obsta, pater, obsta, pater. Qui clamans declinabat faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem requireret quid videret, puer adjunxit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
item fetor esse ⁊ nebula uisa sit: quia ni mirum
carnalis delectacio mentem quam inficit obscurat.
ut ueri luminis claritatem nõ uideat: sed unde delec¬
tatur inferius. inde caliginem ad supernam patriã¬
patitur. Petrus Putamus hoc auctoritate sacri
eloquii posse monstrari. ut culpe carnalium fetoris
pena puniantur : Gregoruis. Potest. Nam libro
geneseos atrestante didicimus: quia super sodomitas
dñs ignem ⁊ sulphur pluit. ut eos ⁊ ignis incenderet¬
⁊ fetor sulphuris necaret. Quia enim amore ullici¬
to corruptibilis carnis arserant: simul ⁊ incendio ⁊
fetore perierunt. quatinus inpena sua cognoscerent:
quia eterne morti fetoris sui se delectatione tradi¬
dissent. Petrus. Dehus in quibus du bius fui. ni¬
chil michi fateor questionis remansit .xxxix. cap¬

Expanded text:
idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. Potest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his in quibus dubius fui, nihil mihi, fateor, quaestionis remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
toris nebula tangebantur. quoxdam uero tang̃i nõ
poterant. uel quid pontem. quid est qd̃ fluuiium
x rerum petre ymagibus. pensamꝰ merita¬
causarum. Per pontẽ quippe ad amena loca
iustos tnͣsire aspexit: quia angusta est ual̃de semita
que ducit ad uitam. ⁊ fetentem fluuium decurren¬
tem uidit: quia ad yma cotidie defluit. hic carnali
um putredo uitioꝵ. Et quoꝵdam habitacula fecoris
nebula tangebat. quoꝵ d̾ uero ab ea tangi nõ poterãt.
quia sunt pleriq qui multa iam bona opera faciũt.
sed tamen adhuc carnalibus iutiis in cogitatoĩs
delectatõne tanguntur. Et iustum ualde est: ut illie
fetoris nebula obsideat. quos hic adhuc carnis fetor
delectat. unde ⁊ eandem delectatõin carnis esse bea¬
tus iob defetore conspiciens: deluxurioso ac lubrico
sententiam protulit dicens. Dultedo illius uermis.
Qui autem perfecte cor ab om̃i delectatõe carnis ex¬
cutiunt. constat nimirum: quia eoꝵ habitacula¬
a fetoris nebula nõ tanguntur. Et notandũ quod

Expanded text:
toris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus meritacausarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem accipiet. Sicuius opus arserit. detri¬
mentũ patietur: ip̃e autem saluus erit. sic ta¬
men quasi per ignem. Qnͣuis hoc de igne tͥbula¬
tionis in hac nobis uita adhibito possit intelli¬
gi: tamen si quis hoc de igne future purgationis
accipiat: pensandum sollicite est: quia illũ di
mentum ferrum. es. uel plumbum edificat. id
bilia: Sed ligna. fenum. stipulam. idest peccata mi¬
nima atci leuissia. que ignis facile consummat.
Hoc tamen sciendum est: quia illic saltem de mi¬
nimis nichil quisq purgationis obtinebit. nisi bo¬
nis hoc actibus in hac uita adhuc positus. ut illic
obtineat promereatur.

Expanded text:
cedem accipiet; si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum per mentum, ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id bilia; sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis nihil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ratõ. nec scientia erit apud inferos: quo tu pro
quibus ni mirum sentenciis constat: quia qualis
hinc quisq egreditur. talis in iuditõ presentatur.
Sed tamen quibus dam leuibus culpis esse ante
iudicium purgatorius ignis credendus est: pro
eo qd̃ ueritas dicit. Quia si quis in spũ sancto blas¬
phemias dixerit: neq in hoc seculo remittet᷑ ei:
neq in futuro. In qua sentencia datur intelligi. qͣs¬
dam culpas in seculo: quasdã in futuro posse laxa¬
ri. Quod enim de uno negatur. consequens in¬
tellectus patet: quia de quibz dam conceditur. S
tamen ut predixi. hoc de paruis minimisq pecca¬
tis fieri posse credendũ est: sicut est assiduus ocio¬
sus sermo. immoceratus risus uel pectatũ rei fami¬
liaris: que uix sine culpa uel ab ipĩs agitur qui
culpam qualiter declinare debeant scuint:aut
nõ in grauibus rebus ertor ignorantie. Q cunc¬
ta etiã post mortem grauant: si adhuc in hac ii¬
ta positis minime fuerint relaxata. Nam ⁊ cũ

Expanded text:
scientia, nec sapientia erit apud inferos, quo tu propquibus nimirum sententiis constat, quia qualis hinc quisque egreditur, talis in judicio praesentatur; sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium purgatoreo quod Veritas dicit, quia si quis in sancto Spiritu blasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro . In qua sententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
erit sicustodiam nostram nõ nobis. sed gracie suꝑ¬
ne tribuimus. Ita tamẽ ut ⁊ ipi quantũ possumus.
sub protectione dei ugilemus. Si enim antiqus
hostis a mente ceperit expelli: ex dinina largitate
plerunq agitur. ut non solum ip̃e timeri nõ debe¬

Expanded text:
erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae superit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debe
Abbreviated transcription (Latin):
uidam qui nunc nobiscum sunt: rem quam
narro te stantur. Qd̃ uir uite uenerabilis ste¬
phanus nomine ualerie prouincie presbiter fuit.
huiꝰ nr̃ bonifacii dyaconi atq dispensatoris ecclesie
agntõne proximus. Qui quadam die de itinere do¬
mum regressus: mancipio suo negligenter loquẽs
precepit ditens. ueni dyabole. discaltia me. Ad cuiꝰ
uocem: mox ceperunt se caligarum corrigie in sũma
uelocitate dissoluere: ut aperte constaret. qd̃ ei ipẽ
qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas dia¬
bolus obedisset. Quod mox ut presbiter uidit. ue¬
hementer expaint: magnis q uocibus clamare ce¬
pit dicens. Recede miser recede: nõ enim tibi. sed
mancipio meo loqutus sum. Ad cuius uocem proti¬
potest:antiqus hostis qui tam presto est factis corpora¬
libus. qmͣ nimiis insidiis nostris cogitacionibus in¬
sistat Petrus. Iaboriosum ualde est atq terribile
contra immici insidias semper intendere. ⁊continue
quasi in acie stare.
Gregoruis. Iaboriosum nõ

Expanded text:
uidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protipotest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non
Abbreviated transcription (Latin):
n secundo namq huius operis libro iam fatus
sum. quoo uir uenerabilis benedictus sicut a
fidelibus eius discipulis agnoui. longe a capuana
urbe positus: germani eiusdem urbis ep̃i animã
media nocte in globo igneo ad celum ferri ab an¬
gelis aspexit. qui eandem quoq ascendentẽ aĩam
intuens: mentis laxato sinu. quasi sub unius
solis radio: cunctũ in suis oculis mundũ col̃lec¬
tum uidit.

Expanded text:
n secundo hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum collectum vidit.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil in me ex hiis que meminerã recognoscebã.
Cunq in dispositõne monasterii oceupata mẽs
esset: obluuscebar funditus egritudinis mee.
Si uero ut predixi rediret egritudo ad memo¬
riam. cum tain fortem me esse sentirem. mira¬
bar si nõ cõmedissem. Qui ad uesperum ueni¬
ens. tante me fortitudinis inueni. ut si uoluissẽ.
ieninum usq in diem alterum transferre potuisse.
Sicq factum est: ut in me probarem ea eciã de illo
uera esse: quibus si ipẽ interfuissem. Petrus. Quia
eundem uirum magne compũctionis fuisse dixi¬
sti. ip̃am lacrimarum uim largius addistere cupi¬
o. Unde queso. ut michi quot genera conpuncti¬
onis sunt edisseras.

Expanded text:
nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem. PETR. Quia eumdem virum magnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras.
Abbreviated transcription (Latin):
molestiam greco eloquio sincopin uocant. ⁊
nisi me fratres frequent̾ cibo reficerent: uita¬
lis michi spiritus funditus intercidi uideretur
paschalis superuenit dies. Et cum sacratissi¬
mo salbato in quo omnes ⁊ pueri paruuli ieiu¬
nant. ego ieiunare nõ possem: cepi plus merore
quã infirmitate deficere. Sed tristis animus cõ¬
silium cicius inuenit: ut eundem uirum dei se¬
creto in oratorium ducerem. eum q peterem q̃¬
tinus michi ut die illo uirtus ad ieiinandũ da¬
retur. sius apud omnipotentẽ deum precib obti¬
neret. Quod factũ est. Nam mox ut oratorium
ingressi sumus. ame humiliter postulatus: sese
cum lacrimis in oratõnem dedit. ⁊ post paululũ
completa oratione exiit. Sed ad uocem benedic¬
cionis illuis uirtutẽ tantã meus stoiachus re¬
cepit. ut michi funditꝰ a memoria tolleretur ci¬
bus ⁊ egritudo. Cepi mirari quis essem. quis fue¬
rim. Quia ⁊ cum ad animum redibat infirmitas.

Expanded text:
molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus funditus intercidi videretur, paschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut die illo virtus ad jejunandum daretur, suis apud omnipotentem Dominum precibus obtineret; quod et factum est. Nam mox ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas,
Abbreviated transcription (Latin):
bolo se inuadente ueratus est. Quo uiso. senex¬
se protuus in lamentis de dit. Quẽ dum lugẽ¬
tem diu fratres consolari uoluissent respondit
dicens. Credite michi: qr in nulliuis uestrũ ore
hodie panis ingreditur.insipuer iste fuerit a de
monio ereptus. Tunc se in orationem cũ cunc¬
tis fratribus strauit.: ⁊ eousq oratum est. quo¬
usq puer auexatõne sanaret᷑. Qui ⁊ tam per¬
fecte sanatus est ut ad hunc malignus spiritus
accedere ulteruis nõ auderet. Petrus. Credo ꝙ
ei elacio parua surrepserat: eius discipulos omĩ¬
potens deus facti illius uoluit esse aduitores.
Greg̾. Ita est. Nam pondus miraculi solus
portare nõ potuit: diuisit hoc cũ fratribus. ⁊ por¬
tauit. Huius uiri oracio quante uirtutis esset.
in me ip̃o expertus sum. Nam cũ quodã tẽpore
in monasterio positus incisionem uitalium
paterer.crebrisq angustiis per horarum momẽ¬
ta ad exitum proꝑinquarem. Quã medici

Expanded text:
bolo se invadente vexatus est; quo viso senebolo se invadente vexatus est; quo viso senese protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subrepserat, et ideo ejus discipulos omnipotens Deus facti illius esse voluit adjutores. GREGOR. Ita est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici
Abbreviated transcription (Latin):
dem iacere permisit. Facto mane: ceperunt sancti¬
monia les femine eundem patrem uigilanter in¬
quirere: si quid ip̃e puer quem dederant nocte eadẽ
fecisset. Qui miratus cur ita requirerent. respõdit.
ilichil. Tunc ille eiusdem pueri innotuerunt cãm.
⁊ qd̃ ma lignus spiritus nulla ab eo nocte recederet
indicauerunt. sũ mopere postulantes: ut hũc secũ
ad monasterium tolleret. quia iam uexatõm illius
uidere ip̃e nõ possent. Consensit senex: puerũq ad
monasteriũ duxit. Qui cum inulto tempore ĩ mo¬
nasterio fuisset. atq ad hunc antiqus hostis acce¬
dere minime presumpsisset: eiusdem senis animꝰ
de salute pueri immoderacius per leticiam tactus
est. Nam coram positis fratribus dixit. Fratres. di¬
abolus sibi cum ulis sororib icrabatur. At uero
ubi ad seruos dei uentum est: ad hunc puerũ acce¬
dere nõ presumpsit. Post quam uocem hora eadẽ
ac momento idem puer corã cunctis fratrib dia¬

Expanded text:
dem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctidem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus dia
Abbreviated transcription (Latin):
s autem cuius superius memoriam feci eleutheriꝰ.
pater monasterii beati marci euuangeliste. qd̃
in spolitane urbis pomeriis situm est: diu mecũ est
in hac urbe in meo monasterio conuersatus. ibiq
defunctus est. Quem sui discipili referebant. orã¬
do mortuum suscitasse. uir autem tante simplici¬
tatis erat. ⁊ tõpunctionis: ut dubium non esset. qd̃
ille lacrune ex taim humili simpliciq mente edite.
apud omĩpotentem dũm multa obtinere potuissẽt.
huius ergo aliquos miraculum narro. qd̃ in quisit᷑
michi simpliciter ⁊ ip̃e fatebatur. Quadã autẽ
die dum iter carperet. facto uespere. cũ ad seceden¬
dum locus deesset: in monasterio urginũ deuenit.
In quo puer quidam paruulus erat. quẽ malignꝰ
spiritus omui nocte uexare consueuerat. Sed san¬
ctimoiales semine ut uirum dei suceperunt. enm roga¬
uerunt dicemes. Tecum pater hac nocte puer iste ma¬
neat. Quod ipse benigne suscepit. secũ q eũ nocte ea¬

Expanded text:
s autem, cujus superius memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte ea
Abbreviated transcription (Latin):
is dem quoq discipulis illiuis narrantib
didici. quia duo nobiles uiri atq exteri¬
oribus studiis eruditi germani fratres. quoꝵ unᷤ
regule:se in sancta conuersatõne tradiderunt.
Quos idem uenerabilis pater in monasterio. qd̃
iuxta terratinensem urbem construxerat: fecit
habitare. Qui multas quidem peccunias in hoc
munco possederant: sed cuncta pauperib pro a¬
nimarum suarũ redemptione largiti sunt. ⁊ in
eodem monasterio permanserunt. Quoꝵ unus
scilicet speciosus. dũ pro utilitate monasterii iuxͣ
capuanã urbem missus fuisset: die quadã fra¬
ter eius gregoruis cum fratribus ad mensã sedẽs.
atq conuescens: per spiritũ subleuatus aspexit.
⁊ uidit speciosi germani sui animã tã longe a

Expanded text:
isdem quoque discipulis illius narrantibus didici, quia duo nobiles viri, atque exterioribus studiis eruditi germani fratres, quorum regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a
Abbreviated transcription (Latin):
Seꝑtinũ cap̃. de egressibus animarum Gregoriꝰ.
aulo superius questus es morientis cuiusdã
egredientem te animam nõ uidisse: sedħ
⁊ ip̃m̃ iam culpe fuit. quod corporeis oculis rẽ uide¬
re inuisibilem quesisti. Nam multi nostrox mẽ¬
tis oculum fide pura. ⁊ uberiore oratõne mundã¬
tes. egredientes de carne animas frequenter uider̃t.
Unde michi nũc neccesse est: uel qualiter egredi¬
entes anime iuse sint. uel quanta ip̃e dũ egrede¬
rentur uiderint enarrare. Quatinus fluctuanti
animo quod plene ratio non ualet: exempla su¬
adeant.

Expanded text:
UT VII. De egressibus animarum. GREGORIUS. UT VII. De egressibus animarum. GREGORIUS. Paulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant.
Abbreviated transcription (Latin):
N hac re si cor paratum tue dilectõnis inuenio:
in allegacionc minime laboro. Nunquid nã sancti
apostoli ⁊ martires xp̃i presentem uitam despic̾ent:
in mortem carnis animas ponerent.nisi cerciorẽ
uitã animarum subsequi scirent: Tuuero ip̃e ĩqui¬
es. quia uitã ani me in coepore manentis ex motib
corporis agnoscis.⁊ecce hii qui ani mas in morte po¬
suerũt. atq animarum uitam post mortẽ carnis
esse crediderunt: cotidianis miraculis choruscant.
Ad extincta namq eoꝵ corpora uiuentes egri ueni¬
unt ⁊ sanantur. periuri ueniunt. ⁊ademonio
uerantur: demoniaci neniunt. ⁊ liberantur. Le¬
prosi ueniunt ⁊ mundantur: deferũtur mortui.
⁊ suscitantur. Pensa itaq eoꝵ anime qualiter ui¬
uunt illic ubi uiuunt: quoꝵ hic ⁊ mortua corpo¬
ra in tot miraculis uiuunt. Sugitur uitam aĩe
manentis in corpore deprehendis ex motu mẽbroꝵ:
opinor huic allegationi racio obsistit in qua ex
rebus usibil ib cogimur credere qd̃ nõ uidemus.

Expanded text:
 in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorumopinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
ga tenigit: eiq dixit. Surge. Ex hac enĩ molestia
modo minime morieris: sed paratus esto. qr lon¬
gum tempus hic facturus non eris. Qui dũ esset
iam amedicis desperatus. repente sanatus est: atq
conualuit. rem quam uiderat narrauit. seseq per
biennium in dei seruitio sicut predixi. ultra etatis
sue annos exhibuit. Ante hoc triennium cum qͥdã¬
autem frater fiusset mortuus atq in eiustem mo¬
nasteni cuiterio anobis sepultus: cunctis nob
ab eodem cimiterio exeuntibus idem iohannes sicut
post modum pallens ⁊ tremens indicauit. illinc no¬
bis descendentibus inuentus: ab eodem fratre qui mor¬
tuus de sepulchro uocatus est. quod mox finis sub se¬
quens edcruit. Nam post dies decem. inuasus febri¬
bus: carne solutus est. Petrus. Doceri uelim si
hoc quod ꝑ nacturnas uisiones ostenditur: debeat

Expanded text:
ga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia ga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per nocturnas visiones ostenditur debeat
Abbreviated transcription (Latin):
frater in eodem monasterio merulus dicebatur.
uehementer lacrimis atq elemosinis intentus.
Psalmodia uero ex ore illuis pene nullo tempore
cessare consueuerat. excepto cũ aut alimẽta cor¬
pori: aut membra dedisset sopori. Huic noctur¬
na uisione apparuit. quia exalbis florib: corona
de celo in caput illuis descendebat. Qui mox mo¬
lestia corporis occupatus: cũ magna securitate ani¬
mi atq hylaritate defunctus est. Ad cuius sepul¬
chrum. dum petrus qui nũc in monasterio p̃est:
sibi sepulturam facere post annos quatuordecĩ
uoluisset tanta ut asserit de sepulthro illuis fla¬
grntia suauitatis emanauit: ac sullic florum
omnium congregata fuissent odoramenta. Ex
lis adolescens. Qui ultra etatem suã intellectu ⁊
humilitate. dulcedine ⁊ grauitate transibat. Huic
egrotanti atq ad extremum perducto: per noctur¬
nam uisionem quidam senex apparuit. ⁊ hunc uir¬

Expanded text:
frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta conglis adolescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc vir
Abbreviated transcription (Latin):
onnunꝙͣ uero omnipotens deus trepidãtiũ
mentes quibusdam prius reuelationibus
roborat:ut in mortem minime pertimescant.Nã
quidam mecum in monasterio frater antonius
nomine uiuebat: qui multis cotidianisq lacrimis
ad gaudia patrie celestis anhelabat. Cunq studi¬
osissime ⁊ cum magnoferuore desiderii sacra eloqͥ¬
a medicaretur: nõ in eis uerba scientie. sed fletũ
compunctõnis inquirebat. Quatinus per hec ex¬
citata mens eius mardesceret. etiam assuesceret
ad regionem celestis patrie per contemplatoĩn
uolare. Huic per usionem nocturnã dictum est.
paratus esto. ⁊ quia dñs iussit: migra. Cũq ille¬
se nõ habere sumptus. ad migrandũ diceret. res¬
ronsum protinus audiuit dicens. Si de pectatis
tius agitur. dimissa sunt. Quod dum semel au¬
disset: ⁊ magno adhuc metu trepidaret. nocte
quos alia in eistem est uerbis am monitus. Cũ
post quinq dies febre correptus: cunctis fratrib
flentib orantibq defunctus est. Alius etiam

Expanded text:
onnunquam vero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemplationem volaret. Huic per visionem nocturnam dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque, defunctus est. Alius etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Anmenti excidit qd̾ dauid qui prophe¬
cie spiritũ habere consueuerat. contra in nocentem
ionathe filium sentenciam dedit: cũ uerba pueri
mencientis audiuit:. Quod tamen quia ꝑ dauid¬
factum est: ⁊ occulto dei iuditõ iustum credimus: ⁊
tamen humana ratõne qualiter iũstum fuerit nõ
uidemus. Quid ergo mirum siore mencienciũ ali
Multũ uero est: qd̃ unius cuiusq presulis mentem.
curatum denfitas deuastat. Cũq animus diuidit᷑
ad multa. fit minor ad singula: tantoq ei in una qͣl
re subripitur: qnͣto lacuis in multis occupatur. Petͣs
Uera sunt ualde que dicis

Expanded text:
sumus. An menti excedit quod David, qui prophetie spiritum habere consueverat, contra innocentem Ionathe filium sententiamdedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per Davidfactum est, et occultum Dei iudicium iustum credimus, et tamen humana ratione qualiter iustum fuerit non videmus. : Quid ergo mirumsi ore mentientium, velMultum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem monasterio manet memorabile.Sicq hoc a
precedentib matrib traditum narrare illic subtiliter¬
solent iuueniores. que nũc sanctimoni ales iurgines.
ac sullo tempore huic tam grandi miraculo ⁊ ipse
affuissent.

Expanded text:
in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
eadem iaceret infirmnitate fatigata: uidit beatũ
pecrum apłm inter utraq candelabra ante suum
lectum constitisse. Nec perterrita timuit: sed ex a¬
more sumens audatiam exultauit. eiq dixit. Qͥd
est dñe meus: Dimissa sunt michi peccata mea.
Cui ille benignissimi ut est nultus inclinato ca¬
pite:annuit dicens. Dimissa. ueni. Sed quia quan¬
dam sanctimonialem feminam in eodẽ mon ast̾io
preceteris diligebat: ilico galla subiunxit. Rogo
ut soror benedicta mecum ueniat. Qui ille respon¬
dit. Non. Sed illa talis ueniat tecum. Hec uero qmͣ
petis. die te erit tricesimo sequtura. Huis igitur ex¬
pletis: iusio apostoli assistentis ⁊ colloquentis abla¬
ta est. At illa protinus cuncte congregatõnis asci¬
uit matrem: eiq quid uiderit. uel quid audierit.
indicauit. Tercio autem die. cum ea que iussa fue¬
rat sorore defuncta est. Illa uero quã ipsa poposcerat.
die est tricesimo subsequta. Quod factum: nũc usq

Expanded text:
eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque
Abbreviated transcription (Latin):
ris inesset: ceperunt ei medici dicere. Quia nisi ad
amplexus uiriles rediret.calore nimio contra na¬
turam barbas esset habitura. Quod itaquoq post
factum est. Sed sancta mulier nichil deformitatis
exterius timuit: que interioris sponsi speciem ama¬
bat. Nec uerita est. si hoc in illa fedaretur. quod a
celesti sponso in ea nõ amaretur. Mox ergo ut eius cõ¬
iunx defunctus est: abiecto seculari habitu. ad omni¬
potentis dei seruicium sese apud beati petri apłi eccle¬
siam monasterio tradidit. Ibiq multis annis sim¬
plicitati cordis atq orationi dedita. larga indigenti¬
bus elemosinarum opera impendit. Cunq om̃ipo¬
tens deus perhennẽ iã mercedem redoere eius labori¬
bus decreuisset: cancri ulcere in mamilla percussa
est. Nocturno autẽ tempore aute lectum illius duo
candelabra lucere consueuerant.Quia uidelicet a¬
mica lucis. nõ solum spiritales sed eciã corporales
tenebras odio habebat. Que dum nocte quadã exhac

Expanded text:
ris inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemosynarum opera impendit. Cumque omnipotens Deus perennem jam mercedem reddere ejus laboribus decrevisset, cancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea neq hoc silendum arbitror: qd̃ michi per¬
sonarũ grauium atq fideluum est relatione com¬
pertum. Gothoꝵ namq temporib. galla huius ur¬
bis nobilissima puella Symachi consulis ac patricu
filia. intra adolescencie tempora marito tradita: in
unius anni spacio eius est morte uiduata. Quã dum
feruente mundi copia ad iterandum thalamũ. ⁊ o¬
pes ⁊ etas uocaret: elegit magis spiritalib nupciis
copulari deo in quib aloctu in cipitur. sed ad gaudia
eterna peruenitur: qmͣ carnalib nupciis subici. q̃
aleticia semper incipiunt: ⁊ ad finẽ cum luctu ten¬
dunt. Huic autem cum ualde ignea conspersio corpo

Expanded text:
nterea neque hoc silendum arbitror quod mihi pernterea neque hoc silendum arbitror quod mihi personarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dictus probus asserit super esse. Qui dum lecto ia¬
centis assisteret: subito aspexit intrantes ad uirum
dei quosdam uiros stolis candidis amictos. qui eun¬
dem candorẽ uestium uultuum suoꝵ luce uince¬
bant. Quiq splendoris eoꝵ claritate perculsus.
qui nam illi essent. emissa cepit uoce clamare. Qͥͣ
eciam uoce probus ep̃s cõmotus: intrantes eos
aspexit ⁊agnouit: atq eundem stridentem uagien¬
temq puerum consolari cepit dicens. Nolitimere fi¬
li: quia ad me sanctus iuuenalis ⁊ sanctus eleuche¬
rius martyres uenerunt. Ille autem nõ ferens tante
uisionis nouitatem: cursu concito extra fores fugit.
atq eos quos uiderat. patri ac medicis nũciauit. Qui
conciti descenderunt sed egrum quẽ reliquerant:
iam defunctum inuenerunt. Quia illi eũ secũ tule¬
rant: quoꝵ uisionẽ puer ferre nõ potuit. qui illic re¬
mansit.
mansit .xiiii. cap̃. de transitu galle ancille dei. gͤgoriꝰ.¬

Expanded text:
dictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jadictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Probus episcopus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansit.APUT XIII. De transitu Gallae ancillae Dei. I
Abbreviated transcription (Latin):
ua de re neq hoc sileam. qd̃ probus ommpo¬
tentis dei famulus qui nũc in hac urte mo¬
nasterio presto est: quod appellatur renati de pro¬
bo patruo suo reatine ciuitatis ep̃o. michi narrare cõ¬
sueit dicens. Qui appropinquante eius termino¬
uite: eum grauissima depressit egritudo. Cuius pa¬
ter nomine maximus. pueris circunquaq transmis¬
sis. colligere medicos studuit: si fortasse eius mole¬
stie subuenire potuissent. Sed congregati ex uicinis
locis undiq medici: ad tactum uene denunciauerũt
eius exitum cicuis ad futurum. Cum uero iam tem¬
pus refectionis incumberet: atq diei hora tardior ex¬
creuisset. uenerandus episcopus de illoꝵ potius qm de
sua salute sollicitus: eos qui aderant ammonuit. ut¬
cum sene patre in superioribus episcopii sui partib
ascenderent: seseq post laborem reficiendo repararẽt.
Omnes igitur ascenderunt domũ: unus ei tantum¬
modo paruulus relictus est puer. quẽ nunc quoq pre¬

Expanded text:
ua de re neque hoc sileam, quod Probus omniptentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumberet, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque prae
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciq hẏstoria figurata narracione describitur.
que ait. Quod axa filia caleph sedens super asinũ
suspirauit. ⁊ui dixit pater suus. Quid habes:
At ip̃a respondit. Da michi benedictionem. Terrã
australem ⁊ arentem dedisti michi. iunge ⁊ urrigu¬
am. Deditq ei pater suus irrignum superus ⁊ irri¬
guum inferuis. Axa quippe super asinũ sedet. cum
irracionabilib carnis sue motib anima presidet.
Que suspirans a patre terram irriguam petit: qr
a creatore nostro. cũ magno gemitu querenda est
lacrimarum gracia. Sũt namq nõnulli qui iam
in dono perceperunt libere pro iusticia loqui. oppres¬
sos tueri. indigentib possessa tribuere. ardorẽ fidei
habere: sed adhuc lacrimarum graciam nõ babẽt.
Hii nimirum terrã australem ⁊ arentem habent.
sed adhuc urigua indigent. quia in bonis oꝑib:¬
more supplicii aut amore regni celestis mala eciã
que antea perpetrauerunt deplorent. Sed quia ut

Expanded text:
veracique historia figurata narratione describitur, veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem; terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis opmore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut