comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi enĩ uł maxime que seminauerit homo. hec
& metet. Sedd & qͥ parce seminat. parte & mecet.
qui uero in benedictionibꝰ seminauerit. de be-¬
nedictionibꝰ & metet: ut faciat unũ tͥginta.
unũ sexaginta. unũ centũ. Habes autẽ thesau¬
rũ istũ in uasis fictilibꝰ. si tam̃ adhuc habes:
Puto enĩ iam amisisti. puto iam sublatꝰ est: pu¬
to iam comederunt aliem robur tuũ & ignora¬
sti: nec potes thesauro tuo cor apponere. qͥppe
qͥ thesaurũ ipsũ non habeas. Alioqͥn queso te
si tam sollicitꝰ es. si nec minua sꝑnis. si cã pru
tuũ: qui sic incubas sterqͥlinio tuo. Forte enĩ
tibi illud inuident mille. s istũ obsident decẽ
milia: nec minꝰ suꝑ habundantes astucia. &
crudelitate quã numero. Uerte illuc ocłos fi¬
dei: forte enĩ iam irruperunt aditꝰ. fortẽ iã libe¬
re diripiunt om̃ia. forte iã spolia distribuunt.
Quid sinistro lateri cam male studiosus obserua

Expanded text:
Ibi enim quammaxime quae seminaverit homo, haec Ibi enim quammaxime quae seminaverit homo, haec et metet . Sed et qui parce seminat, parce et metet; qui vero in benedictionibus seminaverit, de benedictionibus et metet , ut faciat unum tricesimum, unum sexagesimum, unum centesimum. Habes autem thesaurum istum in vasis fictilibus, si tamen adhuc habes. Puto enim, jam amisisti; puto, jam sublatus est; puto, jam comederunt alieni robur tuum, et ignorasti; nec potes thesauro tuo cor apponere, quippe qui thesaurum ipsum non habeas. Alioquin, quaeso te, si tam sollicitus es, si nec minima spernis, si tam prudtuum, qui sic incubas sterquilinio tuo. Forte enim illud tibi invident mille, sed istum obsident decem millia, nec minus superabundantes astutia et crudelitate quam numero. dei. Forte enim jam irruperunt aditus, forte jam libere diripiunt omnia, forte jam spolia ipsa distribuunt. Quid sinistro lateri tam male studiosus observat
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ac si hec ẽet cota eoꝵ portio. hȩc uniu̾sa sub¬
stantia. Attentiꝰ sane agͥcola pauꝑem excolit
fundũ. s cui forte nulla amplior sit p̾ciosior ue
possessio. Buccellã panis in sinu suo mendicus
abscondit: qͦd in saccellis suis solũ hoc mecalli
genꝰ eruginet. Tu qͥd ita extreme hiuic pauꝑtati
etqͥdẽ ꝓprii male ꝓdigꝰ laboris in cũbis: Est &¬
alia tibi possessio: s forte remota. Erras. nil tam
ꝓpe nos. quã qͦd intͣ nos est. Ac forte ñ qͥdẽ longiꝰ
positã. s inutilẽ ẽẽ causaris: ut hic tͥ magis que¬
rendã sufficientiã putes. Palleris. ibi magis inue¬
mies: immo ñ inuenies nisi ibi. An uͦ estimas. qͦd
uł oꝑam tuã non exigat: uł minꝰ respondeat
oꝑanti: Aut certe in tuto credis ẽȩ locatã: nec
ulla deinceps sollicitudine custodis egere: Qͦo¬
libet hoꝵ sapias: scito qͦd desipias uehementer:

Expanded text:
tiis, ac si hoc esset tota eorum portio, haec universa subtiis, ac si hoc esset tota eorum portio, haec universa substantia. Attentius sane agricola pauperem excolit fundum, sed cui forte nulla amplior pretiosiorve sit possessio. Buccellam panis in sinu suo mendicus abscondit, quod in saccellis suis solum hoc metalli genus aeruginet. Tu quid ita extremae huic paupertati, et quidem proprii male prodigus laboris, incumbis? Est et alia tibi possessio, etsi forte remota. Erras. Nil tam prope nos, quam quod intra nos est. At forte non quidem longius positam, sed inutilem esse causaris, ut hic tibi quaerendam magis sufficientiam putes. Falleris: ibi magis invenies, imo non invenies nisi ibi. An vero aestimas quod vel operam tuam non exigat, vel minus respondeat operanti? aut certe in tuto credis esse locatam, nec ulla deinceps sollicitudine custodis egere? Quodlibet horum sapias, scito quod desipias vehementer.
Abbreviated transcription (Latin):
nos miseri dormitamꝰ ab sp̃itali studio: quos tã
multiplicit̾ insectat᷑ neqͥcia sp̃ualis: Et pudor ẽ.
dicere. & silere ꝓhibet us doloris. Quantos enim
inuenire est fũs. ex his qͦq qui in religionis habi¬
tu & ꝓposito degunt ꝑfectionis. qͦs cerribilis illa
ꝓphe sententia cõprehendisse iudet̃. si oblit̾ fuero
tui iherłm. obliuuoni dec̃ dextera mea. Nẽpe si¬
nistri eustodie lateris tota sollicitudine incuban¬
tes. callent admodũ. s sapientia huiꝰ scł̃i. cui abre¬
nuntiasse debuerant: ea quoq nichilominꝰ quã
reuelat caro & sanguis. qͥbꝰ iuxta apłm noluisse
adqͥescere uidebant᷑. Demq uideas eos tã auide
lucra captare presentia. ta singlarit̃ transitoriis
utilitatibꝰ adgaudere. ad cerrenarũ dãpna uel
minima facultatũ tã pusillanimiter turbari. tã
carnalit̾ suꝑ hiis decertare. discurrere tam impu¬
ilenter. tã irreligiose scłaribꝰ sese implicare nego¬

Expanded text:
nos miseri dormitamus a spirituali studio, quos tam nos miseri dormitamus a spirituali studio, quos tam multipliciter insectatur nequitia spiritualis? Et pudor est dicere, et silere prohibet vis doloris. 844 Quantos enim invenire est, fratres, ex his quoque qui in religionis habitu et proposito degunt perfectionis, quos terribilis illa prophetae sententia comprehendisse videtur: Si oblitus fuero tui, Jerusalem, oblivioni detur dextera mea! Nempe sinistri custodiae lateris tota sollicitudine incubantes, callent admodum, sed sapientia hujus saeculi, cui abcenuntiasse debuerant: ea quoque nihilominus quam revelat caro et sanguis, quibus juxta Apostolum noluisse acquiescere videbantur . Denique videas eos tam avide lucra captare praesentia, tam saeculariter transitoriis utilitatibus adgaudere, ad terrenarum damna vel minima facultatum tam pusillanimiter turbari, tam carnaliter super his decertare, discurrere tam impudenter, tam irreligiose saecularibus sese implicare nego
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliter amisert: s ne illuc pauꝑ de puluere
suscitatꝰ accelat. unde ipsi in gła conditi. irrepa¬
rabiliter ceciderunt. Indignat᷑ & liuore tabescit
litatẽ. qͦd recinere ipsa ñ meruit. Sed & si quan-¬
do forte temporalia cuiuis damna aut inferre
conant᷑. aut gratulant᷑ inferri: hȩc eoꝵ tota mo¬
litio est: ut iactura exterior. uł eidem ipsi uł al¬
teri. occasio sit internȩ. Sicut e regione homines
quotiens ea suadere nobis. aut quolibet modo
efficere curant. unde dextera nr̃a ledat᷑: non hoc
quidẽ pͥncipaliter agere. s temporale aliqͦd cui¬
uis ꝓuenturũ. uł sibi scilicet uł nobis. uel alteri
forte ciupiã aut detrimentũ. aut emolum̃tũ ex¬
inde seu captare seu ꝓpulsare uelle uident̃. Nisi
forte eatenꝰ quis in demonẽ transierit ex homine.
ut optare ullomͦ possit qͥmlibet sibi inunicissi¬
mũ hominẽ ȩterna dãpuatione multari. Qͥo

Expanded text:
rabiliter amiserunt; sed ne illuc pauper de pulvere rabiliter amiserunt; sed ne illuc pauper de pulvere suscitatus accedat, unde ipsi in gloria conditi irreparabiliter ceciderunt. Indignatur et livore tabescit inere, quod retinere ipsa non meruit. Sed etsi quando forte cuivis temporalia damna aut inferre conantur, aut gratulantur inferri; haec eorum tota molitio est, ut jactura exterior vel eidem ipsi, vel alteri occasio sit interna: sicut e regione homines, quoties ea suadere nobis, aut quolibet modo efficere curant, unde dextera nostra laedatur, non hoc quidem principaliter agere, sed temporale aliquod cuivis proventurum, vel sibi scilicet, vel nobis, vel alteri forte cuipiam; aut detrimentum aut emolumentum exinde seu captare, seu propulsare velle videntur. Nisi forte eatenus quis in daemonem transierit ex homine, ut optare ullo modo possit quemlibet sibi inimicissimum hominem aeterna damnatione multari. 14. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa libere usũ est inmico: uerũꝑtam̃ animã
inqͥt eiꝰ serua: Utinã mͥ semꝑ a dexiͥs sis ĩu
bone: utinã semꝑ teneas manũ dexterã meã.
Scio enĩ & certꝰ sũ. qm̃ nulla nocebit ad uersitas.
si nulla dñetur iniqͥtas. Tondeat᷑ interĩ & tun¬
dat᷑ sinistrũ latꝰ: pulset᷑ in iuriis. uellicet᷑ oppro¬
brũs. libens illud expono: dũ ã te custodiar.
dũ modo ipse sis ꝓcectio mea. suꝑ manũ dexte¬
rã meã. Forte enĩ mille qͥ a sinistris casuri siunt:
homines magis sunt intelligendi quã demones.
Hii nimirũ nob̾ ñ nisi ob tẽporalia quelibet ad¬
uersant᷑ & tͣnsitoria bona: que qͥdem aut nos
habere inuidiosa malignitate su¬
spirent. aut cupiditate iniusta sese potiꝰ doleãt
non habere. Forte cnĩ mundi huiꝰ conant᷑ aufer
tio potest: anime enĩ ñ habent qͥd faciant. Nã
demones quidẽ suꝑna nobis & ȩterna potiꝰ in¬
uidere noscunt᷑: ñ tam̃ ut sibi ceilat qͦd irrepa¬

Expanded text:
 libere visum est inimico? Verumtamen animam, inquit, ejus serva . Utinam mihi semper a dextris sis, Jesu bone! utinam semper teneas manum dexteram meam! Scio enim et certus sum quoniam nulla nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Tondeatur interim et tundatur sinistrum latus; pulsetur injuriis, vellicetur opprobriis: libens illud expono, dum a te custodiar, dummodo sis ipse protectio mea super manum dexteram meam. 13. Forte etiam mille qui a sinistris casuri suntgis intelligendi sunt, quam daemones. Hi nimirum nobis nonnisi ob temporalia quaelibet adversantur et transitoria bona, quae quidem aut nos habere invidiosa malignitate suspirent, aut cupiditate injusta sese potius doleant non habere. Forte enim mundi hujus conantur aufetio potest; animae vero non habent quid faciant. Nam daemones quidem superna nobis et aeterna potius invidere noscuntur, non tamen ut sibi cedat, quod irrepa
Abbreviated transcription (Latin):
bre: cadent hinc inde pͥncipes tenebrarũ. Qͦs
enĩ nc̃ quoq dũ inter malignas eoꝵ occultas¬
q suggestiones. ꝑfidẽ adhuc ñ ꝑspeciẽ ambula-¬
mꝰ fides tam̃ uictoriosa triũphat: quomͦ non
faciliꝰ ipsa iã tunc ꝓpalate cognitio euidens
ueritatis. cũ suis illis tenebrosis ferrugineisq
imaginibꝰ ex fufflabit: Nec causeris forte de nu¬
mero: uel ipsam salcẽ multitudinẽ uerearis.
Mem̃to sane quod ad unũ saluatoris imꝑium.
ab obsesso iã & diu possesso uniꝰ hominis corꝑe
demonũ legio tota discessit: & ne ipsos qͥdem
ausa est nisi ab eo iussa contingere porcos.
Quantomagis ipso duce quotqͦt fuerint
undiq cadent. cũ ingenti admiratione dicen-¬

Expanded text:
brae, cadent hinc inde principes tenebrarum. Quos brae, cadent hinc inde principes tenebrarum. Quos enim nunc quoque, dum inter malignas eorum occultasque suggestiones per fidem adhuc, non per speciem ambulamus, fides tamen victoriosa triumphat; quomodo non facilius ipsa jam tunc propalatae cognitio veritatis evidens cum suis illis tenebrosis ferrugineisque imaginibus exsufflabit? Nec causeris forte de numero, vel ipsam saltem multitudinem verearis. Memento sane quod ad unum Salvatoris imperium ab obsesso jam et diu possesso unius hominis corpore daemonum legio tota discessit, et ne ipsos quidem ausa est, nisi ab eo jussa, contingere porcos : quanto magis ipso duce, quotquot fuerint, undique cadent cum ingenti admiratione et con
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ñ attinget ut feriat: sed nec accedet ut ter¬
reat. Puto enĩ id uerebaris. ne te forfitan gra¬
iuis ad illas tã monstruosas effigͥes. & laruali¬
um tantã multitudinẽ facierũ horror inua¬
dderet. s egregiꝰ ͥ paraclitꝰ & efficacissimꝰ aderit
consolator. Ipse nimirũ: de qͦ legisti. Corã illo
ꝓcident echiopes: & inimici eiꝰ terrã lingent.
Plane ad nichilũ deducẽt in conspectu eiꝰ malig¬
nꝰ. sic tim̃tes se glorificabit. Presente te dñe iñu
qͣntũlibet irruant hostes: immo ñ irruant s
ruant. Confluant undiq. s ut fluant & pere¬
ant a conspectu dei: quẽ ad modũ fluit cera ã
facie ignis. Qͥo enĩ metuã deficientes: quid
trementes paueã: quid uerear cadentes: Et si
ambulauero in medio umbre mortis. ñ time¬
bo mala: dũ modo tu mecũ sis dñe ds m̃s. Si¬
quidẽ ꝓcinꝰ aspirabit dies & inclinabunt᷑ um-¬

Expanded text:
on modo non attinget ut feriat, sed nec accedet ut teron modo non attinget ut feriat, sed nec accedet ut terreat. Puto enim, id verebaris, ne te forsitan gravis ad illas tam monstruosas effigies, et larvalium tantam multitudinem facierum horror invaderet. Sed egregius tibi Paraclitus et efficacissimus aderit consolator, ipse nimirum de quo legisti: Coram illo procident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent . Plane ad nihilum deducetur in conspectu ejus malignus, sic timentes se glorificabit. Praesente te, Domine Jesu, quantumlibet irruant hostes, imo non irruant, sed ruant; confluant undique, sed ut fluant, et pereant a conspectu Domini, quemadmodum fluit cera a facie ignis. Quid 842 enim metuam deficientes? quid trementes paveam? quid verear cadentes? Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, dummodo tu mecum sis, Domine Deus meus . Siquidem protinus aspirabit dies, et inclinabuntur um
Abbreviated transcription (Latin):
na t᷑bare ꝑmissa est. ut uix die illa rationis com¬
pos. uix potuerit eȩ securꝰ. Etiã uos pariter¬
om̃s expauistis: cũ territꝰ ille terribilem
nimis exclamasset in uocẽ. Erubescendũ sane.
qͦd usq abeo fides in uob̃ uł dormientibꝰ uisa
fuerit obdormisse: s ad nr̃am sine dubio factũ
est admonitionẽ. ut tota sollicitudine memi¬
nerimꝰ. aduersũ qͦs nobis sit colluctatio: ne¬
qͥndo scilicet aut ignari hostilis inuidiȩ. aut
ꝓtectioni diuinȩ inueniam᷑ ingrati. Ex uehe¬
m̃tissimo siqͥdẽ ꝓprii cruciatu liuoris. in cantũ
ꝓrupit malicia inueterata furorẽ: hiis presertĩ
diebꝰ scis. acriꝰ sese indicans ur̃a deuotione torqͤ¬
ri. Sodẽ sane tabescentis insanie ⁊ elo. s ampli-
ori licentia exeuntibꝰ scis adest:. ñ nisi a latere
cam Neq enĩ uł occurrere iã a facie qͥͣsi ut ium
faciat: uł a tergo reꝑe tanquã ut decipiat ꝑ¬

Expanded text:
na perturbare permissa est, ut vix illa die rationis comna perturbare permissa est, ut vix illa die rationis compos, vix potuerit esse securus. Etiam omnes vos pariter expavistis cum territus ille terribilem nimis exclamasset in vocem. Erubescendum sane, quod usque adeo fides in vobis, vel dormientibus, visa fuerit obdormisse: sed ad nostram sine dubio factum est admonitionem, ut tota sollicitudine meminerimus adversum quos nobis sit colluctatio, nequando scilicet aut ignari hostilis invidiae, aut protectionis divinae inveniamur ingrati. Ex vehementissimo siquidem proprii cruciatu livoris in tantum prorupit malitia inveterata furorem, his praesertim diebus sanctis, acrius sese indicans vestra devotione torqueri. Eodem sane tabescentis insaniae zelo, sed licentia ampliori, exeuntibus sanctis adest, nonnisi a latere tamen. Neque enim vel occurrere jam a facie, quasi ut vim faciat; vel a tergo repere, tanquam ut decipiat, p
Abbreviated transcription (Latin):
litant. obsident tͣnsitũ. obseruant tͣnseuntes.
Attam̃ fiducialiter age: ne timeas. Magni sũt
multi sunt: s cadent a latere tuo mille. & decẽ
milia a dextͥs tius. Cadent undiq: nunꝗͣ tibi
deinceps in ꝑpetuũ nociti. Parũ est. ñ apppin¬
quaturi. Et qͥdẽ pecator uidebit & uascetur
sel a latere ueniet: q̃d uidelicet preueniat te mi
supͣ meminimꝰ. & exitũ tuũ eustodiens. Alioqͥn
qͥđ in illo tam terribili sp̃ualiũ nequitiarũ oc¬
cursu humani posset consistere sensus: q̃d non
intolerabili concuteret᷑ horrore: Qͥd putatis fr̃s.
si uł uni alicui ẽ tam multis pͥncipibꝰ cenebra¬
rũ in medio nr̃i irruere. & in tota feritate sua
ac tenebrosi enormitate corporis apparere liceret.
qͥs illũ posset uł corporis sensus sustinere uel
cordis: deniq ante hos paucos dies ut ipsi sci¬
tis unũ quendã ex uobis & priꝰ dormientẽ. &
postea excitatũ tam g̃uiter phantasia noctur¬

Expanded text:
litant, obsident transitum, observant transeuntes. litant, obsident transitum, observant transeuntes. Attamen fiducialiter age, ne timeas. Magni sunt, multi sunt; sed, cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Cadent undique, nunquam tibi deinceps in perpetuum nocituri: parum est; non appropinquaturi. Equidem videbit peccator et irascetur, sed a latere veniet: quod videlicet praeveniat te missupra meminimus, et exitum tuum custodiens. Alioquin quid in illo tam terribili spiritualium nequitiarum occursu humani posset consistere sensus, quod non intolerabili concuteretur horrore? 8. Quid putatis, fratres? si vel uni alicui e tam multis principibus tenebrarum in medium vestri irruere, et in tota feritate sua ac tenebrosi enormitate corporis apparere liceret; quis illum posset vel corporis sensu sustinere, vel cordis? Denique ante hos paucos dies ipsi scitis unum quemdam ex vobis, et prius dormientem, et postea excitatum, tam graviter phantasia noctur
Abbreviated transcription (Latin):
ines fieri imaginis filii sui. quomͦ putas. aut
qͦ ordine magnificabit: Siquidẽ que a deo
sunt: ordinata sunt. Num a predestinatione
ad magnificationẽ saltu quodã ꝑuenies repen-¬
tino: Prouide tͥ mediũ pontẽ: aut magis in¬
gredere iã paratũ. Qͦs predestinauit inqͥt: hos
&e uocauit. Qs autẽ uocauit: illos & iustifica¬
uit: & qͦs iustificauit: illos & magnificauit.
Hec uia equidẽ bona uidet᷑ ñ nullis hominibꝰ:
s & bona est: nichil suꝑ eiꝰ fine cim̃dũ. Non
tibi sint uie huiꝰ suspecta nouissima: ꝑge secu¬
rus. tanto uiuidiꝰ. quanto certiꝰ ea iã ꝓpinqͣre
udent᷑. Nempe tenes media: quomͦ ñ nouissi¬
ma ꝓpinquarunt: Agite inqͥt penitentiã ap¬
ꝓpinqͥbit enĩ regnũ celoꝵ. Sed regnũ inqͥes cȩ¬
loꝵ ium patit᷑. & iuolenti rapiunt illud. Nul¬
lus mͥ ad boc nͥ ꝑ medios hostiũ cuneos patet.
accessus: in itinere sunt gygantes. in aẽre uo¬

Expanded text:
mes fieri imaginis Filii sui. Quomodo, putas, aut mes fieri imaginis Filii sui. Quomodo, putas, aut quo ordine magnificabit? siquidem quae a Deo sunt, ordinata sunt. Num a praedestinatione ad magnificationem saltu quodam pervenies repentino? Provide tibi medium pontem, aut magis ingredere jam paratum. Quos praedestinavit, inquit, hos et vocavit: quos autem vocavit, hos et justificavit: et quos justificavit, hos et magnificavit . 7. Haec via equidem bona videtur nonnullis hominibus; sed et bona est, nihil super ejus fine timendum. Non tibi sint viae hujus suspecta novissima: perge securus, tanto vividius, quando certius ea jam propinquare videntur. Nempe tenes media: quomodo non novissima propinquarent? Agite, inquit, poenitentiam: appropinquavit enim regnum coelorum . Sed regnum, inquies, coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Nullus mihi ad hoc nisi per medios hostium cuneos patet accessus. In itinere medio sunt gigantes, in aere vo
Abbreviated transcription (Latin):
Mantote cui facta sit hec ꝓmissio: nempe ei qͥ
hibitat in adiutorio altissumi. in ꝓtectione dĩ
eedi comorabit᷑. Audiat gͥ is. qui salutis portui
cogitatione iã & auiditate ꝓpinquat: qui pre¬
lactata uelut qͣlã anchora spei suȩ terre illi de¬
siderabili inconuulsibilit̾ in besisse uidet̃. cunc¬
as diebꝰ qͥbꝰ ñc̃ militat expectans donec ueniat
preparatio est: uocationis uidelicet iustificatio¬
nisq diuinȩ. In biis nempe duobꝰ fidelis qͣdã¬
est constituta conexio. uelut cuiꝰdã ȩternitatis
ad ȩcernitatẽ. idest magnificationis ad prede¬
stinationẽ: quarũ ȩquidẽ sicut prȩdestinacio
nullo est pręcisa pͥncipio. sic & magnificatio
nichilominꝰ nullo unquã sine claudenda. Ne
uero eã quã diximꝰ quasi gemine huiꝰ eternita¬
tis mediã conexionẽ. sẽ putes nr̃e adinuentionis.
apłm audi: si ñ tͥ eandem manifestiꝰ ipse cõmen¬
dat. Qͦs enĩ presciuit: & predestinauit. confor¬

Expanded text:
nempe ei qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur. 6. Audiat igitur is qui salutis portui cogitatione jam et aviditate appropinquat, qui praejactata velut quadam anchora spei suae terrae illi desiderabili inconvulsibiliter inhaesisse videtur, cunctis diebus, quibus nunc militat, exspectans donec veniat praeparatio est, vocationis videlicet et justificationis divinae. In his nempe duobus fidelis quaedam constituta est connexio velut cujusdam aeternitatis ad aeternitatem, id 841 est magnificationis ad praedestinationem: quarum equidem sicut praedestinatio nullo est praecisa principio, sic et magnificatio nihilominus nullo unquam fine claudenda. Ne vero eam, quam diximus, quasi geminae hujus aeternitatis mediam connexionem esse putes nostrae adinvention manifestius ipse commendat: Quos enim praescivit, et praedestinavit confor
Abbreviated transcription (Latin):
dia seruet᷑ cor: qͥa ex ipso uita ꝓcedit. Hec deniꝙ¬
gr̃a & misccłia cdĩ in seruos eius. & respectꝰ in elec¬
cos illiꝰ. ut interim eoꝵ sinistram qͥdẽ uelut dis¬
simulans. dextere studiosus sẽꝑ ꝓtector assistat
Hinc est qͦd de seipso ꝓpħa testat᷑. Prouidebam
anm̃ in conspectu meo semꝑ: qm̃ ã dextͥs est mͥ
ne cõmouear. Nunqͥd ñ & illiꝰ manũ dexteram.

Expanded text:
dia servetur cor, quia ex ipso vita procedit . Haec denidia servetur cor, quia ex ipso vita procedit . Haec denigratia et misericordia Dei in servos ejus, et respectus in electos illius; ut eorum interim sinistram quidem velut dissimulans, dexterae semper studiosus protector assistat. Hinc est quod de se ipso propheta testatur: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi ne commo
Abbreviated transcription (Latin):
nime ꝓrsus uereor arguendũ: preserti a uobis.
quibꝰ semꝑ studii est: nec dexterã aliqͥndo sini-¬
stram. nec sinistrã dexterã reputare. Net uero
aliter uera qͥdẽ sapientia ꝓbat: quã ut in si¬
nistra diuitiȩ & gła. in dextera autẽ sit longi¬
turnitas uitȩ. Nã & hoc sane nullatenꝰ expe¬
dit ignorari: quanã uobis uehementiꝰ instet
ꝑuicax hostiũ multitudo. Iilic nẽpe studiosiꝰ
repugnandũ. ubi grauior urget necessitas: ubi
totũ belli imminet pond̾. ubi colluctationis
ratis unuersa consistit: unde uob̾ tora parat
aut uuctis ignominiosa captiuitas. aut uincenti
U qła criumphalis: demiq ꝓpter hoc ñ qͥdẽ ad
insipientiã uobis. tundendũ libere aduersario¬
Ut uidemini exposuisse sinistrũ: ut dexcrũ ꝑͥm
pentis prudentia est: ut caput solũ toto si ne¬
cesse fuerit exposito corꝑe tueat᷑. Hȩc uera phi¬
losophia. hoc consiliũ sapientis: ut om̃i custo¬

Expanded text:
nime prorsus vereor arguendum; praesertim a vobis, nime prorsus vereor arguendum; praesertim a vobis, quibus semper studii est, nec dexteram aliquando sinistram, nec sinistram dexteram reputare. Nec vero aliter vera quidem Sapientia probat, quam ut in sinistra divitiae et gloria, in dextera autem sit longiturnitas vitae . Nam et hoc sane nullatenus expedit ignorare, quanam vobis vehementius instet pervicax hostium multitudo. Illic nempe studiosius repugnandum, ubi gravior urget necessitas, ubi totum belli imminet pondus, ubi colluctationis ratio universa consistit: unde vobis paratur tota aut victis ignominiosa captivitas, aut vincentibus gloria triumphalis. 12. Denique propter hoc, non quidem ad insipientiam vobis, tundendum libere adversario videmini latus exposuisse sinistrum, ut dexterum propentis prudentia est, ut caput solum toto, si necesse fuerit, exposito corpore tueatur. Haec vera philosophia, hoc consilium Sapientis, ut omni custo
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ cornutã potenter interĩ uentilans inimi¬
cos. ut paulopost manifestiꝰ cadere uideant̃ a
latere eiꝰ mille. & decẽ milia a dextris ipsius. Sic
nimirũ olim iam quidẽ dauid ꝑfectiore uͥtute
ꝓbata. nec dũ uero ꝓpalata in isrł repbatione
saulis: canebant in choro dicentes. Percussit
saul mille: & decẽ milia dãiud. Sin autẽ add
singłos magis placet hoc referri: ñ uobis deest
ne in hac quidẽ parte sp̃ualis intelligentiȩ uia:
dũ mͦ ꝓpͥam suꝑ hoc exꝑientiã consulatis. Lon¬
ge siquidẽ ampliori sollicitudine & callidita¬
te multiplici pars aduersa uulnerare in nob̾
ꝓferto. quã cordis laborat auferre substantiã.
longe ampliꝰ rore cȩli quã pinguedine terrȩ.
An uero incongrue hȩc dixerimꝰ duo latera. qͥbꝰ
minirũ duplicẽ hominis substantiã constat
initi: uos uidicate. Nã qͦd sp̃ualia qͥdẽ attri¬
biumꝰ bona dexterȩ. sinistrȩ uero carnalia. mi¬

Expanded text:
imirum cornu tam potenter interim ventilans inimiimirum cornu tam potenter interim ventilans inimicos, ut paulo post manifestius cadere videantur a latere ejus mille, et decem millia a dextris ejus. Sic nimirum olim jam quidem David perfectiore virtute probata, necdum vero propalata in Israel reprobatione Saulis, canebant in choro dicentes: Percussit Saul mille, et David decem millia . 11. Sin autem ad singulos magis placet hoc referri, non vobis deest ne in hac quidem parte spiritualis intelligentiae via, dummodo propriam super hoc experientiam consulatis. Longe siquidem ampliori sollicitudine, et calliditate multiplici pars adversa vulnerare  alias,profecto, quam cordis laborat auferre substantiam. longe amplius rore coeli, quam pinguedine terrae. An vero incongrue haec dixerimus duo latera, quibus nimirum duplicem hominis substantiam constat inniti, vos judicate. Nam quod spiritualia quidem bona attribuimus dexterae, sinistrae vero carnalia, mi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uidelicet abundantiori malignitate. & ue¬
lut copiosiore manu. dextͥs insistere partibꝰ. dex¬
trũ latꝰ appetere consueuissent. Qd quidẽ si
magnũ illud eccłiȩ corpꝰ considerare libet. faci¬
le satis aduertimꝰ: longe acriꝰ impugnari sp̃ua¬
les uiros ipsiꝰ ęccłȩ quam carnales: que nuni¬
rum duo eiꝰ latera dextrũ sumstrũq puto ñ
in conuenienter accipimꝰ. Agit hoc sane suꝑba
semꝑ & inuidiosa malitia ꝑfectiores quosq
uehementiꝰ pulsans. iuxta illud. esca eius elec¬
ta. & itẽ. absorbebit fluuiũ & ñ mirabit᷑. & ha¬
bet fiduciã. quod & iordanis influat in os eius.
Agit inquã & si ñ sine certa diuni dispensatio¬
ne consilii: qui qͥdẽ nec imꝑfectiores supͣ id qͦd
tatione ꝓuentũ: & ꝑfectioribꝰ non mͦ głosiores
s & numerosiores parat ex hoste triumphos.
utraq parte sui legitime certauerit: utroq n¬

Expanded text:
quod videlicet abundantiori malignitate, et vequod videlicet abundantiori malignitate, et velut copiosiore manu dextris insistere partibus, dextrum latus appetere consuevissent. Quod quidem si magnum illud Ecclesiae corpus considerare libet, facile satis advertimus, longe acrius impugnari spirituales viros ipsius Ecclesiae, quam carnales: quae nimirum duo ejus latera, dextrum sinistrumque puto non inconvenienter accipimus. Agit hoc sane superba semper invidiosa malitia, perfectiores quosque vehementius pulsans, juxta illud: Esca ejus electa; et iterum: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Agit, inquam, etsi non sine certa divini dispensatione consilii, qui quidem nec imperfectiores, supra id qutatione proventum; et perfectioribus non modo gloriosiores, sed et numerosiores parat ex hoste triumphos. od ex utraque parte sui legitime certaverit, utroque n
Abbreviated transcription (Latin):
bis: s magis retͥbutionẽ peccatoꝵ uidebis. Et qͥ¬
dẽ uiderent᷑ sufficere hodie posse que dicta suił.
s adhuc sane aliqͦs ur̃m ñnulla arbitror expec¬
tatione suspendi. Mouet enĩ studiosiores qͦsq
ni fallor. qͥdnã sibi uelit. qͦd a dexcͥs qͥdẽ decem
milia. ã sinistris uero mille ꝑhibet esse casuros.
Nã latꝰ sane qͦd simpliciter dicitur. ñ nisi sinistrũ
hoc loco licere accipi puto: presertĩ qͦd dextrũ qͥ¬
dem in contingenti ꝓpͥo designet᷑ ex nomine.
Et qͥdẽ ñ sine certi ratione mysterii. a sinistris mul¬
tos: s multo plures ã dext̾s casuros predixisse u¬
det᷑: nisi forte qͥs tã hebes fuerit & insulsus. ut
in eo quod dicit᷑ mille & decẽ milia. certã expͥmi
putet numeri tarationẽ: & ñ magis suꝑabun¬
dantẽ cõparationẽ. Nos enĩ non sic diuinas
scripturas accepiniꝰ: s neq eccłia di. Cadent gͦ
ã sinstris quidẽ mille. a dextͥs autẽ decẽ milia:

Expanded text:
 magis retributionem peccatorum videbis. 10. Et quidem videntur sufficere posse hodie quae dicta sunt: sed adhuc sane aliquos vestrum nonnulla arbitror exspectatione suspendi. Movet enim studiosiores quosque, ni fallor, quidnam sibi velit, quod a dextris quidem decem millia, a sinistris vero mille perhibet esse casuros. Nam latus sane quod simpliciter dicitur, nonnisi sinistrum hoc loco licere accipi puto, praesertim quod dextrum quidem incontinenti proprio designetur ex nomine. Et quidem non sine certi ratione mysterii a sinistris multos, sed multo plures a dextris casuros esse praedixisse videtur. Nisi forte quis tam hebes fuerit et insulsus, ut in eo quod dicitur, mille, et decem millia , certam exprimi putet numeri taxationem, et non magis superabundantem comparationem. Nos enim sic non divinas Scripturas accipimus, sed neque Ecclesia Dei. Cadent ergo a sinistris quidem mille, a dextris autem decem millia:
Abbreviated transcription (Latin):
presentia. ñ sũ immemor: s studiosiꝰ decet au¬
dire futura. Nam pseudo ꝓpħa balaam dico.
milia fieri precabat᷑. Tantꝰ est pietatis fructus
canta iusticiȩ merces: ut ne ab ipsis qͥdẽ non
desiderari queat impiis. & iniustis. Minꝰ tam̃
oblectat canticũ syon: salices babilonis. Suspen¬
denda ꝓinde organa apud eos. lamentandum
magis suꝑ flumina babilonis: si forte ꝑsuaden
eis possit. ut plangant. Hic plane mͥ cantandũ
est. ubi ñ deerunt qͥ tota alacͥtate sp̃s saltent
ad uocẽ psalterii. ad canticũ sion: & uehemen¬
tia qͥ dam sacri desiderii ad eã gestiant preuo¬
lare dicentes. Qͥs dabit mͥ pennas sicut colũbe:
& uolabo & reqͥescã: Qͥd enĩ aliud exultare.
qͥm ex seipso saltare est: Minꝰ sapit hiis qui me¬
dio adhuc ꝑiclitant᷑ in mari. lactant᷑ undis.
agunt᷑ fluctibꝰ: quãlibet fauorabile sit qͦd de re¬
moti & ꝓpe iã desꝑati tnqͥllitate seu amenitate

Expanded text:
praesentia, non sum immemor; sed studiosius decet fupraesentia, non sum immemor; sed studiosius decet futura audire. Nam et pseudopropheta, Balaam dico, milia fieri precabatur . Tantus est pietatis fructus, tanta justitiae merces, ut ne ab ipsis quidem non desiderari queat impiis et injustis. Minus tamen oblectat canticum Sion salices Babylonis. Suspendenda proinde organa apud eos; lamentandum magis super flumina Babylonis, si forte persuaderi eis possit ut plangant. Hic plane cantandum est, ubi non deerunt qui tota alacritate spiritus saltent ad vocem psalterii, ad canticum Sion; et vehementia quadam sacri desiderii ad eam gestiant praevolare, dicentes: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quid enim aliud exsultare, quam ex se ipso saltare est? Minus sapit iis qui medio adhuc periclitantur in mari, jactantur undis, aguntur fluctibus, quamlibet favorabile sit, quod de remoti et prope jam desperati tranquillitate seu amoenitate
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt a latere tuo mille. & decẽ milia a dextris
cuis: ad te autẽ ñ appropinqͣbit. hic enĩ uersus
hodie nob̃ t̃ctandus est: ñ ignoratis. In preccilen¬
ti sane capło qͦd nouissime tͣctabat᷑ dictũ est si
recolitis: quẽadmodũ a qͥtuor qͥbꝰdã maximis
eqͥdẽ grauissimisq tẽptationibꝰ huiꝰ uite. ꝓtec¬
tio liberet ueritatis: udelicet a timore noctur¬
no. a sagitta uolante in die. ã negotio ꝑ am¬
bulante in tenebris. ab incursu & demonio
meridiano. Qͦ gͦ sequit᷑. cadent ã latere cuo
mille. & cetera: fut᷑e magis uitȩ arbitror assig¬
nandũ. Unde & in principio sermonis memi¬
iustis adhuc ni fallor. sententiȩ meminimꝰ¬
apl̃icȩ: qͥ iudelicet ualere ad om̃ia pietatẽ. uitȩ
quoq eiꝰ quȩ nc̃ est & futurȩ ꝓmissionẽ habe
re cõmendat. Audite ergo. & audite in lȩticia.
expectationẽ ꝑtinere uidetur. Ubi est chesaurꝰ
ur: sit & cor ur̃m. Et quidẽ studiose audistis

Expanded text:
inquit, tuo mille, et decem millia a dextris tuis; ad te autem non appropinquabit. Hic enim versus hodie nobis tractandus est; non ignoratis. In praecedenti sane capitulo quod novissime tractabatur, dictum est, si recolitis, quemadmodum a quatuor quibusdam maximis equidem, gravissimisque tentationibus hujus vitae, protectio liberet veritatis; videlicet a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu et daemonio meridiano. Quod igitur sequitur: Cadent a latere tuo mille, etc. futurae magis vitae arbitror assignandum. Unde et in principio sermonis hujus meministis adhuc, ni fallor, sententiae apostolicae, qua videlicet valere ad omnia pietatem, vitae quoque ejus quae nunc est, et futuro, et audite in laetitia exspectationem pertinere videtur. Ubi est thesaurus vester, sit et cor vestrum. Et quidem studiose audistis
Abbreviated transcription (Latin):
ram consalutat. Egregiꝰ plane tytulus digni¬
tatis: & cõmendatio honoris imm̃si. Nempe
cui seruire regnare est: gestare hunc. ñ onera
mͣ saluatoris a sello. uerendũ tillatenꝰ tudebat᷑.¬
ne forte sub illa tali sarcina deficere possit in
uia. An uero timenctꝰ ei aut lupoꝵ incursus.
aut raptoꝵ occursus: uł precipitiũ seu ꝑiculũ
aliqͦd sub tanto preside metuendũ: Telix qͥ
sic tulerit. xp̃m: ut a scõ sc̃oꝵ in sc̃am ciuitatẽ
mereat᷑ induci. Non est om̃ino quod timeat ne
uł in uia quodlibet offendicłm. uł repulsam
in ianua patiat᷑. Illi nempe ium̃to uiã parabad
fideles popłi. huic angli sc̃i. qͣndo angłis suis
mandauit de te ut custodiant te in om̃ibꝰ uiis¬

Expanded text:
ram consalutat. Egregius plane titulus digniram consalutat. Egregius plane titulus dignitatis, et commendatio honoris immensi. Nempe cui servire, regnare 840 est; gestare hunc, non onerarmur, Salvatoris asello verendum ullatenus videbatur, ne sub illa tali sarcina deficere posset in via? An vero timendus ei aut luporum incursus, aut raptorum occursus; vel praecipitium, seu periculum aliquod sub tanto praeside metuendum? Felix qui sic tulerit Christum, ut a Sancto sanctorum in sanctam civitatem mereatur induci. Non est omnino quod timeat, ne vel in via aliquod offendiculum, vel repulsam in janua patiatur. Illi nempe jumento viam parabant fideles populi , huic angeli sancti: Quoniam angelis suis mandavit de te
Abbreviated transcription (Latin):
sũ apud te. & ego semꝑ tecũ: Puto. immo non
puto. s scio similitudinẽ aliqͣ. iumñcoꝵ homini
comiñdari: s plane ñ eã que in ñ intelligendo.
& insipientie qͣm patientiȩ unitatione consistat.
t̃ uox: si dixisset. homo cũ sub dei honere eẽt. ñ
recalcit᷑uit: ut iumentũ factꝰ est apud eũ. Quis
ñ illi ium̃to plurimũ inuideret. cuiꝰ in humili
tergo ad comm̃dationẽ ineffabilis suȩ mansue¬
tudinis dignatꝰ est sedere saluator: si cũ illius
tã preciosi oneris gestatione. intelligentiã qͦq
tã singłaris habuisset honoris: ut iumentũ
ergo esto. minime tañ iumentũ: patienter qͦq
sustinens onꝰ. s honorẽ incelligens sapienter:
& delectabiliter cogitans tã ipsiꝰ oneris qͣlitatẽ.
qͣm ꝓpͥam utilitatẽ. Maguꝰ ille ignatiꝰ discipłi
quẽ diligebat iñc ad itor. maityr ur̃. cuius
preciosis reliquiis nr̃a ditata est pauꝑtas: ma-

Expanded text:
sum apud te, et ego semper tecum? Puto, imo sum apud te, et ego semper tecum? Puto, imo omini commendari; sed plane non eam quae in non intelligendo, et insipientiae, sed patientiae imitatione consistat. tur vox, si dixisset: Homo cum sub onere Dei esset, non recalcitravit; ut jumentum factus est apud eum. Quis enim non illi jumento plurimum invideret, cujus in humili tergo ad commendationem ineffabilis suae mansuetudinis dignatus est sedere Salvator, si cum illius tam pretiosi oneris gestatione intelligentiam quoque tam singularis habuisset honoris? Ut jumentum igitur esto, minime tamen jumentum: patienter quidem sustinens onus, sed honorem intelligens; sapienter et delectabiliter cogitans tam ipsius oneris qualitatem, quam propriam utilitatem. 4. Magnus ille Ignatius, discipuli quem diligebat Jesus auditor, martyr noster, cujus pretiosis reliquiis nostra ditata est paupertas, Mari
Abbreviated transcription (Latin):
uita. & introitũ in fut᷑a: quo uidelicet nec mo¬
liat᷑ ã tergo. nec a facie mali qͥppiã inimnicꝰ in¬
tentec. Siqͥdẽ om̃ino opꝰ erit illic custode. opꝰ
erit duce fideli. opꝰ erit consolatore magno. ꝓpt̾
porribiles illas uisiones. ñ minꝰ qͣm hic adiutore
& ꝓpugnatore contra inuisibiles temptato¬
res. Glificate itaq dilectissimi & portate in
pondꝰ sarcinã salutarẽ. etiã si premere aliqͥndo
recalcitͣntẽ. etiã si qͥndo in chamo & freno maxil¬
las eoꝵ constringit & cohercet: om̃ino feliciter.
Esto ut iumentũ qͥ saluatorẽ portas: s ñ tam̃ pe¬
lexit. cõparatꝰ est ium̃tis insipientibꝰ. & similis
factꝰ est illis. Qd enĩ tancoꝑe uł plangit ꝓpħa
uł arguit in homine similitudinẽ uim̃toꝵ: pre¬
sertim qͥ alio qͦdã loco de seloqͥ & dicere deo ñ si¬
ne qͥdã congratulatione uidet᷑. ut iumentũ faclꝰ

Expanded text:
vita, et introitum in futuram, quo videlicet nec movita, et introitum in futuram, quo videlicet nec moliatur a tergo, nec a facie mali quidpiam inimicus attentet. Siquidem omnino opus erit illic custode, opus erit duce fideli, opus erit consolatore magno propter horribiles illas visiones; non minus quam hic adjutore et propugnatore contra invisibiles tentatores. 3. Glorificate itaque, dilectissimi, et portate intpondus, sarcinam salutarem; etiamsi premere aliquandorecalcitrantem; etiamsi quandoque in camo et freno maxillas constringit et coercet; omnino feliciter. Esto ut jumentum, qui Salvatorem portas; sed non pe comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quid enim tantopere vel plangit Propheta, vel arguit in homine similitudinem jumentorum, praesertim qui alio quodam loco de se loqui et dicere Deo non sine quadam congratulatione videtur: Ut jumentum factus
Abbreviated transcription (Latin):
ne insuꝑabilis ꝓtectio ueritatis: ñ modo interĩ
in carne degenti. s ptmodũ exeunti: & nc̃ qͥdẽ
ob ꝑicłosos conflictꝰ. tc̃ uͦ ob monstruosos occur¬
sus sp̃uum malignoꝵ. Nempe & scĩssimã illã
głosi martini animã uoluit pars mimica no¬
cere: & cruenta bestia sciens iam qͦd modicum
tempꝰ haberet. tota ꝓfecto insania malitiȩ infa-¬
tigabilis ñ est uerita ꝓpter assistere. ei qͦq in qͦ
nichil habebat. Immo uero ad ipsũ etiã regem
głȩ accedere impudentissima temeritas illa pre¬
sũpsit: sicut ipse testat᷑ Clenit enĩ pͥnceps mun¬
di huiꝰ: & in me ñ inuenit qͥcquã. Telix anima
quȩ sic interĩ tẽptationũ iacula scuto reppulit
ueritatis: ut nil ꝓrsus uenenatũ in se coales ce¬
re passa. om̃ino non confundat᷑. cũ loqͣtur ini¬
micis suis in porta. nichil in me funeste repꝑies.
tũ qͦq & exitũ eiꝰ custodiat. exitũ utiq ab hac

Expanded text:
ne insuperabilis protectio veritatis non modo interim ne insuperabilis protectio veritatis non modo interim in carne degenti, sed et postmodum exeunti: et nunc quidem ob periculosos conflictus, tunc vero ob monstruosos occursus spirituum malignorum. Nempe et sanctissimam illam gloriosi Martini animam voluit pars inimica nocere, et cruenta bestia sciens quod modicum jam tempus haberet, tota profecto insania malitiae infatigabilis non est verita prope assistere ei quoque in quo nihil habebat. Imo vero ad ipsum etiam Regem gloriae accedere impudentissima temeritas illa praesumpsit, sicut ipse testatur: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non invenit quidquam . Felix anima, quae sic interim tentationum jacula scuto veritatis repulerit, ut nil prorsus venenatum in se coalescere passa, omnino non confundatur cum loquetur inimicis suis in porta. Nihil in me, funeste  alias, tum quoque et exitum ejus custodiat: exitum utique ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
N spe uuimus fr̃s: ne deficiamꝰ seamo. Lĩ
int̾bulatione presenti: qͦd in expectatione simꝰ
indefectibiliũ gaudioꝵ. Neq enĩ uana nobis
expectatio aut̃ dubia spes uidet̃: in nixa iimi¬
rum ȩternȩ ꝓmissionibꝰ ueritatis. Deinde etiã
ex ꝑceptione presentiũ munerũ firma est expec¬
tatio futuroꝵ: & presentis gr̃ȩ uirtꝰ ninis cre¬
aibiliter attestat᷑ felicitatẽ ꝓmisse głȩ sine du¬
bio secuturã. Nempe dñs uurtutũ ipse est rex
głe: & in hymno quoq eundẽ uotis uocamꝰ pa¬
trẽ ꝑhennis głȩ. patrẽ potentis gr̃ȩ: cui & in psal
at in hoc scło pietas colluctationẽ: & ꝑsecutionẽ
quãlibet eqͥnimiter patiat᷑. Qd ni colleret om̃ia
quȩ ad om̃ia ualet: ꝓmissionẽ habens uite eiꝰ qͦ¬
nẽ est & fute: Repugnet fortiter impugnanti:
qͥa & repugnanti ꝓpugnator aderit indefessus:
& tͥumphanti ñ deerit largissimꝰ remunerator.
Scuto inqͥt circũdabit te ueritas eiꝰ. Necessaria pla¬

Expanded text:
n spe vivimus, fratres, nec deficimus in tribulatione praesenti, quod in exspectatione simus indefectibilium gaudiorum. Neque enim vana nobis haec exspectatio, aut dubia spes videtur, innixa nimirum aeternae promissionibus veritatis. Deinde etiam ex perceptione praesentium munerum firma est exspectatio futurorum, et praesentis gratiae virtus nimis credibiliter attestatur felicitatem promissae gloriae sine dubio secuturam. Nempe Dominus virtutum ipse est rex gloriae: et in hymno quoque eumdem votis vocamtrem perennis gloriae, Patrem potentis gratiae ; cui et in psalmat in hoc saeculo pietas colluctationem, et persecutionem quamlibet aequanimiter patiatur. Quidni tolleret omnia, quae ad omnia valet, promissionem habens ejus nc est, et futurae? Repugnet fortiter impugnanti: quia et repugnanti propugnator aderit indefessus, et triumphanti non deerit largissimus remunerator. Scuto, inquit, circumdabit te veritas ejus. 2. Necessaria pla
Abbreviated transcription (Latin):
iua adoratio diaboli est: qͥ uidelicet ad honors
& głam mundi ꝑueniendũ suis ille adoraco¬
ribꝰ pollicet᷑: Quarta ut dixi tẽptatione apud
eũ abstinuit: cuiꝰ nimirũ tantã ẽẽt exꝑtꝰ pruden¬
tiã ex responsis. Qͥd autẽ aduers alios fatiat:
qͦs uidet om̃ino diligere iusticiã. & odisse iniqͥ¬
tatẽ: Qd ni ut iniqͥtatẽ palliet uͥtutis imagine:
Quos enĩ ꝑfectos boni nouerit amatores. malũ
cis sub specie boni. nec mediocͥs s ꝑfecti ꝑsuade¬
re conatur: ut cito consentiat qͥ magnoꝑe dili¬
git bonũ: & facile qͥ currit incurrat. Hoc gͥ est
demoniũ. non mͦ diurnũ. s etiã meridianũ.
Anñ hoc cumuit maria: qͥndo ad nouã angłi
salutationẽ expauit: An ñ hoc insinuabat
apł̃ tum diceret. non enim ignoramꝰ cogitatio¬
ne eiꝰ ipse eni angło sathane cnsfigurat se in
angłim lutis. Añn dsmo hoc ipsũ mituebat̃s

Expanded text:
via adoratio diaboli sit, qua videlicet ad honores via adoratio diaboli sit, qua videlicet ad honores et gloriam mundi perveniendum suis ille adoratoribus pollicetur? Quarta, ut dixi, tentatione apud eum abstinuit, cujus nimirum tantam esset expertus prudentiam ex responsis. 6. Quid autem adversus alios faciat, quos videt omnimodo diligere justitiam, et odisse iniquitatem? Quid nisi ut iniquitatem palliet virtutis imagine? Quos enim perfectos boni noverit amatores, malum 838 eis sub specie boni non mediocris, sed perfecti persuadere conatur; ut cito consentiat qui magnopere diligit bonum, et facile qui currit, incurrat. Hoc est igitur daemonium non modo diurnum, sed etiam meridianum. An non hoc timuit Maria, quando ad novam angeli salutationem expavit? An non hoc insinuabat Apostolus, cum diceret: Non enim ignoramus cogitationes ejus? Ipse enim angelus satanae transfigurat se in angelum lucis . An non denique hoc ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
Nimirũ hȩc est quȩ dicit. Qͥd ꝓdest homini si
mentũ sui faciat: Et itẽ. Potentes ait potent̾
torm̃ta patient᷑. hec est quȩ sedula suggestione
reducit in mentẽ. qͣm sit in ambitu friuola con¬
solatio: gͣue iudiciũ. usus breuis. finis ignot᷑.
Hucusq tẽptationes dm̃i: qͥrtã inimicꝰ ñ presũp¬
sit afferre. Illa enĩ de ignorantia est: nec dubita¬
bat sapientissimũ. qͥ sic moderabat᷑ responsiones
suas. ut in nullo unꝗͣ. posset deprebendere qͦd
querebat. Prima siqͥdẽ tẽptatione esurienti.
suadebat de lapidibꝰ panẽ facere: s ille nec pos¬
se. nec ñ posse respondens: cibũ aliũ pretendit
dicens. Non in solo pane uiuit homo. & cȩtera.
mittens. qͥa ñ lederet᷑ si filiꝰ di ẽet: & sic uidens
om̃is ciuitas laudaret eũ & magnificaret: &
nec ẽẽ se. nec ñ ẽẽ respondit. Tercia de ambitio¬
ne fuit: qͣndo om̃ia regna mundi ꝓmisit. si
cadens adoraret eũ. Uides ne qͦd ambitionis

Expanded text:
irum haec est quae dicit: Quid prodest homini si mentum sui faciat? et item: Potentes, ait, potenter tormenta patientur . Haec est quae sedula suggestione reducit in mentem, quam sit in ambitu frivola consolatio, grave judicium, usus brevis, finis ignotus. 5. Hucusque tentationes Domini: quartam inimicus non praesumpsit affere. Illa enim de ignorantia est: nec dubitabat sapientissimum, qui sic moderabatur responsiones suas, ut in nullo unquam posset deprehendere quod quaerebat. Prima siquidem tentatione esurienti suadebat de lapidibus panem facere: sed ille nec posse, nec non posse respondens, cibum alium praetendit, dicens: Non in solo pane vivit homo, sed in mittens quia non laederetur si Filius Dei esset; et sic videns omnis civitas laudaret eum et magnificaret: et nec esse se, nec non esse respondit. Tertia de ambitione fuit, quando omnia regna mundi promisit, si cadens adoraret eum . Videsne quod ambitionis
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis officia. in turpẽ questũ & tenebra¬
tͣ: ꝓpt̾ hoc frequentant eccł̃ias. missas cęlebrãt.
psalmos decantant. Pro episcopatibꝰ & ar
ut eccłiarũ redditꝰ in suꝑfiuitatis & uanitatis

Expanded text:
dignitatis officia in turpem quaestum et tenebradignitatis officia in turpem quaestum et tenebratur, propter hoc frequentant ecclesias, missas celebrant, psalmos decantant. Pro episcopatibus, et ut ecclesiarum redditus in superfluitatis et vanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
isse dicis: qͥndo contra tẽptationẽ q̃rtã uigilas¬
se discipłi phibent᷑. Nec uero in re manifestissi¬
ma nr̃o arbitror opꝰ ẽe ȩloqͥo: q̃d uidelicet sola
sit ueritas. quȩ palliatã decegit falsitatem.
Quatuor has tẽptationes etia in generali sta¬
tu eccłiȩ haud difficile diligens inueniet cõnsi¬
derator. Nonne enĩ timor nocturnꝰ exercebat
nouellã adhuc ȩccłiȩ plantationẽ: qͣndo om̃is
qͥ occidebat seruos dĩ arbitrabat᷑ obseqͥum se
pr̃are deo: Demũ ꝑsecutione cessante & die
redaita t̃bauit eã grauiꝰ & afflixit sagitta uo¬
ians: qm̃ exiert̃ aliqͥ de ęccł̃ia inflati sp̃u car¬
nis suȩ. mn anis & uolatilis. głe cupidi: & uolen¬
tes sibi facere nom̃. lingͥs suas magnificando.
diuersa & ꝑuersa doginata fabricarunt. At ñc
qͥdẽ pax a paganis. pax ab hereticis: s ñ est pax
a falsis filiis. Multiplicasti gentẽ dñe iãu sed
ñ magnificasti leticiã: qm̃ multi uocati. pauci¬

Expanded text:
isse dicitur , quando contra tentationem quartam vigilasse discipuli perhibentur. Nec vero in re manifestissima nostro arbitror opus esse eloquio, quod videlicet sola sit veritas, quae palliatam detegit falsitatem. 7. Quatuor has tentationes etiam in generali statu Ecclesiae haud difficile diligens considerator inveniet. Nonne enim timor nocturnus exercebat novellam adhuc Ecclesiae plantationem, quando omnis qui occideret servos Dei arbitrabatur obsequium se praestare Deo? Demum persecutione cessante et die reddita, turbavit eam gravius et afflixit sagitta volans, quando exierunt aliqui de Ecclesia inflati spiritu carnis suae, inanis et volatilis gloriae cupidi: et volentes sibi facere nomen, linguas suas magnificando, diversa et perversa dogmata fabricaverunt. At nunc quidem pax a paganis, pax ab haereticis, sed non est pax a falsis filiis. Multiplicasti gentem, Domine Jesu, sed non magnificasti laetitiam, quoniam multi sunt voc
Abbreviated transcription (Latin):
s meridianũ: qͦd ñ solũ tͣnsfigurat᷑ in angłm
lucis. s extollit᷑ sup̃ om̃e qͦd dicit᷑ ds aut quod
colit᷑. Nimirũ insidiat᷑ crudeliꝰ. calcaneo matͥs
plane gͣuissimꝰ erit incursus: s ab hoc quoq
eccl̃am electoꝵ ueritas liberabit. ꝓpter eos bre¬
uians dies: & demoniũ meridianũ destrueis
illustratione aduentꝰ sui. Et hec qͥdẽ dicta sint
de tẽptationibꝰ istis. Nã & in sermone quodã
suꝑ canticũ canticoꝵ memini me suꝑ hiis t̃c̃¬
tasse similiter: cũ meridiani huius demo¬
nii mentio incidisset. ex occasione scilicet me¬
ridiam accubit᷑ sponsi. que sibi sponsa pece¬

Expanded text:
 in angelum lucis, sed extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . Nimirum insidiatur crudelius calcaneo matris plane gravissimus erit incursus; sed ad hoc quoque Ecclesiam electorum Veritas liberabit, propter eos brevians dies , et daemonium meridianum destruens illustratione adventus sui. Et haec quidem dicta sint de tentationibus istis: nam et in sermone quodam super Cantica canticorum memini me super his tractasse similiter, cum meridiani hujus daemonii mentio incidisset, ex occasione scilicet meridiani accubitus sponsi, quem sibi sponsa pe
Abbreviated transcription (Latin):
& uͥtucũ exercitia fructu pietatis euacuans. Qͥn¬
tos hiȩc pestis neqͥter supplantatos. t̃piter qͦq de¬
iecit: ut cȩceri qͥq qͦs latuit occultꝰ effossor subi¬
tã expauescerent ad ruinã. Qͥo uero hunc uer¬
mem fouet aliud quã m̃tis alienatio: & obluuo
ueritatis: Aut qͥd nisi ueritas ꝓdendũ hunc ue

Expanded text:
et virtutum exercitia fructu pietatis evacuans? quanet virtutum exercitia fructu pietatis evacuans? quantos pestis haec nequiter supplantatos turpiter quoque dejecit, ut caeteri quique, quos latuit occultus effossor, suhitam expavescerent ad ruinam? Quid vero hunc fovet vermem aliud quam mentis alienatio, et oblivio veritatis? aut quid nisi verita