comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facito. ut te furoi si uitan nequit
n secitro saltẽ statu aĩe ux iat
Innocẽs si furẽ ceꝑis ã nmuocẽs
u̾sipistes a ĩnocẽs morieris nca
etas. ullã sanctitas ulła custodia
sic ĩnocẽciã ꝯsuat ut fmor qͣlem
ĩneĩt tlem᷑ u̾ddit N. fure metuo¬
Y hercas comites ac u̾giãs metuss
an fastidis. hculẽ ⁊ aiace hecubã
et cassandrã an ex alio gñe lu¬
cretiĩ spnis et empedoctem m
furere ꝑtimesto ⁊ mlta uatici¬
nari solitos furẽtes accepimꝰ sic
quo nlm̃ acumẽ sani capitis per¬
uenisset uagus ⁊ rapidus furor
uenit Atqz hinc grai quã uos
dininacoem̃ dicieis a. furore mã¬
ticẽ dici uolũt m. horreo uim
finoris L Et sanos mestes et
furẽtes letos bidimꝰ facsa ꝙ̃uis
oxinone ht̃ ⁊ error uoluptatem
suã ꝙ furendi parior anni ex¬
agitat. ⁊ laboꝵ ferias quida
filato fmore q̃siere uerꝰ furor
ferias ueras dabit de ueneno
Ueuenũ tumeo ⁊ potu abs me
ciboq ꝓmist uo exꝑtoriẽ fides

Expanded text:
 nequit, in securo saltem statu anime reperiat; innocens si furere ceperis, aut innocens resipisces, aut innocens morieris. Nulla etas, nulla sanctitas, nulla custodia sic innocentiam conservat ut furor: qualem invenit talem reddit. Furere metuo. Heroas comites ac reginas metuis, an fastidis Herculem et Aiacem, Hecubam et Cassandram, an ex alio genere Lucretiam spernis et Empedoclem? Furere pertimesco. Multa vaticinari solitos furentes accepimus. Sic quo nullum acumen sani capitis pervenisset, vagus et rapidus furor venit; atque hinc Grai, quam vos divinationem dicitis, a furore “manticen” dici volunt. Horreo vim furoris. Et sanos mestos et furentes letos vidimus, falsa quamvis opinione, habet et error voluptatem suam. Furendi pavor animum exagitat. Laborum ferias quidam simulato furore quesiere, verus furor ferias veras dabit. 116 Venenum timeo. Potu abstine ciboque permiscuo; expertorum fides
Abbreviated transcription (Latin):
curã gerẽ pietas indebita sin dis¬
sam metuit minis carcerẽ ⁊ ꝯpe¬
des suas amat stultus amor m
dinore mortis exagitor ⁊ dt̃ulti
om̃s mori metuũt neq id mnor
qnib felicitas om̃is in corꝑe est
I extingni morte ñ est dũbiũ
Iure g̾ uoni sui fmẽ panidi cogi¬
tant mesti uident nat᷑a emĩ hõis
hec est ut felix ẽẽ nolle neq̃at uiꝵ
doctũ cui ñ alia corꝑis ꝙͣ uilis
mãcipii cura ẽ cm̃ in cultu ai
oẽ studiũ semꝑ fuit oĩs amor õẽ
desideriũ oĩs spes mortẽ corꝑis
ñ aliꝰ ꝙͣ dig̾ssũ matutinũ e noc¬
turno quoda ĩ ameno ⁊ ĩ cõmodo
ꝓrsus hospicio sp̃tare decet m
mortẽ ñ timere nõ possum R
posses uite huiꝰ exitũ nõ time᷑
se alt̾iꝰ ing̾ssũ sꝑare posses a

Expanded text:
curam gerere pietas indebita. Sin discuram gerere pietas indebita. Sin dissolvi metuit, nimis carcerem et compedes suas amat stultus amor. Timore mortis exagitor. Stulti omnes mori metuunt, neque id miror: quibus felicitas omnis in corpore est, quod extingui morte non est dubium. Iure igitur boni sui finem pavidi cogitant, mesti vident: natura enim hominis hec est, ut felix esse nolle nequeat; virum doctum, cui non alia corporis quam vilis mancipii cura est, cui in cultu animi omne studium semper fuit, omnis amor, omne desiderium, omnis spes mortem corporis non aliter quam digressum matutinum et nocturno quodam inameno et incommodo prorsus hospitio spectare decet. Mortem non timere non possum. Posses vite huius exitum non timere, si alterius ingressum sperare posses, a
Abbreviated transcription (Latin):
cantꝰ formosis dcoi addit᷑ qd ñ
hic id̾o dixerim qr alibi nõ possẽ
s qr tu hic maliã obtulistẽ ndo
einz qui ignare suꝑbie mos est
semel audita forte nec ĩteltã
dũ u̾petũt᷑ quasi trita ⁊ uulga¬
ta fastidias n dichͥesto uc̃e
q̃de in his monitis te ꝟsataon
uideo et si ab incepto ꝓcul ad huc
eñ mortẽ incholoniii ⁊ horres¬
R Sñt q̾dã noĩe ⁊ opimone
hoñi maiora ꝙͣ be. Multa hor¬
uori ennꝰ flierãt que uicma
sũ uisni temere credit᷑ iexꝑnis
nẽo ex his moͬtie infamatoris
comꝑti aliquid loqui potest
didici mortuũ quens meoga
silebitis eni iã rei Roitas nota est
garxient quib incognta et uanie
auguriis astruẽt qd̾ ignorãt hic
aptissiã huc ocultissima uerum
more archanũ ⁊ ꝯiecturale nego¬
ciũ suspicõis agit᷑ ĩdubio bons
opĩome inherendũ tenendimmq
pocius qd̾ iocũdir̃ faciat ꝙͣ qd¬
mestũ anm m ains mortẽ timet
lis est ein ip̃e si corpori sin hostis

Expanded text:
osis decor additur, quod non hic ideo dixerim, quia alibi non possem, sed quia tu hic materiam obtulisti; nolo enim, qui ignare superbie mos est, semel audita, nec forte intellecta, dum repetuntur, quasi trita et vulgata fastidias. Acquiesco recte quidem: in his monitis te versatum video, etsi ab incepto procul: adhuc enim mortem nichilominus horreo. Sunt quedam nomine et opinione hominum maiora quam re; multa horrori eminus fuerant, que vicina sunt risui; temere creditur inexpertis; nemo ex his mortis infamatoribus, compti aliquid loqui potest, didicit. Mortuum quemvis interroga: silebit, is cui iam rei veritas nota est, garrient quibus incognita, et vanis auguriis astruent quod ignorant, hinc apertissima, hinc occultissima rerum mors. Arcanum et coniecturale negotium, suspitionibus agitur; in dubio bonis opinionibus inherendum, tenendumque potius quod iucundum faciatmestum animum. Animus mortem timet. lis est enim ipse; si corpori, sui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
credo sortẽ ꝑ ubłicã p̾natio brge̾
qrimoniis dũ ex om̃ib iũ unũ
tm ĩuideas ñ uidebio d Morior¬
R hoc ẽ impassible fiers et ingũ
fortuẽ ꝑitꝰ ac mortis excutere
aut̃ q̃so quõt t̾ et ꝙͣ granes cure
qui suꝑãt labores a ñ dicã infi¬
ntũ s ãnoꝵ mille qui uinꝰ iã
p̾t̾ite diei spacio ꝯparãt᷑ c̾tam
uitã accepisses qd optime extima¬
bis si huiꝰ urenis ac fugacis et
in certe uite tedia proq hac tociẽs
susceptos labores molestiasqz me¬
mineris d morior R. dta mortẽ
fletis o. mortales quasi magnũ
aliqd̾ uita sit qd si eẽt magnũ
aliqd musce hrent, et aranee et
formie si semꝑ bñficiũ eẽt semx¬

Expanded text:
credo, sortem publicam privatis urgere querimoniis, dum ex omnibus vel unum cui invideas non videbis. Morior. Hoc est impassibilem fieri, et iugum fortune pariter ac mortis excutere;autem, queso, quot tibi et quam graves cure, qui supererant labores si non dicam infinitam, sed annorum mille qui unius iam preterite diei spatio comparantur, certam vitam accepisses; quod optime extimabis, si huius brevis ac fugacis et incerte vite tedia, proque hac totiens susceptos labores molestiasque, memineris. Morior. Ita mortem fletis, o mortales, quasi magnum aliquid vita esset; quod si esset, magnum aliquid musce haberent et aranee et formice. Si semper beneficium vita e
Abbreviated transcription (Latin):
alud eñ tune̾ ꝯd pot̾at. aut qdͣ pri¬
cipem nõ tulisset aꝯno p̾dem ꝯsule
curie eiectꝰ fuerat ⁊ giectus ĩ tar¬
cerẽ et qui se tanta tam pñte m
nria nõ occidit quo ĩam metu
qua se flã opĩone suꝑbie a̾ trude¬
litatis occideret quid tã horrifitũ
nłtes certe ferociores sua ille
uiderat etate Ino uoͣ nam uiderat
miciorẽ Oure gͥ alter quidã scͥptor
eg̾gius et fide clarus ⁊ lloqmno
michi inq̃t cato uidet᷑ cam q̃sisse
moriendi ñ tã ut cesarẽ fugeret
ꝙͦ ut stoycoꝵ dec retio obtẽꝑaret
quos sectabat᷑ suũq nom̃ grãdi
aliquo facinore clarificaret, cui
quid mali potuerit accidere sibi¬
ueret ñ ĩuero .b. eniz cesar ut
erat clemẽs nchil alius efficere
uolebat ⁊̃ in ip̃o belli ciuilis ardore
duob optimis emib. Sycerone s.
catone siuatis En t̾ alia p̃t̾ ĩuidiã
cã moriendi uanitas st ulta utra
net catone digna neq ulla prsh
anticipande mortis sufficiẽs ca
est d Mori malim ꝙͣ sit uiuere¬

Expanded text:
poterat, aut quid principem non tulisset, a quo pridem Consule curia eiectus fuerat, et coniectus in carcerem. Et qui se tanta tamque presenti iniuria non occideret? quo inani metu, qua se falsa opinione superbie aut crudelitatis occiderit, quid tam horrificum multos certe ferociores sua ille viderat etate; immo vero nullum viderat mitiorem. Iure igitur alter quidam scriptor egregius, et fide clarus et eloquio, “Michi, inquit, Cato videtur causam quesisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret quos sectabatur, suumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret. cui quid mali potuerit accidere, si viveret, non invenio; Gaius enim Cesar, ut erat clemens, nichil aliud efficere volebat, etiam in ipso belli civilis ardore, duobus optimis civibus Cicerone et Catone servatis”. En tibi alia preter invidiam causa moriendi, vanitas stulta; utraque nec Catone digna, neque ulla prorsus anticipande mortis sufficiens causa est. Mori malim quam sic vivere
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa firmitatẽ ꝯfatiã secure¬
tatẽ paciẽtiã infudarit  si araeꝰ
extimãti n᷑ ille intimꝰ d ꝯuo
agimꝰ sed extimꝰ serino esset
nẽpe q̃ ut dixi a mltis exteriꝰ
audiret᷑ Si hec ⁊ his filiã ⁊ ab
aliis in sũencio dici possut̃ etas
hoc ip̃o forfitan dicebant᷑ uitissim
enm nc̃ tacebat ncͣ ĩ boces quas
diximꝰ erupebat pot̾ ⁊ alĩ ille id̾
tactus atq ulcerib obsitus quãta
deũ libertate mrganti silis ꝯpel¬
let seqz ardenti et q̃rula denocõe
in deũ erigat hic cũ paucis.⁊
mĩabłi ac barbarico ecũuẽtus
ex̾citu quo fernore quibusue
suspirns seu pñte̾ deũ ĩuocet
audinisti d. Audini plane ⁊ me¬
mini et exemplis doceor qd uelis
gram̃q nõ mediocrẽ dicerom
heõ de cuiꝰ t̾ous exignis granis
tres ingentes aristas messin ex
ꝯuib cultu adhibito messis ub̾e
plus ꝯtinẽt sensuũ ꝙ p̃tendunt
ut mẽ aliud me loquẽte uisus
es m doloris et q̃rulaꝵ tãtisper

Expanded text:
ia firmitatem, constantiam, securitatem, patientiam infuderit; etsi, arctius extimanti, non ille intimus, de quo agimus, sed extimus sermo esset, nempe qui, ut dixi, a multis exterius audiretur. Sed hec et his similia, et ab aliis in silentio dici possunt, et ab hoc ipso forsitan dicebantur; vicissim enim nunc tacebat, nunc in voces quas diximus erumpebat. Potest et aliter ille idem tactus atque ulceribus obsitus, quanta Deum libertate, iurganti similis, compellet, seque ardenti et querula devotione in Deum erigebat! Hic, cum paucis, innumerabili ac barbarico circumventus exercitu, quo fervore quibusve suspiriis, ceu presentem, Deum invocet audivisti. Audivi plane, et memini, et exemplis doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberiplus continent sensuum quam pretendunt, ut, nichil aliud me loquente, visus es michi dolorum et querelarum tantisper
Abbreviated transcription (Latin):
enadere mori uolo ⁊ uide ne te ĩ¬
hant mortẽ neqz laudant noq exeu¬
sent s grauissime ũp̾hendant n
quio augustinꝰ serucator uitatis
acrimꝰ ñ hãc fuisse ili arcescende
mortis cam̃ disputat ne ss̃ cesaris
impio uneret cũ filio suo ipẽ
antor fuerit ad cesarẽ ꝯfugiẽr
deq illius clemẽcia sꝑandi omña nec
fefellit qd si tuope cred idissetcͣn
filiũ secũ ũl ueneno ue ferro ut̃
morte qualibet ab eiusmõi turpitu¬
dine liberasset cũ maliꝰ torꝯͣtꝰ sit
laudatꝰ ꝙ filiĩ ip̃e suũ qui cont᷑
prĩs imꝑiũ pugnasset ac uicisset
occiderat neq eñ tuopiꝰ dici põt
ꝓracis hostis ẽẽ uictorẽ ꝙͣ suꝑbo pa¬
rere uictori Omd ergo. Cosarẽ dig¬
nũ indicauit qni filio uitã dare̾t
at qui sͥ u̾e indignũ censuit oeẽm¬
uidit et ad simiã mortis ici caliᵃ
solã fuisse dephendit ĩuidiã ꝯd̾ uec¬

Expanded text:
evadere? Mori volo. Vide ne te inevadere? Mori volo. Vide ne te inhanc mortem neque laudent, neque excusent, sed gravissime reprehendant, in quibus Augustinus, scrutator veritatis acerrimus, non hanc fuisse illi arcessende mortis causam, disputat, ne sub Cesaris imperio viveret, cum filio suo ipse auctor fuerit, ad Cesarem confugiendi, deque illius clementia sperandi omnia, nec fefellit; quod si turpe credidisset, cur non filium secum vel veneno vel ferro vel morte qualibet ab eiusmodi turpitudine liberasset? Cum Manlius Torquatus sit laudatus, quod filium ipse suum, qui contra patris imperium pugnasset ac vicisset, occiderat neque enim turpius dici potest, procacis hostis esse victorem, quam superbo parere victori Quid ergo? Cesarem dignum iudicavit, qui filio vitam daret, atqui sibi vel indignum censuit, vel invidit? et ad summam, mortis illius causam solam fuisse deprehenditur invidia
Abbreviated transcription (Latin):
inquit insi ille me r̾uocet aquo
hie positus funi Ad dum fiepro
nũciatũ eẽt et ipẽ illi metues atq
eũ r̾nocaturꝰ accͣreret turris fmi¬
damẽtis fatiscẽtib magno corrint
fragore sic fidelis custos op̃ssus
est quẽ uyx erutũ uminis dñs suns
mestus ac lat̾mãs sepelunt enq̃z
dũ uixit et pre desideranit et fidẽ
eis sepe meritis laudib infamilia¬
hic credite sͥ euxois dño suo fuit
fuisse tñ nichelommꝰ nd me latet
mort̾ẽ catonis illa etate laudatã. a
mĩtis et opinione honi glosam No¬
tũq ẽ illud Iuln cesaris qui dum
uictor uticã pperaret ubi se ille per¬
emerat audita eius morte cato
mee gle̾ inqt ĩuidit ⁊ ego sue ẽuidro
p̃claꝵ aliqs handdubie uidos at cu
uir maximꝰ ⁊ glo̾sissim ꝯ ĩiidoret
sapientis uni morte iuidiosam
sũmo hom̃ excusatã sapientib
ac laudatã sequi uiteq difficuulta¬
tes ĩmͣias auxilio spontanee mortis

Expanded text:
inquit, nisi ille me revocet a quo inquit, nisi ille me revocet a quo hic positus fui”; id dum Stephano nuntiatum esset, et ipse illi metuens atque eum revocaturus accurreret, turris fundamentis fatiscentibus magno corruit fragore; sic fidelis custos opppressus est, quem vix erutum ruinis, dominus suus mestus ac lacrimans sepelivit; eumque, dum vixit, et pie desideravit, et fidem eius sepe meritis laudibus in familiahic credite sibi turris domino suo fuit. Fuisse tamen nichilominus, non me latet, mortem Catonis illa etate laudatam a multis, et opinione hominum gloriosam. Notumque est illud Iulii Cesaris, qui dum victor Uticam properaret, ubi ille se peremerat, audita eius morte “Cato mee glorie, inquit, invidit, et ego sue invideo”; preclarum aliquid haud dubie videbatur, cui vir maximus et gloriosissisapientis viri mortem invidiosam, summo hominum, et excusatam sapientibus ac laudatam, sequi, viteque difficultates innumeras auxilio spontanee mortis
Abbreviated transcription (Latin):
utiẽdus ẽ auis in cufrodia corꝑis
net ĩiissu eins a quo ille ẽ uobis
datus ex hom̃ uita migrandũ
Õ ne manꝰ huãnũ assignatĩ
adeo diffugisse uideanñ an non
satis dĩceromana hec excusatum
axguũe catonẽ et plane si as
imꝑatore t̾reno ad cusodiam
loci ciuzpiã deputatꝰ ñ auderes
ĩuissus te mone frecqz ille hoc
grant si qͣrui̾ fecisses quis
celestis putas inꝑator d̃m tãto
plus obedientte debet᷑ quãto ma-¬
ior deus est hom̃e fuit iꝑ
praste Retutis step hanue coeũnen¬
sis ñ hat solum s om̃i etate uio cea¬
rissimꝰ futurꝰ hic ab ingenti suo illo
hoste cui potengia impar erat obsossꝰ
cinoim ubi plrimũ ꝑccli uidebat᷑
um suoꝵ ꝯseruãdã certus de illiꝰ
fide cõmiserat q̃ duiꝰ cimiicłie suffossa
litentib cremeret ac ruinã inmaret᷑
fugientib socns acq hortãtib St
saluti sue destendendo cõsuleret eñ
iã ad nichil utilis mora esset sibi
uoͣ ꝑiclosa ⁊̃ ac funesta nõ destendã

Expanded text:
is nec iniussu eius a quo ille vobis est datus, ex hominum vita migrandum est, ne munus humanum assignatum a Deo diffugisse videamini.” An non satis Ciceroniana hec excusatum arguunt Catonem? et plane si ab Imperatore terreno, ad custodiam loci cuiuspiam deputatus, non auderes iniussus te movere, ferretque ille hoc graviter si contrarium fecisses. Quid celestis putas imperator, cui tanto plus obedientie debetur, quanto maior Deus est homine? Fuit nuper prisce virtutis Stephanus Columnensis, non hac solum sed omni etate vir clarissimus futurus; hic ab ingenti illo suo hoste, cui potentia impar erat obsessus, turrim ubi plurimum periculi videbatur, uni suorum conservandam, certus de illius fide, commiserat, que dum cuniculis suffossa latentibus tremeret ac ruinam minaretur, fugientibus sociis atque hortantibus, ut saluti sue descendendo consuleret, cum iam nichil utilis mora esset, sibi vero periculosa etiam ac funesta: “Non descendam,
Abbreviated transcription (Latin):
cibus bellandi ꝯsiluĩ capiatis ui¬
uendi confilia a phis summyta cõ¬
tempnitis et ꝓcura corꝑis medicos
aditie qui si phi ueri sunt utiq /
ñõꝵ medici et artifices sũt siliẽ¬
di naͣ si falsi et sao phie nomre¬

Expanded text:
bellandi consilium capiatis, vivendi consilia a Philosophis sumpta contemnitis et pro corporis cura medicos aditis? qui si Philosophi veri sunt, utique et animorum medici et artifices sunt vivendi; nam si falsi et solo philoso
Abbreviated transcription (Latin):
subfistẽ quidẽ nec diuerte̾ licitũ nͨ
uuerti Iter nccͣm impossillis redu
Ire illo nccͣe ẽ milites unde u̾dire
nõ est̃ nccͣe hoc militib suis dux
iõmis apud Senecã hoc dux uobis
ur̃ edicit Itaq cũ oporteat ire nee
liceat b̾dire cũq itineris sit c̾ta
nct̃ĩtas hora añt motus mnc̾ta unũ
ẽ u̾mediũ ut parati aĩo sitis semꝑ
et uocati respondere et nissi os tẽperãe
cõpositisq omĩb ad pͦmũ ducis im-¬
ꝑiũ iter ilud alac̾ter agere qd uerq
uobis a̾ letis aut tristib ꝑagendĩ
ẽ ea res maxĩe et metũ mortis ĩ¬
miuuet ⁊ dolorẽ nec securos modo
s cupidds huic abire uos faciet alio¬
quin ĩpnisis ⁊ ĩcantis eue̾iet ꝯdꝰ
oruito suo in eplis ueͣ olim baticina¬
tus ẽ Ticero o ppͥmenuĩ michi crede¬

Expanded text:
subsistere quidem, nec divertere licitum, nec reverti: iter necessarium, impossibilis reditus. “Ire illo necesse est milites, unde redire non est necesse.” Hoc militibus suis dux Romanus apud Senecam, hoc dux vobis vester edicit. Itaque cum oporteat ire nec liceat redire, cunque itineris sit certa necessitas, hora autem motus incerta, unum est remedium, ut parati animo sitis semper, et vocati respondere, et iussi obtemperare, compositisque omnibus ad primum ducis imperium, iter illud alacriter agere, quod utique vobis aut letis aut tristibus peragendum est. Ea res maxime et metum mortis imminuet et dolorem, nec securos modo sed cupidos hinc abire vos faciet; alioquin improvisis et incautis eveniet quod Bruto suo, in epystolis, vere olim vaticinatus est Cicero. “Opprimemi
Abbreviated transcription (Latin):
legnꝰ at nos inquietissima aĩa¬
lia qͦcqd̾ non ad nutũ auaricie
urẽ fluit urẽq libidinis iusra
uolutariẽ cam̃ mortis opinanñ
tã delicata tam p̃ceps luxuries
urã est/ ut lenibz ex causis non
iq ip̃m dũ calcitrantes impia
ora laxetis quasi quitqd̃ id est
uite credo familiari uicio stultoꝵ
om̃ Sapientib emy om̃is uita iopda¬
est letã libent cristẽ ferũt pacient
et si u̾bus ip̃is neqͣnẽ patiencia delcant᷑
Nl in u̾bus lecuis me dulcis ex
utute ulia est q̃ molesta lenit obligͣ
dirigit dura molit ac mitigat ar¬
dua at aseera queqz ꝯplanat cessãt
q̃rioie cessant pcipitia. et ad
sũmã sapientis bita ml seremꝰ
atq angores he nubes at ꝓcelle g
in scopulis fragilem dite tĩbamꝰ
trudũt e sola stulticia ormt
morbi ⁊̃ patientia mori elegi R stul¬
tuere an qd tͥ euo medificio uis
licere in quo ñ lingna ñ capides

Expanded text:
legimus. At vos, inquietissima animalegimus. At vos, inquietissima animalia, quicquid non ad nutum avaritie vestre fluit, vestreque libidinis, iustam voluntarie causam mortis opinamini; tam delicata, tam preceps luxuries vestra est, ut levibus ex causis non inque ipsum Deum calcitrantes, impia ora laxetis, quasi quicquid id est,vite credo, familiari vitio stultorum omnium; sapientibus enim omnis vita iucuest: letam libenter, tristem ferunt patienter, et si rebus ipsis nequeunt, patientia delectantur. Nil in rebus letius, nil dulcius est virtute: illa est que molesta lenit, obliqua dirigit, dura mollit ac mitigat, ardua atque aspera queque complanat; cessant querimonie, cessant precipitia, et, ad summam, sapientis vita nil serenius atque angores, he nubes ac procelle, que in scopulos fragilem vite cymbam trudunt, e solida stultitia oriuntur. Morbi impatientia mori eligi. Stultuere; an quod tibi tuo in edificio vis licere, in quo non ligna, non lapides
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius Nam si te hoĩem memisses hũã¬
na omĩa equo aĩo tollerãda cognos¬
ceres neq ꝑui male mio ne maie
quidẽ odio maximũ ĩ malũ uelles
icidere d mnicere mͥ manũ cogor
extremis malis  nõ sũt extrema
q̃ te p̾mũt mala sunũ illud ⁊ extre¬
mũ malũ quo te urgent desꝑacio
cet̾is eñ malis aliquid huit umi
nichil põt ẽẽ rmedii. due sũt aut̃
het extrema que dicis mala insi
laber forsitan et pauxtas, hec st einz
q̃ poeta cõmemorat de his agens
qui sͦ letũ et sontes pepere manu
lucẽq ꝑ osi ꝓiecere aĩas de quorũ
sera pm̃a mox adiecit ꝙͣ uellent
ethere in alto Nũc s pauꝑẽ et duros
ꝑferre labores sũt ne aut̃ tã gͣuia
mala hac quoꝵ pͥmũ bom omẽs
forti atqz equo aĩo tulere dequo
suo loco diximꝰ qͥdã sponte insuꝑ
diuites fr̃i sunt scdm uiris quẽire
apud crispũ at ad id nasci hoiem
apud scm̃ illũ et afflictũ senem

Expanded text:
ipsius. Nam si te hominem meminisses, humaipsius. Nam si te hominem meminisses, humana omnia equo animo toleranda cognosceres, neque parvi mali, immo ne mali quidem odio, maximum in malum velles incidere. Inicere michi manum cogor extremis malis. Non sunt extrema que te premunt mala, summum illud et extremum malum quod te urget, desperatio. Ceteris enim malis aliquid, huic uni nichil potest esse remedii. Que sunt autem hec extrema que dicis mala, nisi labor, forsitan et paupertas? hec sunt enim que Poeta commemorat, de his agens: qui sibi letum insontes peperere manu lucemque perosi, proiecere animas, de quorum sera penitentia mox adiecit: quam vellent ethere in alto, nunc et pauperiem et duros perferre labores! Sunt ne autem tam gravia mala hec? quorum primum boni omnes, forti atque equo animo tulere, de quo suo loco diximus, quidam sponte insuper divites facti sunt; secundum viris convenire, apud Crispum, atque ad id nasci hominem, apud sanctum illum et afflictum senem
Abbreviated transcription (Latin):
me sũt aliud nisi exxiencie scola
campus pacientie gle̾ palestra
de uolutaria inse ip̃m̃ manꝰ miet
in ortẽ michi oscire ꝓpositum
est R Lem unã nũt metue̾
nc̃ optare hec tota ꝯstãcia urã est
nc̃ tu morte̾ mliebrit᷑ formidabas
nũc eãde in hũane appetis Rogo
q̃nã subita mutãdi aĩ cã est d
Soccor ip̃e michi manꝰ micere ł
di cogeris iã ñ uolũtaria manuũ̃
ĩiectio est ꝙͣuis dicat᷑ ꝙ coacta
uolutas uolũtas ess s ꝓfecto ñ
libera nec uolutas ꝓp̾e q̃ nolendo
fit aquo aũt cogeris nosse uelim
Inici enĩ manꝰ ũl ĩnito possunt
tu t̾ illas micere insi uolens ne¬
quis, d magne st cause q̃ me
mori uelle cõgũt I magne fateor
si cogũt si ñ cogerent si uir eẽs
Nũc in uram̃ ammi molliciem
nichil est ĩualidũ uide aũt an
que sint he cause rite p̃sagiã
ura/ indignacõ in pacientia puror
quidem in se uergus oblinis deniq lni

Expanded text:
nichil sunt aliud, nisi experientie schola, nichil sunt aliud, nisi experientie schola, campus patientie, glorie palestra. 118 DE VOLUNTARIA IN SEIPSUM MANUUM Mortem michi consciscere propositum est. Rem unam nunc metuere, nunc optare: hec tota constantia vestra est. Nunc tu mortem muliebriter formidabas, nunc eandem inhumane appetis. Rogo quenam subita mutandi animi causa est. Cogor ipse michi manus inicere. Si cogeris iam non voluntaria manuum iniectio est, quamvis dicatur, quod coacta voluntas, voluntas est, sed profecto non libera, nec voluntas proprie, que nolendo fit; a quo autem cogeris nosse velim: inici autem manus vel invito possunt, tu tibi illas inicere nisi volens nequis. Magne sunt cause que me mori velle cogunt. Magne, fateor, si cogunt; sed non cogerent si vir esses. Nunc in vestram animi mollitiem nichil est invalidum; vide autem an que sint he cause rite presagiam: ira, indignatio, impatientia, furor quidam in se versus, oblivio denique tui
Abbreviated transcription (Latin):
rogatꝰ manũ dabit. Non mori
aut̃ nolite optare ñ mõ enĩ m¬
pudens arrogansq s ĩ effitax
uigo colla submitite/ et si uos
ipõe amatis qd nati estis amate
ñ qd̾ nati ẽẽ uelletis neq enim
naturã uobis ẜ uos illi osseqm
par est ꝙ pauorẽ mortie ab ice
du quidẽ frustra nitor ⁊ mnor
quid tã diu frusira interis q
te debuit cogitatõ ꝓna ꝑducere.
turpis est em̃ tã bienis ꝑiculi se
est mon turpis est inꝙͣ uiro tam
momẽtanei dist̾mĩs tã longenieꝰ
pauor et tot ãn auxii atq suspẽ¬
se ad hore seu suspion uniꝰ euẽtũ
uis ne autẽ mali huiꝰ ultiiũ ue¬
mediũ uis mortis metu ꝓpet no
liber eẽ: bene uiue. uita lauda¬
bilis motẽ speruit. semꝑ sepe eciã
cupit demq hec t̾ribiliũ onmi sũ¬
ma est siquidẽ labor dolor aduersi¬
tas ĩfamia carcer exiliũ dãnum
bellũ ferntus orbitas pauꝑtas se¬
mũ eg̾tudo et mors fortib uiris

Expanded text:
rogatus manum dabit. Non mori rogatus manum dabit. Non mori autem nolite optare: non modo enim impudens arrogansque, sed inefficax iugo colla submittite, et si vos ipsos amatis, quod nati estis amate, non quod nati non esse velletis: neque enim naturam vobis, sed vos illi obsequi fas est. Pavorem mortis abicere diu quidem frustra nitor. Miror quod tam diu frustra niteris, quo te debuit cogitatio prona perducere. Turpis est enim tam brevis periculi si est mori, turpis est, inquam, viro tam momentanei discriminis, tam longevus pavor, et tot anni anxii atque suspensi, ad hore seu suspirii unius eventum. Vis ne autem mali huius ultimum remedium? vis mortis metu perpetuo liber esse? bene vive: vita laudabilis mortem spernit, sepe etiam cupit. Denique hec terribilium omnium summa est, si quidem labor, dolor, adversitas, infamia, carcer, exilium, damnum, bellum, servitus, orbitas, paupertas, senium, egritudo et mors, fortibus viris
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius ⁊ mortis oblinio q̃ tria nuo
si ꝯuexa sunt ut uix ualeant
uideri uiltis et p̾ͥncipni⁊ fimro
ĩmemores obseruasti hos qͥ donini
sue disponũt oix ẽ qmi dicere
audeat cũ moriar ses si moriar
quasi in dubio ponit᷑ quo mts
e certius neq idipm̃ si moriar
claye sonat sed si qd̾ de me eẽt
aliud quidnã ẽ hoc aliud q̃so
et ñ pocius idem ip̃m qd d om̃is
libet ita bobis eueiẽt ut his qui
contra hostilis fuaciẽ oclõs clau¬
dut qͣsi piclm̃ qd̾ nõ uident nec
nascitini st ꝯuib ut bite sic⁊
mortis mlta sũt gnͣa inc̃itas
una moriendi hacͣ tu cupis ex¬
cutere, quã nec pr̃es tui nec ulli
unꝙyͣ uges genciũ excussere, nec
extutient quidẽ ferieñ morie¬
mini senciẽtis, An ceci aũt an
uidentes id in ur̃a manu est op¬
uixeritis frustra ẽ optate in ꝙͣ̃
⁊ enitimini et qd̾ ĩ bobis ẽ facite
uliquũ illi cõmittite qui quos
in hanc uitã ultro ñ uocatus in¬
tulit egssuris n insi uocatus ⁊

Expanded text:
a numero sic connexa sunt, ut vix valeant videri vultis, et principii et finis immemores. Observasti hos qui domui sue disponunt: vix est qui dicere audiat, “cum moriar”, sed “si moriar”, quasi in dubio ponitur quo nichil est certius. Neque id ipsum “si moriar” clare sonat, sed “si quid de me esset aliud”; quidnam esset hoc “aliud” queso, et non potius idem ipsum, quod de omnibus libet: ita vobis eveniet, ut iis qui contra hostilis ferri aciem oculos claudunt, quasi periculum quod non vident nec nascituri sunt, quibus ut vite, sic et mortis, multa sunt genera, necessitas una moriendi? hanc tu cupis excutere, quam nec patres tui nec ulli unquam reges gentium excussere, nec excutient quidem. Tergiversammini, sentietis. An ceci autem, an videntes, id in vestra manu est. Opvixeritis frustra est. Optate, inquam, et enitimini, et quod in vobis est facite, reliquum illi committite, qui vos in hanc vitam ultro non vocatus intulit, egressuris non nisi vocatus et
Abbreviated transcription (Latin):
ingr̃os qui phisici nuĩcupãt que
se in hoc ut ĩ mlt̾is aliis a nẽã est
A̾ ꝓfessorib sine ĩ cognita ego artẽ
hãc unã tibi p̃scͥpserim abstmẽtiã
et oĩs excessus fugã Notũ ibend at
antiquũ uiri scĩ ututib corpus
edificãt. ꝙultruĩ ꝯferũt aĩo sinul
et corꝑi frena libidinuẽ ac gule
multos firauit luxuria mltõs op¬
pressit crapula mlt̾os sonmnꝰ mlios
ebrietas sepeliit mltoꝵ uite fer¬
nor atq impetꝰ et furibnda lice̾tia
ueꝵ abiit ĩfurorẽ M. dimeo nali᷑
in furorẽ agi R ed̃ nã infert

Expanded text:
istros qui physici nuncupantur; que, si in hoc, ut multis aliis, aut nulla est, aut professoribus suis incognita, ego artem hanc unam tibi prescripserim, abstinentiam et omnis excessus fugam. Notum illud atque antiquum: viri sancti virtutibus corpus edificant; multum conferunt animo simul et corpori frena libidinum ac gule. Multos stravit luxuria, multos oppressit crapula, multos somnus, multos ebrietas sepelivit, multorum vite fervor atque impetus, et furibunda licentia verum abiit in furorem. Timeo naturaliter in furore
Abbreviated transcription (Latin):
rans, an fugitiua ꝓsperitas
he ñ alit uobro sut ad suꝑbiã scale¬
his ascenditis ad uninã atq̃ cetera
hoim piacla̾ et si ĩiustã aliꝙͣ cñ ex
d doleo me suꝑbũ 2. de ꝓcto dolere
ẽ extolli sic hũilitas ẽ ulere seq
sõmittẽ qd quidẽ facile factu erit
mox ut ocłos inte ixs̃ tota intencioẽ
yflex̾is Qd̾ cũ ita sit nolo t̾ nec
opordet libroꝵ ꝑtes sc̾tas aduersus
pctã ꝯgerere s̃ satis ẽ cũcta arbit

Expanded text:
rans, an fugitiva prosperitas. rans, an fugitiva prosperitas. He non alie vobis sunt ad superbiam scalehis ascenditis ad ruinam; atqui cetera hominum pericula, etsi iniuent. Doleo me superbum. De peccato dolere est extolli, sic humilitas est dolere seque submittere, quod quidem facile factu erit, mox ut oculos in teipsum tota intentione reflexeris; quod cum ita sit, nolo tibi, nec oportet, librorum partes scriptas adversus peccata congerere; hoc satis est: cuncta arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
cebras/ mltoꝵ ãnoꝵ penitẽcia ul et̾no
fortasse suplicio pumendas¬
nꝑbia extollor R duid suꝑbis
aut t̾ra ⁊ cinis, Tu ne tantoꝵ
maloꝵ faste obrutꝰ atz opp̃ssus ex¬
tolleris/ qui si te omib malis expli¬
citus Rotutũ om̃i alis euectꝰ actolle¬
corunir ꝑ quã tu pctõi uis astende᷑
Si sit illi osb id unũ accidit qd ꝑ
hoc aliis culpis adintũ c̾ euẽtnꝵ
arbitraris malũ sarcinis euis
cumlmn suꝑ ĩposinsti d. Suꝑbia
euehor L Sur q̃so an nõ te morta¬
lem an nõ assidue fatiscentẽ an
nõ ꝑctore an nõ mille casib expo¬
sitũ an nõ morti obnoxiũ int̾te᷑
an nõ deinq te miseꝵ menũsti et
nõ famosissimũ illud homicũ au-¬
diuiste nil miseriꝰ t̾ra nutrit ho¬
mine, deire uelim qd te hoꝵ yo¬
int̾ spes uanissumas metusq ꝑe¬
tuos fluctuãtis an p̃titoꝵ obti¬
no an ignorãcia futoꝵ ac pre¬
senriũ au hostiũ insidie an mor¬
tes amicoꝵ, an aduerfitas ꝑ fens¬

Expanded text:
bras, multorum annorum penitentia, vel eterno fortasse supplicio puniendasbia extollor. Quid superbis autem, terra et cinis? Tu ne tantorum malorum fasce obrutus atque oppressus extolleris, qui si te omnibus malis explicitus, virtutum omnium alis evectus attollecorruit, per quam tu peccator vis ascendere; si sic illi ob id unum accidit, quid per hoc aliis culpis adiectum tibi eventurum arbitraris? Malum sarcinis tuis cumulum superimposuisti. Superbia evehor. Cur, queso? an non te mortalem, an non assidue fatiscentem, an non peccatorem, an non mille casibus expositum, an non morti obnoxium incerte, an non denique te miserum meministi? et non famosissimum illud Homericum audivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire velim, quid te horum pointer spes vanissimas metusque perpetuos fluctuantis, an preteritorum oblivio, an ignorantia futurorum ac presentium, an hostium insidie, an mortes amicorum, an adversitas perseve
Abbreviated transcription (Latin):
eni ꝯsequẽẽ ẽ unũ quoq qd̾ huic bono
obicit᷑ malũ eẽ uitm̃ quo frit ut
dolor corꝑis molestissimꝰ l malũ
tñ utiq ñ sit d hen mͥ mnisero ego
torq̃or tu disputas phĩce fabelle y
uure te miseꝵ dic̾is ni hoc ip̃o ꝙ
hũane uite u̾glãs fabellas uocas¬
s. Sonora hec in scolis famosa ꝑ
libros, sed nec equuleos nec egrotã¬
ciũ ascensura grabatulos dicũt᷑
insedere pͥtoris ⁊ ꝓfecto quibus
credita ñ st̃ salubria ẽẽ ñ pñi¬
S heu ego crucior, tu disputas l
Iste tuus dolor nccio a̾ lentꝰ er it a̾
intẽsus atq ita ũl facile. ũl breuẽ
coucior dolore R. Si sumꝰ nẽpe bre¬
nis ẽ dolor ꝑce geitib a̾ fuget ã
Fucciat. ẽ ncce sic utrĩq libertas
in forib Interim forte aõ f̾re
mortalia speciosũ ac uirile est¬
d Speciosũ dcũ fateor factu ne
possible quid ueor ꝵ nõ ĩpossibi¬
stutis ĩnuͣos uesztores fecit ⁊ fa

Expanded text:
nsequens est, unum quodque quod huic bono obicitur malum esse, vitium; quo fit ut dolor corporis, molestissimus licet, malum tamen utique non sit. Heu michi misero, ego torqueor, tu disputas, Philosophice fabelle. Iure te miserum dicis, vel hoc ipso, quod humane vite regulas fabellas vocas. Sonora hec in scholis, famosa per libros, sed nec equuleos nec egrotantium ascensura grabatulos: dicuntuinsedere pectoribus, et profecto quibus credita non sunt, salubria esse non possunt. Heu, ego crucior tu disputas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut intensus, atque ita vel facilem vel brevem cior dolore! Si summus, nempe brevis est dolor; parce gemitibus: aut fuget aut fugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac virile est. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non impossibivirtutis innumeros disertores fecit et fa
Abbreviated transcription (Latin):
st yliqua quib actio crũspͣtis mõ¬
strũ ẽ suꝑb homũtio¬
F ebribus estno R Estus hit a̾
tepore fmiendus a frigore
utrũms fet̾it uñ erit d. febribus
uigeor ⁊ Om̃s hic ꝯtra naͣ moty
plus ht̃ impetus ꝙ diucͣntatis
et sepe duoꝵ facit alteꝵ a corpus

Expanded text:
sunt reliqua, quibus acriter circumspectis, monstrum est superbus homuncioFebribus estuo. Estus hic aut tempore finiendus aut frigore; utrumvis fecerit, bene erit. Febribus urgeor. Omnis hic contra naturam motus, plus habet impetus quam diuturnitatis, et s
Abbreviated transcription (Latin):
quã añ ãnos plimos libro sexto
rei publice posuerat Sa .uo est
gnigmnodi dũ pubeiũ africanum
miorẽ in celo cũ pr̃e atq auo colloq̾
sõmantẽ et audita ĩmortalitate aiẽ
ac felicitate uite alt̾ius moriẽdi
auidũ induxisset prem̃ mox in¬
utile desideriũ castigãtẽ fecit hie
ubis nõ ẽ ita in quis ille insi em̃
cũ dens is cuꝰ hoc templũ ẽ ome¬

Expanded text:
quam ante annos purimos, libro sexto quam ante annos purimos, libro sexto Rei Publice posuerat. Ea vero est huiusmodi. Dum Publium Africanum minorem, in celo cum patre atque avo colloqui somniantem, et audita immortalitate anime ac felicitate vite alterius, moriendi avidum induxisset, patrem mox inutile desiderium castigantem, fecit his verbis. “Non est ita, inquit ille. Nisi enim cum Deus is, cuius hoc templum est om
Abbreviated transcription (Latin):
malim ꝙ q̃ instãcia sũt oidere¬
ꝑ nõ ẽ uni ñ posse rectis oclie
utrãq foreuẽ ẜacie spͨtare Nũi¬
liebre est trepidos oclos auertere
Quid e aũt qd̾ te tuobat us̃q a¬
do ut solius opem mortis implo¬
res Tua ne forsirã an tuoꝵ an
prĩe laborãtis aduersitas lenta
illa duo quide Nichil en põt
fortũu eui nõ possit xtus ocftaẽ
Cerciũ hoc pui s pietate et¬
guida ⁊ merti si quidẽ prĩe seo¬
ne qua tñ in re eatomis mortẽ
miris laudib seneca ide epffert
sua illa pecullari opiõne
qua diximꝰ Nõ sit ertero excu¬
sasse contentus landibus abseuet
ait ein catoni incredibilꝰ granitate
nature petuaq ꝯstancia morien¬
dum pocius ꝙͣ tyrãm uultũ aspi¬
ciendũ fuisse que tñ brutꝰ aspexit
et illiꝰ pocius morte tollendum ꝙͣ
suã morte fugiendũ censuit qd̾ ꝙ̃
bñ seu ꝙͣ male fec̾it nõ laboro c
fecit tñ cycero aũt dũ catonẽ excu¬
set sue illiꝰ sm̃e melioris obłiu̾i s cit

Expanded text:
m que instantia sunt videre. Non est viri non posse erectis oculis utranque fortune faciem spectare, muliebre est trepidos oculos avertere. Quid est autem quod te turbat usque adeo, ut solius opem mortis implores? tua ne forsitan, an tuorum, an patrie laborantis adversitas? Lenta illa duo quidem: nil enim potest fortuna, cui non possit virtus obstare; tertium hoc pium, sed pietate languida et inerti, si quidem patrie serne. Qua tamen in re, Catonis mortem miris laudibus Seneca idem effert, sua illa peculiari opinione de qua diximus; non sic Cicero, excusasse contentus, laudibus abstinet; ait enim Catoni, incredibili gravitate nature, perpetuaque constantia moriendum potius quam tyranni vultum aspiciendum fuisse; quem tamen Brutus aspexit, et illius potius morte tollendum, quam sua morte fugiendum censuit; quod quam bene seu quam male fecerit, non laboro; fecit tamen. Cicero autem dum Catonem excusat, sue illius sententie melioris obliviscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
crãsigis suspirio d aduẽtare ex¬
casim incelligo A uix id quide
incellige̾ est nã ⁊ r̾pente adueĩt
⁊ pño intellcm̃ uiris suis p̾uat¬
S. liqui aĩo incipio ł s̃ felix q
sensu sis obiturꝰ d Sexe extasẽ
incurrs R Sepe mortuus r̾uinis¬
tis d Extasim sexe mortiferã ex¬
ꝑior, R hãt plus ꝙͣ semel experiri
nequis nẽõ dĩ plus ꝙͣ semel mo¬
rit᷑ ꝙ at̾ optimũ mortis genus
sit int̾ doctos ⁊ p̃̾claros uiros aiñ
q̃sitũ ẽ ubi uliꝰ cesar int̾fuit
sinmꝰ uir ⁊ imꝑio ⁊ doct̾na qui
⁊ ip̃e tꝑe extremo ut de illo scptũ
O u̾ꝑente linqui aĩo solebat quã
q̃stionẽ ille sit absoluit ut rexẽ¬
cinũ at ĩopinũ int̾itũ ꝯmodisi ͫ
diffiniret que snña ⁊ si pietate
uereq u̾eigiomi fortassis asꝑior
uideat᷑ sit tñ ⁊ cuil sapienti et
dum ẽ ut s̾ ml r̾pẽtinũ aut
subitũ ẽẽ possit ⁊ siqd̾ tlẽ mci¬
dat. aĩõ celeritas ix̃a ñ noceat

Expanded text:
transigis suspirio. Adventare extransigis suspirio. Adventare extasim intelligo. Vix id quidem intelligere est; nam et repente advenitintellectum viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix qui sensu sis obiturus! Sepe extasim incurro. Sepe mortuus reviviscis. Sepe extasim mortiferam experior. Hanc plusquam semel experiri nequis: nemo enim plus quam semel moritur. Quod autem optimum mortis genus esset, inter doctos ac preclaros viros aliquando quesitum est; ubi Iulius Cesar interfuit, summus vir et imperio et doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repentinum atque inopinum interitum commodissimum diffiniret; que sententia et si pietati vereque religioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et dum est, ut sibi nil repentinum aut subitum esse possit, et, si quid tale incidat animo, celeritas ipsa non noceat
Abbreviated transcription (Latin):
d dolore
liacũ pacior dolorẽ P. Sꝑa
incipe qñ quidẽ quid iam
Estius metuas nil est Sic̃ at
ad extrema gaudii ꝑueĩsse pͥn¬
cipiũ ẽ deloris sic extremitas
doloris pͥncipiũ gaudii sit oport
alt̾iue fine orit᷑ d dlore corq̃or
iliaco L. Spẽs ẽ fateor at̾ba sola¬
tnͣ nil acerbius pati posse s.
Uiaco crutior dolore ⁊ dni dolet
ac metuit ille miser ẽ ondiqz
nã qd̾ oro metuat qui ipãm
q̃ ab om̃ib p̃q om̃ib metut᷑
mortẽ sperat/ uiao uolore
discrutior ⁊ disce uiuẽe mori
qd̾q ñ msi semel fit sexiꝰ exꝑe¬
rire facies securin tadẽ semes
qd tã sepe tentaueris inchie
emi nom facies similemiue
Solor gliacus morti ẽ insi ꝙ mors
facilior breniorqz ut qui hñc foz¬
cit᷑ tuuit insi metus alter ĩtueiãt
mlto illã foruꝰ sit larurꝰ d ulo¬
re unpor iliaco ⁊ magͥtudo ip̃a
uoloris fuẽ spondet nẽõ eĩ diu
morit᷑ d deuid ꝙ dolor extasim pa¬
rit ⁊ longos febriũ dolores bremꝰ

Expanded text:
DE DOLORE acum patior dolorem. Sperare incipe, quandoquidem quod iam tristius metuas nil est. Sicut autem ad extrema gaudii pervenisse, principium est doloris, sic extremitas doloris, principium gaudii sit oportet; alterius fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuit ille miser est; undiqNam quid, oro, metuat, qui ipsam que ab omnibus preque omnibus metuitur mortem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivens mori, quodque non nisi semel fit sepius experire; facies securius tandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliacus morti est, nisi quod mors facilior breviorque, ut qui hunc fortiter tulit, nisi metus alter interveniat, multo illam fortius sit laturus. Dolore rumpor iliaco. Magnitudo ipsa doloris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid quod dolor extasim parit? Longos febrium dolores, brevi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalibꝰ metus mortis inĩ hoc odiũ
qua hũc srilz aliosq degeneres au¬
getis atq alitis panores an ñ sides
ut magna ꝑs mortaliũ ip̃m nom̃
mortis ephorreat qd ꝯuid ẽ aliud
ꝙͣ nãm pã horre at id̾ odiise qd̾
natꝰ sis ꝯno nichil miꝰ homñes stul¬
tius nichil ingͣcius in deũ ꝙͣ mlc̃
aũt nom̃ iled̾ egre audiũt/ qd̾ soꝑ
internã aur̃ẽ pulsare debuerãt
nẽpe sñ equo ñ ẽ qui se ipsin
cogitare possit qd̾ nãq se cogitet
nisi qd ẽ ãl mortale de nociẽs in se
quisq u̾flectit᷑ nõne s̾ iblico monts¬
nome mortis occͣrit s r̾fugitis qͣsi
ꝑ aurẽ mors iroñpat . auertitis¬

Expanded text:
mortalibus metus mortis, unde hoc odium qua hunc scilicet aliosque degeneres augetis, atque alitis pavores. An non vides, ut magna pars mortalium ipsum nomen mortis exhorreat? Quod, quid est aliudam horrere atque id odisse quod natus sis, quo nichil inter homines stultius, nichil ingratius in Deum. Quam multi autem nomen illud egre audiunt, quod semper internam aurem pulsare debuerat, nempe sine quo non est, qui seipsum cogitare possit; quid namque se cogitet, nisi quod est animal mortale? quotiens in se quisque reflectitur, nonne sibi illico nomen mortis occurrit? sed refugitis, quasi per aurem mors irrumpat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ĩmoblis ꝑseueret ꝓmptus proꝟtu¬
te pati fortit qd̾ mͣltis cogitare t̾ri¬
bile est qdꝙ nuũꝙ̃ ab homĩe fieri
poss ꝯmi ñ suꝑ auri ac gemarũ
spem̃ suꝑ mliẽtrẽ formã et suꝑ
om̃e ꝯcupiscible ututis pulchãtu¬
dine adamasset hac ꝯfromacõe aĩ
et false opiones et uam metus in-¬
firmãt᷑ et acies doloris obtũdit᷑ ficq
ꝯd c̃ycero idem uult ut sit̃ in p̃lio
pauidus miles abrectisq armis
biso hoste diffugiens sepe ip̃e sibi
nõ fuisset sit ignauũ añ et sen¬
sibus obseꝙ̃tẽ sola cogitatõ doloris
examiẽt qui u̾tute firmatꝰ aco
armatꝰ incolamis ac doloris uictor
et prope ml molesti senciẽs eua siss
patientia eni ñ nõ aĩ uimi augen
sed asꝑitatẽ ip̃a doloris ĩminmꝰ s
pene ad nichilũ u̾digi at hit ẽẽ
ut acerrimo in uolore uã quidã
ĩmoti alni eciã leti sint qd fien ñ
posẜ̾, nisi ams a sensu doloris auer¬

Expanded text:
et immobilis perseveret, promptus pro virtuet immobilis perseveret, promptus pro virtute pati fortiter, quod multis cogitare terribile est, quodque nunquam ad homine fieri posset, qui non super auri atque gemmarum speciem, super muliebrem formam, et super omne concupiscibile virtutis pulchritudinem adamasset. Hac confirmatione animi, et false opiniones, et vani metus infirmantur, et acies doloris obtunditur. Fitque quod Cicero idem vult, ut sicut in prelio pavidus miles, abiectisque armis viso hoste diffugiens, sepe ipse sibi non fuisset, sic ignavum animum et sensibus obsequentem sola cogitatio doloris exanimat; qui, virtute firmatus atque armatus incolumis ac doloris victor et prope nil molesti sentiens, evasisset. Patientia enim non modo animi vim augeri, sed asperitatem ipsam doloris imminui, et pene ad nichilum redigi, atque hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam et immoti, alii etiam leti sint, quod fieri non posset, nisi animus a sensu doloris aver
Abbreviated transcription (Latin):
ad nixtũ diffidencie et ueris im¬
sit dubit int̾dũ torpor ꝯuidã fu¬
bit dubitatõ an uaͣ sint q̃ a. doctis¬
simis atz scissimis uiris de ꝟtute
paciencie, de honesti spe desplendore
gli̾ dici solent An id uerius qd̾
ab aliis disputatũ uulgus ꝓbat
uacuitatẽ doloris optimã pessimũ
dolorẽ uoluptatẽ bom finẽ et ille
quid̃ paucoꝵ he ferme oñn uoces
st quaꝵ sepe tantꝰ est soutꝰ. ut
pance ille uoces ad hortãtiũ audi¬
ri neq̃ant. et custodes artis extrite
omissa defensiõe fugã cogitent
In hoc statu dubiũ nutãtẽq pre¬
sidiis firmare añ oportet ne de
sentẽcia excidat ut olim dyonisins
heracleontes qui cũ zenoms pocep¬
toris sin de dolore siñaz dolore uictꝰ
abiteret a cleante cũd istiplõ iroide¬
ri merunt ñ inꝙͣ excidat ẜ u̾sistat
inq arrepto uestigio pede̾ figat
intelliẽs quid in tͥbus uerũ quid
umbratile, neqz laruas horreat neqz

Expanded text:
admixtum diffidentie, et, veris imadmixtum diffidentie, et, veris imsit. Subit interdum torpor quidam, subit dubitatio, an vera sint que a doctissimis atque sanctissimis viris de virtute patientie, de honesti specie, de splendore glorie dici solent, an id verius, quod ab aliis disputatum vulgus probat, vacuitatem doloris optimam, pessimum dolorem, voluptatem boni finem; et ille quidem paucorum, he ferme omnium voces sunt: quarum sepe tantus est sonitus ut pauce ille voces adhortantium audiri nequeant, et custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam cogitent. In hoc statu dubium nutantemque presidiis firmare animum oportet, ne de sententia excidat ut olim Dionysius Heracleotes, qui, cum Zenonis preceptoris sui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleante condiscipulo irrideri meruit. Non, inquam, excidat, sed resistat inque arrepto vestigio pedem figat intelligens quid in rebus verum, quid umbratile, neque larvas horreat, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
p̾met si dep̾hendat intẽtũ sexe
ad subitũ magni hostis occursũ
uir fortissimꝰ lz expalluit da
spatiũ cobligendi sese inq ĩstãs
disc̾mẽ añm incendendi ueniẽ¬
te hostem sec urꝰ excipiet uisis
cestib pugnaturi athlete bra¬
chia uiso onere subituri illd
cernix inte̾dit᷑ ⁊ illa pugnã
fiiꝰ cbeut ⁊ hoc pondus in-¬
tenta fert lemꝰ eui negligẽs
ac uͦmissa succũberet. Ad hñc
gꝰ modũ insigmi difficultate
ꝯspecta ains ꝯtͣ illam inte̾den¬
dus ẽ qd si ad plenũ fiat ter¬
uibiliũ oi uictor euadet alioqͥn in¬
crediblẽ deũ ẽ lentꝰ at imparatus
auis ꝙ parus sepe deiĩt᷑ hec est
illa aĩ eyceromania cõtet̾io seu
sic dici manis intẽto quo ad hoc
enz duob his uocablis sensus iam
bsu st̃ deq uniꝰ fonte ubi fonte
destendũt̃. d uidẽo teq libens audio
sed qd̾ ẽ ꝯfirmacio ⁊ dicã Est̃ in
ipis quoq fortissimis aĩs nescio qd

Expanded text:
primat, sed deprehendat intentum; sepe primat, sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni hostis occursum, vir fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile dictu est lentus atque imparatus animus, quam parvis sepe deicitur. Hec est illa animi Ciceroniana contentio, seu sic dici mavis intentio quo ad hoc enim duobus his vocabulis sensus idem usu sunt, deque unius verbi fonte descendunt. Video, teque libens audio, sed quid est confirmatio? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis animis nescio quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ noste uñ estus ac tumor
trenorq ac debilitas aiõꝵ q̾busue
u̾mediis tomꝑet᷑ estus ꝯpescarnt
tumor tremor ac debilitas robo¬
rent᷑ ac f̾iment᷑ quo ĩ studio et
q̃ ignaris ingere operosum minis
neq ꝯpendii᷑ huiꝰ est stienti uẽ
supuatuũ cui ñ doceri expediat
sed moneri d. Scio ita ẽẽ neq
de omib q̃reba. sed hoc unũ que
eiiz ui tu s que seꝰ inq̃t ista
arma. Respondetq illico cõtẽtio
cõfirmacõ ẜ moq intimꝰ S
Edissere oro singlã legi quidem
hec sepe olim tnͣ uereor, ne mͦ
acudat qd̾ mlt̾is solet qui aꝑd̾
se legẽtes intelligere soͥ omĩa be¬
dent᷑ apud alios locuturi tũ demũ
nichil intellexisse se incelligũt
dit si libet q̃nã ista ꝯtentõ est¬
R. datis id quid̃ si parũ ultra pro¬
grediare in ix̃iꝰ Tyceronis ubis
apparet s neqͥs me frustra
poposteris dicã ide aliꝰ multa
fasce curuestat fac ꝓuidlant
erigẽt᷑ neutrqz sua moles op¬

Expanded text:
stus ac tumor tremorque ac debilitas animorum, quibusque remediis temperetur estus, compescatur tumor, tremorque ac debilitas roborentur ac firmentur; quo in studio et que ignaris ingerere operosum nimis, neque compendii huius est, scienti vero supervacuum, cui non doceri expediat sed moneri. Scio ita esse, neque de omnibus querebam, sed hoc unum que enim ut tu et “Que sunt, inquit ista arma?”, respondetque illico: “Contentio, confirmatio, sermoque intimus.” Edissere, oro, singula; legi quidem hoc sepe olim, tamen vereor ne michi accidat quod multis solet, qui apud se legentes intelligere sibi omnia videntur, apud alios locuturi, tum demum nichil intellexisse se intelligunt. Dic, si libet, quenam ista contentio est? Satis id quidem, si parum ultra progrediare, in ipsius Ciceronis verbis apparet, sed ne quid me frustra poposceris, dicam idem aliter. Multa fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua moles op