comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃tatur uigil. Et si quando ꝓpt̃ peccata
nr̃a dormierit: dicamꝰ ad eũ. Exurge.
quid dormitas dñe : Excitemꝰq illũ
et nauicula fluctuante clamemꝰ: magi¬
ster saluos nos fao: ꝑimꝰ. Plura dicta re.
uolueram: si non epłaris breuitas pudo-¬
rem nob̃ tacendi imponeret : et si tu li¬
broꝵ ipsius ad nos uoluisses mutere
cantilenas: ut scire possemꝰ atq seribe

Expanded text:
terpretatur \'uigil\'. et si quando propter, peccata terpretatur \'uigil\'. et si quando propter, peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: exsurge, ut quid dormitas, domine? excitemusque illum et nauicula fluctuante clamemus: magister, saluos nos fac, perimus. Plura dictare uolueram, si non epistolaris breuitas pudorem nobis tacendi inponeret et si tu librorum ipsius ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ stephani corpꝰ tanta funeris ambi¬
tione p̃cedent. & facerent ei planctũ
magnũ ut illoꝵ luctꝰ in nr̃m gaudiũ
uerteretur : Nã qđ dicis eũ uigilias ex-¬
ecrari: fac̃ & hoc contͣ uocabulũ suum.
ut uelit dormire uigilantius & ñ au¬
diat saluatorẽ dicentẽ. Sic ñ potuistis
una hora uigilare mecum: Uigilate
et orate: ut non intretis intẽptationẽ.
stitiȩ tuȩ. Dnm quoq in euangelio
legimꝰ ꝑ noctasse. & apłos clausos car-¬
cere tota nocte uigilasse: ut illis psal-
lentib t̾ra quateret᷑. Custos carceris
crederet. magistratꝰ et ciuitas frerent᷑.
Loquit᷑ paulus orationi insistt erage¬
lantes in ea et in alio loco inuigilus fre¬
quent̃. Dormiat itaq uigilantius. & ab
ext̃minatore aegypti cũ egẏptus dor¬
miens suffocetũr. Nos dicamꝰ cũ dauid
ñ dormitabit neq dormiet qͥ custodit
isrł : ut ueniat ad nos sc̃s ethir qui in¬

Expanded text:
dum Stephani corpus tanta funeris ambidum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate, ut non intretis in temptstitiae tuae . Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nolentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et ciuitas terrerentur. loquitur Paulus: orationi insistite uigilantes in ea et in alio loco: in uigiliis frequenter. donniat itaque Uigilantius et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur; nos dicamus cum Dauid: non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut ueniat ad nos sanctus et Hir, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
cratis uolui ligare furiosum: sed abut.
excessit. euafit. erupit. & int̾ hadriae
fluctꝰ cotiiq reges alpes in nos decla¬
mando clamauit. Quicquid enim
amens loquitur: uociferatio & clamor
ẽ appellandꝰ. Tacita me forsitan cogi¬
tatione rep̃hendas : cur in absentem
inuehar. Fateor tͥ dolorẽ meum: sa¬
crilegiũ tantũ patient̃ audire ñpos¬
sũ. Legi enĩ siromasten finees. austeri¬
tatẽ heliȩ. zelũ sẏmonis cananei. pe¬
tri seueritatẽ. ananiã & saffiram tru¬
cidantes. pauliq constantiã qui ely¬
mã magũ uiis dñi refistentẽ ȩterna
cecitate dãnauit. Non ẽ crudelitas
ꝓdõ pietas. Unde & in lege dr̃. Si fr̃
tuus & amicus. et uxor quȩ ẽ. in sinu
tuo de prauare̾ te uoluerit aueritate :
sit manꝰ tua suꝑ eos. et effunde sangui¬
nẽ eoꝵ. et auferes malũ de medio isrił.
lterũ dicã. Ergo martyrũ immundȩ s̃
reliquiȩ. et quid passi s̃ apłi ut ĩmun¬

Expanded text:
cratis uolui ligare furiosum, sed abiit, cratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: ergo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmun
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s peccatores t̾rȩ: ut disꝑderẽ de
cuutate dñi om̃s oꝑantes iniquitatẽ
Et iterũ. Nonne odientes te dñe odio
habui. et suꝑ inimicos tuos tabescebã:
ꝑfecto odio oderã illos. Si ñ st̃ hono¬
randȩ reliquiȩ martyrum: quomͦ
legimꝰ. p̃ciosa in conspectu dñi mors
scõꝵ eius: si ossa eoꝵ polluunt con¬
tingentes. quomͦ heliseus mortuus
mortuũ suscitauit. et dedit uitã. qđ
iuxta uigilantiũ iacebat ĩmundũ:
Ergo omĩa castra israhelitici exer¬
citus et popło dĩ fuere immunda qͥa
ioseph & patriarcharũ corpora porta¬
bant in solitudine. & ad scãm t̾rã im-¬
cob in hebron ossa portauit ut im¬
mundũ patrẽ auo & attauo sociaret
immundis. & mortuũ mortuis copula¬
ret: Precidenda lingua a medicis im¬
mo insanũ curandũ caput: ut qͥloqui
neseit discat aliqͣndo reticere. Ego ui¬
di hoc aliqͣndo portentũ & testimoni¬
is scripturarũ quasi uinculis hyppo¬

Expanded text:
omnes peccatores terrae, ut disperderem de omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem, et iterum: nonne odientes te, domine, odio habui et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. si non sunt honorandae reliquiae martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspectu d omini mors sanctorum eius? si ossa eorum polluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilantium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exercitus et populi dei fuere inmunda, quia Ioseph et patriarcharum corpora portabant in solitudine et ad sanctam terram incob in Chebron ossa portauit, ut inmundum patrem auo et atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum curandum caput. ut, loqui qui nescit, discat aliquando reticere. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippo
Abbreviated transcription (Latin):
go petri & pauli immunde s̃ reliqͥuiȩ:
ergo moysi corpꝰ immundũ erit: quod
iuata hebraicã ueritatẽ ab ipso sepultũ
toties idolorũ tẽpla ueneramur. ac¬
censi queant & multos eorũ ceteri
idolatriȩ insignia s̃. Plus aliquid
dicã qđ redundet in auotoris caput
et in sanũ cerebrũ. uł sane aliqͣndo
uł doleat: ne tantis sacrilegiis sim¬
plicũ animȩ subuertant᷑. Ergo et
dñi corpꝰ in sepulchro positũ ĩmun¬
dũ fuit: Et angłi qui candidis uesti¬
b utebant᷑ mortuo cadauere atq pol.¬
luto. p̃beant excubias: ut post mul¬
ta scła dormitantius somniaret ĩmun-
cutore scõꝵ basilicas aut destruer&e.
aut in tẽpla conuerteret. Miror scm̃
ca uirgaq ferrea confringere uas in-¬
utile & tradẽ in interitũ carnis: ut
sp̃s saluus fiat. Meminerit illiꝰ dicti.
uidebas furem et currebas cum eo:
et cũ adulteris portionẽ tuã ponebas
Et in alio loco. in matutino int̾ficiebã

Expanded text:
go Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? go Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam ueritatem ab ipso sepultum totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaret, immo ecutore sanctorum, basilicas aut destrueret aut in templa conuerteret? Miror sanctum ca uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam
Abbreviated transcription (Latin):
putorẽ spurcissimũ contͣ scõꝵ marty¬
rũ ꝓferre reliquias. & nos qui eas sus¬
cipimꝰ appellare cinerarios & idolatras.
qui mortuoꝵ hominũ ossa uenerem᷑.
Oinfelicẽ hominẽ & om̃i lacrimarũ
fonte plangendum: qui hȩc dicens
ñ se intelligit eẽ. samaritã & iudeum.
qui corpora mortuoꝵ ꝓ ĩmundis ha¬
bent: et eciã uasa quȩ in eadẽ domo
fuerint pollui suspicantur : sequen-¬
tes occidentẽ litterã & ñ sp̃m uiuifi¬
cantẽ. Nos aũt ñ dico martyrũ reliqͥas.
sed ne solẽ quidã & lunã ñ angłos: non
archangłos: non seraphin. ñ cherubin.¬
et om̃e nom̃ qđ nominat᷑ & in p̃senti
scło & in futuro colimꝰ & adoramus: ne
seruiamꝰ creaturȩ potius quã creatori.
quiẽ benedictus in scła honoramus
aũt reliquias martỹrũ: ut eũ cuiꝰ sunt
martyres ad oremꝰ. Honoramꝰ seruos.
ut honor seruoꝵ redundet ad dt̃m. qͥ
ait qui uos suscipit: me suscipit. Er¬

Expanded text:
putorem spurcissimum contra sanctorum martyputorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias, et nos, qui eas suscepimus, appellare cinerarios et idololatras, qui mortuorum hominum ossa veneramur. O infelicem hominem, et omni lacrymarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intelligit esse Samaritam et Judaeum, qui corpora mortuorum pro immundis habent, et etiam vasa quae in eadem domo fuerint pollui suspicantur, sequentes occidentem litteram, et non spiritum vivificantem. Nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archanget omne nomen, quod nominatur et in praesenti saeculo et in futuro, colimus et adoramus, ne seruiamus creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. er
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixcerat ero similis altissimo. Age
penitentiã. et in saeco uersare & cinere:
et tantũ scelus uigib absterge lacri¬
mis: si tam̃ tͥ dimittat᷑ hęc impietas.
et iuacta errorẽ origenis tunc ueniã
consequaris : quando conseouturus ẽ.
et diabolus qui nũquã plusquã ꝑ os
tuũ dep̃hendit᷑ blasphemasse. Meã
iniuriã patient̃ tuli : impietatẽ contͣ
dm̃ ferre ñ potui. VUnde et uisus sum
mordacius in extrema epła scribere
quã ꝓmiseram : quãquã post pͥorem¬
tentiã qua ame ueniã dep̃eatꝰ es: iterũ
cõmisisse unde agas penitentiã stolidis¬
simũ sit. Tribuat tͥ xep̃s ut audias et
taceas: ut intelligas & sic loquaris.
cceptis primũ literis tuis. ñ res¬
ponde suꝑbie ẽ: respondẽ teme¬
ritatis: De his enĩ reb int̃rogas q̃
& ꝓferre & audire sacrilegiũ ẽ Ais
uocat᷑ nomine: nã dormitantius & rec¬
tius diceret᷑ os fȩtidũ. rursũ aꝑire et

Expanded text:
qui dixerat: ero similis altissimo, age qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema epistula scribere, quam promiseram; quamquam post prtentiam, qua a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas, ut intellegas et sic loquaris.Acceptis primum litteris tuis, non respondere superbiae est, respondere temeritatis. De his enim rebus interrogas, quae et proferre et audire sacrilegium est. Ais vocatur nomine, nam Dormitantius rectius diceretur, os fetidum rursus aperire, et
Abbreviated transcription (Latin):
do faciant. Silibet exercere ingeniũ.
trade te grãmaticis. atq rethorib. disce
dialeticam sectis instruere. philoso¬
phorũ. ut cũ omĩa didiceris. saltẽtune
tacere ñ potest. Uerũ.ẽ. illud apud
ñ tã sõno stertis quã lechargo. Int̾ cete.¬
ras quippe blasphemias quas ore sacri¬
lego ꝓtulisti ausus es dicere montẽ de
quo ab scisus ẽ indanihele lapis sine
quia assũpsit corpꝰ adã. qui diabolo an¬
te ꝑ uitia coheserat natũ eẽ. de uirgi¬
ne ut amonte hoc. ẽ adiabolo hominẽ
separaret. O p̃cidendã linguã ac per
partes & frusta lacerandã quisquam
nexp̃ianꝰ dm̃ patrẽ omĩpotentẽ in per¬
sona diaboli int̾p̃tat᷑ & tanto piaculo
totius orbis aures maculat. Si int̃p̃ta¬
tionẽ tuã quisquã. ñ dicã catholicorũ
sed hereticoꝵ. siue gentiliũ. unquã re-¬
cipit. piũ sit qđ locutꝰ es. Sin autem
tantũ nefas nũquã xp̃i audit eccłia. &
ꝑ tuũ pͥmũ os ipsẽ se montẽ int̾p̃tatꝰ ẽ.

Expanded text:
dis  faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere non potest. Verum est illud apud non tam somno stertis, quam lethargo. Inter caeteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere, Montem de quo abscissus est in Daniele lapis sine quia assumpsit corpus ex Adam, qui diabolo ante per vitia cohaeserat, natum esse de Virgine: ut a monte, hoc est, a diabolo hominem separaret. o praecidendam linguam ac per partes et frusta lacerandam! quisquamne Christianus deum patrem omnipotentem in persona diaboli interpretatur et tanto piaculo totius orbis aures maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem tantum nefas numquam Christi audiuit ecclesia et per tuum primum os ipse se montem interpretatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tet quã nrãm fidem aꝑuimꝰ. Ceterũ
siuoluerimꝰ longiorẽ nos aduersum
eũ librũ scrib̾e. mitte nenias illius
et in eptias. ut ioħem baptistam audi¬
at p̃dicantẽ. lam securis ad radices
arborũ posita ẽ. Omĩs arbor quȩ ñ
facit fructũ bonũ exccidetur : et in¬

Expanded text:
tet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, exc
Abbreviated transcription (Latin):
putes alterius hanc de me fuisse sententi-¬
am quid mererer ipse constitui. Uerum
ut ait gentilis poeta. cęlũ ñ animũ mu-¬
tat. qui transmare currit. Ita me incessa¬¬
bilis inimicus post ergũ ꝑsecutus ẽ : ut
maiora in solitudine bella nunc patiar.
Hic enĩ p̃sidus fulta mundi: arriana ra-¬
bies fremit. Hinc intres partes scissa ec-¬
cłia ad se raꝑe festinat. Monachorum
circa cõmanentiũ antiqua in me surgit
auctoritas . Ego interim clamito. Siquis
cathedrȩ petri ungitur. m̃s ẽ. Miletius.
uitalis. atq paulinus : tibi herere se di-¬
cunt. Possem cređe sihoc unus assereret
Nunc aut duo mentiuntur aut omnes
ldcirco obtestor beatitudinẽ tuã ꝑ cruce
dñi: ꝑ necessariũ fidei nr̃ȩ decus passio¬
nem: Ita qui apłos honore sequeris sequa-¬
ris et merito. Ita in solio cũ duo decim iu¬
dicaturis sedeasItate alius senem cum
petro cingat: Ita municipatũ cȩli cum

Expanded text:
putes alterius hanc de me fuisse sententiputes alterius hanc de me fuisse sententiam, quid mererer, ipse constitui. uerum, ut ait gentilis poeta: caelum, non animum mutat, qui trans mare currit, ita me incessabilis inimicus postergum secutus est, ut maiora in solitudine bella nunc patiar. hinc enim praesidiis fulta mundi Arriana rabies fremit; hinc in tres partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtestor beatitudinem tuam per crucem domini, per necessarium fidei nostrae decus, passionem: ita, qui apostolos honore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius senem cum Petro cingat, ita municipatum caeli cum
Abbreviated transcription (Latin):
mportuna in euangłio mulier unde supͣ.¬
tandem meruit audiri: et clauso cũ
seruis ostio media licet nocte ab amico
panes amicus accepit. Ds̃ ipse qui
nullis contra se uirib suꝑari potest. pu¬
blicani p̃rib uincitur. Nineͥue ciuitas
quȩ peccato ꝑut: fletib stecit. Quorsũ
ista tam longo repetita pͥncipio uidelic&.
ut parum magnus aspicias: ut diuespa¬
stor morbidam non contemnas ouem.
Xp̃s in paradisũ de cruce latronẽ intu-¬
lit. Et nequis aliquando seram confes-
sionẽ putaret: fecit homicidu pęna
ginta nouẽ pecudib derelictis. una oui¬
cula quȩ remanserat humeris boni pa-¬
storis aduehitur. Paulus ex ꝑsecutore
fit p̃dicator: oculis carnalib excȩcatur
ut mente plus uideat. Et qui uinctos
xp̃i famulos ducebat ad conciliũ iudȩ¬
orum: ipse post ea de xp̃i uinculis glo¬
riatur . Ego igitur ut ante iam scripsi
xp̃i uestem in romana urbe suscipiens.
nunc barbaro sỹriȩ limite teneor. Et ne

Expanded text:
mportuna in Evangelio mulier tandem meruit audiri : et clauso cum servis ostio, media licet nocte, ab amico panes amicus accepit . Deus ipse, qui nullis contra se viribus superari potest, publicani precibus vincitur. Ninive civitas, quae peccato periit, fletibus stetit . Quorsum ista tam longo repetita principio? Videlicet, ut parvum magnus aspicias; ut dives Pastor morbidam non contemnas ovem. Christus in paradisum de cruce latronem intulit : et ne quis alisionem putaret, fecit homicidii poena ginta nouem sanis pecudibus derelictis una ouicula, quae remanserat, umeris boni pastoris aduehitur\'. Paulus ex persecutore fit praedicator; oculis carnalibus excaecatur, ut mente plus uideat, et qui uinctos Christi famulos ducebat ad concilium Iudorum, ipse postea de Christi uinculis gloriatur. Ego igitur, ut ante iam scripsi, Christi uestem in Romana urbe suscipiens nunc barbaro Syriae limite teneor. et ne
Abbreviated transcription (Latin):
mortui in xp̃o resurgent primi. Deinde
nos qui uiuimꝰ qui residui sumꝰ simul
cũ illis rapiem᷑ innubib obuiam dnõ
in aerem: et sic semꝑ cũ dño erimus. Et
ex his dictis ꝓbare conantur. paulum
et qui cũ eo seribebant epłam putas¬
se se non eẽ morituros: sed reꝑiendos
die consũmationis in corpore. Quo d
siuerũ ẽ. errauit paulus. et humana
estimatione deceptus ẽ: ut arbitraretur
se inueniendũ in corpore: quod falsum
rerũ excitus aꝓꝓbauit. Hoc intellexe¬
rant & ipsi thessalonicenses sacram̃ta
sermonis mystici nescientes: et coniec¬
turis uariis fluctuabant dicebantq.
Si paulus inueniendus incorpore est :¬
ꝓximus ẽ dies iudicii. Unde corrigit
eos scdam epłam scribens. Rogo uos
ueamini mente . nec terreamini. neq¬

Expanded text:
o resurgent primum, deinde o resurgent primum, deinde nos, qui uiuimus, qui residui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obuiam domino in aerem et sic semper cum domino erimus u s. et ex his dictis probare conantur Paulum et, qui cum eo scribebant epistulam, putasse se non esse morituros, sed repperiendos die consummationis in corpore. quod si uerum est, errauit Paulus et humana aestimatione deceptus est, ut arbitraretur se inueniendum in corpore; quod falsum rerum exitus adprobauit. hoc intellexerant et ipsi Thessalonicenses sacramenta sermonis mystici nescientes et coniecturis uariis fluctuabant dicebantque: \'si Paulus inueniendus in corpore est, proximus est dies iudicii\'. unde corrigit eos secundam epistulam scribens: rogamus ute moueamini nec terreamini nequ
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Quȩ cũ ita se habeant & fic intel¬
lecta sint a nob̃: eorũ tantũ cõmutationẽ¬
debemꝰ susciꝑe qui resurgent ingłam.
leccatorũ aut̃ et infidelium qui mor¬
tui appellant᷑ et resurgent in corrup¬
d: nequaquã cõmutationẽ sed pęnas
ꝑpetuas eẽ dicendas: Transeamus ad
scđam leccionem : quȩ ita fertur in ple¬
risq codicib non quidem om̃s dorme¬
mus: om̃s aũt immutabim᷑. Ex qua non¬
nulli asserunt multos uiuos in corporib
repiendos: et si non dormiant om̃s. non
om̃s eẽ morituros. Si aũt non moriant᷑
om̃s. non om̃s resurrecturos. Rusurge¬
re eñĩ ꝓprie dr̃ : qui prius moriendo
cecidit. Unde et paulũ uolunt scribere
in prima ad thessalonicenses epła. Nos
qui uuumꝰ qui residui erimus in aduen¬
tum dñi. ñ p̃ueniemꝰ eos qui dormiunt.
Qm̃ ipse dñs iniussu. et in uoce archan¬
geli. et intuba dĩ descendit decęlo: et

Expanded text:
buntur. quae cum ita se habeant, et sic intelbuntur. quae cum ita se habeant, et sic intellecta sint nobis: eorum tantum commutationem suscipere, qui resurgent in gloriam, peccatorum autem et infidelium, qui mortui appellantur et resurgent incorrupti, nequaquam commutationem, sed poenas perpetuas esse dicendas. Transeamus ad secundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicibus: non quidem omnes dormiemus, omnes autem inmuta b imur. ex qua nonnulli adserunt multos uiuos in corporibus repperiendos et, si non dormiant omnes, non omnes esse morituros, si autem non moriantur omnes, non omnes resurrecturos. resurgere enim proprie dicitur, qui prius moriendo cecidit. unde et Paulum uolunt scribere in prima ad Thessalonicenses epistula: nos, qui uiuimus, qui residui erimus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt, quoniam ipse dominus in iussu, in uoce archangeli, in tub
Abbreviated transcription (Latin):
ñ immutabunt᷑. cũ incorruptio ipsa
mutatio sit: Sed hic cõmutatio qua
paulus mutandꝰ et scĩ sunt: glorifica¬
cio intelligitur. Incorruptio aũt ideir-¬
co cõmunis ẽ. om̃ium: quia in eo mise¬
rabiliores erunt peccatores. ut ad torm̃
resurrectionis non innatura corporum
sed in uarietate głe : dũ alii resurgunt
ad pęnas ꝑpetuas : alii ad głam sempit̃¬
nam: alia enĩ caro uolatilium : alia
piscium: alia uim̃torum: et corpora cȩ¬
lestia. et corpora terrena. Sic inquit erit
et resurrectio mortuoꝵ. Cui sententia e
magis adquiescit eccłia: ut om̃s cõmu¬
ni morte moriamur: et ñ om̃s mutam᷑
ingłam : iuxta illud qđ danihel scribit.
Multi dormientes interrȩ puluere sur-¬
gent: alii ingłam ȩt̃nã. alii in confusio¬
nem ec opprobriũ sempit̾nũ. Qui enĩ
resurgent in confusionẽ & opprobriũ
sempit̾nũ: non resurgent in et̃nã głam
in quã paulus et qui cũ eo sunt muta¬

Expanded text:
non inmutabuntur, cum incorruptio ipsa non inmutabuntur, cum incorruptio ipsa mutatio sit ? sed hic commutatio, qua Paulus mutandus et sancti sunt, glorificatio intellegitur. incorruptio autem idcirco communis est omnium, quia in eo miserabiliores erunt peccresurrectionis, non in natura cosed in uarietate gloriae, dum alii resurgunt ad poenas perpetuas, alii ad gloriam sempiternam: alia autem caro uolatilium, alia piscium, alia iumentorum et corpora caelestia et corpora terrena. s i c, inquit, erit et resurrectio mortuorum. Icui sententiae magis adquiescit ecclesia, ut omnes commune morte moriamur et non omnes mutemur in gloria iuxta illud, quod Danihel scribit: multi dormientes in terrae puluere resurgent, alii in uitam aeternam, alii in confusionem et obprobrium sempiternum. qui enim resurgent in confusionem et obprobrium sempiternum, non resurgent in aeternam gloriam, in qua Paulus et, qui cum eo sunt, muta
Abbreviated transcription (Latin):
bium.pamphili ep̃s in quarto. CyMΑn¬
hanc eandem quȩstionẽ latius disputa.¬
uit: et utrũq suscipiens qđ int̃ se uide¬
tur eẽ. contrariũ. post pͥncipiũ quod
omisimꝰ sic locutus est. Dicamꝰ primũ
de eo qđ magis in plurib codicib in¬
uenitur. Ecce mysteriũ dico uob̃ om̃s
quidẽ dormiemꝰ : non om̃s aũt immu¬
tabimur. Mysteriũ dixit: ut attenti¬
ores faceret auditores: de resurrectione
plenius diserturus. Dormitio aut̃ mor¬
tem istã quȩ cõmunis ẽ. om̃iũ significat:
unde rectissime posuit: qđ om̃s dor¬
miamꝰ id ẽ moriam᷑ sic̃ supͣ dixenit.
Quomodo in adam om̃s moriuntur:
sic in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Cũ gͦ om̃s
morituri sint: audite sacram̃ta quae
dico. Om̃s quidẽ moriemur: sed non.
om̃s immutabimur. Canet eñĩ tuba:
haud dubiũ quin angłs septimus:
et mortui resurgent incorrupti. Siaũt
incorrupti erunt mortui : quo modo

Expanded text:
bium Pamphili episcopus, in quarto Συμμιbium Pamphili episcopus, in quarto Συμμιhanc eandem quaestionem latius disputauit et utrumque suscipiens, quod inter se uidetur esse contrarium, post principium, quod omisimus, sic locutus est: \'dicamus primum de eo, quod magis in plurimis codicibus inuenitur: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. mysterium dixit, ut adtentiorêS faceret auditores de resurrectione plenius disserturus. dormitio autem mortem istam, quae communis est omnium, significat. unde rectissime posuit, quod omnes dormiamus, id est moriamur, sicut supra dixerat: quomodo in A dam omnes moriuntur, sic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morituri sint, audite sacramenta, quae dico: omnes quidem moriemur, sed non omnes inmutabimur. canet enim tuba — haud dubium, quin angelus septimus — et mortui resurgent incorrupti. si autem incorrupti erunt mortui, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾e intelligi peccatores. qui resurgunt
incorrupti ut possint ȩterna sustinere
supplicia. Eos aũt qui cõmutantur eẽ.
scõs: qui de uirtute in uirtutẽ. & de gła
transferunt᷑ ingłam. Unde & ad incor-¬
ruptionẽ mortuorũ intulit. Oportet enĩ
corruptiuũ hoc induere incorruptionẽ.
Ad id aũt qđ dixerat nos immutabimͣ:
illud adiunxit. et mortale hoc induet
immortalitatẽ. Aliud ẽ enĩ immortalitas.
aliud incorruptio: sic̃ aliud mortale. et
aliud corruptiuũ. Quicquid aũt mor-¬
tale ẽ. & corruptiuũ ẽ: sed ñ qđ corrupti¬
uum. statim et mortale. Corruptiua
quippe sunt corpora quȩ carent ani-¬
ma. et tam̃ ñ sunt mortalia : quia nũquã
habuere uitã. quȩ ꝓprie aramantium
est. Unde signanter apłs corruptioni
incorruptionẽ. & mortalitati immorta¬¬
litatẽ resurrectionis futurã tẽpora co¬
pulauit. A cacius cȩfareȩ que prius
turris stratonis uocabatur:. post euse¬

Expanded text:
debere intellegi peccatores, qui resurgant debere intellegi peccatores, qui resurgant incorrupti, ut possint aeterna sustinere supplicia, eos. autem, qui commutantur, esse sanctos, qui de uirtute in uirtutem et de gloria transferuntur in gloriam. unde ad incorruptionem mortuorum intulit: oportet enim corruptiuum hoc induere incorruptionem. ad id autem, quod dixerat: nos inmutabimur, illud adiunxit: et mortale hoc induere inmortalitatem. aliud est enim inmortalitas, aliud incorruptio, sicut aliud mortale et aliud corruptiuum. quicquid autem mortale est, et corruptiuum est, sed non, quod corruptiuum, statim et mortale. corruptiua quippe sunt corpora, quae carent anima, et tamen non sunt mortalia, quia numquam habuere uitam, quae proprie animantium est. unde signanter apostolus corruptioni incorruptionem et mortalitati - inmortalitatem. resurrectionis futuram tempore copulauit\'. Acacius, Caesareae, quae prius Turris Stratonis uocabatur, post Euse
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ nouissima dr̃: utiq aliȩ p̃cesser̃.
In apocalẏpsi ioħis septẽ angłi deseri¬
buntur cũ tubis et uno quoq langen¬
te. primo uidelicet & scđo. & tertio. quar¬
toq et quinto. et sexto: quid ꝑfingulos
actũ sit indicatur. Nouissimo aũt id. ẽ.
septimo claro tubȩ strepitu ꝑsonante:
mortui suseitantur: corpora quȩ prius
habuerant corruptibilia incorrupta
recipicientes. Unde post nouissimam
tubã exponit apłs quid sequatur. Canae
enim & mortui resurgent incorrupti:
nos aũt immutabiinur. Quando diẽ
nos. aliũ sẽ et eos qui secũ sunt prȩcer
mortuos ẽẽ. significat. Ad quod intel¬
ligendum : sunt qui dieant mortuos
qui resurgent incorrupti eẽ corpora
mortuoꝵ. eos aũt qui dicunt᷑ eẽ mutan¬
di animas debe accipi: qͣndo in maiorẽ
głam fuerint cõmutatȩ: et ꝑuenerint
in uirũ ꝑfectũ. inm̃surã ȩtatis plenitũ¬
dinis xp̃i. Alii uero asserunt mortuos

Expanded text:
quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. in Apocalypsi Iohannis septem angeli describuntur cum tubis et unoquoque clangente, primo uidelicet, secundo et tertio et quarto et quinto et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. nouissimo autem, id est septimo, claro tubae strepitu personante mortui suscitantur corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorrupta recipientes. unde, post nouissimam tubam, exponit apostolus, quid sequatur: canet enim et mortui resurgent incorrupti, nos autem inmutabimur. quando dicit \'nos\', alium. se et eos, qui secum sunt, 5 praeter mortuos esse significat. ad quod intellegendum sunt qui dicant mortuos, qui resurgant incorrupti, esse corpora mortuorum, I eos autem, qui dicantur esse mutandi, animas debere accipi, quando I in maiorem gloriam fuerint commutatae et peruenerint in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. alii uero adserunt mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
grece dr̃ pͥos i tanta uelocitate trans
quia inplerisq codicib por it id ẽ.
ictu uel motu pifini legitur : hoc
sentire debemus: qđ quo modo leuis
pluma uel stipula aut tenue siccumq
foliũ uento flatuq raptatur: et de
terra ad sublime transfertur : scad
oculũ et ad nutũ dĩ. om̃iũ mortuorũ
corpora mouebunt᷑. parata ad aduen¬
cũ iudicis. Qđq uingit et dicit inno¬
uisfima tuba. canet enĩ et mortui re-¬
surgent incorrupti et nos immutabi¬
mur: oportet enĩ corruptuium hoc
induere incorruptionẽ. & mortale hoc
induere immortalitatem : du plicem
habet intelligentiã ut clangor tubae
aut uocis indicet magnitudinem᷑ iux¬
ta illud qđ seriptũ ẽ. sic̃ tuba exalta uo-¬
cẽ cuam: aut aꝑtã om̃iũ resurrectionẽ
facis elemosinã noli tuba canere ante
te: hoc ẽ. abscondite fac miscđiam et in
secreto. ne uidearis de alterius miseria
gloriari. Quęrimꝰ aũt cur ad nouissimã
tubã mortuos scripserit resurrecturos.

Expanded text:
citur Qonrj, tanta uelocitate transcquia in plerisque codicibus pro Qortfj, id est ictu uel motu, QiTcfj legitur, hoc sentire debemus, quod, quomodo leuis pluma uel stipula aut tenue uel siccum folium uento flatuque raptat uret de terra ad sublime transfertur, sic ad oculum uel motum dei omnium mortuorum corpora mouebuntur parata ad aduentum iudicis. quodque iungit et dicit: in nouissima tuba; canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. oportet enim corruptiuum hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem, duplicem habet intellegentiam, ut clangor tubae aut uocis indicet magnitudinem iuxta illud, quod scriptum est: sicut tuba exalta uocem tuam, aut apertam omnium resurrectionem facis elemosynam, noli tuba canere ante te, hoc est: abscondite fac misericordiam et in secreto, ne uidearis de alterius miseria gloriari. quaerimus autem, cur ad nouissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos.
Abbreviated transcription (Latin):
quando ab eo parit̾ audierunt: auete.
lllȩq accesserunt. & tenuerunt pedes
eiꝰ: & ad orauerunt eum. Quȩ in tantũ
ꝓficerint ut mittant᷑ ad apłos & audi¬
ant p̾rimũ. nolite timere: scđo. ite &¬
nuntiate fr̃ĩb meis. ut eant in gallile¬
uo modo custo diente militũ turba
petrus et ioħs libere ingressi sunt
sepułchrũ nullo ꝓhibente custodum:
Hac uidelicet causa quia uesꝑe sabbati
quȩ lucescebat inpͥma sabbati uenit ma-¬
ria magdalene et altera maria uidere se-¬
pulchrũ: et ecce t̾rȩ motꝰ factꝰ ẽ. magnus.¬

Expanded text:
quando ab eo pariter audierunt: hauete. quando ab eo pariter audierunt: hauete. et illae accesserunt et tenuerunt pedes eius et. adorauerunt eum, quae in tanprofecerunt, ut mittantur ad Apostolos, et audiant primum, Nolite timere: secundo, Ite nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeuomodo custodiente militum turba Petrus et Iohannes libere ingressi sunt - sepulchrum nullo prohibente custodum ? — Hac uidelicet causa, quia uespere sabbati, quae lucescebat in prima sabbati, uenit Maria Magdalene et altera Maria uidere sepulchrum. et ecce terrae motus fact
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisse ad patrem. sed hominũ frau¬
de sublatũ. eo tan̾tu indigna es. Hoc
aũt dicebat. ñ ut studiũ quę̧rentis ob¬¬
tundẽt: sed ut dispensationẽ carnis
assumpte. in diuinitatis głam sciret
eẽ mutatam: et nequaquã corporaliter
uelle eẽ cũ dño. quẽ spiritalit̾ debet
crede regnare cũ patre. Unde & apłi
maiori s̃ fidei funt . qui absq angłoꝵ
uisu. absq ipsius saluatoris aspectũ.
post quã corpus eius in monum̃to ñ
reppererunt. Credider̃ eũ ab inferis
surrexisse. Alii putant primũ eẽ qđ
ante a ioħe narratũ ẽ. uenisse mariã
magdaleneN ad sepulchrũ. et uidisse
reuolutũ lapidẽ amonum̃to. & post¬
ea regressã cũ apłis petro et ioħe solã
ad monum̃tũ remansisse: & idcirco
adhue incredulã. a dño fuisse cor¬
reptam. reuersam :domũ rursum ad
sepulchrũ uenisse cũ maria. & ab an¬
gelo monitã. exc euntẽq de monum̃to
adorasse dnm. et tenuisse pedes eius.

Expanded text:
ascendisse ad patrem, sed hominum frauascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis adsumptae in diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii putant primum esse, quod a Iohanne narratum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse reuolutum lapidem et postea regressam cum apostolis Petro et Iohanne solam ad monumentum remansisse et idcirco adhuc incredulam a domino fuisse correptam reuersamque domum rursum ad sepulchrum uenisse cum Maria et ab angelo monitam exeuntemque de monumento adorasse dominum et tenuisse pedes eius.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ sepulchro angłi p̃ sidebant. ab
uno ortolano arbitratur ab latum: et
ignorans imbecillitatẽ femineam. tan-¬
tarũ se e̾tatis. qđ ut cetera taceã. centũ
lybris myrre circũlitũ erat. ȩstimar&e
ab una  pauida muliere possẽ portari.
Cumq iħs appellasset eã atq dixis¬
set. Maria. ut quẽ facie ñ agnoscebat.
uoce intelligeret : Illa in errore ꝑsisters.
nequaquã dñm. sed rabboni id ẽ ma¬
gistrum uocat: et uide quanta turba¬
tio. quẽ orcolanũ putans dñm nuncu¬
parat: dĩ filiũ resurgentẽ. magistrum
uocat. Itaq ad eã quȩ quęrebat uiuen¬
tem cũ mortuis: quȩ errore femineo.
et imbecillitate muliebri. huc illueq
currebat. & corpus quȩrebat occisi cuiꝰ
pedes uiuentis tenuerat: loquit᷑ dñs
et dicit. Noli me tangere : tibi enim
nondũ ascendi ad patrẽ meũ. Et est
sensus. Quẽ mortuũ quęris: uiuentẽ
tangere ñ mereris si necdũ me putas

Expanded text:
cujus sepulcro Angeli praesidebant, ab cujus sepulcro Angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum: et ignorans imbecillitatem femineam, tantae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nequaquam dominum, sed \'\'rabboni\',idest magistrum, uocat. et uide, quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem meum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas
Abbreviated transcription (Latin):
latum: Nescio inquit ubi posuerunt
eũ. Quo modo nescis quẽ paulo ante
adorasti: Cũ fuidet angłos et quos cer¬
nebat ignoraret: stu pore ꝑ territa hue
illucq faciem circũ ferebat. nichil ali¬
ud nisi dñm uidẽ desiderans. Conuer¬
saq retro uidit iħm stantẽ. et nescie-¬
bat quia iħs erat. Non quo iuxta ma¬
nich eũ. et alios heretico s. formã dñs
uultũq mutassit. ut ꝓuoluntate diuer¬
sus ac uarius uideretur. Sed quo maria
obstupefacta miraculo. ortolanũ puta¬
ret que toto studio requirebat itaꝥet
dñs hisdem uerbis. quib et angłi. lo¬
quitur ad eam. Mulier quid ploras:
Addiditq de suo. que queris : Iua res¬
pondit. Dne si tu sustulisti eũ. dicito ^ ubi
posueris eũ. et ego tollã. Hic dñm non de
confessione uerę fidei saluatorẽ uocat:
sed humilitate et timore ortalano de
fert obsequiũ. Et uide quanta igno¬
rantia. quẽ custodiebat cohors militũ.

Expanded text:
latum ? nescio, inquit, ubi posuerunt latum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humifert obsequium. Et vide quanta ignorantia. Quem custodiebat cohors militum,
Abbreviated transcription (Latin):
crederent cuiꝰ corpꝰ ñ inuenerant in sepul¬
chro. Maria stabat ad monum̃tũ foris
plorans. Cũq se indinasset uidit duos
angłos in albis sedentes in loco monum̃ti.
ad caput & pedes ubi positũ fuerat cor-¬
pus iħu: ut sub tanta custo diȩ dignita¬
te. ñ credet ab hominib potuisse fura¬
ri. qui aministris angłis seruabatur.
Dicuntq ei angłi: quos cernebat. Mlu¬
uer quid ploras: Scđm illud qđ dñs
loquitur ad matrẽ. Quid mͥ & tibi est
mulier : nondũ uenit hora mea ut
exe eo qđ appellarunt mulierẽ argu-¬
erent frustra plorantẽ. & dicerent qͥd
ploras. In tantũ aũt maria magdale-¬
ne stupefacta torpuerat. et fidem mi-¬
raculis territã quasi cͥaligine posside¬
bat. Ut ne angłoꝵ quidẽ p̃sentiãm
sentiret aspectũ: sed muliebrit̃ respon¬
deret & diceret: Idõ ploro quia tuler̃
dñm meũ : et nescio ubi posuerunt eũ
Omaria si dñm credis: dñm auũ quo¬
modo arbitraris ab hominib eẽ sub¬

Expanded text:
crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sub
Abbreviated transcription (Latin):
ta quȩ intus plena funt ossib mortu¬
orum Adõ aꝑta sunt ut egrederentur
de his qui prius infidelitate mortui
erant: Et cũ resurgente xp̃o atq uiuen¬
te uiuerent. et ingrederentur cȩlestẽ
hierłm. et hab̾ent municipatũ nequa-¬
quã int̾ra sed in cȩlo: morientesq cũ
t̃reno adam. resurgerent cũ adam
cȩlesti. Porro scđm litteram nulli uo-¬
lentũ eẽ. uideatur mortuo saluatore
appellari hierłm scãm ciuitatem: cũ
usq ad destruetionẽ eius semꝑ apłi tẽ¬
plũ ingressi sint. & ob scandalũ eorũ qui
de uideis crediderant legis eacer cuerint
incruee loqueretur: pat̾ ignosce eis
qđ enĩ faciunt neseiunt. Itaq impe-¬
trauit qđ petierat: Multaq de iudȩis¬
statim milia credider̃. ⁊ ec usq ad qua-¬
dragesimũ scđm annũ datũ ẽ. tempus
penitentiȩ. Post quos ꝑseuerantib illis
inblasphemia. egressi sunt duo ursi de
silius gentiũ romanoꝵ uespasianꝰ et

Expanded text:
ta, quae intus plena sunt ossibus mortuta, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et ingrederentur caelestem Hierusalem et haberent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius semper apostoli templum ingressi sint et ob scandalum eorum, qui de Iudaeis crediderant, legis exercuerint in cruce loqueretur: pater, ignosce eis; quod enim faciunt. nesciunt n t. itaque impetrauit, quod petierat, multaque statim de Iudaeis milia crediderunt et usque ad quadragesimum secundum annum datum est tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑfectũ ẽ: tunc etiã uelũ interius
disrumpendũ: ut omĩa quȩ nunc nob̃
quid uas aureũ in quo manna recon¬
ditũ fuit. Nunc enĩ ꝑ speculũ uidemꝰ
in enigmate : et cũ historiȩ nob uelum
scissũ sit ut ingrediamur atrium dei.
tam̃ secreta eiꝰ et unauersa mysteria quȩ
scire ñ possumꝰ. Igitur inpassione t̾ra
cõmota ẽ: iuxta illud qđ scriptũ ẽ. in ag.¬
geo. Ad huo ego semel mouebo cȩlum
et t̾ram: et ueniet desideratꝰ cunctis
gentib ut ab oriente et occidente ueni-¬
ant & recũbant cũ abrahã. & isaac. &
iacob Et petrȩ scissȩ sunt dura corda
gentiliũ. siue petrȩ uniuersa uaticinia
ꝓpħarũ. qui et ipsi apetra hoc ẽ. axp̃o
cum apłis petrȩ uocabulũ susceperunt.
ut quicquid in eis duro legis uelami¬
ne claudebatur. scissũ pateret gentib.
Monum̃ta quoq de quib scriptũ ẽ.
uos estis sepulchra extrinsecus dealba¬

Expanded text:
quod perfectum est, tunc etiam uelum interius quod perfectum est, tunc etiam uelum interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis quid uas aureum, in quo manna reconditum fuit. nunc enim per speculum uidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit, ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius et uniuersa mysteria, quaescire non possumus. igitur in passione domini terra commota est iuxta illud, quod scriptum est in Aggeo: adhuc ego semel mouebo caelum et terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum apostolis petrae uocabulum susceperunt, ut, quicquid in eis duro legis uelamine . claudebatur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulchra extrinsecus dealba
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Scãm ciuitatẽ hiero solymã debemꝰ
acciꝑe: ad distinctionẽ omĩũ eiuitatũ
quȩ tune idolis seruiebant. In hac enĩ
sola fuerat templũ et uniꝰ dei cultus et
uera religio: et ñ om̃ib apparuerunt sed
multis qui resurgentẽ dñm susceper̃
De iniuxca atat ũt en dicendũ quod
inclamante iħu et emittente spm uelũ
usq deorsũ. Omĩa legis sunt reuelata
mysteria : ut quȩ prius recondita tene¬
bantur. uniuersis gentib ꝓderentur.
In duas aũt partes. in uetus et nouum
testam̃tũ. Et a sũmo usq deorsum: ab
initio mundi quando homo conditus
ẽ. et reliqua quȩ facta in medio sacra
narrat historia usq ad consũmationẽ
scłi. Et querendũ quo modo uelũ tẽpli
scissũ sit exterius an interius michiq
uidetur in passione dñi illud uelum
eẽ. conscissũ qđ in tab̃naculo & intem¬
plo fuerat positũ. Et appellabatur
exterius : quia nune ex parte uidemꝰ
& ex parte cognoscimꝰ. Cũ aũt uenerit

Expanded text:
am ciuitatem Hierosolymam debemus accipere ad distinctionem omnium ciuitatum, quae tunc idolis seruiebant; in hac enim sola fuit templum et unius dei cultus et uera religio. et non omnibus apparuerunt, sed multis, qui resurgentem dominum susceperunt. Dein iuxta άναγωγήν dicendum, quod mclamante lesu et emittente spiritum susque deorsum et omnia legis reuelata mysteria, ut, quae prius recondita tenebantur, uniuersis gentibus proderentur. in duas autem partes, in uetus et nouum instrumentum, et a summo usque deorsum, ab initio mundi, quando homo conditus est et reliqua, quae facta in medio sacra narrat historia, usque ad consummationem mundi. et quaerendum, quod uelum templi scissum sit, exterius an interius; mihique uidetur in passione domini illud uelum esse conscissum, quod et in tabernaculo et in templo foris positum fuit et appellabatur exterius, quia nunc ex parte uidemus et ex parte cognoscimus; cum autem uenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
rursũq ex oculis tolledar. In altero aũt
tanta familiaritas erat & ꝑseuerantia.
ut cũ eis parit̃ uesceretur. Unde & pau¬
lus apłs refert eũ quingentis simul appa¬
ruisse discipłis. Et in ioħe legimꝰ qđ pis¬
cantib apłis inlittore steterit. & parcem
assi piscis fauũq comedit: quȩ uerȩ re-¬
surrectionis indicia sunt. In hierłmaũt
nichil horũ fecisse narratur. QUESTIO

Expanded text:
rursumque ex oculis tollebatur, in altero autem rursumque ex oculis tollebatur, in altero autem tanta familiaritas erat et perseuerantia, ut cum eis pariter uesceretur. unde et Paulus apostolus refert eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantibus apostolis in litore steterit et partem assi piscis fauumque comederit, quae uerae resurrectionis indicia sunt. in Hierusalem autem nihil horum fecisse narratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uoluit et quȩ nulli mortaliũ cogni¬
ta ẽ. indicasse qđ factũ ẽ. & sepulchrũ
uacuũ reuolutione lapidis & sui osten¬
disse p̃sentiã. Quȩ omĩa uidebant᷑ splen¬
denti facie ipsius. et horrorẽ tenebra¬
rum. fulguris claxitate uincentem:¬
uo modo mathe¬
us seribit et marcus qđ mandatũ sit¬
apłis ꝑ mulieres ut p̃cederent saluato¬
rem ingalileã rtͥeũ uiderent. lucas aũt
et ioħs in hierłm eũ ab apłis uisũ esse
cõmemorent. Aliud ẽ undecim se of¬
ferre disciplis qui ꝓpt̃ metũ iudeorum
absconditi erant quando ad eos clausis
ingressus ẽ. ianuis. & putantib qđ uide¬
retur in sp̃u. manꝰ et latus obtulit clauis
et lancea uulneratũ. Aliud quando scđm
lucã p̃buit se eis in multis argum̃tis ꝑ
dies quad raginta apparens eis & loquens
de regno dĩ : et conuescens p̃cepit eis ab
hierosolymis nediscederent. In altero.
enĩ ꝓ consolatione m̃tiũ uidebat᷑. bredil.

Expanded text:
ipse uoluerat et quae nulli mortalium cogniipse uoluerat et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincenteuomodo Matheus sApostolis per mulieres ut praecederent Jesum in Galilaeam, et ibi eum viderent: Lucas autes in Hierusalem eum ab apostolis uisum esse commemorant? — Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Iudaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est ianuis et putantibus, quod uideretur in spiritu, manus et latus obtulit clauis et lancea uulneratum, aliud, quando secundum Lucam praebuit se eis in multis ar gumentis per dies quadraginta apparens eis et loquens de regno dei et conuescens praecepit eis, ab Hierosolymis ne discederent. in altero enim 2 pro consolatione mentium uidebatur et