comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ dormitoriũ nuncupari: in qua ponit᷑
lectus conscientie: substernit᷑ fenũ carnis:
carpit᷑ pacis somnꝰ. In his siqͥdem dormit
dormitorii tectũ discooꝑiat᷑ tur bine tẽptati¬
onũ: cõponamꝰ lectũ conscientie. ne mens
in cõposita cesset a quiete. Substernamꝰ fenũ
centis somnũ. Ordo siqͥdem dormitorii talis ẽẽ
debet. ut claustraliũ nullus aliqͥd ꝓprium
circa lectũ repositũ seruet: sic & lectus con¬
scientie talis sit si requirat᷑: ut nicħ in ea
ꝓprie uoluntatis inueniat᷑. Oportet etiam
ut sub feno carnis nicħ absconditũ lateat:
qd̾ ocłos p̾lati omĩa uidentis offendat.
Ut aũt in pace in idipsũ dormias & reqͥ¬
escas: inquire pacẽ: & ꝑsequere eã. Pax enim¬
denda que solent inquietate somnũ pacis:
ẽ diabolus: seruus mundus: uxor caro:
uicinꝰ quilibet ꝓximꝰ. Cũ gͦ diabolus eicit᷑.
mundus subicit᷑. caro affligit᷑. ꝓximꝰ dili¬
gitur: qͥd aliud agit᷑. nͥ qd̾ pax ex om̃i parte.

Expanded text:
imilitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum carnis, carpitur pacis somnus. In his siquidem dormit dormitorii tectum discooperiatur turbine tentationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum centis somnum. Ordo siquidem dormitorii talis esse debet, ut claustralium nullus aliquid proprium circa lectum repositum servet. Sic et conscientiae lectus talis sit, si requiratur, ut nihil in ea propriae voluntatis inveniatur. Oportet etiam ne sub feno carnis absconditum lateat, quod oculos abbatis omnia videntis offendat. Ut autem in pace et in idipsum dormias et requiescas , inquire pacem et persequare eam denda, quae solent inquietare pacis somnum, est diabolus, servus mundus, uxor caro, vicinus quilibet proximus. Cum ergo diabolus ejicitur, mundus subjicitur, caro affligitur, proximus diligitu
Abbreviated transcription (Latin):
mech ꝑcutiens qd̃ ẽ ꝓpriũ discipline: noe uͦ
requies int̾pretat᷑: que t̾c nascit᷑ qñ mens ab
ext̾iorib ꝑ disciplinã repͥmit᷑. Hic ẽ noe qui
construit archã. idest edificat anim̃a: qui
irrationabilia animalia in inf̾i̾orib ordinat.
homines &e uolatilia in suꝑiorib locat: id est
motus carnales subicit: sp̃itales supponit.

Expanded text:
: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur, quando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit.
Abbreviated transcription (Latin):
S qd̾ ẽ cełu hoc terciũ: Qd̾ ẽ int̃ t̾rã &e cełu:
hoc ẽ int̾ coepꝰ ce sp̃m. S alia ẽ dignitas sp̃c hu¬
mani: alia aũt sp̃c angłici ce longe alia ẽ excel¬
lentia spc diuini. Humani siqͥdem sp̃e digni¬
tatem qui subiacet pene & culpe. longe suꝑ¬
gredit᷑ utriꝰq expers excellentia. angłice

Expanded text:
 coelum hoc tertium quod est inter terram et coelum, hoc est inter corpus et spiritum. Sed alia est dignitas spiritus humani, alia autem spiritus angelici, et longe alia est excellentia spiritus divini. Humani siquidem spiritus dignitatem qui subjacet poenae et culpae longe supergreditur utriusque expers, excellentia scilice
Abbreviated transcription (Latin):
tus: Beniamin utiq nascente rachel moritur:
qr mens ad contẽplationẽ rapta. qñtus sit hu¬
mane rationis defectus exꝑitur. Nonne rachel
mortua tẽ erat. & omĩs humane rationis sensꝰ
in apło defecerat eũ dicebat: siue in corꝑe siue
extra corpus. nescio ds̃ scit: Seio inquit ho

Expanded text:
 Benjamin itaque nascente, Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, quantus sit humanae rationis defectus experitur. Nonne Rachel mortua tunc erat, et omnis humanae rationis sensus in Apostolo defecerat, cum dicebat: Sive in corpore, sive extra cor
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ tiinc ueracit̾ erigitur: qnͣdo t̃renaꝵ
cogitationũ ima deserens in eoꝵ contẽplati¬
one defigit᷑. Ad primũ itaq cełu ꝑtinet cog¬
cium aut̃ ꝑtinet contẽplatio di. Ad hoc ita¬
q terciũ cełu quis putas ascendit: nͥ ce qͥ
descendit fili hominis qui ẽ in celo:Itaq
ce si sint qui ascendunt usq ad celos. & descen¬
dunt usq ad abyssos: ñ tam̃ ascendunt nͥ for¬
te ad primũ. ⁊ scdm: ñ enĩ possunt usq ad
dercium. Ad hoc utiq cełu̾ homines rapi
possunt: nam ipsi ascendere: omiuo ñ posst̃.¬

Expanded text:
animus, tunc veraciter exigitur, quando terrenarum cogitationum ima deserens, in eorum contemplatione defigitur. Ad primum itaque coelum pertinet cogm pertinet contemplatio Dei. Ad hoc itaque tertium coelum quis putas ascendit, nisi qui et descendit Filius hominis qui est in coelo, itaque et si sint qui ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos, non tamen ascendunt nisi forte ad primum et secundum, non enim possunt usque ad tertium. Ad hoc utique coelum homines rapi possunt: nam ipsi ascendere omnino non poss
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. hinc ẽ qd̾ in euãgłio lucȩ priꝰ iuuentᷤᷤ
mortuus extra domũ elatus resuscitatꝰ legit᷑
qmͣ puella mortua que adhuc intͣ domũ inue¬
nitui: Si gͥ ꝑ uuilnꝰ peccatũ actionis. & ꝑ liuo¬
rem peccatũ cogitationis recte intelligimꝰ: qͥd
mirũ si pris uulno. & postea liuorẽ in mystica
lectione inuenimꝰ cũ peccatũ cogitationis.
peccato actionis uideat᷑ ẽẽ ꝑicłosis ae huiꝰ
ordinis rationẽ euangłico exemplo approbemꝰ:
Recte aũt plaga tumens nouissimo loco. et
qd̾cdã quasi fastigiũ pouit᷑. ꝑ quã mału praue
consuetudinis designat᷑: eo qd̃ ad reatũ ĩmaniꝰ.
&e ad sanandũ difficili ceti̾s om̃ib inuenitui¬

Expanded text:
ritur. Hinc est quod in Evangelio Lucae prius juvenis ritur. Hinc est quod in Evangelio Lucae prius juvenis mortuus extra domum elatus resuscitatus legitur, quam puella mortua quae adhuc intra domum invenitur. Si ergo per vulnus peccatum actionis, et per livorem peccatum cogitationis recte intelligimus, quid mirum si prius vulnus, et postea livorem in mystica lectione invenimus, cum peccatum cogitationis peccato actionis videatur esse periculosius, et hujus ordinis rationem evangelico exemplo approbemus? Recte autem plaga tumens novissimo loco, et quoddam quasi fastigium ponitur, per quam malum pravae consuetudinis designatur, eo quod ad reatum immanius, et ad sanandum difficilius caeteris omnibus invenitu
Abbreviated transcription (Latin):
teminẽ moueat qd̾ priꝰ ponit᷑ contritio uul-¬
neris qmͣ liuoris: cũ ꝑuulnꝰ peccatũ actioĩs
ce ꝑ liuorẽ intelligi debeat peccatũ cogitati¬
onis. Rectius nãq fortassis & quasi congru¬
is increm̃ti gradib ordinari ce distingui
corruptionis nr̃e modus cuiqm uideretur.
si pͥmo loco liuor. sedõ uulnꝰ. nouissimo pla¬
ga tumens poneret᷑: ut post malui cogitati¬
onis. malu̾ actionis. &. post utraq hec. ma¬
l̾u consuetudinis describeret᷑. Sciendũ tam̃
ẽ qd̃ qmuis peecatũ actionis scd̾m aliqͥd sit
maius: peccatũ tñ cogitationis scd̾m aliquid
ẽ ꝑicłosius. Nam peccatũ actionis qmuis
forte maius sit ad reatũ: peccatũ tñ eogi¬
tationis uide ne forte difficiliꝰ sit ad sanandũ.
Peccatũ enĩ manifestũ quo magis erubesci¬
mus: eo sepe maturius corrigimꝰ. Sepe enĩ
culpa ꝑ actionem manifestata uł ammonitio¬
ne corrigit᷑: uł ultione ꝑcussa ab inuito dese¬

Expanded text:
d prius ponitur contritio vulneris quam livoris, cum per vulnus peccatum actionis, et per livorem intelligi debeat peccatum cogitationis. Rectius namque fortassis et quasi congruis incrementi gradibus ordinari, et distingui corruptionis nostrae modus cuiquam videretur, si primo loco livor, secundo vuinus, novissimo plaga tumens poneretur, ut post malum cogitationis, malum actionis, et post utraque haec malum consuetudinis describeretur. Sciendum tamen est quod, quamvis peccatum actionis secundum aliquid sit majus peccatum, tamen cogitationis secundum aliquid est periculosius. Nam peccatum actionis quamvis forte majus sit ad reatum, peccatum tamen cogitationis vide ne forte difficilius sit ad sanandum. Peccatum enim manifestum quo magis erubescimus, eo saepe maturius corrigimus. Saepe etiam culpa per actionem manifesta, vel admonitione corrigitur, vel ultione percussa ab invito dese
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑt̾ hominẽ facta st̃: siue ea quȩ ꝑtinens
ad primã conditionẽ hominis: siue ea q̃ facta
st̃ ad hominis reparationẽ: Ad conditionẽ ho¬
minis ꝑtinet. creatio mundi. id est cęli &e t̾rȩ.
ce om̃iũ que in pͥmordio facta ẽẽ legunt᷑. Ad
reparationẽ hominis ꝑtinet. incarnatio u̾bi:
& omĩa que uł ante ipsã incarnationẽ ab ini¬
tio ad ipsã p̃figurandã & p̾mnciandã p̃ces¬
cert: uł que post eã usq ad finẽ mundi ꝓꝑter
ipsã p̃dicandã & credendã fiunt. Qm̃uis gͦ
ds̃ omĩa oꝑa sua ꝓꝑt̾ hominẽ fecerit: alia tñ¬
ẽẽ. uoluit oꝑa illa que sanis exhiberent ob¬
sequiũ: atq alia que infirmis conferrent
remediũ. Poterat enĩ mundꝰ sano seruire:
s ñ poterat egrotũ reparare. Pinde ptꝰ illã
prima rerũ conditionẽ que facte fuerant
ut stantib subeeñt: necesse erat alia facere
quȩ iacentes erigerent. Que tanto primis
digniora st̃. qͣnto magis necessaria: &e qͣnto di¬

Expanded text:
 hominem facta sunt, sive ea quae pertinent ad primam conditionem hominis, sive ea quae facta sunt ad hominis reparationem. Ad conditionem hominis pertinet creatio mundi, id est coeli et terrae, et omnium, quae in primordio facta esse leguntur a Deo. Ad reparationem hominis pertinet incarnatio Verbi, et omnia quae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntiandam praecesserunt, vel quae post eam usque ad finem mundi propter ipsam praedicand omnia opera sua propter hominem fecerit, alia tamen voluit esse opera illa, quae sanis exhiberent obsequium, atque alia quae infirmis conferrent remedium. Poterat enim mundus sano servire, sed non poterat aegrotum reparare. Proinde post illam primam rerum conditionem, quae facta fuerunt, ut stantibus subessent, necesse erat alia facere, quae jacentes erigerent. Quae tanto primis digniora sunt, quanto magis necessaria, et quanto di
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: hoc uͦ meritũ quo felicitat̾ẽ eternam
meret᷑. ñ ex homine ẽ. s grã cli hoc in hoĩe
oꝑat᷑. Placuit aũt dõ ut b̾itudinẽ quã gͣtis
daturꝰ erat homini. priꝰ hominẽ ꝓmereri fa¬
ceret: sic tñ ut ab ipso eẽt ce meritũ & m̾iti
p̃miũ. Differt gͥ nẽ dare qd̾ daturus ẽ. ple¬
nam uidel sanitatẽ. plenã cognitionẽ. ple¬
nam felicitatẽ: & intum ꝑfiłe illuminat.
nrãm cecitatẽ: ut ꝑ ipsã ꝓficiendo ad manife¬
stam meream᷑ ꝑuenire eiꝰ claritatẽ. Hoc est

Expanded text:
fuit. Hoc vero meritum, quo felicitatem aeternam fuit. Hoc vero meritum, quo felicitatem aeternam meretur, non ex homine est, sed gratia Dei hoc in homine. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri faceret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet sanitatem, plenam cognitionem, plenam felicitatem, et interim per fidem illuminat nostram caecitatem, ut per ipsam proficiendo ad manifestam mereamur pervenire ejus claritatem CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Primꝰ homo sine labore stare potuit &e sponte
cecidit: nc̃ aũt sponte surgens homo ad dm̃
etiã ꝑ toem̃ta redit. Ordinatissimũ gͥ est de
nr̃a reparatione diuine dispensationis con¬
siliũ. ut qui sponte cecidit. ñ coactꝰ s sponte
surgat: ce qui ꝑ liberũ arbitriũ infirmatꝰ ẽ
sanitatẽ. ñ recuꝑet donec ꝑliberũ arbitrium
sanari uelit. Hoc aũt ex nob̃ ñ ẽ ut uelimꝰ.
s d̾s in nob̾ hoc oꝑat᷑. Grã enĩ cłĩ p̃tienit et
excitat liberũ arbitriũ nr̃m ut possit uelle
sanari: qr ꝑse ñ pot̾ uelle sanari. qͥ ꝑ se potuit.
uelle infirmari. Hoc gͥ ẽ qd̾ nc̃ in electis agit᷑.
ut uidelicet in p̃senti uita ad futurã beatitu¬
dinem p̃parent᷑: ut homo in hac infelicitate
positꝰ mereat᷑ ad ilła felicitatẽ ascend̾e̾: sicut
primꝰ homo in illa felicitate. positꝰ mu̾it ad
hanc infelicitatẽ deuenire. S illud m̾itũ
quo homo infelix ẽẽ meruit tantũmͦ ex hoĩe

Expanded text:
m homo sine labore stare potuit, et sponte cecidit; nunc autem sponte surgens homo ad Deum etiam per tormenta redit. Ordinatissimum igitur est de nostra reparatione divinae dispensationis consilium, ut qui sponte cecidit, non coactus, sed sponte surgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari velit. Hoc autem ex nobis non est ut velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei praevenit, et excitat liberum arbitrium nostrum, ut possit velle sanari, quia per se non potest velle sanari, qui per se potuit velle infirmari. Hoc igitur est quod nunc in electis agitur, ut videlicet in praesenti vita ad futuram beatitudinem praeparentur, ut homo in hac infelicitate positus mereatur ad illam felicitatem ascendere, sicut primus homo in illa felicitate positus meruit ad hanc infelicitatem devenire. Sed et illud meritum, quo homo infelix esse meruit, tantummodo ex homine
Abbreviated transcription (Latin):
st nãq necessitas p̃cedens que causa Ste¬
est ut sit res: & ẽ necessitas sequens qmͣ
res facit. Precedens &e efficiens necessitas ẽ:
cũ dicit᷑ celũ uolui. qr necessẽ ut uoluat᷑. Se¬
quens uͦ est que nicħ efficit. s sic ẽ:ͥ ut cum
dico te ex necessitate loqui qr loqueris. Cũ
enĩ hoc dico. significo nicħ facere posse. ut
dũ loqueris ñ loquaris: ñ qd̾ aliqͥd te cogat
ad loquencłu. Nam uolentia naturalis con¬
ditionis cogit cełu uolui: te uͦ nulla necessi¬
tas facit loqui. S ubicũq ẽ p̾cedens necessi¬
tas. ẽ & sequens: ñ aũt ubi sequens. ibi statĩ
rum. iccirco te loqui qr necesse ẽ ut loquari ᷤ
Ista sequens necessitas currit. ꝑ omĩa tẽpora
hoc mͦ. Qcͥquid fuit: necesse ẽ fuisse Qeqͥd
tractat aristotiles de ꝓpositionib singłari¬
bus &e futuris uidet᷑ utrũlibet destruere: &
omĩa ex necessitate: ẽẽ astruere. Hac seqͣnti
&e nicħ efficienti necessitate: qm̃ uera fuit

Expanded text:
st namque necessitas praecedens, quae causa est ut sit res: et est necessitas sequens, quam res facit. Praecedens et efficiens necessitas est, cum dicitur coelum volvi; quia necesse est, ut volvatur. Sequens vero, et quae nihil efficit, sed fit, est cum dico te ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim hoc dico, significo nihil facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum volvi; te vero nulla necessitas facit loqui. Sed ubicunque est praecedens necessitas, est et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim  verum, idcirco te loqui, quia necesse est ut loquaris. Ista sequens necessitas currit per omnia tempora, hoc modo: Quidquid fuit, necesse est fuisse. Quidquid tractat Aristoteles de propositionibus singularibus et futuris videtur utrumlibet destruere, et omnia esse ex necessitate astruere. Hac sequenti et nihil efficienti necessitate, quoniam vera fuit
Abbreviated transcription (Latin):
nuncii mortis: casus. infirmitas. & se¬
nectus. Casus dubia: infirmitas grauia: se¬
nectus certa nunciat. Casus morte nunciat.
latentẽ: infirmitas apparentẽ.

Expanded text:
nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ timor angustat: ñ libido cõmaculet: ñ
ira dilaniat. ñ suꝑbia eleuat: ñ cenodoxie.
inanis fumꝰ euentilat: ñ exagitat furor. ñ
stimulus ambitionis euiscerat: ñ auariera
contrahit: ñ deicit tristicia: ñ inuidia tabe¬
facit. Caritas qͥppe ñ emulat᷑. ñ agit ꝑꝑam:¬

Expanded text:
non timor angustat, non libido commaculat, non non timor angustat, non libido commaculat, non ira dilaniat, non superbia elevat, non caenodoxiae inanis fumus eventilat, non exagitat furor, non stimulus ambitionis eviscerat, non avaritia contrahit, non dejicit tristitia, non invidia tabefacit. Charitas quippe n
Abbreviated transcription (Latin):
tate. u̾bum caritatis u̾bũ amoris: u̾bũ dilec̃ti¬
onis. u̾bum totiꝰ ꝑfectionis. uerbũ ꝯsũmans
cui nicħ pot̾ deẽe : u̾bum abbreuians in qͦ pen¬
odoriferũ sacrificiũ: hic totiꝰ suauitatis ineen
uniꝰ m̃bri amputatio. s totiꝰ ext̾i̾oris int̾io¬
risq hoĩs uera &e ꝑfecta eircũcisio. resecans
uoluptatẽ: extinguens libidinẽ: cohereens
guła: cohibens iracundiã: inuidiã penitꝰ
euertens: om̃ium uicioꝵ gen̾atricẽ expug¬
naus suꝑbiã. hȩc edaces tristiciȩ stimulos sꝑi¬
tali quadã suauitate contẽꝑans: sequacis a¬
cidie occurrit languori. Hec auaricie pestem
lib̾alitatis gratissimo muerone confodiens:
ab idolatr ie uicio animã liberat ac conseruat.
Qd rogo hac circũcisione ꝑfectiꝰ qua uicioꝵ
m̃bra resecant᷑: corpꝰ peccati destruit᷑: ꝓtho¬
plastoꝵ exuiues uillosa deponit᷑: totaq
antique uetustatis tabes squalorq deicit᷑.
Mentẽ enĩ qmͣ dulcedo caritatis cõpleuerit.

Expanded text:
ilectionis, verbum totius perfectionis! Verbum consummans, cui nihil potest deesse, verbum abbrevians, in quo penodoriferum sacrificium, hic totius suavitatis incensunius membri amputatio, sed totius exterioris, interiorisque hominis vera et perfecta circumcisio, resecans voluptatem, exstinguens libidinem, coercens gulam, cohibens iracundiam, invidiam penitus invertens; omnium vitiorum generatricem expugnans superbiam. Haec edaces tristitiae stimulos spirituali quadam suavitate contemperans, sequacis acediae occurrit languori. Haec avaritiae pestem liberalitatis gratissimo mucrone confodiens, ab idololatriae vitio animam liberat ac conservat. Quid rogo hac circumcisione perfectius: qua vitiorum membra resecantur, corpus peccati destruitur, protoplastorum exuvies villosa deponitur, totaque antiquae vetustatis tabes squalorque dejicitur? Mentem enim, quam dulcedo charitatis compleverit,
Abbreviated transcription (Latin):
quitate. Sides hanc sꝑitałẽ. circũcisionẽ. om̃iũ
diuino quodã cultro purificat: ocłoꝵ absci¬
dens petulantiã: auriũ pruritũ eradens: gu¬
stus suꝑfluas suauitates ꝓpellens: lingue ꝓcacita¬
tem detrahens: meretricios odores excludeis
narib: tactus ꝑniciosã molliciem eradicans.

Expanded text:
hanc spiritualem circumcisionem omnium divino quodam cultro purificat, oculorum abscindens petulantiam, aurium pruritum eradens, gustus superfluas summitates propellens, linguae procacitatem detrahens, meretricios odores excludens naribus, tactus perniciosam mollitiem eradicans.
Abbreviated transcription (Latin):
ebent amatores religionis oꝑe demon¬
strare qnͣtũ ipsi t̾rena despiciant. nec
carnẽ que moritura ẽ eultu suꝑsticioso exco¬
lere: s pompe indum̃toꝵ moꝵ ornam̃ta ante.¬
ferre.: uestim̃ta plus uilia qmͣ p̃ciosa. pł qͦssa
qm̃ subtilia. plus asꝑa qm̃ mollia. plus fusea ꝙͣ.
n.tida: plus neglecte qmͣ accurate cõposita
uti ad ostentationema.

Expanded text:
ebent amatores religionis opere demonstrare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita uti ad ostentationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ob aliud. s ꝑpt̃ se ipsam querenda ẽ sapientia.
Nich̃ eñĩ meliꝰ est sapientia: &e idõ indignꝰ est
sapientia. qui alrud qmͣ ipsã ꝑ ipsã obtinere
intendit: qui ñ ut possideat. s ut uenalem ꝓ¬
entia: qui sapientiã ꝓ humana laude querit:
similis ẽẽ conuincit᷑ ꝓditori uide qͥ xp̃m uen¬

Expanded text:
tia. Nihil enim melius est sapientia, et ideo indignus est sapientia, qui aliud quam ipsam per ipsam obtinere intendit, qui non ut possideat, sed ut vaenalem proest sapientia, qui sapientiam pro humana laude quaerit, similis esse convincitur proditori Judae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
foderunt. querentes aquã uiuã sapientie:
& qñ allophali puteos illos eis absentib t̃ra
repleuerunt: ipsi rursũ fodert: rursũ aquã
sus insidiantes t̃ra repleuerint: nos it̾m fodẽ
ea ꝑ compunctionẽ. itm̃q emundare debemꝰ
ce hoc tã diu facẽ oportet. qͦusq aquã uiuã in¬
ueniamꝰ: quousq thesaurũ p̃ciosum reꝑiam
Cum aũt inuenerumꝰ abscondere. eũ debemus:
qr citiꝰ amittit᷑. qd in caute manifestat᷑. Thesau¬
rum aũt inuentũ manifestat: qui acceptũ do¬
num sapientie. in ostentatione portat. Thesau¬
rum aũt inuentũ abscondit: qui accepto do¬
no sapientie: ñ foris in ocłis hominũ. s intus
corã dõ inde głam querit. Oportet etiã nos
ire & uendere omĩa que habemꝰ & emere a

Expanded text:
foderunt, quaerentes aquam vivam sapientiae, et quando Alophyli puteos illos absentibus eis terra repleverunt, ipsi rursum foderunt, rursumque asus insidiantes terra repleverint, iterum fodere ea per compunctionem, iterumque emundare debemus. Et hoc tandiu facere oportet, quousque aquam vivam inveniamus, et quousque thesaurum pretiosum reperiamus. Cum autem invenerimus abscondere eum debemus, quia cito amittitur quod incaute manifestatur. Thesaurum autem inventum manifestat, qui acceptum donum sapientiae in ostentatione portat. Thesaurum autem inventum abscondit, qui accepto dono sapientiae non foris in oculis hominum, sed intus coram Deo inde gloriari quaerit. Oportet etiam nos ire, et vendere omnia quae habe
Abbreviated transcription (Latin):
rem mutamꝰ affectũ: ꝑ fidẽ ce deuotionẽ con¬
firmamꝰ animũ: ꝑ cõpunctionem inuenimꝰ
desideriũ. De tra nr̃a eximꝰ: cũ ea quȩ foris pos¬
sident᷑ t̾rena bona derelinquimꝰ. De cognatiõe
nr̃a eximꝰ: qñ uitiis que in nob̾ & ex nob̾ nata¬
sunt abrenunciamꝰ. De domo patͥs nr̃i eximtis:.
qũ mundu ipsũ ce ea quȩ in mundo st̃ prorsus
a cogitatione nr̃a sequestramꝰ: & omñẽ animi in¬
dentionẽ. insola et̾na defigim Pat̃ nr̃ scdm illã¬

Expanded text:
et devotionem confirmamus animum, per compunctionem invenimus desiderium. De terra nostra eximus, cum ea quae foris possidentur terrena bona derelinquimus. De cognatione nostra eximus, quando vitiis, quae in nobis, et ex nobis natasunt abrenuntiamus. De domo patris nostri eximus, quando mundum omnem, et ea quae in mundo sunt, prorsus a cogitatione nostra sequestramus, et omnem animi intentionem in sola aeterna defigimus. Pater noster
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit: crescit ꝑ desideriũ: & que admodu
uirgula fumi qͣntomagis fursũ tollit᷑ tanto
amplis extenuat᷑: ita celestib appropinquais
& omñe: t̾rene concupiscentie nebuła euapo¬
rans. totꝰ sp̃italis efficit᷑: tandẽq se humaniꝰ
subducit aspectib. dũ ad t̾rena ista &euisibi¬
lia ista concupiscenda ampliꝰ exire recusans.
intꝰ in abscondito faciei dñ głat᷑.¬

Expanded text:
ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum virgula fumi, quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, ita coelestibus appropinquans, et omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans totus spiritalis efficitur, tandemque se humanis subducit aspectibus, dum ad terrena ista, et visibilia concupiscenda amplius extra recusans, intus in abscondito faciei Domin
Abbreviated transcription (Latin):
qñ nob̃ ꝑfecte huic mundo mortuis. qͥddam
iam de futuris gaudiis qiͣ delonge odorare
concedit᷑. Afflatus enĩ spũ sc̃o insolito gaudio
animꝰ hillarescit: & mirat᷑ quale ad gustan¬
dum ẽẽ possit: qd̾ tã mire etiã ꝑ odorẽ reficit.
ctio incendio comparat᷑: ita desideriũ simi¬
le est fumo qui de incendio nascit᷑: qui in
directũ ascendit. & qnͣtomagis sursũ tollit᷑.
tanto ampliꝰ extenuat᷑: tandeq eleuatus
in sublime:. ab ocłis intuentiũ ꝓrsꝰ abducit᷑.
Postqͣm enĩ ꝑ ignẽ cõpunctionis rubigo pec¬
cati am̃te fuerit consũpta. & ille internꝰ ful¬
gor in corde micare ceꝑit: confestim animꝰ
in qndam contemplationis specuła subleua
tur: & p̃ gaudio p̃sentis luminis p̃teritas
ignorantie sue tenebras accusat: miratur
subt̃ se in imo quo ꝓstratus iacuit: nirat᷑
suꝑ se in sũmo quo eleuatus tendit. Gaudet.
se tantũ ĩa euasisse qd̾ doluit: dolet se tm̃
adhuc abẽe ab eo qd diligit. Conat᷑ gͥ. festinat.

Expanded text:
 nobis perfecte huic mundo mortuis quiddam jam de futuris gaudiis quasi de longe odorare conceditur. Afflatus enim, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire etiam per odorem reficit. ctio incendio comparatur, ita desiderium simile est fumo, qui de incendio nascitur, qui in directum ascendit, et quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, tandemque elevatus in sublime ab oculis intuentium prorsus subducitur. Postquam enim per ignem compunctionis rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in quamdam contemplationis speculam sublevat prae gaudio praesentis luminis praeteritas ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum jam evasisse ab eo quod doluit dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, diligit. Conatur igitur festinat,
Abbreviated transcription (Latin):
oab amasie m̃tum dextera manu tenuit:
s sinistra gladiũ latent̃ mittens eiꝰ uiscera
effudit. Dextra nãq m̃tum tenere ẽ. qi ex
benignitatib blandiri: s sinistrã ad gla¬
dium mittit. qui latent̃ ex malicia ꝑeutit.

Expanded text:
oab Amasae mentum dextra manu tenuit, sed sinistra gladium latenter mittens ejus viscera effudit: . Dextera namque mentum tenere est quasi ex benignitatibus blandiri: sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit.
Abbreviated transcription (Latin):
anime intellectus. Uisus illiꝰ clarescit pru¬
dentia: tenebrascit insipientia. Auditꝰ illiꝰ
fallacia offendit᷑: ueritate mulcet᷑. Illocalit᷑
illi fraglat equitas: fetet. iniquitas.Uanitate.
tabescit: uirtute pin guescit. Miser ẽ contub̾
inspicit uidet. Quodlibet aũt corpus nec
totũ uidetur:. nec totũ uidet. Totus audit᷑
est: qr totũ qd̾ audit. totus audit. Corpꝰ
aũt nicħ totũ audit. Et totus odorat᷑. gu¬
stat ac tangit: c̃ huiꝰmͦi unitas ce potentia
in corpore eẽ. ñ possit. Hoc aũt iccireo su
apte natura ẽ. qi ibi hoc ẽ uidere qd̾ audi¬
qd̾ tangere.

Expanded text:
aliter tangit? uisus illius clarescit prudentia, tenebrescit insipientia. auditus illius fallacia offenditur, ueritate mulcetur. inlocaliter illi fraglat aequitas, foetet iniquitas, uanitate tabescit, uirtute pinguescit. miser est contubeinspicit uidet, quodlibet autem corpus nec totum uidetur nec totum uidet. totus auditus est, quia totum quod audit totus audit, corpus autem nihil totum audit. et totus odoratur, gustat ac tangit, cum huius modi unitas et potentia in corpore esse non possit. hoc autem idcirco illi suapte natura est, quia ibi hoc est uidere quod audiquod tangere.
Abbreviated transcription (Latin):
sciat qmͣ grauis sepe contentio &e qm
longa fiat disceptatio int̾ auariciã & guła.
ñ dico de talento. s uno solo nũmo: cum
qd una uult expendi altera p̃cipit reser¬
uari. Sic sepe suꝑbia luxurie aduersatur.
&e una ab altera uehem̃ter infestat᷑: & mul¬
tociens malu̾ luxurie cõpescitur. ut elata¬
mens habeat unde glẽtur. Qmͣ multa st̃
que ꝓhibet tenatia: que tñ p̾cipit &e p̃ua¬
let uana gła. Et in his om̃ib diuidit᷑ regnũ
diuidit᷑ adu̾sus semet ipsũ. Qͥs tñ ignorat
qmͣ sepe. hoc fiat ut cũ suꝑbie suꝑbia obui¬
at. ut una alteri cedat: &e hoc ipsũ qd suꝑ¬
bia uincit᷑ suꝑbie militare conuincitur
Sic sepe suꝑbie exuuias abicimꝰ: & de hu¬
mil habitri ampliꝰ intumescimꝰ. Sic hono¬
ris sublimitas contemnit᷑ : ut de honoris
contẽptu qnͣto occultiꝰ. tanto altiꝰ suble¬
uemur.

Expanded text:
sciat quam gravis saepe contentio et quam longa fiat disceptatio inter avaritiam et gulam, non dicam de talento, sed de uno solo nummo, cum quod una vult expendi, altera praecipit reservari. Sic saepe superbia luxuriae adversatur, et una ab altera vehementer infestatur, et multoties malum luxuriae compescitur, ut mens elata habeat unde glorietur. Quam multa sunt quae prohibet tenacia, quae tamen praecipit, et praevalet vana gloria. Et in his omnibus dividitur regnum um adversus semetipsum. Quis tamen ignorat quam saepe hoc fiat, ut cum superbiae superbia obviat, ut una alteri cedat, etiam hoc ipsum quod superbia vincitur, superbiae militare convincitur? Sic saepe superbiae exuvias abjicimus, et de humili habitu amplius intumescimus. Sic honoris sublimitas contemnitur, ut de honoris contemptu quanto occultius, tanto altius sublimemur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirtute agens. s qiͣ a uirtute deficiens. ue¬
lut quadam frenesis egritudine. laborans pie
tolerandꝰ ẽ. Sͥma gͦ considãtio suadet nob̾ iti¬
ciam: scd̃a reue̾ntiam: tercia miscdĩam. Cont᷑
reue̾ntiam aũt & laudationẽ: ꝑ eandẽ maloꝵ
suoꝵi memoriã hoc mͦ se defendere debet humi¬
litas. Quotiens adulatione laudantiũ siue.
reue̾ntiam exhibentiũ pulsari ext̾iꝰ atq tẽp¬
dari se senserit. ñ attendat neq cogitet utrũ
uerũ sit qd̾ de se dicit᷑. aut dignũ qd̃ sͥ exhibe¬
tur: s statim ne decepta mens ꝑinanem głam
laudẽ qua foris pulsat᷑ intꝰ suscipiat: ex ip̃o suo
uitio ei opponere curet. un potiꝰ erubescat. di¬
cens cũ Palmista. Au̾tant᷑ stat̃ erubescentes:
qͥ dicunt mͥ euge euge. Qͥsqͥs enĩ laudatꝰ. de.

Expanded text:
ex virtute agens, sed, quasi a virtute deficiens et veex virtute agens, sed, quasi a virtute deficiens et veluti quadam phrenesis aegritudine laborans, pie tolerandus est. Prima ergo consideratio suadet nobis justitiam, secunda reverentiam, tertia misericordiam. Contra reverentiam autem et laudationem per eamdem malorum suorum memoriam hoc modo se defendere debet humilitas. Quoties adulatione laudantium sive reverentiam exhibentium pulsari exterius atque tentari se senserit, non attendat neque cogitet utrum verum sit quod de se dicitur, aut dignum quod sibi exhibetur, sed statim ne decepta mens per inanem gloriam laudem qua foris pulsatur intro suscipiat, ex ipso suo vitio ei opponere curet unde potius erubescat, dicens cum Psalmista: Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge . Quisquis enim laudatus de
Abbreviated transcription (Latin):
rat: s du mens ex eoincaute extollit᷑. ꝯtimio cȩt̾a
qͦq in memoriã ueniunt: ut. ampliꝰ ad elationẽ
ꝯtinuo oppbria foris & iniurias admouet᷑:. qr
scit qd̾ decepta mens tanto ĩa eas impatientiꝰ
ẽ agnoscit. Quaꝓpt̃ oportet. si humilitatẽ in te¬
gram &e ꝑfectã seruare cupimꝰ. ñ qm animũ ab
agnitione nr̃i au̾tamꝰ: &e accepta ꝯtumelia
discamꝰ nocenti ñ irasci s cõpati: & id qd̃ ab eo
patim᷑ existimemꝰ ñ malicie. illiꝰ. s nrĩs m̾itis
mui Deinde ut cogitemꝰ. qr quotiens ad nrãm
lesionẽ excitat᷑ ꝓximꝰ. hoc qĩ ñ ille. s in illo iꝰto
iudicio suo ad nrãm ꝓbationẽ siue iubendo siue
ꝑmittendo oꝑet᷑ ds̃. Postremo ut consideremꝰ.
qd̾ mału agenti ñ irascendũ s cõpatiendũ sit:
sic̃ corporalit̃ infirmanti siue plagã ce uulnus
qmͣ irascendu existimaret. Pecc̃a enĩ qͣi q̃dam
st̃ uulna̾ animaꝵ: &e omĩs qui male agit ñ qͣi

Expanded text:
rat, sed dum mens ex eo incaute extollitur, continuo caetera quoque in memoriam veniunt, ut amplius ad elationem continuo opprobria foris et injurias admovet, quia scit quod decepta mens tanto jam eas impatientius est, agnoscit. Quapropter oportet, si humilitatem integram et perfectam servare cupimus, animum ab agnitione nostri avertamus, et, accepta contumelia, discamus nocenti non irasci, sed compati, et id quod ab eo patimur existimemus non malitiae illius, sed meritis nostris mur; deinde, ut cogitemus quod quoties ad nostri laesionem excitatur proximus, hoc quasi non ille, sed in illo justo judicio suo ad nostri probationem sive jubendo sive permittendo operetur Deus; postremo, ut consideremus quod malum agenti non irascendum, sed compatiendum sit, sicut corporaliter infirmanti, sive plagam aut vulnus endum quam irascendum existimaret. Peccata enim quasi quaedam sunt vulnera animarum; et omnis qui male agit, non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tem consida̾t. uitatem discernere ñ ꝑmittat. &
testimoniũ conscientie ĩa illi respondeat. ñ ad
id qd̃ querere se finxit: s qd̾ inuenire desidãbat.
Sic balaam cũ a balac rege moabitaꝵ ad male¬
dicendũ filiis isrł ꝓposita mercede inuitaret᷑: a
dnõ querit an ire debeat. & eundi licentiã ac¬
cipit: cui tñ post hec eunti angłs dñi in uia
occurrens obsistit. Qd ẽ hoc. Si bona fuit cur
ei angłs obstitit. Aut si mala fuit uiaͥ cur ei¬
ds̃ eundi licentiã concessit. S nimirũ p̾uitas
m̃tis illiꝰ hoc n̾it: ut illd̾ potiꝰ ei ds̃ respõde̾t.
qd̾ ipse mag̃ audire desid̾auit. Nã qͥ auariera
cȩcatus ire uolebat. c̃ẽ priꝰqmͣ inquiret an ire
debẽt: dũ ei licentia eundi concedit᷑. ad ꝑficien¬
dũ sołumͦ id qd̾ concupierat. relaxat᷑. Nec p̃cep¬
to dñi ad id faciendu ducit᷑. s ꝑmissione dñĩ uo¬
diss: ñ seire cuꝑient̾ẽ docẽt: s remanere nolen¬

Expanded text:
at, veritatem discernere non permittat, et testimonium conscientiae jam illi respondeat non ad id quod quaerere se finxit, sed quod invenire desiderabat. Sic Balaam cum a Balac rege Moabitarum ad maledicendum filiis Israel proposita mercede invitaretur, a Domino quaerit an ire debeat, et eundi licentiam accipit; cui tamen post haec eunti angelus Domini in via occurrens obstitit . Quid est hoc? Si bona fuit via, cur angelus ei obstitit? aut si mala fuit via, cur Deus ei licentiam eundi concessit? Sed nimirum pravitas menti illius hoc meruit, ut illud potiquod ipse magis audire desideravit. Nam qui avaritia caecatus ire volebat, etiam priusquam inquireret an ire deberet, dum ei licentia eundi conceditur, ad perficiendum solummodo id quod concupierat relaxatur. Nec praecepto Domini ad id faciendum inducitur, sed permissione Dodisset, non ire cupientem doceret, sed remanere nolen
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ oppugnat: ꝑ iniuriã uidelicoe
ce ꝑreuerentiã. Aliqñ enĩ instigat homines.
ut iniuriã nob̾ inferant: ac ꝑhoc ad indigna¬
tionẽ & ad irã & ad impatientiã nos ꝑtrahere
nitit᷑: aliqñ facit illos nob̾ reue̾ntiã exhibere:
ce sic aduanã głam &e inanẽ leticiã nos inelina¬
re conat᷑. Nos uͦ si contͤ hec bella mimici hu¬
militatẽ. nrãm illesam custodire uolumus:
mala nr̃a iugit̃ ante ocłos habere studeamꝰ
Mala aut̃ dico ñ sołu int̾i̾ora que adiniqͥtatẽ
& culp̃a ꝑtinent: s etiã ext̾iora que ꝑtinent¬
pauꝑtatis. debilitas corporis: cesiqua st̃ talia
que hominẽ bumiliant. Nã si culpas nrãs
&e miserias nrãs bñ ce attente inspic̾e uolum᷑:
tc̃ fortassis nec indignũ iudicabimꝰ si nob̾ infe¬
ratur iniuria: nec dignũ si reu̾e̾ntia exhibeat᷑.
Sepe aũt diabolus qͦs ꝑ iniuriã qiͣ impingen¬
fodiendo nitit᷑ supplantare. Mens etenĩ hoĩs

Expanded text:
is oppugnat, per injuriam videlicet, et per reverentiam. Aliquando enim instigat homines, ut injuriam nobis inferant; ac per hoc ad indignationem, et ad iram, et ad impatientiam nos pertrahere nititur. Aliquando facit illos nobis reverentiam exhibere, et sic ad vanam gloriam, et inanem laetitiam nos inclinare conatur. Nos vero si contra haec bella inimici humilitatem nostram illaesam custodire volumus, mala nostra jugiter ante oculos habere studeamus. Mala autem dico non solum interiora, quae ad iniquitatem et culpam pertinent, sed etiam exteriora, quae paupertatis; debilitas corporis, et si qua sunt talia quae hominem humiliant. Nam si culpas nostras et miserias nostras bene et attente inspicere volumus, tunc fortassis nec indignum judicabimus, si nobis inferatur injuria; nec dignum, si reverentia exhibeatur. Saepe autem diabolus, quos per injuriam quasi impingenfodiendo nititur supplantare. Mens etenim hominis
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio ẽ nicħ ut cecitas: aliqñ ẽ aliquid
ut tristicia &e dolor: &e hanc incõmoditatem
sticiam & cecitatẽ. que mału & nicħ st̃. secun¬
tur multa incõmoda. que mału & aliqͥd st̃.
& hec sunt que horremꝰ audito nomine mali.
cũ aũt dicimꝰ qr iniuisticia facit rapinã. aut
cecitas facit hominẽ cadẽ in foueã. nequaqmͣ
intelligendũ est. qd̾ iniusticia uł cecitas aliqͥd
faciant: s qd̾ si iusticia eẽt in uoluntate & uis̾
in ocło. nec rapina fieret. nec casus in foueam.
Tale ẽ cũ dicimꝰ absentia gub̾nandi impellit.
nariem in scopulos. aut absentia freni facit e¬
quũ discurrere: qd̾ ñ est aliud qmͣ si gubua¬
cułũ adeẽt naui. ce frenũ equo. nec uenti na¬
uem impellerent: nec equus discurrẽt. Siẽ

Expanded text:
sine dubio est nihil, ut caecitas; aliquando est aliquid, ut tristitia et dolor. Et hanc incommoditatem,stitiam et caecitatem, quae malum et nihil sunt, sequuntur multa incommoda, quae malum et aliquid sunt: et haec sunt quae horremus audito nomine mali. Cum autem dicimus quia injustitia facit rapinam, aut caecitas facit hominem cadere in foveam, nequaquam intelligendum est quod injustitia aut caecitas faciant quid; sed quod si justitia esset in voluntate, et visus in oculo, nec rapina fieret, nec casus in foveam. Tale est, cum dicimus: Absentia gubernaculi impellit navem in scopulos, aut absentia freni facit equum discurrere: quod non est aliud quam si gubernaculum adesset navi et frenum equo, nec venti navem impellerent, nec equus discurreret. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
considerandu diligent̃ qr nõ portant in¬
fantes peccatũ ade s suũ. Nam aliud fuit
caruit debita iusticia. ñ qr alius. s qr ipse
qm̃ alius dereliquit. Non ẽ gͦ idem pec¬
catum ade & infantũ. Quaꝑꝑt̃ cũ dãpnat᷑¬
peccato ade: s ꝓ suo. Nam si ipse ñ haberet
suũ peccatũ: non damnaret᷑. Ita gͦ ñ portat
inquitatẽ. ade. s suã: qmuis idõ dicatur
portare qr iniquitas illiꝰ peccati. isti cau¬
sa fuit. Hec aũt causa que fuit in adã ut
infantes in peccato nascant᷑. non ẽ in aliis
parentib: qr ñ habet in eis humana na-¬

Expanded text:
consideret diligenter quia non portant infantes peccatum Adae, sed suum. Nam aliud fuit caruit debita justitia, non quia alius, sed quia ipse psi, sed quoniam alius dereliquit. Non est ergo idem peccatum Adae et infantum. Et cum dicitpeccato Adae, sed pro suo. Nam si ipse non haberet suum peccatum, non damnaretur. Ita ergo non portat iniquitatem Adae, sed suam, quamvis ideo dicatur portare, quia iniquitas illius peccati, istius causa fuit. Haec autem causa, quae fuit in Adam, ut infantes in peccato nascantur, non est in aliis parentibus, quia non habet in eis humana na
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: &e debitũ satisfaciendi qr eã deseru¬
it: cũ ipsa corruptione qmͣ ꝓpt̾̃ peccatũ incur¬
rit. Sicut itaq si ñ peccass qualis facta ẽ a
dõ talis ꝓpagaret᷑: ita post peccatũ qualẽ se
ualet: uidet᷑ ẽẽ necesse eã in infantib nasci.
cũ debito satisfaciendi ꝓ pͥmo peccato quod
semꝑ cauere potuit: & cũ debito habendi
originałe iusticiã quã semꝑ seruare ualuit.

Expanded text:
accepit; et debitum satisfaciendi, quia eam deseruit; cum ipsa corruptione, quam propter peccatum incurrit. Sicut itaque, si non peccasset, qualis facta est a Deo, talis propagaretur: ita post peccatum, qualem se ossit: videtur esse necesse eam in infantibus nasci cum debito satisfaciendi pro primo peccato, quod semper cavere potuit, et cum debito habendi originalem justitiam, quam semper servare valuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis alienatio ẽ quando mens suꝑ se rapitur.
De hoc m̃tis excessu homo ab homine doceri
ñ potest: qr ibi nichil habet sui. De m̃tis aũ
dilatatiõe ce m̃tis subleuatione. instrui pot̃:
qr ibi aliqͥd habet. sui. Mentis dilatatio est.
cũ sub uno m̃tis aspectu plura conspicimꝰ:¬
cta creauit ds̃ de nichilo: qm sapient̃ gub̾nat:
qmͣ benigne dispensat. Totũ hunc mundu sic
ornatũ fecit ꝓpt̃ corpora: corpora ꝑꝑ animas:
animas ꝓꝑ se. Et ideo diligent̃ custodire debe¬
mus animas nrãs: quatimꝰ eas mundas et
scãs dõ recblere ualeamꝰ: a quo tanta bona
ꝑ eis accepimꝰ. Mentis subleuatio ẽ: cũ de
uisibilib subleuam᷑ ad inuisibilia. Quando
nãq consideramꝰ humani animi dignitate:
admiram᷑ dignationem dĩ: qui t̃a mirabilit̃.
rationalem sp̃m ad imagine: & similitudinẽ.

Expanded text:
tis alienato est, quando mens super se rapitur. De hoc mentis excessu, homo doceri non potest; quia nihil ibi habet sui. De mentis autem dilatatione et sublevatione instrui potest; is alienatione. Mentis dilatatio est, cum sub uno mentis aspectu plura conspicimuscuncta creavit de nihilo, quam sapienter gubernat, quam benigne cuncta dispensat. Totum istum mundum sic ornatum fecit propter corpora, corpora propter animas, animas propter se. Et ideo diligenter custodire debemus animas nostras, quatenus eas mundas et sanctas Deo reddere valeamus a quo tanta bona accepimus pro eis. Mentis sublevatio est, cum de visibilibus sublevamur ad invisibilia. Quando namque consideramus humanam dignitatem, admiramur dignationem Dei, qui tam mirabiliter rationalem
Abbreviated transcription (Latin):
dimus ad dm. Primꝰ ascensus fit considerati¬
one &e contẽptu mundi. Considerando nãq
qmͣ caduca & transitoria sunt ista terrena:
contemnimꝰ ea ceredimꝰ ad nos. Scd̾s ascens
fit cognitione &e contẽptu nr̃i. Cũ enĩ cognoᷤᷤ¬

Expanded text:
dimus ad Deum. Primus ascensus fit consideratione mundi, et contemptu. Considerando namque quam caduca et transitoria sint ista terrena, contemnimus ea, et redimus ad nos. Secundus ascensus fit cognitione et contemptu nostri. Cum enim cogno
Abbreviated transcription (Latin):
nalis animꝰ difficile mediũ ueritatis inuenit᷑.
& ꝑꝑt̾ea ñ ñqͣm unũ uitiũ deserere sponte. acqͥ¬
reant auari dicit uorax &e ꝑdigꝰ. ce deuorat ce
inebriat᷑: & distendit se ac replet usq adsuf¬
focationẽ. Et ꝓu̾bium illi ẽ semꝑ. ꝑeant aua¬
ri: ce comm̃dari se putat qr talis ñ ẽ. Sic miser¬

Expanded text:
nalis animus difficile medium veritatis invenit; et propterea nonnunquam unum vitium deserere sponte acqureant avari, dicit vorax et prodigus, et devorat, et inebriatur, et distendit se ac replet usque ad suffocationem. Et proverbium illi est semper: Pereant avari. Et commendari se putat, quia talis non est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ser pinguis panis ei: aep̃bebit delicias
mentib te: Est enĩ manna absconditũ: & nͥ
gustantib omnino incognitũ. Est nãq huiꝰ¬
modi dulcedo cordis ñ carnis: unde nec eam
nosse pot̃ quilibet carnalis. Multi dicunt¬

Expanded text:
ser pinguis panis ejus, et praebebit delicias obis bona . Est enim manna absconditum, et nisi gustantibus, omnino incognitum. Est namque hujusmodi dulcedo, cordis, non carnis; unde nec eam noscere potest quilibet carnalis: Dedist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbationẽ hui scłiꝰ. ne forte ꝓcellis ꝑsecut¬
onũ instigante diabolo inuoluant᷑: intenti¬
oñe suã suꝑ omĩa tẽporalia. ad serenitatẽ pa¬
trie cȩlestis uͥ assidue uultꝰ dĩ aspicit᷑. m̃tes
suas eleuant.

Expanded text:
i, ne forte procellis persecutionum, instigante diabolo, involvantur, intentionem suam super omnia tempoporalia ad serenitatem patriae coelestis, ubi assidue Dei vultus conspicitur, mentes suas elevant.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥcqͥd boni agimꝰ uł dicimꝰ. ex sinistra
intentione corrũꝑe ce adiuchilare possumꝰ.¬
St̃ qui dicunt qd malu opꝰ eẽ ñ potĩt. qd̾ ex bo¬
na intentione ꝓcedit. Dene gͦ fecer̃t qui mortem
apłis intuler̃t̃. Nam scͥptum de eis legimꝰ. Uenit.
hora ut omĩs qui int̾ficit uos arbitret᷑ obsequiũ
se p̃stare dõ. Nũ qͥd uideoꝵ excusamꝰ ignorantiã:

Expanded text:
Nam quidquid boni agimus et dicimus, ex sinistra intentione corrumpere et annihilare possumt qui dicunt quod malum opus esse non poterit quod ex bona intentione procedit. Bene ergo fecerunt qui mortem apostolis intulerunt. Nam scriptum de eis legimus: Venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Nunquid Judaeorum excus
Abbreviated transcription (Latin):
tem. &e fac qͥeqͥd uis: Ergo caritatẽ cecã putamꝰ:
S qͥd de ea apłs sentiat audiamꝰ. Plenitudo ĩqͥt
legis ẽ caritas. Qdͥ gͦ caritas de his que sciri opor¬
det ignorat: quã apłs plenitudinẽ legis nomi¬
nare ñ dubitat: ꝑfecta gͦ caritas plene illumi¬
nat: nã ꝑfecte amari ñ pot̃. in cuiꝰ cognitione
animꝰ caligat. S in his diutiꝰ immoderandũ
bonã habere pot̃: sic eã in discretione errare
posse. ineredibile ẽ. Hoc aũt. om̃ino eredibile
uidet᷑: qd̾ qui adhuc errat in diseretione. ñ¬
sine culpa ñ ẽ. qui mału agit qualibzintentio

Expanded text:
tem, et fac quod vis. Ergo charitatem caecam putamus? Sed quid de ea Apostolus sentiat, audiamus: Plenitudo, inquit, legis est charitas . Quid ergo charitas de his quae sciri oportet ignorat, quam Apostolus plenitudinem legis nominare non dubitat? Perfecta charitas plene illuminat: nam perfecte amari non potest in cujus cognitione animus caligat. Sed in his amplius immorari bonam habere potest, sic eam in discretione errare posse valde incredibile est. Hoc autem omnino credibile videtur; quia, qui adhuc errat in discretione, nosine culpa non est qui malum agit
Abbreviated transcription (Latin):
inflant: aliȩ distendunt. aliȩ contrahunt:
aliȩ inquinant. aliȩ ꝑturbant. Dissipant uͥ
iracunde. inflant ut suꝑbe̾: distendunt ut
ambitiose. contrahunt ut timide: inqͥnant¬
clusis mens purgat᷑: si scĩs iugit̃ cogitationib¬

Expanded text:
inflammant, aliae distendunt, aliae contrahunt, aliae inquinant, aliae perturbant. Dissipant ut iracundae, inflammant ut superbae: distendunt ut ambitiosae; contrahunt, ut timidae; inqclusis mens purgatur, si sanctis cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
est eccłia ñ nugacitatis: ut quicũq ẽ in excłia
deserat fabulas & ociosa u̾ba: &e ubicũq sit cor
bies: ce ꝑ urtica crescet mirtꝰ.ꝓ saliunca nãq
ascendit abies in eccłia: du in corde sc̃oꝵ ꝓ ab¬
iectione t̾rene. cogitationis altitudo exoritur
suꝑne contẽplationis.Urtica aũt ignee oĩno
tis. Pro urtica gͥ crescit mirtus: cũ iꝰtoꝵ m̃tes
a prurigine &e ardore uitioꝵ ad cogitationum
temꝑiem tnqͥllitatẽꝙ ꝑueniunt: du ĩa t̾rena
ñ appetunt: du fłamas carnis celestib desid̾iis
datis in paradyso suꝑbe cupiuit: cũ audiss a
serpente eritis sic̃ di. Iniquitas qͥppe auariciȩ
fuit: qr diuinitatẽ sͥ inconcessã ambiit. Et ꝑꝑt̃
hanc iniquitatẽ iratꝰ ẽ dñs & ꝑcussit eũ: ab

Expanded text:
Ecclesia, non nugacitatis, ut quicunque est in Ecclesia, deserat fabulas, et otiosa verba; et ubicunque sit corpbles, et pro urtica crescet myrtus. » Pro saliunca namque ascendit abies in Ecclesia, dum in corde sanctorum pro abjectione terrenae cogitationis altitudo exoritur supernae contemplationis. Urtica autem igneae omnino tis. Pro urtica crescet myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquillitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis coelestibus desideriis atis in paradiso superbe cupivit, cum audisset a serpente: « Eritis sicut dii . » Iniquitas quippe avaritiae fuit, quia divinitatem sibi inconcessam ambiit. Et propter hanc iniquit
Abbreviated transcription (Latin):
puncti similitudinẽ: qi apparet ad mom̃tum: s
disparet inꝑpetuũ. Et sic̃ stilus inpuncto du poni¬
tui leuat᷑: sic p̃sentis uite afflictionẽ electꝰ qͥsq dũ
tangit amittit. Omĩs enĩ longitudo tp̃ris uitȩ p̃¬
qr uniꝰ hore mom̃ta ñ restant. Uita gͦ que sie
angustari potuit. punctus fuit. Qͥa gͥ omp̃e¬

Expanded text:
puncti similitudinem, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum. Et sicut stylus in puncto, dum ponitur, levatur: sic praesentis vitae afflictionem electus quisque, dum tangit, amittit. Omnis enim longitudo temporis vitae praequia unius horae momenta non restant. Vita ergo, quae sic angustari potuit, punctus est. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
celestis maledictio t̃ram absorbet: ũ fructũ
ñ faciat. Unde primꝰ homo ptꝰ culp̃a audiuit.
Maledicta t̾ra in oꝑe tuo. Diuina enĩ pietas nͦ¬
dũ maledicere uult homines: s maledictionẽ
quã ipsi me̾ntur ad t̾ram intorquet: ut ex er
sterilitate afflicti resipiscant. S phdolor. hu¬
mana prauitas ĩa afflictionib ñ corrigit᷑: s
peior efficit᷑. Hoc ẽ enĩ qd̾ dicit. Maledictio uo¬
rabit t̾ram: & peccabunt habitatores eiꝰ. Uu

Expanded text:
oelestis maledictio terram absorbet, ut fructum non faciat. Unde primus homo post culpam audivit: « Maledicta terra in opere tuo . » Divina enim pietas necdum maledicere vult homines, sed maledictionem, quam ipsi merentur, ad terram intorquet, ut ex ejus sterilitate afflicti resipiscant. Sed proh dolor! humana pravitas afflictionibus jam non corrigitur, sed pejor efficitur. Hoc est enim, quod dicit: « Maledictio vorabit terram, et peccabunt habitatores eju