comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orum aliqui parcim cognouerunt .s. sibi tollt̃
malentes morati inuiste in sua uoluptate. sic
eis offerat. ipsi dicd. manentes ĩ iniusticia .i.
in oꝑe malo. bonum ẽ ꝙ teuẽt. S malũ ẽ.
ubi tenent. ueritatem .it. Cenent. S ĩ iniqͥ¬
tate. Inuenisti. ⁊t dm̃. o tu gentił: o philoso

Expanded text:
orum partim cognoverunt, sed sibi tollunt malentes morari injuste in sua voluptate. Haimo Sic eis offerat; ipsi dico manentes in injustitia, id est in opere malo. Bonum est quod tenent, sed malum est ubi tenent. Veritatem enim tenent, sed in iniquitate. Invenisti enim
Abbreviated transcription (Latin):
hominis oꝑa ꝑdidisti. Eotum considerasti rerũ
ordinem. ⁊ non us atrend̾e ꝙ mund̃ opꝰ dĩ sit. y¬
dolim opus fabri. si fab̾ ydolo. sic̃ dedit figam.
daret ⁊ cor. ab ip̃o ydolo fab̾ adoraretur. quomͦ oͦ
hõ. fab̾. d̾s tuus non ẽ Si homo idoli fab̾ ẽꝰ quis
ẽ d̾s tuus qui fecit te. quis ẽ d̾s fabri qͥ fecit eñ:
gͦ si y̾dolum cor hr̃et nonne fabrũ adoraret qui
fecit illum : Ecce quomͦ detinent u̾itatẽ dĩ ĩ ĩusti¬
cia. Oocurrebat aut̃ apło. ut ei diceretur. Uñ illi ue¬
ritatem detinent. ad quos locutꝰ ñ ẽd̾s nec legẽ
acceperunt. sic̃ ppłs isrł. respondet. ⁊ ostẽd̾. uñ.
uia quod

Expanded text:
hominis opera perdidisti. Totum considerasti rerum ordinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? Quis est Deus fabri? Qui fecit illum. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui fecit illud? Ecce quomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat autem Apostolo, ut ei diceretur: Unde illi veritatem detinent, ad quos locutus non est Deus? nec legem acceperunt, sicut populus Israel? Respondet, et ostendit unde: Quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
tum. suꝑ omnem impietatẽ. ⁊ ĩiusticiã. reuela¬
bitur de celo. qd accusat eos. qr indicauit eis
creatorem. uel saluatorem. Ex ip̃a .⁊t. celi fa¬
brica iratus iłł. d̾s ostenditur. qui ĩo dã pul¬
chra astra condidit. ut ex hiis quantꝰ. ⁊ qͣm
ammirabił c̾ator eoꝵ ẽ possit agnosci. ⁊ solꝰ
adoiari. Reũm gͥ facit apł. gentilem. ꝑ legẽ

Expanded text:
tura super omnem impietatem et injustitiam, revelatur de coelo. Quod accusat eos quia indicavit eis Creatorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus adorari. Reum igitur facit
Abbreviated transcription (Latin):
uancia equata ẽ y¬
dolatrie qr sic̃ ydolatͥ¬
a dei honorificentiã
cat ita auanis resd̾i
quas uult senure ĩ¬
digentib usurpat
sibi. ⁊ recondit uel
auarus hic accipuitur
adulcer. qui sibi res
alienas usupat .i. a
lienam uxorem. neõ
bebunt regnun d̾i
lia. seducat dico in .ũ.¬

Expanded text:
varitia aequata est idololatriae, quia sicut idololatra Dei honorificentiam cat, ita avarus res Dei quas vult servari indigentibus, usurpat sibi et recondit. Vel avarus hic accipitur adulter qui sibi res alienas usurpat, id est alienam uxorem. Nemo,bebunt regnum Dei,lia Seducat dico ina
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa illorum qui si
filitis socii in opere
ens ⁊ in peua. nec
diaboli principis ce¬
in dũs. non in uob̃. tenebre quidem finstis
in nobis. lux aũt estis in domino. qui il. om.
sicis. uł iusti. ut proxim is ꝙ uist̾ ẽ. faci

Expanded text:
opera illorum, quia si fueritis socii in opere, eritis et in poena. Nec diaboli, principis tein Domino, in vobis. Tenebrae quidem fuistis in vobis, lux autem estis in Domino, qui illuminasitis, et justitia, ut proximis quod justum est faci
Abbreviated transcription (Latin):
a stultis curialitas dr̃
ad reui .i. ad u̾cilitatẽ
magno labore agatur
s mag̃ nominẽtur ĩ
debent illa nominani
Hoc aut̃ scu mentis
rõne.⁊ eciam intelli

Expanded text:
a stultis curialitas diciad rem, id est ad utilitatem, magno labore agatur. Sed magis nominetur in debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis ratione, et etiam intelli
Abbreviated transcription (Latin):
cem consetuaũ. S sixͥ mors deo fuit suauis o¬
dor gͦ mortem enis libenter accep̃. Non gͦ pre¬
casunt qui illum ctucifix̾unt s non ita ẽ. qr
ĩuiste iustum occidemint qui pris. ⁊ sua uolũ¬
tate oblatus ẽ sicut ⁊ uidas quid ht̃ nisi ꝑtẽc.
in tͣdendo xp̃m: nisi cñ se traderet xͦ non eum tͣ¬
ille agebat negotium sue uenditõnis aste nr̃e
redemptõuis. iõ ille impie deliquit. hic mise¬

Expanded text:
em suavitatis. Si Christi mors Deo fuit suavis odor, ergo mortem ejus libenter accepit. Non ergo peccaverunt qui illum crucifixerunt? Sed non est ita, quia injuste justum occiderunt: qui Patris et sua voluntate oblatus est. Sicut et Judas, quid habet nisi peccatum in tradendo Christum? nisi tamen se traderet Christus, non eum trille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Ideo ille impie deliquit, hic mise
Abbreviated transcription (Latin):
occisus est in cince ⁊
illa hostia non fig̾alit᷑
est de quo dicebatur ĩ
loge. Nou enun pp̃ se
ille hostie dicebantur

Expanded text:
occisus est in cruce. Et illa hostia non figuraliteest de quo dicebatur in lege. Non enim propter se illae hostiae dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
gure fuernt. nr̃anum penanim. qͣnte er¬
go pene ille sunt. qͣmm ille figure fũnt. Sic̃
enm ĩ bonis mulco melius ẽ id ꝙ ꝑ fignram
signatur qniͣ ipsa fignra ut ũbi gra. regnum
celorum melius ẽ qmͣ t̾ra promissionis. ita in
mal longe penis ꝙ significat᷑ qmͣ figura sig¬
ificans. ut gehenua peior est qͣntumu ⁊ atro¬
ci pena temporali. omnes enim pene minores
ĩ dolio epulabantur¬
putandes se ĩmumes
a crimine ñ efficia

Expanded text:
m. Quantae ergo poenae sunt, quarum illae figurae fuerunt. Sicut enim in bonis multo melius est, id quod per figuram signatur quam ipsa figura, ut regnum coelorum melius est quam terra promissionis, ita in malis longe pejus est quod significatur quam figura significans, ut gehenna pejor est quantumlibet atroci poena temporali. Omnes enim poenae minores in idolio epulabanturputantes se immunes a crimine. Non efficia
Abbreviated transcription (Latin):
in notuit. uel eẽ peccatimr d ignorabatur.
uel eẽ graue uel eẽ pumendũ. ꝑ hoc ostend̾
legem nõ eẽ pect̃m. S indicem pec̃ci. qͣre. in¬
animam faceret ream. ut quia pec̃m sũ gr̃a dei. mñ¬
ei non possit. ip̃a reatus sollicitudine. ad ꝑcipiẽ¬
dam gratiam conuercere. qd̾ autem ꝑlegem notũ
sit peccatum. ostendit in parte. slam. ꝯcu. ⁊ c̃ qͣi

Expanded text:
e peccatum quod ignorabatur, vel esse grave, vel esse puniendum. Per hoc ostendit legem non esse peccatum, sed indicem peccati. Quare ianimam faceret ream, ut quia peccatum sine gratia Dei vinci non possit, ipsa reatus sollicitudine, ad percipiendam gratiam converteretur. Quod autem per legem notum sit peccatum ostendit in parte
Abbreviated transcription (Latin):
baudum. ꝑ legem. cognosci pect̃m. hoc elegit:a
hibet omnia mortalia. ꝓhib. nõ ẽ lex pecratum
S insinuatrix peccati. ꝑ eam fc̃s ẽ homo doctus
s penis ẽ uictus dum sine gr̃a xͥ erat. ⁊ nota ꝙ ait
nescieb̾at non ꝓ se. hoc. dicit. E in sua ꝑsona. ge¬
neralem facit causam. S querttuir. que sit ista ⁊
cupiscencia. dicunt quidam illam ẽe. q̃ prohibũ¬
t᷑. in decalogo c̃ dr᷑. non concupisces. rem ꝓtimi
uel uxorem proxum. Aliĩ uero gñalit̾ qͣmlibet
concupiscenciem quorumlib ꝓhibitoꝵ. Seqit᷑
Decasione ã ⁊ c̃. Eccer¬

Expanded text:
bandum per legem cognosci peccatum, hoc elegit Aphibet, omnia mortalia prohibet. Non est lex peccatum, sed insinuatrix peccati. Per eam factus est homo doctus, sed pejus est victus, dum sine gratia Christi erat. Et nota quod ait, nesciebam, non pro se hoc dicit, sed in persona sua generalem agit causam.us Dicunt quidam illam esse quae prohibetur in Decalogo cum dicitur: Non concupisces rem proximi, vel uxorem proximi . Alii ergo generaliter quamlibet concupiscentiam quorumlibet prohibitorum. Occasione autem, etc. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
conantur cõunice.
catholicos. qd̾ gͥ sensie apłe posse intelligi. op¬
ponit.⁊ hoc se intellexisse neget ⁊ legem. legis
ip̃uis laudat defendat.⁊ quo sensu pdc̃a dixe¬
is ũba. aperiat. quasi dicat. qũ quid̾ lex mortis
ẽ. ⁊ aux̃. inres pec̃ci detinens. a bona oꝑatione.¬
gͦ quid dicemꝰ:. dicenꝰ. qͣt lex pec̾em ẽ .i. docens
nel faciens peccare : uł tał. ꝓ qua donata. p̾¬
cauit auctor eiꝰ quasi male rci᷑ absit. ñ .⁊l.
lex mala ẽ. S pocius bona. quia pecc̾m ñ cogn¬

Expanded text:
conantur convincere Catholicos. Quod ergo sensit Apostolus posse intelligi, opponit, ut et hoc se intellexisse neget, et legem legis ipsius laude defendat, et quo sensu praedicta dixerit verba, aperiat: quasi dicat: Quando quidem lex mortis est, et auxit vires peccati detinens a bona operatiotelligi, opgo dicemus? Dicemus quia lex peccatum, id est docens vel faciens peccare. Vel talis pro qua donata peccavit auctor ejus, quasi malae rei? Absit! non enim lex mala est, sed potius bona, quia peccatum non cogn
Abbreviated transcription (Latin):
Iun quid dicemꝰ. ũ qͥ¬
tas sit apud dm̃ .l. dice
tur iniquus deus: Im¬
quum ẽ nidet᷑. ut sñ¬
ist bonoꝵ. uel maloꝵ
meritis oꝑim. unum

Expanded text:
unquid dicemus quod iniquitas sit apud Deum? id tur iniquus Deus. Iniquum enim videtur ut sis bonorum, vel malorum meritis operum, unum
Abbreviated transcription (Latin):
co in anaritia. s nec
fecr nec dixi. etiau.
in quo eẽt occ̃o aua¬
qui nout corda. hoc
enim non ica padet.¬

Expanded text:
co in avaritia, sed nec feci, nec dixi etiam in quo esset occasio avaqui novit corda. Hoc enim non ita patet.
Abbreviated transcription (Latin):
approbo. ut ⁊ si sig¬
ua tenm formen¬
intellectus reful
psallam sp̃u .i. muelodia cantus ꝙ minius
est. ⁊ psal mente .i. spindali intelsigentia
mentis ꝙ plus est .i. sic psallam. ut ⁊ cõso¬
nantiam uocis incelligam. ⁊ similiter⁊ cor¬
diam in membris ec̃ce ẽẽ debere. Cetum¬
Neterum si
.&. ita est orandum.
uł psallendum ut
dixi. s si aliter fece
sp̃m data. quis sup.

Expanded text:
approbo, ut signa rerum formenintellectus refulpsallam spiritu, id est melodia cantus quod minus psallam mente, id est spiritali intelligentia mentis quod plus est, id est sic psallam ut et consonantiam vocis intelligam, et similiter concordiam in membris Ecclesiae esse debere. Caeterum. Quasi dicat: Ita est orandum vel psallendum ut dixi. Sed si aliter fecertum data, quis supplet
Abbreviated transcription (Latin):
gentia corum que dico. ⁊õ iude non inst¬
itur. Ita eium fit si liugua ucognita quis
loquatur uł signa auquarum rerium sũ
intellectu proferat sicut solent latuu ha¬
nuues grece cantare oblectati sono uer¬
borum nesciendes tñ quid dicant. Qud ÷¬

Expanded text:
earum rerum quae dico, et ideo inde non instruitur. Ita enim fit, si lingua incognita quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum, nescientes tamen quid dicant. VE
Abbreviated transcription (Latin):
ut .s. ꝑ innocentiã
sitis temoti a mali
ꝙ dicitis. ⁊̃ studeati
hus que prosunt
fñbus quod est ꝑ¬
fectõ sensus diceti¬
ce salonione scire
legem sensus ẽ op
guas. qr lingne in
signum sunc infi¬
sunt ⁊ non sunt ad
edificatõem que

Expanded text:
et per innocentiam, sitis remoti a malitquod dicitis. Et studeatis his quae prosunt fratribus, quod est perfectio sensus, dicente Salomone. Scire legem sensus est opguas, quia linguae in signum sunt infisunt. Et non sunt ad aedificationem quae
Abbreviated transcription (Latin):
precatoem significa¬
tõius u ocis qmͣ pro¬
beo ⁊ ille qui loqui¬
tur .i. qui inst̾ruit.
michi barbar᷑. mͥ est hari intellec¬
tus. uł qui audit a
ero barbanis sine in¬
ritis barbari. sũ int̾¬

Expanded text:
pretationem significationis vocis quam probeo. Et ille qui loquitur, id est qui instruit, mihi est barbarus, id est non intellectus. Vel, qui audit, aero barbarus sine inritis barbari sin
Abbreviated transcription (Latin):
nem idem ostendit
qr nec de cuba ⁊ enĩ
situ. det. incer. no.
sudeis erãt usus tu¬
be in festis ⁊ bellis di¬
illa nescitur .i. non
intelligitur ꝙ effec¬
tus uidieat qi nẽo
se ad bellum ꝑat.
¶Ita ⁊ uos loq̃ntes
ꝑ liuguam quoꝵ¬
ad bellum contra
demones homines
horcari quo mͦ sci

Expanded text:
nem idem ostendit.quia nec de tuba. Etenim si tuba det incertam vocem. Judaeis erat usus tubae in festis et bellis diilla nescitur, id est non intelligitur, quod effectus indicat, quia nemo se parat ad bellum. Ita et vos loquentes per linguam, quorad bellum contra daemones homines hortari, quomodo sci
Abbreviated transcription (Latin):
um u̾rm lin¬
gua loquor
set in eccł̃ia
sensu meo lo¬
qui ut ⁊ alioᷤᷤ
instruam ꝙͣ
decem milia
ũborum in
lingua. ¶rẽs¬
mei nolite
pũi effici sẽ¬
sibus. set ma¬
licia ꝑuuli
estote. Sensi¬
bus ã ꝑfecti
estote In le¬
ge quid scͥp¬

Expanded text:
um vestrum lingua loquor. Sed in ecclesia sensu meo loqui, ut et alios instruam, quam decem millia verborum in lingua. Fratres, nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote, sensibus autem perfecti estote. In lege enim scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dr̃ a no. nullo
modo ⁊ uere uesci¬
etur. Eritis enim lo
ictu. non ad corda
hominum iutellee¬
tu. iõ erits loq̃ndes¬

Expanded text:
r a vobis? Nullo modo. Et vere nescietur; eritis enim loqictu, non ad corda hominum intellectu. Ideo eritis loquentes
Abbreviated transcription (Latin):
u. Illud ad nõn concupiscere hoc ad dilig̾e. Ittd̾
ad continentiam. hoc ad iusticiam. Illo. ad decli¬
nandum a malo. hoc ad faciendum bonum. ñ
concupiscendo enim: netustate expoliam᷑. ⁊ dili¬
gendo nourtate indimur. ad hoc ittiꝙ refor¬
mamini. ut ĩ nob̾ ip̃is exꝑimento. ꝓbecis q̃ sit
uoluntas dei .i. quid d̾s̃ uelit. q̃ uoluntas ẽ
bona. qr quicqͥd d̃s uult bonumẽ. ⁊ bñ placẽ

Expanded text:
ertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad justitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. Non concupiscendo enim vetustate exspoliamur et diligendo novitate induimur. Ad hoc utique reformamini, ut in vobis ipsis experimento probetis quae sit voluntas Dei, id est quid Deus velit, quae voluntas est bona, qu
Abbreviated transcription (Latin):
s ad utilitatem baluit eis: qui credidenint cog¬
nicõ enim maioris egritudins ⁊ desid̾ari medic᷑
nehementius fecit. ⁊ diligi ardentius. custodie¬
bamur dico ut sic assueti duc̾emur. ui eam .i.
cam bonam fidem. que tempore xp̃i. reue. erat.
ubi multa aꝑta sinnt que prius obscura erãt
qr occulta fuit fides in autiquis que fides dom̃
dei est sic̃ ⁊ gr̃a. In quo enin urra prius erat
fides qui ueniret gr̃a. Neruo penitus głietur se
fidem ex ppris sensu genuisse ꝑ qͣm posset cre¬
dere deo: s agnoscat ꝑ gr̃ama deo unicuiq te
tam utilicatem lex tm̃i hũit. Qr iud ergo utili

Expanded text:
 ad utilitatem valuit eis qui crediderunt. Cognitio enim majoris aegritudinis et desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Custodiebamur, dico, ut sic assueti duceremur in eam, scilicet tam bonam fidem quae, tempore Christi revelanda erat, ubi multa aperta sunt quae prius obscura erant, quia occulta fuit fides in antiquis, quae fides donum est Dei, sicut et gratia. In quo enim nostrum prius erat fides, quam veniret gratia? Nemo penitus glorietur se fidem ex proprio sensu genuisse, per quem posset credere Deo, sed agnoscat per gratiam a Deo unicuique retam utilitatem lex tantum habuit, quid ergo utilit
Abbreviated transcription (Latin):
unum ẽ principiũ. a quo omia initiũ sortita
sunt. ñ sic̃ dm̃ clarificauerunt. bñ uraendo .s. ⁊¬
colendo. aut .i. ⁊ gr̃as non egerunt. de cogita tõe
s sibi attribuert̃. in quo nani. ⁊ falsi fuerũt. Uñ
subd̾. S euanuert̃. ĩ cogitatõibe. putantes se. a¬
liquid ẽẽ. cum nicħ. suit. ꝙ uere uanitas erat
credita ẽ ẽẽ. obscurat᷑
ẽ. timore suꝑbie obmm

Expanded text:
unum principium esse, a quo omnia initium sortita sunt, non sicut Deum glorificaverunt, bene vivendo et colendo; aut, id est et, gratias non egerunt, de cognitione, sed sibi attribuerunt, in quo vani et falsi fuerunt. Unde subdit: Sed evanuerunt in cogitationibus, putantes se aliquid esse, cum nihil sint, quod vere vanitas erat.credita est esse, obscuratum est, tumore supe
Abbreviated transcription (Latin):
pecti. de quo dem̃ ẽ. initium oit̾us pec̃t suꝑbia ẽ
Sitꝑbierunt ã dicentes se ẽẽ sapientes. ñ debe¬
bant sibi arrogare. ꝙ d̾s donau̾at. nec se iac¬
tare ex eo. ꝙ non a se ip̃i S ab illo habebant
ut uiderent.Si. it hoc facerent hũilitatema ser¬
uarent. ⁊ possent p̾ gari. atq illi beatissime. atq
cotemplationem ꝯtẽplatiõi coħere. qr uͦ suꝑbia¬

Expanded text:
est, de qua dictum est: Initium omnis peccati superbia est . Superbierunt autem dicentes se esse sapientes. Non debebant sibi arrogare quod Deus donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant.ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem seret possent purgari, atque illi beatissimae contemplation
Abbreviated transcription (Latin):
lexerunt. S quia illa eẽ cognouerunt in deo. q̃
inił trib ꝑsonis. in sacra senpt᷑a frequenter
solent distingi Sac separabiliter attribus .s.
potentia. sapientia. bonitas. Potentia .Nt. ptcri.
sapientia filio. bonitas sp̃ĩu sc̃o. sepe aitubuit᷑.¬
cumtũ ua eadem sub̾a sit potentia. sapientia. ⁊
bonitas trium. ⁊ tres illi eadem. bonitas sapĩa ⁊
potentia sint. qd̾ quare fiat: non ẽ ociosum ĩ qͥre.
Sicut .N. ex motib ⁊ amministiatione corporis.
aniiam quam non uidet uitelligis. sic. ãmimst̃¬
tione tociꝰ minidi. ⁊ regimine. omiũ c̾atorẽ ĩtel¬
lexer̃t. Ita ut sunt ĩexcusabiles. Illos quippe scͥpt᷑a
in excusabił dic̃. ꝙ non latet neritas. ⁊ in eis. ꝑ¬

Expanded text:
lexerint: sed quia illa esse cognoverunt in Deo, quae illis tribus personis in sacra Scriptura frequenter solent distinctim ac specialiter attribui, scilicet potentia, sapientia, bonitas. Potentia enim Patri, sapientia Filio, bonitas Spiritui sancto saepe attribuitur: tum una eademque sit potentia, et sapientia, et bonitas trium personarum, et tres illi eadem bonitas, sapientia et potentia sunt: quod quare fiat, non est otiosum inquirere. Sicut enim ex motibus et administratione corporis animam, quam non vides, intelligis, sic ex administratione totius mundi, et regimine omnium Creatorem intellexerunt. Ita ut sint inexcusabiles. Illinexcusabiles dicit, quos non latet ueritas et in eis pe
Abbreviated transcription (Latin):
philosopbati sunt. s in tercio signo defecerunt
magi. qr usq ad terciam ꝑsonam: nõ ualũnt
niratis: quan fides catholica prosiretur. nlła¬
tenus habuisse. uł hr̃e potuisse. absꝙ doctͥne
ut int̾ue inspuntionis reuelatione. fit it te¬

Expanded text:
philosophati sunt. Sed in tertio signo defecerunt magi, quia usque ad tertiam personam non valuerunt nitatis, quam fides Catholica profitetur nullatenus habuisse, vel habere potuisse absque doctrinae, vel internae inspirationis revelatione. Fit enim re
Abbreviated transcription (Latin):
qr cum creatorẽ ex cre¬
aturis. cognonissent. nͨ¬
sicut dm̃ glorificanissẽt.
amplus obtusi sunt. Uñ
obscimitũ ẽ cor eoꝵ e ec¬
ce. ex hac suꝑbia dicerttes. enum. ore. uł corde: se
ẽẽ sapienttes: a se nõ a dõ stulti fcĩ sunt ĩ dm̃. ecce
nisi culpa monstrat᷑. ⁊ quomodo obscuratum est
cor eorum ostend̾ ibi. stulti ftĩ sunt. ꝙp ẽ uindicta
sus sẏderum. ⁊ quantitatẽ. elementoꝵ. dm̃ aũt
eorum speruebant. Idõꝙ stutti ft̃. Si. ⁊⁊ ħ landã

Expanded text:
 cum Creatorem ex creaturis cognovissent, nsicut Deum glorificassent, amplius obtusi sunt. Unde obscuratum est cor eorum? Ecce ex hac superbia, dicentes ore vel corde, se esse sapientes a se non a Deo, stulti facti sunt in Deum. Ecce ubi culpa monstratur; et quomodo obscuratum est cor eorum, ibi, stulti facti sunt, quod est vindicta. rsus siderum et quantitates elementorum; Deum autem eorum sperneba
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. hoc ẽ illi eẽ. p̃phane inconinutadilitatẽ.⁊ sim¬
plicitateni intellex̾unt eũ ⁊ omnia ista fecisse. ⁊
A uullo fi̾ poguisse. Confid̾am̾nt ⁊t. quiqquidẽ¬
Aliquid sp̃m ẽẽ. qmͣ corpꝰ. sp̃sm ꝙ corporis esse
q̃ insu tastuq corpoeis. sentiri q̃ unt. Intelligi¬
bilia. q̃ conspectu mentis intelligi. cũ gͦ ĩ eoꝵ

Expanded text:
esse, hoc est illi esse. Propter hanc incommutabilitatem et simplicitatem intellexerunt eum et omnia ista fecisse, et ipsum a nullo fieri potuisse. Considerauerunt enim, quidquidaliquid uitam esse quam corpus, speciemque corporis esse quae uisu tactuque corporis sentiri queunt; intellegibilia, quae conspectu mentis intell
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc pates sunt uir
⁊ mulier qr neq uiro
neq mulien corpus
snum licet alii trade¬
re. Inincem enim sibi
debitores sunt. In hac¬
cansa ne peccandi da
coningati. ad illicitos concubitus euitandos
nuituam quodam modo semitutem ut ⁊ si al¬
ci eorum ꝑpetua contiñtia placeat lbi ex alt̃¬
uis consensu non possit. ⁊ hoc. uꝑ non ht̃ po .s.¬
nuilier ut ⁊̃ ꝙ uon filiorim pͥro cantorum̃
sec i ufirmitatis ⁊ in contułtie causa expe¬
tic. ⁊ ille de matuimomio uł illa non sibi alt̃¬
nteumq negent ne ꝑ ħ inciderant in damp¬
nabile cormpcela. Reddere enim debitũ
coniugale nulluis ẽ criminis. exigere aũ
mant in re uxoria. ne
dissensio generet for¬
incatoem. nolite dico
.s. ut ex condicto ab¬
stineatis pp̃ gr̃anim ac
uacetis. expedituis or̃oi.
ut enim misereat᷑ deus itinidͥus exorantius
ẽ. ⁊ simunda sint conuigia tũ ⁊̃ alicitis ali¬
stinendum ẽ. ut facilins ad effectum edu¬

Expanded text:
In hoc pares sunt vir et mulier, quia neque neque mulieri corpus suum licet alii tradenus Invicem enim sibi debitores sunt in haccausa, ne peccandi darjugati ad illicitos concubitus evitandos mutuam quodammodo servitutem; ut etsi alteri eorum perpetua continentia placeat, nisi ex alterius consensu, non possit. Sed ad hoc, uxor non habet potesmulier. Ut etiam quod non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere auteonveniant in re uxoria, ne dissensio generet foricationem. Nolite dico,scilicet ut ex condicto abstineatis propter gratiarum vacetis expeditius orationi. Ut enim misereatur Deus, mundius exorandus quamvis munda sint conjugia, tamen etiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum dedu
Abbreviated transcription (Latin):
triꝑtitum .s. fides. prołes. sacrau̾itum fides ue c̃
ałio uł cum alia coeatur. proles ut religiose e¬
ducetur. sacram̃tum ue comugnim sõꝑetur¬
lum incontinentie. ẜoucubitus enim necessanꝰ
cã geũandi inculpabilis ⁊ solus ipse nuptia¬
lis ẽ Ille sĩo qui ultra necc̃itatem progreditur
si rõi s libidim ob sequicur. Gumgͥ culpabi¬
lis non fit generandi iutentõne concubitus eͥ
Quo circa ⁊̃ hiuc sunt laudabiles iptie qr ⁊̃
se. Neq enimi iste concubitus quo seruitisi con¬
cupiscentie agitur ut imipleatur fecus q̃m pos¬
tulant nuptiẽ. Oĩo gͥ in gene suo nptie bone
sunt qr fidem chori seniaut ⁊ prolis suscipiende
causa utrinu sexum ꝯmiscent ⁊ imipietatem

Expanded text:
tripartitum, fides, proles, sacramentum: Fides, ne cum alio vel cum alia coeatur. Proles, ut religiose educetur. Sacramentum, ne conjugium separeturmalum incontinentiae. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ipse nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur. Cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui Quocirca etiam hinc sunt laudabiles nuptiae, quise. Neque enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur, ut impleatur fetus quem postulant nuptiae. Omnino igitur in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent, et impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
ino peccat. qui sic agit. quia
aliqua culpa est ibi. s leius ꝓpter huis¬
modi pecc̾a. oportec nos cotidie crebroq ora
ĩucto infirmtati non est iaudabile s uent¬
ale s forte aliquis dicet. si ħ ẜ ueniam conces
ueniam nai concedens apł ꝯcubitum atten¬
dit. conuigatorum ubi ẽ iucontiũtie malũ
incontiñtie malum est ꝙ uir cognosẽ uxorem
ꝯ ultra necc̃icatem procreaudii liberos. s ⁊ ibi est
nuptiar bonum. Non enim q incontinentiem¬

Expanded text:
eccat qui sic agit. Quia aliqua culpa est ibi, sed levis. Propter hujusmodi peccata, oportet quotidie crebroque oraermitto infirmitati, non est laudabile, sed veniale. Sed forte aliquis dicet, si hoc secunveniam namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia m
Abbreviated transcription (Latin):
cauit mente
deus hiuus seculi .i.
deus qui non solum¬
bonos regit set ⁊̃ ma¬
los pro nũto preci

Expanded text:
cavit mentes Deus hujus saeculi. Id est Deus qui non solumbonos regit, sed et malos pro merito praeci
Abbreviated transcription (Latin):
secus muustrandi.
bñ dixi mercedem sii¬
nius enim aduico¬
res dei in colendo a¬
gro dominico non
de prauadores ut qͥ¬
dam auint. ⁊ si gͦ
non damus increm̃¬
cum impendimus
cum. ꝙ inde patet.¬

Expanded text:
secus ministrandi. Bene dixi, mercedem. Sumus enim adjutores Dei, in colendo agro Dominico, non depravatores, ut quidam aiunt. Et si ergo non damus incrementum, impendimus tum. Quod inde patet
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc peccatum muiꝰ
a gentilitate. non ne
zͣunt ne ip̃i gr̾e que
ui sacramentis dñr
auctores. nou utiq
magis ꝑ meliores ꝑ¬
quos dat in bapto:
qmͣ ꝑ minus bones
⁊ so in deo głiandũ
est non in eis. dicomi¬
nistri sunt ⁊ hoc nõ
fatuint und̾ eodem

Expanded text:
est hoc peccatum minus a gentilitate. Nonne hSuntne ipsi gratiae quae in sacramentis datur auctores? non utique, magis per meliores dat in baptismo, quam per minus bonos. Et ideo in Deo gloriandum est, non in eis. Ministri sunt, dico, et hoc non faciunt un
Abbreviated transcription (Latin):
tum dedit.
plantat ẽ ali¬
quid neq qͥ
rigat set qui
increm̃tum
dat deus qui
plantat aũt
⁊ qui rigat u¬
num sunt.
unus quisze
cedem accipi¬
et scłm suũ
laborem.Sei
enim sumus
aduitores. di
agricultura

Expanded text:
tum dedit. plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus. Qui plantat autem et qui rigat, unum sunt. Unusquisque cedem accipiet secundum suum laborem. Dei enim sumus adjutores, Dei agricultura
Abbreviated transcription (Latin):
.i. indifferentes. ex¬
trinsecus enim tñ o
ille qui intus ẽ quid
prodest ꝙ fatiunt:
fustra. quidem oꝑa¬
nus ontua molire¬
tur extrinsecus nisi
creator intrinsetus
ladenter oꝑetur. iõ
ait. uiium sirat sic̃
genere nature. it a

Expanded text:
est indifferentes. Extrinsecus enim tantum ille qui intus est, quid prodest quod faciunt? Frustra quidem operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi Creator intrinsecus latenter operaretur. Ideo ait, unum sunt, sicut genere naturae, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tissime ostendit᷑ ex hus u̾bis ꝙ deus ẽ agrico¬
la. nos aũt dei agncultura sumus qr colit
nas ad fuictu ⁊ dei edifitium qr qui colit
nosħitat in nobis u ta idem est. ag̃it ⁊ edifĩti.
sunt dici agncole. agricola enim est qui plã¬
tat. ⁊ qui rigat. s qm̃ nec ħ de suo hñt s sic̃
deus dedit unicinq rectuis ipse dĩr agcola. a¬
imꝑticis uirbus ⁊ donata gr̃a. homo enim a¬
gnco la uineam colit ⁊ cet̾a adibibet q̃ ꝑtinẽt
ad agricolanim diligentiam. Increm̃tum uͦ
dare sacramentis non pot̾. formare fructus
si pot̃. Dens autem qui omnia pot̃ ꝓprie agͥ¬
cola est. Nota ꝙ nos colimus deum᷑. ⁊ deus co¬
lit nos. s ñ sic colimus deum ut iñ melior
fiat. ẜolmiuis enim adorando eutu ñ ornãdo.
ille aucem sic colit nos ꝙ meliores nos red.¬

Expanded text:
tissime ostenditur ex his verbis quod Deus est agricola, nos autem Dei agricultura sumus, quia colit nos ad fructum, et Dei aedificium, quia qui colit nos, habitat in nobis; et ita idem est ager, et aedificium, am possunt dici agricolae; agricola enim est qui plantat et qui rigat; sed quoniam nec hoc de suo habent, sed sicut Deus divisit unicuique, rectius ipse dicitur agricola. Aimpertitis viribus, et donata gratia. Homo enim agricola vineam colit, et caetera adhibet quae pertinent ad agricolarum diligentiam, incrementum vero dare sacramentis non potest, formare fructus non potest. Deus autem qui omnia potest, proprie agricola est. Nota quod nos colimus Deum, et Deus colit nos; sed non sic colimus Deum ut inde melior fiat. Colimus enim adorando eum, non orando; ille autem sic colit nos, quod meliores nos red
Abbreviated transcription (Latin):
eos hic uaide qui q̃re¬
bantur sedudum ñ
audisse sp̃ualia cum
adihuc indigni ẽẽnt
audire carnaies aũt
idem sunt qui ⁊ ani¬
males. caruaies a car
enim sit uit̾ uos zelꝰ
.i. iniudia de baptistiᷤᷤ

Expanded text:
eos hic valde qui querebantur se dudum non audisse spiritualia, cum adhuc indigni essent audire. Carnales autem iidem sunt qui et animales; carnales a carnenim sit inter vos zelus, id est invidia de baptistis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ menibra simus unus ꝑfectus uir. cum nehil
desit. ⁊ uͥl post addendum sit. ĩo ꝑfectus qr tune ꝓ¬
ł uirib m̃sura: qr tunc enit plenus xpic omĩs
hũs. qui modo ꝑ singulos erescit. ⁊ omnes in eo
nistros dedit. Ut iam. sicut olim non si ꝑar.¬

Expanded text:
 membra simus unus perfectus vir cui nihil  membra simus unus perfectus vir cui nihil desit, et nihil plus addendum sit. Ideo perfectus, quia tunc p viribus; mensura, quia tunc erit plenius Christus omnes habens quomodo per singulos omnes scit, et omnes in eo nistros dedit: ad hoc utique, ut jam, sicut olim, non si
Abbreviated transcription (Latin):
uł crca .xxx. annos. Non est ã fas dr̃e ꝙ ini te
siurectõne accidat corpori magnitudo quĩ uõ
hũit. uec maiorum corpora redigenda sunt
ad mod̾ doniuici corpous. ꝑ iret enĩ multum
de illis corꝑib cum nec ꝑiturus sit capillus
sicut domimis ait. nec capillus de capite nr̃o
ꝑibit. Nlichil enim detractum quoli modo
de corpore humano ꝑitimum est. ita emni
modificabitur illa in imoquo matĩes. ut
aliquid ex eo non ꝑeat. ⁊ ꝙy alicui desĩt il¬
le suppleat qui de uichilo fecit ꝙ baluit. ⁊ si
quid in ꝑte aliqua enormt̃ habundainit.
ꝑ cotum sꝑget ur. In decorum quippe nicħ
cedeute anima fit cad auer. ita resiurectõe reꝑabꝰ
ut ea q̃ dilabunt᷑ qmͣuis ad corpus redeant
uũ dilapsa sunc. id easdem quo corporis ꝑtes
ubi fũint. redire necc̃e ẽst. alioqrum capisłis et
ungnib mmoderata ⁊ indecens magnituto
resderetur. uł alicer potest intelligi uirum ꝑ¬
fectur appellat xp̃ni cum ommi corꝑe suo q̃d̃

Expanded text:
ut circa XXX annos. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Nihil enim detractum quolibet modo de corpore humano periturum est, ita enim modificabitur illa in unoquoque corpore materies, ut aliquid ex ea non pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui de nihilo fecit quod voluit; et si quid in parte aliqua enormiter abundavit, per totum spargetur. Indecorum quippe ibi it cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo redderetur. Vel ita potest intelligi, virum perfectum appellat Christum cum omni corpore suo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bulate .i. ꝑficite nou
extra enu. s ĩ ipso.
ambulace dico uos
minores radicati ii.
actiua uita ut ar¬
bor ad fuicti ficand̾.
⁊ uas maiores qui
u contemplatõne
estis suꝑ alios edisi
⁊ hoc ui ipso .. in ce

Expanded text:
bulate, id est proficite non extra eum, sed in ipso ambulate, dico, vos minores, radicati in activa vita, ut arborum ad fructificandum, et vos majores qui in contemplatione estis, super alios, aedificati et hoc in ipso, id e
Abbreviated transcription (Latin):
lisE. sunmnam̃tum .i. stabilitatem euis
ꝑ hoc ꝓ̾r̃ores cos facit cura iunigeliuñ
qr gandere se dicit in dispõne conũsatõis
eorum ⁊ fidei stabilitate ⁊ scientes unde pla¬
ceatur deo. ii eo fierent fimuores ⁊ qĩ qui¬

Expanded text:
in Per hoc promptiores eos facit circa Evangelium, quia gaudere se dicit in dispositione conversationis illorum et fidei stabilitate, ut scientes unde placeatur Deo, in eo fierent firmiores. Et qua
Abbreviated transcription (Latin):
cognitione ⁊ habetis
in illo qui solus dat
iccementum. ⁊ in
hac ambulatione
qui cupunit prudẽ¬
ces iudicari ĩ inim

Expanded text:
cognitione, et habetis tes, donis in illo, qui solus dat incrementum. Et in hac ambulatione,qui cupiunt prudentes judicari in m
Abbreviated transcription (Latin):
raꝑi. Iꝑse aũt. pos¬
qm admoniut bo¬
nos de elemosinis
uisanctos fatien¬
dis agit de incor¬
rectis qui ꝑsendo
seqnebantur ⁊ eũ
ferocem putabãt
lemosmas minto
Nos aũt. alios ermi
psendo mͥ p̃feritis

Expanded text:
. Ipse autem. Postquam admonuit bonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis qui pseudo sequebantur, et eum ferocem putabant.leemosynas invito, vos autem, alios qui pseudo mihi praefertis
Abbreviated transcription (Latin):
lllł̃. ligi uisi add̾etur esfectus: ꝑ quod¬
tum ẽẽ posset uitel
noscitur uou est factus. s natus de eo ergo
minor fuit angłis. passione ⁊ mnaior ac me¬
ad iñsuram accipiunt. iõ ait. ⁊ ip̃e xp̃c. canꝰ¬
poss hr̃e ⁊ non p illiẜaddit p̃ illis. nam dũ
morcalis fuic differens nomen hũit qr angeli
tustrabant ei. pestqmͣ inmdrcał magis dif¬
fereus qr honorabilior atq p̾clarior illis per
nom̃ dif. ⁊ hoc pre illis u nom̃ ualde dif¬
ferens a nomuie angłoꝵ.
rere. ꝓprius autem filius ẽ. de ip̃o pr̃e genitꝰ:
Si ã adoptõnis gr̃a eec filusnon solum pr̃e.
s eciam angłis minor eẽt ¶

Expanded text:
minoratus est ab anlior dicitur. Et sicut illud noscitur, non est factus, sed natus. De eo ergominor fuit angelis passione, et major ac mead mensuram accipiunt. Ideo ait et ipse Cposset habere, et non prae illis. Addit prae illis. Nam dum mortalis fuit differens nomen habuit, quia angeli ministrabant ei, postquam immortalis magis differens, quia honorabilior atque praeclarior illis per ntiae. Et hoc prae illis, id est nomen valde differens a nomine angelorurere. Proprius autem Filius est de ipso Patre genitus. Si autem adoptionis gratia esset Filius, non solum Patre, s
Abbreviated transcription (Latin):
iuuens ccui uitã .in. est. in amma. iuduam ta¬
iẽm esse debere significat ut ostendat se ĩo ẜas
imptias contempsisse ut instaret discipline do¬
nuiice. Si enĩ sub nomine uidue deliciis et
luxune uacet. inuens mortua hñda est. quia
geuus inposture ẽ. honorem uidue hr̃e uelle.
⁊ non obequi deo aliud agere⁊ alud profitĩ.
c̃ ꝓ fiteatur religionem: ⁊ hũs udins p̃cipe hoc
mundi tantam diligentiam actuum ł moꝵ
uiduam uult hr̃e ut̃ rep̃hendi non possit. a¬
moca enum a spe nunidane conũsationis ⁊ cor¬
poris curandi ab offõ ad deum se contulit ut
ꝓbabiem agat ũitam. Sublacis enĩ occõib
mundi q̃ additũ solent aꝑire pec̾tis poc̃ boua

Expanded text:
ivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona
Abbreviated transcription (Latin):
uenemun mortifer̃ ꝙ edis
S uide. si dinictis debicorib nam si non
diuuttis mentins. ⁊ ei mentiris q̃mũ fal¬
lis. mentin deo potes. sec ip̃m fallere non
potes. Incus enum te iuspicit ⁊ examinat
dico probet se quis nam qui alit̃ agit mor¬
cem sumit. ⁊ hoc est quod subdit eui en ĩ

Expanded text:
venenum mortiferum quod edis. Sed vide si dimittis debitoribus; nam si non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ipsum fallere non potes. Intus enim te inspicit et examinat. Dico, probet se quisque, nam qui aliter agit, mortem sumit. Et hoc est quod subdit: Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
obsunt malis. i
bonis sunt ad salu¬
tem. In malis ad u¬
dicim. ⁊ utiq fc̃m
est ꝙ accipimus. uͦ
iõ reus est qui accip̃
quia illa res mala
inalus male accip̃
dum est gͥ male ac¬
cipere bonum. qr male acceptum sbest ua¬
lis sicut econũ so. mala patient̃ portata p¬
sunt boius ut paulo angelus sathane. At
quiͣ a xp̃o traditum est ⁊ qui non deuoca
mende accedit ad euchatistiam uł ĩ uolũ¬
cate pecrandi manens ⁊ ille calis reus ẽ cor¬

Expanded text:
obsunt malis, in bonis sunt ad salutem, in malis ad judicium. Utique sanctum est quod accipimus, nec ideo reus est qui accipit, quia illa res mala malus male accipit, dum est igitur male accipere bonum, quia male acceptum obest malis, sicut ediverso, mala patienter portata prosunt bonis, ut Paulo angelus Satanae. Amquam a Christo traditum est, et qui non devota mente accedit ad eucharistiam vel in voluntate peccandi manens. Et ille talis, reus est cor
Abbreviated transcription (Latin):
au .i. rep̃sentabitis
ꝙ utiq faciendum
ad iudicium. quia
ħ non mutabitur
usq cunc sic̃ sacra¬
menta ind̾orum. ⁊
qr in commnemora¬
cõem mortis dẽbet
sumi. Ita qu. m.hi

Expanded text:
 est repraesentabitis quod utique faciendum ad judicium, quia hoc non mutabitur usque tunc, sicut sacramenta Judaeorum, et quia in commemoratione mortis debet sumi. Itaque qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃.i. de bono male lumpto macularat᷑hit.
get se ipni ut si ip̃a¬
pecc̃a sunt cocidiana¬
uł non sunt morti fe¬
ra ⁊ dimictat cõfnĩ¬

Expanded text:
est de bono male sumpto maculam trahet. get seipsum, ut si peccata sunt quotidianael non sint mortifera, et dimittat con
Abbreviated transcription (Latin):
lo sponsam dei m¬
chi s d̾o. Amicuse¬
nim sponsi sum.
Sponsus sibi zelat¬
sponsam. anucus
uero sponsi non si¬
bi s sponso. ⁊ nota
q enuilatio dup¬

Expanded text:
lo sponsam Dei mei, sed Deo. Amicusnim sponsi sum. Sponsus igitur zelatsponsam; amicus vero sponsi non sed sponso. Et nota quod aemulatio dup
Abbreviated transcription (Latin):
qua opera illa bona¬
fecistis ⁊ ħ omina fe¬
quod dixi. Magna¬
illis cestificatus est.
crra ancem bona cõ¬
omnia sua fcc̃unt
ꝯmumia sanctis. ec¬
ce opus ⁊ h ex dilec¬
tione fecenint q̃ ui¬
format actiones ce¬
ce alacutas: ⁊ hoe.
ad głiam dei. ecce
autem bonum uob̾

Expanded text:
a opera illa fecistis. Et haec omnia fepus quod dixi magna testificatus est. Tria enim bona comomnia sua fecerunt communia sanctis, ecce opus; et hoc ex dilectione fecerunt quae informat actiones, ecce alacritas; et hoc ad gloriam Dei, ecce autem bonum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
cristamur ñ mur¬
nuiramus in adũ¬
sis. uos dico cupien¬
lumus illi herere¬
iẽ omnib modis
sĩ absentes¬
p̃sentes. ut qũ asta¬
placeamus. illi. oẽs
inus placere ⁊ sic
cyspedit. omnes e.¬
cimia. p̃ sentes illi
opoitet omnes nos

Expanded text:
ristamur, non murmuramus in adsis. Nos dico cupienlumus illi haerereeo, omnibus modis sive absentespraesentes, ut quando astaplaceamus illi. Omnes dimus placere, et sic expedit. Omnes etinet, praesentes illi oportet n
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ĩ ħ ut p̾simus u¬
num corpus unani¬
me ꝑ illum. unũ
pus hominis una a¬
mnia begetatur. itã
enim unus sp̃o .s.
fac̃ oĩa ĩ membris¬

Expanded text:
in hoc ut possimus unum corpus unanimes, per illum unum pus hominis una ama vegetatur. Ita enim unus Spiritus facit omnia in membris
Abbreviated transcription (Latin):
est ĩ qnͣtum datur eis quib datur. ap̃ se ã
deus ⁊ si uemini detur. qr deus erat pain ⁊
danc ⁊ ip̃e datiri iõ minorẽ illis. ita enimi
datur. sic̃ dei donuim ut ⁊̃ se ip̃m det sicut
deus. Non erũ dici pot̃ non cẽ sue potestatis
de quo dict᷑ ẽ. Sp̃c ubi nult spirat. ẽ enĩ dat̾
sieut qui deus qui solus noiit quid ꝯueniat
⁊ gracis dat. non ad m̃itum. uñ nec minori
ẽ dolend̾. maiori de dono alt̾ius. nec maiori
suꝑbiendum contra minorem. Sic̃ emi

Expanded text:
est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri edant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirat . Augustsicut qui Deus est, qui solus novit, quid conveniat, et gratis dat, non ad meritum. Unde nec minori est dolendum de majori dono alterius, nec majori superbiendum contra minorem. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
iõ audem diꝑit imꝰ atq idem sp̃o ne tot pu¬
tentur quot sunt. oꝑ .. non quod sũ pre ⁊
filio sp̃e operetur. Inseꝑabilis ẽ enim oꝑ¬
de quod apłs dicit hic sp̃m .s. dare dona.
alibi u̾o dicit qr datus est xp̃c eciamait. ac¬
cipide sp̃m sanctum. ⁊c̃. Ioͣ ant monendi
sunt legeudes. qͣm̃ donim dr̃. iam uident

Expanded text:
o autem dixit, unus atque idem Spiritus, ne tot putentur quot opera sunt, non quod sine Patre et Filio Spiritus operetur. Inseparabilis enim est opde quod Apostolus dicit hic Spiritum sanctum dare dona; alibi vero dicit, quia datus est . Christus etiam ait: Accipite Spiritum sanctum, etc. . Ideoque admonendi sunt legentes quoniam donum Dei jam vident
Abbreviated transcription (Latin):
bi erat est hic celum. Disfert ⁊̃ magnus sacer¬
dos qui assistit uultui d̾i semꝑunnens ad int̃¬
pellandum pro uolus. ibi sepe offerebat. hic
semebibi ĩ sauguine alieuo. hic in ꝓprio. Idẽ
ẽ ergo sacerdos ⁊ hostia. alioquin .e. sere nonꝰ
Si enim semel oblatus non susfic̃et omuiũ
ui se c̃dentumi pecc̃a exhautire oportiuss eum

Expanded text:
m. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. Alioquin. Quasi dicat: . Ambrosius Si enim semel oblatus, non sufficeret omnium credentium in se peccata exhaurire, oportuisset eum
Abbreviated transcription (Latin):
ad titumm dicit. sine
crimine esse. res pe¬
ne contia naturain-
nt aliquis sit sine
siani.ut talis eliga
nouo. nec stupra. nec ałia que ante funt¬
sũt offint sobrin uam ⁊ mnista cempli pro¬
hitentur unnim ⁊ sic̾am bibere. ne ebrienl¬
ce grauentur corda eormi ⁊ ut sensus iu¬
geat semꝑ ⁊ deuus sit pru. ui hommb
agendas. ħ dicit contͣ eas qui sub nomiue

Expanded text:
ad Titum dicit, sine crimine esse. Hierone contra naturam est, ut aliquis sit sine ni, ut talis eligatnovo nec stupra, nec aliqua quae ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum. Et ut sensus vigeat semper et tenuis sit. Prudentem age
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qͥ ĩ ħ aũ cousueu̾. dee .s. qui hãt grãm docen¬
di qr ĩnnoceus absq sermone conũ sacio.
qͣncum exempio prodest cĩ silcutia nocet.
Nlam latratu canum ⁊ baculo iupi arcendi st̃
uñ maledictus canis non u aleus latrare.
Ion uiuoleit

Expanded text:
am docendi, quia innocens absque sermone conversatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare. Non vinolent
Abbreviated transcription (Latin):
omni ẽ emuriinductum socabuliim qr ille
qui p̃ficitur illis quib p̃ficitur. suꝑitend̾.
prodesse. ep̃atus enini ẽ sr̃ suam.⁊ aliorum
uitam in dentio. Ita a studio coguoscende
ũ itatis nemo prohibetur ꝙ ad laudabilei
ꝑtinet otium. locus ño suꝑior sũ emo regipo¬
pulus non pat̾ri liita teneatur ⁊ adiminstre¬
tur ut deceat tñ indecent̃ appent᷑ iõ otummi
sauctum qͣnt cantas ũtatis negotium uis¬
cumi suscip̃ neccĩtas cantatis. qnͣ sartinã¬
deserenda ẽ diłectio m̃tatis. ne subtrahatur

Expanded text:
ductum vocabulum: quod illo qui praeficitur illis quibus praeficitur superintendit, prodesse. Episcopatus enim est super suam et aliorum vitam intentio. Itaque a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium. Locus vero superior sine quo regi populus non potest, et si ita teneatur et administretur ut decet, tamen indecenter appetitur. Ideo otium sanctum quaerit charitas veritatis, negotium justum suscepit necdeserenda est delectatio veritatis, ne subtrahatur
Abbreviated transcription (Latin):
dignitaten ilaborem non delitas non ats¬
cere fastigio s humilitate decrescere ut fi¬
ta cum i acob intraret ad ħyam. occulis ad¬
lippam. ⁊ de moute c̃ moy se descendatꝰ cam¬
pos .i. de otio ꝯtemplationis ad laborem acti¬
ouis. Non enun sic esse quisq debet otiasus¬
ut ĩ eodem atio utisitatem ñ cogitet px¬
ui. nec sic agtuosus ut concempłonem ñ
requirat dei in otio non mers udcatio delec¬
tate deb. s uł inquisitio. uł inuentio in¬
tatis ut ui ea qnisq ꝑtofitiat ⁊ ꝙ non ĩne¬
ꝑ emidem honorem uł potenti ami ft si tectẽ ⁊

Expanded text:
dignitatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fita cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem acti.fNec sic esse quisque debet otiosusut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners uacatio delectare debet, sed aut inquisitio aut inuentio ueritatis, ut in ea quisque proficiat et quod inueper eumdem honorem vel potentiam fit, si recte atque
Abbreviated transcription (Latin):
ẏmago. ⁊ equalitas ⁊ simulitudo distingue¬
da sunt: qr ubi ymago. continuo simslitu¬
contuuo y̾mago nec equalitas. ubi grã in
speculo est y̾mago ⁊ similitudo non tñ equa¬
litas. qr multa desunt ymagim. que insut
ili rei de qua exp̃ssa est. pot̾ etiam aliqñ
eẽ ymago ui qua fit egnalitas. ut in ꝑen¬
cib ⁊ filiis inuenitur y̾mago ⁊ simlraido
⁊ equalitas. excepto cempore quo proce¬
dunt ꝑentes qr de pente exprimitur simi¬
licudo filũ. ut recte smago dicatur. ⁊ potest
ut non solum enis ymago sit qͥr de illo ẽ
⁊ smulicudo qr ymago est. s ⁊̃ equalitas
tanta ut uec cemporis int̃ỹ allum impe¬
dimento sit qr non geñant deus filium
nos in manifestati¬
lia fatimuis.⁊ hoc

Expanded text:
imago et aequalitas et similitudo distinguenda est, quia ubi imago, continuo similitucontinuo imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest ut non solum ejus imago sit, quia de illo est; et similitudo, quia imago est; sed etiam aequalitas tanta, ut nec temporis intervallum impedimento sit, quia non generavit Deus Filium nos in manifestatitalia facimus; et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
noi qui non stulci
sicut p̃dicti. s sapiẽ¬
ces uidemur. hos e¬
nim disc̾int a p̃dic¬
tis. drim ait nos ut
quid inqmͣ ĩ nos.
.i. ꝑicula mortis su¬

Expanded text:
nos, qui non stulti sicut praedicti, sed sapiees videmur? Hos enim discernit a prtis, dum ait, et nos ut quid, inquam et nos, t pericula mortis su
Abbreviated transcription (Latin):
opera euis cessent. Si¬
enim credendo ⁊ sꝑan¬
do dilignnus ꝙ non
cum uidebr̃ non ex¬
cidet dico. siue pro.
futuro. qũ omma
p̾sentia ennt. suł
lin. ces in futuro.
Quid enim alicui
.¶lll. eadem intelligent. sii scia. que

Expanded text:
opera ejus cessent. Senim credendo et sperando diligimus quod cum videbitur. Non excidet dico, sive prophetiae futuro, quando omnia praesentia erunt, sive bunt in futuro. Quid enim alicui  eadem intelligent, sive scientia, quae