comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solũ meritis suis ac religione matris.
sed & intercessione scõrũ cominenda¬
bilẽ se dũo fieri gestiebat Sane qm̃
tanti uiri antonĩi fecimꝰ mentionẽ:
de uirtutib eiꝰ atq institutis & sobri¬
etate mentis. ut in solitudine uitã
degens usus solũmodo consortio
fuerit bestiarũ. & de dȩmonibus
crebros agens triumphos placue¬
rit dõ sup̃ra cunctos mortales.
utq institutionis suȩ pręclara usq
in hodiernũ monachis exempla
reliquerit. uolentẽ me aliqua
exponere: ille libellus exclusit.
qui abathanasio scriptus etiam
latino sermone editus est. Propt̃
qđ nos omissis his quȩ abaliis iã
dicta sunt : ea memorauimꝰ quȩ
quanis gestorũ contineant fidẽ.
abi is tamen qui longe positi sunt.
obscurior fama subtraxit
Neadiuisione orbist̾rȩ quȩ ad p̃¬
dicandũ uerbũdĩ sorte ꝑ apostolos
celebrata est. cũ aliȩ aliis ꝓuintiȩ
obuenissent: thomȩ parthia.

Expanded text:
solum meritis suis, ac religione matris, solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvis gestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, obscurior fama subtraxitea divisione orbis terrae, quae ad praedicandum verbum Dei sorte per Apostolos celebrata est, cum aliae aliis provinciae obvenissent, Thomae Parthia,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicita ueneratione ser uaturꝰ
Reliquit etiã hoc indiciũ religio¬
si animi regina uenerabilis. Hir¬
gines quas ibi repperit dõ sacra¬
tas. in uitasse ad prandiũ. & tan¬
ta eas deuotione curasse dicitur:
ut indignũ crederer si famuloꝵ
ute retur offici is. sed ipsa manib
suis famulȩ habitu succincta ei¬
bũ apponeret. poculũ porriger&.
aquã manib infunder&. & regina
orbis ac mat̾ imperii. famularũ
xp̃i se famulã deputaret: Hȩc qͥdẽ
ieru solimis gesta Interea constan¬
tinus pietate fretꝰ. sarmatas. go¬
thos. aliasq barbaras nationes.
nisiquȩ uł amicici is uł deditio¬
ne sui pacẽ prȩuenerant. in solo
ꝓprio armis edomuit. Et quanto
magis se religio sius & humilius
dõ subiecerat. tanto amplius
ei ds̃ uniuersa subdiderat. Ad
antoniũ quoq pͥmũ here mi ha¬
bitatorẽ uelut adunũ ex ꝓphetis
litteras supplicit᷑ mitcit. ut ꝓ se
ac liberis suis dnõ supplicaret. Ita ñ

Expanded text:
solicita veneratione servatur. solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro ac liberis Domino supplicaret. Ita non
Abbreviated transcription (Latin):
quirere lignũ beatũ in quo salus
nr̃a pependit: ostende euident̃
ex his tribꝰ quȩ crux fuerit ad
dominicã gloriam. uł quȩ exti¬
terint ad seruile suppliciũ. ut hȩc
mulier quȩ semiuiua decũbit
statim ut eã lignũ salutare conti¬
gerit. a mortis ianuis rẽuocetur
aduitã Et cũ hȩc dixisset. adhi¬
buit primũ unã ex trib & nichil
ꝓfecit. Adhibuit scdam. sed nec
sic quidẽ aliqͥd actũ est. Ut uero
oculis mulier consur rexit. & stabi¬
litate uiriũ recepta alacrior mul¬
to quã cũ sana fuerat tota domo
indicio regina uoti compos ef¬
fecta. templũ mirificũ in eo loco
inquo crucẽ reppererat. regia am¬
bitione construxit. Clauos quoq
quibꝰ corpus dñicũ fuerat affixũ
portat ad filiũ. ex quib ille fre¬
belli usib aptam fertur armasse.
Ligni uͦ ipsius salutaris partem
detulit filio. partẽ uͦ thecis ar¬
genteis conditã dereliquit in lo¬
co. quȩ etiã nunc ad memoriam

Expanded text:
quirere lignum beatum, in quo salus quirere lignum beatum, in quo salus tra pependit, ostende evidenter ex his tribus, quae crux fuerit ad dominicam gloriam, vel quae extiterit ad servile supplicium, ut haec mulier, quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profecit. Adhibuit secundam, et ne sic quidem aliquid actum est. Uoculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, aiacrior multo, quam cum sana fuerat, tota domo indicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quibus ille frebelli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta exeo ꝓfana & polluta de-¬
turbans. in altũ purgatis ruderib
tres confuso ordine reppertt cruces.
Sed obturbabat reꝑtimuneris lȩti¬
ciã. unius cuiꝰq crucis indiscreta
ꝓprietas Aderat quidẽ & titulus
ille qui grecis & latinis atq he¬
braicis litteris a pilato fuerat con¬
scriptꝰ. sed nec ille satis euidenter
dnĩci ꝓdebat signa patibuli hic
iã humanȩ ambiguitatis incer¬
tũ. diuinũ flagitat testimonium.
Accidit in eadem urbe. primariã
quandã loci illius feminã graui
egritudine confectã seminecem
iacere. Macharius ꝑidẽ tempus
ctantẽ reginã atq om̃s parit̃ qͥ
aderant uidit: afferte inquit¬
huc totas quȩ reꝑtȩ sunt cruces.
decũbebat: defixis genib huius¬
cemodi ad dm̃ precẽ ꝓ fudit
ydnẽ qui ꝑ unigenitum filium
tuũ salute generi humano per
passionẽ crucis conferre dignatꝰ
es. & nunc innouissimis temporibꝰ
aspirasti in corde ancillȩ tuȩ ꝑ¬

Expanded text:
cuncta ex eo prophana et polluta decuncta ex eo prophana et polluta deturbans, in altum purgatis ruderibus, tres confuso ordine reperit Al. comperit cruces. Sed obturbabat reperti muneris laetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille, qui Graecis, et Latinis, atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat conscriptus: sed nec ipse satis evidenter dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam humanae ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimAccidit in ea urbe primaria quamdam loci illius feminam gravi aegritudine confectam seminecem jacere. Macharius per idem tempus ctantem reginam, atque omnes pariter qui aderant, videt: Afferte huc, inquit, omnes quae repertae sunt cruces, decumbebat, defixis genibus hujuscemodi ad Deum precem profudit: Tu Domine, per unigenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae per
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ cũ de his ꝓ ut diuinarũ legỹ
reuerentia poposcerat decreuissent
sed & de obseruatione paschȩ an¬
ciquum canonẽ ꝑ quẽ nulla de
reliquo uarietas oriretur. eccłi is
tradidissent: omĩb rite dispositis.
eccłarum pax & fides in orientis
tempus helena constantiNi
mater femina incomparabilis.
ficentia singulari. cuius uere
constantinus & esset filius &
crederetur : diuinis ad moni¬
ta uisionib ierusolimã petit.
atq ibi locũ in quo sacro scm̃
corpus xp̃i patibulo affixum
pependerat: abincolis ꝑ quirit:
Qui iccirco ad inueniendum dif¬
ficilis erat. qđ ab antiquis ꝑ se
cutorib simulacͥrũ in eouene¬
ris fuerat defixũ. ut siquis xp̃i¬
anorũ in loco illo xp̃m adorare
uoluisset. uenerem uideret᷑
adorare. Et obhoc infrequens
& poene obliuioni datꝰ fuerat
locus Sed cũ ut supradiximus
religiosa femina ꝓperasset ad
locum cȩlesti sibi indicio designa¬
łtum.

Expanded text:
Igitur cum de his, prout divinarum legum Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed et de observatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus rite dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis tempus Helena Constantini mater, foemina incomparabilis ficentia singulari, cujus jure Constantinus et esset filius et crederetur, divinis admonita visionibus, Jerosolymam petit, atque ibi locum in quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum: ut siquis Christianorum in loco illo Christum adorare voluisset: Venerem videretur adorare: et ob hoc infrequens: et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum ut supra diximus religiosa femina properasset ad locum: cetum,
Abbreviated transcription (Latin):
ue ep̃s siue etiã alius clericus
Et nequis clericus qui derelicta
eccła sua nulla existente causa
ꝓbabili. uagatur & oberrat
ꝑ alias eccłas. suscipiatur iN
cõmunionẽ. Et ut nemo eũ qui
ad aliã ꝑtinet. surripiens in
sua ȩccła ordinet clericũ. absq
accipiat. aut frum̃ti aut uini
ampliationẽ qđ solet in nouo
datũ uel sescuplũ uł etiam
duplũ recipi. Quod si faciat.
tanquã turpis lucri rrum abicr¬
endũ. Et ne diaconi presbiteris suꝑ¬
ferant᷑. ne ue sedeant in conses su
presbiterorũ. aut illis presentibus
eucharistiã diuidant. sed illis agen¬
tib solũ ministrent. Si uͦ presbit᷑
nullus sit in pͣsenti. tunc demũ etiã
ipsis licere diuidere. aliter uero
agentes abici iubent. Et ut pauli¬
anistȩ qui sunt fotiniaci rebapti¬
tenturꝰ. Sed & diaconissas qm̃qui¬
dẽ manꝰ impositionẽ ñ accipiunt.
etiã ipsas int̾ laicas. eẽ. debere

Expanded text:
ve Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. ve Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nulla existente caussa probabili, vagatur et oberrat per alias Ecclesias, suscipiatur in communionem. XVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecclesia ordinet clericum absque accipiat, aut frumenti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum, vel sexcuplum, vel etiam duplum 227 recipi: quod si faciat, tanquam turbis lucri reum abjiciendum. XX. Et ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in consessu Presbyterorum, aut illis praesentibus, Eucharistiam dividant, sed illis agentibus solum ministrent. Si vero Presbyter nullus sit in praesenti, tunc demum etiam ipsis licere dividere: aliter vero agentes, abjici jubent. XXI. Et ut Paulianistae, qui sunt Photiniani, rebaptizentur. XXII. Sed et Diaconissas, quoniam quidem manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere.
Abbreviated transcription (Latin):
ab ali is reuicti : ut abiciantur.
Sed & siqui ex ipsis lapsi sunt. &
ꝑignorantiã forte ordinati: reco
tormentis in ꝑsecutionib lapsi
sunt. & ex corde agunt poeniten¬
tiã : quinq annos int̾ cathecumi¬
nos faciant. & duos annos post
hoc fidelib tantũ inoratione iun¬
gantur. & ita postmodũ suscipi
ant᷑. Qui uͦ ꝓpt̾ confessionẽ mili¬
tiã ab iecerunt & rursũ ad hanc
abierunt. hos tredecim annos po¬
enitentiã gerere & postea suscipi.
si tam̃ excorde poenitentiam
gerant: Esse tamen & in potesta¬
te ep̃i moderandi facultatẽ. si
eorũ fructuosã & attentã poe¬
nitentiã uiderint. De iis uero
qͥ uita excedunt poenitentib
decernunt uacuũ nullũ debere
dimitti: Siquis sane accepta cõ¬
munione suꝑuixerit: debere
statuerunt trib annis cos a ca¬
checuminorũ oratione separatos
postea recipi debere. Et ne de ci¬
uitate inferiori ad maiorẽ ȩc¬
cłam transire quis ambiat. si¬

Expanded text:
ab aliis revicti, ut abjiciantur: ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et per ignorantiam forte ordinati, recogtormentis in persecutionibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et ita postmodum suscipi. Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et attentam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat si
Abbreviated transcription (Latin):
gerat:. Et ut si forte in ordinando
ep̃o duo uł tres ꝓaliqua contentione
dissentiant. reliquorũ auctoritas
& prȩcipue metropolitani cũ cȩte
noris prȩ rogatiua seruet᷑. ma¬
nente nichilominus mecropoli¬
tani ipsius ꝓuintiȩ dignitate. Et
catharos qui apud nos nouatiani
sunt. si forte poenitentes ad ec¬
cłam conuertantur. confessos ȩccle-¬
siastica dogiata clericos inordi¬
ne quidẽ suo suscipidebere. sed
ordinatione data. Sane si ep̃s ip
sorũ ueniat ad ep̃m nr̃m. debe¬
re eũ in presbiterorũ loco sede¬
re. ep̃i uero nomen manere
apud illũ solũ qui catholicã sẽꝑ
cenuit fidẽ. nisi ͥ sua uoluntate̾
ipse eũ tali nomine honorare
uoluerit. Uł si placuerit ut quȩ¬
rat ei ep̃s locũ uacantẽ. hoc sit
in ipsius pocestate. Et ne inuna
ciuitate duo sint ep̃i Et si qui
forte indiscrete ad sacerdotiũ
ꝓuecti. postmodũ uł ipsi aliqͥd
de se criminosũ confessi sunt. ł

Expanded text:
gerat. VII. Et ut si forte in ordinando gerat. VII. Et ut si forte in ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeternoris praerogativa servetur, manente nihilominus et Metropolitani ipsius provinciae dignitate. IX. Et ut Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorum veniat ad Episcopum nostrum, debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Statuunt preterea obseruandũ. ẽẽ.
inȩcclesiis: ne quis ex iis qui semet¬
ipsos impatientia libidinis exci-¬
derunt ueniret ad clerũ. Et ne qui
nuꝑ assumptꝰ ex uita uł conuersa¬
tione gentili. acceptobaptismo
ante quã cautius examinet᷑ cleri¬
cus fiat. Et ne quis episcoporum
cȩterorũq clericorũ cũ extraneis
mulierib habitet. prȩt̃ cũ matre
huuiscemodi necessitudinũ ꝑ sonȩ¬
Et ut ep̃s si fieri pocest. a totius ꝓ
siue clericũ siue laicũ suscipiat
alius. Sane ne hoc aut iracun¬
dia aliqua autcontentione ut
fieri solet. in iuste factũ remediũ
non haberet: decernunt ꝑsingulos
annos in singulis quibꝰq ꝓuintus
cilia agi debere. & de huiꝰcemodi
negotiis iudicari. ut si forte ab
uno inique aliqͥd gestũ est. acȩte¬
ris emendetur. Si recte. ut
abom̃ib confirmetur. Et ut apud
alexandriam uł inurbe roma
uetusta consuetudo seruet᷑. ut
uł ille egipci uł hic suburbana¬
rum ȩcclesiarũ sollicitudinem

Expanded text:
Statuunt praeterea observandum esse in Ecclesiis, Ne quis ex his qui semetipsos impatientia libidinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, clericus fiat. III. Et ne quis Episcoporum caeterorumque clericorum, cum extraneis mulieribus habitet, praeterquam cum matre, hujusmodi necessitudinum personEt ut Episcopus si fieri potest a totius prsive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, decernunt per singulos annos in singulis quibusque provincilia agi debere, et de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
est &e resurrex̃ terciadie. & ascer¬
dit in cęlos. inde uenturus iudicare
uiuos & mortuos Et in sp̃m scm̃. Eos
aut̃ quidicunt. erat aliquando quan¬
doñ erat. & ante quã nasceretur
ñ erat. & quia exnullis sub sistentibꝰ
factus est. aut ex alia subsistentia ł

Expanded text:
ia die, et ascendit in caelos: inde venturus judicare vivos et mortuos. Et in Spiritum Sanctum. Eos autem, qui dicunt, erat aliquando, quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quia ex nullis substantibus factus est, aut ex alia subsistentia, vel
Abbreviated transcription (Latin):
posterũ omĩs metꝰ uł ambiguitas
auferatur: huiꝰ edicti nrĩ lege san¬
cimus. ut cunctis in notescat licere
iis qui xp̃ianam sectã religionẽq
uenerantur. hac nrȩ̃ indulgenꝰ¬
tiȩ largitate. ut unusquisq quẽ¬
admodũ uult & ꝓ ut animo lib&.
religioni huic solennitatiq deser¬
uiat. Sed & orationũ domus. id
est dominica sua ut instaurent
ꝓ uoluntate ꝑmittimꝰ. Sane quo in
om̃ib cumulatior habeat᷑ hȩc nr̃ã
largitio: etiam illud hac lege san¬
cimus. ut siquȩ domus uł agri uł
quęlib& predia ex xp̃ianorũ bonis
ante hac. parentũ nrõrũ prȩceptis
ad fisci ius fuerant sociata. siqua
etiam abaliquo compecita sunt uł
siqua distracta aut dono inaliquẽ
collata: hȩc omĩa in antiquũ ius
xp̃ianorũ prȩcipiamꝰ reuocari. do¬
minisq ꝓpriis uniuersa restitui.¬

Expanded text:
posterum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul a ponte muluio castra posu¬
manu correptꝰ maxentius agit᷑ in
occursũ & ꝓruens urbis romȩ¬
portis. sequi se reliquũ exercitũ
iubet. prior ipse obuius prȩcurrit
armatus lusserat aut̃ nauib ad
decipulã cõpositis fluuiũ sterni.
& suꝑ positis pontib ex ȩquari

Expanded text:
cul a ponte Milvio castra posuo Maxentius agitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pontibus exaequari
Abbreviated transcription (Latin):
quoq publicȩ in quib uideorum
multitudo quȩ operi uidebatur
insistere cõmanebat. ad solũ deduc¬
tȩ om̃s iudeos qui reꝑti sunt oppres
rent effugisse: ad requirendos qͥ
oppressi fuerant reliqua multi¬
tudo concurrit. des erat
quȩdã in inferiorib templi de¬
porticus quȩ fuerant complanatę
subito globus quidã ignisemi¬
cuit. & ꝑ mediũ plateȩ ꝑcur¬
rens ad ustis & ex animatis qui
aderant iudeis. ultro citroq
ferebat᷑. Hoc iterũ. sepius &
frequentissime ꝑ totã illã diem
epecens. ꝑtinacis popłi temeritatẽ
lãmis ultricib cohercebat. Cum
nterim pauore ingenti & trepida¬
ione om̃s qui aderant decerriti.
antur inuiti. Et ne hȩc casu fieri
rederentur : in sequenti nocte in
iestim̃tis om̃iũ signaculũ crucis
ca euidens apparuit. ut etiã qui
lelere ꝓ sui infidelitate uoluisset.
nullo genere ualeret abolere. Sic
leterr iti uidȩi atq gentiles. locũ

Expanded text:
quoque publice in quibus quoque publice in quibus multitudo, que operi videbatur, insistere commanebat ad solum deducta omnes Iudeos qui reperti sunt oppressrent effugisse, ad requirendos qui oppressi fuerant reliqua multitudo concurrit. Edes erat quedam in inferioribporticus, quae fuerant complanatae, subito globus quidam ignis emicuit, et per medium plateae percurrens, adustis et exanimatis qui aderant Judaeis, ultro citroque ferebatur. Hoc iterum saepiusque et frequentissime per totam illam diem repetens, pertinacis populi temeritatem flammis ultricibus coercebat. Cum interim pavore ingenti et trepidatione omnes qui aderabantur inviti. Et ne haec casu fieri crederentur, in sequenti nocte in vestimentis omnium signaculum Crucis ita evidens apparuit, ut etiam qui diluere pro sui infidelitate voluissent, nullo genere valerent abolere. Sic deterriti Iudei atque gentiles locum
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt uidei. locũ tẽpli olim
igne consũp̃ti aggredi coepert̃.
comite ꝓperandi oꝑis abimꝑato¬
re concesso. sumptu publico &
priuato. res omĩ instantia gere¬
batur: Interea insultare nrĩs¬
& uelut reparatis sibi regni tem¬
porib comminari acrius. ac
seuiciã ostentare. ꝓrsus in ma-¬
gno cumore & suꝑbia agere
yrillus post maximũm confes¬
sorẽ. ierusolimis ep̃s habebat᷑
Aꝑtis gͥ fundamentis. calces cem̃¬
taq adhibita Nichil om̃ino de¬
erat. quindie postera ueterib
deturbatis noua iacerent funda
b legerat. uel que in euangeli is
dñs predixerat: ꝑsisteret nullo
genere fieri posse. ut ibi a uide¬
is lapis suꝑ lapidẽ poneretur.
Res erat in expectatione Et ecce
nocte quȩ adincipiendũ opus
iã sola restabat. terrȩ motus in¬
gens oboritur. non solũ funda¬
mentoꝵ saxa longe lateq iactan¬
tur. uerũ etiã totius poene loci
edificia complanantur. Porticus

Expanded text:
nere Judaei, locum templi olim nere Judaei, locum templi olim igne consumti aggredi caepere, Comite properandi operis ab Imperatore concesso: sumtu publico et privato res omni instantia gerebatur. Interea insultare nostret velut reparatis sibi regni temporibus, comminari acrius, ac saevitiam ostentare, prorsus in magno tumore et superbia agere. Cyrillus post Maximum Confessorem Jerosolymis Episcopus habebatur. Apertis igitur fundamentis, calces cementaque adhibita, nihil omnino deerat, quin die postera, veteribus deturbatis, nova jacerent fundambus legerat, vel quae in Evangeliis Dominus praedixerat, persisteret, nullo genere fieri posse, ut ibi a Judaeis lapis super lapidem poneretur. Res erat in exspectatione. nocte, que ad incipiendum opus iam sola restabat, terremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa longe lateque iactantur, verum etiam totius pene loci edificia complanantur. Porticus
Abbreviated transcription (Latin):
frequent᷑ infunder&. & ita se. ẽẽ.
delectatũ ut tunc mestior factꝰ
sit quando deponi de eculeo ius¬
sus est. Cõminatus gͥ imꝑator:.
post uictoriã persicam melius
se xp̃ianos debellaturũ. ꝓfectꝰ
quidem est sed nullus rediit. Ibi
nanq incertũ a suisne an ab
hostib confossus. post annũ &
octomenses presumpti augusta¬
lis imperii finem fecit. Tanta¬
uͦ eiꝰ ad decipiendũ subtilitas
& calliditas fuit. ut etiã infelices
uideos uanis specieb illectos
ut ipse agitabatur illuderet. Quos
primo om̃iũ conuocatos ad se'
int̾rogat cur ñ sacrificarent. cũ
eis lex sua de sacrificiisimpare
At illi occasionẽ se inuenisse
tẽporis rati. ñ possumꝰ inqͥunt
nisi in solo ierusolimorum tẽ¬
plo. lta nanq precepit lex Et
accepta abeo reparandi templi
licentia. in tantũ in solentiȩ ꝑ¬
uener̃. ut aliquis eis ꝓphetarũ
redditꝰ uideretur. Igitur ex
om̃ib locis atq ꝓuinciis conue¬

Expanded text:
frequenter infunderet, et ita se esse frequenter infunderet, et ita se esse delectatum, ut tunc moestior factus sit, quando deponi de eculeo jussus est. Comminatus igitur Imperator, post victoriam Persicam melius se Christianos debellaturum, profectus quidem est, sed nullus redit. Ibi namque, incertum a suis, an ab hostibus confossus, post annum et octo menses praesumti Augustalis imperii, finem vitavero ejus ad decipiendum subtilitas et calliditas fuit, ut etiam infelices Judaeos vanis spebus illectos, ut ipse agitabatur, illuderet. Quos primo omnium convocatos ad se interrogat, cur non sacrificarent, cum eis lex sua de sacrificiis imperaret? At illi occasionem se invenisse temporis 263 rati: Non possumus, inquiunt, nisi in solo Jerosolymorum templo. Ita namque praecipit lex. Et accepta ab eo reparandi templi licentia, in tantum insolentiae pervenerunt, ut aliquis eis prophetarum redditus videretur. Igitur ex omnibus locis atque provinciis conve
Abbreviated transcription (Latin):
exequit᷑. Et apprehensũ unum
quendã adole scentem qui pri¬
mus occurrte. theodorũ nomi¬
ne. a prima luce usq adhoram
tot mutatis carnificib tor sit.
ut nulla ȩtas simile factũ me¬
minerit. cũ tamen ille in ecu¬
leo sullimis & hinc inde lateri¬
b instante tortore nichil aliud
faceret. nisi uultu securo & lȩto
psalmũ quẽ pridie omĩs ȩccła
cecinerat iteraret. Cũq se om̃ĩ
expensa crudelitate salustus
nichil egisse ꝑspiceret: recepto
in carcerẽ iuuene abisse fert᷑
ad imꝑator ẽ & quid egerit
nunciasse: ac monuisse ne tale
aliquid tẽptare uellet de cȩtero
Alioquin & illis glam & sibi igno¬
miniã quȩreret. Hunc theodorũ
ipsi nos postmodũ apud antio¬
chiam uidimus. Et cũ require¬
renius abeo si sensũ doloris habu¬
isset ex integio. dicebat dolores¬
se quidẽ parũ sensisse. astitisse
aut quendã iuuenẽ qui sudanti
sibi linteo candidissimo & sudo

Expanded text:
exequitur, et apprehensum unum exequitur, et apprehensum unum quendam adolescentem qui primus occurrit, Theodorum nomine, a prima luce usque ad Al.litate, et tot mutatis carnificibus torsit, ut nulla aetas simile factum meminerit. Cum tamen ille in eculeo sublimis, et hinc inde lateribus instante tortore, nihil aliud faceret, nisi quod vultu securo et laeto psalmum, quem pridie omnis Ecclesia cecinerat, iteraret: cumque se, omni expensa crudelitate, Sallustius nihil egisse perspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad Imperatorem, 262 et quid egerit nunciasse, ac monuisse ne tale aliquid tentare vellet de caetero, alioquin et illis gloriam et sibi ignominiam quaereret. Hunc Theodorum ipsi nos postmodum apud Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, dicebat se quidem dolores parum sensisse, adstitisse autem quendam juvenem, qui sudanti sibi, linteo candidissimo et sudo
Abbreviated transcription (Latin):
Namcũ indafnis in sub urbano
antiochiȩ iuxta fontẽ castalium
litaret apollini. & nulla exhis
quȩ quȩrebat responsa susciꝑet.
causasq silenti i ꝑcunctaretur
a sacerdotib dȩmonis: aiunt
babillȩ martyris sepulcͥrũ ꝓꝑtei
assistere & ideo responsa ñ reddi Tũ
ille uenire galileos. hoc enĩ nomin
nrõs appellare solitus erat. & au
cti trah ebant longo agmine aĩ¬
cam martyris. psallẽntes sun¬
mis clamorib & cũ exultatione
dicentes Confundantur om̃s qui
ad orant sculptilia. qui gloriant᷑
insimulacris suis Hȩc in aurib
ꝓ fani principis ꝑ sex milia pas¬
suũ. tanta exult̾atione psallebat
om̃ĩs eccła. ut cęlũ clamoribus
re sultaret. Unde ille intantam
iracundiȩ rabiẽ deductus est: ut
altera die comprehendi xp̃ianos
passim & trudi iuberet in carꝰ¬
cerẽ ac poenis & cruciatib affici
d salustius prefectus eiꝰ ñ ꝓbaus.
licet esset gentilis. tamen uissus

Expanded text:
Nam cum Daphnis in suburbano Nam cum Daphnis in suburbano Antiochiae juxta fontem Castalium litaret Apollini, et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulcrum prope adsistere, et ideo responsa non reddi. Tum ille, venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appellare solitus erat et aufcti, trahebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta exultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehendi Christianos passim et trudi juberet in carcerem, ac paenis et cruciatibus afficid Sallustius Praefectus ejus non probans, licet esset Gentilis, tamen jussus
Abbreviated transcription (Latin):
locũ : comperit a prȩcereuntib
post tergum. ẽe̾. ꝑsecutorẽ suũ.
& iã iãꝙͣ nisi ꝓspiceret ĩminere.
onterriti om̃s qui simul aderant
socu. heremũ suadebant ad fuge
subsidiũ petendã Tum ille. No¬
lite inquit o filii deterreri: Eamꝰ
magis in occur sũ ꝑsecutor i nr̃o.
ut sciat qr longe maior est qui nos
defendit quã qui ꝑsequitur. Et
conuer sa nauicula. iter agere obui¬
amei qui se in sectabat᷑ aggressus
est Ille qui nullo genere suspicari
posset inoccur sũ sibi uenire quem
quȩ reret: tanquã ꝑrete reuntes ali¬
quos int̾rogari iubet. ubi audis¬
sent. ẽẽ. athanasiũ. Cũq respon¬
dissent uidisse se eũ non longe
euntẽ: tota celeritate ꝑtransiens
ꝓperat. inuanũ festinans capere
quẽ ante oculos positũ uidere non
potuit. Ille uero dĩ uircute muni¬
tus. alexandriã rediit. Ibiq tuto
latebras iisque quo ꝑsecutio cessare
uecordiȩ suȩ ac uanitatis indiciũ

Expanded text:
lo cum, comperit a praetereuntibus lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, vecordiae suae ac levitatis indicium.
Abbreviated transcription (Latin):
iubet. ꝓcurationẽ ꝓuinciarũ
uirisq dicendi xp̃ianis statuit
ñ debere cõmitti. ut pote quib
etiã lex ꝓpria gladio uti uecius¬
set Ꝙ̾ ꝓficiebat᷑ cotidie in huius¬
cemodi legib exquirendis. quib
losophiȩ tenere imaginẽ pocuit.
Etenĩ cum uelut tetri serpentes
de cauernis t̾rȩ ebullientes. ad
eũ ꝓcessissent. magorũ. philo¬
sophorũ. aruspicũ augurũq
manꝰ ꝓphana: om̃s parit̃ alle-¬
gant nichil suis artib succes¬
surum. nisi prius achanasiũ
uelut horũ om̃iũ obstaculum
oppugnatur ȩccł̃a Cũq eũ
mesti & flentes popłi circũstarent:
ꝓphetico ad eos usus sermone ꝑhi¬
betur. Holite inquit o filii contur¬
bari : quia nubecula est & ctto p¬
transit. Cũq discessisset. & nau̾i
ꝑnilũ fluuiũ tter ageret: comes
qui ad hoc ipsũ missus fuerat co¬
gnito eiꝰ itinere instant̾ eũ inseqͥ
coepit. Et cũ forte applicuisset
athana sii nauicula adquendam

Expanded text:
jubet. Procurationem provinciarum, jubet. Procurationem provinciarum, jurisque dicendi Christianis statuit non debere committi, utpote quibus etiam lex propria gladio uti vetuisset. Et proficiebat quotidie in hujuscemodi legibus exquirendis, quibuslosophiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis artibus successurum, nisi prius Athanasium, velut omnium horum obstaculum,oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam
Abbreviated transcription (Latin):
sucias. & nrõrũ deceptiones. & ma¬
le credulã simplicttatẽ ita diligent̃
exposuit : ut & prȩsentes & longe
positos quib ipse ꝑ se dissereRe
uiua uoce ñ poterat. ꝑ fectissima
instructione corrigeret. Ita duo
isti uiri uelut magnifica quȩdã
mundi luminaria. illiricum.
ytaliam. galliasq suo splendore
radiarunt᷑. ut om̃s etiam de
ab sconditis angulis & abstrusis
hereticorũ tenẽbie fugarenturꝰ
per sas bello pulsaturus aduẽ¬
nit. & publicã quã prius occul¬
tauerat erga idolorũ cultũ circũ¬
ferre coepit in saniã: callidior
cȩteris ꝑsecutorꝰ non ui neq tor¬
m̃tis sed premiis. honoribꝰ. blan¬
ditiis. ꝑsuasionib. maiorem
poene popłi partẽ quã si atro¬
cit̾ pulsasset elisit. Scudia au¬
ctorũ gentiliũ xp̃ianos adiRe
ꝓhibens ludos litterarũ illis
solis qui deosdeasq uenerarent᷑
patere decernit. militiȩ cingu¬
lũ non dari nisi immolantib

Expanded text:
sutias, et nostrorum deceptiones, et masutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentur. Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus
Abbreviated transcription (Latin):
suo recepto erga cȩteros sententiã
disparẽ sed sibi placitã custodiret
Ita regressus ad sardiniȩ partes.
siue quia cita morte pręuentus
& enĩ temere coepta corrigi spacio
solent. siue hoc animo immobilit̃
sederat: parũ firmauerim Ex
ipso interum luciferianorũ scisma.
qđ licet ꝑpaucos adhuc uoluiturꝰ
sũpsit exordiũ. ẜusebiusuero cir¬
cum iens orientẽ atq ttaliã. medici
parit̃ & sacerdotis fungebatur of¬
ficio singulas quasq eccłas abiura¬
ta infidelitate ad sanitatẽ rectȩ fi¬
dei reuocabat. maximẽ qđ hilariũ
quẽ dudũ cũ cȩteris ep̃is in exiliũ
trusũ. e̾ẽ. memorauimꝰ. regressũ
iã & in italia positũ. hȩc eadẽ erga
instaurandas eccłas fidẽq patrum
reparandã repperit molientem.
& placidus simulq eruditus &
ad ꝑsuadendũ commodissimꝰ. rem
diligentius & aptius ꝓcurabat
Qui etiã libros de fide nobilit̃ scrip¬
tos edidit. quib & hereticorũ uer¬

Expanded text:
suo recepto, erga caeteros sententiam suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit molientem. et placidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum ver
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat secutꝰ. non se unxerat ad
priores catholicos. id est qui cũ eu
paulinus erat s suũ principatũ.
suũ conuenticulũ tenuit. Hos gͦ
cũ in unũ reuocare uoluisset eu¬
sebius. nec tam̃ prȩuentꝰ a lucife¬
ro potuisset. abscessit. Tunc re¬
gressus meletius de exilio. quia
cũ eo numerosior popłs erat ȩccłas
tenuit. & ex eo iã ꝓpriã sinodũ
cũ cȩteris orientalib ep̃is habuit.
nec tam̃ athanasio iunctus est.
nterim lucifer in uiriam dolens
qđ ep̃m a se ordinatũ apud an¬
tiochiam non recepisset eusebi¬
us. nec ipse receͥpere cogitat
alexandrini decreta concili i. Sed
constringebat᷑ legati sui uinculo.
qui inconcilio ipsius auctoritate
conser ipserat. Abicere nanq eũ ñ
poterat. quia auctoritatẽ eiꝰ tenebat:
Si uero recepisset om̃e suũ frustran¬
dũ uidebat incoeptũ. Duide hoc
multũꝙ deliberans. cũ exutraq
parte concluderet᷑: elegit ut legato

Expanded text:
fuerat secutus, non junxerat se ad fuerat secutus, non junxerat se ad priores catholicos, id est, qui cum EuPaulinus erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato
Abbreviated transcription (Latin):
I deoq ꝓpt̾ sabellii heresim tres
ẽc̃. sub sistentias confitendas. quod
quasi tres subsistentes ꝑsonas si¬
gnificare uideretur: ne suspitio¬
nẽ daremꝰ tanquã illius fidei
sectatores quȩ trinitatẽ in nomi¬
nib tantũ & non in reb ac sub¬
sistentiis constcecur. Sed & de¬
incarnatione dñi comprehensũ
est: quia corpus qđ susceꝑat dñs.
neq sine sensu. neq sine anima
suscepisset. Quib omĩb caute
moderateq compositis. unusquisq
itinere suo cũ pace ꝑrexit. Sed¬
eu sebius cũ redisset antiochiam.
& inuenisset ibi a lucifero contra
pollicitationẽ ordinatũ ep̃m: pu¬
dore simul & indignatione com¬
pulsus abscessit. neutrȩ parti com¬
munionẽ suã relaxans. quia di¬
grediens inde. ꝓ miserat se acturũ
inconcilio. ut is eis ordinaretur
ep̃s. a quo pars neutra discedere
Ille nanq popłs qui meleutiũ dudũ
de ȩccła pulsũ. quasi ꝓ fide recta

Expanded text:
Ideoque propter Sabelli haeresim tres Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et non in rebus ac subsistentiis confiteincarnatione Domini comprehensum est quia corpus quod susceperat Dominus, non sine sensu neque sine anima suscemoderateque compositis, unusquisque itinere suo cum pace perrexit. Eusebius cum redisset Antiochiam, et invenisset ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta
Abbreviated transcription (Latin):
habuit non delinquendo. quantũ
notȩ contraxit ñ indulgendoger¬
tentias ex euangł ica auctoritate.
ꝓlatas. ordo ille sacerdotalis & apłi¬
cus apꝓbasset: ex concili i decreto
asterio cȩterisꝙͣ qui cũ ipsis erant.
orientis in iungitur ꝓcuratio. oc¬
cidentis uͦ eu sebio decernicur
Aaditur sane in illo concili decreto
etiam de spũ scõ plenior disputatio.
aut creatũ inferius posteriusue
diceretur. Sed & de differentia
substantiarũ & sub sistentiarũ.
sermo eis ꝑscripturas motus est
uocant. Quidã enĩ dicebant su¬
bstantiã & subsistentiam unũ
uideri Et quia tres sub stantias
ñ dicimꝰ indõ nec tres fubsisten¬
tias dicere debeamꝰ Alii uͦ quib
longe aliud substantia quã sub¬
sistẽntia significari uidebatur.
dicebant quia substantiã ipsam
rei alicuius naturã rationemq
qua constat designet. subsisten¬
tia aũt uniuscuiusq ꝑsonȩ hoc
ipsũ qđ extat & subsistit ostendat

Expanded text:
habuit non delinquendo, quantum habuit non delinquendo, quantum noxae contraxit non indulgendo gertentias ex evangelica auctoritate prolatas ordo ille sacerdotalis et apostolicus approbasset, ex concilii decreto Asterio caeterisque qui cum ipsis erant, Orientis injungitur procuratio, Occidentis vero Eusebio decernitur. Additur sane in illo Concilii decreto, etiam de Spiritu Sancto plenior disputatio, aut creatum aut inferius posteriusque diceretur; sed de differentia substantiarum et subsistentiarum sermo eis per Scripturas motus est,vocant. Quidam dicebant substantiam, et subsivideri: et quia tres subsistentias non dicimus in Deo, nec tres substantias dicere debeamus. Alii vero, quibus longe aliud substantia, quam subsistentia significare videbatur, dicebant, quia substantia ipsam rei alicujus naturam rationemque, qua constat, designet: Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
nis contagione maculasset Sed
qui imitantes apłm quȩ rebant
non qđ sibi utile esset sed quod
humilians se de scendie in mortẽ
quo scilicet inueniret᷑ & in mor¬
tuis uita : dicebant melius esse
humiliari se paululũ ꝓpter
deiectos. & inclinari ꝓpt̃ elisos
ut eos rursus erigerent. ne sibi¬
met solis puritatis merito cęloꝵ
regna defenderent. sed esse
gloriosius sicũ plurib illuc
mererentur intrare. Et idõ rec¬
tũ sibi uideri. ut cantũ ꝑfidiȩ̨
auctorib ampittatis. reliquis
sacerdotib daret᷑ optio. si forte
fidẽ patrũ statutaq conuerti¬
Nec negare aditũ redeuntib. quiri
potius de eorũ conuersione gaudere.
Quia &e ille euangłicus unior filius.
pat̾nȩ depopulator substantiȩ. in
semet ipsum reuersus nonsolũ sus¬
cipi meruit. sed & dignꝰ pat̾nis com
quam quidaliud. quã sacerdotii
declarantur insignia: Nec ꝓbabilis
excitit apud paciem senior filius
qđ inuidit recepto. nec tantũ meriti

Expanded text:
nis contagione maculasset. Sed nis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod sibi utile esset, sed quodhumilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliquis sacerdotibus daretur optio, si forte fidem patrum statutaque convertinec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gaudere: quia et ille evangelicus junior filius, paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed et dignus paternis compquam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? nec probabilis extitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgerent. cõmuniq tractatucũ
iis qui suꝑfuerant sacerdotibꝰ¬
de statu ȩccłȩ decernerent: prȩsen¬
tiã sui ab negans. legatũ ꝓ se dia.¬
conũ suũ mitait. atq ipse intento
animo antiochiam ꝑgit Ibiq dis¬
sidentib ad huc partibus sed in u¬
nũ tam̃ reuocari posse sperantib
si ibi talis eligeretur ep̃s. erga quẽ
non una plebs sed utraq gauderet:
prȩꝓperus catholicũ quidẽ & scm̃
uirũ ac ꝑom̃ia dignũ sacerdotio
paulinum ep̃m collocauit. sed ta¬
meninquẽ adquiescere plebs utraq
ñ posset. Pergit interea eu sebi
us alexanriam. Ibiq confessoꝵ
concilio congregato. pauci numero
sed fidei indegri & meritis multi
quo pacto post hereticorũ ꝓcellas
& ꝑfidiȩ turbines tranquillitas
reuocaretur eccłȩ: om̃icura & li¬
bratione discutiunt. Aliis uide¬
bat᷑ fidei calore feruentib. nullũ
debere ultra in sacerdotiũ recipi.
qui se utcunq hereticȩ cõmunio¬

Expanded text:
pergerent, communique tractatu cum pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibde statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem et sanctum virum, ac per omnia dignum sacerdotio Paulinum Episcopum collocavit, sed tamen in quem adquiescere plebs utraque non posset. us Alexandriam, ibique Confessorum concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communio
Abbreviated transcription (Latin):
atcentiorẽ uitã gerere. & mona¬
steria ꝑmulta apud constantino
nobiles. macedonii sunt magis
imꝑator dũ uiliano quẽ cȩsarẽ
apud gallias reliquerat. dignati¬
onẽ sibi augusti sponte pͣsum̃ti
armis ire obiuã parat : uicesimo
& quarto post occasũ patris impu
sui anno. inoppido ciliciȩ mõp¬
socrenis. diem functus est.
ost quẽ uilianus presũptũ
prius. dein ut legitimum
solus obtinet principatũ. Is pri¬
mũ uelut arguens ꝑperã gesta
constantii. episcopos iubet de exi¬
lus relaxari. Post uero aduersũ
nrõs tota nocendi arte consurgit.
Nterim qui suꝑ erant episcopi.
de exili is relaxantur. Ham liberiꝰ
urbis romȩ ep̃s. constantio ui¬
uente regressus est. Sed hoc utrũ
qđ adqui euerit uoluntati suę
ad sub scribendũ. an ad popłi
romani grãm a quo ꝓficiscens
cũ exoraretur abeusebio. quia
uterq in partib uicinis egyp¬
to fuerat relegatus. ut ad uiden¬
dũ athanasiũ alexandriam

Expanded text:
attentiorem vitam gerere, et monaattentiorem vitam gerere, et monasteria apud Constantinopnobiles Macedonii magis Imperator, dum Juliano quem Caesarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunctus est.ost quem Julianus, praesumtum prius, deinde ut legitimum, solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani gratiam, a quo proficiscens cum exoraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam