comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis intellectus in agnitione sacramentidĩ xpĩ: in quosunt om̃s thesauri
sapientiȩ & scientiȩ absconsi. Ds̃ xp̃s sacram̃tũ .ẽ: & om̃s sapientiȩ & scren¬
tiȩ ineo thesauri latent. Portioni uero & uniuersitati non potest con¬
ueniȩ : ql neq pars omĩa intelligitur & om̃ia partẽ non patitur in telli¬
gi Filius enĩ sidiẽ nescit : iã non omss in eoscientiae thesauri sunt: Iuod
si ineo om̃s scientiȩ thes auri sunt : diẽ non ignorat omnẽ inse scientiȩ
thesaurũ continens. Sed ineminisse nos conuenit occultos in eo totscientiȩ
sint. ꝑ id uero quod sacram̃tũ ẽ. occulteentur. Non occultũ autẽ neq
ignoratũ nobis est sacramentũ dĩ xp̃i: inquo absconsi om̃s scientiȩ thes¬
aurisunt. & qr sacram̃tũ ipse est: uideamꝰ aninhis quȩ nescit ignorans
sit. Si enĩ in cȩteris ꝓfessio ignorandi non habet nesciendi intelligentiã:

Expanded text:
tionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei Christi, in quo sunt omnes thesauri tionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei Christi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi. Deus Christus sacramentum est, et omnes sapientiae et scientiae in eo thesauri latent. Portioni vero, et universitati non potest convenire: quia neque pars omnia intelligitur, et omnia partem non patiuntur intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omnes in eo scientiae thesauri sunt: ds in eo scientiae thesauri sunt: diem non ignorat, omnes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae sint; per id vero quod sacramentum est, occultantur. Non occultum autem, neque ignoratum nobis est sacramentum Dei Christi, in quo absconsi omnes scientiae thesauri sunt. Et quia sacramentum ipse est; videamus an in his, quae nescit, ignorans sit. Si enim in caeteris professio ignorandi non habet nesciendi intelligentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens & unũ totũ ds. ẽ. dũnon exportione cõpositus ẽ. sed ex sinplicitt te
ꝑfectus. ẽ. necesse .ẽ. ut scđm qđ ẽ. pat᷑ ipse sit om̃iũ suoꝵ & quẽ ex segenuit
pat̾ totus. dũeũ patrẽ ex suis om̃ib natiuitas filii ꝑfecta consummat
Sigitur ꝓprius filio pat̾ .e.: in ea necesse .ẽ. filiũ manere ꝓprietate qua
pat᷑ .ẽ. Manere autẽ quo .mͦ existimabitur. si extra p̃sentiã nature sit
& aliquid natiuitati eus ex auctoritate defuerit: De erit enĩ ꝓpe totum
si quod ꝓpriũdeo .ẽ. non habeat. Propriũ autẽ deo quid aliud quã cognitio
futuroꝵ ẽ: ut res non dũ manentes mansurasq posterius in uisibiliũ ac nondum
gentiũ paulus hanc impii erroris ꝓfessionẽ : ut ignorasse aliquid uni¬
genitus ds̃ exis timetur. Ait enĩ. Instituti dilectione in om̃s diuitias ad imple¬

Expanded text:
vivens, et unum totus Deus est, dum non ex portione compositus vivens, et unum totus Deus est, dum non ex portione compositus rfectus est: necesse est, ut secundum quod est pater, ipse sit omnium suorum ei quem ex se genuit pater totus, dum eum patrem ex suis omnibus nativitas filii perfecta consummat. Si igitur proprius Filio Pater est; in ea necesse est Filium manere proprietate qua Pater est. Manere autem quomodo existimabitur, si extra praescientiae naturam sit, et aliquid nativitati ejus ex auctore defuerit? deerit enim prope totum, si quod proprium Deo est, non habeat. Proprium autem Deo quid aliud, quam cognitio futurorum est; ut res nondum manentes, mansurasque posterius, invisibilium ac nondum gentium Paulus hanc impii erroris professionem, ut ignorasse aliquid unigenitus Deus existimetur; ait enim: Instituti in dilectione, in omnes divitias adimple
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quam pat̾ esse: & qui diligit ñ inuidet: & qui pat̾ .ẽ. non etiã ñ pat̃
totus.e. Non enĩ admit tit hoc nom̃ portionẽ: ut exaliquo pat̾sit. et
ex aliquo pat̾ nonsit. Pat enĩ uniuersitatis eus quȩ in se .ẽ. pat̃ .ẽ : omnẽ
se in eo habens. cui ñ sit exportione qđ pat̾.ẽ. Non qđ sibi eoꝵ quȩ sua
sunt pat̾ ipesit: sed quod in his quib ipe .ẽ. & qui exse.ẽ. pater totus
sit: Et cũ scđm humanoꝵ corpoꝵ naturas quȩ ex disparib conueni¬
unt & ex cõpositis consistunt. non possit nisĩ om̃ium suoꝵquis
pat̃. pater esse: dũqđ inuno quoq ẽ. generũ ac partiũ id infiliis nati¬
uitas ꝑ fecta conseruet : om̃ium igͦ. suoꝵ quis pat̾ pater .ẽ. dũ exom̃i¬
b. natiuitas & in om̃ib manet : & cũ indeo non sint corporalia sed
ab soluta. neq particulata sed tota. & uiniuersa nuiuificata seduiua. totus

Expanded text:
aliud quam pater esse. Et qui diligit, non invidet: et qui pater est, non etiam non pater aliud quam pater esse. Et qui diligit, non invidet: et qui pater est, non etiam non pater totus est. Non enim admittit hoc nomen portionem, ut ex aliquo pater sit, et ex aliquo pater 306 non sit. Pater enim universitatis ejus quae in se est pater est, omnem se in eo habens, cui non sit ex portione quod pater est: non quod sibi eorum quae sua sunt pater ipse sit, sed quod in his quibus ipse est, ei qui ex se est, pater totus sit. Et cum secundum humanorum corporum naturas, quae ex disparibus conveniunt et ex compositis consistunt, non possit nisi omnium suorum quis pater pater esse, dum quod in unoquoque est generum ac partium, id in filiis nativitas perfecta conservet: omnium ergo suorum quis pater pater est, dum ex omnibus nativitas et in omnibus manet. Et cum in Deo non sint corporalia, sed absoluta; neque particulata, sed tota et universa; non vivificata, sed viva; totus
Abbreviated transcription (Latin):
uentus sui non adepta sit ꝑ quod potior sit ignoratiodõ quȩ ei auferat
cognitionis habere uirtutẽ. Iam uero quanta impieattis geminat᷑
occasio: si p̃ter infirmittitẽ xp̃i etiã dõpatri uitiũ deputtibitur. ut
unigenitũdm̃ & dilectionis suȩ filiũ. diei huius cognitione fraudaue.¬
rit. malignitatisq affectu scientiã futurȩ consummationis in uiderit :
& cĩ ignorabilẽ ei esse passionis &diẽ et horã noluerit. diẽ uirtutis eiꝰ et cla¬
rificandi inscissuis horã negauerit. et ei adeerit beatitudmnis cognitionẽ
cui mortis indulserit p̃scientiã. Humanȩ istud conscientiȩ ñ potest
ferre trepidatio : ut hoc sibi dedõ arbitriũ p̃sumat. &eiuitia humanȩ
demutationis ad scribat. ut aut aliquid filio pat̾ deneget. aut aliquid
dsnatus ignoret. Nescit autẽ ds̃ aliud aliquando quã dilectio esse: neq¬

Expanded text:
entus sui non adepta sit? Per quod potior sit ignoratio Deo, quae ei auferat entus sui non adepta sit? Per quod potior sit ignoratio Deo, quae ei auferat cognitionis habere virtutem. Jam vero quanta impietatis geminatur occasio; si praeter infirmitatem Christi etiam Deo patri vitium deputabitur; ut unigenitum Deum, et dilectionis suae filium, diei hujus cognitione fraudaverit, malignitatisque affectu scientiam futurae consummationis inviderit: et cum non ignorabilem ei esse passionis et diem et horam voluerit; diem virtutis ejus, et clarificandi in sanctis suis horam negaverit, et ademerit beatitudinis cognitionem, cui mortis indulserit praescientiam? Humanae istud conscientiae non potest ferre trepidatio, ut hoc sibi de Deo arbitrium praesumat, et ei vitia humanae demutationis adscribat; ut aut aliquid Filio Pater deneget, aut aliquid Deus natus ignoret. 61. Ut Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsum & in ipso reconcilientur. & dies illa reconciliationis nrȩ ex¬
pecta tio .ẽ. hanc ille diẽ ignorat cuius & inse tẽpus. ẽ. & ꝑse sacram̃¬
definunt. quantũ in se ẽ p̃seiunt : & sequitur gerendoꝵ cognitio uolun¬
t tẽ agendi Ds̃ uero natus qđ in se & ꝑse . e. nescit. Pereũ enĩ tẽpora
&ineo dies ẽ: qr et ꝑ ipum futurorũ constitutio .ẽ. & inipso aduentus sui
dispensatio .ẽ. &erit mea hebitudine ut quod sibi constat sensu naturȩ
torpentis ignoret. ferarũ beluarũq modo quȩ extra rationẽ consilii ꝓui¬
dentis animatȩ ipsum quod agunt nesciunt : cũ quodam motu stupidȩ
uoluntatis agitatȩ fortuitu ad aliquid & incerto feruntur ingressuꝰ¬
quomodo etiã dnsgłȩ aduentus sui ignorabili die. naturȩ esse in cõpositȩ
& in ꝑfectȩ creditur quȩ & necessitatẽ habeat adueniendi. & scientiã ad-¬

Expanded text:
per ipsum et in ipso reconcilientur, et dies illa reconciliationis nostrae exper ipsum et in ipso reconcilientur, et dies illa reconciliationis nostrae exspectatio sit: hanc ille diem ignorat, cujus et in se tempus est, et per sacramedefiniunt, quantum in se est, praesciunt, et sequitur gerendorum cognitio voluntatem agendi: Deus vero natus quod in se et per se est nescit? Per eum enim tempora, et in eo dies est; quia et per ipsum futurorum constitutio est, et in ipso adventus sui dispensatio est: et erit in ea hebetudine, ut quod sibi constat, sensu naturae torpentis ignoret, ferarum belluarumque modo, quae extra rationem consilii providentis animatae, ipsum quod agunt nesciunt, cum quodam motu stupidae voluntatis agitatae, fortuito ad aliquid et incerto feruntur ingressue esse incompositae imperfectaeque credetur, quae et necessitatem habeat adveniendi, et scientiam adv
Abbreviated transcription (Latin):
scientia eius ea quȩ neq inse neq ꝑ se sint ꝑ uirtutẽ nature non nesciat.¬
& app̃hendat At uero qđ causam nisi exeo non sumit & motũ adid
qđ ẽ. exterior quȩ nisi in trase ñ capit. quomodo extra eius naturȩ scien¬
tiã .ẽ. ꝑquã & inqua id quod effitiendũ sit continetur :: Cogitationes
nãq humanas non solũ p̃senti motu incitatas. sed etiã instinctu
Sciebat enĩ iħs ab initio qui essent ñ credentes: & qui ẽẽt traditurus eur̃
Nature .gͦ. eius uirtus quȩ cognitionẽ rerũ non exstantiũ capit. et
qui esciũ adhuc animoꝵ subiturtis in quietudines ñ ignorat. id qđ ꝑsẽ. ẽ.
intraq se.ẽ. nescisse existimabitur. &alieni potens. impotens sui essẽ. de quo
dictũ meminerimus. om̃ia ꝑ ipũ & in ipso creatti sunt. & ipse ẽ. ante om̃s¬
uł illud. qi in ipso cõplacuit omnẽ plenitudinẽ in habitare. & ꝑ ipsum
reconciliari om̃ia in eũ. Cũ igitur om̃is in eosit plenitudo. et om̃ia

Expanded text:
entia ejus ea, quae neque in se neque per se sint, per virtutem naturae non nesciae apprehendat? At vero quod causam nisi ex eo non sumit, et motum ad id, quod est eritque, nisi intra se non capit; quomodo extra ejus naturae scientiam est, per quam et in qua id quod efficiendum sit continetur? Cogitationes namque humanas non solum praesenti motu incitatas, sed etiam instinctu Sciebat enim Jesus ab initio, qui essent non credentes et qui esset traditurus eum . Naturae ergo ejus virtus, quae cognitionem rerum non exstantium capit, et quiescentium adhuc animorum subituras inquietudines non ignorat, id quod per se intraque se est, nescisse existimabitur? Et alieni potens, impotens sui est; de quo dictum meminerimus, Omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per ipsum reconciliari omnia in eum ? Cum igitur omnis in eo sit plenitudo, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qđ alit̃ ad apłos magistrũ se confitentes locutus . ẽ. dicens. Uos uocatis me¬
magistrũ & dnm : & benedicitis. Sũ &enĩ. &cũ alibi dixisset. Ne uocemini
ut et ꝓfiteatur hoc nom̃ : hic uero boni magistri nom̃ non recognoscit
ubi nec dñs intellectus. ẽ. essẽ nec xp̃s. solũ unũdm̃ bonũ p̃dicans. non se utiq

Expanded text:
quod aliter ad Apostolos magistrum se confitentes locutus est, dicens: Vos me vocatis quod aliter ad Apostolos magistrum se confitentes locutus est, dicens: Vos me vocatis magistrum et Dominum, et bene dicitis; sum etenim , et cum alibi dixisset: Ne vocemini at, ut et profiteatur hoc nomen: hic vero boni magistri nomen non recognoscit, ubi nec Dominus intellectus est esse, nec Christus: solum unum Deum bonum praedicans, non se utique
Abbreviated transcription (Latin):
ficationis saluare credentes: tanquã cõmuniũ p̃ceptoꝵ & in lege seriptoꝵ
magis trũ int̃rogat dnm̃ legis. & unigenitũ dm̃. Detestatus itaq dñs hanc
dese ir religiosȩ fidei ꝓfessionẽ qđ tanquã magister legis int̾rogaretur:
respondit. Iuidme uocas bonũ: Atq ut significaret quatenus intelligen¬
dus & ꝓfitendus bonus esset : subiecit Nemo bonus nisi unus ds̃ Non
uit bonitatis nom̃: si sibi hoc tanquã dõ deputaretur. Deniq
& ueni sequere me. Non refugit bonitatis dese nom̃ qui cęlestẽ thesaurũ
pollicetur: nec magistrũ se ñ uult ui deri quiducẽse ꝑfectȩ huius beatitu¬
dinis p̃stat. Terrenȩ autẽ dese opinionis fidẽ arguit bonitatẽ insolo deo
auros pandens. & se ad eos p̃uium tribuens. Ita &quȩ sibi tanquã homini
tantũ deferebantur detestatur. neq se abhis quȩ dõ deputabat ꝓfessus
inse nihil nisi corporeũ & carnale sapuisset arguerit: hinc intelligitur

Expanded text:
et in lege scriptorum magistrum interrogat Dominum legis et unigenitum Deum. Detestatus itaque Dominus hanc de se irreligiosae fidei professionem, quod tamquam magister legis interrogaretur, respondit, Quid me vocas bonum? Atque ut significaret quatenus 271 intelligendus et profitendus bonus esset, subjecit, Nemo bonus, nisi unus Deus; non respuens bonitatis nomen, si sibi hoc tamquam Deo deputaretur. 17. Et esaurum in coelo; et veni, sequere me . Non refugit bonitatis de se nomen, qui coelestem thesaurum pollicetur: nec magistrum se non vult videri, qui ducem se perfectae hujus beatitudinis praestat. Terrenae autem de se opinionis fidem arguit, bonitatem in solo Deauros pandens, et se ad eos praevium tribuens. Ita et quae sibi tamquam homini tantum deferebantur, detestatur; neque se ab his, quae Deo deputabat, professus in se nihil nisi corporeum et carnale sapuisset, arguerit; hinc intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dextris meis donec ponã in imicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ. Ipse dauid
dic̃ eũdnm. & unde .ẽ. filius eius. Non longe igitur adĩ regno ẽ. scriba
unũ dm̃ confitens: qui ultra om̃ia. eẽt. diligendus. Sed monetur sua ipsiuꝰ
ꝓfessione. cur sacram̃tũ legis ignoret : et xp̃m dnm̃ dĩ filiũ nesciat ꝑnati¬
uitatis naturã infide unius dñĩ confitendũ. & quia ꝑ unius dnĩ sacram̃td̃¬
manere ñ relinqui uidebatur: scribam admonet quomodo xp̃m dauid
filiũ. eẽ. diceret. cũ dauid eũ dim̃ suũ esset ꝓfessus. nec natura sineret
ut qui tantũ patriarchȩ. eẽt. filius. esset & dñs Hoc idõ ut scriba scđm carñ
& partũ mariȩ quȩ exdauid eẽt solũ eũ intelligens. dnm̃ potius quã scđm¬

Expanded text:
meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Ipse David dicit eum Dominum; et unde est filius ejus ? Non longe igitur a Dei regno est Scriba unum Deum confitens, qui ultra omnia esset diligendus. Sed admonetur sua ipsius professione, cur sacramentum legis ignoret, et Christum Dominum filium Dei nesciat per nativitatis naturam in fide unius Domini confitendum. Et quia per unius Domini secundmaneret, non relinqui videbatur; Scribam admonet, quomodo Christum David filium esse diceret, cum David eum Dominum suum esset professus; nec natura sineret, ut qui tanto patriarchae esset filius, esset et Dominus. Hoc ideo, ut se Scriba, secundum carnem et partum Mariae quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio. ẽ. quo ait. &ame fationihil. sedut docut mepat̾ hȩc loquor. & qui
me misit mecũ est non reliqui Ime solũ. qm̃ ego quȩsunt ei placita fatio

Expanded text:
cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita
Abbreviated transcription (Latin):
quicquã facere posse. nisi quod patrẽ facientẽ uidisset: ad demonstrationẽ
repͥperietur. cũ innullo quȩ pat̾ possit non possĩt & filius .s Aut in quo
tandẽ ꝑ int̾cessionẽ infirmitatis negatur ęqualitas. cũ unus atq idem
honor postuletur adutrũq Quod si eadẽ .ẽ. uir tus operandi. & eadẽ
ẽ. religio honorandi: non intelligo in quo tandẽ nature infirmis¬
contumelia relinquatur. cũ eadẽ sit in patre & infilio & uirtutis potestas &
honoris equalitas. & hȩc quidẽ quãuis cũ ipsa rerũ absolutione tractatti¬
sint : ttimen nequid ineo qđ ait dñs. non potest filius facere a se quicquã nisi
qđ uiderit patrẽ facientẽ. ad in firmandȩ naturȩ eius impretatẽ ꝓfitiat potius
quã ad demonstrande pat̾ne inse naturȩ conscientiã ꝑ quã ex auctorita¬
te oꝑatus insabbato.ẽ. Dicti quoq dominici adid ꝑtinentis de monstranda

Expanded text:
quidquam facere posse, nisi quod Patrem facientem vidisset: ad demonstrationem quidquam facere posse, nisi quod Patrem facientem vidisset: ad demonstrationem reperietur, cum in nullo quae Pater possit non possit et Filius? Aut in quo tandem per intercessionem infirmitatis negatur aequalitas, cum unus atque idem honor postuletur ad utrumque? Quod si eadem est virtus operandi, et eadem est religio honorandi; 295 non intelligo in quo tandem naturae infirmiscontumelia relinquatur, cum eadem sit in Patre et in Filio et virtutis potestas, et honoris aequalitas. 47. Quid facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem , ad infirmandae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ : ut id qđ oꝑetur. ex conscientia naturȩ
inse oꝑantis ostenderit. cũ & se sabbato oꝑante usque modo pat̾ oꝑ aret
in sabbato: Ad alterius uero indignitatis dolorẽ : consequentis dicti
retulit causam. Quȩ cũq enĩ pat̾ facit : eadẽ & filius facit similit̃: Ex ꝓ¬
bra infirmitatẽ dĩfilio. adime quoq naturȩ ȩqualitatẽ: sinon quȩ cũq facit
pat̃ eadẽ & filius facit similit̃. sidiscrimen aliquod paternȩ uirtutis atq
oꝑationis admit titur. siqđ ad equalitatẽ uirtutis naturȩ que ꝓprium
ẽ. honoris ȩqualitas non postu latur. Ipse enĩ in continuis ait. Ut om̃s
honorificent filiũ : sicut honorificant patrẽ. Quinon honorificat filium:
non honorificat patrẽ quimisit illũ Discerne ęqualitatẽ in honore non dis¬
ad contumeliam diuinitatis inuadis: Adoꝑationẽ sabbati respondit non se

Expanded text:
nisi quod viderit Patrem facientem : ut id quod operaretur, ex conscientia naturae nisi quod viderit Patrem facientem : ut id quod operaretur, ex conscientia naturae in se operantis ostenderet, cum et se sabbato operante, usque modo Pater operaretur in sabbato. Ad alterius vero indignitatis dolorem, consequentis dicti retulit causam: Quaecumque enim Pater facit, eadem et Filius facit similiter . Exprobra infirmitatem Dei filio, adime quoque naturae aequalitatem, si non quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter, si discrimen aliquod paternae virtutis atque operationis admittitur, si, quod aequalitati virtutis naturaeque proprium est, honoris aequalitas non postulatur. Ipse enim in continuis ait: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Discerne aequalitatem in honore non disad contumeliam divinitatis invadis? Ad operationem sabbati respondit, non se
Abbreviated transcription (Latin):
facere abse quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ. Ait enĩ suꝑius. Pat̃ m̃s
usq modo operatur . & ego operor. Si pat̾nȩ inse naturȩ auctoritate qđ gerit
gerente patre agit. quiusq modo oꝑatur insabbato: extra crim̃ oꝑis est
filius. in quo paternȩ oꝑationis p̃fertur auctoritas. Nonenĩ ad infirmi¬
tatẽ retulit. non potest: sed auctoritatẽ. Nam abse non potest: nisi uideat
Neq enĩ prȩstat uidisse uirtutẽ &cũ non prestet uisus uirtutẽ : naturã
ñ infirmat ñ posse sine uisu. sed auctoritatẽ ostendit ex uisu. Idenĩ qđ ait
nisi uideat: conscientiã significat inuisu. Sicut ineuangłio ait Ecce dico
uobis leuate oculos ur̃os & uidete regiones: qm̃ albȩ sunt ad messem Con¬
scientia igitur inse naturę paternę quȩ inse oꝑatur oꝑante ne uiolasse
sabbatũ d̃issabbati crederetur: ait. non potest filius abse facere quic quam

Expanded text:
e quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ait enim superius: Pater meus e quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ait enim superius: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Si paternae in se naturae auctoritate quod gerit, gerente Patre agit, qui usque modo operatur in sabbato; extra crimen operis est Filius, in quo paternae operationis praefertur auctoritas. Non enim ad infirmitatem retulit, non potest, sed ad auctoritatem; 294 nam ab se non potest, nisi viderit. Neque enim praestat vidisse virtutem: et cum non praestet visus virtutem, naturam non infirmat non posse sine visu, sed auctoritatem ostendit ex visu. Id enim quod ait, nisi videat, conscientiam significat in visu, sicuti ad Apostolos ait: Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et videte regiones, quoniam albae sunt ad messem . Conscientia igitur in se naturae paternae, quae in se operatur operante, ne violasse sabbatum Dominus sabbati crederetur, ait: Non potest filius ab se facere quidquam,
Abbreviated transcription (Latin):
entiũ dolor Id enĩ sequitur Propt̃ hoc magis quȩrebant eũ uidei int̃ ficere:
se faciens dõ Et hio rursum ad monebo & euangelistȩ uditio. & cõmumi
humani generis assensu: filiũ in pat̾nȩ naturȩ aequalitate esse &qualitatẽ autẽ
ñ nisi exeadẽ esse natura: qr natiuitas non habet aliunde qđ maneat. & om̃is
generatio a generante se nonsit aliena. dũ adid qđ manet subsistit ex eodem
huic igitur duplicatȩ indignationi: uideamus quid dñs responderit. Am̃
amendico uobis: non potest filius abse facere quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ
i afferimus : Siautẽ irarũ causis subiectit responsio. ẽ : fides potius nr̃a
loquitur quod docetur. quã irreligiosa ꝑuersitas impieccitis suȩ defendit errorẽ
Iuȩramus gͦ. an desabbati opere hȩc ꝓpria responsiosit: non potest filius

Expanded text:
entium dolor: id enim sequitur: Propter hoc magis quaerebant eum Judaei interficere, entium dolor: id enim sequitur: Propter hoc magis quaerebant eum Judaei interficere, se faciens Deo . Et hic rursum admonebo, et Evangelistae judicio, et communi humani generis assensu, filium in paternae naturae aequalitate esse: aequalitatem autem non nisi ex eadem esse natura; quia nativitas non habeat aliunde quod maneat, et omnis generatio a generante se non sit aliena; dum ad id quod manet, subsistit ex eodem. Huic igitur duplicatae indignationi videamus quid Dominus responderit: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se fafferimus. Si autem irarum causis subjecta responsio est; fides potius nostra loquitur quod docetur, quam irreligiosa perversitas impietatis suae defendit errorem. Quaeramus ergo an ad sabbati opus haec propria responsio sit: Non potest f
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ usa natura. Cum enĩ inse operante oꝑetur pat̾: ipe necesse. ẽ. patre operet᷑
oꝑante Atq idõ ait pat̾ms usq modo oꝑatur : ut ipũ illudhoc p̃sens dictorũ
atq gestoꝵ ꝑse opus. pat̾nȩ inse naturae existimaretur oꝑatio. Id enĩ quod
usq modo oꝑatur: unũ atq idẽ dicti tẽporisq mom̃tũ. ẽ : ut non aliud ali¬
qđ oprs esse patris quã suũ hoc qđ agit crederetur. cũ ꝑid qđ usq modo pat̃
oꝑatur. hȩc ipͤa esset patris sub eodẽ tẽpore sermonis oꝑatio. Me nefides intra
cognitionẽ tantũ patris relicti auitȩ ȩt̃nȩ spe ab esset: continuo subiecit.
& ego operor. ut hoc ipsum quamodo operatur pater oꝑetur & filius Aesic
ꝑfectã fidẽ docuit: cũ id quod modo .ẽ. eiusdẽ tẽporis oprssit. & id qđ operatꝰ
pat̃ oꝑatur & filius. extra singularis sit unionẽ. Sed geminatus.ẽ. audi¬

Expanded text:
suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante suae usa natura. Cum enim in se operetur operante Pater, ipse necesse est Patre operante operetur: atque ideo ait: Pater meus usque modo operatur , ut ipsum illud hoc praesens dictorum atque gestorum per se opus, paternae in se naturae 293 existimaretur operatio. Id enim, quod usque modo operatur, unum atque idem dicti temporisque momentum est; ut non aliud aliquod opus esse Patris, quam suum hoc quod agit, crederetur: cum per id, quod usque modo Pater operatur, haec ipsa esset Patris sub eodem tempore sermonis operatio. Ac ne fides, intra cognitionem tantum Patris relicta, a vitae aeternae spe abesset; continuo subjecit: Et ego operor: ut hoc ipsum, quod modo operatur Pater, operetur et Filius. Ac sic perfectam fidem docuit, cum id, quod modo est, ejusdem temporis opus sit; et id, quod operatur Pater operatur et Filius, extra singularis sit unionem. Sed geminatus est audi
Abbreviated transcription (Latin):
tur uidei iħm & querebant eũ int̾ficere : qm̃ hȩc fatiebat sabbato. Iraitaq
eoꝵ usq ad cupiditatẽ int̾ fitiendi eũ accendebatur: ꝓpt̾ oꝑa sabbato.
gesta: sed &uideamus quid dñs responderit. Pat̃ ms usque modo oꝑat᷑ & ego
operor. Quod rogo istud opus patris. ẽ. heretice demonstra. Perfiliũ enĩ & in
filio om̃ia sunt & iui sibilia & inuisibilia: & qui ultra euangłia sapis. necessẽ
ẽ ut aliis aliquib. archanoꝵ doctrinis cognitionẽ pat̾ni oꝑis adeptussis
ut oꝑantẽ nobis patrẽ ostendas . Quod sipat̃ oꝑatur infilio scđm qđ ipse
ait. uerba quȩ ego loquor uobis non ame loquor. sed pat qui in me manet
ipe facit oꝑasua: Uides ne quid hoc sit pat̾ms usq modo oꝑat᷑ : Hoc enĩ idõ
ait : ut pat̾ nȩ inse naturȩ intelligeretur potestas insabbati oꝑe potestatis

Expanded text:
tur Judaei Jesum, et quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato . Ira itaque tur Judaei Jesum, et quaerebant eum interficere, quoniam haec faciebat sabbato . Ira itaque eorum usque ad cupiditatem interficiendi cum accendebatur, propter opera sabbato gesta. Sed et videamus quid Dominus responderit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Quod rogo istud opus Patris est, haeretice, demonstra. Per Filium enim et in Filio omnia sunt, et visibilia et invisibilia. Et tu, qui ultra Evangelia sapis, necesse est ut aliis aliquibus arcanorum doctrinis cognitionem paterni operis adeptus sis, ut operantem nobis Patrem ostendas. Quod si Pater operatur in Filio, secundum quod ipse ait: Verba, quae ego loquor vobis, non ego loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua . Videsne quid hoc sit: Pater meus usque modo operatur? Hoc enim ideo ait, ut paternae in se naturae intelligeretur potestas, in sabbati opere potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃. nisigłia xp̃i. om̃is in solo uero dõ patre.ẽ. Sienĩ insese eũ głificat
ut aliena ab intelligentia dĩ uerisit hȩc necessitatis confessio amen
amendico uob̾. ñ potest filius abse facere quicquã. nisi quod uiderit
patrẽ facientẽ. Nisi duplicẽ responsionẽ duplex iudȩoꝵ indignatio
xigit : sit hȩc plane infirmitatis ꝓfessio nihil abse facere
posse nisi quod uiderit patrẽ facientẽ. Iuod si uidȩis & iuolati sabbati
reatũ obitientib & equalitatẽ in xp̃o dĩ ꝓfessom sibi dm̃ patrẽ non¬
ferentib sub eodẽ dicto ad utrũq responsum. ẽ. Putasne ꝑ confessionẽ
responsionis posse dictoꝵ oculiueritatẽ: & quã quã in alio libello
tracttitus hic anobis locus fuerit : tam̃ qr ñ modo ñ obest. sed etiã
adreligionẽ ꝓficit fidẽ retractari. eundẽ ipũ qr causa postulat reuoluamꝰ¬
Hinc autẽ primũ responsionis necessitas orta .ẽ. & propt̾ hȩc ꝑ sequeban¬

Expanded text:
i omnis in solo vero Deo patre est. Si enim in sese eum glorificat ut aliena 292 ab intelligentia Dei veri sit haec necessitatis confessio: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Nisi duplicem responsionem duplex Judaeorum indignatio exigit; sit haec plane infirmitatis professio, nihil ab se facere Filium posse, nisi quod viderit Patrem facientem. Quod si Judaeis et violati sabbati reatum objicientibferentibus, sub eodem dicto ad utrumque responsum est; putasne per confessionem responsionis posse dictorum oculi veritatem? Et quamquam in alio libello tractatus hic a nobis locus fuerit: tamen quia non modo non obest, sed etiam religionem proficit, fidem retractari, eumdem ipsum, quia causa postulat, revolvamHinc autem primum responsionis necessitas orta est: Et propter hoc persequeban
Abbreviated transcription (Latin):
auda cissimũ impietatis tue furorẽ aplica fides. nequo licentia liberae
intelligentiae euageris: cũait. Om̃ĩs lingua confitebitur: qr dñs iħs¬
ẽ. & qui in patris gła glorificandus. ẽ: quẽ in se pat̾ głificauit. in his sine
dubio intelligendus. ẽ. eẽ. quib. pat̾̃ .ẽ. cũ & inse eũ glorificauerit & ingła
eus sit confitendus. Nonenĩ hic nunc tantũ modo ingłia dĩ est. sed ingła
dĩ patris .ẽ : neq glorificauit gła exteriorẽ sed glorificauit gła¬
in sese. in eã eũ quȩ sua .ẽ. głam resumendo. & in eãgłiam quẽ aprid eũ
habuit. eũ & apud segłificat & insese Atq ita inseparabilis a fidehuiꝰ
conunctione intelligitur etiã subhominis humilitate : sic dicens.
Hȩc .ẽ. autẽ uitii aet̾na ut cognoseant te solũ uerũdm̃ & quẽ misisti
se & quẽ misit iħm xpm̃ : non existimetur plane uerus ds̃ xp̃s siuita

Expanded text:
audacissimum impietatis tuae furorem apostolica fides, ne quo licentia liberae audacissimum impietatis tuae furorem apostolica fides, ne quo licentia liberae intelligentiae evageris, cum ait: Et omnis lingua confitebitur, quia Domsine dubio intelligendus est esse, quibus Pater est; cum et in se eum glorificaverit, et in gloria ejus sit confitendus. Non enim hic nunc tantummodo in gloria Dei est, sed in gloria Dei patris est. Neque glorificavit gloria exteriore, sed glorificavit in sese. In eam eum quae sua est gloriam resumendo, et eam gloriam quam apud eum habuit, eum et apud se glorificat et in sese. Atque ita inseparabilis a fidei hujus conjunctione intelligitur etiam sub hominis humilitate, sic dicens: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti sse, et quem misit Jesum Christum; non existimetur plane ve
Abbreviated transcription (Latin):
głificatur in carne. Sipat̃ est : sacramentũ unitatis ẽ. cũ pat̃ głificatur
infilios aut xp̃m confitendo dm̃etiã inuitꝰ loqueris: aut patrem dm̃ intel¬
ligendo naturã dĩ patris ñ negabis in xp̃o: atq hȩc degłificato filio homi¬
nis et głificato in eodẽ dõ dictasint: De eo uero qđ glorificatũ infilio ho¬
minis dm̃ ds̃ glorificat insẽse. in quo tandẽ tibi relictã facultatẽ exerer¬
quod glorificat insese: Reddidit enĩ in se xp̃ogłam : quã apud se ha
Glorificatus in homine ds̃: qui ante euacuitatis dispensationẽ insesẽ
erat. & ꝑformã sui & ꝑnaturã natiuitatis unitus. Natiuitas en im¬
non nouȩ neq alienȩ naturae dm̃ fecerat : sed naturalis filius patrinaturali
generatione substiterat. & cũ post natiuitatẽ hominis głificatus in homine.
nȩ głam ab ea ꝑ dispensationẽ euacuatus assumitur. Concludit autem¬

Expanded text:
stus est, qui glorificatur in carne. Si Pater est, sacramentum unitatis est, cum Pater glorificetur stus est, qui glorificatur in carne. Si Pater est, sacramentum unitatis est, cum Pater glorificetur in Filio. Aut Christum confitendo, Deum etiam invitus loqueris: aut Patrem Deum intelligendo, naturam Dei patris non negabis in Christo. Atque haec de glorificato filio hominis, et glorificato in eodem Deo dicta sint. De eo vero, quod glorificatum in filio hominis Deum Deus glorificat in sese, in quo tandem tibi relictam facultatem exserenquod glorifiglorificatus in homine Deus, qui ante nativitatis dispensationem in sese erat et per formam Dei et per naturam nativitatis unitus. Nativitas eninon novae neque alienae naturae Deum fecerat, naturalis filius Patri naturali generatione substitit. Et cum per nativitatem hominis glorificatur in homine rnae gloriam, ab ea per dispensationem evacuatus, assumitur.
Abbreviated transcription (Latin):
glorificat insese. Quod aut̃ glorificat in sesẽ: licet ñ se glorificet tam̃ inna¬
turȩ sue głam naturã glorificans assumit. &cũ glorificans dm̃ ds̃ qr glori¬
ficatus in homine sit glorificat insese Eum quẽ glorificauit: dm̃ inse. insese
demonstrat cũ eũglorificat insese. Affernunc quisquis es heretice
flexuosȩ doctrinȩ tuȩ ieuolubiles quȩstiones: quȩ cũse nodis suis illi¬
gent. innullo tam̃ agmine hȩrendi molestiã continebunt. F ilius enĩ
hominis glorificatur. & glorificatur in eo ds̃ & ds̃ glorificatũ eũ in homi¬
ne glorificauit insese Non enĩ id ipsum. ẽ. głificari filiũ hominis qđ et
głificari infiliũ hominis dm̃. uł głificare insese Głificatũ in homine dm̃
loquere hoc scđm impietatis tuȩ sensum uerbis tuis quid uelis essẽ glori¬
ficari infilio hominis dm̃litiq aut xp̃m Necesse. ẽ. esse qui glorificat᷑

Expanded text:
glorificat in sese. Quod autem glorificat in sese, licet non se glorificet, tamen in naglorificat in sese. Quod autem glorificat in sese, licet non se glorificet, tamen in naturae suae gloriam naturam glorificans assumit. Et cum glorificans Deum Deus, quia glorificatus in homine sit, glorificet in sese; eum quem glorificavit Deum in se inesse demonstrat, cum eum glorificet in sese. Affer nunc quisquis es, haeretice, flexuosae 290 doctrinae tuae inevolubiles quaestiones: quae cum se nodis suis illigent, in nullo tamen agmine haerendi molestiam continebunt. Filius enim hominis glorificatur, et glorificatur in eo Deus: et Deus glorificatum eum in homine glorificavit in sese. Non enim idipsum est glorificari filium hominis, quod et glorificari in filio hominis Deum, vel glorificare in sese glorificatum in homine Deum. Loquere hoc secundum impietatis tuae sensum verbis tuis, quid velis esse glorificari in filio hominis Deum. Utique aut Christum necesse est esse qui glorificatur
Abbreviated transcription (Latin):
neq aliud sit filius dei. uerbũ enĩ caro factũ est & cũ qui filius diest. ipe
& filius sit hominis : Requiro quis inhoc filio hominis qui & filius dei ẽ. głificatus set
ds : & quia infilio hominis qui & filius dĩ ẽ glorificatus ds est : Videamus quid sit
hoc quod tertiũ dicitur. Sids̃ glorificatus .ẽ. in eo : & d s̃glorificauit eũ in se. Iuod
istud rogo sacramenti misteriũ ẽ. ds̃ infilio hominis głificato głificatum
nis dñglorificat in sese. Homo utiq non ꝑse glorificatur neq rursum
qui in homine glorificatur ds̃ licet głam accipiat nonttimen aliuꝗ
ipse quã ds̃ ẽ at uero cũ glorificato filio hominis glorificans dm̃i deus
glorificat in sese: Inuenio naturȩ głam. ingłam naturȩ naturam głi¬
ficantis assumi. Nonenĩ se ds̃glorificat : sed glorificat um in homine dm̃

Expanded text:
 aliud Filius Dei »  Verbum enim caro factum est , « et cum qui Filius Dei, ipse  aliud Filius Dei »  Verbum enim caro factum est , « et cum qui Filius Dei, ipse et hominis sit Filius; requiro quis in hoc Filio hominis, qui et Filius Dei est, glorificatus sit Deus? Et quia in Filio hominis, qui et Filius Dei est, glorificatus est Deus; videamus, quid sit hoc quod tertio subditur: Si Deus glorificatus est in eo, et Deus glorificavit eum in se, quod istud, rogo, sacramenti mysterium est? Deus in Filio hominis glorificato glorificatum nis. Deus glorificat in sese, homo utique non per se gloriqui in homine glorificatur Deus, licet gloriam accipiat, non tamen aliud ipse quam Deus est. At vero glorificato Filio hominis, cum glorificans Deum, Deus glorificet in sese; invenio naturae gloriam in gloriam naturae naturam glorificantis assumi. Non enim se Deus glorificat: sed glorificatum in homine Deum
Abbreviated transcription (Latin):
honorificauit eũ: quid limosi corporis grauis animȩ & sordente peccatis. con¬
& arbitros nos naturę cęlestis deputantes. impiis add̃ calum niȩ nostrȩ
disputationib fallamus. Quanta potuit enĩdñs uerboꝵ simplicitate erian¬
gelicã fidẽ locutus. ẽ: & inttintũ ad intelligentiã nram sermones aptauit
in quantũ naturȩ nrẽ ferret infirmitas. ñ ttim̃ ut quicquã minus dignũ naturȩ
uestate loqueretur & primã quidẽ dicti sui significationẽ ñ amb
existimo : cumait. Nunc honorificatus . ẽ. filius hominis Gloria enĩ omnis
non uerbo sed carni ad quirebatur: id .ẽ. ñ natiuitati dĩ sed nati hominis dis¬
pensationi: hoc uero quod sequitur quid significet in t̃rogo &ds̃ honorifi¬
catus . ẽ. in eo. Honorificatũ enĩ in eu dm̃ audio : & quid istud sit scđm in telli
nis: & quȩro anfilius hominis idẽ sit & filius dei. et cũ non aliud sit filius

Expanded text:
rinit. lib. 9. Quid limosi corporis graves animae, et sordente peccatis conet arbitros nos naturae caelestis deputantes, impiis ad Deum calumniae nostrae disputationibus rebellamus? Quanta potuit enim Dominus verborum simplicitate Evangelicam fidem locutus est: et in tantum ad intelligentiam nostram sermones aptavit, in quantum naturae nostrae ferret infirmitas; non tamen ut aliquid minus dignum naturae suae majestate loqueretur. Et primam quidem dicti sui significationem non ambiguam existimo, cum ait: Nunc honorificatus est filius hominis. Gloria enim omnis non Verbo, sed carni acquirebatur: id est, non nativitati 289 Dei, sed nati hominis dispensationi. Hoc vero quod sequitur, quid significet interrogo, Et Deus honorificatus est in eo. Honorificatum enim in eo Deum audio: et quid istud sit secundum intelhominis: et quaero an filius hominis idem sit et filius Dei. Et cum non alius sit filius
Abbreviated transcription (Latin):
cũttim̃ ei ipi ꝓximicaritate amorẽdĩ p̃tulisset: iã non holocaus tomatũ et
sacrificioꝵ prescriptis continebatur. non erat longe istud ab euangelico sacra
ctis dnĩ intelligendũ est. Sequitur enĩ. &nemo iã audebat eũ int̾rogare.
Et respondens iħs. dixit docens intẽplo. Iuomodo dicunt scribȩ xp̃m

Expanded text:
Cum tamen ei ipsi proximi charitati amorem Dei praetulisset, jam 278 non holocaustomatum et Cum tamen ei ipsi proximi charitati amorem Dei praetulisset, jam 278 non holocaustomatum et sacrificiorum praescriptis continebatur. Non erat longe istud ab evangelico sacramctis Domini intelligendum est. Sequitur enim: Et nemo jam audebat eum interrogare. Et responden
Abbreviated transcription (Latin):
spũ : qm̃ ipsorũ .ẽ. regnũ cęloꝵ Perfectus hic fructus ẽ & absoluta
possessio. ẽ. & p̃parati regni non incerta traditio Aut numquid
ad olescens minus aliquid hoꝵ confitebatur: Nam ex aequata ad amorem
suum dilectione ꝓximi quid deboni oꝑis consum matione ñ egerat: Int̃¬
dũ enĩ indulgentẽ offitiosũq eẽ : non ꝑfectȩ .ẽ. caritatis Perfecta aut̃ cari¬
tas omẽ cuius cemodi indulgentiȩ implebit offitiũ: cũ non reliquerit
qđ alteri debeat qui ttintũ alteri quantũ sib reddat. Sed ignoratione
consum mati sacram̃ti detentũ scribã ꝑ ꝓfessionẽ fidei dñs collaudans
& non longe eũ aregno dei: eẽ. respondens: non tam̃ eũ in ipsa iam beatȩ sper
possessione constituit. Tendebat enĩ felici cursu & sugnoranti & p̃lata
om̃ib dilectione dĩ & caritate ꝓximi suȩ ipsius dilectioni exaequata :

Expanded text:
spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Perfectus hic fructus est, et absoluta spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Perfectus hic fructus est, et absoluta possessio est, et praeparati regni non incerta traditio . Aut numquid adolescens minus aliquid horum confitebatur? Nam exaequata ad amorem suum dilectione proximi, quid de boni operis consummatione non egerat? Interdum enim indulgentem officiosumque esse, non perfectae est charitatis: perfecta autem charitas omne cujusque modi indulgentiae implevit officium, cum non reliquerit quod alteri debeat, qui tantum alteri quantum sibi reddat. Sed ignoratione consummati sacramenti detentum Scribam, professionem fidei Dominus collaudans, et non longe eum a Dei regno esse respondens, non tamen eum in ipsa jam beatae spei possessione constituit. Tendebat enim felici cursu, etsi ignoranti, et praelata omnibus dilectione Dei, et charitate proximi suae ipsius dilectioni exaequata.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: nec. ẽ. alius p̃ter ipsum. Ita diligendus ex toto corde & extotis
uirtutib & extota anima et diligere ꝓximũ ttinquãse ipsum
hoc mauis . ẽ. om̃ib holochaustomatis & sacrifitiis Responsio scribȩ
uidetur cũdictis huĩ conuenire. uniusdĩ caritatẽ intimam int̾namq
nẽ . eẽ. in telli gentis. Sed quid sequatur uidendũ. ẽ. Uidens aut̃ iħs¬
quod sapient̃ respondisset : dixit illi Non longe es aregno dĩ Quid
fides ista consum met. unũ dm̃ credere. & eũ tota anima & totis uirtutib
& toto corde diligere. ꝓximũ quoq ita ut se ipsum amare. Seriba
hic non iã inregno dĩsit. sed non longe a regnodĩsit: Alia istud signi¬
ficatione : nudum uestientib & esurientẽ alentib & siientẽ potantib
ne dicti patris mei: possidete p̃paratum uobis regnũ a constitutione
mundi. Uel illis quib hȩc pauperis sp̃s merces. ẽ: Beati pauperes

Expanded text:
Deus, nec est alius praeter illum: ita diligendus ex toto corde et ex totis Deus, nec est alius praeter illum: ita diligendus ex toto corde et ex totis 277 viribus et ex tota anima: et diligere proximum tamquam se ipsum. Hoc majus est omnibus holocaustomatis et sacrificiis . Responsio Scribae videtur cum dictis Domini convenire, unius Dei charitatem intimam internamqunem esse intelligentis. Sed quid sequatur, videndum est. quod sapienter respondisset, dixit illi: Non es longe a regno Dei . Quid  ad coelorum regnum fides ista consummet, unum Deum credere, et eum tota anima et totis viribus et toto corde diligere, proximum quoque ita ut se ipsum amare, Scriba hic non jam in regno Dei sit, sed non longe a regno Dei sit? Alia istud significatione nudum vestientibus, et esurientem alentibus, et sitientem potantibus, nedicti patris mei, possidete praeparatum vobis regnum a constitutione mundi . Vel illis quibus haec pauperis spiritus merces est: Beati pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
accipit filius dĩ. nenon meo pat̾nȩ naturȩ ueritas maneat. Nam & his ipsis
significationib quibus confesso uno ttantũdõ ab negasse in sedĩ naturam
uidetur sub solius demonstratione : in unitate setam̃ pat̃nȩ naturȩ unius dĩ
fidẽ non conuellens locauit. Int̾ rogatus enĩ abscriba qđ in lege esset prin¬
cipale mandatũ: respondit Audi iss ł. dñs ds̃tuus: dsunus ẽ. & diliges
& ex tota uirtute tua: hoc .ẽ. primũ mandatũ. Scđmsimile illi : Diliges
ꝓximũ tuũ. tanquã te ipsum. Mauis aut̃ hoꝵ mandatoꝵ ñ est. Alienasse
se anatura & religione unius dĩ existimatur: cũ principalis mandati hȩc
sequidẽ mandati religione constituat : cũ ad ꝓximos dilectionẽ lex
sicut adunus dnĩ dilectionẽ uocaret . Et quidẽ responsio scribȩ non. ẽ
negligenda : dicentis. Bene dixisti magister inueritate qđ unussit

Expanded text:
accipit filius Dei, ne non in eo paternae naturae veritas maneat. Nam et his ipsis accipit filius Dei, ne non in eo paternae naturae veritas maneat. Nam et his ipsis significationibus, quibus confesso uno tantum Deo, abnegasse in se Dei naturam videtur sub solius demonstratione, in unitate se tamen paternae naturae, unius Dei fidem non convellens, locavit. Interrogatus enim ab Scriba, quod in lege esset principale mandatum, respondit: Audi, Israel, Dominus Deus noster Dominus et ex tota virtute tua. Hoc est primum mandatum. Secundum simile illi: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. Majus autem horum mandatum non est . Alienasse se a natura et religione unius Dei existimatur, cum principalis mandati haec se quidem mandati religione constituat, cum ad proximi nos dilectionem lex, sicut ad unius Domini fidem, vocaret. Et quidem responsio Scribae non est negligenda, dicentis: Bene dixisti, magister in veritate, quod unus sit
Abbreviated transcription (Latin):
rificans filiũ non honorificet et patrẽ : ita & solius dei honorẽ non quȩrens
atq idẽ utriusq sit etiam ex eodocet cũ ait. nuntiata sib latari infirmitate
dei ꝑeũ. Progładĩ latarus moritur : ut filius dĩ glorificetur ꝑlatarum:
Numquid ambigatur ingła filiidĩ. eẽ gloriã dĩ cũ mors lazari quȩ dõ sit
gloriosa głam sĩt difilio paratura : Atq ita & naturalis ꝑnatiuitatẽ uni¬
tas dĩpatris in xp̃o docetur. cũ in firmitas latari ꝓdĩgła ẽ : & sacram̃tũ
fidei retinetur cũ ꝑlatarũ glorificandus. ẽ dĩfilius : deo ꝑinde dĩfilio
intel ligendo. neq: itadõ intelligendo ut non etiã deifilio confitendo.
cũ glorificando ꝑlatarũ dõ disit filius gloriosus : Inseparabilis sacram̃to¬
diuinȩ naturȩ.ẽ. uiuentis auiuente natiuitas. nec demutationẽ generis

Expanded text:
rificans Filium, non honorificat et Patrem ; ita et solius Dei honorem non quaerens, rificans Filium, non honorificat et Patrem ; ita et solius Dei honorem non quaerens,  unus, atque 276 idem utriusque sit, etiam ex eo docet, cum ait nuntiata sibi Lazari infirmitate: er eum . Pro gloria Dei Lazarus moritur, ut filius Dei glorificetur per Lazarum. Numquid ambigitur, in gloria filii Dei esse gloriam Dei; cum mors Lazari, quae Deo sit gloriosa, gloriam sit Dei filio paritura? Atque ita et naturalis per nativitatem unitas Dei patris in Christo docetur, cfidei retinetur, cum per Lazarum glorificandus est Dei filius: Deo per id Dei filio intelligendo, neque ita Deo intelligendo, ut non etiam Dei filio confitendo; cum glorificando per Lazarum Deo, Dei sit filius gloriosus. divinae naturae est viventis a vivente nativitas, nec demutationem generis
Abbreviated transcription (Latin):
requirent : separare se xp̃s ab honorẽ unius dĩ poterit intelligi cũ idcirco
non querat᷑ honor solius dĩ quia anti xp̃o suscipiendo non sit ille susceptꝰ
Nam cuius repudiatio. honoris solius dĩ p̃termissio. ẽ: in huius honore ne¬
cesse .ẽ. honorẽ solius dĩ essẽ. Incuius si susceptione mansissent: honorẽ
solius dĩ quȩ sissent. &hic idẽ ipse sermo testis. ẽ. nobis: incuius exordio
continetur Utom̃s honorificent filium : sicut honorificant patrẽ. Iui non
honorificat filium: non honorificat patrẽ quimisit illum. Numquã nisi
naturalia ex aequantur in honore : neq ex aequatus honor separat hono-¬
randos. Cum sacram̃to ttim̃ natiuitatis poscitur honoris ȩqualitas: cum
filius ita honorandus ut pat̃ sit: Et cũ eius quisolus . ẽ. ds. honor ñquȩritur:
non. ẽ extra solius dei honorẽ cuius honor idẽ atq unus & dei .ẽ. qr ut hono¬

Expanded text:
requirant, separare se Christus ab honore unius Dei poterit intelligi; cum idcirco requirant, separare se Christus ab honore unius Dei poterit intelligi; cum idcirco non quaeratur honor solius Dei, quia antichristum suscipiendo non sit ille susceptus? Nam cujus repudiatio, honoris solius Dei praetermissio est; in hujus honore necesse est honorem solius Dei esse, in cujus si susceptione mansissent, honorem solius Dei quaesissent. Et hic idem ipse sermo testis est nobis, in cujus exordio continetur: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant patrem. Qui non honorificat filium non honorificat Patrem qui misit illum . Numquam nisi naturalia exaequantur in honore: neque exaequatus honor separat honorandos. Cum sacramento tamen nativitatis poscitur honoris aequalitas. Cum Filius ita honorandus ut Pater sit, et cum ejus, qui solus est Deus, honor non quaeritur; non est extra solius Dei honorem, cujus honor idem atque unus et Dei est: quia ut non hono
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ significauerat dicens. non uultis uenire adme ut uitam habeatis.
Nam & ineodẽ ipsc sermone iam dixerat . Am̃ amendico uobis qm̃uenit
hora etnunc. ẽ. inqua audient mortui uocẽ filii dĩ. & qui audierint
uiuent. Cũ in nomine patris ueniet. neq ipse pat̃ .ẽ. nec tam̃ non inea. ẽ. diui¬
nitatis natura qua pater . ẽ. quia et filio &dõ ꝓpriũ.ẽ. in nomine dĩ patris
uenirȩ : Deinde accipiendus alius in nomine eodẽ ueniens: sed hic homo
ẽ. a quo sibi honorẽ homines sꝑabunt. & cui honorẽ reddent uicissim. cũ tam̃
seidẽ in nomine patris uenisse fallent. Et hic quidẽ antixpm significari
ñ obscurũ .ẽ. m̃datio pat̃ni nominis gloriantẽ . &cũ hunc honor abunt atq
nomine patris ñacceperint. & rursũ uenientẽ aliũ in eodẽ nomine recipien¬
tes & honorẽ atq. ab alterutro accipientes. honorẽ eius quisolus ds̃. ẽ non

Expanded text:
Dei significaverat, dicens: Non vultis venire ad me, ut vitam habeatis? Dei significaverat, dicens: Non vultis venire ad me, ut vitam habeatis? Nam et in eodem ipse sermone jam dixerat: Amen, amen dico vobis, quoniam venit hora, et nunc est, in qua audient mortui vocem filii 275 Dei; et qui audierint, vivent . Cum in nomine Patris venit; neque ipse Pater est, nec tamen non in ea est divinitatis natura qua Pater est: quia et Filio et Deo proprium est in nomine Dei patris venire. Deinde accipiendus est alius in nomine eodem veniens. Sed hic homo est, a quo sibi honorem homines sperabunt, et cui honorem reddent vicissim; cum tamen se idem in nomine Patris venisse fallet. Et hic quidem antichristum significari non obscurum est, mendacio paterni nominis gloriantem. Et cum hunc honorabunt, atque nomine Patris non acceperint, et rursum venientem alium in eodem nomine recipientes, et honorem ab alterutro accipientes, honorem ejus qui solus Deus est non