comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens latent̾ in mundũ uenis-¬
set: uoluit se tribus indiciis demon¬
strare hominib. hodie enĩ amagis
in bethlleem adoratus est. hodie a io¬
hanne in iordaue baptizatꝰ est. ho¬
die innuptiis mutatis aquis in ui¬
nũ: głificatus ẽ. Ptima manifesta¬
tio facta ẽ: in pͥmo anno natiuuta¬
tis suȩ. Scd̾a: tricesimo. Tertia in
staciones eodem die diu̾sis antas
contig̾iuit. Sed modo de pͥma aga¬
mus. Uolit d̾s ostensione nouȩ
stelle tribꝰ magis in caldea positis.
natiuitatẽ suã ostende. Cumq es
sent ꝑiti astroꝵ. et nouã stellã appa¬
rere uid̾ent: exꝑientia artis ortũ
apud eos pͣdix̾at. orietur stella ex ia¬
cob: et exurget uͥga ex isrł: cũ intrabi¬
lem stellã nec ulli conꝑabilẽ conspi¬
cerent illũ de qͦ balaam ꝓnunciau̾at
natũ fuisse c̾did̾unt. Ueniunt gͦ diui
erat uideȩ. Diu̾tuntur ad regẽ hero¬
dẽ: q̃rentes de puero. Cunq diu̾t̾ent
ad eum. disparuit eis stella. herodeᷤ

Expanded text:
is, latenter in mundum venisset, voluit se tribus indiciis hominibus demonstrare. Hodie enim a Magis in Bethlehem adoratus est. Hodie in Jordane a Joanne baptizatus est. Hodie in nuptiis immutatione aquae in vinum glorificatus est. Prima manifestatio facta est in primo anno nativitatis suae; secunda, in tricesimo; tertia, inmanifestationes eodem die diversis annis contigerunt. Sed modo de prima agamus. Voluit Dominus ostensione novae stellae tribus Magis, in Chaldaea positis, nativitatem suam ostendere. Cumque periti astrorum et novam stellam apparere viderent, ejus peritia artis ortum apud eos praedixerat: « Orietur stella ex Jacob, et exsurget vir de Israel , » cum mirabilem stellam nec ulli comparabilem conspicerent, illum, de quo Balaam pronuntiaverat, natum fuisse crediderunt. Veniunterat Judaeae; divertunt ad regem Herodem, quaerunt de puero, cumque diverterent ad eum, disparuit eis stella. Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Nos honoramꝰ diuicias ⁊ ad diui¬
tes infirmos currimꝰ. ad pauꝑes aut̃
tre abhorremꝰ. Ecce rex regũ ad seruũ
itaq uoluit ire ad seruũ:. s contio mã¬
dat ei. Non sum dignꝰ: ⁊ c̃. Alienige¬
cinctus. sanguinẽ fundens ñ sum dig¬
nꝰ tuo ospectu. ħ reu̾etur ille gentil
die u̾etur. Nemo ur̃m cũ accedit ad cor¬

Expanded text:
Deum. Nos honoramus divitias et ad divites infirmos currimus; ad pauperes autem ire abhorremus. itaque voluit ire ad servum, sed centurio mandat ei: Non sum dignus, quia alienigecinctus, sanguinem fundens. Non sum dignus conspectu tuo. Hoc reveretur gentildie reveretur. Nemo nostrum, cum accedit ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba. fidelis gentilis. Mandat enĩtres
mȩ angͦtiã demonstraret: ⁊ dñm
ad miscdiã c̾omou̾et. Puer inqͥt iacet
in domo. Si aliqͥs qͣrat qͣre hc̃ ñ at hi
potencia est uͥq p̾sens. Itaq mandat
ei puer in domo iacet. acsi dicet: ñ
oportet ut ad te afferam. Cũ gͦ dñs
ait. ueniã ⁊ curabo eũ. cũ ñ petat

Expanded text:
verba fidelis gentilis. Mandat enim tressuae angustiam demonstraret, et Dominum ad misericordiam commoveret. Puer, inquit, meus jacet in domopotentia est ubique praesens. Itaque mandat ei: Puer in domo jacet. Ac si diceret: Non oportet ut eum ante te afferam. Cur ergo Dominus ait: Ego veniam, et curabo eum, cum non petierit
Abbreviated transcription (Latin):
os dicens. Noli uexare. ñ sũ dignꝰ ut
intres sub tectũ meũ. Rogauer̃t
tam̃ ut ueniret. s ñ diceb̾at hoc d̾
aduentu corꝑis: s de accessu cõmise¬
rationis. Remotꝰ erat a gentilibꝰ ꝑ
idolatriã. rogat ut accedat ñ ꝑ usti

Expanded text:
os, dicens: « Noli vexari, non enim sum dignus ut intres sub tectum meum. » Rogaverat eum ut veniret, sed non dicebat hoc de adventu corporis, sed de accessu commiserationis. Remotus erat a gentilibus per idololatriam. Rogat ut accedat, non per j
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ homines habitare.⁊ miracłis po¬
tentiã suę uͥtutis ostendit.⁊ in factis ip
informauit. Paucis discipłis dñs in
cendant. Descendit iħc de monte. & se¬
cute sũt̃ cũ t᷑be multe. ⁊ ecce leꝓsꝰ ue
niens: ad orabat eũ dics̃. dñe: si uis:
potes me mundare. O qͣnta est fides
dictũ fuerat. Omĩa quecũq uo.đ. fe.
gens alepra d̾s mundauit. ⁊ qr sola
si uis: potes me mundare. Uidens ita¬
Cum gͦ petas uoluntatẽ ⁊ ores eam:
uolo. iubeo manũappono. Cũ ait
nolo: se uelle ostendit. Cũ ait mun¬
dare: p̃cipit. Cũ legatur extendens
manũ tetigit eũ: ostendit qr manũ
apposuit. S qͣre tetigit leꝑsũ cũ inm̃¬
ut ꝓdess. tctare. Quilib& diues. quili¬
boe suꝑb cũ infirmũ turpitudine
sũs corruptionis horridũ abhorreat
tang̾e. dedignetur uide. nec uult ꝑ cõ¬
miserationẽ accede. S hũc dñs ⁊ facto
⁊ dicto: obiurgat. Ecce c̾ator cęli an
głoꝵ rex. descendit in mundũ: ut tã¬

Expanded text:
inter homines habitare, et miraculis potentiam suae virtutis ostendit, et in factis suis informavit. Paucis discipulis in te, et seculae sunt eum turbae multae. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. O quanta est fides hujus dictum fuerat: « Omnia quaecunque voluit, fecit gens, a lepra Deus mundaverat ; et quia sola si vis, potes me mundare. Non Cum ergo petas meam voluntatem et ores eam, volo, jubeo, manum impono. Cum ait: Volo, se velle ostendit; cum ait: Mundare, praecipit. Cum legitur quod extendens manum, te tigit eum, ostendit quia manum apposuit. Sed quare tetigit leprosum, cum immuut prodesset, tractare. Quilibet enim dives, quaelibet superbia infirmum et turpitudinerret tangere, dedignatur videre, nec vult per commiserationem accedere. Sed hunc Dominus et facto et digito objurgat. Ecce creator coeli, rex angelorum descendit in mundum, ut tan
Abbreviated transcription (Latin):
gurat᷑. In scda aũ manifestatõne os¬
tensa st̃ sacͣmenta nr̃e salutis. Uolu¬
baptizatis confert᷑. Quando aliqͥs in
baptismo regn̾at᷑ ibi tota tͥnitas oꝑa¬
tur. Uñ tota tͥnitas ostensa ẽ uͥxͦ bap¬

Expanded text:
ur. In secunda autem manifestatione ostensa sunt sacramenta nostrae salutis. Volubaptizatis conferretur. Quando aliquis in baptismo regeneratur, ibi tota Trinitas operatur; unde tota Trinitas ostensa est,
Abbreviated transcription (Latin):
mundr̾ s magist̾ humilitatis de
pauꝑibꝰ parentibꝰ in humili loco.
turꝰ elegit p̾pulosam urbẽ. ut in
uero lumine excecant᷑. quẽ qͥ deserit.
statim uerũ lumen qd̾ amiserat re
offerre debeamꝰ in mun̾ibꝰ eoꝵ didi¬
pecit mortuis. qi inde corꝑa mortuoꝵ
solent inungi: ne u̾mes ibi oriant᷑. qr
amaritudĩe eiꝰ u̾mes extinguntꝰ. Homo
autẽ accedens ad eccł̃iã: mortificare de¬
bet carnẽ suã cũ uicuis ⁊ concupiscen¬
tiis. ne u̾mes peccatoꝵ oriantꝰ. Extinc¬
tis uicus. necessaria est oratio. q̃ ꝑ thiis¬

Expanded text:
d magister humilitatis, de pauperibus parentibus, in humili loco, turus elegit populosam urbem, ut in o lumine excaecatur; quem cum dimiserit, statim verum lumen quod amiserat recofferre debeamus in muneribus didipetit mortuis, quia inde corpora mortuorum solent inungi, ne vermes ibi oriantur, quia amaritudine ejus vermes exstinguuntur. Homo autem accedens ad Ecclesiam, mortificare debet carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, ne vermes peccatorum nascantur. Exstinctis vitiis necessaria est oratio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fitemini alterutr̃ peccata ur̃a. his
om̃ib ꝑactis: necc̃aria ẽ ultima me¬
dicina. id÷ satiffactio ne peccatum
ur̃m maneat impunitũ. Uñ nos in¬
struit ioħs baptista: qͥ fuit u̾e pe¬
nitentię forma dicens. Agite dig
noscens diabłs.⁊ sciens quia confeᷤᷤ¬
sio humiliatio est. ipse qui suꝑbia
cecidit: uult ne humiliem᷑. qr redi¬
tũ ur̃m inpeditũ delidat. Sict̾ gͦ la¬
borauit ut pͥmꝰ homo nͣ seruaret qd̾
inuinctũ est ei .i. ñ peccare. sic omĩb

Expanded text:
tem peccati mei . His omnibus peractis, necessaria est ultima medicina, id est satisfactio, ne peccatum nostrum maneat impunitum. Unde nos instruit Joannes Baptista, qui vere fuit poenitentiae forma dicens: « Agite fra cognoscens diabolus, et sciens quia confessio humiliatio est, ipse qui per superbiam cecidit, vult ne humiliemur, quia reditum nostrum impedire desiderat. Sic ergo laboravit ut primus homo non servaret quod injunctum e
Abbreviated transcription (Latin):
plentur. Wos eratis in ꝑadiso. qr ec
clesia dĩ dedit p̃cepta sua uob̾: et
tͣnsg̾ssi estis. Audiuistis uocẽ eiꝰ: c̃p̃¬
dicationẽ uicarii intellexistis. Cla¬
mabat cotidie ad uos. adã uͥ es: cũ¬

Expanded text:
plentur. Vos eratis in paradiso, quia in Ecclesia Dei. Dedit praecepta vobis, et transgressi estis. Audivistis vocem ejus, cum praedicationem vicarii ejus intellexistis. Clamat quotidie ad vos: « Adam, ubi es?
Abbreviated transcription (Latin):
Ded̾at menbra homĩb c̾ator: ad
co eiꝰ seruire. Pro dolor. homines
Laborant ut res eoꝵ sint bonȩ oe ñ
laborant ut ipsi sint boni. Gͣ plus
diligũt res suas: quã se ipsos. ⁊ plu
Illã gͦ excolite. spinas uicioꝵ eradi¬

Expanded text:
derat membra hominibus Creator ad re ejus inimico. Proh dolor! homines  laborant ut res eorum sint bonae, et non laborant ut ipsi sint boni. Plus ergo diligunt res suas quam seipsos, cuIllam ergo excolite; spinas vitiorum eradi
Abbreviated transcription (Latin):
gis corrumpit hominẽ. hoc u̾bum¬
uult diabolus ne dicatis peccaui. et
tũ: cũ maiori peccato facit ꝓfiteri.
Facit enĩ peccatorẽ se excusare. du¬
pplicatũ est igit᷑ peccatũ. qr ⁊ pecca¬
uit: ⁊ peccatũ excusauit. Cũ enĩ

Expanded text:
gis corrumpit hominem. Vult diabolus ne dicatis: Peccavi. Ettum, cum majori peccato facit confiteri; facit enim peccatorem se excusare. Duplicatum est igitur peccatum: quia peccavit, et peccatum excusavit. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
qr coactus facit. qr in peccato dele¬
ctatur. Promisit d̾s ueniã peniten¬
ti: s ñ promisit cͦstinũ diẽ diffẽta
Cũ accesseris ad confessionẽ: noli ri¬
dere. s peccasse te humilit̾ ꝓfitendo
accede. Si potes: plorat occlus. Si
ñ: saltẽ doleat animꝰ. Lacͥma enĩ
ext̾ioꝵ signũ est int̾ioris doloris ⁊ la¬
uat maculam peccati. Uoluit enĩ
añs ut totũ corpꝰ cooꝑetar in pęnitẽ¬
cia: qr totũ corpꝰ reatui subditũ erat.
T̃cepit enĩut cor. ocłs. os.⁊ totũ corpꝰ
luant peccatũ. Ait enĩ ꝓpħa. Con¬
u̾timini in toto corde ur̃o: iieunio
&e fletu ⁊ planctu. Cũ ꝓponit in to¬
to corde: docet qr ibi est fons peni¬
tentię. Fletus ad ocłm: planctus
Ocłs uidit uanitatẽ. os locutũ est
mendaciũ. aures audiert̃ uana:
manꝰ fecer̃t homicidiũ. pedes uelo
ces ad effundendũ sanguinẽ. Cor:
mala cogitauit. G corpeniteat. oc¬
culꝰ fleat. os oret. auris audiat p̾¬

Expanded text:
quod coactus id facit, quia in peccato delequod coactus id facit, quia in peccato delectatur. Promisit Deus veniam poenitenti, sed non promisit crastinum diem differenti. Cum accesseris ad confessionem, noli ridere, sed peccasse te humiliter profitendo accede. Si potes, ploret oculus; si non, saltem doleat animus. Lacryma enim exterior signum est interioris doloris, et lavat maculam peccati. Voluit enim Deus ut totum corpus operetur in poenitentia, quia totum corpus reatui subditum erat; praecepit enim ut cor, oculus, os et totum corpus luerent peccatum. Ait enim Prome in toto corde vestro, in jejunio, et fletu et planctu . » Cum praeponit in toto corde, docet quod ibi est fons poenitentiae. Fletus ad oculum, planctus oculus vidit vanitatem, os locutum est mendacium, aures audierunt vana, manus fecerunt homicidia, pedes fuerunt veloces ad effundendum sanguinem, cor mala cogitavit. Ergo cor poeniteat, oculus fleat, os oret, auris audiat pr
Abbreviated transcription (Latin):
diabłs hoc fecit: Nunqͥd coegit:
Suad̾e potest: cog̾e ñ potest. Si so¬
lus diabłs consiliũ daret. ⁊ d̾s tacerce
hab̾et: homo quid excusaret. S d̾e
ꝑ rationẽ ꝑ scripturas ꝑ p̃dicatores
clamat. Nolite peccare. d̾s adextͥo:
adu̾sarius dissuadet. homo aũ dia¬
bło consentit. Hoc oꝑatus est in pͥ¬
mo homine. Adam enĩ cũ accusare¬
tur a dño: ipse excusauit se ꝑnu¬
lierẽ: mulier ꝑ serpentẽ. Hoc deui¬
te tempus. Ait enĩ ꝓpħa. Non tardes
conu̾ti ad dnm: ⁊ ne differas de die ĩ
diẽ. Subito enĩuenit iradĩ: intẽ¬
dies salutis. Qd in aliis diebus pecca¬
iustis: in temꝑe penitentiȩ luite.
Ne gͦ differatis. s qͣmcitiꝰ pot̾itis. pe¬
nitemini. qr nescitis diem neq ho
qr ñ debetis ieuinare anͣ confessio¬
nẽ: qͥs est ordo ut peccata puniatis
anteꝙͣ confiteaminiꝰ Priuis st̃ pec¬
cata confitenda: ⁊ postea punien¬
da. qui usq ad ultimũ diẽ qͣdra¬
gesime differt confiteri: dat signũ

Expanded text:
diabolus fecit. Sed nunquid coegit? suadere potuit, cogere non potuit. Si solus diabolus daret consilium, et Deus taceret, haberet homo quod excusare posse rationem, per Scripturas, per praedicatores clamat: Nolite peccare. Deus a dextriadversarius dissuadet; homo autem diabolo consentit. Hoc operatus est in primo homine. Adam enim cum accusaretur a Domino, ipse se excusavit per mulierem, mulier per serpentem. Hoc devite tempus. Ait Salomon: « Non tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem, subito enim veniet ira Dei indies salutis. Quod in aliis diebus peccastis, in tempore poenitentiae luite. Ne ergo differatis, sed quam citius poteritis, poenitemini. Tunc, quia nescitis diem, neque horam non debetis jejunare ante confessionem. Quis est ordo ut peccata puniatis antequam confiteamini? Prius sunt confitenda peccata, postea punienda. Qui usque ad ultimum diem Quadragesimae differt confiteri, dat signum
Abbreviated transcription (Latin):
Wult ut confiteam᷑. ñ qd̾ ipse peccata
nr̃a ignoret. s ut diabłs audiat qr
penitiumꝰ.⁊ ita ñ habeat unde accu¬
sec. Diabolus gͥ uult ut taceamꝰ. d̾s
aũ ut confiteam᷑. Lalis ordo ꝓhibitꝰ ẽ.
Primꝰ homo ante peccatũ cũ nec pec¬

Expanded text:
ult ut confiteamur, non quod ipse peccata nostra ignoret, sed ut diabolus audiat quod poenituimus, et ita non habeat unde accuset. Diabolus igitur vult ut taceamus; Deus vult ut confiteamur. Talis ordo est. Prohibitus est primus homo ante peccatum ne pec
Abbreviated transcription (Latin):
tentis qui ait: pat̾ peccaui inclĩ
et coram te. iã ñ sum dignꝰ uocass
filius tuus. Eiciuntur itaq pecc̃ores
de paradiso: dũ ȩccłia ad horam eis
sabtraitur. Induti st̃ pelliceis tum¬
gnificant᷑ enĩ ꝑelles mortuoꝵ ani¬
maliũ: mortua oꝑa pecc̃oꝵ. Nolite
E dolere: de hac abiectione. s cũ hu¬
militate eam suscipite. Meluis est.il.
ut ab hac domo p̾̃senti expellamini
ad urãm em̃dationẽ: ꝗͣ a celesti reg-¬
no ad ꝑpetuã dãpnationẽ. O quã t̾ri
bił sentencia cũ peccatores audient¬

Expanded text:
qui ait: « Pater, peccavi in coelum et coram te; jam non sum dignus vocari filius tuus . » Ejiciuntur itaque peccatores de paradiso, dum Ecclesia ad horam eis subtrahitur; induti sunt tunicis pelgnificant enim pelles mortuorum animalium mortua opera peccatorum. Nolite ergo dolere de hac ejectione, sed eam cum humilitate suscipite; melius est enim ut ab hac domo praesenti expellamini ad vestram emendationem, quam a coelesti regno ad perpetuam damnationem. O quam terribilis est sententia, cum peccatores audient
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ enĩ cũ adam ꝓpt̾ erubescentiã
latiuss qdiam qͣsi magnũ signũ spes
penitentie erat. cũ scłicoe peccator de
culpa incipit erubescere: W̾isitare
eũ dignatus ẽ dñs apparens ei post
m̾idiem.⁊ eũ uocauit. Adã uͥ es. ⁊ dest
in qͣnta miseria positus es: P hoc
qd noĩe uocat: signũ est qr ad peni¬
tenciã reuocat. E hoc qd̾ requirit uͥ es:
ostendit qr uiã peccatoris ignorat. Su

Expanded text:
im cum Adam propter erubescentiam latuisset, quod jam quasi magnum signum et spes poenitentiae erat, cum scilicet peccator de culpa incipit erubescere, visitare eum dignatus est Dominus, apparens ei post meridiem, et eum vocavit: « Adam, ubi es . « Id est, in qua miseria positus es? Per hoc  nomine vocat, signum dat quod ad poenitentiam vocat. Per hoc quod dicit, Ubi es? ostendit quod viam peccatoris ignorat; non
Abbreviated transcription (Latin):
accede ad medelam confessionis. ⁊ ut
dũ penitae extra domũ suã deiectus
humilit̃ ueniã de peccatis postulet.
⁊ ꝑacta penitentia sibi inũcta: m̃dꝰ
a labe cͥminũ reconciliet᷑ : ⁊ reuocet᷑.
Septẽ dies tẽpus penitentiȩ designãt.¬

Expanded text:
accedere ad medelam confessionis. Et utdum poenitet, extra domum suam ejectus, humiliter veniam de peccatis postulet, et peracta poenitentia sibi injuncta mundus a lepra criminum reconcilietur, et revocetur. Septem dies te
Abbreviated transcription (Latin):
publicatur. S bonus p̾latus q̃rens sa¬
lutẽ ꝓximi: compatit᷑ peccanti. ⁊ auxi¬
liũ diuine medicine impostulat p̃ci¬
b infirinanti.⁊ clamat cotidiȩ ad do¬
minũ dices. D̃s obsecro sana eã. Mul

Expanded text:
publicatur. Sed bonus praelatus quaerens salutem proximi, compatitur peccanti, et auxilium divinae medicinae precibus postulat infirmanti, et clamat quotidie ad Domin
Abbreviated transcription (Latin):
sũ enĩ iacob relicto parente fugi¬
ens frem esau iret ad laban. petit᷑s
uxorem in itinere tulit de lapidib
qui t̾is iacebant.⁊ supponens capiti
dormuit in eodem loco. Et uidit
in sompnis scalã usq ad cęlũ erec

Expanded text:
acob, relicto patre, et fugiens fratrem suum Esau, iret ad Laban petiturus uxorem, in itinere tulit de lapidibus, qui in terra jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco, et vidit in somnis scalam usq
Abbreviated transcription (Latin):
ad hostium tab̾nacłi erat posita
m̃s a ꝓpositionis. suꝑ ꝙͣ erant. xii
panes. qr. ing̾dientib eccłia dĩ
necc̃ia ẽ esca doctͥnȩ ⁊ m̃sa diui¬
naꝵ scͥpturaꝵ in ꝗb sentenci

Expanded text:
ad ostium tabernaculi erat posita mensa propositionis, super quam erant XII panes , quia ingredientibus Ecclesiam necessaria est esca doctrinae et mensa divinarum Scripturarum, in quibus sententi
Abbreviated transcription (Latin):
liquid in uob̾ notare uidñr. Est. tt.
in hac eccłia turris cũ campanis
stice aliquid in nob̾ designant. Ca¬
fectus. ⁊urris ẽ. confessio. et pe¬
intñcia ad qͣm captiui refugiũ hñt.
Cimbala sunt sacerdotes: qui sũt
p̾cones eccłiȩ qui ad confessionem
homines inuitant. Unde dñs ꝑ y
domũ dĩ sustentant. Argentee: qr
enĩ est metallũ nitidũ ⁊ sonorum.

Expanded text:
liquid in nobis notare videntur. Est enim in hac ecclesia turris cum campanis,ia mystice aliquid in nobis designant. Ca Turris est confessio et poenitentia, ad quam captivi refugium habent. Cymbala sunt sacerdotes, qui sunt praecones Ecclesiae, qui ad confessionem homines invitant; unde Dominus per domum Dei sustentant: Argenteae, qugentum est metallum nitidum et sonorum.
Abbreviated transcription (Latin):
adulationes. deceptiones. symonie.
furta homicidia. suꝑbia. saclegia
adult̾ia ꝓ peccunia fiunt. cł pt̾ea
ut possint intemplo di pomi. St̃
alii quos retin&e carnał uoluptas
les st̃ qd temptationi gulȩ uł lu¬
tota die ł in comessationibꝰ ł eb̾¬
etatib delectant᷑. ł cũ metͥcibꝰ demo¬

Expanded text:
adulationes, deceptiones, simoniae, furta, homicidia, superbia, sacrilegia, adulteria pro pecunia fiunt. Proptereaut possint poni in templo Dei. Sunt alii quos retinet aliqua voluptas les sunt, quod tentationi gulae et lutota die, vel in comessationibus et ebrietatibus delectant
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa legalia iudaici popłi institu¬
ta. lapides huiꝰ ciuitatis funt singłi
fideles. qui hic p̾parantur bonis oꝑ
collocantur. Artifices sunt p̾dicato¬
res. qui qͣsi ferram̃to p̾diconis. mͣtes
hominũ poliunt. suꝑflua rescindñ¬

Expanded text:
omnia legalia Judaici populi instituta. Lapides hujus civitatis sunt singuli fideles, 643 qui hic praeparantur bonis opecollocentur. Artifices sunt praedicatores, qui quasi ferramento praedicationis, mentes hominum molliunt, superflua rescinden
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uecanda est.  si dñs orationẽ
popłi sui in illa die se ꝓmisit au
moratio passionis dnĩce. Et sif¬
stiuitas in dedicatione huiꝰ temib
qd̃ erat umbratile ⁊ figuratuum
cȩlebrata est. qͣntũ gaudiũ in nr̃e

Expanded text:
ini vocanda est; et si Dominus orationem populi sui in illa se promisit audadoratores passionis Dominicae? Et si festivitas in dedicatione ejus templi, quod erat umbratile et figurativum, celebrata est, quantum gaudium in nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
nee pattur corrsiptionẽ. & sic indu¬
it̃ indesꝑationẽ. Iste lapis ñ pot̾it
poliri. nec indĩ edificõne poni. Est
aluid genus hominũ qd̃ adeo amor
dinis eos retrahit.⁊ collectam ptecu¬
Difficile ẽ diuitẽ intrare: in regnũ

Expanded text:
patitur correctionem, et sic indurtitur in desperationem. Iste lapis non poterit poliri, nec poni in aedificio Domini. Est aliud genus hominum, quos adeo amor dinis eos retrahit, et collectam pecuDifficile est divitem intrare in re
Abbreviated transcription (Latin):
miserum.⁊ deceptũ morte ꝑpetua
occidit. Cotidie int̾ artifices ⁊ adu̾¬
sarios dĩ est colluctatio. ⁊ aliqͣndo
adu̾sarii fugiunt. aliq̃n artificos
succumbunt. Non tam̃ id̾o desistũt
quin lapides aliqͦs apparent. licet¬

Expanded text:
, et deceptum morte perpetua occidit. Quotidie inter artifices et adversarios Dei est conflictatio, et aliquando adversarii fugiunt, aliquando artifices succumbunt. Nec tamen ideo desistunt, quin aliquos lapides praeparent; et
Abbreviated transcription (Latin):
ris. cȩlestis patrię gaudia cũ festina¬
cione cognoscite. ⁊ p̃cepta uitȩ c̃ festi¬
natione impłe curate. qi ad huc ho¬
die licet bene ag̾e scimꝰ: utrũ cras
liceat ignoramꝰ. Festinantes gͦ pas¬
cha comedite. idest ad sollempnita¬
te. Nemo inhuius uitȩ itin̾e torpe¬
at. ne in patria locum ꝑdat. nemo
moras ad appetenda studia innectat
s accepta ꝑficiat. Nemini liceat im¬
plere qd inchoat. S ut ad amorẽ
dĩ pigri ñ simꝰ : adiuuet ipse iħs¬

Expanded text:
s patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
toralẽ curã susciꝑe: qui iã in suo
corꝑe sciunt fluxa luxuriȩ edoma¬
re. ut cũ aliis fortia p̾dicant. ipsis
desidis mollib eneruit̾ ñ succũbant.
Bene aut̃ subditur. ⁊ comedetis festi

Expanded text:
toralem curam suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerventur et succumbant. Bene au
Abbreviated transcription (Latin):
hirt̃ sit edendũ pascha cognouimꝰ
nẽ aqualib edi debeat agnoscamꝰ
Sequitꝰ. Sic aut̃ comedetis eũ. Re¬
nes nr̃os accingetis. Quid in tenbꝰ
meos ⁊ cormeũ. Si enĩ uoluptatẽ
libidinis inrenibꝰ ẽẽ nesciret. eos
uri mminime petiss. Unͣ qr potestas
diabłi inhumano gen̾e maxime
pluxuriã p̃ualuit. de illaͦ noce dm̃¬
ca dir̃. potestas eius in lumbis eius.
Qui gͦ pascha comedit. Aebet h̾re
renes accinctos. ut qͥ sollempnitatẽ
resurrectionis ⁊ incorruptiõis agit:
corruptioni iam ꝑ nulla uicia sub¬

Expanded text:
 pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibumeos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia
Abbreviated transcription (Latin):
inx st̾ium ꝑ dissolutã scientiã iuilt¬
penetͣre. Qui gͥ paschał gaudii
sollempnitatẽ. celebrare defid̾at:
agnũ nec aqua coquat. nec cru¬
dũ comedat. Ut neq ꝑ humnanã
sapiam ꝓfunditatẽ illiꝰ incarna¬
s assas igni carnes comedat. ut
sciat. de quo adhuc recte subum¬
gitur. Caput cũ pedib etus et in¬

Expanded text:
issolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnaedat, sed assas igni carnes comedat, ut tentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝑuersis niorib contͣie: Ulnde
ad huc bene ad comedendũ subditur.
⁊ arimos panes cũ lactiicis agͥstib
Panes quippe sine ferm̃to comedit:
qui recta oꝑa sine corruptione ua¬
ne głiȩ exercet. qui mandata miscd̾ie
sie amixtione peccati exhiboe. ne ꝑ¬
pꝰ pauca. & sacͥficate de fermentato
laudem. De ferm̃tato namq laudẽ
ĩmolat: qui dõ sadͥficiũ de rapina
parat. Lactuce uͦ agrestes: ualde
amare sunt. Carues uͦ agni cũ lac¬
tucis agͥstib sunt edende: ut cũ cor

Expanded text:
is moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne ppost pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum cor
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ u̾ba et ministĩa. ⁊ ꝑ nosmetips
ñ reqͥrimꝰ. ⁊ dicta ab aliis audin
inuitiꝰ Non remanebit ex eoqͥq
usq mane. qr eius dicta magna
hac p̃sentis uitȩ nocte omĩa man¬
data ipsius intelligendo ⁊ oꝑando
penetrent᷑. S qr ualde ẽ difficili

Expanded text:
 per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ⁊ subditur. ñ comedetis ex eo cru¬
dum quid nec coctũ aqua. Ecce iã
nos ista u̾ba historiȩ ab intellectri
hystorico repellunt. Nunqͥd fr̃s bem̃i¬
tutꝰ. çomed̾e agnũ crudũ consueu̾at:
nat.ꝰ Iuxta hoc qd ꝑ salomonẽ sub

Expanded text:
n comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua. Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunquid Israelittutus comedere agnum crudum consueverat, nat? Juxta hoc quod per Salomonem sub
Abbreviated transcription (Latin):
tudelicet cuncta: magnã nob̃ ȩdifi¬
cationẽ pariunt: si fu̾u̾it mistica
int̃p̃tacione discussa. Qͥs nãq sit
sanguis agni. ñ iam audiendo sed
potando didicistis. qͥ sanguis sup
utrũq postem ponitur: qͣn ñ solũ
ore corꝑis. s etiam ore cordis sumit
In utioq etenim poste. agni sangͥ
est positus. qñ sacram̃tũ passionis
illius. cũ ore ad redemptionẽ sumi¬
tur. ad itationẽ qͦ uitenta ñte

Expanded text:
videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente
Abbreviated transcription (Latin):
bitamꝰ. Cuiꝰ domꝰ suꝑliminare est
insupliminare domꝰ. agnisangui¬
ns in fronte ponit. de qͦ agno: ad¬
huc sub ditur: et edent carnes nocte
ia assas ignĩ. In nocte quippe ag¬
ñ comedimꝰ. qui in sacram̃to mͦ diũ¬
cũ copꝰ accipimꝰ qñ adhuc adinuicẽ

Expanded text:
bet domus superliminare est in superliminari domus Agni passius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: pensandũ nob̃ est quid de pas¬
cha lex loquit᷑. ut uideamꝰ subtilius
an de xp̃o dicta uideantur. Moyses
quippe ait. Sument de sanguine ag¬
ni.⁊ ponent suꝑ utrumq postem.
et insuꝑliminarib domoꝵ in qui¬
b comecdent illum. et edent carneᷤ

Expanded text:
Christus, pensandum nobis est quid de pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum;
Abbreviated transcription (Latin):
udam multis modis & notificati¬
onibminis. sacͣmentis et exem¬
plis. & planctu ad correctionẽ in¬
uitass: adultimũ eũ manifestan
in dampnationẽ ectis. ⁊ in runã
paratũ. quasi iubendo młulit &
enĩ cũ uidas prauam uoliuitate
suã. nilli patere putasset: notfi¬
cauit erinisine nomine: multo
ante passionẽ cũ dixit. Nõne xͦ¬
in cena cũ ait. qui intingit metuni
manũ in parapside: hic me tradet.
ꝙ post cęnam inquit. & uos mundi
a praua cogitatione resipiscerte: eũ
cam manifestam audiret. Magis
et ꝑt̾ruit cum ait. Ue homini illi:
ꝑ quẽ filius hominis tradetur. Bo¬
nuĩ erat ei: si natꝰ ñ fuiss homo ille.
Sacmentis &̃e ad dilectionẽ inuita¬
uit. cũ ipsi ꝓditori carnẽ suã ⁊ san¬
guinẽ tradidit. Sacmentũ enĩ id̾o
hominib datur: ut corpꝰ eccłiȩ capi¬
ni cradunetur. & inpsa sp̾e sacͣmen¬
ti: uinitas potest eitidenter notari.
Sicut enĩ multa gͣna faciunt unũ
panem: ce sic̃ ex multis racemis i¬

Expanded text:
udam multimodis notificationibus, minis, sacramentis, exemplis et planctu, ad correctionem invitasset, ad ultimum eum manifestavit, et in damnationem ejus et ruinam paratum, quasi jubendo intulit. Cum enim Judas pravam voluntatem suam nulli patere putasset, notificavit eum sine nomine multoties ante passionem. Velut cum dixit: « Nonne din coena, cum dixit: « Qui intingit mecum manum in paropside, hic me tradet . » Et post coenam inquit: « Vos mundi a prava cogitatione resipisceret, cum eam manifestatam audiret. Minisruit, quando ait: « Vae homini illi, per 418 quem Filius hominis tradetur. Bonum erat ei si natus non fuisset homo ille . » Sacramentis ad dilectionem invitavit, cum ipsi proditori carnem suam et sanguinem suum tradidit. Sacramentum enim illud ideo hominibus datur, ut corpus Ecclesiae capiti coadunetur, et in ipsa specie sacramenti unitas possit evidenter notari. Sicut enim grana multa faciunt unum panem, et sicut ex multis racemis
Abbreviated transcription (Latin):
tem dilectionis. Hortatur c̃e ad hu¬
militatẽ exemplo. Quamuis enim
ꝓpt̾ alios discipulos illud exemplũ
d. tantam condescensionẽ fecisse
spaliter qd̾ notat in ipso racio. Ait

Expanded text:
tem dilectionis. Hortatur etiam ad humilitatem exemplo. Quamvis enim propter alios discipulos illud humilitatrevocandi, tantam condescensionem fecisse specialiter: quod notat in ipso initio. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
rapaces. neq maledici: regnũ di pos¬
sidebunt. Respicite ad patrẽ ur̃m.
⁊ seruitus uicaria. ꝙͣ latens corrosio:
alteri. Iocinudũ ẽ. qr nulla res sua¬
irior quã dilectio ad ꝗͣ inintat nos

Expanded text:
rapaces, neque maledici regnum Dei possidebunt . » Respicite ad Patrem vestruet servitus vicaria, quam latens corrosio? alteri. Jucundum est, quia nulla res suavior est quam dilectio, ad quam nos
Abbreviated transcription (Latin):
est. Actiua nͦ uita indilectione ꝓ¬
mi tota ẽ: pauꝑes pascendo. uo¬
lauando. in infirmitate siue incar¬
ta. S qd̾dam uiciũ est int̾ homi̾es
qd̾ ualde dilectionẽ ostendit extin¬
est ab hominandũ int̾ fr̃s hoc est¬

Expanded text:
 Activa vero vita in dilectione proximi tota est, pauperes pascendo, veando, in infirmitate, sive in carta. Sed quoddam vitium est inter homines, quod valde dilectionem exstinguit, detest abominandum inter fratres
Abbreviated transcription (Latin):
homicidiũ. Non adult̾ium. ñ fur¬
tum ñ ꝑiuriũ. ñ falsũ testimoniũ
ñ rapinã. ñ inuidere. ñ litigare.
nullum malum ꝓximo facere. Pol
remocionẽ uicioꝵ: sequit᷑ uͥtitus

Expanded text:
homicidium, non adulterium, non furtum, non perjurium, non falsum testimonium, non rapinam, non invidere, non litigare, nullum malum proximo facere. Post remotionem vitiorum, sequitur virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
erim accusat. ⁊ multa fingit: q̃ ñ
audiuit. intimans ei hec et illa ma
guȩ sue cõmouens. quẽ pͥus dili¬
gebat: immicũ reddidit. et tam̃
cũ uideat quẽ mͦ accusabat sibi
tum dilig̾et: amplectitur. Facile
de ea loquitꝰ iacob ita dicens. Lin¬
gua modicũ menbrũ ẽ: & mag¬
na exaltat. It̾m ait. Ecce qͣntꝰ igniᷤ¬
lat totũ corpꝰ. linguã nullus hoĩ¬
nũ potest refrenare. In quietũ ma¬
lũ. plena ueneno mortifero. Siquis
autẽ putat se religiosũ ẽẽ ñ refrenãs
linguã suam s seducens cor suũ hꝰ
uana ẽ religio. Hec omĩa dicit de lin
cuset. ne maledicat: uixta dauid. Po¬
sui ori meo custodiam. Nec solũ reti¬
uendũ os: s aures obturande ne
audiant accusationẽ. Uñ salomon.
Sepi aures tuas spinis. ⁊ noli audi¬
re linguã neqͣm. &e ori tuo facito ho¬
stia & seras cũ p̾sertim magnũ ma¬

Expanded text:
cum accusat, et multa fingit quae non audivit, intimans illi haec et illa malguae suae commovens, et sic quem prius diligebat, inimicum reddit, et tamen cum eum videt quem modo accusabat, ei ltum diligeret, amplectitur. Facile De ea loquitur Jacobus, dicens: « Lingua modicum membrum est, et magna exaltat . » Iterum ait: « Ecce quam parlat totum corpus . . . Linguam nullus hominum potest refrenare. Inquietum malum, plena veneno mortifero . » « Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . » Haec omnia dicit de lingcuset, ne male dicat, juxta David: « Posui ori meo custodiam . » Nec solum reticendum est os, sed aures obturandae sunt, ne audiant accusationem. Unde Salomon: « Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo fac ostia et seras , » cum praesertim magnu
Abbreviated transcription (Latin):
plus laborat odium mitt̾ẽ inter fr̃s:
qͣ aliuduicium. Qnͣto enim plures
uider it ͥ. d confederatos ad bellum:
tanto minꝰ cont᷑ eos potest. S si po-¬
nat intestina bella cum fortis sit ho¬
stis: & intus facilus uincit. Nam naᷤ¬
cente illa sequit᷑ iude detractio et
inuidia. contentio & alia mala. Uñ
qua ascendebatur in celo. mͦ uidndũ
bulate dũlucẽ hẽtis indilectione.
habeatis. sic̃ qui ueniã postulatis
ꝓximo contͣ uos peccanti pͥus con¬
cedatis. Ait enim dñs. Si nõ remi¬
cessaria est dilectio inumici. si uo¬
bis peccata ur̃a uultis dimitti.
S dicetis. Ipse aufert resmeas.
ipse intulit mͥ molestias. Ecce fr̃¬

Expanded text:
us laborat odium miscere inter fratres, quam aliud vitium. Quanto enim plures videt colligatos et confoederatos ad bellum, tanto minus contra eos potest; sed si ponat intestina bella, cum foris sit hostis, intus facilius vincit. Nam nascente discordia, sequitur inde detractio, invidia, contentio, et alia mala. Unde qua ascendebatur in coelum; modo videndum bulate, dum lucem habetis, in dilectione. habeatis; et sicut veniam postularetis, proximo contra vos peccanti prius concedatis. Ait enim Dominus: « Si non dimicessaria est dilectio inimici, si vobis peccata vestra vultis dimitti. Sed dicetis: Ipse aufert res meas; ipse intulit mihi contumelias. Ecce, fr
Abbreviated transcription (Latin):
uit. semꝑ ambulauit. Nulla cat
nalis uoluptas eũ detinuit. mid
in uiciis obdormiuit. Non uibs
uos unitari patrem in deitat
quia reuera ñ potestis ẽc̃ natura:
nsi participatione dĩtatis. Non i¬
tum montẽ: qui usq ad celum di¬
rigitur. Scitis qͣntum inoratur
unusqͥsq in ascensione illius mon¬
tisꝰ Alius centũ annos. alius .xl.
duas alas. quib homines uehunt᷑.
diligite enim dm̃i: & ꝓximiꝰi. Ecce
due ale: que uos portant in celũ.
his duab alis: ascendit pater nrͣ
ut patrẽ. Quicquid enĩ inmundo
faciebat. Dicebat enĩ. Q serionẽ
quẽ audistis ũ est mĩs: s eius qui
misit me patͥs. Q inoratione passi¬
onis. cũ rogaret ut transiret calix
Itaq p̃posuit uolintatẽ patris:¬

Expanded text:
vit, semper ambulavit, nulla eum carnalis voluptas detinuit. Nunquam in vitiis obdormivit. Non jubet nos imitari Patrem in divinitate, quia revera Dii non potestis esse natura, nec participatione deitatis. Non jtum montem, qui usque ad coelum erigitur. Scitis quantum moratur quisque in ascensione illius montis. Alius centum annos, quantum m habet duas alas quibus homines vehuntur. Diligite enim Deum et proximum. Ecce duae alae quae nos portant in coelum. His duabus alis ascendit Pater nostut Patrem. Quidquid enim in mundo ascribebat. Dicebat enim: « Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris . » Et in oratione passionis cum rogaret ut transiret ab eo Itaque praeposuit voluntatem Patris
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit inm̃te: qualis erat p̾senta¬
cio figure. Rogemꝰ beatissinã regi¬
nã. que mundi est medicina: ⁊ celi
ianua. spes miseroꝵ: consolatio pec¬
cantiũ. ut filiũ quẽ hodie p̾sentauit
in templo: faciat nob̃ placabilem
⁊ tribuat nob̾ illam pacem: quã se
nex intellexit cũ ait: Hunc dimit¬

Expanded text:
exhibuit in mente, qualis erat in praesentatione figurae. Rogemus beatissimam Reginam, quae mundi est medicina, et coeli porta, spes miserorum, consolatio peccatorum, ut Filium quem hodie praesentavit in templo, faciat nobis placabilem, et tribuat nobis illam pacem quam senex beatus intellexit, cum ait: « Nunc dimit
Abbreviated transcription (Latin):
dauid: Longe apeccatorib salus. Ui¬
tanda sunt peccata. qr fetor sunt: et
erubescentiam gen̾ant. Fetor sunt:
iuxta illud. Computruer̾t ium̾ta in
st̾core suo. Erubescentiã gen̾ant: ui¬
et meliora grana eligit. Sic iustus
u̾bis dñicis debet saciari. Ait enĩ mo¬
ises. Non in solo pane uiuit homo: s
sunt sub̃ȩ .i. corpꝰ ⁊ anima: sic duo
cit. Sumꝰ in ꝑegͥnatione. ⁊ io̾ uiatico
indigemꝰ. hunc panẽ petimꝰ in dñi¬
ca oratone dũ dicimꝰ panẽ nr̃m coti¬
mitt̾e ieutnos inuia ne deficiant.
In uia enĩ deficit: si peccatori subtͣ
pꝰ dĩ officii fastidio habeatur. Ado̾
enĩ ñ est: qui u̾bũ suũ renuit: Unde¬

Expanded text:
David, « Longe a peccatoribus salus . » Vitanda sunt peccata, quia fetor sunt, et erubescentiam generant. Fetor sunt juxta illud: « Computruerunt jumenta in stercore suo . » Erubescentiam generant juet meliora grana eligit. Sic justus Dominicis verbis debet satiari. Ait enim Christus: « Non in solo pane vivit homo, sed corpus et anima, sic duo cit. Sumus in peregrinatione, et ideo viatico indigemus. Hunc panem petimus in Dominica oratione, dum dicimus: « Panem nostrum quotimittere jejunos, ne deficiant in via . » In via deficit, si peccatori cibus tempus Dei officii, fastidio habeatur. A Deo enim non est qui verbum suum renuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto formidabiliores. S umbrã eiꝰ
uidemꝰ in aqua. qr similitudinẽ as¬
tuciarũ eiꝰ discimꝰ inscͥptura. fũgi¬
amꝰ gͦ ad scripturã. qͦtiens sentimꝰ
tẽptationẽ eiꝰ callidã. Si enĩ ait no¬
bis. ex̾ce adult̾ium: parata est scͥp¬
tura q̃ docet: ñ mechab̾is. Si dicat.
furtũ exce: scͥptura se obicit q̃ pro¬
hibet. ñ furtũ facies. Cũ dicat iras¬
cit: scriptura minat᷑. qui irascitur¬
Iuxta huiꝰmodi fluenta: sedeat fide¬
lis anima: ut notet aduentũ insi¬
diantis ininici. Gemitũ ꝓ cantu: ht
colunba. hanc auiculã debet peccator
imitari. Uerte gaudiũ in lacͥmas.
Beati enĩ ut ait dñs qui nc̾ fletis. &¬

Expanded text:
tanto formidabilior est. Sed umbram ejus videmus in aqua, quia similitudinem astuciarum ejus discimus in Scriptura. Fugiamus ergo ad Scripturam, quoties sentimus tentationem ejus callidam. Si ait nobis: Exerce adulterium, parata est Scriptura, quae docet: « Non moechaberis . » Si dicat: Furtum exerce, Scriptura se objicit, quae prohibet: « Non furtum facies . » Cum irasci dicat, Scriptura minatJuxta hujusmodi fluenta sedeat fidelis anima, ut notet adventum insidiantis inimici. Gemitum pro cantu habet columba. In hoc aviculam peccator imitari debet. Vertat gaudium in lacrymas. « Beati enim, ait Dominus, qui nunc fletis,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ ñ in dño. Bonũ est confide in
dño: quã confid̾e in hoĩe. Itaq qui sa¬
lutẽ habemꝰ ꝑ mediatorẽ: gr̃as aga¬
mꝰ mediatori. Cuiꝰ sanguinis uulm̾̃bꝰ
redempti sumꝰ. foramina petrȩ. sunt
scilicet aqua et sangnis exierunt. Ai¬
terũ ad redemptionẽ: alt̾m ad rege¬

Expanded text:
 est confidere in Domino, quam confidere in homine . » Itaque qui salutem habemus per mediatorem, gratias agamus mediatori, cujus sanguineis vulneribus redempti sumus. Foramina petrae sunt scilicet, sanguis et aqua exierunt; alterum ad redemptionem, alterum ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
ne despexis. Debet enĩ homo cogita¬
re. qr eiufdẽ dñi qui ñ ẽ acceptor ꝑ¬
est causa: quare ei bene facias: Sit
ei manũ extendas. Fen̾atur enĩ dño:
uenientis accipitris: illũ deuitet. Et
melius in columba seqñdũ:ꝰ habe¬
mꝰ enĩ quendã hostẽ sp̾ualẽ ꝑ aera uo¬
lantẽ qui semꝑ cireuit q̃rens quẽ
deuoret. Hec omĩo int̾ nos habitat.

Expanded text:
 Debet homo cogitare, quia ejusdem Domini, qui non est acceptor pest causa quare ei benefacias, sit ei manum extendas. « Feneratur enim Domino, venientis accipitris, illum devitet; quod melius in columba sequendum est. Habemus enim quemdam hostem spiritualem per aera volitantem, qui semper circuit quaerens quem devoret.
Abbreviated transcription (Latin):
tari uermes ⁊ prauas conscientias¬
quȩ animũ cor rodt̾ deuitare. Cada¬
uera enĩ sunt peccata.Y̾mis praua
conscientia: quȩ oritur de peccatis. qͥ
semꝑ hoĩem dãpnat: ⁊ acusat. Hõ au¬
det homo in conspectu hominũ appa¬
rere si dige̾nt sibi hoĩes qd̾ conscienti¬
a sua sibi obicit cotidie. Uitanda st̃¬

Expanded text:
tari; vermes, id est pravas conscientiastari; vermes, id est pravas conscientiasquae animum corrodunt, curet devitare. Cadavera enim sunt peccata; vermis, prava conscientia, quae oritur de peccatis, quae semper hominem damnat et accusat. Non auderet homo in conspectu hominum apparere, si dicerent sibi homines quod sibi conscientia objicit quotidie. Vitanda
Abbreviated transcription (Latin):
qui libros iͦgsosatis. et in eis qͥd fac̾e
debeatis : legitĩ. Creature aũ dĩ ñ so¬
exemplũ. doctor enĩ cęlestis cotidie noᷤ
ꝑ c̾aturas informat. In his auibꝰ.
repꝑit uistus qd imitari debeat.
Hee aues docent peccatores qͥd faci¬
ant. s spalit̾ columba nos informãs
UII. uͥtutũ nob̃ est exemplũ. felle ca
semine pascitur. meliora grana elig̃.
genutũ ꝓ cantu ht̃. alienos sepe nu¬
trit pullos. suꝑ aqͣs sedet. ut cũ uidit
umbrã uenientis accipitris: illũ de¬
uitet. In foraminib petrȩ uł cau̾nȩ
est imitanda. Omĩs enĩ fellis amari¬
tudo debet abee̾ acordib urĩs. Hul¬
lũ adeo pessimũ uiciũ ẽ. sic̃ odiũ. hul¬
lũ martyriũ ualet: si odiũ in corde
habitet. Iuxta apłm. Si tradido corpꝰ
si odiũ in corde habetur. lixta illud
Si offers munꝰ tuũ ⁊ c̃. Nulla remis
felle odii careatis. Rursꝰ columba
nec u̾mes nec cadau̾a comedit. sic
homo mortuis oꝑibꝰ nec debet delec¬

Expanded text:
Qui libros ignoratis, et in eis quid facere debeatis legite. Creaturae enim Dei, non soexemplum. Doctor enim coelestis quotidie per creaturas hoc insinuat. In his avibus reperit justus quid imitari debeat; hae aves docent peccatorem quid faciat. Sed spiritualiter columba nos informans, septem virtutum nobis est exemplum. Felle caribus; semine pascitur; meliora germina eligit; gemitum pro cantu habet; alienos saepe nutrit pullos; super aquas sedet, ut cum viderit umbram venientis accipitris, illum devitet; in foramine petrae, vel in caverna est miranda. Omnis enim fellis amaritudo debet abesse a cordibus nostris; nullum adeo pessimum vitium est sicut odium; nullum martyrium valet, si odium in corde habitet, juxta Apostolum: « Si tradidero corpus si odium in corde habetur, juxta illud: « Si offers munus tuum ante altare, felle odii careatis. Rursum columba nec cadavera, nec vermes comedit. Sic homo mortuis operibus non debet delec
Abbreviated transcription (Latin):
culi. qͥb p̃cipitur ne pꝰt̾gum respi¬
eiant. Quia om̃is pꝰ ꝑceptam gr̃am
uras uitȩ ing̾ssus. nõ debet ad ea
Alii respiciunt & mutant᷑. alii nec
respiciunt nec nuitantꝰ. Femina
dim̃tũ aliis ne talia faciant. ⁊ talia
in monte se saluet. Mons iste ẽ ui¬
ta contemplatuia. ad quẽ p̃cipitur¬

Expanded text:
us praecipitur, ne post tergum respiciant, quia omnes post perceptam gratiam vias vitae ingressi, non debent ad ea, Alii respiciunt et mutantur, alii nec respiciunt, nec mutantur. Femina dimentum aliis ne talia faciant, et taliain monte se salvum faciat. Mons iste est vita contemplativa, ad quam acceder
Abbreviated transcription (Latin):
qui defendendo cͥcueunt c̾iuitatẽ
cepti fũt: de fortissimis isrł. o m̃s
uidñtes isrł autẽ uir uidens in
tuieri p̾dicando.⁊ ab incursu de.¬
monũ &e impugnatione heticoꝵ de¬
fend̾e nouert̾. Seq̃r om̃s teñtesgladi¬

Expanded text:
qui defendendo circumeunt civitatem cepti sunt de fortissimis Israel. Omnes videntes. Israel autem, vir videns Deum tuentur praedicando, et ab incursu daemonum, et ab impugnatione haereticorum defendere nover
Abbreviated transcription (Latin):
ledices surdo. nec corã ceco ponas
offendicłm. Surdo maledicit: qͥ
absenti detrahit. Ceco offñdicłm
ponit. qui aliquẽ errantẽ & ignarũ
falsa p̾dicõne offendit. Uñ alibi mo¬
mine u̾bi refict ͫ. Ut ait apłs ad
nit. ꝙͣ fortes. ꝙͣ audaces cͥca g̾gẽ do¬

Expanded text:
ledicas surdo, nec coram caeco pones offendiculum . » Surdo maledicit, qui absenti detrahit; caeco offendiculum ponit, qui aliquem ignorantem et ignarum falsa praedicando offendit. Unde alibi Momine verbi reficiunt, ut ait Apostolus, nit, quam fortes, quam audaces circa agrum Do
Abbreviated transcription (Latin):
sorcib lumen ingenii detͤpant. Al¬
bugniẽ in oculo ht. qͥ cũ sapiens sit.
arragantia sapientie uł uisticiȩ. ne¬
bulam anͣ occłm ingenii ponit. ⁊
cła m ocło: qui intentꝰ ẽ t̾renȩ sapi¬
entiȩ ñ diuine. ⁊ putat se sapientẽ

Expanded text:
sordibus lumen ingenii deturpant. Albuginem habet in oculo, qui cum sapiens sit, arrogantia sapientiae vel justitiae nebulam ante oculum ingenii ponit, etculam in oculo qui intentus terrenae sapientiae non divinae, putat se sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
ano iugit̃ lanatur. Itaq opor
us sacdos bñ uiuendo sibi ca¬
qus: ne male uiuendo sibi ⁊ ali¬
isuutat. Nam si neggligenti ꝓ ui¬
dentia coꝵ uł mala exhortatione.

Expanded text:
aro jugiter laniatur. Itaque oportet ut sacerdotes, bene vivendo, sibi caveant, ne male vivendo sibi et aliis noceant. Nam, si negligenti providentia eorum, vel mala exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
mens eius et uoluntas eius que re¬
git hominẽ sicut caput. c̃orpꝰ denuda¬
qd̾ cum plures sacmenta uendant.
⁊ dł missis baptist̾iis confessionib
p̃dicationib sepulturis p̃cium exi¬
gunt. Qui añ missã uendt᷑: corpꝰ xͥ
uenale faciunt. ⁊ comꝑabiles ude

Expanded text:
meus est et voluntas, quae regit hominem, sicut corpus caput, denudaquia complures sacramenta vendunt, et dimissis baptisteriis, confessionibus, praedicationibus, de sepulturis pretium exigunt. Qui autem missam vendunt, corpus Domini venale faciunt, et comparabiles Judae
Abbreviated transcription (Latin):
biles st̃. hic potestis dĩce quid gra¬
ue ẽ. De sacram̃tis baptist̾ii p̾ciũ
exigere. de confessione uͦ nullatenꝰ
Subitandũ ẽ: qr remun̾atio ñ est
q̃renda. Precepit enĩ dñs in lege
Si attenuatꝰ suerit fr̾ tiuis ⁊ susce¬

Expanded text:
e hinc potestis discere quam grave est de sacramentis baptisterii pretium exigere. De confessione vero nullatenus dubitandum est, quia remuneratio non est quaerenda. Praecepit enim Dominus in lege: « Si attenuatus fuerit frater tuus
Abbreviated transcription (Latin):
cos a cathedra honoris sui deponẽ¬
dos p̾cipit. ⁊ postea anum̾o catho¬
hcoꝵ separandos. Nec solũ eiecit:
s etiam cos flagellauit. Quia do¬
minꝰ ñ solũ inpresenti clamat re¬

Expanded text:
eos a cathedra honoris sui deponendos praecipit, et postea a numero Catholicorum separandos: nec solum ejecit, sed et flagellavit; quia Dominus non solum in praesenti damnat, re
Abbreviated transcription (Latin):
głio cũ dicit. dicũt ⁊ ñ faciunt.
cerdoti aũ qui p̃dicare cessat: ita
dñs ꝑ erechielem minat᷑. Fili hõis
dedi te specłatorẽ domui isrł. aid¬
es de ore meo u̾ba m̾a. ⁊ annũcial
eis de me. S dicenteꝰ ad impiũ ma

Expanded text:
ngelio, cum dicit: « Dicunt, et non faciunt. » Sacerdoti autem qui praedicare cessat, ita Dominus per Ezechielem minatur: « Fili hominis, dedi te speculatorem domui Israel. Audies de ore meo verba mea, et annuntiabis eis de me. Si dicente me ad impium:
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ: ht cet̾as uͥtutes : qr in hac
pendent lex & ꝓpħe. Hec est illa uͥtꝰ:
que dirigit palmites suosusq ad
inunicos. Uñ p̃cipitur. diligite ini¬
micos ur̃os. bnfacite eis qͥ odunt uoᷤ.

Expanded text:
lectionem, habet caeteras virtutes, quia in hoc pendent lex et prophetae. Haec est illa virtus quae dirigit palmites suos usque ad inimicos; unde praecipitur: « Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos