comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diã tribũ marasse ad filios qͦs cuͣsiordanẽ ĩ possessiõe
cdimiserat. pꝰ xiiii. annos reu̾tens. p̃liũ adu̾sus eos
gentiũ uicinarũ grande reppererit. & uictis hostibꝰ
Ieptalĩ ceruus emissariꝰ & dans eloqͥa pulchritu¬
dmis siue neptalĩ ager irriguus. Utrũq enĩ significat

Expanded text:
diam tribum Manasse, ad filios quos trans Jordanem in possessione dimiserat post XIV annos revertens, praelium adversus eos gentium vicinarum grande reperit, et victis hostibus ephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis sive Nephtalim ager irriguus . Utrumque enim significat
Abbreviated transcription (Latin):
& t̾rã qdđ optima: ce subposuit humerũ suũ ad portan.¬
dũ. factꝰq ẽ. tłibutis seruiens. Qͥa supͣ de zabulon dix̾at.
a sinũ aut̃ osseũ uł fortẽ uocat. humerũ adportandũ
declitũ. qr ĩ labore t̾rȩ. & uehendis admare quȩ ĩfinib
suis nascebant᷑ plurimũ laboraũ. regib qͦq tͥbuta c̃por¬
tans. Aiunt hebrei ꝑmethaphorã significari. qđ scrip¬
t᷑as scãs diȩ ac nocte meditans studiũ suũ dedit ad
laborandũ. &e iccuco ei om̃s tͥbꝰ seruiãt. qͣsi magistro
dona portantes. Nan uidicabit popłm suũ. sic̃ &e alia
tͥb ĩ ifrł. fiat dan cõlub̃ iniua. cerastes insemita: mordẽs

Expanded text:
ram quod optima, et supposuit humerum suum ad portandum, factusque est tributis serviens. Quia de Zabulon dixerat Asinum autem osseum vel fortem vocat, et humerum ad portandum debitum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare quae in finibus suis nascebantur, plurimum laboravit, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei per metaphoram significari quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum; et idcirco ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut et alia tribus in Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in se
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. siue qr int̾ fr̃s tuos maior futurꝰ es. fortissima siqͥd̾
tͥb fuit neptalĩ. ut ĩ regnorũ & ĩparalipomenon libris
de muris & t᷑rib ac fenestris puellarũ egipti turba ꝓ
habẽtes liuoris sagittas. &e zeli iacłi uuln̾ati. Uerũ tu
arcũ tuũ. & arma pugnãdi posiusti ĩdõ qͥ fortis ẽ ꝓ¬
pugnator. & iuncła tua qͥb te fr̃s ligau̾ant. ab ipso so¬
luta sut & difrupta. ut extuo semine tͥb nascat᷑ ephraĩ.
fortis ce stabilis. & ĩstar durioris lapidis inuicta. ĩ ꝑars

Expanded text:
inter fratres tuos major futurus es fortissima siquidem tribus fuit Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris de muris et turribus ac fenestris puellarum Aegypti turba phabentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator, et vincula tua quibus te fratres ligaverant ab ipso soluta sunt et disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦ uirãte: adorauit ifrł dm̃ cõu̾sus adlectuli caput.
s c̃s qͥppe &e dõ deditꝰ uir. opp̃ssus senectute sic habebat
lectulũ positũ ut ipse iacentis abitꝰ absq difficultate
ulla adorationẽ eẽt paratꝰ Qdđ habẽt quidẽ latini
codices. & adoraũ suꝑ caput uͥge eiꝰ. Nõnulli em̃datiꝰ
habent. adorauit suꝑ caput uͥge suȩ. uł ĩcapite uͥge
suȩ. siue incacum̃ siue supͣ cacum̃. Fallit enĩ eos gre¬
cũ u̾bũ. qđ eisdẽ litt̃is scribit᷑. siue eiꝰ. siue suȩ. sed¬

Expanded text:
Quo jurante, adoravit Israel Deum, conversus ad lectuli caput. Quo jurante, adoravit Israel Deum, conversus ad lectuli caput. Sanctus quippe et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque difficultate ulla ad orationem esset paratus. Quod habent quidam Latini codices: et adorauit super caput uirgae eius, nonnulli emendantes habent: adorauit super caput uirgae suae, uel in capite uirgae suae siue in cacumen uel super cacumen. fallit eos enim graecum uerbum, quod eisdem litteris scribitur siue eius siue su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinens qdđ dictũ ẽ. Beati quorũ remisse sũt iniqͥtates &
quorũ tecta sũt peccata. Ubi gͦ sepelienda erant ħ signi-¬
ficantia cacdauera patͥarcharũ nͥ mea t̾ra uͥ ille crucifixꝰ ẽ.
cuiꝰ sangͥne facta ẽ. remissio peccatorũ: Mortib enĩ patͥar
charũ: peccata hominũ sig̾ficata sũt. Dr̃ aut̃ ab eo loco qđ
abrahamiũ uocat᷑ uͥ sũt ista corꝑa. abẽẽ locũ uͥ crucifixꝰ
ẽ. dñs fere .xxx. milib ut etiã ipse num̾us eũ significa¬
re intelligat᷑. qͥ inbaptisio apparuit ferme .xxx.ãnoꝵ
& siqͥd aliud dere tanta uł hoc mͦ sublimiꝰ intelligi
potest. clũ tam̃ ñ frustra arbitrenĩ tales ac tantos
homines dĩ tantã gessisse curã ꝓsepeliendis corꝑibꝰ
sius. cũ sit atq eẽ. debeat fideliu ista securitas. qd̾ uͥc̃q
corꝑa eoꝵ sepeliant᷑. uł insepulta etiã reliqͣnt᷑ aut ꝓ
uł minꝰ głosã eorũ resurrectionẽ fut᷑a. Eui ioseph

Expanded text:
pertinens quod dictum est, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadavera patriarcharum, nisi in ea terra ubi ille crucifixus est, per quem facta est remissio peccatorum: ur autem ab eo loco, quod Abramium uocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum, ubi crucifixus est dominus, fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellegatur qui in baptismo apparuit ferme xxx annorum; et si quid aliud de re tanta uel hoc modo uel sublimius intellegi potest, dum tamen non frustra arbitremur tales ac tantos homines dei tantam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicumque corpora eorum sepeliantur uel insepulta etiam per iniquorum rauel minus gloriosam eorum resurrectionem futuram. XC. QVID
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eos bñdicẽt exꝓbrando id cõmemorauit ĩfactis eoꝵ:
ꝓ culdubio gͦ aliqͥd hiclatet ꝓpħicũ sacͣm̃tũ. qr ioseph qͣda pẽi¬
diderat obruendo dõs alienos iacob. ut xp̃c intelligat᷑
possessutꝰ gc̃s. diis patrũ suoꝵ reñtiantes &e credentes
ĩ eũ. his ita cõpletis: uocauit iacob filios suos. ut bene¬
diceret eos. Mistico ordine loquens. tanꝙͣ fut᷑orũ u̾e
p̃sciꝰ. dix̃q eis quȩ tẽꝑib nouissimis fut᷑a erant. quȩ
tañ scđui historiã de duusione trȩ repinissiones qͦmͦ
diuidenda fuerit nepotib illoꝵ: accipienda st̃ et
scdm allegoriã de xp̃o & ȩccłia p̃dictã certissime ũaci
intellecti sentiendũ ẽ. S priꝰ historiȩ fundam̃ta ponẽ¬
da sut. aͣptiꝰ allegoriȩ culm̃ pͥoris struct᷑ȩ suꝑ ponatur
Cong̾gamini & audite filii iacob. audite isrł patrẽ ur̃m.

Expanded text:
cum eos benediceret, exprobrando id commemorauit in factis eorum? cum eos benediceret, exprobrando id commemorauit in factis eorum? procul dubio ergo aliquod hic latet propheticum sacramentum, quia ediderat obruendo deos alienos Jacob, ut Christus intelligatur possessurus gentes diis patrum suorum renuntiantes, et credentes in eum. His completis, vocavit Jacob filios suos. ut benediceret eos. Mystico ordine loquens, tanquam futurororum vere praescius, dixit eis quae temporibus novissimis futura erant, quae tamen et secundum historiam de divisione terrae repromissionis, quomodo dividenda fuerit nepotibus illorum, accipienda sunt, et secundum allegoriam de Christo et Ecclesia praedicta certissime veraci intellectu sentiendum est. Sed prius historiae fundamenta ponenda sunt, ut aptius allegoriae culmen priori structurae superponatur. Congregamini et audite, filii Jacob, audite Israel patrem vestrum.
Abbreviated transcription (Latin):
hodieq ceruit᷑. Aliã aut̃ editionẽ ita legit᷑. Et ego decli
tͥ sicimã p̃cipuã suꝑ fr̃s tuos. plusꝗͣ frĩb tuis. ꝗͣ accepi
de manib amorreoꝵ ingladio meo & ĩsagitta. Sicimã
iuxta gcã e latinã consuetudinẽ declinata ẽ. Alioquin
se ut sichar legat᷑. error inoleuit. &e ẽ nc̃ neapolis urbs
samaritanorũ. Qͥa gͥ sichẽ lingua hebrea tnsfert᷑ inhu¬
meriũ. pulchre allusit ad noñ dicens. & ego dabo tibi
hum̾ũ unũ. Quexi tam̃ ñ inc̾uenient̃ potest. quẽacdino¬
dũ ualeat ad litt̾ã c̃uenire. Emt aut̃.c agnis possessio¬
sichimorũ filii eiꝰ expugnauert̃. & uire belli potuit eiꝰ
fieri. ut iustũ bellũ cũ eis gestũ uideat᷑. qͥ tantã pͥoresĩ¬
uiriã fecert̃. i eiꝰ filia contaminanda. Cur gͦ ñ uł illã
exilla uictoria głians. dat eã t̃rã filio suo ioseph. cur
ei displicuer̃t tc̃ filii qͥ ħ cõmiser̃c. cur deniq etiã nẽ

Expanded text:
autem editione ita legitur: Et ego dedi tibi Sichimam praecipuam super fratres tuos, plusquam fratribus tuis, quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichima, juxta Graecam et Latinam consuetudinem, declinata est, alioquin se ut Sichar legatur error inolevit, et est nunc Neapolis, urbs Samaritanorum. Quia ergo Sichem lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad nomen dicens: Et ego dabo tibi humerum unum. Quaeri tamen non inconvenienter potest, quemadmodum valeat ad litteram convenire. Emit enim centum agnis possessioSicimorum filii eius expugnauerunt et iure belli potuit eius fieri, ut iustum bellum cum eis gestum uideatur, qui tantam priores iniuriam fecerunt in eius filia contaminanda? cur non ergo illis ex illa uictoria glorians dat eam terram filio suo Ioseph, cur ei displicuerunt tunc filii qui hoc commiserunt? cur denique etiam nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan. &e rł. Qđ iacob filio suo ioseph tanꝗͣ nesciẽti
uoluit indicare uͥ & qnͣdo sepelierit matrẽ eiꝰ. cũ ce ipse
illud curare uł animo retin̾e ñ posset. quȩ res cõpulit
mͦ dici. nͥ forte ad rẽ ꝑtinuerit cõmemorare ibi sepultã
bant p̃nimia senectutȩ. & clarȩ uidẽ ñ pot̾at. Applicatosq
Qł ita benedicit nepotes suos ifrł ut dext̾ã manũ mi auc̃¬
nori imponat. minori aut̃ sinistrã. &ͥe filio suo ioseph
uolenti corrig̾e. qͣsi errantẽ atq nescientẽ. ita respond.
Scio fili scio. & hic erit ĩ ppłm. & hic exaltabit᷑. s fr̃ eus
uinior maior illo erit. & sem̃ eiꝰ. erit ĩmultitudine
gẽtiũ. Actenꝰ de xp̃o accipiendũ ẽ. q̃tenꝰ de ipso iacob

Expanded text:
. Quod Jacob filio suo Joseph tanquam nescienti voluit indicare, ubi et quando sepelierit matrem ejus, cum et ipseillud vel curare vel animo retinere non posset, quae res compulit modo dici? nisi forte ad rem pertinuit commebant prae nimia senectute, et clare videre non poterat. Applicatosque  ita benedicit nepotes suos Israhel, ut dexteram manum minori inponat. maiori autem sinistram, et hoc filio suo Ioseph uolenti corrigere quasi errantem atque nescientem ita respondet: scio, fili, scio; et hic erit in populum, et hic exaltabitur. sed frater eius iunior maior illo erit et semen eius erit in multitudine gentium, hactenus de Christo acci
Abbreviated transcription (Latin):
dine mũdi. hos qͥdẽ cũ benedic̾e uellet iacob. posuit
ioseph ephiaĩ adsinistrã. manasse aut̃ ad dextͥam aui¬
ẽstitiut. Atille cancellatis manib crucis mist̾iũ p̃sigãus.
tnͣsiata ĩ minorẽ dext̃a. minori sinistrã suꝑposuit. Sicq
crucis sitmilitudo suꝑ capita eorũ de notata. uidis scan¬
dalũ. xp̃ianis figa̾ głiã p̃signauit. Seniorẽ ꝑcrucis

Expanded text:
dine mundi. Hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Joseph Ephraim ad sinistram, Manasse autem ad dexteram constituit. At ille cancellatis manibus crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextera, majori sinistram superposuit, sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis scanda
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. maior ĩ lib̾is. & debebas uixta ordinẽ natiuitatis tuȩ.
& ħeditatẽ quȩ pͥmogenitis uire debet᷑. & sac̾dotiũ ac¬
ut ultͣ ñ pecces. sisq infrm̃ nũo. peccatis penas lucens.
qd̃ pͥmogeniti ordinẽ ꝑdidisti. Principiũ aut̃ doloris ẽ. oĩs
pͥmogenitus: qr ꝓeo cõmouent᷑ pͥmũ uscera parentum.
Simeon & leui fr̃s uasa iniqͥtatis bellantia. inc̃silio
eorũ ñ ueniat apima mea. & incȩtu eorũ ñ sit gła mea.¬

Expanded text:
nem nativitatis tuae, haereditatem, quae primogenitis jure debebatur, sacerdotium acut ultra non pecces, sisque in fratrum numero, poenas peccati luens, quod primogeniti ordinem perdidisti.  Principium autem doloris est omnis primogenitus, quia pro eo commoventur viscera parentum. Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia: in consilium eorum non veniat anima mea, et in coetu
Abbreviated transcription (Latin):
sepelias me inegipto. & rł. Moritus iacob filio suo iosept
dic̃. si inueni gram in espectu tuo. subice manũ tuã
iuratiõe constrĩgit. qͣ seruũ c̃strĩxit abrahã. Ille mã¬
dans unde uxor ducat᷑ filio suo. iste sepultam c̃mẽ¬
dans corꝑis si. In ut᷑q tam̃ causa nominata st̃ duo il¬
la que magni habenda atq pendencla sũt ĩscriptis

Expanded text:
E GENE6I. Moriturus Iacob filio suo Ioseph dicit: si inueni gratiam in conspectu tuo, subice manum tuam juratione constringit, qua servum constrinxit Abraham ; ille mandans unde uxor ducatur filio suo, iste sepulturam commendans corporis sui. In utraque tamen causa nominata sunt duo illa, quae magni habenda atque pendenda sunt in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. ꝗͣ sic tt suꝑ eã caprit inclinando adoraret dm̃.
an forte tulerat ab eo uͥgã. qnͣdo ei uirabat idẽ filiꝰ:
&e cdũ eã tenet pꝰea uirãtis ñdũ illa reddita: mox ad¬
orauit deũ. Non enĩ pudebat eũ ferre tantisꝑ ĩsignȩ
potestatis filui sui. iͥ figa magnȩ tei fut᷑ȩ p̃signabat᷑.

Expanded text:
ebat ut super eam caput inclinando adoraret Deum.An forte tulerat ab eo virgam quando ei jurabat idem filius, et dum eam tenet post verba jurantis, nondum illa reddita, mox adoravit Deum? Non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figurae magnae rei
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. sua doctrina &e sui sangͥnis p̃cio uniu̾sũ mũ¬
dũ redimẽ. Qd̾q dic̃ accipite semina. & serite agros
ut fruges habere possitis: qͥntã partẽ regi dabitis.
quatuor reliqͣs ꝑmuto uob̃ insem̃tẽ. & in cibos fami
serere agros. corꝑa uidelicet sua quȩ uonĩȩ euãgłico
exarata. &e semuine sp̃ãli seminata: fructũ uͥtutũ germi¬
nant. ꝑ qͥntã partẽ quȩ regib dabat᷑. qͥnq sensuũ census
qđ xp̃o uͦ regi solui debeat: intimat᷑. Quattuor uͦ reliqͦ
ĩsem̃tẽ. & incibos possessorib ꝑmutunt᷑: qi actualis iuutę
usꝰ unicuiq c̃cedit᷑. quatenꝰ seminet oꝑa uͥtutũ. ut
fructꝰ iusticiȩ netat inuita ȩt̃ra: qđ asaluatore nr̃o¬

Expanded text:
doctrina et sui sanguinis pretio universum mundoctrina et sui sanguinis pretio universum mundum redimere. Quodque dicit: Accipite semina et serite agros, ut fruges habere possitis: quintam partem regi dabitis, quatuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibos familbum Dei, et serere agros, corpora videlicet sua, quae vomere evangelico exarata, et semine spirituali seminata, fructus virtutum germinant. Per quintam partem quae regibus dabatur, quinque sensuum census vero regi solvi debeat, intimatur. Quatuor vero reliqui in sementem et in cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, quatenus seminet opera virtutum, ut fruct
Abbreviated transcription (Latin):
uiolent̾ ĩseruitutẽ redacti sut. Egiptiũ uͦ ppłm facile
ĩseruitutẽ redigit pharao uendider̃t enĩ semet ipso
Ñ gͦ dispẽsatoris cũpa ẽ: uͥ digna dispensant᷑ ꝓm̃itis. hoc
ae paułꝰ. fec̃. cũ illũ qͥ indignꝰ scõꝵ cõsortio fuit tͣdidit
sathane. Nemo itaq paulũ dicat dirũ egisse qͥ hommẽ
de ȩccłia eiecit. ut expulsus discet ñ blasphemare. Ho¬
minis eñ uolũptas iniꝗͣ ẽ: cũ amans t̃rena deserit
nussio ẽ uista. sũ eiũ qͥs sꝑnens meliora elegit peiora:
dimittit arbitͥo suo ut cadat. & indesidñs ĩ firmorũ sub¬
ruat᷑. Qd aut̃ dt̃ sacerdotes ũ cõpulsos eẽ. uendere posses¬
siones suas: qr illis statuta cibaria ex horreis publicis
p̃bebant᷑: significat trã ȩccłiȩ ꝗͣ ueri sũt sacerdotes.
lib̾ã eẽ. accensu mũdiali. qr u̾bo diuino indesinent᷑
pascit᷑. nec dapnũ panis sp̃al ullũ sustinebat. Alit̃.
Emptio ioseph quo frugibꝰ emit t̾rã egipti significat¬

Expanded text:
m facile in servitutem redegit Pharao. Vendiderunt enim semetipsos. Non ergo dispensatoris culpa est, ubi digna dispensantur pro meritis. Hoc et Paulus fecit, cum illum qui indignus sanctorum consortio fuit tradidit Satanae . Nemo itaque dicat Paulum dure egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare. Hominis enim voluntas iniqua est, cum amans terrena, deseritmissio justa, cum eum qui, spernens meliora, elegit pejora, dimittit arbitrio suo ut cadat, et in desideriis infirmorum subruatur. Quod autem dicitur, sacerdotes non compulsos esse vendere possessiones suas, quia illis statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur, significat terram Ecclesiae, qua veri sunt sacerdotes, liberam esse accessu mundiali, quia verbo divino indesinenter pascitur, nec damnum famis spiritualis ullum sustinebit. Aliter autem emptio Joseph qua frugibus emit terram
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̃. s uixta ẽptoris p̃ciũ eqͦ libramine stipe regiam
ĩ digẽtib recõpensauit. Misticȩ aut̃ significat om̃s qͥ i
egipto spĩali sũt. & egipti opes ambigũt. seruos eẽ. Iã
enĩ nulłꝰ ẽ. liber egiptiꝰ. carnalisaut̃ ẽ ce uenũcdatꝰ sub
peccato. Pharao eiũ sibi eos subic̃: ce fortasse idõ alibi
dictue. Ego enĩ sũ dñs ds̃ tuus. qͥ eduxite de tra egipti¬
&e de domo seruitutis. Unde apłs fidelib p̃cipit dicẽs No
gͦ regnet peccatũ ĩ ur̃o mortali corꝑe ad obediẽdũ desidus¬

Expanded text:
ipem regiam indigentibus compensavit. Mystice autem significat omnes qui in Aegypto spirituali sunt, et Aegypti opes ambiunt, servos esse. Jam enim nullus est liber Aegyptius. Carnalis autem est, et venundatus sub peccato. Pharao enim eos sibi subjicit; et fortasse ideo alibi dictum est: Ego sum Dominus Deus tuus, qui duxi te de terra Aegypti, de domo servitutis . Unde Apostolus fidelibus praecipit dicens: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desid
Abbreviated transcription (Latin):
Queri potest cũ ioseph frum̃ta collegerit. unde homines ui¬
uerent. peccora unde uiuebãt: cũ tãta fames ĩualesc̾e̾t.
maxime qr fr̃s ioseph pharaoni dix̾ant. Nonsũt enĩ
pascue peccorib pueroꝵ tuoꝵ. inualuit enĩ fames in
tra chanaan &e ꝑꝑhanc etiã ĩopiã pascuoꝵ. se uenisse cõme¬
morau̾ant. P inde siea fame pascua defec̾ant int̾ra cha¬
naan: cur ĩegipto ñ defecerãt ead tc̃ fame uͥq ĩ ualescẽte:
An sic̃ ꝑhibet᷑ abeis qͥ loca sciut ĩ multis egipti paludib
pot̾ant pascua ũ cdeeẽ: etiã cũ fames eẽc frum̃toꝵ quȩ
solẽt nili fluminis iũdatione ꝓuenire. Magis eñi di¬
cũt᷑ paludes ille feraciꝰ pascua gign̾e. qnͣdo aq̃ nili muiꝰ

Expanded text:
quaeri potest, cum Ioseph frumenta collegerit unde homines uiuerent, pecora unde uiuebant, cum tanta fames inualesceret, maxime quia fratres Ioseph Pharaoni dixerant: non sunt enim pascua pecoribus puerorum tuorum; inualuit enim fames in terra Chanaan, et propter hanc etiam inopiam pascuorum se uenisse commemorauerant. proinde si ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant eadem tunc fame ubique inualescente? an, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua 11011 deesse, etiam cum fames esset fi-umentomm, quae solent Nili fluminis inundatione prouenire? magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb i euãgłio dic̃. Hi sut frs̃ mei. qͥ facuant uolu̾̃tatẽ
patͥs mei. His gͥ dat trã scilicet reꝓmissionis regni dei.
de qͣ dic̃ ꝓpħa. Credo uidẽ bona dñi lut̾ra uiuẽtiũ. Et̃ me¬
adorauit. nec qnͣdo ab illo cͥcicũ accipiebat. Quomi gͦ sõniũ
ioseph mͦ impletũ putabimꝰ & ñ potiꝰ maioris rei contin̾e

Expanded text:
Evangelio dicit: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem meam . His igitur dat terram, scilicet promissionis regni Dei, de qua dicit Propheta: Credo videre bona Domini, in terra viventium . Et meadorauit nec quando ab illo triticum accipiebat. quomodo ergo somnium Ioseph modo inpletum putabimus et non potius maioris rei contine
Abbreviated transcription (Latin):
tulationẽ redit᷑: s om̃ino aꝑta ẽ. Iã enĩ dix̾at scͥptura
qͦmͦ uenert̃ adpharaonẽ fr̃s ioseph & qͥd eis dix̾it uł
ab eis audierit. s hoc nc̃ abitutio repetiũ. ut inde
c̃cȩxeret narrationẽ abhis u̾bis. quȩ soli ioseph dix̃
pharao qͦrũ om̃iũ incodicib g̾cis qͥ a diligentioribus
conscͥpti sũt quȩdã obeliscos habent. & sig̾ficant ea ꝙͤ ĩ

Expanded text:
 omnino aperta est; iam enim dixerat scriptura quomodo uenerint ad Pharaonem fratres Ioseph et quid eis dixerit uel ab eis audierit. sed hoc nunc uelut ab initio repetiuit, ut inde contexeret narrationem ab his uerbis, quae soli Ioseph Pharao dixit. quorum omnium in codicibus graecis, qui a diligentioribus conscripti sunt, quaedam obeliscos ha
Abbreviated transcription (Latin):
ing̾ssas eẽ. cdixert̃. In deutõnonio.lxx. tantũ introisse
debuit sc̃s lucas. qͥ ipsiꝰ scriptor historiȩ ẽ ingentes
actuũ apłorũ uolum̃ emitens. contͣriũ aliqͥd scrib̾e
adt̾sus eã scͥpt᷑am quȩ iã fuerat ĩgẽtib diuulgata. Et̃
magne fidĩ ĩnationib ducebat᷑. hoc aut̃ gen̾alit̾ ob¬
ad popłos. his plerũq testimoniis abutũt᷑ quȩ fuerãt
ingentib iã diuulgata. licet pleriq tͣdant lucã euã-¬
głistã ut ꝓselitũ. hebreas litt̾as ignorasse. isit aũt

Expanded text:
ingressas esse dixerunt: in Deuteronomio LXX tantum introisse debuit sanctus Lucas, qui ipsius scriptor historiae, in gentes Actuum apostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere adversus eam Scripturam quae jam fuerat gentibus divulgata: et magnae fidei in nationibus habebatur. Hoc autem generaliter obad populos, his plerumque testimoniis abutuntur quae jam fuerant in gentibus divulgata. Licet plerique tradunt evangelistam, ut proselytum Hebraeas, litteras ignorasse. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ut occurreret ei. ad urbẽ heroũ int̾ra ramesse. In
hebreo nec urbẽ habet heroũ. nec t̾rã ramesse. s tãtũmꝰ
gosen. Nnulli uidõꝵ assert̃. gosen. nc̃ tebaidẽ uocari.
Et id qd pꝰea seqr̃. dedit eis ut possid̾ent inegipto.
t̃rã optimã inramesse pagũ arsentidẽ. sic olĩ uoca¬
tũ autumant. Et ille locutꝰ ẽ. ad fr̃s & ad omnẽ
domũ patͥs sui. Ascendã & ñtiabo pharaoni &e cȩt̾a.¬

Expanded text:
ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli Judaeorum asserunt, Gesen nunc Thebaidem vocari. Et id quod postea seqterram optimam in Ramesse, pagum Arsenoiten sic olim vocatum autumant. Et ille locutus est ad fratres, et ad omnem domum patris sui: Ascendam, et nuntiabo Pharaoni, dica
Abbreviated transcription (Latin):
gesimꝰ aut̃ ipse fuerit iacob. hanc rẽ ne uideamͣ
aduisũ scͥptẽ auatoritatẽ loqͥ etiã. lxx. intp̃tes ĩ de¬
utonomio tͣnstulert̃. qđ inlxx. animab ing̾ssus sit ifrł

Expanded text:
gesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur gesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae auctoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuteronomio transtulerunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
minibus iuenit᷑. Hoc aut̃ qđ inlxxͣ. legimꝰ. filii autẽ
ioseph qͥ nati st̃ ei inegipto anmiȩ nouẽ: sciamꝰ nouẽ ĩ
hebreo eẽ. duas. Ephiaĩ qͥppe &e manasse anteꝗͣ iacob ĩ¬
tret egiptũ. & famis tẽpꝰ ingrueret. nati sũt de asenech
filia phutifar inegipto. S &e illud qđ supͣ legiinꝰ facti
sũt aut̃ filii manasse qͦs genuit ei concubura sira ma
chir: &e machir genuit galaad. Filii aut̃ ephraĩ frĩs
manasse sutalaã. & ta am. filii aut̃ sitalaã edem.
additũ ẽ. siqͥdẽ qđ pꝰea legimꝰ qͣsi ꝑ anticipationem
factũ eẽ. describit᷑. Neq enĩ illo temꝑe ꝙͣ ing̾ssus
ẽ iacob egiptũ eiꝰ ȩtatis erant ephraĩ & manasse ut
filios generare potuerĩt ex qͦ manifestũ ẽ om̃s ani¬
nias quȩ ingresse sũt egiptũ de femorib iacob fuisse¬
tres animas ioseph uidelicet eũ duobꝰ filiis eiꝰ. sẽptua¬

Expanded text:
minibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem minibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem Joseph qui nati sunt ei in Aegypto, animae novem. Sciamus pro novem in em esse duas. Ephraim quippe, et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum et famis tempus ingrueret, nati sunt de Asenath filia Putiphar in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus. Facti sunt autem filii Manassechir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, Ethaam. Filii vero Suthalaam Edem, additum est. Si quidem quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint; ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum de femoribus Jacobtres animas, Joseph videlicet cum duobus filiis ejus. Septua
Abbreviated transcription (Latin):
Qd dicit scriptã tot animas peꝑisse liã. aut tot animas
exisse de femorib iacob: udendũ ẽ qͥd hinc respondeat᷑
eis. qͥ hoc testimoniᷤ confirmare nitũt᷑. a parentib simul
animas cũ corꝑib ꝓpagari. Animas enĩ dictas. ꝓhominib
aparte totũ. significante locutione ãbigit᷑ nullꝰ. Sed¬
qͦmͦ ipsã partẽ ex qͣ dictũ cõmemoratũ ẽ hoc ẽ. animã
cuiꝰ nomine totꝰ homo sig̾ficatꝰ ẽ. alienemꝰ abeo qđ dictũ
ẽ exierunt de sermonib eiꝰ. Ut carnes tantũ ex illo natas.
quãiis solȩ animȩ nominent᷑ accipiamꝰ. querendi sunt
loquutionũ modi scd̃m scͥptas. filii aut̃ ioseph qͥ nati
sut̃ ei in egiptũ: animȩ nouẽ. Om̃s animȩ domꝰ racob
quȩ ing̾ssȩ sũt egiptũ: fuere .lxiͫ. Qd excepto ioseph &e
filiis eiꝰ. lx.ui. animȩ que eg̾sse sũt defemorib iacob in¬
troiert egiptũ: nulla dubitatio ẽ. Ita enĩ & paulatĩ ꝑ
singłos supputatꝰ nunius approbauit: inhebress uolu¬

Expanded text:
d dicit Scriptura tot animas peperisse Liam, vel tot animas exisse de femoribus Jacob, videndum est quid respondeatur hinc eis qui hoc testimonio confirmare nituntur, a parentibus simul animas cum corporibus propagari. Animas enim dictas pro hominibus, a parte totum significante locutione, nullus  animam, cujus nomine totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: Exierunt de femoribus ejus, ut carnes tantum ex illo natas, quamvis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum modi secundum Scripturas. Filii autem Joseph qui nati sunt ei in terra Aegypti, animae duae. Omnes animae domus Jacob quae ingressae sunt Aegypsex animae quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim paulatim per singulos supputatus numerus approbat, qui in Hebraeis volu
Abbreviated transcription (Latin):
rationabili uitȩ.Seruũ aut̃ hominẽ hoi. uł iuqͥtas. uł
adu̾sitas fec̃. Iniqͥtas qͥdẽ sic̃ dictũ ẽ. maledictꝰ chanaan.
erit seruus fr̃ĩb siuis. Adu̾sitas uꝰ: sic̃ accidit ioseph. ut
ueditꝰ a frĩb seruꝰ aliȩnigenȩ fieret. Itaq pͥmos seruos
qͥb hoc nom̃ ĩ latina lĩgua ĩdictũ ẽ bella fecert̃. Qͥ em̃
etiã ordo nat᷑alis ĩ hominib ut setuant fȩminȩ uiriᷤ
& filii parẽtib. qr ae illic hȩc iusticia ẽ. ut ĩ firmior

Expanded text:
e. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas quidem, sicut dictum est: maledictus Chanaan; erit seruus fratribus suis; aduersitas uero, sicut accidit ipsi Ioseph, ut uenditus a fratribus seruus alienigenae fieret. itaque primos seruos, quibus hoc nomen in latina lingua inditum est, bella fecerunt. qui enim etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic h
Abbreviated transcription (Latin):
exitꝰ docuit. ñ ẽ. habendũ mñdatiũ. Mendatio enĩ m̃dacib
serio agũt᷑ ñ ioco. Cũ aut̃ quȩ ñ sũt tanꝗͣ loco dicuntur:
ñ deputaut᷑ m̃datia. s mouet iagis qͥd sibi uelit ista
actio ioseph qͣ fr̃s suos donec eis aꝑuit qͥs eẽt tociens lu-¬
dificauit. & tanta expectatiõe suspendit. Qui licet tãto
suauis sit cũ legit᷑. qñto illis fit inopinatus cũ qͥb agit᷑.
tam̃ sapientiȩ illiꝰ gͣcuitate nͥ magnũ aliqͥd isto qͣsi ludo
sig̾ficaret᷑ nec abillo fieret nec ea scͥptã contin̾et᷑. inqͣ ẽ.

Expanded text:
 est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem quae non sunt tamquam ioco dicuntur, non deputantur mendacia. sed magis mouet quid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius cum legitur, quanto illis fit inopinatius cum quibus agitur, tamen sapientiae illius grauitate, nisi magnum aliquid isto quasi ludo significaret
Abbreviated transcription (Latin):
Non negligent᷑ consicłandũ puto tantẽ miseriã inhac ꝑtur¬
batione frm̃ suorũ qͦmͦ ioseph ꝗͣ dui uoluit tenuit. & qͣntũ
uoluit mora ꝓclux̃. Non eos utiq faciens calamitosos. qnͣdo
tante etiã ipsoꝵ fute lȩticiȩ exitũ cogitabat. & totũ hoc
qđ agebat ut eorũ gaudiũ differret᷑. adhoc agebat ut
eadẽ dilationẽ cumularet᷑. tãꝙͣ ñ ẽẽnt. condigne passio¬
nes eorũ intoto illo tẽꝑe qͦ turbabant᷑ ad futã glam exul¬
tationis. quȩ ineis fuerãt reuelanda: frẽ cognito quẽ ase
arta st̃ ꝙͣ cũ illis egerat ioseph. ꝙͣ uis apud eũ loqueret᷑
ut om̃ino de illa insimulatione qđ exploratores eẽnt.
nicħ diceret᷑. qł utrũ consulto tacitũ sit an id fecerit
ꝑtͣbationis obliuio ñ apparet. Nã & illud qđ dixert̃ se
abipso ioseph int̾rogatos de patre &e frẽ suo. se aut̃ illa
int̾rogãti indicasse. mirũ si uł ad sentẽtiã potest ipsa ꝑ¬

Expanded text:
Non neglegenter considerandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suorum quomodo Ioseph quamdiu uoluit tenuit et quanta uoluit mora produxit, non eos utique faciens calamitosos, quando tantae etiam ipsorum futurae laetitiae exitum cogitabat et totum hoc quod agebat, ut eorum gaudium differretur, ad hoc agebat, ut eadem dilatione cumularetur. tamquam non essent condignae passiones eorum in toto illo tempore quo turbabantur ad futuram gloriam exultationis, quae in eis fuerat reuelanda, fratre cognito, quem a se dicta sunt quam cum illis egerat Joseph, quamvis apud eum loqueretur, ut omnino de illa insimulatione quod exploratores essent, nihil diceretur. Quod utrum consulto tacitum sit, an fecerit perturbationis oblivio, non apparet. Nam et illud quod dixerunt se ab ipso Joseph interrogatos de patre et fratre suo, se autem illa interroganti indicasse, mirum si vel ad sententiam potest ista p
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ. & ꝓsatietate solere poni ĩ se̾pt᷑is qͥ diligent̃ adu̾¬
u̾t multis ĩ locis ĩueniet. Unde ẽ. illud. Uiuficasti
t̃rã &e ĩebriasti eã muluplicasti locuplectare eã. Co
qđ ilaude bendictiois hoc positũ ẽ. & donũ dĩ cõme¬
morat᷑. apparet hãc ebrietatẽ sat᷑iatẽ sig̾ficareͥ. Nõ
ita ĩebriari ut ĩebrtant᷑ ebriosi: nec ipsi t̾rȩ utilȩ ẽ. qͣndo
maiore q̃ sacietate siffic̃. humore corrũpit᷑. Sic̃ uita eb

Expanded text:
verbum et pro satietate solere poni in Scripturis, qui diligenter advertit, multis in locis inveniet. Unde est illud: Visitasti terram et inebriasti eam, multiplicasti ditare eam; eo quod in laude benedictionis hoc positum est et donum dei commemoratur adparet hac ebrietate saturitatem significari. nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi nec ipsi terrae utile est, quoniam maiore quam satietati sufficit umore corrumpitur sicut uita eb
Abbreviated transcription (Latin):
eruditꝰ ĩ lege: s qr subiectꝰ ñ erat intͣ saccũ erat scipħ.
doctͥna intͣ legẽ: lucerna intͣ modiũ. Missus tam̃ anamas¬
ĩ paulũ manꝰ posuit. marsupiũ soluit. Mar supio soluto
argẽtũ resplenduit. & decidentib sqͣmis uelut qͥbusclã
sacci uincłis. soluto. sacco .i. deposito legis uelamine: ad¬
eptꝰ ẽ. granĩ lib̾tatis. & reuelata facie: sermonis euãgłiũ¬

Expanded text:
intra saccum erat scyphus, doctrina intra Legem, lucerna sub modio. Missus tamen Ananias manum posuit, marsupium solvit; marsupio soluto, argentum resplenduit; et decidentibus squammis velut quibusdam sacci vinculis, soluto sacco, id est, deposito Legis velamine, adeptus est gratiae libertatem, et revelata facie sermones Evang
Abbreviated transcription (Latin):
tationis st̃ opponenda. ut erubescamꝰ pͣua cõmittere:
qͦ nos a dño meminerimꝰ gͣruta bona ꝑcepisse. & illatã¬
fac̾et: & cȩt̾a. Dũ adult̾a ioseph male uti uoluisset: re¬
licto pallio fugit foras. qr dũ sinagoga dm̃ purũ ho¬
minẽ credens. qͣsi adult̾ino cõplexi cõstͥnge̾ uoluit ip-¬
se tegiñ litt̾ę eiꝰ occłis reliqͥt. & adcoguoscẽdã suȩ diui¬
nitatis potẽtiã. c̃spicuũ segẽtib p̃buit. Unde e paulus

Expanded text:
tationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminerimus gratuita bona percepisse, et illataetc.--Cum mulier adultera Joseph male uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum, purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiam, conspicuum se gentib
Abbreviated transcription (Latin):
moͣneat ñ illiꝰ amaritudinis ĩqͣ dño fel ministuit. s illiꝰ inqͣ
petrꝰ amare fleuit. Nã & uida latine c̾fessio ẽ. Confessioni
gͦ amaritudo misceat᷑: ut u̾a penitẽtia p̃signet᷑. hac pę-¬
nitentia fecũdat᷑ eccł̃ia: inom̃ib gentib constituta. Opor¬
eiꝰ penitẽtiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑ oñĩs gt̃s incipientib
ab ierłm. Iã & ipse habitꝰ metricis: cfessio ẽ. peccatoꝵ. łipũ
adportã eiran. & enachĩ. qdđ ĩt̾p̃tat᷑ fons. sucurrit enĩ uelut
ceruus ad fontẽ aqͣrũ. ut ꝑueniret ad senĩ ab rahȩ. Illo enĩ¬
ñ cognoscẽte fetat᷑. qr de illo p̃dictũ ẽ. Popłs quẽ ñ cognoui

Expanded text:
maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit, sed illius, in qua maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit, sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oporeius paenitentiam et remissionem peccatoab Hierusalem. nam et ipse habitus meretricius confessio peccatorum est typum ad portam Enan uel Enain, quod interpretatur fontes. cucurrit enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non cognoscente fetatur, quia de illa praedictu
Abbreviated transcription (Latin):
qͤ ꝑierat domꝰ isrł. figa gessit ipse udas cũ iret ad
tondendas oues suas ĩ tamna. qđ int̾p̃tat᷑ deficiens.
Iã enĩ defecerat pͥnceps ex uicda & om̃e magisterium:
atq unctio uideoꝵ. donec ueniret cui repositũ erat.
U eñ aut̃ cũ pastore suo odollamite. cui nomĩ erat hiras. &
it̾p̃tat᷑ odollamitis: testimoniũ inaqͣ. Cũ hoc plane te-¬
stimonio dñs ueñ: habens qͥdẽ testimoniũ maiꝰ ioħȩ.¬
s tam̃ ꝑꝑ ĩfirmos. hoc testimonio usus ẽ inaqͣ. Nã oe ipse
dit om̃ino frẽm suũ. iohannes. frẽm scłm sem̃ abrahe.
scdm cognationẽ mariȩ matͥs eiꝰ: & elisabeth matͥs suȩ
eũdẽq dnm & dm̃ suũ. qr sic̃ ipse ait. explenitudinẽ
eiꝰ accep̃. Uidit om̃no: & idõ ĩnatis mulierũ maior illo ne
agnouit ꝑfectiꝰ ex colũba. & idõ tanꝗͣ. odollamita uere
testimoniũ ꝑhibuit ĩaqͣ. Ueñ dñs ad oues tondendas.
mar habitũ mutat. nã & cõmutãs int̾p̃tat᷑: mutat & nom̃¬

Expanded text:
ierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens". iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Ios infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse dit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Helisabetet deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino; et ideo in natis mulierum maior illo nonagnouit perfectius ex columba, et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit mar habitum mutat, nam et commutans interpretatur. Tham
Abbreviated transcription (Latin):
cȩt̾a. Qsqͥs mũdi huiꝰ successib elatꝰ. lenocinante cordis
leticia tẽptari se luxuriȩ stimulis sentit: ioseph factũ
admemoriã reuocet. & ĩ arce se castitatis seruet. qͥ dũ
sibi a dña conspiceret pudiciciȩ dãpna suaderi: ait..
Ecce dñs m̃s om̃ib mͥ tͣditis: ignorat qͥd habeat ĩ domo

Expanded text:
quis mundi hujus successibus elevatus, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit, Joseph factum ad memoriam revocet, et in arce se castitatis servet. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce Dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habet in domo
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ si dixisset exploratoꝵ pena digni estis. ħẽ. ex¬
ploratores de putamini: m̾to m̃datis ur̃i. estis. aut̃ po¬
tuisse dici. ꝓ habemini &e deputamini. innurnẽ sum-¬
les locutiones docẽt. Unde ẽ. illa heliȩ qͥcũq exaudie¬
tit ĩigne: ipse erit ds̃. Non enĩ tc̃ erit: s tc̃ habebit᷑.¬

Expanded text:
dictum esset, exploratorum poena digni estis, hoc est exploratores deputabimini merito mendacii vestri. Estis autem potuisse dici, pro habebimini et deputabimini, innumerae similes locutiones docent. Unde est illa Eliae, Quicumque exaudierit in igne, ipse erit Deus . Non enim tunc erit, sed tunc habebit
Abbreviated transcription (Latin):
Anñ ẽ. ꝑuiriũ: Tenuit enĩ unũ eorũ donec ueniret
beniañ. & uerũ factũ ẽ. qđ dix̾at: ñ exibitis hĩc nisi
ieu̾it fr̃e ut̃. Ad om̃s enĩ potuit ꝑtin̾e qđ dictũ ẽ. Nã
qͦmͦ ille uent᷑us eẽt. nͥ ad eũ addticendił aliqd rełissent.
S qd̃ seq̃r inagis urget questionẽ. ubi it̾m uirauit
dicens. Mittite ex uob̾ unũ: & adducite frẽm ur̃m uos
dicitis annon. Sin aut̃. ꝑsalut̃ pharaonis exploratores
estis .i. si ñ uera dicitis exploratores estis. Huic sentẽtiȩ
int̾posuit uirationẽ: qr si u̾a ñ dixissent exploratores
ẽẽt. idõ exploratoꝵ pena digni eẽnt. qͦs tam̃ ua dicere
sciebat. Neq enĩ ꝑuirꝰ ẽ. qͥsꝙͣ si ei quẽ castissimũ noũ
cõditio qr dix̃ si fecisti quẽ tam̃ ñ fecissȩ certũ habet.

Expanded text:
an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: non exibitis hinc, nisi uenerit frater uester. ad omnes enim non potuit pertinequomodo et ille uenturus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: mittite ex uobis unum et adducite fratrem . uestrdicitis an non; sin autem, per salutem Pharaonis <nisi> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, exploratores estis. huic sententiae interposuit iurationem, quia, si uera non dixissent, exploratores essent, id est exploratorum poena digni essent, quos tamen uera dicere sciebat. neque enim periurus est quisque, si ei quem castissimum nouit condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescens illicite doctͥne adult̾io adult̾e sinagoge manu
uestȩ corpis apphẽsus. carne se exuit. & liber mortis: in
celũ ascendit. Calũpnata ẽ m̾etͥx. uͥ eũ ten̾e ñ potuit.:
dicens qđ tẽplũ dñi blasphemaret &e legis clicẽt᷑ eẽ. tñͣs
g̾ssor. Illũ uͦ carcer ñt̾ruit. ĩferna tremuer̃t: cũ etiã
ubi ueluti punuend̃ descendãt inde alios lib̾auit.

Expanded text:
escens illicitae doctrinae adulterio, adulterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit, et liber mortis in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens quod templum Domini blasphemaret, et legis diceresed illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi veluti puniendus descenderat: inde alios liberavit.
Abbreviated transcription (Latin):
plebi iudeorũ cȩꝑunt de tͥbu uidȩ ñ fieri. & idõ erat
hãc significationẽ uiri & uisti scĩ. qͥ licet illo tẽpoꝵe
herodes maior ĩ regib eiꝰ. tanꝗͣ maritꝰ thamar. Erat
aut̃ aliemgena. nec ei sacram̃to illo misticȩ unctioĩs
qͦrũ erat unꝰ herodes patͥs nomine dictꝰ: qͥ cũ pila¬
to ĩpassione dñi c̃cordaũ. Isti gͦ alienigene usq a
dõ ñ deputabant᷑ ĩ regno illo mistico uidõrũ: ut
ipsi uidei publice clamarent frendentes adu̾sꝰ
nͥ illa uniu̾sali dñatione romanorũ. Quippe etiã

Expanded text:
plebi Judaeorum coeperunt de tribu Judae non fieri; et ideo erat plebi Judaeorum coeperunt de tribu Judae non fieri; et ideo erat hanc signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione concordavit. Isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Judaeorum, ut ipsi Judaei publice clamarent, frendentes adversus nisi illa universali dominatione Romanoru
Abbreviated transcription (Latin):
thamar gͦ nuru uidȩ. intelligit᷑ plebs uidea. cui de
tͥbu iuida reges tanꝙͣ mariti debebant᷑. & n̾to nom̃
eiꝰ amaritudo intc̾p̃tat᷑. ipsa enĩ dño fellis poculũ dedit.
ĩ duob filiis uidȩ. Quorũ unꝰ erat malignꝰ uł reus
ante dñm: alt̃ int̾rã fundebat sem̃. ne daret ad fecũ
humano.Unũ nocentiũ: alt̾m pr̃are nolentiũ. & siqͥd
boni habent. in hac t̃rena uita ꝑdentiũ tãꝗͣ int̾ra fũ¬
dentiũ. Ꝙ qr in malo pͥor ẽ. ille qͥ nocet. ꝗͣ ille qͥ ñ ꝓdest:
idõ dr̃ maior malignꝰ ille minor & sequens: qui fun
pelliciꝰ. qͣlib tuncis induti st̃ pͥmi homines. inpena
dãpnationis suȩ dimissi ex ꝑaradiso. Seq̃ntis autẽ¬
nil ꝓdest: cũ habeat unde ꝑdesse possit. atq id ꝑdat ĩt̾ra
menor eorũ. Ds̃ tam̃ ãbos occidisse dictũ ẽ: ubi fig᷑a¬
tur regnũ talib hominib abstulisse. Terciꝰ uͦ filius
uidȩ qđ illimulieri ñ uĩgit᷑ significat tẽpꝰ ex qͦ reges

Expanded text:
Thamar, qua intelligitur plebs Judaea, cui de tribu Juda reges tanquam mariti adhibebantur; unde nomen ejus amaritudo interpretatur, quia ipsa Domino fellis poculum dedit. in duobus filiis Judae: quorum unus erat vir saevus ante Dominum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundhumano: unum nocentium, alterum praestare nolentium: si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tamquam in teriam in malo prior est qui nocet, quam ille qui non prodest, ideo major dicitur malignus; ille autem sequens, qui fundPellicius, qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso ; sequentis nomeil prodest, cum habeat unde prodesse possit: atque id perdat in terra? moeror eorum. Deus tamen ambos occidisse dictus est, ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. Tertius vero filius Judae quod illi mulier
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat: ne adoraret᷑. ẜ idõ ẽ. adoratꝰ qr uenditꝰ. Sic diui-¬
nũ csiliũ dũ deuitat᷑ cõplet᷑ sic humana sapientia dũ reluctat᷑¬
cõp̃hendit᷑. Iustꝰ nãq & misericors ds̃. mortaliũ acca dis¬
ponens: alia cc̃edit ꝓpitiꝰ. alia ꝑmittit iratꝰ. atq ea quȩ
ꝑmittit sic tolerat: ut ea ĩ sui consilii usũ uertat. unde
muo mͦ fit. ut & qđ sine dĩ uolũtate agit᷑. uolũtati
dĩ c̃trariũ ñ sit. qr dũ inbonũ usũ mala facta u̾tunt᷑.

Expanded text:
fuerat, ne adoraretur . Sed ideo est adoratus, quia venditus. Sic divinum consilium, dum devitatur, impletur. Sic humana sapientia, dum reluctatvit. Justus namque et misericors Deus mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit sic tolerat, ut ea in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum
Abbreviated transcription (Latin):
humana sapientia ĩ flati. dũ desidiis suis diuina uidicia
contͣire conspiciũt: astutis ei reluctare machinationib
conant᷑. & qđ ad uotũ suũ iũ suꝑnȩ dispositionis intor¬
queant. callidis cogitationib ĩsistũt: subtiliora c̃ silia
exqͥrũt. S inde uolũtatẽ dĩ ꝑagũt: unde hanc ĩmutare
contendũt. atq omipotẽtis c̃silio dũ resist̾e nituntur
qđ ei ꝑhumanũ studiĩ friuole resultat: sic̃ scͥptum ẽ.
Qui c̃p̃hendit sapientes in astutia eorũ. In astutia nãq sua
sapientes cõp̃hendit: qnͣdo eiꝰ consiliis humana facta
etiã tc̃ congrue seruiunt. cũ resistũt. Unde ꝑpsalmistã

Expanded text:
humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur,quod ei per humanum studium frivole resultat, sicut scriptum est: Qui comprehendit sapientes in astutia eorum . In astutia namque sua sapientes comprehendit; quando ejus consiliis humana facta, etiam tunc congrue serviunt cum resistunt. Unde et per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit etate p̾cederȩ. E uident̃ aut̃ scͥpt᷑a dic̃.
.xxx. aunoꝵ fuisse ioseph. qnͣdo in notiit phara¬
omi. sũ gͦ ipse auno sexto decimo ȩtatis suȩ uẽdit᷑
fuisse credat᷑.xiii. annos ꝑegerat in egipto: ignotꝰ¬
pharaoni. Ad hos aut̃ tredecĩ: accessert̃ .uui. antu pub̾i¬
tatis. & facti st̃ anni .xx. His addunt᷑ . uͦ. qr scdo anno
.xx.ii. anni. qͥb abfuit ioseph apatre & afrĩb. Qͦ medio
tẽꝑe qͦmͦ fieri potuerĩt de uxore & filiis. & nuru uidȩ
ĩcidisse in amorẽ eiꝰ ꝗͣ dux̃ uxorẽ: ñdũ uẽdito ioseph
uidȩ. Qͥ pͥus luctꝰ consolatione suscepta: ascendebat ad con-¬
sores ouiũ suarũ. ipse & hiras opilio gregis odollamita

Expanded text:
potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo aetatis suae uenditus fuisse credatPharaoni; ad hos enim tredecim annos accesserunt VII anni ubertatis, et facti sunt anni XX: his adduntur duo; quia secundo anno XXII anni, quibus atempore, quomodo fieri potuerint de uxore et filiis et nuru Judae incidisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph Judae. Qui post luctum consolatione suscepta, ascendebat ad tonsores ovium suarum, ipse et Hiras opilio gregis Odollamites,
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit. & cet̾a. Querit᷑ qnͣdo ista fieri potuer̃t.
duos annos: nã pꝰ tantũ tẽꝑis colligit᷑ eos uenisse
adeũdẽ ioseph stẽm suũ in egiptũ cũ patrȩ suo:
fieri potuerit ut uidȩ filii huiꝰ etatis om̃s potuer̃t
duc̾e uxores. Nã thamãr nurũ suã: mortuo pͥmo
genito suo: alt̾i filio dedit. Qua etiã mortuo: ex¬
pectauit ut cresceret. filiꝰ eiꝰ. Q cũ creuisset: nec illi
eã dedit. timens ne & ipse moreret᷑. Unde factũ ẽ.
ut eidẽ socero suo se illa subpon̾et. Qͦmͦ gͦ hȩc ot̃a
intͣ paucos annos pͣotuert̃ : isi ut forte solet scͥpta
ꝑ recapitulationẽ aliqt annos ante uenditũ ioseph
hoc fieri cepisse intelligi uelit. qm̃ sic posit᷑a ẽ. ut

Expanded text:
et cetera. quaeritur quando ista fieri potuerunt. inti ferme et duos annos — nam post tantum temporis colligitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo, alteri filio dedit; quo etiam mortuo, exspectavit ut cresceret tertius; et cum crevisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quoniam sic positum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa ẽ. ꝑꝑ te materiã: & obhanc causã uocaũ nom̃
eiꝰ phares. Emacheriȩ diuisione aqͥla & simmachus tñs¬
tulert̃. qđ hebraicȩ dr̃ phares. Abeo gͥ qr diuiserit m̃bͣ¬
nilã scdarũ: diuisionis nom̃ accipit᷑. unde. pharisei qͥ
se qͣsi iustos a popło seꝑauerant: diuisi appellabantur.
P ostea eg̾ssus ẽ. fr̃ eiꝰ incuiꝰ manuerat coccimĩ: quẽ appel¬
lauit ⁊ara. ħ nom̃ int̾p̃tat᷑ oriens. Siue gͥ qr pͥmꝰ apparuit:¬

Expanded text:
c causam vocavit nomen ejus Phares. Pro maceria divisionem Aquila et Symmachus transtulerunt, quod Hebraice dicitur Phares. Ab eo igitur quod diviserit membranulam secundarum, divisionis nomen accepit. Unde Pharisaei, qui se quasi justos a populo separaverant, divisi appellabantur. Postea egressus est frater ejus, in cujus manu erat coccinum, quem appellavit Zara. Hoc nomen interpretatur oriens. Si