comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osteum .m̃i. antoninus solus. rẽ publicã
tenuit. uir quẽ mirari facilius quisquã
laudare possit. A principio uitȩ tranquil¬
lissimus. ad eo in infantia quoq uultũ. nec
exgaudio. nec ex merore mutar&. Phi¬
losophi editus stoice. ipse etiam non solum
uitȩ morib. sedetiam eruditione philoso¬
phus tantȩ ad mirationis adhuc iuuenis.
uteũ successorẽ parauerit adrianus relin¬
quere. adoptato tam̃ antonino piũ gene¬
rũ ei. Id circo esse uoluerit ut hoc ordine
adimperiũ ꝑuenir& institutus est: Ad
philosophiã perapollonũ calcedoniũ ad
scientiã litterarũ grecarũ ꝑceronensem
plutharci nepotẽ. Latinas aũt eũ lite¬
ras fronto orator nobilissumus docuit.
hic cũ om̃ibus romȩ ȩquo iure egit. ad
nullã insolentiã elatusest. Imperii fasti¬
gio liberalitatis ꝓmptissimȩ ꝓ iuncias
ingenti benignitate etmoderatione trac¬
tauit. Contra germanos eo principeres

Expanded text:
Post eum M. Antoninus solus rem publicam Post eum M. Antoninus solus rem publicam tenuit, vir quem mirari facilius quis quam laudare possit. A principio vitae tranquillissimus, adeo ut ex infantia quoque vultum nec ex gaudio nec ex maerore mutaverit. Philosophiae deditus Stoicae, ipse etiam non solum vitae moribus, sed etiam eruditione philosophus. Tantae admirationis adhuc iuvenis, ut eum successorem paraverit Hadrianus relinquere, adoptato tamen Antonino Pio generum ei idcirco esse voluerit, ut hoc ordine ad imperium perveniret. Institutus est ad philosophiam per Apollonium Chalcedonium, ad scientiam litterarum Graecarum per Chaeronensem, Plutarchi nepotem, Latinas autem eum litteras Fronto, orator nobilissimus, docuit. Hic cum omnibus Romae aequo iure egit, ad nullam insolentiam elatus est imperii fastigio; liberalitatis promptissimae. Provincias ingenti benignitate et moderatione tractavit. Contra Germanos eo principe res
Abbreviated transcription (Latin):
ũ adminis trantibus paruit. usq ad eũ
singulos sẽꝑ habuiss&. dugustus inex
genere int̃se coniuneti fuerunt: etad¬
finitate nãuerus annius antoninus. o
Antonini filiã in matrimoniũ habuit.
.õi. Antoninus genes antonini pii fuit.
Peruxorẽ naleriã faustinã iuniorẽ
consobrinã suã: hibellũ eontra parthos
gesserunt. qui post uictoriã traiani
tũ primũ rebellauerãt. Uerus an¬
tonius adid ꝓfectus est. quiantiochi¬
ȩ etcirca armȩniã agens multa. per
duces etingenti a pararuit seleutiam
assyriȩ urbem nobilissimã. cũ quadrin¬
gentis milib hominũ cȩpit. parchicũ tri¬
cordia ciuitate. altinũ ꝓficisceretur.
eccũ fratre inuehiculo seder&. Subito
saguine ictus casu morbi quẽ greci apo¬
pelexin uocant. uircũ ingenti parum
ciuilis reuerentia. tam̃ fr̃ĩs nihilũ quã
atro ausus. cũ obiss& undecimo imperu
anno. interdeos relatus est.

Expanded text:
um administrantibus paruit, cum usque ad eum um administrantibus paruit, cum usque ad eum singulos semper habuisset Augustos. Hi et genere inter se coniuncti fuerunt et adfinitate. Nam Verus Annius Antoninus M. Antonini filiam in matrimonium habuit, M. autem Antoninus gener Antonini Pii fuit per uxorem Galeriam Faustinam iuniorem, consobrinam suam. Hi bellum contra Parthos gesserunt, qui post victoriam Traiani tum primum rebellaverant. Verus Antoninus ad id profectus est. Qui Antiochiae et circa Armeniam agens multa per duces suos et ingentia patravit. Seleuciam, Assyriae urbem nobilissimam, cum quadringentis milibus hominum cepit; Parthicum tricordia civitate Altinum proficisceretur et cum fratre in vehiculo sederet, subito sanguine ictus, casu morbi, quem Graeci apoplexin vocant. Vir ingenii parum civilis, reverentia tamen fratris nihil umquam atrox ausus. Cum obisset undecimo imperii anno, inter deos relatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
moderata gła de fendere magis ꝓuinci¬
as quã amplificare studens. uiros ȩquis¬
simos ad ad ministrapidã rẽpublicã
quȩrens. bonis honorẽ habeas. Inꝓbos
sine aliqua acerbitate detestans regibus
amicis uenerabilis. Nonminus quãter¬
ribilis adeo utbarbarorũ plurime na¬
tiones depositis arinis adeũ controuersi¬
riũ ditissimus opes que quidẽ om̃s suas sti¬
pendus militũ. etcirca amicos liberalitati¬
bus minuit: Uerũ aerariũ opulentũ reli¬
quit. plusꝓpt̃ clem̃ciã dictus est. Obut
apud loriã uillã suã miliario aburbe
duodecimo. uita ea anno septua gesimo
octauo. Imperii uigesimo quarto. atq
int̃deosrelatus ẽ: et merito consecratus.
Posthunc imperauit. õi. Antonius seruis.
autdubiȩ nobilissimus. Quippe cũ eius
origo pat̾na anuma pompilio materna.
ã solentino regȩ pender&. cũ eo .l. anni¬
us antoninus uerus. Tũq primũ roma¬
na res puplica. duob equo iure imperi¬

Expanded text:
moderata gloria defendere magis provincimoderata gloria defendere magis provincias quam amplificare studens, viros aequissimos ad administrandam rem publicam quaerens, bonis honorem habens, inprobos sine aliqua acervitate detestans, regibus amicis venerabilis non minus quam terribilis, adeo ut barbarorum plurimae nationes depositis armis ad eum controversirium ditissimus opes quidem omnes suas stipendiis militum et circa amicos liberalitatibus minuit, verum aerarium opulentum reliquid. Pius propter clementiam dictus est. obiit apud Orium villam suam miliario ab Urbe duodecimo, vitae anno septuagesimo tertio, imperii vicesimo tertio, atque inter Divos relatus est et merito consecratus. Post hunc imperavit M. Antoninus Verus, haud dubie nobilissimus, quippe cum eius origo paterna a Numa Pompilio, materna a Solentino rege penderet, et cum eo L. Annius Antoninus Verus. Tumque primum Romana res publica duobus aequo iure imperi
Abbreviated transcription (Latin):
bello decibali uiris fuerat exhausta. Pacẽ
tam̃ om̃i imperii suitẽpore habuit. semel
tantuꝑ p̃sidẽ dimicauit. Orbẽ romanũ.
cirtuit. multa ȩdificauit. Facundissimᷤ
latino sermone. greco eruditissimus fuit.
Nonmagna clem̃tiȩ głam habuit. dili¬
gentissimus tam̃ cirta aerariũ. etmilitũ
disciplinã. Obit incãpaniã maior sexa¬
genario. imperii anno uicesimo primo.
m̃ se decimo. die uiginti nouẽ. Senatus
ei tribuere noluit diuinos honores. tam̃
cũ successor ipsius titus aurelius. antonius
fuluius hoc uehem̃t̃ exigerit. etuniuer¬
si senatores palã resistereNT tandẽ obtinuit.
Ergo adriano successit. m. antonius flu¬
uius bounius. Idem etiam pius nomina¬
tus genere claro. sednon admodũ uete¬
re uir insignis. Et quimerito numȩ
pompilio conferatur. Ita ut romolo
traianus ȩquetur. Vix̃ ingenti hones¬
tate priuatus maiore inimperio nulli
aceruũ. cunctis benignus inremilitari

Expanded text:
bello Decibali viris fuerat exhausta. Pacem bello Decibali viris fuerat exhausta. Pacem tamen omni imperii sui tempore habuit, semel tantum per praesidem dimicavit. Orbem Romanum circumiit; multa aedificavit. Facundissimus Latino sermone, Graeco eruditisnon magnam clementiae gloriam habuit, diligentissimus tamen circa aerarium et militum disciplinam. obiit in Campania maior sexagenario imperii anno vicesimo primo, mense decimo, die vicesimo. senatus ei tribuere noluit divinos honores, tamen cum successor ipsius T. Aurelius Antonius Fulvius hoc vehementer exigeret et universi senatores palam resisterent, tandem optinuit. Ergo Hadriano successit M. Antonius Fulvius Boionius, isdem etiam Pius nominatus, genere claro sed non admodum vetere, vir insignis et qui merito Numae Pompilio conferatur, ita ut Romulo Traianus aequetur. vixit ingenti honestate privatus, maior in imperio, nulli acerbus, cunctis benignus, in re militari
Abbreviated transcription (Latin):
nã aureã inforo quodȩdificauit subco¬
lumnas. ita sunt cuius altitudo centũ
hui tantũ memorie delatũ est. Etusq
adnrãm ȩtatẽ. nonalit̃ insenatu principi¬
bus adclamaretur. nisi felicior augusto
Melior traiano ad eo ineo głam bonita¬
De functo traiano helius hadrianus era¬
tus est. princeps sine aliqua quidẽ uolun¬
tate traiani. sed oꝑam dante plotina trai¬
am uxori. Nã eũ traianus quã quã conso¬
brinȩ suȩ filiũ uiuus noluerat adoptare.
Natus est ipse italicȩ in his pania. quitra iͥn
głe inuidens. Statĩ ꝓuincias tres reliquit
quas traianus addiderat. etde assẏria
mesopotamia armoenia reuocauit exerd¬
tus. acfinẽ imperueẽ uoluit. Eufraten
id est dedacia facere cognatũ. Amicidet̃¬
ruer̃. nemulticues romani barbaris
traderentur ꝓpterea quia trauanus uic¬
ta dacia extoto orberomano infinitas
eo copias hominũ transtulerat ad agros
eturbes colendas. Dacia enĩ diuturno

Expanded text:
nam auream in foro quod aedificavit sub conam auream in foro quod aedificavit sub columna posita sunt, cuius altitudo CXL Huius tantum memoriae delatum est, ut usque ad nostram aetatem non aliter in senatu principibus adclametur, nisi "Felicior Augusto, melior Traiano". Adeo in eo gloria bonitaDefuncto Traiano Aelius Hadrianus creatus est princeps, sine aliqua quidem voluntate Traiani, sed operam dante Plotina, Traiani uxore; nam eum Traianus, quamquam consobrinae suae filium, vivus noluerat adoptare. Natus et ipse Italicae in Hispania. Qui Traiani gloriae invidens statim provincias tres reliquit, quas Traianus addiderat, et de Assyria, Mesopotamia, Armenia revocavit exercitus ac finem imperii esse voluit Euphraten. Idem de Dacia facere conatum amici deterruerunt, ne multi cives Romani barbaris traderentur, propterea quia Traianus victa Dacia ex toto orbe Romano infinitas eo copias hominum transtulerat ad agros et urbes colendas. Dacia enim diuturno
Abbreviated transcription (Latin):
agens. liberalis incunctos publice priua¬
tĩq ditans om̃s. et honoribus augens . qͦs
uel medioeri familiaritate cognouiss&
orbẽ terrarũ ȩdificans. multas inmunita¬
tes ciuitatibus tribuens. Nihil nontran¬
quillũ et placidũ agens. adeo utomni
eius aetati unus senator dãpnatussit.
atq is tam̃ ꝑsenenatũ ignorante traiano
obhoc ꝑ orbẽ terrarũ dõ ꝓximus. Nihil
nonuenerationis meruit. et uiuus et mor¬
tuus. Int̾alia dicta hoc ipsius fertur egre¬
giũ. amicis enĩ culpantibus qđ nimiũ cir¬
ca om̃s cũ munis etẽ respondit. Ialẽ se
imperatorẽ esse priuatis quales esse si¬
bi imperatoris priuatos optassoe. Post
ingentẽ igitur głam belli dominiq quȩ¬
sitã. Epersida rediens. apud seleuciã
isauriȩ ꝓfluuio uentris extinctus est
Obnit aut̃ ȩtatis anno sexagrsinto
Interdiuos relatus est. ec solus om̃iũ in¬
tra urbẽ sepultusest. Ossa conlatã inur¬

Expanded text:
agens} liberalis in cunctos, publice privaagens} liberalis in cunctos, publice privatimque ditans omnes et honoribus augens quos vel mediocri familiaritate cognovisset, orbem terrarum aedificans, multas inmunitates civitatibus tribuens, nihil non tranquillum et placidum agens, adeo ut omni eius aetate unus Senator damnatus sit atque is tamen per senatum ignorante Traiano. ob haec per orbem terrarum deo proximus nihil non venerationis meruit et vivus et mortuus. Inter alia dicta hoc ipsius fertur egregium. amicis enim culpantibus, quod nimium circa omnes communis esset, respondit talem se imperatorem esse privatis, quales esse sibi imperatores privatos optasset. post ingentem igitur gloriam belli domique quaesitam e Perside rediens apud Seleuciam Isauriae profluvio ventris extinctus est. obiit autem aetatis anno sexagesimo tinter divos relatus est. solus omnium intra urbem sepultus est; ossa conlata in ur
Abbreviated transcription (Latin):
uerant parthi recepit. parthoma siri
occiso. quien ã tenehat albanis regẽ
dedit hiberorũ regẽ. et sauromatarum.
ethosphoranorũ. etara br̃. et hos dranoꝵ
etcholchorũ. infidẽ accepit. Cardue¬
nos martomedos occupauit. etanthe¬
musiũ magna ꝑsidis regionũ. seleutiã
et esi fontẽ. babillonẽ. messinios uicit.
actenuit. usq ad indiefinss. etmare
rubrũ accessit. atq ibitres ꝓiuincias
fecit. Armoeniã assyriã. mesopota¬
miã cũ his gentib que madenã at¬
tingunt. Arabiã postea in ꝓiunciȩ
formã redegit. Inmari rubro classẽ
instituit. ut ꝑ eam indie fines uastar&.
Gloriã tam̃ militarẽ ciuilitate et mode¬
equalẽ seomnib exhibens. amicos salu¬
tandi causa frequentans. uel ȩgrotantes.
uel confectos sidies habuissent. conuiuia
cũ hisdẽ indiscreta uicissĩ habens sȩpe in-
uehiculis eorũ sedens. Nullũ senatorũ
lȩdens. nihil iniustũ adaugendũ fiscũ

Expanded text:
verant Parthi recepit, Parthomasiri verant Parthi recepit, Parthomasiri occiso, qui eam tenebat. Albanis regem dedit. Hiberorum regem, et Sauromatarum, et Bosphoranorum, Arabum, et Hosdroenorum et Colchorum in fidem accepit. Carduenos Mardomedos, occupavit. Et Antemusium magnam Persidis regionem, Seleuciam et Ctesiphontem, Babylonem et Edessam, vicit ac tenuit. Usque ad Indiae fines, et ad mare rubrum accessit, atque ibi tres provincias fecit, Armeniam, Assyriam, Mesopotamiam cum his gentibus quae Madenam attingunt. Arabiam postea in provinciae formam redegit, in mari Rubro classem instituit, ut per eam Indiae fines vastaret. Gloriam tamen militarem civilitate et modeaequalem se omnibus exhibens, amicos salutandi causa frequentans vel aegrotantes vel cum festos dies habuisset, convivia cum isdem indiscreta vicissim habens, saepe in vehiculis eorum sedens, nullum senatorum laedens, nihil iniustum ad augendum fiscum
Abbreviated transcription (Latin):
N N Doc tingentesimo etquin¬
quagesimo aburbe condita: ue¬
tere etualente consulibus.
cipib ingenti felicitate cõmissa. Domi¬
tiano enĩ exiti abili tyranno. nerua
successit uirin priuata uita moderatus
etstrenuus nobilitatis mediȩ quisenex
admodũ operã dante. petronio secundo
mortuus est romȩ postannũ et quattu¬
tus italicȩ in his pania familia antiqua
magis quã clara. Napat̃ eius primũ
consulfuit. Imperator aut̃ apud agrip¬
pinã ingallus factus est . Rx̃. Ita admi¬
nistrauit utomnib principib merito
p̃feratur inusitate ciuilitatis etfortitu¬
dinis romani imperii quod post augus¬
tũ defensũ magis fuerat. quã nobilit̾ am¬
pliatũ. Fiinis longe lateq diffunditur.
bis transrhenũ ingermania feparauit.
Daciam decebalo uicto subegit. ꝓuincia
trans danubiũ facta. In his agris quos nunc
thaufali uictuali et terbingi habent ea
ꝓuincia decies centenamilia passuũ in
circuitu tenuit. Armoeniã quã ocupa¬

Expanded text:
no octingentesimo et quinquagesimo ab urbe condita Vetere et Valente consulibus rcipibus ingenti felicitate commissa; Domitiano enim exitiabili tyranno Nerva successit, ut in privata vita moderatus et strenuus, nobilitatis mediae. qui senex admodum operam dante Petronio Secundo mortuus est Romae post annum et quattutus Italicae in Hispania, familia antiqua magis quam clara. Nam pater eius primum consul fuit. Imperator autem apud Agrippinam in Galliis factus est. Rem publicam ita administravit, ut omnibus principibus merito praeferatur, inusitatae civilitatis et fortitudinis. Romani imperii, quod post Augustum defensum magis fuerat quam nobiliter ampliatum, fines longe lateque diffudit. Vrbes trans Rhenum in Germania reparavit. Daciam Decibalo victo subegit, provincia trans Danubium facta in his agris, quos nunc Taifali, Victohali et Tervingi habent. Ea provincia decies centena milia passuum in circuitu tenuit. Armeniam, quam occupa
Abbreviated transcription (Latin):
sus sarmatas. alterã aduersũ gothios du¬
as aduersũ dacos: dȩdacis gothis quidẽ
publice triũ phũ egit. Desarmatis solã
laureã usurpauit. Multas quidẽ calami¬
tates hisdẽ bellis passus est. Nã insarmatia
legio eius cumduce int̾fectus est Etadaci¬
sulpius sabinus consularis. et cornelius fus¬
cus pͣfectus p̃terio cũ magnis exercitibus
occisis. Romȩ quoq multa oꝑa fecit.
In his capituliũ etforũ transitoriũ diuo¬
rũ porticos. Isiũ acserapeũ etstadiũ uirũ.
cũ obscelera uniuersis exosus esse coepiss&.
Interfectus suorũ coniuratione inpalacio
eius ingenti dedecore perbispiliones ex¬
portatũ. etignobiliter est sepultum.¬

Expanded text:
sus Sarmatas, alteram adversum Chattos, duas adversus Dacos. de Dacis Chattisque duplicem triumphum egit, de Sarmatis solam lauream usurpavit. multas tamen calamitates isdem bellis passus est; nam in Sarmatia legio eius cum duce interfecta est et a Dacis Oppius Sabinus consularis et Cornelius Furcus praefectus praetorio cum magnis exercitibus occisi sunt. Romae quoque multa opera fecit, in his Capitolium et Forum transitorium, Divorum Porticus, Isium ac Serapeum et Stadium. verum cum ob scelera universis exosus esse coepisset, interfectus est suorum coniuratione in palatio eius ingenti dedecore per bispelliones exportatum et ignobiliter est sepultum.
Abbreviated transcription (Latin):
nterea celer magister officiorũ ꝑcal¬
linicũ me sopotamiȩ ciuitatẽ armato da¬
cens milite etdeuastanda ꝑsarũ rura
discurrit. plurimos a grestes rusticis
intentos laborib more pecudũ trucidat.
pastores diuersorũ pecorũ cũ numerosa
ium̃ta adducit. Castella latere lutoq
construeta inuadit usq adpontẽ ferreũ
sic nomine dictũ cuncta uastanda ꝓgre¬
ditur. om̃i p̃da potitus ad cõmonia castrã
ditato milite remeat. aliquanta dehinc
obꝑcutiendũ foedus cũꝑsis deliberat.
Alisso adse ꝓpe pigendo federe armonia
adsecretis
artidibiniani et theodoris

Expanded text:
nterea Celer magister officiorum per Callinicum Mesopotamiae ciuitatem armatum ducens militem ad deuastanda Persarum rura discurrit, plurimos agrestes rusticis intentos laboribus more pecudum trucidat, pastores diuersorum pecorum cum numerosa iumenta abducit, castella latere lutoque constructa inuadit, usque ad pontem Ferreum sic nomine dictum cuncta uastando progreditur, omnique praeda potitus ad communia castra ditato milite remeat. Aliquanta dehinc ob percutiendum foedus cum Persis deliberat, misso ad se pro pepigendo foedere Armonio a secretis. XIII. SABINIANI ET THEODORI
Abbreviated transcription (Latin):
inquȩ inspectacula siuie inspectaculorum
machina distribata. ugintileones ettri¬
quita pardos exceptis aliis feris inamphi¬
theatro simul ex hibuit. Numerosos p̃¬
terea faleratosq in circo rauellosiam
lonatis quoq inpertiuit aurigis. Uni
umtaxat ultimoq mappa insamenti
iopulo dene gata.
U. Sẏmmachi Etboetii .I. Maxi

Expanded text:
inque spectacula siue in spectaculorum machinam distributa, uiginti leones, triginta pardos exceptis aliis feris in amphitheatro simul exhibuit. Numerosos praeterea faleratosque in circo caballos iam donatis quoque impertiuit aurigis, una dumtaxat ultimaque mappa insanienti populo denegata. XV. SYMMACHI ET BOETHII. I. MAXI
Abbreviated transcription (Latin):
Iheo dosius princeps non aquinquennalia
dedit. Archadia soror theo dosii uiuen¬
di finẽfecit. aliquanta bithina oppida at¬
q prȩdia continuarũ ui longa pluuiarũ
et fluuiorũ inundatione crescentiũ sublap¬
sa dissolutaq perierunt. Seuerũ presbi
terũ etiohannẽ diaconẽ eudociȩ reginȩ
apud heliã urbẽ ministrantes. missus abim¬
peratore theodosio saturninus comes do¬
mesticorũ occidit eudocia nescio quo exci¬
tata dolore saturninum protinus obtrum¬
cauit. Statimq mariti imperatoris nutu
regiis spoliata ministris apudheliam ciui¬
XIII. Ualentiniani .UI. Et Nio mi.

Expanded text:
heodosius princeps nona quinquennalia dedit. Archadia soror Theodosii vivendi finem fecit. Aliquanta Bithyniae oppida atque praedia continuarum vi longa pluviarum, et fluviorum inundatione crescentium, sublapsa dissolutaque peterum et Iohannem diaconum Eudociae reginae apud Aeliam urbem ministrantes missus ab imperatore Theodosio Saturninus comes domesticorum occidit. Eudocia nescio quo excita dolore Saturninum protinus obtruncauit, statimque mariti imperatoris nutu, regiis spoliata ministris, apud Aeliam ciuiXIII. VALENTINIANI VI ET NOMI.
Abbreviated transcription (Latin):
eontius inter rex etillius tyranius in pa¬
pirio isauriȩ castello capti decollatiq sunt
capita corũ constantinopolĩ ad lata prȩfixaq
hastilibus tabuere. Eodem anno theodo¬
p lcus rex omniũ suorũ multitudine ad¬
supta gothorũ inttaliam tendit
xII. Eusebii. Et probiru

Expanded text:
eontius interrex et Illus tyrannus in Papyrio Isauriae castello capti decollatique sunt. Capita eorum Constantinopolim adlata praefixa hastilibus tabuere. Eodem anno Theodoricus rex omnium suorum multitudine adsumpta Gothorum in Italiam tetendit. XII. EVSEBII ET PROBI
Abbreviated transcription (Latin):
Signũ incȩlo quasi columna pendens ardensꝙ
ꝑdies triginta apparuit. Calla theo dosii uxx¬
or ab arthadio priuigno suo sepul a est
Oboliscus incirco positus est columna audon¬
ge abecclesia constituta. quȩ argente a theo¬
dosi imaginis statuam ferens actenꝰ c̃tẽplatus
IIII.Tatarii. Et sỹ machi
heodosius imperator italia decedens consfan¬
tinopoli remeauit. Ualentinianus impera¬
tor apud uiennã dolo arbogastis strangula¬
tus interiit. idus martu. Eugenius arbo¬
castis fauore confisus. imperiũ sibun&
usur pauit.
Archadii. Ptrufini

Expanded text:
Signum in caelo quasi columna pendens ardensque per dies triginta apparuit. Galla Theodosii uxor ab Arcadio priuigno suo eiecta est. Oboliscum in circo positum est: columna haut longe ab ecclesia constituta est, quae argenteam Theodosii Magni statuam ferens hactenus contemplatur. IIII. TATIANI ET SYMMACHI. Theodosius imperator Italia decedens Constantinopolim remeauit. Valentinianus imperator apud Viennam dolo Arbogasti strangulatus interiit idibus Martiis. Eugenius Arbogasti fauore confisus imperium sibimet usurpauit. V. ARCADII II ET RVFINI
Abbreviated transcription (Latin):
omanȩ ecclesiȩ in nocentius trigesimus
octauus creatus antistes: uixit annos
quindecĩ theodosius iunior in loco quopa¬
t̃ patruusq suus caesar creatus est. con¬
stantinopolĩ ingens terremotus fuit.
÷Iheo dosius iunior. Et rumeridi.

Expanded text:
omanae ecclesiae Innocentius tricensimus octauus creatus antistes uixit annis quindecim. Theodosius iunior in loco quo pater patruusque suus Caesar creatus est. Constantinopolim ingens terrae motus fuit. I. THEODOSII IVNIORIS ET RVMORIDI.
Abbreviated transcription (Latin):
Pregorius natanzenus facundissimus xp̃i
sacerdos ethieronimi nr̃i p̃ceptor ecclesia
nr̃a apud byzantiũ ab arrianis capta ple¬
bẽ catholicã inbeatȩ anastasiȩ orãtorio.
catholica cotidie allocutione continuit.
tempus quo eadẽ ȩcclesia sui p̃seni. ⁊ nr̃is
est reddita ꝑfidis obstitit arrianis. Pla
his coñs. theodosius magnus postquã de
seythis gentib triũphauit. Ex pulsis
continuo abhorthodoxorũ eclesia arria¬
nis quieã ꝑquad raginta ferme annos sub
arrianis imperatorib tenuerant. nr̃is ca¬
tholicis orthodoxus restituit imperator
mense decem bri
UIIII. Eucherii Etsiagrii.

Expanded text:
regorius Nazianzenus facundissimus Christi sacerdos, et Hieronymi nostri praeceptor, ecclesia nostra apud Byzantium bem catholicam in beate Anastasiae oratorio catholico cotidianam adlocutionem continuit. tempus, quo eadem ecest reddita, perfidiis obstitit Arrianis. Nam his consulibus Theodosius Magnus postquam de Scythicis gentibus triumphauit, expulsis continuo de orthodoxorum ecclesia Arrianis, qui eam per quadraginta ferme annos sub Arrianis imperatoribus tenuerant, nostris catholicis orthodoxus restituit imperator mense Decembrio. VIIII. EVCHERII ET SVAGRII.
Abbreviated transcription (Latin):
heodoricus triarii filius rexgothorũ ad scitis
suis usq ad anaplũ quartũ urbis miliari ũ
aduenit. Nullitam̃ romanorũ noxius conti¬
nuo reuersus est. Porro in illyricũ ꝓperans
dũ inter suorũ mouentia plaustra ꝓgreditur
iacentis suꝑ carpentũ teli acumine et paues¬
centis equisui inpulsione fixus. trans uerbe¬
ratusq interut. Sabinianũ magnũ mors
quȩ hinc percanti mundo merito immin&: an¬
te eũ ademit quã integrũ defatigate rei pu¬
blicae subsidium for&.
V. Tro coNdi Et seueriNii.

Expanded text:
heodoricus Triarii filius rex Gothorum, ascitis suis usque ad Anaplum, quarto Urbis milliario armatus advenit: nulli tamen Romanorum noxius continuo reversus est. Porro in Illyricum properans, dum inter suorum moventia plaustra progreditur, jacentis super carpentum teli acumine, et pavescentis equi sui impulsione, fixus transverberatusque interiit. Sabinianum Magnum mors quae huic peccanti mundo merito imminet, ante eum ademit quam integrum defatigatae reipublicae subsidium foret. Ind. V, Trocondo et Severin
Abbreviated transcription (Latin):
Nomanȩ ecclesiȩ bonifatius .XI. ep̃sses
ordinatus. uixit annis tribus. In oriente
tumultũ milites excitarunt: doctorẽq
IIII. Eustasu Etagri colae

Expanded text:
omanae Ecclesiae Bonifacius XL episcopus ordinatus, vixit annis tribus. In Oriente tumultum milites excitarunt, ductoremqueInd. IV, Eustathio et Agricola
Abbreviated transcription (Latin):
alentinianus imperator roma digressus¬
est. ad copulandã sibi in metrimonium
eudoxiam theodosii principis filiam.
quãdudũ disponsauerat. constantino¬
poli aduenit ea quȩ sibi nupta apud thes¬
salonicã italiã repetens hiemauit.
UI. In eodosii xiii. et fausti.

Expanded text:
alentinianus imperator Roma digressus ad copulandam sibi in matrimonium Eudoxiam Theodosii principis filiam, quam dudum desponsauerat, Constantinopolim aduenit eaque sibi nupta aput Thessalonicam Italiam repetens hiemauit. VI. THEODOSII XVI ET FAVSTI.
Abbreviated transcription (Latin):
Aristus illiricianȩ ductor militiȩ cũquinde¬
cĩ milib armatorũ. etcũ quingentis uigin¬
ti plaustris armis ad proeliandũ necessarii
honeratis contrabulgares traciam diuas¬
tantes ꝓgressus est. Bellũ iuxta turtã fluus¬
ũ consertũ ubiplus quã quattuor milia nos¬
trorũ. autinfuga autinp̃cipicio ripȩficȩ. et¬
sine flumine interempta sunt. Ibiq illyricia¬
na uirtus militũ peruit. nicostrato. in nõden¬
tio. tanco. eta quilino comitib interfectis.
Hoc anno ingens terrȩmotus. ponti cam
concussit prouintiam.
UIII. Patricii. Ethypatii

Expanded text:
Aristus Illyricianae ductor militae cum quindecim milibus armatorum et cum quingentis uiginti plaustris armis ad proeliandum necessariis oneratis contra Bulgares Thraciam deuastantes profectus est. Bellum iuxta Tzurtam fluuium consertum, ubi plus quam quattuor milia nostrorum aut in fuga aut in praecipitio ripae fluminis interempta sunt. Ibique Illyriciana uirtus militum periit, Nicostrato, Innocentio, Tanco et Aquilino comitibus interfectis. Hoc anno ingens terrae motus Ponticam concussit prouinciam. VIII. PATRICII ET HYPATII
Abbreviated transcription (Latin):
orosius prbt his panigeneris septẽ libros
istoriarũ descripsit. Missus ab augustino
ep̃o idemhorosius ꝓdiscenda animȩ ratione
ad hieronimũ praesbiterũ reliquias beati ste¬
phani. tuncnuper inuentas rediens primus
intulit occidenti. Atticus constantino polita¬
nus ep̃s scripsit apreginas arthadii imperato¬
ris filias defide et uirginitate librũ ualde e¬
rregiũ in qͦ p̃ueniens nestorianũ dogma inpugant.
.U. Honorii .xi. Et constantii.

Expanded text:
Orosius presbyter Hispani generis septem libros Historiarum descripsit. Missus ab Augustino episcopo idem Orosius pro discenda animae ratione ad Hieronymum presbyterum reliquias beati Stephani tunc nuper inuentas rediens primus intulit Occidenti. Atticus Constantinopolitanus episcopus scripsit ad reginas Arcadii imperatoris filias de fide et uirginitate librum ualde egregium, in quo praeueniens Nestorianum dogma inpugnat. XV. HONORIO XI ET CONSTANTII
Abbreviated transcription (Latin):
ũ bellũ paratur is auricũ. dũq isauri im¬
periũ sibi uindicare nituntur. infrigia
iuxta cottia ũ ciuitatẽ. unde confluunt
lilii linguis segnis quidẽ pede sedeques in
bello. acerrimus a romanis primus in p̃lio
trucidatur . om̃sq simul isauri fugȩ dedi¬
ti ꝑmontana asperaq loca isauriã re¬
petunt hoc bellum. isauricum persex
annos tractum est:
I Eusebu .ii. Et albiNi
ella ciuilia aduersus a nastasii regnum
apud constantinopolĩ gestasunt: Statuȩ
uictȩ: Iulianus magister militiȩ noc¬
Tu Mᵈ prelio pugnans. gecicoferro intra¬
cia confisius interuit.
N Asterii E praestori

Expanded text:
um bellum paratur Isauricum dumque iidem Isauri imperium sibi uindicare nituntur, in Frygia iuxta Cottiaium ciuitatem undique confluunt, ibique Lilingis, segnis quidem pede, sed eques in bello acerrimus a Romanis primus in proelio trucidatur, omnesque simul Isauri fugae dediti per montana asperaque loca Isauriam repetunt. Hoc bellum Isauricum per sex annos tractum est. I. EVSEBII II ET ALBINI. Bella ciuilia aduersus Anastasii regnum apud Constantinopolim gesta sunt: statuae r urbem tractae. Iulianus magister militiae nocturno proelio pugnans Scythico ferro in Thracia confossus interiit. II. ASTERII ET PRAESI
Abbreviated transcription (Latin):
Postdiuturnũ inmanemq laborem contra
medos romanis gestum sudoribus tandem
perrufinum patricium perque hermo¬
ginem magistrum officiorum utrumq
legatum a principenro missum. pax cum
parthis depactaest sponsionem percussi
foederis abutroq imperatore in uicem
sibi munera deiq. concordia missi.
XII. Iustini an auq̃ .iiii. Et paulini

Expanded text:
Post diuturnum immanemque laborem contra Post diuturnum immanemque laborem contra Medos Romanis gestum sudoribus tandem per Rufinum patricium perque Hermogenem magistrum officiorum, utrumque legatum a principe nostro missum, pax cum Parthis depecta est sponsione percussi foederis ab utroque imperatore inuicem sibi muneraque deinde concordiae missa. XII. IVSTINIANI AVGVSTI IIII ET PAVLINI
Abbreviated transcription (Latin):
Lampadi Etorestis.
y pacius pompeius et probus genere
consobrini diuiq anastasii nepotes im.¬
perium quod sibi singuli indigna ambi¬
tione exoptantes idus ianuarii iample¬
risq nobilium coniuratis. omniq sediti¬
osorum turba armis domsq ministra¬
tis inlecta dolis inuadere temptauer̃.
itq perquinq continuos dies urbem
regom rapinis ferro igneq̃ perscelera¬
tos ciuei sne certo inter rege discursan¬
tes hostili imptate ipsese fideles rei pu¬
blicȩ inpalatio deimulantes depopulati
sunt. Quinta uero huls infandi facinoris
die dumforo hy pacius sceloratorum co¬
mitatum manibus torquere a mitus au¬
reo. et pompeius comes eius sua subuestelo.¬
ricatus adinuadendũ tendumq ascendum
palatium uterq eorum antefores palatii
captus est. Statimq prissim principis nr̃i
nutu catenatus trucidatusq poenas luit
etante imperium perdidit quam haber&
innumeris passim in circo populis trucida¬
tis. ettyrannorum sotiis continuo ꝓscriptis.

Expanded text:
LAMPADII ET ORESTIS. Hypatius, Pompeius et Probus genere consobrini diuique Anastasii nepotes imperium, quod sibi singuli indigna ambitione exoptabant, idibus Ianuariis iam plerisque nobilium coniuratis omnique seditiosorum turba armis donisque ministratis inlecta dolis inuadere temptauerunt atque per quinque continuos dies urbem regiam rapinis, ferro igneque per sceleratos ciues sine certo interrege discursantes hostili impietate, ipsi se fideles rei publicae in palatio dissimulantes, depopulati sunt. Quinta uero huius nefandi facinoris die, dum de foro Hypatius sceleratorum comitum manibus torque redimitus aureo et Pompeius comes eius sua sub ueste loricatus ad inuadendum conscendunt palatium, uterque eorum ante fores palatii captus est statimque piissimi principis nostri nutu catenatus trucidatusque poenas luit et ante imperium perdidit quam haberet, innumeris passim in circo populis trucidatis et tyrannorum sociis continuo proscriptis.
Abbreviated transcription (Latin):
is consulibus innumera locustarũ agmi¬
na fructũ frigiȩ uastauer̃. Eucherius
lugdunensis ecclesiȩ pontifex multascrip¬
sit tã ecclesiasticis quam monasteris stu
conparandus uitȩ sp̃m amisit

Expanded text:
is consulibus innumera lucustarum agmina fructum Phrygiae uastauerunt. Eucherius Lugdunensis ecclesiae pontifex multa scripsit tam ecclesiasticis quam monasticis studconparandus uitae spiritum amisit
Abbreviated transcription (Latin):
Orto augusta urbȩ incendio utrãq porticũ
a foro constantini usq adiccȩ tenuissimã
statuã ignis inpuluerẽ redigit. Portus
ulamꝰ undissius rotabilib machinis prius
exhaiustus cęnos effoso purgatus est.

Expanded text:
Orto augusta urbe incendio utramque porticum a foro Constantini usque ad Perdiccae tenuissimam statuam ignis in pulverem redegit. Portus Juliani, undis suis rotalibus machinis prius exhaustus, coenoque effosso, purgatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
carbone. siciliã pompeius recepit trans¬
gressus inde. ad africã dęmiciũ maria¬
ne partis ducẽ. et hierbã regẽ maurita¬
niȩ quidomicio auxiliũ ferebat occidit.
osthȩc sylla demitridate ingenti gloria
triũ phauit. gñ. pompeius quod nulli
annũ agens deafrica triumphauit hunc
finẽ habuer̃. Duobella funestissima ita¬
licũ quodest sotiale dictumest etciuile.
uiros consulares xxiiii. pretorios .vii.
aedilicios lx. senatores fere. cc.

Expanded text:
Carbone Siciliam Pompeius recepit. TransCarbone Siciliam Pompeius recepit. Transgressus inde ad Africam, Domitium, Marianae partis ducem, et Hierdam, regem Mauritaniae, qui Domitio auxilium ferebat, occidit. Post haec Sulla de Mithridate ingenti gloria triumphavit. Cn. etiam Pompeius, quod nulli  vicesimum annum agens de Africa triumphavit. Hunc finem habuerunt duo bella funestissima, Italicum, quod et sociale dictum est, et civile, ominum, viros consulares XXIV, praetorios VII, aedilicios LX, senatores fere CC.
Abbreviated transcription (Latin):
etante pͣliũ totũ eius exertitũ sine san¬
guine. indeduationẽ accepit.
Secundo romȩ mutati consules sunt. ma¬
rius marii filius acparius carbo cũ con¬
sulatũ accepissent. silla contra mariũ
iuniorẽ dimicauit. etxxͣ. miliaeius oc¬
cisis .iiiiͬ. milia desuis perdidit. Mox
etiam urbẽ ingressusest. Marii filium
prȩneste ꝑsecutus obsedit. et ad mortẽ
compulit. Rursus pugnã grauissimam
habuit contra lampuniũ eccarinaten
duces partes marianȩ adportã collinẽ.
lax milia hostiũ ineo pͣlio contra syllã
fuisse dicuntur. Duod ecĩ milia se syllȩ
dedider̃. ceteri macie incastris infuga
insatiabili ira uictorũ consũptisunt.
Q quoq carbo cons̃. alter abarimino adsi¬
ciliã fugit. etibi ꝑ gñ. Pompeiũ inter¬
fectusest. quẽ ad olescentẽ sylla adq an¬
nos unũ etxͣc natũ cognita eius indus¬
tria traditis exercitibus pͣfecerat. ut
secundus asylla haberetur. Occiso ergo

Expanded text:
et ante proelium totum eius exercitum sine sanet ante proelium totum eius exercitum sine sanguine in deditionem accepit. Sed cum Romae mutati consules essent, Marius Marii filius ac Papirius Carbo consulatum accepissent, Sylla contra Marium iuniorem dimicavit et XV milibus eius occisis CCCC de suis perdidit. Mox etiam Vrbem ingressus est. Marium, Marii filium, Praeneste persecutus obsedit et ad mortem compulit. Rursus pugnam gravissimam habuit contra Lamponium et Carinatem, duces partis Marianae, ad portam Collinam. LXX milia hostium in eo proelio contra Sullam fuisse dicuntur. XII milia se Sullae dediderunt, ceteri in acie, in castris, in fuga insatiabili ira victorum consumpti sunt. Cn. quoque Carbo, consul alter, ab Arimino ad Siciliam fugit et ibi per Cn. Pompeium interfectus est, quem adulescentem Sulla atque annos unum et viginti natum cognita eius industria exercitibus praefecerat, ut secundus a Sulla haberetur. Occiso ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. respondit. Misit rex relictis hisq occu¬
pauerat. ad regnũ suũ rediss&. Postea ta¬
m̃ ad conloquiũ ambo uenerunt. pax
int̾ eos ordinataest: ut sylla adbellũ ciuile
festinans. a tergo periculũ non haber&.
Namdũ sylla in achaia atq asia mitrate.¬
daten uicit. Marius quifugatus fuerat.
et corcinna unus exconsulibus bellũ ini¬
talia reparauer̃. Etingressi urbem romã.
nobilissimos et senatu et consularis int̾fe¬
cerunt. Multos ꝓscripser̃ ipsius syllȩ
domo euersa. filios etuxorẽ ad fugam
compuler̃. Vniuersus reliquus senatus.
exurbe fugiens ad syllã ingreciã uenit.
orans ut patriȩ subuenirent. Ille initali¬
ã traiecit bellũ ciuile gesturus aduersus
norbanũ etspicionẽ consules. Et primo
proelio contra norbanũ dimicauit. non
longe acapua. Tum .uii. milia eius cici¬
dit .ui. milia cepit. cxxiii. suos amisit.
Inde etiam adscipionẽ se conuertit.

Expanded text:
esse respondit, nisi rex relictis his quae occuesse respondit, nisi rex relictis his quae occupaverat, ad regnum suum redisset. postea tamen ad colloquium ambo venerunt. pax inter eos ordinata est, ut Sulla ad bellum civile festinans a tergo periculum non haberet. nam dum Sulla in Achaia atque Asia Mithridatem vicit, Marius, qui fugatus erat, et Cornelius Cinna unus ex consulibus bellum in Italia reparaverunt et ingressi urbem Romam nobilissimos e senatu et consulares viros interfecerunt, multos proscripserunt, ipsius Sullae domo eversa filios et uxorem ad fugam compulerunt. universus reliquus senatus ex urbe fugiens ad Sullam in Graeciam venit orans, ut patriae subveniret. ille in Italiam traiecit bellum civile gesturus adversus Norbanum et Scipionem consules. et primo proelio contra Norbanum dimicavit nolonge a Capua. Tum V̅I̅ eius occidit, sex milia cepit, XXIIII suos amisit. Inde etiam ad Scipionem se convertit
Abbreviated transcription (Latin):
contendit. etꝑ omnẽ asiã misit litteras.
utubicũq inuentiessent ciues romani.
unodie occiduntur. Interea etiam athe¬
ne ciuitas achaiȩ abaristone athenien¬
si mitridati traditaest. Miserat enĩ iam
archelaũ apud pẏerũ non longȩ abathenis
obsedit ipsa athenas coepit. Postea cõmis¬
so p̃lio contra archelaũ itaeũ uicit ut
ex cax milib uix. Decem arthelao
nita .lix. milia lectis exasia. arthelao¬
misit contra quẽ iterũ syllã cõmisit
Primo p̃lio xu. milia hostiũ int̾fectasuNt.
filius arhelaidio genis secundo om̃s mitri¬
datis copie extinctȩ sunt. Archelaus ip¬
se triduo nudus inpaludib latuit. Hac
re audita mitridatis. missus cũ sylla de
pace agi. Interĩ eotempore. sylla etiam
dardanos. scordis cos etdalmatos et me¬
tos partẽ uicit. alios infidẽ accepit. sed
cumlegati arege mitridati quipacẽ pete-¬
bant uenissent. nonalit̾ sedaturũ sylla

Expanded text:
contendit et per omnem Asiam litteras misit, contendit et per omnem Asiam litteras misit, ut ubicumque inventi essent cives Romani, uno die occiderentur. Interea etiam Athenae, civitas Achaiae, ab Aristone Atheniensi Mithridati tradita est. Miserat enim iam Archelaum apud Piraeum, non longe ab Athenis, obsedit, ipsas Athenas cepit. Postea commisso proelio contra Archelaum ita eum vicit, ut ex CXX milibus vix decem Archelao nita septuaginta milia lectissima ex Asia Armisit, contra quem Sulla iterum commisit. primo proelio quindicim milia hostium interfecta sunt et filius Archelai Diogenes; secundo omnes Mithridatis copiae extinctae sunt, Archelaus ipse triduo nudus in paludibus latuit. hac re audita Mithridates iussit cum Sulla de pace agi. Interim eo tempore Sulla etiam Dardanos Scordiscos Dalmatas et Moessos partim vicit, alios in fidem accepit. sed cum legati a rege Mithridate, qui pacem petebant, venissent, non aliter se daturum Sulla
Abbreviated transcription (Latin):
consulẽ cumantea in eodẽ bello. ipse
multa strenuȩ sed prȩtor egiss&.
ciuuilẽ .g̃. marius exiens consulatũ dedit
Naincũ sylla consul contra mitridaten
gesturus bellũ. qui asiam etachaiam
occupauerat mitteretur. Isque exertitũ
incampania paulisper tener&. utbelli
socialis de quodiximus. quod intra italiã
gestũ fuerat. reliquiȩ tollerentur. Mlari¬
us affectauit. ut ipse adbellũ mitidrati¬
committeretur. Quare sylla commnotus.
cum exertitu aburbẽ uenit. illic contra
mariũ etsulpiciũ dimicauit. Primus urh
romã arinatus ingressus est. sulpicium
interfecit. mariũ fugauit. atq ita ordi¬
natis consulibus. futurũ annũ .q̃ñ. octaus
et L corneliotinna. adasiã ꝓfectus est
Mitridatis enĩ qui ponti rexerat. atq ar¬
moeniã minorem ettotũ ponticũ mare
incirtuitu cumbosphoro tenebat. Primũ
expellere. senatui quȩ mandauit bellũ
iratus cappadociã statĩ occupauit. et

Expanded text:
consulem, cum antea in eodem bello ipse consulem, cum antea in eodem bello ipse multa strenue, sed praetor, egissetcivili C. Marius sexiens consul dedit. Nam cum Sulla consul contra Mithridatem gesturus bellum, qui Asiam et Achaiam occupaverat, mitteretur, isque exercitum in Campania paulisper teneret, ut belli socialis, de quo diximus, quod intra Italiam gestum fuerat, reliquiae tollerentur, Marius adfectavit, ut ipse ad bellum Mithridaticum mitteretur. Qua re Sulla commotus cum exercitu ad Vrbem venit. Illic contra Marium et Sulpicium dimicavit. Primus urbem Romam armatus ingressus est, Sulpicium interfecit, Marium fugavit, atque ita, ordinatis consulibus in futurum annum Cn. Octavio et L. Cornelio Cinna ad Asiam profectus est. Mithridates enim, qui Ponti rex erat atque Armeniam minorem et totum Ponticum mare in circuitu cum Bosphoro tenebat, primum expellere senatuique mandavit bellum iratus Cappadociam statim occupavit et
Abbreviated transcription (Latin):
qđ simul ambo gesserunt. c hxl milia
ta. Romani milites exutroq exercitui.
signa sublata sunt ex his exercitus.
marii duo reportauit. catuli exercit᷑
xxxi. Isbelli finis fuit triũ phꝰutriq decretẽ.
Dexto iulio cȩsare. et ł mart̃ phylip¬
urbe cũ ꝓpe alia om̃a cessarent bella
mitalia grauissimũ bellũ picentis marsi
peligniq mouerunt. quicũ anni nu¬
tatẽ sibi ȩquã ad serere coeperunt.
Pernitiosũ ad modũ hoc bellũ fuit. p̃.
Rutilius consul in eo occisus est. coepio no¬
bilis iuuenis portius cato alius consul.
Duces aut̃ aduersus romanos petientib
et marsis fuerunt titus bectius hierius
asimustitus herennius aulus cluentius.
nelio sylla qui inter alia egregia ita
cluentiũ hostiũ. ducẽ cũ magnis copiis
fudit. ut exsuis unũ amitter&.
Quadriennio cũ grauitam̃ cala mitati.
hocbellũ tractatũ est. Quinto decimo
anno finẽ accepit. ꝑ. L. corneliũ syllam

Expanded text:
oelio, quod simul ambo gesserunt, CXL milia oelio, quod simul ambo gesserunt, CXL milia ta. Romani milites ex utroque exercitu signa sublata sunt; ex his exercitus Marii duo reportavit, Catuli exercitus XXXI. Is belli finis fuit; triumphus utrique decretus est. Sex. Iulio Caesare et L. Marcio Philip, cum prope alia omnia bella cessarent, in Italia gravissimum bellum Picentes, Marsi Pelignique moverunt, qui, cum annis nutatem sibi aequam adserere coeperunt. Perniciosum admodum hoc bellum fuit. P. Rutilius consul in eo occisus est, Caepio, nobilis iuvenis, Porcius Cato, alius consul. Duces autem adversus Romanos Picentibus et Marsis fuerunt T. Vettius, Hierius Asinius, T. Herennius, A. Cluentius. nelio Sulla, qui inter alia egregia ita Cluentium, hostium ducem, cum magnis copiis fudit, ut ex suis unum amitteret. Quadriennio cum gravi tamen calamitate hoc bellum tractum est. Quinto demum anno finem accepit per L. Cornelium Sullam
Abbreviated transcription (Latin):
UMBELLA MIn
micha contra uigurthã geri¬
tur. roma piconsules manilius.
et .q. coepio acỹbris ettheodonibus et Tu¬
gurinis. etambroninis quȩerant germa¬
norũ etgallorũ gentes uictisunt. uxta
flum̃ rordanũ etingenti internitioni.
etiam castra sua etmagnã partẽ exercit᷑
perdider̃. Timor rome grandis fuit.
quantus iuix hannibalis tempore puni¬
cis bellis. neiterũ galli romã uenernt.
Ergo marius post uictoriã iugurthe¬
nam secundo consul est factus eiq c̃tra
tio quoq ei inquarto delatus est confu¬
latus qui abellũ cymbricũ ꝓtrahebatur.
sed inquarto consulatu. collegã habuit.
q̃ lutantiũ catulũ cũ cymbris itaq con¬
flixit. et duobus p̾lus.ũ. milia hostium
cecidit. Ixx coepit. etducẽ eorum
teuto bodũ: ꝓpt̃qd meritũ: absens. quin¬
to consul est factus. Interea cymbri
ec teutones quorũ copia ad huc infinita
erat aditaliã transier̃: Iterũ .a. q̃
mario. et .qͣ. catulo. contraeos dimica¬

Expanded text:
um bellum in Numidia contra Iugurtham geritur, Romani consules M. Manlius et Q. Caepio a Cimbris et Teutonis et Tugurinis et Ambronibus, quae erant Germanorum et Gallorum gentes, victi sunt iuxta flumen Rhodanum et ingenti internicione etiam castra sua et magnam partem exercitus perdiderunt. Timor Romae grandis fuit, quantus vix Hannibalis tempore Punici belli, ne iterum Galli Romam redirent. Ergo Marius post victoriam Iugurthinam secundo consul est factus bellumque etio quoque ei et quarto delatus est consulatus, quia bellum Cimbricum protrahebatur. Sed in quarto consulatu collegam habuit Q. Lutatium Catulum. Cum Cimbris itaque conflixit et duobus proeliis CC milia hostium cecidit, LXXX milia cepit et ducem eorum Teutobodum, propter quod meritum absens quinto consul est factus. Interea Cimbri et Teutones, quorum copia adhuc infinita erat, ad Italiam transierunt. Iterum a C. Mario et Q. Catulo contra eos dimica
Abbreviated transcription (Latin):
orũ theodosii imperatoris in loco qui helia¬
ne dicitur. aedificatũ est. Sebastianus
bonifacii quondã patricu gener urbe
augusta fugit. atq in africa int̾emptus. ẽ.
IIII Isidori et senatoris.

Expanded text:
orum Theodosii imperatoris in loco qui Heliane dicitur aedificatum est. Sebastianus Bonifatii quondam patricii gener urbe augusta fugit atque in Africa interemptus est. IIII. ISIDORI ET SENATORIS.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduodecĩ annos factumẽ : romani
iamclarissima gloria noti legatos atho¬
lomeũ ȩgłpti regẽ miser̃ auxilia ꝓmit¬
tentes. quia rex syriȩ antiohus bellũ¬
ei intulerat. illegrãs romanis egit. auxi¬
lia aromanis non accepit. iamenĩ fuerat
pugna transacta. Eodẽ tempore poter¬
tissimus rex siliciȩ hiero romã uenit
adludos expectandos. et .cc. mił mediori
tritici donũ exhibuit. I cornelio lent¬
lo fluuio flacco consb quib hiero romã
uenerat. etiã contra ligures intra italiã
bellũ gestũ est. etdehis triũ phatũ. car¬
thaginenses tam̃ bellũ reparare tẽp̃ta¬
bant. Sardinienses qui ex conditione
pacis romanis parere debebant ad rebel¬
landũ inpellentis uenit tam̃ romȩ leg
carthaginensiũ etpacẽ impetrauit.
ito mallio torquato. q̃. attilio uulsco¬
consułb desardis trium phatũ est. etpa¬
ce omnib locis facta. romani nullum
bellũ habuer̃. Quod his postromã condi¬
tã. semeltantũ numa pompilio regnan¬

Expanded text:
per XXIII annos tractum est, Romani iam clarissima gloria noti legatos ad Ptolomaeum, Aegypti regem, miserunt auxilia promittentes, quia rex Syriae Antiochus ei bellum intulerat. Ille gratias Romanis egit, auxilia a Romanis non accepit. Iam enim fuerat pugna transacta. Eodem tempore potentissimus rex Siciliae Hiero Romam venit ad ludos spectandos et ducenta milia modiorum tritici populo donum exhibuit. L. Cornelio Lentulo Fulvio Flacco consulibus, quibus Hiero Romam venerat, etiam contra Ligures intra Italiam bellum gestum est et de his triumphatum. Carthaginienses tamen bellum reparare temptabant, Sardinienses, qui ex condicione pacis Romanis parere debebant, ad rebellandum impellentes. Venit tamen Romam legatio Carthaginiensium et pacem impetravit. T. Manlio Torquato consulibus de Sardis triumphatum est, et pacem omnibus locis facta Romani nullum bellum habuerunt, quod his post Romam conditam semel tantum Numa Pompilio regnan
Abbreviated transcription (Latin):
isternamaxima iuxta porpẏreticam
constantini imperatoris colũnã inforo
eius subplateȩ transitũ constructa est.
UI. Bassi. et phylippi.

Expanded text:
isterna maxima iuxta porfyreticam Constantini imperatoris columnam in foro eius sub plateae transitum constructa est. VI. BASSI ET PHILIPPI.
Abbreviated transcription (Latin):
occidentalis rei publice salus. etregi quondã
atilȩ terror ualentiniano imperatore cũ
hoetio amico inpalatio trucidatur. atq cũ
pso hesperiũ cecidit regnum. nec actenus
ualuit releuari.
NI. Ualentiniani .uIII. Et antemii.

Expanded text:
Occidentalis reipublicOccidentalis reipublicttilae terror a Valentiniano imperatore cum Boethio amico in palatio trucidatur, atque cum ipso Hesperium cecidit regnum nec hactenus ualuit releuari. VIII. VALENTINIANI VIII ET ANTHEMII.