comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auchimus atua celsitudine e e
petrũ et enlogiũ supplicasse sacre nr̃e pot̾¬
ati et ꝑse explauasse dicentes ꝙ consue¬
uerunt uaucleris sen negociatorib mu¬
tuare aurũ et maxime mari negoria fa¬
ciencibus et hauc br̃e inte cocõm ipsa
u̾o manua credita uocare urã ꝯsueuit
lex traieccia et metue eos ut pote dubita¬
uos delegantes cibi dubitacõius natu¬
rem ꝯguosc̾e et hanc ad uos declucere
quateuus inaifesta uob fc̃a ẽ ꝙ uidete¬

Expanded text:
audivimus a tua celsitudine, cui Petrum et Eulogium supplicasse sacrae nostrae potestati et per se explanasse dicentes, quia consueverunt naucleris seu negotiatoribus mutuare aurum et maxime in mari negotia facientibus, et hanc habere vitae occasionem ipsa vero marina credita vocare nostra consuevit lex traiecticia, et metuere eos utpote dubitanos delegasse tibi dubitationis naturam cognoscere et hanc ad nos deducere, quatenus manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
tum cansa exg̾e donec uenchieõ ꝯtingat honus
poentes apd alĩ eẽ debitũ nõ retelend̾ duad ꝑces
centesme diis peccuiarũ dare usuras et mu
oms dixisse cum uuire iuraudo prolubentes testi¬
moniũ que aduos nũci astis ut uos scĩreuius

Expanded text:
contingat onus; parcentes apud alium esse debitum non reddendum, duas partes centesimae dominis pecuniarum dare usuras, et muomnes dixisse cum iureiurando perhibentes testimonium. Quae ad nos nuntiasti
Abbreviated transcription (Latin):
iam poĩtis repugnat legib ut oꝑteat uñc et de
cetero setinitũ qnͣdam nrãm ꝓp̾am legẽ ĩ uaucle¬
ris ant negoiatorib suꝑ talui cansarui ẜ ẜuari
litibus et secuus edictũ inolũ plictarũ patrouũ
ita fẽ ĩ euentus et alia omĩa quetum inpriorib
testata sunt ap̃seclẽ tuam ut secindũ propriam
legem teneant uuaucleris aut negoriatoribus

Expanded text:
de cetero secundum quandam propriam legem in nauclericis aut negotiatoriis super talium causarum haec servari litibus, et secundum dictum modum praedictarum pactionum ita fieri etiam eventus et alia omnia quaecumque in prioribus testata sunt apud sedem tuam, unde secundum propriam legem teneant in nauclericis aut negotiatoriis.
Abbreviated transcription (Latin):
lege conp̃bende ꝑpetuam tuant głiam ħanobis
ag̾e iuslli ꝯuerasse nancderis quibus ħ mutua
cure sunc int̾rogasse quealiqñ antiqua ꝯsuetri¬
do fuit. Illos aut̃ et ins iurand̾ adicientes te¬
stimomio ꝑhibuisse inglos eẽ rarios taliũ uitu¬
orum ec si quid̾ platu̾̃it creclitorib insingulis
soliclis peci arũ quas decłint unũ c̾cici inoclꝰ

Expanded text:
nobis agere iussam convocasse naucleros quibus haec mutua curae sunt, et interrogasse, quae aliquando antiqua consuetudo fuit; illos autem et iusiurandum adicientes testimonium perhibuisse, modos esse varios talium mutuorum, et si quidem placuerit creditoribus, in singulis solidis pecuniarum quas dederint unum tri
Abbreviated transcription (Latin):
cusacõm uerum cumita
te uauitudinẽ ped̾ aff̾lic¬
tus dicas ut rebus pro¬
priis inc̾a t̾dessum aco¬
modare non possis aors¬

Expanded text:
cusationem: verum cum ita te valitudine pedum adflictum dicas, ut rebus propriis intercessum commodare non possis, a
Abbreviated transcription (Latin):
tradat et alt̾i omĩno nulli ñ con¬
siliaruis sius ꝯmiserit ꝑticulates
exanunacoes ipẽ pro omii nego¬
cio iuclicium portatntus. Secle
bunt autem hn pedanei iudices¬
ꝯtinue et minc ruregia basilita ĩ
ouibus et rumctounio indicẽt
matutino mox. et mendie et ues¬
pete audientes cansas nonsolu
que post legem mouende sirnt ap̃
si sub appllde apecdameis iudicib
ant głio sissinns urris fiant canse
et ipse si quid auobis ipsis delega¬
te sint secuctũ quetitatẽ enit
inꝯmune apcł glo srssunos no¬
sttos iudices exaturabdurtur
autatus secuudũ consuetuduiẽ
sactariu consultacionũ delega¬
buutur si qui tamenglłosrilioꝵ
eis audientibus appello remeabit
ab illis autem riusus seciclam
pͥdtm inoclum talia iudicabunt

Expanded text:
lteri omnino nulli, nisi consiliariis suis commiserit particulares examinationes ipse pro omni negotio iudicium portaturus. Caput III Sedebunt autem hi pedanei continue in regia basilica in quibus et nunc domunculis iudicant, matutino mox et meridie et vespere audientes causas, non solum quae post legem movendae sunt apud si sub appellatione a pedaneis iudicibus aut gloriosissimis viris fiant causae, et ipsae si quidem a nobis ipsis delegatae sint, secundum quantitatem aut in commune apud gloriosissimos nostros iudices examinabuntur aut aliis secundum consuetudinem sacrarum consultationum delegabuntur. Si qui tamen gloriosissieis audientias appellatio remeabit, ab illis autem rursus secundum praedictum modum talia iudicabunt
Abbreviated transcription (Latin):
bucł iuclices penitus igõ¬
rantes leges et expurũtu̇
et pro ueuitant contẽptos
neque eius obsua cõmsciẽ¬
tibus et mito lesi ipĩnusꝯ¬

Expanded text:
sdam iudices penitus ignorantes leges et experimentum, et prone iurant contentos neque eius observationem scientibus, et merito laesi ips
Abbreviated transcription (Latin):
integris seciudum siun
ordiem confuanclis. ħ
autem dicimus inlitibus
transcondentib quantita¬
tem auteorum ceucum si
emui usque ads mensura
encie cansa uolumns erigi
qui enim ita ꝑue quanti¬
tatis edaccõmi facit proma¬
rima ꝑte uictoria uic paripe¬
rem frandat et neque miħi
solum uodo stamus s eci¬
am deproprio ipsi largunꝰ¬

Expanded text:
integris secundum suum ordinem conservandis. Haec autem dicimus in litibus transcendentibus quantitatem aureorum centum. Si enim usque ad hoc mensuraentiae causa volumus exigi: qui enim ita parvae quantitatis exactionem facit, pro maxima parte victoria sic pauperem fraudat. Et neque in hoc solummodo stamus, sed etiam de proprio ipsi larg
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos qui teputant eos referti exiu¬
de ꝑiłm qui ouine dampnũ eorum
causa fcru hus qui abeis lesi sunc tura¬
bunt necessitate hntibus etiami conpe¬
tentibus indicibus sieis int̾pello fiat
pparare moĩs om̃ibus eos qui ersins
officiis aut soolis aut scrinus elignuc
uũstrantes huic lesis dampirũ curare
Sino itox̃ senfit aliquam mnaligri¬
tatem ab aliquo nñstranciũ fi expellac
quił auclitorio suo eos qm uon cum
tali opunone cais ucutur alios aũt
głosissĩorum aut eloꝙ̃tissidrum indicũ
cansarum examinacõ. Ne añt

Expanded text:
ad illos qui deputant eos referri exinde periculum, qui omne damnum eorum causa factum his qui ab eis laesi sunt curabunt. Necessitatem habentibus etiam competentibus iudicibus, si eis interpellatio fiat, praeparare modis omnibus eos qui ex suis officiis aut scholis aut scriniis eligunt ministrantes hinc laesis damnum curare. Si vero iudex senserit aliquam malignitatem ab aliquo ministrantium fieri, expellat quidem auditorio suo eos qui non cum utili opinione causis utuntur, alios autem gloriosissimorum aut eloquentissimorum iudicum causarum examinationem. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
uos adenutib populi petitura sci¬
uius et ꝯsiliario utentem laucla¬
hili quateuns disponere que exle¬
gibus sunit possit. uõr appione ui¬
rospectabili et fisciaduorato et ĩali¬
is hũte testimoniũ optimũ tamap̃
Iudices itaque post iõs anũstͣ

Expanded text:
nos adeuntibus propter hoc petitum scimus, et consiliario utentem laudabili, quatenus disponere quae ex legibus sunt possit, id est Appione viro spectabili et fisci advocato et in aliis habente testimonium optimum tam apud Iudices it
Abbreviated transcription (Latin):
ssłuns quid patrieus placõe glo¬
ro susimũ pat̾ciũ qmi ̃ urbana p̾¬
fectura optiruut tempus et secun¬
pauchimorũ cuitate aduũst̾at et
pfecture iubauetemut p̾sulatũ et

Expanded text:
sissimis quidem patriciis Platonem gloriosissimum patricium, qui in urbana praefectura obtinuit tempus et secunxandrinorum civitate administravit et praefecturae urbanae tenuit praesulatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
uo ꝑsperunus mrebus utilibus
hntes attestõm qui couuies oi¬
rui erant iudices tanquom
diq elect et ħ quid̃ gestum ẽ et
electisut auos̾ uidices s auato¬
buis iur spectabilis iamaduccac̃¬
nedudun conplecta et iut̾ spec¬
tabiles ficiad uecatos deputatꝰ
flamauus qui minic ad uocatus
fisci consisait et alexancł et st̾ilis
et menas elcqũtissium ad uocati
rum cognonimus et duo sõ seꝙ̃¬
tes aluad uecatitin fori ittori qui
exqunco thecclorus exaduccatis
itaq isti iudites s̾porientur. qr

Expanded text:
us in rebus utilibus habentes adtestationem, qui communes omnium erunt iudices tamquam undique electi. Et hoc quidem gestum est, et electi sunt a nobis iudices Anatolius vir spectabilis, iam advocatione dudum completa et inter spectabiles fisci advocatos deputatus, ac Flavianus, qui nunc advocatus fisci constitit, et Alexander et Stephanus et Menas, eloquentissimi advocati rum cognovimus, et duo subsequentes alii advocati tui fori, Victor et qui ex Quizico Theodorus. Ex advocatis itaque isti iudices p
Abbreviated transcription (Latin):
duos menses lire iuducias niciusum
que isportulis aut uiutis expenlis ano¬
bis dispoĩta sunt s omibus uhus con¬
tentis et foriuidantibus penam quam
intalibus sacia nt̃a constitucõ cunua
bus uon ualentibus eis plimbus ꝙͣ du¬
obus omino mistrare deiudicibus hos
auit omuo lecupletes et proratos
ut ueque abeis aliquiel. peccetur ueq
predatur ueq inaligue agatur ẜ picło
osficioriu aut scolcrum ant scrlmoꝵ¬

Expanded text:
duos menses habere indutias in cursu quae in sportulis aut in litis expensis a nobis disposita sunt, sed omnibus in his contentis et formidantibus poenam quam in talibus sacra nostra constitubus, non valentibus eis pluribus quam duobus omnino ministrare iudicibus. Hos autem omnino locupletes et probatos esse, ut neque ab eis aliquid peccetur neque prodatur neque maligne agatur, sed periculo officiorum aut scholarum aut scr
Abbreviated transcription (Latin):
te diũs quid̾ si am contra
liuc statlita nee pieta¬
tis ne ire ausi frunt res
ne p̃dia que scientes quod
fabricenses sunit hus d̾ fa¬
comuiserint amissuris
fabricensib uero granssi¬
me coh̾cius post facłtatũ
suanu amissione ꝑpetua
exilii pena et aĩad uersio¬
ne retinendis quot̾.sane
intranslacõe armnoriu
atigarie necessaus funt
sub limittas tualĩa ad emi¬
nentissimam iubeat diri¬
gi ꝑfecturam et nimei
ariornm et ex quo loco tnͣs¬

Expanded text:
is quidem, si qui contra haec statuta meae pietatis venire ausi fuerint, res vel praedia, quae scientes quod fabricenses sunt isdem facommiserint, amissuris, fabricensibus vero gravissime coercitis post facultatum suarum amissionem perpetua exilii poena et animadversione retinendis. Quotiens sane in translatione armorum angariae necessariae fuerint, sublimitas tua litteras ad eminentissimam iubeat dirigi praefecturam et numerum ei armorum et ex quo loco t
Abbreviated transcription (Latin):
comnictit̃ tocius deliunquit
ꝑiculo mu̾ ut constriti
nominationib sus socio¬
rum actib quad̃ ipecina
get̾iant et uuius damp¬
numi et ad oũuun transit
dispendiũ mii̾si itaque

Expanded text:
committitur, totius delinquitur periculo numeri, ut constricti nominationibus suis sociorum actibus quandam speculam gerant, et unius damnum ad omnium transit dispendium. Universi itaque
Abbreviated transcription (Latin):
pũ uen̾acce forma¬
cos ita fͣdi ac.susci¬
pi ab emĩtib et distracati¬
bus ibenius ut uilom̃o
refragacõnis oriatur ma¬
t̾ia modo ut debiti pond̾i̾s
sint et speciei ꝓp̾e scitims
lenit̾ inse indicancium

Expanded text:
pum veneratione formatos ita tradi ac suscipi ab ementibus et distrahentibus iubemus, ut nihil omnino refragationis oriatur, modo ut debiti ponderis sint et speciei probae: scituris leviter in se vindicandum
Abbreviated transcription (Latin):
ferenca sunt moitare ut
contuo sup p̾bendis anga¬
rus pro nĩo eorum que tns¬
fermutur armorum poepocẽ
ut secund̃ missam asubli¬
mitate tua uoticiam naues
uł angarie confestimpus ͦ¬

Expanded text:
ferenda sunt indicare, ut continuo super praebendis angariis pro numero eorum quae transferuntur armorum praeceptiut secundum missam a sublimitate tua notitiam naves vel angariae confestim
Abbreviated transcription (Latin):
renduan p̾ipimus ita
ut ĩt ꝓtectores emidei
fabrice ꝑbiemũ adoratꝰ
et̾untatem nram suo quis¬
que temꝑe dingatẽ mp̃r
tigriata ħ est nõ pn¬
blica fabricencium
brachiis ad imuitacom
tes agnos hiis qui eos
susceꝑint uł eorim lib̾is
siue dubio fabrice uendi¬
candis et qui su̾repr̃e qua¬
dꝰ dedmandi oꝑis adpu¬
blice cimulib sacram̃ta
milicie transierut. mnꝑ¬

Expanded text:
re donari praecipimus, ita ut inter protectores eiusdem fabricae per biennium adoraturus aeternitatem nostram suo quisque tempore dirigaturtigmata, hoc est nota publica, fabricensium brachiis ad imitationem ntes agnosci: his, qui eos susceperint vel eorum liberos, sine dubio fabricae vindicandis, et qui subreptione quadam declinandi operis ad publicae cuiuslibet sacramenta militiae transierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cam nim̾aniũ ꝓ quo tempe
officiis eiud̾ amplisume
sedis qmͣ alios quorũ ĩt̾ est
condempnau p̾cipimus
eam aur qnͣcitatem ꝓtinꝰ
exactam fisg mrib a̾gg̃ga¬

Expanded text:
tam numerarium pro tempore officii eiusdem amplissimae sedis quam alios quorum interest condemnari praecipimus eamque auri quantitatem protinus exactam fisci viribus adgrega
Abbreviated transcription (Latin):
tis iꝑio lex amaiorib¬
constituta colonos quo
d efuitatis iure decineat
ita ut issis non liceat ex
hiis locis quorum fructu
releuant absoed̾e necea

Expanded text:
tis imperio, lex a maioribconstituta colonos quodam aeternitatis iure detineat, ita ut illis non liceat ex his locis quorum fructu relevantur abscedere nec ea
Abbreviated transcription (Latin):
noriblis impõ tempe inquo l eis
tere uullo eis inpedĩto etatis fa¬
ciendo s uatante lege que ħ p̾mi
fiat mencõ docum̃ti uullam ex
ltͣ memorie fĩ exaccõ ñ et aliud do¬
curũtũ cius memoria iuẜa iuso
fc̃a ẽ proferatur aut alia secund̾¬
mus ut si qñ applsone secuta ĩ no¬
nissimo indenciarum die aut pͣs nt
anñare inclici nõ aut eius ꝯsilia¬
rius aut qui lites introunttunt et
diferac nullũ p̾uiclm̃ ꝑtibus aut
ui harii eth penitus fi̾ s eciam¬

Expanded text:
noribus in ipso tempore, in quo licet eis tere, nullo eis impedimento aetatis faciendo, sed vacante lege quae hoc prfaciat mentionem documenti, nullam ex hac memoria fieri exactionem, nisi et aliud documentum, cuius memoria in secundo facta, est, proferatur aut alia secundmus. ut si quando appellatione secuta in novissimo indutiarum die aut pars utaminare iudicium aut eius consiliariis aut qui lites intromittunt, et differat, nullum praeiudicium partibus aut uni harum ex
Abbreviated transcription (Latin):
citaco uocare creclitores et si intͣ triũ mẽ¬
sinu spatiũ nusꝙͣ appareant credicores
abscecłe indice proindente apd̃ qmͣ agitꝰ
in integrũ restõ nisi debeant hereclitarie res
trrriclũ leges emptorem aut doco accipiẽ¬
tem ant illũ ad qm̃ res alio quolib modo
tranlate sunt eum qui tales res h firimuo
eas lire post de dẽmi indelioet int̾psentes
et uicẽni int̃ absẽtes discinsũ siantẽ
ignorat uerus alienatorũ rerum drĩs
et qr res er conpetunt et qr alieuacõ fra ẽ
non alt̃ hunc excludi ũ ꝑtricenalem p̾scp¬

Expanded text:
citationes vocare creditores, et si intra trium mensium spatium nusquam appareant creditoresabscedere, iudice providente apud quem agitur in integrum restitutio, ubi debeant hereditariae res cundum leges emptorem aut donationem accipientem aut illum ad quem res alio quolibet modo translatae sunt, eum qui tales res habet firme eas habere, post decennii videlicet inter praesentes et vicennii inter absentes decursum. Si autem ignorat verus alienatarum rerum dominus, et quia res ei competunt et quia alienatio facta est, non aliter hunc excludi nisi per tricennalem praescrip
Abbreviated transcription (Latin):
riis aut cansas introducentibus intͣ.x. die¬
buit uitͥs p̃s tanrte quantitatis quanta
fuñt condempnacõ ut si post hñc retractacõ
iuodo limo procedente suĩa resoluatur res
ei eum auginentis luis restituantꝰ suĩd
intra memoratas .x. dierum inducias pꝰ

Expanded text:
riis aut causas introducentibus intra decem dierit victrix pars tantae quantitatis quantae fuerit condemnatio, ut si post haec retractatione modo legitimo procedente sententia resolvatur, res ei cum augmentis legitimis restituantur. Si vero intra memoratas decem dierum induti
Abbreviated transcription (Latin):
non inbenius eam ꝑonña suũ ro¬
buir hrẽtam apud niuliere quam
apd̾ iirũ siue ab ipo uiro siue alto
aliquo mulieri dettir sen ꝯs cribat
res donacõ ĩ impciale conscribat

Expanded text:
non, iubemus eam per omnia suum robur habere tam apud mulierem quam apud virum, sive ab ipso viro sive ab altero aliquo mulieri detur seu conscribatures in nuptialem conscribat
Abbreviated transcription (Latin):
ad clarusirũ prouuicie inditẽ aut ꝑ
se ueire adeuin et pparare enuiadoĩ¬
bus mois aucliat intpellante et libe¬
ret eum cum ouii iusticia secundũ
uras leges ut nõ ergat᷑ pegre desua
det̾iniare int̾pellantiũ causas ichẽ¬

Expanded text:
simum provinciae iudicem aut per se venire ad eum, et praeparare eum ut omnibus modis audiat interpellantem et liberet eum cum iustitia secundum nostras leges, ut non cogatur peregre de suadeterminare interpellantium causas iude
Abbreviated transcription (Latin):
contũ ad om̃s dinge sbictos et pa¬
lam fac̾e̾ omĩũ cuntatũ et incorum
hĩtatoribus quatenus si quis hiit ꝯ¬
tencõ adusus aliũ sine depeciun aria
cansa sine de sblacce̾ terum mobiliũ et
ĩmobilm seseque monẽciũ sine decri¬
uunalibus prius int̾pell claxislimũ ꝓ¬
uiucie indicem ut et ipẽ setrulimi no¬
stras leges eranuuz ea que ꝓpouaut

Expanded text:
edictum ad omnes dirigere subiectos et palam facere omnium civitatum et vicorum habitatoribus, quatenus si quis hsive de pecuniaria causa sive de sublatione rerum mobilium et immobilium seseque moventium sive de criminalibus, prius interpellet clarissimum provinciae iudicem, ut et ipse secundum nostras leges examinet ea quae proponuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quipntat ledi abeo. et si quid̾ ꝯtig̾¬
it utdicem suue aut iuste ad indicare
ascissimo ep̃o sac̾fac̾e enm ouubus miõ¬
dis ei qui intpelleait ad ysus enin si
uos ipã lis si quid iurriumus qr insteet

Expanded text:
qui putatur laedi ab eo. Et si quidem contigerit iudicem legitime aut iuste adiudicari a sanctissimo episcopo, satisfacere eum omnibus modis ei qui interpellavit adversus eum. Si nos ipsa lis, si quidem invenerimus
Abbreviated transcription (Latin):
at liuc absquelas deoamabilis epĩci
nitatis sciat qm̃ et ipẽ tales sustiuebit
penas quales futurus esẜ suitiũe uror̃
si intpellatus abeo uõ stucluss ei ser¬
uare insticia. ħ aut̃ onua scire pro¬
sperius ppͣntilitatẽ eorum qui inhĩ

Expanded text:
at hic absque litteris deo amabilis episcopi civitatis, sciat quoniam et ipse tales sustinebit poenas quales futurus esset sustinere iudex, si interpellatus ab eo non studuisset ei servare iustitiam. Haec autem omnia sancire pers
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o lib̾ asfuuetꝰ constitutꝰ
pleatur qued testrmoniũ
disputacõnũ n̾o destatu
ẜuata roe ut si apparint
fortuue fuilis eẽ emste¬
stuuonium sinequedatũ
fu̾it ita sit. Sin̾o lib̾tũ
se dicat conpeslatur denio
inquo lib̾tate acceperit et
adsit adtestimoniũ qui ris
ad eo infestus est donecde
crmne iudicetur. Sinio¬

Expanded text:
ur constitutus, pleatur quidem testimonium, disputationum vero de statu servata ratione, ut si apparuerit fortunae servilis esse, eius testimonium ac si neque datum fuerit ita sit. Si vero libertum se dicat, compellatur demoin quo libertatem percepit, et adsit ad testimonium qui usque adeo infestus est, donec de crimine iudicetur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ne maiores sint et suie i
heͣ magna cmitate sine fo¬
ras inpronuucus et ea que
tetestibus sunt ꝙ̃tum pos¬
sibile nobis ẽ corrigentes
ad huc purius et sauccius
litemagi p̾pareuius ꝑquas
subire et pulsantes et pl¬
satos ad utatos p̾cipimus
uque denu inspectorem
et eorum qui inclicant et
quibus inditatur qui testi¬
racõ et p̾sentia mũdalici

Expanded text:
e in hac magna civitate sive foris in provinciis, ut et ea quae de testibus sunt quantum possibile nobis est corrigentes adhuc purius et sanctius lites agi praeparemus; per quas iusiurandum subire et pulsantes et pulsatos et advocatos praecipimus, ubique deo inspectore et eorum qui iudicant et quibus iudicatur et qui testiratio et praesentia mund
Abbreviated transcription (Latin):
ciam aut apud. defensorez
aut apud. p̃sidem cestifica¬
cantis datis illic inclelicet
lic contestata est ut qmͣad¬
iedum huc inpronucia
apud indices aut destẽso¬
tes deproduocoe testiumagi
iprouinciis s gestis datis

Expanded text:
ciam aut apud defensorem aut apud praesidem testificacantis datis; illic videlicet lis contestata est: ut quemadmodum hinc in provincia apud iudices aut defensores de productione testium agiin provinciis, sed gestis datis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ natinales ꝑuiauentes prom̾entꝰ hũa¬
utatem et quo incdo etiem temꝑe conpe¬
tent honorati sunt abeorum qui neque
mirĩe medelam atque uature supplenien¬
tum phũc legem decreta sunt tua solum¬
tas faciet om̃ibus inauifesti ꝑ pͣginatib¬
centibus quomeco talib comisentur et no

Expanded text:
 naturales permanentes promerentur humanitatem, et quomodo etiam ipsi competenter honorati sunt ab eorum qui neque et ad hominum medelam atque naturae supplementum per hanc legem decreta sunt, tua sublimitas faciat omnibus manifesta programmnibus
Abbreviated transcription (Latin):
stiferas ꝯ ceclimins ne que si
tale aliqui fcm̃ ẽ recipimꝰ s
exigiis quod depectatum
ẽ abeo qui decluxit testes in
gatos et boue opunonis
ꝯstitutos et ita tautũ susci¬
pereabeis probõm deĩ ceps¬

Expanded text:
stiferas concedimus, neque si tale aliquid factum est recipimus, sed exigimus quod deprecatum est ab eo qui deduxit testes in gatos et bonae opinionis constitutos, et ita causam suscipere ab eis probationem, e
Abbreviated transcription (Latin):
desunt ħadici tunc daucla
est et quarta produocõte¬
stium ei qmiħ pecierit pre¬
nutus sacrauiento dãdo
abeo ꝙ neque sbtrax̾it n¬
tolum ant machinacou
uł aatem quartam preduc
uti denunciatis testuoiiz
ad quertam cestium ꝓduc¬

Expanded text:
desunt haec adici, tunc dandum est et quartam productionem testium ei qui hoc petierit, primitus sacramento dando ab eo, quod neque subtraxit olum aut machinationem vel autem quartam productuti denuntiatis testimoniaad quartam testium produc
Abbreviated transcription (Latin):
quut et ideꝰ ab impietate homines lib̾¬
auimus quidł enn non hutes licen¬
ciea qnͣtum uolurit sins naturalibus
filiis reluquendi eligunt quasi iuros
et scribunt quasi hr̃cles quatenus resti¬
tuant filus at illi aut exħ impie agunt
et p̾ uericantur uoliuitatẽ scubẽcium
aut qued onni leuissimũ putant pie erãt¬

Expanded text:
amur et ideo ab impietate homines liberamus. Quidam enim non habentes licentiam quantum volunt suis naturalibus filiis relinquendi, eligunt quasi viros et scribunt heredes, quatenus restituant filiis; at illi aut ex hoc impie agunt et praevaricantur voluntatem scribentium, aut quod omnium levissimum putant peiera
Abbreviated transcription (Latin):
et iterũ ad eum referri lites
et si aprouiucia inpronĩci¬
am h petantur fĩ scimus pp̃
probõnũ hundantiam et ħ
ualere et posse eciamapro¬
nuncia huc abeo qui ruicd
est iuprouincia destinari
et abuno qui auobis diffi¬
nitus fu̾it eloq̃ tusuorũ
iidicum inlocaccẽ de eo a
iuidice fc̃a testce dari et aꝑ¬

Expanded text:
et iterum ad eum referri lites, et si a provincia in provinciam haec petantur fieri: sancimus propter probationum abundantiam et hoc valere, et posse etiam a provincia huc ab eo qui iudex est in provincia destinari et ab uno qui a nobis definitus fuerit eloquentissimorum iudicum, interlocutione de eo a iudice facta, testationes dari, et a
Abbreviated transcription (Latin):
sctari testium uita qr incłpabilis at
ieclata est. Suio ignoti quid̾
rumpere festinantes eos posse eciã¬
dices si quod adnũstratores fuunt
qui admĩstroes bnt ip̃i quicł assu¬
manc aꝑitorem magnificẽtissum
p̃coris pledis inpronuntia uõlocoꝵ
deffensorum et ꝑeos inferant eis
piantur ꝑhũt unam pecuiiis testiõ¬

Expanded text:
strari testium vita, quia inculpabilis atque moderata est. Si vero ignoti quidamrumpere festinantes, posse edices, si quidem administratores fuerint, qui administrationes habent, ibi quidem assumant apparitorem magnificentissimi praetoris plebis, in provincia vero locorum defensorem, et per eos inferant eis piantur per hanc viam pecuniis testimo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o multi sepe testes produ¬
ciuitur et t̾co hagẽtes post̾a
mor ut conclusuit et excep¬
ta fu̾uit testuonia temp¬
tantes inc̃pellonibus nonu
ĩ portunũ ẽẽ et uelle eciã
quarto declucete testes scĩ¬
uius urõs iuclices ħ ma¬
dune consiclare et si t̾cõiã
preducti sunt cestes et ab
eo qui testes decluxit con

Expanded text:
o multi saepe testes producunt et tertio hoc agentes postea, mox ut concluserint et excepta fuerint testimonia, temptantes interpellationibus nobis importuni esse et velle et quater deducere testes, sancimus nostros iudices haec maxime considerare, et si tertio iam producti sunt testes, et ab eo qui testes deduxit conc
Abbreviated transcription (Latin):
iumorare tale enm quiclam etiã
tunc apuel. clarissunũ bithinne ꝓ¬
uincie iuclicem gestrum in ueriuꝰ
intestõ osfensa testiru falsitate pes
et funsset defuncta testat̾r testrma
ud quicł tenentes iain mortue ma¬
num ita ꝑcartam iurgam fcam̃ ex
latere ductam cranfunt et signũ
uen̾abilis trucis incri scripsisse
testium alia uo deeo statu eorum
statu extunaminus oportere diri¬
uiere. Que itaque dicta siuitab
antiquis legis latoribus inprolu¬
bitione horum quos suspencłũt
itate nͭ plurima conistit deo fa
tis ant nulicie aut diuiciamm aut
dfticii cansam ant si non tales cõ
quosd atifices iguobiles uz iulis¬
innos uec muns obscuros adte

Expanded text:
tiam nunc apud clarissimum Bithyniae provinciae iudicem gestum invenimus in testamento ostensa testium falsitate pesset fuisset defuncta testatrix, testium vero quidam tenentes iam mortuae manum ita per cartam virgam rectam et ex latere ductam traxerunt et signum venerabilis crucis videri scripsisse testium alia vero de eorum statu aestimavimus oportere definire. Quae itaque dicta sunt ab antiquis legislatoribus in prohibitione horum quos suspenderuntvitate, ubi plurima consistit deo fatis aut militias aut divitiarum aut officii causam, aut si non tales consquosdam artifices ignobiles neque vilissimos nec nimis obscuros ad te
Abbreviated transcription (Latin):
cias camun uiquibus utilius ẽ
conceptionis tpr̃ quam ꝑtus tpẽ
illucl. ualere magis p̾cipius qd̾
utilius sit nascenti. Illucitanie
hrut utorem taliu filiorum uirem
ant filios quił ualde diligat muli¬
erant mulier sine pocõ sit apuclerm
ueque digna sit quolib modo limi
ĩ m̾io putancla aut causa filus¬
aut exstuclio iuliere celata ant
a filus aut alit forte erouricus accẽ¬
dentibus ne uire lunorum nsumpͭ
et fructum defiicta nr̃e tanquen¬

Expanded text:
ias casuum, in quibus utilius est conceptionis tempus quam partus tempus, illud valere magis praecipimus quod utilius sit nascenti. Caput IX Illhabuerit uxorem talium filiorum matrem, aut filios quidem valde diligat, mulier autem non sine peccato sit apud eum neque digna sit quolibet legitimo in matrimonio putanda, aut causa aut ex studio muliere celata aut a filiis aut aliter forte ei divitiis accedentibus, ne iure legitimorum usum pater et fructum defuncta
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃proboẽs utilitas ad in¬
uenta quid est ondum
ue quiel lateat facile actorum et
calictitate pluuiua hominũ ad ĩne¬
mente auimas ꝑclicetꝰ mig̾re in
contranu orco cause non enri
ut pate faciant que gesta suncte¬
stamenta plinum s quatenus
ad huc amplins occultentur nam
quia ea que ua fuint ue que uolũt
pate fi neque setiuidum o profri
indicia s que anmquam fc̃ã sunt

Expanded text:
obationes utilitas adinventa quidem est dudum, ne quid lateat facile actorum, et calliditate plurima hominum adveniente animas periclitetur migrare in contrarium ordo causae. Non enim ut patefiant quae gesta sunt testantur plurimi, sed quatenus adhuc amplius occultentur. Namquia ea quae vere fiunt neque volunt patefieri neque secundum ea proferri iudicia, s
Abbreviated transcription (Latin):
et um̃ secundũ qued deeister
dispoitum est et natmaliũ tutelamag̾e
filiorum onña agenti que cuiu ĩ linus
si quict nos ꝑs legis expectat ut ipĩ conpe
iec uocanunis iptias antrefaris ant
iucestis aut dampnatis prcceserat iste
neque naturalis ẜ nommat nequealẽ¬
dus apagrentibus neque hẽbit ꝯuuces̃ ad
psentem legem ꝑticipiũ uñ certa con¬

Expanded text:
tri secundum quod iam de his dispositum est et naturalium tutelam agere filiorum, omnia agenti quaecumque in legitimis siquidem nos pars legis expectat, ut ipsa competim vocabimus nuptias aut nefariis aut incestis aut damnatis processerit, iste neque naturalis nominatur neque alendus est a parentibus neque habebit quoddam ad praesentem legem participium. Vnde
Abbreviated transcription (Latin):
setuuł ħ ponimꝰ legem oportet
em̃i ꝑ om̃em mam sotilitatem
siuilq pietate tnͣsire. Si qs
gͥ hns filios legittunos relu¬
quat et naturales ab incestate
quił uich eis existe omino uo¬
lumus pasci u̾onaturales alimi
scrans ut decet eos secrndũ
bitratam ꝙ uiclelicet ap̃ urãs
leges ura bom arbitratum dicitꝰ
ħ̾ ipẽ custodiendo uł si couingẽ
quid h filios aut̃ uaturales

Expanded text:
 Oportet enim per omnem viam subtilitatem simulque pietatem transire. Si quis igitur habens filios legitimos relinquat et naturales, ab intestato quidem nihil eis existere omnino volumus, pasci vero naturales a legitimis sancimus, ut decet eos secundum bitratam, quod videlicet apud nostras leges viri boni arbitratu dicitur. Hoc ipso custodiendo, vel si coniugem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
bus p̾scis temporibus. Neigitur sẽ¬
ꝑ tale fĩ delictum finamus nec qd̾
agete licet metͣ̾neis et ignotis ħ ĩ
propriis naturalibus filus homi¬
nes agere prohbeamus pp̃eap

Expanded text:
bus priscis temporibus. Ne igitur semper tale fieri delictum sinamus, nec quod agere licet in extraneis et ignotis hoc in propriis naturalibus filiis homines agere prohibeamus, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
ciant iau festam ħ aut̃ mama et ex
dlam opus adueniens caicliat aliqs
dicentes accepisse et abaliquo auu̇
aut debere alitui ħ nam que aꝑte no¬
bis suspecta sunt et in illa digna rõ¬
dicanto uueniins eo quea rulte
peciune ditantꝰ solute et tabularii
ualente ꝑ proprias literas ħ marife¬
sta facere quod exllo clio hutes oocõ¬
uem p̾sentis accepunius legis. Itimn
adcluctus ẽ alius aliquis suulis calp¬
manti et p̾sentibus testibus adħ etia
coram tabula non deposunt se uiet ip¬
sum debita eẽ et is ꝯnicł qui m̾̃cede
h egit decessit aliusatem antem ex

Expanded text:
ciant manifestam. Haec autem inania et ex ddam opus adveniens audiat aliquos dicentes accepisse ab aliquo aurum aut debere alicui: haec namque aperte nobis suspecta sunt et nullius digna radicando invenimus, dum eo quod multae pecuniae dicantur solutae, tabularii valente per proprias litteras haec manifesta facere. Quod ex illo odio habentes occcepimus legis. Et iterum adductus est aliquis alius similis calumnianti, et praesentibus testibus ad hoc et coram tabulario deposuit apud semetipsum debita esse; et is quidem qui mercede hoc egit decessit, alius autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
ethis qui fcĩ sunt lus et hiis qui ui¬
uuserunt naturales orcliuadum est
iam etiam desuccessonibus eorum ua¬
lenti si quicł et ualentimano et graci¬
anopie memorie primius placuit hu¬
manũ aliquid agere cica uaturales
et si quicͥ sit uaturaliũ pat̾ lima sobo¬
les una uucias dignos ee fec̾unt et
hant cum sua matte non douari neq
exultima uoluntate ultus aliquid ꝑ¬
me diam unciam solaui doncaites.
Ei uo filioram limorũ non suit pentes
et ueque prem et nrem hant usquead
tres nucias reliunque eis aut douare ꝑ¬
missi sunt et ħ cum matre et si quolib
modo accepunt aliquid in ħ reputari
solu uodo quo autẽ plus est ad eos
qui uocantꝰ edlege uenire ħ quod chec¬
dosii semoriis filii licet uonꝑfecte

Expanded text:
et his qui facti sunt legitimi et his qui manserunt naturales ordinandum est iam etiam de successionibus eorum. Valenti siquidem et Valentiniano et Gratiano divae memoriae primis placuit humanum aliquid agere circa naturales: et si quidem sit naturalium patri legitima soboles, una uncia eos dignos esse fecerunt, et hac cum sua matre, non donari neque ex ultima dari voluntate ulterius aliquid mediam unciam solam donantes. Si vero filiorum legitimorum non sint parentes et neque patrem et matrem habeant, usque ad tres uncias relinquere eis aut donare permissi sunt, et haec cum matre, et si quolibet modo acceperint aliquid, in hoc reputari solummodo, quod autem plus est ad eos qui vocantur ex lege venire, hoc quod Theodosii senioris filii licet non perfe
Abbreviated transcription (Latin):
ułsi filii uonsut coucubina u̾o
solũmodo huc mecliam untiam
relinquiant donari et ꝯcecdunus.
Euui̾o filios non huit quis pia
cias scribete filios uaturales hetedes

Expanded text:
si filii non sint, concubina vero solummodo, huic mediam unciam relinqui aut donari concedimus. Si vero filios non habuerit quispiam  duodecim uncias scribere filios naturales heredes
Abbreviated transcription (Latin):
mus semler̃ eos esficientes lunos
damus hrẽ eclam successoes illas
quas hñt hii qui abĩcio l̾um sunt
Siquis gͥ dotalia. scripsent ad li¬
beram inprincipio siue lib̾tami uu¬
lierem cui omm̃nolicet copulan mꝯ
cubine soemate sibiant luuorũ filio¬
rum iam pat̾ existens aut eciam fui¬
orum natinaliũ pr̃ legitimas. eẽ
impcias et s filios ur ꝑceclentes uł
conceptos limos ei ẽẽ scimus et
licet non nascant possa filii ei aut
etiam nati moriancur nicłoꝰ prior
soboles lima consistat asfectus .ii.
cuca filios ica ei procecdens quieṅ
etiam adciotalem prouecant insp¬

Expanded text:
os damus habere etiam successiones illas, quas habent hi qui ab initio legitimi sunt. Si quis igitur dotalia scripserit ad liberam in principio sive libertam mulierem, cui omnino licet copulari in concubinae schemate sibi, aut legitimorum filiorum iam pater existens aut etiam filiorum non talium pater, legitimas esse nuptias et filios vel praecedentes vel conceptos legitimos ei esse sancimus. Et licet non nascantur postea filii ei, aut etiam nati moriantur, nihilominus prior soboles legitima consistit. Affectus enim circa filios ita ei procedentes, qui eum etiam ad dotale provocavit ins
Abbreviated transcription (Latin):
monia u rerum incantum ẽ płim
extentibus que non alt̃ patefuĩt
nͥ testibus promĩciantibus. lice
antem omibus et tam ualde iulissi¬
nus testunonũ p̾be et ante uos
phubu̾nt legis latores scilicet ml¬
tas excepcc̃es fatientes et plimos
excludentes eciam ipõ testii uoiẽ
ue soemate. Qma no neque post has
peohibieces adhuc purum ẽ testrũ
opus estimanimus oportere et nos
adicere aliquid cause subcilitati et
falsa testioma qnͣtum est possibile

Expanded text:
monia usui rerum incautum est, plurimis existentibus quae non aliter patefiunt nisi testibus pronuntiantibus, licere autem omnibus etiam valde vilissimis testimonium, perhibere et ante nos prohibuerunt legislatores: scilicet multas exceptiones facientes et plurimos excludentes etiam ipso testium nomine vel schemate. Quia vero neque post has prohibitiones adhuc purum est testium opus, aestimavimus oportere et nos adicere aliquid causae subtilitati et falsa testimonia quantum est possibile
Abbreviated transcription (Latin):
ant quidam exeis adtimam respicere eciã
cunc noue nucie curiam agentiaut uelit
cipiat palain ꝯmippe est quia sepe siruł sequr
seciuidum quem offeruntur et succesẜom¬
dest quod desceudat eorrui et ta proles n
sii pie memorie que uacurales ad optare
contribuit non ce iportima dece¬
tero nris sõlectis punitimus uͥ ad
ħ poĩtam solĩmcdo scimmnus ut si
qua utilitas aliquib inele reposita
putare leges. Oz enni semper ali¬
quol uchoare bomim non ea que aqi¬
busd̃ p̾existant destruere rrĩ enĩpris
approramius constõmi temꝑare quid
intreductam eͣtornate positam que
ad opooes uatutaliũ prohibint ruł¬
tam absurclitatẽ hũtes et indiscrete
uelud aduenas quoso luius natu¬
rales suꝑ introclucẽtes. Eeliqui¬

Expanded text:
aut quidam ex eis ad curiam respicere, etiam tunc novem unciae curiam agenti aut agentcipiat: palam quippe est, quia simul sequitur secundum quem offeruntur et succeprodest, quod descendat eorum exinde proles, nptare contribuit, non esse inportunam de cetero nostris subiectis permittimus, nisi ad hoc positam solummodo sinimus, ut si qua utilitas aliquibus inde reposita putare leges: oportet enim semper aliquod incohare bonum, non ea quae a quibusdam praeexistant destruere. Nostri enim patris approbamus constitutionem temperate quidem introductam et ornate positam. quae adoptiones naturalium prohibuit multam absurditatem habentes et indiscrete velut advenas quosdam legitimos naturales superintroducentes. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
cirialem denice isle amplectatur
sccipturam legittumus mor fiet
uaturaliũ iure omĩo lib̾atus siue
etiam mortuo prẽseru ip̃m filiꝰ¬
siue filii offerauit nou existente qd̃
legittiura sobole etiam sic erruit
legitum et cuiales promde. ꝓ¬
legutunis offerni curie non legit¬
tuuos filios omuero ꝑsemet ip¬
sum ad ħ procedit trint soluminꝰ
anclietur cum nullus legittiro¬
rum filiorum extitit ħ itaque de
oblationibus sit quel iudifferẽ¬
ter scitum est anobis uiliac p̾sen¬
ti lege reconditũ uonaut̃ simp¬
lr ueque fortite oblo est or enĩ
et iuedos fatere manifestos secũ
erqualibet oriatur cuutate sinecꝰ¬
ialis sine eciam huius lib̾ sit fortũ¬
na licebit ei suũ uatinalem ost¬
re curie illius uude orietur cuuta¬
tis si uero noncuns uec ipẽ con¬
sistat sed exilla quacł ant exiu¬
co sit orinulus illi apre offeratꝰ
crutati aut semet ipsum osferat
sõqua cuntate ulla aut uitus t̾¬
buta ꝑsoluet palauruo est quia

Expanded text:
curialem, deinde ille amplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum filius aut filii offerant, non existent, quidem legitima sobole, etiam sic erunt legitimi et curiales. Proinde egitimis offeret curiae non legitimos filios; qui vero per semet ipsum ad hoc procedit, tunc solummodo audietur, cum nullus legitimorum filiorum existit. Hoc itaque de oblationibus sit, quod indifferenter sancitum est a nobis in hac praesenti lege reconditum. Non autem simpliciter neque fortuite oblatio est; oportet enim et modos facere manifestos secundum qualibet oriatur civitate, sive curialis sive etiam liber huiusmodi sit fortuna, licebit ei suum naturalem offerre curiae illius unde oritur civitatis. Si vero non civis nec ipse consistat, sed ex villa quadam aut vico sit oriundus, illi a patre offeratur civitati aut semet ipsum offerat, sub qua civitate villa aut vicus tributa persolvet. Palam vero est quis,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit lib̃s om̃s bella uo ẜuitutẽ ad mnuene¬
runc sic eciam nob̾ hic nacura limas pro¬
tulit soboles ad concupu centia uo fca con¬
uiso nacirrali nis eis iuserunt quar pp̃ si¬
nulibus pailionibus exortis conuenit
cura etequalibus inuenire alian qui

Expanded text:
fecit liberos omnes, bella vero servitutem adinvenerunt, sic etiam hic nobis natura legitimas protulit soboles, ad concupiscentiam vero facta conversio naturale ius eis inseruit. Quapropter similibus passionibus exortis convenit curam ex aequalibus inveniri, aliam qui
Abbreviated transcription (Latin):
si h impni auiuint. Si quis aut legitios
quid filios non hat naturales ant ei solu¬
modo sinc liceat ei curie honore scͥbere eos he¬
des et scriptura pro ouu̇ oblor consistat et
nonegeat hoc anti quarum legurn alia adiᷤ¬
cione neque obloe dum sr̃stiors ee̾nt s exħ ip¬
so scripti si libi sunt curiales suuł et hrcles
linqu̾e uolinit ad huc faciet iuelius ꝟnitũ¬
us ad nomen nucias om̃io eis relinquat
stiens quia si reliqinc uiius alege nauus¬
nicclis om̃ibus supplementum sre fiez. Il¬
li no si uolunt curiales fiant si uo aliqui¬
n̾o quid eligant aliqui u̾o refutet ad eos q̃

Expanded text:
it. Caput VI Si quis autem legitimos quidem filios non habeat, naturales autem ei solummodo sint, liceat ei cum curiae onere scribere eos heredes; et scriptura pro omni oblatione consistat et non egeat hoc antiquarum legum. alia adiectione, neque oblatione dum superstites essent, sed ex hoc ipso scripti, si liberi sunt, curiales simul et heredes linquere voluerit, adhuc faciet melius: veruue ad novem uncias omnino eis relinquat, sciens quia si reliquerit minus, a lege modis omnibus supplementum substantiae fiet. Illi vero si voluerint, curiales fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refutent, ad eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
nales aut cuuialem ꝑueniant. Si uero
eciam exaucilla emaci sunt si eos mainu¬
sic suscipiant et sint curiales sicut testõr
uoluit aut sicut eorum de sicłm̃ fecit osfentes
enusem ipos curie papient sicuti dcm̃e
nonem micias uudiq eium uolumus ułs¬

Expanded text:
riales aut curialem perveniant. Si vero etiam ex ancilla ei nati sunt, si eos manuit eos, etiam sic suscipiantur et sint curiales, sicut testator voluit aut sicut eorum desiderium fecit: offerentes enim semet ipsos curiae percipient, sicuti dictum est, novem uncias. Vndique enim vol
Abbreviated transcription (Latin):
mauentes itaque cuuales relictam aut do
tas antrelittas sibi antem etiam alienare te¬
ut uon adult̾an nob̃incleantur legis la cõm
et lutra quicł uenentur que ocooes o błonis
sunt repeslant autem fortimam pp̃ quam lu
oblatis curie et infiliabus unbentibus curi
natus est et qui exutroque sibi suut et qui
eteo processunt faciuius enm nebuderqua¬
dam iuachiuacoe oognatum scimus eñ
oblatam curie naturalem filiũ solum rro

Expanded text:
manentes itaque curiales relictam aut dontas aut relictas sibi aut etiam alienare, teut non adulterari nobis videantur legislationem et lucra quidem venentur quae occasione oblationis sunt, repellant autem fortunam propter quam luoblatis curiae et in filiabus nubentibus curianatus est et qui ex utroque sunt et qui ex eo processerunt facimus eum velut ex quadam machinatione cognatum. Sancimus enim o
Abbreviated transcription (Latin):
ditam colleccce constõuũ alias aut̃ etia
pro ouũbus sufficiat ea que naturalib
sunt corrig̾e atque sanctire. ꝑalaul est
uemique quia honiũ alii quicł lib̾i sunł
consistunt et inc̾legittumos sunt alii ꝟo
liberos ascendunt et ex uaturalib adle¬
gittimos alii u̾o exħ ipõ uaturales sut
et quece et eis et suoceseoes existanit alios

Expanded text:
dictarum collectione constitutionum alias autem etiam pro omnibus sufficiat ea quae de naturalibus sunt corrigere atque sancire. Caputue est, quia hominum alii quidem liberi simul consistunt et inter legitimos sunt, alii veliberos ascendant et ex naturalibus ad legitimos, alii vero ex hoc ipso naturales sunt et quaedam eis successiones e
Abbreviated transcription (Latin):
tempduce honnes et expore fiutute et ex
nacuraliby aolegittunos elenate nõ eni
ulcõ et ĩ ẗdicõ despiçiencla est sed quod ẽ
ninecessitate curanlũ est et fugienclũ qui¬
d̾ qued malii est ĩ nemendñ u̾ undi que
que uelius est Oma igit᷑ aliqua qui¬
d inconstõrũ ecchite quem exoriũ priorim¬

Expanded text:
erducere homines ex priore servitute et ex naturalibus ad legitimos elevare, non enim ultio et interdictio respicienda est, sed quod est in necessitate curandum est, et fugiendum quidem quod malum est, inveniendum vero undique quod melius est. Quia igitur aliqua quidem in const
Abbreviated transcription (Latin):
ium uus ferunt accelete que enĩ
inde sint facile omino ẽ drẽ. Si
quis igitur fu̾i̾t naturaliũ filioꝵ
patri siue curialis existentes sen li¬
bera curia licentiam hẽbit hosant
quos dam exeis sie legittimoꝵ
sit filiorum pr̃ sine sine eciam uon
s solum iuclo natinaliũ offerre
curie licet forte illustris diguita
icclus siue fiat aprẽ ad huc sr̃¬
stice cum quis piam ĩ comune fi¬
liũ offorret ħ namq gesturm est

Expanded text:
rum ius ferunt accedere; quae enim rum ius ferunt accedere; quae enim inde sunt facile omnino est dicere. Si quis igitur fuerit naturalium filiorum pater, sive curialis existens seu liber a curia, licentiam habebit hos aut quosdam ex eis, sive legitimorum sit filiorum pater sive etiam non sed solummodo naturalium, offerre curiae, licet forte illustris dignitatmodus, sive fiat a patre adhuc superstite, cum quispiam in commune filium offert hoc namque gestum est
Abbreviated transcription (Latin):
mascuł comienientibus utabĩicio han̾t
adeas ipciarũ legictim arum affectũ
et ħ et em̃ incalupnia poĩtũ nos respicien¬
diocri hominiũ st̾atu agendusit adele¬
monistrõm legitaimanim ant iupciar̃
quocl ueto deuceps ꝑuussum estant ple¬
bi qua pp̃ uuptus proceclentibus exħ ipõ
sunt successors certe et si iit̾ legitimos
ꝯmĩent᷑ mox lex intrecdicit successionũ
autem naturale h̾modi nami adius legit¬
utilis quem thecclo sius pie et noue intro¬
duxit memorie scĩtum nam est abeo
ut possit uaturales filios aut om̃s aut
aliquos osferte curiis aut filias
curianbus copulare et quĩ medꝰ
iste uon simplicẽ hint legis laooz
si uarie et de oblõnib dictium ẽ
et de succesonibus qũõ ipĩ et quo¬
rum herecles existant et qui uusꝯ
adns eorum hr̃ditarium accedãt
uistum creclicdinus ħ p̾mrũ legis¬
lacõnis disponentes capłm itaad
reliquos modos qui adlegutirno¬

Expanded text:
masculis convenientibus, ut ab initio habeant masculis convenientibus, ut ab initio habeant ad eas nuptiarum legitimarum affectum. Et hoc enim in calumnia positum nos respiciendiocri hoc hominum statu agendum sit ad demonstrationem legitimarum nuptiarum, quid vero deinceps permissum est plebi. Quapropter nuptiis procedentibus ex hoc ipso sunt successiones certae, et si inter legitimos connumerentur, mox lex introducit successionum autem naturale, hoc modi varii ad ius legitutilis, quem Theodosius piae et novae introduxit memoriae. Sancitum namque est ab eo, ut possit naturales filios aut omnes aut aliquos offerre curiis aut filias curialibus copulare. Et quoniam modus iste non simplicem habuit legislationem, sed varie et de oblationibus dictum est et de successionibus, quomodo ipsi et quorum heredes existant et qui rursus ad eorum hereditatem accedant, iustum credidimus hoc primum legislationis disponentes capitulum ita ad reliquos modos qui ad legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
diciuius autem inchoantes legeni qui
consistunt naturales quibus modis
procedunt ad legictimos quorũ pluri¬
mos ĩ ueuimius uos atque sunt horum
succesẜces et quo quicł uetustas usa est
quoque relinquitur qm̃ uec naturaliu
digui fuĩt sicuti dixius applloue. Ua¬
tara si quidem abũcio dum de filiorum ꝓ¬
cteaoce sanctiret scriptis non diun poĩtis
legibus ouĩs sumlr̃ quidẽ liberos suui¬
lit autem prochaxit ingeuuos p̾mis nã¬
bant bella xo et lices acque libiclmnes et ꝯ¬
cupis ceudde causam deposint ad alucd sce¬
ma ẜiitutem naique uiuenit bellum
ueturales autem castitati caais lex aut
rursus huius de licta curans lib̾tatẽ ẜius
molta ẽ et multũ dehiis tractauit mo
transitorie neque nos scimus ueque sb¬
iectos hat̾ legemi negligẽt̾ audire papi¬
nius legutum si quidem suocessores pro¬
cecunt homimib etimpciis quas contra¬
hunt aut cumi docalibus ĩ instrumentis
ant eciam absque hus sicadfeuuuas

Expanded text:
Dicimus autem incohantes legem, qui consistunt naturales, quibusque modis procedunt ad legitimos quorum plurimos invenimus nos, et quae sunt horum successiones, et quomodo quidem vetustas usa est quoque relinquitur, quo quidam nec naturalium digni fiunt, sicuti diximus, appellatione. Natura siquidem ab initio, dum de filiorum procreatione sanciret scriptis nondum positis legibus, omnes similiter quidem liberos similiter autem produxit ingenuos. Primis nambant. Bella vero et lites atque libidines et concupiscentiae causam deposuerunt ad aliud schema. Servitutem namque iuvenit bellum, naturales autem castitatis casus; lex autem rursus huiusmodi delicta curans libertatem servis molita est et multum de his tractavit modtransitorie neque nos sancimus, neque subiectos hanc legem neglegenter audire praecipimus. Legitimi siquidem successores procedunt hominibus ex nuptiis quas contrahunt aut cum dotalibus instrumentis aut etiam absque his, sic ad feminas
Abbreviated transcription (Latin):
cur mpascins salti¬
bus reip̾uate pẽ¬
sio debeat amplian ue¬
qua quam ꝑlibidine or¬
dinũ angiuenta facien¬
da sunt et enĩ id cͥco gra¬
morem pensionem uupo¬
in abordinib alccipimꝰ
ut aminalia exreb pri¬
uatis nris alocorum pa

Expanded text:
cur in pascuis saltibus rei privatae pensio debeat ampliari, nequaquam pro libidine ordinum augmenta facienda sunt. Etenim idcirco graviorem pensionem imponi ab ordinibus accipimus, ut animalia ex rebunostris a locorum pa