comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tine. consobrini consobrinȩ. Patrui magni
amitȩ magnȩ. auunculi magni. mat᷑terȩ
magnȩ. Nepos neptis ꝓprioris consobrini
filus ł filia. qui consobrini appellantar.
Quib exlatere accrescunt ꝓpatrui. pamite.¬
ꝓ auncula ꝓ materterȩ. filius. ł fisia. aqđ¬
patruus ad amita. tlis̃ ab aui paterni frat̃
soror. & ab auunculus ab matertara. lisunt
abauiȩ paternȩ mat̾nȩq frat̃ & soror. ab¬
auiq materni. hȩc quoq explinari ampliuꝰ
non possunt. quã auctor ipst disseruit. I¬
eptimo gradu qui sunt cognati
Irccta linea supra instaq pprus nominib
non appellantur. sed extransuersa linea

Expanded text:
tinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, tinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni materterae magnae. Nepos nepotis propioris consobrini filius et filia qui consobrini appellantur. Quibus ex latere accrescunt propatrui, proavunculi, promaterterae, filius vel filia adpatruus, adamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror. Abavunculus, abmatertera, hi sunt abaviae paternae maternaeque frater et soror abavique materni. Haec quoque explanari amplius non possunt quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui sunt cognati recta linea supra infraque, propriis nominibus non appellantur: sed ex transuersa linea
Abbreviated transcription (Latin):
Consobrinꝰ consobrina: idest auunculi e ma¬
tertere filius ł filia. Amitinus amitina id est
amite filus ł filia. Itemq consobrini. qui ex
duab sororib nascuntur. Quib accrescit pa¬
truus magnus. amita magna. id est aui pat̾ni
Fr̃ & seror. Auunculꝰ magnꝰ. matertera magna
ad nepos ad neptis. ex obliquo frĩs & sororis
ꝓnepos ꝓneptis. fratres patrueles. sororesq
patruelis. amitini a mitinȩ consobrini
consobrinȩ. filius ł filia ꝓprius consobrinus
consobrina. id est patrui magni. amitę magnȩ
auunculi magni materterę magnȩ. filius
ł filui. Quib accrescunt ꝑpatruu ꝑamita.
Ni sunt ꝓ aui mat̾ni fr̃ & soror. pauunculus
alus gradibus quam scripta ẽ. nec aliis uoca¬
bulis declarari potest. capiT̃¬
Lexto gradai ueniunt supra tritauus
tritaua: infra trinepos trineptis. ex
obliquo frĩs & sororis. ad nepos ad neptis. frẽs
patruelis. sorores patrutlis. Anutini & ami¬

Expanded text:
Consobrinus, consobrina, id est avunculi et maConsobrinus, consobrina, id est avunculi et materterae filius vel filia. Amitinus, amitina, id est amitae filius vel filia. Itemque cduabus sororibus nascuntur. Quibus accrescit patruus magnus, amita magna, id est, avi paterni frater et soror. Avunculus magnus, matertera magna, adnepos, adneptis: ex obliquo fratris et sororis, pronepos, proneptis: fratres patrueles, sorores patrueles: amitini, amitinae: consobrini, consobrinae filius, vel filia, proprius consobrinus, consobrlius vel filia. Quivis accrescit propatruus et proamita. Hi sunt proavi materni frater et soror, proavunculus, aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra tritavus tritavia. Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patruelis et sorores matruelis, amitini ami
Abbreviated transcription (Latin):
linta continentur. pater. mater iinferiori uat
suꝑiori łinta: auus auia. inferiori: ne pos
nẽptis In transuersa . st̃. soror quȩ ꝑpnȩ
duplicantur. Auus eñi & aua. tam expatre
quã exmatre accipiuntur. Quȩ ꝑsonȩ se.¬
quentib quoq gradib similit̾ ꝓ substantia
earum quȩ in quo gradu subsistant. ipso ordi¬
ne duplicantur. Istȩ ꝑsonȩ in secundo gradu
idõ duplices appellantar. quia duo aui &
paternus ẽ. & maternus. Item duo genera
nepotũ sunt. siue exfilio. suit ex fibia ꝓcreati
Fr̃ & soror & transuerso ueniunt. id est aut
fr̃ patris: aut fr̃ matris qui aut patruuis.
aut auunculus nominatar. Qui e ipsi hoc
ordine duplicantur. CAPIT̃.
ertio gradu ueniunt supra ꝓauus ꝓ auia.
infra ꝓnepos ꝓneptis & obliquo fr̃is sororisq
& soror. Auunculus matertera matris frat̃
ab auia infra ab nepos abneptis.
& obliquo fratris & sororis nepos neptis patri¬
elis. soror patruelis id est patrui filius ł fibia.

Expanded text:
linea continentur pater, mater; inferiori, eriori linea, avus, avia: inferiori, nepos, neptis. In transversa frater, soror, quae personae duplicantur. Avus enim et avia, tam ex patre, quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum, quae in quo gradu subsistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi, et paternus est, et maternus. Item duo genera nepotum sunt, sive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso veniunt, id est, aut frater patris, aut frater matris; quia aut patruus, aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. CAPITULUM 3. Tertio gradu veniunt supra, proavus proavia: infra pronepos, proneptis: ex obliquo, fratris, sororisque et soror, avunculus matertera, id est frateet abavia, infra abnepos et abneptis. Ex obliquo fratris et sororis nepos, neptis patruelis, frater, soror, patruelis, id est patrui filius vel filia.
Abbreviated transcription (Latin):
ulteriũ & incestum ppegasti. nee iomuigio
nec in adulterio illim tibi sociabis: mee cum illa
ad unam mensam manducabis & bibes aut
aliquo publico loco. nbi nulla mala suspicio
possit eẽ. ut ibi coram testib idontis ꝑcerta
necessitate pariter colloquamim. Nec aliam
conugem accipies. nisi forte post pactam
penitentiam tibi licentia data fuerit ab
ep̃o tuo aut eiꝰ misso. sic te dr̃ ad iuue. &

Expanded text:
ulterium et incestum perpetrasti, nec in conjugio, nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut  aut in alio publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini; nec aliam conjugem accipies, nisi forte post peractam poenitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo, aut ejus misso. Sic te Deus adjuvet,
Abbreviated transcription (Latin):
sallit. postremo in nocenti. quẽ falso testimo¬
nio ledit. Si falsi testes separantur mox
mendaces inueniuntur Vterq reus est
& qui ueritatt̃ occultat. & qui mendatiũ
dicit. quia & ille prodesse non uult. & iste
nocere desiderat. Beatus cuius testimoniũ
in conspectu dĩ probabile inurnietur.
& diuinȩ hoc prohibent leges. Nullũ nãq
corum idest accusatorum sententia non
a suo iudice dicta constringat. quia &
scłi leges id ipsum prccipiunt. de eađre.
autant idices eocłt̃. nt absente eo
cuius causa uentilatus. sententiam
proferant. quia irrita trit immo & causã¬
m synodo profacto dabunt.
XU N Ui nemo siniulsit accusator ⁊ testis:
emo simul sit accusator. testis ac

Expanded text:
fallit; postremo innocenti, quem falso testimofallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniuntur. Uterque reus est, et qui veritatem occultat, et qui mendacium dicit: quia et ille prodesse non vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. et divinae hoc prohibent leges. Nullum namque eorum, id est, accusatorum sententia non a suo judice dicta constringat: quia et seculi leges id ipsum fieri praecipiunt. CAP.am iudices ecclesiae, ne absente eo, cuius causa ventilatur, sententiam proferant, quia irrita erit. Euain synodo pro facto dabunt. CAP. 15.-- Ut nemo simul sit accusator, judex et testis. Nemo simul sit accusator, testis ac
Abbreviated transcription (Latin):
iquis conuictus fuerit aliquos ad falsum
testimoniũ ł ꝑiuriũ adgaxisse. aut ꝑ quãcũq
corruptionẽ sollicitasse. ipse quidẽ usq ad gatũ
De his criminib dequib absolutꝰ ẽ. accusatꝰ
refricari accusatio non pocest. De illis qͥ
ulsatus ante suũ uidicẽ causã dicat.¬
& non ante siũ iudicem pulsatus. siuo lucrit
taceat. & ut pulsato quotiens appella uerit
s acrilego de quocumq negotio licrat
quandoq aduersus religiosum xpĩanũ.
quãuis humilis seruilisq ꝑsona sit. testimoniũ
dicere. nec dequalib& re. actione inscriptione
non erit impunitus. Qui falsum testimo abire¬
nium profert contra proximũ suũ. ex tingue¬
tur lucerna eius in die nouissimo. Qui metu
cuius lib&̃ potestatis ueritatem occultat.
iram dĩ sup se prouoc& quia magis tim&
hominem. quã dm̃. Falsidicus testis tribus
psonis ẽ. obnoxius. Primũ dõ cuius p̃sentiã
contempnit. Dcinde uidici quẽ mencrendo

Expanded text:
onvictus fuerit aliquos ad falsum testimonium, vel perjurium attraxisse, aut per quamcunque corruptionem solicitasse, ipse quidem usque ad exituDe his criminibus de quibus absolutus est accusatus, refricari accusatio non potest. CAP. 10.-- ulsatus ante iudicem suum causam dicat, non ante suum iudicem pulsatus, si voluerit, taceat. Pulsatus etiam quoties appellaverit, sacrilego de quocunque negotio liceat quandoque adversus religiosum Christianum, quamvis humilis, servilisque persona sit, testimonium dicere: nec de qualibet re, actione, inscriptione on erit impunitus. Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, extinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iram Dei super se provocat: quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus personis est obnoxius. Primum Deo, cujus praesentiam contemnit. Deinde judici, quem mentiendo
Abbreviated transcription (Latin):
eris co ꝓfugus suꝑ terram. in quo oiam posuit
uer&. nec auder& uspiam sedes habere qui¬
etis. Sed quia modernis temporib parricidȩ
ꝓsugi discurrunt ꝑ diuersa loca. & uarus uicus
atq gulx illecebris de seruiunt. melius nobis
uidetur ut inimo loco manentes. pęnitentia
districta sem& ipsos castigent. si forte adñi pie¬
tate indulgentiã facinoris sui ꝑcipere mere¬
antur. Non eñi eis licebit ultra milicie cingu¬
lum sumere. & nuptus atq coniugii copuła
uti. quia sacri canones hoc eis non consentunt.

Expanded text:
eris super terram . In quo etiam posuit eret semper, nec auderet uspiam sedes habere quietis. Sed quia modernis temporibus parricidae profugi discurrunt per diversa loca, et variis vitiis atque gulae illecebris deserviunt, melius nobis videtur ut in uno loco manentes poenitentia districta semetipsos castigent, si forte a Domini pietate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Non enim eis licebit ultra militiae cingulum sumere, et nuptiis atque conjugii copula uti , quia sacri canones hoc eis non consentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
paruũ auditis ut magnũ. nec accipietis cuiꝰꝗ
ꝑsonã. quia dĩ iudiciũ ẽ. Idcirco ut̃q eoꝵ in huiꝰ¬
temodi criminis actione si negaurrit. pari
iudicio examinetur. Si negauerit a ñ potest
uxor moriens maritũ uno ł duob audientib
de morce eiꝰ inculpauerit. ñ idõ erit uictus.
struus suꝑ .xii. uomeres struentesst expurg&
arte ꝑimere faciae. quia dominũ & seniorẽ
suũ occidit scłm relinquat & in monasterio
peniteat. DE EADEM RE.

Expanded text:
um audietis ut magnum, nec accipietis cujusquam personam, quia Dei judicium est. Idcirco uterque eorum in hujuscemodi criminis actione si negaverit, pari judicio examinetur. Si negaverit et non potest uxor moriens maritum uno vel duobus audientibus de morte ejus inculpaverit, non ideo erit victus, servus, super XII vomeres ferventes se purget. arte perimere facit, quia dominum et seniorem suum occidit, seculum relinquat, et in monasterio poenit
Abbreviated transcription (Latin):
ieł sine causa & certa pra¬
batione interfecerit. aliamq duxerit uxorem
armis depositis publicam agat penitentiam.
Et si contumax fuerit & ẽpo suo i nobediens ix
titerit. anathema ietur. quo usq confentiat.
maritũ int̃fecerit: equũ uidiciũ sit suꝑtos.
dictute dño ñ consideres ꝑsonã paupis nic ho

Expanded text:
vel sine causa et certa probatione interfecerit, aliamque duxerit uxorem, armis depositis publicam agat poenitentiam, et, si contustiterit, anathematizetur, quousque consentiat. maritum interfecerit, aequum judicium sit super eos, dicente Domino: Non consideres personam pa
Abbreviated transcription (Latin):
e tibi. & de mosinas lagiter fac. Si pbr eadẽ seccrit
non deponatur. tamen quã diu uiuat. pęnitenti¬
am agat.
ecusasti aliquẽ. & ꝑtuã accusationẽ occisus
legnimas fer̃. penitere debes.
episti aliquẽ. & tradidisti cum intałe locum
ub̾i aut occisus est aut mẽbra eius truncata. simi¬
liter itumare debes: quãuis dicas qđ ñ ea ratione
cũ illuc traderes. ut ł debilitaretur ł occideretur.
Iccidisti tu ipse. aut aliquis ꝑtuũ consilium.
aliquẽ ex eccłasticis uiris dõ dicaus. aut psalmistã.
aut ostiarũ. aut lectorẽ. Aut exorcistã. aut ac ali¬
tũ. dut subdiaconũ. Aut diaconũ. Aut pb̃rm. si
fecisti. singulos ordines singulos gradus. singula¬
riter poenitere debes. ita faciendũ ẽ tibi ut pro
psalmista ael dies inpane & aqua qđ theotonice
carrina uocatur. cũ uii sequentib annis pęniteas.
ꝙostiario similit᷑. Plectore similit̃. Pex orcista simi¬

Expanded text:
est tibi, et eleemosynas largiter fac. Si presbyter eadem fecerit, est tibi, et eleemosynas largiter fac. Si presbyter eadem fecerit, non deponatur: tamen, quandiu vivat, poenitentiam agat. Accusasti aliquem, et per tuam accusationem occisus legitimas ferias poenitere debes. Cepisti aliquem, et tradidisti eum in talem locum ubi aut occisus est, aut membra ejus truncata? similiter jejunare debes, quamvis dicas quod non ea ratione eum illuc traderes ut vel debilitaretur vel occideretur. Occidisti tu ipse, aut aliquis per tuum consilium aliquem ex ecclesiasticis viris Deo dicatis, aut psalmistam, aut ostiarium, aut lectorem, aut exorcistam aut acolythum, aut subdiaconum, aut diaconum, aut presbyterum? Si fecisti, singulos ordines, singulos gradus singulariter poenitere debes. Ita faciendum est tibi, ut pro Psalmista, XL dies in pane et aqua, quod Teutonice carina vocatur, cum septem sequentibus annis poeniteas. Pro ostiario similiter, pro lectore similiter, pro exorcista simi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt oculos frĩs tui eruisti. aut uulnerasti ali¬
quem. ꝓtruncatione quia ꝓocimũ & fratrem
tuum debilem & sibi inutilem fecisti. nisi ꝓfur¬
to aut̃ ꝓlatrocinio. suit ꝓpace cõmuni fecisses
debes: Puulnere autẽ si graue est & cicatrices
Interfecisti furem aut latronem ubi comp̃hen¬
di poterat absq occisione. & tamem int̾sccisti.
quia adimaginẽ dei creatus. & in nomine eis
baptitatus. & sanguine eius redẽptus ẽ xl
dies non intres in ȩccłam. lanea ueste indutus.
abescis & potibus qui interdicti sunt. &
athoro. a gladio. & ab equitatu illos supra¬
dictos dics te abstineas. Intercia autẽ feria.¬
& in quinta & in sabbato aliquo genere legu¬
minũ. ł olerib & pomis. ł pauis pisciculis cum
mediotri ceruisa uttre. & temperate. Si aut̃ sine
odii ueditatione te tuaq liberando diaboli
mẽbrũ interfecisti: scdm̃ indulgentiam dico.
ꝓpt̃ imaginẽ dĩ si aliꝗd iciunare uolueris. bonũ

Expanded text:
aut oculos fratris tui eruisti, aut vulnerasti aliaut oculos fratris tui eruisti, aut vulnerasti aliquem? pro truncatione, quia proximum et fratrem tuum debilem et sibi inutilem fecisti, nisi pro furto, aut pro latrocinio, sive pro pace communi fecisses, debes. Pro vulnera autem, si grave est, et cicatrices nitere debes. Interfecisti furem aut latronem, ubi comprehendi poterat absque occisione, et tamen interfecisti? quia ad imaginem Dei creatus, et in nomine ejus baptizatus, et sanguine ejus redemptus est, XL dies non intres in Ecclesiam, lanea veste indutus, ab escis et potibus qui intthoro, gladio, equitatu, per illos supradictos dies abstineas. In tertia autem et quinta feria et sabbato, aliquo genere leguminum vel oleribus, pomis et parvis pisciculis, cum mediocri cervisia utere temperata. Si autem sine odii meditatione, te tuaque liberando, huimembrum interfecisti, secundum indulgentiam dico, propter imaginem Dei, si aliquid jejunare volueris, bonum
Abbreviated transcription (Latin):
rem ne ducas. concubinã non habeas. ad ulteriũ
non facias. Absq spe coniugu in ꝑpetuo maneas.
Numquã te laues inbalneo. Equũ non ascendas.
Causã tuã & alterius inconuentũ fidelium non
agas. In coniuis lȩtantium num quã sed cas.
Ineccła segregatus ab aliis xp̃ianis. pꝰ ostiũ inmi¬
liter stes. Ingredientiũ & egredicitũ orationib
suppliciter te cõmendes. Cõmunione sacri cor¬
poris & sangninis dñi cunctis dieb une tue
indignũ te existimes. Inultimo autẽ termino
uitȩ tuȩ ꝓuiatico si obseruaueris consilium
ut accipias tibi concedimus.
poenitens qui publice peniteret. & in ipso uesti¬
tu ł habitu. eẽt. quo solent illi esse qui carrinã
ieiunant : si fecisti. id ipsũ debes ieiunare qđ
ipse inceperat. & hoc totum obseruare quod
retro preceptum ẽ. de his qui homicidia sponte
& ꝑ cupiditatẽ commiserunt.
ecisti truncationem manuũ aut pedum

Expanded text:
rem ne ducas, concubinam non habeas, adulterium rem ne ducas, concubinam non habeas, adulterium non facias, absque spe conjugii perpetuo permaneas. Nunquam te laves in balneo, equum non ascendas, causam tuam et alterius in conventu fidelium non agas; in conviviis laetantium nunquam sedeas, in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium humiliter stes, ingredientium et egredientium orationibus suppliciter te commendes, communione sacri corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimus: in ultimo termino vitae tuae pro viatico, si observaveris consilium, ut accipias tibi concedimus. poenitens qui publice poeniteret, et in ipso vestitu vel habitu esset quo solent illi esse qui carinam jejunant? si fecisti idipsum, debes jejunare quod ipse inceperat, et hoc totum observare quod retro praeceptum est de his qui homicidia sponte et per cupiditatem commiserunt. Fecisti truncationem manuum, aut pedum,
Abbreviated transcription (Latin):
est & mortuus. tunc debes poenitere ut homi¬
cida sẜ tam̃ multo leuius quam illud qđ eoc
industria factum est.
Oecidisti seniorem tuum ł in consilio fiusti
ut occideretur. ł uxorẽ tuam parte corporis
tui: duo consilia proponimus tibi. elige ho¬
rum duorum qđ tibi carius sit. istud unũ est.
Relinque istud fragile scłm & ingredere mo¬
nasterium & humiliare submanu abbatis. &
cuncta quȩ tibi ab eo fuerint imperata simplici
animo obserua.
Scđm autẽ consilium tale est. Arma de po¬
ne. & cuncta secularia negotia dimite. carnẽ
& sagimen om̃ib diebus unt tuȩ non comedas.
excepto uno die resurrectionis dñi. & uno die
pente costes. & uno die natalis dñi. Cexeris
temporib inpane & aqua. & interdũ legumi¬
nibus & olerib poeniteas. in iriuniis. uigilus.
& orationibus. & elemosinis ꝑseuera omni tempo¬
ro. Uinum & medonem. & mellitã ceruisam.
umquã bibas. nisi in illis p̾dictis trib dieb Uxco¬

Expanded text:
est et mortuus: tunc debes poenitere ut homiest et mortuus: tunc debes poenitere ut homicida, sed tamen multo levius quam illud quod ex industria factum est. Occidisti seniorem tuum, vel in concilio fuisti ut occideretur, vel uxorem tuam, partem corporis tui? duo consilia proponimus tibi; elige horum duorum quod tibi charius sit. Istud unum est: Relinque istud fragile saeculum, et ingredere monasterium, et humiliare sub manu abbatis: et cuncta quae tibi ab eo fuerint imperata, simplici animo observa. m autem consilium tale est. Arma depone, et cuncta saecularia negotia dimitte. Carnem et sagimen omnibus diebus vitae tuae non comedas, excepto uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes, et uno die Natalis Domini: caeteris temporibus in pane et aqua et interdum leguminibus et oleribus poeniteas in jejuniis, in vigiliis, in orationibus, et in eleemosynis perseveres omnis tempore. Vinum medonem et mellitam cervisiam nunquam bibas nisi in illis praedictis diebus. Uxo
Abbreviated transcription (Latin):
aut ferrum lapsum est de manubrio. & socium
& amicum tuum ꝑ cusserat. & occisus est. Si
ita fecisti aut alia horum similia & nullã malã
autẽ ciborũ in istis quinq annis misericorditer
tribuatur ita ut inprimo anno illas tres ferias.
terciam. quintã. sabbatũ redimere possis uno
denario. ł p̃cio unius denarii. ł tres pauperes
pascendo. Et in alio anno om̃s ferias excepto sea¬
ta feria quam semꝑ inpane & inaqua ieiunare
debes. potestatẽ habeas redimendi p̃taxato p̃cio.
& sic reliquos annos obseruare debes
i autem cum frẽ tuo ł cum socio ibas insiluã
Iad succidenda ligna. & ad propinquante ca¬
sura unius arboris tu dicebas fr̃i ł socio ut fu¬
geret. & ille fugiens sub arbore oppressus est
in nocens eris amorte ipsius.
i autẽ ex incuria tua ł neglegentia dum
ilie uixta te aliã arborem inciderit tu
non premonuisti eum intempore. ut p̾iuder&
casurã arboris & sic extua incuria opp̃ssus

Expanded text:
aut ferrum lapsum est de manubrio, et socium aut ferrum lapsum est de manubrio, et socium et amicum tuum percusserat, et occisus est? si ista fecisti, aut alia horum similia, et nullam malam autem ciborum in istis quinque annis misericorditer tribuatur, ita ut in primo anno illas tres ferias, tertiam, quintam, sabbatum redimere possis uno denario, vel pretio unius denarii: vel tres pauperes pascendo. Et in alio anno omnes ferias, excepta sexta feria, quam semper in pane et aqua jejunare debes, potestatem habeas redimendi praetaxato pretio. Et sic reliquos annos observare debes. Si autem cum fratre tuo, vel cum socio ibas in silvam ad succidenda ligna, et, appropinquante casura unius arboris, tu dicebas fratri vel socio ut fugeret, et ille fugiens sub arbore oppressus est, innocens eris a morte ipsius. Si autem ex incuria tua vel negligentia, dum ille juxta te aliam arborem incideret, tu non praemonuisti eum in tempore, ut praevideret casuram arboris, et sic ex tua incuria oppressus
Abbreviated transcription (Latin):
ec isti homicidium casu ita ut nullum
occidere uelles ł ferire uoluisses inira tua.
siue uirga. seu ferro siue in aliquo genere fla¬
gelli. s tu simplicit̃ ibas. aut insiluã uenatũ.
& feram sagutare uoluisti. & sic inꝑuse te no¬
lente & nescisite hominem ꝓfera occidisti:
Aut si iocatus fuisti cum aliquib aliquem
ludum. & aliquã rem siue auiculã. siue qđ¬
dam aliud animal. ł in ludo aliquid sagita
ł baculo. ł lapide ꝑcutere uoliusti. & sic aut
fratrẽ. aut filiũ tuum. aut aliquẽ hominem in¬
terfecisti:ut si stabas in loco publico. si¬
ue incurticula tua. siue inalio loco. & petrã
ꝓpter iocum ꝓiciebas in illũ locum ubi nullũ
uidisti. & nulli insidiatus es. & tamen occidisti
aliquem: Aut si aliquis te coegerat ut secũ
luderes. & tu fortior fuisti. cum subtus: strauis¬
ti. aut ipse te: & si atuo uel a suo cultello uul¬
neratus mortuus est: Aut si tu operi necessa¬
rio dum instabas. securis fugerat de manu tua.

Expanded text:
ecisti homicidium casu, ita ut nullum occidere velles, vel ferire voluisses in ira tua, sive virga seu ferro, sive aliquo genere flagelli, sed tu simpliciter ibas, aut in silvam venatum, et feram sagittare voluisti, et sic improvise, te nolente et nesciente, pro fera occidisti? Aut si jocatus fuisti cum aliquibus aliquem ludum, et aliquam rem, sive aviculam, sive quoddam aliud animal, vel in ludo aliquid sagitta, vel baculo, vel lapide percutere voluisti, et sic aut fratrem, aut filium tuum, aut aliquem hominem interfecisti; Aut si stabas in loco publico, sive in curticula tua, sive in loco alio, et petram propter jocum projiciebas in illum locum ubi nullum vidisti, et nulli insidiatus es, et tamen occidisti aliquem; Aut si aliquis te coegerat ut secum luderes, et tu fortior fuisti, eum subtus te stravisti, aut ipse te, et si, a tuo vel a suo cultello vulneratus, mortuus est; Aut si, tu operi necessario dum instabas, securis fugerat de manu tua,
Abbreviated transcription (Latin):
rie pb̃rm ita penitere deb& ut octo homicidia
sponte cõmissa & numquã deb& esse sine peni¬
tentia. Tamen seđm uuormatiense conciliũ ita
debes penutre. Si sacerdotẽ uoluntario occide¬
ris. carnem ñ manduces & uinum ñbibas cuncus
diebus uite tue. lenines cotidie usq aduesperam.
exceptis diebus festis att dominicis. Arma ñ seras.
łquũ ñ ascendas. Aecdam ꝑ quinquenniũ non
ingrediaris. ẜ ante fores etłe stes. Post quinqiuen
candi tibi licentia concedatur. & equitandi tri-¬
buatur remissio. Maneas autt̃ inreliquis obserua¬
tionibus .in.dies. ꝑ ebdomadã ut ꝑfectus purisi¬
caisti ꝑ uirium ꝓcupiditate: aldies in pane &
ãqua qđ uulgus carrinã uocat & un sequentes
annos ita obseruxs ut c̃suctudo est. Et quã diu
uiuas omnes sextas fer̃. inpane & aqua ieuines.
Ei si redimere uolucris uno denario. ł p̃cio unuis
denarii. ł in. pauperes pascendo potestatẽ habeas
redimendi: Tam̃ penitentialis romanus p̃cipit. Siqͥs

Expanded text:
ebet poenitere, ut octo homicidia sponte commissa, et nunquam debet esse sine poenitentia. Tamen, secundum Wormaciense consilium, ita debes poenitere: Si sacerdotem voluntarie occideris, carnem non mandudiebus vitae suae. Jejunet usque ad vesperam, exceptis diebus festis atque Dominicis. Arma non sumat, equum non ascendat, ecclesiam per quinque annos non ingrediatur, sed ante fores ecclesiae stet. Post qcandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatur medela. Maneat autem in reliquis obseruationibus tres dies per ebdomadam, ut perfectius purifipiditate? XL dies in pane et aqua, quod vulgus carinam vocat, et septem sequentes annos ita observes ut consuetudo est. Et quandiu vivas, omnes sextas ferias in pane et aqua jejunes. Et si redimere volueris, uno denario, vel pretio unius denarii, vel tres pauperes pascendo, potestatem habeas redimendi. Tamen Poenitentialis Romanus praecipit: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Uecesse ẽ enĩ ut rectores a subsiditis time.¬
Iantur. ab ipsisq corrigantur. ut humani
formidine peccare metuant. qui diuina iudicia
non formidant. De teriores quippe sunt qui
doctorũ uitam moresq corrumpunt. hisqui sub¬
stancias aliorũ prediaq diripiunt. Ipsi quidẽ
ea quȩ extra nos lic& nr̃a sint auferunt. nr̃i
quoq detractores & morũ corruptores ur̃oꝵ
slue qui aduersum nos armantur. ꝓprie nos

Expanded text:
ecesse est enim ut rectores a subditis timeantur, ab ipsisque corrigantur, ut humana formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant: deteriores quippe sunt qui doctorum vitam, moresque corrumpunt, his qui substantias aliorum, praediaque diripiunt, ipsi autem ea quae extra nos, licet nostra sint, auferunt, nostri quoque detractores et morum corruptores nostrorum sive qui adversus nos armantur, proprie nos
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ sibi obsequium retentent.
uicũq lib̾tatẽ adominis suisita ꝑcipiunt
ut nullũ sibima ieis obsẽquium
patroms recenta: isti sine crimine capitali st̃
adclericatus ordinem hberi suscipiantur. quia
qui uõ retento obsequio missi sunt ꝓeo quod ad¬
huc patroni seruitute tenentur obnoxii. nul¬
quando uolurrint eoꝵ domini: fiant exclerics
Amindata.qͥmͦ ingenui fieri debeant
insuꝑ & maiestas regia canonice religioni
assensum prȩbo: ut quem cumq ad sacros ordi¬
nes ex familia ꝓpria ꝓmoutre eccłã quȩq de.¬
legerit. in prȩsentia sacerdotum canonicorũ
simul & nobiliũ laicorũ. rius cui subiectus est
subscriptiont. ł manu missione sub libertatis
testamento sollempnit̃ roboretur. Iociros egi¬

Expanded text:
ullum sibi obsequium retentent. Quicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipianQui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nulnequando voluerint eorum domini, fiant ex clericis ndis quomodo ingenui fieri debeant.insuper et majestas regia canonicae religioni assensum praebet, ut quemcunque ad sacros ordines ex familia propria promovere Ecclesia quaeque delegaverit, in praesentia sacerdotum canonicorum, simul et nobilium laicorum, ejus cui subjectus est subscriptione vel manumissione, sub libertatis testamento, solemniter roboretur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
nec quemlibae ingradu ȩccłastico. nisi specialit᷑
.ȩccłȩ̃ ciuitatis. Aut possessionis. aut martyris.
aut monasteru nom̃ cui ordinandus ẽ. pnuncut᷑.
Qui uõ absolutȩ ordinantur. dtercu̾it scã sy¬
nodus irritam haberi huicrmodi manꝰ inpositi¬
onem & nusquã posse ministrare. adordinatitis

Expanded text:
nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter Ecclesiae civitatis, aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii qui ordinandus est pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur decrevit sancta synodus irritam haberi hujuscemodi manus impositionem, et nusquam posse ministrare ad ordinantis
Abbreviated transcription (Latin):
mine eberhardum sacris ordinib oblatum:
adaltaris cormu nobilium urorũ inp̃sentia ꝑ
hoc auctoritatis testamentũ statuo. ita ut ab
hoduerno die & tempore bene ingeniꝰ atq
ab om̃i seruitutis uincula securꝰ ꝑmantat. tãꝗ
si ab ingenins fuiss& parentib pereatꝰł natꝰ.
eandemq purgat partem: quamcumq nolens
canonice elegerit. ita ut dtinceps nec nobisnet
successorib mĩs ullum debeat noxie condiciori
struiciũ. sed om̃ib dieb ute sur subcerta ple¬
nissimaq ingenutate sicut alii qui tius dem
sunt ingenuitatis : ꝑ himo manu missionis at
ingenuitatis titulum. bene semꝑ ingenuus
atq fecurus ecistat. Suũ uõ pecubart quod
habe. aut quod ab hinc assequi poterit : faciat
inde secundum canonicam auctoritatem

Expanded text:
mine Eberhardum, sacris ordinibus oblatum, ad altaris cornu, nobilium virorum in praesentia, per hoc auctoritatis testamentum statuo, ita ut ab hodierno die et tempore bene ingenuus, atque ab omni servitutis vinculo securus permaneat, tanquam si ab ingenuis fuisset parentibus procreatus vel natus: eamdemque pergat partem quamcunque volens canonice elegerit, ita ut deinceps nec nobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae sub certa plenissimaque ingenuitate, sicut alii qui ejusdem sunt ingenuitatis, per hunc manumissionis atque ingenuitatis titulum, bene semper ingenuus atque securus existat. Suum vero peculiare quod habet, aut quod abhinc assequi poterit, faciat inde secundum canonicam auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate dominorũ consistat. quicquid ante
lb̾tatem haburrant. utrum illis concedere
Seruus si absente aut nesciente domino. ep̃o
scrente qđ seruuꝰ sit diaconꝰ aut pbr̃ fuerit
ordinatus. ipso in clericatꝰo officio ꝑmanente
phibent. aut tũ supplicauerint ordinari: simib
redibicione tuxantur ob noxii. De illis qui¬

Expanded text:
in potestate dominorum consistat quidquid ante in potestate dominorum consistat quidquid ante libertatem habuerunt, utrum illis concedere Servus si absente aut nesciente domino, episcopo sciente quod servus sit, diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, ipso in clericatus officio permanentperhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitione teneantur obnoxii. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
It nulli de seruili condicione ad sacros ordines
ꝓmoueantur. msi prius adominis ꝓprus legi¬
timam lib̾tatẽ consequant᷑. Cuiꝰ lib̃tatis carta.
ante ordinationẽ in ambone publice legatur &
si nullus cont̾radixerit. rite consecrabuntur. Porro
seruus non cinonice consecratus postꝗ de gradu
deciderit: eiꝰ sit amdicionis cuiꝰ fuerat ante gradũ.
sacrum quib milla natalium. nulla morom
dignitas suffagatur. & qui adominis sus
lib̾tatem consequi minime potuerunt. ad fastigiũ
sacerdocii tamquam seruilis uilitas hunco̾norem
iure capiat. ꝓuehuntur. & ꝓbari dõ posse credit᷑.
qui domino suo necdum ꝓbare st potuit. Et post
pauca. Deb& enĩ eẽ. inmunis ab alus. qui diuinȩ
militiȩ fuerit agoregandus. ut a castris domincis
quib nomen ẽiꝰ ascribitur. nullis necessitatem
uinculis abstrahatur. De hens lleri
apꝑis dominis liberiati donantur
ꝓprus libertate donantur. ut ad gradus
eoctasticos ꝑmoueri debeant. statutum est. ut

Expanded text:
cros ordines promoveantur, nisi prius a dominis propriis legitimam libertatem consequantur. Cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus, postquam de gradu deciderit, ejus sit conditionis, cujus fuerat ante gradum. sacrum quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur: et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tanquam servilis vilitas hunc honorem jure capiat, provehuntur: et probari Deo posse creditur, qui domino suo necdum probare se potuit. Et post pauca: Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatum vinculis abstrahatur. CAP. XXIis dominis libertate donantur.propriis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos promoveri debeant, statutu
Abbreviated transcription (Latin):
Ciqui pb̃ri sint examine mninc st̃ purcri.¬
sunt ꝓuecti. ł cum discutere mur peccatã
sua confessi sunt. o homines contra canones
commoti. manus confessis imponere tẽꝑta¬
uerunt. talts regula non amitait. quia qđ in¬
rep̃hensibile ẽ. catholica defendit ȩccla. d
uolens. hunc ad derũ canones nõ amittunt. Cui
uõ caslihoc accidit. & si in chero flitrit reꝑtus ñ abici.

Expanded text:
qui presbyteri sine examine sunt provecti, vel cum discuterentur peccata sua confessi sunt, et homines contra canones commoti, manus confessis imponere tentaverunt, tales regula non admittit: quia quod irreprehensibile est catholica defendit Ecclesia. volens, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui ro casu hoc accid
Abbreviated transcription (Latin):
Adinandos eltricos sicut nec usurarios ł inuri¬
minutos nullus prȩsumat adclerũ puchere. quia
nec lit teris carens. sacris et̃. potestꝰ aptus officus
& inciosum nihildõ ꝓrsus offerri. legalia p̃cepta
scanxerunt. Similiter qui scipsos abscidunt.
exconcubinis filios habent & uxores logiti¬
mas post habuerunt. & desunctis uxorib sibi concu¬
binas publice sociant. id obseruanduni censuimus.
ut sicut eos qui iã derici ꝑ ignorantiã ordinati st̃
non remouemus. ita statumus. ne ulterius ordi
illicita quȩq ꝓrũꝑe ut dȩmonib similibꝗ
passionib irrentis. misteria sacro scã tractare
tribuatur. Et post pauca. Si corpore saueiatũ
aut debilem. nequaquam scã contngere lex diuina
ꝑmisit. quantomagis doni cȩlestis dispensatores. er̃
non conuenit. quod ẽ. de terius mente ꝑculsos:¬

Expanded text:
dinandos clericos, sicut nec usurarios vel injuriminutos, nullus praesumat ad clerum provehere. Quia nec litteris carens, sacris esse potest aptus officiis, et vitiosum nihil Deo prorsus offerri legalia praecepta sanxerunt. Similiter qui seipsos abscindunt.rum. De his qui ex concubinis filios habent, et uxores legitimas post-habuerunt, et, defunctis uxoribus, sibi concubinas publice sociant, id observandum censuimus, ut sicut eos qui jam clerici per ignorantiam ordinati sunt non removemus, ita statuimus ne ulterius ordinillicita quaeque prorumpere, ut daemonibus similibusque passionibus irretitis mysteria sacrosancta tractare tribuatur. Et post pauca: Si corpore sauciatum aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterius, mente perculsos
Abbreviated transcription (Latin):
ut uirgines conseerantur. & lector popub̃
p̃cipiuntur. cuiꝰ auctoritatt̃ in canonibus
scĩ patres secuti sunt. Nosa diuinx legs &
conciliorum recepti immemores. infantes & pu¬
crosleuitas facimꝰ. ante legitimam etatẽ ante
exꝑientiam uitȩ. Idõq ne ultĩus fiat a nobis ꝗ
diumȩ legis & canonum ammontamur senteor¬

Expanded text:
ec virgines consecrentur, et ut lector populumpraecipiuntur; cujus auctoritatem in cet sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis, et conciliorum praecepti immemores, infantes et pueros Levitas facimus ante legitimam aetatem, ante experientiam vitae; ideoque ne ulterius fiat a nobis, et divina lege, et canonicis admonemur sentent
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pnusit. aut si seminȩ lic& uirum dimittere
aniam ꝓpt̃ causam fornicationis. qđ respon debimnꝰ
de hoc qđ dicit posterius. & uir ucorẽ ñ dimit¬
formã uult intelligiꝰ ut si dimiscrit qđ causi
fornicationis ꝑmitittur maneat sine uxore
aut reconcilietar uxori. Et post pauca. dñs
aut̃ ꝑmisit causa fornicationis uxorẽ dimttit.
ueniente repudio aliis se inmatrio copu
manifestum ẽ. Qui uõ ł uxore uiuente quãnis
dissociatũ et̃. uideatur coniugiũ ad aliam co¬
pulam festinarunt. neq possunt adulteri
non iuderi. intantũ ut hȩ &niam ꝑsonȩ quib
tales coniuncti sunt. oiam ipse adulterium
commisisse uideantur. scđm illud qđ legunus
in euangcho. qui dimiserit uxorẽ suã & duxerit
fidelium abstinendos. De parentib aut̃ aut
ꝓpinquis eoꝵ. nhil tabe statui potest nisi si

Expanded text:
ere etiam causa fornicationis, quid respondebimus de hoc, quod dicit posterius: Et vir uxorem non dimitformam vult intelligi, ut si dimiserit, quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore aut reconcilietur uxori? Et post pauca: Dominus autem permisit causa fornicationis uxorem dimitti, rveniente repudio, aliis se in matrimonio manifestum est. Qui vero vel uxore vivente quamvis dissociatum videatur esse conjugium ad aliam copulam festinarunt, neque possunt adulteri non videri, intantum ut etiam hae personae, quibus tales conjuncti sunt, etiam ipsae adulterium commisisse videantur, secundum illud quod legimus in Evangelio: Qui dimiserit uxorem suam et duxerit ommunione fidelium abstinendos. De parentibus autem, aut de propinquis eorum, nihil tale statui potest, nisi i
Abbreviated transcription (Latin):
fȩdus uiolauit coniuigu .IIII. annos ut supra¬
dictum ẽ. pęniteat. Ille qui lege conuigu non
tenetur. ⁊. annos peniteat. Neq enĩ ꝑqualis
pęnitentia danda ẽ. his quib sufficrre poterat
ad explendam libidinẽ suã conuiguĩ amplotus.
Iconiugatis qui aliqua certa re discidiũ¬

Expanded text:
foedus violavit conjugii, 7 annos, ut supradictum est poeniteat. Ille qui lege conjugii non tenetur, 5 annos poeniteat. Neque enim aequalis poenitentia danda est his, quibus sufficere poterat ad explendam libidinem suam conjugum amplexus,  CAP. 208. - De conjugatis qui aliqua certa re discidi
Abbreviated transcription (Latin):
Istatata patrũ seã synodus congregatur: nullus ꝗe¬
epõꝵ aliquã prius causam suggerere audeat: quã ta
quȩ adtmendationẽ uitȩ. ad feueritatẽ regulȩ ad
animȩ remedia ꝑtinent siniantur. De metropoli¬
Utanosi cõpinncialẽ ep̃m in sua causa¬
ꝓpria appellatus & eũ audire distulerit. in ꝓxi¬
ma synodo negoci sui habeat licentiã exereendi.¬
&e quicquid ꝓpter iustitiam a comnpumcilib suis fue¬

Expanded text:
statuta Patrum sancta synodus congregatur, nullus episcoporum aliquam prius causam suggerere audeat quam ea quae ad emendationem vitae, ad severitatem regulae, ad animae remedia pertinent tano si comprovincialem episcopum in sua causpropria appellatus, et eum audire distulerit, in proxima synodo negotii sui habeat licentiam exercendquidquid propter justitiam a comprovincialibus suis fue
Abbreviated transcription (Latin):
illi tricennalis obiectio silentium imponit. hoc & iã
& seculariũ principum edicta ꝑcipiunt. &
presulũ romanoꝵ decreuit auctoritas. Sin uõ
infra metas tricenalis temporis extra alienos.
terminos basilice in iusta retentio reperitus
repetentis ep̃ĩ iuri. sine mora restituretur.
cathedram estimant ꝑtinere ñ ita repecunt
ut causas suas ep̃is iudicantib agant. sed alio¬
retinente irruerint siue nolentib siue uo¬
lentib plebib causȩ suȩ decrimentũ patiant᷑.
Et quicũq iam hoc fecerunt si nondum ẽ. inter
ep̃os finita contentio. sed adhuc indt contendunt.
ille inde discedat quem constiterit p̃termissis iudi¬
cus ȩccleslasticis irruisse. nec sibi quisquã blandiat᷑.
si aprimate ut retineat iitteras impetrarit. sed
siue habeat litteras siue non habeat. conueniat eũ
qui ten&. & eius luteras accipiat. ut eũ appareat
patifice tęnuisse excłam adse ꝑtinentem. Si aut̃¬

Expanded text:
illi tricennalis objectio silentium imponit. Hoc etiam illi tricennalis objectio silentium imponit. Hoc etiam et saecularium principum edicta praecipiunt, et praesulum Romanorum decrevit auctoritas. Sin vero infra metas tricennalis temporis, extra alienos terminos basilicae injusta retentio reperitur, repetentis episcopi juri sine mora restituetur. cathedra aestimant pertinere non ita repetunt, ut causas suas episcopis judicantibretinente irruerint, sive nolentibus sive volentibus plebibus, causae suae detrimentum patiantur: et quicunque hoc jam fecerunt, si nondum est inter episcopos finita conille inde discedat, quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruisse. Nec sibi quisque blandiatur, si a primate, ut retineat, litteras impetrarit, sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice tenuisse Ecclesiam ad se pertinentem. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
nter memoratos fr̃s nr̃os Fulgentiũ astigita basi¬
num. & honoriũ cordubensem ep̃os discussio
Lagitata ẽ. propter parrochiam basilicȩ cuiꝰdam.
quam horũ alter. celacensem: alt̃ reginensem
asseruit. Et quia int̾ utrasq partes hactenus
limitis actio uendicata ẽ : cuius quã uis uetusta
recentione. nullum uiris p̃iudiciũ affera : idõq
ne indubiũ ultra it̃ eos nr̃a deuocaretur sentea
tia: platis canonib synodalia decreta ꝑlecta sunt :
quoꝵ auctoritas p̃mon& ita oportere in hiberi
cupiditatem. ut noquis terminos alienos usurp&.
Obhoc placuit int̾ alienas partes inspectionis
uiros mittendos. ita ut diocesis possidentis: si tam̃
basilicã ueterib signis lies ꝓuisus monstrauerit.
eccłe cuiꝰ ẽ. iusredetitionis: sit ȩt̃nũ dominiũ
Quod & silimes legimus eandem basilicam non con¬
cludit. & tam longi temporis pbatur obiecta
p̃scriptio. appellacio p̃sentis ep̃i non ualebit. quia

Expanded text:
nter memoratos fratres nostros Fulgentium, Fastigitanum, et Honorium Cordubensem episcopos discussio agitata est propter parochiam basilicae cujusdam, quam horum alter Celticensem, alter Reginensem asseruit, et quia inter utrasque partes hactenus limitis actio vindicata est, cui quamvis vetustata retentione nullum juris praejudicium afferret. Ideoque ne in dubtia, prolatis canonibus synodalia decreta perlecta sunt, quorum auctoritas praemonet ita oportere inhiberi cupiditatem, ut ne quis terminos alienos usurpet. Ob hoc placuit inter alternas partes inspectionis viros mittendos, ita ut dioecesis possidentis, si tamen basilicam veteribus signis limes provisus monstraverit, Ecclesiae cujus est jus retentionis, sit aeternum dominium. Quod et si limes legitimus eamdem basilicam non concludit, et tamen longi temporis probatur objecta praescriptio, appellatio praesentis episcopi non valebit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
suam: ita nec ep̃s eccłam suam. idẽ ut illam di.¬
mutat ad quam conseeratus est. absq inruita.¬
bili necessitate. aut apostolica uel regulari
mutatione & alt̾i se ambitus causa coniungat.
Et sicut uxori non lic& dimittere uirũ suũ.¬
ut alteri uiuente eo matrimonio se sociat ut
eum adulter&. lic& fornicatus fuerit uir eiꝰ
sed uixta apostolum aut inro suo deba recon¬
ciliari. Aut manere innupta: ita eccłe ñ lic&
dimitere epm̃ suum. aut abeo se segregare
ut altũm eo uurente accipiat. sed aut ipsum
habeat. aut innupta manrat. idẽ ne altum
ep̃m suo uiuente accipiat. ut fornicationis aut
ad ulteri crimen incurrat. Nam si adulterata
fuerit. idẽ si st alti ep̃o uingerit. aut suꝑ se
altũm epm ad duxerit. aut eẽ fecerit ł deside¬
rauerit: pacerrimam pęnitentiã aut suo re

Expanded text:
suam: ita nec episcopus Ecclesiam suam, id est, ut illam dimsuam: ita nec episcopus Ecclesiam suam, id est, ut illam dimittat, ad quam consecratus est, absque inevitabili necessitate aut apostolica vel regulari mutatione, et alteri se ambitus causa conjungat. Et sicut uxori non licet dimittere virum suuut alteri, vivente eo, matrimonio se societ, ut eum adulteret, licet fornicatus sit vir ejus, sed juxta Apostolum, aut viro suo debet reconciliari, aut manere innupta: ita Ecclesiae non licet dimittere episcopum suum, aut ab eo se segregare, ut alterum eo vivente accipiat: sed aut ipsum habeat, aut innupta maneat, id est, ne alterum episcopum suo vivente accipiat, ut fornicationis aut adulterii crimen incurrat. Nam si adulterata fuerit, id est, si se alteri episcopo junxerit, aut super se alterum episcopum adduxerit, aut esse fecerit, vel desideraverit, per acerrimam poenitentiam, aut suo re
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝑ suꝑbiam sꝑeuit. Suis igt᷑ terminis:
quisq contentus sit. nec supra mensurã iuris
lic& cogatur aplurimis: nisi forte quȩ uis eum
rationabilis causa compellat. tamquam qͥ possit
ibidem constitutis plus lucri conferre: & in causa
religionis aliquid ꝑfecto ꝓspicere. Et hoc non
asem& ipso ꝑtempt&. sed multorũ ep̃oꝵ iudicio.
& maxima supplicatione ꝑficiat. DEE TTRE.
acerdotes nõ ince xp̃i legatione finguntur
Dinȩccła. & sicut ei sua ẽ. conica sponsa.
ꝓportione sua. & sicut uir non deb& neglegere
uxorem suam. sed diligere. & caste custodire &
amare. atq prudenter regere: ita & ep̃s debet
eccłam suam. Et uelut uxor quȩ sub manu est
uiri obedire deb& uiro suo. eumq amare. &
diligere: potius &iã ȩccła ep̃o suo in om̃ibus
obedire. tumq amare & diligere ut animam
suam debo: quia illud fit carnaliter. istud spiritu¬
aliter. Et sicut uir non deb& adulterare uxorẽ

Expanded text:
quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quisque contentus sit, nec supra mensuram juris licet cogatur a plurimis, nisi forte quaevis eum rationabilis causa compellat, tanquam qui possit ibidem constitutis plus lucri conferre, et in causa religionis aliquid profecto prospicere. Et hoc non a semetipso pertentet, sed multorum episcoporum judicio et maxima supplicatione perficiat. CAP.Sacerdotes vero vice Christi legatione funguntur in Ecclesia, et sicut ei sua est conjuncta sponsa, pro portione sua: et sicut vir non debet negligere uxorem suam, sed diligere, et caste custodire, et amare, atque prudenter regere, ita et episcopus debet Ecclesiam suam. Et velut uxor quae sub manu est viri, obedire debet viro suo, eumque amare, et diligere: potius etiam Ecclesia episcopo suo in omnibus obedire, eumque amare, et diligere ut animam suam debet: quia illud fit carnaliter, istud spiritaliter. Et sicut vir non debet adulterare uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non est illi subiecta non ad eat. nec adpos. o¬
sessionem accedat. quȩ ad rũ non ꝑtino. nec
ordinationem ibi facere pręsumat nisi forte
cũ consilio & uoluntate regionis ep̃i. Siquis
aut̃ tabe aliquid facere tẽpiauerit. irrita sit tiꝰ
ordinatio & ipse coerctatur asynodo. Yt nullomͦ¬
aliam. nec sponte sua prsus insiliens nec ui coactus
Autẽ in ȩccłĩ quã primitus adõ sortitus ẽ. nec inde
transiigr& scđm pristinũ terminũ de hac re
Aenerit prȩsumptiuȩ irruens adordinationẽ
& constitutionẽ cbericoꝵ: & ad ea quȩ ad illũ ñ
ptinent in poraunus existat. uacua sint & in ania
omĩa quȩ ab eo fuerint instituta. Ipse aut̃ digna
increpatione ex cõmunicetur. & ab hominetur
mediocritate de specta. ad ministrationem loci seat.¬
celebrioris ambierit & ad maiorem se plebem qua¬
cumq ratione transtulerit. acathedra quidem
pellatur aliena. sed carebit & ꝓpria. ut nec illis
prȩsideat quos ꝑ auariciã concupiuit: nec illis

Expanded text:
e non est illi subjecta, non adeat; nec ad possessionem accedat quae ad cum non pertinet, nec ordinationem ibi facere praesumat, nisi forte cum concilio et voluntate regionis eautem tale aliquid facere tentaverit, irrita sit ejus ordinatio, atque coerceatur a synodo. » Et sicaliam, nec sponte sua prorsus insiliens, nec vi coactus autem in Ecclesia quam primitus a Deo sortitus est, nec inde transmigret, secundum pristinum terminum de hac re venerit, praesumptive irruens ad ordinationem et constitutionem clericorum, et ad ea quae ad illum non pertinent, importunus existat, vacua sint et inania omnia quincrepatione digna excommunicetur, et abominetur mediocritate despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem se plebem quacunque ratione transtulerit, a cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria: ut nec illis praesideat quos per avaritiam concupivit, nec illis