comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dote centum dari ab eo phylistinoꝵ
preputia peciit: ut cum prouocatus
miles ultra se excrescere quereret. ini¬
mieorum gladiis traditus uitam fi¬
niret. sicut seriptum est. Non habet¬
rex necesse sponsalia. nisi tantum cen¬
tum preputia philistinorum: ut fiat
ultio de inimicis. Porro saul cogita¬
bat tradere dauid in manus philisti¬
onis intimȩ fauore roboratus. centũ
se dare ꝑhibuitͥ et durenta preputi¬
a reportauit. Cuius nunirum operis
saul argumento superatus: suꝑna
prouidentia insapientiȩ suȩ ẽ. consi¬
lio comprehensus: quia unde succres¬
centis militis uitam se extinguere
credidit: uirtutis eius glam inde eu¬
mulauit. Sed quia non numquam
astute aliquid sapere etiam etiam e¬
lecti moliuntur: libet ad medium a¬
lium sapientem deducere: et quo sinu
interni consilii astutia mortalium
comprehendatur demonstrare. Pru¬
denter quippe ionas sapere uoluit. cũ
ad predicandam niniuitarum pęni¬

Expanded text:
dotem centum dari ab eo Philisthinorum dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philisthionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis. Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus, quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. Sed quia nonnunquam astute se aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et quo sinu interni consilii astutia mortalium comprehenditur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitatem poeni
Abbreviated transcription (Latin):
pere. eorum dispensatorem com¬
pulsi sunt pronis in terra cerui.¬
cibus adorare. Nensemus igitur
geste rei ordinem: pensemus quo
Ideo ioseph ab eis uenditus fue¬
rat. ne adoraretur: s ideo ẽ. ado¬
ratus: quia uenditus. Astute
namq aliquid agere ausi sunt.
ut dei consilium mutaretur: s diui¬
no iudicio quod declinare conati st̃.
retinendo seriuerunt. Inde quippe
conati sunt dei uoluntatem ꝑagere:
unde hanc moliti sunt astute com¬
mutare. Sic diuinum consilium
dum deuitatur impletur: sic huma¬
na sapientia dum reluctatur com
prehenditur. Timuerunt fres ne
ioseph suꝑ eos excresceret: s hoc qd̃
diuinitũs dispositum fuerat cauẽ¬
do. actum est ut eueniret. Numana
ergo sapientia inse ipsa comprehensa
est: quȩ uoluntati dei unde ꝑ inten¬
tionem resistit: inde eius impletioni
militauit. Sic saul dum dauid sub.¬
iectum cotidiano succrescere uirtu¬
tum successu conspiceret. suam ei in
conuigio filiam spopondit: atq in eiꝰ

Expanded text:
pere, eorum dispensatorem compere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus igitur gestae rei ordinem, pensemus quomIdeo ab eis Joseph venditus fuerat, ne adoraretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur, sed divino judicio quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutate. Sic divinum consilium dum devitatur completur, sic humana saprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nium uiderat: quod sol ac luna
se cum reliquis stellis adorabant.
Quȩ quia pure fr̃ibus retulit.¬
eorum corda protinus futurȩ do¬
minationis inuidia pauorq per.¬
cussit.Cumq adse hune uenire
conspicerent: malicia seuiente
dixerunt. Ecce somniator ille¬
uenit: uenite occidamus eum:
et uideamus quid illi prosint
somnia sua. Eumq se eius domi
nio subici metuunt: somniato¬
rem inputeum deponunt: eũq
hisinahelitis transeuntibus uen¬
dunt. Qui in egyptum ductus.
seruituti subditus. luxuriȩ ae¬
cusatione dampnatus. castitatis
merito ad uitus. ꝓpħiȩ iudicio
creptus: omni egypto prelatus
est. Per suꝑnam uero sapientiã
prouidus frumenta congessit:
et futuro periculo necessitatis ob¬
uiauit. Cumq in orbe fames in¬
horruit:de alimentorum pre¬
paratione sollicitus iacob filios
in egyptum misit. Qui frumen¬
torum dispensationi prepositũ
ioseph nescientes inueniunt: at¬
q ut mererentur alimenta ꝑei.¬

Expanded text:
nium viderat quod sol ac luna nium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure freorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire conspicerent, malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua. Cumque se subjici ejus dominio metuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in Aegyptum misit, qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta perci
Abbreviated transcription (Latin):
a sua. Sepe non nulli humana
sapientia inflati. dum desideriis
suis diuina iuditia contraire
conspiciunt: astutis eis relucta¬
ri machinationibus conantur.:
et quod ad uotum suum iuim
suꝑnȩ dispensationis intorque¬
ant. callidis cogitationibus insi¬
stunt. subtiliora consilia exquir̃t̃.
sed inde uoluntatem dei ꝑagunt:
unde hanc immutare contend̃t.
atq omnipotentis dei consilio
dum resistere nituntur obse¬
quuntur: quia sepe et hoc eius
dispositioni apte militat. quod
ei ꝑ humanum studium friuo-¬
le resultat. sicut scriptum ẽ. qui
comprehendit sapientes inastu¬
cia eorum. In astucia namq sua
sapientes dñs comprehendit:
quando eius consiliis humana
facta etiam tunc congrue serui¬
unt: cum resistunt. Unde et ꝑ
psalmistam dicitur. Nouit do-¬
minus cogitationes hominum:
qm̃ uane sunt. Quod meliue.
ostendimus: si pauca ad mediũ
gestatłum rerum exempla ꝓfe¬
ramus. Ioseph somnium uiderat:
quod suo manipulo fratrum eiꝰ
se manipuli ꝓsternebant. Som¬

Expanded text:
Saepe nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur; quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat, sicut scriptum est: Qui comprehendit sapientes in astutia eorum . In astutia namque sua sapientes comprehendit; quando ejus consiliis humana facta, etiam tunc congrue serviunt cum resistunt. Unde et per Psalmistam dicitur: Novit Dominus cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Quod melius ostendimus, si pauca ad medium gestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: som
Abbreviated transcription (Latin):
est quod omnipotens deus. qui
nulla mutabilitate humanȩ con¬
ditionis astringitur. nec ei quod
ẽẽ est. ẽẽ desit ex tempore. peni.¬
tuisse de sua conditione descri¬
cro eloquio. sicut sapientes dei
sermonem trahunt a sapienti¬
bus scłi. sic nunc pro utilita te
hominis. uocem in se humanȩ
passionis ipse conditor hominũ
sumit deus: ut uidelicet dicat᷑
penituit eum quod hominem
fecisset in terra: cum profecto
constet quia is qui cuncta prius
quam ueniant conspicit: nequa¬
quam postquam aliquid fecerit
pęnitendo resipiscat. Ut ergo
mirum non ẽ. si spũales plerũq¬
utantur uerbis carnalium: sie
neq si ipse ineffabilis et creator
sp̃s omnium. ut ad intellectum
suum carnem ꝑtrahat. inse ip¬
so carnis sermonem format.

Expanded text:
est quod omnipotens Deus, qui nulla mutabilitate humanae conditionis astringitur, nec ei quid esse est, esse desit, ex tempore poenituisse de sua conditione descricro eloquio sicut sapsermonem trahunt a sapientibus saeculi, sic nunc pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicatur: Poenituit eum, quod hominem fecisset in terra? Cum profecto constet, quia is qui cuncta prius quam veniant conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit poenitendo resipiscit. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumqutantur verbis carnalium, sic neque si ipse sub se ineffabilis, et Creator omnium spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in seipso carnis sermonem format.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod ioab amase mentum
dextera tenuit. s sinistram ad
gladium latenter mittens. eiꝰ
blandiri. U sinistram ad gla¬
dium mutit: quia latenter ex
malitia ꝑ̾cutit.

Expanded text:
m quod Joab Amasae mentum dextera tenuit, sed sinistram ad gladium latenter mittens, ejus blandiri. Sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit.
Abbreviated transcription (Latin):
one pulsata quid sit inueniat. Sie¬
ec helyas et uisitatus desuꝑ sermone
cȩlos aꝑuit: &e. tamen ꝓbatus subito
infirmus ꝑ deserta fugiens unam mu¬
lierem expauit. Sic paulus ad terciũ
cȩlum ducitur. paradysi penetrans
secreta considerat: & tamen ad semet¬
ipsum rediens contra carnis bellum
laborat: legem aliam in menbris
sustinet. cuius inse rebellione fati¬
gari sp̃s legem dolet. Et post datio¬
nem ergo muneris iccirco deus ho¬
minem ꝓbat: quia et collato mune¬
re subleuat: & abstracto ad paulu¬
lum ipsum sibi hominem demons¬
trat. Quod eo usq ꝓculdubio pati¬
mur: quo detersa funditus labe pec¬
cati ad ꝓmissȩ in corruptionis subs¬
tantiam reformemur.

Expanded text:
one pulsata, quid sit, inveniat. Sione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Helias, et visitatus desuper, sermone coelos aperuit, et tamen probatus, subito infirmus per deserta fugiens, nimium mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat , legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari, spiritus legem dolet. Post donationem ergo muneris, idcirco Deus hominem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum quod postquam dñs er¬
roris nr̃i tenebras lucȩ suȩ cognitio¬
nis illustrauerit: cogitationis aculeo
uisirando ꝓbat̾. quia et accedendo
corda nr̃a ad uirtutes ꝓuehit: et rece¬
dendo concuti temptatione ꝑmitit.
Si enum post uirtutum munera
nulla temptatione concutitur: hec
se habere animus ex semet ipso głat᷑.
Ut ergo et firmitatis dona habeat. &
in firmitatem suam humiliter ag¬
noscat: ꝑ accessum gr̃ȩ ad alta sustol¬
litur: & ꝑ recessum quid exsemet ip¬
so fit ꝓbatur. Quod bene nobis ex hi¬
storia sacrȩ lectionis innuitur: quia
salomon et diuinitus accepisse sapi¬
entiam & tamen post eandem accep.¬
tam sapientiam. meretricum statumn
pulsatus questione memoratur. Mer
enun ut grãm tantȩ reuelationis ac¬
cepit. certamen turpium mulierũ
tem nrãm concessis uirtutibus respec.¬
tus intimȩ largitatis illuminatł
hanc ꝓtinus etiam lubricȩ cogitatio¬
nes turbant: ut quȩ subleuata in m̃-¬
so munere exultat. etiam temptati.¬

Expanded text:
Notandum quod postquam Dominus erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, mox tentationis aculeo visitando probat, quia et accendendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, hoc se habere animus ex seipso gloriatur. Ut ergo et firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex semetipso sit probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur , qua Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut tantae revelationis gratiam accepit, certamen turpium mulierum ntem nostram concessis virtutibus respectus intimae claritatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentati
Abbreviated transcription (Latin):
Um de dei uocabulo trac
onis. Inscriptura sacra aliquan¬
do deus nuncupature: aliquan¬
do uero essentialiter dicitur.
Nuncupatiue enim dicitur.
sicut nunc ad moysen dictum
est. ecce constituite dm̃ phara¬
onis: et sicut iterum moyses ait.
si quis homo fecerit hoc uel illud.
applica illum ad deos. uidelicet
ad sacerdotes. et sicut psalmista
ait. deus stetit in synagoga deoꝵ.
in medio autem deos duudicat.
Essencialiter autem deus dicit᷑:
sicut ipse ad moysen dicit. Egos
sum deus abraham. et deus ysaac.
et deus iacob. Unde paulus apl̃s
uolens nuncupatuium nomen¬
dei ab essentiali discernere: ait.
Quorum patres et ex quibus xp̃e
essentialis autem suꝑ omnia.
bt ergo ostenderet xp̃m natu¬
raliter deum: non hunc deum
tantum modo. s deum suꝑ om¬
nia ẽẽ memorauit: quia et ius¬
tus quilibet deus ẽ. s inter om¬
nia: quia nuncupatiue deue..
Ap̃c autem deus ẽ. suꝑ omnia:
quia naturaliter deus

Expanded text:
um de Dei vocabulo tractonis. --In Scriptura sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut nunc ad Moysen dictum est: Ecce constitui te Deum Pharaonis. Et sicut iterum Moyses ait: Si quis homo hoc vel illud fecerit, applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Qui rursumait: Deus stetit in synagoga deorum: in medio autem deos discernit . Essentialiter autem Deus dicitur, sicut ipse ad Moysen dicit: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Unde Paulus apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentia discernere, ait: Quorum patres et ex quibus Chrisessentialis autem, super omnia. Ut ergo responderet Christum naturaliter Deum, non hunc Deum tantummodo, sed Deum super omnia esse memoravit, quia et justus quilibet Deus est, sed inter omnia, quia nuncupative Deus. Christus autem Deus est super omnia, quia naturaliter Deus
Abbreviated transcription (Latin):
iam sepultusͥ quia intra conscienti¬
am suam absconsus iacet ꝑ nequitiã.
ase ipso foras exeat ꝑconfessionem.
Mortuo enim ueni foras dicitur: ut
ab excusatione atq occultatione pec¬
cati. ad accusationem suam ore ꝓprio
exire prouocetur. Unde dauid ꝓpħa
ab illa tanti morte facinoris reuiuis¬
cens. ad uocem dñi quasi foras exiit:
dum ꝑ nathan correptus quod fecerat

Expanded text:
jam sepultus, quia intra conscientijam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta ab illa tanti morte facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, per Nathan correptus, quod fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
ce amaritudinem trahunt. et
cum de uitio suo quisq arguit᷑.
sub defensionum uerbis quasi sub
quibusdam se arborum foliis abscon¬
dit: et uelut ad quedam excusationis
suȩ opaca secreta faciem cognitoris fu¬
git. dum non uult cognosci quod fecit.
Inqua uidelicet ocultatione: non se
dño: s dñm abscondit sibi. Agit quip¬
pe ne omnia uidentem uideat: non
autem ne ipse uideatur. Quo contra
cuiq peccatori iam exordium illumi¬
nationis ẽ. humilitas confessionic.:
quia sibimet ipsi iam parcere renuit.
qui malum non erubescit confiteri
quod fecit: ⁊ qui defendendo accusare
potuit. accusando celerrime se defen¬
dit. Unde et mortuo lazaro qui mole
magna premebatur: nequaquam di¬
citur reuiuisce. sed ueni foras. Eos
qua scilicet resurrectione quȩ gesta ẽ
in illius corpore. signatur qualit̃ nos
resuscitemur in corde: cum uidelicet
mortuo dicitur ueru ueni foras: ut
nimirum homo in peccato suo mor¬
tuus. et ꝑ molem malȩ consuetudinis

Expanded text:
ce amaritudinem trahunt, ut ce amaritudinem trahunt, ut cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionis verba, quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem Conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi, agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit. Et qui defendendo excusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro, qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur, Revivisce, sed, Veni foras. Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta est in illius corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur, Veni foras. Ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
dus adueniam: non ẽ de culpa re-¬
quisitus. Interrogatus itaq ho¬
mo est ubi ẽẽt: ut ꝑpetratam cul¬
pam respiceret: et confitendo cog.¬
nosceret. quam longe a conditoris
sui facie abẽet. Sed adhibere sibi¬
met utriq defensionis solatia.
quam confessionis elegerunt. Cũq
excusare peccatum uoluit uir ꝑ
mulierem: mulier ꝑ serpentem:
auxerunt culpam quam tueri
conati sunt: obliq adam dnm̃
tangens quod ipse peccati eorum
auctor extiterit qui mulierem
fecit: et eua culpam ad dñm re¬
ferens. qui serpentem in parady¬
so posuisset. Qui enim ore diabo¬
li fallentis audierant eritis sicut
dii: quia ideo similes ẽẽ in diui¬
nitate nequiuerunt: ad erroris
sui cumulum. dm̃ sibi facere si¬
milem in culpam conati sunt.
Sic ergo reatum suum dum
defendere moliuntur addide¬
runt: ut culpa eorum atrocior
discussa fieret. quam fuerat ꝑpe¬
trata. Unde nunc quoq humani
generis rami. ex hac ad huc radi¬

Expanded text:
dus ad veniam, non est de culpa redus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis elegerunt, cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt, oblique Adam dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui mulifecit; et Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fdii, quia Deo esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum, Deum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radi
Abbreviated transcription (Latin):
ere humilitatis testimonia st̃.
et iniquitatem suam quemq
cognoscere: et cognitam uoce con¬
fessionis aperire. At contra usita¬
tum humani generis uitium ẽ.
et labendo peccatum committere:
et cominissum negando absconde¬
re: & conuictum defendendo mul-¬
tiplicare. Ex illo quippe lapsu pri
mi hominis hȩc augmenta nequi¬
tiȩ ducimuf: ex quo ipsam radicẽ
traximus culpe. Sic namq ille dũ
abscondit se a facie dñi inter ligna
paradisi. Inqua absconsione scilicet
quia deum latere non poterat non
latendi effectus describitur. sed af
fectus notatur. Qui cum arguere¬
tur adño quod de ligno uetito con¬
tigisset: ilico respondit. Mulier
quam dedisti michi sociam: ipsa
michi dedit de ligno et comedi.
Ipsa quoq inquisita mulier: res.¬
pondit. Serpens decepit me: et co¬
medi. Ad hoc quippe requisiti fu¬
erant: ut peccatum quod trans-¬
grediendo commiserant: confiten¬
do delerent. Unde et serpens ille
ꝑsuasor. quia non erat reuocan¬

Expanded text:
erae humilitatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et convictum defendendo multmi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus descrfectus notatur, quod cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondet: Mulier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita, respondit: Serpens decepit me, et comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocan
Abbreviated transcription (Latin):
plusquam tolerare ualet concuti¬
entibus flatibus arescat. Ad exem¬
plum ergo non sunt ostendenda:
nisi quȩ firma sunt. Prius et enim
conualescere debet mens. atq ad
utilitatem proximorum post mo¬
dum demonstrari: cum iam nec
ꝑ laudem eleuata corruat. neq ꝑ
uituꝑationem ꝑcussa contabescat.
Nam et si thymotheo dicitur. pre¬
cipe hȩc &e doce. nemo adolescentiã
tuam contempnatꝰ. sciendum est.
quia ei adolescentia in annis. non
in moribus fuit: quamuis in sacro
eloquio non numquam adolescen¬
tia uiuentus uocetur. Unde scrip¬
tum est. Letare uiuenis in adolescen¬

Expanded text:
plusquam tolerare valet concutiplusquam tolerare valet concutitur flatibus, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam etsi Timotheo dicitur: Praecipe haec et doce, nemo adelescentiam tuam contemnat , sciendum est quia ei adolescentia in annis non in moribus fuit. Quamvis in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocetur. Unde scriptum est: L
Abbreviated transcription (Latin):
Rimogenitum bouis ac¬
cipimus in infirmitate
primi nr̃i temporis bonam o¬
perationem:inqua tamen a¬
randum non ẽ. quia cum pri-¬
ma sunt adolescentiȩ uel iu¬
uentutis nr̃ȩ tempora. nobis
adhuc a predicatione cessan¬
dum ẽ: ut uomer linguę nr̃e
pro scindere non audeat t̾rã
cordis alieni. Quo adusq et¬
enim infirmi sumus. conti¬
nere nos met ipsos debemus. ne
dum tenera bona citius ostendi.¬
mus amixtamus: quia et arbus¬
ta plantata si prius in terra radi¬
cata non fuerint. manu tacta ci¬
tius arescunt. At si semel radicem
fixerint. manus tangit. et tamen
nichil officit: uenti impellunt. nec
tamen impellentes ledunt. Et con¬
structi parietes si impellantur eru¬
untur: nisi a suo prius fuerint hu¬
more siccati. Mens itaq quo usq
abhumore prauitatis suȩ ꝑfecte ñ
fuerit exsiccata. alienȩ linguȩ ma¬
nu tangi non debet: ne priusqua
plene ꝑcipiat radicem. ꝑdat solidi¬
tatem suam: ne impulsa ruat. ne
uelut arbustum sine radicibus dũ

Expanded text:
rimogenitum bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos inter nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nihil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes, si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
in tẏmpano et choro. Quanta sit con¬
cordiȩ uirtus ostendit᷑. cũ si ne illa uir¬
tute reliquȩ uirtutes ñ eẽ monstrant᷑.
Magna enĩ ẽ uirtus abstinentiȩ. U siii
quis ita ab alimentis abstineat. ut
cȩteros in cibo diudicet. et alim enta
eadem quȩ ds creauit ad ꝑcipiendũ
cum gr̃ãrum actione fidelib etiam dã¬
net.⁊ quid hiͣc uirtꝰ abstinentiȩ facta¬
ta nullam eẽ abstinentiã sine concorix¬
dia designans ait. Laudate eum in
timpano et choro. In timpano enun xi¬
corium sictũ resonat: in choro autem xui¬
uoces concordit cantant. Quid ergo xiii¬
ꝑ timpanũ. nisi abstinentiã: et quid xnui
ꝑchorũ. nͥ caritatis concordiã designat: xu

Expanded text:
in tympano, et choro. --Quanta sit concordiae virtus ostenditur, cum sine illa virtute reliquae virtutes non esse monstrantur. Magna enim est virtus abstinentiae, sed si quis ita ab alimentis abstineat, ut caeteros in cibo dijudicet, et alimenta eadem quae Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione, in fidelibus etiam damnet quid huic ue nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: « Laudate eum in tympano et choro. » In tympano enim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentia? quid per chorum nisi charitatis concordia designatu
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Aquȩ namq de gelii currunt: qr
pleriq ex duris ꝑsecutorib magni pre-¬
dicatores fiunt. Belu gͥ in aqua liquat᷑
cum torpor in terni frigoris. ad irrigatio¬
nẽ uertit᷑ predicationis. An paulus ge¬
lu ñ erat. qui acceptis epistolis damas¬
cum ꝑgens. in corda fidelium quasi
in terra dĩ iactata uerbi semina. ne ad
ꝑfectionẽ oꝑum surgerent. restringere
querebat: S gelu hoc inaquã rediit.
quia quos ꝑsequendo prius premere
studuit. hos postmodũ fluentis sc̃e ex¬
ortationis infudit. ut tanto ub̾ior elec¬
toꝵ messis exurgeret. quanto hanc in¬
uerbis dĩ etiam ab ore ꝑsecutoris irriga¬

Expanded text:
elu currunt, quia plerique ex duris persecutoribus magni praedicatores fiunt. Gelu igitur in aquam liquatur, cum torpor interni frigoris ad irrigationem vertitur praedicationis. An Paulus gelu non erat, qui acceptis epistolis Damascum pergens , in corde fidelium quasi in terra Dei jactata verbi semina, ne ad perfectionem operum surgerent, restringere quaerebat? Sed gelu hoc in aquam rediit, quia quos persequendo prius premere studuit, hos postmodum fluentis sanctae exhortationis infudit, ut tanto uberior electorum messis exsurgeret, quanto hanc imber Dei etiam ab ore persecutoris irriga
Abbreviated transcription (Latin):
initudinis eiꝰ. Diuine fortitudinis fac¬
ta. tunc uerius explemus. cum hec
nos explere non posse cognoscimus.
Tunc facundius loqͥm. cum ab his ob-¬
stupescendo reticemꝰ. Ad narranda qͥsps
oꝑa dei habet nr̃ defectus. quam suffi
cienter exerat lingũa suam. ut quȩ cõ¬
p̃hendere idonee ñ ualet: hec idoneȩ
motus laudet. Unde bene nunc per
psalmitã dr̃. Laudate eũ in potentatib
eius: laudate eum scdm multitudinẽ
magnitudinis eiꝰ. Ille quippe dm̃ scđm

Expanded text:
udamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene nunc per Psalmistam dicitur: Laudate cum in potentatibus ejus; laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
carnationis sue misteriũ. qr rex ẽẽtꝰ et do¬
munꝰ. cunctis uͥq gentib indicauit. In ue¬
stim̃to et in femore scͥptũ habuit. rex regũ
et dñs dominantiũ. Unde enĩ in mundo
innotuit. ibi de se lectionis scientiã infi¬

Expanded text:
rnationis suae mysterium, quia Rex esset et Dominus, cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et in femore scriptum habuit: Rex regum et Dominus dominantium. Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis sententiam infi
Abbreviated transcription (Latin):
Beati qͥ adͥ cenã agni ñupuarũ uocat st̃.
Iccueo enĩ ñ ad prandiũ s ad cȩnã uocatos
narrat: qͥa nimirũ in fine diei conuiuium
cena ẽ. Qͥ gͦ finito p̃sentis uitȩ tepore ad refec¬
tionẽ suꝑnȩ contẽplationis. ueniunt. ñ ad
rant. nec tam̃ adoare ꝓhibent᷑. Ioħ̃s in apo¬
calipsi adorare dm uoluit. s tñ itłẽ hc̃ angłs
adorare ne se debeat cõpescit dices. Side ne
feceris cõseruus tnus sũ et frm̃ tuoꝵ. Qͥs ẽ.

Expanded text:
Beati qui ad coenam nuptiarum vocati sunt Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo finito praesentis vitae tempore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad rant, nec tamen adorare prohibentur. Joannes in Apocalypsi adorare angelum voluit, sed tamen idem hunc angelus adorare ne se debeat, compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum .
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ animȩ corpꝰ suũ. qd̾ uidelicet no¬
uit et ab illicitis continentiȩ freno restr̃i¬
gere. et rursũ caritatis impulsi. in exer¬
citacione boni oꝑis relaxare. Uñ et ioħs
exercit᷑ qͥ st̃ in celo sequebant᷑ eũ. in eqͥs
albis. Multitudinẽ scoꝵ. ꝗͦ in hoc mar¬
tirũ bello sudauerat: recte exercitũ uocat.
Qͥ iccirco in eqͥs albis se̾e referunt᷑. qi nimi¬
rũ eoꝵ corpora et luce iticie. et castimonie
candore claruerũt

Expanded text:
nctae animae corpus suum, quod videlicet novit et ab illicitis continentiae freno restringere, et rursum charitatis impulsu in exercitatione boni operis relaxare. Unde et Joanexercitus qui sunt in coelo, sequebantur eum in equis albis . Multitudinem sanctorum quae in hoc martyrii bello sudaverat, recte exercitum vocat. Qui idcirco in equis albis sedere referuntur, quia nimirum eorum corpora et luce justitiae et castimoniae candore claruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
atib uicti. magͥe agendi errore tangunt᷑.
illoꝵ exemplo ꝑsuasi infirmi. qͥq tempora¬
lib desidiis in ardescunt. Riunȩ nãq for-¬
tiũ. augm̃tũ p̃stant ꝑditionib infirmoꝵ.
Qͥa sole acum̃ sapientiũ designat᷑: ꝑ cõpa¬

Expanded text:
atibus victi, male agendi errore tanguntur illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientium designat
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine: Nec tam̃ aliud eiꝰ uestim̃tũ ẽ.
atq aliud ipse. Iam nr̃m qͦ uestim̃tum
caro dr̃. s tam̃ ipsi nos sumꝰ caro qͦuestim᷑.
hoc aut̃ uestim̃tũ illiꝰ. longe ante ysaias
aspiciens ꝑcrucẽ passionis sanguine cru¬
entũ dix̃. Quare ribrũ ẽ. indum̃tũ tuũ
et uestimñta tua qͣsi calcantiũ intorculan:
Qui ip̃e respondet. Torcular calcaui solꝰ.

Expanded text:
rgine? Nec tamen aliud est vestimentum ejus, et aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos sumus caro, qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe antea Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentum, dixit: « Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? . » Cui ipse res
Abbreviated transcription (Latin):
uxta racionis usum. doctrinȩ ser¬
mo non suppetit: nͥ in etate ꝑfecta. Un¬
de et ipse dñs anno duo decimo eta¬
tis sue in medio doctoꝵ in templo se¬
dens. non docens s interrogans uo¬
luit inueniri. Nt enim non aude¬
rent hominesĩnfirma etate p̃dicare.
ille duodecimo anno etatis sue int̃¬
rogare homines ẽ dignatus in terra:
qui ꝑ diuinitatem suam semꝑ angł̃os¬
docẽt in cȩlo. Quia enun ipse ẽ.
dei sapientia. de ipso etiam angeli
uidendo bibunt. hoc quod beatitu¬
dine eterma saciantur. In codicȩ¬

Expanded text:
uxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit, nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens sed interrogans voluit inveniri. Ut enim non auderent homines in infirmitate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angdocet in coelo. Quia enim ipse est Deus sapientia; de ipso etiam angeli videndo bibunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. C
Abbreviated transcription (Latin):
titur: ut contͣ electos in certamine. et frau-¬
de et uirtute laxetur. Uirtute ꝑ potentiã:
fraude ꝑ signa. Recte gͦ et leo et insidians
dr̃. Insidians ꝑ miracłoꝵ speciẽ. leo ꝑ for-¬
titudinẽ secularẽ. Ut enĩ eos qui aꝑte¬
iniqui sũt ꝑtrahat. secularẽ potentiam
ostendit. Ut uͦ etiam iustos fallat. signis
scĩtatẽ simulat. Illis enĩ suadet elationẽ
magnitudinis: istos decipit ostensione
sanctitatis.

Expanded text:
titur, ut contra electos in certamine et frautitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui ainiqui sunt, pertrahat, saecularem potentiam ostentat: Ut vero etiam justos fallat, signis sanctitatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
si quiq qi malũ ñ in lingua. s sub lingua
hñt: sermonib dulcia p̃tendunt. et cogi¬
tationib ꝑuersa moliuntur. De ipso ergo
capite scͥptũ. ẽ. Sub lingua eiꝰ labor et dolor.
Qui enĩ ñ aꝑte mala quȩ cogitat ostendit.
laborẽ ac dolorem eoꝵ quoꝵ mortẽ appetit.
ñ in lingua exerit: s sub lingua p̃mit. Cuiꝰ¬
descripsit: Propt̃ enĩ ꝑuersa dogiata:
sub lingua eiꝰ labor et dolor ẽ. Propt̃ mira.¬
culoꝵ uero speciem sedet in inisidiis. ꝓpt̾
in occultis. Quia enĩ simul et miraculoꝵ
fraude. et terrena potestate utit᷑. et in oc¬
cultis et cũ diuitib secle ꝑhibetur. In¬
um de oꝑationib antiqui adũsariĩ
ma seuitia diaboli. ꝓpħa testat᷑. dũ in sua
fuerit uirtute laxat᷑. Ad aꝑtã namq po¬
tentiã suffecisset ut leo eẽt. si insidians
ñ fuisset. Rursũq ad occultas uersutras
suffecisset. ut insidians subriꝑet: etiã si
sins uirib effrenat᷑. seuire ꝑutraq ꝑmit¬

Expanded text:
quia malum non in lingua, sed sub lingua habent, sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur. De ipso ergo capite scriptum est: Sub lingua ejus labor et dolor. Qui enim non aperte mala, quae claborem ac dolorem eorum quorum mortem appetit, non in lingua exerit, sed sub lingua premit. Bis . Propter enim perversa dogmata sub lingua ejus labor et dolor est; propter miraculorum vero speciem sedet in insidiis; propteivitibus in occultis. Quia enim simul et miraculorum fraude et terrena potestate utitur, et in occultis et cum divitibus sedere perhibetur: um de operationibus antiqui adversarii tma saevitia diaboli propheta testatur, dum in sua fuerit virtute laxatus. Ad apertam namque potentiam suffecisset ut leo esnon fuisset; rursumque ad occultas versutias suffecisset, ut insidians subriperet, etiam ssuis viribus effrenatur, saevire per utraque permit
Abbreviated transcription (Latin):
umana et enim mens animȩ
suȩ amaritudinem scit: cum ȩ¬
ternȩ patriȩ desideriis accensa. pę
S eius gaudio extraneus non miscetur.
quia qui nunc amore compunctionis ali¬
enus ẽ: tunc particeps ad lȩticiam conso¬
lationis non ẽ. Hinc ẽ quod in euangłio
ueritas dicit. Amen amen dico uobis: qr
plorabitis et flebitis uos. mundus autem
gaudebit. Nos autem contristabimini.

Expanded text:
umana etenim mens animae suae amaritudinem scit, cum aeternae patriae desideriis accensa, pereSed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabimin
Abbreviated transcription (Latin):
homicida post mortem summi pon¬
tificis ad ab solutionem redit. nisi
quod humanum genus quod pec¬
cando sibimet ipsi mortem intulit.
post mortem ueri sacerdotis uide
siu reatus accepit.

Expanded text:
homicida post mortem summi pontificis ad absolutionem redit, nisi quod humanum genus, quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videolutionem reatus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimus quem diligimꝰ: quia
redemptor nr̃. & si humilitate ho¬
mo inter homines: diuinitate ta¬
men fuit suꝑ homines. Cum ergo
transeuntur uigiles dilectus in¬
uenitur: quia cum ꝓpħas et apłos
infra ipsum ẽẽ conspicimus: illũ
qui natura deus ẽ. supra omnes
consideramus. Prus ergo non in¬
ueniendus queritur. ut post in¬
uentus strictius teneatur.

Expanded text:
invenimus quem diligimus, quia invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
non inueni. Inuenerunt me uigiles qͥ
custodiunt ciuitatem. Num quem di¬
ligit anuna mea uidistis: Paululum
cum ꝑtͣnsissem eos: inueni quem dili¬
git anima mea. Dilectum namq in
lectulo quȩrimus: quando in presen
ti aliquantula requie redemptoric.
nr̃i desiderio suspiramus. Per noctem
querunus: quia et si iam in illo mens¬
uigilat: tamen adhuc oculus cali¬
gat. S qui dilectum non inuenit¬
suum restat ut surgat: cuutatem
circueat: id ẽ scãm electorum ecele¬
siam mente &e inquisitione ꝑcur¬
rat: ꝑuicos eum et plateas querat.
id ẽ ꝑ angusta &. lata gradientes as¬
piciat: ut si qua in eis inuenire
ualeat eius uestigia exquirat: qi
sunt nonnulli etiam uidȩ scłaris
qui imitandum aliquid habeans
de actione uirtutis. Querentes au-¬
tem nos uigiles inuenuint qui eu¬
stodiunt ciuitatem: quia scĩ patres
qui eccłiȩ statum custodiunt. bo¬
nis nr̃is studiis occurrunt ut
suo uel uerbo. uel scripto doceant.
Quos cum paululum ꝑ transimus

Expanded text:
ngit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mensvigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in eis valeat invenire ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ipso iam incircum scripti lumi¬
nis radio mentis ocłos infigat. Nec eñi
s quiddam sub illa speculatur anima
unde refota ꝓficiat: et post ad uisionis
eius głam ꝑtingat

Expanded text:
ut in ipso jam incircumscripto luminis radio mentis oculos infigat. Neque enised quiddam sub illa speculatur anima, unde refota pronciat, et post ad visionis ejus gloriam pertingat
Abbreviated transcription (Latin):
generat. dicturꝰ ꝑ legẽ dñs diliges prrocimũ.
p̃misit dices. diliges dñm dm̃ tuũ. ut scilicet
in t̾ra peccatoris nr̃i pꝰ amoris sui radicẽ fige¬
ret. qͣtinꝰ ꝑ ramos pꝰtmodũ dilectio frña ger-¬
minaret. Et rursũ qͥa amortlĩ et ꝓximi amo¬
re calescit: testat᷑ ioħes qͥ increpat dicẽs: Qͥ
ñdiligit frẽm suũ quẽ uidet. dm̃ ꝗͣ ñ uidet

Expanded text:
 Diliges proximum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ decursus plantatũ.: nisi incarnati¬
onẽ nr̃i redemptoris accipimꝰ : Qui ꝑ eiꝰdẽ
incarnationis suȩ misteriũ ꝓpinquare dig¬
natꝰ. ẽ. peccatoꝵ suoꝵ pondera portanti ge¬
neri humano. quod ab ortu suo cotidie
defluit ad mortẽ. Grit enĩ tanquã lignũ
quod plantatũ . ẽ. secus decursus aquarũ.
Iuxta decursus quippe aquarũ plantatus
ẽ: quia iusta lapsus incarnatꝰ .ẽ. defluen¬
entiũ popłoꝵ.¬

Expanded text:
tatum, nisi Incarnationem nostri Redemptoris accipimus? Qui per ejusdem Incarnationis suae mysterium propinquare dignatus est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem. Erit enim tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum. Juxta decursus quippe aquarum plantatus est, quia juxta lapsus incarnatus est defluentium pop
Abbreviated transcription (Latin):
ci sepulta. Quid nobis ꝑ abrahȩ duplex
sepulchrum in nuitur. nisi quod per¬
fectus quisq predicator extinctam a
presentis uitȩ desideriis animam su-¬
am. sub bone oꝑationis tegmine et
contemplationis abscondit ut a car¬
nali concupiscentia sub actiua con¬
templatiuaq uita quasi insensibił
lateat. quȩ prius mundi desideria sen¬
tiens mortaliter uiuebat: Unde et per
egregium predicatorem dicitur. Mortu
enim estis: et uita ur̃a abscondita est
cum xp̃o in deo. Actiua quippe uita
sepulchrum ẽ: quia a prauis oꝑibus
mortuos tegit. Sed contemplatiua per.¬
fectius sepelit: quia acunctis mundi
actionibus funditus diuidit. Quisqͥs
ergo iam inse contumelias carnis edo¬
muit. suꝑ ẽ ut mentem ꝑstudia sc̃ȩ o-¬
perationis exerceat: et quisquis iam
mentem ꝑ scã oꝑa dilatat. suꝑ ẽ. ut
hanc usq ad secreta intimȩ contemp¬
plationis extendat. Neq enim ꝑfec¬
tus predicator ẽ: qui uel ꝓpter con.¬
templationis studiũ oꝑanda negli¬

Expanded text:
ius: Quid nobis per Abrahae duplex sepulcrum innuitur, nisi quod perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens mortaliter vivebat. Unde et per egregium praedicatorem dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negli
Abbreviated transcription (Latin):
Uor de misteriis sacramenti ad a¬
braham puerum et requirendȩ
uxoris ysaac filio tractaretur: ad iunc-¬
tum ẽ. Pone manum tuam subter
femur meum. ut ad uirem te ꝑ dñm
dm cęli et terrȩ: ut non accipias uxo.¬
rem filio meo de filiabus chananeorũ
inter quos habitoł s ad terram et ad¬
cognationem meam ꝓficiscaris: et

Expanded text:
um de mysteriis sacramenti ad Abraham per puerum et requirendae uxoris Isaac filio tractaretur , adjunctum est: « Pone manum tuam subter femur meum, ut adjurem te per Dominum Deum coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, inter quos habito, sed ad terram et cognationem meam proficiscaris, et
Abbreviated transcription (Latin):
cu lum tuum. et clauso ostio ora pa¬
trem tuum. in absconso. et pat̃ tuus
qui uidet in abcondito reddet tibi.
blauso quippe ostio petit in cubicu¬
lo: qui tacenti ore. in conspectu su¬
perne pietatis. fundit affectũ mentis.
Et uox auditur in abscondito: cum
ꝑ sca desideria silent̃ clamatur. Unde
recte quoꝙ ꝑ psalmistam dicitur.
Desiderium pauꝑum exaudiuit do¬
minus: desideria cordis eoꝵ exaudi

Expanded text:
m, et clauso ostio ora Patrem tuum in abscondito, et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi . Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, desideria cordis eorum audi
Abbreviated transcription (Latin):
sũa  ilł reqdimus. non nr̃a largimus.
Iusticiȩ potius debitũ soluimꝰ: quã
misericordiȩ oꝑa implemꝰ. Unde et ip¬
sa ueritas cum de misericordia caute
exhibenda loqueretur ait. Attendite
ne iusticiam urãm faciatis corã homi¬
nib. Cui sententiȩ eiim psalunsta con¬
cinens dicit. Disꝑsit dedit pauꝑib:
iusticia eius manet in et̃nrim. Cum
enĩ largitatem impensã pauꝑib pre¬
misisset: ñ hanc uocari misericordiã
s iusticiam maluit. Quia quod a cõ¬
mumi dño tribuitur. iustũ ꝓfecto ẽ.
ut quiq accipiunt eis cõmunit ap
utantur. Hinc etiã salomon ait. Am¬
iustus ẽ tribuit et non cessabit. In ex¬

Expanded text:
ostra largimur; justitiae potius debitum solvimus, quam misericordiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Cui sententiae etiam psalmista concinens, dicit: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est ut quicunque excipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qujustus est, tribuit et non cessabit .
Abbreviated transcription (Latin):
i qui pro humana laude in bo¬
na actione se exhibent: incas¬
sum aduemente udice retͥbutionem
bonoꝵ oꝑum sperant. Quia dum ħ
in ostentatione faciunt: laudis iam
p̃mium ab humano ore receperunt.
ueritate attestante que ait. Amen di¬
co uob̃: receꝑunt mercedem sitam. In
ile namq bona sua duudicant.
qui add eoꝵ mercetẽ sufficere hu¬
manos fauores putant. Cum enim ꝓ
recto oꝑe laus transitoria queritur:
ȩterna retributione res digna uili
p̃cio uenundat᷑. De quo uidelicet. per¬
cepto p̃cio ueritas dicit. Am̃ dico
uobis: receperunt mercedem suam.¬

Expanded text:
i qui pro humana laude in bona actione se exhibent, incassum adveniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostensionem faciunt, laudis jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . e namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam