comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obmissis, de quib legni pudet si qd̾
hẽs quo letari urns deceat proser
. laro ꝯiugio ornatꝰ sum L.
Speciosa uinctus es cathena
unde te sola mois liberet Gͫ uporẽ
duxi nobilẽ L. Mallẽ e ñ tnn
picãs ac psitacos sed bubones stri¬
gesq domi esse Illi canerẽt ista
mrgabr̃ illi aliqd nũtiarẽt het
ꝑaget Alos excludere liceret hant
nõ licet G Slaro ꝯiugio felix¬
sum R. casto feliciorꝰ felicissimꝰ
celibatu S. pulchro giuigio ielust¬
tus sum L. Anceps uxoris electio
de foris facile fastidit᷑ formo¬
sa difficile custodit ea lege qua
int̾ fbrmã corꝑis at aĩ castitatẽ
lis ꝓye ꝓpetũa est/. S ut ꝯd̾ ra¬
rissimũ est ꝯeingat et forme
pudicia ncta sit uberih recum
agã Accedãt ⁊ feminre dotes alie no¬
uilitas sensus opulencia fecũditas
atq facũdia fame integrigas mors
candor scito cuũ limen his ĩmixtã
subnarasse suꝑbiã ut mre sacyoitꝰꝰ¬

Expanded text:
omissis, de quibus loqui pudet, si quid omissis, de quibus loqui pudet, si quid habes quo letari virum deceat profer. . Claro coniugio ornatus sum. Speciosa vinctus es catena, unde te sola mors liberet. Claro duxi nobilem. Mallem tibi non tantum picas ac psitacos, sed bubones strigesque domi esse: illi canerent, ista iurgabitur; illi aliquid nuntiarent, hec peraget; illos excludere liceret, hanc non licet. Claro sum. Casto felicior, felicissimus celibatu. Pulchro coniugio illustratus sum. Anceps uxoris electio: deformis facile fastiditur, formosa difficile custoditur, ea lege qua inter formam corporis atque animi castitatem lis prope perpetua est. Sed, ut quod rarissimum est, contingat et forme pudicitia iuncta sit — uberius tecum agam: accedant et feminee dotes alie, nobilitas, sensus, opulentia, fecunditas atque facundia, fame integritas, morum candor —, scito tuum limen his immixtam subintrasse superbiam, ut scri
Abbreviated transcription (Latin):
aus mlto michi credite sins in
ramis canerẽt ꝙͣ nrĩs in tauere
nisi qr ur̃a cupiditas nchil exti¬
mat nisi qd sibi ꝓpoiũ fecit tĩ
nã fer̾it cũta coui sit ulira ẜuos
fines aez ultra sũ nome teny¬
dit auaricia G. Aues ĩmĩas¬
ꝯgregani R ut mltas siue ut
om̃ẽ heãs phemx puto Reerit
sine unꝰ sine est ullis sure illud
in fadem s̾cipimꝰ ꝯd q̃dam tradidere
hant ex arabia in egyptum enolasse
captãq ibi et roma delatã atq in
comitio spcacio ꝑol expositã sipp̃mã
tãdem ut credille est mortẽ obnsse
qd ultimũ flm̃ esse nõ dubitant
q de pͥmis magni dubitãt auctors
Ita cũ om̃s anes hũeris mirabilẽ
pulcherrimã oĩiz nõ habebis doles
⁊ indignãs iocor ut qd ennz sem
pueri in anib gaudiis epultatis
Sinite o ceci aues in silmus ager¬
⁊ indificare et pasa ⁊ taneͣ et
errare uos meras plumas am̃i
ad celũ pandite atq humo uos
actolute enitim̃ nõ uolucres cap¬
tare scd uolucres fieri Duq his

Expanded text:
lius, michi credite, suis in ramis canerent quam vestris in caveis, nisi quia vestra cupiditas nichil extimat nisi quod sibi proprium fecit, cum natura fecerit cuncta communia. Sic ultra suos fines atque ultra suum nomen tendit asive ut omnes habeas, phenix, puto, deerit, sive unus sive est nullus, sive illud in fidem recipimus quod quidam tradidere hanc ex Arabia in Egyptum evolasse captamque ibi et Romam delatam atque in comitio spectaculo populi expositam, supremam tandem, ut credibile est, mortem obiisse; quod ultimum falsum esse non dubitant qui de primis magni dubitant auctores; ita, cum omnes aves habueris, mirabilem pulcherrimamque omnium non habebis. Dolens et indignans iocor. Quid enim semper pueri inanibus gaudiis exultatis sinite, o ceci, aves in silvis agere, nidificare et pasci et canere et errare: vos inertis plumas animi ad celum pandite atque humo vos attollite, enitimini non volucres captare, sed volucres fieri tuque his
Abbreviated transcription (Latin):
noctẽ mnferamq tot sħui iuenũ
stragẽ nõ hoc illi qͦꝵ snpͣ memimimꝰ
grains agamenon, nõ frix deiphebus
neget nõ ex urĩs a fritamꝰ mĩer
nõ postremo recẽtior albom Irep
cuiꝰ as impudica ⁊ seua fusus
ꝯuige incidi atqesis ripã sangnis
G. uxorẽ nobile castã mãsuẽtam¬
hũilem obseqosam piã fidam
rezai L mirꝰ auceys cormee can¬
didam ĩliẽisa uix est tñ qm in¬
uenisse se fuscam putet/ D. for
ormosa micha opor obuemit ł
difficilẽ ꝓm̃ciã nactus es ui¬
gila dixi iam duꝵ cusicdire qd
a mltis appetit᷑ s. formosa est
bporis excellens I solet forma
corꝑis ut mlta alia paritate
gaudere in paritatẽ at dissilitu
ucͣi laboriosum. o forma ꝯm¬
gis magna est R Et mag̾na
surbia uix ẽ aliqd qd̾ eque añm
tinnefaciat et extollat. Ø. forma
uxoris est maxiã ł uide ne casti¬
tas ꝑua sit scitũ est illud saty¬
ricũ Rara ẽ adeo ꝯcordia fforme
insolentiã qs ferat /⁊ quotidiana
fastidia u. formosissima et

Expanded text:
em miseramque tot simul iuvenum stragem; non hoc illi quorum supra meminimus Graius Agamemnon, non Phryx Deiphobus neget, non ex vestris Africanus minor, non postremo recentior Alboinus rex, cuius ab impudica et seva fusus coniuge nitidi Athesis ripam sanguis infecit. Uxorem nobilehumilem et obsequiosam, piam, fidam repperi. Mirus auceps cornicem candidam invenisti. Vix est tamen qui invenisse se fuscam putet. 66 ormosa michi uxor obvenit. Difficilem provinciam nactus es, vigila: dixi iam durum custodire quod a multis appetitur. Forma est uxoris excellens. Solet forma corporis, ut multa alia, paritate gaudere, imparitatem ac dissimilitutrunque laboriosum. Forma coniugis magna est. Et magna superbia; vix est aliquid quod eque animum tumefaciat et extollat. Forma uxoris est maxima. Vide ne castitas parva sit; scitum est illud satyricum: Rara adeo est concordia forme insolentiam quis ferat et quotidiana fastidia? Formosissima est
Abbreviated transcription (Latin):
P Auomb affluo L. Ex illoꝵ
caudis argi octos u̾petiise dõ¬
siliũ f̾uerit ne pedib noceant
notissima tegulaꝵ pestis Cͫ. pauo¬
nes mltõs habeo. L Auem miu
pulchrã non inf̾icior atq amenã
Ad hec uoluptas ocłoꝵ mlto aurius

Expanded text:
bus affluo. Ex illorum caudis Argi oculos repetisse consilium fuerit, ne pedibus noceat notissima tegularum pestis. Pavones multos habeo. Avem visu pulchram, non inficior, atque amenam; sed hec voluptas oculorum multo aurium
Abbreviated transcription (Latin):
uicra ur̃ã pñtes quos amncicitis ĩ¬
utiles faũt infidas ꝙͣuis nõ sunt
ille quid sed dicũt᷑ amicitie qd̾ nc̃
mit᷑ de hie tnis amicitiis speres uide
obseqniũ amices parere ait comitus
mio hercle ueri amici uix mltis cose¬
quiie pariũt᷑ Tu credix̾ amtũ pau¬
cis forte ⁊ ne tuis quidem uebie q¬
smisse bone spei es G. famua ab ex¬
tremo t̾re michi aetulit amitã P
fama ꝯ̃ria illũ t̾ aufert ea fati¬
lius quo potencõres malis ꝙͣ boms

Expanded text:
tias inutiles faciunt et infidas, quamvis non sint ille quidem, sed dicantur amicitie. Quid nunc igitur de his tuis amicitiis speres vide. Obsequium amicos parere ait comicus; immo hercle veri amici vix multis obsequiis pariuntur: tu credis amicum paucis, forte et ne tuis quidem, verbis quesivisse. Bone spei es! Fama ab extremo terre michi attulit amicum. Fama contraria illum tibi auferet eoque facilius, quo pate
Abbreviated transcription (Latin):
uult/ ue cito aucta cito defmãt de aĩco
Micũ unũ fidũ ⁊ exꝑtũ habeo ł
Sepe in exꝑiendo urmñ errat acu¬
men et dimi uos ipõs ꝑitissimos indi¬
catis in hoc ip̃o ac ꝑiũ cetaiũ rerum
in extimatõe fallimim G. Scio ego
nõ extimo amicũ michi eõ fidissinũ¬
R Et ꝯc putas ide̾ credentes m̃o ut

Expanded text:
E AMICO  unum fidum et expertum habeo. Sepe in experiendo vestrum errat acumen et dum vosipsos peritissimos iudicatis, in hoc ipso ac perinde ceterarum rerum in extimatione fallimini. Scio ego, non extimo, amicum michi esse fidelissimum. Et quot putas idem credentes, immo u
Abbreviated transcription (Latin):
uli se susptos intellexrẽt positis in¬
nis atq armis ⁊ dimissis sateb̾iti¬
bus ĩsuetã mãsnetudinẽ induti
soli p̃donũ pͥncipes accesser̃t cũꝙ
seu num̃ aliad domũq eius ut̃ tem¬
plum denotissimũ uenate deptra
illa uictoriosa mltis ostl̃s fadigata
affixisꝵ muerib domꝰ in lumine
qualia deoꝵ arie affigi mos turur
exat quasi ingenti lucio aucti ꝙ uiz
illu ꝯspexissent ⁊ tanꝙͣ clite uisi¬
ome alacris abieribit not illi umi cn¬
tigit p̃re aliũ uai eñ q̃so reꝑir ur¬

Expanded text:
ubi se suspectos intellexerunt, positis minis atque armis et dimissis satellitibus, insuetam mansuetudinem induti, soli predonum principes accesserunt eumque ceu numen aliquod domumque eius ut templum devotissimum venerati, dextra illa victoriosa multis osculis fatigata affixisque muneribus domus in limine, qualia deorum aris affigi mos tunc erat, quasi ingenti lucro aucti quod virum illum conspexissent et tanquam celesti visione alacres abierunt. Hoc illi uni contigit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnos itͦ honestũ dileximꝰ diluti¬
mus uel eptinctos uͣ amicos infal¬
lor fidos hed. ł uide aũt ne fallaris
ne ue exꝑirs cupias nã sepe cuiꝰ
rri fuãt dulcis opinio amaꝵ fuit
exꝓinitũ .u. amicos puto bonos
examina at illd̾ in pmis quãtũ
ipõ ames sunt eñ qui nõ mant¬
⁊ amari putãt quo nichil ẽ sul¬
cius isq̃ cõĩs error ẽ dinitu amorẽ
p̃cio eini credũt qui mutuo qͣrit᷑
amore gñesissima res est aĩs bo¬
nus ñ  herbie neq carmib magi¬
cis mouet᷑ nõ auro a̾ gẽmis, non

Expanded text:
quos propter honestum dileximus, diligimus vel extinctos. Amicos, ni fallor, fidos habeo. Vide autem ne fallaris neve experiri cupias: nam sepe cuius rei fuerat dulcis opinio amarum fuit experimentum. Amicos, puto, bonos examina atque illud in primis quantum ipse ames. Sunt enim qui non amant et amari putant, quo nichil est stultius isque communis error est divitum: amorem pretio emi credunt, qui mutuo queritur amore. Generosissima res est bonus animus; non herbis neque carminibus magicis movetur, non auro aut g
Abbreviated transcription (Latin):
Oxmionib robm flie adiciũt he sũ¬
bitũ pariũt senporẽ ĩpmsoq enpetu
mẽtẽ eurbant oͣ. thesauꝑ iuẽtum
domi abdidi ded in hat tua leticia
sũmũ ost mẽĩsti graue ⁊ ĩutilẽ Re
fecẽ ꝓudeat celestis nate anm̃ his attol¬
h oͣ chesaurꝰ insperatꝰ ob̾tigit txẽte

Expanded text:
is robur adiciunt, he subitum pariunt stuporem improvisoque impetu mentem turbant. Thesaurum inventum domi abdidi. Quod in hac tua letitia summum est, invenisti gravem et inutilem terre fecem; pudeat celestis nature animum his attolli. Thesaurus insperatus obtigit repente.
Abbreviated transcription (Latin):
a sliarias in amario conclusi
Pam piscĩ minꝰ mires
exgascula Sinit ⁊ uolucoũ quib
latior ac liberior prĩa celũ erat
Inuenit gula uenacõẽm ĩuenit
piscationẽ ĩuenit aucupiũ nec
cepisse fatis es quas libeas na
creauerat insi ⁊̃ asseruent᷑ at
qͣnto erat honeste gulã cogere
parabilib acq facilib contẽtari
⁊ siluas feris maria pistibus
aereq uolutb linq̃re ꝙͣ in his tñi studii
poñe quãtũ si captandis in u̾tutibus
pouet᷑ illas pride̾ nã mĩme sũt fu-¬
gates/ optĩo studio q̃sitas mira am
habitũ clausissetis. unde nec effugẽ
implem R. Rem neqͣquã nccͣia et ꝙ¬
situ nec min icuscodia difficilẽ ꝓue¬
tos anos Rome auctor finit leliꝰ q̾dã
cognom̃to strabo Gir ẽster ñ ille
qdam leliꝰ sapiens hĩtue qui si ama¬
uia u̾xisset nom sapĩẽ ꝑdidisset dã

Expanded text:
rias in aviario conclusi. rias in aviario conclusi. Iam piscium minus mirer ergastula: sunt et volucrum, quibus latior ac liberior patria celum erat. Invenit gula venationem, invenit piscationem, invenit aucupium nec cepisse satis est quas liberas natura creaverat, nisi etiam asserventur. At quanto erat honestius gulam cogere parabilibus atque facilibus contentari et silvas feris, maria piscibus aeremque volucribus linquere quam in his tantum studii ponere, quantum si captandis in virtutibus poneretur, illas pridem — nam minime sunt fugaces — optimo studio quesitas intra animi habitum clausissetis, unde nec effugere implevi. Rem nequaquam necessariam et quesitu nec minus custodia difficilem, perveMCCCC annos Rome auctor fuit Lelius quidam cognomento Strabo, vir equester, non ille quidem Lelius sapiens habitus, qui si avia
Abbreviated transcription (Latin):
muers adicũt dñ lice᷑ sibi om̃ĩa
extimãt q̃ loãs didicert et mlta s̃
Airoctãt q̃ sie loĩs nõ auderent et
in litore ibi int̾ cet̾os pistes sic mu¬
uenã unã dilexisse ut extinitã lup¬
erit/ en amor egregi i en docto gram¬
ꝙ uiro dignꝰ fletus qui nec p̃m eꝑis
bella domestica neq ꝓst̾ptiones ac
cimũ mõtes flesse legit᷑ nec cãnẽsor
si suũ in ep̃s incidiss fleturꝰ fmĩt
uminã murene obitũ flenir Tanta
hec lemtas facit ut nimori uemia
debeatͬ antome etas ac sexꝰ extusabi¬
liorẽ u̾dit ĩeptia q̃ murenã suam
tñ nõ defuctã gamisse sis inuẽtẽ
aureis in aurib coluisse traditur
sit ut baulos idemt uille nom̃ ipis
tis captus Sed satis mita de alie¬
nis errorib Tu quo plies his mi¬
plicites uides eo diligence caue
ne fũĩb imipliceris Req tibi nc̃
usum pisciũ sed nuuis magnã
curã uei ignobłis int̾dicto.de
amariis adubusq loquacibus et

Expanded text:
eris, adiciunt, dum licere sibi omnia existimant qui literas didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis non auderent. Etani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egregius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque proscriptiones ac civium mortes flevisse legitur nec Cannensem, si suum in tempus incidisset, fleturus fuerit ruinam, murene obitum flevit. Tanta hec levitas facit, ut iuniori venia debeatur Antonie — etas ac sexus excusabiliorem reddit ineptiam —, que murenam suam tamen non defunctam gemuisse, sed viventem aureis inauribus coluisse traditur, sic ut Baulos — id erat ville nomen, ipsis pue pontes captus. Sed satis multa de alienis erroribus: tu quo plures his implicitos vides, eo diligentius cave ne similibus impliceris; neque tibi nunc usum piscium, sed nimis magnam curam rerum ignobilium interdico. 64 DE AVIARIIS AVIBUSQUE LOQUACIBUS ET
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscũt᷑ tanta ẽ uis aur̃i Imo
quideꝰ qd̵ pro mẽẜio audias ipsi qͦs
dus omipotens malepdat pͥncipes fe¬
nerant᷑ eã lems aĩe fameq iactura
tã suanis undecũq̃ q̃sire pecĩe odor
ẽ S fenerari iuat ł empis delcãto
⁊ misera d. fenerari solitus sum¬
L hi caromi credimꝰ hoiẽm occidit¬
i. feneroi artifitũ aliud nõ didite L
hic auãicie clipeus hec cã p̾tendit᷑ ꝙ
si dist̾e̾ uolenti quoꝵ difficile est qd
discat mutus G. semꝵ fenerabõr
Semꝑ ig̃r miser eris semꝑ cupidus

Expanded text:
adipiscuntur. Tanta est vis auri, immo quidem, quod pro monstro audias, ipsi, quos Deus omnipotens male perdat!, principes fenerantur: tam levis anime fameque iactura, tam suavis undecunque quesite pecunie odor est. Fenerari iuvat. Turpis delectatio et misera! Fenerari solitus sum. Si Catoni credimus, hominem occidisti. Fenerator sum, artificium aliud non didici. Hic avaritie clipeus, hec causa pretenditur: quod si discere volenti quoque difficile est, quid discat invitus? Semper fenerabor. Semper igitur miser eris, semper cupidus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueĩar fed nõ tibi quid ⁊ t̾ ĩliensse
huãno sipe gaudio meror ẽpxnus¬
G n aurifodmã dẜcende ł dnt hoñs
q̃ri sol qd ĩliẽtũ m̾gat ĩ tartara tu
apd̾ cartaꝵ q̃us qdͨ ce tollat ad suro¬
G̃. Aurifodinã rexen łꝓuu iter
ad inferos muemisti de snencione

Expanded text:
venias, sed non tibi? Quid si tibi invenisse Humano sepe gaudio meror est proximus. In aurifodinam descendi. Inter homines queri solet quod inventum mergat in tartara: tu apud tartarum queris quod te tollat ad superos! Aurifodinam reperi. Pronum iter ad inferos invenisti. 55 DE INVENTIONE
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ cer̃os redumni coegisset ⁊ hec quid
em satͣnalib leguntur. Sand ĩ nãl
uicini nr̃ĩ ueronensis hrstoria cories
ille tam Docilis e sutrina ubi ĩpenpe¬
alesat. in publitũ enolaes solius et
tryeriũ cesarẽ drusũqr  gͥmanicam
tare tanta plebis goa tantos oñ
fanore ut cũ eũ uitma ure iidia
uel rra ꝑcitꝰ occidisset ingenti om̃
mergre ogisor ip̃e ex ea bitima yhus¬

Expanded text:
quam ceteros redimi coegisset; et hec quidem quam ceteros redimi coegisset; et hec quidem in Saturnalibus leguntur. Quid in naturali vicini nostri Veronensis historia? Corvus ille tam docilis e sutrina ubi impensealebatur in publicum evolare solitus et Tiberium Cesarem Drusumque et Germanicum tare, tanta plebis gratia tantoque omnium favore ut, cum eum vicinus vel invidia vel ira percitus occidisset, ingenti omnium merore occisor ipse ex ea vicinia pu
Abbreviated transcription (Latin):
seudiũ hũerũt qd u̾tutis cultorib
alienũ ẽ uͣ inclusi pugnes turdos
ac turtures R. Sed nõ uaree torto¬
res tot illecebris urritata gula smpli¬
cia exigit stomaci laborãtis an nõ
satyricũ ied̾ audisti pena tñ pñs
cũ tu deponis amict ꝰ durgidꝰ et
crudũ pauonẽ in balnea portas
de pauone loprit᷑ ⁊ formosa etemm
et famosa ẽ annꝰ sed nõ sola que
p̃cipitẽ gulã plectat gule quidem
oblectuto gustꝰ brenis ip̃e qua
mox ĩ nauseã ꝟsuoꝰ incoerteas peã
aũt longa. cruditas indigestio bilis
morbi sexe ⁊̃ ⁊ mors i. nñt trdidis turdis
pinguib ac tͣrurib glrare E. ha¬
beo layuaces coruos ac pitas ⁊ ysitatos¬
R. letatꝰ his Augustꝰ cesar eo magis
emnt p̾tiis qui u̾ictore ac t̾ũphatorẽ
cesarẽ salutarẽt cũq subinde alñ at
alii ingerẽt᷑ satis se salutatoꝵ iliũ
domi hr̃e respondit ponr̃s illt me¬
tam uanitati insi cõuus ip̃e nouis¬
sun ioco illo miracli pluris se

Expanded text:
dium habuerunt, quod virtutis cultoribus alienum est? Inclusi pingues turdos et turtures. Sed non tardos tortores: tot illecebris irritata gula supplicia exigit stomachi laborantis. An non satyricum illud audisti: Pena tamen presens cum tu deponis amictus, turgidus et crudum pavonem in balnea portas? De pavone loquitur: formosa etenim et famosa est avis, sed non sola que precipitem gulam plectat. Gule quidem oblectatio, gustus brevis, ipse quoque mox in nauseam versurus, ni coerceas; pena autem longa: cruditas, indigestio, bilis, morbi, sepe etiam et mors. I nunc, turdis pinguibus ac turturibus gloriare! Habeo loquaces corvos ac picas et psitacos. Letatus his Augustus Cesar eos magnis emit pretiis, qui victorem ac triumphatorem Cesarem salutarent cumque subinde alii atque alii ingererentur, satis se salutatorum talium domi habere respondit, ponens illi metam vanitati, nisi corvus ipse novissimus ioco illo mirabili pluris se
Abbreviated transcription (Latin):
erexerat iquiẽ captis pistib mea¬
tatus, fluctu equoreo scisse unyie
claustris, instar tranquilli port
ĩmisso quã os rẽ magnꝰ pomperꝰ
ut qui s̃ uiuaria se mpia cogitaret
hand illepide hñt luculłui rerxem
togatũ hoc est mõtiũ eto ssorem
nũcupabat Rnd de aliis Namre¬
naꝵ uiuaria pͥmus fecit chnrn
quidã nestio quis nã cũ om̃ĩb
murems sus ad huc male noscit᷑
sex milib triũphalẽ cenã Inlrͥ
cesaris adornaret. Et hic quaq
suos imitatores hñit nõiatim hor¬
tensiu oratorẽ de quo sup̃dixi¬
emplo ita ur̃e licere sepe ichil d

Expanded text:
erexerat requiem captis piscibus medierexerat requiem captis piscibus meditatus, fluctu equoreo scisse rupis claustris instar tranquilli portus immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepide hunc Lucullum Xerxem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. Quid de aliis? Murenarum vivaria primus fecit C. Hirrius quidam nescio quis; nam cum omnibus murenis suis adhuc male noscitur, sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos imitatores habuit, nominatim Hortensium oratorem, de quo supra dixiemplo. Ita vestre litere sepe nichil d
Abbreviated transcription (Latin):
uobis uide ꝙͣ decoꝵ sit er̃ uos sõ¬
ditos uoluptati rei gñn uilissmme
rex nobilissimos om̃i q̃ sus celo sũt
sed sit ẽ om̃ibz imiꝑare uultis ut libi¬
error nec pleberꝰ sed antiquus et
iluseriũ pistias at uiuarea ꝯt̾rea¬
iũ p̾mꝰ instituit Sergius orata
baiano in litore Sub idem tõe reli¬
quor pisciũ uiuaria incepit licim
murena uterq cognom̃ seu iles
agnom̃ a pisce sortitꝰ. En pc̃lare
agnomiũ cãe ꝙ ille stil oraca
apͦpetĩt hir mureniaz en q africam
⁊ macedoniti titt̾os m̾ꝑant᷑/. forsi¬
tan nõ curaꝵ munrs isms in pisci¬
lus caxiendis condiendis inq suis
qualitate uero longe impares atas
ut mala semꝑ exempla mutatori
turbis affluũt secuti sũt litimũ
hũc nobiles uiri phaipꝰ ortẽsius
ac luculls uir alioqͥn memorable
qui uiuario simplici ñ ꝯtent illit
ꝑre neapolim montẽ scindi fecit᷑
nõ miõre sumta ꝙͣ quo sibi uillã

Expanded text:
vobis, vide quam decorum sit esse vos subvobis, vide quam decorum sit esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, rerum nobilissimos omnium que sub celo sunt. Sed sic est: omnibus imperare vultis ut libierror nec plebeius, sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria ostrearum primus instituit Sergius Orata Baiano in litore; sub idem tempus reliquorum piscium vivaria incepit Licinius Murena, uterque cognomen seu illud agnomen a pisce sortitus. En preclare agnominum cause, quod ille scilicet oratam appetiit, hic murenam! en qui Africani et Macedonici titulos mereantur! et forsitan non curarum minus hi suis in piscibus capiendis et condiendis inque suis qualitate vero longe impares. Atque ut mala semper exempla imitatorum turbis affluunt, secuti sunt Licinium hunc nobiles viri: Philippus, Hortensius ac Lucullus, vir alioquin memorabilis, qui vivario simplici non contentus, illic prope Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu quam quo sibi villam
Abbreviated transcription (Latin):
R non satis ẽ gule om̃s t̾ras lustr̃e
aq̃ eciã tentãtur ⁊ in u̾gno suo pis¬
cibus carcer erigit᷑ .u. piscmas inple¬
i L libertatẽ piscibus abstulisti ac
nat᷑e domũ quosq iara sanos fec̾at
egtare docingi ͣ. eoegi aquã in
pistinas I uim aqis intulisse in
Iulio cesare tanto illo ꝯuidẽ uiro no¬
tatũ si suꝑbie datũ uides qd inte
igr̃ speres uͫ. pistines in uiuario
ꝯcluse ł pẽnatas uolucres uinclis
⁊ imꝑio coercetis qd̾ mirũ si pigns
pedib laborios⁊ cupidi mortales
p̃t̾ bnũ aĩm quẽ regere ac fkrenare
uel nõ potestis nẽ qd ẽ uerius nõ
curatis Itaq uagꝰ ũdomi ꝰ ille
uos agitat ⁊ in om̃e banitatũ genus
ac scelex impedeit qui si uobis m̃o
si rõni subditꝰ atq obediens esset
ad meliorẽ fine uectiori calle uos
duceret p̃staretq ut mlt̃a q̃ cupitis
saneretis G. pisces inelusos in pisti¬
ñe habeo ł tum omia subdita sunt

Expanded text:
. Non satis est gule omnes terras lustrare: . Non satis est gule omnes terras lustrare: aque etiam tentantur et in regno suo piscibus carcer erigitur. Piscinas implevi. Libertatem piscibus abstulisti ac nature domum quosque illa sanos fecerat egrotare docuisti. Coegi aquas in piscinam. Vim aquis intulisse in Iulio Cesare, tanto illo quidem viro, notatum et superbie datum vides: quid in te igitur speres? Pisces in vivario conclusi. Pennatas volucres vinculis et imperio coercetis: quid mirum si pigris pedibus, laboriosi et cupidi mortales!, preter unum animum quem regere et frenare vel non potestis vel, quod est verius, non curatis. Itaque vagus et indomitus ille vos agitat et in omne vanitatum genus ac scelerum impellit, qui si vobis, immo si rationi, subditus atque obediens esset, ad meliorem finem rectiori calle vos duceret prestaretque ut multa que cupitis sperneretis. Pisces inclusos in piscinis habeo. Cum omnia subdita sint
Abbreviated transcription (Latin):
ut cessent tedia pene par ẜructus
G impensa erit magno p̃tio longis¬
ꝙ ctangorib exiguũ onũ con stat¬
so ded habundo apibrt dcon mor¬
talis mõ sid uolatilis et fugitura
felintas tuua ẽ gͣͫ alueariaͫ meca
E michi  non nuꝰ in quolz¬
res egebit ut falua sit sepe om̃ia
exꝑtus nl ꝓfet̾is qͣn cũ dicior
ẽẽ credidys nudus sis pm̃ si ẜuãdi¬
seudiũ cũ melle ꝯtuleris mrl
amaꝵ uoces Gͣ. Sed colũbis affluo¬
R.Acq̃ apĩ in thalamis silet̃ per
e plena michi sũt colu̾baria R Sũf
qui litigent et qui gemãt qui diebz
domũ fedent noctib sonnniũ frãgũt
en mag̾ gaudii matia¬
y istinas michi extruxisse gaudeo
Nron ꝓuto freri ⁊ extruxerit
ꝓ salomon Cum tegͦ cõuerterte ad
onnu̾sa oꝑa que fecert man ꝰ tue ⁊
ad labores in quib foustra sudane¬
uis uidis in om̃is uanitatẽ ⁊ apseit¬
cionẽ anmi ut uñ ganiius Fuẽtis
fortasse doleas iaccurã extimãs et
tois ⁊ impense u. feci michi piscmas¬

Expanded text:
Ut cessent tedia, pene par fructus et impensa erit: magno pretio longisque clangoribus exiguum ovum constat. Sed abundo apibus. Non mortalis modo, sed volatilis et fugitiva felicitas tua est. Alvearia multa sunt michi. Non res egebit ut salva sit. Sepe omnia expertus nil profeceris; quin cum ditior esse credideris, nudus sis. Proindstudium cum melle contuleris mel amarum voces. Sed columbis affluo. Atqui apum in thalamis siletur per tius columbo. Plena michi sunt columbaria. Sunt qui litigent et qui gemant, qui diebus domum fedent, noctibus somnum frangant: en magni gaudii materPiscinas michi extruxisse gaudeo. Non puto felicius extruxeris quam Salomon. Cum te ergo converteris ad universa opera que fecerint manus tue et ad labores in quibus frustra sudaveris, videbis in omnibus vanitatem et afflictionem animi, ut unde gavisus fueris fortasse doleas, iacturam existimans et temporis et impense. Feci michi piscinas
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ ⁊ uxore erũdice int̾fecta ret¬
nũ egypti scorroꝵ sic rexit arbitro
et nichil in r̾gno ꝓpriũ hrẽt p̃ter
nudũ ⁊ mane r̾gis nomẽ Noune
horestes clitemestrã mnrẽm/ Agrip¬
pnã uers nero Ancipatꝰ thesalom¬
cen me secit cari filni. None theseus
ypolitũ mifecit castissimũ philnpus
rex mꝯtedime demeniũ filius adosr sceꝰ¬
tñ epe mũ iuissit occidi Nonr ⁊ pitolo¬
meue alter adurrsũ pietati nome
ix̃e ꝯuoꝵ fedissimꝰ rux egrt dnõcͤ
⁊ herodes lex iudee untẽ  ꝯftanmq

Expanded text:
ultimum et uxore Eurydice interfecta, regultimum et uxore Eurydice interfecta, regnum Egypti scortorum sic rexit arbitrio, ut nichil in regno proprium haberet preter nudum et inane regis nomen. Nonne et Orestes Clytemnestram matrem, Agrippinam seus Hippolytum castissimum, Philippus rex Macedonie Demetrium filium adolescentem optimum iussit occidi? Nonne et Ptolemeus alter, adversum pietati nomen, et ipse quoque fedissimus rex Egypti, duos, et Herodes rex Iudee unum et
Abbreviated transcription (Latin):
deũt q̃rele nisi qr quos Endissiõs habe¬
uatis ĩuenistis ĩuidos nłs rei tam dis¬
ficilis ꝙͣ humani aĩ ꝯiectura extima¬
cioq est C. nichil conicio nnchĩl exti¬
nio ut dixi sed scio amicũ me berissĩ
mũ hrẽ. L habes aut rẽ extimã auit
pessimũ eriorẽ u. nullũ rei huiꝰ et¬
uorẽ hẽe sid amicũ mlt̾is ac magnis
exꝑtũ casib ł. hab̾es eigo rẽ dulcissimã
sc̃issimãq qua una post untutẽ sol
nichil hõi meliꝰ in hac uita fru naͣ
seu casus aliquis seu labor ac fendĩ
dedit dulces Rateor parẽtes dulces
nec parẽtes iõ nec frẽs quid̃ dosuũt
esse nec filñ cũ dulces esse desiert
At amicꝰ solus dũ fit uerꝰ dulcis nt
carꝰ rõ nõ desinit Gari nꝙͣ sũt parẽ¬
ces Nõne aũt iupit̾ saturtiũ prem
u̾gno expulitꝭ lcomedes prusiam
uithinie recẽ suũ prem consilia licet
necandi filii agitãtẽ uita p̾uauit
et ꝑtholomeꝰ huic philopatꝰ dcũs
pr̃e ac mr̃e insuꝑ et fr̃s occisis ad

Expanded text:
rele, nisi quia quos fidissimos habebatis invenistis infidos? Nullius rei tam difficilis quam humani animi coniectura extimatioque est. Nichil conicio, nichil extimo, ut dixi, sed scio amicum verissimum me habere. Habes aut rem optimam aut pessimum errorem. Nullum rei huius errorem habeo, sed amicum multis ac magnis expertum casibus. Habes ergo rem dulcissimam sanctissimamque, qua una post virtutem solam nichil homini melius in hac vita, seu natura seu casus aliquis seu labor ac studium dedit. Dulces, fateor, parentes, dulces nec parentes ideo nec fratres quidem desierunt esse nec filii cum dulces esse desierint; at amicus solus, dum sit verus, dulcis et carus esse non desinit. Cari, inquam, sunt parentes: nonne autem Iuppiter Saturnum regno patrem expulit, Nicomedes Prusiam Bithynie regem, suum patrem, consilia licet necandi filii agitantem, vita privavit? Et Ptolemeus hinc Philopater dictus, patre ac matre insuper et fratre occisis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus t̾rã mersus in feliaꝰ uiuas et
ureniꝰ .6. anrifodinã ingͣdior L. lero
cesar sup̃ma illa sua nocte t̾ribis
⁊ misera sed sibi debita ut in qddam
spetus ingrediens igͦmimiõ mortem
⁊ ludibria poli xseꝙ̃tis enaderet asius
admonitꝰ neganit uiuũ sns t̾ram
se ieur tu nlło metu impellentẽ f
auaridia rapiente unius is subicam
neꝙ te hunc alriũ ceh lume i̾tmet
illinc atre telluris horror eptludit
tie honnẽs fatigant qñ ⁊ sõ t̾ran
q̃site ⁊ efosse tartareos epagitant᷑ ma¬
nes utq ait naso itũ ẽ in uiftera
t̾re quasis e̾condiderat stigiis ad¬
mouerat umbrie effodiut᷑ opee no¬
tam̃ta maloꝵ d. Iurifodinas ĩnei¬
y uetus es decbum seye unꝰ leporẽ
mouet alter capit inuemisi p̃dam
tu ille unus forsitan non sis tictĩ
optabliã fit ꝯcrresus ⁊ picim̃ ex in¬
uenisse unũ ꝯd enꝑiãt mlti nclus
ꝑtiri uelit hec ẽ cã cur cũ italiã ux

Expanded text:
sub terra mersus infelicius vivas et brevius. Aurifodinam ingredior. Nero Cesar suprema illa sua nocte terribili et misera sed sibi debita, ut in quoddam specus ingrediens ignominiosam mortem et ludibria populi persequentis evaderet a suis admonitus, negavit vivum sub terram se iturum: tu, nullo metu impellente sed avaritia rapiente, vivus is sub terram, neque te hinc almum celi lumen retinet, illinc atre telluris horror excludit! tie homines fatigant, quando et sub terra quesite et effosse tartareos exagitant manes utque ait Naso: Itum est in viscera terre, quasque recondiderat Stygiisque admoveat umbris, effodiuntur opes, irritamenta malorum? Aurifodinam inveni. Vetus est verbum: sepe unus leporem movet, alter capit. Invenisti predam tu ille unus forsitan non sis. Circum optabilia fit concursus et periculum est invenisse unum, quod cupiant multi, nullus partiri velit. Hec e
Abbreviated transcription (Latin):
ain amissu flebilem e Mlagne michi
Sinicre sunt. R. Spaise si fuerut decies¬
cerit ẜ̾inate. nõ te dĩnitẽ s occupatũ
nõ dniũ facient sed custodem G. dini¬
cias hẽe ingentes L uide ne pocuis
heare hoc est ne nõ dinicie tue suit s
cu illaꝵ neq ille cibi smãt sed cee
illis nã si nescis ples młto sunt qui
arhelicꝰ sermo nõt uiri diniciaꝵ ꝙͣ di¬
nnite uiror s ͨ uos ur̃a cupiditas uili¬
casy ami de dm̃s ẜnos facit usus¬

Expanded text:
ichi divitie sunt. Sparse si fuerint decrescent; servate non te divitem sed occupatum, non dominum facient sed custodem. Divitias habeo ingentes. Vide ne potius habeare, hoc est ne non divitie tue sint, sed tu illarum neque ille tibi serviant, sed tu illis. Nam, si nescis, plures multo sunt qui propheticus sermo notat, viri divitiarum quam divitie virorum: sic vos vestra cupiditas vilitasque animi de d
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a incõmeda cogitatis ebliti hanc uirisoli
fortissimis solicitudinẽ non fuisse
qñ in tacti piftes s. fere s⁊ uollicres
tute erant ⁊ pt̾ pẽnas nnchil in pa-¬
none placebat ut naso ait neq nc̃
sane qd in hac aue tantoxs placebat
ĩuenio p̃t̾ nobilitatẽ cãrinũ q̃ue
nõ putrescẽ dicũt᷑ longũ ⁊̃ in tp̃e

Expanded text:
tatis, obliti hanc viris olim fortissimis sollicitudinem non fuisse, quando intacti pisces et fere et volucres tute erant et preter pennas nil in pavone placebat, ut Naso ait; neque nunc sane quid in hac ave tantopere placeat invenio preter nobilitatem carnium, que non putrescere dic
Abbreviated transcription (Latin):
rint bxorib sins dicẽt Courra boto
octama sciscitare e arsinoen qd ila
de netoure suo hre de suo senciatrtho¬
lomes lla de adoptiue hrt de natili
fr̃e utraq de marito Illa quide inse¬
ipłi hec in filiis exꝑta testabit᷑ umi¬
necĩa ut uides ⁊ clara decerxnnꝰ unos¬
gus ⁊ uibes et cõez sitã homi hi
polenã q̃rimonis p̃timꝰ. Qnib ira se

Expanded text:
rint uxoribus suis dicent. Contra vero Octaviam sciscitare et Arsinoen quid illa de Nerone suo, hec de suo sentiat Ptolemeo: illa de adoptivo, hec de naturali fratre, utraque de marito, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia ut vides et clara decerpimus, vulgus et urbes et communem vitam hominum his plenam querimoniis preterimus; quibus ita se
Abbreviated transcription (Latin):
sit inꝙͣ oroum  custodia magnue
chesanuꝰ/ est amntꝰ uerꝰ sis magna
seruãdꝰ cura magno si peati lugidꝰ
s ed habundo opib  Iam ñ muor
ses amititiir habundare uisire
eras nõ est nouũ neq infolitu lo¬
eupletũ luia uulcarib amiticiies

Expanded text:
 operosum et custodia. Magnus thesaurus est amicus verus, sed magna servandus cura, magno, si pereat, lugendus Sed abundo opibus. Iam non miror si et amicitiis abundare visus eras: non est novum neque insolitum locupletum limina vul
Abbreviated transcription (Latin):
boir sit quẽ nõ uideris rego tũ illi
ip̃a quos cotidie uides at allog̃ris q¬
les sunit tãto in tpre nõdũ scias Sexe
uos credulitas urã c̾guenit libent̾
creditis qd̾ optatis młtũ fidei fa
pectoꝵ diuerforia tot la cebre diffi¬
cile est amicũ ins in macina adu̾¬
sitate cognoscere oꝑesns est illẽ
nosse ꝙ q̃uere una sepe hora pau¬
tis uerbis q̃uit᷑ qui uix mĩtis añis
atq exꝑimẽtis agnoscit uoco ñe
amicũ ut uulgus uerus eñ non
alioꝵ u̾ba certe nec ꝓpria sed exꝑ¬
ta cãritas fidesq G̃. amicũ michi
de longinquo fecit fama. R. de te
aliquid mẽtiendo quispiã t̾ aĩcũ
dedit de te ua loq̃ndo/ uel porsitan
mẽtiendo itidem t̾ hũc ip̃m alter
eriꝑiet Onib uiix fuĩt crescũtq¬

Expanded text:
is rogo, cum illi ipsi quos quotidie vides atque alloqueris quales sint tanto in tempore nondum scias. Sepe vos credulitas vestra circumvenit, libenter creditis quod optatis, multum fidei fampectorum diversoria, tot latebre. Difficile est enim amicum nisi in magna adversitate cognoscere, operosius est illum noscere quam querere. Una sepe hora paucis verbis queritur, qui vix multis annis atque experimentis agnoscitur. Voco autem amicum ut vulgus: verus ealiorum verba certe nec propria, sed experta caritas fidesque. Amicum michi de longinquo fecit fama. De te aliquid mentiendo quispiam tibi amicum dedit; de te vera loquendo, vel forsitan mentiendo itidem tibi hunc ipsum alter eripiet. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
mopia copiãꝙ semꝑ comitet᷑ copia
crestat sinx aduriãt egestas de serescãt
seu abibut seu ueriꝰ decegent᷑ ameitie
qͥ amici tui fuerint qmi fortuẽ illa
Gidebit᷑. abeute te tni sequẽt᷑ illã sm
hec melior illa densior catheruia n
est qd mirari debras uase exhauisto
los abscedere qm solam undus¬
cedlinẽ seq̃bant᷑ aduersitas sim latore
abigit fux potorem 6. Innũables hãc
uideor amicos L bene ais uideor unt
tibi aut̃ hec opinio cũ om̃ ueͣ ami¬
ricie rare fint ĩ mũablẽs cuas esse
insi int̾ bonoe amicicias nõ ꝯstare
huic iam t̾tiꝰ extimabis ꝯuot non
dicã tibi sed hlano genuri amititie
pure fint cũ mĩare ceꝑis quot sint
bom xͣ. amices hẽs ꝙ̃ plures Ho¬
dubio ost nołm em̃ aũl nlla merx
difficilior cogntu ꝙ homo cͣ amte
multi sunt michi L. contuberna¬
les forsan, aut ꝯuine hi rinz insi
epule defuerint nõ deerñs Annici
aut̃ semꝑ panci sepe nłłi sepe qd

Expanded text:
inopia copiamque comitatur copia: inopia copiamque comitatur copia: crescat sive adveniat egestas, decrescent seu abibunt seu verius detegentur amicitie. Qui amici tui fuerunt, qui fortune, illa videbitur abeunte: te tui sequentur, illam sui, hec melior, illa densior caterva. Nec est quod mirari debeas, vase exhausto illos abscedere qui solam vini dulcedinem sequebantur: adversitas simulatorem abigit, fex potorem. Innumerabiles habere videor amicos. Bene ais: “videor”; unde tibi autem hec opinio, cum omnium vere amicitie rare sint, innumerabiles tuas esse? nisi inter bonos amicitias non constare; hinc iam certius extimabis quot non dicam tibi, sed humano generi amicitie pure sint, cum numerare ceperis quot sint boni. Amicos habeo complures. “Nodubio est. Nullum animal, nulla merx difficilior cognitu quam homo. Amici multi sunt michi. Contubernales forsan aut convive. Hi enim nisi epule defuerint non deerunt, amici autem semper pauci, sepe nulli, sepe, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nosi at ĩhuam ⁊ in placablẽs quo¬
rdã aĩ ut ⁊ culti sꝑnãt  amate
oderint urc ꝯtenti ullam ꝓ affec¬
tui uitẽ u̾ddere qd nec beluis quid̃
nisi atrocissimis accidit exaspãt
obsequio s⁊ si credi põt amore ad
odiu irritant᷑ qd ꝑictõsissimur
E int̾ uice mala grauissimum
hũana simplicgas exꝑit᷑ õ. Egrdo an¬
cos optimos uidt hr̃e L. dest ¶indem
amicicie ppetuũ eprteton qd⁊ si tmn¬
gue absit adest intellcm̃ itaq bremꝰ
lequi potes dic amicos una extimos
dixeris .G. hr̃e amicos credo R. tane
ne flũ credas neqñ te ali credere
ipã res cogat abissu amñ met̾iri ñ
est homĩs nc̃ aĩcos uobis unia ꝯciliat
lac̾me aũt ꝓbant ⁊ qd debuit pmum
esse nomissimũ est sͣ aĩti in hõc sr̃a¬
tu rorus mlti siiishroꝵ credo fesiciũ
Ita einz ferme accidit ut ⁊ s fortũa
omĩs amitieiis egeat illi en amicorĩ
copia maior est cu reꝵ ceraꝵo idi¬
gencia mĩor est sit in opiã semper

Expanded text:
lacabiles quorundam animi, ut et culti spernant et amati oderint, nec contenti nullam pio affectui vicem reddere, quod nec beluis quidem nisi atrocissimis accidit, exasperantur obsequio et, si credi potest, amore ad odium irritantur, quod periculosissimum et inter vite mala gravissimum humana simplicitas experitur. Credo amicos optimos habere. Est hoc quidem amicitie perpetuum epitheton, quod, etsi lingue absit, adest intellectui idque brevius loqui potes. Dic amicos: una optimos dixeris. Habere amicos credo. Cave ne falsum credas, ne quando te aliter credere ipsa res cogat: abyssum animi metiri non est hominis; nunc amicos vobis vina conciliant, lacrime autem probant et quod debuit primum esse novissimum est. Amici in hoc statu rerum multi sunt. Rerum, credo, felicium: ita enim ferme accidit, ut, etsi fortuna omnis amicitiis egeat, illi tamen amicorum copia maior sit, cui rerum ceterarum indigentia minor est. Sic inopiam semper
Abbreviated transcription (Latin):
tẽciam quosdã alios ad i ꝯtinen¬
nchilo ẽ ꝓsũnꝰ orator dũ in¬
festo reo adult̾iũ obiceret qmena
in quib id ꝯmissuẽ eẽt loca dtrat
quasi ad flagitiũ st milõs Non locis
eigo sed aiõ gaudend est si talis õs¬
tigit qui bn locis om̃io uti norit¬
Gͣ Secretis uiretis affłuo R Secie¬
tum tiben uiretũ ⁊ secessũ᷑ capree q̃s

Expanded text:
tentiam quosdam, alios ad incontinennichilo est quod summus orator dum infesto reo adulterium obiceret, amena in quibus id commissum esset loca descripsit quasi ad flagitium stimulos. Non locis ergo sed animo gaudendum est, si talis obtigit qui bene locis omnibus uti norit. Secretis viretis affluo. Secretum Tiberii viretum et sec
Abbreviated transcription (Latin):
usũ uite spt̾antib quales fũt quõs e
hoc ip̃o qd nt̃ laqm᷑ scrfit pͥmꝰ equide
apd̾ nos colendi pcepta arm p̃cepta col¬
legit in formã artis eit i̾degit in lras
secutiq illũ młti alii quoꝵ quid hũ¬
le illd̾ ac dep̃sam arcificiũ nobilissi¬
mis atz altissimis dib extulert̃ quos
nẽ memoras nec huãe mimenior nẽ¬
cesitatis agniltũ terte ñ mrito nũꝙ¬

Expanded text:
tantibus, quales sunt quos de tantibus, quales sunt quos de hoc ipso quod nunc loquimur scripsit? Primus equidem apud vos colendi arvi precepta collegit in formam artis ac redegit in literas secutique illum multi alii quorum quidam humile illud ac depressum artificium nobilissimis atque altissimis versibus extulerunt, quos tunc memorans nec humane immemor necessitatis, agriculturam certe n
Abbreviated transcription (Latin):
fecit sed uerendim̃ ne ꝯͥ male fue¬
uant nouissimi pmi suit ut se uny
forte ess̾ ad uirtutẽ reditꝰ ẜ ad pes¬
cos mores, in hoc quoq siit ulel¬
mi nc̃ ad ipam ag̾culture artem
r̾do q̃ magnis ołim tractata uiris
atz ingerie in ucio fuit in qua ut
miltis in u̾bus altũ locũ Sato cen¬
sorius tenet de quo cũ ueissime
sc̃xtũ efet optinus senator optimꝰ
orator ortimꝰ mꝑator tãde laudis ad
cumulũ illud ẽ additũ sine emulo seu
sine exemplo sin tprie agcula quem
puderet ꝙͥ cũ catone trã colere qr oĩo
enrpe sibi aliquid duc̾et ꝯd pulchrũ¬
nia tuphaset quie solicitare atq hor¬
tari boues erubestẽt quos insultũ ur¬
geret illa box q̃ tot magnos ex̾citus
in pliũ accendiss tot ancipites causas
distissime ꝑ oraffet quis rastrũ atq
aratrũ fastidiret qd illa t̾nphalis
ac phelosophita man altingẽt que
insignes de tot hosribz uictorias pexios
tor de u̾bus oxtimis pclaros libros scy lisẜ¬

Expanded text:
ed verendum ne qui mali fuerant novissimi primi sint, ut, si unquam forte esset ad virtutem reditus et ad priscos mores, in hoc quoque sint ultimi. Nunc ad ipsam agriculture artem redeo, que magnis olim tractata viris atque ingeniis in pretio fuit, in qua ut multis in rebus altum locum Cato censorius tenet, de quo cum verissime scriptum sit, optimus senator, optimus orator, optimus imperator, tandem laudis ad cumulum illud est additum: sine emulo sive sine exemplo sui temporis agricola. Quem puderet igitur cum Catone terram colere, quis omnino sibi turpe aliquid duceret quod pulchrunia triumphasset? Quis sollicitare atque hortari boves erubesceret, quos in sulcum urgeret illa vox que tot magnos exercitus in prelium accendisset, tot ancipites causas disertissime perorasset? Quis rastrum atque aratrum fastidiret quod illa triumphalis ac philosophica manus attingeret que insignes de tot hostibus victorias peperisset, tot de rebus optimis preclaros libros scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Fertilis ager ẽ mosi ł uimi fecũ¬
datous melle domsq celestib At
utere ne displiceas largienti qd ita
de mũ rite facies si ⁊ sebuetatẽ ⁊ mo¬
dstiã fertilitas nõ exgludet et uore¬
me soli dulce nl sapidimi sᵐ dgrũ
fertile ex qmsitissime colo R nomnõ
culpis effem̃ est ne t̾ra possesson suo
sine labore respondeat meulta nege
horridã lapas ac tribulos paritira
hanc fro folicitare mixiq blandis
mollire mortalis coegit indigentia
huit agricultue̾ fluxit mnti cigi¬

Expanded text:
Fertilis ager est michi. Vim fecundatoris intellige donisque celestibus sic utere ne displiceas largienti; quod ita demum rite facies, si et sobrietatem et modestiam fertilitas non excludet et ubenil soli dulce, nil sapidum. Agrum fertilem exquisitissime colo. Non homo culpis effectum est ne terra possessori suo sine labore respondeat, inculta messem horridam, lappas et tribulos paritura. Hanc ferro sollicitare mirisque blanditiis mollire mortalis coegit indigentia, hinc agriculture fluxit initiu
Abbreviated transcription (Latin):
scũt uͣ. Sixpra mttitato sunt amiti ł¬
potentibz de est semꝑ qui salz inter
tot assentatoꝵ mendacia uerũ legmi
habent aullat ⁊ uelit qua in re mlus
amico utilior hostis fint 6ͣ mitẽs ha¬
beo amitos L drede michi pluribus
indiges sanctiorq eẽt orbis trare et
quiẽtior si tot essent aniticie quot
ferũt᷑ u. Amnicũ heõ ł mltã est
me amico caruis me rarius de ani¬
rie incognitis insi ꝑ famã capitũ/¬

Expanded text:
t. Supra necessitatem sunt amici. Apotentibus deest semper, qui scilicet inter tot assentatorum mendacia verum loqui audeat et velit, qua in re multis amico utilior hostis fuit. Multos habeo amicos. Crede michi, pluribus indiges sanctiorque esset orbis terrarum et quietior si tot essent amicitie quot feruntur. Amicum habeo. Multum est. Nil amico carius, nil rarius. 51 DE AMICIS INCOGNITIS NISI PER FAMAM Fa
Abbreviated transcription (Latin):
sennitã extimãtes. Iiuẽiiti eĩ peciuas
qua dedecꝰ incareris ⁊ examine me¬
callũ aũ tue sarcina futeres ĩfelix
malũ pondus excussens bỹ er
Aliogn ubicũ posueris dũ ad te xti¬
neat malũ esse nõ dimor eͫ fen
cossocet᷑ malũ uiders. Samne qͣnto ori

Expanded text:
semitam extimantes. Invenisti ergo pecuniam qua dedecus mercareris et exanime metallum anime tue sarcinam faceres infelix.malum pondus excusseris bene erit, alioquin ubicunque posueris, dum ad te pertineat, malum esse non desinet. Fenus collocetur malum, videris; sane quanto opi
Abbreviated transcription (Latin):
dãpni nulm est remediũ qr nlłs ẽ
sensus neq id nouũ ac in re et uir
tutũ ⁊⁊ moꝵ dampna ingẽcia ne¬
gligũt᷑ cũ tanto ftudio mnioribus
occurrat᷑ lrãꝵ iacturã int̾ mĩ¬
mas numeratis sũt qui numerẽt
int̾ lucra fuit nꝑ nõ magris
a̾ in silms sed in maxima floren/¬
tissimaq et qd stupeas orbe ytalia
neqz is pastor arator ue sed uir no-¬
blis magniq apd̾ suos ciues loci
qui iurae̾t magno se p̃cio emptuꝵ
nequis unꝙͣ suã priam literatus
incoleret a intret o. uox saxti pectois
fertͣ tr̃e alis̾ sensisse licmiꝰ infestꝰ
lris̃ ut sc̃ptũ est quas uirꝰ ac pesten
pullicã noĩabat sed origo iblum
rustica forsan excusẜ̾ et si einz usq
ad cesareu nom̃ ascendiiset nam
flacci forcuã nõ mutit henus

Expanded text:
damni nullum est remedium quia nullus est damni nullum est remedium quia nullus est sensus neque id novum hac in re, et virtum et morum damna ingentia negliguntur: cum tanto studio minoribus occurratur, literarum iacturam inter minimas numeratis; sunt qui numerent inter lucra. Fuit nuper non in agris aut in silvis, sed in maxima florentissimaque et, quod stupeas, urbe Italie neque is pastor aratorve, sed vir nobilis magnique apud suos cives loci, qui iuraret se magno pretio empturum ne quis unquam suam patriam literatus incoleret aut intraret. O vox saxei pectoris! Fertur tale aliquid sensisse Licinius infestus literis, ut scriptum est, quas virus ac pestem publicam nominabat. Sed origo illum rustica forsan excuset; etsi enim usque ad Cesarem nomen ascendisset, naturam Flacci: Fortu
Abbreviated transcription (Latin):
gens et cocos examinãs nõ scrip¬
eores quisqs itaq ꝑ ige̾ aliqd̾ in
mẽbrame maruq calamũ ueisare
didicerit sc̾ptor hẽbit᷑ doct̾ne omĩs
ignarꝰ exꝑs ingenii artis egens
Non q̃ro iam nec q̃ror orthogra¬
phiam que pridem interñt qua¬
liẽuq̃ uemã scriberẽt qd iubẽt
apparẽt sc̾ptoris infancia rerum
substãcia nõ latoret nũt ꝯfusis
exemplarib et exemplis unu
scribe podicti sic aliid sc̾bunt
ut ꝯd ixẽ dictaueris nõ agnoscas
ãn si uedeat/ cicero a liuius Aũetiq
sua sc̃ͥptirelegentes intelligẽt ⁊ non
passim hesitantes nc̃ aliena credent
esse mĩc barbara Int̾ hũanarum
inuẽcionũ tot uuias, litere sacre
frant cũ maiore hon studio tũ uel
maxime ꝓtegente sua sancta poe¬
mata suãs scas hystorias diuinasq
suas leges auctore illax deo suamq̃s
ꝑeminitatẽ sins ĩuẽtoĩb largiente
Reliqͣri nobilissie ꝑeunt  iam
magna ex parte ꝑiere sit ingẽtis

Expanded text:
gens et coquos examinans, non scripgens et coquos examinans, non scriptores. Quisquis itaque pingere aliquid in membranis manuque calamum versare didicerit, scriptor habebitur, doctrine omnis ignarus, expers ingenii, artis egens. Non quero iam nec queror orthographiam, que pridem interiit: qualitercunque utinam scriberent, quod iubentur! Appareret scriptoris infantia, rerum substantia non lateret! Nunc confusis exemplaribus et exemplis, unum scribere polliciti, sic aliud scribunt, ut quod ipse dictaveris non agnoscas. An si redeat Cicero aut Livius multique sua scripta relegentes, intelligent et non passim hesitantes, nunc aliena credent esse, nunc barbara? Inter humanarum inventionum tot ruinas litere sacre stant, cum maiore hominum studio, tum vel maxime protegente sua sancta poemata, suas sanctas historias divinasque suas leges auctore illarum Deo suamque perennitatem suis inventionibus largiente; reliquorum nobilissime pereunt et iam magna ex parte periere. Sic ingentis