comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis scilicet uͥginẽ relicta
domo rebq pris h̾emi solitudi¬
lãdo secutã fuisse. Percipit ĩde p̃e
rẽ gestã clara q mͣr: atq simł
natã. deplorat ut̾q beatã. De cõ¬
tẽpsisse sic ac deẜta petisse. Tur¬
baq cũctoꝵ deplorat idẽ famsiꝵ
lia dext̾e excelsi mmutationẽ diuina
id oꝑãte gr̃a nõ minimã doloris
ꝑcepit releuatõnẽ: dño cõmẽdãs

Expanded text:
ginem, relicta domo rebusque patris, eremi solitudilando, secutam fuisse. Percipit inde pater rem gestam, claraque mater, Atque simul natam deplorat uterque beatam Se contempsisse, sic ad deserta petisse; Turbaque cunctorum deplorat idem famulorlia dexterae Excelsi mutationem , divina id operante gratia, non minimam doloris percepit relevationem, Domino commenda
Abbreviated transcription (Latin):
ctẽs: amore celestis sponsi iã in
ip̃is puellarib annis. uehemẽt᷑
flagrare cepit. Parẽtes eĩ illius
qnꝙ sr̃bi fastu sãgũs essẽt eleua¬
g̾ebat. filiã suã ita scd̾m dei timo¬
rẽ educarũt: ut ĩ ip̃a iã tena e¬

Expanded text:
e coelestis sponsi jam in ipsis puellaribus annis vehementer flagrare coepit. Parentes enim illius, quanquam superbi fastu sanguinis essent elagerebant, filiam suam ita secundum Dei timorem educarunt, ut in ipsa jam tenera ae
Abbreviated transcription (Latin):
gelos effici scõsq uiros uitã imi-¬
tãdo angelicã. angelos uocari.
Unde qͦ maior ĩt natos mulieꝵ
nõ surrexit iohes baptista: angls
ẽe m̾uit ⁊ uocari. Post ꝙͣ gͥ sacra
u̾go ĩ ult̾iori flum̃s ripa cõstitit

Expanded text:
gelos effici ;! sanctosque viros vitam imitando angelicam angelos vocari . Unde, quo major inter natos mulierum non surrexit, Joannes Baptista, angelus esse meruit et vocari . Postquam vero sacra virgo in ulteriori fluminis ripa constitit,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi q cũ aliis ancilł dei suꝑna cõ-¬
tẽplatõne dulcitꝰ animũ pascebat.
Susceꝑat ã sacrũ uelam̃ habitũ
atrebatẽsis ⁊ camacẽsis ecc̃e põ¬
tificũ: qͥ tũc ĩt̾ alios dei sac̾dotes
eo tẽꝑe florẽtes ouili dñico non
segnit ĩuigilabãt. Igit᷑ ex ĩspira¬
tione diuina famula dei walde-¬
trudis memor sue carissiẽ sororis
aldegũdis ⁊ ualde metuẽs ne iũ-¬
cło carnał illigaret᷑ amorisͥ ⁊ ex¬

Expanded text:
ibique cum aliis Dei ancillis superna contemplatione dulciter animum pascebat. Susceperat autem sacrum velamen, habitum Atrebatensis et Cameracensis ecclesiae pontificis, qui tunc, inter alios Dei sacerdotes eo tempore florentes, ovili Dominico non segniter invigilabat. Igitur ex inspiratione divina famula Dei Waldetrudis, memor suae charissinae sororis Aldegundis, et valde metuens ne vinculo carnalis alligaretur amoris, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽ sationẽ: qͥ nouit unicuiq
cõgruẽtẽ ad hib̾e dulcedinis sue
mod̾atõnẽ. Et ut harũ seriem
manifestatõnũ iã t̾minemꝰ bã
u̾go aldegũdis de uͥtute ĩ u̾tutẽ
ꝓgrediẽs. ĩ tãtã sc̃itatis celsitudi-¬
nẽ a dño m̾uit sblimari: ut nõ
solũ ĩ sõpnis aut ꝑ extasin freꝙ̃¬
t̾. sed ⁊̃ uigilãti manifeste ange¬
lꝰ appareret. familiare colloqͥum
de ꝓposito cõẜuãde uͥginitatis ex¬
rogaret: ⁊ ab eo glosũ ⁊ mirabi

Expanded text:
dispensationem, qui novit unicuique dispensationem, qui novit unicuique congruentem adhibere dulcedinis suae moderationem. Et, ut harum seriem manifestationum jam terminemus, beata virgo Aldegundis de virtute in virtutem progrediens, in tantam sanctitatis celsitudinem a Domino meruit sublimari, ut non solum in summis, aut per exstasim frequenter, sed etiam vigilanti manifeste angelus appareret, familiare colloquium de proposito conservandae virginitatis exrrogar
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. ⁊ lõge se faciat a scłi ua¬
nitate. Huimodi uisionib non
mediocrit cõsolata. de die ĩ diem
ĩ amore u̾tutũ ꝓficiebat: et ut
ꝑseu̾ãdo magis ꝓfic̾et cotidie
maiora uidebat. Si qͥdẽ apparet
ei puella qͣ de itin̾e uẽiens ⁊ a
dei gẽitͥte se missã affirmãs. ut
qd̾ uellet postularet. At illa me
alac̾t̾ respõdit id se desid̾are qd̾
fieri p̾optare Uidit freꝙ̃t̾ ange¬
los exortãtes se: uidit beatũ pe¬
trũ admouẽtẽ se de regno der
parẽtẽ. In cũctis huiꝰmodi reue-¬
latõib u̾go prudẽs magis ma-¬
gisq se hũiliabat. regno dei ꝓpioꝵ
ficebat: sponso celesti adhere feruẽ¬
ciꝰ ĩhiabat. Si qͥs autẽ istiusmodi
uisiones pleniꝰ nosse desiderat.
uitã ip̃iꝰ reuoluat: de qͣ nos pau-¬
ta decerpẽtes. noticiã tãtũmͦ rex
indicare conam᷑ scire cupiẽtib.
qͣnͣti m̾iti sit hec uͥgo q̃ tociẽs an¬
gelicis recreabat᷑ cõsolatõib se¬
cũdũ ordinatissimã creatoris

Expanded text:
ciat a saeculi vanitate. Hujusmodi visionibus non mediocriter recreata, de die in diem in amore virtutum proficiebat, et ut perseverando magis proficeret, quotidie majora videbat. Siquidem apparet ei puella, quasi de itinere veniens, et a Dei genitrice se missam affirmans, ut quod vellet postularet. At illa mox alacriter respondit, id se desiderare, quod fieri praeoptare. Vidit frequenter angelos exhortantes se: vidit beatum Petrum, admonentem se de regno Dei.parentem. In cunctis hujusmodi revelationibus virgo prudens magis magisque se humiliabat, regno Dei proprior fiebat, sponso coelesti adhaerere ferventius inhiabat. 6. Si quis autem istiusmodi visiones plenius nosse desiderat, Vitam ipsius revolvat, de qua nos pauca decerpentes, notitiam tantummodo rerum indquanti meriti sit haec virgo, quae toties angelicis recreabatur consolationibus, secundum ordinatissimam Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdã nocte sͥ ꝓmitti ꝑ uisionẽ ĩesti¬
mabiles diuicias: qͣs pͥmo t̾re¬
nas ẽstimãs: statĩ ĩ sp̃u sͥ ꝓmit¬
ti celestes agnouit. Deĩde ꝑ uisũ
ĩ sb̾lime rapta. monẽtẽ aliquẽ¬
audit: ut caduca post ponẽs fa-¬
ciliꝰ adipiscat᷑ celestia. Modo deni¬
q uccẽ audit. Nõ aliũ tͥ q̃ras spõ¬
sũ ꝙͣ dei filiũ:. mͦ xp̃m ĩ specie pu¬
eri speciosissimi ceruit afferẽtẽ
sͥ stolã cãdidã. palmãq uictorie.
Nũc ⁊̃ erigit᷑ ĩ spem celestiũ dũ

Expanded text:
mitti per visionem inaestimabiles divitias: quas primo terrenas aestimans, statim in spiritu sibi promitti coelestes agnovit. Deinde per visum in sublime rapta, monentem audit aliquem, ut caduca postponens, facilius adipiscatur coelestia: modo denique vocem audit: Non alium tibi quaeras sponsum, quam Dei Filium: modo Christum in specie pueri speciosissimi cernit afferentem sibi stolam candidam, palmamque victoriae; nunc etiam erigitur in spem coelestium, du
Abbreviated transcription (Latin):
ac suũ ĩditat desideriũ uti secũ¬
dũ sui genis dignitatẽ gn̾osũ nõ
retuset acciꝑe sponsũ. Monstrat
familie numositatẽ. p̃dioꝵ am¬
plitudinẽ. fũdos rerũ habũdãtiã
gazas diuiciaꝵ copia refertas:cu-¬
iuscã iuuenis diuicias: nobilita¬
tẽ płchͥtudinẽ ei blãdiendo p̾tẽdit.
Huiꝰcemodi blãdim̃tis ĩstat m̃r:
animũ filie ad suã uolũtatẽ co-¬
nat᷑ ĩflecte. Igit᷑ aldegũdis hone-¬
sta morib. eloqͥo suauis: freq̃ns
ĩ diuina lectõne. ac sedula ĩ sce
scͥpte meditatõneꝰ quẽ sponsũ eli-¬
get quẽ cordis amore gestaret
dñm uidelicet xp̃m quẽ legẽdo co-¬
gnou̾at cui se totã iã deuouerat:
tali sũpta occasione iã amplius
occłtare neqͥbat. Qͥd ĩqͥt o dña ge-¬
nitͥr m̃r dulcissima. qͥd mͥ blãdi-

Expanded text:
ac suum indicat desiderium, uti, secundum sui generis dignitatem, generosum non recuset accipere sponsum. Monstrat familiae numerositatem, praediorum amplitudinem, fundos, rerum abundantiam, gazas divitiarum copia refertas, cujusdam juvenis divitias, nobilitatem, pulchritudinem ei blandiendo praetendit. Hujusmodi blanditiis instat mater, animum filiae ad suam voluntatem, conatur inflectere. Igitur, Aldegundis, honesta moribus, eloquio suavis, frequens in divina lectione, ac sedula in sanctae Scripturae meditatione, quem sponsum eligeret, quem cordis amore gestaret, Dominum videlicet Christum, quem legendo cognoverat, cui se totam jam devoverat, tali sumpta occasione amplius occultare nequibat. Quid, inquit, o domina genitrix, mater dulcissima, quid mihi bl
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ĩ iudicio sũmi regis. Cũq de hoc corã
dño disceptarẽt: placuit ei ut aĩa ad cor¬
pꝰ reduz: ⁊ de suis actib penite̾t. Int̾ea
fres uidẽtes matutinas diffri. sacͥstã q̃r̃t
⁊ usq ad fliiuiũ ꝑgẽtes: sb̾msũ ĩ aqͣ re¬

Expanded text:
mus in iudicio summi regis». Cumque de hoc coram domino disceptarent, placuit ei ut anima ad corpus rediret et de suis actibus peniteret. Interea fratres uidentes matutinas differri sacristam querunt et usque ad fluuium pergentes mersum in aqua re
Abbreviated transcription (Latin):
Oĩestimabile donũ qd̾ uestire me
ruit diuinitatẽ. Digne huic dñe¬
cõfessionis tue p̃mia cõtulisti dig¬
ne ei arrianoꝵ sb̃iacuit feritas: dig
ne amore martirii ꝑsequtoris torm̃¬

Expanded text:
stire Deum meruit Deitatis. Digne huic confessionis tuae praemium commisisti, digne Arianorum non subjacuit feritati, digne tanto amore Martinus persecutoris torme
Abbreviated transcription (Latin):
ille eoꝵ motꝰ fletib: flens qͦ sic orauit.
Dñe si adhuc ꝓpło tuo sũ necessariꝰ nõ
recuso laborẽ. fiat uolũtas tua. Dubi¬
tauit eĩ pene qͥd mallet: qr nͨ hos deserẽ:
uͦa xp̃o uolebat diuciꝰ separari. Itaq
dũ aliͣ diu molestia febriũ tenet᷑ ⁊

Expanded text:
flentibus sic orauit: «Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat uoluntas tua». Dubitauit enim pene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. Itaque cum aliquandiu ui febrium teneretur et
Abbreviated transcription (Latin):
lẽt diis tẽpla cõstrur altaria ẽri-¬
gi: mĩstͥ ad ẜuiend̾ ordinari. ĩmo¬
lari pecudes. thura cõcremari. Deo
siqͥdẽ uẽt̾ tẽplũ ẽ coqͥnã. altare m̃¬
sa. mĩstͥ coci. ĩ molate pecudes cocte
carnes: fumꝰ ĩcẽsoꝵ odor sapoꝵ. Rex¬

Expanded text:
 diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor sapor
Abbreviated transcription (Latin):
me fecisti debeo amori tuo meip̃m
totũ qr redemisti me debeo amo¬
tis debeo meip̃m totũ. Immo tm̃
debeo amori tuo płꝰꝙͣ meip̃m: ꝙͣtũ
tu es maior meipo ꝓ qͦ dedisti te ip-¬

Expanded text:
me fecisti, debeo amori tuo meipsum totum; quia me redemisti, debeo mittis, debeo meipsum totum, imo tantum debeo amori tuo plusquam meipsum, quantum tu es major me, pro quo dedisti teip
Abbreviated transcription (Latin):
catõis u̾bo deflecte ut a tali lusu re¬
cederẽt hoc ñ fecit: s ĩpetu sui usꝰ eloqͥt
iubẽtes fieri talia lac̾abat. Augt᷑a u̾o
rursus ad suã hoc trahebat ĩ iuriã: ⁊
demio laborabat. ut adilsus eũ syno¬

Expanded text:
cationis verbo deflectere, ut a tali lusu recederetur, hoc non fecit; sed impetu sui usus eloquii, jubentes fieri talia lacerabat. Augusta vero rursus ad suam haec trahebat injuriam, et denuo praeparabat ut adversus eum syno
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Hic sr̃ om̃s diuiciis ⁊ gła
habũdauit. s eis ĩ sr̃bia abusus
it. duos cardinales uĩcłauit p̾
latos quos g̾goriꝰ nonꝰ ad cõsili¬
ũ cõuocau̾at capi fecit ⁊ ideo ab
ip̃o excõicat᷑. Deniq g̾goriꝰ młtis
tbłatõib p̾ssus morit᷑. et ĩnocẽtiꝰ

Expanded text:
didit. Hic super omnes diviciis et gloria habundabat, sed eis in superbiam abusus it, duos cardinales vinculavit et prelatos, quos Gregorius nonus ad concilium vocaverat, capi fecit, et ideo ab ipso excommunicatur. Denique Gregorius multis t
Abbreviated transcription (Latin):
nia mõstrũ bis gemini corꝑis e¬
nixa ẽ. au̾sis uultib ⁊ corporib
sͥ coherẽs: ante qͥdẽ effigies erat
hõis ĩtegro corꝑis mẽbroꝵq ordi¬
ne distĩcta. retro u̾o facies canis

Expanded text:
nia monstrum bis gemini corporis enixa est aversis vultibus et corporibus sibi coherens; ante quidem effigies erat hominis integro corporis et menbrorum ordine distincta, retro vero facies canis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ciꝰ legatos ad philippũ regẽ frã¬
coꝵ misit ut t̾rã albigẽtiũ ĩua¬
det ⁊ heticos deleret. Qͥ om̃s capi¬
ens cõcremari fecit. Deĩde ĩnocẽti¬
ra ecc̃e ẜuaret ab eo iuram̃tum
exegit. Q statĩ ip̃o die cõtͣ iuram̃¬
tũ uẽit nͥnõ ⁊ romipetas expolia¬
ri fecit. Unde ppͣ eũ excõicauit ⁊

Expanded text:
papa legatos ad Philippum regem Francorum misit, ut terram Albingensium invaderet et hereticos deleret; qui omnes capiens concremari fecit. Eodem verra Ecclesie salvaret, ab eo sacramentum exegit. Qui statim ipso die contra iuramentum venit nec non et Romipetas spoliari fecit. Unde papa eum excommunicavit et
Abbreviated transcription (Latin):
uie cũ tonitruis ⁊ fulminib ⁊ tẽ¬
pestatib fc̃e st̃. qͣntas nulla me-¬
ad qͣntitatẽ ouoꝵ qͣdrãgłi mixti ꝯ
pluuia de celo cadẽtes. arbores in-¬
neas ⁊ segetes destruxũt: ⁊ mltos
hoĩes occide rũt. Corui qͦ ⁊ ꝙͣ plu¬
res aues ꝑ aera ĩ hac tẽpestate uo-¬
lãtes. uisi sũt carbones uiuos ĩ¬
rosts portare ⁊ domos ĩcẽde̾. Cõtra
rõnã eccͣm sẽꝑ tyrãnidẽ hẽricꝰ ex¬
cuit. ⁊ ideo eo mortuo ĩnocẽciꝰ t̾c̾iꝰ
ne fr̃ eiꝰ philippꝰ ꝓmou̾et᷑ se opposu-¬
it. ⁊ ottoni filio ducis saxonie ad-¬
hesit. ⁊ eũ aqͥsgͣni ĩ regẽ almanie
coronari fecit ¶Eo teꝑe dũ plures

Expanded text:
vie cum tonitruis et fulminibus et tempestatibus facte sunt, quantas nulla mead quantitatem ovorum quadranguli mixti cum pluvia de celo cadentes arbores, vineas et segetes destruxerunt et multos homines occiderunt. Corvi quoque et quam plures aves per aera in hac tempestate volantesrostro portare et domos incendere. Circa Romanam Ecclesiam semper tyrannidem Henricus exercuit. Et ideo eo mortuo Innocentius tercius, ne frater eius Phylippus promoveretur, se opposuit et Octoni filio ducis Saxonie adhesit et eum Aquisgrani in regem Alamannie coronari fecit. De captione urbis
Abbreviated transcription (Latin):
tonici qͥ apd̃ tusculanũ ꝓ ĩpatore
morabãt rõnos apd̾ mõtẽ portũ
ĩuaserũt. ⁊ tot a nona usq ad ues¬
ꝑã octiderũt. ut nũꝙͣ ex rõnis tot
anuloꝵ qͦs de digitis ꝑcerũ occisoꝵ¬

Expanded text:
thonici, qui apud Tusculanum pro imperatore morabantur, Rome apud Montem Portum invadunt, et tot a nona usque ad vesperas occiderunt, ut numquam ex Romanis tot anullorum, quos de digittis procerum occiso
Abbreviated transcription (Latin):
siones põtificib. honorio. seueri-¬
no. iohãne thodoro. martino. ĩꝑan-¬
te apd̃ cõstãtinopoli eraclio. ĩ frã-¬
cia regnãte dagob̾to filio lotharii.
qͥ qͣrtus erat a clodoueo quẽ scus
remigiꝰ babtizauit orta ẽ ĩ pago
hainoniensi uͥgo aldegũdis ex re-¬
gali ꝓsapia: patre w̾alb̾to. m̃re
bertilia. Cuiꝰ soror w̾aldetrudis
maior natu cuidã satis illustͥ ui-¬
ro madelgario cognom̃to iũcen-¬
cio legitime fu̾at coplata: qͥ post-¬
ea diuinitꝰ ĩspiratꝰ. ⁊ exhortatio-¬
ne religiosoꝵ uiroꝵ aĩatꝰ. spreuit¬

Expanded text:
siones pontificibus, Honorio, Severino, Joanne, Theodoro, Martino, imperante apud Constantinopolim Heraclio, in Francia regnante Dagoberto, filio Clotarii, qui quartus erat a Clodoveo, quem S. Remigius baptizavit, orta est in pago Hainoensi virgo Aldegundis ex regali prosapia, patre Walberto, matre Bertilia. Cujus soror Waldetrudis major natu, cuidam satis illustri viro Maldegario, cognomento Vincentio, legitime fuerat copulata: qui postea divinitus inspiratus, et exhortatione religioso
Abbreviated transcription (Latin):
uatorẽ ih̾m xp̃m. Eo tẽpe młti re¬
ligiosi uiri dñice uinee studiosis¬
simi cl̾tores. amãdꝰ treiectẽsium
ep̃c. uelut imbͥfera nubes cirtũq
pluẽdo discͣrẽs: arnulfus metẽ¬
siũ autb̃tꝰ camacẽsiũ põtifices.
eligiꝰ nouiomẽsis. audoenꝰ rotho¬
magẽsis. gislanꝰ ab achenis ꝑegͥ¬
nꝰ aduemẽs ĩ galliã. ⁊ alii plu¬
res ĩ ecc̃a tãꝙͣ ĩ celo clara lumi-¬
naria ꝑtes orbis occidẽtałꝰ irradi-¬
emplo uite ĩ uiã salutis deduice-¬

Expanded text:
e multi religiosi viri, Dominicae vineae studiosissimi cultores, Amandus Trajectensium episcopus, velut imbrifera nubes circumquaque pluendo discurrens; Arnulphus Metensium, Autbertus Cameracensium pontifices, Eligius Noviomensis, Audoenus Rothomagensis, Gislenus ab Athenis peregrinus adveniens in Galliam, et alii plures in Ecclesia tanquam in coelo clara luminaria, partes orbis occidentales irradiemplo vitae in viam salutis deduce
Abbreviated transcription (Latin):
nigͥorẽ fuligine. facie acuta. barba
ꝓlixa crinib usq ad pedes ꝓtẽsis: ocsis
igneis ut fr̾ũ ignitũ sintillas emͣtẽ¬
spirãtẽ: cathenis igneis uĩctũ retro
manib. Et dix̃ ei angelꝰ. Qm̃ iussionẽ¬

Expanded text:
nigriorem fuligine, facie acuta, barba prolixa, crinibus usque ad pedes protensis, oculis igneis ut ferrum ignitum scintillas emicennaribus cathenis igneis uinctum retro manibus. Et dixit ei angelus: «Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
tiphonã. minor maiori sitis ardo¬
re fatigatã: se eẽ q̃ritabat. Cuiꝰ
affectui g̾mana cõpatiebat᷑ ma¬
ior. ⁊ apphẽsa manu minoris du-¬
riẽdi aquã pp̃ absẽtẽ funẽ deess:
puella paruula sitis causa tãte
altitudinis aquã ꝓna aspiciẽdo:
ĩcaute ad yma dilapsa ẽ. Maior
u̾o q̃ suꝑ os putei stupefacta re¬
mãsit ignara utilioris cõsilii:
garriẽs tamẽ eiulãdo plurimã
młtitudinẽ uoce sua aduenire
cõpulit. Dũ gͦ cõcurrẽtes circites¬
circũspicent: puella clamãs uix
p̃timore causã sui eiuletꝰ aperu-¬
it. Et dũ puteo restis defuiss. an-¬
gor ĩtolerabił nõ defuit: qͦm᷑ aut

Expanded text:
tiphonam, minor maiori sitis ardore fatigatam se esse quaeritabat. Cui affectus causa conpatiebatur maior, adprehensaque manu minorisriendi aquam propter absentem funem deesset, puella parvula sitis causa tantae altitudinis aquam prona aspiciendo incauta ad ima conlapsa est. Maior autem, quae super os putei stupefacta remansit, ignara utilioris consilii, garriens tamen heiulando plurimam multitudinem voce sua advenire conpellebat. Dum vero concurrentes circumquaque conspicerent, puella clamans vix prae nimio timore causam sui heiulatus aperuit. Et dum putei restis defuisset, angor intolerabilis non defuit, quomodo vel
Abbreviated transcription (Latin):
hoc u̾o diuinã clemẽtiã diligẽt
ĩtuẽtib appar: quãtã ĩ cõspc̃u
et̾ni regis b̃s̃ suus cõsessor au¬
domarꝰ gl̾am ht̃: cũ iuxta suũ
uen̾abile sepłcrũ glosa sepe huc-
usq ostẽdit signa. ¶ Quodã tẽ¬

Expanded text:
oc vero divinam clementiam diligenter intuentibus apparet, quantam in conspectu aeterni regis beatus suus confessor Audomarus gloriam habet, cum iuxta suum venerabile sepulcrum gloriosa sepe huc usque ostendit signa. Multi e
Abbreviated transcription (Latin):
spacio tnͣsacto qͥdã uir auaricie
estib accẽsꝰ puis q ut fert᷑ mori¬
b plenꝰ. ad suũ accessit cõpatrem.
postulãs ab eo ut unũ sͥ argẽteũ
usq ad statutũ tẽpꝰ accomodaret
solidũ: ꝑ suã ⁊̃ subdolã illi testã¬
do fidẽ: ꝙ statuto ad eũ tẽꝑe it̾um
redditur᷑ꝰ eẽt. Alt̾ u̾o simplici aĩo
credẽdo: argẽtũ callido p̃cãti dedit
amico. Paucis u̾o dieb tͣnsactis:
statuto ad eũ uẽĩt tẽꝑe dicẽs. Red¬
de mͥ meũ qd̃ tͥ accomodaui argẽtũ.
Statutũ eĩ tẽpꝰ tue ꝓmissionis

Expanded text:
io transacto, quidam vir avaritiae aestibus accensus, pravisque ut fertur moribus plenus ad suum accessit compatrem, postulans ab eo ut unum sibi argenteum usque ad statutum tempus accommodaret solidum, per suam etiam subdolam testando fidem quod statuto ad eum tempore iterum redditurus esset. Alter rem, argentum callido precanti dedit amico. Paucis vero transactis, statuto ad eum venit tempore, dicens: 'Redde mihi meum, quod tibi accomodavi, argentum; statutum enim tempus tuae promiss
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ mõsti̾i minist̾ accrẽs dũ rẽ ex¬
plorauit ꝑactã ad aliũ tͣnͣscurrit
puteũ: atq ĩde reste frrepta pute-¬
um descẽdit: ⁊ puellã more anse-¬
ris natãtẽ suꝑ aquã reppitꝰ. nͨ iã
uestimẽta eiꝰ tãti casus altitudĩe
ꝑ oĩa humectabãt᷑: s ⁊ sicci qͦ ca¬
pite ad suꝑiora delata ẽ. Q̾ udẽ¬

Expanded text:
ii minister adcurrens, dum rem exploravit peractam, ad alium transcurrebat puteum, atque inde reste arrepto, puteum descendebat et puellam more anseris supernatantem aqua repperit. Nec etiam vestimenta tanti casus altitudine per omnia humectabantur; sicco quoque capite ad superiora delata est. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
q ad bĩ cõfessoris xp̃i audomari
uen̾abile sepłcrũ ut mͣ . didẽ per
gloriosa eiusdẽ põtificis m̾ita iu¬
rãdo cofirmes: qd̾ hic negare co-¬
naris. Tũc ille miser mortal lu-¬
cri amore cecatꝰ ⁊ a pͥncipe mẽda¬
cii dyabolo ⁊̃ cõfortatꝰ qͥ mẽdax
fuit ab ĩitio ⁊ ĩu̾itate nõ stetit:
uesano aĩo ad beati audomari
iturꝰ basilicã it̾ arripuit: paratꝰ
ꝑfice̾. Tũc ãbo asꝑis ĩt se loquẽ¬

Expanded text:
Audomari venerabile sepulcrum, ut tu mihi ibidem per gloriosa ejusdem pontificis merita jurando confirmes quod hic negare conaris. » Tunc ille miser mortalis, lucri amore caecatus et a principe mendacii diabolo etiam confortatus, qui mendax fuit ab initio et in veritate non stetit, vesano animo ad B. Audomari iturus basilicam iter arripuit, paratus perficere. Tunc ambo asperis inter se loquen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ora ĩfuit odor qͣi illa domꝰ oĩb
aromatib fuiss plena: sicut se¬
pe ĩ alioꝵ sc̃oꝵ exitu cõtigit. Pre¬
ciosa eĩ ẽ ĩ cõspcu doͥ. mors sc̃oꝵ eiꝰ.¬
¶Den̾abił abibas b̾tinꝰ diuina
sͥ gr̃a reuelãte. ꝑrexit ad locum
ubi uen̾abił senex obiit cũ suis
pulte̾ dedurit: eũ q ĩ p̃dicta ec̃c̃a¬
põtifex ĩ sithiu edificauat cũ im

Expanded text:
et ora intravit odor, quasi illa domus omnibus aromatibus fuisset plena, sicut sepe in aliorum sanctorum exitu contigit. Preciosa est enim in conspectu Domini mors sanctorum eierabilis abbas Bertinus, divina sibi gratia revelante, statim ad locum ubi venerabilis senex obiit cum suis pulturae deduxit, eumque in praedicta eccpontifex in Si
Abbreviated transcription (Latin):
ã dñs uẽtũ illi cõcedẽs aptũ. mi¬
tumẽti nauicła natãs. rursũ ꝑ
mare serenũ ad tutũ iterũ salu¬
tis remeau̾at portũ. de qͦ illũ an¬
tea fortis rapu̾at eurꝰ. p̃dictꝰ ri¬
uulꝰ elna ubi ĩtrat ĩ mare. Ille¬
ã surgẽs ilico notos agnoscens
agros illesãq lĩquẽs suã ĩ litto¬
re naiĩ. litorias calcãs rapidis
gressib algas: młtimodisq agẽs
gr̃as oĩpotẽti deo. ad suũ pẽitens
rursũ rec᷑rit patͦnũ. Ep̃c ã adhuc¬
añ reliq̃rat illũ. Mira oĩpotẽtis
dei mĩa. ĩ eisdẽ horis celerit̾ ille re-¬
u̾sꝰ ẽ. Tũc ꝓximãs postib aule u-¬
niã flagitabat ꝓfusis. Tũc senex
iuuenis suo respõdit pat̾no. Mxa
clpa dñe: mea u̾acitꝰ cłpa. Ignosce
miẜo mͥ: pene ad mortẽ redacto.
Tũc ip̃e ut diximꝰ sua ꝑicła nar¬
rãs ꝙ solꝰ ĩt tumescẽtes occeani

Expanded text:
ventum illi concedens aptum, mitumenti, navicula natans rursum per mare serenum, actutum iterum salvus remeavit ad portum, de quo illum antea fortis rapuerat Eurus et praedictus rivulus Elna, ubi intravit in mare. Nauta surgens illico notos agnoscens agros, illaesam linquens suam in littore navem, littoreas calcans rapidis gressibus algas, multimodas agens gratias Omnipotenti, ad suum poenitens rursum recurrit patronum. In eo episcante reliquerat illum, mira omnipotentis Dei misericordia in eisdem horis celer ille reversus est. Tunc proximans postibus aulae uniam flagitabat profusis. Tunc senex juvenis suo respondit patrono: « Mea culpa, domine, mea veraciter culpa, ignosce misero mihi per te a morte reducto. » Tunc ipse, ut diximus, sua pericula narrans, quod solus inter tumentes Oce
Abbreviated transcription (Latin):
mis m̾sis hic nauib nocet. Ast
pugnãtib undis: nͨ nauis nͨ iu-¬
uenis pot̾at resist̾e põto. Tũc illũ
ꝑ m̾ita ds̃ audomari p̾cãtẽ trepi-¬
dũ saxonicã ilico deduxit ad t̾¬
rã. Tũc it̾ũ trepidꝰ ignota c̾nẽs
arua. raptores tremulꝰ se denuda¬
re timebat: si solꝰ diuciꝰ illic expͤ¬
tare tẽptass. Hĩc notã cõfitens
ĩobedĩe cl̾pã. lacͥiis ub̃tĩ ꝓfusis

Expanded text:
mis mersis hic navibus nocet. Ast mis mersis hic navibus nocet. Ast pugnantibus undis, nec navis nec iuvenis poterat resistere ponto. Tunc illum per merita Deus Audomari precantem trepidum Saxonicam ilico deduxit ad terram. Tum iterum stupidus, ignota cernens arva, raptores tremulus se denudare timebat, si solus diutius illic exspectare temtasset; hinc notam confetens inobedientiae culpam, lacrimis ubertim profusis
Abbreviated transcription (Latin):
senex iuueni dixit. Q̾a corã t̾ba
petisti: ideo nõ hẽs licẽtiã fili ad
huc ꝑg̾e̾ foras. Nã t̾ hic meliꝰ rem
expectare parũꝑ: doñ me sospitẽ
de sõno surge̾ c̾nas. Preuidit eĩ
ꝓuidꝰ specłator sui gregis ꝓphetico
plenꝰ sp̃u errãti iuueni ꝙ eẽt ma¬
lũ abire. Tũc somno sopitꝰ fessꝰ
siluit senex. Ast iuuenis optimi
Tũc paruã nauicłam ceruit in
littore stãtẽ. qͣ soliti fuant hõĩes
paruũ tͣnscẽde flum̃: qd̃ accole no-¬
minãt ip̃is ĩ ꝑtib elna. In me¬
mor at iuuenis cetatꝰ amore
ludi ĩcõsulte ac tutꝰ solꝰ ascẽdit
ĩ illã: uolẽs lud̾e ĩt̾ huiꝰ riuuli ri¬
pas. Ast illũ pelagꝰ rapuit: ⁊ uis
ualida uẽti. Tũc subito surgẽs
ĩ põto seua tẽpestas. ip̃a nauicła
undis tumescẽtib qͣlsata. nͨ gu¬
b̾nacłm nͨ gub̾natorẽ hñs. huc
⁊ illuc fluctib errãs natabat in
mariꝰ qd̃ magno bͥtãnã gurgi¬
te sec̾nit a frãcis: qd̾ sepe fortissi-¬

Expanded text:
t coram turba petenti: 'Non habes licentiam, fili mi, adhuc pergere foras; nam tibi hic melius reor exspectare parumper, donec me sospitem de somno surgere cernas'. Praevidit enim providus speculator sui gregis, prophetico plenus spiritu, erranti iuveni quod esset malum abire. Tunc somno sopitus, fessus sic siluit senex. Ast iuvenis optimi Tum parvam naviculam cernens in litore stantem, qua soliti fuerant homines parvum transcendere flumen, quod acculae nominant ipsis in partibus Elna, inmemorat iuvenis, cecatus amore ludi, inconsulte actutum solus ascendit in illam, ipse volens ludere inter huius rivuli ripas. Ast illum in pilagus rapuit vis valida venti. Tunc subito surgens in ponto seva tempestas, ipsa navicula, undis tumescentibus, quassata, nec gubernacula nec gubernatorem habens, huc et illuc fluctibus errans, natabat in mari, quod magno Brittaniam gurgite secernit a Francis, quod sepe fortissi
Abbreviated transcription (Latin):
re uiuenẽ iussit: sic q sobriꝰ senex
ĩcautũ discipulũ hũili repͥmẽs
m̃te. ne hoc u̾bũ ĩqͥt itũ foras ab
ore de ꝑmas. nͨ ullo hõi hec de me
dice debes ꝙͣ diu me uideas hac
breui ꝑfru uita: ne zabulꝰ su¬
ꝑet nõs iactãcis cłpa. Nõ eĩ ab
ore hõum debemꝰ q̃rere laudẽ. ne
ianis gła cor nr̃m leuet ĩ altũ
Hĩc post p̃dã pr̃ĩs obitũ cũcta per

Expanded text:
enem iussit sic sobrius senex, incautum discipulum humili repremens mente: 'Nec hoc verbum iterum foras ab ore depromas nec ullo homini haec de me dicere debes, quamdiu me videas hac brevi perfrui vita, ne zabulus superet nos iactanciae culpa, nec ab ore hominum querere laudem, ne inanis gloria cor nostrum levet in altum'. Hinc p
Abbreviated transcription (Latin):
nitor u̾o eiꝰ ĩt̾ suos clarꝰ fruilf
uocabat᷑. domita ã sua nũcupa¬
ta fuit gẽitx. Hii u̾o religiosi pa-
religionis a cunabulis ritũ. di¬
uina gr̃a suffragãte: ĩ eccsticis
nut̾ebãt disciplinis. Unicũ enĩ
audomarũ habebãt filiũ. Erat¬

Expanded text:
nitor vero hujus inter suos clarus Friulfus vocabatur; Domitta autem sua nuncupata fuit genitrix. Hi vero religiosi parestianae religionis a cunabulis ritum divina gratia suffragante in ecclesiasticis nutriebant disciplinis: unicum enim Audomarum habebant filium. Fr
Abbreviated transcription (Latin):
ambłando adꝓximabãt. Tũc ille
qͥ solidũ reqͥrebat: ad suũ ait com¬
patrẽ. E̾d nob̾ ẽ necesse. ad bĩ au-¬
domari ꝓpiꝰ acced̾e basilicã: Ds̃ eĩ
ubiq p̃sẽs ẽ. Iura mͥ ĩ isto loco ĩ

Expanded text:
ndo approximabant. Tunc ille qui solidum requirebat, ad suum ait compatrem: « Quid nobis est necesse ad B. Audomari propius accedere basilicam? Deus enim ubique praesens est, jura mihi in isto loco in
Abbreviated transcription (Latin):
natõis¶ Quadã u̾o die audo¬
marꝰ egregiꝰ xp̃i cõfessor ĩ bolo¬
ma urbe ꝑseuerãs. post noct᷑nas
uigilias dilucło more suo soli¬
to surgẽs ĩ eccͣm ĩtuit orare:. ibi
q ꝑ ꝓlirũ estimi diei spaciũ uer¬
bũ dei circũstãtib turbis p̃di¬
cãs. missãq xp̃iano ppło cãtãs:¬
egrotis uariis gen̾ib morboꝵ
manꝰ ĩponẽs: meridianis diei
horis uite uen̾abił senex lassus
se se coslocauit ad lectũ. De hinc
paruũ pausãdi spaciũ uolẽs suo
idulg̾e mltis laborib fatigato cor¬
pculo: et ecte unꝰ de circũstatib ip̃i
ministͥs iuuenili etate lasciuus.
accessit ad illũ dicẽs. Da mͥ nũc¬

Expanded text:
at. 8. Quadam vero die Audomarus egregius Christi confessor in Bononia urbe perseverans, post nocturnas vigilias deluculo more suo soleto surgens, in ecclesiam intravit orare, ibique per prolixum estivi diei spatium verbum Dei circumstantibus turbis praedicans missamque christiano paegrotis variis generibus morborum manus imponens, meridianis diei horis vitae venerabilis senex lassus sese locavit ad lectum. Dehinc parvum pausandi spatium volens suo indulgere multis laboribus fatigato corpusculo, unus de circumstantibus ipsius ministris juvenili aetate lascivus accessit ad illum dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
suos deuota m̃te bñdixit discipu¬
los dicẽs. Inmẽsã õĩpotẽtis dñi
p̃cor clemẽtiã: ut uos filioli mei
ĩ regno dei mear uid̾e felices. Hii
um iterũ reu̾sꝰ ẽ lectulũ: atq in
eodẽ toto corꝑe more solito extẽso
uultuq sereno: aĩa sc̃ĩ cõfessoris¬

Expanded text:
suos devota mente benedixit discipulos, dicens: « Immensam omnipotentis Domini precor clementiam ut vos, filioli mei, in regno Dei merear videre felices. » Hium iterum reversus est lectulum, atque in eodem jacens toto corpore solito more extenso, vultuque sereno, anima sui
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete qͦmͦ me seducit tͣnsgressor. qͦmͦ
m̃tit᷑ alt̾ iudas. Fuge a me miẜ: meip̃m
exitũ meũ ñ uideris. fideiussores dedi
scõs mͣrtyres. ⁊ si mĩstͥ me reqͥrẽtes ñ
ĩuen̾int: sustinebũt scĩ torm̃ta sua¬

Expanded text:
uit, «quomodo me seducit transgressor, quomodo mentitur alter Iudas! Fuge a me miser, etiamexitum meum non uideris. Fideiussores enim dedi sanctos martyres, et si ministri me inquirentes non inuenerint sustinere habent sancti tormenta sua
Abbreviated transcription (Latin):
nescierũt. sc̃e sorores sepeliãt:⁊sit er
niatores adultũ iudicabãt. Hiis au-¬
ditis moͣchis ⁊ scĩmõĩalib ad spelũcã
currẽtib. pelagiꝰ a feminis fẽina et
ilgo ĩtacta cognoscit᷑: ⁊ cũctis pẽitẽciã
agẽtib ĩ moͣst̾io u̾ginũ hõrifice sepelit᷑.¬

Expanded text:
nescierunt sancte sorores sepeliant et sit uniatores adulterum iudicabant’. Hiis auditis monachis et sanctimonialibus ad speluncam currentibus Pelagius a feminis femina et uirgo intacta cognoscitur et cunctis penitentiam agentibus in monasterio uirginum honorifice sepelit
Abbreviated transcription (Latin):
Tales decebat huni genis pastores
⁊ doctores cõstitui: qͥ ⁊ dulces essẽt ⁊
de⁊ mibicordit susciꝑẽt. potẽtes ut
fortit᷑ ꝑteg̾ent: sapiẽtes ut ad uitã
⁊ ꝑuĩa ducerẽt q̃ ducit ad ciuitatẽ¬

Expanded text:
Tales decebat humano generi pastores et doctores constitui, qui et dulces essent, ede et misericorditer susciperent; potentes, ut fortiter protegerent; sapientes, ut ad viam, et per viam ducerent quae ducit ad civitate
Abbreviated transcription (Latin):
et cõparatis trierib ĩducias triennii
sͥ darẽt ad dedicatõnẽ sue uͥgĩtatis: et
ip̃e iuuenis baptizatꝰ ĩ hiis tͥb annis¬
ut aut difficłtate ꝓposite cõditionis a¬
nimũ eiꝰ ab hoc auertet: aut hac opor¬

Expanded text:
ecim trieribus inducias triennii sibi darent ad dedicationem uirginitatis sue et ipse iuuenis baptizatus his tribus annisut aut difficultate proposite conditonis animum eius a se auerteret aut hac opor
Abbreviated transcription (Latin):
na regina sicilie. q̃ uirũ suũ regẽ cru¬
delissimũ. qiͣ de lupo fec̾at agñ. Soror
martyrisii ep̃i ⁊ darie matͥs scẽ ursule
ab suis. babilla iuliana. uittorea et
aurea e ꝑuulo suo ad̾ano. qͥ amore so-¬
roꝵ suaꝵ ultro se peg̾natõi ĩgessit. re¬

Expanded text:
na regina Sicilie que uirum suum regem crudelissimum quasi de lupo fecerat agnum soror Maurisi episcopi et Darie matris sancte Vrsule, abus suis, Babyla, Iuliana, Victoria et Aurea et paruulo filio suo Adriano qui amore sororum suarum ultro se ing
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ desiderãs: relictis oĩb aurelianũ
p̃ditãdo ꝯ fratre suo lifardo deuenit.
ubi postꝙͣ ĩ qͦdã cenobio aliꝙͣ diu uixe¬
rũt dũ lifardꝰ suꝑ ripã lig̾is solitariꝰ
nitõnẽ ĩ acqͥtãnia p̃dicare disponet:

Expanded text:
dinem relictis omnibus Aurelianum predicando cum fratre suo Liphardo peruenit. Vbi postquam in quodam cenobio aliquandiu uixerunt cum Liphardus ibi super Ligerim solitarius ni
Abbreviated transcription (Latin):
soluituri sumꝰ ex debito: soluamꝰ ex
uoto. Sera penitudo ẽ sub iudicis tĩ¬
inuisse ꝯspectũ. Mun̾a ur̃a fucata.
melł ꝑmixta dulcedĩe: male credulis
mẽtib uenena parturiũt. Cupiditas
ur̃a oĩa habẽdo nil possidet:. qr dyaboli¬
cis artib obligata misi lucͥ detinẽt᷑ ꝯ¬

Expanded text:
solui| turi sumus ex debito soluamus ex uoto sera penitudo eimuisse conspectum. Munera uestra sucari mellis permixta dulcedine male credulis mentibus uenena parturiunt. Cupiditas uestra omnia habendo nil possidet, quia dyabolicis artibus obligata miseri lucri com
Abbreviated transcription (Latin):
gẽti ex auro argẽtoq mirabilit̾ ꝯtexta¬
ĩdutꝰ. icipiẽte die ꝓcedit ad theatrũ: u
spectãtib lucẽ fulgor metalli iubͣntis
effudit: uͭ ĩtuẽtib ꝑstring̾e̾t aciẽ. t̾r̾or
aspectꝰ. Et ꝑ hoc plus aliqͥd de eo ꝙͣ hu¬
mane nature ẽ artifex arrogãtia mẽ¬
tiret᷑. Ilico adulãtis uulgi ꝯcrepãt uo-¬

Expanded text:
genti ex auro argentoque mirabiliter contexta, incipiente die, procedit ad theatrum, ubspectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est artifex arrogantia mentiretur; illico adulantis vulgi concrepant vo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde tͥb sac̾dotal. ⁊ regał cognatõne
sẽꝑ adĩuicẽ ꝓbãt᷑ fuisse ꝯiũcte. Potuit
ĩ tbũ: ut mãifeste bãm mariã q̃ ex tͥbu
nẽ gen̾is hũisse cõstarz:⁊ ita bã maria
de utͣq tͥbu erat. Uoluit .n. dñs ut hxe

Expanded text:
et sacerdotalis et regia cognatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potuit in tribum ut aperte beatam Mariam que de tribu nem generis habuisse constaret et ita beata Maria de utraque tribu erat. Voluit enim dominus ut hee due
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs. p̃pudore domũ redire noluit: ne
gͥ ad pastores suos cũ ibi aliꝙͣdiu fuis¬
s qͣdã die ei soli ãgelꝰ ꝯ mͣgna clarita¬
te apparuit: ⁊ de eiꝰ uisione turbatũ ne
tumerz admonuit dicẽs. dicẽs. Ego sũ¬

Expanded text:
re pudore domum redire noluit ne aitaque ad pastores suos cum ibi aliquandiu fuisset quadam die ei soli angelus cum magna claritate apparuit; et de eius uisione turbatum ne timeret admonuit dicens: «Ego
Abbreviated transcription (Latin):
accessiss. mox de loco oratorii cũctis au¬
domo dd̾ nuptiis habiles cõiugati nõ
essẽt. singl̃i uirgas singlas ad altare
lũbe specie cõs ediss ip̃e ꝓcłdubio ess.
cui uͥgo despõsari debet. Erat ã ĩt̾ cete¬
ros ioseph de domo dd̾. Cui ꝯ ĩcõgrnũ

Expanded text:
accessit mox de loco oratorii uox cunctis audomo Dauid nuptiis habiles coniugati non essent singuli uirgas singulas ad altare lumbe specie consedisset, ipse esset cui uirgo desponsari deberet. Erat inter ceteros Ioseph de domo Dauid qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatis obꝓbũ ꝑtulit: ⁊ tñ ysaac cui rep¬
uit. Nachel ã ñne diu st̾il̾ fuit: ⁊ tñ
diu ꝯceptꝰ ⁊ st̾iles partꝰ mirabiliores
ẽẽ sole̾. Pĩde anna uxor tua pariet tͥ
filiã. ⁊ uocab̾ nom̃ eiꝰ mariã. Hec ut

Expanded text:
t Ysaach cui repet Rachel diu sterilis fuit? Et tamen diu conceptus et steriles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nomen eius Mariam. Hec erit ut
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor coronati fu̾ũt seuerꝰ
seu̾ianꝰ carpoforꝰ ⁊ uictorinꝰ.
qͥ uibẽte dyoclatiano usq ad mortem
ictib plũbatoꝵ cesi st̃. Hoꝵ nõia cũ re¬
dño reuelãte reꝑta st̃. statutũ fuit ut¬

Expanded text:
uatuor coronati fuerunt Seuerus, Seuerianus, Carpophorus et Victorinus; qui iubente Diocletiano usque ad mortem ictibus plumbatorum cesi sunt. Horum nomina cuino reuelante
Abbreviated transcription (Latin):
lꝰ ut refert turpinꝰ archiep̃c erat
dũ octo. facies eiꝰ palmũ ⁊ dimidi-¬
um ĩ lõgitudĩe possidebat. barba uͦ
palmũ uniũ. frons erat uniꝰ pe¬
dis. Militẽ armatũ sr̃ eqũ sedẽtẽ.
a u̾tice simł ꝯ eqͦ. uno ictu ꝯ spa¬
ta scindebat. Qtuor fr̾at᷑as eqͦꝵ¬
simul. facile manib extẽdebat.
Militẽ armatũ rectũ stãtẽ suꝑ
manũ suã. a t̾ra usq ad caput
suũ sola manu uelocit̾ eleuabat.
Leporẽ unũ. aut duas gallinas.
uł anserẽ edebat. modicũ uinũ ⁊
lĩphatũ bibebat. Tã ꝑcus ĩ bibẽdo

Expanded text:
 ut refert Turpinus archiepiscopus , erat dum octo, facies eius palmum et dimidium in longitudine possidebat, barba vero palmum unum; frons erat unus pedis. Militem armatum super equum sedentem a vertice simul cum equo uno ictu cum spata scindebat, ferraturas eqat, militem armatum rectum stantem super manum suam a terra usque ad caput suum sola manu velociter elevabat. Leporem integrum aut duos gallinas aut anserem edebat, modicum vinum et limphatum bibebat et tam parcus in bibendo
Abbreviated transcription (Latin):
hñtes alas ser pedes. duos dẽtes la¬
pidib duriores. ut castroꝵ acies
t̾mati uolãtes. spaciũ diurni itine
q̃ usq ad mare britannicũ ꝑueni¬
entes. tãdẽ flatu uẽtoꝵ ĩ ꝓfũdum
maris demi̾se sũt. S estu occeani
ad litꝰ reiecte. ex putredĩe sua aerẽ

Expanded text:
habentes alas, sex pedes, duos dentes lapidibus duriores, ut castrorum acies turmatim volantes, spacium m usque ad mare Britannicum suentes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed estu occeani ad litus rejectae, ex putredine sua aere
Abbreviated transcription (Latin):
ore pollutis. neq aliis inqͥnatis participare sa¬
cͥficia ꝑmittebant᷑. S nec alienigenis quidẽ:
uelut incarc̾em tota gens fato conclusa ẽ: & far¬
pulchra eruentes: qͦs offendissent occidebait.
Inuenti st̃ aũ ibi qͦ plus quã duo milia: quoꝵ
alii manu sua. plures aũ mutuis se uulneri¬
b int̾fecerant: cũ fames alios corrupisset. Se¬

Expanded text:
ore pollutis, neque aliis inquinatis participare saore pollutis, neque aliis inquinatis participare sacrificia permittebantur sed nec alienigenis quidem, veluti in carcerem tota gens fato conclusa est, et farpulcra eruentes, quos offendissent, occidebant. Inventi sunt autem ibi plus quam duo millia, quorum alii manu sua, plures autem mutuis se vulneribus interfecerunt, cum fames alios corripuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ pleriq gentiles fuerant: s ñ indigene.
A totis enim regionib. ad arimoꝵ diẽ festũ
congregati. bello subito circũ fusi. st̃. ut. pͥmo
qͥde illis pestifera lues ex loci angustia nasceret᷑:
dem̃ uicinitas famis. Qd̾ aũ caꝑet multitudinẽ
tantã hoĩũ ciuitas: certũ erat ex his qͥ sub cestio fue¬
rant. Enumeratis enĩ tẽ uiris ciuitatis. ac flo¬
rem neroni significare cupiens contẽpnenti
nationẽ: apontificib petierat ut si quo mͦ
possent multitudinẽ numerarent. Illi aũ
cũ dies festꝰ ad eẽt qͥ pascha uocat᷑ qͣndo a nona
qͥde hora usq ad undetimã hostias cȩdunt
ꝑ singła aũ quasi contub̾nia ñ paucoꝵ qm
decẽ hominũ fiunt. solũ enĩ epulari ñ licet.
multi etiã uicini conueniunt: hostiaꝵ qͥdẽ
ducenta & qͥnqͣginta sex milia. & qͥngentas
numerauert̃. fuint aũ ut denos epulatoreᷤᷤ
uitiliginosis aut semine fiuentib qͦs gone¬
ticos uocant. neq mulierib menstruo cru¬

Expanded text:
 plerique gentiles fuerunt, sed non indigenae. A totis enim regionibus ad azymorum diem festum congregati, bello subito circumfusi sunt, ut primo quidem illis pestifera lues ex loci angustia nasceretur, deinde citius fames. Quod autem caperet multitudinem hominum tantam civitas, certum erat ex his qui sub Cestio fuerant. Enumeratis enim tunc viris civitatis a Floro, Neroni significare cupiente contemnenti nationem, a pontificibus petierat, ut si quo modo possent multitudinem numerarent. Illi autem cum dies festus adesset qui Pascha vocatur, quando a nona quidem hora usque ad undecimam hostias caedunt, per singula autem quasi contubernia, non pauciorum quam decem hominum fiunt, solum enim epulari non licet, multi enim vicini conveniunt: hostiarum quidem ducenta, et quinquaginta sex millia et quingentas numeraverunt. Fiunt autem, ut denos epulatores vitiliginosis, aut semine fluentibus quos gynaecicos vocant: nec mulieribus menstruo cru
Abbreviated transcription (Latin):
uoce preconis. ne ulteriꝰ ad se ꝓfugerent.
neue fide sparent. Nulli enĩ eẽ parcendũ
Cunctis aũ uirib dimicarent: quamq
possent saluti sue consulerent Iã enĩ se
omĩa uire belli gesturũ. Militib autẽ¬

Expanded text:
rari iussit, ne ulterius ad se profugerent neve fidem sperarent; nulli enim esse parcendum. Cunctis autem viribus dimicarent, quantum possent saluti suae consulerent; iam enim se omnia iure belli gesturum. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uocabat᷑ baptista. Hunc enĩ
herodes occidit: uirum ualde bonũ qͥ p̃cipiebat
uideis iurtuti oꝑam dare. iusticiam colere. in
coire. Lum demũ enim baptisiũ acceptabile
fore. si non solum ad abluenda peccata sumat᷑.
uerũetiã ad castimoniã corporis. att ad aĩe
iusticiam purificationẽq seruet᷑: omniũq
pariter uirtutũ uelut signacłm ce custodia
quedam fidelis habeat᷑. Quȩ cum ab eo pre¬
cepta huiusmodi docerentur atq ad audi¬
endum eũ ꝑplurima multitudo concurrer&:
ueritus herodes ne forte doctͥne eiꝰ ꝑsuasione
ppłi a suo regno discederent. uidebat enĩ qd
preceptis eius ac monitis parata eẽt plebs in
fieret p̃uenire hominẽ nece: qͣm postmodum
turbatis reb seram penitudinẽ gerere. Ex
sola suspicione herodis uinctꝰ in castellũ
macheronta abducit᷑ iohannes: ibiq ob¬

Expanded text:
 vocabatur baptista, quem punivit Herodes, virum valde bonum, qui precipiebat Iudeis virtuti operam dare, iusticiam inter se incoire. Hoc enim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat enim, quod preceptis eius ac monitis obedire infieret, anticipari hominem nece quam postmodum turbatis rebus seram penitudinem gerere. Ea sola igitur suspicione Herodis vinctus in castellum Macherunta abducitur Iohannes ibique ob
Abbreviated transcription (Latin):
hec ille cognoscens: mittit ad nepotis sui pe¬
dagogum: iubens ut pͥmo mane puerũ
ad se ꝑduceret: putans ulla re numinis su¬
illuxit: iubens euodum ut qͥsqͥs foris ẽet
infantuloꝵ. eũ ad se pͥmitus euocaret. Ilie
aũ egressus: gaium ante tab̾nacłi repꝑit. Nã
tiberiꝰ necdum aderat: ciboꝵ acceptione tar¬
datus. Iue aũ ignorans totum qd̃ agebatur¬

Expanded text:
ad eum venisset, misit ad nepotis sui paedagogum, jubens ut primo mane puerum ad se perduceret, putans ulla re numinis suilluxisset, jussit Evodum, ut quisquis foris esset infantulorum, ad se primitus evocaret. Ille autem egressus Gaium ante tabernaculum reperit; nam Tyberius necdum aderat, ciborum acceptione tardatus. Ille vero ignorans totum quod agebatur
Abbreviated transcription (Latin):
bet aũ quoddam peculiare miraculum.
Nam cum sit quando fluit plurimus. neq
meatu segnis: tam̃ int̾positis sex dieb a
fontib deficiens siccum exhibet locum
uidere. Deinde quasi nulla mutatione
facta. septimo die similis exoritur: atq
hunc ordinẽ semꝑ eũ ꝑcerto seruare cõ¬

Expanded text:
 qui quoddam peculiare habet miraculum. Nam cum sit quando fluit plurimus, atque meatu segnis, tamen interpositis 6 diebus a fontibus deficiens siccum exhibet locum videre. Deinde quasi nulla mutatione facta, septimo die similis exoritur, atque hunc ordinem semper eum observare
Abbreviated transcription (Latin):
dere stabiles eẽnt. neq ignib ex pugna.¬
rent᷑: easq suꝑ aggeres collocat. iaculato¬
rib & sagitariis itemq leuiorib missi¬
murũ adstarent facillime cernerent teli̾q
appeterent. cũ illi neq a u̾tice uenientes
sagittas facile declinare. neq ulcisci possẽt

Expanded text:
dere stabiles essent neque ignibus expugnarentur, super aggeres collocat, iaculatoribus et sagittariis militumque fortisse deambularent, facillime cernerent telisque appeterent, cum illi neque a vertice venientes sagittas facile declinare neque ulcisci possent,
Abbreviated transcription (Latin):
eos plurime ciuitates &r maxima multitu¬
do cũ studio grandi confluerent opinione
ad ducti qua meliores cȩtis estimantur. S ad¬
ducei aũ animas mortales existimant: si¬
mulq cũ corpore int̾ire. Nullas uͦ alias ob¬
seruationes pret legẽ custodiunt. Aduersus
doctores aũ philosophie sue certari ce reniti
głosũ annumerant. s ad paruos admodũ
doctrina ꝑuenit uł modus exercitationis.
Primates aũ apud eos dignitatib honoribꝰq
celebrant᷑. Esseni aũ ad dm̃ cuncta redigt̃.
Immortalem animã dicunt: iusticiam aũ
rem preciosam: ꝓ qua usq ad mortẽ pugnandũ¬

Expanded text:
eos plurimae civitates, et maxima multitueos plurimae civitates, et maxima multitudo, cum studio grandi confluant, opinione adducti qua meliores caeteris aestimantur. Sadducaei autem animas mortales existimant, simulque cum corporibus interire; nullas vero alias observationes praeter legem custodiunt: adversus doctores autem philosophiae suae certare et reniti gloriosum annumerant; sed ad paucos admodum doctrina pervenit, vel modus exercitationis. Primates autem apud eos dignitatibus honoribusque celebrantur. Esseni autem ad Deum cuncta redigunt. Immortalem animam dicunt: justitiam autem rem pretiosam, pro qua usque ad mortem pugnandu
Abbreviated transcription (Latin):
sei enim cotidianã conu̾sationẽ exiguam ha¬
bent &e ꝓrsꝰ abiectam. nicħ mollittudini aut
delicatudini penitus indulgentes: s quecũq
iudicio rationis oportere comꝑta sunt. illa se¬
quuntur: p̃positis nullomͦ reluctant᷑ maioreᷤᷤ
natu competenti honore uenerant᷑. ita ut
nec contrariũ qͥddam alicui aliqͣndo respon-¬
deant. fato geri omĩa credunt: s neq liberum
arbitrium hominis aufert̃. iudicium dĩ fut᷑ũ
ẽẽ sentiunt: illic cunctos hoĩes ꝓpͥa merita re¬
cepturos: tam eos quidẽ qui scđm uirtutem
uixerint. quã illos qui nequicia deprauati st̃.
Animas autẽ immortales dicunt: s etiã in in¬
ferno congrua unicuiq habitacula. ꝓmerito
uł uirtutis uł inquitatis attͥbui. sicuti uni¬
cuiq uiuenti gerebat᷑ studiũ. c alias qͥd̾e aĩaᷤ
tiones. temploꝵ constitutiones: expositioib
siuis facienda ẽẽ predicant. Nam tantum
uirtutib eoꝵ p̾latum ẽ testimoniũ: ut ad

Expanded text:
saei enim quotidianam conversationem exiguam habent, et prorsus abjectam; nihil mollitudini aut delicatudini penitus indulgentes, sed quaecunque judicio rationis oportere comperta sunt, illa sequuntur. Praepositis nullo modo reluctantur; majores natu competenti honore venerantur, ita ut nec contrarium quiddam aliquando respondeant. Fato geri omnia credunt; sed neque liberum arbitrium hominis auferunt. Judicium Dei futurum esse sentiunt; illic cunctos homines propria merita recepturos, tam eos qui secundum virtutem vixerint, quam illos qui nequitia depravati sunt. Animas autem immortales dicunt; sed etiam in inferno congrua unicuique habitacula pro merito vel virtutis vel iniquitatis attribui, sicut unicuique viventi gerebatur studium: et alias quidem animas tiones, templorum constitutiones expositionibus suis facienda esse praedicant. Nam tantum studii eorum praelatum est testimonium, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
uit aũ isdẽ tẽporib iħc sapiens uiR. si
tam̃ uirum eum nominare fas ẽ. Frat
enim mirabiliũ oꝑum effector ce doctor ho¬
minũ eoꝵ qui libent̃ que uera st̃ audiunt.
&e multos qͥd̾e iudeoꝵ. multos etiã ex gentib
ñ deseruert̃ hi qui ab inicio eũ dilexert̃. Ap¬
innumera miracula futura eẽ p̃dixerant. S
pati sunt: ce nom̃ ꝑseuerat & genusx¬

Expanded text:
uit autem his temporibus Jhesus, sapiens vir, si tamen virum eum nominare fas est; erat enim mirabilium operum effector et doctor hominum eorum qui libenter audiunt et multos quidem Iudeorum, multos etiam ex gentibus non deseruerunt hii, qui ab inicio eum dilexerant. Apinnumera mpati sunt, et nomen perseverat et genus