comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rio usũ ẽẽ ꝓscuto iouẽ contra
tytanas dimicantẽ museus
auctor est. Unte a poetis egi¬
ochus nominat᷑. Ita quicq̃d
ẽ gestũ in abscondendo pue¬
ĩ sacris.s et matris eiꝰ miste¬
riũrdem ꝯtinet. qd ourdius
exponit in fastis. Ardua⁊
iam diroũ resonat tinniti¬
bus ice. tutus ut infantiua¬
giat ore puer. Pars clipeos
sudib galeas. pars tinrdit
inanes. hoc curetes habẽt
lac coribantes opus. Res la¬
tuit prisciq manent imitãcia¬
mina facti. Aera dee comite̾
raucaq t̾ga mouent.Cym¬
bala progaleis proscutis ty¬
pana pulsañt Tibia dat fri¬
gios. ut de dit ante modos:
Hanc totã opinionẽ quasi
a poetis fictã salustius respu¬
it. Uoluitq ingeniose int̾¬
pretari cur altores iouis di¬
cant᷑ fuisse curetes. et sicait.
quia principes diuini ĩtelli¬
gendi fuerunt uetustatem
ut cetera inmaius compo¬
nentẽ altores iouis celeb¬
uisse. quantũ errauerit łro
erirditus.iam res ip̃a decla

Expanded text:
rio usum esse pro scuto Iouem contra rio usum esse pro scuto Iouem contra Titanas dimicantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος nominatur. ita quidquid est gestum in abscondendo puein sacris. sed et matris eius mysterium idem continet; quod Ouidius exponit in Fastis: ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, tutus ut infanti uagiat ore puer. pars clipeos sudibus, galeas pars tundit inanes, hoc Curetes habent, hoc Corybantes opus. res latuit priscique manent imitamina facti, aera deae comites raucaque terga mouent. cymbala pro galeis, pro scutis tympana pulsant., tibia dat Phrygios ut dedit ante modos. hanc totam opinionem quasi a poetis fictam Sallustius respuit uoluitque ingeniose interpretari, cur altores. Iouis dicantur fuisse Curetes, et sic ait, quia principes diuini intellegendi fuerunt, uetustatem ut cetera in maius componentem altores Iouis celebrauisse. quantum errauerit homo eruditus, iam res ipsa d
Abbreviated transcription (Latin):
cõuiciantẽ cũrisu et cachin¬
nis audiebat. S postquã
berculi diuinos honores ob
ãmirationẽ iurtutis deferri ⁊¬
placuit a ciuib araei posita
nominauit. ad quã uicti duo
boues inmolarent. sic̃ illi
quos abstulerat aratori. eũ¬
q ip̃m sibi cõstituit sac̾clote
at pcepit ut hisdẽ maledictis
semꝑ incelebrandis sacrifici
uteret᷑. qd̾ qd̾ negaret seũq
epulatũ esse iocundĩꝯ Hec iã
nõ sacra sunt s sacrilegia in
quib id scm̃ ducit᷑ qd̾ ĩ aliis
si fiat etiã seuerissime uindi¬
caf ip̃ius aũt eretici iouis sa¬
cra. quio aliud quã qm sit
aut subtractꝰ patri/ aut nutri¬
tus ostendunt. capellaẽ amal¬
thee nimphe que ubenb suis
aluit infantẽ. de qua gerina¬
nicus cesar marateo carmiẽ
sic ait illa putat᷑ nutrix esse
iouis. si u̾e iuppit̾ infans.i
Ubera cretee mulsit fidissima
capre. sidere que claro gratũ
testat᷑ alũmnũ. Huiꝰ capelle co¬

Expanded text:
conuiciantem cum risu et cachinconuiciantem cum risu et cachinnis audiebat. sed postquam Hercoli diuinos honores ob admirationem uirtutis deferri placuit, a ciuibus ara ei posita nominauit, ad quam duo iuncti boues immolarentur sicut illi quos abstulerat aratori, eumque ipsum sibi constituit sacerdotem ac praecepit, ut isdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret se umquam epulatum esse iucundius. haec iam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibus id sanctum ducitur, quod in aliis si fiat, etiam seuerissime uindicatur. ipsius autem Cretici Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae nymphae; quae uberibus suis aluit infantem: de qua Germanicus Caesar in Arateo carmine sic ait: illa putatur nutrix esse Iouis, si uere Iuppiter infans ubera Cretaeae mulsit fidissima caprae, sidere quae claro gratum testatur alumnum. huius capellae co
Abbreviated transcription (Latin):
ctima repperiri quaq possit
ip̃m cui mactatur imitari
thodi herculis sacra sunt.
quoꝵ a ceteris longidiu̾¬
sus ẽ ritus. siquidẽ nõ eufe¬
mia ut greci appellant. s ma¬
ledictis et execratione cele¬
brant᷑. Eaq prouiolatis ha¬
bent. si quando int̾ sollem¬
nes ritus ułim prudentia¬
licui exciderit bonĩ uerbũ.
Cuiꝰ rei hec ratio redelit̾. si i¬
tam̃ ulla ẽẽ ratio in rebus
uanissimis potest. Hercu¬
les eo cũ telatus eet famẽ¬
q pateref᷑. Aratorẽ quendã
cospexit oꝑantẽ ab eoq pet̾e
cepit ut sibi unũ bouẽ uẽ¬
deret. eni ũoille negauit
fieri posse. Qd̃ spes sua omĩs
colende t̾re duob ilł iuuẽ¬
tis niteret᷑. Herculeᷤ solita
lit. At ille infelix cũ boues
suos mactari uideret. in iui¬
riam sũã maledictis ultus
ẽ. qd̾ homini eleganti ⁊ ur¬
bano gratissimũ fuit. Nã
dũ comitib suis epulas
apparat dũq alienos boues
deuorat. illũ sibi a marissiẽ

Expanded text:
ctima reperiri quam quae posset ctima reperiri quam quae posset ipsum cui mactatur imitari. Rhodi, Herculis sacra sunt, quorum a ceteris longe diuersus est ritus, siquidem non εὺφημία̣ ut Graeci appellant, sed maledictis et execratione celebrantur, eaque pro uiolatis habent, si quando inter sollemnes ritus uel inprudenti alicui exciderit bonum uerbum. cuius rei haec ratio redditur, si famen ulla esse ratio in rebus uanissimis potest. Hercules eo cum delatus esset famemque pateretur, aratorem quendam conspexit operantem ab eoque petere coepit, ut sibi unum bouem ueuderet. enimuero ille negauit fieri posse, quod spes sua omnis colendae terrae duobus illis iuuencis niteretur. Hercules solita lit. at ille infelix cum boues suos mactari uideret, iniuriam suam maledictis ultus est, quod homini eleganti et urbano gratissimum fuit. nam dum comitibus suis epulas apparat dumque alienos boues deuorat, illum sibi amarissime
Abbreviated transcription (Latin):
fenomenã ꝯscripserunt cũ
de duoͣb cã cristellis loquũ¬
tur. quas greci opoyc uo¬
cant asellos fuisse qui libe¬
rum patrẽ transuexerint
cũ amne transire nõ posset
quoꝵ alteri lac premium
dederint. ut humana uoce
loqueretur. Itaq intereũ
priapũq ortũ ẽẽ certam̃
de obsceni magnitudine
priapũ uictũ et iratũ inte¬
remisse uictorẽ. hac u̾o mł¬
to magis mneptũ est s poe¬
tis licet quicquid uelint
nõ excutiotã deforme miste¬
riũ nec prianu demidone
quio appareat risu dignũ.
finxerunt hec pͥoͣete. s neces¬
se ẽ maioris alicuiꝰ turpitu¬
dinis tegende gr̃a facta sĩt.
qͣue sit ergo queramꝰ at ea
profecto mnanifesta ẽ Ma
sic̃ lune taurus mactatur⁊
quiasimilia habet cornua
et placat equo ꝑsis radiis
hypiona cinctũ ne detur⁊
celeri uictima tarcda deo/ita
in hime qr magnitudo niẽ¬
bri uirilis enormis ẽ non
potuit ei mõstro aꝑtior ui¬

Expanded text:
Phaenomena conscripserunt, cum Phaenomena conscripserunt, cum de duabus Cancri stellis locuntur quas Graeci ο̌νους uocant, asellos fuisse qui Liberum patrem transuexerint, cum amnem transire non posset, quorum alteri hoc praemium dederit, ut humana uoce loqueretur? itaque inter eum Priapumque ortum esse certamen de obsceni magnitudine: Priapum uictum et iratum interemisse uictorem. hoe uero multo magis ineptum est, sed poetis licet quidquid uelint. non excutio tam deforme mysterium nec Priapum denudo, ne quid appareat risu dignum. finxerint haec sane poetae, sed necesse est maioris alicuius turpitudinis tegendae gratia ficta sint. quae sit ergo quaeramus. at ea profecto manifesta est. nam sicut Lunae taurus mactatur, quia similia habet cornua, et placat equo Persis radiis Hyperiona cinctum, ne detur celeri uictima tarda deo, ita in hoc quia magnitudo membri uirilis enormis est, non potuit ei monstro aptior ui
Abbreviated transcription (Latin):
matrimoniũ rapta ꝓẜpina.
quã qr facib ac ethue uer¬
tice accensis quesisse insi¬
cilia çeres dr̃. Idcudo sacã
eiꝰ arcdentiũ tecdaꝵ iactione
celebrant᷑ Apiro lan̾sa᷑cu
priapo litabilis uictima est
asellus. cuiꝰ sacrificii ratio
infastis hec reddif. Cũ dii
om̃s ad festũ matris magͦ
cõuenissent epulisq sati¬
ati noctẽ lusib ducerent
quieuisse humi uestã sõ¬
nũq cepisse. ibi priapum
sõno eiꝰ ac piroicitie ĩ sidia¬
tũ. s illã intẽpestiuo clamx¬
re aselli quo silenꝰ uelxbat᷑
excitatã: libroniẽ uo in sidia¬
toris ẽẽ deceptã. hec de causa
lasacenos asellũ priapo qua¬
si inultione mactare cõsues¬
se. Apud romanos uõ. eũdẽ
uestalib sacris in honorem
pudicitie ꝯsecrate panibus
coronari. quid turpius. ꝗͥd
flagitiosius ꝙͣ si uesta benefi¬
cio asini uirgo ẽ: At poeta fa¬
buła finxit᷑. Nuni gͦ illirdẽ
uerius qd̾ referunt hĩ qui

Expanded text:
matrimonium rapta Proserpina: matrimonium rapta Proserpina: quam quia facibus ex Aetnae uertice accensis quaesisse in Sicilia Ceres dicitur, idcirco sacra eius ardentium taedarum iactatione celebrantur. aput Lampsacum Priapo litabilis uictima est asellus, cuius sacrificii ratio in Fastis haec redditur. cum dii omnes ad festum Matris Magnae conuenissent epulisque satiati noctem lusibus ducerent, quieuisse humi Vestam somnumque cepisse; ibi Priapum somno eius ac pudicitiae insidiatum, sed illam intempestiuo clamre aselli, quo Silenus vehebatur excitatam, libidinem vero insidiatoris esse deceptam; hac de causa Lampsacenos asellum Priapo, quasi in ultionem, mactare consuevisse; apud Romanos vero eumdem Vestalibus sacris in honorem pudicitiae conservatae panibus coronari. Quid turpius? quid flagitiosius? quam si Vesta beneficio asini virgo est? At poeta fabulam finxit. num ergo illut est uerius quod referunt ii qui
Abbreviated transcription (Latin):
luctus illemutat᷑. Ideo lu¬
canus. Nũquãq satis que¬
situs osiris. semꝑ enĩ plunt:
semꝑinueniunt refertur gͦ
in sacris ymago rei que uera
gesta ẽ. que ꝓfecto siquid sa¬
pimus. declarat mortalem
fuisse ac pene orbam. iͥuni¬
cũ repperisset. qd̾ illũ ipsũ
poeta minime fugit. Apud
quẽ pompeius adolescẽs
morte patris audita hec lo¬
quȩtur. Euoluã bustoiam
num̃ gentib. Isim et tectũ
lino surga ꝑͥ uulgũ  osiris. Hic
ẽ osiris: quẽ serapim uł sera¬
pidem uulgus appellat. Solẽt
em̃ mortuis ꝯsecretatis noĩa
immutari. Credonequis eoᷤᷤ
putet hommes fuisse. nama
romulus post mortẽ quiriuꝰ
fcũs ẽ. et leda nemẽsis et cir¬
ce imarica et ino post quam
se p̃cipitauit ĩmare. leucothea
mat̾q matuta: et melicertes
filius eius palemon atq
portimus. Sacra uo cereris
eleusine.nõ sunt his dissi¬
milia. Nam sicut ibi osiri
puer planctu matris ĩqui¬
ritur. ita hic ad ĩcestũ patͣi.

Expanded text:
luctus ille mutatur. ideo Luluctus ille mutatur. ideo Lucanus: numquamque satis quaesitus Osiris. semper enim perdunt, semper inueniunt. refertur ergo in sacris imago rei quae uere gesta est, quae profecto si quid sapimus declarat mortalem mulierem fuisse ac paene orbam, nisi unicum repperisset. quod illum ipsum poetam minime fugit, apud quem Pompeius adulescens morte patris audita haec loquitur: euoluam busto iam numen gentibus Isim et tectum lino spargam per uulgus Osirim. hic est Osiris, quem Serapim uel Serapidem uulgus appellat. solent enim mortuis consecratis nomina immutari, credo ne quis eos putet homines fuisse. nam et Romulus post mortem Quirinus factus est et Leda Nemesis et Circe Marica. et Ino postquam se praecipitauit, Leucothea materque Matuta et Melicertes filius eius Palaemon atque Portunus. sacra uero Cereris Eleusinae non sunt his dissimilia. nam sicut ibi Osiris puer planctu matris inquiritur, ita hic ad incestum patrui
Abbreviated transcription (Latin):
ris in sanie iudicanda sunt
publica illa sacra. Quoru
alia sunt matris in quibi
homines suis ip̃i uirilib
litant. amputato enĩsexi.
nec iuros se nec feminas fa¬
ciunt alia uirtutis quam
eandẽ bellonã uocant. in
quib ip̃i sac̾clotes ño alie
noẜ suo cruore sacrificant.
sectis nãq humeris ⁊ utra¬
q manu destrictos gladi¬
os efferentes. currͣ lxcͤ ferũ¬
tur insaniunt. Optimegͥ
qͥntilianꝰ in fanatico. istuo
inquit si deos cogit iratusẽ
etiam ne hec sacra suntꝰ/ nõ¬
ne satiꝰest pecirdũ mͦuiuere
quã deos tam impios. tam
ꝓphanos.tã sanguinarios co¬
lere. S unde istierrores et
hec tanta flagitia manauer.
suo loco disseremꝰ. interim⁊
uideamꝰ et cetera que carẽt
scelere. nestudio nn sectandi
uideanur eligere peiora. Isi¬
dis egyptie̾ sacra sunt quate
mo sac̾lotes eiꝰ de glabrato
corpore pectora sua tundũt
ferͣat. Deinde puer ꝓlucitur
quasi inuentus. et in letitiã

Expanded text:
ris insaniae iudicanda sunt ris insaniae iudicanda sunt publica illa sacra, quorum alia sunt Matris, in quibus homines suis ipsi uirilibus litant — amputato enim sexu nec uiros se nec feminas faciunt — alia Virtutis, quam eandem Bellonam uocant, in quibus ipsi sacerdotes non alieno, sed suo cruore sacrificant. sectis namque umeris et utraque manu destrictos gladios exerentes currunt ecferuntur insaniunt. optime igitur Quintilianus in Fanatico istud inquit si deus cogit, iratus est. etiamne haec sacra sunt? non satius est pecudum modo uiuere quam deos tam inpios, tam profanos, tam sanguinarios colere? sed unde isti errores et haec tanta flagitia manauerint, suo loco disseremus. interim uideamus et cetera, quae carent scelere, ne studio insectandi uideamur eligere peiora. Isidis Aegyptiae sacra sunt, quatemo sacerdotes eius deglabrato corpore pectora sua tundunt fecerat; deinde puer producitur quasi inuentus et in laetitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽq onĩium bestiaꝵ
que tam̃ fetus suos amãt
feritate suꝑarent. O demẽ¬
tiã in sanabilẽ:. quidillis
isti dii facere amplius pos¬
sent si ẽẽnt iratissimi quã
faciunt ꝓprtii. cũ suos cul¬
tores patricidiis ĩquinant
orbitatib mactant. huma¬
nis sensibꝯspoliant. Quid
ꝓphanis locis faciant: qui
int̾ aras deoꝵ sũma scelera
comittunt. Poscenniꝰ festꝰ
ĩlibris hystoriarũ psaturã
refert. Carthagnienses sa¬
tumo humanas hostias so¬
litos iimolare et cũ uicti
ẽent abagathoele rege sicu¬
loꝵ. Iratũ sibiõm putauis¬
se. itaq ut diligentiꝰ piacu¬
lũ soluerent. ducentos no¬
biliũ filios unmolasse tãtũ
religio potuit suadere malo¬
rũ. que pepit sepe scelerosa
atq impia facta. Cui gͦ de¬
mtissimi homines illosa¬
crificio ꝯsulebant. Cũ tan¬
tã partẽ cecitatis occiterẽt
quantã fortasse negathocleᷤᷤ
quide uictor occiderit᷑. Ab
istoͦgenere sacroꝵ nõ mino¬

Expanded text:
uitatemque omnium bestiarum, uitatemque omnium bestiarum, quae tamen fetus suos amant, feritate superarent! o dementiam insanabilem! quid illis isti dii facere amplius possent, si essent iratissimi, quam faciunt propitii, cum suos cultores parricidiis inquinant. orbitatibus mactant, humanis sensibus spoliant? quid ut quid in profanis locis faciant qui inter aras deorum summa scelera committunt? Pescennius Festus in libris historiarum per saturam refert Karthaginienses Saturno humanas hostias solitos immolare et cum uicti essent ab Agathocle rege Siculorum, iratum sibi deum putauisse; itaque ut diligentius piaculum soluerent, ducentos nobilium filios immolasse. tantum religio potuit suadere malorum. quae peperit saepe scelerosa atque inpia facta. cui ergo dementissimi homines illo sacrificio consulebant, cum tantam partem ciuitatis occiderent, quantam fortasse ne Agathocles quidem uictor occiderat? ab isto genere sacrorum non mino
Abbreviated transcription (Latin):
ioest hominẽ. ꝙͦ qr urdetur
ambiguũ et faxilli et honx
iaci solebat uenĩ rogenꝰ sacri¬
ficii ab hertule cũ ex hispa¬
nia rediret dr eẽ sublatum.
ritu tam̃ ꝑmanente ut pro
ueris hoĩb ymagines iacerẽ¬
tur ex cirpo. ut ouidiꝰ ĩ fastĩ
docet. Donec inheeuenit ty¬
rintius arua quot annis. Tri¬
stia leucadio sacra ꝑacta mͦ
illũ stramineos iquãmi¬
sisse quirites. Herculis exẽ¬
plo corpora fassa iace. hec sa¬
cra uestales uirgines facuit
ut ait item. Tũ quoq pri¬
scorũ uirgo simulacra in¬
rorũ. Mittere roboreo scir¬
pea ponte solet. Nan deĩ¬
fantibꝰ qui eidẽ saturnorm¬
molabantur. ꝓpt̾ odnim¬
iouis. quid dicã/ no iunuo¬
mo: tam barbaros tã im¬
manes fuisse homines i
ut patricidiũ sũi. rc̃e tetrũ
atq execrabile humano
generi facmꝰ sacrificiũ uo¬
carent. cũ teneras atq in¬
nocentes animas que ma¬
xime ẽ etas parentib dul¬
ciorsine ullo respectu pie¬
tatis extinguerent. inma¬

Expanded text:
est hominem quod quia uidetur ambiguum, et fax illi et homo iaci solet. uerum id genus sacrificii ab Hercule, cum ex Hispania rediret, dicitur esse sublatum, ritu tamen permanente ut pro ueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouidius in Fastis docet: donec in haec uenit Tirynthius arua, quotannis tristia Leucadio sacra peracta modo. illum stramineos in aquam misisse Quirites, Herculis exemplo corpora falsa iaci. haec sacra Vestales uirgines faciunt, ut ait idem: tum quoque priscorum uirgo simulacra uirorum mittere roboreo scirpea ponte solet. nam de infantibus qui eidem Saturno immolabantur propter odiIouis quid dicam non inuenio. tam barbaros, tam immanes fuisse homines, ut parricidium suum id est taetrum atque exsecrabile humano generi facinus sacrificium uocarent, cum teneras atque innocentes animas, quae maxime est aetas parentibus dulcior, sine ullo respectu pietatis extinguerent imma
Abbreviated transcription (Latin):
tentrus unmolauit. idq
sacrificiũ posteris tradidit
qd̃ est nuper adriano imꝑã¬
te sublatũ. Erat lex apud
tauros in humanã et ferar
gentẽ et dyane hospites un¬
molarent᷑. et idsacrificiũ mł¬
tis temporib celebratũ est.
Ualli esũ atq tentaten hu¬
mano cruore placabant. ne
latini quidẽ huiꝰ immani¬
tatis exꝑte ᷤ fuerunt. siquite
latiaris iuppiter. etiã nunc
sanguine colif humano. i¬
quid adiis boni p̃cant᷑. qui
sic sacrificant. aut qui taleᷤ
religio cũ moribꝰ ꝯgruit/ m̃i
uero qui semꝑ mansuetudi¬
nis et humanitatis sibigła
nindiearnt. none sacrlles̾
his sacris immaniores repen¬
unt᷑. Hiͥ eñĩ potiꝰ sceleratist̃
habendi. qui sint liberaliu
disciplinarũ studiis expoliti
ab humanitate desciscunt
quã qui rudes et imperiti ad
mala facinora bonoꝵ igno¬
ratione labunt᷑. Apparet tũ¬
antiquũ esse hunc iinio¬
lantoꝵ homim̃ ritũ. Siqͥ¬
dem saturnꝰ in latio eodem

Expanded text:
Teucrus immolavit; idque sacrificium posteris tradidit, quod est nuper Hadriano imperante sublatum. Erat lex apud Tauros, inhumanam et feram gentem, uti Dianae hospites immolarentur; et id sacrificium multis temporibus celebratum est. Galli Hesum atque Teutatem humano cruore placabant. Nec Latini quidem hujus immanitatis expertes fuerunt, siquidem Latialis Jupiter etiamnunc sanguine colitur humano. Quid a diis boni precantur, qui sic sacrificant? Aut quid talesreligio cum moribus congruit. Nostri vero, qui semper mansuetudinis et humanitatis gloriam sibi vindicarunt, nonne sacrilegis his sacris immaniores reperiuntur? Hi enim potius scelerati sunt habendi, qui, cum sint liberalium disciplinarum studiis expoliti, ab humanitate desciscunt, quam qui rudes et imperiti ad mala facinora bonorum ignoratione labuntur. Apparet tantiquum esse hunc immolandorum hominum ritum: siquidem Saturnus in Latio eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tia castitas abstinentia. hic ẽ
uerissimꝰritus. hec illa lex dei⁊
ut a cieerone dictũ est. p̾clara
et diuina semꝑq recta et hone¬
sta iubet et uetat praua et tur¬
pia cui pentẽ seĩssime ac certis¬
sime legi iustitie ac legitime ⁊¬
necesse ẽ uiuere. Quiꝰ legi pau¬
ca quidẽ capita posui qd sum
pollicitus ea metm̃m ẽẽ dict¬
ñĩ quesũmũ fastigiũ uirtuti
et iustitie imponerent. Siquis
uolet ceteraomia cõprehẽdere
ex fonte ipopetat. Uñ adnos

Expanded text:
tia castitas abstinentia. hic est tia castitas abstinentia. hic est uerissimus ritus, haec illa lex dei, ut a Cicerone dictum est, praeclara et diuina, semper quae recta et honesta iubet, uetat praua et turpia: cui parentem sanctissimae ac certissimae legi iuste ac legitime necesse est uiuere. cuius legis pauca equidem capita posui, quod sum pollicitus ea me tantummodo esse dicturum quae summum fastigium uirtuti et iustitiae imponerent. si quis uolet cetera omnia comprehendere, ex fonte ipso petat unde ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
eũ discemni in sanũ si efferatur
S eũ potius qui alienã felici¬
tatẽ nõ attollat oculos opea
nõ ad miret̾. alienã mulierem
sc̃e uideat nichil amͦi aͦpetat⁊
nichil cõcupiscat alienii. non
inuiteat ulli nõ fastidiat quẽ¬
quã sit humilis miẜicors be¬
neficus. mitis humanꝰ pax in
animo eiꝰ ꝑpetua uersef᷑. Ille ħo
Hic cultor est uen dei cuiꝰ sacu¬
ficia sunt mausuetudo animi
et uita innocens. et actus bo¬
ni. Que omĩa qui exibet totiẽs
saerificat quotiens bonũ ali¬
quid ac piũ fecerit. Deus anͣt
ño desiderat uictimã. neq mu¬
ti animalis. neq mortis anͣt
sanguinis.s hoĩs et uite. Ad
quod sacrificiũ. neq u̾benis/
opus ẽ. neq fibris neq cespi¬
tib que sunt utiq uanissima.
S his que r̾ntimo pectore ꝓ¬
feruntur itaq in ara dei que
uerã et maximaẽ. et que in z¬
cordã hoĩs collocata. inquina¬
ri nõ põt sanguine iusticia im¬
ponitur patientia fides ĩ nocẽ¬

Expanded text:
eum dixerim sanum, si efferatur sed eum potius, qui ad alienam felicitatem non attollat oculos, opes non admiretur, alienam mulierem sancte videat, nihil omnino appetat, non concupiscat alienum, non invideat ulli, non fastidiat quemquam; sit humilis, misericors, beneficus, mitis, humanus; pax in animo ejus perpetua versetur. Ille homo hic cultor est verus Dei, cujus sacrificia sunt, mansuetudo animi, et vita innocens, et actus boni. Quae omnia qui exhibet, toties sacrificat, quoties bonum aliquid ac pium fecerit. Deus enim non desiderat victimam, neque muti animalis, neque mortis ac sanguinis, sed hominis et vitae. Ad quod sacrificium neque verbenis opus est, neque februis, neque cespitibus, quae sunt utique vanissima: sed iis quae de intimo pectore proferuntur. itaque m aram dei, quae uere maxima est et quae in corde hominis conlocata inquinari non potest sanguine, iustitia imponitur, patientia fides innocen
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ uenerat. Nam qui uiola¬
re̾nt impie hunulẽ sentiẽt
ĩpotestate uictorẽ. Eaq oĩa q̃
legunt. et nõ intelleͥgunt do
repensante patieͣnt̾. Quippe
qui peccatis omib ĩquinati.
et insuꝑsc̃o cruore ꝑfusi ab
illo ip̃o cui nefandas manꝰ
intulerunt. sint adet̾na sup¬
plicia destinandi. S erit nob̾
cõtra iudeos seꝑata matenain
qua illos erroris et secłis reuĩ¬
cemꝰ. Nunc ignaros ueritatis
instruamꝰ.

Expanded text:
prius uenerat. nam qui uiolaprius uenerat. nam qui uiolarunt impie humilem, sentient in potestate uictorem eaque omnia quae legunt et non intellegunt deo repensante patientur, quippe qui peccatis omnibus inquinati et insuper sancto cruore perfusi ab illo ipso cui nefandas manus intulerunt sint ad aeterna supplicia destinati. sed erit nobis contra Iudaeos separata materia, in qua illos erroris et sceleris reuincemus. Nunc ignaros ueritatis instruamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Angustus aũt Framies ẽ.
ꝑ quẽ iustitia hominẽ dedũc
incelũ hunc tenere nõ potest a¬
nͥ qui fuent expeditus ac iudꝰ.¬
I Lam isti locuplectes multis et
ingentibi arcinis onerati per
iuam mortis ĩcedũt que latis¬
sima ẽ. qm̃ late ꝑditio dñatur.
Hi̾s acerba sunt. his uenena
que deus ad iustitiã p̃ceͥpit.
queq nos dei magisterio de
uirtute ac de uentate dissen¬
mus. quib si repugnare au¬
debunt loneste se necesse est
uirtutis iustitieq fateantur.
Aggrediarnunc quod supest.
ut finis opi possit imponi Id
aũt suꝑẽ ut de iudicio deidis¬
seramꝰ qd̾ tunc cõstituet᷑. cu
dñs ñr redient ĩt̾ra uͣt uni
cuiq promerito aut p̃miuz
ꝑsoluat aut penã itaq ut qͣr¬
tolibro depͥmo aduentu euis
diximꝰ. Sic in hoc sc̃d̃m refere¬
mus aduentũ. quẽ iudeiqͦ
et cõfitent᷑ et sꝑant. s frustra.
qñi necesseᷤ adeos cõsolandos
reu̾tant᷑. ad quos cõuocãdos

Expanded text:
tes: angustus admodum trames est tes: angustus admodum trames est per quem iustitia hominem deducit in caelum, hunc tenere non potest nisi qui fuerit expeditus ac nudus. nam isti locupletes multis et ingentibus sarcinis onerati per uiam mortis incedunt, quae latissima est, quoniam late perditio dominatur. his acerba sunt, his uenena quae deus ad iustitiam praecipit quaeque nos dei magisterio de uirtute ac ueritate disserimus. quibus si repugnare audebunt, hostes se necesse est uirtutis iustitiaeque fateantur. Adgrediar nunc quod superest, ut finis operi possit inponi, id autem superest ut de iudicio dei disseramus: quod tum constituetur, cum dominus noster redierit in terram, ut uni cuique pro merito aut praemium persoluat aut poenam. itaque ut in quarto libro de primo aduentu eius diximus, sic in hoc secundum referemus aduentum, quem Iudaei quoque et confitentur et sperant, sed frustra, quoniam necesse est ad eos consolandos reuertatur ad quos conuocandos
Abbreviated transcription (Latin):
nules uiuere. atq ita humiles.
ut et accipe ĩ iuriã possint et re¬
ferre nolint si accepint hiͥ sũt
homines qui cõtra uentatem
sint et credent. hec hiͥs et libent¬
accedent. Et quecũq dicimꝰ et¬
aꝑta pͣlana simplicia. et qued
maxime opus ẽ uera et inex¬
pugnabilia illis uidebuntur.
Nemo uirtuti fauet nͥ quiseqͥ
põt. Sequi aũt nõ facile ẽ oĩb
hi possunt. quos pauꝑtas et re¬
rum ĩdigentia exercuit et capa¬
ces uirtutis effecit. Nã si uir¬
tus ẽtollerantia maloꝵ nõ ca¬
piunt gͦ uirtutẽ qui semꝑ in
bonis fuerunt. quia malaneq
exꝑtisunt. neq ferre possunt ⁊¬
assuetudine ac desiderio bonoꝵ
que sola nouerunt. Eofit ut
pauꝑes et humiles deo credãt
facilius qui sunt expediti qͣm
dites qui impedim̃tis pͣlu¬
rib implicati. Immo u̾o cathe¬
nati et cõpediti ẜuiunt. adnu¬
tum dñe cuproitatis qͦ illos
mextricabilib uincuł irreti¬
uit nec possunt incelum aspice.

Expanded text:
miles vivere, atque ita humiles, miles vivere, atque ita humiles, ut et accipere injuriam possint, et referre nolint, si acceperint. Ii sunt homines, qui contra veritatem sint, et credent haccedent, et quaecumque dicimus aperta plana simplicia et, quod maxime opus est, uera et inexpugnabilia illis uidebuntur. nemo uirtuti fauet nisi qui sequi potest, sequi autem non facile est omnibus: ii possunt quos paupertas et rerum indigentia exercuit et capaces uirtutis effecit. nam si uirtus est tolerantia malorum, non capiunt ergo uirtutem qui semper in bonis fuerunt, quia mala neque experti sunt neque ferre possunt adsuetudine ac desiderio bonorum, quae sola nouerunt. eo fit ut pauperes et humiles deo credant facilius, qui sunt expediti, quam diuites, qui sunt inpedimentis pluribus inplicati. immo uero catenati et conpediti seruiunt ad nutum dominae cupiditatis, quae illos inextricabilibus uinculis inretiuit, nec possunt in caelum aspicere
Abbreviated transcription (Latin):
tñ et hec uera ẽẽ nolent quiat
trahiuntf᷑ uiciis: et scientes ma¬
lis suis fauent. Quoꝵ suauita¬
te capiunt᷑. et iurtutis uiam
deẜunt: cuiꝰ acͥbitate offendũ¬
tur. Nam qui auaritia ⁊ opũ
in explebili quadã siti flagrãt.
quia nõ possunt uenditis aut di¬
largitis que amant te nui cul¬
tu uitã degere. sine dubio ma¬
lunt roeẽfictũ. quo desiteriis
suis renuutiare cogunt. Item
qui librdinũ stimuł in citatiut
ait poeta. infurias igiiq ru¬
runt utiq incredibilia nos af¬
fari dieunt. quia uulnerant
aures eoꝵ p̃cepta continentie
que illos uoluptatib suis pro¬
hibent. quib aĩam suã cũ cor¬
pore abdicaueruit. Qui ũoam¬
bitione inflati. aut amore poͤ c̃ potentie.
iuflãmati o m̃e studiusiũi ao
honores acquirentos ꝯtuler̃t.
Nesi solẽ quidẽ ip̃m gestemus.
ĩ manbfidẽ cõmodabunt ei
doctrine que illos iubet omni
potentia ⁊ honore cõtẽpto. hu¬

Expanded text:
tamen, et haec vera esse nolent, quia tamen, et haec vera esse nolent, quia trahuntur a vitiis, et scientes malis suis favent, quorum suavitate capiuntur, et virtutis viam deserunt, cujus acerbitate offenduntur. Nam qui avaritia, et opum inexplebili quadam siti flagrant, quia non possunt, venditis aut dilargitis quae amant, tenui cultu vitam degere, sine dubio malunt id esse fictum, quo desideriis suis renuntiare coguntur. Item, qui libidinum stimulis incitati, ut ait poeta, In furias ignemque ruunt, utique incredibilia nos afferre dicunt; quia vulnerant aures eorum praecepta continentiae, quae illos a voluptatibus suis prohibent, quibus animam suam cum corpore adjudicaverunt. Qui vero ambitione inflati, aut amore potentiae inflammati, omne studium suum ad honores acquirendos contulerunt, ne si solem quidem ipsum gestemus in manibus, fidem commodabunt ei doctrinae, illos jubet omni potentia et honore contempto hu
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi exting uideamꝰ. que sunt
utiq mundi partes intellegit᷑
idtotũ ẽẽ mortale cuiꝰ sunt
membra mortalia. Ita fit ut
natũ sit quicquio põt int̾ire.
s om̃e qd subuisu oculorum
uenit et corporale ut ait pla Plato.¬
to et solubile sit necesseẽ unus
gͥ epicurus actore democrito
ueridicus in hac refuit qͥ ait.
Et ortũ aliqñ. et aliqñ ẽe ꝑi¬
turũ. nec tam̃ reddere rationẽ
ullã potuit. aut quib decausiꝰ
tantũ hoc opus aut quo tẽpore re-
soluat̃. Qd̃ qm̃ nob̾ deus re¬
uelauit. nec cõ iecturis idasse
se pħos ueritatẽ. S leuit odora¬
tos ut tñ unde eos odor ille sa
pientie tãsuauis tã iocundus
afflare nullo mͦsenẜint. Inteñ
necessariũ puto admonere lectu¬
ros ꝙͦ hec nr̃a que tradidimus
praue uicioseq mentes. autoĩo¬
nõ nõ intelligent. Hebetat᷑
eñ acies eoꝵ t̾renis cuproita¬
tib que sensus om̃s grauant
imbecillosq red̾unt. Aut etiã
si intelleͥgent. dissimulabunt

Expanded text:
umi, extinguique videamus, quae sunt utique mundi partes, intelligitur id totum esse mortale, cujus membra sunt mortalia. Ita fit, ut natum sit quidquid potest interire. Sed et omne quod sub visum oculorum venit, et corporale, ut ait Plato, et solubile sit necesse est. Unus igitur Epicurus, auctore Democrito, veridicus in hac re fuit; qui ait, et ortum aliquando, et aliquando esse periturum. Nec tamen rationem ullam reddere potuit, aut quibus de causis tantum hoc opus, aut quo tempsoluatur. quod quoniam nobis deus reuelauit nec coniecturis id adsese philosophos ueritatem, sed ita leuiter odoratos, ut tpientiae tam suavis, tam jucundus afflaverit, nullo modo senserint. Interim necessarium puto admonere lecturos, quod haec nostra quae tradimus; pravae vitiosaeque mentes aut omnino non intelligent hebetatur enim acies eorum terrenis cupiditatibus, quae sensus omnes gravant, imbecillesque reddunt; aut etiam si intelligent, dissimulabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ solido et graui corporeut in¬
itiũ cepit aliquando. ita fiuem
capiat necesse ẽ. Nam anstote¬
les qui cũ nõ uideret quẽadio¬
dũ possit tanta rerũ magnitu¬
dointenre. Et hanc p̃scriptio¬
nẽ uellet effugere. semperait
fuisse mundũ ac sẽꝑ futurum.
Prorsus nichil uiditi qr qͥcqͥd ẽ.
necesse habuent aliqu pͥncipiũ.

Expanded text:
 solido et graui corpore ut initium cepit aliquando, ita finem capiat necesse est. nam A qui cum non uideret quemadmodum posset tanta rerum magnitudo interire, et hanc praescriptionem uellet effugere, semper ait fuisse mundum ac semper fu- turum, prorsus nihil uidit, quia quidquid est necesse est habuerit aliquando principium
Abbreviated transcription (Latin):
litia feceris. quã tantẽ nob̃ at¬
tulisti ueritatẽ. nisi ꝙͦ assertor
deoꝵ eos ip̃os adultimũ plidi¬
sti ¶ Prosecutus enĩ sũmi dei la¬
udes. quẽ regẽ quẽ maximum
quẽ opificẽ rerũ quẽ fontẽ boꝵ
quẽ patreomĩum quẽ factore
ałtorẽq uiuentiũ ꝯfessus es ᷤ
ademisti iouituo regnũ eumq
sũma potestate depulsũ in mini¬
stroꝵ nuumieru redegisti. Epilo¬
gus itaq tetuus arguit stulti¬
tie uanitatis erroris affirmas
enideos eẽ. et illos tam̃ subicis
et mancipas eideo cuiꝰ religionẽ¬
i. conaris euertere.

Expanded text:
litia feceris. Quam tandem nobis atlitia feceris. Quam tandem nobis attulisti veritatem? nisi quod assertor deorum, eos ipsos ad ultimum prodidisti. Prosecutus enim summi Dei laudes, quem regem, quem maximum, quem opificem rerum, quem fontem bonorum, quem parentem omnium, quem factorem altoremque uiuentium confessus es, ademisti Ioui tuo regnum eumque summa potestate depulsum in ministrorum numerum redegisti. epilogus itaque te tuus arguit stultitiae uanitatis erroris. adfirmas enim deos esse et illos tamen subicis et mancipas ei deo cuius religionem conaris euertere.
Abbreviated transcription (Latin):
deũ credimꝰ nõ magis exactis
oꝑib mirandis quã exilla ɨ¬
ipa cruce quã uos sicut canes
lambitis: qm̃ simul et illa pre¬
dicra est. Nong̾ suotestimo¬
niociuem̃ de se dicenti potest
omĩa que fecit ac passus ẽ: mul¬
toante cecinerunt fide diuini¬
tatis accepit. ꝙͦ neq apolloĩo
neq apuleo neq ciiquã mago¬
rum potuit aut potest aliquã¬
do cõtingere. Cũ gͥ talia ignox̃¬
tie suedeliram̃ta fudisset cu
ueritatẽ penitus excsudere cõui¬
xus eet ausus ẽ libros suos nefa¬
rios ac dei hostes piaaei an¬
notare. Ocecũ pectus omentez
cuuerisᷤ ut aiunt tenebris atri¬
õsem discipulus hic fortasse aua¬
xagore fuerit. cui niues atram̃¬
tum fuerunt. At quĩ eadẽ ceci¬
tas ẽ et uero falsitatis: et m̃da¬
tio ueritatis nom̃ in ponere.ui¬
delicet homo sub dolus uoluit⁊
lupũ sub eiꝰpesse celare. ut falla¬
cititulo posset uretire lectore.
Uerũ esto inscientia hoc nõ ma¬

Expanded text:
Deum credimus, non magis ex factis Deum credimus, non magis ex factis operibusque mirandis, quam ex illa ipsa cruce, quam vos sicut canes lambitis: quoniam simul et illa praedicta est. Non igitur suo testimonio cui enim de se dicenti potest omnia, quae fecit ac passus est, multo ante cecinerunt, fidem divinitatis accepit; quod neque Apollonio, neque Apuleio, neque cuiquam magorum potuit, aut potest aliquando contingere. Cum igitur talia ignorantiae suae deliramenta fudisset, cum veritatem penitus excidere connisus esset, ausus est libros suos nefarios, ac Dei hostes, φιλαληθεῖς annotare. O caecum pectus! o mentem Cimmeriis ut aiunt tenebris atriorem! Discipulus hic fortasse Anaxagorae fuerit, cui nives atramentum fuerunt. Atqui eadem caecitas est, et vero falsitatis, et mendacio veritatis nomen imponere. Videlicet homo subdolus voluit lupum sub ovis pelle celare, ut fallaci titulo posset irretire lectorem. Verum esto, inscitia hoc, non ma
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo alieni nominis titulo af¬
fectauit diuinitatẽ: quia suonec
poterat nec audebat: ñr ũo et potu¬
it deus credi quia magus nõ fu¬
it. et creditus ẽ quia uere fuit.
Non inquit hoc dico rdcirco a¬
polloniũ ño haberideũ quiano¬
luent.s ut appareat nos sapien¬
tiores ẽẽ. qui mirabilib factis
nõ statim fidem diuinitatis ad¬
iuuximꝰ. quã uos qui obexigua
portenta d̾m credroistis. Non
ẽ mnimi situ quia deisapientia lõ¬
ge remotus es. nichil prorsus ĩ¬
tellegis eoꝵ que legisti cũ iutei
qui a pͥncspio ⁊phas letitauerãt
quibq sacram̃tũ dei fuerati
assignatũ. tam̃ quid legerint
ignorauerint. Uiscegͥ siquio
tibi cordis ẽ nõ idcirco a nobis
deum creditũ quia mirabilia⁊
fecit. s qr uidimꝰ in eofactaesse
omĩa que nob̾ annuntiata st̃
uaticinio ⁊ pħaꝵ fecit mirabi¬
la magũ putassemꝰ ut et uos
nmo put̾atis et iudeitũc puta
uerunt. si ño illa ipsa facturũ

Expanded text:
et ideo alieni nominis titulo afet ideo alieni nominis titulo affectavit divinitatem, quia suo nec poterat, nec audebat. Noster vero et potuit deus credi, quia magus non fuit; et creditus est, quia vere fuit. Non, inquit, hoc dico, idcirco Apollonium non haberi deum, quia noluerit: sed ut appareat nos sapientiores esse, qui mirabilibus factis non statim fidem divinitatis adjunximus, quam vos, qui ob exigua portenta deum credidistis. Non est mirum, si tu, qui a Dei sapientia longe remotus es, nihil prorsus intelligis eorum quae legisti; cum Judaei, qui a principio prophetas lectitauerant quibusque sacramentum dei fuerat adsignatum, tamen quid legerent ignorauerint. disce igitur, si quid tibi cordis est, non idcirco a nobis deum creditum, quia mirabilia fecit, sed quia uidimus in eo facta esse omnia quae nobis adnuntiata sunt uaticinio prophetarum. tecit mirabilia: magum putassemus, ut et uos nunc putatisverunt, si non illa ipsa facturum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ĩ secundo et ĩ supiorelibro ⁊¬
de fraude ac p̾stigiis artis magi¬
ce dixi: nego ẽe quemquã qui
nõ optet ĩprimis id sibi post moͥ¬
tem cõtingere ꝙͦ etiã reges ma¬
xiii cõcupiscunt. Cur enĩsibi
homines sepulchra magnificaᷤ
Curstatuas. curymagines cõ¬
parant: Cur aliquib claris fc̃is
aut etiã ꝓciuib morte susepta
student opimiones hominum
ꝓ mereriscur deniq ip̃e ĩgenii
tui monum̃tũ hoc detestabile̾
stultitia tã quã ceno edificatũ
cõstituere uoluisti. nisi ꝙͦ ĩmor¬
talitatẽ de memoria nominis
spas  Stultũ gͥ est roputare apol¬
loniũ noluisse ꝙͦ optaret utiq
si posset. quia nemo ẽ qui im moͬ¬
talitatẽ recuset muaxime cũ eu
dicas et adoratĩiesse aquibda
sicut deum et simulacm̃eiꝰ subher¬
culis alexicaci nomine cõstitutũ.
abephesus etianune honorari no
potuit post mortẽ deus crecd. qr
et hominẽ et magũ fuisse ꝯstabat

Expanded text:
quia in secundo et in superiore libro quia in secundo et in superiore libro de fraude ac pcae dixi. Nego esse quemquam qui non optet in primis id sibi post mortem contingere, quod etiam reges maximi concupiscunt. Cur enim sibi homines sepulcra magnifica, cur statuas, cur imagines comparant? cur aliquibus claris factis, aut etiam pro civibus morte suscepta, student opiniones hominum promereri? Cur denique ipse ingenii tui monimentum, hac detestabili stultitia tanquam coeno aedificatum, constituere voluisti, nisi quod immortalitatem de memoria nominis speras? Stultum igitur est, id putare Apollonium noluisse, quod optaret utique, si posset; quia nemo est qui immortalitatem recuset, maxime cum eum dicas, et adoratum esse a quibusdam sicut deum, et simulacrum ejus sub Herculis Alexicaci nomine constitutum, ab Ephesiis etiam nunc honorari. Non potuit ergo post mortem deus credi, quia et hominem, et magum fuisse constabat;
Abbreviated transcription (Latin):
sti quis eoꝵ post erucẽ suã nõ di¬
cam deus ẜ homo appellatus ẽ
uerũ tu forsitan ex eo credrdisti
quia uos homicidã moͣrtẽ cõse¬
crasti ut deum. ꝙͦ tam̃ nõ fecis¬
setis. s illũ anopagite ĩcrucẽ
substulissent itẽ cũ facta eius
mirabilia destrueret. nec tam̃
negaret uoluit ostendere apol¬
lornu ułparia uł etiã maiora fe¬
sit. cuiꝰ solent et multa et mira
memorari. Curgͥ odelirũ caput.
nemo apolloniu ꝓdeo colitᷤ nisi
forte tusolus. illoscilicet d̾odi¬
gnus: cũ te insempit̾nũ. uerus
deus puniet si magus xp̃s qͥa
mirabilia fecit. peritior utiq⁊
apollinius qui ut describis cũ
domitianus eũ punire uellet.
repente iniudicio nõ cõparuit:
quã ille qui et cõprehensus est.
et cruci affixus/ aĩt eni ex hoci
ip̃o fortasse in solentiã xp̃i uo¬
qui c ũ maiora faceret ut hic pui¬
tat. tam̃ rosibi nõ arrogauerit.
Omitto nunc ipsa oꝑa cõplttnre

Expanded text:
sti: quis eorum post crucem suam non disti: quis eorum post crucem suam non dicam deus, sed homo appellatus est? uerum tu forsitan ex eo credidisti, quia uos homicidam . Martem consecrastis ut deum: quod tamen non fecissetis, si illum Ariopagitae in crucem sustulissent. idem cum facta eius mirabilia destrueret nec tamen negaret, uoluit ostendere Apollonium uel paria uel etiam maiora fesit, cuius solent et multa et mira memorari. cur igitur, o delirum caput, nemo Apollonium pro deo colit? nisi forte tu solus, illo scilicet deo dignus, cum quo te in sempiternum uerus deus puniet. si magus Christus, quia mirabilia fecit, peritior utique Apollonius, qui ut describis cum Domitianus eum punire uellet, repente in iudicio non conparuit. quam ille qui et conprehensus est et cruci adfixus. at enim ex hoc ipso fortasse insolentiam Christi uoqui cum maiora faceret, ut hic putat, tamen id sibi non adrogauerit. omitto nunc ipsa opera conparare,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i fingendi uoluntas ⁊
astutia qm̃ rirces fuerunt: aut
quis possit in doctus aptaĩter¬
se et cohertia fingere cũ pħoꝵ
doctissimi plato et aristotiles
et epicurus et çenonip̃i sibire¬
pugnantia et ꝯtraria dixerint.
Hec ẽ enĩ m̃datioꝵ natura. ut
coherere nõ possint. illoꝵ aũt
traditio quia ueraẽ. quadrat
uirdiq ac sibi tota consentit.
et ideo ꝑsuatet quia constanti
ratione suffulta ẽ ⁊ lõgͥ questͦ
et cõmodi gr̃a religionẽ istã cõ¬
inͣti sunt que et uoluptatibus
caret. et omia que habent mbo¬
nus sꝑuit: et qui nõ tm̃ ꝓfice mor¬
tẽ sibterint sed etiã morituros ẽẽ
se et scierint et p̃clixerint. et postea
uniu̾sos qui eoꝵ disciplinã secu¬
ti ẽent: acerba et nefanda passu
quis tante auctoritati auteat
repugnare : credamꝰ hoc plane. ⁊¬
nã fortasse hoc illi insonniis apol¬
lo aliquis nuntiauit tot semꝑ
latrones perierunt et cotroie pe¬
reunt utiq multos et ip̃e dãna¬

Expanded text:
fingendi uoluntas et astutia, quoniam rudes fuerunt. aut quis possit indoctus aptase et cohaerentia fingere, cum philosophorum doctissimi Plato, et Aristoteles, et Epicurus, et Zeno, ipsi sibi repugnantia et contraria dixerint? Haec est enim mendaciorum natura, ut cohaerere non possint. Illorum autem traditio, quia vera est, quadrat undique, ac sibi tota consentit; et ideo persuadet, quia constanti ratione suffulta est. Non enim quaestus et commodi gratia religionem istam comti sint, quae et uoluptatibus caret et omnia quae habentur in bonis spernit, et qui non tantum pro fide mortem subierint, sed etiam morituros esse se et scierint et praedixerint et postea uniuersos qui eorum disciplinam secuti essent acerba et nefanda passurquis tantae auctoritati audeat repugnare? credamus hoc plane, nam fortasse illi hoc in somnis Apollo aliquis nuntiauit. tot semper latrones perierunt et cottidie pereunt, utique multos et ipse damna
Abbreviated transcription (Latin):
relegat solus ubi insiluis
tam solicita curatio: quid
secretesedes: quid relegatio
ułtam longe uł admulierẽ
uł adͣsolitudinẽ quid dein¬
de nominis cõnuitatio. Po¬
stremo quro equoꝵ tãptinax
abominatio. quro significãt h
om̃a nisi ꝯscientiã stupri et
amorẽ minime uirginalem:
erat plane.Cur tantũ laborẽ
ꝓtamficeli iuuene suscipet
qui amanti nouerce obseꝗ¬

Expanded text:
relegat: Solus ubi in silvis relegat: Solus ubi in silvis tam sollicita curatio? quid secretae sedes? quid relegatio vel tam longe, vel ad mulierem, vel in solitudinem? quid deinde nominis commustremo quid equorum tam pertinax abominatio? quid significant haec omnia nisi conscientiam stupri et amorem minime uirginalem? erat plane cur tantum laborem pro tam fideli iuuene susciperet, qu amanti nouercae obseq
Abbreviated transcription (Latin):
tiiẽe/ an exterra ut poete ui¬
deri uolunt. atres ip̃a cla¬
mat nã cũ uulcanus diis
arma fecisset eiq iuppiter
optionẽ dedisset p̃mii qd̃
uellet postulandi. iurasset¬
q ut solebat ꝑ infernã ꝑa¬
lutẽ senichil negaturũ. tñ
faber claudus mineruenu¬
ptias postulauit. hic iuppi¬
teroptimꝰ maximꝰ tanta re¬
ligione contͣrictus: ab nue¬
re nõ potuit:/ mineruã tam̃
monuit repugnare. pudi¬
titĩãq defendere. Tũ milla
colluctatione uulcañ int̾¬
ram ꝓfudisse aiunt. Unde
ne atq humo. Curgͥ uͬrgo
eũ puerũ cũ dracone ꝯclu¬
sum et obsignatũ trib uir¬
ginbꝰ cecrõpidis cõmda¬
uit euiteus ut opinor in¬
cestũ qd̾ uullo mͦ possit co¬
lorar. altera cũpene ama¬
torẽ suũ ꝑdidisset quierat
turbatis distmͣctus equis
p̾̃stantissimũ medicũ ascle¬
piũ curando iuueni aduo¬
cauit. eũq sanatũ secretis
alma recondit sedibo. et z¬
anymphe egerie nemoriq

Expanded text:
tum? an ex terra, ut poetae vitum? an ex terra, ut poetae videri volunt? At res ipsa clamat. Nam cum Vulcanus diis arma fecisset, eique Jupiter optionem dedisset praemii quod vellet postulandi, jurassetque, ut solebat, per infernam paludem se nihil negaturum, tum faber claudus Minervae nuptias postulavit. Hic Jupiter Opt. Max. tanta religione constrictus abnuere non potuit: Minervam tamen monuit repugnare, pudicitiamque defendere. Tum in illa colluctatione Vulcanum in terram profudisse aiunt semen, unde ne atque humo. Cur igitur virgo eum puerum cum dracone conclusum et obsignatum tribus virginibus Cecropidis commendavit? evidens, ut opinor, incestum, quod nullo modo possit colorari. Altera cum pene amatorem suum perdidisset, qui erat Turbatis distractus equis, praestantissimum medicum Asclepium curando juveni advocavit; eumque sanatum: Secretis alma recondit Sedibus, et nymphae Egeriae, nemorique
Abbreviated transcription (Latin):
figuratĩi. et sacra eiꝰ aniuu̾¬
saria nuptiaꝵ ritu celebrã¬
tur. Sigͦ adoleuit si fuit uir¬
gopͥmo. postea mulier. hoĩẽ
fuisse qui nõ intellegit. pecu¬
dem se fatef᷑. Quid loquar
obscenitatẽ ueneris om̃iũ
tm̃ s et hominũ. Hec enim
ex famoso martis stupro ge¬
mut armoniã ex merio ꝥer¬
maͬfroiroitũ. qui ẽ natus
androgeus exioue cupidi¬
ne. ex anchise eneam exbu¬
ten euricẽ ex atomo quide
nullũ potuit qd̾ etiã tũ puer
ab aprogentus occisus est
que pͥma ut hystoria sacra
cõtinef. artẽ meretriciã in
stituit. auctorq mulierib
incipro fuit.ut uulgo corpo¬
re questũ facerent qd idcir¬
coimꝑauit. ne solaͤ pt̾ alias
nulieres impudica et uiro¬
rũ appetens uideref etia ne
hechabet aliquid nuninis.
cuiꝰ plura numerant᷑ adultẽ¬
ria quã partus. ẜ ne ille ꝗtẽ
uirgineᷤ illibatã castitate
ẜuare potuerunt. Unde eñ
putemus erichtoniũ ẽẽ na¬

Expanded text:
figuratum et sacra eius anniuerfiguratum et sacra eius anniuersaria nuptiarum ritu celebrantur. si ergo adoleuit, si fuit uirgo primo, postea mulier, hominem fuisse qui non intellegit, pecudem se fatetur. quid loquar obsceuitatem Veneris omnium tantum, sed et hominum? haec enim ex famoso Martis stupro genuit Harmoniam, ex Mercurio Hermaphroditum, qui est natus androgynus, ex Ioue Cupidinem, ex Anchise Aenean, ex Bute Erycem; ex Adonio quidem nullum potuit, quod etiamtum puer ab apro ictus occisus est. quae prima, ut in Historia Sacra continetur, artem meretriciam instituit, auctorque mulieribus in Cypro fuit, uti vulgato corpore quaestum facerent: quod idcirco imperavit, ne sola praeter alias mulieres impudica, et virorum appetens videretur. Etiamne habet haec aliquid numinis? cujus plura numerantur adulteria, quam partus. Sed ne illae virgines illibatam castitatem servare potuerunt. Unde enim putemus Erichthonium esse na
Abbreviated transcription (Latin):
Numeloquentia superare ⁊¬
possuꝰ ciceronẽ: alinume
idquidẽ. S fiducia illi defiut
ignoranti ueritatẽ. qd̾ ip̃e sim¬
plicit̾ in eotẽ oꝑe ꝯfitef᷑. ait ẽĩ
facilius posse se dicere ꝙͥ non
sit quã quid sit. hoc ẽ falsa
se intellegere. uera nescire. Cla¬
nimẽ gͥ hoĩes fuisse illos qui
gines singuloꝵ qr ineo ha¬
bituetepate simlaera eoꝵ
ceres filiã expulsami et per
orbẽ terre iactat᷑i. Latonam
iuxinsulam pamiã inqua
paroretmiuemt d̾mi mater.
et amauit formosũ a dolescẽ¬
otemiet oñdẽ cũ pelice dephen¬
sum e xsectis ursibꝰ seniui¬
nim redidit. et ideo nunci
facca oius agallis sac̾doti¬
b celebrantur. Iuno pelice̾
acemime ꝑsecuta ẽ. qr parere
ip̃a nõ potuit ex fr̃e. insula
samũ scubit uarro: priuo
partheniã nominatã. qo
ibi iuno adoleuerit.ibiq
etiã ioui nupẜit. Itaq no¬
bilissimũ et antiquissimũ
templũ eiꝰ est sami et simu¬
lacrũ in habitu nubentis⁊

Expanded text:
num eloquentia superare num eloquentia superare possumus Ciceronem? minime id quidem, sed fiducia illi defuit ignoranti ueritatem, quod ipse simpliciter in eodem opere confitetur. ait enim facilius posse se dicere quid non sit quam quid sit, hoc est falsa se intellegere, uera nescire. clarum est igitur homines fuisse igines singulorum, quod in eo habitu et aetate simulacra eorum dit, Ceres filiam, expulsa et per orbem terrae iactata Latona uix insulam paruam in qua pareret inuenit. Deum Mater et amauit formosum adulescentem et eundem cum paelice deprehensum exsectis uirilibus semiuirum reddidit et ideo nunc sacra eius a Gallis sacerdotibus celebrantur. Iuno paelices acerrime persecuta est, quia parere ipsa non potuit ex fratre. insulam Samum scribit Varro prius Partheniam nominatam, quod ibi Iuno adoleuerit ibique etiam Ioui nupserit. itaque nobilissimum et antiquissimum templum eius est Sami et simulacrum in habitu nubentis