comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trãstulerũt Asclo nõ audĩ¬
mus neq oculi nr̃i uide¬
rũt deũ absq te et opa
uera et facies expectanti
pressit .e. uerbo s periph¬
adromianos Idẽ bt̃a apło
exemplũ deysaia ꝓpħã
sumẽs Ecce inquit pouã
in sion lapidẽ offensiõis
et petrã scandali discor¬
dat atrãslatione ueteri
lapidi offensionis occur¬
retis neq ut petre rui¬
ne. Cũ appłus quoq pe¬
trus hebreis panlo q̃ con¬
senciens ita posuerit In¬
credulis añt lapis offẽ¬
sioms et petra scandalii
Exquibus uniu̾sis ꝑspi¬
cuũ ẽ appłos et enuãge¬
listas ĩ int̾p̾tatõe ueterũ
scripturarũ sensum que¬
et enuãge᷑᷑ scribit stepha¬
iudaica concione narrã
descendit iacob ĩ egiptũ
et defũctus ẽ ip̃e et pr̃es
nc̃i et trãslati sũt in si¬
chem et positi sũt ĩ repul¬
cro quod emit abrahami
p̾cio argenti a filus emmor
ephron cheteo filio raar
iuxta ebron quadringen¬
tis didracuns argenti spe¬
lũcã dupplicẽ et agrum

Expanded text:
transtulerunt: a saeculo non audiuimus neque oculi nostri uiderunt deum absque te et opera tua uera et facies expectantibpressit e uerbo, sed παραφρad Komanos idem beatus apostolus exemplum de Isaia propheta sumens: ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis et petram scandali. discordat a translatione ueteri lapidi offensionis occurretis neque ut petrae ruinae, cum apostolus quoque Petrus Hebraeis Pauloque consentiens ita posuerit: incredulis autem lapis offensionis et petra scandali. ex quibus uniuersis perspicuum est apostolos et euangelistas in interpretatione ueterum scripturarum sensum quaeet euangeJudaica concione narrantdescendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor Ephron Hetheo, filio Seor, juxta Hebron, quadringentis drachmis argenti, speluncam duplicem, et agrum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oculus nõ uidit nec au¬
ris audĩt nec ĩ cor honñs
ascendũt q̃ prepaint dens
diligentibz se. Solent in
hoc loco apocriphorũ qui¬
dã deliramẽta sectari et
dicere ꝙ de apocalipsi eccłe¬
Cũ in ysaia ixͣ hebraicũ

Expanded text:
 oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. » Solent in hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. cum in Isaia juxta Hebraicum
Abbreviated transcription (Latin):
angelũ meũ añ faciem
tuã qui preꝑabit uiam
tuã. in malachia ĩ fine
positũ ẽ. Sequẽs añt qd̾
suit sicut scriptũ est ĩ ysa¬
ia ꝓpħa Ecce nicto ãgelũ
meũ quod nõ scribr̃ in y¬
saia ut dixĩꝯ s ĩ malathi¬

Expanded text:
angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam, in Malachiae fine positum est; sequens autem, quod suit: sicut scriptum est in Isaia propheta: ecce mitto angelum meum, quod non scribitur in Isaia, ut diximus, sed in Malachi
Abbreviated transcription (Latin):
quisti. Nespõdebũt itaq
nichil in sensu dãpi esse
si duo u̾ba sunt addita.
andiant ame nõ ꝑiclita¬
ri eccłiarue statũ si celeti¬
tate dictantis aliqũ becba
dimisecun. lõgũ est nñt
euoluere ꝙͣta. lxx. desuo
que in exemplarib eccłe
obelis ꝯsteritisq distucta

Expanded text:
quisti? Respondebunt utique nihil damni in sensu esse, si duo verba sint addita. Audiant et a me, non periclitari ecclesiarum statum, si celeritate dictandi, aliqua verba dimiserim, longum est nunc evolvere, quanta LXX de suo quae in exemplaribus Ecclesiae, obeliscis asteriscisque distincta
Abbreviated transcription (Latin):
et dilexi eũ et exegipto uo¬
oĩo repudiandi sũt quia
istũ locũ qui ad xp̃i maxi¬
me ꝑtinet sacra alit̾ trã¬
ta peccamus omĩs et si quis
ĩ uerbo nõ pectat iste ꝑfec¬
tusͤ nr potens refrena¬
re om̃e corpus illud uero
quod iueodẽ ennãgelis¬
ta scribr̃ Et uemiẽs habi¬
tanit ĩ cinitate q̃ dicitur
tidiosi estĩatores om̃m trac¬
tatoru ubi legerint dis¬
cantq ĩ ysaia positu
man ĩ eo loco ubiuos le¬
gimus atq trãstulimꝰ
Exiet uirga deradisse ies¬
se iet flos deradice conscẽ¬
det Iuhebies Iuxͣ lusgue
illius ydiomia ita scriptũ
ẽ exiẽt uirga deradice ies¬
se et mazarens de radice
legiũ est uel scelasse nel
ignorasse imisteriũ Tr̃ã¬
reamus ad cet̾a neq em̃¬

Expanded text:
et dilexi eum et ex Aegypto uoomnino repudiandi sunt, qui istum locum, quia ad Christi maxime pertinet sacramentum, aliter tranta peccamus omnes; et, si quis in uerbo non peccat, iste perfectus est uir, potens refrenare omne corpus? illud uero, quod in eodem euangelista scribitur: et ueniens habitauit in ciuitate, quae dicitur tidiosi aestimatores omnium tractatorum, ubi legerint, discantque in Isaia positum. nam in eo loco, ubi nos legimus atque transtulimus: et exiet uirga de radice Iesse et flos de radice conscendet, in Hebraeo iuxta linguae illius ἰδίωμα ita scriptum est: exiet uirga de radice Iesse et Nazareus de radice legium est uel celasse uel ignorasse mysterium. Transeamus ad cetera — neque
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑiet filiũ et uocabit
nom̃ enis emanuel. ⁊ õ
achab qui arguebat᷑ In¬
fidelitatis nõ indei qͥ erãt
dũm negaturi sed uoca¬
bit In quit ip̃a q̃ cõcipi¬
et ip̃a aurgo q pariet
iu eodẽ enuãgelista leg̃ia
herodẽ ad aduẽtũ mago¬
rũ fuisse curbatũ scribis¬
q et sficerdotib cõgrega¬
tis sciscitatũ abeis ubĩ
pondisse in bethlẽe inde
Sit eñĩ scriptũ. ẽ inꝓpħa
Et tu bechlẽe t̾ra inda ne¬
quaꝙͣ nũma es in ducib
inda exte eñĩ egrediet᷑
dux qui regat ppłm meũ
ñrl hoc exemplũ in unl¬
gata edicione sic fertur
Et tu bethlẽe donius eph¬
tata modicus es ĩ milili¬
bus inda dete michi egce¬
qz discordia magis hoc
admitabilis si hebraicũ
ita indeas in quo scriptũ
ẽ. Et tu bethlẽe ephrata
ꝓnulus es ĩ nuilib inda
exte michi egrediet qui
sit dñator ĩ iirl cõsidera
gradatim q̃ ab emãge
sint poĩta et tu bechlẽe
t̾ra inda prot̾ra iuda
in hebraico h ephrata iu¬

Expanded text:
et filium, et vocabit nomen ejus Emmanuel. » Non Achaz, qui arguebatur infidelitatis, non Judaei qui erant Dominum negaturi, sed vocabit, inquit, ipsa quae concipiet, ipsa virgo, quae pariet. In eodem Evangelista legimus, Herodem ad adventum Magorum fuisse turbatum; Scribisque et Sacerdotibus congregatis, sciscitatum ab eis, ubi pondisse, « in Bethleem Judae: Sic enim scriptum est in Propheta: Et tu Bethleem terra Juda, nequaquam minima es in ducibus Iuda; de te enim egredietur dux, qui regat populum meum Israhel. hoc exemplum in uulgata editione sic fertur: et tu, Bethlem, domus Effratha, modicus es, ut sis in milibus Iuda; de te mihi egre ordinisque discordia, magis hoc admiraberis, si Hebraicum uideas, in quo scriptum est: et tu, Bethlem Effratha, paruulus es in milibus Iuda; ex te mihi egredietur, qui sit dominator in Israhel. considera gradatim, quae ab euangelista sint posita: et tu, Bethlem, terra Iuda: pro \'terra Iuda\' in Hebraico habet
Abbreviated transcription (Latin):
cordante enuãgelista eĩ
dixit ꝙ nõ sit ꝑnulus
i duicibus inda cũ eregi¬
oue sit positũ ꝑmlus
quidẽ es et modicus sed
tñ dete michi parno et
modico egredietur dux
Elegit infirma dens
ut confuudat forcia por¬
ro quod sequit᷑ qui regat
enuãge arguã falsita¬
tis hoc quippe impiorũ ẽ
celsi porphiri piliam s ue
rep̾hensores meos arguã
imꝑicie et impetrẽ abeis
ueniã ut concedãt nichi
in smplici epła ꝙ ĩ scrip¬
tutis sanctis uelint uolit
appłis concessuri sũt Mai¬
chus discipulus petri ita
suũ orditũr enuãgelium

Expanded text:
ante. euangelista enim dixit, quod non sit paruulus in ducibus luda, cum e regione sit positum: \'paruulus quidem es et modicus; sed tamen de te mihi paruulo et modico egredietur dux elegit infirma mundi deus, ut confundat fortia\'. porro, quod sequitur: qui regat euangelistas arguam falsitatis — hoc quippe impiorum est, Celsi, Porphyrii, Iuliani —, sed ut reprehensores meos arguam inperitiae et inpetrem ab eis ueniam, ut concedant mihi in simplici epistula, quod in scripturis sanctis, uelint nolint, apostolis concessuri sunt. Marcus, discipulus Petri, ita suum orditur euangelium:
Abbreviated transcription (Latin):
to. quot inter p̾tati sunt
latini et aspicient adme
prohis quenlluserũt sine
insultauerũt discrepat
ẜmonũ uarietas sp̃s uinita¬
te concordat In matheo
tẽ appłis fugã et hos ip̃m
zacharie testiomio ꝯfirmã¬
tẽ scriptũ est ait. ꝑcuciã¬
Ac in lxxͫ. et ĩ hebreo młto
alit᷑ est riõ eñ ex ꝑsonͣ dei
dr̃ut ennãgelista uult
tis percute pastorẽ et dis¬
ꝑgent᷑ ones . Inhoc ut ar¬
bieror loco iuxͣ quorumdã
prudẽciã ennãgelista pra¬
culi reus ẽ ꝙ ansus sit
ꝓpħ ẽ uerba ad dei referre
ꝑsonã seribit sup̃dictus
enuãgelista ad angeli
monitũ tulisse ioseph par¬
nulũ et matrẽ eius et iu¬
trasse eegiptũ ibiq man¬
sisse usq adobitũ herodis
ut impleret̃ quod dictũ ẽ¬

Expanded text:
 quod interpretati sunt Latini: et aspicient ad me pro his, quae inluserunt siue insultaueruut. discrepat sermonum uarietas spiritus unitate concordat. in Matheo tem apostolis fugam et hoc ipsum Zachariae testimonio confirmantem: scriptum est, aitaginta et in Hebraeo multo aliter est; non.enim ex persona dei dicitur, ut euangelista uult, rogantis: percute pastorem, et dispergentur oues. in hoc, ut arbitror, loco iuxta quorundam prudentiam euangelista piaculi reus est, quod ausus sit prophetae uerba ad dei referre personam. scribit supra dictus euangelista ad angeli monitum tulisse Ioseph paruolum et matrem eius et intrasse Aegyptum ibique mansisse usque ad obitum Herodis, ut inpleretur, quod dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
puella tibi dico surge
mendacii quare addide¬
rit tibi dico surge cũihe
addidit᷑ tibi dico. sRnisũ
in matħo redditis aꝓdi¬
tore iuda xxxͣ argenteis
et empto ex eis agro fi¬
guli scribitur Tñc ĩ ple¬
tũ est quod scriptũ ẽ ꝑ

Expanded text:
puella tibi dico, surge.ieronymus, mendacii, quare addiderit, tibi addidit: «Tibi dico». 63 «Rursus in Mattheo, redditis a proditore Iuda triginta argenteis et empto ex eis agro figuli, scribitur: “Tunc impletum est quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
rũt afiliis isrl et dederñt
eos ĩ agrũ figuli sicut cõ¬
scituit michi dñs hoc in
ierenia penitus nõ in¬
uenitur sed Inzachari¬
a alus młto nerbis ac
toto ordine discrepante
uulgata quippe edicio ita
se h et dicã ad eos sibom̃
est corã. bobis date m̾cedẽ
michi ant remite et apã¬
derũt mercedẽ meã xxxͣ
argenteos dixitqz dñs
admne pone illos in con¬
flatorio et considera si ꝓ¬
catũ sit sicut ꝓbatus fum
ab eis et tuli .xxx. argen¬
teos et misi eos in domo
dñi in conflatorio ꝙͣtu¬

Expanded text:
Israhel, et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus. hoc in Hieremia penitus non inuenitur, sed in Zacharia aliis multo uerbis ac toto ordine discrepante; uulgata quippe editio ita se habet: et dicam ad eos: si bonum est coram uobis, date mercedem mihi aut rennuite. et adpenderuntargenteos. Dixitque Dominus ad me: Pone illos in conflatorio, et considera si probatum sit sicut probatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et misi eos in domo Domini, in conflatorio . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
iii ocũł ur̃is afferre m̾ce¬
dẽ meã et si nõ ꝯmescite
Et app̾henderũt m̾cedẽ
meã xxx ͣ argẽteos Et
dixit dñs adme proice
illud ad statuariũ decorũ
p̾ciũ quod ap̾ciatꝰ sũ ab
eis Et tuli xxxͫ argẽteos
et ꝓieci eos in domo dñi
ad statuariũ accusent a
gruat translatorib et
prozacharia quippessere¬
nuã posinit red absit hoc
refuit nõ uerba et sillas
ancupari sed sengencias
ad aliud emidẽ zacharie
testĩoniũ ꝙ ioħes enuau¬
gelista suit mxͣ hebra¬

Expanded text:
adferte mercedem meam; et si non, quiescite. et adpenderunt mercedem meam triginta argenteos. et dixit dominus ad me: proice illud ad statuarium, decorum pretium, quod adpretiatus sum ab eis. et tuli triginta argenteos et proieci eos in domo domini ad statuarium. accusent apgruat translatoribus et— pro Zacharia quippe Hieremiam posuit - ; sed absit hoc rae fuit non uerba et syllabas aucupari, sed sententias ad aliud eiusdem Zachariae testimonium, quod Iohannes euangelista sum
Abbreviated transcription (Latin):
agitent᷑. et si c̃ q̃ssate haruĩdines huc atq
illuc ferantur inc̾ti. Sũt ⁊̃ qui dũ maloꝵ
suoꝵ statũ secũtur uł indigna ꝯu̾satione
ꝯtenti. ne endres quide patrios existim̃

Expanded text:
agitentur et sicut quassatae harundines huc atque agitentur et sicut quassatae harundines huc atque illuc ferantur incerti. sunt etiam qui. dum maiorum suorum statum secuntur. ueluti digna conuersatione contenti ne errores quidem p
Abbreviated transcription (Latin):
nto ad oĩ dni p̾cepta corngit᷑ qui cẽz iuan
olit iniquitatis. Ham nͥ oem iuã iniꝗtatiꝰ
oderis nõ põt inoĩb p̃ceptis dei corngi. Pdr̃
etiã fĩ ut aliqui tẽpẽt a cudelitatis horrore.
Lubrico tñ deceptus amore metricis. et seĩ¬
tas inotinẽtie iuuenilis ingͥssus. ĩp̃ssũ
semel ñ queat reuocare uestigiũ. ooultos
eñ uitia blandiora decipiũt.otͣ au̾tit a
se płimos tristis et miniũ seuera crudelitaᷤ
S iuuentus adamorẽ libior. ad lapsum
incantior. adinfimitate fragilior.ad cor
q enĩ pcc̃a huĩmoĩ sunt. ut si alt̾u declĩe.
incurras alt̾m. Et nẽ usus adiuuat infir¬
mitate. ¶disti luxuriã qĩ frugi. s fruga¬
litatis stucdio hñdi cupiditas freq̾nt̃ irre¬
pit.Auartie ip̃i. rapina ẽ sb̾diritia. Etꝙ̃¬
totolerabilius ꝓpria ꝓfunde ꝙ̃ a liena di¬
riꝑe. Sũt qui metuentes aliqd ꝓpͥo minuẽ
de censu. etiã inopi suptũ negent. et mĩa
tes ignobilitater. nabro scłans abitioĩs

Expanded text:
cepta corrigitur, qui omnem uiam odit iniquitatis: nam nisi omnem uiam iniquitatis oderis, non potes in omnibus praeceptis dei corrigi. potest enim fieri ut aliquis temperet a crudelitatis horrore. lubrico tamen deceptus amore meretricis et semitas incontinentiae iuuenilis ingressus inpressum semel non queat reuocare uestigium; multos enim uitia blandiora decipiunt et contra auertit a se plurimos tristis et nimium seuera crudelitas. sed iuuentus ad amorem liberior, ad lapsum incautior, ad infirmitatem fragilior. ad corque enim peccata huiusmodi sunt, ui, si alterum declines. incurras alterum, et naturae usus adiuuat infirmitatem. odisti luxuriam quasi fruig, sed frugalitatis studio habendi cupiditas frequenter inrepit. aupritiae ipsi rapina est subdita. et quanto tolerabilius propria profundere quam aliena diripere! sunt qui metuentes aliquid proprio minuere de censu etiam inopi sumptum negent et miserictes ignobilitatem flabro saecularis ambitionis
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcensib ludis aut theatralib solicitatus
uoluptatib aut cet̾is uanitatib occupatꝰ
eccłam nõ freq̾ntat. Aliũ ruris quieta de¬
łctant eaq cã adecc̃am rarus accessus ẽ.
Itaq diu̾so usu in eũdẽ in deuotõĩs errõe
ut̾q ꝯurrit. S qui cẽ uia iniquitatis o¬
dit. ad muu̾sa corngit̾ et em̾idat. Et bñ po¬
suit uiã iniquitatis. Ille enĩ facilius imq¬
tate declinat. qui uias eĩ nõ fuĩt ĩgssus.
errauit. Merito g lacͥnabilis series psalm
sb̃iecta ẽ huicłre. Nespice inme et miserẽ
mei. et nõ dnẽtur mͥ oĩs iniquitas. Faciẽ
tuam illimnã suꝑ ẜuũ tuũ. Ut ei quiꝰ erat
mumbra mortis ppło. celestis mĩe lumẽ¬
oriretur. Adueniret xp̃s remissio pccõru.
captiuoꝵ redẽptio. subsidiũ labõantium.
S quia uenire tãdius laborantib uideba¬
hac litt̾a ẽ. Expandit syon manus suas. ñ
ẽ qui ꝯsoletur eam. Dignã remunãtõez re¬
cepit. At que ex pandentẽ manus audire

Expanded text:
censibus ludis aut theatralibus sollicitatus uoluptatibus aut ceteris uanitatibus occupatus ecclesiam non frequentat; alium ruris quieta delectant eaque causa ad ecclesiam rarus accessus est. itaque diuerso usu in eundem indeuotionis errorem uterque concurrit. sed qui omnem uiam iniquitatis odit, ad uniuersa corrigitur et emendatur. et bene posuit \'uiam iniquitatis\'; ille enim facilius iniquitatem declinat, qui uias eius non fuerit ingressus.erui\'. merito ergo lacrimabilis series psalmi subiecta est huic litterae: respice in me et miserere mei et non dominetur mihi omnis iniquitas. faciem tuam inlumina super serum tuum, ut ei qui erat in umbra mortis populo caelestis miseoriretur, adveniret Christus remissio peccatorum, captivorum redemptio, subsidium laborantium. Sed quia venire tardius desiderantibus videbahac littera est: Expandit Sion manus suas: non est qui consoletur eam . Dignam remunerationem recepit; ut quae expandentem manus audire
Abbreviated transcription (Latin):
mis deflere uideatur. tñ ꝓpħico spũ ista
mag captiuitate p̃urdit. que hos intelli¬
gibiles babilonios ĩ ꝓpetui enoris nĩcula
subiecit. Et domestice untutis extorres d
statu patrie deuocioĩs elimminãs lõgeq af¬
ficit pegnnatioĩs exilio miẜabili dolore d̾¬
plorat.Uulla eñ pacria u̾ior ꝙ̃ fides q̃ eos
qui loge erant. ꝓpe eẽ fecit. Et ex ad uenis
atq pegrinis ciuitatis suꝑne iure cõne¬

Expanded text:
u istam magis captivitatem praevidens, qua eos intelligibilis Babylonius in perpetui erroris vincula subjecit, et domesticae virtutis extorres de statu paternae devotionis eliminans, longinquae affecit peregrinationis exsilio, miserabili dolore deplorat. Nulla enim patria verior quam fides, quae eos qui longe erant, prope esse fecit, et advenis atq
Abbreviated transcription (Latin):
atq pegrini. s estis ciues scoꝵ et domesti¬
ci dei. Alibi qͦ hiẽmias dicit subhac lr̃a.
Apenierũt inte os oẽs inimici tui sibilare¬
runt et fremuerunt dentib. dixunt d̾glu
erunt os suũ maledicentes. Digne sortez
remunãtionis agnoscis. ut ipĩ abini¬
micis suis talia sustinẽnt. fremerẽt in eo
dentib. Intelligibilis ille pcc̃or dyaboluꝰ
sicut leo rugiens et requires ꝙ̃ deuoret
Isti gͥ nõ dixennt. Bñdẽs dns qui nõ
uit eos. qm̃ deerat pastor offensꝰ qui ext̃¬
heret de ore leonis crura ouis. aut carti
dente pastore uestigia eoꝵ atq aures ss̃
faucib occupauit. qr faciẽ seĩoꝵ nõ recepe¬
uitam s in lumine scĩtatis egerũt. Et õi¬
maior quida cũ ex diuitib atq nobilib̾
inultimũ statũ atq egestatis ncc̃itate
aliquos erũna deiecit miẜatioĩs pulsat
affcs. Hiẽmias gͦ flebilit̃ satis. ut pote
qui ꝓpetue aculeo mortis deploraret a¬
doleret erroris.remediũ nõ desparet cor

Expanded text:
et domestici dei. Alibi quoque Hieremias dicit sub hac littera: aperuerunt in te os omnes inimicitui, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deerunt os suam maledicentes. dignae sortem remunerationis agnoscis. ut ipsi ab inimicis suis talia sustinerent et fremeret in eos dentibus intellegibilis ille peccator diabolus, sicut leo rugiens et requirens quem deuoret. isti igitur non dixerunt: benedictus dominus qui non uit eos, quoniam deerat pastor offensus qui extraheret de ore leonis crura ouis aut cartilldente pastore uestigia eorum atque aures suis faucibus occupauit, quia faciem sanctorum non recepeuitam. sed in lumine sanctitatis egerunt ? et omnimaior quidam, cum ex diuitibus atque nobilibus in ultimum statum atque egestatis necessitatem aliquos aerumna deiecit, miserationis pulsat affectus. Hieremias ergo flebiliter satis, utpote qui perpetuae aculeo mortis deploraret abremortis doleret erroris, remedium non desperaret corr
Abbreviated transcription (Latin):
agit patri. in eo ꝙ ip̃e oꝑabatur filius. Q
misteria sua ts̃ abscondiss asapiẽtibus
ꝑuulis reuelasset. Ostendens ciuiꝰ plebe
existentib uł status inferioris uiros. q̃
scribus et p̾rincipes udeoꝵ et diuites hui
scłi credituros Id̾o diuites eguerũt et esr¬
riernt. Panꝑ aut clamauit. et exauoit

Expanded text:
agit patri in eo quod ipse operabatur filius, quod mysteria sua deus abscondisset a sapientibus et paruulis reuelasset, ostendens citius plebem ex gentibus uel status inferioris uiros quam scribas et principes Iudaeorum et diuites huius saeculi credituros? ideo diuites eguerunt et esurierunt, pauper autem clamauit et exaudit
Abbreviated transcription (Latin):
ret credentib. Ido ait. Suꝑsapĩa oꝑõis
et mũdane constitutiois. et suo oiam¬
ta solis et lime stellaꝵq p̃tiosã moĩlia.
sine sensu natus summ nc̃ cũ uolũtate
ẜuatus. S nõ quicũq dicit. Dilexi mã
data tuã suꝑ ainũ ⁊ topazion. Nõ dicit
auarus. qui auro ĩ cũbat. diuitus ĩhiat.

Expanded text:
ret credentibus, ideo ait: \'super sret credentibus, ideo ait: \'super set mundanae constitutionis et super ornamenta solis et lunae stellarumque pretiosa monilia dsine sensu natus sum, nunc cum uoluntate seruatus\'. sed non quicumque dicit: dilexi m a ndata tua super aurum et topazion. non dicit auarus qui auro incubat, diuitiis inhiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Oĩa ts̃ tp̃re fecit. Quicqd facit nõ ẽ extͣ
uolebat expectare adhuc synagoge correᷤ¬
tionẽ. Iteo ante tp̃s adficuler uenit. ħ
ẽ udeĩs cito uenit. Oportune gt̃ib. cito
uenit ꝑituris: ꝯmode credituris. U¬
Roptea hoc dilexi mandata tua. super
anrũ et topazion. Lex annutiatio xp̃i ẽ.
Precepta g legis spẽ futoꝵ boꝵ differunt.
Mdandatum enĩ dñi. attende tibi ne de¬
Quis e̾ iste leuites. intelligis.si ꝯsidẽs¬
et̾num. Ald mandatũ agit. Custodi m̃se
nouoꝵ.et facies pascha dño deo tuo. Lĩ¬
fra. Inloco quẽ elegit dñs ds̃ tuus ĩuo¬
cari nom̃ suũ. ibi occites pascha uesꝑe ad
occasũ solis intp̃re. quo existi de egypto.
Ergo mandata dei hñt redẽptionis futẽ
iudicia. resurrectioĩs insignia. Ideo suꝑ
aurũ et topazion. mẽorat sͥ eẽ dilcta. Qͣͥ
enim salutare gͣtius. resurectioe p̃ciosĩ.
uł ꝗa que stulta sunt mũdi xp̃s elegit.
deum. ꝑstultitiã p̃dicatõis salutẽ affer¬

Expanded text:
 tempore fecit. quicquid facit, non est extra uolebat expectare adhuc synagogae correctionem. ideo ante tempus ad ficulneam uenit, hoc est Iudaeis cito uenit, oportune gentibus; cito uenit perituris, commode credituris. ropter hoc dilexi mandata tua super aurum et topazion. Lex annuntiatrix Christi est: praecepta ergo legis spem futurorum bonorum deferunt; mandatum est enim domini: adtende tibi, ne dequis est iste leuites ? intellegis, si consideernum. aliud mandatum ait: custodi mensem n ouorum et facies pascha domino deo tuo, et infra: in loco quem elegerit dominus deus tuus inuocari nomen suum i b i, occides pascha uespere ad occasum solis in tempore quo existi Aegypto. ergo mandata dei habent redemptionis futurae indicia, resurrectionis insignia; ideo super aurum et topazion memorat sibi esse dilecta. quid enim salute gratius, resurrectione pretiosius? Uel quia quae stulta sunt mundi Christus elegit, deum, per stultitiam praedicationis salutem adfer
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm suũ. Et ille quidẽ tp̃s sciebat et nõ
differebat. S nos nesciehamus qͥ meliu
tpre sbueniret. Aut fortasse uult anob
amoneri. uult rogan.Imo si rogatus fu¬
ent. et ante tp̃s uenit᷑ adficulnea. ⁊ añt
horam uemt ut dicit ad matrẽ. Illa roga¬
bat ꝓnobis. Illa festina bat dicens. Uiy¬

Expanded text:
populum suum. et ille quidem tempus sciebat et non populum suum. et ille quidem tempus sciebat et non differebat, sed nos nesciebamus quo melius tempore subueniret. Aut fortasse uult a nobis admoneri, uult rogari, immo si rogatus fuerit, et ante tempus uenit. uenit ad ficulneam et ante horam uenit, ut dicit ad matrem. illa rogabat pro nobis, illa festinabat dicens: ui
Abbreviated transcription (Latin):
delicta. es abolito cyrographo delictoru
absoluat cẽs et libet ꝑccores. Tẽpus ẽ fa¬
ciendi. ut si ĩgrauescẽte egritudine alicꝰ
ĩ ꝯmodi. curras admedicu. ut citius ne¬
mat. ne p̾tea subuenire nõ p̾sit. opedic
enĩ tunc amplius desid̾atur. cũ grauis
incubuerit egritudo languẽti. Ergo cu
xp̃m. quẽ solum tantis sciebat sb̾ueniẽ¬
posse pcc̃is. Urguet ut ueĩat Nec patitũ
fi moras. Tẽpus ĩquit faciẽdi chnie. Hoc
ẽ ut ꝓnob̾ cucem ascentas. mortẽ sb̾eas.
Totus ĩꝑiculũ ultimũ mũdus urguet᷑.
Ueni ut tollas pcc̃m mũdi. Ueniat uita
moriẽtib. Meniat resurrectio iã sepultis.
bat auctorẽ. Claudus erat mũdus et tity¬
bante nestiglo fidei fluctuabat. Non erat
gationis huãne. que coibat ex gẽtibus
Nec fluentẽ sangumẽ et inuet̾ate passi¬
oms lecale ꝓfluuium pot̾ant scłi huiuu
medici restringere. Princeps ppłi p̾t̾ita
interierat. Et dĩs occiderat eius hrditas

Expanded text:
delicta et abolito chirographo debitorum absoluat omnes et liberet peccatores. tempus est faciendi, ut si ingrauescente aeeritune alicuius incommodi curras ad medicum, ut citius ueniat, ne postea subuenire non possit. medicus enim tunc amplius desideratur, cum grauis incubuerit aegritudo languenti. ergo cum Christum, quem solum tantis sciebat subueniposse peccatis, urget ut ueniat nec patitur fieri moras. tempus, inquit, faciendi, domine, hoc est: ut pro nobis crucem ascendas, mortem subeas. totus in periculum ultimum mundus urgetur: ueni ut tollas peccatum mundi. ueniat uita morientibus, ueniat resurrec-tio iam sepultis. bat auctorem, claudus erat mundus et titubante uestigio fidei fluctuabat. non erat egationis humanae quae coibat ex gentibus, nec fluentem sanguinem et inueteratae passionis letale profluuium poterant saeculi huius medici restringere. principis populi postentas interierat et omnis occiderat eius hereditas
Abbreviated transcription (Latin):
ti locũtur mortui resuscitant. Hus enĩ
signis intelłctum ẽ abhus qui ndes
erant. et adhuc qi incimabulis fidei cõ¬
stituti.ut erat ppłs natõnũ. ip̃m ueĩsse
qui expectabatur. Illuminat gͣ fidei cla¬
ritate resinrectionis sue gła. diuinoꝵ¬

Expanded text:
ti loquuntur, mortui resuscitantur. His enim signis intellectum est ab iis qui rudes erant, et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum venisse qui exspectabatur. Illuminat igitur fidei claritate, resurrectionis suae glo
Abbreviated transcription (Latin):
offensus eẽt. ut chaldeoꝵ eroris patram
cogtione relinq̾ret euocatũ. untutis ex¬
citus erudisti. Cum hebreoꝵ ppłm a p̃rne
studio nobilitatis au̾su et iules escas
egypti suꝑ diuina munã p̾ferentẽ. non
solum solidatis rubri maris fluctibus li¬
basti. uͣmetiã guphys płimis euexisti
ad gl̾ia. et ub̾is tre possone doasti. Ad q¬
etem deuotus. secuntate deseruit te. bei¬
loꝵ acbitate dep̾ssus innocauit. Et ut
inuinas obliuiscereris emeruit. Te iħs
naue duce sͥcelestis militie ueĩsse cogꝰ¬
cdnaretur offenderat. adte ut madian
uinc̾erur. orauit. Tibi insaul rege nõ ob¬
tempauit. ut de eo aliengene triũpharẽ
Tibi dauid pemite ẜmuit. ut de aliengeĩs
nictoriam reportaret. Ego q pastor malig
feci. et ꝯfessione pcc̃i uenia reportau. Pr¬
cͥrimus itaq u̾siculus ad martyrũ cobor
Et ꝗa credidit diligenti indagine q̾siuit.
Pfectũ qͥris agsce et hus ysicuł ꝗ secunt᷑.¬

Expanded text:
ouisti, ut Chaldaeorum errores. patrum cognationem relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbitate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognaretur, offenderat: te ut Madian vinceretur, oravit. Tibi in Saul rege non obtemperavit, ut de eo alienigenae triumpharent: tibi, David praeeunte, servivit, ut de alienigenis victoriam reportaret. Ego quippe pastor malignum feci, et confessione peccati veniam reportavi. Pulcherrimus itaque versiculus ad martyrum cohortet quia credidit, diligenti indagine quaesivit. Profectum quaeris, agnosce ex his versiculis qu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥssius de eius q̃litate dicamus. Duorur
coloꝵ ẽ in hoc lapide. Ic ꝑa cic. hoc ẽ q̃¬
sopraso ẜm utruꝙ uelut q̃sda extendenꝰ
coloꝵ figuras. et plenius ꝗde fertur aꝑi¬
tis extendere. Est aut pancrus ⁊ sat̾ pur
et chrisoghanis et pinguis resplendẽti si¬
milis. maxime cũ solis splendore ꝑcutit.
Est etiam pulcrimus et mirabilis supͣ
oẽs chrisoprasus magͥtudine. Et ut dixi
nisu puiguior. nã huiusmõi. ut si poliẽ
et leuigare eum uelis asꝑetur eũ magis.
usuminuitur. Est aũt quoda genitali
Difficile muenit᷑. et reꝑtus raro. tñ in u¬
su hoium ẽ. ꝙr is quẽ diues regma mira¬
ta e̾.G iam sic̃ troglodyte illi. qui q̃si
pciosore mansionis inuento repetieñit
domũ. ita et nos emolum̃to more eiuᷤ re¬
cepto. red̾amus eo uñ diitimus. nͥ par
ẽ nos ornam̃tis regus diutius ẜmois

Expanded text:
pressius de eius qualitate dicamus. duorum pressius de eius qualitate dicamus. duorum colorum est in hoc lapide κρα̅σις, hoc est qusecundum utrumque uelut quasdam extendens colorum figuras, et plenius quidem a peritis fertur extendere. est autem parygrus et satis purus et chrysochrus et pinguis, resplendenti similis, maxime cum solis splendore percutitur. est etiam pulcherrimus et mirabilis super omnes chrysoprassos magnitudine et, ut dixi, uisu pinguior. natura huiusmodi, ut, si polire et leuigare eum uelis, asperetur magis, et usu minuitur. est autem quodam genitali difficile uenitur et repertus raro tamen in usu hominum est, quasi is quem diues regina mirata sit. Sed iam. sicut Trogodytae illi quasi pretio suae remansionis inuento repetierunt domum, ita et nos emolumento morae huius recepto redeamus eo. unde deuertimus. nec par est nos ornamentis regiis diutius sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
aũt et mandatũ celeste. me redimet.
Diximus ꝯtinẽtiã sensꝰ. nũc detopazi¬
on lapide expͥmamus hystoria. de quo
inueĩmus scriptũ in hystoria xenoc̃tis.
qui scͥpsit qĩ lythegnomon nasci eũ uł
muenir cuta thebardis quitate alaba¬
strum uł topazian. ut aliqui putant. Uñ
et noĩatus ẽ ab eo in quo gignẽtur loco.
Sũt aũt qui putaunt ĩsuia nũcupũ to¬
pazion. Ad quã ad pulsos trogloditaᷤ or
ta subito ꝯmotõe mantima. eo ꝙ namũ
usum nõ hẽrent regredi nequiuisse. De¬
iñ płimo ĩ morantes tpr̃e inĩsula ĩ uẽsse
lapide et dełctaros colore eius repetisse
domũ ⁊ arabis negt̃atorib aduenien¬
tib uendidisse. Ab illis emisse phylonẽ
et mat̾ ptholomei scdi cui nom̃ erat ue¬
roiice. ab ipo eẽ platum. Illam aucer ꝙ̃¬
uis regalib ornam̃tis abmridaret sup̃
modum tñ colore eius stupeft̃am elabo
usus freqñtiores uenisse. ¶ Diximus
quo innotĩt topazion lapis. nũc ex¬

Expanded text:
autem et mandatum coeleste me redemit. 41. Diximus continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam. De quo invenimus scriptum in historia Xenocratis, qui scripsit quasi lithosnomon, nasci eum vel inveniri circa Thebaidis civitatem alabastrum vel topazion, ut aliqui putant; unde et nominatus est ab eo in quo gigneretur loco. Sunt autem qui putaverint insulam nuncupari Topazion ad quam ta subito commotione maritima, quod nauium usum non haberent, regredi nequiuisse. deinde plurimo inmorantes tempore in insula inuenisse lapidem et delectatos colore eius repetisse domum et Arabis negotiatoribus aduenientibus uendidisse. ab illis emisse Philonem et ad matrem Ptolomaei secundi, cui nomen erat Beronice, ab ipso esse perlatum. illam autem, quamuis regalibus ornamentis abundaret, supra modum tamen colore eius stupefactam elaborusus frequentiores uenisse. Diximus quomodo innotuerit topazion lapis; nunc ex
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate. ꝯgaudet aũt u̾itati. Oĩa suf¬
fert oĩa c̾dit. oĩa sꝑat. oĩa sustinet. carita
nũꝙͣ excidit. In inferiorib tria pfcã posuͥ
sꝑem.sidẽ. et caritatẽ. MMrorẽ aũt dixit ca¬
ritatem.Iiecte. Caritas eni oĩa sꝑat.omĩa
cdit. Cũ gͥ spes et fides in caricate sit non ẽ
dubium. ꝙ maior caritas sit. Et bñ sͥ R̾ndͥ
ꝓpheta. Supra enĩ dixit. Lex d̾o irrep̾hensibi¬
lis ꝯu̾tens aĩas. Si lex aĩam ꝯu̾cit. utiq
qui diligit legis lectio ẽ. Dem̃ in hoc ip̃o. C
xuiii. pͦs. primũ posuit. Bt̃i ĩ macłati innia.
qui ambulant in lege dñi. Si ĩmaculatus
ẽ qui in lege dei ãbulat. utiq ꝯu̾citur. qui
diligit deilegẽ. Ergo silex ĩ macłatũ facit.
recte caritas multitudĩe ꝓcc̃oꝵ oꝑit. quia¬

Expanded text:
iniquitate. congaudet autem ueritati; omnia suffert, omnia credit, omnia sperat. omnia sustinet. caritas numquam excidit. in inferioribus tria perfecta posuit, spem fidem caritatem, maiorem autem dixit caritatem, et recte; caritas enim omnia sperat, omnia credit. cum igitur spes et fides in caritate sint, non est dubium quod maior caritas sit. et bene sibi respondit propheta. supra enim dixit: lex domini inreprehensibilis, conuertens animam; si lex animam conuertit. utique qui diligit legis dilector est. deiuo psalmo primum posuit: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini. si inmaculatus est qui in lege dei ambulat, utique conuertitur qui diligit dei legem. ergo si lex inmaculatum facit, recte caritas multitudinem operit
Abbreviated transcription (Latin):
setati sunt ⁊ ex p̃ssert̃ ne nõ ta me
defende. q̃m sotõs cinũs uitear q̃rere
Adccip̃m ueĩa. cur tc̃tatus eius ĩ iob
descriptos hes. in quib ꝯt̃ dyabolum
et de stellis celcꝙ disputans. q̃da lo¬
cutus ẽ que ecc̃a nõ recipit. Gibi soli
et qi tensoria uugula alios eicẽ de bi¬
bliothetis. auos reciꝑe. ⁊ cũ tibi placui
me uł cacholicum.uł hrticum ꝓnũtia¬
re. Nobis nõ licet ꝑu̾sa respuere ⁊ dãp¬
nare qd̾ sepe dam p̃nauimus Lege ⁊¬
adephesios libros. lege cetã op̾scuia o¬
dos puideb̾ me abadolescentia nũquã
aucuius aucte decritum adquieuisse he¬
retice p̃uitati. Non parũ ẽ scue ꝙ nescia
Prudentis homĩs ẽ nosse. mẽsurã sua
nec ⁊elodyaboli ĩcitatum ĩꝑitie sue.
cunctum orbe teste fac̾e. sal głiari cu¬
pis ut inpr̃ia tua iactites. me no p̾se
teneor. ⁊ cellule mee latebras uolo noᷤ¬
daci ẜmone reserare. alioquĩ ꝓfem.¬

Expanded text:
i sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? tibi soli et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Ephesios libros, lege cetera opuscula do peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuiteneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
qua port itorez clientulũ siuis lrĩs¬
acc̃are. S menetip̃m arguo qui altiꝰ
potius acquieui quã meo iudicio ⁊ cey¬
lis aliud cernẽtib ald̾ scedule credidi q̃
olucens eisde. et scriptorib utis. ⁊ fau¬
corib qui te ideo forsitan laudãt. ut lu¬
crũ inscribendo faciãt. Silibi excere ĩge¬
nium trade te gͣmaticis atq rethoricis.
Disce dyaleticam. sectis ĩ struc philoso¬
phorum. ut cũ oĩa didiceris salcẽ tũc ca¬
cere incipias. Quaq̃m stultum faciam
uerum ẽ illud ap̃ grecos ꝓu̾bium. onolĩ.
sin. poĩtum. Nam tota m̃te dormitas. ⁊
ꝓfundissimo nõ tam sõno stẽtis quam
letargo. Int̾ cet̾as quippe blasphemias
q̃s ore sacrilego ꝓtulisti ausus eos dicẽ
montẽ de quo abscisus ẽ indaniele lapi
ante ꝑuicia coheserat natum eẽ de uir¬
gine ut amõte hoc ẽ adyabo ͦ hoĩe sepa¬
ret. O p̃cidendã linguam ac ꝑ pates ⁊ fry¬
stra laceranda. Quisquã ne xpĩanus deͤ

Expanded text:
quam portitorem clientulum suis liaccusare —, sed memet ipsum arguo, qui alterius potius adquieui quam meo iudicio et oculis aliud cer- , nentibus aliud scidulae credidi, quam conducens eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus, qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum scribendo faciant. si libet exercere ingenium, trade te grammaticis atque rhetoribus, disce dialecticam, sectis instruere philosophorum, ut, cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias; quamquam stultum faciam uerum est illud apud Graecos prouerbium: ovq Xupa. impositum. Nam tota mente dormitas, et profundissimo non tam somno stertis, quam lethargo. Inter caeteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere, Montem de quo abscissus est in Daniele lapisante per vitia cohaeserat, natum esse de Virgine: ut a monte, hoc est, a diabolo hominem separaret. O praecidendam linguam, ac per partes et frusta lacerandam. Quisq
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. errauit de aĩaꝵ statu.de dyã
penitentia. ⁊ qd̾ his maĩ ẽ filiũ ⁊spm̃
status ẽ. Si errasse nõ dicẽ. ⁊ ħ cotidiᷤ
ut mala quoq susciꝑe cogamur. At id̾
et scripturas in multis br̃ int̾pretatu
ẽ. et ꝓpharum obscura disseriut. ⁊ ta
noui quã uet̾is testĩ reuelauit maxi
arguendꝰ sum. curꝑ me latͥnui bca eui
hñt et ignorãt mala: Si hoc crim̃e ẽ
arguatur ꝯfessor hylarius. qui ꝑsal¬
moꝵ interp̃tatõem ⁊ omelias. in lib¬
ꝯm̃tarios hr̃tici hoĩs u̾tit in nrm clo¬
quiũ. licet hrtica p̃termittẽs. optĩa
queq transtulit. Tacro de ictorio

Expanded text:
corporis; errauit de animarum statu, de diaboli corporis; errauit de animarum statu, de diaboli paenitentia et — quod his maius est — filium et status est. si errasse non dicerem et haec non ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maximarguendus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in commentarios heretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet heretica praetermittens optima q
Abbreviated transcription (Latin):
didisti. Neq enĩ scedule potes ad¬
quiescere. qui uiuo ẜmoni non ac¬
tibulo suscipiens: eade absenti signi¬
fico. que pñti quoq locutus sumime itꝰ
origene legisse. uł legere. ut appollina¬
re uł ceteres tc̃tatores quoꝵ in quib¬
dam libros ec̃ca no recepit. ñ quo oĩa
dicam ẽe dãpnãda. que ũilloꝵ uolũibꝰ
ꝯtinẽtur. s quo q̃da rep̾hendenda ꝯfi¬
tear/ uni qr opis mi ẽ. et studii multoᷤ
legere. ut expłimis diu̾soꝵ flores car¬
ꝑam.nõ ta ꝓbaturus oĩa.q̃m q̃ bona
sunt ełcturus. Assumo multos ĩma¬
numea.ut amultis multa cognoscã.
que bona sunt retirẽtes. Uñ satiꝰ mi¬
ror te uoluisse origenis mͥ obicẽ dog¬
mata. cuniꝰ ĩplerisq errorẽ. usq ad hac̃
horam penitus ignoras. Ego ne brticꝰ.
Et cur me q̾so hrtici nõ amant. Tu or¬
scripsisti ⁊ puaricatores: aut uolens
h̾rticus quid ad me: Qui ullũ inple̾is¬
q hrticum nõ nego. Errauit de rrne

Expanded text:
 non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, adsumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uoluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orscripsisti et praeuaricator es, aut uolens hereticus: quid ad me, qui illum in plerisque hereticum non nego? errauit de resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
res maculat. Si int̃pretatõe tua quis¬
quã nõ dicam cacholi corũ. s hrticorum
siue gentilium. nũquã recepit. piufit
se monter intpretatus ẽ qui dixat. Ego
similis altissimo. age pm̃am ⁊ insacco
u̾sare ꝯ cunie̾. ⁊ tm̃ scelus iugib abstͥge
lacrimis. Si tñ tibi dimittat᷑ ħ ĩpicta.
et iux̃ errorem origenis tunc uenuiam
ꝯsequaris qñ ꝯsecuturus ẽ. ⁊ dyabolus
qui nũqua plus q̃m ꝑos tuum dep̃¬
henditur blasphemasse. Mea in iuiriam
pacient᷑ tuli. ĩpietate ꝯͣ deum ferre non
poti. Unte et uisus sum mordatius ĩ
exma epła scribere quã ꝓmisera. quãqͣ
post priorem pñam qui ame uenia de¬
ptatus es itum ꝯmisisse uñ agas pĩ¬
tentiam stolidissimu sit. Tribuat t̾.xͦ
ut andias et taceas. ut intelligas. et
sic loquaris.

Expanded text:
res maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema epistula scribere, quam promiseram; quamquam post priorem paenitentiam, qua a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas, ut intellegas et sic loquaris.
Abbreviated transcription (Latin):
sapis. ne uł innocẽtia. uł sĩplicitatt̃
tuam. uł c̾te ca que taceo ⁊ te nõ ĩtel¬
ligente cetĩ intelligunt.stilo ꝓferas.
et ineptiaꝵ tuaꝵ cunctis cachinuir
p̾beas. Aliud a pãula etate didicisti.
aliis assuetus es discipluus. Non ẽ
eĩdem hoĩs et aureos nũmos ⁊scrip¬
ru tibi uincetii. ⁊ paulimiami. et frĩs
eusebii iudiciu displicet. solus es ca
to romani gn̾is disẜtissimꝰ qui testi¬
moĩo tuo q prudentie uelis credi. Re¬
cordare q̃so illius diei qnͣ me de reẜ
sentine putredo ꝑuenit. tunc nes he¬
reticos recordatus es. Quid tibi faci

Expanded text:
entiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scriprum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium dto Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Rsentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi facia
Abbreviated transcription (Latin):
uultis. Decem uirgines ꝓponit stultas
atq sapientes: et quinq: que oleũ ñ ha¬
buerunt remansisse extruisecus. alias
pauerant: thalamũ intrasse cu sponso.
Ascendit ad diluuium et ait. Qui eĩ cum
noe iusti ẜuati sunt. qui uõ pcc̃ores om̃s¬

Expanded text:
vultis . Decem virgines proponit stultas atque sapientes, et quinque, quae oleum non habuerunt, remansisse extrinsecus: alias um operum praeparaverant, thalamum intrasse cum sponso. Ascendit ad diluvium, et ait: Qui erant cum Noe justi servati sunt: qui vero peccatores, om
Abbreviated transcription (Latin):
uers ieunus carnui ysidis ⁊ tybile.
et quorũdã ciboꝵ in et̾nũ abstinẽtie mͣ¬
xime cũ apid illos ieuiniũ panis sagi
carnium ꝯpensetur. Et sic̃ signa que
faciebat moyses imitabãtur signa e¬
gyptoꝵ. s nõ erãt ĩ u̾itate. Nã ut uͥga
moysi uirgas magorum deuorabat. ita ꝯͥ¬

Expanded text:
ybeles, et quorumdam ciborum in aeternum abstinentia; maxime cum apud illos jejunium panis, sagina carnium compensetur. Et sicut signa quae faciebat Moyses, imitabantur signa Aegyptiorum, sed non erant in veritate: nam virga Moysi virgas Magorum devorabat: ita
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ pari labore et m̾cede ꝑgebant. omĩs
hebreus equale ht̃ pascha. equales sceno¬
phegias. cquale salbatum. equales neo¬
menias. Septimo requietioĩs anno abs
ꝑsonanim discretõe dimittitur ⁊ ĩiubileo
antiquã p̾onẽ uenditor redit. Pabolam
aut in euangelio semĩantis. inqua inter¬
ra bona centesimus et sexagesimus ⁊ tri¬
cesimus fructus oritur. Et eõrio in te̾ra
mala triplex st̾ilitatis uaricras indicatũ.
Et quõ apłis ꝓderelictis filiis auxorib
malio euangelio centies. malio septies
hoc nuo nõ facere p̾iudiciũ nͥ uniꝰ tr̃e fer¬
tilitatis p̃dicatur. p̃ẜtim cũ et enãgeli

Expanded text:
unam pari labore et mercede pergebant. Omnis unam pari labore et mercede pergebant. Omnis Hebraeus aequale habet pascha, aequales scenopegias, aequale sabbatum, aequales neomenias. Septimo requietionis anno absque personarum discretione dimittitur, et in jubilaeoantiquam possessionem venditor redit. » 19. Parabolam autem in Evangelio seminantis, in qua in terra bona centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus exoritur: et e contrario in terra mala, triplex stolis pro derelictis filiis et uxoribus, in alio Evangelio centies, in alio septies hoc numerum non facere praejudicium, ubi hujus terrae fertilitas praedicatur: praesertim cum et
Abbreviated transcription (Latin):
remanẽtib. Ne paululũ quidẽ iustitia de¬
elinand̾: indito ẽ uxor loch. Si aũt mͣ ĩ¬
quit opponis. qr aũt iustus laboret ĩpa¬
ce. aut inꝑsccutiõib si nullus ꝓfectus ẽ.
nec maiora p̾mia: scias hoc en facẽ. nõ ut
plus quid meatur. s ne ꝑdat qd̾ accepit.
Inegypto quoq decem plagas equa liter
om̃s sentuint pic̃ores et siłes tenebre diõ
et ẜuo. nobili ⁊ ignobili. regi iminẽt. et
uulgo. Scĩs nõ dei ⁊ ppło isrł. una erat
lux. S et in mari rubro iusti ꝑiter tnͣ̃seũt
pctõres ꝑiter obruũtur. Sextenta hoĩum
milia excepta u ĩbelli etate et sexu ĩ deẜto
equalit̃ ruunt. et duo qui iustitia eq̃les
Gomor manc unu̾isis etatib una in cibo
mensura ẽ. uestitus ꝑiter nõ deterũtur.
Capilli simł nõ augentur. Bãba ĩ cõẽ nõ
crescit. Calciamẽta exequo nõ durant oĩ¬
bus. non incalluere pedes. cib more cũc¬
torum equalit sapit. Adunã enĩ mansi

Expanded text:
Ne paululum quidem a justitia declinandum, indicio est uxor Lot. Si autem, inquit, mihi opponis quare justus laboret in pace, aut persecutionibus, si nullus profectus est, nec majora 355 praemia: scias hoc eum facere, non ut plus quid mereatur, sed ne perdat quod accepit. In Aegypto quoque decem plagas aequaliter omnes sentiunt peccatores: et similes tenebrae domino et servo, nobili et ignobili, regi imminent et vulgo. Sanctis vero Dei et populo Israel una erat lux. Sed et in mari Rubro justi pariter transeunt, peccatores pariter obruuntur. Sexcenta hominum millia, excepta imbelli aetate et sexu, in deserto aequaliter ruunt, et duo qui justitia pares Gomor mannae universis aetatibus una in cibo mensura est: vestitus pariter non deteruntur, capilli simul non augentur, barba in commune non crescit, calceamenta ex aequo omnibus durant. Non incalluere pedes: cibus in ore cunctorum aequaliter sapit. Ad mansionem
Abbreviated transcription (Latin):
ab heresib scinditur.uirgo ꝑmaneti. Qͦ¬
cũq uadit agnus sequitur illum. So la
audies differre stella abstella. hoc est
sp̃ales a carnalib. Omĩa mẽbra eq̃liter
diligimus. Nec oculu p̃ponimus digi¬
to. nec digitum aurcule. s insinguloꝵ
ãmissione mẽbroꝵ coĩs dolor ẽ. Eq̃liter
introimus hoc scłm. et eq̃liter de eo egrt¬
duur. Unus adam trenus. ⁊ alt̃ celesti.
Qui int̾reno fu̾it asinistris ẽ. ⁊ꝑibit. Q.
incelesti a dextris ẽ ⁊ saluabitur. Qͥ fa¬

Expanded text:
haeresibus scinditur. Virgo permanet. Quocumque vadit agnus, sequitur illum: sola naudies, differe stellam a stella, hoc est, spirituales a carnalibus. Omnia membra aequaliter diligimus, nec oculum praeponimus digito, nec digitum auriculae: sed in singulorum amissione, membrorum communis dolor est. Aequaliter introimus in hoc saeculum, et aequaliter de eo egredimur. Unus Adam terrenus, et alter coelestis. 357 Qui in terreno fuerit, a sinistris est et peribit: qui in coelesti, a dextris est, et salvabitur. Qui fra
Abbreviated transcription (Latin):
cipit dñs ut septĩo mense d̾cima mẽ¬
sis. om̃is ppłs ieumet usq ad uesꝑa
et qui nõ afflxit aĩa suã moriatur. et
exterminetur de ppło suo. Quare sepłcͣ
ppls ortigometrã scribitur ad colera us
ducauit ꝯͣ edictum dei. illico ꝓcussus ẽ.
et leo qui asinã custodiuit ĩ tactã ꝓpħe
leuanti se de prandio nõ peꝑcit. Qui ie¬
uinus miracula fec̾at. pransus illico sa¬
turtatis penas luit. S et ioel clamita
Scĩficate ieiunũ pclicate curatõe. Ut nõ¬

Expanded text:
 ut septimo mense, decima mensis omnis populus jejunet usque ad vesperam: et qui non afflixerit animam suam, moriatur et exterminetur de populo suo? Quare sepulcrpopulus ortygometram scribitur ad choleram usque ducavit contra edictum Dei, illico percussus est? et leo qui asinam custodivit intactam, Prophetae levanti se de prandio non pepercit? Qui jejunus miracula fecerat pransus illico saturitatis poenas luit. Sed et Joel clamitat: Sanctificate jejunium: praedicate curationem Jo