comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stotatis eius / ostensum est omctẽ nõ debes
Umn ad lunc uio beatꝰ matris effet
alio abditꝰ uidit gentrix eius uisionẽ
que hmoi habet ordinem Gidebat quasi
aquillam ualde pulchram supͣ suũ uoli¬
tantẽ seratũ ac se t̾cio iclamantẽ sibiq
quid nestio pollicentẽ/ Cũly ex Reciproca
uoce eigillasset ꝑt̾rita nimis cepit nuirari¬
que nam eset brec uisio Int̾ea ueinit tempus
pariendi, et p̾magincudine doloris cepit mat̾
piclicari / uocau̾unt aũt quemd Religiosum pb̃rm¬
bom testimonii uioũ ut ꝓ ead̃ oraredebeat
Qui cũ uenisset ad eam quasi ꝓpħico mox
ut̾ens ueibo ait ad illã Noli niquiens mater
tiere qm̃ uenedictũ partũ cibi dñs dignabit᷑
largioi Exit eñ uix studs ac depente sua
clectus uocabitꝰ ꝙ manmis in accłia xp̃d

Expanded text:
omittere non debeo. 2. Cum adhuc vir beatus matris esset alvo inditus, vidit genetrix eius visionem, quae huiusmodi habet ordinem. Videbat quasi aquilam valde pulchram supra suo volitantem strato ac se tertio inclamantem sibique quid nescio pollicentem. Cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis coepit mirarquaenam esset haec visio. Interea venit tempus pariendi et prae magnitudine doloris coepit mater periclitari. Vocaverunt autem quendam religiosum prboni testimonii virum, ut pro eadem orare deberet; qui cum venisset ad eam, quasi prophetica mox usurpans verba, ait ad illam: Noli, inquiens, mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignabitur largiri; erit enim vir sanctus ac de gente sua electus, vo
Abbreviated transcription (Latin):
et celebrandũ p̾dicabis Ait ille ut uĩo prudenti¬
Et quis inquit dies nuclu eoit hõc sesto cele¬
brandus Sexto ait ydus de cembris hoc
fstũ solempnizandũ cenebis Et quo inquit
abbas/ seantio ut̾emur in eccłiastico officio Dnĩe
inqui officiũ quod dicit᷑ in eius nitutate dicei¬
nomen natuncatis mutabitur noĩe c̃̃cepcois
hiis dictis ille disparuit et cicius dictu sedato
cempestate abbas cũ suis nnicolumis cocito flatu
ip̃e quoadiuxit illud deuotis obsequiis celebram
mentib hronoremꝰͣ ut̃ ab eius filio digna ince de

Expanded text:
t ille, ut prudentiEt quis, inquit, dies in hoc festo celebrandus erit? Sexto, ait, Idus Decembris, hoc festum solemnizandum tenebis. Et quo, inquit abbas, officio utemur in ecclesiastico obsequio? Omne, inquit, officium quod dicitur in ejus Nativitate dicnomen nativitatis mutabitur in nomen conceptionis. His dictis ille disparuit, et dicto citius sedata tempestate, abbas incolumis concito flatu ipse quandiu vixit devotis obsequiis celebravicelebrabimus, ut ab ejus filio digna mercede
Abbreviated transcription (Latin):
apire cexis locũ Innemes ostiũ sepulcri
Et incrogiessus inuemies in dexcexa introit᷑¬
parte loculũ ipe est sc̃i stepham de ne
Pubitare uelis quia ipe̾ est, solus e nobis
martioro merint coronari. et ides mori¬
encali parte positus est, Ille bero lõtulus
qui a parte boree iol in aquilone positus
est ipe est nichodenu ne ophiti. Alius uero
localus qui paululũ emmencior est ipe
est meux  filii mei a bibu quia et np̃s¬

Expanded text:
aperire coeperis locum, invenies ostium sepulcri, aperire coeperis locum, invenies ostium sepulcri, et introgressus reperies in dextera parte loculum: ipse est sancti Stephani. Et ne dubitare velis: quia ipse solus ex nobis martyrio meruit coronari. Et ideo in orientali parte positus est. Ille vero loculus qui ad partes boreae, id est aquilonis, positus est, ipse est sancti Nicodemi neophyti. Alius vero loculus, qui paululum eminentior est, ipse est meus et filii mei
Abbreviated transcription (Latin):
ot Imreniã qđ si ita euenerit quẽ admodũ
potero disteaiere Reliquias singloꝵ hec
iitra temet ip̃m cogitabas. Ci ego negare
nõ potiu et dixe uerũ est dñe Ita uoluebã
in aĩo mes Gĩã nosti et anchil te latet
Et dixit muln Nõ suius ut̃ putas in
illũ manus suas ad celũ et orantem. Et
statimn depõsuit inde quatuor calatos cres
aureos et unũ argonteũ plenos Rosis et
umis ex ip̃is plenus erat coco. Alius uero
de tribz ca latis Rbences ualde usas habebat
tamꝙͣ sanꝯinem quẽ ad dext̃am meam
pofuit Alii uero dio pleui erant Rosis albis
in modũ lilii sed Rose erant Et quartus
calatus circũ habebat cuiꝰ odor sraglabat
snauissimus / et posuit illos in couspectu
uco t dicit mittii Cides lros calatlo
Et aio ad eũ eciã dñe et dicit mutlu
Isti sunt loculi nr̃i in quib Iacenus. Et
lie Rese Reliquie nr̃e suit. Et sicut
uides hunc calatũ Rosas pulcheronnas
habentẽ ad dext̾amo cuã positũ ita cũ

Expanded text:
es inveniam? Quod si ita evenerit, quemadmodum potero discernere reliquias singulorum? Haec ergo intra temetipsum cogitabas. Cui ego negare non potui; et dixi: Verum est, domine, ita volvebam in animo meo. Omnia nosti, et nihil te latet. Et dicit mihi: Non sumus, ut putas, in m manus suas ad coelum, et orantem. Et statim deposuit inde quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum, plenos rosis: et unus ex ipsis plenus erat croco. Unus vero de tribus calathis rubentes valde rosas habebat tanquam sanguinem, quem et ad dexteram meam posuit. Alii vero duo pleni erant rosis albis, in modum lilii, sed rosae erant. Et quartus calathus crocum habebat, cujus odor fragrabat suavissimus. Et posuit illos in conspectu meo, et dicit mihi: Vides hos calathos? Et aio ad eum: Etiam, domine. Et dicit mihi: Isti sunt loculi nostri in quibus jacemus, et hae rosae reliquiae nostrae sunt: et sicut vides hunc calathum rosas pulcherrimas habentem ad dexteram tuam positum, ita cum
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdocũ adneisus inchodenũ et cogitatĩ
occidere eũ sed ꝓꝑter honorẽ meũ et Iu
cõsangiũtatis nõ fec̾ut At tamen pla
eũ multis afficientes semi mortuũ Religu
et anathematizar̾unt et foras cuntatẽ miseru
diripiences omem substanciã eius. Ego
ueio et hunc Reci colligi et in possesslone̾
meã deduci pcipiens dispensatori meo
ot quicquid illi neccessuriũ fuerit prestet
Eui cũ paululũ supbixisset doryit in
dño. Ceñe feci sepeliri ad pedes beate
baptisina consecutus est a supradtis apłis¬
Nam uice sinũ circiter agens anñs legis
corꝑe et nullũ mulieris sciens peccacũ
sed semꝑ in templõ dei uatans, cñ panlo

Expanded text:
adversus Nicodemum, et cogitabant occidere eum: sed propter honorem meum et rem consanguinitatis non fecerunt. Attamen plagis eum multis afficientes, semimortuum reliquerunt, et anathematizaverunt, et foras civitatem miserunt, diripientes omnem substantiam ejus. Ego vero et hunc feci collegi, et in possessionem meam deduci, praecipiens dispensatori meo, ut quidquid illi necessarium fuisset, praestaret. Qui cum paululum supervixisset, dormivit in Domino. Quem feci sepeliri ad pedes beati Baptismum consecutus est a sanctis Apostolis, vigesimum circiter agens annum, Legis pore, et nullam mulieris sciens maculam: sed
Abbreviated transcription (Latin):
due Ilcũ ppe si ex te est. hec Reuelacio stdo
et tercio appareat michi Et mĩi dne ecce
scdã uice uenisti. et lecificasti me. Si ant
ctio ueneris ꝑlemus me exhilarabis. en
lrec audisset de manu significauit dicent
ignosto inosto ignosto. et cũ hoc dixisset
dicit michi. Audi pb̃i. Emi ego respondi

Expanded text:
ex te est haec revelatio, secundo et tertio appareat mihi. Et nunc, domine, ecce secunda vice venisti, et laetificasti me: si autem tertio veneris, plenius me exhilarabis. Cumque haec audisset, de manu significavit, dicens: Ignosco, ignosco, ignosco. Et cum haec dixisset, dicit mihi: Audi, presbyter. Cui ego respond
Abbreviated transcription (Latin):
ex uolantate tua est presta ut̃ iterũ et
teccio manisestetur michii Et confisus
scõꝵ ẜuoꝵ tuoꝵ Et cexi ex illadie Ieumare
et ab om̃ib me abstinere ut precer p aurẽ
et salem estã nõ simerem t aquam biberem
sicut solemus in diebus quadragesime face̾
Insequenti uero sextaferia iterĩ ueiut studo
gamaliel ad me im ip̃o habitu sicut p̾us
Generat et in ipã noctis hora adhuc me
nec uadde soporato dicit niclri Quare
Retulisti qolai ex̃o Nũquid nõ oĩdes q̃nta

Expanded text:
isio ex voluntate tua est, praesta ut iterum et tertio manifestetur mihi, ut confisus ctorum tuorum. Et coepi ex illa die jejunare, et ab omnibus me abstinere, et praeter panem et salem in escam nil sumere, et aquam bibere, sicut solemus in diebus sanctae Quadragesimae facere. Insequenti vero sexta feria denuo venit sanctus Gamaliel in ipso habitu, sicut prius venerat, et in ipsa noctis hora, me necdum valde soporato; et dicit mihi: Quare retulisti Joanni episcopo? Numquid non vides quanta
Abbreviated transcription (Latin):
martun discipulus Qaui ut̃ occultare se uel¬
qd erat cupiens apud insulam barbarã mnonast̾i
lugdimensis peregnari expecũt maisestatus
aũt et ibi unde uenerat Redire disposit
Demq dum ararim flamiũ transiyet Nains¬
ac ip̃e sacerdos pelago Innoluitur habens ad
collum cum enangelioꝵ libro et imisteris missar¬

Expanded text:
Martini discipulus. Qui occulere quod erat cupiens, apud Insulam Barbaram monasterii Lugdunensis peregrinari expetiit: manifestatus autem et ibi, ad patriam redire disposuit. Denique dum Ararim fluvium transire ac ipse sacerdos pelago operitur, habens ad collum cum Evangeliorum libro ministerium q
Abbreviated transcription (Latin):
denuo aꝑꝑiat et nõ libidinis esse quod
nastitur sed diuini mueris esse cognostat᷑¬
gencium Iacliee quoq cm̃ dño grata
tantũ asc̃o Iacos adamacha dui sterilis
fuit/ et tamen Iosepli genuit nõ solũ dñm
etipti sed plurinaꝵ cpuciũ fatue paritirea¬
liberatorem seis inducioz u forcioit sansoit¬

Expanded text:
denuo aperiat et non libidinis esse quod nascitur, sed diuini esse muneris cognoscatgentium. Rachel quoque tantum Domino grata, tantumque a sancto Jacob adamata, diu sterilis fuit: et tamen Joseph genuit, non solum dominum Aegypti, sed plurimarum gentium fame perituraliberatorem. Quis in ducibus vel fortior Samso
Abbreviated transcription (Latin):
Nũciam exo solu, At ille misit ad fres
suos exõs. Cu cũ occurrissent ueneri̾t
ad locix Quẽ cũ Iussissent fodere. et pare
t̾re maxima fuisset egessi egesta Innenim
lapidem in quo stulcũ erat aicceris haben¬
nasuam ueio nichodemꝰ ab ibu filiũ
hamalielis significat. Cũ aũt ꝑueniss
De orsum Innemimꝰ locũ ueati scephani in
ꝑte orientis sicut audieram et statun
dee motus factus est magnus et tante
suanicas et fraglancia odoris inde
egiessa est qñtam nullus hõm se
pũtes eramꝰ in amenitate paradisi esse

Expanded text:
scopo. At ille misit ad fratres suos episcopos. Qui cum occurrissent, venerunt ad locum: quem cum jussissent fodere, et pars terrae maxima fuisset egesta, invenimus lapidem, in quo sculptum erat, CeleNasoon vero Nicodemus, Abibabel filium Gamalielis significat. Cum autem pervenissemus deorsum, invenimus locum sancti Stephani in parte orientis, sicut audieram. Et statim terrae motus factus est, et tanta suavitas et fragrantia odoris inde egressa est, qputaremus nos in amoenitate paradisi esse
Abbreviated transcription (Latin):
illo Modonõ sumꝰ illi ibi sed tam ibi porti
finmꝰ cũ lamentarent᷑ nõs scdm cõsuetudiem
antiquop ipter quod aceruus ip̃e in restimoniũ
planctur factus est Sed quere nos in alia
parte in loco qui dicit᷑ lingna syriaca debatalis
qd int̾pretat᷑ in greco andragaton quod
bonoꝵ Dilueulo uẽro consugens Iunem
monachũ ungeciũ p̾dicantẽ oĩb fratrib¬

Expanded text:
lo; modo non sumus ibi, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum: propter quod acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, in loco qui dicitur lingua syriaca, Debathalia; quod interpretatur in graeco, Andragathon; quod bonorum. Diluculo vero surgens, inveni monachum
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ decius cesar et ualerianus cõfusi
plorances et multũ cristes tulerũt corpꝰ
bco laurencii arceridiacom et martiris Et
uẽnerũt in uia cyburcinũ in predũr
matione uidue cuiace pd quã ip̃e brũs¬
martio fuerat nocte cui et linteũ dedit
facta nuddicia posuerũt usq ad uespum
Iam hora uesptina sepelieritit corpus¬
agentes uigilius noctis triduo cũ multi
obtulit sacrificiũ landis et ꝑticipati sunt

Expanded text:
qualiter de| cius caesar . et ualerianus confusi plorantes| et multum tristes tullerunt . corpus beati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad quem ipse martyr . fuerat nocte.| Cui et linteum dedit factum mundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelieragentes uigilias noctis triduo . cum multobtullit sacrificium| laudes et participati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ laurenciũ Et dixit decius cesar ad bcm̃
laurenciũ Sacrifiea diix Respondit bcũs
laurencius Ego me obtuli sacrificiũ deo
in odorẽ suantatis quia sacrificiũ deo est spuãs
cõtribulatus/ Caonfices tñ uĩgentes
mu̾strabant carbones miccentes sub crate It

Expanded text:
beatum laurentium. Et dixit decius caesar| ad beatum laurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen urgen| tes ministrabant . carbones . mittentes sub grauat
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃m consessus sum essatus gr̃as egr uale¬
uianus prefectus p̾toon dixit. ubi sunt
ignes quos tu diis ꝓmictebas In ipã hora
dicebat ucu̾s laurencius O insama ur̃a
Infelices / Ium cognostitis quia carboies
bti nõ ardore sed Refoigenũ micla
p̾stant Et ce puit oms qui aderant euirari
occulos contra deciũ sic dicebat utũs laurenti
Ecce miser assasti unã ꝑtẽ Regira et aliã
et manduca Tunc gr̃as agens deo cũ¬
quia meri Iannas tũas Ingcedi Et emislt
sp̃m Ead nocte decius unacũ ualeriano
ambulant exinde ad paluciũ tybexianũ
Relicto corꝑe suꝑ craticulã et igne uci lauoencii
Mlane auc Ĩmo adhuc crepustulo Rapuit
corpus eius ypolitus et condinit eũ linteis
et aromatib de ꝑyo suo mandauitqz hoc

Expanded text:
 assatus| gratias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tunc agens grati ianuas| tuas ingredi . et emisit spiritum eadem nocte. Decius caesar| una cum ualeriano . ambulauit exinde ad palacium. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc
Abbreviated transcription (Latin):
plasmator corpoꝵ afflator cũaꝵ qui nulla
spuis etatem nõ sexun Reꝓbas nõ ullari
condicionẽ gracie tue ducis indignam
sed om̃m creator equalis es et Redemptori
tu has famulas tuas quas ex onu inimers
gregis uonus pastor eligere ad c̃huandam
amme dihnatus es tue ꝑtectionis stutum¬

Expanded text:
qui nullam spernis aetatem, non sexum reprobas, nullam conditionem gratia tua ducis indignam, sed creator equalis es et redemptor, tu hanc famulam tuam, quam ex omni numero gregis bonus pastor elegere ad conservandam animae dignatus es, tuae protectionis scut
Abbreviated transcription (Latin):
lara dei gandia moduli ꝙ et ecclia
in anna dei famula pangens celi
nuracula Inna Regun phemes et
sacerdotum serres scropem Wlustrem patrib
sins ornauit accibus

Expanded text:
lara diei gaudia Moduletur Ecclesia, In Anna Dei famula, Pangens coeli miracula. Anna Regum progenies, Et Sacerdotum series; Stirpem illustrem Patribus Suis ornavit actibus
Abbreviated transcription (Latin):
facturã surdã et muitã Pecius cesar
Ioatus Iussit eũ in cõspectu suo expoliari
et cedi cĩe firt scorpionib ip̃o decio
clamane deos ꝑl ba blasphemarc noli
Etus laurenciꝰ int̾ ipã corndta dicebat
corquere in insama tuos et in fiiore tue
petins cesar dixit lenate eũ et date
laurencis dixit Infelix has epulas

Expanded text:
factura surda et muta?| Decius cesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebattorqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date laurentius dixit; Infelix| has epulas
Abbreviated transcription (Latin):
accexisset ypolitus beatã laurenciũ Reclusit¬
emin in carcere cũ multis
uat ant homo ibi e in custodia multo
tempe gencilis. qui plorando amissis
Ilam xp̃m et baptizare et illiuãbit te Rudit
benestixit a quã / Et cũ expoliasset

Expanded text:
 beatum laurentium reclusit in carcerem . cum multis; em ibi homo| in custodia multo tempore gentilis . qui plorando amissis m . et babtizare . et inluminabit te;| Respondit benedixit aquam;| Et cum expoliasset
Abbreviated transcription (Latin):
Emtrix eius cũ esset incina
partui. nono undelicet die pri¬
usꝙͣ nasceret᷑: cõtigit ut cũ suo uiro
ingilãti uigilans ip̃a iaceret. Et dũ
nescio quid iucissim ẜmocinarentur.
ĩfans emisit uocẽ: quã ambo audier̃t.
Cũ actoniti quid nã esset obstupesceret.
neq ignorare poterant ꝙ illa uoxin
aluo matris somierit: uocat pat cu¬
biculariã. Et quo nam ille uagitꝰ ĩ
crepuerit: adhibito lumĩe ibet disqͥ¬
ri. Cũ illa nillũ oĩno ĩfantẽ adesse
qui uocẽ illã ediderit similit᷑ attomta
ꝓtestaret᷑ infans iteꝵ secundo sonu¬
it. Et post modicũ ĩteruallũ sonuit
etiã tertio undelicet sicut recens nac̃
uagire solet. Ter igit᷑ in uẽtre ma¬
tris auditus est. Quod ꝓfecto tam
mirũ est: qmͣ et contra nature modũ
constet accidisse. lectio quarta.

Expanded text:
trix eius cum esset vicina partui, nono videlicet die priusquā nasceretur, contigit vt cum suo viro vigilanti vigilans ipsa iaceret. Et dum nescio quid vicissim sermocinarētur, infans emisit vocem quam ambo audierunt. Cumq. attoniti, quidnam esset obstupescerent, neq. ignorare poterant, quod illa vox in aluo matris sonuerit; vocat pater cubiculariam, crepuerit, adhibito lumine jubet disquiri. Cum illa nullum omnino infantem adesse, qui vocem illam ediderit similiter attonita protestaretur, infans iterum secundo sonuit. Et post modicum intervallum, sonuit etiam tertio, videlicet sicut recens natus vagire solet. Ter igitur in ventre matris auditus est, quod profecto tam mirum est, quam et contra naturae modum constat accidisse. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
dixi non solum hebraic a
ueritas. et emendatior septuaginta
interpretum edicio: ueꝵ aꝑta quoq
ratio comprobat. cũ in eodem cẽtesims
octauo psalmo. exceptis hus u̾siculis
Triginta sint maledictiones in iudã
scariothen illate. iuxta numeꝵ argen¬
teorum quib dum̃ uendere non ti¬
muit. Quaꝵ prima hec est. Constitu¬
es suꝑ eum peccatorẽ. Extrema uero
hec. Et opiantur sicut disploide confu¬
sione sua. Oportet ergo ex hus iuris¬

Expanded text:
dixi, non solum Hebraica veritas, et emendatior septuaginta Interpretum Editio, verum aperta quoque ratio comprobat, quod in eodem centesimo octavo psalmo, exceptis his versiculis, triginta sint maledictiones in Judam Scariotem illatae, juxta numerum argenteorum quibus Dominum vendere non timuit. Quarum prima haec est: Constitue super eum peccatorem. Extrema vero haec: Et operiantur sicut diploide confusione sua. Jose
Abbreviated transcription (Latin):
potcrimꝰ: Bemp quidẽ oꝑe precium est il¬
lustres scõrum describe uitas. ut sunt ĩ spe¬
culum ⁊ exemplũ. as quoddã ueluti condi¬
mentum uite hoĩ suꝑ terram. Per hoc
enĩ quoddãmodo apud nos eciã post mortẽ
uiuunt. multosqz ex hiis qui uiuẽtes mor¬
tui sunt: ad uerã prouocant et reuocant

Expanded text:
erae pretium fuit illustres Sanctorum describere vitas, ut sint in speculum et exemplum, ac quoddam veluti condimentum vitae hominum super terram. Per hoc enim quodammodo apud nos etiam post mortem vivunt, multosque ex his, qui viventes mortui sunt, ad veram provocant et revocant
Abbreviated transcription (Latin):
dum in corꝑe retinem
pegrinamur a dommo
ac ꝑ hoc luctũ magis
ꝙ̃ Gaudium. miserandum nobis indi¬
cit exilium. et conscĩa delictorum. Quia
tamen aplĩco ore. gaudere cum gauden¬
tib amonemur: in omnẽ nos suscitari
leticiam. tẽpus et causa requirit. Nam
nationes. usq ad extrema terre restituẽs
heditatem suam illi. O fructuosũ iniste¬

Expanded text:
dum corpore retinemur, peregrinamur a Domino : ac per hoc luctum magis, quam gaudium, miserandum nobis indicit exsilium et conscientia delictorum. Quia tamen apostolico ore gaudere cum gaudentibus admonemur , in omnem nos suscitari laetitiam, tempus et causa requirit. Nam nationes, usque ad extrema terrae restituens haereditatem suam illi. O ministe
Abbreviated transcription (Latin):
positione sunt ordinati. Quod si qn
neccessitate aliqua compulsi domini
putent sortib exemplo apłorum esse
consulendum: uideant hec ipõs aplĩs.
non nisi collecto fratrum cetu. et pre¬
cib ad deuni fusis egisse. Tu autẽ.

Expanded text:
positione, sunt ordinati. Quod si qui necessitate aliqua compulsi Deum putant sortibus exemplo apostolorum esse consulendum, videant hoc ipsos apostolos non nisi collecto fratrum coetu et precibus ad Deum fusis egisse. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
amplexa. Sicq de mutua uisione
securi debitas hiũlium exaltatori
gracias egerũt. Itaq adorato dño
domũ suã regressi diuinũ ꝓmissũ
certi et hilares expectabant. Isti sũt

Expanded text:
. Tunc de mutua sua visione securi debitas Domino, humilium exaltatori , gratias egerunt. Itaque adorato Domino, domum regressi, divinum promissum certi et hilares expectabant. Concepit
Abbreviated transcription (Latin):
Quappter kuũ mente integra. fide firma
uirtute robusta. caritate ꝑfecta. parati ad
omnẽ uoluntatẽ dei simus. cõseruantes
fortiter dĩica mandata. In simplicitate
umnocenciã. in caritate concordiã. mode¬
stiam ĩ hũilitate. diligẽciã in adiim¬
stratione. iugilanciã in aduiuãdis la

Expanded text:
arissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica mandata. In simplicitate servate innocentiam, in charitate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administrat
Abbreviated transcription (Latin):
excoli cius conceptio. Nisi em̃ concipetur:
nũquam nascẽtur. Sicut enĩ ad saluan¬
dum genus humauum olim fuit necces¬
saria natiutas cius: sic fuit neccessaria
na ratio prospiciatur. spũalis conceptio¬
nis cius dies maior fieri approbatur. ꝙͣ
natiuitatis. Res enĩ maior extitit adam
a deo creari: ꝙͣ filios a de de matre nasci.
Non est mirum si homo a deo creatus:
nascitur de matre. Erubescant igr̃ om̃io
ria et sacramenta tenebris ignorancie
excecati. ideo respuũt celebrare: quod ui¬
ri ae mulieris copulatio ĩ conceptione
uirgnus exticit. Si eius conceptionem
idarco quod carnalis extitit. stultis non
placet hoc hodie celebrare: tamen diẽ illã
guita. et tpũs ⁊ horam spũalis concep¬
tionis eiꝰ hac die celebrare delectet. ꝙͣ
ipse ammaꝵ creator aĩam sue matris

Expanded text:
extolli conceptio; nisi enim conciperetur, nunquam nasceretur. Sicut enim ad salvandum genus humanum olim fuit necessaria ejus nativitas, sic fuit necessaria na ratio perspiciatur, spiritualis conceptionis ejus dies major fore approbatur quam ejus nativitatis. Res enim major exstitit, Adam a Deo creari quam filios Adae de matre nasci; non est mirum si homo a Deo de matre nascitur. Erubescant igitur omnino ntaque mysteria tenebris ignorantiae excaecati ideo respuunt celebrare quod viri ac mulieris copulatio in conceptione Virginis exstitit; si enim ejus conceptionem, idcirco quod carnalis exstitit, stultis non placet hodie celebrare, tamen diem et nocgnita, et tempus et horam spiritualis conceptionis ejus hodie celebrare delectet, qua ipse animarum Creator animam suae matris
Abbreviated transcription (Latin):
ctauus decimus eufromꝰ
senatores nuncupauimꝰ. Uir egre¬
gie sanctitatis ab meunte etate cle¬
ricus Huiꝰ tẽpore cintas turonica
cũ om̃ib ecclesiis magno ĩcendio cõ¬
cremata est. de quib ip̃e postea duci
reparauit terciã semorem relinquẽs
desertã. postea uero basilica sc̃i mar¬
tim. et ip̃a ĩcendio est adusta. ꝑ uili¬
circũuentione fecisset. quã postea idẽ
pontifex terit stagno opitulãte rege
dotario. Huiꝰ tempore basilica sãĩcti
uincencii edificata est. tauriacus ce¬
rate et orbigniacus uici. ecclĩe edi¬
ficate sunt. Sedit autẽ ãnis. xuii.
obiit q etate septuagenaria et sepul¬
tus est ĩ basilica scĩ martim cessaiuit¬

Expanded text:
ctavus decimus Eufroniusenatorium nuncupavimus, vir egregiae sanctitatis, ab ineunte aetate clericus. Hujus tempore civitas Turonica cum omnibus ecclesiis magno incendio concremata est: de quibus ipse postea duas reparavit, tertiam vetustissimam relinquens desertam. Postea vero basilica sancti Martini 536 et ipsa incendio est adusta per Wilicircumventione fecisset; quam postea idem pontifex texit stagno, opitulante rege Chlothario. Huius tempore basilica sancti Vincenti aedificata est. Tausiriaco, Gerate et Orbaniaco vicis ecclesiae aedificatae sunt. Sedit autem annos XVII obiitque aetate septuagenaria et sepultus est in basilica sancti Martini. Cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb illis symomiaca heresis pulula
maxime qz de temporibz brunechilde ĩ¬
felicissime regine usq ad tempora dago¬
berti regis. molabat hoc contagium fidẽ
catholicam. Tunc ergo placuit om̃ibꝰ
uno in spũ sancto accepto consilio siml
cum regis impio: ut nullus precio dato
ad sacerdotale officium ad micteretur

Expanded text:
in diebus illis Simoniaca heresis pullulamaximeque de temporibus Brunihilde infelicissimae reginae usque ad tempora Dagoberti regis violabat hoc contagium fidem catholicam. uno in Spiritu sancto accepto consilio simul cum regis imperio, ut nullus pretio dato ad sacerdotale officium admitteretur
Abbreviated transcription (Latin):
copioso. Que rogat interim p̾parari que¬
adinedum beati uiri ad calam monci¬
sterium suũ transfcrret. Sed cum uolu
ieuinum celebrare cum silencio. Post¬
lec. aũt cum accessissent ad ferctrum. cũ
temptarent illud leuare tanto ponde de¬
pressum senscrunt: ut nec moucre quidẽ
a loro illud potuerunt. Demde alii uicis
sim sibi succe dẽtes. nichil uspiam preua¬

Expanded text:
inaret, rogat interim praeparari quemadmodum corpus beati viri ad Cala monasterium suum transferret; sed cum voluijejunium celebrare cum silentio. erba cum accessissent ad feretrum, et tentarent eum lavare, tanto pondere depressum senserunt, ut nec movere quidem a loco illum possent; deinde alii atque ssim sibi succedentes nihil uspiam praeva
Abbreviated transcription (Latin):
etrus uero ut ꝑspiritũ sanctũ
religioso sc spoliatum compit
confirmauit: et in ꝑpetuum legendam
scripturã ccclesiis tradidit. Clemens ĩ
serto depositionũ libro. hec ita gesta esse
describit. Cuiq simile dat testimoniũ
eciam ierapolites epũs noĩe papias.
qui et hoc dicit. qd̃ petrus in prima epi¬
stola sua quã de urbe roma scribit me¬
nunerit marci: in qua tropice romani
babilonem nouimarit. cum dicit. Sa¬
lutat uos ecclĩa que est in babilone col
lecta. ⁊ marcus filius meus. Ec m̃i¬

Expanded text:
etrus vero, ut per Spiritum sanctum religioso se spoliatum comperit confirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat vos ea Ecclesia, quae in Babylone electa est, et Marcus filius meus.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad illã etatulã ꝑuenisset.
i qua solet ĩ paruulos moꝵ qualitaᷤ¬
nõ nũꝙͣ explorari: quedã placens ĩ¬
dolis ĩ eo subrutilabat: ꝑ quam di¬
ligenter ĩspicientes uirũ hunc ur¬
tutis futurũ ẽẽ comciebãt: Nam ĩ
tis corrupte nature solent paruli
et ĩuidere et uelle ulcisci uel alia hu¬
iusmodi attẽptare. at ĩpuero geral¬
do: dulcedo quedã amii cũ uerecũ¬
dia que multũ honestat adolescẽ¬
ciam: ip̃os infantiles actus deco
so psalterio: mox secularib exerci¬
ciis sicut nobilib pueris mox est
erudiret᷑. Scilicet ut molosos age¬
ret. artista fieret: capos et ancipi¬
tres cõpetenti iactu emittere cõsue¬
sceret. Sed ue iam studio deditus.
tẽpꝰ addiscendũ litteras cõgruũ ĩ
uacuo transiret: diumo nutu dis¬
positũ est. ut ducius egrotaret.
Tali equidẽ infirmitatis langore
ut seculari exerticio retraheret᷑. sed
ad Liscendum studio nõ impediret᷑

Expanded text:
cū ad illam ætatulā peruenisset, in qua solet in paruulos morum qualitas explorari, quædam placens indoles in eo subrutilabat, per quam diligenter inspicientes, virum hunc virtutis futurum esse coniiciebat. Nam in tis corruptæ naturæ, solent paruuli irasci, & inuidere, & velle vlcisci, vel alia huiusmodi adtentare. At in puero Geraldo dulcedo quædam animi cum verecundia, quæ multum honestat adolescentiam, ipsos infantiles actus decorso psalterio, mox secularibus exercitiis, sicut nobilibus pueris mos est, erudiretur. Scilicet vt Molossos ageret, arcista fieret, cappos & accipitres competenti iactu emittere cōsuesceret. Sed ne inani studio deditus, tempus ad discendū litteras congruum in vacuo transiret, diuino nutu dispositum est, vt diutius ægrotaret. Tali equidem infirmitatis languore, vt a seculari exercitio retraheretur, sed ad discendi studium non impediret
Abbreviated transcription (Latin):
quod fuerãt iussus. ad cuius fidei cõ¬
firmationẽ monstrat᷑ ĩbidem usq ĩ
presens tẽpus petra. qiͣ digito homĩs
inscripta. suꝑ quã memoratꝰ epũs re¬
sedit quo adusq opus illud ad finẽ

Expanded text:
quod fuerat jussus. Ad cujus fidei confirmationem monstratur etiam ibidem usque in praesens petra quasi digito hominis inscripta, super quam memoratus episcopus resedit, quousque opus ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
Cognouit itaq uxorẽ: que iuxta con¬
ditum iusionis puerũ cõcepit. S for¬
tasse de hoc qiͣ de sompnio dubitari po¬
test. aliud enĩ uirtutis iudiciũ: eindẽ¬
ter secutum est. Lectio tercifi

Expanded text:
Cognouit itaque vxorem, quæ iuxta condictum visionis puerum concepit. Sed fortasse de hoc quasi de somtest. Aliud tum virtutis indicium evidenter secutum est. III. Geni
Abbreviated transcription (Latin):
ordriubz distictis populũ siuum dũs
i regno prĩs sui cepit receusere. ⁊ m̃itis
atq õꝑib singuloꝵ p̾ͥmia. ꝓmissa resti¬
tuere. pro terrenis celestia. pro tẽporalibꝰ
sc̃piterna. pro modicis magna prestare.
adducẽ sanctos in usionẽ paterne glĩe.
et face in celestib considere. Ut sic dñs
omina ĩ om̃ibꝰ eteruitatẽq amatorib
sius. et ĩmortalitatẽ largiri. ad quã cos
sangiũs sui unuficatione reparauit. de¬
nuo ad paradisũ reducẽ. regna celoꝵ fide
et ueritate sue pollicitationus aperire.
Hec hereant firnuter sensib nrĩs hec ĩ¬
telligantur plena fide. hec toto corde di¬
ligantur. hec indesinentiũ opeꝵ magua¬
nnuitate adquirãtur Reposita ẽ in po¬
testate faciẽtis. quia regnũ celorũ uimi
patitur. Res ita o homo idest reguũ ce¬
leste aliud nõ querit preciũ. nisi te ip̃m.
Tantũ ualet ꝙͣtum est. Te da. et hẽbis
illud. Quid turbaris de precio: xps̃ semet¬

Expanded text:
ulum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est regnum coeleste aliud non quaerit pretium quam te ipsum. Tantum valet quantum et tu: te da, et habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semet
Abbreviated transcription (Latin):
exclamauit tercio. Senex quidẽ sed bonꝰ
est simplicianꝰ: eui maturus. Qua uoce
audita: expauescẽtes fugerunt. Defũcto
tamen co. nõ alius illi successit ĩ sacer¬
docium: nisi is quẽ ille bonum senem
trina uoce signauerat. Cui sĩpliciano:
uenerius quẽ supra memorauimꝰ suc¬
cessor fuit. ffelix uero: nũc usq bonomẽ¬
sem irgit ercł̾iam. Castus aũt uel pole¬
iius nutriti ab ambrosio. bone arbonis
bom fruct. in eccłia mediolanẽsi dẏa¬
comi fungũtur officio. In eodẽ tamen
loco in quo iacebat. sicut referente sco
bassiano ep̃o laudensis eccłie. qui ab eodẽ
audierat didicimus. cũ oraret una cũ
supradicto sacerdote: uidit dum̃ ihm̃
aduenisse ad se. ⁊ arridentẽ sibi. Nec
multos post dies: nobis ablatus ẽ. ix

Expanded text:
exclamavit tertio: Senex, sed bonus. exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dies ordinato a se sacerdote in¬
actta ticinensi: iadit in ĩfirmitatẽ
Qua plurimuis dieb cũ detineretur in
lectulo: comes stilicho dirisse fertur. qd̃
tanto iuro recedente de corpe. interitus
ĩmieret ytalie. Unde cõnocatis adse
nobilissimis uiris illius ciuitatis. qͥs
diligi a scõ sacerdote cognouerat. partĩ
interminatꝰ est illis. ꝑtun blando ser¬
pgerent: suaderentqz illi ut sibi uiuẽ¬
di peteret a dño cõmeatun. Quod ille
ubi audiuit ab illis: respondit. Non
ita inter uos uixi: ut pudeat me uiue̾
Nec timeo mori. quia bonum dñu
habeuius. Per idem tempus cum in er¬
trema parte porticus ĩ qua iacebat in
uno positi. castus polemius. uenerius
et felix. tũc dyacones. socũ tractarẽt uoce
ipã pressa. ut uix se inuicẽ audirent. qͥ
post obitũ illius epũs ordinandus esset
atqz cum de noĩe sancti loquerẽtur sim¬
pliciam. tanꝙͣ int̾esset tractatui. cum
longe positus abipĩs iaceret. approbãs

Expanded text:
s, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdote cognoverat, partim interminatus est illis, partim blando sergerent di peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans
Abbreviated transcription (Latin):
fieri postea et dixit. et scripsit ꝓpt̾
concilii uniu̾salis uetitũ. qd iam¬
se ordinato didicit. Quod enĩ fac¬
tum esse doluit: aliis fieri mĩme¬
uoluit. Unde etiã sategit ut ĩ cõ¬
ciliis constitueret᷑ ep̃oꝵ: ab ordĩa

Expanded text:
naretur, et dixit, et scripsit , propter concilii universalis vetitum, quod jam ordinatus didicit: nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde etiam sategit, ut conciliis constitueretur episcoporum, ab ordina
Abbreviated transcription (Latin):
erfectus possideat primũ uirtu¬
tis locum: imꝑfectus saltem per¬
uiciliat ad sccundũ. Efficiatur ille glori¬
ose indigus: sit iste laudabiliter larg̃
Sit ille scẽ pauptatis ardentissimus a¬
mator: sit iste sanctoꝵ pauperum pussi¬
mus consolator. Habeat iste apud deũ
patronos paupes: quos ille se gaudet uir¬
tutis habere consortes. sit ille talis. qui

Expanded text:
erfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui
Abbreviated transcription (Latin):
un adhuc uir beatus matris
esset aluo abditus. uioit geni¬
tria cius uisionem. que huiusmodi hab
ordinem. Didebat quasi aquilã ualde
pulchram supra suũ uolitantem stratũ
ac se t̾cio inclamantem sibiq quid nes¬
cio pollicentẽ. Cumq ex reciproca uoce eui¬
gilasset ꝑterrita nimis cepit mirari q̃¬
nam esset hec uisio Intẽa uenit tempus
pariendi: et pre magnitudine doloris ce¬
pit mater ꝑiclitari. Uocauerunt autem
quẽdam religiosum ꝓbrm̃ bom testĩonii
uirum ut pro cãdem orare debeat: qui
cũ uenisset ad eam. quasi ꝓpletico mor
utens u̾bo ait ad illam. Noli inquiens
mater timẽ qm̃ benedictũ partum tibi
dñs dignabitur largiri. Erit eiũ uir
sanctꝰ ac de gente sua electus uocabitur¬
q maguus in eccłia xp̃i sacerdos. ñ

Expanded text:
um adhuc vir beatus matris esset alvo inditus, vidit genitrix ejus visionem, quae hujusmodi habet ordinem. Videbat quasi aquilam valde pulchram supra suum volitantem stratum, ac se tertio inclamantem, sibique quid nescio pollicentem, cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis coepit mirari quaenam esset haec visio. Interea venit tempus pariendi, et prae magnitudine doloris coepit mater periclitari. Vocaverunt autem quendam religiosum presbiterum boni testimonii virum, ut pro eadem orare deberet; qui cum venisset ad eam, quasi prophetico mox usurpans verbo, ait ad illam: 'Noli', inquiens, 'mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignatus est largiri. Erit enim vir sanctus ac de gente sua electus vocabiturque magnus in ecclesia Christi sacerdos'.
Abbreviated transcription (Latin):
uadriẽmo itaq dedicate
penitencie eracto. ad beth¬
aĩal ad presepe dm̃ sese obtulit per¬
mansurũ. Bibliothecã autẽ suam
quã sibi sũmo studio ipse condiderat.
ne memoriter retinebat: iterũ rele¬
gens diem ieumnans ducebat ad ue
adhuc sub tugurio bom obẜuaue̾
discipuli. Nec multũ post cellulam
sibi ob discipuloꝵ suoꝵ copiã. ⁊ ꝓpt̾
frequenciã aduentanciũ: ad bethle¬

Expanded text:
uadriennio itaque dedicatae poenitentiae exacto, ad Bethanimal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Bibliothecam suam quam sibi summo studio ipse condiderat, ne memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad vesadhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
monib salutauit dicens. Gaude
blasi anncc deorum. Cin blasuis.
Gaude et tu optune preses. Scd ne di¬
sas cos deos. sed demones: quia et̾no igni
Iratus preses cum fustib cdi uissit. et in
sarerem retrudi fecit. Cui blasius Insensa¬

Expanded text:
cissime salutauit dicens: «Gaude Blasi, amice deorum». Respondit Blasius: «Gaude et tu preses; sed ne dicas eos deos esse sed demones, quia eterno igniIratus preses fustibus eum cedi et in carcerem trudi fecit. Audiens
Abbreviated transcription (Latin):
am et ibi gentiles iuri tem¬
pestate coatti. auctorẽ piculi
sorte querebant: ⁊ huc mathias sorte
eligitur. ne aplĩ clectio mandato discre¬
pare legis ucteris indetur: ubi sũmus
sacerdos sorte quert uidebatur. sicut de
zacharia dicitur. Secundũ consuetudiẽ
saperdocii sorte exut: ut incẽsum ponet.
Qui idearco ut reor tunc sorte legebatur
ut in typofiguraretur. ueꝵ semꝑ querẽ¬
dum fuisse sagcrdotem. donec ueuiret
cui repositum erat. Qui nõ in hostiaꝵ

Expanded text:
 et gentiles viri, tempestate coacti, auctorem periculi sorte quaerebant, et hic Matthias sorte eligitur, ne apostoli electio a mandato discrepare legis veteris videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur, sicut de Zacharia dicitur: Secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret . Qui dcirco, ut reor, tunc sorte legebatur, ut typo figuraretur, verum semper quaerendum fuisse sacerdotem, donec veniret cui repositum erat, qui non in hostia
Abbreviated transcription (Latin):
exhortacionib ad supna desideria ma¬
gis magisq accendi. qui dũ se alter¬
natincelestis uite poculis debriarent
dixit ei inter alia iur scũs. Memẽto
frater ereberte ut modo quidquid opus
habes me interroges: mecũq loquaris.
nos in hoc seculo carnis obtutib ĩuicẽ
A iciemus. Certus sum nãq q tẽpꝰ
nce resolutionis instat. ⁊ uelor est de¬
positio tabernaculi mei. lectio unĩ

Expanded text:
exhortationibus ad superna desideria magis magisque accendi. Qui dum sese alterutrum caelestis vitae poculis debriarent, dixit inter alia antistes: « Memento, frater Hereberct, ut modo quidquid opus habes, me interroges, mecumque loquaris: nos in hoc saeculo carnis obtutibus invicem aspiciemus. Certus sum namque quod tempus meae resolutionis instat, et velox est depositio tabernaculi mei. » Qui
Abbreviated transcription (Latin):
preces nr̃as int̾ra sacrarium
de muditionis et reporta nobis antido¬
tum reconciliat ouis. Sit ꝓ te excusa¬
bile quod ꝑ te ingerimis fiat impetra¬
bile quos fida menti poscimius. Accipe
sĩ nod offerimus: edona quod roganus.

Expanded text:
preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus; fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus;
Abbreviated transcription (Latin):
amen quia absurdum esse
opinor ꝙ precipis declinare.
ea que a probatissimis uiris qui illi ãte
me astiterunt. ⁊ maxume a sorore ip̃ius
uenerabili marcellina didici. uel que
ip̃e uidi cum illi astarem. uel que ab
hus cognoui qui illum ĩ diuersis pro¬
uĩcus post obitum ip̃ius se iudisse nar¬
rarunt: uel que ad illum scripta sunt
cũ adhuc obisse nescirctur. aduitꝰ ora¬
tionib tius et meritis tanti uiri. licet
in culto sermone breuiter strictun q de¬
scribam. ut lectoris auimũ. ⁊ si sermo
offenderit. tamen breuitas ad legendũ

Expanded text:
amen quia absurdum esse opinor, quod praecipis, declinare, ea quae a probatissimis viris, qui illi ante me astiterunt, et maxime ab sorore ipsius venerabili Marcellina didici, vel quae ipse vidi, cum illi astarem, vel quae ab iis cognovi, qui illum in diversis provinciis post obitum ipsius se vidisse narrarunt, vel quae ad illum scripta sunt, cum adhuc obiisse nesciretur: adjutus orationibus tuis, et meritis tanti viri, licet inculto sermone, breviter strictimque describam; ut lectoris animum etsi sermo offenderit, brevitas tamen ad legendu
Abbreviated transcription (Latin):
habere dicitur. sed dilecto se in alterum
tendit. ut esse caritas possit. Bmos eĩ¬
ritatem erga alteꝵ nõ habet. predicati¬
ons officium suscipe nullatenus debet.
Bene etem̃ dicitur. quia misit eos ante
faciem suã in omnẽ ciuitatem et locũ
quo erat ipẽ uenturus lectio ix̃

Expanded text:
em dicitur, sed dilectione in alterum tendit ut esse caritas possit". Proceatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus.
Abbreviated transcription (Latin):
aut siceram aliqualiter nõ gusta¬
uit. ab oĩ carnium et piscium esu
se abstinint. ut iuix ea noĩare uel¬
let. Coctũ quid. nõ insi ĩ ultĩa egri¬
tudine bis comedit. Cilicio sacceo
carnẽ ueluti ethiopis macerans.
desuꝑ pãno iulissimo se tegebat.
cõtinue ingilabat. Postiodũ sõ
pno fessꝰ in terra dormiens usq
ad noctis mediũ quiescebat. Qua
quidẽ cõtinue surgens hora. lectio
nibus et scripturis scissimis qͥb
esus horã ꝑdurabat. Ita flebat pec¬
cata uemalia. ut quis eũ estimas
set ĩteremisse. Ter in die carnẽ suã¬
duris uerberib flagellabat. ita ex¬
ut ex eiꝰ corꝑe riuuli sãguims et¬
ut pestẽ maximã fugiebat. Sibi
occiũ nullũ erat. s semꝑ sacris lec¬
tionib aut scribendo aut docendo

Expanded text:
et siceram aliqualiter non gustavit. Ab omni carnium, et etiam piscium esu, ita se abstinuit, quod vix ea nominare volbat. Coctum quidem non nisi in ultima aegritudine bis comedit. Cilicino sacco carnem veluti Aethiopis macerans, desuper panno vilissimo se tegebat. quotidie vigilabat. Postmodum vero somno fessus in terra dormiens, usque ad mediam noctem quiescebat. Qua quidem continue surgens hora, lectionibus et scripturis sanctissimis, quibus esus horam perdurabat. Ita levissima flebat peccata, ut quis eum aestimasset hominem interemisse. Ter in die carnem diris verberibus flagellabat, ita ut ex ejus corpore rivuli sanguinis efut pestem maximam fugiebat. Sibi otium nullum erat, semper aut sacris lectionibus, aut scribendo, aut docendo
Abbreviated transcription (Latin):
aibi digne ualeat in¬
ra gratiaꝵ et laudũ
precoma impendere:
que singulari tuo
asscusu mũdo succurristi pdito: quas
tibi saudes fragilitas humani generis
psoluat: que solo tuo cõmercio recupe¬
randi oitum ũienit. Iccpe it au q̃s¬
cumq tuiles. et quascumq ineritis
tius ĩ pares gratiarum acciones. Et
sum fusceperis uota: culpas nrãs orã¬

Expanded text:
ibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras ora
Abbreviated transcription (Latin):
albiensi contermimũ. Opido uel n¬
uilla aureliaco. Patre geraldo. ma¬
tre uero altrude progemtus. Carnis
nobilitate tam excellenter illustris.
ut ĩter gallicanas familias. eiꝰ pro¬
sapia tam rebus ꝙͣ pbitate morum
generosior uideretur. Fertur enĩ qd
parentes illiꝰ modestiã atq religioẽ
ueluti quadã hereditaria dote sibi te¬
nuerint. Cuiꝰ rei duo testes ex eadẽ
stirpe emergẽtes existũt ad hoc astruẽ¬
dum satis ydonei. Sanctꝰ indelicet ce¬
sarius arelatensis epũs. et beatus
aredius abbas. Et quia dñs ĩ gen̾a¬
cione iusta. generatio uo̾ geraldi q̃¬
renciũ est dominũ:. cõsequens eft ut
generacio rectoꝵ benedicet᷑. Sane ꝙͣ
locupletes idem fuerũt uel predia mã¬
cipris referta testant᷑. que circũquaq
diffusa: eidẽ geraldo nre successioms
obuenerũt. Sed decus mẽtis quod ex
parentib haurierat: ĩ ipso multipli¬
citer auctum refudit. Quadã eĩ gr̃a
geĩtores eius clariores sũt qui plem

Expanded text:
Albiensi conterminum, oppido vel villa Aureliaco, patre Geraldo, matre vero Adaltrude progenitus. Carnis nobilitate tam excellenter illustris, ut inter Gallicanas familias ejus prosapia, tam rebus, quam probitate morum, generosior videretur. Fertur enim quod parentes illius modestiam atque religionem veluti quadam haereditaria dote sibi tenuerint. Cujus rei duo testes ex eadem stirpe emergentes existunt, ad hoc astruendum satis idonei: sanctus videlicet Caesarius Arelatensis episcopus et beatus Aredius abbas. Et quia Dominus in generatione justa, generatio vero Geraldi quaerentium est Dominum: consequens est ut generatio rectorum benedicatur. Sane quantum locupletes iidem fuerint, vel praedia mancipiis referta testantur, quae circumquaque diffusa eidem Geraldo jure successionis obvenerunt. Sed decus mentis quod ex parentibus hauserat, in ipso multipliciter auctum refulsit. Quadam enim gratia genitores ejus clariores sunt, qui prolem
Abbreviated transcription (Latin):
cum dño iudicaturꝰ sedeat. sit ille talis
qui ad cius dexterã uidicandꝰ assistat.
Sit ille talis qui et̾na tabernacła ppetuo

Expanded text:
cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo