comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex isrł: et alchimus dux eoꝵ
qui nlebat fiere lacetdos
et ileusauerunt popaluem
apud regem dicentes. Perdi¬
dit uidas et fr̃es eius ami¬
cos tuos: et nos disꝑdidit de
terra nr̃a Nunc ergo mitte
uirum cui credis et eat et
uideat exterminiũ om̃e quod
fecit nobis in regionib regis.
et puniit omnes amicos eiꝰ.
et aduitores eoꝵ. Et elegit rex
ex amicis suis bacchidem qͥ
dominabatur transflumen
magnum in regno. et fidelẽ
regi. et misit eum. Et alchi¬
mum impiũ constituit in
sacerdotio. et mandauit ei fa¬
cere ultionem in filios isrł.
Et surrexerunt. et uenẽri
cũ exerc̃itu magno in t̾rã
uida. Et miseĩt nuntios ⁊
locuti sunt ad uidam ⁊ fr̃s

Expanded text:
ex Israhel et Alchimus dux eorum ex Israhel et Alchimus dux eorum qui volebat fieri sacerdos et accusaverunt populum apud regem dicentes perdidit Iudas et fratres eius amicos tuos et nos disperdit de terra nostra nunc ergo mitte virum cui credis et eat et videat exterminium omne quod fecit nobis et regionibus regis et puniit omnes amicos eius et adiutores eorum et elegit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur trans Flumen magnum in regno et fidelem regi et misit eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei facere ultionem in filios Israhel et surrexerunt et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et loc
Abbreviated transcription (Latin):
peximus. irati sunt et fece¬
runt omĩa hec. Et placuit
sermo in conspectu regis et
pͥncipum. et misit ad eos
pacem facere et receperũt
illam. Et iuranit illis rex
et pͥncipes: et exierunt de
munitione. Et intrauit rex
montem syon: et uidit mu¬
nationem loci. et rupit ci¬
tus uram̃tũ quod iurauit.
et mandauit destruere mu¬
rum in gyro. Et discessit fe¬
stinanter et reuersus est
antiochiam. et inuenit phi¬
lippum dominantẽ ciuita¬
ti:. et pugnauit aduersus
eum. ⁊ in occupauit ciuitatẽ.
quinquagesimo ⁊ pͥmo.
exiit demetrius seleuci filiꝰ
ab urbe roma. et ascendit c̃
paucis uiris in cuutatem
maritimam. et regnauit
illic. Et factun. est ut ingres¬
sus est in domum regni pa¬
trum suoꝵ comprehendit ex¬
ercitus antiochum ⁊ lỹsiã
ut adducerent eos ad eum:
et res ei innotuit et ait.
Nolite mͥ ostendere faciem
eoꝵ. Et occidit eos exercitus.
Et sedit demetrius super
sedem regni sui. Et uener̃t
ad eum uiri iniqui et ĩpii

Expanded text:
peximus irati sunt et fecepeximus irati sunt et fecerunt omnia haec et placuit sermo in conspectu regis et principum et misit ad eos pacem facere et receperunt illam et iuravit illis rex et principes et exierunt de munitione et intravit rex montem Sion et vidit munitionem loci et rupit ius iuramenti quod iuravit et mandavit destruere murum in gyro et discessit festinanter et reversus est Antiochiam et invenit Philippum dominantem civitati et pugnavit adversus eum et occupavit civitatem quinquagesimo et primo exiit Demetrius Seleuci filius ab urbe Roma et ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam et regnavit illic et factum est ut ingressus est in domum regni patrum suorum conprehendit exercitus Antiochum et Lysiam ut adduceret eos ad eum et res ei innotuit et ait nolite mihi ostendere faciem eorum et occidit eos exercitus et sedit Demetrius super sedem regni sui et venerunt ad eum viri iniqui et impii
Abbreviated transcription (Latin):
multos. Esce autem ñ erãt
in ciuitate: eo quod septimꝰ
annus esset. Et qui reman¬
serunt inuidea de gentib
consumpserant reliquias eoꝵ
que reposite fuerant. Et re¬
manserunt in scĩs uiri pau¬
ei quoniam optinuerat eos
fames: et disꝑsi sunt unus¬
quisq in locum suũ. Et au¬
diuit lẏsias quod philippus
quen constituit rex antio¬
chus cum adhuc uiueret
et nuterret antiochũ filiũ
suum et regnaret. ⁊ reu̾sus
eẽt a ꝑside et media. et exer¬
citus qui abierat cum ip̃o.
et quia querit susciꝑe regni
negocia. festinauit ire ⁊ dic̾e
ad regem et duces exercitus.
Deficimus cotidie et esca no¬
bis modica est. et locus quẽ
obsidemus est munitus. et
incumbit nobis ordinare
de regno. Nunc itaq demus
dextras hominib istis. ⁊ fa¬
ciamus cũ illis pacẽ ⁊ cũ oĩ
gente eoꝵ: et constituamus
illis ut ambulent in legitti¬
mis sius. sicut pͥus: propter
legittima enĩ ip̃oꝵ que des¬

Expanded text:
multos escae autem non erant multos escae autem non erant in civitate eo quod septimus annus esset et qui remanserant in Iudaea de gentibus consumpserant reliquias eorum quae repositae fuerant et remanserunt in sanctis viri pauci quoniam obtinuerat eos fames et dispersi sunt unusquisque in locum suum et audivit Lysias quod Philippus quem constituit rex Antiochus cum adhuc viveret et nutriret Antiochum filium suum ut regnaret et reversus esset a Perside et Media et exercitus qui abierat cum ipso et quia quaerit suscipere regni negotia festinavit ire et dicere ad regem et duces exercitus deficimus cotidie et esca nobis modica est et locus quem obsidemus est munitus et incumbit nobis ordinare de regno nunc itaque demus dextras hominibus istis et faciamus cum illis pacem et cum omni gente eorum et constituamus illis ut ambulent in legitimis suis sicut prius propter legitima enim ipsorum quae des
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ẽceonum. Etcuerit
adeam audacter in mnediũ
legionis: et interficiens a
dextrio et asinistris. cade¬
bant ab eo huc et illuc. Et
iluit sub pedes elephanti.
et supposuit ei et occidit
eum et cecidit in terrã suꝑ
ipsum: et mortuus est illic.
Et uidentes uirtutẽ regis
et impetum exercitus eius.
diuerterunt ab eis. Castra
autem regis: ascenderunt
contra eos in ierłm. Et ap¬
plicuit castra rex ad iudeã
et ad montem syon:. et fecit
pacem cum hiis qui erãt
in bethsura. Et exierũt de
ciuitate. quia non erãt eis
ibi alimenta conclusis. qͥa
sabbata erant terre. Et cõp̃¬
hendit rex bethsuram: et cõ¬
stituit illic custodiã serua¬
re eã. Et conuertit castra
ad locum scĩficationis dies
multos. et statuit illic bali¬
stas et machinas. et ignis
iacula. et tormenta ad la-¬
pides iactandos. et spicula
et scorpios. ad mittendas sa¬
giitas et fundibula. qͥnta die¬
et ip̃i machinas ad¬
uersum machinas
eorum: et pugnauerũt dies

Expanded text:
nomen aeternum et cucurrit nomen aeternum et cucurrit ad eam audaciter in medio legionis interficiens a dextris et a sinistris et cadebant ab eo huc et illuc et ivit sub pedes elefanti et subposuit ei et occidit eum et cecidit in terram super ipsum et mortuus est illic et videntes virtutem regis et impetum exercitus eius deverterunt ab eis castra autem regis ascenderunt contra eos in Hierusalem et adplicuit castra rex ad Iudaeam et montem Sion et fecit pacem cum his qui erant in Bethsuram et exierunt de civitate quia non erant eis ibi alimenta conclusis quia sabbata erant terrae et conprehendit rex Bethsuram et constituit illic custodiam servare eam et convertit castra ad locum sanctificationis dies multos et statuit illic ballistas et machinas et ignis iacula et tormenta ad lapides iactandos et spicula et scorpios ad mittendas sagittas et fundibula fet ipsi machinas adversus machinas eorum et pugnaverunt dies
Abbreviated transcription (Latin):
nicuiq bestie electi erant.
Dii ante tempus ubicũq
erat bestia ibi erant: et
quocumq ibat ibant: et
ñ discedebãt ab ea: Sed
et turres lignee super eos
firme ꝓtegentes suꝑ singu¬
las bestias: et suꝑ eas ma
nabant de suꝑ: et intus ma¬
gister bestie. Et reuuum
equitatum. hinc et inde sta¬
tuit in duas partes. tubi
exercitum commouere. et
ꝑ urguere conscipati in legi¬
onib eius. Et ut refulsit sol
ꝑ loca humilia: et ibant
caute et ordinate. Et com¬
meuebantur omnes inha¬
bitantes a uoce multitudi¬
nis eorum: et in cessu tͣbe
et conlisionis armorum.
Erat enim exercitus ma¬
gnus ualde et fortis. Et
appropiauit uidas et exer¬
citus eius in prelium: et
ceciderunt de exercitu regiᷤ
sextenti uixi. Et uidit ele¬
azar filius aura unam
de bestus loricatam loricis
regis. et erat eminens suꝑ
ceteras bestias: et uisum
est ei quod mnea ẽẽt rex: ⁊
dedit se ut liberaret popu¬
lum suũ. ⁊ acquireret sibi

Expanded text:
nicuique bestie electi erant. nicuique bestie electi erant. Hi ante tempus, ubicumque erat bestia, ibi erant, et quocumque ibat, ibant et non discedebant ab ea. Sed et turres lignee super eos firme protegentes super singulas bestias, et super eas mnabant desuper, et intus magister bestie. Et residuum equitatum hinc et inde statuit in duas partes tubis et exercitum commovere et perurguere constipati in legionibus eius et ut refulsit sol per loca humilia et ibant caute et ordinate et commovebantur omnes inhabitantes a voce multitudinis eorum et incessu turbae et conlisionis armorum erat enim exercitus magnus valde et fortis et adpropiavit Iudas et exercitus eius in proelium et ceciderunt de exercitu regis sescenti viri et vidit Eleazar filius Saura unam de bestiis loricatam loricis regis et erat eminens super ceteras bestias et visum est ei quod in ea esset rex et dedit se ut liberaret populum suum et adquireret sibi
Abbreviated transcription (Latin):
t iratus est rex ut au¬
diuit: et conuocauit
omnes amicos suos et pͥncipes
exercitus sui. et eos qui suꝑ
equites erant. Secl ⁊ de reg¬
nis aliis et de insulis mari¬
timis uenerunt ad eum ex¬
ercitus conducticius et erat
numerus exercitus centũ
milia peditum. et uigiiti
milia equitum. et elephan-¬
ti triginta duo docti ad p̾¬
lium. Et uenerunt ꝑ idu¬
meam: et applicuerũt ad
bethsuram: et pugnauer̃t
dies multos. Et fecerũt ma¬
chinas. et exierunt et suc¬
cenderunt eas igni et pug¬
nauerunt uiriliter. Et re¬
cessit uidas ab arce: et amo¬
uit castra ad bethrachara
contra castra regis. Et rex¬
surrexit ante lucem: et con¬
citauit exercitus impetũ.
contra uiam bethzachara.
luim. et tubis cecinerunt.
et elephantis ostenderunt
sangumem uue ex more.
ad acuendos eos in prelium.
Et dimiserunt bestias per
legiones. et astiterũt singłis
elephantis mille uiri ĩ lo¬
ricis concatenatis. ⁊ galee
eree in capitib eoꝵ. et qͥn¬
genti equites ordinati. u¬

Expanded text:
t iratus est rex ut audivit et convocavit omnes amicos suos et principes exercitus sui et eos qui super equites erant sed et de regnis aliis et insulis et maritimis venerunt ad eum exercitus conducticius et erat numerus exercitus centum milia peditum et viginti milia equitum et elefanti triginta duo docti ad proelium et venerunt per Idumeam et adplicuerunt ad Bethsuram et pugnaverunt dies multos et fecerunt machinas et exierunt et succenderunt eas igni et pugnaverunt viriliter et recessit Iudas ab arce et admovit castra ad Bethzacara contra castra regis et surrexit ante lucem et concitavit exercitus impetum contra viam Bethzacara et in proelium et tubis cecinerunt et elefantis ostenderunt sanguinem uvae et mori ad acuendos eos in proelium et diviserunt bestias per legiones et adstiterunt singulis elefantis mille viri in loricis concatenatis et gaeree in capitibus eorum, et quingenti equites ordinati u
Abbreviated transcription (Latin):
ergo indiciis manifestum ẽ nob̾
quam magna et uenarrabil'
est scõꝵ in conspectu regis et̾n
gła. Illorum enim anime. et
inter innumeras celestium
militum fulgent turmas: ip¬
soꝵ uenerabilia corpora. int̾
homines pausantia. ab angłis
uisitata: signis ac uirtutib
ꝑgloriosa oꝑa multis declara¬
ta populis: magno uenerant᷑
honore. Omnia enĩ pretercũt.
scõꝵ gloria manet in xp̃o.¬

Expanded text:
ergo indiciis manifestum est nobis, quam magna et inenarrabilis est sanctorum in conspectu regis aeterni gloria. Illorum enim animae inter innumeras caelestium myriadum fulgent turmas; ipsorum venerabilia corpora, inter homines pausantia, ab angelis visitata, signis ac virtutibus per gloriosa opera multis declarata populis, magna venerantur honore: omnia enim pretereunt, sanctorum gloria manet in
Abbreviated transcription (Latin):
ost inter uallum igitur
temporis. multis ab eo
pagratis locis: ad predicti con¬
fessoris xp̃i bertini. in sithiu
monasterio politum. uenerabile
uenit sepulchrum. Et cum fr̃s
in predicto loco commorantes.
nocte dñice resurrectionis ĩ eadẽ
eccłia. in qua corpus beati pau¬
sat. bertini. nocturnas canta¬
dictus. immensa egritudine
correptus. a suis sociis in ecclesi¬
am ad orationem fuit deductꝰ
Et cum longo spacio. cũ lacͥmis
orando. suam sauitatem per
merita beati bertini. a domino
postulasset. quando lectio euan¬
gelii. more solito. recitata fuit:
ille egrotus multa uidit circa
se lucere luminaria: et paulatĩ
ab eo infirmitas recedendo. au¬
ditu recepto. pedumq recupe¬
rato officio. subito diuina lar¬
giente gr̃a. in predictoꝵ p̾sentia
fratrum. sanus effectus est. Et
post sinaxim ĩmensas om̃ipoten¬
ti dño. et beato bertino gratias
agens. suis gradiendo pedib.
letus et sanus ad suam remea¬
uerat domũ: et alii in eaden

Expanded text:
ost intervallum igitur temporum, multis ab eo peragratis locis, ad praedicti confessoris Christi Bertini in Sithiu monasterio positum venerabile venit sepulcrum. Et cum fratres in praedicto loco commorantes nocte Dominicae Resurrectionis in eadem ecclesia, in qua corpus beati pausat Bertini, nocturnas cantadictus, inmensa egritudine correptus, a suis sociis in aeclesia ad orationem deductus fuit. Et cum longo spatio cum lacrimis orando suam sanitatem per merita beati Bertini a Domino postolasset, quando lectio euangelii more solito recitata fuit, tunc egrotus multa vidit circa se lucere luminaria, et paulatim ab eo infirmitas recedendo, auditu recepto pedumque recuperato officio, subito divina largiente gratia, in predictorum presentia fratrum sanus effectus est. Et post sinaxim inmensas omnipotenti Domino et beato Bertino gratias agens, suis gradiendo pedibus laetus et sanus ad suum remeaverat domum. Et alii in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uide. Et uenerunt usq effron.
et hec ciuitas magna ĩ ingͥlu
posita munita ualde. Et ñ
erat declinare ab ea dextra
uel sinistra sed ꝑ mediam
iter erat. Et incluserunt
se qui erant in ciuitate: et
obstruxerunt portas lapidi¬
bus. Et misit ad eos uidas
uerbis pacificis dicẽs. Tnse¬
amus ꝑ terram ur̃am. ut
eamus in terri n nostram:
et nemo uobis nocebit. tan¬
tum pedib transibimus.
Et nolebant eis aperẽ lt
precepit uulas predicare
in cascris: ut applicaret unꝰ¬
quisq in quo erat loco. Et
applicuerunt urri uirtutił.
et obpugnauit cuitatẽ illã
tota die et tota nocte. et tra¬
dita est ciuitas in manu
eius. Et ꝑemerunt omne
masculinum in ore gladii.
et eradicauit eam: et accep̃
spolia eus. Et transiit per
totam ciuitatem suꝑ inter¬
fectos: et transgressi sunt ior¬
danem in campo magno
contra betsan. Et erat iu¬
das congregans extremos.
et exhortabatur populum
ꝑ totam uiam. donec ueneĩt
in terram uida. Et ascende¬
runt in moutem syon cũ

Expanded text:
e et venerunt usque Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis pacificis dicens transeamus per terram vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantum pedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo erat loco et adplicuerunt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota die et tota nocte et tradita est civitas in manu eius et peremerunt omnem masculum in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem super interfectos et transgressi sunt Iordanem in campo magno contra Bethsan et erat Iudas congregans extremos et exhortabatur populum per totam viam donec venerunt in terram Iuda et ascenderunt in montem Sion cum
Abbreviated transcription (Latin):
uidas ad torrentem aque.
statuit scribas popłi secus
torrentem. et maiauit eis
dicens. Neminem hominũ
telinqueritis: sed ueniant
dinnes in prebue. Et tiaus¬
fretauit ad illos pͥor. et omĩs
populus post eum: et cont¬
te sunt aut faciem coruin
omnes gentes. et ꝓiecerunt
arma sua et fugierunt ad
fanum quod est in carnaym
Et occupauit ip̃am cuutatĩ.
et fanum succendit igni. c̃
omnib qui erant in ip̃o. Et
oppressa est carnain: et non
potuit sustinere contra fa¬
uniuersos isrłitas

Expanded text:
Iudas ad torrentem aquae Iudas ad torrentem aquae statuit scribas populi secus torrentem et mandavit eis dicens neminem hominum reliqueritis sed veniant omnes in proelium et transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra fauniversos I
Abbreviated transcription (Latin):
t diuertit iudas ĩ mas¬
pha: et expugnauit
et cepit eam. Et occidit om̃e
masculinum eius. ⁊ sũpsit
spolia eius: et succendit eam
igni Inde prexit et cepit
casbon. et maged. et bosor. et
reliquias ciuitates galaditi-¬
dis. Post hec autem uirba
congregauit tymotheul exer¬
citum alium: et castra po¬
suit contra rafon transtor¬
rentem. Et misit uidis spe¬
culari exercitum. et reuin¬
tiauerunt ei dicentes. Cla
conuenerũt ad eum omnes
gentes que in circuitu nr̃o
sunt. et exercitus multus
nimis: et arabas condux̃
in auxilium sibi. Et cãstͣ
posuerunt transtorrentẽ.
parati uenire ad te ĩ preliũ.
Et abiit uidas obuiam ilł.
Et ait tymotheus pͥncipib
exercitus sui. Cũ appropia
uerit uidas et exercitus eiꝰ
ad torrentem aque si tran¬
sierit ad nos pͥor ñ pot̾imꝰ
sustinere eum: quia potens
poterit aduersum nos. Si
uero tumuerit transire. et
posuerit castra extra flum̃.
transfretemus ad eos. et po¬
terimus aduersus illum.
Ut autem appropinquauit

Expanded text:
t divertit Iudas in Maspha et expugnavit et cepit eam et occidit omnem masculum eius et sumpsit spolia eius et succendit eam igni inde perrexit et cepit Casbon et Maged et Bosor et reliquas civitates Galaditidis post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen transfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit
Abbreviated transcription (Latin):
lilia. Posita sunt enim ut
maiora ꝑsuaderentur. Dico
autem uobis: nec salomon
sicut unum ex istis. Et re
textricum:. potest floribus
uidentur argui. qui spreto
uctu uel uestitu cõmuni.
lautiora sibi uel austeriora
pre hiis cum quib uitam
ducunt alimenta uel undu¬
menta requirũt Et nolite
in sublime tolli. ꝓhibita
sollicitudine de alimentis.
consequenter ut ñ extollãt᷑
ammonuit. Primo enim
hec ad necessitatem ĩplendã
homo querit: cum autem
hec habundauerint incip̃
et suꝑbiẽ de talib. Tale ẽ
hoc. acsi se uulneratus quis
iactet. quod habeat mult᷑a
emplastra in domo. cũ hoc
illi bonum eẽt ut uulu̾a
ñ haberet. et ne uno quidẽ
indigeret emplastro. Sed¬
quia in hac uita militamus.
ut ad illud regnum ꝑuenire
possimus. que uita sine
hiis necessariis agi ñ potest.
adicientur hec uobis inqͥt.
sed uos regnum querite. Qi
enum ñ ait dabuntur sed
adicientur: ꝓfecto indicat.
aluid ẽẽ quod pͥncipaliter

Expanded text:
lilia, polilia, pomajora persuaderentur. Dico autem vobis, quoniam nec Salomon sicut unum ex istis. Et revtextricum potest floribus uvictu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohibita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollantur olli. primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit; cum autem haec abundauerint, incipit et superbire de talibus. tale est hoc, ac si se uulneratus quis iactet, qui habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset, ut uulnera non haberet et ne uno quidem indigeret emplastro. quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest, Adjicientur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei quaerite. Qui enim non ait, Dabuntur, sed adjicientur, profecto indicat aliud esse quod principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
onabilia. sicuti sunt aues.
Quis autem ur̃m cogitãdo
potest adicere ad staturam
suam cubitum unum: Si
ergo neq quod minimũ ẽ
potestis. quid de ceteris sol¬
liciti estisͦ. Id est cuius pote¬
state atq dominatu fc̃m
est. ut aid hanc staturam
prouidentia etiam uestir
potest. Non autẽ ur̃a cura
factum est: ut ad hanc sta¬
turam ueniret corpꝰ ur̃m.¬
Ex hoc intelligi potest: qd̾ si
bitum unum huic stature
non potestis. Illi ergo etiã
regendi corporis curam re¬
linquite: cuius uidetis cu¬
ra factum ẽẽ. ut tante sta¬
ture corpus habeatis. Si gͦ
inquid neq quod minimũ
est potestis. ¶inimũ enĩ ẽ
hoc. sed deo: corpora operari.
andum autẽ erat. sc. ixͣ¬
etiam documentum
propter uesti mentum: sic̃
datum est propt̾ alimentũ.
Itaq sequitur et dicit. Con¬
siderate lilia quomͦ crescũt.
Non laborant. ñ nent. Sed
ista docuntenta ñ sic allegorice¬
discutienda sunt: ut q̃ramꝰ.
quid significent corui aut

Expanded text:
onalia, sicuti sunt aves. onalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Si ergo neque quod minimum est potestis, quid de caeteris solliciti estis? Id est, cujus potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam ex hoc intelligi potest, quod si um cubitum huic staturae non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse, ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, corpora operari  sic . Dandum autem erat etiam documentum propter vestitum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documentadiscutienda sunt, ut quaeramus quid significaverit avis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Animam hoc loco pro ista
uita positam nouerimus.
cuius retinaculum ẽ alim̃¬
tum istud corporeum. Secũ¬
dum hanc significationem
dictum est etiam illud. Qi
amat animam suam ꝑdet
illam. Quod nisi de hac uita
accepimus. quam oportet ꝓ
regno dei ꝑdere quod potu¬
isse martyres claruit. contͣ¬
rium hoc preceptum erit.
illi sententie qua dictũ est.
Quid prodest homini si to¬
tum mundum lucretur. aĩe
autem sue detͥmentũ faciat:
Considerate coruos. qui non
seminant neq metunt. qͥb
non est cellarium neq horre¬
um: et deus pascit ulos. Qd̾
si uolatilia absq cura et
erumpnis. dei aluntur ꝓ¬
uidentia. que hodie sunt ⁊¬
cras non erunt. quoꝵ aĩa
mortalis est. et cum ẽẽ cessa¬
uerint semper non erunt::
quantomagis homines. qͥb
eteruitas promittitur. dei
reguntur imꝑio: Qnͣtomagis
pluris estis illisͦ. Id est carius
uos ualetis quia utiq ratio¬
nabile anumal sicuti est hõ.
sublimius ordinatũ est in
rerum natura. quam irrati¬

Expanded text:
animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acciperemus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem cuae detrimentum faciat ? Considerate corvos, quia non seminant, neque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrati
Abbreviated transcription (Latin):
simul mammone hoc est di¬
uitiis. xp̃oq seruiri. Et ta¬
men non dixit qui habet
diuitias: sed qui seruit diui¬
tus. Qui enim diuitiarum
seruus est: diuitias custo¬
dit ut seruus. Qui autẽ
seruitutis excussit iugum:.
distribuit eas ut dominus.
Sed qui seruit mammone:
illi utiq seruit. qui rebus
istis terrenis merito sue ꝑ¬
uersitatis p̃positus. pͥnceps
huius seculi a domino drͣ.
Ergo aut unum odiet ⁊ al¬
terum diliget. ut fieri deb.
odiet scilicet diabolum dili¬
get deum: aut uni adhere¬
bit ⁊ alterũ cõtempnet: adhere¬
bit scilicet diabolo cum qͣi eius
p̃mia tẽporalia sectat᷑. Cõtepnet
aũ dm̃. Non dixit odiet: s
sicut solent minas eius p̾t¬
ponere cupiditatibus suis.
qui de bonitate eius ad im¬
punitatem sibi blandiunt᷑
Quib ꝑ salomonem dicit᷑.
fili: ne adicias peccatum
suꝑ peccatum: et dicas. Mi¬
seratio dei magna est

Expanded text:
simul mammonae, hoc est, divitiis Christoque serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed: Qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Qui autem servitutis excussit jugum, distribuit eas ut dominus. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui, rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus saeculi a Domino dicitur . Ergo aut unum odiet, aut alterum diliget, ut fieri debet: odiet, scilicet, diabolum, diliget Deum. Aut uni adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit, scilicet, diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas: Miseratio Dei magna est
Abbreviated transcription (Latin):
seruire quia ñ ualet
simul transitoria et eterna
diligere. Si enim et̾nitatẽ
diligimus: cuncta tẽꝑalia
in usu non in affectu possi¬
demus. Aut enim unum odi¬
et ⁊ alterum diliget: aut
uni adherebit. ⁊ alterum
contempnet. Hec uerba di¬
ligenter consideranda sunt.

Expanded text:
servire, etc. Quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu, non in affectu possidemus. Aut enim unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Haec verba diligenter consideranda s
Abbreviated transcription (Latin):
fusionis in babylone destruxi¬
str: destrue nunc et hunc locũ
ubi diabolica suꝑstitione per
ydolorum culturam. anime pe¬
reunt populoꝵ. Et statin f̃s¬
terrorib choruscationũ: ⁊ corruit
maxuna pars templi sacrilegi.¬

Expanded text:
fusionis Babyloniae destruxisti, destrue nunc et hunc locum, ubi diabolica superstitione per idolorum culturam animae pereunt populorum. Et statim fterroribus coruscationum, corruit maxima templi sacrilegi,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ita ualerianus ait: Gu es
stephanus qui rem publicam
conaris euertere: et ꝑ suasioni¬
bus atq adhortationib mał.
populos a deorum rececdere sua¬
des culturaꝰ. Beatus stephanꝰ¬
dixit. Ego quidem non euerto
adhortor: ut derelictis demonus
qui ad orantur in idolis. ad dm̃
uiuum et uerum redeant crea¬
torem celi et cerre: ⁊ cognoscant
cum patre et sp̃u scõ solus est

Expanded text:
cui Valerianus ait: « Tu es Stepanus, qui rem puplicam conaris evertere et persuasionibus atque adhortationibus malis populum a deorum recedere cultura. » Beatus Zefanus: « Ego quidem non everto d hortor, ut, derilictis demonis, qui adorantur in idolis, ad Deum vivum et redeant creatorem celi et terrae, et agnoscant cum Patre et Spiritu sancto solus est
Abbreviated transcription (Latin):
illesi. Iussitq eum duci ad tẽplũ
martis. et ibidem dictata sentẽ¬
ceret adorare nefandi martis
simulachrum.
unc beatus stephanus du¬
ctus a militib. oras mu¬
ros appie porte ad templũ martie:

Expanded text:
ianus jussit eum duci ad templum Martis, et ibidem dictata sentenceret adorare nefandi Martis simulacrum. us beatus Stephanus a militibus foras muros Appiae port
Abbreviated transcription (Latin):
cum illum. a domino ipsig
traditum. De hinc beato au¬
domaro. pio eorum fauente
desiderio monasteriũ nomĩe
sithuu. ex prefata iulla noĩatũ.
suꝑ agnionam fluuium. ĩ d̃i
nomine edificate ceꝑunt. Q̃¬
fluentib q undiq religiosis ui¬
ris. ad predictos dei famulos:
beatus audomarus mũmo¬
linum multitudini p̃posuit
monachoꝵ. Sed non multo pꝰt
temporis interuallo. p̾fatus
uenerabilis abbas mummo¬
linus. od nouiomensis urbis
ep̃atum. diuina largiente gr̃a
ꝓuectus est: et ꝑuiginti ⁊ sex
annos predicte ciuitatis po¬
pulum. a dũo sibi creditum
gubernabat. Sloriosus igitur
pontifex audomarus. post mũ¬
molinũ: in predicto monast̾io:
scõ monachoꝵ choro beatũ pre¬
posuit bertinum. Sanctis enĩ
fratrib. in eodem loco deo serui
beatus fuit bertinus Erat
enun uir uenerabilis in diui¬
nis rebus prudens: et ꝓui dus
nocens. sccdm dñi preceptum.
Estote prudentes sicut serpẽ¬
tes: et simplices sicut columbe.

Expanded text:
cum illum a Domino ipsis cum illum a Domino ipsis traditum, dehinc, beato Audomaro pio eorum patre favente, monasterium nomine Sithiu ex predicta villa nominatum super Agnionam fluvium in Dei nomine edificare ceperunt, confluentibusque undique relegiosis viris ad predictos Dei famulos, beatus Audomarus Mummolinum multitudini preposuit monachorum. 12. Sed non multo post haec temporis intervallo prefatus venerabilis abbas Mummolinus ad Noviomensis urbis episcopatum, divina largiente gratia, provectus est et per viginti et sex annos predictae civitatis populum a Domino sibi creditum rite gubernavit. Gloriosus igitur pontifex Audomarus post Mummolinum in predicto monasterio sancto monachorum choro beatum preposuit Bertinum; sanctis enim fratribus in eodem loco sub distribeatus fuit Bertinus. Erat enim vir venerabilis in divinis rebus prudens et providus nocens secundum Domini preceptum: Estote prudentes sicut serpentes et simplices sicut columbae.
Abbreviated transcription (Latin):
edificare ceperunt: in loco qui
usq hodie uetus uocatur mona¬
sterium. Sed in eo loco paucis
eligere locum. Beati ergo uiri
in dm̃ confidentes misericordia.
ꝑfectum inuenerũt consiliũ.
Protinus enim naium ascen¬
dentes sine gubernatore et re¬
migio. ac sine ulla cibi ⁊ potu¬
sui cura. huc atq illuc in spaci¬
oso stangno. adherente precdi¬
cto eorum habitaculo nauigã¬
tes: omnipotentem rogabant
dñm: ut in locũ quem sua iłł
preparauit misccłia eos dedu¬
ceret illesos: dicentes inuicem.
quod non ascensuri ẽent de
predicto stagno: nisi quando
nauicula eoꝵ aptum tenente
portum: contigisset ilł scđ̃m
ordinem psalterii sub seqͤntẽ
canere uersiculum. Hec reqͥes
mea in scłm scl̃i: hic habitabo
quoniam elegi eam. lectio. uii.¬
isericors igitur dñs¬
qui suis ubiq p̃sens
est famulis. prope
enu est dominus omnibus
nauim inqua beati fuerunt
uersiculum sine mora nauim
relinquentes leti intrauerũt
portum: cognoscentes etiam lo¬

Expanded text:
dam coeperunt loco, quod usque hodie Vetus vocatur monasterium; sed in eo loco paucis eligere locum. 9. Beati igitur viri, in Domini confidentes misericordia, perfectum invenerunt consilium. Protinus enim in navem ascendentes sine gubernatore et remigio, ac sine ulla cibi et potus cura, huc atque illuc spatioso stagno adhaerente praedicto eorum habitaculo navigantes, omnipotentem rogabant Dominum ut ad locum quem sua illis praeparavit misericordia eos deduceret illaesos; dicentes invicem quod non ascensuri essent de praedicto stagno, nisi quando, navicula eorum aptum tenendo portum, contigisset illis secundum ordinem psalterii subsequentem cantare versiculum: Haec requies mea in saeculum saeculi; hic habitabo, quoniam elegi eam . Misericors igitur Dqui suis ubique presens est famulis, – prope est enim Dominus omnibus navem, in qua beati fuerunt versiculum, sine mora navem relinquentes, leti intraverunt in terram . Cognoscentes etiam lo
Abbreviated transcription (Latin):
ruo post hes
temporis spacio trans¬
acto. sc̃s audomarus
cum predictis beatis uiris di¬
uinã stumilante gr̃a. monasteri¬
um cogitauit in dei fundare no¬
mine ad habitandum mona¬
chis: et diuina sibi largiente
miscł̃ia. locum habebat aptũ.

Expanded text:
rvo posthaec temporis spatio transacto S. Audomarus cum praedictis beatis viris, divina sibi stimulante gratia, monasterium cogitavit in Dei fundare nomine: ad habitandum enim monachis, divina sibi largiente misericordia, locum habebat aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Et assumes cerciam ꝑtẽ.
et concides gladio in cireui¬
tu eius: Terciai uero aliã.
disꝑges inuentum: et gladi¬
um nudabo post eos. Et su
mes inde parum numet̃:
et ligabis eos in summitate
pallii tui. et ex eis rursum
et ex eo egredietur ignis. in
omnem domum isrł.
ec dicit

Expanded text:
nis, et assumes tertiam partem, nis, et assumes tertiam partem, et concides gladio in circuitu ejus. Tertiam vero aliam diperges in ventum, et gladium nudabo pomes inde parvum numerum: et ligabis eos in summitate pallii tui. Et ex eis rursum et ex eo egredietur ignis in omnem domum Israel, Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sihcmericium hordea¬
ceum conedes illud: et sterco
re quod exedietur de homĩe.
Et dixit dominus. Sic come¬
dent filii isr̾ panem suum
pollutum inter gentes: ad
quas eiciam eos. Et dixi.
Ah. ah.ch. domine deus: ecce
anima mea non est polluta.
et morticinum et laceratũ
a bestiis non comedi abinfan¬
tia mea usq nunc: et ñ est
ingressa os meum omnis
caro inmunda. Et dix̃ ad
me. Etce dedi tibi. fimũ boũ
pro stercorib humanis: et
facies panem tuum in eo.
Et dixit ad me. fili homĩs.
ecce ego conteram baculum
panis ierłm. et comedent p¬
nem in pondere. et in sollici¬
tudine. et aquam in m̃sura¬
bibent et in angustia: ut de¬
ficientib pane et aqua. cor¬
ruat unusquisq ad fartrẽ
suum. et ꝯtabescant in ini
et assumes euin. et duces
ꝑ caput tuum et ꝑ barbã
tuam: et assumes tͥ staterã
ponderis et dimdes pos Ter¬
ciam partem igri ombures
in medio ciuitatie iuxta cõ¬
pletionem dierum obsidio

Expanded text:
quasi subcinericium hordeaquasi subcinericium hordeaceum comedes illud: et stercore, quod egreditur de homine Et dixit Dominus: Sic comedent filii Israel panem suum pollutum inter gentes, ad quas ejiciam eos. Et dixi: A a a, Domine Deus, ecce anima mea non est polluta; et morticinum, et laceratum a bestiis non comedi ab infantia mea usque nunc, et non est ingressa in os meum omnis caro immunda. Et dixit ad me: Ecce dedi tibi fimum bonum pro stercoribus humanis: et facies panem tuum in eo. Et dixit ad me: Fili hominis: Ecce ego conteram baculum panis in Jerusalem: Et comedent panem in pondere, et in sollicitudine: Et quam in mensura, et in angustia bibent: Ut, deficientibus pane et aqua, corruat unusquisque ad fratrem suum: et contabescant in iniqet assumes eum, et duces per caput tuum, et per barbam tuam. Et assumes tibi stateram ponderis, et divides eos. Tertiam partem igni combures in medio civitatis, juxta completio
Abbreviated transcription (Latin):
ego autem dedi tibi annos
iniquitatis eorum numero
dierum trecentoꝵ et nona¬
ginta dies: et portabis ini¬
quitatem domus isrl̃. Et cũ
compleris hec: dormies suꝑ
latus tuum dextrum scd̾o:
et assumes iniquitatem do¬
mus uida quadraginta die¬
bus. Biem pro anno: diem
inquam pro anno dedi tibi.
Et ad obsidionem ierłm con¬
uertes faciem tuam. et bra¬
chium tuum erit extentum:
et prophetabis aduersus eã.
Ecce circumdedi te uinculis:
et non te conuertes a latere
tuo in latus aluid donee cõ¬
pleas dies obsidionis tue. Et
tu sume tibi frumentum
et ordeum. et fabain. ⁊ len¬
tem et milium et uiciam:
et mittes ea in uas unum.
et facies tibi panes: nume¬
ro dierum quib dormies
super latus tuum: Trecentiᷤ
et nonaginta dieb: comedes
illud. Cibus autem tuus qͦ
uesceris erit in pondere.ui¬
guiti stateres in die. I tẽꝑe
usq ad tempus: comedes illd̃.
Et aquam in mensura bibes:
sextam ꝑtem hin. Atempre
usꝙ ad tmpus bides illud. Et

Expanded text:
Ego autem dedi tibi annos Ego autem dedi tibi annos iniquitatis eorum, numero dierum trecentos et nonaginta dies: et portabis iniquitatem domus Israel. Et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dexterum secundo: et assumes iniquitatem domus Juda quadraginta diebus. Diem pro anno, diem, inquam, pro anno dedi tibi. Et ad obsidionem Jerusalem convertes faciem tuam, et brachium tuum erit extentum  Al. exertum: et prophetabis adversus eam. Ecce circumdedi te vinculis: et non te convertes a latere tuo in latus aliud, donec compleas dies obsidionis tuae. Et tu sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et viciam: Et mittes ea in vas unum, et facies tibi panes numero dierum quibus dormies super latus tuum: trecentis et nonaginta diebus comedes illud. Cibus autem tuus quo vesceris, erit in pondere viginti stateres in die: a tempore usque ad tempus comedes illud. Et aquam in mensura bibes, sextam partem hin: a tempore usque ad tempus bibes illud. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gabunt te ineis: et non egre¬
dieris in medio eoꝵ. Et ling¬
uam tuam adherere faciam
palato tuo. et eris mutus. nͥ
quasi uir obuirgans. qui a
domus exasperans est. Cum
autem locutus fuero tibr:. a¬
periam os tuum. et dices
ad eos. Hec dicit dominus
cls. Qui audit audiat. et qͥ
quiescit quiescat: quia do¬
mus exasperans est. lc̃o .iii.
t tu fili hominis. su¬
me tibi laterem. et po¬
nes eum coram te: ⁊ descͥbes
in eo ciuitatem ierłm. et ordi¬
nabis aduersus eam obsidi¬
onem et edificabis munitio¬
nes et comportabui aggerem.
et dabis contra eam costra. ⁊
pones arietes in gyro. Et tu
sume tibi sartaginem ferreã.
et pones eam murum ferreũ
inter te et inter cuutatem:
et obfirmabis faciem tuam
ad eam: et erit inobsidionẽ
et circundabis eam. Signũ
est domui isrł. Et tu dormies
super latus tuum sinistrum.
et pones iniquitates domus
isrł suꝑ eo. numero dierum
quibus dormies suꝑ illud:
et assumes iniquitatem eoꝵ

Expanded text:
gabunt te in eis, et non egregabunt te in eis, et non egredieris de medio eorum. Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans: quia domus exasperans est. Cum autem locutus fuero tibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Qui audit, audiat: et qui quiescit, quiescat: quia domus exasperans est. Cap. IV. Et tu, fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram te: et describes in eo civitatem Jerusalem. Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Et tu, sume tibi sartaginem ferream, et pones eam in murum ferreum inter te et inter civitatem: Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem, et circumdabis eam: signum est domui Israel. Et tu dormies super latus tuum sinistrum, et pones iniquitates domus Israel super eo, numero dierum quibus dormies super illud, et assumes iniquitatem eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
pietate sua et a iut sua im¬
pia:. ip̃e quidem in iniqui¬
tate sua morietur: tu autẽ
aĩam tuam liberasti. Sed
et si conuersus iustus a iusti¬
cia sua. fecerit iniquitatẽ:
ponam offendiculum corã
eo. Ipse morietur: quia non
annuntiasti ei. In peccato su¬
o morietur et non erunt in
memoria iusticie eius qu is
fecit. Sanguinem uero eiꝰ:
de manu tua requirã. Si
autem tu annuntiaueris
iusto. ut non peccet iustꝰ. et
ille non peccauerit: uiuens
uiuet. quia annuntiasti ei:
et tu aĩam tuam liberasti.
Et facta est suꝑ me manꝰ
dñi: et dixit ad me. Sur¬
ge. egredere in campum: et
ibi loquar tecum. Et sur¬
gens egressus sum in cam¬
pum: et ecce ibi gloria dñi
stabat. quasi gloria quam
uidi iuxta fluuium chobar:
et cecidi in faciem meã. Et
ingressus est in me spiritus:
et statuit me super pedes
meos. Et locutus est michi:
et dixit ad me. Ingredere: ⁊
includere in medio domꝰ tue.
Et tu fili hominis. ecce data
sunt super te uincula. et li¬

Expanded text:
ietate sua et via sua impia, ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam lucri fecisti. Sed et si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo, ipse morietur; quia non annuntiasti ei, in peccato suo morietur; et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit, sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Si autem tu annuntiaveris justo, ut non peccet justus, et ille non peccaverit: Vivens vivet, quia annuntiasti ei, et tu animam tuam liberasti. Et facta est super me manus Domini, et dixit ad me: Surgens egredere in campum, et ibi loquar tecum. Et surgens egressus sum in campum: et ecce ibi gloria Domini stabat quasi gloria, quam vidi juxta fluvium Chobar: et cecidi in faciem meam. Et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos: et locutus est mihi, et dixit ad me: Ingredere, et includere in medio domus tuae. Et tu, fili hominis, ecce sunt super te uincula, et li
Abbreviated transcription (Latin):
me. Et ueni ad transiigra¬
tionem. ad aceriuim noua¬
rum frugum. ad eos qui
habitant uixta flum̃ cho¬
bar: et sedi ubi illi sedebãt.
et mansi ibi septem dieb.
merens in medio eoꝵ. Le¬
um autem ꝑtransis¬
sent septem dies: fac¬
ctum est uerbum domini
ad me dicens. Fili hominis:
speculatorem deli te domui
isrl̾. Et audies de ore iueo
uerbum: et annuntiabis eis
ex me. Si dicente Dme ad
impium morte morieris¬
et non annuntiaueris ei.
neq locutus fueris ut aũ¬
tatur a uia sua impia. ⁊
uiuat: ip̃e impius in ineqͥ¬
tate sua morietur. sanguinẽ

Expanded text:
me et veni ad transmigrame et veni ad transmigrationem acervum novarum frugum ad eos qui habitabant iuxta flumen Chobar et sedi ubi illi sedebant et mansi ibi septem diebus maerens in medio eorum cum autem pertransissent septem dies factum est verbum Domad me dicens: fili hominis, speculatorem dedi te domui Israhel, et audies de ore meo uerbum, et adnuntiabis eis ex me. si dicente me ad impium: morte morieris, non adnuntiaueris ei, neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur
Abbreviated transcription (Latin):
isrl: et loquere uer¬
ba mea ad eos. Non
enim ad populum profundi
nolunt audire te: quia no¬
lunt audire me. Omnis
quippe domus isrł atrita
fronte est et duro corde. Etce
dedi faciem tuam ualenti¬
orem facieb eoꝵ et frontẽ
tuam duriorem frontibus
eoꝵ. ut ad amantem et ut
silicem: c̃edi faciem tuam.
Ne tumeas eos neq metuas
a facie eorum: quia domus
exasperans est. Et dixit ad
me.Fili hominis. omnes
sermones meos quos loqͦr
ad te. assume in corde tuo.
et aurib tuis audi. Et ua¬
de ingredere ad transmig¬
tionem. ad filios populi
tii: et loqueris ad eos. et
si forte audiant et qͥescãt.
Et assumpsit me spicitus:
et au diui post me uocem
commotionis magne. Be¬
nedicta gloria domini. de
alarum animalium ꝑcu¬
tientium altera ad alterã
et uocem rotarum sequen¬
tium animalia. et uocem
cominotionis magne. Sp̃e
quoq leuauit me. Et assũ¬
psit me: et abii amarus
in indignatione spiritus
mei. Manus enim domi¬
ni: erat mecum confortãs

Expanded text:
Israel, et loqueris verba mea ad eos. Non enim ad populum profundi nolunt audire te: quoniam nolunt audire me. Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro corde. Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Ut adamantem, et ut silicem dedi faciem tuam: Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum: quia domus exasperans est. Et dixit ad me: Fili hominis, omnes sermones meos, quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi: Et vade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et si forte audiant, et quiescant. Et assumpsit me spiritus. et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini de alarum animalium percutientium alteram ad alteram, et vocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae spiritus quoque levavit me et adsumpsit me et abii amarus in indignatione spiritus mei manus enim Domini erat mecum confortans
Abbreviated transcription (Latin):
dyonisius qͥ sedis
apostolice pͥuilegi¬
um tradente sibi
beato clemente petri apostoli
successore. uerbi cduini semi¬
na gallicis gentib eroganda
susceꝑat. beatissu pͥncipis
apłoꝵ et magistri sui in forma¬
tus exemplo. qui romane cru¬
delitati se propter ihu xp̃i no¬
men inmerserat. quo ampliꝰ
apud gallias gentilitatis

Expanded text:
Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis eroganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romanae crudelitati se propter Jesu Christi nomen immerserant, quo amplius apud Gallias gentilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lumen magnum quasi ĩ rote
circło de celo descendens: suꝑ
capd̃ eus refulsit. Tunc tre¬
mentes omnes qui hoc signũ
uiderunt. quid est hoc inquid
domine: qd̾ apparet suꝑ capd̾
tuũ. quasi in circreli modum
lumen splendidissimum emis¬
sum de celo. Numquam a
nobis simile aliqͥd est uissi.
Iue protinus in terram cad..
adorauit dicens. Gr̃as tibi
omnipotens d̾s consolator õiũ
refero: qͥ suꝑ seruũ tuũ osten¬
dexe dignatus es tale miracłm.
Tunc uidentes omnes quasi
in excessu m̃tis positi: tandẽ
quidem sp̃u resumpto simul
glorificantes deum om̃ipoten¬
tem: et conuersi sũt alter ad
alterũ dicentes. Uere hic homo
dei seruus est. Et pollicebãt᷑
ad dm̃ prorsus totis tend̾e ui¬
rib. Ille uero ñ cessabat sua
predicatione cũctos instrucre.
qͣliter ad regna celoꝵ ualerent
peruenire.

Expanded text:
lumen magnum quasi in rotae circulum e coelo descendens super caput ejus refulsit. Tunc trementes omnes qui hoc signum viderunt: Quid est hoc, inquiunt, domine, quod paret super caput tuum quasi in circuli modum lumen splendidissimum emissum de coelo? nunquam a nobis simile est visum. Ille protinus in terram cadens adoravit dicens: Gratias tibi, omnipotens Deus, consolator omnium, refero, qui super servum tuum ostendere dignatus es tale miraculum. Tunc videntes omnes quasi in excessu mentis sunt positi, sed tamen spiritu resumpto, simul glorificantes Deum omnipotentem conversi sunt alter ad alterum dicentes: Vere hic homo servus Dei est. Et pollicebantur ad Deum prorsus totis tendere vire. Ille vero non cessabat sua predicatione cunctis instruere, qualiter ad regna caelorum valerent pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
ca mea. quia ascendit mali¬
lla euis coram me. Et surrex̃
ionas ut fugeret in tharsis
a facie domini. Et descendit
ioppen. et inuenit nauem
euntem in tharsis ⁊ dedit
naulum eius et descendit ĩ
eam. ut iret cum eis ĩ tharsis
a facie domini. Bñs autem
misit uentum magnum ĩ
mare: et facta est tempestas
magna in mari: et nauis
ꝑiclitabatur conteri. Et timu¬
erunt naute. et clamauerũt
uiri ad dm̃ suum. Et mise¬
runt uasa que erant in na¬
ui in mare: ut alleuaretur
ab eis. Et ionas descendit¬
ad interiora nauis: et dor¬
miebat sopore graui. Et ac¬
cessit ad eum gubernator. et
dixit ei. Quid tu sopore de¬
pͥmerisꝰ Surge inuoca dm̃
tuum: si forte cogitet d̃s de
nobis: et non pereamus. Et
dixit uir ad collegam suum.
Uenite. et mittamus sortes:
et sciamus quare hoc malũ
sit nobis. Et miserũt sortes:
et cecidit sors super ionam.
Et dixerunt ad eum. Indica
nobis. cuius caiisa malum
istud sit nobis: quod est opul

Expanded text:
ca in ea quia ascendit malitia eius coram me et surrexit Iona ut fugeret in Tharsis a facie Domini et descendit Ioppen et invenit navem euntem in Tharsis et dedit naulum eius et descendit in eam ut iret cum eis in Tharsis a facie Domini Dominus autem misit ventum magnum in mari et facta est tempestas magna in mari et navis periclitabatur conteri et timuerunt nautae et clamaverunt viri ad deum suum et miserunt vasa quae erant in navi in mare ut adleviaretur ab eis et Iona descenditad interiora navis et dormiebat sopore gravi et accessit ad eum gubernator et dixit ei quid tu sopore deprimeris surge invoca Deum tuum si forte recogitet Deus de nobis et non pereamus et dixit vir ad collegam suum venite et mittamus sortes et sciamus quare hoc malum sit nobis et miserunt sortes et cecidit sors super Ionam et dixerunt ad eum indica nobis cuius causa malum istud sit nobis quod est opu
Abbreviated transcription (Latin):
lasti eum. ac donium eius.
uniuersamq substantiam ꝑ
cireuitum. oꝑib q manuũ
eius benedixis . et possessio
illius creuit in terraꝰ Sed
extende paulul:im manũ
tuam. et tange cuncta q̃
possidet: nisi in facie tuc¬

Expanded text:
um, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum, operibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra? Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in facie tu