comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nichil ut arbitror dicimꝰ esse iustitiã: nisi aquita¬
tem. Equitafẽ aũt : ab aqualitate quadã uidet᷑ appellata.
Sed quȩ in hac uirtute ȩquitas. nisi ut sua cuiq tribuant᷑ :
Porro sua ciuq: nisi quadã distinctione tribui non possuꝵ:
paria sint : ut nichil omnino int̾sedifferant :
Nullo modo ACUS: Ergo iustitia seruari non potest:
nisi in reb inquib seruat᷑. sit quȩdã ut ita dicã in paritas &
dissimilitudo. deop¬
deoO Intelligo acus. Cumigit᷑ fateam̃¬
istas figuras dequib agim int̾se esse dissimiles. illã scilic& quȩ
trib. & hanc quȩ quat tuor angulis constat: cũ abȩ parib. li¬
neis fiant. non ne uidetꝰ tibi quȩdã retenta iustitia. ut illa
quȩ habere non potest parilitatẽ contrariorũ inconcussã teneat
angulorũ aequalitatẽ. in hac uͦ quia tanta .ẽ. contrariorũ con¬

Expanded text:
Quia nihil, ut arbitror, dicimus esse justitiam nisi aequitaQuia nihil, ut arbitror, dicimus esse justitiam nisi aequitatem: aequitas autem ab aequalitate quadam videtur appellata. Sed quae in hac virtute aequitas, nisi ut sua cuique tribuantur? Porro sua cuique, nisi quadam distinctione tribui non possunt.paria sint, ut nihil omnino inter se differant? E. Nullo modo. A. Ergo justitia servari non potest, nisi in rebus in quibus servatur, sit quaedam, ut ita dicam, imparilitas et dissimilitudo. E. Intelligo. A. Cum igitur fateamistas figuras, de quibus agimus, inter se esse dissimiles, illam scilicet quae tribus, et hanc quae quatuor angulis constat, cum ambae paribus lineis fiant; nonne videtur tibi quaedam retenta justitia, ut illa quae habere non potest parilitatem contrariorum, inconcussam teneat angulorum aequalitatem: in hac vero quia tanta est contrariorum con
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio utrũ quispiã nonprȩ ponat.
Uidenunc. infigura quȩ trib angulis parib ꝑ fecta est.
quid in ea sit angulo contrariũ. id est ex altera parte con¬
sed quẽ ad modũ id f pt trib lineis. omnino non ini
Quid quat tuor luieis : potest ne hoc fueri :
Poͬr sus potest
Melior ÷ igit figura quȩ
quat tuor lineis rectis parib : quã quȩ trib constat :
Cer te melior : Siquidẽ magis in ea aequalitas ua
Quid ergo : istam quȩ quat tuor rectisparib
lineis fit. censes neposse &iã ita fieri. ut non anguli om̃s
inea paressint. annon putas
ideo posse
Quonã modo : deod̾. Si duo contrꝰ ctior es. duo¬
Vides ne etiã. que ad modũ &
ambo contractiores. & ãbo aꝑtiores sibi contrarii sint:
Cernis eñi ꝓfecto. fieri nonposse: ut cũquat tuor parib
lineis figura ꝑficit. non aut om̃s. aut certe uel bini an¬
Nichis ne temouet etiam in his reb. tanta & tã in con¬
cussa quȩdã iustitia:
Quonã modo :

Expanded text:
Nescio utrum quispiam non praeponat. A. Vide nunc in figura quae tribus angulis paribus perfecta est, quid in ea sit angulo contrarium, id est ex altera parte consed quemadmodum id fiat tribus lineis omnino non video. A. Quid? quatuor lineis potestne hoc fieri? E. Prorsus potest. A. Melior est igitur figura quae quatuor lineis rectis paribus, quam quae tribus constat. E. Melior certe, siquidem magis in ea aequalitas valet. A. Quid ergo? istam quae quatuor rectis paribus lineis confit, censesne posse etiam ita fieri, ut non anguli omnes in ea pares sint, an non putas? E. Video posse. A. Quonam modo? E. Si duo contractiores, Videsne etiam quemadmodum et ambo contractiores, et ambo apertiores sibi contrarii sint? enim profecto fieri non posse, ut cum quatuor paribus lineis figura perficitur, non aut omnes, aut certe vel bini an15. A. Nihilne te movet etiam in his rebus tanta et tam inconcussa quaedam justitia? E. Quonam modo? A.
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur haec uita laboriosa: cui opus est continentia. ut ab
ipsius mundi amicitia ieiune tur. Qux̧utiq fallacit̾ blandiri.
& inle ce brarũ fucos circumspargere : atq iactare non
cessat. Numero aut quadra genario uitam istam ꝓpterea
figurari arbitror : quia denarius inquo est ꝑfectio beatitudi¬
nis nr̃e sicut inoctonario quia redit adprimũ. ita in hoc qr
creatura quȩ septenario figuratur adher& creatori in quo
declaratur unitas trinitatis : Per uniuersum mundũ tẽpo¬
ralit̾ annuntiatus est: qui munđ & aquatuor uentis de
lineatur. &quat tuor uentis erigitur: & quat tuor annuis

Expanded text:
ficatur haec uita laboriosa, cui opus est continentia, ut ab ipsius mundi amicitia ieiunetur, quae utique fallaciter blandiri et inlecebrarum fucos circumspargere atque iacere non cessat ? numero autem quadragenario uitam istam propterea figurari arbitror, quia denarius, in quo est perfectio beatitudinis nostrae — sicut in octonario, quia redit ad primum, ita in hoc, quia creatura, quae septenario figuratur, adhaeret creatori, in quo declaratur unitas trinitatis — per uniuersum mundum temporaliter annuntiatus est, quia mundus et a quattuor uentis de. liniatur et a quattuor elementis erigitur et a quattuor annuis
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ego noui rusticum
quendam loquentem. deloquente uxuͦre filios om̃s mares atq femi¬
nas quat tuor fere. aut eo amplius noneni satis nunc com memini sur¬
dos mutosq genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant. muti:
ex eo aut quod nulla signa nisi oculis colligebant. etiam surdi intel¬
ligebantur
Illum uͦ ego bene noui & deistis nescio qui¬
bus: credo tibi: sed quorsum ista:
Quia dixisti.
non te posse cogitare inter tales homines nasci quempiam Hec non
aliud dico. Ham istos: nisi fallor . inter eos qui loquerentur natos
.ẽẽ. concedis

Expanded text:
Nam ego novi rusticum quemdam loquentem, de loquente uxore, filios omnes mares atque feminas quatuor fere, aut eo amplius non enim satis nunc commemini mutos surdosque genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant, muti; ex eo autem quod nulla signa nisi oculis colligebant, etiam surdi intelligebantur. E. Illum vero ego bene novi, et de istis nescio quibus credo tibi: sed quorsum ista? A. Quia dixisti non te posse cogitare inter tales homines nasci quempiam. E. Nec nunc aliud dico: nam istos, nisi fallor, inter eos qui loquerentur, natos esse concedis
Abbreviated transcription (Latin):
mal rationale. morta le gramaticũ: eoq. peccare
istam diffinitionẽ: qđ conuersione uera ÷ cũ prima
enuntiatione sit falsa. Namq falsum .x̃. omnis homo : animal
rationale mortale gramati cum .ẽ. quam uis uerũ sit om¬
ne animal rationele mortale gramaticuest. Ergo. ideo

Expanded text:
mal rationale mortale grammaticum; eoque peccare istam definitionem, quod conversione vera est, cum prima enuntiatione sit falsa. Namque falsum est, omnis homo animal rationale mortale grammaticum est, quamvis verum sit, omne animal rationale mortale grammaticum homo est. Ergo ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Librraliter mecum agis. Seed illud nunc attende.
Cum const& ita esse hanc arborem deteriorem quam est uis¬
titia ut nec conparanda quidem tibi uideat᷑. & hoc lignum
non esse nichil confessussis: plac& ne tibi. ut ipsam iusticiã
nichil esse credamꝰ. Deanatꝰ Qus i amnins credicerit:

Expanded text:
Liberaliter mecum agis; sed illud nunc attende: cum constet ita hanc arborem esse deteriorem quam est justitia, ut nec comparanda quidem tibi videatur, et hoc lignum non esse nihil confessus sis; placetne tibi ut ipsam justitiam nihil esse credamus? E. Quis hoc demens crediderit?
Abbreviated transcription (Latin):
Bene sane dicis. Nam hoc tibi etiam delocutione
responderim Multi eni greti & aliud linguȩ genꝰ. crebrius
nos loquentes audiunt: quã funla bulũ expectant. Qui ut
linguã nr̃am discant. quẽ ad modũ nos cũ ipsorum
nosse uolumꝰ: sȩpe magistris traduntur. Quȩcum
ita sint : miror cur anima incrementis tribuere uelis. quod lo¬
quuntur homines: quod aũt̃ in fune ambulant : nobis nescio quo mͦ
ista confundis. Nam qui ut linguam nrãm discat magistro tra¬
ditur: nouit aliam quandam suam quã eiꝰ
Quod eius anima creuerit: suã puto didicisse. Cũ aũt discit
aliena : non ampliori animȩ. sed arti tribuo

Expanded text:
Bene sane dicis; nam et hoc tibi etiam de locutione responderim: multi enim Graeci et aliud genus linguae crebrius nos loquentes audiunt, quam funambulum spectant; qui ut linguam nostram discant, quemadmodum nos cum ipsorum nosse volumus, saepe magistris traduntur. Quae cum ita sint, miror cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam suam, quam eum, quod ejus anima creverit, puto didicisse; cum autem discit alienam, non ampliori animae, sed arti tribuo.
Abbreviated transcription (Latin):
similitudines ducere: contradicant & augures. nedicat᷑ nobis
estote simplices sicut columbȩ. contradicant & marsi nedi¬
catur nobis astuti ut serpentes: contradicant histriones. ne
inpsalmis cytharam nominemꝰ: aut quia exhis rebus ad mis¬
terium uerbi dĩ similitudinum signa sumuntur. Dicant
siplacet uel auspicia nos captare. uel uenena conficere.: ilł
t̾e atrias affectare luxurias. Quod dementissimũ est di¬
cere: non igitur nos desole xluna : annins menstruis ue
tẽporib actionũ nr̃arũ euenta conicimꝰ. ne inuitȩ huma¬
nȩ periculosissimis tempestatib tantiã scopuli s̃ misere

Expanded text:
similitudines ducere, contradicant et augures, ne dicatur nobis: Estote simplices sicut columbae; contradicant et Marsi, ne dicatur nobis: Astuti ut serpentes; contradicant histriones, ne in psalmis citharam nominemus; aut quia ex his rebus ad mysteria uerbi dei similitudinum signa sumuntur, dicant, si placet, uel auspicia nos captare uel uenena conficere uel theatricas affectare luxurias, quod dementissimum est dicere. Non igitur nos de sole et luna annuis menstruisue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miser
Abbreviated transcription (Latin):
quia requiem sine fine significat: Primagͦ uita non fuit sẽ¬
pit̾ napeccati. Requies aũt ultima: sempit̃ na. ẽ. Hac ꝑhoc
& octau sempit̾nã beati tudinẽ habebit : quia requies illa
ritͥes sempit̃ na.ẽ ͦ excipit᷑ ab octauo. non ex tinguitur. neq

Expanded text:
quia requiem sine fine significat. prima ergo uita non fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima sempiterna est ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, non extinguitur; neq
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ agemꝰ : Patierisne illã deiuidicio
ita discedere: Quanquã eñi ego ei defensionẽ qua¬
lẽ potiu prȩbuerim. tutam̃ ipsã litis for mulã quȩ
nos decepit composiusti. Etego quidem tã & si optinere
non potui: bona fide affui. Quod mͥ satis est. Tuuꝰ siprȩ¬
uaricationis arguaris quid facias. aquo & ꝓducta.ẽ. ut
lur garet aut denter. & oppugnata ut turpit̾ cederet.¬

Expanded text:
Quid ergo agemus? Patierisne illam de judicio ita discedere? Quanquam enim ego ei defensionem qualem potui praebuerim, tu tamen ipsam litis formulam, quae nos decepit, composuisti. Et ego quidem tametsi obtinere non potui, bona fide adfui, quod mihi satis est: tu vero si praevaricationis arguaris, quid facias, a quo et producta est ut jurgaret audenter, et oppugnata ut turpiter cederet
Abbreviated transcription (Latin):
tantum inmemoriam reuocari quod na tussit. acꝑhoc ni op
erat nisi reuolutum diem anni quo ipsa resacta .ẽ. festa deuo¬
tione signari: Sacramentum est aũt̃ in aliqua celebratione
cumreigeste comimeonoratio itasit: ut aliquiel etiam significare
intellegatur. quod scẽ acupiendum est. Eo etaq modo agim̃ pas
Ma ut nonsol um quodfactumest in memoriam reuocemͦ. idest
quodiiortuus epc aresurrexit: sed&iam ȩetera quetirra co

Expanded text:
tantum in memoriam reuocari, quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi reuolutum diem anni, quo ipsa res facta est, festa deuotione signari. sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. eo it non solum quod factum est, ad memoriam revocamus, id est, quod mortuus est ac resurrexit, sed illa, quae circa
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo: Iustitia quamnon nichil confessus es esse.
inmo quiddam longe diuinius hac longeq prestantius.
iuidet᷑ tibi longa esse: Dec uatꝰ. Nullo modo michi
iustitia aut longa aut lata. aut tale aliꝗd cogitanti potest
occurrere Aus. Sugit᷑ nihil hoꝵ est iustitia & tam̃ ipsa
nihil non est: cur tͥ anima nihil didet᷑. nisi eiꝰ aliqua longi¬
tudo sit: SEAge iã. non mͥ uidet᷑ ex eo nihil esse anima.
quod nec longa nec lata : nec robusta sit. sed utrũ uere
itasit nondũ esse dictũ scis. Fieri enĩ potest. ut multa
sint magni aestimanda qua istis careant. sed ñ continuo
ex hoc genere animã esse credendũ puto. Anq̃. Scio istud
nobis enodandũ restare. & hoc me deinceps explicaturũ
promiseram: Uerum quia res subtilissima :. & longe
alios mentis oculos quęrit. quã humana consue tudo
dã necessano circuitu defȩtigatꝰ: aegre tuleris aliqua¬
totẽ tardius adid quod cupis ꝑuenirẽ: Nam prius abs

Expanded text:
Quid ergo? justitia, quam non nihil esse confessus es, imo quiddam longe divinius hac longeque praestantius, videtur tibi longa esse? E. Nullo modo mihi justitia aut longa, aut lata, aut tale aliquid cogitanti potest occurrere. A. Si igitur nihil horum est justitia, et tamen ipsa nihil non est; cur tibi anima nihil videtur, nisi ejus aliqua longitudo sit? E. Age; jam non mihi videtur ex eo nihil esse anima, quod nec longa, nec lata, nec robusta sit, sed utrum vere ita sit, nondum a te dictum esse scis. Fieri enim potest, ut multa sint magni aestimanda, quae istis careant; sed non continuo ex hoc genere animam esse credendum puto. 6. A. Scio istud nobis enodandum restare, et hoc me deinceps explicaturum promiseram: verum quia res subtilissima est, et longe alios mentis oculos quaerit, quam humana consuetudo dam necessario circuitu defatigatus, aegre tuleris aliquanto te tardius ad id quod cupis pervenire. Nam prius abs
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ. ꝓpt̃ nouũ hominẽ quemiubemur induere & exuere
ueterem expurgantes uetus fermentum. ut simus noua con¬
sper sio: qͣm pasha nr̃m immolatus est xp̃c Propt̾ hanc gͦ
uitȩ nouitatem: primus mensis in anni mensib celebratio¬
ni huic ad tributus est Nam ipsediciturmensis nouoꝵ
Seua uero intoto tempore scłi nunc t̃tium tempꝰ apparuit.
Ideo resurrectio dñi. triduana .ẽ. Primũ eñi tempꝰ: an
te legem. scđ̾m sublege : tertium subgr̃a: Ubi iam ma¬
nifestato .ẽ. sacramenti prius occulti in prophetico enig¬
mate. Hoc gͦ & inlunari numero significatur quia
eni septenarius numerus solet inscripturis adquandam
ꝑ fectionem misticus apparere atertia eb domada lunȩ
pascha celebratur. idẽ quidie occurrit axiiiꝰ. uiq in xxi

Expanded text:
uitae, propter nouum hominem, quem iubemur induere et exuere ueterem expurgantes uetus fermentum, ut simus noua consparsio, quoniam pascha nostrum immolatus est Christus, propter hanc ergo uitae nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic adtributus est. nam ipse di. Quia vero in toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio Domini triduana est. Primum enim tempus est ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub Gratia, ubi jam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico aenigmate. Hoc ergo et in lunari numero significatur; quia enim septenarius numerus solet in Scripturis ad quamdam perfectionem mysticus apparere, tertia hebdomada lunae Pascha celebratur, qui dies occurrit a quarta decima in vi
Abbreviated transcription (Latin):
leposuerit. Qut̃ famulũs dĩ iam desua infirmitate ut superus
liximus curauerat. qui tunc in illo tempore cũ esset in bobio
sub obȩdientia beati athalȩ abbatis. cuius gesta scripta habent᷑.
requenter aut̃ ab illo humilit̾ postulabat.
ut a aloet̃ illũ infrantia ubibeatus uua lanicus inhere

Expanded text:
disposuerat, quem famulus Dei iam de sua infirmitate, ut superius disposuerat, quem famulus Dei iam de sua infirmitate, ut superius diximus, curaverat. 35. Qui tunc in illo tempore cum esset in Bobio sub oboedientia beati Athalae abbatis, cuius gesta scripta habentur, frequenter ab illo humiliter postulabat, ut ad locum illum in Francia, ubi beatus Walaricus in here
Abbreviated transcription (Latin):
ed post suũ ut p̃fatisumꝰ dehac luce beatũ obitũ tantun se
sco incenobio humane inportunitatis mersit conditio. ut illa
necessitas illo monachos indeire urgeret quȩpus animis
prodesse solet. Ut est illud. Quiuolunt inxpo pie uiuere. opor¬
teteos tribulationes sustinere. Ad tempus igitur de serentes
locũ. illud ałiam euangelicũ sectantes. Siꝑ sequent᷑ uos inuna
ate. fugite in aliam. Et cũ in solitudine locus ille redlactus
fuisset. beatus pontifex berchundus diuino instinctus amore.
conabatur scm̃ illum depositũ ad suam ciuitatem magno cũtriui¬
pho deferre. Sed cum facta oratione iussisset scm̃ effodere
corpus. proficere non ualebant. Tunc prȩfatꝰ pontifea. Oremus
inquid ad dñm. uereor enĩ ne impossibilitas oꝑis. aliquo modo
nobis accedat. Cũq orationi incubuisset intentius. & his &scer
impetũ leuandi nihil tam̃ ꝓfitientes temptasent. sicut corpore
uiuens heremũ & semꝑ ibidem diligebat locũ. ita & defunetus

Expanded text:
ed post suum, ut praefati sumus, de hac luce beatum obitum tantum se sancto in coenobio humana mersit conditio, ut illa necessitas illos monachos inde ire urgebat, quae piis animis prodesse solet, ut est illud: 'Qui volunt in Christo pie vivere, oportet eos tribulationes sustinere'. Ad tempus deserentes locum, illud etiam euvangelicum sectantes: Si persequentur vos in una, civitate, fugite in aliam, et cum in solitudine locus ille redactus fuisset, beatus pontifex Berchundus divino instinctus amore conabatur sanctum illum depositum ad suam civitatem magno cum triumpho deferre; sed cum, facta oratione, iussisset sanctum effodere corpus, proficere nil valebant. Tunc praefatus pontifex: ' Oremus', inquit, 'ad Dominum; vereor enim, ne impossibilitas operis aliquo modo nobis accedat'. Cumque orationi intentius incubuisset et bis et ter impetum levandi, nihil tamen proficientes, temptassent, sicut corpore vivens heremum et semper ibidem diligebat locum, ita et defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
nico die fuiss& ingrussus acciaens in uerticem montis a&
dam arborem. quae undiq ui pribus erat circum septa
ubiiurdõ plenus furtiuas illas & dignas dõ orationes quassepe dicimus
sclebat remotus exercert Cumq ibi coram illo aliqui fratres astarent
infixis coram ipsis duobus paxillis. designabat mensuram unius capa¬
cem stature. tcait illis. Cum ar hac prȩsentiuita tandem uolente
do auobis migrauero. uosme in hoc loco sepelire curate. E
ab eo dictum fuerat. ita factum cito euenit.

Expanded text:
nico die fuisset ingressus, accedens in verticem montis ad quandam arborem, quae undique vepribus erat circumsepta, ubi vir Deo plenus furtivas illas et dignas Deo orationes, quas saepe diximus, solebat remotus exercere, cumque ibi coram illo aliqui fratres astarent, infixis coram ipsis duobus paxillis, designabat mensuram unius capacem staturae et ait illis: 'Cum de hac praesenti vita tandem, volente Deo, a vobis migravero, vos me in hoc loco sepelire curate'. Et cum ab eo dictum fuerat, ita factum cito evenit.
Abbreviated transcription (Latin):
Age sicorpꝰ potest ibi pati aliquid ubi non :
ꝓpt̃ quancdã cũ anima cũ temperationẽ. qđ oculis in
cernendo accidere inuentũ. ẽ. ad eo ne animã crassã
& pigrã putamus. ꝑ quã ipsi oculi tantũ possunt ut eã
lateat corporis passio. si non ibi iaceat ubi passio ipsa
contingit :¬

Expanded text:
Age, si corpus potest ibi pati aliquid ubi non est, propter quamdam cum anima contemperationem, quod oculis in cernendo accidere inventum est; adeone animam crassam et pigram putamus, per quam ipsi oculi tantum possunt, ut eam lateat corporis passio, si non ibi jaceat, ubi passio ipsa contingit
Abbreviated transcription (Latin):
stare credendum est: porsi si pergtres quȩxtre. unde ipsaterta.
uei aqua : uel atr. uel ignis constent. nichiliam qđ diceit̃
repperirem : sic cum queritur ea quib sit homo conpo¬
situs. respondere possum . ex ania & corpore. Rur¬
sum decorpore siquȩras. ad illa elementa quatuor reeur¬
ram. Ot anima uero querentitibi. cum simplea quiddã
& propriȩ substantie uideat᷑ esse. non aliter treamiꝰ acsi
quȩras ut dictum est undesit terra. Pe oẽ. Quomodo eam
propriam uelis habere substantiam. cum dioceris adõ fac¬
tam: non intellego. auc̃ Quomodo & terram ipsam a dõ
factam negare non possum. & tamen non possumdicrre
eox quib qͦui quasi aliis corporib t̾ra const&. simplex eñicorpͥ
est terra: eo ipso quoterra est. Et ideo elementum dr̃ om̃iũ
istorum corpoꝵ. quȩ fiunt ea quatuor elementis. Non ergosi¬
bi aduersatur sententia quadicimꝰ & adõ animã factã & ꝓpã
ut aquȩ utterre qͦ c&tra ta his omnib conponerent᷑. QU

Expanded text:
stare credendum est; porro si pergeres quaerere, unde ipsa terra, vel aqua, vel aer, vel ignis constent, nihil jam quod dicerem reperirem: sic cum quaeritur ex quibus sit homo compositus, respondere possum, ex anima et corpore; rursum de corpore si quaeras, ad illa elementa quatuor recurram; de anima vero quaerenti tibi, cum simplex quiddam et propriae substantiae videatur esse, non aliter haeream ac si quaeras, ut dictum est, unde sit terra. E. Quomodo eam propriam velis habere substantiam, cum dixeris a Deo factam, non intelligo. A. Quomodo et terram ipsam a Deo factam, negare non possum; et tamen non possum dicere, ex quibus quasi aliis corporibus terra constet. Simplex enim corpus est terra, eo ipso quo terra est; et ideo elementum dicitur omnium istorum corporum, quae fiunt ex quatuor elementis. Non ergo sibi adversatur sententia qua dicimus, et a Deo animam factam, et propriam ut aquae, ut terrae, quo caetera ex his omnibus componerentu
Abbreviated transcription (Latin):
re dum nondatur quoddeerat. sed prodatur quod inerat
acrursus pau latim abscondere quod patebat: &ideo decres

Expanded text:
re, dum non addatur quod deerat, sed prodatur quod inerat; ac rursus paulatim abscondere quod patebat, et ideo vide
Abbreviated transcription (Latin):
Omnino ea quȩris. quȩ me quoq sȩ¬
pe mouer̃ Itaq nonsu imparatꝰ tibi respondere : ut msoleo. Utrum
aut beneratio quȩ te agit uidicabit: Quale cũq id tam̃sit: pluscer te
non possũ. nisi forte aliquid melius cũ disputamꝰ inmentẽ diuinitꝰ ue¬
nerit. Sed agamꝰ siplac& more nostro. ut duceratione tutibi ipse res¬
pondeas. ac prius quȩram: utrũ crescentis cũ corpore animi certũ argu¬
mentũ sit : quod ȩtatis accessu aptior humanȩ consue tudini homo.
&inea magis magisq peritꝰ est

Expanded text:
Omnino ea quaeris quae me quoque saepe moverunt: itaque non sum imparatus tibi respondere, ut mihi soleo; utrum autem bene, ratio quae te agit judicabit: qualecumque id tamen sit, plus certe non possum, nisi forte aliquid melius cum disputamus, in mentem divinitus venerit. Sed agamus, si placet, more nostro, ut duce ratione tu tibi ipse respondeas. Ac prius quaeramus, utrum crescentis cum corpore animi certum argumentum sit, quod aetatis accessu aptior humanae consuetudini homo, et in ea magis magisque peritus est
Abbreviated transcription (Latin):
Patitur om nino aliquid. Nam oculi mei : par tes nifallor corpo¬
ris mei sunt quisi nichil paterentur. quomodo teuiderem :

Expanded text:
Patitur omnino aliquid: nam oculi mei partes, nisi fallor, corporis mei sunt; qui si nihil paterentur, quomodo te viderem?
Abbreviated transcription (Latin):
piat minui. & non adrefundendum plena ꝑueniat.
Illi aut qui hꝑc certis numers indagarunt. ita ut defect¬
a solis &lunȩ non solum quur fierent. sedetiam quando
futuri essent longe ante p̃dicerent. & eos ddeterminatis int̾¬
uallis temporum canonica subputationet iprȩfigerent.
litterisq mandarent : quas modo quilegunt at q intelle¬
gunt. nihilominus eos p̃dicunt : net alit̃ aut alias aecidunt
quam p̃dicunt: Tales gͦ quib non est ignoscendũ sicut
scriptura scã dicit. quia cumtantum ualerent ut possent
estimare scđm dñm eius quem supplici pietate possent non
facilius inuenerunt. ex ipsis cornib lunȩ quȩ asole auersa
sunt siue crescentis siue decrescentis: coniecerunt eam. a
sole inlustrari. & quanto magis ab eo recederet: tanto magis
ab ea parte quȩ t̃ris apparetꝰ radios euis ex cipere : Q uanto aũt
ad eum post dimidium mensem exalio semi circulo propinqua

Expanded text:
piat minui et non ad refundendum plena perueniat. piat minui et non ad refundendum plena perueniat. Illi autem, qui haec certis numeris indagarunt, ita ut defectus solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, longe ante praedicerent et eos determinatis interuallis temporum canonica supputatione praefigerent litterisque mandarent, quas modo qui legunt atque intellegunt, nihilo minus eos praedicunt nec aliter aut alias accidunt, quam praedicunt, tales ergo, quibus non est ignoscendum, sicut scriptura sancta dicit, quia, cum tantum ualerent, ut possent aestimare saeculum, dominum eius, quem supplici pietate possent, non facilius inuenerunt, ex ipsis cornibus lunae, quae a sole auersa sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinqua
Abbreviated transcription (Latin):
didici. Quieni gloriatur: in eo glorietur. Scirt & intelligere.
Ał ulta denumeris & motib srderum. & quisubtilus ista seruta¬
tisunt. incrementa. & decrementa lunaria. ex conuersione
globi eiuis coniecerunt H um qͦd aliquid sustantiȩ uel accedat
ei cum augetur. uelrecedat comminuitur: Quod delira un¬
peritia manichei opinantes. repltri eam dixerunt. sicut reple¬
tur nauis exfugitiua deiparte quã c̃õ mixtam principibus te¬
nebrarum & eorum sordibus inquinatam corde atq ore sa¬
crilego & credere &loqui nondubitant. Hinc gͦ impleriluna
dicent cũ e᷑ dem pars dĩ magnis laboribus abin quina mento
purgata. detoto mundo usq ab om̃ib loacis fugiens redditur
aõ lugenti dum redeat: repleri uͦ ꝑ mensem dimidũ & alio
dimidio in sobem refundi uelut in aliã nauem: nec tamen in¬
ter istas anat hemandas blasphemias aliquid um quã finge¬
re potuerunt.: Quuir uel incipiens lucere. uel desinens cor¬
niculato lumine fulgeat: aut quur adimidio mense inci¬

Expanded text:
didici: Qui enim gloriatur, in eo glorietur, inquit, scire et intet multa de numeris et motibus siderum et, qui subtilius ista scrutati sunt, incrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eius coniecerunt, non quod aliquid substantiae uel accedat ei, cum augetur, uel recedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense inci
Abbreviated transcription (Latin):
naretur Ut post quam facta est talis resurrectio incorpore dñi ut
Piret incapite eccłȩ quod corpꝰ eccłȩ speraret infine: iamdies do

Expanded text:
naretur; ut, postquam facta est talis resurrectio in corpore domini - ut praeiret in capite ecclesiae quod corpus ecclesiae speraret in finem — iam dies do
Abbreviated transcription (Latin):
cũ detestatione yidenda sunt. Quib cum abiecerimꝰ uana
commenta unde homines inerrorem prȩcipitant: quopͥus
p̃cipitatisunt. garruli sibi uidentur cumdicunt nobis. quur
& uos ad solis & lumȩ com mutationẽ pas cha cȩlebratis. quasi

Expanded text:
cum detestatione irridenda sunt; quibus cum objecerimus vana commenta, unde homines in errorem praecipitant, quo prius praecipitati sunt, garruli sibi videntur, cum dicunt nobis: Cur et vos ad solis et lunae computationem Pascha celebratis? quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tamen puer paruus. ne hoc quidem possit. Qua¬
re illa ratiomea. manet integra. Iuid erum refert. utrum loqui
angestum facere crescendo assequaturꝰ cumꝰ ad animam utrumq
ꝑtineat quam fateri nolumus crescere : Iam michi uideris. etiam cũ
infune quisq ambulat. ampliorem credere hunc habe animam:
quam eos qui id facere nequeunt

Expanded text:
Sed tamen puer parvus ne hoc quidem posset: quare illa ratio mea manet integra. Quid enim refert utrum loqui, an gestum facere crescendo assequatur, cum ad animam utrumque pertineat, quam fateri nolumus crescere? 32. A. Jam mihi videris etiam cum in fune quisque ambulat, ampliorem credere hunc habere animam, quam eos qui id facere nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse omnino
tio sit anima. quã corpꝰ÷ eiꝰ. tã magnȩ inea possunt
exprimi imagines. ut & urbes. & latitudo t̾rarũ.
& quȩ q alia ingentia apud se possit imaginari
Uolo erigtos puutt daigentius. quanta & quã
multa memoria nr̃a contineat. qua utiq anima con¬
tinetur: Quigͦ fundus :. quismꝰ. quȩ inm̃sitas. quȩ pos¬
sit haec capere. cũ eã tantã. quantũ corp:. superior
ratio docuisse uideatur:
Non inuenio quidres¬
pondeam: Nec satis explicare possum quantũ me ista
moueant. & multũ meipse derideo: qui superiori ratio¬
ni tam cito consenserim. ut existo corporis modo. quanta sit
anima t̾minarẽ
Non gͦ iãtibi tale aliquid uidet᷑.
qualis uentus ::
Nullo modo: Nam etiã siaer iste cuiꝰ
quasi fluctũ uentũ. eẽ. ꝓbabilit̾ creditur. uniuer sũ istũ
mun dum possit implere in numerabiles tales tantasq mon¬
dos secum anima imaginari potest. Quas imagines. quo
spatio contineat. suspicari non possumi auc Uide gͦ ne me¬

Expanded text:
Necesse omnino. tio sit anima quam corpus est ejus, tam magnae in ea possunt exprimi imagines, ut et urbes, et latitudo terrarum, et quaeque alia ingentia apud se possit imaginari? Volo enim cogites paulo diligentius, quanta et quam multa memoria nostra contineat, quae utique anima continentur. Qui ergo fundus est, qui sinus, quae immensitas quae possit haec capere, cum et eam tantam quantum corpus est superior ratio docuisse videatur? E. Non invenio quid respondeam, nec satis explicare possum, quantum me ista moveant: et multum me ipse derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto corporis modo quanta sit anima terminarem. A. Non ergo jam tibi tale aliquid videtur, qualis ventus est? E. Nullo modo: nam etiamsi aer iste cujus quasi fluctum ventum esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide er
Abbreviated transcription (Latin):
Non equideͤm negauerim auc
Sed cum iam int̾ nos constet. non nullos tales homines. eẽ. posse: quȩ¬
so cogites. si ex hoc genere masculus et femina iungerentur. atq.
in aliquam quo cumq casu delati solitudinem. ubitam̃ uiuere
ualerent : gignerent filium nonsurdum quem ad modum esset
cumparentibus iste locutur :
Quem am modum
censes. nisi ut parentes ei dederant. ita gestu signa red diturũm:¬

Expanded text:
Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homines esse posse; quaeso cogites, si ex hoc genere mas et femina jungerentur, atque in aliquam quocumque casu delati solitudinem, ubi tamen vivere valerent, gignerent filium non surdum, quemadmodum esset cum parentibus iste locuturus? E. Quemadmodum censes, nisi ut parentes ei dabant, ita gestu signa redditurum
Abbreviated transcription (Latin):
Cũgͦ ꝑpassionẽ corporis non latet aliqͥd animã: ñ conti¬
nuo sensus uocatur. unꝰ dequinq memoratis sed cũ ipsa pas¬
sio non latet. Nãq ignis ille nonuisus. nec auditꝰ. nec ol¬
fatꝰ. nec g̾tatꝰ. nec tactꝰ a nob non tam̃ lat& animã fumo
uiso & cũ hoc non latere. ñ ec uoce t᷑ sens quia exigne¬
corpꝰ nichil÷ passũ. uo caturtam̃ cognitio ꝑsensũ quia ex
passione corporis quanius alia. id ÷ ex alterius rei uisione
coniecta tum ÷ atq. cõꝑtũ.

Expanded text:
 passionem corporis non latet aliquid animam, non continuo sensus vocatur unus de quinque memoratis; sed cum ipsa passio non latet: namque ille ignis non visus, nec auditus, nec olfactus, nec gustatus, nec tactus a nobis, non tamen latet animam, fumo viso. Et cum hoc non latere non vocetur sensus, quia ex ignecorpus nihil est passum; vocatur tamen cognitio per sensum, quia ex passione corporis quamvis alia, id est ex alterius rei visione, conjectatum est atque compertum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ita prorsus ratio cogit fateri. ut dicis. acus. Iã quȩramꝰ. siplac&
utrũ sit aliquid inista ratione: quod omnino nonque at diuidi
Erit eñi hoc multo etiã quã illa linea melius. Nã lineã cernis.
excliuerso innumerabilit̃ secariposse. Itaq ł ipsihoc inueniendũ
dimitto

Expanded text:
Ita prorsus ratio cogit fateri ut dicis. 18. A. Jam quaeramus, si placet, utrum sit aliquid in ista ratione, quod omnino non queat dividi; erit enim hoc multo etiam quam illa linea melius. Nam lineam cernis ex diverso innumerabiliter secari posse, itaque tibi ipsi hoc inveniendum dimitto
Abbreviated transcription (Latin):
unt quinquaginta. lex in arca est sc̃ĩficatio in corpore
dñi ꝑciuus resurrectionẽ nobis requies futura ꝓmititur: idquam
ꝑcipiendam scõ sp̃u carita s inspiratur: Sp̃s aut̃ nondum erat
datus : quia iħs nondũ erat glorificatus. Inde ꝓphetia illa canta¬
taest exurge dñe in requiem tuam. tu& archa scĩ ficatio¬
nis tuȩ. Ubi requies: ibi &scificatio. Undenunc ut amemus.
& desideremꝰ pignus accipimꝰ. Uocantur aut ad requiẽ alterius
uitȩ quo ab ⁊ sta uita transitur. quod pascha significat om̃s
in nomine patris. & filii. & sp̃ssc̃i. Propt̃ea quinquagen arius
numerꝰ ter multiplicatꝰ. addito ademinentiã sacramenti
ipso t̃nario in illis magnis piscib inuenitur: quas dñs iãpost
resurrectionẽ nouã uitã demonstrans. ad extera parte le¬
uari imperauit. necretia rupta sunt. quia tunc hereti¬
coꝵ inquietudo nonerit. Tunc homo ꝑfectꝰ & quie tus

Expanded text:
unt quinquaginta. lex in arca est sanctificatio in corpore domini, per cuius resurrectionem nobpercipiendam Spiritu sancto charitas inspiratur. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus Unde prophetia illa cantata est: Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Ubi requies, ibi sanctificatio. Unde nunc ut amemus et desideremus, pignus accepimus. Vocantur autem ad requiem alterius vitae, quo ab ista vita transitur, quod Pascha significat, omnes in nomine patris et filii et spiritus sancti. Propterea quinquagenarius numerus ter multiplicatus addito ad eminentiam sacramenti ipso ternario in illis magnis piscibus inuenitur, quos dominus iam post resurrectionem nonam uitam demonstrans a dextera parte leuari Imperauit; nec retia rupta sunt, quia tunc haereticorum inquietudo non erit. tunc homo quietus
Abbreviated transcription (Latin):
sieni sepedolens & gemens. multas infir moꝵ ꝑturbationes fieri ꝑ quo¬
rundam frum̃ contentiosam obstinationẽ. ł suꝑstiosã dmiditatẽ:
qui iN rebus huius modi qua&̧ neq sçe scripturȩ auctoritate. neq
uniuersalis ȩccłȩ traditione . neq uitȩ corrigendȩ utilitate. ad certũ
possunt terminu ꝑuenire. tantũ quia subest qualis cumq ratio¬
cinatio cogitanti. aut quia in sua patria sic ipse consueuit. aut
quia aliud uidit obiperegrinationẽ suã quo memotiorẽ asuiseo
doctiorem factã putat. tã litigiosas excitant questiones: ut nisi
quod ipsi faciunt nichil rectum ȩstiment: dixerit aliquis nonco¬
tidie accipiendam eucharistiam: Quesieris quare : quõ inquit
eligendisunt dies. quib purius homo continenti usq uiuit. qͦ
ad tantum sacramentũ dignus accedat. Quieni indigne man¬
ducauerit: iudiciũ sibi manducat &bibit Alius contra.
immo inquit sitanta .ẽ. plaga : atq imp&us morbi. ut me

Expanded text:
si enim saepe dolens et gemens multas infirmorum perturbationes fieri per quorundam fratrum contentiosam obstinationem uel superstitiosam timiditatem, qui in rebus huius modi, quae neque sanctae scripturae auctoritate neque uniuersalis ecclesiae traditione neque uitae corrigendae utilitate ad certum possunt terminum peruenire, tantum quia subest qualiscumque ratiocinatio cogitantis aut quia in sua patria sic ipse consueuit aut quia alibi uidit et peregrinatione sua quo remotiorem a suis eo doctiorem se factum putat, tam litigiosas excitant quaestiones, ut, nisi quod ipsi faciunt, nihil rectum aestiment. Dixerit aliquis non cotidie accipiendam eucharistiam. quaesieris: Quare? Quoniam\\ inquit, eligendi sunt dies, quibus purius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo, inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
deri animꝰ. sicut corpꝰ crescendo cũ ȩtate profitere: Proficiendo
eñi. ad uirtutẽ ꝑuenit. quã fatemur nulla spatu magnitudine.
sed magna ui. constantiȩ pulchrã .eẽ. atq. ꝑfec tam: & si aliud ÷
maius aliud melius. ut iam dedisti: quicquid anima cũ etate
ꝓficit. amposq rationis fit : nonmͥ uidetur fieri maior: sed melior
Q uod si menbrorũ id facer& magnido. eo quisq prudentior essec. quod
longior : aut ualidior: qđ se alit̾ habere : non opinor ne gabis¬

Expanded text:
deri animus sicut corpus crescendo cum aetate proficere: proficiendo enim ad virtutem pervenit, quam fatemur nulla spatii magnitudine, sed magna vi constantiae pulchram esse atque perfectam: et si aliud est majus, aliud melius, ut jam dedisti; quidquid anima cum aetate proficit, composque rationis fit, non mihi videtur fieri major, sed melior. Quod si membrorum id faceret magnitudo; eo quisque prudentior esset, quo longior aut validior: quod se alit
Abbreviated transcription (Latin):
Quod sietiam locus ille syderum aries posset uocariꝓpt̃ aliquã
figura᷑ congruentiã: neq hinc timeret sermo diuinus aliquã
sacramenti similitudinem ducere: sicut dealiis nonsolũ cȩles¬
tib sed &iam t̃ restrib creaturis. sicut deorione. uelpliadib.
sicut demonte syna. demonte sron. sicut defluminibus
queuocantur gion. fison. tigris. eufrates. sicut deipso toties
inscis mysterus nobilitato fluuo iordane: rerũ figura te
insinu andarũ mysticas similitud ines dixit. Sed quan¬
cũ intersit obser uationes syderum ad aereas qualitates

Expanded text:
quod si etiam locus ille siderum aries posset uocari propter aliquam figuram et congruentiam, neque hinc timeret sermo diuinus aliquam sacramenti similitudinem ducere, sicut de aliis non solum caelestibus sed etiam terrestribus creaturis sicut de Orione uel Pliadibus. sicut de monte Sina, de monte Sion, sicut de fluminibus, qui uocantur Geon, Phison, Tigris, Euphrates, sicut de ipso totiens in sanctis mysteriis nobilitato fluuio Iordane rerum figurate insinuandarum mysticas similitudines duxit. Sed quantum intersit inter obseruationes siderum ad aerias qualitates
Abbreviated transcription (Latin):
Consepultisumus illi gͦ ꝑbaptis mũ i n mortẽ: unde nisi fide :
Neq eñi iam in nobis ꝑfectum est. ad huc in nobis met ipsis inge¬
mes centibus. & ad optionem expectantib redẽptionẽ corporis
nr̃i spe salui factisumꝰ: Spes aut̃ quȩ uidetur. non .ẽ. spes. Quod
eñi uidet quis quid sperat : Si autẽ quod nonuidem speramus.
ꝑ pacientiã expectamꝰ. Quod memento cum sepe cõ memorẽ.
ne iam nuncinista uita nos beatos fieri debere arbi tremur.
& ab om̃ib difficultatib liberꝰ aesic in angustiis rerũ tẽpora¬
lium ad uersum dñm ore sacrilego murmurem. quasi ñ
exhibeat quod ꝓmisit. P romisit quidem etiam huic uitȩ
necessaria. sed alia sunt solatia miserorum. alia gaudia
beatorum. Dne inquit scd̾m multitudinem doloꝵ meoꝵ.
incor de meo exortationes tuȩ iocundauerunt animã
meam. Hon gͦ murmuremꝰ indifficultatib neꝑdam latitudi

Expanded text:
consepulti ergo sumus illi per baptismum in morte. consepulti ergo sumus illi per baptismum in morte. Neque enim jam in nobis perfectum est, adhuc in nobismetipsis ingemiscentibus, et adoptionem exspectantibus, redemptionem corporis nostri: Spe enim salvi factienim uidet quis, quid et sperat? si autem, quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus. Quod memento quam saepe commemorem. neque iam nunc in ista uita nos beatos fieri debere arbitremur et ab omnibus difficultatibus liberos ac sic in angustiis rerum temporalium aduersus deum ore sacrilego murmuremus, quasi non exhibeat, quod promisit. promisit quidem etiam huic uitae necessaria; sed alia sunt solatia miserorum, alia gaudia beatorum: Domine, inquit, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo exhortationes tuae iucundauerunt animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
extenditur. ipsam tolerantiam significat. Unde longanimes di¬
cuntur. quitolerant: ꝓfundũ aut quod terrȩ infixum .ẽ. setre¬
tũ sacramenti prefigurat. Recordaris eñi nisi fallor quȩ uerba
a postolica inista designatione crucis expediant ubiatt. Incari¬
tate radicati atq fundati. ut possitis cũ prehendere cũ om̃ibus
scis. quȩ sit latitudo. & longitudo. & altitudo. & ꝓfundum:
Eaqu nondum uidemꝰ & nondum tenemꝰ. sed fide &spe gerimus.
in illa duo figurata sunt. Haecem̃ quenuncagimꝰ: tinquã cla¬
ius prȩceptoꝵ indĩ timore confixi sicut scriptum est: Confi¬
ge clauis atimore tuo carnes meas. in necessariis deputantur
illud optimũ sedicit xonclipis cere dissoliu. & aeẽ. cum xp̃o
tur resurrectio sed clarificatur. Quȩtam̃ nimfide retinet᷑
quia ustus exfide uiuit. Ignoratis inquit qm̃ quicumq bap¬
ti.ati sumus in xp̃o iħu : in morte illius baptitati sumus:

Expanded text:
extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes diextenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, altitudo et profundum. ea quae nondum uidemus et nondum tenemus, sed fide et spe gerimus, in alio biduo figurata sunt. haec enim, quae nunc agimus tamquam clauis praeceptorum in dei timore confixi, sicut scriptum est: Confige clauis a timore tuo carnes meas, in necessariis deputantur,illud optimum se dicit concupiscere, dissolui et esse cum Christur resurrectione, sed clarificatur, quae tamen nunc fide retinetur, quia iustus ex fide uiuit. ignoratis, inquit, quoniam, quicumque baptizati sumus in Christo Iesu, in morte illius baptizati sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
moriemini. Siautẽ spu facta carnis mortificaueritis: uiuetis:.
Hinc etiam dese ipsodicit. Aundus mihi crucifixus. ẽ. & ego mundo
It alio loco. Scientes inquit quia uetus homonr̃ simul confixus ẽ.
quã diuexterior homo corrumpitur. ut interior renouetur dedie
indiem tempus.ẽ. crucis. Haec sunt etiam bona oꝑa quidẽ. tamen
adhuc laboriosa quorũ merces requies. e. Sedideo dicitur spegau¬
dentes. ut cogitantes requiem futuram. cũ hilaritate in laboribus
oꝑemur: hanc hilaritatẽ significat crucis latitudo intrans uerso
ligno ubi figuntur manus Permanus eñi oꝑa intellegimꝰ : Platitu¬
dinem hilaritatẽ oerantis. quia tristitia facit angustias:  alti¬
tudinẽ aut̃ cui caput adiugitur. expectatio retributionĩs de
sublimi usticia dĩ quired det unicuiq scđm oꝑa sua. His quidem
qui scđm tolerantiam boni oꝑis głam &honorem: & incorruptio¬
nẽ. querentib uitã ȩt̃nã. Itaq etiam longitudo quatotũ corpus

Expanded text:
moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis. hinc etiam de ipso dicit: Mundus mihi crucifixus est et ego mundo, et alio loco: Scientes, inquit, quia uetus homo noster simul crucifixus est s peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur de die in diem, tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. sed ideo dicitur: Spe gaudentes, ut cogitantes requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transuerso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opera intellegimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de sublimi iustitia dei, qui reddet unicuique secundum opera sua, his quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus uitam aeternam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uides itaq: animo etiam ipsã locorũ distantiam : i cĩna
bat. unde fit ut illas omnia uideat : deo o. Per memo¬
riam hoc fieri pato. non quod illis locissit praesens
Imagines ergo illorũ locorũ memoria continent᷑:
Ita sentio. Nam & quid ibi nunc agatur: ignoro. Quod
utiq non ignorarem : si animꝰ m̃s usq ad ea porrigere tͥ praesentia.¬
q. sentir&
erum mͥ uideris dicere. Sed certe iste
imagines. corporum sunt :
Ita necesse .ẽ: Num
eñi aliud sunt urbes t̾ra. quã quȩ dã corpora:¬

Expanded text:
Vides itaque animo etiam ipsam locorum distantiam. E. Video.bat, unde fit ut illa omnia videat? E. Per memoriam hoc fieri puto, non quod illis locis sit praesens, A. Imagines ergo illorum locorum memoria continentur. E. Ita sentio: nam et quid ibi nunc agatur ignoro; quod utique non ignorarem, si animus meus usque ad ea loca porrigeretur, praesentiaque sentiret. A. Verum mihi videris dicere: sed certe istae imagines corporum sunt. E. Ita necesse est: non enim aliud sunt urbes terraeque, quam corpora
Abbreviated transcription (Latin):
significat. ubi ad uer sariũ non habebimꝰ. Titulus eñi euis
est.: indie quaeruit eũ dñs demanu omniũ inimicorũ
eius & demanu saul. Quiseni figuratur indauid. nisi il¬
be. qui uenit scđm carnẽ exfemine da uid quiutiq ĩ
corpore suo quod ẽ. eccła. adhuc patitur in imicos
Vnde illi ꝑsecutori quemuoce mactauit. & in suũ corpꝰ trahici¬
ens: quodam modo manducauit sonuit decelo saule satle. quĩd
me ꝑsequt̾ris : Quando aũt eruetur hocorpꝰ eius demanu
omnium inimicoꝵ eius nisicũ & illa nouissima inimica dei¬
truetur mors : Ad hoc tempus ꝑtinet numerus ille. centum
quinquaginta trium piscium Nam & ipse numerꝰ septimus
decimꝰ surgens intrigonum centum quinquaginta triũ sum

Expanded text:
significat, ubi aduersarium non habebimus. titulus enim eius est: In die qua eruit eum dominus de manu omnium inimicorum eius et de manu Saul. quis enim figuratur in Dauid nisi ille, qui uenit secundum carnem ex semine Dauid? qui utique in corpore suo, quod est ecclesia, adhuc patitur inimicos. unde illi persecutori. quem uoce mactauit et in suum corpus traiciens quodam modo manducauit, sonuit de caelo: Saule, Saule, quid me persequeris? quando autem eruetur hoc corpus eius de manu omnium inimicorum eius, nisi cum et illa nouissima inimica destruetur mors? ad hoc tempus pertinet numerus ille centum quinquaginta trium. piscium. nam et ipse numerus decem et septem surgens in trigonum centum quinquaginta trium sum
Abbreviated transcription (Latin):
Accipio ista libentissime. atq assentior. Sed illud memo¬
uet. Cũ corpore quantitatis nonesse anima. resita clarasit michi. ut omni¬
no quẽ ad modũ. resistã illis argum̃tis. & quid eorũ non concedã prorsꝰ igno¬
rẽ: primũ cur aetate ait corpꝰerescit. ita uel anima crescat uel croscere
uideatur : quis eñi neget.pueros infantes. nebestiarũ quidẽ non millarũ
astutiȩ cõparandos: Quis aut̃ dubitet illis crescentib. etiã ipsã ineis quo¬
dã modo crescere rationẽ : Deinde siꝑspatiũ sui corporis anima distendit᷑
quamodo nullius quantitatis est : Si aut non distendit᷑. quomodo sen¬
tit ubiq pungentẽ :¬

Expanded text:
deretur. 26. E. Accipio ista libentissime atque assentior: sed illud me moderetur. 26. E. Accipio ista libentissime atque assentior: sed illud me movet, cum corporeae quantitatis, non esse animam res ita clara sit mihi, ut omnino quemadmodum resistam illis argumentis, et quid eorum non concedam, prorsus ignorem; primum, cur aetate ut corpus crescit, ita et anima vel crescat vel crescere videatur. Quis enim neget pueros infantes, ne bestiarum quidem nonnullarum astutiae comparandos? quis autem dubitet, illis crescentibus etiam ipsam in eis quodammodo crescere rationem? Deinde, si per spatium sui corporis anima distenditur, quomodo nullius quantitatis est? si autem non distenditur, quomodo sentit ubique pungente