comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ nob̃ usq ad mortẽ: ⁊ tympanizabat
qr extensꝰ ÷ incruce sic̃ coriũ in ligno. ⁊ ħ
ad ostia ciuitatis .i. ad corda dõ clausa.
ut ea ꝑcrucem aꝑiret. ferebat᷑ manibꝰ
suis. qd̾ ñ ad litt̾am p̾ accipi. s tc̃ mani¬
bꝰ ferebat᷑. cũ corpꝰ suũ ⁊ sanguinẽ ĩ cena¬
apłis porrexit in quo humilitatẽ hominib cõ¬
mendauit. Saliiȩ decurrebant in bar¬
bam .i. u̾ba infantilia ⁊ infirma dicen¬
tis. hoc ÷ corpꝰ meũ tegebãt uirtutẽ eiꝰ.
initium fidei nr̃e. ostrũ .it. porte nri¬
tium ÷ fidei. uñ incipit ȩccłia ⁊ ꝑrienit
ad spẽm. ⁊ est sensꝰ tytuli. p̃s̃ iste attri¬

Expanded text:
sus est nobis usque ad mortem, et tympanizabat, quia extensus in cruce sicut corium in ligno. Et hoc ad ostia civitatis, id est ad corda Deo clausa, ut ea per crucem aperiret, ferebatur manibus suis, quod non ad litteram potest accipi; sed tunc manibus ferebatur, cum corpus et sanguinem is porrexit, in quo humilitatem hominibus commendavit. Salivae decurrebant in barbam, id est verba infantilia, et infirma dicentis: Hoc est corpus meum , tegebant virtutem ejus, initium fidei nostrae; ostium enim portae initium est fidei, unde incipit Ecclesia, et pervenit ad speciem. Et est sens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pede. Modus.iiͦii. sunt particiones.
Priꝰ ꝓpħa sũmatim laudẽ p̃mittit. mo¬
nens mansuetos ad idem. Scdõ ad com¬
munionẽ noui sacrificiĩ fideles horta¬
tur: ibi. Accedite. Tercio incipientes
monet a quibꝰ abstineãt. ibi. Uenite.
Quarto agit de retͥbutionib bonoꝵ et
malorũ ibi. O culi dñi. Alaude itaq
adu̾sitatis. qdͣ ñ tempore pͥoris uultus
.i. uet̾is sacͥficii fiebat. qñ carnales ꝓcar.¬
nalibꝰ seruiebant. Nota qd hũc u̾sicłm
caritatis ꝓdiens. nob̃ causa ÷ ⁊ mat̾ia
laudandi dilectione intentissima &¬

Expanded text:
d. Modus. Quatuor sunt partitiones: Prius Propheta summatim laudem praemittit, monens mansuetos ad idem. Secundo, ad communionem novi sacrificii fideles hortatur, ibi, accedite. Tertio, incipientes monet a quibus abstineant, ibi, venite. Quarto, agit de retributionibus bonorum et malorum, ibi, oculi Domini. A laude itaque adversitatis, quod non tempore prioris vultus, id est veteris sacrificii fiebat, quando carnales pro carnalibus serviebant. Nota quod hunc versiculum charitatis prodiens, nobis causa est et materia laudandi Dominum dilectione intentissima
Abbreviated transcription (Latin):
Tytul iste attentos facit. ⁊ pulsanteᷤᷤ
desid̾ãt.⁊ est tractus de hystoria libri
ꝑsecutorem suũ contulit se ad achis
regem geth .i. cuiꝰdã gentis uicinȩ
regno iudeorũ ibi latebat. ut ꝑsecuto¬
rem saul euitaret. Suggestũ÷ aũ illi
regi qd̃ illũ apud se hab̃ et qͥ magnã
receꝑat glam in popło iudȩorũ. ⁊ dic¬

Expanded text:
tulus iste attentos facit, et pulsantes desiderat. Et est tractus de historia libri persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibique latitabat ut persecutorem Saul evitaret. Suggestum est autem illi regni quod illum apud se haberet, qui magnam receperat gloriam in populo Jud
Abbreviated transcription (Latin):
tauit uultũ suũ .i. uetꝰ sacͥficiũ ĩ nouũ.
Quã muitationẽ in cęna ostñdit.dũ in
cena corpꝰ ⁊ sanguinẽ suũ discipłis do¬
cens humilitatẽ cõmendauit. Mutauit
dico coram abiinelech .i. coram niders.
⁊ dimisit eũ dauid abimelech .i.xͦ. dimi
z achis. uł ab imelech dimifit eũ. dd̾.
⁊ abiit .i. illi ignari discipłi. ⁊ alii iu-¬
⁊ abiert̃ retro. Uł xp̃e abiit ab illoꝵ cordib

Expanded text:
 sacrificium in novum, quam mutationem in Coena ostendit, dum in Coena corpus suum et sanguinem discipulis docens humilitatem commendavit. Mutavit dico coram Abimelech, id est coram Judaeis; et dimisit eum, David Abimelech, id est ChriEt Achis, vel Abimelech, dimisit eum, David. Et abiit, id est illi ignari discipuli dimiseet abierunt retro. Vel Christus abiit ab illorum cordibus;
Abbreviated transcription (Latin):
mille.⁊ dd̃.x.m. Quibꝰ auditis. dd̃. sen¬
sit inuidiam. ⁊ timuit regem. ¶ũ.st.
ꝓpt̾ hanc głam inuid̾e ceꝑit illi saul
ualde metuendũ erat.dd̃. ne ⁊ ille rex
euadendi monstrante: ꝑ figurationẽ furoris.
euasit. Mutauit enĩ uultũ suũ coram
ipsis.⁊ affec̾tabat ⁊ tympanizabat ad

Expanded text:
millia . Quibus auditis David sensit invidiam, et timuit regem. Cum enim propter hanc gloriam invidere coeperit illi Saul, valde metuendum erat David ne et ille rex dente, et viam evadendi monstrante, per figurationem furoris evasit Aug. Mutavit enim vultum suum coram Achis, et affectabat et tympani
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓcidebat ad hostia portȩ. & saliuȩ de¬
cͣrebãt suꝑ barbã eiꝰ. Quẽ cũ uidisset achiᷤᷤ¬
rex: ait seruis. Ut qͥd mͥ istũ arrepticiũ
adduxistis: Nũqͥd intrat᷑us ÷ in domũ
meã s ⁊ sic illũ dimisit ꝓiciens eũ .⁊ abiit
iñ.dd̃. incolumis. Ad hanc hystoriã
uet̾is sacrificii in nouũ sig̾c. Uetꝰ aũ
tur patͥs mei regnũ. ⁊ sig̾cat iudeos qͥ

Expanded text:
decurrebant super barbam ejus. Quem cum vidisset rex Achis, ait servis: Ut quid mihi istum abreptitium adduxistis? Nunquid intraturus est domum meam? Et sic illum dimisit, projiciens illum, et abiit inde David incolumis . Ad hanc historiam veteris sacrificii in novum significat. Alctur patris mei regnum , et significat Judaeos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et lingua mea medita.¬
bitur iusticiam tuam.
totadie laudem tuam.
Et lingua. mii. quasi. Confitebor. lau¬
dabo. ⁊ lingua mea medi. iꝰ .t. Medita¬
cordi. ut qd̃ ÷ cordis det᷑ ori cũ ait. lin¬
dat qͥ omĩabñagit. Non desinit laudare.
qui ñ desinit bñ agere: qui ñ desinit tꝰtꝰ¬

Expanded text:
Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam. » Et lingua. Quasi dicat: Confitebor, laudabo, et lingua mea meditabitcordi, ut quod est cordis detur ori, cum ait, lindat qui bene omnia agit. Non desinit laudare qui non desinit bene agere; non desinit
Abbreviated transcription (Latin):
tegeres tu. nã qñ hõ detegit: d̾s tegit.
cũ homo tegit: d̾s̃ nudat. si hõ agnosẽ:
Dixi. confitebor
aduersum me iniusticiã

Expanded text:
tegeres tu. Nam quando homo detegit, Deus tegit: cum homo tegit, Deus denudat; si homo agnoscit, Dixi: Confitebor adversum me injustitia
Abbreviated transcription (Latin):
runtam̃ ĩ imagine̾ ᷑. Tercio int̾ tot ma cã¬
la petit sibi dm̃ ad eẽ. ⁊ peccã dimitti.
meam. Transilitor autẽ iste t̾renis ab ea¬
dicans illecebris. de bona opinione sẽꝑ
contrahit inuidiã iniquorũ ⁊ calũp¬
niã. uñ delib̾at int̾ malos tace neqͥd
dicat malȩ. ita incipiens. Dixi. in cor caͣ¬
qd incipit. qͥd sit illud. exponendo sub
iam fu̾at in lingua. uias .i. actiones.¬

Expanded text:
rumtamen in imagine. Tertio inter tot mala saeculi petit sibi Deum adesse, et peccata dimitti,  meam. Aug. Transilitor autem iste, terrenis abdicans illecebris, de bona opinione semper contrahit invidiam iniquorum et calumniam. Unde deliberat inter malos tacere, ne quid dicat male, ita incipiens: VERS. 1.-- od incipit. Quid sit illud exponendo subdjam fuerat in lingua, vias, id est actiones
Abbreviated transcription (Latin):
Legitur in paralypo¬
menon qd̾ archadm̃i re¬
ducta aphylisteis. dauid añ eã ꝯstituit
cantores .iiͦii. milia. ⁊ totidem ianitores.
quibꝰ p̃fecit filios chore. Cantoribꝰ uero
p̃posuit ducentos octoginta iocto
uiros. int̾ quos fuert̃ asaph. eman.
echan. ⁊ yditum. quorũ nomina esdraᷤᷤ
freq̃nt̾ posuit in tytulis. tũ ꝓ hono¬
re mynisterii tũ ꝓpt̾ noĩũ int̾p̃tatioẽs
ꝑquas sub̃toꝵ p̾soꝵ intellectus pan¬

Expanded text:
Legitur in Paralipomenon quod arca Domini reducta a Philisthaeis, David ante eam constituit cantores quatuor millia, et totidem janitores, quibus praefecit filios Core, cantoribus vero praeposuit ducentos octoginta et octo viros, inter quos fuerunt Asaph, Eman, Ethan et Idithun, quorum nomina Esdras frequenter posuit in titulis, tum pro honore mysterii, tum propter nominum interpretationes, per quas sub
Abbreviated transcription (Latin):
timore coactus. Ille liber. iste uͦ seruus.
Item. Aliud lex litt̾e que scribit᷑ ser¬
uo. aliud lex sc̃itatis quȩ m̃te conspicit᷑
afilio qͥ ñ indiget litt̃is . i̾to .ii. lex po¬
sita ñ ÷ ut ait apłs. Dicit̾ gͦ. in lege d̾. guia
uoluntate seruiebat. ñ sub lege qͣsi ex

Expanded text:
timore coactus. Ille liber, iste vero servus. Iterum: Aliud est lex litterae, quae scribitur servo; aliud lex sanctitatis, quae mente conspicitur a filio, qui non indiget litteris; justo enim lex posita non est, ut ait Apostolus . Dicit ergo, in lege Domini quia voluntate serviebat, non sub lege, quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui fidelium numero nomine. tenus sociati ꝑfecta fidĩ oꝑa
domino offerre detractant. Dr̃q de talib ñ dabt̃ dõ placõnem
suani nec p̃cium redemptionis anime sue Redemptio enim
amme uiri diuitie sue. ut salomon ait suie temꝑales scilicet
cum eas distribũit. decditq panꝑibꝰ. ut uisticia eius mancat

Expanded text:
eos qui, fidelium numero nomine tenus sociati, perfecta fidei opera eos qui, fidelium numero nomine tenus sociati, perfecta fidei opera Domino offerre detrectant. Diciturque de talibus: Non dabunt Deo placationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Redemptio enim animae viri divitiae suae , ut Salomon ait: sive temporales, scilicet cum eas distribuerit dederitque pauperibus, ut justitia ejus maneat
Abbreviated transcription (Latin):
etiam electis menbris uidelicet summi sacerdotis. qui inspũ
et ueritate. orant patrem conuenient̃ accipi pot. Cui act̃t me¬
mino: de quo irmundum nascituro dixit uirgini matri ar
factura altaris incensi suꝑ ẽ adhuc descriptio labri enei. inquo
lauarent manus suas. ac pedes ingressuri intab̾naculũ sacer¬
dotes. S p̃t̃mitatur unum domini mandatũ. quod et nos
breuit̃ tangere. aeꝓmodulo nr̃o expon̾e ꝯueint. Sequit᷑. locutꝰ¬
q ẽ dñs admoisen dicens. Quando tułis summam filiorim
isrł urta numerum: dabunt singuli p̃cium ꝓ animab sius
domino. et non erit plaga ineis. Hoc. autem dabit omnis qui
transit adnomen dimidium sieli iuxta mensuram templi. Sid̃¬
oblius ẽ dauid. quando numerauit ppłm iõq plagam nume¬
randi eodem ppło consciuit. Spãli autem sensu sumniam filioꝵ
cum fuerure recenseti. quia nimirum ultio ꝑmanet. ꝑpetua

Expanded text:
etiam electis membris videlicet summi sacerdotis, qui in spiritu etiam electis membris videlicet summi sacerdotis, qui in spiritu et veritate orant Patrem convenienter accipi potest. Cui autem memino, de quo in mundum nascitur, dixit Virgini matri arcfactura altaris incensi, superest adhuc descriptio labri aenei, in quo lavarent manus suas ac pedes, ingressuri in tabernaculum sacerdotes; sed praetermittitur unum Domini mandatum, quod et nos breviter tangere ac pro modulo nostro exponere convenit. Sequitur: CAPUT Dominus ad Mosen dicens quando tuleris summam filiorum Israhel iuxta numerum dabunt singuli pretium pro animabus suis Domino et non erit plaga in eis cum fuerint recensiti hoc autem dabit omnis qui transit ad nomen dimidium sicli iuxta mensuram templi sioblitus est David, quando numeravit populum, ideoque plagam numerando eidem populo conscivit. Spirituali autem sensu, summa filiorumcum fuerint recensiti; quia nimirum ultio perpetua manet
Abbreviated transcription (Latin):
enim arca intra uelum posita hominem deum sedentem. addex¬
teram maiestatis mexcelsis significat: ita altare extra uelum
quidẽ s ꝓpe introitum eus positum euudem mediatorem dĩ
et hominum potest figuraliter. expͥmere int̾ homines quidẽ¬
humanitus comiersantem s potentia diunitatis celoꝵ itio¬
ra penetrantem. Stabat altare incensi insitario. ibi et cande
labrum et mensa. quia uerbum caro factum: et habitaute in
nobis. Stabat arta intra uelum. quia idem dominus tħc. post
passionem refurrectionemq suam assumptus ẽ incelum. et se¬
dit addextris dĩ. Suꝑcuius cornua altaris dep̃cat᷑ aaron. in
sanguine quod oblatum: ꝓpeccõ. et placat suꝑ eo:quando
nigenitum. filium eius sese adiuuandoᷤ. et ꝑsacram̃tum illi¬
cente Pipsum gͦ offeramus hostiam laudis semꝑ dõ. idẽ fru¬
ctum labiorum confitentium nomini euis. Quod de omnibꝰ

Expanded text:
enim arca intra velum posita, hominem Deum sedentem ad dexenim arca intra velum posita, hominem Deum sedentem ad dexteram majestatis in excelsis significat; ita altare extra velum quidem, sed prope introitum ejus positum, eumdem Mediatorem Dei et hominum potest figuraliter exprimere, inter homines huhumanitus conversantem, sed potentia divinitatis, coelorum interiora penetrantem. Stabat altare labrum et mensa; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Stabat arca intra velum; quia idem Dominus Jesus post passionem resurrectionemque suam assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. Super cujus cornua altaris deprecatur Aaron in sanguine, qui oblatus est pro peccato, et placat super eo, quodunigenitum Filium ejus sese adjuvandos, et per sacramentum pasferamus hostiam laudis semper Deo, id est, fructum labiorum confitentium nomini ejus. Quod de omnibus et
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Possumus sane hec altaria: etiam ita intp̃tari. ut eneum
quidem inquo carnes conbitrebantur: et sauguis fundebantur
hostiaruni. omnem huius temporis. eccl̃am accipiamus. Inqua
nullus ẽ absq peccõ. etiã si anius diei fuerit inta enis suꝑ t̃ram
nullus qui non expecc̃o p̃naricõnis ade carnalit̃ natꝰ necẽẽ ha¬
beat. inxp̃o renasci: et sp̃c eius igne mundari. Aureum uerbal¬
tare ipsum domintimi significet qui mudatq ineffabili ordine
ita carnẽ. uerã traxit. exadam ut apeccato carnis ade ueracit̃
eẽt immunis. Quomodo altare quidem utrumq etusdem eru
nnis. gnis lignis factum. s ñ utrumq erat auro comꝑtum. s et
inhoc. altari. inl carnale offerebatur uerum aromata tantũ
adolebantur quia domnius p̃ces siue lacrimas esfundens ñ
ꝓsius erratibꝰ qui milli erant s ꝓnr̃a hoc salute faciebat. Sicut

Expanded text:
er David servum meum . Possumus sane haec altaria etiam ita interpretari, ut aeneum er David servum meum . Possumus sane haec altaria etiam ita interpretari, ut aeneum quidem in quo carnes comburebantur, et sanguis fundebatur hostiarum, omnem hujus temporis Ecclesiam accipiamus, in qua nullus est absque peccato, etiamsi unius diei fuerit vita ejus super terram. Nullus qui non ex peccato praevaricationis Adae carnaliter natus, necesse habeat in Christo renasci, et spiritus ejus igne mundari. Aureum vero altare ipsum Dominum significat: qui miro atque ineffabili ordine ita carnem veram traxit ex Adam, ut a peccaesset immunis; quomodo altare quidem utrumque ex unius ejusdemque generis lignis factum, sed non utrumque erat auro coopertum. Sed et in hoc altari nil carnale offerebatur, verum aromata tantum adolebantur; quia Dominus preces sive lacrymas effundens, non pro suis erratibus, qui nulli erant, sed pro nostra hoc salute faciebat. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ue flagrans suꝑ eo incende p̃cpitur: quia dominus et saluator
nr̃. qui cotidie fideles suos. grãm uit̾ne conpuntionis accendẽs
reuocat. semel eos hostia sui sanguinis mortem suꝑans redemtte
ipsi fideles qui cotidiana peccã cotidianis abluere p̃cib alacri¬
mis solent. semel insacramentum passionis illus obsolutoᷤ se a
petcĩs omnib gaudent. Dep̃cabitur: aũt suꝑ cornua altaris.:
quia ⁊ ipse non solum int̃ homines conuersat᷑ ꝓhominib ora¬
uit: cierum etiam nunc ad dexterã patris incelestib sedens int̃¬
pellat ꝓnob̃. et incordib electorum. ꝑfidẽ inhabitans dum eos
adp̃dicandum. ercitat. recte ipse dep̃cari narratur. Et placa¬
pe aron suꝑ altari incensi. quando ꝓpt̃ iustitiã scõrum. quã
int̃cessorẽ et patronum q̃rinius nob ꝓpitiatur dominus. Dem¬
q obsesso abhostib ezechie. inauxilium eus inuocantiait. et ci¬

Expanded text:
ve fragrans super eo incendere praecipitur; quia Dominus et Salvator ve fragrans super eo incendere praecipitur; quia Dominus et Salvator noster, qui quotidie fideles suos gratia internae compunctionis accendens renovat, semel eos hostia sui sanguinis mortem superans redemit ipsi fideles, qui quotidiana peccata quotidianis abluere precibus ac lacrymis solent, semel in sacramentum passionis illius absolutos se a peccatis omnibus esse gaudent. Deprecabitur autem super cornua altaris, quia et ipse non solum inter homines conversatus pro hominibus oravit; verum etiam nunc ad dexteram Patris in coelestibus sedens, interpellat pro nobis, et in cordibus electorum per fidem inhabitans, dum eos ad deprecandum excitat, recte ipse deppe Aaron super altari incensi, quando propter justitiam sanctorum, quam intercessorem et patronum quaerimus, nobis propitiatur Dominus. Denique obsesso ab hostibus Ezechiae, et auxilium ejus invocanti ait. Et ci
Abbreviated transcription (Latin):
eueum altare. ext̾ius positum ꝑtinent. sola intus inaureo altari aro¬
mata domino desicdii celestis offert̃ quia de remissione peccatorum iã
securiores ȩffecti ꝓdilato solum modo regni phemnis inteoitu lugent
dulcib q lacrimarum fluentis. stratum suum. ꝑsingulas noetes ui¬
rigant. De quo uidelicet altari: adhue bene subdit᷑. Et dep̃cabitur
aaron suꝑ comua eiꝰ semel pannum insanguine quod oblatum ẽ
ꝓpeccõ. Summus namq sac̾dos nr̃ semel in anno obtulte sangumẽ
suum ꝓpeccõ totuis mundi. millo uidelicet anno de quo dic̃ iꝑse¬
ꝑ esaiam quia uenit p̃dicare annum domini acceptum. idẽ into
to hoc temꝑe. quo eccłam sibi copulare dignatus ẽ semel ⁊̃ uniciiq
c̾dentium lauacrum. sacri fontis inmisterium sui sanguinis ad
soluenda. peccatorum uincula donauit Et pulchra omnimodis si¬
gurarum distantia. seinel quidem ꝑannum pontifex insanguiẽ
oblationis suꝑ cornua altaris dep̃cari. coudieaũt chimiana. sua¬

Expanded text:
 quod ad aeneum altare exterius positum pertinet, sola intus in aureo altari aromata Domino desiderii coelestis offerunt, quia de remissione peccatorum jam securiores effecti, pro dilato solummodo regni perennis introitu lugent, dulcibusque lacrymarum fluentis stratum suum per singulas noctes irrigant. De quo videlicet altari adhuc bene subditur: Et deprecabitur Aaron super cornua ejus semel per annum, in sanguine quod oblatum est pro peccato. Summus namque sacerdos noster semel in anno obtulit sanguinem suum pro peccato totius mundi. In illo videlicet anno, de quo dicitur per Isaiam, quia venerit praedicare annum Domini acceptum, id est, hoc in toto tempore, quo Ecclesiam sibi copulare dignatus est. Semel etiam unicuique credentium, lavacrum sacri fontis in mysterium sui sanguinis ad solvenda peccatorum vincula, donavit. Et pulchra omnimodis figuratum distantia, semel quidem per annum pontifex in sanguine oblationis super cornua altaris deprecari, quotidie autem thymiama sua
Abbreviated transcription (Latin):
tate dilectiois. sinc̃a m̃te. gaudem᷑: timiꝰ ÷ aũt. cubitu et longitu¬
do. et lattudo altaris: qñdo sũmi quiq et ꝑfecti ineccla uiri nulli
ałtiꝰ rei. quã ꝑꝑetue retbutioĩs intuitu. et mala tẽꝑalia. equa¬

Expanded text:
tate dilectionis sincera mente gaudemus. Unius autem est cubiti et longitutate dilectionis sincera mente gaudemus. Unius autem est cubiti et longitudo et latitudo altaris, quando summi quique et perfecti in Ecclesia viri, nullius alterius rei quam perpetuae retributionis intuitu, et mala temporalia aequa
Abbreviated transcription (Latin):
similia et cẽ. incorruptibilia diximꝰ. utiq altare fieri p̃cipit᷑ qꝙ
nimir̃ una ẽ fidĩ ñ ficte. firmitaᷤᷤ qͣ omniũ corda electoꝵ p̃mimniri
atq ad suscipiendũ ignẽ dilectionis. ⁊ offerenda dõ urtutũ libami¬
na debent p̃parari. qi omnib gualit̾ pusillis cũ maioribꝰ. loqͥt᷑
apłs dicens. Mundem̃ nos abomm inqͥnam̃to carniꝰ. ip̃c ꝑfici
entes scĩficõnẽ utimore. dĩ. apte. uinꝰ ac ñ disparerat. ignis qͥin
hoc altari uictimas uullo thura incendebat. qr nimir̃ unꝰ: spẽ
Quod aũt altare. incensi quailrangulũ fuit uñ habñs cubitũ
longitudinis et altũ latitudinis. duos uͦ. in altitudiniꝰ. longi¬
tudo adlonganimitatẽ patiente. ut ineipositiõe altari. holoca¬
usti dictũ ẽ. Latitido adamplitudinẽ dilectioĩs altitudo ꝑtinet
ad sublimitatẽ spei ꝑquã in laboꝵ tołantia. tẽꝑaliũ et hilari¬

Expanded text:
similia esse, et incorruptibilia diximus, utrumque altare fieri praecipitur: quia similia esse, et incorruptibilia diximus, utrumque altare fieri praecipitur: quia nimirum una est fidei non fictae firmitas, qua omnium corda electorum praemuniri, atque ad suscipiendum ignem dilectionis, et offerenda Deo virtutum libamina debent praeparari: quia omnibus generaliter pusillis cum majoribus loquitur Apostolus, dicens: Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiriectu sui Conditoris offerre. Apte unus ac non dispar erat ignis, qui in hoc altari victimas, in illo thura incendebat; quia nimirum unus esQuod autem altare incensi quadrangulum fuit, unum habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, duos vero in latitudine, longitudo ad longanimitatem patientiae, ut in expositione altaris holocausti dictum est, latitudo ad amplitudinem dilectionis, altitudo pertinet ad sublimitatem spei, per quam in laborum tolerantia temporalium, et hilari
Abbreviated transcription (Latin):
ris ardori desicdu ꝯtemplatiõe future beatitudinis ⁊ iã corꝑe de¬
tenti. ñ minimũ ꝓpinquãt. a pce illud aere hoc uestiri auro p̃ci¬
pit᷑ Aes nãq plus aliis metakł sonoꝵ. ac dui durabileẽ Aur̃
uͦ qͣntũ. sono succũbit. tantũ splendore p̃stat aeram̃to. Underec¬
te eneũ altare inquo catuos icendebant᷑ et sangiis fundebat᷑.
nictimaoꝵilloꝵ gestat typũ. qͥ eomitis. et uelut dõ untolatiꝰ uolup¬
tatib carnis ꝑseuerant uiã ueritatiꝰ quã semel inchoau̾e ꝑagunt
et hanc q̃q̃ ꝓtimis incedendã cͥbro sexmone p̃dicõnis insonant
Porto aureũ altare ilł.ꝯuenient̃ aptat᷑ qͥ ampliore grã suꝑne daritati
illustrant᷑ s minꝰ aliis. q̃ insecto de int̾ia suauitate. gustent dicẽ¬
tes aꝑiũt. nimꝰ eructare ꝓloqñdo sufficĩt. quanta ip̃si int̾ dulce¬
dine inabdito uultꝰ dĩ reficiant᷑ Apta ⁊̃ altare thimiamatis qͣn¬

Expanded text:
ris ardore desiderii, contemplationi futurae beatitudinis etiam corpore detenti non minimum propinquant. Apte illud aere, hoc vestiri auro praecipitur: aes namque plus aliis metallis sonorum ac diu durabile est; aurum vero quantum sono succumbit, tantum splendore praestat aeramte aeneum altare in quo carnes incendebantur, et sanguis fundebatur victimarum, illorum gestat typum, qui edomitis et velut Deo immolatis voluptatibus carnis, perseveranter viam veritatis quam semel inchoavere, peragunt, et hanc quoque proximis incedendam, crebro sermone praedicationis insonant. Porro aureum altare illis convenienter aptatur, qui ampliore gratia supermae claritatis illustrantur; sed minus aliis quae in secreto de interna suavitate gustent, dicendo aperiunt: minus eructare proloquendo sufficiunt, quanta ipsi intus dulcedine in abdito vultus Dei reficiantur. Apte etiam altare thymiamatis quan
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑũ. ꝑfectib celestẽ fecunt᷑ adpatͥã. Uer̃ qr ibi manifeste. uuͭ cr¬
culi fieri. dno udelicet inlat̾e une et duo in alt̾o p̃cipiunt᷑ hic
ienĩ. lat̃a anuł. aureis cͥidat᷑ altare. qi cor electooꝵ hine. et iuide
sine ꝓpħia destructa scientia cessantib lingius. ipsa ñqͣm cessa¬
bit. Duo st̃ aũt aniili ꝑsigła lat̾a. qr utĩq caritatis mandatũ ge¬
numa uͥtute distinguit᷑. Caritas quippe dĩ ꝑfinc̾itatẽ sidĩ acu̾te

Expanded text:
ofectibus, coelestem feruntur ad patriam. Verum quia ibi manifeste quatuor circuli fieri, duo videlicet, in latere uno, et duo in altero praecipiuntur, hic etenim latera annulis aureis circumdatur altare, quia cor electorum hinc et inde destructa scientia, cessantibus linguis, ipsa nunquam cessabit. Duo sunt autem annuli per singula latera; quia utrumque charitatis mandatum gemina virtute distinguitur. Charitas qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cingłm utieronimꝰ exosepho sc̾bit. insimilitudinẽ pelli colubͥ
qua exuit insenectute. sic inrotũdo cextũ ÷ ut marsuppiũ longiꝰ
putes. Textũ aũt subtemine cocci purpure iacinthi subtemine
bissino obdecorẽ. et fortitudinẽ atq ita polimita arte distinctũ
ut diu̾sos flores ⁊ geminas artifici manuũ ꝯtextas. s additã ar¬
bitreris. habebatq latitudinẽ .iiiͦi. digitoꝵ: quo cingło ꝓpͥe pon¬
tifex utebat᷑ i eo tunica iacinthina. simul. et suphumale:⁊ i rõna¬

Expanded text:
Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri quam exuit in senectute, sic in rotundo contextum est, ut marsupium longius putes. Textum autem subtemine, cocci, purpurae, hyacinthi, et stamine byssino ob decorem et fortitudinem, atque ita polymita arte distinctum, ut diversos flores et gemmas, non artifici manu contextas, sed additas arbitreris. Habebatque latitudinem IV digitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur; et in eo tunica hyacinthina simul et superhumerale strin
Abbreviated transcription (Latin):
ope textili. aarõ ec filus eiꝰ. et mitras cũ coronuł suis exbisso. pot̾at
intelligi. utrasq exbisso factas eẽ si ñ iosepħ coronas eẽ aureas desig¬
naret. Qui stante adhuc templo. et legali obseruãtia celebrata eũ eẽt
de gne. sacdotali. facillime potuit modũ omnẽ sacdotał indum̃¬
ti non tantũ legendo. s et uidendo cognoscẽ. Uer̃ sine bissine seu
fuerint autree. corontile cũ constrat eas factas eẽ cũ mitri. Dicamꝰ
breuit̃ de sigura. Mitras cũ coronuł̃ habẽt sacͥdotes exbysso. qͥsie
uisũ auditũ. gustũ. offactũ et tactũ suũ inuenustate castimonie¬
custodiũt ut ꝓeadẽ custodia se coronã utte quã repmisit ds̃ dili¬
gentib se acciꝑe sꝑent. Et balteũ oꝑe plumarui: De cuiꝰ uidelicet
factira baltei. manifestiꝰ mpost̾iorib scͥptũ ẽ singłm uͦ facrit̃ de
bisso recorta. laciitho. pͦpura ac uermicło bistincto oꝑe plumarlo

Expanded text:
on dixit. Cum enim dicat, Et mitras cum coronulis suis ex bysso, poterat intelligi utrasque ex bysso factas esse, si non Josephus coronas esse aureas designaret, qui stante adhuc templo, et legali observantia celebrata, cum esset de genere sacerdotali, facillime potuit modum omnem sacerdotalis indumenti, non tamen legendo, sed et videndo cognoscere. Verum sive byssinae seu fuerint aureae coronulae, cum constet eas factas esse cum mitris, dicamus breviter de figura. Mitras cum coronulis habent sacerdotes ex bysso, qui sic visum, auditum, gustum, olfactum, et tactum suum incustodiunt, ut pro eadem custodia se coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se, accipere sperent. Et balteum opere plumario. De cujus videlicet factura baltei, manifestius in posterioribus scriptum est. Cingulum vero feiculo bis tincto, opere plumario.
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ infronte põuficis erat scͥptũ. pꝑ iudelicet significetiã tondẽ partiũ
dnũce citici. quã infronte portaturi. eramꝰ. hoc ẽ supp̃mã dextiãq le¬

Expanded text:
Domini in fronte pontificis erat scriptum, propter videlicet significantiam totidem partium Domini in fronte pontificis erat scriptum, propter videlicet significantiam totidem partium Dominicae crucis, quam in fronte portaturi eramus, hoc est, supremam, dextram, lae
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc uñ intoto pontificis habitu de auro ẽ solo factũ. ut mundi¬
ciã cordis sine corꝑis in qͣmist̾ia redẽptionis nr̃e. recõde uł gestare
debeamꝰ. ostenderet uł c̾te auro ĩscͥptũ infiõte. scc̾dos scm̃ dñi gestat.
ut insinuet mistice. qd̃ ita passionẽ dñi et saluatori nr̃i ꝑ qͣm redẽpti
sumͦ. uenerari et ãplecti debemꝰ. ut clarttatẽ in illo duine maiesta¬
tis ꝑquã. ꝑqͣm c̾ati sumus parit̃ cõnfitendã eẽ nou̾mꝰ ita mortẽ
ad sumpte abillo humanitatiᷤᷤ cõfit̾i. ut eãdẽ mox humanitatẽ. in
et̃nã de morte głam. resurregcisse fateam᷑. Scm̃ aut̃ dni. quodin
lãmina sculpi iubet᷑ nom̃ eiꝰ scũ. et uen̾abile significat. quod ap̃
hebreos. quatuor. litt̾is uocalib scͥbi solet. hoc ẽ ioth. he. uan.ih.¬
Cuius intp̃tatio lingua eoꝵ in effa bile sonat. Nõ qr diciñ pot̃ s qr
finiri sensu. et intellectu cature. nulliꝰ pot̃. Et bene iͣrlitcis sõẽ nom̃

Expanded text:
te hoc unum in toto pontificis habitu de auro est solo factum, ut munditiam cordis sive corporis, in qua mysteria redemptionis nostrae recondere debeamus, ostenderet, vel certe auro inscriptum in fronte sacerdos sanctum Domini gestat, ut insinuet mystice, quod ita passionem Domini et Salvatoris nostri, per quam redempti sumus, venerari et amplecti debemus, ut claritatem in illo divinae majestatis per quam creati sumus, pariter confitendum esse noverimus: ita mortem assumptae ab illo humanitatis confiteri, ut eamdem mox humanitatem, in aeternam de morte gloriam resurrexisse fateamur. Sanctum autem Domini quod in lamina sculpi jubetur, nomen ejus sanctum et venerabile significat, quod apud Hebraeos quatuor litteris vocalibus scribi solet: hoc est, Cujus interpretatio lingua eorum ineffabile sonat: non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu creaturae nullius potest. Et bene quatuor litteris idem nomen
Abbreviated transcription (Latin):
labr̃ erat impositum aptiꝰ. quam ipsum desidiũ regni et uite
celestis accipiatur: sinꝰ nimtr̃ causa tanta fit. ut ꝑfecti ad stĩmuuri
cotidiano se lacrumarum fonte diluant: ẽt qd̾ nec dum ꝑfecte. in¬
dendo ualeant gaudium. iut̃ne quietis saltĩ suspirando degu¬
stent. Nam quia hoc lauacid. quod int̾̃ tab̾naculum et altarẽ po¬
situm ẽ ꝑfectoꝵ lacrime sigurent᷑: testantur: ipsa u̾ba quibꝰ dr̃
et missa aqua lauabunt mea aarõ et filii eiꝰ manus suas ac
pedes. Nesq enim quisquã ibi de plebe lauari s ipse pontifex
limior. Nõ aũt hoc ita dñs qͣsisoli altaris ministri hmoĩ cõpũctõiꝰ
uł possint hab̾e uł debeãt uirtutẽ. s memore. ẜmoni bãti apłi petri
qͦ cunctis fidelib loquẽs deangł̃ati lapide qui ẽ xp̃c ait Et ipsi tanqͣm

Expanded text:
labrum inerat positum, aptius quam ipsum desiderium regni. et vitae labrum inerat positum, aptius quam ipsum desiderium regni. et vitae coelestis accipiatur? cujus nimirum causa tanta fit, ut perfecti ac summi viri quotidiano se lacrymarum fonte diluant, et quod necdum perfecte vivendo valeant, gaudium internae quietis saltem suspirando degustent. Nam quia hoc lavacro, quod inter tabernaculum et altare positum est, perfectorum lacrymae figurentur, testantur ipsa verba, quibus dicitur: Et missa aqua lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas ac pedes. Neque enim quisquam de plebe ibi lavari, sed ipse pontifex limior. Non autem hoc ita dicimus, quasi soli altaris ministri hujusmodi compunctionis vel possint habere vel debeant virtutem, sed memore beati apostoli Petri, qui cunct
Abbreviated transcription (Latin):
quasi meiꝰ memoriam fundo reficior. Igit᷑ altare holocausti lacri¬
mas insinuat penitentiũ de peccatis que gessert̃: altare incensi
fletꝰ expͥmi gaudenttum de bonis oꝑib q̃ domino uitante ꝑ fe¬
cert̃. ac desidantium p̃mia q̃ se acceptitibs dnõ remunerante
confidunt: qui nimirum fletus tantũ p̃cellit pͥori: quantũ erq¬
m̃to aurum. quantũ scã scõrum ubierat aicha dñi. pͥori cabua¬
culo in quo candelabrum. et m̃sa domini stabat costat fuisse p̃¬
lata. Post altare uero holocausti labrum erat positum. inquo
lauarentur. qr adaltare inicensi intrabant: qr nemo repente fit
suminus. s: ꝓficientib m̃iti qͥsq pͥmobella debet uitioꝵ deuinc̃e
Deinde a conditore suo cum conpunctioẽ lacͥmaꝵ supplex inpe¬
trare ut ꝓingressu regn dulces fitnde fletꝰ possit qui ꝓtimo¬
re penaꝵ. pͥdem fundebat amaras. Quid aũt basis inqua idẽ

Expanded text:
quas in ejus memoriam fundo reficior. Igitur altare holocausti lacryquas in ejus memoriam fundo reficior. Igitur altare holocausti lacrymas insinuat poenitentium de peccatis quae gesserunt, altare incensi fletus exprimit gaudentium de bonis operibus quae Domino juvante perfecerunt, ac desiderantium praemia, quae se accepturos Domino remunerante confidunt. Qui nimirum fletus tantum praecellit priori, quantum aeramento aurum; quantum Sancta sanctorum ubi erat arca Domini priori tabernaculo, in quo candelabrum et mensa Domini stabant, constat fuisse praelata. Propter altare vero holocausti labrum erat positum, in quo lavarentur qui ad altare incensi intrabant, quia nemo repente fit summus, sed proficientibus meritis quisque primo bella debet vitiorum devincere; deinde a conditore suo compunctione lacrymarum supplex impetrare, ut pro ingressu regni dulces fundere fletus possit, qui pro timore poenarum pridem fundebat amaras. Quid autem basis, in qua idem
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ bãtissimos angłorum choros faciem uide c̾atoris: quod qui ue¬
racit᷑ agit nequaquam absq lacͥmis uł huius uite longitudinẽ
uł illius tołat dilationẽ. dicens de ista: hen me quia incolatus
in s̃plongat᷑ ẽ. habitaui cum habitantib cedar. Id ẽ cum his qui
intenebris errorum ac scełum. uersantir. quod uocabulũ cedar so¬
nat. ipse iam ꝑpetue lucis gaudia suspirans. multũ laboriosã
duxi uitam. qui quantum celestẽ patriam sitio. tantũ uiciniã
prauorum. uit̃ quos incola comiersor horreo. dicens itẽ deilla
situit anima mã ad dm̃ uiuum. quando ueniam et apparebo¬
et parebo ante faciem dĩ. Quani ꝓfecto sitim. quia sine lacrimuꝰ¬
ferre nequibat: sequentia uerba dcclarant. fuert̃ michi lacrime
mee panes die. ac nocte. ac si aꝑte diceret quo duttiꝰ auidenda fa¬
cie dĩ. adquem ardent̃ sicio differor. Co qͥultius pane lacrimarum

Expanded text:
inter beatissimos angelorum choros faciem videre sui Creatoris. Quod qui veinter beatissimos angelorum choros faciem videre sui Creatoris. Quod qui veraciter agit, nequaquam absque lacrymis, vel hujus vitae longitudinem, vel illius tolerat dilationem, dicens de ista: Heu mihi quod incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar ; id est, cum his qui in tenebris errorum ac scelerum versantur; quod vocabulum Cedar sonat, ipse jam perpetuae lucis gaudia suspirans multum laboriosam duxi vitam: qui quantum coelestem patriam sitio, tantum viciniam pravorum, inter quos incola conversor, horreo. Dicens item de illa: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Quaferre nequibat, subsequentia verba declarant: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Ac si aperte diceret: Quo diutius a videnda facie Dei ad quem ardenter sitio differor, eo dulcius pane lacrymarum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ altare holocausti inqͥ carnes uctimaꝵ dño incendebant᷑
erunctionẽ designat carnalium concupiscentiaꝵ ꝑignẽ sp̃c scĩ alta
re uero thimiamatis puritatẽ significat corum. qui sopitis poĩa
carnis in lecebris actamine uicioꝵ pacato ꝓsola. expectatione adde¬
sicłio. celestis introitꝰ lacrimas fundunt amoris: recte post altare
holocausti labr̃ ponitur: in quo abluti sacerdote̾ ing̾diant᷑ sa¬
b̃naculum. et chimuiama domino uicendant. duobꝰ namq modiᷤ
latͥmarum. et conpunctionum status. distinguit᷑ qr pͥmoneceẽ ẽ
quisq ad dñm. conu̾sus ꝓhis. q̃ commisit peccatis ueniam fusis
lacrimus p̃cetur. quod comitantib dignis penitentie fructibꝰ lõ¬
go cemꝑe ꝑficerit. restat ut securior. de accepta pecc̃oꝵ uenia ef¬
fectus. iani desidus in hiantib optet uenire tempꝰ quo mereatur

Expanded text:
enim altare holocausti, in quo carnes victimarum Domino incendebantur, enim altare holocausti, in quo carnes victimarum Domino incendebantur, exstinctionem designat carnalium concupiscentiarum per ignem Spiritus sancti; altare vero thymiamatis puritatem significat eorum, qui sopitis per omnia carnis illecebris, ac certamine vitiorum pacato, pro sola exspectatione ac desiderio coelestis introitus lacrymas fundunt amoris; recte prope altare holocausti labrum ponitur, in quo abluti sacerdotes ingrediantur tabernaculum, et tbymiama Domino incendant. Duobus namque modis lacrymarum et compunctionum status distinguitur; quia primo necesse est quisque ad Dominum conversus, pro his quae commisit peccatis veniam fusis lacrymis precetur. Quod si comitantibus dignis poenitentiae fructibus longo tempore perfecerit, restat ut securior de accepta peccatorum venia effectus, jam desideriis inhiantibus oportet venire tempus, quo mereatur
Abbreviated transcription (Latin):
seu deuotionis ñ obtulit. rȩꝓbata. et abiecta oblatione. pla¬
uandum. ponesq illud intab̾uaculum testimonii adaltare:
et missa aqua lauabunt mnea aaron. et filii eius mainis suas ac
pedes. quando iugressuri sunt tab̾naculum destimonii. et
quando acessuri adaltare. Pot̃ quidẽ hoc labio. siue labro nt
uisequentib appellatuir principalit̃ aqua baptismatis intel¬
ligi: cuins lauacro neceẽ ẽ purgent᷑ omnes qui eccł̃e ianuasin¬
grediant᷑. Uer̃ quia inta bͥnaculũ testimonii. et altare holoca¬
usti positum ẽ quiabis cotidie idem ipsi sacerdotes hocẽ mla¬
ne et uesꝑe. cum ingrederentutr ad altare thimiama dño obla¬
turi ineo lauari p̃cepti sunt aqua aũt baptisim. ñ nisi semel
lauari ualem. consequentiũ labrum hoc oblationẽ nobis ed¬
punctionis. et lacrimaꝵ comm̃dat. qua semꝑ opͦ habenus: na¬
nie aũt cum misterus celestib ininistraturi. adppiamꝰ. Quia

Expanded text:
suae devotionis non obtulit, reprobata et abjecta oblatione plasuae devotionis non obtulit, reprobata et abjecta oblatione plavandum, ponesque illud in tabernaculum testimonii ad altare, et missa aqua, lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas ac pedes, quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii, et quando accessuri ad altare. Potest quidem hoc labio sive labro, ut sequentibus appellatur, principaliter aqua baptismatis intelligi; cujus lavacro necesse est purgentur omnes qui Ecclesiae januas ingrediantur. Verum quia inter tabernaculum testimonii et altare holocausti positum est, quia bis quotidie iidem ipsi sacerdotes, hoc est mane et vespere, cum ingrederentur ad altare thymiama Domino oblaturi, in eo lavari praecepti sunt, aqua autem baptismi non nisi semel lavari valemus; consequentibus labrum hoc ablutionem nobis compunctionis et lacrymarum commendat, qua semper opus habemus, maxime autem cum mysteriis coelestibus ministraturi appropiemus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
mab illoꝵ. Et suscepta afiliis isrł pecunia inmonim̃tum
eorum coram domino infertur: cum omne quicquio agimus
bomi uiet̾na. ap̃ conditorem et iudicem nr̃m memoria custo¬
ditur. quatinus ex eis que illi obtulimus bonoꝵ oꝑum frue¬
tib ꝓpitius nob̃ fieri dignettu. Seruat᷑q eadem pecunia uiu
sum: cum ethonis iustorum actib sequentium. inxp̃o fidelium
mores actq confirmantur: Actales fieri mninores quiq conten¬
dutit. quales fuisse eos quos cum domino regnare norunt.
Notandum sane quod pecunia memorata: non uixta estimna¬
tionẽ uulgi. s uxta m̃suram tẽpli erat danda. Mensura
uamq templi dispositio ẽ diuine legis. quam meccla sua dñs
seruari p̃cipit et cuius tantũ. obseruantie. diuinia infuturo p̃imua
ꝓmittit. Ceterum si quis uixta placitum humane. uolunitatiꝰ
dõ scrunte nititur: iste qr uixta mensuram templi pecuniam

Expanded text:
mabus illorum. Et suscepta a filiis Israel pecunia, in monumentum mabus illorum. Et suscepta a filiis Israel pecunia, in monumentum eorum coram Domino infertur, cum omne quidquid agimus boni, in aeterna apud conditorem ac judicem nostrum memoria custoditur: quatenus ex eis quae illi obtulimus bonorum operum fructibus, propitius nobis fieri dignetur. Servaturque eadem pecunia in usum, cum ex bonis justorum actibus, sequentium in Christo fidelium mores actusque confirmantur; ac tales fieri minores quique contendunt, quales fuisse eos quos cum Domino regnare agnoscunt. Notandum sane quod pecunia memorata non juxta aestimationem vulgi, sed juxta mensuram templi erit danda. Mensura namque templi dispositio est divinae legis, quam in Ecclesia sua Dominus servari praecipit, et cujus tantum observantiae aeterna in futuro praemia promittit. Caeterum si quis juxta placitum humanae voluntatis Deo servire nititur, iste, qui juxta mensuram templi pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in iħm xp̃m credentes signũ noĩs eiꝰ qd̾ adenario nũo ĩcipit in
logi. que ibi continetur fidesq nominis. ipsins. que ibi mistice
signatur nulla unquam pot̃ infidelium ꝑturbatione corrumpi.
Qhabetur uinumero. dȩ xx. annis et supra dabit p̃cumm. Numer᷑
uicenariꝰ. utriꝰq testamenti conunctionem significat legis uide¬
licet que quinq libris scriꝑta: et euũgłii. quod quatuor. Quater
ppłi dĩ quia ille solus ẽ electorum consortio dignus. qui et des̃¬
ta legis spalit̃ intellecta. ꝑ grãm adiitus euugłu ꝓ sua mensu¬
ra et capacitate ꝑficit: et de eiusdeni grẽ ꝓmissis ẽna incelis¬
chil minuet Quia siue. magnus ẽ m̾itis. quisq ac ꝑfectus. seu
tener adhuc et inpuectu positis uitutim: cunctis eadem lec
de calogi qua dm̃ ac ꝓtimum diligat imponitur. Susceptãꝙ
pecuniam. que conlata: a filiis isrł̃ trades inusum tabnaculi
testimonu: ut sit monim̃tum eorũ corã dnõ et ꝓpitietur ani-¬

Expanded text:
 Christum credentes, signum nominis ejus, quod a denario numero incipit, inlogi, quae ibi continetur, fidesque nominis ipsius, quae ibi mystice signatur, nulla unquam potest infidelium perturbatione corrumpi. Qui habetur in numero a viginti annis et supra, dabit pretium. Numerus vicenarius utriusque Testamenti conjunctionem significat, legis videlicet, quae quinque libris scripta est; et Evangelii, quod quatuor; quater populi Dei; quia ille solum est electorum consortio dignus, qui et decreta legis spiritualiter intellecta, per gratiam adjutus Evangelii, pro sua mensura et capacitate nihil minuet. Quia sive magnus est meritis quisque ac perfectus, seu tener adhuc et in provectu positus virtutum, cunctis eadem lex decalogi quae Deum ac proximum diligat, imponitur. Susceptamque pecuniam quae collata est a filiis Israel, trades in usum tabernaculi testimonii ut sit monumentum eorum coram Domino, et propitietur ani
Abbreviated transcription (Latin):
neat᷑ opꝰ celeste. ñ inchoandũ tantũm. ner̃. ⁊̃ usq infinẽ eo eẽ ꝑ
seuerandũ omnib qͥ salui ẽẽ uolu̾int. Incuiꝰ medio supͣ erit capi¬

Expanded text:
neatur opus coeleste non inchoandum tantummodo, verum etiam usque in finem in eo esse neatur opus coeleste non inchoandum tantummodo, verum etiam usque in finem in eo esse perseverandum omnibus qui salvi esse voluerint. Tuni
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ parit̃ meminit suꝑiꝰ dicẽs. ħ aut erc̃ uestim̃ta q̃ faciẽt
rõnale et su ꝑbumerale tunicã etlineã strictã. Int̾ior añt erat
linea. siue bissina. qd̵ linee ẽ gns. nobilissimũ constat Ext̾ioruꝰ
tunica. tota. iacinthina. nicħ omĩo coloris ałtiꝰ admittẽs cuiꝰ spẽ
uniformiᷤ manifeste uita sac̾dotał. quał eẽ debeat docet᷑ hocẽ.
suꝑnis solũ desidus incessant̃ intenta. ⁊ꝯu̾sationẽ uixta apłs
habẽs inceł ac satu saluatoris inde desidant᷑ expectãs aduẽtũ.
Que uidelicet. tunicad ẽt bissina adpedes usq ꝑtinebat. undeut᷑q
grece podis dicta ÷ utostend̾et᷑ nil insacdotali uita infimũ acsor
didũ reman̾e s omne. qđ ageret. quasi etherio colore speciosissi-¬
mũ uiu̾sa m̃bra eiꝰ acapite. usq ad pedes grã uͥtutũ. ẽẽ cõtectã
uidẽ. Itẽ tunica. talari sac̾doᷤ tota iacinthina uestit᷑. ut admo¬

Expanded text:
 autem erunt vestimenta quae facient: rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interior autem erat linea sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat; exterior vero tunica tota hyacinthina nil omnino coloris alterius admittens, cujus specie uniformi, manifeste vita sacerdotis qualis esse debeat, docetur, hoc est, supernis solum desideriis incessanter intenta, et conversationem juxta Apostolum habens in coelis, ac sui Salvatoris inde desideranter exspectans adventum . Quae videlicet tunica, sicut et byssina, ad pedes usque pertingebat; unde utraque Graece poderis didum remanere: sed omne, quod ageret, quasi aethereo colore speciosissimmum, universa membra ejus a capite usque ad pedes gratia virtutum contecta esse debere. Item tunica talari sacerdos tota hiacinthina vestitur, ut admo
Abbreviated transcription (Latin):
Et fec̃ exeis uitulũ ꝯflatilẽ. Dixer̃q hi st̃ du tui isrł. qui te eduxeit
de tr̃a egypti. Quod c̃ uidiss aaron: ecdificaũ altare corã eo. et p̃coniꝰ
aures demi abaurib uxoꝵ atq filiaꝵ unde illis facͥe dõs. ñ absur¬
de intelligr̃ difficilia p̃ciꝑe uoluisse ut hoc modo eos abilla intenti¬
oẽ reuocaret: factũ tñ ipsũ illd difficile ut eẽt aur̃ adfaciendũ
idolũ. ꝑꝑ eos notandũ putaui. qui ꝯstristant᷑ si qͥd tale ꝑꝑ uitam
etñã. diuinitꝰ fieri. uł eqͦ animo colłari. iubeant᷑ Sedit ppłs mandu

Expanded text:
et fecit ex eis vitulum conflatilem; dixeruntque: Hi sunt dii tui Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. Quod cum vidisset Aaron, aedificavit altare coram eo, et praeconis aures demi ab auribus uxorum atque filiarum, unde illis faceret deos, non absurde intelligitur difficilia praecipere voluisse, ut hoc modo eos ab illa intentione revocaret. Factum tamen illud ipsum difficile, ut esset aurum ad faciendum idolum, propter eos notandum putavi, qui contristantur, si quid tale propter vitam aeternam divinitus fieri, vel aequo animo tolerare jubean
Abbreviated transcription (Latin):
Nofferetis suꝑ eo thimiama ꝯ positioĩs alt̾iꝰ. In seqñtibꝰ huiꝰ uolumi¬
nis eqͥb aromatibꝰ hoc thimiama. ꝯponi debũit nominatĩ designat᷑
Stacte udelicet: et onica galban e boniodoriᷤ. etchure lucidissimo. Q
tiꝰ. quã qͥ dñs statuit. qr ñ aliud adõ q̃rere oranteᷤᷤ quã qd̃ ipse uissit
q̃dq se datur̃ ẽẽ ꝓmisit᷑. Nõ alud de illo c̃de quã qđ ipse docuit de¬
bemꝰ. N ÷ offerenda suꝑ eo uctima. ne cliba libanda. hec i enĩ oĩa adal¬
tare extiꝰ ꝑtinẽt. q̃ incipiẽtiũ .i inꝓfectu adhuc positoꝵ uitã designat
Tante namq sublimitati. ꝑ fectoꝵ ÷ uita ustoꝵ: ut nil inea carnale
qd̃ dnõ mactare habeat̃ ualeat exaudiri. Et quidẽ libamma uniꝯs¬

Expanded text:
Non offeretis super eo thymiama compositionis alterius. In sequentibus hujus voluminis, e quibus aromatibus hoc thymiama componi debuerit, nominatim designatur: stacte videlicet et onycha, galliano boni odoris et thure lucidissimo, quae terius, quam quod Dominus statuit, quia non aliud a Domino quaerere orantes quam quod ipse jussit, quodque se daturum esse promisit, nec aliud de illo credere quam quod ipse docuit debemus. Non est offerenda super eo victima, nec liba libanda. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designat. Tantae namque sublimitatis perfectorum est vita justorum, ut nil in ea carnale quod Domino mactare habeant valeat inveniri. Et quidem libamina vini cons
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ foris patebat. cornua: et ipsa foris parentia. sp̃ali fastigio altiꝰ
eminebãt. De aurat᷑ aũt. craticula. cũ int̾iore homĩe nõ ꝑfidẽ
onis ꝑbona se ext̾us oꝑa dilatat. Beaurat᷑ i cornua. c̃ ipsa fidu

Expanded text:
vero foris parebant, cornua et ipsa foris parentia speciali fastigio altius vero foris parebant, cornua et ipsa foris parentia speciali fastigio altius eminebant. Deauratur autem conis per bona se exterius opera dilatat. Deaurantur et cor
Abbreviated transcription (Latin):
munda ẽẽ. et ppło dĩ cõmestibilia. dec̾nunt᷑. Que enuim rumi¬
nant atq ungulã fundũt animalia ea ĩ constat eẽ. cornuta:
cum oꝑa uirtutũ celesti ñ adfaciẽ hominũ spẽtenꝰ ostentunt
s exint̾na m̃tis radice fixo atq inmobili exercent affectu.
Uestit᷑ aũt altare. auro purissimo: c̃ ꝑfecti quiq uera int̃na
sapientie luce refulgẽt. cũ in omĩb q̃ agc̃. splendorẽ carita¬
tis. uelud cotidiani głam habitꝰ p̃mõstrant. cũ memoriã s̃
ꝑꝓetue claritatis semꝑ mẽe uinctiᷤᷤ sese. uidentib siue audi¬
dientib ostendunt: cum se ante omnia regñ dĩ. et iusticiã bogita¬
re. et querere manifestant. Et bñ tam graticula altaris. quã pa¬
rieteᷤ et cornna uestiri. auro uibent᷑. Eraticula qͥ ꝓpe intꝰ minedio
erat. altaris adsuscipienda. nimir̃ thimiamata parata. parietiꝰ

Expanded text:
munda esse, et populo Dei comestibilia decernuntur. Quae enim rumimunda esse, et populo Dei comestibilia decernuntur. Quae enim ruminant atque ungulam findunt animalia, ea etiam constat esse cornuta, cum opera virtutum electi non ad faciem hominum specietenus ostendunt, sed in externa mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. Vestitur autem altare auro purissimo, cum perfecti quique vera interna sapientiae luce refulgent; cum in omnibus quae agunt, splendorem charitatis velut quotidiani gloriam habitus praemonstrat; cum mperpetuae claritatis semper inesse cunctis sese videntibus sive audientibus ostendunt, cum se ante omnia regnum Dei et justitiam ejus cogitare et quaerere manifestant. Et bene tam craticula altaris, quam parietes et cornua vestiri auro jubentur. Craticula quippe intus in medio erat altaris ad suscipienda nimirum thymiamata parata. Parietes