comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonencdi sunt incõ¬
lumes: ut salutẽ corporis
exerceant ad salutem mentis. ne
si acceptȩ incolumitatis grãm ad
usum nequitiȩ inclinãt. dono de¬
teriores fiant. Eͤͦo postmoctũ sup¬
plicia grauiora merant᷑. quo ño
iagiorib bonis dei male irii non me¬
niunt. Ammonendi sunt incolu¬
mes. ne. oportunitatẽ. salutis in ꝑpe¬
tuũ ꝓmerende despiciant Scͥptũ nãq
⁊e do sicũ possint noluerint cũ uo¬
luerint sero non possint. Hĩc est qd̾
post sapientia deserit. quos prius
fuitius reunuentes uocauit dicens.
Yocaui & renniustis. extendi ma¬
num meam. & non fuit qui aspice.

Expanded text:
Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant: et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt . Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque re Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ increpationes meas neglexistis:
ggo quoq in interitu ur̃o iidebo.
& subsannabo cum uobis quod ti¬
mebatis aduenerit. Et rursum.
ħ̾unc inuocabunt me & ñ exaudiã.
mane consurgent: & ñ inuenient
me. Salus itaq corꝑis qͣndo ad be¬
ne oꝑandum accepta despicitur. qͣni
sit muneris amissa sentit᷑: & infru¬
ctuose ad ultimũ querit᷑. quȩ con¬
gruo concessa temꝑe utiliter ñ ha¬
bettir. Ynde bene per salomonem
rursum dicitur. He des alienis
honorẽ tuum: & annos. ttios crude.

Expanded text:
ones meas neglexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum dicitur: Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos c
Abbreviated transcription (Latin):
ignotis prauoꝵ hominũ cri-¬
minib tacent: Qui cũ de ho¬
nestate homines in priblico
inetunt: ad contumeliam
suꝑm iudicis. diume legis
mandata confundint. Et
dũ ꝑditis hominib amitten-¬
di honoris officium seruant:
ipsũ. eccłiasticȩ dignitatis auc¬
torẽ crudelit̾ inhonorant. Un-¬
de & eidẽ helẏ qui dm̃ filios
suos honorando contempse-¬
rat: diuina uox ait Quicimq
głificat̾nt me glorifieabo
eũ: qui autẽ contẽpint me
erit ignobilis. Ubi mox sub¬
dit᷑ Rece dies ueniunt. & p̃ci¬
dam brachiũ tuũ & brachiũ
domꝰ patris tui Acsi aꝑte
dicat. Quia ego qui pastora¬
lis officii dignitate contra
immicos meos brachiũ tibi
fortitudmis contuli. sed tu
ad eorũ ultionẽ uiud exetere
nolusti:iam brachiũ a te p̾ci¬
dam. id est uigorẽ sacerdotalis¬
tibi culminis auferam. ut qͥ
manceps fueras ad pugnandũ
ꝓ me. iam nec manũ habeas ad
tuendum te. Ponamus plane.
heli autẽ metͦpolitam incem

Expanded text:
ignotis pravorum hominum criignotis pravorum hominum criminibus tacent? Qui dum dehonestare homines in publico metuunt, ad contumeliam superni judicis divinae legis mandata confundunt: et dum perditis hominibus amittendi honoris officium servant, ipsum ecclesiasticae dignitatis auctorem crudeliter inhonorant. Unde et eidem Heli, qui Deum, suos filios honorando, contempserat, divina vox ait: « Quicunque glorificaverit me, glorificabo eum; qui autem contemnunt me, erunt ignobiles. » Ubi mox subditur: « Ecce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui . » Ac si aperte dicat: Quia ego per pastoralis officii dignitatem contra inimicos meos brachium tibi fortitudinis contuli, sed tu ad eorum ultionem illud exerere noluisti; jam brachium a te praecidam, id est, vigorem tibi sacerdotalis culminis auferam: ut qui manceps fueras ad pugnandum pro me, jam nec manum habeas ad tuendum te. Ponamus plane, Heli autem metropolitani vicem
Abbreviated transcription (Latin):
homimuur. ait moyses. Con¬
secrastis manus ur̃as hodie
dño uusquisq in filio & fr̃e
suo: ut detur nobis benedie-¬
tio Plane sieut benedictione
digni sunt qui culpas corri¬
gunt. ita nichilominus ma¬
ledictione obnoxii sunt qui
peccantib blandiunt᷑: sicut.
ꝑ ꝓphetã dicit᷑ Maledictus
qui ꝓhibet gladium suum
a sanguine. A sanguine qͥp-¬
pe gladiũ suum ꝓhibet: qui
se ab inferenda reꝓbis ulti
siquidem culpã habet: qui
qd̵ potest negligit em̃ dare.¬
Unde & p̃fato hels quidam uir
d̾i qui & finees fuisse pritat᷑ ait..
Hec dicit dñs. Quare calce abici-¬
tis uictimam meã. & munera
mea quȩ p̃cepi ut offerrentur
in templo: E magis honorasti
filios tuos quã me: Si gͦ hely
ꝓpt̾ duos dumtaxat fslios. qͦs
non ea qua digni fuerant. in¬
uectione corripint. cũ eis si¬
mul & cũ tot hominum mul-¬
titudine ꝑiit: qua arbitra-¬
min dignos eẽ sententia. qui
in aula eccliastica & soliis ni¬
dicantrũ p̾sident: & suꝑ non

Expanded text:
Moyses: « Consecrastis manus vestras hodie Domino, unusquisque in filio et fratre suo, ut detur vobis benedictio . » Plane sicut benedictione digni sunt, qui culpas corrigunt, 379 ita nihilominus maledictioni obnoxii sunt, qui peccantibus blandiuntur, sicut per prophetam dicitur: « Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . » A sanguine quippe gladium suum prohibet, qui se ab inferenda reprobis digsiquidem culpam habet, qui quod potest, negligit emendare.Unde et praefato Heli vir Dei, qui et Phinees fuisse putatur, ait: « Haec dicit Dominus: Quare calce abjicitis victimam meam, et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo, et magis honorasti filios tuos quam me? » Si ergo Heli propter duos duntaxat filios, quos non ea qua digni erant invectione corripit, cum eis simul, et cum tot hominum multitudine periit; qua arbitramur dignos esse sententia, qui in aula ecclesiastica, et soliis judicantium praesident, et super non
Abbreviated transcription (Latin):
t contra hely qͥa fili¬
orũ peccata cogno¬
anit. sed eos inuectione. qua dig-¬
ni erant acerrima non corre-¬
puit: eisdem filiis a phylisti-¬
im in bello ꝑemptis. ipse qͦ: de
sella retrorsũ cecidit. fractisq
cerincibus expirauit. Nam &
archa dm̃i ab hostib capta est :¬
& priꝰ quidẽ quatuor milia.
quidẽ redarguit. corripuit :
sed lenitate & mansuetudine
patris. non seueritate uł auc-¬
toritate pontificis. Quare
inqͥt facitis res huntis modi.
quas ego audio. res pessimas
ab omiꝰ populo: Nolite fi-¬
lii mei. non est enĩ bona fama
quam audio. Audierat enĩ scͥp¬
tura testante. qͥa dormiebant
cum mulierib que obseruabais
ad hostium tabernaculi. Porro
quos municos di uidit: in ꝑmci-¬
em suam filios recognouit Et
quos hostili gladio ferire debuit:
paternȩ blandicie lenitate pal-¬
pauit. Non sic ille fidelis in do-
mo dñi famulus moyses: ma¬
gister indelicet ingenui finees
Stans enĩ in porta castrorũait.
Si quis est dñi iungat᷑ michi.

Expanded text:
t contra, Heli quia filiorum peccata cognovit, sed eos invectione, qua digni erant, acerrima non corripuit, eisdem filiis a Philisthiim in bello peremptis, ipse quoque de sella retrorsum cecidit, fractisque cervicibus exspiravit . Quin et arca Domini ab hostibus capta est, et prius quidem quatuor millia, quidem redarguit, et quidem corripuit: sed lenitate et mansuetudine Patris, non severitate, vel auctoritate pontificis: « Quare, inquit, facitis res hujusmodi quas ego audio, res pessimas, ab omni populo? Nolite, filii mei; non est enim bona fama quam audio . Audierat enim, Scriptura testante, quia dormiebant cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi . » Porro quos inimicos Dei vidit, in perniciem suam filios recognovit: et quos hostili ferire gladio debuit, paternae blanditiae lenitate palpavit. Non sic ille fidelis in domo Domini famulus Moyses, magister videlicet ingenui Phinees. Stans enim in porta castrorum, ait: « Si quis est Domini, jungatur mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
diluut᷑. sola autẽ falsa in
ep̃is pietas ueniam ñ meret᷑.
uideat qui eorũ mala dimdi
care dissimulat. qm dure sen¬
tentiȩ apd̃ districtũ iudicem
se obnoxiũ reddat. Sed qͣm
ego sũmum eccłiȩ unuersaliᷤ
an̾tistitem uł leint̾ suggilla¬
re non audeo: ipsũ qui peccat.
breuit̾ alloquar. Nui
sacerꝗͥotẽ luxuriantem scͥp¬

Expanded text:
diluuntur, sola autem falsa in episcopis pietas veniam non meretur, videat qui eorum dijudicare mala dissimulat, quam durae sententiae apud districtum judicem se obnoxium reddat. Sed quoniam ego summum Ecclesiae universalis antistitem vel leviter suggillare non audeo, ipsum, qui peccat, breviter alloquar. CAPUT sacerdotem luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
regnum deferunt: hi exspectante do¬
mino nec semetipsos reducunt: Am¬
monendi sunt ut p̃terita admissa con¬
siderent: ꝙ imminentia deuitent.
Unde uide sub specie per ꝓphetã dñs
corruptis in hoc mundo mentib trans
actas culpas ad memoriã reuocat: qua
tenus pollui in futuris erubescant di
olescentia sua fornicatȩ sunt: ibi sub¬
acta sunt earum ubera. & fractę sunt
mammȩ pubertatis earum. In egyꝓto
quippe ubera subigunt᷑. cum turpi hu¬
ius mundi desiderio humane mentes
uoluptatib substernuntur. In egỹpto
pubertatis maminę frangunt᷑. qn̾do na¬
turales sensus adhuc in semetipsis in¬
tegri. pulsantis concupiscintiȩ corrup¬
tione uitiantur. Ammonendi sunt
peccata carnis exꝑti. ut uigilanti cura
conspiciant. post delicta nobis ad se re¬
deuntib ds qnͣta beniuolentia sinum
suę pietatis expandat. cum per ꝓphe¬
tam dicat. Si dimiserit uir uxorem
suã. & illa recedens duxerit uirũ aliũ:

Expanded text:
regnum deferunt, hi exspectanti Doregnum deferunt, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? monendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia devitent. Unde sub Judaeae specie per prophetam Dominus corruptis in hoc mundo mentibus tractas culpas ad memoriam revocent, et pollui in futuris erubescant. olescentia sua fornicatae sunt; ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium,
Abbreviated transcription (Latin):
rib ad minima retorquet᷑. Capituł. Liui
Quod aliter ammonendi sint peccatoꝵ car-¬
Liter ammonendi sunt
pectatoꝵ carnis conseri.
atq aliter ignari. Am¬
monendi namq sunt
putata caruis exꝑti. ut mare saltem post
naufragium metuant: & ꝑditionis suȩ
discrimina uel cognita ꝑhorrescant. ne.
qui pie post ꝑpetrata mala seruati sunt.
het impie repetendo moriantur. Unde
pectanti anime nũquamq a peccato de¬
smenti dicitur. Frons mulieris meretri¬
cis facta est tibi. noluisti erubescere. Am¬
monendi itaq sunt. ut studiant quate¬
mis si accepta naturȩ bona integra seruate.
noluerint: saltim scissa resarciant. Ouib
nimirum necesse ẽ ut ꝑpendant. in tã
magno fidelium numero quã multi
& se illibatos custodiant: & alios ab erro¬
re conuertant. Quid gͥ isti dicturi sunt.
si aliis in integritate stantib. ipsi nec
post dampna resipiscunt. Quid dictu¬
ri sunt. si cũ multi & alios secum ad

Expanded text:
ribus bonis ad minima retorquetur. CAPUT XXVIribus bonis ad minima retorquetur. CAPUT XXVIeccata carAliter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in intpost damna resipiscunt? Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum ad
Abbreviated transcription (Latin):
cio dampnationis misceri se feminis i¬
cantib putent. Cum enim fornicatio¬
nis paulus uitium tot criminibus
asitrandis inseruit. cuius sit reatus
indicauit dicens. Neq fornicatores. neq
idolis seruientes. neq adulteri. neq mol¬
les. neq masculorum concubitores. neq
fures. neq auari. neq ebriosi. neq male¬
dici. neq rapaces. regnum dĩ possidebinł.
Et rarsum. Fornicatores & adulteros.
iudicabit deus. Ammonendi itaq sunt
ut si temptationum ꝓcellas cum difficul¬
tate salutis tolerant. coniugii portum
petant: Scriptum quippe est. Melius
est nubere: quam uri. Sine culpa
scilicet ad coniugium ueniunt. si tam̃
nec dũ meliora deuouerant. Nam quis¬
quis bonum maius subire ꝓposuit. bo¬
nũ minus quod licuit. illicitũ fecit.
scriptũ quippe est. Nemo matens ma¬
num suã suꝑ aratrum & respiciens
retro: aptus est regno cęlorum Qui gͥ
fortiori stucdio intenderat. retro conspi¬

Expanded text:
ationis judicio misceri se feminis vationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorufures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno caelorum . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro convin
Abbreviated transcription (Latin):
pe carnalis inclinat. ut quos onus lici¬
tum conuigii ñ grauat: nequaquam
pondus illicitum terrenȩ sollicitudinis
prȩmat. sed tanto eos paratiores dies ulti¬
onis. qnͣto & expeditiores inueniat: ne quo
meliora agere uacantes possunt seci tamen
negligunt. eo supplicia deteriora mereant᷑
audiant quod paulus cum quosdam
ad celibatus gram instrueret. ñ conuigi¬
um spreuit. sed curas mundi nascentes
er conuigio reppulit dicens. Hoc ad uti¬
litatem urãm dico. ñ ut laqueum uobis
initiam. sed ad id quod honestum ẽ. et
quod facultatem prebeat. sine impecti¬
mento domino obseruandi. Ex conui¬
giis quippe terrenȩ sollicitudines ꝓdeunt
& id cirto magister gentium aucditores
suos ad meliora ꝑsuasit: ne sollicitudi¬
ne terrena ligarentur. Quem gͥ celiben
curarum secularium impetlimento pre¬
pedit. & conuigio se nequaquã subdidit.
& tamen coniugi onera non euasit.
Ammonendi sunt cęlibes. ne sine uici¬

Expanded text:
ae carnalis inclinat; ut quos onus liciae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damn
Abbreviated transcription (Latin):
bus defendunt᷑: quia conuigalis hȩc
uita ñ quidem in uirtutib mira est.
s tamin a suppliciis secura. Unde is
dem loth ad angłm dicit. Est cuuitas¬
parua. & saluabor in ea. Nunquid
ñ modica est: & uitiet in ea anima
uita nec a mundo longe diuisa est:
nec tamen a gaucdio salutis aliena.
S tunc in actione hac uitam suã
conuiges quasi in parua ciuitate cu¬
stodiunt. qnͣdo pro se assiduis depre¬
cationib intercedunt. Unde & recte
per angim ad eundem loth dicitur.
Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas. ut non
subuertam urbem pro qua locitus es. qua
uidelicet cum deo dep̃catio funditur. nequa¬
quam talis conuig.um uita dampnatur.
De qua dep̾catione quoq paulus ammo¬
net dicens. Holite fraudare inuicẽ. nisi
forte ex consensu ad tempus. ut uacetis
orationi. At contra ammonendi sunt
qui ligati conuigiis ñ sunt. ut precep¬
tis cȩlestib eo rectius seruiant: quo eos
ad curam mundi nequaquã uigum cul¬

Expanded text:
bus defendantur, quia conjugalis haec bus defendantur, quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde et idem Loth ad angparva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet in ea anima  quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis conjugum vita damnatur. De qua deprecatione Paulus quoque admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copul
Abbreviated transcription (Latin):
sodoman sugere est: inlicita carnis
incendia declinare. Altitudo uero ẽ¬
montium. munditia continentium.
uel certe quasi in monte sunt: qui
etiam carnali copulȩ mherent. sed tamen
extra suscipiendę ꝓlis ammxtionẽ de¬
bitam. nulla cariiis uoluptate soluun¬
tur. In monte quippe stare quid est.
nisi fructum ꝓpaginis in carne quere¬
re:In monte stare ẽ: carni carnaliter¬
non adherere. Sed quia multi sunt
qui scȩlera quidem carnis deserant:
nec tamen in conuigio positi. usu so¬
lummodo debiti uira conseruent.
exiit loth sodomam quidem. sed ta¬
men mox ad montana ñ ꝑuenit. qͥa
iam dampnabilis uita relinquit᷑. sed
adhuc celsitudo coniugalis continentiȩ
subtiliter ñ tenetur. Est uero in me¬
dium segor ciuitas. quȩ fugientẽ sal¬
uat infirmum: quia uidelicet cũ sibi
perꝰ continentiã miscentur coniuges.
& lapsus scelerum fugiunt: & tamen
uenia saluantur. Quasi paruã quippe
cuitatem inueniunt. in qua ab igni¬

Expanded text:
Sodomam fugere, est illicita carnis Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi ietiam carnali copulae inhaerent; sed tamen extra suscipiendae prolis admixtionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare quid est nisi fructum propaginis in carne non quaerere? In monte stare est non carni carnaliter adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usu solummodo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, tamen per veniam salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab igni
Abbreviated transcription (Latin):
celestis apłs. ñ tam sanis mitituit: quã
infirmis medicamenta monstrauit di¬
cins. De quib scripsistis michi bonũ
est homini mulerem ñ tangere: ꝓpter
fornicationẽ autem unusquisq suam
habeat. Qu fornicationis metum p̃mi¬
sit. ꝓfecto ñ stantib preceptũ contulit.
S ne fortasse in terram ruerent. lectũ
cadentib ostendit. Unde adhuc infir¬
mantib subdit. Upori uir debitum
reddat: similiter & uxor uiro. Quib
dum in magna honestate coniugi ali¬
quid de uoluptate largiret᷑: paulopost¬
subdidit. Hoc autẽ dico scdm indulgen¬
tiam. ñ sccłm imꝑium. Culpa quippe
esse innuitur. quod indulgere ꝑhibet᷑.
sed quȩ tͣnto citius relaxitur. qnͣto non
per hanc illicitũ quid agnur. si boc qd
est licitum sub moderamine tenetur.
Quod bene loth in semetipso exprimit.
qui ardentẽ sodomam fugit. Sed tam̃
segor inueniens. nequaquã mox mon¬
tana conscendit. Ardentem quippe

Expanded text:
celestis apostolus non tam sana instituit, quam celestis apostolus non tam sana instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationehabeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdidit: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Culpa quippe esse innuitur, quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ailigere. qnͣdo & ipse ñ potest quẽ dili¬
gitis stare. Incassum cor quasi aman¬
us figitis. dum fugit ipse quem ama¬
ns. Ammonendi sunt conuiges. ut ea
in quib sibi aliqnͣdo displicent: & pa¬
cientes inuicem tolerent. & exorantes
muicẽ saluent. Scriptum nãq est. In¬
uicem onera ur̃a portate. & sic adimple¬
bitis legem xp̃i. Lex quippe xp̃i caritas
s nr̃oꝵ mala pie sustinemus. Ammo¬
nendi quoq sunt. ut eoꝵ quisq ñ tam
quȩ ab altero tolerat. quã que ab ipso
toserant᷑ adtendat. Si enim sua que por¬
tantur considerat. ea que ab altero su¬
stnet leuius portat. Ammonendi
nimoderate ammixtioni seruuntes.
ꝓpagationis articulum in usum trans¬
ferant uoluptatis. Perpendant quod
licet extra ñ exeunt: in ipso tamen con¬
iugio. conugii uira transcendunt.
Unde necesse est. ut crebris orationi
ciem. ammixtis uoluptatib fedant.
Hinc est enim quod peritus medicine

Expanded text:
diligere, quando et ipse non potest, quem dilidiligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum namque est: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitisstrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi inmoderate admixtioni servientes propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, / perpendant, quod, licet extra non exeuntes, in ipso tamen coniugio coniugii iura transcendunt. Unde necesse est, ut crebris orationibciem admixtis voluptatibus foedant. Hinc est, quod peritus medicinae
Abbreviated transcription (Latin):
nis: nec totum se ad hoc quod agit con¬
ferat. ne ab eo quod robuste sꝑare de¬
buit funditus cadat. Quod bene as
breuiter paulus exprimit dicens. Qti
habent uxores tanquam ñ habentes
suit: & qui flent tamquã non flentis.
& qui gaudent. tãquam ñ gaudentis.
Utorem quippe quasi ñ habenlo habet
qia sic per illam carnali consolatione uti¬
tau ut tamen nũquam ad praua oꝑa
i melioris intentionis rectitudine eius
imore flectatur. Ttorem quasi ñ haben¬
as habet. qui transitoria ẽ cuncta consꝑn¬
ciens. tutã carnis ex necessitate tolerat. sed
terna gaudia sp̃s ex desiderio exspectat.
Non flendo autem flere est: sic exterio¬
ra aduersa plangere. ut tamen noue¬
rit eternę spei consolatione gaudere.
Et rursum ñ gaudendo gaudere est
sic de infimis aninum attollere. utͦ ntĩ
quam desinat sumina formidare.
ꝥbi apte quoq paulopost sublidit.
preterit figura huiis mundi. Ac si
apte. diceret. Nolite constanter mundũ

Expanded text:
nis; nec totum se ad hoc quod agit connis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum
Abbreviated transcription (Latin):
uicissim quȩ sunt alteriuis cogitant: fic
coꝵ quisq placere studeat conuigi ut
ñ displiceat conditori: sic ea quȩ buius
mundi sunt agant. ut tamen appetere
que dĩ sunt ñ omittant. Sic de bonis
prȩsentib gaudeant: ut tamen inten¬
tione sollicita mala eterna ꝑtimescant.
Sic de malis temporalib lugeant. ut
tamen consolatione integra spem in bo¬
nis ꝑhennib figant. quatenus dum tan¬
siti cognoscunt eẽ. quid agunt: in
mansione quod appetunt. nec mala mun¬
di cor frangant. cum spes bonoꝵ celesti¬
um roborat: nec bona p̃sentis uite de¬
spiciant: cum suspecta subsequentis
iudici mala contristant. Itaq anins
xp̃ianorum coniugum. & infirmus &
fidelis. qui & plene cuncta temporalia
despicere ñ ualet: & tamen ȩternis se
conuingere per desiderium ualet. quĩ¬
uis in delectatione carnis interim iaceat.
suꝑnę spei refectione conualescat. & si
habet que mundi sunt in usu ttineris
speret que dl sunt in fructu ꝑuentio¬

Expanded text:
vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen sollicita intentione mala aeterna pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventio
Abbreviated transcription (Latin):
penitentem. quã supra nonaginta no¬
uem iustos: quib ñ est opus peniten¬
tia. Quod eitius ex ipso usu colliginus.
si nr̃e mentis iudicia pensemus. Plus
namq terrã diligimus. quȩ post spi¬
nas exarata fructus uberes ꝓducit.
quam quȩ nullas spinas habuit. sed
tamen exculta sterilem gignit. Am¬
monendi sunt peccata carnis ignoran¬
tes. ne suꝑioris ordinis celsitudine se
ceteris p̃ferant. cum ab inferioribus
qnͣta se melius agantur ignorant. Lu
examine namq recti uidicis. mutat
merita ordinum. qualitas actionum
Quis enim considiratis ipsis rerum
imaginib nesciat. quod in natura
grmmarũ carbunculus priferatur
iacyncto:ꝰ sed tamen cerulei coloris ia¬
cynctus. prefertur pallenti carbunculo:
qiia & illi quod ordo nature subtra¬
hit. species decoris adiungit.: & quem
naturalis ordo pretulerat. coloris qua¬
utas fedat. Sic gͦ in humano gene¬
re. & quidam in meliori ordine de¬
teriores sunt: & quidam in deterio¬
ri meliores: quia & isti melior extre¬

Expanded text:
enitente, magis quam super nonaginta novem justis, quibus non opus est poenitentia . Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur yacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extre
Abbreviated transcription (Latin):
integritate ꝑdurantes. cum minus se
respiciunt habere quod defleant. plene
sibi sufficere uitȩ suȩ innocentiã putant.
atq ad feruorem sp̃c. nullis se ardoris
stimulis inflaminant. Et fit plerũq
deo gratior amore ardens uita post cul¬
pam. quã securitate innocentia tor¬
pens. Unde & uoce uidicis dicitur.
Remiitunt᷑ ei peccata multa. qm̃ dilexit¬

Expanded text:
integritate perdurantes, cum minus se integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae 84 innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittunt
Abbreviated transcription (Latin):
uaq sunt peccata carnis ignorantes.
ut & p̃minere uirginitatẽ conuigiis sci¬
int. & tamen se suꝑ coniuiges ñ extollan:
quateniis dum & uirginitat᷑ preferunt.
s se postponunt. & illud ñ deserant. quod
ossi melius estimant: & se custodiant qͦ
se maniter non extollant. Ammonen¬
di sunt ut considerent. quod plerumq
atione secularium. uita confunditur con¬
tinentium: cum & illi ultra habitũ assu¬
munt: oꝑa. & isti uixta oridinẽ ꝓprium
non ixcitant corda. Unde bene per ꝓphio¬
cm dicitur. Erubesce sydon. ait mare.
Quasi enim per uotem maris ad ueretun¬
diam sidon adducitur. quando per com
parauonem uite secularium. atq in
hoc mundo fluctuantium. eius qui mu¬
nitur & quasi stabilis cernitur. uita
reprolatur. Sȩꝑe nonnulli enim ad
dominum post carnis peccata redeun¬
tes. m̃to se ardentus in bonis oꝑibus
exhibent. qnͣto se dampnabiliores de ma¬
lis uident. & seꝑe quidam in carnis

Expanded text:
 sunt peccata carnis ignorantes,  sunt peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deesse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, qparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis
Abbreviated transcription (Latin):
praui oꝑis abscidunt. Quo autem apud pa
nim loco habrantur ostenditur: qui in domo
patris uidelicet ęterna mansione. etiam
hannem dicitur. Hi sunt qui cũ mulie¬
rib ñ sunt comquinati: uirgines enim
sunt. Hi sunt qui sequunt᷑ agnum quo¬
cunq abierit: & quod canticũ cantant.
quod nemo possit dicere. nsi illa centũ
quadraginta quatuor milia. Singulariter
quippe canticũ cantare agno est: cum eo
in ꝑpetuum pre cunctis fidelib etiam
de carnis incorruptione gaudere. Quod
timen electi cȩteri canicum audire possunt.
ucit dicere nequeant: quia caritatẽ qui¬
dem in illoꝵ celfitudine leti sunt: quam¬
uis ad eoꝵ prȩmia ñ assurgant. Audi¬
ant peccatorum carnis ignari. quod per
simetipsam de hac integritate ueritas
dicit. Non omnes capiunt uerbũ hoc.
quod ideo innotuit suminũ. qui denega¬
uit om̃ium: & dum p̾dicit quia diffici¬
se capitur. audientib innotuit ceptũ.
cum qua cautela teneartur. Ammonendi¬

Expanded text:
pravi operis apravi operis atrem loco habeantur ostenditur, quia in domo Patris, videlicet aeterna mansione, etiam calypsi dicitur: Hi sunt, qui cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines enim sunt, qui sequuntur Agnum, quocunque ierit , et quod canticum cantant quod nemo possit dicere nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum praedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi
Abbreviated transcription (Latin):
ori imꝓbitate contempnitur. qnͣto &. cm.¬
temptus adhuc uocare ñ dedignatur.
At contra ammonendi sunt peccata
carnis ignorantes. ut tnͣto sollicitius
precipitẽ ruinam metuant: quanto al¬
tius stant. Ammonendi sunt ut no¬
uerint quia quo magis loco ꝓminente
consistunt. eo crebris sagitis insidiatoris
impetuntur. Qui tanto ardentius solet
erigi. qnͣto robustus ie conspicit uinci
tantoq intolerabilius dedignat᷑ uinci.
qnͣto contra se uidet per integra iftrius
carnis castra pugnari. Ammonendi
sunt ut incessanter premia sespiciant.
& libenter ꝓculdubio temptationũ qraᷤ
tolerant labores calcant. Si snim atten¬
datur filicitas quȩ sine trasitu aruis¬
gitur: leue fit quod transeundo labo¬
ratur. Audiant quod per ꝓphetam
dicitur. Hec dicit dñs eunuehis. qui
custodierint sabbata mea. & tenuerint
dabo eis in domo mea & in muris me¬
is locum: nomen meltus a filus & fi¬
lab. Eunuchi quippe sunt: qui com¬

Expanded text:
ori improbitate contemnitur, quanto et conori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint, quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur. Qui tanto ardentius solet erigi, quanto robustius se conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim attendatur felicitas quae sine transitu attingitur, leve fit quod transeundo laboratur. Audiant quod per prophetam dicitur: Haec dicit Dominus eunuchis: Qui custodierint sabbata mea, et elegerint dabo eis in domo mea locum, et nomen melius a filiis et filiabus. Eunuchi sunt qui com
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e mortalitatis apparuit. Ergo post
tergum stans nos ammonuit: qui ad
recuꝑationem nos gr̾ȩ etiam contem¬
ptus uocauit. Quod gͥ generaliter si¬
mul potuit dici de cunctis: hoc neces¬
se est spetialiter sentire de singulis.
Quasi enim corã positus do. quisq uer¬
ba monitionis ꝑcipit: cũ priusquam
peccata ꝑperret. uoluntatis euis precep.¬
ta cognoscit. Adhuc enim ante eius¬
faciem stare est: nec dum eũ peccando
contempnere. cũ uero derelicto bono in¬
nocentie. miquitatem eligens appetit: ter
ga iam in euis faciem intitit. Sed ecce al¬
huc & post tergum ds subsequens monet.
qui etiam post culpam ad se redire ꝑsua¬
det. Aduersum reuocat. cũ cominissa
ñ respicit. reuertenti sinũ pietatis expin¬
dit. Uocem gͦ post tergũ monentis arici¬
mus. si ad inuitantem dñm nos saltem
post peccata reuertimur: Debemus gͥ
pietatẽ uocantis erubestere. si iusticiam
nolumus formidare. quia tnͣto graui¬

Expanded text:
nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante faciem ejus stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae, iniquitatem eligens appetit, jam terga in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto gravi
Abbreviated transcription (Latin):
illa: Dn autem fornicata es cũ amato¬
ribus tuis multis. tm̃. retiertere ad me
dicit dñs. E cce fornicante & relicta
muliere exemplum usticiȩ ꝓponitur.
& tamen nobis post lapsum redeuntib
non iusticia. sed pietas exhibetur. Ut
hinc utiq colligamus. si nobis delm¬
quentib. tnͣta pietate parcitur. a no¬
bis nec post delictũ rederintib qnͣta
imꝓbitate peccatur: aut que ab illo
erit suꝑ improbos uenia. qui ñ cessat
uocare post culpam: Quę nimirum
bene per ꝓphetam post delictum mise¬
ricordia uocationis exprimit᷑. cũ auer¬
so homini dicitur. Et erunt ocłi tui
uidentes prexeptorẽ tuum. & aures
tuȩ audient uerbum post tergum
monentis. Humanum quippe genus
to homini. atq in libero arbitrio stan¬
ti. quid facere quidue ñ facere debe¬
ret indixit. Sed homo in cł̃ faciẽ ter¬
ga dedit: cum suꝑbiens eius uissa con¬
tempsit. nec tam̃ suꝑbientẽ deseruit:
qui ad reuocandum hominẽ legem cle¬
dit. exhortantes angłos misit. in carne

Expanded text:
tem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos venia, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne
Abbreviated transcription (Latin):
ignacłm in ip̃sa er carne sicut ex
mat̾no egressa est ut̾o reparare.
Hac aurtẽ dixi ñ ut beato iherommo
qui pio stuctio locutꝰ est detrahã:
sid ut cos qui ex u̾boꝵ illr occasio¬
ne dm astraunt impotentẽ. inuic

Expanded text:
signaculum in ipsa ejus carne, sicut ex signaculum in ipsa ejus carne, sicut ex materno egressa est utero, reparare. 619 Haec autem dixi, non ut B. Hieronymo, qui pio studio locutus est, detraham; sed ut eos, qui ex verborum illius occasione, Deum astruunt impotentem, invic
Abbreviated transcription (Latin):
quos libet in sc̃itate p̃cederent:
sed & nẽ contẽpnenda multoꝵ¬
uirginũ merita suꝑarent. Qui¬
b ñ iã sola prioris meriti m̾sitra
rependit᷑: sed ꝓculdubio cũ remis¬
sione reatꝰ etiã cumul suꝑad¬
ditȩ mercedis auget᷑. Ecce ꝓba¬
tũ est ut opinor: iuxta meritũ
posse dm̃ suscitare uirginẽ p̾t
ruinã. Iuxta carnẽ uͦ qͥs etiã ue¬
sane mentis addubitet eũ uide¬
licet qui erigit elisos. soluit cõ¬
peditos. qui postremo curat om¬
nẽ langorẽ. & omnẽ infirmita¬
te᷑. clausulam ñ posse reparare
uirgineã: Qnĩuͦ qui corpꝰ ip̃m
de tenuissimo seminis liquore
cõpegit. qui in humane forme
speciẽ ꝑ uaria menbroꝵ limam̃¬
ta distrnxit. ad sũmã qui nec¬
ciatã: Fateor plane fateor. nul¬
lũ timens cauillatorie conten¬
ainis obioquiũ. constant̾ affirmo. qͥd
aulet om̃ps c̃s multinubã quaabet.
uuirqiiẽ reddere. in corruptionisꝙ

Expanded text:
quoslibet in sanctitate praecederent; quoslibet in sanctitate praecederent; sed et non contevirginum merita superarent. Quibus non iam sola prioris meriti mensura rependitur, sed proculdubio cum remissione reatus etiam cumulus superadditae mercedis augetur. Ecce probatum est, ut opinor, iuxta meritum posse Deum suscitare virginem post ruinam. Iuxta carnem vero quis etiam vesanae mentis addubitet eum videlicet, qui erigit elisos, solvit compeditos, qui postremo curat omnem languorem et omnem infirmitatem, clausulam non posse reparare virgineam? Enimvero qui corpus ipsum de tenuissimo seminis liquore compegit, qui in humanae formae speciem per varia membrorum liniamenta distinxit, ad summam qui neciatam? Fateor plane, fateor, nullumque timens cavillatoriae contentionis obloquium constanter affirmo; quia valet omnipotens Deus multinubam quamlibet virginem reddere, incorruptionisque
Abbreviated transcription (Latin):
Despondi enĩ uos uni utro uirgi¬
nẽ castã exhibere xp̃o. Neq enĩ ĩ
illo di ppło solumm᷑ uirgines erañ.
sed & muttę coniugiis obligate:
uł pꝰt uirginitatis dispenarũ con-¬
qͥd reuertet᷑ ad illã uttra. nunqͥd
ñ contamunata & polluta uocabit᷑
mulier illa ⁊ Tu autẽ fornicata es
corrupta integrã fieri. de ꝓstitu¬
ta uirginẽ reparari Cui surss idẽ
spons loquit᷑ Et omĩum pecea¬
toꝵ tuoꝵ iã memor ñ ero. Car¬
nali siquide sponse cõplexꝰ ain
corruptio carnis. Fȩdus amoris
dispendiũ castitatis. Uirginẽ si
plerũq thalamis nuptialib tra¬
cui celestis sponsꝰ adheserit. ꝓu¬
nꝰ abluit macłas turpitudi¬
nis: & ad flore̾ reuiocat redole¬
tissime castitatis. De ꝓstibrilo
uirginẽ: de corruptione reddit in¬
tegritatẽ Unde qͦ plerosq nouiꝰ
utriusq sex homines p̾t abhoni¬
nabiles uoluptatis illecebras. ad
tantã religiose uite ꝑuenisse inũ¬
diciã ut ñ mͦ castos atq pudicos

Expanded text:
Dispondi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Neque enim in illo Dei populo solummodo virgines erant, sed et multae coniugiis obligatae vel post virginitatis dispendium connquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non contaminata et polluta vocabitur mulier icorrupta integram fieri, de prostituta virginem reparari. Cui rursus idem sponsus eloquitur: Et omnium peccatorum tuorum iam memor non ero. Carnali siquidem sponsae complexus viri, corruptio carnis, fdispendium castitatis, virginem se plerumque thalamis nuptialibus tracui coelestis sponsus adhaeserit, protinus abluit maculas turpitudinis, et ad florem revocat redolentissimae castitatis. De prostibulo virginem, de corruptione reddit integritatem. Unde est, quod plerosque novimus utriusque sexus homines post abominabiles voluptatis illecebras, ad tantam religiosae vitae pervenisse munditiam, ut non modo castos atque pudicos
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc pastores increpat. per ꝓphetam
dicens. Quod fractum est ñ alliga¬
stis. & quod abiectum ñ reduxistis.
abiectus enĩ reducitur. cũ quisq
in culpa lapsus. ad statũ iuisticię
ex pastoralis sollicitudinis uigore
reuocatur. Fracturam uero ligam̃
adstringit. cum culpa disciplina
deprimitur. ne plaga usq ad in¬
teritum diffluat. ñ hanc districtio¬
nis seueritas ñ coartat Sed sepe dete¬
rius frangit᷑. cum fractura incaute
colligatur. ita ut grauius scissurã
sentiat. si hanc inmoderatius liga¬
menta constringant. Unde necesse
est. ut cum peccati uulnus in sub¬
ditis corrigendo restringitur. ma¬
gna se sollicitudine & iam distri¬
cter ipse moderetur. quatenus sic
iuira discipline contra dilinquen¬
tes exerteat. ut pietatis iuscera not amit¬
tat. Curandum quippe est. ut rector se
subditis & matrem pietas. & patrem ex¬
hibeat disciplina Atq inter hec sollici¬
ta cirtunspectione ꝓuidendum ẽ. ne ant

Expanded text:
Hinc pastores increpat per prophetam, Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiex pastoralis sollicitudinis vigore, revocatur. Fracturam vero ligamen adstringit, cum culpam disciplina deprimit: ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necessest ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circums
Abbreviated transcription (Latin):
uester minister. Et qui uoluerit
inter uos primus esse. erit ur̃ ser¬
uus. sicut filius hominis ñ uenit
ministrari. sed ministrare. Hinc
est quod seruo ex suscepto regii¬
ne elato. quȩ post supplicia mane¬
ant. indicat dicens. Quod si dixerit
maluis ille seruus in corde suo. morã
facit cdominus meus uenire. & eepe¬
rit ꝑcutere conseruos suos. manducet
autẽ & bibat cum ebriosis: ueniet do¬
minus serui illuis in die qua ñ sꝑat.
ꝙ hora quia ignorat. & duudet eum.
partemq eius ponet cũ hypocritis.
Inter hẏpocrtas autẽ uire depuitatur.
qui & simulatione aisciplinȩ mini-¬
steriũ regimis. ueruit in usum domi¬
nationis Et tamen ñnunquã grani¬
us delinquit᷑ si inter ꝑuersos plꝰ
equalitas quam disciplina custodit᷑.
Quia enĩ falsa pietate suꝑatus. fe¬
rire heli delinquentes filios noluit.
apud districtũ uidicẽ semetipsũ cũ
filiis crudeli dampnatione ꝑcussit.
Hinc namq ei duuna uoce dicitur.
honorasti. filios tuos magis quã me.

Expanded text:
i voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod smalus seruus in corde suo: Moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere conseruos suos, manducet autem et bibat cum ebriosis, ueniet dominus servi illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me .
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis. Hinc etiam petrus ait. Non
dominantes in cdero. sed forma facti
gregi. Ninc per semetipsam ueritas.
ad altiora nos uirtutũ merita ꝓuo¬
cans dicit. Scitis quia principes
gentium dominant᷑ eoꝵ. & qui ma¬
iores sunt potestarẽ exercent in eos:
Non ita erit inter uos. S quicumq

Expanded text:
ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, potestatem exercent in eos. Non ita erit