comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ trãslatũ illud depositũ uidue cognonerat.
Qd̾ ubi nõ potuit auferri. receptũ sub cprogͣ¬
pho ẽ. postea iterũ flagitabatur ex cyrogapho.
legis anctoritate. ⁊i serie lectionis. ⁊ heliodori
ꝑiculo uix tandẽ rationẽ ĩꝑator accepit Post

Expanded text:
quae translatum illud depositum viduae cognoverat. quae translatum illud depositum viduae cognoverat. Quod ubi non potuit auferri, receptum sub chirographo est. Postea iterum flagitabatur ex chirographolegis auctoritate, et serie lectionis, et Heliodori periculo, vix tandem 107 ratio
Abbreviated transcription (Latin):
insidiatorẽ rerũ tuaꝵ. illucͣ dirige.  flagella¬
tũ recipies eñ. Sernãda ẽ igitur filii depositis
fides. adhibenda diligẽtia. Egregie hinc urũi
enitescit nũsteriũ. si suspecta ĩp̃ssio potẽtis.¬
quã uel uidua uel orphani tołare nõ queant
ecche subsidio. cohibratur. si ostendatis plꝰ apud
nistis ipi quotiens adu̾sus regales ĩpet pro
uiduaꝵ ỹmo oĩm depositis c̾tamẽ subierimud.
Cõmune hoc uobiscũ mͥ. Retẽs exẽplũ eccłie ti
cimensis proferã. q̃ uidue depositũ qd̾ susceꝑat
amitte ꝑiclitabatur. Int̾pellãte eiñ eo quĩ illd̾
ĩꝑiali rẽscͥ̾pto uendicare cupiebat. clerici cõtẽp¬
nebãt auctoritatẽ. honorati quoq ⁊ int̾ sesso¬
tes dati. nõ posse p̃ceptis ĩꝑatoris obuiare fe¬
bãt. Legebatur resc̾pti forͣa districtior. magist̾
officiorũ statuta agens uinrebꝰ ĩminebat.
Quid plurac Traditũ erat. Tamẽ cõmunica¬
to mecũ cõsilio. obsedit sc̃s ep̃s ea cõclauia ad

Expanded text:
insidiatorem rerum tuarum, illuc illum dirige, et flagellatum recipies eum. 149. Servanda est igitur, filii, depositis fides, adhibenda diligentia. Egregie hinc vestrum enitescit ministerium, si suscepta impressio potentiquam vel vidua vel orphani tolerare non queant, Ecclesiae subsidio cohibeatur: si ostendatis plus apud nistis ipsi quoties adversus regales impetus pro viduarum, immo omnium depositis certamen subierimus. Commune hoc vobiscum mihi. Recens exemplum Eitum, quod susceperat, amittere periclitabatur. Interpellante enim eo qui sibi illud imperiali rescripto vindicare cupiebat, clerici non tenebant auctoritatem: honorati quoque et intercessores dati non posse praeceptis imperatoris obviari ferebant. Legebatur rescripti forma directior, magistri officiorum statuta, agens in rebus imminebat. Quid plura? Traditum erat. 151. Tamen communicato mecum consilio, obsedit sanctus episcopus ea conclavia, ad
Abbreviated transcription (Latin):
mo. idem iuuenes iterũ heliodori apꝑuerñt
hisdẽ amicti uestibꝰ ⁊ dixerũt ad eũ. Dnie sũ¬
mo sac̾doti grãs age. propt̾ quẽ uita tibi est
reddita. Tu aũt exꝑtus dei flagella. uade et
admĩtia tuis oĩbus. ꝙͣtam cognouis templi
religionẽ. ⁊ dei potestatẽ. Hiis dictis nõ cõpa¬
ruetũt. Seliodorus aũs recepto spũ. hostiani

Expanded text:
juvenes iterum Heliodoro apparuerunt, iisdem amicti vestibus, et dixerunt ad eum: Oniae summo sacerdoti gratias age, propter quem tibi vita est reddita. Tu autem expertus Dei flagella, vade, et nuntia tuis omnibus, quantam cognoveris templi religionem, et Dei potestatem. His dictis, non comparuerunt. Heliodorus itaque recepto spiritu, hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
aureis. Equus aũt eius erat ĩsigni ornatꝰ¬
decore oꝑtorio. Alii quoq duo iuuenes appa¬
eneñt in u̾tute iudita. decore grato. cũ splen¬
dore głe. spetiosi amictu. Qui circũsteterunt
cũ. ⁊ utraq ex ꝑte flagellabãt sacrilegũ. sine
ulla int̾missiõne cõtinuato u̾bere. Qui mlta
arcũfusus caligine in t̾rã cõcidit. ⁊ euidenti
diuine oꝑationis ĩdicio exanimat hiacebat. nec
ulla spes residebat salutis. Oborta ẽ leticia me¬
tuẽtibꝰ metꝰ suꝑbis. Derectiq ex amicis heli¬
dori quidã rogabãt oniã. ut uitã poscẽt ei quĩ

Expanded text:
aureis: equus autem ejus erat insigni ornatus opertorio. Alii quoque duo juvenes apparuerunt in virtute inclyta, decore grato, cum splendore gloriae, speciosi amictu, qui circumsteterunt eum, et utraque ex parte flagellabant sacrilegum, sine 106 ulla intermissione continuato verbere. Quid multa? Circumfusus caligine in terram concidit, et evidenti divinae operationis indicio exanimatus jacebat, nec ulla spes in eo residebat salutis. Oborta est laetitia metuentibus, metus superbis: dejectique ex amicis Heliodori quidam rogabant Oniam, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
potest accusare. quia tẽplũ dei ẽ edifica¬
tũ. nemo potest indignari. quia human¬
dis fideliũ reliquiis sꝑatia laxata sũt. nemo
potest dolere. qr in sepulturis xpĩanoꝵ. regͥes
defũctoꝵ ẽ. In hiis tribꝰ gencribꝰ uasa eccłie
etiã iuitiata cõfriuge̾. cõflare. Uende licet.
Opus ẽ ut de eccła mystici poculi forma nõ
eecat. ne ad usus nefarios sacri calicis ini¬
nisc̾iũ tiasferatiri. Ideo intra eccłan. pͥmũ
q̃sita sũt uasa q̃ mitiata nõ eẽnt. deinde
cõminuta. posc̾mo cõflata. ꝑ minutas
erogationes dispẽsata egẽtibus captiuoꝵ
quoq p̾tiis profecerũt. Quod si desũt no¬
modi quos suꝑͣ dixi usus oĩa arbitror. pie
posse conuerti.

Expanded text:
potest accusare, quia templum Dei est aedificapotest accusare, quia templum Dei est aedificatum: nemo potest indignari, quia humandis fidelium reliquiis spatia laxata sunt: nemo potest dolere, quia in sepulturis Christianorum requies defunctorum est. In his tribus generibus vasa Ecclesiae etiam initiata Opus est, ut de ecclesia mystici populi forma non exeat, ne ad usus nefarios sacri calicis ministerium transferatur. Ideo intra ecclesiam primum sita sunt vasa, quae initiata non essent, deinde comminuta, postremo conflata, per minutas erogationes dispensata egentibus, captivorum queque pretiis profecerunt. Quod si desunt nomodi quos supra dixi usus, omnia arbitror pie posse converti.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ sc̾ptũ c̃. Esuriui ⁊ dedistis mͥ mãdu¬
care. sitiui ⁊ dediscis michi bibere. hospes erã
⁊ collegistis me. Et infra. quod enĩ uiu hoꝵ
fecistis. inͥ fecistis. Quos meliores thesaurogi
habet ihus. ꝙͣ eos in quibꝰ amat uideri: Hos
chesauros de mõstra uit laurẽtius. ⁊⁊ uidit qd̾ a
eos nec ꝑsecutor potiit anferre. Itaq ioa¬
chini qui antũ ĩ obsidione ẜuabat. nec dis¬
pẽsabat alimonie cõꝑande. ⁊ cnxũ uidit
eripi. si se in captiuitatẽ deduci. Lanrẽtius
qui aurũ eccle maluit erogare pauꝑibꝰ. ꝙͣ
ciã martirii accepit coronã. I ũquid dictũ ẽ
scõ laurẽtio. nõ debuisti erogare thesauros
quis fide sincera i ꝑspicati prouidẽtia.
munꝰ hoc ĩpleat. Gane si in suũ aliquis
diriuet emolumẽtũ crimẽ ẽ. Sin uoͬ pau¬
ꝑi erogat captiuũ redimit. misicordia ẽ.
Nemo potest dicere cur pauꝑ uiuit: Nemo
potest q̃ri. quia captiui redẽpti sũt. nemo

Expanded text:
nim scriptum est: Esurivi, et dedistis mihi manducare: sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me . Et infra: Quod enim uni horum fecistis, mihi fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos thesauros demonstravit Laurentius, et vicit, quod eos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae; et aurum vidit eripi, et se in captivitatem deduci . Laurentius qui aurum Ecclesiae maluit erogare pauperibus, cram martyrii accepit coronam. Numquid dictum est sancto Laurentio: Non debuisti erogare thesauros quis fide sincera et perspicaci providentia munus hoc impleat. Sane si in suum aliquis derivat emolumenta, crimen est: sin vero pauperibus erogat, captivum redimit, misericordia est. Nemo enim potest dicere: Cur pauper vivit? Nemo potest queri, quia captivi redempti sunt: nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dabat dolorẽ onimi. si mẽtis intẽte sollicitu¬
dinẽ. Flebant om̃o. qd̾ ĩcõtemiptũ locꝰ uen¬
tutꝰ foret. si nec in dei templo tuta fidei ẜ¬
uaretur custodia. Accincteq mulieres pectꝰ
⁊ clanse u̾gines pulsabãt iamiã. ad mu¬
ros alii currebãt. ꝑ fenestras alii prospecta¬
bant. Om̃s ad celũ tendebãt man. orãtes
nec hiis c̾rituõ. qd̾ intend̾at urgebat. si sa

Expanded text:
bat dolorem animi, et mentis intentae sollicitudinem. Flebant omnes, quod in contemptum locus venturus foret, si nec in Dei templo tuta fidei servaretur custodia: accinctaeque mulieres pectus, et clausae virgines pulsabant januam: ad muros alii currebant, per fenestras alii prospectabant, omnes ad coelum tendebant manus, orantes nec his territu
Abbreviated transcription (Latin):
Que cũ heliodorꝰ ereptũ ire uellet. ⁊ regio
uẽdicare cõniodis. sacerdotes ante altare iac¬
tauerũt se. induti sacdotalibꝰ stolis. ⁊ de ñ
uinũqui de depositis legẽ ded̾at flẽtes ĩno¬
cabãt ut cuscodẽ se p̾ceptoꝵ p̾staret suoꝵ.¬

Expanded text:
Quae cum Heliodorus ereptum ire vellet, et regis vindicare commodis, sacerdotes ante altare jactaverunt se, induti sacerdotales stolas: et Deum vivum qui de depositis legem dederat, flentes invocabant, ut custodem se p
Abbreviated transcription (Latin):
datũ in tẽplo oc suatũ ẽ. Lã cũ ĩditiũ fac uũ¬
tũ eẽt pecuniaꝵ quas ni tẽplo ihosolimis
maximas repꝑire posse syinon nefariꝰ ãti¬
ocho regi prodidit missꝰ insrẽ. heliodorꝰ ad
tẽplũ uenis. ⁊ sũmo sacerdoti aꝑuit indicis
ĩiudiã ⁊ adnẽtus sui causã. Tñc sacerdos

Expanded text:
datum templo omne servatum est. Nam cum indicium faesset pecuniarum, quas in templo Hierosolymis maximas reperiri posse Simon nefarius Antiocho regi prodidit, missus in rem Heliodorus, ad templum venit, et summo sacerdoti aperuit indicii invidiam, et adventus sui causa
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo dño reẜuauit. A quo cũ q̃rerentur thesau¬
ri eccłe. promisit demõstraturũ. Et scꝙͣti dic
pauꝑes adduxit. Int̾rogatꝰ ubi eẽnt thesauri
quos̾ promisat. ostendit pauꝑes dei dicens.
hii sũt thesauri ecłie. Et uerẽ thesauri ĩ quibꝰ¬

Expanded text:
ino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
niã pauꝑiii. si alia subsidia desint.q̃ sacrilegꝰ
cõtaiuiuat. asportat hostis. Nõne dicturus ẽ
dũs. cur passꝰ es tot ĩopes fame morie Certe
habebas autũ. niuistrasses alimoniã. C urtos
dices: Timui ne tẽplo dei ornatꝰ decẽt. Respõ÷¬
deo. iiũ sacramẽta nõ q̃rũt. neq auro pla¬
cent. q̃ auro nõ eniũtur. Ornatꝰ sacramẽto ꝵ
redẽptio captiuoꝵ ẽ. Et uere illa sũt uasa p̾ti¬
osa q̃ redimũt aĩas de morte. Ille uerus thesan¬
Tñc uas diũci sãguinis agnosco. cũ ini utroq
uidero redẽptionẽ. ut calix ab hoste rediuiat.
quos sãgius a pc̃to redemiit. Q pulchrũ ut cũ¬
agiuina captiuoꝵ ab eccła redimũtur. dicatur.
tur pudicitia. ẜuatur castitas. Sos ergo ma¬
lit uobis libos tradere. ꝙ aurũ resuare. Sic
numerꝰ gaptiuoꝵ. hic ordo p̾stãtior ẽ. ꝙͣ spẽs
uasculoꝵ. H uic muneri profice̾ debuit aurũ

Expanded text:
niam pauperum, si alia subsidia desint, quam ut sacrilegus niam pauperum, si alia subsidia desint, quam ut sacrilegus contaminata asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte, et ille verus est thesautunc vas dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem, ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redemit. Ergo post duagmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: tur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum
Abbreviated transcription (Latin):
ca ut captiuos redime̾niꝰ. quod arriauis dis¬
plice̾ poterat. nec tã factũ displicere. ꝙͣ ut cẽt
qd̾ in nobis rephendetur. Quis aũt ẽ tã du¬
rus. ĩmitis. ferreꝰ. cui displiceat qd̾ honio re¬
dimitur a morte. fenuna ab ĩpirritatibꝰ barba¬
toꝵ q̃ grauiores morte sũt. ad olescẽtuli. uel pu¬
eruli. nel ĩfantes. ab ydoloꝵ cõtagiis. quibus
mortis metu ĩquinabãtuur Quã causã nos
⁊ si nõ sineͣ causione aliqua gessiniꝰ tamẽ
ita in popło prosecuti sumꝰ.ut cõfite̾muuir.
multoq fuisse cõmodiꝰ adstrueremꝰ ut are¬
dño. ꝙͣ aurũ suarẽtur. Qui enĩ sine auro
misit apłos. ⁊ eccłas sine auro cõgregauit.
Aurũ eccl̃ia habet. nõ ut huet. s ut eroget
⁊ subueniat in necessitatibꝰ. Quid opus est
custodire qd̾ nichil admuet e An ignoramus
ꝙstũ auri atq argẽti de tẽplo dui assyrii sustui¬
leriute Mõne nicliꝰ cõflat sac̾dos proptꝰ alimo¬

Expanded text:
ca, ut captivos redimeremus, quod arianis displicere potuerat; nec tam factum displiceret, quam ut esset quod in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam durus, immitis, ferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adolescentulae, vel pueruli, vel infantes ab idolorum contagiis, quibus mortis metu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen ita in populo prosecuti sumus, ut confiteremur, multoque fuisse commodius astrueremus, ut ano quam aurum servaremus . Qui enim sine auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. Aurum Ecclesia habet ; non ut servet, sed ut eroget, et subveniat in necessitatibus. Quid opus est custodire quod nihil adjuvat? An ignoramus ntum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdotes propter alimo
Abbreviated transcription (Latin):
fatetur. qd̾ sit obligati debito.sibiq subuentũ.
nõ honoti suo delatũ putat. Donatos sibi arbitrã¬
tur filios. uitã redditã. suatã familiã. Quãto
igitur melia apud bonos ꝙͣ apud ĩgratos locare
bñficiũe Unde dñs ad discipulos ait. Nolite pos¬
sidere autũ. neq argentũ. neq pecumã. Qua
uelut falce prillulãtem in pectoribꝰ hũanis suc¬
cidit auaritiã. Petius quoq cdeudo qui ex utero
matris sue portabatur ait. Argentũ ⁊ airũ
nõ habco s quod habeo do tibi. In noĩc ihũ xxĩ na¬
zareni surge ⁊ ãbula. Itaq pecuniã nõ dedit.
sa intatẽ dedit. Quãto meliꝰ ẽ salutẽ habere siue

Expanded text:
fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo delatum putat: donatos sibi arbitratur filios, vitam redditam, servatam familiam. Quanto igitur melius apud bonos, quam apud ingratos locare beneficium? 128. Unde Dominus ad discipulos ait: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam; ; quia velut falce, pullulantem in pectoribus humanis succidit avaritiam. Petrus quoque claudo, qui ex utero matris suae portabatur, ait: Argentum et aurum non habeo: sed quod habeo, do tibi. In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Itaque pecuniam non dedit, sanitatem dedit. Quanto mel
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nobis reddãt cõuiniũ. Pauꝑes quia nõ
habent qd̾ restituãt cũ acceꝑint. remunato¬
tẽ nobis faciãt deũ. qui se pro pauꝑpe obli¬
gandũ obtulit. Ad ipsũ quoq scłi uĩsũ. colla¬
tio bñficii facta n pauꝑes magis ꝙͣ in locu¬
pletes plus iiuat. quia dines dedignatur
bñficiũ ⁊ pudet eũ debitorẽ eẽ gr̃e. Q̃etiã
id qd̾ collatũ ẽ sibi.meritis suis arrogat. quod
uelut debitũ acceꝑit. uel ideo datũ sit. eo qd̾ iõ
qui dedit. reddendũ sibi adinite uberiꝰ estua¬
uerit. Ita nni capiendo beneficio in co ip̃o qd̾
acceꝑint diuites dedisse se magis ꝙͣ accepisse
existimãt. Pauꝑ u̾o̾ ⁊ si nõ habet unde reddat
pecuniã. refert grãmi. In quo certũ ẽ qd̾ plus
reddat ꝙͣ acceꝑit. pecunia enĩ nũmo soluitur
grã nũꝙͣ exĩnanitur. Reddendo uacuatire pe¬
cunia. gr̃a aũt ⁊ habendo soluitur. ⁊ soluẽdo
retinetur. Deinde qd̾ diues defugit. pauper

Expanded text:
ant convivium; pauperes, quia non habent quod restituant, cum acceperint, remuneratorem nobis faciunt Dominum, qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad ipsum quoque saeculi usum collatio beneficii facta in pauperes magis quam in locupletes plus juvat; quia dives dedignatur beneficium, et pudet eum debitorem esse gratiae. Quin etiam id quod collatum est sibi, meritis suis arrogat, quod velut debitum acceperit, vel ideo datum sit eo quod is qui dedit, reddendum sibi a divite uberius existimaverit. Ita in accipiendo beneficio, eo ipso quod acceperint divites, dedisse se magis quam accepisse existimant: pauper vero etsi non habet unde reddat pecuniam, refert gratiam. In quo certum est quod plus reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo solvitur, gratia numquam exinanitur. Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper
Abbreviated transcription (Latin):
qrͣ sit cõstantie adeẽ equitati. In causa au̾t
dei ubi cõmumionis ꝑiculũ ẽ. etiã dissimlare
diuitie an quia citiꝰ amantẽ remuneratur.
nos scudere cõuenit. quĩ qui pro coqui nois
habet remuna̾tionẽ sꝑaniꝰ ⁊ dño ihũ. qui sub
possiut rep̃sentare. dicens ad cõuiuiũ atq e¬
pulas nõ cos qui diuites sũt s pauꝑes ĩui¬

Expanded text:
amquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem amquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare diviti? An quia citius amantem remuneratur? nos studere convenit; quia pro eo qui non habet, remunerationem speramus a Domino Jesu : qui sub possunt repraesentare, docens ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes i
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. neq si quid boni habças id ad deformatio¬
nẽ alt̾ius ⁊ uituꝑationẽ excras.
On defendas ĩprobũ ⁊ sãcta
indigno cõmittenda arbit᷑¬
ris. Ue iterũ argnas ⁊ ĩpugnes. cuiꝰ crimẽ nõ
dephendis. Nã cũ in oĩbus ĩnisticia cito offẽdat
ut nnchil sibi potẽtior plus uendicet. nchilplus
usurpet ditior. Siue enĩ pauꝑ. sine diues. in
ep̃o unũ sũt. Nichil sc̃ĩor plus arroget. Iñi eĩ
par ẽ. eẽ hũilioreni. Sed nec ꝑsonã alteri acci¬
pias in iudicio ¶iatia absit. causas merita
decer nat. Nichil sic opimonẽ ymo fidẽ granate
ꝙͣ si in iudicãdo potĩtiori dones. causã inferioris.
uel pauꝑeni ĩnocentẽ arguas. diuitẽ excuses reũ
culpe. pronũ quidẽ genꝰ hom̃ fauere honora¬
toribꝰ. ne lesos sese putẽt. ne uicti doleãt. sed
pͥmũ si offensã uereris. nõ recipias̃ iudiciũ. Gi
sacerdos es. aut si quisꝙͣ alius. nõ lacessas. lic
tibi silere ni negotio dũtaxat pecumario ꝙͣ¬

Expanded text:
fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam cum in omnibus injustitia cito offendat,ut nihil sibi potentior plus vindicet, nihil plus usurpet ditior. Sive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. Nihil sanctior plus sibi arroget; ipsum enim par est esse humiliorem. 125. Sed nec personam alterius accipiamus in judicio: gratia absit, causae merita decernant. Nihil sic opinionem, immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris: vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est genus hominum favere honoratioribus, ne laesos sese putent, ne victi doleant. Sed primum si offensam vereris, non recipias judicium: si sacerdos es, aut si quisquam alius, non lacessas. Licet tibi silere in negotio duntaxat pecuniario; qu
Abbreviated transcription (Latin):
uenis. cũ semores lõge positi diuina trepi¬
darẽt miracula. Ubiq igitur inb̾ admiranda
oꝑa ⁊ reuenda secreta sco moysi ĩdiuiduuis
adhebat. Unde factũ ẽ. ut qui fuerat sociꝰ
cõu̾sationis. fie̾t successor p̾tatis. Merito uir
huiꝰ modi enasis. ut sistet fluminũ curss
noctẽ differret. diẽ producet. Quĩ ꝯ nod
moysi negatũ ẽ. solus eligc̾tur ut populũ
induce̾t in t̾rã repromissionis. magnus uir
fide iitatulis. magnꝰ t̾ũphis. Illiꝰ ãgustio
ra tẽpora. huiꝰ prosꝑiona. Oterq igitur diuina
sub inȩꝰ grã. ultra huãnã processit cõditionẽ.
Ile mari. hic celo ĩꝑauit. Pulchra ita copla
semoꝵ atq adolescentiũ. Alii testĩõmo. alri
solatio sñt alii magistio. alii dilectioni.Omit¬
to quod abrahe adhesit loth adolescẽtulꝰ etiã
proficiscẽti. ne forte hoc propinqͥtatio magio
fuisse estimetur. ⁊ necessarie potiꝰ ꝙ uolũ¬

Expanded text:
venis, cum seniores longe positi divina trepivenis, cum seniores longe positi divina trepidarent miracula. 99. Ubique igitur inter admiranda opera et reverenda secreta sancto Moysi individuus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus noctem differret, diem produceret: quid! quod Moysi negatum est solus eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis, magnera, hujus prosperiora. Uterque igitur divina subnixus gratia, ultra humanam processit conditionem : ille mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam volun
Abbreviated transcription (Latin):
ĩprudens agnoscitur. Et ad iustnictionẽ ita¬
q plurimũ proficit. p probitatis testinioni¬
ũ. Ostendũt enĩ adolescẽtes eoꝵ senuitatores
eẽ quibꝰ adheant. ⁊ ea cõualescit opinio. ꝙ¬
quo ab hiis uiuẽdi acceꝑint similitudinẽ.
cũ quibꝰ cõu̾sandi hauseñt cupiditatẽ. Inde
tãtus iesis naue. qd̾ eũ nõ solũ erudiuit
ad legis scientiã moysi copula. uerũetiaui
scĩficauit ad grãm. Deniq cũ in ciuõ tabꝰ¬
naculo diuina refulget̾ p̾sentia uidetur/ ma¬
iestas diiĩ. solus erat in tab̾naculo iesiis̾ naue
Moyses cũ deo loq̃batur. iesus ꝑiter nube sacͣ
tegebatur. p̾sbiteri ⁊ popło deorsũ stabant.
Iesus cũ moyse ad accipiendã legẽ ascendebat.
oĩs popłs intia castra erat. Iesuo extra castͬ
in tabnaculo testĩonii. tũ colũpna nubis de¬
scende̾t. ⁊ loq̃retur cũ moyseꝵ. quasi fidus
astabat minist̾. nec egibat de tab̾naculo au¬

Expanded text:
mprudens agnoscitur. Et ad instructionem itamprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus deorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Legem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec exibat de tabernaculo ju
Abbreviated transcription (Latin):
grã. Affabilitatẽ quoq smonis. dixiniꝰ ad cõ¬
ciliandã grãm uale̾ plurimũ. S hãc uoluniꝰ
esse sincerã ac sobriã. sine ulla adulatõe. ne
simplicitatẽ ac puritatẽ alloqiu dedeceat ser¬
monis adulatio.Fforma enĩ ẽẽ debeniꝰ cet̾io.
nõ solũ in oꝑe. s etiã in ẜmone. in castitate
ac fide. Quales haberi uolumiꝰ tales simiio.
Et qualẽ affectũ habeniꝰ. talẽ aꝑianiꝰ. Neq
dicamꝰ in corde nr̃o u̾bũ iniquũ. qd̾ abscõdi
putemꝰ silentio. quia audit in occulto dic¬
ta. qui occulta fecit. ⁊ cognoscir secreta uisce¬
tũ. qui sensũ uisceribꝰ ĩfudit. Ergo tãꝙͣ sub
oculis cõstituti iudicis. quicquid᷑ gerimuo
ĩ luce positũ pntemꝰ. ut oĩbus manifestet᷑.¬
Ilurimũ ita prodest unicuiq bonis iĩgi.
adolescẽtibꝰ quo utile. ut claros ⁊⁊ sapientes
uiros sequãtur. qnĩ qui cõgreditur saprẽtibꝰ
sapicus ẽ. qui aũti coerrat ĩprudentibus. coherit¬

Expanded text:
96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetlurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, i
Abbreviated transcription (Latin):
cõuenit. nec etiã remissiorẽ: ne aut potestatens
ex̾cere. aut susceptũ officiũ neqͣꝙͣ ĩplere uideani᷑.
Nitendũ quoq ut bñ¬
ficiis atq officiis obli¬
gemus pliramos. ⁊ collatã resueniꝰ grãni. ne
iure beneficii fiant ĩmeniores. qui se grauiter
lesos dolent. Sepe enĩ usu uenit. ut quos gr̃a fo¬
ueris. uel aliquo suꝑiori cumulaueris gradu. a¬
uertãt se si indigne aliquẽ eis p̃ponẽdũ iudiceł
Ed ⁊ sac̾dotẽ. bñficiis
suis uel iudiciis fauere cõ¬
uenit. ut equitatẽ custodiat ⁊ prbib uel nũstrũ¬
deferre ut parẽti. Neq hos qui semel probati
sũt arrogãtes eẽ oꝑtet. s magis tãꝙͣ iueniores
gr̃e. huilitatẽ tenẽre. Lleq offendi sacerdotẽ si a̾
prb̃r. aut miuist̾. aut quisꝙͣ de clero. aut mi¬
hicordia. aut ie iumo. aut integritate. aut doc¬
trina. ⁊⁊ lectione existimationẽ accumulet suã. ꝑ
enĩ unũquẽq proximoꝵ labia. ⁊⁊ nõ os suũ.

Expanded text:
convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut susceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut benficiis atque officiis obligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne aliquem eis praeponendum judices. Sed et sacerdotem beneficiis suis vel judiciis favere convenit, ut aequitatedeferre, ut parenti. 122. Neque hos quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet; sed magis tamquam memores gratiae, humilitatem tenere: neque offendi sacerdotem, si aut presbyter, aut minister, aut quisquam de clero, aut misericordia, aut jejunio, aut integritate, aut doctrina et lectione existimationem accumulet suam: Grenim unumquemque proximorum labia, et non os suum:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in quo sũ. id ẽ. nec deẽ nec suꝑfluit.
No̾ deẽ. quia nichil q̃ro ãplius. nõ suꝑfluit.
qr nõ soli mͥ habeo. s pluribꝰ. hoc de pẽcunia.
Ecterũ de oĩbus dici potest. qr sufficiebant illi
p̾sentia. hoc ẽ nõ honorẽ maiorẽ. nõ obsequia
uberiora. desid̾abat. nõ głe ĩmodice cupidꝰ. aut
gĩe indebite aliquid q̃rebat. s debiti finẽ certa¬
minis. patiens laboris securꝰ mito p̃stolabatur ał
Scio inquit ⁊ hũiliari. Nõ ergo indocta hũilitas
s ꝯ̃ habeat sui modestiã. ⁊ scientiã. laudatur.
Est euĩ hiũlitas formidinis. ẽ ĩꝑitie at ig¬
norãtie. Et ideo sc̾ptura ait. Et huĩles spũ
saluauit. Predare ergo dixit. scio ꝑ huiliari.
id ẽ quo ni loco. qua mod̾atione quo fine. in
quo osficio. in quo munere. Nesciuit pha¬
riseus hiuiliaꝵi. ideo deiectꝰ ẽ. Sciuit publi¬
can.. ideo iuscificatꝰ. Scuebat ⁊ habũdare paulꝰ.

Expanded text:
 nec superfluit. Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia non solum mihi habeo, sed pluribus. Hoc de pecunia. 92 90. Caeterum de omnibus dici potest quia sufficiebant illi praesentia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem certaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificatus est .
Abbreviated transcription (Latin):
cibo. ꝙͣ n diuitis sacculo. Cane mtra loculos
tuos. ne inludas salutẽ ĩ opũ. ⁊ tãꝙͣ ĩ tumiłis
sepelias uitã pauꝑiii. Potuit donare ioseph to¬
tas egipti opes. effũdere thesauros regios. no¬
luit tamẽ de alieno effusꝰ uideri. M aluit fru¬
mẽta uende̾. ꝙͣ donare esuriẽtibꝰ. quiasi pau¬
cio donasset. pluribꝰ defuisset. eã lib̾alitatẽ
probauit. q̃ habũdau̾it oĩbus. Patefecit horrea
ut om̃s emerẽt subsidiũ frumẽtariũ. ne
gratis accipiẽdo cultꝰ t̾ratũ relinꝯ̃rent. qm̃ qͥ
alieno utitur suũ negligit. Itaq pͥmo oñii
eret. quo sua tutiꝰ habere possẽt. Qd̾ ita fuit
gratũ oĩbus. quibꝰ t̾ras ademerat ut nõ uẽ¬
ditionẽ sinurtis. s redẽptionẽ salutis putarẽt.
Demq dixerũt. Pa nasti nos. ĩuenimꝰ grãni
in cõspectu dñi nr̃i. Nã ⁊ de propetate nichil
amihant qui ius receꝑant. ⁊ de utilitate n

Expanded text:
cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno effusus videri: maluit frumenta vendere, quam donare esurientibus; quia si paucis donasset, plurimis defuisset. Eam liberalitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium frumentarium , ne gratis accipiendo, cultus terrarum relinquerent; quoniam qui alieno utitur, suum negligit. 80. Itaque primum omnium eret, quo sua tutius habere possent. Quod ita fuit gratum omnibus quibus terras ademerat; ut non venditionem sui juris, sed redemptionem salutis putarent. Denique dixerunt: Sanasti nos, invenimus gratiam in conspectu Domini nostri . Nam et de proprietate nihil amiserant, qui jus receperant: et de
Abbreviated transcription (Latin):
torqueat ãplius ĩportunitas uociferantiũ.
si nõ semꝑ ĩpudentie locꝰ sit. Bidẽduõ ẽ ille ꝙͥ
te nõ uidẽt. re quirẽdus ille qui ernbescit uidi.
ille etiã cdausꝰ in carceᷤ occirirat tibi. Ille affec¬
tus egritudine mentẽ tuã ꝑsonet. qͥ aures
nõ potest. Quo plus te oꝑari uiderit popło.
magis diligit. Scio plerosq sac̾dotes. quo
officio dispẽset. securꝰ qd̾ ad pauꝑem sua ꝑ¬
ueniat imisicordia. Memo enĩ uult nisi pau¬
ꝑi suã proficere collationẽ. Nã si quẽ aut ĩmode¬
ratũ. aut inmis tenacẽ dispẽsatorẽ uidi̾t ueꝵq
despicit. si aut suꝑfluis erogatõibus dissipet
aliem fructꝰ laboris. aut recõdat sactulio. Sic̃
igitur modꝰ libalitatis tenẽdus.ita etiã calcar
plerũq adhibẽdũ uidetur. Modꝰ ideo. ut quod
bene facis id cotidie face possis. ne subtrahas
necessitati quod indulseris effusiomi. Caltar
propt̾ca. quia meliꝰ oꝑatur pecunia ĩ pauꝑi

Expanded text:
t amplius importunitas vociferantium: sed non semper impudentiae locus sit. Videndus est ille, qui te non videt: requirendus ille, qui erubescit videri. Ille etiam clausus in carcere occurrat tibi; ille affectus aegritudine mentem tuam personet, qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo officio dispenset, securus quod ad pauperem sua perveniat misericordia: nemo enim vult, nisi pauperi proficere suam collationem. Nam si quem aut immoderatum aut nimis tenacem dispensatorem viderit, utrumque despiciet: si aut superfluis erogationibus dissipet alieni fructus laboris, aut recondat sacculis. Sicut igitur modus liberalitatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis
Abbreviated transcription (Latin):
moliebãtur. Et uisũ ẽ qd̾ letas ⁊ uberes spicas¬
hee steriles spice ⁊ tenues denorauerĩt. Hoc sõp¬
mũ ita aꝑ uit sc̃o ioseph. eo qd̾ seꝑtẽ iuuenee
septẽ ãniforẽt. ⁊ septẽ spice similit̾ ãni seꝑ
tẽ forẽt. ex fetu ⁊ fructu ĩterpͣtatus tẽꝑa. fetꝰ
enĩ inuence ãnũ exp̾mit. ⁊⁊ fructꝰ segetis
ãnũ cõsũmat integrũ. Que ideo ascendebant
de flumñe qd̾ dies ãni ac tẽpora fluminũ
p̾tercũt modo. ⁊ cusini labũtur. Aunod ita
septẽ p̾ores ubtate t̾re fertiles ac fecũdos. de¬
clarat futuros. postiores aũt alios septẽ an¬
nos steriles atq infecũdos. quoꝵ sterilitas ab¬
sũptura foret ubertatẽ supiorũ. Qua grã pro¬
spiciendũ admonuit. ut uberioribꝰ ãnio cõ¬
gregaretur subsidiũ frumẽtariũ. quo sustẽ¬
tare possit ĩopiã future ĩfecũditatis. Quid

Expanded text:
moliebantur: et visum est quod laetas et uberes spicasmoliebantur: et visum est quod laetas et uberes spicas steriles spicae et tenues devoraverunt. 83. Hoc somnium ita aperuit sanctus Joseph, eo quod septem juvencae septem anni foreex fetu et fructu interpretatus tempora. Fetus enim juvencae annum exprimit, et fructus segetis annum consummat integrum. Quae ideo ascendebant de flumine, quod dies, anni, ac tempora fluminum praetereunt modo, et cursim labuntur. Annos itaque septem priores uberis terrae fertiles ac fecundos declarat futuros: posteriores autem alios septem annos steriles atque infecundos, quorum sterilitas absumptura foret ubertatem superiorum. Qua gratia prospiciendum admonuit, ut uberioribus annis congregaretur subsidium frumentarium, quod sustentare posset inopiam futurae infecunditatis. 84. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
O uirũ magnũ. qui nõ largitatis suꝑflue tẽ¬
poralẽ captauit głan. s ꝑpetriã cõmoditatẽ
cõstituit prouidẽtie. Fecit enĩ ut tributis po¬
prili se iuuarẽt suis. nec in tẽpore necessitatis
aliena subsidia desid̾arent. Melius enĩ fuit
cõferre aliquid de fructibꝰ.ꝙͣ totũ de iure amit
gute regalis int̾pres sõpiui ueritatẽ exp̃ssit.
Sõpniũ regis pͥmũ hoc fuit. Septẽ luuente
ascendebãt de flumine. Uisu decore. ⁊ pĩgues
corꝑe. ⁊ ad orã pascebãtur flumĩs. Alie quoq
uitule uisu deformes. ac ieine corꝑe. post
illas iuuentas ascendebãt de flumĩe ⁊ iuꝑͣ
ras in ip̃o riꝑaꝵ thoro pascebãtur. ⁊ uise sũt
hec uitule tenues atq exiles. denorare illas
q̃ p̃stabãt forma ⁊ grã. Et sõpmũ secũdũ
hoc fuis. Septẽ spice pingnes. electe ⁊ bo¬
ne de t̾re surgebãt sin. ⁊ postra septẽ spice¬
exiles. ⁊⁊ uento corrupte ac madide. se subicere

Expanded text:
tis superfluae temporalem captavit gloriam, sed perpetuam commoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. Melius enim fuit conferre aliquid de fructibus, quam totum de jure amittgute regalis interpres somnii veritatem expressit! Somnium regis primum hoc fuit: Septem juvencae ascendebant de flumine, visu decorae, et pingues corpore, et ad oram pascebantur fluminis. Aliae quoque vitulae visu deformes ac jejunae corpore, post illas juvencas 90 ascendebant de flumine, et juxta eas in ipso riparum thoro pascebantur: et visae sunt hae vitulae tenues atque exiles devorare illas quae praestabant et forma et gratia. Et somnium secundum hoc fuit: Septem spicae pingues, electae et bonae de tles et vento corruptae ac marcidae se subjicere
Abbreviated transcription (Latin):
ses dãpnũ suũ. credidit. thesantos ẽẽ egiptioꝵ
⁊ opprobrisi dñce cruicis p̃tulit. Nec tũc di¬
nes cũ habũdaret pecunia. nec postra pau¬
ꝑ cũ eget alimẽto. nisi forte tũc. alicui
ninꝰ beatꝰ uide̾tur fuisse. cũ i desito cotidia¬
na alunona sibr i popło suo deforet. S qd
sñmi boni ac bt̃itudinis nemo negare aui¬
deat mãna ei hoc ẽ panis angłorũ nuĩstra¬
batur e celo. carnis quo cotidigua plunia
totiꝰ plebis epulis dedũdabat. Eelie quo scõ
panis ad uictũ deerat si q̃reretur. s nõ uide¬
batur adeẽ. quia nõ q̃rebatur. Itaq diuro
cornoꝵ obseqnio. mane panis. caro ad uespe¬
tã de ferebatir. Nũꝯiud ideo iniꝰ beatꝰ quia
erat pauꝑ sibi: minime. Inmoco magio be¬
atus. quia erat deo diues. Aliis enĩ ꝙ sibr
cibũ a uidua petebat largitur ut ydria fari¬
ne ꝑ triẽ mũ ⁊ seꝑ mẽses nõ deficeret.⁊ co¬
tiduanꝰ usus olei uas uidue ⁊ ĩopi sufficeret

Expanded text:
ses damnum suum credidit thesauros esse Aegyptiorum, et opprobrium Dominicae crucis praetulit: nec tunc dives cum abundaret pecunia, nec postea pauper cum egeret alimento; nisi forte tunc alicui minus beatus 74 videretur fuisse, cum in deserto quotidiana alimonia sibi et populo suo deforet. Sed quod summi boni ac beatitudinis nemo negare audeat, manna ei, hoc est, panis Angelorum ministrabatur e coelo: carnis quoque quotidiana pluvia totius plebis epulis redundabat . 14. Eliae quoque sancto panis ad victum deerat, si quaereretur : sed non videbatur deesse, quia non quaerebatur. Itaque diurno corvorum obsequio mane panis, caro ad vesperam deferebatur. Numquid ideo minus beatus, quia pauper erat sibi? Minime. Immo eo magis beatus, quia erat Deo dives. Aliis enim quam sicibum a vidua petebat, largiturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotidianos usus olei vas viduae inopi sufficeret
Abbreviated transcription (Latin):
ĩntilitas largitatio. Quiꝰ sobrictas tenẽda ẽ.
maxime sacerdotibꝰ. ut nõ pro iactãtia. s pro
iusticia dispensẽt. Iũꝙͣ giuimaiorẽ auidi
are pauꝑmi. exinanire sũptũ. nec exiguocõ¬
tenti maiora q̃rũt. ãbitu uestiũ captantes
petitionis suffragiũ.⁊ nataliũ simulatioẽ.
licicãtes ĩtteniẽta q̃stuũ. Hiis si qui facile fidẽ
defat cito exhairit pauꝑi alimoniis profu¬
tura cõpendia. Modus largiendi adsit. ut nec
illi ĩanes recedãt neq tnͣscribatur uita paupe¬
tũ. nii spolia fraudulẽtoꝵ. Ea ergo mẽsura sit
ut neq hũanitas dehatur. nec destituatur ui¬
cessitas. pleriq simulãt debitã. ssi t ucri ex aniẽ
exutos se ꝑ latrocinia deplorant aut ĩiuria
fidem faciat. aut cognit̾io ꝑsone qd propẽ¬
suis inuctur ab eccłia. delegatis sũptuo ĩꝑ¬
tiendus. si desit eis alendi copia. Itaq quã
modũ suat. auarꝰ nulli. s largus oĩbiis. ẽ
Nõ cnĩ solas aures p̃bere debenꝰ. andiendis

Expanded text:
nenda est, maxime sacerdotibus, ut non pro jactantia, sed pro justitia dispensent. Nusquam enim major aviditare pauperum, exinanire sumptum: nec exiguo contenti, majora quaerunt, ambitu vestium captantes petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes incrementa quaestuum. His si quis facile deferat fidem, cito exhaurit pauperum alimoniis profutura compendia. Modus largiendi adsit, ut nec illi inanes recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia fraudulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deseratur, nec destituatur necessitas. 77. Plerique simulant debita. Sit veri examen. Exutos se per latrocinia deplorant: aut injuria fidem faciat, aut cognitio personae, quo propensius juventur. Ab Ecclesia relegatis sumptus impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis
Abbreviated transcription (Latin):
cõsiliũ dare. ⁊ alienã a uitiis custodire prudẽ¬
tiã. quĩ nichil inquinatũ in illã ĩcurrit. Qo¬
ugitur tãꝙͣ uultu spẽm p̃ferat pulchritudinis
⁊ beluinis post̾ioribꝰ ac ferinis ungnibꝰ forẽ
suꝑioris dehonestet grãm. cũ tã admirabilis
⁊ p̾clara forma u̾tutũ sit. ⁊ spetialit̾ pulchri¬
tudo sapĩe. sicut series sc̾pture ĩdicat: Est enĩ

Expanded text:
consilium dare, et alienam a vitiis custodire prudenconsilium dare, et alienam a vitiis custodire prudentiam, quoniam nihil inquinatum in illam incurrit. gitur tanquam vultu speciem praeferat pulchritudinis, et belluinis posterioribus ac ferinis unguibus formae superioris dehonestet gratiam; cum tam admirabilis et praeclara forma virtutum sit, et specialiter pulchritudo sapientiae, sicut series Scripturae indicat? Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
giat. ⁊ ad nocendũ ꝑatũ. quio nõ oĩ studio
declinet: Quis uo̾ ꝙͣms ĩstructũ ad cõsilii
opẽ/ difficilẽ tamẽ accessu ãbiat: In quo sit
illud tãꝙͣ si quis aque fontẽ p̃cludat. Quid
quĩ prodest. habere sapĩam.si cõsiliũ neges:
Si cõsulẽdi int̾cludas copiã. clausisti fontẽ
ut nec aliis ĩfluat. nec tibi prosit . pulchre¬
aũt ⁊ de illo cõuenit. qui hñs prudentiã.¬
⁊ innilat eã uitioꝵ sordibꝰ. eo qd̾ aque exitũ conta¬
minet. Degenes aiõs. uita arguit. Quomodo
ciũ potes eũ iudicare cõsilio suꝑiorẽ. quẽ uide¬
as inferiorẽ moribꝰe Bupra me debet eẽ. cui
me cõmitte̾ paro. An uo̾ eũ ydoneũ putabo qͥ
mͥ det cõsiliũ. qd̾ nõ det sibi. si inͥ cũ uacaretre¬
dã. qui sibi nõ uacit. cuiꝰ aĩmi uoluptates occu¬
pent. libido deuĩcat. auaritia subiuget. cupidi¬
fensꝰ abstulit. huiꝰ imutator debet eẽ qui pt

Expanded text:
giat, et ad nocendum paratum? quis non eum omni studio giat, et ad nocendum paratum? quis non eum omni studio declinet? Quis vero quamvis instructum ad consilii opem, difficilem tamen accessu ambiat, in quo sit illud, tanquam si quis aquae fontem praecludat? Quid enim prodest habere sapientiam, si consilium neges? Si consulendi intercludas copiam, clausisti fontem, ut nec aliis influat, nec tibi prosit. Admirillo convenit, qui habens prudentiaulat eam vitiorum sordibus, eo quod aquae exitum contaminet. Degeneres animos vita arguit. Quomodo enim eum potes judicare consilio superiorem, quem videas inferiorem moribus? Supra me debet esse, cui me committere paro. An vero idoneum eum putabo, qui  det consilium, quod non det sibi: et mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet: cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupidifensus abstulit. Hujus imitator debet esse qui potest
Abbreviated transcription (Latin):
ergo illa corꝑalis s sꝑitalis ẽ satietas. quã oꝑat᷑
scientia. Et merito sciẽtia ẽ opus. quia nõ ĩ
panc solo uiuit homo. s in oĩ u̾bo der. Ergo sic
sciebat saturani. ⁊ sic esurire sciebat. ut semꝑ
noua q̃reret. esirret deũ. sitiret in dño. Ecie¬
destituit atq ĩpuguat. Exẽplo nobis ẽ scrip¬
tura q̃ dicit. quia cũ populꝰ isił post mortẽ
salomonis. rogasset filiũ eiꝰ roboaui. ut rele¬
uasset cernices eoꝵ a huitutedura. ⁊ pat̾ni
ĩperii temparet austeritatẽ. illũ spreto senili
cõsilio de Iuggestione adolescentiũ responsũ
dedisse huilmodi. quo ⁊ omis adicet super
patriũ ingũ.⁊ leniora granioribꝰ supplicia
mutaret. Quo respõso exasꝑati. responderũt ꝓpłi
Nõ ẽ nobis portio cũ dauid. neq hereditas ĩ

Expanded text:
ergo illa corporalis, sed spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat ut semper nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciedestituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi: Non est nob
Abbreviated transcription (Latin):
int̾noꝵ uiscerũ testĩonio. in que sapiẽtis ĩ¬
tellectiis uelut quidã pictatis descẽdit arbit.
⁊ uelut quãdã genitalis alui uocẽ eruit. qͣ
mat̾nꝰ patuit affectꝰ. qui elige̾t filiũ sim̃.
uelapud alienã uiue̾. ꝙ ĩ cõspectu matrio
necarie Gapiẽtie igitur fuit. latẽtes distiu¬
guere cõscientias. ex occultis eruere uitatẽ.
⁊ uelut quadã machera. ita spĩis gladio pe¬
netrare. nõ solũ uteri. s etiã aĩe ⁊ mẽtis
uiscera. Iusticie quoq. ut q̃ suũ necauerat
alienũ nõ tollet. s u̾a mat̾ recipet. Deniq
ctiã scͥptura hoc pronũtiauit. Audiuit
inquit oĩs isił hoc iudiciũ qd̾ iudicatut rex.
⁊ timuerũt ⁊ facieregis. eo qd intellectus
dei in eo eẽt ut faceret iusticiã. Deniq
⁊ ipe salomõ ita poposcit sapiẽtiã. ut dare¬
tur sibi cos prudẽs audire ⁊ indicare cum

Expanded text:
 testimonio, in quae sapientis intellectus velut quidam pietatis descendit arbiter, et velut quamdam genitalis alvi vocem eruit; quia maternus patuit affectus, qui eligeret filium suum vel apud alienam vivere, quam in conspectu matris necari. 47. Sapientiae igitur fuit latentes distinguere conscientias, ex occultis eruere veritatem; et velut quadam machaera, ita spiritus gladio penetrare non solum uteri, sed etiam animae et mentis viscera: justitiae quoque, ut quae suum necaverat, alienum non tolleret; sed vera mater reciperet suum. Denique etiam Scriptura hoc pronuntiavit: Audivit, inquit, omnis Israel hoc judicium, quod judicavit rex: et timuerunt a facie regis, eo quod intellectus Dei in eo esset, ut faceret justitiam . Denique et ipse Salomon ita poposcit sapientiam, ut daretur sibi cor prudens audire et judicare cum
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ. Dĩa igitur oꝑatur prudẽtia. cũ oĩbꝰ bonis
habet cõsortiũ. Nã quomõ pt̃ utrle cõsiliñdare
midet. nullo t̾rore. nullo reuocetur meti. nul¬
la adulatione. a uo̾ deflectendũ putet. epiliũ
nõ refugiat. q̃ nou̾i̾t sapiẽti prĩam mũdũ cẽ.
egestatẽ nõ timeat. q̃ nichil deesse sapiẽti sciat.
cui totꝰ mũdꝰ diuitiaꝵ ẽ: Quid eiũ p̃celsins
co uiro. qui auro moueri nesciat. contẽptum
habeat pecumarũ.⁊ uelut ex arce quadã des¬
piciat hom̃i cupiditates: Quod qui faciat hũc
hoĩes supra hoĩem cẽ arbitrãtur. Quis ẽ ĩquit
⁊ laudabiniꝰ eñ. Fecit enĩ mirabilia ni uita sua.
Quomõ cnĩ nõ admirãdus. qui diuitias sꝑnat.
quas pleriq saluti prope p̃tulerũt: Decet igr̃
oĩo censura frugalitatis. cõtinẽtie anctoritas.
⁊ maxime eũ qui honore p̃stat. ne p̃minen¬
tẽ uirũ thesanti possideãt sin. s⁊ pecumis ser¬
uiat. qui p̃est liberis. Illud magis decet ut

Expanded text:
ia igitur operatur prudentia, cum omnibus bonis habet consortium. Nam quomodo potest utile consilium dare,midet, nullo terrore, nullo revocetur metu, nulla adulatione a vero deflectendum putet: exsilium non refugiat, quae noverit sapienti patriam mundum esse: egestatem non timeat, quae nihil deesse sapienti sciat, cui totus mundus divitiarum est? Quid enim praecelsius illo viro, qui auro moveri nesciat, contemptum habeat pecuniarum, et velut ex arce quadam despiciat hominum cupiditates? Quod qui fecerit, hunc homines supra hominem esse arbitrantur: Quis est, inquit laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua . Quomodo enim non admirandus, qui divitias spernit, 86 quas plerique saluti propriae praetulerunt? 67. Decet igitur omnes censura frugalitatis, continentiae auctoritas, et maxime eum qui honore praestet, ne praeeminentem virum thesauri possideant sui, et pecuniis serviat, qui praeest liberis. Illud magis decet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
redimere. criꝑe ex hostiũ manibꝰ. subtrahere
neci oñs. ⁊ maxinir feĩas turpitudini. reddeᷤ
illyrici uastitate ⁊ tracie. ꝙti ubiq uenales erãt
toto captiui orbe: Quod si reuoces. Uniꝰ proiũ¬
tie nimerũ eeplere nõ possint. Fuerũt tamẽ
qui eos quos eccłie redemerũt ĩ huitutẽ reuocare
uellent. ip̃a graniores captiuitate. qui ĩuident
alienã missicordiã. ip̃i si in captiuitatẽ uenissẽt
suirent liberi. si uenditi forent.s uitutis nũsti¬
ñ nõ ẜecusarent. ⁊⁊ uolũt alienã lib̾tatẽ restĩ¬

Expanded text:
redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitudini, reddereIllyrici vastitate et Thraciae: quanti ubique venales 87 erant toto captivi orbe, quos si revoces, unius provinciae numerum explere non possint! Fuerunt tamen qui et quos Ecclesiae redemerunt, in servitutem revocare vellent, ipsa graviores captivitate, qui inviderent alienam misericordiam. Ipsi si in captivitatem venissent, servirent liberi: si venditi fuissent, servitutis ministerium non recusarent; et volu