comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
percutientisse percussiteum.
aut sicut occidit interfectoses
sic occisus est. locusistedupliciter
intellegitur aut contraxhieru¬
salem. ut dicat eam nonita
adõ esse percus samut ipsa per¬
cussit xp̃m et apostoloscius.
aut controcgentium multitu¬
dinem. quod illis persequentib
et effundentibus scinguinem
xp̃ianum. a postoli etaposto¬
liciuiri nihi lominus salutis
eorum curam habuerint̃.
et reconciliauerint eosdõ
Inmensuram controcmen sũ¬
racm: cum abielta fuerit
iudicabis eam:
IxX. Rixans et ex probraensemit¬
teteos : Iuxta hebrocicum hicsen¬
sus est: sicut facit hieru salem si c
recipiet: Iux ta mensuram qua
men saest: remecietur ei : tum¬
que cumulatam mensu ram reci¬
piet: quando iudicii tempus adue¬
nerit et abiecerit eamds̃: iuxta
lxxpendet exsuperioribus quod
dicitur: Non enim isrł sicut per¬
cussit percutietur : Nec sicut inter¬
ficit interficietur : quiiurgabdt
contraapostolos etex probraebat

Expanded text:
percutientis se, percussit eum: percutientis se, percussit eum: aut sicut occidit interfectos ejus, sic occisus est? Locus iste dupliciter intelligitur. Aut contra Jerusalem, ut dicat eam non ita a Deo esse percussam, ut ipsa percussit Christum et Apostolos ejus: aut contra gentium multitudinem, quod illis persequentibus et effundentibus sanguinem Christianum, Apostoli et apostolici viri nihilominus salutis eorum curam habuerint et reconciliaverint eos Deo. In mensura contra mensuram cum abjecta fuerit, judicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est: Sicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetietur ei. Tuncque cumulatam mensuram recipiet, quando judicii tempus advenerit et abjecerit eam Deus. Juxta LXX pendet ex superioribus quod dicitur. Non enim Israel sicut percussit, percutietur; nec sicut interfecit, interficietur. Qui jurgabat contra Apostolos, et exprobrabat
Abbreviated transcription (Latin):
quam speciosi pedes euangelitan¬
tium paicem : Quidam hunc
locum ad ecclesi as peferunt quod
cus todiantur quidem adõ sed
multi in eis frultus non faciant :
et propterea bonidostoris suc¬
cendantur ardoribus. ut do¬
mitent et conficetntur errorẽ
suum. et postea pacem faciant
dõ qui uere ippellantur filiiiacob
Quie grediuntur de radice iacob
floruit et germinabitisrł:
et implebunt faciem orbis semine:
LXX. Qui ueniunt filiua cobꝰ ger¬
minauit et floruitisrł : etim¬
pleb it orbem terrarum frustus ei:
Postquam apostoli in toto orbe
euangelium procedicantes dixe¬
rint. faciemus pacem xp̃opa¬
cem faciemus ei : quun excelsis
fuerint de semine ia cob et in
cipostolicam uenerint digni¬
tatem: appellabuntur filii
ia cob: Tunc germinauit et
floruit isrł uidens dostrina
filiorum suorum uniuersum
orbem essecompletum et cid¬
tullisse fructus uberrimos quos
in iudaeamanens non obtule¬
rat : Num quidiuxta plagã

Expanded text:
Quam speciosi pedes evangelizanQuam speciosi pedes evangelizantium pacem ! Quidam hunc locum ad Ecclesias referunt, quod custodiantur quidem a Deo; sed multi in eis fructus non faciant; et propterea boni doctoris succedantur ardoribus, ut clamitent et confiteantur errorem suum, et postea pacem faciant Deo, qui vere appellentur filii Jacob. Qui egrediuntur de radice Jacob, florebit et germinabit Israel: et implebunt faciem orbis semine. LXX: Qui veniunt filii Jacob: germinabit et florebit Israel: et implebit orbem terrarum fructus ejus. Postquam Apostoli in toto orbe Evangelium praedicantes, dixerint: Faciemus pacem Christo, pacem faciemus ei, qui in excelsis fuerint de semine Jacob, et in Apostolicam pervenerint dignitatem, appellabuntur filii Jacob. Tunc germinabit et florebit Israel, videns doctrina filiorum suorum universum orbem esse completum, et attulisse fructus uberrimos, quos in Judaea manens non attulerat. Numquid juxta plagam
Abbreviated transcription (Latin):
eius nulla queerit deciduersarus
potestatibus quae noncid prȩhen¬
dat eam Rursum loquar quid
mihipd est custodire eam quae
stipulam in se habeat non frum̃ta.
quae ita inculca taest ut ue prim
plena sit & spinarum quam salua¬
re uoluised quia hostiliter mecum
agit reces si abecȩdixeruntque
in me& ex menatia postoli uobis
quidem oportebat primum loqui
uerbumdĩ sed qm̃ repp̃listis illud
& indignos uos iudiccistis e terna
uita ecce conuertimurad gentes
Idcirco stici& dñs quod minatus est :
ut omnes in e ardeant roma no
igne circumdati uelcerte ardeant
uitis aetq peccatis ne possint arden¬
tia diaboli iacula restingere:
Omnes enim adulterantes : quasi
dibanus cordacorum et illiqui
prius habitabant inea: postquã
clamauerint captaest ciuitas¬
atque succensa dimitte ntecm:
dicent: faciamus pacem illi.
pacem facia musei hoc est xp̃o.
semperscribentes in epistolissuis
gpoctia uobiscum et pax a dõpa

Expanded text:
ejus, nullaque erit de adversariis ejus, nullaque erit de adversariis potestatibus, quae non apprehendat eam. Rursum loquar: Quid mihi prodest custodire eam, quae stipulam in se habeat, non frumenta: quae ita inculta est, ut veprium plena sit et spinarum, quam salvare volui? Sed quia hostiliter mecum agit, recessi ab ea. Dixeruntque in me et ex me nati Apostoli: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei: sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Idcirco faciet Dominus quod minatus est, ut omnes in ea ardeant Romano igne circumdati. Vel certe ardeant vitiis atque peccatis, ne possint ardentia diaboli jacula restinguere. Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum. Et illi qui prius habitabant in ea, postquam clamaverint, capta est ciatque succensa, dimittent eam, dicent: Faciamus pacem illi, pacem faciamus ei, hoc est, Christo, semper scribentes in Epistolis suis: Gratia vobiscum et pax a Deo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
hebrocico scriptum est samir
et scimath quod amantem et loca
sentium plena significat : Vnde
dicit: quis med ocuit utdurus simet
meam uincam dementiam. et in
proelio atque cestamine truculen¬
tus incedam ut gradiar superui¬
neam quamante seruaui: et succen¬
dameam quam meo sepserãc muro
an potius id aget fortitudomea ut
iroem differam et saluem eos euan¬
geliidementiam. quinequaquam
sunt legis cultoritate seruati
hebrocicum legendum est: quis me
fucide &tque crudelem ut uincam
natui temmeam: hoc quippe in
desesto significatur et spinas ut
eam quasi in proelio conteramat¬
que succendam quam semper diliger¬
tia cus todiuis anpotius tenebo for¬
titudinem mecim. quam xp̃m esse
non dubium est. dequalegimus.¬
mihi pacem faciat. et mundum
reconciliet Iuxtalxx hic sensise
ut expersonã accipiamus ecdesit
ego ciuitts firma ego ciuitas
multis uallata hos tibus quae frustrae
dedi inimicaemee synagoge : Capi¬
etur enim noste et corruet murus

Expanded text:
Hebraico scriptum est SAMIR Hebraico scriptum est SAMIR et SAITH , quod adamantem, et loca sentium plena significat. Unde dicit: Quis me docebit ut durus sim, et meam vincam clementiam, et in praelio atque certamine truculentus incedam: ut gradiar super vineam, quam ante servavi, et succendam eam quam meo sepseram muro? An potius id aget fortitudo mea, ut iram differam, et salvem eos Evangelii clementia, qui nequaquam sunt Legis auctoritate servati? Hebraicum legendum est: Quis me faciet durum atque crudelem, ut vincam naturam meam? Hoc quippe in deserto significatur et in spinis: ut eam quasi in praelio conteram atque succendam, quam semper mea diligentia custodivi. An potius tenebo fortitudinem meam, quam Christum esse non dubium est, mihi pacem faciat, et mundum reconciliet? Juxta LXX hic est sensus, ut ex persona accipiamus Ecclesiae: Ego civitas firma, civitas multis vallata hostibus, quae frustra dedi pocula inimicae meae Synagogae. Capietur enim nocte, et corruet murus
Abbreviated transcription (Latin):
esł incaudam : frus tracipotum
mecrum tribuo dostrinarum:
capietur enim in tenebris erroris
sui. et quiaa pestam lucem non pe¬
nullusque erit aduersariorum
qui non capiat eam: quod de con¬
trarus debemus intellegere po¬
testatibus
Indignatio non est mihi quisda¬
bit me spinam et᷑prem in proce¬
lio gradiar supeream succendum
pariter etim an potius tenebo
fostitudinem meam : faciet
pacem mihi pacem faciet mihi
Lxex non est quae non ad proce¬
henderiteam quisponet me cus¬
stodem stipulae in agro propt̃
aduersarium hancrem publi
cam Idcirco fecit dñs omnia qua
disposuit conbus tasum : dicent
habitatores eius : faciemus pacẽ
illi. pacem faciemusei: Iuxta
heb yocicum hic sensus est. Ego qui
diebus et noctibus semꝑ meam
uin eam conseruui neextermi¬
nar& eam cperde siluã nebesti¬
cedeuorerent: Numquid indig¬
nationem non habeo. et nescio
ferire peccantem. et reddere uni¬
cuique quod meretur : ubi a qui¬
la posuit spinam etueprem : in

Expanded text:
est in caudam: Frustra ei potum est in caudam: Frustra ei potum mearum tribuo doctrinarum, capietur enim in tenebris erroris sui. Et quia apertam lucem non renullusque erit adversariorum qui non capiat eam, quod de contrariis debemus intelligere potestatibus. Indignatio non est mihi: quis dabit me spinam et veprem in praelio? Gradiar super eam: succendam eam pariter. An potius tenebo fortitudinem meam? faciet pacem mihi, pacem faciet mihi. LXX: Non est quae non apprehenderit eam. Quis ponet me custodem stipulae in agro? propter adversariam hanc repuli eam. Idcirco fecit Dominus omnia quae disposuit: combusta sum; dicent habitatores ejus, faciemus pacem illi: faciemus pacem ei. Juxta Hebraicum hic sensus est: Ego qui diebus et noctibus semper meam vineam conservavi, ne exterminaret eam aper de silva, ne bestiae devorarent. Numquid indignationem non habeo, et nescio ferire peccantem, et reddere unicuique quod meretur? Ubi Aquila posuit spinam, et veprem, in
Abbreviated transcription (Latin):
undedicit: decepistimedñẽ etdecep¬
tussum : Bibet igitur hieruscdem:
et pracecinet ei mertica potia ut planc¬
tum discat etfletum dicitque secns
multo eam tempore custodisse et
locum dedisse paenitentiae: et quia
conuesti noluerit subito in hebri¬
andam: hocenim diebus egisse
uel noctibus ut ipsius semper
ciuxilio serua retur: Ixx autem
eandem pulchitem appellant
uin eam in quaf uitlex et prophe¬
tae. sacerdo tium et pontificium
et dĩ notitia: dicente scripture:
Notus in iud a ecidsinisrł magnum
nomen eius : Quod alii putant iux¬
taeditionem eorum cidecdesiam
pertinere qua nihilest pulchrius
et dequadictum est gloriosa dic¬
ta sunt dece ciuitasdi : Quae prin¬
cepsest genetricis sucie : et dicit in
cantico canticorum: filiimatris
mete pugnauerunt aduersus me:
et loquitur Ego ciuitas firma
ciuitas quae obpugnatur: Pul¬
chreque obpugnatur dixit Non
expugnatur. s tatimque iungit
desynagoga quae decapite uersa

Expanded text:
Unde dicit: Decepisti me, Domine, et decepUnde dicit: Decepisti me, Domine, et deceptus sum . Bibet igitur Jerusalem, et propinatur ei meraca potio, ut planctum discat et fletum. Dicitque se Dominus multo eam tempore custodisse, et locum dedisse poenitentiae, et quia converti noluerit, subito inebriandam. Hoc enim dicit diebus egisse vel noctibus, ut ipsius semper auxilio servaretur. LXX autem eamdem pulchram appellant vineam, in qua fuit Lex et Prophetae, sacerdotium, et pontificium, et Dei notitia, dicente Scriptura: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Quod alii putant, juxta editionem eorum ad Ecclesiam pertinere, qua nihil est pulchrius. Et de qua dictum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : quae princeps est genitricis suae, et dicit in Cantico Canticorum: Filii matris meae pugnaverunt adversus me . Et loquitur: Ego civitas firma, civitas quae oppugnatur. Pulchreque oppugnatur dixit, non expugnatur. Statimque jungit de Synagoga, quae de capite versa
Abbreviated transcription (Latin):
indieilla eusebius priori iungit
capitum esequens propheta huic
tempori coaptetur: Hebraeiciu¬
tem & ceteri explanatores sequen¬
ti quod nunc proposituri sumus
Indieilla uineameri cantabuit ete
godñs qui seruo eam. repente pro¬
pinabo illi ne foste uisitetur con¬
tric etm noste et die seruo eam.
Lxx In dicillo uin eabona desiderium
eius ut princepsillius sit: ego ciuitas
fostis ciuitas quae oppugnatur : frus¬
tipotum dabo illi
editione discordat id circo singula
ut proposuimus disseramus : Vinea
dequa supra loquitur escuais. Vin eci
falta est dilesto incornu inlo coube¬
ri: quȩ debeat intellegi ipsodicente
discamus : Vin e enimdñi scibcoth
domus estisrł: Dequa et in psalmo
canitur: Vin eam deciegypto traens¬
tulisti et cetero: huic et perhieremi¬
am propinat. calicem eracissimd:
Cum en immisisset eum ut potionap&
omnes gentes. et huic se prophetcli¬
benter obtulis sec officio primã
inhebriareiubetur hierus adem:

Expanded text:
in die illa, Eusebius priori jungit in die illa, Eusebius priori jungit capiti, ne sequens prophetia huic tempori coaptetur. Hebraei autem et caeteri explanatores sequenti, quod nunc proposituri sumus. In die illa vinea meri cantabit ei. Ego Dominus qui servo eam, repente propinabo illi: ne forte visitetur contra eam, nocte et die servo eam. LXX: In die illo vinea bona desiderium ejus, ut princeps illius sit. Ego civitas fortis, civitas quae oppugnatur: frustra potum dabo illi.editione discordat, idcirco singula ut proposuimus disseramus. Vinea de qua supra loquitur Isaias: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi, quae debeat intelligi, ipso docente dicamus: Vinea enim Domini Sabaoth domus est Israel , de qua in psalmo canitur: Vineam de Aegypto transtulisti, etc. . Huic et per Jeremiam propinat calicem meracissimum . Cum enim misisset eum ut potionaret omnes gentes, et huic se Propheta libenter obtulisset officio, primum inebriare jubetur Jerusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
in hebyocicodicitur bari: quoꝰ aiqui¬
la inter procetatus esł uestem
symmachus concludentem theo¬
dotio robustum. Veltem cutem
si ue laudentem puto appellari:
quod multos suo carcere cluserit
et propriȩ subiccerit potes tatii ni¬
hilque inse retum hab& et idcir¬
codicitur tortuosus: nec imitari
potesł uirgt̃ dñi dequa scriptum est:
Virga direstionis uirga regnitui : quem
dñs interficiet spũoris sui: habitatorẽ
quondam maris salsorum et amaro¬
rum flustuum quidicunt diabolum
acturum paenitentiam etueniam
consecuturum interpretentur nob
quomodo hoc accipiant quod scriptũ
est et interficiet drac conem quiest
inmarisiue coctum : secundo enimloco
in pracesenti capitulo in hebrrico
non appellatur leuiathan sed
thennin. Quod proprie coetum
sonat : Vn de hebraei autumant
leuiathan habitare subterrx et
inaetherethennin uero in mari
quae iudaica ftbulaest: quodq
dicitur in extremohuius capituli

Expanded text:
in Hebraico dicitur BARI  , quod Aquiin Hebraico dicitur BARI  , quod Aquila interpretatus est vectem, Symmachus concludentem, Theodotio robustum. Vectem autem sive claudentem puto appellari, quod multos suo carcere clauserit, et propriae subjecerit potestati, nihilque in se rectum habet, et idcirco dicitur tortuosus, nec imitari potest virgam Domini, de qua scriptum est: Virga directionis, virga regni tui . Quem Dominus interficiet spiritu oris sui , habitatorem quondam maris, falsorum et amarorum fluctuum. Qui dicunt diabolum acturum poenitentiam et veniam consecutorum, interpretentur nobis quomodo hoc accipiant, quod scriptum est: Et interficiet draconem qui est in mari, sive cetum. Secundo enim loco in praesenti capitulo, in Hebraico non appellatur Leviathan, sed THANNIN  , quod proprie cetum sonat. Unde Hebraei autumant Leviathan habitare sub terra et in aethere: Thanniim vero in mari, quae Judaica fabula est. Quodque dicitur in extremo hujus capituli,
Abbreviated transcription (Latin):
tes gladiusdurus: Nonenim ut
lxx arbi trati sunt cadescidicitur
Quod siessec scm̃ sonar& sed casci
quod proprietrans festur indu¬
rum : unde et scis pater sculdurus
appellatur: gladium autem scm̃
siuedurum ob eiussen sum quipa¬
titur quidam nostrum᷑ intellegun
uerbum di dequodicit a postolus
Viuens autem di sermo et effica x¬
omnem gladium extraque paiste
accutum : Vnde et in alio loco de
ore scluatoris gladium bicipitem
exirelegimus : Cum autem in fine
mundi aduersum leuiathan qui in
principio genes eos appellatur
serpens prudentissimus superom¬
nes bestias quac crant in terra.
xladius sc̃ssiue durus et magnus
et fostis fuerit industus fugiet qui
num quam fugeraconsue uera nt
nesciens illud scriptum : quouadã
ab spũtuo cit afcicietua quo fugiã
Pulcrequidam poeta ingigantomachia
deenceladolusit : quo
fugis enclade quascumque acces¬
serisortis subdeos sempereris : iste
cuitem leuiathan coluber fugiens

Expanded text:
tes, gladius durus. Non enim ut tes, gladius durus. Non enim ut LXX arbitrati sunt CADESA dicitur, quod si esset, sanctum sonaret; sed CASA , quod proprie transfertur in durum. Unde et Cis pater Saul, durus appellatur. Gladium autem sanctum, sive durum, ob ejus sensum qui patitur, quidam nostrorum intelligunt Verbum Dei, de quo dicit Apostolus: Vivens autem Dei sermo et efficaxomnem gladium ex utraque parte acutum . Unde et in alio loco de ore Salvatoris gladium bicipitem exire legimus . Cum autem in fine mundi adversum Leviathan, qui in principio Geneseos appellatur serpens prudentissimus super omnes bestias , quae erant in terra, gladius sanctus sive durus, et magnus, et fortis fuerit inductus, fugiet qui numquam fugere consueverat, nesciens illud scriptum: Quo vadam a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam ? Pulchre quidam poeta in Gigantomachia de Encelado lusit: Quo fugis, Encelade? quascumque accesseris oras, Sub Deo sautem Leviathan coluber fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
sus est dicco magnus coluber anti¬
quus qui uocatur diabolus et satancs.
quierrarefacit orbem terrarum
uniuersum missusque est intente et
angelieius cumeo : Ibi que dicitur:
missus estaccusator fratrum nostro¬
rum. quicccusaibat eos coramdõ nr̃o:
Illud que notandum : quod & in psclmo
et iob propterca fcctus dicatur chrac¬
cohoc est leuiathan ut in luderetur
ciabangdis: Vnde ctapostoli ac¬
cipiunt potes tatem. ut calcent
superserpentes et scorprones.
& super omnem uis tutem in imici :
Quidigitur ab eoloco ubi scriptũ
est Eccedñs dissipabut tent̃
et nudabit eam siue iuxtalxx
eccedñs disperdet orbem tente¬
rum et desolabit e&m. usque
ad pracesens capitulum. contra
orbem in consummationem mun¬
diudicium procedicatum est: et
no uissimus in imicus destruetur
mors. Propterea aduersum dia¬
bolum extraema sententia est
ut inducatur supereum gladius
sc̃s et magnus et fostis si ue iuxta
hebracicum et reliquos interpye¬

Expanded text:
sus est draco magnus, coluber antisus est draco magnus, coluber antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, qui errare facit orbem terrarum universum; missusque est in terram, et Angeli ejus cum eo; ibique dicitur: Missus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat eos coram Deo nostro . Illudque notandum quod in psalmo et in Job, propterea factus dicatur draco, hoc est, Leviathan, ut illuderetur ei ab Angelis. Unde et Apostoli accipiunt potestatem, ut calcent super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Quia igitur ab eo loco ubi scriptum est: Ecce Dominus dissipabit terram, et nudabit eam ; sive juxta LXX: Ecce Dominus disperdet orbem terrarum, et desolabit eum, usque ad praesens capitulum, contra orbem in consummatione mundi judicium praedicatum est, et novissimus inimicus destruetur mors : propterea adversum diabolum extrema sententia est, ut inducatur super eum gladius sanctus, et magnus, et fortis, sive juxta Hebraicum et reliquos Interpre
Abbreviated transcription (Latin):
filius in iquitatis non apponet noce¬
reei: E in hebiocicodicitur filius
belicil: appellaturque et alis nomi¬
nibus : et incliopsalmo scriptumest:
supercispidem et basiliscum ambula
bis et conculctibis lceonem & draecho¬
nem: quidiacħopro prie in hebruco
sermone cppellatur leuiathan:
ipse est etmcignus coetus: dequo qđ
sermone nanatur : quimd gnum
coctum capturus est : Nam et ibi
pro coeto leuiatͥam ponitur: Et itꝰ
adducens cutem dracconem in amo:
Circum dabis capistrum naribus
eius: statmque. hocest principium
plas matis dñi : quod fastum est ut in¬
ludtur ab angelis eius : Et in psclmo
Hoc mare magnum et spatiosum:
ibi reptilia quorum non est numerus
animalia parua cum magnis: ditcco
istequem formasti ad inludendum
eis. Dehocetapocalypsi scribit ioħ,
falta es t pugna incaelo michahel
et angelis eius bellabant cum droc¬
chone, et dracco pugnabat etange¬
li eius. et non proceualuerunt: nec
locus est inuentus cis inccelo Etmis¬

Expanded text:
Filius iniquitatis non apponet noceFilius iniquitatis non apponet nocere ei , in Hebraico dicitur, filius Belial. Appellaturque et aliis nominibus, ut in alio psalmo scriptum est: Super aspidem et basiliscum bis, et conculcabis leonem et draconem . Qui draco proprie in Hebraico sermone appellatur LEVIATHAN  . Ipse est magnus cetus, de quo, qsermone narratur: Qui magnum cetum capturus est ; nam et ibi pro ceto, Leviathan ponitur; et iterum: Adduces autem draconem in hamo, circumdabis capistrum naribus ejus; Statimque: Hoc est principium plasmatis Domini quod factum est, ut illudatur ab Angelis ejus. Et in psalmo: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . De hoc et in Apocalypsi scribit Joannes: Facta est pugna in coelo: Michael et Angeli ejus bellabant cum dracone, et draco pugnabat et Angeli ejus, et non praevaluerunt, nec locus inventus est eis in coelo . Et: Mis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii requiretur: nec aibscondet
terra sanguinem suum: et inter¬
festos quos occĩdit uel uoluens
uel perneglegentiam. produc&
duro et graendi et fosti superleui¬
athan serpentem uestem et suꝑ
leuiathan serpentem tortuo sum
et occid et coetum qui in mari est :¬
LXX. Indie illa inducet ds̃ gladium
scm̃ et magnum et fostem super
dracchonem et colubrum fugien¬
tem superdyachonem colubrum
tortuosum: et occidetd racchonem
qui est in mari
Tracdunt hebrocei diabolum id est crim¬
natorem quod grecum nomenest:
hebrcicȩ appelari sathan. hoc est
aduersarium Vnde et in zaccharia
dicitur: stabat scthan id est aduer¬
scirius cid extriseius ut aduerscre tur
ei: appellatur que etbelial: idest
a postata prreuaricator. et absque
iugo unde etcpostolus : Quae in quid
communicatio xp̃i cidbelicl: et ubi¬
cum que lxx ponunt filios pestilen¬
ticie in hebrocico scriptum est filii
belial: unde et illud quod in pscilmo
canitur demysterio saluatoris

Expanded text:
judicii requiretur, nec abscondet judicii requiretur, nec abscondet terra sanguinem suum; et interfectos quos occidit, vel volens, vel per negligentiam, producetduro, et grandi, et forti super Leviathan serpentem vectem, et super Leviathan serpentem tortuosum, et occidet cetum qui est in mari. LXX: In die illa inducet Deus gladium sanctum, et magnum, et fortem, super draconem colubrum fugientem, super draconem colubrum tortuosum, et occidet draconem qui est in mari. Tradunt Hebraei diabolum, id est, criminatorem, quod Graecum nomen est, Hebraice appellari SATAN , hoc est, adversarium. Unde et in Zacharia dicitur: Stabat Satan, id est, adversarius, a dextris ejus ut adversaretur ei . Appellaturque et BELIAL , id est, apostata, praevaricator, et absque jugo. Unde et Apostolus: Quae, inquit, communicatio Christi ad Belial ? et ubicumque LXX ponunt filios pestilentiae, in Hebraico scriptum est, filii Belial. Unde et illud quod in psalmo canitur de mysterio Salvatoris:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quae postquam transierit: ne¬
quaquam cellaria ultra ludentur.
sedimplebitur quod scriptum est:
Nihil occultum quod non reuelabi¬
tur: Et absconditum quod non ma¬
nifestetur : Quodque sequitur.
Ecceenim dñs descõ inducetirem
sucm Illud significat quod a scĩs
dĩ irx incipiat. uel omnis illius ultio
scã iusta queest non dementis per¬
turbatione descendens ut in bomi¬
nibus solet : sedstudio corrigendi
Terram autem habitatorum illam
reor dequa scriptum est : Audiat
terra sermones orismei : Et curib
percipeterra: Et iterum: terrax
terrar cudi sermonemdni Quo¬
modo enim qui in terra habitant:
sic qui in tesẽ sunt dõ placere non
possunt ⁊ Tentr in autem in hoc
loco: significat animam quae
uiuit carnaliter: et reuelabit
sanguinem suum siquempiam
scandalitauerit: et cum cun
merecurdudire : Vox sangui¬
nis fractristui clamat admede
terra quae a peruit ossuum
ut susciperet sanguinem froctris
tui : Omni senim sanguis indicm̃

Expanded text:
tiam; quae postquam transierit, netiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scriptum est: Nihil occultum quod non revelabitur, et absconditum quod non manifestetur . Quodque sequitur: Ecce enim Dominus de sancto inducet iram suam: illud significat, quod a sanctis Dei ira incipiat, vel omnis illius ultio justa sanctaque sit, non de mentis perturbatione descendens, ut in hominibus solet; sed studio corrigendi. Terram autem habitatorum illam reor, de qua scriptum est: Audiat terra sermones oris mei . Et: Auribus percipe, terra . Et iterum: Terra, terra, audi sermonem Domini . Quomodo enim qui in terra habitant, sic qui in carne sunt, Deo placere non possunt . Terra autem in hoc loco significat animam quae vivit carnaliter. Et revelabit sanguinem suum, si quempiam scandalizaverit, et cum Cain meretur audire: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui . Omnis igitur sanguis in die
Abbreviated transcription (Latin):
plici resurrectione intelletum sit: p̃¬
cipitur cutem iuxta ANΑsΟΠΕΝ
Populodi in grediatur cubicula fua
si ue cellaria AMIA Quippe
utrum que significat Vt claudat iux¬
ta euangelicum praceceptum ostiũ
cubitulisui.: et dicat cum propheta
Poned ñecus todiã orimeo et ostium
munitum labiis meis. Et cibsconda¬
tur pcuilulum quantulum quantulũ¬
cumque donec pertiaen secit ira dnũi.
ut nihil gloriae causisticiat: sed fru¬
aiturbono conscienticie et solum iu¬
dicem expestecdm̃: sunt autem cella¬
ria quae dudenda sunt et absconden¬
da cibhisquidiuites fatisunt i nope¬
ribus atque sermonibus. Prudepi¬
cu temperantia fostitudo ius titici
Vt nesciat sinis trac quid faciat dex¬
tera: ut legis et prophetarum
et euangelii operibus perfruamur
Quod autemomnes dies uitaen ytr̃e
annoscentum loquitur: Parui s unt
et pessimi dies mei. irx autem dñi
traensi turte illa est quam thesccuri¬
tant sibi qui noluntagere paeniter¬

Expanded text:
plici resurrectione intellectum sit. Prplici resurrectione intellectum sit. Praecipitur autem juxta Anagogen populo Dei, ut ingrediatur cubicula sua sive cellaria, ταμεῖα quippe utrumque significat: ut claudat juxta Evangelicum praeceptum ostium cubiculi sui , et dicat cum Propheta: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium munitum labiis meis . Et abscondatur paululum quantulumcumque, donec pertranseat ira Domini, ut nihil gloriae causa faciat; sed fruatur bono conscientiae, et solum judicem exspectet Deum. Sunt autem cellaria quae claudenda sunt et abscondenda ab his qui divites facti sunt in operibus atque sermonibus, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia, ut nesciat sinistra quid faciat dextera, ut Legis et Prophetarum, et Evangelii opibus perfruamur. Quod autem omnes dies vitae nostrae annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur in terra: tamen conuer¬
scctioeorum inccelis est. Qui possun
dicere. Aduena egosum in terra
et peregrinus sicut omnes patres mei.
et fruuntur habitatione altissimi:
de quibus sc̃sloquitur. Quihabitat
in adiutorium altis simi. in protelti¬
onedĩ caeli commorabitur: Tunc
reuelabit terra sanguinem suum.
de quods̃ loquitur aidccn: uox
scinguinis frao tristui clamatadme
de terra quae a peruit ossuum ut
susciperet singuinem frac tristui
demanutua Potesthoc et demar¬
trribus intellegi qui proxp̃o fude¬
runt sanguinem et subalitiredi
clamitant : Vsque quodñe non
ulcisceris sanguinem nos trum
dehis quihabitant superterram: dequi¬
bus et moyses dicit incantico : sanguis
filiorum eius uindiccibitur: Etulciste¬
tur et r&ribuet uindictam inimicis:
Hunc sanguinem tenix quae susceperaet
reuelabit : Et interfectio dni nequa¬
quam operiet sed producet in publi¬
cum cid condem nationem eorum
quimas trraes occiderant : Hoc desim¬

Expanded text:
videntur in terra, tamen convervidentur in terra, tamen conversatio eorum in coelis est, qui possunt dicere: Advena ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei , et fruuntur habitatione Altissimi, de quibus sanctus loquitur: Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur . Tunc revelabit terra sanguinem suum, de quo Deus loquitur ad Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui de manu tua . Potest et hoc de Martyribus intelligi, qui pro Christo fuderunt sanguinem, et sub altari Dei clamitant: Usquequo, Domine, non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? De quibus et Moyses dicit in Cantico: Sanguis filiorum ejus vindicabitur et ulciscetur, et retribuet vindictam inimicis . Hunc sanguinem terra quae susceperat, revelabit, et interfectos Domini nequaquam operiet; sed producet in publicum ad condemnationem eorum qui Martyres occiderunt. Hoc de sim
Abbreviated transcription (Latin):
dñs de scõ inducet iram super
habicatores terrae: et reuelabit
terra sanguinem suum et non
abscondetultra interfestos :
Supra descis dixerat. resurgent
mostui et resurgent qui in sepul¬
chrissunt. rosenim ate scnitas
eorum est. Et e contrario deimpi¬
is terracautem impiorum cadet:
Nuncad scõs loquitur: quia uobis
resurrestio repromissa est: donec
IN peccatores etimpios dĩ ira deseui¬
at ingredimini in sepulcbrac uroe
et absconditeuos: Greueenim
tempus est donec dĩ pertran secit
in dignatio : siquidem egrediturdñs
deloco suo : quia misericorsetmi¬
sera tord̃s et dementissimus
pater filios neglegentes ferire
compellitur : et quodam modo desuc
sententia commutari. ut uisitet et
inducati pm suam superhabitato¬
resterra ede quibus dicitur in oseae
Maledictio etmendacium et adulte¬
rium etfustum: effusa suht super
habitatores terrae: Et in apocalyp¬
sis testio legimus : Vae superhabi¬
tatores terroce : Porro iustilicet

Expanded text:
Dominus de sancto inducet iram super Dominus de sancto inducet iram super habitatores terrae, et revelabit terra sanguinem suum, et non abscondet ultra interfectos. Supra de Sanctis dixerat, Resurgent mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt; ros enim a te sanitas eorum est: et e contrario de impiis, terra autem impiorum cadet; nunc ad sanctos loquitur, quia vobis resurrectio repromissa est, donec in peccatores et impios ira Dei desaeviat: ingredimini in sepulcra vestra, et abscondite vos, breve enim tempus est donec Dei pertranseat indignatio. Siquidem egreditur Dominus de loco suo, quia misericors et miserator Dominus, et clementissimus pater filios negligentes ferire compellitur, et quodammodo de sua sententia commutari, ut visitet et inducat iram suam super habitatores terrae, de quibus dicitur in Osee: Maledictio et mendacium, et adulterium, et furtum effusa sunt super habitatores terrae . Et in Apocalypsi tertio legimus, Vae super habitatores terrae . Porro justi, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ram sequentem habecit uccũ
medicos: sinccutem cibsque uccũ
littera scribatur legitur rtephaĩ
et traensfertur ingigantas simul¬
que quia supra dixerat mostui
uitam non uidebunt: ut mani¬
festius demonstraret non dici
ibi dẽmostuis lege naturxe et
separatione animae accorporis
sed dehisqui peccacto mostui sunt.
nuncecontrario dicit addm̃
uiuent mostui qui in terfestisunt
propterte : qui non absolute mor¬
tui ut lax tracnstulerunt sed iux¬
ta hebraicum ubi dicitur hium
et iesa mos tui tui appellantur:
Uade populus meus introa incu¬
biculatua claudebostiatua suꝑ
te cbscondere modicum admo¬
mentum. donec pertran secit
indignatio : Ecce enim dñ segre¬
ditur delocosuo ut uisi tet iniqui¬
tatem habitatores terrae contra
eum: et reuelabit terra sangui¬
nem suum : & non operietultra
interfectossuos : Lxx. Vadepo¬
pulus meus. in gredere cubi cula
tua clccudeostium tuum cibscon¬
dere paululum quantulum : do nec
pertranseat ira dñi : Ecceenim

Expanded text:
ram sequentem habeat VAU, medicos; sin autem absque VAU littera scribatur, legitur RAPHAIM, et transfertur in gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuis lege naturae, et separatione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc e contrario dicit ad Deum: Vivent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA  , mortui tui appellantur. Vade, populus meus, intra in cubicula tua, claude ostia tua super te: abscondere modicum ad momentum, donec pertranseat indignatio. Ecce enim Dominus egredietur de loco suo, ut visitet iniquitatem habitatoris terrae contra eum, et revelabit terra sanguinem suum, et non operiet ultra interfectos suos. LXX: Vade, populus meus, ingredere cubicula tua, claude ostium tuum: abscondere paululum quantulumcumque, donec pertranseat ira Domini. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
possederunt idolcui delicet. ueldae¬
mones id olis cd sidentes nihilque
aliud postulamus nisi ut digni sims
posterroresplurimos quitui nomi¬
nis recordemur: Iuxtalxx quidi¬
cantur ut post pacem sibi redditã
dĩpossessio fiant: quod quidem &
descpientia legimus : Qua e iuxta
hebrecicum loquitur in proues¬
biis. ds̃ possidet me ininitium uiai
sucrum : Lic& quaedam exempla¬
ria male propossessione habecnt
crecturrm: denique sequitur:
ante omnes cuitem colles generat
me : Quomodo enim cƿeciturore
regenerxtio poterit coaptari. quae
magis possesioni congruit: scrip¬
tum est et in deutero nomio. Non¬
neis tepatertuus posseditte fecit
te etcreuitte : Et hoc consideraen¬
seditte et fecit te et creccuitte : sed pa¬
ter et clementia nominis ccus teri¬
tatem potentiae mittigtir&:
quod que sequitur. Dnẽ cibsquete
alium non nouimus. Non excdu¬
ditfilium. sed iungit patrem:
mus sed extrate cilium non noui¬
mus : Cumautem dicat filius.

Expanded text:
possederunt, idola videlicet, vel daepossederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dicantur, ut post pacem sibi redditam Dei possessio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplaria male pro pos sessione habeant creaturam. Denique sequitur: Ante omnes autem colles generavit me. Quomodo enim creaturae generatio poterit coaptari, quae magis pos sessioni congruit? Scriptum est in Deuteronomio: Nonne iste pater tuus possedit te, et fecit te, et creavit te ? Et hoc consideransedit te, et fecit te, et creavit te; sed pater, ut clementia nominis austeritatem potentiae mitigaret. Quodque sequitur: Domine, absque te alium non novimus, non excludit Filium, sed jungit Patri, mus, » sed « Extra te alium non novimus. » Cum autem dicat Filius:
Abbreviated transcription (Latin):
num quiparatus est diabolo et
angeliseius:
Onedabis pacem nobis omnia
enim operanostra operactus
es nobis Lxx. Dñe ds̃ nos ter
paicem da nobis: omnia enimred¬
didisti nobis
Notandum quod postquam nobis
operixn ũe reddiderit pacem da¬
turus sit et quomodo exponat
causas curpostulet pacem
Procunctis enim operibus quae
operacti sunt superterra dicuN
se sus tinuisse tormenta et iustũ
esse ut post supplicia atq crucia¬
tus miseri cordiam consequantur.
siue cliter : quiauenit mundi consũ¬
matio & omnia quaeperprophe¬
tas locutus est rebus expleta sunt
et red didisti uniuersa quae pollicitus
es tribuere nobis pacem: quae exsu¬
perat omnem sensum
Dñ ed s noster possederunt nos dñi
absquete tantum inte recordemur
nominis tui. Lxx Dnẽds̃ noster
possidenos dẽ extracte cilium nes¬
cimus nomentuum uocamus. id¬
circomiseri cordiam quaesumus
& pacem. Quae post cunstati¬
buenda est quia nos cbsque te dñi

Expanded text:
num, qui praeparatus est diabolo, et num, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Domine, dabis pacem nobis: omnia enim opera nostra operatus es nobis. LXX: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis. Notandum quod postquam nobis opera nostra reddiderit, pacem daturus sit, et quomodo exponat causas, cur postulet pacem. Pro cunctis enim operibus quae operati sunt super terram, dicunt se sustinuisse tormenta, et justum esse ut post supplicia atque cruciatus, misericordiam consequantur. Sive aliter: Quia venit mundi consummatio, et omnia quae per Prophetas locutus es, rebus expleta sunt, et reddidisti universa quae pollicitus es, tribue nobis pacem, quae exsuperat omnem sensum. Domine Deus noster, possederunt nos Domini absque te: tantum in te recordemur nominis tui. LXX: Dominus Deus noster, posside nos: Domine; extra te alium nescimus, nomen tuum invocamus. Idcirco misericordiam quaesumus et pacem, quae post cuncta tribuenda est, quia nos absque te domini
Abbreviated transcription (Latin):
trium phosmeos. qui magis mede¬
bet uidere regnantem ut sciat
quan tobono careat: Et hoc praes¬
sius uoce interrogantis legendũ
est ad quod propheta respondit
dñe exaltetur manus tuaetextep¬
datur ad percutiendum ut te
non uideant impii et tuaeglo¬
riae netd paenitendum quidom
lumine perfruantur: Cuipes¬
ponditdñs: uideant magis et
confundantur uel telus popu¬
li uel telantes populi et ignis cul¬
uersariostuos id esł scorum
populi deuor& atque consumat
Ignis ciutem paenitentiae quicoꝵ
corda excruciet quod talem
dñmperdiderunt: Potesthoc
et super iudaeis intellegi qui
xpm brachium dñi nescierunt.
Cumq: eum uider int atque cogno
uerint quem patibulo ad fixeraNt
confundentur : Tunc ineruditus
populus et nesciens legemdĩ
telistimulis incitabitur: quan¬
douiderint nationes insuum
successisse locum: et ignepaenitu¬
dinis carserit siuedolore suppli¬
cu quando cudierit illud quod
scriptum est : ite inignem a&er¬

Expanded text:
triumphos meos, qui magis me detriumphos meos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum est. Ad quod Propheta respondit: Domine, exaltetur manus tua, et extendatur ad percutiendum, ut te non videant impii, et tuae gloriae, ne ad poenitendum quidem, lumine perfruantur. Cui respondit Dominus: Videant magis et confundantur, vel zelus populi, vel zelantes populi, et ignis adversarios tuos, id est, sanctorum populi, devoret atque consumat. Ignis autem poenitentiae, qui eorum corda excruciet, quod talem inum perdiderunt. Potest hoc et super Judaeis intelligi, qui Christum brachium Domini nescierunt, cumque viderint eum atque cognoverint, quem patibulo affixerant, confundentur. Tunc ineruditus populus et nesciens legem Dei, zeli stimulis incitabitur, quando viderit nationes in suum successisse locum, et igne poenitudinis arserit, sive dolore supplicii, quando audierit illud quod scriptum est: Ite in ignem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
sed quo sibi iustus es se uidecctur: sin
autem xp̃s ftistus est nobis cdõ sc¬
pientia et iustitia sc̃ificatio et re¬
demptio quibus procecipitur. ut cos¬
noscantiustitiam: hoc iubetur
ut xpm̃ discant atq cognoscant:
Propterea autem ait. procecipio
uobis ut discatis iustitiam : quia aib¬
latus est impius et regnum illius
destrustum est. quiquam diu reg¬
nat in terra iustitiam scire non
poterat nec ftcere ueritatem:
Dequa a libi scribitur : quod gratia
retur dnm̃ uidere regnantem:
Iñe exaltetur manus tua et non
uideant uideant et confundant᷑
zelus populi et ignis hostestuos
deuor& lxx Dnẽ excelsum
bracchium tuum et nesciebant
eruditum & nuncignis aibuersca¬
rios comedet
Hoc quod supradixerat et non
uidebit gloriam dnĩ potesł sic
in tellegi. Postulas oprophe¬
ta ut non miserear impio. ne
si misestus eius fuero. incipiat
nescire iustitiam. qui in terra
scõrum inique gessit: ego tibi res¬
pondeo ergo negloriam dni

Expanded text:
sed quo sibi justus esse videatur. Sin sed quo sibi justus esse videatur. Sin autem Christus factus est nobis a Deo sapientia, et justitia, sanctificatio et redemptio , quibus praecipitur ut cognoscant justitiam, hoc jubetur ut Christum discant atque cognoscant. Propterea autem praecipio, ait, vobis ut discatis justitiam, quia ablatus est impius; et regnum illius detructum est, qui quamdiu regnabat 350 in terra, justitiam scire non poterat, nec facere veritatem. De qua alibi scribitur, quod gratia retur Dominum videre regnantem. . Domine, exaltetur manus tua, et non videant: videant, et confundatur zelus populi, et ignis hostes tuos devoret. LXX: Domine, excelsum est brachiueruditum:  et nunc ignis adversrios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tiam temperans: et non uideat
inquit siue non uidebit gloriam
dñi : Est que sensus: Sufficitei
pro uniuersa paena quod mecun
scis meis non uidebit in meamcuies¬
tate regnantem : Quidam impi¬
um hocest resc : diabolum intel¬
legiuolunt : dequo in non opscl¬
mo scribitur. Increpastigentes
et periit impius. nomeneorum
delesti inc&ernum & in scłm scłi.
inimicidefecerunt fram e in finẽ
et ciuitates destruxisti. Nosute mgeneri¬
literimpium uel propeccatore uelo
eo quideicultum non hab&. accipi
tactores terrae iustitiam discere
Omni senimuir uidetur sibi iustus
Osautem corda omnium nouit.
qui reddet unicuique secundum
opera sua: Et inalio loco eiusdem
uoluminis dicitur: sunt uiae uisi
qua euidentur restae: no uissima
autem earum respiciunt in profuis¬
dum inferni. Vnd debemus ius¬
titiam discere: nec confidere ꝓpre
iudicio Est enim iustus qui pereat
inius titia sua non quo iustussit.

Expanded text:
tiam temperans, Et non videat, tiam temperans, Et non videat, inquit, sive non videbit gloriam Domini. Estque sensus: sufficit ei pro universa poena, quod me cum sanctis meis non videbit in mea majestate regnantem. Quidam impium, hoc est, RESA  , diabolum intelligi volunt, de quo in nono psalmo scribitur: Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in aeternum et in saeculum saeculi. Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates eorum destruxisti . Nos autem generaliter impium vel pro peccatore, vel pro eo qui Dei cultum non habet, accipitatores terrae justitiam discere. Omnis enim vir videtur sibi justus; Deus autem corda omnium novit, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et in alio loco ejusdem voluminis dicitur: Sunt viae viri, quae videntur rectae; novissima autem earum respiciunt in profundum inferni . Unde debemus justitiam discere, nec confidere in proprio judicio. Est enim justus qui pereat in justitia sua ; non quo justus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ualuerimus exprimere : tunc
adlxx interpracetes troensece¬
mus: quam diu non exerces iudi¬
ciatua superterrã. et nec bonis
bona nec malis p&ribuens ma¬
red dideris quod meretur
Tunc iustitiatua cognoscetur
in orbe terrarum: quae prius
aput incredulos uidebatur in¬
iustitia V nusscõrum quoque
dicer& : Meicutem penemoti
sunt pedes poene moti sunt gres
sus mei qm̃ telatus super iniquis
pacem peccatorum uidens: ad
quod responditdñs : Misereti¬
mur impio: quod exceptis lax
ricordim consequatur et dis¬
catdementiam meam dum
&iam ipse scluatur: Rursum¬
que loquentid̃o expersona¬
humanae in patientia eprophe¬
ta respondit  & non discet
iustitiam: estque sensus: Et quo¬
modo poterit tuom nosse iusti¬
tiam sitantum clementiam
fuerit expertus: redditque cau¬
sas : Quare cum uelit dĩiustitiã
discere interra scõrum inique
gessit hec contra scõstuos iugi¬
terdimicauit deb& sentire
tormenta. sursum que dns senter¬

Expanded text:
voluerimus exprimere, tunc voluerimus exprimere, tunc ad LXX Interpretes transeamus. Quamdiu non exerces judicia tua super terram, et nec bonis bona, nec malis retribuis mareddideris quod meretur, tunc justitia tua cognoscetur in orbe terrarum, quae prius apud incredulos videbatur injusta, ita ut unus sanctorum quoque diceret: Mei autem pene moli sunt pedes, penequoniam zelatus sum super iniquis, pacem peccatorum videns . Ad quod respondit Dominus: Misereamur impio; quod exceptis Septricordiam consequatur, et discat clementiam meam; dum etiam ipse salvatur. Rursumque loquenti humanae impatientiae Propheta respondit: Et non discet justitiam. Estque sensus: et quomodo poterit tuam nosse justitiam, si tantum clementiam fuerit expertus? Redditque causas, quare eum velit Dei justitiam discere: quia in terra sanctorum inique gessit, et contra sanctos tuos jugiter dimicavit, debet sentire tormenta. Rursumque Dominus senten
Abbreviated transcription (Latin):
datatua et inluminatuseorum
lumine dequibus dicitur. Proce¬
ceptum dñi lucidum inlum inans
oculos. Dormire nequeo: sedom¬
nitempore tedesidertens: in eo cid
te consurgo spũ: Et hoc obseruan¬
dum quod in noste adhucposid a
nimo desideremusdm̃: Postquã
autem sp̃s noster in pracecordus
nostris tota se addm̃ mente com¬
mouerit maneuigilemus
adeum atque ut manifestius dicã
animae nox et desiderium sp̃scut̃
mane iungitur et uigilia: por¬
rospũ in praecorduis suis euigilat
addm̃ qui potest dicere : deprofun¬
dislamauiad ted̃e : Cum feceris
iudiciatua in terra iustitiam dis¬
censehabitatores orbis misereci¬
mur impio etnon discet iustitiã
in terrascõrum inique egit et non
uidebit gloriam dñi. Lxx iustitiã
discite qui habitatis super terram
cessciuit enimꝰ pius nondiscetiusti¬
tiam super terram ueritatem non
facciet auferatur impius ut non
Dicamus primum iuxtahebra¬
icum: & si sensum prophetae

Expanded text:
data tua, et illuminatus eorum data tua, et illuminatus eorum lumine, de quibus dicitur: Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos , dormire nequeo, sed omni tempore te desiderans, meo ad te consurgo spiritu. Et hoc observandum, quod in nocte adhuc positi, animo desideremus Dominum. Postquam autem spiritus noster in praecordiis nostris tota se ad Deum mente commoverit, mane vigilemus ad eum, atque ut manifestius dicam, animae, nox et desiderium, spiritui autem mane jungitur et vigiliae. Porro spiritu in praecordiis suis evigilat ad Deum, qui potest dicere: De profundis clamavi ad te, Domine . Cum feceris judicia tua in terra, justitiam discent habitatores orbis. Misereamur impio, et non discet justitiam, in terra sanctorum inique egit, et non videbit gloriam Domini. LXX. Justitiam discite, qui habitatis super terram. Cessavit enim impius, et non discet justitiam super terram, veritatem non faciet, auferatur impius, ut non Dicamus primum juxta Hebraicum, et si sensum Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
du tem illũ dp̃o testdicere anima
mea desideracuitte in nocte: quicũ
psclmista loquitur confidenter
Lcucbo persingulas nostes latum
meum in lacrimis meis st ractumne¬
um rigabo. Po test nox et tenebrae
protribulatione et angustus acap
Vndeet in clio psalmo superiusti
Perdiem sol non urette nequeluna
per notem Idest nec in prospe¬
pis nec in ad uersis. umquam de
tuo moueberis gracdu
Volumus ethebraicum sequi et uul¬
gatam editionem non penitus prae¬
terire et hacrerum nec essitate con¬
pellimur diuerso ordini atqueser¬
moni diuerscis intellegentias que¬
rere igitur quod dicitur de noste.
iuxta lxx huiuscapituli ut dixime
principium est iuxtahebracicum
finis superioris licet possit &iam
iuxtalxx infine accipi superio¬
ris testimonii: ut sit sensus: deside¬
ratanimamea ad tenoste: et pos¬
tea incipiat: mane consurgit sp̃s
meus ad ted s̃: Ideo autem mane
consurgit : quia lux praceceptatua
superterram: seruan senimman¬

Expanded text:
Ille autem potest dicere: Anima Ille autem potest dicere: Anima mea desideravit te in nocte, qui cum Psalmista loquitur confidenter: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis stratum meum rigabo . Potest nox et tenebrae, pro tribulatione et angustiis accipi. Unde et in alio psalmo super justi Per diem sol non uret te, neque luna per noctem , id est, nec in prosperis, nec in adversis unquam de tuo moveberis gradu. per terram. Volumus et Hebraicum sequi, et Vulgatam editionem non penitus praeterire, et hac rerum necessitate compellimur diverso ordine, atque sermone diversas intelligentias quaerere. Igitur quod dicitur, de nocte, juxta LXX, hujus capituli, ut diximus, principium est: juxta Hebraicum, finis superioris; licet possit etiam juxta LXX in fine accipi superioris testimonii, ut sit sensus: Desiderat anima mea ad te nocte; et postea incipiat, mane consurgit spiritus meus ad te, Deus. Ideo autem mane consurgit, quia lux praecepta tua super terram. Servans enim man