comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł t̾ tabule. qͣs pͥmiũ moy ses a dnõ accep̃. & sine mora confreg̾
Tabule inaginẽ dmonstbat pͥsce legis. ñ pꝰlongo int̾uallo ꝓpopli
pecc̃o cessantis. Alie uͦ adinstar prioꝵ iteratĩ incise. noui testa¬
menti habuere figurã. Iste ñfrangunt᷑. ut ostendent᷑ nouices¬
tamenti eloqͥa ꝑmansura. Nñ & m̃ito decẽ uerb legencda sig¬
nantur. ut ꝑeindẽ nunĩum figura crucis expͥmeret᷑. hus
enĩ forma. decima litcera ẽ. lã recto uno apice asũmoni
itũ ducit᷑. rur sꝰ alio ñ dispari ꝑtͣnsuersabrachioꝵ cõponit.
Uñ ce ipseait. Nonueni legẽ soluere s implere. utiq ppassi¬
onẽ crucis. cuiꝰ imago fuit intabulis.

Expanded text:
 tabulae, quas primo Moyses a Domino accepit, et sine mora confregit. Tabulae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longo intervallo pro populi peccato cessantis, aliae vero ad instar priorum iteratim incisae Novi Testamenti habuere figuram. Istae non franguntur, ut ostenderetur Novi Testamenti eloquia permansura. Unde et merito decem verbis legenda signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim forma in X littera est. Nam recto uno apice a summo in imum dicitur: rursus alio non dispari per tranversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed implere . Utique per passionem crucis, cujus imago fuit in tabulis.
Abbreviated transcription (Latin):
suo mystico iudeorũ. ut ipsi iudei publice clamarent
frendentes aduersus. xpm̃. Nos non habemꝰ regẽ: n̾cee¬
sarem. Neq hoc uerũ: nisi illa uniuersali dñatione
uoce dapnauert̾. Illo enĩ intẽpore qͦiã de tͥbu iuda
regnũ defecerat. ueniendũ erat xͦ uͦ saluatori dnõ¬

Expanded text:
o mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
dnm & dm̃ suũ qr sic̃ ipse ait ex plenitudine eiꝰ accepit.
Hidit om̃no. & iõ uinatis mulierũ maior illo ñ surrexit.
niũ phibuit inaqͣ. Uenit aũ dñs adoues tondendas. ħ
est erhonerandas sarcinis peccatorũ. ex qͥb eccłe lau¬
date incanticis canticoꝵ dentes e̾e̾nt uelut grer de¬
tonsarũ. Iam dem̃ thamar habitũ mutat. nã &e cõ¬
mutata int̾ptat᷑ thamar. Mutat habitũ. mutat ce
nom̃: & fit de synagoga eccła. s inea ꝓrsus nom̃
amaritudinis maneat. ñ illiꝰ amaritudinis inqͣdnõ¬
fel ministͣuit. s illiꝰ in qͣ petrus amare fleuit. Nam
&e uidas. latine confessio dr̃. Confessioni gͦ amari¬
tudo misceat᷑. ut uera poenitencia p̾signet᷑. Hacpe¬
nitencia fecundat᷑ eccła inoĩb gentib constituta.
Oportebat enĩ xpm pati ce resurgere die t̾cia. & p̃¬
dicari in noiẽ eiꝰ poenitenciã cẽ remissionẽ peccatoꝵ

Expanded text:
m suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, nium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes essent uelut grex detonsarum. Iam mutans interpretatur. Thamar mutat habitum, mutat et nomen, et fit de Synagoga Ecclesia; sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis infel ministrauit. sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
one exaltat᷑. Quos enĩ p̾destinauit. illos & uocauit.
Quos aũ uocatut illos c iustificauit. & qs iꝰtificaũ:
illos &e głificauit. S hec ut dixi adhuc in occulto
ubi fit ce̾ conceptio sc̃e ubertatis. Mitit᷑ aũ ꝓmisiꝰ he
lamitẽ tanqͣm increpantẽ & dicentẽ. generatio ui¬
ꝑarũ. S ñ eam inuenit pecẽi ex ꝓbratio. qͦm muta¬
uit confessiõis amaritudo. Post uͦ iã publicis signis
anuli. monił & uirge. uicit temere iudicantes iu¬
latis certissimis documentis ur̃e uocatioĩs. iꝰtifica¬

Expanded text:
 illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promislamitam tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum. sed non eam inuenit peccati exprobratio, quam mutauit confessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes Iulatis certissimis documentis nostrae uocationis, iustifica
Abbreviated transcription (Latin):
minoris ⁊etrarchia. Huiꝰ itaq uenientis ad oues q̃ ꝑie¬
rant domꝰ isrł figurã gessit ipse uidas cũ iret adton¬
dendas oues suas in tamna. qd int̾p̾tat᷑ deficiens. Iam
enĩ defecerat pͥnceps exiida. & omẽ magisteriũ atq
unctio iudeorũ. donec ueniret cui repositũ erat. Neñ
aũ cũ suo pastore odollamita cui nom̃ erat yras. Int̾¬
ptatur odollamites testimoniũ in aqͣ. Cũ hoc planetes¬
timonio dñs uenit. habens qͥdem testimoniũ maiꝰ ioħe.
S tam̃ ꝓpt̾ oues infirmas ħ testimonio usꝰ ÷ inaqͣ. Nã
&e ipse hiras qͦd nom̃ illiꝰ pastoris fuit. int̾p̾tat᷑ frĩs meiui¬

Expanded text:
etrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites "testimonium in aqua." cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris. mei ui
Abbreviated transcription (Latin):
bñ dicent᷑ inte cognationes t̾re. Egressus aũ abra¬
scd̾o oracło de ꝓmissione t̾re illiꝰ ibi ipse edificauit
altare. & ꝓfectus inde habitauit inheremo. Iñ fan
ẽẽ dix̃ sororẽ. nec m̃titꝰ qͥa ꝓpinqͦ erat sanguine.
qͣm tam̃ pharao rex egyptiꝰ urorẽ uolens acciꝑe.

Expanded text:
in te universae cognationes terrae. 4. Egressus autsecundo oraculo de promissione terrae ipsius, aedificavit altare. Et profectus inde habitavit in eremo, atque indixit esse sororem. Nec mentibus, quia propinqua erat sanguine. 5. Quam tamen Phara
Abbreviated transcription (Latin):
dim & homines & int̾ cetera ligna cõmonerr. Cũ gͥ repualiata fuisser̃
ligna silue ab oluia. & ficu. x iute: uenerunt acd rãnii itt eu sibise¬
cerent regem. S pͥus uideamꝰ cur oliua.& ficus. &. uitis suꝑ lignã
ficus regnare nec uttis. q non mẽbant᷑. Olea autẽ gram sp̃ssai. iẽ.¬
unsionẽ pacis sig̾cat. ficus enĩ sacre legis imaginẽ habet. Et sicut
in euiigłio sc̾ptum est. quidã pat̾familias plantauit uineam.
in iinea sua plantauit ficum. Quis patfamilias n des qͥ familie
sue idẽ omũ credentiũ pat᷑ e: plantauit gͦ uinea .i. ppłm qͥ uinẽã¬
de egyoto tustulit: & utiq ppłm ñ uineã ex egypto tͣnstirs e tr pe.
hae tinea plantauit ficum. hos ẽ in ppło sio posuit legem. Que sex
prim pͥmitiũ uelud ficus grossos aridos & inutiles derecit in tram

Expanded text:
go repudiata fuissent ligna silvae ab oliva, et ficu, et vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. Sed prius videamus, cur oliva, ficus et vitis super ligna ficus regnare, nec vitis, quia non merebantur. Oliva enim gratiam Spiriunctionem pacis significat. Ficus autem sacrae legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: Quidam paterfamilias plantavit vineam et in vinea sua plantavit ficum . Quis paterfamilias, nisi Deus, qui familiae suae, id est, omnium credentium pater est? Plantavit ergo vineam, ilit. Et utique populum, non vineam ex Aegypto transtulerat. In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in populo suo posuit legem. Quae lex primitivum populum, sicut ficus grossos aridos et inutiles dejecit in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat. S suꝑ.lxx. inqͥt fuit unior filiꝰ ex nobili matͥmonio qui se abs¬
conderat. hic inquit ascendit inu̾ticẽ montis garitim: & cdamauit
uoce magna ad popłm sicchimoꝵ ponens eis parabolam. Hic gͦ uni¬
or filius qui fugit ut gladiũ inimice euad̾et: fig̾a est residui po-¬
pli isrł. p̾dicante helia extremis tp̃ib credituri. & antixͥ gladiũ eua-¬
suri. Ascendit inquit iste in u̾ticẽ montis gariam. S cur montẽ as¬
cendit: Quia nec ꝓpħare nec ꝑsecutionẽ antixͥ qͥsq euade potest nͥ pͥ¬
inmontẽ benedictionis .i. in sublimitatẽ ficłi ac uirtutũ ascendit.
Hic e̾ mons garram qui a moyse inbenedictionẽ deputat᷑. Itaq cũ as¬
cendit: eleuata uoce clamauit & dyxit. Audite me uri sichem. Iert̃
ligna ut ung̾ent suꝑ se regẽ dixeruntq oliue. Imꝑa nb̵. Que respon¬
dit. Nunqͥd possum amitt̾e pinguedinẽ meam. qua dii utunt᷑ ꝙ. ho¬
mines & uenire ut int̾ ligna ꝓmouear: Dixerunt q ligna ad arborẽ

Expanded text:
inta, inquit, fuit junior filius ex nobili matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Antichristi gladium evasuri. Ascendit, inquit, iste in verticem montis Garizim. Sed cur montem ascendit? Quia nec prophetare, nec persecutionem Antichristi quin montem benedictionis, id est, in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictione deputatur. « Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad arborem
Abbreviated transcription (Latin):
enim gns rubi ẽ quã uulgo sentẽ ursinã appelsant. aspim mimai
pdltis nationib reguum sibi improbe usurpabit. om̃sq sc̃os omi
psecutione om̃iq ereau̾litate trucidabit. soatham uͦ iunior figͥa
seor futt. Si eut enĩ ioatham ꝑfugam recessit. & reliqui inntfeti
sunt fr̃s. sic nemo euadere pot̾it psecutionẽ antirx. nͥ qurꝑ fugam
dabunt quem et ses moyses in bndictionib sic̃ iã suꝑus dictũ est in
deuterononno posuit:¬

Expanded text:
est genus rubi quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis ditis nationibus regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Jonathan vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Jonathan per fugam recessit, et reliqui interfecti sunti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deuteronomio posuit
Abbreviated transcription (Latin):
lech natũ ex concubina. qui condurit sibi uiros uagos & abie¬
runt post illũ &. intͣuit in domũ patrissui & occidit fr̃s suos. lxx.¬
uiros suꝑ lapidem unum. & remansit ioatham uinior. qͣm abscons
erat & cetera. Hoc factum si nicħ ꝓpħicum indicaret. quid opus erat
isseͥ. s & concubinã de qua unũ & malum filiũ suscepisset.& qđ cũ
turpe factũ sit. tunc & turpius eẽt si ħ posteris ad exemplum in di-¬
uinis libris scriptũ uidetur. nͥ magne alicuiꝰ rei imaginẽ earũ re¬
rum gesta. ꝑtypos & figuras ostend̾ent: Gedeon gͥ ut suꝑius dictũ
ẽ typũ dñi portendebat. Plurime uxores eiꝰ. plurime sunt natio¬
simus filius .i. antixp̾s gn̾andus ẽ. eritq filius ancille .i. synagoge il¬
lius peccatͥcis. qr qͥ peccatũ inqͥt facit: seruus ẽ peccati. Hicinqua con¬
gregatis sibi impiis sic abimelech fecit. regnũ imꝓbe usurpabit. uit̾¬
fectisq nobilib filus .i. his qui etdiu̾sis nationib & linguis in xp̃o¬

Expanded text:
lech, natum ex concubina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum patris sui, et occidit fratres suos iros, super lapidem unum. Et remansit Joathan junior, quoniam absconsus erat, etc. Hoc factum si nihil propheticum indicaret, quid opus erat isset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset; quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exemplum in divinis libris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent? Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini protendebat. Plurimae uxores ejus, multae sunt natios. Eritque filius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, inquit, facit, servus, est peccati . Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpabit. Interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis in
Abbreviated transcription (Latin):
do reduc̾e laborẽ putet. s pig̾ nec adossuũ manũ suã porrigit.
qͥ nec ħ uult oꝑari qđ̃ dicit. Pmanũ qͥppe oꝑatio. ꝑ os au locutio de¬

Expanded text:
do reducere laborem putet. Sed piger nec ad os suum manum suam porrigit, do reducere laborem putet. Sed piger nec ad os suum manum suam porrigit, qui nec hoc vult operari quod dicit . Per manu
Abbreviated transcription (Latin):
grisitaq intimandũ ẽ. q sepe dũ mnoportune ag̾e q̃ possumꝰ
nolumꝰ paulopꝰ qn uolumꝰ ñ ualemꝰ. Ipsa qͥpꝑe m̃tis desidia dũ
congruo feruore ñ accendit᷑. abonoꝵ desidio funditꝰ conuale¬
soporẽ. Piger & enĩ recte sentiendo qͣnugilando. qͣuis nichil oꝑ¬
git᷑. Et aia dissoluta esuriet. Quia se ad suꝑiora stringendo ñ di¬
rigit. neglectã se inferiꝰ ꝑ desidia expandit. & dũ studioꝵ sub¬
limiũ iugore ñ cõstͥngit᷑. cupidditatis infime fame sauciat. ut qͥ se
ꝑ disciplinã ligare dissimulat. eo se esuriens ꝑ uoluptatũ desidĩa
spargat. Hic ab eodẽ salomone rurs scͥbit᷑. In desidiis ẽ om̃is oci¬
osus. Hinc ipsa u̾itate p̾dicante. uno qͥdẽ exeunte sp̃u munda do-
mꝰ dr. s multipliciꝰ redeunte dũ uaccat occupat᷑.¬
bscundit pig̾ manũ suã sub ascella. nec ad os suũ porrigit
eam. Nemo itaq tãpig̾ ẽ ut adossuũ manũ uł ꝓcomeden-¬

Expanded text:
igris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalesoporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil opgitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infper disciplinam ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante, uno quidem exeunte spiritu, munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte, dum vacat, occupatbscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo itaque tam piger est, ut ad os suum manum vel pro comeden
Abbreviated transcription (Latin):
ris sexto inuerb̾e ꝓducunt᷑. Inulcerib arguit᷑
dolosa hꝰ scłi &e purulenta malicia. inuesicis tumens
&e inflata suꝑbla. inferuorib ira acfuroris insania.
huc usꝙ enĩ talia ꝑerroꝵ suoꝵ figuras mundo supplicia
ce grando. & ignis discurrens. Intonitruis enĩ increpati¬
ones & diuine correptiones intelligunt᷑. qr ñ c̃ silentio
uerberat. s dat uoces &e doctͥnã celitꝰ mittit. ꝑ qͣm pꝰt. cul¬
pã suã castigatꝰ agnosc̾et mund. Dat &e gͣndinẽ. ꝑ qͣm
tenera adhuc uastent᷑ nascentia uitioꝵ. dat & ignẽ scienꝰ
ẽe spinas &e tribulos qͦs debebat ignis illȩ depascere. de
qͦdic̃ dñs. ignẽ ueni mittere int̾ram. ꝑ hc̃ enim incen¬
tuia uoluptatis & libidinis consumunt᷑. Uni¬

Expanded text:
s sexto in verbere producuntur. In ulceribus arguitur dolosa hujus saeculi, et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia. In fervore irae ac furoris insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundo supplicia onitrua et grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes ac divinae correptiones intelliguntur, quia non cum silentio verberat, sed dat voces, sed et doctrinam coelitus mittit, per quam potest culpam suam castigatus agnoscere mundus. Dat et grandinem, per quam tenera adhuc vastentur nascentia vitiorum. Dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos, quos debeat ignis ille depasci. De quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidinis consumuntu
Abbreviated transcription (Latin):
tunicas pellicias deposuerimꝰ. tc̃ induem᷑ ueste linea nicħ
inse mortis habente. s tota candida ut de bastismo surgen¬
tes cingamꝰ lu̾bos inueritate. ce tota pͥstinoꝵ peccator t᷑pitudo

Expanded text:
tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de bates cingamus lumbos in veritate, et tota pristinorum peccatorum turpitudo
Abbreviated transcription (Latin):
gitur exorto p̾lio ꝑcusserunt philistei isrł magna plaga. corrue¬
runt q in p̾lio saul & ionathan. quos deniq prius ꝓpħa figͣalit̾
deflet. Qui cũ potentes ee̾nt & semꝑ hostib p̾ualerent sauciati
ilico acuuln̾ati: in medio p̾lio corruerunt. Quomͦ inquit cecide¬
runt potentes in medio pugne: Hoc & mͦ piũ xp̾ianoꝵ genus
deflet eos qui repugnantes demonib labunt᷑ in scło qd ẽ lubricũ

Expanded text:
ilisthaei Israel plaga magna, corrueruntque in praelio Saul et Jonathas. Quos denique pius propheta figuraliter deflet. Qui cum potentes essent, et semper hostibus praevalerent, sauciati illico ac vulnerati, in medio praelio corruerunt. 2. Quomodo, inquit, ceciderunt pianorum genus, nunc deflet eos qui repugnantes daemonibus labuntur in saeculo, quod est lubricum,
Abbreviated transcription (Latin):
egit᷑ qͦ idẽ sapientissimꝰ pͥmũ habuisse udiciũ int̾ duas
mulieres de pietate certantes. Quaꝵ inuna dilectio ardebat. in al¬
tͥa simulat̾o surripiebat. In illo gͦ udicio salomonis xͥ fig̾a fuit. uͥ
S sic̃ gladio salomonis dirim̃te ꝓpͥe matris gemitu iste uerꝰ reꝑtꝰ ẽ
eccłam matrẽ. In satis conuenient̾q apparet hanc mulierẽ h̾eti-¬
coꝵ ł synagoge figͣasse impietatẽ. qͥ & suos neqͥt̾ nutͥendo interi-¬
munt: & alienos qͦusq ꝑdant illiciendo ꝑsuadent:¬

Expanded text:
egitur quoque idem sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes. Quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio surripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi Sed sicut gladio Salomonis dirimente propriae matris gemitus, iste verus repertEcclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum vel Synagogae figurasse impietatem, quae et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant illiciendo pervadunt
Abbreviated transcription (Latin):
dii n tenet᷑. Quẽ extincti ꝓximꝰ cũ inuen̾it ñ occidit: qr cũ districtꝰ
uidex uen̾it qͥ se n᷑y ꝑ nat̾e consortiũ iunxit ab eo ꝓcul dubio culpe

Expanded text:
it, quia cum districtus judex venerit, qui se nobis per naturae consortium junxit, ab eo procul dubio culpae
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ: qͦciens ad incidenda subditoꝵ delicta conu̾tim̃. . simplicit¬
ligna succidimꝰ. cũ delinquẽtiũ uicia pia intentione resecamꝰ. Sed
securis manũ fugit cũ sese increpatio nr̃a plusꝗͣ uecesse ẽ in asꝑita¬
tẽ ꝑthit. Ferrũq de manubͥo ꝓsilit: cũ de correptione sermo durior
excedit. ẜ amicũ ꝑcutit ⁊ occidit: qͥ auditorẽ suũ ꝓlata contume¬
lia ab sp̃s dilectione int̾ficit. Correpta nãq mens repente ad odiũ
prũpit. si hanc ĩmod̾ata inc̾patio płꝗͣ debuit addicit. S is qͥ ieau¬
te ligna ꝑcutit. ⁊ ꝓximũ extinguit: ad tres necesse ȩ urbes fugiat.

Expanded text:
imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter cum delinquentium vitia sua intentione referamus. Sed securis manus figit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrum quoque de manubrio prosilexcedit, et amicum percutiens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tre
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑. qr uideł dignũ ẽ ut qͥ ĩmunda cogit̾one polluit᷑. indigñ
se cunctoꝵ fideliũ societatibꝰ arbitrat᷑: culpe sue meritũ ante
oclos ponat. ⁊ ex bonoꝵ estimatione se despiciat. Pollutum gͦ
extͣ castra exire ẽ: tͣpi inpugnatione laborantẽ sese ex continẽti¬
um cõꝑatione despic̾e. Qui ad uesꝑum aqua lauat᷑ cũ defectũ
suũ conspiciens ad penitentie lam̃ta conu̾tit᷑: ut fletibꝰ diluat
om̃e qd aĩũ oculta inqͥnatio accusat. S pꝰ occasũ soł ad castra re¬
deat qr deferuescente tẽptonis ardore. necesse ẽ ut tterũ fiduci¬
am erga societates bonoꝵ sumat. Post aquã quippe occũbente
sole ad castra reu̾tit᷑. qͥ pꝰ lam̃ta penitentie. frigescente flãma co¬
gitationis illicite ad fideliũ merita p̾sumenda reꝑat᷑. ut iã se a
ceteris longe e̾ẽ ñ estimet. qui mundũ se ꝑobitũ intimi ardoris

Expanded text:
nda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laborantem, sese ex continentium comparatione despicere, quia ad vesperam lotus aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris
Abbreviated transcription (Latin):
popło. uel gerende: ut abstinendũ e̾e̾t acibis. qͦs institucio
quidẽ cõmendauerat s lex int̾dixerat. uerũ ia finis legis
rp̃c̃ aduenit: apiens cuncta legis & obscura reserans. atq
oia sacͣm̃ta q̃ nob̾ antiqͥtas texerat. magister in signis &e doc¬
tor celestis. & institutor reserate ueritatis patefecit. sub qͦ dr̃
sam: oĩa munda mund. inqͥnatis ce infidelib nichil mun¬
dũ. s pollute st̃ eoꝵ menᷤᷤ ce conscientia.

Expanded text:
bis quos institutio quidem commendaverat, sed lex interdixerat. Verum jam finis legis Christus advenit , aperiens cuncta legis, et obscura reserans, atque omnia sacramenta, quae nobis antiquitas texerat, magister insignis et doctor coelestis et institutor reserata veritate patefecit, sub quo dicitur: Jam omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus nihil mundum, sed pollutae sunt eorum mens et c
Abbreviated transcription (Latin):
mustele corpꝰ cibũ faciet: S̾ furtũ rep̃hendit. Qͥs lacertã:
S odit uite incertã uarietatẽ. Quis postremo stͣllionẽ uesci
potuit: ut hoc lex magnoꝑe ꝓhib̾et: S maculas mentiũ exe¬
crat᷑. Qs accipitrẽ aut miliuiꝰ aut aqͥlam : S odit raptores.
aliena morte querentes. Sic cũ coruũ ꝓhibet. uoluntates
nigras detestatur. Passerẽ qͦq dũ int̾dicit. untẽꝑantiã coar¬
gint. Qñ noctuam: odit lucifugas ueritatis. Qñ caradrion¬
uicis alte suꝑbiam denotat. Quando uesꝑtilionẽ: q̃rentes
tenebris noctis similes exrores. ħgͦ & his paria lex inaĩali¬

Expanded text:
rtum reprehendit. Quis lacertam? Sed odit vitae incertam varietatem. Quis postremo stellione vesci possit, ut hoc lex magnopere prohiberet? Sed maculas mentium exsecratur. Quis accipitrem, aut milvum, aut aquilam? Sed odit raptores aliena morte quaerentes. Sic et cum corvum prohibet, voluntates nigras; passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit; quando noctuam, odit lucifugas varietates; quando casandrivicis altae superbiam denotat. Quando vespertilionem, quaerentes tenebris noctis similes errores. 10. Haec ergo et his paria lex in animali
Abbreviated transcription (Latin):
ungulã findt᷑. ꝙ duo testam̃ta legis & euangłiorũ creden:¬
tes. se firmo gressu tnnocentie. iusticieq corroborant. Item.
duo testam̃ta recipiunt. nec inpatrẽ & filiũ fidei sue gͥssus
statuunt. Propterea ĩmundi habent᷑. Heretici qͦq licet un¬
gulã findant inpatrẽ &e filiũ credentes. & dno testam̃ta
recipientes: ẜ qr doctͥnã ueritatis in ore ñ ruminant. nichilo¬
minꝰ &̃ ipsi ĩmundi st̃. Nã qd adiecit scriptura dicens. ex
oĩb q̃ gignunt᷑ inaqͥs &e habent pennulas & squamas. hes
comedetis. Q eqͥd aũ pennulas & squamas ñ habet: ab hoĩa

Expanded text:
ungulam findunt, quia duo Testamenta legis et Evangeliorum credentes, firmo gressu innocentiae justitiaeque incedunt. Item duo Testamenta recipiunt, nec in Patrem Filiumque fidei suae gressus statuunt. Propterea immundi habentur, 5. Haeretici quoque licet ungulam findant, in Patrem, et Filium credentes, et duo Testamenta recipientes, sed quia doctrinam veritatis in ore non ruminant, nihilominus et ipsi immundi sunt. Nam quod adjecit Scriptura dicens: Ex omnibus quae gignuntur in aquis, et habent pinnulas et squamas, haec comedetis; quidquid autem pinnulas et squam
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes nembroth filiꝰ chus. noua imꝑii cupidita¬
de tr ramidẽ arripuit. regnauitꝙ inbabilonia q̃ abec
q đ ibidẽ confuse st lingue. babel appellata ÷ qđ int̾¬
pretat᷑ confusio. cuiꝰ edificande tͦris idem nembrothex-¬
titit actor. Q ꝙ ꝓeo qͦd ultͣ natura suã celi alta penetͣre
contendit non incongrue diabolo cõꝑat᷑. qͥ cogitacione
cord sui intumescens. suꝑ sy dexa exaltare se uoluit.¬

Expanded text:
homines Nembroth, filius Chus, nova imperii cupiditate tyrannidem arripuit; regnavitque in Babylonia, quae ab eo quod ibi confusae sunt linguae, Babel appellata est, quod interpretatur confusio: cujus aedificandae turris idem Nembroth exstitit auctor. Qui pro eo quod ultra naturam suam coeli alta penetrare contendit, non incongrue diabolo comparatur; qui cogitatione cordis sui intumescens, super sidera exaltare se voluit
Abbreviated transcription (Latin):
inferiorib lumen sapientie demonstrantes ꝓdut
etiã simul &ẽ cetera micantiũ sidum turba .i. di
uersarũ uirtutũ ineccła numerositas. q̃ in huiꝰ
ui. de obscuritate tanqͣm in nocte refulgentes di¬
uidant. in hoc firmamento scripture sensibilia
& intelligibilia qͥsi int̃ lucẽ ꝑfectorũ. & tenebras
paruuloꝵ. &ȩ sint insignis uirtutũ & miracłoꝵ.

Expanded text:
inferioribus lumen sapientiae demonstrantes; prodiit etiam simul et caetera micantium siderum turba, id est diversarum virtutum in ecclesia numerositas, quae in hujus vitae obscuritate tamquam in nocte refulgentes, dividunt in hoc firmamento scripturae sensibilia et intelligibilia, quasi inter lucem perfectorum, et tenebras parvulorum, et sunt in signi
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Sustinetis enĩ siqͥs deuorat siqͥs accipit. acsi dret siqͥs rapit.
Pignꝰ uͦ debitoris ẽ confessio pecc̾oris. A debitore enĩ pĩgnꝰ accipit᷑.
cũ apeccore iã pecc̾i confessio tenet᷑. Suꝑior au ⁊ infẽrior mola
ẽ spes ⁊ timor. Spes qͥppe ad alta subuehit timor aũ cor inferius¬
pͥmit. S mola suꝑior ⁊ inferior ita sͥ necessario iungunt᷑ ut una

Expanded text:
dicit: Sustinetis enim, si quis vos devorat, si quis accipit , ac si diceret, si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola est, spes et timor. Spes qpremit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungitur, ut una
Abbreviated transcription (Latin):
rã id qͦd moy ses excalciari iubetur. Neterũ nanq con¬
suetudo erat. ut si sponsus sponsã repudiare uellec.
discalciaret᷑ ille: & hoc e̾ẽt signũ repudui. Prom̃ mo¬
y ses excalciari iubetur. ne ad eccłam q̃ uirubꝯ signi¬
nꝰ calciamenta soluere. utiq sic̃ dictũ est iosue & mo¬
y si. hebrei aũ dict̾ ꝓpterea inrubo apparuisse dm̃
moy si &e ñinalio ligno: ne forte exculꝑent mneodem
uidei idolũ. Semꝑ enĩ dĩ abstulit occasionẽ idolatrie.

Expanded text:
ram id quod Moyses excalceari jubetur. Veterum namque consuetudo erat ut si sponsum sponsa repudiare vellet, discalcearetur ille, et hoc esset signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam, quae in rubo signi calceamenti . Utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi, et non in alio ligno, ne forte et sculperent in eodem Judaei idolum, semper enim abstulit occasionem idololatria
Abbreviated transcription (Latin):
eo nequaqͣ curre ualeat s fractus adusitate torpescitie . Ii hune
Td inenit q redẽptor ñr u̾acit manufortis ññcꝗ qͥ ños despe¬
ctos amundigła rẽpit: in suo amore conuitit. Cibo pascib. qlper¬
bi sapientia refict. Ducem ttineris el igit: qr suui ꝙ. p̃dicatore
facti st qui amalechitas sequi ñ ualiũt cdux da effi.t. Qis quẽ¬

Expanded text:
fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manufortis, nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, in suo amore convertit, cibo pascit, quia verbi scientia reficit, ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et qui Amalecitas sequi non valuit, dux efficitu
Abbreviated transcription (Latin):
sissaram. euident̾ ostendens qr ñ est apd illũ popłm pͥmatꝰ. nec ꝑma¬
net apud eũ uictorie palma. s ap̃ iahel mulierẽ .i. eccłam. Nam ia
hel mulier ista alienigena. in cuius manu uictoria facta est: figu¬
ram tenet eccłe ex gentib congͥ̾gate. Iahel eni int̾ptat᷑ ascensio. qr
ꝑ ecclam ascenditur ad celũ. Ista palo sissaram hostẽ int̾fecit .i. ligni¬
cram̃tis credentiũ salus ẽficdi hostẽ affligit. quẽ dem mortuuĩ pel-¬
lib obtegit.i. inclusũ in carnaliũ cordib derelinquit. Non n latent
mortifera uicia ipsius. nͥ incorruptibilitate uite uiuentib ⁊ pecca

Expanded text:
Sisaram, evidenter ostendens, quia non est apud illum populum primatus, nec permaSisaram, evidenter ostendens, quia non est apud illum populum primatus, nec permanet apud eum victoriae palma, sed apud Jahel mulierem, id est, Ecclesiam; nam Jahel ista alienigena, in cujus manu victoria facta est, figuram tenet Ecclesiae ex gentibus congregatae. 492 5. Jahel enim interpretatur ascensio, quia per Ecclesiam ascenditur ad ccramentis credentium salus et fidei hostem affligit; quem deinde mortuum pellibus obtegit, id est, inclusum in carnalium cordibus derelinquit. Non enim latent mortifera ipsius nisi in corruptibilitate vitae viventibus, et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
bantq ad eam filii isrł ad om̃e iudiciũ. Debbora q̃ int̾pretat᷑ apes
siue loq̃la in ꝓpħie forma accipienda ẽ de qua scͥbit᷑. Quãdulcia fau¬
cib meis eloquia tua. Consid̾emus uͥ locus ꝓpħisse eẽ descͥbitur. Sub
palma inquit. Sub palma sedẽ h̃t ꝓpħissa. quia quos suis instituti¬
onib erudit: ad palmã suꝑne uocationis adducit. Int̾ mediũ autẽ
rama. &. inter mediũ bethel sedẽ dicit᷑ ꝓpħissa. Rama int̾p̾ta¬
tur excelsa. bethel autẽ domis dñi. utiq qr nos intͣ domũ dei po¬
sitos. ñ q̃ interra sunt q̃rere docet. s q̃ in celis sunt. hecmisit ꝙ
uocauit ad se barach. Barach int̾p̾tat᷑ choruscatio. Choruscatio
in legis splendore & breui temꝑe choruscauit. s ñ dui ꝑmansit.
roꝵ: respondit barach ex ꝑsona pͥoris popłi ad ꝓpħissam. Non ascen¬
dam nͥ & tu ascendis mecũ. Nicit ad eum debbora. Ibo tecũ s ñ erit
pͥmatus tuus in uia qua incedis. s in manu mulieris tradet dñs

Expanded text:
nterpretatur apis, sine loquela, in prophetiae forma accipienda est, de qua dicitur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua . Consideremus ubi locus prophetiae describitur. Sub palma, inquit. Sub palma sedem habet prophetia, quia quos suis institutionibus erudit, ad palmam supernae vocationis adducit. Inter medium autem Roma et inter medium Bethel sedere dicitur prophetia. Rama interpretatur excelsum, Bethel domus Dei, utique quia nos intra domum Dei positos, non quae in terra sunt quaerere docet, sed quae in coelis sunt . Haec misit et vocavit ad se Barac . Barac interpretatur coruscatio. Coruscatio in rorum, respondit Barac ex persona prioris populi ad prophetissam: Non ascendam, nisi et tu ascenderis mecum. Dicit ad eum Debbora: Ibo tecum, sed non erit primatus tuus in via qua incedis, sed in manu mulieris tradet Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
repmissionis terram intͣturꝰ erat. Ꝙ qnqͣm in moute sac̾dotiũ
eleararo filio suo deliq̃rit. lexq eos qͥ eam impleu̾int ꝑducat ad
sũmũ: t̾n ipsa sullimitas ñ est tͣns fluenta iordanis. sed in extͤmis

Expanded text:
repromissionis terram intraturus erat. Et quanquam in monte sacerdotium repromissionis terram intraturus erat. Et quanquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit, lexque eos qui eam impleverint perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Jordanis, sed in extremis
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ fides moysi insinuat. qđ ad aquã de petͣ eiciendã titubau̾it: hãc
ita ille popłs qui sub lege ꝑ moysen data tenebat᷑. ip̃m ligno cru-¬
cis affligens eũ di uirtutẽ eẽ ñ credidit. S sic̃ ꝑcussa petra. mana¬
uit aqͣ sitientibꝰ. sic plaga dñice passionis effecta ẽ uita credentibꝰ.
Habemꝰ enĩ de hac re p̾clarissimã ac fidelissimã uocẽ apłicã cũ in
loq̃ret᷑ dicens. Petra aũ erat xͦ. Hanc gͦ carnalem de xͥ diuinitate
desꝑationẽ in ipsiꝰ xͥ altitudine ds iubet mori. cũ mortẽ carnis mo¬
montẽ. fideles au suos in sui nominis gła fundatos asserens cuuta
cruce contẽpnit᷑. xp̾c enĩ crucifixꝰ uideis scandalũ ẽ. gentibꝰ autẽ
stulticia. Et prudentia carnis morit᷑. cũ tanꝗͣ moñtis eminenti
a xp̾c excelsus agnoscit᷑. Ipsis enĩ uocatis uideis q. g̾cis: xͦ di uirtꝰ¬

Expanded text:
hic fides Moysi insinuat, quod ad aquam de petra ejiciendam titubaverit? hanc hic fides Moysi insinuat, quod ad aquam de petra ejiciendam titubaverit? hanc ita ille populus, qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis adfigens eum uirtutem dei esse non credidit. sed sicut percussa petra manauit aquam sitientibus, sic plaga dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de hac re pra. Hanc ergo carnalem de Christi divinitate desperationem in ipsius Christi altitudine Deus mori jubet, cum mortem carnis Molans, fideles autem suos in sui nominis gloria fundatos, asserens civitcruce contemnitur. Christus crucifixus Judaeis scandalum est, gentibus autem stultitia. Et prudentia carnis moritur, cum tanquam montis eminentia Christus excelsus agnoscitur. Ipsis enim vocatis Judaeis et Graecis, Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ait. pͥt̾it enĩ figͣa huiꝰ mundi. In hunc uenientes sc̃i dĩ cupunt
ad meliora tͣnsire. de quib psalmista canit. Et ñ dix̾unt qͥ p̾tibail
fert᷑ in ligna uiri. Possunt ħ ligna uiri saltuũ &. om̃iũ arboꝵ¬
gn̾a id ÷ multitudinẽ gentiũ figare. Hucusq solitudo pharan
aũ sc̃a int̾pretat᷑ tropo ꝑ antifrasim. sic̃ lucꝰ c̃minime luceat. uel
bellum qđ t̾n sit horrendũ. ¶n hac mansione morit᷑ maria ꝙ.
sepelit᷑. Hidet᷑ in maria ꝓpħia mortua. in moyse ⁊ aaron. legi ⁊ sa¬
cerdotio iudeoꝵ finis impositꝰ. qđ nec ipsi ad t̾rã ꝓmissionis tͣnseẽ¬
dere ualeant. nec credentẽ popłm de solitudine huiꝰ mundi edu-¬
ses ꝑꝑ aqͣs contͣdictionis offendit dñm. ⁊ ꝓhibet᷑ tͣnsire iordanẽ.
ꝑt̾batꝰ enĩ mmure popli dubitant̾ petrã uirga ꝑcussit. qͣsi illd̃
ñ posset ds face. ut aqua de petra ꝓflueret. qd an iã fecerat. ¶cigͦ

Expanded text:
ait: Praeterit enim figura hujus mundi . In hunc venientes sancti Dei cupiunt ad meliora transire. De quibus Psalmista canit: Et non dixerunt qui praeteribant:  viri. Possunt haec ligna viri saltuum et omnium arborum genera multitudinem gentium figurare. Hucusque solitudo Pharan, autem sancta interpretatur per antiphrasim, sicut lucus cum minime luceat, vel bellum, quod tamen sit horridum. In hac mansione moritur Maria, et sepelitur. 2. Videtur in Maria prophetia mortua, in Moyse, et Aaron legi, et sacerdotio Judaeorum finis impositus: quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solitudinibus hujus mundi edunsire Jordanem. Turbatur enim murmure populi, dubitanter petram virga percussit, quasi illud Deus non posset facere ut aqua de petra flueret, quod ante jam fecerat. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
alit possumꝰ magistri discipłoꝵ atq credentiũ eos facere filios ne¬
cessitatis. nͥ p̾ceptores eoꝵ int̾fecerimꝰ crudelissimos. In occisionẽ
eoꝵ ñ parcat manus nr̃a. arnũ aut extremũ auricłe de ore ex¬

Expanded text:
aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios nealiter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus crudelissimos; in occisione eorum non parcat manus nostra, armum aut extremum auriculae de ore
Abbreviated transcription (Latin):
diruptis uẽ hostes sanson. de quibꝰ ꝓpħa dic̃. dirupisti uincła mã.
q̃ ꝑ int̾pͥtationẽ tͣnsfert᷑ infilios necessitatis seu stridoris. Qui sint
isti filii necessitatis ꝑsalmꝰ ipse nos docet. afferte dño filii dĩ. affer¬
te dño filios arietũ. Que ẽ tanta necessitas q̃ nolentib imponat᷑. cũ
diuinis scͥptis fu̾is eruditꝰ. ⁊ leges eaꝵ ac testimonia. ⁊ uincła eaꝵ¬
qͥq scieris u̾itatis. cõtendens cũ adu̾sariis ligabis eos ⁊ uinctos du¬
ces eos in captiuitatẽ. ⁊ de hostib qͦndã atq captiuis lib̾os dei facies
ut repente dicas cũ sron. Ẽ go stił. ⁊ ñ pariens. tͣnsmigͣta ⁊ captiua.
⁊ istos quis enittͥuit: Ego destituta . sola ⁊isti uͥ erant: Porro qđ̃ in
tpͥtatũ ẽ filios stridoris. ad illũ sensũ refert᷑. qđ timore supplicii
⁊eiuis loci uͥ est fletꝰ ⁊stridor dentiũ deserentes diaboli uincła. xp̃o

Expanded text:
.  interpretationem transfertur in filios necessitatis, seu stridoris. Qui sint isti filii necessitatis ipse psalmus nos docet: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum . Quae est tanta necessitas, quae nolentibus imponatur? cum diuinis scripturis fueris eruditus et leges earum ac testimonia uincula scieris ueritatis, contendes cum aduersariis, ligabis eos et uinctos duces in captiuitatem et de hostibus quondam atque captiuis liberos dei facies, ut repente dicas cum Sion: ego sterilis et non pariens, transmigrata et captiua, et istos quis enutriuit? ego destituta et soterpretatum est filios stridoris, ad illum sensum refert, quod, timore supplicii et ejus loci, ubi est fletus, et stridor dentium , deserentes diaboli vincula, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
abscundunt᷑: fugerunt. Qđ enĩ ꝑcussi sunt in post̾iora hi qui archã
tum diuinũ ut post̾iora respicientes ueteri se uanitate ñ eruant: si¬
miles sunt hostib ilł qui archam testam̃ti captiuã iurta idola
sua posuerunt. Et illa quid̃ uetera & nolentib cadunt: qr om̃is ca¬
Dro fenum. &. claritas hominis ut flos feni. Aruit fenũ flos deci¬
dit. archa enĩ dñi manet in eternũ: secretũ scił testam̃tũ re
dñi gestantes. fugã sc̾oꝵ reñtiantiũ seło designauerunt. qui nul¬
lum adslicti iugum traxert. Nam sicut ille pignoꝵ affectib a re¬
cto itinere minime digresse sunt: ita sc̃i mundo reñtiantes paren¬
tele obtentu ñ debent abono p̾pediri ꝓposito sic̃ & moyses ait. qui
dicunt patri suo & matri nescio uos. & fr̾ib suis ignoro uos.&. ne
scierunt filios. hi custodierunt testam̃tũ dĩ & p̾cepta eus serua

Expanded text:
absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam cabsconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam cntum divinum, ut, in posteriora respicientes, veteri se vanitate non exuant, similes sunt hostibus illis qui arcam Testamenti captivam juxta idola sua posuerunt, et illa quidem vetera etiam nolentibus cadunt, quia omnis caro fenum, claritas hominis ut flos feni; aruit fenum, flos cecidit ; arca autem Domini manet in aeternum, secretum Dei gestantes, figuram sanctorum renuntiantium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parentelae obtentu, non debent a bono praepediri proposito: sicut et Moyses ait, Qui dicunt patri suo scierunt filios, hi custodierunt eloquium tuum, et praecepta serva
Abbreviated transcription (Latin):
nagogam illi carnalit̾ adherentẽ. ꝓstratoq heli de sella pontificis ui-¬
deoꝵ sedẽ hr̃e uacuã. & glam sac̾dotii regniq extinctam. Sed qͥd est
qđ dũ posuissent philistiim archam dñi intemplo dagonis dĩ sui in¬
trauerunt tẽplũ & inuener̃t̃ dm̃ suũ ꝓstratũ. atq confractũ caput eiꝰ
ingentib confestim idola q̃ deceptũ orbẽ possidebant destructa sunt:
om̃isq error simulachroꝵ corruit. p̾sentiã dĩ ferre ñ sustinens. Nã in
manib dagon p̾cisis opus idolatrie amputatur. & in capite eius suꝑ-¬
ris sig̾cat. Etiã & ipsum ad magnã ꝑtinet sig̾cationẽ in ruina ipsa da-¬
gon dĩ sui atq fractura qđ dorsũ illiꝰ solũ inuenerunt: fractis eiꝰ om̾ibꝰ
eos dorsũ. UIbi sunt enĩ idola: ꝑierunt. Et si aliqua manentia ab aliqͥb

Expanded text:
arnalem interiisse Synagogam, illi carnaliter adhaerentem; prostratoque Heli de sella, pontifices Judarnalem interiisse Synagogam, illi carnaliter adhaerentem; prostratoque Heli de sella, pontifices Judaeorum sedem habuere vacuam, et gloriam sacerdotii, regnique exstinctam. Sed quid est quod dum posuissent Philistiim arcam Domini in templo Dagonis dei sui, intraverunt templum, et invenerunt deum suum prostratum atque confractum, caput ejus in gentibus gentes, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Dei ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis, opus idololatriae amputabatur. Et in capite ejus superis significat. Etiam illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina DaDagon dei sui, atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis ejus omnibus eos dorsum . Ubi sunt enim idola? Perierunt; et si aliqua remanentia ab aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
petrus. plebs scã regale sacerdotium. In hanc partẽ sacerdotalem
postulat comedere bucellã panis. quib uerbis ipsum sacrificium xp̃i¬
anoꝵ elegant̾ exp̾ssum de quo dicit sac̾dos ipse. Panis quẽ ego dabo
caro mea est ꝓmundi uita. Ipsũ ẽ quippe sacͥficium ñ scđm ordinem
aaron.s scdm ordinẽ melchisedech d̾ arche captiuitate.¬
gitur postea quam ħ in figͣa mutationis ueteris testam̃ti aꝓpħa illo
proñtiata st̃ ad heli offenso dño isrł. instruxerunt aciem phili ins¬
stei contͣ eos. Collunt aũ isrłite archam ad stationẽ suã. captas est
archa illa ab alienigenis capta: indicabat testam̃tũ d̃i tͣnsit᷑um ad
gentes. Quando enĩ ñtiatũ ẽ heli sac̾doti captã fuisse archã dñi ceci-¬
dit de sella & mortuus est. Transeunte archa dñi ad gentes: perut
& int̾uit sac̾dotium uideoꝵ. Duo quoq filii heli corruerunt: qͦꝵ¬

Expanded text:
Petrus, Plebs sancta, regale sacerdotium . In hanc partem sacerdotalem, postulat comedere buccellam panis. Quibus verbis ipsum sacrificium Christianorum eleganter expressum est, de quo dicit sacerdos ipse: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita; ipsum quippe est sacrificium, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech. V. De caligineIgitur posteaquam haec in figura mutationis Veteris Testamenti a propheta illo praenuntiata sunt ad Heli, offenso Domino ab Israel instruxerunt aciem Philisthaei contra eos: tollunt autem Israelitae arcam ad stationem suam, et capta est hetia enim arca illa ab alienigenis capta, indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Domini, cecidit de sella, et mortuus est. Transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
toit roo ertitt adumbrata. Nam pꝰ samuelẽ ꝓpham pͥea sacidor¬
tes fuerunt dde gñe aaron sicut sadoch & abiathar regnaute
aiai. d alii deũceps ãnqͣ tempꝰ ueniret ex quo ista uesacuctio
mutando ꝑnym esfici oportebat. Namcũ diceret loquens locu¬
cus sui tt domus tua & domꝰ patris tui ministrare iiconloci¬

Expanded text:
to exstitit adumbrata. Nam post Samuelem prophetam, postea sacerdotes fuerunt de genere Aaron, sicut Sadoch et Abiathar, regnante David, et alii deinceps: antequam tempus veniret ex quo ista de sacerdotio mutando, per Christum effici oportebat. Nam cum diceret: « Loquens locutus sum, ut domus tua et domus patris tui, » id est, Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
Uidau sig̾cauer̃t qͣdraginta anni quibꝰ laboriose ꝑactis ñ
filii isrł ad repinissionis t̾rã tͣnsier̃t: ꝑhos qͥppe qͣ draginta an¬
nos totũ scłi tp̃s sig̾eat᷑. in quo uiuit eccła sub laboribꝰ. ⁊ ꝑicło¬
sis tẽptonibꝰ spando qd̃ ñ uidet ꝑpatientiã. qͦ adusq ad ꝓmis¬
sã et̾ne felicitatis ꝑueniat pat̾a. Io ⁊ dñs qͣdraginta diebꝰ ieui

Expanded text:
unt illi quadraginta anni, quibus laboriose peractis, filii Israel ad repromissionis terram transierunt? Per hos quadraginta annos totum saeculi tempus significatur, in quo vivit Ecclesia sub laboribus et periculosis tentationibus, sperando quod non vidit per patientiam, quousque ad promissam aeternae felicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾n in silentio linguã p̾munt qͣħ conspectis uuln̾ib usũ medica¬
minis subͣthunt.&. eo mortis actores fiunt qͦuirꝰ qđ potuert cura¬
re noluer̃t. Lingua itaq discrete refrenanda ẽ ñ insolubilit̾ ob¬
liganda. Scͥptũ nãq e̾sapiens tacebit usq ad tẽpꝰut nimir̃ cũ
opportunũ consicdat postposita censura silentii loquẽdo q̃ congru-¬
unt. in usũ se utilitatis impendat. Pecasti. ne adicias tt̾m St̾¬

Expanded text:
munt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum s
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ u̾ecundia laudabił ẽ in malo: ita rep̾hensibił ẽ inbono.
rubescere ⁊ malũ sapientia ẽ. Bonũ uͦ erubesc̾e fatuitas. Yn scͥptũ
est. Est confusio adducens peccm. & ẽ confusio adducens głam. Qui
N erubescit penitendo malũ qđ fecit: ad uite lib̾tatẽ ꝑuenit.
Qui uͦ erubescit bona fac̾e abstatu rectitudinis cadit. atq ad dãpna-¬
tionẽ tendit sic̃ ꝑ redẽptorẽ d̾r. Qui me erubuerit & meos sermones
hc̃ filiꝰ hõĩs erubescet cũ uen̾it in maiestate sua. Ne dix̾is. pec

Expanded text:
icut verecundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum est sapientiae, bonum vero erubescere fatuitatis. Unde scriptum est: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam . Qui enim erubescit poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit. Qui vero erubescit bona facere, a statu rectitudinis cadit, atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua . Et
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑhc̃ sapientẽ dr. Uehis qͥ ꝑdiderunt sustinentiã. Susti¬
uentiã uideł ꝑdunt. qͥ dũ diu se ĩmorari uisibilib estimant
spem inuisibiliũ delinquunt. Cũq mens inp̾sentib figit᷑. uita
t̾minat᷑. R. repente ad supplicia ĩpuisa ꝑueniunt. qͥ decepti suis
p̾sũptionib. aut ñ qͣ se hec conting̾e aut tarde crediderunt. Hĩc
u̾itas dic̃. Higilate itaq qr nescitis diẽ neq horã. Hinc rursum
scriptũ e̾. dies dñi sicut fur ita in nocte ueniet:

Expanded text:
 Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immorari visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: D