comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗi quanto digniores fuint tanto facilius in nẽ¬
acrosancta religio que catho nmosos inmisteã¬
licim continet discipluram tantã tur. Rubrica.¬
quilib. uisi pura conscientia ñ audeat ꝑuenire.
nam quomõ additum mistemi ꝯsecrationem
celestis sp̃t̃ inuoeacus adueniet si sacͥdos. ⁊ qui
eul ad ẽẽ de pxitur cͥmitiosis plenus actiomibuᷤ
da tacra quoĩꝗnat nõ mũdat.

Expanded text:
i quanto digniores fuerint, tanto facilius pro neacrosancta religio, quae catholicam continet disciplinam, tantam sibi reverenquilibet nisi pura conscientia non audeat pervenire. Nam quomodo ad divini mysterii consecrationem coelestis Spiritus invocatus adveniet, si sacerdos, et qui eum adesse deprecatur, criminosis plenus actionibus unda tacta inquinat, non mundat.
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. nisi que ad diuinã ꝯfessione̾m ꝑ¬
tinent et regia ⁊ sacerdotalis defendat au¬
doccilis anmonicio quos corrigere non

Expanded text:
possunt, nisi quae ad divinam confessionem pertinent, et regia et sacerdotalis defendat audotalis admonitio quos corrigere non
Abbreviated transcription (Latin):
eis inmineat qui in patres peccant duuna
scripturi ostendit. si cĩ cra. qr nõ oꝑint pu¬
denda pitris maleclictus est multo ampli
satione recipiende nõ sunt. unde silur. ppͣ. se.

Expanded text:
eis immineat, qui in patres peccant, scriptura divina ostendit. Si enim Cham, quia non operuit pudenda patris, maledictus est, multo amplisationem recipiendae non sunt. Unde Silvester Papa i
Abbreviated transcription (Latin):
cetur dominum ita nimirũ nulla clies
excipitur debetquim preamiinabꝰ fideliũ
p̾ces domiõ ĩ missanim sollempnib fu¬
danturanciquitus igitur hunc morem
esentium conmendarentu dicente beato
augustino non sunt pref mittende suppl¬
icationes prospiritib mortuorumquas
faciendas proomĩb inxp̾iana et ea tholica
societa telaudamus defunctorum etiam
tacitis noĩb eorum quos sub genali cõme¬
moritione suscepit eco̾a ut quib adista de¬
sunt parentes aut fłlu quicumq cognaci
nel amiciabuna eiẽxibeatui pia matre co¬

Expanded text:
la dies excipi debet, quin pro animabus fidelium preces Domino in missarum solennibus fundantur. Antiquitus igitur hunc morem escentium commendet, dicente B. Augustino: Non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus defunctorum, quas faciendas pro omnibus in Christiana et catholica societate laudamus. Defunctorum etiam tacitis nominibus eorum, quos sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeantur pia matre co
Abbreviated transcription (Latin):
osiq manimnssi sumt atq eccͣe patrocimo
ꝯmendati extiterñt. si cut regule antiquo¬
rum patrum ꝯstituerĩt. Saicer docali defensi¬
one a cuuslib inso lentia ꝓtegantur. siue
instacu libertatis corũ. seꝰ in poculo ꝙ hr no¬
dat eceã squis eorum calupniator exticine.

Expanded text:
 manumissi sunt, et ecclesiae patrocinio commendati exsistunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum, sive in peculio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Rib erccũs loci scõrum cransimutanda
funtprima cumneccĩtas ꝑsecutorum lo¬
ori eorum granaĩt sccła cum difficultrᷤ
locorum fuentitertiacum malorũ societ
Quomo alicui corpora scõrum deloco ad
locum cransferrenon licet. Robrica. iiii

Expanded text:
ribus de causis loca sanctorum transmutanda sunt. Prima cum necessitas persecutorum loca eorum gravaverit; secunda cum difficultas locorum fuerit; tertia cum malorum soQuando alicui corpora sanctorum de loco ad locum transferre non licet. Item
Abbreviated transcription (Latin):
alum fiñt regionem quolib negotio ꝓgressus.
Adrec siqris pͥlitus cõbee agere sitagerit. eccastico
uncmo sesubdi cognoscat. ¶ S aluid est exte¬
mitatis supbr usuni antiquoru parentũ non seq
atq aliud rationabis occasione nonam sibi scpulturi
eligere c̃c̃ ineicadis pp̃anctontat̾e nititur. qui super¬
bui ns odioductus. sine unns ꝑsuisionib aut uan¬
is munisculis illectus. sepulturati suorumi pareni
da. s intestim̃to conficiendo. Unde ⁊⁊ testim̃tum ap¬
ełatur qr eo quisq libete testatur. quĩ post sium
decessum dexprus reb ficri uelit. s nõ iu̾detur libe¬

Expanded text:
it regionem quolibet negotio progressus. Ad haec, si quis praelatus contra hoc agere sategerit, ecclesiastico vinculo se subdi cognoscat. Gratian. Sed aliud est ex temeritatis superbia usum antiquorum parentum non sequi, atque aliud rationabili occasione novam sibi sepulturam eligere. Contra Melchiadis Papae auctoritatem nititur qui superbia vel odio ductus, sive vanis persuasionibus aut variis munusculis illectus, sepulturam parentum da, sed in testamento conficiendo. Unde et testamentum appellatur, quia eo quisque libere testatur quod post suum decessum de propriis rebus fieri velit. § 2. Sed non videtur libe
Abbreviated transcription (Latin):
budisunt. unde ⁊ quidã pattum hoc scriptis sui
inseruit congrente sententia quaait muco
quippiam ripere furtum est. eccãm uõ frandare sa¬

Expanded text:
endi sunt; unde et quidam patrum in hoc scriptis suis inseruit congruente sententia qua ait: Amico quippiam rapere furtum est, Ecclesiae fraudare sa
Abbreviated transcription (Latin):
nomlib obẜnare ꝯuenit ut ctus quis ⁊ c̾to te¬
pore ⁊ c̾to loco ⁊ certis ꝑsonis uł. apparere cłicus
uł loqui debeat muliẽib. ut ex cludatur om̃is
nefanda suspitio. certe solum aad solam acce¬
dere nulla religionis ratio ꝑmittit melius eã
omĩb cłi̾cis extranee femine ñ cholabitet. S
sole matres anie ⁊ mat̾oere q nutte sorores et
fine fratrum aut sororũ a quecumq exfamilia
domestica ex necc̃itate etuam añ quam ordia¬
rentur um cũ eis rabitabantuł si filii eorũ ia
ordinatis ꝑentib urores accepunt aut si ẜu ił
nõ hñtib indomo quas dueant alĩde ducere

Expanded text:
bservare convenit, ut certius quis, et certo tempore, et certo loco, et certis personis vel apparere clericus, vel loqui debeat mulieribus, ut excludatur omnis nefanda suspicio. Certe solum et ad solam accedere nulla religionis ratio permittit. Melius est omnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae, materterae, amitae et sorores, et filiae fratrum aut sororum, et quaecunquedomestica necessitate, etiam antequam ordinarentur, jam cum eis habitabant, vel si filii eorum jam ordinatis parentibus uxores acceperunt, aut servis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere
Abbreviated transcription (Latin):
Aud aũt statuendum ẽẽ censuimus ut sim
minori etate filu monasterio oblati sint ⁊ sa¬
ciam tonsuram. ł uelamina susce perĩe dignũ
quidem cluximus. ut .xiͣ. annoa platis montie¬
et uerbis inquiraneutium in ip̃o habitu ꝑ¬
manere cupiantannon. Siuero ꝑmanere pro¬
fessi fuemt ultĩs peniceni locum minime a¬
plecti possunt/ smaũt adsclarem habitum re¬
uerti uoluenit redeundi licentia nullo modo d̾¬
negetur: qi sacis muitile est urcoricta ẜuitia:
deꝗ prescentur.

Expanded text:
ud autem statuendum esse censemus, ut si in minori aetate filii monasterio oblati fuerint, vel sacram tonsuram, vel velamina susceperint: dignum quidem duximus, ut XV. anno a praelatis moniti verbis inquir antur, utrum in ipso habitu permanere cupiant, an non: si vero permanere professi fuerint, ulterius poenitendi locum minime amplecti possint. Si vero ad secularem habitum reverti voluerint, redeundi licentia nullo modo denegetur: quia satis inutile est, ut coactaservitia Domino praestentur.
Abbreviated transcription (Latin):
munã ad nominis sui conspicit gloriam
reuocari. Tanto largiora tribuit. quanto re
ligionis suc ꝑerm dignitatẽ uidentãpliarͣ.
ꝓsoluentes preterea pat̾ne erititis affectũ
mucrone glachui ni brãtis exacuat. Idem
oenito fidei bellorum parat᷑ uicco

Expanded text:
munmunrevocari, tanto largiora tribuit, quanto per ea religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae charitatis affecmucrone gladii vibrantis exacuat. C. XLIX. Merito fidei bellorum paratur victo
Abbreviated transcription (Latin):
contra catholicam fidem uehement̃ in sũgẽ.
quati nus nĩeseos fue uenena ad tabe faciẽ
domino eis adu̾sante colla subrigere ⁊ fider
uelle xp̾ianinominis inclinares Secdemi¬
nẽtia ur̃a conatus eorumcomprimat a suꝑ¬
bas eorum ceunces igo rectitudinis pre¬
mat / Concilium uero eatholicorũ eporum
admoner p̾apite. ut primatẽ non exorcliẽ
loci pꝰ positis uite meritis faciat. qm apud de¬
un non gracdus elegantior set uite melio¬
asactio comprobutm p̃e uero primas nõ
passim sicutmoris est peruillas seclimna
ciutate uixta eorũ electionẽ resideat quati¬
nus adepteligͥtatis melioris ingenio resi¬
stencli doãtistis possibilitas disponat᷑. Ex
concilio uero numidie siqui desicerãt ada¬
postolic̃a seclem uenire ꝓmittite. ⁊ siquilibr
gis igit᷑ profecto excellentia ur̾a ap̾creatoẽ
glã proficit. si per eam disꝑsarum ercłarm
potuĩt societas restaurari. Cumemĩ largita

Expanded text:
contra catholicam fidem vehementer insurgere, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefaciendaDomino eis adversante, colla subrigere, et fidem velle Christiani nominis inclinare. Sed eminentia vestra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervices jugo rectitudinis premat. Concilium vero catholicorum episcoporum admoneri praecipite, ut primatem non ex ordine loci, postpositis vitae meritis, faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim, sicut moris est, per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori genio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio vero Numidiae, si qui desiderarint ad apostolicam sedem venire, permittite; gis profecto excellentiae vestrae apud Creatorem gloria proficit, si per eam dispersarum ecclesiarum potuerit societas restaurari. Quum enim largita
Abbreviated transcription (Latin):
Iquos igitin uolencos siquos adultõrisiqͦs
fures. uel aliis pranis. actibostudere cognosci¬
tisden eorum correctione placare festinate.
ut ꝑuos flagellum ꝑfidarum gentiũꝙ quã
tum uidemus. admultanminationũ nĩdic¬
tam excitatum est. non inclucat. Nesi quoi
non creclimus diuine ultionis itacũdia soᷤ¬
leratorũ fuir actioneomo ꝑabellipestis ite¬
rimat. quos delinquentes et retticudinis
dio patricio ⁊ exarcho africe. Etclesiastice re¬
Icut exteuentum urãm hostiub bellis ĩ
luc uita cominus uictonarũ fecit luce fui¬
gere. ita oportet etiam iniicis enis occłie
ommininacitatementis et corporis obui¬
are. quatenus eius exutioq triumpho.
mag̃. ac magis enitescat opuuocum ⁊ forẽ¬
sib bellis adu̾sariis catbolice eccẽ ꝓxp̃iano
ppło uehement̾ obsistis et eccłastica prelia
sicut bellatores domim fortica dimieatis
Notumest enim b̾ietice religionis uiros.
sicis quodabsit suppetit nocendilicẽtia.

Expanded text:
quos igitur violentos, si quos adulteros, si quos fures, vel aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut per vos flagellum perfidarum gentium, quod quantum videmus ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne, si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis dio, Patricio et Exarcho Africae, lib. I, eicut excellentiam vestram hostilibus bellis in hac vita Dominus victoriarum fecit luce fulgere, ita oportet etiam inimicis aecclesiae eius omni vivacitate mentis et corporis obviare, quatinus eius ex utroque triumpho magis ac magis enitescat opinio, cum et forensibus bellis adversariis catholicae aecclesiae pulo vehementer obsistitis, et ecclesiastica praelia sicut bellatores Domini fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia,
Abbreviated transcription (Latin):
seriptũ est nobis nonlicet int fice quequa
eum lingua int̾fecerunt dicentes ctucitig̃
cncifigeeum. Undeimus euãgłista licit
dominum crucifixũ ẽẽ hora c̾cia. Alius sex¬
ca qr indei crucifixerũt eum hora t̾cia ligna
inuites hora serta manib. Suiergo boĩe
tracictit qilleĩt fecit eum. domino clicente
ergosepeniten tie quorũ ꝯscilio songuis
funditur. siuenia promereri uoluerint.

Expanded text:
scriptum est: Nobis non licet interficere quemquam. ipsi lingua eum interfecerunt, dicentes: Crucifige, crucifige eum. Unde unus Evangelista dixit, Dominum crucifixum esse hora tertia, alius sexta, quia Judaei crucifixerunt eum hora tertia lingua, milites hora sexta manibus. Qui ergo hominem tradidit, ille interfecit eum, Domino dicente: ergo se poenitentiae quorum consilio sanguis funditur, si veniam promereri voluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
prefa tus filius nr̃ nobis retulit. se inue
pb̃rm consecrari quod subito fieri nos ꝓ¬
rogata obẜuantii non acquienimus. Ico¬
ꝙr dilectio tua bis lictis acceptis sabbaco
uemente faciat eumchaconu ⁊ si deus uo¬
luit. ⁊ iisenmus meclianaͣ ebcomeda p̾s¬
bicerum faciemus quatinis siꝑueniẽ¬
ce pascati festiuicrte sacia misti̾a. mmne¬
morita basilica aꝑsoã conpetẽti ualeant

Expanded text:
praefatus filius noster nobis retulit, se invenpresbyterum consecrari quod subito fieri nos prorogata observantia non acquievimus, ideo dilectio tua his litteris acceptis sabbato veniente faciat eum diaconum, et, si Deus voluerit et vixerimus, mediana hebdomada presbyterum faciemus, quatenus superveniente paschali festivitate sacra ministeria in memorata basilica a persona competenti valeant
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝑturbatione honorificam suo pon tifici exi¬
bere sepilturam ⁊ eum quent diuina inspira¬
tione ⁊beati petri int̾cessione om̃s roma nin
no ꝯsiuo atq una concordiasiñ aliqua ꝓmissioe
ad pontifieatus ordinem elegenit fine aliqua
ambignitate uł ꝯtradictione more canonico
ad successores nrõs reges francorum dingan

Expanded text:
bet perturbatione honorificam suo pontifici exhibet perturbatione honorificam suo pontifici exhibere sepulturam et et eum quem divina inspiratione et beati Petri intercessiuno consilio atque concordia, sine aliqua promissione, ad pontificatus ordinem elegerint, sine aliqua ambiguitate vel contradictione more canonico ad successores nostros reges Francorum dirigant
Abbreviated transcription (Latin):
ut scm̃ bapt̃a in nouissima suaexsciꝑe cl¬
piratione suscipiat fortassis non adbipisci¬
tur et crecdite michinont̾rens nos chicoquod
dicturus sum. Multos noui quihec passi sũt
qui spebaptismacis muita peccabũt cirea chẽ¬

Expanded text:
um baptisma in novissima sua exspiratione suscipiat, fortassis non adipiscitur. Et credite mihi, non terrens vos dico quod dicturus sum. Multos novi, qui hoc passi sunt, qui spe baptismatis multa peccabant, circa die
Abbreviated transcription (Latin):
uentatem sp̃s ilero scs̃ non dem̃ suta datuz
secd sup creclentes cotus infuncliti  u
dies omĩb equalit̾ nascicur. ⁊ si sol iupomis
parier equali lũ cediffunditui quãtomagis
xp̃s sol et ches uerus meccłia sua lumen in¬
te et̾ne panrie qualita te largitur cuius equa¬
licatis sacramtum uidemus inexodo eẽ cele¬
mor. singłi equalrcolligebãt. unde appare¬
bat xp̃i indulgenciam et celestem gram post¬
mod̾um secutam equalit̾ omtĩb cdiuidism̃
sexu uanerate. sineannorũ discrimine sinei
acceptione persone. super omnem deippłm-
spu̾alis gracie deimunus infunchi. ꝑlaneea
ut ueuanglio dominicũ sem̃ equałrsemi¬
antur. set prouanetate t̾realiud absumitũ
aliudimulti formẽ copiam uel tricesim ⁊
uel quad a gessimi uelcentesimi muͣ fruccũ

Expanded text:
atur sed super credentem totus infunditur. nam si dies omnibus aequaliter nascitur et si sol super omnes pari et aequali luce diffunditur, quanto magis Christus sol et dies uerus in ecclesia sua lumen uitae aeternae pari aequalitate largitur? cuius aequalitatis sacramentum uidemus in Exodo esse celemor singulis aequaliter colligebatur. unde apparebat Christi indulgentiam et caelestem gratiam postmodum secuturam aequaliter omnibus diuidi sine sexus uarietate, sine annorum discrimine, sine acceptione personae, super omnem Dei populum spiritalis gratiae munus infundi. plane eaut in euangelio dominicum semen aequaliter seminatur, sed pro uarietate terrae aliud absumitur, aliud in multiformem copiam uel tricesimi uel sexagesimi uel centesimi numeri fructu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. scianc chabolinequiciam ꝑtinacemus.
adaquã salutarẽ ualere. inbapcouero om̃s
nequitie sueuires anu̾ttere. Quod exempli
cerniius in tege phanione. quidiutelucta¬
tus. ⁊ insua per sicha demoratus. tam diu re¬
sistere potint. ⁊ p̃ualere. donec aduiqu ã uei̾ret
quo cum uenisset uictus est. et exfãctus. N
Ore illud sactam̃tum baptisim fuisse deda¬

Expanded text:
bantur, sciat diaboli nequitiam pertinacem usque ad aquam salutarem ualere, in baptismo uero omne nequitiae suae uirus amittere. quod exemplum cernimus in rege Pharaone, qui diu reluctatus et in sua perfidia demoratus tam diu resistere potuit et praeualere donec ad aquam ueniret: quo cum uenisset, et uictus est et extinctus. mare autem illud sacramentum baptismi fuisse decla
Abbreviated transcription (Latin):
entiam archiep̃i eis debeant: primates ⁊ patri¬
dem offitii. Ab archiepĩs autem quociens
neccesse fiit. epĩ. ad primates apelant. s a
primatib e adarchiepos apellart nõlicet Ae¬
bent ergo obeclientĩa primatib arcbiepĩ ã

Expanded text:
entiam archiepiscopi eis debeant? Primates et patrisdem officii. Ab archiepiscopis autem, quoties necesse fuerit, episcopi ad primates appellant, sed a primatibus ad archiepiscopos appellare non licet. Debent ergo obedientiam primatibus archiepiscopi in
Abbreviated transcription (Latin):
stendie ꝓpha nec illos ẽẽ inmunes ascele
cl aũt uinchicta inferenda nõ
sit multis moĩs probatur oxilim.
¶o letandi sunt. non abiciencdi.
incte patione fetienclinoncorporuit expellẽ¬
di. R ndeaug. aitm x deuerbis domini. Quiĩ¬

Expanded text:
stendit nec illos fuisse immunes a scelere tanto  autem vindicta inferenda non sit, multis modis probatur. Mali enim tolerandi sunt, non abiiciendi, increpatione feriendi, non corporaliter expellendi. Unde Augustinus ait de verbis Domini:
Abbreviated transcription (Latin):
seur ꝙm̃te alic̃ata age̾̃ soleat gemit̾ ⁊fictus
audire sit. ne ergo languescente pastore
grer qd absit insidiatoris lamandus den¬
tibus exponitur. uł ecc̾e̾ ipius utilitates de¬
peant eanta nos neccesse est ꝓuisiõe tͣctare
udeo qr muetem epm̃ ab offitio suo neccitaᷤ
nifuieitis ⁊ ñcrim̃ abducit. aliũ loco eĩ
nisi recusante eo nulla sunt ratio ordinari.
d sñt ualla egriritudinis habe̾ est solitus.
ip̃e data pęti tioe. non se ult̾ius ad hoc mistĩ
assurgere. ⁊ lium loco suo expe tat ordiniã¬
dum. quo facto omn sollempinter electi¬
one alt̾ qui dignus fuit ep̃e ordinetur. Sic
tñ ut quonsq eũdem ep̃m in hoc scło uitate¬
mũt sũ ꝑ tus ei debiti de cadem ecea̾ imm¬
strentur. et uoͣ si nullo tp̃r ad sane mentis
redit offitium ꝑsona fideł. ac uite ꝓbabilis ẽ¬
eligenda. q̃ ad regimen ecc̃e ydonca possit
eristere. atq de animarũ ucilitate cogitare. in¬
quietos sb̾discipline uniculo constringere.

Expanded text:
ente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languente pastore grex, quod absit, insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractareo quem ab officio suo necessitas infirmitatis, non crimen abducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari, si intervalla aegritudinis 1218 habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministeassurgere, et alium loco suo expetat ordinadum. Quo facto omnium solemniter electione alter, qui dignus fuerit, episcopus ordinetur, sic tamen ut, quousque eumdem episcopum in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae mentis redit officium, persona fidelis ac vitae eeligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo restringere,
Abbreviated transcription (Latin):
mĩrinuenerũt. Prestigium uero mͥcunus pͥ
diciturinuenisse clictum est aũt prestigun
quod prest̾ingat aciem occulorum. auruspici¬
ne. artem primus etrusss tradidisse chicitur
quidam cages hic exanimis auruspicina
dictauic et pẽa non appanruit. Nam clicitur
fabulose arute quoclam rustico subito ex
glebis exi luisse. ⁊ auruspicinã dictasse qua
hiemortuus est. quos libros romani. exetr¬
uscrlingua in propriam mutauerthis ez¬
go portentis pelemonũ fallaci ã illuditir
cunosicas humana q̃nid impudent̾ appe
homines seducant illos .s. qui spernũt ue¬
ntatem. et credunt mendatio ⁊ iuxta pau¬
li sententiã sanam doctrinã non ferir̃t. sedad
sua desidena quo aceruabũt sibi magrõs pru

Expanded text:
mi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum est autem praestigium quod praestringat aciem oculorum. Haruspici artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Fages, hic exanimis haruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose arante quodam rustico ex glebis exiluisse et haruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Etrusc. His ergo portentis per daemonum fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appehomines, seducant illos, qui spernunt veritatem, et credunt mendacio, et juxta Pauli sententiam sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt si
Abbreviated transcription (Latin):
l. a⁊statũm samuelis scripsit. ea que dicta
sunt. ⁊uisa exprimẽs. pret̾mittẽs siuera
anfalsa sinc. Qanait audiens in quo bĩtu
ẽẽt excicatus incellexit. in quit bunc sam
uelem ẽẽ. Daud intellexent retulit ⁊ quia
bene non incellexit contra scnptumꝰ ali
adoraut quam deum ⁊ putans sainuelẽ
adoranit diabolum. ut ftuctu fallacie sue

Expanded text:
et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens, praetermittens, si vera an falsa sint. Quid enim ait, audiens, in quo habitu esset excitatus? Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem. Quid intellexerit, retulit: quia bene non intellexit, contra Scripturam aerium adoravit, quam dominum et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae
Abbreviated transcription (Latin):
ornauit. ut nichil proficere spem quam p̾¬
dicabant. deicultorib m̃tiretur quando
binc exeunces ius tos finxit insua ẽe pote¬
state. sed boc quosdam fallic. quol demor¬
tesaulis et filnieuis nonsirmentitus q̃si
magnum sitdiabolo. ance occasũ morter
corporis preuidere cuinsigna quedam sole¬
ant apparere morituns quippe aquib dei
probectio amota uidetur. quanto magis
chaboiꝰ quemangelica magestate subli¬
nie propbetica oracula fuisse testant᷑. de cuiꝰ
magnitudinea płs ait. an ignoratis
altitudinẽsathane.Q uidmitum ergo si
immẽtem ꝓpemortẽ potiit p̃iude̾ cum hoc
situn fallit et se indei potestate nult ad oraĩ.
Xam tanta hebitudine clemes effec¬
tus est saul. ut adphiconisam confugeret
de pranatus enim causa pectati ad hec seo
culit quedampirau etcit. Sed siquis ꝓpter
ystoriam ea que uerbis expressa sunt. pucr
nõ pret̾ mittenda ne rõ ystorie. inanis sit
recte facit quidem. sitam̃e mimiie istud ad

Expanded text:
ornavit, ut nihil proficere spem quam prornavit, ut nihil proficere spem quam praedicabant Dei cultore mentiretur, quando hinc exeuntes justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saulis et filii ejus non sit mentitus; quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris quippe a quibus Dei protectio amota videtur. Quanto magis diabolo quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur. De cujus magnitudine Apostolus ait: An ialtitudinem Satanae? Quid mirum ergo, si imminentem prope mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari? Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret. Depravatus enim causa peccat, ad haec se contulit quae damnaverat. Sed si quis propter historiam, et ea quae verbis expressa sunt, putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciat quidem, si tamen, minime istud ad
Abbreviated transcription (Latin):
reb insetunit Preterea quidam quere̾clũ pu¬
tant. quomodo scuptura naiet pbit onissã
samuelem prophetã suscitassead colloquip
sauł. impussimi regis. si phiconica diuita¬
tio errori magice artis deputada sit. Saubus
ita respondeti põt. Inlignũ omĩno facinus
eẽ. si sccłm uerba ystorie conmodetu assensu.
quomõ enimpoterat fien ut arte magica at¬
tribeiet᷑. iur. et anatiuitate sc̃s et uice opib
iustus. at sinattractus est. consensit qd̃
ctus. aut uolũtarius. amisit mertũ sp̃a¬
ale quod poĩtus in carne quesietat quoel
ualce absuglum est. quia qui hinc iustus
receclit. permanet iustus. Porro hoc est p̾¬
stigium fathane quo ut plurim os fallat
etrambonos habere in pocestace se ꝯ fingit.
quocl apłs incerceter oftendit dices. Ip̃e sa¬
chanas transfigurat se mangelum lucis.
Ut enim etrorem faceret. inquo glorifica¬
retui. in habitu uin iusti. et nomine se sub¬

Expanded text:
rebus inseruit. Praeterea quidam quaerendum purebus inseruit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret Pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis , si Pythonica divinatio errori magicita responderi potest, indignum omnino facinus esse, si secundum verba historiae commodetur assensus. Quomodo enim fieri poterat, ut arte magica attraheretur vir et nativitate sanctus, et vitae operibus justus, aut, si non attractus est, consensit? Quod utem voluntarius, amisit meritum spiritale, quod positus in carne quaesierat, quod valde absurdum est, quia qui hinc justus recedit permanet justus. Porro autem hoc est praestigium satanae, quo, ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingit. Quod Apostolus inter caetera ostendit dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . Ut enim errorem faceret in quo glorificaretur, in habitu viri justi et nomine se sub
Abbreviated transcription (Latin):
nes a manbres testitetũt moysi. ita aisti re¬
sistunt ueneat  homines cõrupti m̃te repro¬
bi cur fidem. set uicta non proficient. In si¬
pientia eorum manifesta erie. omĩb sicut
illorĩ fuigñec ideo quis quã credere debet qͦs¬
libet magicis artib ali ꝗd facere posse sine
permissu deiqui oĩa que fuit aut iustonidi¬
ciofacit. auc ꝑmissu suo ira fieri sinit quod
prelicti magi leguuitui similia fecisse mo¬
ysi quiuirgã suan proieat. et conu̾sa est
indracone proiecerũt ꝙ singuli uirgas suaᷤᷤ
que ꝯu̾se sunt. indracones. secl denorauit u̾
gamoysiuirgas eorũ nonenim fuerũt cre¬
atores draconum nec magi nec angeli mali
nondicunt᷑ angeliqui ista faciũt amina¬
lum creatores. sc̃ nec agncole segetũ uel qͦ¬
nuncũꝙ inctagigentiũ ceatores dicendi
funt. quamuis noueñt prebere quasdam
iisibiles oportimitates et causas ut illa
nascant᷑ Quol aũt isti faciũt uisibilit̾. boc
illi murfibilit᷑. Deus uero solus unus est¬

Expanded text:
sti resistunt veritati, homines corrupti mente, reprobi circa fidem, sed ultra non proficient. Insipientia eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Nec ideo quisquam credere debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quia omnia quae fiunt aut justo judicio fiunt, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magici leguntur similia fecisse Moysi qui virgam suam projecit, et conversa est in draconem, projecereque singuli virgas suas quae versae sunt Aaron virgas eorum. Non enim fuerunt creatores draconum nec magi, nec angeli mali, non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae segetum vel unque in terra gignentium, creatores dicendi sunt, quamvis noverint praebere quasdam visibiles opportunitates et causas, ut illa nascantur. Quod autem isti faciunt visibiliter, hoc illi invisibiliter; Deus vero solus unus creat
Abbreviated transcription (Latin):
corpora mortuorũ. Nigromãtici sunt
quorum precantationib uident᷑ resusi¬
adquos suscitandos cadaueri sanguis
adicitu. namartiare sanguinem demoẽ
chicuntur. Idecq quocienscumq fit nigͦ¬
mancia cruor aq̃ miscetur. ⁊ colore san¬
guinis facilius prouocant. Idromãtici
abaqua clieti est en im ydromacia inaqͣ¬
num inspectione. unbras demonum eu¬
adhibito sanguine etiam infe ros per-¬
bibenti suscitareet infra ad becomĩa
su pradicta ꝑtinent. ligature execrabiluꝰ
remediorũ que ars non comm̃dat mecdi¬
corum seu in precantatiomibseu inca

Expanded text:
corpora mortuorum. Necromantici sunt, corpora mortuorum. Necromantici sunt, quorum praecantationibus videntur resusciad quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare sanguinem daemones dicuntur. Ideoque quotiescunqcruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantici ab aqua dicuntur. Est enim hydromantia in aque inspectione umbras demonum evadhibito sanguine etiam inferos perhibentur suscitare. Et infra: § 4. Ad haec omnia supradicta pertinent ligaturae exsecrabilium remediorum quae ars medicorum commendat, seu in praecantationibus, seu in ca
Abbreviated transcription (Latin):
maleficioꝵ artesat etiam moysi m illis si¬
gnis resisterent uertences uirgas indraco¬
nes aquam insanguinẽ fertir ingẽ
circesocios ulixis mucauit mbestias Qe¬
gitin etiam desactificiis que archades dõ
suo lieo inmolabãt exquo quicũꝙ sume¬
rent. inbestiarum formas conu̾terentur
Geclhec omĩa magicis prĩglis pocius finge¬
bantin. quam rerum ueritate com plerẽt.
ut ergo ip̃i errores ignorantib manifesti
fiant. de eorum propriecate atꝙ inuẽto¬
rib. iuxta traliciones maiorũ primum
dicere congruum arbitramur. Oragisũt
qui uulgo malefici obfacmorum magn¬
itudinem nũcupantur hu sunt qui per¬
missu dei elementa con cuciuns turbũt
mentes bominũ.minus confidentium
indeo ac sineullo ueneniaustu. molẽtia
tamẽ carminis intĩmunt. Unde ⁊lucanꝰ
oxns austi nulla same polluta ueneni
menitaca perit demonib aũt accitis ar¬
dent uencllareut quosꝙ suos penmant¬
malis artib inimicos bi etiam utuntuł
sanguine et uictimis sepe contigunt

Expanded text:
maleficiorum artes, ut etiam Moysi in illis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem . Fertur etiam Circe, socios Ulyssis mutaverit in bestiasgitur et de sacrificio quod Arcades Deo suo Dycaeo immolabant, ex quo quicurent, in bestiarum formas convertebantur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complebantur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus, juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi missu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu violentia tantum carminis interimunt. Unde Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni, incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilareis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis saepe contingunt
Abbreviated transcription (Latin):
indelorũ. ꝙ impiale circudare assolet collũ.
unmñ etiam clamitem pipurea. atq tunicam
coctineam q omĩa inpialia d indum̃ta. sen adi¬
gnitatem impialiũ presitentiu equitũ. Confe¬
rentes ei etia mnpralia sceptra. simulq cõcta sigñ

Expanded text:
lorum quod imperiale circumdare assolet collum: verumetiam et chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta, sed et dignitatem imperialium praesidentium equitum; conferentes e
Abbreviated transcription (Latin):
apłori uncem principatus potestatem amplins
quamterene imꝑtilis nr̃e serenitatis mansue¬
tudo habere uidetur concessa anobis. nr̃o ꝙ imꝑ¬
io optineant. ⁊ legentes nob̃ ip̃m principem apło
mñ ur eius micanos firmos apud deun ẽẽ patro
sacto sucta romanã tcc̃am decreiuris uenerã¬
ter honorare. ⁊amplius quã nr̃m imꝑiu tẽmũq
tronũ sedem sacratissima beati petri gloriose ex¬
altari tribuentes ei pocestat̾e ⁊ głam adignita¬
tem. atq iugorem. ⁊ bonorificentia imꝑrale.

Expanded text:
gerunt vices, principatus potestatem, amplius quam terrena imperialis nostrae serenitatis mansuetudo habere videtur, concessam a nobis nostroque imperio obtineant, eligentes nobis ipsum principem apolorum vel eius vicarios firmos apud Deum esse patronsacrosanctam Romanam ecclesiam decrevimus veneranter honorare et, amplius quam nostrum imperium terrenumque thronum, sedem sacratissimam beati Petri gloriose exaltari, tribuentes ei potestatem et gloriam et dignitatem atque vigorem et honoreficentiam imperialem.
Abbreviated transcription (Latin):
culm̃ singularib potentie ⁊̃ precellentissimei
habere scimius cuius amplissumus nr̃ senatuo
uidetur gła adornaĩ .i. patricios consules efficin᷑¬
ñ ⁊ cet̾is dignitatib imꝑulib eos ꝓmulgamus
decorũ. ⁊ sicut imꝑtalib extat decorata militia. ⁊¬
ita clerũscẽ romane ecc̃e ad hornaĩ dec̾iumꝰ. ⁊ q̃ ad¬
mod̾ĩpiał potetia du̾sis offitus cudiculanioru

Expanded text:
culmen singularis potentie et precellentie habere sancimus, cuius amplissimus noster senatus videtur gloria adornari, idest patricios consules effici, necnon in ceteris dignitatibus imperialibus eos promulgavimus decorari. Et sicut imperialis extat decorata militia, ita clerum sancte Romane ecclesie adornari decrevimus. Et quemadmodum imperialis potentia diversis officiis, cubicularioru
Abbreviated transcription (Latin):
primlegin romine ecc̃e pontifici contulit. ne
itoto orbe romanopõtifices ł sac̾dotes ita hẽ cap̃
babeant sicue regem. In eo primlegio ira int̾ce¬
ea legitur. utile iudicamus una eñ omĩb satra¬
pis nris. ⁊ nninsus senatu optimatib etiã ⁊ cũ¬

Expanded text:
privilegium Romanae ecclesiae Pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut judices regem. In eo privilegio ita inter cetera legitur: « Utile judicavimus una cum omnibus satrapis nostris et universo senatu optimatibusque
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑbant imꝑialem sacram. Ayalia dimnai
decrera statinmus et confirmamus usq infi¬
nem mũdi illibata ⁊ concusa ꝑmane̾ decre¬
n̾are p̃cepit. acoram tertibilli eius inditio ob¬
testamur. omĩs nrõs successores imꝑatores. ł
ꝯxtos optimae satrapas. etiam amplissimñq
natioĩb subiaceat innodatus. et scõs dei prĩ¬

Expanded text:
 hanc imperialem sacram et per alia divalia decreta statuimus et firmamus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanere decrenare precipit, et coram terribili eius iudicio optestamur omnes nostros successores, imperatores vel cunctos optimates, satrapas etiam amplissimumque nationibus subjaceat innodatus, et sanctos Dei, prin
Abbreviated transcription (Latin):
est passus nti corona. frigium uõ candito in¬
tore splendidam resurcttioe dñicim desigrãs
cĩ sacratissimo uͥtici manib nr̃s impossumꝰ.
Et tenentes frenũ eqm ip̃ius preuerentia beati
petri stractoris officiũ isli exħibumus. Statuen¬
tes eode frigio om̃s eius successores singula¬
titer uti in prece̾si onib ad imiratiõe imꝑiz
nr̃. unce in pontificalis apex nõ inlescar ser
ꝯscãm romanã eccam decoranuolumus nut am¬
plissime pontificale decus pfulgeat decermmus
ꝗͣq romonam urbem ci om̃s ytalie. siue oc¬
cidentaliu regionu ꝓuintias ioca cuntates
beatissimo pontifici. quniu̾sali pp̃ siluestro xe¬
dimꝰ atq relĩꝗm̃ ⁊ab eo ⁊ asuccorib eius per
pragmaticu ꝯstitutsi de ceriumus. dispoñe¬
da atq uiri sancte romane eccẽ concedimiꝰ¬
ꝑmanendam. unde ꝯgrinm ꝑspeximus no¬
strum imꝑm̃. ⁊ regmpotestatem orientali¬
sacercdotu. ⁊xpine religionis caput ꝯstitu¬

Expanded text:
est passus uti corona: nos phrygium quoque candidi nitoris, splendidam resurrectionem dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manibus nostris imposuimus, et tenentes frenum equi illius, pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus; statuentes, eodem phrygio omnes ejus successores singulariter uti in processionibus, ad imitationem imperii nostri. Unde ut pontificalis apex non vilescat, sedam Romanam Ecclesiam decorari volumus. Et ut amplissime pontificale decus praefulgeat, decernimu Romanam urbem et omnes Italie sive occidentalium regionum provincias, loca, civitates beatissimo pontifici et universali pape Silvestro tradimus atque relinquimus et ab eo eta successoribus eius per pragmaticum constitutum decrevimus disponendas atque iuri sancte Romane ecclesie pea. § 7. Unde congruum perspeximus nostrum imperium et regni potestatem in orientalisacerdotum et Christianae religionis caput
Abbreviated transcription (Latin):
dr docto: qui ẜmone inuicili ꝯscĩam percucit infu¬
morum. ideo tenere nos ⁊ om̃s fideles oportet
eum qui ẜi dogtrinam est fidelem ẜmonem
ut potens sit exortan indoctrina sancta ⁊ ꝯͣdicen¬
tes redarguere ⁊i recte inuetes atqetiam recta
fidem tenentes ꝯsolidare. Sc c¬
sequitnͣr nõ litigiosum nichil emi
impudentius estarrogantia rusticorũ
qui garriuitatẽ auctoritatem putant ꝙ
parati ablites insubiectos tude mtonat. Qdꝰ¬

Expanded text:
r doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta, et contradicentes redarguere, et recte viventes atque rectam fidem tenentes consolidare. Sequitur: Non litigiosum. Nihil est enim impudentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumidi intonant, q
Abbreviated transcription (Latin):
mifsam indiegelebrare. quia xp̃c se-
mel pafsus estiqui totum munctum
redemit ñon moclica res est unam
missam facere ⁊ ualde feux est quiun¬
amdignecelebiare põt Quidanicñ
prodefunctis unam facuits aliami
una che presumut plures missas

Expanded text:
m unam in die celebrare, quia Christus semel passus est et totum mundum redemit. Non modica res est unam missam facere, et valde felix est qui unam digne celebrare potest. Quidam tamen pro defunctis unam faciunt et alteram una die praesumunt plures facere
Abbreviated transcription (Latin):
du̾m est qud ecc̃astice ꝓhibitiones. pprias bñt
eausas quib cessantib cessant ⁊ip̃e. ut enm
laicus mepm̃ non elige retir. hec cã fuit qr
nta laiealis eccͣasticis discipliis pordinem ño
erudita. nesciteremplaretigionis de se presta¬
re auiis q̃ in se ip̃a exꝑimento nõ didicit cũm
ergo quilib laicus meĩto sue ꝑfectionis dica¬
lem uitam transcendit explo beati nicbolai

Expanded text:
esiasticae prohibitiones proprias habent causas, quibus cessantibus cessant et ipsae. Ut enim laicus in episcopum non eligeretur, haec causa fuit, quia vita laicalis ecclesiasticis disciplinis per ordinem non erudita nescit exempla religionis de se praestare aliis, quae in se ipsa experimento non didicit. Quum ergo quilibet laicus merito suae perfectionis clericalem vitam transcendit, exemplo B. Nicolai
Abbreviated transcription (Latin):
me cobeitentur. iuxta preceptũ domini
placint frat̾no amore conueniantur. scło
act̾cio. qui si te non auchierĩt ꝯueĩente ecẽi
eos sacra comumone priuartatꝙ si mn
sua obstinatione permanẽtes sacerdota¬
lia monita forte concẽpscerit ab eccłeꝯ
page subanatb̃atis inc̾ctictione resectiẽ.
licenciam cubuimus quos etiã resipiscen¬
tes tande digna satisfacione prẽmissam
gremio sc̃ẽ maeris ecclẽ reuocarenoueus
t pb̃ri nonuadant nisistola. uel oratioui
plici em̃datioe sua soluant᷑. siaũt cũstola

Expanded text:
me coercentur, juxta praeceptum Domini placet ut fraterno amore conveniantur secundo ac tertio. Qui si te non audierint, conveniente ecclesia eos sacra communione privare, atque si in sua obstinatione permanentes sacerdotalia monita forte contemserint ab ecclesiae compage sub anathematis interdictione resecare licentiam tribuimus. § 1. Quos etiam resipiscentes tandem digna satisfactione praemissa in gremium sanctae matris ecclesiae revocari noveris teri non vadant nisi stola vel orario inplici emendatione sua solvantur. Si autem cum stola,
Abbreviated transcription (Latin):
cos regulares aposito professiomis  canonice
reuocare atꝙadmonasticum dabitũ traben¬
io suscrꝑeaudeat. ut moñachi funt. quã dim
orchinis sui ẽccłiam inuenire qui uetit inqͥͣ
saluare possint Quocl si temetano ausu idagẽ
tẽp tauitanachematis iunculo obligenti
Andamus et umiilsalit̾ int̾clitimus nequis
amonicus regulant̾ professus. nsicabsit
publice lapͥsus fuerit monãcus efficratur
Quolsi decreto m̃o conciibire presumens a
gere temptauene ad ordinẽ canomcũ p̾cipiꝰ
ut redeat a deinceps memorlalem cucullara
defeme et ultimus inchorio maneat:

Expanded text:
cos regulares a proposito professionis canonicae revocare, et ad monasticum habitum trahendo suscipere audeat, ut monachi fiant, quamdiu ordinis sui ecclesiam invenire quiverint, in qua salvare possint. Quod si temerario ausu id agere tentaverint, anathematis vinculo obligenturandamus et universaliter interdicimus, ne quis canonicus regulariter professus, nisi quod absit publice lapsus fuerit, monachus efficiatur. Quod si decreto nostro contraire praesumens id agere tentaverit, ad ordinem canonicum praecipimus ut redeat, et deinceps memorialem cucullam deferat, et ultimus in choro maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
uelle distrahere negotiatores ergo illi ab¬
omiãbiles eristimant᷑ qui iustitiam dei ⁊¬
mimiine ꝯsiderantes ꝑinmodratu peccuie
bĩtum polluunt merces sua plus ꝑ iuriis
hoerando quam p̃ciis. tales eiccit dũs de tem¬
plo dicens nolite facere domũ patris mei do¬
nũ negotiatioms. Item ciprianus. nom
Snoĩari insacerdotu p̾ce. qu
tes a⁊ministros uolunt.aduocare. Erideo mic¬
cor cum ꝯtra formam nuꝑ ingellio asacerlo¬

Expanded text:
Et infra: Negotiatores ergo illi abominabiles existimantur, qui justitiam Dei minime considerantes per immoderatum pecuniae ambitum polluuntur, merces suas plus perjuriis onerando quam pretiis. Tales ejecit Dominus de templo dicens: Nolite facere domum patris mei domum negotiationis. » C. XIV. Nomnari in sacerdotum prece  ministros voluit avocare. Et ideo Victor, cum, contra formam nuper in concilio a sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
nd̃ negocientur xp̃ĩan s ait negoctator affero
erlongrco merces m̾cedez labons meinnõ
tio. Ego ei mentior. ⁊ negotiũ nam possem
orẽ tanto emi scanto uẽdam. si placet emẽ
quomo ergo renocas me anegotiatione õs
artifices mentiũtur siores agricole. uis ut
optem earum tempus ñ possim uendere ã no

Expanded text:
n negotientur. Sed ait mihi negotiator: Affero ex longinquo merces, mercedem laboris mei, unde tio. Ego enim mentior, non negotium. Possem enim dicere, tanto emi, tanto vendam: si placet, eme. Quomodo ergo revocas a negotiatione? omnes artifices mentiuntur, sutores, agricolae. Vis, ut optem carum tempu
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtum. ut qued̾ã inde quodam ⁊tͦ
faiture dispensationis. argumnenta
umantur. In dispensatione uõ ec¬
clie hanc regulam obẜuandu nom̃t. ut nulli
ꝯmittat. unde ggͣ. scribit om̃ib epis. umi ꝑsõe
inris officia. singulis quibq ꝑsoms sigulatĩ

Expanded text:
positum, ut quaedam inde quodammodo futurae dispensationis argumenta sumantur. In dispensatione vero ecclesiae hanc regulam observandam noverit, ut nulli committat. Unde Gregorius scribit omnibus episcopis. C. i
Abbreviated transcription (Latin):
intelligas eẽ nogocratorem quicsiq rem cõ¬
uendat s ut materia sit sibi aliquid inde oꝑan¬
mesrator ꝙ de templo dei cititur unde super
om̃s mercatores maledietus est plus nsura¬
rius ip̃e namq rem datam adeo uendit. ñ ꝯ¬
ꝑatam ut m̾cator post femis teni suani repe
tollens aliena cum suis mieator añ

Expanded text:
uicunque rem comvendat, sed ut materia sibi sit inde aliquid operanmercator, qui de templo Dei ejicitur. § 3. Unde super omnes mercatores plus maledictus est usurarius; ipse namque rem datam a Deo vendit, non comparatam, ut mercator et post foenus rem suam repetit, tollens aliena cum suis, mercator autem
Abbreviated transcription (Latin):
manorum probiciatur abeccła ficur hreticꝰ
insi habeat penicentiã. et sihabiũt .x. annos
peniceat: si recesserie ab eccła catholioa in cor¬
gregatione bresicorum et aliis per suaseĩt
si pea penicentiam egerit.xii. annos penicet
T res extra eccłam. ⁊uii. inter audiences. et
luos ad huc extra comunionem. dehis itai
mamone dicitur. xui. anno cõminionẽ
sine oblatione percipiãt. ¶dem gg.
pocius ẽ

Expanded text:
manorum, projinisi habeat poenitentiam; si habuerit, decem annis poeniteat; si recesserit ab Ecclesia catholica in congregationem haereticoruet postea poenitentiam egerit, duodecim annos poeniteat, tres extra ecclesiam, septem inter audientes, et duos adhuc extra communionem. De his in canone dicitur, ut duodecimo anno communionem sine oblatione percipiant. C. XLII. Poti
Abbreviated transcription (Latin):
deporta usq ad portã ꝑmedium castrorũ et
occidat unus quisq fratrẽ ⁊ amicum suum ⁊¬
primũ sinim. ceciderũt quͣe indie illo quasi
xxiii. milia hominũ. Ecce quinitã oĩum etrã
cum sua morte peciit paucorñ uitam gladio ex¬
tiuxit intus arsit igne amoris foris accẽ sus
est celo senei̾tatis tan ta fuit pietas ut se pro
illis coram dño morti offerre non dubitaret
tanta seueĩtas ut cos quos dininitus ferri ti¬
mueratup̃e iuditii giadio fer ret. sic amañ
eos quib pfint ut proeis nec sibiparceret et¬
tñ delinquẽtes sic ꝑseccitus est quos amaũ
nc eos etiam ꝑcentẽ dño prosterneret utrobi¬
q legntus fortis utrobiq mediator admĩabił
causa ppłi apud deum p̾cibus. eam̃ dei apud po¬
płm gladus aieganit Intus amans diuine
ire supplicandos usticit foris semens culpar

Expanded text:
 ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus ptamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit: foris saeviens culpam
Abbreviated transcription (Latin):
quatmus unusquisq qui smnadis uulneri¬
b pͥ est in uino morsum districtionis adhi¬
beat. moleo mollicie pieratis ꝓuinũ mũ¬
dantur ꝓutrida. ꝑoleum sanata fouentur
miscenda ergo est leuitas cũ seueritate faci¬
endirm est qͦd̾dam ex utroq temꝑametuor
ut neꝙ multa asꝑitate exulcerentur sꝑdi¬
qͣcu tabulis unga simul et mana ẽ. Qunq̃
scnpture sacre scientia est inbom rectoris
pectore si c̃ urga districtioma sit ⁊ mãna
dulcedims hinc etiam danit a it uirgatu¬
a cibaculus tuas ip̃a me ꝯsolata fant. uirga
emĩ pcucimur cibaculo sustentamur si ergo ẽ
districno insticiȩ que feriat. sit aꝯsolatio
baculi q̃fustenter siritaq amorsi nõ emol¬
lies fir tigor sinonexaspas sit ⁊ çelus s non
imoterate semens sit pietas ñ plusqua

Expanded text:
quatenus unusquisque, qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subdiqua cum tabulis virga simul, ac manna est , quia cum Scripturae sacrae scientia est in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga etenim percutimur, et baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate sae
Abbreviated transcription (Latin):
iudormient cum duado sororib ualet habere¬
et una exillis añt incor fuerat. nec unã ex ip̃ũ
babeat. nec ip̃i adulteti iniquã in coningio
copulentur. ¶dest nec ꝓprie uxori sibilicet¬
recddeie debitum quam sibi relelidit illici¬
tam sororem eius cognoscendo. nec etiã post
mortem uxoris licet ei uel adult̾e alicuico¬
pulan inconiugisi. ¶desponsa uero econtͣ

Expanded text:
i dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis antea uxor fuerit, nullam ex ipsis habeat, nec ipsis adulteri unquam conjugio copulentur. De eadem rereddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec etiam post mortem uxoris licet, ei vel adultero alicui copulari in conjugio. De sponsa vero econtra