comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri metropolitan antistes: ae de indignis¬
suma astrictione qmͣ ꝑtulit lacrimabili
actione conquestus ẽ. cor̃a astantib dia¬
conib tuis: qui querelis flebilib nicħ cont᷑
referendo. ea quȩ nob̾ ingerebant᷑ fide ñ
carere. monstrabant. legebat᷑ qͦq in litt̾is
tuis quas idem diaconi detuler̃t. qd̃ fr̃
atticꝰ thessalonic̃a ueniss: qd̾q consensum
suũ etiã seripture ꝓfessione signass. ut de
illo ñ aliud a nob̾ intelligi poss qmͣ ꝓprii
arbitrii cespontaneȩ deuotionis fuisse qd̃
uenerat: qd̾ꝙ cartulam de. obedientie sp̃o¬
sione conseripserat. In euiꝰ tam̃ cartulȩ
mentione: signũ ꝓdebat᷑ iniuriȩ. Non
enĩ necessariũ fuerat. qd̾ obligaret᷑ scͥpto:
qui obedientiã suã ipso iam uoluntarii
aduentꝰ ꝓbabat officio. Unde deploratio¬
nib supradictis. hec uerba epłe tuȩ testi¬
monium p̃tulerunt. Et ꝑ hoc qd̾ non ẽ
tacitum: nudatum ẽ illud qd̾ silentio fue¬

Expanded text:
ri metropolitanus antistes, et de indignissima astrictione quam pertulit lacrymabili actione conquestus est coram astantibus diaconibus tuis, qui querelis flebilibus nihil contra referendo ea quae nobis ingerebantur fide non carere monstrabant. Legebatur quoque in litteris tuis, quas idem diaconi detulere, quod frater Atticus Thessalonicam venisset, quodque consensum suum etiam scripturae professione signasset, ut de illo non aliud a nobis intelligi posset quam proprii arbitrii et spontaneae devotionis fuisse quod venerat, quoque chartulam de obedientiae sponsione conscripserat. In cujus tamen chartulae mentione signum prodebatur injuriae. Non enim necessarium fuerat ut obligaretur scripto, qui obedientiam suam ipso jam voluntarii adventus probabat officio. Unde deplorationibus supradicti haec verba epistolae tuae testimonium praebuerunt, et per hoc quod non est tacitum nudatum est illud quod silentio fue
Abbreviated transcription (Latin):
dant enĩ apud te monim̃toꝵ scͥpta nr̃oꝵ¬
quib te de om̃ium actionũ temꝑantia
frequent̃ instruximꝰ: ut cõmendatas tͥ¬
xp̃i eccłias ꝑ exercitationẽ caritatis ad
salubritatẽ obedientiȩ ꝓuocares. Qͥa
&e si plerumq existunt int̃ negligentes
uł desides fr̃s. quȩ oporteat maiore au¬
steritate curari: sic tam̃ ẽ adhibendaco¬
rectio᷑: ut semꝑsit salua dilectiõ. Unde a&
beatꝰ apłs paulus: ad eccłiasticũ regimen
thimotheum imbuens dicit. Seniorem ne
merepaueris: s obseera ut patrẽ. Iuuers
ut fr̃s. anus ut matres: iuuenculas ut
srores. in om̃i castitate. Quȩ moderatio

Expanded text:
dant enim apud te monimentorum scripta nodant enim apud te monimentorum scripta noium actionum temperantia frequenter instruximus, ut commendatas tibi ecclesias per exhortationem charitatis ad salubritatem obedientia provocares. Quia etsi plerumque existunt inter negligentes vel desides fratres, quae oporteat majore austeritate curari, sic tamen est adhibenda correctio, ut semper sit salva dilectio. Unde et beatus apostolus Paulus ad ecclesiasticum regimen Timotheum imbuens dicit: « Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem, juvenes ut fratres, anus ut matres, juvenculas ut sorores
Abbreviated transcription (Latin):
uanta frat̃nitatituȩ abeatissi¬
mi petri apłi sede cõmissa. et
qualia etiã nr̃o tͥ fauore sint
credita. si uera ratione ꝑspiceres. & iusto
examine ponderares: multũ possemꝰ de
iniuncta tibi sollicitudinis deuotione
gaudere. Quia sicut p̃cessores mei p̃cesso¬
rib tuis. ita etiã ego dilectionituȩ prioꝵ
secutus exempłu. uices mei moderaminis
delegaui: ut curã quã uniu̾sis eccłiis pͥnei¬
palit̾ ex diuina institutione debemꝰ. imuita¬
tor nr̃e. mansuetudinis adiuuares: oe lon¬
ginquis ab aplica sede ꝓuinciis. p̃sentiã
quodammͦ nr̃e uisitationis impenderes.
quia de continenti oportunoq ꝓfectu
ꝓmptũ tͥ eẽt agnoscere: qͥd in quibꝰq reb̃¬
uł tuo studio componeres: uł nr̃o iudier
reseruares. Nam cũ maiora negocia. &
difficiliores causarũ exitus. liberũ tͥ eẽt
sub nr̃e sententie expectatione. suspende¬
re: nec ratio nec necessitas fuit. in id qd̃
m̃suram tuã excederet deuiandi. Abum¬

Expanded text:
uanta fraternitati tuae a beatissimo patre apostolo sint commissa, et qualia etiam nostro tibi favore sint credita, si vera ratione perspiceres, et justo examine ponderares, multum possemus de injuncta tibi sollicitudinis devotione gaudere. Quoniam sicut praecessores mei praecessoribus tuis, ita etiam ego dilectioni tuae priorum secutus exemplum, vices mei moderaminis delegavi, ut curam quam universis ecclesiis principaliter ex divina institutione debemus, imitator nostrae mansuetudinis, adjuvares, et longinquis ab apostolica sede provinciis praesentiam quodammodo nostrae visitationis impenderes; quia de continenti oportunoque profectu, promptum tibi esset agnoscere quid vel in quibus rebus vel studio componeres vel nostro judicio reservares. Nam cum majora negotia et difficiliores causarum exitus liberum tibi esset sub nostrae sententiae exspectatione suspendere, nec ratio nec necessitas fuit in id quod mensuram tuam excederet deviandi. Abun
Abbreviated transcription (Latin):
ropositum monachi ꝓprio arbitrio
aut uoluntate susceptũ. deseri ñ
potest absq peccato: qd̃ enĩ qͥs uouit dõ
debet & reddere. Unde qui relicta fingu¬
laritatis ꝓfessione. ad militiã uł ad nuptiaᷤᷤ
deuolutꝰ ẽ. publicȩ penitentiȩ satisfactiõs
purgandꝰ ẽ: qͥa &e si innocens militia. & ho¬
nestum potest ẽẽ coniugium: electionem
melioꝵ deseruisse. transgressio ẽ. Q¬
Qd̾ puelle
que ñ coacte s uoluntate ꝓpria uirginitatis
ꝓpositũ susceꝑunt. delinquunt cũ nupserint.¬

Expanded text:
arbitrio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione, ad militiam vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est, quia etsi innocens militia, et honestum potest esse conjugium, electionem meliorem deseruisse transgressio est. Quod puellae, quae non coactae, sed voluntate propria virginitatis propositum susce
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ nrõs. Quoꝵ si quisqm salubrib p̃¬
ceptis satisfacere detrectarit̾. siue. ille¬
clericus. siue sit laicus. ab eccłie societate
pellat᷑: ne ꝑditor animȩ sue saluti insidi-
bis sepe decretũ est. ut nec in prb̃atꝰ gra¬
dii. nec in diaconatꝰ ordine. nec insubse¬
transire sit lib̾um: ut in integrũ reuo¬
ces ammonemꝰ. Et unꝰquisq ñ ambitio¬
ne illectꝰ. ñ cupiditate seductꝰ. ñ ꝑsuasi¬
one hominũ deprauatꝰ. ibi ubi ordinatꝰ
munionis uinculo habeat᷑ extraneus.
Non aũt dubitet dilectio tua nos si ut ñ
arbitram̃ neglecta fuerint quȩ ꝓ eustodia
canonum. & ꝓfidei integritate decernimꝰ:
uehem̃tiꝰ commouendos. Quia inferioꝵ
ordinum culpe. ad nullos magis referen¬
de sunt. quã ad desides negligentesq
recꝰtores: qui multã sepe nutriunt pesti¬
lentiam: dũ austeriorẽ dissimulant ad¬
hibere medicinã¬

Expanded text:
se esse nostros. Quorum si quisquam salubribus praese esse nostros. Quorum si quisquam salubribus praeceptis satisfacere detrectarit, siclericus, sive sit laicus, ab Ecclesiae societate pellatur, ne perditor animae suae, saluti insidietbis saepe decretum est, ut nec in presbyteratus gradu, nec in diaconatus ordine, nec in subseclesiam cuiquam transire sit liberum, ut in integrum revoces, admonemus. Et unusquisque non ambitione illectus, non cupiditate seductus, non persuasione hominum depravatus, ubi ordinatus munionis vinculo habeatur extraneus. Non autem dubitet Dilectio tua, nos, si quod non arbitramur neglecta fuerint, quae pro custodia canonum, et pro fidei integritate decernimus, vehementius commovendos: quia inferiorum ordinum culpae ad nullos magis referendae sunt, quam ad desides, negligentesque rectores, qui multam saepe nutriunt pestilentiam, dum austeriorem dissimulant adhibere medicina
Abbreviated transcription (Latin):
Et alia parentũ. quȩ ñ posst̃ mutare
naturã: reatu tam̃ obligant. filios: nisi
gratuita gr̃a &e misccłia diuina subuens¬
at. A paruulo enĩ recens nato usq add
decrepitũ senem quãlibet. corꝑis etatem
gerant. sicut nullus ꝓhibendus ẽ abap¬
tismo ita nullus ẽ qui ñ peccato moriat᷑.
in baptismo. S paruuli tantũ originali.:
maiores aũt etiã his omĩb moriuntur
peccatis. quȩcũq male uiuendo ad dide¬
runt ad illud qd̾ nascendo traxert̃. Cauen¬
dum gͦ dilectioni tuȩ ẽ: magnaq diligen¬
tia ꝓuidendui. ne ꝑ huiꝰmodi homines ex¬
tincta dudu scandala suscitent᷑: & de
exciso olim doginate. aliqd̃ in ꝓuincia
eiꝰdem mali germ̃ oriat᷑: qd̾ ñ sołu in ra¬
dicib suis crescat. s etiã sue eccł̃ie sobo¬
les ueneno sui odoris inficiat. Qui cor-¬
rectos se uideri uolunt. ab om̃i suspici¬
one se purgent: &e obediendo nob̃ ꝓbenͭ

Expanded text:
et alia parentum, quae non possunt mutare et alia parentum, quae non possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et misericordia divina subveniant. A parvulo enim recens nato, usque ad decrepitum senem, quamlibet corporis aetatem gerant, sicut nullus prohibendus est a baptismo, ita nullus est qui non peccato moriatur in baptismo. Sed parvuli originali, majores autem etiam his omnibus moriuntur peccatis quaecunque male vivendo addidere ad illud quod nascendo traxere. Cavendum ergo dilectioni tuae est magnaque diligentia providendum, ne per hujusmodi homines exstincta dudum scandala suscitentur, et de exciso olim dogmate aliquid in provincia ejusdem mali germen oriatur, quod non solum in radicibus suis crescat, sed etiam sanctae Ecclesiae sobolem veneno sui odoris inficiat. Qui correctos se videri volunt ab omni suspicione se purgent, et obediendo nobis praebent
Abbreviated transcription (Latin):
chielem. ñ accepturos filios peccata patĩ
suoꝵ: nec ulteriꝰ futuram in isrł parabi¬
lam ilła. patres manducauer̃t uuam
acerbam. & dentes filioꝵ obstupeseunt.
Ido enĩ quisq renascit᷑: ut soluat᷑ in eo
qͥcquid peccati ẽ cũ quo nascit᷑. Nam pre¬
cata quȩ male agendo postea cõmittun¬
tur. possent & penitendo sanari: sic̃ etiã
post baptismũ fieri uidemꝰ. Ae ꝑ hoc ñ
ẽ instituta regeneratio. nisi qͥa uiciosa
ẽ generatio: usq adeo.ut etiã de legiti¬
mo matrimonio pereatꝰ dicat. In iiq¬
tatib conceptꝰ sum: ce in peccatis mat̾
mea in utero aluit. Neq hic dixit in¬
iniquitate uł in peccato. cũ hoc recte
dici poss: s iniquitates & peceata dicẽ
maluit. Quia &e in illo uno qd̵ in om̃s ꝑ
homines ꝑtransiuit: atq tam magnũ ẽ
ut eo mutaret᷑ & conuerteret᷑ in neces¬
sitatem mortis humana natura: sicut
supra disserui reꝑiunt᷑ plura peccata

Expanded text:
Ezechielem, non accepturos filios peccata parentum Ezechielem, non accepturos filios peccata parentum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: « Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt . » Ideo enim quousque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio, usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: « In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater me in utero aluit . » Neque hic dixit iniquitate, vel in peccato, cum hoc recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransivit, atque tam magnum est ut eo mutaretur, et converteretur in necessitatem mortis humana natura, sicut supra disserui, reperiuntur plura peccata
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi paruuli baptizant᷑: qũauis in il¬
lo uno possint intelligi plura peccata:
si unũ ipsum in sua quasi m̃bra singula
diuidat᷑. Nam &e suꝑbia ẽ illic. qͥa in sua
homo potiꝰ ẽẽ quã in di potestate. dilex¬
it: & sacrilegiũ qi dõ ñ credidit: & homi¬
cidium. qͥa se p̃eipitauit in mortẽ: &e for¬
nicatio sp̃ũalis. quia integritas m̃tis hu¬
manȩ. serpentina suasione corrupta ẽ: ce
furtũ. qͥa ꝓhibitꝰ usurpatꝰ ẽ cib: &e auari¬
cia. quia plusqmͣ sufficere illi debuit. appr¬
tiuit: &e si qͥd aliud in hoc uno admisso. dili¬
genti consideratione poterit inueniri.
Parentũ qͦq peccatis paruulos obligar
ñ sołu prioꝵ hominũ. s etiã suoꝵ de. qͥb
ipsi nati st̃: ñ imꝑbabilit dicit᷑. Illa qͥppe
sententia reddam peccata patrũ infili¬
os. tenet eos utiq ante quã ꝑ regen̾ation
ad testam̃tũ nouũ incipiant. ꝑtinere:
qd̾ testam̃tũ ꝓpħabat᷑ cum diceret᷑ ꝑ iea

Expanded text:
 ipsi parvuli baptizantur. Quamvis in illo uno possint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia est illic, quia in sua homo potius esse quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se ptis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia prohibitus usurpatus est cibus; et avaritia, quia plus quam sufficere illi debuit appetivit, et si quod aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione poterit inveniri. Parentum quoque peccatis parvulos obligari non solum primorum hominum, sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe sententia reddam peccata primum in filios, tenet eos utique antequam per generationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere, quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per
Abbreviated transcription (Latin):
iste: nr̃ȩ utitur uoce naturȩ. & causã as
fragilitatis & trepidationis humanȩ ur
his quȩ toleranda st̃ &e patientia robaret
&e formido pellat᷑. Deniq cessans hoc ipsis
petere. excusato quodamͦ nr̃e infirmitis
metu. in quo nob̾ remanere.: ñ expedit:
alium affectũ transit &e dicit: uerũptañ
ñ sicut ego uolo.s sicut tu. Et iterũ sinon
ilłu: fiat uoluntas tua. Hȩc uox capities
salus ẽ totius corꝑis. Hȩc uox om̃s fidels
instruxit: om̃s confessores accendit: oñs
martyres coronauit. Nam qͥs mundi octia
qͥs tẽptationum turbines. qͥs poss ꝑsecito¬
patͥ diceret. fiat. uoluntas tua: Discant gͥ
hanc uocẽ om̃s eccłiȩ filii: magno p̾cio re¬
dẽpti: gratis iustificati. Et cũ aduersitas
uiolentiȩ alicuiꝰ tẽptationis in cubuerti
p̃sidio potentissimȩ rationis utant᷑: ut
suꝑato tremore: formidinis: accipiant to¬
rigendus. Quẽ ne. uos cumulo plixitatis
oneremꝰ. in quartã feriam diuiso labore¬

Expanded text:
strae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutoPatri: Fiat voluntas tua?  Discant igitur hanc vocem omnes. Ecclesiae filii magno pretio redempti, gratis justificati; et cum adversitas violentae alicujus tentationis incubuerit, praesidio potentissimae orationis utantur: ut superato tremore formidinis, accipiant torigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in quartam sabbati, diviso co
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. in odorem suauitatis. In saluandis enĩ
erat patͥs ce filii : cõmune consiliũ: nec ul¬
la poterat. ratione turbari. qd̾ ante ȩt̃na
minẽ assũpsit: ueros & corꝑis sensus. et
animi suscepit affectus. Nec qͥa omĩa in
illo plena erant sacram̃tis. plena miracłis:
ido aut falsis lacrimis fleuit: aut men¬
dacii esurie. sũpsit cibũ: aut simulato cor¬
pore dormiuit. In nr̃a humilitate contẽp¬
tus. in nr̃a mestitudine contristatꝰ. in nr̃o
ẽ dolore crucifixus. Passionẽ enĩ mortali¬
tatis nr̃e: ob hoc miscdia subiit ut sana¬
ret: ob hoc uirtꝰ recepit ut uinceret. Qõ
ysaias aꝑtissime ꝓpħauit dicens. Hic pec¬
cata nr̃a portat. & ꝓ nob̾ dolet: ce nos pu¬

Expanded text:
andis enim ntas Patris et Filii: commune consilium, nec ulla poterat ratione turbari, quod ante aeternminem assumpsit, veros et corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos pu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa discipłis sacram̃ta tradiderat. uoluerit
declinare: cũ ipse beatũ apłm petrũ de¬
uota fide & caritate feruentẽ: uti adu̾¬
sum ꝑsecutores gladio uetet. dicens. cali¬
cem quẽ dedit mͥ pat̾ ñ uis ut bibam

Expanded text:
jam discipulis sacramenta tradiderat, voluerit declinare; cum ipse beatum apostolum Petrum devota fide et charitate ferventem, uti adversum persecutores gladio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ pͥncipes & impii sac̾dotes. qͥ seuien¬
di in xp̃m occasiones sepe quesiuerant. ñ
ñ in sollepnitate paschali exercendi furo¬
ris sui acciꝑent potestatẽ. Oportebat eni.
manifesto implerent᷑ effectu. quȩ diu fa¬
rato fuerant ꝓmissa misterio: ut ouens¬
gnificatiuã õuis uera remoueret: e un

Expanded text:
ncipes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acciperent potestatem. Oportebat enim ut manifesto implerentur effectu, 219 quae diu fuerant figurato promissa mysterio: ut ovem significativam ovis vera removeret, e
Abbreviated transcription (Latin):
consideranda ẽ magnitudo. ut uł diffidã
uł erubescã de. seruitute: qm debeo: cũ
sacram̃tũ salutis humanȩ ñ liceat taceri:
etiã si nequeat. explicari. Auxiliantibus
aũt orationib ur̃is affuturã credimꝰ
grãm dĩ. quȩ inspirationis suȩ. rore ste¬
rilitatẽ cordis nr̃i abstergat: ut linguȩ
pastoralis officio. quȩ seĩ gregis aurib sint
utilia ꝓferant᷑. Dicente enĩ dño bonoꝵ om̃i¬
um largitore. aꝑi os tuũ &e ego adimplebo
illud: audemꝰ eidẽ uerbis ꝓpħicis dicere: la

Expanded text:
a est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: Aperi os tuum, et ego adimplebo il
Abbreviated transcription (Latin):
scidit: nullo dñs pauore turbatꝰ. s de so¬
la redimendoꝵ salute: sollicitꝰ. om̃e tẽpo¬
ris spaciũ qd̾ a ꝑsequentiũ uacabat incur¬
su. misticis sermonib saerateq docꝰtrinȩ
sic̃ ioħis eũgłio declarat᷑ impendit: ele¬
uans ad cȩłu oculos. & ꝓ uniu̾sa ȩccłia sup

Expanded text:
scidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de soscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro uni
Abbreviated transcription (Latin):
tu manũ ñ retrahis a parapside: qͥa animũ
sic̃ ioħes eugłista narrauit. ut cũ tradito¬
ri suo dñs manifestr designando panem
porrexiss tinctum: totũ uida diabolus
occuparet: & qũe malignis cogitationib
obligarat: iam ipso impietatis oꝑe posside¬
ret. Corpore eñĩ tantũ cũ cenantib recũ.¬
bebat: mente aũt sac̾dotum inuidiam.
testium falsitatẽ. & furor̃e imꝑitȩ plebis
armabat. Deniq uidens dñs cui flagitio
iudas eẽt intentꝰ: qd̃ facis inquit fac ce¬
lerius. Nox hȩc ñ iubentis ẽ. s sinentis: nec
trepidi. s parati. Qui habens om̃iũ tẽpoꝵ
potestatẽ: ostendit. se morã ñ facere tradi¬
tori: & sic ad redẽptionẽ mundi pat̾nam
exequi uoluntatẽ: ut. facinꝰ qd̾ a ꝑsequen¬
tib parabat᷑. nec impelleret nec timeret.
Postqmͣ gͦ iudas ꝑsuasus a diabolo disces¬
sit a xp̃o. seq a corꝑe apłicȩ unitatis ab¬

Expanded text:
tu manum non retrahis a paropside, quia animum tu manum non retrahis a paropside, quia animum s Evangelista narravit, ut cum traditori suo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. Denique videns Dominus cui flagitio Judas esset intentus, Quod facis, inquit, fac citius . Vox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis ab
Abbreviated transcription (Latin):
sur infelix iuda tanta benignitate ñ ute¬
ris fcce parcit ausib tuis dñs: &e nulli te
nͥ tibi indicat. xp̃c. Nec nom̃ tuũ nec ꝑso¬
na detegit᷑. s ueritatis &e miscdiȩ uerbo.
cordis tantũ tui archana tangunt᷑. Non
apłici ordinis honor: ñ sacram̃toꝵ tͥ com¬
munio denegat᷑. Redi in integrũ: & de¬
posito furore resipisce. Clem̃tia inuitat:
culati ce innocentes condiscipłi tui. ad si¬
gnificationẽ. facinoris expauescunt: et
om̃s sibi ñ edito impietatis auctore formi¬
dant. Contristati enĩ sunt ñ de conscien¬
dȩ reatu. s de humanȩ mutabilitatis in¬
certo: timentes ne minꝰ uerũ eẽt. qd in se
qͥsꝙ nouerat: qmͣ qd̃ ipsa ueritas p̃uidebat.
Tu aũt in hac trepidatione sc̃oꝵ abiteris
diũ patientia: &e abscondi te tua credis au¬
dacia. Addis impudentiã sceleri: nec signo
euidentiore terreris. Cũq se a cibo alii in
quo indiciũ dñs posuerat. continerent:

Expanded text:
Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteCur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et misericordiae verbo, cordis tantum tui arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, culati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent,
Abbreviated transcription (Latin):
des enĩ pontifices &e solliciti sacer dotes
sediciones turbarũ fieri in p̃cipua solłep¬
m ope pat̾nȩ dispositionis intrepidus:
uetus testam̃tum consũmabat: & noiũ pas¬
cha condebat. Discũbentib enĩ discipłis
ad edendam misticam cenã. eũ in cayphȩ
ccopis &e sanguinis sui ordinans saeram̃tũ.
docebat qualis dõ hostia deberet offerri:
nec ab hoc quidẽ misterio traditore. sũmo¬
to. ut ostenderet᷑ nulla iniuria exasꝑatꝰ.:
qͥ inuoluntaria erat impietate p̾stitutꝰ.
Ipse enĩ sibi fuit materia ruinȩ. & causa ꝑ¬
sidiȩ: sequens diabołũ ducẽ: ce nolens xp̃m
habere. rectorẽ. Dicens itaq dñs am̃ dico
uob̾ qd̾ unus ur̃m me traditurus ẽ: no
tam sibi ꝓditoris sui conscientiã demon¬
strauit: ñ asꝑa nec aꝑta impiũ increpa¬
tione confundens. s leni ac tacita ammo¬
nitione conueniens: ut. faciliꝰ corrigeroe
penitudo: quẽ nulla deformass abiectio.

Expanded text:
tes enim pontifices et solliciti sacerdotes, tes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemin opere paternae dispositionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me tradittam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio.
Abbreviated transcription (Latin):
cisionẽ ꝓpriȩ nunciauerant᷑. Ut gͦ umbi
cederent corpori. & cessarent imagines fil
p̃sentia ueritatis: antiqua obseruantia
nouo tollit᷑ sacram̃to. Hostia in hostiam
transit: sanguinẽ sanguis excludit. elo¬
animos sac̾dotũ. cura admittendi misn
sceleris occupass: ipsi se doctores legis le¬
ge. priuarunt: ce spontaneo defectu ritꝰ
sibi patrios abstuler̃t. Incipiente. eni fesi¬
uitate paschali. qͥ ornare tempłu. uasa
mundare: uictimas ꝓuidere. ce legitimsꝰ
purificationib sacratiorẽ diligentiã ad¬
hibere debuerant: parricidalis odii fumx
concepto. ad unũ opꝰ uacant: & in unũ ꝙpͥ
simili crudelitate coniurant. Qd assecuti¬
ri supplicio innocentiȩ. condẽpnatione iui¬
sticiȩ: nͥ ut & noua misteria ñ app̃hende¬
rent. ae antiqua uiolarent:Fuidentibgͦ
pͥncipib. ne. in die. festo tumultꝰ or iretur
ñ deuotioni s facinori studebat᷑: nec reli¬
gioni seruiebat hȩc cura. s crimini. Dilign¬

Expanded text:
cisionem proprie nuntiaverant. Ut ergo umbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et leanimos sacerdotum cura admittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipiente enim festivitate paschali, qui ornare templum, mundare vasa, victimas providere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate conjurant, nil assecuturi supplicio innocentiae et condemnatione justitiae, nisi ut et nova mysteria non apprehenderent, et antiqua violarent. Providentibus ergo principibus, ne in die sancto tumultus oriretur, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligen
Abbreviated transcription (Latin):
sub indiscreto honore colamꝰ omĩa tem¬
pora continuitatis erunt deputanda fe¬
stis: quia omĩa sunt plena miraculis. Uerũ
ana obseruantia nicħ iordinatũ. nich
pateret᷑ ẽẽ confusum: discernendȩ erais
cause solłepnitatum: & in om̃ib constitu¬
tis patrũ principũq nr̃oꝵ. rationabiliᷤᷤ¬
seruanda discretio. Quia ñ alit̃. unꝰ grex.
& unus pastor sumꝰ: nͥ quẽadmodu apłs
docet. idipsum dicamꝰ om̃s. Simꝰ aũ ꝑfecti
in eodem sensu: ce in eade scientia. Qmͣuis¬

Expanded text:
sub indiscreto honore colamus, omnia temsub indiscreto honore colamus, omnia tempora continuatis erunt deputanda festis, quia omnia sunt plena miraculis. Verum stiana observantia nihil inordinatum, nihil pateretur esse confusum, discernendae sunt causae solemnitatum, et in omnibus institutis Patrum principumque nostrorum rationabiliservanda discretio, quia non aliter unus grex et unus pastor sumus, nisi quemadmodum Apostolus docet, idipsum dicamus omnes: Simus autem perfecti in eodem sensu, et in eadem sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
parentib uenit: & cũ abess societati rede¬
untium. sedens cũ seniorib & int̃ ammi¬
rantes magistros disputans inuenit᷑: ra
tionemq remansionis suȩ reddens. qͥd ẽ
inquit qd̃ me querebatis: Nesciebatis qd̃
in his que patris mei st̃ oportet me ẽe:
Significans eiꝰ se ẽẽ filiũ: cun eẽt & tẽpłu
Iam uͦ cũ in annis maiorib aꝑtrꝰ declaran¬
dus. baptismũ p̾eursoris sui ioħis expe¬
diit: qͥd deitatis eiꝰ remansit ambiguũ
uoce dicentis. tu es filiꝰ m̃s dilectꝰ. in te
bene cõplacui: Que omĩa ido qnͣta po¬
tiumꝰ breuitate ꝑstrinximꝰ. ut notum
sit dilectioni ur̃e. uniuersos dies xp̃i in¬
numeris consecratos fuisse uirtutib: &
in cunctis en actionib sacram̃toꝵ miste¬
alit̾ reb impleri: nec quecũꝙ numerat᷑
in oꝑib saluatoris. ad tempꝰ ꝑtinere bap¬
tismatis. Namsi etiã illa quȩ post beati
iob̾is lauachrum ab eo gesta cognouimꝰ

Expanded text:
parentibus venit, et cum abesset societate, redeparentibus venit, et cum abesset societate, redeuntium sedens cum senioribus et inter admirantes mationemque remansionis suae reddens, Quid est, inquit, quod me quaerebatis? Nesciebatis, quod in his quae Patris mei sunt oportet msignificans ejus se esse filium, cujus esset et templum. Jam vero, cum in annis majoribus apertius declarandus baptismum praecursoris sui Joannis expetiit, quid deitatis ejus remansit ambiguum,voce dicentis: Tu es filius meus dilectus, in te bene complacui? Quae omnia ideo, quanta potuimus, brevitate perstrinximus, ut notum sit dilectioni vestrae universos Christi dies innumeris consecratos fuisse virtutibus, et in cunctis ejus actionibus sacramentorum mystealiter rebus impleri, nec quaecunque numerantur in operibus Salvatoris, ad tempus posse pertinere baptismatis. Nam si etiam illa, quae post beati Joannis lavacrum a Domino gesta cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis instruere: Semꝑ qͥdem in ȩt̃no
consilio dĩ mansit humani generis incõ¬
mutabilit̾ p̃ordinata reparatio: s ordo
exordiũ. Unde aliud tempꝰ ẽ. quo annun¬
ciante angelo beata maria fecundandã
quo salua integritate uirginea puer edi¬
tus. exultante gaudio cȩlestiũ ministroꝵ
pastorib indicat᷑: aliud quo infans circũ¬
cidit᷑: aliud quo hostia ꝓ eo legalis offert᷑:
aliud quo tres magi claritate noui side¬
ris incitati. in bethleem ab oriente ꝑueni¬
unt: ce adoratũ paruulu mistica munerũ
oblatione uenerant᷑. Nec idem sunt dies
quib impio herodi ordinata diuinitus
in egẏptũ transiatione subtractꝰ ẽ: uł qͥb
ab egypto in galileam ꝑsecutore mortuo
reuocatꝰ ẽ: Int̾ has aũt dispensationum
uarietates accedunt augm̃ta corporea:
crescit dñs sicut eugłista testat᷑. ꝓfectib
etatis ce grẽ. ꝑ dies pasche in tẽplum cum

Expanded text:
veritatis instruere. Semper quidem in aeterno veritatis instruere. Semper quidem in aeterno consilio Dei mansit humani generis incommutabiliter praeordinata reparatio, sed ordoexordium, unde aliud tempus est, quo annuntiante Angelo beata Virgo Maria fecundandam quo salva integritate virginea puer editus expastoribus indicatur, aliud quo infans circumciditur, aliud quo hostia pro eo regularis offertur, aliud quo tres magi claritate novi sideris incitati in Bethlehem ab oriente perveniunt, et adoratum parvulum mystica munerum oblatione venerantur. Nec idem sunt dies quibus impio Herodi ordinata divinitus in Aegyptum translatione subtractus est, vel quibus ab Aegypto in Galilaeam persecutore mortuo revocatus est. Inter has autem dispensationum varietates accedunt augmenta corporea, crescit Dominus, sicut evangelista testatur, profectibus aetatis et gratiae. Per dies Paschae in templum cum
Abbreviated transcription (Latin):
rit. uos in eo qd int̃ saeram̃ta ȩccłiȩ pͥneipa¬
le est. ab apłicȩ institutionis consuetudi¬
ne discrepare. ita ut baptismi sacram̃tum
nimerosiꝰ in die epiphaniȩ quã paschali
tempore. celebretis: miror uos uł p̃cessores
pare potuisse: ut confuso temporis utriꝰ¬
q misterio: nulla ẽẽ differentiã crede¬
retis. int̾ diem quo adoratꝰ ẽ xp̃c a ma¬
gis. & diem quo resurrexit amortuis.
si unde consecrationẽ honoris accipitis.
inde legem totiꝰ obseruantie sumeretis:
& beati petri apłi sedes. que uob̃ sac̾dota¬
lis mater ẽ dignitatis. eẽt eccłiasticȩ
magistra rationis. Acur uos regłis reces¬
sisse: minꝰ poss equanimit᷑ tolerari: si a¬
liqua cõmonitionis nr̃e pagina p̃cessiss.
Nunc aũt qͥa ñ desꝑatur correctio: man¬
suetudo seruanda ẽ. Et licet uix ferenda
sit sacerdotalis excusatio. quȩ p̃tendat
inscitiam: maliumꝰ tam̃ & censurã neces¬
sariam temꝑare: ce ratione uos aꝑtissime.

Expanded text:
it, vos in eo quod inter sacramenta Ecclesiae principale est, ab apostolicae institutionis consuetudine discrepare, ita ut baptismi sacramentum numerosius in die Epiphaniae quam in paschali tempore celebretis; miror vos, vel praecessores pare potuisse, ut confuso temporis utriusque mysterio, nullam esse differentiam crederetis inter diem quo adoratus est Christus a Magis, et diem quo resurrexit Christus asi unde consecrationem honoris accipitis, inde legem totius observantiae sumeretis, et beati apostoli Petri sedes, quae vobis sacerdotalis mater est dignitatis, esset ecclesiasticae magistra rationis, a cujus vos regulis recessisse minore posset aequanimitliqua commonitionis nostrae pagina praecessisset. Nunc autem quia non desperatur correctio, mansuetudo servanda est. Et licet vix ferenda sit sacerdotalis excusatio quae praetendat inscientiam, maluimus tamen et censuram necessariam temperare, et ratione vos apertissimae
Abbreviated transcription (Latin):
ambigo: definitionem sc̃ȩ synodi. que is
confirmationẽ. fidi in calcedonensi au¬
tate celebrata ẽ. toto corde me fuisse com¬
plexum. Quia nulla sinebat ratio. ut qui
unitatem catholicȩ fidei dolebam ab he¬
reticis fuisse turbatã: ñ exultant̃ in inte¬
grum redisse gauderem. Hoc aũt ñ sołi
ex ipso beatissimȩ consensionis effectu s
etiã ex epłis meis quas post reditũ meo
ad constantinopolitanȩ urbis antistit
dedi. potuissetis agnoscere: si uob̃ respo¬
sionem sedis apłicȩ manifestare uoluis
Ne gͦ ꝑ malignos int̾pretes dubitabile
uideatur. utrũ quȩ in synodo calcedo¬
nensi ꝑ unanimitatẽ urãm de fide sta¬
tuta sunt. approbem: hȩc ad om̃s fr̃s o¬
coep̃os nrõs qui p̃dicto concilio int̾fue¬
runt scͥpta direxi. quȩ glosissimꝰ & cle¬
mentissimꝰ princeps. sicut poposei mno¬
ticiam urãm mittere ꝓ catholicȩ fidei
amore dignabit᷑: ut. ce frat̃na uniu̾sitaᷤ
&e om̃ium fideliũ corda cognoseant. me

Expanded text:
igo definitionem sanctae synodi, quae ob confirmationem fidei in Chalcedonensi civitate celebrata est, toto corde me fuisse complexum. Quia nulla sinebat ratio, ut qui unitatem catholicae fidei dolebant ab haereticis fuisse turbatam non exsultanter in integrum rediisse gauderem. Hoc autem non solum ab ipso beatissimae confessionis effectu, sed etiam ex epistolis meis quas post reditum meorum ad Constantinopolitanae urbis antistitem dedi, potuissetis agnoscere, si vobis responsionem sedis apostolicae manifestare voluisset. Ne ergo per malignos interpretes dubitabile videatur, utrum quae in synodo Chalcedonensi per unitatem vestram de fide statuta sunt, approbem. Hoc ad omnes frcopos nostros, qui praedicto concilio interfuerunt, scripta direxi, quae gloriosissimus et clementissimus princeps, sicut poposci, in notitiam vestram mittere pro catholicae fidei amore dignabitur; ut et fraterna universitas et omnium fidelium corda cognoscunt, me
Abbreviated transcription (Latin):
maneant. Nicħ alienũ imꝓb ambitꝰ con¬
eupiscat: nec ꝑ alteriꝰ imminutionẽ. suũ
aliquis querat augm̃tum. Qnͣtũlibet
enĩ exortis assentationib se instruat ua¬
nitatis elatio. & appetitꝰ suos conciliorũ
estimet nomine roborandos: infirmũ
atꝙ irritum erit. qͥcqͥd a p̃dictoꝵ patrũ
canonib discreparit: quoꝵ regłis apłica
sedes quã reuerent̃ utat᷑. seriptoꝵ meoꝵ
quib constantinopolitani antistitis co¬
natus repuli. poterit scĩtas ur̃a lectione
cognoscere. me auxiliante dño nr̃o. &e catho¬
licȩ fidei & pat̾narũ constitutionũ ẽẽ cu¬

Expanded text:
 ambitus concupiscat, nec per alterius immunitionem suum aliquis quaerat augmentum. Quantumlibet enim exortis assensionibus se instruat vanitatis elatio, et appetitus suos conciliorum aestimet nomine roborandos, infirmum atque irritum erit quidquid a praedictorum canonibus discreparit, quorum regulis apostolica Sedes quam reverenter utatur scriptorum meorum, quibus Constantinopolitani antistitis conatus repuli poterit sanctitas vestra lectione cognoscere, me auxiliante Domino nostro, et catholicae fidei et paternarum traditionum esse cu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet fidei causa qd̾ seꝑe dicenduẽ
ꝓpt̾ quã generale conciliũ ce ex p̃cepto
sedis placuit congregari: dãpnatis he¬
reticis. qui si corrigi uoluissent. nulla
incarnatione dubitatio. ynde si quis
umquã ausus fuerit uł nestorii ꝑficdiã
tueri. uł euthicetis ac dioschori impiũ
dogina defendere: &e a catholicoꝵ cõmuni¬
one resecet᷑: nec habeat. eiꝰ corꝑis partici¬
diendis qͦq sc̃oꝵ patrũ statutis. quȩ in
synodo nicena inuiolabilib st̃ fixa decre¬
tis. obseruantiam ur̃ȩ scĩtatis ammoneo:
ut uira eccłiar ũ sicuit ab illis ccc .xuiii.¬

Expanded text:
epe dicendum est, propter quam generale concilium et ex praecepto Sedis placuit congregari, damnatis haereticis qui si congrui esse voluissent, nulla esu Christi incarnatione dubitatio. Unde si quis unquam ausus fuerit vel Nestoriani perfidiam tueri, vel Eutichetis ac Dioscori impium dogma defendere, et a catholicorum communione resecetur, nec habeat ejus corporis particidiendis quoque sanctorum Patrum statutis quae in synodo Nicaena inviolabilibus sunt fixa decretis, observantiam vestrae sanctitatis admoneo, ut jura ecclesiarum, sicut ab illis trecenti
Abbreviated transcription (Latin):
q poss eas quas uob̃ contulit tribuere
facultates: ñ ꝓ ineffabili miscdi̾a sua. & illos
iustificaret de patientia laboris: & uos de
oꝑe caritatis. Quarta gͥ &e sexta feria ie¬
iunemꝰ: sabbato aũt apud beatissimũ pe

Expanded text:
que posset eas quas vobis contulit tribuere que posset eas quas vobis contulit tribuere facultates, nisi pro ineffabili misericordia sua et illos justificare vellet de patientia laboris, et vos de opere charitatis. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatiss
Abbreviated transcription (Latin):
quo ipsam accepimꝰ uoluntatẽ. D̃s ẽ enĩ
sic̃ ait apls: qui oꝑat᷑ in nob̾ e uelle. ce ꝑfi¬
cere ꝑ bonã uoluntarẽ. Nec suꝑbia itaq
homo inflamabit᷑. nec desꝑatione frange¬
tur: si bonis diuinitꝰ datis. in głam dantiᷤ
utat᷑: & ab his desideria sua renocet᷑: quȩ
sibi nocitura cognoseit. Abstinens enĩ ab
inuidiȩ malignitate. a luxuriȩ dissoluti¬
one. a ꝑturbatione iracundiȩ. acupidita¬
de uindictȩ: purificabit᷑ ueri scĩficatiõe
ieiunii. & incorruptibiliũ deliciarũ uo¬
luptate pascet᷑: ut ꝑ usum sp̃italẽ. etiam
t̾renas copias incȩlestem nouerit tnͣsfer¬
re substantiã: ñ sibi condendo qđ acceꝑit:
s magis magisq multiplicando qd de¬
derit. Unde pat̾nȩ caritatis affectu di¬
lectionẽ urãm monemꝰ. ut ieiuniũ deci¬
mi mensis. fructuosũ uob̃ ȩlemosinarũ
largitate. faciatis: gaudentes qd ꝑ uos

Expanded text:
quo ipsam accepimus voluntatem: Deus est enim, quo ipsam accepimus voluntatem: Deus est enim, sicut ait Apostolus, qui operatur in nobis et velle et perficere pro bona voluntate . Nec superbia itaque homo inflabitur, nec desperatione frangetur, si bonis divinitus datis in gloriam dantis utatur, et ab iis desideria sua revocet quae sibi nocitura cognoscit. Abstinens enim ab invidiae malignitate, a luxuriae dissolutione, a perturbatione iracundiae, a cupiditate vindictae, purificabitur veri sanctificatione jejunii, et incorruptibilium deliciarum voluptate pascetur, ut per usum spiritalem etiam terrenas copias in coelestem noverit transferre substantiam, non sibi condendo quae acceperit, sed magis magisque multiplicando quod dederit. Unde paternae charitatis affectu dilectionem vestram 61 monemus, ut jejunium decimi mensis fructuosum vobis eleemosynarum largitate faciatis, gaudentes quod per
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã ab om̃ib carnalib desideriis tẽꝑe¬
tur: Alioquin suꝑfluũ ẽ susciꝑe esuriem.
&e iniquã ñ deponere uoluntatẽ: reciso
affligi eibo: & a concepto ñ silere peccato.
Carnale ẽ ñ sp̃itale ieiuniũ. uͥ soli corpori
ñ parcit᷑: & in his q̃ om̃ib deliciis nocen¬
tiora sunt ꝑmanet᷑. Qb ꝓdest animȩ foris
agere quasi dñam. & intus serure capti¬
datis amittere. Et mito plerũq patitur
famulam rebellantẽ: quȩ ñ reddit dño de¬
bitam seruitutẽ. Ieiunans gͦ corpore ab
escis mens ieunet a uiciis: ce curas eupi¬
ditatesq trenas. regis sui lege diudicet.
Meminerit primã dilectionẽ dõ. scdam
debere se ꝓximo: om̃sq affectus suos hac
regula dirigendos. ut nec a cultu recedat
dnĩ: nec ab utilitate conserui. Quomͦ aũ
ds̃ colitur. nͥ ut qd̾ ipsi placet placeat et
nob̾: nec ab eius imꝑio ñr umqm resultet.
affectus: Qm̃ si hoc qͦd ille uult uolumꝰ:
ab illo uirtutẽ infirmitas nr̃a sumet: a

Expanded text:
libus desideriis temperetur. Alioqui superfluum est suscipere esuriem, et iniquam non deponere voluntatem; reciso affligi cibo, et a concepto non resilire peccato. Carnale est, non spiritale jejunium, ubi soli corpori non parcitur, et in iis quae omnibus deliciis nocentiora sunt, permanetur. Quid prodest animae foris agere quasi dominam, et intus servire captirtatis amittere? Et merito plerumque patitur famulam rebellantem, quae non reddit Domino debitam servitutem. Jejunante ergo corpore ab escis, mens jejunet a vitiis, et curas cupiditatesque terrenas regis sui lege dijudicet. CAP. III. Meminerit primam dilectionem Deo, secundam deberi proximo, omnesque affectus suos hac regula dirigendos, ut nec a cultu recedat Domini, nec ab utilitate conservi. Quomodo autem Deus colitur, nisi ut quod ipsi placet, placeat et nobis; nec ab ejus imperio noster umquam resultet affectus? Quoniam si hoc quod ille vult volumus, ab illo sumet infirmitas nostra virtutem, a
Abbreviated transcription (Latin):
tamus ñ futurũ extra miscdĩam. qu uł
partẽ hoꝵ oꝑum fuerit executꝰ. Anima
aũt neminẽ iuuans. erit arbor ñ habens
poma: cũ totis fructu pietatis inueniet᷑
aliena. Decimi gͦ mensis ieiuniũ qd̃ hie¬
malis ẽ temporis. ad agriculturam nos
misticãm uocat: qua segetum ce palmitũ
atq arboꝵ uires. quib humana susten¬
tatur infirmitas. sp̃alib studiis excolait᷑.
ut dñicus ager suis ditetur impendiis:
& quẽ nunqmͣ expedit ẽẽ sine fructu.
de ꝓpria fiat ubertate fecundior. Quod
utiq intelligit sc̃itas ur̃a ad totiꝰ eccłiȩ
ꝓfectum ẽẽ referendui: quoꝵ in fide. ger¬
men ẽ: in spe increm̃tum: in caritate ma¬
turitas. Quia castigatio corꝑis ce instan¬
tia orationis. tẽ uerã optinent puritate:
cũ ȩlemosinarũ scificatione nitescunt. di¬
cente dũo. Date ȩlemosinã: ae ecce omnia

Expanded text:
tamus non futurum extra misericordiam, qui vel partem horum operum fuerit exsecutus. Anima autem neminem juvans erit arbor non habens poma, cum totius pietatis invenietur aliena. Decimi ergo mensis jejunium, quod hiemalis est temporis, ad agriculturam nos mysticam vocat, qua segetum et palmitum atque arborum vires, quibus humana sustentatur infirmitas, spiritalibus studiis excolantur: ut Dominicus ager suis ditetur impendiis, et quem numquam expedit 58 esse sine fructu, de propria fiat ubertate fecundior. Quod utique intelligit sanctitas vestra, ad totius Ecclesiae profectus esse referendum, quorum in fide germen est, in spe incrementum, in charitate maturitas: quia castigatio corporis et instantia orationis tunc veram obtinent puritatem, cum eleemosynarum sanctificatione nituntur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsius uoces indie: ipsi audiunt᷑ in nocte.
Et pulchritudo rerum uniꝰ diei opificio
conditarũ. ñ desinit cordis aurib magi¬
stram insinuare rationẽ: ut inuisibilia
dĩ ꝑ ea quȩ facta st̃ intellecta conspici¬
antur: ce ñ creaturis. s creatori om̃ium
seruiatur. Cum gͦ uniu̾sa uicia ꝑ conti¬
nentiam destruant᷑. & qͥcqͥd auaricia sitit.
qͥcqͥd suꝑbia ambit. qͥequid luxuria con¬
cupiscit. huiꝰ uirtutis soliditate suꝑet᷑:

Expanded text:
Ipsius voces in die, ipsius audiuntur in nocte, et pulchritudo rerum unius Dei opificio conditarum, non desinit cordis auribus magistram insinuare rationem, ut invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur , et non creaturis, sed Creatori omnium serviatur. Cum ergo universa vitia per continentiam destruantur, et quidquid avaritia sitit, quidquid superbia ambit, quidquid luxuria concupiscit, hujus virtutis soliditate 60 superetur;
Abbreviated transcription (Latin):
ctu pietatis carentes uacus arborib cõ¬
parant᷑: etiã illa ficus nob̾ cauenda ẽ de
suȩ infecunditatis exemplo. qͣm dñs iħ̃e
sicut ęuãgłium refert uicħ habentẽ qd̾ esu¬
riens sumeret. ꝑpetua sterilitate dãpnauit
ut intelligeremꝰ qm̃ qui esurientẽ ñ refo¬
uet egenũ: ipsi denegat cibum. qui qͦd
pauꝑi ẽ datũ. sibi dixit impensũ. Et hur
maledictionis arbores erunt: quib a iu¬
dicante dicet᷑. Discedite a me maledicꝰti in
ignẽ ȩt̃num: quẽ p̃parauit pat̾ m̃s diabo¬
lo &e angłis ei fsuriui enĩ: &e ñ dedistis mͥ¬

Expanded text:
ctu pietatis carentes vacuis arboribus comctu pietatis carentes vacuis arboribus comparantur, etiam illa ficus nobis cavenda est de suae infecunditatis exemplo, quam Dominus Jesus, sicut Evangelium refert, nihil habentem quod esuriens sumeret, perpetua sterilitate damnavit: ut intelligeremus quoniam qui esurientem non refovet, illi denegat cibum qui quod pauperi est datum, sibi dixit impensum. Et hujus maledictionis arbores erunt, quibus a judicante dicetur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Esuri
Abbreviated transcription (Latin):
tas arrogantiã ꝓpulsauit. Et qui impu¬
dicitia sorduerant: castitate nituerun.
His aũt conu̾sionib dilectissimi. ꝓui¬
quibcłã dieb. ab uniu̾sa eccłia deuotio¬
nem obseruantiȩ generalis exigerent.
Qm̃uis enĩ pulchrũ sit atq laudabile:
ut singula queq m̃bra corꝑis xp̃i ꝓpriis
ornentur officiis: excellentioris tam̃ est
actionis. sacratiorisq uirtutis. cum in
unũ ꝓpositũ piȩ plebis corda coneurrt̃:
ut ille eui scificatio nr̃a suppliciũ ẽ. ñ
sołu a parte. s etiã a soliditate supetur.
Cui nẽ oꝑi dilectissimi decimꝰ m̃sis offertͣ᷑:
ammonens quodamͦ ꝓ qualitate. tẽporiͤ
sui. ne qͥsqm frigore infidelitatis obtor¬
peat. s potiꝰ caritatis spũ concalescat:
qm̃ ce ꝑ ipsa elementa mundi tanquã
ꝑ publicas paginas significationẽ di¬
uinȩ uoluntatis accipintꝰ: nec uinqͣm
cessat suꝑna eruditio. qnͣdo etiã de his

Expanded text:
tas arrogantiam propulsavit; et qui imputas arrogantiam propulsavit; et qui impudicitia sorduerant, castitate nituerunt. His autem conversionibus, dilectissimi, quibusdam diebus ab universa Ecclesia devotionem observantiae generalis exigerent. Quamvis enim pulchrum sit atque laudabile ut singula quaeque membra corporis Christi propriis ornentur officiis, excellentioris tamen est actionis sacratiorisque virtutis, cum in unum propositum piae plebis corda concurrunt: ut ille cui sanctificatio nostra supplicium est, non solum a parte, sed etiam a soliditate superetur. Cui nunc operi, dilectissimi, decimus mensis offertur, admonens quodammodo pro qualitate temporis sui ne quisquam frigore infidelitatis obtorpeat, sed potius charitatis spiritu convalescat. Quoniam et per ipsa elementa mundi, tamquam per publicas paginas, significationem divinae voluntatis accipimus; nec umquam cessat superna eruditio, quando etiam de iis