comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De M̾. Esquis mancipusł
ium̃tis. pecorib uc emĩtis. uen¬
dendisq p̾poitus sit. nõ solum
ĩstitoria ꝯpetit aduersus eum
qui p̃posuit s ⁊̃ redibitoria uel
exsciplatu. duple simple ue
soudum actio dandaẽ. ¶Si sẽ¬
num titu istitorẽ hiũs. uł tecus
ex hoc edicto. uł cumtitio exinfe¬
nõrib edictis agẽ̾ potõ. Ssitu
cum eo ꝯ̃hiuetisti. cumtitio
dumtaxat agipotit. ¶Sump¬
ures patri hnce institores hr̃s
exfticit. de in cumhis ãtum fue¬
rt. dicẽdum erit ĩpupislum da

Expanded text:
m.Si quis mancipiis uel iumentis pecoribusue emendis uendendisque praepositus sit, non solum institoria competit aduersus eum qui praeposuit, sed etiam redhibitoria uel ex stipulatu duplae simplaeue in solidum actio danda est.Si seruum Titii institorem habueris, uel tecum ex hoc edicto uel cum Titio ex inferioribus edictis agere potero. sed si tu cum eo contrahi uetuisti, cum Titio dumtaxat agi poterit.Si impubes patri habenti institores heres exstiterit, deinde cum his contractum fuerit, dicendum est in pupillum da
Abbreviated transcription (Latin):
merti oleane p̃positum arclate
eundẽ ⁊ mutius petinis accip¬
egit ꝓposita actioẽ. ꝓbare ñ po¬
tuit mertis gr̃aeum accepisse.
licet ꝯsũp̾ta ẽ attio. nec amp¬
lius age̾ potit. quasi simntu¬
is quoq pecumis accipiẽdis.
eẽ ppositus. Tñ ulian̾ utilem
actionẽ opetere ait.Memmis
s̃c oportebit aũt institonadñ
ita demumitatem̃. siñnoua¬
uent quis obligationẽ. ułab
institore ulauo nouãdiaĩos
scipłando. ¶ Siduo plesue ta¬
bnam exerceat. ⁊ ẜuumquem
exdisparib ptib hẽbant insti¬
corem pposuerũt. utrũꝓ dĩcis¬

Expanded text:
merci oleariae praepositum Arelate, eundem et mutuis pecuniis accipegit proposita actione: probare non potuit mercis gratia eum accepisse. licet consumpta est actio nec amplius agere poterit, quasi pecuniis quoque mutuis accipiendis esset praepositus, tamen Iulianus utilem ei actionem compeautem oportebit institoria dominum ita demum teneri, si non nouauerit quis eam obligationem uel ab institore uel ab alio nouandi animo stipulando.Si duo pluresue tabernam exerceant et seruum, quem ex disparibus partibus habebant, institorem praeposuerint, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ip̃a p̃põtioie. ꝑ senbe palam.
sic accipimus.clans littĩs. ut de
plano recte legi possit. antabna
scilicet. uł añ eum locum in quo
negotiatio excetur. ñ in loco rem
ignorasse litr᷑as ułno obsuasse
quoo ꝓpositum erat cum multi
legent. cuq palam eẽt ꝓpoitum.
ñ audietur. ꝑ scriptum aũt ꝑ
petuo cẽ oportet. Cet̾m si ꝑ idte¬

Expanded text:
bitur ipsa praepositione.Proscribere palam sic accipimus claris litteris, unde de plano recte legi possit, ante tabernam scilicet uel ante eum locum in quo negotiatio exercetur, non in loco remoignorasse se litteras uel non obseruasse quod propositum erat, cum multi legerent cumque palam esset propositum, non audietur.Proscriptum autem perpetuo esse oportet: ceterum si
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuĩt mutuan.Sieius q̃
aduendendu emendum ue
oleum pposuit. mutuũ oleuin
cdatum sit.dicendum eĩt isti¬
coriam locum habe. Itemsi ĩsti¬
tor cum oleũ uendidiss anu¬
lumare noie acceꝑit. neq e¬
um reddat dñm institoria te¬
nen.na eius reriquampposi¬
tus ẽ. Contractum ẽ. nisi forte
mandatũ cifuit p̃senti peciũ
a uende. quare si forte pignũ
institor obp̃tium accepit ĩ sti
torie locus ent. tem fideusso¬
ri qui ꝓinscitore int̾uem̃t in¬
stitoria ꝯpetit. eĩ emin reiseq̃¬
la ẽ si abalio institor sit pposi
co contractum ẽ. equumẽdan¬

Expanded text:
tus fuit mutuari.Si ei, quem ad uendendum emendumue oleum praeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere.Item si institor, cum oleum uendidisset, anulum arrae nomine acceperit neque eum reddat, dominum institoria teneri: nam eius rei, in quam praepositus est, contractum est: nisi forte mandatum ei fuit tus fuit mutuari.Si ei, quem ad uendendum emendumue oleum praeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere.Item si instistitoria competit: eius enim rei sequella est.Si ab alio institor sit praepositmandatum ei fuit p
Abbreviated transcription (Latin):
rem gerens p̃posint et ra tum
habuero. idement dicendum¬
¶panu aut refeit. quis sit ĩsti¬
tor. masculus anfemina lib̾
an ẜuus. ꝓprius ulanens.
Item quis queu pposuit. Nam
⁊ simplir p̃po suit. ꝯpetit insti¬

Expanded text:
rem gerens praeposuerit et ratum habuero, idem erit dicendum.Parui autem refert, quis sit institor, masculus an femina, liber an seruus proprius uel alienus. item quisquis praeposuit: nam et si mulier praeposuit, competet insti
Abbreviated transcription (Latin):
bus c̃tis. an om̃s inhiscẽ ꝯ fũ¬
dendienut. ⁊ om̃s intributu
uocancdi. ut puta duas negoti¬
ationes ex̃cebat. pura sagariã
⁊ lintheariam. ⁊ seꝑatos huĩt cre¬
ditores. puto separim eos ĩtri¬
butum uocan. mni̾quisq emm
coꝵ m̃ci mag quam ip̃i credictit

Expanded text:
bus certis, an omnes in isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et linteariam, et separatos habuit creditores. puto separatim eos in tributum uocari: unusquisque enim eorum merci magis quam ipsi credidit
Abbreviated transcription (Latin):
idant uestern cutũfe̾ndam. et
distrabenda. riquos uulgo cir¬
citoles appellamus. G imu¬
liones quis pprie institores.
appellet. Item fullonũ ⁊ sanci¬
nacorum p̃positus stabulani

Expanded text:
ii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus.Sed et muliones quis proprie institores appellet, Item fullonum et sarcinatorum praepositus. stabularii
Abbreviated transcription (Latin):
pupillo uł furioso nõ debere
p̾uto. nec tñ lucrosũ ẽẽ debere.
to. quauis pomp. libro.uiii.e
pistolanm si soluẽco tutorsit
ex dolo eius pupillũtem̃ scrip¬
sit. ⁊ sane bacteñ tenebit᷑ ut ac¬
tionem quamꝯ̃ tucorẽ habeat

Expanded text:
pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, to. quamuis Pomponius libro octauo epistularum, si soluendo tutor sit, ex dolo eius pupillum teneri scripsit: et sane hactenus tenebitur, ut actionem, quam contra tutorem habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
possor debebit restituẽ. S si forte tpe
ususfnictus amissus ẽ alo ꝗdem
possidente: alio aut̃ liti se offẽnte. ñ
sufficit enusũsiuctũ it̾m renouare.
Ser̃ canẽ quoq eum. de eictione
usussruct̾ oportet. Oidem̃ si ser¬
uũ aut fim̾dũ is qui possicebat pi¬
gnon dedit. isq abro qui pignori
p̃standi sut. ita ⁊ ꝓprietatis dño.
si negatoria actione utat. sĩoĩb
nam ⁊ possori ꝯpetut. qd̾ si p̾sicet.¬

Expanded text:
ssor debebit restituere. Sed et si forte tempore usus fructus amissus est alio quidem possidente, alio autem liti se offerente, non sufficit eum usum fructum iterum renovare, verum cavere quoque eum de evictione usus fructus oportet: quid enim si servum aut fundum is qui possidebat pignori dedit isque ab eo qui pignori praestandi sunt, ita et proprietatis domino, si negatoria actione utatur: sed in onam et possessori competunt: quod si posside
Abbreviated transcription (Latin):
melico lacte usurũputo. Neqem
tã stñcte int̾pretande sũt uolũpta¬
tes defunctoꝵ. S si bou̾mañnti
usus reliqͣtur. omem usũ habebit.
⁊ adarandũ ⁊ ad cetã ad que boues
aptisunt. ¶Equitu quo lega¬
to usu. uidendune ⁊ domare pos¬
sit. ⁊ adue hendum subiugo uti.⁊
stituti ⁊ inte reliquit. udet᷑. ⁊ de h̾
usu sensisse. ¶Suisus nuns¬
reni auicui fuĩt reuictus. ad siuĩ
se. si simul cũ ip̃is utat᷑. Quãquã
si filio familias usus seru sit re¬
situs. ip̃ius dumtaxat usũ cxĩga
ñ ⁊̃ eorum qui sũt in porestate.

Expanded text:
modico lacte usurum puto: neque enim tam stricte interpretandae sunt voluntates defunctorum. Sed si boum armenti usus relinquatur, omnem usum habebit et ad arandum et ad cetera, ad quae boues apti sunt. Equitii quoque legato usu uidendum, ne et domare possit et ad uehendum sub iugo uti. stituti et uitae reliquit, uidetur etiam de hoc usu sensisse. Si usus ministerii alicui fuerit relictus, ad suum concessisse, si simul cum ipsis utatur: quamquam, si filio familias usus serui sit resitus ipsius ‹dum›taxat usum exigat, non etiam eorum qui sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
ret legatanis cedẽ siluam ⁊ uẽdere q̃¬
adm̃alum usufructuanis licet. nicħ
habitun eẽnt exeo legato. ¶Loect̃.
angustus ẽ iegatanꝰ euidomus usuꝰ
legatus ẽ. ut ñ possit gaupare totĩdo¬
bunt ꝓpͥetarius ñ uter̃. qr ucebit usu¬

Expanded text:
ret legatariis caedere silvam et vendere, quemadmodum usufructuariis licet, nihil habituri essent ex eo legato. Licet tam angustus est legatarius, cui domus usus legatus est, ut non possit occupare totius dobunt proprietarius non utetur, quia licebit usu
Abbreviated transcription (Latin):
illidom̃ ususfiuctus habitãdi cau¬
sa. utrũ habitationẽ solam. an uõ ⁊
usũfruccũ habeat. nidẽdum. ⁊ p̾scris
⁊neratĩputãt solam habitatiorsẽ
legatã. Ꝙ ẽ uerum. ꝑ lane sidi¬
xiiset cestator. n sũ rabitandi eã ñ
dubitarem̃ qum uaieret. ¶ Sotr
aut unĩ ãni habitatio aniñq ad¬

Expanded text:
causa", utrum habitationem solam an vero et usum fructum habeat, videndum. et Proculus et Neratius putant solam habitationem legatam, quod est verum. plane si dixisset testator "usum habitandi causa", non dubitaremus, quin valeret. Vtrum autem unius anni sit habitatio an
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑ̃is ꝯclitio exigit ꝗͣbodam utãtur ꝙ¬
b damnoutantur. ¶Tsu legato fi
plus us sit legatari quam oporter
officio udias qui iudicat q̃ admo¬
dumutat᷑ id ꝯtinetur. neaut quã¬

Expanded text:
is condicio exigit, quibusdam utantur, quibusdam non utantur. Vsu legato si plus usus sit legatarius quam oportet, officio iudicis, qui iudicat quemadmodum utatur, quid continetur? ne a
Abbreviated transcription (Latin):
d̾em̃t. uł insulã uł nauẽ fabriea¬
offendetur illa sabinisña. ancille
usudato adlanificiũ eam ñ admit¬
ti. nec exoꝑis mercecẽ capi. E si¬
bilanam face̾ uire cogẽ. Sͥeiũm
facc̾ uidetur. qui ñ oꝑas eĩ iocanit
s opus qued xluxit expedit. Ide ⁊
octauenus ꝓbat.

Expanded text:
 insulam vel navem fabricaoffendetur illa Sabini sententia ancillae usu dato ad lanificium eam non mitti nec ex operis mercedem capi, sed sibi lanam facere iure cogere: sibi enim facere videtur, qui non operas eius locavit, sed opus quod conduxit expediit. idem et Octavenus probat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ide ait. ⁊ sicibiusus. in fructus lege¬
retur. ꝯcune̾ nos inusum. mesolũ
suctum hĩturum. potĩt au̾t apud
dum legauit titio usum. moxhẽs
su legato. licebit usuano ⁊ exfeno
q̾ mãnum dũtaxat sufficiat cape.
licet medioens p̃du eo mõ fruct̾
sumãtur. qr ⁊ domo.⁊ seruo ita utẽ
ẽ. quoĩnus dnĩs agnoolendi cã¬
ita legatus eẽt usus fundi ut in
usus legutus fuiss. ¶ Dñs ꝓpri¬
etatis.⁊̃ inuito usufruccuano ułu
suano. suudum uł edes. uił ꝑsaitua¬
nũ uł ꝑinsulanũ custodire põt.
Int ẽ enim eiꝰ fines p̃dutueri eaq

Expanded text:
idem ait et si tibi usus, mihi fructus legetur, concurrere nos in usu, me solum fructum habiturum. Poterit autem apud dum, legaverit Titio usum, mox heres su legato licebit usuario et ex penu quod in annum dumtaxat sufficiat capere, licet mediocris praedii eo modo fructus consumantur: quia et domo et seruo ita utereest, quo minus dominus agri colendi caita legatus esset usus fundi, ut inusus legatus fuisset. Dominus proprietatis etiam inuito usufructuario uel usuario fundum uel aedes per saltuarium uel insularium custodire potest: interest enim eius fin
Abbreviated transcription (Latin):
res deiecess. aut edificiũ demolitus
eẽt. aut aliquo mõ cetenorẽ usũfruc¬
tum fociss. aut ẜuitutes imponendo
aut nicinoꝵ p̾dia liłando. adiudiciꝰ
religionẽ ꝑtinet. ut inspiciat quał
añ iudiciũ acceptum fund̾ fuiͣt. u̾iusu

Expanded text:
res deiecisset aut aedificium demolitus esset aut aliquo modo deteriorem usum fructum fecisset aut servitutes imponendo aut vicinorum praedia liberando, ad iudicis religionem pertinet, ut inspiciat, qualis ante iudicium acceptum fundus fuerit, ut usu
Abbreviated transcription (Latin):
recipe possit. apud labeonẽ ntemi¬
intcͣcatum libro postiorum. et
ait lateo. qr su p̃e habitat. ĩquili¬
num posse roipe. i deinhospites ⁊
pos quidem habitare posse. ꝓculus
aũt ce inquilino notat. nõuelle
spatiose domus usus sit reliccus
hoĩ mediocri. ut portumcula ꝯtẽ¬

Expanded text:
recipere possit, apud Labeonem memini tractatum libro posteriorum, et ait Labeo eum, qui ipse habitat, inquilinum posse recipere: idem et hospites et os quidem habitare posse. Proculus autem de inquilino notat non belle spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula
Abbreviated transcription (Latin):
siusq sufficiat sũptuꝵ. ⁊ ex his q̃
ꝯuigis ⁊ hospitibus posse uti. Q ma
ario agẽdumẽ ꝓdigm̃t᷑ate eĩ cui
relicus ẽ usus. G utetur his ut
puto dũtaxat inuilla. p̃omus aũt
ioco utatur dũtaxat:an q̃ inopidũ
ei desem possuit. S meliꝰ estacci¬
pere.⁊ mopidũ deseñda. Neq eni
gͣue honus cẽ horum si habundẽt¬

Expanded text:
suis‹que› sufficiat sumpturum et ex his quae conuiuis et hospitibus posse uti: quae ario agendum est pro dignitate eius, cui relictus est usus, sed utetur ‹h›is, ut puto, dumtaxat in uilla: pomis autemloco utatur dumtaxat an etiam in oppidum ei deferri possint: sed melius est accipere et in oppidum deferenda, neque enim graue
Abbreviated transcription (Latin):
tuanꝰ non ẜit᷑utẽ s usufictũ uen¬
dicare debet ad ueis fundi uicm do¬
minũ. ¶ Si partis sundiususfrictꝰ
ꝯstituatur. pot deeo mrẽ agisiũ uẽ¬
dĩcet quis usũfnictũ siue aui negꝵ
Inhis aũt accionib q̃ de ususmccu
agutur. ⁊ fructus uenire plusquã
manifestũmẽ. ¶ Si post litem
de usufructu ꝯtestata fuit finitus

Expanded text:
us non seruitutem, sed usum fructum uindicare debet aduersus uicini fundi dominum. Si partis fundi usus fructus constituatur, potest de eo in rem agi, siue uindicet quis usum fructum siue alii neget. In his autem actionibus, quae de usu fructu aguntur, etiam fructus uenire plus quam manifestum est. Si post litem de usu fructu contestatam fuerit finitus
Abbreviated transcription (Latin):
ditio lib̾tati appoita iam ĩ plen̾da
mulienẽ. s ñ dubitan debet quin
ultim̃ uber nascatur. Pec eni na
ꝑmisit sumul uno ĩpetuduosin¬
fantes de utõ matris eꝓcedẽ. ut
ordine incerto nascentiũ non ap¬
pareat uter inseriitute lib̾tate¬
ne nascatur. Incipiẽte igitur pã¬
ru entens ꝯlitio efficit ut exlibe¬
ra edatur. qd postea nascitur. Eluti
siquaubet alia ꝯ dicio lib̾tati mu¬
uens apposita. parturiente ea exit¬
tat manumnsa sub nac ꝯclicio¬
ne. si .x. milia hili titio ue decłit
comomento quo pant panum
geminos edidat. dicedume em̃
no possediciutrũq ingenuum
nasci. s eum qui postĩor nascit̃
q̃stĩo ergo facti potius ẽ ñiuris.

Expanded text:
dicio libertati adposita iam implenda mulieri est. sed non dubitari debet, quin ultimus liber nascatur: nec enim natura permisit simul uno impetu duos infantes de utero matris excedere, ut ordine incerto nascentium non appareat, uter in servitute libertateve nascatur. incipiente igitur partu existens condicio efficit, ut ex libera edatur quod postea nascitur, veluti si quaelibet alia condicio libertati mulieris adposita parturiente ea existat. vel manumissa sub hac condicione, si decem milia heredi Titiove dederit, eo momento quo parit per alium geminos ediderat: dicendum est enim non posse dici utrumque ingenuum nasci, sed eum qui posterior nascitur. quaestio ergo facti potius est, non iuris.
Abbreviated transcription (Latin):
qrñdetet calanutas matͥs nocere
ei quunuentre ẽ. Ex hoc q̃situz
ẽ siancula p̃gnans manumissa
sit. de ĩ ancilla pea factra aut ex¬
pũlsa ciuitate peꝑit. uteruman
ẜuum pariat.⁊ tam̃ rectiꝰ proba¬
tumẽ ubenimnasci. ⁊ sufficere
ei quimuetre ẽ lib̾am matrem¬

Expanded text:
n debet calamitas matris nocere ei qui in uentre est.Ex hoc quaesitum est, si ancilla praegnas manumissa sit, deinde ancilla postea facta aut expulsa ciuitate ‹pe›pererit, liberum an seruum pariat. et tamen rectius probatum est liberum nasci et sufficere ei qui in uentre e
Abbreviated transcription (Latin):
de plano intͬloutus ẽ ueledicib
p̃cepir iegemeẽ ostat. Hec suint
quas ꝯstitutiones uulgo appella¬
mus. S iane ex his quedã sunt
ꝑsonales. nec ad exemplũtrah¬
untur. Nam q̃ princeps aucuiob
rogauit. ui si cuisine exẽplo supẽ
uenit ꝑm noneg̾ditur.
ꝯstituedis eiudens ẽẽ utiutas de¬
ret. ut recedaturab eo iure quoo
tia ꝓ ficisçitur quam plenissime

Expanded text:
o interlocutus est vel edicto praecepit, legem esse constat. haec sunt quas volgo constitutiones appellamus. Plane ex his quaedam sunt personales nec ad exemplum trahuntur: nam quae princeps alicui ob rrogavit vel si cui sine exemplo subvenit, personam non egreditur.stituendis euidens esse utilitas det, ut recedatur ab eo iure, quodtia proficiscitur, quam plenissime
Abbreviated transcription (Latin):
rant. nu̾auit idẽ debitor ꝯduc¬
tor horeorũ cesans fuit. ob qͦꝵ
pensiones aliquotãnis ñsolu¬
tas. ꝓcurator exaccioni ꝓ̃poĩtus
adlapidum uenditionẽ offici¬
um suũ exrendit. Quesitumẽ
an uire pignoris eos c̃ditor reti¬
nere possit. iendit scd̃m ea que¬

Expanded text:
ant: idem debitor conductor horreorum Caesaris fuit, ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad lapidum uenditionem officium suum extendit: quaesitum est, an iure pignoris eos creditor retinere possit. respondit secundum ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
hic admittedumeẽ. ¶ Sipriõ
quisine ypotheca c̃didit. post se¬
cũdum qui utiũq fecit. ip̃e ypo¬
de ypotheca ꝯuenit. dubiumn
ttiũsẽ. ¶ Sitecum de ypothe¬
ca paciscatur debitor. cerudẽ ouz
alio tua uolũtate. scd̾s potior e¬
rit. Pecuma aut soluta scdo. an
nirs tenetur tibirecte qr̃. Ert a¬
utem facci q̃stio agitanda. quid
int̃ eos accum sit. utrumut dis¬
cedatur ab ypoteca intotum cũ
prio ocessit creditor aluiobligaĩ
ypothecam. anut ordo seruetur
⁊prior c̾ditor scdo lcc̃o ꝯstituat᷑.¬
tor postea nouatione facta eadẽ
pignora cum aliis accepit. ĩ suũ
ñ offerat pecunam posse priorẽ
uẽdere. ut primã tantum peciũ¬
am expensam ferat. ñ eamquã
postea credidit. ⁊ qd suꝑfluum
ex antiore credito accẽpit. ħscdo
restituat. E cendumẽ scd̃o
c̃ditori remteneri. ⁊̃ inuito de¬
bitore tãmnsuũ debitũ quam ĩ
primi c̃ditoris. ⁊ inuẜas suas

Expanded text:
hoc admittendum esse.Si primus, qui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse de hypotheca conuenit, dubium ntertius est.Si tecum de hypotheca paciscatur debitor, deinde idem cum alio tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quaestio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditor secundo loco constituatur.tor postea nouatione facta eadem pignora ‹cum› aliis accepit, in suum non offerat pecuniam, posse priorem uendere, ut primam tantum pecuniam expensam ferat, non etiam quam postea credidit, et quod superfluum ex anteriore credito accepit, hoc secundo restituat.Sciendum est secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ditor de ypotheca. abonii posses¬
sore eam auferre põtit. pret̃ pri¬
orem ẽditorem.⁊ qui ab eo emit¬
Atitio mutuat̾ pactus ẽ cumillo
ut predium suumpignoriypo¬
thece ue eẽt. de inde mutuat est
pecuniam amenio. ⁊ pact̾ est cũ
eo ut sititio desient p̃diũ tem̃
ertenatur. Tertius dem̃ aliquis

Expanded text:
creditor de hypotheca, ab omni possessore eam auferre poterit praeter priorem creditorem et qui ab eo emit.A Titio mutuatus pactus est cum illo, ut ei praedium suum pignori hypothecaeue esset: deinde mutuatus est pecuniam a Maeuio et pactus est cum eo, ut, si Titio desierit praedium teneri, ei teneatur: tertius deinde ali
Abbreviated transcription (Latin):
Reditor ꝗ
prius ypotheeam accepit. siũpos¬
sidet eam ⁊ alius uendicet. ypot¬
hecania accione. exceptio priori
ata. siue alio possidẽte prior cre¬
ditor uedicet ypothecana actio¬
ne. ⁊ ille excipit. smoouenit
ut sibires sit obligata. ħmmo¬
dum suprarelatum rẽplicet. S
sicumalio possore creditor secũd̾
agat. recte aget.⁊ adiudican ei

Expanded text:
reditor qui prior hypothecam accepit siue possideat eam et alius uindicet hypothecaria actione, exceptio priori ata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei
Abbreviated transcription (Latin):
obsumam q̃ extutela ei ꝯdenp¬
natus erat obligauit pignori
onna bona sua que hebat qua¬
ꝙr hĩturus ẽẽt. postea mutuat᷑
seie partẽ debiti. ⁊ reliquam su

Expanded text:
ob summam, qua ex tutela ei condemnatus erat, obligauit pignori omnia bona sua quae habebat quaeque habiturus esset: postea mutuatusSeiae partem debiti et reliquam su
Abbreviated transcription (Latin):
ri dedit. post. mẽmo. dem̃ dña emꝰ
pignoris facta. manto suo indo
debitoris inueniatur. inꝓpoito
ideo quia neq: tuc cummeino ob¬
ualescẽ possit. H tamenita. sibo¬
naͣ fideindotem extimatũ prediũ
maritus accepit. idẽ sugnorauit
meiio obligatum cẽ.¬
auccoritate eius qui mube potuit
captumẽ. priuilegus tp̃is fortior¬
accepit ypothecam. quauis cũ alio
an ꝯuenerat. ut si ab eo pecuma
stiplatione facta ypothecadata

Expanded text:
ri dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dodebitoris inueniatur: in proideo, quia neque tunc cum Maeuio obnualescere possit. haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum eauctoritate eius qui iubere potuit captum est, priuilegiis temporis fore potioraccepit hypothecam, quamuis cum alio ante conuenerat, ut, si ab eo pecuniamstipulatione facta hypotheca data
Abbreviated transcription (Latin):
nobligatũ. eatestam̃to man¬
pondi posse uidi nõ iniustum¬
sipost primum ꝯtractum tuum
añquam aliam pecuniã tuc̃dẽs
eidem debitoris eĩ credidiss ꝗnq̃¬
tibi pignoridata eẽt debitorob¬
ligasset.de inde rueidẽ debitori
tio rei quam primo credidisti. us¬
ca. Finge seium ꝑatum eẽ offer¬
re tibi sũmam primo ordinecit¬
dicam. dixi ꝯseques eẽ ut seius
potior sit ineo quod amplius ẽ.
inpignore. ⁊ oblata abeo sũma
puimo ordine credita uẜarũmꝙ¬

Expanded text:
obligatum et testamento marpondi posse uideri non iniustumsi post primum contractum tuum, antequam aliam pecuniam tu crederes, eidem debitori Seius credidisset quinqutibi pignori data esset, debitor obligasset, dehinc tu eidem debitori tio rei quam primo credidisti uha. finge Seium paratum esse offerre tibi summam primo ordine creditam. dixi consequens esse, ut Seius potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarum
Abbreviated transcription (Latin):
ƿignus ubaret. idemistud obpe¬
cumã c̃ditam alii pignoridedis
⁊ anquam utriq c̃ditori soluẽt.
debitum. remaliam prioric̃dito¬
n uendiderat. c̃ditumq pensane¬
nt cum pretio remedire dicẽdũ
ẽ ꝑinde haben debẽ ac si priori ẽ di¬
torpecunia soluta eẽt. Nec enim
tioris c̃ditoris cansa ẽ ponior.

Expanded text:
ignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique creditori solveret debitum, rem aliam priori creditori vendiderat creditumque pensaverit cum pretio rei venditae, dicendum est perinde haberi debere, ac si priori creditori pecunia soluta esset: nec enim terioris creditoris causa
Abbreviated transcription (Latin):
dotem ꝓmuliere pro¬
misit. pignus siue y¬
pothecam derestituenda sibi
dote aͥcͣcͣͣpit. sub secuta deinde
ꝓ parte nuatione. marit eandẽ
rem pignori aui dedit. mox re¬
sidue quatitatis nuatio imple¬
ta ẽ. Querebatur de pignõre.R ẽ.¬
cumexcã ꝓmissionis ad unũse
ꝓmisit ꝯpellitur. ñ utiq solutio¬
nũ obseniada sunt tp̃a. s dios ⁊¬
tĩte obligationis. Nec ꝓbe dicp
inpotestate eius ẽẽ ne pecuniã re¬
siduam recceret. ut minus dota¬
tamuuereẽ uideatũr. Alia causa
ẽ eius qui pignus accepit ad eã
sumam quanunt diem c̾tu nu¬
masset. ac forte priusquanuar

Expanded text:
dotem pro muliere promisit, pignus siue hypothecam de restituenda sibi dote accepit: subsecuta deinde pro parte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad uniuersae tique solutionum obseruanda sunt tempora, sed dies contractae obligationis. nec probe dici in potestate eius esse, ne pecuniam residuam redderet, ut minus dotata mulier esse uideatur.Alia causa est eius, qui pignus accepit ad eam summam, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
solet. S im̾e preiuidicio prio¬
ris snie totum ius alii creditori
integrum relinquitur.
hacteñtuendum.q̃tenus ad pri¬
orem creditorem ex pretio peciũe
ns acceptis pignonbo.eidẽq
debitori menus sub hisdẽ pi¬
gnorib pecumã dedit. q̃ ro anti¬
tius ñ tantum sortis ⁊ earum
uẜarum noĩe que accessenint
ante quam meuĩ crederet. s etiã
eanim que pea accesẜunt ponor¬

Expanded text:
sed sine praeiudicio prioris sententiae totum ius alii creditori integrum relinquitur. eatenus tuendum, quatenus ad priorem creditorem ex pretio pecunia ris acceptis pignoribus, eidemque debitori Maeuius sub isdem pignoribus pecuniam dedit: quaero, an Titius non tantum sortis et earum usurarum nomine, quae accesserunt antequam Maeuius crederet, sed etiam earum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc de inde prioris stipłationiꝰ
existat ꝯditio. ut potior sit qui
postea credidiss. S uereor nũ
hic aliud sit dicendum. Cume¬
nm semel ꝯditio exstitit. ꝓinde
babetur ac sullo tꝑe quo scipłatio
intposita ẽ. sine ꝯdictione facta¬

Expanded text:
tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. sed uereor, num hic aliud sit dicendum: cum enim semel condicio exstitit, perinde habetur, ac si illo tempore, quo stipulatio interposita est, sine
Abbreviated transcription (Latin):
Q siduorum pupillorũ mĩmuis
tum exnunuis cuidãmꝯ pãta est
⁊ antiquioris ⁊ eĩ cuius numus
sumobligauũm. ⁊ titiͦo sp̃aliter
fundũ si indinum meũ ꝑuem̃t
mox dm̃um eius acquisiero. pu
dedit. ꝗppecum res exnumis pi¬
gnoratis ẽpta. nõ sit pignorata
dicendum ẽ prefemeam fisco debe
ex kalenͣdis pximis ꝯ̃ cluxerat.c
pactus erat ut homo eros pigno¬
ni locatori eẽt donec mencces solue¬
rentur. Idẽmañ halendas inlias

Expanded text:
 si duorum pupillorum nummis fuerit tum ex nummis cuiusdam comparata est antiquioris et eius cuius nummis sum obligauerim et Titio specialiter fundum, si in dominium meum peruenerit, mox dominium eius adquisiero, putdederit, quippe cum res ex nummis pigneratis empta non sit pignerata dicendum est praeferri eam fisco debere, ex calendis proximis conduxerat, pactus erat, ut homo Eros pignori locatori esset, donec mercedes soluerentur: idem ante calendas Iulias
Abbreviated transcription (Latin):
nt. q̃ rebatur an pͥoris iudicis sña
exeqi possit. dixi posse. qr ante
ueniat idemputarẽ snãq apri¬
ore iudice recte fertur. Ꝙ gnĩalit̃
⁊ inom̃ib h̾ ce morcasib obser¬
uandumẽ. ¶Quotiens dequã¬
Xta tritornimins

Expanded text:
t, quaerebatur, an prioris iudicis sententia exsequi possit. dixi posse, quia ante ueniore iudice recte fertur. quod generaliter et in omnibus huiuscemodi casibus observandum est. Quotiens de quanxtra territorium ius
Abbreviated transcription (Latin):
eo uire utatur. itademũ siꝑpost¬
ulatioe̾ eius h̃euenĩt. Cetm̃ siipõ
ñ postulante. ñ co hercetur. Se si ĩ-¬
petrauit siue usus ẽ iure aliquo
siue ĩpetrauĩt ut utẽtur. licet us
nõ sit. hoc edicto punat᷑. ¶Siꝓ
curator mẽ postulauit. qr̃ eodeo¬

Expanded text:
r ita demum, si per postulationem eius hoc uenerit: ceterum si ipso non postulante, non coercetur. ‹sed› si impetrauit, siue usus est iure aliquo, siue impetrauit ut uteretur licet usus non sit, hoc edicto puniatur. Si procurator meus postulauit, q
Abbreviated transcription (Latin):
tiuante qui abeo lesus ẽ s om̃i
qui qñq exꝑĩtur. ¶ Siis ꝓ quo
spopondisti impenauit ne aliꝗs
debicor ip̃ius aduers eum excep¬
tioe̾ utatur. de iñ tu innegotio ĩ
quo spopondisti uelis exceptione
ucͣ Necte nec ip̃mo porcet hmri¬

Expanded text:
tulante qui ab eo laesus est, sed omni, qui quandoque experitur. Si is pro quo spopondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spopondisti, uelis exceptione uti: nec te nec ipsum oportet h
Abbreviated transcription (Latin):
dum stucet ħ edictum defendere.
uł litigator dumuult bñficio h̾
edicti uti. ipẽ inpenam h edictio¬

Expanded text:
dum studet hoc edictum defendere, vel litigator, dum vult beneficio huius edicti uti, ipse in poenam i
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat de seruo cormpto uł
anciula deuirginata ul seruo stu¬
p̃to si accor rerumagentis cõrup¬
cus eẽ dicitur uł ciusmoĩ homo
ut ñ sorumiaccura aduers̃ sub¬
scantiã. S ⁊ totius domus eũ¬
siomis ꝑtineat seiũssime debet
aiãduertere. S officio ꝓcurato

Expanded text:
cognoscat de seruo corrupto uel ancilla deuirginata uel seruo stuprato, si actor rerum agentis corruptus esse dicetur uel eiusmodi homo, ut non ‹ad› solam iacturam aduersus substantiam, sed ad totius domus euersionem pertineat: seuerissime debet animaduertere. DE OFFICIO PROCURATO
Abbreviated transcription (Latin):
płib actionibs agat quarum si¬
głarum quantitas int̾ iurisdic¬
tionẽ iudicantis sit. coacerati¬
o uero ouĩm excedat moclũ iu¬
nsdictionis eiꝰ. apud cum agipõ¬
se sabmo cassio ꝓculo placuit.
eũdem iudicẽ agendumẽ eiqui
q̃nttatem mmorẽ petit. ne ĩpo¬
testate calũpmosa aduersarri
mẽi sit. anapd̾ eum ltigare p̾sim̃.

Expanded text:
pluribus actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coacervatio vero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit: eundem iudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa adversarii mei sit, an apud eum litigare possim. S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣxennt. parissime ĩdicat ita
utactioõs que obeam cãminsti¬
tue noneent postea quãquis
eorum ea ꝓuincia excesẜunt res¬
titueret᷑. siquid tñ ini̾nto accidit
ueluti sununa aut fintũ passũ.
ẽ. hacten̾ ius dicẽdum ẽ ut litẽ
ꝯtestetur. resq ablata exhibea¬
tur. ꝯceponaturaut sistiidici¬
o ex hirenue satisdato ꝓmittat᷑.¬

Expanded text:
xerunt, parcissime ius dicatur, ita ut actiones, quae ob eam causam institutae non essent, posteaquam quis eorum ea prouincia excesserit, restituerentur. si quid tamen inuito accidit, ueluti si iniuriam aut furtum passus est, hactenus ei ius dicendum est, ut litem contestetur resque ablata exhibeatur et deponatur aut sisti exhiberiue satisdato promittat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯũ satioẽ equali xẽptio digni¬
tatis nasctur. O ⁊ incognꝯsce¬
do neq excãdescere aduers quoᷤ
malos putat neq p̃cib calami¬
cosorũ ulacimiano portet. Id eͥ
non ẽ ꝯstantis ꝯrecciuidicis cm̃
aĩmotum uult cetegit. ꝯsuma¬
timita ius recde debet. ut aucco¬
ritatẽ dignitatis ĩgenio suo a

Expanded text:
uersatione aequali contemptio dignitatis nascitur. Sed et in cognoscendo neque excandescere aduersus eos, quos malos putat, neque precibus calamitosorum inlacrimari oportet: id enim non est constantis et recti iudicis, cuius animi motum uultus detegit. et summatim ita ius reddi debet, ut auctoritatem dignitatis ingenio suo a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incos qui mopialaborãt corp̾
torquendumẽ. ¶Soli autem
mani iõ inuerbis edicti fit m̃ti¬
o. qdͥ siꝑimꝑitiam uł nisticitatẽ
uł ab ipõ pretore iussus ułcasu a¬
liquis fecit nõ teneatur. ¶Hoc
nõ eclicto renetur qui toluit nõ¬

Expanded text:
 eos qui inopia laborant corpus torquendum est. Doli mali autem ideo in uerbis edicti fit mentio, quod si per imperitiam uel rusticitatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliquis fecerit, non tenetur. Hoc uero edicto tenetur et qui tollit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincie ĩ sequatur qͥ ꝯuenit eum
exfide eorum q̃ ꝓuarantur. Nle potẽ¬
tiores iiri humiliores inuinis
afficiant. neue defensores corũ
calũpniosis cͥminb insectẽt
i necentes. adreligionẽ presidisp¬
uincie ꝑtinet.: Iuicita ministĩac¬

Expanded text:
uinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. I
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ abeo simulatioe dementie occi¬
sam potes de md eius pene dissim¬
ulare cum sat̾is furore ip̃o puniat
ꝯt̾ñ diligẽtius custodiẽdus eñ. ac
siputabis. ⁊̃ iunculo cob̾cendus
qm̃tamad penã quam adtutelã
eĩ. ⁊ secuntatẽ ꝓ ximoꝵ ꝑtinebit.
Siuõ ut plenĩqr assoiet int̾ual¬
lis quibzdam sensu sanior ẽ non
forte eo momĩto scelus admiẜit
nec mor̃bo eiꝰdanda ẽ uema dilig¬
ent explorabis. ⁊ siquid tale are¬
rens osiues nõs ut extimem anͦ
ꝑꝰ imanitate facinoris sicupos
is cognouĩm̃ tali eum loco atq õdi
sieos aquib illo tp̃e obẜuatus eẽt.
uccauis causamrante negligen¬
tie excusseris. Sunũqueq eorũ ꝓũ
tur ꝯstituis. Nam custos funosi
nõ ad hoc solumadhibetur ne ꝗd
cio suo fuint.
excedat. nnsiuoͦn soluẽdi c̃ãdum
tni ab notare ei nõ liceat.

Expanded text:
trem ab eo simulatione dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur. et tamen diligentius custodiendus erit ac, si putabis, etiam uinculo coercendus, quoniam tam ad poenam quam ad tutelam eius et securitatem proximorum pertinebit. si uero, ut plerumque adsolet, interuallis quibusdam sensu saniore, non forte eo momento scelus admiserit nec morbo eius danda est uen‹i›a, diligenter explorabis et si quid tale compereris, consules nos, ut aestimemus, an per immanitais cognoverimus tali eum loco atque ordisi eos, a quibus illo tempore observatus esset, vocaveris et causam tantae neglegentiae excusseris et in unumquemque eorum, prout tur, constitueris. nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid cio suo fuerintexcedat nisi voti solvendi causa, dum tamen abnoctare ei non liceat.
Abbreviated transcription (Latin):
datus sit mag eẽ putat ut non
uideatur meadẽ causa sisti. S si
nore deditus sit. offilius ñputat
ĩeadem causa fisticũnõxedediti¬
one. cetĩs noxalẽ actionẽ ꝑimipi

Expanded text:
datus sit, magis esse putat, ut non videatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem peremi
Abbreviated transcription (Latin):
sz. ¶Si absenses sit x̃iuis ꝓquo
noxaus accio auauꝯ petit. si quid̃
dñs non negat ĩsua potestate eẽ
ꝯpellendum putat uindĩ uel iu¬
dicio euinsistiꝓmitrẽ. uel iudiciũ
acciꝑe aut nolit defend̾e̾. cautuꝵ¬
eũ cumpͥmum potuit se exhibi

Expanded text:
. Si absens sit servus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendum putat vindius vel iudicio eum sisti promittere vel iudicium accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
ptura. pecumam ĩdorem dedit.
neq nup̃sit. ancãdem repetẽ
possit. qͥsitumẽ dixi Cũ obt̃¬
pem cãm dantis ⁊ accipiẽtis
pecunia numetur. cessare glic¬
tionẽ ⁊ indelicto parpotiorẽ
ẽẽ possõrem. quam rõnẽ for¬
tassis auque secutu respõde̾
nõ hituram mulierẽ tliccicẽ
daretur.ĩ dotem ꝯ uerti nequit
dotis noĩe declit.ncq nupsit.

Expanded text:
m dedit neque nupsit: an eandem repetere possit, quaesitum est. dixi, cum ob turpem causam dantis et accipientis pecunia numeretur, cessare condictionem et in delicto pari potiorem esse possessorem: quam rationem fortassis aliquem secutum respondere non habituram mulierem condictionem: daretur in dotem conuerti nequiredotis nomine dedit neque nupsit.
Abbreviated transcription (Latin):
terit duminreb humanis fu
erat res ꝯdice eam. postea aũt
pemptaẽ. tam̃ durari ꝯditiõe.
uetẽs noui̾enit. quia ui detur
quiprimo inuito dño rem
ꝯtrecrauit semꝑ irestituenda
ducta sit. nec cautũ ẽ¬

Expanded text:
terit, dum in rebus humanis res fuerat, condicere eam, postea autem perempta est, tamen durare condictionem ueteres uoluerunt, quia uidetur, qui primo inuito domino rem contrectauerit, semper in restituenda ducta sit nec cautum e
Abbreviated transcription (Latin):
MIUS. Srs aliqua quecer¬
co clie dandebebat petita sit. ue¬
luti uinũ. oleum. frum̃tum xa¬
tilitem extinandã cassĩ ait.qñ¬
cifuisset eodic quodan debu¬
it si cedie nichilꝯuent. qͣñti
tunc cum iudiciũ ãccipet᷑ ⁊dẽq
iurisinloco eẽ ut primũ estiã¬
tio sumatur cĩ locrqͣ dandebint
si de loco nicħouenit is locus:
speccetur quo peterẽtur. qd ⁊ de¬

Expanded text:
merx aliqua, quae certo die dari debebat, petita sit, ueluti uinum oleum frumentum, tanti litem aestimandam Cassius ait, quanti fuisset eo die, quo dari debuit: si de die nihil conuenit, quanti tunc, cum iudicium acciperetur. idemque iuris in loco esse, ut primum aestimatio sumatur eius loci, quo dari debuit, si de loco nihil conuenit, is locus spectetur, quo peteretur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
refcit ad couendam ꝯditionem.
offeratur snus furtinus: anĩ
aliud nom̃ auiiq statũs obli¬
gationis tñsstratur. nec me
mouet presens ho fuit. nec
ne. cummora que euenebat
ex fuito. uluti quãdã celegati
quis indebitos niumos scies
accẽp̾it uidendũ siꝓcurator¬
suos numos soluat. amp̃i fũ¬

Expanded text:
refert ad tollendam condictionem, offeratur seruus furtiuus an in aliud nomen aliumque statum obligationis transferatur: nec me mouet, praesens homo fuerit nec ne, cum mora, quae eueniebat ex furto, ueluti quadam delegatiquis indebitos nummos sciens acceperit, uidendum, si prosuos nummos soluat, an ipsi fur
Abbreviated transcription (Latin):
is. detracto p̃tio corucolima¬
li exceptione subiñonebitur.
tis. nam ⁊ mustum ꝯ uenacia
uur alicipossunt. celsus ait .ł.
ei nõie liber fuititenẽtur. ꝯdici
aut einonp̃ot. nisi liber ꝯtĩta¬

Expanded text:
oli mali exceptione summovebitur. tis: nam et mustum et vinacia iure condici possunt. Celsus libro dueius nomine liber furti tenetur: condici autem ei non potest, nisi liber cont
Abbreviated transcription (Latin):
traq oñs inuenit ueitimenta
qua actione debrat ꝯsequi pre¬
cium qd̾ dedit: ⁊ ait cassius cum
no soium exalucto agere. uenĩ
Alicẽ oño posse. ego puto exco¬
ducto oimodo cum hr̃e actionẽ.
anaut ⁊ ꝯlicere possit: qsitumẽ.
quia nõ indebitum dedit m¬
si forte quia sine ca catum sit.

Expanded text:
teaque dominus inuenerit uestimenta, qua actione debeat consequi pretium quod dedit? et ait Cassius eum non solum ex conducto agere, uerum condicere domino posse: ego puto ex conducto omnimodo eum habere actionem: an autem et condicere possit, quaesitum est, quia non indebitum dedit: nisi f
Abbreviated transcription (Latin):
iucdieum ⁊ pora debita soluisse.
Siaut stichum p̾stitiss. qnq
cum posse ꝯlice quasundebita.
Sic postĩor solutio ꝯꝓbabit.
prioraꝗnq utrum debita an
indebita souuientur. S⁊ si p̃t
souita ꝗnq ⁊ stichus soluat
⁊ malĩ ego habe quinq. ⁊ stich¬
um recdere ansi audiẽdus q̃

Expanded text:
i eum et priora debita soluisse, si autem Stichum praestitisset, quinque eum posse condicere quasi indebita. sic posterior solutio comprobabit, priora quinque utrum debita an indebita soluerentur. sed et si post soluta quinque et Stichus soluatur et malim ego habere quinque et Stichum r
Abbreviated transcription (Latin):
tio estim̾ationis eĩ. corpus
eñipm prestan nõ potest.
Siexcã fintiua res xlicatur.
cuĩ temporis existimatio fi¬
at. quenritur. placet ramen
id tp̃c specrandũ. quo res ũ¬
quam plimi fiit. maxime
cum detiorem rem fcãm fur
danto utiratur. sempeni.
moram fur facẽ uidetur.ix¬
uissime dicẽdumẽ. etiamĩ¬

Expanded text:
stimationis eius: corpus enim ipsum praestari non potest. Si ex causa furtiua res condicatur, cuius temporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere uidetur. Nouissime dicendum est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
no repetetur. s dño erit obli¬
gatus Icemq uins eĩt ꝯi
uecturis nauiũquas ipͥe
uecturas nauiũ quas dñs lo¬
cau̾at Itempẽsiones insu¬
lanimacceꝑit. obdebitum ei
tenebitur quinon ẽ ubat so¬
uendo. Qued ergo dicisolet
ꝑdoni fructus posse alicitũe
tor ut ꝓcuãtori suo debitum
recderetur.mandait.maiore
pecunia soluta: pc̃ator indebi¬
tieausa ꝯuenietur Qd sino¬
minatim ut maior pecuia
soluetur de legauit in debi¬
ti cũ eoꝰ delegauit eiͣt accio.
que no uideturempta. sic
frustra cũ pcuratore lisfueĩt

Expanded text:
n repetetur, sed domino erit obligatus. idemque iuris erit in uecturis nauium, quas ipse uecturas nauium, quas dominus locauerat, item pensiones insularum acceperit, ob indebitum ei tenebitur, qui non est liberatus soluendo. quod ergo dici solet praedoni fructus posse condici, tor, ut procuratori suo debitum redderetur, mandauit: maiore pecunia soluta procurator indebiti causa conuenietur: quod si nominatim, ut maior pecunia solueretur, delegauit, indebiti cum eo ‹qui› delegauit erit actio, quae non uidetur ‹per›empta, si frustra cum procuratore lis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
uatim fra uenditioe meioꝰ
cessit. ut satis c̾ditorib facẽt.
s meuĩ soluit pecuĩam seio
tanq̃ debitam que iã atitio
fuerat soluta. qsitumẽ cum
postea repiantur apõche apcd
tĩ debitorem parai souite pe¬
cume cui magis repetitio pe

Expanded text:
itione Maeuio concessit, ut satis creditoribus faceret: sed Maeuius soluit pecuniam Seio tamquam debitam, quae iam a Titio fuerat soluta: quaesitum est, cum postea repperiantur apochae apud Titium debitorem partim solutae pecuniae, cui magis repetitio pe
Abbreviated transcription (Latin):
ori id fuisset dediictio. huuĩde¬
debuisset. ⁊ abẽo post mortez
recuꝑaturi acohidib fuisse.
q̃ntum ab his c̃ diror acciẽẽ
de peculio ꝯsequi potuiss. ĩgit̃¬
⁊ sire integ̃ familie hascunde
agatur. ita pecunũ diuidi equ¬
um eẽ ut ad quantitatẽ eius
indẽpiũs acohide prẽtur p̃or¬
ro eumquẽ aduersus extne¬
ui defendio por̃tet longe ma¬
gis ineo quod frati cebuisser
sit .ie. sic hil expeculio apud
patrem remanẜit nõ repetituꝵ
nam man̾e naturale obligati¬
one argum̃to eẽ. ꝙ extranco
agente̾ intra anum de peculio
declucẽt pater qd̾ sibi filius ce¬
biusset. ¶Toñt si par ꝙfilio
debuiss ⁊ eidemͤ maaipato solue¬
eicebusset ꝯputetur. eadem̃q
eniit ⁊ siextranc̾ heres ex heredato
siuo soluĩt. id ꝙ ei pater de bius¬
set. ¶Legati satis accep̃i ⁊cũfi¬
deuis sor michi soluiss. apparu¬
it indebitũ fuisse legatũ posse e¬
umn repetere existimanit.
te potest. s hoc non ẽ ppetuũ. nã

Expanded text:
ori id fuisset, deductio huius dedebuisset et ab eo post mortem reciperaturum a coheredibus fuisse, quantum ab his creditor actione de peculio consequi potuisset. igitur et si re integra familiae herciscundae agatur, ita peculium diuidi aequum esse, ut ad quantitatem eius indemnis a coherede praestetur: porro eum, quem aduersus extraneum defendi oportet, longe magis in eo, quod fratri debuisset, it, si nihil ex peculio apud patrem remanserit, non repetiturum: nam manere naturalem obligationem argumento esse, quod extraneo agente intra annum de peculio deduceret pater, quod sibi filius debuisset. Contra si pater quod filio debuisset eidem emancipato solueei debuisset computetur. eademque erunt et si extraneus heres exheredato filio soluerit id, quod ei pater debuisset. Legati satis accepi et cum fideiussor mihi soluisset, apparuit indebitum fuisse legatum: posse eum repetere existimauit. tere potest: sed hoc non est perpetuum. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ut alquid facias. nec fe¬
cis. ¶ Ei quim debitũ repetit.
ꝯsrctus ⁊ partus restituiceb.
ceducraimpensa. ¶Infrum
ta pecuĩam alicam. ñꝗdem
qnti locare potuissẽs qnti tu
ꝯductur fuisses. ¶Siẜuimi
indebitũ tibicedi cũq ma¬

Expanded text:
tibi, ut aliquid facias, nec feceris. Ei, qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa. In frumeta pecuniam condicam, non quidem quanti locar‹i› potuit, sed quanti tu conducturus fuisses. Si seruum indebitum tibi dedi
Abbreviated transcription (Latin):
apreside ꝓuincie mincegnm
restitutus ẽ. ne debitum hrdicaĩ¬
um solueret. ⁊ nec qcquam de
usuris eĩdem sortis qua senis
aut abco ẽ ꝑnuciatum. que¬
ro anusuras quas gaĩ seimi

Expanded text:
eside prouinciae in integrum restitutus est, ne debitum hereditarium solueret, et nec quicquam de usuris eiusdem sortis, qua‹s› Seaut ab eo est pronuntiatum: quaero, an usuras, quas Gaius Seius
Abbreviated transcription (Latin):
ASI. QUicerto loco debere
cxistimans indebitu som̃it
spẽs repetitionis sequitur.
soluit. ⁊ ab solut̾ sua sponte
pillus siñtutoris auccoritate
uł funosus ułisciubonis in¬
tcliccumẽ soluit. Nam in his
ꝑsonis gñalit repetitioni locũ
eẽ nõ ambigit᷑ur. ⁊ siꝗdem ex¬
stant mum. uedicabuntur.
ẽditoricauit. indebiti ꝓmissi

Expanded text:
. Qui loco certo debere existimans indebitum soluitspecies repetitionis sequitur.soluit et absolutus sua sponte pillus sine tutoris auctoritate uel furiosus uel is cui bonis interdictum est soluerit: nam in his personis generaliter repetitioni locum esse non ambigitur. et si quidem exstant nummi, uindicabuntur, creditori cauerit, indebiti promissi
Abbreviated transcription (Latin):
acu. PScebiti solut ꝯlic¬
tio nacural e. ⁊ io etam qͥ rei
solute accessit uen in ꝯlictio¬
nem. ut puta panus ꝗ exan¬
cilia natus sit. ulqͥ alluuiorx
accessit ĩmo ⁊ fructquos is
tur queadmodum si falso c¬
estunans possõnem metͥ de¬
bere alicui rei tradidisse ꝯli¬
ceicmn. G et si possessione
lougitpis prescriptionẽ auo¬
canno possit. ⁊̃ sic recte tecũ
ta alienus sit deducco usufr

Expanded text:
. Indebiti soluti condictio naturalis est et ideo etiam quod rei solutae accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is tur: quemadmodum si falso existimans possessionem me tibi debere alicuius rei tradidissem, condicerem. sed et si possessionetemporis praescriptionem auocari non possit, etiam sic recte tecum ta alienus sit, deducto usu fr
Abbreviated transcription (Latin):
dibꝰ dedit ut indebitã datam
bat q̃sita sit posse repetis tutor
creditori pupilli suplusquã
debebaturex soluit. ⁊ tutele ii¬
dicio pupillo ñ imputauit.
q̃ ro anreperitiom aduersus c̃¬
dixorem haberet. ixdi. habẽre.
Titius qui. multos ẽditores¬

Expanded text:
dibus dedit, ut indebitam datam bat, quaesita sit, posse repeti. Tutor creditori pupilli sui plus quam debebatur exsoluit et tutelae iudicio pupillo non imputauit: quaero an repetitionem aduersus credi torem haberet. respondit habere. Titius cum multos
Abbreviated transcription (Latin):
Si auo ꝓreo fide¬
ussissent decem. deinde reus
tna souuss. ⁊ pea fidenissores
quͣmna. placuit eũ qui p̃tior
soluit. repetere tria posse. ħme
nto. quia trib areo solutis e¬
septem sola debita suꝑ erant
quib ꝑ solutis tna ĩdebitac
petere nõ potit. Si sortis de

Expanded text:
 pro reo fideiussissent decem, deinde reus tria soluisset et postea fideiussores quina, placuit eum qui posterior soluit repetere tria posse: hoc merito, quia tribus a reo solutis septem sola debita supererant, quibus persolutis tria indebita petere non poterit, si sortis deb
Abbreviated transcription (Latin):
sed. magidem auenam scit
apudse pignori deponi. fin̾
dimendi fuitica posse repeti
ẜsmnescisset alienamapudse
deponi. ncẽ furem. Item sipe¬
cuma eĩ noĩe aquo pignus
acceꝑat a ẜuo ersoluta eẽt. nõ
posse abeo repẽti.

Expanded text:
set magidem alienam scit apud se pignori deponi, furtidimendi furti causa, posse repeti: sed si nescisset alienam apud se deponi, non esse furem, item, si pecunia eius nomine, a quo pignus acceperat, a seruo ei soluta esset, non posse ab eo repeti.
Abbreviated transcription (Latin):
patrono sut souite. s cum offi¬
ciũm apeodesidatur cum patro¬
no detidit pecuĩa ⁊ soluit repe¬
tere nõ pot. S sio bas patrono
exhibuit ñofficiales s fabriles
uiũti ꝑictorias uł.alias puta
se debe udẽdum. anpossit ꝯli¬
ce. ⁊celsus ubro. dĩg. putarea¬

Expanded text:
patrono sunt solutae, sed, cum officium ab eo desideraretur, cum patrono decidit pecunia et soluit, repetere non potest. sed si operas patrono exhibuit non officiales, sed fabriles, ueluti pictorias uel alias, dum putat se debere, uidendum an possit condicere. et Celsus