comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualia intemport olim futurd ꝓueniant
net rcerũ iadicia confundit. unoq suo mensis
intuitu. tama necessarię quã ñ necessarit uen¬
tura chisnoscit. Sicuti aliquis cũ parit̃ ambulare¬
m̃tata hominẽ. & orm in telo solem udit᷑.
quãquã simul utrũq sit conspectũ : tamen
intuitꝰ qualitatẽ rtrũ minune ꝑturbat.
apud st quidem p̃sentiũ ad conditionẽ
utro temporis futurarũ. Quo fit ut hoc sit
opinio s ueritate potus nixa cognitio cũ
extaturũ quid e̾t̃ cognoscit. ꝗd idẽ existendi
necessitate carere non nesciat. Nlic siquis dicat
qđ euenturũ ds̃ ud&. id ñ euenire ñ posse :
qđ autem non potest ñ euenire. ĩd ex neces.¬
sitate contingere. respondebit illi res quidẽ
solidissimȩ ueritatis. s cui uix aliquis nisi di¬
uim speculator accefferit. ł irmatur nãq idẽ
uenturũ. cũ ad diumã notionẽ refertur neces¬
sariũ csi uero in sua natura ꝑpendit᷑: liberũ tc̃¬

Expanded text:
qualia in tempore olim futura provenient, qualia in tempore olim futura provenient, nec rerum judicia confundit: unoque suo mentis intuitu tam necessarie quam non necessarie, ventura dignoscit. Sicuti aliquis cum pariter ambulareterra hominem et oriri in caelo solem uidetis, quamquam simul utrumque conspectum tamen intuitus qualitatem rerum minime perturbat apud se quidem praesentium, ad condicionem uero temporis futurarum. Quo fit ut hoc non sit opinio sed ueritate potius nixa cognitio, cum exstaturum quid esse cognoscit quod idem exsistendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessitate contsolidissimae veritatis, sed cui vix aliquis nisi divini speculator accesserit. Firmatur namque idem venturum, cum ad divinam notionem refertur necessarium: cum vero in sua natura perpenditur, liberum
Abbreviated transcription (Latin):
mit iudiciũ sđm sunaturã quȩ sibi
gressa mociont̃. in suȩ man& simplicitate prȩ¬
sentiȩ. infinitaq p̃teriti ac futuri spacia com¬
plectens. omnia quasi iã ge rant᷑ in sua sim¬
plici cognitione considerat. Itaq si p̃sentiã pen¬¬
sart quis uelit: qua cuncta dmoscit. ñ esse p̃sci¬
entiã quasi futuri. sstientiã nũꝗ deficientis
instantia rectius estimabit. Unde ñ p̃uidentia
s ꝓuidentia pocius dicit᷑ qđ porro ab rebus
ifimis constituta. quasi ab excdso rerũ cacu¬¬
mine cuncta ꝓspiciat. Qđ igit᷑ Alicendum est
ut netessaria fiant. quȩ diumo lumine lustrent᷑.
cũ ne homines quidt̃ necessaria faciant esse
quȩ uideant Num enĩ quȩ p̃sentia cernim̃t.
aliquã tis necessitatt̃ uidentis addit intintꝰe
Omime. At qui si ÷ diuini humaniq p̃sentis
digna collatio. uti homines hoc temperario p̃senti
quedã indent. ita ille omnia suo cernt ęt̃no.
temq non mutat. taliaq apud st p̃sentia spectat.

Expanded text:
mne iudicium secundum sui naturam, quae sibi ergressa motionem in suae manet simplicitate praesentiae infinitaqplectens, omnia quasi jam gerantur in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praesentiam pensare quis velit, qua cuncta dignoscit: non esse praesentiam quasi futuri, sed scientiam nunquam deficientis instantiae rectius aestimabit. Unde non praevidentia, sed providentia potius dicitur: quod porro a rebus infimis constituta, quasi ab excelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur dicendum est? Ut necessaria fiant quae divino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse quae videant? Num enim quae praesentia cernuntur, aliquam eis necessitatem videntis addit intuitus? Minime. Atqui, si est divini humanique praesentis digna collatio, uti homines hoc temporario praesenti quaedam vident: ita ille omnia suo cernit aeternoprietatemque non mutat, taliaque apud se praesentia spectat,
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃destiatione ita ait. Neq enĩ ẽ alia dĩ
hic p̾parationẽ p̃destinationẽ nominat. Sinde
sue p̃parationt̃ siue p̃destinationẽ in sc̃oꝵ dictis
positũ iuenerimꝰ. unũ idemq significari do.¬

Expanded text:
edestinatione ita ait: Neque enim est alia Dei hic praeparationem praedestinationem nominavit. Proinde sive praeparationem, seu praedestinationem, in sanctorum dictis positum invenerimus, unum idemque significari do
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut pęnitentes non adclerũ¬
admitantur ad clerũ. nisi tantum si necessitas
aut usus exigerit inter ostiarios deputentur
ł inter lectores. ita ut euangelia & apłm
non legant. Siqui aut̃ ante ordinati sunt
subdiacones. int̾ subdiacones habeantur. ⁊ta
ut manum non iponant aut sacra contingant.
Ex eo uõ pęnitente dicimus. qui post baptismũ.:
aut ꝓ homicidio. aut ꝓdiuersis criminibus grauis¬
simisq peccatis. publicam penitentiam gerens
sub cilicio: diuino fuerit reconciliatus altario.
Dcondicionis cognouerit mulierem: melerũ
parrochianum p̃sumat recinere aut mai¬
ordinare absq eius uoluntate. ł uibicare quia
sicut irrita erit eius ordinatio. ita & diudicatio
qm̃ censemus nullum alt̾ius uidicis: nisi sui
sententia teneri. Nam qui eũ ordinare
non potuit: nec uidicare ullatenus potest.

Expanded text:
tem placuit ut poenitentes non admittantur ad clerum, nisi tantum, si necessitas aut usus exegerit, inter ostiarios deputentur, vel inter lectores, ita ut Evangelia et Apostolum non legant. Si qui autem ante ordinati sunt subdiacones, inter subdiacones habeantur, ita ut manum non imponant, aut sacra contingant. Ex eo vero poenitente dicimus, qui post baptismum, aut pro homicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis publicam poenitentiam gerens sub cilicio, divino fuerit reconciliatus altario. conditionis cognoverit mulierem, in clerum parochianum praesumat retinere, aut ordinare absque ejus voluntate, vel judicare: quia sicut irrita ejus erit ordinatio, ita et dijudicatio ; quoniam censemus, nullum alterius judicis, nisi sui, sententia teneri . Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenus poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
t digami ł penitentes ⁊ repudiatarum
mariti: ad sacerdocumi ñ ꝓmtantur. Ener¬
gumini ñ solũ ñ assumendi st̃ adclerũ. sed
inuenti ab officio remouendi.
nergumini non solum ñ assumendi¬
sunt adullũ ordinẽ dericatus. sed odiam
illi qui ordinati sunt abmposito officio repellea.
non ordinecur. Si ꝑ ignorantiã ep̃i fictũ
fuerit. deponatur aclero quia se ordinationis
tempore non ꝓdidit flusse penitentem. De¬
astuagensis dixit. Quid dilectioni indetur ur̃e
ꝓcuratores & actores & iam si curatores prpil¬
lorum si debeant ordinari : Gratus ep̃s dixit.
Si post deposita imiũsa & reddita ratio cina
actusuitȩ ipsorum futrint comꝓbati mn om̃ib
debent & cum laude clerisi postulatus suerit᷑
honore munerari. Si enim ante lib̾taten
negociorum ł officiorum ab aliquo sint om¬
sideratione furrint ordinati : ec cła infamat᷑
Uniuersi dixerunt. Recte omĩa flatuit
scanciitas tua. ideoq ita m̃a ẽ quoq sententia.

Expanded text:
t bigami vel poenitentes vel repudiatarum mariti ad sacerdotium non promoveantur. Energumeni non solum assumendi non sunt ad clerum, sed inventi ab officio removendi.nergumeni non solum non assumendsunt ad ullum ordinem clericatus, sed etiam illi qui ordinati sunt ab imposito officio repellendinon ordinetur. Si per ignorantiam episcopi factum fuerit, deponatur a clero: quia se ordinationis tempore non prodidit fuisse poenitentem. Astuagensis dixit: Quid dilectioni videtur vestrae, procuratores et actores etiam seu curatores pupillorum si debeant ordinari? Gratus episcopus dixit: Si, post deposita universa et reddita ratiocinia, actus vitae ipsorum fuerint comprobati in omnibus, debent et cum laude cleri, si postulatus fuerit, honore munerari. Si enim ante libertatem negotiorum vel officiorum, ab aliquo sine consideratione fuerint ordinati, Ecclesia infamatur. Universi dixerunt: Recte omnia statuit sanctitas tua, ideoque ita nostra est quoque sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
in posterum contra sacra statuta aliquomodo
cõmunicellir eccõmunicatis & diudicamus
nos manpsos quatenus infuturo ñ uidicemur
adnõ. Sequi cupimus dicta & statuta sc̃i gre¬
goru pape & penitentiã dignã agere uolumꝰ
secrete in monasttrio. qr publice nequiuimꝰ
infuturoq p̃dicta omib modis dõ ꝓpitio uitare
uolumus. Eandemq legẽ statuentes pb̃ris dia¬
conib & om̃i cbero sidegradu deponi noluerint
canonũ. & interlicimus quamdiu quis ex
qui secuti nou sunt ut dicunt trrando &
sequendo nos mͦ. nos aut̃ nos m&ipsos per
pęnitentiam macerantes corrigendo & uiã
eiꝰ uitȩ p̃dicantes & apientes. ut resipis¬
exempla capti tenentur & adueram ma¬
trem ȩxcłamꝑ pęnitentiã reuertantur.

Expanded text:
in posterum contra sacra statuta aliquo modo in posterum contra sacra statuta aliquo modo communicemus excommunicatis, dijudicamus et nosmetipsos, quatenus in futuro non judicemur a Domino . Sequi cupimus dicta et statuta sancti Gregorii papae, et poenitentiam dignam agere volumus secrete in monasterio, quia publice nequivimus, in futuroque praedicta omnibus modis, Deo propitio, vitare volumus. Eamdemque legem statuentes presbyteris, diaconibus et omni clero, si de gradu deponi noluerint,canonum, et interdicimus, quandiu quis excqui secuti sunt nos, ut dicunt, errando et sequendo nos modo, nos autem nosmetipsos per poenitentiam macerantes corrigendo, et viam eis vitae praedicantes et aperientes, ut resipisexempla capti tenentur, et ad veram matrem Ecclesiam per poenitentiam revertantur.
Abbreviated transcription (Latin):
primũ trabrm de oculotuo. Acꝓpheticũ illud
fuina populi sacerdotes mali. Perpendentes
& discutiendos nos m&ipsos inspicientes & in
medium penitentiȩ sc̃ȩ digno fructu ad
terram nosꝓicientes: defleuimus neglegentias
in numtrabiles. & peccata nr̃a grauis sima
Deinde hortatu dĩ petri contranosmetipsos
miserante capitula insra notata adcorreca¬
outm tam nrãm. quã xpĩani populi statuen¬
auctoritate scriptum qui ex cõmunicatonicatis.
cõmunicauerit excõmunict᷑. In hoc nos fatenĩ
posterum dõ auciliante & emendare & eui¬
tare cupimus & p̃cipimus. De ead re.
Slacit sc̃ģ sy nodo huuc errorẽ quasi piũ
ab eccła amouere. quia auimarũ curã
adño accepimus ñ peciniarũ. Inde & red¬
dituri sumus dõ rationẽ & accepturi ꝓpter
Ionũ exemplũ emplum populo.
Spopulis scipsos ep̃i & sacerdotes debent
prebere. & ostendere non solum dictis utrum
& factis. Propt̃ hoc eñi statuimꝰ minime ũꝗ

Expanded text:
primum trabem de oculo tuo. Ac propheticum illud: primum trabem de oculo tuo. Ac propheticum illud: Ruina populi, sacerdotes mali. Perpendentes, et discutiendo nosmetipsos inspicientes, et in medium poenitentiae sanctae digno fructu ad terram nos projicientes, deflevimus negligentias innumerabiles et peccata nostra gravissima. Deinde hortatu domini Petri contra nosmetipsos, miserante, capitula infra notata ad correctionem tam nostram quam Christiani populi statuenauctoritate scriptum, qui excommunicato communicaverit, excommunicetur. In hoc nos fatemur posterum Deo auxiliante, et emendare et evitare cupimus et praecipimus. CAP.rorem quasi impium ab Ecclesia amovere, quia animarum curam a Domino accepimus, non pecuniarum. Inde et reddituri sumus Domino rationem, et accepturi propter um exemplum populo.seipsos episcopi et sacerdotes debent praebere, et ostendere non solum dictis, verum et factis. Propter hoc enim statuimus, minime unquam
Abbreviated transcription (Latin):
pago recia prȩsente uidelic& domni iohanniꝰ
papȩ apocrislario sẽȩ ortensis eccłȩ petroue¬
nerabnili ep̃o. Hoc quatinꝰ aliquomꝰ diabolica
semina in nr̃is parcib exorta otirpare. &
ne fandissimas machinationes quorundam
ꝑuersorũ hominũ se cdare. & eliminando
purgare deber&. Transacto igitur triduano
iruinio & sacris lȩtanus more debito celebra¬
tis conueninus ineccła scĩ iohannis baptistȩ
& mesti concedimus. Tum demũ p̃ratus scĩ
Petri & domni iohannis pape missus ꝓferens
cartam apostolicis luteris inscriptã. qua mo¬
nebamur. arguebamur. & instrueba mur
de om̃ib ad uerã religionẽ xp̃ianꝑ fidri ꝑti¬
nentib Quȩ omĩa ut iustum & dignum
erat humiliter accipimus. diligenter trac¬
tauimꝰ & deuoto affectu omim amplectaba¬
mur. Ergo euangelicã p̃ceptionẽ & institu¬
tionem slubtrrimã lacrimabili uoce ꝓtulimꝰ
qua argurbantur pharisei & stribȩ mundate
inquit prius quȩ uitus sunt. Et item. Eice

Expanded text:
pago Rethia, praesente videlicet domini Joannis papae apocrisiario sanctae Ortensis Ecclesiae Petro venerabili episcopo. Hoc quatenus aliquo modo diabolica semina in nostris partibus exorta exstirpare, et nefandissimas machinationes quorumdam perversorum hominum sedare, et eliminando purgare deberet. Transacto igitur triduano jejunio, et sacris lithaniis more debito celebratis, convenimus in Ecclesia sancti Joannis Baptistae, et moesti consedimus. Tum demum praefatus S. Petri, et domini Joannis papae missus, proferens chartam apostolicis litteris inscriptam qua monebamur, arguebamur, et instruebamur, de omnibus ad veram religionem Christianae fidei pertinentibus. Quae omnia, ut justum et dignum erat, humiliter accepimus, diligenter tractavimus, et devoto affectu omnimodo amplectebamur. Ergo evangelicam praeceptionem et institutionem saluberrimam lacrymabili voce protulimus, qua arguebantur Pharisaei et Scribae: Mundate, inquit, prius quae intus sunt. Et item: Ejice
Abbreviated transcription (Latin):
neq trans grediatur bannũ ab ep̃is suꝑ¬
impositum. Sciat & abhorreat in epła¬
beati elementis dictũ contra se scriptum.
Si uob̾ ep̃is ñ obedierint oñis tam maioris
quã & inferioris ordinis atq reliqui populi
tribus & linguȩ ñ solum infames seđ & ex¬
ipsum dnm in tuangłio dicentem. Qui uos
audit mt audit. & qui uos sꝑuit me sꝑnit.

Expanded text:
e transgrediatur bannum ab episcopis superimpositum. Sciat et abhorreat in epistola B. Clementis dictum, contra se scriptum: Si vobis episcopis non obedierint omnes, tam majoris quam et inferioris ordinis, atque reliqui populi tribus, et linguae, non solum infames, sed et exipsum Dominum in Evangelio dicentem: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. faciat hoc qđ sc̃s bonifacius papa c̃sti
sint capitalia crimina.quȩ c̃fessa prius
lauari cũ lacrimis debent. & tunc ipse
adsit. & audiat missã. & de uote ipse offerat
ꝓpͥis manib panẽ & uinũ manib sacerdo¬
tis. & intente respondeat: quantũ sapit
ad salutationes. & ad exhortationes sacerdo¬
tis & humiliter dm̃ dep̃cet᷑ ut oblatio quã
as omp̃s misericordit᷑ ꝑ angłm suũ suscipe¬
re dignet᷑. Et eo die excepto uino & carne.
& sagimine. comedat quicꝗd uult & sic
redimat reliquos anni dies. De illis qui¬
ieuinare. & habuerit unde possit redime
rit d& solid .ui. Neminẽ uͦ c̃turb& qͥa ius¬
simꝰ dare soliđ̾ xx. aut minꝰ. quia sidiues fu¬
erit. facilius ẽ illi dare soł xx. quã paupe¬
ri .iii. d attendat unusqͥsq cuidare debe¬
at. siue ꝓredemptione captiuoꝵ. siue suꝑ
scm̃ altare. siue dĩ seruis. seu pauperib in
ut sũperius diximꝰ. faciat sic. Si tres annos

Expanded text:
s Bonifacius papa constisint crimina capitalia quae confessa prius lavari cum lacrymis debent, et tunc ipse adsit et audiat Missam, et devote ipse offerat propriis manibus panem et vinum manibus sacerdotis, et intente respondeat quantum sapit ad salutationes, et ad exhortationes sacerdotis, et humiliter Deum deprecetur, ut oblatio quam otens misericorditer per angelum suum suscipere dignetur. Et eo die, excepto vino, et carne et sagimine, comedat quidquid vult, et sic redimat reliquos anni dies. CAP. junare, et habuerit unde possit redimerrit, det solidos tres. Neminem vero conturbet quia jussimus dare solidos XX aut minus: quia si dives fuerit, facilius est illi dare solidos XX quam pauperi tres. Sed attendat unusquisque cui dare debeat, sive pro redemptione captivorum, sive super sanctum altare, sive Dei servis, seu pauperibus, in ut superius diximus, faciat sic: si tres annos
Abbreviated transcription (Latin):
Hi aut̃ talis ẽ qđ tãdiu ingenib iacere ñ
possit. faciat aut̃ sic infra ȩccłam si fieri po¬
test. sin aut̃. in uno loco stando. intente. locx.
psalmos ꝑ ordinẽ de cantet. & pauperẽ pas¬
cat. & eo die excepto uino. carne. & sagimine
sumat qđ placeat.Item Alio modo.
Quĩ in ȩccła genua cencies flexerit. iđ
sicencies ueniã petierit. sifieri potest. ut
in eccła fiat. hoc uistissimũ ẽ. Si aut̃ hoc fic
N ñ potest. scerete in loco c̃uenienti eade fa¬
ciat. sisic fecipit. eo die excepto uino. carne.
& sagimine. sumat qđ placeat. ltẽ ał. mͦ¬

Expanded text:
Si autem talis est, quod tandiu in genibus jacere non possit, faciat autem sic: infra Ecclesiam, si fieri potest: sin autem, in uno loco stando intente, LXX psalmos per ordinem decantet, et pauperem pascat, et eo die excepto vino, carne et sagimine, sQui in Ecclesia genua centies flexerit, id est, si centies veniam petierit, si fieri potest, ut in Ecclesia fiat, hoc justissimum est. Si autem hoc fieri non potest, secrete in loco convenienti eadem faciat; si sic fecerit, eo die excepto vino, carne et sagimine, sumat quod placeat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
& psalmos nesciunt quomodo poe¬
uitentiã unius anni quen in panx
Uqͣ ieiunare debent redimere possint.
Iui uͥ psalmos non nouit̃. & ieuinare ñ po¬
test ꝓuno anno quẽ inpane & aꝗ̃ pęnitere
deb&. det pauperib inelemosinã.xx duos
solidos. & om̃s seactas ferias ieiun& inpane
daꝗs. Et tres quadragesimas iđ quadra.
grgta dies ante pascha. & xl. dies ante
tatẽ aliqͥd remanserit. pꝰ adimpleat. &xl.
ris sit. illud estim&r qͣnti p̃cu sit. ł ẽẽ possit. &
medictatẽ illiꝰ p̃cii distribuat inelemosinã
pauperib & assidue oret. & rog& dm̃ ut ora¬
tio eiꝰ. & eiꝰ elemosine apud đm acceptabiles

Expanded text:
 psalmos nesciunt, quomodo poe psalmos nesciunt, quomodo poenitentiam unius anni quem in pane et aqua jejunare debent, redimere possint. Qui vero psalmos non novit et jejunare non potest, pro uno anno, quem in pane et aqua jejunare debet, det pauperibus in eleemosynam 22 solidos, et omnes sextas ferias jejunet in pane et aqua, et tres quadragesimas, id dies, ante Pascha, et 40 dies ante tatem aliquid remanserit, post adimpleat, et 40 ris sit, illud aestimet quanti pretii sit vel esse possit, et medietatem illius pretii distribuat in eleemosynam pauperibus et assidue oret, et roget Deum ut oratio ejus et eleemosynae apud Dominum acceptabiles
Abbreviated transcription (Latin):
quid uelit. Item alio modo.
ro uno die quẽ inpane & aqͣ pęnitere
ehdomade quã inpane & aq̃ ieiunare deb&
ro una ebdomada quã inpane & aqua
ieuinare deb& .ccc. psalmos genib flexis
inecła de cantet. Si aut̃ hoc facere ñ potest.
tria psalteria in ȩccła. ł in loco c̃uenienti inten¬
te decantet. Et post quã psallerit. excepto
uino. carne. & sagimine. sumat quicqͥd uelit.
pane & cqia iciunare deb&
Iro uno mense quẽ inpane & aqͣ ieuinare
deb& ꝓsalmos mille ducentos genib flexis de
cante. Si aut̃ hoc facere ñ potest. sine genu¬
flexione sedendo aut stando. in eccła si fieri
potest. Sin aut̃ in unoloco. mille.de. lxxxx.
psalmoᷤ de canter. Et om̃i die siuelit. & si absti¬
nere ñuult. reficiat se ad sextã. nisi .iiii. fer̃.¬
& sextã icun&e adxͣ iͣ Et acarne. & sagimine.
& auino. totũ m̃sem se abstineat. aliũ aut̃ cibũ
pꝰquã psalmos supͣ dictos decantauerit. sumat.
lsto ordine totus ille annꝰ redimendus est.

Expanded text:
 16.-- Item alio modo. Pro uno die, quem in pane et aqua poenitere hebdomadae quam in pane et aqua jejunare debet. Pro una hebdomada quam in pane et aqua jejunare debet, CCC psalmos genibus flexis in ecclesia decantet. Si autem hoc facere non potest, tria Psalteria in ecclesia, vel in loco convenienti intente decantet. Et postquam vino, carne et sagimine, sumat quidquid velit.pane et aqua jejunare debet. Pro uno mense, quem in pane et aqua jejunare debet, psalmos mille ducentos flexis cantet. Si autem hoc acere non potest, sine genuflexione, sedendo aut stando in Ecclesia si fieri potest: sin autem, in uno loco, mille DC octoginta psalmos decantet. Et omni die si velit, et si abstinere net sextam jejunet ad nonam. Et a carne, et sagimine, et a vino totum mensem se abstineat; alium autem cibum postquam psalmos supradictos decantaverit, sumat. Isto ordine totus ille annus redimendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomada ieiunit aduesperã. & tunc refi¬
ciat᷑ de sicco cibo. iđ pane & leguminib
siccis. s coctis. aut pomis. aut holerib cru¬
dis. unũ cligat ex his irib. & utat᷑. & cerui¬
feriã ĩpane & aqͣ obseruet. & tres xlmas

Expanded text:
hebdomada jejunet usque ad vesperam; et tunc reficiat se sicco cibo, id est, pane et leguminibus siccis, sed coctis aut pomis, aut oleribus crudis: unum eligat ex his tribus, et utatur; et cerviferiam in pane et aqua o
Abbreviated transcription (Latin):
re qđ inpenuentiali scriptu
ui icuinare potest. & implere qđ inpęni¬
tentiali scriptũ ẽ. bonũ ẽ. & do̾ gras referat
tale ut nec sibi nec alicui necesse sit. nec de¬
Iro uno die quẽ inpane & aqͣ ieuinare

Expanded text:
tiali scriptum est. Qui jejunare potest et implere quod in Poenitentiali scriptum est, bonum est, et Deo gratias referat.nsilium damus tale, ut nec sibi, nec alicui necesse sit, nec deus anni, quem in pane et aq
Abbreviated transcription (Latin):
i aut̃ dequib scripsisti. qui se bapti ⁊atos
sciunt. sta cuiꝰ rei fuerint qui eos bap.¬
tirauerunt se nescire ꝓsitentur. quoriã
quolib& mͦ formam bapꝰtismatis acceꝑunt.
baptizandi ñ sunt. sed ꝑmanus imposionem¬

Expanded text:
i autem, de quibus scripsisti, qui se baptizatos sciunt, sed cuius fidei fuerint, qui eos baptizaverint, se nescire profitentur, quoniam quolibet modo formam baptismi acceperunt, baptizandi n
Abbreviated transcription (Latin):
dies iđ carrinã in pane & aqua poeniteas.
& ui. sequentes annos. sed in primo anno. ter
singulas singulis denariis. ł precio unius de¬
nari. ł .ui. pauperes pascendo. Reliquos
autt̃ sex annos. ita obserua sicut de homici¬
dus sponte cõmissis constiuitũ est.
eristi homicidium inbello iussu legitimi
p̃rincipis qui ꝓ pace hoc fieri iusseratꝰ. & in¬
ter fecisti trrannũ qui pacẽ ꝑuertere studuit.¬
si fecisti. in xł fpoentcas. Si autẽ aliter
suerit iđ sine uissu legitimi principis. ut
homicidium sponte conmissum. poentteas.
Socidisti tu liber seruũ senioris tui qui
nichil inte peccauit. sed iussu senioris tuxl.
dies ił carrinam inpane. & aqua cũ uii.
sequentibus annis peniteas. & senior tuus
similiter. nisi seruus sit fur aut latro. &
propace aliorũ ficri precipiat.
Ciautẽ tu seruus conseruũ tuũ iussu dñi
Otui occidisti. dominus. el. dies iđ can¬

Expanded text:
dies, id est, carinam in pane et aqua poeniteas, dies, id est, carinam in pane et aqua poeniteas, et septem sequentes annos. Sed in primo anno tertisingulas singulis denariis, vel pretio unius denarii, vel tres pauperes pascendo, Reliquos autem sex annos ita observa, sicut de homicidiis sponte commissis constitutum est. Fecisti homicidium in bello, jussu legitimi principis, qui pro pace hoc fieri jusserat, et interfecisti tyrannum qui pacem pervertere studuits ferias poeniteas. Si autem aliter fuerit, id est, sine jussu legitimi principis, ut homicidium sponte commissum poeniteas, iibus annis. Occidisti tu liber servum senioris tui, qui nihil in te peccavit, sed jussu senioris tui? XL dies, id est carinam in pane et aqua cum septem sequentibus annis poeniteas, et senior tuus similiter, nisi servus sit fur aut latro, et senior pro pace aliorum fieri praecipiat. Si autem tu servus conservum tuum jussu domini tui occidisti, dominus tuus qua
Abbreviated transcription (Latin):
uisa. acarne sagimine. & a caseo. & apingui
quic quid uelis. Scdam autẽ fer̃. quartam
redimere poteris precio iam supͣ dicto. Sextã
ser. semꝑ obserues in pane & aqua. Et his
ex pletis. sacram cõmunionẽ accipias. ea ra¬
none ut non sis sine poenitentia quam diu
uiuas. ẜ in omni uita tua omnes seatas fer̃.
inpanc & aqua peniteas. & si redimere uolu¬
eris. potestatẽ habeas redimcidi uno dena¬
rio ł p̃cio unius denarii. ł pascas tres pau¬
non scđm canonum censuram. quia cano¬
nes sic p̃cipiunt. Siquis ꝑ industriam. & ꝑ
cupiditatẽ homicidiũ fecerit. scłm relin¬
quat. & ingrediatur monasteriũ mona¬
chorũ & ibi uigiter dõ seruiat.
ccisti homicidiũ ꝓ uindicta parentum.¬
Iteas cum uII. sequentib annis. quia dñs dic̃
mihi uindictã ego retribuã. Si fecisti homi¬
cidiũ nolens. ita ut inira tua aliquẽ ꝑcute¬
re uelles: & non occidere. tamen occidisti .xl.

Expanded text:
visia, a carne, sagimine, et a caseo, et a pinguivisia, a carne, sagimine, et a caseo, et a pinguiquidquid velis. Secundam autem feriam, quartam, redimere poteris pretio jam supradicto. Sextam feriam semper observes in pane et aqua. Et his expletis, sacram communionem accipias, ea ratione ut non sis sine poenitentia quandiu vivas, sed in omni vita tua omnes sextas ferias in pane et aqua poeniteas, et, si redimere volueris, potestatem habeas redimendi uno denario, vel pretio unius denarii, vel pascas tres paunon secundum canonum censuram: quia canones sic praecipiunt: Si quis per industriam et per cupiditatem homicidium fecerit, saeculum relinquat, et ingrediatur monasterium monachorum, et ibi jugiter Deo serviat. Fecisti homicidium pro vindicta parentumteas, cum septem sequentibus annis, quia Dominus dicit: « Mihi vindicta, et ego retribuam. » Si fecisti homicidium nolens, ita ut in ira tua aliquem percutere velles, et non occidere, tamen occidisti, XL
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ annum post illos xl. dies totũ
illis festis diebus qui illo cpiscopro acuncto
populo celebrantur. Et nisi sis magno itine¬
re. in regi o hoste. ł in regali corte. ł in aliqua
infirmitate detentus sis. tẽ liceat tibi uno
denario. ł precio unius denarii. aut tres
pauperes pascendo. terciã feriam. quintam
feriã. sabbatũ redimers. ita tamen ut una
ro de illis tribus supra dictis ut aris. id est
autiunum bibas. aut medonem aut mellitã
ccruisam. Post quam domum ueneris aut
sanitati fueris restitutus. nullam licentiã
habeas redimendi. Completo anni circulo.
ccłam introducaris. & pacis osculum tibi con
minato precio ubi cumq es. Cȩtera om̃a dili¬
genter obserues ut in pͥmo. Per singulos
quatuor annos qui remanent.iii. xlmas ꝑ
pascha cum cȩteris xp̃ianis. alterã ante fes¬
nuitatẽ scĩ iohannis baptiste. Et si aliquid
remanet. post ad impleas. Terciam ante
natiuitatẽ dñi. auino. medone. mellita. cer¬

Expanded text:
primum annum post illos XL dies, totum primum annum post illos XL dies, totum illis festis diebus qui in illo episcopatu a cuncto populo celebrantur; et nisi sit re, in regio hoste, vel in regali curte, vel in aliqua infirmitate detentus sis, tunc liceat tibi uno denario, vel pretio unipauperes pascendo, tertiam feriam, quintam feriam, et Sabbatum redimere, itre de illis tribus supradictis utaris, id est, aut vinum bibas, aut medonem, aut mellitam cervisiam. Postquam domum veneris, aut sanitati fueris restitutus, nullam licentiam habeas redimendi. Completo anni circulo ecclesiam introducaris, et pacis osculum tibi concminato pretio, ubicunque es. Caetera omnia diligenter observes, ut in primo. Per sinquatuor annos qui remanent, tres quadragPascha, cum caeteris tivitatem sancti Joannis Baptistae, et si quid remanet, post adimpleas. Tertiam ante Nativitatem Domini, a vino, a medone, mellita cer
Abbreviated transcription (Latin):
passionib subiacet. confundimur dicere qđ
corã dõ qui om̃ã inspicit. absq ullo mentis ra¬
bore committere non formidauimus de testatio¬
ne detestanda. Sponte ergo fateamur: quod
nullo cogente cõmisimus. siuero nos nr̃a scc¬
lera telauerimus. ab illo manifestabuntur qui
& accusator est peccati. & incentor. Ipse enim
hio nos ut peccemus instigat. ipse cum pec¬
cauerimus accusat. Si ergo in hac uita pre
& accusatoris effugiemus. paulo teste qui ait.
Fortassis carissime non omia ꝗne gessis
ad menioriam modo ueniunt
Ergo in trogabo tu caue ne diabolo sua¬
dentȩ aliqͥd celare pręsumas. & tunc
eumita pordine in terrog&.
ecisti homicidium uoluntarie sine ne¬
cessitate. non in hoste : sed ꝑ tuã cupuditatẽ
ut sua sibi tolleres. & sic cum interfecisti :
si fecisti. xl. dies continuos qđ uulgus car-¬
rinã uocat : ita ut consuetudo est inpane &
aqua debes ieiunare. & uii. annos sequentes
sio obserues.

Expanded text:
passionibus subjacet, confundimur dicere quod passionibus subjacet, confundimur dicere quod coram Deo, qui omnia inspicit, absque ullo mentis rubore committere non formidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse enim hic nos ut peccemus instigat, ipse cum peccaverimus accusat; si ergo in hac vita prevet accusatoris effugiemus, Paulo teste, qui ait: Fortas is, charissime, non omnia quae gessisti ad memoriam modo veniunt. Ego te interrogabo. tu cave ne, diabolo suadente, aliquid celare praesumas. Et tunc eum ita per ordinem interroget. Fecisti homicidium voluntarie sine necessitate non in hoste, sed per tuam cupiditatem ut sua sibi tolleres, et sic eum interfecisti? Si fecisti, XL dies continuos, quod vulgus carinam vocat, ita ut consuetudo est, in pane et aqua debes jejunare; et sic observans;
Abbreviated transcription (Latin):
DCredo. int̾ Credis qđ iste tres ꝑsone unus ds̃ sit :
R Credo. Int Credis qđ in ipsa ista rarne inqua
siue bonum siue malũ qđ gessisti: R Credo.¬
Nis dimitere illis peccata qui inte peccaue
ligenter si est incesttiosus aut suo setuori insi¬
aclis. & si non uult in cestũ dimittere. non po-¬
tes cidare potnuentiã. si autc̃ uult potes.
ffecił is ꝓmissis. sacerdos his uerbis. Erater noli
crubescere peccata tua confiteri: nam & ego
peccator sum. & fortassis perora quam tu
feceris habeo facta. Eȩc id circo ammoneo.
quia u sitatum humani generis uicium est.
ut beatus gregorius dicit. & labendo pecca¬
tum cõmitere. & cõmissum non confitenilo
prodere. sed negan do defendere atq con uic¬
tum. defendendo multiplicare. Et qui
diabolo instigantẽ nefanda crimina ꝑpetra¬
re non metiumus hec eadem quȩ opere absꝙ
ulla uerecundia ꝑficimus: codem suadente
saltm uerbis crubescimus consiteri. & coram
homine qui similis nr̃i est eisdemq fortasse

Expanded text:
Credo.--Credis quod istae tres personae unus Deus sit? Resp. Credo.--Credis quod in ipsa ista carne, in qusive bonum sive malum quod gessisti? Credo.--Vis dimittere illis peccata qui in te peccaveligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autem vulffectuose debet sacerdos his verbis: Frater, noli erubescere peccata tua confiteri, nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia usitatum humani generis vitium est, ut beatus Gregorius dicit, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare non metuimus, haec eadem, quae opere absque ulla verecundia perfecimus, eodem suadente saltem verbis erubescimus confiteri, et coram homine qui similis nostri est, eisdemque fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
incõntinentiȩ uoluptatib dediti. mextremo sine
uitȩ suȩ penitentiã simul & rec̾ciliationẽ cõmu¬
nionis exposcunt. De his obseruatio pͥor durior.
posterior. interurnte mi sodia melinatior ẽ.
aam c̃uetudo pͥor tenuit. ut ꝯcederet᷑ eis pęn̾i¬
tentia s ⁊ cõmunio negaretur. Nã cũ illis tẽpo¬
rib crebrȩ ꝑsecutiones essent nec cõmunionis
concessa facilitas homines de reconciliatione
securos ñ reuocare a lapsu merito negata cõmu¬
no ẽ c̃cessa pȩnitentia ne totũ penitꝰ negaret᷑¬
& duriorem remissionẽ fecit tẽporis ratio. Sy
heretici negantis ueniã aspitatẽ & duritiã sub¬
sequi indeamur. Tribuetur gͦ cũ pęnitentia ex¬
trema cõmunio. ut homines huiꝰ modi ł in sup̃mis
suis ꝑmittente saluatore nr̃o aꝑpetuo ieitio
uindicentur. De illis qͥ ad exitũ ueniunt ut

Expanded text:
ncontinentiae voluptatibus dediti in extremo fine vitae suae poenitentiam simul et reconciliationem communionis exposcunt. De his observatio prior durior, posterior interveniente misericordia inclinatior est; nam consuetudo prior tenuit, ut concederetur eis poenitentia, sed communio negaretur. Nam cum illis temporibus crebrae persecutiones essent, ne communionis concessa facilitas homines de reconciliatione securos non revocaret a lapsu, merito negata communio est, concessa poenitentia: ne totum penitus negaretur, et duriorem remissionem fecit temporis ratio. Sedhaeretici, negantis veniam, asperitatem et duritiam subsequi videamur. Tribuetur ergo cum poenitentia extrema communio, ut homines hujusmodi vel in supremis suis, permittente Salvatore nostro, a perpetuo exitio vindicentur. De administra
Abbreviated transcription (Latin):
ut possim climitti. Et cũ hoc dixisso rursus sine
noce ꝑmansit. Abut cito cursu ad pb̃rm puer. noc¬
tis tpr̃. Infirmabat᷑ pb̃r uenire ñ potuit. tam̃ qͥa
p̃ceptũ fuerat. ut lapsis inexita nemo rec̃ciliatio¬
nis solatia denegar&. & maxime his qͦs pͥus id rogas¬
se c̃stat. parũ eucharistie puero dedit. R egrediente
purro. adhuc anteq ingrederet᷑ domũ. rursũ serapion
redisti inqͥt fili. Lic& pbr uenire ñ potuit. tamen
imiple ꝙ tͥ imꝑatũ ẽ. ut possim recedere. Cumq
acciꝑe eucharistiam uelut catenis quibdã uinculis¬
q disruptis lȩtiorẽ iã sp̃m reddidit. Ex qͦ constat huiꝰ
boni auxilio. nullũ debere fraudari Ut pb̃ri de
firmantes absoluant. & cõmunicent. De penitente
si in ipsa pęuuit̾ de corpore exierit. & reꝯciliaride si
cuit sine rec̃ciliatoria manꝰ imposta¬
onr eis cõmunicare ꝙ moriente sufficit ꝯ solatio¬

Expanded text:
ut possim dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine ut possim dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit cito cursu ad presbyterum puer noctis tempore. Infirmabatur presbyter, venire non potuit; tamen quia praeceptum fuerat, ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his, quos prius id rogasse constabat, parum eucharistiae puero dedit. Regrediente puero, adhuc antequam ingrederetur domum, rursum Serapion: « Redisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est, ut possim recedere. » Cumque accepisset eucharistiam, velut catenis quibusdam vinculisque diruptis, laetiorem jam spiritum reddidit. Ex quo constat hujus boni auxilio nullum debere fraudari. CAP. 38. firmantes absolvant et communicent. CAP. 39. - De poenitente, si in ipsa poenitentia de corpore exierit, et reconciliari desidcuit sine reconciliatoria manus impositione eis communicare; quod morientis sufficit consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
binfirais inpiculo mortis positis ꝑ pbros pura
linquirenda ẽ confessio peccatorũ non tam̃
iłł impenitenda quantitas pęnitentiȩ.s
in notescenda & cum Amicorũ orationib & elimosi¬
narum studiis pondus penitentiȩ subleuandum
& si forte mi graurruit ne obligati ex cõmunione
alieni ł oxconsortio uenix funt. A quo piculo si
diuintus ereptus conualuerit penitentiȩ modũ
a suo confessore impositum diligent̃ obserua. o
idõ sedm canonicã auctoritatem ne illis ianua
pietatis clausa uideatur orationib & consolatio¬
nib ȩccłasticis sacra cum ꝯunctione olei animati.
scđm statuta scõrũ patrũ cõmunione uatici
fabianum inducit quandã historiam dicens
lapsi sunt cundẽ sepe dep̃catũ eẽ. ut susci¬
peretur. nec tam̃ impetrasse. Opp̃ssum deinde
bunc rgritudine. itaut .iii. d sine uoce prsus
iacere paululũ uõ quarta die respirantem
uocantem adse filiolã suã & dixisse fert᷑. Iuousq

Expanded text:
firmis in periculo mortis positis, per presbyteros pura inquirenda est confessio peccatorum; non tamen illis imponenda quantitas poenitentiae, sed innotescenda, et cum amicorum orationibus, et eleemosynarum studiis pondus poenitentiae sublevandum. Et si forte migraverint, ne obligati et a communione alieni, vel consortio veniae fiant. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a suo confessore impositum diligenter observet. Et ideo secundum canonicam auctoritatem, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis sacra cum unctione olei animati, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici Fabianum, inducit quamdam historiam, dicenslapsi sunt, eumdemque saepe deprecatum esse, ut susciperetur, nec tamen impetrasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, vocasse ad se filiolam suam, et dixisse fertur: « Quousque
Abbreviated transcription (Latin):
dote confiteri peccata sua. mand&
ei sacerdos ut exspect& modicum.
donec intr& eccłam aut inenbieu¬
lum̃ suum adorationem. Si autẽ.
locus non est aptus adhoc. in corde
suo dicat hanc orationem.
mihi peccatori. ut condigne tibi possim
gr̃as agere. qui me indignum propter tuam
mi scdam ministrũ fecisti officii sacerdotalis.
& me exiguũ humilemq mediatorem con¬
stitiusti. adorandum & ad intercedendũ ad
& ad poenitentiã reuertentib. Ideoꝙ domi¬
nator dñe. qui om̃s homines us saluos fieri.
&adagnitionẽ ueritatis uenire. qui nonuis
morte peccatorũ. sed ut conuertantur & u¬
uant : suscipe orationẽ meã quã fundo
ante conspectũ dementie tue pro famulis
& famulabus tus qui ad penitentiã uenerunt:
ut des illis sp̃m conpunctionis. ut resipiscant
adiaboli laqueis aquib adstricti tenentur &
adte ꝑ condignã satis factionẽ reuertantur.

Expanded text:
dotem confiteri peccata sua, mandet dotem confiteri peccata sua, mandet ei sacerdos ut exspecdonec intret Ecclesiam, aut in cubiculum suum ad orationem. Si autem locus non est aptus ad hoc, in corde suo dicat hanc orationem. mihi peccatori, ut condigne tibi possim gratias agere, qui me indignum propter tuam misericordiam ministrum fecisti officii sacerdotalis, et me exiguum humilemque mediatorem constituisti ad orandum et intercedendum ad iam revertentibus. Ideoque, dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire, qui non vis mortem peccatorum, sed ut convertantur et vivant, suscipe orationem meam, quam fundo ante conspectum clementiae tuae pro famulis et famulabus tuis qui ad poenitentiam venerunt, ut des illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo adstricti tenentur, et ad te per condignam satisfactionem revertantur
Abbreviated transcription (Latin):
mortifero peccati uulnere sautiatum
feria quarta ante quadragesimam cũ om̃i festi¬
natione recurat aduiuificatricẽ matr̃e ȩccłãm
ubi qđ male cõmisit: cũ om̃i humilitate & con¬
tritione cordissimplitit̃ confessus: suscipiat
remedia pęnitentiȩ scđm mođũ canonicis
auctoritatibꝰ p̃fixum. Non sołu autẽ ille qui
mortale aliꝗd cõmisit. ẜetiã om̃is homo qui cũꝙ
se recognoscit inmaculatam xũi tunicam quã
inbaptismo accepit peccati macula polluisse:
adporiũ sacerdotem festin&e uenire &cũ puruate
mentis om̃s trans gressi ones om̃ia peccata quibꝰ
dĩ offensam se incurisse meminit: humiliter
confiteatur & quicquid ei asacerdote fuerit
inuinctũ: acsi ab ipso omnipotentis dei ore
essie platum. ita diligenter intendat.
et cautissime obseruet᷑ Cpĩ. ł pb̃ri.
fessiones humiliare se debeant &
cum tristicię gemito lacrimisq ora¬
re. non solum ꝑsuis delictis sed &iã
pro fratris casu. Ait enim apłs.

Expanded text:
mortifero peccati vulnere sauciatum, feria quarta ante Quadragesimam cum omni festinatione recurrat ad vivificatricem matrem Ecclesiam, ubi, quod male commisit, cum omni humilitate et contritione cordis simpliciter confessus, suscipiat remedia poenitentiae secundum modum canonicis auctoritatibus praefixum. Non solum autem ille qui mortale aliquid commisit, sed etiam omnis homo quicunque se recognoscit immaculatam Christi tunicam, quam in baptismo accepit, peccati macula polluisse, ad proprium sacerdotem festinet venire, et cum puritate mentis omnes transgressiones, omnia peccata, quibus Dei offensam se incurrisse meminit, humiliter confiteatur: et quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat, et cautissime observet. Episcopi vel prfessiones, humiliare se debent, et cum tristitiae gemitu lacrymisque orare, non solum pro suis delictis, sed etiam pro fratris casu. Ait enim Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
De illis infirmis qͥ dũ penitentiã peteruit a
anteꝗ sacerdos ueniat officiũ oris amittunt.
cõꝓbent᷑ ꝙꝓ si ita aliqua egritudine fuerint aggra.¬
uiti. ut ꝙ paulo ante postebant &e subp̃sentia sig.¬
nificire nonualent testimoma fidelium circumꝰ¬
stantiũ illis ꝓdcẽ debent simul tanĩ & penitentiȩ
& reconcibationis brneficiũ consequantur. De¬

Expanded text:
De illis infirmis, qui dum poenitentiam petierint, et antequam sacerdos veniat, officium oris amittunt. comprobentur. Quod si ita aliqua aegritudine fuerint aggravati, ut quod paulo ante poscebant, sub praesentia significare non valeant, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt. Simul tamen, et poenitentiae, et reconciliationis beneficium consequantu
Abbreviated transcription (Latin):
siue exleuiorib pententiã ger̃t̃ si nulla
in t̾uenit egritudo. quinta feria ante pascha ei
remittendum romane ȩccłẽ ꝯsuetudo demonitrat
cec̃m de ponde estimando delictoꝵ sac̃dotis t̃.ii¬
dicare. ut ad tendat ad ꝯfessionẽ penitentis¬
dimitti cũ inderit ꝯgruã satis factionẽ. Sane
siqͥs mnxgritudinẽ inciderit atq usq ad despitia¬
nẽ uenerit. ei ẽ. aut̃ tẽpꝰ paschȩ relaxandum
ne de hoc scđo absq cõmiione discedat. De¬

Expanded text:
sive ex levioribus poenitentiam gerunt, si nulla interveniat aegritudo, quinta feria ante pascha eis remittendum Romanae ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum de pondere aestimando delictorum sacerdotis est indicare, ut adtendat ad confessionem poenitentisdimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis aegritudinem inciderit, atque usque ad desperationem devenerit, ei est ante tempus Paschae relaxandum, ne de hoc saeculo absque communione discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
i saut̃ qui intpr necessitatis & iupiculis ur Ais¬
gͣente instantia p̃sidiũ penitentiȩ. & mox
reconciliationis implorant. nec satis factio int̃¬
dicenda t̃. nec reconciliatio deneganda. quia
ra definire apud quẽ nullas urnre moraꝰ ꝯũsio¬

Expanded text:
 autem, qui tempore necessitatis, et in periculis urgente instantia, praesidium poenitentiae, et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda, quia ra definire, apud quem nullas patitur veni
Abbreviated transcription (Latin):
ehis qui adixitũ ueniunt anã nc̃ lixantiqua
regularisq seruabitur. ita ut siquis eg̃ditur etor¬
pore ultimo & necessario uiatioo minime pͥuet᷑.
qđ si desꝑatus & ꝯseoutꝰ cõmuniont̃. oblationisq
particeps factꝰ iterũ c̃ualuxrit. sit int̾ eos qui
cõmunionẽ orationis tantũmͦ consequunt᷑.
Generalit̃ aut̃ om̃i cuilib& inixitu posito & pos¬
centi ͥs cõmunionis gr̃am tribui. ep̃s ꝓbabilit̃
ex oblatione dare debebit. Qđ penitentia possit
idolere peccita. & ũ si ĩultimo uitȩ spũ pęniteat.
Denitentiã posse abolere peccata indubitant̃
treclimꝰ &iã si multimo uitȩ spũ ad missor peni.¬
teat. & uł publica lam̃tatione peccata ꝓdant᷑.
quia ꝓpositũ dĩ ꝙ decreuit saluare ꝙ perierat.

Expanded text:
his qui ad exitum veniunt, etiam nunc lex antiqua regularisque servabitur: ita ut si quis egreditur corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus et consecutus communionem, oblationisque particeps fcommunionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, episcopus probabiliter ex oblatione dare debebit. CAPUT XI. De poenitabolere peccata, etiamsi in ultimo vitae spiritu poeniteat. Poenitentiam posse abolere peccata indubitanter credimus, etiamsi in ultimo vitae spiritu admissor poeniteat, et vel publica lamentatione peccata prodantur: quia propositum Dei, quod decrevit salvare quod perie
Abbreviated transcription (Latin):
aque cõpetunt honestati. tempnunt.¬
contingit sepe quorũdã desidia non ii¬
pleri. Pindt quia notum est quȩ dignitatis in
ex equus morientis epĩ ix canonib conserurtur.
traditione moris antiqui hoc tantũ adicimus.
ut siquis sacerdotum scłm statuta uabentini
cõmonitus. pigra uoluntate distulerit. appel¬
lantib clericis ebeuntis epĩ apud synodũ. siue
apud metropolitanũ epm̃. tempore anniumuꝰ.
nec faciendi missam. nec cõmunicandi habrat
omĩno licentiam. Presbiti aut̃. siue gtĩ cberiai
ꝓratquus iam mortui aut continuo antistitis
morituri ad cõmonendum uicinũ ep̃m tardi
inuentantur aut ꝑquãcũq molestiã ammi
id neglere compbrntur. totius anni spacio ad
penitentiam inmonasterus deputentur. Ut¬

Expanded text:
ae competunt honestati contingit saepe quorumdam desidia non impleri. Proinde quia notum est, quae dignitas in exsequiis morientis episcopi ex canonibus conservetur, traditioni moris antiqui hoc tantum adjicimus, ut si quis sacerdotum, secundum statuta Valentini a venire commonitus, pigra voluntate distulerit, appellantibus clericis obeuntis episcopi apud synodum, sive apud metropolitanum episcopum, tempore anni unius nec faciendi missam, nec communicandi habeat omnino licentiam. Presbyteri autem, sive caeteri clerici, o exsequiis aut jam mortui, aut continuo antistitis morituri, ad commonendum tardi inveniantur, aut per quamcunque molestiam animi id negligere comprobentur: totius anni spatio ad poenitentiam in monasteriis deputentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ceni ordinis honore priuetur: & loco subppttur
dapnationis religetur ergastulo. Eui tamen cõ¬
munio eatunti dre hac uita non neganda ẽ. ꝓpter
Iuinec regim̃inis inse rationẽ glexerit.¬
habuit. nec sua delicta decersit. nec
crimen filiorũ correxit. canis impudicus magis
Uo non lauatur. itabona doctria ꝑmalũ doc¬
torẽ animas credentium lauat sorde pecatos¬
De malo pastore quẽ suȩ oues fugiunt.
icut fuguit oues uocem pastoris qu̾e non
cõgnoseunt: & deserta petunt. ita mali pastorq
eiectus ẽ. hoc ẽ. qui nobilitatem di aset
eicit. nobilitate loci priurtur. Quod ũsint
tenrre cathedram regnantiũ cum ap̃o. quia
hinc dicitur ñ scõrum filu sunt qui tenent locu
scõrum. sed qui exercent opa eorum. Q uod¬
os qui prȩsumus non ex locorũ uec generis

Expanded text:
cessi ordinis honore privetur et loco, et sub perpetuae cessi ordinis honore privetur et loco, et sub perpetuae damnationis religetur ergastulo. Cui tamen communio exeunti de hac vita non neganda est, propter exerit. Qui nec regiminis in se rationem habuit, nec sua delicta detersit, nec crimen filiorum correxit, canis impudicus magis et non latorem animas credentium lavat sorde peccatoDe malo pastore quem suae oves fugiunt. Sicut fugiunt oves vocem pastoris quem non cognoscunt, et deserta petunt, ita mali pastorisejectus est: hoc est, qui nobilitatem Dei a se ejicit, nobilitate loci privetur. CAP. CCVII.-tenere cathedram regnantium cum Christo; quia hinc dicitur: Non sanctorum filii sunt qui tenent loca sanctorum, sed qui exercent opera eorum. os qui praesumus, non ex locorum nec generis
Abbreviated transcription (Latin):
fucrint aliquid de ministerio sacro contingeoar
aut diaconꝰ nullomͦ liceat ei nec in alia snodo res¬
titutionis spem. aut locum habere satis faccions
Sed & cõmunicintes ei. oñs abicide eccla. comax¬
ime si postea quam didiceruit aduersum memora¬
tos platam fuisse sententiã eiusdem comnumcare
& tempore excõmunicationis sue ante dudienti¬
um cõmunionẽ p̃sumpserit. ipse inse dapnationis
iudicetur ꝓtulisse sententiã. de ordinatis si
Ialiquis illorum ꝑcussor extiterit
is aquib dñi sacramenta traetant᷑ uidicium
sanguinis agitare nonbca. Et idõ magnope
talis excessus ꝓhibendus e nt indiscreţ p̃suptio¬
nis motib agitati. aut quod morte plectendũ
E sententia ꝓpria udicare p̃sumant. aut trun¬
cationes quib lib& ꝑ sonis aułpse inferant. aut
inferendas ꝑcipiant. Quod siquisquã illorũ inine¬
mor p̃ceptorũ. aut myccłiȩ sux familiis. aut in
quib lib& ꝑsonis tale aliquod ꝑpetrauerit. &e con¬

Expanded text:
fuerint aliquid de ministerio sacro contingere, aut diaconus, nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis. Sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, maxime si posteaquam didicerunt adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare icus, et tempore excommunicationis suae ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulissessor exstiterit. His, a quibus Domini sacramenta tractantur, judicium sanguinis agitare non licet. Et ideo magnopere talis excessus prohibendus est; nec, indiscretae praesumptionis motibus agitati, aut quod morte plectendum est, sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis aut per se inferant, aut inferendas praecipiant. Quod si quisquam, horum immemor praeceptorum, aut in Ecclesiae suae familiis, aut in quibuslibet personis tale aliquid perpetraverit, et con