comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq̃nio ualde mocdestꝰ excitit: ⁊ imꝑii
sin anno scd̾o. festũ uidee p̃fecit: apd̾ quẽ
paulꝰ causa clicta. innctꝰ romam dirigit᷑. ⁊ ibi¬
dẽ ꝑ bienniũ inlib̾a custodia retinet᷑. Inde pͦt
relaratꝰ hyspanias adiit: s inde romã reũsĩ
it̃um tenetꝰ ⁊ ligat᷑. ꝑ idẽ quoq tempꝰ. festo
incłee ꝓcuratori successit albinꝰ: ⁊ albino flo
Qd̃ ñ ferentes indei: contͣ romanos rebel¬
lare ceꝑunt. Ad qͦs domancdos mittit᷑ a ce¬
sare uespasianꝰ magist̾ militie: cũ tito filio

Expanded text:
olestus exstitit, et imperii sui anno secundo Festum Judaeae praefecit, apud quem Paulus, causa dicta, vinctus Romam dirigitur, et ibidem per biennium in libera custodia redactur. Inde post relaxatus Hispanias adiit, sed inde Romam reversus iterum tenetur et ligatur. Per idem quoque tempus Festo Judaeae procuratori successit Albinus, et Albino, FloQuod non ferentes Judaei contra Romanos rebellare coeperunt, ad quos domandos mittitur a Caesare Vespasi
Abbreviated transcription (Latin):
urbe fugit: ⁊ se ip̃m int̾fecit. ꝑidem tempꝰ
floruert̃ rome poete. lucanꝰ ouidiꝰ: satyrici
alba post mortẽ neronis romã ueniens im¬
ꝑ auit mensib sex ⁊ dieb totidẽ.: ⁊ ad¬
optauit sibi pisonẽ adolescentẽ. S hos ambos
tellio ter consule natꝰ. dimicauit. S ocho se
suosq uinci in p̃lio nidens: se ip̃m int̃fecit.
itellus gͥ imꝑium
adeptꝰ. imꝑauit mensib octo. In tẽa ues¬
pasianꝰ ꝓuinciã iudaice gentis debellabat.
Conualescente itaq in ex̃citu rumore cnuliũ
belloꝵ. de nece galbe ⁊ othonis. ⁊ imꝑio ui¬
telli qͥ post alios qͣsi fex resederat: uiri ne¬
tĩs milicie ⁊ duces. uespasianũ qͣsi maturũ
ad consulendũ. ⁊ ad p̃liandũ ualidũ: in¬

Expanded text:
Urbe fugit, et seipsum interfecit. Per idem tempus Urbe fugit, et seipsum interfecit. Per idem tempus floruerunt Romae poetae Lucanus, Ovidius, Satirici Galba Caesare. Galba post mortem Neronis Romam veniens imperavit mensibus sex, et diebus totidem, et adoptavit sibi Pisonem adolescentem, sed hos ambos tellio tertio consule natus, dimicavit. Sed Otho, se suosque vinci in praelio videns, seipsum interfecit.itellius igitur imperium adeptus, imperavit mensibus octo. Interea Vespasianus provinciam Judaicae gentis debellabat. Convalescente itaque in exercitu rumore civilium bellorum de nece Galbae et Othonis, et imperio Vitelii, qui post alios quasi faex resederat, viri veteris militiae et duces Vespasianum quasi maturum ad consulendum et ad p
Abbreviated transcription (Latin):
missis imaginib suis adoraretꝰ ut ds̃. S cũ
petrꝰ adolescentẽ ꝓpinquũ cesaris. quẽ smõ
magicis artib suscitare ñ ualebat. in noĩe
iħu xp̃i suscitasset: confusus symon offen¬
sũ sedicit a galileis. relicturũ se urbẽ: pol¬
licetͦ diem. qͦ suꝑnis sedib inueheretꝰ. Cũq
uolaret. oratite petͦ corruit: ⁊ confractꝰ mor
hendi petrũ. Cũq fletib fideliũ uictꝰ. urbem
dñs. N enio inqͥt romã: it̃um crucifigi. Intel¬
lexit gͦ petrꝰ. hoc dictũ de passione sua: ⁊ reũ¬
sus ⁊ tentꝰ. crucifixꝰ ẽ. Paulus quoq aplẽ: ca¬
pite cesus ẽ. Proinde temꝑe neronis euangłi¬
um a luca scribit᷑: ⁊ iacobꝰ priarcha ierosoli¬
mis ꝑtica fullonis excerebrat᷑. Porro cesar
nero hostis iusticie: pͥmus ꝑsecutionẽ in xp̃ia¬
nos excitauit. Matrẽ quoq suã sororẽ. uxorẽ.
⁊ om̃s ꝓpinqͦs suos pene intemit. Occidit poe
ator ẽ creatꝰ. Nero autẽ desertꝰ ab om̃ib. ab

Expanded text:
doraretur ut Deus. Sed cum Petrus adolescentem propinquum Caesaris quem Simon magicis artibus suscitare non valebat, in nomine Jesu Christi suscitasset, confusus Simon offensum se dixit a Galilaeis, relicturumque se urbem minatur, et diem quo supernis sedibus inveheretur polhendi Petrum, cumque fletibus fidelium victus, urbem Dominus, Venio, inquit, Romam iterum crucifigi. Intellexit igitur Petrus hoc dictum de passione sua, et reversus et tentus crucifixus est. Paulus quoque apostolus capite caesus est. Caeterum tempore Neronis Evangelium a Luca scribitur, et Jacobus patriarcha Jerosolymis pertica fullonis excerebratur. Porro Caesar Nero hostis justitiae, primus persecutionem in Christianos excitavit. Matrem quoque suam, sororem, uxorem, et omnes propinquos suos pene interemit. Occidit poeterator est creatus, Nero autem desertus ab omnibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
citaꝵ gͥ gens antiqͥssima sub sep¬
tentͥone posita. ñ minꝰ illustͥa pͥnci¬
pia qmͣ imꝑia habuit: nec uiroꝵ magis qmͣ
feminaꝵ uͥtutib claruit. Scite ꝑ multas
solitudines errare soliti. ñ agrũ exercent.
s uxores ⁊ liberos secũ in plaustͥs uehunt.
coriis imbrẽ. ⁊ hyemis asꝑitatẽ euitantes.
arm̃ta ⁊ peccora cũ eis gradiunt᷑. lacte ⁊
melle uescunt᷑. Gens laborib ⁊ bellis asꝑa:
uires corpoꝵ immñse. Scitarũ regnũ: sub
ragau putat᷑ exortũ¬

Expanded text:
itur gens antiquissima sub septentrione posita, non minus illustria principia quam imperia habuit, nec virorum magis quam feminarum virtutibus claruit. Scythae per incultas solitudines errare soliti non agrum exercent, sed uxores et liberos secum in plaustris vehunt, coriis imbrem et hiemis asperitatem evitantes, armenta et pecora secum pertrahunt. Lacte et melle vescuntur; gens laboribus et bellis aspera, vires corporum immensae. Scytharum regnum sub Ragan putatur exortu
Abbreviated transcription (Latin):
dia int̾ paschales epulas de nece dñi tͣ¬
ctabat. Cũ gͦ illixisset mane. uenit io¬
nathas in agrũ uixta placitũ dauid:
mane fid̾i. priꝰ testimoniũ legis de xp̃o
ꝓtulit: deincde ꝓpħ̾as misit. Collegit pu

Expanded text:
dia inter paschales epulas de morte Domini tractavit. Cum ergo illuxisset mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, mane fidei prius testimonium legis de Christo protulit, deinde prophetas misit. Collegit pue
Abbreviated transcription (Latin):
eũ it̃ arripuit. S in ip̃o itinere adũsa
ꝯp̃hensus ualitudine: diẽ clausit excre¬
mũ. Post cuiꝰ obitũ. qͣtuor eiꝰ filii apd̃
fontanidũ campũ atrocit̃ int̾ se di¬
micauert̃. In qͦ bello. francie. ⁊ talie. aqͥ¬
tanie. alemannie. saxonie. burgundieq
om̃s pene milites: mutuis uuln̾ib se¬
se occidere. Nictoriã tñ karolꝰ caluꝰ ob¬
tinuit. floruit etiã his temꝑib theo¬
dulfus floriacensiũ abbas: ⁊ aurelia¬

Expanded text:
o itinere adversa comprehensus valetudine, diem claudit extremam. Post cujus obitum quatuor ejus filii apud Fontanidum campum atrociter inter se dimicaverunt. In quo bello Franciae, Italiae, Aquitaniae, Alemaniae, Saxoniae, Burgundiaeque omnes pene milites mutuis vulneribus sese occidere. Victoriam tamen Carolus Calvus obtinuit. Floruit etiam his temporibus Theodulfus, Floriacensium abbas et Aurelia
Abbreviated transcription (Latin):
siret: facto silentio p̃sente imꝑatore il¬
los pulcherrimos ũsus qͥ nc̃ usq ꝑ galli¬
ã in eadẽ sollẽpnitate psallunt᷑. a se editos
ꝑ fenestrã decantauit: quoꝵ ħ ẽ exordi¬
ũ. Gła laus ⁊ honortͥ sit rex xp̃e redẽp¬
tor. Quib ũbis imꝑator emollitꝰ: mox
eũ a uincuł absolui p̃cepit. ⁊ pͥori gr̃a¬
redonauit. floruit qͦq ꝑ idẽ tempꝰ raba
nꝰͦ. Porro lothariꝰ post pr̃is obitũ ñ mul¬
tis dieb euolutis. adu̾sa ualitudine cor¬
reptꝰ. monachꝰ factꝰ ẽ: relinq̃ns filio¬
suo ludouico italici dignitatẽ imꝑii.
karolus uͦ franciã. burgundiã. ⁊ aqͥ¬
taniã obtinuit solꝰ. Ludouico autẽ in
italia successit lothariꝰ: ⁊ lothario hu¬
go. Isti st̃ qͦq qͥ post ludouicũ imꝑaue¬
rt̃ in alemanna. Ludouicꝰ. karolus.
Arnulphus. ludouicꝰ. conradꝰ. henricꝰ.
Ocho. Otho. henricꝰ. Conradꝰ. henricus.
henricꝰ. lintherꝰ. uerũ karolo caluo

Expanded text:
siret, facto silentio presente imperatore illos pulcherrimos versus, qui nunc usque per Galliam in eadem sollempnitate psalluntur, a se editos, per fenestram decantavit; quorum hoc est exordium: Gloria, laus et honor tibi sit, rex Christe redemsiret, facto silentio presente imperatore iltor. Quibus verbis imperator emollitus, mox los pulcherrimos versus, qui nunc usque per Galliam in eadem sollempnitate psalluntur, a se editos, nus. Porro Lotharius post patris obitum non multis diebus evolutis adversa valetudine correptus, monachus factus est, relinquens Ludovico filio suo Italici dignitatem imperii. Carolus vero Franciam, Burgundiam, et Aquitaniam obtinuit solus. Ludovico autem in Italia successit Lotharius, et Lothario Hugo. Isti sunt quoque, qui post Ludovicum imperaverunt in Alemania, Ludovicus, Carolus, Arnulfus, Ludovicus, Conradus, Henricus, Otho, Otho, Otho, Henricus, Conradus, Henricus, Henricus, Luiterus. Verum Carolo Calvo
Abbreviated transcription (Latin):
feruentissimꝰ executor: ⁊ legis sc̃e stre¬
nuissimꝰ ꝓpagator. Ipsiꝰ deniq temꝑe
ceꝑunt deponi ab ep̃is ⁊ cłicis balchei
gẽmis onerati: ⁊ scłaria ornam̃ta. Genu¬
it etiã ip̃e serenissimꝰ imꝑator. filios tres
ex ermengarda pͥma uxore sua. lotha¬
riũ. pipinũ. atq ludouicũ: ex sccl̃a noĩe
uidich. karolũ regẽ francoꝵ. Porro locha¬
riꝰ imꝑatoris pͥmogenitꝰ. dũ ẽẽt a pr̃e
cepit augusti. Uerũ lothariꝰ iste postea
prẽm suũ ludouicũ ꝯp̃hendit. ⁊ apd̾
scĩ medardi monast̾ium custodiri man¬
dauit: uxorẽ qͦq ipsiꝰ udith exilio re¬
legauit : ⁊ karolũ quẽ ex ea ludouicus
genuerat: castͦ pruuinne ꝯmendauit.
S ñ multopost francie pͥncipes imꝑato¬
rẽ ludouicũ a custodia liberart̃: ⁊ pr̃i
lothariũ filiũ reconciliart̃. Post hecuͦ
clem̃tissimꝰ imꝑator int̾ filios suos qͣtu¬
or: suũ diuisit imꝑiũ. Q lochario qͥ¬

Expanded text:
ferventissimus exsecutor, et legis sanctae strenuissimus propugnator. Ipsius denique tempore coeperunt deponi ab episcopis et clericis baltei gemmis onerati, et saecularia ornamenta. Genuit etiam ipse serenissimus imperator filios tres ex Hermengarda prima uxore sua, Lotharium, Pippinum, atque Ludovicum: et ex secunda nomine uit Karolum regem Francorum. Porro Lothariuis, imperatoris primogenitus, dum esset a patre cepit Augusti. Verum Lotharius iste postea patrem suum Ludovicum comprehendit, et apud Sancti Medardi monasterium custodiri mandavit. Uxorem quoque ipsius Judith exsilio relegavit, et Carolum, quem ex ea Ludovicus genuerat, castro Privinnae commendavit. Sed non multo post Franciae principes imperatorem Ludovicum a custodia liberaverunt, et patri Lotharium filium reconciliaverunt. Post haec vero clementissimus imperator inter quatuor suos filios suum divisit im
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia d̾i demonstrant᷑. Inuisibilia
enĩ ipsiꝰ. a catura mundi ꝑ ea q̃ facta
st̃ intellecta ospicuint᷑. Tria st̃ inui¬
sibilia dei: potentia. sapientia. benig¬
nitas. Ab his trib ꝓcedunt omĩa in
his tͥb ꝯsistunt omĩa: ꝑ hec tͥa regunt᷑
omĩa. Potentia creat. sapĩa gub̾nat:
benignitas oseruat. Que tñ tria sicut
in deo ineffabilit̃ unũ st̃: ita in oꝑati¬
sitas: sapĩam decor: bonitatẽ utilitaᷤ.
Iminsitas creaturaꝵ: ostat in multi¬
tudine ⁊ magnitudine. Multitudo:
insimilib. in diũsis. in ꝑmixtis. Ma¬
gnitudo: ẽ in mole. et spacio. Moses
ẽ in massa ⁊ pond̾e. Spatiuĩ ẽ in longo
⁊ lato ⁊ ꝓfundo. ⁊ alto. Decor creatu¬
raꝵ: ẽ in situ ⁊ motu. in specie ⁊ qͣli¬
tate. Sitꝰ ẽ inopositione ⁊ orddine. Or¬
do ẽ in loco. ⁊ temꝑe ⁊ ꝓprietate. Motꝰ
ẽ quadriꝑtit᷑. localis. nat᷑alis. anima¬
ł. rationalis. Localis ẽ: ante ⁊ retro.

Expanded text:
t. Invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Tria sunt invisibilia Dei, potentia, sapientia, benignitas. Ab his tribus procedunt omnia, in his tribus consistunt omnia, et per haec tria reguntur omnia. Potentia creat, sapientia gubernat, benignitas conservat. Quae tamen tria sicut in Deo ineffabiliter unum sunt, ita in operatisitas, sapImmensitas creaturarum constat in multitudine et magnitudine. Multitudo in similibus, in diversis, in permistis. Magnitudo est in mole et spatio. Moles est in massa et pondere. Spatium est in longo t lato, profundo et alto, Decor creaturarum est in situ et in motu, in specie et qualitate. Situs est in compositione et ordine. Ordo est in loco, et tempore, et proprietate. Motus  scilicet localis, naturalis, animalis, rationalis. Localis est ante et retro,
Abbreviated transcription (Latin):
da sublimit̃ extendit. Cypressus ẽ arbor
odorifera. ⁊ expͥmit bonam opinionem:
q̃ more boni odoris circũqͣq nõ solum
ꝑ uicina. s etiã ꝑ remota suauit sem
fundit. Rosa: ꝓpt̾ suũ ruborem figͤat
martyriũ. Martyriũ aliud intꝰ: aliũ
foris. Intꝰ cõpassione: foris passione li¬
lia ꝓpt̃ mirabilem sui candorẽ: castita¬
tẽ carnis apte designant. Thus qr in
oratione sacrificii solet offerri: orati¬
onẽ ad diuinas aures ascencdentẽ in¬
sinuat. Ignis caritatẽ significat: de
quo igne scͥptum ẽ. Ignẽ ueni mit¬
tere in t̃ram⁊ ⁊ qͥd uolo nͥ ut ardeat:
Iste ẽ ignis ꝓpetiis: qui in uet̾i testa¬
ñto in altari iussus ẽ ardere. Semꝑ
enĩ caritas mara cordis debet ꝑseũare:
qi sine eiꝰ flãma ñ potest sacrificiũ ali¬
qd̃. cogitationis locutõnis. aut oꝑatio¬
nis consecrari: aut acceptabile fieri m
conspectii dñi. Qͣ si uas auri solidum.

Expanded text:
da sublimiter extendit. Cypressus est arbor da sublimiter extendit. Cypressus est arbor odorifera, et exprimit bonam opinionem, quae rumore boni odoris circumquaque non solum per vicina, sed etiam per remota suaviter se diffundit. Rosa, propter suum ruborem, figurat martyrium. Martyrium aliud intus, aliud foris. Intus compassione, foris passione. Lilia, propter mirabilem sui candorem, castitatem carnis apte designant. Thus, quia cum oratione sacrificii offerri solet, orationem ad divinas aures ascendentem insinuat. Ignis charitatem significat, de quo igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Iste est ignis perpetuus, qui in Veteri Testamento in altari jussus est ardere . Semper enim charitas in ara cordis debet perseverare, quia sine ejus flamma non potest sacrificium aliquod cogitationis, locutionis, aut operationis consecrari, aut acceptabile fieri in conspectu Domini. Quasi vas auri solidum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi luna. qͣsi sol qͣsi yris. qͣsi cedrꝰ. qͣsi cy¬
p̃ssus qͣsi rosa. qͣsi lilium. qͣsi thus. qͣsi
ignis: qͣsi uas auri solictũ. Stella ẽ lu¬
minare in celo. ⁊ minor aliis. sole scili¬
cet ⁊ luna: ⁊ significat bonã inchoati
onẽ. Inchoationẽ qr minima: bonam.
qr luminare. Luna qr ab inchoatione
sui. ꝑ momĩta. horas dies. ebdomacdas.
ad ꝑfectionẽ ꝓficit: ꝓfectionẽ de bono
in meliꝰ. de inchoatione ad ꝑfectionẽ
crescit: recte ꝑfectionẽ designat. Yris
.i. celestis arcus. qr pluiuosus ẽ. ⁊ aqͣs¬
semꝑ aute se ducit. p̃dicationẽ expri¬
mit ÷ q̃ nos qͥ sine ip̃a. t̃̾ra sine aqua
sumꝰ iprigat: ut steriles inuemetis
fructuosos faciat. Cedrꝰ: arbor ẽ liba¬
ni montis. Libanus int̃pretat᷑ deal¬
batio: ⁊ significat illũ qui ẽ ysopo
autẽ arbor libani. q̃ in altũ se subrigit
⁊ ad sublimia se excollit. spem designat
iusti: ꝑ qmͣ sea t̾renis ad celestia sꝑan¬

Expanded text:
 quasi cypressus, quasi rosa, quasi lilium, quasi thus, quasi ignis, quasi vas auri solidum. Stella est luminare in coelo, et minor aliis, sole scilicet et luna, et significat inchoationem bonam: inchoationem, quia minima; bonam, quia luminare. Luna, quia ab inchoatione sui per momenta, horas, dies, hebdomadas ad perfectionem profecit, perfectionem de bono ad melius, de inchoatione ad perfectionem crescit, recte perfectionem designat. Iris, id est coelestis arcus, quia pluviosus est, et aquas ante se ducit, praedicationem exprimit, quae nos, qui sine ipsa, terra sine aqua sumus, irrigat, ut steriles inveniens fructuosos faciat. Cedrus arbor est Libani montis. Libanus interpretatur dealbatio, et figurat illum qui est hyssopo autem arbor Libani, quae in altum se surgit, et ad sublimia se extollit, spem designat justi, qui se a terrenis ad coelestia speran
Abbreviated transcription (Latin):
in manib hr̃e. ⁊ in maculatã deo offec¬
re: sic̃ psalmista ait. Anima mea m
manib meis semꝑ. Istud sacͥficium
causa ẽ omiũ sacrificioꝵ ⁊ q ceta
omia ꝓpt̃ istud facta fc̃: etiã passio
xp̃i. que causa fuit alioꝵ sacrificioꝵ m
sam p̃cedentiũ. Istud primũ offeramis.
qr cet̾a sine isto ncħ ꝓsunt: qmͣius ⁊
ip̃a magna sint. Qd̾ nos implere ꝑfici¬
at: qui uiuit ⁊ regnat

Expanded text:
in manibus habere et immaculatam Deo offerre, sicut Psalmista ait: Anima mea in manibus meis semper . Istud sacrificium causa est omnium sacrificiorum, quia caetera omnia propter istud facta sunt. Etiam passio Christi causa fuit aliorum sacrificiorum ipsam praecedentium. Istud primum offeramus, quia caetera sine isto nihil prosunt, quamvis et ipsa magna sunt. Quod nos implere perficiat qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ moysi. constantiã iosue. carita¬
tẽ samuelis. humilitatẽ dauid: ⁊ elum
tem ioh̃is baptiste. humilitatẽ ⁊ castita¬
tẽ beate marie. S ⁊ crucẽ in nob̃ pm¬
gamꝰ. cogitando continue passionem
dñi: qmͣ ꝓ nob̾ sustinuit. Sic pingamꝰ
in nob̾ alioꝵ imagines scõꝵ⁊ cogitando¬
⁊ unitando ⁊ imitando uͥtutes ⁊ exem¬
pla coꝵ. In hac itaq fr̃s mistica signi
ficatione uitree fenestre. lignũ ẽ corpꝰ.
uitrũ sp̃c. ferrum seu̾itas. plũbum gͣ¬
uitas: singule lamine singłi sensus
anime. puritas uitri nͥtutes nob̾ date
ꝑ naturã. colores additi uͥtutes nobis
collate ꝑ gr̃am: picture imaginũ exẽ¬

Expanded text:
tudinem Moysi, constantiam Josue, charitatudinem Moysi, constantiam Josue, charitatem Samuelis, humilitatem David, zelumS. Joannis Baptistae humilitatem, et castitatem B. Mariae. Sed et crucem in nobis pingimus, cogitando continue passionem Domini, quam pro nobis sustinuit. Sic pingamus in nobis aliorum imagines sanctorum, cogitando et imitando virtutes et exempla eorum In hac ittreae fenestrae lignum est corpus, vitrum spiritus, ferrum severitas, plumbum gravitas, singulae laminae singuli sensus animae, puritas vitri virtutes nobis datae per naturam, colores additi, virtutes nobis collatae, per gratiam, picturae imaginum exem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe xp̃m: sic̃ lignea fenestͣ ñ pocest sus¬
ciꝑe in se solarem radiũ. E sic̃ iuitrea
fenestra in se suscipit racdiũ solis. ⁊ ip̃e
radius eam intͣt ⁊ penetͣt: sic anima
eo qd̾ ferro doment᷑ omĩa. significat ri¬
gorẽ seũitatis ⁊ plũbum ꝓpt̃ ponderosi¬
tatẽ. uirtutẽ gͣuitatis. Ouierse lamine.
diũsi sc̃ sensus amime ⁊ quoꝵ alii dispo¬
nuntꝰ sursum ꝑ contẽplationẽ dei. alii
deorsũ ꝑ curam sui. alii dextrorsũ ꝑ di¬
lectionem amicoꝵ. alii sistrorsũ ꝑ di¬
lectionẽ inmicoꝵ⁊ alii in circuitũ ꝑ cir¬
cũspectionem moꝵ. Naturał puritas
uitri. designat uirtutes nob̃ datas ꝑ na¬
turã: colores suꝑadditi. uirtutes nobis
collatas ꝑ grãm. Picture imaginũ
exempla significant scõꝵ: q̃ diligent̃
in nob̾ pingere debemꝰ uͥtutes eoꝵ co¬
gitando ⁊ innocentiã abel. iusticiã noe.
fidem abrahe. ꝑseuerantiã ysaac. tole¬
rantiã iacob. castitatẽ ioseph. mansue¬

Expanded text:
m, sicut lignea fenestra non potest suscipere in se solarem radium. Et sicut vitrea fenestra in se suscipit radium solis, et ipse radius eam intrat et penetrat: sic anima eo quod ferro domantur omnia, significat rigorem severitatis, et plumbum, propter ponderositatem, virtutem gravitatis; diversae laminae diversi sunt sensus animae, quorum alii disponuntur sursum per contemplationem Dei, alii deorsum per curam sui, alii dextrorsum per dilectionem amicorum, alii sinistrorsum per dilectionem inimicorum, alii in circuitum per circumspectionem motuum. Naturalis puritas vitri significat virtutes nobis datas per naturam; colores superadditi, virtutes nobis collatas per gratiam; picturae imaginum exempla significant sanctorum, quae diligenter in nobis pingere debemus, virtutes eorum cogitando: innocentiam Abel, justitiam Noe, fidem Abrahae, perseverantiam Isaac, tolerantiam Jacob, castitatem Joseph, mansue
Abbreviated transcription (Latin):
fetus iste editꝰ᷑: qr qmͣdi ẽ tempꝰ ui¬
uendi. semꝑ ẽ tempꝰ. bñ agendi. Qñ
uͦ homo moritꝰ. tc̃ ꝑfecte ꝑuer nascit᷑.
qr in solo die mortis. ꝑfecte declarat᷑
uirtꝰ ⁊ meritũ oꝑis. Nati filii posses¬
sio. et̃na beatitudo. ẽ. in qua uidebimus
plationẽ: gustabimꝰ ꝑ dilectionẽ. De¬

Expanded text:
diu est tempus vivendi, semper est tempus bene agendi. Quando vero homo moritur, tunc perfecte puer nascitur, quia in solo die mortis perfecte declaratur virtus et meritum operis. Nati filii possessio, aeterna est beatitudo, in qua videbimus platione
Abbreviated transcription (Latin):
homo. Deide sequit᷑ parturitior qi
concepta cognitio boni ꝑ bonã uolm¬
tatẽ angnientat᷑. ⁊ ꝑ affectionẽ sen¬
sificat᷑: ⁊ qͣsi menbrauĩ ꝑ desid̾ium
oꝑandi disponitꝰ. Sequitꝰ partꝰ qñ

Expanded text:
homo. Deinde sequitur parturitio, quando concepti cognitio boni per bonam voluntatem augmentatur, et per affectionem sensificatur, et quasi membratim per desiderium operandi
Abbreviated transcription (Latin):
kĩ locuturi. conpendiosũ uob̃ sermo¬
nem faciemꝰ: ne ur̃am dilectionẽ one¬
remꝰ. & qr mocdũ sacͣcissime conceptio¬
nis. multis scͥpturis exponentib no¬
stis. placet ip̃m modũ illibatũ preci¬
re. ⁊ aliquid qd̾ ur̃os mores ecbificet
ꝓferre. Debemꝰ fr̃s nosmet ip̃i mat̃

Expanded text:
i, compendiosum vobis sermonem faciemus, ne vestram dilectionem oneremus. Et quia modum sacratissimae conceptionis, multis Scripturis exponentibus, nostis, placet ipsum modum illibatum praeterire, et aliquid quod vestros mores aedificet proferre. Debemus, fratres, nosmetipsi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssure tnͣsacte. In spũali autẽ hac ge¬
neratõne. pͥma ẽ fides: scd̾a bona uo¬
luntas. t̃cia bona acdio: qͣrta et̃na be¬
aucudo. In carnali geñatione pͥma¬
mine: qũ femina retento semine fe¬
cundat᷑. Deinde partitio .i. partꝰ para¬
tio ÷ fetus uidelicet concepti augm̃tatio.
uegetatio. menbroꝵ formatio. ⁊ cdis¬
pofitio: sensificatio hominis atq ꝑ
tio: in qua ẽ maxiuꝰ mr̃i dolor. an¬
gustia. labor. ⁊ clamor. Ad ultimũ
sequitꝰ᷑ nati filii possessio: in qͣ p̃ i
rio gaudio qd̵ natus ẽ homo inmũ¬
do. mat pret̾ite p̃ssure ñ recordatur.

Expanded text:
li autem hac generatione prima est fides, secunda bona voluntas, tertia bona actio, quarta aeterna beatitudo. In carnali generatione primaminae quando femina, retento semine, fecundatur. Deinde parturitio, id est partus paratio, fetus videlicet concepti augmentatio, vegetatio, membrorum formatio et dispositio, sensificatio hominis atque ptio, in qua est maximus matri dolor, angustia, labor et clamor. Ad ultimum sequitur nati filii possessio, in qua prae nimio gaudio quod natus est homo in mundum, mater praeteritae p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte regunt: quib p̃sunt. ꝑ qͦs oꝑan¬
t᷑ Comedentes deniq saciant᷑ : cũ audi
sexꝰ fragilis. ⁊ paruuli minor iudeli¬
cet etas: num̃o st̃ indigni. Isti sig̃cant
infirmos in fide: ñdũ idoneos pugne.
Possunt etiã ꝑ mulieres ⁊ ꝑuulos reꝓ¬
bi figurari: qͥ qmͣuis cũ electis comedãt
ꝑ auditũ p̃dicationis. extͣ num̃um tñ
electoꝵ sc̃ ꝑ pͣuitatẽ conũsationis. Et
tulert̃ reliqͥas .xii. cophinos fragmen¬
toꝵ plenos. Reliqine st̃ spũalis intelli¬
gentie subtiliora ⁊ secretiora docum̃ta.
q̃ a rudib capineq̃unt. q̃ ñ st̃ negli¬
successorib diligent̃ q̃renda. Cophi¬

Expanded text:
fecte regunt, quibus praesunt, per quos operantur. Comedentes denique satiantur, cum auditsexus fragilis; et parvuli, minor videlicet aetas, sunt numero indigni. Isti significant infirmos in fide nondum idoneos pugnae. Possunt etiam per mulieres et parvulos reprobi significari qui, quamvis cum electis comedant per auditum praedicationis, extra numerum tamen electorum sunt per pravitatem conversationis. Et tulerunt reliquias duodecim cophinos fragmentorum plenos. Reliquiae, sunt spiritualis intelligentiae subtiliora, et secretiora documenta: quae a rudibus capi nequeunt. Quae non sunt neglisuccessorib
Abbreviated transcription (Latin):
symoniaci. Nũmos mutuo dãt in ec¬
cłia: qui ñ simulate celestib s aꝑte ter¬
renis seriuunt. Hii om̃s eiciunt᷑ de
parte sortis scõꝵ. qͥ uł ficte bona. uł aꝑte
mala faciunt: ⁊ funicuł peccõꝵ modo
flagellat ad correptionẽ. quib incorre¬
ai in fine ligabuntꝰ. Oues qͦq ⁊ boues
eicit. qr taliũ uitã ⁊ doctrinã ostendit
repbã es ⁊ m̃sas subũtit: qr in fine ip̃e

Expanded text:
Simoniaci. Nummos mutuo dant in Ecclesia, qui non simulate coelestibus, sed aperte terrenis serviunt. Hi omnes ejiciuntur de parte sortis sanctorum, qui vel ficte bona, vel aperte mala faciunt. Et funiculus peccatorum modo flagellat ad correctionem, quibus incorrecti in fine ligabuntur. Oves quoque et boves ejicit, quia talium vitam, et doctrinam ostendit reprobam. Aes et mensas subvertit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mine ioh̃em monachũ. Ip̃e etiã phylip
romani popłi respuit: ⁊ p̃cepit ne eiꝰ no¬
men in cartis poneret᷑. aut ꝑcussura
nia recitaretꝰ᷑. & dũ imꝑasset phylip¬
picꝰ uno anno ⁊ dimidio. insurrexit cõ¬
tra eũ anastasiꝰ : qͥ ⁊ illũ ocuł pͥuauit.

Expanded text:
Ipse etiam PhilippRomani populi respuit, et praecepit ne ejus nomen in chartis poneretur, aut percussura nia recitaretur. Et cum imperasset Philippicus uno anno, et dimidio anni, insurrexit contra eum Anastasius, qui et illum
Abbreviated transcription (Latin):
milites suos ferro ⁊ rapinis abstiñe ꝯpel¬
leret. nec tñ eis ꝯ sueta stipendia largiret᷑.
phocatẽ rogare ceꝑunt. ut imꝑii regimen
suꝑ eos acciꝑet. Quib sepe nominatus
phocas obaudiens. regalẽ purp᷑am sũp¬
sit. Qd̃ aucliens mauricius. rebꝰ adũ¬

Expanded text:
milites suos ferro et rapinis abstinere compelmilites suos ferro et rapinis abstinere compelleret, nec tamen eis consueta stipendia largiretur, Phocam rogare coeperunt, ut imperii regnum super eos acciperet. Quibus saepe nominatus Phocas obediens, regalem purpuram sumpsit. Quod audiens Mauritius a
Abbreviated transcription (Latin):
uidit ꝑ somniũ añ eneã se astare salua¬
toris effigiẽ. q̃ erat añ palatii portã: ex
qͣ emissa ẽ uox ad eũ dicens. Sate mau¬
riciũ. Q tenentes eũ qͥdam iudiciarii
ministͥ: exhibuer̃t ei. Tũc ait ad eũ sal¬
uatoris imago. ubi uis reddã tͥ mala que
meriusti: hic an in futo scło: Q ille. Oama¬
tor hominũ dñe: hic potiꝰ qmͣ in illo. Tũc
uissit diuina uox tͣcli illũ. ⁊ constantiã eiꝰ
uxorẽ. ⁊ omnẽ eoꝵ cognationẽ: phoce mili¬
ti. Exꝑgefactꝰ uͦ misit ad accersienctũ phi¬
lippicũ generũ suũ. Cui sibi assistentr di¬
cit mauriciꝰ. Scis int̃ aginna nr̃a aliquẽ mi¬
litẽ phocã noĩe: Cui ille. Scio unũ. Q im¬
ꝑator. Cuiꝰ ẽ qͣlitatis: Qui ait. Iuuenis tu¬
midꝰ. ⁊ temerariꝰ Tũc referens philippico
dm̃ ꝓ huiꝰmodi reuelatõne. Post hec aũ
mauiciꝰ augustꝰ in hostili t̾ra positꝰ. cũ

Expanded text:
vidit per somnum ante aeneam se astare Salvavidit per somnum ante aeneam se astare Salvatoris effigiem, quae erat ante palatii portam, ex qua emissa est vox ad eum dicens: Date Mauritium, et tenentes quidam judiciarii ministri exhibuerunt ei. Tunc ait ad eum Salvatoris imago: Ubi vis reddam tibi mala quae meruisti? hic an in futuro saeculo? Et ille: O amator hominum, Domine, hic potius quam in illo. Tunc jussit divina vox tradi illum, et Constantiam ejus uxorem, et omnem eorum cognationem Phocae militi. Expergefactus vero misit ad accersendum Philippicum generum suum. Cui sibi assistenti dixit Mauritius: Scis inter agmina nostra aliquem militem, nomine Phocam? Cui ille: Scio unum. Et imperator: Cujus est qualitatis? Qui ait: Juvenis, tumens, et temerarius. Tunc referens Philippico Deum pro hujusmodi revelatione. Post haec autem Mauritius Augustus, in hostili terra positus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
formẽ letaniã ꝓpt̃̾ pestilentiã quã ingui¬
nariã uocabant instituit: ⁊ celerit̃ ẽ po¬
pulꝰ lib̾atus. Septiformis letama ido di¬
cta ẽ: qd̾ om̃is ppłs septiformit̃ fuit diui¬
sus. In pͥmo choro fuit om̃is clerꝰ. In scd̾o:
om̃s abb̾es cũ monachis suis. In t̾̃cio: om̃s
abbatisse cũ congͤgatõnib suis. In qͣrto.
om̃s infantes. In qͥnto: om̃s laici. In sexto:
om̃s udue. In septimo: om̃s coniugate.
Iseciã sc̃s gregoriꝰ augustinũ melitũ. ⁊ io¬
hannẽ cũ aliis pluribꝰ misit: ut angloꝵ¬
gentẽ ad fidẽ conũterent xp̃i. Quã gen¬
tẽ p̃fatoꝵ uiroꝵ labore d̾o lucͥfecit. Porro
mauriciꝰ augustꝰ dũ eẽt uir dm̃ timẽs ma¬
lebat in h scło facinoꝵ suoꝵ corꝑali suppli¬
tio uindictã ꝑsolũe: qmͣ torm̃tis gehenna¬
lib cruciari. Qd̾ cũ iugit̾ in suis oratõ¬
nib dñm p̃caret᷑: meruit exaudiri. Q ͣ¬
dam itaq nocte dũ in stratu suo qͥesceret.

Expanded text:
formem litaniam propter pestilentiam, quam inguinariam vocabant, instituit, et celeriter est populus liberatus. Septiformis litania ideo dicta est, quod omnis populus septiformiter fuit divisus. In primo choro fuit omnis clerus; in secundo, omnes abbates cum monachis suis; in tertio, omnes abbatissae cum congregationibus suis; in quarto, omnes infantes; in quinto, omnes laici; in sexto, omnes viduae; in septimo, omnes conjugatae. Is etiam sanctus Gregorius Augustinum, Melitum et Joannem cum aliis pluribus misit in gentem ad fidem converterent Christi. Quam gentem praefatorum labore virorum Deo lucrifecit. Porro Mauritius Augustus dum esset vir Deum timens, malebat in hoc saeculo facinorum suorum corporali supplicio vindictam persolvere, quam tormentis gehennalibus cruciari: quod cum jugiter in suis orationibus Dominum precaretur meruit exaudiri. Quadam itaque nocte cum in stratu suo quiesceret,
Abbreviated transcription (Latin):
N p̃ceclentib p̃missa
descriptõne originis ⁊ discretõnis artium.
⁊ quoꝵdã alioꝵ: ortũ. cursũ. ⁊ occasũ. om̃i¬
um regnoꝵ ab initio usq ad nos disposu¬
umꝰ. In sequentib. ꝓfundas allegoriaꝵ ⁊¬
tꝰpologiaꝵ obscuritates. scd̃m subiacentiꝰ
hystorie cursũ: priꝰ de ueti testam̃to.
deinde de nouo. in qnͣtum p̃senti breui¬
tati sufficere uidebitꝰ. elucidabimꝰ. Inue¬
mes in hac parte libelli multa in becilli¬
tati tui sensus necessaria: tue inchoatõ¬
ni. ⁊ in cognitõne u̾itatis. ⁊ in amore uͥ¬
tutis. omnib modis utilia: si tñ q̃ scͥꝑta ft̃
legere. ⁊ memorie ꝯmendare ñ neglexeris.

Expanded text:
n praecedentibus praemissa descriptione originis et discretionis artium, et quarumdam aliorum, ortum, cursum et occasum omnium regnorum ab initio usque ad nos disposuimus. In sequentibus, profundas allegoriarum obscuritates, secundum subjacentis historiae cursum, prius de Veteri Testamento, deinde de Novo, in quantum praesenti brevitati sufficere videtur, elucidabimus. Invenies in hac parte libelli multa juxta imbecillitatem mei sensus, necessaria tuae inchoationi: et in cognitione veritatis, et in amore virtutis omnibus modis utilia, si tamen quae scripta sunt legere et memoriae commendare non neglexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
uetĩ testam̃to añqmͣ nob̾ oriretͦ sol iusti¬
cie qͥ illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ
in hunc mundũ. dño in umbͣ legis ⁊ fi¬
guris fut᷑i saluatoris. ip̃m saluatorẽ p̃¬
cedentes seruier̃t. S rex hay ignorauit
insidias isrłitaꝵ : qr diabolũ latuer̃t
obscura eingnata ꝓphabũ. ⁊ secreta
mist̾ia legaliũ figuraꝵ. E ñ nouerat¬

Expanded text:
obis oriretur sol justitiae, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , Domino in umbra legis et figuris futuri Salvatoris, ipsum Salvatorem praecedentes, servierunt. Sed rex Hai ignoravit insidias Israelitarum; quia diabolum latuerunt obscura aenigmata prophetarum, et secreta mysteria legalium figurarum, et no
Abbreviated transcription (Latin):
sonantẽ ꝑierunt. uiri iericho int̃ficu¬
ntꝰ: dũ homines scło ⁊ scłarib negocisꝰ
decditi. in ꝑpecuũ ꝯdemnant᷑. Raab
meretrix electam ex gentib eccłiam
significat: q̃ quondã fuit seruiens.
⁊ subiecta multis amatorib. id ẽ. mulciᷤᷤ
demonib. Raab ut saluaret᷑. funculũ
coccineũ in fenestra deforis posuit.
quẽ domi habuit: ⁊ sc̃a eccłia ut sal¬
uet᷑. passionẽ xp̃i ore confitet᷑. quam
corde crecdit. Achar regulã aureã ⁊
palliũ furat᷑. ⁊ in ualle lapidat᷑ ⁊
falsus qͥlibet xp̃ianus uł herecitꝰ. phy¬
losophicã sapientiã que ꝑ aureã re¬

Expanded text:
. Viri Jericho interficiuntur, dum homines saeculi saecularibus negotiis dediti in perpetuum condemnantur. Raab meretrix, electam ex gentibus Ecclesiam significat, quae quondam fuit serviens, et subdita multis amatoribus, id est multis daemonibus. Raab, ut salvaretur, funiculum coccineum in fenestra foris posuit, quem domi habuit; et sancta Ecclesia, ut salvaretur, passionem Christi ore confitetur, quam corde credit. Achan regulam auream et pallium furatur, et in valle lapidatur: et falsus quilibet christianus, vel haereticus philosophicam sapientiam quae per auream re
Abbreviated transcription (Latin):
aspectib subducunt. Sic ⁊ in hominibꝰ.
bestiis. auib q. ⁊ piscib uidemꝰ: qͥ post¬
qmͣ adẽẽ ꝑdeunt priꝰ ad ꝑfectionẽ ue¬
nire laborant. deinde ꝑ defectũ ad ñ
ẽẽ festinant. Sic sic cernimꝰ głam p̃¬
sentis scł̃i nc̃ oriri. nc̃ cresc̃e. nc̃ exal¬
tari. nc̃ minui: nc̃ ad nichilũ reũti
Archa sicut supͣdictum ẽ significat xp̃m.¬

Expanded text:
ominibus, bestiis, avibus, piscibusque videmus: quae postquam adesse prodeunt, prius ad perfectionem venire laborant, deinde per defectum ad non esse festinant. Sic, sic cernimus gloriam praesentis saeculi nunc oriri, nunc crescere, nunc exaltari, nunc minui, nunc ad nihilum redigi. Arca, quae, sicut supra dictum est, significat
Abbreviated transcription (Latin):
enee: fortẽ ⁊ inuicibilẽ p̃dicationis de¬
signant auctoritatẽ. Quã clangentes
manib tenent: dũ scĩ p̃dicatores qd̃
clangunt uoce. cõplent oꝑe. Muri ieri¬
cho. philosophica fig᷑ant argum̃ta. si¬
ue culturã ydoloꝵ ꝑ circuitũ muncdi
roboratã. ⁊ exaltatã ÷ q̃ ꝑ circũ dudio

Expanded text:
eneae fortem et invincibilem praedicationis designant auctoritatem, quas clangentes manibus tenent, dum sancti praedicatores quod clangunt voce, complent opere. Muri Jericho philosophica figurant argumenta, sive culturam idolorum per circuitum mundi roboratam et exaltatam. Quae per circumductio
Abbreviated transcription (Latin):
in diuine p̃dicationis minist̾ĩo ñ reꝓbat᷑.
Maledicit᷑ qui iericho reedificat: ⁊ ma¬
ledictꝰ ẽ qui maliciã scłarem in baptiza¬
tis destructã. ũbo pͣuo uł exemplo redu¬
cit ⁊ restaurat. In pͥmogenito suo ponit
fundamentũ. ⁊ in nouissimo liberoꝵ por¬
tas eiꝰ: qr ꝑ hanc culpã amittit. ⁊ qd̃ pͥ¬
mum acceꝑat donũ nat᷑e ⁊ ad ultimũ¬
donũ gr̃e: ut iam illi ad saluationẽ
nichil ualeat utrũq. S ⁊ cuncta que
illiꝰ st̃ igne consumunt᷑. dũ corpꝰ eiꝰ ⁊
anima. ⁊ qͥcqͥd in utroq possidet. ge¬
hennali conflagratõne ꝯburunt᷑. De¬

Expanded text:
icationis ministerio non reprobatur. Maledicitur, qui Jericho reaedificat, et maledictus est, qui malitiam saecularem in baptizatis destructam verbo pravo vel exemplo reducit et restaurat. In primogenito suo ponit fundamentum, et in novissimo liberorum portas ejus, quia per hanc culpam amittit, et quod primum acceperat donum natdonum gratiae, ut jam illi ad salvationem nihil valeat utrumque. Sed et cuncta, quae illius sunt, igne consumuntur, dum corpus ejus, et anima, et quidquid in utroque possidet, gehennali conflagratione comburuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
xit : deutõnomiũ in eo scͥpsit. ⁊ ppłm
ad benedicendũ ⁊ maledicendũ diuisit.
Nobiliores tribꝰ ad benedictionẽ: ignobi¬
liores ad maledictionẽ constituit. Lapi¬
des ex quib iofue. id ẽ xp̃c altare consir¬
uxit. st̃ scĩ in fide firmi: q̃ ꝑ dilectionem
oꝑat᷑. Quos ferrũ ñ tangit: qͥa ulla cr¬
udelitatis culpa ñ corrũpit. Qui dũ in
unitatẽ fid̾i ⁊ concordiã caritatis conue¬
niunt: unũ altare sunt. Deut̃õnomiũ
qd̃ int̃pretat᷑ scd̾a lex: significat euan¬
geliũ. Hoc euangłium in hoc altari scͥp¬
sit dñs: qñ dixit. Audistis qͥa dictum ẽ
antiqͥs: ñ mechaberis. Ego autẽ dico
uob̾. Si quis uid̾it mulierẽ ad concupis

Expanded text:
xit . Deuteronomium in eo scripsit, et populum ad benedicendum et maledicendum divisit. Nobiliores tribus ad benedictionem, ignobiliores ad maledictionem constituit. Lapides, ex quibus Josue altare constituit, sunt sancti in fide firmi, qui per dilectionem operantur. Quos ferrum non tangit, quia eos nulla crudelitatis culpa corrumpit. Qui dum nitatem fidei et concordiam charitatis conveniunt, unum altare faciunt. Deuteronomium, quod interpretatur secunda lex, significat Evangelium. Quod in hoc altari scripsit Dominus, quando dixit: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis. Ego autem dico vobis: Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑueniant ad salutẽ. S nobiliores illoᷤ
ẽẽ constat: qͥ boni ipsiꝰ desid̾io. ⁊ et̃ne
bñdictionis amore. qd̵ bonũ ẽ agunt.
De ddolo gabaonitaꝵ.

Expanded text:
ut perveniant ad salutem. Sed nobiliores eos esse constat, qui boni ipsius desiderio et aeterna benedictionis amore quod bonum est agunt. De dolo Gabaonita
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mͦ ꝓsꝑis crescit ⁊ eleuat᷑ mͦ adũsis
decrescit ⁊ humiliatꝰ. Uidemꝰ annoꝵ
circulos ꝑ quos scłm uoluit᷑. sole tẽpo¬
re ũno t̾re poros aꝑiente. ad similitu¬
dinẽ lune prime lucẽ primariã ex¬
ponentis g̾mina parcurtre. Deinde
sic̃ ꝑ diurnas successiones cernimꝰ lunã
ad plenitudinẽ ꝑuenire. sic conspicimꝰ
de t̾ra q̃q ꝓdeuntia. ꝑ caloris uiiufica¬
tionẽ. ⁊ humoris uegetationẽ. matitatẽ
⁊ ꝑfectionẽ suã in estate consũmare.

Expanded text:
s decrescit et humiliatur. Videmus annorum circulos, per quos saeculum volvitur, sole tempore verno terrae poros aperiente, ad similitudinem lunae primae lucem primariam exponentis, germina parturire. Deinde sicut per diurnas successiones cernimus lunam ad plenitudinem venire, sic conspicimus de terra quaeque prodeuntia per caloris vivificationem et humoris vegetationem, maturitatem et perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
pło uet̃i. ⁊ nẽ. int̾ se diuidunt᷑: Porro
aues idcirco ñ diuidunt᷑. qr sp̃ales indiui¬
si sc̃: scisma ñ cogitant. nec seducuntꝰ
ab hereticis. s pax ẽ in ipsis. siue a coritis se
bemoueant ut turt᷑: siue int illos ꝯũsent᷑
ut colũbe.

Expanded text:
icem inter se dividuntur? Porro aves idcirco non dividuntur, quia spirituales indivisi sunt, schisma non cogitant, nec seducuntur ab haereticis, sed est pax in ipsis, sive a caeteris se removeant ut turtur, sive inter illos conversentur ut columba.
Abbreviated transcription (Latin):
ta negotia diuidunt᷑: aues aũ minime
diuidunt᷑. qr cogitatõnes ꝯtẽplatiue ad so¬
lã intentionẽ suꝑne uisionis eriguntur.
uolucres sacͥficio insidiantes demones ft̃:
siuie ĩmunde cogitatõnes. qͣs instantia ora¬
tõnis ⁊ cautela discretõnis abigere debemꝰ.¬
De triplici circũci

Expanded text:
otia dividuntur. Aves autem minime dividuntur, quia cogitationes contemplativae ad solam intentionem supernae visionis eriguntur. Volucres sacrificio insidiantes daemones sunt sive immundae cogitationes, quas instantia orationis et cautela discretionis abjicere debemDe triplici circumci
Abbreviated transcription (Latin):
Sratutꝰ ẽ modꝰ ꝓmissi seminis abrahe:
⁊ ista ẽ fig᷑a. ꝑ iuuencã illã significata
ẽ plebs posita sub iugo legis. ꝑ capͣm eadẽ
plebs peccatrix fut᷑a: ꝑ arietẽ eadẽ plebs
regnat᷑a. Que animalia id̾o tͥma dicunt᷑.
qr ꝑ articula temꝑũ ab adã usq ad noe.
⁊ inde usq ad abrahã. ⁊ inde usq ad da¬
uid. tanqmͣ t̾ciam ecatẽ gerens: ille popłs
adoleuit. ꝑ turturẽ ⁊ colũbam sp̃ales
in eo popło fig᷑ati st̃. in diuidui filii ꝓmis¬
sionis ⁊ heredes regni fut᷑i: quoꝵ etas tẽꝑ¬

Expanded text:
aque modus promissi seminis Abrahae, et ista est figura. 6. Per vaccam enim significata est plebs posita sub jugo legis. Per capram eadem plebs peccatrix futura. Per arietem eadem plebs regnatura. Animalia ideo trima dicuntur, quia per articulos temporum ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham, ac inde usque ad David, tanquam tertiam aetatem gerens ille populus adolevit. 7. Per turturem et columbam spirituales in eo populo figurati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri, quorum aetas temp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam eccł̃iam intremꝰ ministrat᷑. qͦr¬
q ũbis adu̾sarios u̾itatis redarguere.¬
⁊ repellere ddiscimꝰ. Qui uͦ reliqͣ urbis
excruunt. pastores ⁊ doctores. qͦs scd̾o lo¬
catholica ꝑ totũ orbem seruatꝰ. Q sic̃ nee¬
mias ex ordine cunctos ciuitatis structo
res enum̃ans. ꝑpetue memorie ꝯm̃dat:
ita consolator nr̃e pauꝑtatis xp̃e. om̃ĩ¬
um qui eccłiam in electis edificant. no¬
mina scͥbit in celo.¬

Expanded text:
nistratur; quorumque verbis adversarios veritatis redarguere discimus. Qui vero reliqua urbis exstruunt, pastores sunt et doctores, quos secundo locatholica per totum orbem servatur: et sicut Nehemias ex ordine cunctos civires enumerans, perpetuo memorales facit; ita consolator nostrae paupertatis Dominus, omnium qui Ecclesiam suam in electis aedificant, nomina conscribit in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ongum ẽ de singłis edifici¬
edificiis uł edificatorib mistice disserere.
q̃ etiã ꝑ se peritꝰ lector potest cognoscere:
tm̃ hoc notandũ. qr qͥ portas ⁊ turres
edificant ꝑ qͣs ciues ingrecdiant᷑. uł mi¬
mici arceantꝰ. ꝓph̾e st̃ ⁊ apłi ⁊ euangłi

Expanded text:
ongum esset de singulis aedificiis, vel aedificationibus mystice disserere, quae per se etiam peritus lector potest cognoscere: tamen hic notandum quod qui portas et turres aedificant, per quas cives ingrediantur, vel inimici ar
Abbreviated transcription (Latin):
uit iacob uirgas. ⁊ posuit añ oues in
canalib. ⁊ ille uariatas uͥgas in conceptu
canales. libros. Sicut nãq iacob ex aqua
⁊ canalib adaqͣbat ꝯmissos sibi greges.
sic p̃dicatores ⁊ doctores. ⁊ ex uniũsitate
scͥpture. ⁊ diũsis eiꝰdem scͥpture libris:
sibi creditos resiciunt fideles. uirge ua¬
riate: uarias sig̃cant sententias. Que
sententie ideo uͥgis ꝯ ꝑantꝰ :. qͥa multis ⁊
gͣuib comininatõnib de tͣnsgressione
mandatoꝵ d̾i nos castigant. Oues sunt
fideles: ꝓpt̃ suã innocentiã. Oues ex intu¬
itu uirgaꝵ uariaꝵ uarios fetꝰ pariunt:
qñ fideles quiq ex lectione uariaꝵ sen¬
tentiaꝵ uarias oꝑũ exhibitiones ꝓducũt.

Expanded text:
it Jacob virgas, et posuit ante oves in canalibus: et illae virgas variatas in conceptu  Scripturam, et canales libros. Sicut namque Jacob ex aqua, et canalibus adaquabat commissos greges sibi, sic praedicatores et doctores ex universitate Scripturae, et diversis ejusdem Scripturae libris, sibi creditos reficiunt fideles. Virgae variatae, varias significant sententias. Quae sententiae ideo virgis comparantur, quia multis et gravibus comminationibus, de transgressionibus mandatorum Dei nos castigant. Oves sunt fideles, propter suam innocentiam. Oves ex intuitu variarum virgarum varios fetus pariunt, quando fideles quique ex locutione variarum sententiarum, varias
Abbreviated transcription (Latin):
farina ñ ferm̃tata simplex doctͥna.
mare rubrũ baptismꝰ. popłs amalech
uicia carnalia. siue ꝑũsi homines. og
⁊ alii reges uicia spiritalia. siue demo¬
nes. t̾re ꝓmissionis possessio: et̃na bea¬
titudo.¬

Expanded text:
farina non fermentata simplex doctrina, mare Rubrum baptismus, populus Amalecitarum vitia carnalia, sive perversi homines. Og et alii reges vitia spiritualia, sive daemones, terrae promissionis possessio aeterna beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ longã ꝯcupiscentie sue. libidinis. a
uaricie ꝯsuetudinẽ decoctã ostendit.
Qmͣ multi seruiunt in his om̃ib ho¬
turi. flagellatio egypti. destrutionẽ
cti lib̾ant᷑ de seruitute diaboli. ⁊ de capti¬
uitate p̃sentis scłi. Cuiꝰ uidelicet agni
sanguine. utrũq postẽ nr̃m signamꝰ:
cũ passionẽ eiꝰ ⁊ corde credimꝰ. ⁊ ore confi¬
tem᷑. Lactuce agrestes: amaritudinem
expͥmunt penitentie. Cũ enĩ sacͣmento
dñici corꝑis ꝯmunicamꝰ: flagitia fub pha¬
raone retro acta deflere debemꝰ. Accin¬
ctio renũ: designat continentiã. Cal¬
fiunt. mortalitatis memoriã: baculi
festinatio comestionis: celeritatẽ expͥ¬
mit conũsionis. Aurũ egypti qd̵ filii
isrł tulert. eo qd aurũ fulgidũ ẽ. phylo¬
sophicã insinuat sapientiã: argentũ aũ
qr sonorũ ẽ. sig̃cat eloqñtiam. Arma qͥ¬
b filii isrł legunt᷑ armati. uͥtutes insi¬
nuant. quib contͣ uicia armam᷑᷑ casti¬

Expanded text:
 concupiscentiae, sive libidinis aut avaritiae consuetudinem decoctam ostendit: per quam multi serviunt in his omnibus hoturi. Flagellatio Aegypti destructionem cti liberantur a servitute diaboli et de captivitate praesentis saeculi. Cujus videlicet agni sanguine utrumque postem nostrum linimus , cum passionem ejus et corde credimus, et ore confitemur . Lactucae agrestes, amaritudinem exprimunt poenitentiae. Cum enim sacramento Dominici corporis communicamus, flagitia sub Pharaone retroacta deflere debemus. Accinctio renum significat continentiam. Calfiunt, mortalitatis memoriam significFestinatio comestionis celeritatem exprimit conversionis. Aurum Aegypti, quod filii Israel tulerunt, eo quod fulgidum est, philosophicam insinuat sapientiam. Argentum autem, quia sonorum est, significat eloquentiam. Arma, quibus filii Israel leguntur armati, virtutes insinuant, quibus contra vitia armamur - casti
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ terrã fluentẽ lac ⁊ mel. Lac qͥa de
diuinitatẽ eiꝰ. Accipiemꝰ itaq t̾ram
lacte ⁊ melle manantẽ: qͥa in hoc bea¬
tificam᷑ qd̾ humanitatẽ xp̃i ⁊ ipsius
Pgyptꝰ itaq uita scłaris. desertũ uita
spũalis t̾ra ꝑmissionis uita celestis
pharao diabolꝰ. pͥncipes eiꝰ demones.
lutũ luxͦia. palea uana głia. lat̃ cordĩ¬

Expanded text:
 promittuntur: lac et mel. Lac, quia de ejus deitatem. Accipiamus itaque terram lacte et melle manantem: quia in hoc beatificamur, quod humanitatem Christi et ipsius Aegyptus itaque, vita saecularis; desertum, vita spiritualis; terra promissionis, vita coelestis. Pharao diabolus, principes ejus daemones, lutum luxuria, palea vana glori
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥcie in celestib. Iordanis qui int̾pre¬
tatur descensus. designat mortẽ: ⁊ t̾ra
ꝓmissionis et̃nam beatitudinẽ. In tran¬
situ iordanis inferior pars aque ad in¬
feriora decurrebat: suꝑior aũ solicłata
subsistebat. Sic in morte inferior pars
hominis. scilicet caro. inferiꝰ decrit: qi
id ẽ aĩa. solidata subsistit: qͥa suã iam

Expanded text:
qui interpretatur descensus, significat mortem, et terra promissionis aeternam beatitudinem. In transitu Jordanis inferior pars aquae ad inferiora decurrebat, superior autem solidata subsistebat. Sic in morte inferior pars hominis, scilicet caro, inferius decurrit, quia id est anima, solidata subsistit, quia suam ja
Abbreviated transcription (Latin):
brũ baptismũ sig̃c̃at: xp̃i sanguine
consecratũ. In mari rubro subm̃sus
ẽ pharao ⁊ pͥncipes eiꝰ ⁊ in baptismo
liberam᷑ a potestate diaboli ⁊ pͥncipũ¬
illius. Desertũ qd̾ tnͣsito mari rubꝰ filii
quã accepta baptismi gr̃a agere debemꝰ¬

Expanded text:
ptismum significat Christi sanguine consecratum. In mari Rubro submersus est Pharao, et principes ejus, et in baptismo liberamur a potestate diaboli, et principillius. Desertum, quod transito mari Rubro filii quam, accepta baptismi gra
Abbreviated transcription (Latin):
cõpletis annis .xl. ꝑuenert̃. Moyses uix¬
ta fluuiũ: significat quẽ libet hominẽ
iuxta fluxũ p̃sentis scł̃i positũ. filia re¬
gis grãm dei designat. q̃ quẽlibet ad intã
et̾nam p̃d̾estinatũ de fluxu scli liberat.
⁊ in filiũ adoptat: ut qͥ ꝑriꝰ fuit filius
ire deinceps existat filiꝰ gr̃e. Que tͣdit eũ

Expanded text:
unt. Moyses juxta flumen significat quemlibet hominem, juxta fluvium praesentis saeculi positum; filia regis gratiam designat, quae quemlibet ad vitam praedestinatum de fluxu saeculi liberat, et in filium adoptat, ut qui prius fuerat filius irae, deinceps existat filius gratiae. Quae tradidit eum
Abbreviated transcription (Latin):
Principes eiꝰ demones st̃: qͥ eiꝰ uolunta¬
ti semꝑ obediunt. Lutũ in qͦ seruiert̃
filii isrł pharaoni: eo qd lutũ inqͥnat.
luxuriã designat. Palea uͦ eo qd̾ leuis ẽ
⁊ cito tnͣsuolat: uanã głam sigat. Later
qͦq qͥ de molli t̾ra confectꝰ ꝑ decoctionẽ¬

Expanded text:
Principes ejus, daemones sunt, qui ejus voluntati semper obediunt. Lutum in quo servierunt filii Israel Pharaoni. eo quod lutum inquinat, luxuriam designat. Palea, eo quod levis est, et cito transvolat, vanam gloriam significat. Later quoque, qui de molli terra confectus, pe
Abbreviated transcription (Latin):
tiendũ ꝓximo instrum᷑. Plerũq enĩ su¬
ꝑbꝰ diues: exhortatõnis blancdĩto pla¬
candꝰ ẽ. Quia plerũq dura uulña ꝑ le¬
uia fom̃ta mollescunt: ⁊ furor insanoꝵ.
ad salutẽ medico blandiente reducit᷑ Ap¬

Expanded text:
 enim superbus dives exhortationis blandimento placandus est: quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem, medico blandiente, reducit
Abbreviated transcription (Latin):
significat qd diuina sapĩa nichil mi¬
nꝰ continet: s semel ⁊ simul omĩa in¬
tuet᷑ pretĩta. p̃sentia. ⁊ fut᷑a. uiuax
mens: qr qd̃ semel in diuina fuerit
rõne. nulla unqmͣ obliuone aboletͦ
Primeua rer ratio ẽ: qr ad similitu¬
dinẽ eiꝰ cuncta formata ẽ. Itẽ. Phyloso

Expanded text:
nihil minus continet, sed semel et simul omnia intuetur praeterita, praesentia et futura. Vivax mens, quia quod semel in divina fuerit ratione. nulla unquam oblivione aboletur. Primaeva rerum ratio est quia ad hujus similitudinem cuncta formata sunt. Item philoso