comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
labeorem domimis remu¬
enrare uoluit.acq ie ideo fide̾
adibi placittis opor̾teat ane.¬
uentumlicium maioris pe¬
cume primo contra bonos
mores ꝓcurator redement.
recddat qua accione michite¬
neatur. ⁊ labeo pucat. manda¬
tieum cenen. nec eẽ ꝓbabilez

Expanded text:
laborem dominus remunerare uoluerit atque ideo fidem adhiberi placitis oporteat an euentum litium maioris pecuniae praemio contra bonos mores procurator redemerit.reddat, qua actione mihi teneatur? et Labeo putat mandati eum teneri nec esse probabile
Abbreviated transcription (Latin):
atorem ñ posse. tamen in¬
andatiactio eadagendũ
eniduntaxat hoc ñ face̾
n pot̾. ¶Sicutores mand¬
auerint comtucori suo
mancipium emẽ d pup¬
illo ⁊ ille non em̾c ansit
mandati accõ ⁊ utruntã¬
tum mandati⁊ anuero
guit. refeneemmait.
Cinus genens sunim.
tutores uncutorum. in¬
andau̾int utenia. Nã
sisupuacuum suumui
etiam honero sum. man¬
daci accõne tantumeñ¬

Expanded text:
atorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et utrum tantum mandati an uero guit: referre enim ait, cuius generis seruum tutores uni tutorum mandauerint ut emeret. nam si superuacuum seruum uel etiam onerosum, mandati actione tantum
Abbreviated transcription (Latin):
digra bonor intuent.ent
mandatum accõ sicin fuic
mandatum ut negocia.
ad ministaret. hac acione
ent ꝯuemẽcdus. nec recte
negociorum gestorumcũ
eo ageretur. nec eminidõ ẽ
obligatus quod negocia
ancdatum suscepit. deni¬
que tenetur. ⁊ siñ gessiss.
sipasfũssumm aliquem ꝓ
me fide nub̃e. nłaliaint̾¬
uenire inandatuntencoꝵr
a ido hac accione naget̾
Sitib mandaũo quoda
proseio int̾uenas. ułut
ticio c̾clas. ent michite¬
cum mandatiacc̃o. utc
Piane sicibi mãdau̾otꝑ
tua indererat nilia eric.
mandati accõ nisi mea
quoq int̾init. aut sinon
ec̃s factinus. nisi ego mã¬
fuittamen crit manda¬
ciaccõ. ¶ apud iunanũ

Expanded text:
ia honor intervenit, erit mandati actio. Si cui fuerit mandatum, ut negotia administraret, hac actione erit conveniendus nec recte negotiorum gestorum cum eo agetur: nec enim ideo est obligatus, quod negotia andatum susceperit: denique tenetur et si non gessisset. Si passus sim aliquem pro me fideiubere vel alias intervenire, mandati teneor t ideo hac actione non agetur. Si tibi mandauero quod pro Seio interuenias uel ut Titio credas, erit mihi tecum mandati actio, ut CPlane si tibi mandauero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego manerfuit, tamen erit mandati actio. Apud Iulianum
Abbreviated transcription (Latin):
cus ẽ ⁊ inicͥum spectandum.
⁊ causa s ⁊ sipcollui sionem
pcuracoris. ab solutus adu̾s¬
anus. mandati eum c̃ra cen¬
i. s ⁊ si soluendo ñ sit: cuncde
dolo accionem. adu̾sus reunz
qui ꝓconllusionemab solu¬
tus sit dandam .ait. s deliete
quam suscepit exequenda
mandacieumceneri costat
Iquis mandai̾t alicinge
nerẽda negocia eius que ip̃e
mandau̾at. sͥ. habebit mãda¬
tiaccõnem. quia ip̃e ⁊ cenet᷑
Tenetur aucem quia agere.
pot̾ quã quamenim uulg¬
octicatur procuracoremañ
licem contestatam face̾ ꝓcur

Expanded text:
actus initium spectandum et causam. Sed et si per collusionem procuratoris absolutus sit adversarius, mandati eum teneri: sed si solvendo non sit, tunc de dolo actionem adversus reum, qui per collusionem absolutus sit, dandam ait. Sed et de lite quam suscepit exsequenda mandati eum teneri constat. Si quis mandaverit alicui gerenda negotia eius, qui ipse sibi mandauerat, habebit mandati actionem, quia et ipse tenetur tenetur autem, quia agere potest: quamquam enim uolgo di‹c›atur procuratorem ante litem contestatam facer
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum suscipi potest. it¬
em siue rogo. snue ilolo. sie
mando. siueano quo unr¬
que uerbo scͥpsint mandatis
accõẽ. ¶Item mandacum ⁊
mndicm differri⁊ sub odicoe¬

Expanded text:
mandatum suscipi potest. Item siue 'rogo' siue 'uolo' siue 'mando' siue alio quocumque uerbo scripserit, mandati actio est. Item mandatum et in diem differri et sub co
Abbreviated transcription (Latin):
dartum iut nos contrabitir
dem fiuc alienatantum ini
cmea⁊ aniena. siue ⁊ tua. sie
cua ⁊ aliena. quod situa.
tantum grã cibi in.andem.s¬
upuacuuni mandatum. et
obio milla exeo obligatio. n¬
asciti mcatãtum grã int̾¬
uenit mandacum nchiti si
tibim ãdem uc negocia mea
geras uł uc fundum mͥeme¬
res. uł ut prome fideiubeas.
anena tancum uelut sicibi
mandem.ut cicineggia ger¬
eres.uł ut funcdum eimcres
ułut ꝓ eo fide nbeas mea.
⁊ auena. ueluci si tͥ mandem
ut meaa çicu negocia gerer¬
es aił ut maticio fundum
deres ei quinuemmeama
paicram mucuaretur cua
⁊ aliaucluci sitibi mandem
ũcicosubusims crederes. Ors¬
cancum gracia intemenit in¬
enic mandatum. uenutisim
pocius inemptõnes precdio¬
rum colloces quam feneres
ul. exdiũso. ut feneres pociꝰ
ꝙ inemptoes prectiorum co¬
lloces. Cumus gencrima¬
ndacum magis consilium ẽ.
quam mandacum ⁊ obid nõ
obligatorum quia nemo exs
consilio obligatur etiam si
ñ expediat ei cuidabicur qui¬

Expanded text:
contrahitur, dem siue aliena tantum siue mea et aliena siue mea et tua siue tua et aliena. quod si tua tantum gratia tibi mandem, superuacuum est mandatum et ob id nulla ex eo obligatio nascitur. Mea tantum gratia interuenit mandatum, ueluti si tibi mandem, ut negotia mea geras uel ut fundum mihi emeres uel ut pro me fideiubeas. Aliena tantum, ueluti si tibi mandem, ut Titii negotia gereres uel ut fundum ei emeres uel ut pro eo fideiubeas. Mea et aliena, ueluti si tibi mandem, ut mea et Titii negotia gereres uel ut mihi et Titio fundum deres ei, qui in rem meam mutuaretur. Tua et aliena, ueluti si tibi mandem, ut Titio sub usuris crederes: tantum gratia intercedit mvenit mandatum, veluti si potius in emptiones praediorum colloces, quam feneres, vel ex diverso ut feneres potius, quem in emptiones praediorum colloces. cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eminoris uendid̾it. fimi¬
liter uencticar camdomi¬
nus pot̾ noc ulla except̾oe
subinoueriansi indempi¬
tas ei prestetur meloraũt
ciusa mand̾atis fieri pocest
sicum cibi mandassemnt
stͥchum decem emeres cu
euiminoris einis. ueltã¬

Expanded text:
uendiderit, similiter uindicare eam dominus potest nec ulla exceptione summoueri, nisi indemnitas ei praestetur. Melior autem causa mandantis fieri potest, si, cum tibi mandassem, ut Stichum decem emeres, tu eum minoris emeris uel ta
Abbreviated transcription (Latin):
fines mandaci custodiẽdti
sunt. Nlam qui excessital¬
iud quid facere uidetur. ⁊
sifusceptum non impieu̾¬
it. teneatur. Itaq ie simã¬
omum seia nam cencum
emeres. tuo ic ticiusana
eñusque longe maioris p̾
eum non aginta uendicł¬
is. ⁊ petam fundum nono¬
bstat mͥ exceptõ. msi ⁊ reli¬
quum mͥ. q̃uidẽ mandat¬
o meo prestes⁊ indempnie
me pomma consues Gu¬

Expanded text:
fines mandati custodiendi sunt: nam qui excessit, aliud quid facere videtur et, si susceptum non impleverit, tenetur. Itaque si manomum Seianam centum emeres tuque Titianam emeris longe maioris preeum nonaginta vendideris et petam fundum, non obstabit mihi exceptio, nisi et reliquum mihi, quod deest mandatu meo, praestes et indemnem me per omnia conse
Abbreviated transcription (Latin):
llico alicirius contͣctum
sit:nõ datur indominuz
acco. quia uillicus propt̾
fructus ꝑcipiendos. nõ ꝑꝑ
questum proponitur si
tamen uillicum distrãhe¬
dis quoq ie mercib prep¬
ofitum habuc̾o. nderit.
iniquum exemplo insti¬
tore acconẽ inme cõpet̾e

Expanded text:
lico alicuius contractum sit, non datur in dominum actio, quia vilicus propter fructus percipiendos, non propter quaestum praeponitur. si tamen vilicum distrahendis quoque mercibus praepositum habuero, non erit iniquum exemplo institoriae actionem in me compete
Abbreviated transcription (Latin):
to. uel cumtitio er infeioi¬
bus eclictis. igi pot̾. s situ
cumeo echi uetiusti:cum
titio dumtarat agi pot.
Si inpubes patri hnti insti¬
tcͣ tum fu̾it.dicendum est
inpupillum dan accõne
ꝓpt̾ utilitatem promiscin
ius. quem ad modum ubi
post mortem tutois cuiu
auetoritem institor prepo¬
sutus est cum eo contrabi¬
tur. Eius contractus eer¬
te nomine qui antem ad¬
itam heretitatem int̾cessit
etiam sifunosus hẽs. exi¬
stat.dandam esse actionẽ.
etiam po scribit non em̃
ẽ inputandum ei que sci¬
es dñm decesisse cinustitur¬
tuore excẽte mercem cchai
proculus ait. sidenuntiũo
tibi neẜuo ame prepoito
credes. exceptionem. dãdã
sulle illi non demntiaũ.
nec illi ẜuo cͣdet. S sier
eo ccͣctu peculium hãt. aut
inrem meam uersum nit
nec uelim quo locupleti

Expanded text:
to uel cum Titio ex inferioribus edictis agere potero. sed si tu cum eo contrahi uetuisti, cum Titio dumtaxat agi poterit. Si impubes patri habenti insticontractum fuerit, dicendum est in pupillum dari actionem propter utilitatem promiscui usus, quemadmodum ubi post mortem tutoris, cuius auctoritate institor praepositus est, cum eo contra hitur. Eius contractus certe nomine, qui ante aditam hereditatem intercessit, etiamsi furiosus heres exsistat, dandam esse actionem etiim imputandum est ei, qui sciens dominum decessisse cum institore exercente mercem contrahat. Proculus ait, si denuntiauero tibi, ne seruo a me praeposito crederes, exceptionem dandam: 'si ille illi non denuntiauerit, ne illi seruo crederet'. sed si ex eo contractu peculium habeat aut in rem meam uersum sit nec uelim quo locupleti
Abbreviated transcription (French):
qĩdere dubita ⁊ lite inc¬
ertan finita transigit q
u̾o paciscitur donationis
causa remcertam ⁊ indu¬
bitatam lib̾aͥtate remit¬
tit. ¶ dem.¬

Expanded text:
i de re dubia et lite incerta neque finita transigit. qui uero paciscitur, donationis causa rem certam et indubitatam liberalitate remittit. 2 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
paco filio facere ꝑsua sit
utqui mutuam quanci¬
tacem acuiꝑet asceptio cre¬
clitore cirogrophum pre¬
scriberet sua mami filius
erus qr ip̃e inpeclitus esset
scriber sub comemnoraci
nencis pignori dãde. que¬
rebacuran senis int cet̾a
bõa etiam hanc domum
iure opcimo possidere pos¬
sit. cum patris seabheredi¬
itace abstraignec met¬
uere ex hoc solo qu odmã¬
psit instrumẽtum cirogrͣ¬
phicum n ꝯsensum suũ
accomocdai̾nt patriauc
signo suo.aut alia scripca
turam seius s cripsat con¬
sensum er obligaçionide¬
disse maĩfestum ẽ. ¶Lciꝰ¬
inprediis erãt obligauit.

Expanded text:
pato filio facile persuasit, ut, quia mutuam quantitatem acciperet a Septicio creditore, chirographum perscriberet sua manu filius eius, quod ipse impeditus esset scribere, sub commemoratinentis pignori dandae: quaerebatur, an Seius inter cetera bona etiam hanc domum iure optimo possidere possit, cum patris se hereditate abstinuerit, nec metuiri ex hoc solo, quod manpsit instrumentum chirographi, cum neque consensum suum accomodaverat patri aut signo suo aut alia scripturturam Seius scripserat, consensum ei obligationi dedisse manifestum est. Lpraedia e
Abbreviated transcription (Latin):
habente me conuẽtionem.
uł mandate quasi incer
me et colonum meum cõ
teneat. siuane locus est. et
siadu̾sus eirm agat cretico¬
rdoli replicacione exceptõ
comodiiue in comocti fort¬
uito accessit. T ad debitorẽ
pretinet ¶Sires pignoraca
non resticuatur. lisadu̾so
possorem ent estimandal s
nciq alicer adusus ip̃m̃
debitorem.alicer adu̾sus q̃¬
uis possorẽ Namadu̾sus¬

Expanded text:
habente me conuentionem uel mandante, quasi inter me et colonum meum conuteneat, Seruianae locus est et, si aduersus eum agat creditor, doli replicatione exceptionem commodi siue incommodi fortuito accessit, id ad debitorem pertinet.Si res pignerata non restituatur, lis aduersus possessorem erit aestimanda, sed utique aliter aduersus ipsum debitorem, aliter aduersus quemuis posse
Abbreviated transcription (Latin):
d. quia non płis int̾ẽ adu̇¬
sus ceteros possores. etiam
ius debito consec ncus ẽ¬
dicor fuit restituere debet d̾¬
bicori in pignorancia accoe̾¬

Expanded text:
 quia non pluris interest, adversus ceteros possessores etiam ius debito consecutus creditor fuerit, restituere debet debitori pigneraticia ac
Abbreviated transcription (Latin):
pit. et mortuo patreuel
emançipaco filio conclico
legati extit̾it. incipit. fili
filius qui nunc habere ce¬
iuus habere inpignore sic̃
infiduissore dicitur.
ice ad obligationem pigno¬
iums ea que ex bonis def¬
uncti non fuennt. s pea
ab hrẽde eius ca exalia cã a
dquifica sunt. uendican ñ
posse a creclicore cestatoris¬
Simancipia in causaru pi¬
gnoris cecidenmt eaquoq q̃
teneri siue spaliter de his
conuenenit siueṅaca proc¬
eclit. sidinum eorumad eũ
ꝑuenit qui oblignrit.uł.
hereḋm enus certum siap
pignori data exusta est. eã
ꝙaream emic lucius tĩxi¬
nus. et exstruxic quesicũ ẽ
de iire pignoris. paulus E
pignoris psec utionem ꝑse¬
u̾are ideoius soli suꝑficie
sec utam uideri. idest cum
nire pignoris Szbone fidei
possores ñ aliter cogendos
crecticorib edificium resti¬
cuere quam si sumptus in
exstructione erogatos qua¬
tims pretiosiorres fcã est
recipiet. ¶ Si fience et consẽ¬

Expanded text:
pit et mortuo patre vel emancipato filio condicio legati exstiterit, incipit filio are neque filius, qui nunc habere coequam iuris habere in pignore, sicut in fideiussore dicitur. icere ad obligationem pignorum: sed ea, quae ex bonis defuncti non fuerunt, sed postea ab herede eius exadquisita sunt, uindicari non posse a creditore testatoris.Si mancipia in causam pignoris ceciderunt, ea quoque, quae teneri, siue specialiter de his conuenerit siue non, ita procedit, si dominium eorum ad eum peruenit qui obligauit uel heredem eius: ceterum ‹si› apu.Domus pignori data exusta est eamque aream emit Lucius Titius et exstruxit: quaesitum est de iure pignoris.Paulus respondit pignoris persecutionem perseuerare et ideo ius soli superficiem secutam uideri, id est cum iure pignoris: sed bona fide possessores non aliter cogendos creditoribus aedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior res facta est, reciperent. Si sciente et consen
Abbreviated transcription (Latin):
eca u̾o sub alicions et agat᷑
ante xlicionem hypocecan¬
a uerum quidem est peccu¬
niam solutam nonesse. S
aufem ypotecã miqũ est.
ideoq arbitrio iudicis cau¬
cioies inponendes sunt. si
condicio eecitent nec pecc¬
unia soluatur restitui yp¬
oceticam.si in rerum nacu¬
ra sic. ¶ ꝓpt̾ usuras quo
si obligata sit ypoceca usu¬
re solui debent id et inpea
dicemus.Dem¬

Expanded text:
eca vero sub condicione, et agatur ante condicionem hypothecaria, verum quidem est pecuniam solutam non esse, sed auferri hypothecam iniquum est: ideoque arbitrio iudicis cautiones interponendae condicio exstiterit nec pecunia soluatur, restitui hypothecam, si in rerum natura sit.' Propter usuras quoque si obligata sit hypotheca usurae solui debent: idem et in poena dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
tam ac⁊pi po sse placint
nia ceberur pigms secun¬
do credicori tenentur. et
cã exceptt. ꝙ actio utilis ei
rum sobicorum nomine
utili⁊ accõdanda sic. anñ

Expanded text:
e placuerit, nia debetur, pignus secundo creditori tenetur et tam exceptio quam actio utilis ei rum solutorum nomine utilis actio danda sit an non:
Abbreviated transcription (Latin):
Idecussor in petrauit apote¬
staceut anceqͣm solu̾et p¬
ignora ip̃e possideat quasi
sc̃is facturus c̾clicoribus.i
necsacistecio modohr̃s de¬
bicoris ꝑatus ẽ solũe crecli¬
toribus. ꝗ uero anpignor¬
a fĩderussor restituere cogẽ¬

Expanded text:
ideiussor impetrauit a potestate, ut et ante quam solueret pignora ipse possideat quasi satisfacturus creditoribus, nec satisfecit: modo heres debitoris paratus est soluere creditoribus: quaero, an pignora fideiussor restituere cogen
Abbreviated transcription (Latin):
non comialescitis utilis
pignorancia dabitur crecti
excã pignoris locare recte po¬
tenit. ¶pignoris obligatõ.
et̃ incer absentes recte ex ꝯctr
quis probibeturpignus
accipere nõ ꝓibetur.

Expanded text:
non convalescit, sed utilis pigneraticia dabitur creditoex causa pignoris locare recte poterit. Pignoris obligatio etiam inter absentes recte ex contrquis prohibetur, pignus accipere non prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
replicet si secumdum eum
incicatum ẽ non ẽ. Siplu¬
ris cncer ptus sit debitor
non restituendo pignus ꝙͣ
computato sortis et usirra¬

Expanded text:
replicet: "si secundum me iudicatum non est". Si pluris condemnatus sit debitor non restituendo pignus, quam computatio sortis et usura
Abbreviated transcription (Latin):
buit. et soluũc pͥignoris loc¬
o futurum apud secundũ
credicorem ¶ Et insuper¬
siciarutis legitime ꝯsistere
de ypotheca int̾uenent sux
inde anꝑissa fic. ¶Et sicre¬
ditor iudicacum debicorẽ
fecit: ypoceca manet obli¬
gata. quia fuas conchuio.¬
nes babet ypotecana acto:
idẽsi soluta ẽ peccirma. aut
satiffactum est. quibus ce¬
ssattibus cenet. ¶Sicũ
desfenscre in ꝑsonam ege¬
ro. licetis snichi satis dedit.
et dampnacus sit equey¬
pocheca manet obligata
multo magis ergo si in ꝑs¬
onam actum sitisme cur
cum rec. sine cum fideruss¬
ore. fine cum utrlusq ꝓ
parte licet dampuci funt
ypoceca manet obligata.
nec ꝑ hoc uidetur sacist̾ac¬
tum crelicori ꝙ habet uu¬
dicati acconem. ¶ Sisub
conclicione debiti nomĩe
obligata sit ypot̾eca clicen¬
dum est. an conlicionem
non recte agi. cum ⁊CHil
ĩteriin debeacurso si subo¬
dicione. debiti odit̾o uen̾t.
mrsus agere potent o et
si preses sit debicum.ypot¬

Expanded text:
buerit et solverit, pignoris loco futurum apud secundum creditorem. Et in superficiariis legitime consistere de hypotheca interuenerit, siue inde amissa sit. Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per hoc uidetur satisfactum creditori, quod habet iudicati actionem. Si sub condicione debiti nomine obligata sit hypotheca, dicendum est ante condicionem non recte agi, cum nihil interim debeatur: sed si sub condicione debiti condicio uenerit, rursus agere poterit. sed si pr
Abbreviated transcription (Latin):
nonadillam que cotidie
in sen solet cautionibus
ut sp̃alicer reb̾us ypotece
nomiue datis. cet̾a etiamb¬
õa teneantur debicoris q̃
nunc habet. et que prea ad¬
quisierit. ꝑinde acq si sp̾̃al¬
iter hee res fuissent obliga¬
te. ¶Qui res suas iam obli¬
gauerant. et aliis secundo
obliganc crelicori. ut esfu¬
gancur ꝑiculum qd solẽt
paci qui sepiꝰ ea fõm res ob¬
nganc preclic̾e solencalii
nulli rem obligatam esse.
ꝙͣ forte lucio tiio ut m idq̾
excecdit priorem obligacone
res nĩt obligata. ut sic pign¬
ori ypocece ue id ꝙ pluris ẽ
aut solidum cumprimo
conuenent de eo quod ex¬
cecdit. ut fic ypocece. et soli¬
da res mnẽe conuenciomi

Expanded text:
non ad illam, quae cottidie inseri solet cautionibus, ut specialiter rebus hypothecae nomine datis cetera etiam bona teneantur debitoris, quae nunc habet et quae postea adquisierit, perinde atque si specialiter hae res fuissent obligatae. Qui res suas iam obligaverint et alii secundo obligant creditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem res sit obligata, ut sit pignori hypothecaeve id quod pluris est: aut solidum, cum primo convenerit de eo quod excedit ut sit hypothecae? et solida res inesse conventioni
Abbreviated transcription (Latin):
rem resticuat. eque absoluẽ¬
dus Aziuero neunum eor
faciar demynacõ seque¬
curs si uelit restituem. nec
solet cautionibores expli¬
cani nia sicau̾it se resticutu¬
rumab soluetursin uero
dolo quidem desiit posside¬
re. fumm aũt opere nisus
non possit rem ip̃am restit¬
uere tanci ꝯdempnabitim.
ꝙti actor inlicem aurrau̾it
sicut inceitis inrem accioi¬
bus: Nam ficati condempna

Expanded text:
rem restituat, aeque absoluendus est: si uero neutrum horum faciat, condemnatio sequetur. sed si uelit restituere nec solet cautionibus res explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitur. sin uero dolo quidem desiit possidere, summa autem ope nisus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litem iurauerit, sicut in ceteris in rem actionibus: n
Abbreviated transcription (Latin):
Aitus. E ⁊ fundus ypocece
dacus sic. deinde allinione
maiorfactus est: tocus obl¬
igatur si nesciente dom¬
mo res eius ypoceçe daca

Expanded text:
iam Si fundus hypothecae datus sit, deinde alluvione maior factus est, totus obligabitur. Si nesciente domino res eius hypothecae data
Abbreviated transcription (Latin):
et puco dandam pigno¬
ris ꝓsecutionem quia in¬
test m̾a et ita selsus .s̾.  Ex
tquibonus causis nacur¬
sunt. fucura cñ funt. ypotẽ¬
cedari possut ut fructus
pẽdences ꝑtus ancille. fetꝰ
pecorum. et ea que nascun
rem inboms debicoris fu¬
isse ad eam conueienciã
ꝑtinet que spaliter fc̃a ẽ¬

Expanded text:
pignoris persecutionem, quia interest mea: et ita Celsus scribit. Ex quibus casibus natursunt, futura tamen sunt, hypothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae rem in bonis debitoris fuisse, ad eam conuentionem pertinet, quae specialiter facta e
Abbreviated transcription (Latin):
mãcipii distraceit querit᷑
an ip̃a mancipia que sũt
modo inpredus consticu¬
cdicare recte possit. Mod̾ R
ncipia. n expignoratis anci¬
quis pignori dedeas eeleu¬
issima offensa uincxit.m¬
ox soluit. et quia debito nõ
sacisfaciebat crecdicor mĩo¬
ns suum uendictican ali¬
qua acto creclitori indebi
ficit ad id quod de est ꝑ ser

Expanded text:
it. quaeritur, an ipsa mancipia, quae sunt modo in praediis constituindicare recte possit. Modestiancipia neque ex pigneratis anciquis pignori dederat, ex levissima offensa vinxit, mox solvit, et quia debito non satisfaciebat, creditor minoris servum vendidit: an aliqua actio creditori in debificit ad id quod deest per
Abbreviated transcription (Latin):
cece orto fũ. Item fide loco
datos oueniset donus fa¬
cta sic. Item sideloco dato ꝯͥt
deinde uiners in eo posicis.
noris queritur an rem de
qua a ccuisi ẽ possiteat is
ci quo acum ẽ. Nam si
nor possid̾at nec dolo feci
quominus possidatabsol

Expanded text:
et horto facta: item si de loco conuenit et domus facta sit: item de loco dato, deinde uineis in eo positis. noris quaeritur, an rem, de qua actum est, possideat is cum quo actum est. nam si non possideat nec dolo fecerit quo minus possideat, absol
Abbreviated transcription (Latin):
Ct̾o de estim̃to ꝓp¬
orricurtollende.
dubicaconis grã.
fuic enim magis
dubitantũ cum
ꝓpt̾ estimacom. an exlocato
qsi remuendẽdamloċsse
uidor an exconducto qioꝑ
as conduxisseman madati
menus icaq uisurm ẽ hãc
de nomine ꝯctus ł alicuis

Expanded text:
Actio de aestimato proponitur tollendae dubitationis gratia: fuit enim magis dubitatum, cum ropter aestimationem, an ex locato, quasi rem uendendam locasse uideor, an ex conducto, quasi operas conduxissem, an mandati. melius itaque uisum est hanc de nomine contractus alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
emtrit ius iutdũ qͣ
deferẽte se cũpatꝰ eẽt adu̾ssariꝰ
iurare gr̃am ei fac̃ comten¬
tus uoluntate susceptiui¬
ris iurandi. Quod ñ ñ
suscepit ius iurindumlic
prea parato eo iurare actor n¬
olit deferre ñ uidebitur rer¬
issum: Nm ꝙ susceptum
est remittd. ¶Ipianus.

Expanded text:
emittit iusiurandum, qui deferente se cum paratus esset aduersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: nam quod susceptum est remitti debet. 7 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
bb̾tam suam uxoremdu¬
itẜi cõpelletur iurare dere¬
ium amortañum iuditode
Set si p̃e deferet ius irn᷑¬
uum hb̾te sug̃de calumpni¬
a nõ debet iurare. Panius
tucoe auatre us furandũ

Expanded text:
libertam suam uxorem duxerit, non compelletur iurare de rerum amotarum iudicio. sed et si ipse deferat iusiurandum libertae suae, de calumnia non debet iurare. Paulus tutore auctore iusiurandum
Abbreviated transcription (Latin):
uni u̾iorum Tonorum
miinistratõe sustinetiau
deferentem ius turanduz.
non esse audiẽclum:iuli¬
ca reus. qui se mel urraus
adomino coneniatur.
snec mͣitum ei proficere
si fur̾it ei de rato caueum.
Siue enim domtrs pent
cogetur doc̾e ieus  ⁊ uem
se iurasse. opposiua:Ice
ceceptõe Isiue cestiprlati¬

Expanded text:
uniuersorum bonorum administrationem sustinet aut deferentem iusiurandum non esse audiendum Iulia reus, qui semel iurauit, a domino conueniatur: nec multum ei proficere, si fuerit ei de rato cautum: siue enim dominus petat, cogetur docere reus liquido se iurasse posita scilicet exceptione, siue ex stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
Bociẽs pp̾ rem iuatur snͣ
patrons. nec penti remitte¬
tur ius iurandum pp̃ rem
iuł ieus se dare ñ oꝑt̾e. Idem
ẽ cum de peccunia cõstituta
ius iurandum exigit᷑ dẽ¬

Expanded text:
otiens propter rem iuratur, nec parenti nec patrono remittitur iusiurandum: propter rem uel reus se dare non oportere. idem est, cum de pecunia constituta iusiurandum exigit
Abbreviated transcription (Latin):
urandi locum heat. ¶igͥsiqui
iurnint se nõ eẽ condepnatũ.
etiam nee stipulatuudicatỹ
solui obremiuclicatã ꝯueni¬
atii defendeͣ ꝓeecepcom. CoN¬
tra siceb exstiprlatiarorcatũ
solui couenurtur. deferclitur
licet res iudicata sit. Niñio iur

Expanded text:
urandi locum habeat. Igitur si quis iurauit se non esse condemnatum, etiamsi ex stipulatu iudicatum solui ob rem iudicatam conueniatur, defendetur per exceptionem. contra si, cum ex stipulatu iudicatum solui conueniretur, iurauit licet res iudicata sit: nisi i
Abbreviated transcription (Latin):
potent cõuemii. Entellus¬
oecem pignori aedisse fund¬
a age possetiuan sidecem.
soluir. S et illip adclicit.
uit eam que uxor sua frrir
rem. sibi iudotem dedisse.
Namet hic uxori ait utilẽ
dedote accõemdandam¬

Expanded text:
poterit conueniri. Marcelldecem pignori dedisse funda agere posse, quam si decem soluerit: sed et illud adici uit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam
Abbreviated transcription (Latin):
iuritum pretorid tuebitur
iurando non aliud q̃rt᷑ qͣm
aniuratum sit remissa q̃¬
stinone. andebe at᷑. quasi s¬
atis probatum sit iure nir¬
ando. ¶S siquis mnlititũ
nis nirand̾ detuł̾it. silicet
inprobate publice religio¬
ns iudeamus an procoba¬

Expanded text:
iuratum, praetor id tuebitur.iurando non aliud quaeritur, quam an iuratum sit, remissa quaestione an debeatur, quasi satis probatum sit iureiurando. Sed si quis illicitum iusiurandum detulerit, scilicet improbatae publice religionis, uideamus an pro eo ha
Abbreviated transcription (Latin):
atum c̃ denegatur accõ.
arit si controu̾sia er̃ .i. sia¬
mbigitur. anius urrars
datum sit exceptõi locus x
¶ure rurando dato.uł remi¬
sso reus quidem adquirit
ecceptõe m sͥ. ilus⁊ actorum
uero accoem adouirit Eq̃
hoc sorumquentur. aniu:¬

Expanded text:
atum est, denegatur actio: aut, si controuersia erit, id est si ambigitur, an iusiurandum datum sit, exceptioni locus est. Iureiurando dato uel remisso reus quidem adquirit exceptionem sibi aliisque, actor uero actionem adquirit, in qua hoc solum quaeritur, an iur
Abbreviated transcription (French):
Iopõt̾etan exceptio domino
religio fili cumquo etiam
iuoicemi confistere potest.
zeorim ousbo sbiecti simenõ
factunt det̾iorem. Ulpianus q

Expanded text:
oportere, exceptio domino religio filii, cum quo etiam iudicium consistere potest. eorum, quibus subiecti sunt, non faciunt deterio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iapretorenttebe cõgnosce.
restituerc pnec enim utigs
qina minor ẽ statimacircũ¬
sellprum se docuit. Pretea ee¬
cepco istasme cognatio statu¬
tum tempꝰ pꝰannum. xxxãi

Expanded text:
gnoscere, restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognitio statutum tempus post annum ui
Abbreviated transcription (Latin):
editum parcum nõ quera¬
cur eo exeo editus sic anũ
iurandum alteri non paest.
n nocet. Matus igitur iusͥ¬
alt̾ipartui nõ proficiet necri
nocebit. si mater detułit. et
iuretur ereo pregnans ñ ẽẽ
Iuran autemor ut deleatũ
c̃ ius nrandum certum si
ego de tuli ut ꝑ domim un

Expanded text:
editum partum non qua ex eo editus sit an iurandum alteri neque prodest neque nocet: matris igitur ipartui non proficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iuretur ex eo praegnas non esse. Iurari autem oportet, ut delatum est iusiurandum: ceterum si ego detuli ut per deum
Abbreviated transcription (Latin):
onerit ratum habẽctũ
ius nirancium. Qd̾ ñ exegi
ut ꝑsalutem tuam iurares.
⁊ iurasti. stabitur. Om̃e enĩ
oio lititum ius iirandum
perꝙ uoluit quis sͥ nrrai
idoneum ẽ⁊ si exco fuerit

Expanded text:
erit ratum habendum iusiurandum: quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur. omne enim omnino licitum iusiurandum, per quod uoluit quis sibi iurari, idoneum est et si ex eo fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
non ioit quamuis u̾e preg¬
nans fu̾it. prclentq inq¬
iid marcellus munen iur¬
antiius urrancdum. riecon¬
uematur quasi calumpm̃e
causa uẽtris nomine fuũt
inpossiom. neueiñ paciatur
in posẜioẽm. s an tus iuran¬
dum cousq pront ut por¬

Expanded text:
 quamuis uere praegnas fuerit: proderitque, inquit Marcellus, mulieri iuranti iusiurandum, ne conueniatur quasi calumniae causa uentris nomine fuerit in possessionem neue uim patiatur in possessione. sed an iusiurandum eo usque prosit, ut po
Abbreviated transcription (Latin):
aximum reme¬
dium ei pediei¬
usum uenit. iurꝰ¬
is urtandi religio. Qua
uel ex p̃ctoe ip̃orum igatorũ
nel exauc̃tor ratera udicis
decidun tur controrisie.

Expanded text:
aximum remedium expedienusum uenit iurisiurandi religio, qua uel ex pactione ipsorum litigatorum uel ex auctoritate iudicis deciduntur controuersiae.
Abbreviated transcription (Latin):
tu chitur ut puca detili abi¬
iusiurdũ. et uunsur¬
potestate mea te nõ eeru
marcellus s̃ etiam d̾eo ura¬
ri posse an pregnas sit ml¬

Expanded text:
tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurpotestate mea te non esse: Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mu
Abbreviated transcription (Latin):
oris utrum filium cui cre¬
didiss in soludum anẜe¬
des proqua paarte quiq e
successis: mallet conuem
p̃posuerat seruum mutus
lebat or proencore suscipe
eo nomne seconueniripo¬
sso quia ñ ineam rem pͥpo¬
sicus fuiss. Cum aucem ⁊
alia quedam gessisse ⁊ hor¬
rea condixisse⁊ multis solr¬
isse. idem sinis probaretuꝵ.
p̃fectus mmone cõtrado¬
minõ ded̃at: sentẽtia. dice

Expanded text:
oris, utrum filium, cui credidisset, in solidum, an heredes, pro qua parte quisque successisset, mallet conuenipraeposuerat seruum mutuis lebat pro emptore suscipere eo nomine se conueniri posse, quia non in eam rem praepositus fuisset. cum autem et alia quaedam gessisse et horrea conduxisse et multis soluisse idem seruus probaretur, praefectus annonae contra dominum dederat sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝙ fice̾ potest conueniri.
Int̾ctum uitem ⁊ si exħere¬
ditus filiuałemãpitus
sit in soludum accio adũ¬
sus eumdabitur. Utpuca
sipacrem familias semen
ñ possit conueniẽctum ꝓp¬
t̾ mẽdacium¶ quam¬
facẽ pot̾accõ incum datur:
camen exdelictis insolid̾.
comuinitur. ¶ Soli autem
filio succuntur. netiam ħe¬
it. in b̾eloem fili in solidũ
tempris hab̾i debent ritio.

Expanded text:
test debeat conueniri. Interdum autem et si exheredatus filius uel emancipatus sit, in solidum actio aduersus eum dabitur, ut puta si patrem familias se mennon possit, conueniendum propter mendacium. Quamfacere potest actio in eum datur, tamen ex delictis in solidum conuenietur. Soli autem filio succurritur, non etiam hereit in heredem filii in solidum te
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃eit cum eo qͥ
inaliena pote¬
state sit.etiam sideficiant
supiores actioes .i. excitori¬
ainstitoria. tributoria ue.
bono.erequo respatitur:
suum conseq̃tꝰ sium em̃
nissu cius cuius inpotesta¬
te sit negotium gestum
fuent:. in solidum eo nõie
iuditium pollicetur. siũñ
russu: s tñ in rem eius usy
fũit. catenus intro ducit
acc̃onem. quatems mr
cutrum corum sic. depecu¬
lio acc̃o ꝯstitit.

Expanded text:
it cum eo, qui in aliena potestate sit, etiamsi deficient superiores actiones, id est exercitoria institoria tributoriaue, bono et aequo res patitur suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in solidum eo nomine iudicium pollicetur: siue non iussu, sed tamen in rem eius uersum fuerit, eatenus introducit actionem, quatenus in eutrum eorum sit, de peculio actionem constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
debeatur tͣctari potest. Et si
quidem fint coitores qui
cumẽet alienc potestatis. c̃
co cõtraxerint. iecte clicetur.
occupitis meliorem eẽ. con¬
ditioem Nisi quis priuile¬
giarrus nenit hunis enim
ñ sine iitiõe prioris rõ habet᷑.¬

Expanded text:
ctari potest. et si quidem sint creditores, qui, cum esset alienae potestatis, cum eo contraxerunt, recte dicetur occupantis meliorem esse condicionem, nisi si quis priuilegiarius ueniat: huius enim non sine ratione prioris ratio habe
Abbreviated transcription (Latin):
Pprectiis rusticiis fructꝰr
quis ibi nascunturtacite
incelliguntur pignori ẽẽ do¬
mino fundi locatyetiam si
nominatim id non comie¬
nerit.uidendum ẽ ne no
ucatur. ꝑo pot creclitor de firͤ¬
dlum legitinam usuras
retinere. Hem
sionem et eorum que ex con¬
uentionera manifesta pign¬
dris nomine cenencur ma
ninictere mancipia obli¬
g E pignori non possumuis

Expanded text:
praediis rusticis fructus qui ibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim id non conuenerit.Uidendum est, ne nutatur, potest creditor de frudum legitimum usuras retinere. 9 Idsionem et eorum, quae ex conuentione manifestari pignoris nomine tenentur, quod manumittere mancipia obligata pignori n
Abbreviated transcription (Latin):
ssuus furtius sub alitione lega¬
tus funit. pendete eahr̃s conclitiõe
babet silitera contestate cõlicio
extiteritab soło sequi debebit p̃in¬
deac fudem suus sub oditionel
ib̾ iussus fuiss et lite contestata
xlito ertitiss. Nam nec petitoris
iaminterẽ homine recipe. et
hoc sires sine dolo malo fueris eiꝰ
õe desiit.Quod sipendente cond¬
itioẽ iudicaretur. udex exstima nͣa
redebebit. quantiẽptorem inue¬
int. Cauere autem erhe̾ accioe.⁊
⁊petitoreicuiͣ quoagitur. non de¬
bebit. Goue subrepto ⁊ occiosso
condicio ⁊ bouis ⁊ corii ⁊ carnis co
competit. silieet ⁊ si cor iũet car
gcontrata fuit corimia quoqzie ꝯ¬
fuit⁊ pocaideorum dequibus
Supradictum est adicetomni.¬
modo ercepcocn submouetuR
Contraetaueroᷤ corium conclix̾it.
⁊ precium eius consecucus ẽ bou̾e
xlicet. offerẽte fure precium bon¬
uis detracto precio orii dolima¬
li excepcõe submou̾bitur.
demiurism ẽ ⁊ inurs subrepcis.
slam⁊ mustum ⁊ uinacianire

Expanded text:
rtivus sub condicione legatus fuerit, pendente ea heres condictionem habebit et, si lite contestata condicio exstiterit, absolutio sequi debebit, perinde ac si idem servus sub condicione liber esse iussus fuisset et lite contestata condicio exstitisset: nam nec petitoris iam interest hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit. quod si pendente condicione iudicaretur, iudex aestimare debebit, quanti emptorem inuenerit. Cauere autem ex hac actione petitor ei cum quo agitur non debebit. Boue subrepto et occiso condictio et bouis et corii et carnis domino competit, scilicet si et corium et caro contrectata fuid eorum, de quibus supra dictum est, condicet, omnimodo exceptione summouetur. contra si corium condixerit et pretium eius consecutus bouem condicet, offerente fure pretium bouis detracto pretio corii doli mali exceptione summouebitur. Idem iuris est uuis subreptis: nam et mustum et uinacia iure
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ierint res conditioe timen te
neatur iscum quo  agctur.¬
aulus. Pnui refferctanad
tonllẽdam condictoem offer¬
atur suus fintiuus.in mnali¬
ud nomͣ᷑ aliumq ie stacum ob¬
lizõis. transferatur Nee me
mouet. an presens bomo fuit.
nec ne. cũi moraquenembat
ee furco. ułutiquardam dele¬
uis indebitos nummos scics
accepit. uidendum si procura¬
tor suos nũos soluat.an ⁊ ip̃i
furtum fiat. Et pomponius e
cere ait excausa fintiua. S ⁊
me condic̾e siratum hab̾ãt ꝙ
indebitum datum sits ic alt̾a
cconditions alt̾a tollitur.

Expanded text:
ierit res, condictione tamen tenneatur is, cum quo um. Parui refert ad tollendam condictionem, offeratur seruus furtiuus an in aliud nomen aliumque statum obligationis transferatur: nec me mouet, praesens homo fuerit nec ne, cum mora, quae eueniebat ex furto, ueluti quadam deleuis indebitos nummos sciens acceperit, uidendum, si procurator suos nummos soluat, an ipsi furtum fiat. et Pomponius epcere ait ex causa furtiua: sed et me condicere, si ratum habeam quod indebitum datum sit. sed altera condictione alt
Abbreviated transcription (Latin):
rercuius creclitor suececłit:
in eius locum ꝙ exclusitio
necint anios res fucdicati
Aln prodest: aut nocere so ho
precłium obligatum com¬
pariina eacens cuendus¬
est.q̃tenus ad priorem cre¬
ditorem exprecio pecum a:¬

Expanded text:
tertius creditor successit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii prodesse aut nocere solet,praedium obligatum comparauit, eatenus tuendum, quatenus ad priorem creditorem ex pretio pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
dubio posfiorann tui ypote¬
oteca. cosmenio dubium
est quim pocor filicet ance
diem cumalio creclitorent
pure de adem comuenic¬
tua uoluntace secundus.
pot̾or ent urnia autem
sollca secunto annustis
tenacur tecibi tedequen¬
turent aucem facti quest¬
ioagitanda. quio int eos
ione fc̃a eadem crr pign¬
uẽter ut primam camen
peccuniani expensam fert.
credito accepit hoc secundo

Expanded text:
posterior in hypotheotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re conuenit.tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quaestio agitanda, quid inter eos ione facta eadem pignuendere, ut primam tantum pecuniam expensam ferat,credito accepit, hoc secundo
Abbreviated transcription (Latin):
primo orclinena cclicand
ẽ inͣ pignoreet oblata abeo
summa inprimo orcline
creclita. usurarum qr ie eiꝰ.
po ponatur pr̾mus creclitor
insimimam ꝙ poea eidem
condempnatus eras oblig¬
uit pignori omnia bõa sua.
po ea mucuacus astisco pec¬
cuniampignori ei res suas
omnes obliganit. et incult
seie ꝑtem dehitret reniqua
summam nãs nouacõne
fca eidem ꝓmisic. in qua.
obligator similit̾.ut. sup̃¬
⁊ depignore conuenit.que si¬
cum õan seia p̾ferenda sit:
fisco. et inlis ieb quas tici
tempore prions obligͣronis
rabuit. ⁊tem indis rebus

Expanded text:
primo ordine creditam. est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarumque eius postponatur primus creditor in summam, quam postea eidem,condemnatus erat, obligauit pignori omnia bona sua postea mutuatus a fisco pecuniam pignori ei res suas omnes obligauit: et intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia praeferenda sit fisco et in illis rebus, quas Titius tempore prioris obligationis habuit, item in his rebus,
Abbreviated transcription (Latin):
manicum ⁊ libos ex cona¬
cos.⁊tem ex alio urdes insti¬
curit. creclitor cũ posset h̃re¬
des conuenire idoneosad
ced̾esꝵndit. posse uideri ñĩ¬
primum contractum ruũ:
⁊antequam aliam tu credes¬
seułs crechidisset quimq̃ gĩ
tib pignori data esset. debi¬
cor obligassetdeinde buic
tra eidem debicori crederes.
sorte quadaginca qd̾ plus ẽ
iri precio por ꝙ primo crecl¬

Expanded text:
maritum et liberos ex eo natos, item ex alio heredes instituit: creditor cum posset heredes conuenire idoneos, ad cedere. respondi posse uideri nprimum contractum tuum, antequam aliam pecuniam tu credeSeius credidisset quinquaginta tibi pignori data esset, debitor obligasset, dehinc tu eidem debitori crederes forte quadraginta: quod plus est in pretio rei quam primo cre
Abbreviated transcription (Latin):
sic p̾ferenta. ¶ Nec gociarori
marmorum crectitor fũb
ob quorum pẽsiones aliq¬
uot annis non solutas.pro¬
curacor exactõm p̾posicus
adlapidum uendiconera
offictum suum extendisq̃¬
sicum ẽ aniure pignoris O
c̾dicor retinere possit. Ꝙ. ẜea¬

Expanded text:
sit praeferenda.Negotiatori marmorum credit‹u›r sub ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad lapidum uenditionem officium suum extendit: quaesitum est, an iure pignoris eos creditor retinere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ypoteca uendẽda non con¬
uenen et uinus ⁊̃priorem
potõrem esse.nam et in pi¬
gnorem placs si prior con¬
en̾it de pignorenicet posten¬
ori res tradaturad huc po¬
torem esse priorem.
amus. Insulamtibiuẽ¬
didis et dixi pnoris amripẽ¬
sionem michi. seꝙ̃tium tibi.
pignora susficeret ius om̃¬
um pignorum primumad̾
me ꝑtraere. quia nichil aꝑte

Expanded text:
ypotheca uendenda conuenerit, uerius est priorem potiorem esse: nam et in pignore placet, si prior conuenerit de pignore, licet posteriori res tradatur, adhuc potiorem esse priorem.m.Insulam tibi uendidi et dixi prioris anni pensionem mihi, sequentium tibi apignora sufficerent, ius omnium pignorum primum ad me pertinere, quia nihil aperte
Abbreviated transcription (Latin):
ti sinaiis fuit obligati
et ad mnandr̃ eamaiel re¬
ficiendam ego crechelemo.
si incibana nautarum fu¬
it creclicum. sine quibus
re non pot̾at.Item siqui
in merces sibi obligatas. c̾
ueluc naulum cesoluacur.
pocẽtor eri licet post̾ior fit.
nam et ip̃m naulum pote¬
si merces hoirrorum. uel ar¬
ceuł uecture nimẽtorum
debenceur. nam. et hic pot¬
enciorent. ¶Dem:¬

Expanded text:
ti si nauis fuit obligata et ad armandam eam uel reficiendam ego credidero: 6si in cibaria nautarum fuerit creditum, sine quibus re non poterat.Item si quis in meuel ut naulum exsoluatur, potentior erit, licet posterior sit: nam et ipsum naulum potesi merces horreorum uel areae uel uecturae iumentorum debetur: nam et hic potentior erit. 7 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
de ypoteca ab omnĩ possore
eam auferti pot̾it. Pt̾ ani
iore crelicors et quia bẽo.
peccuram ameuio. et pac¬
tus est cumeo ut sicicio de¬
sierit predium tenerr ei te
et pascicaturtecum utid̾
predium ci pignoriy pote¬
ce ue sic et lecum eius sub¬
eat mũ hic mecdiuus cercio
pot̾or s̃ qui pactus ẽ ut ubs⁊
ricio soluta peccuma tmpl¬
eacur odiuo et terttius des¬
ua negła qͥni debeat stamen

Expanded text:
de hypotheca, ab omni possessore eam auferre poterit praeter priorem creditorem et qui ab eo epecuniam a Maevio et pactus est cum eo, ut, si Titio desierit praedium teneri, ei teet paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeve sit et locum eius subeat: num hic medius tertio potior est, qui pactus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, et tertius de sua neglegentia queri debeat? sed
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶reclicoicceptis
pignorib que in secunda
ꝯuentione secundus cred¬
itor accepit nouacoe p ea
fcã pignora priorib atcli
um locum succedeti. ¶Eũ
ex causa mantati prechũ
ticiocinus negecium fuer¬
ac gestra deberetur. prius¬

Expanded text:
 Creditor acceptis pignoribus quae secunda conuentione secundus creditor accepit nouatione postea facta pignora prioribus addidum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, prius
Abbreviated transcription (Latin):
qui dotem ꝓmissit compell¬
itum non utiq solucionũ
obsuanda s cemporas di¬
es contrate obligonis nec
ꝓde dicipõt postate eius ẽe
n pecumiã renduam redcłe.
am Itra diẽs certum nua¬
ssec. ac force priuusquam mu¬
DemOui gen̾alicer bona
debigoris pignori accepit eo
pocor ẽ cuipea pretrum ex
his bonis pigoridatur qũ¬
uis exdet̾is peccumã suam
recligere possit q qd̾ si ea .¬

Expanded text:
qui dotem promisit compellitur, non utique solutionum obseruanda sunt tempora, sed dies contractae obligationis. nec probe dici in potestate eius esse, ne pecuniam residuam redderet, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam nuQui generaliter bona debitoris pignori accepit eo potior est, cui postea praedium ex his bonis pingori datur, quamvis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. quod si ea
Abbreviated transcription (Latin):
Ui dotem ꝓiii
pignus. sine ypo¬
ꝓparte mrmeracõe mantus
eundẽ rẽ pignori aliidedit:
mox residue quancitatis nu¬
macõ inpletaẽ q̃rebatur de
pignore cumexcã ꝓmissiois
aduii̾se ꝙͣtitatis exsoluto¬

Expanded text:
ui dotem pro pignus siue hypoparte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad uniuersae quantitatis exsolutio
Abbreviated transcription (Latin):
cãm eẽ pociorem apparint
si non creditor secundus y¬
crum ei qui negocum. ges¬
erat solussetuerũe
quanticate quam sõ sĩ.
eiusq ieusurs potorem
fore costaretlꝑisi forte prior
ei peccumam offert u side¬
bitor alium depeccmiam
soluisset. posferiorem perfe.¬

Expanded text:
am esse potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pe cuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam soluisset, priorem prae
Abbreviated transcription (Latin):
in autem nouo priuiũo utit᷑
non uidetur in ead causa sisti
Illud tenendum est ꝙ exstim̃.¬
tio eius quod int̾sit agẽtõ
ad illud ip̃e referend est q̃
quis sisti deb uit nõ ad idqu¬
o agitur qm̃ uis defierit erus it̾¬
c̃ant ip̃e ntigaturus uł abali¬
ostipulat᷑ uel pp̃e promitit:
nec comiititur stipulatio nec
fideuufsores tenẽcinquia ẜue¬
us conueninul conuenire
potest. Derum¬
i procuratorita stipulatus est
ut sistat ctum taxat euum q̃m
scipularetur nonetiam penã
sistatus non eẽt scipularetur
ꝓpe mod mallius momentiest
ea stipulatio quia procuratori
ꝙad ip̃ius utilitatem ꝑtinet:
nich̾ int̾ est eum sisti. S ci ali

Expanded text:
i autem novo privilegio utitur, non videtur in eadem causa sisti. Illud tenendum est, quod aestimationem eius quod intersit agentis ad illud tempus referendum est, quo sisti debuit, non ad id, quo agitur, quamvis desierit eius intecausa ut ipse litigaturus uel ab alio stipulatur uel ipse promittit: nec committitur stipulatio nec fideiussores tenentur, quia seruus conueniri uel conuenire non potest. i procurator ita stipulatus est, ut sistat dumtaxat eum quem stipularetur, non etiam poenam si status non esset stipularetur: propemodum nullius momenti est ea stipulatio, quia procuratoris, quod ad ipsius utilitatem pertinet, nihil interest sisti. sed cum ali