comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ircundat᷑ post ħ hierico. ex pu¬
ignat᷑q ad uersus quã gladius
non educit᷑. aries ñ dirigitur. nec
tela uibrant᷑. cubȩ solũmͦ sacerdo¬
tales septẽ dieb continuis adhi¬
bentur. Sicq circũ acta archa
muri hierlco subruunt᷑. Hierico
aut̃ ꝑ int̾p̃tationẽ luna dicit᷑.
Luna uero mundi huiꝰ speciẽ tenet.¬
quia sicut luna menstritis com¬
pletionib deficit: ita hic mun¬
dus ad conflationẽ cempoꝵ cur¬
rens cotidianis defectib cadit
In archa uͦ eccłia figurat᷑. in tubis
aut̃ ereis. p̾dicatores fortes ac¬
cipiunt᷑. Haue urbem hierico dieb
septem ferentes archam israhelite
ȩneis tubis clangentib circũeunt.
& muri eiꝰ ꝑarchȩ p̃sentiã atq
erearũ tubarũ sonitu cadunt.
quia in hoc tempore quod septem
dierũ uicissitudine uoluit᷑. Dum
fertur archa. id. ẽ. dũ orbẽ t̾rarũ
circũiens mouet᷑ eccłia. ad p̾dican¬
tiũ uoces qͣsi ad tubarũ sontũ muri

Expanded text:
ircumdatur post haec Jericho, expugnaturque, adversus quam gladius non educitur, aries non dirigitur, nec tela vibrantur. Tubae solummodo sacerdotales septem diebus continuis adhibentur, sicque circumacta arca, muri Jericho subruuntur. Jericho autem per interpretationem luna dicitur. 2. Luna quia sicut luna menstruis completionibus deficit, ita hic mundus ad completionem temporum currens, quotidianis defectibus cadit. In arca vero Ecclesia figuratur, in tubis autem aereis praedicatores fortes accipiuntur. Hanc ergo urbem Jericho diebus septem ferentes arcam Israelitae, aeneis tubis clangentibus circumeunt, et muri ejus per arcae praesentiam atque aerearum tubarum sonitum cadunt, quia in hoc tempore, quod septem dierum vicissitudine volvitur, dum fertur arca, id est, dum orbem terrarum circumeunt, movetur Ecclesia, ad praedicantium voces, quasi ad tubarum sonitum muri
Abbreviated transcription (Latin):
multis credentiũ granis collecta ẽ.
et legis & eu angłio mola int̾ litterã
matis ad unata. crismate oleq ꝑuncta
sp̃c̃ scĩ igne solidata. & ꝑhumilitatẽ
sp̃s do & hostia placens effecta. He st̃
quattuor oblationes quadriformẽ xp̃i
& eccłiȩ habitũ demonstrantes .III.¬

Expanded text:
multis credentium et legis et Evangeliorum mola in littera matis adunata, chrismatis oleo peruncta, sancti Spiritus igne solidata, et per humilitatem spiritus Deo hostia placens effecta. Hae sunt quatuor oblationes, quadriformem Christi et Ecclesiae habitum demonstrantes.
Abbreviated transcription (Latin):
apud isaiam insacrificiũ adducit᷑
& a ioħ̾e om̃ib demonstrat᷑. Ecce agnꝰ
dei. ecce qui tollit peccata mundi.
Hene ergo in sacrificio agnus offert᷑.
ut innocentiȩ et passionis xp̃i figura
demonstret᷑. Bene & hȩdus̾. quia ꝑeiꝰ
mortẽ auct̾or peccati diabolus agno¬
scit᷑ iugulatus.
ertium sa crificiũ dicit᷑. turtur &
Aolumba. Turturẽ carnẽ xp̃i esse
manifestũ ẽ. sal gͦmone dicente.ͤSpe¬
de clarat᷑ dicens Suꝑ quẽ uideris
sp̃m feñt descendentẽ sic̃ colũbam

Expanded text:
in sacrificium adducitur, et ab Joanne omnibus demonstrabatur: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Bene ergo in sacrificio agnus offerebatur, ut innocentiae et passionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, diabolus agnoscitur jugulatus. Tertium sacrificium dicitur turtur et columba. Turturem, carnem Christi esse, manifestum est, Salomone dicente: « Spedeclarat, dicens: « Super quem videris Spiritum sanctum descendentem sicut columbam,
Abbreviated transcription (Latin):
principaliũ oblationũ describuntur.
quȩ inodorẽ suauitatis dño offerri ni¬
bent᷑ id. ẽ. primũ uitulus de armentis
sine macula. Scłm agnus de ouibus.
Terciũ. turtur & colũba. Quartũ similago
consꝑsa azima oleo uncta. clibano coct᷑a.
Reliqͣ aut̃ sacrificia ꝓqualitatib causarũ
in ꝑsona popłi offerebant᷑. Primũ itaq
sacrificiũ uitulus ex armentis xp̃m de¬
monstrat. ex patriarcharũ ꝓgenie de¬
scendente. Hic aratro crucis suȩ t̾ram
carnis nr̃ȩ ꝑdomuit. atq scĩ sp̃s semine¬

Expanded text:
ncipalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis Domino offerri jubentur, id est, primum vitulus de armentis sine macula; secundum agnus de ovibus; tertium turtur et columba; quartum similago conspersa, azyma oleo uncta, clibano cocta. Reliqua autem sacrificia pro qualitatibus causarum in persona populi offerebantur. 2. Primum itaque sacrificiumonstrabat ex patriarcharum progenie descendentem; hic aratro crucis suae, nostrae carnis terram perdomuit, atque Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
uod mel indi sacrificio ñ offertur.
indicat apud dñm nichil uolup¬
tuosũ. nichil suaue huiꝰ mundi placere.
nichilq quod non habeat mordacis ali
ficiis sal iubetur. scilicet ut om̃ia
que in xp̃i honorẽ offerimꝰ. sal ratio
significat ut qͥcquid adcultum
totũ cũ hilaritate faciamus. nichil
ut ait apłs ex tristitia. aut ex neces¬
sitate. hilarem enĩ dͥatore diligit d̾s̃.
Oleũ aut̃ hilaritatẽ significat. sicut

Expanded text:
uod mel in Dei sacrificium non offertur, indicat apud Deum nihil voluptuosum, nihil suave hujus mundi placere, nihil quod non habeat mordacitatis ficiis sal jubetur, scilicet ut omnia quae ad Christi honorem offerimus sal rationsignificat, ut quidquid ad cultum totum cum hilaritate faciamus: Nihil, ut ait Apostolus, ex tristitia aut necessitate, hilarem enim datorem diligit Deus . Oleum vero hilaritatem significat, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ad hierico urbẽ. qui suscipiuntur
a meretrice ra ab. Ihc ille dux popłi
bolo ostendit & fact̾o. Hierico aut̃
xp̃c ad scrutandos mores hominũ
duo testam̃ta direxit. Nã in eo ut
credentiũ fidẽ aut rebelliũ ꝑuicaciã
plenius cõꝑbaret: ante aduentũ
iudicii sui quasi exploratores duos
legẽ & euangłiũ destinauit. Ra ab.
uͦ cypũ tenet̾ ęccłiȩ. quȩ de extra¬
nens. atq alienis gentib congre¬
gata ẽ. Quȩ antea uiuens in losi¬
desideriis carnis. fornicabatur
& eadem fidelit̾ conseruat. A¬
A micis om̃ino non tradidit. ipsa
potius ꝑiclitari optans. dũ modo
illesa ac salua saluar&. Hȩc ca¬
surũ mundũ sic̃ illa ciuitatẽ firmit̃
credidit. Hȩc ꝓ se ac suoꝵ om̃iũ
salute pact̾ũ cũ cestam̃tis dm̃i
fecit. H indomo sua coccũ .id. ẽ.
signũ sanguinis posuit. Extra
hanc siquis inuentus fuerit: rumã
scłi. at̃q incendiũ mundi nulla
ratione uitabit

Expanded text:
ad Jericho urbem, qui suscipiuntur a meretrice Raab. Jesus ille dux populi bulo ostendit et facto. Jericho autem hristus ad perscrutandos mores hominum duo testamenta direxit. Nam credentium fidem aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret, ante adventum judicii sui quasi exploratores duos, Legem et Evangelium destinavit. Raab vero typum tenet Ecclesiae, quae de extraneis atque alienis gentibus congregata est; quae antea vivens in desideriis carnis, fornicabatur  et ea fideliter conservat. Inimicis omnino non tradit ipsa: potius periclitari optans, dummodo illaesa ac salva servaretur Haec casurum mundum, sicut illam civitatem, firmiter credidit. Haec pro se ac suorum omnium salute pactum cum Testamentis Domini fecit. Haec in domo sua coccum, id est, sanguinis signum posuit. Extra hanc si quis inventus fuerit, ruinam saeculi atque incendium mundi nulla ratione vitabit
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ uasa dñi
sacrificiis uel sa cramentis
iuritienꝰ deputata rex quondã babi¬
lonius de hierłm abstulisse paritq¬
cũ captiuis ab duxisse. & suis usibꝰ
deputasse. miserante aut̃ ao post
salutã captiuitatẽ uasa illa resata
sunt. ñ confract᷑a. & diuino culau
mancipata.

Expanded text:
uod autem vasa Domini sacrificiis vel sacramentis mysticis deputata, rex quondam Babylonis de Jerusalem abstulisse, pariterque captivos abduxisse, et suis usibus deputasse, miserante autem Deo post solutam captivitatem vasa illa relata sunt, non conflata, et divino rursum cultui mancipata,
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate. et cemplũ renouat᷑: quis
fidelis. xp̃i non intelligat. post
euoluta tempora que septenarii
dierũ numeri repetitione trauscur
sacerdos magnus illius temporis.¬
a quo templũ ecficatũ. ẽ. post cap¬
dicitatems quẽ ꝓpha ⁊a chari asu
dit insortido habicu. Caalarias la
bolo qui ad eiꝰ accusationẽ stabatꝰ
ablata illi sordida ueste & daco in¬
dumñto honoris. ac głe sic̃ corpus

Expanded text:
tivitate, et templum renovatur, quis fidelis Christi non intelligat, post evoluta tempora quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrille Jesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est post captivitatem, quem propheta Zacharias vidit in sordido habolo, qui ad ejus accusationem stabat, ablatam illi sordidam vestem, et datum indumentum honoris et gloriae: sicut corpus
Abbreviated transcription (Latin):
N ut iterũ saul preliũ aduersus
a malech. int̾fectisq cunctis hostib
peꝑcit agag. regi. nec uoluit dis¬
ꝑdere omia iuxta p̃ceptũ dñi. iras¬
cit᷑q ei dñs. Ueniens aut̃ samuhel
sũpsit gladiũ & infrusta concidit
agag. Quando legunt quidã in
scripturis quod sc̃i nulli hostium
pareunt: efficiunt᷑ crudeles. & hu¬
manũ sanguinẽ sitientes. Dicunt quia
& iusti ita ꝑcussert̃ hostes ut ñ dere¬
linqueret᷑ ex his qui saluus fieret:
Et non intelligunt inhis uerbis obũ¬
brari mẏsteria. & hoc magis nob̾
indicari: ut pugnantes aduersus
uitia nullũ penitꝰ ex his relinquere
debeamus: sed om̃s interimere. Nã
si peꝑcerimꝰ. reputare nob̾ in culpa.¬
uerat regem a malech.
Quomͦ enĩ quisq iustus manebit. si ad¬
hue aliquid peccati insemet ipso
seruauerit si c̃ saul: Ac uͦ sc̃i infigura
samuhelis. ita seuiunt suꝑ hostes suos
id. ẽ. suꝑ uitia peccatoꝵ: ut ñ ꝑmit¬
tant relinqui aliquod peccatũ im

Expanded text:
niit iterum Saul praelium adversus Amalech, et interfectis cunctis hostibus pepercit Agag regi: nec voluit disperdere omnia juxta praeceptum Domini, irasciturque ei Dominus. Veniens autem Samuel sumpsit gladium, et in frusta concidit Agag. Quando legunt quidam in Scripturis quod sancti nulli hostium parcunt, efficiuntur crudeles, et humanum sanguinem sitientes dicunt, quia et justi ita percusserunt hostes ut non relinqueretur ab his qui salvus fieret: et non intelligunt in his verbis adumbrari mysteria, et hoc magis nobis indicari ut pugnantes adversus vitia, nullum penitus ex his relinquere debeamus, sed omnia interimere. Nam si pepercimus, reputari nobis in culpaverat regem Amalec. Quomodo enim quisque justus manebit, si adhuc aliquid peccati in semetipso servaverit sicut Saul? At vero sancti, in figura Samuelis ita saeviunt super hostes suos, id est super vitia peccatorum, ut non permittant relinqui aliquod peccatum im
Abbreviated transcription (Latin):
humanis. unde ipse dñs ait. Sicut mo¬
yses exaltauit serpentem in deserto.
ita exaltari oportet filiũ hominis.
Uirga enĩ moysi in draconem conũsa.
magoꝵ absorbuit uirgas. Et xpc̃ post
glȩ sue dignitatẽ factus est obediens
usq ad mortẽ. & ꝑ ipsam mortẽ carnis
consũpsit aculeum mortis. attestante
ꝓpheta. Ero mors tua omors. ero mor¬
indurauit post peccatũ. ut peniten¬
tiȩ cõpunctione nũquã emolliatur.
sicut in iob scriptũ ẽ. cor eius indura¬
bitur quasi lapis.¬

Expanded text:
humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Mohumanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . Virga enim Moysi in draconem conversa, magorum absorbuit virgas; et Christgloriae suae dignitatem factus est obediens usque ad mortem, et per ipsam mortem carnis consumpsit aculeum mortis, attestante propheta: Ero mors tua, o mors, ero morinduravit post peccatum, ut poenitentiae compunctione nunquam emolliatur, sicut in Job de eo scriptum est: Indurabitur, quasi lapis
Abbreviated transcription (Latin):
popło ꝑcepta reꝓmissionis t̾ra
partiretur. effraim tam̃ tribui
occisus. s factus tributarius dicit᷑.
sic̃ scriptũ ẽ iniudiciũ libro. habi¬
tauit cananeus in medio ephraim
tributarius. Quid enĩ tributarius
quid cananeus. gentiles uidelicet
enĩ in magnis uirtutib t̾ram re¬
ꝓmissionis ingredimur. quia sepe
intuna de ȩternitate roboramur.
chananaum uiuere int̾rã nr̃am
concedimus. Qui tam̃ tributa¬
rius efficit᷑. quia hoc ipsũ uitiũ
qđ subigere ñ possumus: ad usum
nr̃ȩ humilitatis humilit̾ retor¬
quemꝰ. ut eo de se mens & in suis
uilia sentiat. quo suis uirib etiã
parua quȩ appetit ñ expugnat.
Unde bene rursum scriptũ. ẽ. Hȩ
sunt gentes quas dñs dereliquit:
ut erudiret in eis ifrahelẽ. Ad huc
nãq quȩdã minima uicia nr̃a re¬
tinent᷑ ut se nr̃a intentio sollicit.¬
incertamine semꝑ exerceat: & eo de uic¬
toria ñ suꝑbiat: quo uiuere in se hostes
conspicit: aquib ad huc uinci fornndat.

Expanded text:
populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tamen tribuioccisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est in Judicum libro: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius ; quid enim tributarius, quid Chananaeus, gentilis videlicet e magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus; ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicitcertamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ltare aut illud corpus xp̃i signi¬
ficabat. siue om̃s scõs in quibus
turarũ: ad cuiꝰ unitatem ex toto urbe
uocib apłicis dłi popłus congregatur.
salomone dicente. sapientia edificauit
sibi domũ. Parauit suã mensã. miscuit
uinũ incratere & reliquã. dicens. Uenite

Expanded text:
ltare autem illud corpus Christi significabat, sive omnes sanctos, in quibus turarum. Ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit mensam suam, miscuit vinum in cratere , et reliq
Abbreviated transcription (Latin):
in corrupta reꝓmissionis cerra
id.ẽ. mat̾ dñi uirgo maria pro¬
tulit. Cuius granũ interra ca¬
deus fruct̾ũ plurimũ actulit.
Et uide ordine. Postquã enĩ sub
iħu xp̃o positi plauachri fluenta
transimus: ac ꝑfidem spiritali cires¬
cisione signamur: Gunc his gradib
dimus. ac deinde credentes statim
pane illo dũci corporis pasciniur.
Occurrit deinde nob̾ princeps mili¬
tiȩ uirtutum celestium xp̃e. tenens
gladiũ euangłi ad resecandã
carnis nr̃ȩ pollutionẽ. Percunct¬
tio aut̃ iosue dicentis ad angelũ
noster es an aduersarioꝵ. discre¬
tione᷑ scõꝵ in sinuat. qui int̾ boniꝰ
i malũ ꝑdiscretionẽ diuidicant:
ne eos ad uersarius ꝑspeciem bon
fallat. Uncle & ieremiȩ dicitꝰ Si
separaueris p̃ciosũ auili: quasi os

Expanded text:
incorrupta repromissionis terra, incorrupta repromissionis terra, id est, mater Domini virgo Maria protulit, cujus granum in terram cadens fructum plurimum attulit. Et vide ordinem. Postquam enim subuce positi per lavacri fluenta transimus, ac per fidem spirituali circumcisione signamur, tunc his gradibus dimus, ac deinde credentes, statim illo pane dominici corporis pascimur. 5. Occurrit deinde nobis princeps militiae virtutum coelestium Christus, tenens gladium Evangelii ad resecandam carnis nostrae pollutionem. Percunctatio autem Josue dicentis ad angelum: Noster es, an adversariorum? discretionem sanctorum insinuat, qui inter bonum et malum per discretionem dijudicant, ne eos adversarius per speciem boni fallat, unde et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os
Abbreviated transcription (Latin):
sibi facere cultros lapideos. &
cicũ cidere scđo filios isrł ꝑcun¬
tentur inde iudei quomͦ potest
quis scđo circũ cidi circũcisione
carnali. Semel enĩ circũ cisus
ultra ñ habet qđ ei scd̾o possit
auferri. Nob̾ aut̃ quib lex spiri¬
talis est: conuenient᷑ ista sol¬
uuntur. Dicimus enĩ circũcisionẽ
pͥmã fuisse ꝑ legẽ in egrpto. S si
alege transeat quis ꝑbaptisma
iordanis ad euangłiũ: tunc acci
opꝓbrio. id.ẽ. illecebra corpora¬
liũ uitiorũ. Nom̃ aut̃ loci gal¬
gala quod inter pretat᷑ reuela¬
tio ostendit dũ in p̃pucio infideli¬
tatis ambulauerit quis ꝑ huiꝰ
uite decretũ oculos ei e̾ẽ. cecatos.
UIideanus & consequentia. Post
euangłi enĩ circũcisionẽ. statin
in loco reuelationis pascha cęle¬
brat᷑. ĩ molat᷑q agnus ille ꝓmundi
salute occisus: acdeficiente man¬
na cẏpicȩ legis. primũ comedit
popłs panem corporis xp̃i. quẽ

Expanded text:
ur facere sibi cultros lapideos, et ur facere sibi cultros lapideos, et circumcidere secundo filios Israel. » Percontentur inde Judaei quomodo potest quis secundo circumcidi circumcisione carnali? Semel enim circumcisus ultra non habet quod secundo possit auferri; a nobis autem, quibus lex spiritalis est, convenienter ista solvuntur. Dicimus enim, circumcisionem primam fuisse per legem in Aegypto; sed si a lege transeat quis per baptisma Jordanis ad Evangelium, tunc accipopprobriis, id est, illecebris corporalium vitiorum. Nomen autem loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendit quia dum in praeputio infidelitatis ambulaverit quisque per hujus vitae desertum, oculos ei esse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii enim circumcisionem statim in loco revelationis pascha celebratur, immolaturque agnus ille pro mundi salute occisus. Ac, deficiente manna typicae legis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
xilium nob̾ illi qui ante ad uentũ
xp̃i ꝑ legẽ iustificati sunt. Uidimꝰ
enim isaiam. hieremiã accinct̾os
ex peditos q ad auxiliũ nr̃m de
uoluminum suoꝵ iaculis cordis
nr̃i hostes acerrimos uulueran¬
tes. Accingit᷑ & danihel ad au¬
xiliũ nr̃mꝰ. cũ nos de xp̃i regno¬
& de anti xp̃i futura fraude in¬
struit. ac p̾monet. Ad est & ezechiel
sacram̃ta nob̾ cęlestia in qua dri¬
formis rotarũ circulis signans.
Nocet & osee bis senas agminis
turmas. & p̃cedunt nos succin¬
ctos lũbis inueritate quã p̾di¬
cant ad auxiliũ nr̃m. Isti ergo
uiri fortes pugnant nob̾cum.
quousq cȩlestis reꝓmissionis pa¬
tpiã consequamur.
Ranseuntes itaq filii isrł ior¬
Idanẽ sustulert̃ de medio flu¬
minis duodecĩ lapides. quos ꝓ
testimonio posuerunt in locõ
consurgimus: apłicȩ uite exempla
firmissima nob̾cũ gestare debeamꝰ.
quoꝵ semꝑ testimoniũ adimitam̃ta
uirtutũ contueamur.

Expanded text:
xilium nobis illi qui ante adventum xilium nobis illi qui ante adventum Christi per legem justificati sunt. Vidimus enim Isaiam, Jeremiam accinctos expeditosque ad auxilium nostrum de voluminum suorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnerantes. Accingitur et Daniel ad auxilium nostrum, cum nos de Christi regno et Antichristi futura fraude instruit atque praemonet. Adest et Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans. Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos succinctis lumbis in veritate, quam praedicant ad auxilium nostrum. Isti ergo viri fortes pugnant nobiscum, quousque coelestis repromissionis patriam consequamur.ranseuntes itaque filii Israel Jordanem, sustulerunt de medio fluminis duodecim lapides, quos pro testimonio posuerunt. » Illicoconsurgimus apostolicae vitae exempla firmissima nobis congestare debeamus, quarum semper testimonium ad imitamenta virtutum contueamur.
Abbreviated transcription (Latin):
id.ẽ. de errorib mundi. & transire
cationes. Quod uͦ sacerdotalis
ordo & leuiticus assistit archȩ
testam̃ti in qua lex portatur: sine
dubio ut ipsi illumment popłm.
iordanem a moyse acceperunt
lterrã. relictis mulierib & infan¬
tib cũ fratrib transeuntes. pre¬
bebant illis pugnandi auxiliũ.
usq quo & ipsi consequertutur
herelitatem. Isti qui ꝑ moy sen
accipiunt hereditatẽ trans ior¬
danem. & cũ fratrib suis armati
a cp̃cincti incedunt: illi hoc loco
intelliguntur qui primum ꝑmo
y sen inhereditate legis positi st̃.
ex lia. Gad pͥmonitꝰ eiꝰdẽ de zelpha
Manasses pͥmonitꝰ.ẽ. ioseph. de egyp¬
tiaca filia sacerdotis putiphares.
In his gͦ pͥmogenitis figuralit̾ illi
ex priori popło. designant᷑ qui ꝑ
lege placuerunt do. qͥq ñ requies¬
cunt. s ex pediti ad auxiliũ frũm
suoꝵ consurgunt. Laborantib cer
habentib certam̃ ad uersus con-¬
trarias potestates: ueniunt in au¬

Expanded text:
id est, de erroribus mundi, et 479 transire id est, de erroribus mundi, et 479 transire tationes. Quod vero sacerdotalis et Leviticus ordo assistit arcae Testamenti, in qua lex portatur, sine dubio, ut ipsi illuminent populum. iterram, relictis mulieribus et infantibus, cum fratribus transeuntes, praebebant illis pugnandi auxilium, usquequo et ipsi consequerentur haereditatem. Isti, qui per Moysen accipiunt haereditatem trans Jordanem, et cum fratribus suis armati et praecincti incedunt, illi hoc loco intelliguntur, qui primum per Moysen haereditate legis potiti sunt,ex Lia, Gad primogenitus ejusdem de Zelpha, Manasses primogenitus est Joseph, de Aegyptia filia sacerdotis Putipharis. In his ergo primogenitis figuraliter illi ex priori populo designantur, qui per legem placuerunt Deo, quique non requiescunt, sed expediti ad auxilium fratrum suorum consurgunt. Laborantibus habentibus certamen adversus contrarias potestates
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ sic euanglicam fidẽ tenet
ut & sibi possit & eccłiȩ ꝓdesse.¬
& ñ renuit:. bene intelligit᷑ utroq
pede calciatus. Qui autem sibi putat
quia credidit satis esse consultũ.
curã uͦ lucrandoꝵ aliors refugit:
quasi unius pedis calciam̃tũ cum de¬
decore amittit.

Expanded text:
Qui enim sic Evangelicam fidem tenet, Qui enim sic Evangelicam fidem tenet, ut et sibi possit et Ecclesiae prodesse, et renuit, bene intelligitur utroque pede discalceatus. Qui autem sibi putat ideo quia credit satis esse consultum, curam vero lucrandorum aliorum refugit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit.
Abbreviated transcription (Latin):
sed illi sobolẽ suscitaret. eiusq
uocar& nomine qđ inde eidẽ nas¬
ceret᷑. quid aliud infigura p̾mon¬
strat. nisi quia unusqͥsq euangłii
p̾dicator ita debet in eccłia labo¬
rare. ut defuncto fr̃i hoc. est xp̃o
suscitet semen. quia ꝓ nob̾is mortuuꝰ
succenset eoͥs. & eos in crepans cor-¬
rigit. uolentes esse pauli. Nunqͥd
paulus inqͥd ꝓ uob̾ crucifixus. est.
aut innomine pauli baptizati estis:
tãꝗͣ dicer&. Defuncto fr̃i uos ge¬
nui. xp̃iam uocamini. ñ paullani
At uͦ qui electus ab eccłia ministe¬
riũ euangłizandi renuerit: ab
ipsa eccłia merito digneq con¬
tempnit᷑. hoc. ẽ. quod in eiꝰ facie
ex puere iubet᷑. Non sane sine
signo huiꝰ opꝓbrũ. ut calciam̃to
pedis uniꝰ exuat᷑. ne sit in eoꝵ sorte
qͥb ipse apłs ait. Et calciati pedes
inp̃parationẽ euangłii pacis. &
dequib cominemorat᷑ ꝑꝓpham.
Quã spetiosi pedes eoꝵ qui anñti¬
ant pacẽ. qui annuntiant bona.

Expanded text:
sed illi sobolem suscitaret eiusque uocaret nomine, quod inde nasceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita debet in ecclesia laborare, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, qui pro nobis mortuus suscenset eis et eos increpans corrigit uolentes esse Pauli: numquid Paulus, inquit, pro uobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? tamquam diceret: "defuncto fratri uos genui; christiani uocamini, non Pauliani." at uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa ecclesia merito digneque contemnitur. hoc est enim, quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius obprobrii, ut calciamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte, quibus ipse apostolus ait: et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis, et de quibus commemorat propheta: quam speciosi pedes eoruant pacem, qui annuntiant bona !
Abbreviated transcription (Latin):
obtecti. & p̾ter hoc qđ in d̾m credunt.
& erga seruos dĩ uel eccłie cultib
uidentur esse deuoti. nichil habent
emendationis uł innouationis in mo¬
rib Tales igitur tantũmͦ quasi quod¬
dam salutis signum intra eccłia p¬

Expanded text:
ecti; et praeter hoc quo Deum credunt, et erga servos Dei vel Ecclesiae cultus videntur esse devoti, nihil habent emendationis vel innovationis in moribus. Tales igitur tantummodo quasi quoddam salutis signum intra Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑatis igitur hostib edificauit
sacrificiũ. & scripsit in lapidib
deuteronomiũ legis in eỹsi. Uide¬
amus icaq qui sint isti lamdes
ex quib elificat᷑ altare. Om̃is
Uos estis lapides uiui. ei
cula maligni ignita ñ receperunt.
Hi unũ altare faciunt uiitate fidei
uel concordia caritatis. In his qͦq
deuteronomiũ id. ẽ. scdam euangłii

Expanded text:
atis igitur hostibus, aedificavit sacrificium, et scripsit in lapidibus Deuteronomium legis Moysi. Videamus itaque, qui sint isti lapides, ex quibus aedificatur altare. Omnes os estis lapides vivi, aedcula maligni ignita non receperunt, hi unum altare faciunt unitate fidei vel concordia charitatis. In his quoque Deuteronomium, id est, secundum Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ tam̃ dolũ ut agnouit: ligni
cȩsores uł aquȩ gestatores eos
constituit. In quoꝵ figura illi osten¬
dunt᷑. qui de mundo ad ȩccłiam
uenientes. habent fidẽ in do &
inclinant caput suũ sacerdotib.
scĩs quoq ministrant & seruiunt.
& aliquid utilitatis impendunt.
Ad ornatũ ętiã eccłia uel ministe¬
riũm ꝓuiti sunt. in morib uͦ suis
& conuersatione pristina distment᷑.

Expanded text:
Qui tamen dolum ubi agnovit, ligni Qui tamen dolum ubi agnovit, ligni caesores, vel aquae gestatores eos constituit . In quorum figura, illi ostenduntur, qui de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et declinant caput suum sacerdotibus, sanctisque ministrant, et serviunt, et aliquid utilitatis impendunt. Ad ornamentum etiam Ecclesiae, vel ministerium prompti sunt; in moribus vero suis, et conversatione pristina de
Abbreviated transcription (Latin):
sed cęlestis ꝓmissionis amorẽ
succensi. uẽniunt ad salutem.
Illi uͦ dimidii qui iuxta montẽ
gebal incedt̃ in quo maledictio¬
nes ꝓlatȩ sunt. illos indicant
qui ñ amore benedictionũ uel
ꝓmissionũ. s futurorũ supplicios
timore complent quȩ in lege scri¬
pta sunt ut ꝑueniant ad salutẽ.
Om̃s autẽ circa archã incedunt. quia
de ȩccliȩ sinu ñ recedunt. s nobili¬
ores esse illos qui bomi ipsius de¬
bonũ & malũ sec̃tantꝰ᷑. Solus ergo
iħe potest ex om̃b popłis huius¬
garizim. ad benedicendũ: alios
uero statuere in monte gebal ad
maledicendũ: non ut maledicti¬
ones accipiant. sed ut intuentes
p̃scriptas maledictiones ⁊ penas
peccatorib constitutas incurrere
caueant. ac semet ipsos timore
metu ꝑterriti cũ fraude & calli¬
ditate uenerunt ad ihesũ pannis
calciamentisq ueterib in duci¬
deprecantes ut saluarent᷑ sta¬
timq ab hie su. salutẽ suscipiunt.

Expanded text:
sed coelestis promissionis amore sed coelestis promissionis amore succensi, veniunt ad salutem, illi vero dimidii, qui juxta montem Hebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant qui non amore benedictionum, vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. 4. Omnes autem circa arcam incedunt, quia de Ecclesiae sinu non recedunt, sed nobiliores esse illos dicimus, qui demetu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusGarizim ad benedicendum; alios vero statuerunt in monte Hebal ad maledicendum, non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes perscriptas maledictiones, et poenas peccatoribus constitutas, incurrere caveant, ac semetipsos timorismetu perterriti, cum fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceamentisquealvarentur. Statimque a Jesu salutem accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
non mechaberis. Ego autẽ dico uob̾.
S iquis uidit mulierem ad concupis¬
cendũ eã iam mechatꝰ. est eã incorde
suo. Hanc igit᷑ iħc legem notat
in cordib credentiũ. Hane scribit
in eoꝵ m̃tib qui altaris constructi¬
gne digni sunt.
ost hȩc om̃is popłs. & maiores
natu. ducesq ac uidices. p̾ce¬
debant hinc & inde arcbam. ste¬
teruntq sicut p̾cȩꝑat moy ses
indeutero nomio sex trib in monte
garixim: ut benedicerent popłm.
& ipse tribus quȩ nobiliores sunt.
id. est. symeoN. leui uida. isachar.
ioseph. & beniamin. Alieuͦ sex
ignobiliores steterunt e regione
in monte gebal. ut maledicerent:
int̾ quos & rubent. qui macula¬
uerat chorũ parentis. & ⁊ abulon
ultinus. filu liȩ & ancillarum̃
filii. Et ħ quideni ueteris histo¬
riȩ referunt gesta. sed inspeͥci¬
endũ qui innarratione mystice
intelligentiȩ referat᷑. Qui sunt
iuxta monte̾ garixim incedunt
electi ad benedict̾ionẽ: eos figu¬
ralit̾ indicant qui ñ metu penę

Expanded text:
haberis: Ego autem dico vobis: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam 484 in corde suo . Hanc igitur Jesus notat legem in cordibus credentium, hanc scribit in eorum mentibus qui altaris constructione digni sunt.ost haec omnis populus et majores natu, ducesque ac judices praecedebant hinc et inde arcam, steteruntque sicut praeceperat Moyses in Deuteronomio sex tribus in monte Garizim, ut benediceret populum, et ipsae tribus quae nobiliores sunt, id est, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Joseph et Benjamin. Alii vero sex ignobiliores steterunt e regione in monte Hebal, ut maledicerent, inter quos et Ruben, qui maculaverat torum parentis, et Zabulon ultimus Liae filius, et ancillarum filii. » Et haec quidem veteres historiae referunt gesta; sed inspiciendum est quid in narrationem mysticae intelligentiae referatur. Qui sunt juxta montem Garizim incedunt electi ad benedictionem, eos figuraliter indicant qui non metu poenae,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ iusticiȩ indesinent᷑ assistit:
nec deserit nos unquã. nec festi¬
nat occũbere. quia ipse dixit.
Cece ego uob̾cũ sũ om̃ib dieb usq
ad consũmationẽ scłi. Quinq aut̃
reges. quinq sensus corporeos in¬
dicant: qui gabaonitas id. ẽ. car¬
nales homines expugnant. Hi ad
speluncã confugiunt. cũ se t̾renis
actib incorpore positi mergunt.
Qui tam̃ pugnante iħu. id.ẽ. p̃dica¬
tione euangłiea suꝑant᷑ acq in¬
grediente uerbo dĩ in nob̾. id.ẽ. intra¬

Expanded text:
nobis justitiae indesinenter assistit, nec deserit nos unquam, nec festinat occumbere, quia ipse dixit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quinque autem reges quinque sensus corporeos indicant, qui Gabaonitas, id est, carnales homines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt, cum se terrenis actibus in corpore positi mergunt. Qui tamen pugnante Jesu, id est, praedicatione evangelica superantur, atque ingrediente Verbo Dei in nob
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ ingabaori pugnante
ihesu naue. stetisse perhibet
sol & suna. donec israhelis inimici
delerentur. dicente scriptura.
Stecit inquit sol suꝑ gabaon. &
luna suꝑ uallem elam & adicit
scriptura & dic̃. quia nunꝗͣ sic
audiuit ds hominẽ. Ihesus ergo

Expanded text:
uod autem in Gabaon, pugnante Jesu Nave stetisse perhibetur sol et luna, donec Israel inimici delerentur, dicente Scriptura: Stetit, inquit, sol super Gabaon, et luna super vallem Elom ; et adjicit Scriptura et dicit: Quia nunquam sic audivit Deus hominem . Je
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinẽ gentiũ ꝑ lignũ crucis
xp̃i in usũ dulcedinis quandoq esse
uertendã. Sciendũ uͦ iuxta suꝑiorẽ
sensũ. qđ pͥmũ dĩctus ẽ isrł ad aquas
salsas atq amaras. & ligno monstrato
Ad nõ dulcis effectus ẽ. Postea ueni¬
tur ad fontes. Primo enĩ ducit᷑ po¬
pulus ad litterã legis. in qua ddũm eͦ¬
manet de amaritudine recedere ñ
dulcis fuerit effecta. & intelligi lex
spiritalit̾ cȩꝑit. tunc de ueteri testa¬
mento transitur ad nouũ. & uenit᷑
ad duodecim apłicos fontes. Ibi enĩ:
candũ ũbũ dĩ referentur. ꝑ quos pal¬
mas uictoriȩ xp̃i mundus agnosceret.
tiam p̾figurant᷑. populũ in septena¬
rio numero decop latũ rigantem:
ut ꝑ septiforme sp̃s donũ legis decalo¬
gus impleatur.
urmurat int̾ea ppłs in deserto ꝓpt̃¬

Expanded text:
amaritudinem gentium per lignum crucis amaritudinem gentium per lignum crucis Christi in usum dulcedinis quandoque esse vertendam. 4. Sciendum vero juxta superiorem sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas salsas et amaras, et ligno monstrato a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Primo enim ducitpulus ad litteram legis: ab hac donec permanet in amaritudine sua, recedere non dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes. Ibi etiam candum verbum Dei referuntur, per quos palmas victoriae Christi mundus agnosceret: tiam praefigurant, populos in septenario numero decuplato rigantem, ut per septiformem spiritus donum legis Decalogus impleatur. Murmurat interea populus in deserto p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfruentes ꝓmissam patriã suam.¬
S quod ñ uident sꝑando. ꝑpatien¬
tiam expectando tãquã in ciẽserto
st̃. Et illic labores. & ꝑiculosȩ temp¬
tationes. ne reũtantur corde iN
egyptũ. nec ibi tandem xp̃c deserit.
nam & ibi colũna illa non recedit.
gressis ppłis de marirubro .xx.
occurrit heremus in qua trib dieb
ingredientes ñ habuerunt aquam.
& ꝑuenert̃ ad fontẽ mara. qui ex
amaritudine nom̃ accepit. Murmu¬
rat ppłs uidens aquas. & potare ñ
sustinens. Mittit lignũ moyses in
aquas. & factȩ st̃ dulces. Intellige
amaras aquas occidentis litterȩ.
& legis hab̾e figuram: quib si un¬
efficit᷑ aqua mire suauis. & ama-¬
ritudo litterȩ uertit᷑ in dulcedinẽ
intelligentiȩ spũalis. Unde & scriptũ
est. Constituit dñs ppło suo legem et
iudicia. & tẽptauit eũ. Alio quoque
sensu qͦd aquȩ mire amarȩ ligno it
se suscepto dulcescunt. indiciũ erat

Expanded text:
rfruentes promissa patria, srfruentes promissa patria, sed quod non vident sperando et per patientiam exspectando , tanquam in deserto sunt, et illic laboriose et periculose tentati, non revertantur corde in Aegyptum, nec ibi tandem Christus deserit, nam et illa columna non recedit.gressis populis de mari Rubro, occurrit eremus: in qua tribus diebus ingredientes, non habuerunt aquam, et pervenerunt ad fontem Marah, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens. Mittit lignum aquas, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae, et legis habere figuram. Quibus si imefficiuntur aquae mirae suavitatis, et amaritudo litterae vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis. Unde scriptum est: Constituit Dominus populo suo legem, et judicia, et tentavit eum. 3. Alio quoque sensu, quod aquae Marae, ligno in se suscepto, dulcescunt, indicium erat
Abbreviated transcription (Latin):
cationem: Occurrat gͦ tam inten¬
tis mentib quia diaboli corpus si¬
gnificat᷑ in uitulo. idẽ homines in
omũb gentib quib ad hȩc sacrile¬
gia caput hoc ẽ auctor est diabo¬
lus. aureũ ꝓpt̾ea. quia uidentur
idolatriȩ ritus uelut a sapientib
instituti. De quib dicit apostolus.
Qm̃ rognoscentes dm̃. ñ sicut dm̃ glori¬
ficauerunt aut grãs egerunt. sed

Expanded text:
cationem. Occurrat ergo jam intencationem. Occurrat ergo jam intentis mentibus, quia diaboli corpus significaverit in vitulo, id est, homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est, auctor est diabolus. Aureum propterea, quia videntur idololatriae ritus velut a sapientibus instituti. De quibus dicit Apostolus: Quoniam cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
dñs respuit. ea iam agendo ꝓferat.
quȩ clĩ sacrificio munda iponat.
Quod uͦ sequit᷑ si non redemeris occi¬
detur. quia nimirũ mens ĩmunda
ac delictis obnoxia necabit᷑ mor¬
Descendens itaq moyses de monte
cũ tabulis. dum audisset populũ conse
acciꝑe legem. ꝓiecit de manibus
suis tabulas. quib confractis in¬
cendit uitulũ quẽ plasmauerant.
S quid sibi uelit iste uitulus quem
fecerunt filu isrł in solitudine.
uł quid significet quod moyses ipsũ
uitulũ igne combussit. minutatĩq
concidit. & in aquã asꝑgens potũ
tabulas quas digito dĩ hoc ẽ opera¬
tione sp̃s scĩ scriptas acceꝑat idõ
fregit: quia indignos eos quib eas
legeret iudicauit. si deniq ut ab
eis ille uitulus penitus aboleretur
incendit eũ. & contriuit & in aquã
sparsit atq submersit. ut quid &¬
potum hoc ppło dedit. Quem ñ
excitet factũ hoc ad querendam
& intelligendã ꝓpheticam signifi¬

Expanded text:
Dominus respuit, ea jam agendo proferat, Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae in Dei sacrificio munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redemeris, occidatur; quia nimirum omnis immunda ac delictis obnoxia si noDescendens itaque Moyses de monte cum tabulis, dum audisset populum quod faccipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum, quem psalmaverant. Sed quid sibi velit iste vitulus, quem fecerunt filii Israel in solitudine: vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum tabulas, quas digito Dei, hoc est operatione Spiritus sancti, scriptas acceperat, ideo fregit, quia indignos eos quibus eas legeret judicavit, si denique ut ab eis ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit atque submersit. Ut quid potum hoc populo dedit, quem non excitet factum hoc ad quaerendam et ad intelligendam propheticam signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ubetur quoq int̾ hȩc israhelitico
populo decimas frugũ cunctarũq
pͥmitias rerũ offerre dño. Spiri¬
talit̾ quippe pͥmitiȩ frugum uel
pͥmogenitoꝵ. pͥncipia bonoꝵ ope-¬
rum ostendunt. uł ipsam bonam uo¬
luntatẽ quȩ pͥor est opere. quam
pelagiani sibi tribuendo offendunt.
Ps aut̃ dum illa sibi a nob̾ iubet of¬
ferri. indicat ad ipsuis grãm ꝑti¬
nere. In decimis itaq domino offe¬
rendis denarius numerus ꝑfectionẽ
significat. quia usq ad ipsũ nume rꝰ
crescit. Idõq sicut in primitus prin¬
cipia uoluntatũ. ita in decimis con¬
summationes nr̃oꝵ oꝑum ad deum
referre p̾cipimur. a quo & boni ope¬
effectus. Uerum quod dixit primo
genita asini mutabis oue. ꝑ asinum
quippe hoc loco unmunditia. ꝑ ouẽ
uͦ innocentia designat᷑. Asini ergo
pͥmogenita oue mutare est: ĩmundȩ
uitȩ primordia ad innocentiȩ sim̃¬
plicitatem conu̾tere. ut postquam
illa peccator egit quȩ ut ĩmunda

Expanded text:
ubetur quoque inter haec Israeliticus populus decimas frugum, cunctarumque primitias rerum offerre Domino. Spiritualiter 386 quippe primitiae frugum, vel primogenitorum, principia bonorum operum ostendunt, vel ipsam bonam voluntatem, quae prior est opere, quam Pelagiani sibi tribuendo offendunt. Deus autem, dum illa sibi a nobis jubet offerri, indicat ad ipsius gratiam pertinere. 2. In decimis porro Domino offerendis denarius numerus perfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit; ideoque sicut in primitiis principia voluntatum, ita in decimis consummationes nostrorum operum ad Deum referre praecipimur, a quo et boni opeeffectum. 3. Verum quod dixit: Primogenita asini mutabis ove . Per asinum quippe hoc loco immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini vero primogenita ove mutare est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut, postquam illa peccator egit, quae ut immunda
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt int̾ fr̃s suos. ne legis plebs
ab euangłu possessione excludatur.
einde ihesus moysi in monte fecedr
& discit quȩ spiritalit̾ offerri
debeant in eccłia. Legi & enĩ succedit
euangłiũ. ibiq lex facienda p̾cepta
aminonet. & gr̃a complet. Primũ
quidẽ quid offerri debeat ꝑsingłos
dies. Dehine qͥd insabbato ꝓpt̃ spem
quietis ȩternȩ. quid in kalendis ꝑ
innouationẽ uite. quid in pascha
quando sepelimur cũ xp̃o ꝑ baptis¬
nũ. quasi amortuis transeuntes as
uitȩ. nouitatẽ. Quid inpente coste
menia messis septimi. quid in neo¬
quinto decimo die supra dicti m̃sis
cuiꝰ nece error ꝑfidię ligno cruei
inter ficitur. fitq denide de ama¬
lech preda diuisio. & oblatio ex ea
animarũ intab̾naculo dei.
accipiunt: & in repmissionis t̾ra
hereditatẽ̾ habere̾ nolunt. figuri¬
tes quia quos multa mundi implu¬
nĩta occupant: habitationẽ cęleso
patriȩ ne quaquã desiderant xxin¬
sc̃a. idola destruat: & nullus de

Expanded text:
cipiunt inter fratres suos, nec legis plebs ab Evangelii possessione excluditur. Deinde Jesus Moysi in monte succedit,  discit quae specialiter debeant offerri in Ecclesia. Legi etenim succedit Evangelium, ibique lex facienda praecepta admonet, et gratia complet. 13. Primum quidem quid offerri debeat per singulos dies; dehinc quid in Sabbato propter spem quietis aeternae; quid in kalendis 459 pro invocatione vitae; quid in pascha, quando consepelimur cum Christo per baptismum, quasi a mortuis transeuntes ad vitae nativitatem; quid in Pentecoste gentiam remisquinto decimo die supradicti mensis.cujus nece error perfidiae ligno crucis interficitur; fitque deinde de Amalec praeda divisio, et oblatio ex ea animarum in tabernaculo Dei. accipiunt, et in repromissionis terram haereditatem habere nolunt, figurantes quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae nequaquam desiderantsancta idola destruat, et nullus de
Abbreviated transcription (Latin):
Ncensũ hoc qd ex quactuor odora¬
tissimis generib in maxinaᷤ subtili¬
tatẽ cõminutis. id. ẽ. stacte. onice.
galbano. & thure cõponit᷑. hec informa
orationũ fideliũ constituta esse. beati
i ohis apocalypsis ostendit. Et illi
agnum. habentes unus quisq citharas.
& fialas aureas. plenas incenso quȩ
sunt orationes scõꝵ. quã quã & speciẽ
quattuor elem̃toꝵ horũ quattuor
odorũ naturȩ significare uideant᷑.
ut thus quod̾ ꝑlucidũ. ẽr eͣxͣi cõparet᷑
stacten uͦ a quis. galbanus & onix. t̾rȩ.
atq igni. ut ꝑ hȩc om̃ĩũ quȩ incęlo.
& infra cęlũ & in terra & in aquis
sunt: placitũ dõ incensũ sit. huiꝰ
creaturȩ laudis oratio. Sanguis
aut̃ ille quo moy ses popłm asꝑgit
& purificat: & tab̾naculũ testam̃ti.
et omĩa quȩ meo erant dicens. san¬
guis hic. sanguis testamͣti. mirifice
dñi iħu sanguinẽ p̃dicare monstrat᷑

Expanded text:
ncensum autem, quod ex quatuor odoratissimis generibus in maximam subtilitatem comminutis, id est, stacte, onyche, galbano, et thure componitur , haec in forma orationum fidelium constituta esse, beati Joannis Apocalypsis ostendit. Et illi Agnum, haet phialas aureas plenas incensi, quae sunt orationes sanctorum. Quanquam et speciem quatuor elementorum horum quatuor odorum naturae significare videantur, ut thus, quod perlucidum est, aeri comparetur; stacten vero aquis; galbanus et onyx terrae atque igni; ut per haec omnium quae in coelo et infra coelum, et in terra et in aquis sunt, placitum Deo incensum sit, hic creaturae laudis oratio. Sanguis autem ille, quo Moyses populum aspergit ac purificat, et tabernaculum testamenti, omniaque quae in eo erant, dicens: Sanguis hic sanguis testamenti , mirifice Domini Jesu sanguinem praedicare monstratur
Abbreviated transcription (Latin):
fidutiã erga societatis bonũ sumat.
Post aquã quippe occumbente sole
ad castra reuertit᷑: quia post lam̃ta
penitentię frigescente flãma cogi¬
cationis illicite ad fideliũ merita
p̃sum̃da reparet᷑. ut iã se a ceteris
longe esse ñ estimet: qui mundũ
semꝑ obitũ intimi ardoris gaudet.
quisita naturȩ mittat paxillũ in bal¬
cheo: & fossa humo abscondat quȩ
egesta fuerint. Naturȩ enĩ corrup¬
tibilis pondere grauati. m̃tis nr̃ę
quȩdã cogitationũ suꝑflua quasi
m̃tis grauamina erumpunt. S por-¬
tare sub baltheo paxillũ debemus.
ut uidelicet ad rep̃hendendos
nosmet ipsos semꝑ accincti. acutũ
circa nos stimulum cõpunctionis
habeamus. qui inceffanter t̾rã
m̃tis nr̃e penitentię dolore confo¬
diat. & hoc quod anob̾ fetidum
erumpit abscondat.

Expanded text:
fiduciam erga societatem bonorum sumat. fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole, ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae frigescente flamma cogitationis illicitae ad fidelium merita praesumenda reparatur, ut jam se a caeteris longe e se non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. quisita naturae, mittat paxillum in balteo, et, fossa humo, abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravata mens nostra, quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt; sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat.
Abbreviated transcription (Latin):
sensib neq act̾ib ĩmundũ aliquid̾
aut mortuũ erat. Quod uͦ post.
xxx. dies iubet eam duci uxorem.
ternario nãq ac denario uumero
fides opusq significat᷑. ꝑfidẽ ergo
trinitatis. ad opus legis rect̾e so¬
tiat᷑. quȩcũq anima. uero is¬
rahelitaȩ. corpori scilicet
xp̃i adherens illi sine macula.
sinceritate fidei & act̾uũ puritate¬
seruit. Alii putauerunt hanc
mulierẽ decora spetie. rationabilẽ
aliquã disciplinam significari.
quȩ sapient̃ dict̾a inuenit᷑ apud
gentiles. Hanc gͥ a nob̾ repertam
oportet de ea pͥmũ auferre & re¬
secare om̃em suꝑsticionis eiꝰ inmun¬
ditiã. & sic eã in studio ueritatis
assumere. Nichil enĩ mundum
habent disciplinę gentiłiũ. quia
nulla apud infideses sapientia ẽ.
cui inmunditia.ẽ. aliqua uł suꝑ¬
stitio sit anmixta.

Expanded text:
sensibus neque actibus immundum aliquid aut mortuum gerat. Quod vero post triginta dies jubet eam duci uxorem, ternario namque ac denario numero fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatur quaecunque anima vero Israelitae, corpori scilicet Christi, adhaerens illi sine macula sinceritatis fidei et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem decoratam specie rationabilem aliquam disciplinam significare, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles. Hanc igitur a nobis repertam, oportet de ea primum auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admista.
Abbreviated transcription (Latin):
Quib uerbis doc& ñ posse quequã
ꝓfessione̾ contẽplationis uel
spiritalis mlitiȩ arriꝑe exercitiũ
qui adhuc nudari t̾renis oꝑib ꝑ¬
timescunt. ne rursus infirmitate
mentis reuertant᷑. suoq n. exemplo
alios ab euangłica ꝑio fectione
reuocent: & nifideli t̾rore infir-¬
ment. Iu̾bent᷑ itaq tales ut dis¬
cedant̾ a pugna. reuertant᷑ in
domũ suã. quia ñ potest duplici
corde bella dñi p̾liari. Wir enĩ du¬
plex animo inconstans. ẽ. in om̃ib
uiis suis. Tales quippe oportet
ut ne initiũ quidẽ renuntiationis
arripiant. quib melius. ẽ. in ac
tiua consistant. quã cepide contem¬
plationẽ exequentes: maiori discri¬
mine semet ipsos inuoluant. Melius
ẽ. enĩ non uouere quã uouere et
ñ redde.Similit̾ & ille atali mili¬
tia ꝓhibet᷑  qui uxorem duxerit.
qui plantauerit uineam. uelut
ꝓpagines filioꝵ. Non enĩ potest
seruire diuinȩ misitiȩ seruus uxoris.

Expanded text:
 verbis edocet non posse quemquam professionem contemplationis vel spiritualis militiae arripere exercitium, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescunt, ne rursus ad infirmitatem mentis revertantur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione revocent, et infideliter in errore firment. Jubentur itaque tales ut discedentes a pugna, revertantur in domum suam, quia non potest duplici corde bella Domini praeliari. Vir enim duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Tales quippe oportet ut ne initium quidem renuntiationis arripiant, quibus melius est ut in activa vita consistant, quam trepide contemplationem sequentes, majori discrimine semetipsos involvant. Melius est enim non vovere quam vovere et non reddere. Similiter et ille a tali malitia prohibetur qui uxorem duxerit qui plantaverit vineam, velut propagines filiorum. Non enim potest servire divinae militiae servus uxoris.
Abbreviated transcription (Latin):
et diuisus. ẽ. nec potest assequi stu¬
dium contemplationis: qui ad huc m
delectatione defigit᷑. carnis. Nemo
inquid apłs militans d̃o implicat
se negotiis secularib ut ei placeat
cui se ꝓbauit.

Expanded text:
ervus uxoris, nec potest assequi studium contemplationis qui adhuc in delectatione configitur carnis. Nemo, inquit Apostolus, militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit