comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fraude fecisset. Sed quia fraudẽ ad miscuit.
non liberalitatis gram reportauit. sed falla¬
ciȩ poenam exsoluit. Et dũs ineuangłio.
cũ dolo accedentes repudiabat dicens.
Uulpes foueas habent. qm̃ insimplicitate
cordis & innocentia nos iubet uiuere. Dauid
quoq ait. Sicut nouacula acuta fecstidolũ.
nequiciȩ arguens ꝓditorẽ. eo quod instrum̃¬
tũ huiusmodi adhominis adhibetur ornatũ.
& plerunq ulcerat. Siquis gͥ prȩtendat grãm.
& dolũ necat ꝓditoris exemplo. ut eũ quem
ꝓ tegere debeat ꝓdat admortẽ: instrum̃ti istiꝰ
comparatione censetur. qđ ebriȩ m̃tis & titu¬
bantis uitio manus uulnerare consueuit.
sicut iste maliciȩ ebrius uino. ꝑ funestȩ ꝓ¬
dicionis indiciũ abimelech sacerdotis necẽ
Purũ gͥ ac sincerũ oportet esse affectũ. ut unꝰ¬
quisq simplicẽ sermonẽ ꝓferat. uas suum
insanctitate possideat. nec fratrẽ circun-¬

Expanded text:
fraude fecisset. Sed quia fraudem admiscuit, fraude fecisset. Sed quia fraudem admiscuit, non liberalitatis gratiam reportavit, sed fallaciae poenam exsolvit. 75. Et Dominus in Evangelio cum dolo accedentes repudiabat, dicens: Vulpes foveas habent ; quoniam in simplicitate cordis, et innocentia nos jubet vivere. David quoque ait: Sicut novacula acuta fecisti dolum ; nequitiae arguens proditorem, eo quod instrumentum hujusmodi ad hominis adhibetur ornatum, et plerumque ulcerat. Si quis igitur praetendat gratiam, et dolum nectat proditoris exemplo, ut eum quem protegere debeat, prodat ad mortem; instrumenti istius comparatione censetur, quod ebriae mentis et titubantis vitio manus vulnerare consuevit. Sicut iste malitiae ebrius vino, per funestae proditionis indicium Abimelech sacerdoti necem Purum igitur ac sincerum oportet esse affectum, ut unusquisque simplicem sermonem proferat, vas suum sanctitate possideat, nec fratrem circum
Abbreviated transcription (Latin):
sricita uideat᷑ quȩ principalis ẽ iurtus
N onem̃ idõ laudabilis uirguattas quia ce
iniartsrib reꝑit᷑ sed quia ipsa martyrres
faciat. Quis autẽ humano eam possit mi¬
gero comphende. quã nec natura suus
inclusit. legibꝰ: Aut qͥs naturali uocecõ¬
pesti qđ suprausum natura sit E celor
arcersiuit qđ utaret᷑ intris Nec inane¬
erto uiuendi sibi usũ quȩ siuit ecelo qu iȩ
sponsu sibi inuenit incelo Hec nubes
aera angros sy deraꝙ transgrediens uer¬
bei dã reipso sinu inuenit patris q& itue

Expanded text:
videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haereas, angelos sideraque transgrediens, verbum Dei in ipso sinu invenit Patris et toto
Abbreviated transcription (Latin):
quidem dissua deo matrimoniũ sed uirgu¬
tatis attexo beneficiũ. Qui infirmꝰ ẽ. inquit
holera manducet. Aliud exigo aliud aduou¬
ror Alligat es urori. noli querere solutione.
Soluitꝰ es abuxore. ne quesieris uxorem. Hac
preceptũ e. copulatis De uirginibꝰaut̃ qͥ lare
Et qui matrimonio iuingit uirginẽ suã bene
facit & qui ñ uingit meliꝰ facit. Illa non
perem elud infirmitatis hic gla cabateras

Expanded text:
quidem dissuadeo matrimonium, sed virginitatis attexo beneficium. Qui infirmus est, inquit, olera manducet . Aliud exigo, aliud admiror. Alligatus es uxori? Noli quaerere solutionem. Solutus es ab uxore? Ne quaesieris uxorem . Hoc praeceptum est copulatis. De virginibus autem quid ait? Et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit: et qui non jungit, melius facit . Illa non remedium infirmitatis, 153 hic gloria cas
Abbreviated transcription (Latin):
sathanȩ in interitũ carnis. ut sp̃s saluus sit
mirandigrã mysterii factꝰ uidet᷑. dũ stu¬
demꝰ reuelatũ plemꝰ sacram̃tũ pandere. qđ
eo usq plenum honestatis. ẽ. ut sit plenũ

Expanded text:
Satanae inSatanae inmirandi gratia mysterii factus videtur, dum studemus revelatum plenius sacramentum pandere, quod eo usque plenum honestatis est, ut sit plenum
Abbreviated transcription (Latin):
descendit uapor sp̃i scĩ. Te uidet᷑ exurere .cũ.
tua pecc̾ata consumit. Deniq & illud cͤonsũ-¬
ptũ.ẽ. sacrificium moy si tempore. sacrifi¬
ciũ ꝓpeccato erat. Unde moy sesait. sicut
sacramento interit homo totꝰ exterior: Uetꝰ
homo nr̃ confixus.ẽ. cruci. apłs clamat. Illic
sicut exempla patrũ te docent. egy ptius de¬
mergit᷑. hebreus resurgit scõ reͦuatꝰ spĩi. Qui
etiã ꝑmare rubrũ inoffenso transiuit uesti-¬
gio. ubi baptizati sunt patres subnube &e
inmari. Indiluuio quoq noȩ tempore. mor¬
tua.ẽ. om̃is caro. Iustꝰ tam̃ cũ sua ꝓgenie
seruatꝰ.ẽ. An non consumit᷑ homo. cũ absor¬
bet᷑ mortale istud auita: Deniq exterior
inbaptismate. sed etiã inpoenitentia fit carnis
interitꝰ ad ꝓfectũ sp̃s. sicut apłica docemur
auctoritate. dicente scõ Paulo Iudicaui ut
presens eũ qui sic oꝑatꝰ. ẽ. tradere huiꝰ modi

Expanded text:
descendit vapor Spiritus sancti, te videtur exurere, cum descendit vapor Spiritus sancti, te videtur exurere, cum tua peccata consumit. Denique quod consumptum est sacrificium Moysi tempore, sacrificium pro peccato erat. Unde Moyses ait, sicutsacramento interit homo totus exterior? Vetus homo noster confixus est cruci, Apostolus clamat . Illic, sicut Patrum exempla te docent, Aegyptius demergitur, Hebraeus resurgit, sancto renovatus Spiritu, qui etiam per mare Rubrum inoffenso transivit vestigio, ubi baptizati sunt patres sub nube, et in mari . 108. In diluvio quoque Noe tempore mortua est omnis caro, justus tamen cum sua progenie servatus est . Annon consumitur homo, cum absolvitur mortale istud a vita? Denique exterior baptismate, sed etiam in poenitentia fit carnis interitus ad profectum spiritus; sicut Apostolica docemur auctoritate, dicente sancto Paulo: Judicavi ut praesens eum qui sic operatus est, tradere hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
exuri peccata. Notum. ẽ gͦ hunc. e̾ẽ. uerẽ
ignem sacrũ. qui tunc intẏpo futurę re
ciũ Hic gͥ ignis abscondit᷑ captiuitatis tem¬
pore quo culpa regnat. tempore autem.
libertatis ꝓmitur. Et licet inaquȩ speciem
mutatꝰ: tam̃ seruat ignis naturã: ut con¬
sumeret sacrificiũ. Nec mireris. cũ legeri
quia pat̾ dĩ dix̃. ego sum ignis consumens.
Et alibi. Me dereliquer̃ fontem aquȩ uiuȩ.
pse quoq dñs ius quasi ignis inflaminat
audientiũ corda. quasi fons refrigerat.
Nam ipse in euangłio suo dicit. qđ idõ uenerit
ut ignem interras mitteret. & potũ sitientib
aquȩ uiuȩ ministraret. Heliȩ quoq tempore
descendit ignis. quando ꝓuocauit ꝓpħas
gentiũ. ut altare sine igni accenderent.
Ftcũ illi nequissent̾ facere. hostiam suam
t̃cio ipse ꝑfudit aqua. & manabat aqua
incircũitu altaris. & exclamauit & cecidit
ignis adnõ decęlis. & consumpsit holocaustiĩ.
Hostia illa tues. Considera tacitꝰ singula. Inte

Expanded text:
exuri peccata. Notum est ergo hunc esse vere ignem sacrum, qui tunc in typo futurae remcium. 105. Hic igitur ignis absconditur captivitatis tempore, quo culpa regnat: tempore autem libertatis promitur. Et licet in aquae speciem mutatus, tamen servat ignis naturam, ut consumeret sacrificium. Nec mireris cum legeris, quia Pater Deus dixit: Ego sum ignis consumens ; et alibi: Me dereliquerant fontem aquae vivae . Ipse quoque Dominus Jesus quasi ignis inflammabat audientium corda , quasi fons refrigerabat; nam ipse in Evangelio suo dicit quod ideo venerit, ut ignem in terras mitteret, et potum sitientibus aquae vivae ministraret . 106. Eliae quoque tempore descendit ignis, quando provocavit prophetas gentium, ut altare sine igne accenderent. Et cum illi nequissent facere, hostiam suam tertio ipse perfudit aqua, et manabat aqua in circuitu altaris, et exclamavit, et cecidit ignis a Domino de coelo, et consumpsit holocaustum . 107. Hostia illa tu es. Considera tacitus singula. In te
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ deuorauit serpentes egyptioꝵ. significans.
na uacuaret ꝑ remissionẽ & indulgentiam
peccatoꝵ. Uirga. ẽ. enĩ uerbũ directũ. regale.
plenũ potestatis. in signe imꝑiale. Uirga ser-¬
pens facta. ẽ qm̃ qui erat filius dĩ ex dõ patre
natꝰ. filiꝰ hominis factꝰ. ẽ. natꝰ ex uirgine : qͥ
quasi serpens exaltatꝰ incruce. medicinam
uulneribus infudit humanis Unde ipse
dñs ait. Sic̃ moyses exaltauit serpentẽ in
deserto. ita exaltari oportet filiũ hominis.

Expanded text:
qui devoravit serpentes Aegyptiorum : significans qui devoravit serpentes Aegyptiorum : significans na evacuaret, per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim verbum directum, regale, plenum potestatis, quod est insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei, ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine, qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium ho
Abbreviated transcription (Latin):
bant. lactauer̃ fauillã incȩlũ. & facta sunt
ulcera & uesicȩ scatentes in hominib &
quadrupedib Deduxer̃ grandinẽ in igne
flãmeo. contrita erant suꝑ terrã om̃ia. Ro¬
gauit moyses. & uniuersa in suã grãm re-¬
uerter̃ Grando sedata . ẽ. sanata ulcera: potꝰ
tenebris. oꝑta erat terra ꝑtriduũ. ex quõ
moyses manũ leuauerat. & tenebras infu¬¬
derat. Moriebat᷑ om̃e primogenitũ ȩgypti.
cũ hebre oꝵ omĩs esset in offensa ꝓgenies.
Rogatꝰ moy ses ut his quoq finem exitiis dar&.
orauit & imprtrauit. In illo pͣdicandũ. qđ
ã fraudis consortio tẽꝑauerit. In hoc mirabi.
le: qm̃ diuinitꝰ intenta supplicia uirtute
ꝓ pria. etiã ab hoste detorserit. Uere nimium
sic̃ scriptũ ẽ. mansuetꝰ & mitis. sciebat qđ fidem
rexñ seruabat ꝓmissi. tamen honestũ prtabat.
ut rogatꝰ oraret. lesus benediceret. appetitus
remitteret. Pro ietit uirgã. & serpens factꝰ est.

Expanded text:
bant . Jactaverunt favillam in coelum, et facta sunt bant . Jactaverunt favillam in coelum, et facta sunt ulcera, et vesicae candentes in hominibus et quadrupedibus . Deduxerunt grandinem in igne flammeo, contrita erant super terram omnia. Rogavit Moyses, et universa in suam gratiam reverterunt: grando sedata est, sanata ulcera, solittenebris operta erat terra per triduum, ex quo Moyses manum levaverat, et tenebras infuderat . Moriebatur omne primogenitum Aegypti, cum Hebraeorum omnis esset inoffensa progenies. Rogatus Moyses, ut his quoque finem exitiis daret, oravit et impetravit . In illo praedicandum, quod a fraudis consortio temperaverit: in hoc mirabile quoniam divinitus intentata supplicia virtute propria etiam ab hoste detorserit, vere nimium, sicut scriptum est, mansuetus et mitis. Sciebat quod fidem rex non servaret promissis; tamen honestum putabat ut rogatus oraret, laesus benediceret, appetitus remitteret . 94. Projecit virgam, et serpens factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
utile. neq rursus id qđ honestũ. ẽ. inutile. qͥa
cõplex honestatis .ẽ sẽꝑ utilitas. & utilitatis
honestas. Memorabile ferunt rethores qđ
dux romanoꝵ cũ ad eũ ad uersarii regis me¬
dicus uenisset: pollicens daturũ se regiure¬
nenũ: uinctũ eũ adhostem remiserit st
reuera prȩclarũ. ut qͥ uirtutis certam̃ sus¬
ceꝑat: nollet fraude uincere: Non enĩ in
uictoria honestatẽ ponebat. sed ipsam nisi
honestate quȩ sitã uictoriã turpem p̃nuntu¬
bat.Redeam᷑ ad nr̃m moysen. atq ad supio¬
ra rruertam̃. ut quanto prȩstantiora. tanto
antiquiora ꝓmami. Nolebat rex egypti po
pulũ dimittere patrũ. dix̃ moyses facerdo.¬
ti aaron. ut extenderet uirgã suã suꝑ om̃s
aquas ȩgypti. Extendit aaron. & conuersa
.ẽ. aquã fluminis insanguinẽ. & nemopo¬
terat bibere aquã. om̃sq. egy ptu siti peri.¬
bant. sincera aut̃ fluenta patrib ab unda.¬

Expanded text:
utile: neque rursus id quod honestum est, inutile; quia utile: neque rursus id quod honestum est, inutile; quia complex honestatis est semper utilitas, et utilitatis honedux Romanorum cum ad eum adversarii regis medicus venisset, pollicens daturum se regi venenum, vinctum eum ad hostem remiserit. Et revera praeclarum, ut qui virtutis certamen susceperat nollet fraude vincere. Non enim in victoria honestatem ponebat, sed ipsam, nisi honestate quaesitam, victoriam turpem pronuntiabat. 92. Redeamus ad nostrum Moysen, atque ad superiora revertamur; ut quanto praestantiora, tanto antiquiora promamus. Nolebat Aegypti rex populum dimittere patrum. Dixit Moyses sacerdoti Aaron, ut extenderet virgam suam super omnes aquas Aegypti. Extendit Aaron, et conversa est aqua fluminis in sanguinem, et nemo poterat bibere aquam, omnesque Aegyptii siti peribant: sincera autem fluenta patribus abunda
Abbreviated transcription (Latin):
uit utilitatẽ. Et heliseus gloriosus ignouit
quẽ pͥculit. & utilius reseru auit hostes qua
ceperat. Qdaut̃ aliud iohes nisi honestatẽ con¬
sideuauit. ut in honestas nuptias etiã inrege
regi ꝓ phicã auctoritatẽ. ad ulationẽ subte.¬
xero. Sciebat utiꝙ moriturũ se e̾ẽ. quia regi
aduer sabat᷑. sed honestatẽ saluti p̃tulit. sa
cam quid utilus quã qđ passionis iuro scõ ad
uexit głam: Scã quoq susanna denunciato
falsi testimonii t̾rore. cũ hinc se uideret ur¬
geri periculo. inde opprobrio. maluit hone.¬
sta morte uitare opꝓbriũ. quã studio salutis
turpem uitã subire acsustinere. Itaq dũ
honestati intendit. etiã uitã reseruauit. Quȩ
s id qđ sibi uidebat᷑ aduitã utile prȩoptauis¬
set non tantã reportasset głam. inmo etiã
id qđ non solũ inutile sed etiam ꝑicula sũ
foret pęnã criminis forsitan non euasisset

Expanded text:
vit utilitatem: et Elisaeus gloriosius ignovit, vit utilitatem: et Elisaeus gloriosius ignovit, quam perculit: et utilius reservavit hostes quos ceperat. 89. Quid autem aliud Joannes nisi honestatem consideravit? ut inhonestas nuptias etiam in rege regi propheticam auctoritatem, adulationem subtexere. Sciebat utique moriturum se esse, quia regi adversabatur: sed honestatem saluti praetulit. Et tamen quid utilius quam quod passionis viro sancto ad Sancta quoque Susanna denuntiato falsi testimonii terrore, cum hinc se videret urgeri 130 periculo, inde opprobrio, maluit honesta morte vitare opprobrium, quam studio salutis turpem vitam subire ac sustinere. Itaque dum honestati intendit, etiam vitam reservavit: quae si id quod sibi videbatur ad vitam utile praeoptavisset, non tantam reportasset gloriam: immo etiam id quod non solum inutile, sed etiam periculosum foret, poenam criminis forsitan non evasisset .
Abbreviated transcription (Latin):
reuertendũ putarunt. Quanto hoc sulli¬
muis quã illud grecoꝵ. qđ cũ duo populi
aduersus sẽ de gła imꝑioq decetarent. a
alter ex his haberet copiam. quẽ ad modũ
naues alterius popłi clanculo exurerit.
turpe credidit: maluitq minꝰ posse hone¬
ste. quã plus turpit̃: Et isti quidẽ sine fla.¬
gitio hoc facere neqͥbant. ut eos qͥ consũman¬
di belli ꝑsici grã insotietatẽ conuenerant᷑.
hac fraude deciperent. Quam licet ñ possent
negare: non possent tam̃ non erubescere.
Heliseus aut̃ non fraude deceptos licet. sed
potestate dni ꝑ cussos. maliit tam̃ seruare
quã ꝑdere. quia decorũ. magis foret hosti
parcere. & aduersario donãre uitã quã po¬
tusset auferre. nisi peꝑcisset. Liquet igit᷑.
ia quod de corũ est. semp esse utile. Hace iudub
sca docoro conteptu ꝓprie salittis. soluit obsidio¬
uispiculũ. & publicã honestate ꝓpria aaqͥsi.¬

Expanded text:
revertendum putarunt. 87. Quanto hoc sublirevertendum putarunt. 87. Quanto hoc sublimius, quam illud Graecorum quod cum duo populi adversum se de gloria imperioque decertarent, et alter ex his haberet copiam quemadmodum naves alterius populi clanculo exureret, turpe credidit: maluitque minus posse honeste, quam plus turpiter. Et isti quidem sine flagitio hoc facere nequibant, ut eos qui consummandi belli Persici gratia in societatem convenerant, hac fraude deciperent; quam licet possent negare, non possent tamen non erubescere: Elisaeus autem non fraude, deceptos licet, sed potestate Domini percussos, maluit tamen servare quam perdere; quia decorum foret hosti parcere, et adversario donare vitam, quam potuisset auferre nisi pepercisset. 88. Liquet igitur id quod decorum est, semper esse utile. Nam et Judith sancta decoro contemptu priculum, et publicam honestate propria acquisi
Abbreviated transcription (Latin):
barice subiceret impuritati. ne obsidio¬
nem deditione solueret. Honestatis¬
enĩ fuit se malle ꝓom̃ib periclitari.
ut om̃s eximeret aꝑiculo. Quanta hones¬
tatis auctoritas. ut consiliũ de sũmis
reb femina sibi uindicaret. nec prin¬
cipib popłi cõmicteret: Quanta ho¬
nestatis auctoritas. ut dm̃ adiutorẽ
presumeret : Quanta grã ut inuenirite
Quid uͦ heliseus nisi honestatẽ sicut e cũ exer¬
citũ siriȩ qui ad obsidendũ eũ uenerat. cap¬
tiuũ introduxit in samariã. cuiꝰ oculos cȩq¬
tite obduxerat : Etdixit. Dñe. apioculos eoꝵ
ut uideant. Et uiderunt. Itaq cũ rex ifrł ꝑ
cutere ingressos uellet. eã ꝙ sibi dari aꝓpha
facultatẽ posceret: respondit non ꝑcuctendos.
quoꝵ captiuitatẽ non esset manu operatus ar¬
misq bellicis. sed magis subsidio alimentoꝵ
uiuandos. Deniq epularib refecti copiis
nunquã postra interrã isrł pyratȩ syriȩ

Expanded text:
baricae subjiceret impuritati; ne obsidiobaricae subjiceret impuritati; ne obsidionem deditione solveret: honestatis fuit se malle pro omnibus periclitari, ut omnes eximeret periculo . 85. Quanta honestatis auctoritas, ut consilium 129 de summis rebus femina sibi vindicaret, nec principibus populi committeret! Quanta honestatis auctoritas, ut Deum adjutorem praesumeret: quanta gratia, ut invenireQuid vero Elisaeus nisi honestatem secutus est, cum exercitum Syriae, qui ad obsidendum eum venerat, captivum introduxit in Samariam, cujus oculos caecitate obduxerat, et dixit: Domine, aperi oculos eorum, ut videant, et viderunt ? Itaque cum rex Israel percutere ingressos vellet, eamque sibi dari a propheta facultatem posceret; respondit non percutiendos, quorum captivitatem non esset manu operatus, armisque bellicis, sed magis subsidio alimentorum juvandos. Denique epularibus refecti copiis, numquam postea in terram Israel piratae Syriae
Abbreviated transcription (Latin):
popłis uirũ holofernẽ adut. assirioꝵ triũ-¬
phali septũ caterua. quẽ pruno formȩ
gra & uultus decore ꝑculie. aeinde sernonis
dustuinseripsit elegantia. Primus erumipbus
en fuit: Qd unicegru pudorẽ de tabernacelo
postis reuexit Secundus. qđ femina. deuuiro
reportauit uictoriã. fugauit populos cquia¬
siiosuo. Horruer persȩ audaciã euilltq
qđ inillis phicagoreis duob mirantur. Non
expauit moitis periculum smer piloris
ictũ carnificis. sed nec totius exercitus tela
trepidauit. Scetit inter cuneos bellatoꝵ
femina. inter uictricia arma secura mor¬
tis. Quantũ admolẽ spectat piculi.
moritura ꝓcessit. quantũ adfidẽ. dimica-¬
tura. Honestatẽ gͥ secuta est udith. &
dũ eã sequitur: utilitatẽ inuenit. Ho¬
nestatis enĩ fuit ꝓhibere. ne popłs dei
se ꝓphanis daret. ne ritus patrios & sa¬
cramenta ꝓderet. ne sacras uirgines.
uiduas graues. pudicas matronas. bar-¬

Expanded text:
populis virum Holophernem adit, Assyriorum triumpopulis virum Holophernem adit, Assyriorum triumphali septum caterva. Quem primo formae gratia et vultus decore perculit, deinde sermonis circumscripsit elegantia . Primus triumphus ejus fuit, quod integrum pudorem de tabernaculo hostis revexit: secundus, quod femina de viro reportavit victoriam, fugavit populos consilio suo . 83. Horruerunt Persae audaciam ejus. Utique quod in illis Pythagoraeis duobus mirantur, non expavit mortis periculum, sed nec pudoictum carnificis, sed nec totius exercitus tela trepidavit. Stetit inter cuneos bellatorum femina, inter victricia arma, secura mortis. Quantum ad molem spectat periculi, moritura processit: quantum ad fidem, dimicatura. 84. Honestatem igitur secuta est Judith, et dum eam sequitur, utilitatem invenit. Honestatis enim fuit prohibere ne populus Dei se profanis dederet, ne ritus patrios et sacramenta proderet; ne sacras virgines, viduas graves, pudicas matronas bar
Abbreviated transcription (Latin):
sibi peo moriendũ agnoscerit. Nec qualitatẽ
sponsionis qli onstrebatur recusauit. constan¬
tiq animo diem necis prestolabatur. snste
alter se non subtraxit. alter aadiem rẽpeda¬
iit. Qđeo usq fuit mirabile et tranus
uiris plenũ miraculi est. hoc inuirgine
multo magnificentius. multoq il lustrius
dep̃henditur: quȩ ingemiscenti pari ait.
Fac michi ut exuut de ore tuo. Sed spaciũ
duoꝵ poposcit mensiũ. ut cũ ȩqualib con¬
uentũ ageret inmontib quȩ uirginitatẽ
eiꝰ predestinatã neci pio affectu ꝓsequeren¬
tur. Nec fletus ȩqualiũ mouit puellam.
nec dolor flexit. nec gemitus retardauit.
nec dies prȩcerut. nec fefellit hora. Redut
ad patrẽ quasi ad uotũ rediret. & uolunta¬
te ꝓpria cunctantẽ impulit. fecitq arbi¬
tratuspontaneo. ut qđ erat fortuitũ impie-¬
tatis: fieret pietatis sacrificiũ. Ecce tibi¬
iudith se offert mirabilis. quȩ formidatũ

Expanded text:
sibi pro eo moriendum agnosceret. Nec qualitatem sibi pro eo moriendum agnosceret. Nec qualitatem sponsionis qui offerebatur recusavit, constantique animo diem necis praestolabatur. Itaque alter se non subtraxit, alter ad diem recepit. Quod eousque fuit mirabile, ut tyrannus viris plenum miraculi est, hoc in virgine multo magnificentius, multoque illustrius deprehenditur, quae ingemiscenti patri ait: Fac mihi ut exivit de ore tuo . Sed spatium duorum poposcit mensium, ut cum aequalibus conventum ageret in montibus, quae virginitatem ejus praedestinatam neci pio affectu prosequerentur. Nec fletus aequalium movit puellam, nec dolor flexit, nec gemitus retardavit, nec dies praeteriit, nec fefellit hora. Rediit ad patrem, quasi ad votum rediret, et voluntate propria cunctantem impulit, fecitque arbitratu spontaneo, ut quod erat impietatis fortuitum, fieret pietatis sacrificium. CAPUT XII
Abbreviated transcription (Latin):
si bi eui ꝓmittitur nolit exolui. Deniqe
in ysaac habemus exemplũ. ꝓquo ariete̾
dns stacuit immolari sibi. Nonsemꝑ gͥ ꝓmis
tura indicat. Nã ineo libro qui scribitur
numeri. ꝓposuerat ꝑcutere morte & ꝑdere
popłm. sed postea rogatus amoyse reconcili¬
atus est popło suo. Et iterũ ad moy sen &
aaron ait. Diuidite uos demedio synagoge
huius: & consũmabo eos simul. Quib
discedentib a coetu: dathan & abiron su¬
bito impios terra prȩrupto soluta hiatu.
absorbuit. Prȩcellentius & antiquius istud
exemplũ de filia iepthȩ. quã illud qđ me¬
morabile habetur apud philosophos de-
duob pitagoreis. Quoꝵ alter cũ atyranno
dionisio capitis ꝓscriptione damnãtus
esset. prȩscripto mortis die poposcit. ut
domtũ ꝑ gendi ei facultas daretur. ut cõmen¬
dare luos. Aene reuertendi nutaret fiues
uadem mortis obtulit ea conditione. ut se
ipse deforet ad constitutũ diem. uas eius

Expanded text:
sibi cui promittitur, nolit exsolvi. Denique sibi cui promittitur, nolit exsolvi. Denique in Isaac habemus exemplum , pro quo arietem Dominus statuit immolari sibi. Non semper igitutura indicat. Nam et in eo libro qui inscribitur Numeri, proposuerat percutere morte et perdere populum: sed postea rogatus a Moyse, reconciliatus est populo suo . Et iterum ad Moysen et Aaron ait: Dividite vos de medio Synagogae ejus, et consummabo eos simul . Quibus discedentibus de coetu, Dathan et Abiron subito impios terra praerupto soluta hiatu absorbuit. 80. Praecellentius et antiquius istud exemplum de filia Jephthe, quam illud quod memorabile habetur apud philosophos de duobus Pythagoraeis quorum alter cum a tyranno Dionysio capitis damnatus esset, praescripto mortis die, poposcit ut domum pergendi ei facultas daretur, quo commendaret suos: ac ne revertendi 128 nutaret fides, vadem mortis obtulit, ea conditione ut si ipse deforet ad constitutum diem, vas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to. si tam̃ ꝑ uiriũ possit dici. qđ ebrius
int̾ uina uirauerat. quodeiuratꝰ int̾ sal¬
tantiũ choros non prompserat : Infertꝰ
fidei esse quod amentiȩ fuit. Neq unquã
adducar. ut credã non incaute ꝓmisisse.
quid sibi reuertenti intralimen domussuȩ
occurreret. cũ & ipsũ uoti poenicuerit sui
postquã filia occurrit sibi. Deniq conscidit
uestimenta sua & ait. Heume filia impedisti
mͥ. stimulus doloris factaes michi. Qui
licet pio metu ac formidine acerbitatẽ durȩ
solutionis impleuerit: tam̃ luctũ annuũ
liquit. Dura ꝓmissio. acerbiorq solutio.
quã necesse habuit lugere etiamipse quit
seuatniDeniq factũ est preceptũ de decrericͥ
uust ł exidieb indies. Ambulabart anqͥt
fiue popłi esrł: Iugentes filiam ieꝑthe
gal adicis. quat tuor dieb inanno. Non
possũ accusare uirũ. qui necelse habus
umplere qđ uouerat. sed tam̃ miserabilis
neces sitas quȩ soluitur parricidio. Melius
est enum nonuouere. quam uouere ia qđ

Expanded text:
urium posset dici, quod ebrius inter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur fidei esse, quod amentiae fuit. 78. Neque umquam adducar ut credam non incaute principem quid sibi revertenti intra limen domus suae occurreret; cum et ipsum voti poenituerit sui, postquam filia occurrit sibi. Denique conscidit vestimenta sua, et dixit: Heu me! filia mea, impedisti mihi, stimulus doloris facta es mihi . Qui licet pio metu ac formidine acerbitatem durae solutionis impleverit; tamen luctum annuum liquit. Dura promissio, acerbior solutio, quam necesse habuit lugere etiam ipse qui fecit. Denique factum est praeceptum et decretum in Israel ex diebus in dies: Ambulabant, inquit, filiae populi Israel, lugentes filiam Jephthe Galaaditidis quatuor diebus in anno . Non possum accusare virum qui necesse habuit implere quod voverat; sed tamen miserabilis necessitas, quae solvitur parricidio . 79. Melius est non vovere, quam vovere id quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpore cetus fuisse ꝑmirtꝰ upidttatili
dno apparet ingła ideo dominiciuentur
e meres rsor aduentꝰ. Et maria t inpanũ
sumens pudore uirgineo choros dipat.
oel considiate cuꝰ illa speciem tinic gerebat
Norne eccłe que religiosos popli coctsis qui
cariina diuina concinerent immacula¬
to uirgo spũ copulauit: Nam etiã templo
ierosoluis fuisse legimꝰ uirgines deputa¬
ta ed qͥd apłs dicit: Hȩc autẽ infigura
contingebant illis ut ẽent indicia futu¬
rorũ Figura enĩ in paucis ẽ. inta in plu¬
rilꝰ. At u̾ postea quã dñsincorpꝰ hoc ueni¬
ens contubniũ diuinitatis &. corporis sine
ulla concretȩ confusionis labe sociauit᷑
tunc toto orbe diffusus corporib huma¬
nis uitȩ celestis usus mnoleuit. Hoc illud ẽ.
qđ ministrantes int̾ris angłi declarart᷑
futurũ genꝰ qđ ministeriũ dñõ immacu¬
Ilati
corporis obsequiis exhiberet. Hec ẽ. celestis
illa militia quã laudantiñ exercitꝰ angłorũ

Expanded text:
orei coitus fuisse permixtus cupiditatibus Domino apparet in gloria, ideo Dominici venturus est praecursor adventus . Et Maria tympanum sumens pudore virgineo choros duxit . Sed considerate cujus illa speciem tunc gerebat. Nonne Ecclesiae, quae religiosos populi coetus qui carmina divina concinerent, immaculato virgo spiritu copulavit? Nam etiam templo Hierosolymis fuisse legimus virgines deputatas. Sed quid Apostolus dicit? Haec autem in figura contingebant illis, ut essent indicia futurorum ; figura enim in paucis est, vita in pluribus. 13. At vero posteaquam Dominus in corpus hoc veniens, contubernium divinitatis et corporis sine ulla concretae confusionis labe sociavit, tunc toto orbe diffusus corporibus humanis vitae coelestis usus inolevit. Hoc illud est quod ministrantes in terris angeli declararunt futurum 150 genus, quod ministerium Domino immaculati corporis obsequiis exhiberet. Haec est coelestis illa militia, quam laudantium exercitus angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
sas eẽ. linguas legimꝰ. Deniq sic uaporabat᷑¬
animus singulorũ. ut musto repleti. ẽẽ.
aqua factꝰ ẽ. & a qua ignem excitauit. nͥ
quia spualis grã ꝑignem exurit. ꝑ aquã
mundat peccatã nr̃a: Fluitur enim
peccatũ & exurit᷑. Unde & apłs ait. Uniꝰ¬

Expanded text:
ersas esse linguas legimus. Denique sic vaporabatur singulorum animus, ut musto repleti esse aeaqua factus est, et aqua ignem excitavit; nisi quia spiritalis gratia per ignem exurit, per aquam mundat peccata nostra? Eluitur enim peccatum, et exuritur. Unde et Apostolus ait: Uni
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant curiosius ꝑscrutarent᷑. ut notarent
sibi locũ: nequaquã cõprehendere aq
inuenire potuer Ut autẽ cognouit iere¬
mias quod affectassent. dicit lgnotus erit
locus donec congregit ds̃ congregationem
populi &⁊ ꝓpicius fiat. lunc dĩ ostendet bȩc.
&apþarebit maiestas dñi. Congregationẽ¬
sione. Arbitror qđ nec ignem istũ possimꝰ
ctt ioħs. Merito consumebatur sacrificiũ.
qm̃ ꝓpeccato erat. Ille autem ignis typus
sp̃i scĩ fuit. qͥ descensurꝰ erat post dñi ascen-¬
sionem & remissurꝰ peccata om̃iũ. qͥ quasi
ignis inflammat anim ui ac mentẽ fide¬
lem Vnde ait ieremias accepto spũ. Et
factũ ẽ. incorde meo ut ignis ardens.¬
flaminigerans mnossib meis. & dissolutꝰ sũ
undique. & ferre nempossum. Sed & inactib

Expanded text:
rutarentur, ut notarent sibi locum; nequaquam comprehendere atque invenire potuerunt. Ut autem cognovit Hieremias quod affectassent, dixit: Ignotus erit locus, donec congreget Deus congregationem populi, et propitius fiat. Tunc Deus ostendet haec, et apparebit majestas Domisione. Arbitror quod nec ignem istum possimusxit Joannes . Merito consumebatur sacrificium, quoniam pro peccato erat. Ille autem ignis typus Spiritus sancti fuit, qui descensurus erat post Domini ascensionem, et remissurus peccata omnium: qui quasi ignis inflammat animum ac mentem fidelem. Unde ait Hieremias accepto Spiritu: Et factum est in corde meo ut ignis ardens,flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferre non possum . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
formã quandã & regulã. ac sucum uirilẽ
reseruans. Hoc est enĩ pulchritudinẽ
uiuendi tenere. conuenientia cuiq sexui
& ꝑsonȩ reddere. Hic ordo gestoꝵ optimus.
hic ornatꝰ ad om̃em actionẽ accõmodus
Sed ut molliculũ & infractũ aut uocis so.¬
num. aut gestũ corporis non ꝓbo. ita ne¬
que agrestem ac rusticum. Naturã imite¬
mur: Eius effigies. formula disciplinȩ
forma honestatis est. Habet sane suos
scõpulos uerecundia. non quos ipsa inue-¬
hit. sed quos sepe incurrit. si in intẽꝑan-¬
tium incidamus consortia. qui sub spe-¬
cie iocunditatis uenenũ infundunt bonis.
Hi sĩ ass̃dui sunt & maxime in conuuuo.
ioco ac ludo eneruant grauitatẽ uirilem.
Caueamus itaq ne dũ relaxare animum
uolumus. soluamus omẽm armoniam
quasi concentũ quendã bonoꝵ odeup. adeut̃

Expanded text:
formam quamdam et regulam ac succum virilem formam quamdam et regulam ac succum virilem reservans. Hoc est enim pulchritudinem vivendi tenere, convenientia cuique sexui et personae reddere. Hic ordo gestorum optimus, hic ornatus ad omnem actionem accommodus. Sed ut molliculum et infractum aut vocis sonum, aut gestum corporis non probo; ita neque agrestem ac rusticum. Naturam imitemur: ejus effigies, formula disciplinae, forma honestatis est. scopulos verecundia, non quos ipsa invehit, sed quos saepe incurrit; si intemperantium incidamus consortia, qui sub specie jucunditatis venenum infundunt bonis. Hi si assidui sunt, et maxime in convivio, ludo ac joco, enervant gravitatem illam virilem. Caveamus itaque ne dum relaxare animum volumus, solvamus omnem harmoniam, quasi concentum quemdam bonorum operum; usus
Abbreviated transcription (Latin):
& conueniat. & quadret sibi ordo uitȩ tuȩ.
Unde tullius etiam ordinẽ putat in illo deco-¬
re seruare oportere. idq positũ dicit in-
formositate. ordine. ornatu ad actionẽ apto.
Quȩ difficile ait loquendo explicari possẽ.¬
&. ideo satis esse intelligi. formositatem
tis non ponimus. grãm tamen non exelu¬
dimus : qͥa uerecundia & uultus ipsos solet
pudore offundere. gratioresq reddere. Ut
enĩ artifex in matẽria cõmodiori melius
oꝑari solet : sic uerecundia in ipso quoq cor¬
poris decore plus eminet. Ita tamen ut
etiam ipse nonsit affectatus decor corpo¬
ris. sed naturalis. simplex. neglectus ma¬
gis quã expetitus. non preciosis & albentibus
ad iutus uestimentis sed cõmunibus. ut
honestati uel necessitati nichil desit. nichil
accedat nitori. Uox ipsa non remissã. non
fracta. nichil femineũ sonans. qualẽ multi
grauitatis specie simulare consuerunt. sed

Expanded text:
et conveniat, et quadret sibi ordo vitae tuae. et conveniat, et quadret sibi ordo vitae tuae. Unde Tullius etiam ordinem putat in illo decore servari oportere: idque positum dicit in formositate, ordine, ornatu ad actionem apto: quae difficile ait loquendo explicari posse,et ideo satis esse intelligi. 83. Formositatem tis non ponimus, gratiam tamen non excludimus; quia verecundia et vultus ipsos solet pudore obfundere, gratioresque reddere. Ut enim artifex in materia commodiore melius operari solet, sic verecundia in ipso quoque corporis decore plus eminet; ita tamen ut etiam ipse non sit affectatus decor corporis: sed naturalis, simplex, neglectus magis quam expetitus, non pretiosis et albentibus adjutus vestimentis sed communibus; ut honestati vel necessitati nihil desit, nihil accedat nitori. 24 84. Vox ipsa non remissa, non fracta, nihil femineum sonans, qualem multi gravitatis specie simulare consuerunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ubi nudũ totũ est corpus. huiꝰmodi intec
ta portio sit. Sacerdotes quoq ueteri more
s̃cut inexodo legimus bracas accipiebant.
sicut ad moy sen dictũ est ad nõ. Et facies
illis bracas lineas. ut tegat᷑ turpitudo pudo-¬
ris. aliimbis usq adfemora erunt. Et habe¬
bit eas aaron & filii eiꝰ cum intrabunt intaber¬
naculum testimonii. & cum accedent sacrisi¬
care ad aram scũarii. & non inducent suꝑ se
peccatũ ne moriantur. Quod nonnulli no¬
strorũ seruare adhuc feruntur. Pleriq spũ¬
ali int̾pretatione ad cautionẽ uerecundię &
eustodiã castitatis dictum arbitrantur.
uerecundiȩ. qͥa aduos loquebar. qui aut bo-¬
na eiꝰ ex uobis recognoscitis. aut damna igno¬
ratis. Quȩ cũ sit om̃ib ȩtatibus. ꝑsõnis:
tẽporib & locis apta: tamen adolescentes
iuuenilesq annos maxime decet. In om̃i
aut̃ seruandũ ȩtate ut deceat quod agas.

Expanded text:
illic ubi nudum totum est corpus, hujusmodi intecta illic ubi nudum totum est corpus, hujusmodi intecta sit portio. 80. Sacerdotes quoque veteri more, sicut in Exodo legimus, brachas accipiebant, sicut ad 23 Mosen dictum est a Domino: Et facies illis brachas lineas, ut tegatur turpitudo pudoris. A lumbis usque ad femora erunt, et habebit eas Aaron et filii ejus, cum intrabunt in tabernaculum Testimonii: et cum accedent sacrificare ad aram Sanctuarii, et non inducent super se peccatum, ne moriantur . Quod nonnulli nostrorum servare adhuc feruntur: plerique spiritali interpretatione ad cautionem verecundiae et custodiam castitatis, dictum arbitrantur. verecundiae; quia ad vos loquebar, qui aut bona ejus ex vobis recognoscitis, aut damna ignoratis. Quae cum sit omnibus aetatibus, personis, temporibus et locis apta, tamen adolescentes, juvenilesque annos maxime decet. 82. In omni autem servandum aetate, ut deceat quod agas
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Et quȩ putamus ignobiliora es.¬
se m̃bra corporis. his abundantiorẽ
honorẽ circundamus. & quȩ in honesta
sunt nrã. honestatẽ abundantiorẽ habent.
tenĩ imitatione naturȩ. indistria
auxit grãm. Quo alio loco etiã altius
int̾ pretati sumus. ut nonsolũ abscondamꝰ
aboculis. uerũ etiã quȩ abscondenda
accepimus. eorũ indicia ususq  m̃bro¬
rũ. sins appellationib nuncupare in¬
decorum putemus. deniq si casu aꝑiant᷑
hȩ partes. canfunditur uerecundia.
Si studio impudentia estimatur. Un-¬
de &. filius noe cham offensã retulit
Quia nudatũ uidens patrẽ risit. qui
Autẽ oꝑuerunt patrẽ. acceperunt be¬
nedictionis grãm. Ex quo mos uetus
& in urbe roma &. inplerisq ciuitatibus
suit ut filii cũ parentibus puberes uł¬
teneri non lauarent ne paternę reuerentiȩ
auctoritas minueret᷑. Lacet pleriq se &
in lauacro quantũ posunt tegant. ne uel

Expanded text:
sunt: et quae putamus ignobiliora essunt: et quae putamus ignobiliora esse membra corporis, his abundantiorem honorem circumdamus: et quae inhonesta sunt nostra, honestatem abundantiorem habent . Etenim imitatione naturae industria auxit gratiam. Quod alio loco etiam altius interpretati sumus , ut non solum abscondamus ab oculis, verum etiam quae abscondenda accepimus, eorum indicia ususque membrorum suis appellationibus nuncupare indecorum putemus. 79. Denique si casu aperiantur hae partes, confunditur verecundia: si studio, impudentia aestimatur. Unde et filius Noe Cham offensam retulit, quia nudatum videns patrem risit: qui autem operuerunt patrem, acceperunt benedictionis gratiam . Ex quo mos vetus et in urbe Roma, et in plerisque civitatibus fuit, ut filii puberes cum parentibus, vel generi auctoritas minueretur: licet plerique se et in lavacro quantum possunt tegant; ne vel
Abbreviated transcription (Latin):
esset naturale obsequiũ necessitatis. ne de¬
forme sui p̾berent spectaculũ. partim tan¬
quã in ipsõ emendauit atq abscondit corpo¬
re: partim docuit & suasit tegendas.
Nonne gͥ ipsa natura est magistra uerecun¬
diȩ. cũiꝰ exemplo modestia hominũ quam
a modo scientiȩ quid deceret appellatam
arbitror. id quod in hac nr̃i corporis fabrica
abditũ repperit. oꝑuit. & texit. ut ostũ
illud quod ex transuerso faciendũ in archa
uł nr̃i figura est corporis. ꝑ quod ostium
egeruntur reliquiȩ ciboꝵ: Ergo naturȩ opi¬
fex sic nr̃ȩ studuit uerecundiȩ̃. si ͤ decorũ
illud & honestum in nrõ eustodiuit corp¬
re. ut ductus quosdã aquȩ exitus cum.¬
culoꝵ nr̃oꝵ post tergum relegaret. atq
abaspectu nr̃o auerteret : ne purgatio
uentris uisum oculoꝵ. offendet. De quo
pulchre apłs ait. Quȩ uidentur inquit
menbra corporis infirmiora. necessariora

Expanded text:
esset naturalis obsequium necessitatis, ne deesset naturalis obsequium necessitatis, ne deforme sui praeberent spectaculum, partim tamquam in ipso amandavit atque abscondit corpore, partim docuit et suasit tegendas. 78. Nonne igitur ipsa natura est magistra verecundiae? Cujus exemplo modestia hominum quam a modo scientiae quid deceret appellatam arbitror id quod in hac nostri corporis fabrica abditum reperit, operuit et texit; ut ostium illud quod ex transverso faciendum in arca ie, vel nostri figura est corporis: per quod ostium egeruntur reliquiae ciborum. Ergo naturae opifex sic nostrae studuit verecundiae, sic decorum illud et honestum in nostro custodivit corpore, ut ductus quosdam atque exitus cuniculorum nostrorum post tergum relegaret, atque ab aspectu nostro averteret, ne purgatio ventris visum oculorum offenderet. De quo pulchre Apostolus ait: Quae videntur, inquit, membra corporis infirmiora, necessariora
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. sed uerboꝵ. obscenitas. Hȩc etiam
uulgo pudori sunt. in nr̃o uͦ officio nullũ
uerbũ quod in honeste cadat non incutit
uerecundiã. Et non solũ nichil ipsi inde.¬
corum loqui : sed ne aurẽ quidẽ debemus
huiꝰmodi p̃bere dictis. Sicut ioseph ne
incongrua suȩ audiret uerecundiȩ̨. ueste
fugitꝰ relicta. Qm̃ quẽ delectat audire.
alterum loqui ꝓuocat. Intelligere quoq
quod turpe sit. pudori maximo est.
Spectare uͦ siquid huismodi fortuitu
accidat. quanti horroris est: Quod
gͦ in alus displicet ⁊ nunquid potest
inseipso placere: Nec ipsa natura nos
docet: quȩ ꝑfeete qͥdẽ om̃s partes nr̃i
corporis explicauit. ut & necessitati
consuleret. & grãm uenustaret. Sed
tamen eas quȩ decore ad aspeccũ forent.
in quib formȩ apex quasi marce qua¬
dam locatus &. figurȩ suauitas & uul
tus species eminent. operandiq usus esset para¬
tior: obuias atq aꝑtas reliquit. Eas uͦ inquib

Expanded text:
tatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam tatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam vulgo pudori sunt. In nostro vero officio nullum verbum quod inhoneste cadat, non incutiat verecundiam. Et non solum nihil ipsi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectare vero si quid hujusmodi fortuitu accidat, quanti horroris est! Quod ergo in aliis displicet, numquid potest in se ipso placere? nec ipsa natura nos docet? quae perfecte quidem omnes partes nostri corporis explicavit; ut et necessitati consuleret, et gratiam venustaret. Sed tamen eas quae decorae ad aspectum forent, in quibus formae apex quasi in arce quadam locatus, et figurae suavitas, et 22 tus specie semineret, operandique usus esset paratior, obvias atque apertas reliquit: eas vero in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ periculi. uel iuste necessitas. Nã plerunq
festinantes anhelos uidemꝰ. torquere ora.
quib si causa desit festinationis necessarię.
neuus iustȩ offensionis est. Sed non de his
dico quib rara ꝓperatio excausa nascit᷑.
sed quib iugis & continua innaturã uer-¬
titur. Nec in illis ego tanquã simulachroꝵ.
effigies ꝓbo. nec in istis tanquã excussorũ
ruinas. Est etiã gressus ꝓbabilis in quo
sit species auctoritatis. grauitatisq pondus.
tranquillitatis uestigiũ. Ita tamen si studi¬
um desit atq affectatio. sed motus sit
purus ac simplex. Nichil enĩ fucatũ pla-¬
cet. motũ natura informet. Siquid sa-¬
ne innatura uitii est industria emendet:
ut ars desit non desit correptio. Quod
si etiam ista spectantur altiuus. quantoma¬
gis cauendũ est nequid turpe ore exeat
Noc enĩ grauiter coinquinat hominẽ. Non
enĩ cibus coinquinat. sed iniusta obtrec¬

Expanded text:
cujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque cujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque festinantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis necessariae, naevus est justae offensionis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam simulacrorum effigies probo, nec in istis tamquam excussorum ruinas. 75. Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars desit, non desit correctio. 76. Quod si etiam ista spectantur altius, quanto magis cavendum est ne quid turpe ore exeat; hoc enim graviter coinquinat hominem. Non enim cibus coinquinat, sed injusta obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. quod gestus eiꝰ plurimũ dedeceret. Al¬
terũ quoq cũ inclero repperissem. iubere
me ne unquã p̃iret mͥ. quia uelut quodã
in solentis incessus uerbere oculos feriret
meos. Idq dixi. Cũ redderet᷑ post offensã
muneri. hoc solũ excepi. nec fefellit sen¬
tentia. Uterq enĩ ab ȩccłia recessit. ut
qualis incessũ ꝓdebatur. talis ꝑfidia ani¬
mi demonstraret᷑. Nanq alter arrianȩ
infestationis tẽpore fidem deseruit. altͣ
pecuniȩ studio ne iudiciũ subiret sacerdo¬
tale. se nrm negauit. Lucebat in illoꝵ.
incessu imago lẽuitatis. species quȩdam
scurrarũ ꝑcursantiũ Sunt etiã qͥ sen¬
sim abulando imitant᷑ histrionicos gestus
& quasi quȩdã fercula pomparũ. &. statu.¬
arũ motus nutantiũ. ut quocienscunq
gradum transferunts modulos quosdam
seruare uideantur. Nec cursim abulare
honestũ arbitror. nisi cũ causa exigit ali¬

Expanded text:
tum, quod gestus ejus plurimum dedeceret: altum, quod gestus ejus plurimum dedeceret: alterum quoque cum in clero reperissem, jussisse me ne umquam praeiret mihi; quia velut quodam insolentis incessus verbere oculos feriret meos. Idque dixi, cum redderetur post offensam muneri. Hoc solum excepi, nec fefellit sententia; uterque enim ab Ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore, fidem deseruit: alter pecuniae studio, ne judicium subiret sacerdotale, se nostrum negavit. 21 Lucebat in illorum incessu imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. 73. Sunt etiam qui sensim ambulando imitantur histrionicos gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et statuarum motus nutantium, ut quotiescumque gradum transferunt, modulos quosdam servare videantur. 74. Nec cursim ambulare honestum arbitror, nisi cum causa exigit ali
Abbreviated transcription (Latin):
remissior. nichil sibi usurpans. nichil sibi¬
uindicans. &. quodã modo intra uires suas
contractior diues est apud dm̃. apud quẽ
nemo diues. Diues est modestia. qͥa dĩ portio
est. Paulus quoq orationẽ deferri p̾cepit. cũ
uerecundia & sobrietate. Primã hanc
&. quasi piuam uult esse orationis futurę.
ut non gloriet᷑ peccatoris oratio. sed quasi
colore pudoris obducta. quo plus defert
uerecundiȩ de recordatione delicti: eo ube¬
riorẽ mereat᷑ grãm. Est etiã in ipsõ motu.
gestu. incessu. tenenda uerecundia. habitꝰ
enĩ mentis. in corporis statu cernitur.
Hinc homo cordis nr̃i absconditꝰ. aut leuior
aut iactantior. aut turbidior. aut contei
grauior. & constantior. & purior. & matu¬
rior. estimatur. Itaq uox quȩdã est animi
corporis motus. Meministis filii quendã
amicũ cũ sedulis se uideret᷑ cõmendare offi¬
cus. hoc solo tamen inclerũ ame non recep¬

Expanded text:
remissior, nihil sibi usurpans, nihil remissior, nihil sibi usurpans, nihil vindicans, et quodammodo intra vires suas contractior, dives est apud Deum, apud quem nemo dives. Dives est modestia, quia portio Dei est. Paulus quoque orationem deferri praecepit cum verecundia et sobrietate. Primam hanc et quasi praeviam vult esse orationis futurae, ut non glorietur peccatoris oratio: sed quasi colore pudoris obducta, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, hoc uberiorem mereatur gratiam . 71. Est etiam in ipso motu, gestu, incessu tenenda verecundia. Habitus enim mentis in corporis statu cernitur. Hinc homo cordis nostri absconditus, aut levior, aut jactantior, aut turbidior: aut contra gravior, et constantior, et purior, et maturior aestimatur. Itaque vox quaedam est animi, corporis motus. 72. Meministis, filii, quemdam amicum, cum sedulis se videretur commendare officiis; hoc solo tamen in clerum a me non recep
Abbreviated transcription (Latin):
pteciã temerari non sinat. Hic pͥmꝰ in ipsõ cog¬
nitionis ingressu. dnĩ matrẽ cõmendat le¬
gentib & tanquã testis locuples dignã quȩ
ad tale munus eligeret᷑ astruit. quod incu-¬
biculo. qđ sola. qđ salutata ab angelo tacet.¬
& mota est in introitu eiꝰ. qđ auirilis sexus
lutantẽ non resalutauit. nec ullũ responsũ
retulit. nisi ubi de suscipienda dñi genera.¬
tione cognouit. ut qualitatẽ effectus disce¬
ret. non ut sermonẽ refelleret. In ipsa ora-¬
tione nrã multũ uerecundia placet. mul¬¬
tũ conciliat grę̃ apud dnm̃ nr̃m. Nonne
hȩc p̃tulit publicanũ & cõmendauit eum.
qͥ nec oculos suos audebat ad cȩ̨lũ leuare :¬
deo iustificat᷑ magis dnĩ testimonio. quã ille
phariseus. quẽ deformauit p̃sũptio. Ideoq
oremꝰ in incorruptione quieti & modesti sp̃s.
qͥ est ante dm̃ locuples. ut ait petrus. Mag.¬
na gͥ modestia. quȩ cũ sit etiam sui iuris

Expanded text:
tiam temerari non sinat. Hic primus in ipso cogtiam temerari non sinat. Hic primus in ipso cognitionis ingressu, Domini matrem commendat legentibus, et tamquam testis locuples, dignam quae ad tale munus eligeretur, astruit: quod in cubiculo, quod sola, quod salutata ab angelo tacet, et mota est in introitu ejus, quod ad virilis sexus lutantem non resalutavit, nec ullum responsum retulit, nisi ubi de suscipienda Domini generatione cognovit; ut qualitatem effectus disceret, non ut sermonem referret. 70. In ipsa oratione nostra multum verecundia placet, multum conciliat gratiae apud Deum nostrum. Nonne haec praetulit Publicanum, et commendavit enim qui nec oculos suos audebat ad coelum levare? Ideo justificatur magis Domini judicio, quam ille Pharisaeus, quem deformavit praesumptio . Ideoque oremus in incorruptione quieti et modesti spiritus, qui est ante Deum locuples, ut ait Petrus . Magna igitur modestia, quae cum sit etiam sui juris