comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. caritas qͣ id quod diligendum ẽ. diligr̃. Nec in aliis minor in aliis maior uidr̃. in
aliis nulla plenissima uero que iam non possit aug̾i. qͣm diu hic homo uiuit in ne¬
mine ẽ. hic insinuari idr̃ quod aliquis ea ratione possit dici hr̃e unã uirtutẽ mag̃
tuum ipsas iurtutes mag̃ uł minus hr̃e dici pocest et aliqͣm non hr̃e. cum tñ om̃s
simul et parit̃ hãt qnͣtum ad m̾tis habitum uł eẽntiam cuiꝰq. In accu uero aliam
mag̃ aliam mimis hc̃ aliam etiam non ht̃. Ut uir iustus utens coniugio nõ ht̃
mag̃ fac̃ contra caritatẽ. qui grauius peccat. minus qui leniꝰ. Neino enũ peccat nisi ad¬
uersus illam fatiendo que ẽ. plenitndo legis. Ideo recte dr̃. qui offend̃it in imo factus est om̃ũ¬

Expanded text:
est charitas, qua id quod diligendum est diligit. Haec et in aliis major est, in aliis minor, et in aliis nulla est; plenissima vero quae jam non possit augeri, quamdiu hic homo vivit, in nemine est. Hic insinuari videtur quod aliquis ea ratione possit dici habere unam virtutem magis tuum ipsas virtutes magis vel minus habere dicitur. Potest et aliquam non habere, cum tamen simul omnes et pariter habeat quantum ad mentis habitum vel essentiam cujusque. In actu vero aliam magis, aliam minus habet, aliam etiam non habet, ut vir justus utens conjugio, non habmagis facit contra charitatem qui gravius peccat, minus qui levius. Nemo enim peccat, nisi adversus illam faciendo, quae est plenitudo legis, Rom. 13. Ideo recte dicitur, Jacob. 2: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
singłe intelliguntur nullo modo tñ seꝑantur ab inucẽ. Ut quicumq fuerint equales
uerbi gr̃ã in foecitudine. equales sint et prudentia et iustitia. et temꝑantia. si .i. din̾s
equales eẽ istos infortitudine. s illum p̾stare prudentia: seq̃r ut euis fortitudo minꝰ prudẽs
sit ac ꝑ hoc ne fortitudine equales sunt. quia est illuis forcitudo prudentior. atq tta
de cet̾is iurtutib uiuemẽs. si omnes ead consid̾atione ꝑcurras. Ex his clarescit omnesuͥ¬
tutes nõ modo ẽẽ conuocas. s etiam pares in anmo hominis. Cum gͦ dr̃ aliquis aliqua
p̃min̾e uirtute ut abrahã fide iob patientia scd̃m usus ext̾iores accipiendum ẽ. uł incõꝑa¬
tione aliorum hominũ. uł quia humilitatis habitum maxime p̃ferunt. uł opiis fidei.
uł alicuiꝰ ceterar̃ iurtutũ. p̃cipue exeq̃r. Unde et ea p̃ aliis polłe dr̃. uł int̾ abos ho¬

Expanded text:
r ad invicem; ut quicumque fuerint aequales, verbi gratia, in fortitudine aequales sunt et prudentia et justitia et temperantia. Si enim dixeris aequales esse istos in fortitudine, sed illum praestare prudentia, sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quia est illius fortitudo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Ex his clarescit omnes virtutes non modo esse connexas, sed etiam pares in animo hominis. Cum ergo dicitur aliquis aliquaminere virtute, ut Abraham fide, et Job patientia, secundum usus exteriores accipiendum est, vel in comparatione aliorum hominum, quia humilitatvel alicujus caeterarum virtutum praecipue exequitur. Unde et ea prae aliis pollere, vel inter alios ho
Abbreviated transcription (Latin):
uersa lex pendet et ꝓpħe. Si gͦ nõ uacat omnes paginas sc̃as ꝑscrittari omina iuolucͣ
sermonũ et euolu̾e. tene caritatẽ in qua pendent omma quia ꝓfectio est. et finis õiũ
dm̃. Quod uero timore pene uł aliqͣ intentione carnali fit: ut nõ referatur ad caritatẽ:
Nondum fit sic̃ fieri oportet. qͣniuis fieri uideatur. Inimicus. if. iusticie ẽ. qͥ pene timore

Expanded text:
inas sanctas perscrutari, omnia involucra sermonum evolvere, tene charitatem ubi pendent omnia, quia perfectio est et finis omnium. um propter Deum. Quod vero timore poenae vel aliqua intentione carnali fit, ut non referatur ad charitatem, nondum fit sicut fieri oportet, quamvis fieri videatur. Inimicus enim justitiae est, qui poenae ti
Abbreviated transcription (Latin):
ria quia untus nulla est: nicħ rectum est. nec tñ iõ nõ est pͣuo pͣuꝰ distortoq distoraꝰ.
Si aũ quod puto eẽ ueruis sacrisq litt̾is congruentus ita sunt. anime intentionis
ut corꝑis m̃bra non quod uideantur locis s quod sentiantur affectib et alius illu-¬
minatur amplius. alius miniis alius ommno caret lumine. ꝓfecto ut quisq illustͣ¬
tione pie caritatis affectus ẽ. in alio actu mag̾. in alio minus in alio nich sic dici pot̃.¬

Expanded text:
ria: quia ubi virtus nulla est, nihil quidem rectum est; nec tamen ideo non est pravo pravius, distortoque distortius. Si autem, quod puto esse verius sacrisque litteris cout corporis membra, non quod videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu mag
Abbreviated transcription (Latin):
cogicationem: siue ꝑsens. corporis .i. ł udendo. ł cangendo. ł ancli¬
endo. ł gustando. ł olfatiendo. Que suggestio cum facta fuerit si cu¬
piditas nr̃a non moueat᷑ ad peccandum: excludet᷑ serpentis astutia.
Si autem mota fuerit: quasi iam mulieri ꝑsuasum erit. s aliquan¬
do ratio uirilit̾ etiam commotam cupidicatem refrenat: atq com¬
pescit. Qd̃ cum sit. non labimur in peccatum: s cum aliqͣnta luc¬
tatione coronam᷑. Si autem ratio ꝯsentiat & ꝙ. libido cominouerit
fatiencdum eẽ decernat: ab om̃i beata inta tanꝗͣ. de paradiso ex¬
pellit᷑ homo: Iam enim in peccatum imputat᷑ eciam si nõ subseqͣt
factum: quando rea tenet᷑ in consentione ꝯscientia.

Expanded text:
ionem, sive per sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo; quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non moveatur ad peccatum excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri persuasum erit; sed aliquando ratio viriliter etiam commotam cupiditatem refrenat et compescit. Quod cum fit, non labimur in peccatum, sed cum aliquanta luctatione coronamur. Si autem ratio consentiat, et quod libido commoverit faciendum esse decernat, ab omni vita beata, tanquam de paradiso, expellitur homo. Jam enim peccatum imputatur, etiam si non subsequatur factum, quando rea tenetur in consensione conscientia.
Abbreviated transcription (Latin):
modis ꝑ cogitationem suggerit: quicquid pͣ. quibꝰ suggestionibus
resistendum ÷. Ilon enim ignoramꝰ: astutiam eius. Quomͦ enim ac¬
cessit ad iudam quando ei ꝑsutisie ut dnm̃ traderet Numeid in
locis aut ꝑ hos eccłos ei uisus ÷ꝰ S utiq ut dictum:: in cor ei in¬
trauit. Repellit autem illum homo: si paradifum custodiat. Posui¬
it enimi ds̃ hominem in paradiso: ut oꝑaret᷑ & custodiux. quia sic
non admictit᷑: ꝑuers ille ꝑfucisor. S tamen ꝑ mulierem decepit. Nõ
enim etiam ratio nr̃a deduci ad ꝯsensionem peccati potest: infi
cum delectatio mota fuerit in illa parte animi que debet obtem¬
pare rationi: canquam rectori uiro. Eciam muno quoq nr̃m in¬
chil aliud agit᷑ cum ad peccm̃ quisq labit᷑: ꝙͣ tume accum: milł¬

Expanded text:
 quibus suggestionibus resistendum est. Non enim ignoramus astutias ejus . Quomodo enim accessit ad Judam, quando ei persuasit ut Dominum traderet? Numquid in locis, aut per hos oculos ei visus est? Sed utique dictum est: In cor ejus intravit . Repellit autem illum homo, si paradisum mentis custodiat. Posuit enim hominem Deus in paradiso, ut operaretur et custodiret ; quia sicut atis ille persuasor, sed tamen per mulierem decepit. Non enim etiam ratio nostra deduci ad consensum peccati potest, nisi cum delectatio mota fuerit in illa parte animi, quae debet obtemperare rationi, tanquam rectori viro. Etiam in unoquoque nostrum nihil aliud agitur cum ad peccatum quisq
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione mens oblectat᷑ illicitis non quidem decernens esse
fatienda tenens tamen ꝙ uolens libent̾ que statim nonͣ attige¬
runt animum respui debuerunt negandum ÷ eẽ pecc̃m: s longe
minꝰ quam si & i oꝑe ꝯsticuat᷑ implendum ÷. & ido decalibꝰ quoq
cogicationibꝰ uenia pecenda ÷ pectꝰq ꝑcutiend̃ & dicendum. Dimit
enim sicut m ilł duobꝰ pͥmis hominibꝰ ꝑsonam suam qͥsc por¬
cabat ꝙ ideo si sola mulier cibum ediss illicitum sola utiq mor¬
tis supplitio plecteret᷑: ita dici pͥ in homine uno si de lectionibꝰ illici¬
tis a quib ꝯtinuose deħet auertere cogitatio libent̾ sola pascat᷑ ne fa¬
cienda decernant᷑ mala s cantum suauit in recordatione ceneantur
quasi mulierem sine uiro posse dampnari. Ad sit ħ crede. ħ quippe
andi s camen cum uoluntate auimum talibꝰ oblectandi soluic.
cogitationis sentiunt᷑ eẽ pecc̃a: ꝑ mediatoris grãm remittant᷑. aus. hec

Expanded text:
cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationienim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari. Absit hoc credere . Hic quippe erandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris gratiam remittantur. 19. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ic queritur cum dr̃ ds̃ de deo lunmen delumine. ⁊ huuismodi: i huinsinod¬
de deo linnen delumine. sccl̃m p̃dietam regulam. Ad quod dicimꝰ quia lcet
reꝑiuntur nomira ce̾ntie: ad signification̾e ꝑsonarum deducta. Ut cum adr̃
d̾s natꝰ :. deus mortuus:. ds̃ passus :: ibi tm̃ filiꝰ significatur. ita et deso¬
lo filio intelligitur. cum dr̃ ds̃ de deo et huiusmodi. Unde aug̃ querens quo¬
modo huiusmodi dicantur: in ui. li detͥnitate ait. Quomodo ds̃ de deo
lumen de lumine dicit᷑: Noneiim simul ambo ds̃ dedeo: s solus filiuis
de des seilicet patre. Nec ambo simul lumen delumine. s solꝰ filiꝰ delumine pacͤ¬

Expanded text:
ic quaeritur cum dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, et hujusmodi, de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam regulam. Ad quod dicimus quia licereperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intelligitur, cum dicitur: Deus de Deo, et hujusmodi. Unde August., quaerens quomodo hujusmodi dicantur, in lib. 6 de Trin., c. 2, ait: Quomodo de Deo lumen de lumine dicitur? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet, Patre, nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ysi ut pꝰ ordinationẽ aaron ⁊ filiors eiꝰ ꝓrsus tribus leui ad diuini culcus mistt̾a ordinaret᷑
⁊ tabnacłm ⁊ omnia uasa euis ⁊ in circuitu tabnadĩ excubarent ⁊ intrans portando tab̃ra¬
cdo ip̃ĩ depon̾et nirsum q componẽt. A inguiti uero ãnis ⁊ supͣussi sunt seriure intabratõ
quã regłam in nouo testam̃to sc̃i patres constituerunt quia ħ ecas ad differenda hoña

Expanded text:
ysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur, et tabernaculum, et omnia vasa ejus; et in circuitu tabernaculi excubarent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursumque componerent . A viginti quoque annis et supra jussi sunt servire in tabernaculo, quam regulam in novo Testamento sancti Patres constituerunt, quia haec aetas ad onera ferenda
Abbreviated transcription (Latin):
atio uero: is anime est suꝑior que ad ostiera
ut ita dicam diias habet partes ł differentias: suꝑiorem a
inferiorem. Scd̾m suꝑiorem: suꝑnis ꝯ cupiscendis uel ꝯsulendis in¬
tendit. scd̃m inferiorem: ad cẽporaliũ dispositionem ꝑi ꝓspicit.
uicquid in anima nra nob̾ ꝯsicł̾antib occurrit ꝑ. ẜipiet¬
qd̾ non ũt nob̾ commune cum bestiis: adrati sepneit
onem ꝓtinet. qd̾ autem in ea reppis commune cum bestiuis ad sensua¬
licatem pertinet¬
iubi gradacim nob̾ in ꝯsid̾atione partuĩ anime ꝓgredientib p̾¬

Expanded text:
atio vero vis animae est superior, quae, ut ita dicamus, duas habet partes vel differentias, superiorem et inferiorem. Secundum superiorem supernis conspiciendis vel consulendis intendit; secundum inferiorem, ad temporalium dispositionem conspicit. Quidquid ergo in anima nostra nobis considerantibus occurrit quod non sit commune cum bestiis, ad rationem pertinet. Quod autem in ea reperis commune cum belluis, ad sensualitatem pertineis gradatim in consideratione parti
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicens. E ideamꝰ ubi sit: quasi quoddam hominis ex¬
terioris interiorisq ꝯfinium. Quicquid enim hnis in animo
ꝯmune cum pecore recte dicit᷑ ad ext̾iorem hominem ꝑtinere.
Ion enim solum corpꝰ homo ext̾ior deputabit᷑: s ad iuncca qua¬
dam uita sua qua compages corporis et omnes seus uigent qui¬
h instructꝰ: ad ext̾iora sentienda. ascendentibꝰ gͥ introrsum
quibꝰdam gradib ꝯsid̾ationis ꝑ anime partes ubi incipit aliqͥd
occurrere qd̃ nob̃ non sit commune cum bestris: ibi incipit ratio.
ubi homo interior: iam possit agnosci.  De parrib rationii.¬
ationis autem pars i suꝑior: eternis rationibꝰ ꝯspitiendis uł
ꝯsulendis ad herescit. Portio inferior: ad temporalia gubernã¬
enteͥe depitat᷑. Illa uͦ qua bene utinuir rebꝰ temporalibꝰ: scientie
deputat᷑. Cum uero disserimꝰ de natura mentis humane: de una
quadam re disserimꝰ nec eam in hec duo q̃ cominemoraui: nisi

Expanded text:
ita dicens: Videamus ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commune cum pecore, recte dicitur ad exteriorem hominem pertinere. Non enim solum corpus exterior homo deputabitur; sed adjuncta quaedam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibus quibusdam gradibus considerationis per anime partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiis, ibi incipit ratio; ubi homo interior iam possit agnosci. Rationis autem pars superior eternis rationibus conspiciendis vel consulendis adherescit, portio inferior ad temporalia gubernanentiae deputatur; illa vero qua bene utimur rebus temporalibus, scientiae deputatur . Cum vero disserimus de natura mentis humanae, de una quadam re disserimus, nec eam in haec duo quae commemoravimus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
prit. Spu̾alẽ manducationẽ. Augꝰ in libro de remedi penitentie. distinguens a sacͣm̃tali: ait.
Ro quid paras dentẽ et uentir̃: Crede et manducasti. Crede . N. in eũ hoc ost manducare panẽ
qui manducat carnõ meã et bibit sanguinẽ meum. in me manet: et ego meo. Si in me manet et
ego i eo. tunc bilit. qui uero non in me manet. neo ego iui illo et si accip̃ sacm̃tũ. adquirt magnũ

Expanded text:
piat. Spiritualem manducationem Aug., tract. 25 super Joan., distinguens a sacramentali, ait: Ut quid paras ventrem et dentem? crede, et manducasti. Credere enim in eum, hoc est comedere panem Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Si in me manet, et ego in eo, tunc bibit. Qui vero in me non manet, nec ego in illo, etsi accipit sacramentum, acquirit magnum
Abbreviated transcription (Latin):
rationał creatura: respondet᷑ ad dñ laudandum. ad seruuiendum ei.
ad fruendrim eo. Inquibꝰ ꝓficit ipsa: non ds. q̃s eñi ꝑfectꝰ et sumna bonitate ple¬
nis: nec augeri potest: nec minui. Qa gͦ rationalis creata facta est adeo referen¬
drim est ad creatoris bonitatem: et ad creature utilitatems
¶ Dretussima resp̃o

Expanded text:
rationalis creatura, respondetur: Ad laudandum Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potest, nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem, ad creaturae utilitatem. 7. Brevissima respo
Abbreviated transcription (Latin):
et ii. i̾i dieb excitabo illud: Hic inquit inm̃us: pfectioni: añci corporis
ꝯuenit. q ut dicunt phisici: cot dieb forma humani corꝑis ꝑficit᷑: hoꝵ
occone. uerboꝵ: quidam dicere p̃sumpserunt dĩuci corꝑis formam tot diebꝰ
ad mod̾ alioꝵ corpoꝵ ꝑfeccam ec membroꝵ liamentis distinctam. et mox: uer¬
bum cdi sͥ uiuisse. carnem et aminam. et ħ mͦ dicunt illum nun̾ium: ꝑ fecti¬
om dñici corꝑis ꝯuenire. S alia rõ illiꝯ dicti extitit: ex q̃ santi orit᷑ intelle̾¬
gentia uerbi. Non enim iõ illud dix̃ aug̃. quin mox ut caro illa oꝑe sp̃c scĩ
scificata et a reliq̃ separata fuit uerbo dĩ cͥ anima uniret᷑. ut ꝑfeccꝰ et ueris:
mento ꝯceptionis &e umionis dĩ et hominis adeo cenuis erat ⁊ parua: ut hu¬
excessit. et totum in carnatum ẽ: et totum ẽ incͥcumscͥptum. M morat᷑ corꝑałr ec¬

Expanded text:
corporis convenit, quia, ut dicunt physici, tot diebus forma humani corporis perficitur. Horum occasione verborum quidam dicere praesumpserunt, dominici corporis formam tot diebus ad modum aliorum corporum perfectam, et membrorum lineamentis distinctam; et mox Verbum dicitur sibi unisse carnem et animam; et hoc modo dicunt illum numerum perfectioni dominici corporis convenire. Sed alia ratio illius dicti extitit, ex qua sana oritur intelligentia verbi. Non enim ideo illud dixit August., quia mox ut caro illa opere Spiritus sancti sanctificata et a reliqua separata fuit, Verbo Dei cum anima uniretur, ut perfectus et verus  unionis Dei et hominis adeo tenuis erat et parva, ut huexcessit; et totum incarnatum est, et totum est incircumscriptum. Minoratur corpor
Abbreviated transcription (Latin):
ed̃ ut michi uidet᷑ hoc uerbum debet: uenenum habet. Multiplicem
eni et u uolutam: continet intelligentiam. nec deo ꝓpͥe compecit: quin
est debitor nobis: nisi forte ex p̃misso: Nos tiero ei debitores srimus ex cõmis¬
so. Ut autem uenenum euacuet᷑: distingue uerbi sens: Non potest ds̃ facere
ditiunt quoq illi dicentes. nicħ facit atit climittit. nisi optua itrati¬
onabili causa: licet nobis occulta sit. scđm quam oportet eum facere
et dimittere: que facit uel dimittit. Ratio eñi penes cum est. qua ała facit et

Expanded text:
ed ut mihi videtur, hoc verbum debet, venenum habet. Multiplicem involutam continet intelligentiam; nec Deo proprie competit, qui non est debitor nobis, nisi forte ex promisso; nos vero ei debitores sumus ex commisso. Ut autem venenum evacuetur, distingue verbi sensum: Non potest Deus facere Addunt quoque illi dicentes: Nihil facit aut dimittit, nisi optima et rationabili causa, licet nobis occulta sit; secundum quam oportet eum facere ac dimittere quae facit vel dimittit. Ratio enim penes eum est, qua illa facit et
Abbreviated transcription (Latin):
aus suꝑ illum locrim psalmi. Que non rapui tunc exolue¬
pam. Rapint actam ꝙ euai p̃sumens: ut cdiabls de diuinitate. rape
uolueriint diunitatem: & ꝑdicdunt felicitatem. Idem suꝑ illum
lis deo. ut diabłs qui uoluit suib eo eẽ: & homo qui ut seruus no¬
luuit teneri p̾cepto. s uoluit nullo s dominante: eet cuiaisi als. ldem

Expanded text:
illum locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit Adam et Eva praesumentes ut diabolus de divinitate; rapere voluerunt divinitatem, et perdiderunt felicitatem. Idem super illuvult esse similis Deo; ut diabolus, qui noluit sub eo esse; et homo, qui ut servus noluit teneri praecepto, sed voluit ut nullo sibi dominante esset quasi Deus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ꝑsone differunt. sic̃ supͣ ie loquens de patre et filio et spii .s: dicit. dub-¬
stantra unum sunt ꝑsonis ac nominibꝰ: distingunt᷑. S iterum ad dunt si ꝓpͥe¬
tates de diuina eẽntia sunt cum ẽẽntra nõ differunt tres ꝑsone: nec ꝓpͥetatibus
differunt. Quomͦ eñĩ differt pater afilio. eo qd̾ diuina ee̾ntia ẽ. cum in essentia
unum fint

Expanded text:
ens de Patre et Filio et Spiritu sancto, dicit: Substantia unum sunt, sed personis ac nominibus distinguuntur. Sed iterum addunt: Si proprietates ipsae divina essentia sunt, cum essentia non differant tres personae, nec proprietatibus differunt. Quomodo enim differt Pater a Filio, eo quod divina essentia est, cum in essentia unum sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
psi atitem addunt. Ratio ẽ eum facere que facit: et non alta et non potest facere:
msi qo ratio est eum facere: et ita non potest facere. nisi quod facit. Item ratio ẽ eũ
dimittere: quod dumittit. et non potest non dimittere: quam ratio ẽ eũ dimatte¬
re. et ita non potest non dimittere: quod dimittit:

Expanded text:
psi etiam addunt: Ratio est eum facere quae facit, et non alia; et non potest facere nisi quod ratio est eum facere, et ita non potest facere nisi quod facit. Item, ratio est eum dimittere quae dimittit, et non potest non dimittere quod ratio est eum dimittere, et ita non potest non dimittere quod dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ x ͨ : ep non carnem peccati s similitudinem cartus peccati accepit. Mis¬
it enim dĩ filium suum ut ait apłs: insimilitudinem carnis pecc̾i. assumpsit enĩ
uerbum carnem peccati similem inpena: & non in culpa. Ꝙ ideo non peccatͥce
cetã hominum om̃is caro: peccati ẽ. sola illius: non ẽ caro peccati. quia non eum
mat̾ ꝯcupiscentia s grã ꝯcepit. ht̃ tam̃ similitudinẽ carnis peccati: ꝑ passibilitatẽ
et mortalitatem. ꝙ esuriit. sitiit. et hiiꝰmͦi. licet gͦ eadem caro sit q̃ et nr̃a: ñ tũ
illa unꝗͣ peccauit. In pena gͦ simił ẽ nre: non inẽslitate peccati. quia polluti¬
onem q̃ ex ꝯcupiscentie motu ꝯcepta ẽ. omnino non hũit. nec ex carnalide¬
lectõne: nata est. Uenit gͦ ad corpꝰ imacłatum: qd̃ pt̃ libidinis ꝯcupiscenciã

Expanded text:
 quia non carnem peccati, sed similitudinem carnis peccati accepit. Misit enim Deus Filium suum, ut ait Apostolus, in similitudinem carnis peccati . Assumpsit enim Verbum carnem peccatrici similem in poena, et non in culpa; et ideo non peccatricem. Unde ait B. Augustinus: « Caetera hominum omnis caro peccati est; sola illius non est caro peccati, quia non eum mater concupiscentia, sed gratia concepit. » Habet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitatem et mortalitatem, quia esuriit, sitiit, et hujusmodi. Licet ergo eadem caro sit ejus quae est nostrilla unquam peccavit. In poena ergo similis est nostrae, non in qualitate peccati; quia pollutionem quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit, nec ex carnali delect
Abbreviated transcription (Latin):
gãt. ailic angelos. archangelos. pͥntipatꝰ. potestates. uirtutes. dirationes. tronos.
cherubm. seraphin. Et uiuenunt᷑ inistis nominibꝰ tera terna esse: ꝙ insingulis treᷤ
ordines. ut tͥnitatis similitudo: meis insinuet᷑ imp̃sfa. Unde dionisiꝰ tres ordines
angelorii eẽ tradit: ternos in singulis ponens. Sunt enim tres suꝑiores .iii. infetiores:
iii mediz. Suꝑiores: seraphi. cherubi. troni. Medii. domurationes. printipatus. po
potestates. Inferiores: iuitutes. archangeli. angeli
¶ Qͥd appellet᷑ ordo ⁊ q̃ sit

Expanded text:
patus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, archangeli, angeli. 2. Quid appelletur ordo, et quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
nomo inmortał: ut non poss mori. si nõ peccaret. moreret᷑ aũ
si peccaret. Filii uͦ resurrectioĩs nec pot̾unt ultͣ peccare: nec
mori. caro nr̃a non tunc egebit refectione ciboꝵ: qr nulla pot̾it
eẽ defectio. Caro ante ade pecẽm ita inmorcalitas creata ẽ: ut ꝑ
alimoniam adurita ess mortis ⁊ doloris expers. Sic gͦ inmortalis
et incorruptibił ꝯdita: caro hominis: ut suam inmortalitatem
 incorruptionẽ ꝑ obseruantiam madatoꝵ di cristodiret.

Expanded text:
homo immortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut per alimoniam adjuta esset mortis et doloris expers. Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunda que uaria a diuersis expone detminat᷑. Alii enim dicunt:
nos et reccos eẽ creatos: cum libo ar. quo possent si uellent ꝓpria uolun¬
tis. quo mens reluta suꝑioꝵ lege subic̃ se peccis: eisq delectat᷑. Iste mocus
motꝰ elidit᷑. & alt nat᷑ałr bomis: libat᷑ et adiuuat᷑ ut efficacit̾ bonum ue¬
lit. Ance grãm uͦ licet nͣłr homo uelit bonum: non camen absoluce . cedi
oportet bonam hr̃e uoluntatem s pociꝰ malam. Sec¬
li autem dñit unam eẽ uoluncatem

Expanded text:
funda, quae varia a diversis expositione determinatur. Alii enim dicunt dnos et rectos esse creatos cum libero arbitrio, quod possent si vellent propria volunsse quo mens relicta superiorum lege subjicit se peccatis, eisque oblectatur. Iste motus, motus eliditur, et alter naturaliter bonus liberatur, et adjuvatur ut efficaciter bonum velit. Anoportet bonam habere voluntatem, sed potius malam. utem dicunt unam esse voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ora mitti. tres uͦ medios int̾ utrosq ꝯsistere. non mͦ dignitate uel loco: s etrã offi¬
tio. qi p̾ceptum diuinum asuꝑioribꝰ accipiunt: et deferunt ad inferiores. Ideoq cum
supp̃mi mediꝰs ⁊ medii unis atq hii hominibꝰ p̃ceptum dei nuntient: merito om̃is
filii et mitti nministeriũ. nel ꝑ om̃s non singłos ordines: s demferioribꝰ ordmib
singłos angłos ꝯplextis ẽ. Llud uͦ qd̃ yfaras dicit: ꝑ u̾ba dionisi detininant dicentis.¬
hi sp̃s qui muttuntur ꝑcipiunt hoꝵ uocabulum: quoꝵ getunt offitiũ. Unde illii

Expanded text:
ora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes Filii, et mitti in ministerium; et per omnes, non singulos ordines, sed de inferioribus ordinibus singulos angelos complexus evocabulum quorum gerunt officium: unde dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia poterat mori et non mori. Aluid ẽ autem non posse mori: aliud posse
non mori. Ileo factum ẽ ꝓpter peccatum non mortale qd̾ erat set mortuui.
qd̾ non fieret nusi peccaret. Qnimale entm non ẽ corpꝰ sicut pͥmi hominis fint.
set iam deceruis est hrasbet enimi uecesuitatem moriendi. E cce hie eiudentra
aꝑit aug̃. qd̾ corpuis honinis ante pecati mortale et inmortale fuit. s. no
qualit᷑ fiet in resurrectione. et de hoc codem: beda suꝑ genesim ait. Non ẽ
credendum ante pectatum ita fuisse mortalia corꝑa: sicut modo. ait eitim
dum sp̃nalra: non tamen mortua. quia scilicet necesse esset mori¬

Expanded text:
quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non mori. Ideo factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hic evidenter aperit August. quod corpus hominis ante peccatum mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, sicut modo. Ait enim Adum spiritualia, non tamen mortua, quae, scilicet, necesse esset mori
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ qͥ fidei pietas non ad mittit. S ductoritate ꝯfirmat utrãq respõsio
data sernare. nõ posse et idẽ nos posse atq agere tanto minꝰ: quanto illũ ꝑcipimus¬
minꝰ. tanto uͦ ampliꝰ: quanto illũ ꝑcipinꝰ ampliꝰ. Ideoq nõ solũ nõ habenti. uerũ ⁊̃¬
habenti: nõ ĩ cassũ ꝓmittit᷑. Non habenti quid̾ ut habeatur: habenti autẽ ut am¬
pliꝰ habeatur. Nam si ab alio minꝰ. et ab alio ampliꝰ non hab̾etur: sc̃s heliseiꝰ scõelie
Postula quiduis: et fatiam tͥ anteꝗͣ. tollar ate. dixitq heliseus. Obsecro ut fiat sp̃s tu

Expanded text:
sanctum, quod fidei pietas non admittit. 10. Auctoritate confirmat utramque responsionem. data servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus quanto illum percipimus. Tanto vero amplius, quanto illum percipimus amplius. Ideoque non solum non habenti non incassum promittitur, non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur, nam si ab alio minus, et ab alio amplius non haberetur, sanctus Eliseus sancto Eliae postula quod vis ut faciam tibi antequam tollar a te dixitque Heliseus obsecro ut fiat du
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ humanata p̃dicet᷑: cassiodorꝰ ostendere uidec᷑ dicens. fatꝰ ẽ ut ita dixim:
humanaitꝰ d̃. eni etiam in assumptione carnis: dĩ eẽ non destitit. qd̃ camen
uarie accipi pꝰ: ut dicat᷑ ds̃ factꝰ humanatꝰ. uel x ͤ: factꝰ ds̃ humanatꝰ. Utrũcs
ut natãm humanam accepisse uel humatum u̾bum eẽ incepisse: intelligat᷑. Nec
camen si incepit eẽ humanaitum ũbum: ideo seqriiit᷑ qd̾ inceꝑit eẽ u̾bum. nec si deus
faccꝰ ẽ hmanatum ñbum: sequit᷑ qd̾ factꝰ sit u̾bum. sic̃ de aliqͦ dr̃ hodie cepit eẽ¬

Expanded text:
 humanata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: Factus est, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non destitit. Quod tamen varie accipi potest, ut dicatur Deus factus humanatus, vel Christus factus Deus humanatus; utrumque ut naturam humanam accepisse, vel humanatum Verbum incoepisse intelligatur. Nec tamen si incoepit esse humanatum Verbum, ideo sequitur quod incoeperit esse Verbum; nec si Deus factus est humanatum Verbum, sequitur quod factus sit Verbum; sicut de aliquo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
et ita dicatur unus ds̃. esse tres ꝑsonas. siciit uita essentra dicitur
tres ꝑsone: utrum ita ualeat sane dici unis ds̃ tͥum ꝑsonarum. uł tres
nus essentie. In his locutionibꝰ scͥpture usus nobis emutandꝰ uidet᷑: ubi
essentie nusquam autem occurrit legisse unum dm̃ tͥum ꝑsonarum: uel
tres ꝑsonas uniꝰ dei. Q uod ideo puto scõs doctores uitasse ne ita forte acciꝑe¬
tur indiunis ꝑsonis: ut accipit᷑ cum de creaturis simile quid dicit᷑. Dicit᷑
enim ds̃ abraam. yfaac et racob: et ds̃ omnis creature. Quod utiq dicit᷑
ꝓpt̾ pͥntipium creationis uł gr̃e priuilegiuim. et creature subiectionem.
uel scd̃m uirtutem. Cum gͦ intͥnitate nichil sit creatum uel seruiens uł
subiectum: non ad misit fides intͥnitate talem locutionis moclum. Ita etiã
econuerso non dicit᷑ de dei essentia quod ipsa sit essentia : abraam. ꝓ fatac
et iacob. uł alicuiꝰ creat᷑e ne createris et creature naturã: confund̾e uideanturs

Expanded text:
et ita dicatur unus Deus esse tres personae, sicut una essentia dicitur tres personae, utrum ita valeat sane dici, unus Deus trium personarum, et tres s essentiae. In his locutionibus Scripturae usus nobis aemulandus videtur, ubi essentiae; nusquam autem occurrit legisse, unum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dicitur. Dicitur enim Abraham, Isaac et Jacob, et Deus omnis crcreationis, vel gratiae privilegium, et creaturae subjectionem vel servitutem. Cum ergo in Trinitate nihil sit creatum vel serviens vel subjectum, non admisit fides in Trinitate talem locutionis modum. Ita etiam e converso non dicitur de Dei essentia quod ipsa sit essentia Abraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatoris et creaturae naturam confundere vid
Abbreviated transcription (Latin):
Tn dicis qd̾ pater genuit filiũ minore̾ se ipso. In quo et patͥ derogas. qͥ si filiũ uni¬
cum minore genuit: aut nõ potuit aut uoluit gignere equalẽ. Si dicis qr nõuoluit:¬
eum inuidũ ẽẽ dixisti.Si aut̾e non potuit: ubi ẽ om̃potentia dei patͥs : ꝓrsus ad hu̾c
articulum res colligitur ut ds̃ pat̾ eqͣlem sͥ gign̾e filiũ aut nõ potuerit: aut nolue¬
rit. Si non potuit: in firmꝰ. si noluit in uidꝰ. inuenit᷑. S utrũq ħ falsũ ẽ. Patri gͥ filiꝰ.
uerꝰ equalis ẽ. Genuit gͦ pater: sibi eqͣlem filiũ. et ab utͦq ꝓcedit: ntq equalis sp̃s.s.
Si en̾i formã siram ut ait aug̾ ꝯtͣ eund̾ pat̾ inunico filio plenã gign̾e potuit. nͨ tam̃
plen̾a genuit.s minorẽ: cogimini patr̾e inuidũ dicere. Plem̾i gͦ am̃: ⁊ eq̃lẽ sͥ. ge. filium:

Expanded text:
Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minoreeum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligit, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit. Si non potuit, infirmus, si noluit invidus invenitur; sed utrumque hoc falsum est. Patri igitur Filius vere aequaliSi enim formam suam Pater in unico Filio plenam gignere potuit nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. Plenum ergo Deum, et aequalem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sicut enim ingeneratione ꝓlis de carne paterna substantia-¬
lit̾ trahit᷑ caro: ita eciam de genitoris amina. geniti anima eẽn¬
tialit deduci: ab his estimat᷑. Ideoq sic̃ de corrupta carne caro cor¬
rupta seminat᷑: ita etiam de amina peccatrice anima peccatrix
corruptione originali infecca ab illis trabi dicit᷑.
Predictam opimo¬
nc̃ d tmnpͦnat ⁊ q ꝑ carnem traducatur peecm dic ⁊ qͦͣri

Expanded text:
sunt. Sicut enim in generatione prolis de carne paterna substantialiter trahitur caro, ita etiam de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dicitur. 2. Praedictam opinionem damnat, et quod per carnem traducatur peccatum dici
Abbreviated transcription (Latin):
tum uir aut mulier sne incentiuo libidinis ⁊ ꝯcupiscentie feruore
possent ꝯuenire. eẽtq thor inmacłat: iam p peccatum non uale¬
at fieri carnał copula absq libiclinosa ꝯcupiscentia que semper
uicium ẽ etiam et culpa: nisi excuset᷑ exͥ bona ꝯiigii. In ꝯcupis¬
centia gͥ et libidine: ꝯcipit᷑ caro formanda incorps prolis. Unde
earo ipsa que ꝯcipit᷑: inicioia ꝯcupiscentia polluit̾ et corrumpit᷑:
ex eins contactu anna cum infiuidit᷑: macłam trabit qua
polluit᷑ et fit rea. idẽ incium cõcupiscentie: q: orig̾. peceatum.¬

Expanded text:
cupiscentiae fervore possent convenire, essetque thorus immaculatus, jam post peccatum non valet fieri carnalis copula absque libidinosa concupiscentia, quae semper vitium est et etiam culpa nisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in vitiosa concupiscentia polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit qua polluitur et fit rea, id est, vitium concupiscentiae, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
quod aug̾ in .ii. libͦ contͣ maximinum dicit. de hoc nomine ho¬
mo usion: quo latini tractatores frequent̃ utunt᷑. Pater in quit et filius:
iius sunt eiusdẽq substantie. hoc ẽ illud homo usion: quod in concilio
tate firmatum est. Quod postea inconcilio ariminẽ si ꝓpt̾ notutatem u̾¬
bi minus qitam potuit intellectam. qutam timen fides antiqͣ peꝑerat in
ultis paricoꝵ fraude deceptis: heretica impietas sub heretico imꝑatore
costantino labefactare temptatit. S post non longum tempꝰ libertate
fidei eatholice pre ualente post quam ius uerbi sic debuit. inteller¬
ti est: homo usion illud catholice fideͥ sanitate longe lateq defensũ
est et diffusum. Quid enim est homo usioti nisi uintus erusdẽq fub¬
stantie: Q uid est in quam homo usion. tusi ego ec pater imum
sumus: Non gͦ inter ꝓphanas uocũ nouitates: hoc uttandum est.

Expanded text:
quod Aug., in lib. 3 contra Maximinum, dicit de hoc nomine homousion, quo Latini tractatores frequenter utuntur. Pater, inquit, et Filius unius sunt ejusdemque substantiae. Hoc est illud homousion, quod in concilio tate firmatum est: quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum, quod tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantio labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, posteaquam vis verbi, sicut debuit, intellecta est, Homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque defensum est et diffusum. Quid enim est homousion, nisi unius ejusdemque substantiae? Quid est, inquam, homousion, nisi: Ego et Pater unum sumus Non ergo inter profanas vocum novitates hoc vitandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
q remissionis ꝑcepte ingratus ita reꝰ ft: ut añ fu̾at. Utriq parti q̃onis ꝓbat. fauent docto¬

Expanded text:
quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctoquia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent docto
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ bis in id ip̃m uidicare ⁊ dupplex tribuło ꝯsurgẽ. qd̾ scͥptura negat. S ad ħ pͭ dici qd̾ neq
dupplex tribulatio consurg̃. neq uidicat deus bis in id ip̃m. hoc enĩ fieret. si post ꝯdignam satif¬
facionẽ. ⁊ sussitientẽ penã itm̃ puniret. S nos satis fec̃ digne ⁊ sufficient̃: qui nõ ꝑseu̾aũ.
ones dĩ q̃ tot sunt qͦt sunt pecc̾oꝵs remissiones. Tot gͦ debuit cogitare bona di: qͦt mala
sua. ac ꝓ ilł usq in finẽ grãs agere. S quia ingratus ad uomitũ sic̃ canis rediit. añ acta do¬
na bona mortificauit ⁊ peccm̃ dimissum reuocaũ. ut cui humiliato d̾s̃ añ peccm̃ dimiserat:
tari qi pp̃ ingracitudinẽ ita reꝰ ⁊ peccõr ꝯstieuit᷑ ut añ fu̾at. sic .I. qd̾ dimissũ fu̾at dr̃ exigi.

Expanded text:
Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satisfecit digne et sufficientones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, tari, quia propter ingratitudinem ita reus et peccator constituitur, ut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi,
Abbreviated transcription (Latin):
amini officũ oblitus suas uult uindicare inurias. nõ solum de fit᷑is pecc̃is ueniã merebit᷑:
Ed eciã p̃t̾ta que iã sibi dimissa credebat ad iuindictã replicabunt᷑. Itẽ beda suꝑlucã. reu̾tar
in domũ meã ⁊c̾. Timendus est iste uersids. non exponend̾ ne culꝑa quam in nobis extinc-¬
tam credebamꝰ ꝑuicuriam nos sua uaccantes. opprimat. Itẽ quẽcũq enĩ pꝰ baptisma siue
pͣuitas hetica seu mundana cupiditas arripuit mox omniũ ꝓst̾net in ima uitiorũ. Itẽ aigꝰ.
Redire dimissa peccã ubi suꝑna caritas nonest: aꝑtissime dñs in euanglio docet in illo seruo a
quo dũs debit̃ dunissũ petiit eo qd ille cõseruo suo debit̃ nollet dimittẽ. his auctoritatibus
inuitunt᷑ qui dũt peccã dimissa redire si replicent᷑. Quibus opponr̃. Siqnis peccõ de qͦ pe¬
uistitia ÷ aꝑta si uͦ reqͥrit᷑ qd̾ fu̾at condonatũ uł iniusticia ẽ. uł iusticia ẽ. occulta. Uidr̃ eciã

Expanded text:
suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non merebitur, sed etiam praeterita quae jam sibi dimissa credebat ad vindictam ei replicabuntur. Item Beda: Revertar in domum meam, etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sive pravitas haeretica, seu cupiditas mundana arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Item Augustinus: Redire dimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Dominus in Evangelio docet in illo servo a quo dimissum dominus debitum petiit, eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere. His auctoritatibus innituntur qui dicunt peccata dimissa, si replicantur, redire sijustitia est aperta. Si vero requiritur quod fuerat condonatum, vel injustitia est, vel justitia occulta. Videtur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
si patentes nr̃i mali sint. uel fili uel fr̃o. an magis ul minꝰ dilizendi sint̃
ais bonis hac orone nob non coepusatis. Uidetur quod magis funt diigendi sunt homine¬
lo qui nob carne non sunt comunce̾. quam alii carne comunct̾ quia nob coniuncti s¬
onidẽ õ ghiatiro caritatis scĩoꝵ ẽ enim copła cordium quam corpoꝵ. Unde beda de uerb
sigit matte nes mat᷑ negitur que ⁊ de cruce cognoscitur. s religiores monistrant᷑ cople¬

Expanded text:
si parentes nostri mali sunt vel filii, vel fratres, an magis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corporum. Unde Beda de illisligit matrem, nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrant
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sepe inscͥpta nomine sensiralitatis non id solum in anima ꝙ.
nob ꝯmine cum pecore s etiam inferior portio rationis qͥ tempor a¬
lum dispositiom intendit: incelligit᷑. Quod diligens lector in locis sc¬

Expanded text:
d saepe in Scriptura nomine sensualitatis, non id solum in anima quod est nobis commune cum pecore, sed etiam inferior portio rationis quae temporalium dispositioni intendit, intelligitur. Quod diligens lector in locis Sc
Abbreviated transcription (Latin):
modo. kiaritas dei dicta ẽ diffundi in cordibꝰ nr̃is. non qͣ ip̃e nos diligit: s qͣ
nos dilig̾e facit ⁊ cͥ. his uerb̾ nõ diudit᷑ nec diu̾sa ostendit᷑ learitas qͣ as̃ diligit: ab
ea qͣ nos diligimꝰ. s potiꝰ cũ sit una et ead̾ karitas: et dicat᷑ ipsa dei caritas: diu̾sis
de causis ⁊ rationibꝰ dei learitas appellari inscriptura ostendit᷑. Dicit᷑ em̃ dei hari¬
tas. uel qe ds̃ ea diligit nos: uł qr ea nos sin dilectores facit. Cum gͦ ab apło dicit᷑
facit nos dilig̾e. non ibi appellat᷑ karitas dei: eo qd̾ ds̃ nos eadiligat: s eo qd̾ nosea
sui dilectores facit. et qd̾ ea ratione possit. dicit caritas dei: qr nos ea dilige facit:
ex simili gen̾e locutioĩs ostendit᷑. sic̃ dicit᷑ iusticia dei qua nos iustificat. et dñi fal qͣ
nos salitat. et fides .xͥ. qͣ nos fideles facit.
Determinatio secunde

Expanded text:
diligit; sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et rationibus Dei charitas appellari in Scriptura ostenditur. Dicitur enim Dei charitas, vel quia Deus ea diligit nos, vel quia nos ea suos dilectores fare, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutionis ostenditur, sicut dicitur justitia Dei qua nos justificat, et Domini salus qua nos salvat, et fides Christi qua nos fideles facit. 14. Determinatio secund
Abbreviated transcription (Latin):
ri peue potestatẽ ⁊ magnũ peccm̃ magiuis diuturius q lui cruciatib. Siquis uero punitꝰ sit ut ille
qui istłite ma lesurat ⁊ qui in sabbo liaua collegerat tales p̾ea nõ puniri. quia culpa leuis p̾senti suppb

Expanded text:
ri potestatem; et magnum peccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supp
Abbreviated transcription (Latin):
sagella. quia quidã hic flagellis emendant᷑. alii hic et inet̾nũ: pununit᷑. Qumque enim
urtutũ ne suꝑbia temptet ut paulo: uł ad corrigendũ pecc̃a : sic̃ marie. lepͣ: uł ad głam
dei ut de ceco nato: uł ad uitiũ pene it hodi. qͣtinus hic uideat᷑ quid in inferno seqͣt᷑. scd̾m iltõ
palr̃ punitos ne in et̃nũ puiurent᷑ : nõ ẽ. tũ de omnib generałr intelligend̾. dit .i. sic.¬
De genus humanũ diluuio sodomitas igne. egiptios mari. ispłitas in hemo ꝑdidit: scitoce

Expanded text:
ia pertinere flagella, quia quidam hic flagellis emendantur, alii hic et in aeternum puniuntur. Quinque enim virtutum, ne superbia tentet, ut Paulo; vel ad corrigenda peccata, ut Mariae lepra; vel ad gloriam Dei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur quid in inferno sequatur, secundum iporaliter punitos ne in aeternum punirentur, non est tamen de omnibus generaliter intelligendum. Ait enim: Quod genus humanum dil
Abbreviated transcription (Latin):
apparꝙ quod misteriuĩ uerb in carnati plenius cognouerunt. angeli pꝰ mplecio¬
nem: qirani ante. et sicuit incognitione huinis misterii ꝓfecerunt: ita dicunt eos.
in deitatis cognitione. ꝓficere. Quod autem in huius misteri cognitione ꝓfece-¬
rint: euicdent᷑ docet apłs dicens. que sit ditpenfatio facramenti aibsconditi a secu-¬
lis incleo. ut notescat multiformis fapientia dei. ꝑ eccłtam pͥntipibꝰ et potestati¬
bꝰ incelestibꝰ. Suꝑ quem locum: dicit ieronimꝰ aingelicas cligintates p̾fatum misteri¬
tes contata.

Expanded text:
apparet quod mysterium Verbi incarnati plenius cognoverunt angeli post impletionem quam ante. Et sicut in cognitione hujus mysterii profecerunt, ita dicunt eos in deitatis cognitione proficere. Quod autem in hujusmodi mysterii cognitione profecerint, evidenter docet Apostolusam principibus et potestatibus in celestibus. Super quo verbo dicit Ieronimus angelicas dignitates prefatum misterites dilatata.
Abbreviated transcription (Latin):
riplici aũ ex causa sacram̃ta instituta sunt. Propt̃ humilitatẽ eruditionom.
ex̾citationẽ ꝓpt̃ humilitatẽ quidẽ: ut dum homo insensibilib rebus que natura
infra ip̃m sunt. Ex p̃cepto creatoris se reuerendo subic̃ ex hac humilitate et obediẽtia
deo mag̾ placeat et apd̾ eum mereatur. cuius imꝑio salutẽ querit in inferiorib se. et si
non ab ilł s ꝑ illa adeo. pp̃ eruditionẽ etiam instituta sunt. ut ꝑ id quod foris in sp̃ẽ uisibili
c̾nit᷑ ad iusibilẽ uirtutẽ que uitus est agnoscendã mens erudiatur. Homo enuim qui ante
citatus spt̃ ex̾citationẽ simiłr instituta sunt. quia cum homo ociosus ẽẽ non possit:
ꝓpom̃ ei utilis et salubris ex̾titatio in sacramentis. que uanam et noriam declinet ocau¬
pationẽ. Non.N. facile capitur aeatot temptatore. qui bono uaccat ex̾citio. Unde er

Expanded text:
riplici autem de causa sacramenta instituta sunt: propter humiliationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante rcitatus. Propter exercitationem similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hie
Abbreviated transcription (Latin):
llud uero quod tsbi superus dicunt: probabilus uidecur. scilicet quod angeli
usq ad iuditium: inscientra & maliis profitrant
¶Quedã auctoritateᷤ u

Expanded text:
llud vero quod alii superius dicunt probabilius videtur, scilicet, quod angeli usque ad judicium in scientia et aliis proficiant. 8. Quaedam auctoritates
Abbreviated transcription (Latin):
on enim reprobatio ita ẽ eausa mali: sic̃ p̃ destinatio caufa boni neq ob¬
duratio ita facit hominiem malum: quẽadmodũ miscc̃ra facit bonum:
¶ An ea semel scit deus uł p̾̃seit semꝑ sciat   p̾scrat ⁊ sẽꝑ scierit ⁊ꝯp̾scierit.

Expanded text:
on enim reprobatio ita est causa mali, sicut praedestinatio est causa boni; neque obduratio ita facit hominem malum, quemadmodum misericordia facit bonum. 6. An ea quae semel scit Deus vel praescit, semper sciat et praesciat, et semper scierit vel praescierit.