comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
his est caritas Etsi dimisero eos
ieiunos indomum suam: deficiant
inuia: Domus electorũ propriȩ
caelestisest patria: dequa dñs ait:
Indomo patris mei : mansiones
multe sunt: Ad quam ardentissimo
amore peruenire optabat: ille

Expanded text:
his est charitas . » « Et si dimisero eos his est charitas . » « Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. » Domus electorum proprie coelestis est patria, de qua Dominus ait: « In domo Patris mei mansiones multae sunt . » Ad quam ardentissimo amore pervenire optabat
Abbreviated transcription (Latin):
quam amore uerbi dĩ esurientem
uidit. &iam cybo corporali reficit:
ut in illis adimpler& quod ipse alibi
promisit dicens: Quaerite primũ
regnum dĩ. & iustitiã eius: & haec
om̃ã adicientur uobis: Recte
ergo dehac turba dicitur. quia ecce
iam triduo stistinentme : nec habent
quod manducent: Turba enĩ triduo
dnm sustinet : cum fidelis populus
in confessione scȩ̃ trinitatis in cessa¬
biliter perseuerat: Sustinere enĩ
homo dm̃ dicitur : cum &iam nec
inter aduersa ab eius deficit amore.
imitans illum quidicebat: Dirige
me inueritate tua & doceme
quia tues ds̃ saluator m̃s. & te susti¬
Vui nui totadie ¶Aliter. Turba triduo
dnm̃ sustinet : cum electi. intellectũ.
memoriam. & uoluntatẽ inbono
opere occupant: Siue certe tri¬
duo dñm sustinent: cum fidem.
spem. ac caritatem inuiolabilem
seruant : de quibus dicit apostolus:
Maneant in uobis: fides. Spes.
caritas. tria haec : Maior autem.

Expanded text:
quam amore verbi Dei esurientem quam amore verbi Dei esurientem vidit, etiam cibo corporali reficit, ut in illis adimpleret quod ipse alibi promisit, dicens: « Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . » Recte ergo de hac turba dicitur: « Quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. » Turba enim Dominum triduo sustinet, cum fidelis populus in confessione sanctae Trinitatis incessabiliter perseverat. Sustinere enim homo Deum dicitur, cum etiam nec inter adversa ab ejus deficit amore, imitans illum qui dicebat: « Dirige me in veritate tua et doce me, quia tu es Deus salvator meus, et te sustinui tota die . » Aliter: Turba triduo Dominum sustinet, cum electi intellectum, memoriam et voluntatem in bono opere occupant. Sive certe Dominum triduo sustinet, cum fidem et spem et charitatem inviolabilem servat, de quibus Apostolus ait: « Maneant in vobis fides, spes, charitas, tria haec: major autem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ex quinque panibus satiata est.
populus sublege ueteris testamenti
positus esse designatur : quiquinque
libros moysi ad suam eruditionem¬
UIII accepit ¶Hic autem ꝑturbã quae
ex septem panibus reficitur : inulti¬
tudo fidelium quaeper grãm noui
testamenti cotidie pasqitur designa¬
pascendam pręuiderat: cum dicebat:
Uenient ad eum om̃s gentes : & ibunt
populi multi & dicent: Domus iacob:
uenite & ambulemus in lumine dñi:
Et psalmista: Om̃s gentes quascũq
fecisti: uenient & ad orabunt coram te
dñe : & glorificabunt nomen tuũ
in acternum: Et bene in illa refectio¬
ne. quae ex quinque panibus facta
est. perquam populum iudȩorum
diximus significari. discipuli dnm
commonuisse dicuntur. utdimitte¬
r& turbas emere sibi necessaria.
quia idem populus ante aduentum
dñi. patriarchas & prophetas suos
interces sores habuit: In hac autem
quia gentilis populus non suis meri
facti estis: Etpulchre dñs turbam

Expanded text:
quae ex quinque panibus satiata est, quae ex quinque panibus satiata est, populus sub lege Veteris Testamenti positus esse designatur, qui quinque libros Moysi ad suam eruditionem accepit: hic autem per turbam, quae ex septem panibus reficitur, multitudo hominum fidelium, quae per gratiam Novi Testamenti quotidie pascitur, designapascendam praeviderat, cum dicebat: « Venient ad eum omnes gentes, et ibunt populi multi, et dicent: Domus Jacob, venite, et ambulemOmnes gentes, quascunque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum in aeternum . » Et bene in illa refectione, quae ex quinque panibus facta est, per quam populum Judaeorum diximus significari, discipuli Dominum commonuisse dicuntur, ut dimitteret turbas emere sibi necessaria, quia idem populus ante adventum Domini patriarchas et prophetas suos intercessores habuit. In hac autem quia gentilis populus non suis meritsalvi facti estis . » Et pulchre Dominus turbam,
Abbreviated transcription (Latin):
ante scła. & homo factꝰ
infine scłorum. ita
sua operatem perare
dignatus est : ut in uno
eodem que miraculo se uerũ dm̃.
uerumque hominẽ esse declarar& :
Quod in huius lectionis serie
cito cognoscimus. si hanc diligent̃
consideremus: Quod enim sup̾ra
turham esurientẽ miscđia mouet᷑.¬
humanę compassionis est indiciũ :
quod aut̃ deseptem panibus quat¬
tuor milia hominum reficit.
diuinę potestatis est declaratio.
N ec putandum est hanc eandem cẽ.
lastionem. ubi alii euuangelistę
dequinque panibus quinq milia
hominum satiata fuisse referuN:
quia ibi discipłi dñm cõmonent
ut dimittat turbas einere quae sibi
necessaria sunt: hic autem supra t᷑ͣbã
quinque panes: hic septem fuisse me¬
morantur: Ibi ordeacei: hic cuius
generis annonȩ fuerint non decla¬
ratur: Ibi quinque milia hominum
dequinque panibus saturata sunt.
hic deseptem panibus quattuor milia
refecta: Ibi supra foenum discubuert.
hic super terram: Unde ibi ꝑ turbã

Expanded text:
ante saecula, et homo factus in fine saeculorum, ita sua opera temperare dignatus est, ut in uno eodemque miraculo se verum Deum, verumque hominem esse declararet. Quod in hujus lectionis serie cito cognoscimus, si hanc diligenter consideremus. Quod enim super turbam esurientem misericohumanae compassionis est indicium: quod autem de septem panibus quatuor millia hominum reficit, divinae potestatis est declaratio. Nec putandum est, hanc eamdem esse lectionem, ubi alii evangelistae de quinque panibus quinque millia hominum satiata fuisse referunt: quia ibi discipuli Dominum commonent, ut dimittat turbas emere quae sibi necessaria sunt, hic autem Dominus supraquinque panes, hic septem fuisse memorantur: ibi hordeacei, hic cujus generis annonae fuerint, non declaratur: ibi quinque millia hominum de quinque panibus satiati sunt, hic de septem panibus quatuor millia refecta: ibi supra fenum discubuerunt, hic super terram. Unde ibi per turbam,
Abbreviated transcription (Latin):
cauteque uigilandum est : utcũ aliquẽ
reprehendere uel obiurgare necessi¬
tas coegerit. Primo cogitemus
utrum tale sit uitium quodnũ quã
habuimus. uel quo iam caruimus:
& si numquã habuimus. cogitemus
& nos homines esse. & habere posse
Si uero habuimus & non habemus.
tangat memoriam cõmunis infirmi¬
tas. ut illam reprehensionem aut
ob iurgationem. non odio sed miscđia
precedat: Vt siue ad correptionem
eius propterquem id facimus. siue
ad ꝑuersionem ualuerit: Nam incertꝰ
est exitus : nos tamen de simplicitate
oculi nr̃i securi simus: Si autem
cogitantes nos met ipsos inuenłr ꝓm̃
ineo uitio. in quo est ille quẽ repre¬
hendere parabamus :Nonreprehen¬
damus neque obiurgemus. sed tam̃
congem sscamus. & non illum optẽ¬
perandum nobis. sed adpariter co¬
nandu inuitemus: Raro ergo & ex
magna necessitate obiurgationes
adlubendȩ sunt : ita tamen utetiam¬
in his ipsis non nobis. sed dõ ut seruia¬

Expanded text:
cauteque vigilandum est ut cum aliquem cauteque vigilandum est ut cum aliquem reprehendere vel objurgare necessitas coeperit, primo cogitemus utrum tale sit vitium quod nunquam habuimus, vel quo jam caruimus. Et si nunquam habuimus, cogitemus et nos homines esse, et habere potuisse. Si vero habuimus, et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem aut objurgationem, non odium, sed misericordia praecedat. Ut sive ad correctionem ejus, propter quam id facimus, sive ad perversionem valuerit nam incertus est exitus nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus, neque objurgemus, sed tamen congemiscamus, et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo, et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt. Ita tamen, ut etiamin his ipsis, non nobis, sed Deo, ut servia
Abbreviated transcription (Latin):
Magis amant uituperare & dampna¬
re. quam emendare atque corrige¬
re : Et quo modo potes dicere fri tuo.
frater sine eitiam festucam deoculo
tuo: ipse in oculo tuo trabem non ui¬
des Haec cũ fratre agis: si uerbi
gratia. quod ira ille peccaui: tu odio
reprehendis: Quantum aut̃ inter
festucam & trabem: quasi tantũ dis
enim ira inueterata : quas quȩ uetus¬
tate ipsa tantum accenerit. ut
merito appelletur trabes: Fieri
autem potest. ut si irascaris homini
uelis etiam corrigi:¶Si aut̃ oderis
hominem. non potes eum uelle cor¬
rigere: Etideo inpossibile dicitur
ut festucam fratris oculo demat.
perspicias.: ut educas festucã deoculo
frĩs tui dest. primo abste expelle
odium : & deinceps poteris iam eũ
quem diligis emendare: Et est uere᷑
multum cauendum & molestũ. hypo¬
critarum. id est simulatorum genus:
quicum om̃ium uitiorum accusationes
odio & liuore suscipiant: etiam con¬
sultores uideri se uolunt: Etidet piȩ

Expanded text:
, magis amant vituperare et damna, magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo, frater, sine ejiciam festucam de oculo tuo, ipse in oculo tuo trabem non videns. Haec cum fratre agis, si verbi gratia, quod ira ille peccavit, tu odio reprehendis. Quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inteenim ira inveterata, quasi quae vetustate ipsa tantum acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest, ut si irascaris homini, velis eum corrigi. Si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere, et ideo impossibile dicitur, ut festucam fratris oculo demat, perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est, simulatorum genus, qui cum omnium vitiorum accusationes odio et livore suscipiant, etiam consultores videri se volunt. Et ideo pie
Abbreviated transcription (Latin):
& tu pęnitentiȩ premio donaberis:
quia cęcum uidente oculo. hoc est
corde sereno ducere curabas adlumenrpi
Non est discipulus: super magistrum:
Perfectus autẽ omis erit: si sit sicut
magister eius: Si magister. quiutique
quasi ds̃ potuit. ñ suasultꝰ ẽ iniurias.
sed ipsos maluit insecutoros
patiendo reddere mitiores:
Eandem necesse est discipłi quipuri
homines sunt regulam ꝑ fectioNis
sequantur: Quid aut̃ uides festucam
inoculo frĩs tui : trabem aut̃ quȩ in
oculo tuo est non consideras: Et hoo
adsuperiora respicit: ubi cȩcũ acȩco
duci: idest peccantẽ apeccatore casti¬
gari non posse prȩmonuit: Multi
auaritia. uel alio quolib& crimine
preuenti: leuia haec aut nulla uidi¬
cantes: acerrime corripiunt eos. quos
subita uiderint ira turbatos: oculũ
mentis asolito puritatis statu quasi
festuca in ruente mutas
atque in memores domis¬
nici
prȩcepti quo ait Nolie
condẽp¬
nare. & non condempnabimiN

Expanded text:
et tu patientiae praemio donaberis, et tu patientiae praemio donaberis, quia caecum vidente oculo, hoc est, corde sereno ducere curabas ad lumen. Non est discipulus super magistrum, perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus. Si magister qui utique quasi Deus potuit, non suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est, discipuli qui puri homines sunt regulam perfectionis sequantur. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est, non consideras? Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, levia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos, quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu quasi festuca irruente mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini
Abbreviated transcription (Latin):
& ad ipsamꝰ. quoties fidem dulci grã
prouocati: Eadem quippe mensura
quamensi fueritis: remetietur uobis:
Et apłs adelemosinam corinthios
hor tans. inter alia dicit: Hoc autẽ
dico. Qui parce seminat. parce
& metet Etqui seminat in benedictio¬
nibus : debenedictionibus & metet.
Potest aut̃ & de om̃ibus quaemente.
manu. lingua gerimus accipi : quia
tu reddes singulis in quit secundum
opera eorum: Dicebat aut̃ illis. & si¬
militudinem: Numquid potest cęcus
cęcum ducere. Nonne ambo
infoueam cadunt. Sensus huiusce¬
modi sententiae pendet ex superio¬
ribus: ubi dedanda elemosiNia
& iniuria dimit tenda precipitur:
Site inquit ira contra uiolentũ.
uerit : num quid tua mente uiciata
uitium eius curare poteris: aut ille
solus qui iniuriam fecit. & non tu
etiam qui ferre nesciebas : reus depu¬
taberis.  Atsi mitem te tranqͥlliq
pectoris. eius in probitas inuenerit:¬
& ille ad poenitentiã mouebitur.

Expanded text:
et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans, inter alia dicit: Hoc autem dico: Qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibPotest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua, gerimus accipi, quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum. Dicebat autem illis et similitudinem. Nunquid potest caecus caecum ducere, nonne ambo in foveam cadent? Sensus hujuscemodi sententiae pendet ex superioribus, ubi de danda eleemosyna, et injuria dimittenda praecipitur. Si te, inquit, ira contra violentum, verit, nunquid tua mente vitiata, vitium ejus curare poteris? Aut ille solus qui injuriam fecit, et non tu etiam, qui ferre nesciebas reus deputaberis? At si mitem te tranquillique pectoris ejus improbitas invenerit, et ille ad poenitentiam movebitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñs inluminabit abscondita
tenebrarum. & manifestabit cogita¬
tiones cordis: Duosunt autem in
quibus temerarium iudicium cauẽ¬
re debemus: cum incertum est quo
ianimo. ꝗuad que fit. uel cũ incertũ¬
i esti qualis futurussiti ĩ qui nunc
uel malus uel bonus appar& Di
mittite. & dimit tet̾ uobis Date
& dabitur uohis: Dimitdere nos
iniurias. dare beneficia lubet.
ut & nobis peccata dimit tantur.
&:uta detur aeter paaa:
Quasententia breui sedeximia:
cuncta quȩ latissime de conuersan¬
do cum inimicis mandauerat.
conprehendendo concludit mensurã
UIIIIuestrum Ih uic simile est quod alibi
dicit : ut et ipsi recipiant uos in aeter¬
na tabernacula: Non enim pauperes
ipsi : sed xp̃s mercedem  is qui elemo¬
sinam fecert̃ redditurus est: Quam
tamen insinum dare dicuntur: quia
promerendȩ illius occasionem dedere.
cum uel egentes miserati. uel inꝓbe
seuientes fortiorum sunt & tolerati
patientia. & benefitio sustentati:

Expanded text:
cum Dominus illuminabit abscondita cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Duo sunt autem, in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malumittite, et dimittemini; date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludivestrum. Huic simile est, quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati,
Abbreviated transcription (Latin):
dubium est quo animo
fiant: in meliorem partem inter p̃
temur: Quodenim scriptum est:
Ex fructibus eorum. cognoscetis
eos. Dem anifestis dictum est. quȩ
non possunt bono animo fieri :
sicuti sunt stupra. uel blasphemiȩ.
uel furta. uel ebrietates. & siquast̃¬
talia: dequibus nobis iudicare per¬
mittitur: Degenere autem cyborus
quia possunt bono animo & simplici
corde. sine uitio concupiscentia e
quicum que humani cybi indiffe¬
eos qui carnibus uescebantur. & ui¬
num bibebant ab eis. quise huius
modi alimentis temperabant: Qui
manducat inquit. manducantẽ non
spernat: Etqui non manducat.
manducantẽ non iudic&: Adhoc ꝑti
Nolite ante tempus quicquã iudica¬
re: quo adusque ueniat dñs & in lu¬
min& abscondita tenebrarũ : &
manifestabit cogitationes cordis:
Sunt ergo quaedam facta medi a
quae ignoramus quo animo fiant
quia & bono & malo fieri possunt.
Dequibus temerariũ est iudicare.
max imȩ iut condempnemus: Horũ
autẽ ueniet tempus ut iudicentur.

Expanded text:
dubium est, quo animo fiant in meliorem partem interpretari debemus. Quod enim scriptum est, « Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur dicequia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indiffeeos qui carnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non indicet. ibi nolite ante tempus quicquam iudicare, quoad usque ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationeSunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quae bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Horum autem veniet tempus, ut judicentur,
Abbreviated transcription (Latin):
cito coniugio expertus addm̃ conuer¬
titur : ex proximo uenit: Qui aũt:
post publica flagitia. adulteria.
furta. homicidia. ębrietates. rapi¬
nas. perpęnitentiam addm̃ conuer¬
titur : delonge uenit: Deprope aut :
uenit. qui ab ipsa infantia uł pueri¬
tia. inseruitio dĩ se mancipat: De:
longe uero : qui ad dm̃ in senectute
conuertitur ꝓP romittit ergo dñs ÷
cẏbum se daturum. etiam eis qui de
longe ueniunt : quia non solũ iustos.
sedetiam peccatores conuersos
recipit. & amat: sicut ipse dicit:
Nonueni uocare iustos sed peccato¬
res: adpoenitentiã: Et apłs ait:

Expanded text:
cito conjugio expertus ad Deum convercito conjugio expertus ad Deum convertitur, ex proximo venit. Qui autem post publica flagitia, adulteria, furta, homicida, ebrietates, rapinas, per poenitentiam ad Deum convertitur, de longe venit. De prope autem venit, qui ab ipsa infantia vel pueritia, in servitio Dei se mancipat: de longe vero, qui in senectute ad Deum convertitur. Promittit ergo Dominus cibum se daturum etiam his, qui de longe veniunt, quia non solum justos, sed etiam peccatores conversos recipit et amat, sicut et ipse ait: « Non veni vocare justos, sed peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
hanc requiram : ut in habitẽ in
domo dñi om̃ibus diebus uitae
meae Uia autem: presens uita
est: Quam diu enim uiuimus.
inuia sumus : necdumꝰque ad patri¬
am peruenimus: Nonuult ergo
dñs turbam ieiunam dimittere
nedeficiant in uia. quia electi
nein presenti uita abono opere ces¬
sent. pabulo uerbi dĩ pascendisuN:
qm̃ sicut deficit corpussine cẏbo
ita anima sine uerbodĩ: Quocybo
refici desiderabat: ille quidicebat:
Dñs pascitme. & nihil mihi deerit.
in loco pascue ibime collocauitꝰ:
Q uod autem subiungitur quidam ⁊̃¬
aut̃ ex eis delonge uenerunt. si ad
utrumque populum referre uolue¬
rimus : Populus iudaeorum de ꝓpe
uenit. quia legis notitiã. & di cog¬
nitionem habuit: Delonge autem
gentilis uenit: quando post idoloꝵ
culturam addĩ cognitionem con¬
uersus est: unde apłs ait: Ipse est
pax nr̃a : qui fecit utraque unum::
Cotidie uero in conuersatione fideli :¬
um: alii de prope. alii delonge
ad fidem ueniunt: Sed &is quili ñ¬

Expanded text:
item in domo Domini omnibus diebus vitae meae . » Via autem praesens est vita. Quandiu enim vivimus, in via sumus, necdumque ad patriam pervenimus. Non vult ergo Dominus turbam jejunam dimittere, ne dificiant in via: quia electi ne in praesenti vita a bono opere cessent, pabulo verbi Dei pascendi sunt: quia sicut deficit corpus sine cibo, ita anima sine verbo Dei. Quo cibo refici desiderabat ille, qui dicebat: « Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . » Quod autem subjungitur: « Quidam autem de longe venerunt ex eis. » Si ad utrumque populum referre voluerimus, populus Judaeorum de prope venit, quia legis notitiam et Dei cognitionem habuit: de longe autem gentilis venit, quando post idolorum culturam ad Dei cognitionem conversus est. Unde Apostolus ait: « Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . » Quotidie vero in conversione fidelium, alii de prope, alii de longe ad fidem veniunt. Qui enim in n
Abbreviated transcription (Latin):
dum taxat. si presens sit frater qui
hab& aliquid aduersum nos: idest
illum habemus : sinos ille leserit :
iniuriam ueniam postulare : sed
tantum ut ei dimittas. sicut tibi

Expanded text:
 si praesens est frater qui habeat aliquid adversum nos, id est, illum habemus, si nos ille laeserit, injuriam veniam postulare, sed tantum ut dimittas, sicut tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cit : quam diu fecistis uni ex his frĩbus
meis minimis. mihi fecistis: A tribuen¬
do ergo pigri curestis: quando hoc
quod iacenti in terra porrigitis. seden¬
ti in caelo datis: Sed haec om̃ps ds̃
quȩ perme in ur̃is auribus loquitur

Expanded text:
cit: Quandiu fecistis uni de his fratribus cit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed haec omnipotens Deus quae per me in vestris auribus loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
conferte si potestis falsas diuicias urãs.
ueris diuiciis romulȩ: Uos in huius
mundi uia. om̃a amissuri possidetis.
illa nihil quȩsiuit initinere. & om̃i a
inuenit inperuentione: Uos laetam
uitam ducitis. tristem mortẽ timetis.
Illa tristem uitam ꝑtulit. ad laetam
mor tem peruenit: Vos ad tempus quȩ¬
ritis obsequium hominum. illa despecta
ab hominibus. inuenit socios choros anxl¬
gelorum: Discite igitur fr̃s tempora¬
lia cuncta despicere : discite honorem
transeuntem contempnere. aeternã
głam amare: Honorate quos pauperes
cernitis : & quos foris conspicitis despeo¬
tos scłi. intus arbitramini amicos dei:
Cum his participamini quod habetis.
ut hoc quandoq dignentur uobiscum
par ticipari quod habent: Pensate quod
ore magistri gentium dicitur: in hoc
tempore ur̃a habundantia illorum
in opiam suppleat : ut & illorũ habun¬
dantia urãe in opiȩ sit supplementum:
Pensate frs quod ipsa perse ueritas di¬

Expanded text:
conferte, si potestis, falsas divitias vestras conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit seritas di
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ respondebant: Cumque ante forłs
cellę ex hiberentur caelestes exequiȩ:
scã illa anima carne soluta est: Qua
ad caelum ducta: quanti chori psal¬
lentium altius ascendebant. tanto cȩ
pit psalmodia lenius audiri: quo¬
usque & eiusdem psalmodiȩ sonitus.
& odoris suauitas elongata finiretur:
Haec igitur quamdiu uixit incor¬
pore : quis illam haber& in honorem
Indigna cunctis. om̃ibus despecta uide¬
batur : Quis ad illam accedere : Quis¬
ad illam uenire dignaretur. Sed la¬
tebat insterquilinio margarita dĩ:
Ster quilinium fr̃s. hanc ipsam cor¬
ruptibilitatẽ carnis iapello. sterquilis¬
nium abiectionẽ paupertatis nomũ¬
no: Assumpta est ergo margarita quȩ
iacebat insterquillnio. & posita in g¬
lestis regis ornamento: Iam inter suꝑ¬
nos ciues emicat. iam inter ignitos
illos lapides aeterni diadematis cho¬
ruscat: O uos quiin hoc mundo uos¬
diuites. autesse creditis aut estis.

Expanded text:
nae respondebant. Cumque ante fores nae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto cpit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis,
Abbreviated transcription (Latin):
claritatẽ reuerberabat: Quãlucẽ ꝓtinꝰ
miri odoris est flagrantia subsecuta. ita
utcarum Animum quialux emissa
terruerat. odoris suauitas refouer& .
Sedcum uim claritatis illius ferre non
possent : coepit cadem romula ad sisten¬
tem & trementẽ redemptam suorum
morum magistram. blanda uoce conso¬
lari dicens: Noli timere mater: non
morior modo: Cumque hoc crebro
dicer&: p̃aulatim luxx quȩ fuerat emis¬
sa. sub tracta est Sed is qui subsccutus ẽ
odor remansit: sicque dies secundus
& tercius transut ut ad spdrsa flagran¬
tia odoris maner&: Nocte igitur
quarta. eandem magistrã suã iterum
uocauit. qua ueniente uiaticũ petut
& accepit: N ec dum uero eadem redẽpta
uel alia erus discipula alectulo iacen¬
tis abscesserant: Et ecce subito in platea
ante ciusdem cellulȩ ostium. duo chori
psallentium constiterunt: & sicut se
dicebant secus ex uocib discreuisse:
Psalmodiȩ cantus dicebant uiri. & fęmi¬

Expanded text:
claritas reverberabat. Quam lucem protinus claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracodor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et femi
Abbreviated transcription (Latin):
quadam. eandem redemptam quã prȩfa¬
tus sum. quae utrasque discipulãs suã s̃ filia¬
rum loco nutriebat: uocauit dicens. ⁊¬
Mater ueni. mater ueni: Qiaemoxl
cumalia cius discipula surrexit: sicut
utrisque referentibus & multis res eadẽ
claruit. & ego quoque eodem tempore
agnoui. Cumque noctis medio. lectu¬
lo iacentis ad sisterent: subito cęlitus
lux emissa. omne illius cellulȩ spaciũ
impleuit: Etsplendor tantȩ clarita¬
tis emicuit: ut corda ad sistentium
mestimabili pauore perstringer&:
atque ut post ipse referebant. omne
in eis corpus obrigescer& : & stupidȩ
insolito stupore remanerent. Coepitꝰ
namque quasi cuiusdam magnȩ multi¬
tudinis ingredientis sonitus audireͥ.
ostium cellȩ concuti. acsi ingredientiũ
turba premeretur: atque ut dicebaN
intrantium multitudinem sentiebant :
Sednimietate timoris & luminis uidere
nil poterant. Quia earum oculos & pa¬
uor depresserat. & ipsam tanti luminis

Expanded text:
quadam eamdem Redemptam, quam praefaquadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. summȩ oboedientiȩ : custos oris
sui. adsilentium studiosa ualde. & ad
continuȩ orationis usum prompta :¬
Sed quia plerumque hi quos iam per¬
fectos homines aestimant. adhuc ino¬
culis summi opificis aliquid inperfecꝰ¬
tionis habent: sicut sępe inperiti
hominis necdum ꝑfectȩ sculpantis
sigilla conspicimus. etiam quasi
perfecta laudamus quae adhuc arti¬
fex considerat & limat : laudare iã
audit. & tamen ea tundere melioran¬
do nondesinit. Haec quã predix imus
romula. ea quã grȩco uocabulo medici
paralisin uocant molestia corporali ꝑcus¬
saest. multisque annis inlectulo decubars.
pene om̃i iacebat membrorum officio
destituta: nec tamen haec cadem eiusintẽ
ad inpacientiam flagella per duxerant::
Nam ipsa ei decrimenta membrorum. facꝰ¬
ta fuerant incrementa uirtutũ : quia
tanto sollicitius adusum orationis suc.¬
creuerat. quanto & aliud quodlib& age¬
re nequa quam. Iualebat: Ndcte igitur

Expanded text:
tiae, summae obedientiae, custos oris tiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nescimus: Om̃s ergo. uenerandi sunt:
Tantoque necesse est ut om̃ib te¬
humiliare debeas: quanto quissit
quambeNe qui pres¬
to est frater & cũ¬
pres biter meus
Speciosus nouit:
Eodem tem¬
pore quomonasterium petut.
ANus quędam redempta nomi¬
ne inscĩmoniali habitu constitutas in
urbe hac iuxta beatae mariȩ semꝑ
uirginis ȩccłam manebat: Haec illius
erundinis discipula fuerat: quae mag¬
nis uirtutibus pollens. suꝑ prȩnestinos
montes uitã heremiticã duxisse fere¬
batur: huic duȩ in eodẽ habitu disci¬
pulȩ adherebant: una nomine romu¬
la : & altera quę nunc adhuc suꝑ est.
quã quidem facie scio. sed nomine ne¬
scio: Tresitaque hae uno habitaculo
commanentes: morũ quidem diuiciis
plenam: sed tamen rebus pauperem
uitam ducebant: Haec autẽ quã prȩfa¬
tussum romula : aliam quã prȩdixi
condiscipulã suã. magnis uitȩ meritis
ante ibat: Erat quippe mirȩ pacien¬

Expanded text:
nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus tehumiliare debeas, quanto quis eorquam bene is qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patien
Abbreviated transcription (Latin):
cessores uenient: Certe nos omĩno
rogare debuimus: & tamen rogam᷑ :
Uidete sinegare debemus quod peti¬
mur : quando patroni funt qui
petunt: Nolite ergo miscđiae tẽpo¬
ra perdere.nolite accepta remedia
mundo abiectos aspicitis. etiã si qua
reprehensibilia eorum esse uideantur.
Nolite despicere : quia fortasse quos
morum infirmitas uulnerat. medici¬
yna paupertatis curat: Quorũ siqua
sunt talia quȩ debeant iure reprę¬
hendi Haec siuultis adusum ur̃ae
mercedis inflectitis. ut ex ipsis eorũ
uiciis & mulentur uobis incrementa
pietatis : quatenus panem pariter
detis & uerbũ: panem refectionis
de uerbo correptionis: Et duo auo¬
bis alimenta percipiat . qui unum
querebat : dum exterius cybo: in¬
terius saciatur eloquio: Pauper ergo
cũ reprehensibilis cernitur moneri de¬
b&. & despici non deb&: Siuero rep̃¬
hensionis nil hab& : uenerari sũmo¬¬
pere sicut intercessor deb&: Sed ecce
multos cernimus: quis cuiussit meriti

Expanded text:
cessores venient. Certe nos omnino cessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, et tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia mundo abjectos aspicitis, etiam si qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat; quorum si qua sunt talia quae jure debeant reprehendi, haec si vultis ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere simultos cernimus, quis cujus sit meriti
Abbreviated transcription (Latin):
resecat. redemptor uero nr̃t in lici¬
tas etiam cogitationes dampnat: Si
ergo moysen & prophetas non audi¬
unt: neque siquis ex mor tuis resur¬
rexerit credent ei. Quia hi qui
uiliora legis pręcepta implere negle¬
gunt : saluatoris nr̃i mandatis
altioribus oboedire quando conuales¬
cunt: Et nimirum constat. quia cuiꝰ
implere dicta rennuunt: ei procul
dubio credere recusant: Haec nos
de ipsa rei geste consideratione dixisse
sufficiat: Seduos fr̃s km̃i. & requiem
lazari. & poenã diuitis cognoscentes.
soler ter agite : culparũ uestrarum
intercessores querite: atq aduoca¬
uobis indiem iudicii pauperss ꝓcurate:
Multos & enim nunc lazaros habetis.
ante ianuas ur̃as iacent: atque his
indigent quae uobis iam saciatis cotidiȩ
demensa cadunt: Uerba sacrȩ lectio¬
nis: debent nos instruere adimplenda
mandata piçtatis: Cotidie lazarũ
siquerimus inuenimus. cotidie laza¬
rum sinon querimus cernimus: Ecce

Expanded text:
resecat, Redemptor vero noster illiciresecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocavobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uel rubeus clarior uideatur.Et
quãuis eis sua gaudia ad ꝑfruen¬
dum plenę sufficiant: mala tamen
reproborum absque dubio semper
aspiciunt : Quia qui creatoris sui
claritatẽ uident. nihil increatura
agitur quod uidere non possint.
Petenti aut̃ diuiti ut lazarus mitta¬
tur. abraham protinus respondit.:
Habent moysen & prophetas. illos¬
audiant: Sedqui dĩ uerba despexe¬
rat haecaudire non posse suos sequa¬
ces aestimabat: Unde & respondit
diues: N on patermi : sed siquis ad eos¬
ex mortuis ierit credent: Cuimox
ueraci sententia dicitur: Si moy
sen & prophetas non audiunt: neq
Q uia nimirũ qui uerba legis despi¬
ciunt : redemptoris praecepta. qui
ex mor tuis resurrexerit. quanto
subtiliora sunt : tanto haec difficiliũ
implebunt: Mmus est enĩ quicquid
per legem dicitur : quã hoc qđ per
dñm iubetur: Illa enim dari decimas
prȩcepit : redemptor uero noster.
abhis quiꝑ fectionẽ secuntur omnia
dimitti iub&: Illa peccata carnis

Expanded text:
vel rubeus clarior videatur? Et vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene suffreproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, nequequia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur , 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis
Abbreviated transcription (Latin):
niantur : & eorum uident głam quos
contempserunt. & de illorũ etiam
poena torquentur. quos inutiliter¬
÷ amauerunt: Credendũ uero est quod
ante retributionẽ & tremi iudicii.
in iusti in requiem quosdam iustos
conspiciunt: ut cos uidentes ingau¬
dio. nonsolũ desuo supplicio sedetiã
deillorum bono crucientur: Iusti
uero intormentis semꝑ intuentur in¬
iustos: ut hinc eorum gaudium cres¬
cat. quia malum conspiciunt. quod
misericorditer euaserunt: Tanta q
maiores ereptori suo grãs referunt:
quanto uident in aliis quodipsi ꝑpeti.
si essent relicti poterant: Nec illam
tantȩ beatitudinis claritatẽ. apud
iustorũ animum fuscat aspecta pęna
reproborum. quia ubi iam con¬
passio miseriȩ non erit. minuere¬
ꝓcul dubio beatorum laeticiam
non ualebit: Quid autẽ mirum si
dum iusti in iustorũ tormenta conspi¬
ciunt. hoc eis ueniat in obsequio gau¬
diorum quando & inpictura
niger color substernitur : ut albus

Expanded text:
niantur, et eorum vident gloriam quos niantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt esse repulsos: Nec iniusti
ergo adbeatorum sortem transeunt.
qui adampnatione ꝑpetua constrin¬
guntur. Nec iusti transire adrepro¬
bos possunt: quia erecti iam ꝑiusti¬
tiam iudicii. eoͥs nullomodo ex aliqͣ
conpassione miserentur: Sed postquã
ardenti diuiti dese spes tollitur.
cius animus ad propinquos quos reli¬
querat recurrit: quia reproborum
mentem poena sua quandoque inu¬
tiliter erudit ad caritatem: Ut iam
tunc etiam suos spiritaliter diligunt.
qui hic dumpeccata diligerent. nec se
ut testetur illis : ne & ipsi ueniant
in hunc locum tormentorum :
Qua in re notandum est: ardenti di¬
uiti quanta ad supplicium chmulant᷑:
enim lazarum quẽ despexit fratrũ
quoque suorũ meminit. quos reliquit:
Perfecta ei quippe ultio de paupere
non ess&:si hunc in retributione non
recognoscer&: Etperfecta poena in
igne non ess&: sinon in hoc quodipse¬
÷ patitur. etiam suis timer&: Ut ergo
peccatores insupplicio amplius pu¬

Expanded text:
conspiciunt esse repulsos. Nec injusti conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia rementem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret; et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius in supplicio pu
Abbreviated transcription (Latin):
hi quiuolunt aduos transire non
possint s Quia enĩ hi qui ininferno
sunt. adbeatorũ sortẽ transire cupi¬
unt dubium non est: Quiuero iam
in beatitudinis sorte susceptisunt: quo
pacto dicitur quia transire adeos qui
in inferno cruciantur uolunt: sed sicut
transire reprobi adelectos cupiunt.
idest asuppliciorũ suorũ afflictione
migrare : ita adafflictos atque intor¬
mentis positos transire iustorum est.
mente ire permiscđiam : eosque uelle
liberare: Sedqui uolunt debeatorũ
sede ad afflictos atque intormentis
positos transire non possunt: Quia
iustorũ animȩ quãuis in suȩ naturae
bonitate miscđiã habeant: iam tunc
auctoris sui iustitiae coniunctȩ. tan¬
ta rectitudine constringuntur : ut
nulla adreprobos cõpassione mouean¬
tur: Ipsi quippe iudici concordant
cui inherent: & eis quos cripere
non possunt. nec ex miscđia conde¬
scendunt. Quia tanto illos tunc
a se uidebunt extraneos. quanto¬
& abeo quem diligunt auctore suo

Expanded text:
hi qui volunt ad vos transire non hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est: qui vero jam in beatipacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare; ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo
Abbreviated transcription (Latin):
remunerauit felicitas transeuntis uitȩ :¬
Illum paupertas ad flixit: & tersit :
Istum habundantia remuerauit.
& reppulit: Qui cum que ergo bene
in hoc scło habetis: cũuos bona egisse
recolitis. Ualde de ipsis ꝑtimescite:
ne concessa uobis prosperitas. corundẽ
remuneratio sit bonorũ : Etcũ quos¬
lib& pauperes nonnulla reprehensi¬
bilia per petrare conspicitis. nolite
despicere. nolite desperare: quia for¬
tasse quos super fluitas tenuissimę
prauitatis inquinat : caminus pauꝑ¬
tatis purgat: Deuobis omino ꝑ time¬
scite. quia non nulla etiam mala acta.
prospera uita secuta est: De illis uero
sollicite pensate : quia eorũ uitam
magistra paupertas cruciat. quo¬
usque adrectitudinẽ perducat: Seqͥt᷑.i
Et in his om̃ib: internos & uos. caos
magnum firmatum est : uthi quiuo¬
lunt aduos transire non possint. neq
inde huc transmeare: Qua in re ual¬
de quȩrendum est. quomodo dicat᷑.

Expanded text:
remuneravit felicitas transeuntis vitae. remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui voluinde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est, quomodo dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod ei perabrahȩ responsioniẽ
dicitur: Fili recordare quia recepisti
bona inuita tua : & lazarus similit̃
mala.:Nunc hic consolatur. tu uero
cruciaris: Ista fr̃s Rm̃i sententia.
pauore potius indig&. quã expositio¬
ne: Nam siqui estis qui in hoc mundo
&x terius operis boni aliquid accepis¬
tis : ipsum utita dicã donũ ex teri¬
us ꝑtimescere debetis: neuobis ꝓ quo¬
rundam ur̃orum actuum reconpensa¬
tione¬
sit datum: neiudex qui hic bona exteri.¬
ora restituit. a retributione boni inti¬
mi repellat: ne honor hic uel diuiciȩ.
non adiumentũ uirtutis. sedremunera¬
tio sint laboris: Ecce enĩ dum dicitur.
recepisti bona inuita tua. indicatur
& diues iste boni aliquid habuisse :
ex quo in hac uita bona receperit.i
Rur sumque dum de lazaro dicitur
quia recepit mala: profecto monstrat᷑¬
& lazarus habuisse malum aliquod
quod purgaretur: Sed mala lazari
purgauit ignis in opiȩ : & bona diuitis

Expanded text:
hoc quod ei per Abrahae responsionem hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensationesit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis