comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
machusq & theodotio trecentos nonaginta annos
teneant. & apud ipsos locõo. qͥ tam̃ ñ sunt scriptoꝵ
uitio depͣuati. idẽ numerus reꝑiatur. Difficillimã
questionẽ. & ne dicã suꝑbe a nullo explanatã. ñ¬
tã nr̃i scientia quã dnĩ grã exposuisse nos credimꝰ:
Impleto illo qđ ipse pollicrtus ẽ. Querite & inueni¬
etis. petite & accipietis: pulsate & apiet᷑ uobis.
Qui autẽ uoluerit supputare ea pͥtiuitate que facta
ẽ. sub mane filio gaddi rege ifrł̃ qͥ regnauit in sa
maria annis decẽ. quando uenit ful rex assirioꝵ
in terram isrł. & mille talenta accepit argenti:
sueri compleri trecentos nonaginta annos. quando
hester fertur historia : qđ & credibilius ẽ. Neq
enĩ finito imꝑio assueri: s. ad huc regnante eo is¬
rael iugũ grauissime seruitutis abiecit. Et ad
obsidionẽ ierłm conuertes faciẽ titã: & brachiũ
ũ tuũ roborabis: & ꝓpħabis suꝑ eã. Preparatione

Expanded text:
machusque et Theodotio, trecentos nonaginta annos machusque et Theodotio, trecentos nonaginta annos teneant; et apud ipsos LXX, qui tamen non sunt scriptorum vitio depravati, idem numerus reperiatur. Difficillimam quaestionem, tam nostri scientia, quam Domini gratia exposuisse nos credimus, impleto illo quod ille pollicitus est: « Quaerite et invenietis, petite et accipietis, pulsate et aperietur vobis . » Qui autem voluerit supputare a prima captivitate, quae facta est sub Manahem filio Gaddi, rege Israel, qui regnavit in Samaria annis decem : quando venit Phul rex Assyriorum in terram Israel, et mille talenta accepit argenti; sueri compleri trecentos nonaginta annos, quando Esther fertur historia: quod et credibilius est. Neque enim finito imperio Assueri, sed adhuc regnante eo, Israel jugum gravissimae servitutis abjecit. Et ad obsidionem Jerusalem convertes faciem tuam, et brachium um tuum roborabis, et prophetabis super eam. Praeparatione
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.& libertas popło reddita. Qdã tẽcentos non aginta
qdringentos triginta: & uolunt eos impleri a-
baptisinate saluatoris usq ad consummationẽ mundi.
Aiii uͦ & maxime udei a scdo anno uespasiani quan¬
do ierłm a romanis capta tẽplũq subuersũ ẽ. sup¬
putari uolunt in tribulatione & angustia & capti¬
uitatis uigo popłi constituti. annos quadringentos
triginta. & sic redire popłm ad pͥstinũ statũ. Ut qͦmͦ
fiui istł quadringentis triginta annis fuerunt
in egipto. sic & in eodẽ numero finiat᷑ extrema cap¬
tiuitas. Scriptũq eẽ. in exodo. Habitatio autẽ isrł
ti.xcx.x. Et iterũ. factũ ẽ. pꝰ annos quadringen¬
tos triginta: egressus ẽ. omĩs exereitꝰ dnĩ nocte.
Satisq miror cur uulgata exẽplaria. centũ nonagi¬
ta annos habeant. & in quib dã seriptũ sit. centũ
quinquaginta. cũ ꝑspicue & hebraieũ & aqͥla sim¬

Expanded text:
est, et libertas populo reddita. Quidam trecentos nonaginta est, et libertas populo reddita. Quidam trecentos nonaginta quadringentos triginta, et volunt eos impleri a baptismate Salvatoris, usque ad consummationem mundi. Alii vero, et maxime Judaei, a secundo anno Vespasiani, quando Jerusalem a Romanis capta, templumque subversum est, supputari volunt in tribulatione, et angustia, et captivitatis jugo populi constituti, annos quadringentos triginta; et sic redire populum ad pristinum statum: ut quomodo filii Israel quadringentis triginta annis fuerunt in Aegypto, sic et in eodem numero finiatur extrema captivitas: scriptumque esse in Exodo: Habitatio autem filiotriginta. Et iterum: Factum est post annos quadringentos triginta, egressus est omnis exercitus Domini nocte. Satisque miror cur Vulgata exemplaria centum nonaginta annos habeant, et in quibusdam scriptum sit, centum quinquaginta: cum perspicue et Hebraicum, et Aquila, Sym
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ decẽ milia in captiuitatẽ. & omẽm artifi¬
cẽ & clusorẽ : nichilq relictũ ẽ. exceptis pauꝑib
popli terrȩ. Quo capto cũ infinita popłi multitu¬
dine & cunctis opib ierłm: regnauit sedechias
annis.xł. stib quo capta urbs tẽplũq destructũ
.ẽ. Cuiꝰ solitudo usq ad scđdm darii annũ ꝑmansit
cirus regnauit in ꝑsis. subuerso astiage rege me¬
dorũ: qͥ uixta ꝓpħiã ysaiȩ qͥnqͣginta ferme homi¬
nũ milia de tribu uida remansit in ierłm. & ua¬
sa templi quȩ nabuchodonosor asportauerat: &
cȩtera quę erre narrat historia. Sicuti gͥ miss ł¬
hoc ẽ. decẽ tribub a facce rege ifrł sub qͦ salma¬
nassar isrlitici popłi multa uastauit. usq ad quad¬
ragesimũ annũ assueri. supputamꝰ annos. cc̃c xcͦ.
ẽ : sic a pͥmo anno iechonie qͣndo magna pars ierłm
transiata ẽ.in babilonẽ usq ad pͥmũ ciri regis ꝑ¬
sarũ annũ desolationis tẽpli erat anius tricestmꝰ.

Expanded text:
a in captivitatem, et omnem artificem, et inclusorem, nihilque relictum est, exceptis pauperibus populi terrae . » Quo capto cum infinita populi multitudine, et cunctis opibus Jerusalem, regnavit Sedecias annis undecim: sub quo capta urbs, templumque destructum est. Cujus solitudo usque ad secundum Darii annum, permansit Cyrus regnavit in Persis, subverso Astyage rege Medorum: qui juxta prophetiam Isaiae , quinquaginta ferme hominum millia de tribu Juda remisit in Jerusalem, et vasa templi quae Nabuchodonosor asportaverat, et caetera quae Ezrae narrat historia III Esa Phacee rege Israel, sub quo Salmanasar Israelitici populi multa vastavit, usque ad quadragesimum annum Assueri, supputamus annos trecentos est: sic a primo anno Jechoniae, quando magna pars Jerusalem translata est in Babylonem, usque ad primum Cyri regis Persarum annum, qui desolationis templi erat
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ negant hordeo ium̃toꝵ pascunt᷑ & fabis:
qͥb comedentiũ uent̾ inflat᷑. & mens oppͥmi ar̃:
intantũ ut pitagoreis qͦq cib detestabilis sit. łyt̃
lentẽ esau pͥmogenita ꝑdidit. Miliũ robustor ũ
& agrestiũ. & altiliũ cib ẽ. Auena siue uitia. &
cibũ ñ inuenit in isrł nationũ quȩ immunde
erant pasceretur alimentis. Lex qͦq ipsa quam
legunt & non intelligunt : subeinericius panis ẽ.
& oꝑtus humano stercore. Quã obrẽ & paulus
uantiã dic̃ se habuisse quasi stercora: ut &p̃m lu¬

Expanded text:
Filium negant, hordeo jumentorum pascuntur et fabis, Filium negant, hordeo jumentorum pascuntur et fabis, quibus comedentium venter inflatur, et mens opprimi dicitur: intantum ut Pythagoraeilentem Esau primogenita perdidit. Milium rusticorum et agrestium et altilium cibus est. Avena sive vicia et cibum non invenerat in Israel, nationum quae immundae erant pasceretur alimentis. Lex quoque ipsa, quam legunt et non intelligunt, subcinericius panis est, et opertus humano stercore. Quamobrem et Paulus vantiam dicit se habuisse quasi stercora, ut Christum lu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã male ab anno usq ad annũ intelligi putent.
psiq panes instar ordeacii panis subcinericii fiun:
dicit᷑q ei ut humano stercore oꝑiat eos. ñ ignorantib
his qͥ comesuri st̃. Sol& quippe in scitia miserias
temperare : s uidentib & in ocłis eoꝵ: ut ante af¬
pectus horrorẽ quã gustus nausiã sustineat. No¬
tandũ qͦq qđ iuxta numerũ dierũ sinistri lateris
trecenti nonaginta subcinericii panes iubeant᷑
toris si tamen noticiã habeat dĩ: & eius qͥ areli¬
gione ueri dĩ discesserit eẽ. offensa. Possumus
autẽ & hoc dicere uixta intelligentiã sp̃alem:
qđ udaicus popłs pꝰ offensã dĩ usq hodie subci¬
nericios panes comedat. mixtos frum̃to. ordeo.
faba. lente. milio & auena : quoꝵ alter hominũ
alter ium̃toꝵ cib ẽ. In eo enĩ qdđ uident᷑ in unũ
dm̃ credere. hab̾ent aliquid & frum̃ti: qđ autẽ

Expanded text:
quidam male ab anno usque ad annum intelligi putent. quidam male ab anno usque ad annum intelligi putent. Ipsique panes instar hordeacei panis subcinericii fiunt. Diciturque ei ut humano stercore operiat eos, non ignorantibus his qui comesturi sunt, solet quippe res incerta miserias temperare, sed videntibus et in oculis eorum, ut ante aspectus horrorem, quam gustus nauseam sustineat. Notandum quoque quod juxta numerum dierum sinistri lateris trecenti nonaginta subcinericii panes jubeantur toris, si tamen notitiam habeat Dei, et ejus qui a religione veri Dei omnino discesserit. Possumusautem et hoc dicere juxta intelligentiam spiritualem, quod Judaicus populus post offensam Dei usque hodie subcinericios panes comedat mixtos frumento, hordeo, faba, lente, milio, et avena; quorum alter hominum, alter jumentorum cibus est. In eo enim quod videntur in unum Deum credere, habent aliquid et frumenti. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
deũ. fabã. lentẽ. & miliũ. auenãq mitat in uas
unũ. Facitq trecentos nonaginta panes. quos ꝑsin¬
gulos dies comedat: qͥ panes habent uicenos sidos
id est stateres. Siclus autẽ id ẽ.stater. hab& dra¬
gmas quattuor. Dragmę autẽ oeto. latinã untiam
faciunt: ita ut unus panis decẽ ũtias habere dica¬
tur. qͦ trahitur magis amma quã sustentat᷑. Steri¬
litatẽ cibi: aque aug& sterilitas. Sextã enĩ partẽ
mensure hebraice que appellatur ħm: iubetur
ꝑ singulos dies bibere. Porro hin. duos chois. atti¬
cos facit : quos nos appellare possumꝰ duos sexta¬
rios italicos. ita ut hin m̾sura sit iudaici sexta¬
rii. nrĩq castrensis: cuiꝰ sexta pars facit tereiã
partẽ sextarii italici : quib & potus iuxta indi¬
tũ oratorẽ. ñ uires tribuit. s mortẽ ꝓhib&. Qđ
autẽ dicit a tempore usq ad tepꝰ comedes uł bi¬
bes illud. auesꝑe usq ad uesꝑam significat : lica&

Expanded text:
deum, fabam, lentem et milium avenamque mittit in unum vas, facit trecentos nonaginta panes, quos per singulos dies comedat, qui panes habent vicenos siclos, id est, stateres. Siclus autem, id est stater, habet drachmas quatuor. Drachmae autem octo latinam unciam faciunt, ita ut unus panis decem uncias habere dicatur, quo trahitur magis anima quam sustentatur, sterilitatem cibi aquae auget sterilitas, sextam enim partem mensurae Hebraicae, quae appellatur hin, jubetur per singulos dies bibere. Porro hin duos choas Atticos facit, quos nos appellare possumus duos sextarios Italicos, ita ut hin mensura sit Judaici sextarii nostrique castrensis, cujus sexta pars facit tertiam partem sextarii Italici. Qui cibus et potus juxta inclytum oratorem non vires tribuit, sed mortem prohibet. Quod autem dicit, « a tempore usque ad tempus comedes vel bibes illud, » a vespere usque ad vesperum significat, licet
Abbreviated transcription (Latin):
Sdes illud: & stercore humano oꝑies illud in ocłis eoꝵ.
Quã nos uitiã interp̾tati sumꝰ ꝓ quo in hebreo dicitur.
editio. & simnachus z eae. siue zẽiac. int̾pretati suN:
quas nos uł far. uł gentili italie. pannonieq sermo¬
ne. spicã. speltãq dicimus. In uase quoq locoe. addi¬

Expanded text:
des illud, et stercore humano operies illud in oculis eorum. Quam nos vitiam interpretati sumus, pro quo in Hebraeo dicitur Ceditio et Symmachus ζέας, sive ζείας interpretati sunt: quas nos vel far, vel gentili Italiae Pannoniaeque sermone, spicam, speltam que dicimus. In vase quoque Septuaginta addi
Abbreviated transcription (Latin):
.iiiͦiͬ. faciunt. annos trecentos octoginta octo. m̃ses
qͣttuor. Dextri autẽ lateris dormitio id ẽ. annoꝵ
.xł. facile supputant᷑. Post eliachĩ enĩ qͥ cognomi¬
natus ẽ. ioachim regnaũ filius eiꝰ ioachin cogno¬
mento iechonias insib trib. Quo regnante ascẽ¬
derunt serui nabuchodonosor regis babilonis in
ierłm. & circũdata ẽ. urbs munitionib. Uenitq¬

Expanded text:
 faciunt annos trecentos octoginta novem, menses quatuor. Dextri autem lateris dormitio, id est, annorum quadraginta, facile supputatur. Post Eliacim enim, qui cognominatus est Joachim, regnavit filius ejus Joachin cognomento Jechonias mensibus tribus, quo regnante ascenderunt servi Nabuchodonosor regis Babylonis in Jerusalem, et circumdata est urbs munitionibus, « venitq
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ad eã & erit in obsidione : & circũdabit
eã. Signũ ẽ. domui isrł. Quod supͣ diximꝰ et
ipsũ ꝓpħã & descriptionẽ lateris. munitionib.
re obsidende ierlm. hoc nunc manifestiꝰ dicit᷑
pꝰ multa que media sunt. signũ ẽ. domui isrł.
Sartago ferrea quȩ instar muri int̾ ꝓpħam. et
urbẽ ponitur. grandẽ irã demonstrat dĩ: que
nullis p̾cib fatiget᷑. nec flectat᷑ ad miscdiam.
Sic̃ enĩ omr̃a metalla ferrũ domat. nicħilq eo
duruis ẽ: sic meredibilta scelera ierłm dm̃ na¬
tura mollẽ suo uitio fecerunt eẽ. durissimũ.
Sartago quoq dr̃. medus int̾ popłm & dm̃ mu¬
rus oppositꝰ: ut ostendat omẽm multitudinẽ
in breui eẽ.frigendã redigendãq ad nichili.
suꝑ facientes mala: ut disꝑdat de terra memoriã
Et tu dormies suꝑ latus tuum sinistrũ. & ponesini¬
qͥtates domus isrł suꝑ eo numero dierũ in quib
dormies suꝑ illud: & assumes iniqͥtates eoꝵ. Ego¬

Expanded text:
sidionem, et circumdabis eam. Signum domui Israel est. Quod supra diximus, et ipsum prophetam, et descriptionem lateris, munitionibus, re obsidendae Jerusalem, hoc nunc manifestius dicitur, post multa quae media sunt: Signum est domui Israel, sartago ferrea, quae instar muri inter prophetam et urbem ponitur, grandem iram demonstrat Dei, quae nullis precibus fatigetur, nec flectatur ad misericordiam. Sicut enim omnia metalla ferrum domat, nihilque eo durius est, sic incredibilia scelera Jerusalem, Deum natura mollem suo vitio fecerunt esse durissimum. Sartago quoque dicitur medius inter populum et Deum murus oppositus, ut ostendat omnem multitudinem in brevi esse frangendam, redigendamque ad nihilum. super facientes mala; ut disperdat de terra memoriam Et tu dormies super latus tuum sinistrum, et pones iniquitates domus Israel super eo, numero dierum quibus dormies super illud, et assumes iniq
Abbreviated transcription (Latin):
re poterimꝰ. Asexto anno usq ad uicesimũ annũ
tot enĩ ezechias regnauit annis supputantur
anni quattuordecĩ. cui successit manasses regna¬
uitq annis qͥnqͣgita qͥnq. Post hunc: aminon re-¬
gnauit annis duob. Post quẽ iosias : annis .xxx.
duob. Cui successit ioachim qͥ & heliachĩ cogno¬
minatus ẽ: & regnauit annis. undeci. Post
quẽ ioachim cognomento iechontas. qͥ statun
ductus ẽ. in captiuitatẽ: regnauitq ꝓ eo sedechi¬

Expanded text:
re poterimus: a sexto anno usque ad vicesimum nonum annum, re poterimus: a sexto anno usque ad vicesimum nonum annum, tot enim Ezechias regnavit annis, supputantur anni viginti quatuor; cui successit Manasses, regnavitque quinquaginta quinque. Post hunc Ammon regnavit annis duobus, post quem Josias annis triginta duobus. Cui successit Joachim, qui et Eliachim cognominatus est, et regnavit annis undecim. Post quem Joachin cognomento Jechonias, qui statim ductus in captivitatem, regnavitque
Abbreviated transcription (Latin):
ti nonaginta qͥ ꝙ dieb totidẽ supputent᷑. qͥb in sim¬
stro latere ꝓpła dormierit uiꝰctus atq constrictꝰ
ita ut in latus se alterũ non mouer&. captiuitatẽ
& miserias decẽ tribuũ id ẽ. isrłis ostendens. Et
qͥ alii quadraginta anni quib ꝓ iuda & iqͥtatib
eius in dextro iacuerit latere. siue ut narrat sca
scriptura dormierit. De isrł hoc dicendiĩ ẽ. qđ
sub rege facee filio romeliȩ qͥ nonꝰ decimꝰ regnau̾
in ifrł annis. &xeͥ. Uenitq teglatpbalasar rex as¬
sur & cepitꝰ neptali : & tͣnstulit eos in assirios.
Post quã regnauit in isrł osee filiꝰ hela annis. uuiii.
captusq ẽ. eũ onĩ samaria a salmanasar rege as¬
siriorũ & translatus in hela. & abor fluuios gorã.
in ciuitatib medorũ. Sexto autẽ erecbie regis
anno ut scã regũ narrat historia : captus ẽ. osee.
A qͦ si ꝑ ordinẽ supputemus qͦt annis fuerit isrł in
angustia & uigo pressus captiuitatis : sic inueni¬

Expanded text:
ginta, qui pro diebus totidem supputentur, quibus in sinistro latere propheta dormierit vinctus atque constrictus; ita ut in latus se alterum non moveret, captivitatem et miserias decem tribuum, id est, Israelis ostendens. Et qui alii quadraginta anni, quibus pro Juda et iniquitatibus ejus in dextro jacuerit latere, sive ut narrat sancta Scriptura, dormierit, de Israel hoc dicendum est, 39 quod sub rege Phacee filio Romeliae, qui undevicesimus regnavit in Israel annis viginti, venit Teglatphalasar rex Assur , et cepPost quem regnavit in Israel Osee filius Hela annis novem, captusque est cum omni Samaria a Salmanasar rege Assyriorum, et translatus in Hela et Abor fluvios Gozam in civitatibus Medorum. Sexto autem Ezechiae regis anno, ut sancta Regum narrat historia, captus est Osee. A quo, si per ordinem supputemus, quot annis Israel fuerit in angustia, et jugo pressus captivitatis, sic inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ad popłm. Ia autẽ qd nos posuimus. qͥ audit
audiat & qui qͥescit qͥescat. ꝓ qͦ loeoe. int̾pͣtati
sunt. qͥ audit audiat. & qͥ meredulus ẽ. ineredu¬
lus sit: scd̾a aqͥle editio ita transtulit. Q audit
audiet᷑. & qͥ relinquit relinquetur. Et ẽ. sensꝰ
Qui hab& dabit̾ ei: qͥ autẽ non hab& etiã hoc
qđ uidet᷑ habere auferet᷑ abeo. Et tu fili ho¬
minis sume tibi laterẽ. & pones eũ corã te. et
deseribes in eo eiitatẽ ierłm. & ordinabis aduer

Expanded text:
t audiat: et qui quiescit, quiescat: pro quo LXX interpretati sunt: Qui audit audiat: et qui incredulus est, incredulus sit: secunda Aquilae editio ita transtulit: Qui audit 37 audietur: et qui relinquit, relinquetur. Et est sensus: Qui habet dabitur ei: qui autem non habet, etiam id quod videtur habere auferetur ab eo . Et tu, fili hominis, sume, tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem, et ordinabis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe appellatur chienos ꝑapia possumꝰ laterẽ &
in sugillationẽ isfłis acciꝑe qđ in luto & latere
seruierit pharaoni. Siue ut urbs quã putabans
eẽ. firmã & in expugnabilẽ fragilissimo lateri
comparet᷑. qͥ ad tactũ aque ilico soluitur: ut de
deserti mons ẽ. filie sion. uertat᷑ in laterẽ qui
inundatione babilonia corrumpatur : uixta il¬
lud qđ scriptũ ẽ. ꝓpterea adducet dñs suꝑ uoᷤ
aquas multas & fortes regẽ assiriorũ. Et tu
sume tibi sartaginẽ ferreã. & pones eã murũ

Expanded text:
e appellatur σκηνογραφία possumus laterem et in sugillationem Israelis accipere, quod in luto, et latere servierit Pharaoni . Sive ut urbs, quam putabant esse firmam et inexpugnabilem, fragilissimo lateri comparetur, qui ad tactum aquae illico solvitur, ut de a, vel Al. quia deserti mons est filiae Sion, vertatur in laterem, qui inundatione Babylonia corrumpatur; juxta illud quod scriptum est: Propterea adducet Dominus super vos aquas multas et fortes, regem Assyriorum . Et tu sume tibi sartaginem ferream: et pones ea
Abbreviated transcription (Latin):
destructũ. Fiunt itaq apͥma captiuitate issi
quȩ facta ẽ. sub rege facee usq ad undecimũ
annũ sedechiȩ quo templũ desolatũ ẽ. anni
centũ quinqͣginta quattuordecĩ. A scdã qͣndo
captus ẽ. oseẽ omĩs subuersa samaria anni cen
płũ extruetũ ẽ.a rorobabel filio salathiel. & iħu
filio iosedech ꝓpħantib aggeo & racharia : qͥ regna¬

Expanded text:
. Fiunt itaque a prima captivitate Israel, quae facta est sub rege Phacee usque ad undecimum annum Sedechiae quo templum desolatum est, anni centum septuaginta quatuor. A secunda quando captus est Osee et omnis subversa Samaria anni cento Salathiel, et Jesu filio Josedec, prophetantibus Aggaeo et Zacharia, qui regna
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo quidã uolunt ñ absurdũ eẽ. etiã huius
doctrinę habere scientiã. Illa exepla replican¬
tes qđ iħc filus naue exploratores miserit qͥ
terrã describerent. quę ꝓpͥe uocatur geometri¬
ca. Et angłs in zacharia habuerit funculũ ge¬
ometricũ ad ierłm metiendã. & qđ nunc iubet᷑¬

Expanded text:
Ex quo quidam volunt non absurdum esse etiam hujus Ex quo quidam volunt non absurdum esse etiam hujus doctrinae habere scientiam illa exempla replicantes, quod Jesus filius Nave exploratores miserit, qui terram describerent quae proprie vocatur Geometria: et Angelus in Zacharia habuerit funiculum Geometricum ad Jerusalem metiendam . Et quod nunc jubet
Abbreviated transcription (Latin):
nes arietes in giro. Sic̃ pͥus dixinꝰ intra & in-¬
cludere in medio domus tue. & ecce data sunt
suꝑ te uincła & ligabunt te & non egredieris.
typũ ẽẽ. ꝓpħã future obsidionis urbis ierłm:
ita nunc in geometrica uibet᷑ in latere arte des¬
seribere : ipsumq latere̾ poni in conspectu ꝓpħe:
ut pꝰ quã descripserit in puluere ierłm omẽm
aduersus eã pingat obsidionẽ : adumbrans mu¬
nitiones. & comportans aggeres. & coronã ual¬
lantis exercitꝰ. & arietes incireuitu : ꝑque onĩa
urbes capi solent. Munitiones dicunt᷑ qͥb urbs
clauditur. nequis obsessorũ possit effugere: com¬
portata aggeres quib uallũ fosseq complentur.
Hoc autẽ dr̃ ut significet᷑ urbis ierłm sub sedechia
rege uicina captiuitas : cuiꝰ anno undecimo & rex
& ciuitas capta ẽ. Platere qͥ grece dr̃ gnẽ femi¬
appellare possumus. In cuiꝰ puluere solent geo¬
metre toaai Mac. id ẽ. lineas radiosq describere.

Expanded text:
diximus: Intra et includere in medio domus tuae, et ecce data sunt super te vincula, et ligabunt te, et non egredieris, typum esse prophetam futurae obsidionis urbis Jerusalem: ita nunc Geometrica jubetur in latere arte describere, ipsumque laterem poni in conspectu prophetae, ut postquam descripserit in pulvere Jerusalem, omnem adversum eam pingat obsidionem; adumbrans munitiones, et comportatos aggeres, et coronam lantis exercitus, et arietes in circuitu, per quae omnia urbes capi solent, munitiones dicuntur quibus urbs clauditur, ne quis obsessorem possit effugere, comportati aggeres, quibus vallum fossaeque complentur. Hoc autem dicitur, ut significetur urbis Hierusalem snb Sedechia rege, vicina captivitas, cujus anno undecimo, et rex et civitas capta est. Pro latere, qui Graece dicitur genere femiappellare possumus. In cujus pulvere solent geometrae γραμμὰς, id est, lineas radiosque describere.
Abbreviated transcription (Latin):
mus urã deserta. Hic etiã in ꝓpħa eadẽ commi¬
natur. & qđ facturus ẽ.fecisse se dic̃. Hereditas
enim. dni ifrł: & funiculus hereditatis eius. Qa
autẽ ait dedi dilectã animã meã i manũ mnimi¬
coꝵ eius. illud ẽ. Potestatẽ habeo ponendi anima
meã : & potestatẽ habeo resumendi eam. facta ẽ.
hereditas qͦndã dm̃ popłs iudeoꝵ contra eũ qͣsi

Expanded text:
mus umus unatur; et quod facturus est, fecisse se dicit. Haereditas enim Domini, Israel, et funiculus haereditatis ejus. Quod autem ait: Dedi dilectam animam meam in manum inimicorum eius, illud est: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo resumendi illum. facta est autem hereditas quondam domini populus Iudaeorum contra eum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
io quuti fuerint tibi bona. In tantũ inquit grauis¬
simis iordauis oꝑire fluctib. & eqͥtũ te de longe
uenientiũ multitudo uastabit: ut fr̾s quoq tui
idumei & domus patris qͥ de loth stirpe generati
sunt. moab & ammon. etiã ipsi tẽprẽ necessita¬
tis & angustie dincent contra te & insultent
tibi. Unde caue ue uelis eis credere & spẽ ha¬
bere consanguinitatis. ꝑ quã maiori in te quã
hostes ꝰ aeseuiant. Potest hoc & de saluatore ac¬
cipi: quod fr̃f eiꝰ & domus patris illius pugna¬
uerunt contra eũ & clamauerunt plena uoce
dicentes. Crucifige crucifige eũ. & non habemꝰ
regẽ nisi cesarẽ. Reliqͥ domũ meã dimisi he
reditatẽ meã : dedi dilectã animã meã in manũ
inimicorũ eius. facta ẽ. mͥ hereditas mea: quasi
leo in silua. Dedit contra me uocẽ suã: ideo odi¬
ui eam. Qiti ui euangłio locutus ẽ. Surgite
abeamus hinc. & iterũ. Relinquetur nobis do-¬

Expanded text:
locuti fuerint tibi bona! \'In tantum\', inquit, \'grauislocuti fuerint tibi bona! \'In tantum\', inquit, \'grauissimis Iordanis. operiere fluctibus et equitum te de longe uenientium multitudo uastabit, ut fratres quoque tui, Idumaei, et domus patris tui, qui de Lot stirpe generati sunt, Moab et Ammon, etiam ipsi tempore necessitatis et angustiae dimicent contra te et insultent tibi. unde cane, ne uelis eis credere et spem habere consanguinitatis, per quam maiore in te quam hostes odio desaeuiant\'. potest hoc et de saluatore accipi. quod fratres eius et domus patris illius pugnauerint contra eum et clamauerint uoce plena dicentes: crucifige, crucifige eum; non habemus regem nisanu inimicorum eius. facta est mihi hereditas mea quasi leo in silua; dedit contra me uocem, ideo odiui eam. Qui in euangelio locutus est: surgite, abeamus hinc, et iterum: relinquetur uobis do
Abbreviated transcription (Latin):
tib currens non laborasti. quomͦ contendere po¬
teris cũ equis : Si in terra pacis confisa es. quid
facies in suꝑbia siue fremitu iordanis: Si inqͥt
crebra te uicinarũ gentiũ captiutras fatigauit.
moabitarum & ammonitarũ. philistiim & idume¬
orũ. qͥd facies ad longã captiuitatẽ que te chal¬
deã usq ductura ẽ : & comparat pedites eqͥtib.
qr reuera & uyxta historiã omĩs ꝑfis & um¬
uersa chaldea & regionũ illarũ exercitus gau¬
d& eqͥtatu. Iste autẽ gãs quas supra memoram :
ꝓpt̃ difficultatẽ locorũ: tam pugnę apte sunt.
quã latrocinio. Seruatq methaphorã : & dicit. Si
cũ peditib currens lassitudine defecisti : quia
facies si equis cursum tiũ uolueris eoeq̃re :
Q& si in terrã tuã aliquã habusti fiduciã quid
actura cũ iordanẽ transieris & illius gurgites
sustinueris: Ilam & fr̃s tui. & domus patris tui
etiã ipsi pugnauerunt aduersũ te. & clamaue¬
runt post te plena uoce. Nec credas eis : eum

Expanded text:
tibus currens laborasti, quomodo contendere poteris cum equis? si in terra pacis confisa es, quid facies in superbia — siue fremitu — Iordanis? \'Si\', inquit, \'crebra te uicinarum gentium captiuitas fatigauit, Moabitarum et Ammanitarum, Philistiim et Idumaeorum, quid facies ad longam captiuitatem, quae te Chaldaeam usque ductura est?\' et conparat pedites equitibus, quia re uera et iuxta historiam omnis Persis et uniuersa Chaldaea et regionum illarum exercitus gaudet equitatu. istae autem gentes, quas supra memoraui, propter difficultatem locorum non tam pugnae aptae sunt quam latrocinio. seruatque μεταφορὰν et dicit: si cum peditibus currens lassitudine defecisti, quid facies, si equis cursum tuum uolueris coaequare? et si in terra tua aliquam habuisti fiduciam, quid actura es, cum Iordanen transieris et illius gurgites sustinueris?\' Nam et fratres tui et domus patris tui etiam ipsi pugnauerunt aduersum te et clamauerunt post te plena uoce; ne credas eis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ asalomone constructa narrat᷑.: in regũ & in pa-¬
ralipomenon libris. Illa enĩ alteriꝰ ordinis atq men-¬
sure ẽ. & in singulis magnã habens diuersitatẽ.
Tantũq inferior tẽplo qđ nunc ostendit᷑ iezechieli:
ut non solũ cultores eius & editui. s & ipse fabrica¬
tor eius salomon peccauerit & offenderit dm̃. lic&¬
postea egerit pęnitentiã : scribens ꝓuerbia in qͥb
ait. Nouisfime ego egi penitentiã: & respexi ut elige¬
cess& abiniqͥtatib suis: ñ qͥbusdã s om̃ib. Siue ut
in hebraico continet᷑. confundat᷑ & sustineat torm̃¬
tũ siui ꝓ om̃b quȩ fecit. Sustin& autẽ torm̃tum
iniqͥtatũ suarũ : qͥ cessauit p̃terita facere peccata.
Multũq ꝓdest ei qͥ ante peccauerit uidere domũ dĩ.
& om̃s fabricȩ eius nosse rationes ut & peccare de¬
sistat. & habens illius desideriũ dicat ad adm̃n. Dnẽ di-¬

Expanded text:
quae a Salomone constructa narratur in Regum et in Paquae a Salomone constructa narratur in Regum et in Paralipomenon libris. Illa enim alterius ordinis atque mensurae est, et in singulis magnam habens diversitatem: tantumque inferior templo, quod nunc ostenditur Ezechieli, ut non solum cultores ejus, et aeditui; sed et ipse fabricator ejus Salomon peccaverit, et offenderit Deum, licpostea egerit poenitentiam, scribens Proverbia in quibus ait: Novissime ego egi poenitentiam, et respexi ut eligecesset ab iniquitatibus suis: non quibusdam, sed omnibus: sive ut in Hebraico continetur, confundatur et sustineat tormentum suum pro omnibus quae fecerit. Sustinet autem tormentum iniquitatum suarum, qui cessat praeterita facere peccata: multumque prodest ei, qui ante peccaverit, videre domum Dei, et omnis fabricae ejus nosse rationem; ut peccare desistat, et habens illius desiderium, dicat ad Dominum: Domine, di
Abbreviated transcription (Latin):
Ed tu fili hominis ostende domui isrł domũ. & ces¬
sabunt a peceatis sius. & insionẽ eius. & dispositi¬
onẽ illius. & ipsi sustinebunt torm̃tũ suũ ꝓ om̃ĩbꝰ
quȩ fecerunt. & describes domũ & p̃parationẽ eiꝰ.
& exitꝰ atq introitꝰ eiꝰ. & substantiã eiꝰ & omĩa p̃cep¬
ta illius. & om̃a legitima eiꝰ. & om̃s leges eiꝰ osten¬
des illis & describes corã eis. & custodiant om̃s u¬
stificationes. & om̃ã p̃cepta mea ut faciant ea.
Et descriptionẽ domꝰ in uertice montis. om̃s t̾̃mini
parui oꝑis ẽ. qđ ocłis carnis uł mente conspexeris
audientib demonstrare: ut & ipsi tecũ uidisse
uideant᷑. Quam obrẽ scribit & iosephus eos qͥ ad de¬
scribendã t̾ram missi sunt ab iħu filio naue fuisse
ciunt dm̃. ostendit᷑ domꝰ hoc ẽ. tẽplũ qđ ez echiel
sitũ in monte conspexit. Q ñ solũ in monte. s sic̃
nc̃ dic̃ in suminitate montis. Quã neqͣꝗͣ illã putemꝰ

Expanded text:
Et tu, fili hominis, ostende domui Israel domum, et cessabunt a peccatis suis, et visionem ejus, et dispositionem illius: et ipsi sustinebant tormentum suum pro omnibus quae fecerunt. Et describes domum et praeparationem ejus, et exitus atque introitus ejus, et substantiam ejus et omnia praecepta illius, et omnia legitima ejus, et omnes leges ejus ostendet illis, et describes coram eis: et custodient omnes justificationes et omnia praecepta mea, et facient ea, et descriptionem domus in vertice montis, omnes terminiparvi operis est, quod oculis carnis, vel mente conspexeris audientibus demonstrare, ut et ipsi tecum vidisse videantur. Quamobrem scribit et Josephus, eos qui ad describendam terram missi sunt ab Jesu filio Nave, fuisse ciunt Deum, ostenditur domus, hoc est templum quod Ezechiel situm in monte conspexit, et non solum in monte, sed sicut nunc dicitur, in summitate montis: quam nequaquam illam putemus,
Abbreviated transcription (Latin):
erat int̾̃ me & eos. & polluerunt nom̃ scm̃ meũ
in abhominationib quas fecerunt. ꝓpt̃ qđ con-¬
sumpsi eos in ira mea. Nunc autẽ repellant ꝓcul
fornicationẽ suã. & ruinas regũ suoꝵ ame & ha¬
bitabo in medio eoꝵ semꝑ. Lax. Et ad dixe̾ me ad¬

Expanded text:
erat inter me et eos: Et polluerunt nomen sanctum meum in abominationibus, quas fecerunt: propter quod consumpsi eos in ira mea. Nunc ergo repellant procul fornicationem suam, et ruinas regum suorum a me: et habitabo in medio eorum semper. Tu autem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. reuersa ad me p̾uaricatrix iuda in toto cor¬
de fuo : s in mendatio. Fit autẽ hec ꝓpħia io¬
sie tẽprĩb regis iusti: sub quo ieremias exor-¬
sus ẽ. ꝓpħare. Et dixit dñs ad me. Iustificauit
animã suã auersatrix isrł: comparatione pre¬
uaricatricis uide. Iustior inqͥt ẽ. istł cõparati¬
one iude: qͥa illa statĩ in pͥncipio periit.
hec illius cruciatib potuerit em̃dari. Atten¬
dat noua ex ueteri heresis qđ istł comparati¬
one peioris iustificata dicatur. Fleo mirũ hoc
de unius gentis sororib eũ sodoma quoq con¬
latione ierłi iusticie nom̃ accipiat: dicente
año ꝑ ezechiel iustificata ẽ. sodoma ex te.
Et publicanus pharisei comparatione fit iustꝰ.
U ade & clama siue lege sermones istos contra
am a uobis siue suꝑ uos: quia sc̃s siue miseri¬
cors ego sum dic̃ dñs. & non trascar in ꝑpetuũ.

Expanded text:
est reuersa ad me praeuaricatrix Iuda in toto corest reuersa ad me praeuaricatrix Iuda in toto corde suo, sed in mendacio. fit autem haec prophetia Iosiae temporibus, regis ..--iusti, sub quo et Hieremias exorsus est prophetare. Et dixit dominus ad me: iustificauit animam suam auersatrix Israhel conparatione praenaricatricis Iuda. \'Iustior,\' inquit, est Israhel conparatione Iudae, quia illa statim in principio periit, haec illius cruciatibus potuit emendari\'. attendat noua ex ueteri heresis, quod Israhel conparatione peioris iustificata dicatur. nec mirum hoc de unius gentis sororibus, cum Sodoma quoque conlatione Hierusalem iustitiae nomen accipiat dicente domino per Hiezechiel: instificata est Sodoma ex te\', et publicanus Pharisaei conparatione fit iustus. Uade et clama — siue lege — sermones istos contra am a nobis — siue super nos —, quia sanctus — siue misericors — ego sum, dicit dominus, et non irascar in perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
tis indan & bethel uitulis aureis. Ista autẽ
apud quã erat tẽplũ & ueri dei religio imi¬
Itatione
germane paulatim recessit a dnõ: & iccireo pre¬
se arbitrantur heretica subtilitate sectari:
ascendunt montẽ suꝑbie & carnis huius uo¬
luptatib deliniti. sub onũ ligno frondoso &
ameno exponunt fornicationẽ suã. Qui cũ
tradant᷑ diabolo in interitũ carnis frequent᷑
euenit ut domus uida id ẽ. confessionis uere
fidei nequaquã terreatur exẽplo: sed multo
maiora committat. & facilitate formeationis
sue contamin& terrã ȩccłiȩ. & mechatur cũ
lapide & cũ ligno. ea sequens dogmata quȩ
aduersaria deo sunt. Sin autẽ eceliasticus uir
corrigere uoluerit errantẽ. & putridas rese-¬
care carnes. & ad penitentiã retrahere eos
qͥ sequiti fuerant falsitatẽ : nichilominus illi
sub specie eccliastice ueritatis antiquũ seqͣn¬
tur errorẽ. Dici potest de eis in omĩb his non

Expanded text:
tis in Dan et Bethel uitulis aureis, ista autem, tis in Dan et Bethel uitulis aureis, ista autem, apud quam erat templum et ueri dei religio, imitatione germanae paulatim recessit a domino et idcirco prae scientiam dum se arbitrantur heretica subtilitate sectari, ascendunt montem superbiae et carnis huius uoluptatibus deliniti sub omni ligno frondoso et amoeno exponunt fornicationem suam. qui cum tradantur diabolo in interitum carnis, frequenter euenit, ut domus Iuda, id est confessionis et uerae fidei, nequaquam terreatur exemplo, sed multo maiora committat et facilitate fornicationis suae contaminet terram ecclesiae et moechetur cum lapide et cum ligno ea sequens dogmata, quae aduersaria deo sunt. sin autem ecclesiasticus uir corrigere uoluerit errantem et putridas resecare carnes et ad paenitentiam retrahere eos, qui secuti fuerant falsitatem, ac nihilominus illi sub specie ecclesiasticae ueritatis antiquum sequantur errorem, dici potest de eis: in omnibus his non
Abbreviated transcription (Latin):
eius. s abut & fornicata ẽ. etiã ipsa. &
ficilitate fornicationis sue contaminauit ter¬
rã. & mechata ẽ. cũ lapide & ligno. Et in
omĩb his ñ ẽ. reuersa ad me p̾uaricatrix
soror eius iuda in toto corde suo: s inmendacio
ait dñs ds̃. Auorũ torm̃ta aliorũ remedia
sunt. Cumq punitur homicida recipit qui¬
dẽ ipse quod fecit: s alii deterrentur a sce¬
lere. Decẽ igitur tribus que appellant᷑ isrł
captis ab assiriis. mediãq trans latis. due trib
uida & beniamm quȩ debuerant similia for¬
midare. & tota aa dm̃ mente conuerti: uice¬
runt decẽ tribuũ scelera. & in tantũ idola ft̃
sequute: ut in tẽplo dei statuã bahal pone¬
rent. quȩ in ezechield̃ uocatur idolũ ad relũ
& emulationẽ dñi collocatũ. Loqͥtur autẽ sub
figura duarũ sororũ quia de una sunt abra¬
hã & isaae & iacob stirpe generate & pͥorẽ
auersatricẽ sequentẽ p̃uaricatrice̾ uocat
Ila enĩ dñ penitus auersata ẽ. statim: adora¬

Expanded text:
ata est etiam ipsa et facilitate fornicationis suae contaminauit terram et moechata est cum lapide et ligno. et in omnibus his non est reuersa ad me praeuaricatrix soror eius Iuda in toto corde suo. sed in mendacio, ait dominus. Aliorum tormenta aliorum remedia sunt, cumque punitur homicida, recipit quidem ipse, quod fecit, sed alii deterrentur a scelere. decem igitur tribubus, quae appellabantur Israhel, captis ab Assyriis Mediamque translatis duae tribus, Iuda et Beniamin, quae debuerant similia formidare et tota ad deum mente conuerti, uicerunt decem tribuum scelera et in tantum idola sunt secutae, ut in templo dei statuam Bahal ponerent, quae in Hiezechiele uocatur idolum ad zelum et aemulationem domini conlocatum. loquitur autem sub figura duarum sororum, quia de una sunt Abraham et Isaac et Iacob stirpe generatae, et priorem auersatricem, sequentem praeuaricatricem uocat. illa enim deum penitus auersata est statim adora
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ uulnera reciꝑe sanitatẽ. Eece loquuta es &
fecisti mala & pot̾usti ꝓ uerbis penitentię
uerbis suꝑbie: blasphemasti & implesti malam
cogitationẽ tua . & ostendisti contra uirũ for¬
titudinẽ tuã ut possis facere qđ sermone tra¬
etasti. Et dixit dñs ad me: in dieb iosiȩ regis.
Numquid ñ uidisti quȩ fecerit auersatris isfi:
Abit sibim& suꝑ omẽm montẽ excelsũ. & sub¬
ter omẽ lignũ frondosũ: & fornieata ẽ. ibi. Q

Expanded text:
. Ecce locuta es et fecisti mala et potuisti. \'Pro uerbis paenitentiae uerbis superbiae blasphemasti et inplesti malam cogitationem tuam et ostendisti contra uirum fortitudinem tuam, ut possis facere, quod sermone tractasti.. Et dixit dominus ad me in diebus Iosiae regiss: numquid uidisti, quae fecerit auersatrix Israhel? abiit sibimet super omnem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicata est ib
Abbreviated transcription (Latin):
expellitur. Portantes ait holocausta se ipsos conse¬
crantes deo: & uictimã siuie thiamatha ut dicant.¬
Sacrificiũ dño sp̃s contribulatus. & xp̃i bonus odor¬
simus dẽ in omĩ loco. Et alibi. Dirigat᷑ oratio mea
sic̃ tucensũ inconspectu tuo. & sacrificiũ ꝓ qͦ laxx.
ipsũ uerbũ posuere hebraicũ manaa: qđ pessima
consuetudine immo seriptoꝵ negligentia manna
in nris libris legitur. Et thus : de qͦ scriptũ ẽ.
Ut qͥd mͥ affertis thus de saba i Et inferent obla¬
tionẽ quę hebraice dicit᷑ thoda. & in grãrum
actionẽ uerti potest. & quã laudẽ looe. tran¬
stulerunt in domũ dauid: haut dubiũ quin in
ȩccłiam. Hec sunt p̾mia eorũ qͥ scificant sabba¬
tũ : & nullo pondere p̾grauant᷑. Si autẽ non

Expanded text:
expellitur. « Portantes, ait, holocausta » seipsos consecrantes Deo; « et victimam  sive thymiamasacrificium domino spiritus contribulatus et: Christi bonus odorsumus inomni loco et alibi: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; et sacrificium, pro quo LXX ipsum uerbum posuere Hebraicum \'manaa\', quod pessima consuetudine, immo scriptorum neglegentia, \'manna\' in nostris libris l« Ut quid mihi offertis thus de Saba? » « Et inferent oblationem, quae Hebraice • dicitur \'thoda\' et in \'gratiarum actionem\' uerti potest et quam \'laudem\' LXX transtulerunt. in domum Dauid. hau dubium quin in ecclesiam. haec sunt praemia eorum, qui sanctificant: sabbatum et nullo pondere praegrauantur. \'si autem.\'
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is. & non audierunt nec melinauerunt aurẽ
suã. s indurauerunt ceruicẽ suã. & qd in hebra¬
ico non habetur. suꝑ patres suos ne audirent me:
& ne acciꝑent disciplinã. Et erit inquit si audi¬
eritis me dic̃ dñs: ut ñ inferatis onera ꝓportas
ciuitatis huiꝰ in die sabbati & si scĩficaueritis

Expanded text:
is! et non audierunt nec inclinauerunt aurem suam et indurauerunt ceruicem suam — et quod in Hebraico non habetur: super patres suos —, ne audirent me et ne acciperent disciplinam. et erit, inquit. si audieritis me, dicit dominus. ut non inferatis onera, per portas ciuitatis huius in die sabbati, et si sancti- ficaueri
Abbreviated transcription (Latin):
nimaliũ habentes similitu dinẽ. Uideamꝰ qđ sit
p̃miũ eoꝵ. qͥ ñ portant onera in die sabbati: &
huius reges quoꝵ cor in manu dni ẽ. & qui re¬
gnant in corporib suis. & pͥncipes sedentes suꝑ
soliũ dauid: ut xpĩ imitentur exẽplũ & ascen¬

Expanded text:
nimalium habentes similitudinem. uideamus. quod sit nimalium habentes similitudinem. uideamus. quod sit praemium eorum, qui non portant onera in die sabbati et s ciuitatis huius reges. quorum cor in, manu dei est et qui regnant corporibus suis, et principes sedentes super solium Dauid, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audieritis me dic̃ dñs. ut sctficetis diẽ sabbati.
& ne portetis onuis & ne inferatis ꝑ portas ierłm
indie sabbati : succendã ignẽ inportis eiꝰ. & deuora¬
bit domos ierłm & ñ extinguet᷑. Ne p̾ceptũ sabbi
ponere placuit: ut simul omĩa cognoscamus.
Custodit animã suã: qͥ non portat pondera pecca¬
torũ in die qͥetis & sabbati. Flec infert eas ꝑ
portas ierłm: quas uirtutes debemꝰ acciꝑe. Et
nolite inquit onera eicere de domib urĩs: non
enĩ portanda sunt s penitus abicienda. & om̃e
opus ne faciatis : uł seruile uł illud de quo
hõ & illa destru&. Sed illud opus oꝑandũ: de
quo saluator loquit᷑. Oꝑamini opus quod non
perit. Seĩficate inqͥt diẽ sabbati : ut omẽ tẽpꝰ
uite nr̃e in scificatione ducamus. sic̃ fecerunt
patres nr̃i abrahã. isaac. & iacob. Cũq ista pc̃e¬
perit ds̃. ñ inclinauerunt aurẽ suã m̃tis utiq¬
non carnis. s indurauerunt ceruicẽ suã. reicien¬

Expanded text:
non audieritis me ut sanctificetis diem sabbati et ne portetis onus et ne inferatis per portas Hierusalem in die sabbati succendam ignem in portis eius et devorabit domos Hierusalem et non extinguetur verbum quod ponere placuit, ut simul omnia cognoscamus. Custodit animam suam, qui non portat pondera peccatorum in die quietis et sabbati: nec infert ea per portas Jerusalem, quas virtutes debemus accipere. Et nolite, inquit, ejicere onera de domibus vestris. Non enim portanda sunt, sed penitus abjicienda. Et omne opus ne faciatis, vel servile, vel illud de quo et illa destruet— , sed illud opus operandum, de quo saluator loquitur: opera. mini opus, quod non perit?\' sanctificate, inquit, diem sabbati, ut omne tempus uitae nostrae in sanctificatione I ducamus, sicut fecerunt patres nostri Abraham, Isaac et Iacob. cumque ista praeceperit deus, non inclinauerunt aurem suam — mentis utiquenon carnis —,sed induraueruntceruicem suam reicien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quattuor tẽpr̃a suis currunt rotis. Nichilq aspi¬
cimꝰ: quod ante non fuerit. Dirans girando uadit
sp̃s. & in circulos suos reuertitur. Om̃s torrentes
uadunt in mare : & mare ñ adimplet᷑. Quare : Quia
ad fontes suos de matrice abisso reuertuntur. Euan¬
głiorũ autẽ id ẽ.quattuor ammaliũ. quę spirant
uuunt. intelligunt. Siquis rotã cursũq considen&:
in breui tẽprẽ mundũ eẽ. completũ. sermone aplico¬
cõp̃hend&. Rota qͦq in rota. uł duorũ iunctura te¬
stam̃toꝵ ẽ. qđ indicat seala iacob. & forceps isaiȩ &
gladius bis acutus : uel euuangłia sibi eoherentia.
Quoꝵ cursus & statura tenait ad gelũ: paululum¬
quȩ quid attingat in terra. & semꝑ ꝓperans ad ex¬

Expanded text:
per quatuor tempora suis currunt rotis, nihilque aspiper quatuor tempora suis currunt rotis, nihilque aspicimus, quod ante non fuerit. « Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Omnes torrentes vadunt in mare, et mare non adimpletur . » Quare? Quia ad fontes suos de matrice abysso revertuntur. Evangeliorum autem, id est quatuor animalium, quae spirant, vivunt, intelligunt, si quis rotam cursumque consideret, in brevi tempore videbit mundum esse completum sermone Apostolico. Rota quoque in rota, vel duorum junctura Testamentorum est, quod indicat scala Jacob , et forceps Isaiae , et gladius bis acutus: vel Evangelia sibi cohaerentia, quorum cursus et statura tendit ad coelum, paululumque quid attingit in terra, et semper properans, ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
malia que semꝑ ad pͥora secederent : Statura qͦq
rotarũ & altitudo tanta erat: ut miraculũ uiden¬
tib facer&. Iotũq corpꝰ & dorsa erant plena lucis
incireuitu : ut nullũ memibroꝵ aspiceres qđ odos lu¬
minᷤ ñ haber&. Qualẽq describunt fabule poetarũ ar¬
gũ fuisse centocłin siue multoꝵ ocłoꝵ: quẽ iuno
in pauum uertit ob negligentẽ custoditom : ut qđ̃
miracłm ẽ. conditoris dĩ. hoc condenatio eet. multi
adulterii. Omĩa celestia & terrestria & quieqͥd sub
humanã cadit intelligentiã : solis rotis uoluit. Solis
annuũ eirculũ ꝑsingulos menses luna decurrit.
Lucifer qͥ ipse uesꝑ ẽ. dũ adorientẽ & occidentẽ ru¬
tilus micat. & noctis tenebras paruo tẽperat lumi¬
ne. duob annis eundẽ conficit cursũ: aliaq astra
quattuor quę uocant᷑ errantia: & quicqͥd fulget
in celo. Segetũ qͦq & arborũ herbarũq uarietates:

Expanded text:
malia, quae semper ad priora se tenderent? Statura quoque malia, quae semper ad priora se tenderent? Statura quoque rotarum et altitudo tanta erat ut miraculum videntibus faceret: totumque corpus et dorsa erant plena lucis in circuitu, ut nullum membrorum aspiceres quod oculos luminis non haberet: qualemque describunt fabulae poetarum Argum fuisse centoculum sive multorum oculorum, quem Juno in pavum vertit ob negligentem custodiam, ut quod miraculum est conditoris Dei, hoc condemnatio esset inulti adulterii. Omnia coelestia et terrestria, et quidquid sub humanam cadit intelligentiam solis rotis volvitur, solis annuum circulum per singulos menses luna decurrit. Lucifer qui ipse vesper est, dum ad orientem et ad occidentem rutilus micat, et noctis tenebras parvo temperat lumine, duobus annis eumdem conficit cursum. Aliaque astra quatuor quae vocantur errantia, et quidquid fulget in coelo. Segetum quoque et arborum herbarumque varietates,
Abbreviated transcription (Latin):
bularent: & dorsa earũ & altitudo erat eis. Et ui¬
di eas: & dorsa earũ plena oculis incircuitu ipsarũ
quattuor. Huc usq quattuor amnantiũ quȩ qua¬
ternas habebant facies pietura describitur. se¬
quentiũ sp̃m & nubẽ quȩ erat in medio sp̃s: nc
ꝑ singła animalia singulę ponunt᷑ rote quȩ non
erant iunete animantib s sequebant̾ ea. Siue una
rota apparuit suꝑ t̾rã. quę diuisa ꝑ quattuor tot
habebat facies quot animalia sequebant᷑. Tantaq
similitudo erat rotarũ quattuor. sequentiũ anima¬
lia quattuor. ut una rota uerissime crederetur.
Opusq earũ erat atq factura quasi uisio harsis ꝗͣ
lapis celi hab& similitudinẽ. Aspect̾q earũ erat
quasi rota in rota: ut non unã rotã crederes. sed
alterã alteri copulatã. ꝑ quattuor partes ibant &¬
non trahebantur: nec reuertebantur retrorsũ. Qui
enĩ fieri poterat ut reuerterent᷑. cũ sequerent᷑ ani¬

Expanded text:
bularent. Et dorsa earum, et altitudo erat eis. Et vibularent. Et dorsa earum, et altitudo erat eis. Et vidi eas, et dorsa earum plena oculis in circuitu ipsarum quatuor. Hucusque quatuor animantium quae 17 quaternas habebant facies, pictura describitur, sequentium spiritum, et nubem, quae erat in medio spiritus, nunc per singula animalia singulae ponuntur rotae, quae non erota apparuit super terram, quae divisa per quatuor tot habebat facies quot animalia sequebantur, tantaque similitudo erat rotarum quatuor sequentium animalia quatuor, ut una rota verissime crederetur: opusque earum erat atque factura quasi visio tharsis, qlapis coeli habet similitudinem. Aspectusque earum erat quasi rota in rota, ut non unam rotam crederes, sed alteram alteri copulatam. Per quatuor partes ibant, et non trahebantur nec revertebantur retrorsum. Qui enim fieri poterat ut reverterentur, cum sequerentur ani
Abbreviated transcription (Latin):
turã aspexerimꝰ fulgorat dĩ noticiã: dũ ex erea¬
turis creator agnoscitur. De medioq animantiũ:
splendor ignis & fulgur egreditur. Si enĩ eiran¬
głia sibi colliseris in medio littere: iuilisq historiȩ
sp̃s scĩ sacram̃ta reꝑies. Cũq aspicerẽ animalia:
apparuit rota una suꝑ terrã iuxta ammalia ha¬
bentia quattuor facies. Et aspectus rotarũ. & opꝰ
eart̃i quasi uisio maris: & una similitudo ipsarum
qͣttuor: & aspectus earũ & oꝑa quasi si sit rota i
medio rote. ꝑquattuor partes earũ euntes ibant:
&̾ non reuertebantur cũ ambularent. Statura qͦq
erat rotis & altitudo & horribilis aspectus: et
totũ corpꝰ plenũ oculis in circuitu ipsarũ quattuor.
Locoo. Et uidi & ecce rota una suꝑ terrã sequens
animalia quattuor. & aspectus rotarũ & factura
carũ quasi species tharsis. & similitudo in quattuor:
& opꝰ earũ erat sic̃ sol& eẽ.rota in rota. In quattuor
partes earũ ambulabant: & ñ reuertebant᷑ eũ am¬

Expanded text:
turam aspexerimus, fulgurat Dei notitiam, dum ex creaturis Creator agnoscitur. De medioque animantium splendor ignis, et fulgur egreditur. Si enim Evangelia sibi colliseris, in medio litterae vilisque historiae, Spiritus sancti sacramenta reperies. Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una subentia quatuor facies. Et aspectus rotarum, et opus earum, quasi visio maris: Et una similitudo ipsarum quatuor: et aspectus earum et opera, quasi sit rota in medio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibanbentia quatuor facies. Et aspectus rotarum, et opus et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. LXX: Et vidi, et ecce rota una super terram sequens animalia quatuor. Et aspectus rotarum, et factura earum, quasi species tharsis. Et similitudo in quatuor: et opus earum sicut solet esse rota in rota. In quatuor partes earum ambulabant, et non revertebantur, cum am