comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
singłis aut cõiũctis disponere actꝰ quos in¬
telligat profuturos. Fortis ergo ẽ uiri nõ dis¬
si mulare cũ aliquid ĩmincat. s p̃tendere
⁊ tãꝙͣ epplorare de specula quadã mentis.
⁊ obmade cogitatõe prouida rebus profri¬
turis. ne forte dicat postra. ideo ista ĩtidi qr
nõ arbitrabar posse euenire. Deniq insi cȩ¬
plorẽtur adu̾sa.cito occupãt. ut ĩ bello ĩpro¬
insus hostiõ uix sustineatur. ⁊ si ĩꝑatoot
uen̾it. facile opp̾inet. Ita añi mala ĩce¬
plorata plus frãgũt. In hiis igitur duobꝰ
illa ẽ aĩmi excellẽtia ut p̾mũ aĩmiꝰ tuus
bonis excitatꝰ cogitatoĩbꝰ mũdo corde quod¬
uerũ ⁊⁊ honestũ ẽ uideat. bti enĩ mũdo cor¬
de quia ipĩ etiã deũ uidebũt. at id qd̾ hoẽs¬
tũ ẽ solũ bonũ iudicet. deinde nullis ꝑturbet᷑
occupatoĩbꝰ. nuillis cupiditatibꝰ fluctuẽt. Ileq

Expanded text:
singulis aut conjunctis disponere actus quos insingulis aut conjunctis disponere actus quos intelligat profuturos. 189. Fortis ergo est viri non dissimulare cum aliquid immineat, sed praetendere, et tamquam explorare de specula quadam mentis, et obviare cogitatione provida rebus futuris, ne forte dicat postea: Ideo ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improvisus hostis vix sustinetur, et si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata plus frangunt. 190. In his igitur duobus illa est animi excellentia, ut primum animus tuus bonis exercitus cogitat videat: Beati enim mundo corde, quia ipsi etiam Deum videbunt : atque id quod honestum est solum bonum judicet: deinde nullis perturbetur occupationibus, nullis cupiditatibus fluctuet. 191. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
de cuutate in ciuitatẽ cõcidere.p̃mo ⁊ uerbo
isto utar fuge̾ uiilt dũs. ne tenie̾ aliquis
tasse caro ĩfirimior aut remissioi ferre ac
Qua grã p̃parãdus ẽ aĩmꝰ. cx̾cenda mens.
stabilienda ad ꝯstantiã. ut nullis ꝑturbari
auimiꝰ possirterroribꝰ. nullis frãgi molestiis.
nullis suppliciis cedeᷤᷤ. q̃ difficile quidẽ susti¬
uẽtur S quia oĩa supplicia. gra uioꝵ sup¬
plicioꝵ uincũtur formdine. ideo si cõsilio fir¬
mes aĩm tuũ. nec a ratõe discedẽdũ putes.
⁊ proponas diuini iudicu metũ ꝑpetiu
suꝑplicu tormẽta. potes aĩmi subire tole¬
rantiã. Roc igitur diligẽtie ẽ. ut quid ita
se p̃parer. illud ĩgenn siquis pt nigore
mentis p̃udere que fitura sũt ⁊ tã¬
ꝙ ante oculos locare quid possip accideᷤᷤ
⁊ quid agere debeat si ita actidit diffĩte.
Int̾dũ duo ⁊⁊ ta simul uoluere aĩos conicrat
aut singla aut cõiũcta accide posse. ⁊ aub

Expanded text:
bo ipso utar, fugere vult Dominus; ne temere aliquis tasse caro infirmior, aut remissior animus ferre ac Qua gratia praeparandus est animus, exercenda mens, stabilienda ad constantiam, ut nullis perturbari animus possit terroribus, nullis frangi molestiis, nullis suppliciis cedere. Quae difficile quidem sustinentur: sed quia omnia supplicia graviorum suppliciorum vincuntur formidine, ideo si consilio firmes animum tuum, nec a ratione discedendum putes, et proponas divini judicii metum, perpetui supplicii tormenta, potes animi subire tolerantiam. 188. Hoc igitur diligentiae est, ut quis ita se comparet: illud ingenii, si quis potest vigore mentis praevidere quae futura sunt, et tamquam ante oculos locare quid possit accidere, et quid agere debeat, si ita acciderit, definire; interdum 51 duo et tria simul volvere animo, quae conjiciat aut singula aut conjuncta accidere posse, et aut
Abbreviated transcription (Latin):
fortissimꝰi. qui tã fortit̾ ꝑtrlit ĩpetꝰ dyaboli
⁊ uicit eũ u̾tute mẽtis sue: ileq uo̾ de enio
dubitandũ fortitudine cui dicit dñs. Accinge
sicut uir lũbos tuos. suscipe altitudinẽ ⁊ u̾tutẽ
oẽmi aũt ĩiiriosũ hũiliato. Apłs quoq ait.
habetis fortissimã cõsolationẽ. Est ergo fortis
qui se in dolore aliquo cõsolatur. Et reuera.
nire ea fortitudo uocatur qñ unusquis se
ipsĩ uincit. iã cõtinet. nullis illecebris ẽ¬
mollitur at inflectitur. Nõ adi̾isis ꝑturbas
nõ extollitur sedi̾s. ⁊ quasi uento quodãuari¬
arũ terũ curcũfertur mutatõe. Quid autẽ
excelsius ⁊ magnificentiꝰ ꝙͣ ex̾cere mentẽ
⁊fficeᷤ carnẽ. in ẜnitutẽ redigete. ut obediat
pio. cõsiliis obtĩperet ut in adcũdis labo¬
ribꝰ ĩpiga eꝑsequatur propositũ aĩmi ac uo¬
lũtatẽ Nec igitur p̾ma uis fortituduuo qͦ¬
mã in duobꝰ gn̾ibꝰ fortitudo expectatur aĩ¬

Expanded text:
tam fortiter pertulit impetus diaboli, et vicit eum virtute mentis suae? Neque vero de ejus dubitandum fortitudine, cui dicit Dominus: Accinge sicut vir lumbos tuos, suscipe altitudinem et virtutem: omnem autem injuriosum humiliato . Apostolus quoque ait: Habetis fortissimam consolationem . Est ergo fortis qui se in dolore aliquo consolatur. 180. Et re vera ure ea fortitudo vocatur, quando unusquisque se ipsum vincit, iram continet, nullis illecebris emollitur atque inflectitur, non adversis perturbatur, non extollitur secundis, et quasi vento quodam, variarum rerum circgnificentius, quam exercere mentem, afficere carnem et in servitudinem redigere; ut obediat imperio, consiliis obtemperet, ut in adeundis laboribus impigre exsequatur propositum animi ac voluntatem? 181. Haec igitur prima vis fortitudinis, quoniam in duobus generibus fortitudo spectatur anim
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbra ur̃ã. q̃ sũt suꝑ t̾rã. Et hec quidem
adhuc oĩbus fidelibꝰ. tibi aũt fili. contẽptũ
diuitiaꝵ. profanatũ quoqi anilius fablarũ
suadet declinationẽ. nchil ꝑ mittẽs. nisi qd̾
te ep̾ceat ad pietatẽ. quia corꝑalis excitatio
tamẽ. Mõ te ĩplices negotiis sclatibꝰ. qnĩ deo
forensiũ uenditõe merciũ. prohibẽtur nulitã¬
hũanib egibꝰ. ꝙͣto magis qui fidei ex̾cet in¬
liciã. ab oĩ usu negotiatoĩs abstineᷤᷤ debet. a¬
gelli sui ꝯtentꝰ fructibꝰ. si habet.si nõ ht̃ sti¬
quidicit. Inuenis fui  senui. ⁊ nõ uidi

Expanded text:
idem adhuc omnibus fidelibus: tibi autem, fili, contemptum divitiarum, profanarum quoque et anilium fabularum, suadet declinationem, nihil permittens nisi quod te exerceat ad pietatem; quia corporalis exercitatio rtamen: non te implices negotiis saecularibus, quoniam Deo forensium, venditione mercium prohibetur humanis legibus; quanto magis qui fidei exercet militiam, ab omni usu negotiationis abstinere debet, agelluli sui contentus fructibus, si habet: si non habet, stiqui dicit: Juvenis fui, et senui, et non vidi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ea ẽ etiã q̃ dicitur uacuitas aĩmi ab ã¬
goribꝰ. ut neq in doloribꝰ molliores simꝰ. ne
ĩ prospis elatiores. Qd̾ si hu ad capessandã
rẽ publicã adhortãtiri aliquos.⁊ hec p̃cepta
uocans᷑ ꝭ. talia debemꝰ agere q̃ placeãt deo.
ut p̃tendat in nobis u̾tus xpĩ. ⁊ ut ita siniꝰ
nos curuati ĩꝑatori. ut mẽbra nr̃a ariua
iusticie sint. armna nõ carnalia ĩ quibus
peccatũ regnet. s arma fortia deo quibꝰ pt̾a¬
tũ destruatur. moriatur caro nta. ut inea
oĩs culpa moriatur si quasi ex mortuis ui
titudinis. S quia in oĩbꝰ q̃ agimꝰ. nõ solũ
qrud honestũ s etiã quid possibile sit q̃rimꝰ.

Expanded text:
. Ea est etiam quae dicitur vacuitas animi ab angoribus; ut neque in doloribus molliores simus, neque in prosperis elatiores. Quod si hi qui ad capescendam rempublicam adhortantur aliquos, haec praecepta e vocamur, talia debemus agere quae placeant Deo; ut 50 praetendat in nobis virtus Christi, et ita simus nostro probati imperatori, ut membra nostra arma justitiae sint, arma non carnalia in quibus peccatum regnet, sed arma fortia Deo quibus peccatum destruatur: moriatur caro nostra, ut in ea omnis culpa moriatur; et quasi ex mortuis vivtitudinis. Sed quia in omnibus quae agimus, non solum quid honestum, se
Abbreviated transcription (Latin):
tio undiq. foris pugne. intꝰ timores. Et
ꝙͣius in ꝑiculis. in laboribꝰ plurimis. ĩ car¬
ceribꝰ. iii mortibꝰ positꝰ aĩo tamẽ nõ frãge¬
batur. s p̃liabatur.adeo ut potẽtior sins fie̾t
eccłie accedũt. despicientiã reꝵ hũanarũ hr̃e
debere doceat. Si ergo mortiui estis cũ xp̃o. ab
elemẽtis huiꝰ mũdi. quid adhuc uelut uiuẽ¬
tes de hoc mõdo decernitis: Ne tetig̾itis. nec¬

Expanded text:
tio undique: foris pugnae, intus timores. Et tio undique: foris pugnae, intus timores. Et quamvis in periculis, in laboribus plurimis, in carceribus, in mortibus positus; animo tamen non frangebatur, sed praeliabatur, adeo ut potentior suis fieretEcclesiae accedunt, despicientiam rerum humanarum habere debere doceat. elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis
Abbreviated transcription (Latin):
quid enĩ tã p̃darũ ꝙͣ ut ita aĩmũ ĩformes
tuũ. ut neq diuitias. neq uoluptates. neni
honores ĩ maximis cõstituas. neq ĩ hiis stu¬
diũ oẽ cõteras: Quod cũ ita affectꝰ animo fiu̾s
necesse ẽ ut illud honestã ac decorũ prepo¬
nendũ putes. illicq mẽten ita intẽdas tuã.
Ut quid quid accidi̾t quo frãgi hoĩes solent.
a ut prĩonii amissio. aut honoris ĩmunu¬
tio. aut obtrectatio ĩfideliũ. quasi suꝑior
nõ sẽtias. deinde ut te salutis ipĩꝰ ꝑicula.
pro iustitia suscipta nõ nioueãt. Aec ua̾ forti¬
tudo est. quã habet xp̃i athleta. qui insi legi¬
tune c̾tau̾it nõ coronatiri. An mediocae tibi
uidetur p̃ceptũ fortitudinis: Tribulatio pati¬
entiã oꝑatur. patiẽtia aũt probationẽ. proba¬
tio aũt spemi. Bide quot c̾tamina.⁊⁊ una coro¬
na. Quod p̃ceptũ nõ dat. nisi qui ẽ cõfortatꝰ
in ep̃o ihu. cuiꝰ caro requiẽ nõ hẽbat. afflre¬

Expanded text:
am ut ita animum informes tuum ut, neque divitias, neque voluptates, neque honores in maximis constituas, neque in his studium omne conteras? Quod cum ita affectus animo fueris, necesse est illud honestum ac decorum praeponendum putes, illique mentem ita intendas tuam, ut quidquid acciderit quo frangi animi solent, aut patrimonii amissio, aut honoris immunitio, aut obtrectatio infidelium, quasi superior non sentias. Deinde ut te salutis ipsius pericula pro justitia suscepta non moveant. 182. Haec vera fortitudo est, quam habet Christi athleta, qui, nisi legitimo certamine, non coronatur. An mediocre tibi videtur praeceptum fortitudinis: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem ? Vide quot certamina, et una corona. Quod praeceptum non dat, nisi qui est confortatus in Christo Jesu, cujus caro requiem non habebat. Afflic
Abbreviated transcription (Latin):
In infe̾nda s in depellẽda ĩirria lex u̾tritis ẽ.
Qui enĩ nõ repellit a socio ĩ uiriã si potest.÷
tã ⁊ iii uicio ꝙͣ ille qui facit. Uñ sc̃o moyses.
hinc pͥuo orsus ẽ. testamẽta bellice fortitu¬
dinis. Nã cũ uidisset hebreũ ab egipto ĩiuriã
accipientẽ defendit. ita ut egiptiũ sc̾neret.
at ĩ arena abscõde̾t. Salomiõ quoq ait. Cu¬
pe eũ qui ducitur ad mortẽ. Bnde igit᷑ hoc¬

Expanded text:
in inferenda, sed in depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio injuriam, si potest, tam est in vitio quam ille qui facit. Unde S. Moyses hinc prius orsus est tentamenta bellicae fortitudinis. Nam quum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit ita, ut Aegyptium prosterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque ait: Eripe eum qui ducitur ad mortem. C. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾ra foret oĩni quedã cõniuiiis possessio. Lla¬
tira igr̃ us cõmune ger̾auit. usiupatio
ius fecit pͥuatũ. Quo ĩ loco aiũt placuisse
sthoicis. q̃ in t̾ris gignãtur. oĩa ad usus hoũn
cͤati hoĩes aũt hoĩm causa eẽ gn̾atos. ut
ip̃i int̾ se aluis alii prodesse possint. Unde
hoc: nisi de sc̾pturis nr̃is dicendũ assũpserũt:
Moyses enĩ scͥpsit. quia dixit d̾õ. faciamus

Expanded text:
et terra foret omnium quaedam communis possessio. Naet terra foret omnium quaedam communis possessio. Natura igitur jus commune generavit, usurpatio jus fecit privatum. Quo in loco aiunt placuisse Stoicis, quae in terris gignantur, omnia ad usus hominum creari: homines autem hominum causa esse generatos; ut ipsi inter se aliis alii prodesse possint. 133. Unde hoc, nisi de nostris Scripturis dicendum assumpserunt? Moyses enim scripsit, quia dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uelit ĩplere possit. Iusticia igitur ad societatẽ
genis hũam ⁊ cõmunitatẽ refertur. Gocie¬
tatis enĩ ⁊atio. diuiditur ĩ ꝑtes duas. iusti¬
ciã ⁊ bñficientiã. quã eandẽ libalitatẽ ⁊ be¬
ignitatẽ uocãt. Iusticia mͥ eecelsior uidet᷑.
libalitas gratior. Illa censurã tenet. ista boui¬
tatẽ. S p̾mũ ip̃m qd̾ putãt philosoplũ iuis¬
ticie numnꝰ. apud nos excluditur. Dicũt eĩ
illi cã pͥuã eẽ iusticie formã. ut uenũ
quis noceat. uisi lacessitꝰ ĩiuria. O̾ euũ¬
gelii auctoritate uatuatur. Uuilt enĩ scap¬
tura. ut sit iii nobis sp̃s filii hoĩs. qui ueĩt
cõferre grãui.nõ inferte niuitiã. Deinde
formã iusticie putauerũt. ut quio cõĩa
d ẽ publica pro publicis hẽat. priuata ꝓ
sius. ne hoc ꝯiudẽ scd̾m naturã. Ilatura erã
oiã oĩbus ĩ cõmune profudit. Sic euĩ gu̾ari
uissit oĩa. ut paseꝰ oĩbus cõmunis esset.

Expanded text:
ediant. 130. Justitia igitur ad societatem generis humani, et ad communitatem refertur. Societatis enim ratio dividitur in duas partes, justitiam et beneficentiam, quam eamdem liberalitatem et benignitatem vocant: justitia mihi excelsior videtur, liberalitas gratior: illa censuram tenet, ista bonitatem. 131. Sed primum ipsum quod putant philosophi justitiae munus, apud nos excluditur. Dicunt enim illi eam primam esse justitiae formam, ut nemini quis noceat, nisi lacessitus injuria: quod Evangelii auctoritate vacuatur ; vult enim Scriptura, ut sit in nobis spiritus Filii hominis, qui venit conferre gratiam, non inferre injuriam. 132. Deinde formam justitiae putaverunt, ut quis communia, id est, publica pro publicis habeat, privata pro suis. Ne hoc quidem secundum naturam, natura enim omnia omnibus in commune profudit. Sic enim Deus generari jussit omnia ut pastus omnibus communis esset,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ moffensũ. s etiã gratũ fuisse
cõuitiãti docerẽ. ⁊ delectatũ potiꝰ ꝙͣ ex̧¬
aspatũ ĩuiriis. pro quibꝰ m̾cidẽ sibi red¬
dendã arbrtrabatur. D tamẽ ꝙͣuis ꝑfectus
adhuc ꝑfectiora q̃rebat. Incalescebat ĩuirie
dolore quasi homo s uincebat quasi uoriꝰ spiritu
miles. tolabat qͣsi athleta fortis.batrẽtie
aũt finis. promissoꝵ expectatio. Et ideo

Expanded text:
solum inoffensum, sed etiam gratum fuisse convicianti docerem, et delectatum potius quam exasperatum injuriis, pro quibus mercedem sibi reddendam arbitrabatur. Sed tamen quamvis perfectus, adhuc perfectiora quaerebat. Incalescebat injuriae dolore, quasi homo: sed vincebat quasi bonus miles; tolerabat quasi athleta fortis. Patientiae autem finis, promissorum exspectatio, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
t̃comutata u̾tus. Nõ enĩ se ip̃am cõmittit sibiꝰ
Alioqͥu fortitudo sine istitia. nnqͥtatio ma¬
t̾ia ẽ. Quo enĩ ualidior ẽ. eo prõptior. ut in¬
fenorẽ opp̾mat. cũ in ipĩs rebꝰ bellicis iusta
bella an riusta suit. spectãdũ putetirssũ¬

Expanded text:
committit sibi: alioquin fortitudo sine justitia iniquitatis materia est. Quo enim validior est, eo promptior ut inferiorem opprimat; cum in ipsis rebus bellicis justa bella an injusta sint, spectandum putetu
Abbreviated transcription (Latin):
pluo ĩ cõmune cõpositio mẽbroꝵ apta de¬
lecta. qd̾ ita sibi quadrare ⁊ cõuenire uideã¬
⁊ quasi in quodã speculo eliicet. Accedat¬
ũ tamẽ suauis ẜino. ut cõciliet sibi affectũ
audientiũ. gratũq se nel familiaribꝰ nel ci¬
nibhuel si fieri pt̃ oĩbus p̾beat. neq adu¬
lantẽ se neq adulandũ cuiq exhibeat. Alte¬
rũ enĩ calliditatis ẽ. uanitatis alterun.
Nõ despitiat quid de se un ꝰuisq. ⁊ maxĩe
uir optiniꝰ sentiat. Mzoc enĩ modo discet
deferre bonis reuentiã. Nã neglige̾ bonorũ

Expanded text:
plus in commune compositio membrorum apta deplus in commune compositio membrorum apta delectat, quod ita sibi quadrare et convenire videanet quasi in quodam speculo elucet. 235. Accedat tamen suavis sermo, ut conciliet sibi affectum audientium, gratumque se vel familiaribus, vel civibus, vel, si fieri potest, omnibus praebeat. Neque adulantem se, neque adulandum cuiquam exibeat; alterum enim calliditatis est, vanitatis alterum. 226. Non despiciat quid de se unusquisque et maxime vir optimus sentiat; hoc enim modo discit bonis deferre reverentiam. Nam neglige
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogãs. Decet młierẽ nõ uelatã orare deũ:
Mec ip̃a natura docet uos. Qd̾ uir quidẽ si comã
habeat. ignomina ẽ illi. qũ cõtra naturã ẽ.
Et iterũ dicit. Mulier u̾o̾ si capillos habeat.
gła ẽ illi. Est eñ scdm naturã. quĩquidẽ
capilli pro uelamĩe sũt. Hoc ẽ naturale ue¬
lamẽ. Personã igitur ⁊i spẽm nobis̃ natura
nr̃a malicia nuitaret. Habes hoc decorũ gu̾ale
quia fecit d̾s mũdi istius pulchritudinẽ. Hes
⁊ ꝑ ꝑtes. quia cũ face̾t ds̃ lucẽ ⁊ diẽ. noctẽ
distĩguet. cũ conde̾t celũ ⁊ t̾ras. ⁊ maria se¬
ꝑaret. cũ solẽ ⁊⁊ lunã ⁊ stellas cõstitue̾t lu¬
cere suꝑ trã. proba uir singła. Ergo decorũ
hoc qd̾ ĩ singłis mũdi ꝑtibꝰ intebat. ĩ uni¬
u̾sitate resplẽduit. sicut probat sapĩa dicẽs.
Ego erã cui applaudebat. cũ letaretur or¬
ue ꝑfecto. Gĩliter ergo ⁊ nn fabrica hũani
coiꝑis. grata ẽ uniꝰ ciuꝰq mẽbri portio. ẜ

Expanded text:
nterrogans: Decet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quoniam contra naturam est ? Et iterum dicit: Mulier vero si capillos habeat, gloria est illi . Est enim secundum naturam, quoniam quidem capilli pro velamine sunt; hoc est enim naturale velamen. Personam igitur nobis et speciem natura nostra malitia mutaret! 223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo decorum hoc, quod in singulis mundi partibus elucebat, in universitate resplenduit, sicut probat Sapientia, dicens: Ego eram cui applaudebat . . . . . cum laetaretur orbe perfecto . Similiter ergo et in fabrica humani corporis grata est uniuscujusque membri portio: sed
Abbreviated transcription (Latin):
tiores eo fieri uelit. qd̾ tu potes cõferre ĩopib
Iansa enĩ p̾stat. nõ grã. Neq enĩ ꝓptea
te dño dicasti. ut tuos diuites facias. s ut
uitã tibi et̾ͥnã fructu boni oꝑis ad quiras.
⁊⁊ p̃tio misationis pc̃ta redimas tua. putãt
se parũ posce̾. p̾tiũ tuũ querũs. uite tre
fructũ adimere cõtendũt. ⁊⁊ putãt iuste
facere. Et accusat qd̾ eũ diuitẽ nõ fet̾is.

Expanded text:
tiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; tiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant se parum poscere? Pretium tuum quaerunt, vitae tuae fructum adimere contendunt, et se juste fac
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa. Nõ enĩ auatꝰ dñs c̃. ut płi̾mũ querat
beatꝰ quidẽ qui dimictit oĩa ⁊i sequitur eũ.
s ⁊ ille bts ẽ. qui qd̾ habet. ee affectu facit.
Deniq duo era uidue illis diuitũ muneribꝰ
p̃tulit. quia totũ illa qd̾ habuit cõtulit. illi
aũt ex habũdanti ꝑten exiguã cõtulerunt
Affectus igitur dĩuitẽ. collatio aũt paupẽ
facit. ⁊ p̃tiũ rebꝰ ĩponis. Cet̾ũ dñs nõn
uult simul effr̃di oꝑpes. s dispẽsari. nisi forte
Ut heliseus bones suos occidit. ⁊ pauit pauꝑes
⁊ co id̾ habint. ut nulla cura teneturr domestica
s relictis oĩbus indiscipliuã se prophĩcã daret.
Est etiã illa probãda liba̾litas. ut proxinios
semĩs tui nõ despicias. si ege cognoscas. ae¬
lius ẽ enĩ ut ip̃e subuenias tuis. quibꝰ pu¬
dor ẽ ab alus sũptũ deposce̾. aut alicui postu¬
lare subsidiũ necessitatis. nõ tamẽ ut illi di¬

Expanded text:
imum quaerat. imum quaerat. Beatus quidem qui dimittit omnia, et sequitur eum: sed et ille beatus est, qui quod habet, ex affectu facit. Denique duo aera viduae illius divitum muneribus praetulit ; quia totum illa quod habuit, contulit: illi autem ex abundantia partem exiguam contulerunt. Affectus igitur divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus imponit. Caeterum Dominus non vult simul effundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi di
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatibꝰ singłorũ occulte subuenit. quẽ
laudat os panꝑu. ⁊ nõ labia sua. Deĩde
ꝑfecta libalitas. fide. causa. loco. tẽpore
cõmendatur. ut pmũ oꝑeris cta doẽsticos
fider. Grãdis culpa si sciẽte te fidelis egrat. sisci¬
as eũ sine sũptri eẽ. famẽ tołire. exũpuã per¬
petii qui p̾sertĩ egere etubestat. ẜi ĩ causa
cecidit. aut captiuitatis suoꝵ aut calũpnit.
⁊ nõ adiunes.si sit ni carcere ⁊ penis ⁊ suꝑ¬
pliciis propt̾ debitũ aliꝯd̾ instꝰ excriltictiu
Nã ⁊ si õĩbus debetur mĩa. tamẽ iusto am¬
plius. Si tẽpore afflictõis sur nichil a te ĩpe¬
tret. si tẽpore ꝑiculi. quo rapitur ad mortẽ
plus apud te pecunia tua ualeat. quã uitã
morituri. De quo pulchre iob dixit. Bñdic¬
tio ꝑituri ĩ me ueniat. Personaꝵ quidẽ deꝰ
ideo ubi causa manifestatur. ꝑsona cognosci¬
tur. tẽpus uiget. largiꝰ se debet profũdere

Expanded text:
cessitatibus singulorum occulte subvenit: quem cessitatibus singulorum occulte subvenit: quem laudat os pauperis, et non labia sua. 148. Deinde perfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves: si sit in carcere, et poenis, et suppliciis propter debitum aliquod justus excrucietur nam etsi omnibus debetur misericordia, tamen justo amplius si tempore afflictionis suae nihil a te impetret: si tempore periculi quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat, quam vita morituri. De quo pulchre Job dixit: Benedictio perituri in me veniat . 149. Personarum quidem Deus unt aerumnam; 40 ideo ubi causa manifestatur, persona cognoscitur, tempus urget, largius se debet profundere
Abbreviated transcription (Latin):
Iemiuolẽtia etiã gladiũ iracũdie extorquere
cõsuenit. De inuolẽtia etiã facit. Ut amia
uulna ptilia. ꝙ fraudulẽta inimici oscula
suit. be inuolẽtia facit ut unꝰ fiat ex płi¬
bus. qm̃ si plures amiti sunt. unĩ fiunt
ĩquibꝰ unꝰ sp̃s s una sentẽtia ẽ. Simul ad¬
u̾tiniꝰ. etiã correptões ĩ amicitia gratad eẽ

Expanded text:
evolentia etiam gladium iracundiae extorquere consuevit. Benevolentia facit ut amici vulnera utilia quam voluntaria inimici oscula sint . Benevolentia facit, ut unus fiat ex pluribus; quoniam si plures amici sint, unus fiunt, in quibus unus spiritus et una sententia est. Simul advertimus etiam correptiones in am
Abbreviated transcription (Latin):
probatissimis quibꝰq semoribꝰ. Iãq ut eqͣ¬
liũ ustio dulcior. ita senũ tutior ẽ. qui ma¬
gistio ꝯnodã ⁊ ductu uite colorat motes a¬
dolescentiũ. ut uelut murice probitatis
ĩficit. Mãq si hii qui sũt ignari locoriui
cũ solertib uiarũ. iter adoriri gestiũt ꝙͣ tonia¬
gis adolescentes cũ senibꝰ debẽt nonũ sibi
iter uite aggredi. quoniinꝰ errare possint
⁊ a u̾o tramite u̾tutis deflecte̾ Nichil enĩ¬

Expanded text:
probatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequprobatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto magis adolescentes cum senibus debent novum sibi iter vitae aggredi, quo minus errare possint, et a vero tramite
Abbreviated transcription (Latin):
dũ etiã reor nedũ aliqui in inia głe ducũt᷑
cupiditate ĩsolẽtius abutãtur p̃tatibꝰ. ⁊ ple¬
rũq au̾sis a nobis animis gentiliũ dispẽ¬
dia ꝑsecutõĩs excitent. at ĩflãment adira¬
cũdiam. Itaq ut illi ꝑseii̾are possint et
supplicia uinci. ꝙͣtos ꝑire faciũt. prospici¬
endũ etiã ne adulãti aꝑiamꝰ autẽ. E mol¬
liri enĩ adulatõe nõ solũ fortitudinis nõ
Dut de quarta u̾tute u̾trate dicanius.
q̃ tẽpantia ac modestia uocatiu. In ꝯua
maeiẽ trãquillitas anum. scudiũ mãsue¬
endinis. mod̾ationis grã honesti cura. deco¬
tis ꝯsida̾tio spectatur ⁊ q̃ritur. Ordo igit᷑
quidã uite nobis tenẽdus ẽ. ut a ue̾cũdia
pia q̃dã fũda mẽta ducãtur. q̃ socia ac fa¬
miliaris ẽ mẽtis placiditati proterme
fuigitans. ab or̃ aliena luxu sobrictatẽ dili¬
git. honestatẽ fonet. decorũ illud requirit
Sequatur cõuersatoĩs electio. ut adiũtam᷑

Expanded text:
 reor, ne dum aliqui nimia gloriae ducuntur cupiditate, insolentius abutantur potestatibus, et plerumque aversos a nobis animos gentilium in studia persecutionis excitent, atque inflamment ad iracundiam. Itaque ut illi perseverare possint, et supplicia vincere, quantos perire faciunt? 208. Prospiciendum etiam ne adulantibus aperiamus aurem; emolliri enim adulatione, non solum fortitudinis non ut de quarta virtute dicamus, quae temperantia ac modestia vocatur: in qua maxime tranquillitas animi, studium mansuetudinis, moderationis gratia, honesti cura, decoris consideratio spectatur et quaeritur. 210. Ordo igitur quidam vitae nobis tenendus est, ut a verecundia prima quaedam fundamenta ducantur: quae socia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans, ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum illud requirit. 211. Sequatur conversationis electio, ut adjungamur
Abbreviated transcription (Latin):
cõpugnãtia beninolẽtia et nõ pot̾at. Adde
qua sc̃o iatob pr̃ne degenerẽ domꝰ. u̾tuti
p̃ferte nõ pot̾at Nichil aũt cã consociabile
ꝙͣ cũ equitate iusticia. q̃ uelut tõpar ⁊ so¬
cia be iiuolẽtie facit ut eos quos pares no¬
biõ credimꝰ diligamꝰ Habet añt ĩ se beni¬
polẽtia etiã fortitudinẽ . Nã cũ anutĩa tix
be niuolẽtie sorte procedat. nõ dubitat pro

Expanded text:
e non poterat. Adde quia sanctus Jacob paternae degenerem domus virtuti praeferre non poterat. 172. Nihil autem tam consociabile, quam cum aequitate justitia: quae velut compar et socia 46 benevolentiae, facit ut eos quos pares nobis credimus, diligamus. Habet autem in se benevolentia, etiam fortitudinem; nam cum amicitia ex ben
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽdio. ⁊ lucio om̃n. ⁊ ideo p̃stat beniuolẽtia
supra ip̃ani libalitatẽ pitior hec moribꝰ ꝙ illa
munibus. plures eiũ sũt qui ĩdigens bũficio
ta libalitati a qua ip̃a lib̾alitas proficiscitur cũ
largitatis affectũ seq̾tur largũdi usus. s seꝑata
atq discreta. Ubi enĩ deest libalitas bemiule¬
prosꝑio leta. in t̾stibꝰ mesta. ut unhiusq be¬
neuolẽtis se magis ꝙͣ sapiẽtis credat cõsilio.
ut dauid cũ cẽt prudẽtior ionatha. tamẽ iu¬
moris cõsiliis ad quiescebat. Ex usu hoũn col¬
le beniuolẽtiã tãꝙͣ solẽ e niũdo tuleris ita e¬
rit. qr sine ea usus hoñ eẽ nõ p̃t. ut pe¬
grinãti mõstrare uiã. reuocare errantẽ. De¬
ferre hospicio. Nõ igitur mediocus u̾tus de qͣ
sibi plaudebat iob. dicĩs. foris aũt nõ habitabat
hospes ianuc mea oĩ uiãti patebat a quã de al uemẽti¬

Expanded text:
dispendio, et lucro omnium. Et ideo praestat benevolentia dispendio, et lucro omnium. Et ideo praestat benevolentia supra ipsam liberalitatem. Ditior haec moribus, quam illa muneribus; plures enim sunt qui indigent beneficio, ta liberalitati, a qua ipsa liberalitas proficiscitur, cum largitatis affectum sequitur largiendi usus: et separata atque discreta. Ubi enim deest liberalitas, benevolenprosperis laeta, in tristibus moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: ut David cum esset prudentior, Jonathae tamen junioris consiliis acquiescebat. Tolle ex usu hominum benevolentiam, tamquam solem e mundo tuleris, ita rit; quia sine ea usus hominum esse non potest ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospitium, non igitur mediocris virtus, de qua sibi plaudebat Job dicens : Foris autem non habitabat hospes, janua mea omni venienti patebat  aquam de a
Abbreviated transcription (Latin):
accipis adomino deo tuo oꝑibꝰ exequaris.
⁊i collatã in te gããn officiĩs rep̾sentes. ut
petrus ⁊ paulꝰ qui enuãgłizãdo uicẽ quã¬
dã largitori muneris reddiderũt. Ut possit
singłi dicere. Gr̃atia aũt dei sũ qd̾ sũ. ⁊ grã
eiꝰ egena in me nõ fuit s habũdãtiꝰ illis
Liub̾ ergo fructũ accepti be¬
neficii. ut aurũ auro. argentũ argẽto¬
rependit. alius laborẽ. aliꝰ haud sçio airetiã lo¬
cepletius solũ restitinit affectũ. Qiud eĩ si
aeddẽdi nulla facultas suꝑpetit: In bũficio re¬
fendo plus ar̃uꝰ ꝙͣ censꝰ oꝑatur. magisq pte¬
pond̾at beniuolentia. ꝙͣ possibilitas refendi
muneris. Grã enĩ ĩ eo ip̃o ꝯd̾ hẽtuur refeitit
Magna igicur beniuolẽtia. q̃ etiã si nihil cõfe¬
dat plus exhibet. ⁊ tũ in pat̾monio nihil ha¬
beat. Iargitur pluribꝰ. Idq facit sine ullo suu

Expanded text:
accipis a Domino Deo tuo, operibus exsequaris, accipis a Domino Deo tuo, operibus exsequaris, et collatam in te gratiam officiis repraesentes: ut Petrus et Paulus, qui evangelizando vicem quamdam largitori muneris reddiderunt, ut possent singuli dicere: Gratia autem Dei sum quod sum, et gratia ejus egena in me non fuit: sed abundantius illis lius ergo fructum accepti beneficii, ut aurum auro, argentum argentorependit: alius laborem, alius, haud scio an etiam locupletius, solum restituit affectum. Quid enim si reddendi nulla facultas suppetit? In beneficio referendo plus animus quam census operatur: magisque praeponderat benevolentia, ris. Gratia enim in eo ipso quod habetur, refertur. Magna igitur benevolentia, quae etiam si nihil conferat, plus exhibet: et cum in patrimonio nihil habeat, largitur pluribus; idque facit sine ullo sui
Abbreviated transcription (Latin):
lũ dñs habũdare memoruit. sicut scͥptũ
c̃ in enuãgłio. ꝙeꝰ cibꝰ ẽ. ut faciã uolũta¬
tẽ prĩs mei qui in celis ẽ. hoc cibo delet¬
tamur. de quo ait propha. Delectare in
dño. Hoc cibo delectãtur. qui st̃ores delec¬
tatões mirabili ĩgemo cõprehenderũt qui
possũt scire qualis sit mũda illa ⁊ ĩtelligi¬
bilis mẽtis delc̾tatio. Edamꝰ ergo panes
exp̾sse dicit sc̃s iob. Sicut t̾ra expectãs pluui¬
ari. sic ⁊ isti simones meos. Bulchrũ ẽ ergo¬
ut diuinaꝵ sc̾ꝑturaꝵ uescamur alloꝯnio.E
quasi ros sic in nos dei u̾ba descendãt Cũ
igitiri sedĩs ad illã mensã potentis. intel¬
lige quis iste sit potẽs. Et in ꝑadiso delec¬
tatoĩs positꝰ at ĩ cõniuio sapĩẽ locatus cõ¬
sid̾ã q̃ apponũtur tibi. St̾ptiria diuina. cõ¬
niuiũ sapĩe ẽ. singłi libri. singła sũt fercdła.
Intellige p̾us quid hẽant ferculoꝵ dapes.
⁊ tũc uutte manũ. ut ea q̃ legio uel q̃

Expanded text:
tum est in Evangelio: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei qui est in coelo . 164. Hoc cibo delectemur, de quo ait Propheta: Delectare in Domino . Hoc cibo delectantur; qui superiores delectationes mirabili ingenio comprehenderunt, qui possunt scire qualis sit illa munda et intelligibilis mentis delectatio. Edamus ergo panes expresse dicit sanctus Job: Sicut terra exspectans pluviam, sic et isti sermones meos . Cut divinarum Scripturarum humescamus alloquio, et quasi ros sic in nos Dei verba descendant. Cum igitur sederis ad illam mensam potentis, intellige quis sit iste potens: et in paradiso delectationis positus, atque in convivio sapientiae locatus, considera quae apponuntur tibi. Scripura divina convivium sapientiae est: singuli libri singula sunt fercula. 44 Intellige prius quae habeant ferculorum dapes, et tunc mitte manum; ut ea quae legis vel quae
Abbreviated transcription (Latin):
itas at debilitas nõnũꝙͣ etiã uerecũdia. q̃
ĩgenuos prodit natales ut senibꝰ plꝯlar¬
giaris. qui sibi labore iã nõ queñt uictũ q̃¬
dere. Siliter ⁊ debilitas corpis. ⁊ hec iiuãda
prõptius. Tũc si quis eẽ diuite cecidit in
egestatẽ. ⁊ maxĩe si nõ uitio suo. s aut latro¬
cinus. aut proscͥptione. a ut talũpiuis q̃
hẽbat amisit. Bed forte dicat aliqͥs. Eec
uno loco sedet ⁊ p̃teritur. ⁊ inuenis ualidꝰ
faꝙͣter accipit. Et uerũ est. quia obrepu
ꝑ ĩportuntatẽ. Nõ ẽ illud iudicii. s tedii.
Nã ⁊ dñs ait ni enãglio. de eo qui iani
dausat ostiũ suũ. si quis ostiũ eiꝰ proca¬
cius pulset. quia surgit ⁊ dat ei proptꝰ

Expanded text:
aetas, atque debilitas, nonnunquam etiam verecundia, quae ingenuos prodit natales, ut senibus plus largiaris, qui sibi labore jam non queunt victum quaerere. Similiter et debilitas corporis, et haec juvando promptius tunc, si quiaut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis, quae habebat, amisit. 159. Sed forte dicat aliquis: Caecus uno loco sedet et praeteritur, et juvenis validus frequenter accipit. Et verum est, quia obrepit per importunitatem. Non est illud judicii, sed taedii. Nam et Dominus ait in Evangelio de eo qui jam clauserat ostium suum, si quis ostium ejus procacius pulset, quia surgit et dat illi propter
Abbreviated transcription (Latin):
inltiplicatiore solit nunio redde ꝙͣ accrꝑit
Idro tibi seͥptũ. Sicut agri cultura ł hom̃o ĩ¬
sipiens.⁊⁊ tãꝙͣ uinea. homo egens senfu:
Gi teliq̃tis eũ. desolabitui. Sicut atri culta
ergo etiã sapiens. ut tãꝙͣ fenata sibi maio¬
re mẽsura. senĩa suscepta restituat. Aeria
ergo aut spõtancos fiuctus gminat. aut
creditos supiore cunnuilo refũdit ac reddit.
Utrũq debes quodã heditario usu ꝑentis. ne
relĩquaris sicut ĩfecũdꝰ ater. Esto tamẽ. ut
aliquis excusare possit quod nõ ded̾it. quo¬
modo excusare pt̃ qd̾ nõ reddidit: Nõ dare
ciuꝙͣ uie licet. nõ redde̾ u̾o nõ licet. Ido̾pul¬
chre salomõ. Ei sedi̾s cenare ad mẽsã potẽtid.
sapient᷑ intellige ea q̃ apponũtur tibi ⁊ mut¬
te manũ tuã. sciens qd̾ oꝑtet te talia p̃ꝑare.
Si aũt ĩsatiabilis es. nõli cõcupisceᷤ esc̾as eiꝰ.
et enĩ optinẽt uitã fallatẽ. Quasi nos imi

Expanded text:
ori solet numero reddere quam acceperit. Ideo tibi scriptum est: Sicut agricultura est homo insipiens, et tamquam vinea homo egens sensu. Si reliqueris eum, desolabitur . Sicut agricultura ergo etiam sapiens, ut tamquam fenerata sibi majore mensura semina suscepta restituat. Terra ergo aut spontaneos fructus germinat, aut creditos uberiore cumulo refundit ac reddit. Utrumque debes quodam haereditario usu parentis, ne relinquaris sicut in foecundus ager. Esto tamen ut aliquis excusare possit quod non dederit, quomodo excusare potest quod non reddiderit? Non dare cuiquam vix licet, non reddere vero non licet. 162. Ideo pulchre Salomon ait: Si sederis coenare ad mensam potentis, sapienter intellige ea quae apponuntur tibi: et mitte manum tuam sciens quod oportet te talia praeparare. Si autem insatiabilis es, 43 noli concupiscere escas ejus; haec enim obtinent vitam fallacem . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ nõ minoralur. Odu̾timꝰ ꝙͣ admo¬
dũ ⁊ bemuolẽtiã ⁊ lib̾alitatẽ ⁊ modũ cõpͦ¬
hendit. ⁊⁊ fructũ at ꝑsouad. Ideo modũ. qr
ĩꝑfectis dabat cõsiliu᷑. Nõ cinĩ patiũtur au¬
gustias. nisi ĩꝑfecti. Sed ⁊ si quio noleno
ecliam grauare. ini sacerdotio aliquo cõsti¬
tutꝰ aut muĩsterio. nõ totũ qd̾ ht̃ cõferat.
s oꝑetur cũ honestate. quãtũ officio sat ẽ.
noii michi ĩꝑfectus uidetur. Et puto qd̾
hic ãgusciãm nõ aĩmi. s rei familiaris
dixit. De ꝑsonis a ũt puto dictũ. ut urã
habũdantia sit ad illoꝵ sopia. id T̃ ut popli

Expanded text:
modum et benevolentiam, et liberalitatem, et modum comprehendit, et fructum, atque personas. Ideo modum quia imperfectis dabat consilium, non enim patiuntur angustias, nisi imperfecti. Sed et si quis Ecclesiam nolens gravare in sacerdotio aliquo constitutus aut ministerio, non totum quod habet, conferat; sed operetur cum honestate quantum officio sat est, non mihi imperfectus videtur. Et puto quod hic augustiam non animi, sed rei familiaris dixerit. 153. De personis autem puto dictum: Ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, et illorum
Abbreviated transcription (Latin):
cor tribuisti. huic sãguinis cui ꝯsortiũ ue¬
gas: Uide ne ꝑicditetur iudiciũ: dũ fortitu tuũ¬
do landatur. Abiecno discipuli. detrimentũ
misit si tu pr̃ ostẽde ĩ filio u̾tutẽ tuanie
Offer quẽ erudisti. ut securꝰ iudicu tui co¬
mitatu nobili ꝑuenias ad coronã. Tũc
iora t debentur c̾canua. Mos quasi senes.
lenioris pugne cursũ recipnnl. te qͣiͣ iu

Expanded text:
sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum aemisit . Et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam, offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. 205. jora tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus: te
Abbreviated transcription (Latin):
sã ẜuati oꝑtete. nec illud decorũ eẽ pos¬
se si uioletur fides. Deniq etiã ad u̾sarios
molli uetes appellatõe noĩabant ⁊ ꝑegͥnos
uocabãt. Hostes enĩ antiquo sĩtu pegriui
dicibãtur. qd̾ eque etiã ip̃m de nrĩo acceptũ
docrre possumꝰ. Adu̾sarios enĩ quos hebrer

Expanded text:
iam servari oportere, nec illud decorum esse posse, si violetur fides. 141. Denique etiam adversarios molli veteres appellatione nominabant, ut peregrinos vocarent; hostes enim antiquo ritu peregrini dicebantur. Quod aeque etiam ipsum de nostris assumptum dicere possumus; adversar
Abbreviated transcription (Latin):
scłaribs obtrectãdi locũ: Quid opus ẽ ut ille
quoq uisitationis crebre accipiãt auctoritatẽ:
Qd̾ si aliqria illaꝵ forte labatur. cur alieni lap¬
sus subeas ĩiudiãe Qͣ miultos etiã fortes illi¬
cebra decepit. ꝙͣti nõ dederũt etrori locuni.
s dederũt suspitioni. đ ut nõ illa tẽpora quibꝰ
ab eccłia uacas. lectioni ipendas: Qur uõ¬
Ilũ alloqͥmur cũ oranis. illũ audiui cũ diuu¬
na legrnia oracula. Quid nobis cũ alienis
domibi una ẽ donił q̃ om̃s capit equiupo¬
tono ad nos ueinãt. qui nos reliqudruni
Quid uobis cũ fabulis: miinisteriũ altauibꝰ
xxi. nõ obsequiũ hoĩbꝰ defe̾ndũ recepimus.
Huiles decet eẽ. inites. mãsuetos. giaues pa¬
tientes. modũ tenere in oĩbl. Ut nullũ uiciũ¬

Expanded text:
locum? Quid opus est ut illae quoque visitationes crebrae accipiant auctoritatem? Quid si aliqua illarum forte labatur? cur alieni lapsus subeas invidiam? Quam multos etiam fortes illecebra decepit! Quanti non dederunt errori locum, et dederunt suspicioni! 88. Cur non illa tempora, quibus ab Ecclesia Illum alloquimur cum oramus, illum audimus cum divina legimus oracula. Quid nobis cum alienis domibus? Una est domus quae omnes capit; illi potius ad nos conveniant, qui nos requirunt. Quid nobis cum fabulis? Ministerium altaribus Christi, non obsequium hominibus deferendum recepimus. Humiles decet esse, mites, mansuetos, graves, patientes: modum nos tenere in omnibus vel taci
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Nõ ẽ bonũ hoĩem eẽ solũ. facianiꝰ ei
adiutoriũ simile sibi. qd adiumẽtũ ergo nili¬
et data ẽ uiro. q̃ genaret. ut homo hoĩ ad¬
umẽto foret. Deniq anteꝙͣ mulier for¬
maretur. dictũ ẽ de adã. Nlõ ẽ ĩuẽtus ad¬
itorsimilis. Adiumentũ enĩ homo. nisi
de hoĩe habere nõ potͥat. Ex oĩbus igitur ani¬
mãtibꝰ nullũ aĩal sinule. ⁊ Ut absolite dica

Expanded text:
inem solum, faciamus ei adjutorium simile sibi . Ad adjumentum ergo mulier data est viro, quae generaret; ut homo homini adjumento foret. Denique antequam mulier formaretur, dictum est de Adam: Non est inventus adjutor similis illi ; adjumentum enim homo nisi de homine habere non poterat. Ex omnibus igitur animantibus nullum animal simile, et ut absolute dica
Abbreviated transcription (Latin):
Egaĩmat enĩ mentẽ plerũq ant ua ant
dolor aut formido mortis. ⁊ ĩproniso ꝑcellit
ictu. Ideo preuenite pulchrũ ẽ cogitatione.
q̃ uoluẽdo mentẽ exteat. ne repẽtinis cygi¬
tetur cõmotionibꝰ. s iugo quodã rationis ⁊¬

Expanded text:
exanimat enim mentem plerumque aut ira, aut dolor, aut formido mortis, et improviso percellit ictu. Ideo praevenire pulchrum est cogitatione, quae volvendo mentem exerceat; ne repentinis excitetur commotionib
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ĩmolãdi ordine meruit. ut filiũ reser¬
uaret. Quid sapiẽtiꝰ sc̃o iacob qui deũ uidit
frẽ diuisit: Quid fortiꝰ. qui cũ deo lucta¬
tus ẽe Quid modesciꝰ qui modestiã itas
locis ⁊ tẽporibꝰ defe̾bat. ut filie ĩuiriã mal¬
let p̾texe cõiugio. ꝙͣ uindicare. co qd̾ inter
alienos positꝰ. amori potiꝰ cõsulendũ. ꝙͣ o¬
dia colligẽda cẽsebat: Noc ꝙͣ sapiẽs. qui tã¬
tã fabricauit archã. ꝙͣ iustus. qui ad semẽ
om̃ir̾seruatꝰ solus ex oĩbus. ⁊ pterite gu̾ati¬
onio suꝑsteo ẽ factꝰ. ⁊ auctor futuroꝵ mũ¬
do potius ⁊ uniu̾sis. magis ꝙͣ sibi natꝰ.Qͣ
fortis. ut diluuiũ uic̾it. ꝙͣ temꝑaus. ut
diluuiũ tolauerit. quãdo introiret ꝙͣ mod̾a¬
tione deget. ꝙͣdo cornũ. ꝙͣdo colũbã dimittẽt¬

Expanded text:
hoc immolandi ordine meruit, ut filium reserhoc immolandi ordine meruit, ut filium reservaret. 120. Quid sapientius sancto Jacob, qui Deum vidit fratre divisit? Quid fortius, qui cum Deo luctatus est? Quid modestius eo qui modestiam ita et locis et temporibus deferebat, ut filiae injuriam mallet praetexere conjugio, quam vindicare; eo quod inter alienos positus amori potius consulendum, quam odia colligenda censebat? 121. Noe quam sapiens, qui tantam fabricavit arcam ! Quam justus, qui ad semen omnium reservatus, solus ex omnibus et praeteritae generationis superstes est factus, et auctor futurae, mundo potius et universis magis quam sibi natus! Quam fortis, ut diluvium vinceret! Quam temperans, ut diluvium toleraret! quando introiret, qua moderatione degeret, quando corvum, quando columbam dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ giu̾s hũani. Deniq dauid ait. Disꝑsit.
dedit pauꝑiba. iusticia eiꝰ manet ĩctermũ
habet. sua pro coĩbus. Iustus seip̃ĩn prior.¬
ꝙͣ alios accusat. Ille eiuĩ iusti. qui nec sibi
ꝑcit ⁊ occulta sua latere nõ patitur. Bide
ꝑ repromissionẽ. poscẽti dño. negandũ ad sa¬
crificiũ ꝙͣ uis unitũ nõ putauit. Aduerte
hic onĩs u̾tutes quatuor ĩ uno facto. fuit
sapiẽ deo crede. ne filii grãm anteferret.
auctoris p̾cepto. Fuit iusticie. acceptuns
reddere. Fuit fortitudinis. appetitũ ratioẽ
cohibere. Ducebat hostiã pr̃. init̾rogabat filia
tẽꝑtabatur afft̃s prĩus. s nõ uiucebatur.
Repetebat filiꝰ appellationẽ pr̃nã. cõpũge¬
bat pr̃na uiscera. s nõ minuebat deuotoẽn.
Accedat ⁊ qͣrta u̾tus tẽꝑantia. Tenebat iustꝰ
⁊ pietatis modũ.⁊⁊ eẽsecutionis ordineni.
De niq dũ sacrificio necessaria uehit. duui
ignẽ adolet. dũ filiũ ligat. dũ gladiũ educͭ

Expanded text:
ani. Denique David ait: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. habet, sua pro communibus. Justus se ipsum, priusquam alios, accusat. Ille enim justus, qui nec sibi parcit, et occulta sua latere non patitur. Vide enti Domino negandum ad sacrificium, quamvis unicum, non putavit. 119. Adverte hic omnes virtutes quatuor in uno facto. Fuit sapientiae, Deo credere, nec filii gratiam anteferre auctoris praecepto: fuit justitiae, acceptum reddere: fuit fortitudinis, appetitum ratione cohibere. Ducebat hostiam pater, interrogabat filius, tentabatur affectus patrius, sed non vincebatur. Repetebat filius appellationem paternam, compungebat paterna viscera, sed non minuebat devotionem. Accedit et quarta virtus, temperantia. Tenebat justus et pietatis modum, et exsecutionis ordinem. Denique dum sacrificio necessaria vehit, dum ignem adolet, dum filium ligat, dum gladium educit,
Abbreviated transcription (Latin):
criꝑe alteri. qd̾ sibi q̃rat e̾ potẽtie quo cupi¬
ditas. formã iusticie uirilẽ effenuiuat. Quo¬
modo enĩ pt̾ pro aliis interuenire. qui
alios sibi subicere conatur. ⁊ ĩfirmo aduer¬
sĩ potentẽ opẽ ferre. qui ipẽ grauẽ liber¬
tati affectat potentiã ¶Qta aũt iusticia sit¬
ex hoc ĩtelligi pt̃. qd̾ nec locis. nec ꝑsonis.
nec tẽpibus excipitur. q̃ etiã hostibus res¬
natur᷑. ut si cõstitutꝰ sit cũ hoste. aut locꝰ
aut dies p̾lio. adu̾sus iusticiã putetur. a
loco p̃uenire. aut tẽpore. Int̾ est enĩ utrũ
aliquis pugna aliqua. ⁊ cõflictu grau
capiatur. an supiore grã. nel aliquo euẽ¬
tu. Siquidẽ uehemẽtioribꝰ hostibꝰ ⁊ ĩfidis
⁊ hiis qui ãplius leseriut. uehemẽtior
refertur ultio. ut madianitis. qui ꝑ mu¬
lieres suas plerosq pc̃are fecerũt. ex ple¬
be iudeoꝵ. Bnde ⁊ dei. ĩ populũ pr̃m iat¬
cũdia effusa ẽ. ⁊ ideo factũ ẽ. ut nullũ

Expanded text:
eripere alteri, quod sibi quaerat? 138. Potentiae quoque cupiditas, formam justitiae virilem effeminat? Quomodo enim potest pro aliis intervenire, qui alios sibi subjicere conatur: et infirmo adversus potentes opem ferre, qui ipse gravem libertati affectat potentiam? 37 CAPUT XXIex hoc intelligi potest, quod nec locis, nec personis, nec temporibus excipitur, quae etiam hostibus reservatur; ut si constitutus sit cum hoste aut locus aut dies praelio, adversus justitiam putetur aut loco praevenire, aut tempore. Interest enim utrum aliquis pugna aliqua et conflictu gravi capiatur, an superiore gratia, vel aliquo eventu. Siquidem vehementioribus hostibus et infidis, et his qui amplius laeserint, vehementior refertur ultio; ut de Madianitis qui per mulieres suas plerosque peccare fecerant ex plebe Judaeorum, unde et Dei in populum patrum iracundia effusa est. Et ideo factum est ut nullum
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra usĩ nature. deo eredidit. Adu̾te cõne¬
equalis gendiis. qui nec magna pro uilibus
nec minora pro magnis ducet. Mod̾atio pro
negotiis. ordo rerũ. oportunitas tẽporũ mẽ¬
sura uborũ. fide pͥmus. iusticia p̃cipiuis. ⁊̃
plio strenuus. in uictoria nõ auarus domi
potẽ iacob. delectabat. doimi securũ degere.
s mater uoluit ꝑegrinari. ut daret fẽnt
iracũdie locũ. Uicit appetitũ. cõsilii salubri¬
tas. Exiil domo. profugꝰ a ꝑentibꝰ. bbiq
tamẽ cõuenientẽ mẽsurã negotiis tenuit.
⁊ tẽꝑibus oꝑtunitatẽ resuauit. Acceptus
donĩi ꝑentibꝰ. ut altꝰ matirritate prociuat
obsequii. bũdictõem daret. alta amore pio
propendet. fĩno quoq iudicio p̃latus. cuĩ
cibũ suũ frĩ cedendũ putasset. Delectabat᷑
utiq alimẽto scd̾m naturrã. s scdm̃ pietatẽ
cessit petito. Pastor diĩo. gregis fidis. socero
cus. in satisfactõe p̃nius. ĩ reniunatiõne

Expanded text:
 naturae Deo credidit . 110. Adverte conveaequalis gerendis, qui nec magna pro vilibus, nec minora pro magnis duceret, moderatio pro negotiis, ordo rerum, opportunitas temporum, mensura verborum. Fide primus, justitia praecipuus, in praelio strenuus, in victoria non avarus, domi  ejus nepotem Jacob delectabat domi securum degere: sed mater voluit peregrinari, ut daret fraternae iracundiae locum . Vicit appetitum consilii salubritas. Exsul domo, profugus a parentibus, ubique tamen convenientem mensuram negotiis tenuit, et temporibus opportunitatem reservavit. Acceptus domi parentibus, ut alter maturitate provocatus obsequii benedictionem daret, alter amore pio propenderet . Fraterno quoque judicio praelatus, cum cibum suum fratri cedendum putasset: delectabatur utique alimento secundum naturam, sed secundum pietatem cessit petito. Pastor domino gregis fidus, socero arcus, in satisfactione praevius, in remuneratione
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ u̾trtes. Gi qiudẽ ⁊ fortitudo. q̃ uelt bello
tuctur a barbaris pñam. nel donu defendit
ifirmos. uel a latronibi socios. plena iusticie
sit. ⁊ scire. quo cõsilio defendat atq adiuuet
modestie sit. ⁊ tꝑantia ip̃a sine prudentia
modũ scire nõ possit. Oꝑtuinitatẽ nosce. ⁊ se¬

Expanded text:
utes. Siquidem et fortitudo quae vel in bello tuetur a barbaris patriam, vel domi defendit infirmos, vel a latronibus socios, plena sit justitiae: et scire quo consilio defendat atque adjuvet, modestiae sit: et temperantia ipsa sine prudentia modum scire non possit: opportunitatem noscere,