comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meo loco unuersum sistit exer¬
citum. Ad hȩc rex fero cissimus :¬
admirationẽ pro iracundia dõ
imperante concepit. Stupet con.¬
stantiã : ueneratur reuerentiam :
auctoritatis pertinatia permo.¬
uetur: Apparatus bellicus armoꝵ.¬
q commotio: ad consilii ciuilitatẽ
deposito tumore descendit.
Tractaturq qualit̾ non quod rex
uoluerat: sed quod sacerdos pe¬¬
tierat compleretur: Adstationẽ
quietẽ rex exerc̃itusq serecepit:
pacis securitatẽ fidelissimã polli.¬
cetur. ea conditione: ut uenia
quam ipse prȩstiterat. ab impera.¬
tore uel aba&io peteretur. Inter¬
ea perintercessionẽ & meritum
sacerdotis rex compressus est:
exercitus reuocatus: prouintiae
auastationibus absolutae
Exinitaliã petiturus egreditur.:
cui id solum suffecerat. neumquã
labore uacuus quiete frueretur.
sedut propheta ait. ambulabat de
uirtute in uirtutẽ. Nam dum pra¬
terit. exconsuetudine pietatis fa¬
miliarẽ suum fenatorẽ pręsbiterũ

Expanded text:
ue in eo universum sistit exerue in eo universum sistit exercitum. Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae vastationibus absolutae. 29. Exin Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum
Abbreviated transcription (Latin):
ditione remeauerat: & iam legatio
armoricani tractus fatigationẽ
beati antistitis ambiebat᷑. Offen¬
sus enim superbȩ insolentia re¬¬
gionis uirmagnificus a&ius
qui tum rem publicã guberna.¬
bat: eochari ferocissimo alanoꝵ.
regi. loca illa inclinanda pro
rebellionis prȩ sumptione permi¬
serat : que ille auiditate barbarice.
cupiditatis in hiauerat. Itaq genti
bellicosissime regiq idolorum
ministro obicitur senex inus: sed
tamen omnibus xp̃i praesidio ma¬¬
ior & fortior. Nec mora festinus
egreditur : quia imminebat bellicꝰ
apparatus .Iam progressa gens
fuerat. totumq it aeques ferratꝰ
impleurrat: & tamen sacerdos
nr obuius ferebatur. doneo ad
regem ipsum qui subsequebatur.
acceder&. Occurrit in itinere
iam progresso: & armato duci.
int̃ suorũ cateruas opponitur.
Medioq interprȩte. primũ praecẽ
supplicẽ fundĩt: de inde increpat
differentẽ: ad extremũ manu mn¬
iecta frem abenas inuadit. atq¬

Expanded text:
ditione remeaverat, et iam legatio ditione remeaverat, et iam legatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir magnificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, Gochari ferocissimo Alanorum regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atq
Abbreviated transcription (Latin):
um dolor. praecipuȩ sacerdotũ:
qui conceptã miscdiam addiui-¬
nã clementiã contulerunt.
Statiq adulescentẽ beatus ger¬
manus sedere compulit: ad trec.¬
tat poplitẽ debilitate curuatum:
& pertota infirmitatis spatia me.¬
dicabilis dextra percucurrit.
Salubrẽ tactum: sanitas festina
subsequitur: Ariditas sucum. ner¬¬
ui officia receperunt: & in conspec¬
tu omniũ filio incolumitas. patri
filius reformatur. Implentur po.¬
puli stupore miraculi: & inpecto.
ribus omnũ. fides catholica fir
plebem deprauaricationis emen¬¬
datione conuertitur: omniumq
sententia prauitatis auctores
expulsi ab insula sacerdotibus
adducuntur ad mediterranra
deferendi: ut & regio absolutio¬
ne &illi emendatione frurrent᷑.
Quod intantũ salubrit᷑ factũ est:
ut millis locis &iam nuno fides
intemerata perdur&. Itaq com¬
positis omnibus: beatissimi sacer.¬
dotes ea qua uenerant prosperi¬
ixdomum detransmarina expe.¬

Expanded text:
um dolor, praecipue sacerdotum, um dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus sedere conpellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica incuplebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque, conpositis omnibus, beatissimi sacerdotes ea qua venerunt prosperita8. Vixdum domum de transmarina expe
Abbreviated transcription (Latin):
conscendit: Aditmeris tranquilli¬
tatem elementa conscentiunt.
nauigium.uenti. fluctus. aera.
pertotã insulã. germanũ uemre
inuitis uaticiationibus nuntiabant:
intantũ ut helafius quidã regionis
illius primus. in occursum sc̃orum
sineulla mani festi nunti relatio.¬
ne properauerit: ex hibens secũ
filium quẽ in ipso flore adulescen¬¬
tie debilitas dolenda dampna-¬¬
uerat. Erat eñĩ arescentibis ner-¬
uis. contracto poplite: cui persicci¬
tatẽ cruris. usus uestigii negabatus
Hunc helafium: prouintia tota sub.¬
sequitur. Ueniunt sacerdotes: oc.¬
currit inscia multitudo: confes-¬
tim benedictio & sermonis diui.¬
ni doctrina profunditur. Re-¬¬
cognoscit populũ: mea quã reli.¬
querat credulitate durantẽ. In.¬
telligunt culpã esse paucorum:
inquirunt auctores: muentosq
condempnant.
Cum subito helafius manibus ad¬
uoluitur sacerdotum: offerens
filium cuius necessitatẽ aetas &
debilitas &iam sine praecibus
allegabant. Hit comimunis omni.¬

Expanded text:
conscenditur; ad itineris tranquillitatem elementa consentiunt; navigium venti, fluctus, aera pper totam insulam, Germanum venire invitis vaticinationibus nuntiabant, in tantum ut Elafius quidam regionis illius primus in occursum sanctorum sine ulla manifesti nuntii relatione properaverit, exhibens secum filium, quem in ipso flore adulescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis, contracto poplite, cui per siccitatem crurae usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur; veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio et sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscit populum in ea qua reliquerat credulitate durantem, intellegunt, culpam esse paucorum, inquirunt auctores inventosque condemnant. 27. Cum subito Elafius manibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem aetas et debilitas etiam sine precibus adligabant. Fit eommunis omni
Abbreviated transcription (Latin):
subito permane aeris inuisibi¬
libus nexibus hostis religatus
appenditur : & id tantũ mora.¬
rum fuit. dum deoratione con¬
surgeretur. Nihilq aliud de¬¬
praecatus est: quã ut cũ aliqua
corporis debilitate discederet
Quo int̾ dicto: fȩda relinquers
urestigia. cũ eo quo erat dignꝰ

Expanded text:
subito per inane aeris invisibisubito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus
Abbreviated transcription (Latin):
uiro alternis uicibus. nuc aec¬
clesiã. nuno monasteriũ qua¬
si dux caelestiũ militũ uisitare.:
ut certantibus studus amulan¬¬
tes adperfectionis gloriã prouo¬
caret. Quadã uice occupatio¬
nẽ decentus: cũ ad monasteriũ
rogaretur. excusauit aduen¬
tum. Nec multo post absolutis
morarũ nexibus insperatã fra-¬
tribus sui prarsentiã deferebat.
Contigit. ut ora eadẽ in monaste¬¬
rio unus exhis qui pati consue¬
uerat. uexaretur. Qui subito
cum summa uoce pro clamat.
Germanis ad flum̃ est: sed sine
nauigio non potest transmea.¬
re : Oiu abbas fidẽ dictis nega-¬
uit : dũ & nequã spm̃ fallere.
& illũ non adesse quia excu¬
sauerat indicauit. Cumq in
eãdẽ uociferatione persisteret .
missus unus ex fratribus ueri¬
dicum fuisse dȩ monẽ nuntiauit
Nauigiũ mittitur: transit sacer¬¬
dos & cum ea qua solebat
gratulatione suscipitur. Incũ¬
bit sine mora orationi: congre¬
gatio tota prosternitur. Cum

Expanded text:
viro alternis vicibus nunc ecviro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multiplici infestatione
temptatũ. inditũ fidei lorica
ineapugnabilẽ repperissent.
conceptã machinã. ad plebis ex-¬
cidiũ contulerunt. Nam primũ
paruuli. deindemaiores natu
repente tume factis intrinsecꝰ
faucibus interibant: ut in ru¬
ente morte aegritudinis spatiũ
uix triduo traheretur. Ita mo¬¬
refurentis gladiipopulus dele-¬
batur: ni hił opis hum ana proui-¬
sio conferebat. Et pene sero
plebs trepida. ad diuinũ praesi-¬
dium perantistitẽ de currit.
Qui protinus oleũ benedixit: cuiꝰ
tactu ita intrinsecus tume fac¬
ta tabescebat infirmitas: ut sta¬¬
tim meatus peruius. & anbelitũ
& cybũ deficientibus ministrar&e.
Tantaq cȩ̨leritate remediũ cęles¬
te succurrit: quanta irruerat
illata pernities. Quod ad mis¬
sum malignoꝵ spirituũ infesta¬¬
sessis dum ascõ uiro purgatur
euomuit : om̃sq infugã uersos
eius oratione confessus est
rat aut̃ familiare beatissimo.

Expanded text:
cum multiplici infestatione cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu malignorum spirituum sessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
serat. denegauit. Tum uero pia
commotio sacerdotes: produci
tione solempni: moratione tota
corporis strage prosternitur.
Statimq infelix inimici & capti¬
uus parit & minister insublime
suspenditur: aeccła eius clamore
completur: plebs uniuersa tur:¬
batur. Et quasi flammis circũ¬
datus. cũ uoce madima nom
inuocat sacerdotis: crimen
quod commiserat confitẽtur
Tandemq uir beatissimus exora¬
tione consurgens accedit ad
podiũ: euocat estuantẽ : omnia
discutit: uni uersa cognoscit
Solidi delatebris profrruntur.
clamor popularis attollitur.
& unã germani meritũ & diui-¬
nitatis potentia praedicatur.
Eodemq miraculo: & deceptus
pecuniã. & obsessus recẽpit
sospitatẽ. Pures quide iam ante
curauerat: sed semꝑ notitiã se¬¬
creti obumbratione suppręssit
Hoc uero factũ. idõ memorabile:
quia publicũ fuit.
Quodã temport: conspiratione
terribili beato uiro bellũ qd̾¬
dã dȩmones intulerunt. Quẽ

Expanded text:
serat, denegavit. Tum vero pia serat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci itione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
te: casu is repperit. qui uexari
inimioa infestatione consueue¬¬
rat. Tandemq insẽreuersus :
dampnũ uiator agnouit. Im¬
pl& questibus ciuitatẽ: &abeatis.¬
simo sacerdote. non alit quã si
ipsitradidiss& pecuniã requi¬
rebat. Quã ille indĩ nomine
reformandã : quasi uerus de-¬
bitor repromisit. Ea tum dies
sabbati fuit: qua pertotã urbẽ
sollitita indagatione percucur¬
rit. Et cum nihil inditii fuis.¬
s& muentũ: posttriduũ is qui
solidos requirebat. lacrimans
genua sacerdotis amplectitur:
pollicetur securitatẽ. Nec
multũ postpriusquã prodere¬
tur adiissũ : exhiberi secrete
adse unũ exhis qui patieban¬
tur praecepit. Fortuitu is qui
furti auetor furrat praesentat᷑
Quẽ cum districta examinatione
discuteret. dicens fieri non pos¬
se ut ad missũ facinus lateret:
inimico perquẽ fieri praua con¬
sueuerant imperat: ut ueri fidẽ
cȩlerit̃ fatratur. Sednrquã
sp̃s: crim ac malitiã quã commi¬

Expanded text:
te, casu is repperit, qui vexari te, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, pollicetur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete ad se unum ex his, qui pati consueverant, praecepit. Fortuitu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commi
Abbreviated transcription (Latin):
tione seruauit : omnibus eñi
sineulla exceptione persona
domũi praebuit: & conuuiũ re-¬
iunus pastor exhibuit. Pedes
omnibus manibus suis lauit:
dominice institutionis minist᷑
populoꝵ. solitudinis uitã &
heremũ inscłi conuersatione
seruauit. Qui duplicẽ uiam
xp̃o ad profectũ religionis in¬
stituens: in conspectũ autisio.¬
cauna flumine monasteriũ
collocauit: ut ad fidẽ catholicã po¬
puli ad congregationẽ monachora.
& aecclesi afticã gratiã raperentur:
Praesertim cum tali pontifice uel
magistro accedentibus miraculis.
fides succensa feruer&. Etut ad
temptamenta inrtutn̾ crescen¬
tibus meritis urniretur: non
praes umptionis sed miscđiar
principiũ fuit.
Erat illo tempore uir bonis mori¬
bus. i anuarius nomine. Qui cũ
princeps praesidali militaret
officio: exactos a prouincialib
solidos ad iudicẽ deferebat. Tscũ
s& : sacculũ perdidit quẽ ferebat.
Nulloq decircumstantibus intuen¬

Expanded text:
tione servavit; omnibus enim tione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis ministerpopulorum solitudinis vitam et heremum in saeculi conversatione servavit. Qui duplicem viam Christo ad profectum religionis instituens, in conspectu cauna flumine, monasterium conlocavit, ut ad fidem catholicam populi et congregationibus monachorum et ecclesiastica gratia raperentur, praesertim cum tali pontifice vel magistro, accedentibus miraculis, fides succensa ferveret. Et ut ad temptamenta virtutum, crescentibus meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae principium fuit. 7. Erat in illo tempore vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cumset, sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuen
Abbreviated transcription (Latin):
densati. confecti soli duritiã
prȩferebant. Stratũ omne:
subiecto cilicio & suꝑ posito
uno tantũ sagulo fuit. Caput
ab humeris perceruicis confimũ :
nulla subleuauit adiectio. Ita
pronus : prostrata perterrã mem¬
bra dampnauerat. Noctibus
numquã uestitũ: raro cingulũ.
raro calciamenta detraxit Re¬¬
dimit̾us loro: semꝑ & capsula sc̃or
reliquias continente. Iugis gemitꝰ.
oratio perseuerans. Longum eñi
tempus: sonũ capere int torinta
non poterat. Dicatquisq quod
senserit. Cxterũ absolute defi.¬
nio: bratũ germanũ int̾ tot
cruces: longũ traxisse martrri¬
um. O quã praeclara dĩ nr̃i uirtꝰ
& pietas : qui famulũ suum iniua
ueritatis fidelit̃ gradientẽ.
duplici remuneratione dona-¬
uit : ut & prȩteriti siqui fuerant
decoquerentur errores : & ce¬
lerit̃ defecata sc̃itas prȩstaret᷑
Quiq peccatis prateritis forsitan
tenebatur obnorius : inciper&¬
fenerator esse iurtutũ¬

Expanded text:
densati, inconfecti soll duritiam densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium. O quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteritis forsitan tenebatur obnoxius, incipernerator esse virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
ut num quã pane̾ frumenti. non
uinũ. non acętũ. non oleũ. non
legumen. num quã uelsalẽ ad
usum condiendi saporis acceperit.
Sane die resurrectionis uelnatiui¬
tatis dominicȩ: potiones singula
sumebantur. In quibus ita uimi
sapor aquis nimiis diluxbatur: ut
aceti austeritas sol& largis per¬
mnixtionibus temperari. In refec¬
tionibus primũ cinerr̃ prȩlibauit:
deinde panẽ ordãciũ sumpsit :
quẽ tamen ipse excussit & mo-¬
luit. Et cum hic cibus grauior
ieiumis in diceretur: num quã nisi
uespere interdũ tamen in ebdoma-¬
da media. plerumq die septimo
ponebatur. Indumentũ cuculla
& tunica: indiscretis fue̾re tempo¬
ribus. Nam neq hie me accessit ad¬
iectio: neq aestate leuamen ad mis¬
sum est. Quod utrumq tam̃ diu
usui fuit : nisi forte donatũ est.
donec attritione nimia solueret᷑.
cilicio semꝑ interius inherente
Spatiũ uero lectuli sui trabreulę
dolatiles ambiebant: in iectos

Expanded text:
ut numquam panem frumenti, non ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos
Abbreviated transcription (Latin):
unsubito diuina procedit aucto¬
ritas : quã consensus uniuersitatis
exequitur. Namclerici omnes
cunctaq nobilitas. plebs urbana
uelrustica. in unã uenere sen-¬
tentiã. germanũ ep̃m omniũ
una uax postulat. Bellũ ciuile.¬
indicitur potestati. Cuius sub¬¬
iectio facilis fuit : cum &iã ab
his quos prose parauerat uince.¬
retur. Suscepit sac erdotiũ in-¬
uitus : coactus addictus : sed re¬¬
pente mutatur ex omnibus
Deseritur mundi militia : cęlestis
assumitur. Scłi pompa calcatur
humilitas conuersationis eligitur.:
uxor insororẽ inutatur ex con¬
iuge. Substantia dispensatur.
in pauperrs paupertas ambitur.
Iamuero enarrari non potest. qua
Ihostilitateuim sibi ipsi consciuerit:
quas cruces. quȩ ue supplicia cor¬
poris sui per secutor induerit.
Preuit iuxeta ueri fidẽ. uniuersa ꝑer¬
stringã. Ex ea uero die quasacer.¬
dotii sumpsit exordiũ. usq ad ter¬
minũ uitae. tanta obstinatione¬
& tabe corporis animã suã pauit.

Expanded text:
subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum episcopum omnium una vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, substantia dispensatur in pauperes, paupertas ambitur. 3. Iam vero enarrari non potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit,
Abbreviated transcription (Latin):
exoperemercennario domũ
redeuntibus itineris collatione
sociatur. Qui dum grauati
iniustis fascibus iuga nubibus
inserta conscendunt. torrente
obuio tenebantur: qui in illis
proruptis prȩcipitus. nrq ani¬
malium neq hominũ uestigia
fidelit̃ herere patiuntur. Erat
ex his uiator unus: &claudus &
senior. Huius fascẽ uir beatissimꝰ
humeris suis int̃uastos gurgites
deportauit: eumq ex honera.¬
tum iterato transitii. subiecta
ceruice trans posuit Libethic¬

Expanded text:
ex opere mercennario domum ex opere mercennario domum redeuntibus itineris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati iniustis fascibus, iuga nubibus inserta conscendunt, torrente obvio tenebantur, qui in illis praeruptis praecipitiis neque animalium neque hominum vestigia fideliter haerere patiuntur. Erat ex his viatoribus unus et claudus et senior; huius fascem vir beatissimus humeris suis inter vastos gurgites deportavit eumque exoneratum, iterato transitu, subiecta cervice transposuit. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
llic in conuentu omniũ prostrati
in terrã parentes. filiã in annis
nubi libus optulerunt. cui debili¬
tas penã seuissimã. temporis ac.¬
cessione generauerat Ab ortu
enim natiuitatis suae ita contrac¬
tis neruis inpalmã digiti curua.¬
bantur. ut crescentibus introrsũ
nimie unguibus cedente carnis
teneritudine : tot inciperent
esse uulnera quot digiti. Et
nisi insistenti a cumini ossa ob¬
iecta aliquatenus restitissent.
palmã totã ulcera interius
immersa trans foderent. Huius
dexterã comprȩhensã dum at-¬
trectat sacerdos: tactus salubri¬
tate benedixit. Apprȩhensosq
singillatim digitos. cedentibus
neruis. inusum flexibilẽ reuo¬
cauit. Redditurq ministerio
manus : quȩ inferebat sibi ipsa
periitiẽ Insuꝑ id pietatis ad¬
iungit: ut sc̃is manibus direc¬
tis iãm digitis. excessum ungui¬
um ad formã communis con¬
surtudinis resecaret:
Decursis itaq oruitatibus gallica¬
nis. dũ alpes italiã ingressurꝰ
exsuperat : casu artificibus

Expanded text:
llic in conventu omnium prostrati in terram parentes filiam in annis nubilibus obtulerunt, cui debilitas poenam saevissimam temporis accessione generaverat. Ab ortu enim nativitatis suae ita, contractis nervis, in palmam digiti curvabantur, ut, crescentibus introrsum nimie unguibus, cedente carnis teneritudine, tot inciperent esse vulnera quot digiti, et nisi insistenti acumini ossa obiecta aliquatenus restitissent, palmam totam ulcera ulterius inmersa transfoderent. Huius dexteram conprehensam dum adtrectat sacerdos, tactus salubritate benedixit adprehensosque singillatim digitos, cedentibus nervis, in usum flexibilem revocavit, redditurque ministerio manus, quae inferebat sibi ipsa perniciem. Id insuper pietatis adiungit, ut sanctis manibus, directis iam digitis, excessum unguium ad formam communis consuetudinis resecaret. 31. Decursis itaque civitatibus Gallicanis, dum Alpes Italiam ingressurus exsuperat, casu artificibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad molestiã frequentatis cantibus
fatigabant. Ita uirtus diuma: &iã
inrebus minimis maxima praemi.¬
Eodẽ tempore exbritanniis directa
legatio gallicanis ep̃is nntiauit.
pelagianã peruersitatẽ in locis suis
late populos occupasse: & quam
primum fidei catholicę debere suc.¬
curri. Obquã causã sinodus mimne¬
rosa collecta est: omniumq indi¬
tio duo praeclara religionis lumi.¬
na uniuersoꝵ praecibus ambiuntus.
Germanus ac lupus apostolici sacer¬
dotes: terrã corporibus. cęlũ meri.¬
tis possidentes. Et quanto laborio¬¬
sior necessitas apparebat. tanto
eam promptius hero es deuotissim
susceperunt: cȩleritatẽ negotii.
fidei ftimulis maturantes.

Expanded text:
ad molestiam frequentatis cantibus ad molestiam frequentatis cantibus fatigabant. Ita virtus divina etiam in rebus minimis maxima praemiEodem tempore ex Brittaniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit, Pelagianam perversitatem in locis suis late populos occupasse et quam primum fidei catholicae debere succurri. Ob quam causam synodus numerosa collecta est, omniumque iudicio duo praeclara relegionis lumina universorum precibus ambiuntur, Germanus ac Lupus apostolici sacerdotes, terram corporibus, caelum meritis possidentes. Et quanto laboriosior necessitas apparebat, tanto eam promptius eroes devotissimi susceperunt, celeritatem negotii fidei stimulis maturantes.
Abbreviated transcription (Latin):
Rudera tumultuariae suꝑiecta
pertempus: rastris auulsa pur-¬
gantur. Inueniuntur corpora
fusa sineordine:ossa ferreis adnex¬
ibus illigata: Ad legẽ sepulturae
fossa dirigitur: membra exuti um¬¬
culis. linteis ambiuntur. Humꝰ suꝑ¬
iecta componitur: oratio int̾cessio¬
nis impenditur. Optinetur de-
diẽ sint ullo terroris in dicio. domi¬
ciliũ frequentato habitatore flo
noctis cȩcitate compulsus. medi¬
ocrium personarũ successit hospitio.
Nam id maxime ambit̾u fugiens re¬
qui rebat. Cumq indiumo opere
solito pernoctass& officio. luxorta
estnullis galloꝵ cantibus mintiata:
cum carũ auiũ copia in Insdẽ domi.¬
bus non deeẽt. Causam nouitatis
explorat: agnoscit multũ iam tempus¬
esse. quo tristis taciturnitas naturale
gallicinũ dampnauiss& Ab om̃i¬
bus exoratus : mercedẽ mansionis
ex soluit: Acceptum eñi triticum:
benedictione condiuit. Quo pastę
auiculae: auditus habitantiũ usq

Expanded text:
Rudera tumultuarie superiecta Rudera tumultuarie superiecta per tempus rastris avulsa purgantur; inveniuntur corpora fusa sine ordine, ossa ferreis adhuc nexibus inligata. Ad legem sepulturae fossa dirigitur, membra exuta vinculis linteis ambiuntur, humus superiecta conponitur, oratio intercessionis inpenditur; obtinetur defudiem sine ullo terroris indicio domicilium frequentato habitatore flornoctis caecitate conpulsus, mediocrium personarum successit hospitio; nam id maxime, ambitum refugiens, requirebat. Cumque in divino opere solito pernoctasset officio, lux orta est, nullis gallorum cantibus nuntiata, cum earum avium copia in hisdem domibus non deesset. Causam novitatis explorat; agnoscit, multum esse iam tempus, quo tristis taciturnitas naturale gallicinium damnavisset. Ab omnibus exoratus, mercedem mansionis exsolvit. Acceptum enim triticum benedictione condivit, quo pastae aviculae auditus habitantium usque
Abbreviated transcription (Latin):
tes ȩtiã saxoꝵ ymbribus collidunt᷑
Tum uero deterritus lector: pręsi¬
diũ sacerdotis implorat. Qui stat̾ĩ
prosiliens. effigiẽ terribilis
imaginis intuetur: & pręmissa
obsecratione nominis xp̃i. imperat
utquis esset. qui dueillic ageret
fateretur. Qui protinus terrifi.¬
ca uanitate deposita: uoce humili.
more supplicantis eloquitur: se
uel cõmparẽ suum auctores cri¬
minum fuisse multoꝵ. insepultos
iacere: & obhoc inquietare homi.¬
nes. quia ipsi quieti esse non pos¬
sent. Rogatut pro eis dñm pra¬
caretur : quatenus recepti. requi.¬
em merrrentur. Adhȩo uir sõs
indoluit: imperatq: ut locũ os¬
tender&. quo iacerent. Tum
uero cereo praecedente. dux um.¬
bra progreditur: & ut̃ difficulta.¬
tes maximas ruinarũ. intem¬
prsta nocte. locũ in quo proiec¬
ti fuerant indicauit. Ut uero
mundo estredditus dies: circũ¬
iectos in colas inuitat. hortatur :
ipseoperis maturator assistens.

Expanded text:
tes etiam saxorum imbribus conliduntur. tes etiam saxorum imbribus conliduntur. Tum vero deterritus lector praesidium sacerdotis implorat. Qui statim prosiliens, effigiem terribilis imaginis intuetur et, praemissa obsecratione nominis Christi, imperat, ut, quis esset quidve illic ageret, fateretur. Qui protinus, terrifica vanitate deposita, voce humili more supplicantis eloquitur, se vel conparem suum auctores criminum fuisse multorum, insepultos iacere et ob hoc inquietare homines, quia ipsi quieti esse non possent; rogare, ut pro his Dominum precaretur, quatenus recepti requiem mererentur. Ad haec vir sanctus indoluit imperatque, ut locum ostenderet, quo iacerent. Tum vero, cereo praecedente, dux umbra progreditur et inter difficultates maximas ruinarum intempesta nocte locum, in quo proiecti fuerant, indicavit. Ut vero mundo est redditus dies, circumiectos incolas invitat, hortatur, ipse operis maturator adsistens.
Abbreviated transcription (Latin):
Quodã enĩ tempore cum hicme iter
ageret ac diẽ totã imeiumo ac
fatigatione magna duxisset : com¬
monetur ut cogente uespere quo¬
cumq succederet. Erat ẽminus
domiciliũ absq tectis iampridẽ
sine habitatoribus semirutis. quod
ȩtiã per incuriã uulgaris arbusta
contexerant : ut pene esset meli-¬
us noctẽ subnudi aeris rigore
durare. quã millo periculo & hor¬
rore succedere: presertim cum
beatissimus comperit. horrentes
ruinas quasi amenitates expetiit:
ibiq int̾ multiplices quȩ quondã
fuerant mansiones inuenta uix
una est que instar haberet ha¬
bitaculi . Illicc claues sarcĩnole
& paucissimi comites collocantur.
quibus breuis cęnula usui fuit.
episcopo penitus abstinente. De.¬
inde alta iam nocte cũ unus ex
clericis legendi suscepisset offi.¬
cium: ille iriunio & fatigatione
confectus. sopore superatus est.
Tum subito ante os legentis asstitit
umbra terribilis: & paulatim sub
oculis intuentis erigitur. Parie¬

Expanded text:
Quodam tempore, cum iter hieme ageret ac diem totam in ieiunio ac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam pridem sine habitatore semirutis, quod etiam per incuriam vulgariam arbusta contexerant, ut paene esset melius, noctem sub nudi aeris rigore durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi amoenitates expetiit, ibique inter multiplices quae quondam fuerant mansiones inventa vix una est, quae instar haberet habitaculi. Illic leves sarcinulae et paucissimi comites conlocantur, quibus brevis cenula esui fuit, episcopo penitus abstinente. Deinde alta iam nocte, cum unus ex clericis legendi suscepisset officium, ille, ieiunio et fatigatione confectus, sopore superatus est: cum subito ante ora legentis adstetit umbra terribilis et paulatim sub oculis intuentis erigitur, parie
Abbreviated transcription (Latin):
exhortans uerbis atq confir¬
mans. Satagere te oportet
uenerabilis frat̃. quo inconta.¬
minatũ atq immaculatũ cus.¬
đs pastorale commisit officiũ.

Expanded text:
exhortans verbis atque confirmans: Satagere te oportet, venerabilis frater, quo incontaminatum atque immaculatum cuseus tibi pastorale commisit officium.
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea exbritanmis nuntiat᷑:.
pelagianã peruersitatẽ. iterato
paucis auctoribus dilatari Rur
quã prius optinuerat tutaretur.
Quor. petitioni festinus occurrit:
dum & laboribus delectatur. &.
xp̃o sẽ gratant̃ impendit. Cessit
tandẽ inimici inuidia. uicta uir.¬
tutibus: nec temptare ausus est.
quẽ dĩ amicũ esse iam senserat.
diuncta itaq se uero ep̃o

Expanded text:
nterea ex Brittaniis nuntiatur, Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari, rurquam prius obtinuerat, tutaretur. Quorum petitione festinus occurrit, dum et laboribus delectatur et Christo se gratanter inpendit. Cessit tandem inimici invidia, victa virtutibus, nec temptare ausus est, quem Dei amicum esse iam senserat. Adiuncto itaque Severo episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
multũ temporis. imperator est
ordinatus. doctrina xp̃iana
refulgens: qui persecutionere.¬
mota. cunctas c lausas aeccđas
patefecit. eis catholicos prepo.¬

Expanded text:
multum tempus imperator est ordinatus doctrina Christiana refulgens, qui persecutione remota clausas ecclesias patefecit et eis catholicos praepo
Abbreviated transcription (Latin):
dignaretur accipere quodtra-¬
debat . In commodũ confitetur
uxoris: quã uisitata ita uis pas-¬
sionis extincta est : ut tremor
praecedens & febris subsequens
deleretur. Red ditaq pr̃istine
sanitati fidelis matrona remedi.¬
um cęleste suscepit: quo &cor-¬
pus salubritate. & anima cre¬
dulitate conualuit. Acceptis
itaq ex uoluntate beneficiis.
optatũ leuam̃ propriae detulit
ciuitati. lic& insẽmaximũ ciuib
& remediũ referr& & gaudium.

Expanded text:
dignaretur accipere, quod quedignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Acceptis itaque ex voluntate beneficiis, optatum levamen propriae detulit civitati, licet in se maximum civibus et remedium referret et gaudium.
Abbreviated transcription (Latin):
poris sacerdotẽ suscipiens. Illus-¬¬
trabatur eo tempore cungtas
hilario sacerdote: multimoda
uirtute prȩtioso. Erat enĩ fidei
igneus torrens: cęlestis eloquii¬
& praeceptionis diume operarius
indefessus. Qui uenerabilẽ scm̃¬
pontificẽ : affectu ut patrẽ. reue¬¬
rentia ut apłm sublimabat
Auxiliaris &iã regebat tum per
gallias apicẽ praefecturae: qui
praesentiã sacerdotis duplicata
gratulatione suscepit : quod &
insignẽ uirtutibus uirũ deside-¬
rabat agnoscere & quod uxor
euidem longo iam tempore
quartano tabescebat in commo¬
do. Ingredienti longissimo prȩt̃
consuetudinẽ famulatur occursu:
simulq ad miratione defigitur.
Ita enim dignitas uultus. sermonis
eruditio. praedicationis auctoritas
stupentis animũ compleuerunt.
ut merito fama eum minorẽ fuis-¬
se cognosceret. Inuentus esteñi:
rebus maior esse quã nuntis.
Offert munera. ingerit beneficia.
ambiturq ab eatissimo uiro. ut

Expanded text:
poris sacerdotem suscipiens. Inlusporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
posito uallatus incendio: incla¬
mata semꝑ nomine sacerdotis.
qui cum abesset praesentia. uir.¬
tute non deerat. diumo purgatur
auxilio: neq umquã postea in
omm intae sua spatio periculũ
temptationis incurrit.
ad lugdunensiũ urbẽ a rari fa¬
mulante deuectus est. Ubi cer¬
tantibus populi studus: indiscre¬¬
ta ȩtas & sexus uno occurrit
officio. Omnes benedictionẽ
flagitant : tactũ requirunt. &
quod suꝑ est multitudini. releuat
uel uidisse : Di uersȩ infirmitates
passim benedictione sanantur.
prȩdicationibus ciuitas recreatur
Et lic& festinus abcesserit: sitientẽ¬
tamen populũ doctrine fontibus
irrigauit. Si itera enis cuncta
percurrã. si uni uersa commemo¬
rẽ: parabit prolixtas congesta
fatidiũ. Sed dabit dñs ueniã: qd
sciens plura prȩtereo. Itaq adue.¬
nientẽ bratissimũ uirũ. urbsare¬
latensis religiosa gratulatione
suscepit: apostolicũ instar suitem.¬

Expanded text:
posito vallatus incendio, inclaposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationis incurrit. ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine, relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui tem
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis. religione nobilior. Con¬
nixilli nectarĩola similis sc̃itate.
quos praeteriens pro studio anti¬
q caritatis expetiit. Aduenien.¬
ti prarparant mansionẽ : &
quantũ maior persona ad eratit.
tantũ minor impenditur appa.¬
ratus. Matrona furtim stramen
in lectulo subdidit sacerdotis:
quo ille inscius cubitauit. De¬
ductaq nocte oratione uel
psalmis : die reddito it̃ quo agebat᷑
ingreditur. Illustrato hospitio: fami¬¬
lia tota gaudebat. Strati reliquias.
fedelis matrona collẽgit & condidit.
Accidit post dies aliquot. ut a gresti¬¬
us quidã bene ingenuus habens
uxort̃. filios & parentes. possessi¬
o fier& inuadentis inimici: suoꝵq
omniũ fletibus non minus germani
absentia quã infelicis captiuitas
lugebatur. Et cum nhil remedu
poss& adhiberi: prȩ sumpsit uirtu¬
tẽ fideimatrona uenerabilis. Stra¬
men conditũ profert. quo furio¬
sus circũdatus colligatur. Qui
perspatiũ noctis unius quasi ap¬

Expanded text:
nobilis, religione nobilior. Connobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubitavit, deductaque nocte oratione vel psalmis, die reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato hospitio familia tota gaudebat; strati reliquias fidelis matrona collegit et condidit. Accidit post dies aliquot, ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus non minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
non posset: nec euadendi uiã
aliã repperiss&. nisi ut ab ductum
animal reformaret. Adhȩc uir
bratissimis. si hefterna inquit die
nudo tibi tegimen de dissẽ: furan¬¬
dinecessitas non fuiss&. Quodde¬¬
est accipe: reforma quod nr̃m est.
Itaq confessor criminis: propena
commissi non solũ ueniã. uerum
& abiectionẽ oculi. cum uirtuti.¬
bus proderetur: in quo uere euan¬
gelica sententia probabatur.
ciuitatẽ supra montẽ positã late¬
re non posse. Uitabat suorũ sola¬
tia: extraneorũ declinabat oc.¬
cursus : sed obscurari non poterat
marestatis luce circumdatus.
Namuici om̃s. municipia. cunta.¬
te s. quot quot sese peritineris
eius tramitẽ porrigebant: in
occursum cũ conugibus ac libe.¬
ris conuolabant. Et continuatũ
plerumq agmen dum occur-¬
rentes iungebant: prosequenti¬
Prȩteriri silentia impiũ puto.
Iin alisiensi loco absens quantũ
unrtutis operatus est. Erat illic
presbit̾ senator nomine : natalib

Expanded text:
non posset nec evadendi viam non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum  abiectionem oculi, cum virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentiPraeterire silentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus
Abbreviated transcription (Latin):
quidõ non animalibus uigila-¬
bant. iumentũ quo senior ue¬
hebatur predo nocturnus arri¬
puit. Die reddito: amissio euro¬
tionis agnoscitur. Etut sacer.¬
doti animal non dec̾et: unus
ex clericis inpeditẽ mutatur
ȩxequite. Dum itaq it̃ agitur :
circum iecti comites intuentur
beatũ uirũ extra morẽ concep¬
tã lȩtitiã uultus obumbratione
uelantẽ. Q uod cũ ab omnibus
uideretur : umiis exreliquis.
a uctoritate concepta. causam
lȩtitia percunctatur. Atille
inquiens paululũ remoremur
quia infelicis illius labor & ir¬
ridendus est & dolendus: quẽ
mox uidebitis arstuantẽ. Cũq
delapsi animalibus substitissent:
paulo post eminus intuentur
pedite. postse manu captũ ani¬
mal deducentẽ. Quibreui ad¬
iungitur. Dum ille accelerat :¬
inmorantur. Statimq uestigns
prouolutus. crimen ꝗnod com¬
miserat confitetur: & ita totius
noctis spatio irretitũ esse se
retulit : ut longius prodire

Expanded text:
qui Deo, non animalibus vigilaqui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire
Abbreviated transcription (Latin):
quã &apud maiestatẽ diuinã.
&int̾ mundi procellas seruare
consueuerat. Tributaria enim
functio pret̾solitũ. & necessita¬
tes innumere: ciues suos quasi
pupillos orbatos parente depres¬
serant. Recipiunt praesidiũ
destituti: agnoscit causas: mero¬
ribus congemiscit. Et proquie¬
te uel requie quesiturus remedi¬
a ciuitati: postmarina discrimi¬
na. labores terrene expeditio¬
nis ingreditur. Itaq gallias
tu. & exigua euextione pro.¬
greditur: qui pro largissimis
thesauris xp̃m ferebat in prc¬
tore
Opere prȩtiũ puto mandare
memoris : &iam eius iter clarũ
fuisse uurtatibus. Necdum terito¬
rium sue ciuitatis eocesserat.
uiã lenit̃ carpens. eratq immi.¬
nente iam uespera dies pluuuis :
Cum subito comitatui suo nudus
pede. cucullo uacuus. nimis ex¬
peditus uiator accrescit: c̃uius
etiã nuditati condoluit. Qui
dolose inhȩrens contubernio.
ningitur mansioni: & int̾ inno¬
centes occupatosq custo des

Expanded text:
quam et apud maiestatem divinam quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaque Gallias tu et exigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectore. 20. Operae pretium puto mandare memoriae, etiam eius iter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes,