comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mulies om̃is relinquens uirũ suum. & statuens
hȩreditatẽ ex alieno matrimonio. dedecus erit¬
om̃ibus. Primo enĩ in lege altissimi incredibilis
fuit. & scđo uirum suum dereliqͥt. tercio in ad-¬
ulterio fornicata est. & ex alio uiro filios sibi statuit.¬

Expanded text:
mulier omnis relinquens uirum suum et statuens hereditatem ex alieno matrimonio’. Primo enim in lege altissimi incredibilis fuit, secundo uirum suum dereliquit, tertio in adulterio fornicata est et ex alieno uiro filios statuit
Abbreviated transcription (Latin):
trorsus traxerint. repente discĩplinaris memoriȩ
exꝑtes. quid uitandũ quidue sit fiendũ. sub orta ca¬
ligine fede dilectionis haud disterminant. Dein
causam filioꝵ pauperis mutant. cũ oꝑũ spritus qͥ
in consideratione sua debet esse pauper. futurã re¬
cõpensationem incarnalem affectum transmutant.
Causa quippe nr̃i laboris. amor est feruens im¬
mar cescibilis quietis. huiꝰcemodi salomon uinum
ab horrens. carnẽ suã spiritui seruire cõpellit:
uti libero gressu moueret animũ ad prȩceptoria
uerba sapientiȩhaurienda. ut ad deretur grã capiti
dẽ testans dicebat. Uerum hi quoq prȩ uino nesci¬
erunt. & prȩ ebrietate errauerunt. Sacerdos &
ꝓpħa nescierunt prȩ ebrietate. absorpti sunt a uino.
errauerunt in ebrietate. nescierunt uidentẽ. igno¬
rauerunt udicium. Sic sic huiꝰcemodi uino contẽpto¬

Expanded text:
trorsus traxerint, repente disciplinaris memoriae trorsus traxerint, repente disciplinaris memoriae expertes, quid vitandum, quidve sit faciendum, suborta caligine foedae dilectionis, haud disterminant. Dein causam filiorum pauperis mutant, cum operum spiritus, qui in consideratione sua debet esse pauper, futuram recompensationem in carnalem affectum transmutant. Causa quippe nostri laboris amor est fervens immarcescibilis quietis. Hujuscemodi Salomon vinum abhorrens, carnem suam spiritui servire compellit, ut libero gressu moveret animum ad praeceptoria verba sapientiae haurienda, ut adderetur capiti de bello ad portam. Verum hi quoque prae vino nescierunt, et prae ebrietate erraverunt: Sacerdos et propheta nescierunt prae ebrietate, absorpti sunt a vino, erraverunt in ebrietate, nescierunt videntem, ignoraverunt judicium. Omnes eni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobis pauper factus est: Causa nempe inuidicio
per uertitur: cũ ꝑ iudicem iniquitatis in nocens
punitur. & reus ultione dignus: impunitate donat᷑.
Quod autem particulã dũbitatiuã pͥonit dicens.
neforte bibant. ut opinor: facultatem liberi arbi¬
trii ꝓnam esse ad utrunlib& innotescere uoluit. &
maxie uergibilem indeteriorem partem. si uincu¬
lo amoris siue timoris retenta ñ fuerit: latenter
innuit. Siue ꝑ lamuhelem qui inquo deus ut iã
diximus inter þretatur ratio. humana quȩ adina¬
giuem di facta est. cõpetenter designatur. Mater
uero eiꝰ grã dei scilic& int̾minatur sibi. ne potũ ꝑuicio¬
sum regibus hoc est sensibus interioris hominis pro¬
pinet. Qui quã du rationi parent. tam diu uero
regis uocabulo rite censentur. quia actus hominis
exterioris ꝑ eos regali censura comitante disponuntur.
Illi nimirum si quando haustũ fugitiuȩ felicitatis in¬

Expanded text:
pro nobis pauper factus est ? Causa namque in judicio pro nobis pauper factus est ? Causa namque in judicio pervertitur, cum per judicem iniquitatis innocens punitur, et reus ultione dignus impunitate donatur. Quod autem particulam dubitativam ponit, dicens, Ne forte bibant; ut opinor, facultatem liberi arbitrii pronam esse ad utrumlibet innotescere voluit, et maxime vergibilem in deteriorem partem, si vinculo amoris sive timoris retenta non fuerit, latenter innuit. Sive per Lamuelem, qui in quo Deus, ut jam diximus, interpretatur, ratio humana, quae ad imaginem Dei facta est, competenter designatur. Mater vero ejus, gratia Dei scilicet, interminatur sibi, ne potum perniciosum regibus, hoc est sensibus interioris hominis propinet: qui quandiu rationi parent, tandiu vero regis vocabulo rite censentur, quia actus hominis exterioris per eos regali censura comitante disponuntur. Illi nimirum si quando haustum fugitivae felicitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
de corporeo uino possit intelligĩ. nullus enĩ ebrius
uris est sui. & ideo ut pote uaĩ futile cuncta diffundit.
tamen est aliud uinum: quod nullum comitatur se¬
cretum. Quid igitur hoc in loco figuratur ꝑ secretũ.
nisi sapientiȩ qd̾ libet mysticũ: quod̃ constat amator ibꝰ
mundi huiꝰ non esse ꝑuium: In nullo igit᷑ secretum
sapientie reperitur. in quo regnũ ebrietatis esse
ꝓbatur. Siuis rimari ergo ar̃cana sapientie. inso¬
lens regnũ ebrietatis fac tibi longnis ab esse. Quanta
uero calamitas ex hac potione pr̃odeat. obliuio iudi¬
ciaria & mutatio catsȩ suꝑ filios pauperis exerta
ꝓ clamat. Tanto siquidem uiget memoria regum¬
prefatorũ in discretione uidiciorũ. quantõ con¬
stat eam esse longus remnotam ab estu mundana¬
rum sollicitudinum. Eo igitur sobrii sunt. quo
circa labentis scłi blandimenta languescunt. Quis
debriati peruertunt. nisi ille qui cum diues esset.

Expanded text:
de corporeo vino possit intelligi, nullus enim ebrius de corporeo vino possit intelligi, nullus enim ebrius juris est sui, et ideo utpote vas fictile cuncta diffundit, tamen est aliud vinum, quod nullum comitatur secretum. Quid igitur hoc in loco figuratur per secretum, nisi sapientiae quodlibet mysticum, quod constat amatoribus mundi hujus non esse pervium? In nullo igitur secretum sapientiae reperitur in quo regnum ebrietatis esse probatur. Si vis ergo rimari arcana sapientiae, insolens regnum ebrietatis fac tibi longius abesse. Quanta vero calamitas ex hac potione prodeat, oblivio judiciaria et mutatio causae super filios pauperis exerta proclamat: tanto siquidem viget memoria praefatorum regum in discretione judiciorum, quanto constat eam esse longius remotam ab aestu mundanarum sollicitudinum. Eo igitur sobrii sunt, quo circa labentis saeculi blandimenta languescunt. Quis debriati sunt pervertunt, nisi ille qui cum dives esset,
Abbreviated transcription (Latin):
dare uinũ : quia nullũ secretũ est. ubi regnat ebrie¬
tas. Neforte bibant & obliuis cant᷑ iudiciorum: & mu¬
cent causam filiorũ pauperis. Lamuhel inquo deus.
ni ur̃a lingua resonat. Mater ũ eius quȩ memoratur eiun
huiꝰmodĩ uisionẽ erudisse. sapientia est diuina. Hortat᷑
itaq filiũ suũ in quo deus perseptifor mẽ spm̃ habitabat.
ne uinũ regib bibendũ porrigat. Quisunt autẽ hi req
quib potus uini penitꝰ aufertur. pater eiꝰdem nobis de¬
clarauit. inquiens. Et nunc reges intelligite. erudimini
qͥ iudicatis terram. Et enĩ argueretur dedisse uinũ regib
ꝑ quod mentes potantiũ alienantur. si non ostenderet quã
rauit p̾pediat blandiens sollicitudo scłi huiꝰ animos eoꝵ.
qui sese terrenis negociis implicuerunt. Is itaq qͥ recic&
monita salutis. siquando eger qui poterat sanari mortẽ
ꝑ inde incurrerit: ꝓcerto ictꝰ necis inculisse fertur.
Hullum inquit secretum ubi regnat ebrietas licet

Expanded text:
quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas: ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Lamuel in quo Deus in nostra lingua resonat; mater vero ejus, quae memoratur eum hujusmodi visionem erudisse, sapientia est divina. Hortatur itaque filium suum, in quo Deus per septiformem Spiritum habitabat, ne vinum regibus bibendum porrigat. Qui sint autem hi reges, quibus potus vini penitus aufertur, pater ejusdem nobis declaravit inquiens: Et nunc reges intelligite, erudimini qui judicatis terram . Etenim argueretur dedisse vinum regibus per quod mentes potantium alienantur si non ostenderet quam graviter praepediat blandiens sollicitudo saeculi hujus animos eorum qui sese terrenis negotiis implicuere. Is itaque qui reticet monita salutis, si quando aeger qui poterat sanari mortem proinde incurrerit, pro certo ictus necis intulisse fertur. Nullum, inquit, secretum, ubi regnat ebrietas. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
erant & ego iã concepta erã. Nondũ fontes aquarum
eruperant᷑. nec dũ montes graui mole constiterant.
Nomine abyssi abdita mysteria ꝓpħico ore ꝓlata. corda
uͦ scõꝵ unde multifidi riuuli deriuant᷑ ad aquandũ gre¬
gẽ sibi cõmissum: ꝑ fontes cõpetent̾ ex pͥmunt᷑. Isti uͦ
montes qͥsunt nisi caterua martyrũ. quos amor scĩ sp̃c
adeo p̃ ponderat. quod nec minȩ nec scłi blanoim̃ta neq
torm̃torũ acerbitas ex qͥsita. nec etiã incense laminȩ
ferri intima uiscerũ rimantis exuꝑant : Dehuiꝰ modi ꝑ¬

Expanded text:
et ego concepta eram: nondum fontes aquarum eruperant, necdum montes gravi mole constiterant. Nomine abyssi, abdita mysteria prophetico ore prolata; corda vero sanctorum, unde multifidi rivuli derivantur ad adaquandum gregem sibi commissum, per fontes competenter exprimuntur. Isti vero montes, quid sunt nisi caterva martyrum, quos amor sancti Spiritus a Deo praeponderat, quod nec minae, nec saeculi blandimenta, neque tormentorum acerbitas exquisita, nec etiam incensae laminae ferri intima viscerum rimantis exsuperant? inde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petrum dicitur. hĩ uero ueliit irrationabila pecora
naturalit̾ incaptionẽ & inꝑniciẽ in us quȩ ignorant blas¬
phemantes. incorruptionẽ sua peribunt : ꝑcipientes
mercedem in iusticie. uoluptatẽ existimantes diei.
delicias coinqͥ nationis & maculȩ. deliciis affluentes. in

Expanded text:
rationabilia pecora, naturaliter in captionem et in perniciem in his quae ignorant blasphemantes, in corruptione sua peribunt, percipientes mercedem injustitiae, voluptatem existimantes diei delicias: coinquinationes, et maculae deliciis affluentes, in
Abbreviated transcription (Latin):
asNifi̾caui oꝑa mea. ędificaui michi domos. plantaui
uineas. feci hortos & pomarie & conseui ea cunctige¬
neris arboribus. & extruxi michi piscinas aquarũ: ut
irrigarẽ siluam lignorum germinantiũ. Possedi seruos
& ancillas. multamq familiã habui. Armenta quoq
& magnos ouiũ greges. ultra om̃s qui fuerunt ante me

Expanded text:
nquit, opera mea, edificavi michi domos et plantavi vineas, feci hortos et pomaria, consevi ea cuncti generis arboribus. Extruxi michi piscinas aquarum ut irrigarent silvam lignorum germinantium, possedi servos et ancillas, multamque familiam habui, armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerant ante me
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosiis in libro examieron mentiones salo.
homo. quia ñ ut ferunt apollinis phitii. sed¬
scĩ salomonis est qͥ ait. Nisi scias te formosa int̾
peccauerit & offenderit dm̃. licet postea egerit
poenitentiam. scribens ꝓuerbia in quib ait.
Nouissime ego egi poenitentiã. & respexi ut eli-¬
qui supra. Hec mirabim᷑ in parte contraria
pessimos reges in tipc pͣuaricatoꝵ prȩcedere
principum. cũ optimos reges dauit & saloitionẽ
& iõsiam. & patriarchas ac ꝓpħas in figura
dñi saluatoris prȩcessisse doceamꝰ. Ideo testi¬

Expanded text:
quoque in libro Hexameron mentionem ipsiushomo, quia non ut ferunt Apollinis Pythii, sed Salomonis sancti est, qui ait: Nisi scias te, formosa inter peccavit et offendit Deum, licet postea egerit poenitentiam, scribens Proverbia in quibus ait: Novissime ego egi poenitentiam, et respexi ut elius. Nec mirabimur in parte contraria pessimos reges in typo praevaricatorum praecedere principum, cum optimos reges, Davidem, et Salomonem, et Josiam, et patriarchas ac prophetas, in figura Domini Salvatoris praecessisse doceamus
Abbreviated transcription (Latin):
entis. Sapientia in qͥt. filiis suis uitã inspirat. & susci¬¬
pit exquirentes se. & prȩibit in uia iusticiȩ. Et qͥ illã
diligit. diligit uitam. Et qui uigilauerint ad illam.
cõplexabuntur placorẽ eiꝰ. Et qͥ tenuerint illã. uitã
hȩreditabunt. & quo introibit benedicet ds̃.¬

Expanded text:
ter. sapientia filiis suis uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuhaereditabunt, et quo introibit benedicet D
Abbreviated transcription (Latin):
dũ effectus iniqͥtatis prauȩ m̃ti subtrahit᷑. ne uł
si ñ eam suꝑ affectu sceleroso aliquotiens penitu¬
erit : duriꝰ puniatur. Et est aliud filentiũ. quod
animꝰ praui hominis seruat. dũ legis utriusq
sancita post ponens. ex deliberatione se peccaturũ
decernit. sed solius timore poenȩ coercetur. Mediũ
aut̃ est silentiũ quod.ẽ. grauius atq nefandius cę-¬
teris. hominẽ uelle peccare. & ea quȩ male uult
implere posse. nec timore diuini respectus nec re-¬
uerentia mortalium. id qđ nefarie ꝓponitur agen.¬

Expanded text:
dum effectus iniquitatis pravae menti subtrahitur: ne vel, dum effectus iniquitatis pravae menti subtrahitur: ne vel, si non eam super affectu sceleroso aliquoties poenituerit, durius puniatur. Est et aliud silentium, quod animus pravi hominis servat, dum legis utriusque sancita proponens, ex deliberatione se peccaturum decernit, sed solius timore poenae coercetur. Medium autem est silentium, quod est gravius atque nefandius caeteris, hominem velle peccare, et ea quae male vult implere posse, nec timore divini respectus, nec reverentia mortalium, id quod nefarie proponitur agen
Abbreviated transcription (Latin):
stabat. Cũ uero quȩ solius diuinȩ̨ potestatis . eẽ.¬
ꝑhibent᷑ oꝑatus est. ad uerticem usq cęli ꝑtinge¬¬
bat. Itaq cuncta gubernans. & in terra stetit. &
cęlum non deseruit. Stabat itẽ in terra. cũ cor¬
da terrena ad suam disciplinam ꝓsequendã con¬
uertebat. Stabat in cęlo. cũ eosdem qui t̾renis
desideriis impliciti tenebantur. ad consortiũ suꝑ-¬
norũ ciuiũ posse conscendere asserebat. Cęlis rur¬
sum adhę̧rebat. cũ eos quoꝵ conuersatio in cęlis
erat. ne laberentur regebat. Iste est sermo plenꝰ
ueritatis. qui solũ continet formã dnĩcȩ incar-¬
nadionis. Potest hoc ipsum iuxta moralitatẽ int̾.¬
pretari. Primũ inquã silentiũ est uelle peccare.
sed conceptȩ maliciȩ facultatẽ ad uotũ hominis
nequã. nullatenꝰ occurrere. Quȩ res quidẽ ex su-¬
ꝑni fontis redundanti clem̃tia uidetur manare.

Expanded text:
stabat; cum vero quae solius divinae potestatis esse pstabat; cum vero quae solius divinae potestatis esse perhibentur operatus est, ad verticem usque coeli pertingebat. Itaque cuncta gubernans, et in terra stetit, et coelum non deseruit. Stabat item in terra, cum corda terrena ad suam disciplinam persequendam convertebat. Stabat in coelo, cum eosdem qui terrenis desideriis impliciti tenebantur, ad consortium supernorum civium posse conscendere asserebat. Coelis sursum adhaerebat, cum eos quorum conversatio in coelis erat, ne laberentur, regebat. Iste est sermo plenus veritatis, qui solum continet formam dominicae Incarnationis. Potest hoc ipsum juxta moralitatem interpretari. Primum, inquam, silentium est velle peccare, sed conceptae malitiae facultatem ad votum hominis nequam nullatenus occurrere. Quae res quidem ex superni fontis redundanti clementia videtur manare,
Abbreviated transcription (Latin):
quã stetisset nullus ferme nouerat. teste apł qui
ait. Sed peccatũ non cognoui nͥ ꝑ legem. Nã concupi¬
scentiã nescieban. nͥ lex diceret. Non concupisces.
Siue dñs stecit. cum principe mortis triunphato.
a mortuis resurrexit. Quã diu enĩ passiones carnis
umanȩ sustinuit. tam diu quasi nobiscũ iacuit
sicut particeps nr̃ȩ corruptionis. Uerũ ubi resur¬
rexerat. dictũ est de eo. Stecit iesus in litorę. non
tam̃ cognouer̃ discipłi quia iħs est. Postmodum
missis discipłis ad prȩdicandũ euangłium om̃i
creaturȩ. repleta sunt omĩa morte. dũ & anima
originali transgressione astricta. ẽẽ. de monstra¬
tur̃. & carnis illecebris exterior homo su̾mersus
ẽẽ. conuincitur. Quippe om̃s peccauer̃. & egent
gła dei. Et usq ad cęlum inquit. at tingebat stans
in terra. Sic̃ homo int̾ nos erat. tanquã ds̃ cęlũ
regebat. Cũq id qđ hominis agebat. int̾ra quidẽ

Expanded text:
squam stetisset, nullus ferme noverat, teste Apostolo, qui squam stetisset, nullus ferme noverat, teste Apostolo, qui ait, Sed peccatum non cognovi, nisi per legem . Nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. Sive Dominus stetit, cum principe mortis triumphato, a mortuis resurrexit. Quandiu enim passiones carnis humanae sustinuit, tandiu quasi nobiscum jacuit, sicut particeps nostrae corruptionis; verum ubi resurrexerat, dictum est de eo: Stetit Jesus in littore, non tamen cognoverunt discipuli quia Jesus est . Postmodum missis discipulis ad praedicandum Evangelium omni creaturae, repleta sunt omnia morte, dum et anima originali transgressione astricta esse demonstratur, et carnis illecebris exterior homo submersus esse convincitur: quippe omnes peccaverunt, et egent gloria Dei. Et usque ad coelum, inquit, attingebat, stans in terra. Sicut homo inter nos erat, tanquam Deus coelum regebat: cumque quod hominis est agebat, in terra quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sos cũ uiciis & concupiscentiis. Subiciamꝰ prȩceptis il
thorosam ceruicẽ. suscipiamus iugũ eiꝰ suaue ꝑ quod
omĩa grauia nobis. leuissima ẽẽ ꝓbantur. Istud est
signum qr amici illiꝰ uocantur. cũ eiꝰ mandatis pa-¬
remꝰ. Ipse enĩ dicit. Uos amici mei estis. si feceritis
quȩ ego p̾cipio uobis. Et stans inqͥt. repleuit om̃ia
morte. Cũ filius dĩ carnẽ nrãm induit. quasi sur-¬
gens a lecto legis in qua diu latuerat. int̾ homines
apparuit. Omĩa deniq repleuit morte. dicens una
om̃ib. Nisi quis renatus fuerit ex aqua & sp̃ũ sc̃õ.
non potest introire in regnũ dei. Repleuit ornĩa
morte. cũ non solum actu uerũ cogitatione regnũ
cȩloꝵ amitti posse. stans extra contagionẽ totius
maculȩ ut pote uirgo natus de uirginẽ. mundũs de
munda asseruit. Ait enĩ. Qui uiderit mulierẽ ad
concupiscendum eã. iã męchatus . ẽ. eam in corde suo
Quis igit᷑. ẽ. liber mortis imperio: Istud nempe priꝰ¬

Expanded text:
ceptis illius torosam cervicem, suscipiamus jugum ejus suave, per quod omnia gravia nobis levissima esse probantur. Istud est signum, quia amici illius vocamur, cum ejus mandatis paremus. Ipse enim dicit, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Et stans, inquit, replevit omnia morte. Cum Filius Dei carnem nostram induit, quasi surgens a lecto legis, in qua diu latuerat, inter homines apparuit. Omnia denique replevit morte, dicens una omnibus, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Replevit omnia morte, cum non solum actu, verum cogitatione, regnum coelorum amitti posse, stans extra contagionem totius maculae, utpote virgo natus de virgine, mundus de munda, asseruit. Ait enim, Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Quis igitur est liber mortis imperio? Istud nempe priu
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla creatura impenitrabilis est ante aciem illiꝰ.
Iste .ẽ. quidẽ cuiꝰ ictu filiꝰ a patre. mat̾ a filia. & qd
est difficiliꝰ a uoluntatib suis homo separat᷑. Portat
nẽpe dĩ filiꝰ insimulatũ patris imperiũ. qm̃ quę¬
cunq habet ipse. habet & filius eiꝰ. Quid. ẽ. insimu¬¬
latũ imperiũ portare. nͥ patris uissionẽ sine simu¬
latione. ęquali iure hominib pͣdicare: Ipse.ẽ. enĩ
nunciꝰ paternȩ uoluntatis. ipse fert imperiũ eiꝰ.
ipse ꝑcutit. uulnerat & medet᷑. ꝓuehit. coronat.
glorificat. Quippe pat̾ ñ iudicat quenq. sed onĩe
iudiciũ dedit filio. ut om̃s honorificent filiũ sic̃
honorificant patrẽ. Qui enĩ derogat alteri. simi.¬
lit̾ derogat & alteri. Ipsa nempe ueritas dicit. Phs¬
lippe. qui uidet me uidet & patrẽ. Hic uͦ patris
imperuim portauit. cũ ei usq ad mortẽ oboediens

Expanded text:
Nulla creatura impenetrabilis est ante aciem illius. Nulla creatura impenetrabilis est ante aciem illius. Iste est quidem cujus ictu filius a patre, mater a filia, et quod est difficilius, a voluntatibus suis homo separatur. Portat namque Dei Filius insimulatum Patris imperium, quoniam quaecunque habet ipse, habet et Filius ejus. Quid est insimulatum imperium portare, nisi jussionem sine simulatione aequali jure hominibus praedicare? Ipse est enim nuntius paternae voluntatis, ipse fert imperium illius; ipse percutit, vulnerat et medetur: provehit, coronat, glorificat. Quippe Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Qui enim derogat alteri, similiter derogat et alteri. Ipsa namque Veritas dicit, Philippe qui vidit me, videt et Patrem . Hic vero Patris imperium portavit, cum ei usque ad mortem obe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. prosiliens apparuit. Siue mediã terrã ex¬
terminii adut. cũ cor humatiũ qđ pluribus
de causis medium nuncupat᷑. dignũ. eẽ. diuina
ext̃minatione cõꝓbauit. Sic enĩ imꝓbi ñnunqꝗ
ad uiam iusticiȩ reuertunt᷑. cũ eis priꝰ ext̾miniũ
emeritȩ danationis manifesta ratione demonstr¬
tur. Qm̃ cũ uinculo dilectionis suꝑnę retineri
nequeunt. uł timore gehennali perterriti. ad cul¬¬
tũ sui creatoris reuocandi sunt. Statĩ cũ t̾ram
dñs adit. subseqͥtur ext̾miniũ uicioꝵ. non possunt
tenebre patilucẽ. uidet homo ubi iacuit. cernit
funes peccatoꝵ. unde tractꝰ extorris factus est. Sa-¬
liat & ipse in nr̃am t̾ram. extra t̾minũ potenti
uirtute pellat hostilẽ cuneũ. qͥ conat᷑ antiqͦ more
possidere denuo nr̃i pectoris domicilium. Iste ser¬
mo gladius. ẽ. acutus. ꝑtingens usq ad diuisionẽ
animȩ ac sp̃s. discretor cogitationũ. Quid plura:

Expanded text:
nem, prosiliens apparuit. Sive mediam terram exnem, prosiliens apparuit. Sive mediam terram exterminii adiit, cum cor humanum, quod pluribus de causis medium nuncupatur, dignum esse divina exterminatione comprobavit. Sic enim improbi nonnunquam ad viam justitiae revertuntur, cum eis prius exterminium emittere damnationis manifesta ratione demonstratur; quoniam vinculo dilectionis supernae retineri nequeunt; vel timore gehennali perterriti, ad cultum sui Creatoris revocandi sunt. Statim cum terram Dominus adit, subsequitur exterminium vitiorum: non possunt tenebrae pati lucem; videt homo ubi jacuit, cernit funes peccatorum, unde tractus extorris factus est. Saliat et ipse in terram nostram extra terminum potenti virtute, pellat hostilem cuneum, qui conatur antiquo more possidere denuo nostri pectoris domicilium. Iste sermo gladius est acutus, pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus, discretor cogitationum. Quid plura?
Abbreviated transcription (Latin):
mipotentis sermo de cęlo a regalib sedib ꝓsili it.
ut pote durus debellator. Per regales quidẽ sedes.
angłicȩ uirtutes in quib dñs sedet exprimunt᷑.
Quod aut̃ dicit eũ ꝓsiluisse. inopinatũ aduentũ
eiꝰ designauit. Ipse re uera durus debellator ap-¬
paruit̃. qr fortẽ armatũ qͥ suum atriũ custodi-¬
ebat in pace cõprehendit. ligauit. spolia sibi di-¬
ripuit. antiqͥ iuris impotẽ reddidit. infernũ spo-¬
liauit. uictor unde uenerat rediit. In mediam
ext̾minii t̾ram saliens uenit. Quid erat aliud
genꝰ humanũ. nͥ t̾ra extra metã iusticię trans¬
lata: Ad hanc reuocandam intra limitẽ pieta.¬
tis sermo patris descendit. ut ipsemet illã excole-¬
ret. sereret. fruges parturientẽ custodiret. Uel
t̾ram ext̃minu. iudaicũ popłm quẽ aper de sil-¬
ua ext̾minauit: congruenter appellauit. In me.¬
dio eoꝵ factꝰ homo ex semine dauit scđm car-¬

Expanded text:
omnipotens de coelo a regalibus sedibus prosiliit, omnipotens de coelo a regalibus sedibus prosiliit, utpote durus debellator. Per regales quidem sedes angelicae virtutes, in quibus Dominus sedet, exprimuntur. Quod autem dicit eum prosiluisse, inopinatum adventum ejus designavit. Ipse revera durus debellator apparuit, quia fortem armatum, qui suum atrium custodiebat in pace, comprehendit, ligavit, spolia sibi diripuit, antiqui juris impotem reddidit, infernum spoliavit, victor unde venerat rediit. In mediam terram exterminii saliens venit. Quid erat aliud genus humanum, nisi terra extra metam justitiae translata? Ad hanc revocandam intra limitem pietatis sermo Patris descendit, ut ipsemet illam excoleret, sereret fruges, parturientem custodiret; vel terram exterminii Judaicum populum, quem aper de silva exterminavit, congruenter appellavit. In medio eorum factus est homo ex semine David secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
les facti sunt. ñ est qͥ faciat bonũ. ñ est usq ad
unum. Num cũ unigenitꝰ dei filius nr̃am huma.¬
nitatẽ assũpsit. error iste mentes mortalium
ñ occuparat : Hoc utiq silentium ñ om̃s sed
omĩa tenebant. qm̃ creatura pͣter hominẽ etiã
uniuersa suũ opificẽ sua specie laudat. Cȩterũ
nullus feme tunc tẽporis. circa pulchritudinẽ
mundanȩ molis. laudẽ creatoris considerare
nouerat. Ac ꝑ hoc ñ solum homo. uerũ cȩtera crea¬
stura
mediũ silentium colebat. Homo. contẽnens uti
ratione. inferior aut̃ factura. qr nemo sciebat
eiꝰ ordinẽ decentissimũ plasmatori cunctoꝵ
referre. Itaq nox in suo cursu mediũ iter habe¬
bat. Quid ꝑ noctis uocabulum aliud quã ignoran
tatis figuratur: Nox siqͥdem medium iter soli:¬
to cursu ꝑagit. cum nusquã recedens a prauita¬
tis ꝓposito deflectit. Medium itẽ it̾ fuerat. qm̃
in cõmune om̃ium error prȩfatꝰ currebat. Iunc

Expanded text:
n est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Nam cum unigenitus Dei Filius nostram humanitatem assumpsit, error iste mentes mortalium non occuparat. Hoc utique silentium non omnes, sed omnia tenebant; quoniam creatura, praeter hominem, etiam universa suum opificem sua specie laudat. Caeterum nullus ferme tunc temporis circa pulchritudinem mundanae molis laudem Creatoris considerare noverat. Ac per hoc non solum homo, verum caeterae creaturae medium silentium colebant. Homo contemnens uti ratione, inferior autem factura, quia nemo sciebat ejus ordinem decentissimum plasmatori cunctorum referre, itaque nox in suo cursu medium iter habebat. Quid per noctis vocabulum aliud quam ignoranttatis figuratur? Nox siquidem medium iter solito cursu peragit, cum nusquam recedens a pravitatis proposito deflectit. Medium item iter fuerat, quoniam in commune omnium error praefatus currebat. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ ȩstimare potest. quanta bona generi
humano dũ in t̾ra moraret᷑. ñ mͦ corporib lan-¬
guore multiformi ꝓfligatis subueniendo. uerũ
qđ est utilius animas eoꝵ medendo. tanꝗ singu-¬
laris medicus prȩstitit: Quis famẽ tolerans
corporis uł animȩ uenit ad eum. & incibatus re-¬
diit: Quis mole scelerũ prȩgrauatꝰ ad eũ ꝑrexit.
& sanitate carens inde recessit: Quid ergo: Nulli
siqͥdem ꝑuius est illiꝰ callis. Ista sunt quȩ salomon
enitrare neqͥuit. Uidit hȩc uentura in sp̃u. sed al¬
tera est notio figurę. altera uͦ noticia rei pͣscitȩ̨.

Expanded text:
Quis enim aestimare potest quanta bona generi Quis enim aestimare potest quanta bona generi humano, dum in terra moraretur, non modo corporibus languore multiformi profligatis subveniendo, verum, quod est utilius, animas eorum medendo, tanquam singularis medicus praestitit? Quis famem tolerans corporis vel animae venit ad eum, et incibatus rediit? Quis mole scelerum praegravatus ad eum perrexit, et sanitate carens inde recessit? Quid ergo? Nulli siquidem pervius est callis illius. Ista sunt quae Salomon penetrare nequivit. Vidit haec ventura in spiritu, sed altera est notio figurae, altera vero notitia rei praescitae.
Abbreviated transcription (Latin):
lidri. cũ sibi diceret. Si filius dei es. dic ut lapides isti
panes fiant. Quis quȩso uersutiã serpentis. itẽ robus
ualidissimȩ petrȩ discutere prę̧ualeat: Iste nauis.ꝰ nimirũ
iste nempe gubernator appellatur. ꝓra spĩu sco cõmen¬
datur. In ea qͥdem apłi tanꝗ remiges resident. in
cadẽ & nos collocati ad patriam tendimꝰ. securi can¬
tũ syrenarũ spernendo nauigamꝰ. Crebris flatib
tẽptationũ tundim. solũmͦ suscitam᷑. nequando
inertia resoluti torpescamꝰ. Quomͦ in alterã ripã
huiꝰ maris. tũ scyllenoꝵ canũ latratu ꝓstrepente.
tum caribdis periculo imminente. sine naufra.¬
gii detrim̃to transponam. qͥs hominũ in quã
ꝑscrutari prȩsumat: Quarto loco. uiã uiri ne-¬
mini nescibilẽ ponit. Quis .ẽ. iste uir nͥ ille de
quo dicit apłs. donee occurramꝰ om̃s in uirum
ꝑfectũ. in mensurã ȩtatis plenitudinis xp̃i:

Expanded text:
lidri, cum sibi diceret, Si Filius Dei es, dic ut lapides isti lidri, cum sibi diceret, Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quis quaeso versutiam serpentis, item robur validissimae petrae discutere praevaleat? Iste nimirum navis, iste nempe gubernator appellatur, prora Spiritus sancti commendatur. In ea quidem apostoli tanquam remiges resident, in eadem et nos collocati ad patriam tendimus, securi cantum Sirenarum spernendo navigamus; crebris flatibus tentationum tundimur, solummodo suscitamur, ne quando inertia resoluti torpescamus. Quomodo in alteram ripam hujus maris, tum Scyllaeorum canum latratu perstrepente, tum Charybdis periculo imminente, sine naufragii detrimento transponamur? quis hominum, inquam, perscrutari praesumat? Quarto loco viam viri nemini noscibilem ponit. Quis est iste vir, nisi ille de quo dicit Apostolus, Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi ?
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ eiectos separat. Serpentes itẽ auis illa re.¬
migio alarum subuecta in aerae̾ portans deuorat.
& natiuo calore totũ uirus extinguit. Ita & xp̃c re¬
diens ad patrẽ trunphato principe mortis. inef¬
fabili uirtute diuinitatis. maliciam serpentis anti¬
qui destruxit. Quiꝰ uiam nescire salomon sese ꝓfes¬
sus est. qm̃ qͥs posset disserere itus & reditus unige¬
niti filii di quȩ & incorporari & mori & sepeliri
& inferos spoliare uoluit. & post modũ cernentib
eiꝰdem discipłis cȩlos adiit: Idẽ ipse petra recte uo¬
catur. suꝑ cuiꝰ fundam̃tum nr̃a imbecillitas solidat᷑.
huic siqͥdẽ coluber tortuosus uirosa uestigia impͥme¬
re nisus est. At uero ipse sicut ad amas uerus lubrici
gressus nec uł signum susceꝑit. sed omino retundens
infit . Non in solo pane uiuit homo. sed in om̃i uerbo
quod ꝓcedit de ore dei. Passus &enĩ fuerat gressũ che-¬

Expanded text:
electorum ejectos separat. Serpentes item avis illa reelectorum ejectos separat. Serpentes item avis illa remigio alarum subvecta in aerem portans devorat, et nativo calore totum virus exstinguit: ita et Christus rediens ad Patrem triumphato principe mortis, ineffabili virtute divinitatis malitiam serpentis antiqui destruxit. Cujus viam nescire Salomon sese professus est, quoniam quis potest dicere itus et reditus unigeniti Filii Dei, qui et incorporari, et mori, et sepeliri, et inferos spoliari voluit, et postmodum cernentibus ejusdem discipulis coelos adiit? Idem ipse petra recte vocatur, super cujus fundamentum nostra imbecillitas solidatur. Hic siquidem coluber tortuosus, virosa vestigia imprimere nisus est; at vero ipse sicut adamas verus lubrici gressus nec vel signum suscepit, sed omnino retundens infit, Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Passus enim fuerat gressum che
Abbreviated transcription (Latin):
test cernere. Et tamen pleraq scripturarũ sẽcreta
nonnunquã hereticis panduntur. quȩ uel religio.¬
sis uiris abscondunt᷑. Est & alius intellectꝰ. qͥ cõpe¬
tenti ratione ad ꝑsonam xp̃i refertur. Xp̃s dicit᷑
aqula. ob multifor mẽ significationẽ quȩ notat᷑
in aue prȩfata. Sicut auis illa nidum suum. sic &
ipse suam sponsam scilicet ȩccłam ꝓtegit. Et quẽ¬
admodũ illa excerũ cubile ad ꝓcreandos pullos
nullatenꝰ adit. sic & xp̃c extra sinũ ȩccłȩ sobolẽ mi-¬
nime gignit. Prȩt̾ ea recenti ortu. foetus suos radi is
feruescentis solis opponit. Qui silumine irreuerbe.¬
rato iubar p̾dicti sideris haud quaꝗ inspexerint.
ꝓtinus ut pote degeneres acȩteris qͥ sibi patrissant
ꝓpulsi a nido segregantur. Quod bene xp̃o congru¬¬
it. qm om̃s quos lum̃ uerȩ cognitionis ni irradiat.
tã& si in utero ȩccłȩ ꝓcreatisint. tam̃ a consortio

Expanded text:
test cernere; et tamen pleraque Scripturarum secreta test cernere; et tamen pleraque Scripturarum secreta nonnunquam haereticis panduntur, quae vel religiosis viris absconduntur. Est et alius intellectus, qui competenti ratione ad personam Christi refertur. Christus dicitur aquila, ob multiformem significationem quae notatur in ave praefata. Sicut avis illa nidum suum, sic et ipse suam sponsam, scilicet Ecclesiam, protegit. Et quemadmodum illa exterum cubile ad procreandos pullos nullatenus adit, sic et Christus extra sinum Ecclesiae sobolem minime gignit. Propterea recenti ortu fetus suos radiis ferventis solis opponit: qui si lumine irreverberato jubar praedicti sideris haudquaquam inspexerint, protinus, ut pote degeneres, a caeteris qui sibi patrissant propulsi a nido segregantur. Quod bene Christo congruit, quoniam omnes quos lumen verae cognitionis non irradiat, tametsi Ecclesiae procreati sint, tamen a consortio
Abbreviated transcription (Latin):
defectitur: Iuuentutẽ aut̃ cuiꝰ leuitas quã plurib
nota est p̃tereamꝰ. altera uͦ quã sit nociua quãq
pemptoria qi paucis diuulgatur. ad modũ pͣcauendã¬
ẽẽ. salomon hortatur. dũ eiꝰ ꝓplexam iuam se ne¬
scire posse profitet᷑. Omĩs gͥ hereticus obleuitatẽ
animi qui circunfert᷑ om̃i uento doctrinę: ñ inui¬
ria adolescens nuncupat᷑. Censetur etiã nomine
nimirũ semita tot & tantis anfractib undiq prę¬
munͥtur. quod cũ eã uestigare molieris. nullum
uestigiũ eidẽ impressum. plerunq reperire possis.
monstroso pede sollertia ꝑuigili tritã inuenies.
hoc quippe salomon ignorat. unde alteri mortali¬
um tanta subtilitas perinię ꝓueniat. & alteri hębi¬
cudo mentis inhȩreat. cũ ut̃q particeps rationis
existat. Nullus inferior altero circa formam diuinȩ
naturȩ̨ sine cuiꝰ lumine. abdita ueritatis nemo po¬

Expanded text:
deflectitur? Ineuntem aetatem, cujus levitas quam pluribus deflectitur? Ineuntem aetatem, cujus levitas quam pluribus nota est, praetereamus; altera vero quam sit nociva, quamque peremptoria, quia paucis divulgatur, admodum praecavendsse Salomon hortatur, dum ejus perplexam viam se nescire posse profitetur. Omnis igitur haereticus ob levitatem animi, qui circumfertur omni vento doctrinae, non injuria adolescens nuncupatur. Censetur etiam nomine nimirum semita tot et tantis anfractibus undique premitur, quod cum eam vestigare molieris, nullum vestigium eidem impressum plerumque reperire possis. stigabilem, monstroso pede, solertia pervigili tritam invenies. Hoc quippe Salomon ignorat, unde alteri mortalium tanta subtilitas peritiae proveniat, alteri hebetudo mentis inhaereat, cum uterque particeps rationis existat. Nullus inferior altero circa formam est divinae naturae, sine cujus lumine abdita veritatis nemo po
Abbreviated transcription (Latin):
agat: Cernis nẽpe tum̃tes fluctus illũ secantẽ.
sentis itẽ suspensis uelis sp̃s scĩ fauore aspirante.
prosperũ iter ad m̃tes audientium eundẽ illũ
ꝓsequentẽ. sed quanti sic efficatia in utroq metiri
neqͥs. Siue nauis fluctiuagã mentẽ cuiꝰlibet homi-¬
nis p̃notat. Quiꝰ quidẽ uiam. intentionẽ scilicet
qua ꝓmouet᷑ ad utrãlibet partẽ prorsus ignoras
Uides nempe ꝓspero cursu uelificantẽ. ancerte
naufragiũ int̾ ꝓcellas passurus sit. an tranquilli-¬
tatis portui possit applicare. ignarus existis. Sicut
enĩ sequacib estib ponti id qđ parte nauis anterio¬
re sectũ fuerat obruit᷑.ita gressus humanę uit ȩ
lineã intentionis cuiꝰ impulsu anima uectat᷑. dele¬¬
re ꝑhibetur. Quartũ seqͥtur. qđ penitus sese dicit
ignorare. Quis enĩ certã mexã lubricȩ ętatis con¬
siderare ualet. quȩ quasi flabra uentoꝵ. alior sũ

Expanded text:
agat? Cernis nempe tumentes fluctus illum secantem, agat? Cernis nempe tumentes fluctus illum secantem, sentis item suspensis velis Spiritus sancti favore aspirante prosperum iter ad mentes audientium eumdem illum prosequentem, sed quanta sit efficacia in utroque, metiri neqnis praenotat, cujus quidem viam, intentionem scilicet qua promovetur ad utramlibet partem, prorsus ignoras. Vides nempe prospero cursu velificantem; an certe naufragium inter procellas passurus sit, an tranquillitatis portui possit applicare, ignarus existis. Sicut enim sequacibus aestibus ponti id quod parte navis anteriore sectum fuerat, obruitur; ita gressus humanae vitae lineam intentionis, cujus impulsa anima vectatur, delere prohibetur. Quartum sequitur, quod penitus sese dicit ignorare. Quis enim certam metam lubricae aetatis considerare valet, quae quasi flabra ventorum aliorsum
Abbreviated transcription (Latin):
tia huiꝰ petrȩ̃.nemo nͥ & idẽ ipse fiat petra. queat
int̾noscere. Uel certe uiam colubri suꝑ petram
se nescire ꝓfitet᷑. qm̃ anł ausa ꝓbationis seu ꝑem.¬
ptionis eius quẽ obambulat: conflictꝰ insurrexe¬
rit: om̃ino nescit. Quod si uł paulisꝑ tẽptatori ces¬
serit. qͥs quȩso mortalium id scire potuit: Item
haud aliter quisꝗ it̃ nauis fluctũ maris dirim̃tis.
obtutib humanis legere postꝗ ipsa transierit.
ullo mͦ pͣualescit. Quȩ est gͦ nauis ista nͥ predica¬¬
tor aliqͥs. cuiꝰ uehiculo ad portũ ȩternȩ quietis ꝑ¬¬
strepentib undiq ꝓcellis tumescentis pelagi trans¬
ferimur: Iste nimirũ semitas maris seuientis ꝑ¬
ambulat. dũ fluctus humanoꝵ cordium remigio
p̾dicationis dissecat. Quis gͦ discernere queat. qͣn¬
tũ iste nauigans in medio mari ꝓficiat. ut exinde
uestigia decursȩ prȩdicationis resculpere sat¬

Expanded text:
tia hujus petrae, nemo, nisi et idem ipse fiat petra, queat tia hujus petrae, nemo, nisi et idem ipse fiat petra, queat internoscere. Vel certe viam colubri supra petram se nescire profitetur, quoniam an causa probationis seu peremptionis ejus, quem obambulat, conflictus insurrexerit, omnino nescit. Quod si vel paulisper tentatori cesserit, quis quaeso mortalium id scire potuerit? Item haud aliter quisquam iter navis fluctum maris dirimentis, obtutibus humanis legere, postquam ipsa transierit, ullo modo praevalescit. Quae est ergo navis ista, nisi praedicator aliquis, cujus vehiculo ad portum aeternae quietis perstrepentibus undique procellis tumescentis pelagi transferimur? Iste nimirum semitas maris saevientis perambulat, dum fluctus humanorum cordium remigio praedicationis dissecat. Quis ergo discernere queat quantum iste navigans in medio mari proficiat, ut exinde vestigia decursae praedicationis resculpere sat
Abbreviated transcription (Latin):
cęlo. uiã colubri suꝑ petrã. uiam nauis in medio
mari. uiã uiri in adolescentia. Aquilȩ uocabulo
qͥlibet spualis uir designat᷑. qͥ more auis p̾fatę
aciẽ oculoꝵ suꝑno soli infigere nitit᷑. Quiꝰ uero
ꝓgressus nemo dinoscere potis est. qm̃ non est cor-¬
porale quicꝗ ibi unde possibilitas cuipiam relin.¬
Quippe spũalis udicat om̃ĩa. & ipse a nemine iu.¬
dicatur. Dulcedonanq contẽplationis sentiri
potest. sed formã imitationis haudqͣquã habec.
haud secus uia colubri sibi nota est. quã supra petrã
facere solet. Per petrã soliditas cordis. ꝑ colubri
u̾ gressum. suggestio maligni sp̃s figurat᷑. Int̾dũ
antiquus serpens cordib electoꝵ turpia suggeren.¬
do. uestigiũ sui eisdẽ imprimere nitit᷑. Cęterum
ipsi supra firmã petrã fundati uiolari nequeunt.
uirus itineris pestiferi suscipere nesciunt. Quȩ res
utiq nulli cognitu ꝑuia est. qm̃ quanta sit ualen-¬

Expanded text:
super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia sua. Aquilae vocabulo quilibet spiritualis vir designatur, qui more avis praefatae aciem oculorum superno soli infigere nititur. Cujus vero progressus nemo dignoscere potest, quoniam non est corporale quidquam ibi, unde possibilitas cuipiam relinquippe judicat omnia, et ipse a nemine judicatur. Dulcedo namque contemplationis sentiri potest, sed formam imitationis haudquaquam habet. Haud secus via colubri sibi nota est, quam supra petram facere solet. Per petram soliditas cordis, per colubri vero gressum suggestio maligni spiritus figuratur. Interdum antiquus serpens cordibus electorum turpia suggerendo, vestigium sui eisdem imprimere nititur. Caeterum ipsi supra firmam petram fundati, violari nequeunt, virus itineris pestiferi suscipere nesciunt. Quae res utique nulli cognitu pervia est, quoniam quanta sit valen
Abbreviated transcription (Latin):
mon ille mirabilis qͥ meruit astitrici dĩ sapi-¬
entiȩ copulari. in alienigenarũ mulierũ in¬
currit amplexus. Et in uinculis libidinis illa¬
queatus etiã sacrilegii errore se polluit. cum
chamos Idolo moabitarũ. simulachrũ fabricauit.
Sed quia postea ꝑ ꝓpħam culpã erroris agnouit.
nunquid medicinę cȩ̨lestis extorris est: Ac for-¬
sitan nunꝗ eũ in canone lego poenituisse. neq
ueniam consecutũ fuisse. Audi poenitentiã
eiꝰ. quȩ ñ scribit᷑ publicis legib Forsitan ideo
acceptabile aliquid dicã. quia ñ ad faciẽ popłi
sed insecreto conscientię deo teste poenituit.
Ueniã aut̃ ex hoc consecutꝰ est. quia cũ solutus
esset a corpore. sepultum eũ int̾ regũ corpo
rib regib ab negatũ fuisse cognoscimꝰ. qui usq
ad mortẽ uitȩ su̾ȩ in ꝓposita ꝑuersitate manse.

Expanded text:
mon ille mirabilis, qui meruit assistrici sapientiae Dei copulari, in alienigenarum mulierum incurrit amplexus; et in vinculo libidinis illaqueatus, sacrilegii errore se polluit, cum Chamos idolo Moabitarum simulacrum fabricavit. Sed quia postea per prophetam culpam agnovit, nunquid medicinae coelestis extorris fuit? An forsitan nunquam eum in Canone lego poenituisse, neque veniam consecutum fuisse? Audi poenitentiam ejus, quae non scribitur publicis legibus. Fortasse ideo acceptabile aliquid dicam, quia non ad faciem populi, sed in secreto conscientiae, Deo teste, poenituit. Veniam autem ex hoc consecutus est, quia cum solutus esset a corpore, sepultum eum inter corpora regribus regibus abnegatum fuisse cognoscimus, qui usque ad mortem in proposita perversitate ma
Abbreviated transcription (Latin):
contingere. qm̃ neqͥcia humanȩ uitȩ adeo pͣua¬
luit. qđ & in pręlatis & in subditis huiꝰmodi mi¬
seriã regnare nullus ambigit. Mediũ itẽ silenti.¬
um in corde humano ꝓfundissime fit. cũ desunt
qͥ auditũ uł auriũ p̃dicatorib applicare uelint
nec assunt doctores qͥ pandant uerbũ dei. Hinc¬

Expanded text:
contingere, quoniam nequitia humanae vitae adeo praevacontingere, quoniam nequitia humanae vitae adeo praevaluit, quod et in praelatis et in subditis hujusmodi miseriam regnare nullus ambigit. Medium item silentium in corde humano profundissime fit, cum desunt qui auditum vel aurium praedicatoribus applicare velint, nec adsunt doctores qui pandant verbu
Abbreviated transcription (Latin):
Audi in qu̾ã. Dũ quietũ silentiũ tenerent om̃ia.
& nox in suo cursu mediũ iter haberet. omp̃s
sermo tuus de cęlo a regalib sedib durus debel¬
lator in mediã ext̾minii t̾ram ꝓsiliit. gladius
acutus. in simulatũ imperiũ tuũ portans. & stans
repleuit om̃ia morte. & usq ad cęlũ attingebat
stans in t̾ra. Alia translatio habet: mediũ silen-
iũ. significans idẽ quod & qͥetũ. Etenĩ nocte me¬
est circa notionẽ dei. ubi ᷤ ͤest auditor. licet assit qͥ
de deo loqui nouerit. Unde dauit ait. Ommutui
& humiliatus sũ & silui a bonis. & dolor m̃s re¬
nouatꝰ est. Silet uir dĩ cũ maximo dolore. silent
alit̾ imꝓbi. contẽpta sui creatoris maiestate. Cor
nimirũuniꝰ angore ꝓteritur. mens aut̃
alteriꝰ inepta lȩticia resoluit᷑. Aliud silentiũ
de deo sequitur. cũ adest auditor sed deest pͣdica-¬
tor. Unde ꝑ ieremiã dr̃. Paruuli petierunt panẽ.
& ñ erat qui frangeret eis. Hȩc cotidie uidemus.

Expanded text:
um enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens sermo tuus de caelo a regalibus sedibus durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit gladius acutus insimulatum imperium tuum portans et stans replevit omnia morte et usque ad caelum adtingebat stans in tium, significans idem quod et quietum; etiam nocte meationem Dei, ubi deest auditor, licet adsit qui de Deo loqui noverit. Unde David ait, Obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est . Silet vir Dei cum maximo dolore: silent aliter improbi, contempta sui Creatoris majestate. Cor nimirum unius angore proteritur, mens autem alterius inepta laetitia resolvitur. Aliud silentium de Deo sequitur, cum adest auditor, sed deest praedicator; unde per Jeremiam dicitur, Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . Haec quotidie videmus
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ꝑ hȩc humanoꝵ mẽbroꝵ fieri significantiã
Nam in flore amigdali capillos canos. in impir¬
guatione locustȩ humorẽ pedũ. in dissipatione
capparis. concupiscentiȩ frigus ostendit. Quȩ cũ
seni in postremȩ ętatis tẽpore acciderint. tunc
necesse est in terrã id est in ȩt̾nitatis suȩ domum

Expanded text:
nt per haec humanorum membrorum fieri significantiam: nam in flore amygdali canos capillos, in impinguatione locustae humorem pedum, in dissipatione capparis concupiscentiae frigus ostendit: quae cum seni in postremae aetatis tempore acciderunt, tunc necesse est, ut in terram, id est, quasi in aeternitatis suae domum
Abbreviated transcription (Latin):
Lacta filium. & pauentẽ te faciet. Lude cũ eo. &
contristabit te. Non conrideas illi nec doleas. &¬
& in nouissimo obstupescent dentes tui. Non des
illi potestatẽ iniuuentute. & ne despicias cogitatꝰ
illiꝰ. Curua ceriucẽ illiꝰ iniuuentute. & tunde la.¬
tera illiꝰ dum infans est. ne forte induret & ñ
credat tibi. & erit tͥ dolor animȩ. Quã sit necessa-¬

Expanded text:
lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuventute et ne despicias cogitatus illius curva cervicem eius in iuventute et tunde latera illius dum infans est ne forte induret et non credat tibi et erit tibi dolor animae doce
Abbreviated transcription (Latin):
tia illiꝰ. Ego sapientia effudi flumina. ego quasi
trames aquȩ immensȩ de fluuio. Ego quasi fluuius dorix
& sicut aquȩ ductus exiui de paradiso. Dixi. Rigabo
meũ hortum plantationũ. & in ebriabo partus mei
fructũ. Et ecce factus est mͥ trames abundans. &
fluuiis m̃s ꝓpinquauit ad mare. Quis graui sõno¬

Expanded text:
 Item: Ego sapientia effudi flumina, ego quasi trames aquae immensae de fluvio. Ego quasi fluvius Dorix, et sicut aquaeductus exivi de paradiso. Dixi: Irrigabo meum hortum plantationum, et inebriabo partus mei fructum, et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus propinquavit ad mare, quoniam do
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter uestigemus. Cqͣstat ꝓculdubio quia concupis¬
centia carnis concupiscentię spuali remititur. ira uero
carnalis: iusticie repugnans. alteri irȩ quȩ comes est
nsticie in diuidua: e conuerso reluctat᷑. Qui bene
domum unã in habitare dicuntur. qm̃ huiꝰ modi alterca¬
tio intestina intra domiciliũ interioris hominis agitur.
Et quod lucas euangłista quinario numero diuĩsit. hoc
utiq paulus apłs binario cõprehendit ubidicit. Caro

Expanded text:
diligenter vestigemus. Constat procul dubio quia concupisdiligenter vestigemus. Constat procul dubio quia concupiscentia carnis concupiscentiae spirituali renititur: ira vero carnalis justitiae repugnans, alteri irae, quae comes est justitiae individua, e converso reluctatur. Qui bene domum unam inhabitare dicuntur, quoniam hujusmodi altercatio intestina intra domicilium interioris hominis agitur: et quod Lucas evangelista quinario numero divisit, hic utique Paulus apostolus binario comprehendit, ubi dicit, Caro
Abbreviated transcription (Latin):
na igitur anima. triplex ui naturȩ uigere dinoscitur. Est enĩ
rationalis. concupiscibilis. irascibilis. Indiscernendo qͥd sic
bonũ malũue. adminiculo rationis utitur. Quia uero
appetit naturȩ uirȩ dictante id quo nichil melius est.
concupiscentia exrationis fonte manantẽ. nulli dubiume.
ipsam possiderẽ. Inde est illud. Quasi modo genici infantes
rationabiles lac concupiscite. Denũ uero quia contra rea¬
tam indignatur. motum irȩ salicif erȩ naturaliter habere
ꝑ hubetur. Unde dauit peccantib dicit. Irascimini & nolite
peccare. Ac si diceret. Quia contemnentes rationẽ. concu¬
piscentiam salubrem. iram excessus illicitos punentem
spreuistis. irascimini uobismet ipsis. expellentes abantro
condis irascendo. quod ingessistis male delectando. De in¬
ceps cauete ne eandem ruina incurratis. attentes illuo qd̾
dñs meuangłio cuidam inquit. Uade & ampliꝰ noli peccare.
Postremo quę sunt duo quȩ tribus pręfatis resistunt.

Expanded text:
na anima triplex vis naturae vigere dignoscitur. Est enim rationalis, concupiscibilis, irascibilis. In discernendo quid sit bonum malumve, adminiculo rationis utitur. Quia vero appetit naturae jure dictante, id quo nihil est melius, concupiscentiam ex rationis fonte manantem, nulli dubium est ipsam possidere. Inde est illud, Quasi modo geniti infantes rationabile lac concupiscite. Primo vero, quia contra reatum indignatur, motum irae salutiferae naturaliter habere perhibetur. Unde David peccantibus dicit, Irascimini, et nolite peccare . Ac si diceret, Quia contemnentes rationem, concupiscentiam salubrem, iram, excessus illicitos punientem sprevistis: irascimini vobismetipsis, expellentes ab antro cordis irascendo quod ingessistis male delectando. Deinceps cavete ne eamdem ruinam incurratis, attendentes illud quod Dominus in Evangelio cuidam inquit, Vade, et amplius noli peccare . Postremo quae sunt duo quae tribus praefatis resistunt,