comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hab& inspe: Tuautẽ ad
hocuis requiescere ut la¬
bores: cũ ad hoc debeas
laborare ut requiescas.
Dicit᷑ tibi honorapatrẽ
tibus: quã nonuis pati
a filustuis. Dicit᷑ tibi N¬
s occides: Tu autẽ occide¬
reuis in imicũ tuũ: &i
deo forte ñ facis quiatis¬
mes iudicẽ hominẽ non
quia cogitasdm̃. Igno¬
ras qr illetestis : cogita¬
tionũ : Illo uiuo que
uis mori : tehomicidã
ten& incorde. Dicit᷑ti¬
bi ni mocchaberis. id ẽ
ñ ibis ad aliquã aliam
preter uxorem tuã. Tu
pautẽ exigis hoc abuxore
uxorib:
& nonuis reddere hocu¬
xori. & cũ debeas in uis¬
tute p̃cedere uxorem
qm̃ castitas uirtus ẽ.
tu subuno impetulibi¬
diniscadis. & uisuxo¬
rẽtuã uictricẽ esse : tu
uictꝰ iacens: & cũ tuca¬
piet sisuxoris tuȩ : p̃ce¬
ditte addm̃ cuius caput
es. Uis domũ tuã capite
deor sũpendere: Caput¬
ẽ enĩ mulieris uir: ubi
autẽ melius uiuit mu¬
lier quãuir : capite deor¬
sũ pend& domus Sica¬

Expanded text:
habet in spe. Tu autem ad habet in spe. Tu autem ad hoc vis requiescere, ut labores; cum ad hoc debeas laborare, ut requiescas. Dicitur tibi, Honora patremtibus, quam non vis pati a filiis tuis. Dicitur tibi, Nn occides. Tu autem occidere vis inimicum tuum: et ideo forte non facis, quia times judicem hominem, non quia cogitas Deum. Ignoras quia ille testis est cogitationum? Illo vivo quem vis mori, te homicidam tenet in corde. Dicitur tibi, Non moechaberis : id est, non ibis ad aliquam aliam praeter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab uxore, et non vis hoc reddere uxori: et cum debeas in virtute praecedere uxorem, quoniam castitas virtus est; tu sub uno impetu libidinis cadis, et vis uxorem tuam victricem esse, tu victus jacens: et cum tu caput sis uxoris tuae, praecedit te ad Deum, cujus caput es. Vis domum tuam capite deorsum pendere? Caput enim mulieris est vir: ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. Si ca
Abbreviated transcription (Latin):
aut aruspices. Aut augu¬
res. Aut maleficos: qua¬
si deuiri domonon rece¬
dis adultera anima.
& manens ineiꝰ coniugio
fornicaris. Dicit᷑ tibi. ne
accipias inuanũ nomen
dñitui ne existimes cre
tẽnis cum: quiȩ qualis ÷
patri & un cũ patre. Di¬
cit᷑ tibi ut spiritalit̃ obser¬
ues sabbatũ: non quomo¬
do iudei obseruant sabba¬
tũ carnali otio. Uacari
enĩ uolunt adnugas. atq
luxuriassuas. Melius enĩ
facer& iudeus in agrosuo
aliquid utile: quã inthe¬
atro sedicios exister&. &
melius feminȩ eoꝵ diesab¬
batilanã facereN : qũã¬
totodie inmoenianiis su¬
is inpudicesaltarent.
Tibi autẽ dicitur ut obser¬
uẽs sp̃ĩtalit̃ sabbatũ: In ade
spefuture quietis quãti¬
bi ꝓmittit dñs. Quisquis
enĩ ꝓpt̃ illã quietẽ fu¬
iouerõ sa turã agit quicquid po¬
ilre test. quãuis laboriosu¬
uideat᷑ qđ agit : tamen
siad fidẽ ꝓmisse quictis
id refert: nondũ quidẽ
sabbatũ hab& in re. sed

Expanded text:
aut aruspices, aut auguaut aruspices, aut augures, aut maleficos; quasi de viri domo non recedens adultera anima, et manens in ejus conjugio fornicaris. Dicitur tibi, Ne accipias in vanum nomen Dei tui. Ne existimes creantemnis eum qui aequalis est Patri, et unum cum Patre. Dicitur tibi ut spiritualiter observes sabbatum: non quomodo Judaei observant sabbatum carnali otio; vacare enim volunt ad nugas atque luxurias suas. Melius enim faceret Judaeus in agro suo aliquid utile, quam in theatro seditiosus existeret: et melius feminae eorum die sabbati lanam facerent, qutoto die in maenianis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut observes spiritualiter sabbatum, in spe futurae quietis, quam tibi promittit Dominus. Qpter illam quietem futuram agit quidquid potest, quamvis laboriosuvideatur quod agit; tamen si ad fidem promissae quietis id refert, nondum quidem sabbatum habet in re, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Quis ẽ autem istead¬
uersarius: Aduersari¬
us autẽ istenionẽ diabo¬
lus . Namnũquam tehor¬
taret᷑ scriptura: uttũdi¬
abolo concordares. est
ergo alius aduersarius.
quẽ sibi homo facit ad¬
uersarium: Na illesi
aduersarius e&. tecũ
tecũ inuia. ut concor¬
datrecũ: Scit enĩquia
nisi inuia concordaue¬
ris: iã tradette iudici
Iudex autẽ ministro.
minister in carcerem
Eloquia ista : euange¬
lica sunt Recordant᷑
nobiscũ uel quilegert̃
łquiaudierunt. Ergo
quis ÷ aduersarius.
Sermodĩ. Sermodĩ ad¬
uersarius tuus ÷ Quare
aduersarius ÷: quia con¬
traria iub& quȩ tufacis.
dicittibi Vnꝰ estdstuus¬
ble unũ dm̃ cole. Tuuis dimis¬
so unodõ tam quã legiti¬
mo uiro animȩ fornicari
ꝑ multa demonia : & qđ
ẽ grauius nonquasi a ꝑte
deserens & repudians si¬
cut apo state fatiunt.
sed tam quã manens indo¬
mouiritui admittis ad¬
ulteros. Id ẽ tam quã xp̃i¬
anꝰ non dimittis ȩcclesiã
Consulis mathematicos

Expanded text:
. Quis est autem iste adversarius? Adversarius iste non est diabolus: nam nunquam te hortaretur Scriptura, ut cum diabolo concordares. Est ergo alius adversarius, quem sibi homo facit adversarium: nam ille si adversarius esset, tecum tecum in via, ut concordet tecum. Scit enim quia nisi in via secum concordaveris, jam tradet te judici, judex autem ministro, minister in carcerem . Eloquia ista evangelica sunt, recordantur nobiscum, vel qui legerunt, vel qui audierunt. Ergo quis est adversarius? Sermo Dei. Sermo Dei adversarius tuus est. Quare adversarius est? Quia contraria jubet, quam tu facis. Dicit tibi, Unus est Deus tuus; unum Deum cole. Tu vis dimisso uno Deo tanquam legitimo viro animae, fornicari per multa daemonia: et quod est gravius, non quasi aperte deserens et repudians, sicut apostatae faciunt; sed tanquam manens in domo viri tui admittis adulteros: id est, tanquam christianus non dimittis Ecclesiam, consulis mathematicos,
Abbreviated transcription (Latin):
es. & nonuis seruireci a
quo factꝰ es. Ergocũ uis¬
÷ ut serui attibi seruus tuus
homo. & tu ñ uisseruire
dnõtuo: facisdõ qđ tu
patiñius. Ergo illud unũ
p̃ceptũ contin& duo. illa
duo continent decẽ. Illa
decẽ continent om̃a. Can¬
ta teergo inpsalterio decẽ
cordarũ: canticũ nouũ.
tetis. estote homines no¬
ui. Diligite iusticiã: ha¬
bet pulchritudinẽ suam.
quia aliud amatis. Nã
si aliud ñ amaretis: eã
utiq uiderctis Quare
illã uidetis. quando illã
exigitis: Quare laudas
fidẽ. quando illã exigis
deseruotuo: Quã pulchra
res ẽfides: sed tuncpul¬
chra ẽ. quando deseruo ex¬
igit᷑. Tuncuidet᷑: quan¬
do ab altero expetit᷑: qua¬
dodete exigit᷑: ñ uidet᷑.¬

Expanded text:
es: et non uis seruire ei a es: et non uis seruire ei a quo factus es? ergo cum uis ut seruiat tibi seruus tuus homo et tu non uis seruire domino tuo, facis deo quod tu pati non uis. praeceptum continet duo, illa duo continent decem, illa decem continent omnia. Cantate ergo in psalterio decem chordarum canticum novum. novum, estote homines novi. Diligite justitiam: habet pulchritudinem suam. quia aliud amatis. Nam si aliud non amaretis, eam utique videretis. Quare illam videtis, quando illam exigitis? Quare laudas fidem, quando illam exigis de servo tuo? Quam pulchra res fides! Sed tunc pulchra est, quando de servo exigitur; tunc videtur, quando ab altero expetitur: quando de te exigitur, non videt
Abbreviated transcription (Latin):
dñi auxilio. Ipseergo
dñs quiscit quid tibiuti¬
lesit. uxorẽ concessit
nihilam plius hocius¬
sit. hoc p̃cepit. ne ꝑ in¬
licitas uoluptates cor¬
ruat templũ eiꝰ qđ cẽ coe¬
pisti. Nũ quid ergo hoc
te. Nescitis qr templũ
dĩ estis. et sp̃s dĩ habi¬
rũ pet illũ ds̃. uidetis
quomodominat᷑. Nuis
corrũpidomũ tuã. qua¬
recorrũpis domũ dĩ.
Ceste facis alicui qđ
patinonuis. Ñ ẽ ergo
qua euadat᷑: tenet᷑ il¬
le qui se teneriñ puta¬
batꝰ. Omã enĩ peccatu
hominũ. aut ad corrup¬
telã ꝑtinent flagitioꝵ:
Aut ad facinora nocen¬
di quia dõ nocere nĩ potes.
infacinorib: inflagiti¬
is cũ offendis. Incorrup¬
telis eũ offendis: Inte
illi facis in iuriã. facis
enĩ iniuriã gratiȩ i p̾sius.
dono ipsius. Seruũ siha¬
beres: uelles ut seruir&
tibi seruus tuus. Seruitu
meliori dominotuo. ser¬
uũ tuũ ntufecisti. et te
& seruũ tuũ ille fecit. uis
ut serui attibi cũ quofactꝰ

Expanded text:
domini auxilio — ipse ergo domini auxilio — ipse ergo dominus, qui scit quid tibi utile sit, uxorem concessit, nihil amplius. hoc iussit, hoc praecepit, ne per inlicitas uoluptates corruat templum eius, quod esse coepisti. numquid ego hoc te: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habirumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur ille qui se teneri non putabat. omnia enim peccata hominum ant ad corruptelam pertinent flagitiorum aut ad facinora nocendi quia deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum offendis, in te illi facis iniuriam. facis enim iniuriam gratiae eius, dono ipsius. seruum si haberes, nelles ut seruiret tibi seruus tuus: serui tu meliori domino, deo tuo. seruum tuum non tu fecisti: et te et seruum tuum ille fecit. uis ut seruiat tibi cum quo factus
Abbreviated transcription (Latin):
cepta. si hominiñ fece¬
ris qđ patiniuis ab ho
Si autẽ qđ non uis pati.
ab homine ipsidõ uisfa¬
cere: quid est hoc: Ñ
facis alteri quod pati
noniuis. cariortibi fac¬
tus ẽ homo quã ds̃. er¬
ipsidõ Corrum piste
ipsũ: & unde in iuriã
ipsũ : unde facittibi
iniuriã qui uoluerit
forte lapidare tabu
lã tuã pictã: In qua
tabula imagotua .ẽ. in
domotua in aniter po¬
sita. aduanũ honorẽ
tuũ. nec sentiens. nec
loquens nec uidens: Siq̃
illã lapidet. Non ne in te
id contumelia ẽ s cũ ue¬
roimaginẽdĩ qđ estu.
corrũpis inte ꝑfornicati¬
ones. & ꝑ diffluentias
libidines. ad tendisq
ad nullius uxorẽ acces¬
sisti. adtendis. q post
uxorẽ tuã Nihil fecisti
ad tendis ꝑlibidines in
licitas fornicationis cuiꝰ
imagine uiolasti: pos¬
tremo ds̃ quiscit. quid tibi
utilesit. quiuere sicgu¬
bernat seruossuos aduti¬
litatẽ illoꝵ ñ ad suã. Ñ
enĩ indig& seruis quasi
adiutoriũ. sed tu indiges

Expanded text:
cepta? Si homini non fececepta? Si homini non feceris quod pati non vis ab homsi autem quod non vis pati ab homine, ipsi Deo vis facere, quid est hoc? non facis alteri quod pati non vis? Charior tibi factus est homo quam Deus? Eripsi Deo? Corrumpis te ipsum. Et unde injuriam ipsum? Unde facit tibi injuriam, qui voluerit forte lapidare tuam tabulam pictam, in qua tabula imago tua est in domo tua inaniter posita ad vanum honorem tuum, nec sentiens, nec loquens, nec videns? Si quis illam lapidet, nonne in te id contumelia est? Cum vero imaginem Dei, quod es tu, corrumpis in te per fornicationes et per diffluentias libidinis; attendis quia ad nullius uxorem accessisti, attendis quia post uxorem tuam nihil fecisti, attendis per libidines et illicitas fornicationes cujus imaginem violasti? Postremo deus, qui scit quid tibi utile sit, qui uere sic gubernat seruos suos ad utilitatem illorum, non ad suam — non enim indiget semis quasi adiutorio, sed tu indiges
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ precepta ad duo illa¬
÷ referunt᷑ : Sicuti audi¬
uimus ut diligamꝰ dm̃ &
ꝓximũ: & duo illa.: ad
unũ illud : unũ ẽ autẽ
Quod tibi fierinuis. ali¬
o. nefeceris: Ibi continen¬
t᷑ decẽ : ibi continent᷑ du
o: Sed dicis. furtũ si fa¬
tiã: id fatio qđ patino¬
lo. Si occidã: id fatio
qđ ab altero patinolo.
Siparentib meis hono¬
rẽ non deferã quando
uolo ut deferat᷑ mihia
filiis meis: id fatio qđ
patinolo: Sisim moe¬
chus & aliquid tale
moliar : id fatio quod
patinolo. nã qui inter¬
rogetur dicit. Nolo ut
uxor mea tale aliquid
fatiat. Si concupis couxo¬
rẽ ꝓximimei. noloquis¬
quã concupiscatmeam:
id fatio qđ patinolo.
Si concupis coremꝓxi¬
mimei: nolo ut aufe¬
raturmea: id fatio qđ
patinolo: Cũ uero ad
meretricẽ eo. cui fatio¬
uius ẽ ipsidõ. Intelle¬
gat sc̃ĩtas urã. & enĩ¬
qđ tibi nonuis alione
feceris. adduo precep
taꝑtinet. Quomodo
ergo ꝑtinet ad duo pre¬

Expanded text:
nim praecepta ad duo illanim praecepta ad duo illa referuntur, sicuti audivimus, ut diligamus Deum et proximum: et duo illa ad unum illud. Unum est autem, Quod tibi fieri non vis, alii ne feceris . Ibi continentur decem, ibi continentur duo. 15. Sed dicis: Furtum si faciam, id facio quod pati nolo: si occidam, id facio quod ab altero pati nolo: si parentibrem non deferam, quando volo deferatur mihi a filiis meis, id facio quod pati nolo: si sim moechus et aliquid tale moliar, id facio quod pati nolo. Nam si quis interrogetur, dicit, Nolo ut uxor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxorem proximi mei, nolo quisquam concupiscat meam; id facio quod pati nolo: si concupisco rem proximi mei, nolo ut auferatur mea; id facio quod pati nolo. Cum vero ad meretricem eo, cui faciovius est, ipsi Deo. Intelligat sanctitas vestra. Eteni tibi non vis, alii ne feceris, ad duo praecepta pertinet. Quomodo pertinet ad duo prae
Abbreviated transcription (Latin):
& innocens indĩ dilecti¬
one & humana sotieta¬
teuersaris tangens chor¬
das decẽ qđ bestias occi¬
dis. Nã multa capita
s subistis capitib insingu¬
lis chordis. ñ singulas bes¬
tias sed greges int̃ficis bes¬
tiarũ. Sicergo canticũ no¬
uũ cũ amore: ñcũtimore
cantabis: nolidicere tibi
quando forte luxorianter
aliquiduis agere : uxorẽ
Nĩ habeo : fatio qđ uolo.
ñ enĩ postuxore meã pec¬
co. Iamnostip̃tiũ tuũ.
lã nosti quo accedis. quid
manduces: quidbibas.
Immo quemanducesquẽ
bibas. Abstinete a forni¬
cationibus: nefoste di¬
casmihi. Ad fornicẽ uado
admeretrice ꝑgo: ad pro¬
stitutãeo. Nec illud
praeceptũ uolo qđ dictũ
est non moechaberis . qr
uxorem nondũ habeo.
nec post illã aliquid fa¬
tio. Nec illud p̃ceptũ ui¬
oloqđ dictũ est: non c̃¬
cupisces uxorem ꝓximi
tui. qui ad publicũ uado
inquod p̃ceptũ incurro.
deligetur: sed am&te
chordis inuenimꝰ : Decẽ e¬

Expanded text:
et innocens in dei dilectiet innocens in dei dilectione et humana societate uersaris. tangens chordas decem quot bestias occides? nam multa capita sunt sub istis capitibus; in singulis chordis non singulas bestias, sed greges. interficis bestiarum. sic enim canticum nouum cum amore, non cum timore cantabis. Noli dicere tibi, quando forte luxurianter uis aliquid agere: adhuc uxorem non habeo; facio quod uolo; non enim post uxorem meam pecco". iam nosti pretium. tuum; iam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem manduces, quem bibas. abstine te a fornicationibus ne furta dicas mihi: "ad fornicem uado, ad meretricem pergo, ad prostitutam eo, nec illud praeceptum uiolo, quod dictum est: non moechaberis, quia uxorem nondum nec post illam aliquid facio: nec illud praeceptum violo, ubi dictum est, Non concupisces uxorem proximi tui. Qui ad publicam vado, in quod praeceptum incurro? de ligetur: sed amet, chordis invenimus. Decem e
Abbreviated transcription (Latin):
das tangis & bestias occidis.
ldẽ crtharista es & uena¬
tor. Nonuos delectent ta¬
lia spectacula ubiñ pro
merem oculos editoris.
sed oculos redẽptoris. ho¬
nora patrẽ tuum & matrẽ
tuã. Tangis quastãchor¬
dã ut honorem parentib
deferas. cecidit bestiaim¬
pietatis: id ÷ ñmoethabe¬
ris. Tangis quinta chor¬
dã: cecidit bestia libidi¬
nis noccides. Tangissex¬
tã chordã: ceciditbestia
crudelitatis. ñ furtũ fa¬
tias. Tangisseptimã chor¬
dã: cecidit bestia rapaci¬
tatis. ñ falsũ testimoniũ
dices. Tangis octauãchor¬
dã: ceciditbestia falsi¬
tatis. ñ concupisces ux orẽ
pximitui. Tangis nonã
chordã: cecidit bestia
adulterinȩ cogitationis.
appetere alienã uxorẽ.
Ideo duo praecepta sunt
ñ moechaberis. & ñ con¬
cupisces uxorẽ ꝓximitu¬
i ñ concupiscessẽꝓxi¬
mitui: Tangis decimã
chordã cecidit bestia cu¬
piditatis. lta cadentib
omnib bestus: securus

Expanded text:
das tangis et bestias occidis, das tangis et bestias occidis, id est, et citharista es et venator. Non vos nos delectant talia spmeremur oculos editoris, sed oculos redemtoris? honora patrem tuum et matrem tuam; tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas: cecidit bestia impietatis. non moechaberis; tangis quintam chordam: cecidit bestia libidinis. non occides; tangis sextam chordam: cecidit bestia crudelitatis. non furtum facies; tangis septimam chordam: cecidit bestia rapacitatis. non falsum testimonium dices; tangis octauam chordam: cecidit bestia falsitatis. non concupisces uxorem proximi tui; tangis nonam chordam: cecidit bestia adulterinae cogitationis. appetere alienam uxorem; ideo duo praecepta sunt: non moechaberis et: non concupisces uxorem proximi tui. non concupisces rem. proximi tui; tangis decimam chordam: cecidit bestia cupiditatis. ita cadentibus omnibus bestiis securus
Abbreviated transcription (Latin):
auaritiã. elidens suꝑ¬
biã suffocans ambitio¬
nẽ : trucidans libidinẽ
Haspugnas facis in occul¬
to & ñuinceris in aꝑto .6
Ad hoc docent᷑ mani urȩ
ad proeliũ. & digitiuri
adbellũ: Non hocẽ in
spectaculis ur̃is. In illis
spectaculis: non idestue¬
nator qđ cytharista: A¬
liud agituenator: aliud
cytharista: Inspectaculo
dĩ : unũ est. Tange easde
decẽchordas: & feras occi¬
dis: utrũq. simulfacis.
Tangis primã chordã qua
un coliturds. ceciditbes¬
tia suꝑsticionis. Tangis
secundã. quañ accipis no¬
men dnĩ dĩtui inuanũ: ccci¬
ditbestia erroris nefanda¬
rũ hero sũquȩ id puta uert̃:
Tangis terciam chordã ubi
ꝓspefuturȩ qui etis facis
quicquid facis: Interficit᷑
crudelior ceteris bestus. a¬
morscłi huius. Propt̃ amo¬
rẽ enĩ scłi huius: laborant
homines in omnib: negoti
is. Tuautẽ in omnib bonis
operibituis labora: non
t̃ sempiternã requiẽ quã ꝓ¬
mittit ds̃. Vide quomodo

Expanded text:
auaritiam, elidens supauaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. has pugnas facis in occulto, et non uinceris in aperto. ad hoc docentur manus uestrae ad proelium et digiti uestri ad bellum. non eat hoc in spectaculis uestris. in illis spectaculis non id est uenator quod citharista. aliud agit uenator, aliud facit citharista: in spectaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus: cecidit bestia superstitionis. tangis secundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erroris nefandarum haeresum, quae id putauerunt. tangis tertiam chordam, ubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amor saeculi huius. propter amorem enim saeculi huius laborant homines in omnibus nis; tu autem in omnibus bonis operibus tuis labora, non ter sempiternam requiem quam promittit Deus. Vide quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
homo uidebitur. Si quis
concupis catres alienas.
raptor & Iniustus depu¬
tatur. Si quis uolutat᷑
cũ ancillissuis: amat᷑.
blande accipitur. con¬
uertunt᷑ uulnera inio¬
ca. Siquis autẽ existat
quidicat se castũ ñfacere
adulteriũ. notũ autẽ
sit qđ non fatiat: erubes¬
cit accedere ad illos non
sui similes. nein sulten
ne in rideant. nedicant
non eẽiuirũ: Ad hoc de¬
lapsa ẽ humana ꝑ uer¬
sitas: ut uirhabeatur
uictꝰ alibidine: & uir
Ñ habeat᷑ uictor libidinis.
Trium phantes exultant.
& non sunt uiri: Iacent
prostrati: & uiri sunt.
Sispectares illetibi uide¬
retur fortior quiiacer&
subbestia: quã qui per¬
imer& bestiã: sed quia
dissimulatis adpugnã
introire. & delectant
uos pugnȩ exteriores. i¬
deoñ uultis ꝑtinere ad
canticũ nouũ ubidicit᷑.
quidoc& manꝰmeas ad
proeliũ & digitos meos
adbellũ. Estenĩ bellũ
qđ secũ agit homo: di¬
micans contra concupis¬
centias malas. frenans

Expanded text:
homo uidebitur. si quis homo uidebitur. si quis concupiscat res alienas, raptor et iniustus reputatur. si quia uolutatus fuerit cum ancillis suis, amator blande accipitur; conuertuntur uulnera in ioca. si quis autem exsistat qui dicat se castum non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat, erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant non esse uirum. ad hoc delapsa est humana peruersitas, ut uir habeatur uictus a libidine et uir non habeatur uictor libidinis. triumphantes exsultant et non sunt uiri; iacent prostrati et uiri sunt! si spectares, ille tibi uideretur fortior qui iaceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? Sed quia dissimulatis a pugna interiore et delectant uos pugnae exteriores, ideo non uultis pertinere ad canticum nonum. ubi dicitur: qui docet manus meas in proelio, digitos meos ad bellum. est enim bellum, quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, frenans
Abbreviated transcription (Latin):
ris illius magnu munimen¬
tũ. Multȩ custodiȩ: fati¬
unt feminã castiorem: Vi¬
rũ: castũ faciat ipsa uiri¬
litas Nã id eo mulierima¬
iorcustodia: quia maior
infirmitas. Illa erubescit
uiro tunonerubescis xpo.
Tuliberior: quia fortior.
Quia facileuincis. ideo
tibi cõmissus es: Suꝑ illa
& diligentia uiri & terror
legũ : & consuctudo morũ.
& uerecundia maior.M
enĩ facile pares uiros qui¬
b nontimeas erubescere
quia fatiunt illud mul¬
ti. & tanta ẽ ꝑuersitas
generis humani : ut ali¬
quando metuendũ sit ne
castus erubescat interim¬
pudicos. Ideo non cesso
tangere quintã istã chor¬
da: ꝓpt̃ ipsã ꝑ uersã con¬
suetudinẽ & labem tati¬
us ut dixi generis humani.
Siquis interuos fatiatho¬
micidiũ qđ auertatds̃.
pelle re illũ uultis de pa¬
tria. & continuo si fieri
potest excludere. Siquis
fatiat furtũ. odistis illũ
necuidere uultis. Si quis
dicat falsũ testimonium.
ab ominamini nec uobis

Expanded text:
ris illius magnum munimenris illius magnum munimentum. multae custodiae faciunt feminam castiorem; uirum faciat ipsa uirilitas. nam ideo mulieri maior custodia, quia maior infirmitas. illa erubescit uiro; tu non erubescis Christo? tu liberior, quia fortior; quia facile uinces, ideo tibi commissus es. super illam et diligentia uiri et terror legum et consuetudo morum et uerecundia maior: eenim facile pares uiros, quibus non timeas erubescere, quia faciunt illud multi. et tanta est peruersitas generis humani, ut aliquando metuendum sit, ne castus erubescat inter impudicos. ideo non cesso tangere quintam istam chordam propter ipsam peruersam consuetudinem et labem totius, ut dixi, generis humani. si quis inter uos faciat homicidium — quod auertat deus! — pellere illum uultis de patria et continuo, si fieri potest, excludere. si quis faciat furtum, oditis illum nec uidere uultis. si quis dicat falsum testimonium, abominamini nec uobis
Abbreviated transcription (Latin):
um. absenssituir. prȩ¬
senssit uir . ñ peccatilla
quia nuquã ÷ absens
concordare cũ aduersario
Nec amara sunt quedi¬
co: autsi amara sunt cu¬
rent. Potio istasiama¬
raẽ accipiat᷑: quia in
periculo sunt uiscera.
Amara ẽ bibatur.¬
Melius ÷ modica a ma¬
ritudo infaucib quã
eternũ tormentũ in uis¬
ceribus. Mutate ergo
uos quicũq: ñ faciebatis
hocbonũ castitatis Iã fa¬
cite. nolite dicere non po¬
test fieri. foedũ est fr̃s
mei: turpeẽ utuir di¬
cat ñ possefieri qđ facit
femina. Scelus ÷ ut uir
dicat non possu. Quod
potest femina uirnĩ po¬
test: quid enĩ illa car¬
nẽ non portat. Prior
a serpente decepta ẽ.
Castȩ uxores ur̃ȩ osten¬
dunt uobisficriposse qđ
nuultisfacere. & dici¬
tisfieriñ posse : Sed for¬
tedicis ideo illã facilius
faccreposse: quia multa
illicustodiaẽ. legis p̃cep¬
tũ. diligentia maritalis
Terror & ia legũ publicarũ
ẽ : &iã uerecundiȩ & pudo¬

Expanded text:
um, absens sit vir, praeum, absens sit vir, praesens sit vir, non peccat illa; quia nunquam est absens,concordare cum adversario. Nec amara sunt quae dico; aut si amara sunt, curant. Potio ista si amara est, accipiatur: quia in periculo sunt viscera, amara emelius est modica amaritudo in faucibus quam aeternum tormentum in uisceribus. mutate ergo uos; quicumque non faciebatis hoc bonum castitatis, iam facite. nolite dicere: ,,non potest fieri". foedum est, fratres mei, turpe est, ut uir dicat non posse fieri quod facit femina. scelus est, ut uir dicat: "non possum". quod potest femina uir non potest? quid enim? illa carnem non portat? prior a serpente decepta est. castae uxores uestrae ostendunt uobis fieri posse quod non uultis facere; et dicitis fieri non posse! sed forte dices ideo illam facilius facere posse, quia multa illi custodia est, legis praeceptum, diligentia maritalis, terror etiam legum publicarum; est etiam uerecundiae et pudo
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ. Nonideo ñ uult ut
fatias quia & ipsa non facit.
sed quia tibi non expedit.
Nã siꝓpterea non facitut
tuñ fatias. si feceris fati&
Si autẽ dõ il lud debeat.
Sixpo illud debeat qđ tuex¬
igis : & ideo reddat quia
iub& ille. & si fornicat᷑
uir. castitatẽ femina illa
dõ exhib&. Xp̃s enĩ loqui¬
tur incordibus bonarũ fe¬
minarũ : Loquit᷑ intus
ubiñ audit᷑: quia nec
dignus ẽ sitalis ẽ: loqu¬
turergo ille interius &
dicit: & consolat᷑ filiã
suã huiꝰ modi uerbis: De
Iniuriis uiri tui torqueris.
quid tibi enĩ fecit . Dole
sed ipsũ nolumitari. ut
malefatias. sed ipse te imi¬
tetꝰ inbono. Nã in eo qđ
malefacit nolieũ puta
recaput tuum: sed medm̃
tuũ. Nam & siln eo quod
male facit capud ẽ. & se¬
cuturũ est corpͥ capud su¬
um. eunt ambo ꝑpceps.
Vt autẽ non sequat᷑ malũ
caput suum. teneatsead
capud ecclesiȩ xpm: hu¬
ic debens castita tẽ suam
huic deferens honorẽ su¬

Expanded text:
ritatem, non ideo non uult ut ritatem, non ideo non uult ut facias, quia et ipsa non facit, sed quia tibi non expedit. nam si propterea non facit, ut tu non facias, si feceris, faciet. si autem deo illud debeat, si Christo illud debeat quod tu exigis et ideo reddat quia iubet ille, et si fornicatur uir, castitatem illa deo exhibet. Christus enim loquitur in cordibus bonarum feminarum, loquitur intus ubi non audit uir, quia nec dignus est, si talis est; loquitur ergo ille interius et dicit et consolatur filiam suam huius modi uerbis: "de iniuriis uiri tui torqueris; quid tibi enim fecit, dole; sed ipsum noli imitari, ut male facias, sed ipse te imitetur in bono. nam in eo quod male facit noli eum pure caput tuum, sed me Deum tuum. Nam si et in eo quod male facit caput est, et secuturum est corpus caput suum; eunt ambo per praeceps. Ut autem non sequatur malum caput suum, teneat se ad caput Ecclesiae Christum: huic debens castitatem suam, huic deferens honorem su
Abbreviated transcription (Latin):
nisi liberandi uobiscũ. sa
me intueamini: sed ser¬
monẽ dĩ. polite i rasci
medicamento ur̃o: non
inuenienĩ aliud qua tran¬
sire. Veni ad quintã chor¬
dã homo qui tango psal¬
teriũ decẽchordarum.
Nũquid praet̃ missurus e¬
rã quintã: Immo assi¬
duȩ ꝑ cussurꝰ. In illaeni
uudeo iacere totũ poenege¬
nus humanũ : In illa uide¬
oplus laborare. Ipsã ꝑcu¬
tiendo quid dico : nolite
postuos uxore surẽ. Nolite
ireuos: quo eas sequiñ uul¬
tis. Sine causa uos excusare
conamini quando dicitis.
Nũ quideo aduxorẽ alie¬
nã: Ad ancillã meã eo
Vis ut dicat uxortua tibi
Nũquid eo aduirũ alienũ
Ad seruũ meum eo. Dicis.
non ẽ uxor aliena ad quã
uado. nũquid uis dicat᷑
tibi. non ÷ uiralienꝰ. ad
que uado : ab sit ut dicat
hoc illa: melius enĩ dol&
te : quã imitat᷑te. Illa enĩ
casta & scã femina & uere
xp̃iana quedol& fornican¬
tẽ uirũ & non do l& ꝓpter
carnẽ : Sed dol& ꝓpterca¬

Expanded text:
nisi liberandi vobiscum, sannisi liberandi vobiscum, sanme intueamini, sed sermonem Dei. Nolite irasci medicamento vestro; non inveni enim aliud qua transirem. Veni ad quintam chordam homo, qui tango psalterium decem chordarum; numquid praetermissurus eram quintam? Imo assidue percussurus. In illa enim video jacere totum pene genus humanum, in illa video plus laborare. Ipsam percutiendo quid dico? Nolite post vos uxores vestrae. Nolite ire vos, quo eas sequi non vultis. Sine causa vos excusare conamini, quando dicitis: Numquid eo ad uxorem alienam? Ad ancillam meam eo. Vis ut dicat uxor tua tibi: Numquid eo ad virum alienum? Ad servum meum eo. Dicis: Non est uxor aliena, ad quam vado. Numquid vis dicatur tibi: Non est vir alienus, ad quem vado? Absit ut dicat hoc illa. Melius enim dolet te, quam imitatur te. Illa enim casta et sancta femina et vere christiana, quae dolet fornicantem uirum, et non dolet propter carnem, sed dolet propter ca
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qualis ẽ: Nade
uult sanũ eẽ: quia o¬
diceũ febriente: &ẽ
medicꝰfebris ꝑsecutoreut
sit hominis liberator. Sic
auaritia: Siclibido: Sie
odiũ: concapiscentia
luxuria: Sicnugacitãs
specta culoꝵ febressunta¬
nimȩtuȩ. Debesillas o¬
dissecũ medico: ita concor¬
descũ medico : niteris cu
medico: & libent̃ audis
unt &iã delecta rep̃cep¬
ta. Quã onerosus ẽ crb
egris quando reficiunt᷑
& peiorẽ horã depu¬
tant egri refectionis
suȩ quã accessionis.
& tam̃ cogunt seconcor¬
dantes cũ medico : & qua¬
uis inuiti & obluctantes
uincunt se ut aliquid ac¬
cipiant. Quanta auidi¬
tate sani maiora p̃ceptu¬
risunt : undeegriminora
uix accipiant : Sed un¬
de hoc factũ ẽ quia odert̃
febrẽ suam & cu medico
concordauerunt : & simul
ꝑ sequebant᷑ febrẽ medicꝰ
&ȩgrotus: Cũ ergo & nos
talia dicimꝰ : Ñ odimꝰ nisi
febres urãs: Immo in nob̵
ipsesermodĩ febres uras
odit: cũ quo concordare
debetis. Nã nos quid sum

Expanded text:
eum qualis est: nam ideo vult sanum esse, quia odit eum febrientem: et est medicus febris persecutor, ut sit hominis liberator. Sic avaritia, sic libido, sic odium, concupiscentia, luxuria, sic nugacitas spectaculorum, febres sunt animae tuae, debes illas odisse cum medico: ita concordas cum medico, niteris cum medico, et libenter audis unt etiam delectare praecepta. Quam onerosus est cibus aegris quando reficiuntur: et pejorem horam deputant aegri refectionis suae, quam suae accessionis; et tamen cogunt se concordantes cum medico, et quamvis inviti et obluctantes vincunt se ut aliquid accipiant. Quanta aviditate sani majora percepturi sunt, unde aegri minora vix accipiunt? Sed unde hoc factum est? Quia oderant febrem suam, et cum medico concordaverunt, et simul persequebantur febrem medicus et aegrotus. Cum ergo et nos talia dicimus, non odimus nisi febres vestras: imo in nobis ipse sermo Dei febres vestras odit, cum quo concordare debetis. Nam nos quid sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitxp̃s. & ñ dedistis
mihi manducare. Ege¬
reuoluit ꝓpt̃te: ut ha¬
beres ubi seminares. Ter¬
rena que dedit: & mete¬
res uitã xernã. Nolte
pigri eẽ & malese¬
curi. Mores emenda¬
te: peccata redimite.
& cũ hȩc feceritis. dõ
gratias agite. aquo
accepistis boneuiue¬
re. & sic eigratias a¬
gite : utñ insultetis.
his qui non dũ beneui¬
uunt: sed eos ipsos mo¬
rib urĩs hortemini.
hȩc fatiendo: habetis
ꝑ fectã quantũ in hac
uita eẽ potest iusticiã.
conuersantes in bonis
operib: In orationib:
Inieiuniis. inȩlemosi¬
nis. ꝓpt̃minuta pec¬
cata. & abstinendo
uos ab illis magnis pec¬
catis. c̃cordatis cũ ad¬
uersario. & securidi¬
citis in oratione. Dimit¬
tenobis debitanrã. sic̃
& nos dimittimꝰ debito¬
ribus nr̃is. habetis enĩ
qđ cotidiȩ uob dimittat᷑
qui habetis qđ cotidiȩ
dimittatis. Sicãbulan¬
do securi inuia: ñtime¬
bis latrocinia diaboli.
magnã seipsũ fec̃. ꝑ quã
duc ad patriã. Om̃is i¬

Expanded text:
istus, et non dedistis mihi manducare . Egere voluit propter te, ut haberes ubi seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite, ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris hortemini. Haec faciendo, habetis perfectam, quantum in hac vita potest, justitiam. Conversantes in bonis operibus, in orationibus, in jejuniis, in eleemosynis propter minuta peccata, et abstinendo vos ab illis magnis peccatis, concordatis cum adversario: et securi dicitis in oratione, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Habetis enim quod quotidie vobis dimittatur, qui habetis quod quotidie dimittatis. Sic ambulando securi in via non timebitis latrocinia diaboli: magnam se ipsum fecit, per quam ducit ad patriam. Omnis i
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ canino morere dea¬
ani: ualde parũ estuo¬
carixpĩ ancis. Quanta
donatis histrionibus.
quanta donatis uenato¬
ribus: quanta turpib:
ꝑ sonis. donatis eis qui
uos occidunt. Fipsas
enĩ exhibitiones uolupta¬
tũ interficiunt animas
urãs. & insanitis quis
plus don&. Si insanire¬
tis. quisplusseru&. non
essetisferendi. Quis plus
seru& insanire: auari¬
tiȩ ẽ. Quis plusdonet
insinire : ꝓfusionis ẽ¬
nec auarũ teds: nec ꝓfu¬
sumuult: Collo carete
uult: quȩ habes nonpi¬
cere. Certatis quis uin¬
cat inpeius: nondatiso¬
perã quissit melior. At

Expanded text:
sed non canino more redeased non canino more redeaani. Valde parum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animas vestras: et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est: quis plus donet insanire, profusionis esNec avarum te Deus, nec profusum vult. Collocare te vult quae habes, non projicere. Certatis quis vincat in pejus, non datis quis sit pejor. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uit filius tuus. uiuit pror¬
sus. Non decessit: sed p̃ces¬
sit. Qua fronte uentur
es ad filium tuũ quip̃ces¬
sit : cui p̃cedenti nĩmit¬
tis partẽ suã Incȩlũ
Annon potest mitti in
cęlũ : Potest prorsus.
Audiipsum dnm̃ dicen¬
tẽ Thes auri⁊ ate uob
thesauros incęlo. Siergo
illethes aurꝰ melius : cus¬
toditus incęlo: nũquid
tunc non mittenđ ẽ filio
quando simissus fuerit
ñ peribit: Tenebitꝰ hic
ubi potest perire : ñmit¬
tit᷑ illuc ubi xp̃s ẽ custos
Certe ea quȩ hictenes &
nonuis mitiere postfili¬
umtuũ quib: cõmendas.
Actorib tuis cõmendas
illius partẽ qui prȩces¬
das adquẽ prȩcessit.
Anidon eus ẽ tibi ꝓcura¬
uo: mendatiũ est fr̃s
mei: mendaciũ ẽ. A¬
uaris homines. uel sic
certe cogantꝰ confiteri
qđ nolunt : cũ erubes¬
cant tacere qđ sunt:
fundant : uomant in
confessione qđ portant.
Pectus premitur : cra¬
pula iniquitatis: euo¬
mant eã confessione.

Expanded text:
vit filius tuus. Vivit prorvit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum? An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. Audi ipsum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes, et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis commendas illius partem qui praecesdas ad quem praecessit? An idoneus est tibi procuravo. Mendacium est, fratres mei, mendacium est: avari sunt homines. Vel sic certe cogantur confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio:
Abbreviated transcription (Latin):
ut noueritis q sic pleruq
contingit: dicit᷑ de quo¬
quã. Quarenifac̃ el ymo¬
sina: ꝙr seruat filus suis
Contingit: ut amittat u¬
nũ. Si ꝓpt̾ filiũ seruabat
mittat postillũ partẽ suã.
Quare illã ten&: insaccu¬
lo & illũ relinquit ab a¬
nimo : Red de illiqđ su¬
um ẽ sedde qđ illi serua¬
bas: Mortuus ÷ inquit.
sed p̃cessit addm̃. Pars ip¬
sa. pauperib: debetꝰ Illi
debetur: adquẽ ꝑrexit.
xpodebetur: ad ipsũ enĩ
perrexit. & ipsedix̃
Quiuni exminimis meis
fecit mihi fecit. & quͥ
uniexminimis istis ñ fecit
mihi ñfecit. Sed quid di¬
cis: seruo fribus ipsius Si
uiueret ille : ñ eratcũ su¬
is fratribus diuisurus. Ofi¬
des mortua. mortuus ẽe
nĩ filius tuus. Quicquid
dicas. mortuo debes quoui¬
uo seruabas. Mortuus ẽfi¬
lius meus sed tam̃ par¬
tẽ filiimei. seruo fratrib
ipsius. Sic credis: ꝙr mor¬
tuus nonẽ: mortuus ẽ ip¬
se. Si autẽ ẽ intefides: ui¬

Expanded text:
ut noveritis quia sic plerumque ut noveritis quia sic plerumque contingit, dicitur de quoquam: Quare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut amittat unum: si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit ab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi servabas. Mortuus est, inquit. Sed praecessit ad Deum, pars ipsius pauperibus debetur; illi debetur, ad quem perrexit; Christo debetur, ad ipsum enim perrexit: et ipse dixit, Qui uni ex minimis istis fecit, mihi fecit; et qui uni ex minimis istis non fecit, mihi non fecit . Sed quid dicis? Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credis quia mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vi
Abbreviated transcription (Latin):
sed paucitas p̃cedentiũ
diuitũ anteo culos ponit᷑.
Cur in operebonoñ ad¬
tenditur ille ⁊ acheus.
quidimidiũ rerũ suarũ
dedit pauperibus: Sed
optare cogimꝰ: ut ad ten¬
dat᷑ saltim illepharis ȩus
qui omniũ quae posside¬
bat decimas dabat: no
liparcere thesauriscadu¬
cis: thesauris uanis.
noli subimagine pieta¬
tis augere pecuniam
filiis meisseruo: mag¬
na excusatio: filiis meis
seruo : uideamus. seruat
tibi pat̾tuus. seruastu
filus tuis. filii tui fili¬
issuis. & sic ꝑ omnes et
nullus facturꝰ ẽ prȩcep¬
tadi: Quare nillipo¬
tius impendis omã qui
tefec̃ exnihilo : quite
fecit: ipsete pascit. Ex
his que fecit: ipse pas¬
cit & filios tuos neq enĩ
melius cõmittis filiis tu¬
is patrimoniũtuũ. quã
creatorituo. & menti¬
unt᷑ quidem homines.
Malae auaritia. Pal¬
liare seuolunt nominepi¬
etatis. & de albare: ut
quasi propt̃ filios uidean¬
seruare homines. qđ ꝓpt
auaritiã seruant. Nam

Expanded text:
sed paucitas praecedentium sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videanservare homines, quod propter avaritiam servant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
alius non fatiat: non
qđ te iubeat ds̃facere.
metiriste de cõparatio¬
nepeioris. Ñde iussione
melioris. Nonqr illeni¬
hil facit. ideotum agnũ
aliquid facis. sed quia
gaudetur ad quȩ dãmini¬
ma operaurã. Quia tan¬
ta ÷ sterilitas urã: ut
ad modica gaudeat᷑
Quasi securi uob blandi¬
mini deminimis el ymosi¬
obliuis cimini peccatoꝵ
Protulisti forte nescioquid
paruũ: quod alius aut
non habuit. autñ protu¬
litcũ haber&. poliadten¬
dere posttequis nonfati¬
at : sed quid te iubeat ds̃
facere. Postremoquando
in istis affectionib secula¬
ribus. ñ uobis sufficiunt.
quos prȩcessistis. sed uul¬
tis eẽ diuites ȩquales ditio¬
rib uob nonadtenditis.
quantos pauperiores trans¬
cendistis. Vincereuultis
ditiores sed in el rmosi¬
nis habetꝰ modus. hic dici¬
et illicñ dicit᷑ quantis di¬
uitib ditiorsũ: Non ad¬
tendunt᷑ aegestates: In nu¬
merabiliũ mendicorum
Hrespiciunt᷑ posteriores
multitudines pauperũ.

Expanded text:
alius non faciat, non alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: sed quia gaudetur ad quaedam minima opera vestra quia tanta est sterilitas vestra, ut ad modica gaudeatur, quasi securi vobis blandimini de minimis granis eleemosyobliviscimini peccatorum. Protulisti forte nescio quid parvum, quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic diciet illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum:
Abbreviated transcription (Latin):
dent: In ipsis alimentis
quȩ utiq: concessa suNt.
si forte excedis modũ. et
cesseẽ : peccas: Cotidi¬
ana sunt ista quȩ dico.
sed tam̃ peccata sunt.
& ñ sunt leuia qr plura.
Qui a uero cotidiana &
plurima timenda ẽru¬
in amultitudinis: & si
ñ magnitudinis. Tali¬
a peccata dicimꝰ fr̃s co¬
tidianis el ymos inis pos¬
semundari: sed facite
el ymos inas et nolite
cessare. Attendite ui¬
tã uram cotidianam.
ipsis peccatis scaturri¬
entẽ minutis ipsis dico.
quẽ ad modũ illephari¬
seus. Sed tam̃ quidibi
dixit. iei unobis insab¬
bato decimas do omni¬
um quȩcũq. possideo
& nondũ fususerat san¬
ꝓnobis accepimus: et
saltim nec tantũ eroga¬
mus quantũ phariseus.
& habes alio loco aꝑte
dicentẽ dnm̃. Nisiha¬
bunda uerit iusticia urã
plus quã scribarũ & pha¬
risȩorũ : non intrabitis
inregnũ caelorũ. Ergo
illidant decimas. tusi
centesimã dederis. ali¬
quid magnũ tefecisseglo¬
riaris. Attendis enĩ quid

Expanded text:
dant. In ipsis alimentis, dant. In ipsis alimentis, quae utique concessa sunt, si forte excedis modum, et cesse est, peccas. Quotidiana sunt ista quae dico: sed tamen peccata sunt; et non sunt levia, quia plura. Quia vero quotidiana et plurima, timenda est ruina multitudinis, etsi non magnitudinis. Talia peccata dicimus, fratres, quotidianis eleemosynis posse mundari. Sed facite eleemosynas, et nolite cessare. Attendite vitam vestram quotidianam ipsis peccatis scaturientem, minutis ipsis dico. quemadmodum ille Pharisaeus. Sed tamen quid ibi dixit? Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo . Et nondum fusus erat sanpretium accepimus, et saltem nec tantum erogamus, quantum Pharisaeus. Et habes alio loco aperte dicentem Dominum, Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant decimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea mundent: Aliud
ẽ ubimutes uitã: aliud
ẽ ubitoleres uitã. Illã
uitãda. ut simoechus
eras. nolieẽ moechus.
Si fornicator eras. noli
fornicari. Si homicida.
nolieẽ homicida. Sũbas
ad mathematicũ. & ad
ceteras pestessacrile¬
gas: iam desine : Arbi¬
traris haec. nisi ficride¬
sinant cotidianis. aely¬
mosinis possemundari.
illa dico cotidiana pec¬
cata: quȩ aut ꝑ linguã
facile cõmittunt᷑. utẽ.¬
uerbũ durũ. Autcũ labi¬
t aliquis in risũ in mode¬
ratũ. aut inhuiꝰ modi nu¬
gas cotidianas.: In ipsis
concessis peccata sunt: cũ
ips auxore siexceditur c̃¬
cumbendi mođ ꝓcrean¬
dis liberis debitus iã pec¬
catũ ẽ: Ad hoc enĩ ducit᷑
uxor: nã id &iã tabulȩ̨
indicant. ubiscribit᷑ libe¬
rorũ ꝓcreandorũ causa.
quando tuuti uxore am¬
plius quã necessitas ꝓcre¬
andorũ liberoꝵ cogituo¬
lueris: iam peccatũ est¬
& ipsa talia peccata co¬
tidianȩ ael ymosinȩ mũ¬

Expanded text:
ut ea mundent. Aliud ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud est ubi toleres vitam. Illa mutanda est: si moechus eras, noli esse moechus: si fornicator eras, noli fornicari: si homicida, noli esse homicida: si ibas ad mathematicum et ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraris haec, nisi fieri desinant, quotidianis eleemosynis posse mundari? Illa dico quotidiana peccata, quae aut per linguam facile committuntur, ut everbum durum, aut cum labitur aliquis in risum immoderatum, aut in hujusmodi nugas quotidianas. In ipsis concessis peccata sunt. Cum ipsa uxore si exceditur concumbendi modus procreandis liberis debitus, jam peccatum est. Ad hoc etenim ducitur uxor: nam id etiam tabulae indicant, ubi scribitur, Liberorum procreandorum causa. Quando tu uti uxore amplius quam necessitas procreandorum liberorum cogit, volueris, jam peccatum est: et ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae mun
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ et minutȩ multe
necant. Sipiciat᷑ quis¬
quã in locũ pulicib ple¬
nũ. Nũ quid morit᷑ ibi
Ñ sunt quidemaiores
sed infirma ẽ natura
humana. quȩ etiã mi¬
nutissimis bestus inter¬
imi potest. Sic & modi¬
sima sunt grana hare¬
nȩ: siarene amplius
innauimittat᷑ mergit
illã ut pereat. Quãmi¬
nutȩ s̃ guttȩ pluuiae.
nonne flum in a implen
et domos deiciunt : er¬
go istanolite c̃tẽpnere.
Seddicturi estis. & quis
potest sineistis.: Ne hoc
diceres quȩ habere nemo
potest. dsmisericors
uidens nram̃ fragilita¬
tẽ : posuit contrareme¬
dia. Quae sunt reme¬
dia. el ymosinarũ. ie¬
iuniorũ. orationũ. ip¬
sa sunttria. Vt autẽ
uerũ dicas in oratione:
ꝑfectȩ implendȩ sunt
ael ymosine. Quȩst
Vt ex quotibi abundat:
ignoscas illi. Sed nes
putetis fr̃s quia fati¬
enda sunt cotidiȩ ad¬
ulteria : & aelymo¬
sinis cotidianis mun¬
danda s̃. Ad illa scele
ramaiora ñ sufficiunt.
cotidianȩ el rmosinȩ.

Expanded text:
tiae minutae multae tiae minutae multae necant. Si projiciatur quisque in loco pulicibus pleno, nunquid non moritur ibi? Non sunt quidem majores, sed infirma est natura humana, quae etiam a minutissimis bestiis interimi potest. Sic et modisima sunt grana arenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pereat. Quam minutae sunt guttae pluviae; nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Ergo ista nolite contemnere. Sed dicturi estis: Ecquis potest esse sine istis? Ne hoc dixeritis, quia vere nemo potest. Deus misericors videns nostram fragilitatem, posuit 128 econtra remedia. Quae sunt remedia? eleemosynarum, jejuniorum, orationum. Ipsa sunt tria; ut autem verum dicas in oratione, perfectae implendae sunt eleemosynae. Quae sunt ut ex quo tibi abundat, ignoscas illi. Sed ne putetis, fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis quotidianis mundanda sunt. Ad illa majora scelera non sufficiunt quotidianae eleemosynae,
Abbreviated transcription (Latin):
Canta inpsalterio decĩ
chordarũ: canta can¬
ticũnouũ: concorda
cũ sermonedĩ. Cũ estte¬
cũ inuia: concordacũ
aduers ario tuo cito. ne
cũ discordia uenies ante
iudicẽ. Si facis qđ audis.
concordasticũeo. Si aut̃
ñ facis rixaris cũ eo: et
nondũ conposuisti quo
cordetis: abstine te uos
adetestabilib: corrup¬
telis. adetestabilib: in¬
quisitionib: amat¬
hematicis. ab aruspici¬
bus. a sortilogis. ab
auguribus. A sa crissa¬
crilegus. Abstinete
uos quantũ potestis. a
nugatoriis spectaculis:
Sicq delectationes se¬
culi : subrẽpunt in a¬
nima: Exercete uos in
misericordia. exercete
uos in ael ymosinis. In
leiuniis. in orationib:
his enĩ purgantur co¬
tidiana peccata. quȩ
ñ posst nisi subripere
in animã ꝓpt̃ fragilita¬
tẽhumanã. nolulla
contẽpnere. q minora
s. sed time qu pluras.
Attendite fr̃smei mi¬
nuta s̃. nons magna.
Ñ ẽ bestia quasileo ut
uno morsuguttur fran¬
gat: sed plerũq et bes¬

Expanded text:
Canta in psalterio decem Canta in psalterio decem chordarum, canta canticum novum: concorda cum sermone Dei, cum est tecum in via. Concorda cum adversario tuo cito, ne cum discordia venias ante judicem. Si facis quod audis, concordasti cum eo: si autem non facis, rixaris cum eo, et nondum composuisti quoucordetis, abstinete vos a detestabilibus corruptelis et a detestabilibus inquisitionibus, a mathematicis, ab aruspicibus, a sortilegis, ab auguribus, a sacrilegiis; abstinete vos, quantum potestis, a nugatoriis spectaculis. Si quae delectationes saeculi subrepunt in animam; exercete vos in misericordia, exercete vos in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus. His enim purgantur quotidiana peccata, quae non possunt nisi subrepere in animam, propter fragilitatem humanam. Noli illa contemnere, quia minora sunt; sed time, quia plura sunt. Attendite, frnuta sunt, non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno morsu guttur frangat, sed et plerumque et bes