comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabuaculũtnũ in scriptura sacra alit̾
pax plena dĩ atq alit̾ Inchoatur Inchoatã
quipe pacẽ ueritas discipulis dederat
cũ dicebat pacẽ Relinquo uobis pacem
meã do uobis Et plenã symeon desidera
nr̃o exdesiderio ꝯditoris Inchoat᷑ ex
moiifesta. aũt uisione ꝑficit᷑ prima
quippe tũc exit eñ meno nr̃o nͨ ignoran᷑¬

Expanded text:
ta. --In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe pacem Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis , et plenam Simeon desideravnostra ex desiderio conditoris inchoatur, ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio aptã sentẽtiã eunctet quia em̃
felagellat᷑ quisq cognostiueꝰ Ged qua
ex cã flagollum ueĩãt ignoramꝰ. Eñ
uero post flagella uite correctio se quit᷑
eciã ipa ꝯsilu utus apitur. Saꝑta¬
faretra igi clansa est ꝯsiliũ occũłtu
S apta faretra affluium qñ per

Expanded text:
silio apertam sententiam emittit. Quod enim flagellatur quisque, cognoscimus, sed ex qua causa flagellum veniat ignoramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra af
Abbreviated transcription (Latin):
et se Incipiet in discat ñꝯms e
ꝯsiderasti lititudinẽ t̾re Ac si dicit
ut ego qmi flaogellis exuctam occulta
istoꝵ letitiã solus plene ꝯsidero
quia solus imẜicorditꝭ ẜmo uel t̾te

Expanded text:
et se insipientem discat: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Ac si dicat: ut ego, qui flagellis cinctam, occultam justorum laetitiam solus plene considero, quia solus misericorder formo. Vel ce
Abbreviated transcription (Latin):
lie leeros multos eciã noniunẽt
semes innẽtam uiẽ Instite illibati
usꝙ ad cbitũ temusse et plerosd
ꝯspexiu⁊ usq ad exutũ cepta semel
Sita sint cessa ciõe cuuuilasse
Oem uero Iuter ista occulcouren
iudicioꝵ mibila mẽtis sue Rad̾iũ
mictat ut aliq̃⁊ sidera᷑ dsteriet et¬
uel quis ꝑdunet in malo uel quis

Expanded text:
itiae liberos. Multos etiam novimus semel inventam viam justitiae illibate usque ad obitum tenuisse, et plerosque conspeximus usque ad exitum coepta semel crimina sine cessatione cumulasse. Quis vero inter ista occultorum judiciorum nubilas mentis suae radium mittat, ut aliqua consideratione discernat vel quis perduret in
Abbreviated transcription (Latin):
Idem sicut suis uno igne aurĩz Rntilit¬
eliq̃t na malos dãp nat uistat ext̾muãt
sic in eabem affentione et mali de ñ
detestantur atq blasphe mãt bom aũt
qualia sed quest qualisquisq paciatuo
nc̃ parimoͦ exagitatũ et exhalat hor¬
ubiliꝰ cenum et suauit̾ fragat ungnẽtri¬

Expanded text:
m sicut sub uno igne aurum rutilateliquat; malos damnat, vastat, exterminat. Unde in eadem adflictione mali Deum detestantur adque blasphemant, boni autem , non qualia, sed qualis quisque patiatur. Nam pari motu exagitatum et exhalat horribiliter caenum et suauiter fragrat unguent
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrare mur nee pios nos faceret
talis ẜuitꝰ es pocins cupidos. et
anaros. hec gñ ita sunt quicũq tom et
mali/ parit afflicti sunt nõ iõ ipsi
disticti nõ sunt quia distũtio non e
ꝙ utriq xepeisi sũt mouet ei diffirut᷑¬

Expanded text:
arbitraremur, nec pios nos faceret talis seruitus, sed potius cupidos et auaros. Haec cum ita sint, quicumque boni et mali pariter adflicti sunt, non ideo ipsi distincti non sunt, quia distinctum non est quod utrique perpessi sunt. Manet enim dissi
Abbreviated transcription (Latin):
sed iõ uident᷑ nobio hec grama quia
bell occulti adu̾suri nolimuꝰ pensare
gramora aquibꝰ plerñq bellie ut
diximꝰ dum flagellamur deffendimur
dum affligimur occultamur Caro enĩ
soll. detuir. si nullo merore afficitur
an tẽptaciombꝰ effrenatur. Qmiõ añt
flãma febrium ꝙ̃ igne uicioꝵ Et
iñ cũ febre corripiniuir. qr uiciorum
estus qui occuppare nõs poterãt ꝯside¬
uare negligimiꝰ deꝑsecu ⁿ iuura mus¬

Expanded text:
Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversari nolumus pensare graviora. A quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim detur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem flamma febrium quam igne vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui occupare nos poterat considerare negligimus, de percussione mu
Abbreviated transcription (Latin):
eos foras tollerandis flogellis ouentꝰ
occuppat asuscipiendis Intꝰ tẽptacio .
Iaculis occultat moris quippe ⁊edicĩa ͭ ᵘ ˢ¬
ẽ ut sepe fernoie̾ uiscerũ in prurigiẽm
cutis trabat et plerũq Inde Iut̾ris/
curat uñ exl̃iue sunciat ita nõ nũs¬

Expanded text:
s eos tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis st ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
admuãtuo et flagelloꝵ sectiomibus
Repellit. ea que occuppare mẽtem pot̾at
Int̾ior pntredo uicioꝵ Et tñ sepe
Dum patent culpe Nibi ꝯstii hoĩes
nõ sunt et aũt dolorilꝰ conciantur
aut laboribꝰ depmũtur ꝯtra oĩpoͭ.¬

Expanded text:
 et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homines conscii non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, co
Abbreviated transcription (Latin):
cubpe sis. /constins nõ erat et dura
tñ seagella tollerabat ne forte in
uio muo mura᷑ excedat uemoret
qui timeat et dicãtur ei memento
Impetẽtem te adu̾sari gladiũ ꝓspicis
flagellum patris millathenꝰ per¬
horastis idto eñ quisi frigeflo
teferio s intuen negligis aquali te
hoste flagellando, libeuarum libeuin¬
semo memẽto gͦ belli nec ultxa addas
loqm id est tanto ad disciplinõ prĩe
adhibe te tacitũ qͣnto te ꝓspicio ad
bella. hostiẽ Infroniũ Dñ gͦ me
corripiente ꝓcuiteris ut eqͣmutez
feras hostem ituũ ad memoriã renota
et durum nõ estimes om̃e qd pat̾is
dum ext̾ius cronciatibꝰ ab eterna

Expanded text:
culpae sibi conscius non erat, et dura tamen flagella tolerabat, ne fortasse in vitio murmurationis excedat, memoretur quod timeat, et dicatur ei: Mementoimpetentem te adversarii gladium prospicis, flagellum patris nullatenus perhorrescis. Vides enim quali flagello te ferio, sed intueri negligis a quanto te hoste flagellando liberum servo. Memento ergo belli, nec ultra addas loqui, id est, tanto te ad disciplinam patris exhibe tacitum, quanto te prospicis ad bella hostis infirmum. Dum ergo me corripiente percuteris, ut aequanimiter feras, hostem tuum ad memoriam revoca, et durum non aestimes omne quod pateris, dum externis cruciatibus ab interna
Abbreviated transcription (Latin):
lops at magni uiced res est si post ꝓphãt
oratula post apłõꝵ testimonia post martirũ
unlui uetem fidem qͣi nouellã discrꝰ p̾simas
et post tantos duces in erroro xmancas et
poi morientiũ siuberes occẽsa disputatõna

Expanded text:
s. Magni periculi res est, si post prophetarum oracula, post apostolorum testimonia, post martyrum vulnera, veterem fidem quasi novellam discutere praesumas, et post tam manifestos duces in errore permaneas, et post morientium sudores otiosa disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ in medium pioserunt non ualet. Albedb eñ dino
desunt uẽ quia ip̃am materiã nõ haber ncq formã
mes in materia remauit uec in sorma. Ee grano aũt
mortificato in teria est dicend ꝙ ex illo diuersa pio¬
ducñtur grana nõ unud̃ ꝙ sit ilus nec feo gram¬

Expanded text:
edine, non valet, albedo enim omnino desinit esse, quia ipsa nec materiam habet nec formam, nec in materia remanet nec in forma. De grano autem mortificato in terra, dicimus, quod ex illo diversa producuntur grana, non unum quod sit illud; nec substan
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus non ferro aliens s maia ferrea uolĩtate¬
mea uelle meũ tenebat ntus et inde michi carhe¬
nã feccior ex constriperar quippe ex uolintate ꝑũsa
sacia ẽlibido et dũ suitur libidin facta ẽ ꝯsuetudo
et dũ consuetudim nõ resistitur factad̃ necitas qs¬
ꝙ quibusd ca nill sibimet duexis urã carena
appellauit qua tenebar obst̾ctid dat dura fuitus

Expanded text:
ligatus non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate. uelle meum tenebat inimicus et inde mihi catenam fecerat et constrinxerat me. quippe uoluntate peruersa facta est libido, et dum seruitur libidini, facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitur, facta est necessitas. quibus quasi ansulis sibimet innexis — unde catenam app
Abbreviated transcription (Latin):
ube nichil dẽẽ/ uidenlib illid locus suauitatis
ubi appater dñs suanis uniuersis locus pacis ubi
in pace factus locus eius. locus admiratioĩs ubi
sunt mirabłia opera eius locus sacietarb ubi sa¬
nabimur cũ apparuerit gloria eiꝰ. E iegro sublimus

Expanded text:
ubi nihil deest videntibus eum; locus suavitatis, ubi apparet Dominus suavis universis; locus pacis, ubi in pace factus est locus ejus; locus admirationis, ubi sunt mirabilia opera ejus; locus satietatis, ubi satiabimur cum apparuerit gloria ejus; locus
Abbreviated transcription (Latin):
luto sic ait d O regio dua er quauis regĩo
mestenda ⁊ egio fugienda terra obliuonis terie
sed sempit̾imis horior inhabitat. locus lucis. in quo
ignis ardens ubi frigus rigẽs cc̾m im omortalis
feror mollera blis maller ꝑcutiẽtes benebie paepa¬
biles confusio pctore ĩiodacio uĩcłoꝵ horubiles ae¬

Expanded text:
s.: « O regio dura et gravis, regio extimescenda, regio fugienda, terra oblivionis, terra sed sempiternus horror inhabitat: locus lethifer, in quo ignis ardens, ubi frigus rigens, vermis immortalis, fetor intolerabilis, mallei percutientes, tenebrae palpabiles, confusio peccatorum, innodatio vinculorum, horribiles dae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habeur Cit d ei chñs Quid mihi et tbi est
dei sapĩe ex qua suturũ ẽ mtatu quodpens uemi¬
⁊ hora mea .i. passionis oportiũtabin qua u ad pc̾d̾
incruce ⁊ infiriutas ceꝑit cuiꝰ tu moter es ag¬
nostã te matrẽ ut filius curã tui disciplo qucas¬

Expanded text:
 Et dixit ei Jesus: Quid mihi et tibi est, Dei sapientiae, ex qua futurum est miraculum quod petis. Veniet hora mea, id est passionis opportunitas, in qua videlicet in cruce infirmitas coeperit, cujus tu mater es, agnoscam te matrem ut filius, curam tui discipulo c
Abbreviated transcription (Latin):
unde et microcosinqs et minor nuddꝰ mppellatur
habet nãq ex terra caruẽ ex aqua sangiuus exarre
⁊ lussis u̾satur silãr acrc̃ in quo uenti et tomitrua põ¬
citantur doenter oñs liquores ut mare oñna fenia
recipit pedes polũ coiꝑis mtddus pondꝰ ut terra c̃tta
sustinẽt ex celesti igne iusum ex suꝑiori aere e¬
auditũ ex inferiore olfatũ exx aqua gustũ potra
arborũ in unguibus decorẽ graminõincͥnb se̾ sum

Expanded text:
unde et microcosmus, id est minor mundus dicitur: habet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex tearborum in unguibus, decorem graminum in crinibus, sensum
Abbreviated transcription (Latin):
In propꝑitatib temperat .In duris possiõib fortis In
bonis oꝑibus yloris in cõptatiõe lutissima in hospita¬
liat᷑ lanssima int̾ uero fre̾s lecissia int̾ floa̾ pariẽ¬
pu̾is ulaudes ignes ĩnocenter spectar in machabers
seuos ignes sortiter tolerar casta in susanna uuus

Expanded text:
in prosperitatibus temperat; in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris; in tentatione tutissima, in hospitalitate latissima; inter veros fratres laetissima, inter falsos patienpueris blandos ignes innocenter exspectat: in Machabaeis saevos ignes fortiter tolerat. Casta in Susanna erga
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit in comꝑatiom eius iulestunt ouiia desir
habita. congregara dixegit maileseit in celestibus
anmus ml in terrenis aibet de sorme couppicilpn
quitquid de terrent reiplocebat ppecie quia scla pre¬
cioss margarite claritas fulger in mente In has¬

Expanded text:
 In comparatione ei vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus. Nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrena placebat specie, quod sola pretiosae margaritae charitas fulget in mente.
Abbreviated transcription (Latin):
locq uoluptatis ubi de toirẽte uoluptats potantur iusti
liꝰ splendoris ubi iusti fulgent eicut splendor sirma¬
menti. locus lenicie ube leticia sempiterua snꝑ capita
corum. locus habimdãnie ub. nichil deest es uidẽnib
eum loco suam ubi aꝑget due suauis uninenses lonis

Expanded text:
 voluptatis, ubi torrente voluptatis potantur justi; locus splendoris, ubi justi fulgent sicut splendor firmamenti; locus laetitiae, ubi laetitia sempiterna super capita eorum; locus abundantiae, ubi nihil deest videntibus e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habeur Cit d ei chñs Quid mihi et tbi est
muligr nond̾ uenit hora mea q̃i dicat ꝙ ecc̃e est
dei sapĩe ex qua suturũ ẽ mtatu quodpens uemi¬
incruce ⁊ infiriutas ceꝑit cuiꝰ tu moter es ag¬
nostã te matrẽ ut filius curã tui disciplo qucas¬

Expanded text:
 dicit ei Jesus: Quid mihi et tibi est mulier? Nondum venit hora mea. Quid commune est Dei sapientiae, ex qua futurum est miraculum quod petis? Veniin cruce infirmitas coeperit, cujus tu mater es, agnoscam te matrem ut filius, curam tui discipulo c
Abbreviated transcription (Latin):
iollit. bella cempestit comprunt iras surꝑbos calcar hũalet
amat. dispordes sedar inimcos concordat cũcts ẽ placida
non querit alienũ inchil deputar suu docex amore que
odisse non nouit nestit extolli nestit inflari hanc qͥ
accipit tencat qui ꝑdidit iepetat qui amisit exquirat

Expanded text:
ollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi oratione pmissa nec receda ᷑ a mẽra misi gracie¬
iestrãtur creatori. Noctibus enã bis ser q surge̾s¬
ẽ er reuoluenda sunt qͣ. de scripluris ħ̃ memorit
retiuemus. egrediẽtes hogiciũ armet oratio re¬
gredielibus & platra occurrar uto auteꝙͣ sessio.

Expanded text:
nisi oratione praemissa: nec recedatur a mensa, nisi referatur Creatori gratia. Noctibus bis terque surgendum, revolvenda quae de Scripturis memoriter retinemus. Egredientes de hospitio, armet oratio: regredientibus de platea, oratio occurrat antequam sessio:
Abbreviated transcription (Latin):
sceu solaudine̾ cordis lu ingrede̾ et colecto spuitũ
dom̃ mtra et srans corã deo ante unũ aliqs de
aliaribns oratioris instancia celos penetra Car
consico meo qui dicit pente er actiputis quomamo
si psaneris pͣulsans nõ woibis inde uaciuo sit s .

Expanded text:
ingredere: et collecto spiritu domum intra: et stans coram Deo ante unum aliquod de altaribus, orationis instantia coelos penetra: et confido in eo qui dixit, Petite, et accipietis , quoniam si perseveraveris pulsans, non exibis inde vacuus. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
illiũat infirmos curat caterecuminot baptizat fideles In¬
sificat penitentet ⁊epart iustos augmẽtat ndueo coͣt
lordnat uirgines uiduat et guigatos casto pudoie ꝯsiuar cle¬
ucos ordinat sacer dotes consecrar regius celestib p̃parar ⁊
in egne hereditate cid augolis sancas cemunicar sicut ip̃s

Expanded text:
illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizat, fideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes consecrat, regnis coelestibus praeparat, in aeterna haereditate cum Angelis sanctis communicat. Sicut ip
Abbreviated transcription (Latin):
dinunicode tuas si aufferã maleficrade manu
lua s⁊ diuinationes non eurnt ante. t
ꝑue faciã siullilia tua et statuas tuan de meᷤ
lui et nõ aderabis ultra opa maniu tiaro
cores luas et faciã in fut sinorẽ s⁊ iuudignanie¬

Expanded text:
iones tuas, et auferam maleficia de manu tua, et divinationes non erunt in te. Et ire faciam sculptilia tua et statuas tuas de medio tui: et non adorabis ultra opera manuum tuarum. tates tuas. Et faciam in furore
Abbreviated transcription (Latin):
uant nẽter hornu᷑ mimos cõ fidenciũ indeo
ac sine ullo uenem haustu uiblencia in
carimins̃ Hoõnes interimu ‸ una lucamis
mens hauste nulla fame polliera uenom
auden uentilore / ut quosq suos ꝑiant

Expanded text:
bant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni, audent ventilare, ut quis
Abbreviated transcription (Latin):
Impatoris/ din ꝵ si quis famosum libi Llum
sun domi suie in publico sie quaũq loro
alter inueiãt añt nulli fatra ᷑ inuẽtũ seus̾¬
nõ ead̃ statim eas cartulas corrumperit uel
idue cumpfit sed uimi rarum dolost mam

Expanded text:
alens . Si quis famosum libellum sive domi sive in publico vel quocumque loco alter inveniat, aut nulli confiteatur inventum. Sin vero non statim easdem chartulas vel corruperit vel i
Abbreviated transcription (Latin):
to liuguas ulnuiloquas et labia colosa
Aande hn sunt qui docuendi lingnas suas
loqui mẽdaciũ diseru adũsus instĩdi eiudit
pro fedgate sapientes sut ut faciant malid̃
etoquẽtes ut impugnent uerum ercospũ
misse fastidud momiti obliuĩscidte locuple¬
ton Hi sunt qui eniunt lites uendunt
nã. ssiones deputant arbitios Indicando
diraus dirasa cõuellunt atrahunt litiga¬
pios prokahimir audiendos ⁊etrahuut trã¬

Expanded text:
 maliloquas, et labia dolosa claude. Hi sunt qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt ut faciant malum, eloquentes ut itermissi, fastidiunt admoniti, obliviscuntur locupletati. Hi sunt qui emunt lites, vendunt intercessiones, deputant arbitros, judicanda dictant, dictata convellunt, attrahunt litigaturos, protrahunt audiendos, trahunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯftucta sum apotfa h̃ et eis similio que
Ualencianus sine nlaincheus faustus so¬
uellus aurus macedomiꝰ̃ Eunonꝰ̃ neete
nonatus gabacius caliptus donatus enstacius
ibianua pela guis Iulianus ꝑ latronẜ. cele

Expanded text:
conscripta sunt apocr. Haec et his similia quae Valentinus, Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Fabatius, Calixtus, Donatus, et Eustachius, Nibianus, Pelag
Abbreviated transcription (Latin):
peran sunt s .e.ss. ẽ qui suꝑ uxorẽ
uiruns ordebis ad eis /nec ꝑmane̾dit Rodtũ
nophas nimedio uestri / quicũ Inmõlo ⁊
peccore coyerir moite morios Necmuo q os
cidite mulier que suaubu̾e ciul unuc̾io pre̾¬

Expanded text:
em uiuus ardebit cum eis, nec permanebit tantum nefas in medio uestri. qui cum iumento et pecore coierit, morte moriatur: pecus quoque occidite. mulier, quae succubuerit cuilibe
Abbreviated transcription (Latin):
do nec trãseat uempns quo diuinã repiopi¬
ciare debueras pietatẽ prosꝑarẽ ad angulicõ
societatem suspirare amissam hẽditatẽ aspuate
ad yiomispã felicitatẽ excitore remissẽ uold᷑¬
⁊ flere cõmissam iiguitatẽ s a ꝯsᵒ est qr

Expanded text:
donec transeat tempus, quo divinam tibi repropitiare debueras pietatem, properare ad angelicam societatem, suspirare ad amissam haereditatem, aspirare ad promissam felicitatem, excitare remissam voluntatem, flere commissam i
Abbreviated transcription (French):
calciamẽtorum ⁊ lumilas et uorques ⁊ mouilia ⁊
ormilas et maras et distmãlia ⁊ ꝑichelides et
murenulas et ol faiouola et in ames ⁊ anulos en
gẽmas aute frontẽ ponde̾tes ⁊ matatoria ⁊ pal¬
liola et liubeannã et acus ⁊ specila ⁊ synibe̾s
s⁊ uictas et terista et erir pie suaui odore feror
et ꝑio zona sumeulus et pro cuspante g̾ne celm¬
cid et pio fascia pectoralẽ ciliciũ ⁊cͥ/ et Iobili

Expanded text:
calciamentorum et lunulas et torques et monilia et armillas et mitras et discriminalia et periscelides et murenulas et olfatoriola et inaures et anulos et gemmas in fronte pendentes et mutatoria et palliola et linteamina et acus et specula et syndones et vittas et teristra. Et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crive calvitium, et pro fascia p
Abbreviated transcription (Latin):
misse fastidud momiti obliuĩscidte locuple¬
ton Hi sunt qui eniunt lites uendunt
nã. ssiones deputant arbitios Indicando
diraus dirasa cõuellunt atrahunt litiga¬
pios prokahimir audiendos ⁊etrahuut trã¬

Expanded text:
termissa fastidiunt admoniti obhviscuntur locupletati, hi sunt, qui emunt lites vendunt inter-cessiones, deputant arbitros iudicanda dictant dictata convellunt, attrahunt litigaturos protrahunt audiendos, trahunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
to liuguas ulnuiloquas et labia colosa
Aande hn sunt qui docuendi lingnas suas
loqui mẽdaciũ diseru adũsus instĩdi eiudit
pro fedgate sapientes sut ut faciant malid̃
etoquẽtes ut impugnent uerum ercospũ

Expanded text:
 maliloquas, et labia dolosa claude. Hi sunt qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt ut faciant malum, eloquentes ut i
Abbreviated transcription (Latin):
s mone dͬ Nũquid si longe ẽ dies Indicn
louge ẽ dies uiuis unle scir qñ erir Nõne
m̾lu sai dormierunt et obdormierunt
Nõ ne casus nros nobistũ in hec carne
popiamua Nõne fragiliores sumꝰ ꝙ si
uitrei eẽmus uarud eñ s si fragile s tñ

Expanded text:
s judicii? Numquid si longe est dies judicii, longe est dies tuus? Unde scis quando est? Nonne multi sani dormierunt et obduruerunt? Nonne casus nostros nobiscum in hac carne portamus? Nonne fragiliores sumus, quam si vitrei essemus? Vitrum enim etsi fragile est, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
der de Irahonde octuir mẽtendo ligar ⁊ ligau
no̾ poest labilis d̃ ei denneu nõ poest fus
labitur et fallatur lauitur ur anguilra pe¬
nenrat ut sagitta lollit amicos muluplitoi
iimcos mouer lixas senuãt disiordias uno
iedu mulios ꝓcussit et int̃ficit blanda et
subdola lata er parata ad hauuẽda bõna
Ii mistenda mala qui custodit lingĩ suã
sesteo dit aĩãm suã quĩ mors ⁊ uita in xcate

Expanded text:
det detrahendo, occidit mentiendo. Ligat, et ligari non potest: labilis est, et teneri non potest; sed labitur et fallitur. Labitur ut anguilla, penetrat ut sagitta; tollit amicos, multiplicat inimicos; movet rixas, seminat discordias. Uno ictu multos percutit et interficit Blanda est et subdola, lata et parata ad exhaurienda bona, et miscenda mala. Qui custodit linguam suam, custodit animam suam ; quoniam mors et vita in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
hiisunt qui ꝑmispiõdei elem̾ta ꝯcicud̃i iur¬
uant nẽter hornu᷑ mimos cõ fidenciũ indeo
ac sine ullo uenem haustu uiblencia in
carimins̃ Hoõnes interimu ‸ una lucamis
mens hauste nulla fame polliera uenom
auden uentilore / ut quosq suos ꝑiant

Expanded text:
Hi sunt qui permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis, interimunt, unde et Lucanus. Mens hausti nulla sanie polluta veneni, audent ventilare, ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
furor ĩ tͥsticia. ⁊̃ honestas ĩ actõne. honestast
ꝓmagĩe. erectõ ĩ scessu ir ancor ĩ t̃fusione⁊
Hoꝵ mens s ꝑ est ad irrogãdas ꝯtumelias
ualida ad tolerandas ĩfirma ad obediend
nullis exhortatõib flectit᷑ ad hoc aũt qd̾
lacent desiderat q̃rit ut cogatur ¶y¬

Expanded text:
a, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
mioꝵ nec quars po patiocinia ꝯualestãt Napi
oi quordm patrocinio fu̾it qͥsꝙͣ ełẽs uolũtatib
eoꝵ cũ fauit ordĩatus obedire reneñ exigẽt
pellir̃. sicꝙ sit ut ⁊ res illius miuut
ocelesie Tordo ecc̃asticus nõ s uetur ca¬
lem gͦ ha̾bent ꝑsonam eligere q̃ nullius
ĩ cd̃arue uołlitati deseruiat s uita ⁊ mo¬
rib decorata tanto ordimi digist inlat

Expanded text:
patrocinia convalescant. Nam si quorundam patrocinio fuerit quisquam electus, voluntatibus eorum, quum fuerit ordinatus, obedire reverentia exigente compellitur, sicque fit, ut et res illius minuantur ecclesiae, et ordo ecclesiasticus non servetur. Tae, debent personam eligere, quae nullius incongruae voluntati deserviat, sed vita et moribus decorata tanto ordine digna valeat
Abbreviated transcription (Latin):
tect̾o . ex fatuus in selio sedtus. mostruosa
resos rtdus s ĩi  ãmuis i fimus sedes pꝰ
i uita una. liugua mugͥlacua ⁊ manus
otiosq germo nultus ⁊ fractus nullus
milt grauis ⁊ actus Ienis iugeus antaal

Expanded text:
tecto rex fatuus in solio. Monstruosa res, gradus summus et animus infimus, sedes prima et vita ima, lingua magniloqua et manus otiosa, sermo multus et fructus nullus, vultus gravis, actus levis, ingens auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
fugat obprobriũ ꝑat głam. dũ aut pccm oĩo
nõ adinͣtit aut certe adunssũ ⁊ penitẽdo
puit ⁊ cõfitẽdo expellit. si tñ gła nr̃ahẽ
fuuditur. id quoq uude ꝯpñgitur talis
cio conatur expeslere pudor ĩ eptus
obstruso labioꝵ ostio nõ ꝑunttit exire. cũ
eum exempło di dicere pocius oporteret

Expanded text:
fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitendo expellit: si tamen gloria etifunditur id quoque, unde compungitur, talis tio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non permittit exire; cum eum exemplo David dicere potius oporteret:
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ deits bec est quia selos sese reputãt
solos appetunt reputari Licteratus
est. odit docium. astutus in negociis
secularibus neminem uellet si
milem inneuiri. pecuniosus est
si dicescere uiderit alterum cruel¬
ad hoc fc̃m est ut susi uideat datore. i do salni¬
taticorporis ꝓudenda est selliciti custodia p̃ita¬
ti cordis tanto est sellicitõr ⁊ pendẽda ꝙͣto ꝑs ata

Expanded text:
c superborum est, quia solos sese reputant, solos appetunt reputari. Litteratus est; odit socium. Astutus in negotiis saecularibus neminem vellet sibi similem inveniri. Pecuniosus est; si ditescere viderit alterum, cruciad hoc factum est ut suum videat Creatorem. Si vero sanitati corporis sollicita est providenda custodia, puritati cordis tanto sollicitior est impendenda, quanto pars ista
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic undiq c̾ciuidat ⁊ cͥconcingit
ut nec per oculor fenestras nec per
ceteros sensus decur ĩ gressus mbrti
Bonũ Aute murale pacĩẽ ꝙd pͥmos hos¬
ciũ sustiu ĩ petus ut ĩter pũuia tep̃ta ͭᷤ

Expanded text:
qui sic undique circumdat et circumcingit, ut nec per oculorum fenestras, nec per caeteros sensus detur ingressus morti. Bonum antemurale patientiae, quod primos hostium sustinet impetus
Abbreviated transcription (Latin):
or dicitis alullis posse obseruari ad ĩtegrũ
quid quid a magrĩs precipitur uumi est
Sed Leuis culpa mobediencie est⁊ fa¬
cilis cura eius iuuenitur in xegula
Si sit trans gressio abseꝵ cõtẽptu Elibit¬

Expanded text:
o dicitis a nullis posse observari ad integrum quidquid a magistris praecipitur, verum est: sed levis culpa inobedientiae est, et facilis cura ejus invenitur in Regula, si quidem sit transgressio absque contemptu. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmerito magna obedĩa p̃dicat᷑ qr ut filiũ occi¬
deret res difficilima est imꝑata. Ita ⁊ ĩ ꝑadiso
scdi hõis eo p̾dicabilior quo fc̃us est obedi ens
us ad mortẽ. ita ⁊ ĩ obedĩa pͥiui hõĩs eo detest̾a¬
bilior quo fcũs est ĩ obediẽs us ad mortem.

Expanded text:
inmerito magna oboedientia praedicatur, quia, ut occideret filium, res difficillima est imperata: ita in paradiso undi hominis eo praedicabilior, quo factus est oboediens usque ad mortem: ita inoboedientia primi hominis eo detestabilior, quo factus est inoboediens usque ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
uidua ate uisitatur aut u̾go nũqͣm donũ
s olus ĩtroeas. tales q hareto socios quoꝵͥꝯtub¬
nio nõ ĩfameris ¶ uͣ. ꝗd ĩdẽ. Bi lector. si aco¬
litꝰ. si psalmista te sequitur nõ orũẽtur
destib s morib nõ calamistro cͥspẽt comas

Expanded text:
idua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. adeo aut̃ flagella toleramꝰ. e ĩ oĩb tͥ b bus
mõdis uigilãti odõ seii ipãm dũo debet
mens cͥcũspicere ne ꝯtra mala ꝓxĩ ꝓtͣhat̃
ad retributom mali. ue ꝯtta tẽptam̃tͥa ad¬
usarii seducatur ad delcatõm uel ꝯsesum
delicti. ne cõtra flagella oꝑificis ad excessũ

Expanded text:
menta, a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere; ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem, vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum
Abbreviated transcription (Latin):
subiectos debeatis exhĩere placaᷝes ut recti¬
tudinẽ nr̃am dilig̃e ꝓuocẽt᷑ pocius qm time
Quoꝵ si culpa forte poposc̾it Ita excessꝰ eũdare
curabitis uͥ pat̾nũ affc̃m de aĩo nullo mõ re¬
liqͣtis ¶xͣ pde ĩdẽ Estote ĩ custodia ꝯmissigregis
uigilantes atq solliciti discipłie ⁊ elo discͥc¬
ti ut lupꝰ ĩsidians nec ouile turbare dñicũ
nec nocere onib aliqͣ fraudis occ̃one p̃ualeat

Expanded text:
subjectos debeatis exhibere placabiles, ut rectitudinem vestram diligere provocentur potius quam timere Quorum si culpa forte poposcerit, ita excessus emendare curabitis, ut paternum affectum de animo nullo modo relinquatis. Estote in custodia commissi gregis vigilantes atque solliciti, et disciplinae zelo districti, ut lupus insidians, nec ovile turbare dominicum, nec nocere ovibus aliqua fraudis occasione praevaleat
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ cũ fauit ordĩatus obedire reneñ exigẽt
pellir̃. sicꝙ sit ut ⁊ res illius miuut
ocelesie Tordo ecc̃asticus nõ s uetur ca¬
ĩ cd̃arue uołlitati deseruiat s uita ⁊ mo¬
rib decorata tanto ordimi digist inlat

Expanded text:
eorum, cum fuerit ordinatus, obedire reverentia exigente compellitur, sicque fit ut et res illius minuantur ecclesiae, et ordo ecclesiasticus non servetur. Taincongruae voluntati deserviat, sed vita et moribus decorata tanto ordine digna valeat
Abbreviated transcription (Latin):
uorat a uisiõe ueri lũis cecat. ut ⁊ forisi
eos dolor cõbustioĩs cruciet ⁊ ĩtus peua ceci¬
tatis obscuret. quatmꝰ qr auitori suo corpore
⁊ corde deliq̃rũt sunł corꝑe ⁊ corde pũiãtur
⁊ utͦbiq penas sentiant. qͥ dũ ħͥ uiuẽt p̃uis
suis delcãtõib ex utro s̾niebãt ¶ uiͣ ꝓd̾ i d¬
dic ĩdonio prĩs mãsiões multe sunt ꝓ diu̾¬
sitate. u̾tutis sic dampnatos diũso suppliciõ
sole õs tãgim᷑ uel eñ sb̾ ee uno ordĩe õs estuanꝰ¬

Expanded text:
vorat a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corde et corpore puniantur. Et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus, ex utroque serviebant. Unde in domo patris mansiones multę sunt pro diversitate / virtutis, sic damnatos diverso supplicio sole omnes tangimur nec tamen sub eo uno ordine omnes aestua
Abbreviated transcription (Latin):
da mala sinuit fortitudiuẽ ⁊ ad rependenda ls
eserit beĩgnitatent. quatiuus ⁊ odioꝵ tola ꝑo¬
tenter exciput ⁊ amoris iacula dulent̃ reddat¬
chipeuui sumieus gladiis nõ utitur aut uteus
gladiis clipeo nõ iuuit᷑. unde ⁊ nules dei ad¬
u̾sitatis bello depressus ⁊ scutũ patĩe d an fr̾e

Expanded text:
da sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddatclypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae de
Abbreviated transcription (Latin):
deo uirtute dilectõis. nicħ est desi derabilius
quis quis seminando uir gia dilectõneui
proxiuioriuu ꝑiuiit hosti dei faurili¬
arius s̾uit. quia qua ille amissa cecidit
bant iste Wlueratꝰ cordib sudtrahẽs eis it̃

Expanded text:
lectionis, nil est desiderabilius quis ergo seminando jurgia dilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter
Abbreviated transcription (Latin):
deuote pto eo ut nõ dissinuiles redargie culpas
eus. ut nõ ñõ ei nulłĩt offendiculũ ponias
s ut sollicitꝰ sis qͣntũ p̾uales tanqͣm augłii
pacis de regno dĩ scandala tellere ⁊ ocrenesa
scandaloꝵ pẽitus remou̾e. Sitalem te siĩ dõ¬
siliariũ ⁊ lauxilianiũ exhibe ⁊̃ areddis ei ꝙͥ deces
nec hõs uñ causet᷑. It porro ⁊t Cui plar᷑ eg¬

Expanded text:
pas ejus: ut non modo nullum ei offendiculum ponas, sed et sollicitus sis, quantum praevales, tanquam angelus pacis de regno Dei scandala tollere, et occasiones scandalorum penitus dimo vere? Si talem te fratri auxiliarium et consiliarium exhibes, reddis ei quod debes, nec habet unde causetur 6. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
subditos p̾c̾g̾di paciaut᷑ ip̃i ꝓpͥis obedire con¬
tempnãt ep̃is. ⁊poliaut eccłas ut emacipẽt
redniuñt se ne obedĩat. nõ ita xp̃t. ille siqͥdẽ
dedit uitaͣ ne ꝑderet ebediãm. qua isti u
careat. totũ fere suũ suoꝵq uiotũ expondt̃¬

Expanded text:
subditos praetergredi patiantur, ipsi propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne obediant. Non ita Christus. Ille siquidem dedit vitam, ne perderet obedientiam: qua isti ut careant, totum fere suum suorumque victum expend
Abbreviated transcription (Latin):
xanitatis sũinaẽ ut amiãtib uicissitu iͤ le¬
dẽtib pacĩam repẽdamꝰ. quia qui fu̾it pacienͣ
adĩiuriam potẽcior ꝯstituetur in regno ¶uͣ
nitur ouperbia. diuiciis prefectura
s ed hũilitate. pauperie.leuitate. ¶uͣ p¬

Expanded text:
amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; nitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate.
Abbreviated transcription (Latin):
tet ac ciꝑe: ne occasione humilitatis nimȩ ꝓlon¬
get᷑ a corꝑe eiꝰ ⁊ sanguine cui se uinx̾ ut unũ corpꝰ
effice̾t᷑. Cõmimicare gͦ ñ desinat qͥ peccare qͥeuit:
tm̃ de reliquo ñ pecc&. Nã sic̾ ignis iste uisibilis
duas in se qͣsdã efficatias ht̃. id ẽ. cõburẽ fragi.¬
lia. et illuminare tenebrosa: ita ignit ũ illud
dñcũ corpꝰ. qñ cũ metu. ⁊ reuerentia gͣndi fue¬
rit sũpt um: corꝑis quidem delicta cõsumit: aĩȩ
uͦ sensum illuminat. Et iccirco maxime frequẽ¬
tius cominiucare debet. Si uͦ fuerit sic̃ scͥptũ
ẽ lepͣ ĩ pelle. immũda erit. idẽ pecc̃m̃ ĩ monacho:¬

Expanded text:
tet accipere, ne occasione humilitatis nimiae prolontet accipere, ne occasione humilitatis nimiae prolongetur a corpore et sanguine cui se junxit ut unum corpus efficeretur. Communicare ergo non desinat qui peccare quievit, tantum de reliquo non peccet. Nam sicut ignis iste visibilis duas in se quasdam efficantias habet, id est comburere fragilia et illuminare tenebrosa; ita ignitum illud dominicum corpus, quando cum metu et reverentia grandi fuerit sumptum, corporis quidem delicta consumit, animae vero sensum illuminat. Et idcirco maxime frequentius communicare debet. Si vero fuerit, sicut scriptum est, lepra in pelle, immunda erit, id est peccatum i
Abbreviated transcription (Latin):
tate peccati siue delicti t̃minet᷑ tempꝰ qui
adhuc t̃nꝑi seruit. Cetm̃ abrenõcians scło
et eius militiȩ. et spondens se cunctis diebꝰ
seruiturum do cur penitñciã mereat᷑: qͥ
liber effectus uelud onager sectat᷑ heremi
uastigcatẽ. Sic̃ ait iob. Quiis dimisit onagrũ
liberum indeserto: Aleone fortit̾ caueat:
et arnͣtibꝰ herbis. et poculo exiguo alat᷑ ĩ he¬
remo. Erigat in aera capd̃. et fłagrãtẽ nunt¬
um sitis ardorẽ sp̃c scĩ aura restinguat:
nȩ dũ ualde desidat amena uirñtia: nimiis delitiis
blica penitñtia ñ ẽ necessaria: quia cõu̾sus ĩgemuit
&e cũ d̃o ȩt̾num pactũ miuit. Ex illo gͥ die ñ me¬
morant᷑ eiꝰ delicta q̃ gessit ĩ scło: in qͦfacturum
se iustitiam de reliquo ꝓmiserit do. gͦ pꝰ cyro.¬
gͣphum qͦ se monachus debitũ ex cota fide
ꝓmiserit ĩplere: ⁊ si fideł factꝰ pecc auerit ĩ scło.
pꝰ abrenonciationẽ iter ũ factã dñicũ corpꝰ ñ dubi¬

Expanded text:
 immanitate delicti terminetur tempus, cui adhuc tempus servit. Caeterum si abrenuntians saeculo et ejus militiae, et spondens se cunctis diebus serviturum Deo, cur poenitentiam mereatur, qui liber effectus, velut onager sectatur eremi vastitatem, sicut ait Job: Quis dimisit onagrum liberum in deserto ? A leone fortiter caveat, et arentibus herbis et poculo exiguo alatur in eremo. Erigat in aera caput, et flagrantem nimium sitis ardorem Spiritus sancti aura restinguat, ne, dum valde desiderat amoena virentia, nimiis deliciis blica poenitentia non est necessaria, quia conversus ingemuit, et cum Deo aeternum pactum inivit. Ex illo igitur die non memorantur ejus delicta quae gessit in saeculo, in quo facturum se justitiam de reliquo promiserit Deo. Ergo post chirographum de quo se monachus debitum ex tota fide promiserit implere, etsi fidelis factus peccaverit in saeculo, post abrenuntiationem iterum factam dominicum corpus non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
laborem. Quis quis uͦ a sui laboris ꝓ missa ꝑuene¬
rit: gratulans dicit. Non ꝑdidi laborẽ meũ: Dici¬
tur gͦ labor non ꝑisse. non quia manet ꝑpetu
us: s ꝙ ñ est in aniter fusus. Sic &. pacientia

Expanded text:
laborem; quisquis uero ad sui laboris promissa peruenelaborem; quisquis uero ad sui laboris promissa peruenerit, gratulans dicit: non perdidi laborem meum. dicitur ergo labor non perisse, non quia manet perpetuus, sed quia non est inaniter fusus. sic et patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ad hereditatẽ in qua semꝑ maneamꝰ: liberali amore
simꝰ non seruili timore: Patientes clamemꝰ quamdiu
pauꝑes sumꝰ: donec illa hereditate ditem᷑: Magna
quippe inde pignora accepimꝰ: qͦd ad nos ditandos
pauꝑ factꝰ est xp̃s: Quo in suꝑnas diuitias ex altato:
missus est qͥ scã desidia nr̃is cordib spiraret sp̃s sc̃s:
Hoꝵ pauꝑum ad huc credentium. non dum contem¬
plantum: ad huc sꝑantium: non dum tenentium.
ad huic desiderio suspirantium. non dum felicitate
regnantium. adhuc esurientiũ & sitientium ñ dũ
satiatoꝵ: hoꝵ gͦ pauꝑum patientia non pibit¬
in ȩternũ. Non quia & illie patientia erit.
ubi quod toleret᷑ nou erit: s non ꝑibit dictũ
est. quia in fructuosa non erit. Fructũ enim
habebit in et̾num: ideo non ꝑibit in eternũ
Qui enĩ laborat in aniter. cũ eũ spes fefellerit.
ꝓpt̾ quã laborat᷑. merito dicit. Perdidi tantum

Expanded text:
ad hereditatem, in qua semper maneamus, liberali amore ad hereditatem, in qua semper maneamus, liberali amore simus, non seruili timore patientes; clamemus, quamdiu pauperes sumus, donec illa hereditate ditemur. magna quippe inde pignora accepimus, quod ad nos ditandos pauper factus est Christus, quo in supernas diuitias exaltato missus est, qui sancta desideria nostris cordibus inspiraret spiritus sanctus. horum pauperum adhuc credentium, nondum contemplantium, adhuc sperantium, nondum tenentium, adhuc desiderio suspirantium, nondum felicitate regnantium, adhuc esurientium et sitientium, nondum satiatorum: horum ergo pauperum patientia non periin aeternum, non quia et illic patientia erit, ubi quod toleretur non erit, sed non peribit\' dictum est, quia infructuosa non erit. fructum autem habebit aeternum, ideo non peribit in aeternum. quisquis enim laborat inaniter, cum eum spes fefellerit, propter quam laborabat, merito dicit: perdidi tantum
Abbreviated transcription (Latin):
hi filii dei. s filii ꝓmissionis deputant᷑ in semine ut
intelligeremꝰ semen abrahȩ scd̃m isãac. ꝓpt xp̃m ad¬
filios dei ꝑtinere qͥ sunt corpus xp̃i & menbra. id est
eccłia dei una. uera germana. catholica. tenens piam
fidem. ñ eam quȩ ꝑ elationẽ uel tumorẽ. s eam quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ : tamen etiam filios concubinarũ.
quando a filio suo isaac dimisit abraham. non nulla
eis largitus est munera: ne relinquerent᷑ omĩno in¬
anes. non ut tenerent᷑ heredes: Sic enim legimus:
Dedit autẽ abraham omnẽ censum suum isaãc filio
suo: & filiis concubinarum suarum dedit abraham
munera: & diuisit eos ab isaac filio suo: Si gͦ filii sumꝰ
liberȩ ierłm: alia dona ex heredatore. alia intelliga¬
mus hȩredum: hi enĩ heredes sunt: quib dr: Non
enim accepistis sp̃m seruitutis iterum in timore: sed
accepistis sp̃m adoptionis filiore: in quo clamamus

Expanded text:
hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semine, ut hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semine, ut intellegeremus semen Abrahae secundum Isaac propfilios pertinere, qui sunt corpus Christi et membra, id est ecclesia dei una, uera, germana, catholica, tenens piam fidem, non eam, quae per elationem uel timorem, sed eam, quae per dilectionem operatur: tamen etiam filios concubinarum quando a filio suo Isaac dimisit Abraham, nonnulla eis largitus est munera, ne relinquerentur omni modo inanes, non ut tenerentur heredes. sic enim legimus: dedit autem Abraham omnem censum suum Isaac filio suo; et filiis concubinarum suarum dedit Abraham munera et dimisit eos ab Isaac filio suo. si ergo filii sumus liberae Hierusalem, alia dona exheredatorum, alia intellegamus heredum. hi enim heredes sunt, quibus dicitur: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamam
Abbreviated transcription (Latin):
dei donum negauerimꝰ: cogamur fateri sine adiutorio
& munere dei. in uolunt ate hominis ẽẽ posse aliqͥd
boni: Neq enim hoc ñ est bonum ut credat ȩterno
supplicio se eẽ puniendum. si negauerit. xp̃m: &
ꝓ ista fide qualecumq supplicium ꝑferat. & conte̾pnat
humanum: Proinde sicut negandum ñ est hoc ẽẽ do¬
num dei: ita intelligendum est. alia ẽẽ dei dona fili¬
orũ illius ierłm quȩ sursum libera est mater nr̃a:
Hec sunt enim quodammodo hereditaria. in quibꝰ
sumus heredes dei. coheredes autẽ xp̃i: alia uero quȩ
possunt accipere etiam filii concubinarum quib iu¬
dei carnales & scismatici uel heretici comparant᷑. Qͣm¬
uis enim scriptum est. eice ancillam & filium eius. neq
enim erit heres filiusrancillȩ cum filio meo isaãc. &
abrahe dixit ds. in isaac uocabit᷑ tibi semen qͦd sic est
apłs interp̃tatus ut diceret. id ẽ. non qͥ filii carnis

Expanded text:
donum dei esse negauerimus, cogamur fateri sine adiutorio donum dei esse negauerimus, cogamur fateri sine adiutorio et munere dei in uoluntate hominis esse posse aliquid boni. neque enim hoc non est bonum, ut credat homo aeterno supplicio se esse puniendum, si negauerit Christum pro ista fide qualecumque supplicium perferat et contemnat humanum. Proinde sicut negandum non est etiam hoc esse donum dei, ita intellegendum est alia esse dei dona filiorum illius Hierusalem, quae sursum libera est mater nostra. Haec sunt enim quodam modo hereditaria, in quibus sumus heredes dei, coheredes autem Christi; alia uero, quae possunt accipere etiam filii concubinarum, quibus iudaei carnales et schismatici uel haeretici conparantur. quamuis enim scriptum est: eice ancillam et filium eius; neque enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac, et Abrahae dixit deus: in Isaac uocabitur tibi semen, quod sic est apostolus interpretatus, ut diceret: id est non qui filii carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
uincula. tormenta. gladium. uel flaminas. uel bestias.
uel ipsam crucem timore gehennarum. & ignis ȩter¬
ni: nullomodo ista culpanda sunt. immo uͦ & hic lau¬
danda patientia est: Non enĩ dicere poterimꝰ meluis
ei fuisse. ut xp̃m negando nichil hoꝵ pateret᷑. quȩ
passus est confitendo: s estimandum est fortasse to¬
lerabilius ei fututrum iudicium. qͣm si xp̃m negan¬
do cuncta illa uitaret: Ut illud quod ait apłs.
iudicii tolerabilius supplicium subeundum: Sed
merito quexi pot̾. utrum & ista patientia donum
dei sit. an uirib tribuenda sit uoluntatis humane.
qua quisqͥs ab eccł̃ia separatus. non ꝓ errore qui eũ
seꝑauit. s ꝓueritate sacramenti. seu uerbi quȩ apud
eum remansit. timore pȩnarum eternarum penas
patit᷑ temporales: Cauendum est enim. ne forte si
dei donum istam patientiam dixerimꝰ: hi quib in est
etiã ad regnum dei ꝑtinere credant᷑: Si autẽ illam

Expanded text:
uincula, tormenta, gladium uel flammas uel bestias uincula, tormenta, gladium uel flammas uel bestias uel ipsam crucem timore gehennarum et ignis aeterni, nullo modo ista culpanda sunt, immo uero et hic laudanda patientia est. non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Christum negando nihil eorum pateretur, quae passus est confitendo, sed existimandum est fortasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum negando cuncta illa uitaret, ut illud, quod ait apostiudicii tolerabilius supplicium subeundum. Sed merito quaeri potest, utrum et ista patientia donum dei sit, an uiribus tribuenda sit uoluntatis humanae, qua quisque ab ecclesia separatus non pro errore. qui eum separauit, sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae apud eum remansit, timore poenarum aeternarum poenas patitur temporales. cauendum est enim, ne forte, si dei donum istam patientiam dixerimus, hi quibus inest etiam ad regnum dei pertinere credantur; si autem illam
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat. que non diffunditur in cordib nr̃is. nisi ꝑ sp̃m sc̃m
sicut caritas scẽ amantium: ita patientia pie tolerantiũ
dei donum est: Neq enim scriptura diuina fallit aut
fallit᷑: quȩ non solum inueterib libris habet huiꝰ rei
testimonia cum deo dr. patientia mea tu es. & ab ipso
est patientia mea. & ubi alius ꝓpħ̃a dicit accipere nos
sp̃m fortitudinis. uerũ etiã in apłicis litteris legitur.
quia uobis donatũ est ꝓ xp̃o non solum ut credatis
in eum: s ut etiam patiamini ꝓpt̃ eum. Non eͦ qͣsi
de ꝓprio facit animum elatum: quod sibi audit ẽẽ
donatũ: Si quis aut̃ẽ non habens caritatẽ quȩ ꝑti¬
net ad unitatẽ sp̃s. & unculum pacis. quo cat ho¬
lica eccł̃ia congregata conectitur. in aliquo scismate
constitutus. ne xp̃m neget patit᷑ tribulat̾iones. an-¬
gustias. famem. nuditatẽ. ꝑsecutionẽ. ꝑicula. carceres.

Expanded text:
tolerat, quae non diffunditur in cordibus nostris, nisi per spiritolerat, quae non diffunditur in cordibus nostris, nisi per spirisicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo. non ergo quasi de proprio faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum. Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget, patitur tribulationes, angustias, famem, nuditatem, persecutionem, pericula, carceres,