comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctũ.ẽ. Exaudiui te in abscon¬
pestatis ẽ. cum in corde contrito cogi¬
tationũ temptantiũ fluctus intumes¬
cunt: cum contra amoris sci studia
curarũ seculariũ se tumultus illicũt.
In abscondito gͦ tempestatis auditur.
quia clamor deprecantis ẽ. hȩc ipsa flu¬
ctuatio tribulationis. Quia uero om¬
nino ñ desunt. qui bona querentib
suadere ꝑuersa moliant᷑. aquȩ contͣ¬
dictionis sunt popłi resistentes. Et quia
tunc ꝓbatur desiderium.cum aliqua
ei aduersitate resistitur. recte dicitur.
Probaui te ad aquas contradiotionis.

Expanded text:
adjunctum est: Exaudivi te in absconpestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentantium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studium curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor deprecantis est haec ipsa fluctuatio tribulationis. Quia vero omnino non desunt, qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium, cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
rum: et non reges hominum fuisse
memorantur. &. tamen necesse est.
ut rectores a subditis timeantur. quã¬
ao abeis deum minime timeri dep̃-¬
hendunt: ut humana saltem formi¬
dine peccare metuant: qui diuina
iudicia non formidant. Nequaquam
namq prepositi ex hoc quesito timore
suꝑbiunt: in quo non suam głam s
sub ditorum iusticiam querunt. In eo
enim quod metum sibi aꝑuerse ui¬
uentibus exiguntͥ quasi non homi¬
nibus s animalibus dominantur:
quia uidelicet ex qua parte bestiales
sunt subditiꝰ ex ea debent etiam for¬
midini iacere substrati

Expanded text:
rum, et non reges hominum fuisse rum, et non reges hominum fuisse memorantur. Et tamen necesse est, ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non fornamque praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet 21 ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati
Abbreviated transcription (Latin):
graditur. alter ab altero regat᷑.
Sc̃i autem uiri cum presunt:
non inse potestatem ordinis. sed
ȩqualitatem condicionis atten¬
dunt. Nec pre ẽẽ gaudent homi¬
nibus: s prodẽe. Sciunt enum
quod antiqui patres nr̃i non tã
reges hominum: quam pastores pe
corum fuisse memorantur. Unde et¬
cum noe dñs filiisq eius post diluui¬
um diceret. crescite et multiplicami¬
ni & implete terram. subdidit: et
terror ur ac tremor sit suꝑ cuncta
animalia terrȩ. Non enim ait. sit
suꝑ homines. qui futuri sunt: sed
sit suꝑ cuncta animalia terrȩ. Io¬
mo quippe animalibus in rationali¬
bus. non autem ceteris hominibus
natura prelatus ẽ: et id cireo ei dicit᷑
ut ab animalibus ce non ab homine
timeatur: quia contra naturam su¬
ꝑbire ẽ. ab equali uelle timeri. Cunc¬
ti ergo qui presunt non inse potes¬
tatem debent ordinis: s equalitatẽ
pensare condicionis. Nam sicut dixi¬
mus antiqui patres nr̃i pastores peco¬

Expanded text:
graditur, alter ab altero regatur. graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri non tam reges hominum quam pastorcorum fuisse memorantur. Cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite et multiplicamini, et implete terram, subditerror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait: Sit super homines, qui futuri sunt; sed, Sit super cuncta animalia terrae. mo quippe animalibus irrationabilibus, non autem natura caeteris omnibus praelatus est, et idcirco ei dicitur ut ab animalibus, et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri. Cuncti ergo qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam sic, ut diximus, antiqui patres nostri pastores peco
Abbreviated transcription (Latin):
Trescite et multiplicamini et
implete terram: et terror ur ac
tremor sit suꝑ cuncta animalia
terrȩ. Potentibus uiris magna
est uirtus humilitatis: conside¬
rata ȩqualitas condicionis. Om-¬
nes namq homines natura e¬
quales sumus: s accessit dispen¬
satorio ordine ut quibusdam
prelati uideamur. Si ergo hoc
amente deprimimus quod tẽ¬
poraliter accessit: inueniemus
citius quid naturaliter sumꝰ.
Plerumq enim se animo ac¬
cepta potestas obicit: eumq tu¬
midis cogitationibus fallit. Ma¬
nu ergo humillimȩ considera¬
tionis: deprimendus ẽ tumor
elationis. Si enim apud semet¬
ipsam mens descendit de uerti¬
ce culminis: citius planitiem
inuenit naturalis ȩqualitatis.
Nam ut prefati sumus omnes
homines natura ȩquales genuit.:
sed uariante meritorum ordine.
alios aliis dispensatio occulta pꝰ¬
ponit. Ipsa autem diuersitas q̃
accessit ex uicio. recte ẽ diuinis
iudiciis ordinata: ut quia om
nis homo iter uite ȩque non

Expanded text:
Crescite et multiplicamini, et implete terram; et terror vester et tremor sit super cuncta animalia terrae. Potentibus viris magna est virtus humilitatis consideratio, aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus, quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim animose accepta potestas officit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu igitur humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem inveniet naturalis aequalitatis. Nam ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit; sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia onis homo iter vitae aeque non
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim humanis ocłis hoc quod de mae¬
tali natura assumpsit ostendit: et inse
ipso inuisibilis ꝑmansit: in aꝑto se uide¬
re querentibus quasi post parietem ste¬
tit: quia uidendum se manifestata ma¬
iestate non prebuit. Quasi enim post
parietem stetit. qui humanitatis natu¬
ram quam assumpsit ostendit: et diui¬
nutatis naturam humanis oculis occul¬
tauit. Inde et illic subditur. Respiciens
ꝑ fenestram: ꝓspieiens ꝑ cancellos. Quis qͥs
enim ꝑ fenestras uel ꝑ cancellos respicit.
nec totus udetur. nec totus non uidetur.¬
Sic sic nimirum redemptor nr̃ ante du¬
bitantium oculos factus ẽ: quia si mira
cula faciens nil ꝑtulisset ut homo ple¬
ne eis apparuisset ut deus. Et rursum hu¬
mana patiens si nulla fȩcisset ut deus.
purus putaretur homo.S quia et diui¬
na fecit & humana ꝑtulit: quasi ꝑ fene¬
stras. uel cancellos ad homines ꝓspexit:
ut dẽ et appareret ex miraculis: & late¬
ret ex passionib: & homo cerneretur

Expanded text:
Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali natura assumpsit ostendit, et in se ipso, qui invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus quasi post parietem stetit, quia videndum se manifestata majestate non prparietem stetit, qui humanitatis naturam, quam assumpsit, ostendit; et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur, Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos; quisquis enim per fenestras vel cancellos respicit, nec totus videtur, nec totus non videtur. Sic nimirum Redemptor ante dubcula faciens, si nihil protulisset ut homo, plene eis apparuisset ut Deus, et rursus humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit et humana tulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur
Abbreviated transcription (Latin):
imile ẽ. regnum cęloꝵ sagene
misse in mari. et ex omi gene¬
rẽ piscium congreganti. Aegnũ celeꝵ
res dñs ad suꝑna subleuat. iã hec ip¬
sa in dño ꝑcelestẽ conũsationẽ regnat.
Quȩ recte sagene in mari misse. cõpara¬
tur ex om̃i genere piscium congregan¬
ti: quia missa in hoc gentilitał scłm.
nullũ respuit. s malos cũ bonis. su¬
pbos cum humilib. iracundos cum
mitib. et fatuos cũ sapientib capit.
Date illis uos manducare. Et
piant. ne a ueritatis pabulo ieiu¬
ni remanefeentes. in huius uite la¬

Expanded text:
imile est regnum coelorum sagenae missae in mari, et ex omni genere piscium congreganti . Regnum coelorum, res Dominus ad superna sublevat, jam haec ipsa in Domino per coelestem conversationem regnat. Quae recte sagenae in mari missae comparatur, ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc Gentilitatis saeculo nullum respuit, sed malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus et fatuos cum sapientibus cepit.Date illis vos mapiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae la
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Ecce et mou desicdat. et taiñ carne expo¬
liari formidat. Eur hoc: Qa et si uictoria
inꝑpetuũ letificat. ip̃a nichilommnꝰ ad p̃-¬
sen̾s pena ꝑturbat. Et qͣuis iuncat amor
subsequentis muneris. tangit tam̃ ñ sine
merore animũ pulsus doloris. Sic̃ enĩ uir
fortis cũ uicino iã belli certamine armis
accingit᷑: palpitat et festinat. tremit et
seuit. qͣsi pauere ꝑ pallorẽ cernit᷑. s ꝑ iram
uehem̃t̃ urget᷑: ita uir sc̃s cũ passiom pro¬
pinqͣre se conspic̃. et nat᷑e suȩ infirmitate
concutit᷑. et spei sue soliditate roborat᷑.
Et deuicina morte trepidat. et tam̃ qd̃ mo¬
riendo. qͦd ueriꝰ uiuat. exultat. Ad regñ
qͥppe ñ pot̃. nͥ int̾posita morte transire.
Et idcirco confitendo qͣsi abigit: et qͣsi
ãbigendo confidit. Et gaudens metuit.
et metuens gaudet: ꝙ scit qͦd ad brauiũ
re transcendat. Sic nos c̃ morbos a corpore
repellere cupim. tristes qͥdẽ amarũ purga¬
tionis pocłm sumimꝰ. certi aut̃ de subse¬

Expanded text:
 enim et mori desiderat, et tamen carne exspoliari formidat. Cur hoc? Quia etsi victoria in perpetuum laetificat, ipsa nihilominus ad praesens poena perturbat; et quamvis vincat amor subsequentis muneris, tangit tamen non sine moerore animum pulsus doloris. Sicut enim vir fortis, cum vicino jam belli certamine, cum armis accingitur, palpitat, et festinat, tremit et saevit; quasi pavere per pallorem cernitur, sed per iram vehementer urgetur, ita vir sanctus, cum passioni propinquare se conspicit, et naturae suae infirmitate concutitur, et spei suae soliditate roboratur; et de vicina morte trepidat, et tamen quod moriendo verius vivat, exsultat, ad regnum quippe non potest nisi interposita morte transire. Et idcirco et confidendo quasi ambigit, et quasi ambigendo confidit, et gaudens metuit, et metuens gaudet, quia scit quod ad bravium re transcendat. Sic nos, cum morbos a corpore repellere cupimus, tristes quidem amarum purgationis poculum sumimus; certi autem de subse
Abbreviated transcription (Latin):
i p̃dicator fortis głam passionis
Sappetit: si discrim̃ mortis subire
qui ex robusto corcte uirtutẽ irax̃ in no¬
mine. petro ueritas dicit. cũ senueris ex¬
tendes manus tuas. et alius te cinget. et
ducet qͦ ñ uis: Qͦmͦ de passione gaudet¬
qͥ cint᷑ ab alio. ire qd ducit᷑ ñ uaꝰlet. S
si pensamꝰ qualit̾ animꝰ appropinqͣnte
passione. et mortis metu qͣtitur. et ta m̃
de uenturs regni p̃mio letat᷑: intelligi¬
mnꝰ qnomͦ głosi certaminis subire ꝑicdm
uolens nolit. qͥa et in morte consicłãt qd̾
tolerans paueat. et in fructu mortis aspi¬
cit qd̾ appetens querat. Uideam paulũ
quomͦ amet qͦd refugit. qͦmͦ refugiat qͦd a¬
mat. Ait enĩ. Desidiũ hñs dissolui: et

Expanded text:
i praedicator fortis gloriam passionis appetit, si discrimen mortis subire qui ex robusto corde virtutem traxit in nomine, Petro Veritas dicit: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis? Qqui cinctus ab alio, ire quo ducitur non volet? Sed si pensamus qualiter animus, appropinquante passione et mortis metu quatitur, et tamen de venturo regni praemio laetatur: et intelligimus quomodo gloriosi certaminis subire periculum volens nolit, quia et in morte considerat quod tolerans paveat, et in fructu mortis aspicit quod appetens quaerat. Videamus Paulum quomodo amet quod refugit, quomodo refugiat quod amat; ait enim: Desiderium habens dissolvi, et
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Ad maioris culpe cumulũ
hostes suos ecclesia scã perbibet: et scire
quod sequi debeant. et sequi nolle quod
sciunt. De his gͦ ꝑ psalmistam ddicit᷑. Des¬
cendant in infernũ uiuentes. Siuentes
sunt qui sentiunt: quȩ erga illos fiunt.
Mortui enim nesciunt. omnino nec sen¬
tuiit. Nortui itaq qui ñ sentiunt pro
nescientib: uiuentes uero qui sentiunt
pro scientib poni solent. Siuentes gͦ.ẽ.
in infermim descendere: scientes sencien¬
tesq peccare. Dum enĩ uiui quȩ circa il¬
los aguntur. sciunt et sentrunt. mortui
aut̃ sentire nil possunt. mortui in in fer¬
num descenderent. si mala nesciendo ꝑpe¬
trarent. Eum uero sciunt mala. et tam̃
faciunt. ad iniquitatis infernim. uiuen¬
tes miseri sencientesq descendunit. In¬

Expanded text:
 Ad majoris culpae cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire, quod sequi debeant, et sequi nolle, quod sciunt. De his ergo per Psalmistam dicitur: Descendant in infernum viventes. « Vivi sunt, qui sentiunt, quae erga illos fiunt; mortui enim nesciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque, qui non sentiunt, pro nescientibus, viventes vero, qui sentiunt, pro scientibus poni solent. Viventes vero in infernum descendere est scientes sentientesque peccare. » Dum enim vivi, quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt, mortui in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ira rep̃hendit᷑ sine uoce. post modũ
uero ira cũ uoce. s necdũ pleno uer¬
bo formata. Ad extremũ quoq cum
dicitur fatuȩ . ira redarguitur. quȩ
cum excessu uocis. expletur etiam ꝑfec.¬
tione sermonis. Et notandũ quod ini
ira ꝑhibet reum ẽẽ iuditio. in uoce
ire qd̾ ẽ. racha. reum concilio. in uer¬
bo uocis quod fatuȩ reum gehennȩ.
Per gradus et enĩ culpe: creuit ordo
sententiȩ. Quia in uiditio adhuc cau¬
sa discutitur. in concilio aut̃ iam cau¬
se sententia definit᷑. in gehenna uero
ignis. ea quȩ de concilio egreditur:

Expanded text:
ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata. Ad extremum quoque cum dicitur fatue, ira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio, in voce irae quod est racha, reum concilio, in verbo vocis, quod est fatue reum gehennae. Per gradus etenim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur; in concilio autem jam causae sententia definitur; in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
nora quippe p̃cepta israhelitico
popło ꝑ legẽ data sunt. Unde et
eidẽ popło. moyses in cãpo locutus est
eosdem mandatis uitȩ in monte docu¬
it. Dũ uero redemptor nr̃ ꝑ euanglium
dicit. nolite putare. qm̃ ueni soluere
legẽ aut propħas. Non ueni soluere
s ad implere. Adimplere enĩ uenerat¬
legẽ: qui legis iusticiȩ grãm addidit.
ut quod illa uitlebat in minimis. ip¬
se ꝑfici adiuuaret in summis. et quod
illa cohercebat ab oꝑe. ipse resecaret a
ic aut̃ dñs unius cuusq conside¬
rat. uias sic dinumerat g̃ssus. ut
ne minutissime quidẽ cogitationes
eius iuditio. ac uerba tenuussima qͦ
apud nos uiluerunt in discussa re¬
maneant. Hinc et enĩ dicit. Qui iras¬
citur fr̃i suo: reus erit iuditio. Qui
dixerit fñ suo racha: reus erit conci¬
lio. Qui dixerit fatue: reus erit ge¬
hennȩ ignis. Racha quippe in ebreo
eloquio uax intiectionis ẽ. Quȩ qui
dẽ irascentis animũ ostendit: nec tñ
plenũ uerbũ iracundiȩ expͥmit. Priꝰ

Expanded text:
nora quippe praecepta Israelitico populo per legem data sunt: unde et eidem populo Moyses in campo locutus est.eosdem mandatis vitae in monte docuit . Dum vero Redemptor noster per Evangelium dicit: « Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a ic autem Dominus uniuscujusque considerat vias, sicut dinumerat gressus; ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio, ac verba tenuissima quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc etenim dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo racha, reus erit concilio. Qui dixerit fatue, reus erit gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est, quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius
Abbreviated transcription (Latin):
mi amuliere. In primo parente didi¬
cimus. quia tribus modis omnem e¬
culpe nequitiam perpetramus: sug¬
gestione scilicet. delectatione. consen
diator enim praua suggerit: caro se
delectationi subicit: atq ad extrem¬
mum sp̃s uictus. delectationi consentit.
Unde et serpens praua suggessit: eua
autem quasi caro se delectationi sub¬
didit: adam uero uelut sp̃es suggesti¬
one et delectatione suꝑatus assensit.
Suggestione itaq peccatum agnos¬
cimus: delectatione uincimur: con¬
sensu etiam ligamur. Unde et
clamandum nobiscum apło est.
Infelia ego homo: quis me libera¬
bit de corpore mortis huius: &
audiamus: subsequentem noes

Expanded text:
enutritur. In primo parente didicimus quia tribus modis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggediator enim prava suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et serpens prava suggessit. Heva autem quasi caro se delectatione subdidit, Adam vero velut spiritus suggestione, delectatione superatus, assensit. Suggestionem itaque per peccatum agnoscimus, delectatione vincimur, consensu etiam ligamur. Unde et exclamandum nobis cum Apostolo: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut exaudiamus subsequentem nos
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ. Mlichi uiuere xp̃c ẽ: et mori lu¬
crũ. Huiꝰ ꝑegͥnationis pondꝰ. graue sen¬
tiebat psalmista. cũ diceret. Heu me qd̾
incolatus meus prolongatꝰ ẽ. habitaui cũ
habitantib cectar: multũ incola fuit ani¬
ma mea. Ab hac eripi qͣntotius anhela¬
bat. cũ suꝑnis desidiis flagrans diceret.
Sitiuit anima mea addm̃ uinũ. qñ ue¬
eruersi qͥꝙ dũ interna iob li¬
ũ appetunt: in suis se cogitationib
t᷑homines qͦs corporalit uicdent: et dm̃ sͥ
p̃sentẽ ũ estimant. eẽ qͦm ñ uidẽt. Qͦ contͣ¬

Expanded text:
rursum: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me, quod incolatus meus, prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar; multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veperversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibus tur homines, quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse, quem n
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Os enĩ dñi locutũ ẽ. ꝑ qũe nob̾ omĩa
loquit᷑. ao si oris nomine patenter dicere¬
tur ũbũ. Sicut nos qͦq ꝓuerbis linguã
dicere solemꝰ. Ut cũ grecã ł latinã lin¬
guam dicimꝰ: latina ł greca u̾ba monstre¬
mus. Os gͦ dñi ñ in merito ipsũ u̾bĩ acci¬
pimꝰ. Unde et ei sponsa in canticis cantico¬
rũ dicit. Oscłet᷑ me oscło oris sui. Ac si
dicat. Tangat me dulcedine et p̃sentia
uigeniti filii. redẽptoris mei. ẜ sonum
scriptũ ẽ. Factus ẽ repente de celo sonꝰ.
tamqͣm aduenientis sp̃s uehem̃tis. So¬
nus gͥ de ore dñi procetdit: cũ consub¬
stantialis ei sp̃c ad nos ꝑ filiũ ueniens
surditatẽ nr̃ȩ insemsibilitatis rũpit.
Sic̃ de eodẽ sono. iacirtũscripto et incor¬
poreo os dñi loquit᷑ dicens. De meo acci¬

Expanded text:
ait: Os enim Domini locutum est Per quem nobis omnia loquitur: ac si oris nomine patenter diceretur verbum. Sicut nos quoque pro verbis, linguam dicere solemus: ut cum Graecam vel Latinam linguam dicimus, Latina vel Graeca verba monstramus. Os ergo Domini non immerito ipsum verbum accipimus. Unde et ei Sponsa in Canticis canticorum dicit: Osculetur me osculo oris sui . Ac si dicat: Tangat me dulcedine et praesentia unigeniti filii Redemptoris mei. Per sonum nte de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis . Sonus igitur de ore Domini procedit, cum consubstantialis ei Spiritus ad nos per Filium veniens, surditatem nostrae insensibilitatis rumpit, sicut de eodem sono incircumscripto atque incorporeo os Domini loquitur, dicens: De meo acci
Abbreviated transcription (Latin):
bilem tãꝗͣ taudẽs sustinuit. Euersũ qͥppe
terrȩ pͥncipẽ quasi ñ uidit. ꝗͦ ab ocłis sui
cordis abiecit. Regẽ uͦ inuisibilẽ tam¬
qͣm uidens sustinuit : ꝙ ab eiꝰ timoris
intuitu. m̃tis ocłm ñ deflexit. Capła de¬

Expanded text:
bilem tanquam videns sustinuit. Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit qui ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
n idumeam extendam calcia mentum
meum. Quiq̃ ꝑ idumeam. isi gentilitas¬
designat᷑. et quid ꝑ calciamentũ. nisi as¬
sumpta mortalitas designatur: In idu¬
meam gͦ dñs calciamentũ suum se ex¬
tendere asserit. qui dum ꝑ carnẽ gentib
innotuit. quasi calciata ad nos diui¬
nitas uenit. Quis nanq nesciat. quod
calciamenta ex mortuis animalibus
calciatus apparit: qui in diuinitate
sua morticina nr̃e corruptionis assũp¬

Expanded text:
eam extendam calceamentum meum. « Quid per Idumaeam, nisi gentilitas, et quid per calceamentum, nisi assumpta mortalitas designatur? In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos Divinitas venit. » Quis namque nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus calceatus apparuit, qui in Divinitate sua morticina nostrae corruptionis assump
Abbreviated transcription (Latin):
tris uerbum cuncta creata sint: in ip¬
sa tamen relatione creationis osten¬
ditur. quantum cunctis animalibus.
quantum rebus uel cęlestibus. s tam̃
in sensibilibus homo preferatur. Cun¬
cta quippe dixit: et facta sunt. Cum
reuerenter pensandum ẽ. premutit
dicens. faciamus hominem ad imagi¬
nem et similitudinem nr̃am. Neq
enim sicut de rebus ceteris scriptum
ẽ. fiat o factum ẽ: neq ut aquȩ uo¬
latilia sic t̾ra hominem protulitꝰ. s
priusquam fieret faciamus dicitur:
ut uidelicet quia rationalis creatura
condebatur. quiasi cum consilio facta
uideretur. Quasi ꝑstudium de terra
plasmatur: et inspiratione conditoris.
inuirtute sp̃s uitalis erigitur: ut sci¬
licet non ꝑ iussionis uocem. s ꝑ dignita¬
tem oꝑationis existeret: qui ad condito¬

Expanded text:
tri Verbum cuncta creata sunt, in ipsa tamen relatione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus, homo prcta dixit Deus, et facta sunt . Cum reverenter pensandum est, praemittit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Neque enim de eo sicut de rebus caeteris scriptum est: Fiat, et factum est ; nec ut aqua volatilia, sic terra hominem protulit: sed prius quam fieret, Faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur homo, et inspiratione Conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur; ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad Condito
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Dñs iudicabit fines
terrȩ. Pius conditor nr̃ facturam su¬
am non deserens. mala hominum
et ꝑ suam pacientiam toleratͥ et per
eorum quandoq conuersionem re¬
laxat: cum duras atq insensibiles
mentes respicit. modo eas minis. mͦ
uerberibus. modo reuelationibus ter¬
ret: ut quȩ pessima securitate duru¬
erant: salubri timore mollescant.
quatinus uel sero redeant & hoc ipsũ
saltem quod diu expectati sunt eru¬
bescant. Scit enim dñs. quia extre¬
ma uitȩ nr̃ȩ plus uidicat: et iccireo
electos suos in fine sollicitius purgat.
Hinc ergo seriptum ẽ. Dñs uidicabit
fines terrȩ: quia tanto impensius.
ultimis nr̃is inuigilat: quanto in
ipsis pendere initia uitȩ sequentis
pensat.

Expanded text:
tum est: Dominus judicabit fines terrae. --Prius conditor noster facturam suam non deserens, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergo scriptum est: Dominus judicabit fines terrae, quia tanto impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis impendere initia vitae sequentis pensat.
Abbreviated transcription (Latin):
dum infirmi quiq fortium fac¬
ta corripiunt: ipsi a uiuentium
sorte reprobantur. Aliquando e¬
tiam scĩ uiri quedam minimis
condescendentes dicunt: quȩdã
uero summa contemplantes ꝓfe¬
runt. Dumq uim uel condescen¬
sionis. uel altitudinis nesciunt:
audacter hȩc stulti reprehendt̃.
Et quid ẽ iustum de sua condes¬
censione uelle corrigere: nisi in
clinatam archam suꝑba reprehen.¬
sionis manu releuare: Quid ẽ
iustum de incognita locutione
reprehendere nisi motum eius
fortitudinis erroris lapsum pu¬
tare: S ꝑdit uitam qui archã
dei tumide subleuat: quia ne¬
quaquam quis scõrum corrige¬
re recta presumeret:nsi de se
prius meliora sensisset. Unde et
leuites isdem recte ora dicitur:
quod uidelicet robustus dñi in¬
terpretatur: quia presumpto¬
res quiq nisi audaci mente ro-¬
bustos se in dño crederent: ne.¬
quaquam meliorum facta. uł
dicta. uelut in firma iuidicarenł.

Expanded text:
dum infirmi quique fortium facdum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes, proferunt. Dumque vim vel condescensionis, vel altitudinis nesciunt, audaciter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam, qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussus ẽ. Sepe quia intelligi
non ualent deterioribus displi¬
cent: uel dicta. uel facta melioꝵ.
S eo ab eis non temere repre¬
hendenda sunt: quo apprehendi
error putatur. Sepe multa a for¬
tibus dicuntur: quȩ iccirco infir¬
mi di uidicant. quia ignorant.
Quod bene bubus calcitrantib
inclinata illa testamenti archa
signauit: quam qui casuram ere¬
dens leuites erigere uolure. mex
sententiam mortis accepit. Quid
est namq mens iuisti. nsi archa
testamenti: Quȩ gestata bubus
calcitrantibus inclinatur: quia
non numquam etiam qui bene
pre est dum subiectorum popu¬
lorum confusione concutitur:
ad dispensationis condescensio
nem ex sola dilectione ꝑmouet᷑.
G in hoc quod dispensatoriȩ a¬
gitur: inclinatio ipsa fortitudi.¬
nis casus putatur imꝑitis. Snde
et nonnulli subditi contra hanc
manum reprehensionis mitturł:
s a uita ꝓtinus ipsa sua temeri¬
tate deficiunt. Beuites ergo qua¬
si adiuiuans manum extendit:
s delinquens uitam ꝑdidit: qͥ a

Expanded text:
c.--Saepe quia intelligi non valent, deterioribus displicent vel facta vel dicta meliorum. Sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, quo apprehendi error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmiores dijudicant, quia ignQuod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significavit, quam qui casuram credens Levites erigere voluit, moxque sententiam damnationis accepit. 63. Quid est namque mens justi, nisi arca Testamenti? quae gestata bubus calcitrantibus inclinatur, quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjicietur, populorum confusione concitus, ad dispensationis condescenem ex sola delectatione permovetur. Sed in hoc quod dispensatione agitur, inclinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo, quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
miscłia parcentis foueat. et ñ iusticia
recte iudicantis p̃mat. Unde bene ꝑ¬
psalmistam dicitur. Melior ẽ. miscdia
tua suꝑ uitam. Quia quamlibet uide.¬
atur in nocens. apud districtii tamen
iudic̃e. nr̃a nos uita non liberat. si ei
reatus sui debitum miscđiȩ benigni¬
tas ñ relaxat.

Expanded text:
ia parcentis foveat, et non justitia recte judicantis premat. Unde bene dicitur: Melior est misericordia tua super vitas, quia quamlibet videatur innocens, apud districtum tamen judicem nostra nos vita non liberat, si ei reatus sui debitum misericordiae benignitas non relaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc dauid quia prostrata ple¬
be post. modum angeli gladi¬
um pre ce compescuit. p̾rius
ploransꝑ et eiulans nudis pe¬
dibus filium fugit et quo¬
usq ꝑpetrati facinoris ultionẽ
ad plenum reciperet: iram dei
nequaquam ualuit ꝓsemet ip¬
so temperare. Hinc helyas ut si¬
cut homo parum aliquid qua¬
si de diuina animaduersione
sentiret: qui uerbo cȩlos ape¬
ruit. ante indignationem mu¬
lieris territus ꝑ desertum fugit:
et pro semet ipso infirmatur in
formidinem. qui furorem dei
placat aliis ꝑ interuentionem.
Irȩ igitur dei et resisti ual et
quando ipse qui irascitur opitulatur.
et resisti omnino non ualet. quando
se et adulciscendum excitat. et ipse
precem quȩ ei funditur non aspirat.

Expanded text:
Hinc David quia prostrata pleHinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et jejunans, nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum receperit, iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare . Hinc Elias, ut sicut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit, ante indignationem mulieris territus per desertum fugit, et pro semetipso infirmatur in formidine, placat aliis per interventionem . Irae igitur Dei et resisti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat.
Abbreviated transcription (Latin):
posse resistere dicitur: cum m
multos sepe restitisse exemplis
existentibus demonstrantur :
S si subtiliter et beati iob elo¬
quia et illorum facta pensamꝰ:
et uerum cognoscimus. quia
diuinȩ irȩ non resistitur: et
uerum quia multi sepe restite
irȩ dñi ñ potest: cũ eiꝰ indignatio sese ut ita
dixerĩ medullitꝰ mouet. Q dñ se mouerit
hãc oppositio humana non retinet. nec
se utiliter euiuslibet deprecatio
obicit. cum semel deus aliquid
abintimis irascendo disponit.
Hinc est enun quod moyses qͥ
reatum totius plebis apuo deũ
siuis precibus tersit. dumq se o¬
bicem obtulit. diuinȩ iracundi¬
e iuim placauit: ad petram oreb
ueniens. et ꝓaquȩ exhibitione
diffidens. repromissionis terrã
ingredi dño irascente non po¬
tuit. Et sepe de hac re affligit᷑
sepe desiderio se excitante tur¬
batur: et disposite ultionis ira¬
cundiam repellere a semet ipso
non ualuit: qui hanc uolente
domino et a populo amouit.

Expanded text:
posse resistere dicitur, cum mposse resistere dicitur, cum multos saepe restitisse exemplis existentibus demonstratur? Sed si subtiliter et beati Job eloquia et illorum facta pensemus, et verum cognoscimus quia divinae irae non resistitur; et verum quia multi saepe restiterirae Dei non potest, cum ejus indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet. Quae dum se moverit, hanc oppositio humana non retinet, nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit : ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. .
Abbreviated transcription (Latin):
ire dei nullum posse resistere dicit᷑.
cum multos indignationi suꝑnȩ a¬
nimaduersionis obiuasse eloquia
diuina destentur. An non ire dei aã
ron restitit. cum inter uiuen¬
tes ac mortuos thuribulum sũp¬
sit atq animaduersionis ignẽ
incensi fumo temperauit: An
non irȩ dei isdem moyses restitit:
qui pro cadente populo erectus
ipsum suꝑnȩ ꝑcussionis impetũ
mortis suȩ oblatione restrinxit
dicens: dimitte illis hanc no-¬
xam. alioquin dele me de libro
quem seripsisti: An non finees
ire dei restititł qui luxuriantes
cum alienigenis in ipso coitu
trucidans. telum suum diuinȩ
indignationi obtulit. et furorẽ
gladio placauit: An non dauid
irȩ dei restitit: qui angelo ferien¬
ti se offerens. placationis grãm et
ante tempus proposi tum ex¬
egit: An non helyasire dei
restititꝰ. qui longo iãtemꝑe
terra arente subductasͥ de cęlo
pluuias uerbo reuocauit: Quo¬
modo igitur diuinȩ irȩ nullũ

Expanded text:
irae Dei nullum posse resistere dicatur, irae Dei nullum posse resistere dicatur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testentur. Annon irron restitit, cum inter viventes ac mortuos thuribulum sumpsit , atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit? An non irae Dei idem Moyses restitit, qui pro cadente populo erectus, ipsum supernae percussionis impetum mortis suae oblatione restrinxit dicens: Dimitte illis hanc noxam, alioquin dele me de libro temperavit ? An non Phinees irae Dei restitit, qui, luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit ? An non irae Dei David restitit, qui, angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit ? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terra arente, subductas de coelo pluvias verbo revocavit ? Quomodo ergo divinae irae nullum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ qui irȩ dei obuiant. ab ipso acci.¬
punt ut contra impetum ꝑcussio-¬
nis eius opponantur: atq ut ita di¬
xerim cum ipso se erigunt contra
ipsum: eosq us diuina sibi oppo¬
nit secum: quia in eo quod aduer¬
sum sȩuientis iram foris obtinent:
intus eos gratia irascentis fouet: et
famulantes in terius leuat: quos qua¬
si aduersantes exterius tolerat. Por¬
tat ergo contradictionem deprecan-¬
tium quam aspirat: et uelut nolen¬
ti imponitur quod abipso ut fiat
imperatur. Moysi ergo dicitur. Di¬
mitte me ut irascatur furor meus
contra eos: faciamq te ingentem
magnam. Quid ẽ seruo dicere di¬
mitte me. nisi deprecandi ausum
prebere: Ac si aꝑte diceretur. Pensa
quanti apud me ualeas: et cognos¬
ce quia obtinere poteris. quicquid
pro populo exorass. S dum hȩc ita
sint: nimis legentis animum mo¬
uet. quid ẽ. quod e contra in beati
iob hẏstoria ꝑeundem scm̃ uirum
dicitur: deus cuius resistere irȩ
nemo potest. Mirum ualde est quod

Expanded text:
sancti qui irae Dei obviant, ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque, ut ita dixerim, cum ipso eriguntur contra ipsum, eosque vis divina sibi opponit secum, quia in eo quod adversum se saevientis iram foris obtinent, intus eos gratia irascentis fovet, et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium quam aspirat, et velut nolenti imponitur quod ab ipso ut fiat imperatur. Moysi ergo dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, faciamque te in gentem magnam. Quid est servo dicere: Dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si ei aperte diceretur: Pensa quanti apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Sed cum haec ita sint, nimis legentis animum movet, quid est quod e contra in beati Job historia per eumdem sanctum virum dicitur: Deus cujus resistere irae nemo potest . Mirum valde quod
Abbreviated transcription (Latin):
temptauit: cum regna omnia mundi
ostendit dicens. Hȩc omnia tibi dabo:
si ꝓcidens adoraueris me. S eisdem
modis a scđo homine uincitur: quibus¬
se primum hominem uicisse głatur:
ut a nr̃is cordibus ipso aditu captuᷤ exeat.
quo nos aditu intromissus tenebat.

Expanded text:
tentavit, cum regna omnia mundi tentavit, cum regna omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi omnia dabo si procidens adoraveris me . Sed eisdem modis a secundo homine victus est, quibus primum hominem vicisse se gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat quo nos aditu intromissus tenebat.
Abbreviated transcription (Latin):
hostis contra primum homi¬
nem parentem nr̃m in tribus se
temptationibus erexit: quia hc̃
uidelicet gula. uana gła. et aua¬
ritia temptauĩt. s temptando
suꝑauit: quia sibi eum ꝑ consen¬
sum subdidit. Ex gula quippe
temptauit. cum cibum uetitũ
ostendit: atq ad comedendum
dii. Ex prouectu auaritie temp¬
tauit: cum diceret. scientes bonũ
et malum. Auaritia enim non
solum pecuniȩ ẽ: s etiam altitu¬
dinis. Recte enim auaritia dicit᷑:
cum supra modum sublimitas
ambitur.Si enun non ad aua¬
ritiam honoris rapina ꝑtineret.
nequaquam paulus de unigeni
to filio diceret: non rapinam ar¬
bitratus est. ẽe se equalem deo.
In hoc ergo diabolus parentem nr̃m
ad suꝑbiam traxit: quo eum ad aua-¬
ritiam sublimitatis excitauit. Sed
quibus modis primum hominem
strauit: eisdem scd̾o homini tempta¬
to succubuit. Pgulam quippe temp¬
tauit: qui dixit. Hic ut lapides isti
panes fiant. Puanam głam tempta¬
te deorsum. ꝑsublimitatis auaritiã

Expanded text:
hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum stemptavit, cum cibum ligni vetiti ostendit, atque ad comedendum dei'. Et ex provectus avaritia temptavit, cum diceret: 'Scientes bonum et malum'. Avaricia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avariciam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini temptando succubuit. Per gulam quippe temptat, cum dicit: 'Dic, ut lapides isti panes fiant'. Per vanam gloriam temptate deorsum . Per sublimitatis avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
herubin plenitudo scientiȩ dici¬
tur. Et quid ꝑ duo cherubin.
nisi utraq testamenta signantur:
Quid uero ꝑ propiciatorium: nisi in¬
carnatus dominus figuratur: De quo
tis nr̃is. Et dum testamentum uetus
hoc faciendum denuntiat quod testa.¬
mentum nouum de dño factum cla¬
mat: quasi utraq cherubin cherubin
se inuicem aspiciunt. dum uultus in
propiciatorium uertunt: quia dum
inter se positum incarnatum dnm̃
uident. a suo aspectu non discrepant:
quȩ dispensationis eius mysterium
concorditer narrant.

Expanded text:
udo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo ro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet pͣuũ corpꝰ. comuncti mores unum
facuint. etiã si hoc loca ł tempora sciidunt.
Uñ fit. ut inꝑũsis suis imitatorib. et iniquuᷤ
qͥsꝙ maneat qͥ iã p̃teriit. et in suis oꝑatorib
ipse iniqͦꝵ auctoi iã appareat: qͥnecdũ uenit.

Expanded text:
videlicet pravum corpus conjuncti mores unum videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt: etiamsi hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus, et iniquus quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis operatoribus ipse iniquorum actor jam appareat qui necdum venit.
Abbreviated transcription (Latin):
xop̃i ꝑ meritũ fuit. Iudas seuitiã ꝑsuasins
illiꝰ ignorauit. et tam̃ uiri crudelitatis eiꝰ
auaritia suadente succubuit. Symondi¬
uisꝰ longe ab antixp̃i temporib extitio:
et tam̃ enis sese suꝑbiȩ miracłoꝵ potentã
ꝑu̾se appetendo coniurcit. Sic miquũ or¬
pus suo capiti. sic menbris m̃bra uinguit᷑
cũ et cognitione se nesciunt. et tam̃ prau
sibi actione copulant᷑. Neq enĩ ꝑgamꝰ la¬
laam libros aut u̾ba cognonerat: et tañ
enis neqͥtiã sequẽs. uoce suꝑne increpanõi
audiebat. Habes illit tenentes doctunam
balaam. qͥ docebat balat mntere scandalũ
corã filiis israhel: etłe et fornicari. Hatyit
qͦ eccłam. ab iezabel noticia. ex tẽpora el
loca diuidebant. S qi eã par uitȩ reatꝰ
ꝑuersis insistere angło attestante qͥ ait. Habeo
nicars et manducare de idolot̾iis. Ecce qͥa re¬
pin potuert̃. qͥ ie rabel uitã repba actione se¬
cnti si: iez abel illic inuenta. memorat᷑: qr

Expanded text:
per meritum fuit . Judas saevitiam persecutionis illius ignoravit, et tamen viribus crudelitatis ejus, avaritia suadente, succubuit . Simon divisus longe ab Antichristi temporibus exstitit, et tamen ejus se superbiae, miraculorum potentiam perverse appetendo, conjunxit . Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum et cognitione se nesciunt, et tamen prava sibi actione copulantur. Neque enim Pergamus Balaam libros aut verba cognoverat, et tamen ejus nequitiam sequens, voce supernae increpationis audiebat: Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, edere et fornique ecclesiam a Jezabel notitia et tempora et loca dividebant; sed quia eam par vitae reatus ribus perversis insistere, angelo attestante, nicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt qui Jesabel vitam reproba actione secuti sunt, Jesabel illic inventa memoratur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
uid hoc loco radicum nomine:
nisi latentes cogitationes accipi
Radicem ergo deorsum mittere est.
cogitationem bonam in abditis multi.¬
plicare. Fructum uero sursum facere
est: efficatia oꝑis recta quȩ cogitauit
ostendere. Mitit ergo radicem deorsũ:
ut faciat fructum sursum. Ac si aꝑte
diceretur. In imis cogitatio nascitur:
ut in summis retributio reddatur.

Expanded text:
uid hoc loco radicum nomine, nisi latentes cogitationes accipimRadicem ergo deorsum mittere, est cogitationem bonam in abditis multiplicare, fructum vero sursum facere, est efficacia operis recta, quae cogitavit, ostendere. Mittit ergo radicem deorsum, ut faciat fructum sursum. Ac si aperte diceretur: in imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in diuina potestate confisus ẽ. Sed
uirgam in terram proiecit: quia is¬
dem populus ꝑ patriarehas. et ꝓpħas
deum in carnandum ẽẽ nunciauit.
Nirga uero in colubrum uertitur.
quia redemptor nr̃ deus inse ꝑma¬
nens: mortalis inter homines factus
est. S mnoyses colubrum conspiciens
ꝑtimuit et fugit: quia iuidaieus po¬
pulus dum redemptorem huma.
colubrum cauda teneat: quia ꝑfidꝰ
ille populus qui modo credere recu¬
sat. in extrema parte dominici eor¬
poris id ẽ. posteriori tempore scẽ eccłiȩ.
uidelicet in fine mundi sese ad fidẽ
recolligit: et colubrum cauda tenet.
quia eum quem mortalem ante
despexerat. redemptorem suum iã¬
in ultima parte ecclesiȩ confitetur.
Sed mox serpens in uirgam rediit:
quia statim ut uidaicus populus.
in redemptore nr̃o crediderit. isdem
redemptor ad it iuditium in pote¬
state suȩ diuinitatis apparebit ͥ ut
ei iam serpens uirga sit: quia is qui

Expanded text:
in divina potestate confisus est; sed in divina potestate confisus est; sed virgam in terram projecit, quia idem populus per patriarchas ac prophetas Dominum incarnandum esse nuntiavit. Virga ergo in colubrum vertitur, quia Redemptor noster Deus in se permanens mortalis inter homines factus est: sed Moyses colubrum conspiciens pertimuit et fugit, quia Judaicus populus, dum Redemptorem humanicolubrum cauda teneat, quia perfidus ille populus, qui modo credere recusat, in extrema parte Dominici corporis, id est, posteriori tempore sanctae Ecclesiae, videlicet in fine mundi, sese ad fidem recolligit. Et columbrum cauda tenet, quia eum, quem mortalem ante despexerat, Redemptorem suum in ultima jam parte Ecclesiae confitetur. Sed mox serpens in virgam redit, quia statim ut Judaicus populus in Redemptorem nostrum crediderit, idem Redemptor ad judicium in potestate suae divinitatis apparebit, ut ei jam serpens virga sit, quia is qui
Abbreviated transcription (Latin):
um de miraculorum mysteriis
ꝑ uirgam indeserto a moyse
ex hibitis tractaretur: ad iunctum ẽ¬
Quid ẽ. quod tenes in manu tua:
Respondit. Uirga. Ait. Proice eam in
terra. Proiecit. et uersa ẽ in colubrũ
ita ut fugeret moysec. Dixitq dñs
Extende manum tuam: et apprehen¬
de caudam eius. Extendit et tenuit:
uersaq ẽ. in uirgam. Quid ꝑ moysen.
nisi iudaicus populusł et quid per
uirgam nisi potestas diuinitatis:¬
Et quid ꝑ serpentem: nisi mortalitas
nr̃i redemptoris exprimitur: Quia
enim ꝑserpentem mors: recte morta¬
litas in serpente signatur. Nel certe
cum scriptum sit. estote prudentes
sicut serpentes: quia ipsa suimma ꝑ¬
prudentia. id est dei sapientia incar¬
nari dignata ẽ: recte eius mortali.¬
tas in serpente figuratur. Unde et
in euuangelio de passione sua loqui
tur dicens. Sicut exaltauit moyses
serpentem in deserto: ita exaltari o¬
portet filium hominis. Moyses er¬
go uirgam tenuit: quia iudaicuso
populus ante redemptoris ad uentũ

Expanded text:
um de miraculorum mysteriis per virgam in deserto a Moyse exhibitis tractaretur in commeQuid est quod tenes in manu tua? Respondit, Virga. Ait: Projice eam in terram. Projecit, et versa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses. Dixitque Dominus, Extende manum tuam, et apprehende caudam ejus. Extendit et tenuit, versaque est in virgam . Quis per Moysen, nisi Judaicus populus, et quid per virgam nisi potestas Divinitatis? Quid per serpentem nisi mortalitas nostri Redemptoris exprimitur? Quia enim per serpentem mors, recte mortalitas in serpente signatur. Vel certe cum scriptum sit. Estote ergo prudentes sicut serpentes , et quia ipsa summa prudentia, id est Dei sapientia, incarnari dignata est, recte ejus mortalitas in serpente figuratur. Unde et in Evangelio de passiotur, dicens: « Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo, ita exaltari oportet filium hominis . » Moyses ergo virgam tenuit, quia Judaicus populus ante Redemptoris adventum