comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cimotho uifir¬
mitatib ⁊ adũ¬
do. nc constant̃
laboret in dei
gr̃a. sibi credita.
exhortans eum
ad martynum
recte. p̃dicationis. ⁊
saucta operatione.
⁊ p̾dicet quid fut᷑¬
o obitu est inten
exhortari timothe¬
um ad su officii di¬
gencem executõem ⁊ ad palmam martiru.
⁊ q̃dam adhuc addere de ep̃ali offs. Modus¬
 calis. prrmo salutat. deuide gr̃as agit. de bo¬
dic. postea monet ad p̃dicandum ⁊ ad pa¬
tientiam martyrũ suo exemplo ⁊ aliis mo¬
dis qude dicit quales fucuri funt in norus

Expanded text:
imotheo infirmitatibus et adveto, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium rectae praedicationis, et sancta operatione: et praedicens quid futuo obitu. Et est exhortari Timotheum ad sui officii diligentem exsecutionem, et ad palmam martyrii, et quaedam adhuc addit de episcopali officio. Modus talis: primo salutat, deinde gratias agit de bodit: postea monet ad praedicandum, et ad patientiam martyrii, suo exemplo et aliis modis: inde dicit quales futuri sint in novis
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ lacte nutͥendis ꝑcipere calia non sa¬
leutib omins de hac re senuo quo agitur ut
ñ solum c̃datur ũm ⁊̃ incelligatun sciatur
q ꝙ dr̃. hoñ asus est. facilius illos p̃mit ꝙͣ
p̾ascit. ex quo fit ut spũales ista camalib
ũ ominmͦ taceant pp̃ catholicam fidem ẽ
omub p̃dicanda ẽ. nec tñ sic disserant ut
uolences ea ꝑducere ad intelligentimiũ
capacem facdluis fastidia fatiant ĩ iutate
seimonẽ. qͣm in sermone ꝑcipi ũitatem

Expanded text:
rvulis et lacte nutriendis percipere talia non valentibus, omnis de hac re sermo quo agitur, ut non solum credatur, verum etiam intelligatur, sciatur quod dicitur, onerosus est. Facilius illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spnon omnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuiditio oꝑanis. Tante .Nt. mĩe ẽ. d̾s. ut uelit hoĩe
ꝯꝑari secum. Uñ ꝑ ysaiam ait. Indica int̾ime. ⁊¬
cauere. his aũt acceptis. ho neglex iter uirtitis. in¬
cedere. cui ex d̾o mł defuit. Ip̃e nero n aienit᷑. d̾fuis¬
se his: que a d̾õ data sunt sibi. Metito gͦ dr᷑ talẽ
in uiditio d̾s uinc̾e. ⁊ instificari in u̾b̾. suis uł ita
tibi soli peccaui. quia a d̾o iustus es: ut iustificeris .i.
uenix ꝯproberis: in omnib. sermonib tiis. erm¬
Solus .it. int̾ homines: ꝑ omnia um̃ dr̃e potuit
homo d̾s. ⁊ ad̾o iustus ẽd̾. Ut uuincas .i. suꝑes om̃es

Expanded text:
adeo justus es, ut dum ego et omnes peccamus, tu solus justificeris, id est justus appareas in omnibus sermonicavere. His autem acceptis homo neglexit iter virtutis incedere, cui ex Deo nil defuit, ipse vero invenitur defuisse his quae a Deo data sunt sibi. Merito ergo dicitur talem in judicio Deus vincere, et justificari in verbis suis. Vel ita, tibi soli peccavi, qui a Deo justus es, ut justificeris, id est verax comproberis in omnibus sermonibus tuis. Solus enim inter homines per omnia verum dicere potuit homo Deus. Et adeo justus es, ut vincas, id est ut superes
Abbreviated transcription (Latin):
dei ab iacobo. eccłie
ierosolumtane ep̃o
ede. petrus cum gen
non hũs discretõem ĩ
cibis illi qui a iaco¬
bo u̾enerant emula¬
tores legis erant no
casiones a cibis gen
cumcisione erant
eẽne pro more suo scã¬
dalizarentur. hii gͥ¬
ne scandaliz arentur
s paulatin in fide¬
nutrirentur factus
est indeis canquiͣ ui¬
deus. simulans c̃ ui¬
firmis ideui sentire. ⁊¬

Expanded text:
daei ab Jacobo, Ecclesiae Hierosolymitanae episcopo, edebat Petrus cum gentibus, non habens discretionem in cibis. Illi qui a Jacobo venerant aemulatores legis erant, nocasiones a cibis gentcumcisione erant,ne pro more suo scandalizarentur. Igine scandalizarentur, sed paulatim in fidenutrirentur, factus est Judaeis, tanquam eus, simulans cum infirmis idem sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
illorum fatiendo col¬
lectas. ecce ꝑ hoc pa¬
cet quod nõbis ege
culernnt hoc ego cõ¬
tan. par. hoc enim ñ
audec facete nisi sci¬
rec se ñ imparem fore
restiti dico eundo in

Expanded text:
illorum faciendo collectas. Ecce per hoc patet quod nobis egebtulerunt, sed ego contanquam pari. Hoc enim non auderet facere, nisi sciret se non imparem fore. Restiti, dico, eundo in
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uidicat qr cessit. ⁊ historia factuns exclamat
Qũo emmad horam negapet se cessisse com
probetur pp̃ ideos ꝙ motħm circumcidisse
ille enim poss dr̃e se nec ad horam cessisse
qui uunqui iuuenirecur cessisse nec ad ha¬
tam erãexcessit qui nunquĩ cessit ꝙ si aliqũ
cessit qnomodo nee ad horam cur ĩe cessisse¬
pp̃ falcos tres si ꝑ se factunis erat. aut enĩ ces¬
sunus pp̃ falsos ftes non cessic. ant non cessurꝰ
pp̃ fauios fĩes cessit  numi eciam ex hiis duob
restat incelligi cessit ergo inuitus non sponte
pp̃ allos faciens ꝙ ꝑ se non faceret. huimilians se
legi cutunciso tunotł. ut dolus. ⁊ scandalum
iundorum cessaret qui ꝑati erant commoñe tuml¬
cum ⁊ sedicõem si ilum filum iudee nicutũ ei
rat. ubi dicebatur uon oportere eos cireumesdi
s udei c̾centes circucidebant filios suos. nec
significauerat uñ nec tytus: compulsus circũ¬

Expanded text:
hic indicat quia cessit, et historia factum exclamat. hic indicat quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetur propter Judaeos Timotheum circumcidisse? Ille enim posset defendere se nec ad horam cessisse, qui nunquam inveniretur cessisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessit: quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etipropter falsos fratres, si per se facturus erat? aut enim cessurus propter falsos fratres non cessit, aut non cessurus propter falsos fratres cessit. Unum enim ex his duobus restat intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi circumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium Judaeae incircumcisrat, ubi dicebatur non oportere eos circumcidi. Sed Judaei credentes circumcidebant filios suos, nec significaverat. Unde nec Titus est compulsus circum
Abbreviated transcription (Latin):
rent ppłm contra nas excitare conciliebant᷑
uõ non cessimus sub iectõi eorum artilei¬
dendo ꝙ̃ mochm ad horam cessimus ita. ut ũi
erat ap̃ iudeos qr c̃centes entum cidebant fili¬
os suos Attende diligenter ꝙ amłr illam lit̃¬
am improbat. qua dr̃ nec ad horam cessisse
dicat se cessisse. nec adi horamita dicens. tyͥtũ
supradixit non ẽẽ compulsum curcumcidi
ip̃ alos. Si autem pp̾ illos faisos fr̃es non ces¬
sit sicut legitur in quibdam codicib non
uoliuitate non cessit slam cessurim se sigͣ¬
cauic si illi nou c̾ent. s pp̃ illos subintrod nẽto
faisos frẽs non cessic Hi ergo cedendum no
fuit qrͣ falsi fres dur quorum beneficio nõ
fecit ꝙ fatienduni non erat Ergo si hoc ẽ
beneficium p̃scitunt apło qr horum c̃a non¬
ratores dicti sunt si ħ illimi facere uolebant
ꝙ facturus erat s pp̃ istos non fecit sin autem
fion enac factimis. sũ dubio p̃p̃ istos fec̃. licc̃a

Expanded text:
rent, populum contra nos excitare moliebantur: et ideo cessimus subjectioni eorum, circumcidendo Timotheum; ad horam cessimus, ita ut verierat apud Judaeos, quia credentes circumcidebant filios suos. Attende diligenter quod Ambrosius illam litteram improbat, qua dicitur nec ad horam cessisse, cum dicat se cessisse, nec ad horam, ita dicens: Titum supra dixit, non esse compulsum circumcidi.propter illos? Si autem propter illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si illi non essent; sed propter illos subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntur, quorum beneficio non fecit quod faciendum non erat? Ergo si hoc est, beneficium praestiterunt Apostolo, quia horatores dicti sunt, si hoc illum facere volebant quod facturus erat? sed propter istos non fecit. Sin autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit. Littera
Abbreviated transcription (Latin):
lum tptus non est cõ¬
pulsus circumcidi s¬
cessimus .&. cõuieti
galia saluti necessa¬
ria p̾̃dicabant. c̃ aũt
duccosa uideis.o enim infideles ꝑ se non pot̃¬
aut ꝑ faisas fres moliebantur quos sub spe
religionis iumiserans. ut explorarent que
libertas ẽ nobis in fide xp̃i uñ subdic. qui .s.¬
fal. f. sul.i. sub hĩtu pacis ⁊ humilicatis intro¬
ierunt aliud q̃rendo. aliud fingendo ex. li.ii.

Expanded text:
non est compulsus circumcidi, scessimus, quasi convicti galia saluti necessraedicabant. Cum autem ductos a Judaeis. Quod enim infideles per se non poterant, per falsos fratres moliebantur; quos sub specie religionis immiserant, ut explorarent quae libertas esset nobis in fide Christi. Unde subdit: Qui, s est sub habitu pacis et humilitatis introierunt; aliud quaerendo, aliud fingendo, explorare
Abbreviated transcription (Latin):
.i. separatĩs coutuli¬
.i. allcuius auctoui¬
catis cẽ non puplice
coram omiub ne si¬
delib ex uidea qui
putabant legenz
ẽẽ semandam. fid̾i
scandalum nasc̾et᷑
posint enungeliũ.
cum iam exposius¬
sec coram omnibus
non ĩo ꝙ aliqua fal¬
sa dix̃it ut seorsum
ꝓ aucioribus uera
mos qui non post̾
omnia capere. qui¬
b aliqua tacuerat
dicenda ꝑro factis
aliqũ emm aliquid
ũde tacere licet ne.
cum eis. ne for. ĩ ua.¬

Expanded text:
list alicujus auctoritatis, non publice coram omnibus, ne fidelibus ex Judaea, qui putabant legem esse servandam, fidei scandalum nasceretuposuit Evangelium, cum jam exposuisset coram omnibus: non ideo quod aliqua falsa dixerit, ut seorsum paucioribus vera mos qui non possunt omnia capere, quibus aliqua tacuerat dicenda perfectis. Aliquando enim aliquid veri tacere licet. Ne cum eis, ne forte in va
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a sunt . s. diuitias ini anro ⁊ argento. ⁊ c̃
s quero salnare uos. ꝙ aliter non fieret
nisi a sumptib abscũem. ostendit le s̃o
accipere nolle ab eiẜut eosiucraretur. ut
intelligentes qr pecume p̃ponit eos tand̾
cognosc̾ent affectimi illuis erga se. Nonͣ
querebat apłs datimi s stuctum. ue qua¬
si uenditor enungelũ putaret᷑ ⁊ tñ uere

Expanded text:
unt, scilicet divitias in auro et argento, etc., sed quaero salvare vos, quod aliter non fieret nisi a sumptibus abstinerem. Ostendit ideo accipere nolle ab eis, ut eos lucraretur, ut intelligentes quia pecuniae praeponit eos, tandem cognoscerent affectum illius erga eos. Non quaerebat Apostolus datum, sed fructum, ne quasi venditor E
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ io seph siumenta uendensin egipto
ũ argentum qinerebat s ip̃os em̃tes ser¬
uos regios faciebat.⁊ sis frumenta que
non uendidit uendid̾. Genditõ em ergo
istam intellige gratuitam. ⁊ aliguis e¬
unt gratis. uñ dictum est Secientes uemi¬
tead aqmͣ ⁊ emite nõbis sũ argento. orñ
emis ũ argentum das. ce ip̃m das. ⁊ ita

Expanded text:
Sicut Joseph frumenta vendens in Aegypto, non argentum quaerebat, sed ipsos ementes servos regios faciebat, et sic frumenta quae non vendidit, vendidit. Venditionem ergo istam intelligite gratuitam, et aliquis emit gratis. Unde dictum est: Sitientes, venite ad aquam, et emite vobis sine argento . Quando emis, non argentum das, teipsum das, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ut iusti iudeantur re¬
cedunt. culpat gͦ hic¬
illas scindentes imi¬
tatem caritatis .e. iut̃¬
A alios non possenc hĩcare
cã sancticatis sue qui pocui
s po. ton. eos consolatur laborantem. qui ꝑit̃

Expanded text:
ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui poticonsolantes. Consolatur laborantem, qui parit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. indicem uocat. ad uersus ifrł. dicens. Do¬
mine. ꝓpħtas tuos occiderunt. hec subiheza¬
bel fc̃mẽ. ⁊ atcaria cua sb̾ffoderunt .i. a fũ¬
damento eu̾terũt. ⁊ ego relictus sum solus.
in cultu diuino ⁊ q̃runt animani. meam.

Expanded text:
adversum Israel, dicens: Domine, prophetas tuos occiderunt; hoc sub Jezabel factum est, et altaria tua suffoderunt, id est a fundamento subverterunt, et ego relictus sum solus in cultu divino, et quaerunt animam meam, id
Abbreviated transcription (Latin):
abraham descendit. ꝑ
lineam beniamin. ħ
id̾ dic̃. ne putaret᷑ esse
de ismael Sequit᷑. non
pulit. simiłr. nõ repu¬
lit d̾s plebem suam ꝙͣ
p̃scu̾ut. saluandã. pre¬

Expanded text:
Abraham descendit per lineam Benjamin, hoc ideo dicit ne putaretur esse de Ismael. Non pulit, similiter non repulit Deus plebem suam, quam praescivit salvandam; prae
Abbreviated transcription (Latin):
tates curauit. Ie eũi dicit᷑. manꝰ expandere.
sit totum ꝓ parte. ¶ ota gͦ die .i. diei. parte
tõcius. expandi. ĩ cruce
taut ind̾os. iasultare
possent gentiles dicãteꝰ¬
eos ex toto repulsos sẽ.
contra quos incipit. ⁊
ne omnem ifrlꝰ. diffiden¬
tem. dixisse putaretur.
ostend̾ dm̃. ñ repulisse
hereditatem suã. qua
si quia dixi irł eẽ. popł¬
um ñ creclentem. gͦ dios

Expanded text:
tates curavit. Ille dicitur manus expandere, sit totum pro parte. Tota ergo die, id est diei parte totius. Expandi in cruce tavit Judaeos, insultare possent gentes, dicentes ex toto repulsos esse, contra quos incipit sicne omnem Israel diffidentem dixisse putaretur, ostendit Deum non repulisse haereditatem suam. Quasi dicat: Quia dixi Israel esse populum non credentem. Ergo dico,
Abbreviated transcription (Latin):
ocabo non plebẽ
q̃ prius non nou̾unt.
me. nec dicebantur.¬
plebs mea. plebem
me. ⁊ dicant. plebs m̃a
⁊. ñ dilectam meã .s.¬

Expanded text:
bo non plebem 48 prius non noverunt me, nec dicebanturplebs mea; plebem me, et dicantur plebs mea; et non dilectam meam, s
Abbreviated transcription (Latin):
deus place̾t. ucrinu ergo recte dici pot̃ ⁊ ego
placeo. ⁊ ego non ꝑlaceo. Si enuu assic bonus
intellector. ꝓuisq puisator patebit utrũq
⁊ nulla it̃ se repugnantia repell intrantem
geũ hominum ꝙ xp̃i congregabat ecc̃ .a. si¬
ue iam intus positis. uł introducendis ĩ eam
⁊ ut ostendat quod p̃p sutatem placebat ad¬

Expanded text:
Deus placet. Utrumque ergo recte dici potest: Et ego placeo, et ego non placeo. Si enim adsit bonus intellector piusque pulsator, patebit utrumque, et nulla inter se repugnantia repellet intrantem.generi hominum quod Christi congregabat Ecclesiam, sive jam intus positis, sive introducendis in eam. Et ut ostendat quod propter veritatem placebat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dent cm uoce tua.
ł lasphmatur deus de maio opere nio blas¬
pħmas dñi. Si ergo ꝙ manducas ⁊ bibis ad
itfectõem corꝑis suinus. reꝑatõemq mem¬
brorum gr̃as agens er qui abi p̃buit morta¬
li ⁊ fragili ista suppłm̃corum soiatia cib tu¬
nus ⁊ pocus laudat deum. Si u̾e modum ua¬
cine debitrim in moderatõne u oracitatis ex-¬
cedas ⁊ uinolentia te iugurgites qͣntaslib
laudes dei liugna tua sonet. uita łlaspħmat

Expanded text:
dent cum voce tua. cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis, ad refectionem corporis sumis, reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi tribuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuus et potus laudat Deum. Si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites, quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat.
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium detestando¬
.i. impietatc̃. subĩfert
ꝙ gentiles inflati.⁊ le¬
tamqͣm deciderunt. uͥñ¬
requiescerent. s ꝯfracti
dissilirent. ĩ lapides. hic.¬

Expanded text:
contrarium detestandest impietatem, subinfert, quod gentiles inflati, et letanquam deciderunt, urequiescerent, sed confracti desilirent in lapides. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
urtelligas omnia eẽ ex parte. ut neges oĩa cẽ ex
filio. uel ex spu scõ. cum ex pr̃e. ⁊ ꝑ patrem.
⁊ in patre omnia ẽẽ sane dici possit. Siłr. ⁊
de filio. ⁊ de spũ sc̃o dici potest. ac ꝑhoc dñ dicit᷑
ex ip̃o. ⁊ ꝑ ip̃m. ⁊ in ip̃o. sunt omia sñ dubio
pr̃i. ⁊ filu.⁊ spũ scĩ demonstratur equalitas.
gulos uoluit. subdens ex ip̃o. Religee gͦ religio

Expanded text:
elligas omnia esse ex Patre, ut neges omnia esse ex Filio, vel ex Spiritu sancto, cum ex Patre, et per Patrem, et in Patre omnia esse sane dici possit, similiter de Filio et Spiritu sancto dici potest. Ac per hoc dum dicitur ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, sine dubiopiritus sancti demonstrabitur aequalitas. gulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo vos ve
Abbreviated transcription (Latin):
uestiguim. in creatuns apparet. In illa eñi tri¬
uitate sũma orgo ẽ omnium rerũ. ⁊ ꝑfectis¬
sima pulchritudo. ⁊ beatissima delestatõ. Ita¬
ꝙ illa tria. a se inuicem det̾minari uidẽt᷑
⁊ in se ⁊̃ finita sunt. Ita. ⁊ snigula fc̃ ĩ sĩgłis.
⁊ sonraiia. insingłis ⁊ singła ĩ om̃ib. ⁊ unũ
omnia. Non ꝙͦ confine accipiendum ẽ. qd̵¬

Expanded text:
 Trinitate summa est origo omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissima dilectio. Itaque illa tria a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia. Non ergo conf
Abbreviated transcription (Latin):
quis enim cognomit¬
nouit sellsũ hoc ysaias dicit. sens̃
dm̃ : in sapientia.⁊ sci¬
entia: aut quis cõcili¬
aruis eius fait. ĩ ex¬
ne rerum .i. qͥs fuit¬

Expanded text:
Quis enim cognovit, hoc Isaias dicit, sensum ? in sapientia et scientia? Aut quis coarius ejus fuit? in dine rerum, id es
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ⁊ retͥbuetur ei merces a d̾o. ex hoc qd
hic ostenditur ⁊ eẽntie unttas. tres enim di¬
duos aut tres deos. fides catholica p̃dicat. s
ipãm triidatem unum deum. ñõ ut eadẽ
trintas. simul possit dici. aliqñ pr̃. aliqñ.
filuuis. aliquando sp̃c sc̃s. sicut sabelliuis credit:
S ut pater non sit mii pr̃ ⁊ filius nͥ filus. ⁊ spẽ¬

Expanded text:
eniretur? et retribuetur ei, merces a Deo ex hoc quod hic ostenditur, et essentiae unitas. Tres enim diduos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, unum Deum, non ut eadem Trinitas simul possit dici aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus, sicut Sabellius credit; sed ut Pater non sit, nisi Pater; et Filius non sit, nis
Abbreviated transcription (Latin):
neq suis finib salua eẽnt. insi d̾s sũme bonꝰ
alia quantum possent ut manerent. ded̾.
qͣr ip̃m domimi dei cum pr̃e ⁊ filio eque ĩ¬
ꝯmutabile cołe. ⁊ tenere nos conuenit.
ꝑ quem sumꝰ. In qͦ simiꝰ. a quo discessimus
tui dissimiles fc̃ĩ sumꝰ. a qͦ ꝑire ñ ꝑmissi su

Expanded text:
neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit: per quem sumus, in quo sumus: a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi su
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ẽ. ⁊ donum benignitatis eiꝰ qua placũ
⁊ oeiliatũ ẽ auctori suo. ut nõ int̾iret qd̾
que trinitas. una q̃ dam sũma res ẽ ꝯm̃ius
ꝙ om̃ib fruentib ea. Si tñ res dici deb̾at.⁊⁊
le nomen. ꝙ tante excellentie oueniat. ĩ¬
ueniri p̃t. nis qd̾̃ melius dr᷑ ita. tͥmnitas

Expanded text:
 et Donum benignitatis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid mque Trinitas, una quaedam summa res est, communisque omnibus fruentibus ea; si tamen res dici debeat, et le nomen, quod tantae excellentiae conveniat, inveniri potest, nisi quod melius dicitur, ita Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ doctos. ⁊ et̃ incendium mnadi non in¬
cendens scãs der. Q¬
enim funit caminus
regis. trib pũis. ħ er̃
arcens mundus iustiᷤ
in trintare signatis
et̃nus esse ostendit᷑.
qr ẽ aũ omnia sic os¬
ꝑmanet idem post¬
celi. aerii. sinẽ terra

Expanded text:
nte; et erit incendium mundi, non incendens sanctos Dei: qod fuit caminus regis tribus pueris , hoc ardens mundus justis in Trinitate signatisnus esse ostenditur quia est ante omnia, sic osrmanet idem poscoeli aerii, sive terra
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem tuam qͣ p̃cedis omnia q̃ fecĩsti. qui
atus sic. mauus aut est uirtus p̃ssiouis .i. pd
dencia Goluntatis. qua ut uoliic facta sunt
Noiissimi enim celi qui ꝑ diluuium ꝑiest
sic̃ pecrꝰ ait. ione ꝑibunt. Decreuit enim aqua
⁊ cotam istam capacitatem uͥ aues uolitant
occupauit. ac sic utiq celi ꝑienunt ꝓpinqui
t̃rs. ce celis gͦ. uñ dũr aues deli nonͣ ẽ duba¬
rim quin dilinio ꝑienit. ⁊ igne ꝑitiui st̃.

Expanded text:
rnitatem tuam qua praecedis omnia quae fecisti, qui eratus sit. Manus autem est virtus jussionis, id est potentia voluntatis, qua ut voluit, facta sunt Novissimi enim coeli qui per diluvium perierunt, sicut Petrus ait, igne peribunt ; exercuit enim aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant occupavit, ac sic utique coeli perierunt propinqui terris. De coelis ergo unde dicitur aves coeli, non est dubium quin diluvio peri
Abbreviated transcription (Latin):
aur ifm redit ad eter¬
uitatem si lii ostendẽ¬
dam. udens auctorita¬
ce ꝓph̾e qui de filio¬
⁊ ad filium ait ita.¬

Expanded text:
um redit ad aeternitatem Filii ostendedam, utens auctoritate Prophetae, qui de Filiot ad Filium ait ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpbetam. qd̾ añquam illi nascereutur. erat
quam natus feassec. aliquid bom. quid diligebiae¬
originale peccetum: Nam nec in illo dilig̾et
uistitiam: quam in illã ille fecerat. s qm̾ rẽ:
stupendam de idum. uatis nec aliquid hom
cum nichil egissent qr res ut dictum ẽ stupẽ¬
da ẽ. Sibi obicit exprimenᷤ uñ mou̾ possett
auditor. ⁊ ait.
uidergo di

Expanded text:
prophetam, quod antequam illi nascerentur, erat quam natus fecisset aliquid booriginale peccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque stupendam de nondum natis nec aliquid boni cum nil egissent, quia res, ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri posset auditor, et ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
pondus głie. quia ⁊̃¬
in corporib nõ tm̃ ĩ
ammab et hoc est
quod ait ⁊ est talis
ordo liccere. Scimus
habebimus adeo c̃ã¬
mus re. edifi rcor¬

Expanded text:
pondus gloriae, quia etin corporibus, non tantum in animabus, et hoc est ait: Et est talis ordo litterae. Scimus habebimus, adeo cmus re. Aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
rõnalem mentem qua cognoscat deuin et
omnib uõnabilib p̃ponatur. Non ergo cor¬
pus tm̃ s quicquid etiam est commune pe¬
cori. ext̾ior homo÷. totus ꝙ ille homo.s. secũ¬
dum int̾iorem ⁊ ext̃iorem sui ꝑtem un uete¬
rauit ꝑ pecãn. ⁊ pene addictus est. Renona
resurrectõne sio etiam ext̃ior ꝑcipiet celestis
habitudiuis dignitatem. ut cotum ꝙ faet̾
est recreetur ⁊ ꝙ factum est reficiatur. Nẽ
ũo homo ext̃ior .s. corpus qnͣto est hãc iuta
diuturnor magis magis ꝙ corrumpitur
pre est ubi non est
nisi desolatõ. ⁊ mo
dus contra leue. et
hoc quod dixit id⁊
dixit ĩo. in presenti.
ꝑius enum laborib:
muagna reddecur mer¬
ces ⁊ pro leui tribu¬
latione supra mod̾
sub limitas glorie
bis dico. non conir ñ¬

Expanded text:
onalem mentem, qua cognoscat Deum, et omnibus rationalibus praeponatur. Non ergo corpus tantum, sed quidquid etiam est commune pecori, exterior homo est. Totusque ille homo, scilicet secundum interiorem et exteriorem sui partem, inveteravit per peccatum, et poenae addictus est. Renovatresurrectione vero etiam exterior percipiet coelestis habitudinis dignitatem, ut totum quod factum est recreetur, et quod factum est reficiatur. Nunc vero homo exterior, scilicet corpus, quanto est haec vita diuturnior, magis magisque corrumpitur,  est, ubi non est nisi desolatio, et modus contra leve, et hoc quoddixit, in praesenti. Parvis enim laboribus magna reddetur merces; et pleni tribulatione supra modum sublimitas gloriae bis dico, non cont
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as deo. ⁊ ꝑrĩ. qui solui
potest recreare qr deus. ⁊ uult. qͥr. pr̃ qui ⁊̃
ualiuitate. uoluutas enim dei in humano
geñe sors est. ap̃ q̃m non est iniquitas. sec
omnia facit ꝑ iusticiam ⁊ si occultam. ꝑ
qmͣ ħ̾editas et̃ua datur quib uult. uiĩ ⁊
ipsa hereditas sors dr̃. que non nl̃itis. sec
electione diuina datur sc̃ĩs .s. prĩarchit et

Expanded text:
tes Deo et Patri, qui solus potest recreare, quia Deus; et vult, quia Pater; qui etiam voluntate. Voluntas enim Dei in humano genere sors est, apud quem non est iniquitas, sed omnia facit per justitiam, etsi occultam; per quam haereditas aeterna datur, quibus vult. Unde et ipsa haereditas sors dicitur, quae non meritis, sed electione divina datur sanctis, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ gr̃am enim dignatus: adnocare. ⁊ ĩ¬
ducere gentes in ꝓ missionem iud̾orum. di¬
ciuꝰ gr̃a illuminamur ꝙ lex non potuit
ũquam pr̃are. uł dignos nos fecit. poñdo
nos in lumiue .i. in clara cognitione. A¬
qua deuiaus cadit. in tenebras. Obuta dig¬
ui eripuit

Expanded text:
er gratiam enim dignatus est advocare et inducere gentes in promissionem Judaeorum. Dicujus gratia illuminantur quod lex non potuit praestare. Vel, dignos nos fecit, ponendo nos in lumine, in clara cognitione, qua devians cadit in tenebras. VERS. ui eripuit
Abbreviated transcription (Latin):
nobis omma donare:
tradere. uel cum illo oĩa¬
equalia. infenora nr̃a
quippe sunt suꝑiora ad
uidend̾. d̾s trinitas:¬
nr̃a suint equalia: ad
diuuendum ut angli
quib eqͣbim᷑ in futuro.
modo uero inferiores su¬
mus nr̃a sunt inferiora
ad dominandũ. ⁊ sũt q̃dã¬
limes angłi. ⁊ uniu̾sa¬
celestia dei mumst̾ia.
q̃ modo uestra sunt ñ¬
dominio. s usu. sicut
res dñi famłoꝵ sunt
nõ dñĩ potestate.S
utendi facusltate. qͥa¬
utuntur eis adiunatꝰ.
nobis udas quid fecit: pat̾ tradendo filium fe
nõbis p̃stitum ẽ. de pasfione xͥ. malitie uide de¬
put᷑abit᷑. habebit ille merceclem malicie xp̃c

Expanded text:
nobis omnia donare tradere: vel cum illo omnaequalia, inferiora nostra sunt superiora ad videndum, ut Deus trinitastra sunt aequalia ad convivendum, ut angeli, quabimur in futuro, modo vero inferiores sunostra sunt inferiora ad dominandum, et sunt qlimes angeli et univlestia Dei ministeria, quae modo nostra sunt ndominio, sed usu, sicut res domini famulorum sunt, dominii potestate, sed utendi facultate, qutuntur eis ad victum,Judas quid fecit! Pater tnobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem malitiae; C
Abbreviated transcription (Latin):
mus. adħ: bñficia dei:
sapientes: hoc utiq qd¬
nullas ꝑsecutoꝵ potest
nobis nocere: Si ds̃ pro
exiscentes uocando. adu̾¬
sos iustificando. peccores
glorificando mortales. qͥs¬
potest nocere. S omĩa¬
enim mali. istd̾ plus:
auxiliator d̾s. Q etiã
pret̾ alia etiam filium
.ꝓ nobis dedit. ⁊ hoc ẽ:¬
qui etiam filio suo .i. sͥ
ꝯsubstantiali. nõ peꝑ¬
ctiam peccatorib. qd ma¬

Expanded text:
mus ad haec, beneficia Dei aspicientes, 43 hoc utiqnullus persecutorum potest nobis nocere? Si enim Deuexistentes, vocando as, justificando peccatores, glorificando mortales, potest nocere, sed omenim mali ut plus auxiliator Deus. Qui etiam. praeter alia etiam Filium suum pro nobis dedit. Et hoc equi etiam Filio suo, id est consubstantiali, non peetiam peccatoribus, quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. Uł ida lex spiritus accipitur. lex fideĩ q
hic sunt tres leges. ⁊ satis necc̃ia ẽ ista disc̾cio:
lex. inquit. sp̃c uite ecce ima lex. Alege pect̃i
⁊ mortis. ecte alt̾a lex. Et sequit᷑. qd ipos¬
ãbile erat legi. Ecce t̾cia lex. Etee lex ꝑ moysẽ
data in monte sina. Duc gͦ leges hic bone
sunt .s. lex fidci. q̃ pecc̃m tollit ⁊ lex moyfi
q̃ pecc̃m ostendit ⁊ ꝓhib lex u̾o pect̃i. mala qr¬

Expanded text:
s Vel ita, lex spiritus accipitur, lex fidei quahic sunt tres leges, et satis necessaria est ista discretio. Lex, inquit, spiritus vitae; ecce una lex; a lege peccati et mortis, ecce altera lex; et quod impossibile erat legi, ecce tertia lex. Haec est lex per Mosen data in monte Sina. Duae ergo leges hic bonae sunt, scilicet lex fidei quae peccatum tollit, et lex Mosi quae peccatum ostendit et prohibet, lex vero peccati mal
Abbreviated transcription (Latin):
tem. qui enĩ dat u̾
careat cedio inder¬
pellantis non ut̃ pe¬
fitiat iuscera indi¬
gentis ⁊ rem. ⁊ m̾i¬
eniui boui facis c̃
hẏlaritate fac. et
ame bene facis. Si
autem eum tusticia
facis fic de te non
tu facis. Dotens ẽ.
ego ita moneo uos
l deus pe. est. uł ica
contuiua. ego ma¬
neo uos ita. ⁊ noli¬
te diffidere. qr d̾s¬

Expanded text:
tem. Qui enim dat ut careat taedio interpellantis, non ut reficiat viscera indigentis, et rem et meriergo boni facis cum hilaritate fac, et tunc benefacis, si autem cum tristitia facis, sit de te, non tu facis. VERS.Ego ita moneo vos, sed Deus potens est. Vel ita continet. Ego moneo vos ita, et nolite diffidere, q
Abbreviated transcription (Latin):
mosmanim .R. est utiq sicut scap. est.
in psalmo. iustus. dis. non um omnia.
et nota quod ħ exemplo ad largiend̾
sauctis inintat Si enim huus qmi pan¬
ꝑib largitur mũces magna est qnͣto ma¬
gis eius qui ministrat sanctis. panꝑ¬

Expanded text:
ondet: Est utique, sicut scriptum est in Psal. Justus dispersit, non uni omnia cEt nota quod exemplo hoc ad largiendum sanctis invitat. Si enim hujus qui pauperibus largitur merces magna est, quanto magis ejus qui ministrat sanctis? Paup
Abbreviated transcription (Latin):
uide pro ut destina¬
silio rõnus. qr si in¬
uitidarent nou ꝑ¬
desset eis qr qui l¬
uitus dat pp̃ p̃ sen¬
cem pudorem non
quisq det sicut ꝑ¬
posuit in corde in¬
o. se uelle dare ũ
det ex cristicia aũn¬

Expanded text:
, prout destinasilio rationis, quia si inviti darent non prodesset eis. Quia qui invitus dat propter praesentem pudorem, non quisque det, sicut proposuit in corde suo, se velle dare, non det ex tristitia, au
Abbreviated transcription (Latin):
dare si p lus hr̃et.¬
⁊ noca quod non
ait dati s seminat.
qr dare elemo suiã
ũ est amitc̃e. s se¬
pus carere. ut plus
pensatur anumus
qmͣ census. de be.¬

Expanded text:
ret. Nota quod non ait dat, sed seminat, quia dare eleemosynam non est amittere, sed sepus carere, ut plus pensatur animus quam census, de be
Abbreviated transcription (Latin):
uio. de fendens eam a
trimine. hic eaindem¬
fui lande defendit. aud
ẽ. acmine obiecto de¬
fendere. aliud debito p̃¬

Expanded text:
it, defendens eam a crimine, hic eamdeui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud debito p
Abbreviated transcription (Latin):
peccato.quo
ut iam nõ dominet᷑ no
bis ꝑ grãm dei. Mo̾ri em̃¬
pec̾co ẽ lib̾ari. a pecc̃o. ⁊
si hoc ẽ. quomodo. ⁊ c̃. uł
si ẽ ibi. qui. ita leges.⁊

Expanded text:
peccato, ut jam non dominetur in nobis per gratiam Dei. Mori enicato, est liberari a peccato. Et si hoc est, quomodo, etc.; si est ibi, qui ita leges, et
Abbreviated transcription (Latin):
uere ĩ baptismate sumꝰ
bãptimo. c̃ illo .i. ad siłi¬
firmiter. nos a uitus sur¬
gentes. ad bona oꝑa. am¬
bnlenuis. de bono iu me¬
luis positi. ĩ nonirate:
uite. ꝑ iusticiam fidei.
⁊ sꝑe glone. Sequitur.¬
Si enim qͣi dico ambule¬
possumꝰ. Si .ił nos. explã¬
tati ad similrtudinem ar¬
boris. de mala terra. fcĩ
sumus a d̾õ plantati .i. fit¬
mit̾ herentes. similitudi¬
in mortis eiꝰ .i. si a ueteri
ritu. remoti firmit̾ ħe¬
mꝰ bono d̾o faciente. ⁊ si¬
miles sumꝰ morti xpisti.

Expanded text:
ere in baptismate sumusbaptismo cum illo, id est ad simifirmiter nos a vitiis resurgentes ad bona opera ambulemus, de bono in melius, positi in novitate vitae, per justitiam fidei et spem glosi dicat: Dico ambulepossumus. Si enim nos explantati, ad similitudinem arboris, de mala terra, facti sumus, a Deo: complantati, firmiter haerentes, similitudini mortis, id est si a veteri ritu remoti firmiter haeremus bono Deo faciente, et similes morti Christi
Abbreviated transcription (Latin):
te a pͥmo homine contracta. non sccłm culpam
crucis sustmnens. sic hr̃et menbra distenta i⁊̃ cͧce:
⁊ fira ne ad priores actus mouerentur. a qͥb ⁊̃
sepultus quieuit. humanis subfctus aspectibus:
ꝑ hec exigens a nob̾. ut urãm uecustatem pecco¬
tum c̃ gemitui. ⁊ dolore penitũtie deponamus. ⁊
menbra nr̃a ꝯtinentie. atq iusticie clanis ꝯfixa
habeamꝰ. ne ad priora male redeamꝰ. a qͥb ⁊̃ ita
ꝑfecte quiescamus. Ut nec eoꝵ uisio. uͨ menoria:
habeatur. ⁊ sic ad bona resunrgentes ĩnouitate uite
ambulemꝰ. de uirtute ĩ uirtutẽ. ascendentes qͦns
refurrectione. uita ustoꝵ: in ascensione ꝓfectus ꝑ¬
fcõꝵ. ĩ concessu ad dextͥam gła beatorum. hec añt
non solum a nob̾ exigit xp̃t in sacram̃to passioĩs. s
⁊̃ si uolunus inutari effic̃. Uñ subdit᷑.¬

Expanded text:
te a primo homine contracta, non secundum culpcrucis sustinens sic haberet membra distenta in cruce et fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus etiam sepultus quievit, humanis subtractus aspectibus, per haec exigens a nobis, ut nostram vetustatem peccatorum cum gemitu et dolore poenitentiae deponamus, et membra nostra continentiae atque justitiae clavis confixa habeamus, ne ad priora mala redeamus, a quibus etiam ita perfecte quiescamus, ut nec eorum visio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambulemus, de virtute in virtutem ascendentes, quousque resurrectione vita justorum, in ascensione profectus perfectorum, in consessu ad dexteram gloria beatorum. Haec autem non solum a nobis exigit Christus in sacramento passionis, sed etiam si volumus imitari efficit. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nas cogitatõnes qrͣ gesta ⁊ cogitata bona
uł maia tue erunt aꝑta. ⁊ qr tunc er̃
omnia nota omnibus pot̾unt de se iu¬
dicare ⁊ de aliis. ⁊ timc unicuiq bñ agen¬
ti. ł cogitantiꝰ er̃ pro modo suo. laus .i. re
muneratõ. a deo hic audem nescitur quis
sit laude dignus. Hec autem .e. suꝑuis¬
dix̃it illos dixis¬
se. ego summ apol¬
aꝑit hic .o. dixi

Expanded text:
Ambrosius Quia gesta et cogitata bona, vel mala tunc erunt aperta. Et quia tunc erunt omnia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti, vel cogitanti erit pro modo suo laus, id est remuneratio a Deo. Hic autem nescitur quis sit laude dignus. Haec autem, quidixerit illos dixisse, ego sum Paperit h
Abbreviated transcription (Latin):
uũ apłs. ẽ emptatõ uos non app̃hendat
contiũe deberenius. Si ergo suspicamur.
ꝙ est hiuinana demptatõ. saltem ñ uidi¬
cenuis. qũ ergo nou eiratur in reb. uͥ rec¬
ta sic improbatõ uitiorum uirtutum ꝙ
approbatõ. profecto si enrat᷑ ii homunib
nicõsum est prohibet apłs dicens. Nolite

Expanded text:
dat continere debemus. Si ergo suspicamur quod est humana tentatio, saltem non judicemus. Quando ergo non erratur in rebus ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque approbatio, profecto si erratur in hominibuem perniciosum est prohibet Apostolus dicens: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ traditõnes ꝑũsas sub sua ꝑsona ⁊ apoi¬
lo euacuatꝰ Sumatim alos designans.
ũ sigillatim ne maior nasceret᷑ discordia.
Nenio enim audiens nom̃ suum caxari
uł eius cui fauec conten ꝑtus ẽ tacere. ca¬
cito ũo nomine. audiens de se aliguid dic
qui maiores sumus dis. ne uruis m. ad:¬
alius. ab illo .i. melior. qr nullus est qͣnͣt
doctore alio. a ministris aliis .i. melior᷑e
qnͣ alii sunt in. dico agendo supra .i. ul
tra. uł alider qmͣ scuptum ẽ in ieremia .s.¬

Expanded text:
et traditiones perversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non sigillatim, ne major nasceretur discordia. Nemo enim audiens nomen suum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictqui majores sumus, discatis, alius ab illo, id est melior qui nullus est quantum fletur pro doctore alio, a ministris aliis, id est meliore quam alii sint. Infletur dico, agendo supra, id est ultra, et aliter quam scriptum est in Jeremia, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositum de quo dixit
scd̾m ꝓpositum uõcati¬
p̃sciunit dico. fieri con¬
formes. in ꝑprĩtate ii¬
de modo. ⁊ pꝰca ĩbeati¬
tudine. eꝰ conformes:
ymaginis filũ eiꝰ .i. fi

Expanded text:
positum de quo dixit, secundum propositum vocatscivit dico, fieri conformes, in puritate ae modo, et postea in beatitudine, cujus conformes maginis Fil
Abbreviated transcription (Latin):
tate certare ⁊ unim exc̾ceretur. iurtus fi¬
delium. ut nouus ho. int̾ hec. malanorio:
seculo pp̾aretur miseriam ꝙͣ meruit. ista urra
dampnata. sapienter tolłatis. ⁊ quia fine¬
tur. prudent̾ gratulans. Prosunt gͥ ista ma¬
la. que fideles pie ꝓferunt. uel ad em̃dada
pecẽa. uel ad excercendem probandãe iusti¬
tiam. uel ad demonstrandam. hꝰ uite mise¬
riam. de iñ exponens qui ft̃. qui uocent᷑. f¬
ꝓpositum subdit.¬
am quos

Expanded text:
veritate certaret, et unde exerceretur virtus fiveritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium, ut novus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ista mala, quae fideles pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Deinde exponens qui sunt qui vocentur sopositum, subditam quos
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑantur ĩ bonũ. t̃ales .n. d̾s o solat᷑ ꝓsꝑis.
⁊ excercet ꝓspotis adssis nam ꝓpria ip̃oꝵ ĩfir¬
niitate. excercetur humilitas. affectione patiẽ
tia. contradictione sapientia. odio beniuolñtis
⁊ usc adeo talib. deus omnia cooꝑatur ĩ bonũ
ut si qui horum deuant. ⁊ ex horbitant. etiã hoc
ip̃m eis fatiaͭ ꝓficere in bonum. qr humuliores
recleunt. atq doctiores. discunt .N. c̾tremore
se exaltare debere. non quasi arrogando sibi. tñ¬
quam de sua uirtute fidutiam ꝑmanendi. Uñ:
seruite domino ĩ traiore. ⁊ c̃. alibi. nõ alta sapiẽ¬
des. quamuis gͦ ip̃a mors carns depeccatõ. pͥmi
riosissimos martyres fecit. iõ ꝙ nõ solum ipsa
S ⁊ omnia hiuis scłi mala labores. doloresq
minũ.⁊ maxime de originalis pec̃ci m̾itisue¬
mant. quo fc̃a ẽ. ⁊ p ip̃a uita. inncło mortiᷤᷤ
obstricta tamen etiam remusis peccatis. remane¬
re debuerunt. Ut hr̃et homo. cum quib ꝓu̾u

Expanded text:
 bonum. Tales enim Deus consolatur prosperis, et exercet adversis. Nam propria ipsorum infirmitate exercetur humilitas, afflictione patientia, paterna contradictione, sapientia, odio, benevolentia. Et usque adeo talibus Deus omnia cooperatur in bonum, ut si qui eorum deviant, et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque ditiores. Discunt enim cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Unde: Servite Domino in timore, etc. , et alibi: Non alta sapientes . Quamvis ergo ipsa moriosissimos martyres fecit. Ideoque non solum ipsa, sed etiam omnia hujus saeculi mala, labores, doloresque t maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ ĩ carrtate iustificãt. respondemꝰ qr illa non
fuerĩt instituta in uistificatõnem. S ĩ fut᷑oꝵ:
sigͣcationem. ⁊ poccati infirmitatis ostensionem.
timore pene. qd ñ uident hõces. hic item qr̃. slum
quid moysex dd ⁊ alii boni ex lege fuert ĩtifiotti

Expanded text:
la non fuerunt instituta in justificationem, sed in futurorum significationem, et peccati et infirmitatis ostensionem. timore poenae, quod non vident homines. Hic item quaeritur: Nunquid Moyses, David et alii boni ex lege non fuerunt justificati?
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uerum est ⁊ non
ad głiam meam.
s ad utilicatẽ nr̃am
hic dicit se cum pre¬
seus fu̾it opere in¬
plere quod abiens
uerbo minacur. ħ
autem dicit oct̃one
illius sententie qmͣ
ibi dixerat parati
ulcisci omnem ino¬
carent enm absen
mͥ dominus in edi¬
ficatõem. ⁊ non in

Expanded text:
 verum est, et non ad gloriam meam, sed ad utilitatem vestram Hic dicit se, cum praesens fuerit, implere opere quod absens verbo minatur. Hoc autem dicit occasionem illius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inotarent eum absentmihi Dominus in aedificationem et non in
Abbreviated transcription (Latin):
stis. petcatum eñĩ nob̾¬
iam nõ dominabr᷑. nt
olim solebat. non eñi¬
estis sub lege. que non
iuabat. sed estis sub
sit factor. si ne qua gr̃a
sub lege positus. tñimͦ¬

Expanded text:
stis. Peccatum enim vojam non dominabitur, ut olim solebat. Non eniub lege quae non juvabat, sed estis sub sit factor, sine qua gratia, sub lege positus tantum
Abbreviated transcription (Latin):
non pp̃ gallinam. S p̃p̃lenticulã ꝑdidit. Nõ
gͦ inmunclitiã absonii timeo. s ĩmũdin¬
am cupiditatis. Scio .it. noe om̃e genꝰ carius
qd̾ cibo eẽt usui manducare concessum. he¬
liam. cibo carins refectum Ioħ̃m. mirabili
.abstinentia p̃ditũ. aminalib .i. locustis
ĩ escam cedentib nõ fuisse pollutũ. Et scio
esau lenticłe ꝯcupiscentia deceptum: Et pp̃¬
dd̾. pp̃ aque desiderium.a se ip̃o rep̾bensum:
⁊ regem nr̃m. si de carne s de pane tẽptatũ.

Expanded text:
non propter gallinam, sed propter lenticulam. Non ergo immunditiam obsonii timeo, sed immunditiam cupiditatis. Scio enim Noe omne genus carnis quod cibo esset usui manducare concessum, Eliam cibo carnis refectum, Joannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, id est locustis in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum, et David propter aquae desiderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de carne, sed de pane tentatum.
Abbreviated transcription (Latin):
de rebus illis disponat. s est in anctoritate oĩ¬
um maxime cum sic confir. cestib ⁊ morte
cestatoris similiter cestam̃cum .i. promissia¬
nem dei. lex non facit in irritum ꝙ sub seq̃nt᷑
dicit. apłs. Ꝙ si solum subd̾etur facilis eẽc in¬
celligentia. in aptatõne simulictudĩs seex eo
aliqudulum ob scuratur. qr añ qmͣ illud in fe
tis dignitare iudeatur ucommutabił sponsi¬

Expanded text:
de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et morte testatoris, similiter testamentum, id est promissionem Dei, lex non facit irritum, quod subsequenter dicit Apostolus: Quod si solum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferatis dignitate videatur incommutabilis sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
docius ppłi fit.r. uniñsis comimumcari de¬
bet. qr in uno pane omues sigurantur. ꝑ
id enim ꝙ ouine bium sunt de uno su¬
nere oporcet hos ergo uotac qui in ecc̃a uͥ
cã unitatis ⁊ mist̾i canuenitur sũas obło¬
ues cã dissensionis qmͣ ꝑsendo semmnaũnt
sibi uendicabant. Tantas enu dissensio¬
nes int̾ eos ꝑsendo seminauant ut suas ze¬
larent oblatõnes ⁊ bendicarent cinu yna e¬
ademq p̃ce omnium o błones beuedr̃eutur ⁊
ħ ita fatiebant ut cet̾i uũ offeirent nou hũte
pudore confind̾entur ñi sũtes ꝑtem. ⁊ hoc
tam cito agebant ut suꝑueniente nicħ inue¬
nireut. ꝙ ed̾ent. ⁊ dum sic agent domi potus
ħ agenda dicit ꝙ in ccc̃a subdens. Nun do. ⁊ c̾¬
que patent usq ibu

Expanded text:
totius populi fit, id est universis communicari debet, quia in uno pane omnes figurantur. Per id enim quod omnes unum sunt, de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicarent, cum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid doquae patent usque ibi.
Abbreviated transcription (Latin):
sus loq̃ndi optinut ut in ecc̃am prodire
ł confrigere dicatur. non. uisi qui ad locũ
legi uisqͥnisq enim. ⁊c̃. Notat illos qui
mumera que offerebant alcarib sibi resu¬
mebant. nec aliis non hñtib cominumea¬
n sinebant. offerebant enim diuites panẽ
⁊ bnium habundant᷑ ut bñdcõne ⁊ couse¬
cratõne sacerdocali sanctificaret᷑. ⁊ dominie
corporis ⁊ sangunis sacram̃tum ꝯfic̾etur.
post celebratõem u̾o sacri mist̾u ⁊ consecrati¬
onem panis ac u̾imi suas obłones uendica¬
bant. ⁊ aliis non cominuinicantes soli su¬
mebant. ut iñ ⁊̃ mnebriarentur aliis esuri¬

Expanded text:
sus loquendi obtinuit, ut in ecclesiam prodire vel confugere non dicatur, nisi qui ad locum legi. Unusquisque enim, etc. Notat illos qui munera quae offerebant altaribus sibi resumebant, nec aliis non habentibus communicari sinebant. Offerebant enim divites panem et vinum abundanter, ut benedictione et consecratione sacerdotali consecraretur, et Dominici corporis et sanguinis sacramentum confiteretur. Post celebrationem vero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde etiam inebriarentur aliis esuri
Abbreviated transcription (Latin):
uobis mariducare
qr unusquisq ui
contendentium an
doniuicam cenan¬
cui nichil datis. ali
sobrii esse debecis.
Multipliciter cang̾̃
mebant corpus do¬
num. ⁊ de prandio
suo luxurioso nicħ¬
tuibuebant esmien
manducatis ante¬
ceuami dominicam.¬
tis. s nun non. ha

Expanded text:
obis manducare, quia unusquisque contendentium ante Dominicam coenam nihil datis; alius sobrii esse deberetis. Multipliciter tangit mebant corpus Dode prandio suo luxurioso nitribuebant esurienanducatis ante Dominicam,tis, sed nunquid ha
Abbreviated transcription (Latin):
spͣirante ħ ⁊ alia suadeo ꝙ bos non puta¬
tis. Noca ꝙ dicensputo non dubitat apłs
s concempcores inc̃pat. ut ⁊ dominus nõ
dubitas s increpat dicens. Si me sciretis
forsican ⁊ p̃rem meum sciretis. ⁊ alibi. ẽ
ueu̾it filius hominis putas inuemet fidẽ
in t̾raꝰ ubo dubitatonis arguit᷑ infideli¬

Expanded text:
spirante, haec et alia suadeo, quod vos non putatis. Nota quod dicens, puto, non dubitat Apostolus, sed contemptores increpat, ut et Dominus non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius hominis, putas inveniat fidem in t
Abbreviated transcription (Latin):
nus inflauit dumn ẜas
npcias canqiͣ illicitas
maledico dente concidit. quas ominino li¬
citas apłs sobria mente conced. de t̾cũs aũt
⁊ qrͣtis. ⁊ de ultia plurib nuptus solent
homines mosie q̃stianem. s quisandeat
dusfuuire quod nec apłm uideo diffmisse.

Expanded text:
nus inflauit, dum secundas nuptias tamquam inlicitas maledico dente concidit, quas omnino licitas apostolus sobria mente concedit. ab hac sanitquartis, et de ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat definire quod nec Apostolum video definisse?
Abbreviated transcription (Latin):
b Nam qͣi infidelis est qui in considerate
ad mñsam domini
ne similis pena no¬
bis contingat. o fi.
litudinem domini¬

Expanded text:
 Nam quasi infidelis est qui inconsiderate ad mensam Domini ne similis poena bis contingat, o fratres litudinem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
scisina ĩ cor¬
pore set in id¬
sollicita sint
membra: ⁊ si
quid patit᷑
unum men¬
brum. cõpa¬
tiuntur oĩ¬
a membra.
Giue głiatur
unum mem¬
brum cõgau¬
deant omnia

Expanded text:
schisma in corpore, sed idsollicita sint membra. Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra: sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum ꝙ tenebant illi cornithii. fac̃ eose¬
rubescere. q̃ filsis q̃ denebant. hoc . it. erat ꝑ¬
priumꝰ detestabile eorum uitium. qd̾ dicebũt
ego sum pauli. nec illos quos in scismata dis¬
siluisse redarguit. Arbitror n̾am hũisse fidẽ¬
ficum.⁊ se in eis nomine. ñ pauli bapti¬
datos. non erroris eoꝵ. S dinimi mun̾̃is ert
hanc dei u̾itatem ĩniquitate suoꝵ scismatũ:
detinebant. ꝑ hĩc s ũitatem quã tenebant
ip̃oꝵ falsitatem ꝯiuncit. U̾m quiꝑpe bap̃m:¬

Expanded text:
um quod tenebant illi Corinthii, facit illos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quos in schismata dissiluisse redarguit, arbitror veram fidefixum, et se in ejus nomine, non Pauli baptizatos, non erroris eorum, sed divini muneris erat, hanc Dei veritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. Per hanc ergo veritatem quam tenebant, ipsorum falsitatem convincit. Verum, quippe bap
Abbreviated transcription (Latin):
Sola .Rł. caritas ẽ. q̃ ⁊̃
reddita. semꝑ detinec
debitorem. Redditus
mutitur. S potuis reddendo multiplicat᷑.
reddi nõ p̃t. nisi habeatur. uec hr̃i. nͥ reddat᷑.
Immo c̃ redditur ab homĩe. c̃tte ĩ hoiem: ⁊ ꝙͣ
tocsto maior acquirit᷑. quanto plib reddit᷑. hxc ã¬
ligit ꝓxim̃.

Expanded text:
Sola enim charitas est, quae reddita semper retinet debitorem. Redditur titur, sed potius reddendo multiplicatur;reddi non potest, nisi habeatur; nec haberi, nisi reddatur, imo cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto major acquiritur, quanto pluribus reddituligit