comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reb eoꝵq: colonis. & mancipiis eccłiȩ derelinquat.
Nisi cñ hac conditione pacta inita fuerint. ea qͦ de
p̃statio locũ habeat in om̃i domo religiosa qͦ finito
res utraq pleno iure ꝑueniat in domũ iam dictam
nec tͥbutis quidẽ sit gͣnata maiorib ea res quȩ dat᷑¬
certis ꝑsonis res huiꝰ inodi acciꝑe. ut echonomo eiꝰq
cognatis Quod si necessitas compulit. ut ꝓ eccłiȩ
necessitate uł utilitate. uł usu fructu. uł. in directa
uenditione aliqͥd distrahat᷑. apud duos uł tres com
ꝓuinciales. aut uicinos ep̃os. causa qͣ necesse sit uen¬
dendi pͥmitꝰ compbet᷑. ut habita discutione sac̾do¬
tali. eoꝵ subscͥptione quȩ facta fuerit uenditio uł
uł clericis saluo iure eccłie in usu p̃stare ꝑmutimus.

Expanded text:
us, eorumque colonis et mancipiis ecclesiae derelinquat. Nisi enim hac conditione pacta inita fuerint, ea quoque praestatio locum habet in omni domo religiosa. Quo finito res utraque pleno jure perveniat in domum jam dictam, nec tributis quidem gravata majoribus sit ea res, quae datcertis personis res hujusmodi accipere, ut oeconomo ejusque cognatis. Quod si necessitas compulerit, ut pro ecclesiae necessitate aut utilitate vel in usufructu, vel in directa venditprovinciales vel vicinos episcopos causa, qua necesse sit vendi, primitus comprobetur, ut, habita discussione sacerdotali, eorum subscriptione quae facta fuerit venditio vel vel clericis salvo jure ecclesiae in usum praestari permittimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut pensio minuat᷑. in terciã partẽ ab ea q̃ stantib
adhuc habitationib colligebat᷑. aut. pͥus eo edifican¬
te ex additis illis ꝑ estimationẽ pensionib medietas
det᷑. religiose domui. nã pͥore casu. abmitio emphy¬
teosis p̃standa ẽ pensio. Qui uͦ rem ia dictã ñ gͣtui¬
to alienationis titulo cit᷑ formã accipit. rem qͥde cũ
om̃i increm̃to medii temꝑis restitaat. niꝰ aũ qͦd dedit.¬

Expanded text:
ensio diminuatur in tertiam partem ab ea, quae stantibus adhuc aedificiis colligebatur, aut, prius eo reaedificante, ex additis illis per aestimationem pensionibus medietas detur religiosae domui. Nam priore casu ab initio emphyteusis praestanda est pensio. § 9. Qui vero res jam dictas non gratuito alienationis titulo citra formam legis accepit rem quidem cum omni incremento medii temporis restituat: ejus autem quod dedit
Abbreviated transcription (Latin):
sideranti cuiꝗ̃ certaꝵ possessionũ. atq p̃dioꝵ urba¬
noꝵ scił. siuie. rusticoꝵ ad ius eccłiasticũ ꝑtinentiũ
temꝑał usu fructꝰ possessio ꝓ ipsiꝰ peticione p̃stet᷑
tc̃ eiꝰ temꝑis qͦd int̾ utͦsq tonuenit. siue in diẽ ui¬
te sue:. siue ab eo qͥ desidãt postulet᷑. pacta cũ eo qͥ
hoc elegerit meat echonomꝰ atq conscribat. Per
que & tempꝰ intͣ qͦd hoc p̃stari placuit. statuat᷑. &
manifestũ sit. qͦd quisq acceꝑit adinuicẽ huiꝰ be¬
neficii gr̃a p̾stando eccl̃iastici p̃dii ꝓ temꝑe usu frut¬
tum. Post statutũ aut̃ temps ⁊ placitũ ipsoꝵ red¬
c̾itũu ꝓpͥetate ad ius & dñium eccłiasticũ reãeunte
firmiter. Ita scił ut siue completo sꝑacio qͦd inter
eos fuerit constitutũ seu mortis sue temꝑe. si hoc
qͦ conuenit is qͥ possessionẽ eccłiasticã. ⁊ cet̾oꝵ red¬
dituũ usum fructũ habendi grͣa pacto int̾ucmente

Expanded text:
sideranti cuiquam certarum possessionum atque praediorum urbanorum scilicet rusticorum ad jus ecclesiasticum pertinentium tdiem vitae suae ab eo, qui desiderat, postuletur, pacta cum eo, qui hoc elegerit, ineat oeconomus, atque conscribat, per quae et tempus, intra quod hoc praestari placuerit, statuatur, et manifestum sit quod quisque acceperit adinvicem. clesiastici praedii pro tempore usu frutu, post statutum autem tempus et placitum temporum redituum proprietate ad ius et dominium ecclesiasticum recurrente firmiter: ita scilicet, ut sive completo spatio, quod inter eos fuerit constitutum, seu mortis suae tempore, si hoc quoque convenerit, is, qui possessionem ecclesiasticam et certorum redituum usum fructum habe
Abbreviated transcription (Latin):
uasa. nec aliunde. soluere ualeat. ne qͥd iminobile
alienet᷑. uł distiahat᷑. ea gestis habitis corã eo cuiꝰ
flata cuilibet uenundant᷑. Qui aũ hȩc accipit cit᷑.
hanc obseruationẽ eisdẽ penis subiacet quȩ in re¬
b immobilib ꝓdite sunt. Si aũ debitũ ex mobi

Expanded text:
 nec aliunde solvere valet, ne quid immobile alienetur vel distrahatur, ea, gestis habitis coram eo, cujuflata cuilibet alii vendantur. Qui autem haec acceperit contra hanc observationem, iisdem poenis subjaceat, quae in rebus imm
Abbreviated transcription (Latin):
asellas uł mancipiola eccłiȩ ep̃i sicut prisca
canonũ p̃cepit auctoritas uł uasa monastii
quasi cõmendata fideli p̃posito in integro eccłiȩ iu¬
re possideant.i. ut. neq uendere. neq ꝑ qͦscũq
contractꝰ res unde pauꝑes uiuunt. alienare pͣfu

Expanded text:
el mancipiola ecclesiae episcopi, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, vel vasa ministerii, quasi commendata fideli proposito in integro ecclesiae jure possideat, id est ut neque vendere, neque per quoscunque contractus res unde pauperes vivunt aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ectis sagacitatis ur̃e api¬
cib quȩ defuncto eccłiȩ reatinȩ antistite. clerũ
& plebẽ eiꝰ dẽ ecclie elegisse sͥ futurũ antistitẽ. no¬
bis ꝯsecrandũ ur̃o studio directũ ẽẽ. neipsa eccl̃ia
diu sine ꝓpͥo constet pastore. fatebant᷑. Nos de
obitu pͥoris dolentes. ñc ipsũ electũ unanimitate.
& canonica ipsiꝰ eccłiȩ electione ut mandastis. tã
citissime. ordinare. dimisimꝰ. qd̾ imꝑialem nobis
ut mos ẽ absolutionis minime detulit epłam. ꝓ
qua scił re ambiguũ nobis ẽ. Ido uoluntati ur̃e
in hoc parere distulimꝰ. ne augꝰtalis animꝰ duris¬
imꝑiatoria directa epła. tunc uoluntati ur̃e

Expanded text:
ectis sagacitatis vestrae apicibus, qui defuncto ecclesiae Reatinae antistite clerum et plebem ejusdem ecclesiae elegisse sibi futurum antistitem, nobisque consecrandum vestro studio directum esse, ne ipsa ecclesia diu sine proprio constet pastore, fatebantur; nos, de obitu prioris dolentes, nunc ipsum electum unanimitate et canonica ipsius ecclesiae electione, ut mandastis, tam citissime ordinare omisimus, eo quod imperialem nobis, ut mos est, absolutionis minime detulit epistolam. Pro qua scilicet re ambiguum est nobis, ideo voluntati vestrae in hoc parere distulimus, ne augustalis animus durisimperatoria directa epistola tunc voluntati vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
rimatꝰ ep̃c begeselitanꝰ dixit. Sug cipiat᷑.¬
gero scĩtati ur̃e. ut statuatis ñ licere cłicum
alienũ ab aliqͦ suscipi sine litt̾is ep̃i sui. neq ap̃
se retinere. nec laicũ usurpare sͥ de plebe aliena
ut cũ obtineat. sine ꝯscientia eiꝰ ep̃i de cuiꝰ plebe
ẽ. Gratꝰ ep̃c dix̃. Hȩc obseruantia pacẽ custo¬
dit. Nam ⁊ memini in scĩssimo ꝯcilio sardicen¬
si similit̾ statutũ ut nemo alt̾iꝰ plebis hominẽ

Expanded text:
rimatus episcopus Vegeselitanus dixit: Suggero sanctitati vestrae, ut statuatis, non licere clericum alienum ab aliquo suscipi sine litteris episcopi sui, neque apud se retinere, nec laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum obtineat sine conscientia ejus episcopi, de cujus plebe est. Gratus episcopus dixit: Haec observantia pacem custodit, nam et memini sanctissimi concilii Sardicensis similiter statutum, ut nemo alterius plebis hominem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
limitatis locũ deserere. s timet ne grauiꝰ delic¬
tũ sit suscepti gregis custodiã reliquisse. Uult
suscepti gregis curam gerere. s formidat ne dcte
rior culpa sit regimina pastoralis gr̃ȩ empta pos¬
sidere. Per honoris gͦ ambitũ ligatũ culpa hinc
inde se esse conspicit. qͥppe sine reatu criminis
neutrũ uidet. si aut susceptus semel grex relin¬
quit᷑ aut rursꝰ sacra actio scłariter empta tene¬
atur Undiq metuit. & suspectus latus om̃e ꝑti¬
mescit. ne. aut stans in empto regimine. ñ digne
lugeat. qͦd ñ etiam deserens cinendat. aut certe
regimen deserens dũ aliud flere nitit᷑. rurss ali¬
ud de ipsa grogis destitutione cõmittat. Est tam̃
ut cũ mens inter minora & maiora peccata con¬
stringit᷑. si omĩno nullꝰ sine peccato euadendi
aditus patet. minora semꝑ eligant᷑: quia & qui
muroꝵ undiq ambitu ne fugiat daudit᷑. ibi

Expanded text:
limitatis locum deserere, sed timet ne gravius deliclimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti grrior culpa sit, regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne, lugeat quod non etiam deserens emendat, aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Et infra:ut, dum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur; quia et qui murorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mini appetit. s eũ qui sibi ad dm̃ p̃esse debeat minꝰ
cauta inqͥsitione discernit. qͥa fortasse is qui sine
iudicio eligit᷑. cũ p̃esse. iam ceꝑit. ag̾eque dĩ sunt
ꝓhibet. quȩ mundi st̃ iubit. Pensans itaq subdi¬
tus. uł que sit culpa inobedicntie. uł qͦd contagi¬
um scłaris uite. & obedire trepidat. & ñ obedire
formidat. ne aut obediens dm̃ in suis p̃ceptis de¬
serat. aut rursus ñ obediens dm̃ in electo priore.
contẽnat. Aliꝰ pensare pondus honoris ȩccł̃iasti¬
ci negligens. ad locũ regiminis p̃miis ascendit.
S quia om̃e qͦd hic eminet plus mnerorib afficit᷑
qm honorib gaudet. dũ cor tͥbulationib p̃mit᷑.
ad memoriã culpa reuocatur. doletq se ad labo¬
rẽ cũ culpa ꝑuenisse. & qm sit iniquũ qͦd admise¬
rit. ex ipsa fractus alifficultate cognoscit. Reũ gͣ
se. cũ impensis p̃miis agnoscens uult adeptȩ sub¬

Expanded text:
mini appetit; sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus mini appetit; sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit . Cui fortasse hic qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agere quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore nt. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sub
Abbreviated transcription (Latin):
erui testiculoꝵ leuiathan ꝑplexi ft̃. quia
suggestionũ illiꝰ argum̃ta implicatis in¬
uentionib alligant᷑. ut plerosq ita peccare faci
alio peccati laqueo ñ euadant. & culpã faciati.
dũ uitant᷑. atq nequaqͣm se ab una ualeant
absoluere. nͥ inaliã se consentiant ligare. Quod
meliꝰ ostendimꝰ. si qua ex conu̾satione homi¬
milem sibi uttã ducenti. qͦd secreta illiꝰ om̃i si¬
lentio contegat. se iure urando constringit. s
is cui uiratũ est adulteriũ ꝑpetrare cognoscit᷑. ita
etiã ut maritũ adultere occidere conetur. Is autẽ
qͥ uisiurandũ p̃buit ad mentẽ. reuertit᷑. & diu̾sis
hinc inde cogitationib impugnat᷑. atq hoc sile¬
re formidat. ne silendo adulterii simul & homi¬
cidii particeps fiat. Prodere trepidat. ne. reatu
ꝑiurii se obstringat. Perplexis gͥ testiculoꝵ ner¬
uis ligatus est. qui in qͣmlibet partẽ declinet me
ꝓprias uoluntates querens. alieno se subdere regi¬

Expanded text:
ervi testiculorum Leviathan perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventis illigantur, ut plerosque ita peccare faciaaliquo peccati laqueo non evadant, et culpam faciant, dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consentiant se ligari. Quod melius ostendinus, si qua ex conversatione homimilem sibi vitam ducenti, quod secreta illius omni silentio contegat, se jurejurando constringit. Sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur . Si autem qui jusjurandum praebuit, ad mentem revertitur, et diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo adulterii simul et homicidii particeps fiat, prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, qui, in quamlibet partem declinet, meproprias voluntates quaerens, alieno se subdere regi
Abbreviated transcription (Latin):
particularẽ. synodũ congregari. s quotiens
aliqua de uniu̾sali sẏnodo aliquib dubitatio
nascit᷑. ad recipiendã de eo qd̾ ñ intelligt̃ rationẽ
aut sponte hi qͥ salutẽ anime sue desiderant. ad
aut si forte sicut de talib scͥptũ est. peccator cũ ue
uelint. eos ab eisdem apłicis sedib aut attrabi ad
salutẽ quoquomͦ necesse est aut ne alioꝵ ꝑditio
esse possint: scđm canones ꝑ scłares oppͥmi conue¬

Expanded text:
alem synodum congregari. Sed quoties aliqua de universali synodo aliquibus dubitatio nascitur, ad recipiendam de hoc quod non intelligitur rationem, aut sponte hi qui salutem animae suae desiderant ad aaut si forte sicut de talibus dictum est: Peccator, cum vevelint, eos ab eisdem apostolicis sedibus aut attrahi ad salutem quoquomodo necesse est, aut ne aliorum perditio esse possint, secundum canones per saeculares comprimi oppr
Abbreviated transcription (Latin):
ram canonicã tam uet̾is qm noui testa¬
ñiti. certis terminis suis contineri. eamq postẽ
nino dubitari & disceptari ñ possit. utrũ uerũ
uł utrũ rectũ sit. qͥcqͥd in ea scͥptumͣ cͥonstiterit
esse: epõꝵ autẽ litteras quȩ post confirmatũ ca¬
nonẽ uł scriptȩ sunt uł scribunt᷑. & ꝑ sermonẽ
in eis forte a ueritate deuiatum est: Idẽ in epła
ad uincentiũ.
Ex dictis quoꝵlibet ep̃oꝵ contra
diuma mandata calũniȩ ñ colligantur.

Expanded text:
ram canonicam tam veteris quam novi Testamenti, certis terminis suis contineri, eamque posternino dubitari et dvel utrum rectum sit quidquid in ea scriptum constiterit esse? Episcoporum autem litteras, quae post confirmatum canonem vel scriptae sunt vel scribuntur, et per sermonem in eis forte a veritate deviatum est. Idem in Epistola ad Vincentium: Ex dictis quorumlibet Episcoporum contra divina mandata calumniae non colligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uob darent̃ ubtatẽ possessionũ uiaꝵ. ⁊ omnẽ
frugũ & habundantiã ꝑ didistis. Et aũt se¬
atis hoc. ine irascente id eẽ ꝑfectũ qͥa fraudas¬
lis me parte mea: hortor uos atq cõmoneo ut
inferatis detimas in horrea. hoc e i thesauros
templi. & habeant sacerdotes atq leuite q̃ mͥ
ministrent cibos. & ꝓbate imne si ñ tantas pliuuuaᷤ
essudero. ut catharacte celi aꝑtȩ ẽẽ uide anur.
&e effunda uob bñdictionẽ usq ad abundanti¬
ami. U erbũ esfusionis noiñ largitans ostenait
S sien potest ut agͦs nrigantib płitanis ut¬
quidẽ fertilitas. uerũ & locusta ueniet aut
bruchꝰ. aut erugo. aut eruca. & labores ho¬

Expanded text:
em frugum abundantiam perdidistis. Ut autem sciatis, me hoc irascente perfectum, quia fraudastis me parte mea, hortor vos, atque commoneo, ut inferatis decimas in horrea, hoc est, in thesauros templi, et habeant sacerdotes atque Levitae, qui mihi ministrant, cibos: et 978 probate me, si non tantas pluvias effundero, ut cataraceffundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis nomen largitatis ostendit. Sed fieri potest, ut agros irrigantibus pluviis quidem fertilitas, verum aut locusta, aut bruchus, aut aerugo, aut eruca des
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃ nr̃m pꝰqm ea quȩ de eo dicta fuerant
requirentes innullo inuenimꝰ ẽẽ culpabilẽ. qͥn in¬
suꝑ ad sacͣtissimũ corpꝰ beati pet apłi sub iurciu¬
rando satisfaciens ab his quȩ obiecta fuerant. eiꝰ¬
opinioni se demonstrauit alienũ. reu̾ti illũ pur¬
gatũ absolutũq ꝑmisimꝰ. qͥa sic̃ dignũ erat. ut
si in aliqͦ reus existeret culpã in eo canonite. puni¬
remꝰ: ita dignũ ñ fuit ut eũ adiunante. in noceu¬
tia diutiꝰ retinẽ uł afflige̾ in aliqͦ deberemꝰ. Pit
gationẽ tñ añ te duob sͥ sac̾dotib adiunctis ubi
actusatores cessau̾int. eund̾ hoc ex se p̃bere tuo cõ¬
mitimꝰ arbito. Uulgarẽ deniq ac nulla canoni¬
ca sanctione fultã legẽ feruentis scił siue frigide
aquȩ ignitiq ferri contactũ. aut cuiꝰlibet popu¬
laris inuentionis. qͥa fabricante hȩc st̃ oĩa facta
inuidia. nec ipsũ ep̃m exhihẽ. nec aliqͣ te mͦ uo¬
lumꝰ postulare. ĩmo apłica auctoritate ꝓhibe¬

Expanded text:
m, postquam ea, quae de eo dicta fuerant, requirentes, in nullo invenimus culpabilem esse, qui insuper ad sacratissimum corpus B. Petri apostoli sub jurejurando satisfaciens, ab his, quae objecta ejus opinioni fuerant, se demonstravit alienum, reverti illuc purus absolutum. Quia sicut dignum erat ut si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliPurgationem tamen ante te duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eundem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique, ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis quia fabricante haec sunt omnino ficta nvidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
siulatione. an sine suntilatione. Si cũ sirat¬
latione. utrũ fallens sicut in eccłia. uł in ea qͥ
ꝑutat᷑. eccłia. amiocans sicut in mimo. Uerupin
si qͥs me forte in concilio illo constitutũ u taliũ
rerũ ꝯstio uersaret᷑. ñ p̃cedentib talib guoꝵ sele¬
tentias sequi mallem urgeret. ut diceiẽ qd rpose
senttrẽ si eo mn affectus eẽm qͥ eram dũ eã dictarẽ

Expanded text:
simulatione, an sine simulatione. Si cum simulatione, utrum fallens, sicut in Ecclesia, vel in ea quae putatur Ecclesia, an jocans sicut in mimo. Et quid si quis me forte in eo concilio constitutum, ubi talium rerum quaestio uersaretur, non praecedentibus talibus quorum sententias sequi mallem urgeret, ut dicerem quid ipse sentirem, si eo modo adfectus essem quo eram cum ista dictarem,
Abbreviated transcription (Latin):
am ut ñ aliqͣ rerũ licitarũ atq concessaꝵ
abstinentia in cifde uotis feminȩ ualeat auc¬
toritas s uirilis. ita ut fiadhue innuptȩ pat̾.
contesserat uota ꝑsoluere. si anqmͣ ꝑsoluerit
nupserit. & uiro eiꝰ hoc cognitũ ñ placuerit.
ñ ꝑsoluat: & hoc id̾o sine peccato. quia dñs
mundauit eã. sicut dicit .i. munda iudicauit.¬

Expanded text:
arum rerum licitarum atque concessarum abstinentia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, ita ut, si adhuc innuptae iam concesserat pater uota persoluere, si. antequam persoluerit, nupserit et uiro eius hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit ea
Abbreviated transcription (Latin):
ariuili fideles recte uocantur: qui
fidem per uerba gestantium quodã¬
modo confitentur ⁊ per corũdem uer¬
ba diabolo ⁊ mũdo abrenũciant ⁊ hoc:
fit ui sacr̃i ⁊ diuine gracie quam dedit
Deus ecclesie. pariulus autem qui ba¬
ptisatur si ad annos ratõnales ueniens
non crediderit: nec ab illicitis abstinue¬
rit nihil ei prodest quod parnulus

Expanded text:
arvuli fideles recte vocantur, quia fidem per verba gestantium quodammodo profitentur et per eorundem verba diabolo et mundo abrenuntiant. Et hoc fit vi sacramenti et divinae gratiae, quam Dominus donavit Ecclesiae. Parvulus autem qui baptizatur, si ad annos rationales veniens non crediderit, nec ab illicitis abstinuerit, nihil ei prodest quod parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis dolore exanimatꝰ. derua secutꝰ. nulla
uit dr licentia accepta recessisti. & monastĩum
petisti. Non eñi uiolentia.s ex pari uoluntate
& ꝯsensu sicut sc̃i patres dicunt hoc ficri debet.
neq uir monast̾ium eligere. arit ꝓfessa continen¬
tia habitũ cũ festinatione debet mittare. Item¬
uota continentie q̃ sine. eiꝰ ꝯsensu do uxor optulit
ulier si sine licentia mariti sui uelũ in ca¬
pite miserit: si urto placuerit recipiet eam

Expanded text:
firmitatis doloribus examinatus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti et monasterium petisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate et consensu, sicut sancti Patres dicunt, hoc fieri debet; neque vir in monasttia habitum cum festinatione debet mutare. vota continentiae, quae sine ejus consensu Deo uxorulier, si sine licentia viri sui velum in caput miserit, si viro placuerit, recipiet eam
Abbreviated transcription (Latin):
otificasti te mortetenꝰ
chũ ficri. & a tua uxore mrnris & t̾rorib eã occiden¬
di ad hoc licentiã extorsisse. & sic te monachicam
uestem sine abb̃e sumpsisse. & monasti̾um petis¬
se. postea uͦ cũ sanꝰ factus eẽs. tue uxoris reclama
& pꝰ multos dies quoꝵdã sapientiũ consilio. ad
te uxore utiliceat. nrm requiris consiliũ. Si ita
deniq ẽ ut tuus iiitiꝰ natrat. ñ uides nobis

Expanded text:
otificasti te morte tenuchum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris reclamanet post multos dies quorumdam sapientum consilio ad utem, si tua uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
oncediinꝰ ĩ ut sicubi qͦd peccatis nr̃is exigen¬
tib ꝑ plurimũ factũ ẽ a normannis & a
łclauis. ab hungaris. & a male. xͥanis. seu aliquo
qͣlicũq mͦ eccł̃iȩ fuerint incensȩ & combustę.
in capelł. cũ tabula sacrata nrissas celebrari ꝑmit¬
umꝰ donec eccłie ipse restaurari queant. In tri¬
nere uͦ positis si eccłia defuerit. sub diuo seu in
tentoriis. Item. Si tabula altaris consetrata.
fuernit. missaꝵ sollemnia celebrari concedimꝰ.¬

Expanded text:
oncedimus etiam, ut sicubi quod peccatis nostris exigentibus perplurimum est factum a Normanis, et Sclavis, ab Ungaris, et a malis Christianis, seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interime Ecclesiae restaurari queant. In itinere vero positis, si Ecclesia defuerit, ut sub dio seu in tentoriis item si tabula altaris consecrata, fuerint, missarum solennia celebrari concedim
Abbreviated transcription (Latin):
on ĩ sola ut deliras cõmixtiõe ris& feminȩ¬
maris & feminȩ nuptiaꝵ ueritas ẽ. qm̃ius
sine illa cõmixtione nuptie filios ꝓcreate ñ
possunt. S alia st̃ ad nuptias ꝓpͥe ꝑtinentia qͥbꝰ
ab adultus nuptiȩ discernunt᷑. ficuti ẽ thori con¬
uigalis fides. & cura ordinate filios ꝓcreandi & q̃
maxima differentia ẽ. bonꝰ us mali. hoc ẽ. bonꝰ ułꝰ
cõcupiscentie carnis. q bono adulti male utunt᷑¬

Expanded text:
 in sola, ut deliras, commixtione maris et feminae nuptiarum veritas est, quamvis sine illa commixtione nuptae filios procreare non possint. Sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae discernuntur, sicut est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est, bonus usus mali, hoc est, bonus usus concupiscentiae carnis, quo malo adulteri utunt
Abbreviated transcription (Latin):
rint uł qͥb necẽe fu̾it qͣsi ad caput suũ sub¬
fug̾ẽ eamq appellare debent. ut inde accupi¬
ant tuitionẽ atq consecrationẽ. Qd̾ oĩbꝰ uenit. mi¬
nime conuenit denegari ep̃is. s absq ulla
custodia aut excõmunicatione uł dãpnatiõe
aut expoliatione lib̾e ire concedat᷑. It̾ uictor ep̃c.
Qui a ꝓprio inet᷑politano se gͣuari putau̾it. ma

Expanded text:
rint vel quibus necesse fuerit, quasi ad caput suffugere, eamque appellare debent, ut inde accipiant tuitionem atque consecrationem. Quod omnibus minime convenit denegare episcopis; sed absque ulla custodia, aut excommunicatione, vel damnatione, vel exspoliatione libere ire concedatur. C. VII. Qui a proprio metropolitano se gravari putaverit, ma
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad sacrũ ministeriũ accedere uolunt. feria
qͣrta ante. ipsam ordinationẽ euocandi sunt ad
ciuitatẽ una cũ pb̃ris qui eos rep̃sentare debent.
& t̃c ep̃c e latere suo eligere debet sacerdotes &
alios prudentes uiros gnaros diuine legis. exerci¬
tatos ineccłiasticis sanctionib. qͥ ordinandoꝵ ui¬
tam. genꝰ. patriã. etatẽ. institutionẽ. locũ ubi edu¬
cati sunt. si sint bene litterati. si in lege. dĩ instru
serere queant. Iili autẽ quib cõmittitur cura caue¬
re debent ne aut fauoris grã. aut cuiꝰ cũq mune¬
ris cupiditate. illecti a uero deuient. ut indignũ
& minꝰ idoneũ ad sacros gradus suscipiendos cp̃i
manib applicent. Qd̃ si fecerint. & ille qͥ indigne
accesserit ab altari remouebit᷑. & illi qͥ donum sc̃i
sp̃c uendere. conati sunt. corã dõ iam condemnati
eccliastica dignitatt. carebunt. Igit᷑ ꝑ tres diescon¬
tinuos diligent̾ examinent᷑. & sic sabbato qͥ ꝓbati

Expanded text:
iae ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem vocandi sunt ad civitatem unam, cum presbyteris qui eos praesentari debent. Et tunc episcopus e latere suo eligere debet sacerdotes et alios prudentes viros non ignaros divinae legis et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instrserere queant. Ipsi autem quibus cura committitur, cavere debent, ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditaet minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies examinentur, et sic Sabbato qui probati
Abbreviated transcription (Latin):
ricoꝵ suoꝵ cdericos ñ ordinet. ita ut cunũ com
debeat dehis qui sine examinatione ꝓuecti sunt.¬
in concilio martim pape.

Expanded text:
ricorum suorum clericos non ordinet, ita ut civium condebeat de his qui sine examinatione in Concilio Martini papae:
Abbreviated transcription (Latin):
tat se dare posse. aut audec dñi p̃cepta rescinde¬
re: ñ tantũ nicħ ꝓdest. s obest lapsis ꝓuocasse dĩ
irã. ñ seruasse sententiã: nec miscdiã piissimi dnĩ¬
dep̃cari. s ꝯtẽpto dño de sua facultate p̃sumere.
Et infra. Mandant aliqͣ mr̃es fieri. s si iusta. si
licita. si ñ contͣ ipsũ dñm ac dĩ sac̾dotẽ st̃ facienda¬
st̃. si obtẽꝑants facilis ⁊ ꝓna ꝯfessio. si penitentis
fuerit religiosa moderatio. Mandant mr̃es aliqͣ
ante ẽ ut sciamꝰ illos de dño impetrasse qđ postu¬
lant. ⁊ tc̃ facere qd̾ mandant. Neq enĩ statĩ ui¬
deri potest de diuina maiestate. ꝯcessũ. qd̾ fuerit
humana pollicitatione ꝓmissũ. Nam moyses
ꝓ peccatis ppłi petiit: nec tñ peccantib ueniam

Expanded text:
tat posse aut audet Domini praecepta rescindere, non tantum nihil prodest sed et obest lapsis. prouocasse est iram non seruasse sententiam nec misericordiam priputare, sed contemto Domino de sua facilitate praesumere. Et infra: § 1. Mandant aliqua martyres fieri, si justa, si licita, si non contra ipsum Dominum a Dei sacerdote facienda, si obtemperantis facilis et prona consensio, si petentis fuerit religiosa moderatio. Mandant aliquid martante est ut sciamus illos de Deo impetrasse quod postulant, tunc facere quod mandant. Neque enim statim videri potest de divina majestate concessum, quod fuerit humana pollicitatione promissum. XIX. Nam et Moyses pro peccatis populi petiit, nec tamen peccantibus veniam
Abbreviated transcription (Latin):
eclerũ accedunt. uoluerit iure nuptiali mu¬
lieri copulari: hoc ante ordinationẽ subdiaconatꝰ fa¬
is aut uxorẽ ducant aut continentiã ꝓsiteantur

Expanded text:
clerum accedunt, voluerit nuptiali jure mulieri copulari, hoc ante ordinem subdiaconatus faes aut uxores ducant, aut continentiam profiteantur
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui docet ⁊ instruit animas rudes
ẽe talem. ut ꝓ ingenio discentiũ scmetipsũ pos¬
sit aptare. ⁊ u̾bi ordinẽ ꝓ audientis capacita¬
te dirige̾. Debet enĩ adpͥme ẽe cruditꝰ⁊ doctꝰ
irrep̃hensibilis. maturꝰ. pauidꝰ. sic̃ ipsi ꝓbastiᷤ

Expanded text:
eum qui docet et instruit animas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse apprime esse eruditus et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis
Abbreviated transcription (Latin):
Um gͥ genꝰ humanũ pꝰ pͥmã copłam uiri
facti ex puluere. & comugis eiꝰ ex uri late¬
re mariũ feminaꝵq cõmixtione opꝰ htͣ ut gig¬
nendo multiplicarent᷑. nec eeñt ulli homines nͥ
ꝗͥ ex illis duob nati fuissent. uirri conuges so¬
sores suas accepunt. qͦd ꝓfecto qnͣto ẽ antiquiꝰ
cõpellente necessitate: tanto p̾ea factũ ẽ cdamna¬
biliꝰ religiõe ꝓhibente. Habita ẽ eñ ratio cer¬
tissima caritatis. ut homines q̃b eẽt itił atq
honestissima concordia diu̾saꝵ necessitudinũ
uncdis necterent᷑. nec unꝰ in uno multas habe¬
ret.s singłȩ spargerent᷑ in singłos: ac sic ad so¬
cialem uitã diligentiꝰ plurime plurimos opti¬

Expanded text:
ur genus humanum post primam copulam uiri facti ex puluere et coniugis eius ex uiri latere manum feminarumque coniunctione opus haberet, ut gignendo multipqui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione tissima caritatis, ut homines, quibus esset utilis atque honestissima concordia, diversarum necessitudinum uinculis necterentur, nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos ac sic ad socialem uitam diligentius conligandam plurimae p
Abbreviated transcription (Latin):
dati querelã qui se sui pb̃ratus loco in¬
congrue dicit expulsũ. licet subdite tͥ textꝰ
ep̃o nr̃o in loco suo quibꝰ dã se suis ordinandis
negociis relaxatũ. egͥtudinisq causa ꝑ duoꝵ
m̃siũ spaciũ suȩ se eccłiȩ defuisse. cuiꝰ rei occa¬
sionẽ captantẽ p̃dictũ fr̃m nr̃m aliũ loco eiꝰ
illic pb̃rm ordinasse. Hortam᷑ itaq fr̃nitatẽ
tuã. ut causam ciꝰ sollicite districteq ꝑqͥras.
& si manifeste egͥtudinis sic̃ dr̃ causa eccł̃ie suȩ
defuisse eũ repꝑis. nullũ ei ex ordinatione alt̾iꝰ
Illud aũ caritatẽ tuam sp̃alit̾ admonemꝰ. ut
subtilit̾ districteq debeas e̾t sollicitꝰ. Et si qͥdẽ
sine datione aliqua ad eundẽ ordinẽ uenerit.
ut symoniacã heresim ñ potuisset uicidere
in aliã quã cũq uacantẽ eccłiam eũ uolumꝰ or¬

Expanded text:
dati querelam, qui se a sui presbyteratus loco incongrue dicit expulsum, licet subditae tibi textus t coepiscopo nostro in loco suo pro quibusdam se suis ordinandis negotiis relaxatum, aegritudinisque causa per duorum mensium spatium suae se ecclesiae defuisse; cujus rei occasionem captantem praedictum fratrem nostrum alium loco ejus illic presbyterum ordinasse. Hortamur igitur fraternitatem tuam 694 ut causam ejus sollicite districteque perquiras. Et si manifestae aegritudinis, sicut dicitur, causa Ecclesiae suae eum defuisse repereris, nullum Illud autem caritatem tuam specialiter admonemus, ut, subtiliter districteque debeas esse solicitus. Et si quidem sine datione aliqua ad eundem ordinem pervenerit, ut in simoniacam haeresim non potuisset incidere, in alia quacunque vacante ecclesia eum volumus or
Abbreviated transcription (Latin):
homo. peccator. ñ utiq frustra dicunt᷑.
quia peccator ẽ corripe. ⁊ qͥa homo ẽ miserere:
nec omino lib̾abis homnẽ. nͥ eũ ꝓsecutꝰ fueris
peccatorẽ. Huic officio om̃is inuigilat discipłi¬
na: sicut cuiq regenti apta ⁊ accõmodata ẽ. ñ
solũ ep̃o regenti plebẽ suã. s ⁊̃ pauꝑi regenti
domũ suã. diuiti regenti familiã suã. marito
regenti coniugẽ suã. patͥ regenti ꝓlem suã. u¬
dici regenti ꝓunitiã suã. regi regenti gentẽ su
imi scdia: nulli petcatori impunitas relaxan

Expanded text:
Homo peccator, non utique frustra dicuntur. Quia peccator est, corripe; quia homo est, miserere. Nec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fueris peccatorem. Huic officio omnis invigilat discipna, sicut cuique regenti apta et accommodata est, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi regenti domum suam, diviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici regenti provinciam suam, regi regenti gentem suamisericordia, nulli peccatori impunitas relaxan
Abbreviated transcription (Latin):
pettatores ꝓpt̾ hoc qd̾ sunt petcatores: s tñ eos
ipsos qͥa ⁊ homines sunt humana consid̾atio¬
ne tractemꝰ. ꝑ seqͣinur ineis ꝓpͥam iniquitate.
gelii qd̾ obicit᷑. qui gladio ustis fuerit: głacio
cadet. aỹs in scco libro contra mani cheos re¬
ue gladrum accipit. qui nulla suꝑiori ac legi¬
tima potestate uł iubente. uł concedente. in
sanguinẽ alicuiꝰ armat᷑. Porro illudiero
om̃is ꝑsetutio culpabilis ẽ. s rationabiliter
cutus eos qͦs de templo expulit. Unde aũc ait
uincentio donatiste.¬

Expanded text:
peccatores, propterea quod sunt peccatores, sed tamen eos ipsos, quia et homines sunt, humana consideratione tractemus; persequamur in eis propriam iniquitatem, gelii quod obiicitur: Quid gladio usus fuit, gladio cadet, Augustinus in libro contra manicheos rele gladium accipit, qui nulla superiori ac legitima potestate, vel iubente vel concedente, in sanguinem alicuius armatur. QUO omnis persecutio culpabilis est, sed rationabiliter cutus eos, quos de templo expulit. Unde Augustinus ait Vincentio donatiste
Abbreviated transcription (Latin):
usurpare dinoscitur ĩmotã ꝑmanere con¬
cedimꝰ. siue de pͥmatib constituendis. siue. de¬
cetĩs capłis. exceptis his qͥ de donatistis ad ep̃atum
ꝑueniunt. quos ꝓuehi ad pͥmatus dignitatem
Sufficiat autẽ illis cõmissȩ sibi plebis curã ge
rere. ñ autẽ illos antistites quos catholica fides
in eccłiȩ sinu edocuit & genuit. ad optinendum
culm̃ primatus anteire. Item gregori

Expanded text:
manere concedimus, sive de primatibus constituendis, caeterisque capitulis; exceptis his qui ex Donatistis ad episcopatum perveniunt, quos provehi ad primatus dignitatem, Sufficiat autem illis commissae sibi plebis curam gerere, non autem etiam illos antistites, quos catholica fides in ecclesiae sinu et edocuit, et genuit, ad obtinendum culmen primatus anteire. C. IX.
Abbreviated transcription (Latin):
De his quos uoluntas parentũ a pͥmis infantię
tuimꝰ obseruandũ. ut mox deconsi. uł ministe¬
rio lectoꝵ traditi in domo eccłiȩ sub ep̃ali p̃sen¬
tia a p̃posito sibi debeant trudiri. At ubi octa¬
uũ decimũ etatis suȩ cõpleueruit annũ. coram
totiꝰ cleri plebisq conspectu uoluntas eoꝵ ab¬
si grã castitatis dõ inspirante placucrit. & ꝓinif¬
missionẽ castimoniȩ sue absq coniugali ne¬
cessitate se spoponderint seruaturos. hi tanqͣm¬
appetitores artissimȩ uiȩ leuissimo dñi iugo
subdant᷑. ac pͥmũ subdiaconii inmisteriũ habi¬
ta. ꝓbatione. ꝓfessionis suȩ a uicesimo anno sus¬
memores. aut ad terrenas nuptias. aut ad fur¬
tiuos concubitus ultra recurrant. Qd̾ si forte fe¬
cerint: ut sacrilegii rei abȩccłia extranei habe.¬
antur. Quib autẽ uoluntas ꝓpͥa tẽpore. inter¬
rogationis desideriũ nubendi ꝑsuaserit. con¬
cessam ab apło licentiã auferre ñ possumꝰ. ita

Expanded text:
De his quos voluntas parentum a primis infantiaetuimus observandum, ut mox detonsi vel ministerio lectotia a praeposito sibi debeant erudiri. At ubi octavum decimum aetatis suae compleverint annum, coram totius cleri plebisque conspectu voluntas eosi gratia castitatis Deo inspirante placuerit et professionem castimoniae suae absque conjugali necessitate se spoponderint serappetitores arctissimae viae levissimo Domini jugo subdantur, ac primo subdiaconatus ministerium, habita probatione professionis suae, a vigesimo anno susmemores ad terrenas nuptias aut ad furtivos concubitus ultra recurrant. Quod si forte fecerint, ut sacrilegii rei ab ecclesia habeantur extrautem, quibus voluntas propria tempore interrogationis desiderium nubendi persuaserit, concessam ab apostolis sentenciam aufferre non possumus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
D hoc baptismus ualet ut baptisati
chusto incorporentur: ⁊ membra cius
habeantur ⁊ consepeliantur ⁊ oblati ꝑ
saeramentum charitatẽq fidelium iecõ¬
cilientur deo: ut in eo uiui salui liberati
redẽpti illuminati fiant.
baptizari: non credere aũt non bapti
Gratia non solum peccata dimittit sed e¬
tiam legem impiere facit.

Expanded text:
d hoc baptismus valet, ut baptizati Christo incorporentur, et membra ejus habeantur, et consepeliantur, et oblati per sacramentum charitatemque fidelium reconcilientur Deo, ut in illo vivi, salvi, liberati, redempti, illuminati fiant. baptizari? non credere autem non baptiGratia non solum peccata dimittit sed etiam legem implere facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ scã nicena sẏnodo statutũ ẽ. ut nemo ana¬
thema in nr̃a suscipiat᷑ accusatiõe. nec illi qͥ nos
sciamꝰ a dño constitutos. ñ illos suꝑ nos: ⁊ sic̃ ma¬
ior ñ pot̾ a minore iudicari. ita nec obligari. qͥa
rarũ ẽ om̃e qd̾ magnũ ẽ. Portamꝰ on̾a hominũ
qͥ gͣuant᷑. Qnͥ immo hec portat in nobis beatꝰ pe

Expanded text:
a Nicaena synodo statutum, ut nemo anathema in nostra suscipiatur accusatione: nec illi qui nos sciamus a Domino constitutos, non illos super nos. Et sicut major non potest a minori judicari, ita nec colligari: quia rarum est omne, quod magnum est. Portamus onera omnium qui gravantur, quinimo haec portat in nobis beatus ap
Abbreviated transcription (Latin):
peccato ꝓpt̾ scĩtatẽ sacram̃ti. sicut femina si ca¬
thecumina uiciata est. ñ potest post baptismũ
int̾ dĩ uirgines consecrari. ita ñ absurde uisũ
est bigamũ ñ peccasse. s normã sacram̃ti ami¬
sisse. non ad uitȩ meritũ. s ad ordinationis sig¬

Expanded text:
atem autem sacramenti sicut femina, si catechumena vitiata est, non potest post baptismum inter Dei virgines consecrari, ita non absurde visum est bigamum non peccasse, sed normam sacramenti amisisse non ad vitae meritum, s
Abbreviated transcription (Latin):
ut rectores eccł̃iȩ. & qͥ publica iudicia exerceft
in dictandis sententiis nullatenꝰ lenitate aut
furore ducti. sint p̃cipites. s: causis pͥus diligent̾
uentilatis. cũ res quȩ ignorabat᷑ pleniter ad no¬
ticiã uenerit. tc̃ diuina humanaq lex soluat᷑.
& tc̃ scd̃m qͦd ibi constitutũ ẽ remota ꝑsonaꝵ
acceptione. diffinitiua sententia ꝓferat᷑. Hinc
ẽ qͦd moyses querelas ppłi semꝑ ad dnm. tab̃na¬
culũ ingresso referebat. & iuxta qͦd dñs imꝑabat.
iudicia ꝓponebat. nos nimirũ instruens ut ñ¬

Expanded text:
t rectores ecclesiarum et qui publica judicia exercent, ut in dictandis sententiis nullatenus levitate aut furore ducti sint praecipites, sed causis prius diligenter ventilatis, quum res, quae ignorabatur, pleniter ad notitiam venerit, tunc divina et humana lex resolvatur, et tunc secundum quod ibi constitutum est, remota personarum acceptione, definitiva proferatur sententia. Hinc est quod Moyses querelas populi semper ad Dominum tabernaculum ingressus referebat, et juxta quod Dominus imperabat judicia proponebat, n
Abbreviated transcription (Latin):
Mni die exorciste energuminis
manus imponant energumini uero
pauimenta domoꝵ dei uerrent: ꝗbus
assidentibus in domo dei uictus qͤ¬
tidianus ꝑ exorcistas oportuno tꝑẽ
ministrecur.¬
A ꝗbus neophiti abstinere dñt

Expanded text:
mni die exorcistae energumenis manus imponant, energumeni vero pavimenta domorum Dei verrant. Quibus assidentibus in domo Dei victus quotidianus per exorcistas opportuno tempore ministretur.A quibus neophyti abstinere d
Abbreviated transcription (Latin):
gendum tunc unũquẽqz ficlelem cor¬
poris sangumisq domini participem fi¬
eri: quãdo in baptismate membrũ christi
corporis efficitur: nec alienari ab illius pa¬
nis calicisq consortio: ecia si anteq̃z illum
panem comedat ⁊ calicem bibat de hoc se¬
culo in unitate corporis christi constitutus
abscedat. sacramenti quippeilluus parcicipa¬
tiorie ac beneficio non priuatur quando
ipse hoc ꝙ ipsum sacramentum ẽ inuenit᷑.¬

Expanded text:
gendum, tunc unumquenque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum corporis Christi efficitur: nec alienari ab illius panis calicisque consorcio, etiamsi antequam panem illum comedat et calicem bibat, de hoc seculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc, quod illud sacramentum signi
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ in diocesi aliena ad alienos
clicos ordinandos uł consecñda altaria
ĩrruere ñ debet. Qd̃ si fec̾it. ammotis his qͦs
ordinauit. altaris tm̃ consecͣtione manente.
tnsgͥssor canonũ. anno a inissarũ celebritate.

Expanded text:
pos in dioecesi aliena ad alienos clericos ordinandos vel consecranda altaria irruere non debere: quod si fecerint, remotis his quos ordinaverint, altaris tamen consecratione manente, transgressores canonum ab annua missarum celebritate
Abbreviated transcription (Latin):
uelini mundos scõsq discipłos ab unitatis cõ
inmentẽ ille de scpͥturis similitudines ⁊ diui¬
na oracła uł tertissima exempla qͥb demonstra¬
tos usq infinẽ scli. tempusq iudicii futuri¬
tolerandos. ncħq bonis in unitate ac partia¬
patione sacram̃toꝵ qui eoꝵ factis ñ consense¬
imꝑbos aut nefarios exercende. tunc rursus
excitandi sumꝰ ut gressꝰ nr̃os in uia dm̃i ex
utusq testimoriis illo duce atq auictore diri¬
gentes. nec pacientie nomine torpescamꝰ. nec

Expanded text:
veluti mundos sanctosque discipulos ab unitatis compveluti mundos sanctosque discipulos ab unitatis compin mentem illae de scripturis similitudines, et divina oracula, vel certissima exempla, quibus demonstrabonis usque in finem saeculi tempusque judicii futuros, et nihil bonis in unitate ac participatione sacramentorum, qui eorum factis non consenseimprobos aut nefarios exercendexcitandi sumus, ut gressus nostros in uia domini ex utrisque testimoniis illo duce atque tutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia demonstratã uł. p̃dictam eẽ ꝑspexe¬
rint:⁊ pacientie p̃cepta didicerint. quȩ nos fir¬
de eccłia ipsi recedamꝰ. destituenda putant ecłie
disciplinã. qnͣdam ꝑuersissimã securitatẽ p̃po¬
fitis tͥbuentes ut ad eos ñ ꝑtineat nisi dicere
qͥd cauendũ sit qͥdue faciendũ. Quodlibet aũ
quisq faciat ñ curare. Nos uͦ ad sanã dotrinã
ꝑtinere arbitramur utsq testimoniis uita sen¬
tentiãq moderare. ut ⁊ canes in ȩccłia ꝓpter
pac̃e eccłie toleremꝰ ⁊ tnͣ canib scm uͥ ẽ pax
eccłie tuta ñ demus. Eum uͦ ꝑ negligentiam
p̃positoꝵ siue ꝑ aliquã excusabilem necessitatẽ.
siue ꝑ occultas surreptiones inuenimꝰ inȩxcł̃ia
malos quos eccłiastica disciplina corrigere.
aut cohertere ñ possumꝰ. tunt ne ascendat in
cor nr̃m impia ⁊ ꝑnitiosa p̃sumptio ꝗͣ existi¬
mamꝰ ab his ẽẽ seꝑandos. ut peccatis eoꝵ ñ in¬
quinemur: atq ita post nos tͣhere conemur

Expanded text:
ecclesia demonstratam uel praedictam esse perspexerint et patientiae praecepta didicerint — quae nos fira recedamus — destituendam putant ecclesiae disciplinam, quandam peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere, quid cauendum quidue faciendum sit, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes in ecclesia propter pacem ecclesiae toleremus et canibus sanctum, ubi est pax ecclesiae tuta, non demus. cum ergo siuepraepositorum, sive per aliquam excusabilem necessitatem, sive per occultas obreptiones invenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut coercere non possumus, tunc, ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumptio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur, atque ita post nos trahere conemur,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ scpͥtam ñ sinant᷑ relabi ad p̃uaricationis au¬
uł. uestem in tñsgressionẽ dedisse. excõmunica¬
nonis sententiã ferant. ⁊ rurs mutato habitu
nmonastiis donec diẽ ultimũ claudant sub
erũpnis arduȩ penitentie ꝑmaneant religatȩ.

Expanded text:
bi ad praevaricationis auaut vestem in transgressione dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursum mutato habitu in monasteriis, donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae maneant religatae.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lata est. s eugłica uoce dm̃ & saluatoris nr̃i¬
ctionis. qui ñ diu̾so sicut heretici garriunt. s
uno tempore. uno eodẽq die głosa morte cũ
petro in urbe. roma sub cesare. nerone agoni¬
om̃ib urbib uniu̾so mundo sua p̃sentia atq
uenerando triumpho p̃tulerunt. Est gͥ pri¬
na apłi petri sedes romana ȩccłia. ñ habens
maculam neq rugam. neq aliqͥd huiꝰ modi.
regendi & iubendi potestas. in minorib ob¬
sequendi necessitas. Unde Nicholaus papa

Expanded text:
praelata est, sed evangelica voce Domini et Salvatoris nosctionis, qui non diverso, sicut haeretici garriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub caesare Nerone agoniomnibus urbibus in universo mundo sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia, non habens maculam nec rugam, nec aliquid ejusmodi. regendi et jubendi potestas, in minoribus obsequendi necessitas. Unde Nicolaus papa
Abbreviated transcription (Latin):
potuert̃ numꝗͣ conuerti uoluerunt. consiten¬
tes peccata cũ iam pettare nequeunt. nec sic facile
fructificit. ut uitã mortuo impetret. S cͥptũ ẽ.
sine caritate neminẽ saluũ ẽẽ. Nonitaq: tu
solo timore uiit homo. Quẽ gͥ sero penitet.
oportet. ut ñ solũ timere din uidicẽ s iustum
aũs dubitare. Credo quide illi qͥ dp̃c. Quacũq
hora peccator ingemuerit & cont̾is fu̾it: utta

Expanded text:
potuerunt, nunquam converti voluerunt, confitenpotuerunt, nunquam converti voluerunt, confitentes cum jam peccare nequeunt, non sic facile fructificet, ut mortuo vitam impetret. Scriptum est enim, sine charitate neminem salvum esse . Non itaque in solo timore vivit homo. Quem ergo sero poenitet, oportet non solum timere Deum judicem, sed et justum inus potuit dubitare. Credo quod ille qui dixit, Quacumque hora peccator ingemuerit et conversus fuerit, vita
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nec in dolore delictoꝵ suoꝵ toto corde mam¬
festam lamͣtationis sue ꝓfessionẽ testantes. ꝓhi¬
qͥarogare illos ñ delicti penitentia s mortis tir¬
gentis ammonitio cõpellit : nec dignꝰ ẽ in mor¬
te acciꝑe solaciũ. qͥ se ñ cogitauit moriturũ. Itẽ
pectare ñ potͣ. Arbitrii eñ querit libtatẽ. ut dele¬
re possit cõmissa. ñ necessitatẽ. Qui pͥus itaq a pec¬
catis relinquit̃ qm̃ ipse relinquat ea. ñ lib̾e.s qͣ¬
si necessitate ꝯdemnat. Licet em̃ lat ueniã meru¬
isset in fine de om̃i cͥmine. ñ tñ dedit baptira¬
tis peccandi & ꝑseuerandi auctoritatẽ. T ẽ entm
baptizatꝰ ẽ: qͥ tc̃ pͥmũ in truce xp̃m confess ẽ.
Penitentia eni si in extremo hiatu uitȩ aduenit.
sanat & lib̾at in ablittione baptisii. tta qd net
purgatoriũ sentiunt qͥ in fine baptitant᷑. & pp¬
si ditati bonis scẽ mai̾s eccłiȩ recepturi st̃ mul¬
tiplex bonũ in uera beatitudine. Illi aũ qͥ cum

Expanded text:
tes, nec dolorem delictorum suorum toto corde et manifesta lamentationis suae professione testantes, prohierint deprecari; quia rogare illos non delicti poenitentia sed mortis urgentis admonitio compellit, nec dignus est in morte accipere solatium qui se non cogitavit esse moriturum. XXIV. peccare. Arbitrii enim quaerat libertatem, ut delere possit commissa, non necessitatem. Qui itaque prius a peccatis relinquitur, quam ipse relinquat, ea non libere, sed quasi necessitate condemnat. Licet enim latro veniam meruisset in fine de omni suo crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem. Tunc enim baptizatus est, qui tunc primum in cruce Christum confessus est . Poenitentia enim si sanat et liberat in ablutione baptismi ita, quod nec purgatorium sentiunt qui in fine baptizantur; si ditati bonis sanctae matris Ecclesiae, recepturi sunt multiplex bonum in vera beatitudine. Illi autem qui cum