comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gis suo regi bonos liberanti atq sal¬
uanti obediendo & seruiendo re-¬
spondere debet: S dices fortassis.
Quid dignũ offeram dñoꝰ Curua¬
bo genu do excelso: Nunqͥd offe¬
ram ei holocaustomata &e uitulos
anniculos: Nunquid placari po¬
test d̾s in milib arietum: aut it
multis milib hyrcoꝵ pinguiumꝰ
Hȩc enim omĩa a me aliena sunt:
&e ido ꝓ mea salute digna recõpensa¬
tio eẽ non possunt. S fortasse satis¬
faciam. si dedero pͥmogenitũ meũ
ꝓ scelere meo: fructum uentris mei
ꝓ peccato anime meȩ. Hec tam̃ extͣ
me sunt. qͣmuis ex me ꝓcesserunt:¬
& qui meipsum abstuli: etiamsi to¬
tum p̾ter me dedero. nundu plene
debitũ restauraui. Quid gͦ faciã:
quid dabo. qͥd reddam: Quid retͥ¬
mͥ. Indicabo tͥ homo quid sit bo¬
num: & quid ds querat a te. Utiq
facere iudicium. diligere miscdiã:
& sollicitũ ambulare cum do tuo.
Tria hȩc sunt quȩ offerre debes: quia

Expanded text:
gis suo regi bonos liberanti atque salgis suo regi bonos liberanti atque salvanti obediendo et serviendo respondere debet? Sed dices fortassis: Quid dignum offeram Domino? Curvabo genu Deo excelso? Nunquid offeram ei holocautomata et vitulos anniculos? Nunquid placari potest Deus in millibus arietum, aut in multis millibus hircorum pinguium? Haec enim omnia a me aliena sunt, et ideo pro mea salute digna recompensatio esse non possunt. Sed fortasse satisfaciam, si dedero primogenitum meum pro scelere meo, fructum ventris mei pro peccato animae meae. Haec tamen extra me sunt, quamvis ex me processerunt, et qui meipsum abstuli etiam si totum praeter me dedero, nondum plene debitum restitui. Quid ergo faciam? quid dabo? quid reddam? quid retrmihi? Indicabo tibi, homo, quid sit bonum, et quid Deus quaerat a te. Utique facere judicium, diligere misericordiam , et sollicitum ambulare cum Deo tuo. Tria haec sunt quae offerre debes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ galgalim. uanus ppłs̾ maligno
regi respondendo. fideles ꝑsequit᷑.
quia om̃s iniqui. &e ꝑ auariciã bo¬
na temporalia adquirendi. & ꝑ in¬
continentiã ad quisitis utendi di¬
abolo seruientes. in ꝑsecutionem
bonoꝵ excitant᷑. Id̾o autẽ ꝑmittun¬
t᷑ mali contra bonos seuire: ut ostẽ¬
dantur non posse ꝓficere: & ipsa eo¬
rũ malignitas quanto immanior
ostendit᷑. tanto dĩ gr̃a & miscđia er¬
ga nos euidentior efficiat᷑. Hoc est
enim qͦd sequit᷑. Ut cognosceres iu¬
sticiam: siue miscdiam dñi. Acsidi¬
ceret. Ido ex parte relaxati sunt: ut
agnosceres ꝑicłm. Id̾o ꝓhibiti sunt:
ut intelligeres unde eẽt tͥ presidiũ.
Tantis gͦ beneficiis acceptis. qͥd tͥ iã
restat. nͥ ut gr̃as agas: &e saluatori
tuo atq ꝓtectori reconpensatione
digna respondeas: Nam si ppłs ua¬
nus suo regi ꝑditionẽ bonoꝵ ma¬
chinanti respondet: quid ppłs fi¬
delis atq electus. nonne multoma¬

Expanded text:
que Galgalam, vanus populus maligno que Galgalam, vanus populus maligno regi respondendo fideles persequitur, quia omnes iniqui et per avaritiam bona temporalia acquirendo, et per incontinentiam acquisitis utendo, diabolo servientes, in persecutionem bonorum excitantur. Ideo autem permittuntur mali contra bonos saevire, ut ostendantur non posse proficere, et ipsa eorum malignitas quanto inanior ostenditur, tanto Dei gratia et misericordia erga nos evidentior efficiatur. Hoc est enim quod sequitur, ut cognoceres justitiam sive misericordiam Domini. Ac si diceret: Ideo ex parte relaxati sunt, ut agnosceres periculum; ideo prohibiti sunt, ut intelligeres unde esset tibi praesidium. Tantis ergo beneficiis acceptis quid tibi jam restat, nisi ut gratias agas et Salvatori tuo atque protectori recompensatione digna respondeas? Nam si populus vanus suo regi perditionem bonorum machinanti respondet, quid populus fidelis atque electus? Nonne multo ma
Abbreviated transcription (Latin):
pelle. ut sub audiatur habitantiᷤ.
idest eiusdem diaboli ꝑ imitatio¬
nem filius: nos cum eo oppͥmendo.
& odio iniquo ꝑsequendo. Qui di¬
abolus in pelle habitat hoc ẽ in
corde carnali: quia in eis tantũmͦ
requiem inuenit: quos concupiscẽ¬
ciȩ carnalis affectus. a constantia
atq rigore uirtutũ resoluens ꝑ tͦ¬
pia desideria emollit. Ubi autẽ
balaam filius beor. iniquo balach
de nr̃a ꝑditione cogitanti respon¬
deat ostendit᷑ cum subinfert̃. De
sethim usq galgalim. subaudit᷑
girans &e curiuens: & locum male-¬
dictionis exquirens. Sechim inter¬
pretat᷑ spina. Galgalim uoluta¬
brum dicit᷑. hȩc ẽ gͦ uia ppłi uani.
ce circiutus erroris: spina uidelicet
&e uolutabrũ: id est. cura & uolup¬
tas. Cura ꝑ quam in huiꝰ mundi
transitoria felicitate adipiscenda
desudat: uoluptas uͦ ꝑ quam ad¬
quisitis immoderate atq illicite
utendo se macłat. De sethim gͦ us¬

Expanded text:
pelle ut subaudiatur habitantis, pelle ut subaudiatur habitantis, id est ejusdem diaboli per imitationem filius, nos cum eo opprimendo, et odio iniquo persequendo. Qui diabolus in pelle habitat, hoc est in corde carnali, quia in eis tantummodo requiem invenit quos concupiscentiae carnalis affectus a constantia atque rigore virtutum resolvens, per turpia desideria emollit. Ubi autem Balaam filius Beor in qua Balac de nostra perditione cogitanti respondeat ostenditur, cum subinfertur. De Setim usque ad Galgalam, subauditur gyrans et circumveniens, et locum maledictionis exquirens. Setim interpretatur spina. Galgalam volutabrum dicitur. Haee est ergo via populi vani, et circuitus erroris, spina videlicet et volutabrum, id est cura et voluptas. Cura per quam ad hujus mundi transitoria adipiscenda desudat, voluptas vero per quam acquisitis immoderate atque illicite utendo se maculat. De Setim ergo us
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat: iniquum ꝓpħam &e auarũ
ad te maledicendum ꝓposita merce¬
de inuitat. Balach nanq qui interp̾¬
tat᷑ elidens. ipse ẽ sathanas adu̾sariꝰ
nrͣ & hostis pessimꝰ: a quo ꝓstratos at¬
ꝙ elisos ille sanat ce erigit de quo in
psalmo canit᷑. Dñs erigit elisos: dñs
diligit iustos. Iste balach rȩxẽ moab:
quod interp̾tatur. ex patre illoꝵ. sci¬
licet quib dñs in euangłio dicit. Uoᷤ
ex patre diabolo estis. Hic contra noᷤᷤ
malignũ cogitat: sicut de ipso apłs
paulus ad quosdam discipłos suos
ueniamini a sathana. Non enim ig¬
noramus cogitationes eius. Huic
autem cogitanti contra nos & con¬
silium subu̾sionis querenti respõ¬
det balaam. qui int̾pretat᷑ ppłs ua¬
nus. uidelicet iniquoꝵ omniũ. re¬
spondet scilicet eius uoluntati ob¬
temperans: & in nr̃a subu̾sione at¬
ꝙ riuna unanimit̾ seuienti ꝯ cor¬
dans. Qui balaam hoc ẽ populus
uanus. filius ẽ beor. quod sonat in

Expanded text:
sufficiat, iniquum prophetam et avarum sufficiat, iniquum prophetam et avarum ad te maledicendum proposita mercede invitat. Balac namque qui interpretatur elidens, ipse est Satanas adversarius noster, et hostis pessimus, a quo prostratos atque elisos ille sanat et erigit; de quo in psalmo canitur: Dominus erigit elisos, Dominus diligit justos . Iste Balac rex et Moab; quod interpretatur ex patre, illorum scilicet quibus Dominus in Evangelio dicit: Vos ex patre diabolo estis . Hic contra nos malignum cogitat, sicut de ipso apostolus Paulus ad quosdam discipulos suos veniamur a Satana . Non enim ignoramus cogitationes ejus. Huic autem cogitanti contra nos et consilium subversionis quaerenti, respondet Balaam, qui interpretatur populus vanus, videlicet iniquorum omnium, respondet scilicet ejus voluntati obtemperans, et in nostra subversione atque ruina unanimiter saevienti concordans. Qui Balaam, hoc est populus vanus, est filius Beor, quod sonat in
Abbreviated transcription (Latin):
de sethim usꝙ galgalim ut cognosce¬
res usticiam dñi. Erubesce miser ho¬
mo. Tu nunquã obliuisci debueras.
quod tantũ dilectus es a dõ. ut tibi
maledictionẽ inimicoꝵ tuoꝵ ñ tan¬
tummͦ nocere ñ ꝑmitteret: s eam qͦ
ꝙ tͥ in benedictionẽ cõmutaret. Ue¬
rum nunc cũ ipse bonoꝵ largitor te
hoꝵ reminisci rogat: qͥd alud qͣm te
post tanta beneficia accepta. ingratũ
adhuc atq immemorem ꝑmansisse
demonstrat: Quod si iuideus ingratꝰ
beneficioꝵ di reminisci noluit: caue
saltem tu xp̃iane. ne unquã eoꝵ quȩ
t̾ impensa sunt bonoꝵ obliuiscaris.
Caue inquam: & tantomagis caue. qͣn¬
to det̾ius ẽ situ ingratus ꝑstiteris: qui
maiora illo beneficia a do accepisse cõ¬
ꝓbaris. Habes enim &e tu balach hoste̾
tuum. qui te indesinent̾ ꝑsequit᷑: et
contra te omĩ tempore consilia mali¬
gna meditat᷑. Qui etiam metuens. ne
forte suis urib ad subu̾sionẽ tuam ñ

Expanded text:
de Setim usque Galgalam, ut cognoscede Setim usque Galgalam, ut cognosceres justitiam Domini. Erubesce, miser homo. Tu nunquam oblivisci debueras quod tantum dilectus es a Deo, ut tibi maledictionem inimicorum tuorum non tantummodo nocere non permitteret, sed eam quoque tibi in benedictionem commutaret: verum nunc cum ipse bonorum largitor te horum reminisci rogat, quid aliud quam te post tanta beneficia accepta ingratum adhuc atque immemorem permansisse demonstrat? Quod si Judaeus ingratus beneficiorum Dei reminisci noluit, cave saltem, tu Christiane, ne unquam eorum quae tibi impensa sunt bonorum obliviscaris. Cave, inquam, et tanto magis cave, quanto deterius est si tu ingratus perstiteris, qui majora illo beneficia a Deo accepisse comprobaris. Habes enim et tu Balac hostem tuum, qui te indesinenter persequitur: et contra te omni tempore consilia maligna meditatur. Qui etiam metuens ne forte suis viribus ad subversionem tui non
Abbreviated transcription (Latin):
rex moab & quid responde¬
rit ei balaam filius beor. de setim us¬
q galgalim: ut cognosceres iusticiã
drũ. Balach rex moab mercede condu¬
xit balaam ariolum: ut malediceret.
filiis isrł. S ille ñ est ꝑmiss̾us a dño
maledicere ppło. cui benedictio in he¬
reditate fuerat repmissa. Et qͣmius
hominis maledictio nocere ñ posset
illi. cui benedixerat d̾s: cum tam̃ ꝓ¬
phete maledictio in benedictionem
uertitur: quid nunc spiritalit̾ dĩ gr̃a
in electis suis agat. manifeste mon¬
strat᷑. Dicit namꝙ apls. Scimus enĩ¬
qm̃ diligentib dm̃ omĩa cooꝑant᷑ in
bonum:. his qui scdm ꝓpositũ uocati
sunt sci. Propħa gͦ iniquus maledi¬
cere uolens ppło di. ad bñdicendum
licet inuitꝰ compellit᷑: qͥ a mala quȩ
reꝓbi bonis inferunt. illoꝵ. saluti do¬
priora beneficia ei ad memoriã reuo¬
cat dicens. Popule meus mem̃to qͤso.
quid cogitauerit balach rex moab. &
quid responderit ei balaam filiꝰ beor

Expanded text:
responderit ei Balaam filius Beor de Setim usque Galgalam, ut cognosceres justitiam Domini . Balac rex Moab mercede conduxit Balaam hariolum, ut malediceret filiis Israel. Sed ille non est permissus a Domino maledicere populo suo, cui benedictio in haereditatem fuerat repromissa. Et quamvis hominis maledictio nocere non posset illi cui benedixerat Deus, cum tamen prophetae maledictio in benedictionem vertitur, quid nunc spiritualiter Dei gratia in electis suis agat, manifeste monstratur. Dicit namque Apostolus: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt sancti . Propheta ergo iniquus maledicere volens populo Dei ad benedicendum licet invitus compellitur, quia mala quae reprobi bonis inferunt, illorum saluti Dohetam Dominus, et priora beneficia ei ad memoriam revocat, dicens: Popule meus, memento, quaeso, quid cogitaverit Balac rex Moab, et quid responderit ei Balaam filius Beor
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia: in cogitatione ẽ. necessita¬
tis ꝓuidentia: in discretione ẽ ue¬
ritatis sententia. Delectatio ꝓuiden-¬
tiam obtentu necessitatis. ad suꝑ¬
fluitatẽ p̾cipitat. P rouidentia ra-¬
tionẽ ꝑ compassionẽ inferioris. in¬
clinat a sententia ueritatis. Pri¬
ma diuisio est. int̾ serpentẽ &e exã.
hoc ẽ inter carnalitatẽ siue animã.¬

Expanded text:
piscentia. In cognitione est necessitapiscentia. In cognitione est necessitatis providentia. In discretione est veritatis sententia. Delectatio providentiam obtentu necessitatis ad superfluitatem praecipitat. Providentia rationem per compassionem inferioris inclinat a sententia veritatis. Prima divisio est inter serpentem et Evam, hoc est inter carnalitatem sive anima
Abbreviated transcription (Latin):
nib: efficax in ꝓmissis &e cõminatio¬
nib: penetrabilior in iudiciis & dãp¬
nationib. S quia ueritas ꝑmissoꝵ
& om̃ipotentia oꝑum eius. credenda
potius quam discutienda sunt: qͣ
sit subtilitas iudicioꝵ eiꝰ considere¬
mus. Penetrabilior inquit ẽ sermo
dei: omĩ gladio ancipiti. Anceps est
gladius. qui ex ambab partib in¬
cidit: qui cum infigitur. penetrans
ex utraq parte secando. uiam sibi
aꝑit. Hic tam̃ ñ nͥ carnẽ incidit. S
d̾ĩ gladius utrobiq secat: quia po¬
test animam & corpꝰ ꝑdere in ge¬
hennam ignis. Siue in indiciis
utrobiq secat: quia utrumq diiu¬
dicat incidit & discernit. Sequit᷑.
Pertingensusq ad diuisionẽ animȩ
ac sp̃c. In uno quoꝙ homine tria¬
sunt: caro. sp̃c. & mens. Ad carnẽ ꝑti¬
net delectatio: ad sp̃m cogitatio: ad
mentẽ discretio. Delectatio serpens:
cogitatio exa: discretio adam. In
delectatione ẽ suꝑfluitatis concu¬

Expanded text:
nibus, efficax in promissis et comminationibus, efficax in promissis et comminationibus, penetrabilior in judiciis et damnationibus. Sed quia veritas promissorum, et omnipotentia operum ejus credenda potius quam discutienda sunt, quae sit subtilitas judiciorum ejus consideremus. Penetrabilior, inquit, est sermo Dei omni gladio ancipiti. Anceps est gladius, qui ex ambabus partibus incidit, qui cum infigitur penetrans ex utraque parte secundo viam sibi aperit, hic tamen non nisi carnem incidit; sed Dei gladius utrinque secat, quia potest animam et corpus perdere in gehennam ignis . Sive in judiciis utrinque secat, quia utrumque dijudicat, incidit et discernit. Sequitur: Pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus . In unoquoque homine triasunt, caro, spiritus, et mens. Ad carnem pertinet delectatio, ad spiritum cogitatio, ad mentem discretio. Delectatio est serpens, cogitatio Eva, discretio Adam. In delectatione est superfluitatis concu
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ explicat: intus ueritas incõ¬
mutabilis dictat. Propterea inqͥt
cȩlum & terra transibunt: uerba
autẽ mea non transient. Ibi utiq
ñ transibunt. uͥ transitoria non st̃
quia sicut in multis unũ uerbum
ñ duudit᷑ ita multa inuno uerbo
ñ uariant᷑. His itaq de sermone dĩ
breuiter explicatis: nunc apłi uer¬
ba uideamꝰ. Uuius ẽ inquit sermo
d̾i & efficax: & penetrabilior om̃i gla¬
dio ancipiti. Uuius: qͥa ñ mutat᷑. Ef¬
ficax: quia non deficit. Penetrabi¬
lis: quia ñ fallitur. Non mutat᷑ in
ꝓmisso: ñ deficit in facto: ñ fallitur
in udicio. P romissio eiꝰ obliuone
ñ morit᷑. nec intentione mutat᷑. Oꝑa¬
tio eius difficultate ñ uincit᷑. iudici¬
um eiꝰ ambiguitate ñ fallit᷑. Uera¬
citer ꝓmittitꝰ fortiter facit. subtilit̾
discernit. Uiuus ẽ sermo di ut creda ᷤ.
efficax ut speres: penetrabilior ut ti¬
meas. Uiuus ẽ in p̾ceptis & ꝓhibitio¬

Expanded text:
verborum explicat, intus veritas incomverborum explicat, intus veritas incommutabilis dictat. Propterea, inquit, coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Ubi utique non transibunt ubi transitoria non sunt, quia sicut in multis unum verbum non dividitur, ita multa in uno verbo non variantur. His itaque de sermone Dei breviter explicatis, nunc Apostoli verba inspiciamus: Vivus est, inquit, sermo Dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti . Vivus, quia non mutatur; efficax, quia non deficit; penetrabilis, quia non fallitur. Non mutatur in promisso, non deficit in facto, non fallitur in judicio. Promissio ejus oblivione non moritur, nec intentione mutatur. Operatio ejus difficultate non vincitur. Judicium ejus ambiguitate non fallitur. Veraciter promittit, fortiter facit, subtiliter discernit. Vivus est sermo Dei ut credas, efficax ut speres, penetrabilior ut timeas. Vivus est in praeceptis et prohibitio
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamꝰ gͦ magnum sacram̃tum.
Uerbum di humana carne uesti¬
tũ semel uisibile apparuit: & nunc
cotidie idem ipsum humana uoce
conditũ ad nos uenit. Et qͣmuis
aliter ꝑ carnẽ. atq alit̾ ꝑ uocẽ hu¬
manam hominib innotescat: quo¬
damm᷑ tam̃ hoc hic intelligenda ẽ.
uox uerbi: quod ibi caro dĩ: huma¬
nitatem xp̃i mali quoq & incre¬
duli ñ solum uidere. s etiam occi¬
dere potuerunt: & adhuc cotidie
sermonẽ di foris mali audiunt. et
contempnunt. Et quemadmodu
illi hominẽ occidere ñ p̾sumerent.
si d̾m cognoscere potuissent: ita qͦq
isti nequa qͣm uerba diuina audita
respuerent: si uirtutẽ eoꝵ int̾no sapo¬
re gustare ualerent. Sermo gͥ di ui¬
uus est: quia uita in eo ẽ. In eo qͦd fo¬
ris auditum excitat: id quod intꝰ ẽ
coruiuificat. In eo quod aurib il¬
labitur: id quod cordi inspiratur. Qd̃
foris ẽ transit: quod intꝰ ẽ mutabilita¬
tẽ non recipit. Quod foris decursus

Expanded text:
Videamus ergo magnum sacramentum, Videamus ergo magnum sacramentum, verbum Dei humana carne vestitum, semel visibile apparuit, et nunc quotidie idem ipsum humana voce conditum ad nos venit. Et quamvis aliter per carnem, atque aliter per vocem humanam hominibus innotescat, quodam modo tamen hic intelligenda est vox Verbi, quod ibi caro Dei. Humanitatem Christi mali quoque et increduli non solum videre, sed etiam occidere potuerunt: et adhuc quotidie sermonem Dei foris audiunt et contemnunt. Et quemadmodum illi hominem occidere non praesumerent, si Deum cognoscere potuissent, ita quoque isti nequaquam verba divina audita respuerent, si virtutem eorum interno sapore gustare valerent. Sermo igitur Dei vivus est, quia vita in eo est. In eo quod foris auditum excitat, id quod intus est cor vivificat. In eo quod auribus illabitur, id quod cordi inspiratur. Quod foris est transit, quod intus est mutabilitatem non recipit. Quod foris decursus
Abbreviated transcription (Latin):
emel loquutꝰ ẽ d̾s qͥa unũ
uerbum genuit ꝑ quod omĩa fecit.
Hoc uerbum ẽ. sermo eius. U nus ẽ
gͥ sermo di: quia unum ẽ uerbum
dei. Et ido uere unus. qͥa unius unꝰ:
qui sententias multiplices ñ comple¬
ctit᷑s uno & simplici u̾bo consũma¬
tur. Quare gͦ dicit᷑ in psalmo ut ui¬
stificeris in sermonib tuis: & alibi
uiuifica me ut custodiam sermoneᷤ
tuos: Si enim uere sermo dĩ unus
credit᷑: quomͦ multi sermones eius
dicunt᷑: S sciendum ẽ. qͦd alit̾ ꝑ
hominũ ora loquit᷑ ds: aliter ꝑ se¬
metipsum. Nam quod d̾s in hoĩ¬
nib ce ꝑ homines loquit᷑. hoc fere
omĩs &e ueteris ce noui testam̃ti scͥp¬
tura testat᷑. Loquit᷑ gͦ ds ꝑhomines.
loquit᷑ ꝑ se: multos sermones ꝑ hoĩ¬
nes: unum ꝑ semetipsum. S quos¬
cunq ꝑ hominũ ora ꝓtulit. iste unꝰ
in omĩb illis fuit. & om̃s in isto uno
unum sunt: qui sine isto quolibet
loco uł tempore ꝓlati eẽ non possunt.

Expanded text:
emel locutus est Deus , quia unum Verbum genuit, per quod omnia fecit. Hoc Verbum est sermo ejus. Unus est ergo sermo Dei, quia unum est Verbum Dei. Et ideo vere unus, quia unius unus, qui sententias multiplices non complectitur; sed uno et simplici verbo consummatur. Quare ergo dicitur in psalmo: Ut justificeris in sermonibus tuis . Et alibi: Vivifica me ut custodiam sermones tuos . Si enim vere sermo Dei unus creditur, quomodo multi sermones ejus dicuntur? Sed sciendum est quod aliter per hominum ora loquitur Deus, aliter per semetipsum. Nam quod Deus in hominibus per homines loquitur, hoc fere omnis et Veteris et Novi Testamenti scriptura testatur. Loquitur ergo Deus per homines, loquitur per se, multos sermones per homines, unum per semetipsum. Sed quoscunque per hominum ora protulit, iste unus in omnibus illis fuit, et omnes in isto uno unum sunt, qui sine isto quolibet loco vel tempore prolati esse non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑: s non in eo quod contra
meritũ suum accipit: s tam̃ in¬
iustus non ẽ. quia ñ facit ipse quod
accipit. quia ꝑse ñ accipit. s patit᷑
stus qui accipit iusticia ꝗͣ accipit:
ñ tam̃ quia accipit: qͥa sine iusti¬
cia sua ꝑ solam grãm iusticiam
accipit:

Expanded text:
accipit; sed non in eo quod contra accipit; sed non in eo quod contra meritum suum accipit, sed tamen injustus non est, quia non facit ipse quod accipit, quia per se non accipit, sed patitur  est justus qui accipit justitiam quam accipit, non tamen quia accipit, quia sine justitia sua per solam gratiam justitiam acc
Abbreviated transcription (Latin):
& iusticiam: quod uirtus magiᷤᷤ
eẽ uidetur affectus rõnał uoluntatiᷤᷤ
bene formatuuł recte ordinatꝰ. iu¬
sticia autẽ forma uł ordinatio eiꝰ.
Tunc bene ordinat᷑ mentis affectꝰ.
scd̾m debitum facientis: alia scdm
meritum patientis. Iusticia scdm
debitum facientis. ẽ potestatis: ui-¬
sticia scđ̾m meritum patientis. est
equitatis. Iusticia potestatis ẽ: qua
sine iniusticia licet facienti si uelit.
quod eiꝰ potestati debet᷑. Iusticia eqͥ¬
tatis.ẽ: qua retribuit᷑ patienti. etiã
si nolit. quod eiꝰ mĩto debet᷑. Cũ gͦ ds
punit peccatorẽ uste fac̃qͥa eiꝰ potesta¬
ti debet᷑. ut hoc possit siuelit. &e iuste pa¬
tit᷑ qͥ patit᷑: qͥa scdm m̾itũ suũ ei retͥbui¬
qͣ ds iuste fac̾. & ipse iustꝰ ẽ. hic retͥbutio
s pena eiꝰ iusta ẽ. Cum uͦ d̾s iustificet
peccatorem. iuste agit: e iustꝰ ẽ iusti¬
cia potestatis. qua ei hoc licet: qͥ
uͦ iustificat᷑ iustus ẽ iusticia quã

Expanded text:
 justitiam, quod virtus magis esse videtur affectus rationalis voluntatis bene formatus, vel recte ordinatus; justitia autem forma vel ordinatio ejus. Tunc bene ordinatur mentis affectus, a secundum meritum patientis, justitia secundum debitum facientis est potestatis, justitia secundum meritum patientis est aequitatis. Justitia potestatis est qua sine injustitia licet facienti si velit quod ejus potestati debetur. Justitia aequitatis est qua retribuitur patienti etiam si nolit quod ejus merito debetur. Cum ergo Deus punit peccatorem, juste facit; quia ejus potestati debetur ut hoc possit si velit, et juste punitur qui patitur; quia secundum meritum suum ei retribui retributio sed poena ejus justa est. Cum vero Deus justificet peccatorem, juste agit, et justus est justitia potestatis, qua ei hoc licet; qui vero justificatur, justus est justitia quam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯplete ydrias aqua. Qalilea is
interpretatur transinigratio. Uita
gͦ presens galilea est: transmigͣns
de p̾sentib ad futura. In galilea
nuptiȩ fuint: quia in transitu
temporis. sanctificat᷑ copula ꝑ¬
mansurȩ dilectionis : Eccłiȩ ad
xp̃m: animȩ ad dm. Sex ydrie:¬
sex sunt ȩtates in mundo. Prima

Expanded text:
plete hydrias aqua . » Galilaea interpretatur transmigratio. Vita ergo praesens Galilaea est transmigrans de praesentibus ad futura. In Galilaea nuptiae fiunt, quia in transitu temporis sanctificatur copula permansurae dilectionis Ecclesiae ad Christum, animae ad Deum. Sex hydriae sunt sex ae
Abbreviated transcription (Latin):
prius quam sentire incipias immi¬
nentẽ: ne uł uoluntas minꝰ efficax
sit sine oꝑe: uł dolor inutilis sine
correctione. Cogitet gͦ anima in so¬
cietate alienoꝵ nunc posita. qͥa ñ
potit semꝑ ꝑman̾e̾ cũ illiᷤᷤ e eligat
interim socium illum. qui cũ oĩa
subtracta fuerint. solus fidem ser¬
uat dilectorib suis: nec recedit in
tempore angustiȩ. Et si durũ uide¬
atur ꝓ eiꝰ amore nunc omĩa mun¬
di blandim̾ta respuere: audiat ip¬
sum consolantẽ ce dicentẽ. Nonne
ego melior tͥ sum quã decẽ filii: Qd
enimꝰ Dulcis est mundus: & dul¬
cis non est ds̃: Absit. Sp̃c enĩ me¬
us suꝑ mel dulcis: & hereditas
mea suꝑ mel & fauum. Hanc gͥ
fratres dulcedinẽ si gustare ceꝑi¬
tis̃ nec falsam dulcedinẽ dilige¬
tis: nec ueram a maritudinẽ sen¬
tietis. Amen¬

Expanded text:
priusquam sentire incipias immipriusquam sentire incipias imminentem, ne vel voluntas minus efficax sit sine opere, vel dolor inutilis sine correctione. Cogitet ergo anima in societate alienorum nunc posita, quod non poterit semper permanere cum illis, et eligat interim socium illum, qui, cum omnia subtracta fuerint, solus fidem servat dilectoribus sui, nec recedit in tempore angustiae. Et si durum videatur pro ejus amore nunc omnia mundi blandimenta respuere, audiat ipsum consolantem et dicentem: Nonne ego melior tibi sum quam decem filii? Quid enim? Dulcis est mundus: et dulcis non est Deus? Absit! Spiritus enim meus super mel dulcis. et haereditas mea super mel et favum . Hanc ergo, fratres, dulcedinem si gustare coeperitis, nec falsam dulcedinem diligetis, nec veram amaritudinem sentietis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ requisuit illum in consola¬
tione sua. Tunc illa infelix desꝑa¬
tione cadet ad se. & dampnatione
sub se:& aꝑiet se ꝓftindum in obui¬
am ruenti: & cũ illam exceꝑit. con¬
tinuo claudet᷑ sursum. & aꝑiet᷑ de¬
orsum: ut sine fine cadat: & ad finẽ
non resurgat. Et tunc pͥmũ agnoᷤᷤ¬
cet uerũ eẽ qͦd dictũ fuerat: ue soli.
qm̃ cum cecidit ñ habet subleuan-¬
tem. P ropterea dixit. Orate ne fu¬
enim ẽ hiems: n torpor mortis: Et
quid ẽ sabbatũ:. npost mortẽ tempꝰ
ꝑpetuȩ uacationis: Hiemps siqui¬
dem tollit ambulandi potentiã:
sabbatum negat licentiam: sic & im¬
minentis mortis torpore astrictus
homo a correctione p̃pedit᷑: pꝰt mor¬
tem uͦ penitentia ñ recipit᷑. Hic gra¬
uatur. ne bona oꝑa exerceat᷑ibi li¬
gatur. ne imminentẽ dampnatio¬
nem euadat: hic correctio graius :
ibi emendatio impossibilis. Propte¬
rea bonũ ẽ fugere iram uenientẽ.

Expanded text:
quia non requisivit illum in consolaquia non requisivit illum in consolatione sui. Tunc illa infelix desperatione cadet ad se, et damnatione sub se, et aperiet se profundum in obviam ruenti; et cum illam exceperit, continuo claudetur sursum, et aperietur deorsum, ut sine fine cadat et ad finem non resurgat. Et tunc primum agnoscet verum esse quod dictum fuerat: Vae soli! quoniam cum ceciderit, non habet sublevantem . Propterea dixit: Orate ne fuenim est hiems nisi torpor mortis? Et quid est Sabbatum. nisi post mortem tempus perpetuae vacationis? Hiems siquidem tollit ambulandi potentiam, Sabbatum negat licentiam. Sic et imminentis mortis torpore astrictus, homo a correctione praepeditur, post mortem vero poenitentia non recipitur; Hic gravatur, ne prima opera exerceat; ibi ligatur ne imminentem damnationem evadat. Hic correctio gravis, ibi emundatio impossibilis. Propterea bonum est fugere iram venientem
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam ñ agnoscit: qm̃ secũ ha¬
bet societatẽ alienam. delectationẽ
huiꝰ mundiingredientẽ ad ipsam
ꝑ sensus carnis ipsiꝰ᷑ uł cũ ipsa egre¬
ditur ad illas. Cũ au̾ claudi ceꝑint
portȩ istȩ sensuũ carnaliũ. ñ patebit
deinceps uia transeundi ad inuicem:
&e tunc separabit᷑ societas uanitatiᷤ :¬
& erit mundus foris exclusus ne m¬
grediatur. & anima intꝰ inclusa ne
egrediat᷑: & ueniet anima ad portaᷤ
ocłaꝵ & clausas inueniet. ut ñ egre¬
diat᷑ ꝑ uisum: &e declinabit ad por¬
tas auriũ. & obtrusas mueniet. ne
egrediat᷑ ꝑ auditũ. Deinde diffun¬
det se ꝑ aditus sensuũ reliquoꝵ.
mobilib seris ualuas sensuũ. & ad¬
itus cõmercii antiqui sine fine con¬
cludent. Tunc anima misera in
hoc tristi discidio solam se inueni¬
etiae conu̾tens se requirere incipiet
socium illum qui intus ẽ & exclu¬
di non potest: & ñ poterit habere
societatẽ illius in desolatione sua:

Expanded text:
nem suam non agnoscit, quoniam secum hanem suam non agnoscit, quoniam secum habet societatem alienam delectationum hujus mundi ingredientium ad ipsam per sensus carnis ipsius, vel cum ipsa egreditur ad illas. Cum autem claudi coeperint portae istae sensuum carnalium, non patebit deinceps via transeundi adinvicem; et tunc separabitur societas vanitatis, et erit mundus foris exclusus, ne ingrediatur, et anima intus inclusa, ne egrediatur. Et veniet anima ad portas oculorum et clausas inveniet, ut non egrediatur per visum, et declinabit ad portas aurium, obstrusas inveniet, ne egrediatur per auditum, deinde diffundet se per aditus sensuum reliquorummobilibus seris valvas sensuum aditus commercii antiqui sine fine concludens. Tunc anima misera in hoc tristi dissidio solam se inveniet, et convertens se requirere incipiet socium illum qui intus est, et excludi non potest, et non poterit habere societatem illius in desolatione sui,
Abbreviated transcription (Latin):
ret preteruerũ bonũ. Non enim
ẽ bonũ eiꝰ aliud quam uerũ bonũ.
Hoc gͥ solum ẽ in qͦ gaudere deb̾et
in abundantia sua. & in qͦ conso¬
lari deberet in egestate sua: & utiq
siue abundans sie egens bene il¬
lo gauderet. & bene consolaretur:
si illiꝰ neꝙ in abundantia neq in
egestate egestatẽ pateret᷑. Nunc aũ
pͥmum malum eiꝰ factum ẽ. ut illo
sublato egestatẽ illiꝰ patiat᷑. ut illud
ñ habeat. Deinde scđm malũ acceᷤᷤ¬
sit. ut in alio bono consolet᷑: ut il¬
lud ñ requirat. ꝑdito gͦ eo qͦd intꝰ
erat bono. egressa ẽ anima ad ea
quȩ foris erant bona alienatce pac¬
tum fecit cum delectationib scłi.
& regressa induxit eas ad se. ut for¬
nicaret᷑ cum eis intus in abscondi¬
to cordis sui. ce requiesceret suꝑ eas
ce consolaret᷑ in eis. & ñ respiceret
absentiam boni sui: eo qͦd abundã¬
tiam suam cerneret & consolatio¬
nem in bonis alienis. Nunc gͥ ani¬
ma desolata a bonosuo. desolatio¬

Expanded text:
praeter verum bonum. Non enim est bonum ejus aliud quam verum bonum. Hoc igitur solum est, in quo gaudere deberet in abundantia sua, et in quo consolari deberet in egestate sua. Et utique sive abundans sive egens bene illo gauderet et bene consolaretur, si illius neque in abundantia, neque in egestate egestatem pateretur. Nunc autem primum malum ejus factum est, ut illo sublato egestatem illius patiatur, ut illud non habeat; deinde secundum malum accessit, ut in alio bono consoletur, ut illud non requirat. Perdito ergo eo quod intus erat bono, egressa est anima ad ea quae foris erant bona aliena, et pactum fecit cum delectationibus saeculi; et regressa induxit eas ad se ut fornicaretur cum eis intus in abscondito cordis sui, et requiesceret super eas, et consolaretur in eis, et non respiceret absentiam boni sui, eo quod abundantiam suam cerneret et consolationem in bonis alienis. Nunc igitur anima desolata a bono suo, desolatio
Abbreviated transcription (Latin):
quidam lupi. Pastores sunt qͥ oueᷤᷤ
diligunt: mercennarii qui lanam
& lac accipunt: lupi qui carnes
comedunt. Pastores custodiunt
in ꝓsꝑitate: & defendunt in adu̾¬
sitate. Mercennarii custodiunt
in ꝓsꝑitate: s non defendunt in
adu̾sitate. Lupi ñ custodiunt in
ꝓsꝑitate: &e occidunt in adu̾sitate.
Pastores salutem querunt: mercen¬
narii lucrum appetunt: lupi pecca¬
ti matĩam. uł licentiã ouib danteᷤᷤ
occidunt. Primi sunt diligentes:
scdi negligentes: tercii pestilenteᷤᷤ.

Expanded text:
quidam lupi. Pastores sunt qui oves quidam lupi. Pastores sunt qui oves diligunt; mercenarii, qui lanam et lac accipiunt; lupi, qui carnes comedunt. Pastores custodiunt in prosperitate, et defendunt in adversitate. Mercenarii custodiunt in prosperitate, sed non defendunt in adversitate. Lupi non custodiunt in prosperitate, et occidunt in adversitate. Pastores salutem quaerunt, mercenarii lucrum appetunt. Lupi, peccati materiam vel licentiam ovibus dantes, occidunt. Primi sunt diligentes, secundi negligentes, tertii pestilentes.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c prius ouis fuit: postea
pastor factus ẽ. Ouis animal
est mansuetũ. & mundum. In
mansuetudine humilitas: in
mundicia castitas significatur.
Humilitas duplex est. Prima qͣ
preeẽ ñ appetas: scd̾a qua subeẽ
diligas. Multi enim sunt qui p̾¬
eẽ nolunt. fugientes laborem non
honorem: qui tam̃ subeẽ dedig¬
nantur: qui qͣndo in p̾cepto obe¬
dientiȩ murmurant: quasi ad
passionem ducti recalcitrant. hi
ꝓfecto oues non sunt: nec imitato¬
res illius. qui sicut ouis ad occisi¬
onem ductuᷤ ẽ. & non aꝑuit os
suum. Similiter castitas duplex
ẽ: alia foris ꝑ mundiciam corpo¬
ris: alia intus ꝑ mundiciã cordis.
Mundicia corporis ẽ. abstinere
a malo oꝑe: mundicia cordis sin¬
cerum eẽ. a mala delectatione. Qi
gͦ mundiciam & mansuetudinẽ
habet ouis ẽ: & qui ouis bona est.
sic tandem pastor fieri potest: qui
prius in sua subiectione didicit. qͦ¬
modo aliis preeẽ possit. Quidã enĩ
sunt pastores: quidã mercennarii:

Expanded text:
 prius ovis fuit, postea pastor factus est. Ovis animal est mansuetum et mundum. In mansuetudine humilitas, in munditia castitas significatur. Humilitas duplex est: prima, qua praeesse non appetas; secunda, qua subesse diligas. Multi enim sunt qui praeesse nolunt, fugientes laborem non honorem; qui tamen subesse dedignantur. Qui quando in praecepto obedientiae murmurant, quasi ad passionem ducti recalcitrant. Hi profecto oves non sunt nec imitatores illius, qui sicut ovis ad occisionem ductus est, et non aperuit os suum . Similiter castitas duplex est. Alia foris per munditiam corporis, alia intus per munditiam cordis. Munditia corporis est abstinere a malo opere; munditia cordis, sincerum esse a mala delectatione. Qui ergo munditiam et mansuetudinem habet, ovis est. Et qui ovis bona est, sic tandem pastor fieri potest, qui prius in sua subjectione didicit, quomodo aliis praeesse possit. Quidam enim sunt pastores, quidam mercenarii,
Abbreviated transcription (Latin):
uplex est uita anime: alia qͣ xl
uiuit in deoᷤalia qua uiuit in car¬
ibi dolet cum leditur. & gaudet cũ
fouetur: quia unus ẽ locus gaudii
& doloris: nec dolor est nͥ uͥ gaudiũ
fuit & amor: qm̃ dolor non est. nͥ cũ
lesus fueris ubi gaudes sublato gau¬
dio. Qui gͦ in carne uiuunt in car¬
ne sentiunt: & illis dolor carnis gra¬
ius est: quia suaue erat gaudium
illius. Dolores uͦ anime ñ sentiunt:
quia mortui sunt intus: uͥ uiuere
debuerant in dõ. Iccirco cũ leditur
caro. graue estimatur ab illis: et
fugiunt quantũ possunt dolores
illius Uulnera autẽ animȩ ignoraił
ꝓrsus: &e ñ querunt medicinam in
illis: quia ibi sensum doloris ñ ha¬
bent. Cum autẽ mortuus fuerit
sensus animȩ quo iuuit in carne:
tunc uiuificari incipiet ille sensuᷤ.
quo sentiet semetipsam: & tunc sci¬
et uulnera sua: & sentire incipiet
dolores suos tanto grauius qͣnto
ꝓpius: quia quod magis intimũ ẽ.
magis nocet malum: magis pro¬
dest bonum. uUnde dicit. Arguã

Expanded text:
uplex est vita animae: alia, qua vivit in Deo; alia, qua vivit in caribi dolet cum laeditur, et gaudet cum fovetur, quia unus est locus gaudii et doloris. Nec dolor est, nisi ubi gaudium fuit et amor, quoniam dolor non est, nisi, cum laesus fueris, ubi gaudes, sublato gaudio. Qui vero in carne vivunt, in carne sentiunt; et illis dolor carnis gravis est, quia suave erat gaudium illius. Dolores vero animae non sentiunt, quia mortui sunt intus, ubi vivere debuerant in Deo. Idcirco, cum laeditur caro, grave existimatur ab illis, et fugiunt, quantum possunt, dolores illius. Vulnera autem animae ignorant prorsus, et non quaerunt medicinam in illis, quia ibi sensum doloris non habent. Cum autem mortuus fuerit sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet ille sensus, quo sentiet semetipsam; et tunc sciet vulnera sua et sentire incipiet dolores suos tanto gravius, quanto propius, quia quod magis intimum est, magis nocet malum, magis prodest bonum. Unde dicit: Arguam
Abbreviated transcription (Latin):
sic agu̾s uerum hoc bonum sibi
iunctum ñ habet. Uerum qui¬
dem bonum est. s cum uero bo¬
num ñ est: quia cupiditas boni¬
tas non ẽ. Alium curiositas tra¬
hit ad querendum uerũ. In secta¬
tur rumores: noua captat: secreta
serutatur: ut uicio suo pabułu
ministret. Et est hic similit̾ uerũ
sine socio bono: ut in om̃ib his
uerum bonum ñ inueniat᷑. Alii
uerum querunt. & amant illud
habere quia uerum ẽ.e hii recte
quidem diriguntur. quia uerũ
querunt ꝓpter bonum: s ñ ꝑdu¬
cunt᷑. quia non querunt ꝓpter
summum bonum. Tales sunt
qui scrutantur secreta nature. &
desiderio magno ferunt᷑. ut sci¬
ant solum quod uerum ẽ in reb
conditis. Et est quidem etiã illic
quod iure delectare debeat: ita ta¬
men si cor hominis ꝑ id quod infra
diligitur. ad amorem illiꝰ qui sum¬
me bonus est accendatur. Propt̾ea
melius ẽ illud quo docetur homo
pͥmum semetipsum cognoscere. &
quod est ut corrigat: &e quod esse

Expanded text:
sic agi; sed verum hoc, bonum sibi sic agi; sed verum hoc, bonum sibi junctum non habet. Verum quidem bonum est, sed cum vero bonum non est, quia cupiditas bonitas non est. Alium curiositas trahit ad quaerendum verum. Insectatur rumores, nova captat, secreta scrutatur, ut vitio suo pabulum ministret, et est hic similiter verum sine socio bono, ut in omnibus his verum bonum non inveniatur. Alii verum quaerunt, et amant illud habere, quia verum est. Et hi recte quidem diriguntur quia verum quaerunt propter bonum; sed non perducuntur, quia non quaerunt propter summum bonum. Tales sunt qui, scrutantur secreta naturae, et desiderio magno feruntur, ut sciant solum quod verum est in rebus conditis. Et est quidem etiam illic quod jure delectare debeat; ita tamen si cor hominis per id quod infra diligitur, ad amorem illius, qui summe bonus est, accendatur. Propterea melius est illud quo docetur homo primum semetipsum cognoscere, et quod est ut corrigat, et quod esse
Abbreviated transcription (Latin):
ut quantumlibet ꝑuersa illo
omnino carere non possit. Coti¬
dianȩ questiones indicant: quia
scire uerum om̃s cupimus. Tota
uita hominis: in questione est.
Quamdiu uiuit᷑ querit᷑. Nemo
falli uult: etiam si quisquã fal-¬
lere uelit. In hoc uero ꝓbat cor
humanũ: nichil magis ꝓpͥum si¬
bi eẽ. quam uerum. S ꝑuersi ue
rum querunt: ubi salus non est.
Uerum quia homines sunt: ubi
salus non est. quia ꝑuersi sunt.
Uerum. &e non bonum. Propterea
non inueniunt uerũ bonum. Aliꝰ
querit ad iniquitatẽ: alius querit
ad cupiditatem: alius querit ad
curiositatẽ. Querit alter quomͦ
ledere possit illum quem odit. :¬
& forte inuenit quod querit. & ue¬
rum est. quia sic ledi potest: s ue¬
rum hoc ad iniquitatẽ ducit ñ
ad bonitatem. Alius querit qͦmͦ
multiplicare possit pecuniam.
augere diuitias. lucra cumulare.
& contingit aliquando ut inue¬
niatur quod querit. & uerum ẽ
omnino quia sic fieri potest. et

Expanded text:
ut, quantumlibet sit perversa, illo ut, quantumlibet sit perversa, illo omnino carere non possit. Quotidianae quaestiones indicant quod scire verum omnes cupimus. Tota vita hominis in quaestione est. Quandiu vivitur, quaeritur. Nemo falli vult, etiam si quisque fallere velit: in hoc vero probat cor humanum nihil magis proprium sibi esse quam verum; sed perversi ibi verum quaerunt ubi salus non est. Verum quia homines sunt, ubi salus non est, quia perversi sunt. Verum et non bonum. Propterea non inveniunt verum bonum. Alius quaerit ad iniquitatem, alius quaerit ad cupiditatem, alius quaerit ad curiositatem. Quaerit alius quomodo laedere possit illum quem odit; et forte invenit quod quaerit, et verum est quod sic laedi potest. Sed verum hoc ad iniquitatem ducit, non ad bonitatem. Alius quaerit quomodo multiplicare possit pecuniam, augere divitias, lucra cumulare; et contingit aliquando ut inveniatur quod quaerit. Et verum est omnino quia sic fieri potest, et
Abbreviated transcription (Latin):
isi ego abiero. paraclitus non b¬
ueniet. Xp̃c discipulis corpo¬
ralem p̾sentiam subtraxit: ut eũ
spiritalit̾ amare discerent. Erat
quippe & ipse prius scđm eandem
corporalem presentiam paraclituᷤ
id est consolator: s hec consolatio
quasi lac erat. de carne manans
paruulis. Propterea subtractũ
ẽ lac : ut ad ꝑfectionem spirita¬
lis amoris conualescerent. As¬
cendit in celum. ut corda post
se traheret: &e dilectio ꝑgeret pꝰt
dilectum. Usq hodie xp̃e amicos
suos in scriptura sacra & sacram̃¬
tis eccl̃ie. atq aliis uisibilib uir¬
tutum exercitiis. quasi quadam
corporali presentia consolatur.
quoꝵ usum dum aliquando
dispensatorie subtrahit: quasi qͣn¬
dam humanitatẽ suam ab ocłis
intuentiũ subducit. ut spirita¬
lis amoris dulcedinẽ tanto puruᷤᷤ
ꝑcipiant: quo nichil foris habent
etiam de oꝑe uirtutis. ad quod
mentem suam ꝑ intentionẽ effũ¬
dant:¬
esidium cognoscendȩ uerita¬
tis in tantũ naturale anime est:

Expanded text:
isi ego abiero Paracletus non veniet . Christus discipulis corporalem praesentiam subtraxit, ut eum spiritualiter amare discerent. Erat quippe et ipse prius secundum eamdem corporalem praesentiam paracletus, id est consolator, et haec consolatio quasi lac erat de carne manans parvulis. Propterea subtractum est lac, ut ad perfectionem spiritalis amoris convalescerent. Ascendit in coelum ut corda post se traheret, et dilectio pergeret post dilectum. Usque hodie Christus amicos suos in Scriptura sacra et sacramentis Ecclesiae atque aliis visibilibus virtutum exercitiis quasi quadam corporali praesentia consolatur: quorum usum dum aliquando dispensatione subtrahit, quasi quamdam humanitatem suam ab oculis intuentium subducit, ut spiritualis amoris dulcedinem tanto purius percipiant, quominus foris habent etiam de opere virtutis ad quod mentem suam per intentionem effundantDesiderium cognoscendae veritatis intantum naturale animae est,
Abbreviated transcription (French):
elus
inus
Semiramis
ameis qͥ e niniaᷤ
Arius
Aralius
erses qͥ & baleuᷤᷤ
Armamittres
Belochus
Baleus
Altadas
Mamyntus
Machaleus
Sperreus
Mamilus
Sparetus
As catades
Amyntes
Belochus
ellepares
amprides

Expanded text:
elus, Ninus, Semiramis, Zameis qui et Ninias, Arius, Aralius, Xerxes qui et Baleus, Armamitres, Belochus, Balens, Altadas, Mamintus, Machaleus, Sparreus, Mamillas, Sparretus, Ascatades, Amintes, Belochus, Bellopares, Lamprides
Abbreviated transcription (Latin):
damm̾ delectatur contrectans ce de¬
osculans. nec ignominiosũ putat ĩ¬
digna sustinere. quia dilectio pul¬
chrum facit. quicquid dilecti nece ᷤ¬
sitas exposcit: Sic gͦ pia mens dm
suum contemplat᷑. & ipsa sua con¬
templatione suauit̾ reficit᷑:. & dulce
illi ẽ semꝑ ad considerandum: qͦd
ad amandum & laudandũ semꝑ
ẽ. suaue. Triplicit̾ autẽ animus
dm̃ contemplat᷑: in seipsoͬ in oꝑib
suis: &e in uidiciis suis. In seipso bo¬
num: in oꝑib suis magnum: in
iudiciis suis iustum. In seipso ama¬
bilem: in oꝑib suis mirabilem: in

Expanded text:
odammodo delectatur contrectans et deodammodo delectatur contrectans et deosculans, nec ignominiosum putat indigna sustinere, quia dilectio pulchrum facit quidquid dilecti necessitas exposcit, sic ergo pia mens Deum suum contemplatur, et ipsa sua contemplatione suaviter reficitur et dulce illi est semper ad considerandum quod ad amandum et laudandum semper est suave. Tripliciter autem animus Deum contemplatur, in seipso, in operibus suis, et in judiciis suis. In seipso, bonum, in operibus suis, magnum; in judiciis suis, justum; in seipso, amabilem; in operibus suis, mirabilem; in
Abbreviated transcription (Latin):
ens pia uigi contemplati¬
one creatoris sui reficitur:
ce quantomagis eiꝰ bonita¬
tem cogitat: tanto amplius eiꝰ amo¬
re inflammatur. Miratur pietatẽ.
quȩ tantam maiestatẽ ad nram cõ¬
passionem inflectit: mirat᷑ maie¬
statem. quȩ tantam pietatẽ nr̃a com-¬
passione &e ꝓuidentia. affici &e ꝑtur¬
bari non suit. Si enim tanta bonitaᷤᷤ
eet̾. & tanta maiestas ñ eẽt: mala
nr̃a ad d̾m redundarent: si autem
tanta maiestas eẽt. & tanta bonitaᷤᷤ
ñ eet:̃ bona eius ad nos ñ descende¬
rent. Congratulam᷑ gͦ bonitati de
tanta maiestate ꝓpter ipsum. ne
pro nobis afficiatur: congratulamͣ
unm̃sitati de tanta bonitate ꝓpter
nos. ut nobis compatiat᷑ : & in his
omĩb ammiratio magna ẽ. & stu¬
por menti:quando non dedignat᷑
d̾s humilia & infirma nr̃a. Et qͥa
illi pietas facit non indignum. qͦd
nobis miseria necessarium reddit.
quemadmodu mat̾na pietas sor¬
dentem puerum ñ abhorret. s qͦ¬

Expanded text:
ens pia jugi contemplatione Creatoris sui reficitur, et quanto magis ejus bonitatem cogitat, tanto amplius ejus amore inflammatur. Miratur pietatem quae tantam majestatem ad nostram compassionem inflectit; miratur majestatem, quae tantam pietatem nostri compassione et providentia affici et perturbari non sinit. Si enim tanta bonitas esset, et tanta majestas non esset, mala nostra ad Deum redundarent. Si autem tanta majestas esset et tanta bonitas non esset, bona ejus ad nos non descenderent. Congratulamur ergo bonitati de tanta majestate propter ipsum, ne pro nobis afficiatur; congratulamur immensitati de tanta bonitate propter nos, ut nobis compatiatur. Et in his omnibus admiratio magna est et stupor menti, quando non dedignatur Deus humilia et infirma nostra. Et quia illi pietas facit se non indignum, quod nobis miseria necessarium reddit. Quemadmodum materna pietas sordentem puerum non abhorret, sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Hinc ẽ qͦd quibdã ex frequenti
auditu obtusis: uerbũ dĩ in fastidiũ
uertitur. Alii ex cotidiana auditione:
amplius ad amorẽ uerbi inflammant᷑.
Sic filii isrł in deserto usu manna fasti¬
diunt: & duo discipuli in uia loquen¬
tis iħu sermonib corde in ardescunt.
Ita machera cotis confricatione acuit᷑:
& cultrũ assidua soli scissione hebetat᷑.
uomer sulco attritus splendescit: & caca¬
bꝰassidua flammȩ lambentis adustione
obfuscatur. S ue qui de bono deteu¬
ores fiunt.¬

Expanded text:
tur. Hinc est quod quibusdam ex frequenti tur. Hinc est quod quibusdam ex frequenti auditu obtusis verbum Dei in fastidium vertitur. Alii, ex quotidiana auditione amplius ad amorem verbi inflammantur. Sic filii Israel in deserto usu manna fastidiunt, et duo discipuli in via loquentis Jesu sermonibus corde inardescunt. Ita machaera cotis confricatione acuitur, et culter assidua soli scissione hebetatur. Vomer sulco attritus splendescit, et cacabus assidua flammae lambentis adustione offuscatur. Sed vae qui de bono deteriores fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
lib exhortationẽ ñ exposcunt. Infan¬
tib lac datur: Pueris cib frangit᷑ &e
masticat᷑. Iuuenib ñ masticatur. s
frangitur. A iris nec masticat᷑ nec fran-¬
gitur: qui exercitatos habent sensus.
ut possint uti solido cibo. Duplex ẽ
intelligentia & sapientia. Sensus in
telligentiȩ. ad cognitionẽ ꝑtinet:
Sensus sapientiȩ. ad uirtutẽ. Sensuᷤ
intelligentiȩ foris exerret᷑ ꝑ lectionẽ:
intus ꝑ meditationẽ. Sensus sapientiȩ
foris exercetur ꝑ oꝑationẽ: intus ꝑ tẽ¬
ꝑationẽ. Sensus intelligentie ẽ: bonũ
cognoscere. Sensus sapientiȩ ẽ: bonũ
su sapientiȩ uiuunt: & necdum sen¬
su intelligentiȩ plene uiuificati sunt.
Alii nec intelligentie. nec sapientiȩ sen-¬
sum ꝑcipiunt. Alii & intelligentiȩ &
sapientiȩ sensu uiuunt. Sensus sapi¬
entiȩ & intelligentiȩ in quib dã usu
exercitatus aciut᷑: in quibdam uͦ ipso
exercitationis suȩ usu amplius hebeta¬

Expanded text:
libus exhortationem non exposcunt. Infanlibus exhortationem non exposcunt. Infantibus lac datur. Pueris cibus frangitur et masticatur. Juvenibus non masticatur, sed frangitur. Viris nec masticatur nec frangitur, qui exercitatus habent sensus, ut possint uti solido cibo. TIT. CLXII. intelligentia et sapientelligentiae ad cognitionem pertinet; sensus sapientiae, ad virtutem. Sensus intelligentiae foris exercetur per lectionem, intus per meditationem. Seforis exercetur per operationem, intus per tentationem. Sensus intelligentiae est bonum cognoscere, sensus sapientiae est bonum su sapientiae vivunt, et necdum sensu intelligentiae plene vivificati sunt. Alii nec intelligentiae nec sapientiae sensum percipiunt. Alii et intelligentiae et sapientiae sensu vivunt. Sensus sapientiae et intelligentiae in quibusdam usu exercitatus acuitur, in quibusdam vero ipso exercitationis suae usu amplius hebeta
Abbreviated transcription (Latin):
ad intelligendũ. libent̾ audiunt:
& quȩ leuia sunt ad faciendũ. obe¬
dienter agunt: isti quasi lacte nutͥ¬
untur. Alii autẽ ad solidum cibum
habiles sunt: quia in p̾ceptis di et
fortia agere. & obscura intelligere poᷤ¬
sunt: si tam̃ obscura. ꝑ expositionẽ
fracta aꝑiant᷑: & dura ꝑ exhortatio¬
nẽ &e consolationẽ masticata emoll¬
antur. Precepta enim fortia ꝑ ratio¬
nem faciendi frangunt᷑: & ꝑ blandi¬
menta &e consolationes masticantur.
ut infirmiores quosq nutͥre possint.
Alii sunt qui ñ indigent cibo masti¬
cato. s fracto: qͥa uoluntate parati st̃.
uͥ rationẽ faciendi agnoscunt. Alii
autẽ in precepto obedientiȩ. rationẽ
faciendi querere indignũ reputant:
qͥa ꝓ solo precepto obedientiã debere
seputant. Isti cibum uerbi dĩ & fran¬
gunt &e masticant: quia fortes fide.
nec in occultis rationẽ importune exi¬
gunt: & caritate feruentes. in diffici¬

Expanded text:
ad intelligendum libenter audiunt, ad intelligendum libenter audiunt, et quae levia sunt ad faciendum obedienter agunt, ii quasi lacte nutriuntur. Alii autem ad solidum cibum habiles sunt, quia in praeceptis Dei et fortia agere et obscura intelligere possunt, si tamen obscura per expositionem fracta aperiantur, et dura per exhortationem et consolationem masticata emolliantur. Praecepta enim fortia per rationem faciendi franguntur, et per blandimenta et consolationes masticantur, ut infirmiores quosque nutrire possint. Alii sunt qui non indigent cibo masticato, sed fracto, quia voluntate parati sunt, ubi rationem faciendi agnoscunt. Alii autem in praecepto obedientiae rationem faciendi quaerere indignum existimant, quia pro solo praecepto obedientiam debere se putant. Isti cibum verbum Dei et frangunt et masticant, quia fortes fide nec in occultis rationem importune exigunt, et charitate ferventes in diffici