comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sessa est patria Ro obsessa fuit troya obses¬
sa tyrus obsessa carthago ob sessa phero sosima
obsessa mumãtia et chormeꝰ euerseq omes
quẽ iam pudeat obsideri Ip̃a urbĩ caput roma obsidioe
tentata est sed cũ iam roma esse desiisset Quid capua
quid tarẽtũ quũ siracusas quĩd athenas quid ueros
ñore ue alios loquar Sũt et sua ub urbibus uata et
pauce fatũ obsidionis euasere sed longitudo temporum
notitie rerũ obstat ut ip̃is etiam ciuibus suarũ fata
uebiũ sint ignota tu presentẽ sentis obsidiõnẽ nec futu¬
ras pudes nec p̃teritas meministi sit est usus quod.
te premit defles ualde sensibus dedici estis deluaꝵ moc¬
dõin pͣria sum obsessus rõ. Dicebam ĩcõmodũ tuũ flere
iam optabile uideri possit exilũ eo ꝙ minus offitiat
libertati neutrũ tamen officit si libertas am̃i uera est
ille et inclusus egredi et exclusus regredi et ubi uolu¬
erit esse potest de Obsessus in prĩa measum Raͦ ub̃ses¬

Expanded text:
sessa est patria. Obsessa fuit Troia, obsessa Tyrus, obsessa Carthago, obsessa Hierosolyma, obsessa Numantia et Corynthus, everseque omnes: quem iam pudeat obsideri? Ipsa urbium caput Roma obsidione tentata est, sed cum iam Roma esse desiisset; quid Capuam, quid Tarentum, quid Syracusas, quid Athenas, quid Veios minoresve alias loquar? Sunt et sua urbibus fata, et pauce fatum obsidionis evasere; sed longitudo temporum notitie rerum obstat, ut ipsis etiam civibus suarum fata urbium sint ignota. Tu presentem sentis obsidionem, nec futuras prevides, nec preteritas meministi; sic est usus: quod te premit defles. Valde sensibus dediti estis, beluarum more. In patria sum obsessus. Dicebam te incommodum tuum flere: iam optabile videri possit exilium, eo quod minus officiat libertati; neutrum tamen officit, si libertas animi vera est. Ille et inclusus egredi, et exclusus regredi, et ubi voluerit esse potest. Obsessus in patria mea sum. Obses
Abbreviated transcription (Latin):
Ormosa michi ucor obuenit Ra Difficilem protũtiam nac¬
tus es uigilia dixiiã durũ custodire quod a multꝰ appetũ¬
ha formosa ⁊ uxor ex elles Ro Bolet forma cor ꝑis ut
multa alia parritate gaũdere imparitãte at dissimi¬
litudine aspeonari. s par tibi ipituꝵ forma est exertebeois alis¬
quin cõtenpueons uttuq saborcosum Iorma ꝯuigie magna ¶t
ꝑet magna supeobia uio est aliqilod quod eque am̃i tume far.
et eptollat. Ga formã oxoris est maõia Ra uide ne castitas ꝑ¬
uasi sctu est iciud satyoitũ Raya ẽ adeo ꝯtordia forme puba

Expanded text:
ormosa michi uxor obvenit. Difficilem provinciam nactus es, vigila: dixi iam durum custodire quod a multis appetitur. Forma est uxoris excellens. Solet forma corporis, ut multa alia, paritate gaudere, imparitatem ac dissimilitudinem aspernari. Si par igitur tibi forma est, exerceberis; alioquin contemneris, utrunque laboriosum. Forma coniugis magna est. Et magna superbia; vix est aliquid quod eque animum tumefaciat et extollat. Forma uxoris est maxima. Vide ne castitas parva sit; scitum est illud satyricum: Rara adeo est concordia forme a
Abbreviated transcription (Latin):
muentot ad tilita ueysatile tum iactura patomiori licoua uola¬
mateusrausabeo uoore sor mosissimos Ra: habes ydolum litipiosu
insolens quod affusus colas quod extra te raptus stupeas por
andores Unac totus pendear submntte collũ iuyo et totentus foro
quis  curasq aliab it ꝓptia libertãtẽ procul abite dicebam mẽde
Qaue me qulando aliam priter illam saudes neqñ otulos nbil¬
lius sconte diuebteois ne solito partius blandiaois solito minus
mãcipũ no maritus het facito si tanti ext imas aliquã diũ for-¬
mosam thori sotiam amplecti leuiq ad tempus tute gaudere et
mudu natos eo utero tãꝙ poma nobiliora pulihro de uase
sa sperent epoen habeo ormosam ta uenenũ dulce apedes
lucts spsendidam ssuitute Gaforma delector uacus Raͦ uana boer¬
iusos dpsertatio ml forma fugatius it presertim feminea qui epo¬
remppter form̃a diligit cito illã odeoit De uxore fecunda et

Expanded text:
le: tum iacturam patrimonii lucrum voca. Habeo uxorem formosissimam. Habes idolum litigiosum, insolens, quod affusus colas, quod extra te raptus stupeas, quod adores, unde totus pendeas. Submitte collum iugo et contentus forma coniugis curasque alias et propriam libertatem procul abice. Dicebam modo: cave nequando aliam preter illam laudes, nequando oculos ab illius fronte diverteris, ne solito parcius blandiaris, solito minus mancipium non maritus. Hec facito, si tanti existimas aliquandiu formosam thori sociam amplecti levique ad tempus cute gaudere et candido natos ex utero tanquam poma nobiliora pulchro de vase suscipere. Uxorem habeo formosam. Venenum dulce, compedes aureas, splendidam servitutem. Forma delector uxoris. Vana brevisque delectatio: nil forma fugacius et presertim feminea. Qui uxorem propter formam diligit, cito illam oderit. 67 DE UXORE FECUNDA ET
Abbreviated transcription (Latin):
deret. nisi iheronmꝰ illoꝵ propinquior etati habitasse diogenem
diceret in portariũ uestibulis et porticibus ciuitatũ quod nõ cuil
crediturus ut credam fibi et sua cogit auctas et uaria et mult̾i¬
plex lectio. tale enim aliquid profecto nõ scriberet. insi apuid ydo¬
neũ legisset auctorẽ. et de hiis quidem satis est dictũ
autẽ solon cuiꝰ inter illos seꝑtem gretie sapientes preclarissimũ
est nomẽ. et si primũ legiffer sueq ⁊. P. dux moderatorq etate
tamen ulenna ut thimeꝰ nidicat płonis. et aliis se studiis dedit
et inter solitarios deputandus est. quãdo et patriã liquit legibꝰ
ornatã suis et cupiditate discendi ignotas terras adiit peregri

Expanded text:
deret, nisi Ieronimus, illorum propinquior etati, habitasse Dyogenem deret, nisi Ieronimus, illorum propinquior etati, habitasse Dyogenem diceret «in portarum vestibulis et porticibus civitatum». Quod non cuilibet crediturus, ut credam sibi et sua cogit autoritas, ac varia et multiplex lectio; tale enim aliquid profecto non scriberet, nisi apud ydoneum legisset auctorem. Et de his quidem satis est dictum. Ipse autem Solon, cuius inter septem illos Grecie sapientes preclarissimum est nomen, etsi primum legifer sueque reipublice dux moderatorque, etate tamen ultima, ut Timeus indicat Platonis, et aliis se studiis dedit et inter solitarios deputandus est, quando et patriam liquit legibus ornatam suis, et cupiditate discendi ignotas terras adiit, peregri
Abbreviated transcription (Latin):
horu labor in fla ꝑrofessio est cieca notitiã sui roflec¬
tendũq ad se ammũ et circa cõtemptũ manis ꝯloris uersatur
Nam qualem fuisse arbitram᷑. anaxaegorã. quale uel constantia
illa abstmẽtiaꝙ sua: Seno cratem seuerissinũ pħoꝵ ut ait cice¬
ro uel zenone stoicorũ patr̃e uel laboriõsissimũ ex ombus caruea¬
dem cuiꝰ exactissimã illã studiose mentis intentions̃ que ut le¬
guꝰ discũbentem sepe cibi fecit ĩmemorẽ. Au ꝑutaniꝰ usq ad
nonagesiniũ uite anũ tam fixa taneq contimua inter tremultꝰ
et tedia hominũ peruẽturã fuisse. et. non potius in solitudinẽ
ubi ammũ a ꝓpoĩto nullus auerteret. michi quidem haud facile
persuadetur. et si preter comecturas nchil habea. aut horũ cui¬
cũq aut crisippi donũ. aut dolĩ diogenis in plateis urbiũĩ fui¬
se cũ et illũ salutatio hõm et hũc umbra sũmi etiã regis offen¬

Expanded text:
horum labor, ni falsa professio est, circa notitiam sui reflechorum labor, ni falsa professio est, circa notitiam sui reflectendumque ad se animum et circa contemptum inanis glorie versatur. Nam qualem fuisse arbitramur Anaxagoram, qualem vel constantia illa abstinentiaque sua Xenocratem «severissimum phiro, vel Zenonem, stoicorum patrem, vel laboriosissimum ex omnibus Carneadem? Cuius exactissimam illam studiose mentis intentionem, que, ut legimus, discumbentem sepe cibi fecit immemorem, an putamus usque post nonagesimum vite annum tam fixam tamque continuam inter tumultus et tedia hominum perventuram fuisse, et non potius in solitudine ubi animum a proposito nullus averteret? Michi quidem haud facile persuaderetur, etsi preter coniecturas nichil habeam, aut horum cuiusquam aut Crisippi domum, aut dolium Dyogenis in plateis urbium fuisse, cum et illum salutatio hominum, et hunc umbra summi etiam regis offen
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽ locũ tacitũ atq undiq abditũ eligere solitũ hic undi¬
sonũ patentẽgibi enm pigeniẽ acuebat hic uocem exerco¬
bat. utrũq tamen in solitudine fatiebat discebãt soli quod
in populis uenderent. meditabant᷑. nc̃ siluis quod in urbibꝰ
ostentarent excusabatq professio quibus intentio una esset
uel loquendo uel tacendo rẽ augeret quod de cicerone nou me-¬
mini. demostenẽ coustat ꝙ in noctibus acticis scriptũ est pre¬
tir̃ quoq silencii pepigisse nobis quibus uenale nichil peni-¬
tus/ uel ostentii esse debet. sid onna ad salute uiteq lege
tp̃alis et eterne spem in solitudine discendũ est ꝙ restat iñ so
et si deus pie nos aspicit spero etiam
e tamen ab oratoribus diuersu semper sensisse pħos
credam et diuersitas morũ facit et omnino alius mte¬
tionũ finis illis em̃ plausũ populi captare animꝰ

Expanded text:
thenem locum tacitum atque undique abditum eligere solitum, hic undithenem locum tacitum atque undique abditum eligere solitum, hic undisonum patentemque; ibi enim ingenium acuebat, hic vocem exercebat; utrunque tamen in solitudine faciebat. Discebant soli quod in populis venderent, meditabantur in silvis quod in urbibus ostentarent; excusabatque professio, quibus intentio una esset vel loquendo vel tacendo rem augere. Quod de Cicerone non memini, Demosthenem constat, quod in Noctibus Athicis scriptum est, precium quoque silentii pepigisse. Nobis quibus venale nichil penitus, nichil ostentui esse debet, sed omnia ad salutem viteque legem temporalis et eterne spem, in solitudine discendum est quod restat, in solet si Deus pie nos aspicit spero etiam. Ut tamen ab oratoribus diversum semper sensisse philosophos credam, et diversitas morum facit et omnino alius intentionum finis. Illis enim plausum populi captare animus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lrĩs nou colligo singula. ex hiis eñĩ uides ut amator ille ur¬
bis et fori et amata õderit et licteratã folitũdinẽ rebus õmbꝰ
anteponat
ua in re unammẽ cũ cicerone fuisse demostenẽ
auguror et nisi forte aliqua mutandi quoq cõ¬
silii rõ incesserit. quod nõ legi idem seusisse illũ
semper. quod hic noster aln senserit. nã et pro¬
fessio eadem amborũ et est ille semculꝰ. quod acero idem ait
qul delecaretur muliercularũ susurro ut sit a tergo insibilã¬
tiuĩ, hit est ille demosterres. et si constet eũ oratoriã illã uimi
quã in urbibus tam potenter exercuit maxime in solitudine
didicisse. de ħͣuintillianꝰ. Idem inquit ille tantus amator
secreti demostenes in lictors in quo maxio cũ sono fluctus
illidoret mẽditans consuescebat contionũ fremitus nõ expa¬
uescere ne te moueat quod supradictũ est. hunc ip̃m demos¬

Expanded text:
cum literis». Non colligo singula; ex his enim vides, ut amator ille urcum literis». Non colligo singula; ex his enim vides, ut amator ille urbis et fori et amata oderit et literatam solitudinem rebus omnibus anteponat. Qua in re unanimem cum Cicerone Demosthenem fuisse auguror, et nisi forte aliqua mutandi quoque consilii ratio incesserit, quod non legi, idem sensisse illum semper, quod hic noster aliquando senserit. Nam et professio eadem amborum, et est ille «leviculus», quod Cicero idem ait, qui delectaretur illo muliercularum susurro, ut fit, a tergo insibilantium: «Hic est ille Demosthenes». Etsi constet eum oratoriam illam vim, quam in urbibus tam potenter exercuit, maxime in solitudine didicisse. De quo Quintilianus idem inquit: «Ille tantus amator secreti Demosthenes, in litore, in quo se maximo cum sono fluctus illideret, meditans consuescebat contionum fremitus non expavescere». Nec te moveat quod supra dictum est hunc ipsum Demos
Abbreviated transcription (Latin):
et tutiorẽ et minꝰ aliis geau̾ẽ aut molestam conficetur unde
et eam cũ omnibus quibus aliqua iusta cã est tũ hñs p̃cipue
permittit qui excellũt ingemo et doctrina ꝙͣiuis cicero idem p̾mo
uite hucꝰ impatiens. ut dixi candẽ multis tandem doloribꝰ
et in primis amantissine filie morte deiectus optauerit et sibi
athico suo scribens nũc inquit omia respuo nec quidꝙͣ habes
tollerabilius ꝙͣ solitudinem. et iterũ michi inquit solitũde et
recessus proĩtia est ualde urbem sugio multas ob causas. Ieꝭ.
nec eñ esse in turba possũ. et nchil hac solitudine iocũdius
lego sic assentior ut a me ip̃o nõ ab alio dictũ putem. Ĩta nc̃
seꝑe edem accidit. et demũ ut iam ciceromi ualedicam. idem
ip̃e mox dulci blandiẽs amico Secũdũ te ait nichil est michi
amicitius solitudine. et adiecit In ea michi õms sermo est

Expanded text:
et tutiorem et minus aliis gravem aut molestam confitetur; unde et tutiorem et minus aliis gravem aut molestam confitetur; unde et eam cum omnibus, quibus aliqua iusta causa est, tum his precipue permittit, qui excellunt ingenio et doctrina. Quamvis Cicero idem, primo vite huius impatiens ut dixi, eandem multis tandem doloribus et in primis amantissime filie morte deiectus optaverit et sibi. Athico suo scribens, «Nunc» inquit «omnia respuo, nec quicquam habeo tolerabilius quam solitudinem»; et iterum: «Michi» inquit «solitudo et recessus provincia est», «valde urbem fugio multas ob causas». Item: «Nec enim esse in turba possum»; et rursus: «Nil hac solitudine iucundius, lego, sic assentior ut a me ipso non ab alio dictum putem; ita michi sepe idem accidit. Demum, ut iam Ciceroni vale dicam, idem ipse mox dulci blandiens amico: «Secundum te» ait «nichil est michi amicius solitudine»; et adiecit: «In ea michi omnis sermo est
Abbreviated transcription (Latin):
dorat dignitas non deessent. Accendit ergo uiri illus ingeni¬
ũ solitudo. et quõd miraberis odiosa. quid putas factura ess
optata: aut ꝙͣtũ putas optanda est: que uel nolentibus tare¬
tũ prodest
Quod libet tamẽ ip̃e sibi uite genus optaret.
Certe quid phĩs sit optandũ. in eo libro in quo om̃is generis
hominũ offitia explicat exequitur ait eñ multos tranquille¬
tãtẽ appetentes dimissis publicis negociis ad otĩi perfugis¬
non et quosdam homñes seueros. et graues ferre populi mo¬
res ac principũ non ualentes. quorũ aliques in agris ui¬
xisse ait sua re familiari delc̃ãtos/ atq unũ idemq propo¬
sitũ habuisse quod ad reges licet non husdent artibus ne
auꝰ rei egentes ne cui hom̃i subiecti in libertate uiuerent.
deinde collatione facta et si actuo sã uitam rei ꝑublice fructuosiorẽ
dicat qd nos in parte etia nõ negamꝰ. otiosã tamẽ. et factiliorẽ

Expanded text:
ndor ac dignitas non deessent. Accendit ergo viri illius ingenindor ac dignitas non deessent. Accendit ergo viri illius ingenium solitudo et, quod miraberis, odiosa; quid putas factura esset optata? aut quantum, putas, optanda est que vel nolentibus tantum prodest? Quodlibet tamen ipse sibi vite genus optaret, certe quid philosophis sit optandum, in eo libro quo omnis generis hominum officia explicat, exequitur. Ait enim, multos tranquillitatem appetentes, dimissis publicis negotiis, ad otium profugisnon et quosdam homines severos et graves ferre populi mores ac principum non valentes, quorum aliquos in agris vixisse ait sua re familiari delectatos atque unum idemque propositum habuisse quod reges, licet non iisdem artibus, ne cuius rei egentes, ne cui hominum subiecti in libertate viverent. Deinde collatione facta, etsi actuosam vitam reipublice fructuosiorem dicat, quod nos in parte etiam non negamus, otiosam tamen et faciliorem
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ formas ac nat᷑as puixit. ibi diuinatone raditẽ errorũ
muluꝑliciũ cõnulsit. ibi bonorũ ac malorũ fines statuit. ibi
ad phiam magnificentissime cohortatus est. quẽ librũ ad
uite mutationem et ad stũdie ueri ducõ sibi fuisse. tactus
fidei nostre pugil augꝰ profitetur. postremo ne de multis
agens post unũ amore captus. aberrasse uidear ibidem mor¬
tem spernere . dolorẽ corporis patiẽtia uiitere. egritudinẽ mes¬
titiaq amini rõne depellere. extmpare morbos et morborũ cãs
et qd maxime phiãm totam. ut uerbo eius utar illustrãt uir¬
tutẽ ad bene beacteq uiuendũ nullis adminiculis ĩdipe̾ sed sese
esse contentam docuit contra sententiam maximorũ hõmi
et qd alii arideieuineq garriũt. id ille coꝑio sissime florẽtissie¬
ꝙ disseruit. ut utilieati delcãtio et maestati rerũ uerborũ spłe¬

Expanded text:
deorum formas ac naturas pinxit, ibi divinationem radicem errorum deorum formas ac naturas pinxit, ibi divinationem radicem errorum multiplicium convulsit, ibi bonorum ac malorum fines statuit, ibi ad philosophiam magnificentissime cohortatus est: quem librum ad vite mutationem et ad studium veri ducem sibi fuisse tantus fidei nostre pugil Augustinus ingenue profitetur. Postremo, ne de multis agens post unum amore captus aberrasse videar, ibidem mortem spernere, dolorem corporis patientia vincere, egritudinem mestitiamque animi ratione depellere, extirpare morbos et morborum causas, et quod maxime philosophiam totam, ut verbo eius utar, illustrat, virtutem ad bene beateque vivendum nullis adminiculis egere, sed se se esse contentam docuit, contra sententiam maximorum hominum. Et quod alii aride ieiuneque garriunt, id ille copiosissime florentissimeque disseruit, ut et utilitati delectatio et maiestati rerum verborum sple
Abbreviated transcription (Latin):
lici multis attribuãtur solũ aceronis ingeniũ romani populi
imperio par affirmare non tinuut insi huolz teste ueratior era¬
dentissima rerũ fides ostenderet fuisse ut pepulo romano ni¬
periĩ et glorre sit ciceroni ingenni et eloꝙtle mouarchõa Cete¬
rũ quid eĩdem. licet muito cceroni solitudo illa contulerit no¬
tũ est. feat enim magnũ de sumo oratore pħm ex quo ꝙͣtũ
te idem de se loquens cũ dixisset nã et are pubͭͣ forensibusq
negociis armis impiis. uiq prohibiti otiũ persequinr et ob eã
cam urbe relicta rura peragrantes. sepe soli sumꝰ. querelam
suam tali fine solatus, est. plura cm̃ inquit breui tempore
euersa. qͣ multis annis stante re publica scripsimꝰ. Equid
nec fefellit. Nam quis preclara otia uiri huiꝰ es solitudines
glorlosas explicet atq extimet. Arpinatẽ cumanã pompeia¬
nã. fornuanã tusculanã. ibi fundauit leges ibi uallaint
achademĩa. ibi armauit oratorem. ibi descripfit offitia ibi

Expanded text:
lici multis attribuatur, solum Ciceronis ingenium Romani populi imperio par affirmare non timuit, nisi, quolibet teste veracior, evidentissima rerum fides ostenderet, fuisse ut populo Romano imperii et glorie sic Ciceroni ingenii et eloquentie monarchiam. Ceterum quid eidem, licet invito, Ciceroni solitudo illa contulerit notum est: fecit enim magnum de summo oratore philosophum; ex qte idem de se loquens, cum dixisset «Nam et a republica forensibusque negotiis armis impiis vique prohibiti, otium persequimur, et ob eam causam, urbe relicta, rura peregrantes, sepe soli sumus» querelam suam tali fine solatus est: «Plura enim» inquit «brevi tempore eversa, quam multis annis, stante republica, scripsimus». Equidem nec fefellit; nam quis preclara otia viri huius et solitudines gloriosas explicet atque extimet: Arpinatem, Cumanam, Pompeianam, Formianam, Tusculanam? Ibi fundavit leges, ibi vallavit Achademiam, ibi armavit oratorem, ibi descripsit officia, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
man solitudinẽ deputabat inde quidquidid esset agpredi
consuetꝰ plusꝙ̃ hũana fidutia et prosperiior sibi ac suis
ceptorũ exitus polliceri ita ut nũꝙͣ falleret. Ceterũ ne tam
uĩctos et tam pares separẽ. hos cosdem duos suis quẽq tem¬
poribus ut uirtutis sit solitudinis amatores fuisse aota res̃
est Et post sudores bellicos, post uictorias post triũphos uel
liternũ uel formias. uel cayetam solitos cõmigrare ibiq cũ sui¬
gulis amicis solos conquiescere. E preclarũ spectaculũ qd ꝙ
ommiũ rerũ pompas et sceptra transcenderet cernere tales
uiros feruatores R. is liberatores aauiũ defensores ytalie do¬
mitores gentiũ. feliciter rebus ꝓestis dimissom libertate et

Expanded text:
mam solitudinem deputabat, inde, quicquid id esset, aggredi mam solitudinem deputabat, inde, quicquid id esset, aggredi consuetus plusquam humana fiducia et prosperrimos sibi ac suis ceptorum exitus polliceri, ita ut nunquam falleret. Ceterum ne tam iunctos et tam pares separem, hos eosdem duos, suis quemque temporibus, ut virtutis sic solitudinis amatores fuisse nota res est, et post sudores bellicos, post victorias, post triumphos vel Liternum, vel Formias, vel Caietam solitos commigrare, ibique cum singulis amicis solos conquiescere. O preclarum spectaculum, quodque omnium regum pompas et sceptra transcenderet, cernere tales viros, servatores reipublice, liberatores civium, defensores Italie, domitores gentium, feliciter rebus gestis, dimisso in libertate et
Abbreviated transcription (Latin):
diu multũq hesitãs ad postremũ spreta uoluptatis uia semita
uirtutis arripuit quã indefesse gradiens non ad humane mõ
la teq ramos porrigat uiri fama super radicem queras ad fo¬
litudinẽ et aĩorecurrendũ
Uos autem longe illos ducũ maximos. ubi dima¬
timꝰ affoicanes. uere duo fulmina belli ut maro
ait quod a quibusdam de aliis intellectũ miror
quoru primus ex quo uirilem togam sũꝑsit ut
est apud limũ nillo die prius ullã publicã priuataq rene
ehit. ꝙͣ in capitolu̾i iret ingressus ꝙ edem consederet. et plerũ¬
ꝙ tempus. solus in secretũ ibi terreret hic mos per omñe uitã
seruabatur ita ille uir uines neq grecorũ fabulis ac super¬
stitionibꝰ sed romanis indiciis celebratus et ip̃e quoq uirtut
admirationa. diuine stiepis oppinionẽ consequutꝰ principia
gerendarũ rerũ a religione poscebat. Religibui sedem opti¬

Expanded text:
diu multumque hesitans, ad postremum spreta voluptatis via semitam diu multumque hesitans, ad postremum spreta voluptatis via semitam virtutis arripuit, quam indefesse gradiens, non ad humane modo lateque ramos porrigat viri fama, si radicem queras, ad solitudinem erit animo recurrendum. Duos autem illos longe ducum maximos ubi dimittimus Africanos? Vere «duo fulmina belli», ut Maro ait, quod a quibusdam de aliis intellectum miror. Quorum primus, ex quo virilem togam sumpsit, ut est apud Livium, «nullo die prius ullam publicam privatamque rem egit, quam in Capitolium iret, ingressusque edem consederet, et plerunque tempus solus in secretum ibi tereret». Hic mos per omnem vitam servabatur. Ita ille vir unicus, neque Grecorum fabulis ac superstitionibus sed romanis iudiciis celebratus, et ipse quoque virtutis admiratione divine stirpis opinionem consecutus, principia gerendarum rerum a religione poscebat, religioni sedem opti
Abbreviated transcription (Latin):
nbus aduersos crederet quã facto causam pretendisse dicit:
Lu in quod promor sum quesito colore hoc. uere autẽ ne ppłus metu
liber ugu nobilitatis excuteret multis post se seculis. iuxta sepul¬
cru regis muẽtos libros exurendos pretor romanꝰ senatũ consen¬
tire decreuerit. quãta uel uamitate uel impietate pretereo. illud
ẽm m̃c motuisse iuffecerit multarũ oꝑtimarũ rerũ solitudine
fonte esse ex qua romanarũ quoq legũ fluxere p̃mordia
⁊dentior atq acrior successore suo romulo. et ip̃e eñ
i siluis in ꝙ pastorali casa. tantis assuefecit om̃
rebus ut sũmi imperii fundamẽto. non nnisi soli
tarius architector ydonens hẽtur. cogitatu ardr
didicisse legnnꝰ ꝙ eũ mox et urbibus asie terribilem et gretie
laruẽ fecit Ip̃e hercules in solitũdine sanũ illud consiliũ
uite cepit cuiꝰ libro priore mentionẽ feci quando uelut in biio

Expanded text:
nibus adversos crederet, quam facto causam pretendisse dicitur, nibus adversos crederet, quam facto causam pretendisse dicitur, an, in quod pronior sum, quesito colore hoc, vere autem ne populus metu liber iugum nobilitatis excuteret, multis post seculis iuxta sepulcrum regis inventos libros exurendos pretor romanus senatu consentiente decreverit. Quanta vel vanitate vel impietate pretereo: illud enim nunc innotuisse suffecerit, multarum optimarum rerum solitudinem fontem esse, ex qua romanarum quoque legum fluxere primordia. Ardentior atque acrior successore suo Romulus, et ipse tamen in silvis inque pastorali casa tantis assuefecit animum rebus, ut summi imperii fundamento nonnisi solitaritarius architector ydoneus haberetur. Cogitatu arduudidicisse legimus, quod eum mox et urbibus Asie terribilem et Grecie clarum fecit. Ipse Hercules in solitudine sanum illud consilium vite cepit, cuius libro priore mentionem feci, quando velut in bivio
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ muenire seu alibi forsan muẽtis auctoritatẽ dare. artem
fecerat ibi diu tacitus solus sedens ac meditabundus egrediẽs
scriptas leges offerebat quibus adhuc rudis et insolens. sed
mox futurus dominator gentii populus teneretur ꝙͣuis ut
nones et indomitos aĩõs religiomis laqueo quodã et freno uit¬
tus obstringeret. iitatus ut ayunt minois cretensũ regis
exemplũ et callidissimo cõmento nocturius se deorũ congres¬
sibus alloquioq frui simulãs consilio fidem quereret quã sie¬
tionẽ una cũ sacris a se repertis in morte dampnauit libris
gretis latrmsq editis per quos utriusq lingue doctioribus
ut poterit indicaret se ꝑro tempore ad auxiliũ ueri uel patro¬
cimo falsitatꝭ usum esse cũ uero iam fundamẽtis suis legũ
a se latarũ auctoritas staret non placere ut populus fuperua¬
cius implicaretur erroribus licet nestio quia libros uere religio¬

Expanded text:
mus invenire, seu alibi forsan inventis autoritatem dare, artem mus invenire, seu alibi forsan inventis autoritatem dare, artem fecerat. Ibi diu tacitus solus sedens, atque inde post longum tempus solus ac meditabundus egrediens, scriptas leges efferebat, quibus adhuc rudis et insolens sed mox futurus dominator gentium populus teneretur; quamvis ut novos et indomitos animos religionis laqueo quodam et freno metus obstringeret, imitatus, ut aiunt, Minois Cretensium regis exemplum, et callidissimo commento, nocturnis se deorum congressibus alloquioque frui simulans, consilio fidem quereret. Quam fictionem, una cum sacris a se repertis, in morte damnavit, libris grecis latinisque editis, per quos utriusque lingue doctioribus, ut poterat, indicaret, se pro tempore ad auxilium veri vel patrocinio falsitatis usum esse; cum vero iam fundamentis suis legum a se letarum autoritas staret, non placere ut populus supervacuis implicaretur erroribus; licet nescio an quia libros vere religio
Abbreviated transcription (Latin):
tios curios. sabricios. seranos aliosqz quorũ magua
pars uite in agris acta est. hant ego uitam iam
inde ab initio et ante mitiũ romane rei publice
prudentissimo atq optimo regũ placuisse monstraboNuma
pompilius illus ordinis. si attendas nimerũ secundus. si
iusticiam primꝰ peregimꝰ insperatũ ad insperatũ ad imꝑeriũ
accitus cũ ad ciuiliũ ac sacrarũ cura legũ totũ intendisset ani¬
mũ ut ardentem et ferotia primi regis nmbutũ ppłm negenio re¬
geret lemretq pro re sepe solitariũ et opacũ locũ. quẽ hiis ocu¬
lis ip̃e conspexi quĩdecun aut non multo amplius passuuẽ mili¬
bus ab urbe distantẽ fertur petere solitus. Est illic ancino sub
colle cauus et umbrosus lapis. unde ppetuus fons emanat
crecumigrantibus illicibꝰ deusũ nemꝰ altũq silentiũ. ibi erge
leges hommiũ ac ceriionias deorũ. rex ea tempestate doctissi¬

Expanded text:
tios, Curios, Fabritios, Serranos, aliosque quorum magna tios, Curios, Fabritios, Serranos, aliosque quorum magna pars vite in agris acta est; hanc ego vitam iam inde ab initio, et ante initium romane reipublice, prudentissimo atque optimo regum placuisse monstrabo. Numa Pompilius illius ordinis si attendas numerum secundus, si iustitiam primus, peregrinus insperatum ad imperium accitus, cum ad civilium ac sacrarum curam legum totum intendisset animum, ut ardentem et ferocia primi regum imbutum populum ingenio regeret leniretque pro re, sepe solitarium et opacum locum, quem his oculis ipse conspexi, quindecim aut non multo amplius passuum milibus ab urbe distantem, fertur petere solitus. Est illic, Aricino sub colle, cavus et umbrosus lapis unde perpetuus fons emanat, circumnigrantibus ilicibus densum nemus altumque silentium. Ibi ergo leges hominum ac cerimonias deorum rex ea tempestate doctissi
Abbreviated transcription (Latin):
breuissimas et incertas senectut reliquias iam feasset. Cui qui¬
etis extreme desiderio priuate fortune redditus nõ sibi mutate
sedem uite iomã statut. ne quis nouã requiẽ dimissi fumꝰ aut
bdor impern turbaret sed airtiquã patriã salonas dalmatie repe¬
ent. Illic quoq nõ intra sed prope muros patrios in uilla propͥa
moriens quã id ip̃m precogitans forte construxerat. ut multi
crãsquillitatis semo additũ. sic sũmis honoribus nil de tractũ
per solitariã atq humilem uitã sensit. solus õmũ priuatꝰ eu¬
trepio atq eu sebio testibus relatꝰ in nuinerũ deorũ Sans
ꝙ post imperiũ dioclesianꝰ fecit id ante iperiũ antomiꝰ pius
fecerat quẽ iuiliꝰ capitoluirꝰ historicꝰ om priuata uita in agris
frequentissime uixisse. clarũq locis omnibus fuisse cõmemora
Ed mimũ propero retrocẽdendũ est. omito aũtẽ qͣn¬

Expanded text:
brevissimas et incertas senectutis reliquias iam fecisset. Qui quibrevissimas et incertas senectutis reliquias iam fecisset. Qui quietis extreme desiderio private fortune redditus, non sibi mutate sedem vite Romam statuit, nequis novam requiem dimissi fumus aut odor imperii turbaret, sed antiquam patriam Salonas Dalmatie repetiit; illic quoque non intra sed prope muros patrios in villa propria moriens, quam id ipsum precogitans forte construxerat, ut multum tranquillitatis senio additum sic supremis honoribus nil dectractum per solitariam atque humilem vitam sensit, solus omnium privatus, Eutropio atque Eusebio testibus, relatus in numerum deorum. Sane quod post imperium Diocletianus fecit, id ante imperium Antoninus Pius fecerat, quem Iulius Capitolinus historicus omni privata vita in agris frequentissime vixisse, clarumque locis omnibus fuisse commemorat. Sed nimium propero; retrocedendum est. Omitto autem Quin
Abbreviated transcription (Latin):
sibi unu dari optabat cũ om̃ibus preesset solũ hoc solio suo al¬
tius uidebat
Tquod augustus optauerat dioclesianus imple
uit qui primꝰ ex nostris imperatoribus adorari
se in deũ iusserat. quiq caltiamẽtis at uestibus
inserens margaritas et honustus genus incedes
habitu cesarũ ex romano atq humano ꝑsitcũ seu diuinũ per¬
fecisse uidebatur qui capticus in signibꝰ ante currũ actis pre¬
lataq parthorũ preda. paulo ante triũpharat postꝙͣ fremẽtis
aule precioseq sarcine atq satellitũ aciei et seruitutis priblice
pertesuem est mutauit repente ammũ ut solus et pauper
et liber esse concupisceret. interq fluctus imperia liũ curarũ
in portũ/ uite humilioris quasi gubernator midus ex magrio
naufragio enataret. Et miramur celestinũ cũ tamen quod
propter eternam uita sanctus ille uir tantus iste peccater ꝓpt

Expanded text:
sibi unum dari optabat, cumque omnibus preesset, solum hoc solio suo alsibi unum dari optabat, cumque omnibus preesset, solum hoc solio suo altius videbat. At quod Augustus optaverat Diocletianus implevit. Ille qui primus ex nostris imperatoribus adorari se ut deum iusserat; quique calciamentis ac vestibus inserens margaritas et honustus gemmis incedens, habitum cesareum ex romano atque humano persicum seu divinum fecisse videbatur; qui, captivis insignibus ante currum actis prelataque Parthorum preda, paulo ante trimpharat, postquam frementis aule precioseque sarcine ac satellitum aciei et servitutis publice pertesum est, mutavit repente animum, ut solus et pauper et liber esse concupisceret, interque fluctus imperialium curarum in portum vite humilioris, quasi gubernator nudus ex magno naufragio, enataret. Et miramur Celestinum! cum tamen quod propter eternam vitam sanctus ille vir fecit, tantus iste peccator propter
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita proprie simul et publice saluti modestissima nota post ha¬
burt sue ut oppinari licet senatꝰ ac populi precibus id tribuit. quorũ
quod constat nemo principã fuit amantior siue nõnuillis õmnop̃¬
cibus motũ nullo publico priuatoq metu ip̃a eũ rerũ turbabat
ab altissimo eñi fortune cubimẽ cui mũdi dominus ac rector inse¬
derat ad illud humile submissumq desideriũ premptus forte
cogitanti aĩo descensls uidebatur. et ut dici solet quedã cerebri
uertipo altitudinẽ tantã metientis incesserat. Itaq deliberans
et tircũspitiens herebat nec umiꝙͣ insi morte descendit. quod ita
licet ut dictũ est inter solitarios atq otio fruentes nullus huic
magno occupatoq principi locus esset. qr tamen boni huiꝰ ꝙͣta
dulcedo est non alio clarius teste cognoscitur. non fuit ista tͣc᷑¬
tantibus pretermietendus cesar. qui cũ dina dare posset hoc

Expanded text:
atque ita proprie simul et publice saluti modestissima vota posthaatque ita proprie simul et publice saluti modestissima vota posthabuit; sive, ut opinari licet, senatus ac populi precibus id tribuit, quorum quod constat nemo principum fuit amantior; sive, nullis omnino precibus motum nullo publico privatoque metu, ipsa eum rerum natura turbabat. Ab altissimo enim fortune culmine, cui mundi dominus ac rector insederat, ad illud humile submissumque desiderium preruptus forte cogitanti animo descensus videbatur, et, ut dici solet, quedam cerebri vertigo altitudinem tantam metientis incesserat. Itaque deliberans et circumspiciens herebat, nec unquam nisi morte descendit. Quo circa licet, ut dictum est, inter solitarios atque otio fruentes nullus huic magno occupatoque principi locus esset, quia tamen boni huius quanta dulcedo est, non alio clarius teste cognoscitur, non fuit ista tractantibus pretermittendus Cesar; qui cum omnia dare posset, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hec preceritorũ merces. hec uenturi tpis spes erat om̃is huic statui
collatus diuitiarũ honos one omis impernĩ seu graue sibi aliquid
aut uile fordebat demqz in sũma õmũ que fortuacissimo homini
contingere possũt. bonorũ copia defessus in solo uite huiꝰ nõie
respirabat auꝯrei et semptores aliqui memnere et que ie mauus
meas uenit quedam eius ad senatũ ep̃ła est testis. Quãta cũ uo¬
luptate ergo eo peruẽtũ esse extimamꝰ quo t̃ã dulciter oculus
mentis incenderat. ne uero senatũ modo per lr̃as orauit ut sibi
iam tandem uiuere patiente re publica priuatãq senectute agẽ
liceret sed ałn etiam presens senatu et ing̃ratibus domũ acti¬
tis cationariũ imperni tradidit ut trãquillus ait. siue autẽ repu¬
tans et se priuatũ non sine periculo fore et rem publecã pluriũ ax¬
bitrio tenere cõmitti in recinẽda perseuerauit ut aidem placet hustoͬito

Expanded text:
hhhonos, omne onus imperii, ceu grave sibi aliquid ac vile sordebat. Denique in summa, omnium que fortunatissimo homini contingere possunt bonorum copia defessus, in solo vite huius nomine respirabat. Cuius rei et scriptores aliqui meminere et, que in manus meas venit, quedam eius ad senatum epystola est testis. Quanta cum voluptate igitur eo perventurum fuisse extimamus, quo tam dulciter oculos mentis intenderat? Nec vero senatum modo per literas oravit, ut sibi iantandem vivere, patiente republica, privatamque senectutem agere liceret; sed aliquando etiam presens, «senatu et magistratibus domum accitis, rationarium imperii tradidit», ut Tranquillus ait. Sive autem «reputans et se privatum non sine periculo fore, et rempublicam plurium arbitrio temere committi, in retinenda perseveravit», ut eidem placet historico,
Abbreviated transcription (Latin):
natione delectatus egiptiaca
uiqriã uero mirabit᷑. studiosis homĩbꝰ solitudĩes pla¬
cuisse que quod admirationẽ nõ uacat imꝑatori¬
bꝰ ac bellorũ ducibus placuerũt trasco iuluĩ cesa¬
rem qui licet ad modũ uiuenis e procellis forense¬
bus in ociũ ihodiũ secẽdere decreuisset atq ibi lr̃is operã dare
prohibitꝰ tamen tũc incursibus prracarũ. et postea hunic I ciui¬
lium ħuic externorũ estibus bellorũ implere nõ potuit quod op¬
tabat Augustũ cesarem penes quẽ potentre mortalis et
humani fastigii suma est. et si mterdũ habitantẽ rure atq
insilius spatiari solitũ inueniã qui rarã tamen ut auguror
priuati ocñ licentiã publici negocii moles dabat ut folitariis
in seruisse nd̃ ausu sic solitarie uite miratiomibꝰ ãnumutare
non uelcar huiꝰ em̃ bite requiem semper optauit ꝙꝙͣ cogitabat
quides loquebatir in etiũ de siuebat hor solamẽ piesontũ la boiuã

Expanded text:
natione delectatus egiptiaca. 13 Quisnam vero mirabitur studiosis hominibus solitudines placuisse, que, quod admiratione non vacat, imperatoribus ac bellorum ducibus placuerunt? Transeo Iulium Cesarem qui, licet admodum iuvenis e procellis forensibus in otium rhodium secedere decrevisset atque ibi literis operam dare, prohibitus tamen tunc incursibus pyratarum et postea hinc civilium hinc externorum estibus bellorum, implere non potuit quod optabat. Augustum Cesarem, penes quem potentie mortalis et humani fastigii summa est, etsi interdum habitantem rure atque in silvis spatiari solitum inveniam, quia raram tamen, ut auguror, privati otii licentiam publici negotii moles dabat, ut solitariis inseruisse non ausim, sic solitarie vite miratoribus annumerare non verear. Huius enim vite requiem semper optavit: quicquid cogitabat, quicquid loquebatur, in otium desinebat, hoc solamen presentium laborum,
Abbreviated transcription (Latin):
mi ꝯtemptissimiq hõies sepe potentissiuus absculere Gapõte¬
tia egregie stabilita est ra ubi queso in harens an in fuictibꝰ
an in uento an in ip̃a ut ꝑhibent fortune rota qum tu amite
male suscepta pone fiduciam nulla hit stabilis potentia utq
uel improprie expͣma quod sentio nulla potẽtiã potens est

Expanded text:
emi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere. Potenemi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere. Potentia egregie stabilita est. Ubi queso? In harenis ac fluctibus, an in vento, an in ipsa, ut perhibent, fortune rota? Quin tu, amice, male susceptam pone fiduciam. Nulla hic stabilis potentia utque vel improprie exprimam quod sentio, nulla potentia potens est
Abbreviated transcription (Latin):
egre ꝯstenditur addemmẽtem scãtũ anpie ibi ꝯsistit᷑ grau̾it̾
inde ac repente descenditur iõ sit esse nõ singuli tantũ esfe
aut ppli sed maxima etiam testantur impeoiaha domis atq
opiblis potens sum Raꝰ uera et frrma potẽtia in urotute funnda¬
ta est fudamẽtum si dixeris quo maior eo periculofior struc¬
tura qd impleta opibus domos nuat arua legiombus m̃a ilas¬
sibus si intus interea domestici hostes añi oppug̾nẽt atq oppug¬
nant uis ut te potente fatiar illos doma fimbusq tius pełles
fame atq aĩe hostem tue que nã ista põcẽtiã est uinitẽ alios
passiombus suis uinci Ga fundata in solido potẽtia est Raᶜ
Quo pacto cum uita ĩꝑ̃a mutet assidue O quid tumes ibetil¬
lũ aiał de potentia disputas de aĩa int̾im ꝑiclitaris ꝙ dicto
citius uel nẽ uis occultior uel exigui morsus aĩantis uel ꝙt:¬

Expanded text:
egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter inde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis atque opibus potens sum. Vera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, fame atque anime hostem tue. Quenam ista potentia est vincere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal! De potentia disputas, de anima interim periclitaris, quam dicto citius vel nature vis occultior vel exigui morsus animalis vel extr
Abbreviated transcription (Latin):
Otentia magna sum Ratio Eygo et inuidia G. potentia
multa sum R. Et periculis multꝭ O potentia sũ nigẽti¬
R. Et laboribus infuntꝭ et in extricabilibus curis Mamul¬
ta possum Raᵈ Quo plus in alios potes et plus aliĩ n
tesĩa Potẽtie sum plurmiũ toleuo potẽtie mau et mauis in
illam imperii fortune tepide se exercet in parius ubera eligit
m̃a in magna lignoꝵ mole crepitatius seuit incendiũ magna
prosperitas magire uĩa forcit eiduersitati nec facile quẽꝙͣ plane
miserũ uidebis qui nõ ualde felix habitꝰ fuerit nõ post innoti
hõmis nota esse calamitas Cee uõd. uolo id possum Re Cura ex¬
go ne quid mali uelis et scito quo potentie plus eo plus essẽ ne¬
gotii nius ue licẽtie Gapõtẽtia ingens est ra Quid sie an et¬
diuturna ꝓ iget exequi qui potentes breui ad impotẽtia scu
qui reges ad infame seruitiũ sũt redacti uepricosi et lubriti sũt
hũanoꝵ gradus ascensuũ trenilus uertix p̃npitĩ horrend

Expanded text:
otentia magna sum. Ergo et invidia. Potentia multa sum. Et in periculis multis. Potentia sum ingenti. Et laboribus infinitis et inextricabilibus curis. Multa possum. Quo plus in alios potes, et plus alii in te. Potentie est plurimum. Quo potentie magis, eo maius in illam imperium fortune: tepide se exercet in parvis, uberem eligit materiam; in magna lignorum mole crepitantius sevit incendium, magna prosperitas magne viam facit adversitati nec quenquam facile plane miserum videbis, qui non valde felix habitus fuerit. Non potest ignoti hominis nota esse calamitas. Quod volo et possum. Cura ergo ne quid mali velis et scito quo potentie plus, eo plus esse negotii minusve licentie. Potentia ingens sum. Quid scis an diuturna? Piget exequi qui potentes brevi ad impotentiam, seu qui reges ad infame servitium sunt redacti. Vepricosi et lubrici sunt humanorum gradus ascensuum, tremulus vertex, precipitium horrendum;
Abbreviated transcription (Latin):
sultantes Ates sc̃ito nõ receptatula fortiũ sed mertiũ esse la¬
cibula Certe hat etate stephanus colunenss eui oĩs ilustril
uiris par cum in eius aux iliũ ad famã sui nõĩs uenissẽt nobił
quid̃ uio externus et incogintꝰ essẽtq die quo d graui et anci¬
piti prelis et ingenti turba hostiũ tipũuenti ilłe ꝑiculũ uidẽs
accessit ꝓpuis et ubi inquit O scephane arx tua est ille subri¬
dens ut qui nec domũ quid̃ ꝓprĩa rome habtret manu ad pecca¬
aute sancti et deuoti uiri onnne spem in deo hr̃it iusti politici
in uirtute fortes et bellicosi in armis et tundi e ignaui in mu

Expanded text:
sultantes? Arces scito non receptacula fortium, sed inertium esse lasultantes? Arces scito non receptacula fortium, sed inertium esse latibula. Certe hac etate Stephanus Columnensis, evi omnis illustribus viris par, cum in eius auxilium ad famam sui nominis venisset nobilis quidam vir externus et incognitus essentque die quadam gravi et ancipiti prelio et ingenti turba hostium circumventi, ille periculum videns accessit propius et “ubi” inquit “o Stephane, arx tua est?” Ille subridens, ut qui nec domum propriam quidem Rome haberet, manu ad pectautem: sancti et devoti viri omnem spem in Deo habent, iusti ac politici in virtute, fortes et bellicosi in armis, tumidi et ignavi in mur
Abbreviated transcription (Latin):
diruta et uix tand uelud e longeua febre fragilior resurrexit
Ad sumã nil in expugnabile tutũ nichil est ab hũanis est frau¬
dibus Sa drx subinxus munitissima mł cumes Ra Arces pesti¬
feram ꝯfidentiam multꝭ prebuere mnulti qui tuti sine arcilius
in pace uixissent artiũ fiducia ausi sũt uñ ipsi in arcibus pe¬
riere ut illic potissimũ audatia domaretur unde orta erat nõ
sũt ad audendum ipritandi aniiui sed frenandi omius magͬ
securitas insi que de deo oritur stulta est Ca habito in apce
munitissima Raᵈ ut sit aliquod arx hec tua quod est aliud
queso ꝙͣ. defugũ quaddam et degeneres latebre ad p̃ferendã
obsidionem quod ut ait sunus mi serrimũ est in bello Quando
umꝙͣi auduusti ubi usꝙͣ legisti sulliũ cesarem utrũq afforcanũ
magim̃ pompeiũ ñ ariũ alexandrũ ꝑnoru hambalem aliosq ui¬
ros magni nom̃is sẽsẽ arcibus ꝯtinẽtes et nõ potius artibus in¬

Expanded text:
diruta et vix tandem velut e longa febri fragilior resurrexit? diruta et vix tandem velut e longa febri fragilior resurrexit? Ad summam, nil inexpugnabile, tutum nichil ab humanis fraudibus est. Arce subnixus munitissima nichil timeo. Arces pestiferam multis confidentiam prebuere. Multi qui tuti sine arcibus in pace vixissent, arcium fiducia ausi sunt, unde ipsis in arcibus periere, ut illic potissimum audacia domaretur unde orta erat. Non sunt ad audendum irritandi animi sed frenandi. Omnis magna securitas, nisi que de Deo oritur, stulta est. Habito in arce munitissima. Ut sit aliquid arx hec tua, quid est aliud, queso, quam refugium quoddam et degeneres latebre ad perferendam obsidionem? quod, ut ait Livius, miserrimum est in bello. Quando umquam audivisti, ubi umquam legisti Iulium Cesarem, utrumque Africanum, Magnum Pompeium, Marium, Alexandrum, Pyrrhum, Hannibalem aliosque viros magni nominis sese arcibus continentes et non potius arcibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sicu edĩi suspectũ pls plebi ut se ip̃m licet indigna suspitione
liberaret domũ suain de monte deposuit Gaayx in expugnabi¬
lis est michi Ra aAn et illud uetus prouerbiũ nõ audisti nullũ in¬
expugnabilem locũ esse in quẽ asellus homistus auro possit astẽ¬
dere trahit õppugnationẽ arx nimita nõ impedit rescitit aliꝙ̃tu÷¬
lum seuonũ in sultibus tarpeia penoꝵ tarentina donec utriꝙ o
portuno remedio fuccursum est illi canullꝰ affuit huit fabus Red.
an gemina arx locrensis ab ip̃o defendi quis hambale profecto nec
Rlion ip̃ nec biosa defendi potuit nec corinthus que una per uetus¬
tã in expugnabilis famã habuerãt sed hanc sibi mimiuꝰ untor cri¬
puit Nõne ante hos septuagnta ã nos p̃nestnia arx que nescio
an ulla usꝙ fortior ess atqs munitior ab illo magno hoste qreia ay¬
mis nõ poterat blandiciis ac promissus fallatibus capta fuit ac

Expanded text:
situ edium suspectum plebi, ut se ipsum licet indigna suspitione situ edium suspectum plebi, ut se ipsum licet indigna suspitione liberaret, domum suam de monte deposuit? Arx inexpugnabilis est michi. An illud vetus proverbium non audisti, nullum inexpugnabilem locum esse in quem asellus onustus auro possit ascendere? Trahit oppugnationem arx munita, non impedit. Restitit aliquantulum Senonum insultibus arx Tarpeia, Penorum Tarentina, donec utrique opportuno remedio succursum est: illi Camillus affuit, huic Fabius. Sed an gemina arx Locrensis ab ipso defendi quivit Hannibale? Profecto nec Ilion ipsum nec Byrsa defendi potuit nec Corinthus, que una pervetustam inexpugnabilis famam habuerat; sed hanc sibi Mummius victor eripuit. Nonne ante hos septuaginta annos Prenestina arx, qua nescio an ulla usquam fortior esset atque munitior, ab illo magno hoste, quia armis non poterat, blanditiis ac promissis fallacibus capta fuit ac
Abbreviated transcription (Latin):
Uintissimis arcibus habito nt RaTri edibus boni aliqd̃
est in aycibus mali multũ ille protegũt ab hostibus
a uentis ab imbribus hee am̃i possidentꝭ sollicitudi¬
nũ procellis obiciũt et securitãtẽ pollicite cuyas affẽ¬
rũt ac pauores Ga Arx michi p̃ualid memblis pretinita est
Oa n excidit illud spartam dictum qui amico muros p̃oĩe ostẽtanti.
si hõs inquit feminis extruxistis ⁊c̃ẽ quidem at si uiris turꝑiter¬
Ga Artem habeo fortissimã. Ra Quid nisi in patientia et superbia
et auaricia ur̃a fecit ut arcibus opus est ꝙͣto erat honestuis equo
uire cum hom̃aibus uiuere et in plano cultisq in agellis habitare
quietos carpeñte sompnos ꝙͣ te rupibus hispidis inclusisse noctur¬
ns excubiis ululamẽ te ꝙ tua miseria suspectũ et iniudiosum
omibus reddidisse an et publicole factũ excidit qui ꝙͣus. inter
p̾mos uibem romam seruitis regio liberasset sontiens tamẽ sẽ

Expanded text:
itissimis arcibus habito. In edibus aliquid boni itissimis arcibus habito. In edibus aliquid boni est, in arcibus mali multum: ille protegunt ab estibus, a ventis, ab imbribus, he animum possidentis sollicitudinum procellis obiciunt et securitatem pollicite curas afferunt et pavores. Arx michi prevalidis menibus cincta est. An excidit illud Spartani dictum, qui amico patrie muros ostentanti: “Si hos” inquit “feminis extruxistis, recte quidem; at si viris turpiter”? Arcem habeo fortissimam. Quid nisi impatientia et superbia et avaritia vestra fecit ut arcibus opus esset? Quanto esset honestius equo iure cum hominibus vivere et in plano cultisque in agellis habitare quietos carpentem somnos, quam te rupibus hispidis inclusisse nocturnis excubiis ululantem teque tua miseria suspectum et invidiosum omnibus reddidisse! An et Publicole factum excidit, qui quamvis inter primos urbem Romam servitio regio liberasset, sentiens tamen se