comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhabuit. sed ⁊ ñ neglegent.
eque m̾sor secims ent. lata cu¬
lꝑa plane dolo compabitur
s ⁊ si mercedem accep̾ non
om̃em culpam eum prare ꝑꝑ
palium renuntianit s p̾s¬
tibi cum ees mensor manda¬
u̾it. ut mensuram agitur ag̾¬
sees ⁊ tu id citioͣ legneris. ⁊ ille
dolo malo quid mea re fec̾it:
tucencbis. quia dolo malou̾s¬
atus es. qui tali homini creł
insolidum pot̾it agi ẜ altero:
ouento. si sacis fecit. in alt̾ũ
acconem denegan oportere.
Ccompecit aucẽ hec accõ ei cy¬
ius int̾ furit falsum moctũ
renunciatũ ñ essehoc ẽ uel
empcoriul uencticori cui re¬
nunciatio offurit pomp̃ au̾t
scrib̾. siemptor plus dedeit
uencdicori ppt̾ remũtiationẽ¬

Expanded text:
neglegenter, aeque mensor securus erit: lata culpa plane dolo comparabitur. sed et si mercedem accepit, non omnem culpam eum praestareper alium renuntiavit Ptibi, cum esses mensor, mandauerim, ut mensuram agri ageres et tu id Titio delegaueris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teneberis, quia dolo malo uersatus es, qui tali homini crediin solidum agi poterit, sed altero conuento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit. Competit autem haec actio ei, cuius interfuit falsum modum renuntiatum non esse, hoc est vel emptori vel venditori, cui renuntiatio offuit. Pomponius tamen scribit, si emptor plus dederit venditori propter renuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
temporis prestandum q̃n¬
tu sreractu quid deco py¬
tas. uetim rescribas. R̾. sine
dubio qd de cp̃ali acc̃one in
qua inc̾cessit minor sensis

Expanded text:
temporis praestandum, quantum supererat: tu quid de eo putas uelim rescribas. respondit: sine dubio quod de temporali actione, in qua intercessit minor, sensis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ab hrde curatoris.R hrde¬
mxium quo̃ semproniũ
pro parte qua corum fuit:
accones dandasutiq si
ad eos accepta peccuma pro.
cadem parte puenisset. Paul

Expanded text:
dem curatoris teSeium et Sempronium pro parte, qua eorum fundus fuit, actiones dandas: utique si ad eos accepta pecunia pro eadem parte peruenisset. 48 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
one dotiᷤ deterior ꝯclitio eiꝰ
fiac ã tale pactum inierit.
qd̃ nunquam Iaioris eta¬
tis constituta paciscetiacq
ideo reuocare uelit audiẽda
laris uel adolescentis distr¬
acta fu̾rit qm lex distrahi
nͥ prohibet uendicio quide
ualet. Uerumptamen sigr¬
ande dampnum pupilli.
uel adolescentis u̾sacurẽti¬
Tam ñ collusio nõ int̾cessit:
distractio ꝑ inincegrum
restoem reuocatur. Pompoᷤ¬

Expanded text:
one dotis deterior condicio eius fiat et tale pactum inierit, quod numquam maioris aetatis constitutae paciscerentur, atque ideo reuocare uelit, audiendalaris vel adulescentis distracta fuerit, quam lex distrahi non prohibet, venditio quidem valet, verumtamen si grande damnum pupilli vel adulescentis versatur, etiam si collusio non intercessit, distractio per in integrum restitutionem revocatur. Pompo
Abbreviated transcription (Latin):
uendidit denunciante tñ
matre emptoribo. Qo est¬
e cũ urgentib creditoribus
distracta sicnec de sordibo
Srocirco si iustum nĩt. restitui
denegandum io auxilrun
quod tutor delicto caret. Eu¬
rator ad olescentumpreli¬
curam administrabat uẽ qr
dicio recadenda sit sit qua¬
tenus adolescetium ꝓ ꝑtef
toto Ectu uelit discedeqḋ
ꝑtem empturus nõ eẽt It̃
quero empcor ucrum a sem

Expanded text:
uendidit, denuntiante tamen matr‹e› emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibusmandum, nec idcirco, si iustum sit restitui, denegandum id auxilium, quod tutor delicto uacaret. Curator adulescentium praedicuram administrabat, uendidditio rescindenda sit, quatenus adulescentium pro parte ftoto contractu uelit discedi, quod partem empturus non esset. item quaero, emptor utrum a Seio
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ei qui priusq̃ nascẽtur.ꝯ
usucaptum amisit restitu
fraude tucoris adũsarium suꝰ¬
um cdic̃et abło ab solutumã
age cum co ce incegro ulłetꝰ
ncericiam hre prius cum curꝰ

Expanded text:
iam ei, qui prius quam nasceretur usucaptum amisit, restitufraude tutoris aduersarium suum diceret absolutum et agere cum eo ex integro uellet, licentiam habere prius
Abbreviated transcription (Latin):
iliaᷤ ẽẽ eum cin crecdebut.
dem Sus cuidum inpo¬
testate patris eẽt murua
peccunia fuat. pat̾ fami¬
lias factus pignorãtiã fa¬
cti. nouatioe ficã eam pecc¬
uniã ꝓmissit sipetatur
ex ea ssipulaticẽ in fecrñ

Expanded text:
um. Si is, cui, dum in potestate patris esset, mutua pecunia data fuerat, pater familias factus per ignorantiam facti nouatione facta eam pecuniam expromisit, si petatur ex ea stipulatione, in factum
Abbreviated transcription (Latin):
li certo gn̾e uteretur. alios
ẽnere finit usus. inideamus
ne admifit furitutem. Aua
sic eius ocucio. quia am plio
honeris quam licuit uelerit
magq hic plus quam al¬
iud egisse uidea tur ficuti si¬
iaciori itinere usus eẽt^ anc
si plura iumẽta egerit. quã
ncuit auc aque miscuit al

Expanded text:
eretur, alio genere fuerat usus: uideamus ne amiserit seruitutem et alia sit eius condicio, qui amplius oneris quam licuit uexerit, magisque hic plus quam aliud egisse uideatur: sicuti latiore itinere usus esset aut si plura iumenta egerit quam licuit aut aquae admisc
Abbreviated transcription (Latin):
ras statuto tempore tantũ
ierit ñ pisse. actum. s manere
sabimis. cassi us octauenu
ai untsnam nre quoq pere
se eum posse qui actum bas¬

Expanded text:
 statuto tempore tantum ierit, non perisse actum, sed manere Sabinus Cassius Octauenus aiunt: nam ire quoque per se eum posse qui actum ha
Abbreviated transcription (Latin):
mlus. Seruitute ufus nere
uidecuł.nis qui. suo ure
uti se credidit̃deroq siqui srnan
tute usus sic nec int̾lictum.
nec accõ utilit̾ competit.¬
Si qͣdrupes paupiẽ fecisse dica̾

Expanded text:
m. Seruitute usus non uidetur nisi is, qui suo iure uti se credidit: ideoque si quis pro tute usus sit, nec interdictum nec actio utiliter competit.SI QUADRUPES PAUPERIEM FECISSE DICA
Abbreviated transcription (Latin):
supuia ꝯstitui ñ pot̾scetm
si ita ꝯstitutũ sit ius uie li
uc ꝑquamlibet partem fun¬
at: id q re uelit sub in muta¬
re nichilꝓhbet fitacs sit
diuisus est fundo ũpquam¬
libet eius partem eque ire.
obfuabimus atq si abini¬
tio duob fundis. due fuity¬
tes inuncte fuissent. uc ait̾¬
a retinen. alt̾a ñutendo

Expanded text:
st uia constitui non potest. Ceterum si ita constitutum est ius uiae, ut per quamlibet partem funat, idque uel subinde mutare nihil prohibet atque ita diuisus est fundus: si per quamlibet eius partem aeque ire obseruabimus atque si ab initio duobus fundis duae seruitutes iniunctae fuissent, ut altera retineri, altera non utendo
Abbreviated transcription (Latin):
usipat suitucem.⁊ sibĩ nõs̃
utẽdo ꝓditł nec ampltus inea
mec fit imũria cicuius fundꝰ
suit ĩmosiquo merioꝵ quo
do sibi nõ coti fundo ꝓficit/s
si his fuudo qui suĩerit ita
diuisus ẽ plusculum
tacionis ea yes habet nam si
certus. ac firritus irie locus
ẽ. tunc si ꝑlongitudinem er
fund diuisus ẽ: cadem oia
suanda erunt quasi initio

Expanded text:
urpat seruitutem, sibi non utendo deperdit nec amplius in ea nec fit ulla iniuria ei cuius fundus seruit, immo si quo melior, quodo sibi, non toti fundo proficit. Sed si is fundus qui seruierit ita diuisus est, plusculum dubitationis ea res habet: nam si certus ac finitus uiae locus est, tunc, si per longitudinem eius fundus diuisus est, eadem omnia seruanda erunt, quae si ini
Abbreviated transcription (Latin):
debebatur alt̾rum ex ea chaxi¬
sionc fundũ recie merit no
ideo minus ea refudi alẽi¬
necirideo quod ahsuro ose¬
citinum sit eam sentenciam
fundo altoͣ manente suolsimꝰ
et abinitio pocitit angior
ꝯstitui uia. quam lege finit
ẽ ⁊ adhuc id locr super est ꝙͣ¬
remissa suicus nẽ. uc suffiat
iiesquod simimus ioci sup̃ẽ

Expanded text:
debebatur alterum ex ea diuisione fundum redemerit, num ideo minus ea re fundi alterinec uideo, quid absurde consecuturum sit eam sententiam fundo altero manente seruo: si modo et ab initio potuit angustior constitui uia quam lege finita est et adhuc id loci superest remissa seruitus non est, ut sufficiat uiae: quod si minus loci s
Abbreviated transcription (Latin):
elsus. Nam satis ẽ fundi
nomine itum eẽ. ¶ Si ego
nia que nob̾ ꝑuicini fimͦ¬
dum debebatur usus fuero.
bitur. ꝑmemi partem ierit:
egerit tuam partem ingres¬
sus ñ firit an partem tuam
ibaiłit scelsus respondit si
diuisus sic fund inter soci¬
os regiomib quod ad suritu¬
tem attinet que fundo dehe

Expanded text:
um. nam satis est fundi nomine itum esse. Si ego uia, quae nobis per uicini fundum debebatur, usus fuero, batur, per meam partem ierit egerit, tuam partem ingressus non fuerit, an partem tuam liberauerit? Celsus respondit: si diuisus est fundus inter socios regionibus, quod ad seruitutem attinet, quae ei fundo debe
Abbreviated transcription (Latin):
adamissionẽ cenpus usus
fuentamisit nocturnam
fuicutem. qua usus ñ ẽ
idem ẽ in eo qui cͥtis horis
aque ductum habens anis¬

Expanded text:
ad amissionem tempus usus fuerit, amisit nocturnam seruitutem, qua usus non est. idem est in eo, qui certis horis aquae ductum habens ali
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Si stillicion in¬
mittendi ius habeam mar¬
cam cuam ⁊ ꝑmi sero ns
t̾ inea area eli ficandi stilli¬
cidri in mictendi nis a¬
undum uia debeatur aliq¬

Expanded text:
um. Si stillicidii immittendi ius habeam in aream tuam et permisero ius tibi in ea area aedificandi, stillicidii immittendi ius aundum uia mihi debeatur
Abbreviated transcription (Latin):
id factum. an in equad cer tẽ
manet. ⁊dem ius suituns
quod fundo indiniso fidt
nec aut usu detiner autñ
cendodepire nisi tota ma¬

Expanded text:
id factum est an inaequaliter, tunc manet idem ius seruitutis, quod fundo indiuiso fuerat, nec aut usu detineri aut non utendo deperire nisi tota
Abbreviated transcription (Latin):
nasse: suo noiẽ tenetur. nec:
debet inpunitum ẽẽ de lictu
eius qui fecit. ꝓpt eum qui
respondichiisi quasi deffensor
eius qui ãdiisic ul beredis
licem subut hoc genestunc in¬

Expanded text:
nerasse suo nomine tenetur, nec debet impunitum esse delictum eius qui fecit propter eum qui respondit: nisi quasi defensor eius qui admisit uel heredis litem subiit hoc genere: tunc en
Abbreviated transcription (Latin):
quota erparte fundum pos¬
sideat ut si minore erparte
possid̾e se cdicar.inaliam paitẽ
que ñ defendetur in po⁊esio¬
nemactor mictatursidem ẽ¬
⁊ sidampmi infecti caueamus.
nam ⁊ hic respond̾e debet quo¬
ca exparte cius sit preclium

Expanded text:
e fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si damni infecti caueamus: nam et hic respondere debet, quota ex parte eius sit praedium
Abbreviated transcription (Latin):
medum reminciauit. s craxe¬
eric. ut uendicor lib̾ectur. qr
ad signaturum se modum:
intra cẽtum cliem ꝓmisic hac
accõ locum ñ habet s nec dari
ucilem deb̾e pomponius ait
erit ergo ad acconem dedolo.
decurendum. ¶ Sic̃ falsus
modus renuiciatus esset. ep̃¬

Expanded text:
modum renuntiaverit, sed traxeerit ut venditor liberetur, qui adsignaturum se modum intra certum diem promisit, haec actio locum non habet: sed nec dari utilem debere Pomponius ait. erit ergo ad actionem de dolo decurrendum. Si, cum falsus modus renuntiatus esset, emp
Abbreviated transcription (Latin):
oncederenisi soluendo nen¬
ditor ñ fu̾it.: tuncenim.
msor tenebitur ¶S siuenctit¬
or maioreni modum tra̾clerit
fraudatusꝰ mensore ꝯsequẽt̾
dicit pomponius. ñ c̃ẽ accionẽ
ito accd aduersus ẽptorem. i¬
nisi ⁊ hic emptor soluendo
tenerieum. si hoc deiudicio:
minus culi ariplane si anidi¬
ce adhibitus ꝯ me renũciauit
dolo malo. dubitat anteneri
michi debeat: quod mag̾ad¬
mictit. ¶ hanc accȯnem he¬

Expanded text:
ondicere: nisi soluendo uenditor non fuit: tunc enim mensor tenebitur.Sed si uenditor maiorem modum tradiderit fraudatus a mensore, consequenter dicit Pomponius non esse actionem ito actio adversus emptorem, nisi et hic emptor solvendo teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus contra me renuntiaverit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit. Hanc actionem he
Abbreviated transcription (Latin):
Ilius. fa.si. defendit pr̃em ab
pat̾ sit sat̾clare pecitori ex
forma edicti debere. Marẽ
cõpelli. posẜor aut̃e is accipi¬
endus est qui magro.ułm
ciuitate rem solipossid aut
crasse. aut pro parte. S ⁊qui
uectigalem.i. ẽphi teothiã̃
agrum possid possor inteili¬
gitur Itsolam propricta

Expanded text:
ilius familias defendit absentem pater sit, satisdare petituro ex forma edicti debere. 15 Maccompelli. Possessor autem is accipiendus est, qui in agro uel ciuitate rem soli possidet aut ex asse aut pro parte. sed et qui uectigalem, id est emphyteuticum agrum possidet, possessor intellegitur. item qui solam proprieta
Abbreviated transcription (Latin):
pro mobilib ñ sit ⁊ ꝑsona
suscep̾ta sit ex q̃ satłd desid̾at᷑
apͥ offin deponi debebit si hoc
idici sełic donec uł sat̾da¬
tiodetur ullis finem accipi
one solint̾ litigatores con¬
uenirc si nõ ꝯueniãt peclius
putat inpotes tatescipulat¬
oris eẽ modato spacio de haoc
aiudice statuendo.Quim¬
ulierem adhib sat̾ dand̾ñ.
uioetur cau̾e. s nec miles
inrem suam fideiubeant.
ut pro suo ꝓcuratore. Qui¬
dametiam aiũt.sia manito
fundus dotał petatur. in rẽ
suam fideiursuram mulie
succendum est actorruter
ppt̾ inꝑiciam. ¶ Sifideius¬
sor idicatum solurscipia¬
tori hr̃s excit̾ir an̾scipulat

Expanded text:
pro re mobili non sit et persona suspecta sit, ex qua satis desideratur: apud officium deponi debebit si hoc iudici sederit, donec vel satisdatio detur vel lis finem accipiaone solet inter litigatores conuenire. si non conueniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuend‹um›. Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non uidetur cauere: sed nec miles in rem suam fideiubeant, ut pro suo procuratore. quidam etiam, si a marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram muliersuccurrendum est actori, ut propter imperitiam. Si fideiussor iudicatum solui stipulatori heres extiterit aut stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
S ouibus damhoc iusiur¬
andum decalumpnia remi¬
ttitur. ueluti parentib. et
patronus Sicautem iurare
tulat remitti. ¶dq fe nõ¬
a face.Ulam sic non est con
cum nusta cã c̃ẽ uiderur Qd
cnim sic erat in municipiũ
noluit cauero hoc casu ndr in
petͣre cum peum scet̾it quo¬
munus ibi ubi desiderit saci

Expanded text:
 quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare tulat remitti, idque a facere': nam sic non est compcum iusta causa esse uidebitur. quid enim si, cum erat in municipio, noluit cauere? hoc casu non debet impetrare, cum per eum steterit, quominus ibi, ubi ire desiderat, sati
Abbreviated transcription (Latin):
ab arbitro probati sunt fide¬
iuñores:ꝓlocupletib hẽdi fũt
cum potuit qͥrela aꝑꝯpetẽtẽ
iudicem de ferri. ¶Quiexcã
improbat irbitro probatos
alios improbatos probat.⁊
Multos qr mag̾ si sua uobã¬
tate acccpit fiderussores ꝯter¬
tus biis cẽ d. Qd simechio

Expanded text:
ab arbitro probati sunt fideiussores, pro locupletibus habendi sunt, cum potuerit querella ad competentem iudicem deferri, qui ex causa improbat ab arbitro probatos, alias improbatos probat: multoque magis, si sua uoluntate accepit fideiussores, contentus his esse debet. quod si medio
Abbreviated transcription (Latin):
subconditione possidẽcem
hereditatem substituto
cau̾e deb̾e de srditate si de fec̾u
condicio ad eunttem prdi¬
tatem substitutum pet̾e
b̾rditatem posse.⁊ ñ optimi¬
erit conmirti scipulatioem.
et plerũz ip̃e pretor⁊ añcon

Expanded text:
te condicione possidentem hereditatem, substituto cauere debere de hereditate, et, si defecerit condicio, adeuntem hereditatem substitutum et petere hereditatem posse et, si optinuerit, committi stipulationem. et pleru
Abbreviated transcription (Latin):
i̾rinon possit predicendũ¬
est ei nõ usurum cum pri¬
ulłio siꝯueniatur. ¶orne¬
cc̃a satisdatio fuit ⁊ non
facile possit reus ibieam
prestare ubi conuenitur
potest audin. si inalia eius¬
dem prouincie curitate sa¬
cisdationem prestare ꝑatꝰ
sit. Ginautem satis datio
uoluntaria sit nonin ali

Expanded text:
 praedicendum ei non usurum eum priuilegio, si conueniatur. Si necessaria satisdatio fuerit et non facile possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potest audiri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare paratus sit. si autem satisdatio uoluntaria est, non in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uero pro ꝯde̾pnato fideiuᷤ¬
fserit et condẽpnatus decesꝰ¬
serit aut ciuitatem roma
O. inproreiqͣlitate euiden¬
tissime locupletem. uł sidi¬
bitetur ap batum sideiuss:¬
orem iudicio sistendi cañ
accep̾it. Mria in iurarumꝑ
acc̃o adu̾sus cumesse potes
est ducunius cum qui sa¬
tis ydoncum fiderussorem
det. s ⁊ ip̃e fide iussor qui ñ
sit acceptus. tãꝙ̃ de imiuna
sibi facta quen potent¬

Expanded text:
uero pro condemnato fideiusserit et condemnatus decesserit aut ciuitatem Romanr. Qui pro rei qualitate euidentissime locupletem uel, si dubitetur, adprobatum fideiussorem iudicio sistendi causa non acceperit: iniuriarum actio aduersus eum esse potest, est duci in ius eum, qui satis idoneum fideiussorem det. sed et ipse fideiussor, qui non sit acceptus, tamquam de iniuria sibi facta queri pote
Abbreviated transcription (Latin):
incħoꝰ possidro. Mlec ad rẽ
ꝑtin quod euĩci mn ea posse¬
ssio possitsposẜor autem qͥs
nec ne fuerit tempus
cautionis fpectanctum est
Namficuti ei qui pꝰcauti¬
onem possessionem uendu¬
dit nichobestita nec prode¬
est ei qui post cautionẽcepit

Expanded text:
inus possideo, nec ad rem pertinet, quod euinci mihi ea possessio possit. Possessor autem quis nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem uendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, qui post cautionem
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ modo applla¬
taest. quo satisfa¬
ctio. Nlan ut sa¬
tisface dicimnr
ci cuius dũderiu implemꝰ
ita satifdare dicimr dare¬
ausano nostroqui pro co
quod anobis pecit ita cai¬
it ut cum hoc nomine secua¬
dicausa locuplex iubetim
dan non tin ex facultatib.
szetiam in conueniendi fã.¬
cilitateziquis er hiis ꝑs o¬
nis queꝑ ag̾e non potuert
fide russores iudicio sisten¬
di cã decłit. fust erit datio.

Expanded text:
eodem modo appellata est quo satisfactio. nam ut satisfacere dicimur ei, cuius desiderium implemus, ita satisdare dicimur aduersario nostro, qui pro eo, quod a nobis petiit, ita cauit, ut eum hoc nomine secudi causa locuples uidetur dari non tantum ex facultatibus, sed etiam ex conueniendi facilitate. Si quis his personis, quae agere non potuerunt, fideiussorem iudicio sistendi causa dederit,
Abbreviated transcription (Latin):
patronam.patronmli¬
bos. aut parentes patrom.
patroneq. lib̾os ue suos
eu̾ue que mam in potesta¬
tem habebit. uł uxorem.l
uurum in iuclicium uoc¬
cio sistendcã accipiatur
¶ QDait pretor lib̾os ue suos
accipiemus ⁊ ex femineo se¬
xudesendentes lb̃os. Pa¬
rentiq dabimus hoc beñ¬
ficium non solum iuns
su Retiam si inpotestate
filius pro pr̃e fidenissor fi
potestetiamin alt̾ius po¬
testate sit nurumetiam.
promirum ⁊ deincepacci¬
pe debennus Od̾ait pre¬
tor qͣliscũ fidenissor accip¬
accipiatur. hoc qntumad
miserit: tantioñtieares
ent actõnem dat p̾tor qḋ
utrum uitatem ꝯtineat:
anuͦ qnͣtitatem uideamꝰ
⁊ melius est ut in ueram

Expanded text:
patronum patronam, liberos aut parentes patroni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uoccio sistendi causa accipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descendentes liberos. parentique dabimus hoc beneficium non solum sui iuris, sed etiam si in potestate fideiussor pro patre fieri potest, etiam si in alterius potestate sit. nurum etiam pronurum et deinceps accipere debemus. Quod ait praetor 'qualiscumque fideiussor accipiatur': hoc quantum admiserit, tanti quanti ea res erit actionem dat praetor. quod utrum ueritatem contineat an uero quantitatem, uideamus. et melius est ut in ueram
Abbreviated transcription (Latin):
reretur. sialege ueclid nee
euictonis nomine obliga¬
retur. quia exoetractiru
fita certe ex ccone etu rid¬
actum id precamm egirius

Expanded text:
eretur, si ea lege vendidit, ne evictionis nomine obligaretur, quia ex contractu sita certe ex occasione eius redactum id pretium aequius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽnon eẽ repellendum crecdi¬
coremncontranũ nonent
querenclum quin recte ue¬
dident. si pluris uendider¬
it quam conorssic cctitori.
non uideturautem consẽ¬
sisse creclitor siscien e eo.
debicor ran uencitenit
cum idco passus ẽ uenire sca¬
ꝙ sciebat ubiq pigmis
sibi duraresS si sub scopa¬
sit forte intabuns ep̃cõmꝰ
consensisse uidecurmisi:
marifeste appareat decep
debitor concestum sit et
haber es erus uenclidit.
pot̾ facti questio esse ꝙͥ in¬
tellexit creclicors recte urĩ¬
sse clicendum est hee enrm
subtilicates ancłitibus ñ
adinictuncur. ¶ SIDitOr
forte ꝯcessa uendicionem

Expanded text:
non esse repellendum creditorem: in contrarium non erit quaerendum, quin recte vendit, si pluris vendiderit, quam concessit creditor. Non videtur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem vendiderit, cum ideo passus est veniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse videtur, nisi manifeste appareat deceptdebitori concessum sit et heres eius vendiderit, potest facti quaestio esse, quid intellexit creditor. sed recte venisse dicendum est: hae enim suptilitates ab iudicibus non admittuntur. Si debitor f
Abbreviated transcription (Latin):
oluncate creclitoris pigir
debitor uenclidit.po ea: ꝑl¬
acuit int̾ eum. et emptor¬
derencius pignorum sal¬
uurent cdicoris Nam sic̃
dehitor it et crecditori pri¬
trurm ius resticuitur n
onin moclo creclitor pign
demum siepnpcor rem ret¬
meat. nec re̾dat uenclitori.
et ido iuclitio quoq ie: ac¬
cepto uenclicor ab solutus
sicuł quiꝰ non tradebat in
id ꝙ int̾est condempnatꝰ¬

Expanded text:
oluntate creditoris pignus debitor uendidit et postea placuit inter eum et emptorderent. ius pignorum saluum erit creditori: nam sicut debitori, ita et creditori pristinum ius restituitur, neque omni modo creditor demum, si emptor rem retineat nec reddat uenditori. et ideo si iudicio quoque accepto uenditor absolutus sit uel quia non tradebat in id quod interest condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
sse. et ideo mechi creclicoris
meliorẽ causam effectam.
idem obẜuandum est. et si
res .ꝑ. t̾cio loco crecliterit.
Qui pignoris iure rem ꝑ se¬
qũcur auectitõ ne rei eos re¬
moi̾n solere.siqualis cũo
possõr o fferre uellet. ner eĩ
debet queritur de iure poss¬
oris cum ius petitoris rem¬
oueatur soluto pignore:
se dare non oꝑtere pigis
lib̾atur qr pinde habetuꝵ.
acq si iuditio absolurus
esset.nam ⁊ siarudice quã¬
uis ꝑmniuriam ab solucus

Expanded text:
deo medii creditoris meliorem causam effectam. idem obseruandum est et si res publica tertio loco crediderit. Qui pignoris iure rem persequuntur, a uindicatione rei eos remoueri solere, si qualiscumque possessor offerre uellet: neque enim debet quaeri de iure possessoris, cum ius petitoris remoueatur soluto pignore. se dare non oportere, pignus liberatur, quia perinde habetur, atque si iudicio absolutus esset: nam et si a iudice quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
atuo dedisseꝓponaitimr.
inuicem pignorattiara
actomeos nonbadeei ⁊¬
Ctius seio peccumam sub
pignore fund dederas qua
lico aute onlgͣtus suus ẽ¬

Expanded text:
itioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem eos non habere. Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui licae ante obligatus, se
Abbreviated transcription (Latin):
saluum fore pignus crechi¬
cori clicẽcdum ebe enim ac¬
cidere pocuissenc etiam si
non uoluncate cͥclitoris
uo siꝑignus clistraxit. et
ex uencticõe recessum fĩrit.
uel homo reclibitus domi¬
num ad debicorem reu̾¬
cui  conscẽssum ẽ remaue¬
nam uendere nonenim
ab empcore ins recipiunt.
s in pristinam cam res re¬
icor sub pignore. sine ypote¬
ca prechiorum eadem pred¬
ia cum uxore sua seie septi¬
e coĩs filie noie sempronio
marito eius fucuro indotẽ
dectic. prea deffuncto lutio
cicio. seꝑcicia filia abstinuit
se herediceate paterna. ẽ.¬
quero an macererus ypote¬
cam ꝑ sequi possit spautus
respõctit. pignoris quidem ⁊
obligatomi prediorum. gai¬
am seiam que niro ꝑfilia
cõi indocem cadendanci
sen sis cumcomums fili e

Expanded text:
saluum fore pignus creditori dicendum est: haec enim accidere potuissent, etiamsi non uoluntate creditoris uoque si pignus distraxit et ex uenditione recessum fuerit uel homo redhibitus, dominium ad debitorem reuequibus concessum est rem alienam uendere: non enim ab emptore ius recipiunt: sed in pristinam causam res reitor sub pignore siue hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate paterna: quaero, an mater eius hypothecam persequi possit. Paulus respondiobligationem praediorum Gaiam Seiam, quae viro pro filia communi in dotem eadem danti consensit, cum communis filiae
Abbreviated transcription (Latin):
suałr hoc eis mandatum ẽ.
S sicum debitoris procura¬
tore conuenit. ne sit res ob¬
ligͣta clicendum ẽ to debito¬
n pre doli exceptõm procle¬
sse. scum autem cum suo

Expanded text:
r hoc eis mandatum est. Sed si cum debitoris procuratore conuenit, ne sit res obligata, dicendum est id debitori per doli exceptionem prodesse: cum autem cum seruo
Abbreviated transcription (Latin):
qui non succrssiomo nrre.
szalio modo rem nactus ẽ
pt̾ tamen chici cum tici do¬
turem usaretur ne crectitor
a possore prccumam recipia.
inquissimum esse sudifi¬
can errinꝙ siis fundus a.
menio alicui obligatus pos¬
sideatur cui non dum satis¬
factum erit cunc rinsus q¬
equum enit cxicipi si non
nouuntate crechitoris ueĩt.
licet enimdolus manis.

Expanded text:
qui non successionis iure, sed alio modo rem nactus est. potest tamen dici, cum Titii dorsaretur, ne creditor a possessore pecuniam recipiat, iniquissimum esse ludificari eum. Quod si is fundus a Maevio alicui obligatus possideatur, cui nondum satisfactum erit, tunc rursus aequum erit excipi "si non voluntate creditoris veniit": licet enim dol
Abbreviated transcription (Latin):
secundus creclitori qui pig¬
nus pignori acceꝑit preco¬
icor a creclitore petat.ut ei ꝑ¬
mittatur pignus uẽdere q¬
uo magis satisfaciat ante
caucdẽ accipe ab eo quirem
empcurus ent. ut preciũ
rei uenclite usq ad summ¬
am debici creditori soluat.
uenclitionis autem appłor
gen̾aliter accipe debrmus
ut et si legar ꝑmisuitͥuale¬
gimus ut ⁊ si legatum reẜ¬
uctiacum fint comuialesca
pignus. ¶Si drbicor uencli¬
dent rem nec tracliderit an
non repellatur crecłi tor cum
ad hucres sit in boms debi¬
corisan uero cum tenacur
exempto nignus extingat᷑.
quod et mazis :s quo d:

Expanded text:
secundus creditor qui pignori accepit potioitor a creditore petat, ut ei permittat pignus vendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pretium rei venditae usque ad summam debiti creditori solvatur. Venditionis autem appellationem generaliter accipere debemus, ut et si legare permisit, valegemus, ut, si legatum repudiatum fuerit, convalescat pignus. Si debitor vendiderit rem nec tradiderit, an non repellatur creditor, quasi adhuc res in bonis sit debitoris, an vero, cum teneatur ex empto, pignus exstinguatur? quod et m
Abbreviated transcription (Latin):
que̾to nimquid idro ueĩ¬
ri uoluit ut preciꝯ accepto
ip̃i quoqres ex pecliac.quo
casu non nocebit consensꝰ.
d̾ si indocem declenit ueqd¬
iclisse in hocoueuue cassu
ecte uidetur ꝓpt̾ hon̾a m

Expanded text:
quaestio, numquid ideo ueniri uoluit, ut pretio accepto ipsi quoque res expediat? quo casu non nocebit consensus. quodsi in dotem dederit, uendidisse in hoc casu recte uidetur propter onera m
Abbreviated transcription (Latin):
n sic possitS dicengtum est
si uendant. ¶Siuoluntate
creditoris fundus alienacy
ẽ in uerecunde plicare sibi
eum crecticor defiderat si cñ
esfectus sic secutus uencli¬
tõnis nam si non uenieric.
nonẽ sacis ad repellendum
creclicorem quod uoluit
agrum spaliter ypotece datũ
pmissu crectitoris uenisse.
si ip̃edebicor rem possidat.
nisi quod pot̾ fiut debicor
ꝑinissu c̾dicoris uendid̾it.
deinde poeaboã fide redemrit
umpcm̃ cum peccuma sol¬
uta non sicdon man suspi¬
co merit translata ad presẽ
cempus ut possit creclicor
replicaconem doli nĩli ob¬
icere. ¶Illud uideamus si
ticitius debitor uoluncate
c̃clitoris sui uendiderit me¬
uio.ul ei aquo muius eme¬
ricet prea meinus cicio hr̃s
extitit. et creclitor abeo petat:
quid iuris sicͥ s iniquum:¬

Expanded text:
 sit possint. sed dicendum est,si uendant. Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit agrum specialiter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, deinde postea umtamen cum pecunia soluta non sit, doli mali suspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli mali obicere. Illud uideamus, si Titius debitor uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius emerit, et postea Maeuius Titio heres exstiterit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
Demubatur pignus siue s¬
olucum est debitum fiue
&o nomine satisfactum es
sitempore finicum pignus
g̃idem dice debemꝰ uł siqua
rõe obllgatõ eius finica est.
¶Quriparatus ẽ soluere mi

Expanded text:
eratur pignus, sive solutum est debitum sive eo nomine satisfactum est. sed et si tempore finitum pignus est, idem dicere debemus, vel si qua ratione obligatio eius finita est. Qui paratus est solvere, m
Abbreviated transcription (Latin):
dideric hoc pacto licet sib ͤ
redere peccumam. et pigno¬
bicor redclere pceuimã cõ¬
gnus cet̾umagiposie cumẽ¬
ditore ut ñ qͣ acciones habe¬
ar eas ceadat debitori et si¬

Expanded text:
 liceat sibi reddere pecuniam et pignbitor reddere pecuniam, congnus, ceterum agi posse cum creditore, ut, si quas actiones habeat, eas cedat debitori. s
Abbreviated transcription (Latin):
dsodebieset cum ꝑ ini¬
iam iudicis domino re
que debaporis non fuisset.
ab stuisset creclicor quasi
obligatan sibirequnetur¬

Expanded text:
debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor quasi obligatam sibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
pactum incer posicum ut¬
si hoc actum sitcum force ai¬
alius ypotecam posidebat:
G cum pactum conuencũ
exceptõm ppetuã pariat. ea¬
dem in hoc casu possuntclici
quo idem pactus esse
iconuen̾it ut ypoteca fideꝰ¬
iussor daretur et dacus sire
satisfactum uidebitur.ut
ypotheca liberetuatrud ẽ
siius obligtõnis uendid̾it
creclicor et peccuniam acce

Expanded text:
pactum interpositum essi hoc actum sit, cum forte alius hypothecam possidebit? sed cum pactum conuentum exceptionem perpetuam pariat, eadem et in hoc casu possunt dici,ca quoque idem pactus esse. Si conuenerit, ut pro hypotheca fideiussor daretur, et datus sit, satisfactum uidebitur, ut hypotheca liberetur. aliud est, si ius obligationis uendiderit creditor et pecuniam acce
Abbreviated transcription (Latin):
moctum aliquid uel sacis
ei fi ex eo iudex estimint.
idebimus siprocurator om¬
ntum bonorum consensit
ul suus actor cuiet solui
pot̾. et in id prepo situs est:
anten̾at consensus corũ
et clicectum est non posie

Expanded text:
modum aliquid uel satis ei fieri ex eo iudex aestimauerit. Uidebimus, si procurator omnium bonorum consensit uel seruus actor, cui et solui potest et in id praepositus est, an teneat consensus eorum. et dicendum est non posse
Abbreviated transcription (Latin):
cbitore crssancis prosol¬
io pignus uendere quisq
papniano. credlitoremas
hitorꝰ pignus emere posse &
is. ¶Sialienanes pignor

Expanded text:
ebitoris cessantibus pro solido pignus vendere quisquePapiniano creditorem a debitore pignus emere posse, quia is. Si aliena res pignori
Abbreviated transcription (Latin):
extincta ita: et usu fructu
decincto pignus ypothecca
uepiit. e relicor nepign¬
ori. ypotece uesit yes paciso
spot̃ ⁊ ideo si herecti pactus
cui resticuit hereclicate ex
seãtus. cõ. trebelliano. ¶Si
procuracor debicoris in rem
suam sic. non puco dubica¬
n deber qui pactum noc¬
cditoris ꝓcura tor in rem su¬
arri exciterit. paciscẽdo inu¬
tilem sibi faciet ypothecariã
etus fundi ꝑs aquolibet po¬
possore petacur dimictia ñ
recte pecetur. ¶SIpłes decdei̾t
ꝓ indiuisio et cum uno cred¬
itor paciscatur ne ypotece sit.
dein abeo petat etiam sus
cumquo pactus ẽ solidum
functum possideat ꝓ in diui¬
so q de ꝑte ꝯuenisset. non re

Expanded text:
extincta, ita et usu fructu exstincto pignus hypothecave perit. Creditor, ne pignori hypothecaeve sit res, pacisci potest: et ideo si heredi pactus cui restituit hereditatem ex senatus consulto Trebelliano. Si procurator debitoris in rem suam sit, non puto dubitari debere, quin pactum noccreditoris procurator in rem suam exstiterit, paciscendo inutilem sibi faciet hypothecariam eius pars a quolibet possessore petatur, dimidia non recte petetur. Si plures dederint pro indiviso et cum uno creditor paciscatur, ne hypothecae sit, deinde ab eo petat, etiamsi hic cum quo pactus est solidum fundum possideat, pro indiviso quia de parte convenisset, non re
Abbreviated transcription (Latin):
et mcho alti ccitori qui
pea subeo dem pignore ꝯ¬
trax̾ offerende peccuarie ꝙ̃
fidenssor depẽclutum usu¬
ris medii temporis facult̾s
ent niam hirius modi uẽ¬
diciõ transferẽdi pignoris.
cã necesfitate iuns fien sol.
Dem. Cumprior creclicor
pignus ture conuencioni
uenclidit. sccło c̾clitori non
suꝑ esse ius offerende pecu¬
int̾ueniẽte crectirore pignꝰ
uendidireius q ie preciũ
priori crechicori solu̾it ep̃to

Expanded text:
 minus alteri creditori, qui postea sub eodem pignore contraxit, offerendae pecuniae, quam fideiussor dependit, cum usuris medii temporis facultas erit: nam huiusmodi venditio transferendi pignoris causa necessiatate iuris fieri solet. Idepignus iure conventionis vendidit, secundo creditori non superesse ius offerendae pecuinterveniente creditore pignus vendiderit eiusque pretium p
Abbreviated transcription (Latin):
inpignorib dandis adi¬
ci soletuit quominus pis
uenisser reliquian debit¬
or redderet. suy ilaaum ẽ.
quia ip̃o iure ita se res
mit ob euictomi rei redire
aduenicorem nõ pot̾:
audiendum. qui fundũ¬

Expanded text:
in pignoribus dandis adici solet, ut, quo minus pignus uenisset, reliquum debitor redderet, superuacuum est, quia ipso iure ita se res emit, ob euictionem rei redire ad uenditorem non potest, creditorem qui fundu
Abbreviated transcription (French):
enir et usure mecuresporis.
fnichil enim incerest debit¬
or pignus datum i e rdicłit.
an demio pignori obliget:
conueisse uidetur ne prinssen
uendendi pignoris potests

Expanded text:
enit et usurae medii temporis: nihil enim interest, debitor pignus datum vendidit an denuo pignori obliget. convenisse videtur, ne prius vendendi pignoris potestas
Abbreviated transcription (Latin):
accepit ⁊ postaliũ
credicorem qui pi¬
gnorum ꝯuencio¬
nem ad bona debicoris ꝯtu
dum celicorem cdimissũ
nullo aureceta bonacicul¬
opignoas uerdictit uen¬

Expanded text:
accepit et post alium creditorem, qui pignorum conventionem ad bona debitoris contdum creditorem dimissum nullo iure cetera bona titulo pignoris vendidit. se
Abbreviated transcription (Latin):
solui presticit. indum nicti¬
ciop ea tñs latotideinsiore
obrem iucdicatam. quos de¬
ffensor declit. non tenebunt᷑
erit et posforlicis estima tom
obtułit. et abeo debitorem
uendicet ñ anter hoc fac̾et:¬

Expanded text:
solvi praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenebuntur erit et possessor litis aestimationem obtulerit et ab eo debitor rem vindicet, non aliter hoc face
Abbreviated transcription (Latin):
ista p̾cio. cau̾iq possidenci.
debeb̾ de euctione sĩpli emã¬
qñti ea res res sic. idque etia
pedio uidetur. ¶Sponsus a¬
lienũ anulũ sponse miras
misit. ⁊ po iuptias ꝓeo suũ
declic. quidam ⁊ nerua putã¬
arit. fieri eum mulieris. qr
cunc fcm̃ doacionem ꝯ firm̃uio¬
re uidr. ñ nouam in cohare Nca
quam sentenciã ĩam eẽ pu-¬

Expanded text:
sto pretio cauerique possidenti debebit de euictione simpli, quanti ea res sit: idque etiam Pedio uidetur. Sponsus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias pro eo suum dedit: quidam et Nerua putant fieri eum mulieris, quia tunc factam donationem confirmare uidetur, non nouam inchoare, quam sententiam ueram e
Abbreviated transcription (Latin):
fuit quid dicemus: naufra¬
gio forte ułruma. ul incẽdio.
⁊ siquid possit apparere qui:
añ sp̃m possunt.: expedita ẽ q̃¬
stio si uero ñ apareat: diffic¬
ilis questio ẽ. ⁊ m̃gis puco
dõationem ualusset. id exu¬
bis oronis defencdimus. aic
enim oratio.siprio̾ uica dec¬
essent qui doãtum accepit.
cum simul decesseruit ꝑiñ
rectissime cdicetur utrasque
doãtiones ualere si forte ĩ mn¬
oem doationibus fcĩs simul.
ibi decesserint. nõ simnul. utr
que. unas eis finitum ẽ mat̾¬
moniũ. anspectamus uter
prinus decesseĩt ut merus ꝑs¬
o̾a ñ ualeat doãcio. anͦut̾ rechi¬
it. ut cius ualeat. mea tm̃ ref¬
tempus spectadum sit capti¬
iitatis. qͣicunc defec̾int qͥ
si alter rechierit enmindi sr̃¬

Expanded text:
serint, quid dicemus, naufraserint, quid dicemus, naufragio forte uel ruina uel incendio? et si quidem possit apparere, quis ante spiritum posuit, expedita est quaestio: sin uero non appareat, difficilis quaestio est. et magis puto donationem ualuisse et his ex uerbis orationis defendimus: ait enim oratio 'si prior uita decesserit qui donatum acum simul decesserint. proinde rectissime dicetur utrasque donationes ualere, si forte inuicem donationibus factis simul dibi decesserint non simul, utruquia uiuis eis finitum est matrimonium? an spectamus, uter prius decesserit, ut in eius persona non ualeat donatio? an uter rediit, ut eius ualeat? mea tamen ftempus spectandum sit captiuitatis, quasi tunc defecerint: quod si alter redierit, eum uider
Abbreviated transcription (Latin):
amin ⁊ o ffensa. quod ergo i
si diuortu fc̃m ẽ demͣ. ma¬
tumomum restauratur. ⁊ in
diuortio uł mutata ẽ uolu¬
tas. uł cadem duraint restau¬
ratiotamẽ matrimonii⁊ uol¬
unta dõatoris recõ silita ẽ. an
doatio duret. si ꝯstantate mat̾¬
moĩs dõacor decessit.⁊ pot̾ def¬
fendit uale. sidiuorttum nõ
inc̾cessic. s fri fusculum ũtue
nitu ꝓ fecto nalebit dõatiom
si firfusculum quieuit / sim¬
ulier ⁊ mantus. diu seorsum
quid habitau̾it s honorem¬
⁊ inuicem m̃trimonu habea¬
nt quid sennus int̾dum ⁊ in
t̾ꝯsulares ꝑsõas sub secutum
puto doãtiones ñ ualere. qĩ.
oitus m̾trimoniũ. fac̃ s ma¬
ritał aftectio ni tñ dõator prior
decesẜit: cunc doãcio ualebit.
Si ambo ab hostib capti. s̾
⁊ quidõunt. ⁊ cuidoatum ẽ¬
⁊ quid clicis ⁊ ip̃iuus il¬
lud uolo tractare. oro siaũt
mors ꝯcingit ei cindõicum
c̃. nullrus mom̃ci doacionẽ
c̃ẽ uoluitꝰ ergo. si ambo deces¬

Expanded text:
mi et offensa. Quid ergo, si diuortium factum est, deinde matrimonium restauratur, et in diuortio uel mutata est uoluntas uel eadem durauit, restaurato tamen matrimonio et uoluntate donatoris reconciliata an donatio duret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi ualere. Quod si diuortium non intercesserit, sed friuusculum, profecto ualebit donatio, si friu‹u›sculum quieuit. Si mulier et maritus diu seorsum quidem habitauerint, sed honorem inuicem matrimonii habebant quod scimus interdum et inter consulares personas subsecutum, puto donationes non ualere, quasi oitus matrimonium facit, sed maritalis affectio: si tamen donator prior decesserit, tunc donatio ualebit. Si ambo ab hostibus capti sint et qui donauit et cui donatum est, quid dicimus? et prius illud uolo tractare. oratio, si ante mors contigerit ei cui donatum est, nullius momenti donationem esse uoluit: ergo si ambo deces
Abbreviated transcription (Latin):
cuidõaretur. cum ceꝑit lib̾ras
in pon: Ioy nec si uenc muner
prexactum tempus possit ma¬
tur. qr neditor siñdõator. ñ ꝯ̾
uult legem inponi. nec posfic.
seiqui accep̾. domino igitur pe¬
nes se remanẽte. nequaquam
effectum habeb̾ ꝯsticuciosman¬
umissiomo cãdoatio facta uah.
licet ñ agatur. ut statim aduib̾c̃¬
tem. s quinq̃ ꝓclucatur. prom̃¬

Expanded text:
cui donatur, cum coeperit libertas imponi ideoque nec si uelit mulier post exactum tempus possit matur, quia uenditor siue donator non sibi uult legem imponi nec potest, sed ei qui accepit: dominio igitur penes se remanente nequaquam effectum habebit constitutio. Manumissionis causa donatio facta ualet, licet non hoc agatur, ut statim ad libertatem, s
Abbreviated transcription (Latin):
totum negocium ualeat. an
u̾o uea sola pactio irrita sit.
quemadmocdum irrita ess
sip ꝯtracta emptionem n¬
ouo ꝯsilio mto: id pactum
fuiss actum. ⁊ uerum ẽ. pac¬
tum dum caxat irticum. eẽ
¶Idem dicemus sidoãcioms
cã pacti sunt. nefugitiuum
aut errorem pr̃ent. Idẽma in¬
⁊ cxempco.Qd iur. uxori in
diem debet fieri. metudoacõ¬
nus presens solue pot̾ quaz¬
ius comdum cemporis retẽ¬
ca ꝑeccuma sencire potuit.
qd legaturus mͥ aut hereclit᷑¬
te noĩe reclituro es: potes ro¬
gatꝰ ame uori me reunq̃re.
⁊ nuidetur ca cẽ dõacio quia
nich̾ exbois meis climinint
inquo max̾ie m̃uore doanci¬

Expanded text:
totum negotium ualeat, an uero ut ea sola pactio irrita sit, quemadmodum irrita esset, si post contractam emptionem nouo consilio inito id pacti fuisset actum. et uerius est pactum dumtaxat irritum esse. Idem dicemus, si donationis causa pacti sint, ne fugitiuum aut erronem praestent, id est inet ex empto. Quod uir uxori in diem debet, sine metu donationis praesens soluere potest, quamuis commodum temporis retenta pecunia sentire potuerit. Quod legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae relinquere et non uidetur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime m
Abbreviated transcription (Latin):
durnͣte: uolintatem. Si filius
fmmilias qui castranse peculi¬
um habet ui quan castrense.
uxori donet filii. ꝑsoam ⁊ in¬
ortem spectabimus. ¶Snuri¬
uus socero donaint mortem
diem noluntatem expectare n¬
os oz. quid si soc̃ ance decesser¬
rit: chicemus ertictam deãtio

Expanded text:
durante uoluntate. Si filius familias, qui castrense peculium habet uel quasi castrense, uxori donet, filii personam et mortem spectabimus. Si nurus socero donauerit, mortem diem uoluntatem spectare nos oportet. quod si socer ante decesserit, dicemus exstinctam donatio
Abbreviated transcription (Latin):
bomrrab suec̾arit. ergo ⁊ si
ꝯsensum manti ꝓfecta ẽ mu¬
lier ꝓpt̾ suas necarias cãs ⁊ al¬
iquid mantus expensarum
nomine ei presticit. hoc reuo¬
candum ṅeẽssiuxor niro do¬
tem ꝑmissit ⁊ docis usuras.
sine dubio clicectumẽ. peti u¬
sirras posse. qrñ ẽ ista doacio
cum hominb matrimomi
petantur. quid tamẽ maritꝰ

Expanded text:
oneribus succurrit. ergo et si consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquid maritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est. Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista donatio, cum pro oneribus matrimonii petantur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
doator paupior factus esset.
quod si ex .x. duos simos em̾¬
it. ⁊ corum alter mortuusɨ
sit alt̾ .x. clignus sic solet q̃ri
utrum uno pretio uemennt
andiu̾sis. siuno: tota .x. petẽ¬
dam quemadmodum sum
ma res empca det̾ior fcã ẽ. uł¬
is uide ꝑiss sidiu̾sis hoc solũ
petendum. quanti sic emꝑ¬
tus qui suꝑc Iulianum pu¬
tasse põpoũ refert. siquas pe
um suum quem exmumnu
amanto doacis mulie acqui¬
sisscet fortelogatum herectit᷑¬
quoque nomine petitionez¬
ẽẽ faciendam. Illud ostant.
si añquam auiroannum. ac¬
cipere muliere. ip̃i de fuo auc
etiam mucuatam inpendẽrit.
cum. Illud recte dictum celso

Expanded text:
donator pauperior factus esset. Quod si ex decem duos seru‹o›s emerit et eorum alter mortuus sit, alter decem dignus sit, solet quaeri. utrum uno pretio uenierint an diuersis: si uno, tota decem petenda, quemadmodum si una res empta deterior facta est, uers inde perisset: si diuersis, hoc solum petend‹u›m, quanti sit emptus qui superest. Iulianum putasse Pomponius refert, si quid per eum seruum, quem ex nummis a marito donatis mulier adquisisset forte legatum, herequoque nomine petitionem faciendam esse. Illud constat, si, antequam a uiro annuum acciperet, mulier ipsa de suo aut etiam mutuata impenderit, tum.
Abbreviated transcription (Latin):
it quãius id uxori ꝯfectum
fi̾nc. ⁊ ueoris cura tm̃ um esse
nq impectire quidĩeare uxor
tanquam lampedia fu̾at. ⁊ u¬
ii. negocium ꝓcuraret. si ux¬
orlana fua opis ancillarum
uruestimẽta su nomine
fecit mulicbria. ⁊ uestim ẽta
mulieris ẽẽ.⁊ popis ancillar̃
um parrari nichil debere. s
iuir nomiẽ uestimẽta ꝯfecta
irilia: uiri eẽ. ut is lane uro¬
uestunta suo nomine mul¬
ier ꝯtecit. s eauiro dõauit. nͥ
ualere doationem. cum illa
aream doau̾it ⁊ ueor inea n¬
sulam ectificau̾it. ea in sula
sme dubio pnͣriciẽ. s eã inpẽ¬
sam mulierem ẜ naturam
melius clicetur ꝯmurma ca
ee pporcione precnnec tanḋ
spectand̾ ẽe. qnͣti eẽ mãcipi

Expanded text:
rit, quamuis id uxori confe‹c›tum fuerit et uxoris cura, tamen uiri esse neque impedire, quod in ea re uxor tamquam lanipendia fuerit et uiri negotium procurar‹i›t. Si uxor lana sua, operis ancillarum uiri, uestimenta sui nomine confecit muliebria, et uestimenta mulieris esse et pro operis ancillarum uiro praestare nihil debere: sed uiri nomine uestimenta confecta uirilia uiri esse, ut is lanae uxouestim‹ent›a suo nomine mulier confecit, sed ea uiro donauit, non ualere donationem, cum illa aream donauerit et uxor in ea insulam aedificauerit, ea insula sine dubio mariti est, sed eam impensam mulierem seruaturam melius dicetur communia ea esse pro portione pretii nec tandem spectandum esse, q
Abbreviated transcription (Latin):
icutem recligatur. cundõatu
ẽ.extincta erit doãitio. ¶ Si mani¬
tus uxori doãũ ⁊ mortem s ob
sceleris ꝯscientia c̾scrunt. ul ⁊̃
po mortem memoria etus da¬
mpnata sic. reuocabitur doã¬
tio. quamius ca quealus doa

Expanded text:
itutem redigatur cui donatum est, extincta erit donatio. Si maritus uxori donauerit et mortem sibi ob sceleris conscientiam consciuerit uel etiam post mortem memoria eius damnata sit, reuocabitur donatio: quamuis ea
Abbreviated transcription (Latin):
anus EIquis ꝓuxore sua
uectigal quidintinere pran
exactio fiat. an u̾o nulla sit
dõatio. mag̾ puto int̾dictu
hoc maxĩe si ip̃irus cã ꝓfecta
ẽ. Nam⁊ papinianus. liberam
responsorum. scripsit. uectur¬
as uxoris et minsteriorum
eius unum itinenis sin cãd¬
atas. repetere ñ posse. It ñtaũ
funsse indetur um caãcum:
uxori ad imum puemit. nec
int̾ eẽ. an aliquid de necturis

Expanded text:
Si quis pro uxore sua uectigal, quod in itinere praestari exactio fiat, an uero nulla sit donatio? et magis puto non interdictum hoc, maxime si ipsius causa profecta est. nam et Papinianus libro quarto responsorum scripsit uecturas uxoris et ministeriorum eius uirum itineris sui causa datas repetere non posse: iter autem fuisse uidetur uiri causa et cum uxor ad uirum peruenit. nec interesse, an aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
rum amuliere si intͥpositus ti¬
tradidic. si aucem marito sit
int̾posicus. mortua muliere.
confestim fuind efficietur..
enus que mancus int̾posfint
⁊accionez ip̃e maritus cumeo
habeb si uxor rem quani m̃ri¬
co suo mortis cã acceꝑat. iuuo
eo al cradidit. nich̾ agicur ca
traclicione qr ñ añ ultimum
Plane inquib casibus place¬
at retro agi doãtionem. etiam
seqñs tracticio amuliere fcã in
pedenti habebitur/ smiantus
uxrori doau̾it mortis caq doa

Expanded text:
re interpositus tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fundus efficietur eius quem maritus interposuit et actionem ipse maritus cum eo habebit. Si uxor rem, quam a marito suo mortis causa acceperat, vivo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habebitur. Si maritus uxori donauerit mortis causa