comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bia arrogantiȩ: sicut p̾fertur origine. P le¬
rumq ad elationis emendationẽ ꝓuidentia
dei. aliquo casu ñnulli cadunt: pro quo
lapsu reprehensi a semetipsis humilit̾ sapi-
unt: & de munerib di laudari ñ appetunt:
s laudant cłm ã quo acceꝑunt. unde lau¬
dari se uolunt. Utilius est arrogantib qͦ¬
cumq uitio labi: & humiles post casum
deo fieri: qũa ꝑ elationẽ suꝑbire: grauiorẽ¬
q ruinȩ dampnationẽ ꝑ suꝑbiam sumere¬
x culpa suꝑbiȩ. xxxix. De fornicatione.
mundieiam itur: Nam altm pendet ex al-¬
tero. S sicut ꝑ suꝑbiãm̃tis it᷑ in ꝓstitutio-¬
nem libidinis: ita ꝑ humilitatẽ mentis
salua fit castitas carnis. D s̃ aut̾e ñ nunꝗͣ de-¬
ic̃ occultã m̃tis suꝑbiam: ꝑ carnis manifes¬
tam ruinam. Libidinis enĩ nascit̾ immũ-¬
ditia de animi occulta suꝑbia: exemplo pͥmi
hominis. qͥ mox ut ꝑ suꝑbiam contra cłm

Expanded text:
erbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Pleerbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem providentia Dei aliquo casu nonnulli cadunt, pro quo lapsu reprehensi a semetipsis humiliter sapiunt, et de muneribus Dei laudari non appetunt, sed laudant Deum, a quo acceperunt, unde laudari se volunt. 11. Utilius est arroganti in quocunque vitio labi, et humilem post casum Deo fieri, quam per elationem superbire, gravioremque ruinae damnationem per superbiam sumere. CAPUT XXXIX. De fornicatione. munditiam itur. Nam alterum pendet ex altero; sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. 2. Libidinis nasci immunditiam de animi occulta constat superbia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum
Abbreviated transcription (Latin):
spiritꝰ. Qui de suis uirtutib suꝑbiunt. ex ip¬
sis iudicandi sunt oꝑib quib pro uirtutibꝰ
utuntur: qͥa bonam rem non bona uolun¬
tate faciunt. Nan reuera sine humilitate
na beatitudine corruit. Qui gͦ de urtu¬
tib attolluntur: diabolum imitant᷑: & ex¬
inde grauiꝰ corruunt: qͥa de excelsis labunt᷑.
Suꝑbia sic̃ origo est om̃iun cͥminũ: ita ruina
est omnium uirtutũ. Ipsa enim in peccato
pͥma: ipsa in conflictu postrema. Hec enĩ
aut in exordio mentẽ ꝑ peccatũ ꝑsternit:¬
aut nouissime de uirtutib deicit. Inde &¬
omniũ peccatoꝵ ẽ maxima: qͥa tam ꝑ uir-¬
tutes. qm ꝑ uitia. humanã mentẽ ext̾m̃inat.
Ibi cadit suꝑbia ubi & nascit᷑: ut ñ sit suꝑbiᷤ
aliud culpa. aliud pena: s ipsa culpa sit illis
de arrogantia suꝑbia. Nam nisi p̃cesserit
oeculta elatio mentis: non sequit᷑ aꝑta iac¬
tantia laudis. Ita gͦ in culpa p̃ponitur suꝑ¬

Expanded text:
spiritus. 5. Qui de suis virtutibus superbiunt, ex ipspiritus. 5. Qui de suis virtutibus superbiunt, ex ipsis judicandi sunt operibus quibus pro virtutibus utuntur, quia rem bonam non bona voluntate faciunt. Nam revera sine humilitate rna beatitudine corruit. Qui ergo de virtutibus attolluntur, diabolum imitantur; et exinde gravius corruunt, quia de excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exordio mentem per peccatum aut novissime de virtutibus dejicit, et inde omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat. 8. Ibi cadere superbiam, ubi et nasci, ut non sit superbis aliud culpa, aliud poena, sed ipsa culpa sit illis de arrogantia nasci superbiam. Nam nisi praecesserit occulta elatio mentis, non sequitur aperta jactantia laudis. Ita ergo in culpa praeponitur sup
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia: seu ꝓpter qͦd a sũmis ꝑsonis
& pͥmis assumit᷑: seu qͦd de oꝑe iusticiȩ & uir¬
tute exoritur: minꝰq culpa. eiꝰ sentitur. Lux¬
uria uͦ carns idonotabilis om̃ib ẽ. qm̃ sta¬
tim ꝑ se turpis est: ẽ tam̃ dispensãte do
suꝑbia minor est. S qui detinetur suꝑ¬
bia & non sentit. labitur in luxuriam car¬
nis: ut ꝑ hanc humiliatꝰ. & ã confusione
resurgat & a suꝑbia. Omnis peccans suꝑ¬
b est: eo qͦd faciendo uetita.  contemptui
habeat diuma precepta. Recte gͦ initium
om̃is peccati suꝑbia: qͥa nͥ precesserit man¬
datorũ di in obedientia: transgressionis ñ
sequit᷑ culpa. Omins suꝑbia tanto in imo
iacet. quanto in alta se erigit: tantoꝙ ꝓ-¬
fundius labitur: huanto excelsius eleuat᷑.
Qui enĩ ꝑ ꝓpͥam suꝑbiam attollitur: per dĩ
iusticiam mclinatur. Qui inflant᷑ suꝑbia:
uento pascunt᷑. Vnde & ꝓph̾a. Om̃s in qͥt
pastores tuos pascit uentꝰ hoc est suꝑbies

Expanded text:
biam, seu propter quod a summis personis et primis assumitur, seu quod de opere justitiae et virtutis exoritur, minusque culpa ejus sentitur. Luxuria vero carnis 241 ideo notabilis omnibus est, quoniam statim per se turpis est. Et tamen, pensante Deo, superbia minor est. Sed qui detinetur subia et non sentit, labitur carnis luxuria, ut pro hac humilietur, et a confusione surgat et a superbia. Omnis peccans superbus est, eo quod faciendo vetita, contehabeat divina praecepta. Recte ergo initium omnis peccati superbia , quia nisi praecesserit mandatorum Dei inobedientia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto in altum se erigit; tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. 4. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Unde et propheta: Omnes, inquit, pastores tuos pascit ventus , hoc est, superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
motu est semꝑ uenire. Quib & dicit.
Descendamus: & confundamus lin¬
guam eoꝵ. Ascendunt angł̃i in eo qͥ
creatorem conspiciunt. Descendunt
angłi: in eo qđ creaturam sese in illi-¬
citis erigentem. ȩxamine districtionis
premunt. Dicere gͦ est descendamus
& confundamus linguã eoꝵ. in ipso
eis hoc qđ non recta agant᷑ ostendere:
& ꝑuim internȩ uisionis. eoꝵs mentib
exhibenda iudicia occultis motib
inspirare¬

Expanded text:
semper venire. Quibus et dicit: Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum. Ascendunt Angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est, Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum, in seipso eis hoc quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare
Abbreviated transcription (Latin):
quia extra sunt quȩ subiciuntur.
lialde autẽ mauis est qđ ꝑ pacienti¬
am uincitur: quia ipse a se animus
suꝑatur: & semetipsum sibimetipsi
subicit: quando eum pacientia intͣ
se frenare compellit. Audiant
pacientes: qđ electis suis ueritas
dicit. In pacientia ur̃a: possidebi¬
tis animas ur̃as. Sic enim conditi¬
sumus mirabilit̾: ut ratio animã.
& anima possideat corpꝰ. Ius uero
animȩ a corporis possessione re-¬
pellitur: si non prius anima a ra-¬
tione possidetur. Custodẽ igitur
conditionis nr̃ȩ pacientiã dns ẽẽ
monstrauit: qui in ipsa nos metip¬
sos possidere docuit. Quanta gͦ
sit impacientiȩ culpa cognoscimus:
per quam & hoc ipsum amittimꝰ
possidere qđ sumus. Audiant im¬
pacientes: quod ꝑ salomonẽ rursũ

Expanded text:
quia extra sunt quae subiguntur; quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursum
Abbreviated transcription (Latin):
cium repperiret suꝑueniens aura
disꝑgeret. Quid uͦ accipimus al-¬
tare dĩ. nisi animã iusti: quȩ
quot bona egerit. tot suꝑ se an¬
te cius ocłos sacrifiua imponit:
Quid autẽ est altaris fossa: nisi
bonoꝵs pacientia: Quȩ dũ men-¬
tem ad aduersa toleranda humi-¬
liat: quasi more foueȩ hanc in imo
positam demonstrat. Fossa gͦ in al¬
tari fiat. ne suꝑpositum sacͥficiũ au-¬
ra disꝑgat: id ẽ electoꝵ mens patien-¬
tiam custodiat: ne commota uen-¬
to impacientiȩ. & hoc qđ bene oꝑ-¬
ata est amutat. Bene autem
hȩc eadem fossa unius cubiti ẽẽ
memoratur: quia nimirum si
pacientia non deseritur: unita¬
tis mensura seruatur. Unde &
paulus ait. Inuice onera ur̃a por-¬
tate: & sic adimplebitis legem
unitatis: quam soli ꝑficiunt. qui nec
cum grauantur excedunt. Audiant
impacientes: qđ scriptum est. Welior
est paciens uiro forti: & qui dominat᷑
animo suo. expugnatore urbium.
Muior est enim uictoria urbium.

Expanded text:
cium reperiret, superveniens aura cium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem unitatis, quam soli perficiunt, qui nec cum gravantur, excedunt. Quodque impatientes quod scriptum est: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Minor enim est victoria urbium,
Abbreviated transcription (Latin):
tiitum nutrix doctrina dissipat᷑.¬
doctus : quanto minus conuinci¬
tur paciens. Neq enĩ pocest
ueracit̾ bona docendo impendere:
si uiuendo nescit ȩquanimiter
aliena mala tolerare. ꝑhoc qͦ
impacientiȩ uicium. plerũq m̃¬
tem arrogantiȩ culpa transfigit:
quia dum despici in hoc mundo
quisq non patitur: bona si qua
sibi occulta sunt ostentare co-¬
natur . atq sic ꝑ impacientiam
usq ad arrogantiam diicitur:
dum quia ferre despectionem
non potest. detegendo semetipsũ
in ostentatione głatur. Unde
scriptum est. Melior est paciens
arrogante: quia uidelicet eligit
paciens quelibet mala ꝑpeti: qͣm
ꝑ ostentationis uicium bona sua
occulta cognosci. At contͣ. eligit
arrogans bona de se uel falsa ia¬
ctari : ne mala possit uel minima
perpeti. Quia igit᷑ cum pacientia
relinquitur. etiam bona reliqua
quȩ iam gesta sunt destruuntur:
seruentur. Si enim in altari fos¬
sa non eẽt: omne qđ in eo sacrisi¬

Expanded text:
tutum nutrix doctrina dissipattutum nutrix doctrina dissipatminus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt impacientes:
atq alit̾ pacientes. Dicendũ nãq
est impacientib. quia dum frenare
sp̃m neggligunt. ꝑ multa etiã quȩ
non appetunt iniquitatũ abrupta
rapiuntur : quia uidelicet men-¬
tem impellit furor. quo non tra¬
hit desiderium: et agit comniota
uelut nesciens. unde post doleat
sciens. Dicendum quoq est impati-¬
entibus. quia dum motionis impul-¬
su precipites quedam uelut alie¬
nati pagunt : uix mala sua post¬
qͣm fuerint ppetrata cognos cunt.
Qui dum ꝑturbationi su̾ȩ minime
obsistunt. etiam si qua a se tranqͥlla
mente fuerant bene gesta confun-¬
dunt: & imꝓuiso impulsu destru¬
unt. quicquid forsitan diu labore
prouido construxerunt. Ipsa nã¬
q quȩ mat̾ est omniũ. custosq
uirtutũ: ꝑ impacientiȩ uiciũ
uirtꝰ caritatis amittitur. Scri¬
ptum quippe est. Caritas pa
ciens est. Igit᷑ cũ minime est
paciens: caritas non est. ꝑ hoc
quoq impacientiȩ uiciũ: ipsa uir-¬

Expanded text:
liter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes: dicendum namque est impatientibus quia dum frenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt, iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium, et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum itaque est patientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiam si qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta, confundunt, et improviso impulsu destruunt quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum per impatientiae vitium virtus charitatis amittitur. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitio ipsam vir
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit nisi examine & uirtute
iusticiȩ. Nlam & scĩ uiri cũ maledi¬
examine erumpĩt. Intus .N. subtile
di iudicium aspiciunt: & mala fo-¬
ras exurgentia qui a maledicto
debeant feriri cognoscunt. E eo
in maledicto non peccant: quo ab
interno iudicio non discordant.
Hinc est qđ petrus in offerentem
sibi pecunias symonẽ: sententiam
maledictionis intorsit dicens. Pe-¬
cunia tua: tecũ sit in ꝑditione.
quinquagenariis ad se uenientib
dixit. Si homo dĩ sum: descendat
ignis de cȩlo. & consumat illos.
causȩ monstrauit. Nam & symon
ȩt̾na ꝑditione interiit. & duos
quinquagenarios desuꝑ ueniens¬
flamma consumpsit. Luirtus enim
subsequens testificatur: qua mente
maledictionis sententia ꝓmitur.
Cũ enĩ & maledictionis innocentia
ꝑmaneret. & tñ eum qui maledicit᷑
usq ad interitum maledictio ab-¬
sorbet: ex utriusq partis fine colli-¬
gitur: quia ab uno & intimo iudi¬
ce in reum sententia sumpta iacu-¬
latur.

Expanded text:
non facit nisi examine et virtute non facit nisi examine et virtute justitiae. Nam et sancti viri cum malediexamine erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Qucause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuflamma consumpsit. Virtus enim subsequens testifimaledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cta terra in oꝑe tuo. Cũ maledictio-¬
nis iaculum diuina uox graui astru-¬
at ultione plectenctũ. ita ut regni qͦq
celestis aditum claudat: quid est. qđ
nunc peccanti homini in terrȩ male¬
dictione. diuina uoce hoc qđ homo
facere ꝓhibetur infertur:  S scien¬
dum est. qđ scriptura sacra duob
modis maledictũ memorat: aliud
uidelicet qđ approbat: aliud qđ dã¬
nat. Alit̾ enĩ maledictum maledictũ
profert᷑ iudicio iusticiȩ: alit̾ liuore
uindictȩ. Maledictum quippe iudi
cio iusticiȩ ipso primo homine peccan¬
te ꝓlatũ est: cũ audiuit. maledicta
terra in oꝑe tuo. Maledictũ iusticiȩ
iudicio ꝓfertur. cum abrahã dicit᷑:
maledicam maledicentib tibi.
Rursum quia maledictum ñ iudi¬
cio iusticiȩ. s liuore uindictȩ ꝓmit᷑.
uoce pauli p̾dicantis ammonem᷑.
qͥait. Benedicite: & nolite male¬
dicere. E rursum ueritas dicit.¬
Neq maledici regnũ dĩ possidebt᷑.
homo agit maliciȩ uindictȩ: ds̃

Expanded text:
cta terra in opere tuo. Cum maledictionis jaculum divina vox gravi astruat ultione plectendum, ita ut regni quoque coelestis aditum claudat, quid est quod nunc, peccante homine in terrae maledictione, divina voce hoc quod homo facere prohibetur, infertur? M. Sciendum est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat. Aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Mcio justitiae ipso homini peccanti prolatum est cum audivit: Maledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis ammonemur, qui ait: Benedicite et nolite maledicere . Et rursum: NeNeque maledici regnum Dei possidebunt.  quod homo agit malitia vindictae, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
monachi ꝓfessionẽ sectaut᷑: quanto suꝑni a-¬
moris ꝓpositũ dissolute appetunt: tantõ pro-¬
cliuius ad mundi amorẽ denuo reducunt᷑.
fideria: in quib & si ñdu se monachus illiget
oꝑeliam tam̃ alligat cogitationis amore.
Longe qͥppe a do ẽ animꝰ. cui ħuita adhuc dul¬
cis ẽ. Iste enĩ quid de suꝑnis appetat. qͥd de
infimis fugiat nescit. Nam sicut scriptũ ẽ:
qͥ apponit scientiam. apponit dolorẽ. Quan¬
tũ enim quisq potuerit suꝑna scire quȩ
appetat: tanto de infimis acrius quib in¬
heret dolere debet. P ropt̾ hoc enĩ & iacobꝰ
apls dicit. Miseri estote. lugete & plorate:
risus ur̃ in luctũ conu̾tat᷑: & gaudiũ in me¬
rorẽ. Hinc etiam dñs. Beati qͥ lugent: qm̃

Expanded text:
monachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. ideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dominus: Bea
Abbreviated transcription (Latin):
setur: & in his quȩ dĩ st̃ negligent̃ aut suꝑ¬
be aliqͥd oꝑatꝰ fuisse inueniat᷑. Idõꝙ ꝓ hoe
ipso tristis merensq efficit᷑. atq indesinent᷑
turbat᷑: reminiscens ꝓculdubio scriptũ et̃
Maledictꝰ qui facit opꝰ di negligent̃. N am
ueracit᷑ condepnam᷑: si ꝑ torporẽ ea quȩ
bona. st̃ agimus. Dei seruũ legere sine int̾
missione orare & oꝑari opoetet: ne fortem¬
tem otio deditã. sp̃c fornicationis subripi¬
at. Cedit enim labori uoluptas: animũ aũt
uacantẽ cito p̃occupat. Contuere salomo¬
nẽ ꝑ otiũ multis fornicationib inuolu¬
tũ. & ꝑ fornicationis uitiũ usq in idolatã¬

Expanded text:
setur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona rmissione legere et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idolola
Abbreviated transcription (Latin):
summũ uitiũ eiꝰ suꝑbia ẽ. Tunc autẽ
se quisq monach̾u iudicet qñ se minimu̾
estimauerit: etiã cũ maiora uirtutũ oꝑa
gesserit. Qui mundu deserunt. & tamen
uirtutes mandatoꝵ sine cordis humilitate
secunt᷑: isti quasi de excelso grauiꝰ corru
unt: quia detĩus ꝑ uirtutũ elationẽ dei-¬
ciunt᷑. qͣm ꝑ uitia ꝓlabi potuerunt. Om̃is
dĩ seruus de suis meritis ñ debet attolli:
dum posse uideat ex inferiorib sͥ p̃latioreᷤ¬

Expanded text:
Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius count, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuissent. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiore
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ principalit᷑ emicet.
Cui iacinctus qui aerio colore re
splendet adiungitur: ut ꝑ om̃e
qđ intelligendo penetrat non
ad fauores infimos. sed ad amo
rem cęlestiũ surgat: ne dũ suis
incautus laudib capit᷑: ipso¬
etiã ueritatis intellectu uacuet᷑.
purpura ꝑmiscetur: ut uideli-¬
cet sacerdotale cor cum summa
quȩ predicat sꝑat. in semetipso
etiam suggestiones uiciors re-¬
primat. eisq uelut ex regia po-¬
testate contradicat: quatinus
De hac quiuie moꝰ attate sp̃s. ꝑ
pcerum dicit Nos autẽ genus
electum.: rigale sa eerdotium. De
hac etiã pocestare qua uicia subi¬
ginis. ioh̃is uoce roboramur:
qui ait Quotqͦt autẽ receꝑunt
tum: dedit eis ⁊ otestatem fieri
filios dĩ. Hanc dignitatem forti¬
tudinis. psal. aista considerat: di¬
cens. Michi autem nirais hono¬
rificati sunt amici tui ds: nimis
confortatꝰ t̃ principatus eoꝵ. Quia¬
nimirum scoꝵ mens principalit᷑

Expanded text:
pientiae principaliter emicet. pientiae principaliter emicet. Cui hyacintsplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favorrem coelestium surgat: ne, dum suis incautus laudibus capitur tatis intellectu vacuetur. purpura permiscetur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa, quae praedicat, sperat; in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus De hac quippe nobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestate, quia vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatnimirum sanctorum mens principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
considerato internȩ dulcedinis
blandimento. contempnat. Uinde
suꝑnȩ qͦq uociᷤ imꝑio. in utroq hu¬
mero sacerdos uelamine suꝑhu¬
meraliᷤ asstringit᷑. ut contra ad¬
uersa ac ꝓspera uirtutũ semꝑ
ornamento muniatur: quatinus
uixta uocẽ pauli ꝑ arma iusticiȩ¬
a dextris s ararisq giadiens. cum
ad sola quȩ anteriora sunt nititur:
in niAlo. delectationis mfimȩ la-¬
iere reslectatur. Non huite ꝓ¬
sꝑa eleuent: non aduersa ꝑtur-¬
bent. Non blanda ust: ad uo¬
luptatẽ demulceant: non asꝑa
ad desꝑationẽ premant: ut dũ
nullis passionib intentionem
mentis humiliat: quanta in
utroq humero suꝑhumeralis
pulchritudine tegatur ostendat.
Qđ recte etiã suꝑhumerale ex au¬
ro. iacincto. purpura. bis tinc o
cocco. & torta fieri bisso piecipit᷑.
ut quanta sacerdos clarescere
uirtutum diuersitate uebeat
lemonstret᷑. In sacerdotis quip¬
pe habitu. aute omnia aurum
fulgeat: ut in eo intellectus sa¬

Expanded text:
considerato internae dulcedinis considerato internae dulcedinis blandimento contemnat. Unde supernae quoque vocis imperio in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur; quatenus, juxta vocem Pauli , per arma justia dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae interiora sunt nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, non adversa perturbent, non blanda usque ad voluntatem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco et torta fieri bysso praecipitur, ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sa
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ montem ȩitetu ⁊ ascende
tu qui eiurangeliras symme ut ui¬
delicet. etu glesti predicatimne
uttur. ima iam terrenoꝵ trerũ
deserens. in rerũ culmine stare
uideatur: tantoꝙ facilius subditos
ad meliora ꝑtrahat: quanto per
uitȩ meritum de suꝑnis clamat.
Hinc diuina lege armũ sacer-¬
dos in sacrificio & dextrũ accipit
& separatum ut ion sol am oꝑatio
enis sit utilis. sed etiã singularis:
nec int̾ malos tantuimm. quȩ re¬
cta sunt faciat: sed bene quoq
oꝑantes subditos sicuit honore
ordinis suꝑat:ia etiã moꝵ uir¬
tute transcendat. Cui in esu qͥq
pectusculũ cum armo tribiutur:
ut qđ de sacrifitio precipit᷑ su¬
mere. hoc de semetipso auctori
discat immolare: & non solum
pectore quȩ recta sunt cõgitet:
sed spectatores suos ad sublimia
armo oꝑis inuitet. Nulla pro-¬
sꝑa presentis uitȩ appetat: nul¬
la aduersa ꝑtimescat. Blandi¬
menta mundi respecto intimo
terrore despiciat: terrores autẽ

Expanded text:
e tu qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare videatur; tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Hinc divina lege armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare. Et non solum pectore quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad sublimia arma operis invitet: nulla prospera praesentis vitae appetat, nulla adversa pertimescat; blandimenta mundi respecto intimo terrore despiciat, terrores autem
Abbreviated transcription (Latin):
terga prebuisse: Qui nimirum
si pro grege se obicit: murum
pro domo isrł hostib opponit
Hinc rursum delinquenti ppło
dicit᷑. Prophetȩ tui uiderunt
tͥ falsa & stulta: nec apiebant
iniquitatẽ tuã. ut te ad peniten
tiam ꝓuocarent. Prophetȩ quippe
in sacro eloquio: nonnunquam
doctores uocant᷑. Qui dum fugi¬
tiua esse p̃sentia indicant: quȩ
sint uentura manifestant. Qͦs
diuinus sermo falsa uidere re¬
metuunt: in cassũ delinquentib
promissa securitate blandiunt᷑.
Qui iniquitatẽ peccantium ne¬
qi aqͣm aꝑiunt : quia ab incre¬
pationis uoce conticescunt.
Clauis quippe aꝑtionis est ser¬
mo correptionis: quia increpan¬
do culpam detegit: quam sepe
Hinc paulus ait. Uit potens
sit & exhortari in doctrina sa

Expanded text:
terga praebuisse? qui nimirum terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te adtiam provocarent. Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre remetuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur, qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correctionis quia increpatio culpam detegit, quam saepe Hinc Paulus ait: Ut potens si
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝓferat: aut ꝓferen la reticescat.
Nam sicut incauta locutio in erro-¬
rem ꝑtrabit. ita indiscretũ silenti-¬
um. hos qui erudiri poterant in
errore derelinqͥt. Sepe namq
rectores improuidi humanã amit¬
tere grãm for aidantes. loqui li-¬
bere recta ꝑtimescunt: & iuxta
ueritatis uocẽ nequaquam iam
gregis custodiȩ pastoꝵ studio. sed
mercennariorum uice deseruiunt:
quia ueniente lupo fugiunt: dũ
se sub filentio abscondunt. Hinc
namq cos per ꝓphetã dñs increpat:
dicens. Canes muti: non ualentes
latrare. Hinc rursũ queritur
dicens. Non ascendistis ex aduer¬
so: neq opposuistis murum pro
domo irł: ut staretis in prelio in
die domini. Ex aduerso quippe
ascendere est: pro defensione gre-¬
gis uocẽ libera huius mundi po-¬
testatib contraire. Et in die dñi
in prelio stare est: prauis decer¬
tantib ex iusticiȩ amore resistere.
Pastori enim recta timuisse dice¬
re: quid est aliud. quã tacendo

Expanded text:
da proferat, aut proferenda reticescat. da proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eos per prophetam Dominus increpat, dicens: Canes muti non valentes latrare . Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo
Abbreviated transcription (Latin):
ex diplici tinctura fulgescit. Qui
Isic ad auctoris sp̃ẽm anhelat.
nt ꝓximoꝵ curam neggligat. uel
sie proximoꝵ curam exsequitur.
ut a diuino amore torpescat.:
qui unum hoꝵ qđ libet neggli¬
git. in suphumeralis ornamento
habere coccum bis tinctum nescit.
Sed cum mens ad precepta cari¬
tatis tenditur: restat ꝓculdubio
ut ꝑ abstiner.en caro maceretur.
Unde & bis tincto cocoo torta bẏesꝰ
adiungit᷑. De terra ⁊enĩ byssus
nitenti sp̃ecie oruur. Et qu id ꝑ
bissum: insi candens lecore mun-¬
ditiȩ corporalis castitai designatur:
Quȩ uidelicet torta. pulchritudini
suꝑhumeralis innectitur: quia tẽ
castimonia ad ꝑfectum munditiȩ
candorẽ diicit᷑: cum ꝑ abstinentiã
caro fatigatur. Cumq int̾ uir¬
tutes cęteras. etiã afflictȩ carnis
nieritum ꝓficit: quasi in diuersa
suꝑhumeralis specie. byssꝰ torta
in silentio: utilis in uerbo. Cap̃. xu.¬
Sit rector discretus in silentio:
utilis in uerbo: ne aut tacen¬

Expanded text:
ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur, de terra enim byssus nitenti specie, oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta in silentio, utilis in verbo. Sit rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacen
Abbreviated transcription (Latin):
inquinat: quȩ seruire auditorib
ad usum ꝓfectus ignorat. Linde
bene ꝑ moysen dicitur. uir qui
fluxum seminis patitur: immundꝰ
erit. In mente quippe audientiũ
semen secuturȩ cogitationis est
auditȩ qualitas locutionis: quia
dum ꝑ aurẽ sermo ꝑcipitur: co-¬
gitatio in mente generatur.
U nͣde & ab huius mundi sapientib:
p̃dicator egregius seminiuerbius
est uocatus. Qui gͦ fluxum se¬
minis sustinet. immundus asserit᷑:
quia multiloquio subditus. ex eo
se inquinat: quod si ordinate ꝓme-¬
ret. ꝓlem rectȩ cogitationis ede-¬
re in audientium corde potuisset.
Dumq incautus ꝑ loquacitatem
defluit: non ad usũ generis. sed
ad immundiciam semen fundit.
linde paulus quoq cũ discipulũ
de instantia predicationis ammo-¬
neret: dicit. Testificor coram dõ
& xp̃o itiũ. qui iudicaturus est
uiuos ac mortuos. & aduentum
ipsius. & regnum eius: predica
uerbum: insta oportune impor¬
tune. Dicturus ĩportune pre¬

Expanded text:
inquinat, quae servire auditoribus inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus, ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audieDumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde et Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret, dicens: Testificor coramest vivos et mortuos, per adventum ejus, et regnum ipsius: Praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus importune, prae
Abbreviated transcription (Latin):
etatem. Hinc in sacerdotis ueste
iuxta diumam uocẽ tintinnabuliᷤᷤ
mala punica iunguntur. Quid
enim ꝑ mala pinica: nisi sidei imi¬
tas designatur: Nam sicut in malo
punico una exterius cortice. multa
interius grana muniuntur:. sic in.¬
numeros scẽ ecclȩ ppłos iinitas fidei
contegit: quos intus diuersitas me¬
ritoꝵ tenet. He gͥ rector incautus
ad loquendum proruat: hoc qđ
iam premisimus ꝑ semetipsã disci
pulis ueritas clamat. Habete sal
in uobis: & pacem habete int̾ uos.
Acsi figurate ꝑ habitum sacerdotis
dicat. Mala punica tintinnabulis
iiingite: ut ꝑ om̃e qđ dicitis unita¬
tem fidei cauta obseruatione tenea-¬
tis. Prouidendum quoq est solli¬
cita intentione rectorib. ut non
solum ab eis praua nullom. sed ne
recta quidem nimie & inordinate
proferantur: quia sepe dic torum
uirtus ꝑditur: cũ apud corda au¬
dientium loquacitas incauta
importunitate leuigatur. Et au-¬
ctorem suum hȩc eađe loquacitas

Expanded text:
etatem . Hinc in sacerdotis veste etatem . Hinc in sacerdotis veste 18 juxta divinam vocem tintinnabulis mala punica conjunguntur . Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico, uno exterius cortice multa interius grana muniuntur; sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam Veritas discipulis clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sonitu incedit. Aꝑte autẽ
tintĩnabula uestimentis illius
describuntur inserta. Uestimen¬
ta etenim sacerdotis. quid aliud
quam recta oꝑa debemus accipe:
ꝓpheta attestante qui ait sa¬
cerdotes tui induantur iusticiã:
.p
Uestimentis namq illitis tintinnabu¬
la inherent: ut uitȩ uiam cum lun¬
guȩ sonitu. ipsa quoq oꝑa sacer¬
dotis clament. Sed cũ rector se ad
loquendum p̃parat. sub quanto
cautelȩ stiulio loquatur attendat:
ne si inordinate ad loqͤndum rapitur:
erroris uuilnere audientium corda
feriantur: et cum fortasse sapiens
uideri desiderat: unitatis compagẽ
insipient᷑ abscidat. Hinc namq
ueritas dicit. Habete sal in uobis:
& pacem habete inter uos. ꝑ sal
quippe: uerbi sapientia designat᷑.
Qui igitur loqui sapient᷑ nititur:
magnoꝑe nietuat. ne eius eloquio
audientium uinitas confundatur.
Hinc paulus ait. Non plus sapere
quã oportet saꝑe: sed saꝑe ad sobri¬

Expanded text:
tionis sonitu incedit. Apte autem tionis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta attestante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobri
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam: & legem̃ requirunt ex ore
cius: quia angłs dñi exercituũ est.
Hinc ꝑ ysaiam dñs ammonet dicens.
Clama ne cesses: sicut tuba exalta
uocem tuam. Preconis quippe offi-¬
cium suscipit. quisquis ad sacer¬
dotium accedit: ut ante aduentũ
iudicis qui terribilit᷑ sequit᷑. ipse
scilicet clamando gradiatur. Sa¬
cerdos gͦ si p̃dicationis est nescius:
quã clamoris uocem daturus est
preco mutus: Hinc est enim qđ
suꝑ primos pastores in linguarum
specie sp̃s scs insedit: quia nimirũ
quos repleuerit de se ꝓtinus loq̃n-¬
tes facit. Hinc moysi precipitur
ut tabernaculum sacerdos ingre¬
diens. tintinnabulis ambiatur:
ut uoces scilicet predicationis ha¬
beat: ne suꝑni spectatoris iudiciũ
ex silentio offendat. Scriptum
quippe est. Audiatur sonitus
quando ingreditur scũarium¬
riat᷑. Sacerdos namq ingrediens
uł egrediens morit᷑. si de eo sonitꝰ
non audit᷑: quia iram contra se
oculti iudicis exigit: si sine p̃dica¬

Expanded text:
scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium 511 accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos vero si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Audiatur sonitus quando ingreditur vel egreriatur . Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Tit rector oꝑatione precigra.
Iut uitȩm̃ ubditis uiuendo
denintiet: & grex qui pastoris uocẽ
moresꝙ sequitur.per exempla mne¬
lius quã ꝑ uerba gradiatur. Qui
enim loci sui necessitate exigitur
sumina dicere: hac eadẽ necessita¬
te compellit᷑ summa monstrare.
lla namq uox libentius auditoꝵ
cor penetrat. quam dicentis uita
commendat: quia qđ loquendo
imꝑat. ostendendo adiuuat ut
fiat᷑. Hinc etenĩ ꝑ prophetã dicit᷑.

Expanded text:
it rector operatione praecipuus, ut vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat, quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per prophetam dici
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur. Unde unusqͥsq festinet ne in mi-¬
finiat᷑. Nam incentor diabolꝰ eos qͦs ui¬
uentes accendit ad uitia: subito morienteᷤ
ꝑtrahere nititur ad torm̃ta. Sepe diuites
in hac fallaci uita. du de potentiȩ głiȩ
uł rerũ abundantia gestiunt: repente ho-¬
ra qua nesciunt imꝓuiso rapiunt᷑ exitu:
atq absorbente ꝓfundo cruciandi ȩt̃nis
gehennȩ incendiis deputant᷑. De quibus
suos: & inpuncto ad inferna descendunt.
Iniquus moriens. qͥ imitatione sua ad culpã
multos traxerat delectatione peccati: mul¬
tos a culpa reuocat tr̃ore torm̃ti. Odͦ etiam
psalmista testatur dicens. Letabit᷑ iustꝰ cũ

Expanded text:
tollitur. Unde unusquisque festinet ne in initollitur. Unde unusquisque festinet ne in inicum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibussuos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
E descendit uita ęt̾̃na idest. xp̃c u̾bũ carni
coniunctũ. Hȩc enĩ uita ẽ uitalis: nã ista
uita rtalis ẽ. Mori oportet hominẽ in
De mora uitȩ istius tediũ patitur iustus:
eo qͦd ad desideratã patͥam tarde ꝑueniat:
& uitȩ p̃sentis erũpnas serius amittat: lxuii.
cito uolentes exire de corpore: di tamen
dispositione plerũq diu in hac uita u̾sant᷑:
ut ꝑ longũ tolerantiȩ exꝑimentũ. solidiꝰ
eoꝵ patientia roboretur. Multi uitã odio
habent. & tam̃ mori timent: qͦd plerisq in
angustia contingere solet: sicq contrario
affectu & uiuendi habent tediũ: & mori-¬
endi metũ. S ollicite debet unusqͥsq uiue-¬
re: & semꝑ t̃minũ uitȩ suȩ considerare:
ut de contemplatione illius. huiꝰ seculi¬
blandicias caueat. S criptũ ẽ enĩ. In om̃i-¬
b oꝑib tuis memorare nouissima tua: &
in ȩt̃ñum ñ peccabis. Uenturi exitꝰ igno¬
rantia incerta ẽ: & du mori qͥsq ñ estimat

Expanded text:
i conjunctum. Haec est enim vita vitalis, nostra ista vita mortalis est. 6. Mori oportet hominem in De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat, et vitae praesentis aerumnam serius amittat. CAPUT Lcito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contemplatione illius animuenim: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat,
Abbreviated transcription (Latin):
resugit: s alios etiam ab imitatione illiꝰ qͣnta
ualuerit exortatione cõpescit. In exitu uite.
animȩ electoꝵ nimio tr̃ent᷑ metu: in certi
utrũ ad p̃miũ uł ad suppliciũ transeant.
Quida autẽ electi in fine suo purgant᷑ a le
etñoꝵ contẽplatione. bonoꝵ. Qũauis enim
quisq in hac uita sit uistꝰ. tñ dũde corpore.
isto egredit᷑ ꝑtimescit: ne dignus supplicio
sit. Nullus ẽ enĩ homo absq peccato: nec qͥs¬
quã potest de d̾i securꝰ eẽ uiditio: cũ etiam
de ociosis ũbis reddenda sit ratio. finẽ ius¬
toꝵ optimũ uocatio tranqͥlla commendat:¬
ut ex eo intelligant᷑ scõꝵ habere consortiũ
angłoꝵ: ex quo ab hoc corpore sine uexati¬
one dura tollunt᷑. Prauos autẽ homines
apostate angłi excipiunt morientes: ut eis
sint tortores in penis: qui fuerunt suasoreᷤ
in uitiis. E si pietas pro defunctis fidelib
flere iubeat: fides tam̃ pro eis lugere uetat.
Illi enĩ deplorandi sunt in mortẽ. quos mi-¬

Expanded text:
imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a leaeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus susit. Nullus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranqut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos mi
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ: s ab huiꝰ subreptionis malo. humi¬
litatis compunctione purgant᷑. Cliri sc̃i ñ¬
numqm quosdã de se audientes instruunt:
& tam̃ in his alta se consideratione custodi¬
unt: ne du alios a t̾rena intentione erigunt.
ipsi in trenȩ laudis appetitu demergantur.
Quidã ꝑ incautã uirtutũ iactantiã relabunt᷑
ad uitia: & quidã du uitioꝵ impulsũ fre¬
quent̾ plangunt: de ipsa infirmitate ꝑhu
militatẽ ualidius conualescunt. Plerũq
utile ẽ arrogantib deseri ã dõ: quatinꝰ suȩ
infirmitatis conscii ad humilitatẽ redeant᷑.
& humiles pꝰt casum existant. Nonnulli
falsa opinione arrogantiȩ se eẽ ꝑfectos er¬
istimant. dum non sint: ꝗͣ obortis tẽptationiꝰ
innotescunt: qͥa tanto quisq fit ueritati uiei¬
nior: quanto se ẽẽ longius ab ea fuerit arbitia¬
tus. Hoc eñ humilitatis ẽ: quȩ do̾ hominẽ
tia ocłos qͥb d̾s uidĩ poterat claudit. Sicut

Expanded text:
justitiae, sed ab hujus subreptionis malo humijustitiae, sed ab hujus subreptionis malo humilitatis compunctione purgantur. 12. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergantur. 13. Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsa infirmitate per humilitatem validius convalescunt. 14. Plerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem tia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut