comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus claudet. ꝑ gamꝰ gͦ breuit ꝑ has õs mundi eta¬
tes. & replicantes ordinẽ tẽpoꝵ. eorũ mistice differen¬
sit ds afiliis hoĩum. qͥsi atenebris. fitq huiꝰ diei¬
uesꝑa diluuiũ. Scd̾m scłm factũ est quasi firmam̃tũ
int̾ aqͣm ce aqͣm. archa utiꝙyilla q̃ natauit int̾ plu¬
uiã & maria. Huiꝰ uesꝑa fit confusio linguarũ. Ter

Expanded text:
nus claudet. Pergamus ergo breviter per eas omnes mundi aetates, replicantes ordinem temporum eorum, et mystice differensit Deus a filiis hominum, qvespera diluvium. Secundum saeculum factum est, quasi firmamentum inter aquam et aquam: arca utique illa quae natavit inter pluviam et maria. Hujus vespera fit confusio linguarum. Tert
Abbreviated transcription (Latin):
alib eoꝵ participes facti st̾ gentiles. debent & in
carnalib ministrare eis. hec st̾ ligna fructifera
Post istorũ itaq qͦsi sex dierũ oꝑa bona ualde. sꝑat
ħo qͥetẽ mentis constitutꝰ inspũ ali paradiso qͦ sig¬
inficat᷑ uita beata. ubi fons ÷ sapientie diuisꝰ in qͣt¬
tuor partes uirtutũ. ubi edat ligni uite grãm. uͥ
utiles disciplinas moꝵ qͣsifructꝰ lignor carpat. Est
Quattuor flumina. quattuor uirtutes. Ligna ciꝰ om̃s
utiles discipline. lignorũ fructꝰ. mores piorũ. Lignũ
uite. ipsa bonoꝵ om̃iũ mat̾ sapientia est. De qͣ scrip¬
tũ ẽ. salomone dicente. Lignũ uite ÷ his qͥ app̃hendt̃¬

Expanded text:
alibus participes facti sunt gentiles, debent et in carnalibus ministrare eis. Haec sunt ligna fructifera.Post istorum itaque quasi sex dierum opera bona valde sperat homo quietem mentis, constitutus in spirituali paradiso, quo significatur vita beata, ubi fons est sapientiae, divisus in quatuor partes virtutum; ubi edat ligni vitae gratiam, ubi utiles disciplinas morum, quasi fructus lignorum carpat. Est quatuor flumina quatuor virtutes, ligna ejus omnes utiles disciplinae, lignorum fructus mores piorum, lignum vitae ipsa bonorum omnium mater est sapientia, de qua scriptum est, Salomone dicente: Lignum vitae est his qui apprehend
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m qͥppe genꝰ uiuimꝰ. qn in oꝑe bono scõs uiros
qͣsi ꝓrimos unitamͦ. Dem̃ ꝓdurit t̾ra bestias. hoĩes
inpotencia rerũ. siue ferocitate suꝑbie. Similit̾
lo discernentes. & inqͣntũ fas ÷ reptando scrutan-¬
tes t̾rena. ꝑ q̃ intelligant sempit̾na. non illos uene¬
nosos qͥ sẽ inhuiꝰ mundi t̾renis cupiditatib collo¬
cant. Post hec fecit d̾s hoĩem adimaginẽ suã. ꝑfec¬

Expanded text:
rum quippe genus vivimus, quando in opere bono sanctos viros quasi proximos imitamur. Deinde producit terra bestias, homines in potentia rerum, sive ferocitate superbiae, similiter lo discernentes, et in quantum fas est reptando scrutantes terrena, per quae intelligant sempiterna, non illos venenosos qui se in hujus mundi terrenis cupiditatibus collocant. Post haec fecit Deus hominem ad imaginem suam, pe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ab illiꝰ u̾itatis exp̾ssioe deuiamꝰ qr qd̃ factũ ñ ẽ ñ potest dici
ꝑfectũ. R t̾n infirmitati nr̃e ꝑfectꝰ & uerꝰ dñs condescendens
ait. Estote ꝑfecti sic̃ & pat̾ u̾r celestis ꝑfectꝰ ẽ. In illa itaq natiui¬
tate diuina abhumano gn̾e cognosci non pot̾at. ꝓm̾ in humi¬
litatẽ uenit ut uidet᷑. uidi uoluit ut credet. Que carnis natiui¬
tas despecta uisa ẽ sapientib mundi. Contẽpserunt nãq infir-¬
ma humilitatis eiꝰ. dõ ħ indigna uidicantes. cui tantomagis
ho debitor fuit. ꝗͣto ꝓ illo d̾s ꝙ̃ indigna suscepit. Cait ñ cogno¬
uit mundus ꝑ sapientiã dm. placuit dõ ꝑstulticiã p̾dic̾onis¬
saluos fac̾e credentes. Ac si dr̾et. Cũ d̾m qͥ ẽ sapientia neqͣꝗ ꝑ
sapientiã suã mundꝰ inueniret. placuit ut d̾m hoĩem factũ
ꝑ humanitatis stulta cognosc̾e̾t. qͣtinꝰ eiꝰ sapientia ad nr̃a stul-¬
ta descendet. & lucẽ suꝑne prudentie nutu sue carnis illumi¬

Expanded text:
uia quod factum non est non potest dici perfectum. Et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens, ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat; proinde in humanitate venit ut videretur, videri voluit ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi; contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes. Cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo salvos facere credentes . Ac si diceret; cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stulta cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illumi
Abbreviated transcription (Latin):
turo clapna patiant᷑ ignorant. audiant qdđ scͥptũ. Hereditas a
qua festinat᷑ inpͥncipio in nouissimo bndictone carebit . E xhac
qeoe uita iniciũ ducimꝰ ut ad bndictiõis sortẽ in nouissimu
uenia mꝰ. Qui ttad inpͥncipio heditari festinant: sorte Srno
tiplicari aꝑpetunt. illic ab et̾no patͥmonio exhecdes fiunt:¬

Expanded text:
turo damna patiuntur ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo ebit . Qui in principio haereditari festinant, sortem sibi tiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
habent qͥ eccłe decraht̾. sic̃ carpocraciani. qui negant car-¬
nis resurrectionẽ. sic̃ nouatiani qͥ nuptias dannant. & pe¬
cantib poenitenciam denegant: sic̃ eradite quit̾ alios reg
nũ celoꝵ habere paruulos non eredt̾. sicut eriani qͥuetant
ꝓ defunctis offerre sacrificiũ. Incarne & cũte gert̾ lepͣm.
qui carnalia uel exteriora suadere conant᷑. ut corinthia¬
ni qͥ resurrectionẽ futurã incarnis uoluptate existimant.
uel sic̃ eriani qͥ dict̾ infide manentib qͣnuis carnalit̾ uiuant
nͣposse cõputari peccata. In cicatce sanati ulceris lepͣmpor
roris poris aut pfidiam dogmatis uetis. Incarne uuiliegi er¬
plani qͥ dict aĩami de carnis substancia ꝓpagatã. s c SAbcese
qaĩam simul cũcorpore mori putant. Inciatce ilt orabiei.¬
pͥmi habent manichei ħetici. qͥmaniis abstinentie eruciaci
corpora sua erurunt. &e ꝑifidelitatẽ nĩmundiciã in ẜ lepni

Expanded text:
habent qui Ecclesie detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carhabent qui Ecclesie detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem; sicut Novatiani, qui nuptias damnant et peccantibus penitentiam negant; sicut Eraclitulos habere non credunt; sicut Ariani, qui vetant pro defunctis offerri sacrificium. In carne et cute lepram gerunt, qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corinthiani, qui resurrectionem futuram in carnis voluntate existimant; vel sicut Ariani, qui dicunt in fide manentibus quamvis carnaliter vivant, non posse computari peccata. In cicatroris inditium, aut perfidia veteris dogmatis. In carne viva illi qui dicunt animam de carnis substantia propagatam, et sicut qui animam simul cum corpore mori putant. In cicatrice ustionis lepram habent Manichaei, qui inani abstinentiae cruciatu corpora sua exurunt, et per infidelitatem non munditiam, sed l
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sẽparabit᷑. lepra. doctͥna ÷ falsa. Proinde leꝓsi ñ absurde
intelligunt᷑ hetici. qͥunitatẽ u̾e fidei non habentes uarias
doctrinas ꝓfitent᷑ erroris: ueraq falsis admiscentes. sic̃ ce
lepra ueris falsisꝙ locis humana corꝑa uariando cõma¬
culat. huiꝰ .s. lepre inuenimꝰ legis latorẽ sey pͥosuisse inhoĩe
spẽs. pͥmã. capitis &e barbe. scd̾am: caluicii & recaluatiõis
t̾ciã carnis & cutis. qͦrtã. cutis corporis & cicatͥcis albe cũ ru¬
bore. qͥntã. ulceris cecicatricis. sextã÷ ustioĩs. Incapite lepͣm
portat. qͥindiuinitate patͥs uel inipso capite qd xp̃c ẽ pec-
ni.martioniste. fotiniani. manichei. arriani. sabelliani.¬
macedoniam. antropomorphite. pͥscilliani. donatiste. nes¬
toriani. euticiani. qͥq õs incaluaria leprã gert̾. q erroris
sui ꝑfidiam aꝑta pͥuitate defendt̾. Inbarba lepra gerunt.
apłi &e doctores ornamentũ st̃ corporis xp̃i. In corꝑe lepͣm

Expanded text:
de intelliguntur haeretici, qui unitatem verae fidei non habentes varias doctrinas inducunt erroris, veraque falsis admiscent, sicut lepra variis diversisque locis humana corpora variando commaculat. Hujus leprae invenimus legislatorem sex species in hominese: prima capitis et barbae; secunda, calvitii et recalvationis; tertia, carnis et cutis; quarta, cutis corporis et cicatrices albae cum rubore; quinta, ulceris et cicatricis; sexta ustionis. In capite lepram portat, qui in divinitate Patris vel in ipso capite, quod Christus eni, MarMacedoniani, Antropomorfite, Priscillianiste, Donatiste, Nestoriani, Euticiani; quique omnes in capite lepram gerunt, quia erroris sui perfidiam aperta pravitate defendunt. In barba lepram gerunt apostoli et doctores ornamentum prestant corpori Christi. In corpore lepram
Abbreviated transcription (Latin):
dibongad. In hac gerit᷑ bellũ contͣ seon regẽ amorreoꝵ ꝙ.
og regẽ basan. In his regibꝰ licet res gesta agnoscat᷑. t̾n ꝑcont᷑¬
dictiones uirtutesq nõiũ sp̾ualis sig̾catio ẽ subiecta. S con
nãq int̾p̾tat᷑ temptatio ocłoꝵ ꝑ qđ diabolus figat᷑. qͥ tͣnssig̃at
se uelud angelũ lucis. x ꝑ heresim &. uł scismata uerisimilia
Nisi enĩ q̃dã simulatio u̾ttatis p̾cedat. ñ st hereses amarican¬
tes. ñ scismata ȩracbantiũ in eccła. Iste gͦ rex occidit᷑ in uno qͦ¬
q homine. qn qͥsq dãpnat simulationẽ. &. diligit u̾itatẽ.
Og uͦ rer int̾ptat᷑ conclusio. basan au confusio. I enĩ agit dia¬
bolus semꝑ ut concludat uiã ad dñm. opponendo idola sua
lecta tẽptatio. qr nimirũ si suꝑet᷑ simulatio q̃ ꝑscisina uł here¬

Expanded text:
Dibongad. In hac geritur bellum contra Sehon regem Amorrhaeorum, et Dibongad. In hac geritur bellum contra Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. In his regibus licet res gesta cognoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum spiritualis significatio est subjecta. Sehon namque in velut angelum lucis , et per haeresim et schismata verisimilia Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haereses amaricantes, non schismata exacerbantes in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur in unoquoque homine, quando quisque damnat simulationem, et diligit veritatem. Og vero rex interpretatur conclusio, Basan autem confusio; id enim agit diabolus semper, ut concludat viam ad Dominum, opponendo idola sua,lecta tentatio, quia nimirum si superetur simulatio, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
ses serpentẽ in ceserto ita gxaltari oportet filiũ hõĩs. ut om̃is qui
t apte eneus serpens ligno suspensus est: ut dñs & in serpente mor¬
mona intͥpͥtat᷑ unaguncula. q nimir̃ ibi imago exp̃ssa est sal¬
uatoris ꝑ serpentẽ eueũ qͥ in ligno pependit. Pulchre aũ x. scd̃a
fenon int̾ptat᷑ os. qr postea qͣm passionẽ filii dei cognoscimꝰ qd cor¬
de credimꝰ ore ꝓnuntiamꝰ legentes illd̃ apłi. corde credit᷑ ad iusti¬
ciã.ore aũ confessio fit ad salutem. Iricesima septima mausio
est in oboth q̃ u̾titur in magos siue in phitones. Iñ demonstrat᷑
qr pꝰ imaginẽ cłi q̃ in corcdis ratione monstrat᷑ &ẜ confessionẽ fi¬
dei q̃ ore ꝓfertur consurg̃t serpentes . artes malefice ad bella nos
ꝓmocant.s nos custodia circũdantes cor nr̃m obturamꝰ aures nr̃is
ne audiamꝰ uoces in cantantiũ. & syrenarũ carmina negligamꝰ.
siones tͣnsire festinantes: Tricesima nona mansio est in

Expanded text:
i Filium hominis, ut omnis, qui aeneus serpens ligno suspensus est, ut Dominus in serpente mormona interpretatur imaguncula, quia nimirum ibi imago expressa est Salvatoris per serpentem aeneum, qui in ligno pependit. Pulchre etiam et secunda Phunon interpretatur os, quia postea quam passionem Filii Dei cognoscimus, quod corde credimus, ore pronuntiamus, legentes illud Apostoli: Corde creditur ad justitiam, ore confessio fit ad salutem. Trigesima septima mansio est in Oboth, quae vertitur in magos, sive pythones. Unde monstratur quia post imaginem Dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes, et artes maleficae ad bella nos provocant. Sed nos custodia circumdantes cor nostrum, obturemus aures nostras, ne audiamus voces incantantium, et sirenarum carmina negligamus.iones transire festinantes. 455 CAPUT XXXIX. 1. Tricesima nona mansio est in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑat᷑. Quadragesima mansio ẽ de dibongad in selmon de¬
mꝰ om̃ia dulcia & illecebras uoluptatũ p̾teuntes in scło contẽp¬
nendas. ⁊ oꝑꝓbͥa diligenda. q̃ etsi falso obiciant᷑ beatitudinẽ
paruint. saluatore plenissime ꝑdocente qͥ ait. cũ exꝓbrau̾int
um.&. eͥ contͣ montẽ nabo uͥ morit᷑ ⁊ sepelit᷑ moyses t̾ra repmis¬
sionis an conspecta. Pabo int̾ptat᷑ conclusio in qͣ finit᷑ lex ꝙ. ñ in¬
uenit᷑ eiꝰ memoria. Porro gr̃a euangłii absq ullo fine claudit᷑.
n om̃em t̾rã exiuit sonus eoꝵ ⁊ infines orbis t̾re u̾ba eoꝵ Simul¬

Expanded text:
. Quadragesima mansio est de Dibongad in Helmon Deuntium in saeculo contemnendas et opprobria diligenda: quae si falso objiciantur, beatitudinem pariunt, Salvatore plenissime perdocente, qui ait: Cum exprobraverint montis faciem Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses, terra repromissionis ante conspecta. Nabo interpretatur conclusio, in qua finitur lex, et non invenitur ejus memoria. Porro gratia evangelii absque ullo tenditur loco. In omnem terram exivit sonus ejus, et in fines orbis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾o qͣsi demonte humane nature ce substan¬
cia carnis abscisus. S fonᷤᷤ ascendebat det̾ra. ir¬
rigans uniuersã suꝑficiẽ t̾re. Terra. mat̾ uir¬
go dnĩ maria rectissime accipit᷑. de qͦ scriptũ
ẽ. aꝑiatur t̾ra & germinet saluatorẽ. Quã
t̾rã irrigauit sp̃s sc̃s qͥfontis & aqͤ noĩe ineuan

Expanded text:
utero, quasi de monte humanae naturae, et substantiae carnis abscissus. Sed fons ascendebat de terra, irrigans universam superficiem terrae. Terra mater virgo Domini Maria rectissime accipitur, de qua scriptum est: Aperiatur terra, et germinet Salvatorem . Quam terram irrigavit Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stꝰ incelo ce int̾ra uel etiã inmari. nͥ qđ ꝑuir
gultũ agriꝰ uisibilẽ creaturã demonstrat intes¬
ligi sic̃ :÷ anima: Dicta ÷ autẽ uirgultũ ꝓpt̾ u¬
gorẽ uite. herba ꝓpt̾ eandẽ uitã nunqͣm mar¬
cescentẽ. Deinde qd̾ addit añqͣm e̾e̾t suꝑ t̾rã. in¬
telligit᷑ añqͣm aĩa peccaret. Lerrenis enĩ cupic¬
tatib sordidata. tanqͣm suꝑ t̾rã nata. suꝑ t̾rã

Expanded text:
in terra, vel etiam in mari, nisi quia per virgultum agri invisibilem creaturam demonstrat intelligi, sicut est anima? Dicta autem, virgultum propter vigorem vitae, herba propter eamdem vitam nunquam marcescentem. Deinde addit: Antequam esset super terram: intelligitur antequam anima peccaret. Terrenis enim cupiditatibus sordidata, tanquam super terram nata, vel super
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm bñdix̃ cũ dñs ce magnificatꝰ ÷ ualde.
aggressus ÷ opꝰ & cepit fodere puteos. qͦs foderant
serm patͥs sui abrahã. s inuidentes ei palestini. ob¬
struxert̾ eos implentes humo. & reliqͣ. Qs ẽ iste y sa
ac nͥ saluator nr̃. qͥ dũ descendisset in istu̾ torrentẽ
gerara pͥmo oĩn illos puteos fodere uult qͦs foderant
pueri patͥs eiꝰ .i. moy ses & ꝓpħe:ͦ Puteũ legis fod̾at
dauid. salomon. & ꝓpħe. qͣlibros scripsert̃ ueteris
aqͣm habere. s t̾rã: & dic̃ eis. ł cce relinqͣtur uob domꝰ
urã deserta. Fodit gͦ y saac nouũ puteu. ĩmopueri
ysaac fodiunt.Pueri st̾ y saac. matheus. marcꝰ. lucas.¬
menti puteũ fodert̾. & inuenert̾ aqͣm uiuã. qͤfit
fons aque salientis in uitã et̾iã. S ꝓhis adhuc alt̾¬
cant᷑ illi qͥt̾rena sapiunt nec noua credi patiunt᷑.
nec uetera purgari. E uangłicis puteis contradict᷑.

Expanded text:
postquam benedixit illum Dominus et magnificatus est valde, aggressus est opus et coepit fodere puteos quos foderant pueri patris sui Abraham, sed invidentes ei Palaestini, obstruxerac, nisi Salvator noster? Qui dum descendisset in istum torrentem Gerara, primo omnium illos puteos fodere voluit, quos foderant pueri patris sui, id est, Moyses puteum legis foderat, David, Salomon et prophetae libros scripserunt Veteris nolunt habere, sed terram, et dicit eis: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Fodit ergo Isaac novum puteum, imo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac, Matthaeus, Marcus, Lucasmenti puteum foderunt, et invenerunt aquam vivam, quae fit fons aquae salientis in vitam aeternam. Sed pro his adhuc altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova condi patiuntur, nec vetera purgari, evangelicis puteis contradicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aliaq ꝑpłima similia. Que cũ sint multo maioris nũi ꝗͣ uͥtutes:¬
tͥn deuictis ilł septẽ pͥncipalib uiciis ex qͦꝵ nat᷑a ista ꝓcedunt. om̃s
ꝓtinꝰ conqͥescunt. ac ꝑpetua parit̾ cũ his int̾nitione delent᷑. Qđ au̾
he pestes ⁊̃ robustiores sint. manifeste ipsiꝰ nat᷑e impugnationẽ sentimꝰ.¬
Fortius enuim militat in m̃bris nr̃is oblectatio carnaliũ passionũ.
ꝗͣ studia uͥtutũ. q̃ ñ nͥ sũma contͥtione corꝑis ⁊cordis adqͥruntt᷑
popłoi. iurtutibꝰ contͣse dimicantibꝰ fuint uicia suꝑata: locũ quẽ
sibi in corde nr̃ concupiscentie uł fornicatiõis spͥs retentabat. de¬
inceps castitas obtinebit. Quẽ furor ceꝑat: patientia uendicabit.
uẽ łsticia mortẽ oꝑans occupau̾at: salutaris et plena gaudio
leticia obtinebit. Quẽ accidia uastabat: incipit ercołe fortitudo

Expanded text:
aliaque quam plura similia: quae cum sint multo majoris numeri quam virtutes,aliaque quam plura similia: quae cum sint multo majoris numeri quam virtutes,n illis septem principalibus vitiis, ex quorum natura ista procedunt, omnes protinus conquiescunt, ac perpetua pariter internecione delentur. Quod autem hae pestes etiam robustiores sint, manifeste naturae ipsius impugnatione sentimuFortius enim militat in membris nostris oblectatio carnalium passionum, quam studia virtutum, quae non nisi summa contritione cordis et corporis acquiruntur. id est, virtutibus contra se dimicantibus fuerint vitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae vel fornicationis spiritus retinebat, deinceps castitas obtinebit. Quem furor ceperat, patientia vindicabit. 7. Quem tristitia, mortem operans, occupaverat, salutaris et plena gaudio laetitia possidebit. Quem accidia vastabat incipiet excolere fortitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
dñr ħ rõ ẽ. qr pła st̾ uicia qͣm uirtutes. Ꝙ io̾ in catalogo qͥđ dinume-¬
rant᷑ septẽ nationes. ⁊ in expugnatone uͦ eaꝵ sñ nũi ascͥptione poñt᷑.
ta enĩ dr̃. Et deleu̾it gentes multas corã te. Numerosior e̾ enĩ ꝗͣ ifrł car-
dit. De gastrimargia nãq: nascunt᷑ comessationes. ebͥetates. De forui-¬
cationẽ: t᷑piloqͥa. scurrilitas. ludic̃ atq stultiloqͥa. Dephilargia: m̃da¬
cium. fraudatio. furta ꝑuiria. turpis lucri appetitꝰ. falsa testimonia.
iuolentie. in humanitas. acrapacitas. De ira: homicidia. clamor
et indignatio. De tristicia: rancor. pufillanimitates. amaritudo.
desꝑatio: d. accidia. ociositas. sonnolentia. importunitas. inqͥetudo.
ꝑuagatio. instabilitas m̃tis ⁊ corꝑis. u̾bositas ⁊ ciositas. De cenodori¬
a: contentiones. hereses. iactantia. acp̾sũptio nouitatũ. Ne suꝑbia:
contẽptꝰ. inuidia. in obedientia. blasphemia. murmatio. decͣctio.

Expanded text:
 quia plura sunt vitia quam virtutes. Et ideo in catalogo quidem dinumerantur septem nationes, in expugnatione vero earum sine numeri ascriptione ponuntur. Ita enim dicitur: Et deleverit gentes multas coram te. Numedit. De gastrimargia namque nascuntur comessationes, ebrietates; de fornicatione, turpiloquia, scurrilitas, ludibria atque stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraudulatio, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentiae, inhumanitas ac rapacitas: de ira, homicidia, clamor, et indignatio; de tristitia, rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio; de acedia, otiositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, pervagatio, instabilitas mentis et corporis, verbositas et curiositas; de cenodoxia, contentiones, haereses, jactantia ac praesumptio novitatum; de superbia, contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detractio,
Abbreviated transcription (Latin):
illa a facie saul. uenitq ad sac̾dotẽ abimelech. a quo & gladiũ
golie sustulit: & panes ꝓpositionis accepit. Queres & sac̃doti mor¬
tem attulit & aĩadu̾sionẽ religiose intulit auiditati. Hec itaq
gestoꝵ fides ẽ. s qͣtũ ad sacͣm̃tum ꝓpħie ꝑtinet: in ip̃o dño nr̃o im¬
pletũ ẽ qͥpositus in carne dũ insectationẽ declinaret iudaicã ad apo¬
stolos tͣnsiit. cũ quib & desid̾atũ sͥ cibũ sũpsit. Desid̾io enĩ desid̾a¬
fortis enĩ spolia ipse diripuit. His gͦ a quib receptus ẽ xp̃c tribu¬
lationes induxit diabolus & mortem. Om̃s enĩ ut ait apłs qͥ in¬

Expanded text:
illa a facie Saul, venitque ad sacerdotem Abimelech, a quo et gladium Goliae sustulit, et panes propositionis accepit. Ex qua re et sacerdoti mortem intulit, et animadversionem religiosae civitati. Haec itaque gestorum fides est. Sed quantum ad sacret Judaicam, ad apostolos transiit, cum quibus et desideratum sibi cibum sumpsit: desiderio enim desiderafortis enim spolia ipse diripuit. His ergo a quibus receptus est Christus, tribulationes induxit diabolus, et mortem. Omnes enim, ut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
na eiꝰ qͥnq milia. Qd it ꝑ tͥa milia parabolas nͥ plenitudo ficdi in
lege. & in euu̾igłiis a xͦ tͣdita designat᷑. q̃ dũ tota multiplicit̾ ꝑ al¬
legoriarũ sensus sub misterio tͥnitatis disserit᷑ qͣs tͥa milia parabo¬
telligunt᷑. Quos qͥ in diu̾sis uͥtutib b̃n regit beatꝰ ẽ: x ꝑ eos qͣsiqͥn¬
q milia carmina do canit. Disputaũ au salomon a cedro usq ad
ysopũ. Cedri noĩe celsitudo głe in electis accipit᷑. sic̃ & ꝓpħa testat᷑
N sopus ⁊ t herba est humilis saro herens qͣ signat᷑ humilitas xͥ. Redẽ¬
ptor qͥppe n̾r a cedro usq ad ysopũ disputauit. qͥ ab alta excellentia
celestis gle usq ad carnis humilitatẽ descendendo ꝑuenit. Siqͥd̃
rũ corda & humiliũ uidicat. Suꝑ ligna d̾ disputauit: dũ in¬
cruce pependit. Tc enĩ in cedros scłi arrogantiã inclinauit. quã ꝙr
usq ad ysopi humilitatẽ .i. usq ad crucis stulticiã ac cõtẽptibilẽ
fidem deduxit:

Expanded text:
na ejus quinque millia. Quid enim per tria millia parabolas, nisi plenitudo fidei in lege, et Evangeliis a Christo tradita designatur? quae dum tota multipliciter per allegoriarum sensus sub ministerio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabotelliguntur, quos qui in diversis virtutibus bene gerit, beatus est, et per eos quasi quinque millia carmina Domino canit. « Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. Cedri nomine celsitudo gloriae in electis accipitur: sicut et Propheta tHyssopus autem herba est humilis, saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hyssopum disputavit, quia ab alta excellentia coelestis gloriae usque ad carnis humilitatem descendendo pervenit: si quidem rum corda, et humilium judicat. Super ligna autem disputavitcruce pependit. Tunc enim in cedro saeculi arrogantia inclinavit, quam etiam usque ad hysopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac contemptibilem sermonem deduxit
Abbreviated transcription (Latin):
genita asini mutab̾ oue: ꝑ asinũ qͥppe hocloco ĩmundicia.
ꝑ ouẽ uͦ innocentia designat᷑. Asimgͥ pͥmogenita oue mu¬
tare ÷: inmunde uite pͥmordia ad innocentie simplicita¬
tẽ conuertere. ut pꝰtqͣm illa peccator egit q̃ut ĩmunda dñs
respuit: ea iã agendo ꝓferat. qͦ d̃i sacͥficio munda ĩpo¬
nat. Qd uͦ seqͥtur. sĩ non redimes occidetur: qr nimirũ men
ĩmunda ac delictis obnoria. siñfuerit in meliꝰ cõmutata.
necabitur morte perpetua.
nigni

Expanded text:
hoc loco immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam omnia illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat quae Dei sacrificio ut munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redimes, occidetur, quia nimirum mens immunda, et delictis obnoxia, si non fuerit in melius commutata, necabitur morte perpetua. igni
Abbreviated transcription (Latin):
insaniã. & quasi furore correptꝰ mutauit ossuũ defluebant q
saliue in barbã eiꝰ collabebat᷑q in manibꝰ eoꝵ. & ꝓcedebat ad ho¬
deerant n b furiosi: Ꝙ sic eũ dimisit. Achis int̾p̾tat᷑ qͦmͦ ẽ. ꝑ qđ̃ si¬
gnificat᷑ ignorantia.&. uerbũ mirantis &. ñ agnoscentis qd in gente
iudeoꝵ impletũ ẽ. qui dũ uiderunt xp̃m ñ agnouerunt. coram qͥbꝰ
mutauit ossuũ ꝙ abiit. Erant enĩ ibi p̾cepta legis carnalia. erant
& sacͥficia scđm ordinẽ aaron. ꝙ pꝰea ipse de corpore & sanguine suo
instituit sacͥficiũ: scd̃m ordinẽ melchisedech. Mutauit gͦ ossuũ in¬
sacͥficio. mutauit in p̾ceptis cdans aliud testam̃tũ euacuata carnali
oꝑatione. atq ĩn collapsus ẽ inmanib eoꝵ. & q̃n cũphendentes cru

Expanded text:
suum, defluebantque salivae in barbam ejus, conlabebaturque in manibus eorum, et procidebat ad odeerant nobis furiosi? Et sic eum dimisit. Achis interpretatur quomodo es verbum mirantis et non agnoscentis, quod in gente Judaeorum impletum est, qui dum viderunt Christum non agnoverunt. Coram quibus mutavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erant et sacrificia secundum ordinem Aaron: et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum sacerdotio, mutavit in praeceptis: dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione. Atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eu
Abbreviated transcription (Latin):
his qͦs amore uite p̾sentis uigilantes ĩtcipit ꝓsꝑa & dormientibꝰ
ꝓmittit. &. qͦs formidare adu̾sa consid̾at. eos duris sõpnii ima¬
ginib tẽptat. qͣtinꝰ indiscretã m̃tẽ diu̾sa qͣlitate afficiat. eãq
aut spe sulleuans aut depͥmens timore confũdat. Sepe aui &̃¬
sc̃oꝵ⁊ corda config̾e sõpniis nitit. ut ab intentiõe cogit̾onis soli¬
de ad tempꝰ saltem mom̃itũq diriuent᷑. Quãuis ipsi ꝓtinꝰ aĩũ
gilantes minime suꝑat eos dormientes gͣuiꝰ ĩpugnat. Quẽ t̾n
ħ maligne ag̾e suꝑna dispensatio benigne ꝑmittit. ut in ele¬
ctoꝵ cordb ipse saltẽ apassio̾is p̾mio sõpniis ñ uaccet. Qui of¬

Expanded text:
s intercipit prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat. Saepe auab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momentoque deriventur, quamvis ipsi protinus animum nsidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat; quem tamen hoc maligne agere superna dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet.
Abbreviated transcription (Latin):
di exbuisecꝰ sollẽpnit̾ ministrasse. Nũqͥd ꝑceptioe hui sapreu¬
tie iosephpͥuatũ di.cimꝰ. qͥfamis temꝑe tociꝰ egipti curã suse¬
piens ñ solũ egyptiis alim̃ta p̃buit s uitã qͦ ext̾ioꝵ adueni¬
entiũ minifferii sui arte seruauit. An istiꝰ sapientie danel
alienꝰ extuti. d a chaldeoꝵ rege in babilonia pͥnceps magistiatu
firna inens & indiscreta accipit. Et sepe contingit ut &. discre¬
tꝰaliqs & firimꝰ subito labat in culpam. atq indiscretꝰ alꝰ & ansr¬
miꝰ bonã erhibeat oꝑationẽ. S qͥ indiseretꝰ atq infirmꝰ ẽ nnꝗͣ¬

Expanded text:
ceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuuinfirma, vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem; sed is qui indiscretus atque infirmus es
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. Anꝓpt̾ filiorũ ꝓcreationẽ dũ illi sem̃ qͣsi
stelle celi ex y saac fili̾o ꝓmuteret᷑. Non. Ergo qͥd
sibi uult ista cethura nͥ qr sic̃ agar ce̾ ismael signi¬
ficauert̾ carnales uet̾is testamti. sic &̾ cethura &es
lui eiꝰ significabant ħeticos. qͥ se ad testamentũ no¬
uũ ex istimant ꝑtinere: s utreq concubine dñr
debat y saac filio suo. filiis aũ concubinarũ largiꝰ
Pret̾ y saac enĩ nullus est heres. utiq qͥa ñ filii cai¬
tuus est abrahã centũ septuagint᷑a annorũ. sepul¬
tusq ẽ inspelunca duplici incuiꝰ int̾iori parte adã
esse positũ traditio hebreorũ testat᷑.¬

Expanded text:
filiorum procreationem, dum illi semen quasi stellae coeli ex Isaac filio promitteretur? Non. Ergo quid sibi vult ista Cetura, nisi quia sicut Agar et Ismael significaverunt carnales Veteris Testamenti, sic et Cetura et filii ejus significabant haereticos, qui se ad Testamentum Novum existimant pertinere? Sed utraque concubinae dicuntur, ssidebat Isaac filio suo. Filiis autem cuncubinarum largitus praeter Isaac nullus est heres, et non qui filii cartuus est Abraham centum septuaginta quinque annorum, sepultusque est in spelunca duplici, in cujus interiori parte Adam esse positum traditio Hebraeorum testat
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ apponit scientiã apponit dolorẽ. Ecce celestia cognoscentes tͥ¬
renis aiũ subdẽ dedignam᷑. Ꝙ dũ saꝑe pł incipimꝰ de his q̃ ma-¬
leagimꝰ nob̃ ipsis irascimͣ. &. fiat ĩmulta sapientia multa indi¬
gnatio. quia q̃n pł ꝓficimꝰ in cognitiõe tanto nob̃ indignam᷑ ã-¬
pliꝰ deꝑu̾so oꝑe. Atq c̃scientia dolor crescit. qi qͣtomagis et̾na co-¬
gnoscimꝰ. tantomagis nos eẽ in huiꝰ exilii miseria dolemꝰ. Uł sic̃
re incipimꝰ q̃ st̃ celestia gaudia. eo mag̃ ut inimicoꝵ nr̃oꝵ laq̃¬
os possimꝰ euade. flendo roborera. In multa gͦ sapientia multa
ẽ indignatio. qr si et̾na iã sapimꝰ conspice̾ temꝑalia dedignam᷑.
i et̾na iã sapimꝰ. nosmet ipsos despicimꝰ egisse ħ qđ nos põtuit
ab et̾nitatis amore seꝑare Nep̾hendit semetipsã conscientia
accusat q̃ egit. dãpnat ꝑpenitentiã qđ accusat. fit rixa in aĩo¬

Expanded text:
im cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicre incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum e, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat q
Abbreviated transcription (Latin):
lorebit amigdalus. ĩpinguabit᷑ locusta. & dissipabit᷑ cappa¬
tõrib sius pͥmitiuos uͥtutũ flores aꝑuit. &. ad inferenda po-¬
ma bonoꝵ oꝑum uenturos sc̃os qͣ arbusta sequentia p̾uenit:
n qͣ mox locusta ĩpinguata ẽ. qr sicca gentilitatis sterilitas pĩ¬
guedine ẽ gr̾̃e celestis infusa. Capparis dissipat᷑. qi cũ gr̾am ficũ
uocata gentilitas attigit iudea in sua sterilitate remanens b̾n

Expanded text:
lorebit amygdalum, impinguabitur locusta, dissipabitur cappatoribus suis, primitivos virtutum flores aperuit, et ad inferenda poma bonorum operum venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit, In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestis infusa. Capparis dissipatur, quia cum gratiam fidei vocata gentilitas attigit, Judaea, in sua sterilitate remanens, bene
Abbreviated transcription (Latin):
tis arguent᷑ p̾t̾ita. Cautũ se ac sollicite uiu̾e ostendit. qͥ breuita¬
tẽ tẽꝑis p̾sentis uite consid̾ans nec eiꝰ usũ s t̾minũ cõspicit ut ex
fine colligat nicħ ee̾ qđ tͣnsiens delectat. hinc rursũ scͥptũ est.¬
n om̃ib oꝑib tuis memorare nouissima tua & in et̾nũ ñ pec-¬
cab. Igit᷑ cũ culpa aĩum tẽptat. mens necesse ẽ ut breuitatẽ
sue delect᷑onis aspiciat. ne ad uicẽ mortis iniqͥtas rapiat. cũ cõ¬
stet qd̃ ad t̾minũ citiꝰ mortał iniqͥtas ꝑcurrat. S sepe ocłus cõ¬
tẽplationis nr̃e cõfundit᷑. dũ dolor nr̃ flagelł increbrescenti

Expanded text:
 attendendus. --Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per SIn omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae conf
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uitã ꝑpetuã designat. quã t̾n sua nob̃ dñs resurrectione pa-¬
tefecit. cũ dñico.s. die resurrexit. Qui dũ diẽ septimũ .i. sabba-
dr̾etur. Sic dispensa tꝑalia ut appet̾e ñ obluuscaris eterna.
O pportet nãq ut in posterũ b̃n agendo ꝓuidȩas. qui de uent̾o
iudicio qͣta tͥbulatio seqͣt ignoras. hinc ẽ qđ qͥndecim gͣdibꝰ in
templũ ascendit᷑ ut exipsã eiꝰ ascensiõe discat᷑. qͣtuiꝰ ꝑseptẽ & octo
& temꝑal sollicite dispenset᷑ actio. & ꝓuide mansio et̾na reqͥrat᷑.
hinc ẽtt qd̃ dũ monas indenariũ surgit: centũ qͥnqͣginta psai¬
mos ꝓpħa cecunit. Prt̾ hoc septenariũ numerũ temꝑalia. octo¬
sps sc̃s effusus ẽ. ꝑ septẽ qͥppe & octo qͥncleci cõponunt᷑. Etsi ab uno
usq ad qͥndecĩ num̾ando paulatĩ ꝑincrem̃ta consurgumꝰ usq
ad ceutesimũ & uicesimũ numerũ ꝑuenimꝰ. Quia .s. effusione¬

Expanded text:
 vitam perpetuam designavit, quam sua nobis Dominus resurrectione patefecit. Dominico scilicet die resurrexit, qui dum diem septimum, id est Sab. Ac si aperte diceretur: Sic dispensa temporalia, ut appetere non obliviscaris aeterna. Oportet namque ut in posterum bene agendo provideas, qui de venturo judicio quanta tribulatio sequatur ignoras. Hinc est quod quindecim gradibus templum ascenditur, ut ex ipsa ejus ascensione discatur quatenus per septem et octo et temporalis sollicite dispensetur actio, et provide mansio aeterna requiratur. Hinc est etiam quod dum monas in denarium surgit, centum quinquaginta psalmos Propheta cecinit. Propter hunc septenarium numerum temporalia, octoSpiritus sanctus effusus est . Per septem quippe et octo quindecim componuntur, et si ab uno usque ad quindecim numerando paulatim per incrementa consurgimus, usque ad centesimum et vigesimum numerum pe
Abbreviated transcription (Latin):
impacientie uiciũ pler̾q mtẽ arrogantie culpa tͣnsfigit. qr
dũ despici in mundo ħ qͥsq ũpatit᷑ bona siqͣ sibi occulta st̃ osten
głat᷑. Un n̾c scͥptũ ẽ. Melior ẽ patiens arrogante. qr uidel eligit
potiꝰ qlibet mala ꝑpeti. qͣm ꝑ ostentionis uiciũ bona sua occulta
agnosci. At contra eligit arrogans bona de se uł falsa iactari ne ma¬
sepe mentis ira diu̾b̾at. ac dilaniatã qͦdãmͦ scissãq ꝑtͣbat. ut sibi¬
met ipsi non cõgruat. aciũ intime similitudinis amittat. Quã-
superne imaginis similitudo uiciat᷑. Pirã sapientia ꝑdit᷑. ut qͥd
uł qͦ ordine agendũ sit om̃ino nesciatur. Sic̃ scͥptũ ẽ. Ira in sinu
stulti reqͥescit. q nimirũ intelligentie lucẽ subͣtͣhit. cũ mentem
permouendo confundit.

Expanded text:
impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostegloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta gnosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne ma mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vet.supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit ; quia nimirum intelligentiae lucem subtrahit, cum mentem p
Abbreviated transcription (Latin):
uncta temptaui insapientia. Dixi sapiens efficiar. R ipsa lon-¬
giꝰ recessit ame. Quesita sapientia longe recedẽ dr. qr appropĩ¬
quanti altior uidet᷑. Qui uͦ hanc neqͣꝗͣ q̃runt. tanto se ei ꝓpinqͦs
mirari lucis claritatẽ nesciunt. quã ñꝗͣ iuidert. Cũq in forma
eiꝰ pulchritudinis ñ tendunt᷑. insemet ipsis libent̾ cotidie deformi¬
ores funt. Nã qͥsqͥs eiꝰ radiis tangit᷑. sua illi manifestiꝰ tortitudo
monstrat᷑. Et eo ueriꝰ inuenit ꝗͣtũ flectat᷑ inuicio qͦ sagaciꝰ sũma

Expanded text:
uncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinqumirari lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa
Abbreviated transcription (Latin):
tutib seu in doct̾na. qͥd aliud st̃ sc̾i uiri nͥ flumina. q̃ t̾rã cordiũ
carnaliũ aridã rigant: S siue in oꝑatiõe quã faciunt. seu in do-¬
ctrine u̾b citiꝰ siccarent᷑. nisi ꝑ intentiõem cordis sollicite semꝑ
adlocũ de qͦ exeunt redirent. Si i intͦrsus ad cor ñ redeant. ac se¬
se in amore conditoris desidioꝵ uincłis ñ astͥngant. & manꝰ ab
eo qd agebat deficit. ẜ lingua abeo qd loq̃bat᷑ arescit. S intꝰ sẽꝑ
ꝑamorẽ redeunt. & ħ qđ in publico oꝑantes atq loꝗ̃tes funat̃.in
secreto suo de fonte amoris hauruint. Amando n discunt qđ do-¬
mꝰ. R addamꝰ creatorĩ nr̃o gras de bonis q̃ accepimꝰ. eiq c̃ esaya ꝓpha

Expanded text:
aliud sunt sancti viri quam flumina quae terram cordis carnalium aridam rigant? Sed sive in operatione quam faciunt, seu in doctrinae verbis, citius siccarentur, nisi per intentionem cordis semper sollicite ad locum de quo exeunt redirent. Si enim introrsus ad cor non redeant, ac sese in amore conditoris desideriorum vinculis non astringant, et manus ab eo quod agebat deficit, et lingua ab eo quod loquebatur arescit. Sed intus semper per amorem redeunt, et hoc quod in publico operantes atque loquentes fundunt, in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enim discunt quod domus. Reddamus Creatori nostro gratias de bonis quae accipimus, eique cum Isaia propheta
Abbreviated transcription (Latin):
cientia excitat. alia quã zelus format. Illa aexuicio. ħ exuirtu¬
te gn̾at᷑. Ei it nulla ira ex uͥtute surg̾et. diuine aĩadu̾siois ĩpetũ
finees ꝑgladiũ ñ placasset. Hanc irã qr heli ñ hu̾it: motũ cõtͣse
ĩplacabilit̾ zelũ suꝑne ultiõis excitauit. qr qͦ contͣ subditoꝵ uicia
tepuit. eo contͣ illũ districtio et̾ni rectoris exarsit. De hac ꝑ psal¬
mistã cr. Irascimini & nolite peccare. Qa nimirũ ñ recte intel¬
ligunt. qui nos nob tantũ mͣ ñ &̾ ꝓximis delinquentib uoltuit.
Si u sic ꝓximos ut nos amare p̾cipim᷑. restat ut sic eoꝵ errorib
sicut nr̃is uiciis irascamur.
tudo sapientiũ. qr dũ sepe in alta erecti ft̃. nullis hͥ gauduis aĩo

Expanded text:
tientia excitat, alia quam zelus format. Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Phinees per gladium non placasset . Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni Rectoris exarsit. De hac per Psalmistam dicitur: Irascimini et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt qui irasci nos nSi enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, sicut nostris vitiis, irascamur.tudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum
Abbreviated transcription (Latin):
spontanea afflictio ꝓculpis in eis qͥ placent. si ħ ad tp̾s placuit
animũ assũpserit. Nã q̾n hõ exsua uͥtute sufficiat s t̾rena despi¬
cẽ. celestia amare. pacẽ c̃ dõ q̃re̾. sec̃ rixã subire. in cogitone semet¬
ipsũ rep̾hendẽ. & gemitib punire: Nullus ħ ag̾e ualet nͥ quẽ
diuina gr̾a roborauerit.¬

Expanded text:
spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibus punire? Nullus haec agere nisi quem divina gratia roboraverit
Abbreviated transcription (Latin):
innuit. ut qͥ difficultatẽ ext̾iꝰ patit᷑. u̾itatis intelligentiã consi-¬
det ꝗͣ seqͣtur: q̃ nimirũ u̾itatis uitelligentia dũ cordis huii¬
litate q̃rit᷑. legendi assiduitate penetͣtur. Sic̃ it ignotoꝵ hoĩum¬
facies cernimꝰ. & corda nescimꝰ.s si familiarit̾ eis locutione cõiun-¬
gimͣ. usu colloquii eoꝵ cogit̾ones indagamꝰ. ita ut cũ in sacro elo¬
qͥo hystoria sola aspicit᷑. nichil aliud ꝗͣ facies uidet᷑. S: si huic as¬
siduo usu cõiũgim᷑ eiꝰ nimirũ m̃tẽ qłex collocutiõis familiarita¬
te penetͣmꝰ. Dĩ i alia ex alus colligimꝰ. facile in eiꝰ u̾b agnoscimꝰ

Expanded text:
consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominumfacies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligim
Abbreviated transcription (Latin):
di. Non it ait. Tempꝰloq̃di tempꝰ tacendi. s pꝰ tacendi pͥmittit tepꝰ.
& pꝰmodũ subdidit loꝗͥdi. qr ñ loq̃do tac̾e. s tacendo debemꝰ loqͥ.
ñ tac̾e. quẽ nulla cogit necessitas loꝗ̃di. Qui N mala ꝓximoꝵ¬
respicuint. & tn insilendo linguã p̾munt. qn cospecͤtis uuln̾i¬
b usũ medicaminis subͣthunt. & eo auctores mortis fiunt.
quꝰ uirꝰ qd ꝓotuer̃t curare noluer̃t. Lingua itaq discrete re-¬
frenanda ẽ ñ insolubilit̾ obliganda. Scͥptũ nãq ẽ. Sapiens
tacebit usq ad tempꝰ. ut nimirũ cũ opportunũ considerat
postposita censura silentii loq̃do q̃ congruunt in usus se utilitatis
situdinũ pensanda ft̃ temꝑa. ne aut cũ restͥngi lingua debet ꝑ
u̾ba inittilit̾ defluat. aut ab his q̃ loqͥ utilit̾ pot̾ semet ipsã pigre

Expanded text:
n enim ait, tempus loquendi et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdidit loquendi: Quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loquinon tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequitur: « Ficonspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis situdinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre
Abbreviated transcription (Latin):
ũ cogitonũ ad ina dep̾ssi st̃. ut ad qͥetis intime desidd̾iũ ñ leuen¬
i ascend̾it suꝑ te sp̃s potestatẽ habentis locũ tuũ ne dimi¬
seris. & rd. Acsi aꝑte dicat. Si temptatoris sp̃m contͣ te in a¬
liqͦ p̾ualere considas. humilitatẽ penitentie ñ relinqͣs. Qui¬
qr locũ nr̃m humilitatẽ penitentie dixerit. sequentib uerb̃ ostẽ¬
dit dicens. Quia curatio cessare faciet pecca maxima. Quid it
ẽ aliud humilitas lam̃ti nͥ medicina peccati:¬

Expanded text:
um ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leveni ascenderit super te spiritus potestatem habentis, locum tuum ne dimiseris . » Ac si aperte dicat: Si tentatoris spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem poenitentiae non relinquas. quia locum nostrum humilitatem paenitentiae dixerit, verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessare faciet peccata maxima. Quid est enim aliud humilitas lamenti nisi medicina peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ut modis nos alt̾nantib. cupido concutiat. metꝰ frangat. leticia
ociosa u̾ba negligit. more illiçite remissiois capta. ut audax ad
nona prumpit dũ gule incũbit᷑. ad leuitatis insaniã ꝓtinꝰ ꝑdu¬
cit᷑. Cũq mens subige delectonẽ carnis renuit. pler̃q & ad ꝑsi¬
die uoraginẽ ruit. Un bñ paułꝰ pleb isrłitice dãpna considans
ut ĩminentia ab auditorib mala c̃pesc̾et. curauit exordine tͣns¬
acta narrare dicens. Neq idolatre efficiamini sic̃ qͥdã ex ipsis
q̃ admodũ scͥptũ ẽ. edit popłs manducare & bib̾e ꝙ. surrerert
ludẽ. E sus qͥppe potꝰq ad lapsũ impulit. luxus ad idolatͥã tͣnt.
qr si uanitatis culpa neqͣꝗͣ capte cõpescit᷑. abiniqͥtate ꝓtinꝰ mens
qđ faciunt electi dĩ idcͥco sẽꝑ ad laudẽ creatoris redeunt. ut
in ea uirtute quã accipiunt. uera stabilitate ꝑsistant. Nã siqͥd
sibi tͥbuerent. in ħ qd acceꝑunt stare ñ possẽt. Un ꝙ̾ nc bndicit̃.¬

Expanded text:
ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitrnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam ex ipsis, quemadmodum scriptum est: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad luxum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens aciunt electi, idcirco semper ad laudem Creatoris redeunt, ut in ea virtute quam accipiunt vera stabilitate persistant. Nam si quid sibi tribuerent, in hoc quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
ria duciur. in quibdã noxiis ligam̃. Cũq mens incõmutabili¬
tatis statũ ñ tenet. a seniet ipsa defluens ad uicia prumpit. yani¬
tate gͦ adiniqͥtatẽ labit᷑ assueta ꝓreb nutabilib. q̃ exaliis ad a¬
nitas culpa intelligi. & inigͥtatis noĩe reatꝰ gͣuior demonstrari.
it aliqͥn uanitas culpa ñ eẽt. psalmista ñ dr̃et. Quãꝗ inimagi¬
ne d̾i ambulet hõ tn uane contͣbat᷑. Thesauritat & ignorat & ne-

Expanded text:
ria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad a Potest tamen et vanitas culpa intelligi, et iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et igno
Abbreviated transcription (Latin):
tias quas ꝑ inquisttionẽ mouet qͣ tot inse ꝑsonas diu̾soꝵ susci¬
pit. s contionator uerax uelud extensa manu om̃iũ tumul¬
tꝰ sedat. eosq ad unã sententiã reuocat. cũ in eiꝰdẽ libri t̾mi-
parit om̃s amonebat. Qͥ gͥ in fine libri dic̃ om̃s parit̃ audi¬
amꝰ ipse gͥ destis ẽ. qr in sensu multoꝵ ꝑsonas suscipiens q̃l sos
locutꝰ ñ e. Uñ & alia st̃ q̃ in libro eodd ꝑ inqͥsttionẽ mouent᷑.

Expanded text:
tias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri terminopariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non e