comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis sensu carentib suꝑ posita : Nullus ergo in diis similis dño Nullus enĩ inuisibilis. nullus
incorporeus. nullus in mutabilis:
Nullus sine inicio & sine fine: Nullus creator omnium¬
hodie deuorat t̾ra: Haud tibi uidet᷑ a terra deuorari ille qui semꝑ de terra cogitat: qui semꝑ
terrenos hab& actus Quideterra loquit᷑. de terra litigat: terram desiderat : & omnom
spem suã ponit̾ int̾ra: qui ad cęlũ non respicit: qui futura ñ cogitat. qui iudiciũ dĩ ñmetuit.
Net beata eius ꝓmiss& desiderat. sed semꝑ de p̃sentib. cogitat̾. & terrena suspirat: Talem
cum uideris. odicito quia deuorauit eum terra: Sed &siquem uideris luxoriȩ carnis
& uoluntatib corporis deditũ. in quo animus nibil ual&. sed totum libido carnis obtinuit :
dicito de hoc: quia deuorauerit eum terra: Adhuc me mou& qđ ait. extendisti dexteram tuã:

Expanded text:
tabulis sensu carentibus superposita. Nullus ergo in diis similis Domino. Nullus enim invisibilis, nullus tabulis sensu carentibus superposita. Nullus ergo in diis similis Domino. Nullus enim invisibilis, nullus incorporeus, nullus immutabilis, nullus sine initio et sine fine, nullus creator omniumhodie devorat terra. An non tibi videtur a terra devorari ille qui semper de terra cogitat, qui semper terrenos actus habet, qui de terra loquitur, de terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non meruit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogitat et terrena suspirat. Talem cum videris, dicito quia devoravit eum terra. Sed et si quemdam videris luxuriae carnis et voluptatibus corporis deditum, in quo animus nihil valet, sed totum libido carnis obtinuit, dicito et de hoc quia devoravit eum terra. Adhuc me movet quod ait: Extendisti dexteram tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
fi& de illo hoc qđ scriptũ ẽ: Dimergit᷑ in profundũ . tamquã plumbũ in aqua ualidissima:¬
tibi in dis dñe. quis similis tibi gloriosus in sc̃is. mirabilis inmaictatibus faciens prodigia :
Qđ dicitꝰ quis similis tibi indis: non simulacris gentiũ comparat dm̃: Nec dȩmonib: a qui sibi falso
deoꝵ norã adciscunt Sed dẽos illos dic̃: qui ꝑ grãm & partitipationẽ dĩ. appellant᷑ dii: Dequib
& alib̾i scriptura dicit: Egodixi dii estis &itorũ: ds̃ stetit in congregatione deoꝵ: Sed hi quã
reuelatũ nob fuerit dedño: scilic& dicens. similes illi erimꝰ: similitudo tam̃ hȩc. non adnaturã:
sed ad gratiã reuocat᷑: Uerbi causa Ut sidicamꝰ picturã similem eẽ. eiuscuius imago inpictura
dissimilis: Illa enim: species carnis est. & decor corporis uiui: Ista coloꝵ fucus est . & cȩra

Expanded text:
fiet de illo hoc quod scriptum est: « Demergitur in profundo tanquam plumbum in aqua validissimafiet de illo hoc quod scriptum est: « Demergitur in profundo tanquam plumbum in aqua validissimatibi in diis, Domine? quis similis tibi, gloriosus in sanctis, mirabilis in majestatibus, faciens prodigia? Quod dicit, Quis similis tibi in diis, non simulacris gentium comparat Deum, nec daemonibus qui sibi falso deorum nomen assiscunt; sed deos illos dicit qui per gratiam et participationem Dei appellantur dii. De quibus et alibi Scriptura dicit: Ego dixi, Dii estis . Et iterum: Deus stetit in congregatione deorum . Sed hi quamvis revelatum nobis fuerit, de Domino scilicet, similes illi erimus . Similitudo tamen haec non ad naturam, sed ad gratiam revocatur: verbi causa ut si dicamus picturam similem esse ejus cujus imago in pictura m ad substantiam, longe dissimilis. Illa enim species carnis est et corporis vivi, ista colorum fucus est, et caetera,
Abbreviated transcription (Latin):
Anbal aut & discipulus eius pg̾rus: licat paululũ tripude uerit: N on eñĩ tantus erãt¬
& talis : qui nibil omnino de specie plumbi inse haber& admixtũ: Habuit: lic&
parum : Propt̃ qđ dicit ad eum dñs: Modice fidei quare dubitasti : Idcirco igit᷑ qui
saluus fit. ꝑ ignẽ saluus fit: Ut siquid foste de specie plumbi habuerit admixtum̃ : id
ignis de quoquat & resoluat. ut efficiant᷑ om̃s aurũ bonum: Quia aurũ terrȩ illius bonũ
eẽ dr̃ quam habituri sunt scĩ: & sic̃ fornax ꝓbat aurũ: ita homines iustos tẽptatio
Ueniendum ẽ. gͦ omnib ad ignẽ : ueniendum est ad conflatorium: Sed et enĩ dñs & c̃flat¬
& purgat filios iuda Sed illuc cum uenit᷑: siquis multa oꝑa bona & parũ aliquid iniqͥtatis
adtulerit: illud parũ tanꝗ plumbũ igni resoluitur acpurgatur. & totũ remanet aurũ
parum aliquid auri: purgatitam̃ resdeat: Quodsi aliquis illuc totꝰ plumbeus uenerit.:

Expanded text:
Ambulavit et discipulus ejus Petrus, licet paululum trepidaverit: non enim tantus erat et talis, qui nihil omnino de specie plumbi in se haberet admistum. Habuit, licet parum, propter quod dicit ad eum Dominus: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Idcirco igitur, qui salvus fit, per ignem salvus fit, ut si quid forte de specie plumbi habuerit admistum, id ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum bonum: quia aurum terrae illius bonum esse dicitur quam habitaturi sunt sancti; et sicut fornax probat aurum, ita homines justos tentatio. Veniendum est ergo omnibus ad ignem, veniendum est ad conflatorium. Sedet enim Dominus et conflat, et purgat filios Juda. Sed illuc cum venitur, si qui multa opera bona, et parum aliquid iniquitatis attulerit, illud parum tanquam plumbum igne resolvitur ac purgatur, et totum remanet aurum s decoquatur, ut si parum aliquid auri purgati tamen resideat; quod si aliquis illuc totus plumbeus venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia senser magnitudinẽ brachii eius: Hinc etiã tabuer̃ om̃s habitantes chanaan. qͥ cida
mutabiles int̃pretant᷑ & mobiles : cum uident more regnasuã. alligari fortẽ &ua sa eiꝰ diripi :¬
eniat gͦ suꝑ eos timor & tremor magnitudinis brachii tui: Quidtiment daemones : quidtrement.
sine dubio erucẽ xp̃i. inqͣ triumphati s̃. in qua exuti s̃ principatꝰ eoꝵ & potestates. Timor ergo &
illiꝰ. qđ dñs expandit in cruce. sicut dicit: Totadie expandi manus meas ad popłm non credentẽ.
& contradicentẽ mͥ: Nonte ergo alit̃ timebunt. net alit̃ tremor tuus ueni& suꝑeos. nisi uideareo
inte crucem xp̃i:ͥnisi &tu potueris dicere: mihi aut̃. absit gloriari nisi ineruce dnĩ mei iħuxpĩ.¬

Expanded text:
quia senserunt magni tudinem brachii ejus. Hinc etiam tabuerunt omnes habitantes Chanaan, qui quia senserunt magni tudinem brachii ejus. Hinc etiam tabuerunt omnes habitantes Chanaan, qui mutabiles interpretantur et mobiles, cum vident moveri regna sua, alligari fortem, et vasa ejus diripi. Veniat ergo super eos timor et tremor magnitudinis brachii tui. Quid timent daemones, quid tremunt? Sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergo et chii illius quod Dominus expandit in cruce, sicut dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant in te crucem Christi, nisi et tu poteris dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini mei
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute sua & in requie sua: E uturoꝵ namq spes laborantib requiem parit: sic̃ut & magone
positis dolorẽ uulnerũ mitigat spes coronȩ : Audierunt gentes. & iratae sunt: dolores
comphender̃ habitatores filistum : Tunc festinauer̃ duces edom & principes moabitarum:
& adphendit illos tremor: Tabuer omnes habitantes chanaan: Quantũ ad historiã ꝑtin&.
nullim exhisgentib int̾fuisse mirabilib quȩ facta sunt constat: Quomodo ergo uidebunt᷑
tremore deterritȩ uł festinasse ut dicit uł iratȩ. eẽ. filistim. & moabitȩ. & edom. & reliquae
quas enumerat nationes: sed si redeamꝰ ad intelligentiã spiritalem: inuenies quia filistini
id ẽ cadentes poculo. & edom qui int̾p̃tat᷑ terrenꝰ trepidant : & horũ omnium principes cursitant
& pauent constricti dolorib: Cum uident regna sua quȩ in inferno s̃ pene̾trata abeo qͥ descendit.
ininferiora t̾rȩ. ut eriperet eos qui possidebant᷑ amoste: hinc eos comp̃hendit timor & tremaor

Expanded text:
irtute sua et in requie sua. Futurorum namque spes laborantibus requiem parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quae facta sunt, constat. Quomodo ergo videbuntur tremore deterritae vel festinasse, ut dicit, vel iratae esse Philistihim et Moabitae et Edom, et reliquae quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spiritualem, invenies quia Philisthiim, id est caventes poculo, et Edom qui interpretatur terrenus, trepidant, et horum omnium principes cursitant et pavent constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora terrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehendit timor et tremor,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ gesta carnis mortificantur dñs ergo. qui fecit terrã infortitudine sua si autẽ & in hane
terram uenias. & consideres id quod in lob seriptum ẽ Iuxta emendatis sima tameNi
xemplaria quo modo statuerit eam suꝑ nihilum inuenies fortitudinem dĩ in inodie¬
tate mundi terrȩ libram sustinere: Ueniam uero ad orbem terrarum. quia grecȩ oc¬
meã desertam Si enĩ non hab& dm̃ patrẽ. si non hab& filum dicentẽ. ꝑgo & pater meus ueniem
scripturis dicuntur in anima hominis patrem & filium & spm̃ cominorari: Nam &
dauid in psalmo confessionis tres sp̃s postulat: dicens : Spũ principali confirma me

Expanded text:
tolum « spiritu gesta carnis mortificantur Rom. VIII. » « Dominus ergo qui fecit terram in fortitudine sua. » Si autem et ad hanc tolum « spiritu gesta carnis mortificantur Rom. VIII. » « Dominus ergo qui fecit terram in fortitudine sua. » Si autem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam vero et ad orbem terrarum qui graece οἰκeam inhabitatam, scio animam desertam. Si enim non habet Deum Patrem, si non habet Filium dicentem: « Ego et Pater meus veniemus Scripturis dicuntur in anima hominis Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in psalmo confessionis tres spiritus postulat; dicens: Spiritu principali confirma me
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ: Ue eis qui desiderant diem dnĩ. & ista ẽ. tenebra : & non lude: Qui est
qui possit dicere & diem hominis non concupiui : Ex planatio uerbi coriuncit nos.
ia diem concupiscamus hominis. frequenter quippe
tant frs lassas manus attollimus : orantes eos ut ꝓnob̾ dñm dep̾centur atq dicep¬
tes: roga mihi aliquod uitȩ spattum. Rogauit᷑ aliquantis ꝑ in hac luce ꝑ maneã. Ista
antes: non diem scm̃ dñi. sed diem hominis desideramus: qua
cipes oiuis beatitudims quȩ inxp̃oest efficiamur̃. Cui est gloria & inperium : in scła¬
sapientiae orbem terrarum. Prudentiae cȩlum. AUdi quippe Scripturȩ
ordinem . dñs qui fecit caelum terram fontitudine sua. & exerexit  orbem insapi¬
entiam sua : & in sua pnudentia extendit cȩlum. &nos igitur in nr̃a terra dictum
quippe ad adam term es: Necessariam habemus fortitudinẽ dĩ: quia asbq ea
in possibile nob ẽ. id exsequi quod carni repugnat . Cum autẽ mortificata fuerit

Expanded text:
non lux . Quis est qui possit dicere: Et diem hominis non concupivi? Explanatio verbi convincit nos, quia diem concupiscamus hominis. Frequenter quippe tant fratres lassas manus attollimus, orantes eos, ut pro nobis Dominum deprecentur, atque dicentes: Roga mihi aliquod vitae spatium, roga ut aliquantisper in hac luce permaneam. Ista memorantes, non diem sanctum Domini, sed diem hominis desideramus. Quapcipes ejus beatitudinis, quae in Christo est, efficiamur, cui est gloria et imperium in sasapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum: audi quippe scripturae ordinem: « Dominus qui fecit terram in fortitudine sua et erexit orbem in sapientia sua, et in sua prudentia extendit coelum. » Et nos igitur in terra nostra dictum est quippe ad Adam, « Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
scrm nubes est. Moyses nuibes erat : & quasi mibes loquebatur. Aotende cȩlum dilo¬
quar & audiat terra uerba edcore meo: Expeti& ut pluuit uerba inet i honoor fus

Expanded text:
aque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat et quasi nubes loquebatur: « Attende, coelum, et loaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat et quasi nubes loquebatur: « Attende, coelum, et loquar, et audiat terra sermones ex ore meo, e
Abbreviated transcription (Latin):
mo nuꝑ incidit : & dictum᷑ a nob̵ quomodo ds̃ eduxerit nubes ab edetremo ternȩ quod
quidem nunc rursum cogimur retractare ut h qui audierunt plenis sime qui seuin
cant quȩ tunc ꝓ ut ualumus edxibuimus Didcimnus autẽ scõs eẽ nubes: & enuim hõe qđ
scriptimẽ eritas tua usq ad nubes : Non potest refermi in animales nubes sed ueritas dĩ
aquib: eas suspendant De his nubib dictum ẽ & mandabo nubib nepluant suꝑ eam ymbrẽ
c his enim quȩ exdenso aere constare dicuntur. sinon fuerit pluuia non p̾cepit ds̃ ne plu¬
ant suꝑ uineam aut quamq regionẽ imbrem̃ sed omnino non appaq rent ut intentio
uestigo hominis os tensum est: atq ita posł nubem conglobatam. imber descenedt in
tomnas Ntis uero quasi subsistentib nebulis uibetur pluuit̃ continerȩ cum digna fueri

Expanded text:
mo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod mo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quaecant, quem tunc, prout valuimus, exibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes: sed veritas Dei a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: « Et mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . » De his enim quae ex densato aere constare dicuntur, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcunque regionem imbrem, sed omnino non apparent, ut in tertio vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit in terras: istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere cum indigna fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud quoq quod in alio loco conscriptum ẽ: Qui extendit çȩlum uti¬
tenditur autẽ anima nr̃a quę prius fuerat contracta: ut possit capage. eẽ sapientite
dĩ uerum ut ad ꝓpositũ reuertamus: Didcimus quod prudentia. scłm factumsit &¬
& nunc adfirmamus eos qui çȩlestem hominẽ postantes sȩ çelestefu: Si enim ad peco¬
tores dicitur terna estis & interram ibitis. Quare non cħ̃r ad iustum cuuus es agenumi celorũ
caclestem ei qui imaginem caelestis portat: Non con ueniat de elo es ucelum ibis
U nus quisq autẽ nr̃m aut çelestia facta hab&: aut terrena. si terrena facta sunt:
ad cognatã sibi terrã deducunt eum. qͥthesaurizat ea interra & non incȩlo. Rursumq
haeç ulaeta uirtutẽ gesta sunt. thesaurizatorẽ suum ad ꝓpinquat. sibi celoꝵ regiones
subuehunt & unxit: Educens nubes ab extremo terrȩ: istiuis modi disputatio & inpsal¬

Expanded text:
coeli, juxta illud quoque quod in alio loco scriptum est: « Qui extendit coelum utcoeli, juxta illud quoque quod in alio loco scriptum est: « Qui extendit coelum uttenditur autem anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum ut ad propositum revertamur, diximus quod prudentia ejus coelum factum sit, et nunc affirmamus eos qui coelestem hominem portant, esse coelos. Si enim ad pectores dicitur: Terra estis, et in terram ibitis, quare non dicatur ad justum cujus est regnum coelorum, coelestem, ei qui imaginem coelestis portat, non convenit dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psal
Abbreviated transcription (Latin):
cesserit. Om̃s corruimus ꝑ peccatum in orbẽ terrarũ: & dñs qui erigit allisos & ele¬
uauit nos iacentes: In adam om̃s morimur atq: ita corruit orbis terrarum : & indig&
erectionẽ ut in xp̃o om̃s uiuificemur: Igitur duplicẽ intellectum de orbe tradidimꝰ :
unum quomodo singulȩ animȩ authabitate sint. aut desertȩ. alterum quomodo uni
p̃parauit autẽ celos priidentia Est ergo aliqua prudentia dĩ: quã nolo ut extra xp̃m reqͥ
tur. alud significat sapientia s aliud iustitia. Iuando enĩ sapientia dicitur. disciplina
ista diupiarum rerum humanarums quȩ instituit quando iustitia distributurto¬
& iudex meritorũ significatur : quando sanctittes illa uirtus describitur que credeN
tes dõ efficit scos. Ita ergo mihi & prudentiã cius intellige cum doctina est. & demons
trum aut malarum rerum: siue neutrum atq inhnc mundum exten¬

Expanded text:
cesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus praeparavit coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum rtur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplina ista divinarum rerum humanarumque institutio, quando justitia, distributor et judex meritorum significatutes Deo efficit sanctos. Ita ergo hic prudentiam ejus intellige cum doctrina est et demonstratio bonarum aut malarum rerum, sive neutrarum, atque in hunc modum exten
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. qđ habitatus ẽ. orbis terrarũ insapientia dĩ frabricatus sit Sapientia quippe autxi¬
liabitur iustum: suꝑ decẽ potestatẽs habentẽs in ciitates Sapientiã autẽ & disciplinã qui a-¬
lix ẽ: & uana spes eius: & labores eius insensati. & in utilia opera eius. Ait sapientia
quȩ titulo scribit᷑ M salomonis. Id circo quantũ possumꝰ. laborare nitamur ut habitata nr̃a anin
a saprentia dĩ eri us gatur. Eȩcidit in ops & de sublimi corruit: uenientib nob̾ in lo cum istũ
miscriarũ. cȩcidit habitata nr̃a post quã peccauimꝰ. inique fecimus. in uste egimus. inpia
gessimus: & post ruinã indig& erectionẽ. Si autẽ non uis ista sententia conmunia adduci.
in orbe isto : ante erectionẽ cȩcidit. Si autẽ cȩcidit: consequenter. sua prudentia cigen¬
dus fuit. Nemo quippe sine casũ subleuatur si autẽ erectus ẽ: uideamꝰ queruina pre¬

Expanded text:
diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui alix est, et vana spes ejus: et labores ejus insensati, et inutilia opera ejus , ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis. Idcirco quantum possumus, laborare  Al. labore nitamur, ut habitata nostra a sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe, et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus, et post ruinam indiget eretur. Quicunque est in orbe isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus dus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina prae
Abbreviated transcription (Latin):
iquis inquit uidetur sibi sapiens cẽ in uob in isto scło. stultus fiat: Solum quia non clamauit stultꝰ
id quod dictum ẽ. Nouis simũ eius erit insipiens: quando nouissimum euserit insipiens: Oport&
xp̃m negnare usque dumponat om̃s inimicos eius ds̃ suppedib: eius. cum autẽ omnia ei subierit :
nouis simus inimicus destruetur mors: Cum destructa fuerit mons. tunc exxtrema ꝑdicis
erunt : & norssi mum euis fiat insipiens. Haec deꝑdice. principium uero capituli scđi istud
lectum ẽ : thronus głae exxaltatus abinitio : locus scificatio nr̃a substentatio isrł dnẽ om̃s

Expanded text:
quis, inquit, videtur sibi sapiens esse in vobis in isto saeculo, stultus fiat . Solvit qui ante clamavit: stultus id quod dictum est: Novissimum ejus erit insipiens. Quando novissimum ejus erit insipiens, oportet Christum regnare, usque dum ponat omnes inimicos ejus Deus sub pedibus ejus. Cum autem omnia ei subjecerit, novissimus inimicus destruetur mors; cum destructa fuerit mors, tunc extrema perdicis erunt, et novissimum ejus fiet insipiens. Haec de perdice. Principium vero capituli secundum istud lectum est: Thronus gloriae 787 exaltatus ab initio locus, sanctificatio nostra, sustentatio Israel. Domine, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
postete iħs tibi dicit. Tolle crucẽ tuam : & ueni sequere me : Et qui non reliquerit
patrem aut matrem & secutus fuerit me : non est m̃s dignus eẽ discpłus: Si igitur
talis fuerit ut somꝑ xp̃m sequaris: quantũ plus secutus fuegis. tanto minus labora¬
bis: Nonemm lassitudo in iacob: neq apparebit dolor in isrł. Epterrea dide
ut non labo remus. alterius laborantes: antequam eum inciperimus sequi Uenite ad
me om̃squi laboratis. & qui bnerati estis: & ego reficiam uos: Si laborantes
uenerimus ad thm̃. & eum̃ fuerimus secuti: tunc dicere poterimus Fgo autẽ non

Expanded text:
post te. » Jesus tibi dicit: « Tolle crucem tuam, et veni, sequere me; » et: « qui non reliquerit post te. » Jesus tibi dicit: « Tolle crucem tuam, et veni, sequere me; » et: « qui non reliquerit patrem aut matrem, et secutus non fuerit me, non est dignus meus esse discipulus . » Si igitur talis fueris, ut semper Christum sequaris: quanto plus secutus fueris, tanto minus laborabis: non est enim lassitudo in Jacob: neque apparebit dolor in Israel. Propterea dixit, ut non laboremus ulterius: laborantes ante quam eum incoeperimus sequi: « Venite ad me, omnes qui laboratis, et qui onerati estis, et ego reficiam vos . » Si laborantes venerimus ad Jesum, et eum fuerimus secuti, tunc dicere poterimus: « Ego autem non
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam suam exxpendit inmedicis. nec potuit a quoquã eoꝵ sanari Ad nullum quip¬
pe exceis dignum erat dicĩ. Saname dñẽ & sanabor nisi ad solum cuius sufficit uestinen¬
ta tantum fimbriam tangore : cui ego uni dicam: Saname dnẽ : & sanabor: Tunc si quidem
medicinã sanitas sequitur: si xp̃s curare dignatur. saluum me fac: & saliuis ero. Falsus
equus insalitẽ: ꝓpten ea ei dicam: saluum me fac & saluus ero & ita gaudebo loqui siomĩ
suero mandatum in quo p̃cipitur Non glorietur sapiens insapien¬
gere & scire quia egosum dñs. Beatus itaq qui renuntiauerit om̃i glori ae que
de orsum ẽ : ueluti suꝑ nobili genere. suꝑpul hritudine & corporalib bonis. suꝑ
diuitiis & iactationes: Beaturꝰ qui contentus uana gła dicit ad dnm: Qm̃ gloriatio mea
tues: Ecce ipsi dicunt adme : Ubi sermo dm̃sueniatꝰ. : Ego autẽ non laboramꝰ sub sequens

Expanded text:
substantiam suam expendit in medicis , nec potuit a quoquam eorum sanari: ad nullum quipsubstantiam suam expendit in medicis , nec potuit a quoquam eorum sanari: ad nullum quippe ex eis dignum erat dici: Sana me, domine, et sanabor, nisi ad solum cui sufficit vestimenti tantum fimbriam tangere, cui ego uni dicam: Sana me, Domine, et sanabor. Tunc siquidem medicinam sanitas sequitur, si Christus curare dignetur: Salvum me fac, et salvus ero. Falsus equus in salutem . Propterea ei dicam: Salvum me fac et salvus ero. Et hoc ita gaudebo loqui, si omncomplevero mandatum in quo praecipitur: Non glorietur sapiens in sapiengere et scire quia ego sum Dominus . » Beatus itaque vir, qui renuntiaverit omni gloriae, quae deorsum est: veluti super nobili genere, super pulchritudine et corporalibus bonis, super divitiis et jactatione: beatus, qui contentus una glori Ecce ipsi dicunt ad me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens
Abbreviated transcription (Latin):
t nunc quia dereliquerunt fontẽ uite dñm. Dicamus ergo & nos sinolumus derelinquere
fontẽ iutȩ chim: Uocom ꝓ eximoriumꝰ iħu xp̃i discipuloꝵ: qua loti sunt ad magistrum e cum
er&. Num quid & uos uultis recedere: Quid igitur dicemus : dñe atquem ilimus uer¬
bauitȩ tũ habes. sic finita est & ĩam scdi capituli circum cisio sequens oritio est ista consequeꝵs
anamo dñẽ & sanabor. saluum me fac & salius eno: qm̃ gloriatio mea tues: Fcoe ipsi dicunt¬
achne Ubi est sermo dni : ueniat Ego autẽ non laboraui subsequens postẽ & diem hominis
non concapiui Tuscis. Solo qui ꝓpter̃ male habentes uenit medico dicenti. non indigent sani
medicos. sed niale habentes: Dicendum confidenter ab eo qui aegrotat᷑ẽ suã animã uult
saluari Saname chĩe : & sanabor & enĩ illa in euangłio mulier sanguinẽ fiuens. omnem

Expanded text:
et nunc: Quia dereliquerunt fontem vitae Dominum. Dicamus ergo et nos, si nolumus derelinquere et nunc: Quia dereliquerunt fontem vitae Dominum. Dicamus ergo et nos, si nolumus derelinquere fontem vitae Dominum, voce proximorum Jesu Christi discipulorum, qua locuti sunt ad magistrum, cum eis diceret: Numquid et vos vultis recedere. Quid igitur dicemus? Domine, ad quem ibimus? verba vitae tu habes . Sic finita est etiam secundi capituli circumscriptio. Sequens oratio est ista continens: Sana me, Domine, et sanabor, salvum me fac, et salvus ero: qe: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te et diem hominis non concupivi, tu scis . Soli, qui propter male habentes venit, medico dicenti: Non indigent sani medico, sed male habentes , dicendum est confidenter ab eo qui aegrotantem suam animam vult salvari: Sana me, Domine, et sanabor. Etenim illa in Evangelio mulier sanguinem fluens, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ni ĩ sitalis quis fuerit ut nomon eius scribatur incelis & quomodo iustoꝵ nomina insupe
terrã edom. sed agros terrȩ edomꝰ uineas possident : Scribuntur nornina quasi relinquen¬
tium dm̃ suꝑ terram confundantur descendentes suꝑ terram scribantur: Sno enim metromensi fuñ:
remitietur eis Ipse sibi unus quisq causa est ut scribatur suꝑ terram Si celestia requirat
interna: si semꝑ anima eius de istuis mundi negotus aestue& quȩ uidentur scło bona:
i uero audiens iħm loquentẽ: Nolite nob̃ thesauri zare thesauros suꝑ terrã: ubi tinea &
uermis ex terminant & ubi fures effodiunt & farantur : Sed thesauritate uob̃ thes auros
in cȩlo Qui thesauri z auerit sib incȩlo: ipse sui causa est. ut scribatur incȩlis. haec ꝓpter¬
id quod dictum est suꝑ terram scribantur: Causamq com memorat: quia dereliquerudq̃ ae

Expanded text:
ri si talis quis fuerit, ut nomen ejus scribatur in coelis. Et quomodo justorum nomina in superi si talis quis fuerit, ut nomen ejus scribatur in coelis. Et quomodo justorum nomina in supertranseunt terram Edom, sed agros terrae Edom et vineas possident, scribuntur nomina quasi relinquentium Deum super terram. Confundantur discedentes, super terram scribantur. Quo enim metro mensi sunt, remetietur eis ipsis . Sibi unusquisque causa est, ut scribatur super terram, si non coelestia requirat in terra, si semper anima ejus de istius mundi negotiis aestuet, quae videsi vero audiens Jesum loquentem: « Nolite vobis thesaurizare thesauros super terram, ubi tinea et vermis exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur, sed thesaurizate vobis thesauros in coelo , » qui thesaurizaverit sibi in coelo, ipse sibi causa est, ut scribatur in coelis. Causaqueid quod scriptum est: Super terram scribantur; causamque commemorat: Quia dereliquerunt font
Abbreviated transcription (Latin):
lentem suꝑ sedem excelsum & eleuetam. Vidit & heremias quomo
ꝓpter quod glorificans eum . ait . Thronus gloriae exaltatus ab initio locus : scificatio nr̃a:
siue de xp̃o uolueris ista intelligere non peccabis: sue depatre non inpiȩ senties: est enim
A xp̃s est. quia & ille scĩficans & nos scĩ ficati ex uno. om̃s sumus susti
i autẽ & ad patrem hoc retuleris: non impiae intelligis Dñe om̃s quite derelinquent. te non¬
confundaentur Discedentes: unis quisq nrm quando peccat. ꝑea que peccat xpm̃ relinquit:
celinquens autẽ filium: relinquit & patrem. INiustus a uistitia longe est: pollutus a scĩmo¬
niã. bellator apace & qui sub potestate inimici esse incipit. aredemptione fit alienus.
serunt sit futurum: ait. Uniuersi quite derelinquunt confimdantur¬
suꝑ terium scribentur Om̃s homines scribuntur sc̃ĩ incolo : peccatores super terram :¬
icit ad discpłos iħs. Gaudete autẽ q nomina ur̃a spripta sunt incȩł: Igitur opost& lȩca¬

Expanded text:
entem super sedem excelsam et elevatam. Vidit et Jeremias quomodo Deus regnat, propter quod glorificans eum ait: Thronus gloriae, exaltatus ab initio locus, sanctificatio nostra. Sive de Christo volueris ista intelligere, non peccabis, sive de Patre, non impie senties: est enim s est, » quia et ille sanctificans, et nos sanctificati ex uno omnes sumus. SusteSi autem et ad Patrem hoc retuleris: non impie intelliges, « Domine, omnes qui dereliquerunt te confundantur discedentes. » Qui inquens autem Filium suum, relinquit et Patrem. Injustus a justitia longe est, pollutus a sanctimonia bellator, a pace: et qui sub potestate inimici esse incipit, a redemptione fit alienus: nibus, qui Deum deserunt, sit futurum, ait: Universi qui derelinquunt confundantur terram scribantur. Omnes homines describuntur, sancti in coelo, peccatores super terram. Dicit ad discipulos Jesus: Gaudete autem, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Igitur oportet laeta
Abbreviated transcription (Latin):
boni angłi ad sint hominib: & contrari i. qđ non utiq: fortiutim  absq: iuditio ille angłs illius animae
uerbi causa detri custos eẽ. sortitus sit & alius pauli & alius infantis de eccłiã : Dequoꝵ angłis dic̃ dñs. qr sẽꝑ

Expanded text:
hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus illius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius unius infantis de Ecclesia, de quorum angelis dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
modo quisetiã sẽniorũ dies habet inse et in dieb eorũ seruiuit dõ. Implens
illud qđ dicit paulus apłs Imitatores mei ȩstote.: sicut et ego xp̃i. Indieb
inquit seniorũ meorũ qͥcognouer om̃ia oꝑit dñi .ius psea¬

Expanded text:
modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens illud, quod dicit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In diebus, inquit, seniorum eorum, qui cognoverunt omnia opera Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
electis dies malibreuiant᷑ et peunt : dies uero seniorũ scõrũ longeui s̃. et ꝓlixi: sed
& illud qđ dicentib nob occurit et ut inã dño suggerente occurreret: Precereun¬
dũ non .ẽ. qđ dix̃ quia seruiuit popłs dñõ om̃ib dieb iħu Nondix̃ unũ diẽ fuisse
iħur sed multi sunt diesihu: Iuos ergo multos ponimus dies scđm hunc ordinẽ quẽ
exposuimus Ego sic arbitror qđ unus dies ipsius ẽ. iustitia alius scĩficatio alius pru¬
seruitur: quia in his uirtutib animi dño placet᷑: sed et pacientiã computatodiẽ & man
suetudinẽ. & pietatẽ & bonitatẽ: et om̃e qđ ad uirtutẽ ꝑtinet ipsius dicito diẽ. Et sic
in om̃ib dibus iħu dño seruies. Id .ẽ. in om̃ib hisuirtutib: non enĩ uult scriptu¬
re scȩ institutio ut aliquas ex hisuirtutib habeas inte. et alia sneglegas sed ut
om̃ib: his uirtutib: ad ornatus et in earũ actib: positus seruias dõ Eodẽ autẽ

Expanded text:
li, dies iniquitatis et scandali. Dies vero seniorum sanctorum longaevi sunt et prolixi. Sed et illud quia dicentibus nobis occurrit, et utinam, Domino suggerente, occurreret, praetereundum non est, quod dixit, quia servivit populus Domino omnibus diebus Jesu. Non dixit unum diem fuisse Jesu, sed multi sunt dies Jesu. Quos ergo multos ponimus dies secundum hunc ordinem quem exposuimus? Ego sic arbitror quod unus dies ipsius est justitia, alius sanctificatio, alius pruuibus Domino servitur, quia in his virtutibus animae Dominus placatur. Sed et patientiam ipsius computato diem, nsuetudinem, et pietatem, et bonitatem, et omne quod ad virtutem pertinet, ipsius dicito diem, et sic in omnibus diebus Jesu Domino servies, id est, in omnibus his virtutibus. Non enim vult Scripturae sanctae institutio, ut aliquas ex his virtutibus habeas in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus adornatus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem
Abbreviated transcription (Latin):
sensum t̃mini alicũius aut finis reliquit: Quodcũq enim illud cogitaueris in qͦ finẽ
putes posse consistere : Semꝑ tibi dic̃ sermo ꝓpheticꝰ & ad huc Uelut si loqͣtur ad te
tatus pharao cumquadrigis & as censoribus in mare. &induxrt suꝑ eos dñs aqͣi maris
ilii aut̃ isrł ambulauerunt ꝑsiccum inmediomari: & tu si filius usrł deyi pete u
ambulare ꝑ siccum in medio mari: Si fueris in medio nationis praue & ꝑuersȩ sic̃
lum̃ solis uerbum uitȩ continens adgloriam: potest fieri in medio peccatorum

Expanded text:
sensum termini alicujus aut finis reliquit. Quodcunque enim illud cogitaveris in quo finem sensum termini alicujus aut finis reliquit. Quodcunque enim illud cogitaveris in quo finem putes posse consistere, semper dicit tibi sermo propheticus, et adhuc: velut si loquatur ad te tatus Pharao cum quadrigis et ascensoribus in mare: et induxit super eos Dominus aquas maris. Filii autem Israel ambulaverunt per siccum in medio mari. Et tu si filius Israel es, potes ambulare per siccum in medio mari. Si fueris in medio nationis pravae et perversae; sicut lumen solis verbum vitae continens ad gloriam, potest fieri ut in medio peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculum rdĩ uel templum : ab eo quod scĩficat accedentes: Hoc non dicit manu
hominis factum: sed manudĩ. Quid ergo : ꝓpt̃ te ds̃ & plantat & edificat: agricola efficit᷑.
structor efficit᷑. ne tibi aliquid desit: Audi & paulũ dicere. Dei agri cultura. dĩ
:Qđ ergo istud est scimonium qđ non manu hominum factum est. sed
manib dĩ paratum : Rudi sapientiam dicentẽ: quia ȩdificauit sibi domum: Ego aut̃
hoc de incarnatione dnĩ rectius intelligendum puto: Honenim manu hominum
factum ẽ. id ẽ non opere humano templum carnis aedificatur in uirgine. sed sicut
est sc̃imonium carnis ad sumptȩ & sine manibus id est absq opere hominũ de monte¬
andicatur Etsi in aliud scłm dicatur: aliquis sine dubio longior quidem. tamera
ponitur finis & quotiens sȩcula scłoꝵ nominantur fortassẽ lic& ignot᷑ nob tam̃
Ado statutꝰ aliquis terminus indicat᷑. Quod uero addidit in hoc loco & adhuc: nullum

Expanded text:
tabernaculum Dei velut templum ab eo, quod sanctificat accedentes, hoc non dicit manu hominis factum, sed manu Dei. Qui ergo propter te Deus et plantat, et aedificat, agricola efficitur, structor efficitur, ne tibi ali quid desit. Audi et Paulum dicere: « Dei agricultura, Dei aedificatio estis » Quod ergo istud est sanctimonium, quod non manu hominum factum est, sed manibus Dei paratum, audi Sapientiam dicentem, quia « aedificavit sibi domum . » Ego autem hoc de incarnatione Domini rectius intelligendum puto; non enim manu hominum factum est, id est, non opere humano templum carnis aedificatur in virgine, sed sicut est sindicatur; et si in aliud saeculum dicatur, aliquis sine dubio longior quidem, tamen ponitur finis. Et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero addit in hoc loco, et adhuc, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
trãduces quȩdã efficiamͣ caritatis cdinuicẽ uinculis nexi: fructum sine dubio pluri¬
mũ ad ferimus. Nam omnis arbor quȩ non fac̃ fruct̃. excidetur . In p̃parata habitatio¬

Expanded text:
ntur, atque in ipsis innisi traduces quaedam efficiamur charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurintur, atque in ipsis innisi traduces quaedam efficiamur charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurimum afferimus. Nam « omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mitt
Abbreviated transcription (Latin):
in eam ex aegypto tran stulisti. ex p̾dlisti gentes & plantasti eam. ꝑuium iter fecisti
Uante eam: plantasti radices eius & repleuĩt t̾rã: Operuit montes umbra eiꝰ: & arbusta
eius cędros dĩ: Aduertis iam quomodo plantat ds̃. & ub plantat  non plantat in uallib.
sed in montib. in excelsis & sublimib locis Quos enĩ educit
ex aegẏpto.I quos de scło adducit ad fidem: ñ uult eos iterũ in humilibus conlocare
sed conuersationẽ eoꝵ uult eẽ. sublimem: Wlt nos in montib habitare : sed in ipsis nihil¬
ominus montibus non uult nos per terrã repere : nec ultra uult uineã suã humi digestos
habere fructus : sed uult palmites eiꝰ sursum duci. & in alto conlocari. traduces fieri:
& traduces non inquib cumq humilib arborib: sed in excelsis &  altissimis cȩdris
dĩ. Cȩdros dĩ. ego propħas & apłos puto: Quib. nossi ad iungamur: uitis quam de
pto transtulitꝰ deus. & ꝑ ramos eoꝵ nr̃i palmites diffund

Expanded text:
ineam ex Aegypto transtulisti, et expulisti gentes, et plantasti eam; pervium iter fecisti ante eam, plantasti radices ejus et replevit terram. Operuit montes umbra ejus et arbusta ejus cedros Dei . » Advertis jam, quomodo plantat Deus, et ubi plantat: non plantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimibus locis. Quos enim educit ex Aegypto, quos de saeculo adducit ad fidem, non vult eos iterum in humilibus collocare, sed conversationem eorum vult esse sublimem, vult nos in montibus habitare; sed et in ipsis nihilominus montibus non vult nos per terram repere, nec ultra vult vineam suam humi dejectos habere fructus; sed vult palmites ejus sursum duci, in alto collocari, traduces fieri, et traduces non in quibuscunque humilibus arboribus, sed in excelsis et altissimis cedris Dei. Cedros Dei ergo prophetas et apostolos puto, quibus nos, si adjungamur vitis, quam de Aegypto transtulit Deus, et per ramos eorum nostri palmites diffunda
Abbreviated transcription (Latin):
ropt᷑hic adiã misteriũ illud multimã diẽ dilati iudicii cꝰtoditur : Cinũ enĩ corpꝰ÷ qđ iustificari¬
expectatur : Vnũ corpꝰ÷ qđ resinrgere dr̃ iniuditio : lic&anĩ fint multa m̃bra sed unũ corpꝰ N po¬
at si pedes sint aut reliqua m̃bra ñ ad sint :qr & si ẽ p̃cellens aliqua oculi głia. in eo maxime est.
tuł ipse dux corporis. uł c& eroꝵ m̃broꝵ ñ deserat᷑ officiis: Hoc aut̃ i
singula locis suis eẽ reparancla: deniq uide quid acldit ꝓpħa: ossa inqͥt ista ñ dix̃ om̃s homines

Expanded text:
Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii cest, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non poat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nsingula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
gure debbore. Iuȩ etiam barac. quid ima ginis teneat iael mulier quȩ aduersarium
popło dĩ sola deiecit᷑. Iuȩ etiam imago sit sisare ipsius qui amuliere alienigena lig¬
ni uirtute ꝓstratus est: ⁊ntellegimus hȩc omĩa sacramenta dẽ. quȩ innoiussimis tẽ¬
porib & infinẽ scłi ꝑ eccłam consumantur. et incantico hoc uelut epinicia eius. id.ẽ
uictorie laudẽ . eẽ. discriptã . Illius scilicet tprĩscũ nouissimꝰ inimicus distruit᷑ mors
tunc enĩ exultabit debbora id .ẽ. inlustrabitur gła ꝓphetiȩ: quia quȩ p̃dix̃ impleta s̃.

Expanded text:
gura Debborae, quae etiam Barach, quid imaginis teneat Jael mulier, quae adversarium populi Dei sola dejecit, quae etiam imago sit Sisarae ipsius qui a muliere alienigena ligni virtute prostratus est, intelligimus haec omnia sacramenta esse, quae in novissimis temporibus et in fivictoriae laudem esse descriptam: illius scilicet temporis, cum novissima inimica destruetur mors; tunc enim exsultabit Debbora, id est, illustrabitur gloria prophetiae, quia quae praedixit impleta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lentes eos saluare qui se indignos salute uidicauerꝰ & dicentes ad loth est tibi aliquis
gener. aut filiĩ. aut filiȩ.d Neque uero ignorabant non eẽ eos
quiddam simile inuenimus &iam in hieremie semptũ esse. Est enĩ adnotatũ tempus
ꝓphetiȩ euis quando coeperit ꝓphetarȩ : & quo usq ergo scripturas legit. Silectioni
it & requirat eorum quȩ scripta sunt uoluntatẽ: dicere Potest:
historia suꝑ scripba ẽ. quo tp̃re iȩremias exxonsus sit : & quo consũ mauerit ꝓph&iam
Quid igitur adme tempꝰ historiȩ: legens didici. quia cȩperit ꝓph&are indieb losi a
filii amos regis nida. usq ad annũ tercium decimum in negni euis: Deinde ꝓph& aue¬

Expanded text:
lentes eos salvare qui se indignos salute judicaverunt, haec dicentes ad Loth: Est tibi hic aliquis lentes eos salvare qui se indignos salute judicaverunt, haec dicentes ad Loth: Est tibi hic aliquis gener aut filii aut filiae? . » Neque vero ignorabant non esse eos quiddam simile invenimus et in Jeremia scriptum esse: est enim annotatum tempus prophetiae ejus quando coepit prophetare, et quousque. Ergo qui Scripturas legit, si lectioni diligenter intendat, et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicerHistoria superscripta est, quo tempore Jeremias exorsus sit, et quo consummaverit prophetiam; quid igitur ad me tempus historiae? Legens didici, quod coeperit prophetare in diebus Josiae filii Amos, regis Juda, usque ad annum tertium decimum
Abbreviated transcription (Latin):
adbene puniendos autẽ eos qui pęna digni sunt dissimulator Cum possit qui¬
pe tacens sine contestatione uenturi punire eos quos semel dignos supplicio
entur a condempnatione ꝑ paenitentiã. qui condempnati fuerat
ꝑdelictum. Honum exempla cum de seripturis multa possimus accipere: sufficuũt
ad presens incidentia : ut ueniamus ad eorũ quȩ lecta sunt contemplationẽ :
peccatores condempnati erant adõ. Ad huc enĩ tres dies & futurũ ut nineuę subuer¬
tẽtur. Noluit ds̃ cumsilentio punire dampnatos. seddans eis locũ paenitentiae & conuer¬
sionis. Misit ad gentes hebreoꝵ ꝓph&am: ut dicente illo ad huc tres dies & nineuȩ sub¬
tur. qui condempnati fuerant non perirent: sed agentes paenit
miscđiam di Qui insodomis & gomorris iam erant exitio destinati. ut manifestum est.
ex sermonib dĩ. quos locutus est. abrahe: ad tamen quod suũ erat fecerunt angłi. uo¬

Expanded text:
ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulat. Cum possit quippe tacens sine contestatione venturi punire eos quos semel dignos supplicio e propositum est, ut liberentur a condemnatione per poenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, contemplationem. Ninivitae peccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum prophetam, ut dicente illo: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordiam Dei, qui in Sodomis et Gomorrhis jam erant exitio destinati, 744 ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus est ad Abraham: attamen quod erat suum, fecerunt angeli, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tiã antenos quidã obseruantes nota uer̃ in scripturis. qr p̃sbiteri ñ ex eo appellent᷑ qđ longeuã
duxerit uitã sed pmaturitate sensus & grauitate . ueneranda hac appellatione decorantꝰ.
sbiter uł senior nudẽt᷑ ñ magis aliũ oportebat hoc nomine cenferi ꝗ primũ adã uł certe matusal:

Expanded text:
e appellantur quod longaevam duxerint vitam; sed pro maturitate sensus et gravitate venerandae vitae hac appellatione decorantur, presbyter vel senior videtur, quem magis alium oportebat hoc nomine censeri, quam primum Adam, vel certe Mathusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
uuuit ergo popłs dño om̃ib dieb iħu : et omĩb dieb dieb seniorũ qui fuer̃ post
iłim . ⁊ beatus .ẽ. qui indieb: iħu seruit dño : qui uerbo et sapientiȩ eus inlum inatꝰ.
qui p̃ceptis eiꝰ inlustrat᷑ : qui ex doctrina eiꝰ accipit lumen scientiȩ: Secundo tamen
loco et ille post hunc.ẽ. beatus qui indieb senioꝵ qͥ fuer̃ post iħm dño seruit Seni

Expanded text:
omnibus diebus seniorum qui fuerant post Jesum. Beatus est qui in diebus Jesu servit Domino, qui verbo et sapientia ejus illuminatur, qui praeceptis ejus illustratur, qui ex doctrina ejus accipit lumen scientiae. Secundo tamen loco et ille post hunc est beatus, qui in diebus seniorum qui fuerunt post Jesum, servit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ & in euangłio dic̃: habent morsen& ꝓpħas : audicnt illos: Lexgͦ p̃cepit nob̵ int̃ficere om̃s reges pec¬
eati : qui nos ꝓuocant ad peccatũ: Sic fec̃ iħs. & ñ .ẽ. transgressus quicquã ab om̃ib: quȩ constituit ei
moyses : Diximꝰ quidẽ scđm priorẽ expositionũ ordinẽ qr quȩcũq: lex dĩ quȩ nunc moyses appellat᷑
constituit : in pl& iħis in nob̵ & ipseẽ qui in t̃emit in nob̵ uitia & nequissima peccati regna sub uertit:
estam̃ &iã deipso dño & saluatore nr̃o dici qr omiã quȩ p̃cepit moyse
sus quicquã: Im̃ quidẽ dic̃ apłs. Iuia cũ ueniss& plenitudo tẽpoꝵ. misit ds̃ filiũ suũ factũ exmuli¬
ere. factũ sublege. Sigͦ factusẽ. sublege. cũ sublege eẽt. omiã quȩlex mandabat implegit : ut nos
redimer& a maledicto legis. Sed & ipse dese dic̃: K ñ uent̃ soluere legẽ : sed ad implere: & accepit

Expanded text:
sicut et in Evangelio dicit: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Lex ergo praecepit nobis interficere omnes reges peccati qui nos provocant ad peccatum, sicut fecit Jesus, et non est trangressus quidquam ex omnibus quae constituit ei Moyses. Diximus quidem, secundum priorem expositionis ordinem, quia quaecunque lex Dei, quae nunc Moyses appellatur, constituit, implet Jesus in nobis; et ipse est qui interimit in nobis vitia, et nequissima peccati regna subvertit. Potest tamen etiam de ipso Domino et Salvatore nostro dici, quia omnia quae praecepit Moyse Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . » Si ergo factus est sub lege, cum lege etiam omnia quae lex mandabat implevit, ut nos redimeret a maledicto legis. Sed et ipse de se dicit: « Non veni solvere legem, sed adimplere . » CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
setd puto magis principẽ quidẽ fornicationis spm̃. cẽ. unũ. In numeros uͦ ẽẽ. quihoc ei officio pareant
tent : Similit̃ iracundiȩ spm principẽ unũ eẽ arbitror innumeros uͦ ec̃ sub ipso agentes: qui ꝑsingu¬
biȩ a&eb maloꝵ &idõ ñ unus principatus dr̃ in c̃trariis uirtutib ab a pło sed pluresadũsus quos
pugnã sib i eẽ. & nob̵ om̃ib seribit. eẽ. Tam̃ uereor hoꝵ omium principẽ. uelut eminentiorẽ quẽ¬
da innequitia & scelere celsiorẽ qui totũ mundũ quẽ isti ad peccata singuli quicq peccatoꝵ spe¬
dies ꝓ parte sollicitant : solus uelut om̃ium principũ dux & tociuꝰ ne fande malitiȩ magist᷑ exa¬

Expanded text:
sed puto magis principem quidem fornicationis spiritum unum esse, innumeros vero esse qui in hoc ei officio pareant,tent. Similiter et iracundiae spiritum principem unum esse arbitror, innumeros vero esse sub ipso agentes, qui per singu malorum; et ideo non unus principatus dicitur in contrariis virtutibus ab Apostolo, sed plures, adversus quos sibi esse pugnam et nobis omnibus scribit . Esse tamen reor horum omnium principem velut eminentiorem quemdam in nequitia, et in scelere celsiorem, qui totum mundum, quem isti ad peccata singuli quique per peccatorum species per partes sollicitant, solus velut omnium princeps et dux totius principum dux, e