comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q confirmationis litt̾as habeat qd̃ de suo
pͥoratu uel obedientia nõ debeat amoueri.
In destitutione uero abb̃m. uel pͥoꝵ conuen¬
tu aliũ. uidelicet octo mͣochoꝵ et supͣ. modꝰ
forma et causa ẜuent᷑. que cõsueuert circa
abb̃es cistert̾. ord̃. obseruari. Et qͥ remouet᷑
inclinet humilit̾. nec appellet. Qd̃ si absq
iusta cã remotꝰ extit̾it. et hoc ꝑ alios ĩnotes¬
tat ca plo generali. tam remouentibus ꝙͣ
remediũ ĩduximꝰ prouidendũ. Uideli cet
ꝙ singlis annis ĩ generali capło diffini¬
tores stribant et retineant nõia singloꝵ
abb̃m et prioꝵ quitunt ĩ eo fu̾int ꝯgͥgati.
et ĩ sequenti capło lectis eoꝵ nominibus
in quib ecłiis sunt abbes uel priores mu¬
tati diligenter attendant et qͥ mutauerũt
cãm mutationis exponãt.q̃ si iusta fuerit
approbetur ab ip̃is. Alioqͥn pena mutatoribꝰ¬

Expanded text:
 confirmationis habeat, quod de suo Prioratu vel obedientia non debeat amoveri. In destitutione verò Abbatum vel Priorum conventualium, videlicet octo Monachorum et supra, modus, forma et causa serventur, quæ consueverunt circa Abbates Cistercien. Ordinis observari: et qui removetur se inclinet humiliter, nec appellet. Quod si absque justa causa remotus extiterit, et hoc per alios innotescat: Capitulo generali tam amoventes quàm remedium, ita duximus providendum: videlicet quod singulis annis in generali Capitulo Diffinitores scribant et retineant nomina singulorum Abbatum et Priorum qui tunc in eodem fuerint congregati: et in sequenti Capitulo lectis eorum nominibus in quibus Ecclesiis sint Abbates vel Priores mutati diligenter attendant: et qui mutaverint, causam mutationum proponant. Quæ si justa fuerit, approbetur ab ipsis: alioquin mutatorib
Abbreviated transcription (Latin):
bosic duximꝰ ꝓuidend̃. uidelicet usitatore
cum accesserĩt ad monasti̾a uisitanda di¬
ligent̾ intrant᷑. qͥs mͣochus fu̾it illo an-
ris extitit approbet᷑ alioquin et reuocetur
mͣochus. et qui eũ emisit uitatoꝵ arbit᷑o
puniatur. Ad hec districtiꝰ in hibemꝰ. ut
nlłs plures prioratus. seu poratũ cum
abbatia ei̾dem ordis uel alteriꝰ hr̃t p̃sumat.

Expanded text:
d videlicet Visitatores cum accesserint ad monasteria visitanda, diligenter inquirant si quis monachus fuerit illo annoilis extiterit, approbetur: alioquin et revocetur monachus, et et qui eum emisit visitatorum arbitrio puniatur. Adhuc districtius inhibemus, ut nullus plures Prioratus seu Prioratum cum Abbatia ejusdem ordinis vel alterius habere præsumat:
Abbreviated transcription (Latin):
rantie se ualeat excusare. uisitatores ⁊
aꝑsonis et locis q̃ uisitant p̃t̾ modera-¬
tas expensas uistui necessarias recipere
nichil om̃ino p̃sumant. s excutientes
ab omni munere manꝰ suas cũ paucis
equitaturis incedant. scd̃m qd̃ ĩ ip̃o capło
fuit ordiatum. Pͥma autẽ uice õs abb̾es
⁊pͥores cõueniant ad capłm recepturi
reformatõem p̾sentib annotatam. Et
pꝰ mod̾ illi qͥ sunt ultra mare anglie. ł
circa alpes uno anno int̾misso cum mo¬
dato familie. ac ecͥtaturaꝵ comitatu. ne
domꝰ ad qͣs eos uenire cõtigit aggrauẽt
accedant. suꝑ hiis ĩ pͥmo capło suꝑfluita¬
te qualibet resecanda. et t̾to nichominuᷤᷤ
mod̾amine adhibendo Statiumꝰ insuꝑ
ut quolibet anno ĩ capło ꝑ diffinite.
quatuor ꝑsone discrete ac d̾m timentes.
uidelicet duo abb̾es. et duo priores cluñ
ord̾is eligant᷑. qͥ semel ĩ anno statuto
circũ adiacentium statu ĩ sp̃ualib ⁊ tẽ¬
poralib diligent̾ inquirant.et q̃ corri-¬

Expanded text:
se valeat excusare. Visitatores etiam à personis et locis quæ visitant, præter moderatas expensas victui necessarias recipere nihil omnino præsumant: sed excutientes ab omni munere manus suas, cum paucis equitaturis incedant: secundum quod in ipso capitulo fuerit ordinatum. Prima autem vice omnes Abbates et Priores conveniant ad capitulum, recepturi reformationem præsentibus annotatam: et postmodum illi qui sunt ultra mare Angliæ vel ultra Alpes uno anno intermisso, cum moderato familiæ ac equitaturarum comitatu, ne domus ad quas eos venire continget aggraventur, accedant: super his in primo capitulo superfluitate qualibet resecanda, et certo nihilominus moderamine adhibendo. Statuimus insuper, ut quolibet anno in capitulo per Diffinitores quatuor personæ discreta ac Deum, timentes, videlicet duo Abbates et duo Priores Cluniacensis Ordinis eligantur: qui semel in anno statuto circumadjacentium statu in spiritualibus et temporalibus diligenter inquirant: et quæ corri
Abbreviated transcription (Latin):
acluñ. nõ ut aliquam iur̃dictionẽ ex̾ceãt
s ut ip̃os instruant. et dirigant. ⁊ dilige̾¬
ciam ip̃oꝵ uel negligentiam restribant
sedi aplice annuatim. Om̃s cause q̃ int̾
duñ nõ fu̾int terminate. delate ad ca plz
ꝑ diffinitores statutos. prout fit ĩ cisterc̃.
caplo terminet᷑. et ea statuant᷑ que proue-¬
nire ad conseruatõem et restrictõem. ñ ad
relaxatõem ordinis uel regle uidebunt᷑.
Om̃s uero abb̃es et pores annis singulis
ad capłm uenientes diffinitiones si q̃

Expanded text:
us; non ut aliquam jurisdictionem exerceant: sed ut ipsos instruant et dirigant: et diligentiam ipsorum vel negligentiam rescribant sedi Apostolicæ annuatim, omnes causæ quæ inter  non fuerint terminatæ, delatæ ad Capitulum per Diffinitores prout fit in Cisterciensi Capitulo terminentur: et ea statuantur quæ provenire ad conservationem et restrictionem, non ad relaxationem ordinis vel Regulæ videbuntur. Omnes verò Abbates et Priores annis singulis ad Capitulum venientes, dif
Abbreviated transcription (Latin):
chemoth nõ cõtemptus qͣi bos comed̾e
paleas. s escas electas auide concupiscens
uenat᷑ instanter aĩas delicatas nõ solũ
simpliciter gradiantib ponendo pedicas
⁊ laqueos ĩ capturam. s etiam contẽpla¬
tionis gra ĩ solitudinẽ. a uolentib p̃tẽ¬
dendo decipulas et recia extendendo.Sane
dolore confodimͣ ĩ occulto. et rubore ꝑfũ¬
dimͣ ĩ aperto. qr cũ ordo cluñ ĩ eccl̃e ꝑadi¬
so dextra diuina plantatꝰ. A mari usq
ad mare ꝓtensis palmitib gratos floreᷤ
ut uberes fructꝰ ꝓducere soleat honestatis.
Nunc ĩ amaritudinẽ aliene uitis au̾sus¬

Expanded text:
Behemoth nos contentus quasi bos comedere paleas, sed escas electas avidè concupiscens, venatur instanter animas delicatas: non solùm simpliciter gradientibus ponendo pedicas et laqueos in capturam: sed etiam contemplationis gratia in solitudinem advolantibus prætendendo, decipulas et retia extendendo. Sanè dolore confodimur in occulto, et rubore perfundimur in aperto, quia cum ordo Clun. in Ecclesiæ paradiso dextera divina plantatus, à mari usque ad mare protensis palmitibus gratos flores, et uberes fructus producere soleret honestatis: nunc in amaritudinem alienæ vitis
Abbreviated transcription (Latin):
salute aĩar et conseruatõe ordinis. et de¬
domoꝵ ĩdẽpnitate tractet᷑. ⁊ statuat᷑ qd fu̾it
reglarit̾ faciend̾. nͨ ĩ hoc pͥores uł camerarii
inuicem sͥ parcant. s unꝰquisq qđ uid̾it
ĩalio corrigend̃ timorẽ dei hñs p̃ oculis ĩ
capło publice uel pͥuatĩ. prout melius in¬
derit expedire. ĩ carit̾. ꝓponat et correptꝰ hoc
moleste nõ ferat. s correptõem fratris acci¬
piat pacienter. Hoc aut̾e capłm in qͦ uolu¬
mus ut nlle fiant exactiones ab aliquo
nulla dent᷑ munera uel accipiant᷑. seuĩ
ꝓmittantur. s omnia ĩ sinceritate ꝓcedãt.
adinstar cift̾cieñ ord̃is celebret᷑. et in eo dif¬
finttores de abbĩbus et priorib cluñ ord̃¬

Expanded text:
niac. et domorum indemnitate tractetur: statuatur quod fuerit regulariter statuendum. Nec in hoc Priores vel Camerarii invicem sibi parcant. Sed unusquisque quod viderit in alio corrigendum, timorem Dei habens præ oculis in Capitulo publice vel privatim prout melius viderit expedire in charitate proponat: et correctus hoc molestè non ferat, sed correctionem fratris accipiat patienter. Hoc autem capitulum, in quo volumus ut nullæ fiant exactiones ab aliquo, nulla dentur munera vel accipiantur seu etiam promittantur; sed omnia in sinceritate procedant; ad instar Cistercien. ordinis celebretur. Et in eo Diffinitores de Abbatibus et Prioribus Clun
Abbreviated transcription (Latin):
imponit districtiꝰ in hibemꝰ ne añ qͥntũ deci¬
mũ annũ etatis completũ aliqͥs ad monͣ¬
chalem ꝓfessionẽ puer aliqͥs admittatur.
¶Mulierib ingressu chori et clauftri
abbas cluñ. nlłm ex causis legitimis ꝓ
utilitate ord̃. uel abbaciaꝵ et pͥoratuũ
appellantẽ excõicare uel ĩcarcerare seu
detinere p̃sumat. qd si ꝯͣrium fcm̃ fu̾it
excõitãs ĩcarcerãs uel detinens penam
depositionis m̾ito poterit formidare.
¶Inhibemus tñ ne mochi passim et pro
ones regła beati benedicti statuta ali¬

Expanded text:
hibemus, ne ante quintum decimum annum ætatis completum ad monachalem professionem puer aliquis admittatur: Mulieribus ingressu claustri Abbas Cluniacensis nullum ex causis legitimis pro utilitate ordinis vel Abbatiarum vel Prioratuum appellantem excommunicare vel incarcerare seu detinere præsumat. Quod si contrarium factum fuerit, excommunicans, incarcerans, vel detinens pœnam suspensionis merito poterit formidare. Inhibemus tamen, ne Monachi passim et pro ones regularia beati Benedicti statuta ali
Abbreviated transcription (Latin):
offensionis et petram scandali. duab
domib isrł cõtemplatiuis. uidelz ⁊ actiui.
Domus qͦ ur̃e ĩ multis locis desolate sũt
situt ĩ ueͬstitate hostili. et multe derelicte
sunt sic̃ umbracłm ĩ uinea. et sicut tugu¬
rium ĩ tutumerario. et uelut tiuitas
q̃ uastat᷑. Quare cupientes deformatũ
mis statuimꝰ ut generale capłm. abb̃m
et pͥoꝵ. tam cõuentualiũ ꝙͣ minoꝵ cluñ

Expanded text:
ionis et petram scandali duabus domibus Israël, contemplativis videlicet et activis. Domus quoque vestræ in multis locis desolatæ sunt, sicut in vastitate hostili: et multæ derelictæ sunt sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario, et velut civitas quæ vastatur. Quare cupientes deformatum mis statuimus ut generale Capitulum Abbatum et Priorum tam Conventualium quàm Minorum
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃oꝵ administratione mala cõstaret
uel etiã apperet. nel ñ existeretbone ui-¬
te. ¶Statuimꝰ insuper ut nlłs abbas ł
prior det seu concedat littas suas ali-¬
cui cl̾ico. uel layco suꝑ ip̃ius receptiõe
ĩfuctuꝵ ĩ mͣochum uel conu̾sum ĩ aliqͣ
abbatia uel pͥoratu sibi subiecto. ¶ Ce

Expanded text:
de ipsorum administratione mala constaret, de ipsorum administratione mala constaret, vel etiam appareret, vel non extiterit bonæ vitæ. Statuimus insuper ut nullus Abbas vel Prior det seu concedat litteras suas alicui clerico vel laïco, super ipsius receptione futura in Monachum vel conversum in aliqua Abbatia seu Pr
Abbreviated transcription (Latin):
pallefredũ. capam. et breuiariũ prioris p̃-¬
mortui. scd̃m antiꝙͣ consuetudinẽ eat.
et deductis debitisꝰ sint ante oĩa ⁊ solutis
monachis etiam ibidem cõmorantib et
priori futo ac familie domꝰ ꝓ se et necessi¬
tatibz suis usq ad fructus noues pͥus
congrua sustentatione dimissa relictis ⁊̃
ad excolendũ possessiones necessarias ad
refectionẽ domoꝵ. si necesse suit de residu¬
¶Precipimꝰ ⁊̃ dc̃o abb̃i. ut noua uł falsa
pͥoratuum. uł taliũ beneficioꝵ collone
lens preesse s magis ĩclaustro dño deser¬
uire renũciauerit poratui hoc idẽ p̃cipi¬
mus obseruari. ¶ Si aũt aliquis prior
dcĩ ordĩs mutatus fu̾it seu tͣnͣslatus. ⁊¬
alibi p̃ficiat᷑. ordinamꝰ et decernimꝰ ꝙ tũc
nichil possit dc̃s abbas recipere. uel ꝓpt
uacatõem uniꝰ pͥoratꝰ ĩ fraude plures
mus et decernimꝰ obseruari. ¶ In dictis
ĩstitutꝰ cui ꝯmittit᷑ poratus officiales ad¬
mistrantes uel m̾istrales amoueat nͣ

Expanded text:
palefredum, cappam, et breviarium Prioris præmortui secundum antiquam consuetudinem habeat: et deductis debitis si qua sint ante omnia et solutis, Monachis etiam ibidem commorantibus, et Priori futuro ac familiæ domus pro se et necessitatibus suis usque ad fructus novos prius congrua sustentatione dimissa, relictis etiam ad excolendum possessiones necessariis, ad refectionem domorum si necesse fuerit de residuPræcipimus etiam dicto Abbati ut nova vel falsa pro Prioratuum vel talium beneficiorum collatione lens præesse, sed magis in claustro Domino deservire, renunciaverit Prioratui: hoc idem præcipimus observari. Si autem aliquis Prior ejusdem Ordinis mutatus fuerit, vel translatus alibi præficiatur, ordinamus et decernimus quod tunc nihil possit dictus Abbas recipere: Ne propter vacationem unius Prioratus, in fraudem plures mus et decernimus observari. In dictis institutus cui committitur Prioratus officiales administrantes vel ministratores amoveat: Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
chis ꝓprietariis infligat᷑ uidelicet ꝙ ꝑ ãnũ
ad statũ nouitii redigant᷑. et infra dictũ
annũ assidue coram conuẽtu conuentu co¬
medant ĩ terra sedentes. et indepositarios
si mͣochis ꝓprietariis deposita restitiu̾nt q̃
sunt suis moñ reẜuanda. monitione pre
abbas cluñ nec nõ abb̾es et pͥores eiꝰdem or¬
dinis cluñ pͥoratus subiectos. exactionib¬
re. ꝙ ĩ eisdem pͥoratibus antiquus et cõsue¬
tus monachoꝵ numerus ẽ nimiũ diminutꝰ.
nos id decetõ fĩ sub attestatõe diuini iudi cii
ꝓhibemus. Iniungentes dc̃o abb̃i clũ ⁊ aliis¬

Expanded text:
achis proprietariis infligatur: videlicet ut per annum achis proprietariis infligatur: videlicet ut per annum ad statum novum redigantur: et infra dictum annum assidue coram conventu comedant in terra sedentes: et in depositarios si Monachis proprietariis deposita restituerint, quæ sunt suis Monasteriis resignanda, monitione præmAbbas Cluniacensis, nec non Abbates et Priores ejusdem ordines Prioratus sibi subjectos exactionibre, quod in eisdem prioratibus antiquus et consuetus Monachorum Numerus est nimium diminutus: nos id de cætero fieri sub attestatione Divini judicii prohibemus injungentes dicto Abbati Cluniacens
Abbreviated transcription (Latin):
lecta fu̾it. et tunc sigilletur.et pͦqͣm sigilla¬
ta fu̾it si patens fu̾it it̾m modo premisso
ĩ capło coram omnib relegat᷑ quo fcõ po¬
natur tenor littere ĩ registro. qd̃ registrũ
ẜuetur ĩ archa eadẽ ĩqͣ ut p̃mittitur ẜuat᷑
cõmune sigillũ. ¶ Et si litt̾a data fu̾it de de¬
ĩ registro. et a treditorib repetat᷑. et habi-¬
ta uel recuꝑata ĩ capło cancellet᷑ ¶Sin¬
guli au̾t officiales coram abbatel pore.
si ñ ẽ ibi abbas et coram seniorib sĩguł
duob mensib de suis officiis rõem. et de
omnib receptis. et expeñ. computatõem
domꝰ in suo capło ⁊ coram uisitatoribus
cũ uen̾int plene declarent. ¶ Nullꝰ qͦq
abbas uel pͥor gngiam pensionẽ uł p̃ben¬
dam mochalem scl̃arib ꝑsonis concedere
seu possessionẽ aliqͣ uenditionis seu alio
aliqͦ titulo alienare absq prĩs abbatis
aut patris poris et conuentus sui consilio
et consensu p̃sumat. ¶ꝓena insuper. mͣo¬

Expanded text:
lecta fuerit, et tunc sigilletur. Et postquam sigillata fuerit: si patens fuerit, iterum modo prædicto in Capitulo coram omnibus relegatur. Quo facto ponatur tenor litteræ in registro: quod registrum servetur in Arca eadem in qua ut præmittitur servatur commune sigillum. Et si littera data fuerit de dein registro: et à Creditoribus repetatur: et habita vel recuperata in capitulo cancelletur, singuli autem officiales coram Abbate vel Priore si non est ibi Abbas et coram senioribus duobus singulis mensibus de suis officiis rationem, et de omnibus receptis et expensis computationem domus in suo capitulo et coram visitatoribus cum venerint plenè declarent. Nullus quoque Abbas vel Prior grangiam, pensionem, vel præbendam Monachalem sæcularibus concedere, seu possessione aliqua venditionis, seu alio aliquo titulo alienare absque Patris Abbatis, aut Patris Prioris et conventus sui consilio et consensu præsumat pœna insuper Mon
Abbreviated transcription (Latin):
mutatoꝵ huimõi puniant et emendãt
scd̃m qualitatem excessuũ eoꝵdem. ¶ uoꝵ
qr mochi ñ nũquã abb̃m uel prioꝵ suoꝵ
delicta reuelareformidant. ne ad ignotas
et remotas ꝓuintias qͣi ĩ exiliũ relegen

Expanded text:
mutatores hujusmodi puniant et emendent mutatores hujusmodi puniant et emendent secundum qualitatem excessuum eorumdem. Verùm quia Monachi nonnunquam Abbatum vel Priorum suorum delicta revelare formidant ne ad ignotas e
Abbreviated transcription (Latin):
di. ¶ Qd̃ ⁊̃ de minorib pͥorib uolumꝰ ob¬
seruari. ¶ In destitutione uo̾ abb̾m et pͥoꝵ
conuentualiũ uidelicet octo monachorũ
et supͣ tał modꝰ et foͣr seruet᷑. uidelicet ꝙ si
uisitatores abb̃em uel priorẽ criminosum
aut infamen ĩuen̾int pr̃i abb̃i referre
procurent. qͥ de cõsilio sex abb̾m uel pͥoꝵ
suspendat. Ipeq sic amotꝰ uł suspensus
mclinet humilit̾ nec appellet. ¶Nichi¬
lominꝰ aũt uisitatores amotiones et
suspensiones hui̾mõi. et eaꝵ causas ca¬
pl̾o referant genali. ⁊ diffinitores sr hoc
ordinent. et diffiniant. scd̃m qd̃ eis. iuste
ac scdm dm̃ uidebit᷑ expedire. Et quident
huic morbo plenũ adhibeat᷑ redmediũ.
retineant noĩa singłoꝵ alb̃m et prioꝵ
qͥ tũc ĩ eo suint congregati. ¶In sequẽti
capło lectis eoꝵ nomi̾bus ĩquib eccłiis sit
albes. uel priores mutati. et mutationis
tãm diligent̾ attendant. et tũc excessꝰ mu¬
tantium sisine iusta cã mutau̾int. et

Expanded text:
 de minoribus Prioribus volumus observare. In destitutione verò Abbatum et Priorum Conventualium videlicet octo Monachorum, et supra, talis modus et forma servetur, videlicet quod si visitatores Abbatem vel Priorem criminosum aut infamem invenerint, Patri Abbati referre procurent: qui de consilio sex Abbatum vel Prisuspendat: ipseque sic admonitus vel suspensus inclinet humiliter, nec appellet. Nihilominus autem Visitatores admonitiones, et suspensiones hujusmodi, et earum causas Capitulo referant genarali. Et Diffinitores super hoc ordinent et diffiniant secundum quod eis justè ac secundum Deum videbitur expedire. Et quidem ut huic morbo plenum adhibeatur remedium iretineant nomina singulorum Abbatum et Priorum qui tunc in eodem fuerint congregati. In sequenti Capitulo sectis eorum nominibus, in quibus Ecclesiis sive Abbates sive Priores mutati sint, et mutationis causam diligenter attendant et tunc excessus mutantium si sine justa causa mutaverint, et
Abbreviated transcription (Latin):
reuccet᷑ mͣochus. et qͥ eũ emiẜit uisitatoꝵ
arbitrio puniat᷑. SSi quis aũt fu̾it ab
abbatia uel prioratu sua culpa remotꝰ
ad aluid moñ in quo digne defleat qd̵
comisit suꝑioris prouidentia trãsmitta¬
tur. ¶ Qd̃ si forte ꝓptersenectutis defectũ
aut aliam cãm honestam spontaneus
tesserit reu̾tatur ad claustrũ illo s ꝙ eli¬
stitutionẽ u̾o pͥoris conuẽtuał absq du¬
oꝵ pͥoꝵ cõuentualiũ cõsilio ⁊ mimine
procedat᷑. ¶Abbes aũt et pͥores circa tẽpo¬
ralia ⁊spulia negligentes. ꝑ diffinito¬
res grauit᷑ puniant᷑. et tales p̾ficiant᷑
qͥ sciant et possint p̃esse pariter ⁊ ꝓdẽe.
ac iuira cõmissoꝵ sͥ pͥoratuũ conẜuare.

Expanded text:
revocetur monachus, et qui eum emisit Visitatorum arbitrio puniatur. Si quis autem fuerit ab Abbatia vel Prioratu sua culpa remotus ad aliud Monasterium in quo digne defleat quod commisit, Superioris providentia transmittatur. Et si forte propter senectutis defectum aut aliam causam honestam spontaneus cesserit revertatur ad claustrum: illo sibi quod elistitutionem vero Prioris conventualis absque duorum Priorum conventualium consilio minime procedatur. Abbates autem et Priores circa temporalia et spiritualia negligentes, per Diffinitores graviter puniantur: et tales præficiantur qui sciant et possint præesse pariter et prodesse, ac jura commissorum sibi prioratuum observare.
Abbreviated transcription (Latin):
hicemodi ꝑseu̾et. Et si abb̃is exigint m̾ita
qd̃ tolerari nõ debeat. ꝑuisitatores mõe¬
atur ut cedat. et liceat uisitatorib et cõ¬
uẽtui cluñ huiꝰ modi recipere cessionem.
qd̃ si forte abb̾s sͥ cessionis remedio nolu̾it
ꝓuidere. q̃ de ip̃o uisitatoꝵ ĩquisitõ cõp̃hen¬
det. ad sedem apłicam referant᷑. Cet̾m qͥa ex
mala ordinatõe pͥoratuũ. et obedientiarum.
⁊ frequ̾eti mutatione pͥoꝵ multa euenisse
detrimẽta noscunt᷑. districte p̃cipimꝰ. ut pͥo¬
ratus. decanatꝰ. et om̃s alie adm̾istratioes
cõferant᷑ gratis. absq uenalitate. ac aliqͣ
pactione: et pͥoratꝰ cõũetuales ñ nͥ sac̾dotib
cõmittant᷑. Hoc añt nolumꝰ ad illas gr̃agias
seu ãministrationes extendi. q̃ curam aĩarũ
extit̾it: ex tũt nũꝙͣ in ordine cluñ dignitatẽ
habeat. uł honorem. et si adu̾sus aliquẽ sr̃ hoc¬

Expanded text:
hujusmodi perseveret. Et si Abbatis exigerent merita quæ celari non debent per visitatores moneatur ut cedat: et liceat visitatoribus et Conventui Cluniacensi hujusmodi recipere cessionem. Quod si fortè Abbas sibi cessionis remedio noluerit providere: quæ de ipso Visitatorum inquisitio comprehendet, ad sedem Apostolicam referantur. Cæterum quia ex mala ordinatione Prioratuum et obedientiarum, et frequenti mutatione Priorum multa evenisse detrimenta noscuntur: districtè præcipimus ut Prioratus, Decanatus, et omnes aliæ administrationes conferantur gratis absque venalitate ac aliqua pactione: et Prioratus conventuales nonnisi sacerdotibus committantur. Hæc autem nolumus ad illas grangias seu administrationes extendi, quæ curam animarum fuerit, extunc nunquam in ordine Clun. dignitatem habeat vel honorem. Et si aduersus aliquem super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cluñ. aut aliũ. uł pͥorem suũ ĩmediate
suꝑiorẽ absolutõis beneficiũ obtin̾e. Ita
tñ ꝙ sic absoluti culpa et satiffatio refã¬
tur. Et appareat diffinitorib ut pͥmo tũc
sequẽti capło generali ¶In aliis u̾o pe¬
nis impostris a diffinitorib nullꝰ dispen¬
set nͥ ex necessaria. et rõnabili cã. ꝙͣsigni¬
ficari uolumus sequenti capło gen̾ali.
et si diffinitores ñ iudicau̾int eã ẽẽ legi¬
timam relaxantes seu dispensantes per
ip̃os diffinitores pena simili puniant᷑¬
¶ Diffinitiones seu ordinationes capli
generalad mortalem culpam ñ obligẽt
s ad penã. nisi cirrca essentialia obẜuan¬
ne regl̾aris exiftant ¶ Om̃s u̾o abb̃es
et pͥores annis singulis ad capłm ueni¬
entes:diffinitiones si q̃ fr̃e fuint ĩ suo
reditu hr̃e ꝓcurent. ĩuigiliis qͥnq festo¬
rum p̃cipuoꝵ. et uisitationis tp̃re nichi¬
lominus recitandas. ut nlłs pre textu
ignorantie se ualeat excusare. ¶Sta¬

Expanded text:
censem aut alium vel Priorem suum immediatè superiorem absolutionis beneficium obtinere; ita tamen quod sic absoluti culpa et satisfactio referatur et appareat Diffinitoribus in primo tunc sequenti Capitulo generali; in aliis vero pœnis impositis à Diffinitoribus nullus dispenset, nisi ex necessaria causa et rationabili, quam significari volumus sequenti Capitulo generali: et si Diffinitores non judicaverint eam esse legitimam, relaxantes seu dispensantes per ipsos Diffinitores pœna simili puniantur. Diffinitiones autem seu ordinationes Capituli generalis ad mortalem culpam non obligent, sed ad pœnam: nisi contra essentialia observantiæ regularis existant. Omnes verò Abbates et Priores annis singulis ad Capitulum venientes, diffinitireditu habere procurent, in vigiliis quinque festorum præcipuorum, et visitationis tempore nihilominus recitandas: ut nullus prætextu ignorantiæ se valeat excusare. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
capło t̾minentur. Et ea statuantur q̃
seu acta ꝑ diffinitores capłi generalis
possit uel audeat ĩmutare nisi ĩ casu
magne necessitatis. et euidentis utili¬
tatis in qͦ p̾tas abb̃i intelligit᷑ relinꝙ̃¬
da. de consilio et assensu perctoꝵ.⁊discre¬
toꝵ. duoꝵ ex ilł qui dñi ordĩs appellantur.
Nec dispensare p̃sumat in penis. nͥ ꝯtra

Expanded text:
Capitulo terminentur: et ea statuantur, quCapitulo terminentur: et ea statuantur, quseu acta per Diffinitores Capituli generalis possit vel audeat immutare: nisi in casu magnæ necessitatis et evidentis utilitatis: in quo potestas Abbatis intelligitur relinquenda de consilio et assensu peritorum et discretorum duorum ex illis qui Domini Ordinis appellantur. Nec dispensare præsumat in pœnis, nisi contra
Abbreviated transcription (Latin):
tos et d̾m timentes. ac zelum cõis utilita¬
tis habentes. et p̃stito ab eis hiꝰmodi iura¬
mento uiros tales post modũ eligent. Gu-¬
lumus aũt ꝙ illi qui diffinitores in uno
capło fu̾i̾nt. ĩcapło ĩmediate sequenti
diffinitores eẽ ñ possint. Et hec forͣ eligen¬
di diffinitores ĩ posterum obseruet᷑. ¶ Si
aũt aliquẽ de diffinitorib capłi p̃ceden¬
tis ad quos spectat electio diffinitorũ
abesse contigerit reliqui qui p̾sentes
fu̾int nichilominꝰ ad ip̃oꝵ electionẽ pro¬
cedere nõ obmittant. Et qui a maiori
parte ip̃oꝵ eligentiũ nõiati fu̾int ⁊ electi.
sine exceptõe aliqua. ꝓ diffinitorib ha¬
beantur. et hoc etiam ĩ diffinitionibus
et diffinitoꝵ sententiis obẜuet᷑. ¶ Di¬
ligentiam aũt uel negligentiam ordis¬
supradicti annis singuł diffinitores
ꝑ suas patentes lr̃as ad moderatas
cluñ ord̾is expensas signifitare sũmo
ꝑ abb̾em nõ fui̾nt t̾minate. delate
ad capłm ꝑ diffinitores statutos in

Expanded text:
 ac Deum timentes, ac zelum communis utilitatis habentes et præstito eis hujusmodi juramento viros tales postmodum eligant. Volumus autem quod illi qui Diffinitores in uno Capitulo fuerint, Capitulo immediate sequenti Diffinitores esse non possint: et hæc forma eligendi Diffinitores in posterum observetur. Si autem aliqui de Diffinitoribus Capituli præcedentis, ad quos spectat electio Diffinitorum, abesse contigerit, reliqui qui præsentes fuerint nihilominus ad ipsorum electionem procedere non omittant. Et qui à majori parte ipsorum eligentium nominati fuerint et electi, sine aliqua exceptione pro Diffinitoribus habeantur. Et hoc etiam in Diffinitoribus et Diffinitorum sententiis observetur; diligentiam autem vel negligentiam Ordisupradicti annis singulis Diffinitores per suas patentes litteras ad moderatas Cluniacensis Ordinis expensas significare summo per Abbatem non fuerint terminatæ, delatæ ad Capitulum per Diffinitores statutos in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus aliquẽ super hoc apd̃ uisitatores uel
diffinitores uehemens hẽatur p̃sumptio
ip̃m ꝑ eos a pͥoratu uel administratione
sicobtenta uolumꝰ amoueri. ¶ Et si quis
humana confisus potentia. ꝑ int̾uentũ
scl̃ariũ ꝑsonaꝵ. cõmitti dͥ obedientiam uel
pͥoratum poposc̾it. nũqͣm illũ obtineat. s
nec alium infra annũ ¶Nec ꝑsonis ille¬
gitime natis. pͥoratꝰ et decanatꝰ curã aĩaꝵ
hñtes ĩ ordĩe ip̃o nlłatenꝰ conferant᷑. Et si
secus fr̃m fuit id ꝑ diffinitores decernimꝰ
reuocand̾. ¶Conuẽtuales qͦ pͥores ꝙͣ diu ĩ

Expanded text:
hoc apud Visitatores vel Diffinitores vehemens habeatur præsumtio: ipsum per eos à Prioratu, vel administratione sic obtenta volumus amoveri. Et si quis humana confisus potentia per interventum sæcularium personarum committi sibi obedientiam vel Prioratum poposcerit, nunquam illum obtineat: sed nec alium etiam infra annum. Nec personis illegitimè natis Prioratus et Decanatus curam animarum habentes in Ordine ipso ullatenus conferantur: et si secus factum fuerit id per Diffinitores decrevimus revocandum. Conventuales quoque Priores quandiu in
Abbreviated transcription (Latin):
duoꝵ mẽsiũ spacio assidue morã tͣhant.
Mediati aũt abb̾es et pͥores singuł annis
semel ad capłm cõueniant ĩpͥncipalibus
abbatiis. et pͥoratib qͥb subsũt. statuto
tp̃re ꝓut uisum fu̾it expedire. Qd̃ si nõ fe

Expanded text:
um mensium spatio assiduè moram trahat. Mediati autem Abbates et Priores singulis annis semel ad Capitulum conveniant in principalibus Abbatiis et Prioratibus quibus subsunt statuto tempore, prout visum fuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
lordine corrigẽda ĩ ꝑsonis uel rebz q̃ alias
ꝑuisitatores correcta ñ fu̾int corã diffini¬
torib annis singłis ĩpublico uel pͥuato
ĩ caritate ꝓponat. et hoc ide uisitator̾ corã¬
diffinitorib fac̾e teneant᷑. Et correctus hoc
moleste ñ ferat. s correctionẽ accipiat pa-¬
cient̾. Hoc aũt capłm ĩ qͦ uolumꝰ. ut nlłe
fiant exactiones ab aliqͦ. nll̾a dent᷑ mun-¬
era. uel recipiant᷑. seu ⁊̃ ꝓmittant᷑. s oĩa
ĩ sinceritate ꝓcedant mͦ qui subsequitur
celebret᷑. Et ĩeo diffinitores de abb̃ib et

Expanded text:
ordine corrigenda in personis vel rebus, quæ alias per eos correcta nō fuerunt, coram Diffinitorib. annis singulis in publico, vel priuato in charitate Diffinitoribus facere teneantur: et correctus hoc molestè non ferat sed correctionem accipiat patienter. Hoc autem Capitulum in quo volumus ut nullæ fiant exactiones ab aliquo, nulla dentur munera vel recipiantur, seu etiam promittantur, sed omnia in sinceritate procedant modo qui sequitur celebretur: et in eo Diffinitores de Abbatibus et
Abbreviated transcription (Latin):
b uniu̾sis cluñ ordi̾s sałm et apłicã bene¬
ductionẽ. Regis pacifici pacis oꝑa diligẽ¬
tis ge̾ntes licet ĩmĩti uices ĩt̾ris pacis bonũ
et concordie stabilis. unitatẽ cũctis fidi or¬
thodoxe cultorib s potissime regularis obẜ¬
uari ne uincło alligatis. feruentib uotis
appetimꝰ. et sollicttis studiis ꝓcuramꝰ. ut di¬
uinoꝵ cultui salubris illos dedicauit ĩtentõ
liberiꝰ et cõmodiꝰ ĩmorent᷑. Quã obrem uigi¬
les reddim᷑ ⁊ ꝓpẽsius affectamꝰ. ut inter uos
diuinis obsequiis regulariter depitatos.
trãquilla pax iugeat. fr̾na caritas fueat
animoꝵ idẽpcitas ꝑseueret. ¶ Sane felitiᷤᷤ
tranqͥllũ. intendens ñ nulla. pro reformati
tuend. que distritte ac ĩuiolabilit̾ obẜuan
p̃cepit.ĩ ord̾ĩe supͣdc̃o. Nos aũt diligentius
attendentes. ꝙ aliqͦꝵ ex statutis himõi que
uob̾ nõ modicũ difficilia uidebant᷑ ñ potãt
obẜuatõ efficax ꝓuenire. circa illa ꝓut ex¬

Expanded text:
bus universis Cluniac. Ordinis salutem, et Apostolicam benedictionem. Regis pacifici pacis opera diligentis gerentes licet immeriti vices in terris, pacis bonum et concordiæ stabilis unitatem cunctis fidei orthodoxæ cultoribus, sed potissime Regularis observantiæ vinculo alligatis, ferventibus votis appetimus, et sollicitis studiis procuramus: ut divinorum cultui, cui salubris illos dedicavit intentio, liberius et commodius immorentur. Quamobrem vigiles reddimur: et propensius affectamus, ut inter nos divinis obsequiis regulariter deputatos tranquilla pax vigeat, fraterna Charitas ferveat, animorum identitas perseveret. Sanè felitranquillum intendens nonnulla pro reformatiotuenda c , quæ districte, ac inviolabiliter observari præcepit in Ordine supradicto. Nos autem diligentiùs attendentes, quòd aliquorum ex statutis hujusmodi, quæ Nobis non modicum difficilia videbantur, non poterat observatio efficax provenire, circa illa, prout ex
Abbreviated transcription (Latin):
N pͥmis itaq statuimꝰ
ut om̃s alb̾es. ⁊ priores cluñ ord̾is ĩme¬
diate oͣoster̾ cluñ sũbiecti. In regno fnͣcie
cõstituti annis singuł. Exictentes aũt ĩ
anglia. hyspania. alamania.et lombar¬
dia debiennio ĩ bienniũ conueniãt ad
caplin generale. uͥ sñ ꝑsonaꝵ acceptõe
scd̾m d̾m et bi benedicti regłam et cluñ

Expanded text:
n primis itaque statuimus ut omnes Abbates et Priores Cluniac. Ordinis immediatè Monasterio Cluniacensi subjecti in Regno Franciæ constituti annis singulis: existentes autem in Anglia, Hispania, Alemannia, et Lombardia, de biennio in biennium, conveniant ad capitulum generale: ubi sine personarum acceptione secundum Deum, et beati benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
res hĩmõi sue uisitatioĩs offin debeant ter¬
minare. ¶ Ceterũ qr ex mala ordinatione
pͥoratuũ et obedientiaꝵ uel frequẽti mu-¬
tatione poꝵ mitta euenisse detrimẽta¬
noscunt᷑. districte p̾cipimꝰ ut prioratus de¬
tanatꝰ. ac alie om̃s administrationes gͣ¬
tis conferant᷑. et absq uenalitate. aut a¬
uaͣ pactione: nec abbas cluñ. aut alii ab
audeant aut possint fat̾e decanatꝰ. nec de
decanatib ĩ quib decanꝰ curam aĩarum
hñs. et mͣochi st̾ et esse consueuerũt possint
facere grangias. Ita cy nec a monacho
nec a scl̃ari ꝑsona ꝓ aliquo p̃cio condutã¬
tur. Et ubi fcm ẽ uel attentatũ contrari-¬
um. ꝑ diffinitores ĩ statũ antiqiuũ et pͥ¬
stinum reducat᷑. et prioratꝰ ac decanatus
hiꝰmõi ñ nͥ sacerdotib dcĩ ord̾is monachis
cõmittant᷑ ¶ ec aũt nolumꝰ ad illas gͣn¬
gias seu administrationes extendi. que

Expanded text:
res hujus suæ visitationis officium debeant terres hujus suæ visitationis officium debeant terminare. Cæterum quia ex mala ordinatione Prioratuum et obedientiarum, vel frequenti mutatione Prinoscuntur, districtè præcipimus ut Prioratus, Decanatus et omnes aliæ administrationes gratis conferantur, et absque venalitate et aliqua pactione, nec Cluniacensis aut alii Abbaudeant aut possint facere Decanatus; nec de Decanatibus in quibus Decanus curam animarum habet, et monachi sunt et esse consueverunt, possint facere grangias: ita quod nec à monacho, nec à seculari persona pro aliquo pretio conducantur: et ubi factum est, vel acceptatum contrarium per Diffinitores in statum pristinum et antiquum reducantur. Et Prioratus et Decanatus hujusmodi non nisi sacerdotibus dicti Ordinis monachis committantur. Hæc autem nolumus ad illas grangias, seu administrationes extendi quæ
Abbreviated transcription (Latin):
trattant᷑ et alique a subiectione ord̾is se
subtrahere moliunt᷑. p̃cipimꝰ ut abbas
cluñ studeat sicut ei possibile fu̾it ordi¬
sedis auxilio. ad subiectionẽ ip̃iꝰ ordinis¬
reuocari uel reduci. Qd̃ si dcũs abbas ĩ
face debet negligens fui̾t aut remissus.e¬
um diffinitores corrigere teneant᷑ ¶Qi
etiam dũ sui ordi̾s loca uisitat sit tẽꝑa¬
tus et sobrius ĩ expensis ita ꝙ omnib
computatis sũmam decẽ sb̃ turoñ ꝑuo¬
rum dieb singulis ĩ sũptib ñ excedat.
et uisitatõis tp̃re tam ip̃e ꝙͣ sui excutiãt
ab oi mun̾e manus suas. ꝓut de accep¬
tione muneꝵ instantis felicis recor da
tionis gͥg̃ pp̃ .xͥ. p̃decessoris nr̃i noscitur
contineri. ¶Ilfra dc̃am aũt snĩam idem
abbas setẽꝑet scd̃m locoꝵ exigentiã et facł¬
tate ip̃oꝵ. Et diffinitores de mora seu spa¬
cio temporis ordinent qͦ abbas et uisitato¬

Expanded text:
tractantur aliqua à subjectione Ordinis se tractantur aliqua à subjectione Ordinis se subttahere moliuntur: præcipimus ut Abbas Cluniacensis studeat sicut ei possibile fuerit ordiSedis auxilio ad subjectionem ipsius revocari Ordinis vel reduci. Quod si dictus Abbas in facere debet, negligens fuerit vel remissus, eum diffinitores corrigere teneantur. Qui etiam dum sui Ordinis loca visitat, sit temperatus et sobrius in expensis: ita quod omnibus computatis summam decem librarum Turum, diebus singulis in sumptibus non excedat. Et visitationis tempore tam ipse quam sui, excutiant ab omni munere manus suas: prout de acceptione munerum in statutis felic. Record. Gregorii Papæ IX. prædecessoris nostri noscitur contineri, infra dictam autem summam idem abbas se temperet secundum locorum exigentiam et facultatem ipsorum, et Diffinitores de mora seu spatio temporis ordinent, quo Abbas et Visitato
Abbreviated transcription (Latin):
nõ omittant. ¶ La uero q̃ maiori ꝯsilio
indigent. referant᷑ annis singuł ad capi¬
tulum generale. ut ecc̃a cluñ in bono
statu ꝑ uisitatõem hmõi ꝑseu̾et. ¶ Et si
abb̃is exig̾int demĩta ꝙ̃ tolerari ñ debeat
ꝑ uisitatores moneatur ut cedat. et uisi
tatorib liceat et cõuentui cluñ reciꝑe
hiꝰmoi cessionem. Qd̃ si forte abbas sibi
de cessionis remedio ꝓuide̾ noluit. q̃ de
ip̃o iusttatoꝵ inquisttio cõp̃hendet. ad
sedem apli̾cam referant᷑. Adicimꝰ aut̃t
cy abbas cluñ coram uisitatorib de om̃i¬
b obligationib ꝑ eum uel de eiꝰ mãda¬
to ftĩs. ac etiam ꝓuentib et exp̃eẜ reddat
explicite ratõem. et uisitatores predc̃i. hor
significare seꝙ̃ti generali capło. ⁊ deinde
sũmo pontifici annis singuł teneant᷑
¶Quia uero pp̃ defc̃m abb̃is. remotas pro¬
uintias mnime uisitãtis. domꝰ ordinis
existentes in eis sp̃ũaliter et tp̃ralit̾ male

Expanded text:
non obmittant. Ea verò quæ majori consilio non obmittant. Ea verò quæ majori consilio indigent, referentur annis singulis ad Capitulum generale: ut Ecclesia Clun. in bono statu per visitationem hujusmodi perseveret. Et si Abbatis exigerent demerita, quod tolerari non debeat, per Visitatores moneatur ut cedat: et liceat Visitatoribus et Conventui Clun. recipere hujusmodi cessionem. Quod si forte Abbas sibi de cessionis remedio providere noluerit: quæ de ipso Visitatorum inquisitio comprehendet ad Sedem Apostolicam referant. Adiicimus autem quod Abbas Clun. coram Visitatoribus de omnibus obligationibus per eumdem vel de ejus mandato factis, ac etiam de proventibus et expensis reddat explicitè rationem, et Visitatores prædicti hoc significare sequenti generali Capitulo et deinde summo Pontifici annis singulis teneantur. Quia verò propter defectum Abbatis remotas provincias minime visitantis et domos Ordinis existentes in eis spiritualiter et temporaliter male
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ si nõ fu̾it rõnabił iudicata mutans
diffinitoꝵ arbitrio puniat᷑. nec dc̃i uisita¬
tores aꝑsonis et locis q̃ uisitant recipere.
quitquã p̃ter moderatas expensas uic¬
tui necessarias quo qͦm p̃sumant. Sed¬
taturis incedant. ¶Statuimꝰ insuꝑ ut qͦ¬
libet anno. ĩ capło ꝑ diffinitores. quatu¬
ordiscrete ꝑsõe.ac d̾m timentes.uidelicet
duo abb̃es. et totidem pͥores cluñ ordinis
eligant᷑. Si abb̃es p̾sentes fu̾int. Alioquĩ
adiacentia. Qͥ t̾minato generali capło.
licenciatis abb̃ib et pͥorib ac aliis qui
ad capłm conuenant. prius p̃stito corpa-¬
liuramento sueuisitationis offm intͤ
sexdies pꝰterminatũ capłm incipiant ex
mitti cõtingat qũolib impediri qui de sta
tu moñ. et locoꝵ circũadiacentiũ ĩ tpr̃alib
et sp̃ualib. et de abb̃is ꝑsona diligẽt̾ in qͥ¬
rant.et ea q̃ corrigenda ĩuenint corrigere

Expanded text:
Quæ si non fuerit rationabilis judicata, mutans Quæ si non fuerit rationabilis judicata, mutans Diffinitorum arbitrio puniatur. Nec dicti Visitatores à personis et locis quæ visitant recipere quicquam præter moderatas expensas victui necessarias quoquomodo præsumant, taturis incedant. Statuimus insuper ut quolibet anno in Capitulo per Diffinitores, quatuor discretæ personæ ac Deum timentes, videlicet duo Abbates et totidem Priores Cluniacensis Ordinis eligantur: si Abbates præsentes fuerint, alioquin adiacentia. Qui terminato generali Capitulo et licentiatis Abbatibus et Prioribus ac aliis qui ad Capitulum convenerant, prius præstito corporali juramento, suæ visitationis officium infra sex dies post terminatum Capitulum incipiant exemitti contingat quomodolibet impediri. Qui de staterii et locorum circumadiacentium in temporalibus et spiritualibus et de Abbatis persona diligenter inquirant: et ea quæ corrigenda invenerint corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
eos corrigi poterũt corrigẽt scd̃m grãm¬
a dño sͥ datã. ea u̾o̾ q̃ a deo grauia em̾serint
ꝯmode corrigi. et q̃ probata fu̾int uel ꝑ fa¬
mam deducta ĩ publicũ referant corrige̾¬
da et punienda ꝑ diffinitores ĩ capło gene¬
rali ¶ Secreta aũt nõ nͥ abb̃i exponant ꝓpt̾
ꝑicula euitanda. ¶Statum qͦ abbatiaꝵ
et pͥoratuñ qͣntũ ad tpr̃alia et sp̃ualia re¬
ferre et exponere qͦ ad p̃latos. et subdito
sideliter coram diffinitorib teneant᷑. Sed
caueant uisitatores. ne ea q̃ ĩuen̾int in
locis uisitatis de p̾latis uel subditis pan¬
dant quomͦlibet seu reuelent. nͥ eo mͦ quo
supius ẽ exp̃ssum. ¶ Et uisitatores sic in¬
satuti ꝑ abbẽm uel aliũ mutari ñ possĩt.
n ex cã rõnabili. et multũ urgenti et
euidenti. et hoc de cõsilio et assensu. dc̃oꝵ¬
dñoꝵ qͥ suꝑius nominant᷑. ¶ Sed causa
ip̃a ĩ uisitatoꝵ expͥmat᷑ litt̾is. et ĩ sequẽti
capło. et coram diffinitorib exponatur.

Expanded text:
eos corrigi poterunt, corrigent, secundum graa Domino sibi datam. Ea vero quæ adeo grauia emerserint commodè corrigi: et quæ probata fuerint vel per famam deducta, in publicum referant corrigenda et punienda per Diffinitores in Capitulo generali: cætera autem non nisi Abbati exponant, propter pericula evitanda. Statum quoque Abbatiarum et Prioratuum quantum ad spiritualia et temporalia referre et exponere quoad Prælatos et subditos fideliter coram Diffinitoribus teneantur: sed caveant Visitatores, ne ea quæ invenerint in locis visitatis de prælatis vel subditis pandant quomodolibet seu revelent: nisi eo modo quo superiùs est expressum. Et Visitatores sic instituti per Abbatem, vel alium mutari non possunt, nisi ex causa rationabili et multum urgenti et evidenti: et hoc de Concilio et assensu dictorum qui superiùs nominantur: sed causa ipsa in Visitatorum exprimatur litteris: et in sequenti Capitulo et coram Diffinitoribus exponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
di. Ordinamꝰ ut dilecti filii nr̃i egatheꝰ. Tt̃.
scĩ laurentii ĩ damasco. ⁊ .h. Tt̃. sc̃e sabine pb̾ri
cardinales. ac abbas maz iacenẜ. ⁊ mag̾r alb̾
dicti eligant. hac uice ĩ diffinitores primi
capli reformatõẽm hĩmõi subsequentis: Q
quindecĩ sic ab ip̃is electi iurent in ip̃o pri¬
mo futuro capło generali ad scã dei euug
corporalit̾ tacto libro. ꝙ ĩdiffinitionibus
scd̃m dm. ac beati bñdc̃i regłam. et aplice se

Expanded text:
di, ordinamus ut dilecti filii nostri Matthæus TT. S. Laurentii in Damaso, et H. TT. S. Sabinæ Presbyteri Cardinales, ac Abbas Mauziacensis, et Magisterdicti eligant hac vice in Diffinitores primi Capituli reformationem hujusmodi subsequentis. Qui quindecim sic ab ipsis electi, jurent in ipso primo futuro Capitulo generali, ad sancta Dei Evangelia corporaliter tacto libro quod in Diffinitionibus secundum Deum et beati Benedicti regulam et Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ predictis ad generale cluñ capłm aut
citiꝰ cõmode potuerint nob̾ nõ disferant
abb̾ibus pͥorib et administratorib pͥn¬
cipalib ĩ hoc instanti capło existẽtibus
te ne recedant sine istis ordinationibz¬
a suis subditis faciant obseruari.

Expanded text:
in prædictis, ad Generale Clun. Capitulum ac in prædictis, ad Generale Clun. Capitulum ac citius si commode potuerint, nobis non deficiant Abbatibus, Prioribus & administratoribus principalibus in hoc instanti Capitulo existentibus  ne recedant sine huiusmodi ordinationibiis, scilicet subditis, faciant obseruari.
Abbreviated transcription (Latin):
sint pores aliqui prout ⁊ in uisitatõ
ne nr̃a ał ĩuenimus qͥ cã studii dimisso
solo mͣocho se absentant ex quo sequitur
ꝙ ille solus ⁊dimissus mͣochus cũ secum
nõ habrat ꝙ̃ timeat. et qͥ ip̃m redarguat
corrigat et castiget de leui labitͣ dissolu¬
te incedit. et uiuit ⁊ inhoneste in sue
aĩe dispendium. et ordĩs obprobrium et
derisum. Nos huic dispendro ⁊ diffama¬
poratus suos reuocent. uel soli monacho
remanenti socium adiũgant qͥ cum eo
lares. insuꝑ cum ꝓpter negligentiam ⁊
desidiam uisitatoꝵ ordĩs. et camerariorũ
pertimescunt sint in ord̾ie cluñ ꝙͣ plure
maiores mediocres et minores qui hoc et
consiłia ordinis nr̃i statuta obẜuare
ater et offendunt. Eisdem uisitatoribus.¬
et camerariis coniunctim et diuisim per
obedĩam p̃cipimꝰ districte et districtiꝰ ut di¬
ligenter et sollicite annuatim inqͥrant
quom ħ et alia ordinis instituta et
regulares obseruantie ab hiis et aliis

Expanded text:
sint Priores aliqui prout in visitatione nostra alias inuenimus, qui causa studij dimisso solo Monacho se absentent, ex quo sequitur quod ille solus dimissus Monachus, cum secum non habeat quem timeat, & qui ipsum regat, corrigat, & castiget, de leui labitur, dissolute incedit, & viuit inhoneste, in animæ suæ dispendium, & ordinis opprobrium & derisum. Nos huic dispendio, & diffamaPrioratus suos reuocent, vel soli Monacho remanenti socium adiungant, qui cum eo lares insuper cum per negligentiam, & desidiam visitatorum ordinis, & Camerariorum pertimescunt, sint in ordine Clun. quamplures maiores, mediocres, & minores, cum hæc & cum similia ordinis nostri statuta obseruare iter & offendunt, eisdem Visitatoribus, Camerariis, coniunctim & diuisim per obedientiam præcipimus districte, & districtius vt diligenter, & sollicite annuatim inquirant, quomodo hæc & alia ordinis instituta, & regulares obseruantiæ ab his & aliis
Abbreviated transcription (Latin):
rias ecc̃asticas. et scl̾ares ĩ aĩaꝵ suaꝵ dis.¬
pendiũ ord̃is obprobriũ et scandalum
plimoꝵ discurrunt. Nos ut cessent in¬
conuenientia huiꝰmodi murmͣ ⁊ scãda¬
lum. Iam obhoc int̾ plures maiores et
mediocres et minores subortũ id ĩprobamꝰ
et reuocamꝰ omino. Inhibentes ne qͥs amͦ
ĩiudito uel exͣ iudiciũ. exceptis causis et
ĩ aliqͣ curia. ⁊̃ ꝓ coniunctis ꝑsonis. su̾ sui

Expanded text:
rias Ecclesiasticas & sæculares in animarum suarum dispēdium, ordinis opprobrium, & scandalum plurimorum, discurrunt: Nos vt cessent inconuenientia huiusmodi, murmur & scandalum iam inter plures, maiores, mediocres, & minores subortum, id improbamus, & reuocamus omnino, inhibentes ne quis omnino in iudicio, vel extra iudicium, exceptis causis negin aliqua Curia etiam pro coniunctis personis, sine sui
Abbreviated transcription (Latin):
sehẽat ⁊ adiitat. qr ip̃iꝰ ĩ hoc ꝯscĩam onera¬
museidem suꝑiori districtiꝰ et districte ĩhi¬
bentes ne de leui ĩ huiꝰmõi dand̃ licẽtia cõ¬
descendat. ¶Qm̃ ĩ ordine cluñ reꝑtum est
aliqͦs monachos sine eoꝵ ln̾ia qui hoc posst̾
facere pu̾os baptizare. nubentes bñdicere.
mulieres pꝰ ꝑtum reconciliare. et ad recõ¬
ciliatõem admitt̾e confessiones sclarium

Expanded text:
er, & aduertat quod ipsius in hoc conscientiam oneramus: eidem Superiori districte, & districtius inhibentes, ne de leui in huiusmodi danda licentia condescendat. Quoniam in ordine Clun. repertum est aliquos Monachos, sine eorum licentia qui hoc possunt facere, pueros baptizare, nubentes benedicere, mulieres post partum reconciliare, & ad reconciliationem admittere, confessiones sæculari
Abbreviated transcription (Latin):
amina ornam̃ta et ĩdumenta quelibet¬
cetera consimilia ad efficientiam hẽant᷑.¬
tur. p̃dc̃a. ħ addito ꝙ ĩ dcĩs loris maxime
conuentualib cerei seu tortitii pro ele
uatione corporis xp̃i decetõ habeantur.
pͥncipał admi̾stratoris id fiat. ¶ Item

Expanded text:
amina, ornamenta, & indumenta, libcæteraque consimilia, ad sufficientiā habeantur, hoc addito quod in dictis locis, maxime Cōuentualibus, cerei seu torchiæ uatione corporis Christi, de cætero habeantur, principalis administratoris id fiat. Item,
Abbreviated transcription (Latin):
accłe doctorib. Augustino. Ambrosio.
nand̾. ¶Itẽ p̃cipim᷑ ꝙ per totũ ordinẽ
fiat am anno quolibet ĩ crastino festi
b̃ĩ bartholomei apli festũ ĩ capis de bõ
lucouico. et ꝙ ĩ kalendariis. martilo¬

Expanded text:
cet Gregorio, Augustino, Ambrosio &nandum. Item, quod per totum ordinem fiat amodo anno quolibet in crastino festi B. Bartholomei Apostoli, festum in Cappis de B. Ludouico. Et quod in Calendariis, Martyrolo
Abbreviated transcription (Latin):
mͣochus ĩ uilla ĩ qͣ hĩtat et suam h̃t
mãsionẽ comedat seu bibat. Abbĩbus
tur comed̾e. uel bibere. cũ dc̃i abbates
pores et locoꝵ administratores uide¬
rint locis suis ꝑiculũ dampnũ. aut
aliud ĩconueniens si ip̃i uel eoꝵ socii
pcipimꝰ ꝙ om̃s de ordine. exceptis pu¬
eris et iuuenib debilib ⁊̃ et infirmis.
maxime illi qͥ sacerdotes fu̾int ieiun

Expanded text:
Monachus, in villa in qua habitat, & suam habet mansionem, comedat seu bibat: Abbatibustur comedere & bibere, cum dicti Abbates & Priores, & locorum administratores viderint locis suis periculum, damnum, aut aliud inconueniens, si ipsi vel eorum socij m, omnes de ordine exceptis pueris iuuenibus, debilibus, & infirmis, maxime illi qui sacerdotes fuerint, deben
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilib ⁊ religiosis diffini
te.cũ reu̾entia et honore obedienci¬
am usq ad mortem tam debitam ꝙͣ
deuotam. Cum ꝓpͥi corporis debilitate.
uel infirmitate. aut ĩeuitalibz ⁊ ar¬
duis dc̃e domꝰ ur̃e negociis detentꝰ et
occupatus adp̃sens ad ħ inftans
qͣ cantatur iubilate. Anno dnĩ.mͦ.¬
ccc .iiͦ. ꝑ uos ĩminet auctore dño a¬
pud cluñ. celebrand̃ nequeã ꝓut
uellem ꝑsonaliter interesse:pater
mini ex caĩs hiꝰ excusatã. Paratꝰ et¬
enĩ sum ur̃a salubria monita. or¬
dinationes et p̃cepta q̃ ꝑ uos ĩ dc̃o
capło ordinabunt᷑ et fient et reciꝑe¬
et seruare recipi et seruari face ꝓut
condecet reuenter. Ad hoc aũt si opꝰ
fu̾it impelimentum iurand̾. ꝙ tã¬
quã uerũ uob̾ duxi teste conscien¬
rem. Cui siquidem qͣntũ ĩ me est
ꝓut meliꝰ possum iurandi ĩpedim̃¬
tum hiꝰ in forma qͣ debet et consueuit
iurari. do potestatẽ plenariam per
patentes. Actum ĩ dc̃a domo. sub

Expanded text:
venerabilibus & religiosis Diffinitcum reuerentia & honore, obedientiam vsque ad mortem, tam debitam quam deuotam. Cum proprij corporis debilitate vel infirmitate, aut ineuitabilibus & arduis dictæ domus vestræ negotiis detentus & occupatus, ad præsens, ad hoc instans Dominica qua cantatur Iubilate. anno tali per vos imminet autore Domino apud Cluniacum celebrandum: nequaquam prout vellem personaliter interesse. Patermini ex causis huiusmodi excusatam. Paratus etenim sum vestra salubria monita, ordinationes & præcepta, quæ per vos in dicto Capitulo ordinabuntur & fient, recipere & seruare, recipi & seruari facere prout condecet reuerenter. Ad hoc autem si opus fuerit impedimētum iurandi quod tamquam verum vobis duxi teste conscienrem. Cui siquidem quantum in me est, prout melius possum, iurandi impedimentum huiusmodi, in forma qua debet & consueuit iurari, do potestatem plenariā per præsentes. Actum in dicta domo vestra sub
Abbreviated transcription (Latin):
sequendi ⁊ impugnãdi eoꝵ suꝑio¬
res.uel alias in fraudẽ mͦ quolib
⁊ quocũq extra ordine deposuerĩt.
Iil u̾o qui nõ ĩ fraudem nec malo
aĩo ut dc̃m ẽ deposu̾int: sub pena

Expanded text:
sequendi, & impugnandi eorum Superiores, vel alias in fraudem modo quolibet, & quocumque extra ordinem deposuerunt; illis vero qui non in fraudem nec malo animo, vt dictum est, deposuerunt, sub pœna