comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾m cẽ a coactione. Coactus .N. consensus
qui nec consensus appellari debet: comugium
te cuidam militi datm necc̾itatis instante arti¬
cło. sub fid̃i pollitatõe firmasti. ħ equitate distã¬
te decreuimus. ut si illa uir̾ illum oĩo ut dr re¬
nuit. ⁊ in ead̾ uoluntatis auctoritate ꝑsistit. ut
uiro illi seprossus deneget iptam: neqͣqm eã
iuitam ac remtentẽ. esꝰd̾ uiri cogas ꝯuiglio co¬
in aldo desponsaiũt. qm̃ legum ⁊ canonũ auc¬
toritas talia sponsalia non aꝑꝓbat. ne ignorantib
leges ⁊ canones nimis dur̃ uideat᷑: ita sentenciam
fe̾̃ꝑamꝰ ut si pͥnces cũ assensu filie idꝙ cep̾t ẽẽ ꝑfic̾e

Expanded text:
 ex coactione. Coactus enim consensus qui nec consensus appellari debet minime cote cuidam militi daturum necessitatis instante artisub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio soynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coe
Abbreviated transcription (Latin):
AU
ediam indendumẽ. quomodo. hoc tua
dicantur una substantia. iõ. s. quia in ip-¬
sa anima. uel mente. substantialit ex istunt.
ait. Admonemur. suittuniq uidere possumꝰ.
hec in animo existere substantialit̾. non tanꝙͣ
infubiecto. ut color. in corpore. quia⁊ si relati¬
tria dicantur ẽẽ unum. uel una sub̃ra. que tͥa
turalit̾ instituta dnunitꝰ quisquis inuacit̾ ꝑspi¬
cit. ⁊ quam magnum sit in ea. Uñ pot̾. etiam sẽ¬
ꝑiterna. inmutabilisq natura. recoli. conspici.
riam. intuetur: ꝑ intelligentiam. amplectit᷑: ꝑ di¬
lectionem. profecto reꝑit illius sumime tͥnitatis
imaginem.

Expanded text:
ad Sed jam videndum est, quomodo haec tria dicantur una substantia? Ideo scilicet quia in ipsa anima vel mente substantialiter existunt, ait · Admonemur, si ubicunque videre non possumus, haec in animo existere substantialiter, non tanquam in subjecto, ut color in corpore; quia, etsi relatitria dicantur unum esse, vel una substantia: quae tria, turaliter divinitus instituta quisquis vivaciter perspicit, et quam magnum sit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, riam, intuetur per intelligentiam, amplectitur per dilectionem, profecto reperit illius summae Trinitatis imaginem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙr cet̾a pot̾ homo nolens: crede ñ nisi uo¬
lens. Intrare eccłiam. ⁊ accedead altare. po¬
test nolens. s ñ c̃dẽ. Item suꝑ genesim ubi¬
laban⁊ batiel dixerunt uocemus puellã
et queramus eius uoluntatem: dicit expo¬
sitor. Quia sides est uoluntatis non neces¬
sitatis. Ad que respondentes dm̃s non ħ
ita accipienda fore ut ex uoluntate hõis
fides intelligatur ꝓuenire. cum ip̃a fit pͥe
didonum. ut ait apłs. Et exea. bonahõis
uoluntas mĩta incipiant. ꝓ hanc enimut
impio pius fit ut de iñ ip̃asides incipiat ꝑ
dilectionẽ oꝑari. uñ omĩa bona nũta inci¬
piunt. S pocius ħ id̾o ita dicta sunt: qr ñ
est fides. nisi in eo qui uult cred̾e. cuius bo¬
nam uoluntatem fidesp̃uenit ñ tꝑ̃e: s
causa ⁊ natura. Uñ aug̃ sup̃ congruent̾
dixit. qr bona uoluntas meis donisẽ q̃¬
uenit᷑ dum eis ꝯsentit ad effectum bonl.
⁊ in eis est.: q cempore ab eis non p̃ceditur.
Quedam ad huc add̾. que gͣuiorẽ faciũt

Expanded text:
quia caetera potest homo nolens, credere non nisi volens; intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere. Item, super Gen., Laban et Batuel dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ejus voluntatem, dicit expositor quia fides est voluntatis, non necessitatis. Ad quod respondentes, dicimus non haec ita accipie de fore, ut ex voluntate hominis fides intelligatur provenire, cum ipsa sit proprie Dei donum, ut ait Apostolus, Eph. 2, et ex ea bona hominis merita incipiant. Per hanc enim, uimpio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. Sed potius haec ideo dicta sunt, quia non est fides nisi in eo qui vult credere, cujus bonam voluntatem fides praevenit non tempore, sed causa et natura. Unde Aug. supra congruenter dixit quod bona voluntas in eis donis aevenitur, dum eis consentit ad effectum boni; et in eis est, quia tempore ab eis non praeceditur. 7. Quaedam adhuc addit quae graviorem faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
baptrauerint sane dici pot̃. inno¬
mine trinitatis .s. in ea forma: inquabep¬
triauĩt postea gentes. que añpassionẽ
pot̾ intelligi fuisse tracdita. licet ñfitscͥp¬
tum. ñ gͦ tũc illam formam xp̃t pͥus tra¬
didit cum ad euangłizandum gentib
misit. s quam añ tracliderat iitens in
uideam post it̾auit: cum ad gentes misit.
quod dispensauit. non q mundari uo¬
luerit cura sine pecc̃o fui̾t: S q cũ tactu¬
munde carnis sue. cũ regnãtiuam ꝯtu¬
lit aquis ut qui postea in mergẽtur. inuo¬
catio noĩe trinitatis: apecc̃is purgaret᷑.

Expanded text:
apostoli, sane dici potest: In nomine Trinitatis, scilicet, in ea forma in qua baptizaverunt postea gentes; quae ante passionem potest intelligi fuisse tradita, licet non sit scriptum. Non ergo tunc illam formam Christus prius tradidit, cum ad evangelizandum gentibus misit; sed quam ante tradiderat mittens eos in Judaeam, post iteravit cum ad gentes misit. quod dispensavit, non quia mundari voluit, cum sine peccato fuerit, sed quia contactumundae carnis suae vim regenerativam contulit aquis, ut qui postea immergeretur, invocato nomine Trinitatis, a peccatis purgaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥtans illud dñi uerbum. Ego pono aĩam
meam ut itm̃ sumam eam. Nemo tollit¬
animam meam a me. s ego pono eam a me¬
ip̃o. Potestatem habeo ponendi eam ⁊ iħ̾su
mendi eam. hic animam dicit enuissam. aqͦ
it. nec uerbum animam posuit. uel carnẽ.
Caro gͦ animam posuit.s pogestatem in se
manentis ditatis. Potencia gͦ d̾itatis ai̾a ẽ¬
diuisa a carne. s neutr̾ a u̾bo cli. uñ aub. u̾¬

Expanded text:
ctans illud Domini verbum: Ego pono animam meam, ut iterum sumam eam; nemo tollit eam a me, sed ego pono eam; a meipso potestatem habeo ponendi eam, et iterum sumendi eam; hic animam dicit emissam. A quoit; nec Verbum animam posuit, nec carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis. Potentia ergo deitatis anima divisa est a carne, sed neutrum a Verbo Dei; unde Aug, li
Abbreviated transcription (Latin):
deum prigore. ⁊ crudelitate accedere metint. Iõ
scͥpturã temꝑauit sermonem suum sp̃m bonum
nominans ne crudelis putaretur quimitis erat ñ
magis bonus Una est ergo potencia sapĩa benigni.¬
tast̾um. sicut una eeñcia. Ioq sicut cł filius homo¬
usyon .i. consubstanciabił patri. ita ⁊ coomĩpotens.
De ħ noĩe hõ usion ĩibi auctoritate cõfirma

Expanded text:
Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non magis bonus. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas trium, sicut una essentia. Ideoque sicut dicitur Filius homousios, id est, consubstantialis Patri, ita et coomnipotens. 9. De hoc nomine homousion, ubi in auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
desta: diuinam scriptuiam formam prescriptã
in doctͥnatenere adu̾cet. Dehis ergo nobis adi¬
tum adres diuinas aliqͣtenꝰ inclłigendas. dõ duce
apeure uolentib: disserend̾ ÷ pumo. dereb.⁊ pꝰca:

Expanded text:
desta, divinam Scripturam, formam praescriptam desta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et p
Abbreviated transcription (Latin):
ac noue legis ꝯtmentiam diligenti indagine. e¬
tiam atq etiam considerantibus nobis pre¬
uia di gratia innotuit. sacre pagine tͣctatum. eͥ¬
cares. ut signa precipue. uersari. Ut enim egre¬
giis doctor. augꝰ ait in libro de doctrina xp̃tana.
Om̃is doctrina uł rerum ÷ ł signorum. S res ⁊¬
ꝑsigna disc̾tũt᷑ Piopͥe aũt hic res appellant᷑
que non ad̾ significandum aliquid adhibent᷑.
Signa uͦ. quorum usus ÷ in significando. Eoꝵ
autem aliqua sunt quorum omnis usus est.
insignificando. noniniustificando. id ÷. qui-¬
b nonutimur. nͥ aliqͥd sigcandi gra. Ut aliqua
sacramenta legalia. atia q̃ nõ solum sigc̾ant. s o¬
ferant quodintꝰ aduiuet. sic̃ engłica sacramenta.
Ex quo apte intelligit᷑. que hic appellant᷑ signa.
Resille uidł. que ad significandum aliquidad¬
Nanaũt e ꝯu̾so: Om̃is res signum ÷. quia non ad¬
hibet᷑ ad significand̾ aliquid. Cumq inlis inten¬
d̾it theologorum speculatio studiosa: atq mo¬

Expanded text:
ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res lantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adNon autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque mo
Abbreviated transcription (Latin):
debitor fiat debitor deinceps. Item au̾s. Paruu¬
li exsufflant᷑ ⁊ exortitant᷑. ut ab eis pellat᷑ po¬
testas diabłi. ne iam contendat eos subuer¬
tere ne bap̃m̃ consequantur. Non ergoᷤ infã¬
tib creat᷑a di exufflat᷑ uel exorcrrat. s diabo¬
lus ut recedat ab homine.

Expanded text:
debitor fiat deinceps. Item Augustinus: Parvudebitor fiat deinceps. Item Augustinus: Parvuli exsufflantur et exorcizantur, ut ab eis pellatur potestas diaboli, ne jam contendat eos subvertere, ne Baptismum consequantur. Non ergo ab infantibus creatura Dei efflatur vel exorcizatur, sed diabolus ut recedat ab homine.
Abbreviated transcription (Latin):
lla autem interrogacio ⁊ responsio fidei fit
incatheg̃ummno cur⁊ additur exorcisimis.
atitem bapm̃ enim sit cathecisimus. ⁊ exorcis¬
mus. post cathecisinum sequitur exorcismꝰ.
ut ab eo qui iam fideinstructus ẽ aduersaria
uirtus pellatur. exorcisimis. degreco in lati
num dicit᷑: aduiratio cathecisimis: instruc¬
tio catherarare est: inftruere ut desimbolo
acrydimentis fidei exorcriare est: aduare.
Ut exi ab eospc̃ inmnunde. Simbolum signum
uel collacio. Signum ꝙ eofideles ab infidelib
discernunt᷑. Collatio: quia ibi totus fidi suffi¬
ciencia ⁊ integritas.⁊ integritas collata ẽ. Cathe¬
cisinus ⁊ exorcisims neophitoꝵ sunt. mag̃¬
q sacramentalia quam sacramenta dicidde¬
bent. Neophitus nouicius interpretat᷑. uel
rudis. ⁊ dicitur neophicus: nuꝑ ad fidem cõ¬
uersus. uelindisplina religiose ꝯuersatio¬
nis rudis. hec igitur p̃cedunt bap̃m quod
debet in homine p̃uenire offm̃. ut fidi cache¬
cuminus accipiat rudimentum ⁊ sciat cui

Expanded text:
lla autem interrogatio et responsio fidei fit in catechismo, cui additur exorcismus. Ante Baptismum enim fit catechismus et exorcismus, post catechismum sequitur exorcismus, ut ab eo qui jam fide instructus est, adversaria virtus pellatur. Exorcismus de Graeco dicitur in Latinum adjuratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magisque sacramentalia quam sacramenta dici debent. Neophytus novitius interpretatur vel rudis; et dicitur neophytus nuper ad fidem conversus, vel in disciplina religiosae conversationis rudis. Haec ergo praecedunt Baptismum, non quod debet in homine praevenire officium; ut fidei catechumenus accipiat rudimentum, et sciat cui
Abbreviated transcription (Latin):
qui inhͣc uita ñ feci̾t habebit quidẽ penitẽciã
infutõ scło demał suis. S indulgẽciam inicon¬
spectu dm̃: ñ inuenient. ꝙ ⁊ sierit ibistunulꝰ
penitudis: nulla erit ibi correptio uoluntatiᷤᷤ.
A talib enim ita culpabr᷑ iniquitas sua. ũ nlła¬
tenꝰ ab eis possit uł diligi uł desid̾ari usticia.
uoluntas enm eoꝵ tał erut ut hat̾ inse sẽꝑ ma

Expanded text:
it quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudinis, nulla ibi erit correctio voluntatis, a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia, voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se
Abbreviated transcription (Latin):
uite quo indignusẽ. Dequosi ꝑstitiss. come¬
deret. ⁊ iuinerer meternũ. S modo ꝑpt̃ ino¬
bedienciam: indignus ẽ comed̾e ẜtͣsicut
plerũq malus cum inter bonos iuũeceꝑit.
tionepellitur. pond̾e p̃ueꝯsuetudinis pres¬
sus. De flamines gladio añ ꝑadisũ posito.

Expanded text:
tisset, comederet, et viveret in aeternum, sed modo propter inobedientiam indignus est comedere. Et sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coepetione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladio ante paradisum posito.
Abbreviated transcription (Latin):
iłsimplicib quib ñ erat reuelatum mist̾ĩ¬
um incarnationis qui pie credebant ꝙ eis tradi¬
tum fuit: Dici potest nullum fuisse iustumł
cione articłoꝵ fidi habebant. uelata: ut simpli¬
cib quib reuelatum ẽ ẽe credenda. que credebãt
illi maiores ⁊ docebant. s eoꝵ distinctionem nͥ
habebant. aꝑtam. sicut in eccłia aliqua minus
capaces sunt. qui articłos simboli distinguere
uel assignare non ualent. omĩa tñ crediuit que
insimbolo continentur. Credunt enĩ que igno¬
rant h̾nces fidem uelatam inmistĩo. Item⁊ t̃t
minus capaces ex reuelatione ftã. sibi maiorib
tes uix boues. quia humitate maiorib ad he̾n¬
do in mistĩo credebant. que ⁊ illi in mistĩo doce¬
bant. quał forte fui̾t uidua sareptana. Que añ
aduentum crede demediatore sufficiebatur.

Expanded text:
simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vtionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majoribus tes juxta boves; quia humilitate majoribus adhaerendo, in mysterio credebant quae et illi in mysterio docebant; qualis forte fuit vidua Sareptana. 3. Quae ante adventum Christi de Mediatore credere sufficiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq diuinam naturam ꝓumensitate sui nꝰ
lem nullo concludi loco. sa fine usq ad finem: atĩ¬
gẽ. non tñ spaciosa magnitudine. nec locali motu.
nemur dm̃ ꝑ cuncta diffundi. sic̃ humꝰ au̾ luxista
diffundit᷑. s: pocuus sic̃ in duob sapientib quoꝵ alt̾
altõ corꝑe grandior ẽ. s sapiencior ñ est. una sap̃ia ẽ.

Expanded text:
itaque divinam naturam pro immensitate sui nuslem, nullo concludi loco. sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine nec locali motu, nemur Deum per cuncta diffundi, sicut fumus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est; un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥe dr templum di. non ꝗ eo contineat᷑. I aũ nicħ
meluis quam anuna munda intelligit᷑. Ecce hic di-¬
cit dm̃ non esse in loco. s intelligendum est. eum non
tidie incipiat ẽẽ in creaturis. in quib ante ñ erat. q
ille ñ erant. ħ tñ fit sine sui mutacione. quałr in
nec tr̾ ip̃ descrit ẽẽ locum. s locus desunt esse. Iam¬
sufficient̃ demonstraturum uidet᷑. quomͦ omĩa
dicant᷑ esse in dõ. ⁊ deus in om̃ib quam discepcionẽ
qi incident᷑ suscepimꝰ. q id uidet᷑ postulare rescͥca
quã nr̃ uersabatur sermo. dissere bamꝰ enim de
sciã sine sapiencia cłi. ⁊ cum docẽmꝰ dm̃ scire omĩa.
quesitũ est. utr̃ pp̃ cognicionẽ qmͣ de om̃ib ht̃:

Expanded text:
Dei, non quod eo contineatur. Id autem nihil melius quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum est eum non etidie incipiat esse in creaturis, in quibus ante non erat, quia illae non erant, hoc tamen fit sine sui mutatione, qualiter nec tamen ipse deserit locum, sed locus desinit esse. sufficienter demonstratum esse videtur quomodo omnia dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; et cum diceremus Deum scire omnia, quaesitum est utrum propter cognition
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seipm̃ ħ est enim dĩ sapiencia que attingit a fine
usq ad finem fortit᷑. non tñ locali motu. s inmobi¬
litate sin. uelud si moles aliqͦ sarea impleat aliq̃.
cum tñ altm̃ ñ deserat: altiũ occupando. Nongͦ
lem motum. ⁊ localem circonscriptionẽ pocus
dicit omiã ẽẽ in illo quam ipͣeẽ alicubi. netñ ipm̃

Expanded text:
per seipsum: haec est enim sapientia Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter , nec tamen locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquemcum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo lem motum, et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo, quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
officium. egͦtis ẽ ad remedium. Infirmitas. n.
continencie que ẽ in carne ꝑ pecẽ mortua. ne
cadat in ruinã fragicioꝵ: excipitur honesta¬
te nicioꝵ nuptiarum. si non peccassent pͥmi ho¬
mines. sñ carnis incentuio. ac feruore sibicłis
ip̃i ac successores eorm conuenirent. ⁊ sicut re¬
munãbile est aliquod bonum opus: sic cohitꝰ
hesit. sine qua carnał non fit omirtio: rep̃hen¬
sibił est.⁊ malus coitus nͥ excuset᷑ ꝑ bona oiu¬
gii Quando secundum preceptum. quando¬

Expanded text:
officium, aegrotis ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus nhaesit, sine qua carnalis non fit commixtio, reprehensibilis est malus coitus, nisi excusetur per bona conjugii. 3. Quando secundum pr
Abbreviated transcription (Latin):
sile est. inp̃missis ⁊̃ ħ retͣctasse.
opot̾ tñ ex eo sensus
accipi fore dictum. ñ q aliquis p̃destinetur
ꝓmĩtis uł instificationis grãm ꝓmereatur. s qi
aliqui ñ a dõmali sunt: ut mereant᷑. sͥ grã m
ñ imꝑtiri. sullus enim di grãm meteri potest.
ꝑ quam iustificat᷑. pocest tñmereri ut ñ appona¬
tur. ut penitus abiciat᷑ ⁊ quidem aliqui intm̃¬
iniquitatis ꝓfunclum ut ħ mereant᷑ ut ħ digni
sinit. Alii uero ita uniunt ut ⁊ si non mereant᷑
grãm iustificationis: ñ tñ mereant᷑ omĩo repel-¬
li ⁊ gr̃am sibi subthi. Ioq dixit inquib dam
peccõrib p̃cede quod̾ digni sint iustificatione.
⁊ maliis quo digni sint obtusione. s ħ fquolũẽ¬

Expanded text:
ile est in praemissis etiam hoc retractasse. Quidam tamen ex eo sensu  fore dictum, non quia aliquis praedestinetur pro meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mali sunon impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, per quam justificatur; potest tamen mereri ut non apponatur, ut penitus abjiciatur. Et quidem aliqui ininiquitatis devenerunt, ut hoc mereantur, ut hoc digni sint; alii vero ita vivunt, ut etsi non mereantur gratiam justificationis, non tamen merentur omnino repelli, et gratiam sibi subtrahi. Ideoque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; sed ho
Abbreviated transcription (Latin):
.s. dĩ bñplacitum. Iõq diligent̃ distinguat lector uͥ de
uoluntate di scͥptã cominemorat. uixͣ quẽ modũ. ac¬
diuine uoluntatis. qr ibñplacitũ di est uoluntas eiꝰ.
⁊ signum bñplaciti eius dr uoluntas eis. S bñplaci¬
tum eius et̃num est. Signum uõ bñplaciti eiꝰ: ñ ⁊ con¬
sonat rerum effectib bñplacitũ ip̃ius.⁊ ip̃i effectꝰ reu̾.

Expanded text:
oque diligenter distinguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura commemorat, juxta quem modum acdivinae voluntatis, quia et beneplacitum Dei est voluntas ejus, et signum beneplaciti ejus dicitur voluntas ejus. Sed beneplacitum ejus aeternum est, signum vero beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum
Abbreviated transcription (Latin):
am nc̃ accedam̃. ad assignandam
ads ẽ ac tercia intͥnitate ꝑsona ut supͣ ostñ¬
missio siue donatio uł qͦmͦ fiat ꝯsidand̾
est. P remittit᷑ quidlã ad hanc osten

Expanded text:
am nunc accedamus ad assignandam st, ac tertia in Trinitate persona ut supra ostenmissio sive donatio, vel quomodo fiat, considerandum est. 2. Praemittitur quiddam ad hanc osten
Abbreviated transcription (Latin):
gigni: que ẽ. imprẽ. qua potuit gignere.
S contra hoc opponit᷑. alid̾ ẽ. possegign̾e.
aliud ẽposse gigni. quia alid̾ ẽgignere.
aliã significes potentiã. qua pr̃ ẽ potens
qua genitor ẽ. i fili aliam. qua genitus

Expanded text:
gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignere, aliam significas potentiam, qua Pater potens equa genitor est; et Filium aliam, qua genitus
Abbreviated transcription (Latin):
ac uere simplex ẽ. ubi nec parcium.
nec accidentiũ seu quaꝵ libet formaꝵ ulla
ẽ diu̾sitas. siue uariatio. uł multitudo.
Ut aut scias quomͦ simplex sit illa sub̾a.
nullo mͦ u̾e simplex. ⁊ pͥmo de corꝑali. pꝰ ea
de sp̾uali cãtura. Corꝑał itaq cieatura ex
partib ꝯstat. ita ut sit ibi alia pars maior.
alia minor.imaiꝰ sit totũ. qmͣ quelibet
pars. Et in uno quoꝙ corꝑe alid̾ ẽ magni¬
tudo. alid̾ color. alid̾ figͣa. Pot̃ enĩ iminu¬
ta magnitudine: man̾e idẽ color. ⁊ ead̾ fig᷑a.
⁊ colore mutato: man̾e ead̾ figͣa: ⁊ ead̾ magni¬
cudo. acꝑ ħ. multiplex ẽeꝯuincitur nat᷑a
corporis. S ĩplex aũ nullo modoDe

Expanded text:
ac vere simplex est, ubi nec partium, nec accidentium, nec quarumlibet formarum ulla est diversitas sive variatio vel multitudo. Ut autem scias quomodo simplex sit illa substannullo modo vere simplex; et primum de corporali, postea de spirituali creatura. Corporalis utique creatura ex partibus constat, ita ut sit ibi aliqua pars minor, alia major, et majus sit totum quam quaelibet pars; et in unoquoque corpore aliud est magnitudo, aliud color, aliud est figura. Potest enim imminuta magnitudine manere idem color et eadem figura; et colore mutato manere eadem figura et eadem magnitudo, ac per hoc multiplex esse convincitur natura corporis; simplex autem, nullo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Utrum temporaliter uel sono uocis
illuo dix̃it: an aliomodo. Aũs suꝑ genesim
liter dicatur sonuisse uox dĩ nec lingua erat
qua loqueretur. nec erat q̃ oporcẽt audire
⁊ intłłigere. Bñ ergo uoxdĩad nataͣm ũbi
ꝑ quod omia fc̃a sunt refertur. Dixit quoq
fieret intemꝑe. ⁊ in eo fem̃ est.
Quomͦ acci¬
ꝑiend̾ sit qd̾ dr̃ pater oꝑari in No ł ꝑfil

Expanded text:
Deus, utrum temporaliter, vel sono vocis illud dixerit, an alio modo. AugustinDeus, utrum temporaliter, vel sono vocis liter dicatur sonuisse vox Dei, nec lingua erat qua loqueretur, nec erat quem oporteret audire et intelligere. Bene ergo vox Dei, ad naturam Verbi, per quod omnia facta sunt, refertur. Dixit ergo Deus: fieret in tempore, et in eo factum est. 8. Quomodo accipiendum sit quod dicitur Pater operari in Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec queri solet quare hic non ẽ dic¬
cum sicut in alioꝵ dierum oꝑib uid̾
deus qd̾ essetbonum. Sacramentum ali.¬
quid hic conmendatur. lõ enm fortassis
non est hic dictum. qd̾ tñ sicut in aliis est
signum diuisionis.

Expanded text:
ost haec quaeri solet quare hic non est dictum sicut in aliorum dierum operibus: Vidit Deus quod esset bonum. Sacramentum aliquod hic commendatur. Ideo enim fortassis non est dictum, quod tamen sicut in aliis factum signum divisi
Abbreviated transcription (Latin):
xisse legrͣ qr mistica p̃ceteris bñdictõne
⁊ sc̃ificatione eum donauit. Uñ in lege
est qd̾ inimerando diesusq ad.uii. pro¬
cedimus. ⁊ dicimꝰ .uii. g̾e dies. quoꝵ repe¬
ticione om̃e tempꝰ agr. non qͥn alius sit

Expanded text:
itur, quia mystica prae caeteris benedictione et sanctificatione eum donavit. Unde in legeest quod numerando dies usque ad septimum procedimus, et dicimus septem esse dies, quorum repetitione omne tempus agitur; non quia alius sit
Abbreviated transcription (Latin):
eum ⁊̃ inuitũ fec̃ utilẽ bonis. uł ipiꝰ angłi
fcu̾rã qr ⁊si p̃sciret d̾s uoluntate malũ fu¬
turũ. fec̃ tñ eũ p̃uidens qnͣta de illo sua
bonis noc̾et. ca̾it tñ illũ ut deillo bonis
ne ꝓfectꝰ. s ip̃e dr᷑ initiũ. qr p̃cedit antiqͥ¬
tate ⁊pͥncipatu malitie. Hec aũ illusio:
cce aꝑte ostñdr᷑ qͣlit̾ p̃dicta u̾ba iob
intelligenda sint. ⁊ angłicã nat᷑am bo¬
nam creatã asseruit. Quõ r¬
Quõ intelligenda
sint u̾ba diũ p̾missa disserit. eindenter
tradens angłos ẽẽ catos bonos. ⁊pꝰ c̾atoẽ¬

Expanded text:
 bonis; vel ipsius angeli facturam, quia etsi praesciret Deus voluntate malum futurum, fecit tamen eum, providens quanta de illo sua bonis noceret, creavit tamen illum, ut de illo bonis ne profectus. Sed ipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu malitiae. Haec autem illusio fcce aperte ostendit qualiter praedicta verba Job intelligenda sint, et angelicam naturam bonam creatam esse asseruit. 8. Quomodo intelligenda sint verba praemissa Domini disserit, evidenter tradens angelos esse creatos bonos, et po
Abbreviated transcription (Latin):
se non mort.⁊ hfuit prima humani corꝑis
in mortalitas . s. posse non nomori. In scd̾o
uero statu post peccm̃: hũit possemori. ⁊ non
posse non mori. qr in hoc statu moriendi ẽ ne-¬
cessitas. In terciostatu habebit posse non mo¬
rin ñ posse mori. q ad illum statum ꝑtinet.
moriendumpossibilitas. qd̾ ex gr̃a erit. ñ ex
nacura. In primo statu fuit corpus hõis
rat aĩale. non spũale. Qd̃ egebat cibis: ut ꝑ
anumam uiueret. factus est igitur in aĩa

Expanded text:
Et haec fuit prima humani corporis immortalitas, scilicet, posse non mori. In secundo vero statu, post peccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis rat animale, non spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. Factus est ergo in anima
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e ⁊ afilio missus ẽ id̾ filiꝰ qi apr̃e ⁊ au̾bo eiꝰ
factũ ẽ ut mitt̾etur.i. incarnatꝰ hõib appan̾̃t.
Non enĩ missus ẽ mutando loc̃ qr in mun¬
do erat. Quapp̃ p̃r ininsibił una cũ filio sec̃
ininsibili eund̃ filiũ uisibilẽ faciendo: misis¬
increat᷑am uisibilẽ mutata ⁊ tͣnsiens uert̾e
ta ẽforma serui ut man̾ec incõmutabilis
forma ddĩ. manifestũ ẽ qd̾ aprẽ ⁊ filio: ñ apa¬
rentib factũ sit qd̾ appareret infilio .i. ab̃
mĩnisibłi prẽ cũ ininsibili filio id̾ ipse filius ÷¬
nisibilis mitt̾ctur.

Expanded text:
bo ejus factum est ut mitteretur, id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisin creaturam uisibilem mutata et transiens uertereta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
bebunt denariũ ꝙ̃ pr familias dedit om̃ib
qui oꝑati sut uinea. Noĩe denarii aliqͥ aliqͥd
clarificõ corꝑm: ita diffens erit gła aĩar̃. Stel.¬
la eñ astella .i. electꝰ ab electo: differ inclari¬
tate mentis ⁊ corꝑis. Aliienĩ aliis uitimꝰ clariꝰ¬

Expanded text:
bebunt denarium, quem paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine denarii aliquid omnibclarificatio corporum, ita differens gloria erit animarum. Stella enim a stella, id est, electus ab electo, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariu
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ. ⁊ ad corꝑał infirmitatis alleu̾ationẽ.
uñ constat eum qui hanc unctionẽ deuotefide
tñ erpeclit. ut in utroꝙ alleuiẽt. M si forte corpis
ualitudinem illi hr̃e non erpedit. illã que ẽ
anue sanitatẽ in hoc sacramento acquirit
rsicut maliis sacramentis. ita ⁊ in isto aliud
ẽ sacramentum. aluitͥ res sacͣmenti. Sacͣmẽ¬
tum est. ip̃a unctio ext̾ĩor res sacͣmenti unctio
in t̾ior que peccõꝵ remissione ⁊ uirtutũ ꝑ am¬
plicione ꝑficit᷑.⁊ si ex concemptu uł negligen¬

Expanded text:
remissionem, et ad corporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter dtamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione et virtutum ampliatione perficitur. Et si ex contemptu vel negligen
Abbreviated transcription (Latin):
bant: arguit. qui dicebant. Prẽs comede.¬
Quare dixãt mat̾ia ⁊ quartã ge¬
icionem ⁊ quare patres tm̃ cõmemorãt
eruntñ si deimitatorib malor illo̾
accipitur. Quaret̾tiam ⁊ qͣrtam gn̾̃a

Expanded text:
bant arguit, qui dicebant: Patres comedeTuare dixerit in tertiam et quartam generationem, et quare patres tantum commemoravit. Verumtamen si de imitatoribus malorum illud accipitur, quare tertiam et quartam genera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓphe .i. exodus. ⁊ ezecliel. in moip̃e
ds̃. qui ⁊ hicribi locutus ẽ insententiss dis¬
crepare urdeat᷑. attendamus finem illsꝰ
auctoritatis exodoi. Do̾cto enim reddam im¬
quitates patr̃infilios: addit idhis qui oder̃
me ꝑ qd euident̃ ostendit. ñ iõpunire fili¬
os  peccauer̃ patres. s ꝙ eis similes quo¬
dam heditario malo: dm̃ oderunt. Isto gͦ
qd̾ in exodo dñs dic̃. sicut ieretͣdit. ñ rosonat
qd multi existimant. nec ẽsimile huicꝓ
uerbio. Pr̃es comederũt uuam acerbã ⁊ ẽ.

Expanded text:
Exod. et Ezechiel, imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo quod in Exod. Dominus dicit, sicut Hieron. tradit, non id sonat quod multi existimant; nec est simile huic proverbio: Patres comederunt uvam acerbam, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
Incestusẽ. consanguinearum uł affinum
abusus. Uñ incestuosi dñr: qui consangumȩ¬
is uel asfinib sus habitunt᷑. Naptꝰ admitit᷑:
cum puella uonlenter ad omo pris educit᷑. ut
corrupta muxorem habeat᷑. sie puelle. siue pa¬
rentib uis illata constitĩt. hic morte mulctabt̃.
ssi ad eccłiam cũ rapta confugĩt: pͥuilegio et¬
cłie mortis in punitatem meret. Alexand¬
itendendum ẽ ⁊̃ illud alexandri: ꝙ ait. Ꝙ
fr̾. soror ue uxoris tue cognati dñr: equiuo¬
cõnis iure fit. ⁊ necessicate uulgaris appellatõ

Expanded text:
Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris
Abbreviated transcription (Latin):
frm̃ iixores. ianitͥces uocant᷑. qĩ eandẽ iamuiã in¬
tnͣtes. uiri soror: glos appellat᷑. Sororis ã urr: ñ
ht̃ speciale nomen. nec uxoris fr̾. de sptĩalicog
licet minuis fufficienter diximus. Iam de
spũali cognatõne ad damus. que ⁊̃ ꝑsonas impe¬
die i siiñ legitue adineundas nupt̾ias tͥa q̃d am
sunt: Consangͥnitas. affinitas. ⁊ spu̾ał germa¬
nitas. Consangͥnitas ẽ: int̾ eos qui iugunt᷑. ẜ. li¬

Expanded text:
m uxores, janitrices vocantur, quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale nomen, nec uxoris frater. DISTINCTIO Xlicet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur
Abbreviated transcription (Latin):
fione ꝑmixtis. eisq circũꝙͣ in modo cuiꝰdã
nebule opansis ita obuolutum erat. ũ appa
inaltum porrigebant᷑ qͦusq nc̃ sũnmitas cor¬
ꝑee nat᷑e ꝑtingit. ⁊ si c̃ quibrdam uidt᷑: ult̃ locũ
sirmamenti extendebat᷑ illa moles. q̃ in infi̾ori
parte spissioratq grossior erat. In suꝑior uero.
rarior ⁊ leuior atq subtilior existebat. Dequa
rariori sub̾a putant quidam fuisseaquas. que
esinpͥncipio. prusꝗͣreciꝑet formam uel dispõnẽ.
ostensio qͣlis sit mondifacies in ip̃o pͥmor¬
dio. incipit ꝓsequi oꝑm .ui. dierũ distictoẽ.

Expanded text:
ione permixtis; eisdemque circumquaque in modo cujusdam nebulae oppansis, ita obvolutum erat, ut apparin altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quaes in principio, priusquam reciperet formam vel dispositionem. 7. Ostenso qualis fuit mundi facies in ipso primordio, incipit prosequi operum sex dierum distinctionem.
Abbreviated transcription (Latin):
unc suꝑ est qd̾ scdõ ꝓponebat᷑ explicare.
ubi .s. illa matĩa substitĩt. ⁊ ꝗͣt̾ in altitu¬
dine porrigebat᷑. Ad qd̾ nil tem̃e assẽntes: di¬
cunus qd̾ illa pͥma rerũ om̃iũ moles. quãdo
c̾ata ẽ ibid̾ ad eẽ uidr᷑ ꝓdiisse. ubi nc̃ formata

Expanded text:
unc superest quod secundo proponebatur explicare, ubi scilicet illa materia substiterit, et quantum in altitudine porrigebatur. Ad quod nihil temere asserentes, dicimus quod illa prima rerum omnium moles quando creata est, ibidem a
Abbreviated transcription (Latin):
nec ip̃is diaconib impłe ẽ licitum:asq ep̃ĩo
uel presbitero. nisi his ꝓcul absentib ultima
langoris cogat necessitas. ꝙ alaicis fidelib
permittit᷑. Ex concilio cartaginensi uero.
Item. Mulier quanuis scã baptrrare non

Expanded text:
ec ipsis diaconibus implere est licitum absque episcopo vel presbytero, nisi procul absentibus, ultima languoris cogat necessitas; quod etiam laicis fidelibus permittitur. Ex concilio Carthaginensi quinto. Item: Mulier, quamvis sancta, baptizare non
Abbreviated transcription (Latin):
mem ñ sentirent. s sine famesuꝑfluum
uide̾tur comed̾e. Uñ putant quidã eoscibis
non indiguisse añpeccm̃. qi ñ poterantesu¬
rire. si non peccassent. Ad qd̾ dicipotest. qd̾
famesu̾e defectus est ⁊ pena peec̃i. Est enĩ in¬
mod̾atus appetitus edendi. cui non subiacu¬
isset homo. si non peccasset. s ꝓculdubio
peccaret. nisi hc̃ defectũ cibo pꝰreueniret.
habebat enĩnaturalẽ appetitum.⁊ mod̾ atũ.
ciu ita satis faciend̾ erat. ne defectum famis
senciret. Sicut gͥnon ex uitio s exnature
condicione erat. qd̾ añ peccatũ hõ cibis indi¬
gebat. ita nonex uicio eẽt s denatura. si

Expanded text:
mem non sentirent; sed sine fame superfluum mem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quidam eos cibis non indiguisse ante peccatum, quia non poterant esurire si non peccassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut ergo non ex vitio, sed ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis indigebat, ita non ex vitio esset, sed de natura, si
Abbreviated transcription (Latin):
tradat. non irrõ nabilit̃ quibusdam
placuit pͥmoꝵ parentũfilios nascit᷑os pariui¬
los ac ddem̃ ꝑ interualla tꝑ̃m ead̾ lege qua
⁊ nc̃ natiuitatẽ humanã ordinatam c̃nimꝰ.
stat᷑e inc̾mentum.⁊ usum membroꝵ recep¬
turos. ut millis expectaret᷑ etas ad ambłan¬
dum. ⁊ loquendũ. sicut modo in nob̾. Qd̾̃ uti¬
q non eẽt uicio deputandũ. s ꝯdicioni nat᷑e
sicut acibo non penitꝰ abstinere ualebant.
nec tñ illõ erat exuicio. s exnatura ꝯdicionis.
non morerentur. s non peccarent. si nõ con¬
mederent. Poterant gͥ sine alimonia uiue̾.
Cecm̃ sicut sup̃ diximus. non solũ peccarent
si delignouetito ed̾e̾nt. s ĩ si ꝯcessis ñ utẽnt᷑.
q sicut erat eis p̃ceptũ non illo ligno uti: ita
aliis uesci. PRete̾a cont̃ naturalẽ rõnem
facerent q̃ intelligebant de ilł ẽe edend̾. qd̾ ⁊
naturaliter appetebant. Icẽ opponit᷑. Cun
fames sit pena pect̃. si ñunpeccarent. fa¬

Expanded text:
tradat, non irrationabiliter quibusdam placuit primorum parentum filios nascituros parvos, ac deinde per intervalla temporum eadem lege qua et nunc nativitatem humanam ordinatam cernimus, staturae incrementum et membrorum usum recepturos, ut in illis expectaretur aetas ad ambulandum et loquendum sicut modo in nobis; quod utique non esset vitio imputandum, sed conditioni naturae: sicut a cibo abstinere penitus non valebant, nec tamen illud erat ex vitio, sed ex natura conditionis. non morerentur; sed non peccarent si non comederent; poterant igitur sine alimonia vivere. Caeterum, sicut supra diximus, non solum peccarent si de ligno vetito ederent, sed etiam si concessis non uterentur; quia sicut erat eis praeceptum non illo ligno uti, ita aliis vesci. Praeterea contra naturalem rationem facerent, quia intelligebant de illis esse edendum, quod et naturaliter appetebant. §. Item opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent fa
Abbreviated transcription (Latin):
fit deposicione uicioꝵ. ⁊ collacione uir¬
tutum. Sic enim fit quisq nouus hõ.
cum abol itis pecc̾is omatur uirtutib.
abolicio peccõꝵ: pellit feditatem. Appo¬
sicio uirtutum: affert decorem.⁊ hec est
re̾ huius sacramenti .s. interior mundicia.
Si querit᷑ utrum bap̃s aꝑuit celum: quod
hostia saluatoris. que si temꝑe cirtumcisi¬
ons oblata fuisset. illius temꝑis homines ĩ regõ
mentũ ⁊ non rem alii rẽ ⁊ nõ sacramentũ.

Expanded text:
fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem, et haec est res hujus sacramenti, scilicet, interior munditia. 12. Quaeritur an Baptismus aperuit coelum, quod hostia Salvatoris; quae si tempore circumcisionis oblata fuisset, illius temporis homines regnum AMENTUM ET NON REM, ALII REM ET NON SACRAMENTUM.
Abbreviated transcription (Latin):
dinis uenturum ad iudicandum ꝗ futurum ẽ.
Item fides ⁊ suarum rerum rerum est ⁊ alienarũ.
Nam ⁊ se quisq credit ẽẽ cepisse. nec fuissentiq
sempiternum ⁊ alia atq alia. nec modo de aliis
rerun ẽ. nec nisi futurarum ⁊ ad eum ꝑtinen¬
cium. quiearum sp̃e gẽre prohibetur.
Reddit

Expanded text:
candum, quod futurum est. Item fides et futurarum rerum est, et alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. 3. Redit
Abbreviated transcription (Latin):
cia expectant᷑. est enim spescerta expectatio fu¬
ture beatitudinis ueniens ex clĩ grã ⁊ exmitis p̃¬
dicipotest.
De quibus sit spes. mumimim.¬
t sicut fides: ita ⁊spes est de inuisibilib. Uñ
uicłe uel que credunt᷑. uel que ꝑant. fid̾ĩ spei ꝗ
cõe est. Uistinguit᷑ tñ fides aspe sicut uocabulo:
⁊ bonarum. q ⁊bona credunt᷑. ⁊ mala. ⁊ ħ fidebo¬
na. ñ mala. est eciam ficͦs ⁊ p̃t̾i̾tar̃ rerum.⁊ p̃sen¬
cium ⁊ futurarum. Credimus enim mortem xp̃i

Expanded text:
cia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et meritis prdici potest. 2. De quibus sit spes. Et sicut fides, ita et spes est de invisibilibus; undvidere vel quae creduntur, vel quae sperantur, fidei speique commune est. Distinguitur tamen fides a spe, sicut vocabulo, et bonarum; quia et bona creduntur et mala, et hoc fide bona, non mala. Est etiam fides et praeteritarum rerum, et praesentium, et futurarum. Credimus enim mortem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aplerisꝙ negat᷑. Itẽ in eos. Nunquid
unigenito dõ contumelia ẽ. prẽm sͥ in nas¬
cibilem dm̃ eẽ cum exiunascibili dło nati¬
uitas imigenita. innat᷑am unigenitam
subsistit: s oce ⁊ hic dic̃ nat᷑am unigenitã

Expanded text:
 negatur. Item in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam
Abbreviated transcription (Latin):
refundimꝰ. nec ruisum corꝑali insinuati¬
one prẽm infilio p̃dicamꝰ. S ex eo enisdẽ
gen̾is genitam nat᷑am nat᷑alit᷑ inse gignẽ¬
tem huisse nat᷑am. que informa nature se
gignentis manens. formã nat᷑r iinfirmita¬

Expanded text:
refundimus: neque rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam naturaliter in se gignentem se habuisse naturam: quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae atque infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
tate łi. Tanto maiori iniusticia uiola¬
tum est illud mandatũ. qͣnto facilior po¬
terat obseruancia enstodiri. Nondum enĩ
uoluntati cupiditas resistebat. qd̾ depena
transgressionis postea secutũ ẽ. His aliisq
nituntur auctoritatib qui ilbo pett̃ cet̾s
qd̾ nullo alio pecc̃o fcm̃ ẽ. Maiorẽ ergoef¬
fectum mali hu̾it ilło̾peccm̃. ꝗͣ ali qõ aliud.
Respõ cont̃ illos ribi alia pecc̃a ostñtur illo

Expanded text:
 12: Tanto majori injustitia violatum est illud mandatum, quanto faciliorterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatibus, qui illud peccatum caeteris subdidit, quod nullo alio peccato factum est. Majorem ergo effectum mali habuit illud peccatum, quam aliquod aliud. 7. Responsio contra illos, ubi alia peccata ostenduntur illo
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri solet. utr̃ peccm̃ trans gressi¬
onis a de ex quo ꝑ cessit originale ⁊
in quo pła suꝑius notata sunt peccã: guiꝰ
fim̃t cet̾is peccĩs. Quibdã ita ẽe iudetur.
amiissum tã magnũ ẽ ut in uno hoĩe ori¬
ginalit. ⁊ ut ita dixĩm: radicabilit: totũ

Expanded text:
ic quaeri solet utrum peccatum Adae transgressionis ex quo processit originale, et in quo plura superius notata sunt peccata, gravius fuerit caeteris peccatis. Quibusdam ita esse videtur, admissum, tam magnum est, ut in uno homine originaliter et, ut ita dixerim, radicaliter to
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eccłie quia il eis illicite uant᷑ non mͦ heretici.
S etiam om̃s impii.s illi corrigendi sunt. ⁊ pu¬
mendi illa autem cognoscñda ⁊ ueneranda. It̃
aqͣ. Quod dicitis. Ut qui ordinatꝰ est itm̃ ordmẽtur
ualcde ridicłosumẽ ut enim baptreatus semelitm̃
baptirari ñ debet. Ita qui consecratꝰ est semel: me
dandi possunt emendare s ꝑniciose:⁊ quib de¬
dit᷑ non sunt itm̃ ordinandi. que p̃missis exoposi

Expanded text:
non modo haeretici, sed etiam omnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in dandi. Possunt enim dare, sed perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis ex oppos
Abbreviated transcription (Latin):
tura seruitute corruptionis. in libertatẽ
la tangebat᷑ misi molestia.⁊ plenus ha¬
bebit in futura b̾itudine. ubimiser ẽẽ nõ
poterit. s in haciuita queestiñt pͥmũ pec¬
catum ⁊ ultimam consirmationem nemo
amisi̾a lib̾ est qi pena peccati non caret. Re
ꝑetit de corrupcionem liberi arbitriĩ utad

Expanded text:
servitute corruptionis, in libertatem nulla angebatur molestia; et plenius habebit in futura beatitudine, ubi miser esse non poterit. Sed in hac vita, quae est inter primum peccacatum et ultimam confirmationem, nemo a miseria liber est, quia poena peccati non caret. 15. Repetit de corruptione liberi arbitrii, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ bapt̃i. Itm̃ ordinadisunt. sicut nec bapu
dicunt. bap̃a ꝙ accsp̃. non amnittit qui recedit
sa. cur ille qui illud bapã amitt̃e non põt. iusdã¬
dipossit amit̾e. Utr̃q enim sac̃mentũ ẽ. ⁊ qua¬
dam consetracione utr̃q hominidat illuo cũ
baptirat. ⁊ illd̾ cum ordinat᷑. Iõ non licet in catho¬
rore suscepti sunt:⁊ siuilim est opꝰ esse. uead̾ offi¬
cia gererent que agebant. ñ sunt rursus ordinã¬
di. S sicut bap̾s in eis: ita ordinacio mansit inte¬
gra. ꝙ in p̃cilione fu̾at uiciũq unitate pacisẽ
correptum. non insacramentis. qus ubicumq
sũt:. ipã sunt.⁊ cum ip̃i expedire uidr eccłie. ũ ppo¬
cionis sacram̃ta detͣhuit᷑. S seuꝑ eos manẽt.
Iõq non eis manꝰ imponit. nate ñ homimi. s tpi
utrũ q quid̃ aꝑniciãm suam. s aliuth ẽ ñ hr̃e.
aliud ꝑniciose hr̃e. aliud salubrit̾ hr̃e. id̾ le his
qui ab eccłie unitate seꝑatisunt. nulla iã qõnẽm¬

Expanded text:
et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nec baptidicunt, Baptisma quod accepit non amisa, cur ille, qui ipsum baptismum amittere non potest, ius dandi possit amittere. utrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in cathorore, suscepti sunt: et si visum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati; sed, sicut baptismus in eis, ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est, non in sacramentis, quae ubicunque sunt ipsa sunt: et cum expedire videtur Ecclesiae, ut pionis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent. Ideoque non eis manus imponitur, ne non homini, sed ipsi utrumque quidem ad perniciem suam. Sed aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. Idem: De his qui ab Ecclesiae unitate separati sunt, nulla jam quae
Abbreviated transcription (Latin):
nos usus naturalium potenciaꝵ. ñ
tesunt. Extĩores uero qui ꝑ corpus gerũt᷑.
iõ qd̾ anõ dicit opus uirtutis e̾̃e bonũ usũ
naturalium potenciar̃. beusu ext̾ioriac¬
cipuint. Qd̃ uero dicit bonum usũ lib̾i ar.
uirtutẽ ẽẽ ⁊ in magnis nũaribonis. deu¬
su int̾iori intłłigunt. Et uirtutes nich̾alid̃
eẽ quam bonos affectus. uel motus m̃tisas¬
serunt. quosd̾s in homine facit ñ homo.
Quia licet illi motus sint lib̾i arbitrii. ñ
tñ ẽẽ queunt. nisi deusipm̃ lib̾et ⁊ adiuire
grã sua oꝑante ⁊ cooꝑante. Quam d̾i gͣtui

Expanded text:
nos usus naturalium potentiarum, nte sunt; exteriores vero qui per corpus geruntur, ideo quod Aug. dicit opus virtutis esse bonum usum naturalium potentiarum, de usu exteriori accipiunt; quod vero dicit bonum usum liberi arbitrii virtutem esse, et in magnis numerari bonis, de usu interiori intelligunt. Et virtutes nihil aliud esse quam bonos affectus vel motus mentis asserunt, quos Deus in homine facit, non homo: quia licet illi motus sint liberi arbitrii, non tamen esse queunt nisi Deus ipsum liberet et adjuvet gratia sua operante et cooperante, quam Dei gratui
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit. Informa utiq serui iuclica¬
bit. q̃ õib iniclitio apparebit. ũ uideant
mali in quẽ puprigerut᷑ diuratatẽ uõ eiꝰ.
mali ñ uidebͥũt. Uñ ysaias. Tollat᷑ impiꝰ:¬
diuinitas emĩ sũ gaudio: uncłi ñ pocest Q
lis apparebit tunc

Expanded text:
udicabit. In forma utique servi judicabit; quae omnibus in judicio apparebit, ut videant mali in quem pupugerunt. Divinitatem vero ejus mali non videbunt. UnDivinitas enim sine gaudio videri non potest. 2. Qualis apparebit tunc