comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. nesciremꝰ nͥ intraremꝰ: nec intraremꝰ
nͥ cogerem᷑: grãs dño qͥ trepidationẽ.
nrãm flagello abstulit: exꝑtos docuit.
qm uana ce inania de eccłia sua m̃dax
fama iactauerit. Hinc iã credimꝰ & illa
falsa ẽẽ. que auctores huiꝰ heresis erimi¬
nati st̾: qñ posteri eoꝵ. tã falsa &e peioea
nos a diuisione collegit: ae hoc uni dõ
congruere ut in unitate colat᷑ ostendit.
his ego dñicis lucris impediendis. ad
contͣdicendũ me opponerẽ collegis mesͤ
ouile colligent᷑: uͥ ẽ unꝰ grex &e unꝰ pastor:
Ita sane. huic ꝓuisioni ꝯtradicẽ debui. ne
res qͣs dicitis ur̃as ꝑderetis. ce securi xp̃m
ꝓscriberetiͤ. ut iure romano testam̃ta con¬
dẽtis. & iure diuino patrib ꝯditũ testa¬
m̃tũ uͥ scͥptũ ẽ. in semine tuo benedicent᷑
om̃s gentes. calũniosis cͥminationib rũ¬
ꝑetis: ut in emptionib &e uenditionib libe¬

Expanded text:
esse nesciremus, nisi intraremus, nec intraremus, esse nesciremus, nisi intraremus, nec intraremus, nisi cogeremur; gratias domino, qui trepidationem nostram flagello abstulit, expertos docuit, quam uana et inania de ecclesia sua mendax fama iactauerit; . hinc iam credimus et illa falsa esse, quae auctores huius haeresis criminati sunt, quando posteri eorum tam falsa et peiora tias domino, qui nos a diuisione collegit et hoc uni deo congruere, ut in unitate colatur, ostendit\'. His ego dominicis lucris impediendis ad contradicendum me opponerem collegis meis,ouile colligerentur, ubi est unus grex et unus pastor? ita sane huic prouisioni contradicere debui, ne res, quas dicitis uestras, perderetis et securi Christum proscriberetis? ut iure Romano testamenta conderetis et iure diuino patribus conditum testamentum, ubi scriptum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes, calumniosis criminationibus rumperetis? ut in emptionibus et uenditionibus libe
Abbreviated transcription (Latin):
tierant: & eos inde discedere. atq ad
catholicam transire nemo cogebat. his
om̃ib. harũ legum terror quib ꝓmul¬
gandis reges dño seruiunt in timore
ita ꝓfuit: ut nc̃ alii dicant. iamiam
hoc uolebamꝰ s do grãs. qui nob̾ occa-¬
sionem p̃buit ĩaiamq faciendi. ce di¬
lationum morulas amputauit. Alii
dieant. hoc ẽẽ uerũ iam sciebamꝰ. s ne¬
scio qua consuetudine tenebam᷑: grãs
dño qui uincula nr̃a dirupit. & nos ad
pacis uinculũ transtulit. Alii dicant.
nesciebamꝰ hic ẽẽ ueritatẽ: nec eã disce¬
re uolebam: s nos ad eã cognoscendam
metus fecit intentos: qͦ timuimꝰ. ne for¬
de sine ullis rerũ ȩternarũ lueris. d̃ãp¬
no rerũ tẽporaliũ ferirem᷑: grãs dño
qͥ negligentiã nrãm stimulo t̾roris excuᷤ¬
sit: ut salt̃ĩ solliciti q̃reremꝰ qd̾ securi ñ¬
qm nosse curauimꝰ. Alii dicant nos fal¬
sis rumorib t̃rebam᷑ intrare: qͦs falsos

Expanded text:
ti erant et eos inde discedere atque ad ti erant et eos inde discedere atque ad catholicam transire nemo cogebat! His omnibus harum legum terror, quibus promulgandis reges domino seruiunt in timore, ita profuit, ut nunc alii dicant: clam hoc uolebamus; sed deo gratias, qui nobis occasionem praebuit iam iamque faciendi et dilationum morulas amputauit\', alii dicant: Hoc esse uerum iam sciebamus, sed nescio qua consuetudine tenebamur; gratias domino, qui uincula nostra disrupit et nos ad pacis uinculum transtulit\', alii dicant: \'Nesciebamus hic esse ueritatem nec eam discere uolebamus; sed nos ad eam cognoscendam metus fecit intentos, quo timuimus, ne forte sine ullis rerum aeternarum lucris damno rerum temporalium feriremur; gratias domino, qui neglegentiam nostram stimulo terroris excussit, ut saltem solliciti quaereremus, quod securi numquam nosse curauimus, alii dicant: \'Nos falsis rumoribus terrebamur intrare, quos falsos
Abbreviated transcription (Latin):
sa recte intelligi posse qd̃ scͥptum ẽ. Da
sapienti occasionem: &e sapientiorerit.
Quã multi enĩ qd̾ certo scimꝰ iam uole¬
bant eẽ catholici. manifestissima uitate
commoti: & offensionẽ suoꝵ reuerendo
cotidie differebant. Qũã multos nos
ueritas qua nunquã p̃sumpsistis. s
obduratȩ consuetudinis graue uincłm
colligabat: ut in eis cõpleretur diuina
illa sententia:. uerbis ñ em̃dabitur ser¬
uus durus. Si enĩ & intellexerit: ñ obe¬
diet. Quã multi ꝓpt̾ea putabant uerã
eccłiam ẽẽ partẽ donati: qͥa eos ad co¬
gnoscendam catholicã ueritatẽ. securi¬
tas torpidos fastidiosos pigrosq facie¬
bat. Quã multis aditũ intrandi obse-¬
rabant rumores maledicoꝵ: qͥ nescio
qͥd aliud nos in altare di ponere iacti¬
tabant. Quã multi nichil int̾esse cre¬
dentes. in qua qͥsꝙ parte xꝑianꝰ sit. idõ
ꝑmanebant in parte donati qͥa ibi na¬

Expanded text:
sa recte intellegi posse, quod scriptum est: Da sa recte intellegi posse, quod scriptum est: Da sapienti occasionem et sapientior erit. quam multi enim, quod certo scimus, iam uolebant esse catholici manifestissima ueritate commoti et offensionem suorum reuerendo cotidie differebant! quam multos non ueritas, qua numquam praesumpsistis, sed obduratae consuetudinis graue uinculum conligabat, ut in eis compleretur diuina illa sententia: Verbis non emendabitur seruus durus; si enim et intellexerit, non oboediet! quam multi propterea putabant ueram ecclesiam esse partem Donati, quia eos ad cognoscendam catholicam ueritatem securitas torpidos, fastidiosos pigrosque faciebat! quam multis aditum intrandi obserabant rumores maledicorum, qui nescio quid aliud nos in altare dei ponere iactitabant! quam multi nihil interesse credentes, in qua quisque parte Christianus sit, ideo permanebant in parte Donati. quia ibi na
Abbreviated transcription (Latin):
ultro cecilianũ accusauer̃t. usq ad p̾sen¬
des imꝑatores: qͥ iudiciũ illiꝰ qũe ur̃i ele¬
gerunt. qd̾ iudicib epĩs p̾tulerunt᷑. ius¬
tissime contra uos custodiendũ esse
decernunt. His gͦ exemplis: a collegis
meis mͥ ꝓpositis cessi. Nam mea pͥmitus
sententia ñ erat. nͥ neminẽ ad unitatẽ
rꝑi ẽẽ cogendũ: uerbo ẽẽ agendũ: dis¬
putatione pugnand̾u: ratione uincen¬
dum: ne fictos catholicos haberemꝰ: qͦs
aꝑtos hereticos noueramꝰ. S hȩc opinio
mea ñ contradicentiũ uerbis. s demon¬
strantium superabat᷑ exemplis. Nam
primo mͥ opponebat᷑ ciuitas mea: quȩ
cum tota eẽt in parte donati:. ad uni¬
tatem catholicã legũ imꝑialiũ timore.
conuersa ẽ. Quã nunc uidemꝰ ita hurꝰ
ur̃ẽ animositatis ꝑniciem detestari:
ut in ea nunquã fuisse credat᷑. Ita alie
multeq mͥ nominatim cõmemorabait᷑:
ut ipsis reb agnoscerẽ. etiã in hac cau¬

Expanded text:
ultro Caecilianum accusaverunt, usque ad praesenultro Caecilianum accusaverunt, usque ad praesentes imperatores, qui iudicium illius, quem uestri elegerunt, quem iudicibus episcopis praetulerunt, iustissime contra uos custodiendum esse decernunt. His ergo exemplis a collegis meis mihi propositis cessi. nam mea primitus sententia non erat nisi neminem ad unitatem Christi esse cogendum, uerbo esse agendum, disputatione pugnandum, ratione uincendum, ne fictos catholicos haberemus, quos apertos haereticos noueramus. sed haec opinio mea non contradicentium uerbis sed demonstrantium superabatur exemplis. nam primo mihi opponebatur ciuitas mea, quae cum tota esset in parte Donati, ad unitatem catholicam legum imperialium timore conuersa est, quam nunc uidemus ita huius uestrae animositatis perniciem detestari, ut in ea numquam fuisse credatur; ita aliae multae, quae mihi nominatim commemorabantur, ut ipsis rebus agnoscerem etiam in hac cau
Abbreviated transcription (Latin):
gnite ueritati consentirets: quã ut a¬
maretis uanissimã hominũ głam. quã
uos putatis ꝑdere. si cognitȩ ueritati
consenseritis. Uides itaq ĩa ut opinor
ñ esse considerandũ qd̾ qͥsq cogitur:
an malũ: ñ quo qͥsq bonus ẽẽ possit
inuitus. s tim̃do qd̾ ñ uult pati. uel
relinquit impedientẽ animositatem.
uł ignoratã cõpellitur cognoscere ueri¬
tatem: ut timens uł respuat falsũ de
quo contendebat: uł querat uerũ qd̵
nesciebat: & uolens ĩa teneat qd̾ nolebat.
Suꝑfluo fortasse hoc diceret᷑ quiblibet
uerbis: si ñ tam multis ostenderet᷑ exem¬
plis. Non illos aut illos homines. s multaᷤᷤ
ciuitates uidemꝰ fuisse donatistas. nc̃ ẽẽ
catholicas: detestari uehem̃ter diabolicã
separationẽ: diligere ardent̃ unitatẽ.
Quȩ tam̃ timoris huiꝰ qui tͥ displicet. oc¬
casionib catholicȩ factȩ st̃. ꝑleges imꝑa¬
toꝵ. a constantino apud quẽ primũ ur̃i

Expanded text:
gnitae ueritati consentiretis, quam ut agnitae ueritati consentiretis, quam ut amaretis uanissimam hominum gloriam, quam uos putatis perdere, si cognitae ueritati consenseritis. Vides itaque iam, ut opinor, non esse considerandum, quod quisque cogitur, an malum: non quo quisque bonus possit esse invitus; sed timendo quod non vult pati, vel relinquit impedientem animositatem, vel ignoratam compellitur cognoscere veritatem, ut timens vel respuat falsum de quo contendebat, vel quaerat verum quod nesciebat, et volens teneat jam quod nolebat. superfluo fortasse hoc diceretur quibuslibet uerbis, si non tam multis ostenderetur exemplis. non illos aut illos homines sed multas ciuitates uidemus fuisse Donatistas, nunc esse catholicas, detestari uehementer diabolicam separationem, quae tamen timoris hujus qui tibi displicet occasionibus, catholicae factae sunt per leges imperatorum, a Constantino apud quem primum vestri
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ꝓpt̾ malos boni deserendi. s ꝓꝑt̾
bonos mali tolerandi st̃:sicut tolerart̃
ꝓpħȩ contra quos tanta dicebant᷑: nec
cominunionẽ sacram̃toꝵ illiꝰ ppłi relin¬
quebant: sicut ipse dñs nocentẽ iudam
usq ad condignũ eiꝰ exitũ tolerauit:
ce eũ sacrã cęn̾ã cum innocentib com¬
municare ꝑmisit. sicut tolerar̃t apłi eos.
qui ꝑ inuidiã qd̃ ipsiꝰ diaboli uitiũ est.
xp̃m annuntiabant: sic̃ tolerauit eypri¬
anus collegarũ auariciã: qũa sed̃m a¬
postołu appellat idolatriã. Postremo qͥc¬
quid tẽ in illos epõs gestũ est. etiam si
forte ab aliquib eoꝵ sciebat᷑: si ñ sit ac¬
ceptio ꝑsonarũ. nc̃ ab omib ignoratur.
Cur gͦ ñ ab omib pax amatur: Hec facilli¬
me cogitare possetis: aut fortasse etiã co¬
gitatis: s meliꝰ erat. ut amaretis pos¬
sessiones t̾renas. quas tim̃do ꝑdere co¬

Expanded text:
non enim propter malos boni deserendi, sed propter non enim propter malos boni deserendi, sed propter bonos mali tolerandi sunt, sicut tolerarunt prophetae, contra quos tanta dicebant, nec communionem sacramentorum illius populi relinquebant, sicut ipse dominus nocentem ludam usque ad condignum eius exitum tolerauit et eum sacram cenam cum innocentibus communicare permisit, sicut tolerarunt apostoli eos, qui per inuidiam, quod ipsius diaboli uitium est, Christum adnuntiabant, sicut tolerauit Cyprianus collegarum auaritiam, quam secundum apostolum appellat idolatriam. postremo quicquid tunc inter illos episcopos gestum est, etiam si forte ab aliquibus eorum sciebatur, si non sit acceptio personarum, nunc ab omnibus ignoratur. cur ergo non ab omnibus pax amatur?\' haec facillime cogitare possetis aut fortasse etiam cogitatis. sed melius erat. ut amaretis possessiones terrenas, quas timendo perdere co
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fuerunt: iudicib potiꝰ suo ꝑiculo
iudicantib. quã uictis litigatorib ere¬
dere maluert̃:. Certe nulliꝰ crim̃. ma¬
culat nescientẽ. Quomͦ fideles toto orbe
diffusi. erim̃ traditoꝵ cognoscere pote¬
rant: qd̾ accusatores etiã sinouerant.
tam̃ eis ostendere ñ ualebant: Hos gͦ
ab hoc crimine innocentes ẽẽ: nempe
ipsa ignorantia facillime ostendit. Cur
gͦ innocentes falsis criminib accusart᷑:
qͥa crimina aliena. seu falsa seu uera ne¬
scierunt: Qͥs locus innocentiȩ reserua¬
tur: sicrim̃ est ꝓpriũ. nescire erim̃ alie¬
num: Porro si tot gentiũ ppłõs. ipsa igno¬
rantia sicut dictũ est innocentes osten¬
dit: quã magnũ erim̃ est. ab istoꝵ inno¬
centium cõmunione separarr. Nã et
facta nocentiũ. quȩ in nocentibꝰ demon¬
strari uł ab innocentib credi ñ possunt.
ñ inquinant quẽquã: si ꝑꝑt̾ innocenti¬
um consortiũ etiã cognita sustinentur.

Expanded text:
interfuerunt, iudicibus potius suo periculo interfuerunt, iudicibus potius suo periculo iudicantibus quam uictis litigatoribus credere maluerunt? certe nullius crimen maculat nescientem. quo modo fideles toto orbe diffusi crimen traditorum cognoscere poterant, quod accusatores, etiam si nouerant, tamen eis ostendere non ualebant? hos ergo ab hoc crimine innocentes esse nempe ipsa ignorantia facillime ostendit. cur ergo innocentes falsis criminibus accusantur. quia crimina aliena seu falsa seu uera nescierunt? quis locus innocentiae reseruatur. si crimen est proprium nescire crimen alienum? porro si tot gentium populos ipsa ignorantia, sicut dictum est, innocentes ostendit, quam magnum crimen est ab istorum innocentium communione separari? nam et facta nocentium, quae innocentibus demonstrari uel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant quemquam, si propter innocentium consortium etiam cognita sustinentur.
Abbreviated transcription (Latin):
gitare constantin iudiciũ atq senten¬
tiam contra uos uenire: quȩ urĩs ma¬
iorib cecilianũ apud imꝑator̃e totiens
accusantib ce ñ conuincentib. adu̾sꝯ
uos ꝓmulgata ẽ: eamq necessario seqͥ
cȩteros imꝑatores maxime catholicos
xpianos: quotiens de uobis aliqͥd agere
ur̃ȩ obstinationis necessitas cogit. faci¬
le erat ista cogitare. ut uobisipsis aliq̃ñ
diceretis:. si cecilianus uł in nocens fuit.
uł nocens conuinci ñ potuit: qͥd in hoc
negotio. tã longe latẽq diffusa societas
xꝑiana peccauit: Cur orbi xꝑiano non
licuit ignorare: qd̾ ñ potuerunt qͥ accu¬
sauerant demonstrare. Cur illi qͦs xp̃c
in agro suo id ẽ in mundo hoc semina¬
uit. & int̾ rizania crescere usq ad messẽ
p̃cepit: cur tot milia fideliũ in om̃ib
gentib. quoꝵ multitudinẽ stellis cęli
&e harenȩ maris dñs cõparauit. quos
qͥa in hac causa in qua discutienda noi

Expanded text:
gitare Constantini iudicium atque sentengitare Constantini iudicium atque sententiam contra uos uigere. quae uestris maioribus Caecilianum apud imperatorem totiens accusantibus et non conuincentibus aduersus uos promulgata est, eamque necessario sequi ceteros imperatores, maxime catholicos Christianos, quotiens de uobis aliquid agere uestrae obstinationis necessitas cogit. Facile erat ista cogitare, ut uobis ipsis aliquando diceretis: \'Si Caecilianus uel innocens fuit uel nocens conuinci non potuit, quid in hoc negotio tam longe lateque diffusa societas Christiana peccauit? cur orbi Christiano non licuit ignorare, quod non potuerunt, qui accusauerant, demonstrare? cur illi, quos Christus in agro suo, id est in hoc mundo seminauit et inter zizania crescere usque ad messem praecepit, cur tot milia fidelium in omnibus gentibus, quorum multitudinem stellis caeli et harenae maris dominus comparauit, quos istiani, quia in hac causa, in qua discutienda non
Abbreviated transcription (Latin):
accusassent. nec ea quȩ intendebant ꝓ¬
bare potuissent. noluerunt enĩ uerita¬
d consentire nec uicti: Ille qͥppe imꝑator
primꝰ constituit in hac causa: ut res coi¬
uictoꝵ & unitati ꝑuicacit̃ resistentiũ.
fisco uendicarent᷑. S uidelicet si urĩs
maiorib accusantib atq suꝑantib.
contra cõmunionem ceciliani imꝑator
tale aliqͥd decreuiss: ꝓuisores eccliȩ. de¬
fensores pacis & unitatis nominari uel¬
letis. Cũ uͦ in eos qͥ ultro accusantes ni¬
chil ꝓbare potuerunt. nec oblato sͥ gre¬
mio pacis quo correcti exciꝑent᷑ consen¬
tire uoluer̃t. ab imꝑatorib talia decer¬
nuntur: indignũ facinꝰ clamitat᷑: nemi¬
nem ad unitatẽ ẽẽ cogendũ. malũ ꝓma¬
lo nemini reddendũ ẽẽ contendit᷑: qͥd
ẽ aliud. quã id qd̾ de uobis qͥdã sc̃ͥpsit.
qd̾ uolumꝰ scm̃ est: Et nunc ñ erat ma¬
gnum neq difficile. considerare atq co¬

Expanded text:
accusassent nec ea, quae intendebant, paccusassent nec ea, quae intendebant, probare potuissent. noluerunt ueritati consentire nec uicti? ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res conuictorum et unitati f peruicaciter resistentium fisco uindicarentur. sed uidelicet si uestris maioribus accusantibus atque superantibus contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decreuisset. prouisores ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari uelletis. cum uero in eos, qui ultro accusantes nihil probare potuerunt nec oblato sibi gremio pacis, quo correcti exciperentur. consentire uoluerunt, ab imperatoribus talia decernuntur, indignum facinus clamitatur, neminem ad unitatem esse cogendum, malum pro malo nemini reddendum esse contenditur. quid est aliud quam id, quod de uobis quidam scripsit: Quod uolumus, sanctum est\'? et nunc non erat magnum neque difficile considerare atque co
Abbreviated transcription (Latin):
suprascͥptus sit. Libellus eccłiȩ catholicȩ¬
criminũ ceciliani: traditꝰ a parte maioꝵ.
Illos aũt hinc magis arguimꝰ: qͥa apud
imꝑatorem ultro cecilianũ accusauert̃ ÷¬
quẽ pͥmo utiq apud collegas transmari¬
nos conuincere debuert. Ipso aũt imꝑa¬
tore longe ordinatiꝰ agente. ut ep̃orũ
causam ad se delatã ad epõs mitteret: nͦ
uicti pacẽ cũ frĩb habere uoluerunt.
s rursus ad eunde̾ imꝑatorẽ uener̃t:
rursus ñ cecilianũ tantũ.s etiã datoᷤᷤ
sibi epõs iudices. apud t̾renum regẽ
accusauert̃. Rursus ab alio epischopali¬
iudicio ad eundẽ imꝑatorẽ appellauert:
nec eo ipso int̾ partes cognoscente atq iu¬
dicante. uł ueritati uł paci cedendũ ẽẽ
duxerunt. Qd aũt aliud statueret con¬
stantinus aduersus cecilianũ &e socios eiꝰ.
si essent urĩs maiorib accusantibꝰ uicti:
quã qd̾ statuit in eos ipsos. qͥ cũ ultro

Expanded text:
suprascsuprasccriminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\'. illos autem hinc magis arguimus, quia, cum apud imperatorem ultro Caecilianum accusassent, quem primo utique apud collegas ti-ansmarinos conuincere debuerunt, ipso imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam ad episcopos mitteret. nec uicti pacem cum fratribus habere uoluerunt, sed rursus ad eundem imperatorem uenerunt, rursus non Caecilianum tantum uerum etiam datos sibi episcopos iudices apud terrenum regem accusauerunt, rursus ab alio episcopaliudicio ad eundem imperatorem appellauerunt nec eo ipso inter partes cognoscente atque iudicante uel ueritati uel paci cedendum esse duxerunt. Quid autem aliud statueret Constantinus aduersus Caecilianum et socios eius, si essent uestris maioribus accusantibus uicti, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro
Abbreviated transcription (Latin):
repetitione. ab aplłicis ȩremplis recedit᷑:
qͥa hoc fecisse nemo inuenit᷑ illoꝵ. S tam̃
cũ maiores ur̃ĩ. ipsũ cecilianũ tunc eccłiȩ
carthaginensis ep̃m. eui tanquã crimi¬
noso cõmunicare noluer̃t. apud pͥncipẽ
constantinũ ꝑ anullinũ ꝓconsule accu¬
sauerunt. ñ res suas amissas repetiue¬
runt: s innocentẽ sicut existimamꝰ. & siẽ
ipse iudicioꝵ exitus docuit. całupniose
appetiert. Quo qͥd sceleratiꝰ ab eis fieri po¬
tuit: Si aũt sicut falso arbitramini.
uere criminosũ iudicandũ t̾renis po¬
testatib tradider̃t: quid nob̾ obicitis.
qd̾ ur̃oꝵ p̾sumptio pͥmitus fecit. Ed̃ eoᷤ¬
ñ argueremꝰ quia fecert̃. si ñ animo in¬
uido &e noxio. s emendandi & corrigen¬
di uoluntate fecissent. Uos tam̃ indubi
tanter arguimꝰ. quib erim̃ uidetur de
rib urĩs anullino ꝓconsuli traditus.
& constantino imꝑatori mittendus. ita

Expanded text:
repetitione ab apostolicis exemplis receditur, repetitione ab apostolicis exemplis receditur, quia hoc fecisse nemo inuenitur illorum. sed tamen cum maiores uestri ipsum Caecilianum tunc ecclesiae Carthaginiensis episcopum, cui tamquam criminoso communicare noluerunt, apud principem Constantinum per Anulinum proconsulem accusauerunt, non res suas amissas repetiuerunt, sed innocentem, sicut existimamus et sicut ipse iudiciorum exitus docuit, calumniose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? si autem, sicut falso arbitramini, uere criminosum iudicandum terrenis potestatibus tradiderunt, quid n praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus, quia fecerunt, si non animo inuido et noxio sed emendandi et corrigendi uoluntate fecissent. uos tamen indutanter arguimus, quibus crimen videtur de ribus vestris Anulino proconsuli datus, et Constantino imperatori mittendus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
uł exerenda: illi qͥdem a quib uos sepa¬
rastis acerrimi fuer̃t. & contra uos qntũ
audire potuimꝰ. & cont᷑ maximianstaᷤ.
qd̾ gestoꝵ etiã certis docum̃tis ꝓbamꝰ.
s tam̃ ñdum ab eis separati eratis. qñdo
iuliano imꝑatori in sua petitione dixe¬
runt. qd̃ apud eũ sola iusticia locũ ha¬
beret: quẽ certe apostatã nouerant. &¬
idolatriis deditũ sic uidebant. ut aut
iusticiã esse idolatriã faterent᷑. aut se
scelerate mentitos negare ñ possent: ut
apud eũ dicerent soła locũ habere iusti¬
ciam: apud quẽ magnũ locũ cerneren
habere idolatriã. S fuerit error in u̾bo.
De ipso facto qͥd dicis: Si nicħ iniustum
ab imꝑatore petendũ ẽ. cur a uliano
petitũ est qd̃ inustũ putatũ est: An hoc
petendum ẽ. ut sua qͥsq recuꝑet. ñ ut ali¬
quẽ quo ab imꝑatore coherceat᷑ accus&:
Interim &e in suarũ rerũ recipiendarũ

Expanded text:
uel exerenda, illi quidem, a quibus uos sepauel exerenda, illi quidem, a quibus uos separastis, acerrimi fuerunt et contra uos, quantum audire potuimus, et contra Maximianistas. quod gestorum etiam certis documentis probamus; sed tamen nondum ab eis separati eratis, quando Iuliano imperatori in sua petitione dixerunt, quod apud eum sola iustitia locum haberet, quem certe apostatam nouerant et idolatriis deditum sic uidebant, ut aut iustitiam esse idolatriam faterentur aut se scelerate mentitos negare non possent, ut apud eum dicerent solam locum habere iustitiam, apud quem magnum locum cernerent habere idolatriam. sed fuerit error in uerbo. de ipso facto quid dicis? si nihil iustum ab imperatore petendum est, cur a Iuliano petitum est, quod iustum putatum est? An per hoc petendum est, ut sua quisque recuperet, non ut aliquem, quo ab imperatore coherceatur, accuset? interim et in suarum rerum recipiendarum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non ualetis: ponamꝰ uos eugłicam
sententiã qua scriptũ est. si quis tibi
uoluerit tunicã tollere. & iudicio te¬
cum contendere. dimitte illi ce palli¬
um. sic intelligere sic tenere: ut ꝑse¬
quentib uos ñ solũ nulla iniuria.
uerũetiam iure nullo resistendum
putetis. Hunc certe intellectũ rogatꝰ
auctor ur̃ aut ñ habuit. aut ñ imple¬
uit: qͥ de nescio quib reb ut dicitis
urĩs. acerrima ꝑseuerantia etiã forensi
disceptatione conflixit. Cui si diceret᷑.
iudicio publico defendit. sicut tu in
ȩpła posiusti: qͥs unquã apłoꝵ in causa
fidĩ res alienas inuasit: nullũ qͥdem
in diuinis libris huiꝰ facti reppiret ex¬
empłu: s tam̃ forte inueniret aliquã
uerã defensionẽ. si uerã eccłiam retine¬
ret: ñ sub eccłiȩ uerȩ nomine impu¬
denter aliqͥd possideret. Qd̃ aũt ꝑtinet
ad terrenarũ potestatũ iussa. contͣ scis¬
maticos aut bereticos uł impetranda

Expanded text:
quod non ualetis, ponamus uos euangelicam quod non ualetis, ponamus uos euangelicam sententiam, qua scriptum est: Si quis tibi uoluerit tunicam tollere et iudicio tecum contendere, dimitte illi et pallium, sic intellegere, sic tenere, ut persequentibus uos non solum nulla iniuria uerum etiam iure nullo resistendum putetis: hunc certe intellectum Rogatus auctor uester aut non habuit aut non impleuit, qui de nescio quibus rebus. ut dicitis, uestris acerrima perseuerantia etiam forensi disceptatione conflixit. cui si diceretur:iudicio publico defendit?\' sicut tu in epistula posuisti: Quis umquam apostolorum in causa fidei res alienas inuasit?\' nullum quidem in diuinis litteris huius facti reperiret exemplum; sed tamen forte inueniret aliquam uerara defensionem, si ueram ecclesiam retineret, non sub ecclesiae uerae nomine inpudenter aliquid possideret., Quod autem pertinet ad terrenarum potestatum iussa contra schismaticos aut haereticos uel impetranda
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe impietas: etiã idolatriã forsitan
suꝑat. S quia ñ facile conuinci posst̃:
in animo nãq latet. hoc malũ: om̃s
tanquã non a nobis minimis alieni.
leniore seueritate cohercemini. Et ħ
quidẽ uł de om̃ib hereticis qͥ xꝑia¬
nis sacram̃tis imbuunt᷑. & a xꝑi ue¬
ritate siue unitate dissentiunt: uł
donatistis omib dixerim. Qd autẽ
ad uos attinet. qui ñ solũ cum illis
cõmuniter donatistis a donato. ue¬
rumetiã ꝓpriȩ rogatistȩ: a rogato ap¬
pellamini: mitiores qͥdem ẽẽ uidemi¬
ni: qͥa circũcellionum immanissimiᷤᷤ
gregib ñ seuitis. S nulla bestia si ne¬
minem uulneret ꝓꝑterea mansueta
dicit᷑: qͥa dentes & ungues ñ habet. Se¬
uire uos nolle dicitis: ego ñ posse ar-¬
bitror. Ita enĩ estis numero ex igui:
ut mouere uos contra aduersarias
uobis multitudines ñ audeatis: &¬
si cupiatis. S ponamꝰ uos etiã nolle

Expanded text:
quippe impietas etiam idolatriam forsitan quippe impietas etiam idolatriam forsitan superat. sed quia non facile conuinci possunt — in animo namque latet hoc malum —, omnes tamquam non a nobis nimis alieni leniore seueritate cohercemini. et hoc quidem uel de omnibus haereticis, qui Christianis sacramentis inbuuntur et a Christi ueritate siue unitate dissentiunt. uel Donatistis omnibus dixerim. Quod autem ad uos adtinet, qui non solum cum illis communiter Donatistae a Donato uerum etiam proprie Rogatistae a Rogato appellamini, mitiores quidem esse uidemini, quia Circumcellionum immanissimis gregibus non saeuitis; sed nulla bestia, si neminem uulneret, propterea mansueta dicitur, quia dentes et ungues non habet. saeuire uos nolle dicitis; ego non posse arbitror. ita enim estis numero exigui, ut mouere uos contra aduersarias uobis multitudines non audeatis, etsi cupiatis. sed ponamus uos etiam nolle,
Abbreviated transcription (Latin):
ab errore discedere: quã ꝓscelere pu-¬
niremini. Potest enĩ fortasse etiã de
uobis dici. qd̾ ait apł̃s de iudeis: testi¬
moniũ illis ꝑhibeo. quia zelũ dĩ haben:
s ñ scd̾m scientiã. Ignorantes enĩ dei
iusticiã. & suã iusticiã uolentes consti¬
tuere: iusticiȩ di ñ sunt subiecti. Qd
enĩ aliud &e uos quã urãm iusticiam
uultis constituere: qnͣdo ñ dicitis iu¬
stificari. nͥ eos qui a uobis potuerint
baptizari: In hac gͦ apłica sententia
quã de iudeis ꝓtulit. hoc distatis a iui¬
deis: qd̾ uos habetis sacram̃ta xꝑiana:
quib illi adhuc carent. Cȩterũ ad ħ
qd̾ ait. ignorantes di iusticiã & suam
uolentes constituere. & qd̵ d̃ĩ zelũ ha
bent. s ñ scdm scientiã: pares estis õmo:
exceptis dutaxat illis quicũq in uob̃
sunt scientes qͥd uerũ sit. & ꝓ animosi.¬
tate suȩ ꝑuersitatis. contra ueritatẽ
etiam sibi notissimã dimicantes. Hoꝵ

Expanded text:
ab errore discedere, quam ab errore discedere, quam niremini. potest enim fortasse etiam de uobis dici. quod ait apostolus de Iudaeis: Testimonium illis perhibeo, quia zelum dei habent sed non secundum scientiam. ignorantes enim dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. quid enim aliud et uos quam uestram iustitiam uultis constituere. quando non dicitis iustificari nisi eos, qui a uobis potuerint baptizari? in hac ergo apostolica sententia, quam de Iudaeis protulit, hoc distatis a Iudaeis, quod uos habetis sacramenta Christiana, quibus illi adhuc carent. ceterum ad hoc, quod: ait: Ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere, et quod zelum dei habent sed non secundum scientiam, pquicumque in uobis sunt scientes, quid uerum sit, et pro animositate suae pernersitatis contra ueritatem etiam sibi notissimam dimicantes. horum
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Prius gͦ tempꝰ illiꝰ regis. significa¬
bat priora tempora regũ infidelium.
quos passi st̃ xꝑiani ꝓ impiis. posteriꝰ
uͦ tempꝰ regis illi significauit tẽpora
posterioꝵ regũ iam fideliũ. quos pati¬
untur impii ꝓ rpianis.S plane in eiꝰ
qui sub nomine xꝑi errant seducti a
ꝑuersis. ne forte oues xꝑi sint erranteᷤ.
& ad gregẽ aliter reuocandȩ sint: tẽꝑa¬
ta seueritas & magis mansuetudo ser¬
uatur: ut cohercitione exilioꝵ atq dãp¬
noꝵ ammoneãt᷑ considerare. qͥd quare
patiant᷑: &e discant p̃ponere rumoribꝰ
&e calumpniis hominũ. scͥpturas quas
legunt. Qͥs enĩ nr̃m quis ur̃m. ñ lau¬
dat leges ab imꝑatorib datas: adu̾sꝰ
sacrificia paganoꝵ: Et certe longe ibi¬
pęna seuerior constituta ẽ. Illiꝰ qͥppe im-¬
pietatis: capitale suppliciũ est. De uob̾
aũt cohercendis atq corripiendis ha-¬
bita ratio ẽ: qua potiꝰ ammoneremini

Expanded text:
ret. prius ergo tempus illius regis significaret. prius ergo tempus illius regis significabat priora tempora regum infidelium, quos passi sunt Christiani pro impiis; posterius uero tempus illius regis significauit tempora posteriorum regum iam fidelium, quos patiuntur impii pro Christianis. Sed plane in eis, qui sub nomine Christi errant seducti a peruersis, ne forte oues Christi sint errantes et ad gregem . aliter reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo seruatur, ut cohercitione exiliorum atque damnorum admoneantur considerare. quid quare patiantur. et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum scripturas, quas legunt. quis enim nostrum, quis uestrum non laudat leges ab imperatoribus datas aduersus sacrificia paganopoena severior constituta est. Illius quippe impietatis capitale supplicium est. De vobis autem corripiendis atque coercendis habita ratio est, qua potius admoneremini
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝓueritate. quis ꝓ iniquitate: qͥs
litteris. aliqͥd petitũ a regib t̃rȩ ꝓ ec¬
cdesia: contra inimicos ȩccłie Qͥs negat
ñ inueniri:. S ñdum implebat᷑ illa ꝓ¬
phetia: & nc̃ reges intelligite: erudimi¬
ni qui udicatis t̃ram̾ seruite dño in
timore. Adhuc enĩ illud implebat᷑. qd̾
in eodẽ psalmo paulo suꝑr dicit᷑. Qua¬
re fremuert gentes: ae ppłi meditati st̃
inania. Astitert̃ reges t̾rȩ. & pͥncipes
aduersus xp̃m eiꝰ Herũptam̃ si facta
p̾terita in ꝓpħicis libris. sigurȩ fueraĩ
futuroꝵ: in rege illo qui appellat᷑ nabu¬
godonosor. utrũq tẽpus figuratũ ẽ:
do rex memoratꝰ pios & iustos cogebat.
adorare simulachrũ: ce recusante ᷤᷤ mit¬
debat in flaminã. Nunc aũt illud imn¬
pletur qd̾ paulopost in eodẽ rege figu¬
ratum ẽ: cũ conuersus adhonorandũ
dm̃ uerũ. decreuit in regno suo. ut
quicũq blasphemaret dm̃ sydrac mi¬
sac &e abdenago. pęnis debitis subiace¬

Expanded text:
o veritate, quis pro iniquitate, quis Litteris, aliquid petitum a regibus terrae pro Ecclesia, contra inimicos Ecclesiae. Quis negat non inveniri? Sed nondum implebatur illa prophetia: Et nunc, reges, intelligite, erudimini qui judicatis terram; servite Domino in timore. Adhuc enim illud implebatur, quod in eodem psalmo paulo superius dicitur: Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes aduersus Christum eius. uerum tamen si facta praeterita in propheticis libris figurae fuerunt futurorum, in rege illo, qui appellabatur Nabuchodonosor, utrumque tempus figuratum est, do rex memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in flammam; nunc autem illud impletur, quod paulo post in eodem rege figuratum est, cum conuersus ad honorandum deum uerum decreuit in regno suo, ut, quicumque blasphemaret deum Sidrac, Misac et Abdenago, poenis debitis subiace
Abbreviated transcription (Latin):
& replebitur gła eiꝰ omĩs t̾ra. fiat. fiat:¬
& tu sedes cartennis: & cũ decẽ rogati¬
stis qͥ remansistis dicis. ñ fiat ñ fiat. Au¬
dis loqui eugłium: oportebat impleri
omĩa quȩ scͥpta sunt in lege & ꝓpħis ce
psalmis de me. Tunc aꝑuit. illis sensũ.
ut intelligerent scͥpturas. & dixit. eis.

Expanded text:
 replebitur gloria eius omnis terra. fiat, fiat. et tu sedes Cartennis et cum decem Rogatistis, qui remansistis, dicis: Non fiat, non fiat. Audis loqui euangelium: Oportebat impleri omnia, quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me. tunc aperuit illis sensum, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
insensatis inutilis afflictio. Non est
tam̃ potestas: nͥ a dõ. Qui aut resistit
potestati: di ordinationi resistit. Prin¬
cipes enĩ non st̃ timori. bono oꝑi: s ma¬
lo.Yis aũt ñ timere potestatẽ: Bonũ
fac: & habebis laudem ex illa. Siue enĩ
potestas ueritati fauens aliqũẽ corri-¬
gat. laudẽ habet ex illa qͥ fuerit em̃da¬
tus: siue inimica ueritati in aliquem
seuiat. laudẽ habet ex illa. qͥ uictor fu¬
ut timere ñ debeas potestatẽ: nͥ for¬
de bonũ est sedere. & ñ aduersus frẽm
detrahere:. s aduersus fr̃s om̃s in oĩbꝰ
gentib constitutos: qͥb testimonium
ꝑhibent ꝓpħe xp̃c apłi: cũ legitur: in¬
semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes:
cũ legitur ab ortu solis usq ad occasũ.
sacrificiũ mundũ offertur nomini meo:
qm̃ głificatum ẽ nom̃ meũ in gentib
dicit dñs. Audi dicit dñs. Non dicit
donatus aut rogatꝰ aut uincentius:

Expanded text:
insensatis inutilis afflictio. Non est insensatis inutilis afflictio. Non est autem potestas nisi a Deo. Qui autem resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Principes enim non sunt timori bono operi, sed malo. Vis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Sive enim potestas veritati favens aliquem corrigat, laudem habet ex illa qui fuerit emendatus: sive inimica veritati in aliquem saeviat, laudem habet ex illa qui victor fuut timere non debeas potestatem, nisi forte bonum est sedere et non aduersus fratrem detrahere sed aduersus fratres omnes in omnibus gentibus constitutos. quibus testimonium perhibent psemine tuo benedicentur omnes gentes, cum legitur: Ab ortu solis usque ad occasum sacrificium mundum offertur nominimeo, quoniam glorificatum est nomen meum in gentibus, dicit dominus — audi: \'dicit dominus\', non: dicit Donatus aut Rogatus aut Vincentius
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ donauit ds̃ doꝵ asoł ortu usq ad occasũuo¬
catiᷤ filiis ñ ualẽt: ut de t̾ra corꝑiꝰ ur̃i inexiliũ
ñ mitt̾emini. ae de regno sanguinis sui a
mari usq ad mare & a flumine usq ad t̾mi¬
nos orbis tre. xp̃m exulem facere cona¬
remini: Immo uͦ seruiant reges t̾rȩ xͦ.
etiã leges ferendo ꝓ xp̃o. Maiores ur̃i:
cecilianũ &e socios ei. regib trȩ pumi¬
endos falsis eriminib obiecert̃. Conu̾¬
tantur leones ad cõminuenda ossa
calũpniantium: nec daniel ipse int̾ce¬
dat innocens cõꝓbatus: & de lacii quo
illi ꝑeunt liberatus. Qui enĩ parat ꝓ¬
ximo suo foueam: ipse iustius cadet in
eam. Eripe te fr̃ dũ in hac carne uiuis:
ab ira quȩ uentura ẽ ꝑtinacib ce suꝑ¬
bis. Terror tẽporalium potestatũ qñ
ueritatẽ oppugnat. iustis fortib gło¬
sa ꝓbatio est: infirmis ꝑiculosa tẽpta¬
tio. Quando aũt ueritatẽ p̾dicat er¬
rantib: cordatis utilis ammonitio ẽ:

Expanded text:
d donauit deus deorum a solis ortu usque ad occasum uocatis filiis, non ualeret? ut de terra corporis uestri in exilium non mitteremini et de regno sanguinis sui a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae Christum. exulem facere conaremini? immo uero seruiant reges terrae Christo etiam leges ferendo pro Christo. maiores uestri Caecilianum et socios eius regibus terrae puniendos falsis criminibus obiecerunt; conuertantur leones ad comminuenda ossa calumniantium nec Danihel ipse intercedat innocens comprobatus et de lacu, quo illi pereunt, liberatus; qui enim parat proximo suo foueam, ipse iustius cadet in eam. Eripe te, frater, dum in hac carne uiuis, ab ira, quae uentura est pertinacibus et superbis. terror temporalium potestatum quando ueritatem oppugnat, iustis fortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptatio; quando autem ueritatem praedicat, errantibus c
Abbreviated transcription (Latin):
iungi uolumꝰ ne hoc sint qd̾ detestam᷑.
des illũ amicũ sponsi hereticũ dicere.
&e in unitate eccłiȩ ñ fuisse: uolo ce hoc
seribas. Si aũt hoc dementissimũ est
uł sentire uł dicere: iam tuȩ pruden¬
diȩ ẽ considerare. quare ptꝰ ioħem pau¬
lus apłs baptizauerit. Si enĩ ptꝰ eqtia¬
lem: om̃s post uos baptizare debetis.
Si post maiorem: debes & tu ptꝰ rogatũ.
Si ptꝰ minorem: debuit ptꝰ te rogatus:¬
cũ pb̃r baptizasses. Si aũt baptismꝰ qͥ
nunc datur. idõ parit̃ ualet in eis qͥb̃
datui. quãuis sint imparis meriti a
ministrat᷑: puto qd̃ iam intelligas idõ
paulũ dedisse quibdã baptismũ xpi:
quia ioħis baptismo fuerant bapticati
sicut multis locis diuina sc̃pta testat᷑:
Qd ce ipse dñs dicit. Baptismꝰ ioħis unde
erat: de cȩlo an ex hominib: Baptismꝰ
aũt quẽ dedit petrus. ñ erat petri: s
xp̃i. Et quẽ dedit paulus. ñ erat pauli:

Expanded text:
iungi uolumus, ne hoc sint, quod detestamur. iungi uolumus, ne hoc sint, quod detestamur. des illum amicum sponsi haereticum dicere et in unitate ecclesiae non fuisse, uolo et hoc scribas. si autem hoc dementissimum est uel sentire uel dicere, iam tuae prudentiae est considerare, quare post Iohannem Paulus apostolus baptizauerit. si enim post aequalem, omnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, debes et tu post Rogatum; si post minorem, debuit pcum presbyter baptizasses. Si autem baptismus qui nunc datur, ideo pariter valet in eis quibus datur, quamvis sint imparis meriti per ministratur, puto, quod iam intellegas ideo Paulum dedisse quibusdam baptismum Christi, quia Iohannis baptismo fuerant baptizati,sicut multis locis diuina scriptura testatur, quod et ipse dominus dicit: Baptismus Iohannis unde erat? de caelo an ex hominibus? baptismus autem, quem dedit Petrus, non erat Petri sed Christi et, quem dedit Paulus, non erat Pauli sed
Abbreviated transcription (Latin):
etiam pͥusquam inde exiretis: ñ tamen
idõ non habetis. qͥa ibi ñ estis unde st̃
quȩ habetis. Non in uobis mutamꝰ: in
qͥb nobiseũ estis. In multis enĩ estis nob̾¬
cum. Nam &e de talib dictũ est. qm̃ in
multis erant mecũ: s ea corrigimꝰ inqͥ¬
b nobiscũ non estis: &e ea uos hic acciꝑe
uolumꝰ. quȩ ñ habetis illic uͥ estis. Nob̃̾¬
cum aũt estis in baptismo in symbolo:
in cȩteris dñicis sacram̃tis. In spũ aũt
unitatis & uincło pacis: in ipsa demq
eatholica ȩcłia. nobiscũ non estis. Hȩc
si accipiatis: ñ tunc aderunt. s tẽ ꝓder̃t
quȩ habetis. Non gͦ sicut putatis susci¬
pimus urõs: s suscipiendo efficimꝰ nr̃os
qui recedunt a uobis: ut suscipiantur
a nobis. Et ut incipiant ẽẽ nr̃i: priuis
ẽẽ cdesinunt ur̃i. Nec nobis comungi
compellimꝰ oꝑarios erroris quẽ dete¬
stamur: s icło nobis illos homines con¬

Expanded text:
etiam prius, quam inde exiretis. non tamen etiam prius, quam inde exiretis. non tamen ideo non habetis, quia ibi non estis, unde sunt, quae habetis. non in uobis mutamus. in quibus nobiscum estis; in multis enim estis nobiscum; nam et de talibus dictum est: Quoniam in multis erant mecum; sed ea corrigimus. in quibus nobiscum non estis, et ea uos hic accipere uolumus. quae non habetis illic, ubi estis. nobiscum autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis sacramentis. in spiritu autem unitatis et uinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobiscum non estis. haec si accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros, sed suscipiendo efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut suscipiantur a nobis, et, ut incipiant esse nostri, prius esse desinunt uestri. nec nobis coniungi compellimus operarios erroris, quem detestamur, sed ideo nobis illos homines con
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis: exitum ur̃m ñ abluitis. ñ purga
cipitis: quos hereticos dicitis: Nide: quã
facile breuit̾q respondeam. Querimꝰ
uos qͥa ꝑistis: ut de inuentis gaudeamꝰ :
de quib ꝑditis dolebamꝰ. Hereticoᷤᷤ aũ
uos dicimꝰ s ante quã ad pac̃ẽ catholic̃ã
conuertamini: ante quã errore quo ir¬
retiti estis exuamini. Cũ aũt transitis
ad nos. prius utiq relinquitis qd̾ eratiͤ.
ne ad nos heretici transeatis. Baptira
gͦ me inquis. facerem. si baptizatꝰ ñ eẽs:
aut si donati uł rogati. ñ xꝑi baptismo
baptiratus eẽs. Non sacram̃ta xpiana
te faciunt hereticũ: s praua dissensio.
Non ꝓpt̾ malũ qd̵ ꝓcessit exte. negandũ
est bonũ qd̃ remansit in te: qd̾ malo tuo
habes: si ñ ibi habes. unde ẽ bonũ qd̾ ha¬
bes. Ex catholica enĩ eccłia sunt omĩa
dnĩca sacram̃ta: quȩ sic habetis &e datis.
quẽadmodũ habebantur & dabantur.

Expanded text:
dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatdicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatcipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de inuentis gaudeamus, de quibus perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. facerem, si baptizatus non esses aut si Donati uel Rogati, non Christi baptismo baptizatus esses. non sacramenta Christiana te faciunt haereticum sed praua dissensio. non propter malum. quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te, quod malo tuo habes, si non ibi habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim ecclesia sunt omnia dominica sacramenta. quae sic habetis et datis, quem ad modum habebantur et dabantur
Abbreviated transcription (Latin):
bat: ñ tam̃ refellit ea ipsa quȩ scribit.¬
S uno sicut supradixi eũ premit: qd̾ eũ
talia diceret de eccłia toto orbe diffusa.
&e qd̾ neminẽ in ei unitate macłarent
aliena peccata. ab afroꝵ se tam̃ quasi
traditoꝵ contagione remouebat: & erat
in parte donati. Poss aũt dicere parme¬
nianus: ista om̃ia eũ esse m̃titum. S sic̃
idem tychoniꝰ cõmemorat: adhuc uiue¬
bant multi. ꝑ quos hȩc certissima &e aꝑtis¬
sima ẽẽ ostenderent᷑. S de his taceo: con¬
tende tyconiũ ẽẽ mentitũ. Ad eyprianũ
te reuoco: cuis mentionẽ ipse fecisti. Prorsꝰ
sedm seripta eypriani. si peccatis alienis
in unitate qͥsꝙ maculat᷑: iam ante eypͥ¬
anum ꝑiit ȩccl̃ia: nec erat. unde existe¬
ret ipse cyprianꝰ Si aũt hoc sentire sacri¬
legum ẽ. & certũ est eccłiam ꝑmanere:
nemo alienis peccatis in eiꝰ unitate ma¬
culatur. frustra filii mali. iustos uos ẽẽ¬

Expanded text:
bat; non tamen refellit ea ipsa, quae scribitbat; non tamen refellit ea ipsa, quae scribit; uno, sicut supra dixi, eum premit, quod, cum talia diceret de ecclesia toto orbe diffusa et quod neminem in eius unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. Sed de his taceo. contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te reuoco, cuius mentionem ipse fecisti. prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos
Abbreviated transcription (Latin):
ginta epĩs urĩs conciliũ kartagini ce¬
lebratum. In quo concilio ꝑ septuagin¬
ta ce qͥnq dies. postpositis om̃ib p̾teri¬
tis. limatam ẽẽ sententiã atq detritam:
ut traditorib imm̃si criminis reis. si
baptizari nollent. ꝓ integris cõmunica¬
retur. Deuteriũ etiam macrinensẽ ep̃m
communionis ur̃e. dicit traditoꝵ ple¬
bem congregata eccłie miscuisse: aescđm
statuta illiꝰ concilii a ducentis &e septu¬
aginta urĩs ep̃is factifecisse cũ tradito¬
rib unitatem: eiq deuterio ptꝰ hoc
factum. iugiter cõmunicasse donatum:
nec solũ huic deuterio. s etiã uniuersis
mauroꝵ ep̃is ꝑ quadraginta annos: qͦs
dicit usq ad ꝑsecutionẽ ꝑ macharium
factam. traditorib sine baptismo com¬
municasse. S dicis. Qs mͥ est iste tichoniꝰ.
Ille ẽ tychoniꝰ. quẽ parmenianꝰ reseriben¬
do compescit: & eũ deterret ne talia seri¬

Expanded text:
ginta episcopis uestris concilium Carthagini ceginta episcopis uestris concilium Carthagini celebratum, in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis uestrae dicit traditorum plebem congregatam ecclesiae miscuisse et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta uestris episcopis facti fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum iugiter communicasse Donatum nec solum huic Deuterio sed etiam uniuersis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine baptismo communicasse. Sed dicis: eQuis mihi est iste Tychonius?\' ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit et eum deterret, ne talia scri
Abbreviated transcription (Latin):
munione deleta ẽ: nec erat q̃ pareret.
ipsũ cypͥanum. Si aũt qd̾ certũ est ꝑ¬
mansit eccłia: certũ est etiã peccatis
alienis in unitate xꝑi neminẽ posse¬
maculari: ñ maloꝵ factis consentien¬
tem. ne ipsis peccatis cõmunieando
polluatur: s ꝓpt̃ societatẽ bonoꝵ. ma¬
los tanquã paleã usq ad ultimã uen¬
dilationẽ in area dñea tolerantem.
Quȩ eũ ita sint. uͥ est p̾sumptio separa¬
tionis ur̃e. Nonne filii mali estis. qͥ¬
ipsi uos iustos dicitis: exitũ aũt urm̃
ñ abluitis: Iam si uelim & illa comme¬
morare. quȩ tichoniꝰ homo cõmumo¬
nis ur̃e seriptis sius inserit. qͥ magis
contra uos ꝓ ęccłia catholica scripsit.
frustra se abfr̃m quasi traditoꝵ cõmu¬
nione secernens. quo uno eũ parmeni¬
anus suffocat: qͥd respondere poteritiᷤͤ.
nͥ qd̵ de uobis idem tychonrꝰ dixit. a
urẽ cõmunionis: a ducentis &e septua¬

Expanded text:
munione deleta est nec erat, quae pareret munione deleta est nec erat, quae pareret ipsum Cyprianum. si autem, quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis alienis in unitate maculari, non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum, malos tanquam paleas usque ad ultimam ventilationem in area dominica tolerantem. quae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis uestrae? nonne filii mali estis? ipsi uos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluitis. Iam si uelim et illa commemorare, quae Tychonius, homo communionis uestrae, scriptis suis inserit, qui magis contra uos pro ecclesia catholica scripsit frustra se ab Afrorum quasi traditorum communione secernens, quo uno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit etuestrae communionis, a ducentis et septua
Abbreviated transcription (Latin):
quã contra impios separatores cõmemo¬
rauit: attende. Si adulteris cõmunica¬
bant. qͥ penitentib adulteris pacẽ da¬
bant: nunqͥd illi qui hoc ñ faciebant.
collegio maculabant᷑ istoꝵ: Si aũt qd̾
ueritas habet &e qd̾ eccłia merito tence.
recte pęnitentib adulteris pax dabat᷑:
illi qͥ totũ locũ penitentiȩ cont᷑ adultos
claudebant. impie utiq agebant: qͥ
m̃bris xp̃i sanitatem negabant: & cla¬
ues eccłiȩ pulsantib subtrahebant:
&e misericordissimȩ pacientiȩ dĩ quȩ
illos ꝑꝑt̾ea sinebat uiuere. ut peniten¬
Do sanarent᷑. sacrificio contriti sp̃e &
contribulati cordis oblato. dura eru¬
delitate contradicebant: nec tam̃ istoᷤ
misericordes & pacificos. cũ eis xꝑia¬
na saeram̃ta cõmunicantes. & eos intra
unitatis retia tolerantes. donec ad
litus ꝑducti separarent᷑. tã immanis
eoꝵ error & impietas inquinabat. Aut
si inquinabat: iam tẽ eccłia maloꝵ cõ¬

Expanded text:
quam contra impios separatores commemoquam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum com