comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
It̾aq aliȩ uolucres unguibꝰ armant᷑ ad
raptũ ut accipitres. ut aquilȩ. q̃ rapinã
uenationis exercent: aliȩ uł adinceden¬
dũ uł ad cibũ sibi parandũ usu mini
sterioq utunt᷑ ac cõmodo. Unũ autẽ
nom̃ auiũ: s genera diuersa. Quȩ qͥs
possit aut memoria aut cognitione
cõprehendere: St̃ itaq aues. q̃ carne
uescunt᷑. Ideo his ungues asperi. cur¬
uatũ atq acutũ os. uelox uolatꝰ. qm̃
raptu uiuunt: ut possint facile p̾dã
cõprehendere ꝙͦ sequunt᷑. ꝓpere uł
ore uł unguibꝰ euiscerare. St̃ etiã
aues q̃ reꝑto pascunt᷑ semine: aliȩ
diuerso et fortuito cibo. Estꝰ etiã
diuersitas copularũ. Quarũ gr̃a
carent: q̃ intendunt rapinis. Nam
ꝓpter auiditatẽ p̃dandi uł ꝓpt̾ insidias
explorandi nec ipsis int̾ se conuenit: et
ideo declinant sui copulã. Refugit enĩ
auaricia consortiũ plurimorũ. Deniq

Expanded text:
Itaque aliae volucres unguibus armantur ad Itaque aliae volucres unguibus armantur ad raptum, ut accipitres et aquilae quae rapinam venationis exercent: aliae vel ad incedendsterioque utuntur adcommodo. Unum autem nomen auium, sed genera diuersa, quae quis possit aut memoria aut cognitione conprehendere ? sunt itaque aues, quae carne indiuidua. ideo his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox uolatus, quoniam raptu uiuunt, ut possint facile praedam conprehendere quam secuntur, propere uel ore uel unguibus euiscerare. sunt etiam aues, quae reperto pascuntur semine, aliae diuerso et fortuito cibo. est etiam diuersitas copularum, quarum gratia carent quae intendunt rapinis. nam propter auiditatem praedandi uel propter insidias meritum nec ipsis inter se conuenit, et ideo declinant sui copulam — refugit enim auaritia consortium plurimorum —, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
suũ dirigant. Aues qͦq aeri uolatibꝰ suis
uelut aquis innatant: et qͣsi quȩdã exten-¬
dunt brachia. Cauda qͦq se uł ad suꝑiora
subrigunt: uel ad inferiora demergt̃.
Unde qm̃ innonnullis idem usus et spe-¬
cies: ideo de aqͥs utriusq generis nati¬
uitas diuina p̃ceptione ꝓcessit. Dixit
enĩ ds̃. Producant aquȩ reptilia ani-¬
marũ uiuentiũ scđm genꝰ: et uolatilia
uolantia secus firmam̃tũ cęli scđm genꝰ.
Non immerito igit᷑ qͥa de aqͥs genꝰ utrunq
ꝓducit᷑: natandi ꝓprietas utrisq suppe-¬
ditat. Sane cũ et coluber lubricus om̃sq
serpentes. ideo enĩ serpentis nomͦ ẽ. indi¬
tũ qͥa ñ possint ambulare sed repere.
dracones qͦq simili modo ut pisces pleriq
sine pedibꝰ sint: nullũ auiu̾ genꝰ pedum
officio caret: qͥa om̃ubꝰ uictꝰ e t̾ris. et ideo
pedũ munere fulciunt᷑: qͥa huiꝰmodi ad
escam quęrendũ indigent ministerio.

Expanded text:
suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subrigunt uel ad inferiora demergunt. unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant aquae reptilia animarum aliquantum secundum genus et uolatilia uolantia secus firmNon immerito igitur, quia de aquis genus utrumque producitur, natandi proprietas utrisque suppeditat. Sane cum et coluber lubricus omnesque serpentes ideo enim serpenti nomen est inditum, quia non possunt ambulare, sed serpere, dracones quoque simili modo ut pisces plerique sine pedibus sunt; nullum avium genus pedum officio caret, quia omnibus victus e terris; et ideo pedum munere fulciuntur, quia hujusmodi ad escam quaerendam indigent ministerio.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ motu. ad tutiora et tc̃ tẽporis dul¬
ciora sibi stagna se conferant: atq in
abscondito t̾rarũ sinu cognita sibi ali¬
menta riment᷑. Noc̾turnas autẽ anse
romana capitolia a galla hoste seruart̃.
fensos. Nam et ipsi abhostibꝰ caperent᷑.
Pulchre autẽ pt descriptionẽ pisciũ de
his auibꝰ q̃ assuescunt aqͥs. sermo succes¬
sit: qͥa et ipse similit᷑ usu natandi et
munere delectant᷑. Unde prima cogna-¬
tio uidet᷑ auibꝰ istis ee̾ cũ piscibꝰ: qmͣ na¬
tandi cõmunis quȩdã uidetur utriq
generi. eẽ consortio. Scda qͦq cognatio
auibꝰ et piscibꝰ ẽ: eo qđ uolantis usus spe¬
cies sit natantis. Sicut enĩ aquã natando¬
piscis incidit. ita auis. aerem uolatu celeri
secat: atq utriq generi similit̾ suppetit
caudȩ alarũq remigiũ: ut pisces ad pͥora
se alis subrigant. atq adulteriora ꝓcedant.
Caudȩ qͦq gub̃naculo uł qͦuelint se facile
conuertant uł impetu qͦdã ẽ regione iter

Expanded text:
rum motu ad tutiora et tunc temporis dulciora sibi stagna se conferant atque in abscondito terrarum sinu cognita sibi alimenta rimentur. nocturnas autem anserRomana Capitolia a Gallo hoste seruarunt.fensos, ne et ipsi ab hostibus caperentur. Pulchre autem post descriptionem piscium de his auibus quae adsuetae sunt aquis sermo successit, quia et ipsae similiter usu natandi et munere delectantur. unde prima cognatio uidetur auibus istis esse cum piscibus, quoniam natandi communis quaedam uidetur utrique generi esse consortio. secunda quoque cognatio auibus et piscibus est eo quod uolantis usus species sit natantis. sicut enim aquam natandopiscis incidit, ita auis aerem uolatu celeri secat. atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium, ut pisces ad priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu quodam e regione iter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cauent ne eos imparatos turbo imꝓui¬
sus inueniat. Qui mathematicꝰ qͥ astro¬
logus. qͥue chaldeus potest syderũ cur¬
sus hos cęli motꝰ et signa cõp̾hendere:
Quo ingenio ista colligere. qͦ doctore ꝑce¬
pit: Qs ei fuit tanti int̾pres augurii:
Homines confusionẽ aeris uident. et sepe
fallunt᷑: qđ plerunq eã sine tẽpestate
discutiat. Echi nꝰ ñ fallit᷑: et hynũ sua
neqͣꝙͣ signa p̃tereunt. Vnde exiguo ani¬
mali tanta scientia ut futura p̾nunci¬
et: qđ magis in eo nichil ẽ qđ tantã pos¬
sit hab̾e prudentiã: Credo qđ pruden¬

Expanded text:
praecavent, ne eos imparatos turbo improvipraecavent, ne eos imparatos turbo improvisus inveniat. Qui mathematicus, qui astrologus, quive Chaldaeus sic potest siderum cursus, hos coeli motus et signa comprehendere? Quo ingenio ista collegit? Quo doctore percepit? Quis ei fuit tanti interpres augurii? Saepe homines confusionem aeris vident, et saepe falluntur, quod plerumque eam sine tempestate discutiat. Echinus non fallitur, echinum sua nequaquam signa praetereunt. Unde exiguo animali tanta scientia, ut futura praenuntiet? Quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere prudentiam, crede qu
Abbreviated transcription (Latin):
na sua nouerit cũ ueritate pauꝑtas et
om̃ibꝰ pͣferenda thesauris: qͥa meliꝰ. ẽ exi¬
guũ datũ cũ dei timore: quã thesauri
magni sine timore. Quantũ. ẽ eni qđ
hominẽ alat. Aut si queris qd etiã aliis
abundet ad grãm: id qͦq ñ multũ est.
Melior ẽ enĩ hospitalitas in holeribꝰ cũ gr̾a:
quã uitulorũ pinguiũ p̾paratio cum
discordia. Utamur gͦ ingenio ad queren¬
dã grãm et salutẽ tuendã: ñ ad alie¬
nã cirtu̾scribendã innocentiã. Licet
nob̾ uti exemplis maritimis. ad ꝓfectũ
ritimũ loquor: plerũq index futurȩ
tẽpestatis aut tranqͥllitatis annuntiꝰ
solet e̾e nauigantibus. Deniq cum
ꝓcellã uentorũ pͣsenserit: calculũ arripit:
eũq uelut saburrã uehit: et tanꝙͣ ancho¬
rã trahit. ne eiciat᷑ fluctibꝰ. Itaq ñ suis
se liberat uiribꝰ: sed aliene stabilitatis re¬
git᷑ pondere. Quo indicio nautȩ uelut

Expanded text:
na sua nouerit, cum ueritate paupertas et na sua nouerit, cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris, quia melius est exiguum datum cum dei timore quam thensauri magni sine timore. quantum est enim quod hominem alat? aut si quaeris quod etiam aliis abundet ad gratiam, id quoque non multum est; Melior enim est hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. Utamur ergo ingenio ad quaerendam gratiam, et salutem tuendam, non ad alienam circumscribendam innocentiam. Licet nobis uti exemplis maritimis ad profectumritimum loquor, plerumque index futurae tempestatis, aut tranquillitatis annuntius solet esse navigantibus. Denique cum ocellam ventorum praesenserit, calculum validum arripit, eumque velut saburram vehit, et tamquam anchoram trahit, ne excutiatur fluctibus. Itaque non suis se librat viribus, sed alienae stabilitatis regitur pondere. Quo indicio nautae velut
Abbreviated transcription (Latin):
noua fraude molit᷑. Itaq qͥa om̃ia genera
delectatione mulcent᷑: explorat quando
ostreũ in remotis locis ab om̃i uento con¬
tra solis radios dẏpticũ illud suũ aꝑiat.
et reserat claustra testarũ: ut libero
aere uisceris sui uoluptatẽ quandã ca¬
piat: et tc̃ clanculo calculũ immittens
impedit conclusionẽ ostrei: ac sic aꝑta
claustra reꝑiens tuto. inserit chelas: ui¬
scera atq interna depascit᷑. St̃ gͥ homines.
qͥ cancri usui in alienȩ usũ cirrũscripti¬
onis irrepant: et infirmitatẽ ꝓpriȩ uir¬
tutis astu qͦdã suffulciant: fr̃i dolũ ne¬
ctant. et alteriꝰ pascant᷑ erũna. Tu autẽ
ꝓpͥo esto contentꝰ: et aliena te damna
ñ pascant. Bonꝰ ẽ cibꝰ simplicitas innocen¬
tiȩ.Sua bona habens insidiari nescit alie¬
nis: nec auariciȩ facibꝰ in ardescit. Cui lu¬
crũ om̃e aduirtutẽ dispendiũ ẽ: ad cu¬
piditatẽ incendiũ. Et ideo ẽ. beata si bo¬

Expanded text:
noua fraude molitur. itaque quia omnia genera noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna depascitur. sunt igitur homines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae uirtutis astu quodam subfulciant, fratri dolum nectant et alterius pascantur aerumna: tu autem proprio esto contentus et aliena te damna non pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae. sua bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus inardescit. cui lucrum omne ad uirtutem dispendium est, ad cupiditatem incendium. et ideo beata est, si bo
Abbreviated transcription (Latin):
crines suȩ fraudis et brachia longe lateq
disꝑgunt: uł speciẽ induunt multiformẽ.
Istiꝰ enĩ polipi st̃ nexꝰ plurimos habentes
et callidorũ ingeniorũ uestigia: qͥbꝰ irre¬
tire possint qͥcqͥd in scopulos suȩ fraudis
inciderit. Cancer qͦq qͦs cibi gr̾a p̾stigias
instruat: Hanq et ipse ostreo delectat᷑:
et carnis eiꝰ epulũ sibi quęrit. Sicut au-
tẽ appetens cibi. ita ꝓspiciens ẽ ꝑiculi:
qͣm cũ difficilis. ẽ. uenatio. tũ ꝑicula
difficilia: qͥa testis ualidioribꝰ esca inte¬
rior includit᷑. Nã uelut muris qͥbꝰdã
molliciẽ carnis p̃cepti imꝑiał int̾pres
natura muniuit: quã medio testarũ qͦdã
sinu concauo nutrit ac fouet: et qͥͣsi in qͣdã
ualle diffundit. Et ideo cassa om̃ia tẽpta¬
m̃ta st̃ cancri: qͥa aꝑire clausũ ostreũ nul¬
la ui potest: et piculosũ ẽ si chelã eiꝰ in¬
cdudat. A argum̃ta confugit: et insidias

Expanded text:
crines suae fraudis, et brachia longe lateque crines suae fraudis, et brachia longe lateque dispergunt, vel speciem induunt multiformem. Et isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes, et callidorum ingeniorum vestigia, quibus irretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. Cancer quoque quas cibi gratia praestigias instruit! Namque et ipse ostreo delectatur, et carnis ejus epulum sibi quaerit. Sed quia ut appetens cibi, ita prospiciens est periculi: quoniam cum difficilis est venatio, tum periculosa: difficilis, qrior includitur; nam uelut muris quibusdam mollitiem carnis praecepti imperialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias
Abbreviated transcription (Latin):
lentũ illud polipi ingeniũ ñ p̃teribo.
Qui uadoso in littore petrã nactꝰ affigit᷑
ei: atq eiꝰ nebuloso ingenio colre̾ subit:
et simili specie terga obductꝰ plurimos
pisciũ sine ulla suspicione fraudis alla-¬
psos. dũ nota ñ p̾cauent. et saxũ opinant᷑.
cassibꝰ furtiuȩ artis includit: et sinu qͦdã
suȩ carnis int̾cipit. Sic spontanea uenit p̃da:
et talibꝰ capit᷑ argum̃tis. qualia st̃ eoru
qͥ ingeniũ suũ sepe cõmutant. et diuer¬
sas nocendi artes mouent: ut singulorũ
ñites sensusq ꝑtẽptent: cũ continentibus
positi continentiã p̾dicantes. incętu intẽ¬
perantiũ tanꝙͣ deuii astudio castitatis et
demersi intẽꝑantie uolutabris. ut qͥ eos
audiunt aut uident. incauta facilitate
se credant. eoq citiꝰ labant᷑ dũ declinare
n̾ nort̃. nec cauere qđ noceat: cũ grauior
sit et magis noxia imꝓbitas. benignitatis
obũbrata uelamine. Et ideo cauendi st̃ qͥ

Expanded text:
lentum illud polypi ingenium non praeteribo, lentum illud polypi ingenium non praeteribo, qui vadoso in littore petram nactus, affigitur ei, atque ejus nebuloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. Sic spontanea venit praeda, et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum qui ingenium suum saepe commutant, et diversas nocendi artes movent; ut singulorum mentes sensusque pertentent, cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam devii ab studio castitatis, et demersi intemperantiae volutabris; ut qui eos audiunt aut vident, incauta facilitate se credant; eoque citius labuntur, dum declinare non norunt, nec cavere quod noceat, cum gravior sit et magis noxia improbitas benignitatis obumbrata velamine. Et ideo cavendi sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
munere uenenũ qđ euomuerat rur¬
sus haurire. Adultera enĩ iupera. ẽ.
Unde et salomon ait: qđ is qͥ fuerit te¬
inulentꝰ. cũ ꝑuinũ libido feruere
consueuerit. tanquã a colubri iactu
extendit᷑: et tanꝙͣ a corniita diffun-¬
dit᷑ illi uenenũ. Et ut scias qͥa de ad¬
ultera dix̃: adiecit. Oculi tui cũ ui-¬
derint alienã: os tuũ loqͥt᷑ puersa.
Nec qͥs ꝙͣ uelut contraria posuis se nos
credat. ut et adbonũ et ad malũ
iuꝑe huiꝰ exemplo uterem̃. cũ ad¬
institutionẽ utrũq ꝓficiat. si erubescamꝰ
aut fidẽ ñ exibere dilecto cui exhibet
serpens. aut relinquentes scã coniugia
lubrica et nocitura salutaribꝰ p̾feramus.
Qđ facit qͥ cũ serpente miscet᷑. Et qͥa de astu¬
tia cepimꝰ sermones subtexere. qͥa unꝰqͥsq
frẽm suũ circu̾uenire et decipere niti¬
tur. et in nouas se fraudes cõponere: ut
que ui obtinere ñ potest circũscribat¬
dolo et fuco qͦdã artis obdiicat: fraudu¬

Expanded text:
munere uenenum quod euomuerat rursus haurire ; adultera enim uipera est. unde et Solomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum institutionem utrumque proficiat, si erubescamus aut fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus, quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non potest circudolo, et fuco quodam artis obducat: fraudu
Abbreviated transcription (Latin):
suã dñs. recte hanc colũbã nuncupat
suã: recte & ꝑfectã nominat. Non solũ
quia ex omnibus ustorũ popłis ipsa
una completur. uerũ etiã quia omniũ
uirtutũ carismatũq diuinorũ acceptio¬
ne ꝑficitur. Una ẽ. mat̾ suȩ. electa

Expanded text:
suam Dominus, recte hanc columbam nuncupat suam Dominus, recte hanc columbam nuncupat suam, recte et perfectam nominat, non solum quia ex omnibus justorum populis ipsa una completur, verum etiam quia omnium virtutum charismatumque divinorum acceptione perficitur. Una est matri s
Abbreviated transcription (Latin):
matis non recipit. Una ÷ quia non alia
ante legẽ. alia sublege. alia sub gr̃ã. alia
de circũcisione. alia de preputio collecta.
s sic̃ unus dñs. una fides. unũ baptis¬
ma. unus ds̃ & pater omniũ: ita est
una catholica electorũ omniũ multitu¬
do. ꝑ omtua & mundi loca & tempora
scłi eidẽ uni dõ ⁊ patri subiecta. Quȩ
unde catholica sit appellata: lucas doc&e
dicens. Eccllȩ quidem om̃s ꝑ totã uideã.
& galileã.⁊ samariã. habebant pacem
ȩdificate. & ambulattes in timor e dtũ.
⁊ consolatione scĩ sp̃s replebantur. Quod
enĩ hoc loco latine una: grece catholos¬
dicitur. Unde liquido pat&. quia inde
catholica uocatur. Eccłia. quod ꝑ totas
mundi partes in una pace. in ut o
unitate sp̃s ipsa etiã columba recte
speciȩ colũbȩ descendit. ut & suã sim¬
plicitatẽ. & eius in quo descendebat
dñi hac speciȩ monstrar&. Cuiꝰ simpli¬
citatis & sp̃s qi participẽ fecit ȩccłiã

Expanded text:
matis non recipit; una est, quia non alia matis non recipit; una est, quia non alia ante legem, alia sub lege, alia sub gratia, alia de circumcisione, alia de praeputio collecta; sed sicut unus Dominus, una fides, unum baptismum, unus Deus Pater omnium, id est, una catholica electorum omnium multitudo per omnia, et mundi loca, et tempora saeculi, eidem uni Deo et Patri subjecta. Quae unde catholica sit appellata, Lucas docet, dicens: Ecclesiae quidem omnes per totam Judaeam, et Galilaeam, et Samariam habebant pacem aedificatae, et ambulantes in timore Domini, et consolatione sancti Spiritus replebantur . Quod enim hoc loco Latine, Graece catholos. Unde liquido patet quia inde catholica vocatur Ecclesia, quod per totas mundi partes in una pace, in uno Domini unitate Spiritus, ipsa etiam rectespecie columbae descendit, ut et suam simplicitatem, et ejus in quem descendebat, Domini hac specie monstraret. Cujus simplicitatis spiritus, quia participem fecit Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
deles quȩ acceptam uerbi scientiam
ad multiplicandam ȩccłiȩ ꝓlem ꝓ reg.¬
ni cȩlestis ꝑceptione dispensent. Sunt
animȩ quȩ terrenarũ rerũ intuitu
doctrinȩ insistunt. & cũ ipsȩ carnalib
succumbant illecebris. nichilominus
sp̃ualem dõ sobolem p̃dicando genereni.
Sunt & adolescentulȩ quarũ ñ ẽ. nume¬
rus. quia in numerabiles xp̃ianȩ plebis
inuenuntur cateruȩ. quȩ & si nec dũ
ad officiũ regiminis. ac doctrinȩ uale¬
ant ꝓ moueri: deuotionẽ tam̃ suȩ
fidei ⁊ oꝑationis ad obsequiũ scȩ̃ ȩcłiȩ
sponsȩ uidelic& xp̃i. obtẽꝑanter et
sideliter exhibent. S om̃ib his. id ÷ ueris
& simulatis ȩccłiȩ menbris iure ipsa uni¬
fidelib siuis menbris ab initio usq
ad confummationẽ scłi. a solis ortu usq
ad occasum. ab aquilone ⁊ mari. laudat
nomen dĩ. In cuius laude pulcheri¬
me dicitur. Una ÷ columba niea. ꝑfecta
mea. Una ÷ enĩ quia diuisionẽ chris¬

Expanded text:
deles quae acceptam verbi scientiam deles quae acceptam verbi scientiam ad multiplicandam ecclesiae prolem pro regni caelestis perceptione dispensent. Sunt animae quae terrenarum rerum intuitu doctrinae insistant et, cum ipsae carnalibus succumbant inlecebris, nihilominus spiritalem Deo subolem praedicando generent. Sunt et adulescentulae, quarum non est numerus, quia innumerabiles christianae plebis invenad officium regiminis ac doctrinae valeant promoveri, devotionem tamen suae fidei et operationis, ad obsequium sanctae Ecclesiae, sponsae videlicet Christi obtemperanter et fideliter exhibent. Sed omnibus his, id est veris et simulatis Ecclesiae membris, jure ipsa unifidelibus suis membris ab initio usque ad consummationem saeculi, a solis ortu usque ad occasum, et ab aquilone et mari laudat nomen Domini. In cujus laude pulcherrime dicitur: Una est columba mea, perfecta mea. Una est enim, quia divisionem schis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicandi sufficiunt. Et ido quasi nec
nobiles. nec dũ thoro regali habiles. iti
minusterio reginȩ fidelib assistunt ex¬
cubiis: quia uissis scẽ ȩccłiȩ humilit̃
obtemꝑare letantur. De qualib supra
legimus. Oleũ effusum nom̃ tuũ. id̃o
adolescentulȩ dilexerunt te. lo ÷ animȩ
quȩ ñ adhuc inuetustate remanent
ꝑculpã: s iã sunt innouate ꝑ gr̃am.
Quorũ non ẽ. numerus. quia modum
nr̃ȩ estimationis: transcendit summa
cuuũ patriȩ cęlestis. Hoc naniq de pa-¬
cifico nr̃o rege uero iudelic& salomone
accipi non potest: quod numerũ suoꝵ
nesciat fideliũ. Qui enĩ numerat mul¬
titudinẽ stellarũ. & omnib eis no¬
mina uocat. quanto magis electorũ
suorũ quorũ nomina scripsit in cęlo:
tumerũ quẽ ante scła presciuit: igno¬
rare non ual&. Una ẽ. columba mea.
ꝑfecta mea. Sunt quidem reginę
IXͣ. quia habundatit ꝑ orbẽ animȩ fi¬

Expanded text:
ficium necdum praedicandi sufficiunt et ideo, quasi necdum ficium necdum praedicandi sufficiunt et ideo, quasi necdum nubiles necdum thoro regali habiles, in ministerio reginae fidelibus adsistunt excubiis, quia iussis sanctae ecclesiae humiliter obtempeare laetantur. De qualibus supra legimus: Oleum effusum nomen tuum ideo adulescentulae dixerunt te. Id est animae quae non adhuc vetustae remaper culpam, sed jam sunt innovatae per gratiam. Quarum non est numerus, quia modum nostrae aestimationis transcendit summa civium patriae coelestis. Hoc namque de pacifico nostro rege, vero videlicet Salomone, accipi non potest, quod numerum suorum nesciat fidelium: qui enim numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat , quanto magis electorum suorum, quorum nomina scripsit in coelo numerum, quem ante saecula praescivit, ignorare non valet? 6,8 Una est columba mea, perfecta mea. Sunt quidem reginae sexaginta, quia abundant per orbem animae fi
Abbreviated transcription (Latin):
sexagenario numero designentur.
menbrorũ suorũ officia. sequit᷑: tunc una
cũ eisdem apłis gaucdia regni sortiant̃
ꝑhennus. ltẽ. Oetonarius cũ in malo acci-¬
pitur. non in merito terrenarũ ac tẽpo¬
ralium rerũ curas & implicamenta
insinuat : qr nimirũ. & scłi huiuscursꝰ
quatuor circũ agitur tẽporib. ⁊ mundꝰ
ipse quatuor climatibus oriente scilieoe:
occidente. aquilone & austro dirimit᷑.
agnitionẽ quã ꝑcepere sacrȩ legis ꝑfec¬
tione bonȩ secuntur actionis. iste &
hic in regno fidei militant. ⁊ infuturo
ad cȩlestes nuptias cũ uero rege intra¬
bunt. Et .Lxxx. concubinȩ qi qͥ scien¬
tiam ueritatis. ⁊ misteriũ uerbi quod
agere uidentur in infimarũ ac transe¬
untium rerũ delectationib expenduñ:
hi nimirũ extinctis in aduentu sponsi
lampadib uoluptuosȩ tẽporalitatis
a cęlestis regni ianua secluduntur.
& adolescentularũ non ẽ. numerus.¬

Expanded text:
sexagenario numero designentur sexagenario numero designentur membrorum suorum officia sequuntur, tunc una cum eisdem apostolis gaudia regni sortiantur perennis. Item octonarius, cum in malo accipitur, non immerito terrenarum ac temporalium rerum curas et implicamenta insinuat, quia nimirum et saeculi huius cursus quattuor circumagitur temporibus et mundus ipse quattuor climatibus oriente scilicet occidente aquilone et austro dirimitur. agnitionem quam percepere sacrae legis, perfectione bonae sequuntur actionis istae, et hic in regno fidei militant et in futuro ad caelestes nuptias cum vero rege intrabunt. Et octoginta concubinae, quia qui scientiam veritatis et misterium verbi, quod agere videntur, in infimarum ac transeuntium rerum delectationibus expendunt, hi nimirum extinctis in adventu sponsi lampadibus voluptuosae temporalitatis, a caelestis regni ianua secluduntur. Et adulescentularum non est numerus.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ illȩ. quȩ carnaliũ solum modo ac
temporalium comiodo uoluptatum
dicit apłs. Siue ꝑ occasionẽ. siue ꝑueri¬
tatem xp̃s adnunciatur: & in hoc gau¬
uicem distinguens ait. Qu i gͦ soluerit
unũ de mandatis istis minimis. & do¬
in regno cȩlorũ. Utrȩq gͦ thorum regis
adeunt: s ñ utreq illi conregnat it.
quia quȩ doctrinam suã oꝑib destru¬
unt: he se ꝑpetis regni infulis animȩ
pruant. ldeoq illȩ recte numero sexa¬
genario. he cõprehenduntur octogenario.
Denarius quippe numeriis ꝓpt̾ decalo¬
gum diuinȩ legis scientiã. senarius
inquo mundũ ꝑfecit ds̃: ꝑfectionem
designat bonorum oꝑum. Sane quia
quinq ꝑ xii. multiplicati faciut it.¬
Ixͫ. potest sexagenarius reginarum
etiam ita interp̃tari. qđ hi qui om̃s
sui corporis sensus iusum uidelicet.
auditũ. gustũ. olfatũ. ⁊ tactũ ad re-¬
gulam apłicȩ doctrinȩ tẽꝑant: recte

Expanded text:
autem illae quae carnalium solummodo ac autem illae quae carnalium solummodo ac temporalium commodo voluptatum dicit apostolus: Sive per occasionem sive per veritatem Christus anduntiatur et in hoc gauvicem distinguens ait: Qui autem solverit unum de mandatis istis minimis, et doin regno caelorum. Utraeque ergo thorum regis adeunt, sed non utraeque illi conregnant, quia quae doctrinam suam operibus destruunt hae se perpetis regni infulis animae privant, ideoque illae recte numero sexagenario, hae comprehenduntur octogenario. Denarius quippe numerus propter decalogum divinae legis scientiam; senarius, in quo mundum perfecit Deus, perfectionem designat bonorum operum. Sane, quia quinque per duodecim multiplicata faciunt sexaginta, potest sexagenarius reginarum etiam ita interpretari: quod hi qui omnes sui corporis sensus, visum videlicet auditum gustum tactum, olfactum, ad regulam apostolicae doctrinae temperant recte
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam. hi autem gressus sunt
in calciamentis. cũ idem actus nr̃i
iustorũ qui nos ad dñm p̾cessere mu¬
niuntur exemplis. Calciamenta nãq
ex mortuorũ pellib animaliũ indiumꝰ.
cũ oꝑa iusticiȩ quib priores scõs esse
indutos legimus. etiam nos imitari
confidentius. ac mundius uiam ur¬
tutis ingredimur. De quib calciam̃tis
dicit apłs. & calciati pedes in prepa¬
ratione euuangłi pacis. Quicumq
enĩ pacẽ euuangelizat aliis uerita¬
tis. prius necesse ẽ. ipse gressus oꝑũ
suorũ exemplis p̃cedentiũ patrum
ornet. ac robor&. ne uidelic& aliam
quamlib& uiuendi. uł docendi uiã
nisi eã quȩ a patrib inmo ab ipeo
dño tritta ẽ. suis sequacibus. monstr&:
memor illius apłici p̃cepti. Imitatores
mei estote fr̃s. sic̃ & ego xp̃i. Sic enĩ doc¬
tor. sic ad illam uirtutum sublimita.¬
tem ac decorem ascendit: cuius ꝓpħa
& apłs meminere dicentes. Quã specio¬

Expanded text:
ad vitam. Hi autem gressus sunt ad vitam. Hi autem gressus sunt in calceamentis, cum iidem actus nostri justorum, qui nos ad Deum praecessere, muniuntur exemplis. Calceamur namque ex mortuorum pellibus animalium, cum opera justitiae, quibus priores sanctos indutos esse legimus, etiam nos imitati confidentius ac mundius viam virtutis ingredimur. De quibus calceamentis dicit Apostolus, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quicunque enim pacem evangelizat aliis veritatis, prius necesse est ipse gressus operum suorum, et exemplis praecedentium patrum ornet ac roboret, ne videlicet aliam quamlibet vivendi vel docendi viam, nisi eam quae a patribus, imo ab ipso Domino trita est, suis sequacibus monstret, memor illius apostolici praecepti: Imitatores mei estote, fratres, sicut et ego Christi . Sic enim docens, ad illam virtutum sublimitatem ac decorem ascendit, cujus propheta et apostolus meminere, dicentes: Quam specio
Abbreviated transcription (Latin):
cent: & idem sunt chori castrorũ.
qi seruiendo ereatori acies repellun
om̃s ac disturbant inimici. Hȩc
ꝓ salute sy nagogę sollicitã eẽ. gaudebat
solita se dulcedine conuertit ita subi¬
ciens. Quã pulchi sunt gressus tui iti
autẽ latidationi illius agressibus fecit
exordiũ: & in oris gram conelusit.
lta namq finuut. Ꝙ odor oris tui sicut
malorũ. Guittur tuũ quasi uinũ ob-¬
timum. Quã supra ab ocłis incipiens.
suꝑiorum solum mͦ menbrorũ uidetur
commendatione fuisse. Hȩc & enĩ un-¬
mutatio. & carmini decorẽ ministrat:¬
& aptum his qui canuntur misteriis
locum preb&. Iuia enĩ illam ñ in otio
residere secure quietis. s ad certameN
cernebat p̾dicationis ꝓcedere. solere:
merito primã gressuũ eus pulchritu.¬
dinem miratur. id ÷ oꝑum constantiã:
ꝑ quã exempla uirtutũ his qͦs erudire
uolebat p̃monstrar&. De quibus N-¬
mirum gressibus psalmista dñm
in angusto itinere: quo ꝑueniatur

Expanded text:
cent? Et iidem sunt chori castrorum, cent? Et iidem sunt chori castrorum, quia serviendo Creatori acies repellunt omnes, ac disturbant inimici. Haec am pro salute Synagogae sollicitam esse gaudebat, solita se dulcedine convertit, ita subjiciens: Quam pulchri sunt gressus tui, autem laudationi illius a gressibus fecit exordium, et in oris gratiam conclusit. Ita namque finivit: Et odor oris tui, sicut malorum; guttur tuum, quasi vinum optimum. Quam supra ab oculis incipiens, superiorum solummodo membrorum videtur commendatione finisse: haec etenim immutatio, et carmini decorem ministrat, et aptum his quae canuntur mysteriis locum praebet: quia enim illam non in otio residere securae quietis, sed ad certamen cernebat praedicationis procedere solere, merito primum gressuum ejus pulchritudinem miratur, id est operum constantiam, per quam exempla virtutum his quos erudiret, volebat praemonstrare. De quibus nimiin angusto itinere, quo perveniatur
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris ac saluatoris digt
conspectibus reddi. Ammonente autem
ȩccłia synagogam reuerti ad gr̃am sui
redemtoris. annuens ipse redemptor
deuotis illisis hortamentis. suũ repente
sermonẽ intermisc&: atq exhortationiᷤᷤ
illius solatia ad effectum iã ꝑuenturã
eẽ. ꝓtestatur. Ait enĩ. Quid uidebis
in sunamite. nisi choros castrorum:
A c si aꝑte dicat. doles quidem sẏnagogã.
diutius fusse euersam. eamq ad me
reuerti p̃caris: & te faciem eius michi
ornatam intueri delectat. Uerũ scias.
qĩ in ꝓximo ẽ. tempus. in quo nichil
in illa priscȩ. infidelitatis atq auersio¬
nis: s sola uirtutũ ac sp̃ualiũ agonũ
oꝑa cernas. Quid gͦ uidebis inquit
in sunamite nisi choros castrorũ. hoc ẽ.
militiã pacis: In choris & enĩ uoces ca¬
nentium consonant: in castris armatoꝵ¬
manus dimicant. Suid gͦ udebis in
ea nisi choros electorũ. qui corde et
anima una laudes sui auctoris predi¬

Expanded text:
redemptoris ac salvatoris digna redemptoris ac salvatoris digna conspectibus reddi. Admonente autem ecclesia sinagogam reverti ad gratiam sui redemptoris, adnuens ipse redemptor devotis illius hortamentis suum repente sermonem intermiscet atque exhortationis illius solatia ad effectum iam perventuram esse protestatur. Ait enim: 7,1 Qui videbis in Sunamite nisi choros castrorum? Ac si aperte dicat: doles quidem sinagogam diutius fuisse aversam eamque ad me reverti precaris et te faciem eius mihi ornatam intueri delectat; verum scias quia in proximo est tempus in quo nihil in illa priscae infidelitatis atque adversionis sed sola virtutum ac spiritalium agonum opera cernas. Quid ergo videbis, inquit, in Sunamite nisi choros castrorum, hoc est militiam pacis. In choris etenim voces canentium consonant, in castris armatomanus dimicant. Quid ergo videbis in ea, nisi choros electorum, qui corde et anima una laudes auctoris sui praedi
Abbreviated transcription (Latin):
intueamur te. Neuertere puritate fidi.
reuertere operũ ꝑfectione. ad dñicam
simul dilectionẽ: ut ocłis animisq
gaudentibus spetiem tuȩ castitatis quã
dui desiderabamus contemplemur. &
copulante ad inuicẽ nos xp̃i amore.
unam domũ fidei ambę in ipso uelut.
in angulari lapide construamus.
Nomen autẽ sunamitis nusquã me
alias legisse memini. E quidẽ iuidet᷑
uocabulum eẽ. alicuius feminarũ
nobiliũ. siue ꝓprium. siue a loco
diriuatũ: quȩ plurima sapientię.¬
uł speciei. uł uirtutis gła tempore
illo fuerit insignis. Sin uero sunami¬
tis ut quidam ꝑhibent. despecta. siue
captiua: congruit hoc sẏnagoge. cũ
ob culpam ꝑfidiȩ a gr̃a sui recessit aue¬
toris. Quȩ quantũ capriua fuit iugo
peccati: tantum respectu diuinȩ pieta¬
tis remanebat indigna. S postulat᷑
reuerti sunamitis. ut ꝑ obsequium
reuersionis ad dñm mereatur noxiȩ¬
uinculo captiuitatis absolui & sui

Expanded text:
intueamur te: revertere puritate fidei, intueamur te: revertere puritate fidei, revertere operum perfectione, ad Dominicam simul dilectionem, ut oculis animisque gaudentibus, speciem tuae castitatis, quam diu desiderabamus, contemplemur, et copulante ad invicem nos Christi amore, unam domum fidei, ambae in ipso, velut in angulari laNomen autem Sunamitis nusquam me alias legisse memini et quidem videtur vocabulum esse alicuius feminarum nobilium, sive proprium, sive a loco derivatum, quae plurima sapientiae vel speciei vel virtutis gloria tempore illo fuerit insignis. Sin vero Sunamitis, ut quidam perhibent, despecta sive captiva congruit hoc nomen sinagogae, cum ob culpam perfidiae, a gratia sui recessit auctoris, quae quantum captiva fuit iugo peccati, tantum respectu divinae pietatis permanebat indigna. Sed postulatur reverti Sunamitis ut, per obsequium reversionis ad Deum, mereatur vinculo noxiae captivitatis absolvi et sui
Abbreviated transcription (Latin):
& iterũ. Et mundabo eos. & erunt michi
in popłm: & ego ero eis in dm̃. & seruus
m̃s dl suꝑ eos. & in hoc ipso uolumine.
qui interp̃tatur popłi mei spontaneus.
apte ipsum mediatorẽ di ⁊ hominum
designat: qui cũ cis eẽt ante scła. indutꝰ
carne quando uoluit. & quomͦ uoluit:
in popło ȩccłiȩ pius redemptor apparuit.
factus ꝑ spontaneã benignitatẽ portio
popłi sui: cuius ꝑ potentiã naturalem
erat conditor & redemptor. Confitentẽ
autẽ sẏnagoga duitinã sue mentis
tarditatẽ. qua ab intelligendis dñicȩ
in carnationis misteriis impediebatur
ȩccłia. mox consolando. ⁊ exhortando
respondit. Reuertere reuertere suna¬
Reuertere ad agnitionẽ tui redemptoris.
a quo tanto tempore auersa mirabiliter
errabas: & eius imbuta sacramentis in¬
gressus uitȩ cęlestis digna efficere.¬
si euertere ad pacẽ nr̃e germanitatis. quã
diutius causa dissonȩ religionis sꝑnendã
ẽẽ. ducebas. Reuertere. reuertere. ut

Expanded text:
mundabo eos, et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum, et servus meus David super eos . Et in hoc ipso volumine: qui interpretatur populi mei spontaneus, apte ipsum Mediatorem Dei et hominum designat, qui cum Deus esset ante saecula, unitus carni, quando voluit et quomodo voluit, in populo Ecclesiae pius Redemptor apparuit, factus per spontaneam benignitatem portio populi sui, cujus per potentiam naturalem erat Conditor et rector. Confitente autem Synagoga diutinam suae mentis tarditatem, qua ab intelligendis Dominicae incarnationis mysteriis impediebatur, Ecclesia mox consolando et exhortando respondet: Revertere, revertere, SunaRevertere ad agnitionem tui Redemptoris, a quo tanto tempore aversa miserabiliter errabas, ut ejus imbuta sacramentis, ingressu vitae coelestis digna efficiaris; revertere ad pacem nostrae germanitatis, quam diutius causa dissonae religionis spernendam esse ducebas. Revertere, revertere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ebur ostendunt: ⁊ ciitatẽ dei
quasi turris eminens atq in expug¬
nabilis. ab uniuersorum hostiũ incur¬
sione defendunt. Dicunt enĩ. quia
arma militiȩ nr̃e carnalia. s potentia
cõ ad destructionẽ. munitionũ consilia
destruentes. & omnẽ altitudinẽ extol

Expanded text:
velut ebur ostendunt; et civitatem Dei, velut ebur ostendunt; et civitatem Dei, quasi turris eminens atque inexpugnabilis ab universorum hostium incursione defendunt. Cum enim dicunt, quia arma militiae nostrae non carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes, et omnem alti
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum callem alacrius penetrare
desiderant qui mundiciã mentis &
corporis ꝑ gr̃am su conditoris sese acce¬
pisse letantur: qui fiducia fidei ad¬
uersus muncli huius fortitudinẽ. et¬
recti dõ dicere solent. inte ininico
nr̃os uentilabimus cornu. quanto ma¬
gis ipsuis significationi huius natura
conuenit animantis. qui hȩc eadem
uirtutum dona. ⁊ in se cuncta possid&.
& illis scđm mensuram suȩ donationis
tribuit: Collum tuũ sic̃ turris eburnea.
Quia ꝑ collum ⁊ uox ac loquela ꝓcedere.
& esca ꝑ quã om̃ia corporis menbra re¬
ficiantur. sol& intrare: merito ꝑcollũ
sic̃ & supra ammoniumus doctorum
forma designatur. qui totũ corpus ȩccłiȩ
& uoce. exhortationis confirmant: et
uitȩ alimoniis recreant. Qd iucdelicet
collũ sic̃ turris ẽ. eburnea. quia docto¬
p̾stant & robur ⁊ pulehritudinem suȩ
uitȩ. qua huic mundo iã mortui
eẽ. ꝓbantur. cunctis se uiden tibu

Expanded text:
virtutum callem alacrius penetrare virtutum callem alacrius penetrare desiderant, qui munditiam mentis et corporis, per gratiam sui Conditoris sese accepisse laetantur, qui fiducia fidei, adversus mundi hujus fortitudinem erecti, Deo dicere solent: In te inimicos nostros ventilabimus cornu , quanto magis ipsius significationi hujus natura convenit animantis, qui haec eadem virtutum dona, et in se cuncta possidet, et illis secundum mensuram suae donationis tribuit: Collum tuum sicut turris eburnea. Quia per collum, et vox et loquela procedere, et esca, per quam omnia corporis membra reficiunt, solet intrare; merito per collum, sicut ut supra admonuimus, doctorum forma designatur, qui totum corpus Ecclesiae et voce exhortationis confirmant, et vitae alimoniis recreant. Quod videlicet collum, sicut turris est eburnea, quia doctopraestant et robur et pulchritudinem suae vitae. Quia huic mundo jam mortui esse probantur, cunctis se videntibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse ẽ. pastor unus. qui de duob ouiũ
gregibus unũ implet ouile: cuius
accensa desideri suꝑius sponsa elama¬
bat. Indica michi quẽ diligit anima
mea: ubi pascas. ubi cubas in meridie.
Ipse magister unus magistrorũ. qui¬
& discipłis sius nr̃is autem magistris
p̃cipit dicens. Euntes in mundum¬
uniuersum docete om̃s gentes bap¬
tizantes eos in nomine patris & filii.
& sp̃s scĩ. docentes seruare eos om̃ia
quȩcumq inandaui uobis. Cui etiã
capree nomen uire ascribitur. quia
iuidelic& mundũ ẽ. animal usu
& cursu inaĩgne. ungulam fun¬
dens & rumanans. & quod omnia
muncla
quadrupedia cor¬
nibus
armata. Si enim huiis¬
modi naturę scĩs merito aptantur.
qui ⁊ fissam habent ungulam in
discretione boni ⁊ mali. & ea quȩ
discernunt amalis bona suauiter
loqui. ac uelut ruminare consuerutt
qui ocłos sibi cordis longe dirigere.
id ÷ ad speculanda de terris cȩlestia
bona didicerunt: qui eursu ꝓprio

Expanded text:
ipse est pastor unus, qui de duobus ovium ipse est pastor unus, qui de duobus ovium gregibus unum implet ovile; cujus accensa desiderio superius sponsa clamat: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Ipse magister unus magistrorum, quia discipulis suis, nostris autem magistris, praecepit dicens: Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine  sancti, docentes eas servare omnia quaecunque mandavi vobis . Cui etiam capreae nomen jure ascribitur, quia videlicet mundum est animal, visu et cursu insigne, ungulam findens, et ruminans, et quod, ut omnia munda quadrupedia, cornibus armatum. Si enim hujusmodi naturae sancti merito aptantur, quia et fissam habent ungulam in discretione boni et mali, et ea quae discernant a malis, bona suaviter loqui, ac velut ruminare consueverunt, qui oculus sibi cordis longe dirigere, id est, ad speculanda de terris coelestia bona didicerunt; qui cursu proprio
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ salutaris utero in xp̃o generat.
eos paulatim ad ꝑcipiendum panem
sapientiȩ sublimioris erudiat. Ubera
gͦ ȩccłiȩ sunt illi qui paruulos eiꝰ. hoc
ẽ. nuꝑ infide renatos institiunt.
Quȩ bene cũ aditamento duo ẽẽ. me¬
morantur. quia ex duobus populis
nimirũ iudeorũ scilic&. et gentiliũ.
fons salutaris quos abluit. ⁊ cęlesti
magisterio paret colligit. Bene duobꝰ
hinulis capree comparantur. quia
ex eloquiis utriusq testamenti. sumuNi
ueri doctores omne qd p̃dicant. Bene
idem hinuli gemelli ẽẽ. ꝑhibentuꝵ.
quia ipsa testamenta uno eodemq st̃
edita auctore. illo uidelic& de quo ȩcłas¬
te ait. Uerba sapientiũ siẽ stimuli. &
quasi claui in altum defixi: quȩ ꝑ ma-
gistr.orũ consilium data sunt a pastore
uno. Duo gͦ ubera sponsȩ. sic̃ duo sunt¬
neophitorũ non sua ꝓpria illis p̃di-¬
cant. ñ ad ulterant uerbũ di: s sic̃
ex cło coram dõ in xp̃o locuntur.

Expanded text:
aquae salutaris utero in Christo generat, aquae salutaris utero in Christo generat, eos paulatim ad percipiendum panem sapientiae sublimioris erudiat. Ubera ergo Ecclesiae sunt illi qui parvulos ejus, hoc est, nuper in fide renatos, instituunt: quae bene cum additamento duo esse memorantur, quia ex duobus nimirum populis, Judaeorum scilicet et gentium, fons salutaris, quos abluit, et coelesti mysterio parit, colligit. Bene duobus hinnulis capreae comparantur, quia ex eloquiis utriusque Testamenti sumunt veri doctores quod praedicant. Bene iidem hinnuli gemelli esse perhibentur, quia ipsa testamenta uno eodemque sunt edita auctore, ab illo videlicet de quo Ecclesiastes ait: Verba sapientum sicut stimuli, et quasi clavi in altum deonsilium data sunt a pastore uno . Duo sunt ergo ubera sponsae, sicut duo hinneophytorum non sua propria illis praedicant, non adulterant verbum Dei; sed sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
trę sponsȩ immaculatus diuini fontis
uterus. de quo innouã renascunur
creaturam aptissime figurari. Qui siẽ
acerius ẽ. tritici uallatus liliis.:
qi nimirum om̃s quos in xp̃o
regenerans conseerat. bonis insistere
oꝑibus: & hoc solo głiȩ cęlestis intuitu
doc&. Sic̃ aceruus ẽ. tritici. qr eos qͦs
abluit a peccatorũ omnium paleiss
emundat: & ꝑ scđam generationem
illi conformes facit. qui de semet ipso ait.
Nisi granum frumenti cadens in terra
mortuũ fuerit: ipsũ solũ manet. Si
autẽ mortuum fuerit: multũ fructũ
affert. Uallatus ÷ liliis qr quos ab impli¬
camentis peccatorũ cũ quibus carnalit̃
nati erant absoluit: hos etiã carisma¬
tum ornat & confirmat lucȩ cȩlestium.
capreȩ. Diximus habundanter de hoc
uersiculo supra. s nunc paucis cõme-¬
morandum. qd rectȩ post uentrem
sponsȩ ubera cõmend&: qr nimirũ scã
ȩccłia paruulis sius quos de saero sco

Expanded text:
 sponsae, immaculatus divini fontis  sponsae, immaculatus divini fontis uterus, de quo in novam renascimur creaturam, aptissime figurari: qui sicut acervus est tritici, vallatus liliis, quia nimirum omnes quos in Christo regenerans consecras, bonis insistere operibus, et hoc solo gloriae coelestis intuitu docet. Sicut acervus est tritici, quia eos quos abluit a peccatorum omnium paleis emundat, et per secundam generationem illi conformes facit, qui de semetipso ait, Nisi granum frumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Vallatus est liliis, quia quos ab implicamentis peccatorum, cum quibus carnaliter nati erant, absolvit, hos etiam charismatum ornat et confirmat luce coelestium. c. Diximus abundanter de hoc versiculo supra; sed nunc paucis commemorandum quod recte post ventrem sponsae ubera commendet, quia nimirum sancta Ecclesia parvulis suis, quos de sacrosancto
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ cibus in uiscera nr̃a mandendo. ita
ad interiora nr̃i sensus expondo ꝑueni¬
unt. Qualis tota carminis hiuius est¬
series. quale & illud legis: memento
ut diem sabbati scĩfices. Ubi misticȩ am¬
monemur. ut lum̃ gr̃ȩ sp̃ualis in qua
sola nobis uera ẽ. requies scĩficemus:
id ÷ scõ ⁊ casto incorde. ut accipiamus.
in diȩ redemptionis semꝑ intemerata
custodiamus. Hȩc gͦ & hiuusmodi u̾ba.
ad quorum intelligentiã cũ labore
expositionis attingimus aceruo triaici
rectȩ comparantur: qui non paruo
labore molendi. cernendi. coquendi.
atq mandendi. ad nr̃ȩ usũ refeclionis
ꝑducitur. At planiora crateri nũquã
poculis indigenti merito conferunt᷑:
qi & habundant inscripturis aꝑta
cdi p̃cepta. siue ꝓmissa: & hȩc sic̃ potus
sine mora uł labore bibi. ita mox au¬
dita possunt intelligi: atq intellecta
ad augmentũ nr̃ȩ salutis quasi iti
uentrȩ memoriȩ seruari. Potest inuen¬

Expanded text:
sicut cibus in viscera nostra mandendo, ita sicut cibus in viscera nostra mandendo, ita ad interiora nostri sensus exponendo perveniunt, qualis est tota carminis hujus series, quale illud legis; Memento ut diem sabbati sanctifices , ubi mystice admonetur ut lucem gratiae spiritualis, in qua nobis sola vera est requies, sanctificemus, id est, sancto et casto in corde, ut accipimus in die redemptionis, semper intemeratam custodiamus. Haec ergo et hujusmodi verba, ad quorum intelligentiam cum labore expositionis attingimus, acervo tritici recte comparantur, qui non parvo labore molendi, serendi, coquendi atque mandendi ad usum nostrae refectionis perducitur; at planiora crateri nunquam poculis indigenti merito conferuntur, quia et abundant in Scripturis aperta Dei praecepta, sive promissa, et haec, sicut potus sine mora, vel labore bibi, ita mox audita possunt intelligi, atque intellecta ad augmentum nostrae salutis, quasi in ventre memoriae, servari. Potest in
Abbreviated transcription (Latin):
Possunt quoq in aceruo tritici ea quȩ
in pauꝑes xp̃i facimis elemosinarum
oꝑa intelligi: de quib ipse dicit. Esuri.¬
ui. & dedistis michi manducare. & bene
post craterẽ poculis habundantẽ men-¬
bra sponsȩ aceruo assimilantur tritici.
ut & potũ simul & panem pauꝑibus
eã clare signetur. Quod quidem & de
spuali ⁊ de corporali refectione equȩ¬
ual& accipi. id ÷ de his quib corpus
Nam & ipsa spualis instructio inqͥbusdã
poculum inquibusdã uero uerbis
habere panem uitȩ cognoscitur. hab&
enĩ poculi similitudinẽ in aꝑtis. paniᷤ
autẽ in misteriis. Poculum porrrigit.
in his quȩ facillime mox ut audiunt᷑
incelligi queunt. neq aliam exposi¬
tionem requirunt: ut ÷ illud. Hon
oecides. non furtũ facies. ñ falsũ testi¬
monium dices: & diliges ꝓri mũ
tuũ sic̃ te ipsũ. T̃ribuit
cũ ea suis auditoribus
committit. quȩ difficiliora intellectu

Expanded text:
Possunt quoque in acervo tritici ea quae Possunt quoque in acervo tritici ea quae in pauperes Christi facimus eleemosynarum opera intelligi, de quibus ipse dicit: Esurivi et dedistis mihi manducare . Et bene post craterem poculis abundantem membra sponsae acervo assimilantur tritici, ut et post potum simul et panem pauperibus eam dare signetur: quod quidem de spirituali et de corporali refectione valet accipi, id est de his quibus nam et ipsa spiritualis instructio in quibusdam poculum, in quibusdam verbis habere panem vitae cognoscitur: habet enim poculi similitudinem in apertis, panis autem in mysteriis. Poculum porrigit in his quae facillime, mox ut audiuntur, intelligi queunt, neque aliam expositionem requirunt, ut est illud: Non occides, non furtum facies; non falsum testimonium dices , et Diliges proximum tuum sicut teipsum . Tribuit cum ea suis auditoribus verba committit, quae difficiliora intellectu,
Abbreviated transcription (Latin):
escis: ds autẽ ⁊ hunc & has destruet.
Uenter gͦ nr̃ sic̃ aceruus ẽ. tritici. cum
memor es nr̃e fragilitatis fructus oꝑũ
bonorũ qͥb ꝑpetuo reficiam᷑: inp̃senti
niob̾ uita p̃paramus. B ene autẽ aceruũ
tritici. & non absolute copia tritici
dicitur: ut exurgentia in altũ cre¬
menta uirtutum design&. Et qm̃
aceruus abimo latior exurgens. angusti¬
&r in summo fieri consueuit: recte hȩc
figura bonis nr̃is congruit actionibus.
quȩ quo altiores sunt merito: eo
paueiores sui oꝑarios inuenuiNt.
Plures enĩ uideas qui de possessionibus
suis
elemositias p̃bent indigentibꝰ.
quã qui possessa cuncta relinquart.
Plures¬
enĩ bonos coniuges quã
celibes.
plures corporalibus
abstinentes illecebris: quã ꝓ ueritate
animas ponentes. & bene idem aceruus
nir̃i cordis hostilibus pateat ingressus¬
insidiis. cũ uniuersa nr̃a oꝑa intuitu
suꝑnȩ retributionis undiq p̃cigiꝰ.

Expanded text:
escis, Deus autem et hunc et has destruet . escis, Deus autem et hunc et has destruet . Venter ergo noster sicut acervus est tritici, cum memores nostrae fragilitatis, fructus operum bonorum, quibus perpetuo reficiamur, in praesenti nobis vita praeparamus. Bene autem acervum tritici, et non absolute copiam tritici dicit, ut exsurgentia in altum crementa virtutum designet. Et quoniam acervus ab imo latior exsurgens, angustior in summo fieri consuevit, recte haec figura bonis nostris congruit actionibus, quae quo altiores sunt merito, eo pauciores sui operarios inveniunt. Plures enim videas qui de possessionibus suis eleemosynas praebeant indigentibus, quam qui possessa cuncta relinquant; plures bonos conjuges quam coelibes; plures corporalibus abstinentes illecebris, quam pro veritate animas ponentes. Et bene idem acervus nostri cordis hostilibus insidiis pateat ingressus, cum universa nostra opera intuitu supernae retributionis undique praecingimus.