comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rati. nigri sumus: et post pęnitentiam
necdũ culmine uirtutis accenso dicimꝰ.
de domo infantiȩ meȩ. oblitus sũ patris¬
mei: renascor in xp̃o. Quid ꝓ hoc mer¬
cedis accipio: Sequit᷑. Et concupiscet
rea decorẽ tuũ. Hoc gͦ illud magnũ
ẽ sacram̃tũ. Propt̃ hoc relinquec homo
patrẽ & matrẽ & adherebit uacori suȩ.
arrogans. ñ suꝑbus ethiopissam du-¬
xit uxorem. Statim ut uolueris sapi¬
entiã ueri audire salomonis. et ad eũ
ueneris: confitebitur tͥ cuncta quę
nouit: et inducet te rex in eubiculum
suũ. Et mirũ inmodũ. colore mutato
sermo tͥ ille conueniet. quȩ ẽ. ista quȩ
ascendit dealbata: Hȩc idcirco dña
care sponsam dñi meiꝰ ut ex ipso prin¬
cipio lectionis agnosceres ñ me nunc
laudẽ uirginitatis eẽ dicturũ quam
ꝓbasti optimã & consecuta es. nec enu-¬
meraturũ molestias nuptiarũ. quomͦ¬
crucietur pelex: domus cura sollici¬

Expanded text:
rati nigri sumus, et post poenitentiam rati nigri sumus, et post poenitentiam nec dum culmine virtutis ascenso dicimus:de domo infantiae meae, oblitus sum patris, renascor in Christo. Quid pro hoc mercedis accipio? Sequitur: Et concupiscet rex decorem tuum . Hoc ergo illud magnum est sacramentum: propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae adrogans, non superbus: Aethiopissam duxit uxorem. statim ut uolueris sapientiam ueri audire Salomonis et ad eum ueneris, confitebitur tibi cuncta, quae nouit, et inducet te rex in cubiculum suum et mirum in modum colore mutato sermo tibi ille conueniet: quae est ista, quae ascendit dealbata? Haec idcirco, mi dcare sponsam domini mei —, ut ex ipso principio lectionis agnosceres non me nunc laudes uirginitatis esse dicturum, quam probasti optime, eam cum secuta- es, nec enumeraturum molestias nuptiarum, quomocruciet paelex, domus cura sollici
Abbreviated transcription (Latin):
corem tuũ. In quadragesimo quarto
psalmo: ds̃ ad animã loquit᷑ humanã
ut scđm excemplũ abrahȩ eociens de t̾ra
sua. & de cognatione sua. relinquat cal¬¬
deos qui quasi dȩmonia int̃p̃tantur:
et habitet in regione uiuentium : quã
alibi ꝓpħa suspirat dicens. eredo uide
bona dñi in t̾ra uiuentium. Uerũ non
sufficit tͥ exire de patria tua. nisi & obli-¬
uiscaris popłi & domꝰ patris tui : & car¬
ne contẽpta. sponsi iungaris amplexib
Ne respexeris inquit retro. nec steteris
in tota circa regione : sed in monte saluũ
te fac. ne forte cõp̃hendaris. Non expe
dit app̃henso aratro respicere post ter¬
gum: nec de agro reuerti domum: nec
post xp̃i cunicã ad tollendũ aliud uesti¬
m̃tũ. tecta descende. Grande miraculũ.
lat̃ filiã cohortatur: ne meminerit pa-¬
tris sui Uos de patre diabolo estis :
et desidĩa patris ur̃i uultis facere : dr̃
ad iudȩos Et alibi. Qui facit peccatũ.
de diabolo ẽ. Tali pͥmũ parente gene¬

Expanded text:
o psalmo Deus ad animam loquitur humanam, ut secundum exemplum Abrahae exiens de terra sua et de cognatione sua, relinquat Chaldaeos, qui quasi daemonia interpretantur, et habitet in regione viventium, quam alibi propheta suspirat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. uerum non sufficit tibi exire de patria, nisi obliuiscaris populi et domum patris tui et carne contempta sponsi iungaris amplexibus. ne respexeris, inquit, retro nec steteris in tota circa regione; in montem saluum te fac, ne forte conprehendaris. nodit, apprehenso aratro, respicere post tergum, nec de agro reverti domum; nec post Christi tunicam ad tollendum aliud vestimentum tecta descendere. Grande miraculum. Pater filiam cohortatur, ne meminerit patris. Vos de patre diabolo estis, et desideria patris vestri vultis facere , dicitur ad Judaeos: et alibi: Qui facit peccatum, ex diabolo est . Tali primum parente gene
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad excitu scribit᷑ hebr eoꝵ. Patet
exodus cũ decẽ plagis. cũ decalogi my-¬
sticis diuinisq p̃ceptis. In promptu. ẽ.
leuiticus liber: in quo singula sacri-¬
ficia. immo singulȩ pęne sillabȩ. et
uestes aaron. & totus ordo leuiticus in¬
spirant cȩlestia sacram̃ta. Numeri uͦ
nonne totius arithmeticȩ. & ꝓphetię
balaam. & quadraginta duarũ ꝑ here-¬
mũ mansionũ mẏsteria continent:
Deuteronomiũ quoq id .ẽ. scda lexe. et
euanglicȩ legis p̃figuratio: non ne fic
ea habet quȩ priora sunt ut tam̃ noua
sint omĩa de ueteribus: Hucusq mo-¬

Expanded text:
usque ad Aegyptum scribitur Hebraeorum. patet Exodus cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria continent? Deuteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ueteribus? hucusque Mo
Abbreviated transcription (Latin):
la quȩ contra religionẽ nram ueniunt
ñ appendi. Decet enĩ honestatẽ tuã. hanc
magis hab̾e sollicitudinẽ uł scrõpolo¬
sitate quȩ digna ẽ. eccłiȩ xp̃i et popłis
qui tͥ crediti funt palladiũ uͦ galatam
qui quondã carus nob fuit & nunc mi-¬
scđdia dĩ indigec. caue quia origenis here¬
sim p̃dicat. et docet. ne forte aliquos de
popło tͥ credito ad ꝑuersitatẽ sui indu¬
cat erroris. Exꝑlicit ao iou̾sai.¬

Expanded text:
la, quae contra religionem nostram ueniunt, la, quae contra religionem nostram ueniunt, non adpendi. decet enim honestatem tuam hanc magis habere sollicitudinem et uti scrupulositate, quae digna est ecclesiae Christi et populis, qui tibi crediti sunt. Palladium uero Galatam, qui quondam carus nobis fuit et nunc misericordia dei indiget, caue, quia Origenis heresem praedicat et docet, ne forte aliquos de populo tibi credito ad peruersitatem sui inducat erroris. LII. AD NEPOTI
Abbreviated transcription (Latin):
in forib eiꝰdẽ eccłiȩ. tinetũ atq pinctũ.
et habens imaginẽ quasi xp̃i. uł scĩ cuiꝰ-¬
dam. ñ enĩ satis memini cuiꝰ imago fue-¬
rit. Cũ gͦ hoc uidissem in ecłia xp̃t con¬
tra auetoritatẽ scripturarũ hominis pen-¬
dere imaginẽ: scidi illud. & magis dedi
consiliũ custodib eiꝰdẽ loci ut pauꝑem
mortuũ eũ obuoluerent & efferrent:
illiq contra murmurantes dicerent si
scinde uoluerat: iustũ erat ut illud da-¬
ret uelũ atq mutaret. Qđ cũ audissẽ me
daturũ eẽ. pollicitus sũ & illico eẽ missu¬
rũ. Paululũ aũt morarũ fuit in medio
dũ quęro obtimũ uelũ ꝓ eo mittere.
Arbi trabar enĩ de cẏpro mͥ eẽ. muten¬
dũ. Nune aũt misi qđ potui repꝑire :
et p̃cor ut iubeas prbo ipsius loci susci¬
ꝑe uelũ alectore qđ a nob̾ missũ ẽ. et de¬
inceps p̃ciꝑe in eccłia xpi istius modi ue¬

Expanded text:
in foribus eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum in foribus eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum et habens imaginem quasi Christi uel sancti cuiusdam; non enim satis memini, cuius imago fuerit. cum ergo hoc uidissem, in ecclesia Christi contra auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud et magis dedi consilium custodibus eiusdem loci, ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. illique contra murmurantes dicere: \'si scindere uoluerat, iustum erat, ut aliud daret uelum atque mutaret! quod cum audissem, me daturum esse pollicitus sum et ilico esse missurum. paululum autem morarum fuit in medio, dum quaero optimum uelum pro eo mittere; arbitrabar enim de Cypro mihi esse mittendum. nunc autem misi, quod potui repperire, et precor, ut iubeas presbytero ipsius loci suscipere uelum a lectore, quod a nobis missum est, et deinceps praecipere in ecclesia Christi istius modi ue
Abbreviated transcription (Latin):
debunt. Cũ hec ita se habeant dilectissime.
custodi animã tuã: et define circa nos mur¬
murare. Dic̃ enĩ scriptura diuina. Nolite
murmurari adinuicẽ sic̃ quidã murmu¬
rauer̃. et a serpentib ꝑier̃. Magis adqui¬
esce ueritati: et diligens diligentes te et
ueritatẽ. Ds̃ aũt pacis prȩstet nob̃ iuxta
suã dem̃tiã ut conteratur sathanas sub
pedib xp̃ianoꝵ: & abiciat᷑ omĩs occasio
ꝑuersa ne scindat᷑ in noħ uinculũ carita¬
tis et pacis. et rectȩ fidĩ p̃dicatio. Pret̾ea
quia audiui quosdã murmurari contra
me quando simul ꝑgebamꝰ ad scm locũ
qui uocat᷑ bethel. ut ibi collectã tecũ ex
more eccłiastico facerẽ. et uenissẽ ad uillã
quȩ dr̃ anab lata. uidissemq ibi p̃teri¬
ens lucernã ardentẽ. et int̾rogassem qui
locus eẽt. didicissemq eẽ. ecłia. & intras-¬
sem ut orarem. Inueni ibi uelũ pendens

Expanded text:
debunt. Cum haec ita se habeant, dilectissime, debunt. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi -animam tuam et desine circa nos murmurare; dicit enim scriptura diuina: nolite murmurare ad inuicem, sicut quidam murmurauerunt et a serpentibus perierunt. magis adquiesce ueritati et dilige diligentes te et ueritatem. deus autem pacis praestet nobis iuxta suam clementiam, ut conteratur satanas sub pedibus Christianorum et abiciatur omnis occasio peruersa, ne scindatur in nobis uinculum caritatis et pacis et rectae fidei praedicatio. Praeterea — quia audiui quosdam murmurare contra me — quando simul pergebamus ad sanctum locum, qui uocatur Bethel, ut ibi collectam tecum ex more ecclesiastico facerem, et uenissem ad uillam, quae dicitur Anablata, uidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem et interrogassem, qui locus esset, didicissemque esse ecclesiam et intrassem, ut orarem, inueni ibi uelum pendens
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ dĩ conditꝰ sit. Sed neq illud qđ
quidã in epła ioħis legentes ñ intelligua
quẽquã decipiat ubi loquit᷑. Nune filii
dĩ sumꝰ. et nescimꝰ quales futuri sumus.
Nouimꝰ aũt quia cũ ille reuelatꝰ fuerit:
similes eierimꝰ. Uidebimꝰ etũ eũ sic uti ẽ
hoc enĩ ꝓpt̃ głam quȩ ibi reuelanda ẽ.
scĩs eiꝰ dictũ ẽ. sic̃ & in alio loco legimꝰ. Agła
ingłam. cuiꝰ głȩ iã in isto scło scĩ arrabonẽ
et p̾ortiunculã susceper̃. Primꝰ moyses
cuiꝰ fulsit facies ualde. et radiabat ueluti
fulgor. aut sol scđs helias igneo curru
raptꝰ in cęlũ et ignis detrim̃ta ñ sentiens.
Stephanꝰ lapidatꝰ et faciem habebat an¬
geli: quȩ ab om̃ib cernebat᷑: hoc aũt qđ
in paucis dixcimꝰ. de om̃ib intelligendũ:
ut impleat᷑ illud qđ scriptũ ẽ. Omĩs qui
scificat semet ipsũ: int̾ beatos numerabit᷑.
Beati enĩ mundo corde: quia ipsi dm̃ ui¬

Expanded text:
imaginem dei conditus sit. sed neque illud. quod imaginem dei conditus sit. sed neque illud. quod quidam in epistula Iohannis legentes non intellegunt, quemquam decipiat, ubi loquitur: nunc filii dei sumus et nescimus, quales futuri sumus. nouimus autem, quia, cum ille reuelatus fuerit, similes ei erimus. uidebimus enim eum, sicuti est. hoc enim propter gloriam, quae ibi reuelanda est sanctis eius, dictum est, sicut et in alio loco legimus: aiam; cuius gloriae iam in isto saeculo sancti arrabonem et portiunculam susceperunt: primus Moyses, cuius fulsit facies ualde et radiabat ueluti fulgor aut sol; secundus Helias igneo curru raptus in caelum et ignis detrimenta non sentiens; Stephanus lapidabatur et faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. hoc autem, quod in paucis diximus,. de omnibus intellegendum, ut inpleatur illud, quod scriptum est: omnis, qui sanctificat semet ipsum, inter beatos numerabitur. beati enim mundo corde, quia ipsi deum ui
Abbreviated transcription (Latin):
rit. et magis iube dõ. & ñ ab eo uł errare
uł discere ueritatẽ: Quidã enĩ eorum di¬
cunt qđ imago quã pͥus accepit adã ilo
peccante ꝑut. Alii suspicant᷑ qđ filiꝰ dei
corpꝰ habiturꝰ eẽt exx maria ipsã eẽ. ima¬
ginẽ. alii sensũ. alii uirtutẽ. istibaptisma.
hu qđ homo ad imaginẽ dĩ dominetur
om̃ib hebreoꝵ more. hȩc uł illa ruetan-¬
tes quos oportebat tantũ effugere discri¬
men. nec negare quȩ loquit᷑ ds̃. & creden-¬
tes simplicit̾ saluos fieri. Idõq conced̾e
donationis suȩ certam̃. et uerã scientiã
in qua potissimũ parte hominis c̃didit
ad imaginẽ et similitudinẽ suã qui hȩc
reliquentes multis se quęstionib impli
carunt: et ꝑ has incȩnũ demersi s̃ pecca¬
toꝵ. Nos aut̃ dilectissime credimꝰ his
quȩ locutꝰ ẽ dñs. et scimꝰ qđ in cunctis
hominib imago dĩ ꝑmaneat. Ipsiq
concedimꝰ nosse in qua parte homo ad

Expanded text:
rit, et magis iubere deo et non ab eo uel orare rit, et magis iubere deo et non ab eo uel orare uel discere ueritatem. quidam enim eorum dicunt, quod imago, quam prius accepit Adam, illo peccante perierit; alii suspicantur, quod filius dei corpus habiturus esset ex Maria, ipsam esse imaginem, alii sensum, alii uirtutem, isti baptisma, hi, quod homo ad imaginem dei dominetur omnibus, ebriorum more haec uel illa ructantes, quos oportebat tantum effugere discrimen nec negare, quae loquitur deus, et credentes simpliciter saluos fieri deoque concedere donationis suae certam et ueram scientiam, in qua potissimum parte homines condiderit ad imaginem et similitudinem suam; qui haec relinquentes multis se quaesin caenum demersi sunt peccatorum. nos autem, dilectissime, credimus his, quae locutus est dominus, et scimus, quod in cunctis hominibus imago dei permaneat, ipsique concedimus nosse, in qua parte homo ad
Abbreviated transcription (Latin):
et supͣ minimꝰ instruet nos ne origenis
laqueis capiam᷑ hab̾e hominẽ imaginẽ
et similitudinẽ dĩ. Nã cũ de lingua ho¬
minũ latius disputasset. adiecit instabi¬
le malũ. in ipsa benedicimꝰ dm̃ et patrẽ
et in ipsa maledicimꝰ homines qui ad
similitudinẽ dĩ conditi st̃. Paulus quoq
uas electionis. et qui doctrinã euangłicã
sua p̃dicatione cõpleuit. docet nos quod
homo ad imaginẽ et similitudinem dĩ
conditꝰ sit dicens. Uir ñ debet nutrire
comã cũgła et imago dĩsit. Imaginem
simplicit̾ suo appellans nomine. simili¬
tudinẽ aut̃ głȩ neappellatione signaficans.
ꝓtrib gͥ testimoniis quȩ tͥ de scriptura
scã si reperirem dicebas posse sufficere:
ecce .uii. testimonia dedimꝰ. Quis gͦ susti¬
nebit origenis ineptias. ut ñ gratiuis ali-¬
quid loquar. et similis efficiar uł ipsi
uł discipłis eiꝰ qui audent inꝑiculo ani-¬
mȩ suȩ asserere qđ cũq eis inbuccã uene¬

Expanded text:
et supra meminimus, instruit nos, ne Origenis laqueis capiamur, habere hominem imaginem et similitudinem dei. nam cum de lingua hominum latius disputasset, adiecit: instabile malum: in ipsa benedicimus deum et patrem et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem dei conditi sunt. Paulus quoque, uas electionis et qui doctrinam euangelicam sua praedicatione conpleuit, docet nos, quod homo ad imaginem et similitudinem dei conditus sit, dicens: uir non debet nutrire comam, cum gloria et imago dei sit, imaginem simpliciter suo appellans nomine, similitudinem autem gloriae appellatione significans. Pro tribus igitur testimoniis, quae tibi, de scriptura sancta si repperirem, dicebas posse sufficere, ecce septem testimonia dedimus. quis ergo sustinebit Origenis ineptias? ut non grauius aliquid loquar et similis efficiar uel ipsi uel discipulis eius, qui audent in periculo animae suae adserere, quodcumque eis in buccam uene
Abbreviated transcription (Latin):
diuites infide. & heredes regni qđ repro¬
misit ds̃ diligentib se: Ulos aũt exho-¬
norastis pauꝑem ꝓpt̃ illũ scilicet cui dictũ
est tu sta illic. cũ habenti anulũ aureũ dictũ
eẽt. tu sede hic bene. Ac deinde sequitur

Expanded text:
de et heredes regni. quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem. propter illum scilicet. cui dictum est: Tu sta illic. cum habenti anulum aureum dictum esset: Tu sede hic bene. ac deinde sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
mundus eẽc. Gła saluatoris patibulũ
trium phantis ẽ. Crucifigitur ut ho¬
mo: glori ficat᷑ ut ds̃. Deniq sol fugit.
luna mutatur in sanguinẽ: & terra
motu in solito mors contremiscit. Aꝑi
untur inferi. mortui ambulant. saxa
rũpunt᷑. Hȩc ẽ głã de qua loquebatur
in psalmo: exurge gła mea. exurge psal¬
ceriũ. et cỹthara: Ipsaq de se respondit
gła: et dispensatio carnis assumpta. ex¬
urgam diluculo. ut impleatur uicesi

Expanded text:
mundus esset. glona saluatoris patibulum mundus esset. glona saluatoris patibulum triumphantis est. crucifigitur ut homo, glorificatur ut deus. denique sol fugit, luna mutatui in sanguinem, terra motu insolito conuntur inferi, mortui ambulant, saxa rumpuntur. Haec est gloria, de qua loquebatur in Psalmo: Exurge gloria mea, exurge psalterium, et cithara . Ipsaque de se respondit gloria 837 et dispensatio carnis assumptae: Exurgam diluculo; ut impleatur vigesi
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt. semꝑ eos habuisse sp̃m scm̃.
nec potuisse signa facere absq sp̃s scĩ
qui sitit: ueniat ad me & bibat. Qui
credit in me siẽ diẽ scriptura: flumina
de uentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ. Hoc
aũt dixẽ de sp̃u que accepturi erant
credentes in eũ. Et eͥodem loco infert.
Nondũ enĩ sp̃s erat datus: quia iħs ñ¬
dũ fuerat glorificatus: non quo non
in dño necdũ totꝰ in apłis morabatur.
Qua obrem deterrentur ad passio¬
nem: dñs et negantes xp̃m nescire se
urant. Postqu̾a aũt baptizantur in
sp̃ũ scõ et effunditur in eiͦs sp̃s sc̃i gr̃a.
tune libere loquunt᷑ ad pͥncipes iu¬
hominib. Mortuos suscitant. inter
flagella lȩtantur. fundunt sanguinẽ:
et suis suppliciis coronantur. Nondũ
ergo erat sp̃s in apłis: nec de uentre eoꝵ
fluebant gratiȩ spiritales : quia dñs nec-
dũ fueratꝰ glorificatus. Quȩ sit aũt gła:
ipse in euangłio loquitur. Pat̃ glorifica
me gła qũa apud te habui prius qũã

Expanded text:
diderunt, semper eos habuisse spiritum sanctum nec potuisse signa facere absque spiritus qui sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. hoc autem dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. etin eodem loco infert: nondum enim erat spiritus datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus, non quo non in domino, necdum totus in apostolis morabatur. quam ob rem deterrentur ad passionem eius et negant et Christum nescire se iurant. postquam autem baptizantur in spiritu sancto et effunditur in eos spiritus sancti gratia, tunc libere loquuntur ad principes Iuhominibus? mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiritus in apostolis nec de uentre eorum fluebant gratiae spiritales, quia dominus nec- J dum fuerat glorificatus. quae sit autem gloria, ipse in euangelio loquitur: pater, glorifica me gloria, quam apud te habui prius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ioħs lucasq discordantꝰ ut qđ
ille pͥma resurrectionis die datũ ẽẽ.
significat: hic die quinquagesima uenisse
describat sed ꝓfectus apłicus ẽ. ut qͥ
primd̃ remitendoꝵ peccatoꝵ grãm
acceꝑant: postea acceꝑint oꝑationes
uirtutũ. et cuncta donationũ genera
quȩ ab apło descripta cõmemoraui-¬
mꝰ. et qđ magis necessariũ erat diuer¬
sitatẽ linguarũ. uniuersarũq gentiũ
ut annuntiaturi xp̃m nullo egerent
int̃p̃te. Unde et in lycaonia cũ audis¬
sent paulũ et barnaban loqui lin-¬
guis suis: deos in homines conuer¬
sos eẽ. credebant. Et reuera in dum̃
tes iudicũ tribunalia et regũ pur¬
puraᷤᷤ ñ timebant. Promiserat enim
dñs prius quã pateretur & dixcerat.
Cũ aũt tradent uos nolite cogitare
quo modo aut quid loquamini: da-

Expanded text:
ergo Joannes Lucasque discordant, ut quod ille primo resurrectionis die datum esse significat, hic quinquagesimo die venisse describat: sed profectus Apostolicus est, ut qui primo remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes virtutum, et cuncta donationum genera, quae ab Apostolo descripta commemoravim— quod magis necessarium erat — diuersitatem linguarum uniuersarumque gentium, ut adnuntiaturi Christum nullo egerent interprete. unde et in Lycaonia, cum audissent Paulum et Barnaban loqui linguis suis, deos in homines conuersos esse credebant. et re uera indumentes iudicum tribunalia et regum purpuras non timebant. promiserat enim dominus, priusquam pateretur, et dixerat: cum autem tra dent uos, nolite cogitare, quomodo aut q
Abbreviated transcription (Latin):
singulos eorũ. Et repleti sunt om̃s sp̃u
scõ: et cȩper̃ lo qui uarus linguis pro-¬
ut sp̃s sc̃s dabat elo qui illis: Tunc
cõpletũ ẽ illud qđ legitur in iohel.
Et erit in nouissimis dieb: effundã¬
de sp̃ũ meo suꝑ omnẽ carnẽ et ꝓphe-¬
tabunt filii ur̃i et filię ur̃ȩ: et iuuenes
ur̃i uisiones uidebunt. Uerbũ aũt
effusionis significat grẽ largitatem:
etͥ ipsũ sonat qđ dñs repromisit. Uos
aũt baptizabimini spũ scõ non post
baptizati sunt: ut repleretur tota do-¬
mus ubi erant sedentes. & ignis sp̃s scĩ
stationẽ in eis inueniret optatã. lin¬
guasq diuideret: et scđm isaiam
qui immunda labia hab̾e se dixerat
purgareͥ labia eorũ ut euangłiũ xp̃i
purius p̃dicarent. Et in isaia quidẽ
suꝑ liminare templi dr̃ fuisse cõmo¬
tum: et repleta ẽ omĩs domꝰ fumo. id
ẽ. terrore et tenebris. ueriq ignoran¬
tia. In principio aũt euangłuꝰ replet᷑
sp̃u eccłia: ut grã eiꝰ atq feruore om̃iũ

Expanded text:
os eorum et repleti sunt omnes spiritu sancto et coeperunt loqui aliis linguis, prout spiritus sanctus dabat eloqui illis. tunc conpletum est illud, quod legitur in Iohel: et erit in nouissimis diebude spiritu meo super omnem carnem et prophetabunt filii uestri et filiae uestrae et iuuenes uestri uisiones uidebunt. uerbum autem effusionis significat gratiae largitatem et id ipsum sonat, quod dominus repromisit: uos autem baptizabimini spiritu sancto non post iritu baptizati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes, et ignis spiritus sancti stationem in eis inueniret optatam linguasque diuideret et secundum Esaiam, qui inmunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorum, ut euangelium Christi purius praedicarent. et in Esaia quidem superliminare templi dicitur fuisse commotum et repleta omnis domus fumo, id est errore et tenebris uerique ignorantia. in principio autem euangelii repletur spiritu ecclesia, ut gratia eius atque feruore omnium
Abbreviated transcription (Latin):
multo dauid senior fuit: et tam̃ uiuen¬
te sarra aliã ñ quȩsiuit uxorem. Isa ac
duplices dauid annos habuit : ec cum
rebecca iã uetula nũquã refrixit. Iaceo
de pͥorib ante diluiuũ uiris: qui post
annos nongentos ñdico senilib sed pene
iam curuosis artub nequaquã puella¬
res quesiuere cõplexus. Certe moyses
bat: et sephorã ñ mutauit Quȩ ẽ ista gͥ
sunamitis uxor & uirgo tam feruens
ut frigidũ cale faceret: tã scã ut calentẽ
ad libidinẽ ñ ꝓuocaret: Exponat sa-¬
pientissimꝰ salomon patris sui delicias :¬
& pacificiis bellatoris uiri᷑ narret am¬
plexcus. Posside sapientiã. posiide intel¬
ligentiam: ne obliuiscaris & ne declina¬
ueris auerbis oris mei. Ne derelinq̃ris
eam: & app̃hendet te. Ama illam: et ser¬
uabit te. Principiũ sapientię possĩde
sapientiam : et in om̃i possessione tua
possĩde intelligentiã. Circũda illam:
& excaltabit te. Honora illam: & ample¬

Expanded text:
multo Dauid senior fuit et tamen uiuenmulto Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante diluuium uiris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed paene iam cariosis artubus nequaquam puellares quaesiere conplexus; certe Moyses,bat et Sephoram non mutauit. Quae est igitur ista Somanitis uxor et uirgo tam feruens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non prouocaret? exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias et pacificus bellatoris uiri narret amplexus: posside sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne declinaueris a uerbis oris mei et ne dereliqueris eam et adprehendet te; ama illam et seruabit te. principium sapientiae: posside sapientiam et in omni possessione tua posside intellegentiam; circumda illam et exaltabit te; honora illam et ample
Abbreviated transcription (Latin):
pelearibus: frigidus obsistit cireum
p̃cordia sanguis. Vnde & in alio loco
idem poeta canit. Omĩa fert atas. ani¬
mũ quoq. Et post modicũ. Nuno
oblita mͥ tot carmina: uox quoq moe-¬
rim iã fugit ipsa. Quod ne de gentili
tantũ litteratura ꝓferre uideamur:
diuinoꝵ uoluminũ sacram̃ta cognos-¬
ce. Dauid annos natus. laex. bellicosus
quondã uir. senectute frigescente non
poterat calefieri. Queritur itaq puel:¬
la de uniuersis finibisrł abisas sunami¬
tis quȩ cũ rege dormiret: et senile cor¬
pus calefaceret. Nonne tͥ uidetur si oc¬¬
cidentẽ sequaris litteram uł figm̃tum
eẽ. de mimo uł atellanarũ ludrica: Fri¬
gidus senex obuoluit᷑ uestim̃tis: et nisi
cõplexeu adolescentulȩ ñ tepescit. Uiue¬¬
bat adhuc bersabee. suꝑ erat abigail &
reliquȩ uxores. & concucubinȩ : quas
scriptura cõmemorat. Om̃s quasi fri¬
gidȩ repudiantur : et in unius tantũ
garandeuus calescit amplexib. Abrahã

Expanded text:
palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacramenta cognosce. Dauid annos natus septuaginta, bellicosus quondam uir, senectute frigente non poterat calefieri. quaeritur itaque puella de uniuersis finibus Israhel Abisag -Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus calefaceret. nonne tibi uidetur, si occidentem sequaris litteram, uel figmentum esse de mimo uel Atellanarum ludicra? frigidus senex obuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, quas scriptura commemorat: omnes quasi frigidae repudiantur, in unius tantum grandaeuus calescit amplexibus. Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ capit cęlũ. Singuli quiq cre-¬
dentiũ ñ locoꝵ diuersitatib. sed fidĩ
merito ponderant᷑. Et ueri adoratores
neq hiero solymis. neq in monte gari-¬
uin adorant patrẽ: quia ds̃ sp̃s ẽ. & ado¬
ratores eiꝰ in sp̃u & ueritate adorare eũ
oportet. Sp̃s aũt spirat ubi uult. Dñi ẽ.
t̾ra & plenitudo eiꝰ. Postquã siccato udȩȩ
uellere uniuersus orb cȩlesti rore ꝑfusus
ẽ. & multi de oriente & occidente ueni¬
entes recubuer̃ insinu abrahȩ: destitit
notꝰ eẽ. tantũ in iudȩa ds̃. et in isrł mag¬
nũ nom̃ eiꝰ: sed & inomnẽ trã exrit apłoꝵ

Expanded text:
quem non capit caelum. singuli quique crequem non capit caelum. singuli quique credentium non locorum diuersitatibus, sed fidei merito ponderantur; et ueri adoratores neque Hierosolymis neque in monte Garizin adorant patrem, quia deus spiritus est et adoratores eius in spiritu et ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit notus esse tantum in Iudaea deus et in Israhel magnum nomen eius, sed in omn
Abbreviated transcription (Latin):
iactare palliolũ. Socrates ille thebanus
homo quondã ditissimꝰ. cũ ad philosophan¬
dũ athenas ꝑgeret. magnũ auri pondus
abiecit: nec putauit se posse & uirttes
simul & diuitias posside. Nos suffarcina-¬
ti auro. xp̃m pauꝑem seqͥmur: et sub p̃-¬
textu elemosinȩ pristinis opib incuban¬
tes. quomͦ possumꝰ aliena fidelit distri-
buere : qui nr̃a timide reseruamꝰ: Plenꝰ
uent̃. facile de ieiuniis disputat. Non hie¬
ro solẏmis fuisse. sed hiero solymis bene
uixisse laudandũ ẽ. Illa illa expectanda
minis. quȩ in monte sita cȩlari ñ potest.
quã matrẽ scõꝵ apłs clamitat. in qua se
municipatũ cũ iustis habe lȩtatur. Neq
uero hoc dicens mem& ipsũ in constan¬
tiȩ redarguo. dampnoq qđ facio: ut
frustra uidear ad exemplũ abraham
& meos & patriã reliquisse. Sed non
audeo dĩ omĩpotentiã angusto fine
concludẽ: et artare paruo terrę loco

Expanded text:
iactare palliolum. Criactare palliolum. Crhomo quondam ditissimus, eum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abjecit: nec putavit se posse virtutes simul et divitias possidere, et nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur: et sub praetextu eleemosynae pristinis opibus incubantes, quomodo possumus aliena fideliter distrbuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse laudandum est. illa, illa expetenda ficat, quae in monte sita celari non potest, quam matrem sanctorum apostolus clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare paruo terrae loco,
Abbreviated transcription (Latin):
homo dux m̃s & notꝰ m̃s. in domo dei
ambulauimꝰ cũ consensu: ꝓditor ami¬
ci magistri. saluatoris arguit᷑ uoce : et
nodũ informis loeti trabe nectit ab al¬
ta. Econtrario latro cruce mutat para¬
aħysum: et facit homicidu pęnã mar¬
tyriũ. Iuanti hodie diu uiuendo por¬
tant funera sua: et quasi sepulehra de¬
albata plenisunt ossib mortuorum :
subitꝰ calor longũ uincit teporem. De¬
niq & tu audita sententia saluatoris.
siuis ꝑfectus eẽ. uade. uende omĩa quȩ
habes & da pauꝑib. & ueni sequȩre me.
uerba uertis in oꝑa. & nudã crucẽ nu¬
dus sequens. expeditior & leuior ascen¬
dis scalam iacob tunicã mutas cũ ani¬
mo. nec pleno marsupio głosas sordes
appetis : sed puris manib & candido
pectore pauꝑẽ te & sp̃u & opib głaris.
Nichil ẽ. enĩ grande tristi. & lurida fa¬
cie uł simulare. ut ostentare ieiunia.
possessionũ reditib ab undare. et uile

Expanded text:
homo, dux meus et notus meus; in domo dei homo, dux meus et notus meus; in domo dei ambulauimus cum consensu, proditor amici, magistri, saluatoris arguitur et nodum informis leti trabe nectit ab alta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et facit homicidii poena martyrem. quanti hodie diu uiuendo portant funera sua et quasi sepulchra dealbata pleni sunt ossibus mortuorum! subitus calor longum uincit teporem. Denique et tu audita sententia saluatoris: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me, uerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido pectore pauperem te et spiritu et opibus gloriaris. jaihil est enim grande tristi et lurida facie uel simulare uel ostentare ieiunia, possessionum reditibus abundare et uile
Abbreviated transcription (Latin):
dis sui ꝓfert ea quȩ bona sunt.
Et ex fructib arbor cognoscitur. Me-¬
tiris nos uirtutib tuis. & paruos ma¬
gnus extollis. ultimãq partẽ conui¬
uii occupas: ut patris familias iudicio
ꝓ mouearis. Quiꝰ eñi in nob̾. aut qͥntu-¬
lũ e. ut doctȩ uocis mereamur p̃coniũ.
ut illo ore quo religiosissimꝰ princeps
defendit᷑ humiles modiciq laudemur.
numero: nec sapientiã canis reputes.
sed canos sapientiȩ. salomone testante:
cani hominis prudentia eiꝰ. Nam et
ipse sciret eẽ prb̃os. utiq ñ ęuo sed pru¬
dentia iudicandos. Et danihel adhuc
puer longeuos iudicat: atq impudicos
senes aetas lasciua condẽnat. Noli inquã
fidẽ pensare temporibus: nec me id¬
circo meliorẽ putes. qđ prior inxp̃i
excercitu cȩꝑim militare. Paulus apłs
in uas electionis de ꝑsecutore mutatus.
nouissimꝰ in ordine. pͥmꝰ in meritis ẽ:
quia extremꝰ licet. plus om̃ib labora¬
uit. ludas qui quondã audierat. tuaũt

Expanded text:
ofert ea, quae bona sunt, et ex fructibus arbor agnoscitur. metiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid enim in nobis aut quantulum est, ut doctae uocis mereamur praeconium, ut illo ore, quo religiosissimus princeps defenditur, humiles modicique laudemur? numero nec sapientiam canis reputes, sed canos sapientia Salomone teste: cani hominis prudentia eius. nam et ipse sciret esse presbyteros, utique non aeuo, sed prudentia iudicandos, et Danihel adhuc puer et longaeuos iudicat, atque inpudicos senes aetas lasciua condemnat. noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Paulus apostolus in uas electionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, qui quondam audierat: tu autem,
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ nos cunctoꝵ maledicoꝵ tela esse
torquenda. Iuos obsecro ut quiescant¬
& desinant maledicere. Non enim ut
aduersarus. sed ut amicis scripsimus.
nec inuecti sumꝰ in eos qui peccant. sed
ne peccent monemꝰ. Neq in illos tantũ
sed & in nosipsos seueri iudices fuimus :
uolentesq festuram de oculo alter ius
tollere: nr̃m prius trabem eiciamus.¬
designatũ ẽ. Neminẽ specialit̃ specialit̃
ipse de se qđ talis ẽ. confitebitur

Expanded text:
ersum nos cunctorum maledicorum tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo alterius tollere, ne signatus est, neminem specialiter ipse de se, quod talis sit, confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
qua auiditate susceꝑim: melius istud ip¬
sius uerb quã meis disces litteris. Qui
cur tam cito ꝓfectus sit. & nos reliquȩrit.
ñ possũ dicere: neledere quẽpiã uidear.
Tam̃ quasi p̃tereuntẽ & festinantẽ paulu

Expanded text:
qua auiditate susceperim, melius est, ut ipqua auiditate susceperim, melius est, ut ipsius uerbis quam meis discas litteris; qui cur tam cito profectus sit et nos reliquerit, non possum dicere, ne laedere quempiam uidear. tamen quasi
Abbreviated transcription (Latin):
amore labi. quã amicũ adulatione de-¬
ciꝑe. Magnũ habes ingeniũ. infinitã
sermonis supellectilẽ. & facile loquę¬
ris & pure : facilitasq ipsa & puritas
mixta prudentiȩ ẽ. Capite quippe sa¬
no : om̃s sensus uigent. Huic pruden-¬
tiȩ & eloquentiȩ sĩ accidit uel studium
uł intelligentia scripturarum: uiderẽ
te breui arcẽ tenere nr̃orũ: et ascendentẽ
cũ ioab tecta sẏon. canere indomatibus.
qđ incubilib cognouisses. Accingere
quȩsote. accingere. Nil sine magno ui-¬
ta labore dedit mortalib. Nobilem te
eccłia habeat: ut pͥus senatꝰ habuit. Prȩ¬
para tͥ diuitias quas quotidie eroges:
& nũquã deficiant dũ uiget aetas: dũ
adhue canis spargit᷑ caput: antequam
subeant morbi. tristis ssenectus. & labor.
& dure rapiat inclem̃tia mortis. Nichil
inte medioere contentꝰ sum: totũ sũmũ.
totũ ꝑfectũ desido. Scm̃ uigilantiũ prb̃m

Expanded text:
amore labi, quam amicum adulatione deamore labi, quam amicum adulatione decipere. Magnum habes ingenium, et infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. capite quippe sano omnes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcem tenere nostrorum et ascendentem cura Ioab tecta Sion canere in domatibus, quod in cubiculis cognouisses. accingere, quaeso te, accingere. nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit. praepara tibi diuitias, quas cotidie eroges et numquam deficiant, dum uiget aetas, dum adhuc canis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat inclementia mortis.\' nihil in te mediocre contentus sum: totum summum, totum perfectum desidero. sanctum Uigilantium presbyterum
Abbreviated transcription (Latin):
nichil pulchrius. nchil doctius. rachil¬
q latinius tuis habemꝰ uoluminibus.
Tertullianꝰ creber ẽ. in sententus : sed
difficit in loquendo. Beatꝰ eỹprianus
instar fontis purissimi dulcis incedit¬
& placidus: et cũ totus sit in exhortatio¬
ne uirtutũ occupatus. ꝑ secutionis an¬
gustiis scripturas diuinas nequa quã
disseruit. Inclito uictorinꝰ martyrio co¬
ronatus: qđ intelligit eloqui ñ potest.
lactantius quasi quidã fluuiꝰ eloquen¬
ciȩ tullianȩ. utinã tã nr̃a affirmare po-¬
tuisset: qua facile aliena destruait.
Arnobius in ȩquał & nimiꝰ ẽ: et absq
oꝑis sui partitione confusus. Sc̃s hy¬
larius gallicano coturno attollitur.
et cũ greciȩ florib adornetur. longis
int̾dũ periodis inuoluitur: et a lec¬
tione simplicioꝵ frm ꝓcul ẽ. Taceo
de ceteris uł defunctis. uł etiã ad huc
uiuentib: suꝑ quib in utrãq partẽ
post nos alii udicabunt. Ad te ueniã¬

Expanded text:
nihil pulchrius, nihil doctius nihilnihil pulchrius, nihil doctius nihilque Latinius tuis haberemus uoluminibus. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. beatus Cyprianus instar fontis purissimi dulcis incedit et placidus et, cum totus sit in exhortatione uirtutum, occupatus persecutionis angustiis scripturas diuinas nequaquam disseruit. inclito Uictorinus martyrio coronatus, quod intellegit, eloqui non potest. Lactantius, quasi quidam fluuius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra adfirmare potuisset, quam facile aliena destruxit! Arnobius inaequalis et nimius est et absque operis sui partitione confusus. sanctus Hilarius Gallicano coturno adtollitur et, cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum periodis inuoluitur et a lectione simpliciorum fratrum procul est. taceo de ceteris uel defunctis uel adhuc uiuentibus, super quibus in utramque partem post nos alii indicabunt. Ad te ip
Abbreviated transcription (Latin):
nasceretur nob aliquid qđ docta gre-¬
cia ñ hab̾et. Audi gͦ me conserue. ami¬
ce. germane. auscuta pauilisꝑ : quo in
scripturis seĩs calle gradiaris. Totũ qđ
legimꝰ indiuinis libris. nitet quidẽ et
fulget etiã in cortice: sed dulcius in me¬
dulla ẽ. Qui ede uult nucleum: fran¬
git nucẽ. Reuela inquit dauid oculos
meos: et considabo mirabilia de lege
tua. Si tantus ꝓpħa tenebras ignorantiȩ
confitetur: qua nos putas paruulos &
pene lactentes in scientiȩ nocte circũ da¬
ri: Hoc aũt uelam̃ ñ solũ infacie moy
Turbis saluator inparaboł loquebatur:
& contestans mỹsticũ eẽ. qđ dicebat᷑ aie-¬
bat. Qui habet aures audiendi: audiat.
Nisi aꝑta fuerint uniuersa quȩ serip¬
ta sunt ab eo qui hab et clauẽ dauid. qui
aꝑit. & nemo claudit. claudit & nemo a¬
ꝑit : nullo alio reserante pandentur.
Si hab̾es hoc fundam̃tũ. immo siquasi
extrema manꝰ in tuo oꝑe duceretur:

Expanded text:
nasceretur nobis aliquid, quod docta Graenasceretur nobis aliquid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moysitum est. turbis saluator in parabolis loquebatur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae scripta sunt, ab eo, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo eludit, eludit et nemo aperit, nullo alio reserante pandentur. si haberes hoc fundamentum, immo quasi extrema manus in tuo opere duceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue mͥ in eo sub diuisio placuit. Cũq
in primis partib uincas alios. inpęne¬
ultimis te ipsũ suꝑas. Sed & ipsũ genus
eloquii pręssũ ẽ. & nitidum : et cũ tulli¬
ana luceat puritate. crebrũ. ẽ. in senten-¬
tiis. lacet enĩ ut ait quidã oratio: inqua
tantũ uerba laudantur. Pret̾ea magna
ẽ. rerũ consequentia: et alterũ pende
ex altero. Quicquid assũpseris: uł finis
suꝑioꝵ uł iniuiũ sequentiũ ẽ. ł elix teo¬
dosius. quia tali xp̃i oratore defendit᷑.
Illustrasti purpuras eius: et utilitatẽ
legũ futuris scłis consecrasti. Macte
uirtute. qui talia habes rudimenta:
quał & excercitꝰ miles eris. Osi mͥ lice¬
ret istius modi ingeniũ ñ ꝑ aonios
montes & eliconis uertices ut poete
canunt. sed ꝑsỹon & ithaberiũ. & sỹna.
et excelsa ducere seripturarum: si con¬
tingeret docere quȩ didici. et quasi
ꝑmanus mr̃steria tradẽ ꝓpħarum :

Expanded text:
praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur. praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix Theodosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ria: In illa xpm suscipe. Iuȩ utilitas pari-¬
etes fulgere gemmis: et xp̃m in pauꝑe
fame mori: Iam ñ sunt tua quȩ possi-¬
des. dispensatio tͥ credita ẽ. Memento
ananiȩ & saphirȩ. Illi sua timide ser¬
uauerunt: tu consida. ne xp̃i substantiã
imprudent̃ effundas . Id . ẽ. ne immoda¬
to iudicio rem paupum tribuas ñ pau-
ꝑibus : et scđm dictũ prudentissimi ui¬
ri. libalitate libalitas ꝑ eat. Noli respice¬
re ad faleras: et nomina uana catonum.
Ego te inquit intus & in cute noui. Esse
xp̃ianũ grande ẽ: non uiđi. Et nescio qͦ
m placeat mundo: qui xp̃o displicet.
Hȩc ñ sensus ut auint mineruã. sed in¬
gredientẽ pelagus. amicus amicũ mo-¬
nuiꝰ malens a te facultatẽ meã quȩri.
quã uoluntatem : ut in quo ego lapsus
sum. tu firmo ꝑgeres gradu. Librũ tuũ¬
quẽ ꝓteodosio pͥncipe prudent̃ ornate-¬
q cõpositũ transmisisti. libent̃ legi: et

Expanded text:
ria, in illa Christum suscipe. quae utilitas pariria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame mori? iam non sunt tua, quae possides; dispensatio tibi credita est. memento Ananiae et Sapphirae. illi sua timide seruauerunt; tu considera, ne Christi substantiam inprudenter effundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperibus, et secundum dictum prudentissimi viri liberalitate liberalitas pereat. Noli Respicere ad phaleras, et nomina vana Catonum. . Ego te, inquit, intus et in cute novi . 325 ESSE CHRISTIANUM grande est, non videri. Et nescio quomodo plus placent mundo, qui Christo displicent: Haec non sicut aiunt, Sus Minervam; sed ingredientem pelagus, amicus amicum monui, malens a te facultatem meam requiri, quam voluntatem: ut in quo ego lapsus sum, tu firmo quem pro Theodosio principe prudenter ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et
Abbreviated transcription (Latin):
loquia: nec int̾ sericas uestes & gemmas
circũ sedentiũ feminarũ. se sordidatam
aut doleat aut miretur : quia alterum
ꝓpositi penitentia. alterũ iactantię semi¬
nariuĩ ẽ. Caue ne quasi fidelis & famosus
tuoꝵ quondã dispensator: alienã peccuniã
distribuendã accipias. Intelligis quid
loquar. Dedit enĩ tͥ dñs in om̃ib intel¬
lestũ. Habeto simplicitatẽ colũbȩ: ne
cuiquã machineris dolos. et serpentis
astutiã. ne alioꝵ supplantẽris insidus.
Non multũ distat inuitio: uel decipere
posse uel decipi xp̃ianũ. Qũe senseris
tibi aut semꝑ aut crebro de nũmis lo.¬
quentem. excepta elemosina quȩ indif¬
ferent̃ om̃ib patet: institorem potius
habeto quã monachũ. Prȩt̃ uictũ & ue¬
stitũ. & manifestas necessitates. nichil eui¬
quã tribuas: ne filioꝵ panẽ canes come¬
dant. Uerũ xp̃i tẽplũ anima credentis
ẽ. Illã excorna: illã uesti: illi offer dona¬

Expanded text:
loquia nec inter sericas uestes et gemmas loquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam aut doleat aut miretur, quia alterum propositi paenitentia, alterum iactantiae seminarium est. caue, ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator alienam pecuniam distribuendam accipias. intellegis, quid loquar; dedit enim tibi dominus in omnibus intellectum. habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipi Christianum. quem senseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer dona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinus cybus: olera & legumina. inẽdũq
pisciculos ꝓ sũmis ducas deliciis. Qui
quęrit magnoꝑe quã de p̃ciosis cibis
stercus conficiat. Quic quid post gulã
ñ sentitur: idem tͥ sit. qđ panis & legu-¬
mina. Habes aduersus iouinianũ libros
de contemptu uentris & guituris pleniꝰ
disserentes: Semꝑ in manu tua sacra fit
lectio. Frequent̃ orandũ: et flexo corpo¬
re mens erigenda ad dnm̃. Crebrȩ uigi¬
liȩ & uentre uacuo sepiꝰ dormiendum.
Ramusculos & gloriolas & palpantes adu¬
latores quasi hostes fuge. Pauꝑib & fr̃ibus
refrigeria sũptuũ manu ꝓpria distribue.
Rara ẽ. in hominib fides. Non credis ue-¬
rũ eẽ. qđ dico. Cogita uidȩ loculos. Humilsꝰ¬
tatẽ uestiũ. tum̃ti animo ñ appetas. Scła-¬
riũ & maxime potentiũ consortia deui-¬
ta. Quid tͥ necesse ẽ. ea uide crebrius.
quoꝵ contẽptu monachus eẽ cepisti: So-¬
ror p̃cipue tua matronarũ declinet col-¬

Expanded text:
pertinus cibus holera et legumina interdumque pertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro summis ducas deliciis. qui quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non sentitur, idem tibi sit, quod panis et legumina. habes aduersus Iouinianum libros de contemptu uentris et gutturis plenius disserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue; rara est in hominibus fides. non credis uerum esse, quod dico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo non appetas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid tibi necesse est ea uidere crebrius, quorum contemptu monachus esse coepisti? soror praecipue tua matronarum declinet col
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpharũ qui habitabant in agris & soli¬
tudine. & faciebant sibi tabnacula ꝓpter
fluenta iordanis. Dehis sunt & illi filu
rechab. qui uinũ & sicerã ñbibebant: qui
morabant᷑ in tentoriis. qui dĩ ꝑ hieremiã
uoce laudantur: et ꝓmittit᷑ eis qđ non
deficiat de stirpe eorũ uir stans corã dño:
Hoc reor & septuagesimi psalmi titulum
significare: filioꝵ ionadab & eorũ qͥ pͥmi
in captiuitatẽ ducti sunt. Iste ẽ iona dab
filius rechab: qui in regnoꝵ libro scribi¬
tur currũ ascendisse cũ hieu. Et huiꝰ filui
sunt qui intabnacuł semꝑ habitantes.
ad extremũ ꝓpt̃ irruptionẽ caldaici
exercitꝰ hiero solẏmã intrare compulsi.
hanc pͥmã captiuitatẽ sustinuisse dicun¬
tur: qđ post solitudinis lib̾tatẽ urbe
quasi carcere sunt reclusi. Ob secro itaq
siue ibi multitudines hominũ. & officia.
& salutationes. & conuiuia ueluti quadam
catenas fugias uoluptatũ. Sit uilis & ues¬

Expanded text:
prophetarum, qui habitabant in agris et soliprophetarum, qui habitabant in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis. de his sunt et illi filii Rechab, qui uinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eorum uir stans coram domino. hoc reor et septuagesimi psalmi titulum significare: filiorum Ionadab et eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnorum libro scribitur currum ascendisse cum Hieu; et huius filii sunt, qui in tabernaculis semper habitantes ad extremum propter inruptionem Chaldaici exercitus Hierosolymam intrare conpulsi hanc primam captiuitatem sustinuisse dicuntur, quod post solitudinis libertatem urbe quasi carcere sunt reclnsi. Obsecro itaque siue ibi multitudines hominum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et ues