comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uentib ⁊ exemplo fuerit ⁊ t̾rori quippequi ñ
solus dissotialiter. s cum beato andrea apło. suo
monast̾io signis euidentib p̾fuisse putabat᷑. .u
Iam ut pauca de multis loquar quadã die duos
exinde fr̃s transmisit: qui aliqͥd emere ꝓ eiꝰ¬
dem monasterii utilitate debuissent: unꝰ unior
qui prudentior uidebat᷑: atter senior qͥ custos iu¬
nioris eẽt. Frexerunt utriq: ⁊ de p̃cio qd̃ acceꝑant.
ipse qui custos missus fuerat nesciente altero fur¬
tum fecit. Quimox ut in monast̾ium st̃ reuersi.
atq ante oratorii limen uenerunt arreptꝰ a demo¬
nio is qui furtũ fecerat cecidit. Dimissus aũ ade¬
monio. concurrentib monachis abbatis iussu
requisitꝰ ẽ. ne forte de eo qd̃ acceꝑat furtũ fecisset:
negauit. Iterum uexatus ẽ. ⁊ dimissus. Atꝙ iterũ
negauit: octo uicib ẽ uexatus. Post octauam uͦ
status ẽ ꝓceptaq penitentia: ulterius ad eũ non

Expanded text:
ventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non ventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. Nam ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum negavit, octo vicibus est vexatus. Post octavam vero status est, perceptaque poenitentia, 1125 ulterius ad eum daem
Abbreviated transcription (Latin):
naufragꝰ importunis uocib requirebat. Cui li¬
balissimus pat accersito uestiario: alia sex nũmil¬
mata dari p̃cipiens tognouit inuestiario nil nũ¬
mismatũ unde poss consolari naufragũ reman-¬
sisse. Quid faceret nesciebat. Estuabat dõ deuoti pec¬
toris pietas: ñ sufferens ꝓximi uacuã reliquisse
miseriã. Rursꝰ uestiariũ suũ si forte qd̾ libet uas¬
aut uestim̃tum haberet int̾rogans audiuit nil
penitꝰ remansisse pret̃ mat̾s argenteã quȩ cũ in¬
fusis leguminib muti solita erat scutellã. Mox
alacrior factus. gͦ inquit fr̃ hanc defer ne tristis
abeat. qui consolari querit᷑ pauꝑ. Itaq delatã scu¬
tellam gregoriosatis hilarit largiente. pauꝑ qui
putabat᷑ letus amplectit᷑ ñ iam ad expetenda . s
ad conferenda suffragia redituꝵ. A quo uidelic&
angłice uisitationis tempore. tantis miraculis.
tantis ẽ uirtutib publicat᷑ ut omĩb secum ii¬

Expanded text:
naufragus importunis vocibus requirebat. Cui linaufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum vi
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ qmquã pene cotidiano languore tabescẽt:
nullam tam̃ corpori suo cupiebat cõmodare
quietẽ. quo minus aut oraret aut legeret. aut¬
di gregorius. a matre siluia tunc tẽporis uixta
portã beati pauli apłi loco qui dr̃ cella noua. qͦ
hactenus oratoriũ nomini eiꝰ dedicatũ. ⁊ famo-¬
sum sc̃i sabe confessoris xꝑi monast̾iũ cuius
laus ẽ in sexta ⁊ septima synodo constitutũ
uidet᷑ uirilit degens: crudis leguminib pasce-¬
bat᷑. Ubi hunc de more quȩdã scribentẽ angls
diũ reppiens: misereris flebilit̃ sub habitu
naufragi postulabat. Ciu gregoriꝰ ex intimo cor¬
de compatiens: bisternis nũmismatib datis abire
precepit. N ec multopost eadem die idem naufragꝰ
tediit. seꝙ multa ꝑdidisse. pauca uͦ suscepise ꝑhibuit
Aquo senis parimodo nũmismatib sũptis letabũ¬
dus abcessit. S die t̾cia rediens: i dentidẽ adutoriũ

Expanded text:
Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, autDei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
se ieuinare ñ poss: cepit plus merore ꝙͣ infirmi¬
tate deficere. Alox accersito uiro scĩssimo eleu¬
terio dudũ penes spoletũ multis p̃posito. tẽ uͦ eiꝰ¬
dem sui monasterii monacho. a quo uidelicet
audierat suisse mortuũ suscitatũ. oratoriũ petiit.
se seꝙ cũ lacrimis ut sattẽ die illo ad ieiunandũ s
uirtus daret᷑ in orationẽ dedit. Et post paulusũ
cõpleta oratione digressus. tantã uirtutẽ suũ
stomacũ ꝑcepisse cognouit: ut ei cib ⁊ potus
acmorb de memoria funditus tollerent᷑. Cepit
secũ mirari quis eẽt. qͥs fuerit: ⁊ cũ ad animũ re¬
dibat infirmitas. nicħ in se ex his quȩ memi¬
nerat recognoscere p̃ualebat. Cũq indisposi¬
tione monasterii occupatamens eẽt:. obliuis¬
cebat᷑ funditus egritudinis sue. Si uͦ rediret egͥ¬
tudo ad memoriã:. cum tã fortẽ se ẽẽ sentiret.
cognouit sibi tantã fortitudinẽ ꝑmanere ut
ad diem alterũ transfetre ieuniũ potuisset.

Expanded text:
se jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, cognovit sibi tantam fortitudinem permanere, ut ad diem alterum jejunium transferre potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
relictis sericis auro gemmnisꝙ radiantib togi.
simulq suppellectilibꝰ reliqͥs in usus pauꝑũ ꝑre¬
rogatis. ex huius mundi naufragio nudꝰ euasit.
diu desideratũ monachicũ capiens indum̃tũ⁊
pͥmo sub laurionis. dem sub maximiani uene.¬
rabiliũ patrũ regimine. multis sibi sociatis
frĩb regulari tramite militauit. Fost uͦ cum
subẽe mallet: frm̃ uotura concordia imminen¬
te p̃esse ñ renuit: sic̃t in conseqͣntib apparebit. in
rat ei abstinentia tanta ciboꝵ sedulitas
orationũ ⁊ ieuinioꝵ. studiositas tam desidera¬
ta sacroꝵ libroꝵ: ut ĩfirmato stomaco lacessitꝰ. uix
subsistere ꝓculdubio uideret᷑. Nam cũ quodã tẽ¬
pateret᷑. crebrisq angustiis ꝑ horaꝵ momenta
ad exitum ꝓpinquaret: ac nisi fr̃s eum cibo freq̃n¬

Expanded text:
relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fra
Abbreviated transcription (Latin):
cognita religiosis senib indagator sollertissimꝰ
ad herebat:. sũptaq doctrine semina tenaci memo¬
rie ruminanda. que post in ppłos mellito decla¬
maret gutte ꝯg̾ebat. Demꝙ docilis ãdolescens cũ
transmisso cõmunit̾ stilo surgentis infantie ad
biuiũ phitagoricȩ littere ꝑueniss. incuntant̃
sinistrũ ramũ cum scłi uoluptate relinqu̾e ⁊ ad
Dextiũ cepit cũ celesti desid̾i̾o totis uirib anhelare.
ed dũ conuersionis sue grãm longuis .ii.¬
si sub pretoris urbani habitu mundo speciẽtenꝰ
s in eoretineret᷑ ⁊ mente. landẽ patre orbatus. uͥ
liberam disponendaꝵ rerũ suaꝵ nactus ẽ facul¬
tatem: sex monast̾ia in sicilia fabricans. suffici
tib sine indigentia suffragari: septimũ intra
romane urbis menia sub honore sc̃i andree apłi
iuxta basilicã scõꝵ ioħis ⁊ pauli ad ecliuũ scauti
monasteriũ in ꝓpͥo domate fabricauit. In quo

Expanded text:
cognita, religiosis senibus indagator solertissimus cognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae grasi sub praetoris urbani habitu mundo specie tenussed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficietium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo,
Abbreviated transcription (Latin):
Regorius genere romanus arte
philosophus gordiani uiricla¬
rissimi ⁊ beate siliue filiꝰ. p̃fuit
romane sedi annis tredecim
m̃sib sex dieb detem:. tẽporib
tyberii mauricii ⁊ phocȩ au¬
gustoꝵ. Iste senatoria stirpe ꝓgenitꝰ. tã nobilissi¬
mam quã &̃ religiosissimã genealogiã duxit:
cosme ⁊ damiani martyrũ. uia sacraiuxta tẽ¬
plũ romuli sicut hactenus cernit᷑ uenustissime
fabricauit. eius aitauus fu̾it: ⁊ beata uirgothar
meruit amita nichilominus eio extiterit. Qũa
extulit ꝓbis actib excoenauit: adeout p̾sagio qͦdã.
grece gregorius qd̾ latine uigilantius resonat
uosaret᷑. Sam resta quȩ doctuꝵ erat. dum uiuis
oꝑib adimpleuit: sibimet ipsi utiꝙ se ugilasse
ꝑdocuit. Dum uͦrestaquȩ faciebat docendo quoꝙ
disseruit: iugilasse dinoseit᷑ non solum sibi s
& futuri tẽporis xp̃ianis. Siquidẽ inerant ei
cum acerba etate matura iam studia. ⁊ audit᷑us ia¬

Expanded text:
regorius genere Romanus, arte Philosophus, Gordiani, viri clarissimi, et beatae Silviae filius, praefuit Romanae sedi annis tredecim, mensibus sex, diebus decem, temporibus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsmeruit, amita nihilominus ejus exstiterit Beda extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus in
Abbreviated transcription (Latin):
obiit: qui eosdem fr̃s morit᷑os preuidit. xui
lius &̃ fã in eodem monast̾io merulus dice¬
batur: uehement̃ lacrimis atq elemosinis.
ex gregorii uiri uenerabilis doctrina intentus.
Balmodia uͦ ex ore illius pene nullo tempore ces¬
sare consuerat: extepto cum alimentũ corꝑi. aut
menbra dediss sopori. Huic nocturna uisione
apparuit: quia ex albis florib corona decelo in
caput illius descendebat. Qui mox molestia cor¬
poris occupatus: cum magna securitate animi
atq hilaritate defunctus ẽ. Ad cuiꝰ sepulchrũ.
dum post annos quatuordecim petaꝰ qui pon¬
tificatus istius gregorii tempore monastio eidẽ
p̃fuit. sͥ sepulcrũ facere uoluiss tanta de eodem
sepulero fr̃is meruli fraglantia suauitatis e¬
congesta. Ex quare manifeste patuit: qͥa uerũ fuit.
qͦd ꝑ noctumam uisionem tanti patris discipłs¬

Expanded text:
obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19. obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis econgesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ audiuit dicens. si de peccatis tuis agit᷑ dimissa
st̃. Quod dum semel audiss. ⁊ magno ad huc metu
trepidaret: nocte qͦq alia in eisdem ẽ u̾bis ammoni¬
tus. Post quinꝙ uͦ dies febre correptꝰ cunctis frĩb¬
dicebat᷑. Qui tũ graui molestia corporis fuiss dep̃ssꝰ:
inuisione nocturna albatos uiros ⁊ clari omĩm ha-¬
bitus. in hoc ipsũ monast̾ium descendere de suꝑi¬
orib aspexit. Qui dũ corã lecto iacentis adsisterent.
unuseoꝵ dyxit. Ao hoc uenimusut de monastio¬
gregorii quos dã fĩs iniilitiã mutamus. Atꝙ
alteri precipiens adiunxit. Scribe marcellum.
ualentinianũ. agnellum: atq alios quoꝵ ego co-
gnitione non habeo. Quib expletis: addidit
dicens. Scribe ⁊ hunc ipsum qui nos aspicit. Ex
Cum die alio predicti fr̃s mori ceꝑunt: atq sub
eodem ordine se in morte secuti st̃. quo fuerant
indescriptione nominati. Ad extremũ uͦ ⁊ ipse

Expanded text:
protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post quinque vero dies febre correptus, cunctis frdicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterGregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descr
Abbreviated transcription (Latin):
tauert̃ dies: ⁊ ipsum diem inuenerunt fuisse.
quo ꝓ eo tricesima oblatio fuerat impleta: cũ ⁊
copiosus nesciret quid ꝓ eofr̃s auctore gregorio
agerent: ⁊ fr̃s ignorarent quid de eo copiosus ui¬
diss uno eodemq tempore dum agnoscit ille ob¬
lationẽ. isti audiunt somniũ. Tricesimũꝙ diẽ co¬
gnoscentes. concordante simul uisione ⁊ sacrificio
res aꝑte claruit: quia fr̃ quẽ sub animadũsionis
sententia gregorius mori ꝑmiserat: ꝑ salutarem
hostiam a supplicio sit liberatus.
ed quia idem pat̃ uenerabilis quẽ admodũ frib
t̾rori fuerit ex parte iãtetigi: qualit̃ eiꝰ exẽplis
idem ꝓfecerint. breuit̃ indicandum putaui. Fã
dulus adherebat. Quitantipatͥs uerbis exẽplisꝙ
cõmonitus: multis cotidianisꝙ lacͥmis: ad gaudia
patͥe celestis anhelabat. Cumq studiosissime. ⁊ cũ
magno feruore desiderii sacra eloquia duce gregorio
exardesceret: ⁊ ima deserens ad contẽplationẽ cele¬

Expanded text:
taverunt dies, et ipsum diem fuisse invenerunt quo pro eo trigesima oblatio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberarat . 17. Sed quia idem venerabilis Pater quemadmodum fratribus terrori fuerit, ex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandum putavi. Frater dulus adhaerebat, qui, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime cum magno fervore desiderii, duce Gregorio,inardesceret, et ima deserens ad contemplationem patriae coele
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cuiꝰ speciali amore uenerant. mirabiliꝰ reseruauit.
am dieb octo nauis eadem usꝙ ad suꝑiores tabulaᷤ
aquis plena: ⁊ter ꝓpͥum ꝑagens enatauit. Nono autẽ
die: in cotronensis castri portũ deducta ẽ. Ex qua exi¬
erunt om̃s in columes: qui cũ p̃dicto maximiano
uiro uen̾abili nauigabant. Cũꝙ ꝑost eosipse qͦꝙ
fuiss egressus. mox in eiusdẽ portus ꝓfundũ naiuis
demersa ẽ. ac sullis egredientib ꝓ pondere subleua-¬
tione caruiss. Et quȩ plena hominib in pelago
aquas portauerat. atꝙ natau̾at: maximiano cum
frĩb recedente. aquas sine hominib in portu nec
portare ualuit nec natare: ut hic omꝑs ds̃ osten¬
deret. qͥa ꝑ beatissimi meritũ gregorii. quẽ frs̃ uisi¬
tauerant. hanc onustã sua manutenuerat: que
ab hominib uacua ꝑmanere ñ potuit suꝑ aqͣs.xxi.
sit᷑ ꝑostꝙͣ romã gregori uen̾abilis leuita reu̾su ẽ¬

Expanded text:
cujus speciali amore venerant, mirabilius reservavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in portu nec portare valuit nec natare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia per meritum Gregorii, quem fratres visitaverant, hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua permanere non potuit super aquas. 34. Igitur postquam Romam Gregorius venerabilis le
Abbreviated transcription (Latin):
cauimꝰ. simul õs malaquȩ fecimꝰ deploremꝰ: ut
districtus uidex dũ culpas nr̃as punisse nos consi¬
d̾at. ipse a sententia pposite dãpnationis parcat.
etania clericoꝵ: exeat ab eccl̃a sc̃i ioħis baptiste.
Letania uiroꝵ ab eccł̃ia scĩ marcelli mr̃is. Letania

Expanded text:
us, simul omnes male quae facimus, deploremus, ut districtus judex dum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. Sequitur: Litania clericorum exeat ab ecclesia B. Joannis Baptistae. Litania virorum, ab ecclesia sancti martyris Marcelli. Litania
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ingemisco. qͥa sentio qd̃ negligente me crescit
sentina uicioꝵ: & tẽpestate fortit̾ obuiante. iã
ramꝙ pitride naufragiũ tabule sonant.flens
reminiscor qd̾ ꝑdidi mec placidũ litus quietis:
& suspirando t̾ram conspicio. qd̾ tñ rerũ uentiᷤᷤ
aduersantib tenere ñ possũ. Si gͦ me fr̃ km̃e

Expanded text:
re. Ingemisco, quia sentio quod negligente me crescit re. Ingemisco, quia sentio quod negligente me crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante jam jamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerum ventis adversantibus tenere non possum. Si ergo me, frate
Abbreviated transcription (Latin):
patrocinia ꝑduxert̃. Gemo cotidie occupationib
p̃ssus ⁊ respirare ñ ualeo. S uos qui ad huc uale¬
tis. mundi huiꝰ occupationes fugite qͥa qͣnto in
eo quisꝙ ꝓfecerit: tanto ut uideo ab amore dĩ
ampliꝰ decrescit. Gregoriꝰ leandro hispani¬
ensi ep̃o. Respondere epłis ur̃is tota intentione¬
reret: ut mͥmagis flere libeat. ꝙͣ aliqͥd dicere.
Qͦd ur̃a quoq reuerentia in ipso litteraꝵ meaꝵ
textu uigilant̃ intelligit: quando ei negligent̃
loquor. quẽ uehem̃ter diligo. lantis quippe in
hoc loco huiꝰ mundi fluctib quatior ut uetu¬
stã ac putrescentẽ nauim ꝙͣ regendã occulta
dĩ dispensatione suscepi. ad portũ dirigere nul¬
latenꝰ possũ. Nunc exaduerso fluctꝰ irruunt:
nunc ex latere cumuli spumosi marisintumes-¬
cunt: nc̃ a t̾go tẽpestas inseqͥt᷑. Int̾ quȩ hec omĩa
turbatꝰ cogor mͦ in ipsã clauũ adu̾sitatẽ dirig̾e:

Expanded text:
patrocinia perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus 42 patrocinia perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus 42 pressus, et respirare non valeo. Sed vos qui adhuc valetis, mundi hujus occupationes fugite, quia quanto in eo quisque profecerit, tanto ut video, ab amore Dei amplius decrescit. » 52. Gregorius Leandro Hispalensi episcopo. « Respondere episreret ut mihi magis flere libeat, quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intelliget, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navem, quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex adverso fluctus irruunt, nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt, nunc a tergo tempestas insequitur. Interque haec omnia turbatus cogor modo in ipsa clavum adversitate dirigere,
Abbreviated transcription (Latin):
posse lucere ꝑhibetis. estimationẽ meã mͥ fateor
indubiecatẽ maximã induxistis. Considero
nãꝙ qͥ sũ. ⁊ nicb̃ inme ex huiꝰ boni signo dep̾hẽ-¬
do. sonsid̾o nãꝙ qͥ estis: ⁊ uos m̃tiri posse ñ arbi¬
tror. Cumgͦ credere uolo qd̃ dicitis: contradicit
mͥ infirmitas mea. Cũ disputare uolo qd̃ in lau¬
q̃so uir scẽ nob aliqd̃ de hoc certamine nr̃o con-¬
ur̃a animo ñ recessi. Bona enĩ ur̃a: & si uolo.
obliuisci ñ ualeo. Hoc aũ qd̃ me ad ep̃atꝰ ordinẽ
cognoscitis ꝑuenisse. si me diligitis plangite: qͥa
tante hic huiꝰ mundi occupationes ft̃. uti ꝑ epis¬
copatꝰ ordinẽ pene ab amore dĩ me uideã eẽ se¬
paratũ. Qd̾ incessanter defleo: atꝙ ut ꝓme dnĩn
pectore aboleri nullatenꝰ possit. S contra amorẽ
ur̃m ñ modice cont̾stor: qͥa quietẽ mequerere cog-¬
ec̃na retͥbuat: s me atanto loci huiꝰ ꝑicło qͥliter
uolu̾it absoluat: qͥapeccata mea sic̃t merebant᷑.

Expanded text:
posse lucere perhibetis, aestimationem mihi meam fateor in dubietatem maximam perduxistis. Considero namque qui sum, et nihil in me ex hujus boni signo deprehendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea; cum disputare volo quod in lauquaeso, vir sancte, nobis aliquid de hoc certamine nostro convestra animo non recessi. Bona enim vestra, etiam si volo, oblivisci non valeo. Hoc autem quod me ad episcopatus ordinem cognoscitis pervenisse, si me diligitis, plangite, quia tantae hic hujus mundi occupationes sunt, ut per episcopatus ordinem pene ab amore Dei me videam esse separatum, quod incessanter defleo, atque ut pro me Dominpectore aboleri nullatenus possit. Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cogaeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo qualiter voluerit absolvat, quia sicut peccata mea merebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
lus maximianus qui post siracusanus extitit
cłiasticis desudantẽ uisitationis gr̃a cũ frĩb uenit.
Et dũ ad monast̾ium eiꝰ sibi qͦꝙ cõmissũ romã redi¬
ret: in mari adriaticonimia tempestate dep̃hensuis.
inestimabili ordine. atꝙ inusitato miracło. erga se
cunctosꝙ qͥ secũ ad erant. omĩpotentis di ⁊ irã eog¬
nouit ⁊ grãm. Nam cũ in eoꝵ morte uentoꝵ nimi¬
abscisa ẽ arboruela in undis ꝓiecta. totũq uas nauiᷤˢ
quassatũ nimiis fluctib ab oĩfuerat sua cõpage dissolu¬
tũ. Rimis itaq patentib intrauit mare: atq usq
ad suꝑiores tabulas impleuit: ita ut ñ magis nauiᷤ
int̃ undas. qͣmiã unde in tra nauim ẽẽ uiderent᷑¬

Expanded text:
lus Maximianus, qui postea Syracusanus episcopuclesiasticis desudantem, visitationis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium sibi quoque commissum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventoabscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem e
Abbreviated transcription (Latin):
xerat: inter eos tam̃ ꝑstudiose lectionis alloqͥũ.
cotidiane aspiratio cõpuctioĩs animabat. xUIII¬
oꝵ gͦ consortio ñ solum a t̾renis ẽ munitus
incursib: uerũoẽ ad uite celestis exercitia
magis magisq succensus. Nam ab eisdẽ fr̃ĩb
obnixe rogatus. maximeꝙ aleandro hispanien¬
si eꝑo qui ꝑ causis uuisigotaꝵ legat᷑ eodẽ tẽpore
constantinopolim uenerat: compulsꝰ ẽ ut librũ
beati iobmultis inuolutũ mistiis enodaret. Neꝙ
ille negare potuit opus. qd̾ sͥ amor fr̃nus mul¬
sit aptandꝰ ꝑtrifarias intelligendi species. ini¬
randa ratione ꝑdocuit. In quib tam̃ita de uił.¬
tutib uitiisq disseruit: ut ñ solum uideat᷑ eadẽ
u̾bis exponere s formis qͦdãmͦ uisibilib seu
palpabilib demonstrarẽ. Unde ñ ẽ dubiũ ꝑfectio¬
nẽ ipsaꝵ eũ consecutũ ẽẽ uirtutũ: quaꝵ tã effica

Expanded text:
xerat, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium xerat, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat . 27. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad vitae coelestis exercitia magis magisque succensus. Nam ab eisdem fratribus enixe rogatus, maximeque a Leandro Hispalensi episcopo, qui pro causis wisigothorum legatus eodem tempore Constantinopolim venerat, compulsus est ut librum beati Job, multis involutum mysteriis, enodaret . Neque ille negare potuit opus quod sibi amor fraternus mulsit aptandus, per trifarias intelligendi species miranda ratione perdocuit: in quibus tamen ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solum videatur eadem verbis exponere, sed formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium perfectionem ipsarum eum consecutum fuisse virtutum, quarum tam effica
Abbreviated transcription (Latin):
septimũ ad suũ adiutoriũ consecrauit. In quo
uenerabilis leuita gregoriꝰ in tanta humilita-¬
te uguit. tanta sollertia ministrauit. ut in ex¬
cłiastice ierarchie minist̾io uideret᷑ diuinis angłis
ñ solũ nitore habitꝰ uerũ &̃ claritate moꝵ ꝓba¬
Ybilium quodammͦ coequari. xuii
ec post multũ ꝓresponsis eccłiasticis: ad ur¬
bem constantinopolim pelagio p̃sule destina-¬
t᷑. Ubi qͣnuis int̾reno conu̾saret᷑ palatio: uite
cȩlestis ñ int̾misit ꝓpositũ. Secuti st̃ namq
eũ multi a suo monast̾io fr̃s. germana.
deuincti caritate. Qd̾ diuina factũ dispensatio¬
ne conspicit᷑ ut eoꝵ uidelicet exẽplo. ad orationis
placidĩ situs quasi anchore fune stringeret᷑. Et
dũ causaꝵ eccliasticaꝵ continuatis uertiginib flu¬
ctuaret: ad illoꝵ consortiũ uelut ad tutissimi por¬
eũ ministeriũ amonast̾io abstractũ. apͥstine
qͦꝙ uita quietis mucrone suȩ occupationis extin¬

Expanded text:
septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam claritate morum probabilium quodammodo coaequari. 26. Nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim a Pelagio psaretur palatio, vitae coelestis non intermisit propositum. Secuti namque sunt eum multi ex suo monasterio fratres, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur, ut eorum videlicet exemplo ad orationis placidum littus quasi anchorae fune stringeretur, et dum causarum saecularium continuatis vertiginibus fluctuaret, ad illorum consortium, velut ad tutissimi poreum ministerium a monasterio abstractum a pristinae quoque quietis vita mucrone suae occupationis exstin
Abbreviated transcription (Latin):
reparati.ꝰ Sienĩ hoc ñ habuisse astruit᷑ qd̾ ostendit:
ostendit s post confirmata corda palpantiũ. om̃e
illud in dño qd̾ palpari potuit insubtilitate ẽ aliqͣ
redactũ. Ad hec gregoriꝰ respondit. Siͥptũ ẽ. Uꝑc re-¬
dñabit᷑. Si qͥd gͦ in er corꝑe post resurrestionẽ potu¬
uł stultus p̃sumat. nͥ quia uerã carnis eiꝰ resurrec¬
tionẽ neget. Tunc euticius obiecit dicens. Cũ scͥptũ

Expanded text:
reparati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, reparati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. » Ad haec Gregorius respondit: « Scriptum est: Chridominabitur . Si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuvel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? Tunc mihi objecit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰdẽ ciuitatis. libro de resurrestione mortuoꝵ
confecto dogmatizabat corpus nr̃min illa re¬
surrectionis gła impalpabile. uentis aeriq sub¬
tilus ẽẽ fut᷑um. Quod gregorius audiens: ⁊ rati¬
one ueritatis. ⁊ exemplo dñice resurrectionis ꝓ¬
bauit hoc dogna orthodoxe fideiomĩb eẽ con¬
illa immortalitatis gła sublimatũ. subtile qͥdẽ sit
ꝑ effestũ sꝑualis ꝑotentie l palpabile ꝑ u̾itatẽ¬
nature. iuxta exemplũ dñici corꝑis: de quo
amortuis resuscitato dicit ipse discipłis. Palpa
te ⁊ uidete: quia sꝑc carnẽ ⁊ ossa ñ ht̃ sict̃ me ui¬
gregorius ꝓtuliss euticuis ait. Idcuto hoc dñs fecit:
b amoueret. Cui gregori dixit. Mira res ẽ ualde
ꝙͣ astruis. ut inde nobis dubietas surgat᷑ unde disci-¬
płoꝵ corda fuert̃. a dubietate sanata. Qͥd enĩ deteriꝰ
Idici potest. qmͣ ut hoc nob̾ de eius uera carne dubip
fiat: ꝑ qd̾ discipłi eus ad fidem ab om̃ĩ st̃ dubietatẽ

Expanded text:
is episcopus, libro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo drobavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse conilla immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatenaturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me viGregorius protulisset, Eutychius ait: « Idcirco hoc Dominus fecit, ordibus amoveret. » Cui Gregorius dixit: « Mira res est valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat unde discipulorum corda fuerunt a dubietate sanata. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni dubietate sunt
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾ium sui apłatus impleu̾it. qͣntȩ reu̾en¬
tiȩ apud augustos extiterit. qͣntaq sollicitudi¬
ne afflicte italie succurri sepiꝰ fecͥit. siqͥs pleniuᷤ
nosse desid̾at: epłas antecessoris sui pape pelagii
ad eũ suꝑ multimodis ȩccl̃ie di necessitatib de¬
stinatas. quȩ hactenꝰ inscrinio sc̃e sedis apłite stu¬
diosissime ꝯseruãt᷑ ꝑcurrat. Ex. qͦꝵ multitudine hic
unã int̾sero: quatinꝰ ex illis̃ ministerii qͣlitatẽ.
reliquaꝵ qͦꝙ conseq̃ntia cognoscat᷑. Que ita se

Expanded text:
ministerium sui apocrisiariatus impleverit, quantae reverentiae apud Augustos exstiterit, quantaque sollicitudine afflictae Italiae succurri saepius fecerit, si quis plenius nosse desiderat, epistolas antecessoris sui papae Pelagii ad cum super multimodis Ecclesiae Dei necessitatibus destinatas, quae hactenus in scrinio sanctae sedis apostolicae studiosissime conservantur, percurrat, ex quarum multitudine hic unam intersero, quatenus et illius ministerii qualitas, et reliquarum quoque consequentia cognoscatur. Quae ita s
Abbreviated transcription (Latin):
innocentis desiderii. in m̃tib accendit᷑
fideliũ ppłoꝵ. Sed ne longa preloct.¬
tio fastidium legentib gẽneret: ma¬
gisq parua audientib narratio fer¬
uorem excitet audiendi. iussis obtem¬
ꝑans ur̃is. d̾o iuuante narrandi cãr¬
pimꝰ iter. Nam si adesset mͥ serenȩ m̃tis
facundia. & famulatu idoneo lingua
pareretꝰ. laus conu̾sationis eiꝰ & scĩtariᷤ
eloquiis meis ꝓferri ñ poterit. quã in

Expanded text:
innocentis desiderii in mentibus accenditur innocentis desiderii in mentibus accenditur fidelium populorum. Sed ne longa praelocutio fastidium legentibus generet, – magisque parva audientibus narratio fervorem excitet andiendi, – iussis obtemperans vestris, Deo iuvante, narrandi carpamus iter. Nam si adesset mihi serenae mentis facundia et famulatu idoneo lingua pareret, laus conversationis eius et sanctitatis eloquiis meis proferri non potent, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
enerando & om̃i honore amplec¬
tendo. eximio sacerdoti x ꝑi hild¬
berto. abbati cenobii fontenel.¬
lensis: minimus famuloꝵ dñi
seruus aigradus. Largiente diuina mise¬
ricordia narrare aggrẽdimur actus. exi¬
miȩ scĩtatis ansberti. pontificis eccłiȩ ro-¬
tomagensis: implendo humilit̾ ur̃ȩ sc̃ẽ
exiguitate sensus ac uilitate sermonis:
hinc ꝓuocante ur̃ȩ iocunde pat̾nitatis
p̃cepio: cui in obedientes existere nefas
ducimꝰ. Ea tam̃ fide qua ad nos clarȩ
conu̾sationis eiꝰ actus ꝑuenerunt. ipsiꝰ
int̾cessionib adiuuantib. licet meru¬
dito. fideli tam̃ ꝓmemus eloquio. Et¬
enĩ ut angłs inquit tobiȩ. secreta regiᷤᷤ
reticere bonũ ẽ. oꝑa autẽ dĩ reuelare
optimũ fore constat. Nam gesta electoꝵ
dñi silentio tegered̾e ñ ad utilitatem.
atq ad edific̾ationẽ audientiũ in lu¬
cem scriptis ꝓpalare: summi torporis
& ignauiȩ eẽ creditur. Ingestis enim
sc̃oꝵ laus illius recolitur. & edificatio

Expanded text:
ENERANDO ET OMNI HONORE AMPLECTENDO EXIMIO SACERDOTI CHRISTI HILDBERTO ET ABBATI COENOBII FONTANELLENSIS MINIMUS FAMULORUM DOMINI SERVUS AIGRADUS. Largiente divina misericordia, narrare adgredimur actus eximiae sanctitatis Ansberti pontificis ecclesiae Rotomagensis, implendo humiliter vestrae sanctae exiguitate sensus ac vilitate sermonis, hinc provocante vestrae iocundae paternitatis praecepto, cui inoboedientes existere nefas ducimus. Ea tamen fide, qua ad nos clarae conversationis eius actus pervenerunt, ipsius intercessionibus adiuvantibus, licet inerudito, fideli tamen promemus eloquio. Etenim ut angelus inquit Tobiae: Saecreta regis reficere bonum est, opera autem Dei revelare optimum fore constat. Nam gesta electorum Domini silentio tegere et non ad utilitatem atque ad aedificationem audientium in lucem scriptis propalare, summi torporis et ignaviae esse creditur. In gestis enim sanctorum laus illius recolitur, et aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
ad laudem nr̃i saluatoris. & eius dilecti
confessoris. os aꝑinit: & multimoda con¬
gratulatione omĩpotenti dõ gr̃arũ uo-¬
ta ꝑsoluit. his ita gestis. accersito quo¬
dam sacerdote. confessionẽ de pret̾itis
peccatis suis plenariam fecit: & ab soluti-¬
onẽ humilit̾ assecuta ẽ. Ac deinde sub¬
tua gr̃a & scĩ amandi dñi mei meritis
resuscitasti: & de manib ꝑniciosissimi
hostis. & inferm uoragine liberasti. Te
cũ patre & sp̃u scõ fidelit̾ credo: te adoro:
ubi mirificũ longe lateq ꝑsonuit mira¬
culũ: głosus & mirabilis ds. in sc̃o pre-¬
sule suo magnificat᷑. ꝑ quẽ tot signa mi¬
rabiliter oꝑatur. Sicut enĩ quondam in
mundo positus. latronẽ affixum patibu¬
lo & extinctũ. oratione resuscitauit. sic
& nunc in cȩlo iuuens cũ xꝑo. miserã
mulierẽ quȩ suspendio interiit. suis p̾¬
ciosis meritis ad uitã reuocauit: ad lau¬

Expanded text:
ad laudem nostri Salvatoris et ejus dilecti ad laudem nostri Salvatoris et ejus dilecti confessoris os aperuit, et multimoda congratulatione, omnipotenti Deo gratiarum vota persolvit. His ita gestis, accersito quodam sacerdote confessionem de praeteritis peccatis suis plenariam fecit, et absolutionem humiliter assecuta est. Ac deinde subtua gratia, sancti Amandi domini mei meritis resuscitasti, et de manibus perniciosissimi hostis et inferni voragine liberasti. Te cum Patre et Spiritu sancto fideliter credo, te adoro, ubi mirificum longe lateque personuit miraculum, gloriosus et mirabilis Deus in sancto praesule suo magnificatur, per quem tot signa mirabiliter operatur. Sicut enim quondam in mundo positus, latronem affixum patibulo et exstinctum, oratione resuscitavit; sic et nunc in coelo vivens cum Christo, miseram mulierem, quae suspendio interiit, suis pretiosis meritis ad vitam revocavit, ad lau
Abbreviated transcription (Latin):
sponsũ atq consiliũ dedit. ut antequã
illucessceret cadauer de eccłia abstrahe-¬
retur: & quãlibet in foueam ꝓiceret᷑.
astitit. Inc̾ea dũ quędam scĩmonialium
ꝓpius accessissent: una earũ palpitantẽ
rediuiuũ in pectore sp̃m sensit. & int̾¬
dũ paulatĩ rubere faciem: int̾dum uͦ
paulatĩ oculos aꝑire: & ima suspiria
interdũ trahere intellexit. Circũstantes
autẽ hoc diligentiꝰ explorantes: ingenti
clamore. scĩ patroni sui amandi auxiliũ
inuocant. & pectora sua ꝑcutientes. ora-¬
tionũ uota multiplicant. Dũ hȩc age-¬
rent᷑. cognouert̃ subito dĩ om̃ĩpotentis
uirtute. & sui głosi & admirandi antisti¬
tis amandi int̾uentione:. animã ad corpꝰ¬
redisse. Illa tam̃ die ac nocte subseq̃nti
postquã resuscitata fuit. sine uocis offi¬
cio mansit. Tantũ enĩ sibi inerat robur
fortitudinis: ut uix a quatuor hominibꝰ
teneri posset. Incrastino uͦ aurora illu

Expanded text:
sponsum atque 741 consilium dedit, ut antequam sponsum atque 741 consilium dedit, ut antequam illucesceret, cadaver de ecclesia abstraheretur et quamlibet in foveam projiceretur. astitit. Interea dum quaedam sanctimonialium propius accessissent, una earum, palpitantem redivivum in pectore spiritum sensit: et interdum paulatim rubere faciem, interdum vero paulatim oculos aperire, et ima suspiria interdum trahere intellexit. Circumstantes autem hoc diligentius explorantes, ingenti clamore sancti patroni sui Amandi auxilium invocant: et pectora sua percutientes, orationum vota multiplicant. Dum haec agerentur, cognoverunt subito Dei omnipotentis virtute et sui gloriosi et admirandi antistitis Amandi interventione, animam ad corprediisse. Illa tamen die ac subsequenti nocte, postquam resuscitata fuit, sine vocis officio mansit. Tantum enim sibi inerat robur fortitudinis, ut vix a quatuor hominibus teneri posset. In crastino vero, aurora illuc
Abbreviated transcription (Latin):
sierat: & quidam de custodib exꝑgefactꝰ
surrexit: qui eam in lectulo ñ inuenieis.
lustrata om̃i ȩccłia. tandem ubi pende-¬
bat. locum repꝑit: & ingenti ꝑcussus hor¬
roie. corpus rigidũ & penitus exanima¬
tũ intellexit. Qui ilico clamore magno
ꝑstrepens: quid contigisset uociferando
mdicauit. Quib auditis. fit undiq scĩ¬
monialiũ concursus. clamor circũquã¬
q exoritur: misera defuncta misere plan¬
gitur. sc̃s amandus multis gemitib &
lacrimis inuocatur. ne loci sui dignita¬
tẽ deꝑire patiat᷑: sed ad se concurrenti¬
b clement᷑ subuenire dignet᷑. Tunc ac-¬
censo lumine. pendentis collum a laqͦo
auellitur: & cadauer exanime suꝑ tẽ¬
pli pauim̃tum deicicur. Demde tres ex
sororib. que audatiores uł prudentio-¬
res ẽẽ uidebant᷑. quia nox erat. archi¬
diaconũ expetunt: & quid facto opuᷤ
sit flentes inquirunt. Quib ille tale re-¬

Expanded text:
sierat, et quidam de custodibus expergefactus sierat, et quidam de custodibus expergefactus surrexit, qui eam in lectulo non inveniens, lustrata omni ecclesia, tandem ubi pendebat locum reperit: et ingenti percussus horrore, corpus rigidum et penitus exanimatum intellexit. Qui illico clamore magno perstrepens, quid contigisset, vociferando indicavit. Quibus auditis fit undique sanctimonialium concursus, clamor circumquaque exoritur, misera defuncta misere plangitur, sanctus Amandus multis gemitibus et lacrymis invocatur ne loci sui dignitatem deperire patiatur: sed ad se currentibus clementer subvenire dignetur. Tunc accenso lumine, pendentis collum a laqueo avellitur, et cadaver exanime super templi pavimentum dejicitur. Deinde tres ex sororibus quae audaciores vel prudentiores esse videbantur, quia nox erat, archidiaconum expetunt, et quid facto opus sit flentes inquirunt. Quibus ille tale re
Abbreviated transcription (Latin):
nũ neci tempus repꝑit:. fraudulent̾ uigi¬
les ammonet. ut post tot excubias & la¬
bores. quos in eam impenderant amodo
quiescant: & tanta in cõmoditate fessi.
iam sompno indulgeant. Fĩngit etiam se
cũ illis nimiũ fatigatã uelle quiescere.
Siquide iam septem dies totidemq noc-¬
tes fluxerant: ex quo illuc adducta fuerat.
Cumq stratui parato & satis honeste com¬
posito: paululũ se uelut ad dormiendum
dedisset: & ꝑgirum circũspiciens. nemi-¬
nem affore sensisset: camisia tantũ indu-¬
ta. parietem qui eminentior uidebatur.
furtim ascendit: & partẽ pepli quo caput
tegebat. in fũmitate colũpnȩ eiꝰdem parietis
conexuit: de reliqua uͦ parte laqueũ cur¬
sorium  miro mͦ parauit: in quẽ col-¬
lum iniciens. & cũ impetu ꝓsiliens. cum
tanta ui collũ flexit: ut radius sanguinsᷤᷤ
de guiture exiens. parietis obstantis
partem maculasset. Iam medrũ noctis tͣn-¬

Expanded text:
num neci tempus reperit, fraudulenter viginum neci tempus reperit, fraudulenter vigiles admonet, ut post excubias et labores, quos in eam impenderant, amodo quiescant; et tanta incommoditate fessi jam somno indulgeant. Fingit etiam se cum illis nimium fatigatam velle quiescere. Siquidem jam septem dies totidemque noctes fluxerant, ex quo illuc adducta fuerat. Cumque stratui parato et satis honeste composito, paululum se velut ad dormiendum dedisset, et per gyrum circumspiciens, neminem adfore sensisset: camisia tantum induta, parietem, qui eminentior videbatur, furtim ascendit, et partem pepli quo caput tegebat, in summitate columnae ejusdem parietis connexuit: de reliqua vero parte laqueum cursorium miro modo paravit, in quem collum injiciens et cum impetu prosiliens: cum tanta vi collum flexit, ut radius sanguinis de gutture exiens, parietis obstantis partem maculasset. Jam medium noctis tran
Abbreviated transcription (Latin):
tabat ñ multo post sibi adeẽ futurũ. Tunc
ab his qui integrȩ fidei & intellectu ꝑspi-¬
catiores erant decretũ ẽ: ut aqua dolio in¬
fusa benediceret᷑. & in crastino ꝑ manꝰ sacer¬
docũ cũ inuocatione nominũ xꝑi. & enus
uirtutis ac potestatis ibidem deponeret᷑.
Quib illa sagaciter auditis & intellectis.
uehem̃ter obstuput: & acritis urgeri. ac
crebra trahere suspiria cepit. Dehinc cir-¬
ctĩspectis omĩb. calliditate diabolica exte-¬
rius modestiã simulabat: cũ interius ini¬
mici fureret insania. Uesꝑe itaq facto. ex¬
tra chorum educit᷑: & coram sacro altari. in
quo sc̃s amandus missas oelebrare consue¬
uerat statitur. Deinde ingruentib noc¬
tis tenebris: custodib ad eam seruandam
deputatis. recesserunt qui eam addirerãt.
Ouersutia diaboli. o dolositas serpentis
antiqui. inꝑnitiem generis humani.
Ex timplo enĩ infelix mulier. ubi oportu-¬

Expanded text:
tabat, non multo post sibi adesse futurum. Tunc tabat, non multo post sibi adesse futurum. Tunc ab his qui integrae fidei, et intellectu perspicaciores erant, decretum est ut aqua dolio infusa benediceretur, et in crastino per manus sacerdotum, cum invocatione nominis Christi et ejus virtutis ac potestatis, ibidem deponeretur. Quibus illa sagaciter auditis et intellectis: vehementer obstupuit et acrius urgeri ac crebra trahere suspiria coepit. Dehinc circumspectis omnibus, calliditate diabolica exterius modestiam simulabat, cum interius inimici fureret insania. Vespere itaque facto extra chorum educitur, et coram altari in quo sanctus Amandus missas celebrare consueverat, statuitur. Deinde ingruentibus noctis tenebris, custodibus ad eam servandam deputatis: recesserunt qui eam adduxerant. O versutia diaboli! o dolositas serpentis antiqui in perniciem generis humani! extemplo enim infelix mulier, ubi opportu
Abbreviated transcription (Latin):
tore collatũ creditur. ut ei nulla uis de-¬
moniaca ualeat resistere. Qua ꝓpter me-¬
ritũ illius int̾ celestium potestatũ nume¬
rũ sortiri nullomͦ ambigimꝰ. quarũ dici¬
on uirtutes aduersȩ subitiunt᷑. Cũ au¬
tẽ mulier a ñ nullis sane fidei & utriꝰq
sexus. qui ad eam gr̃a uisitationis & ex¬
hortationis confluebant. obnixe dep̾ca¬
retur. ut se salutiferȩ crucis signo mu¬
mret: minime ad quiescebat. sed illud
suꝑius dictũ infelicitatis elogiũ repe¬
tens. conquerebat᷑ attentius. cur tantaᷤ
moras ageret. eundi ad interitũ ꝑditio¬
nis. Inter quos etiam cũ quid̃a religi¬
osi uiri & sagatioris ingenii. propius
accessissent. & eam secretius alloque¬
rent᷑: composito satis ser uida mone
respondebat. infernalib flammis et
sulphuris penis se om̃ino ẽẽ traditam:
quarũ etiam portionẽ in hoc mundo
detenta senserat: & quod ẽ residuũ expec¬

Expanded text:
tore collatum creditur, ut ei nulla vis daetore collatum creditur, ut ei nulla vis daemoniaca valeat resistere. Quapropter meritum illius inter coelestium potestatum numerum sortiri nullo modo ambigimus, quarum ditioni virtutes adversae subjiciuntur. Cum autem mulier a nonnullis sanae fidei, et utriusque sexus, qui ad eam gratia visitationis et exhortationis confluebant, obnixe rogaretur, ut se salutiferae crucis signo muniret, minime acquiescebat; sed illud superius dictum infelicitatis elogium repetens, conquerebatur attentius, cur tantas moras ageret eundi ad interitum perditionis. Inter quos cum quidam religiosi viri, et sagacioris ingenii propius accessissent, et eam secretius alloquerentur, composito satis sermone respondebat infernalibus flammis et sulphureis poenis se omnino esse traditam, quarum etiam portionem in hoc mundo detenta senserat, et quod est residuum, exspec