comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pastoribus apparens angłs ait.
Ecce euuangelizo uobis gaudiũ
magnum. quod erit om̃i popło.
quia natus est uobis hodie salua¬
tor qui est xp̃s dñs. ita etiam
angłs nasciturum. zachariae
prȩdicans iohannem. Et erit
inquit gaudium tibi & exultatio
& multi innatiuitate cius gaude¬
bunt: Erit enim magnus coram
dño Iurȩ igitur utriusque nati¬
uitas festa deuotione cę̧lebratur.
sed in illius tam quam in xp̃i dñi.
tam quã insaluatoris mundi
tam quam infilii dĩ om̃i potentis.
tamquam insolis iustitie natiui¬
tate om̃i popło gaudium euuan¬
geli zatur. In huius autem tãquã
in precursoris dñi. inserui dei
eximii. In lucerne ardentis &
corm dño esse narratur. De illo
propheta testatur. qm̃ magnus
dñs & laudabilis nimis. & mag¬
nitudinis eius non csi finis
Iste peccatorum consortia de¬
clinans. ab om̃i quod in ebriari
peccatores conuersatus. peccati
om̃s in munis permansit: hic ad¬
huc exutero matris spũ sc̃o reple¬

Expanded text:
pastoribus apparens angelus ait: pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni quod inebriari peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto reple
Abbreviated transcription (Latin):
dit historia. multa miraculo¬
rum sublimitate refulg&. Quia
nimirum decebat. ut ille quͦ in
ternatos mulierum nem sur¬
rexit maior. prȩceteris sc̃is in ipso
mox ortu uirtutum iubare
clarescer&. Senes acdiu infecim¬
di parentes. dono nobilissime ꝓlis
exultant . Ipsi patri ouẽ increduli¬
tas mutum reddiderat. ad salu¬
tandum nouȩ praeconem gratiȩ
os & lingua reseratur. Nec solum
facultas dm bened cendi restitui¬
tur. sed deeo etiam prophetan¬
di uirtus augetur. Excicati
fama facti om̃s uicini ad mira¬
tione acmetu percelluntur
om̃ium qui audiere circũ quaq
ad aduentum noui prophecȩ
corda preparantur: Vnde meri¬
to scã per orbem eccła quae
tot beatorum martyrum uicto¬
rias quibus ingressum regni cae¬
lestis meruerc frequentat. hui
tantum modo post dñm etiã
natiuitatis diem caelebrare con¬
sueuit: Quod nullatenus sine
euuangelica auctoritate in con¬
suetudinem uenisse credendum
est. sed ad tentius animo recon¬
dendum. quia sicut nato drio

Expanded text:
dit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. C ommendo autẽ uobis
phoebem sororem meã. quae est
inministerio eccłę quae est cen¬
chris ut eam suscipiatis in dño
digne scĩs. & adsistatis ei in quo¬
cumque negotio ur̃i indiguerit

Expanded text:
amen commendo autem vobis Phoebem sororem nostram quae est in ministerio ecclesiae quae est Cenchris ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ ancillȩ Suȩ. ecce
enim ex hoc beatam medicent
om̃s generationes. Quia fecit
mihi magna qui potens est
Causa inualescentis igitur erat¬
partus euicit: & ȩue planctũ
mariȩ cantus exclusit Deniq
mentis altercatione confligit
qualis ess& ista salutatio. nuntiũ
interim caelestis ex sequitur.
Netimeas maria: inuenisti enim
grãm apuddm̃ Ecce concipies
ĩnutero & paries filium. & uoca¬
bis nomen eius iħm. At illaait

Expanded text:
tatem ancillae suae: ecce tatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna qui potens est. Causam igitur invalescentis erratpartus evicit; et Evae planctum Mariae cantus exclusit. 6. Sobmentis altercatione confligit, qualis esset ista salutatio. Nuntius interim coelestis exsequitur: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies et paries filium, et vocabis nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inutero tuo Etex sinu patris.
inuterum dignatur ascendere
matris. Benedicta inquid tũo
inmulieribus. quaeuitam uiris
mulierib que peperisti. Mater
generis nr̃i. penam intulit mundo
genitrix dñi nm̃i salutem at tulit
mundo. Auctrix peccati ȩ ua.
auctrix meriti maria. Eua
occidendo obfuit. maria uiuifi¬
cando profuit. Percussit illa. ista
sanauit. Per oboedientiã enim.¬
in oboedientia commutatur
Fides: properfidia compensatur.
Lacta igitur maria gestat infan¬
tem. exultans ampletit᷑ filium.
Portat. aquo portabatur
Necfortuitu ut fingunt sabellu
repperit paruulum : sed decursis
nouem mensib peperit xp̃m
Plaudat nunc organis maria.
& inter ueloces articulos timpa¬
na puerpere concrepent. Con¬
cinent laetantes chori. & alter¬
nantibus modulis dulci sona
carminĩs misceantur. Audite
igitur quẽ admodum tẏmpanis¬
tria nr̃a cantauerit. Ait enĩ
Magnificat anima mea dñm.
& exultauit spiritus ms. in dõ
salutari meo. Quia respexit

Expanded text:
in uterum tuum, ex sinu Patris in uterum tuum, ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benedicta, inquit, tu, in mulieribus, quae vitam et viris et mulieribus peperisti. Mater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo saluta
Abbreviated transcription (Latin):
IDEST nobis dilectissimi
optatus dies beatȩ acuene¬
rabilis semper uirginis mariȩ.
Ideo cum summa exultatione gaude¬
at terra nr̃a. tantę uirginis in lustra¬
ta excessu haec est enim flos cãpi.
dequa ortumest pretiosũ lilium
conuallium. Percuius partum muta¬
tur natura. plasmatorumq delet̾
& culpa: Prȩcisa est in ea illud ȩue
infelicitatis clogium quã dicit᷑
Intristitia paries filium. quia
ista in laetitia dñm parturiuit.
Eua enim luxit. ista exultauit
Eua lacrimas. maria gaudium
inuentre portauit. quia illa pec¬
catorem. ista edidit innocentẽ.
Uirgo quippe genuit quia uirgo
concepit. inuiolata peperit. quia
inconceptu libido non fuit.
Utrumque miraculũ. & sine cor
ruptione grauida. & in partu
Iuirgo puerpera Aue inquit
angłs adeam: gratia plena. dñs¬
tecum. Impleta est gratia. & ȩua
euȩ. in benedictionẽ mutatur
mariae. Aue gratia plena
dñs tecum: Tecum incorde. tecũ
inuentre. tecum inutero. tecum

Expanded text:
dest nobis, dilectissimi, optatus dies beatae ac venerabilis semper Virginis Mariae: ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, tantae Virginis illustrata die solemni. Haec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, protoplastorumque deletur et culpa. Praecisum est in ea illud Evae infelicitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. utrumque miraculum, fratres, quod sine corruptione gravida, et in partu virgo est puerpera. Ave, inquit angelus ad eam, gratia plena, Dtecum. Impleta est ergo Maria gratEvae in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ plusquã holo causta. Haec fuit c¬
uera oboedientia om̃i sacrificio
gratior haec uoluntas cunctis
ostiis acceptior. Hinc promeruit
głam. quã ipsa postmodum clau¬
sit Ecce ait. ex hoc beatã me
dicent om̃s generationes. Obeata

Expanded text:
Dei plus quam holocausta . Haec fuit Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postmodum plausit: Ecce, ait, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. 5. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
gram apud dm̃. Ne in quid a con¬
spectu meo mater dñi mei terrea¬
ris ego conceptionis tuae minist̃
aduem: non ut uirginitatẽ amit¬
teres interueni. Ipse memisit adte:
qui est nasciturus exte. Concipi¬
es enim: & paries filium: Non çui¬
lib& meriti hominem. sed totius
I scłi saluatorem PRecole maria
in libro isaiȩ prophetȩ uirginem
quã parituram legisti. & gaude
atque exulta. quia tu ẽẽ. me¬
ruisti. Tu ibi praefigurataes
uirgo. tu ecce concipies inutero.
non de uiro: sedde spũ sco Et gra¬
uida eris. & in corrupta manens
Paries quidem filium & uirginita¬
tis non patieris detrimentũ¬
Efficieris grauida. & eris mater
semper in tacta. Senties pondera
uentris. & pudoris nonper des
castitatem. Intumescunt ubera tua.
& in tacta manent genitalia tua.
At illa dixit. Ecce ancilla dñi.
fiat mihi scđm uerbum tuum:
Ofelix oboedientia. o insignis
prac dixxerat. ob oedientia maior
quam sacrificium. & scientiam

Expanded text:
gratiam apud Dominum. Ne, inquit, a congratiam apud Dominum. Ne, inquit, a conspectu meo, mater Domini mei, terrearis: ego conceptionis tuae minister adveni, non ut virginitatem amitteres interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus ex te. Concipies enim et paries filium; non cujuslibet meriti hominem, sed totius saeculi Salvatorem. Recole, Maria, in libro Isaiae, prophetae virginem quam parituram legisti ; et gaude atque exsulta, quia tu esse meruisti. Tu ibi praefigurata es Virgo, tu ecce concipinon de uiro, sed de spiritu sancto et grauida eris et incontaminata manebis, paries filium et uirginitatis non patieris detrimentuEfficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
& nos frs indie tantȩ uirginis. quȩ
dum desponsaretur fabro. cacli
nupsit archi tecto. Promittitur enĩ
ei filius. ꝑuisitationẽ scĩ sp̃s. Haec
illa audiens gaudet: cupitq effici
mater: Quidigitur mirũ sisine
corruptione nascitur: qui descĩfi¬
catione concipitur. Non enim
decebat. ut ille quinobis afferebat
salute : matri prȩriper& integri¬
tatis dignitatem. Nam qui terra.
mari. caeloque non capitur : intra
unius corpusculi membra suscipit᷑
Haec est illa nouitas. hieremie pro¬
phetę uaticinio prenuntiata
Faciet inquit nouum dñs super
terram: fęmina circumdabit uirũ
O femina suꝑ feminas benedicta.
quaeuirum om̃ino nonnouit. &
uirũ suo utero circum dedit.
Circumdat uirum maria. angło
fidem dando: Quia ȩua ꝑ didit
uirum. serpenti consentiendo.
tionis ignaram:. Territur uirgo
nouitate uerborum: ad quã an¬
głs quod superius ꝓertulimus dixit.
Netimeas maria. inuenisti enim

Expanded text:
et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto. Promittitur enim ei Filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: Non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum serpenti consentiendo. tionis ignaram; terretur Virgo novitate verborum. Ad quam angelus, ut superius protulimus, dixit: Ne timeas, Maria; invenisti enim
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s superueniet inte ut prolẽ
gignas. & uirginitatẽ non amit¬
tas: filium proferas. & post par¬
tum incorrupta ꝑ maneas.
Obeata maria. scłm om̃e cap¬
tiuum. tuum deprecat᷑ ascensũ.
te dõ mundus suę fidei obsidem
fecit. Noli morari uirgo. nuntio
festinanter responde uerbũ: & susci¬
pe filium. Da fidem: & senti uir tutẽ
Ecce in quit ancilla dñi: fiat mihi
scđm uerbum tuum NNecmora reuerti¬
tur nuntius: & uirginalem thala¬
mum in greditur xp̃s. Efficitur
subtypo pregnans beata genitrix.
& cuncta perscła prȩdicatur
haec felix concepit mox ad credu¬
litatem uerbi: uirilis ignara con¬
sortui. Impletur uterus. nullo
humano pollutus amplexu Extat
itaque uirgo. concepit grauida¬
uirgo: uirgo cumparit. &uirgo
post partum. Prȩclara ergo illa
uirginitas. & gloriosa fecunditas
Exultat maria. & matrẽ se lȩta
miratur: & de spũ sco se protulisse
gaud& . N ecquia peperit innupta
terretur : sed quia genuerit cũ exul¬
tatione miratur. Gaudeamus ergo

Expanded text:
s superveniet in te, ut prolem gignas, et virginitatem non perdas; filium proferas, et post partum incorrupta permaneas. O beata Maria, saeculum omne captivum tuum deprecatur assensum: Domina, mundus suae fidei obsidem fecit. Noli morari, Virgo: nuntio festinanter responde verbum, et suscipe filium; da fidem, et senti virtutem. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mora, revertitur nuntius, et virginalem thalamum ingreditur Christus. Efficitur subito praegnans beata Dei genitrix, et cuncta per saecula praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur uterus nullo humano pollutus amplexu. Exstat itaque virgo cum concipit, virgo gravida, virgo cum parit, et virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto se peperisse gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Gaudeamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
inquit dñi non oport& litiga¬
re. sed mansuetum esse adoms
Doctorem. pacientem. cum
modestia corripientẽ eos
qui resistunt ueritati. nequan¬
do det illis ds̃ penitentiã ad cog¬
noscendam ueritatẽ & resipis¬
cant adiaboli laqueis aquo
capti tenentur adipsius dolunta

Expanded text:
autem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt veritati: ne quando det illis Deus poenitentiam, ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit: Quia caro & sanguis
non reuelabit tibi. sed paterms
qui in caelis est ł Pater quippe
filio columbȩ reuelauit. quia
una est gratia patris & sp̃s scĩ¬
Eadem quoque & filii. quod
facillimis sacrȩ scripturȩ ꝓba¬
bitur exemplis. Dicit namque
de patre apłs. misic ds̃ spm̃ filu

Expanded text:
junxit: Quia caro et sanguis junxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes sicut serpentes . & sim¬
plices sicut columbȩ. Uel certe
quia sp̃s sc̃s super dñm in colum¬
bȩ speciȩ descendi Recte silius
columbȩ nuncupatur. qui spiri¬
tali gratia plenus extitisse
monstratur: & iusta satis lau¬
de dilectorem confessoremque
suum dñs remunerat cum eum
scĩ sp̃s filium esse testatur. aquo
ipse di uiui filius asse ueratur
Quamuis hoc ipsum multum
dissimiliter fieri nullus fidelium
pernaturam. petrus sicut & ce¬
petrus filius sp̃s scĩ. quia deip¬
sorenatus est. Xp̃s filius dĩ ante
tempora. ipse est enim dĩ uirtꝰ
& di sapientia. Quaedicit.
dñs posseditme initio uiarum
suarum. antequã quicquam
facer& a principio. Petrus
filius sp̃sscĩ. ex eo tempore
quo abipso inluminatus: gra¬
tiam diuinȩ cognitionis acce¬
pit. Etquia una uoluntas
eadem est operatio Sc̃e trinita¬
tis. Recte cum dixiss& beatus
es symon bariona. idest filii
gratie spiritalis: Protinus ad¬

Expanded text:
prudentes sicut serpentes, et simprudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia Spiritus sanctus super Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium ius Dei per naturam, Petrus sicut et caePetrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus  Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
inter sacramenta in carnatio¬
nis eius quibus redempti sum
potentiam diuinitatis qua
creati sumus: pia semꝑ mente
recolimus. fit ut ipsi quoque
cum petro supernȩ beatitudi¬
nis mercede dontmur. Nam
confitente illo xp̃m filium dĩ
uiui. uideamus quid sequitur
Respondens autem iħs. dixit
Beatus es symon bariona con
stat ergo quia post ueram xp̃i
confessionem. uera beatitudinis
premia restant. Sed intuȩmur
adtenti quale quantũue sit
nomen illud quo perfectum
sui nominis confessorem glori¬
ficat. ut huius etiam nos ueraci¬
ter eum confitendo mereamur
esse consortes. Beacuses in quit
symon bariona:Bariona
syraice. latine dicitur filius colũ¬
bȩ Filius autem colum bȩ̨ recte
uocatur apłs petrus . quia ui¬
delic& columba multum sim¬
plex est animal. & ipse pruden
ti ac pia simplicitate dñm
seque baturMemor illius prę¬
cepti. quod cum suis condiscipu¬
lis ab eodem magistro simplicita¬
tis acueritatis accepit: Estote

Expanded text:
inter sacramenta incarnatiointer sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jonstat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur intenti quale quantumve sit nomen illud quo perfectum sui nominis confessorem glorificat, ut hujus etiam nos, veraciter eum confitendo, mereamur esse consortes. Beatus, inquit, es Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simpleti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote
Abbreviated transcription (Latin):
dementia deinsensibili matria
quos adorar& creauit. De quali¬
bus canitur inpsalmo. Simu¬
lacra gentium argentũ & au¬
rum opera manuum hominũ.
Os habent & non loquentur.
tio ur̃a quãmiranda distinctio¬
ne sit factum. utcum deutraq
eiusdem dñi & saluatoris nostri
Natura. ab ipso dño crafideli
eius discipulo ess& proferenda
sententia. Dñs ipse humilitatẽ
adsumptę humanitatis profitea¬
tur discipulus excellentiam
diuinȩ acternitatis ostendat.
Dñs dese quod minus est : disci¬
pulus de dño intimat quod ma¬
iusest. Dñs dese quod factus est
propternos. discipulus decla¬
rat dedño. qui a ipse est quife¬
citnos. Sic & in euuangelio
dñs. multo crebrius se filium
hominis quamfilium dĩ appel¬
lare consueuit. Utnos ammo¬
neat dispensationis quã prono¬
bis suscepit. Sed nos necesseest
tanto humilius diuinitatis
eius alta uenerari. quanto
illum meminimus pro nr̃a
ex altatione adhumanitatis
infima descendisse. Sienim

Expanded text:
dementia de insensibili materia dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, tio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infirma descendisse. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
archana nesciebant. Nã quidiui¬
nitatis eius mysteria capere no¬
runt. merito supra homines eẽ.
dicuntur. apło ad testante qui
ait. Quod oculus nonuidit. nec
auris audiuit. net in cor hominis
ascendit. quae preparauit ds̃ dili¬
gentibusse. Q uicum haec deho
libus qui generalem humanitatis
scientiam transcenderant adiecit
Nobis autem reuelauit ds̃ perspm̃
suum. Cui simile est quod hic dñs
cum in terrogass& discipulos quem
cum dicerent esse homir os uut
illi diuersas uiuersorum openiones
proms sissent dicit illis. Uos autẽ
quem me esse dicitis. Quasi ab
hominum generalitate illos seques¬
trans. & deos acdĩ filios ꝑ adoptio¬
nem iamfactos insinuans. Iuxta
illud psalmiste. Ego dixxi dii estir.
& filii excelsi om̃s. Respondens
symon petrusdixit. Tues xp̃s
filius dĩ uiui. Dm̃ uiuum appel¬
lat. ad distinctionem falsorum
deorum. quosuario delusa errore
gentilitas. ueldemortuis sibi
hominib instituit. uel maiore

Expanded text:
arcana nesciebant. Nam qui diviarcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Qui cum haec de holibus, qui generalem humanitatis scientiam transcenderant, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore
Abbreviated transcription (Latin):
lauit eam cȩsaream philippi:
inmemoriam uidelic& sui nomi¬
nis pariterque honorem tẏberii
caesaris sub quo ipse regnabat
Incuius partes ueniens iħs inter¬
rogabat discipłos suos dicens.
Quem dicunt homines esse fili¬
um hominis. Non autẽ quasi
nesciens sententiam dese ueldi sci¬
pulorum uelextraneorum inqui¬
rit. sedideo discipłos quidde se
sentiant in terrogat. ut confessio¬
nem recte fidei illorum digna
IIlmercede remuner&: PSicut
interrogatis generaliter om̃ibus
petrus respondit & nus ꝓ om̃ib:
ita quod petro dñs respondit.
inpetro om̃ib respondit. Ideo
quid alii dese sentiant inquirit.
ut expositis primo sententi iS er¬
rantium discipuli probarentur
ueritatem suae confessionis. non
de opinione uulgata. sed de ipso
percepisse dominicȩ reuelationis
archano. Quem in quit dicunt
homines esse filium hominis.
Pulchre homines appellat eos
qui defilio hominis tantũ loqui
nouerant. qui diuinitatis cius

Expanded text:
lavit eam Caesaream Philippi, lavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ECTIO sci euuangelii
quam modo fr̃s audistis tanto in¬
tentius cogitanda ac sine obliuio¬
ne est. iugiter retinenda: quanto
constat quia magnam nobis fidei
perfectionem commendat Mag¬
num eiusdem perfecte fidei con¬
tra omĩa temptamenta robur
aequę demonstrat. Si enim scire
uolumus quomodo inxp̃m credi
oporteat. quid lucidius eo quod
ait ad eum petrus tues xp̃s filius
dĩ uiui: Rursus siaudire delectat
quantum haec fides ualeat. quid
apertius eoquod ait dñs de eccła
quȩ super eum aedificanda erat
& porte inferi. non preualebunt
aduersus eam ͤ Sed haec suis in locis
plenius exponentur. Nunc autem
reuertentes adexplanandã ex or¬
dine lectionem dominicã: Primo
uideamus deloco in quo habita
memoratur: Uenit in quit iħs in
partes cȩsareȩ phylippi: Phylippꝰ
ut lucas testatur erat tetrarcha
itureę & traconitidis regionis:
Hi ergo statuens ciuitatẽ in loco
ubi iordanis ad radices oritur
libani montis & est terminus iu¬
deȩ contra septentrionem appel¬

Expanded text:
i Evangelii, quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appel
Abbreviated transcription (Latin):
uir tutes. Aliquando quidem suo
exemplo xp̃ianos fieri imitato¬
res iubet. dicendo Imitatorȩs
mei estote. sicuꝗ & ego xp̃i
Aliquando quidem dese resipiscers.
adipsius nos imitationem ostendic
diceni Estote ergo imitatores
dĩ. sicut filii lem̃i Iamuero de¬
monstrans. quia nihil ita hanc
imititionem pariat. quã si ita
uiuat aliquis ut bonum cius in cõ¬
mune proficiat. atque uni¬
uersis ultiora prouideat
Adiurxieanbulate in caritate
Ideo cumdixiss& imitatores mei
estoce. continuo decaritate dis¬
seruit. quia haec prȩcipue
uirtus homines dõ proximos

Expanded text:
re. Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo proximos
Abbreviated transcription (Latin):
Exultemus minui corã hominib
exerceamur & deficiat paulisꝑ
lis & superbus. qui soleb inflari
ut bonę actionis ꝓfectib ante
illum crescere : & cum illo exaltari
ualeamus. qui decaelo ad terras
uenire dignatus est. ut nos qͥdet̾ra
sumus subleuar& ad caelos. Ihs

Expanded text:
exsultemus minui coram hominibus, exsultemus minui coram hominibus, exerceamur et deficiat paulispelis et superbus, qui solebat inflari, ut bonae actionis perfectibus ante illum crescere, et cum illo exaltari valeamus, qui de coelo ad terras venire dignatus est, ut nos qui de terra sumus sublevaret ad coelos Jes
Abbreviated transcription (Latin):
Sednon erat graue immo leue.
acdesiderabile erat talibus
tormenta proueritate tẽpora¬
lia perpeti: quae ꝑpetuis noue¬
rant remuneranda gaudris.
Optabile habebat: mor tem
quae naturȩ necessitate: inͤuita¬
bilis imminebat. confesso xp̃i
nomine cumpalma uitae per¬
hennis excipere. Unde beNe
dicit apłs. Quia uobis donatũ
Axpo. nonsolum ut in cum credatis.
sed etiam ut pro illo paꝗamisi Qui
paciantur electi. Quia sicut ite
dicit. non sunt condignȩ. passionss
huius temporis : adsuper uenturã
quaereue labitur innobis. Cumergo
tam eximios regni caelestis here¬
des tanta in huius exilio morta¬
litatis pati uiderimus : Quid
agendum: nisi ut tantomagis
humiliemur in conspectu pii
anim aduertimus eos. nec uitae
imitatione sequi posse nec mortis.
Itaque iuxta uocẽ primi pasto¬
ris humiliemur sub potenti
manu di : ut nos exaltet intem¬
pore uisitationis. Humiliemur
cum iohanne: ieiunemus & obse¬
crationes faciamus assiduas.

Expanded text:
Sed non erat grave, imo leve Sed non erat grave, imo leve ac desiderabile erat talibus tormenta pro veritate temporalia perpeti, quae perpetuis noverant remuneranda gaudiis. Optabile habebat mortem quae naturae necessitate inevitabilis imminebat, confesso Christi nomine cum palma vitae perennis excipere. Unde bene dicit Apostolus: Quia vobis donatum a Christo, non solum ut in eo credatis, sed etiam ut pro illo patiamini . Qui o illo patiantur electi, quia sicut idem dicit: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Cum ergo tam eximios regni coelestis haeredes tanta in hujus exsilio mortalitatis pati viderimus quid agendum, nisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii animadvertimus eos, nec vitae imitatione sequi posse, nec mortis? Itaque juxta vocem primi pastoris, humiliemur sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis: humiliemur cum Joanne, jejunemus et obsecrationes faciamus assiduas:
Abbreviated transcription (Latin):
uel habitu uel uictu peccasse: cuius
austcritatem indumenti. cuius
parsimoniam alimenti. euuange¬
lica laudat hystoria: Cuiu sos
om̃e quodloquitur. aueueritati
testimonium reddit. aut eos qui
contradicunt redarguit: Cuius
opera iustitiȩ etiam qui foN
amabant uenerationi habebaN
poterat esse locus: quẽ & ante
nȩ conuersationis intuitu ua¬
luit auirtutis uia uel ad modicũ
deflecti: qui totam abin eunte
pueritia uitam solitarius per¬
egit. Et tamen talis actantus
pacis cuuangeli zabat: abim¬
piis inuincla conicitur
Clauditur obscuritate carceris.
quiuenit testimonium ꝑhibe¬
re delumine: quique abipsa luce
quae xp̃s est lucernia ardeNs
& lucens appellari meruit :
quo innatis mulierum maior
nemoest : adpetitionem mulic¬
rum turpissimarum capite
plectitur : & proprio cruore
baptizatur. Cui redemptorẽ
mundi baptizare. cui uocem
patris super illum audire : cui
sp̃s scĩ gratiam in eum descen¬
dentis ui dere donatumest

Expanded text:
vel habitu, vel victu peccasse? cujus vel habitu, vel victu peccasse? cujus austeritatem indumenti, cujus parcimoniam alimenti evangelica laudat historia, cujus omne quod loquitur, aut veritati testimonium reddit, aut eos qui contradicunt redarguit, cujus opera justitiae etiam qui non amabant venerationi habebantpoterat esse locus, quae  Al., nae conversationis intuitu valuit a virtutis via vel ad modicum deflecti, qui totam ab ineunte pueritia vitam solitarius peregit? Et tamen talis ac tantus pacis evangelizabat, ab impiis in vincula conjicitur; clauditur obscuritate carceris, qui venit testimonium perhibere de lumine: quique ab ipsa luce, quae Christus est, lucerna ardens et lucens appellari meruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui redemptorem mundi baptizare, cui vocem Patris super illum audire, cui Spiritus sancti gratiam in eum descendentis videre donatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
actum: ut scilic& perplura loca
de portatis beati martyris reliquiis.
plura uir tutũ signa fierent.
Pluresque permemoriam doctrinȩ
& uitae illius. adfinem. acdilectionẽ
eius quem prȩdicabat confluereNT.
Interhaec sane considerandum est.
& adtentius memoriȩ commendan¬
dum: quomodo om̃ps ds̃ electos
dilectosque suos famulos quos
aduitã regnumque praedestina¬
uit aeternum. in tantum in hac
uita prauorum patitur ꝑsecutione
conterNTot actantis poenarum
mortaliumque generib consumi :
quatinus perspectis perfectorum
uirorum passionibus. minus dehis
quaenobis forte aduersa contige¬
rint doleamus: Acpotius discamus
omne gaudium ex istimare. cum
intemp̃tationibus uarias in cideri¬
mus: Memoria retinentes. quia
quem diligit dñs castigat. flagellat
autem omnem filium quẽ recipit
Nam &si principali sententia con¬
stat. quia in multis offendimus om̃s:
quistamen nrm̃ dicere Aude at
beatum iohannem in actu uel dicto

Expanded text:
actum, ut scilicet per plura loca actum, ut scilicet per plura loca deportatis beati martyris reliquiis plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et vitae illius ad fidem ac dilectionem ejus quem praedicabat, confluerent. Inter haec sane considerandum est, et attentius memoriae commendandum quomodo omnipotens Deus electos dilectosque suos famulos, quos ad vitam regnumque praedestinavit aeternum, in tantum in hac vita pravorum patitur persecutione conteri, tot ac tantis poenarum mortiumque generibus consumi, quatenus perspectis perfectorum virorum passionibus, minus de his quae nobis forte adversa contigerint, doleamus, ac potius discamus omne gaudium existimare, cum in tentationes varias inciderimus: memoria retinentes quia quem diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit. Nam etsi principali sententia constat quia in multis offendimus omnes, quis tamen nostrum dicere audeat beatum Joannem in actu, vel dicto,
Abbreviated transcription (Latin):
Decollato autẽ iohanne. & ad lato
capite eius indisco. Sequitur
Et datum est puellȩ̨. & tulit
matri suae. Et accedentes discipu¬
li eius. tulerunt corpus & sepelie¬
runt illud E thoc adminoratio¬
nem prȩcursoris dñi pertin&. qđ
corpus eius sepulturę absque capi¬
te datur. Namque ut in ecclesi asti¬
cis inuenimus historiis. corpus eius
inciuitate samaria quaenunc
sabaste uocatur. caput autẽ in
hierosolims humatum est. Decol¬
latus uero est in castello quodam
arabiȩ : quod macherunta nomi¬
nant In quibus uidelic& historiis
hoc quoque repperimus. quod caput
cius scĩssimum longo post decollatio¬
nem tempore abipso reuelatum sit
duobus monachis orientalib qui
orationis gratia uenerat hierosolima:
tem perlatum. debito. fidelium sic
honore frequentatum At uero
ossa eius tempore praecedente
desamaria hi erosolimam translata.
acmox alexandriam missa: nunc
ibidem in ecclesia quae nominis ipsius
est honore consecrata seruantur
Quod diuina prouidentia constat

Expanded text:
Decollato autem Joanne, et allato capite ejus in disco, sequitur: Et datum est puellae, et detulit matri suae. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud. Et hoc ad minorationem praecursoris Domini pertinet, quod corpus ejus sepulturae absque capite datur. Namque ut in ecclesiasticis invenimus historiis , corpus ejus in civitate Samaria, quae nunc Sebaste vocatur, caput autem in Hierosolymis humatum est: decollatus vero est in castello quodam Arabiae quod Macherunta nominant. In quibus videlicet historiis hoc quoque reperimus quod caput ejus sanctissimum, longo post decollationem tempore, ab ipso revelatum sit duobus monachis Orientalibus, qui orationis gratia venerant Hierosolymam, tem perlatum, debito fidelium sit honore frequentatum. At vero ossa ejus, tempore procedente, de Samaria Hierosolymam translata, ac mox Alexandriam missa, nunc ibidem in ecclesia quae nominis ipsius est honore consecrata, servantur. Quod divina providentia constat
Abbreviated transcription (Latin):
escere: Quod autẽ descendere
desicomoro Zacheus & sic indomo
sua xp̃o mansionẽ preparare
iubetur : hoc est quod apłs ait. qͥa
& si cognouimus scđm carnem
Et si enim mortuus est ex infirmi¬
tate : sed uiuit ex uirtute:
Etcum uiderent om̃s murmura¬
bant dicentes : quod ad hominem
peccatorem diuertiss&: Manifes

Expanded text:
escere. Quod autem descendere escere. Quod autem descendere de sycomoro Zacchaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est, quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carnem Et si enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei. Et cum viderent, omnes murmurabant, dicentes: quod ad hominem pe
Abbreviated transcription (Latin):
speculandi doctor egregius
ostendit cum ait: Non enim
uidicaui scireme aliquid inter
crucifixum: Itemque. a liis
exprobrans. facti estis inquit
quibus lacte opussit non soli¬
do cybo: lac infirma tẽpora¬
lis dispositionis. solidũ cybtin
ardua perpetuȩ maiestatis appel¬
lans: E tdixit ad eum: Eache ȩ
festinans descende : quia hodie
indomo tua oport& me manere:
Et festinans descendit : & excepit
illum gaudens: Manebat aliquan
do dñs indomo principis phariseoꝵ
hocest iniudaeorum synagoga
docebat: Sedquia non baptizatũ
ante prandiũ. sabbato curan¬
tem publicanos. & peccatores re¬
cipientem. contra auaritiam
disputantẽ. & cetera digna dõ
agentem. lingua uenenata car¬
pebant: pertesus eoꝵ facinora dis¬
cessit. & aufugit dicens: Relin¬
quetur uobis domus ur̃a deserta:
Hodie aut̃ in domo pusilli ⁊ achei
oport& me manere: hoc est noue
lucis gratia cõruscante. in humili
credentium nationum cordȩ̨ qui¬

Expanded text:
speculandi doctor egregius speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter crucifixum . Itemque aliis exprobrans: Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo . Lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae majestatis appellans. Et dicit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit, et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium Sabbato curantem, publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zacchaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde qui
Abbreviated transcription (Latin):
raptim. & quasi intransitu luce
sapientię caelestis intendit
Etcum perueniss& ad locũ :
suspiciens iħs uidit illum: Per¬
ambulans hicricho saluator.
adlocum ubi prȩcurrens zache¬
us sicomorum conscenderat: qͥa
misit permundum sui uerbi prę¬
cones. in quibus ipse nimirum &
loquebatur & ibat Uenit ad
populũ nationum: qui passionis
eius fide iam sublimis existens.
etiam diuinitatis eius ardebat
agnita faciȩ lactari Suspici¬
ens uidit illum: quia pergrãm
fidei aterrenis cupiditatibus
eleuatum. turbisque infideliũ¬
super eminentem elegit:
Uidere enim di eligere uel
amare est: Unde est illud:
Oculi dñi super iustos: Nam
& nos qui non quimus uidere.
abhis quae execramur intuitu
festinamus auertere Uidit
ergo iħs uidentemse : quia ele¬
gitꝰ eligentem se. &amauit
amantem: Hunc sane ordinẽ
ꝓficiendi. hocest ꝑfidem dnice
incarnationis ad cognitionem
diuinitatis perueniendi: quasi
persicomorum ihũ faciem

Expanded text:
raptim, et quasi in transitu luci raptim, et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus, vidit illum. Perambulans Jericho Salvator venit ad locum ubi praecurrens Zacchaeus sycomorum conscenderat, quia, missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur, et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem dominicae incarnationis ad cognitionem Divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem
Abbreviated transcription (Latin):
obstiterat: Eadem namque turba
noxie consuetudinis quae supra
caecum .clamantem. nelumen
peter& increpabat: suspicientẽ
publicanum neiħm uideat re
tardat: S edsicut cactus turbarũ
uoces. magis ac magis clamando
deuroit : ita pusillus necesse est
turbȩ nocentis obstaculamt
altiora petendo tranicendat.
terrena relinquat. arborem
crucis ascendat: Si chomor̃ũs
lis. sed altitudine prae̾stans.
unde & alatinis celsa nuncupa¬
tur s ficus fatua dicitur: Eadem
dominica crux credentes alit
utficus : ab incredulis ir ridetur
ut fatua: Nos aũt̃ prȩdicamus
quidem scandalum. gentibus
autem stultitiam: Ipsis uero
uocatis iudȩis atque gentibus
tiam: Quam uidelic& arborẽ
pusillus statura ⁊ acheus quo
exaltari possit ascendic: dumqui¬
lib& humilis & proprię con¬
scius infirmitatis confiders
in dño proclamat: Mihi aut̃
si comoro transcuntem prope
dñm cernit : quia per hanc
laudabilem fatuitatem. & si
necdum ut est solide iam tamen

Expanded text:
obsistebat. Eamdem namque turbam obsistebat. Eamdem namque turbam noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem, ne lumen peteret, increpabat, etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus nalis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. Ipsis vero vocatis Judaeis atque gentibus tiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autemsycomoro, transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, et si necdum, ut est solide, jam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Ue inpossibilia sunt
apud homines: possibi¬
lia sunt apud dm̃: Ecce
enim camelus deposita
gybbi sarcina ꝑforam̃
Sacus tran site uidet.
hoc est diues & publicanus relicto
onere diuitiarum. contempto
censu fraudium. angustam portam
artamque uiam quae ad uitam
ducit ascendit Quimira deuo¬
tione fidei aduidendum saluato¬
rem. quod natura minus habuerit.
ascenste supplet arboris: idõq
iustȩ quamuis ipse rogare non
audeat. benedictionem dñi cae
susceptionis quam desiderabat
accepit: Mysticę aut̃ ⁊ acheus
qui inter pretatur iustificatus.
credentem e gentibus populũ
significat : quiquanto cũ secularib
occupatus. tanto flagituis depri¬
mentib erat factus humilior:
sed ablutus est. sed scĩ ficatus. sed
iustificatus in nomine dñi nr̃i ihũ¬
trantẽ hicricho saluatorẽ uidere
quaerebat. sed preturba ñ poterat.
quia gratię fidei quã mundo sal¬
uator attulit parcicipare cupi¬
ebat. sx inolita uitiorum consu¬
etudo. ne aduotum ꝑ uenir&&

Expanded text:
ae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zachaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini trantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret,
Abbreviated transcription (Latin):
inferi. cauere insidias. q̃uatinus
iuxta psalmiste uocẽ dehis
adiuuante dño eripi: atque
ad ad nunciandas eius laudes
portas filiȩ̨ syon. hoc est gaudia
re. Nec suffice̾re nobis ad salutẽ
arbitremur : si curbis neglegentiũ
uel quorum lib& indoctorum
fide. uel actibus ad aequemur.
quibus inlitteris sacris unica est
credendi pariter & uiuendi regu¬
la prȩscripta: Sed quotiens¬
cum que nobis errantium ingerun¬
tur exempla : nos confestim auer¬
tentes oculos mentis nr̃ae neuide¬
ant uanitatẽ. magis quidueri¬
tas ipsa decernit. sedulo corde
scrutemur: sequentes exemplum
beati petri quispretis errantium
sectis uere fidei archanum quod
cognouerat indubia oris confessio¬
ne protulit. insuperabili cordis
cura seruauit. Nam defiducia
confessionis hoc loco cognouimus
Deuir tute autem unicę in xp̃m
dilectionis. ipse alibi testatur
Quicum discederent abeo quidã
discipuloꝵ eius sicer& quag ille
adduodecimumquid & uos

Expanded text:
inferi cavere insidias, quatenus inferi cavere insidias, quatenus juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, hoc est gaudia re. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur, si turbis negligentium, vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequamur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi regula praescripta; sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat, indubia oris confessione protulit, insuperabili cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur, qui cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos