comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Maria. illuminans.
lucerna scindeus aut colligẽs.
siereas. lucerna diĩ.
Osec. saluagor.
Olimpã. ꝑtͣientẽ thalamos.
Paulus. mirabil siue electus.
Priscuc. agnoscens.
Per sidem. temptant
dissuencem latera sua.
Patrobam. dissoluencem eũ.
Nuc uidentem eum.¬
Quartꝰ. plangens suꝑflue.
Rebecta. multa pacientia. si¬
ue que multũ acceꝑit.
Rufum. sanancem nos. uł re¬
ficientem nos.
Sara. princeps.
S ab aoth. uͥtutũ siue exerci
Sodoma. pecus
tacens. siune fulua uł st̾ilis.
Syon. specula.
&pania. expeditio sie accuit¬
tio. sed rectiꝰ hispania scribr.
ꝙthachyn. facientẽ cãtilenaᷤ.
Ghimotheus. beneficus.
urbanus. luce gaudens.
ad corint bios prima.

Expanded text:
Maria, illuminans, Maria, illuminans, lucerna scindens, aut colligens. Nereus, lucerna Domini. Osee, salvator. Olympam, parturientem thalamum. Paulus, mirabilis, sive electus. Priscus, agnoscens. Persidam, tentantem, sive dissuentem latera sua. Patrobam, dissolventem eum, sive videntem eum. clangens superflue. Rebecca, multa patientia, sive quae multum acceperit. Rufum, sanantem nos, vel reficientem nos. 109 Sara, princeps. Sabaoth, virtutum, sive exercituum. Sodoma, pecus tacens, sive fulva, vel sterilis. Sion, specula. Spania, expeditio, sive accinctio: sed rectius Hispania scribitur. Stachyn, facientem cantilenas. rspicue. Timotheus, beneficus. Urbanus, luce gaudens. AD CORINTHIOS I.
Abbreviated transcription (Latin):
Asia. eleuata siue gradiens.
Andronicus. decorus ad standũ
aut respondens siue cogitans
pastionem.
Ampliatus. ppłs malleator.
Appelles. congregans eos.
Aristobolus. suscitans dolore
rigens thuribulum.
Benyamin. Filius dextere.
baal. hñs siue deuorans.
Chencris. possidẽs sectatores.
Damel. de siderabilis.
Hermen. anathematizantes
rentẽ siue anachema nrm̃.
Erastes. frat̾ meus uidẽs aut
iugilans. T̃ria nonĩa que se
Hesaias. salutare diũ.
Helias. deus doꝰ aut fortis doꝰ.
Herodianẽ. formidinẽ.
Farao. discooꝑiens eum.
Feben. ore edificantem aut o
Filologum. ore precipuũ. uł
os meum ei inortum.
Gomorra. pp̾ timor ł cecitas.
Gauis. mobilꝰ siue uallensis.
Iuda. ꝯficens siue głificans.
lhesu. saluator.
Israel. uir uidens deum.
l saac. risus.
hesse. nisule libamen.
Iuyricus. aduena aut elemẽtũ
uel certe scd̾m uersus.
Iherusalem. uisio pacie.
Luciꝰ. ip̃c eleuãs siue ꝯsurgens.
Mose. attrecrans siue limens.
macedonia. orientalis.

Expanded text:
Asia, elevata, sive gradiens. Andronicus, decorus ad stadium , aut respondens, sive cogitans pastionem. Ampliatus, populus malleator. Apelles, congregans eos. Aristobulus, suscitans dolore dirigens thuribulum. Benjamin, filius dexterae. Baal, habens, sive devorans. Cencris, possidens sectatores. David, desiderabilis. Ermen, anathematizantes rentem, sive anathema nostrum. Erastus, frater meus videns, aut vigilansHesaias, salutare Domini. Helias, Deus Dominus, aut fortis Dominus. Herodionem, formidinem. Farao, discooperiens eum. Foeben, ore aedificantem, aut oFilologum, ore praecipuum, vel os meum ei in hortum. 108 Gomorrha, populi timor, vel caecitas. Gaius, mobilis, sive vallensis. Juda, confitens, sive glorificans. Jesu, salvator. Israel, vir videns Deum. Isaac, risus. Jesse, insulae libamen. Illyricus, advena, aut elementum: vel certe secundum versus. Jerusalem, visio pacis. Lucius, ipse elevans, sive consurgens. Mose, attrectans, sive leniens. Macedonia, orientalis.
Abbreviated transcription (Latin):
gła tꝑa ad p̾cipiend̾ quid
fuc̾e debe̾t isrł: pͥncipes du¬
centi. Om̃s aũt relique tri¬
bus: eoꝵ consiliũ seq̃bant᷑.
Et ꝙ udem doctores asim:
ens. Asinus in libro gene¬
sis fortis dicit᷑: ꝓpt̾ fortitu¬
dĩem legis. eo ꝙͣ in humero
legem portaret: ⁊ cet̾is tri¬
bubꝰ tributũ id est doctͥnã
legis impend̾et. In libro ue¬
rõ iudicũ asine dicunt᷑: eo
ꝙ uirib fracri ⁊ huiliati at¬
scilic genciũ pressi atq hũili¬
ati: ⁊ sola tm̃ lege dei conten¬
ti. Murge surge delbora: loq̃¬
re canticũ. Notand̾ ꝙ ĩ hebre¬
o exꝑgisce̾ legat᷑. id est exper¬
gisce̾ in spũ ꝓphetie. pdfatoꝵ
itaq doctoꝵ uocib delbora pro¬
uocat᷑: ut exꝑgiscat᷑ in sꝑitu
a laudib dei. Unde ⁊ sequit᷑.
Loq̃re canticũ. Murge bar¬
ach: et app̾hende captiuos
tuos fili abynoem. In hebre¬
o dicit᷑. p̾dare predam tuã fi¬
li abynoem. Hac sententia

Expanded text:
gula tempora, ad praecipiendum quid gula tempora, ad praecipiendum quid facere deberet Israel, principes ducenti: omnes autem reliquae tribus eorum consilium sequebantur . Et quod iidem doctores asini ens . Asinus in Libro Geneseos fortis dicitur, propter fortitudinem legis, eo quod in humero legem portaret, et caeteris tribubus tributum, id est doctrinam legis impenderet. In Libro vero Judicum asinae dicuntur, eo quod viribus fracti et humiliati, atscilicet gentium pressi atque humiliati, et sola tantum lege Dei contenti. Surge, surge Debbora; surge, loquere Canticum. Notandum quod in Hebraeo exspergisce legatur, id est, exspergisce in spiritu prophetiae. Praefatorum itaque doctorum vocibus Debbora provocatur, ut exspergiscatur in spiritu a laudibus Dei Unde et sequitur: Loquere canticum. Surge Barach et apprehende captivos tuos fili Abinoen. In Hebraeo dicitur: Praedare praedam tuam, fili, Ahionem. Hac sententia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iudiciũ sede̾ dicunt᷑. id est
suꝑ legem. ⁊ ambłare ĩ uia.
sb̾audit᷑ legis. eo ꝙ uia legis
nequaꝙͣ exced̾e̾nt. Ppłm ita¬
q qui suꝑ has asinas id ẽ suꝑ
hos docrores requiescebat: pro¬
uocat dellora ad bñdicendũ do¬
date. Et qiͣ int̾rogassent ubi⁊
qũ laudabimꝰ dñm: ⁊ illa res¬
pondit. Ubi collisi sunt cuirꝰ
⁊ hostiũ est suffocatꝰ ex̾citus.
Ibi narrent᷑ iusticie diũ: cle¬
mentie fortis irl. Ac si dr̾et.
cendus est. qui inimicos
nr̃os subu̾tit: sicut egipti¬
os in mari rubro. Gunc des¬
cendit ppłc dnĩ ad portac:
⁊ optinuit pͥncipatũ.. Ad
portas ppłs diũ descendit. id
est ad portas domus dñi.qr
uictorie: descend̾unt in do¬
mũ dñi. ut ibi etia dum̃n
collaudarent: orõnes ⁊ uic¬
timas ei offerentes. Qd̾ ue¬
ro de tribu ysachar doctoreᷤ
exteraꝵ tribuũ essent: mõ¬
strat᷑ ex libro ꝑaliponienõ.
ubi ait. De filus qͦ ỹsachar
uin eruditi. qui norãt sin¬

Expanded text:
super judicium sedere dicuntur, id est, super legem, et ambulare in via sub lege, eo quod viam legis nequaquam excederent. Populum itaque qui super has asinas, id est, super hos doctores requiescebant, provocat Debbora ad benedicendum Dodate. Et quasi interrogassent: ubi et quando laudabimus Dominum? illa respondit: Ubi collisi sunt currus, et hostium suffocatus est exercitus, ibi narrentur justitiae Domini, clementiae fortis Israel; ac si diceret: edicendus est, qui inimicos nostros subvertit, sicut Aegyptios in mari Rubro. Tunc descendit populus Domini ad portas, et obtinuit principatum. Ad portas populus Domini descendit, id est, ad portas domus Domini, victoriae, descenderunt in domum Domini, ut ibi etiam Dominum collaudarent, orationes et victimas ei offerentes. Quod vero de tribu Issachar doctores exterarum tribuum essent, monstratur ex libro Paralipomenon, ubi ait: De filiis quoque Issachar viri eruditi, qui norant sin
Abbreviated transcription (Latin):
ad auxilium omĩ: in adiu¬
toriũ fortissimoꝵ eius. Bene¬
dicta int̾ mulieres iahel: ux¬
or aber cinei. Inc̾ mulieres.
scilic saram. rebecram. ra¬
chel. lyam. ⁊ cet̾as ferme
młieres. Uñdicat᷑ in tab̾na¬
culo. subaudit᷑ dnĩ. ut ibi i¬
sit memoriale eius: sicut
⁊ iudich. Et reddit᷑ causa cur
bũdicat᷑. quia scilic sapien¬
t̾ et prudent̾ fecit. Eo ꝙ pe¬
centi aqm̃: lac ded̾it. Iocir¬
co lac dedit: ut hostis fugi¬
ens sibi potiorẽ fidem acto¬
modaret. Et si quent᷑ cur
dũ est quia domus rechab
uinũ non bibat. sicut hẽs
in ieremia ꝓph̾a.¬

Expanded text:
lium Domini, et in adjutorium fortissimorum ejus. Benedicta inter mulieres, Jahel, uxor Haber Cinaei. Inter mulieres, scilicet Saram, Rebeccam, Rachel, Liam, et caeteras ferme mulieres. Benedicatur in templo, subauditur Domini, ut ibi sit memoriale ejus, sicut et Judith. Et redditur causa cur benedicatur, quia scilicet sapienter et prudenter fecerit, eo quod petenti aquam, lac dederit. Idcirco lac dedit, ut hostis fugiens sibi fidem potiorem accommodaret. Et si quaeritur cur dum est quia domus Rechab vinum non bibunt, sicut habes in Jeremia p
Abbreviated transcription (Latin):
ardesanes in mesopotamia
clarus habitus est: qui pri¬
mũ ualentim sectator. deinde cõ¬
futator. nouam ip̃e heresim cõ¬
didit..Ardens eius a syris p̾dicat᷑
ingenium : ⁊ in disputatõne ue¬
hemens. &cripsit infuita adu̾¬
sum om̃s pene h̾eticos. quia eta¬
ce eius pullulauant: in quibus
clarissimꝰ ille ⁊ fortissimꝰ liber¬
est quem marcho autonino de
fato tradidit : ⁊ multa alia suꝑ
ꝑsecutõne uolumina: que secta¬
tores eius de syra lingua uerte
runt in grecam. Si autem tan¬
ta iis ⁊ fulgor est in int̾pretati¬
one: qnͣtam putamꝰ esse in ẜ¬
mone ꝓprio:¬

Expanded text:
ardesanes in Mesopotamia clarus habitus est, qui primum Valentini sectator, deinde confutator, novam haeresim condidit. Ardens ejus a Syris praedicatur ingenium, et in disputatione vehemens. Scripsit infinita adversum omnes pene haereticos, qui aetate ejus pullulaverant. In quibus clarissimus ille et fortissimus liber, quem M. Antonino de Fato tradidit: 873 et multa alia super persecutione volumina, quae sectatores ejus de Syra lingua verunt in Graecam. Si autem tanta vis et fulgor est in interpretatione, quantum putamus in sermone pro
Abbreviated transcription (Latin):
acianꝰ qui pͥmũ oratoriam do¬
cens nõ ꝑuam sibi ex arte recho
sectator fuit. florens ĩ eccłia ꝙͣ diu ab
eiꝰ late̾ ud discessit. Postea iso inflatus
eloqũcie tumore nouã ꝯdidit ħesim.¬

Expanded text:
atianus, qui primum Oratoriam docens, non parvam sibi ex arte Rhetorsectator fuit, florens in Ecclesia, quamdiu ab ejus latere non discessit. Postea vero inflatus eloquentiae tumore, novam condidit haeresim
Abbreviated transcription (Latin):
go xp̃i. etiam nos ipm̃ di¬
plecti satagimꝰ: dignab̾
et ip̃e nos ulis sue dilecri¬
onis amplecri. memor sui
promissi quo ait. Qui aũt
diligit me: diliget̾ a pr̃e
meo. et ego diligam eũ:
et mamfestabo ei me ip̃.¬
Micq int̾ illius sponse me¬
rebim̃ memibra mimiari:
que suo conditori. sponso
idelicet celesti: solet leca¬
buuda cantare. Leua eius
sub capite meo. ⁊ dextera
illuis amplexabit᷑ ine. A¬
mer¬

Expanded text:
go Christi, ut etiam nos ipsum digo Christi, ut etiam nos ipsum diplecti satagimus, dignabitur et ipse nos ulnis suae dilectionis amplecti, memor sui promissi quo ait: Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipicque inter illius sponsae merebimur membra numerari, quae suo conditori, sponso videlicet coelesti solet laetabunda cantare: Laeva ejus sub capite meo, et dextra illius amplexabitur me. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
pelagi flucruantis uario
statu ferunt᷑. in ip̃o solu
ꝙ loriet̾ ⁊ gaudeat: cuiuis
gaudiis ꝑpetuo ualet per¬
frui. ab ipo adiuuetur ut
mundi presentis nec fran¬
gat᷑ aduersic: neq enerne¬
cur illecebric. ipĩus gratie
laudes et in p̾senti canat
ut iunc̾e mereat᷑: ⁊ in fu¬
turo quia uicerit cane mĩ¬
qm̃ desistat. Fit etiam ut
talis anima mundũ in ca¬
ricate dei uincat. eadem uu¬
delicet caritate eius et in
tempore certaminũ sepiꝰ
ad memoriã reducta: ⁊ in
tempore p̾mioꝵ ꝑpetuo cõ¬
specra. Iuyta qd̾ ipe ꝑimi¬
sit. Beati mundo cõrde:
qũĩ ip̃i deum iidebũt. No¬
tandũ aute exposita ora¬
tõne siue cãtico abacuch:
quia nomĩ quoq eius qd̾ ĩ¬
t̾pretat᷑ amplexans: sẽsiu
eiusde orationis cõgruit.
Patet enim quia int̾no
amore cordis amplerabat᷑
dum. eiq adherebat: qui
in illo se solũ gloriari et
saudẽ testat᷑. Utina au¬
tem dilectissima soror ⁊ uir¬

Expanded text:
pelagi fluctuantis vario pelagi fluctuantis vario statu feruntur, in ipso solum glorietur et gaudeat cujus gaudiis perpetuo valet perfrui; ab ipso adjuvetur, ut mundi praesentis nec frangatur adversis nec enervetur illecebris; ipsius gratiae laudes et in praesenti canat, ut vincere mereatur, et in futuro quia vicerit canere nunquam desistat. Fit etiam ut talis anima mundum in claritate Domini vincat, eadem videlicet claritate ejus, et in tempore certaminum saepius ad memoriam reducta, et in tempore praemiorum perpetuo conspecta, juxta quod ipse promisit: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Notandum autem, exposita oratione, sive cantico, Habacuc, quia nomen quoque ejus, quod interpretatur amplexans, sensui ejusdem orationis congruit. Patet enim quia interno amore cordis amplexabatur Dominum, eique adhaerebat, qui in illo se solum gloriari et gaudere testatur. Utinam audilectissima soror et vir
Abbreviated transcription (Latin):
dum in omĩb que ago. nõ
meam ołam sed ip̃ius que¬
ro: a quo me accepisse me¬
mini quicquid boni ago.
Merito enĩ aduuant᷑ ad ño.
ut uictis temptatõnib pro¬
bati. ad palinam suꝑne uo¬
catõnis ꝑueniant: qui co¬
tam uictorie sue causũ ad
eius laudem referũt. Qui¬
dam codices hñt. ut uiucã
in cantico ip̃ius. qd̾ ad unũ
cundeꝙ sensũ respicit.
Uincit enim in cantico do
as ex corde ag̾e̾ nouit. scieus
quĩ diligentib deum om¬
ma cooꝑant̾ in bonũ.⁊ cũ
beato iob decantare cõsue¬
uit. &it nomen diũ bene¬
dicrum. Deniq paulus ⁊ sy¬
las apłi. int̾ plagas. tenebͣs
et uincula caro̾is: himnũ
deo canebant. ideoq diui¬
nitus aduiti: repente uic¬
tores exierunt. Quia nim¬
irũ ⁊ si pedes eoꝵ stricii u
sus tam̃ oꝑm in uirtutũ
hebant consũmatõm.
Pulcre autẽ carminis hu¬
ius ⁊ proph̾ie finis: princi¬
pio respondet. Qui enim
auditis et consid̾atis diũ
eis que in hac uita insrar

Expanded text:
dum in omnibus quae ago non meam gloriam, sed ipsius quaero a quo me accepisse memini quidquid boni ago. Merito enim adjuvantur a Domino, ut, victis tentationibus, probati, ad palmam supernae vocationis perveniant, qui totam victoriae suae causam ad ejus laudem referunt. Quidam Codices habent: Et vincam in Cantico ipsius, quod ad unum eumdemque sensum respicit. Vincit enim in Cantico Domas ex corde agere novit, sciens quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, et cum beato Job decantare consuevit: Sit nomen Domini benedictum . Denique Paulus et Silas apostoli inter plagas, tenebras et vincula carceris, hymnum Deo canebant; ideoque divinitus adjuti repente victores exierunt, quia nimirum etsi pedes eorum stricti esse sus tamen operum in virtutibus habebant consummatos. Pulchre autem carminis hujus prophetici finis principio respondet. Qui enim, auditis et consideratis Domieis quae in hac vita instar
Abbreviated transcription (Latin):
tate ip̃ius. Ac si aperte di¬
cas. Mubtus quidem tur¬
bata est uirtus mea: id ẽ
dum humane fragilitatiꝰ
conditõm que infra est in¬
tueor. At dum ad diuine
opitulacõnis grãm oculos
mentis atrolło: in illo me
uirtutem face̾ posse consi¬
do. Ip̃e gressus oꝑi ieoꝵ
ad cousũmatõm firim fi¬
nis ꝑduce̾ ualet. ip̃e me su¬

Expanded text:
tate ipsius. Ac si aperte ditate ipsius. Ac si aperte dicat: Subtus me quidem turbata est virtus mea, id est dum humanae fragilitatis conditionem, quae infra est, intueor; ac dum ad divinae opitulationis gratiam oculos mentis attollo, in illo me virtutem facere posse confido. Ipse gressus operum meorum ad consummationem firmi finis perducere valet; ipse me su
Abbreviated transcription (Latin):
os presepia celestium litre¬
rarũ. sed quia pabulu ce¬
lestis intellectus in hiis nõ
sapiunt: qui suaue iugũ
euange lu bauilent absũt.
Que ommia ꝑfide parti gen¬
tis sue suꝑuentura conside¬
rans ppheta : statim quid
ip̃e cũm fidelib eiusde gẽ¬
tie. ymo cum tocius quẽ ꝑ
orbem colligenda in xp̃o uł
collecta erat ecclie societate
facturus esset ostendit.:
Ego autẽ inquiens non in
mea iusticia: sed in fide di¬
uine protectõnis os łabor.
Gaudebo in deo iħ ñ meo. id ẽ
saluatore meo. quia nõ in¬
me meam: sed in illo salu¬
tem esse ꝑpendo. Et quasi
queremꝰ ab eo quare gła¬
ret̾ in dño. ⁊ in deo ihesu.
quem suũ ppriũ magne
dilectõns gracia nũcupã¬
bat gaude̾̃t᷑: continuo ue¬
lud iustissima eius dẽ gau¬
dii causam insinuans: ita su¬
um carm̃ t̾minauit. Dñs
deus uirtus mea: constitu¬
et pedes meos in consũma¬
tione. et suꝑ excelsa stacu¬
et me: ut uincam in cari¬

Expanded text:
os praesepia coelestium litteos praesepia coelestium litterarum; sed quia pabulum coelestis intellectus in his non sapiunt, qui suave jugum Evangelii bajulent, absunt. Quae omnia perfidae parti gentis suae superventura considerans propheta, statim quid ipse cum fidelibus ejusdem gentis, imo cum totius, quae per orbem collecta in Christo, vel electa erat, Ecclesiae societate, facturus esset ostendit: Ego autem, inquiens, non in mea justitia, sed in fide divinae protectionis gloriabor, gaudebo in Deo Jesu, id est Salvatore meo, quia non in me, sed in illo salutem esse perpendo. Et quasi quaereremus ab eo quare gloriaretur in Domino et in Deo Jesu, quem suum proprium magnae dilectionis gratia nuncupabat, gauderet, continuo velut justissimam ejusdem gaudii causam insinuans, ita suum carmen terminavit: Dominus Deus virtus mea, et constituet pedes meos in consummationem, et super excelsa statuet me, ut vincam in clari
Abbreviated transcription (Latin):
ti: uitioꝵ acredinẽ prefere¬
bant. Mentiebat᷑ opꝰ oliue:
cum eadem plebs olco adu¬
latõuis inpinguaret capita
tia: Falso ore resonaret di¬
cens. Ego aut̃ sicut o liua
fructifera in domo dei: spe¬
raui in miscdĩa dei. Prop¬
t̾ quod tp̃r ultime retribi¬
tõnis extinctas allatura.
lampadas : cũ suis tenebris
ab ingressu est patrie celes¬
tis excludenda. Campi nõ fa¬
aptis diuinoꝵ apicum pa¬
ginis : pascua ueritatis ĩue¬
iuire recte intelligendo nõ
ualet. Deficiunt ab esca
oues. quia quibus interne
refectio dulcedinis abest:im¬
de innocentia uite simpli¬
cis prouemat non est. Mic
autem dictũ est defecerũt
ab esca oues: id est quia es¬
ca deerat. Eicut in ꝑsalmo
ꝓpheta. Et caro mea ĩquit
ĩnuitata est propt̾ oleum.
id est quia oleum quo refi¬
cer siue unger: non erat.
Deniq quidam codices sic
habent. Defec̾unt eo ꝙ nõ
comedent oues. Non sũt
in presepio boues. qũ qui¬
dem habundat apud uide¬

Expanded text:
ti vitiorum acredinem profereti vitiorum acredinem proferebant, mentiebatur opus olivae, cum eadem plebs oleo adolationis impinguaret capita cia falso ore resonaret dicens: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei speravi in misericordia Dei . Propter quod tempore ultimae retributionis exstinctas allatura lampadas, et cum suis tenebris ab ingressu est patriae coelestis excludenda. Campi non faapertis divinorum apicum paginis pascua veritatis invenire recte intelligendo non valet; deficiunt ab esca oves, quia quibus internae refectio dulcedinis abest, unde innocentia vitae simplicis proveniat, non est. Sic autem dictum est defecerunt ab esca oves, id est, quia esca deerat, sicut et in psalmo Propheta: « Et caro mea, inquit, immutata est propter oleum , » id est, quia oleum, quo reficerer sive ungerer non erat. Denique quidam codices sic habent, defecerunt, eo quod non comederent oves, non sunt in praesepio boves. Quoniam quidem abundant apud Judae
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ferebat. Ques et boue ᷤ tipi¬
ci: erant in eadẽ plebe. Ouec
iudelicet in eis qui uocem
sũmi pastoris humilit̾ au¬
diebant. Loues uero in illis.
qui uigum legic suauiter
portantes: ad faciendos bon
oꝵ oꝑm fructus. corda audi¬
entium sedulo docendo et
castigzando: quasi t̾raz diũ
arando ꝑabant. Husq sꝑi¬
talit̾ uiuentib: sꝑitales fa¬
ciebant escas campi diuina¬
rum pabulo delecrabat᷑ ille
qui ut iumentũ factꝰ erat
rebat dicens. Dũs regit me
⁊ nichil michi deerit: in lo¬
co pascue ibi me collocaũ.
Ged hec ficus dño ad eaudẽ¬
t̾cio ueniente. hoc est in le¬
gis latione ꝑ moysen. in se¬
dula increpatõne ⁊ ex horta¬
tie ꝑ seipm̃: uirtutis fruc¬
tum ferre neglexit. Propt̾
qd̾ ad maledictõm eius: et̾¬
na ariditate dampnata ẽ.
Defecit gen̾atio in uineie
quondã dnĩ: id est fructus
caritatis in turbis iudeorũ.
propt̾ qd̾ sitienti illi: acetũ
pro uino obtulunt. id est uͥ¬
tutũ suauitate in se q̃ren¬

Expanded text:
proferebat. Oves et boves typici erant in eadem plebe, oves videlicet in eis qui vocem summi pastoris humiliter audiebant. Boves vero in illis, qui jugum legis naviter portantes ad faciendos bonorum operum fructus, corda audientium sedulo docendo et castigando quasi terram Domini arando parabant, hisque spiritaliter viventibus, spiritales faciebant escas campi Scripturarum pabulo delectabatur ille, qui ut jumentum factus erat rebat dicens: « Dominus regit me et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . » Sed haec ficus Domino ad eam tertio veniente, hoc est, in legislatione per Moysen, in sedula increpatione et exhortaratiae per seipsum virtutis fructum ferre neglexit, propter quod ad maledictionem ejus aeterna ariditate damnata est, defecit generatio in vineis quondam Domini, id est, fructus charitatis in turbis Judaeorum, propter quod sitienti illi acetum pro vino obtulerunt, id est, virtutum suavitatem in se quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
da corporalit̾ sustinens.fixa
spe mentis in dño requie
habet. sciens quia quo gra¬
uius in infimis depriũit᷑.
tia ascendit. Cui sensui cõ¬
uenit aꝑte qd̾ sequit᷑. Quĩ
non erit germinatõ in ui¬
neis. Mentiet᷑ opus oliue :

Expanded text:
da corporaliter sustinens, fixa spe mentis in Domino, requiem habet sciens quia quo gravius in infimis deprimitur, tia ascendit, cui sensui convenit apte, quod sequitur: « non erit germen in vineis, ment
Abbreviated transcription (Latin):
caruales quiq uite huius
amatores turbant᷑: iusti
lestis possessione letant᷑
memores promissi ⁊ conso¬
latõne ip̃ius quo dix̃. No¬
lite tim̾e̾ pusillus grex :¬
dare uob̾ regnũ. Et quam
mira fides. spes et carita ꝰ ꝓ¬
pbete. Necdũ filius dei m
honũe apparens. nom̃ ihu
a parentib accepit. et ille
nom̃ idem in spũ p̾uidens.
in eo se int̾ aduersa gaudẽ
testat᷑. qui longe post nas¬
ua erat synagoga iudeoꝵ.
qnͣdo dulcedĩem bone op̾a¬

Expanded text:
carnales quique et hujus vitae amatores turbantur, justi elestis possessione laetantur, memores promissae consolationis ipsius qui dixit: Nolite timere, pusillus grexdare vobis regnum. Et quam mira fides, spes, et charitas prophetae! necdum Filius Dei in homine apparens nomen Jesu a parentibus accepit, et ille nomen idem in Spiritus praevidens, in eo se inter adversa gaudere testatur, qui longe post nasva, erat synagoga Judaeorum, quod dulcedinem bonae op
Abbreviated transcription (Latin):
dicib inuenit᷑. requiescã
in die triblbnis. ⁊ non ad¬
dit᷑ mee: potest intelligi
iurta illud qd̾ in psalmo
camt᷑ de iusto. In die ma¬
la lib̾abit eum dũs. qd̾ ui¬
delicet in die iudicii cum
reprobos eterna tribulatõ
comp̃hendet: iustos econt̾
requies eterna suscipiat.
Med et ante nouissiinũ il¬
lud ac generale iuditiũ:
scĩ requiescunt in die tri
uita sublati: tormẽta ge¬
benne ꝑpetuo tribłandi ⁊¬
subeant. Potest autẽ dies
tribłonis etiam in hac ui¬
ta intelligi. cum ĩgraues¬

Expanded text:
equiescam in die tribulationis, et non additur meae, potest intelligi juxta illud quod in psalmo canitur de justo: In die mala liberabit eum Dominus , quod videlicet in die judicii cum reprobos aeterna tribulatio comprehendet, justos e contra requies aeterna suscipiat; sed et ante novissimum illud ac generale judicium sancti requiescunt in die tribrum de hac vita sublati tormenta gehennae perpetuo tribulandi subeant. Potest autem dies tribulationis etiam in hac vita intelligi, cum, ingraves
Abbreviated transcription (Latin):
peccantiũ corda ad agnitom̃
confessionẽ q ui̾tatis crebra
allocutõne docentiũ qͣsi allu¬
uione frequentiũ guroritũ:
uident dum intim ꝑ fidem.
⁊ dolent se tam dui ab illo re¬
cessisse ꝑ culpam. Sed fini¬
to dolore penitentie. uidente¬
um plenius in futuro ꝑ spe¬
tiem: ac de eius leata in ppe¬
tuũ uisione letant᷑. Potest
⁊ ita intelligi qd̾ dicit᷑. Eliũ¬
bus scindet᷑ terra. quasi dice̾¬
tur. ad hoc t̾ram esse scindẽ¬
dam: ut flumĩa ex illa no
uit̾ orirent᷑. Quod sepe con¬
tigisse: uet̾es bistorie nar¬
rant. ut uidelicet terre mo¬
tu existente: Flumina que
nõ erant apparent. Qd̾ ita
fieri posse nõ ambigit. qui
esse plenissimũ. Iux quem
sensum Flumĩbus scindit᷑
terra: cum scissa ad peniten¬
tiam conscientia carnał. adõ
donante diuina gͣtia ex tempo¬
re ꝓficit: ut etiam ip̃a alue
fluenta doctrinaꝵ prom̾e pꝰ¬
sit. eoꝵ q corda arentia: suo
uł exemplo uł sermone. ad

Expanded text:
peccantium corda ad agnitionem peccantium corda ad agnitionem confessionemque veritatis crebra allocutione docentium, quasi alluvione frequentium gurgitum, vident Deum interim per fidem, et dolent se tandiu ab illo recessisse per culpam, sed finito dolore poenitentiae vident eum plenius in futuro per speciem, ac de ejus beata in perpetuum visione laetantur. Potest et ita intelligi quod dicitur fluminibus scindetur terra, quasi diceretur ad hoc terram esse scindendam, ut flumina noviter ex illa orirentur, quod saepe contigisse veteres historiae narrant, ut, videlicet, terrae motu existente, flumina quae non erant apparerent. Quod ita fieri posse non ambigit, qui esse plenissimum; juxta quem sensum fluminibus scinditur terra, cum scissa ad poenitentiam conscientia carnalis, donante divina gratia ex tempore proficit, ut etiam ipsa aliis fluenta doctrinarum promere possit, horumque corda arentia suo vel exemplo vel sermone ad
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ id est cõminatom̃ non
sentiat ꝑbennium penarũ.
Quod autẽ p̾mitrens tendens
extendes archũ tuum sr̃ scep¬
tra. adicit dicit dñs: deum pa¬
trem significat. de quo ipse
filins. Pater inquit non iudi¬
dedit filio. Fumĩbus scindet᷑
terra. Flumĩa hoc loco non ca¬
de quibus supra iram diũ fu¬
roremq timebat: sed illa pociꝰ
dicit. de quib ip̃e in euange
lio. Qui credit in me sicut di
tre eius fluent aque niue.⁊
Et exponenc euanglista. hoc
autẽ dixit inquit de spiritu
quem accepturi erant cre¬
dentes in eum. Hus gͦ flu¬
minib scindit᷑ terra: cu car¬
nalium corda uerbis docrrine
salutaris urigata: diuicia
sue infidelitatis sese humili¬
audo cont̾unt. sinũq interne
cogitatõnis qui male clauso
fuat: ad accipienda salutife¬
re increpatõnis sine exhorta¬
cionis dicra pate faciũt. Qd̾
subsequent̾ latius explicat᷑
cum dicit᷑. Uidebunt te: et
dolebunt ppłi. Mcissa quippe

Expanded text:
tarum, id est comminationem non tarum, id est comminationem non sentiat perennium poenarum. Quod autem praemittens, tendens extendes arcum tuum super sceptra, addidit: Dicit Dominus, Deum Patrem significat, de quo ipse Filius: Pater, inquit, non judidedit Filio . Fluminibus scindetur terra. Flumina hoc loco non eadem quibus supra iram Domini furoremque timebat, sed illa potius dicit, de quibus ipse in Evanlio : Qui credit, inquit, tre ejus fluent aquae vivae. Et continuo evangelista: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. Haec minibus scinditur terra, cum carnalium corda, verbo doctrinae salutaris irrigata, duritiam suae infidelitatis sese humiliando conterunt, sinumque internae cogitationis, qui male clausus fuerat, ad accipienda salutiferae increpationis sive exhortationis dicta patefaciunt; quod subsequenter latius explicatur cum dicitur: Videbunt te aquae, et dolebunt populi. Scissa quippe
Abbreviated transcription (Latin):
equitatus figura etiã iuxta
litr̾am in dũo monstrata est.
cum ihosolimã tendens sede¬
bat a sino. concinentib tur¬
bic que aũce debant ⁊ que se¬
quebant᷑. ⁊ que obuiam ue¬
niebant. Osanna benedictus
qui uenit in nomĩe domini.
In qua equitatõne sanita ᷤ re¬
sonabat. quia nimirũ illoꝵ
iter sꝑitale signabat᷑. qui do¬
extendes archũ tuu suꝑ scep¬
tra dicit dñs. Archum dicit:
impuisum diuim examimꝰ
aduentũ. quo etiam sceptͣ.
id est regna mundi: exami¬
nanda ẽsse p̾uidet. Insimmãs
ergo ꝓpheta quid dominꝰ nr̃
equõs suos ascendens. id est a¬
płos ⁊ eoꝵ successores grã sua
implens ac regens agat iu
illis: tendens inquid exten¬
des archũ tuum. suꝑ sceptra.
id est cõminans ꝑ doctores cõ¬
minab̾is iudicium tuu su¬
bito aduenturũ. ut quicũq
ad cõminatõm ur quasi ad
extentũ archum trrritꝰ fue¬
rit: et pietati tuc supplicare
curauerit: emissionẽ sagit¬

Expanded text:
equitatus figura etiam juxta equitatus figura etiam juxta litteram in Domino monstrata est, cum Jerosolymam tendens, sedebat asino, concinentibus turbis quae antecedebant, et quae sequebantur, et quae obviam veniebant: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini . In qua equitatione sanitas resonabat, quia nimirum illorum iter spirituale signabatur, quo Doextendes arcum tuum super sceptra, dicit Dominus. Arcum dicit improvisum divini examinis adventum, quo etiam sceptra, id est regna mundi examinanda esse praevidit. Insinuans ergo propheta quid Dominus super equos suos ascendens, id est apostolos et eorum successores gratia sua implens ac regens agat in illis: Tendens, inquit, extendes arcum tuum super sceptra, id est, comminans per doctores comminaberis judicium tuum subito adventurum, ut quicunque ad comminationem irae quasi ad extentum arcum territus fuerit, et pietati tuae supplicare curaverit, emissionem sagit
Abbreviated transcription (Latin):
to intentõnis impetu: ad in¬
feriora de fluunt. Mare: qui¬
a turbidis amarisq cogitati¬
onb intus obscurant᷑. ⁊ suꝑ
cetos sese tuumdis iacrantie
gurgitib extollunt. Nun¬
quid ergo ait tam grauiter
peccauerũt hii qui mentẽ a
celestib desiderus in appetitũ
dem̃gunt infimoꝵ. quiq fas¬
tu animi instabilis sese contͣ
proximos erigunt. aut in ta¬
libuc ira quam merent᷑ nũ¬
qmͣ soluenda ꝑseueret. an ho¬
minib ꝑ orbem siue leuiuͤ si¬
ue grauius pecrantib. in mũ¬
do apparenc grãm tuc pieta
tis impendis: Nam cerno :¬
quidem te apłos ad p̾dicano
gentib głam tuam esse mis¬
surum. sed qui sunt creditu¬
ri: tue est non humane cogi
tuos: et equitatus tiuis sam¬
tas. Id est ascendes in corda e¬
lectoꝵ tuoꝵ ꝑ illuminatom̃
gͣtie. ꝑ quam te regente iter
uirtutũ incedant. ꝑq orbem¬
totum te euang lizando feren¬
tes: ꝑpetue salutis mũdo ui¬
tam pre be predicent. Cuius

Expanded text:
to intentionis impetu ad into intentionis impetu ad inferiora defluunt; mare, quia turbidis amarisque cogitationibus intus obscurantur, et super caeteros sese tumidis jactantiae gurgitibus extollunt. Nunquid ergo, ait, tam graviter peccaverunt hi qui mentem a coelestibus desideriis in appetitum demergunt infimorum, quique fastu animi instabiles sese contra proximos erigunt, ut in talibus ira quam merentur nunquam solvenda perseveret? An omnibus per orbem sive levius sive gravius peccantibus in mundo atis impendis. Nam cerno quidem te apostolos ad praedicandam gentibus gloriam tuam esse missurum, sed qui sunt credituri, tutuos, et equitatus tuus sanitas. Id est, ascendes in corda electorum tuorum per illuminationem gratiae, per quam, te regente, iter virtutum incedant, perque orbemtotum te evangelizando ferentes perpetuae salutis mundo vitam praedicent. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
to sarracenoꝵ contͣ oriente
rubri maris in arabia. Pa¬
ueant ergo ad nom̃ xpi ethi¬
opes: ut ad fines orbis fides
cius ꝑuentura signet᷑. Pa¬
ueant ⁊ madianite: ut me¬
dit̾ranee quoq plebes per
hanc insinuent᷑ esse saluã¬
de. Quod aũt ait. et hiopes ⁊
madiamte expauescent in¬
quit.⁊ tab̾nacła terre madi¬
an: illo locutõius gene̾ dicit.
quo in euanglio dictum est.
Exiit tota ciuitas obinã iħ̾u.
⁊ in psalmo. ⁊ poculũ tuũ in¬
ebrians. dum non ipsa ciui¬
tas: sed hii qui erant in ciui¬
cate exirent. neq ipm̃ pocu¬
lum sed hoc qd̾ est in pocło:
soleat mebriare. Que figura
locutõnis grece methonomi¬
a.id est trãnsnominatõ uoca¬
tur: dum ꝑ continentem id
qd̾ continet᷑ ostendit᷑. Nun¬
quid in flumĩb ira tua dñe.
aut in flumĩb furor tuus.
aut in mari impetus tuus.
fluminũ ⁊ maris uocabulo:
corda expͥmunt᷑ infidelium.
Aue flumĩa recte uocant᷑. qr to¬

Expanded text:
to Saracenorum contra Orientem to Saracenorum contra Orientem Rubri maris in Arabia. Paveant ergo ad nomen Christi Aethiopes, ut ad fines orbis fides ejus perventura signetur. Paveant et Madianitae, ut Mediterraneae quoque plebes per hanc insinuentur esse salvandae. Quod autem non ait: Aethiopes et Madianitae expaquit, et tabernacula terrae Madian, illo locutionis genere dicitur, quo in Evangelio dictum est: Et exiit tota civitas obviam Jesu; et in psalmo: Et poculum tuum inebrians , dum non ipsa civitas, sed hi qui erant in civitate exierant; neque ipsum poculum, sed hoc quod est in poculo soleat inebriare: quae figura locutionis Graece metonymia, id est, transnominatio vocatur, dum per continentem id quod continetur ostenditur. Nunquid in fluminibus ira tua, Domine, aut in fluminibus furor tuus, aut in mari impetus tuus? Fluminum et maris vocabulo corda exprimuntur infidelium, quae flumina recte vocantur, quia to
Abbreviated transcription (Latin):
dei patris. Et quia ꝑ cosdez
itinera et̾nitatis enis. cum:
ꝑacris laborib passionis sue
rediit ad patrem. nõ solũ in¬
deoꝵ sed ⁊ gentiũ ppłs ad reqͥ¬
em erat ꝑuenturus sempit᷑¬
um esse ppłos quis uesciat
Quoꝵ nomiib om̃s insinua¬
te sunt gentium natõnes. q̃
audita predicatõne euange¬
lica salubri erant pauore cõ¬
cutiende. ut sicut ꝓpheta fu¬
turũ adhuc auditum audiu̾
⁊ timuit. futura consid̾auit
incarnatõnis eius oꝑa et ex¬
pauit: ita gentes annũciato
sibi ꝑ apłos eodem auditu. eiꝰ¬
demq oꝑib iam consũma¬
tis: seruire dño in timore. et
exultare ei incipent cum tre¬
more. Et bene ethiopes p̾mo
posuit qui sunt in finibus
mundi. ut insimuaret mis¬
ce. ꝙ in omnẽ t̾ram exiturꝰ
esset sonus p̾dicatoꝵ: ⁊ in fi¬
ues orbis terre u̾ba eoꝵ. In qͥ
inisterio et p̾fectus candacis
no filioꝵ abraham ex cethu¬
ra qui uocat᷑ madian: ori¬
ginem duxit. ⁊ est in deser¬

Expanded text:
uia per eosdem itinera eadem aeternitatis ejus, cum, peractis laboribus passionis suae, rediit ad Patrem, non solum Judaeorum, sed et gentium populus ad requiem erat perventurus sempiterum esse populos quis nesciat? quorum nominibus insinuatae sunt omnes gentium nationes, quae audita praedicatione evangelica salubri erant pavore concutiendae, ut sicut propheta futurum adhuc auditum Domini audivit et timuit, futura consideravit incarnationis ejus opera, et expavit, ita gentes, annuntiato sibi per apostolos eodem auditu, ejusdemque operibus jam consummatis, servire Domino in timore, et exsultare ei inciperent cum tremore. Et bene Aethiopes primo posuit, qui sunt in finibus mundi, ut insinuaret mystice quod in omnem terram exiturus esset sonus praedicatorum, et in fines orbis terrae verba eorum. In quo mysterio et praefectus Candacis no filiorum Abraham ex Cethura, qui vocabatur Madian, originem duxit, et est in deser
Abbreviated transcription (Latin):
status nrĩ. Granslati eni
sumus in pͥmo parente de
patria celesti.⁊ in huiꝰ se¬
culi babilomã. id est conf¬
usione illati. sed donante
dno iħu xp̃o rege ac ponti¬
fice magno. cuius zoroba¬
rursus ad prĩam uisionis
pacis sũme. qd̾ nomẽ ihe¬
rłm significat: sumu s re
uocati. ita dumn taxat ut
int̾im in ihosolima p̃sen¬
tis eccli̾e nos piic laborib
ex̃centes: ad ingressũ su

Expanded text:
status nostri. Translati enim status nostri. Translati enim sumus in primo parente de patria coelesti, et in hujus saeculi Babyloniam, id est confusionem illati; sed donante Domino Jesu Christo Rege ac Pontifice magno, cujus Zorobarursus ad patriam visionemque pacis summae, quod nomen Jerusalem significat, sumus recte revocati; ita duntaxat, ut interim in Jerosolyma praesentis Ecclesiae, nos piis laboribus exercentes, ad ingressum su
Abbreviated transcription (Latin):
ac leuiora redoidit futuroꝵ.¬
Hoc est enm quod sequit᷑.
Requiestam in dic tribula¬
tõnis mee: ut ascendã ad
ppłm transingͣtoĩs mee.
Requiescit enim in die nõ
solum retributõnis: sed ⁊
tribłonis. qui ꝑ afflictões
tpales: eterna se gaudia
adepturũ esse non dubitat.
Iuxta uiud apsi. ꝙpe enim
salui facri sumꝰ Et iterũ.
& pe gaudentes: in tribuło¬
ne patientes. Hec est autẽ
in hac inta requies ełcroꝵ.
ut relicro infimoꝵ appetitu:
tota mentic intentõne. ⁊ co¬
tidianis bonoꝵ oꝑin gressi¬
buo: ascende̾ atq miguure
nitant᷑ ad consortiũ eõrũ qͥ
se in xp̃o p̾cesẜ̾ant. finitis¬
q passionũ agonib: iite
acceꝑant coronã. in exem¬
plo eoꝵ qui quondã trans¬
lati in babilonẽ de idea.
rirsum sub ducib zoroba¬
bel ⁊ ih̾u in prĩam sunt re¬
lat. mag ne q instantia de¬
uotõnis restaurasse scã q̃
bostis destrux̾at refeit. que
figura est manifestissime

Expanded text:
ac leviora reddidit futuroac leviora reddidit futuroenim quod sequitur: Requiescam in die tribulationis meae, ut ascendam ad populum transmigrationis meae. Requiescit enim in die non solum retributionis, sed et tribulationis, qui per afflictiones temporales aeterna se gaudia nacturum esse non dubitat, juxta illud Apostoli: Spe enim salvi facti sumus . Et iterum: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Haec est autem in hac vita requies electorum, ut, relicto infimorum appetitu, tota mentis intentione et quotidianis bonorum operum gressibus ascendere ac transmigrare nitantur ad consortium eorum qui se in Christo praecesserunt, finitisque passionum agonibus, vitae accipiant coronam in exemplum eorum qui quondam translati in Babylonem, de Judaea rursum ducibus Zorobabel et Jesu patriam sunt relat, magnaeque instantia devotionis restaurasse sancta, quae hostis destruxerat, refert; quae figura est manifestissima
Abbreviated transcription (Latin):
cor meum: ab huc que uen¬
tura in mundũ preuideo.
⁊ quicquid mnͥ urtutis spi¬
talic messe putaui. totũ ħ
quasi fragile contremuit:
dum maiores beatoꝵ xpi a
tur cum dicit᷑. Et subt᷑ me
turbata est uirtꝰ mea. Ue¬
ne autẽ uirtutẽ suam non
in se: sed subt̾ se dicit eẽ tur¬
batã. quia altus ad concem¬
placõm celestiũ archanoꝵ
esse uidet eleuatũ.⁊ quo al¬
tior efficit᷑ lumĩe contem¬
platõnis: eo se im ꝑfectio
gesserat conturbat᷑. Tur¬
bata est autẽ uirtus ꝓph̾e. con¬
tremuerũt ossa. et expauit
uent̾. nõ solũ quia minus
ꝑfectũ se acrione cognou̾:
uerũ etiam quia om̃s qui
secutõnec passuros dicit. sed
⁊ ip̃m xp̃m qui sine pecra¬
to intraret in mundũ: nõ
siue pena pcc̃i exiturum in¬
dit esse de mundo. iuxtaꝙ ĩ
ipõ cantici sui principio de¬
sionauat. Nec tam̃ idem pa¬
uor ac tremor expers conso¬
latõtus remansit: cui p̾sen¬
tia aduersa sꝑes minorauit

Expanded text:
cor meum ab his quae cor meum ab his quae tura in mundum praevideo, et quidquid mihi virtutis spiritualis inesse putavi, totum hoc quasi fragile contremuit, dum majores beatorum Chritur, cum dicitur: Et subtus me turbata est virtus mea. Bene autem virtutem suam, non in se, sed subter se dicit esse turbatam, quia raptus ad contemplationem coelestium arcanorum per se vidit elevatum; et quo altior efficitur lumine contemplationis, eo se imperfectiorgesserat conturbatur. Turbata est autem virtus prophetae, contremuerunt ossa, expavit venter, non solum quia minus se perfectum actione cognovit, verum etiam quia omnes qui persecutiones passuros dicit: sed et ipsum Christum qui sine peccato intraret in mundum, non sine poena peccati exiturum vidit esse de mundo, juxta quod et in ipso cantici sui principio designaverat. Nec tamen idem pavor ac tremor expers consolationis remansit, cui praesentia adversa spes minoravit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipĩc que ip̃e preuidene
uentura locutꝰ sum. uł cer¬
te contemplat᷑ diũ sum ge¬
nic humani statũ: custõdi¬
ui inquit mne ip̃m cremen¬
te anmo sollercius. ne forte
ne ue labus p̾dicans: ipse
reꝓbus effic̾e̾r. Et notandũ
quia expauisse se dicit auo¬
ce orõine labioꝵ suoꝵ. cum
nichil prsus orasse in toto ħ
carmine uideat᷑. sed tm̃mo¬
do timens ac pauens: uen¬
tura xpi ⁊ eccli̾e sacramẽta
descrił̾e. Nec tam̃ fallit̾ qui
carm̃ suũ oratõm nũcupat:
quia deidem talem titulũ
p̾posuit. Oratio ab acuch ꝓ¬
ph̾e pro pignoratõnib. qr
quicquid uir sanctꝰ loquit᷑.
totũ ꝑꝓfecto hoc oratio ad de¬
um est. Om̃e qd̾ agit is cu¬
ius sincera intentio est dño
placendi. hoc pro ip̃o apud
cõmendat. Et introut tre¬
mor in ossa mea. Micut car¬
nis nomĩe aliquociens scp¬
tura camalec urãs actões.
ita ossiũ uocabulo fortia⁊
solet ac sꝑitalia facta d̾sig¬
nare. Gxpauit ergo inquit

Expanded text:
ab his quae ipse praevidens ab his quae ipse praevidens ventura locutus sum. Vel certe contemplatus diversum generis humani statum: Custodivi, ait, me ipsum, tremente animo solertius, ne forte neve aliis praedicans ipse robus efficerer. Et notandum quia expavisse se dicit a voce orationis labiorum suorum, cum nihil prorsus orasse in toto hoc carmine videatur; sed tantummodo timens ac pavens ventura Christi et Ecclesiae sacramenta describere; nec tamen fallitur qui carmen suum orationem nuncupaqui et eidem talem titulum proposuit. Oratio Habacuc prophetae pro ignorationibus, quia quidquid vir sanctus loquitur, totum profecto hoc oratio ad Deum est: omne quod agitis, cujus sincera intentio est Domino placendi, hoc pro ipso apud commendat. « Et introivit tremor in ossa mea. » Sicu carnis nomine aliquoties Scriptura carnales nostras actiones, ita ossium vocabulo fortia solet ac spiritualia facta designare. Expavit ergo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dens ascendes suꝑ equo ᷤ tu¬
os: et nũc de endem sb̾in¬
fert᷑. misisti ĩ mare equoᷤ
tuos. ut ex utraq senten¬
tia colligrat᷑. ꝙ ita dñs in
mũdũ p̃dicatorec miẜit.
ut eisdem p̾dicantibꝰ ip̃e
nũqmͣ absit. sed sic̃ equis
aurigra: ita regendis sẽꝑ
eoꝵ mentib presit. Custo¬
diuit ⁊ expaint uent̾ me¬
us. a uoce oratõme labio¬
rũ meoꝵ. uentrẽ suũ mo¬
re ꝓpħic consueto ammũ
suum dicit. quia sic̃ uen¬
tre recipiunt᷑ cibi quibus
uirtus ac uita corporie ie¬
ficiat̾: ita cogitatões pie
scõ recipiunt᷑ in animo. qͥ¬
bus int̾iorie hoĩs uita ne
defice̾ debeat sustentat᷑ et
contmnet᷑. Custodiui ergo¬
inquit ꝓpheta: diligent᷑⁊
atrendens futuras xp̃i pã¬
siones ⁊ post̾i̾ores głas. rep¬
batõm ppłi mei.fide ge̾n¬
tium. conturbatie ad̾ no¬
uam p̾dicatõm eisde gen¬
tib. ꝑsecutõm adsisu cre¬
dentes ab infidelib mouẽ¬
dam: et expauit cor meũ

Expanded text:
dens ascendes super equos tuos, et nunc de eisdem subinfertur, misisti in mare equos tuos, ut ex utraque sententia colligatur, quod ita Dominus in mundum praedicatores miserit, ut eisdem praedicantibus ipse nunquam absit, sed sicut equis auriga, ita regendis semper eorum mentibus praesit. « Custodivit et expavit venter meus a voce orationis labiorum eorum. » Ventrem suum more prophetis consueto animum suum dicit; quia sicut ventre recipiuntur cibi, quibus virtus ac vita corporis reficiatur; ita cogitationes piae sancto recipiuntur in animo, quibus interioris hominis vita, ne deficere debeat, sustentetur et contineatur. Custodivi ergo, ait Propheta, diligenter attendens futuras Christi passiones et posteriores glorias, reprobationem populi mei, fidem gentium, conturbatis ad novam praedicationem eisdem gentibus, persecutionem adversus credentes ab infidelibus movendam; et expavit cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
bus ueritate sue p̾dicatio.¬
nus confirmant insinuan¬
t᷑. E unt ergo in lumĩe ia¬
cula xp̃i. eunt in splendore
fulguris armoꝵ illius. qͥa
que fecit magnalia. que a¬
peruit aichana. que posuit
mandata. que ꝓmisit pre¬
mia: cuncto iam mundo ꝑ
euangłicas littas sole cla¬
rius innotuere. Med et scĩ
docrorec quia filii lucis st̃.
queq illo donante agunt
siue loqunt᷑: luce nimirũ
ac splendore clare fulgent.
In cõminatõne tua mino¬
rabis t̾ram: ⁊ in furore tu¬
o detrahes gentes. Cõmin¬
ando districtõm iudicu qͦ
impii dampnant᷑:. humi¬
liabis salubrit̾ eos qui ter¬
rena celestib ante pon̾e so¬
lebant. ut minoratis pau¬
lat̾im̃ t̾renis cupiditatib: que
sursum sunt sapiant. ⁊ quere
incipiant. Et infe̾ndo furorẽ
condep̃nabis eos in ꝑpetuum.
qui pro eterna sua exaltatõ¬
ne: ad tempus hũĩliari con¬
tempẜunt. Quod ne sibi eue¬
niat : precat᷑ psalmista dicẽs.

Expanded text:
bus veritatem suae praedicatiobus veritatem suae praedicationis confirmant, insinuantur. Eunt ergo in lumine jacula Christi, eunt in splendore fulgoris armorum illius, quia quae fecit magnalia, quae apparavit arcana, quae proposuit mandata, quae promisit praemia, cuncto jam mundo per evangelicas litteras sole clarius innotuere. Sed et sancti doctores, quia filii lucis sunt, quaeque illo donante agunt sive loquuntur, luce nimirum ac splendore clare refulgent. In comminatione tua minorabis terram, et in furore tuo detrahes gentes. Comminando districtionem judicii quo impii damnentur, humiliabis salubriter eos qui terrena coelestibus anteponere solebant, ut, minoratis paulatim terrenis cupiditatibus, quae sursum sunt sapere et quaerere incipiant; et inferendo furorem condemnabis eos in perpetuum, qui proterva sua exaltatione ad tempus humiliari contempserunt, quod ne sibi eveniat precatur Psalmista dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uit in orbem. ut ip̃ã in ordi¬
ne suo. id est post impletũ
drũce incarnatõnis archa¬
nũ a longo ꝑfidie lango¬
re exurgens staret in fide.
conũsus continuo subiecit.
In lumĩe iacula tua ibunt.
in splendore fulguriꝰ armo¬
sunt illius. quib corda ho¬
minũ conpt̃gunt᷑. ⁊̃ salu¬
tari uuln̾e inẜlicto: possit
tate ego sum. Que uidelic
iacula in lumĩe cunt. quia
ministĩo docroꝵ ueritatis⁊
uerba mundo palam inno¬
tuerũt. Iuxta qd̾ ip̃a uitas
eisdem p̾recipit dicens. Que¬
cũq dico uobis in tenebris.
dicite in lumĩe. et qd̾ in au¬
re auditis: p̃dicate suꝑ tec¬
ta. Et qm̃ eloquia lucis se¬
cuta est etiã clanitas mira¬
culoꝵ: addidit. In splendore
fulguris armoꝵ tuoꝵ. Ia¬
culis quippe bellantet adu̾¬
sarios fenunt: armis mu¬
mendo sese auulne defen¬
dunt. Unde in iaculis meri¬
to dicta p̾dicantiũ quibus
prauitate infideliũ supe¬
rant. in armis mirac ła qui¬

Expanded text:
vit in orbem, ut ipsa in ordivit in orbem, ut ipsa in ordine suo, id est, post impletum dominicae incarnationis arcanum, a longo perfidiae languore exsurgens staret in fide, conversus continuo subjecit. In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulgoris armosunt illius, quibus corda hominum compunguntur, ut salutari vulnere inflicto, possit rata charitate ego sum. Quae videlicet jacula in lumine eunt, quia ministerio doctorum veritatis verba mundo palam innotuerunt, juxta quod ipsa Veritas eisdem praecepit dicens: Quae dico in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Et quoniam eloquia lucis secuta est etiam claritas miraculorum, addidit: In splendore fulgoris armorum tuorum. Jaculis quippe bellantes adversarios feriunt, armis muniendo sese a vulnere defendunt; unde in jaculis merito dicta praedicantium, quibus pravitatem infidelium superant, in armis miracula qui
Abbreviated transcription (Latin):
de fontib ist ł. longe late¬
qr in natõnes tocus orbis dis¬
ꝑserit dicens ad discipłõs. Ite
docete omĩs gentes: baptizã¬
tes eos in nomĩe patris ⁊ fi¬
lii. et spc̃ sancti. Bene aũt
cum dixisset ꝙ daret abis¬
sus uocem suam: addidit.
ab altitudine fantasie sue.
quia qd̾ nob̃ mirabile scĩ
p̾dicatores foris ꝓuũciant.
ex eo uiinirũ fonte sapien¬
tie procedit. quo intus mur
ab ilius contemplatis celes¬
tib gaudus illustrant᷑. An¬
non abissus magna dedit
uocem suam ab altitudine
fantasie sue. cum dicẽt apꝰ¬
tolus paulus . os nr̃m pat
aduos o corinthii. cor mĩn
dilatatũ est : non angusti¬
anuĩ in nobic. angustiamĩ
autẽ in uiscerib urĩs. tan¬
qm̃ filiis dico. dilatamim
⁊ uos. Un de autem ł quo
ordine ꝓueuĩt ut salutan¬
bus aquis nuundus asꝑge¬
tur. utq abissus sapientie
celestis inconuerit: sub se
⁊ misso a patre spũ illustra¬
uit eccãm. ac totum dilata¬

Expanded text:
de fontibus Israel longe latede fontibus Israel longe lateque in nationes totius orbis disperserit, dicens ad discipulos: Ite, docete omnes gentes, baptizantes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Bene autem cum dixisset quod daret abyssus vocem suam, addidit, ab altitudine phantasiae suae, quia quod nobis mirabile sancti praedicatores foras pronuntiant, ex eo nimirum fonte sapientiae procedit, quo intus ipsi mirabilius contemplatis coelestibus gaudiis illustrantur. Annon abyssus magna dedit vocem suam ab altitudine phantasiae suae, cum diceret apostolus Paulus: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris. Tanquam filiis dico, dilatamini et vos . Unde autem vel quo ordine provenerit, ut salutaribus aquis mundus aspergeretur, utque abyssus sapientiae coelestis terris intonuerit, subsequoelum, et misso a Patre Spiritu, illustravit Ecclesiam, ac totum dilata