comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerba cognoscatis. quȩ aut̃ dicta fuerint
ita ut capiti conuenire ñ possint. ad cor¬
pus referatis. Sic enĩ loqͥtur xp̃c tanq
tua. Hanc causã asseruit. quare debe¬
at exaudiri. qͥa suauis . ẽ. miscđia dĩ Non¬
ne hoc magis erat consequens ut dicerit
ȩxaudi mẽ dnẽ ut suauis sit miscdĩa cua¬
tribulor: causã dicit quare sẽ exaudiri
roget. Sed homini intribulatione posito
nẽcesse. ẽ. ut suauis sit miscđia dĩ. De hic
suauitate miscđiȩ dĩ. uidete qͥd alio loco
scriptura dicat. Sic̃ pluuia insiccitate.
ita speciosa. ẽ. miscđia dĩ intribulations
Qđ ibi ait speciosa. ẽ. hoc att hic suauis.
Nec panis dulcis. ẽẽt: nͥ fames p̾cederet
Ergo & qͣndo dñs ꝑmittit aut facit. ut in
tribulatione asiqua simus: etiã tunc
tribulatione sũ. ut suauis mͥ sic miscđia
tua. Ad hoc enĩ subuenire differebas:
tra ñ. ẽ. qđ differas. Puenit tribulatio
mea ad certã mensurã calamitatis. ue¬

Expanded text:
verba cognoscatis; quae autem dicta fuerint verba cognoscatis; quae autem dicta fuerint ita ut capiti convenire non possint, ad corpus referatis. Sic enim loquitur Christus tua. Hanc causam asseruit quare debeat exaudiri, quia suavis est misericordia Dei. Nonne magis hoc erat consequens ut diceret, Exaudi me, Domine, ut suavis mihi e, quoniam tribulor, causam dicit quare se exaudiri roget: sed homini in tribulatione posito, necesse est ut suavis sit misericordia Dei. De hac suavitate misericordiae Dei videte quid alio loco Scriptura dicat: Sicut pluvia in siccitate, ita speciosa est misericordia Dei in tribulatione . Quod ibi ait, speciosa; hoc ait hic, suavis. Nec panis dulcis esset, nisi fames praecederet. Ergo et quando Dominus permittit aut facit ut in tribulatione aliqua simus, etiam tunc tribulatione sum, ut suavis mihi sit misericordia tua. Ad hoc ergo subvenire differebas, tra non est quod differas; pervenit tribulatio mea ad mensuram certam calamitatis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
OSTERIOR psalmi pars de quo
hesterno die locuti sumꝰ caritati
urȩ̃: hodie nob̾ explicanda reman¬
serat. & uideo tẽpus. eẽ. reddendi debi¬
ti. si tam̃ eius ꝓlixitas ñ nos etiã hodie
debitores reliquerit. Itaq hoc p̃loquor.
& peto. ne diuturnũ sermonẽ in his quȩ
manifesta st̃ expectetis. Ita enĩ possumꝰ
in obscuriorib necessitate immorari. &
fortasse supplere qđ debemꝰ: ut aliis di¬
eh alia debeamꝰ aliaq reddamꝰ. Uideamꝰ
gͦ quȩ sequunt᷑ postea quã dix̃ neq coar¬
tet suꝑ me puteus os suũ. Qđ hesterno
die com̃daui caritati urẽ. ut omĩ animi
intentione & fide pietatis caueamꝰ. ne
hoc maledictũ suꝑueniat nob̾. Iunc enĩ
coartat puteus suꝑ hominẽ os suũ id .ẽ.
ꝓfunditas iniqͥtatis: qͣndo ñ solũ mersus
in peccatis iacet. s etiã ꝑdit aditũ con¬
fessionis. Quando aut̃ dicit homo pecca¬
tor sũ: radiat᷑ aliqͦ lumine. etiã ꝓfun¬
ditas putei. Seqͥt᷑ gͦ int̾ passiones ex cla

Expanded text:
osterior pars psalmi de quo hesterno die locuti sumus Charitati Vestrae, hodie nobis explicanda remanserat. Et video esse tempus reddendi debiti, si tamen ejus proliritas non nos etiam hodie debitores reliquerit. Itaque hoc praeloquor, et peto ne diuturnum sermenem in his quae manifesta sunt exspectetis. Ita enine possumus in obscurioribus necessitate immorari, et fortasse supplere quod debemus, ut aliis diebus alia debeamus, aliaque reddamus. Videamus ergo quae sequuntur. Posteaquam dixit, Neque coarctet super me puteus os suum; quod hesterno die commendavimus Charitati Vestrae, ut omni animi intentione et fide pietatis caveamus ne hoc maledictum superveniat nobis. Tunc enim coarctat puteus super hominem os suum, id est profunditas iniquitatis, quando non solum mersus in peccatis jacet, sed etiam perdit aditum confessionis. Quando autem dicit homo, Peccator sum; radiatur aliquo lumine etiam profunditas putei. Sequitur ergo, inter passiones exclama
Abbreviated transcription (Latin):
Quid si deessent qͥ ꝓficerent. ille seruus
dĩ ñ erat liberandus: Quacunq gͦ me
conuertã. si ue ad punitionẽ. siue ad
liberacionẽ inimicoꝵ. ñ uideo causã
petitionis huiꝰ. ꝓpt̾ inimicos meos erue
me: nͥ aliqͥd intelligamꝰ. qđ cũ dixero
adiuuante dño iudicabit in uob̾. qͥ habi¬
tat & in uob̃. Est quȩdã lib̾atio scõꝵ oc

Expanded text:
Quid, si deessent qui proficerent, ille servus Quid, si deessent qui proficerent, ille servus Dei non erat liberandus? Quocumque ergo me convertam, sive ad punitionem, sive ad liberationem inimicorum, non video causam petitionis hujus, Propter inimicos meos erue me: nisi aliquid intelligamus, quod cum dixero adjuvante Domino, judicabit in vobis qui habitat in vobis. Est
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc ẽ. illa speciosa miscdia dĩ. quã supra
dix̃. Nã sequenti uersu exponit qđ dix̃.
Qm̃ tribulor uelocit̃ exaudi me. Quid
.ẽ. uel ocit̃ Iã ñ .ẽ. qđ differas. Tribu¬
lor. p̃cessit afflictio mea. sed sequatur
erue me. Hȩc plane miranda petitio .ẽ.
nec breuit ꝑstringenda. nec cursĩ tran¬
silienda. Prorsus miranda. Propt̾ inimi¬
cos meos erue mȩ. Quid ẽ ꝓpt̃ inimicos
meos erue me: Ut confundant᷑ & cruci¬
ent᷑ liberatione mea. Quid gͦ: Si ñ eẽnt
illi qͥ liberatione tua. ee̾nt. cruciandi tͥ
suhueniri ñ debuit. & tunc tͥ acceptabi¬
lis. ẽ liberatio. cũ fuerit alterius dam¬
natio : Ecce ñ st̃ inimici. qͥ uł confun¬
dart᷑ uł corqueant᷑ de lib̾atione tua.
Sic rimanebis. ñ liberaberis: An ad hoc¬
liberaberis ut ualeat inimicis tuis. qͦ
possint & ipsi tua lib̾atione conuerti.
Sed & hoc mirũ ẽ. si habeat aliquã peti¬
tionis causã. Nunqͥdenĩ ad hoc libat᷑
seruus dĩ adño dõ suo. ut alii ꝓficiant:

Expanded text:
Haec est illa speciosa misericordia Dei quam supra dixit. Nam sequenti versu exponit quod dixit: Quoniam tribulor, velociter exaudi me. Quid est, velociter? Jam non est quod differas: tribulor; praecessit afflictio mea, sequatur erue me. Haec plane miranda petitio est, nec breviter perstringenda, nec cursim transilienda; prorsus miranda: Propter inimicos meos erue me. Quid est, Propter inimicos meos erue me? Ut confundantur, ut crucientur liberatione mea. Quid ergo, si non essent illi qui liberatione mea essent cruciandi, mihi subveniri non debuit? et tunc tibi acceptabilis est liberatio, cum fuerit alterius damnatio? Ecce non sunt inimici, qui vel confundantur, vel torqueantur de liberatione tua: sic remanebis? non liberaberis? An ad hoc ut valeat inimicis tuis, quo possint et ipsi tua liberatione converti? Sed et hoc mirum est, si habeat aliquam petitionis causam. Numquid enim ad hoc liberatur servus Dei a Domino Deo suo, ut alii proficiant?
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ istã ciuitatẽ : Sed ñ st̃ sem̃ abrahȩ
illi iudei. qͥb dictũ. ẽ. si filii abrahȩ
estis. oꝑa abrahȩ facite. Sem̃ gͦ seruoꝵ
eiꝰ. imitatores fidei seruoꝵ eiũs obtine¬
bunt eã. Deniq ultimꝰ uersus supiorẽ
exponit. Quasi enĩ turbatꝰ ne putares
forte hoc de iudeis dici. & sem̃ seruoꝵ eiꝰ
obtinebunt eã dicens. nos sem̃ gentium
sumꝰ. quȩ idola coluer̃. & demonib ser¬
uierunt. qͥd gͦ nob in hac ciuitate sꝑan¬
dũ .c̃: statim subiecit. ut p̃sumas & spes.

Expanded text:
 civitatem? Sed non sunt semen Abrahae illi Judaei quibus dictum est: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Semen ergo servorum ejus, imitatores fidei servorum ejus obtinebunt eam. Denique ultimus versus superiorem exponit. Quasi enim turbatus, ne putares forte hoc de Judaeis dici, Et semen servorum ejus obtinebunt eam, dicens, Nos semen gentium sumus, quae idola coluerunt, et daemonibus servierunt; quid ergo nobis in hac civitate sperandum est? statim subjecit, ut praesumas
Abbreviated transcription (Latin):
ista dix̃ Quẽ tu ꝑcussisti. ipsi ꝑsecuti st̃.
& suꝑ dolorẽ uulnerũ meoꝵ addider̃
Suꝑ quẽ dolorẽ uulnerũ: Suꝑ dolorẽ
peccatoꝵ ipsi addider̃. Uulnera enĩ sua.
peccata sua dix̃. Sed ne ad caput respicias.
ad corpus aduerte. Scdm cuius uocẽ dictũ
.ẽ. ab ipso in illo psalmo. in qͦ uocẽ suã osten¬
dit: qͥa eiꝰ pͥmũ uersũ de cruce clamauit
Ds̃ ds̃ ms respicc in me. quare me dereliqͥsti.
Ibi secutꝰ ait Longe a salute mea uerba
delictoꝵ meoꝵ. psa st̃ uulnera inflicta
a latronib inuia ei quẽ leuauit inium̃¬
tũ suũ. quẽ sacerdos & leuites transeuntes
inuenerant & contẽpserant. a quib curari
ñ potuit. Transiens aut̃ samaritanꝰ mi-¬
sertꝰ. ẽ. eiꝰ. accessit. & in ium̃tũ ꝓpriũ

Expanded text:
ista dixit: Quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt, ista dixit: Quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Super quem dolorem vulnerum? Super dolorem peccatorum ipsi addiderunt: vulnera enim sua peccata dixit. Sed ne ad caput respicias; ad corpus adverte, secundum cujus vocem dictum est ab ipso in illo psalmo, in quo vocem suam ostendit, quia ejus primum versum de cruce clamavit: Deus, Deus meus, respice in me; quare me dereliquisti? Ibi secutus ait: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Ipsa sunt vulnera inflicta a latronibus in via, ei quem levavit in jumentum suum: quem sacerdos et Levites transeuntes invenerant et contempserant, a quibus curari non potuit; transiens autem Samaritanus misertus est ejus; accessit, et in jumentum proprium
Abbreviated transcription (Latin):
m̃surã quandã. eẽ. retributionis in
omĩb necquenquã posse ꝑmitti ãpliꝰ
seuire quã accepit potestatẽ qͦmͦ illi ad¬
dider̃ : Aut quȩ .ẽ. ista ꝑcussio dnĩ:
N imirũ ex ꝑsona locutꝰ ẽ eiꝰ unde corpꝰ
accepat. unde carnẽ assũpserat. id. ẽ.
generis humani. ipsius adȩ qͥ ꝑcussus. ẽ.
primo morte ꝓpt peccatũ suu. Morta¬
les
gͦ hic homines cũ poena nascunt᷑. Huic
poene addunt. qͥcunq homines fuerint ꝑ¬
secuti. Iã enĩ homo hic moriturus ñ. c̃ẽt:
nͥ illũ ds̃ ꝑcussisset. Quid gͦ tu homo seuis
ãplius: Parũne homini . ẽ. qđ aliqͣndo mo¬
riturus. ẽ: Portat gͦ unꝰ qͥsq nr̃m poenã
suã. Huic poenȩ uolunt addere. qͥ nos ꝑ¬
sequunt᷑. hȩc poena ꝑcussio. ẽ dñi. Dñs
qͥppe sententia ꝑcussit hominẽ. Qua die
tetigeritis inqͥt̾. morte moriemini. Ex
hac morte carnẽ susceꝑat. & uetꝰ homo nr̃
simul crucifixus. ẽ. cũ illo. Ex illius uoce

Expanded text:
 esse retributionis in omnibus, nec quemquam posse permitti amplius saevire quam acceperit potestate; quomodo illi addiderunt, aut quae est ista percussio Domini? Nimirum ex persona locutus est ejus unde corpus acceperat, unde carnem assumpserat, id est generis humani, ipsius Adae qui percussus est primo morte propter peccatum suum . Mortales ergo hic homines cum poena nascuntur: huic poenae addunt, quicumque homines fuerint persecuti. Jam enim homo hic moriturus non esset, nisi illum Deus percussisset: quid ergo tu homo saevis amplius? parumne homini est, quod aliquando moriturus est? Portat ergo unusquisque nostrum poenam suam: huic poenae volunt addere qui nos persequuntur. Haec poena percussio est Domini. Dominus quippe sententia percussit hominem: Qua die tetigeritis, inquit, morte moriemini . Ex hac morte carnem susceperat, et vetus homo noster simul crucifixus est cum illo . Ex illius voce
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ amicȩ st̃ iusticia & pax. ipsȩ se oscu¬
lant᷑: Si amicã pacis ñ amaueris: ñ te
amabit ipsa pax. nec ueniet ad te. Quid
enĩ magnũ. ẽ. desiderare pacẽ Qui¬
uis malus desiderat pace Bona enĩ res
est pax. Sed fac iusticiã. qͥa iusticia &
pax se osculant᷑: ñ litigant. Tu quare
litigas cũ iusticia: Ecce iusticia dicit tͥ
ne fureris. & ñ audis. Ne adulteres.
ñ uis audire. Non facias alteri. qđ tũ
pati ñ uis. Nondicas alteri. qđ & tͥ dici
ñ uis. In unicus es amicȩ meȩ. dicit tibi
pax. Quid me quęris : Amica sũ iusticiȩ
Quẽcunq inuenero inimicũ amicȩ meȩ.
ñ ad illũ accedo. Uis gͦ uenire ad pacẽ:
Fac iusticiã. Idõ alius psalmꝰ dicit tͥ
Declina a malo & fac bonũ. Hoc . ẽ. ama¬
re iusticiã. & cũ iam declinaueris a ma¬
lo. & feceris bonũ: quȩre pacẽ & seque

Expanded text:
duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se oscuduae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justitia dicit tibi, Ne fureris; et non audis: Ne adulteres; non vis audire: Non facias alteri quod tu pati non vis, non dicas alteri quod et tibi dici non vis. Inimicus es amicae meae, dicit tibi pax; quid me quaeris? Amica sum justitiae, quemcumque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? Fac justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: «Declina a malo, et fac bonum» hoc est amare justitiam; et cum jam declinaveris a mal
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas occurrer̾ sibi. Ueritas in t̾ra
gentiũ. Ueritas enĩ ubi: Ubi erant e¬
loquia dĩ Miscdia ubi: In illis qͥ dimi¬
serant dm̃ suũ. & conuerterant se ad
demonia. Nunqͥd & ipsos despexit:
Quomꝰͦ si diceret. Uoca & istos longe fu¬
gitiuos qͥ multũ a me recesser̃. Uoca. in¬
ueniant me quęrentẽ se. qͥa ipsi nole¬
bant quȩrere me. Ergo miscđia & ueri¬
tas occurrer̾ sibi. Iusticia & pax oscu¬
latȩ sunt se Fac iusticiã. & habebis pa¬
cem ut osculent᷑ se iusticia & pax.
Si enĩ ñ amaueris iusticiã: pacẽ ñ habe¬
bis. Amant enĩ se duo ista. iusticia &
pax & oscul ant᷑ se ut qͥ fecerit iusticiã.
inueniat pacẽ osculantẽ iusticiã. Duȩ
amice st̃: tu forte unã uis. & alterã ñ
facis. Nemo ẽ enĩ qͥ ñ uult pacẽ. sed non
om̃s uolunt oꝑari iusticiã. Interroga
om̃s homines. Uis pacẽ: Uno ore tibi
respondet. totũ genus humanũ. Opto.
cupio. uolo. amo. Ama & iusticiã. quia

Expanded text:
eritas occurrerunt sibi.» Veritas in terra Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, «Misericordia et veritas occurrerunt sibi; justitia et pax osculatae sunt se.» Fac justitiam, et habebis pacem; ut osculentur se justitia et pax. Si enim non amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et alteram non facis: nemo est enim qui non vult pacem; sed non omnes volunt operari justitiam. Interroga omnes homines: Vis pacem? Uno ore tibi respondet totum genus humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia
Abbreviated transcription (Latin):
cata. & purget nos ab omĩ iniquit ate.
Ueritas gͦ de t̾ra orta. ẽ & iusticia de cę
lpsperit. Quȩ iusticia decelo ꝓspex̃:
aniqua dĩ dicentis. Parcamꝰ huic homini
quqose sibi ñ peꝑcit Ignoscamꝰ. qͥa ipse¬
sibi ñ ignouit. Conuersus ẽ ad punien¬
di peccatuĩ suũ. conuertar & ego ad eũ
lberandũ. Ueritas de t̾ra ortã ẽ. & iu
benignitatẽ. & t̾ra nrã dabit fructũ
suuꝰ. Unus uersus restat. peto ut sine te¬
dio sit qđ dicturus sũ. Attendite rem
necessariã fr̃s mei. attendite. ꝑcipite.
ferte uobiscũ. & ñ sit in ane semendĩ
in cordib ur̃is. Ueritas inqͥt de terra
orta ẽ. confessi o peccatoꝵ ab homine.
& iusticia de cȩlo ꝓspexit. idest adnõ dõ
data ẽ. iustificatio confitenti. Ut ipse¬
se agnoscat impius impiũ. se aut̃ piũ¬
fieri ñ posse: nisi ille fecerit cui confi¬
tetꝰ. credendo in eũ qͥ iustificat impiũ.
Tuagͦ peccata potes habere. fructum
boni ñ habebis: nisi ille dederit cui

Expanded text:
. «Veritas» ergo «de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» Quae «justitia de coelo prospexit?» Tanquam Dei dicentis: Parcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puniendum peccatum suum; convertar et ego ad eum liberasuavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Unus versus restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam, fratres mei; attendite, percipite, auferte vobiscum, et non sit inane semen Dei in cordibus vestris. «Veritas,» inquit, «de terra orta est,» confessio peccatorum ab homine; «et justitia de coelo prospexit,» id est, a Domino Deo data est justificatio confitenti, ut ipse agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui
Abbreviated transcription (Latin):
cia ante eũ p̾ibit. & ponet in uia gres¬
sus suos. Iusticia illa.ẽ. quȩ est incon¬
fessione peccator. ueritas enĩ ipsa. ẽ
ustꝰ enĩ debes esse inte. ut punias te.
Ipsa .ẽ. pͥma hominis iusticia. ut punias
te malũ. & faciat te dĩ bonũ. Quia
gͦ ipsa . ẽ. pͥma hominis iusticia: ipsa
fit uia dõ. ut ueniat ad te ds̃ Ibi illi
fac uiã. in confessione peccators. Ideo
& ioħes cũ baptizaret in aqua poeni¬
tentiȩ & uellet ad se uenientes poenite¬
re de suis priorib factis. hoc dicebat.
Parate uiã dño. rectas facite semitas eiꝰ.
Placebus tͥ in peccatis tuis ohomo. displi
tͥ qđ eras. ut possis. eẽ. qđ ñ eras. Parate
uiã dño. Prȩcedat ista iusticia. ut confi¬
tearis peccata. ueniet ille & uisitabit
te. qͥa ponet in uia gressus suos. Est
enĩ iã ubi ponat gressus suos. est ubi ad
te ueniat: Ante aut̃ quã confitereris
peccata: int̾cluseras ate uiã dĩ. ñ
erat qͥ ad te uenisset Confitere uitã

Expanded text:
ia ante eum praeibit, et ponet in; via gressus suos.» Justitia illa est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat qua ad te veniret. Confitere vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
perit xp̃m. Ibi ambulauit pedib suis.
ibi mirabilia fecit. Postremo tantũ ho¬
norẽ illi genti detulit. ut cũ eũ int̃pel¬
laret quȩdã mulier chananea. salutẽ
quȩrens filiȩ suȩ: dixerit ei. Non sũ
missus nisi ad oues. quȩ perier̃ domꝰ
tam̃ ꝓpe tim̃tes eũ salutare ipsius.

Expanded text:
perit Christum. Ibi ambulavit pedibus suis, perit Christum. Ibi ambulavit pedibus suis, ibi mirabilis fecit. Postremo tantum honorem illi genti detulit, ut cum eum interpellaret quaedam mulier Chananaea salutem quaerens filiae suae, dixerit ei: «Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus tamen prope timentes eu
Abbreviated transcription (Latin):
erant ꝓpe: Iudeos. qͥa unũ dm̃ colebañ
Quos dixit qͥ erant longe: Gentes. qͥ di¬
miserant eũ a quo factierant. & cole¬
bant illa quȩ ipsi fecerant. Nonenim
regionib longe.ẽ. qͥsq adõ: sed affecti¬
bus. Amas dm̃ ꝓpe es. Odisti dm̃. lon¬
ge es. Uno locostans. & ꝓpe es. & longe
es. Ergo fr̃s. respexit iste ꝓpħa. & quan¬
quã generalẽ uidit miscđiam dĩ suꝑ
om̃s: tam̃ aliqͥd speciale & ꝓpriũ uidit
sola erit. sed de omĩb gentib colliget᷑.
Quia suꝑ scõs suos loquet᷑ pacẽ. & in eos
qͥ conuertunt cor ad ipsũ. Ꝙ om̃s qͥ con¬
uersuri st̃ cor ad ipsũ de omĩ orbe t̾rarũ.
ut in habitet gła in t̾ra nr̃a. Id .ẽ. in ea
t̾ra inqua natꝰ erat ꝓpħia. habitet gła
ibi pͥmo tẽplũ. ibi sacrificabat᷑ dõ. ibi
patriarchȩ. ibi ipse etiã uenit de semine
abrahȩ. ibi manifestatꝰ ẽ xp̃c. ibi appa¬
ruit xp̃c. Inde enĩ uirgo miria quȩ pe¬

Expanded text:
erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant. Non enim regionibus longe est quisque a Deo, sed affectibus. Amas Deum, prope es; odisti Deum, longe es. Uno loco stans, et prope es, et longe es. Ergo, fratres, respexit ista Propheta: quanquam generalem vidit misericordiam Dei super omnes; tamen aliquid speciale sola erit, sed de omnibus gentibus colligetur; «quia super sanctos suos loquetur pacem, et in eos qui convertunt cor ad ipsum,» et omnes qui conversuri sunt cor ad ipsum de omni orbe tut inhabitet gloria in terra nostra:» id est, in ea terra in qua natus erat Propheta, inhabitet gloria ibi primo templum, ibi sacrificabatur Deo, ibi Patriarchae, ibi ipse etiam venit de semine Abrahae, ibi manifestatus est Christus, ibi apparuit Christus: inde enim virgo Maria, quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
gente iudeoꝵ. Pom̃s t̾ras ubiq idola
c̃olebant᷑. demonia timebant᷑ non ds̃.
nilla gente timebat᷑ ds̃. Sed ꝓpt̃ qͥd
timebat᷑ in ueteri testam̃to: ⁊ imebat᷑
ne daret illos incaptiuitatẽ. ne tolle¬
ret illis t̾rã. ne grandine contunderet
uites ipsoꝵ. ne faceret steriles upores
eoꝵ. ne auferret ab eis filios eoꝵ. Hȩc
enĩ carnalia ꝓmissa dĩ tenebant ad huc
paruas animas. & ꝓpt̃ hȩc timebat᷑ ds̃
Sed ꝓpe illis erat. qui uł ꝓpt̾ hec ipsũ
timebant. Terrã petebat paganꝰ a dia¬
bolo. t̾rã petebat iuideus a dõ. Unũ erat
qđ pecebant. sed non unꝰ a quo petebar̃
Petendo iste qđ paganꝰ petebat. discer¬
nebat᷑ tam̃ a pagano. qͥa ab illo ista pe¬
tebat qͥ om̃ia fecerat. & ꝓpi illis erat
ds̃ quã gentib. Prope erat tam̃. Resur-¬
rexit & eos qͥ longe erant & eos qͥ prope
ens euangelizauit pacẽ uob̾ qͥ eratis lon-¬
ge. & pacẽ iis qui ꝓpe Quos dix̃ qui

Expanded text:
gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; daemonia timebantur, non Deus: in illa gente timebatur Deus. Sed propter quid timebatur? In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia promissa Dei tenebant adhuc parvas animas, et propter haec timebatur Deus: sed prope illis erat, qui vel propter haec ipsum timebant. Terram petebat Paganus a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pagano, quia ab illo ista petebat, qui omnia fecerat. Et prope illis erat Deus, qui Gentibus longe erat; tamen respexit et eos qui longe erant, et eos qui prope ens evangelizavit pacem vobis qui eratis longe, et pacem his qui prope» . Quos dixit qui
Abbreviated transcription (Latin):
in ignẽ ȩt̾nũ. & hi cũ illo qͥcunq illi
consentiunt. & recedere abeo nolunt:
Erit gͦ pax purgata in filiis dĩ. om̃ĩb
amantib se. uidentib se plenos dõ.
Cũ erit ds̃ omĩa in omĩb cõmune spe
psa erit ꝑfecta. & plena par Hanc lo¬
quit᷑ in plebẽ suã: hanc uolebat au¬
dire ille qͥ ait Audiã quid ł oquat᷑
mint cor adipsũ. Eia fr̃s. uultis ut ad
uos ptineat ista pax. quã loquit᷑ dĩ
onuertite cor ad ipsũ. ñ ad me aut ad
uii: aut ad quenquã hominẽ. Quisqͥs
eni uoluerit homo conuertere ad se
corda hominũ: cadet cũ ipsis. Quid ẽ.
melius ut cadas cũ illo. adquẽ con¬
uerteris. an ut stes cũ illo cũ qͦ conuer¬
teris: Gaudiũ nr̃m. pax nr̃a. requies
nr̃a. finis omniũ molestiarũ. ñ est nisi
ds̃ Beati qͥ conuertunt cor ad ipsũ.
Ueruntam̃ ꝓpe tim̃tes eũ salutare ipsi¬
us. Erant quidã qui iã timebant eũ in

Expanded text:
in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi consentiunt, et recedere ab eo nolunt? Erit ergo pax purgata in filiis Dei, omnibus amantibus se, videntibus se plenos Deo, cum erit Deus omnia in omnibus . Commune specipsa erit perfecta et plena pax. Hanc loquitur in plebem suam; hanc volebat audire ille qui ait: «Audiam quid loquetur tunt cor ad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad illum, aut ad quemquam hominem. Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, pax nostra, requies nostra, finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati «qui convertunt cor ad ipsum.erumtamen prope timentes eum salutare ipsius.» Erant quidam qui jam timebant eum in
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quidẽ mortuũ dicit apłs. & ante
animȩ resolutionẽ. Corpus quidẽ inqͥt
mortuũ. ẽ ꝓpt̾ ꝑeccatũ Nã si ꝑseuera¬
ueris in eo quo reficeris: etiã morieris
Per seuera inmultũ manducando
ipsa res te int̾ficiet. ꝑseuera in multũ
ieiunando: inde morieris. Sede semp
ut nolis surgere: morieris inde Am̃¬
bula sẽꝑ ut nolis quiescere: morieris
inde. Uigila semꝑ ut nolis dormire.
morieris inde. Dormi semꝑ. ut nolis
uigilare: morieris inde. Quando gͦ
assũpta mors fuerit in uictoria: non
erunt ista. & erit pax plena. ȩt̃na.
erimꝰ in quadã ciuitate. ł r̃s quando
de illa loquor finire nolo. & marine
quando scandala crebrescunt: quis non
desideret illã ciuitatẽ unde amicus ñ
exit. quo inimicus ñ intrat. ubi nul¬
lus tẽptator. ẽ. nullus seditiosus. nul¬
lus diuidens popłm dĩ. nullus fati¬
gans eccłam in ministerio diaboli
quando ipse princeps ipsoꝵ mittit᷑

Expanded text:
quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante animae resolutionem: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum» . Nam si perseveraveris in eo quo te reficis, etiam morieris. Persevera in multum manducando; ipsa res te interficiet: persevera in multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis surgere; morieris inde: ambula semper, ut nolis quiescere; morieris inde: vigila semper, ut nolis dormire; morieris inde: dormi semper, ut nolis vigilare; morieris inde. Quando ergo absorpta fuerit mors in victoriam, non erunt ista; et erit pax plena et aeterna. Erimus in quadam civitate: fratres, quando de illa loquor, finire nolo, et maxime quando scandala crebrescunt. Quis non desideret illam civitatem, unde amicus non exit, quo inimicus non intrat, ubi nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus dividens populum Dei, nullus fatigans Ecclesiam in ministerio diaboli; quando ipse princeps ipsorum mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuera in eo qđ posuit. Certe refice¬
re te uolebas. hoc age sẽp. Hoc agen¬
doin eo qđ adhibueras ad resũptionẽ.
ibi inuenis lassitudinẽ. Multũ seden¬
do fatigatꝰ eras. surgis. deambulan¬
do reficeris. Perseuera in eo qđ refi¬
ceris. multũ deambulando lassaberis.
Sedere iterũ quęris. In ueni mͥ aliqͥd
unde te reficias. ubi ñ si ꝑseueraue¬
ris. iterũ deficias. Qualũ. ẽ gͦ ista
pax quã hic habent homi nes. tantis
resistentib molestiis. cupiditatib.
indigentiis. lassitudinib  Non est
ista uera: ñ .ẽ. ꝑfecta pax. Quȩ erie
ꝑfecta pax: Oportet corruptibile
hoc induere incorruptionẽ. & mort¬
le hoc induere immortalitatẽ. Tunic
fiet sermo qͥ scriptꝰ.ẽ: absorpta e mors
inuictoria: Ubi .ẽ. mors aculeus tuus
ubi .ẽ. mors contentio tua: Ubi enu
de morte uenit lassitudo ista. quam
uenimꝰ in omĩb refectionib nr̃is. De
morte.ẽ. qͥa corpus mortale portamꝰ

Expanded text:
persevera in eo quod posuit; certe reficepersevera in eo quod posuit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ubi non, si perseveraveris, iterum deficias. Qualis ergo est ista pax, quam hic habent homines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indigentiis, lassitudinibus? Non est ista vera, non est perfecta pax. Quae erit perfecta pax? «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, contentio tua» ? Ubi ende morte venit lassitudo ista, quam invenimus in omnibus refectionibus nostris. De morte est, quia corpus mortale portamus;
Abbreviated transcription (Latin):
consentiendo qđ suggerit. & si ñ uin¬
cunt tam̃ pugnant: Nondũ. ẽ. par.
ubi pugna ẽ. Aut date mͥ hominẽ. qͥ
nichil tẽptationis patit᷑ in carne su¬
a. & possit mͥ dicere qͥa iam pax est
Nichil quidẽ tẽptationis forte pacitꝰ
in illicitis uoluptatib. Saltẽ suggesti.¬
ones ipsas patitur. Uel suggeritur illi
qđ respuit. uł delectat. unde conti¬
neat. Sed ecce iã nichil delectat illi¬
citũ. Uel contra famem & sitĩ pugnañ
cotidie. Quis enĩ iustꝰ hinc alienus:
Pugnat gͦ fames & sitis. pugnat contͣ
nõs lassitudo carnis. pugnat delecta¬
tio somnii. pugnat oppressio. Uigila¬
re uolumꝰ. dormitamꝰ Ieiunare uo¬
lumꝰ esurimꝰ sitimꝰ. Stare uolumꝰ.
defatigam᷑. Querimꝰ sedere. si &
hoc diũ facimus. deficimꝰ. Quicquid
nob̾ ꝓuiderimꝰ ad refectionẽ: illic
rursus inuenimꝰ defectionẽ. Esuris.
dicit tͥ aliqͥs. Respondes esurio Ponit
ante te cibũ. Ad refectionẽ posuerat.

Expanded text:
consentiendo quod suggerit, etsi non vinconsentiendo quod suggerit, etsi non vincuntur, tamen pugnant. Nondum est ergo pax, ubi pugna est. Aut date mihi hominem qui nihil tentationis patitur in carne sua, ut possit mihi dicere quia jam pax est. Nihil quidem tentationis forte patitur in illicitis voluptatibus, saltem suggestiones ipsas patitur: vel suggeritur illi quod respuit, vel delectat unde contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dormitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: quaerimus sedere; si et hoc diu facimus, deficimus. Quidquid nobis providerimus ad refectionem, illic rursus invenimus defectionem. Esuris, dicit tibi aliquis? respondes, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Loquebat᷑ in illo ds̃ intꝰ. & mun¬
dus faciebat illi strepitũ foris. Cohi¬
bens gͦ aliquanto abstrepitu mundi.
& auertens se ad se. & ase in illũ cuius
uocẽ audiebat interius: quasi obturans
aurẽ contra tumultuantẽ uite huiꝰ
inquietudinẽ. & contra animã corpore
qđ corrũpit᷑ aggrauatã. & sensũ t̾re¬
na habitatione depͥmente. multa cogi¬
tantẽ: ait. Audiã quid loquat᷑ in me̾
pax ẽ. ad pacẽ uocat. Eia dicit qͥcunq
nondũ estis inpace. amate pacẽ. Quid
enĩ uob̾ melius de me inuenire pote¬
stis. quã pacẽ : Pax qͥd. ẽ: Ubi nullũ
bellũ.ẽ. Quid. ẽ. ubi nullũ bellũ est.
Ubi nulla contradictio ubi nichil
resistit. nichil aduersũ ẽ. Uidete
si iã ibi sumꝰ. uidete si iã ñ. ẽ confli¬
ctus cũ diabolo: uidete si ñ om̃s scĩ &
fideles. cũ principe demonioꝵ luctan¬
tur. & qͦmͦ cũ illo luctant᷑ quẽ non
uident : Luctant᷑ cũ concupiscentus
suis. quib ille suggerit peccata. & ñ

Expanded text:
dixit. Loquebatur in illo Deus intus, et mundus faciebat illi strepitum foris. Cohibens ergo aliquantum ab strepitu mundi, et avertens se ad se, et a se in illum cujus vocem audiebat interius; quasi obturans aurem contra tumultuantem vitae hujus inquietudinem, et contra animam corpore quod corrumpitur aggravatamixit. Loquebatur in illo Deus intus, et mundus faciebat illi strepitum foris. Cohibens ergo aliquantum ab strepitu mundi, pax est, ad pacem vocat. Eia, dicit, quicumque nondum estis in pace, amate pacem: quid enim vobis melius de me invenire potestis quam pacem? Pax quid est? Ubi nullum bellum est. Quid est, ubi nullum bellum est? Ubi nulla est contradictio, ubi nihil resistit, nihil adversum est. Videte si jam ibi sumus; videte si jam non est conflictus cum diabolo, videte si non omnes sancti et fideles cum principe daemoniorum luctantur. Et quomodo cum illo luctantur, quem non vident? Luctantur cum concupiscentiis suis, quibus ille suggerit peccata: et non
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ iacob: Attendite captiuitat᷑
ob. attendite. qͥa hoc. ẽ. auercisti
cariuitatẽ nr̃am ñ liberando nos a
barbaris. in qͦs ñ incurrimꝰ: sed libe¬
rando nos ab oꝑib malis. a peccatis
nris ꝑquę nobis sathanas domina¬
batur. Siqͥs enĩ liberatꝰ fuerit a pec¬
catis suis. ñ habet unde illi domine¬
uur pͥnceps peccatoꝵ. Quomͦ enĩ a¬

Expanded text:
vitatem Jacob.» Attendite captivitatem Jacob, attendite quia hoc est, Avertisti captivitatem nostram: non liberando nos a Barbaris, in quos non incurrimus; sed liberando nos ab operibus malis, a peccatis nostris, per quae nobis satanas dominabatur. Si quis enim liberatus fuerit a peccatis suis, non habet unde illi dominetur princeps peccatorum. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra nr̃a dabit fructũ suũ: Fece enĩ ui¬
dete qđ dico. Ecce locuti sumꝰ uob̾ uer¬
bũ dĩ. sem̃ sparsimꝰ deuotis cordib. tan¬
quã sulcata inuenientes pectora ur̃a
aratro confessionis. Deuotione & inten¬
tione suscepistis sem̃. cogitate de uerbo
qđ audistis. tanquã glebas frangentes.
ne sem̃ rapiant uolatilia. ut possit ibi
germinare qđ seminatũ. ẽ. & nisi ds̃
pluuerit. quid ꝓdest qđ seminatur.
oc .ẽ. dñs dabit suauitatẽ. & t̾ra nr̃a da¬
bit fructũ suũ. Ille enĩ uisitationib
suis. in otio. in negotio. in domo. inlecto.
in conuiuio. in collocutione. indeambu¬
latione uisitet corda ur̃a. ubi nos ñ sumꝰ.
U eniat ymber dĩ. & fructificet qđ ibi se¬
minatũ. ẽ. & ubi ñ sumꝰ nos. & securi
quiescimꝰ. aut aliud agimꝰ: ds̃ det incre¬
mentũ seminib quȩ sp̃arsimꝰ. ut atten¬
dentes postea bonos mores ur̃os etiã de

Expanded text:
terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim viterra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tanquam sulcata invenientes pectora vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
ta: oderimꝰ peccata. & desideremꝰ iusti¬
ciã. Cũ enĩ coepimꝰ odisse peccata: iã
ipsũ odiũ peccatoꝵ similes nos inci¬
pit facere dõ. qͥa hoc odimꝰ. qđ odit &
ds. Cũ gͦ coeꝑis odisse peccata. & con¬
fiteri dõ: cũ ce delectationes illicitę
rapiunt. & ducunt te ad ea quȩ t̾ ñ
ꝓsunt. in gemisce ad dm̃. & confitens
illi peccata tua. mereberis ab illo de¬
lectationẽ & su auitatẽ iuste faciendi.
dabit tͥ ut incipiat te delectare iu¬
sticia quẽ primo delectabat iniqͥtas.
Ut qͥ primo gaudebas in ebritate : gau¬
deas in sobr̃ietate. Qui pͥmo gaudebas
de furtis ut tolleres homini qđ non
habebas: quȩras donare ñ habenti qđ
habebas. & quẽ delectabat raꝑe. delectet
donare. Quẽ delectalut expectare. dele¬
ctet orare. Quẽ delectabant cantica nu¬
gatoria & adulterina: delectet ymnũ
dicere dõ. Currere adȩccłam. qͥ primo
currebas ad theatrũ. Unde nata.ẽ. ista
suauitas. nͥ quia dñs dabit suauitatẽ &

Expanded text:
derimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ carnẽ indueret. nisi ueritas de
t̾ra oriret᷑: Ueritas de t̾ra orta ẽ ꝙ
iusticia de celo ꝓspęxit. Possumꝰ hinc
dicere alterũ sensũ. Ueritas de t̾ra or¬
ta. ẽ: confessio ab homine. Homo eniꝰ
peccator eras. O terra. qͥ quando pecca¬
sti audisti. t̾raes & in t̾rã ibis: oriat᷑
de te ueritas. ut respiciat de cȩlo iusti¬
cia. Quomꝰ ate ori etͣ ueritas. cũ tu
peccator sis. cũ tu iniquus sis: Confi¬
tere peccata tua. & oriet᷑ de tẽ ueritas.
Si enĩ cũ sis iniquus dicis te iustũ. qͦmͦ
a te ueritas orietꝰ: Si enĩ cũ sis iniquus.
dicis te iniquũ: ueritas de t̾ra orta est.
Incende illũ publicanũ. longe a phariseo
intemplũ orantẽ: qͥ neq oculos ad celũ
audebat leuare. sed ꝑcutiebat pectꝰ suũ
dicens. Dñẽ. ꝓpicius esto mͥ peccatori.¬

Expanded text:
ndueret, nisi veritas de terra oriretur? «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» 14. Possumus hinc dicere alterum sensum. «Veritas de terra orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccator eras. O terra, qui quando peccasti, audisti, «Terra es, et in terram ibis» , oriatur de te veritas, ut respiciat de coelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tu peccator sis, cum tu iniquus sis? Confitere peccata tua, et orietur de te veritas. Si enim cum sis iniquus, dicis te justum, quomodo a te veritas oriretur? Si autem cum sis iniquus, dicis te iniquum; «veritas de terra orta est.» Intende illum Publicanum longe a Pharisaeo in templo orantem, qui neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
qũ ipsi dm̃ uidebunt. Ergo si nob̾ ꝓmi¬
sit ostendere se nob̾. qualis ẽ. pulchri¬
tudo ipsius: Frs. cogitate. Omĩa ista
pulchra quȩ uidetis. quȩ amatis. ipse
fecit. Si hec pulchra st̃. quid .ẽ. ipse :
Si hȩc magna st̃ quantꝰ. ẽ ipse : Ergo ex
istis quȩ hic amamꝰ. illũ magis deside¬
remus. & contẽnentes ista illũ diliga¬
mus. ut ipsa dilectione ꝑ fidẽ cor
mundemꝰ. & mundatũ cor nr̃m. inue¬
niat aspectꝰ illius. Lux quȩ nob̾ osten¬
detꝰ sanos nos debet inuenire Hoc
agit mͦ fides. Hoc gͦ hic diximꝰ. & salu¬
tare tuũ da nob̾. Da nob̾ xp̃m tuũ. no¬

Expanded text:
quia ipsi Deum videbunt» . Ergo nobis promiquia ipsi Deum videbunt» . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. «Et salutare tuum da nobis:» da nobis Christum tuum, no
Abbreviated transcription (Latin):
Na qđ erimꝰ nondũ apparuit. & quid
erimꝰ: Scimꝰ inqͥt quia cũ apparuerit
similes eierimꝰ: quia uidebimus eiĩ si¬
cuti.ẽ. Sed hoc de patre dixit. de filio
aut̃ dño iesu xp̃o ñ dixit. & forte ui¬
dendo patrem ñ filiũ: erimus beati
Ipsũ audi xp̃m. Qui me uidit. uidit &
patrẽ. Cũ enĩ unus ds uidet᷑: trinitas
uidet᷑. pat̃. & filius. & sp̃s sc̃s. Audi
expressius qͥa ipsius filii uisio tribu¬
et nob̾ beatitudinẽ. & nichil int̾ est
int̾ uisionẽ ipsius & uisionẽ patris.
pse ait in euangłio. Qui diligit me.
mandata mea custodit. & ego diligã
eũ ꝙ ostendã me ipsũ illi. Loquebat᷑
illis. & dicebat. Ostendã me ipsũ illi.
Quare: Nonerat ipse qͥ loquebat᷑: sed
carnẽ caro uidebat. diuinitatẽ cor ñ
uidebat: Adhoc aut̃ caro carnẽ uidit: ut
ꝑ fidẽ cor mundaret᷑. unde ds̃ uideretꝰ
Dictũ ẽ enĩ de dño. fide mundans corda
eoꝵ. Et dix̃ dñs. Beati mundo corde.

Expanded text:
uit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» . Sed hoc de Patre dixit, de Filio autem Domino Jesu Christo non dixit: et forte videndo Patrem, non Filium, crimus beati? Ipsum audi Christum: «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Cum enim unus Deus videtur, Trinitas videtur, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Audi expressius quia ipsius Filii visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» : et dixit Dominus, «Beati mundo corde,
Abbreviated transcription (Latin):
stificatꝰ publicanꝰ ille. magis quã ille
phariseus: qͥa omĩs qͥ se exaltat humi¬
liabit᷑. & qͥ se humiliat exaltabitur.
Orta .ẽ. ueritas de t̾ra inconfessione pec¬
catorũ: & iusticia de cȩlo ꝓspexit.
ut descenderet iustificatꝰ publicanꝰ
ille. magis quã ille phariseus. Nã ut
noueritis qͥa ueritas ꝑtinet ad :onfes

Expanded text:
ublicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur» . «Orta est veritas de terra,» in confessione peccatorum; «et justitia de coelo prospexit,» ut descenderet justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus. Nam ut noveritis quia veritas pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
femina natꝰ ẽ. Ueritas de t̾ra orta.ẽ:
filius dĩ de carne ꝓcessit. Quid .ẽ. ueri¬
tas: Filius dĩ. Quid . ẽ. t̾ra: Caro. In¬
ipsũ factũ ẽ. cęlũ & t̾ra. Sedut iustĩ¬
cia de cȩlo ꝓspiceret. id. ẽ. ut iustifi¬
carentur homines diuina grã: ueritas
nata.ẽ. de Maria uirgine. ut posset ꝓ
illis iustificandis offerre sacrificiũ.
sacrificiũ passionis. sacrificiũ crucis.
& unde offerret sacrificiũ ꝓpeccatis no¬
stris. nisi moreret᷑: Unde aut̃ more¬
retur.
nisi a nob̾ acciꝑet ubi moreret᷑ : Iẽ
nisi a nob̾ sumeret carnẽ mortalẽ. ꝓpt̃
mori ñ posset: qͥl uerbũ ñ morit᷑ diui¬
nitas ñ morit᷑ uirtꝰ & sapientia dĩ non

Expanded text:
femina natus est. «Veritas de terra orta est:» Filius Dei de carne processit. Quid est veritas? Filius Dei. Quid est terra? Caro. Inipsam factum est coelum et terra; sed ut justitia de coelo prospiceret, id est, ut justificarentur homines divina gratia, veritas nata est de Maria virgine; ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium, sacrificium passionis, sacrificium crucis. Et unde offerret sacrificium pro peccatis nostris, nisi moreretur? unde autem moreretur, nisi a nobis acciperet ubi moreretur? Id est, nisi a nobis sumeret carnem mortalem, Christus mori non posset; quia Verbum non moritur, divinitas n
Abbreviated transcription (Latin):
spatientiã. nisi uidere qđ credimꝰ
Modo enĩ credimꝰ. qđ ñ uidemꝰ ꝑmanen¬
do in eo qđ credentes ñ uidemꝰ: mere¬
hun uidere qđ credimꝰ Propt̾ea iohes
in epła sua qͥd ait: Dilectissimm filii
di sumꝰ. & nonduĩ apparuit qͥd erimꝰ.
Qunis ñ exultet si subito nescio cui ꝑegri¬
nanti & ignoranti genꝰ suũ. patienti
aliquã egestatẽ & mnerũna & labore
constituto diceret᷑. filius senatoris es.
pat tuus ãplo patrimonio guidet.
ireuera reuoco te ad patrẽ tuum:
Quali gaudio exultaret. si hoc ñ fallax
cupiscentias urãs sequendo. ineggestate
istarũ uoluptatũ conteri uultis: ha¬
betis patre habetis patriã. habetis
patrinoniũ. Quis ẽ iste pat̃: Dilectis¬
simi. fili i dĩ sumꝰ. Quare gͦ nondum

Expanded text:
patientiam,» nisi videre quod credimus? Modo enim credimus quod non videmus: permanendo in eo quod credentes non videmus, merebimur videre quod credimus. Propterea Joannes in Epistola sua quid ait? «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio exsultaret, si hoc non fallax cupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Qu
Abbreviated transcription (Latin):
utinã ds̃ ostendat nob̃. Ostende nob̾
dnẽ miscdđiã tuã & salutare tuũ da
nob. Ap̃m tuũ da nob̾. in illo ẽ. enĩ
miscđia tua. Dicamꝰ illi & nos. da nob
suũ. ad huc illi tam̃ dicamꝰ da nob̾
cotidianũ da nob̃ hodie. E quis . ẽ. pi
nis nr̃ nisi ipse qͥ dixit. ego sũ panis
uiuus qͥ de cȩlo descendi: Dicamꝰ lli.
sed hominẽ quẽ nouimꝰ N ob̃ dedit
hominẽ eũ ipsũ nob̾ daturus .ẽ. dm̃
Hominib enĩ hominẽ dedit: qͥa talẽ
illũ dedit hominib. qualis posset ca¬
pi abhominib. Dm̃ enĩ xp̃m: nullus
hominũ caꝑe poterat. Factus .ẽ. homi¬
nib homo: seruauit se dm̃ diis An
forte arrogant̾ dixi: Reuera arro¬
gant̃. nͥ ip̃se dixisset. ego dixi du
estis. & filii excelsi om̃s. Ad ipsã ad¬
optionẽ renouam᷑ ut efficiam᷑ filiidĩ.
a quide sum̃ sed ꝑficdt̃. Sumꝰ quialeta

Expanded text:
utinam Deus ostendat nobis, «Ostendutinam Deus ostendat nobis, «Ostendne, misericordiam tuam; et salutare tuum da nobis:» Christum tuum da nobis: in illo est enim misericordia tua. Dicamus illi et nos: Da nobis suum: adhuc illi tamen dicamus, Da nobis quotidianum da nobis hodie» . Et quis est panis noster, nisi ipse qui dixit, «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» ? Dicamus illi: sed hominem: quem nobis dedit hominem, eum ipsum nobis daturus est Deum. Hominibus enim hominem dedit; quia talem illum dedit hominibus qualis posset capi ab hominibus: Deum enim Christum nullus hominum capere poterat. Factus est hominibus homo, servavit se Deum diis. An forte arroganter dixi? Revera arroganter, nisi ipse dixisset: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Ad ipsam adoptionem renovamur, ut efficiamur filii Dei. Jam quidem sum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. ẽ. qͥ suꝑhire ñ potest. cui ds̃ osten¬
dit miscdĩam suã. Ostendendo enĩ
illi miscđiam suã. ꝑsuadet illi: quia
qͥcquid boni habet ipse homo. ñ habet
nisi ab illo quiomẽ bonũ nrm .ẽ. Et
cũ uiderit homo qͥcquid boni habes.
ñ se habere a se. sed adõ suo: uidet qͥu
totũ qđ in illo laudat᷑ de miscđia dĩ
.ẽ. ñ de meritis ipsius. & uidendo ista
ñ suꝑbit. ñ suꝑbiendo ñ extollit᷑ ñ
se extollendo ñ cadit. ñ cadendo stat.
stando inhȩret. in hȩrendo manet. ma¬
nendo ꝑfruit᷑ & lȩtat᷑ in dñõ dõ suo.
Erunt illi delitiȩ ipsȩ qͥ fecit illũ. & de¬
litias ipsas nemo corrũpit. nemo int̾¬
polat. nemo aufert. Quis potens mi¬
nabit᷑ auferre : Quis uicinꝰ malus:
Quis latro: Quis insidiator tibi tol¬
lit dm̃: & potest tͥ tollere totũ qđ
possides corpore. ñ tͥ tollit eũ. quẽ
possides corde. Ipse. ẽ. miscđia. quã

Expanded text:
Ipse est qui superbire non potest, cui Deus ostenIpse est qui superbire non potest, cui Deus ostendit misericordiam suam. Ostendendo enim illi misericordiam suam, persuadet illi quia quidquid boni habet ipse homo, non habet nisi ab illo qui omne bonum nostrum est. Et cum viderit homo quidquid boni habet non se habere a se, sed a Deo suo; videt quia totum quod in illo laudatur, de misericordia Dei est, non de meritis ipsius: et videndo ista non superbit, non superbiendo non extollitur, non se extollendo non cadit, non cadendo stat, stando inhaeret, inhaerendo manet, manendo perfruitur, et laetatur in Domino Deo suo. Erunt illi deliciae ipse qui fecit illum; et delicias ipsas nemo corrumpit, nemo interpellat, nemo aufert. Quis potens minabitur auferre? quis vicinus malus, quis latro, quis insidiator tibi tollit Deum? Et potest tibi tollere totum quod possides corpore, non tibi tollit eum quem possides corde. Ipsa est misericordia, quam