comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonsit rebellis sibi: atq in
somnis etiã non solũ non per¬
petret istas corruptelarũ
turpitudines ꝑ imagines
animales usq ad carnis flu¬
xum: sed ne consentiat qui
dem. Nam ut nichil tale
uel tantulũ libeat quan¬
tulũ possit nutu cohiberi
etiã in casto dormientis
affectu: non tantũ in hac
uita. sed etiam in hac aeta¬
te: non magnũ . ẽ. om̃ipo¬
tenti : qui uales facere su¬
pra quã petimus & intelli¬
gimus Nunc tam̃ quid
ad huc sim in hoc genere ma¬-¬
li mei. dixibono dño meo.
exultans cũ tremore in
eo quod donasti michi: &
lugens in eo qđ in consũma¬
tus sum: Sperans ꝑfectu¬
rum te in me misericordi¬
as tuas. usq: ad pacemple¬
nariam : quã tecũ habe¬
bunt interiora & exterio¬
ra mea. cum absorpta
fuerit mors inuictoriam.
Est alia malitia diei: quȩ
utinã sufficiat Reficimis
enĩ quotidianas ruinas cor¬
poris edendo & bibendo: pri¬
us quã ȩscas & uentrem de¬

Expanded text:
non sit rebellis sibi atque ut in non sit rebellis sibi atque ut in somnis etiam non solum non perpetret istas corruptelarum turpitudines per imagines animales usque ad carnis fluxum, sed ne consendem. nam ut nihil tale uel tantulum libeat, quantulum possit nutu cohiberi etiam in casto dormientis affectu non tantum in hac uita, sed etiam in hac aetate, non magnum est omnipotenti, qui uales facere supra quam petimus et. intellegimus. nunc tamen quid adhuc sim in hoc genere mali mei, dixi bono domino meo exultans cum tremore in eo, quod donasti mihi, et lugens in eo, quod inconsummatus sum, sperans perfecturum te in me misericordias. tuas usque ad pacem plenariam, quam tecum habebunt interiora et exteriora mea, cum absorpta fuerit mors in uictoriam. Est alia malitia diei, quae utinam sufficiat ei. reficimus enim cotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusqutam escas et uentrem de
Abbreviated transcription (Latin):
me ipsum. & me ipsu. Intra
momentũ quohine ad so¬
porem transeo : uel huc in¬
de retranseo Vbi tunc
ratio qua talib suggestionib
restiti uigilans: & si res ipsãe
ingerantur. in concussa ma¬
net : Nunquid clauditur
cũ oculis : Nunquid sopitur
cũ sensib corporis: Et unde
sepe etiã in somnis resistimus:
nr̃iq: ꝓpositi memores. atq
in eo castissĩme ꝑmanentes.
nullũ talib illecebris adhi¬
be mus assensum : Et tam̃
tantũ inter. ẽ : ut cũ aliter
accidit: euigilantes ad con¬
scientiae requiem redeams
ipsaq: distantia reperiams
nos non fecisse. qđ tam̃ in
nobis quo quomodo factũ
eẽ doleamus. Nunquid ñ
potens ẽ. manus tua ds̃ om̃i¬
potens sanare om̃s languo
res animȩ meȩ: atq ab un¬
dantia gratiae tuȩ lasci-¬
uos motus etiã mei soporis
extinguere : Augebis dÑs
magis magisq inme mune¬
ra tua: ut anima mea sẽ¬
quatur me adte. concupis¬
centiae uisco expedita: ut

Expanded text:
me ipsum et me ipsum intra me ipsum et me ipsum intra momentum, quo hinc ad soporem transeo uel huc inde transeo! ubi est tunc ratio, qua talibus suggestionibus resistit uigilans et, si res ipsae ingerantur, inconcussus manet? numquid clauditur cum oculis? numquid sopitur cum sensibus corporis? et unde saepe etiam in somnis resistimus . nostrique propositi memores atque in eo castissime permanentes nullum talibus inlecebris adhibemus adsensum? et tamen tantum interest, ut, cum aliter accidit, euigilantes ad conscientiae requiem redeamus ipsaque distantia reperiamus nos non fecisse, quod tamen in nobis quoquo modo factum esse doleamus. Numquid non potens est manus tna, deus omnipotens, sanare omnes lares animae meae atque abundantiore gratia tua lasciuos motus etiam mei soporis extinguere? augebis, domine, magis magisque in me munera tua, ut anima mea sequatur me ad te concupiscentiae uisco expedita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mur in unitatẽ: aqua in
multa defluximus. Mi¬
nus enim teamat : qui
tecũ aliquid amat. qͥuod
non ꝓpterte amat. O
Amor qui semꝑ ardes &
nunquã extingueris. Ra
Da quod iubes: & iube qđ
uis: Iubes certe ut contineã
a concupiscentia carnis.
& a concupiscentia oculo¬
rum : & ambitione scłi
Iussisti a concubitu. Et de
ipso coniugio melius aliqͥid
quã concessĩsti monuisti
Et qm̃ dedisti: factũ.ẽ. et
antequã dispensator sacra¬
menti tui fierem: Sed ad¬
huc uiuunt in memoria
mea de qua multa locu¬
tus sũ. talium rerũ imagi¬
nes quas ibi consuetudo
mea fixit: &occursantr
michi. iugilanti quidem
carentes uiribus : in somnis
autẽ non solũ usq ad de¬
lectationẽ: sed etiã usq
ad consensionẽ factũq
simillimũ Et tantum
uolet imaginis illusio in
anima mea & in carne mea:
ut dormient. falsa uisa ꝑ¬
suadeant qđ uigilanti ue¬
ra non possunt: Nunquid
tunc ego non sum dñe ds̃m̃s:
Et tam̃ tantũ inter.ẽ inter

Expanded text:
mur in unum, a quo in mur in unum, a quo in multa defluximus. minus enim te amat qui tecum aliquid amat, quod non propter te amat.s o amor, qui semper ardes et numquam extingueris, carda quod iubes et iube quod uis. Iubes certe, ut contineam a concapiscentia carnis et concupiscentia oculorum et ambitione saeculi. iussisti a concubitu et de ipso coniugio melius aliquid, quam concessisti, monuisti. et quoniam dedisti, factum est et antequam dispensator sacramenti tui fierem. sed adhuc uiuunt in memoria mea, de qua multa locutus sum, talium rerum imagines, quas ibi consuetudo mea fixit, et occursantur mihi uigilanti quidem carentes uiribus, in somnis autem non solum usque ad delectationem sed etiam usque ad consensionem factumque simillimum. et tantum ualet imaginis illius inlusio in anima mea in carne mea, ut dormienti falsa uisa. persuadeant quod uigilanti uera non possunt. numquid tunc ego non sum, domine deus meus? et tamen tantum interest inter
Abbreviated transcription (Latin):
miser sum. Nun¬
quid non tẽptatio ẽ. uita
humana suꝑ terrã: Quis
uelit molestias & difficul¬
tates : Tolerari iubes ea:
ñ amari Nemo qđ tolerat
amat: & sitolerare amat.
Quam uis enĩ gaudeat sẽ to¬
lerare: mauult tam̃ non
essẽ qđ tolerat Prospera
in aduersis desidero: aduer¬
sa in prosperis timeo. Int̃
haec medius locus nullus:
ubi nonsit humana uita
tẽptatio Uae ꝓsꝑitatibis
scłi. semel & iterũ : atimore
aduersitatis. & a corrupti
one laetitiȩ. Vȩ aduersi¬
tatibus saeculi sẽmel et ite¬
rum & tertio : ad esiderio
ꝓpiperitatis. & quia ipsa
aduersitas dura . ẽ. & ne
frangat toleranda. Nun¬
quid ñ tẽptatio . ẽ. uita hu¬
mana sũꝑ t̾rã sine ullo int̃¬
stitio: Et tota spesmea
non nisi inmagna ualde
miscđia tua. Da qđ iubes:
& iube qđuis. Imperas nob
continentiã Et cũ scirem
quidem quia nemo potest
eẽ continens nisi ds̃ det.
hoc ipsũ erat sapientiȩ scire
cuius eẽt hoc donũ. Percon¬
tinentiam quippe colligi¬

Expanded text:
miser sum. numquid non temptatio est uita humana super terram? quis uelit molestias et difficultates? tolerari iubes ea, non amari. nemo quod tolerat amat, etsi tolerare amat. quamuis enim gaudeat se tolerare, mauult tamen non esse quod toleret. prospera in aduersis desidero, aduersa in prospera timeo. quis inter haec medius locus, ubi non sit humana uita temtatio? uae prosperitatibus saeculi semel et iterum a timore aduersitatis et a corone laetitiae! uae aduersitatibus saeculi semel et iterum ac tertio a desiderio prosperitatis, et quia ipsa aduersitas dura est et ne frangat tolerantiam! numquid non temtatio est uita humana super terram sine ullo interstitio? Et tota spes mea non nisi in magna ualde ericordia tua. da quod iubes, et iube quod uis. imperas nobis continentiam; et cum scirem, ait quidam, quia nemo poterat esse continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cuius esset hoc donum. per continentiam quippe colligimur et redigi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃mtuũ. An quia oporte¬
bat sic eũ insinuari. ut dice¬
retur suꝑferri : & ñ posset
hoc dici nisi prius illud
cõmemoraret᷑. cui super¬
ferri sp̃s tuus posset intel¬
ligi : Nec patri enĩ nec
filio suꝑferebat᷑. Nec suꝑ¬
ferrirecte diceret᷑ : si
nulli rei suꝑferretur
Prius ergo dicendũ erat
cui suꝑferret᷑ : & deinde
ille quẽ non oportebat
alit̃ cõmemorari. nisi ui¬
ut suꝑfem diceretur
Iam hinc sequatur qui
poͬst intellectus
Apłm tuũ dicentẽ quia
caritas tua diffusa . ẽ. in

Expanded text:
Spiritum tuum? An quia oporteSpiritum tuum? An quia oportebat sic eum insinuari, ut diceretur superferri; et non posset hoc dici, nisi prius illud conmemoraretur, cui superferri spiritus tuus posset intellegi. nec patri enim nec filio superferebatur nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. prius ergo dicendum erat, cui superferretur, et deinde ille, quem non oportebat aliter conmemorari, nisi ut superferri dicereturam hinc sequatur qui potest intellectu Apostolum tuum dicentem, quia charitas tua diffusa est in
Abbreviated transcription (Latin):
detenata
aequalis tibi & coaet̃na.
id est inpiłio ruo fecisti.
cȩlũ & terrã Et multa di¬
ximus de cȩlo cęli. & de t̾ra
inuisibili & incõposita: et
de abrsso tenebrosa.
scđm spiritualis informita¬
tis uagabunda deliquia
nisi conuerteret᷑ ad eum
aquo erat qualiscunq: uita :¬
& illuminatione fieret spe¬
ciosa uita: & ẽẽt cęlũ cęli
eius qđ inter aquã & aquã
postea factũ. ẽ Et tenebã
iam patrẽ
indĩ nomine
qui fecit hȩc : et
filiũ in
principii nomine in quofe¬
cit hoc Et TRINITAT¬
creders dm̃ meũ. sicut cre¬
debam quaerebã in eloqiis
sc̃is eius : & ecce
suꝑ ferebat᷑ suꝑ aquas. Erce
TRINITAS DS̃ M̃S. PXT
ueridicum. tibi ad moueo
cor meũ ne me uana doce¬
Ata Disc̃ute tenebras eius
& dic michi obsecro te per
matrem Karitatẽ. obsecro
te dic michi quȩ causa fu¬
erat: ut post nominatũ
cȩlum & terram inuisibilẽ
& in cõpositã & tenebras
suꝑ abrssũ. tum demum
scriptura tua pominaret

Expanded text:
de te nata, aequalis tibi et coaeterna, id est in filio tuo, fecisti caelumetterram. et multa diximus de caelo caeli et de terra inuisibili et inconposita et de abysso tenebrosa secundum spiritalis informitatis uagabunda deliquia, nisi conuerteretur ad eum, a quo erat qualiscumque uita, et inluminatione fieret speciosa uita et esset caelum caeli eius, quod inter aquam et aquam postea factum est. et tenebam iam patrem in Dei nomine, qui fecit haec, et Filium in Principii nomine in quo fecit haec; et Trinitacredens Deum meum, sicuti credebam, quaerebam in eloquiis sanctis ejus, et ecce superferebatur super aquas. Ecce Trinitas Deus meus, Pater veridicum! tibi admoveo cor meum; ne me vana doceat, discute tenebras ejus, et dic mihi, obsecro te per matrem charitatem; obsecro te, dic mihi quae causa fuerat, ut post nominatum coelum, et terram invisibilem et incompositam, et tenebras super abyssum, tum demum Scriptura tua nominaret
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtus infirmorũ. statĩq
lux uidentiũ & uirtus for¬
tium. attende animã meã:
& audi clamantem de ꝓfun¬
do Nam nisi assint & in pro¬
fundo aures tuȩ : quo ibimis.
quo clamabimus : Tuus est
dies: & tua. ẽ . nox: ad nutũ
tuũ momenta transuolant
Largire inde spaciũ medita¬
tionib: nr̃is in abdita legis
tuȩ : neq aduersus pulsan¬
tes claudas eã Neq enĩ fru¬
stra scribi uoluisti tot pagi¬
narum opaca secreta: aut
non habent illȩ siluȩ ceruos
suos recipientesse in eas et
resumentes: ambulantes
& pascentes: recũbentes &
ruminantes. O dÑe ꝑfice
me: & reuela michi eas.
Ecce uoxtua gaudiũ meũ:
uox tua suꝑ affluentiã
uoluptatũ. Da quod amo
Amo enĩ: & hoc tu dedisti
Ne donatua deseras : ne her¬
bam tuã spernas sitientẽ
Confitear tibi quicquid in¬
uenero in libris tuis. & audi¬
Am uocẽ laudis: & tebibã:

Expanded text:
et uirtus infirmorum statimque lux uidentium et uirtus fortium, adtende animam meam et audi clamantem de profundo. nam nisi assint et in profundo aures tuae, quo ibimus? quo clamabimus? tuus est dies et tua est nox: ad nutum tuum momenta transuolant. largire inde spatium meditationibus nostris in abdita legis tuae neque aduersus pulsantes claudas eam. neque enim frustra scribi uoluisti tot paginarum opaca secreta, aut non habent illae siluae ceruos suos recipientes se in eas et resumentes, ambulantes et pascentes, recumbentes et ruminantes. o domine, perfice me et reuela mihi eas. ecce uox tua gaudium meum, uox tua super affluentiam uoluptatum. da quod amo: amo enim. et hoc tu dedisti. ne dona tua deseras nec herbam tuam spernas sitientem. confitear tibi quidquid inuenero in libris tuis et audiam uocem laudis et te biba
Abbreviated transcription (Latin):
mea ñ tacet ueritas tua
uera eẽ contendunt.
Nam qui hȩc negant :
latrent quaptũ uolunt̃.¬
& obstrepent sibi. Persua¬
dere conabor ut quiescant:
& uiã prȩbeant ad se
uerbo tuo. Quod sĩ no¬
luerint & reppulerint
me: obsecro
d̾s M̃s ne
tu silẽas amei: suloquere
in corde meo ueraciter :
solus enim siloqueris et
dimittã eosforis sufflan¬
tes inpuluerem: & ex¬
citantes t̃rã in oculos suos
Et intrem in cubiculũ
meũ: & cantẽ tibi amato¬
ria gemens inenarrabi¬
les gemitus in peregrina¬
tione mea : & recordans
ierusalẽ extento in eam
sursum corde
IERUSA¬
lem
patriã meã.
IERU

Expanded text:
mea non tacet ueritas tua, mea non tacet ueritas tua, uera esse concedunt. nam qui haec negant, latrent quantum uolunt et obstrepant sibi: persuadere conabor, ut quiescant et uiam praebeant ad se uerbo tuo. quod si noluerint et reppulerint me, obsecro, deus meus, ne tu sileas a me. tu loquere in corde meo ueraciter; solus enim sic loqueris; et dimittam eos foris sufflantes in puluerem et excitantes terram in oculos suos et intrem in cubile meum et cantem tibi amatoria gemens inenarrabiles gemitus in peregrinatione mea et recordans Hierusalem extento in eam sursum corde, Hierusalem patriam meam, Hieru
Abbreviated transcription (Latin):
ST RUCTORISTUI. spero
me reportaritibi: Quid
dicitis mei quos alloquebar
contradictores. qui tam̃
& moy sen piũ famulũ
tuũ & libros eius oracula
creditis: Est ne
ista domus dĩ : Nunquid¬
est dõ coaet̃na sed tamen
scđm̃ modũ suũ aet̃na in
cęlis ubi uices tẽporum
frustra quȩritis : quia non
inuenietis : Suꝑ greditr
enĩ om̃em distentionẽ et
omne spaciũ ȩtatis uolubi¬
le .: cui semꝑꝰ inherere dõ
bonũ.ẽ. Est inquiunt. Qid
igit᷑ ex his quȩ clamauit
cor meũ ad dm̃ meũ ut au¬
diret interius uocẽ laudis
eius: quid tandẽ falsũ eẽ
contenditis : Anquia erat
informis materies. ubi
ꝓpt̃ nullam formã nul¬
lus ordo erat : ubi autẽ
nullus ordo erat. nulla.
eẽ uicissitudo tẽporum
poterat: Et tam̃ hoc
pene nichib. inquantũ
non om̃ino nichil erat.
ab illo utiq erat. a quo
aliquid ẽs Hoc quoque
aiunt ñ negamus: Cum
enĩ his uolo corãte aliqͦid
colloqui ds̃m̃s: qui hȩc
om̃ia quȩ intus inmente

Expanded text:
structoris tui, spero me reportari tibi. Quid dicitis mihi quos alloquebar contradictores, qui tamen et Moysen pium famulum dei et libros eius oracula creditis ? estne ista domus dei, non quidem deo coaeterna, sed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum est. "est" inquiunt. quid igitur ex his, quae clamauit cor meum ad deum meum, cum audiret interius uocem laudis eius, quid tandem falsum esse contenditis? an quia erat informis materies, ubi propter nullam formam nullus ordo erat? ubi autem nullus ordo erat, nulla esse uicissitudo temporum poterat; et tamen hoc paene nihil in quantum non omnino nihil erat, ab illo utique erat, a quo aliquid est. "hoc quoque" aiunt "non negamus". Cum his enim uolo coram te aliquid conloqui, deus meus, qui haec omnia, quae intus in mente
Abbreviated transcription (Latin):
non sit manifesta: Sic sic
etiam. sic animus humanus
etiã sic cȩcus & languidus. tur¬
pis atq indecens: latere uult:
se autẽ ut lateat aliquid ñ
uult: Contra illi redditur:
ut ipse nonlateat. quod uult.
ipsum autẽ ueritas lateat.
Tam̃ etiam sic dum miser. ẽ:
ueris magis uult gaudere
quã falsis: beatus ergo erit:
sĩnulla int̃pellante mole¬
stia de ipsa ꝑ quã uera sunt
om̃ia. sola ueritate gaude¬
bit. Ecce quantũ spaciat᷑s
sũ inmemoria mea quae¬
rens te dNE: & nonte in¬
ueni extra eã. Neq enim
aliquid de te inueni quod
ñ meminissem. ex quo di¬
dicite Nã ex quo didici
te : non sum oblitus tui. Ubi
enĩ inueni ueritatẽ. ibi in¬
ueni dm̃n meũ. IΡSam

Expanded text:
non sit manifesta. sic, sic, non sit manifesta. sic, sic, etiam sic animus humanus, etiam sic caecus et languidus, turpis atque indecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas lateat. tamen etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. beatus ergo erit, si nulla interpellante molestia de ipsa, per quam uera sunt omnia, sola ueritate gaudebit. Ecce quantum spatiatus sum in memoria mea quaerens te, domine, et non te inueni extra eam. neque enim aliquid de te inuenio, quod non meminissem ex quo didici te. nam ex quo didici te, non sum oblitus tui. ubi enim inueni ueritatem, ibi inueni deum meum, ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eẽt aliqua notitia eius
inmemoria eorũ. Cum
ergo de illa gaudent : curñ
beati sunt : Quia fortius oc.¬
cupant᷑ in aliis. quȩ potius eos
faciunt miseros: quã illud
beatos qđ tenuiter memi¬
nerunt: Adhuc enĩ modi¬
cum lum̃ . ẽ. in hominibis
Ambulent. ambulent :
ne eos tenebrȩ cõp̃hendant
Cur autẽ ueritas parit odiũ.
& inimicus eis factus est
Homo Tuus uerũ prȩdicans.
cũ ametur beata uita quȩ
non. ẽ. nisi gaudiũ de ueri¬
tate : nisi quia sic amatur
ueritas. ut quicunq aliud
amant. hoc qđ amant uelinT
ẽẽ ueritatem : & quia falli
nollent. nolunt conuinci qđ
falsi sunt : Itaq: ꝓpt̃ eam
rem oderunt ueritatẽ: quã
ꝓueritate amant Amant
eam lucentẽ : oderunt eã
redarguentẽ Quia enim
falli nolunt. & fallere uo¬
lunt : amant eã cum sẽ ipsa
indicat : & oderunt eã cũ
eos ipsos indicat. Inde retri¬
buit eis & qui se ab ea manife¬
stari nolunt : ut & eos nolen¬
tes manifestet. & eis ipsa

Expanded text:
nisi enisi ein memoria eorum. Cur ergo non de illa gaudent? cur non beati sunt? Quia fortius occupantur in aliis quae potius eos faciunt miseros, quam illud beatos quod tenuiter meminerunt. Adhuc enim modicum lumen est in hominibus; ambulent, ambulent, ne eos tenebrae comprehendant . 34. Cur autem veritas parit odium, et inimicus eis factuhomo tuus uerum praedicans, cum ametur beata uita, quae non est nisi gaudium de ueritate, nisi quia sic amatur ueritas, ut quicumque aliud amant, hoc quod amant uelint esse ueritatem, et quia falli nollent, nolunt conuinci, quod falsi sint? itaque propter eam rem oderunt ueritatem, quam pro ueritate amant. amant eam lucentem, oderunt eam redarguentem. quia enim falli nolunt et fallere uolunt, amant eam, cum se ipsa indicat, et oderunt eam, cum eos ipsos indicat. inde retribuet eis, ut, qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentes manifestet et eis ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dere uolunt quȩ sola uita
beata . ẽ. non utiq uitam
beatã uolunt. Anom̃s hoc
ant qđ uolunt. cadunt in
id qđ ualent. eoq contenti
sunt : quia illud qđ non ua¬
lent non tantũ uolunt
quantũ sat est ut ualean :
Nã quȩro ab om̃ib: utrũ¬
malint de ueritate quam
de falsitate gaudere: Tam ñ
dubitant dicere de ueritate
se malle : quã non dubitanT̃
dicere beatos essẽ sẽ uelle:
Beata quippe uita est:
GAudium de ueRiratE
Hoc ẽ. enim gaudiũ detequi
ueritas es: Ds̃ illuminatio
mea: & salus faciei meae
ds̃m̃s. Hanc uitã beatam
om̃s uolunt: hanc uitã quȩ
solabeata . ẽ. om̃s uolunt:
gaudiũ de ueritate om̃s uo¬
lunt Multos exꝑtus sum
qui uellent fallere : qui autẽ
falli. neminem Vbi ergo
nouer̃ hanc uitam beatam:
nisi ubi nouerunt etiã ueri¬
tatem : Amant enĩ & ipsã :
qui fallinolunt . Et cum
amant beatã uitã qđ non
ẽ. aliud quã deueritate
gaudiũ : utiq: amant etiã
ueritatẽ Nec amarent :

Expanded text:
dere uolunt, quae sola uita dere uolunt, quae sola uita beata est, non utique uitam beatam uolunt. an omnes hoc ant quod uolunt, cadunt in id quod ualent eoque contenti sunt, quia illud, quod non ualent, non tantum uolunt, quantum sat est, ut ualeant? nam quaero ab omnibus, utrumalint de ueritate quam de falsitate gaudere: tam non dubitant dicere de ueritate se malle, quam non dubitant dicere beatos esse se uelle. beata quippe uita est gaudium de ueritate. hoc est enim gaudium de te, qui ueritas es, deus, inluminatio mea, salus faciei meae, deus meus. hanc uitam beatam omnes nolunt, hanc uitam, quae sola beata est, omnes uolunt, gaudium de ueritate omnes uolunt. multos expertus sum, qui uellent fallere, qui autem falli, neminem. ubi ergo nouerunt hanc uitam beatam, nisi ubi nouerunt etiam ueritatem? amant enim et ipsam, quia falli nolunt, et cum amant beatam uitam, quod non est aliud quam de ueritate gaudium, utique amant etiam ueritatem nec amarent,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ alius hinc alius inde
gaudet : ita se om̃s beatos
esse uelle consonant. quẽ ad¬
modũ consonarent si hoc int̃¬
rogarentur siuellent gau¬
dere: atq: ipsum gaudiũ uitã
beatã uocant. quod & sialiꝰ
hinc alius hinc assẽquit᷑. unũ. ẽ
tam̃ quo ꝑuenire om̃s nitun¬
tur ut gaudeant : Quȩ qm̃
res. ẽ. quã se expertũ non eẽ
nemo potest̃ dicere : ꝓpt̃¬
ea reperta in memoria
recognoscit᷑ : quando beatȩ
serui tui qui confitet᷑ tibi:
absit. ut quocunq gaudio
gaudeam. beatum me pu¬
tem. Est enĩ gaudiũ quod
ñdatur impiis. sed eis qui te
gratis colunt: quorũ gau¬
dium tu ipse es Et ipsa ẽ
beata uita: gaudere ad te
de te ꝓpterte. Ipsã est: et
non .ẽ. altera. Qui autẽ
aliam putant eẽ : aliud
sectant᷑ gaudiũ: neq ipsũ
uerũ. Ab aliqua tam̃ ima¬
gine gaudii. uoluntas eorũ
non auertit᷑. Non ergo cer¬
tum.ẽ. quod om̃s eẽ beati uo¬
lunt: qm̃ qui non de te gau¬

Expanded text:
quoniam alius hinc, alius inde quoniam alius hinc, alius inde gaudet; ita se omnes beatos esse velle consonant, quemadmodum consonarent, si hoc interrogarentur, se velle gaudere, atque ipsum gaudium vitam beatam vocant. Quod etsi alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen quo pervenire omnes nituntur ut gaudeant. Quae quoniam res est quam se expertum non esse nemo potest dicere, propterea reperta in memoria recognoscitur, quando beatae servi tui, qui confitetur tibi; absit ut quocumque gaudio gaudeam, beatum me putem. Est enim gaudium quod non datur impiis , sed eis qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. Et ipsa est beata vita gaudere ad te, de te, propter te; ipsa est, et non est altera. Qui autem aliam putant esectantur gaudium neque ipsum uerum. ab aliqua tamen imagine gaudii uoluntas eorum non auertitur. Non ergo certum est, quod omnes esse beati nolunt, quoniam qui non de te gau
Abbreviated transcription (Latin):
gustaui. uel tetigi: sed exꝑ
memoriae meȩ : ut id remi¬
nisci ualeam: aliquando cũ
aspernatione. aliquando
cũ desiderio: ꝓearũ rerũ
diuersitate. de quib me
gauisum eẽ memini Nam
& de turpibus gaudio qͦodã
ꝑfusus sum : qđ nunc recor¬
dans detestor atq: execror.
Aliquando debonis & ho¬
nestis: qđ desiderans recolo :
tam & si forte non ad suNT:
Et idõ tristis gaudiũ pri¬
st̃inũ recolo. Vbi ergo &
quando exꝑtus sũ uitã meã
beatã : ut recorder eam.
& amem. & desiderem :
Nec ego tantũ. aut cũ pau¬
cis : sed beati prorsus om̃s
ẽẽ uolumus : Quod nisi
certa notitia nossemus: ñ
tam certa uoluntate uel¬
lemus. Sed quid . ẽ. hoc
qđ sĩ quȩratur aduobus
utrũ militare uelint. fieri
possit ut alter eorũ uelle
se. alt̃ nolle. respondeant :
si autẽ ab eis quaerat᷑ utrũ
one dicat optare : nec ob
aliud uelit ille militare.
nec obaliud iste nolit. nisi
ut beati sint : Nunforte

Expanded text:
gustaui uel tetigi, sed expegustaui uel tetigi, sed expememoriae meae, ut id reminisci ualeam aliquando cum aspernatione, aliquando cum desiderio pro earum rerum diuersitate, de quibus me gauisum ede turpibus gaudio quodam perfusus sum, quod nunc recordans detestor atque exsecror; aliquando de bonis et honestis, quod desiderans recolo, tametsi forte non adsunt, et ideo tristis gaudium pristinum recolo. 31. Ubi ergo et quando expertus sum vitam meam beatam ut recorder eam, et amen et desiderem? Nec ego tantum, aut cum paucis, sed beati prorsus omnes esse volumus. Quod nisi certa notitia nossemus, non tam certa voluntate vellemus. Sed quid est hoc quod si quaeratur a duobus, utrum militare velint, fieri posset ut alter eorum velle se, alter nolle respondeat: si autem ab eis quaeratur, utruone dicat optare; nec ob aliud velit ille militare, nec ob aliud iste nolit, nisi ut beati sint? Nam forte
Abbreviated transcription (Latin):
beata. Non uidet᷑ oculis :
quia non .ẽ. corpus Nun¬
quid sicut meminimus numeros¬
mos : Non. Hos enĩ qui ha¬
bet in notitia : non ad huc
quȩrit adipisci. Vitã uero
beatã habemus innotitia:
pisci eã uolumus ut beati
simus. Nunquid sicut memi¬
nimus eloquentiã : Non.
Quãuis enĩ & hoc nomene
Audito. recordent᷑ ipsam
rem qui etiã nondũ sunt
eloquentes. multiq esse
cupiant : unde apparet eã
essẽ in eorũ notitia : tam̃
ꝑcorporis sensũs alios elo¬
quentes aduerter̃ : & dele¬
ctati sunt: & hoc eẽ deside¬
rant. Quanquã. nisi ex inte¬
riore notitia non delecta¬
rentur : neq hoc ẽẽ uellent
nisi delectarent᷑. Beatã uero
uitã nullo sensu corporis in
aliis experimur. Nunquid
sicut meminimus gaudiũ :
Fortasseita Nam gaudiũ
meũ etiã tristis memini :¬
sicut uitã beatã miser Neq
unquã corporis sensu gau¬
dium meũ uel uidi. uel au¬
diui. uel odoratus sum. uel

Expanded text:
beata non uidetur oculis, beata non uidetur oculis, quia non est corpus. numquid sicut meminimus numeros? non; hos enim qui habet in notitia, non adhuc quaerit adipisci, uitam uero beatam habemus in notitia pisci eam uolumus, ut beati simus. numquid sicut meminimus eloquentiam? non: quamuis et hoc nomine audito recordentur ipsam rem qui etiam nondum sunt eloquentes multique esse cupiant — unde apparet eam esse in eorum notitia — tamen per corporis sensus alios eloquentes animaduerterunt et delectati sunt et hoc esse desiderant — quamquam nisi ex interiore notitia non delectarentur neque hoc esse uellent, nisi delectarentur - beatam uero uitam nullo sensu corporis in aliis experimur. numquid sicut meminimus gaudium? fortasse ita. nam gaudium meum etiam tristis memini sicut uitam beatam miser, neque umquam corporis sensu gaudium meum uel uidi uel audiui uel odoratus sum uel
Abbreviated transcription (Latin):
in memoria sit : quia si
ibi .ẽ. iambeati fuimus ali¬
quando : Vtrum sigu latĩ
om̃s an in illo homine qui
peccauit. in quo & om̃s mor¬
tui sumus. & de quo om̃s
cũ miseria nati sumus. ñ
quero nunc: sed quaero
utrũ in memoria sit beata
uita Neq enĩ amarems
eam : nisi nossẽmus: AU¬
dimus nom̃ hoc : & om̃s
rem ipsam nos appetere fa¬
temur. Non enĩ sonodele¬
ctamur: Nam hoc cũ latine
audit grecus ñ delectatur.
quia ignorat qđ dictũ sit.÷
nos autẽ delectamur : Sic̃
etiam ille. si grece hoc audi¬
erit: Qm̃ resipsa nec greca
nec latina. ẽ. cui ad ipiscen¬
dae greci et latiniꝰ inhiant.
cȩterarumq: linguarũ ho¬
mines : nota est igit᷑ om̃ib::
Qui una uoce si int̾rogari
possent. utrũ beati eẽ uelleñ.
sine ulla dubitatione uelle
responderent. Qđ non fie¬
ret : nisi resipsã cuius hoc
nom̃. ẽ. eorum memoria
teneret᷑: Nunquid uero ita
ut meminit carchaginem
qui uidit: Non. Uita enĩ

Expanded text:
in memoria sit, quia, si in memoria sit, quia, si ibi est, iam beati fuimus aliquando, utrum singillatim omnes, an in illo homine, qui primus peccauit, in quo et omnes mortui sumus et de quo omnes cum miseria nati sumus, non quaero nunc, sed quaero, utrum in memoria sit beata uita. neque enim amaremus eam, nisi nossemus. audiuimus nomen hoc et omnes rem, omnes nos adpetere fatemur; non enim solo sono delectamur. nam hoc cum latine audit Graecus, non delectatur, quia ignorat, quid dictum sit; nos autem delectamur, sicut etiam ille, si graece hoc audierit, quoniam res ipsa nec graeca nec latina est, cui adipiscendae Graeci Latinique inhiant ceterarumque linguarum homines. nota est igitur omnibus, qui una uoce si interrogari possent, utrum beati esse uellent, sine ulla dubitatione uelle responderent. quod non fieret, nisi res ipsa, cuius hoc nomen est, eorum memoria teneretur. Numquid ita, ut memini Carthaginem qui uidi? non; uita enim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩro : uitam beatã quȩro
te. Quomodo ergo quȩro
uitam beatã quia non est
michi. donec dicam fat est :¬
Illud ubi oportet ut dicam :
Quomodo eam quȩro : utrũ
ꝑrecordationẽ tanquã eã
oblitussim. oblitũq me ẽẽ
adhuc teneam: an ꝑ ap¬
petitum discendi in cogni¬
tam. siue quam. scierim. siue
quã sic oblitus fuerim. ut
me nec oblitũ ẽẽ memine¬
rim : Nonne ipsã ẽ. beata
uita quã om̃s uolunt : et
om̃ino qui nolit nemo est :
Vbi nouer̃ eam qđ sic uolunt
eam : Ubi uderunt ut ama¬
rent eam: Nimirũ habe¬
mus eã nescio quomodo
Et est alius quidã modus:
quo quisq cũ habet eã tunc
beatus . ẽ. Et sunt qui spe
beati sunt. Inferiore modo
istihabent eã. quã illi qui
iam re ipsa beati sunt : sed
tamen meliores quam illi
qui nec re nec spebeatis
Oui tamen etiã ipsi nisi ali¬
quo modo haberent eam:
non ita uellent beati ẽẽn
qđ eos uelle certissimũ. ẽ
Nescio quomodo nouerunt
notitia: de qua satago ut iỹ

Expanded text:
quaero, uitam beatam quaero. te. quomodo ergo quaero uitam beatam? quia non est mihi, donec dicam: "sat, est illic". ubi oportet ut dicam, quomodo eam quaero, utrum per recordationem, tamquam eam oblitus sim oblitumque me esse adhuc teneam, an per appetitum discendi incognitam, siue  sic oblitus fuerim, ut me nec oblitum esse meminerim. nonne ipsa est beata uita, quam omnes uolunt et omnino qui nolit nemo est? ubi nouerunt eam, quod sic uolunt eam? ubi uiderunt, ut amarent eam? nimirum habemus eam nescio quomodo. et est alius quidam modus, quo quisque cum habet eam, tunc beatus est, et sunt, qui spe beati sunt. inferiore modo isti habent eam quam illi, qui iam re ipsa beati sunt, sed tamen meliores quam illi, qui nec re nec spe beati sunt. qui tamen etiam ipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita uellent beati esse: quod eos uelle certissimum est. nescio quomodo nouerunt a notitia, de qua satago, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
quae per
tot annos incorrupta. inthes¬
Auro secreti tui reconderas :
unde oportune ꝓmeres ad coer¬
cendam rabiem femineam. sed
regiam. Cum enim ꝓpalata &
effosiã. digno cũ honore transfer¬
rentur ad aMBROSIANAM
basilicam : non solum quos immun¬
di uexabant sp̃s confessis eisdem
doemonib sanabant᷑ : uerũ etiã
quidam plures annos cȩcus ciuis
ciuitatiq notissimus : cũ populi
tumultuantis laetitiȩ causam
quaesissẽt atq audissẽt. exiliuit :
eoq se ut duceret suum ducem
rogauit. Quo ꝑductus. impe¬
trauit admittĩ : ut sudario tan¬
ũ preciosãe in con¬
spectu tuo mortis sc̃orũ tuorũ

Expanded text:
quae per tot annos incorrupta in thesauro secreti tui recondideras, unde opportune promeres ad coercendam rabiem femineam, sed regiam. Cum enim propalata et effossa digno cum honore transferrentur ad Ambrosianam basilicam, non solum quos immundi vexabant spiritus, confessis eisdem daemonibus sanabantur, verum etiam quidam plures annos caecus civis civitatique notissimus, cum populi tumultuantis laetitiae causam quaesisset atque audisset, exsilivit, eoque se ut duceret, suum ducem rogavit. Quo perductus, impetravit admitti, ut sudario tanum pretiosae in conspectu tuo mortis sanctorum tuoru
Abbreviated transcription (Latin):
Conterritus peccatis meis.
& mole miseriae meȩ. agita¬
ueram corde. meditatusq
fueram fugã in solitudinẽ:
sed ꝓhibuisti me & confirma¬
sti me dicens. Idõ xp̃s¬
sed ei qui ꝓ ipsis mortuus. ẽ
Ecce dñe iacto inte curã
meã ut uiuã : & considerabo
mirabilia de lege tua
Iuscis imperitiam meam:
& infirmitatẽ meã. Doce
me: & sana me Ille tu¬
US UNICUS

Expanded text:
Conterritus peccatis meis et mole miseriae meae agitaueram corde meditatusque fueram fugam in solitudinem, sed prohibuisti me et confortasti me dicens: ideo Chrissed ei qui pro ipsis mortuus est . Ecce, Domine, jacto in te curam meam ut vivam, et considerabo mirabilia de lege tua . Tu scis imperitiam meam et infirmitatem meam: doce me, et sana me. Ille tuus Unicus
Abbreviated transcription (Latin):
tot annos ore
terricrepo defensitauerat᷑. non
erubuerit eẽ puer xp̃i tui. & in¬
fans fontis tui: subiecto collo
adhumilitatis iugũ : & edomita
fronte ad crucis obꝓbriũ. Od ñe
dñe qui inclinast̃i cęlos & descen¬
disti. tetigisti montes & fumiga¬
uerunt : quib modiste insinua¬
sti illi pectori. Legebat sicut¬
AIT SIMPLICIANUS

Expanded text:
tot annos ore terricrepo defensitaverat, non erubuerit esse puer Christi tui et infans fontis tui subiecto collo ad humilitatis iugum et edomita fronte ad crucis opprobrium. O domine, domine, qui inclinasti caelos et descendisti, tetigisti montes et fumigaverunt, quibus modis te insinuasti illi pectori? legebat, sicuait Simplicianus
Abbreviated transcription (Latin):
ille : sed hominib: flagitio¬
sis diuina tribuendo ne flagi¬
tia flagitia putarentur :
& ut quisquis ea fecisset. non
homines perditos. sed celestes
deos uideretur imitatus
Et tamen oflumentartareũ.
iactantur inte filii hominũ
cũ mercedibis: ut hȩc discant¬
Et magna resagitur cũ hoc
agitur publice inforo in con

Expanded text:
ille; sed hominibus flagitiosis divina tribuendo, ne flagitia flagitia putarentur, t ut quisquis ea fecisset, non homines perditos, sed coelestes deos videretur imitatus. Et tamen, o flumen tartareum, jactantur in te filii hominum, cum mercedibus ut haec discantet magna res agitur, cum hoc agitur publice in foro, in con
Abbreviated transcription (Latin):
qđ beate uiuit non deberet
nisi gr̃ae tuȩ: conuersa per
mutationẽ meliorem ad id
qđ neq in melius neq inde¬
terius cõmutari potestꝰ qđ
tu solus es: quia solus simpli¬
citer es : cui non .ẽ. aliud
uiuere. aliud beate uiuere:
quia tua beatitudo tues.
Quid ergo tibi de ẽẽt ad
bonũ qđ tutibi es. etiã si
ista uel om̃ino nulla ẽẽnt.
uel informia remanerent :
Quȩ non ex indigentia feci¬
sti. sed explenitudine bo¬
nitatis tuȩ: cohibens atq
conuertens ad formam.
ñ ut tanquã tuũ gaudiũ
compleat᷑ ex eis: Perfe¬
cto enĩ tibi displicet eoꝵ
imꝑfectio: ut exte ꝑfici¬
antur. & tibi placeant :
Non autem in ꝑfecto tan-¬
quã & tu eorũ ꝑfectione
ꝑficiendussis Sp̃s enim
tuus bonus suꝑferebat᷑
suꝑ aquas: non ferebat᷑
ab eis tanquã in eis requi¬
esceret. In quib enim
requiescere dicit᷑.

Expanded text:
quod beate uiuit, non deberet quod beate uiuit, non deberet nisi gratiae tuae, conuersa per conmutationem meliorem ad id, quod neque in melius neque in deterius mutari potest. quod tu solus es, quia solus simpliciter es, cui non est aliud uiuere, aliud beate uiuere, quia tua beatitudo es. Quid ergo tibi deesset ad bonum, quod tu tibi es, etiamsi ista uel omnino nulla essent uel informia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectio, ut ex te perficiantur et tibi placeant, non autem inperfecto, tamquam et tu eorum perfectione perficiendus sis. spiritus enim tuus bonus superferebatur super aquas, non ferebatur ab eis, tamquam in eis requiesceret. in quibus enim requiescere dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sapient̃ uiuere: alio¬
quin in cõmutabilit̾ sape¬
ret. Bonũ Autẽ illi ẽ.
herere tibi semꝑ :
nȩ quod ad eptus . ẽ.
conuersione. auersi¬
one lum̃ amittat : et
relabat᷑ in uitã. tenebrosȩ
Abrsso similẽ Nã & nos
qui scđm animã creatu¬
ra spiritualis sumus: a uer¬
si ate nr̃o lumine. in ea
uita fuimus aliquando
tenebrȩ : & in reliqui is
obscuritatis nr̃ȩ labora¬
mus. donec simus iustitia
tua in
VNICOTuo sicut
montes dĩ Nã iudicia
mis conditionib: dixisti
fiat lux & facta.ẽ. lux:
ñ in congruent̃ hoc intel¬
ligo increatura spiritu¬
ali quia erat iã qualis¬
cunq uita quã illumi¬
minares. Sed sicut non
Uin te ꝓmeruerat ut eẽt ta¬
lis uita quȩ illuminari
posset: ita nec cũ iã esset.
ꝓmeruit᷑ ut illum inaret᷑
Neq: enĩ eius informitas
placeret tibi: si non lux
fieret non existendo
sed intuendo illuminan¬
tem lucẽ eiq: coherendo:
ut & qđ ut cunq uiuit. et

Expanded text:
quod sapienter vivere; alioquod sapienter vivere; alioquin incommutabiliter saperet. Bonum autem illi est haerere tibi semper, ne quod adeptus est conversione, aversione lumen amittat, et relabatur in vitam tenebrosae abysso similem. Nam et nos qui secundum animam creatura spiritualis sumus, aversi a te nostro lumine, in ea vita fuimus aliquando tenebrae , et in reliquiis obscuritatis nostrae laboramus, donec simus justitia tua in Unico tuo sicut montes Dei: nam judicia mis conditionibus dixisti, Fiat lux, et facta est lux ; non incongruenter hoc intelligo in creatura spirituali; quia erat jam qualiscumque vita quam illuminares. Sed sicut non te promeruerat, ut esset talis vita quae illuminari posset; ita nec cum jam esset, promeruit te, ut inluminaretur. neque enim eius informitas placeret tibi, si non lux fieret non existendo, sed intuendo inluminantem lucem eique cohaerendo, ut et quod utcumque uiuit et
Abbreviated transcription (Latin):
corporale autẽ informe
prestantius quã si omino
nichil eẽt: atq ita pende¬
rent in tuo uerbo informia
nisi ꝑ idem uerbũ reuoca¬
rentur adunitatẽ tuã &
formarent᷑ : & ẽent ab
uino tesumobono
uniuer¬
sabona ualde. Quid te
ꝓmeruerant ut ẽent
saltẽ informia: quȩ
neq hoc ẽẽnt nisi exte :
Quid te ꝓmeruit mate¬
ries corporalis. ut esset
saltem inuisibilis & in com¬
posita : quia neq hoc eẽt
nisi quia tu fecisti eam:
Idõq te. quiꝰa non erat. ꝓ¬
mereri ut eẽt ñ poterat:
Aut quid te ꝓmeruit incho¬
atio creaturȩ spiritualis.
ut saltẽ tenebrosa fluita¬
ret nĩmilis abrsso tuidis¬
similis. nisi ꝑidem uerbũ
conuerteret᷑ adidem a
quo facta. ẽ. atq ab eo il¬
luminata lux fieret. quã¬
uis non aequalit̃. tamen
conformis formȩ a equali
tibi: Sicut enĩ corpori
non hoc ẽ essẽ qđ pulchnũ
eẽ: alioquin deforme eẽ
non posset : ita etiã creato
sp̃ui non id est uiuere.

Expanded text:
corporale autem informe corporale autem informe praestantius, quam si omnino nihil esset, atque ita penderent in tuo uerbo informia, nisi per idem uerbum reuocarentur ad unitatem tuam et formarentur, et essent ab uno te summo bono uniuersa bonpromeruerant, ut essent saltem informia, quae neque hoc essent nisi ex te? Quid te promeruit materies corporalis, ut esset saltem inuisibilis et inconposita, quia neque hoc esset, nisi quia fideoque te, quia non erat, promereri ut esset non poterat. Aut quid te promeruit inchoatio creaturae spiritualis, ut saltem tenebrosa fluitaret similis abysso, tui dissimilis, nisi per idem Verbum converteretur ad idem a quo facta est, atque ab eo illuminata lux fieret, quamvis non aequaliter, tamen conformis formae aequali tibi? Sicut enim corpori non hoc est esse quod pulchrum esse, alioquin deforme esse non posset: ita etiam creato spiritui non id est vivere,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽm tu eras. nec eram cui
prȩstares ut essem. ⁊ et tam̃
ecce sum exbonitate tua.
prȩueniente totũ hoc qđ
me fecisti. & unde me fe¬
cisti. Neq enĩ eguisti me :
non ut tibi sic seruiã R¬
quasi ne fatigeris in agendo.
Aut ne minor sit potestas
tua carens obsequio. meo:
Ineq ut sic te colã quasi t̃rã.
ut sis incultus si non te colã :
sed ut seruiã tibi & colã te.
ut de te michi bene sit. a qͦo
michi. ẽ. ut sim cui bene sit
tatis tuȩ creatura tua sub¬
sistit : ut bonũ qđ tibi nichil
ꝓdesset. nec dete aequale tibi
ẽẽt. tam̃ quia exte fieripo¬
tuit ñ de eẽt Quid enĩ te
ꝓmeruit cȩlũ & terra.
quae fecisti in principio :
Dicant quid te ꝓmeruer̃
spiritualis corporalisque
natura quas fecisti in:
penderent etiã inchoata
& informia quȩq ingenere
suo uel spirituali ueb corpo¬
rali. euntia inimmoderati¬
onem & in longinquã dissi¬
militudinẽ tuã : spiritu¬
ale informe prȩstantius

Expanded text:
essem, tu eras; nec eram cui essem, tu eras; nec eram cui praestares ut essem; et tamen ecce sum ex bonitate tua praeveniente totum hoc quod me fecisti, et unde me fecisti. Neque enim eguisti me, non ut tibi sic serviam quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio meo; neque ut sic te colam quasi terram, ut sis incultus si non te colam; sed ut serviam tibi et colam te, ut de te mihi bene sit, a quo mihi est ut sim cui bene sit.tatis tuae creatura tua subsistit, ut bonum quod tibi nihil prodesset, nec de te aequale tibi esset, tamen quia ex te fieri potuit, non deesset. Quid enim te promeruit coelum et terra, quae fecisti in principio? Dicant quid te promeruerunt spiritualis corpnatura, quas fecisti in spenderent etiam inchoata et informia quaeque in genere suo uel spiritali uel corporali, euntia in immoderationem et longinquam dissimilitudinem tuam: spiritale informe praestantius,
Abbreviated transcription (Latin):
tu. inspira ueris uerum.
certũ & bonũ. etiamsi
multa occusrerint. ubi
multa occurrere potu¬
eorint. : ea fide confes¬
sionis meȩ:⁊ut si hoc di¬
xero quod sensit minister
tuus. recte atq oͥbtime.
Id enĩ conari me oportet
Quod si assecutus ñ fuero :
id tam̃ dicam. quod michi
PMA UERITAS
dicere uoluerit : quae
illi quoq dix̃ qđ uoluit¬
N UO COTE
DS M̃S MISE¬
RICORDIA MEX
qui fecistime. et
oblitũ tui ñ oblitus
es: Inuoco te in ani¬
mam meã : quã prȩ¬
paras ad capiendũ
te. ex desiderio qđ
inspiras. Et nunc
inuocantẽ te ne de¬
seras : qui prius quã in¬
uocarẽ prȩuenisti
& institisti crebrescens
multi modis uocib: ut
audirem de longinquo
& conuerterer. i & uocan¬
tem te in uocarem te
Tu enĩ dNe deleiusti om̃ia
mala merita mea. ne
retribueres manib meis
in quib a te defeci: et
prȩuenisti om̃ia bona
merita mea: ut retribu¬
eres manib: tuis quib me
fecisti: Quia & priusquã

Expanded text:
tu inspiraueris uerum, tu inspiraueris uerum, certum et bonum, etiamsi multa occurrerint, ubi multa occurrere poterunt, ea fide confessionis meae, ut, si hoc dixero, quod sensit minister tuus, recte atque optime — id enim conari me oportet — quod si assecutus non fuero, id tamen dicam, quod mihi tua ueritas dicere noluerit, quae illi quoque dixit quod uoluitnuoco te, deus meus, misericordia mea, qui oblitum tui oblitus non es. Invoco te in animam meam, quam praeparas ad capiendum te ex desiderio quod inspiras ei: nunc invocantem te ne deseras, qui priusquam invocarem praevenisti et institisti crebrescens multimodis vocibus, ut audirem de longinquo et converterer, et vocantem me invocarem te. Tu enim, Domine, delevisti omnia mala merita mea, ne retribueres manibus meis in quibus a te defeci; et praevenisti omnia bona merita mea, ut retribueres manibus tuis quibus me fecisti: quia et priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
sitas me ñ posset ostendere
Nolo itaq d̃s̃ m̃s tã p̃ceps
essẽ : ut hoc illũ uirũ de
te meruissẽ non credã.
Sensit ille om̃ino inhis
uerbis atq: cogitauit cũ ea
scriberet. quicquid hic ueri
potuimus inuenire : & quic
tam̃ in eis inueniri potest
homo minus uidit: nunqͦid
qui
deducet me in t̾rã rectã
latere potuit quicquid
erat in eis uerbis tuis ipse
reuelaturus legenetib:
posteris : etiã si ille ꝑquẽ
dicta sunt. unã fortassis
ex multis ueris sententiã
cogitauit : Quod si ita. ẽ:
sit igit᷑ illa quã cogitauit
coeteris excelsior. Nobis
autẽ dñe aut ipsam de¬
monstra. aut quã placet
alteram uerã : ut siue nob̾
hoc qđ etiã illi homini
tuo. siue aliud ex eorundẽ
uerborũ occasione patefa
bis : quã multa oro te scri¬
psimus : Quae nr̃ȩ uires.
quae tẽpora om̃ib: libris
tuis ad istũ modũ suffici¬
unt : Sine me itaq: breui¬
us in eis confiteri tibi : et
eligere unũ aliquid quod

Expanded text:
sitas me non posset offendere. sitas me non posset offendere. nolo itaque, deus meus, tam praeceps esse, ut hoc illum uirum de te meruisse non credam. sensit ille omnino in his uerbis atque cogitauit, cum ea scriberet, quidquid hic ueri potuimus inuenire et quidquamen in eis inueniri potest.homo minus uidit, numquid qui deducet me in terra recta, latere potuit, quidquid eras in eis uerbis tu ipse reuelaturus legentibus posteris, etiamsi ille, per quem dicta sunt, unam fortassis ex multis ueris sententiam cogitauit? quod si ita est, sit igitur illa quam cogitauit ceteris excelsior, nobis autem, domine, aut ipsam demonstras aut quam placet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini tuo siue aliud ex eorundem uerborum occasione patefacbis, quam multa, oro te, scripsimus! quae nostrae uires, quae tempora omnibus libris tuis ad istum modum sufficient? sine me itaque breuius in eis confiteri tibi et eligere unum aliquid quod
Abbreviated transcription (Latin):
pariterq diligamus te
demq famulũ tuũ scri¬
pturȩ huius dispensato¬
rem sp̃u tuo plenũ ita
honoremus ut hoc eũ
te reuelante cũ hȩc seri¬
beret attendisse creda¬
mus: qđ in eis maxime
& luce ueritatis & fruge
utilitatis excellit. Ita
cũ alius dixerit. hoc sensit
quod ego: et alius immo
aliud qđ ego: religiosi¬
us me arbitror dicere
Cur ñ utrunq potius si
utrunq uerũ .ẽ. & siquid
tertiũ. & siquid quartũ.
& siquid om̃ino aliud uerõ
quispiã inhis uerbis uidet :
Curꝰ im illa om̃ia uidisse cre¬
datur ꝑ quẽ
DS̃UNUS
sacras litteras. uera & diuer¬
sa uisuris multorũ sensibus
tẽperauit : Ego certe qđ
intrepidus de meo corde
ꝓnuncio: si ad culmen au¬
ctoritatis aliquid sc̃riberẽ.
sic mallem scribere: ut qđ
ueri quisque de his reb ca¬
pere posset mea uerba re¬
sonarent : quã ut unam
uerã sententiã ad hoc aper¬
tius ponerem. ut exclu¬
derem cȩteras quarũ fal¬

Expanded text:
pariterque diligamus te,pariterque diligamus te,demque famulum tuum, scripturae huius dispensatorem, spiritu tuo plenum, ita honoremus, ut hoc eum te reuelante, cum haec scriberet, adtendisse credamus, quod in eis maxime et luce ueritatis et fruge utilitatis excellit. Ita cum alius dixerit: "hoc sensit, quod ego", et alius: "immo illud, quod ego", religiosius me arbitror dicere: cur non utrumque potius, si utrumque uerum est, et si quid tertium - et si quid quartum et si quid omnino aliud uerum quispiam in his uerbis uidet, cur non illa omnia uidisse credatur, per quem deus unus sacras litteras uera et diuersa uisuris multorum sensibus temperauit? ego certe, quod intrepidus de meo corde pronuntio, si ad culmen auctoritatis aliquid scriberem, sic mallem scribere, ut quod ueri quisque de his rebus capere posset, mea uerba resonarent, quam ut unam ueram sententiam ad hoc apertius ponerem, ut excluderem ceteras, quarum fal
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tẽpore primo factã :
quia formȩ rerũ exerunt
tẽpora. illa autẽ erat in¬
formis: iamq: intẽporib
simul anima duertitr
Nec tam̃ de illa narrari
aliquid potest. nisi uelut
tẽpore prior sit: cũ pen¬
datur extremior : quia
ꝓfecto meliora sunt for¬
mata quã informia:
& prȩcedunt᷑ aet̃nitate
creatoris: ut eẽt de nichi¬
lo unde aliquid fieret
In hac diuersitate senten¬
tiarum uerarũ concordiã
ut legitime lege utamur
precepti fine pura cari¬
tate. Ac ꝑ hoc siquis quȩ¬
rit ex me quid horũ mor¬
sestuus ille famulus sen¬
serit: ñ sunt inͥ sermones
confessionũ mearũ si tibi
non confiteor. nescio. Et
scio tam̃ illas ueras eẽ sen¬
tentias: exceptis carna¬
libus. de quib: quantum
existimaui locutus sum
Quos tam̃ bonȩ spei paruu¬
los hec uerba libri tui ñ
territant alta humilit̃¬
& pauca copiose: sed om̃s
quos in eis uerbis uera
cernere ac dicere fateor
diligamus nos inuicem.

Expanded text:
nec tempore primo factam, nec tempore primo factam, quia formae rerum exserunt tempora, illa autem erat informis iamque in temporibus simul animaduertitur, nec tamen de illa narrari aliquid potest, nisi uelut tempore prior sit, cum pendatur extremior, quia profecto meliora sunt formata quam informia, et praecedatnr aeternitate creatoris, ut esset de nihilo, unde aliquid fieret. In hac diuersitate sententiarum uerarum concordiam ut legitime lege utamur, praecepti fine, pura caritate. ac per hoc, si quis quaerit ex me, quid horum Moyses, tuus ille famulus, senserit, non sunt hi sermones confessionum mearum. si tibi non confiteor, nescio et scio tamen illas ueras esse sententias exceptis carnalibus, de quibus quantum existimaui locutus sum. quos tamen bonae spei paruulos haec uerba libri tui non territant alta humiliter et pauca copiose; sed omnes, quos in eis uerbis uera cernere ac dicere fateor, diligamus nos inuicem