comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orantẽ quidat incrementũ i nocculto. Qm̃ sicut idẽ doctor dicit. neq: qui
plantat estaliquid nełiui rigat sed qui incrementũ dat ds̃. Nonse itaq fallant¬
quidicunt ut quid nobis predicatur atq precipitur ut declinemusamalo
& faciamus bonũ si hoc non agimusnos. sed iduelle & operarids̃ operatur
a quo aguntur gratias agant. Aguntur enĩ ut agant non ut ipsinihi lagan
Etad hoc eis ostendicur quid ageredebeant. ut quando idagunt sicut agen
faciendo siue ex caritate non faciendo orent ut qđ nondũ habent accipiant.
Quidenũ habebunt qđ non accepturi sunt: aut quidhabent qđ non ac ceperut s¬
Ergomquiunt prȩcipiant nobistantũ modoquid faceredebeamus qui n obis prȩsunt
& ut faciamus oraent ꝓnobis nan autẽ nos corripiant & arguant si non fecerimus
Inmoomĩa faciant qm̃ doctoresecde siarũ apłi omĩa faciebant & precipiebant quȩ

Expanded text:
orantem, qui dat incrementum in occulto. Quoniam sicut idem doctor Gentium dicit, Neque qui orantem, qui dat incrementum in occulto. Quoniam sicut idem doctor Gentium dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui dicunt: Ut quid nobis praedicatur atque praecipitur ut declinemus a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur a quo aguntur gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant, et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendfaciendo, sive non ex charitate faciendo, orent ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt quod non accepturi sunt, aut quid habent, quod non acceperuErgo, » inquiunt, « praecipiant tantummodo nobis quid facere debeamus qui nobis praesunt, et ut faciamus orent pro nobis: non autem nos corripiant et arguant, si non fecerimus. » Imo omnia fiant: quoniam doctores Ecclesiarum Apostoli omnia faciebant, et praecipiebant quae
Abbreviated transcription (Latin):
dofaciunt boni. non solũ ut monstrante ipsaquid faciendũ sit sciant. uerũ
etiã ut prestante ipsa faciant cũ dilectione qđ sciunt. Hanc quippeinspi¬
rationẽ bonȩ uoluntatis atq operis. poscebat apłse is quibus dicebat.
Sramius autẽ addm̃ ne quid faciatismali non ut nos ꝓbatiappareamus sed ut
uos qđ bonũ est faciatis. Quis hoc audiat & non eiugil& atq: fateatur ad no dõ
nobi sesse ut declinemus amalo & faciamus bonũ. Quando quidẽ non ait apts
monemus docemus hortamur increpamus sed ait oramus addm̃ne quid faciatis
mali sed ađ bonũ est factatis : Et tam̃ &iã loquelat᷑ eis & faciebat illa quȩ cõ¬
memoraui. Monebat docebat hortabat᷑ increpabat. Sed sciebathȩc om̃ianon
ualere quȩ plantando & rigando faciebat in aꝑto. nisi exĩ proillis exaudiret

Expanded text:
do faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum do faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis atque operis poscebat Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis . Quis hoc audiat, et non evigilet, atque fateatur a Domino Deo nobis esse, ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Quandoquidem non ait Apostolus, Monemus, docemus, hortamur, increpamus: sed ait, Oramus ad Deum, ne quid faciatis mali, sed quod bonum est faciatis. Et tamen etiam loquebatur eis, et faciebat illa omnia quae commemoravi; monebat, docebat, hortabatur, increpabat: sed sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi eum pro illis exaudiret
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuergo ligiti me legeutitur discit in eamalũ & bonũ & non confidens inuirtute
sua confugit ad gratiã qua prestante declin& amalo& faciatbonũ Quis autẽ¬
questionib: confugit ad gratiã nisicũ a dño gressus hominis dirigunt᷑ & uiã eius
uole ac ꝑhoc & desiderareauxiliũ gratiae est iniciũ gratiae de quo ait ille.
iustitie seruus percati. Inbono autẽ liber essenullus potest . nisi fuerit liberatꝰ
ab eo quidixit siuos filius liberauerit ueretunc liberierte is. nec itaut
quisq fuerit a peccatidominatione liberatus lã non indigeat suiliberatoris auxilũ
sed itapotius ut ab illo audiens sine menihil potestis facere. dicat ei & ipse. Adiu¬
& catholica fides est &iã infr̃enr̃ o floro inuenissemegaudeo. Vnde hi pocius corri¬
& sine quanullũ bonum prorsus siue cogitando siue uolendo &amando siue agen¬

Expanded text:
Qui ergo legitime lege utitur, discit in ea malum et bonum, et non confidens in virtute Qui ergo legitime lege utitur, discit in ea malum et bonum, et non confidens in virtute sua confugit ad gratiam, qua praestante declinet a malo, et faciat bonum. Quis autem confugit ad gratiam, nisi cum a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet ? Ac per hoc et desiderare auxilium gratiae, initium gratiae est: de quo ait ille, justitiae servusque peccati; in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Nec ita utcum quisque fuerit a peccati damnatione liberatus, jam non indigeat sui liberatoris auxilio, sed ita potius, ut ab illo audiens: Sine me nihil potestis facere , dicat ei et ipse: Adju et apostolica et catholica fides est, etiam in fratre nostro Floro invenisse me gaudeo: unde hi potius corria malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agen
Abbreviated transcription (Latin):
ECTIS Lit teris ur̃is ualentine frater dilectissime & quisimulseruitisdõ
quasperfratrẽflorũ & eos quicũ illo adnosuenerunt misit caritas
rundã apuduos molitus est inimicus dõ miserante & eius insidias insuorũ seruorũ
prouectũ mirabilibonitate uertente. ad hoc potius ualuit. ut nulli tiestrũ de¬
struerentur in peius. sed nonnulli instruerentur in melius : Nonitaq: opuse si
omnia id entidẽ replicare quȩ sufficienter uobis pleno libro disputatatrans
nullomodo arbitremoisatisuobis mnotescere potusse. Siergo eũ fruetuosissimũ
habere uultis non uospigeat relegendo habere notessimũ : ut diligentissime
currat auctoritas a qua recedere non debemius siuolum ꝑuenire quotendim:
quod solũ potest legis littera. uerũ &iã adiuuat nos ut declinemꝰ amalo & faci¬
amus bonũ qđ nullus facere potest nisi sit sp̃s gr̃ae : Quiside sit. ad hoclex ad ÷
utreos faciat & occidat. Propt̃ qđ dicitapłs. lit teraoccidit sp̃sautẽ uiuificat:

Expanded text:
ectis litteris vestris, Valentine frater dilectissime, et qui simul servitis Deo, quas per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitarumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno libro disputata transnullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime currat auctoritas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire quo tendimuquod solum potest legis littera: verum etiam adjuvat nos, ut declinemus a malo, et faciamus bonum , quod nullus potest sine spiritu gratiae: quae si desit, ad hoc lex adest, ut reos faciat et occidat. Propter quod dicit Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat .
Abbreviated transcription (Latin):
& non in altero hoc est portare oleum secum. Non ex alienubiti¬
de dependere : sed quam gloriam in sehabebit. nisi eum cuidicit
gloria mea & exaltans caput meum. Vt quod sepe dicendia trer
qui gloriatur indño glori&ur . Proinde sapientia qua einsapien¬
tibus uirginibus habitat secundum illud quod ante pracercisa
cum ait. contemptoribus & sanam doctrinam accipere recusan¬
tibus &ego uestrȩ perditionis iuperridebo udi icar & ubis iftadtos

Expanded text:
et non in altero. hoc est portare oleum secum, non ex aliena lauet non in altero. hoc est portare oleum secum, non ex aliena laude dependere. . sed quam gloriam in se habebit nisi eum, cui dicitur: Gloria, mea et exaltans caput meum, ut, quod saepe dicendum est, qui gloriatur, in domino glorietur? Proinde sapientia, quae in sapientibus uirginibus habitat,, secundum illud, quod ante praedixit, cum ait contemptoribus et sanam doctrinam accipere recusantibus: Et ego uestrae perditioni superridebo, dicit uirginibus
Abbreviated transcription (Latin):
p&ant a sapientibus oleum. hoc est aliquam consõlationem ne i¬
niunt nec accipiunt: Illis respondentibus senescire utrum ur
sufficiat ipsa conscientia. qua exspectant misericordiam sub illu
ce qui cum inthronosederit: quis gloriabitur castum sehaberer
aut quis gloriabitur mundum seesse apeccato: Nisi super exalte
misericordia iudicio quae super eoserit. quimis ericordiae opero
illa intentione fecerunt. ut eorum miseretur aquo sesciebant acce¬
pisse quod habebant. Ne gloriabantur quasi non acceperint. sed
perse ipsos habuerint quo placerent. sicut stulti qui & sibi placent
tamquam debono ase sibi parto & ab adolantibus uel errantibusita
laudantur. ac sipsi sint aliquid Qui autem putat se esse aliquid
cumnihilsit. sicut dicit apostolus. seipsum seducit. Opus autem su¬
um prob& unusquis que & tunc in seipso tantum gloriam habebit

Expanded text:
petant a sapientibus oleum, hoc est aliquam consolationem: nec inuepetant a sapientibus oleum, hoc est aliquam consolationem: nec inueniunt nec accipiunt illis respondentibus se nescire, utrum uel sibi sufficiat ipsa conscientia, qua expectant misericordiam sub illo iudice, qui cum in throno sederit, quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato, nisi superexultet misericordia iudicio, quae super eos erit, qui misericordiae opera illa intentione fecerunt, ut eorum misereretur, a quo se sciebant accepisse, quod habebant, nec gloriabantur, quasi non acceperint, sed per se ipsos habuerint,, quo placerent, sicut stulti, qui et sibi placent tamquam de bono a se sibi parato et ab adulantibus uel errantibus ita laudantur, ac si ipsi sint aliquid. qui autem putat se esse aliquid, cum nihil sit, sicut dicit apostolus, se ipsum seducit. opus autem suum probet unusquisque et tunc in se ipso tantum gloriam habebit
Abbreviated transcription (Latin):
enim tuba & mortui resurgunt incorrupti Tobat no
aliquid euidentissimum & praeclarissimum signum uult in¬
tellegi. quamuocem archangeli & tubam dĩ aliolo codiuae
etiam uox ipsius dñi ihũxp̃i in euangelio dicitur quament
hi quimmonumentis sunt & procedent: Surgunt ergtim¬
nes illae uirgines & sapientes & stultae & aptant᷑ lamp s
idest rationem praeparant reddere deoperibus sius
illius clamoris euidentia & resurrectionemortuortum qe
erit dubitatio iam instantis prestantisque iudici sulrura do
omnesolacium laudis humanae: : Neque enimua cabi
disceptare uel dealio iudicare aut gratificari. aut suffia
animus unginum stultarum consu&udine propria. sed nor
lausmea. uel in dño laudabitur anima mea. aut in dño gloria ta
cumignorantes dĩ iustitiam. iustitiam suam constituerent. ac peho

Expanded text:
enim tuba et mortui resurgent incorrupti. tubae nomine enim tuba et mortui resurgent incorrupti. tubae nomine aliquod euidentissimum et praeclarissimum signum uult intellegi, quam uocem archangeli et tubam dei alio loco dicit. quae etiam uox ipsius domini Iesu Christi in euangelio dicitur, quam audient hi, qui in monumentis sunt, et procedent. surgunt ergo omnes illae uirgines et sapientes et stultae et aptant lampades suas, id est rationem praeparant reddere de operibus suis. Sed tunc illius clamoris euidentia et resurrectione mortuorum quia nulla erit dubitatio iam instantis praesentisque iudicii, subtrahetur omne solatium laudis humanae. neque enim uacabit de alio disceptare uel de alio iudicare aut gratificari atque suffratur quidem animus uirginum stultarum consuetudine propria, sed non laus mea, uel: In domino laudabitur anima mea, aut in domino gloriatae sunt, cum ignorantes dei iustitiam iustitiam suam constituerent. ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
r& cuius boniamore debeamus operariiustitiam hoc est sacrifica¬
res facrificiumiustitiae. Signatum est in quit nobis. lumeniul¬
tustuidñe . dedistila&itiam in cordemeo. Quius boni ali quantũ
pai peneop & plerns perfecti usque participandintentione
quibene operatur & laudabiliter etiam inspratu hominunle
bundante imiquitate. sed per seuerat usque in finem. hoc oltũ
stultae uirgines non habent secum. qm̃ sibi tribuendo si quidbo¬
nioperis faciunt necesseest inflentur superbia & praptiao
hoc uitium sic la udẽ delectentur humana. ut enis gaudiosiqud
bomagunt feruere & lucere uideantur Tar dimeio siuie
sponsoꝰ dormierunt omnes : Non enini tunc uem& eupe¬
ratur: sed media nocte cum ualde obscurum idest occultum
erit aqueniarti VInde dicit media nocte clamoreni factum.
ec cesponsus uenit exite obuiamei. Nimirum ramfater
istaest tuba illa quam comme morat apostolus ubidict Cn

Expanded text:
ret, cuius boni amoie debeamus operari iustitiam, hoc est sacrificaret, cuius boni amoie debeamus operari iustitiam, hoc est sacrificare sacrificium iustitiae, signatum est. inquit, in nobis lumen uultus tui, domine; dedisti laetitiam in corde meo. cuius boni aliquantum participati et plenius perfectiusque participandi intentione qui bene operatur et laudabiliter etiam in conspectu hominum bundante iniquitate, sed perseuerat usque in finem. hoc oleum stultae uirgines non habent secum, quoniam sibi tribuendo, si quid boni operis faciunt, necesse est inflentur superbia et propter hoc uitium sic laude delectentur humana, ut eius gaudio, si quid boni agunt, feruere et lucere uideantur. Tardante autem sponso dormierunt omnes. non enim tunc ueniet, cum speratur, sed media nocte, cum ualde obscurum, id est occultum erit, an ueniat. unde dicit media nocte clamorem factum: Ecce sponsus uenit, exite obuiam ei. nimirum clamor iste ipsa est tuba illa, quam commemorat apostolus, ubi dicit: Canet
Abbreviated transcription (Latin):
tem filodĩ. sponsa e autem. siue quia in eo corpore uenturus est quod
tibus eius magnitudo monstrabitur: Virgines propter cont¬
nnuncupauit. Decem uero id est quinque & quinque propter
en quo censentur corporis sensus. in quibus habitat continen¬
ni ua oluptatibus turpibus & in licitis abstin&ur : Lampades
sieu dictum est. bona sunt opera. maximeque ad misericordiam
nitnentia. & ipsa quȩ etiam coram hominibus luc& laudabilis
rensatio. Sed iagni inter est quamentis intentionifiat. idco
icit alias sipientes alias stultas Sed hinceas discernit. quod
tar nonsumpserunt oleum secum. sapientes autem acceperiũ
oltum inuasis suis. hoc est incordibus suis ubifit ipsa participatio
intimi ac supeiniboni. Vnde inpsalmo quodam cumdieipes¬
s& sacrificate sacrificium iustitiae & sperate in dño. Qultun
quit dicunt quis ostendit nobis bona:: De inde ut manifesta¬

Expanded text:
dem filio dei, sponsae autem, siue quia in eo corpore uenturus est, quod dem filio dei, sponsae autem, siue quia in eo corpore uenturus est, quod currentibus eius magnitudo monstrabitur. Virgines propter continentiam nuncupauit, decem uero, id est quinque et quinque propter numerum, quo censentur corporis sensus, in quibus habitat continentia, cum a uoluptatibus turpibus et inlicitis abstinetur. lampades, sicut dictum est, bona sunt opera maximeque ad misericordiam pertinentia et ipsa. quae etiam coram hominibus lucet, laudabilis conuersatio. sed magni interest, qua mentis intentione fiat; ideo dicit alias sapientes alias stultas, sed hinc eas discernit, quod stultae non sumpserunt oleum secum, sapientes autem accep eru n t oleum in uasis suis, hoc est in cordibus suis, ubi fit ipsa participatio intimi ac superni boni. unde in psalmo quodam, cum dictum esset: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in domino, multi, inquit, dicunt: Quis ostendit nobis bona? deinde ut manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
qliiuserit. Dictum est ergo dormierunt omnes. quia non tantum
stultiqui propter humanam laudembene operantur coram homini¬
hus. uerum etiam sa pientes qui hoc propterea faciunt ut laudetur
ds̃ experiuntur istam mortem: Ex utroque enim genere moriuntur.
gista mors saepe inscripturis dormientium dicitur. propter futuram
resurretionem uelut euigilationem. Hinc apostolus dicit. dedor¬
mientibus autem. nolo uos ignorare fratres : &alio loco: Ex quibus
plures manent usque adhuc. quidam autem dormierunt. Et alia
innuiterabilia. in hoc testimonio aperte perscripturas utriusque tes¬
tanenti iroperiuntur. Vnde & ille ait. consinguineus loetisopor
tsiadueismulta inuenies etiam saecularibus littrris. ubi mors som
erar&ur aduentus. tamquam propinquus atque
oinens adquem se praeparent qui in eius es se familia uidentur
onarim quodait. exisse obuiam sponso & sponsae: Sponso qui¬

Expanded text:
saluus erit? dictum est\' ergo: Dormierunt omnes, quia non tantum saluus erit? dictum est\' ergo: Dormierunt omnes, quia non tantum stulti, qui propter humanam laudem bene operantur coram hominibus,, uerum etiam sapientes, qui hoc propterea faciunt, ut laudetur deus, experiuntur istam mortem; ex utroque enim genere moriuntur. et ista mors saepe in scripturis dormientium dicitur | propter futuram resurrectionem uelut euigilationem. hinc apostolus dicit: De dormientibus autem nolo uos ignorare, fratres, et alio loco: Ex quibus plures manent usque adhuc; quidam autem dormierunt; et alia innumerabilia in hoc testimonia aperte per scripturas utriusque testamenti reperiuntur. unde et ille ait: Consanguineus leti sopor et, si aduertas, multa inuenies etiam in saecularibus litteris, ubi mors somno eraretur aduentus tamquam propinquus atque imminens, ad quem se praeparent, qui in eius esse familia uidentur. hoc est enim, quod ait exisse obuiam sponso et sponsae, sponso qui
Abbreviated transcription (Latin):
conscientsatiqua coram dõfit ineius gloriam. quicquid coram honui¬
nibus in bonis operibus luc& At uero stultarum uirginum hoc oleor
nonsecum portintium deficiunt lampades. idest nomperseuerantei
bona opera lucent cumlaus fuerit humana subtracta proptenqua
ilin faniebant. Hucusque intentionem suamperducentes. ut uide¬
rentur ad hominibus nonut glorifica retur pater quiin caelisefi
quat intentio pereuni sest gloriae qua nouit anima dõ sedebere
quodiustificata est ad facienda operabona. & ideo in illo non in se lau¬
dot amaf Vinde alibi homo dicantat. indño laudabituranima
Si somnum istum intellexerimus quoduelut tardinte nidicio ad
quoi faciendum uenturus estxps abundante miquitate caritas
refrigescit. Quomodo ibi ponemus uirgines sapientes. cum potius inil¬
lis suit de quibus dicitur. qui autem perseuerauerit usque infinem hic

Expanded text:
conscientiae, qua coram deo fit in eius gloriam, quicquid coram homiconscientiae, qua coram deo fit in eius gloriam, quicquid coram hominibus in bonis operibus lucet. at uero stultarum uirginum hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades, id est non perseueranter bona opera lucent, cum laus fuerit humana subtracta, propter quam illa faciebant hucusque intentionem suam perducentes, ut uiderentur ab hominibus, non ut glorificaretur pater, qui in caelis est, quae intentio perennis est gloriae, qua nouit anima deo se debere, quod iustificata est ad facienda opera bona, et ideo in illo, non in se laudari amat. unde alibi homo dei cantat: In domino laudabitur anima r si somnum istum intellexerimus, quod uelut tardante iudicio, ad quod faciendum uenturus est Christus, abundante iniquitate caritas refrigescit, quo modo ibi ponemus uirgines sapientes, cum potius in illis sint, de quibus dicitur: Qui autem perseuerauerit usque in finem, hic
Abbreviated transcription (Latin):
qua moleum uendunt stultis. De hoc oleo dicitur in psalmas menda¬
uit meiustus in misericordia & arguit me. oleumautem precroris non
inpinguauit caputieum. Elegit aisto miseri corditer repribndi. &
quodam modo colaphizari. quamut ei caput insuperbimeresca itte¬
toris adolatione laudari Inridentium quipperessoasiemihiuider
cumeis a sapientibus uirginibus dicitur. Ite potius aduende & mit
sordes mniscri corditer iudic&e : Iudicium enim sinemisericetti
qui non fecit miseri cordiam. Ipsae autem sunt lampades accens
ra scilic& bona. De quibus dñsdicit. luceant opera uestra coram uom¬
incaclis est. Hucusquȩ pertendit intentio uirginum si mentu¬
incideo uelint uideri abhominibus bona operasua non que ueslu¬
dentu ipsae sedut glorific&ur ds̃ aquo illis est quor hent qpearan
Aeperhoc interiorebono gaudent quod est coramdoro brdemo
hampades quia interore oleouegetantur . Idest inteaoror ao horu

Expanded text:
quam i oleum uenditant stultis. de hoc oleo dicitur in psalmo: Emendaquam i oleum uenditant stultis. de hoc oleo dicitur in psalmo: Emendabit me iustus in misericordia et arguet me, oleum autem peccatoris non inpinguabit cquodammodo colaphizari, quam, ut ei caput in superbiam crescat peccatoris adulatione laudari. 75. Irridentium quippe responsio mihi videtur, cum eis a sapientibus virginibus dicitur. Ite potius ad vendentes, sericordes misericorditer judicet? Judicium enim sine misericordia illi qui non fecit misericordiam . Ipsae autem sunt lampades acceusae, opera scilicet bona, de quibus Dominus dicit: Luceant bona opera vestra coram homqui in coelis est . Hucusque pertendit intentio virginum sapientut ideo uelint uideri ab hominibus bona opera sua, non quo ab eis laudentur ipsae, sed ut glorificetur deus, a quo illis est, quod bene operantur; ac per hoc interiore bono gaudent, quod est coram deo, ubi ellampades, quia interiore oleo uegetantur, id est intentione bonae
Abbreviated transcription (Latin):
posse protna uoluntade sed malumi. Propreia qiopes oolunta se uer¬
seipsam potesti sedgnaniita misericor distueriatori s qiisailatc pita
eam exfide uiuentem in speconstitiut diasus ertatoris quun hac onto
altum sapiat. sed timeat. eoque timore casto inhereat dõ qui eama propra
in munditia qua in ordinate bona inferiora dilexit. uelut aquadam spirita¬
li fornicatione mundauit. Nechumanis laudibus extollatur. nesit inuir¬
nibus stultis aliena laude la&antibus. Hoc enim dequestionibustius sestrt
extremum. & propter ipsam in anem gloriam non propter conscienti un
suam. ubi illis testis est ds̃ bona operantibus. Sed sit in uirginibus sapieni¬
tibus ubidicat quod apostolus ait. Namgloria nostra haec est testimoni
conscientiae nostrae. Hoc est enimoleum ferresecum. Non auendent¬
busemere. hoc est ad olantibus : Ad olatores namque laudersu mtam¬

Expanded text:
posse propria uoluntate sed malum. propria quippe uoluntate auerposse propria uoluntate sed malum. propria quippe uoluntate auerse ipsam potest sed gratuita misericordia sui creatoris, quae in hac uita eam ex fide uiuentem in spe constituit salutis aeternae. unde non altum sapiat, sed timeat eoque timore casto inhaereat deo, qui eam a propria inmunditia, qua inordinate bona inferiora dilexit, uelut a quadam spiritali fornicatione mundauit; nec humanis laudibus extollatur, ne sit in uirginibus stultis aliena laude laetantibus — hoc enim de quaestionibus tuis restat extremum — et propter ipsam inanem laudem, non propter conscientiam suam, ubi illis testis est deus, bona operantibus, sed sit in uirginibus sapientibus, ubi dicat, quod apostolus ait: Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. hoc est enim oleum ferre secum, non a uendentibus emere, hoc est adulantibus; adulatores namque laudem suam tam
Abbreviated transcription (Latin):
diamtuam scientibus te & iustitiamtuam hisqui rec
Haecius titia dĩ quaeius fideles iusti sunt interimiuuen
one perfecta iustitia perducantur adspeciem. sicut salute
lio loco dicit apostolus. Proxp̃olegationem fungimur
teem ponibus loriantes iustitaedi non sunt subiecti: Inde &
ningit. populo qui nascetur quemfecit dñs. Quis est enim populus quẽ
oenfecit dñs secundum id quod hominessunt. qusesticu o populusqui¬
ut: a quo est omnis uita omnisque facta & creatanatura ÷ gsedita in¬
ullegeadumest quemfecit dñs ut nonsolum quod horin eetuitt in¬
uerumediam quodiusti sunt abillo factiintels e ntor secusitum
miu lq uodiam nonsemel commemoraui. ib i postoloietui ipuls ii¬
ns ut millis ambulemus Animaeneptuit es tonissis mepali sita sam mo¬
netur quo nouent nisiparticipatione in cominutabilisbonii iustam
saluani si prentembeatamseesse nonꝑoise na mibie anis bout iustam

Expanded text:
diam tuam scientibus te et iustitiam tuam his, qui rhi pes superbiae. Haec iustitia, qua eius fideles iusti sunt interim uiuentes ex fide, donec perfecta iustitia perducantur ad speciem sicut salute  noui. unde alio loco dicit apostolus: Pro Christo legationem fungimur quam de suis operibus gloriantes iustitiae dei non sunt subiecti. inde etequitur et adiungit: Populo, qui nascetur, quem fecit dominus. quis est enim populus, quem non fecit dominus secundum id, quod homines sunt, qui etiam pecora creauit, a quo est omnis uita omnisque facta et creata natura? sed ita intellegendum est quem fecit dominus\', ut non solum quod homines sunt, uerum etiam quod iusti sunt, ab illo facti intellegantur secundum illud, quod iam non semel commemoraui ab apostolo dictum: Ipsius sudeus, ut in illis ambulemus. Animae igitur rationalis mutabilitas admonetur, quo nouerit nisi participatione incommutabilis boni iustam, saluam, sapientem, beatam se esse non posse nec sibi eam bonum esse
Abbreviated transcription (Latin):
fus per omnes gentes quae credit in resurrectione nona
ucti. Haec est unica illa quam p&it demanu canis erui dequa etan
paulo ante dixit In medio ec lesiae laudabotenuibus ne qubdan
confitbor dineisutique qui confitebuntur. inquibui eloguitus
Confessio autem non tantum peccatorum est. sed & laucbs derdun
ipst ineu angelio c onfiteor tibiinquit pater dñe caelu&a para qu
abscondis tih arca sapientibus & prudentibus & reue lasti ea pami ilis
Ideo sequitur & dicit . Vota mea reddam coram timercibuis eint eum
pauperes & saturabuntur & laudabunt dr̃m quisequatune eusu
Ipsisunt paruuli dequibus dixit & reuelastiea paruulis e Timentescu
osifuup pars idest humiles quinon alta sapiunt sed timent onia uatu
illo casto Non quo poena formidatur sed quo gratia consicdliũ
Vota uero sua sa crificium uult intellegi corporissui. quodest fiatliũ
sacramtntum id fatum dixis or uota mea red dam coramunnic hosieni

Expanded text:
ffusa per omnes gentes, quae credit in resurrectionem non ffusa per omnes gentes, quae credit in resurrectionem non derelicti. haec est unica illa, quam petit de manu canis erui, de qua etiam paulo ante dixit: In medio ecclesiae cantabo te, et nunc quod ait: Confitebor tibi, in eis utique, qui confitebuntur, in quibus et loquitur. confessio autem non tantum peccatorum est sed et laudis dei, sicut ipse in euangabscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes et saturabuntur et laudabunt dominum. qui requirunt eum. ipsi sunt paruuli, de quibus dixit: Et reuelasti ea paruulis, timentes eum et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conseruatur. Vota uero sua sacrificium uult intellegi corporis sui, quod\' est fidelium sacramentum. ideo cum dixisset: Vota mea reddam coram timentibus
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. propternos pauperfactus est cum diues ess&. ut eiusrupri¬
tate ditaremur. Ex forma enimserui pauperfactus ef t c̃aua &
precem fudit. In eã quippe humiliauit semetipsum. fucus oboe¬
diensus quead mortem. Vide ergo quid dicat. qm̃non preuit
neque despexit precem pauperis. Neque auertit facietisi lamam
Vbi est illud quare medereliquisti.si nec faciem a uera
auferat & quid offerat nobis. Noninquit spreuruedess it
tus est ubiei deprecans dixit n e discedasame Sierumunaborio
profectorect nonitaque discessit . Non ergo dereliquit hocmoa
qui aliomodo dereliquit ut saperemus. quo modo magis nonabeo
derel inqui uelle debemus : A pudte lausmea. Quiderganat
quitam quam uicto insultant quodme in temporalibus derqu¬
ris: Inec desiamagna confitebortibi. Non quanta ista irnuto¬
ga est qua e inrid& mortem derelicti. sed inec desia magnadi¬

Expanded text:
corporis propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut ejus paupercorporis propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut ejus paupertate ditaremur . Ex forma enim servi pauper factus est, ex qua et precem fudit: in ea quippe semetipsum humiliavit, factus obediens usque ad mortem . Vide ergo quid dicat: Quoniam non sprevit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem suam a me. ubi est illud: Quare me dereliquisti, si nec faciem auertitauferat et quid offerat nobis? non, inquit, spreuit neque drogatus \'est, ubi ei deprecans dixit: Ne discedas a me. si enim exaudiuit, profecto fecit, non itaque discessit. non ergo dereliquit hoc modo, qui alio modo dereliquit, ut saperemus, quo modo magis non ab eo derelinqui uelle debemus. Apud te laus mea. quid ergo nocent, qui tamquam uicto insultant, quod me in temporalibus dereliqueris? in ecclesia magna confitebor tibi, non quanta ista synagoga est, quae inridet mortem derelicti, sed in ecclesia magna di
Abbreviated transcription (Latin):
les. Corpus quippe est animae exterius ut sint animae mala. Qui¬
bus a caritatis lumine auersa in peccatis oblectatur extere tenebrae
Corporis autem mala quibus a&ernis infinem tor quebitur exteri¬
ores cenebrae quas solastiment qui seruili adhuc timore detinen¬
tur. Namsi eis licer& in illis exteris quaesunt inpeccatis inpu¬
ne semperuolui. & inuolui. Profecto num quam uellent acce¬
dere addm̃ & inluminari. & in herere illi percaritatem. ubi est
timor castus. pertinens insaeculum saeculi. qui timor non cruciat sedte¬
naciorem facit animam boni illius quod sidimiserit cadit: Timeat
eum omne semen israhel. & uidecausam quam contingit. quõ non
spreuit inquit neque despexit precempauperis. Pauperem hu¬
milem dicit. Hinc est noli altum sapere sedtime. Timeat ergo eu
omne semen israhel. qm̃ non despexit eius precem. quinon altum sa¬
puit sed timuit. Potest hoc & capiti co aptari quia ipse saluator

Expanded text:
les — corpus quippe est animae exterius —, ut sint animae mala, quiles — corpus quippe est animae exterius —, ut sint animae mala, quibus a caritatis lumine auersa in peccatis oblectatur, exterae tenebrae, corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae. quas solas timent, qui seruili adhuc timore detinentur. nam si eis liceret in illis exteris, quae sunt in peccatis, impune semper uolui et inuolui, profecto numquam uellent accedere ad deum et inluminari et inhaerere illi per caritatem, ubi: est timor castus, permanens in saeculum saeculi, qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius, quod si dimiserit, cadit. , Timeat eum omne semen Israhel. et uide causam, quam coniungit: Quoniam non spreuit, inquit, neque despexit precem pauperis. pauperem humilem dicit; hinc est: Noli altum sapere, sed time. timeat ergo eum omne semen Israhel, quoniam non despexit eius precem, qui non altum sapuit, sed timuit. potest hoc et capit
Abbreviated transcription (Latin):
teneorae exteriores. tantosit lumen illud interius. Non ha eo perloco¬
rum interuilla in anifanta smate cogitanda sunt. localia spatia nonoc¬
cupant . Nisi corporum moles. Non est hoc sp̃suitae. non est hoc anima
ritionalis. Multominus ds̃ omnium ben gnissimus conditor. &
iustissimusordinator. uoluntatibus & affectibus ista uel propinqua¬
re uellonge.fieri. uelintrare uelexire dicuntur Sed quia malo o pe¬
re idest tenebrosodelectantur facientes. secutura est autem poena quar
torqueat . Ideo dñs ubi dicit tenebras exteriores. addit etiam. ibi erit..
ploratus &stridor dentium. Net alibus oblectationibus qualibus hic
niqui perfruuntur. quando infelicitate: atque iniustitia tenebres¬
unt. etiamin illo supplicio seusuros dementer existiment: Quia enĩ
uolentes iniusteutuntur bonis. iuste nolentes cruciabuntur malis.
Vnde possunt etiam tenebrae exteriores intellegi poene corpora¬

Expanded text:
tenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locotenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locorum interualla inani phantasmate cogitanda sunt; localia spatia non occupant nisi corporum moles. non est hoc spiritus uitae, non est hoc anima rationalis, multo minus deus omnium benignissimus conditor et iustissimus ordinator. uoluntatibus et affectibus ista uel propinquare uel longe fieri uel intrare uel exire dicuntur.\' Sed quia malo opere, id est tenebroso delectantur facientes, secutura est autem poena, quae torqueat, ideo dominus ubi dicit \'tenebras exteriores\', addit etiam cibi erit ploratus et stridor dentium\', ne talibus oblectationibus. qualibus hic iniqui perfruuntur, quando infidelitate atque iniustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment: quia enim uolentes iniuste utuntur bonis, iuste nolentes cruciabuntur malis. unde possunt etiam tenebrae exteriores intellegi poenae corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ninode sicaruerint tene brescent. & obdurescent quodammodo
Proin de infideles homines tenebrae sunt. qui perfidem conuersi addm̃
quadam pratmissa inluminatione lux fiunt. Inqua proficiendo si exfi¬
dẽ adspen i peruenerint ut id quod credunt etiam conspicere sicut
tautumonumino st conspicimereantur. perfectam rexipient imagi
or rodiabolus & angelicius tenebrae sunt infidelib
hemininus eetenores. Plusenim ab illa caritate auersi & insuum fas
uł fonationem que progressisunt: Et quõ extremoiudicio dictu¬
niseit eps eis quos ad sinistram discern&. Ite inignema&ernum. qui pa¬
ratus est diabolo & angelis eius. Hismalignis spiritibus coniungendos
simul que damnandos. dic&ituros intenebras exteriores. id est insocieta¬
tem poonalem diaboli & angelorum eius. huic poene contrariumest.
quottino seruo dicitur. intra in gaudium dñi cui. Vt quanto sunt istae

Expanded text:
ni modo si caruerint, tenebrescent et obdurescent quodam modo. ni modo si caruerint, tenebrescent et obdurescent quodam modo. Proinde infideles homines tenebrae sunt. qui per fidem conuersi ad deum quadam praemissa inluminatione lux fiunt. in qua proficiendo si ex fide ad speciem peruenerint, ut id, quod credunt, etiam conspicere. sicut tantum bonum potest conspici, mereantur, perfectam recipient imaginutem lux in domino. porro diabolus et angeli eius tenebrae sunt infidelibus hominibus exteriores; plus enim ab illa caritate auersi et in suum fastum obstinationemque progressi sunt. et quoniam extremo iudicio dicturus est Christus eis, quos ad sinistram discernet: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, his malignis spiritibus coniungendos simulque damnandos dicet ituros in tenebras exteriores, id est in societatem poenalem diaboli et angelorum eius. huic poenae contrarium est, quod bono seruo dicitur: Intra in gaudium domini tui, ut, quanto sunt istae
Abbreviated transcription (Latin):
currunt. Hinc & alibi scriptumest. sicut glacies insereno ita soliun¬
tur peccatatua. Proinderationalis creatura siue mange licoi spĩi
sueinanima humanaita facta est. ut sibi ipsa bonum quo deata fibi
Vsenonpossit sed mutabilitas eius si conuertaturadine ommutabi¬
lebonum fiat beata Vnde si auertatur misera est auensio eius ui¬
tiumeius & conuersio uirtuseius est . Natura ergo non est mala¬
quu bin filatur id est etiam uitiosa melior est corpore quis dsum
tor bireds poribus idest hacluce quae sentitur oculis carnis. quia
uipa corpus est . Omnia autem corpore qualib& in corperea natura
a antur uon mole quia non nisi corporum est moles seduiquadã
qa suuior editur omnem fantasiam quam uolutat animus haustã
dusansibus corporis. sed quemadmodum inipsis corporibus ea quae infer¬
ora sumt si ut terra & aqua & ipse aer meliora fiunt participatione

Expanded text:
currunt. hinc et alibi scriptum est: Sicut glacies in sereno ita soluuncurrunt. hinc et alibi scriptum est: Sicut glacies in sereno ita soluuntur peccata tua. Proinde rationalis creatura siue in angelico spiritu siue in anima humana ita facta est, ut sibi ipsa bonum, quo beata fiat, esse non possit, sed mutabilitas eius, si conuertatur ad incommutabile bonum, fiat beata; unde si auertatur, misera est. auersio eius uitium eius et conuersio uirtus eius est. natura ergo non est malapatione beatificatur, id est etiam uitiosa melior est corpore, quod summum est in corporibus, id est hac luce, quae sentitur oculis carnis, quia et ipsa corpus est, omni autem corpore quaelibet incorporea natura praestantior non mole, quia nonnisi corporum est moles, sed ui quadam, qua supergreditur omnem phantasiam, quam uolutat animus haustam de sensibus corporis. sed quem ad modum 10 ipsis corporibus ea, quae inferiora sunt, sicut terra et aqua et ipse aer, meliora fiunt participatione
Abbreviated transcription (Latin):
tur in cantico canticorum . Ex surge aquilo &ueniauster. & pefla
hortum meum & fluent aromata. Ex surge qui intiusti. qui subdi¬
tis incumbis qui possessos praemis. exsurge ut atuo pondere releuan
erigantur quorum animas praemendo curuasti. Quemia uster in¬
quet spm in uocans gratiae flante demeridiae. uelut a perte ferui¬
du& luminosa ut fluant a romata. Vnde a postolus dict Apibonus
odor sumusinomniloco. Hinc etiam dieitur in quodampsalmo. con¬
uerte dñe captiuitatem nostram sicut torrens in austro. Captiuata¬
tem scili& qu a sub diabolo tamquam sub aquilone tenebantur uib
abundante iniquitate friguerant. & quodammodo congelauera
Hine enim & eu angelium dicit. quõ abundauit iniquitas resnges¬
t&caritas multoruim At uero flante austro glacies resoluitur. &
torrentes fluunt id est peccatis remissis populi ad xp̃m cantate con¬

Expanded text:
tur in cantico canticorum: Exsurge, aquilo, et ueni, auster, et perfla tur in cantico canticorum: Exsurge, aquilo, et ueni, auster, et perfla hortum meum et fluent aromata. exsurge, qui inruisti. qui subditis incumbis, qui possessos premis; exsurge, ut a tuo pondere releuati erigantur, quorum animas premendo curuasti; et ueni, auster, inquit spiritum inuocans gratiae flantem de meridie uelut a parte feruida et luminosa, ut fluant aromata. unde apostolus dicit: Christi bonus odor sumus in omni loco. hinc etiam dicitur in quodam psalmo: Oonuerte, domine, captiuitatem nostram sicut torrens in austro, captiuitatem scilicet, qua sub diabolo tamquam sub aquilone tenebantur, ubi abundante iniquitate friguerant et quodam modo congelauerant. hinc enim et euangelium dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet caritas multorum. at uero flante austro glacies resoluitur et torrentes fluunt, id est peccatis remissis populi ad Christum caritate con
Abbreviated transcription (Latin):
quis earum rerum quae sensibus corporis adiacent ullo demonstt
exemplo: anforte lux caritas non est audia postolum iobannera ipse
quippe dixit quod modo commemoraui. ꝗm̃ ds̃ luxesti & tenebrat
in eo non sunt ullae Quirursus dicit. dscaritas est Anpet hoc si
ds̃ lux est &d s̃caritas est profecto caritas lux ipsa ret qac diffun
brae in quasdi abolus & angelieius. multum superbiendo poerasi
sunt Carita senm non aemulatur tioninflatiurdeonona ea¬
latur. qui a noninplatuae ibienim praecedit inflatio. continuose¬
quitur iumusaos quo s perbia mater est inuidentiat Onbolus
ipitur dangulitius aluce atque feruore caritatis auersi. & nimis inse¬
perbiam in uidiam que progressi. uelut glacialiduntia toriuer
& ideo perfiguram tamquam in aquilonem ponuntur. Vndecum
generi humano diabolus incubar& uentura gratia saluatoris dici¬

Expanded text:
quis earum rerum, quae sensibus corporis adiacent, ullo demonstrat quis earum rerum, quae sensibus corporis adiacent, ullo demonstrat exemplo? an forte lux caritas non est? audi apostolum Iohannem; ipse quippe dixit. quod modo commemoraui: Quoniam deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae, qui rursus dicit: Deus caritas est. ac per hoc, si deus lux est et deus caritas est, profecto caritas lux ipsa est, quae diffubrae, in quas diabolus et angeli eius multum superbiendo progressi sunt. caritas enim non aemulatur, non inflatur; ideo non aemulatur, quia non inflatur; ubi enim praecedit inflatio, continuo sequitur aemulatio. quoniam superbia mater est inuidentiae. Diabolus igitur et angeli eius a luce atque feruore caritatis auersi et nimis in superbiam inuidiamque progressi uelut glaciali duritia torpuerunt. et ideo per figuram tamquam in aquilone ponuntur. unde, cum generi humano diabolus incubaret, uentura gratia saluatoris dici
Abbreviated transcription (Latin):
est iustitia dĩ. hoc est quod ds̃ donat homini cum iusti ficatimpi¬
um. Hanc dĩ iustiuam ignorantes superbi iudaei & suam uo¬
lentes constituere. iuftitia edĩ non sunt subiecti. Hac super¬
bia deiciuntur. ut humilis inseratur oleaster. & illi iburit
intenebras exteriores. De quibus inter alia requi sisti uementibu
aboriente & occidente multis. qui recumbant cum abrahamisad
&ia cob in regno caelorum. Sunt enim modo in exteris tenebris. und
correctio desperanda non est. Quamsi contempserint. ibunt inte¬
nebras exteriores ubi correctionis locus nonerit. quõds̃ lux est &te¬
nebraẽ ineo non sunt ullae. Sed lux cordis. Non istorum qͣuiincar¬
ne sunt oculorum. Nec omnino talis qualis huiusuisibilis lucis fen¬
tasia cogitatur. quamquam &ibi est uidere. sed longe aliter. longe
dissimiliter. Qualis enimlux est ipsa caritas quis uerbis es plicat.

Expanded text:
est iustitia dei; hoc est, quod deus donat homini, cum iustificat impiest iustitia dei; hoc est, quod deus donat homini, cum iustificat impium; hanc dei iustitiam ignorantes superbi Iudaei et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; hac superbia deiciuntur, ut humilis inseratur oleaster. et illi ibunt in tenebras exteriores, de quibus inter alia requisisti, uenientibus ab oriente et occidente multis, qui recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob in regno caelorum. sunt enim modo in exteris tenebris, unde correctio desperanda non est; quam si contempserint, ibunt in tenebras exteriores, ubi correctionis locus non erit, quoniam deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae sed lux cordis, non istorum, qui in carne sunt, oculorum, nec omnino talis, qualis huius uisibilis lucis phantasia cogitatur; quamquam et ibi est uidere, sed longe aliter, longe dissimiliter. qualis enim lux est ipsa caritas, quis uerbis explicat?
Abbreviated transcription (Latin):
isiu dicer& permanentem. nisi sciens alium qui non permaner&.
& beneistum castum dixit. Hoc enim non car& amor. quo anima
inhereedo quae dicit in alio psalmo. Perdidistiomnem qui for¬
ncatur abste: Mihi autem adherere dõ bonum est. Nam
& coniux quae adulterum animum gerit. etiam sitimoreiuri
non perpetr&. adulterium. tamen quod deest operi in est uolunta¬
ti Casta uero. alitertim&. Nam & ipsa tim & uirum. sed caste
enique tim & illa neuir infestus adueniat. ista neoffensus ab¬
scedat Non amanti enim praesentia uiri molesta est. amanti
autem absentia. Timoreitaque casto permanenti in saeculũ
saeculi : timeat dm̃ omne semen israhel. timeant quem diliguał.
Non alta sapiendo sed humilibus consentiendo: Cum timore
& tremore suam ipsorum salutem operentur. Ds est enim
qui operatur in eis & uelle & operari probona uoluntate. Haec

Expanded text:
istum diceret permanentem nisi sciens alium, qui non permaneret; istum diceret permanentem nisi sciens alium, qui non permaneret; et bene istum castum dixit, hoc enim non caret amor, quo anima inhaeret deo, quae dicit in alio psalmo: Perdidisti omnem, qui fornicatur abs te: mihi autem adhaerere deo bonum est. nam et coniunx, quae adulterinum animum gerit, etiamsi timore uiri non perpetret adulterium, tamen, quod deest operi. inest\' uoluntati; casta uero aliter timet, nam et ipsa timet uirum sed caste. denique timet illa, ne uir infestus adueniat, ista. ne offensus abscedat; non amanti enim praesentia uiri molesta est, amanti autem absentia. timore itaque casto, permanenti in saeculum saeculi timeat deum omne semen Israhel; timeant. quem diligunt, non alta sapiendo sed humilibus consentiendo; cum timore et tremore suam ipsorum salutem operentur; deus est enim, qui operatur in eis et uelle et operari pro bona uoluntate. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
iust tulimati tam quam non acceperit obhoc endictum est
oli iltum sapere sed time. Et timor iste praecipitur hisetiã
qui exfide uiuentes sunt heredes sunt noui testa menti. at que
inlibr f nuociti: altum enim sapere . dictum est superbi re
iiibdauo cantrario satis ostendit ubiait. Non alta sapien
ue aperuit nihił aliud sedixisse alta sapientes
serbientes: Timor ergo non est in caritate. quia perfee
esque ab operemalo abstin&. poena terretur. non
iust dlectatur. Hunc forascaritasmittt. quam non de¬
lecusnquitas. etiam si proponatur in punitas. non illum
quotimos anima neamittat ipsam gratiam qua m illa factũ
est utium non peccare delectat quotim & Neds̃ eam deserat
eam sinullis dolorum cruciatibus puniat. hic timor castus est.
uontum eicit caritas sed absciscit Deillo quippescriptum est.
timi dñi castus perma nens in sacculum saeculi: Nequa quam

Expanded text:
 dei est, ita gloriari, tamquam non acceperit. ob hoc ei dictum est: Noli altum sapere, sed time. et timor iste praecipitur etiam his, qui ex fide uiuentes heredes sunt noui testamenti atque in libertatem uocati. altum enim sapere dictum est superbire, quod alio loco e contrario satis ostendit, ubi ait: Non alta sapients consentientes\', utique aperuit nihil aliud se dixisse \'alta sapientes\' quam superbientes. Timor ergo non est in caritate, quia perfecto, cum se quisque ab opere malo abstinet, poena terretur, non iustitia delectatur; hunc foras caritas mittit, quam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitas, non illum, quo timet anima, ne amittat ipsam gratiam, qua in illa factum est, ut eam non peccare delectet, quo timet, ne deus eam deserat, etiamsi nullis dolorum cruciatibus puniat. hic timor castus est; non eum eicit caritas, sed adsciscit. de illo quippe scriptum est: Timor domini castus, permanens in saeculum saeculi. nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
no sonis seputat aliquid scire nondum scit quemadmodum o¬
uotstire & mox ostendens qui dixerit: Quisquis autem in¬
auit uligit dm̃ hiic eo gnitus estabillo. Nec sic dicere uoluit
orat illum. sed dicendo cogiuts fabillo expressius uoluit
imdire etiam hoc ab illo nobises se uteeaplira mul

Expanded text:
Quisquis se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oQuisquis se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire; et mox ostendens, quid dixerit: Quisquis autem, inquit, diligit deum, hic cognitus est ab illo. nec sic dicere uoluit: Cognouit illum, sed dicendo \'cognitus est ab illo\' expressius uoluit commendare etiam hoc ab illo nobis esse, ut eum dil
Abbreviated transcription (Latin):
quinque lampadibus ornatae obiuam sponso euntes &istar & illaio
quin que lamoat arium quam sapientes & stultae. Videlic&e quod
ist qalitm iuasis. hoc est intelle gentiam gratiae dĩ portant incor¬
sibusss suuentes quod nemo esse pos sit continens nisi ds̃d& & hoc
ipbu sipientiae deputantes scire cuius hoc donumsit. Illa eau¬
terusttor omnium bonorum gratias nona gentes euanue¬
runt in cogitationibus suis. & obscuratum est insipienscor eorum.
dicentes seesse sapientes stultae factaesunt De quibus sane nul¬
lomode nunc de sperandum est antequam dormiamus. sed siita
dormmernt cum factus fuerit clamor illae quo adesse iam
nuntiabitur sponsus. & eui gilantes hoc est resurgentes reman¬
seritforis. Nonquia uirgines non sunt. sed qui a nescientes
unde habeauit quodsunt. stulte uirgines sunt. meritoque
talisteporeris non tibi persu adeant in anitatem uasorum
suctum. sedeueis potius plenitudinem. undeait a postolus

Expanded text:
quinque, lampadibus ornatae, obuiam sponso euntes, et istae et illae? et quid tam contrarium quam sapientes et stultae? uidelicet quod istae oleum in uasis, hoc est intellegentiam gratiae dei portant in cordibus suis scientes, quod\' nemo esse possit continens, nisi deus det, et hoc, ipsum sapientiae deputantes scire, cuius hoc donum sit; illae autem largitori omnium bonorum gratias non! agentes euanuerunt in cogitationibus suis et obscuratum est insipiens cor earum; dicentes se esse sapientes stultae factae sunt. de quibus sane nullo modo nunc desperandum est, antequam dormiamus, sed si ita dormierint, cum factus fuerit clamor ille, quo adesse iam nuntiabitur sponsus, et euigilantes, hoc est resurgentes remanserint foris, non quia uirgines non sunt, sed quia nescientes, unde habeant, quod sunt, stultae uirgines sunt meritoque tales reppereris, non tibi persuadeant inanitatem uasorum suorum sed tu eis potius plenitudinem. unde ait apostolus: