comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dure. s ꝓpt̾ te. Nãliber a ꝓpͥis qͥa
tuis me uincłis innodaui. & ali¬
enȩ cantionis obnoxiꝰ. ñ reddidi
nec ꝑsolui: flagellis atteror. &
amara satis ammad u̾sione coar¬
tor. Inde queso te & qua ualeo
supplicatione deposco: ut uigiles
ꝓte. & liberes me. Uade itaq &
scin huis loci p̃care conuentũ.
ut debita mẽe sponsionis a me
neglecta ꝑsoluant. sicq me ab hiͤ
quȩ p̾sto sunt suppliciis eruant.
Exꝑgefact: ille. fr̃ib qd̾ inderat
retulit. qd̾ audierat intimauib.:
p̃ces exposuit. efficacit᷑ impet᷑uit.
Porro autẽ cũ iã fr̃s p̃fixã illiꝯ pe¬
intentiȩ quantitatẽ diu̾sis ar¬
gumentoꝵ sp̃aliũ exercitiis mi¬
pleuissent: p̾fato monacho fratͥ
ille ꝑ uisũ rursus apparuit. eiꝙ
sestuntatẽ sereni satis & alacris
uult ostendit. Int̾r ogat iterũ
dis erutũ: sed etĩã ad electoꝵ sor¬
tẽ mirabili dextere excelsi nuꝑ¬
ĩmutatione tͣnslatũ. benedicła
diumȩ lementiȩ dispensatio.

Expanded text:
dure, sed propter te. Nam liber a propriis, quia tuis me vinculis innodavi, et alienae cautioni obnoxius non reddidi, nec persolvi, flagellis atteror, et amara satis animadversione coarctor.--Unde, quaeso, te, et, qua valeo, supplicatione deposco ut vigiles pro te ac liberes me; vade itaque et sanctum hujus loci precare conventum, ut debita meae sponsionis a me neglecta persolvant, sicque me, quae praesto sunt, suppliciis eruant. Expergefactus ille, fratribus quod viderat retulit, quod audierat intimavit, preces exposuit, efficaciter impetravit. Porro autem, cum jam fratres praefixam illius poenitentiae quantitatem diversis argumentorum specialium exercitiis implevissent, praefato monacho frater ille per visum rursus apparuit, eique festivitatem sereni satis et alacris vultus ostendit. Interrogatus iterum dis erutum, sed etiam ad electorum sortem mirabili dexterae Excelsi immutatione nuper translatum. Benedicta divinae clementiae dispensatio,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi adhuc ͣpetrari debeant ꝓhi¬
bemus. ut & illa quȩ approbamus
mlatus fauor augeat. & contra ea
quȩ rep̃hendimus. mauis apud pu¬
sillanimes exhortatio uerecunda
conualescat. Unde idem paulus cũ
thessalonicenses in accepta precdicati¬
one ꝑdurantes. quasi de inicino
mundi termino quadam cognosex¬
ret pusillanimitate turbatos. prius
in eis quȩ fortia ꝓspicit laudat. &¬
caute monendo. postmodum quę
infirma sunt roborat. Ai enim.
Gratias agere debemus deo semper
pro uobis fr̃s ita ut dignum Est.
inuicem: ita ut & nos ipsi in uobis
głemur: in ȩccłi̾aᷤᷤ cdi. pro patientia
uitȩ eorum preconia premisisset:
paulopost subdidit dicens. Roga¬

Expanded text:
quasi adhuc ne perpetrari debeant prohiquasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, inuicem: ita ut nos ipsi in uobis gloriemur in ecclesiis dei pro patientia vitae eorum praeconia praemisisset, paulo post subdidit, dicens: Roga
Abbreviated transcription (Latin):
os aduersum se muncẽ uideret infla¬
tos: ut alus apollo. aluis pauli. alius
culpam ui medium eduxit. quę
apud tos & ꝑpetrata suerat: &¬
correcta remane¬
bat dicẽs.
Auditur iuter
uos form¬
catio. & talis formn¬
catio qualis nec uter gentes: ita ut
uxorem patris quis habeat. & uos
inflati estis. & non magis luctum ha¬
buistis: ut tolleretur de mectis ur̃m
qui hoc opus facit. Ac si aꝑte dicꝗt.
Quid uos per ꝓteruiam huius uel.
illius dicitis. qui per dissolutlonem
negligentie: nullius uos esse monsta¬
us At contra pusillanimes aptini
ad iter bene agendi reducimus. i
quȩdam illoꝵ bona ex latere. requi¬
ramus. ut dum in. eis alia rep̃hen¬
dendo corripimus. alia amplecten¬
do laudemus: quatenus eoꝵ teneri¬
tudinẽ laus audita nutriat. quã
autem utilius apud illos ꝓficimus.
si eoꝵ bene gesta memoramus: & si
qua ab eis mortlinate gesta sunt. ñ
iam tamquã ꝑpetrata corripimus .s

Expanded text:
os adversum se temere invicem videret inflaos adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, aliculpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, correcta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Titer ammonendi sunt
ꝓterui. atq aliter pusil¬
lammes. Iui enim dum
ualde de se presumunt.
exꝓbrandõ ceteros dedignantur.¬
Isti autem dum niiis infirmitatis
sue sconscii. plerumq in desꝑationem
cadunt. Iui singulariter sumina esti¬
mant. cuncta quȩ agunt. Isti despe.¬
cta uehementer putant esse quȩ fa¬
ciuit: & idcrco in desꝑatione fran¬
guntur. Subtiliter itaq ab arguen¬
te discutienda sunt oꝑa ꝓteruoꝵ.
ut in quo sibi placent ostendantur.
quia dõ displicent. Tunc enim ꝓter¬
uos melius corrigimus. cum ea quȩ
bene egisse se credunt. male acta
monstramus: ut unde adepta gła
creditur. inde utilis confusio subse¬
quatur. N omiumquã uero cũ se
utium ꝓteritiȩ mimme ꝑpetrare
cognoscunt. compendiosuis ad cor¬
reptionem uenurnt: si alterius cul¬
pe manifestioris er latere questie.
imꝓperio confundantur. ut ex eo qd
defendere. nequeunt. cognoscant
se tenere imꝓbe quod defendunt.¬
Unde cum ꝑterue paulus chorinthi¬

Expanded text:
iter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignanturisti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se crmonstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquam subditi, cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthi
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃sum. ut ñ cito moueamini a ur̃o
sensu. neq terreamini. neq per sp̃m.
neq per sermonẽ. neq per epistolam
tamquã per nos missam: quasi instet
ddies domini. Egit enim uerus doctor.
nt prius audirent laudati quod reco¬
gnoscerent. & postiodum quod exhortati
siquerent᷑. quatenus eorum mentem
nec ammonitio subuncta concuteret.¬
ꝙ lius premissa solidaret: & qui com¬
motos eos uicini finis suspicione cog¬
nouerat. ñ tam recdarguebat motos.
s quasi transacta nesciens. adlnuc com¬
moueri ꝓhibebat: ut dum de ipsa le¬
uitate. motionis predicatori suo se in¬
cognitos crederent: tanto rep̃hensibiles
fieri. quanto & cognosci ab illo for¬
midarent.
tientes. atq aliter patientes

Expanded text:
amini a vestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. tientes, atque aliter patientes
Abbreviated transcription (Latin):
struximus. Ab his itaq rati¬
onẽ reddentium uerbis hehaᷤᷤ
oicebatur: ut illoꝵ responsum
huius uideat᷑ eẽ uocabulum.
Notandũ qͥa sicut in chronicis
sins sollertissimus beda testa¬
sexcentoꝵ inginti annoꝵ. sup¬
putari calculus iuenitur
Iure gͦ qͥa mechis repentinam
intulit mortẽ: annose uite
sortitus est longitudinem.
Qui qͥa in terris diumi ⁊eli est
ardore succensus: congruent̾
est equis igneis eleuatris in ce-
Quod heli ideo
periit quia peceantib filiis
male piꝰ indulsit

Expanded text:
struximus . » Ab his itaque ratistruximus . » Ab his itaque rationem reddentium verbis, Elias dicebatur; ut illorum responsum, hujus videatur esse vocabulum. Notandum autem, quia sicut in chronicis suis solertissimus Beda testasexcentorum viginti annorum supputari calculus invenitur. Jure ergo qui moechis repentinam intulit necem, annosae vitae sortitus est longitudinem; quique in terris divini zeli est ardore succensus, congruenter est equis igneis elevatus in coeluQuod Heli ideo periit, quia filiis peccantibus male pius indulsit
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ est nͥ fallor helẏas ꝓpħa.
qui uidelicet igneis equis &
curru helyseo suspiciente est
translatus in celũ. Unde quis¬
quis me mentiri autumat:
oiuine legis interpͣtem iheroni¬
mum. qui hoc in hebraicarũ
questionũ libro testat᷑ potius
rep̾hendat. Porro autẽ & tem¬
pore dauid regis hic finees suꝑ
terii custodes uestibuloꝵ. tabena¬
culi. & familiȩ eoꝵ. ꝑ uices. cas¬
trorũ dñi custodientes intͦitũ
Finees autẽ filius elearar
erat dux eoꝵ corã dño. Cui ni¬
nirũ finees nomen a parenti¬
bus inditũ: helyas autẽ agno¬
dñs. Qd̃ ex hac sibi occasione
legationis officio fungeret᷑ mi ᷤ¬
sus ab isrłitico populo ad duaᷤᷤ
semis trib ruben indelicet. &
gad & dimidiã tribũ manasse
que enormis magnitudinis
altare construxerant. hoc ab
eis responsũ excusationis acce¬
pit. Fortissimus inquiunt
ds̃ dñs. ipse nouit: si p̃uari¬
catiomis animo hoc altare con¬

Expanded text:
siquidem est, nisi fallor, Elias propheta, siquidem est, nisi fallor, Elias propheta, qui videlicet igneis equis et curru, Eliseo suspiciente, est translatus in coelum . Unde me quisquis mentiri autumat; divinae legis interpretem Hieronymum, qui hoc in Hebraicarum quaestionum libro testatur, potius reprehendat. Porro autem et tempore David regis hic Phinees supterii, custodes vestibulorum 378 tabernaculi, et familiae eorum per vices castrorum Domini custodientes introitum. Phinees autem filius Eleazar, erat dux eorum coram Domino . » Cui nimirum Phinees nomen est a parentibus inditum, Elias vero agnous Dominus, quod ex hac sibi occasione legationis officio fungeretur, missus ab Israelitico populo ad duas semitribus, Ruben videlicet et Gad, et dimidiam tribum Manasse, quae enormis magnitudinis altare construxerant, hoc ab eis responsum excusationis accepit: « Fortissimus, inquiunt, Deus Dominus, ipse novit, si praevaricationis animo hoc altare con
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ non quibus libet infimis.
sed indicibus isrł ut ꝓximos
suos occiderent ꝓ uindicta for¬
nicationis iniunxit. quid in
his omĩbus dat᷑ intelligi nisi
quia reatus adult̾ii in ꝑsonis
clarioribus debet durius uin¬
dicari: Et qui tales comino¬
tus ulcissit᷑. pace suꝑni uicti¬
cis & grãm ñ mͦ sibi. sed & po¬
pulo absq dubio ꝓmeret᷑. Uñ
oiuina uox. finees inquit auer¬
tit irã meã a filiis isrł: qͣa ze-¬
lo meo cõmotꝰ est contra eos:
ut ñ ipse delerem eos in zelo
irã sinees placata est ira dñi
lit̾ ipse ꝑ anum sun cõmotio¬
nẽ. ꝑpetuã sibi cũ dño statu̾t
pacem. Eicce inquit do ei pa¬
cem federis mei. & erit tã ipsi
quã semim eiꝰ pactũ sacerdorii
sempit̾mͦ : qͥa zelatus est ꝓ
d̾o suo. & expiauit scelus fili¬
orũ isrł. Pacẽ quippe illi dñs sui
federis dedit: qͣr sedata omĩ
carnis molestia. iniuere illũ
usq in finem mundi in para¬
disi amenitate constitnt Ipse

Expanded text:
quoque non quibuslibet infimis, quoque non quibuslibet infimis, sed judicibus Israel, ut proximos suos occiderent, pro vindicta fornicationis injunxit. Quid in his omnibus datur intelligi, nisi quia reatus adulterii in personis clarioribus debet durius vindicari? Et qui tales commotus ulciscitur, pacem superni judicis et gratiam non modo sibi, sed et populo absque dubio promeretur. Unde divina vox: « Phinees, inquit, avertit iram meam a filiis Israel, quia zelo meo commotus est contra eos, ut non ipse delerem cos in zelo iram Phinees placata est ira Domini liter ipse per animi sui commotionem, perpetuam sibi cum Domino statuerit pacem. « Ecce, inquit, do ei pacem foederis mei, et erit tam ipsi, quam semini illius pactum sacerdotii sempiternum, quia zelatus est pro Deo suo, et expiavit scelus filiorum Israel . » Pacem quippe Dominus illi sui foederis dedit, quia sedata omni carnis molestia, vivere illum usque in finem mundi, in paradisi amoenitate constituit. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
digestam fornicationẽ & dig-¬
ne ultionis hẏstoriam. quid
opus fure moysi. ut genealogĩa
fornicatoris utriusq contexe¬
ret: & alterũ ducem alteram
nobilissimi pͥncipis filiam funis¬
se narraret. nͥ ut doceret car-¬
nales illecebras in eminentio¬
rib ꝑsonis acris ꝑsequendas :
Hinc est qd̾ & ipse dñs cũ om̃is
issłitica plebs non dispari cri-¬
mine teneretur obnoxia de
autem solos pͥncipes in furorẽ
se digne anmaduersionis erex¬
it. lratus enĩ. ait moysi Tolle
cunctos pͥncipes populi. & sus¬
pende eos contra solem in pati¬
bulis: ut auertat᷑ furor ms
ab isył Plane & moyses non
ad alios. sed ad iudices isrł ait
Occidat unusquisq ꝓximos
suos: qui iiciati sunt beel¬
phegor. Dũ gͦ finees ꝓ cõmu¬
ni formeatione multitudin ᷤ¬
totius ulcissenda. in eos potis¬
simũ qui duces eran insili¬
ut. pͥncipes similit̾ poprili
in patibulis suspendi diui-¬
na sententia p̃cepit. moyses

Expanded text:
digestam fornicationis et digndigestam fornicationis et dignae ultionis historiam, quid opus fuit Moysi, ut genealogiam fornicatoris utriusque contexeret; et alterum ducem, alteram nobilissimi principis filiam fuisse narraret: nisi ut doceret carnales illecebras in eminentibus personis acrius persequendas? Hinc est quod et ipse Dominus, cum omnis Israelitica plebs non dispari crimine teneretur obnoxia, de autem solos principes in furorem se dignae animadversionis erexit. Iratus enim ait Moysi: « Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis, ut avertatur furor meus ab Israel . » Plane et Moyses non ad alios, sed ad judices Israel ait: « Occidat unusquisque proximos suos, qui initiati sunt Beelphegor . » Dum ergo Phinees pro communi fornicatione totius multitudinis ulciscenda, in eos potissimum qui duces videbantur, insiliit, principes similiter populi in patibulis suspendi sententia divina praecepit, Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
lũ se extulit ultionis.
on nic pudor faciem fyne¬
es facerdotis oꝑuit qui ni¬
mirum coeuntem cũ madiani¬
tide israeliren coram om̃i
multitudine in locis genita¬
libus arrepto pugionẽ trans¬
fodit. Porro antẽ nos contra di¬
uina mandata ꝑsonarũ accep¬
tores. in minorib q̃dem sacer¬
ootib luxuriȩ inquinamen¬
ta ꝑsequim: in ep̃is antem qd̾
nimis absurdũ est ꝑ silenti
tolerantiam ueneram᷑ Sed ecce
rueret. seseq beelphegor sacrilegis
spectos quosq uł infimos. diui¬
ne legis ꝓpugnator. insiliuit. sed
excellentiores & clariores in popło.
quos ad terrendũ ceteros truci¬
daret elegit testante scͥptura quȩ
dicit. Erat inquit nomen uiri
isrłitȩ qui occisus est cũ madiani¬
tide. ⁊ambri filius salai: dux
de cognatione symeonis. De mu¬
lieris qͦ nobilitate si queritur.
hoc in sequentib inuemmus
Porro mulier madiamtis.que
parit̾ interfecta est. uocabatur
corbi. filia sur pͥncipis nobilis¬
simi madiantarum. Sane. pꝰt.

Expanded text:
lum se extulit ultionis. Non hic pudor faciem Phinees sacerdotis operuit, qui nimirum coeuntem cum Madianitide Israelitem coram omni multitudine in locis genitalibus arrepto pugione, transfodit . Porro autem nos contra divina mandata personarum acceptores, in minoribus quidem sacerdotibus luxuriae inquinamenta persequimur : in episcopis autem, quod nimis absurdum est, per silentii tolerantiam veneramur. Sed ecce rueret, seseque Beelphegor sacrileges spectos quosque, vel infimos divinae legis propugnator insiluit; sed excellentiores et clariores in populo, quos ad terrendum caeteros trucidaret, elegit; testante Scriptura quae dicit: « Erat, inquit, nomen viri Israelitae, qui occisus est cum Madianitide, Zambri filius Salai, dux de cognatione, et tribu Simeonis . » De mulieris quoque nobilitate, si quaeritur, hoc in sequentibus invenitur: « Porro mulier Madianitis, quae pariter interfecta est, vocabatur Cozbi, filia Sur principis nobilissimi Madianitarum . » Sane post
Abbreviated transcription (Latin):
solus habe. Ac si aꝑte dicat. Sic neces¬
se est. ut predicationi exterius seruias.
quatenus per elationẽ te immundis spi¬
ntib ñ subungas: ne in diuini uer¬
bi ministerio hostes tuos ad te partici¬
pes admittas. Aquas gͦ & in plateis
diuitlimus. & tamen soli possidemꝰ.:
quando & exterus late. predicationẽ
fundimus. & tamen per eam huma¬
nas laudes assequii minime ambimꝰ.

Expanded text:
solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necessolus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Aquam quippe predicator de cisterna
sua bibit: cum ad cor suum recdiens.
prius audit ipse quod dicit. Bibit flu¬
inta putei sui. si sui inrigatione infundi¬
tir uerbi. Unde bene subiungitur. di¬
riuentur fontes tui foras. & in plateis
aquas diuide. Rectum quippe est. ut prius
ipse bibat: & tunc predicando aliis in¬
fuiat. Fontes quippe. foras diriuare ẽ.
exterus uim predicationis aliis infun¬
dere. In plateis autẽ aquas diuidere.
est: in magna auditoꝵ amplitudine.
uixta unius cuiusq qualitate diuina
aoquia dispensare. Et quia plerumq
manis glȩ appetitus subripit. dutm ser¬
mo di ad multorum noticiã currit.
postquam dictum est. in plateis aquas
diuide. recte. subiungit᷑. habeto eas
solts. nec sint alieni participes tui. Ali¬
enos quippe malignos sp̃c uocat. de qͥb
per ꝓphetam uoce temptati hominis
dicitur. Aueni infurrexerunt in me
s fortes quesierunt animã meã. Ait
gͦ. aquas & in plateis diuide. & tamen

Expanded text:
Aquam quippe praedicator de cisterna Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Rectum quippe est ut ipse prius bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est in magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ut considerent ne uirtute dicti.a dicen¬
di qualitate. discorilent: ne loquencdo
aluid. & ostendendo aliud predicent.
Audiant itaq quod scriptũ est. Si quis
loquit᷑. quasi sermones. dei. Qui ꝙͦ ter¬
ba que ꝓferunt ex ꝓpriis ñ habent. cur
quasi de ꝓpriis tument: Audiant qd
Sscriptum est. Sicut ex deo corã deo in
xp̃o loquimur. Ex deo enĩ coram deo¬
in xp̃o loquitur. qui prȩdicationis uerbu
& quia a deo acceprt intelligit. & placere
per illud deo. non hominibus querit.
Audiant quod scriptũ est. Abhominati¬
o dñi est omĩs arrogans. quia uidelicet
dum in uerbo dei glam ꝓpriam quert
ius dantis rnuadit. eumq laudi suȩ posi¬
ponere nequaquã metuit. a quo hoc ip¬
sum quod laudatur accepit. Audiant
quod predicatori ipsi per salomon̾ẽ di¬
citur: Bibe aquam de cisterna tua. &
fluenta putei tui. diriuentur fontes
tui foras. & in plateis aquas diuide: habs¬
to eas solus. nec sint alieni participes tt.

Expanded text:
ut considerent ne a virtute dicti, dicenut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui .
Abbreviated transcription (Latin):
frumento dei. uino atq oleo. argen¬
to pariter & auro. satane sacrificiũ
immolant: quia ad errorẽ discordi¬
ȩ. uerba pacis inelinant. Unde am¬
monendi sunt. ut ꝑpendant. quia
dum ꝑuersa mente. de p̃ceptis pacis
discordiam faciunt. uisto dĩ exami¬
ne ipsi de uerbis uite moriuntur.
At contra ammonendi sunt. qui
recte quidem uerba legis intelliguã.
sed hec humiliter ñ loquunt᷑: ut
in diuinis sermonib priusquam
eos aliis ꝓferant. semetipsos requi¬
rant: ne in sequentes aliorum facta se
deserant. & cum recte cuncta de sacra
scriptura sentiunt. hoc solum quod
per illam contra elatos dicitur. ñ atten¬
dant. Imꝓbus quippe & imperitus et
mecticus. qui alienũ mederi appetit. &
ipse uulnus quod patttur nesrit. Dui
igitur uerba di humiliter ñ loquun¬
tur. ꝓfecto amionendi sunt. rt cum
medicamenta egris opponunt: prus
iurus suȩ pestis inspiciant. ne alios me¬
dendo moriantur. Ammoneri debent

Expanded text:
frumento Dei, vino atque oleo, argenfrumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent,
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim radix elationis abscidit᷑. corse¬
quenter rami prauȩ assertionis arefi¬
unt. Ammonendi sunt etiam. ne erro¬
res discordiasq generando. legem clei quȩ
idcirco data est. ut sacrificia satanę ꝓhi¬
beat. eandem ipsam in satane. sacrifici¬
um uertant. Unde per ꝓphetam do¬
minus queritur dicens: Dedi eis fru
mentũ. uinum & oleum: & argentũ
multiplicaui eis & aurum. quȩ fecert̃
baal. Frumentũ quippe a dño accipi¬
mus. qnͣdo in dictis obscuriorib sub¬
ducto tegmine littere. per medullam
suȩ alta predicatione. nos debriat.
Oleum quoq suum nobis tribuit:
cum preceptis apertiorib. uitã nr̃am
blanda lenitate disponit. Argentũ
multiplicat: cum nobis luce ueritatiᷤ
eloquia plena subministrat. Auroq
nos ditat. qnͣdo cor nr̃m intellectu
summi fulgoris mradiat. Quȩ cun¬
cta heretici baal offerunt. quia apud
auditoꝵ suorum corda corrupte
omĩa intelligendo ꝑuertunt: & de

Expanded text:
Si enim radix elationis absciditur, conseSi enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiasque generando, legem Dei quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanae sacrificium vertant. Unde per prophetam Dominus queritumentum, et vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam suae attenta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tcum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de
Abbreviated transcription (Latin):
interpretat᷑. Et quia cuncta simul
congregatio ȩccłiȩ per confessionẽ. ser¬
uit testimonio ueritatis: ñ incongrte
per galaad eccł̃ia exprimit᷑. quȩ ore.
cunctoꝵ fidelium. de dõ quȩq sunt
uera testatur. Pregnantes autẽ galaad
uocant᷑ animȩ. quȩ intellectum uerbi
ex diuino amore concipiunt. & si ad
ꝑfectum tempus ueniant. conceptam¬
intelligentiam boni oꝑis ostensione
pariturȩ sunt. Terminũ uero suum
dilatare est: opinionis suȩ nomen ex¬
tendere. Secuerunt gͦ pregnantes
galaad ad dilatandum terminũ suũ.
quia nimirum heretici mentes fide¬
luim quȩ iam aliquid de ueritatis in¬
tellectu conceꝑant. ꝑuersa predicatione.
perimunt. & scientie sibi nomen exten¬
dunt. paruuloꝵ corda iam de uerbi con¬
ceptiõe grauicda erroris gladio scindunt.
& quasi doctrinȩ sibi oprnionẽ faciunt.
Hos gͦ cum conamur instruere ne per¬
uersa sentiant: ammoneamus prius
necesse est. ne manem głam querant.

Expanded text:
interpretatur. Et quoniam cuncta simul interpretatur. Et quoniam cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium de Deo quaeque sunt vera testatur. Praegnantes autem Galaad vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare, est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum; quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant.
Abbreviated transcription (Latin):
recte. quidem intelligunt.
sed humiliter hec non loquunt᷑. Am¬
monendi sunt qui sacrȩ legis uerba nͥ
recte intelligunt. ut ppendant quia
saluberrimũ uni potum. in ueneni
sibi poculum uertunt: ac per medici¬
nale ferrum uulnere mortali se feri¬
unt. dum per hoc in se. sana ꝑimunt.
per quod salubriter abscidere sariciata
debuerant. Ammonendi sunt. ut per¬
pendant quod scriptura sacra in nocte.
uitȩ. prȩsentis. quasi quedam nobis lu¬
cerna sit posita. Ctuis nimirũ uerba.
dum ñ recte intesligunt. de lumine te.¬
nebrescunt. Quos uidelicet ad intellectũ
prius suꝑbia inflaret.: Dum enim se
prȩ ceteris sapientes arbitrantur. se¬
qui alios ad melius intelligendum
despiciunt: atq ut apud imperitum
uulgus scientię sibi nomen extorque.¬
ant: student sũmoꝑe & ab aliis recte.
intellecta destruere. & sua ꝑuersa
roborare. Unde hene per ꝓphetam
dicitur. Secuerunt pregnantes gala¬
ad: ad dilatandum terminũ suum.
Galaad namq acerius testimonii

Expanded text:
em intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur. Admonendi enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tensi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑfecta etate predicaret. Scriptũ
quippe est. Cum factus fuiss annoꝵ.
duodecim. remansit puer iesus in
ierusalem. De quo ã parentib reqͥ¬
sito paulopost subditur. inueneritũ
illum in templo sedentẽ in medio
doctoꝵ audientẽ illos. & interrogan¬
tem. Yigilanti itaq consideratione
pensandum est: quod cũ iesus anno¬
rum duoderim in medio doctorum
sedens. ñ docens sed interrogans in¬
uenit᷑: quo exemplo scilicet osten¬
ditur. ne infurmus docere quis au¬
deat. si ille puer doceri interrogan¬
do uoluit: qui per diuinitatis po¬
tentiã. uerbum scientiȩ ipsis suis do-¬
ctorib ministrauit Cum uͦ per pau¬
lum discipło dicitur. precipe hȩc
& dece. nemo adolescentiam tuã contẽ.¬
pnat: sciendum nobis est: quia in
sacro eloquio aliqnͣdo adolescentia uiuen¬
tus uocat᷑. Quod citius ostendit᷑. si sa¬

Expanded text:
nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Sa
Abbreviated transcription (Latin):
runt. nequaqũa domos s tumulos
replent. Hĩc ẽ enĩ qd̾ ip̃a ueritas que
repente qs uellet roborare potuisset ut
exemplũ sequentib daret ne ĩꝑfecli p̃di-¬
care p̃sum̾ent pꝰtqͣm plene discipłoᷤ de
uirtute p̃dicationis ĩstruxit ilico adicuxit
Uoᷤ autẽ sedete ĩ cuntate qͦadusq ĩauamii
uirtute ex alto. In cuutate quippe
consedemus: si intra mentiui nostrarũ
clatistra nos constringimus. ne loquen¬
do exterius euagem: ut cũ uirtute di¬
uina ꝑfecte indumur. tunc quana
nobi smetipsis foras etiã alios nsfłien¬
tes extamus. Hinc per quendam sipi¬
entem dicitur. Adolescens loquere
in causa tua uix. & sibis interrogatus
fueris. habeat mitium responsio tua.
Hinc ẽ enim quod idem redemptor
nr̃. cum in glis sit conditor. & osten¬
sione suę potentiȩ simꝑ doctor an¬
geloꝵ. ante triennale tempustini
rimi timoris infunderet. cum ipse & iã
qui labi ñ posset. ꝑfectȩ uitȩ grãm ñ

Expanded text:
runt, nequaquam domos, sed tumulos runt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in trimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non
Abbreviated transcription (Latin):
ati dicitur. qui ad ferienda uitia telo
aitini amoris excitat᷑: ꝓfecto ẽs̃ se di
denegat. qui in qnͣtum fufficit. inere¬
pare uitam carnaliũ recusat. At con¬
tra ammonendi sunt. quos a prȩdira¬
tionis officio. uel imꝑfectio uel ģtas
ꝓhibet. & tamen precipitatio impellit.
ne dum tnͣti sibi onus officii. precipi¬
tatiõe arrogant. uiam sibi subsequen¬
ns meliorationis abscidant: & eũ arri¬
piunt intempestiue quod ñ ualent.
ꝑdant etiam quod implere qñdoq po
grue conant᷑ ostendere. iuste ostendm¬
tur amisisse. Ammonendi sunt. ut
confiderent quod pulli auium si ante
pennarum ꝑfectionẽ uolare. appetunt.
unde ire in alta cupunt. inde in ima
mergantur. Ammonendi sunt it
considerent quod structuris recentib
nec dumq soliclatis. si tectoꝵ pondus
suꝑponit̃. non habitacłm sed ruina
fabricatur. Ammonendi sunt ut con¬
siderent quod conceptas soboles femi¬
ne. si pyiusquã plene forment̃ ꝓfe¬

Expanded text:
Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, rdant etiam quod implere quandoque tgrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur profe
Abbreviated transcription (Latin):
ses cum irascentem dñm populo cir¬
neret. & assumi ad ulciscendũ gld¬
os uiberet. illes a parte. denuntiauit ex¬
sistere. qui delinquentiũ scelera incun¬
tinter ferirent dicens. Si quis ẽ do¬
mini. iungat᷑ michi. Ponat uir gla¬
dirim dt suꝑ femur suum. ite & re.¬
aite de porta usq ad portam per me
dicationis studium uoluptatib car¬
nis ante ferre. ut cum scã quis stud&
dicere. curet necesse ẽ: illicitas sugge¬
stiones edomare. De porta uero usq ad
portam tre ẽ: a uttio usq ad uitium
per quod ad mentẽ. mors mñcrepando
ingreditur discurrere. Per medium
uero castoꝵ transire est: tanta ȩquali¬
tate intra eccłiam uiuere. ut qui de¬
liquentium culpas redarguit: in
nullius se clebeat fauore declinare. In¬
de & recte subitingitur. Occidat ur
seilicet & amicũ & ꝓximũ interficit.
qui cũ puinenda inuenit: ab incre¬
pationis glacdio nec eis quos per co¬
gnationem diligit parcit. Si gͦ ille

Expanded text:
ses cum irascentem Deum populo cerses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad portam per meddicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir scilicet et amicum et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille
Abbreviated transcription (Latin):
& qui inebriat. ipse quoq mnebriabitur
qui enim exteruis predicando beneddi¬
cit. interioris augnenti pinguedinẽ
recipit: & dum diuino ȩloquio auditoꝵ
mentim debriare ñ desinit. potu mul¬
tiplicati muneris debriatus excrescit.
Audiant quod dauid hoc deo in mu¬
nere optulit. quod predicationis gram
quam acceꝑat ñ abscondit. dicens. Sece
labia mea ñ ꝓhibebo. dñe tti cognoni¬
sti. Iusticiam autẽ non absconcli in
corde meo. ueritatẽ tuam & salurare
tuũ dixi. Andiant quod sponsi con¬
Sloquio ad sponsam dicitur. Quȩ la¬
bitas in hortis amici asculta. fae me
audire uocẽ tuam. Eccl̃ia quippe in
hortis habitat. quȩ ad uiriclitatẽ inti¬
mam erculta plantaria urtutum ser¬
uat. Cuis uocem amicos ascultare ĩ
electos quosq uerbum predicationis
illins desiderare. Quam uidelicet uo¬
cem sponsus audire desiderat. quia
ad p̃dicationem eius per electoꝵ suor
animas anhelat. Audiant quod moy¬

Expanded text:
et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . » Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Audiant quod sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moy
Abbreviated transcription (Latin):
Qui erogare. talentum noluit. cum
sententia dampnationis amisit. Au¬
diant quod paulus eo se ꝓximorum¬
sanguine mundum credidit. quo
feriendis eoꝵ uitiis ñ peꝑcit: dicens.
Contestor uos hodierna die. quia
mundus sum a sanguine omĩum.
Non enim subter fugi. quo minus
adnuntiarem om̃e consiliũ dĩ uob̃.
Audiant quod uoce angłica iohan¬
nes ammonetur. cum dictt᷑. Qui au¬
dit dicat ueni. ut nimirum cui se
uox interna insinuat: illuc etiam
clamando alios quo ipse raptt trabat.
ne cdausas fores etiam uocatus inueniat.
si uocanti uacuus appropinquat. Audui¬
ant quod esaias quia a uerbi ministen¬
o tacuit. inlustratus suꝑno lumine. ma¬
gna uoce penitentiȩ se ipsum rep̃hendit
dicens. Ue michi quia tactu. Audiant
quod per salomonẽ in illa prȩdicatio¬
nis scientia multiplicari ꝓmittitur.
qui in hoc quod iam optinuit. torpo¬
ris uitio ñ tenetur. Auudiant namq
Anima quȩ benedicit. impinguabitur.

Expanded text:
qui erogare noluit, cum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit . Audiant quod Paulus eo se sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: « Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quo minus annuntiarem omne consilium Dei vobis . » Audiant quod voce angelica Joannes admonetur cum dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: « Vae mihi, quia tacui . » Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: « Anima quae benedicit, impinguabitur;
Abbreviated transcription (Latin):
scondere est. p̃dicationis sc̃e apud
se uerba retinere. In popłis autẽ
talis quisq maledicit᷑. quia in soli¬
ns culpa silentii. ꝑro multorum quoᷤ
corrigere. potuit pena dampnatur.
Si medicinalis ariis minime ignari.
secandum uulnus cernerent: & tam̃
secare. recusarent. ꝓfecto peccatũ fra¬
ternȩ mortis ex solo torpore com¬
mitterent. Quanta gͦ culpa in¬
uoluantur aspiciant. qui dum
cognoscant U uulnera mentium.
curare ea  negligunt sectiõs
uerborum. Und  bene. per ꝓphetã
dicitur. Maledictus qui ꝓhibet gla-¬
dium suum a sanguine. Gladiũ quip¬
pe a sanguine ꝓhibere est. preclicati¬
onis uerbum a carnalis uitȩ inter¬
fectione retinere. De quo rursum
gladio dicitur. Et gladus meus.
manducabit carnes. Hii itaq cum
apud se sermonem precdicationis oc¬
cultant. diuinas contra se sententias
terribiliter audiant: quatinus ab
eorum cordib timorem timor expel¬
lat. Audiant quod scriptum est.¬

Expanded text:
scondere, est praedicationis sanctae apud scondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solis culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum. Unde et bene per prophetam 75 dicitur: Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum
Abbreviated transcription (Latin):
aliter ammonendi sunt. quos a p̃dicatiõe
imꝑfectio uel etas ꝓhibet. & ta¬
men precipitatioimpellit. Am¬
monendi namq sunt. qui cum
predicare utiliter possunt. immode¬
rata tamen humilitate refuguint.
ut ex minori consideratione colligant.
enim indigentib proximis ipsi quas
babent pecunias absconderent: adu¬
tores ꝓculdubio calamitatis extitissent.
Quo gͥ reatu constringant᷑ aspiciant.
qui dum peccantib fr̃ib uerbum
predicationis subtrahunt. morienti¬
bus mentib uite remecdia abscondunt.
Ynde bene quidam sapiens dixit.
Sapientia abscondita. & thesaurus
inuisus. quȩ uulitas in utrisq:
Si populuni fames attereret. & occul¬
ta ipsi frumenta seruarent. auctores
ꝓculdubio mortis existerent. Qua itaq
plectendi sunt pena considerent. qͥ
cum fame. uerbi animȩ ꝑeant. ipsi
panẽ ꝑceptȩ gr̃e non ministrant.
Unde & bene per salomonẽ dicitur.
Qui abscondit frumenta. maledice¬
tur in ppłis. Frumenta quippe ab¬

Expanded text:
catione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant qenim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe ab
Abbreviated transcription (Latin):
tremo udicio p̃misit dicens. Non
possum ego a meipso facere qiucquã.
sed sicut audio uidico. Qua itaq con¬
stantia dedignat᷑ homo alieni uolun¬
tati adquiescere. qͣndo dĩ atq filius
rit ostendere: testatur se ñ a semet
ipso uidicare: At contra ammonen¬
di sunt inconstantes. ut mentem
grauitate. roborent. T̾unc enĩ geni¬
mina in se mutabilitatis arefaciunt.
cum a corde prius radicem leuitatis
abscidunt: quia & tunc fabrica ro¬
busta conseruat. cum prius locus so¬
imimine umeitur. A quib alient̃ se. paulꝰ
suisse ꝑlibuit. ctm dicit. Num quid
lnttate usus sum: aut quȩ cogito.
scq̃m carnẽ cogito. ut sit aptid me est
non: Ac si aꝑte cdicat. lacireo int¬
cabititatis aura ñ moueor. quia leuita¬
nis uitio non succumbo.

Expanded text:
tremo iudicio premisit, dicens: 'Non tremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis it ostendere, testatur se non a ipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus sominime vincitur. A quibus se alienum Paulus fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus ssecundum carnem cogito, ut sit apud me, est et non ? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatis vitio non succumbo.
Abbreviated transcription (Latin):
dum rectis ꝑsuasionib adquies¬
cit: constanter in bono oꝑe cli¬
rigit. Cor uͦ stultoꝵ dissimile
est: quia dũ mitabilitate se
uarurm exhibet. munquã id
quod fuerat manet. Et quia quedam
uitia sicut ex semetipsis gignunt a¬
lia: ita ex aliis oruntur: scienditm
sumoꝑe ẽ. quia tunc ta corripiendo
meluis tergimus. cũ ab ipso amartur¬
dinis sue fonte siccamus. Pertina¬
tia quippe ex suꝑbia. in constantia
antẽ ex leuitate generat᷑. Ammo¬
nendi sunt gͥ ꝑtinaces. ut elationẽ
suȩ cogitationis agnoscant: & semet
ipsos uincere studeant. ne dum re.¬
ctis alioꝵ suasionib foris suꝑari de¬
spiciunt. intus a suꝑbra captiui
teneant᷑. Ammonendi sunt ut
sollerter aspiciant. quia filius ho¬
minis cui una semꝑ cum patre uo¬
luntas ẽ: ut exemplum nobis fran¬
gendȩ nr̃ȩ noluntatis prebeat: dicit.
Non quęro uoluntatẽ meam: sed
uoluntatẽ eius qui misit me patris.
cõmmiendaret. seruaturũ se hoc in ex¬

Expanded text:
dum rectis persuasionibus acquiesdum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi sunt pertinaces, ut elationem suae cogitacionis agnoscant et semet ipsos vincere studeant, ne, dum aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. gratiam commendaret, servaturum se hoc in ex