comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ultima die dep̃henda mur uenden-¬
tes et ementes. nubentes & nuptũ tra¬
dentes. et tune sit finis coniugii qͣndo
uiguit illa sententia crescite & multi-¬
plicamini & replete t̾ram. quid ad nos
in quos fines scłorũ decucurrerunt.
quib dr̃ tempꝰ breue ẽ & iam securis
adradices arborũ pofita ẽ quȩ siluam
legis et nuptiarũ euangłica castitate
succidit. Tempꝰ amplexandi. et tempꝰ
longe fieri ab amplexib hieremias
captiuitate ꝓpinqua uxorem ꝓhibet᷑
acciꝑe: Erechiel in babylone mortua
ẽ in quit uocor mea: et aꝑtũ ẽ inquit
os meũ. nec ducturus uxeorem. nec ille
qui duxcerat possunt in oꝑe coniugali
libere ꝓpħare. Olim głȩ erat illum
audire uersiculũ. filii tui sic̃ nouella¬
tio oliuarũ in cireuitu mensae tuae
et uideas filios filiorũ tuorũ. Nunc
te. me suscepit dextera tua. Tunc ocu¬
lum ꝓ oculo: nunc uerberanti maxillã
p̃bemꝰ et alteram. Illo tp̃r bellatorib

Expanded text:
ab ultima die deprehendamur uendenab ultima die deprehendamur uendentes et ementes, nubentes et nuptum tradentes, ut tunc sit finis coniugii, quand et ante diluuium uiguit illa sententia: crescite et multiplicamini et replete terram, quid ad nos, in quos fines saecu 1 orum decucurrerunt, quibus dicitur: tempus breue est et: iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam legis et nuptiarum euangelica castitate succidat? tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut noutio olivarum in circuitu mensae tuae et videas filios filiorum tuorum'. Nunc te, me suscepit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram. Illo tempore bellatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ioħs epłam. Senior electe dñe
et filiis eiꝰ. sed et in arca qua petrꝰ apłs
sub typo int̃p̃tatur eccłiȩ Noe cum
trib filiis singulas ñ binas uaores
intro duxcit. etiam de immundis ani¬
malib bina sumunt᷑. masculus. et
femina ut ne inbestuis quidẽ ser¬
pentib cocodrilis ac lacertis diga¬
mia habeat locũ. Qđ side mundis
septena ponuntur. id. ẽ. imparia. et
hoc uirginitatis ac pudictię palma
monstratur. Egressus enĩ de archa
noe dõ uictimas immolauit. Non uti-¬
q de pari sed de impari numero qͥa
alterum fȩtib atq coniugio. alterum
singulas habuerunt uocores immo
et concubinas habuere plurimas.
Et ne hoc parũ sit. dauid multas. et
salomon habuit innumerabiles. ludas
ad chamar quasi ad scortũ in greditur:
et iuxeta occidentẽ litteram osee pro-¬
pheta ñ solũ meretrici sed et adulterȩ
copulatur. Quod si et nob iure conce¬
ditur. adhinniamꝰ ad om̃s feminas
et in exemplũ sodomȩ et gomorrae

Expanded text:
stolam, Senior, Electae dominae, et filiis ejus . Sed et in Arcam quam Petrus Apostolus sub typo interpretatur Ecclesiae , Noe cum tribus filiis, singulas, non binas uxores introduxit . Etiam de immundis animalibus bina sumuntur, masculus, et femina: ut ne in bestiis quidem, serpentibusque, crocodilis, ac lacertis, digamia habeat locum. Quod si de mundis septena ponuntur, id est, imparia: et in hoc virginitatis ac pudicitiae palma monstratur. Egressus enim de Arca Noe, Deo victimas immolavit: non utique de pari, sed de impari numero, quia alterum foetibus atque conjugio, alterum singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iuxta occidentem litteram Osee propheta non solum meretrici, sed et adulterae copulatur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae
Abbreviated transcription (Latin):
uit inimicos. Eterno quondã dedecore
romanũ laborabat imꝑium: qđ gallis
cuncta uastantib fusoq apud alliam ex¬
ercitu romã brennus intrasset: nec pri-¬
stinam ab olere poterat ignominiam:
donec et gallias genitale gallorum solum
et gallo greciam inqua considerant occi¬
dentis orientisq uictores suos imperio
subiugassent. Hannibal de hispaniȩ
finib orta tempestas cũ uastasset italiã
uidit urbem: nec aususẽ. obsidere: Pyr¬
rum tanta tenuit romani nominas reue¬
rentia: ut et eeletis om̃ib. et ꝓpinquo
recederet loco. nec auđet uictor aspicere:
quã regũ didicerat ciuitatẽ. Et tam̃ pro
hac iniuria ñ enĩ dicã suꝑbia quę bo¬
nos exitus habuerunt: Altertoto orbe

Expanded text:
uit inimicos. aeterno quondam dedecore uit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
fames. Non possũ absq lacrimis tolosȩ
facere mentionẽ. quȩ ut hucusq non
Ipsȩ hispaniȩ iamiamq ꝑiturȩ quoti¬
die contreme̾scunt: recordantes inrup¬
tiones ambricȩ. et quicquid alii semel
passi sunt: illȩ semꝑ timore patiuntur.¬
Et cetera taçeo ne uidear de dĩ desperare
clem̃tia: Olim amari pontico usq ad
alpes iũlias ñ erant nr̃a quȩ nr̃a sunt : et
ꝑ annos triginta fracto danubii limite
in medus romani imꝑii regionib pu-¬
gnabatur. Aruerunt uetustate lacrimȩ
Prȩt̃ paucos senes: om̃s in captiuitate et
obsidione generati. ñ desiderabant quã
ñ nouerant lib̾tatem. Quis hoc cređet
quȩ digno sermone historiȩ cõp̃hendent.
te pugnare: Immo ne pugnare quidem
sed auro et euncta suppellectile uitã redi¬
mere qđ ñ uitio pͥncipũ qui uel religiosis¬
simi sunt. sed scelere semibarbari accidit
ꝓditoris: qui nr̃is contra nos opib arma¬

Expanded text:
fames. non possum absque lacrimis Tolosae fames. non possum absque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non ipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes Iulias non erant nostra, quae nostra sunt, et per annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent te pugnare, immo ne pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus arma
Abbreviated transcription (Latin):
apppinquare antichristũ. quẽ dñs iħs
int̾ficiet sp̃u oris sui. Uȩ pregnantib &
nutrientib in illa die. Quorũ utrumq
de fructib nuptiarum & p̃sentiũ mise¬
riarũ pauca ꝑcurram. Iuod rari huc.¬
quicquid int̾ alpes et pyreneũ ẽ. quod
occeano. et reno includitur. quadus.
uuandalus. sarmata. alani. gipedes. he¬
rucli. saxones. burgundiones. a laman¬
ni. et o lugenda respublica. hostes pan¬
nonii uastauerunt. Et enĩ assur uenit
cũ illis. Magontiacus nobilis quondã
ciuitas capta atq subuersa ẽ: et iN
eccłia multa hominũ milia trueidata.
Uangiones longa obsidione deleti. Re¬
morũ urbs p̃potens. ambiani. atrabatẽ
extremiq: hominũ morini. tornacus.
nemete. argentoratus. translatȩ inger¬
maniam aquitaniȩ. nouẽq popłorum
lugdunensis et narbonensis ꝓuinciȩ
p̃t̃ paucas urbes cuncta popłata sunt.
quas et ipsas foris gladius. in tus uastat

Expanded text:
adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum utrumque de fructibus nuptiarum est. praesentium miseriarum pauca percurram. quod rari hucquicquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod oceano Rhenoque concluditur, Quadus, Uandalus, Sarmata, Halani, Gypedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alamanni et — o lugenda res publica! — hostes Pannonii uastauerunt. etenim Assur uenit cum illis. Mogontiacus, nobilis quondam ciuitas, capta atque subuersa est et in ecclesia multa hominum milia trucidata, Uangiones longa obsidione finiti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabatae extremique hominum Morini, Tornacus, Nemetae, Argentoratus translatae in Germaniam, Aquitaniae Nouemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis prouinciae praeter paucas urbes cuncta populata sunt, quas et ipsas foris gladius, intus uastat
Abbreviated transcription (Latin):
surge et ambula. Non enĩ erant diui¬
tiarũ sarcina p̃grauati. et idõ stantes
cũ helia inforamine petrȩ ꝑ angustias
acus transire poterant. et posteriora
dña contemplari. Nos uero ardemus
auaricia. et contra pecunias disputan¬
tes auro sinũ eacpandimꝰ. nichilq nob̃
satis ẽ. Et illud qđ de megarensib dr̃
ure miseris coaptari potest. Edifi¬
cant quasi semꝑ uicturi uiuant quasi
altera die morituri. Et hȩc facimꝰ quia
dñi uerbis ñ credimꝰ : quia etas optata
cunctis ñ uicinã mortis quȩ debetur
mortalib lege naturȩ. sed cassa spe
annorũ nob spatia pollicetur . Nemo
enĩ tam fractis uirib et sic decrepite
senectutis ẽ: ut ñ se putet unũ ad huc
annũ eẽ. uicturũ. Unde subripit obli-¬
uio conditionis suȩ ut terrenũ animal.
iamiamq soluendũ erigatur insuꝑbiã:
et animo cȩlũ teneat. Uerũ quid ago:
Fracta naue : de mercib disputo. Qui
tenebat de medio fit: et ñ intelligimus

Expanded text:
surge et ambula. non enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus
Abbreviated transcription (Latin):
tum et tertiũ. et siliberet et uicesimũ.:
ut scirent sibi ñ tam maritos datos.
quã adulteros amputatos. Hȩc filia
to: ut posterioꝵ oblita. in priora te ex¬
tendas. habens tui ordinis quas sequa¬
ris. uidich de hebrea historia: et annã
filiam phanuhelis de euangłii clarita¬
te : quȩ dieb et noctib uersabantur
intemplo. et orationib atq ieiunus
chesaurũ pudicitiȩ conseruabant.
Unde et altera in typo eccłiȩ diabolũ
capite truncauit : altera saluatorẽ mun-
di suscepit sacram̃toꝵ conscia futuroꝵ.
lilud in calce sermonis quęso: ut breui¬
tatem libelli ñ de inopia eloquii. uel
de materię sterelitate: sed de pudoris
magnitudine estimes accidisse: dum
uereor ignotis mediũ ingerere aurib.

Expanded text:
tum et tertium et, si liberet, uicesimum, tum et tertium et, si liberet, uicesimum, ut scirent sibi non tam uiros datos quam adulteros amputatos? haec, filiato, ut posteriorum oblita in priora te extendas habens tui ordinis, quas sequaris, Iudith de Hebraea historia et Annam, filiam Phanuelis, de euangelii claritate, quae diebus et noctibus uersabantur in templo et orationibus atque ieiuniis thesaurum pudicitiae conseruabant. unde et altera in typo ecclesiae diabolum capite truncauit, altera saluatorem mundi prima suscepit sacramentorum conscia futurorum. illud in calce sermonis quaeso, ut breuitatem libelli non de inopia eloquii uel de materiae sterilitate, sed de pudoris magnitudine aestimes accidisse, dum uereor ignotis me diu ingerere auribus
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur : quia declinauer̃ quȩdã post
satanan: Idõ adolescentula uidua quȩ se
ñ potest continere uł ñ uult: maritum
potius accipiat qua diabolũ. Pulchra
nimirũ et appetenda res. quȩ satanae
cõmemoratione suscipitur. Fornicata ẽ.
quondã ec hierłm. et diuaricauit pedes
suos om̃i transeunti: in aegẏpto primũ
de uirginata ẽ et ibi fracte sunt mãmȩ
eiꝰ. Cũq ad deferta uenasset: et morarũ
moysi ductoris impatiens quasi estu li¬
bidinis furibunda dixisset isti sunt du
tui isrł qui te eduxerunt de tra ȩgyp¬
ci accepit p̃cepta ñ bona. & iustificationẽ
pessimas in quib non uiueret. sed puni¬
retur. Quid gͦ mirũ. si et lascuuentibus
uiduis de quib in alio loco apłs dixe¬
rat. cũ luxcuriatȩ fuerint in xp̃o nube
uolunt. habentes damnationem quia
primã fidẽ irritam fecerunt: concessit
bigamiȩ p̃cepta ñ bona. et iustificatio¬
nes pessimas: ita scđm indulgens mari-¬

Expanded text:
feruntur, quia declinauerunt quaedam post feruntur, quia declinauerunt quaedam post satanan. ideo adulescentula uidua, quae se non potest continere uel non uult, maritum potius accipiat quam diabolum. Pulchra nimirum et adpetenda res, quae satanae conparatione suscipitur. fornicata est quondam et Hierusalem et diuaricauit pedes suos omni transeunti. in Aegypto primum deuirginata est et ibi fractae sunt mammae eius. cumque ad deserta uenisset et morarum Moysi ductoris inpatiens quasi oestro libidinis furibunda dixisset: isti sunt dii tui, Israhel, qui te eduxerunt de terra Aegypti, accepit praecepta non bona et iustificationes pessimas, in quibus non uiueret, sed puniretur. quid ergo mirum, si et lasciuientibus uiduis uiduis, de quibus in alio loco apostolus dixerat: cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt, concessit digamiae praecepta non bona et iustificationes pessimas ita secundum indulgens mari
Abbreviated transcription (Latin):
rima saxa collidi. Heseiat uidua diga¬
mie indulgentiam : nec nouerit illud
apłi. Melius ẽ. nube quã uri. Tolle qđ
peius ẽ uri: et ꝑse bonũ ñ erit nube.
Pcul heretieoꝵ calũniȩ. Scimꝰ honora¬
biles nuptias et cubile immaculatum.
Etiam de paradyso eaepulsus adam unã
uxorẽ habuit. Primꝰ la mech maledictꝰ
et sanguinarius. et de cain stirpe des-¬
cendens unã castã diuisit induas: et
plantariũ digamię ꝓtinꝰ diliuui pena
subuertit. Unde illud apłi. qđ form¬
cationis metu indulgere cõpellitur.
scribens ad timotheum. Uolo adoles¬
centulas nube. filios ꝓcreare. matresfa¬
milias eẽ: nullã occasionẽ dare aduer¬
sario detractionis causa: Et cur indul-¬
serit: statim subiecit. lam enĩ quędã
declinauer̃ post satanan. Ex quo intel¬
ligimꝰ illũ ñ stantib coronam: sed iacen¬
tib manũ porrigere. Uide qualia sint
scđa matrimonia. quȩ lupanarib prę-¬

Expanded text:
rima saxa conlidi, nesciat uidua digarima saxa conlidi, nesciat uidua digamiae indulgentiam nec nouerit illud apostoli: melius est nubere quam uri. tolle, quod peius est, uri, et per se bonum non erit nubere. procul hereticorum calumniae: \'scimus honorabiles nuptias et cubile inmaculatum\'. etiam de paradiso expulsus Adam unam uxorem habuit. primus Lamech maledictus et sanguinarius et de Cain stirpe descendens unam in duas diuisit costam et plantarium digamiae protinus diluuii poena subuertit. unde illud apostoli, quod fornicationis metu iudulgere conpellitur scribens ad Timotheum: uolo adulescentulas nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario detractionis causa. cur indulserit, statim subiecit: iam enim quaedam declinauerunt post satanan. ex quo intellegimus illum non stantibus coronam, sed iacentibus manum porrigere. uide, qualia sint secunda matrimonia, quae lupanaribus prae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ carnis sunt. et quib dã illecebris
ad mortiferas animam uoluptates
trahit. Sed nr̃m ẽ. uoluptatis ardorẽ
maiore xep̃i amore restinguere. et las¬
ciuiens uim̃tũ frenis in ediȩ subiuga¬
re: ut ñ libidinẽ sed cybos quȩ̨rat ac¬
atq cõposito portet incessu. Quorsũ
ista : Ut hominẽ te ẽẽ noueris. et pas¬
sionib humanis nisi cãueris subiace¬
re. De eodem cuncti factisumꝰ luto. his¬
dem cõpacti exordiis: et insirico et
in pannis ẽadem libido dominatur.
Nec regũ purpuras timet: nec mendi¬
cantium sꝑnit squalorem Multoq
melius ẽ. stomachũ te dolere qua m̃tẽ
Imꝑare corpori: quã seruire. Gressu
uacillare : quã pudicitia. Nec statim
nob̾ pęnitentię sub sidia blandiant᷑.
quȩ sunt infeliciũ remedia. Cauendũe.
uulnus qđ dolore curatur. Aliud ẽ.
integra naue et saluis mercib portũ
bule. et crebris fluctuũ cursib. ad asꝑ¬

Expanded text:
quae carnis sunt, et quibusdam inlecebris quae carnis sunt, et quibusdam inlecebris ad mortiferas animam uoluptates trahit, sed nostrum est uoluptatis ardorem maiore Christi amore restinguere et lasciuiens iumentum frenis inediae subiugare, ut non libidinem, sed cibos desimoderato atque conposito portet incessu. Quorsum ista? ut hominem te esse noueris et passionibus humanis, nisi caueris, subiacere. de eodem cuncti facti sumus luto, isdem conpacti exordiis: et in serico et in pannis eadem libido dominatur nec regum purpuras timet nec mendicantium spernit squalorem multoque melius est stomachum te dolere quam mentem, imperare corpori quam seruire, gressu uacillare quam pudicitia. nec . statim nobis paenitentiae subsidia blandiantur, quae sunt infelicium remedia. cauendum uulnus, quod dolore curatur. aliud est integra naui et saluis mercibus portum bulae et crebris fluctuum recursibus ad asper
Abbreviated transcription (Latin):
tatas. uł reciꝑe. Vnde et naturȩ dñs
in euangłio loquebatur. De corde ex¬
eunt cogitationes malȩ. homieidia.
adulteria fornicationes. furta. falsa
testimonia. blasphemiȩ. Ex quo ꝑ-¬
spicuũ ẽ. iuxcta alterius libri testimo¬
niũ. ꝓcliuius eẽ. cor hominis a pue¬
diam animã fluctuare: nunc hȩc
nunc illa capientẽ. Nam uitiis ne-¬
mo sine nascitur. Optimꝰ ille ẽ. qui
minimis urgetur. uelut si egregio
insꝑsos rep̃hendas in corpore neuos.
Hoc ẽ. qđ aliis uerbis ꝓpħa significat.
Turbatus sũ. et ñ sũ locutus. Et in eodẽ
uolumine. irascimini et nolite pecca¬
re. Et illud architȩ tarentina ad uili¬
cum negligentẽ. Iam te uerbib ene¬
cassem: nisi iratꝰ eẽm. lra enĩ uiri iusti¬
tiam dĩ ñ oꝑatur. Quod de una ꝑtur¬
batione dietũ ẽ. referamꝰ ad cetera. Sic̃
trasci hominũ ẽ. et irã ñ ꝑ ficere xp̃iani:
sic om̃is caro concupiscit quidẽ ea

Expanded text:
tata uelrecipere. unde et naturarum dominus tata uelrecipere. unde et naturarum dominus in euangelio loquebatur: de corde exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. ex quo perspicuum est-iuxta alterius libri testimonium-procliuius esse cor hominis a puediam animam fluctuare nunc haec, nunc illa capientem. nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urguetur, uelut si egregio inspersos reprehendas corpore naeuos. hoc est, quod aliis uerbis os prophetae significat: turbatus sum et non sum locutus et in eodem uolumine: irascimini et nolite peccare et illud Archytae Tarentini ad uilicum neglegentem: \'iam te uerberibus enecassem, nisi iratus essem\'. ira enim uiri iustitiam dei non operatur. quod de una perturbatione dictum est, referamus ad ceteras. sicut irasci hominis est et iram non perficere Christiani, sic omnis caro concupiscit quidem ea,
Abbreviated transcription (Latin):
te calamistratus ꝓcurator. non istrio fra¬
ctus infeminã. non cantoris diaboli
uenenata dulcedo: non iuuenis uultu¬
osus et nitidus. Nichil artium scenarũ.
nichil tibi in obsequiis molle iungat᷑.
Habeto tecũ uiduarũ uirginũ choros.
habeto tui sexus solatia: Ex ancillarũ
quoq morib dñȩ udicantur. Certe
at uirgo ꝑpetua ñ debes ꝑiculose exc̃¬
norũ consortia quęrere. de tuoꝵ societa¬
te secura. Semꝑ inmanib tuis diuina
sit lectio. et tam crebrȩ orationes: ut
om̃s cogitationũ sagittȩ quib adoles¬
centia ꝑcuti solet. huiꝰce modi clipeo
repellantur. Difficile ẽ. quin potius
impossibile. ꝑturbationũ initis ca-¬
rere quẽpiam: quas significantiꝰ gre¬
ei. Ipopaeiae uocant nos ut uerbum
uertamur e uerbo. ante passiones pos-¬
sumus dicere: eo qđ incentiuis uitiorũ.
om̃iũ titillent anamos. et quas in medi¬
tullio nr̃m iudiciũ sit uł abicere cogi¬

Expanded text:
te calamistratus procurator, non histrio frate calamistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non cantoris diaboli uenenata dulcedo, non iuuenis uulsus et nitidus. nihil artium scenicarum, nihil tibi in, obsequiis molle iungatur. habeto tecum uiduarum et uirginum choros, habeto tui sexus solacia; ex ancillarum quoque moribus dominae iudicantur. certe,at uirgo perpetua, non debes periculose externorum consortia quaerere de tuorum societate secura. semper in manibus tuis diuina sit lectio et tam crebrae orationes, ut omnes cogitationum sagittae, quibus adulescentia percuti solet, huiusce modi clipeo repellantur. difficile est, quin potius inpossibile, perturbationum initiis carere quempiam, quas significantius Graeci jzoojtadeiag uocant, nos, ut uerbum uertamus e uerbo, antepassiones possumus dicere, eo quod incentiua uitiorum omnium titillent animos et quasi in meditullio nostrum iudicium sit uel abicere cogi
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ cito ad leuẽ marcescit aurã. leuiq
flatu corrũpitur: maxime ubi ȩtas con¬
sentit ad uitiũ. et maritalis deẽ. auetori¬
tas: cuiꝰ umbra tutam̃ uaxoris ẽ. Quid
facit uidua int̃ familię multitudinem.
int̃ministroꝵ greges : Quos nolo ut.
contemnat famulos: sed ut uiros eru¬¬
bescat. Certe si ambitiosȩ domͦ hȩc offi¬
cia flagitant: prȩficiat his senẽ honestis¬
moribus: cuius honor. dñȩ dignitas
sit. Scio multas clausis ad publicum
forib ñ caruisse infamia seruulorum:
quos suspectos faciebat aut cultꝰ impu¬
dicus. aut crassi corporis nitor. aut etas
apta libidini. aut ex conscientia a mo¬
ris occulti securus animi tumor qui
etiã bene dissimulatus frequenter
erumpit in publicum : et conseruos
quasi seruos despicit. Hoc ex abun¬
dantia dictũ sit. ut om̃i diligentia
custo dias cortuum: et caueas quicqͥd
de te fingi potest. Non ambulet iuxta

Expanded text:
rimus cito ad leuem marcescit auram leuique rimus cito ad leuem marcescit auram leuique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad uitium et maritalis deest auctoritas, cuius umbra tutamen uxoris est. quid facit uidua inter familiae multitudinem, inter. ministrorum greges? quos nolo. contemnat ut famulos, sed ut uiros erubescat. certe, si ambitiosae domus haec officia flagitant, praeficiat his senem honestismoribus, cuius honor dominae dignitas sit. scio multas clausis ad publicum foribus non caruisse infamia seruulorum, quos suspectos faciebat aut cultus inmodicus aut crassi corporis nitor aut aetas apta libidini aut ex conscientia amoris occulti securus animi tumor, qui etiam bene dissimulatus frequenter erumpit in publicum et conseruos quasi seruos despicit. hoc ex abundanti dictum sit, ut omni diligentia custodias cor tuum et caueas, quidquid de te fingi potest. Non ambulet iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
sisti: nichil habes necesse aliud: nisi ꝑ¬
seuerare in ieiunio. Pallor et sordes gem¬
mȩ tuȩ sint. Pumarũ mollicies iuue¬
nilia mẽbra ñ foueant. Balnearũ calor
nouũ adolescentiȩ sanguinẽ ñ incendat.
Audi quid exꝑnę uiduȩ continentis
ethnicus poeta decantet. Ille meos pͥmꝰ
qui me sibi iunait amores : abstulit. ille
habeat secũ. seruetq sepulch ro. Sitanti
uilissimũ uitrum: quanti p̃tiosissimũ
margaritum: Si cõmuni lege naturę.
damnat gentilis uidua uoluptates: qͥd
expectandũ ẽ. auidua xp̃iana. quȩ pu¬
dicitiã suã ñ solũ ei debet qui defunctꝰ
ẽ sed ei cũ quo regnatura ẽ: Quȩso te
ne generalia monita et conueniens pu-¬
ellaris sermo ꝑsonę suspitionẽ tͥ iniuriȩ
moueant: ec arbitreris me obiurgantis
animo scribe ñ tim̃tis : cuiꝰ uotũ ẽ. nes-¬
cire quȩ metuo. Tenera res infeminis
fama pudicitiȩ ẽ. Quasi flos pulcher¬

Expanded text:
sisti, nihil habes necesse aliud nisi psisti, nihil habes necesse aliud nisi perseuerare. ieiunium, pallor et sordes gemmae tuae sint, plumarum mollities iuuenalia membra non foueant, balnearum calor nouum adulescentiae sanguinem non incendat. audi, quid ex persona uiduae continentis ethnicus poeta decantet: ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum seruetque sepulchro. si tanti uilissimum uitrum, quanti pretiosissimum margaritum? si communi lege naturae damnat omnes gentilis uidua uoluptates, quid expectandum est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet, qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura est? Qu aeso te, ne generalia monita et conueniens puellari sermo personae suspicionem tibi iniuriae moueant et arbitreris me obiurgantis animo scribere, non timentis, cuius uotum est te nescire, quae metuo. tenera res in feminis fama pudicitiae est et quasi flos pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
aues quib amplifsima patrimonia
auolant. Nec idõ te carnib uesci ñ
putes : si suum. leporũ. atq ceruorũ.
et quadrupedũ animantiũ esculentias
reprobes. Non enĩ hȩc pecudũ nume¬
ro sed suauitate gustus uidicantur.
Scimꝰ ab apło dictum: om̃is ereatura
dĩ bona: et nichil reiciendũ qđ cum
grãrũ actione ꝑcipitur. Sed idem loqͥt᷑
uino in quo ẽ luxcuria. Om̃is creatura
dĩ bona ẽ. Audiant hȩc mulieres
quȩ sollicitȩ sunt quo modo placeant
uiris. Comedant carnes quę carnib
seruiunt. quarũ feruor despumat in
coitu: quȩ ligatȩ maritis. generationi
ac liberis dant oꝑam : quarũ uteri por¬
tant fetus eorũ : et intestina carnibus
impleantur. Tu uero qui intumulo
mariti sepelisti om̃s parit̃ uoluptates.
quȩ litam purpurisso et cerussa faciem
suꝑ feretrum eiꝰ lacrimis diluisti: quȩ
pullã tunicã nigrosq calceolos. candi¬
dȩ uestis et aurati socei depositione sũp¬

Expanded text:
aves, quibus amplissima patrimonia aves, quibus amplissima patrimonia avolant. Nec ideo te carnibus vesci non putes, si suum, leporum atque cervorum, et quadrupedum animantium esculentias reprobes. Non enim haec pedum numero, sed suavitate gustus judicantur. Scimus ab Apostolo dictum: « Omnis creatura Dei bona est, et nihil rejiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur » . Sed idem loquituvino, in quo est luxuria » . Omnis creatura dei bona est. audiant haec mulieres, quae sollicitae sunt, quomodo placeant uiris. comedant carnes, quae carnibus seruiunt, quarum feruor despumat in coitum, quae ligatae maritis generationi ac liberis dant operam. quarum uteri portant fetus, earum et intestina carnibus inpleantur. tu uero, quae in tumulo mariti sepelisti omnes pariter uoluptates, quae litam purpurisso et cerussa faciem super feretrum eius lacrimis diluisti, quae pullam tunicam nigrosque calceolos candidae uestis et aurati socci depositione sump
Abbreviated transcription (Latin):
in fide. et caritate. et scĩtate cũ pudici¬
tia. Otimothee te ipsũ castũ custodi.
cari liceat: sed ex abundanti lubricã
etatẽ monuisse pietatis ẽ. Quȩ dictu¬
russũ ñ tͥ sed puellarib annis dicta
intellige. Uidua quȩ in deliciis est:
uiuens mortua ẽ. hoc uas electionis
loquitur : et de illo ꝓfertur thesau¬
ro. qui confident̃ aiebat. An exꝑi¬
m̃tũ queritis eiꝰ qui in me loquitur
xp̃i : Hoc ille ꝓnuntiat qui libere sub
ꝑsona sua fragilitatẽ humani corpo¬
go inseruitutẽ corpus meũ: ne aliis p̃¬¬
dicans ipse reprobus inueniar. Si ille
timet : quis nr̃m potest ẽẽ seeurus:
Si dauid amicus dñi. et salomon a ma¬
bilis eius uicti sunt quasi homines. ut
et ruinȩ nob ad cautionẽ et penitudi¬
nis ad salutẽ exempla p̃berent: quis
in lubrica uia lapsũ ñ timeat: Procul
sint a conuiuiis tuis phasides aues.
erasse turtures. et tagenionicus. et om̃s

Expanded text:
in fide et caritate et sanctitate cum pudiciin fide et caritate et sanctitate cum pudicitia. o Timothee, te ipsum castum custodi. cari liceat, sed ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aiebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitatem humani corpogo in seruitutem corpus meum, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniar. si ille timet, quis nostrum potest esse securus? si Dauid, amicus domini, et Salomon, amabilis eius, uicti suet ruinae nobis ad cautionem, et poenitudinis ad salutem exempla praeberent, quis in lubrica via lapsum non metuat? Procul sint a conviviis tuis Phasides aves, crassi turtures, Attagen Ionicus, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
siscõꝵ pedes lauit. si afflictis abundant̃
p̃buit: siomẽ opus bonũ sub secutaẽ.
Didicisti catalogum uirtutũ tuarum
quid debeas nomini tuo : quib me¬
ritis. scđm pudicitiȩ gradũ possideas
Nec te moueat qđ sexagenaria eligat᷑
uidua. et putes adolescentulas ab apło
reprobari. et te credas eligi ab eo qui
discipło dixerat. nemo adolescentiam¬
tuã contemnat: non continentiã. sed
etatẽ. Alio quin om̃s quȩ ante .lx. an¬
nos uiduatȩ sunt : hac lege accipient
maritos. Sed quia rudem cep̃i inscitue¬
bat eccłiam. et om̃i ordini p̃uidebat.
p̃cipueq pauꝑib quoꝵ ei cura cum
barnaba fuerat demandata: illas uult
ecdiȩ opib sustentari. quę ꝓpruis ma¬
nib ñ queunt laborare : quȩ uere
uiduȩ sunt. quas et etas ꝓbauit et
uita. Heli sacerdos offendit dm̃
obuitia liberoꝵ. Ergo e contrario
placatur dĩ uirtutib eorũ: si ꝑmanserint

Expanded text:
si sanctorum pedes lavit, si afflictis abundanter si sanctorum pedes lavit, si afflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est . Didicisti catalogum virtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas. Nec te moveat, quod sexagenaria eligatur vidua, et putes adolescentulas ab Apostolo reprobari. Et te crede eligi ab eo, qui disciptuam contemnat, non continentiam, sed aetatem. alioquin omnes, quae ante sexaginta annos uiduatae sunt, hac lege accipient maritos. sed quia rudem Christi instituebat ecclesiam et omni ordini prouidebat praecipueque pauperibus, quorum ei cura cum Barnaba fuerat demandata, illas uult ecclesiae opibus sustentari, quae propriis manibus non queant laborare, quae uere uiduae sunt, quas et aetas probauit et uita. Heli sacerdos offendit deum ob uitia liberorum: ergo e contrario placatur deus uirtutibus eorum, si permanserint
Abbreviated transcription (Latin):
nustatẽ ꝓpensior sit: sic matrẽ mixta
pingit similitudine. ut in uno corpore
utrũq cognoscas. Ita suauis ẽ. et mellitu¬
la: ut honor sit om̃iũ ꝓpinquorum.
Hanc tenere ñ de dignatur augustus.
hane fouere insinu regina lȩtatur.
Certatim ad se om̃s rapuint: pendet in
collo. heret in brachius singuloꝵ: gar¬
rula atq balbutiens lingue offensio¬
ne fit dultior. Habes gͥ saluina quos
nutrias: in quib uirum ab sentẽ tene¬
re te credas. Ecce hereditas dñi. filu
mercis. fruetus uentris. Pro uno homi¬
ne duos filios recepisti. Auctus ẽ nume¬
rus castitatis. Quicquid debebas ma¬
rito: redde filiis. Amore p̃sentium:
absentis desidium temꝑa. Non est
parui apud dm̃ bene filios educare.
Audi apłm cõmonentẽ. Didua legat᷑
ñ minꝰ annorũ. Lac. quȩ fuit unius uiri
uxor. in bonis oꝑib habens testimoni-¬
um: si filioᷤᷤ educauit. si hospitalis fuit.

Expanded text:
nustatem propensior sit; sic matrem mixta nustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. certatim ad se omnes rapiunt: pendet ex collo, haeret in brachiis singulorum. garrula atque balbutiens linguae offensione fit dulcior. Habes igitur, Saluina, quos nutrias, in quibus uirum absentem tenere te credas. ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris. pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. quidquid debebas marito, redde filiis; amore praesentium absentis desiderium tempera. non est parui apud deum bene filios educare. audi apostolum commonentem: uidua eligatur non minus annorum sexaginta, quae fuit unius uuxor, in bonis operibus habens testimonium, si lilios educavit, si hospitalis fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes: prȩtiũ captiuorũ: miscđia iN
afflictos erat. Unde et ipsi principes
libent̃ prestabant: qđ sciebant ñ uni.
sed plurib indulgeri. Quid ultra dif¬
ferimus: Om̃is caro fenum: et om̃is
gła eius quasi flos fęni. Reuersaẽ t̃ra
in t̾rã suam : dormiuit in dño et appo¬
situs ẽ. ad patres suos plenus dierum
et luminis: et nutritus in senectute bo¬
na. Cani enĩ hominis sunt sapientia
eius. In breui ȩtate: tempora multa cõ¬
pleuit. Tenemꝰ ꝓ illo dulcissimos libe¬
ros: uxor heres pudicitiȩ p̃ciũ ẽ. Nebri¬
dius pusio patrem quęrentib exhibet.
Sic oculos. sic ille manꝰ. sic ora ferebat.
Scintilla uigoris pat̾na lucet in filio.
et similitudo moꝵ ꝑspeculũ carniserũ¬
pens. ingentes animos angusto in pectore
uersa. lungit᷑ ei germana rosarũ et lilioꝵ
calathus: eboris. floris. ostriq cõmer¬
tium. Sic refert in ore patrem: ut ad ue¬

Expanded text:
pauperes, pretium captiuorum, misericordia in pauperes, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. unde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri. Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutritus in senectute bona — cani enim hominis sunt sapientia — et in breui aetate tempora multa conpleuit. tenemus pro illo dulcissimos liberos; uxor heres pudicitiae pretium est; Nebridius pusio patrem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium. sic refert in ore patrem, ut ad ue
Abbreviated transcription (Latin):
ginalem pudorẽ uinceret: et ne leuem
quidẽ in se obsceni rumoris fabulã da¬
ret. Deinde purpuratoꝵ ꝓpinquus. so¬
cius. consobrinꝰ. idem cũ ambob studus
eruditus: quȩ res etiã ext̃noꝵ m̃tes sibi
conciliat: non ẽ inflatus suꝑbia. ñ cete¬
ros homines addueta fronte contẽpsit.
sed cunctis amabilis. ipsos principes
amabat ut fr̃s: uenerabatur ut domi¬
nos: et in illorũ salutẽ. suã salutẽ positã
fatebatur. Ministros aũt eorũ et uni-¬
uersũ ordinẽ palatii quo regalis fre¬
quentabatur ambitio. sic sibi caritate
sociarat: ut qui merito inferiores erant
officio se pares arbitrarentur. Diffi¬
cile factũ ẽ głam uirtute suꝑare : et
ab his diligi quos p̃cedas. Quȩ uidua
ñ huiꝰ auxilio sustentata ẽ:: Qui pupil¬
lus ñ in eo repꝑit patrem: Totius ori¬
entis ep̃i adhunc miserorũ p̃ees & labo¬
rantiũ desidđia conferebant. Quicqͥd
ab imꝑatore poscebat. elemosina in

Expanded text:
ginalem pudorem uinceret et ne leuem ginalem pudorem uinceret et ne leuem quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uenerabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi caritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos praecedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebat, elemosyna in
Abbreviated transcription (Latin):
tum respicit ex quo eolligitur fidele
eẽ. testimonium: qđ causas ñ habet m̃ti¬
endi. Ac nequis me putet solas in nebri¬
dio p̃dicare elemosinas. quãquã et has
exereuisse sit magnũ. de quib đr: sicut
aqiua eoctinguit ignẽ. ita elemosina eae¬
tinguit. peccatum : ad uirtutes eiꝰ ceteras
ueniã. quas singulas in paucis hominib
dep̃hendimꝰ. Quis fornacẽ regis baby¬
loms sine adustione ingressus ẽ: Ciuꝰ
uxor eunuchi nullos ereat liberos uo¬
luptate transacta : Quẽ hominum dis¬
putatio illa ñ terreat: uideo aliã legem
in mẽbris meis repugnantẽ legi mentis
mee. et captiuũ me ducentẽ in lege pec¬
cati quȩ ẽ. in membris meis: Mirum
dictũ ẽ. nutritꝰ inpalatio. contabnaculis.
et condiscipłs augustoꝵ. quoꝵ mensȩ
ministrat orbis. et terrę ac maria seruiutx.
int̃ rerũ om̃iũ abundantiã. in primo ȩta¬
tis flore tantȩ uerecundię fuit: ut uir¬

Expanded text:
tum respicit. ex quo colligitur fidele tum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet mentiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis fornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuiuuxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum disputatio illa non terreat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis? mirum dictu est: nutritus in palatio, contubernalis et condiscipulus Augustorum, quorum mensae ministrat orbis et terrae ac maria seruiunt, inter rerum omnium abundantiam, in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uir
Abbreviated transcription (Latin):
honoris infulȩ sibi dederant. in usus
pauꝑũ conferebat. Nouerat emĩ adõ ẽẽ.
p̃ceptũ. Siuis ꝑfectus eẽ. uade uende om¬
nia quȩ habes et da pauꝑibus: et ueni
sequere me. Et quia hanc sententiam
implere ñ poterat habens uxorem. et
paruulos liberos. et multã familiam:
faciebat sibi amicos de iniquo mãmo¬¬
na qui se reciꝑent in ȩt̃na tabnacula:
nec semel abiciebat sarcinã. qđ fecer̃
tes: sed ex in ęqualitate alioꝵ inopiȩ suã
abundantiã cõmunicabat. ut post ea
illoꝵ diuitię huius indigentiã sustenta¬
rent. Seit ipsa eui libellus hic scribit᷑
me ñ nota sed audita narrare: nec ex
aliquo in me beneficio scriptoꝵ more
grecoꝵ grãm lingua redđe. Procul xp̃i¬
anis ista suspitio: habentes uictum et
uestitũ his contentisimꝰ. Ubi uile holus¬
culũ. et eybarius panis. & eybus potusq
moderatus: ibi diuitiȩ suꝑuacuȩ. ibi
nulla adulatio que ut prȩcipue fruc¬

Expanded text:
honoris infulae sibi dederant, in usus honoris infulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouerat enim a domino esse praeceptum: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pa u peri bus et ueni, seq uere me. et quia hanc sententiam inplere non poterat habens uxorem et paruulos liberos et multam familiam, faciebat sibi amicos de iniquo mammona, qui se reciperent in aeterna tabernacula. nec semel abiciebat sarcinam, quod fecertes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundantiam communicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigentiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fruc
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑib bonis. facile tribuant. cõmuni¬
cent: thesaurizent sibi fundam̃tũ bonũ
infuturum: ut app̃hendant ueram uitam.
Didicimꝰ quo modo camelus introire pos¬
sit ꝑforam̃ acus. quomͦ animal tortuosum
deposito ponde sarcinarũ. assumat sibi
pennas colũbe: ut requiescat in ramis ar¬
boris quȩ sinapis semente succreuit. Le¬
gimꝰ in isaia camelos madian. et epha. et
saba aurũ et thus adurbem dñi depor-¬
tantes. Intypo horũ camelorũ ifrłitȩ ne¬
gociatores stacten et timiama. et resinam
quę nascitur ingala ad. et cutes uulnerib
obducit. aegẏptiis deferunt: tantaq feli¬
citate sunt. ut emant et uendant ioseph.
et mercimoniũ eorũ salus mundi sit. Do¬
cet et hesõpi fabula plenũ muris uentrẽ
ꝑangustũ foram̃ egredi ñ ualere. Ergo
nebridius m̃s quotidie illud reuoluens.
qui uolunt diuites fieri incidunt in
temptationẽ. et laqueũ diaboli. et desidia
multa : quicquid imꝑatoris largitio et

Expanded text:
bo nis, facile tribuant; communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. didicimus, quomodo camelus introire possit in foramen acus, quomodo animal tortuosum deposito pondere sarcinarum adsumat sibi pennas columbae, ut requiescat in ramis arboris, quae de sinapis semente succreuit. legimus in Esaia camelos Madian et Gephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahelitae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et
Abbreviated transcription (Latin):
Hec illuc oratio: ut ostendã iuuenem
meũ coniunctionẽ regalis sanguinis.
et affluentiã diuitiarum. atq insignia
potestatis. materiã habuisse uirtutum :¬
dicente eccłiaste. Sic̃ ꝓtegit sapientia:
sic ꝓtegit et pecunia. Nec statim illud
huc testimonio putemꝰ aduersũ. Am̃
dico uob: difficile diues intrabit in re¬
gnũ cȩlorũ. Et rursũ. dico uob̃. faciliꝰ
ẽ camelũ ꝑ foram̃ acus transire : quam
diuitẽ intrare in regnũ dĩ. Alio quin
Zacheus publicanus quẽ ditissimum
seriptura cõmemorat: contra hanc
sententiã saluatus uidebitur. Sed quo¬
modo qđ apud homines impossibile ẽ.
apud dm̃ possibile fiat: apłi consiliũ
docet seribentis ad timotheũ. Diuitib
huiꝰ scłi p̃cipe ñ suꝓbe sape. nec sꝑare
in in certo diuitiarũ suarũ: sed in dño

Expanded text:
endit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam habuisse uirtutum dicente Ecclesiaste: sicut protegit sapientia, sic protegit et pecunia. nec statim illud huic testimonio putemus aduersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna caelorum. et rursum dico uobis: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. alioquin Zacheus publicanus, quem ditissimum scriptura commemorat, contra hanc sententiam saluatus uidebitur. sed quomodo, quod apud homines inpossibile est, apud deum possibile fiat, apostoli consilium docet scribentis ad Timotheum: diuitibus huius saeculi praecipe non superbire nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo
Abbreviated transcription (Latin):
uos uasa aurea et argentea. hic testaceo.
uasa uellignea uirgam ferream. & ȩt̃nũ
operiantur incendium. Quãquã igitur
tui me terreat magnitudo: tam̃ inuitat
humanitas. Asacerdote tuctima salutem.
a pastore prȩsidiũ ouis flagito. Facessat
inuidia romani culminis. recedat ambitio
Cum successore piscatoris et disciptilo
xep̃i loquor. Ego nullũ primũ nisi aep̃m
sequens beatitudini tuȩ idẽ cathedre
petri cõmunione consocior: suꝑ illam
petram aedificatã eccłiam scio. Quicũq¬
eoetra hanc domũ agnũ comederit: pro-¬
fanus ẽ. Siquis in noe arca non fuerit:
ꝑibit regnante diluuio. Et quia pro
facinorib meis ad eam solitudinẽ con-¬
inigraui. quȩ sỹriam iuncto barbariȩ
fine de t̾minat: Nec possum scm dñi tot
int̾iacentib spacus ascĩmonia tua semꝑ
expetere. Idõ hic collegas tuos aegyptios
confessores sequor: et sub onerariis nauib
parua nauicula delitisco. Non noui uitalẽ.

Expanded text:
uos uasa aurea et argentea; hic testacea uos uasa aurea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, Romani culminis recedat ambitio: cum successore piscatoris et discipulo crucis loquor. ego nul- Ilum primum nisi Christum sequens beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consocior. super illam petram aedificatam ecclesiam scio. quicumque extra hanc domum agftum comederit, profanus est. si quis in Noe arca non fuerit, periet regnante diluuio. et quia pro facinoribus meis ad eam solitudiliem conmigraui, quae Syriam iuncto barbariae fine determinat, nec possum sanctum domini tot interiacentibus spatiis a sanctimonia tua semper expetere, ideo hic collegas tuos Aegyptios confessores sequor et sub onerariis nauibus parua nauicula delitesco. non noui Vitale
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ uetus oriens int̃ se popłorum fu¬
rore collisus in discissam dñi tuni¬
cam et desuꝑ textam minutatim ꝑ frusta
decerpit. et ap̃i uineã ext̃minant uulpes
ubi fons signatus et ortus ille conclusus
sit possit intelligi. Idõ michi cathedram
petri et fidem apłico ore laudatam cen-¬
sui consulendam. Ide meȩ animȩ postu¬
lans cibum unde olim xp̃i uestimenta
suscepi. Neq uero tanta uastitas elem̃ti¬
liquentis. et int̾iacens longitudo t̃rarũ
me a prȩtiosȩ margaritȩ potuit inquisi¬
tione ꝓhibere. Ubicunq fuerit corpus:
illuc congregabuntur aquilȩ. Profliga¬
to a sobole mala patrimonio: apud uos
solos incorrupta patrum seruatur aucto¬
ritas. Ibi cespite terra fęcundo dominici
seminis puritatẽ centeno fructu refert.
Hic obruta sulcis frum̃ta lolium auenasq
degenerant. Nunc in occidente sol iusti-¬
tiȩ oritur: in oriente autẽ lucifer ille qui
ceciderit. suꝑ sidera posuit thronũ suũ.
Uos estis lux mundi uos estis salterrȩ :¬

Expanded text:
m uetusto oriens inter se populorum furore conlisus indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim per frusta discerpit et Christi uineam exterminant uulpes, , difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi uestimenta suscepi. neque uero tanta uastitas liquentis elementi et interiacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer ille, qui ceciderat, super sidera posuit thronum suum. uos estis lux mundi, uos sal terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
tis in mortẽ : aliis odor uitȩ in uitam.
Ad hȩc quis tam idoneus si totũ huiꝰ
loci capitulũ ꝓponamꝰ ut ex p̃cedenti¬
bus et sequentib possint intelligime¬
dia quȩ ea utroq contexta sunt. Cũ
uenissem ait troadẽ ꝓpt̾ euangłium
habui requiẽ sp̃ui meo eo qđ inuene-¬

Expanded text:
iis odor vitae in vitam; et ad haec quis tam idoneus ? Totum loci hujus capitulum proponamus, ut ex praecedentibus, et sequentibus possint intelligi media, quae ex utroque contexta sunt. Cum venissem, ait, Troadem, propter Evangelium habui requiem spiritui meo, eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
quã ñ utilitas rei familiaris. ñ p̃sentia
tantũ corporũ. ñ sub dola & palpans ad¬
ulatio: sed dĩ timor. & diuinarũ scrip¬
turarũ studia conciliant. Legimus in
ueterib historus quosdã lustrasse pro-¬
uincias: nouos adisse popłos: maria
transisse : ut eos quos ex libris nouerant.
corã quoq uident. Sic pitagoras menfi¬
ticos uates: sic plato aegr̃ptũ. & architã

Expanded text:
quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphitic