comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trũ diuinitatis regiȩ. intellige. Ed ẽ uirga
inserpentẽ  Idẽ ds in hoĩem cõmutatꝰ. Qd¬
ẽ serpens in uirgã ᷤᷤ Idẽ homo ind̾m receptꝰ.
Aesic in homine ẽ exmanita diuinitas: ut
in do glorificet᷑ humanitas. Habemꝰ ad huc
ineptatico sub simplici ⁊ pari signo. sacrȩ
redeptionis insignia. Cũ indeserto filii isrł
abscy ulla miscdĩa uenenatis serpentiũ mor¬
sib sternerent᷑: legit᷑ beatꝰ moy ses diuino mo-¬
nitꝰ instinctu. serpentẽ ȩreũ p̃fixũ lignoint̃
medias morientiũ erexisse tͣbas: & mandasse
ꝑeuntib. ut post exceptos uirulentales ictꝰ.
ad p̾̃sentiam serpentis illiꝰ ꝓrecipienda
salute ꝯcurrerent. Quo ꝯfugientib tã ꝓmpta
aderat salubritas medicandi: ꝙͣ. uelox ĩerat
facilitas intuendi. Sequelat᷑ certũ sub mo¬
m̃tanea ꝯtẽplatione remediũ: qr latebat
in serpente myst̾ium. Si dixerimꝰ hoc loco
qͦd dm̃ typum speties refugienda p̃tule¬

Expanded text:
a in serpentem? Idem Deus in hominem mutatus. Quid serpens in virga? Is homo in Deum receptus. Ac sic in homine est exinanita divinitas, ut in Deo glorificaretur humanitas. Habemus adhuc in eptatico, sub simplici et pari signo sacrae redemptionis insignia. Cum in deserto filii Israel absque ulla misericordia venenatis serpentum morsibus sternerentur, legitur beatus Moyses divino commonitus instinctu serpentem aereum praefixum ligno inter medias morientium erexisse turbas, et mandasse pereuntibus ut post exceptos virulentos ictus ad praesentiam serpentis pro recipienda sanitate concurrerent. Quo confugientibus, tam prompta aderat salubritas medicandi, quam velox inerat felicitas intuendi. Sequebatur certum sub momentanea contemplatione remedium, quia latebat in serpente mysterium. Si dixerimus hoc in loco quia nomini typum species refugienda praetule
Abbreviated transcription (Latin):
xꝰ int̾fẽcit. E forte hic ẽ ille in lege serpen:
quẽ beati moỹsi uirga inserpentẽ uersa
ꝯsũpsit. Quo gen̾e iam tc̃ euident̃ ostendit
eẽ mortis auct orẽ. Moyse itaq ꝯtͣ malefi¬
In serpente ꝑsonã maledicti hominis. qͥcru¬

Expanded text:
 interfecit. Et forte hic est ille serpens quem beati Moysi virga in serpentem versa, consumpsit . Quo genere jam tunc evidenter ostenditesse mortis auctorem. Moysi itaque contra malefiIn serpente personam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs bene natꝰ ẽ. qͥd ꝓdest qd̾ lib̾ ẽ in natirs
qͥ seruus ẽ in ꝯscientia : Uidemꝰ nos extnsecg
iu̾s claritate sublimes: intͥnsecꝰ m̃tis insu¬
mitate degeneres: innocentũ dños. ⁊ cͥmmꝰ
muli urãm ꝯsolationẽ: ꝓ lib̾tate ꝯplectimmn
honestã seruitiitẽ. Intolerabile iugũ ẽ fui
dñatio: & erubescenda subiectio. At qͥd spn
relinquet᷑ seruienti: uͥ ȩt̾na mors iunc̃ta est
seruituti:  Sine causa ẽ aforis. ł gn̾e ł honoe
ospicuus: qͥ ñ ẽ intꝰ ingenuus. Graui dãpma¬
tione iterant᷑ cͥmina: postꝙͣ. xͥ sanguine st̃
redẽpta. In excusabile malũ ẽ: pt mortem

Expanded text:
. Quid prodest quod liber est in natura, qui servus est in conscientia? Videmus nos extrinsecus generis claritate sublimes intrinsecus mentis infirmitate degeneres. Innocentum dominos, et crifamuli vestram consolationem, pro libertate complectimini honestam servitutem. Intolerabile jugum et foeda dominatio, et erubescenda subjectio. Aut quid spei relinquitur servienti, ubi aeterna mors juncta est servituti. Sine causa est a foris vel genere vel honore conspicuus, qui non est intus ingenuus. Gravi damnatione iterantur crimina, postquam Christi sanguine sunt redempta. Inexcusabile malum est post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ficia. & uicioꝵ detestanda ꝯtagia: Siquidẽ
infructuosa ⁊ inania uitȩ hur oꝑa: palcȩ
sunt. Paleȩ inꝙ̃ nimiũ fłamis amica ma¬
teria. S hoc ipsũ qd̃ pharao in paruulis he¬
breoꝵ. pueros iubebat int̾fici. ⁊ feminas reser¬
uari: diaboli utiq spetiẽ p̃ferens: inimicus
sp̃ui.⁊ amicꝰ carni. Inuidens uirtuti. ꝯsen¬
tiens uoluptati: fortitudinẽ p̃focabat: ꝯcu¬
piscentias nut̾ebat. Hȩc itaq seruitꝰ. qd̾ peiꝰ
est. ñ illiꝰ tantũ tẽꝑis fuit: s etiã nc̃ animas
negligentiũ ⁊ in fideliũ. multo ꝑiculou.
nerib blande cupiditatis inuoluit. Iqi
enĩ qͥs uincit᷑. sic̃ ⁊ apłs testat᷑: eẜ ⁊ seruire¬

Expanded text:
ficia, et vitiorum detestanda contagia? Siquidem ficia, et vitiorum detestanda contagia? Siquidem infructuosa et inania vitae hujus opera paleae sunt. Paleae, inquam, nimium flammis amica materia. Sed et hoc ipsum quod Pharao parvulos Hebraeorum pueros jubet interfici, et feminas reservari, diaboli utique speciem praeseferens, inimicus spiritus, et amicus carni, invidens virtuti, consentiens voluptati: fortitudinem praefocabat, concupiscentias nutriebat. Haec itaque servitus, quod pejus est, non illius tantum temporis fuit, sed etiam nunc animas negligentium et infidelium multo periculosius nexibus blandae captivitatis involvit. A quo enim quis vincitur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
rubrũ mare: & recessit. & iterũ. Mare ui¬
dit. ⁊ fugit. Qͥd uidit ᷤ Hoc utiq qd̾ in uap¬
tismo credi debet. Sine dubio illud t̾ribile
ꝓfundũ. ac secretũ assistentis in horruit
maiestatis: & ad p̾sentiam sui cessit auctoris.
Et ido filii isrł securi. uł int̾ undas tñseunt.
ł sub undas: cũ suꝑ eos p̃ruptȩ uastarũ gur¬
gitũ moles. pendentib dext̾a leuaq fluctib¬
immuierent: cũ creat᷑a. insensibił elem̃ti.
factorẽ suũ sentiens. tnͣsmeantib circũfu¬
sa. p̃beret uiam: ⁊ in ꝑsequentes pararet
refusa uindictã. Scd̃m hȩc si⁊ nos uicĩ cͥmina.
qͣsi egrptũ relinquamꝰ & currat unusqͥsq
enĩ nat᷑a ⁊ infirmitas mimici. Te recedente
cedit: & pt̾ dorsũ tuũ si legẽ dñi tamꝙͣ moy¬
sen sequaris. int̾cedit. E cce hostẽ quẽ fugisse
uicisse ẽ. Iam pͥmũ durissima illa egypti ty
hoerenda in luto ⁊ paleis pharaonis imꝑia:
nͥ feda atq t̾rena diabolicȩ uoluptatis of¬

Expanded text:
Rubro, et recessit . Et iterum: Mare vidit et fugit . Quid vidit? Hoc itaque quod in baptismo credi debet. Sine dubio illud terribile profundum atque secretum assistentis inhorruit majestatem, et ad praesentiam sui cessit auctoris. Et ideo filii Israel securi vel inter undas transeunt, vel sub undis, cum super eos praeruptae vastorum gurgitueatura insensibilis elementi factorem suum sentiens, transmeantibus circumflua praeberet viam, et in persequentes pararet refusa vindictam. Secundum haec, si et nos vitia et crimina quasi Aegyptum reliquimus, et currat unusquisque enim natura et infirmitas inimici: te recedente cedit, et per dorsum tuum, si legem Domini tanquam Moysen sequaris, ingreditur. Ecce hostem, quem fugisse vicisse est. Jam primum durissima illa Aegypti tyrhorrenda in luto et paleis Pharaonis imperia, nisi foeda atque terrena diabolicae voluptatis of
Abbreviated transcription (Latin):
lito ictu suo reꝑcussꝰ. fortẽ fuisse doluit: &
omnẽ nocendi potentiã se amisisse cognouit:
qͥa norios uirulentoꝵ dentiũ morsꝰ sac̃ in
corpore dereliqͥt. E id̾o nc̃ infelices qͦsq qͦs
sͥ assensũ facilem accõmodare ꝑuid̾it: ad
fauces suas solis sollicitationũ carminibꝰ
trahit: & uoluntariã p̃dam merinis expec̃¬
tac. Ac ꝓinde ꝓstratꝰ a dño. humanũ genꝰ
ñ qͣsi fortior. impugnat: s iniqͣ ꝯsilia qͣsi
debilitatꝰ sibilat. Cuiꝰ uos carmina ut
possitis euadere: de eloquiis di uocẽ sacre
incantatioĩs libent̃ audite. Hc̃ xꝰ ñ in sua¬

Expanded text:
lida, ictu suo repercussus, fortem fuisse se doluit, et lida, ictu suo repercussus, fortem fuisse se doluit, et omnem nocendi potentiam se amisisse cognovit, qui noxios virulentorum dentium morsus sacro in corpore reliquit. Et ideo nunc infelices quosque, quos sibi assensum facilem accommodare praeviderit, ad fauces suas sollicitationum carminibus trahit, ut voluntariam praedam inermis exspectet. Ac proinde prostratus Domino humanum genus non quasi fortior impugnat, sed iniqua consilia quasi debilitatus insibilat. Cujus vos carmina ut possitis evadere, de eloquiis Dei vocem sacrae incarnationis libenter audite. Hunc Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tando euad̾e̾ ⁊ declinare miquũ dñm pot.
seruus peccati qͦ fugiet: qͥ secũ se thit. qͦtũ
fugerit :  Non fugit seipsũ: ñẽ. qͦ eat mala
ꝯscientia: sequit᷑ se: immo ñ recedit ã se.
Uix aliqͦd deforis pot̾ ẽẽ remediũ: qñ int̾ et
uulnꝰ inclusũ. Qͥ d ꝓdest qd̃ hõ sonant̾e fu¬
git arcũ: qͥ iacłm secũ portat infixũ  Ser¬
pens ille ⁊ si reuocauit morsũ: reliqͥt uene¬
num. fecit qͥsq peccatũ: ut aliquã corpon¬
lem caꝑer uoluptatẽ. Remanet qd̾ dãpt
p̃terit qͦd delectat. Consũmata iniqͥtas ꝑ¬
manet: uoluptas fugitiua ꝑtnͣsit. Deha
gser uitute. & de his hostib usq ad bap¬
tismi litoria d̃i ppłm ꝑseqͣntibꝰ: in nuim̾a
captiuoꝵ milia. ꝑ sac̾ fontis irriguũ lib̾a
magni. Acsic ille seuissimꝰ draco ꝓprium
uenenũ in necẽ sui rursꝰ sensit exitii. Ac
dũ nocẽ se credit. dũ contͣ dm suũ cecꝰ im¬
petũ fac̃. dũq pondꝰ torm̃ti sui illidit: in sõ¬

Expanded text:
tando evadere et declinare iniquum dominum potest. Servus peccati quo fugiet? Quo se trahet? Quocunque fugiat, non fugit seipsum. Non est quo eat mala conscientia. Sequitur se, imo non recedit a se. Vix aliquod deforis potest esse remedium, quando intus est vulnus inclusum. Quid prodest quod homo sonantem fugit arcum, qui jaculum secum portat infixum? Serpens ille etsi revocavit morsum, reliquit venenum. Fecit quisque peccatum ut aliquam caperet voluptatem. Remanet quod damnat, praeterit quod delectat. Consummata iniquitas permanet, voluptas fugitiva pertransit. De hac ergo servitute et de his hostibus usque ad baptismi littora Dei populum persequentibus innumera captivorum millia per sacri fontis irriguum liberamagni. Ac sic ille saevissimus draco proprium venenum in necem sui refusum sensit exitii; ac dum nocere se credit, dum contra Dominum suum caecus impetum facit, dumque tormenti sui illidit in so
Abbreviated transcription (Latin):
bus retinet. amarissimo atq mortifero
dente lamatꝰ e: qͥ fide uacuus ẽ. ⁊ odio ple¬
nus. totꝰ draconis illiꝰ deuoratꝰ ẽ morsib.
S & si ita sit: nullũ ꝯuenit desꝑare. Legi
Hic respiciamꝰ ad sanatorẽ nr̃m: iam illic
a peccatorib nͥ forsitan in iudicio ñ uiden
głȩ: dicturꝰ uale ultimũ. rerũ naturȩ
& id̾o qͥ illũ hic agnosce̾ noluerit acqͥsitus:
iã eũ illic ñ potit uide dãpnatꝰ. Nc̃ gͦ eum
fide ⁊ oꝑib ante ꝯspectũ nr̃m ꝯstituamꝰ:
& ad cęlũ ocłos spe ducente iaculemͣ. De¬
monstrauit inu̾itate in uet̾i testam̃to no¬
ses remediũ: postꝙͣ serpens momordse:
ñ possit. Uidete nom̃ dĩ nr̃i qͣntũ ꝓdese
possit in gra: qͦd tantũ ꝓfuit infigura le¬
ferunt᷑ ad serpentẽ cũ remedio asperisse
redim̃di: qͣntũ salubriꝰ erit si ad xp̃m
respitiant iã redempti:

Expanded text:
bus retinet, amarissimo atque mortifero bus retinet, amarissimo atque mortifero dente laniatus est. Qui fide vacuus, et odio plenus, totus draconis illius devoratus morsibus. Sed et si ita sit, nullum convenit desperare. LegimHic respiciamus ad sanatorem nostrum, jam illic a peccatoribus nisi forte in judicio non videndgloriae, dicturus vale ultimum rerum naturae? Et ideo qui illum hic agnoscere noluerit acquisitus, jam eum illic non poterit videre damnatus. Nunc ergo eum fide et operibus ante conspectum nostrum constituamus, et ad coelum oculos spe ducente jaculemur. Demonstravit in Veteri Testamento Moyses remedium, postquam serpens momordissenon possit. Videte nomen Dei vestri quantum prodesse possit in gratia, quod tantum profuit in figura. Referuntur ad serpentem cum remedio aspexisse redimendi. Quantum salubrius erit, si ad Christum respiciant jam redempti!
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ sub habitu peccatoris. Et id̾o dixit
milem peccatͥcem. E de pecrato peccatum:
.i. mortẽ de morte ꝯtriuit. Recte peccati no
mine appellauit mortẽ: qr eandẽ de peccato
ꝯstat ẽẽ generatũ. Scd̃m hȩc. nicħ ẽ aliud
ꝓcedens de serpente sanitas: ꝙͣ latens qͣsi
sub peccati carne diuinitas. Quȩ cũ ita
sint km̃i introspientes nosmet ipsos siali¬
quid uiiln̾is senserimꝰ ÷ statĩ refugientes
peccatũ. ꝯfugiamꝰ ad xp̃m: ad illũ spei
nr̃e eleuemꝰ obtutũ: ad illũ m̃tis ocłos
ꝯferamꝰ. Cum eiꝰ modi aũ sit iste morsꝰ:
debemꝰ agnoscere qͥ alienũ male respicit.
qͥ malienã rem anxia cupiditate suspirat.
qͥ alienã mulierẽ importunis ocłis. ⁊ mortẽ
ad se t̾hentib ꝯspicit. qͥ in alieno corꝑe sa¬
crificat diabolo ammã suã: hic toxicato
spicło in corde ꝑcuss ẽ: hic inꝙͣ. debilis
morsu tam exitiabili sautiatꝰ. Qͣ malitiã
uł inuidiã tamꝙͣ. uulnꝰ incliisũ inuisceri¬

Expanded text:
peccatum sub habitu peccatoris. Et ideo dixit milem peccatricem, et de peccato peccatum, id est mortem de morte contrivit. Recte peccati nomine mortem appellavit, quia eamdem de peccato constat esse generatam. Secundum haec, nihil est aliud procedens de serpente sanitas, quam latens quasi sub peccati carne divinitas. Quae cum ita sint, charissimi, introspicientes nosmetipsos, si aliquid vulneris senserimus, statim refugientes peccatum, confugiamus ad Christum. Ad illum spei nostrae elevemus obtutum; ad illum mentis oculos conferamus. Cujusmodi autem sit iste morsus debemus agnoscere. Qui alienum malum respicit, qui in alienam rem anxia cupiditate suspirat, qui alienam mulierem importunis oculis et mortem ad se trahentibus conspicit, qui in alieno corpore sacrificat diabolo, animam suam toxicato spiculo in corde percussus est: hic quam debili morsu, tam exitiabili sauciatus est. Qui malitiam vel invidiam tanquam vulnus inclusum in visceri
Abbreviated transcription (Latin):
quendã fuisse apud alexandriam. unũ ex his
egritudine. ita ut triduo iam sine uoce ꝓrsꝰ
iaceret: paululũ uͦ quarta die respirantem.
me detinetis:  Queso uos. cito aliquis prb̃m¬
& cum hȩc dixisset: rursum sine uoce reman¬
Infirmabat᷑ prb̃r: uenire ñ potuit. Tam̃ qͥa
p̃ceptum fuerat a me. ut lapsis in exitu ne-¬
mo reconciliationis solatia denegar&. et
maxime his qͦs priꝰ io rogasse constaret: pa¬
rum eucharistiȩ puero qui ad se uenerat¬

Expanded text:
quemdam fuisse apud Alexandriam, unum ex his egritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, : « Quousque me detinetis? quaeso vos, cito aliquis presbEt cum hoc dixisset, rursum sine voce permanInfirmabatur presbyter, venire non potuit: tamen, quia praeceptum fuerat ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his quos prius id rogasse constat, parum Eucharistiae puero dedit. Regr
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut neq incẽdere. neq stare posset: eum
his qͥ eum in sellula portabant offert᷑. Quoꝵ
ꝑdirat. Quiq iubent᷑ camelis impositi ꝑomẽ
circumduci ciuitatẽ. ⁊ flagris hinc inde uer¬
se inferior factꝰ: in ꝯfessione ꝑsistens. capite
& uircute machariꝰ. gente libicus. cũ multis
u̾bis a iudice ad negandũ suaderet᷑. ⁊ eo ma¬
iore ꝯstantia fidem suã ꝓfiteret᷑: uiuus ad
alexander. cũ multo temꝑe & in inculis &¬
incruciatib carceris torti. etiã frequent̃ & di¬
u̾sis suppliciis confecti. ꝑdurassent infide
ignib ad postremũ consumi iubent᷑. S &¬

Expanded text:
esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his, qui eum in sellula portabant, judici offertperdurat: quique jubentur camelis impositi, per totam circumduci urbem, et flagris, hinc inde insse inferior factus, in confessione persistens, capite  Decio, qui gente Libycus, cum multis verbis a judice ad negandum suaderetur, et eo majore constantia fidem suam profiteretur vivus ad Alexandri: qui multo tempore, cum in vinculis et cruciatibus carceris torti, etiam frequenter et divisis suppliciis confecti, perdurassent in fide, ignibus postremo consumi jubentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut cathenis quibꝰdam. uincłisq dirup¬
tis. letiorem iam spm reddidit. Ex quo
nullum debere fraudari.

Expanded text:
velut catenis quibusdam vinculisque disruptis, laetiorem jam spiritum reddidit. Ex quo nullum debere fraudari.
Abbreviated transcription (Latin):
ut potui quod p̾̃ceperas : certus quod
excusabit imꝑtrę nr̃e culpas p̃cipientis
auctoritas. Sciendum sane ẽ. qđ decimꝰ
ȩp̃orum panegyricis tractatib nichil
ad scientiam rerũ conferentib occupa¬
tus ÷ omissis quȩ uidebant᷑ suꝑflua hẏs¬
toriȩ. siquid habuit nono coniunximus
libro: & in ipso eusebii narrationis de¬
dimꝰ finem. Decimum uero uel un¬
decimũ librum nos conscͥpsimꝰ : partĩ
ex maiorum traditionibus : partim ex
his quȩ nr̃a iam meinoria comp̾hende¬
rat: & eos uelut duos pisciculos supra
seriptis panib addidimꝰ. Qͦs si tu uel¬
ꝓbaueris uel benedixeris: ꝓ certo corfi¬
dam. qͦd sufficient turbis. Continet
autem hoc opus res in ȩccłia gestas a
saluatoris ascensione & deinceps: nr̃i uͦ
d̃uo libelli a temporib consta

Expanded text:
ut potui, quod praeceperas: certus quod ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod deciEpiscoporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrationi Al. narrationis dedimus finem. Decimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Consta
Abbreviated transcription (Latin):
serun: consideraui qd non absq aliquo
apłicȩ institutionis oedine nobis ista
esurientib indeserto auditorum t᷑bis
dixisset ad apłos. date eis uos mandu¬
care: andreas unus ex apłis intelligens
eo magis splendescere diuinȩ uirtutis
insiguia. si minimoꝵ quorumq minis¬
teriis explerent᷑: ñ ꝓtulit paues apłica
reconditos pera. sed puerulũ adesse
dicit. habentẽ qͥnq panes & duos pis¬
ces. Quem uerecundȩ excusans adiecit.
sed hȩc qͥd sunt ad tantos: quo magis
in angustis opib & desperatis cara fie¬
ret diuina potentia. Sciens ergo ex illis
te quoq descendere disciplinis: recordatꝰ
quod andreȩ fortassis exemplo. ubi pas¬
cendi turbas tempꝰ uidisti. puerulum
subrogaueris. qͥ panes quidem quinq¬
dũpplicatos sicut acceperat adhiberet.
ad explendũ tam̃ ęuangłicum sacram̃¬
tum ꝓprio labore captos adderet eriam
pisciculos duos: aggressus sum ex seqͥ

Expanded text:
serim, consideravi quod non absque aliquo serim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi,
Abbreviated transcription (Latin):
ERITORUM DI¬
cuut ẽe medicoꝵs
ubi ĩminere urbi¬
bus uel regionib
generales uideriis
morbos. prouidere
aliqͦd medicamenti.
uel poculi genꝰ: quo p̃muniti homines.
ab imminenti defendant᷑ exitio. Quod
tu pat̾ quoq uenerande chromati.
medicinȩ exsequens genꝰ: tempore qͦ
diruptis italiȩ claustris a larico duce
gothorum se pestifer morbus infudit.¬
& agros. armenta. uiros. longe latẽq
uastauit. populis tͥ ã deo commissis. fe¬
ralis exitii aliqͦd remediũ querens. ꝑ
quod egrȩ mentes ab ingruentis mali
contagione subtractȩ. meliorib occupa¬
te studiis tenerentur: iniungis mͥ. ut
ȩccłiasticam hẏstoriam. quam uir eru¬
ditissimꝰ Eysegius cesauiensis ep̃c greco¬
terem: cuius lectione animꝰ audienti¬
um uinctꝰ: dum noticiã rerum gesta¬
rum auidius petit: obliuionẽ qͦdammͦ
maloꝵ quȩ gererentur acciperet. A qͦ
ego opere cum excusare me uellem. ut¬
pote inferior & impar: & qui in tam
multis annis usum latim sermonis ami¬

Expanded text:
eritorum dicunt esse medicorum, ubi imminere urbibus, vel regionibus, generales viderint morbos, providere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Gr211-212 cujus lectione animus audientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis ami
Abbreviated transcription (Latin):
& ego ipse inqͥt sectis platonicis institutꝰ. au¬
diens infamari xp̃ianos. & uidens eos inpa¬
uidos ad suscipiendã mortẽ. atq om̃e sup¬
pliciũ tolerandũ: considerabã qđ impossi¬
bile eẽt in malicia eos & inlibidine conu̾sa¬

Expanded text:
 ego ipse, inquit, sectis Platonicis institutus, audiens infamari Christianos, et videns eos impavidos ad suscipiendam mortem atque omne supplicium tolerandum, considerabam quod impossibile esset, in malitia
Abbreviated transcription (Latin):
rat. s lapsu p̃decessoris ãmonitꝰ. honorificis
& officiosissimis litteris athanasiũ reqͥrit:
ab ipso formã fidĩ. ⁊ ęccliaꝵ disponendarum
suscipit modũ. S hȩc tam leta. tam pia
pͥncipia: mors immatura corrupit. Post
octo & enim ortꝰ sui menses: apud ciliciã
diera obiit:¬

Expanded text:
rat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis rat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit
Abbreviated transcription (Latin):
tor ⁊ ꝯfessor: male illati
extitit depulsor erroris:
Nam cũ in ꝓcinctu eẽt exercitꝰ. urgeret bar¬
barus. ductores nr̃i de sũmis reb consilium
trahentes. Iouiano calculũ darent: cumq
app̃hens ad suscipienda imꝑii traheret᷑ in¬
signia: ad exercitum iulian. sacrilegiis ꝓ
qͥa esset xp̃ianꝰ. Tum om̃s pari eadeinq
uoce respondisse ꝑhibent᷑: E nos xꝑiani
sumꝰ. Nec pͥusquã istã uocẽ audir&. acqͥ¬
spem. cum clausi undiq hostib teneren¬
tur. nec euadendi facultas ulla suppeteret.
subito emissos a barbaris oratores adesse ui¬
dent. pacẽ deposcere: exercitui qͦq media
consumpto. cibos cȩteraq necessaria in mer-¬
cimoniis polliceri: om̃iq humanitate. nr̃oꝵ
temeritatẽ em̃dare. S ubi in uiginti ⁊ nouẽ
annos pace cõposita. ad romanũ regressꝰ ẽ
solum. clariorq lux nr̃o se orbi ex orientis
partib oborta diffudit: rem publicã quasi
habere: nec tam̃ incaute ut ꝯstantiꝰ egẽ¬

Expanded text:
t Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prquia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani sumus: nec priusquam hanc vocem audiret, adquispem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque lux nostro se orbi ex Orientis partibus oborta Al. exorta diffudit, rempublicam quasi habere. Nec tamen incaute, ut Constantius ege
Abbreviated transcription (Latin):
ec est uirga hami. insalum scłi ã
patre missi: in qͦ leuiathan capit᷑. ac
preda deuorata de uentre eiꝰ extrabit᷑. Hȩc
etiam malꝰ nauis ȩccłiȩ dr. in quã uelum
fidi appendit᷑: bonoꝵ oꝑum rudentibꝰ hinc
inde tenentibꝰ: & sic ęccł̃ia ligno uecta. fla¬
mine sp̃c scĩ turgentes mundi fluctꝰ. secu¬
ra tnͣsnauigat: & ad optatũ ꝑhemus uitȩ
portũ gaudens applicat. Crux enĩ erat ołi
de genere supplicioꝵ inuenta. cruciatui
turpit̾ dampnandoꝵ: sicut hodie fures ⁊
latrones suspendio strangulant᷑. qͥ alio exi-¬
tu indigni iudicant᷑. Unde ⁊ iudi dixert̃.
Morte turpissima condempnemꝰ eũ. Postquã
uͦ a fidelib ubiq cȩpit uenerari. ⁊ pleriq
optabant inea ꝓ xp̃o eruciari : ꝓ crucis
patibulo decretũ ẽ. dampnari suspendio.
Quia gͥ crux ẽ. & angłis ⁊ hominib gła: li¬
bet me uob̾ pauca. eiꝰ pandere mysteria.
Ds abinitio hec̃ mundũ in qͣttuor climata

Expanded text:
ec est virga hami in salum saeculi a Patre missi, in quo Leviathan capitur, ac praeda devorata de ejus ventre extrahitur. Haec etiam malus navis Ecclesiae dicitur, in quam velum fidei appenditur, bonorum operum rudentibus hinc inde tenentibus; et sic Ecclesia ligno vecto flamine Spiritus sancti turgentes mundi fluctus secura transnavigat, et optatum perhennis vitae portum gaudens applicat. Crux erat olim de genere suppliciorum inventa cruciatui turpiter damnatorum, sicut hodie fures et latrones suspendio strangulantur, qui alio exitu indigni judicantMorte turpissima condemnemus eum . Postquam vero a fidelibus ubique coepit venerari, et plerique optabant in ea pro Christo cruciari, pro crucis patibulo decretum est damnari suspendio. Quia igitur crux est et angelis et hominibus gloria, libet vobis pauca ejus pandere mysteria. Deus ab initio hunc mundum in quatuor clymata
Abbreviated transcription (Latin):
p̃figurauit: dũ hostia domꝰ in qͣttuor locis
scilicet in limine. in suꝑliminari. inutroq
poste. sangͥne agni significauit. Hoc & ꝑ
litt̾am .I. ẽ exp̃ssum. dum in modũ crucg
est iam olim formatũ: sicut ꝑ ie zechielem
diito p̾cepit ꝑ ierłm tñsire. ac dolentes &
gementes ꝑ thau litt̾am. id ẽ .t. infrontib
signare: alios uͦ seqͥ÷ & om̃s ñ signatos ocei
Babylon namq confusio dr: & sẏnagoga ob
infidelitatẽ. in om̃ib gentib disꝑsa. confun¬

Expanded text:
iguravit, dum ostia domus in quatuor locis, scilicet in limine, in superliminari, in utroque poste sanguine agni signavit . Hoc etiam per litteras est expressum, dum in modum crucis T est jam olim formatum, sicut per Ezechielem duto praecipit Hierusalem transire ac dolentes et gementes per thau literam in frontibus signare, alios vero sequi et omnes non signatos occidtransfertur. Babylon namque confusio dicitur, et Synagoga ob infidelitatem in omnibus gentibus dispersa confun
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ adcȩlestia comp̃hendenda. m̃te sur¬
sum se ꝓtelare. Crux si in t̾ra reclinatur.
cruce ad regnũ xp̃i trahi signant᷑. Ipse
enĩ dix̃. Ego si exaltatꝰ fuero a t̾ra: omnia
eleuatꝰ: quadruplus mundꝰ ẽ signo crucis
ad eũ tractꝰ. Si aũ crux t̾rȩ infixa erigit᷑.
pars ei cȩlũ spectare. pars t̾ram penetrare.
pars utrunq indextrũ ⁊ sinistrũ mundi
ostende cernit᷑. Pars. cȩlum spectat: qi ꝑ
crucis t̾umphũ cȩlestia instaurant᷑. Pars
terrã penetrat: qͥa ꝑ crucis uexillũ terres¬
tria reparant᷑. Pars etiã tartara ꝑforat: qr
ꝑ crucis signũ infernalia destruunt᷑. Pars
qͦq utrimmq dextrũ ⁊ sinistrũ mundi osten¬
tat: qͥa ꝑcrucis uirtutẽ boni a dextris ad
głam: mali a sinist̾s ad pęnã iudicabunt᷑
Illa qͥppe die signũ filii hominis in cęlo ap¬
parebit: & lum̃ solis ⁊ lunȩ ñ splendebit:
qr crux xp̃i ad iudiciũ p̾uia. tanta luce

Expanded text:
semper ad coelestia comprehendenda mente sursemper ad coelestia comprehendenda mente sursum se protelare. Crux si in terra inclinatur, cruce ad regnum Christi signantur. Ipse enim dixit: Ego si exaltatus fuero a terra, omnia elevatus, quadruplus mundus signo crucis est ad eum tractus. Si autem crux terrae infixa erigitur, pars ejus coelum spectare, pars terram penetrare, pars utrinque in dextrum et sinistrum mundi ostentare cernitur. Pars coelum spectat, quia per crucis triumphum coelestia instaurantur. Pars terram penetrat, quia per crucis vexillum terrestria reparantur. Pars etiam tartara penetrat, quia per crucis signum infernalia destruuntur. Pars quoque utrimque dextrum et sinistrum mundi ostentat, quia per crucis virtutem boni a dextris ad gloriam, et mali a sinistris ad poenam judicabuntur. Illa quippe die signum Filii hominis in coelo apparebit, et lumen solis et lunae non splendebit, quia crux Christi ad judicium praevia tanta luce
Abbreviated transcription (Latin):
Longitudo uͦ crucis. illa pars accipit᷑: ꝑ quã
corpꝰ pendentis extendit᷑. ꝑ hãc longitudi¬
nem iustrum᷑ ad ꝑseuerantiã in bono usq
in finem. Quia qͥ usq infinẽ ꝑseuerau̾it.
hic saluus erit. Sublimitas crucis. illa parᷤᷤ
quȩ capiti suꝑẽminet. erat: quã titulum
hebraice. grece. ⁊ latine. ꝯtinentẽ. pilatꝰ af-¬
fixerat. ꝑ hanc spes cęlestiũ insinuat᷑: qua
ȩqualitas angłoꝵ ꝑcrucis uictoriã sꝑatur.
Profundũ crucis. pars sub pedib notat᷑: q̃
terrȩ infixa occultat᷑. Occulta aũ dĩ miscdia
declarat᷑: ꝑ quã totꝰ mundꝰ in maligno po¬
sitꝰ. ne ꝑeat sustentat᷑. Hanc crucẽ. dñm̃
sequentes. rite banilant: si se uitiis & con¬
cupiscentiis crucifigentes. carnalib desi¬
deriis renuntiant: & in obȩdientia man¬
datoꝵ di uiu̾e desid̾ant. In hac cruce debens
intenti: & numꝗͣ se ad uitia inclinare: s

Expanded text:
Longitudo vero crucis illa pars accipitur per quam Longitudo vero crucis illa pars accipitur per quam corpus pendentis extenditur. Per hanc longitudinem instruimus perseverantiam in bono usque in finem, quia qui usque in finem perseveraverit, hic salvus erit . Sublimitas crucis est illa pars quae capiti supereminet, in quam titulum Hebraice, Graece et Latino continentem Pylatus affixerat. Per hanc spes coelestium insinuatur, qua aequalitas angelorum per crucis victoriam speratur. Profundum crucis pars sub pedibus notatur, quae terrae infixa occultatur. Occulta autem Dei misericordia declaratur, per quam totus mundus in maligno positus ne pereat sustentatur. Hanc crucem Dominum sequentes rite bajolant, si se viciis et concupiscentiis crucifigentes , carnalibus desideriis renunciant et in obedientia mandatorum Dei vivere desiderant. In hac cruce debent intenti, et numquam se ad vicia inclinare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
turas ꝓphaꝵ patuit. Uir lineis indutꝰ. eius
iussu ꝑ ierłm transiit: dolentiũ atq gemen¬
discurrit: frontib penitentiũ. & ad fidem¬
se conu̾tentiũ. signũ sc̃ȩ crucis crismate il¬
linit. Sequentes uͦ ñ signatos trucidant.
qr demones. crucis signaculo minime mu¬
nitos. in anma enecant. A scũario incipi¬
unt: qͥa iud̃am in qua scũariũ di erat
nomine ponit᷑: in forma crucis scribit᷑.
Quȩ litt̾a .x. in num̾is decẽ expͥmit: & de¬
calogũ legis innuit. Quã dñs ñ soluere.
s implere uenit: dũ crucẽ sustinuit. De¬
religionis norma. Nam ꝑtria cornua
pauli apłi ingeniũ. Det uob̃ inqͥt d̾s ut
possitis comp̃hendere cũ om̃ib scĩs. quȩ sit
latitudo ⁊ longitudo: sublimitas ⁊ ꝓfundũ.
Latitudo crucis illȩ duȩ partes accipiunt᷑:
ꝑquas manꝰ distendunt᷑. ꝑͥ hanc latitudinẽ
gemina dilectio intelligit᷑: quȩ amicos in
deo. ⁊ inimicos ꝓpt̾ d̾m utrĩq cõplectitur.

Expanded text:
turas prophetarum patuit. Vir lineis indutus ejus jussu per Hierusalem transit, dolentium atque gemendiscurrit, frontibus poenitentium et ad fidem concurrentium signum sanctae crucis crismate inprimit. Sequentes vero non signatos trucidant, quia daemones crucis signaculo minime munitos in anima enecant. A sanctuario incipiunt, quia Judaeam, in qua sanctuarium Dei erat, nomine ponitur, in forma crucis scribitur. Quae littera X in numeris decem exprimit et decalogum legis innuit. Quam Dominus non solvere, sed adimplere venit , dum crucem sustinuit. Dereligionis norma. Nam per tria cornua Pauli apostoli ingenium. Det vobis, inquit, Deus ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo et longitudo, sublimitas et profunditas . Latitudo crucis illae duae partes accipiuntur per quas manus distenduntur. Per hanc latitudinem gemina dilectio intellegitur quae amicos in Deo et inimicos propter Deum utrinque complectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
borib innidũ suũ colligit. ꝑcussisq alis
ab ardore solis incendit᷑: in nido cõburit᷑ :
t̾cia die in pͥoris auiculȩ formã restituit᷑.
Fenix dicit᷑ rubeus: & est xp̃c. De qͦ dicitur.
Qͥ sẽ iste qͥ uenit de edom. tinctis uestib de
bosra: Edom enĩ id est rufꝰ. ẽ esau appellatꝰ:
ꝓpt̾ rufũ pulm̃tum qͦd a fr̃e suo iacob est
cibatꝰ. A qͦ regio dicła ẽ idumea: in q̃ caput
regni erat ciuitas bosra. In hac iob regnauit:
qͥ sua infirmitate. xp̃i passionẽ p̾figura.¬
uit. Xp̃c de edom uenit. dum agentib est
passus: & caro eiꝰ sangͥne rubuit. Uestis eiꝰ
fuit. uestis eꝰ sangume asꝑgit᷑. Hic ut fenix sar¬
m̃ta odoriferaꝵ arboꝵ in nidum collegit:
cdum scptis ꝓpħarum ierłm repleuit. Cisd̃e

Expanded text:
boribus in nidum suum colligit, percussisque alis boribus in nidum suum colligit, percussisque alis ab ardore solis incenditur, in nido comburitur, tercia die in prioris aviculae formam restituitur. enix dicitur rubeus, et est Christus de quo dicitur: « Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? » Edom, quod dicitur rufus est Esau appellatus, propter rufum pulmentum quo a fratre suo Jacob est cibatus. A quo dicta est regio Idumaea in qua caput regni erat civitas Bosra. In hac Job regnavit, qui sua infirmitate Christi passionem praefiguravit. Christus de Edom venit, dum a gentibus passus, caro ejus sanguine rubuit. Vestis ejus fuit, vestis ejus sanguine aspergitur. Hic ut phoenix sarmenta odoriferarum arborum in nidum collegit, dum scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
am fert᷑ qͦo leo aꝑtis ocłis dormiat.
& cauda. sua uestigia deleat: ne a ue
cȩpit in humanitate: s uigilauit diuinitate.
Ayst̾ium nr̃ȩ reparationis. carne sic celauit:
qͦd a demonib uł ꝑsecutorib indagari ñ
ualuit. Dicit᷑ etiã qd leena catulos suos
mortuos fundat: & ipsi ad uocẽ rugientis¬
surrerit. pat̾s uoce ex ꝑge factꝰ: sicut de
eo p̃dixit iacob pat̾archa p̾cipuus. Iuda
dormiet ut catulꝰ leonis: qͥs suscitabit
eũ ᷤ Ad p̃dam fili mi descendisti. Laua¬
bit in uino stolam suã: & in sangͥne oliuȩ
palliũ suũ. Bñs de tribu iuda ut catulꝰ
leonis dormiuit. eũ tres dies in morte iacu¬
uit. Ad p̾dam descendit: cũ ad inferna
descendens. forti alligato spolia eiꝰ diripuit.
In uino stoła suã lauit: cũ corpꝰ suũ sangͥ¬
ne maduit. In sangume oliue pallium
suũ lauit: cũ eccłiam oleo crismatis sc̃ifica¬
etiã exp̃sserat. fenix namq ult̾ qͥngentos
annos uiuit: & tc̃ sarm̃ta de odoriferis ar¬

Expanded text:
am fertur quod leo apertis oculis dormiat, et cauda sua vestigia deleat, ne a vencepit in humanitate, sed vigilavit divinitate. Mysterium nostrae reparationis carne sic celavit quod a daemonibus vel persecutoribus indagari non valuit. Dicitur enim quod leaena catulos suos mortuos fundat, et ipsi ad vocem patris rugientissurrexit, Patris voce expergefactus, sicut olim de eo praedixit Jacob patriarcha praecipuus: Juda dormiet ut catulus leonis. Quis suscitabit eum? Ad praedam, fili mi, descendisti. Lavabit in vino stolam suam et in sanguine olivae pallium suum . Dominus de tribu Juda ut catulus leonis dormivit, cum tres dies in morte delituvit. Ad praedam descendit, cum ad inferna descendens forti alligato spolia ejus diripuit. In vino stolam lavit, cum corpus suum sanguine maduit. In sanguine olivae pallium suum lavit, cum Ecclesiam oleo chrismatis sanctificaetiam expresserat. Foenix namque ultra quingentos annos vivit, et tunc sarmenta de odoriferis ar
Abbreviated transcription (Latin):
te resurrerisse nuntiat: eũq ingalilea u¬
dendũ insinuat. Interĩ dñs totiꝰ ꝯsolatiois.
ioseph in carcere ut sol resplendens apparuit:
quẽ ille helyam putauit: ipse se iħm. ab
eo sepultũ. & nc̃ a morte resuscitatũ affir¬
mauit: eũq de carcere sublatũ. in arima¬
tiam statuit. Porro ipsa die iudei in conci¬
lium ꝯuemiunt: ad carcerẽ mittunt: ut
inuenisse. Illis inde hesitantib: ecce qͥdam
occurrunt de custodib. qͥ referunt iħm
uere surrexisse: & se angłicas uisiones ibi
uidisse. Iudis aũ ñ credentib. & imꝓbe
corpꝰ ad custodiam traditũ repetentibꝰ: ipsi
responder̃t talibꝰ. Uos tradite ioseph quem
custodistis: & nos tradimꝰ iħm quẽ custo¬
diendũ cõmisistis. S sicut uos ioseph ñ
potuistis custodire. qͥn diuinitꝰ euaderet:
ita nos neqͥuimꝰ obstare. qͥn ipse cum ds
fuerit. resurger&. His auditis copiosam pe¬
cumam militib dedert̃: & ut eũ sibi dormi¬

Expanded text:
te resurrexisse nunciat, eumque in Galilaea vte resurrexisse nunciat, eumque in Galilaea videndum insinuat. Interim Dominus resurrectionis Joseph in carcere ut sol resplendens apparuit, quem ille Helyam putavit; ipse vero se Jesum ab eo sepultum et nunc a morte resuscitatum affirmavit; eumque de carcere sublatum in Arymathyam statuit. Porro ipsa die Judaei in concilium conveniunt, ad carcerem mittunt, ut invenisse. Illis inde haesitantibus, ecce quidam accurrunt de custodibus, qui referunt Jesum vere resurrexisse et se angelicas visiones sibi vidisse. Judaeis autem non credentibus, et improbe corpus ad custodiam traditum repetentibus, ibi respondent talibus: « Vos tradite Joseph, quem custoditis, et nos tradimus Jesum, quem custodiendum commisistis. Sed sicut vos Joseph non potuistis custodire quin divinitus evaderet, ita nos nequivimus obstare quin iste, cum Deus fuerit, resurgeret. » His auditis, copiosam pecuniam militibus dederunt et ut eum sibi dormi
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ. tenebrosũ tyrauni regnũ adit:
spolia erꝰ rapit: cũ nobili pompa hodie uic¬
tor remeat: barat᷑ exemptos. cȩlo collocat:
parietẽ angłicum collapsũ. hominib res¬
taurar corpꝰ de sepulchro resuscitat: ultͣ
ñ moriturꝰ. om̃ib se diligentib uitã ȩt̾nam
donat. Cȩlestis gͦ nuntiꝰ p̃mittit᷑. ut hoc mestis
discipłis referat᷑: quatiꝰ illoꝵ tristicia ingau¬
diũ conu̾tat᷑. Qui lapidẽ de monum̃to re¬
mouens. desuꝑ sedit. esꝰq facies ut fulgur.
uestis ut nix resplenduit. Quo uiso custodes
st̃ ext̾riti: & facti sunt uelut mortui.
auia aũ soror lazari. & maria mat̾ ia¬
cobi. postea ierosolintoꝵ ep̃i. & maria
soror matͥͣs dm̃. uxor salomei. cũ p̃tiosis un¬
guentis ad monuntũ uemebãt: qͥb dñm
ne a u̾mnib corrumꝑet᷑ ungere uolebant.
Uiso aũ angło. nimio pauore ꝯsteruant᷑: s blan¬
de ab angło ꝯsolant᷑. Quib dñm uicta mor¬

Expanded text:
angelorum tenebrosum tyranni regnum adiit, angelorum tenebrosum tyranni regnum adiit, spolia ei rapit, cum nobili pompa hodie remeat, baratro exemptos coelo collocat, parietem angelicum collapsum hominibus restaurat, corpus de sepulchro resuscitat, ultra non moriturus, omnibus se diligentibus vitam aeternam donat, coelestis ergo nuncius praemittitur, qui hoc moestis discipulis referat, quatenus illorum tristicia in gaudium convertatur. Qui lapidem de monumento removens desuper sedit, ejusque facies ut fulgur, vestis ut nix resplenduit. Quo viso custodes sunt exterriti et facti sunt velut mortui. Maria autem soror Lazari et Maria mater Jacobi, postea Hierosolimorum episcopi, et Maria soror matris Domini, uxor Salomei, cum preciosis unguentis ad monumentum veniebant quibus Dominum, ne a vermibus corrumperetur, unguere volebant. Viso vero angelo, nimio pavore consternantur, sed blande ab angelo consolantur. Quibus Dominum victa mor
Abbreviated transcription (Latin):
& obꝓbriis affectũ. morte turpissima con¬
demꝑnauert̃: du eũ incruce ut moẏ ses sex¬
pentẽ in deserto. exaltauert̃. Cunc dulcis
botrus cipri in uecte baiulabat᷑: & dulce
pocłm uitȩ de eo incrucis prelo p̾mebatur.
Uerũptam̃ cȩlũ qd̃ eo nascente noua luce illis
trat᷑: eo moriente horridis tenebris obfuscat᷑.
Sol qͥ eo nascente. aureo circulo coronat᷑: eo
moriente. liigubri caligine obscurat᷑. Tellꝰ
quȩ eo nascente riuos olei effudit: eo morien¬
te. mortuos euomens. ruitura contremuit.
De ligno itaq soluta maledictione depositꝰ:
in sepulchro dormiuit ꝯturbatꝰ. Iudei autẽ
mnagnũ lapidẽ ad monum̃tum uoluentes
sigillauert̃.: custodes. ne furaret᷑ a discipłis.
exhibuer̃t. Ioseph q̃ eũ sepeliuit custodiȩ in¬
cludentes. sigillo & custodib mumert̃: in¬
chodemũ uͦ qͥ eum adiuuit. de dignitate
sua deposuert. Interea rex glȩ cũ exercitu

Expanded text:
et obprobriis affectum morte turpissima , conet obprobriis affectum morte turpissima , condemnaverunt dum eum in cruce ut Moyses serpentem in deserto exaltaverunt. Tunc dulcis botrus cypri in vecte bajolabatur, et dulce poculum vitae de eo in crucis prelo premebatur. Verumtamen coelum, quod eo nascente nova luce illustratur, eo moriente in cruce horridis tenebris obfuscatur. Sol, qui eo nascente aureo circulo coronatur fo 148, vo, eo moriente lugubri caligine obscuratur. Tellus, quae eo nascente favos olei effudit, eo moriente mortuos evomens, ruitura contremuit. De ligno namque, soluta maledictione, depositus, in sepulchro dormivit conturbatus. Judaei autem magnum lapidem ad monumentum volventes sigillaverunt, custodes, ne furaretur a discipulis, adhibuerunt. Joseph, qui eum sepelevit, custodiae includentes, sigillo et custodibus munierunt; Nichodemum vero, qui eum audivit, de dignitate sua deposuerunt. Interea Rex gloriae cum exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
ost ꝗyam his &. talib. annis tri
nebris luxit. ⁊ filios dĩ disꝑsos
in unã fidẽ congreg ans. ĩmo seruos trans¬
fugas reditũ ad pat̾am copiosȩ instruxit:
tenebrosa corda iudorum. inim̾̃sum iubar
fłamiuonii liunins ferre ñ ualuerunt:
unde cũ armis ⁊ facib conglobati. illud ex¬
tuiguere uoluert̃. Qͥ pͥmitꝰ u̾bo illrꝰ ꝓstrati
sunt: deinde ipso concedente salutẽ mundi
ꝑfecert̃. Igit᷑ bonꝰ pastor a furib ⁊ lat᷑uib
comp̃hendit᷑: s pusilłꝰ grex a lupis disꝑ¬
strangulabat᷑. Tunc lapis angłaris a deo
ꝓbatꝰ. ab edificantib reꝓbat᷑: in qͦ. duorum
parietũ ab oriente ⁊ occidente uenienitium
cõpago copulat᷑. Nascens nãq attraxit gen¬
tiles cũ inunerib ab oriente: moriens addiix̃
gentiles ꝑ ꝯfessionẽ ab occidente. Pilatꝰ emĩ
& centurio romani ab occidente erant: qͥ
eũ iustũ uł filiũ dĩ dicebant. Porro iudei.
uineȩ di agricolȩ heredẽ. multis ꝯtumeliis

Expanded text:
libus annis XXX nebris luxit, et filios Dei dispersos in unam fidem congregans, immo servos transfugas, reditum ad patriam copiose instruxit, tenebrosa corda Judaeorum immensum jubar flammivomi luminis ferre non valuerunt, unde cum armis et facibus conglobati, illud extinguere voluerunt. Qui primitus verbo illius prostrati sunt, deinde ipso concedente salutem mundi perfecerunt. Igitur bonus pastor a furibus et latronibus comprehenditur, sed pusillus grex a lupis dispstrangulatur. Tunc lapis angularis a Deo probatus ab aedificantibus reprobatur, in quo duorum parietum ab Oriente et Occidente venientium compago copulatur . Nascens namque attraxit gentiles cum muneribus ab Oriente, moriens attraxit gentiles per confessionem ab Occidente. Pylatus autem et centurio Romani ab Occidente erant, qui eum justum vel Filium Dei dicebant. Porro Judaei vineae Dei agricolae haeredem multis contumeliis
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat᷑. Fert᷑ etiã qd̾ pellicanꝰ in tantũ
pullos suos diligat: ut eos unguib suis in¬
terimat. Cercia uͦ die p̃dolore se ipsũ lace
tillans. eos a morte excitat. Pellicanꝰ signi¬
ficat đm: qͥ sic dilexit mundũ ut ꝓ eo da¬
ret filiũ suũ unigenitũ. Quem t̾cia die
uictorẽ mortis excitauit: & suꝑ omne no¬
men exaltauit

Expanded text:
re. Fertur etiam quod pellicanus in tantum pullos suos diligat, ut eos unguibus interimat. Tercia vero die prae dolore se ipsum lacertillans eos a morte excitat. Pellicanus significat Dominum qui sic dilexit mundum ut pro eo daret Filium suum unigenitum, quem tercia die victorem mortis excitavit et super omne nomen exaltavit
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥsitas tabulas lib̾tatis. Totis nãq uirib
studet. si quom̃ ualeat hominẽ indulto nu¬
dare pͥuilegio: ⁊ oꝑante peccato. uelut in¬
tas castitatis. Hanc cũ ingenti uigilantia
cont̾ diabolũ uindicemꝰ: qͥ tanto infesti¬
or est ad expugnandu aminȩ thesaurum
qͣntomagis eũ nouit ẽẽ p̾tiosũ. Q id̾o qi
memunt exul celi. qͥd agat᷑ in cȩlo: quanta
homini trem̃ti sermones dĩ. p̃paret᷑ re¬
muneratio. zeli indicat magnitudo. P dit
reficiis illi: qͥde t̾ra assumptũ hominẽ. se¬
cum regnaturũ eẽ ꝓmittit in celo: ut fide¬
lium beatitudo mortaliũ. in ꝯfusionem

Expanded text:
acquisitae tabulae libertatis. Totis itaque viribus acquisitae tabulae libertatis. Totis itaque viribus studet, si quomodo valeat hominem indulto nudare privilegio, et operante peccato velut intas castitatis. Hanc omni mentis vigilantia contra diabolum vindicemus: quia tanto infectior est ad expugnandum animae thesaurum, quanto magis eum novit esse pretiosum. Et ideo quia meminit exsul coeli quid agatur in coelo, quanta homini trementi sermones Dei praeparetur remuneratio, zeli indicat magnitudo. Prodit beneficiis illius, qui de terra assumptum hominem secum regnaturum esse promittit in coelo, ut fidelium beatitudo mortalium in confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
mini redd̾et głam: famulꝰ seruitiũ offer¬
ret: ⁊ dñs regnũ parara&e. Qͥd agat int̾ hȩc.
familiȩ ꝑuasor alienȩ: Uidet seruos qͣndã
suos. iniquȩ a se occupatos ꝑagnitionẽ xͥ
ingeniutati traditos: ꝙ se pł petendi in
dem cũ eibo ꝑ peccati obȩdientiã deberet᷑.
ille dm specie hõis deceptꝰ appeciit: & in ipsũ
cȩli dñatorẽ parricidales manꝰ inferre p̾sũp¬
sit: s subito ꝑ tantũ nefas etiã crim̃ maiestatis
incurrit: ac sic hominẽ quẽ uiolentꝰ tenebat.
meruit: qͥ iam scd̃o reus ut dictũ ẽ maies¬
tatis apparuit. Nlam excels factori suo ca¬
rus. cũ diuinitatis ꝯsortiũ. factoris immemoe
ꝯcupunt: & nc̃ iam in auctorẽ reus. eruen-¬
tas manꝰ ꝯsuetudine impietatis extendit:
acsic p̃donis iusta dãpnatio. gͣtiuta facta ẽ
captiui manumissio. E id̃o ñc̃ gemit. inui¬
det. circuit: si forte uł furto a nob̾ posste
auferre instrum̃ta ipsiꝰ manumissionis.⁊

Expanded text:
ini redderet gloriam; famulus servitium offerret, et Dominus regnum pararet. Quid agat inter haec familiae persuasor alienae? Videt servos quondam suos inique a se occupatos per agnitionem Christi ingenuitati traditos, et se causae praejudicio idem cum ei homo per peccati obedientiam deberetur, ille Deum specie hominis deceptus appetiit, et in ipsum coeli dominatorem parricidales manus inferre praesumpsit. Et subito per tantum nefas etiam crimen majestatis incurrit, ac sic hominem quem violentus tenebat, meruit, quia jam saeculo reus, ut dictum est, majestatis apparuit. Nam in excelsis factori suo charus, tunc divinitatis consortium factoris immemor concupivit, nunc jam in auctorem rerum cruentas manus consuetudine impietatis extendit. Ac sic praedonis justa damnatio gratuita captivi facta est manumissio. Et ideo nunc gemit, invidet, circuit, si forte vel furto a nobis possit auferre instrumentum ipsius manumissionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑati. Nullꝰ hic iã solitꝰ eoꝵ mugitꝰ audit᷑:
nullꝰ resonat genutꝰ. O pͥnceps nr̃. illas
tuas diuitias qͣs pͥmo acqͥsieras ꝑ paradys
lȩticia tua: in luctũ ꝯu̾sa st̃ gaudia tua.
Dumtu xp̃m suspendis in ligno: ignoras
reatu aliqͦ ꝑducebas. Attend̾es causã: reqͥ¬
reres culpã. In qͦ nicħ mali cognoueras :
qͣre ad nram pat̾am ꝑducebas: Istũ lib̃̾um
adduxisti: ⁊ totos obnorios ꝑdidisti. Post
istas crudeliũ ministroꝵ infernaliũ uoces:

Expanded text:
ti? Nullus hic jam eorum mugitus auditur, nullus resonat gemitus. O princeps noster! illas tuas divitias quas acquisieras decipiendo laetitia tua; in luctum conversa sunt gaudia tua. Dum tu Christum suspendis in ligno, ignoras reatu aliquo perducebas? Attenderes causam, requireres culpam. In quo nihil mali cognoveras, quare eum ad nostram patriam perducebas? Istum liberum adduxisti, et totos obnoxios perdidisti. Post istas crudelium infernalium voces s