comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstenditur aut̃ usq hodie. & in magna uene-¬
ratione habet᷑ locꝰ ille. uͥ ille uenturꝰ ad hanc
pugnam osuualdus. signũ scẽ crucis erexit.
ac flexis genib dm̃ dep̃catꝰ ẽ: ut in tanta re-¬
rũ necessitate suis cultorib cȩlesti succurrae
auxilio. Deniq fert᷑ qͥa facta citato oꝑe cru-¬
ce. ac fouea p̃parata in qua statui deberet: ip-¬
se fide feruens hauc arripuerit. ac foueȩ im-¬
posuerit. atq utraq manu erectã tenuerit.
donec aggesto a militib puluere terrȩ fig̾e¬
tur: & hoc facto eleuata in altum uoce cunc-¬
to exercitui ꝓclamauerit. Electamꝰ om̃s ge-¬
nua: & om̃ipotentẽ uiuũ ac uerũ in cõmu¬
ne dep̃cemur: ut nos ab hoste suꝑbo ac feroci
sua miseratione defendat. Scit enim ipse:qͥa
iusta ꝓ salute gentis nr̃ȩ bella suscepimꝰ. Fe-¬
cerunt om̃s ut iusserat: & sic incipiente. dilu-¬
culo in hostem ꝓgressi. uixta meritũ suȩ fidĩ
uictoria ut diximꝰ potiti sunt. In cuiꝰ loco ora¬

Expanded text:
Ostenditur autem usque hodie et in magna veneratione habetur locus ille, ubi venturus ad hanc pugnam Oswaldus, signum sanctae crucis erexit, ac flexis genibus Deum deprecatus est, ut in tanta rerum necessitate suis cultoribus coelesti succurreret auxilio. Denique fertur quia facta citato opere cruce, ac fovea praeparata, in qua statui deberet, ipse fide fervens hanc arripuerit, ac foveae imposuerit, atque utraque manu erectam tenuerit, donec aggesto a militibus pulvere terrae figeretur, et hoc facto, elata in altum voce cunctoexer citui proclamaverit: Flectamus omnes genua, et Deum omnipotentem vivum ac verum in commune deprecemur, ut nos ab hoste superbo ac feroce sua miseratione defendat. Sic enim ipse, quia juste pro salute gentis nostrae bella suscipimus. Fecerunt omnes ut jusserat. Et sic, incipiente diluculo, in hostem progressi, juxta meritum suae fidei victoria potiti sunt. In cujus loco ora
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ pͥmatib gentẽ uastauit brittonũ: ita
religionis ignarus. Nemo enĩ in tͥbunis. nemo
in regib. plures eoꝵ terras ext̾minatis uł subu-¬
gatis indigenis: aut tͥbutarias genti angloꝵ
aut. habitabiles fecit. Cui merito poterat il-
par: mane comedet p̾dam. & uespere diuidet.

Expanded text:
Anglorum primatibus gentem vastavit Brittonum; ita religionis ignarus. Nemo enim in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui merito poterat illupax, mane comedet praedam, et vespere dividet
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ translata sunt. Hactũ ẽ aũ hoc ꝑ industriam
reginȩ mercioꝵ ostridȩ: quȩ erat filia frais eiꝰ
bat: ut in sequentib dicemꝰ. E st monast̾ium
nobile in ꝓunitia lindinsi nomine beardagi¬
ne: qͦd eadem regina cũ uiro suo aedelredo.
multũ diligebat. uenerabat᷑. excolebat: in qͦ¬
n desiderabat honoranda patrui ossa recondere.
Cumq uenisset. carrũ in qͦ eadẽ ossa ducebant᷑
incumbente uesꝑe in monast̾ium p̾fatum. no-¬
luerunt ea qͥ erant in monastĩo libent̾ exciꝑe:
qͥa & si sc̃m eum nouerant. tam̃ qͥa de alia ꝓ-¬
uintia ortus fuerat. & suꝑ eos regnũ acceꝑat:
ueteranis eum odiis etiam mortuũ inseque-¬
bant᷑. Unde factum ẽ. ut ipsa nocte reliquiȩ
allatȩ foris ꝑmanerent. in tentorio: tanto ma-
Sed miracłi cȩlestis ostensio: quã reuerent̾ susci-¬

Expanded text:
t DCXLIII. Factum est autem hoc per industriam reginae Merciorum Osthrydae, quae erat filia fratris ejbat, ut in sequentibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noverant, tamen quia de alia provincia ortus fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorio tantum  AlSed miraculi caelestis ostensio, quam reverenter eae susci
Abbreviated transcription (Latin):
paulatimq uigore concepto integram recepit
sospitatẽ. Redditur parentib filiꝰ: luctus uer¬
tunt᷑ in gaudiũ: & uno clamore ppłoꝵ. uirtus
maiestatis extollitur. Continuat. xp̃c uirtuteᷤ
in famulo: & mox recipiendũ in requiem mi¬
racłoꝵ laude sublimat:¬

Expanded text:
paulatimque vigore concepto, integram recipit paulatimque vigore concepto, integram recipit sospitatem. Redditur parentibus filius, luctus vertuntur in gaudium, et uno clamore populorum virtus maiestatis extollitur. Continuat Christus virtutes in famulo et mox recipiendum in requiem miraculorum laude sublimat
Abbreviated transcription (Latin):
causam qua se uir uenerabilis fatigaret. In¬
sistunt tam̃ antistites: supplicant ut ceptũ
exammȩ: & uitȩ calore depulso. mortis rigo¬
re iam frigidu:. depositaq pro animȩ. requie
oratione. remeabant. Cũ subito multitudi-¬
nis luctꝰ attollit᷑: inherent semores sui ma-¬
nib sacerdotis: ut ꝓ parentũ orbitate & de¬
functi reditu dño supplicaret. Diu restitit
scõ pudore confusus: cessit tandẽ miscdiȩ & ca¬
ritatis imꝑio. fidĩ arma concutiens. Turbas
eiecit: mortuoq in oratione ꝓstratꝰ adiungi¬
t᷑. Rigat lacͥmis terram: cęlo alti gemitꝰ por¬
rigunt᷑ uocat planctib xp̃m. Int̾ea mouet᷑ ex¬
aminiᷤ. &e paulatim m̃briᷤ emortuis uitalia red¬
dunt̃ officta. Ocłi lucẽ quer̃t: micant digiti:
lingua iam resonat: ut̃q consurgit: ille de
oratione. iste de morte. Germanꝰ manu alle¬
uat dormientẽ: residet. respirat. reficit᷑. respicit:

Expanded text:
causam, qua se vir venerabilis fatigaret. Incausam, qua se vir venerabilis fatigaret. Insistunt tamen antistites, supplicat multitudo, exanime et, vitae calore depulso, mortis rigore iam frigidum, depositaque pro animae requie oratione, remeabant: cum subito multitudinis luctus adtollitur, inhaerent senioris sui manibus sacerdotes, ut pro parentum orbitate et defuncti reditu Domino supplicaret. Diu restitit, sancto pudore confusus; cessit tandem misericordiae et caritatis imperio. Fidei arma concutiens, turbas eiecit mortuoque, in oratione prostratus, adiungitur. Rigat lacrimis terram, in caelum alti gemitus porriguntur, vocat planctibus Christum. Interea movetur exanimis, et paulatim membris emortuis vitalia redduntur officia. Oculi lucem quaerunt, micant digiti, lingua iam resonat; uterque consurgit, ille de oratione, iste de morte. Germanus manu allevat dormientem: residet, respirat, reficitur, respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
dente pietatis triumpho: turba miseroꝵ gremio
eccliȩ gaudentis infertur:
rescebat cotidie ammiratio. & fama pon¬
debant iugit̾ obsequentes sex uenerabiles sacer-¬
dotes: qui ñ minꝰ abstinentiȩ eiꝰ cruces sine int̾¬
polatione durantes. quã uirtutes assiduas mi¬
rabant᷑. Hi testes oꝑum illius: multis fuere
olusiani cuiꝰdã filiꝰ qui tũ patracii segis¬
uulti cancellis p̃erat: succensꝰ igne febriũ uexa-¬
batur: Et ita estuantis uaporis accensio. adoles¬
centis medullas corpꝰq consumpserat. ut desꝑa-¬
tio conclamata sequeret᷑. Medici manꝰ &e ꝓmissa
iam subtrahunt᷑. luctq solus parentib reseruat᷑.
Ad beatũ uirũ spes tarda conu̾titur: parentes
cũ amicis om̃ib & ꝓpinqͥs scĩ genib implicant᷑.
Addit᷑ etiam int̾cessio sacerdotũ: cũ qͥb festinus
expetiit egrotantẽ. E untibq occursor obuius
adolescentẽ iam mortuũ nuntiauit: nec ẽẽ

Expanded text:
dente pietatis triumpho, turba miserorum gremio dente pietatis triumpho, turba miserorum gremio ecclesiae gaudentis infertur. 37. Crescebat cotidie admiratio et fama pondebant iugiter obsequentes sex venerabiles sacerdotes, qui non minus abstinentiae suae cruces sine interpellatione durantes quam virtutes adsiduas mirabantur. Hi testes operum suorum multis fuere Volusiani cuiusdam filius, qui tum patricii Segisvulti cancellis praeerat, succensus igne febrium vexabatur, et ita aestuantis vaporis accensio adulescentis medullas corpusque consumpserat, ut desperatio conclamata sequeretur. Medici manus et promissa iam subtrahunt, luctusque solus parentibus reservatur. Ad beatum virum spes tarda convertitur, parentes cum amicis omnibus et propinquis sancti genibus inplicantur. Additur etiam intercessio sacerdotum, cum quibus festinus expetit aegrotantem, euntibusque occursor obvius adulescentem iam mortuum nuntiavit nec esse
Abbreviated transcription (Latin):
uadam die dum plateam latissimam tͣbis
angustantib ingredit᷑: carcerẽ refertum
uinctis. supplicia & mortem expectantib p̃teribat.
Qui agnito transitu sacerdotis: unum clamore
collatis uocibus sustulerunt. Causam inquirit:
agnoscit. Custodes euocat: subtrahunt᷑. Diuersȩ
enim palacii potestates: miseroꝵ turbam in erga-¬
stuli illius noctes dampnauerant. Quo se uerterte
miscdia: ñ habebat Tandẽ ad notũ recurrit auxi-¬
liũ: & qͦd difficile erat ab hominib impetrare. a
maiestate deposcit. O ressum diuertit ad carce-¬
tribuerat ostendit. Clausura uincłis & sera con-¬
stricta dissoluit᷑. repagula ferrata dissiliunt. Di-¬
uina pietas reserat: qͦd meditatio humanȩ cru-¬
delitatis artauerat. Procedit ad libertarẽ turba de-
uinculis. ex hibens uacua onera catenarum: tẽ¬
nens nexus quib antea tenebatur. Relinquitur
carcer innocens aliquando: qͥa uacuus. Et p̾ce¬

Expanded text:
Quadam die, dum plateam latissimam turbis Quadam die, dum plateam latissimam turbis angustatus ingreditur, carcerem refertum vinctis, supplicia et mortem expectantibus, praeteribat. Qui, agnito transitu sacerdotis, unum clamorem conlatis vocibus sustulerunt. Causam requirit, agnoscit; custodes evocat, subtrahuntur. Diversae enim palatii potestates miserorum turbam in ergastuli illius nocte damnaverant. Quo se verteret, misericordia non habebat. Tandem ad notum recurrit auxilium et, quod difficile erat ab hominibus impetrari, a maiestate deposcit. Gressum divertit ad carcetribuerat, ostendit. Clusura vinculis et sera constricta dissolvitur, repagula ferrata dissiliunt; divina pietas reserat, quod meditatio humanae crudelitatis artaverat. Procedit ad libertatem turba de vinculis, exhibens vacua onera catenarum, tenens nexus, quibus antea tenebatur. Relinquitur carcer innocens aliquando, quia vacuus, et praece
Abbreviated transcription (Latin):
egebat etiam romanũ imꝑium placidia re-¬
gina cũ filio ualentiniano iam iuuene: qͥ ita
fidem catholicã diligebant. ut cũ om̃ib imꝑareił.
dei famulis sublimi humilitate seruirent. Qui
om̃s uenerabilẽ sacerdotẽ certantib studiis ꝓui-
do amore suscipiunt. Ambiunt pͥncipes:. occur¬
runt ꝓceres: eccł̃ia cũ exultatione amplectitur.
Ad diu̾soriũ sacerdotis regina uenerabilis. uas
argenti amplissimũ. refertũ cybis delicatiorib
sine ulla carnis ammixtione. transmisit. Quod
susceptũ ea ratione distribuit. ut cybos mini-¬
stris suis traderet. ipse uͦ uendicaret argentũ:
remittens loco muneris patenuła ligneam.
panem ordeaceũ continentẽ. Q uod illa utrũ-¬
q cum ingenti gratulatione complexa ẽ: qͦd
&e argentũ suũ trasmisisset ad pauꝑes: & illam¬
escam beati uiri cũ ministio abiecti uascłi suscepiᷤ¬
set. Nam & lignũ postea auro ambiit: & panẽ
multis remediis & uirtutib reseruauit: xu.

Expanded text:
egebat etiam Romanum imperium Placidia regina cum filio Valentiniano iam iuvene, qui ita fidem catholicam diligebant ut, cum omnibus imperarent, Dei famulis sublimi humilitate servirent. Qui omnes venerabilem sacerdotem certantibus studiis pro divino amore suscipiunt. Ambiunt principes, occurrunt proceres; ecclesia cum exultatione conplectitur. Ad diversorium sacerdotis regina venerabilis vas argenti amplissimum, refertum cibis delicatioribus sine ulla carnis admixtione, transmisit. Quod susceptum ea ratione distribuit, ut cibos ministris suis traderet, ipse vero vindicaret argentum, remittens loco muneris patenulam ligneam panem ordeaceum continentem. Quod illa utrumque cum ingenti gratulatione conplexa est, quod et argentum suum transisset ad pauperes et illaescam beati viri cum ministerio abiecti vasculi suscepisset. Nam et lignum postea auro ambiit et panem multis remediis et virtutibus reservavit. 36.
Abbreviated transcription (Latin):
nomina uł merita celebre in nr̃a ꝓuntia
ex longo obtinuere memoriam. Harũ tres
his uocabulis. magnentia. palladia atq ca-¬
milla: ut singulȩ ipso in itinere diuinitꝰ euo¬
catȩ diem clausere nouissimũ: in publico ag.¬
gere nõbilem accepere sepulturã. eccłiis suꝑ-¬
structis. earumq sc̃itati dedicatis: quȩ hodie¬
ꝙ ob miracłoꝵ euidentiã & famosissimȩ con-¬
stant. & ingenti ppłoꝵ studio frequentantur.
Duarũ quib sacri tumulationẽ corporis ẽ
uidere concessum. altera cui maxima uoca¬
bulũ fuit. circa eandem bafilicã condi ꝓme-¬
ruit: quã tam̃ postmodu ambitꝰ fabricȩ
maioris inclusit. Altera porcaria dic ta:
nono ferme ab urbe miliario. in eccłia suiᷤ
p̃clara meritis requiescit: De¬

Expanded text:
nomina vel merita celebrem in nostra provincia nomina vel merita celebrem in nostra provincia ex longo obtinuere memoriam. Harum tres, his vocabulis Magnentia, Palladia, atque Camilla, ut singulae ipso in itinere divinitus evocatae diem clausere novissimum, in publico aggere nobilem accepere sepulturam, ecclesiis superstructis, earumque sanctitatis dedicatis; quae hodieque ob miraculorum evidentiam et famosissimae constant, et ingenti populorum studio frequentantur. Duarum, quibus sacri tumulationem corporis est videre concessum, altera, cui Maximae vocabulum fuit, circa eamdem basilicam condi promeruit; quam tamen postmodum ambitus fabricae majoris inclusit: altera, Porcaria dicta, nono fere ab urbe milliario in ecclesia suis praeclara meritis requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
uennam felici migrauit excessu: is qͦq autisio-¬
dori positꝰ. splendidissimũ eiꝰ transitũ angło
pandente cognouit: ac diuina instructꝰ reue¬
latione ppłis denuntiauit. Quoꝵ ingenti se¬
cum coacta multitudine ad alpiũ iuga ꝓꝑat:
ũ excipiunt galliȩ patronũ ꝓpͥum: tanto eius
funeri ꝓpensius seruiturȩ. quanto potiorem
famulatũ. reuerentiȩ mixtꝰ amoris extorquȩ-¬
bat affectus. Hoc ñ cõmenticiũ ẽ. nec uena in-¬
genii prurientis excusum uerũ uetustissimo
insculptũ marmori: scriptura qͦq ipsa antiqͥ-¬
tatis rep̃sentante caracterem. apud nos hodie¬
los a rauenna scitatis eiꝰ exꝑtissimos cũ
sacri gleba corporis ꝑegrinationẽ sibi ultrone¬
am indixisse: ac ꝑ hoc infatigatis animis. ꝗͣ¬
quã eẽt uia longior. fuꝰ uenerabile ꝓsecutoᷤ.
In quib & ex quib quinq ferunt᷑ famosissi-¬
mȩ ꝓposito uirgines. natu germanȩ: quarũ

Expanded text:
ennam felici migravit excessu, is quoque Antissioennam felici migravit excessu, is quoque Antissiodori positus, splendidissimum ejus transitum, angelo pandente, cognovit, ac divina instructus revelatione, populis denuntiavit; quorum ingenti secum coacta multitudine, ad Alpium juga properat, ubi excipiunt Galliae patronum proprium, tanto ejus funeri propensius serviturae, quanto potiorem famulatum reverentiae mistus amoris extorquebat affectus. Hoc non commentitium est, nec vena ingenii prurientis extusum; verum vetustissimo insculptum marmori, scriptura quoque ipsa antiquitatis repraesentante characterem, apud nos hodiea Ravenna, sanctitatis ejus expertissimos, cum sacri gleba corporis peregrinationem sibi ultroneam indixisse, ac per hoc infatigatis animis, quanquam esset via longior, funus venerabile prosecutos. In quibus et ex quibus quinque feruntur famosissimae proposito virgines, natu germanae, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
ma cumulat᷑. Crescebat ingens undecumq
concurrentiũ numerositas ppłoꝵ: dũ & no-¬
uus locis singulis comitatꝰ accederet: & ꝓse-¬
quentes qͦsq itineris continuatio ñ tederet:
uectandi successus corporis. cunctis quaquã
sese uiolent̾ ingererent ꝓuenire ñ potuit:
quib tam̃ accedendi fuit copia uicib cesfit.
At qͦs irruens frequentia cõminꝰ id tracta-¬
re ꝓhibuit: offitis genus erat. ocłis deducere
ac uocib intimo deuotionis fonte manantib
ꝑsonare. Plurima ꝑ it̾ totũ. tum ȩccłiis eiꝰ nõie
dedicatis. tum titulis sparsim affixis. beatitudi-¬
nis eiꝰ monim̃ta monstrant᷑: qͦcũq locoꝵ aut
ꝑ noctauit aut pausã duxit. sc̃itatis eiꝰ adhuc
ñ excedere. qualit̾ scĩ excessum pontificis.
cunctis semꝑ consulens diuina ꝓuidentia.
italiam: iussu eiꝰ in urbe remanserat. Quag̾
nocte glosus dñi confessor & pontifex apud ra-¬

Expanded text:
ia cumulatur. Crescebat ingens undecunque ia cumulatur. Crescebat ingens undecunque occurrentium numerositas popu lorum, dum et novus locis singulis comitatus accederet; et prosequentes quosque itineris continuatio non taederet. Vectandi successus corporis cunctis, quanquam sese violenter ingererent, provenire non potuit: quibus tamen accedendi fuit copia, vicibus cessit: at quos irruens frequentia cominus id tractare prohibuit, officii genus erat oculis deducere, ac vocibus intimo devotionis fonte manantibus personare. Plurima per iter totum, tum ecclesiis ejus nomine dedicatis, tum titulis sparsim affixis, beatitudinis ejus monumenta monstrantur: quocunque locorum aut pernoctavit, aut pausam duxit, sanctitatis ejus adhuc n excedere; qualiter sancti excessum Pontificis cunctis semper consulens divina providentia, Italiam, jussu ejus in urbe remanserat. Qua ergo nocte et gloriosus Domini confessor et pontifex apud Rav
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uiuens ꝓmiserat. mortuus implere non
distulit. Quappt̾ susceptis. tã euidentibꝰ tã p̃-¬
celsis. tam deniq singularib scĩtatis eiꝰ testi¬
moniis: ad exigendum qͦd diuinis suꝑ est.
mysteriis implorato dño accingam᷑. Ita fa-¬
tus. ad altare se contulit: & gła in excelsis
deo quanto potuit canore ꝑfultans festum
ppłis indixit diem. Sacris episcopalit̾ cele¬
bratis. ac de splendore miraculi agitato ser¬
mone diutius: qͦd suꝑfuit horarũ religiosis
circa sacrum funꝰ mancipauit excubiis. O
iustoꝵ suauis & semꝑ indefecta memoria:
o suoꝵ in conspectu dñi mors ꝑpetuo p̾ciosꝗ
scõꝵ. Quid loci apud d̾m meruerit. nemini
de cȩtero licuit dubitare: ante cuiꝰ exuuias
noꝵ splendor emicuit. Quod fortasse soli con-¬
staret dõ: nisi mirabiliũ frequentia. id gene-¬
uiȩ reddit᷑. nouusq obsequioꝵ ardor
cunctoꝵ innatꝰ mentib. erga sci funeris mu-¬

Expanded text:
quod vivens promiserat, mortuus implere non quod vivens promiserat, mortuus implere non distulit: quapropter susceptis tam evidentibus, tam praecelsis, tam denique singularibus sanctitatis ejus testimoniis, ad exigendum, quod divinis superest mysteriis, implorato Domino, accingamur. Ita fatus, ad altare se contulit, et Gloria in excelsis Deo, quanto potuit canore, persultans, festum populis indixit diem. Sacris episcopaliter celebratis, ac de splendore miraculi agitato sermone, diutius quod superfuit horarum, religiosis circa sacrum funus mancipavit excubiis. O justorum suavis et semper indefecta memoria! O suorum in conspectu Domini mors perpetuo pretiosa sanctorum! Quid loci apud Dominum meruerit, nemini de caetero licuit dubitare; ante cujus exuviasnorum splendor emicuit: quod fortasse soli constaret Deo; nisi mirabilium frequentia id generedditur, novusque obsequiorum ardor, cunctorum innatus mentibus, erga sancti funeris mun
Abbreviated transcription (Latin):
offitio reseruari. Interea uenerandi funeris
adeẽ. pompam: famȩ p̾currentis nuntiat᷑
indicio. Cui ꝓsequendo qͥs ñ emergeret:
quẽ ꝓpͥe salutis incuria ñ urgeret: Conge-¬
stum undiq rapit agm̃ ep̃s: impenseq de-¬
uotionis offitiis exceptũ corpꝰ. intra iam di-¬
ctȩ basilicȩ ambitũ introduxit. Quod ubi
pͥmas ȩdium partes attigit. ita unuersa lu-¬
minum congeries. cęlitus inflaminat a
perfulsit: ut palam fieret. ad sacri exequias
corporis. hic qͦq ñ defuisse diuinȩ p̾sentiam
maiestatis: dumq humanis ñ cesserant in-¬
geniis. diuinis facile nutib deseruibant.
Tum scĩssimꝰ eusebiꝰ uoti sui conscius ꝓmis¬
sionisq a sc̃o ꝑceptȩ non immemor. re altius
expensa qͦdq cȩlestib erat confectũ auspitiis
humanis ineptũ ducens ministeriis retemp-¬
tari: scĩsfimꝰ ait Germanꝰ pactȩ memor spon-¬
sionis. ne uoti nr̃i imꝑfectione torqueremur:

Expanded text:
officio reservari. Interea venerandi funeris officio reservari. Interea venerandi funeris adesse pompam, famae praecurrentis nuntiatur indicio; cui prosequendo quis non emergeret; quem propriae salutis incuria non urgeret? Congestum undique rapit agmen episcopus; impensaeque devotionis officiis exceptum corpus intra jam dictae basilicae ambitum introduxit. Quod ubi primas aedium partes attigit, ita universa luminum congeries coelitus inflammata perfulsit, ut palam fieret, ad sacri exsequias corporis hic quoque non defuisse divinae praesentiam majestatis; dum quae humanis non cesserant ingeniis, divinis facile nutibus deserviebant. 30. Tum sanctissimus Eusebius voti sui conscius, promissionisque a sancto perceptae non immemor, re altius expensa, quodque coelestibus erat confectum auspiciis, humanis ineptum ducens ministeriis retentari; Sanctissimus, ait, Germanus pactae memor sponsionis, ne voti nostri imperfectione torqueremur,
Abbreviated transcription (Latin):
limina. post illud deniq clarissimũ phri-¬
giȩ exilium. a qͦ post quadriennium remea-¬
uit: longo iam confectꝰ senio. rebq pace
reddita. nouam tunc in urbe sua miles iam
emeritꝰ condebat ȩccłiam. Hanc ut Germanꝰ
beatissimꝰ rauenna rediens dedicaret: obnixe
dep̾catus est. Qui id se deuotius impleturũ:
seriore ꝓmisit. Actum est ut beatissimi con-¬
fessoris comꝑto decessu: ad suȩ consecrationẽ
basilicȩ ut mos fert ȩxcłiasticꝰ. p̃fatus sepon-¬
surus. faros ex more compositas iussisset ac-¬
cendi: mirũ dictu qͦd est. ad mota flamma
nullis lignoꝵ excipi potuit alimentis. quãꝗͣ
id non semel. nec simplici temptatũ arte fru-¬
stra ꝑsistentiũ manꝰ eluserit ministroꝵ Cũ-¬
q ꝑ dies aliqͦt casso iteratus labor. ꝑstantib
ꝓturbaretur obstacłis: insolito negotii ꝑcitꝰ
int̾ceptu. a rẽ ꝓposita desistendũ iudicauit
differendam tempꝰ. aut pontificis alterius

Expanded text:
limina, post illud denique clarissimum Phrylimina, post illud denique clarissimum Phrygiae exsilium, a quo post quadriennium remeavit, longo jam confectus senio, rebusque pace reddita, novam tunc in urbe sua miles jam emeritus condebat ecclesiam. Hanc ut Germanus beatissimus, Ravenna rediens, dedicaret, obnixe deprecatus est: quod se devotius impleturum serio repromisit. 29. Actum est ut, beatissimi confessoris comperto decessu, ad suae consecrationem basilicae, ut mos fert ecclesiasticus, praefatus ponter ingressurus, pharos ex more compositas jussisset accendi mirum dictu quod est admota flamma nullis lychnorum excipi potuit alimentis; quanquam id non semel nec simplici tentatum arte, frustra persistentium manus eluserit ministrorum. Cumque per dies aliquot casso iteratus labor perstantibus perturbaretur obstaculis, insolito negotii percitus interceptu, a re proposita desistendum judicavit differendam tempus, aut pontificis alterius
Abbreviated transcription (Latin):
eeñt offitia religionis: quȩ ipsi & in p̾sentim
struunt: & ne ꝓcessu itineris defitiant ordi-¬
natione p̾mittunt. Ita funus satis ambitio¬
sȩ instructũ: magno ꝓsequentiũ agmine ꝓ-¬
quã excellentis gle. quã deniq sumimi
apud xp̃m loci fuerit. cuiꝰ erant quib pub¬
lici aggeres illustrabant᷑ exequiȩ: ꝑtinuit
ad diuinitate. signoꝵ asfluentia dedarare.
Uulgiore serunt᷑ quã plurima: quib eo fi-¬
des detrahit᷑. qͦd uariȩ indigesteq ferunti.
Nobile illud p̃ciosumq ẽ: qͦd cũ memoria
dignissimũ. tum equȩ litteris ex antiq̃ indi-¬
tũ. & fidem astruit. & ȩdificationi conducit.
Expeditione suꝑius memorata: a uenerabi-¬
li eusebio uercellentiũ pontifice decent̾ ex-¬
ceptus. om̃ibq humanitatis offitiis ut par
erat releuatus est. Is ipse eusebius pt longa
contra antiquũ hostem certamina. post here¬
ticoꝵ a quib multa passus ẽ. conuulsa mo-¬

Expanded text:
essent officia religionis, quae ipsi et in praesenti essent officia religionis, quae ipsi et in praesenti instruunt, et ne processu itineris deficiant, ordinatione praemittunt. Ita funus satis ambitiose instructum, magno prosequentium agmine prellentis gloriae, quam denique summi apud Christum loci fuerit, cujus erant, quibus publici aggeres illustrabantur, exsequiae, pertinuit ad divinitatem signorum affluentia declarare. Vulgi ore feruntur quam plurima, quibus eo fides detrahitur, quod varie indigesteque feruntur. Nobile illud pretiosumque est, quod cum memoria dignissimum, tum aeque litteris ex antiquo inditum, et fidem astruit, et aedificationi conducit. Expeditione superius memorata, a venerabili Eusebio, Vercellensium pontifice, decenter exceptus, omnibusque humanitatis officiis, ut par erat, revelatus est: is ipse Eusebius post longa contra antiquum hostem certamina, post haereticorum, a quibus multa passus est, convulsa mo
Abbreviated transcription (Latin):
nentis obitꝰ ñ ignarus. nichil pͥus duxit ꝗͣ
dñi p̾cepta complere: seq ipsum circa finem
ꝓ ouiũ xp̃i releuatione impendere. His ita
sua certatim om̃s studia contulerunt. Aco-¬
liꝰ regalis p̃positꝰ cubicłi. cuiꝰ dudu puerum ab
atrocissimi demonis peste curauerat: uenera-¬
bile corpꝰ multiformi aromatũ compositio-¬
ne confecit. Augusta. ut uiuo obsecuta fue¬
rat. mortuo qͦq exanimo deferre desiderans.
sacri glebam cadaueris oꝑosis ac ualde sub-¬
tilib cumulauit indum̃tis: ad id deuehendũ
conseruanduq ex cypresso mundissima locu-¬
lo coaptato. Quib ita compositis: neqͥd scĩ de-¬
esset offitiis. anxiȩ p̾cauit imꝑator. It instrux-¬
it: euectione necessarias p̃buit. ministros co-¬
mitesq deducendo funeri destinauit: quos
expensarum & totiꝰ humanitatis impendiis
copiose ꝓsecutꝰ ẽ. Epis copis ea fuit cura per-¬
maxima. ne sacris exequiis uł ad horam de¬

Expanded text:
nentis obitus non ignarus, nihil prius duxit, quam nentis obitus non ignarus, nihil prius duxit, quam Domini praecepta complere, seque ipsum circa finem pro ovium Christi relevatione impendere. His ita sua certatim omnes studia contulerunt: Acolius, regalis praepositus cubiculi, cujus dudum puerum ab atrocissimi daemonis peste curaverat, venerabile corpus multiformi aromatum compositione confecit. Augusta ut vivo obsecuta fuerat, mortuo quoque ex animo deferre desiderans, sacri glebam cadaveris operosis ac valde subtilibus cumulavit indumentis, ad id devehendum conservandumque ex cypresso mundissima loculo coaptato. Quibus ita compositis, ne quid sancti deesset officiis, anxie praecavit imperator, iter instruxit, evectiones necessarias praebuit, ministros, comitesque deducendo funeri destinavit, quos expensarum et totius humanitatis impendiis copiose prosecutus est. Episcopis ea fuit cura permaxima, ne sacris exsequiis vel ad horam de
Abbreviated transcription (Latin):
ludit cogitatio. beatũ uirũ ignorantia im¬
minentis decessus tantȩ expeditionis molem
subisse. qui si uitȩ suȩ t̾minũ ut ẽ uestigio in¬
stabat agnosceret. ne pedem qͥdem ab urbe sua
longiꝰ efferre pateret᷑. hunc ad librum de uita
eiꝰ editũ dirigimus. qͦ & rep̃sentata ueritãte.
errorẽ exuat:&e uicimi sui transitus quã non
imꝓuidus fuerit etiam cũ ꝓficisceret᷑. uł in¬
structus agnoscat. Nam cum ꝓpter supra me-¬
moratũ negotium petiturꝰ italiam. familiarẽ
suũ senatorẽ prb̃m p̾teriens ex consuetudine
uisitasset: ꝓfecturus ab eo solito affectuosiꝰ
in amicũ irruit: ac post amplexus multipli-
meȩ portio. Tribuat ds̃: ut nos in die iuditii
sine confusione uideamꝰ. Ceterum in haclu-¬
ce mutuo nunquã fruem᷑ aspectu. Quod
qͥa ita contigisse manifestissimũ est: cui de
p̃sentia sui transitus liceat ambigere: qͥ de eo
tanta tamq euidentia p̾dicere potuit: ita
uir sc̃s & caritate anxiꝰ & iamiamq immi-¬

Expanded text:
ludit cogitatio, beatum virum ignorantia imminentis decessus tantae expeditionis molem subisse; qui si vitae suae terminum, ut e vestigio instabat, agnosceret, ne pedem quidem ab urbe sua longius efferre pateretur; hunc ad librum de vita ejus editum dirigimus, quo et repraesentata veritate, errorem exuat, et vicini sui transitus quam non ovidus fuerit, etiam cum proficisceretur, vel instructus agnoscat. Nam cum propter supra memoratum negotium petiturus Italiam, familiarem suum Senatorem presbyterum praeteriens, ex consuetudine visitasset; profecturus ab eo, solito affectuosius in amicum irruit, ac post amplexus multiplice; vale, animae meae portio: tribuat Deus, ut nos in die judicii sine confusione videamus: caeterum in hac luce mutuo nunquam fruemur aspectu. Quod quia ita contigisse manifestum est, cui de praescientia sui transitus liceat ambigere, qui de se tanta, tamque evidentia praedicere potuit? Ita vero sanctus et charitate anxius et jam jamque immi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ulteriꝰ necesse ñ habeo. cui ut cȩpi adhere¬
re optimũ mͥ ẽ: oroq unde mͦ auocatꝰ sum tuis
quã celerrime p̾cib reuocari. Quo ꝑdicto: an¬
nuente pontifice caput itẽ deposuit: cunctisq
mirantib in pace quieuit. Fident̾ dixerim eũ
tunc habitasse in seumano: qui qͣndam quatͥ¬
duanũ lararũ clauso iam uocauit ẽ tumulo
Hoc miracłm. & tunc late patuit: & adhuc ce-¬
leberrimũ uoluit᷑ ꝑ ora cunctoꝵ. Nam & bea¬
to michomeri ipso in loco deinceps oratoriũ
ẽ constructũ: uͭ scm̃ di digne uenerantib chiui-¬
na hodieq benesitia cuinulantur. De altaris de-

Expanded text:
Christo ulterius necesse non habeo, cui, ut coepi, adhaereChristo ulterius necesse non habeo, cui, ut coepi, adhaerere optimum mihi est; oroque, unde modo avocatus sum, tuis quam citissime precibus revocari. Quo praedicto annuente pontifice, caput iterum deposuit, cunctisque mirantibus, in pace quievit. Fidenter dixerim, eum tunc habitasse in Germano, qui quondam quatriduanum Lazarum clauso jam vocavit e tumulo. Hoc miraculum et tunc late patuit, et adhuc celeberrimum volvitur per ora cunctorum: nam et beato Michomeri ipso in loco deinceps oratorium est constructum, ubi sanctum Dei digne venerantibus divina hodieque beneficia cumulantur. 9. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. atq in cliuo eiꝰdem rupis. a fidelib sepultu-¬
rȩ mandatꝰ ẽ. Contigit beatissimũ germanũ
post dies aliqͦt remenso itinere: ad eundẽ de-¬
uenisse locum. Credo: excessũ discipłi p̃mo-¬
nente eũ spu didicisse. Accedensq ad locũ qͦ
fuerat tumulatꝰ: oratione p̃missa. iussit reuelli
sepulchrũ. M ichomeres uocatꝰ ex nomine: ui-¬
tali resumpto usu resedisse fertur. Aquo scissi-¬
mus pontifex qͥd ageret aut si quiete frueret᷑.
curiosius ꝑcunctat᷑: hoc confirmat᷑ accepisse re-¬
sponsi. G rãs inqͥt pat̾ scĩssime p̃cipus meritis-
tuis & ago & habeo: q̃m obtentu beatitudinis
tuȩ nichil molestũ. triste nichil ꝑtuli: cuncta mͥ
placida. salubria constant uniu̾sa. Cui pon¬
tifex. Uis ait mecũ adhuc in p̃dicationis ofsi¬
tio desudare: an ut ceꝑas quiescere: Tũ illȩ. Dũ¬
mͦ inqͥt tuȩ non graue sit scitati: ꝑegrinaria

Expanded text:
us, atque in clivo ejusdem rupis a fidelibus sepultuus, atque in clivo ejusdem rupis a fidelibus sepulturae mandatus est. 8. Contigit beatissimum Germanum post dies aliquot, remenso itinere, ad eumdem devenisse locum credo excessum discipuli, praemonente eum Spiritu, didicisse: accedensque ad locum, quo fuerat tumulatus, oratione praemissa, jussit revelli sepulcrum. Michomeres vocatus ex nomine, vitali resumpto usu, resedisse fertur: a quo sanctissimus pontifex, quid ageret, aut si quiete frueretur, curiosius percontatus, hoc confirmatur accepisse responsi; Gratias, inquit, Pater sanctissime, praecipuis meritis tuis et ago et habeo, quoniam obtentu beatitudinis tuae, nihil molestum, triste nihil pertuli; cuncta mihi placida, salubria constant universa. Cui pontifex: Vis, ait, mecum adhuc in praedicationis officio desudare, an, ut coeperas, quiescere? Tum ille: Dummodo, inquit, tuae non grave sit sanctitati, peregrinari a
Abbreviated transcription (Latin):
tinera scĩ uiri cȩlestib semꝑ claruisse miracłis:
& gestoꝵ auctoritas. & eoꝵ qͦs ꝑagrauit fatent᷑.
notissima monim̃ta locoꝵ Neq eñi munda-¬
nis tenebris lucernã fas erat obnubi siderea:
quã ad erroꝵ discutiendã caliginẽ. suauit̾
cuncta disponens ds. candelabro locauerat
in sublimi. At gͦ eccllasticis ex animo utilita-¬
tib ꝓprium deuouerat caput: certi ratione
negotii. contigit eũ cũ dilectis comitib iter
necessariũ aggredi. Iamq eo aliquantũ ꝓgres-¬
so. unꝰ discipuloꝵ eiꝰ qui scm̃ uirũ de hibernia
fuerat ꝓsecutꝰ. cui michomeri uocabułu fuit:
ad hanc ipsam delectus expeditionẽ. qͦd cum
ipso exire neqͥuerat. post magistri uestigia ꝓfe-¬
ctus ẽ. Qui cũ ad castrum cui tharnodori no-¬
men ẽ. distatq ab urbe fere decẽ & qͣdraginra¬
tres milib ꝑuenisset: langore int̾ceptꝰ ibidem
decubuit: paucisq int̾iectis dieb uita defunc-¬

Expanded text:
tinera sancti viri coelestibus semper claruisse miraculis, et gestorum auctoritas, et eorum, quos peragravit, fatentur notissima monumenta locorum: neque enim mundanis tenebris lucernam fas erat obnubi sideream, quam ad errorum discutiendam caliginem suaviter cuncta disponens Deus candelabro locaverat in sublimi. Ut ergo ecclesiasticis ex animo utilitatibus proprium devoverat caput, certi ratione negotii contigit, eum cum delectis comitibus iter necessarium aggredi. Jamque eo aliquantum progresso, unus discipulorum ejus, qui sanctum virum de Hibernia fuerat prosecutus, cui Michomeri vocabulum fuit, ad hanc ipsam delectus expeditionem, quod cum ipso exire nequiverat, post magistri vestigia profectus est; qui cum ad castrum, cui Tharnodori nomen est, distatque ab urbe fere decem et octo millibus, pervenisset, languore interceptus, ibidem decubuit; paucisque interjectis diebus vita defunct
Abbreviated transcription (Latin):
driacus nomine: apud quẽ ȩccłia ẽ huiꝰ p̃tio¬
sissimi p̃sulis sacrata pignorib Quȩ monta¬
no sita in culmine: aliquantũ a uilla lon¬
guis distat. Quamobrem nonnulli lingonioe
psules ciuitatis hane diruere. & aliam pea ntra
uillȩ ambitũ instaurare conati basilicam: sru¬
stra consumpsere oꝑam. cum id non semel nec
bis fuerit attemptatũ. Nam quotienscũꝙ sa-¬
crum altaris lapidem ob reliqͥas eleuandas
amouere tẽptarunt: tanto fixus pondere ꝑ¬
seuerauit immobilis: ut facile aduerteres anti¬
quum loco cultũ auertere diuinȩ non ẽẽ ꝑms¬
sum ꝓuidentiȩ. Quo in loco cum semꝑ mira
patrentur & maxima: in splendidissima tam̃
festiuitate kalendarum octobrium. diuina co¬
ꝑiosius beneficia deuote confluentib ingerunt᷑:¬

Expanded text:
driacus nomine, apud quem ecclesia est hujus pretiosissimi praesulis sacrata pignoribus, quae montano sita in culmine, aliquantum a villa longius distat. Quamobrem nonnulli Lingonicae praesules civitatis hanc diruere, et aliam pro ea intra villae ambitum instaurare conati basilicam, frustra consumpsere operam, cum id non semel, nec bis fuerit attentatum: nam quotiescunque sacrum altaris lapidem ob reliquias elevandas amovere tentarunt, tanto fixus pondere perseveravit immobilis, ut facile adverteres antiquum loco cultum avertere divinae non esse permissum providentiae. Quo in loco, cum semper mira patrentur et maxima, in splendidissima tamen festivitate Kalendarum Octobrium divina copiosius beneficia devote confluentibus ingerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eũ duci ad templũ mantis: & ibidẽ dictata
sententia capite truncari. si ñ acquiesceret ad-¬
orare nefandi martis simulachrũ T unc bea-¬
tus stephanꝰ ductꝰ a militib foras muros ap-
iħu xp̃i. qui turrim confusionis in babylo¬
ne destruxisti. destrue nẽ & hunc locum: ubi
diabolica suꝑstione ꝑ idoloꝵ culturã animȩ
peunt ppłoꝵ. Et statim factũ ingene tonitru-¬
um cũ terrorib choruscationũ: & corruit max-¬

Expanded text:
eum duci ad templum Martis, et ibidem dictata sententia capite truncari, si non acquiesceret adorare nefandi Martis simulacrum. Perductus beatus Stephanus a militibus foras muros Appii, qui turrim confusionis Babyloniae destruxisti, destrue nunc et hunc locum, ubi diabolica superstitione per idolorum culturam animae pereunt populorum. Et statim facto fragore tonitrui cum terrorib
Abbreviated transcription (Latin):
anus ait. Tu es stephanus qui rempublicã
conaris euertere: & ꝑsuasionib & adhortatio-¬
nib malis. ppłm a deoꝵ recedere suades
cultura: Beatus stephanus dix̃. Ego qͥdem
derelictis dȩmoniis. qͥ adorant᷑ in idolis. ad
dm̃ uiuũ & uerũ redeant creatorẽ cęli & ter-¬
cũ patre & sp̃u scõ solus ẽ sempit̾nus: ut ñ ꝑe-

Expanded text:
anus: Tu es Stephanus, qui rempublicam conaris evertere, et persuasionibus atque hortationibus malis populum a deorum recedere suades cultura? Beatus Stephanus dixit: Ego quidem derelictis daemoniis quae adorantur in idolis, ad Deum vivum et verum redeant creatorem coeli et terrcum Patre et Spiritu sancto solus es
Abbreviated transcription (Latin):
& uue felicit̾. S imꝑniꝰ respondit. Si facultates
queris uniu̾sas nemesii dñi mei. iam eas ꝓ xp̃o
tradidi: qm̃ ipsius fuerunt & erunt. Si aut̃ sa-¬
crificiũ me offerre compellis: sacrifico iħu xp̃o
dũo meo sacrificiũ laudis & confessionis: cui se
optulit & dñs meus: nemesiꝰ. Tunc ira repletus

Expanded text:
interrogatus, respondit: Si facultates quaeris Nemesii domini mei, jam eas Christo tradidi, quoniam ipsius fuerant et erunt. Si autem sacrificium offerre me compellis, sacrifico, sed Christo Jesu Domino meo sacrificium laudis et confessionis, cui se obtulit et dominus meus Nemesius. Tunc ira repletus
Abbreviated transcription (Latin):
olimpiꝰ. Et ego qͥdem feci ñ qͣsi olim piꝰ.s qͣsi
imptꝰ & crudelis. Pro quib malis cõmissis nunc¬
peniteo. & effundo lacrimas amaritudinis in con-¬
spectui eiꝰ cui credo. dõ uiuo & uͦ. pat̾ & filio & spi-¬
ritui sc̃o: ut dignet᷑ mͥ remittere iniquitatẽ ꝗͣ

Expanded text:
: Ego quidem feci non quasi Olympius, sed quasi impius et crudelis. Pro quibus commissis poeniteo, et effundo lacrymas amaritudinis in conspectu ejus cui credo, Deo vivo et vero, Patri, et Filio, et Spiritui sancto, ut dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
qui me non separast a dño meo olimpio ser-¬
uo tuo: qͥ me p̾cessit mantyrio consummato.
Cumq int̾ cedes hoc diceret: iussit laterib eiꝰ ig-¬
nem supponi. Qui dicebat᷑ ab impiis. T ert̾u
line sacrilege: redde facultates dii tui olimpii.¬

Expanded text:
qui me non separasti a domino meo Olympio servo tuo, qui me praecessit martyrio consummato. Cumque inter caedes hoc diceret, jussit Valerianqui me non separasti a domino meo Olympio servo tuo, qui me praecessit martyrio consummato. Cumque inter caedes hoc diceret, jussit Valerianus
Abbreviated transcription (Latin):
beret. & in aliis monast̾ii sui locis deputare
rectores deberet: qͥa longinquo itmeris spa-¬
tio. ipsa cenobia int̾ se erant distantia. Con-
dĩ famulum. contigit aduenire p̾sulem an-¬
cebat. parit̾ orationem fudisent. malignus¬

Expanded text:
is monasteriis loca deputaret rectoris praesentiam, quia longinqui itineris spatia ipsa caenubia inter se erant distantia. 30.ndum Dei famulum contigit advenire praesulem Ancebat, pariter orationem fudissent, malignu
Abbreviated transcription (Latin):
tia necñ & benedictione ꝑcepta: reu̾si sunt cum
tici ꝑiclitabant᷑ fame. Dumq uir dĩ pietate
motꝰ duo animalia ce farmã uł panes p̾cepisset
eis tribui: orationẽ ꝓ eis cum fia̾b faciens. opta-

Expanded text:
benedictione percepta, reversi sunt cum benedictione percepta, reversi sunt cum ticis pereclitantibus fame, cum vir Dei, pietate cogente, duo animalia et farinam vel panes praecepisset eis tr
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ad luminaria. Sed & alio tempore cũ terri-¬
torium pictauense cepisset grauis inedia angusti-¬
Pare.
& uir dĩ sollicitus de necessitate. fram attentiꝰ
incubaret orationis studio: mane facto mul-¬
titudinem piscium qͦs marfuppas uocant:.
inuenerunt in alueo: qͥ ducenti triginta & sep-¬
tem recedente mari. remanserunt. in sicco. Un-
de ꝑ totum anni spatium fr̃s habuerunt con-¬
solationis compendiũ: & plurina monasteria.
uł pauꝑes refectionis auxiliũ. Alio qͦq tempo¬
re aduenientes brittones nautici: iuuencũ ip¬
siꝰ monast̾i̾i subripuerunt in scelere furti. Cũ-¬
q uellent ad ꝓpͥa remeare. cȩpit mare intumesce-¬
re: & ipsis ꝑiculum minitari. Gunc qͥdam de
nauticis sensu sani. intelligentes nauĩ culpa ꝑi-¬
clitari: sollicite ꝑscrutantes. inuenerunt coriũ
& carnem parit̾ bouis. Reuertentesq impellen-¬
te uento ad insulam monastii cũ reddidissent.

Expanded text:
erunt in lumine. 39. Sed et alio tempore, cum terreerunt in lumine. 39. Sed et alio tempore, cum terreturio Pectavinse coepisset gravis inedia angustare t vir Dei sollicitus de necessitatem fratrum adtentius incubaret orationis studium, mane facto, multitudo piscium, quas marsuppas vocant, invenerunt in alveum, quae ducentae treginta et septem, recedente mare, remanserunt in siccum. Unde et per totum anni spatium fratres habuerunt consolationis conpendium et plurima monasteria vel pauperes refectionis auxilium. 40. Alio quoque tempore advenientes Brittones nautici iovencum monasterii subripuerunt in scelere furti, dumque vellent ad propria remeare, coepit inare intumescere et ipsis periculum minitare. Tunc quidam de nauticis sensu sani, intellegentes navigium culpa periclitari, sollicite perscrutantes invenerunt corium et carnem pariter bubi. Revertentes inpellente vento ad insulam, cum reddidissent
Abbreviated transcription (Latin):
circuiret: cellarariꝰ monast̾ii sedoniꝰ nomine. es
studuit indicare qͦd liquorem olei ñ haberet:
unde in eccłia lum̃ assuetũ arderet. Int̾rogatꝰ¬
se ñ habere dixit quã mediam libram olei: quã
ꝓpter hospites uł in usum illiꝰ temptauerat reser-¬
uare. Sed uir dĩ p̾cipiens illud in lampadibus
mitti: cȩpit ei a dño lum̃ olei ad totiꝰ anm spatiũ
uenturũ ꝓmittere: Sed cum dies declinaret ad
uespum. nuntius de portu maris aduenit. qͥ ez
adeẽ naiuim cũ oleo nuntiauit: quȩ a burdega¬
lense urbe ueniens. directos seruo dĩ ab amicis
quadraginta modios ipsius deferebat liquoris:
pniguedine. ad luminaria fr̃m concinnanda. &
a dño peteret oratione assidua. ut eiꝰ munere
eoꝵ suppleretur indigentia: mane facto monachꝰ
ueniens nuntiauit. qd magnũ piscem mortuũ no-¬
mine muscułu unda maris detulisset ad litus.¬
E x cuiꝰ carne: trignnta modios pinguedinis fr̃s tͣr-¬

Expanded text:
circuiret, cellararius monasterii, Sidonius nomine, ei circuiret, cellararius monasterii, Sidonius nomine, ei studuit indicare, quod liquorem olei non haberet, unde in ecclesia lumen consuetum arderet. Interrogatus non habere se dixit quam mediam libram olei, quam propter hospites vel in usum illius temptaverat reservare. Sed vir Dei praecipiens illud in lampadibus mitti, coepit ei de Domino lumen olei ad totius anni spatium venturum promittere. Sed cum dies declinaret ad vesperum, nuntius de porto maris advenit, qui ei adesse navem cum oleo nuntiavit, quae, a Burdegalinse urbe veniens, directa servo Domini ab amicis quadraginta modia ipsius deferebat liquoris; pinguidinem ad luminaria concinnanda et a Domino peteret oratione adsidua, ut eius munere eorum subpleretur indigentia, mane facto, monachus veniens nuntiavit, quod magnum piscem mortuum, musculum nomine, unda maris detulisset in littore, ex cuius carne treginta modia pinguidinis fratres trax
Abbreviated transcription (Latin):
didit ad regendu. Cumq herico insula demo¬
raretur: qͥdam fr̃ uasto dolore dentium torque¬
bat᷑. Qui cũ petisset ex fide aquã sibi dari uͥ pe-¬
des scĩ fuerant loti: mox ut aqua illa locũ doloriᷤ
ietigit: ꝓtinus in uirtute. xp̃i. dentium dirus
dolar recessit. Erat̾ quidam ibidem dum febriᷤ
incõmodum sustineret: ad mensam sc̃i patris
accessit. Cumq uir dñi paululum olei cũ frag¬
mine panis eidem porrexisset: p̃cepit uerbo.
ut amplius ñ egrotaret. Qui mox ut comedit
buccellam panis cum oleo: repente se sensit sa-¬
num factũ a dño. Sed & aliꝰ fr̃ dum in coqͥna
satageret. casu cecidit: & brachio auulso de suo
loco. cum dolore surrexit. Et cum pene defice-¬
ret usq ad mortẽ: adueniente uiro dĩ. petiit ut
supra dolorẽ brachii craicis signacłm faceret.
Tunc ille pietatis gr̃a. subtus casulam qua erat
indutꝰ. contra brachium ȩgri uexillũ crucis

Expanded text:
didit ad regendum. 34. Cumque Herio insula demodidit ad regendum. 34. Cumque Herio insula demoraretur, quidam frater vasto dolore dentium torquebatur. Qui cum petisset ex fide aquam sibi dare, ubi sancti pedes fuerant loti, mox ut aqua illa locum doloris tetigit, protenus in virtute Christi dentium dira dolor recessit. 35. Frater quidam ibidem , dum febris incommodum sustineret, ad mensam sancti patris accessit. Cumque vir Dei paulolum olei cum fraginen panis eidem porrexisset, praecepit verbo, ut amplius non aegrotaret. Mox ut comedit bucellam panis cum oleo, repente se sensit a Domino sanum factum. 36. Sed et alius frater, dum in quoquina satageret, casu decidit et, brachium avulsum, de suo loco cum dolore surrexit. Sed cum paene deficerit usque ad mortem, adveniente viro Dei petiit, ut supra dolorem brachii crucis signaculum faceret. Tunc ille humilitatis gratia subtus casulam, qua erat indutus, contra brachium aegri vixillum crucis
Abbreviated transcription (Latin):
re uocabulo: uͥusq hodie religionis norma¬
sacro fulget in loco. Regressus gͥ pictauis
territorio: a suprascͥpto pontifice ansoaldo.
magno receptus est cum gaudio. Perrexitq
quintiacũ monasti̾um. qͦd &e ipsũ nobili est
constructum in loco: unde idem sacer uete-¬
rib deturbatis errorib ipsum impleuit
monachis: uͭ xp̃c iugit̾ ꝑ suos famulos col-¬
num ex discipulis suis electũ nomine ay-¬
chadrum. uirum idoneũ direxit gemineti-
cum: ut pastorali offitio illiꝰ subrogaret᷑ in
loco. Et licet merentes monachi de pͥoris pa-¬
tris corporali absentia. tam̃ p̾sentis ꝑ grãm
uiri scĩ impleuerunt decreta: & eidem aycha-¬
dro ꝓmiserunt obedientiam. Sc̃s aũ uir dĩ
eos ueniens uisitare. cõmoriebat attentius:
ut semꝑ religionem seruarent in oꝑe. Itaq
commendans eos dño benedictione data atq
pace p̾missa. herico ẽ reu̾sus ininsulam: &e qͥn-¬
tiacũ monastĩum. alters de suis monachis tra-¬

Expanded text:
lo, ubi usque hodie relegionis norma fulgit in loco. 32. Regressus igitur Pictavo terreturio ad suprascripto pontificem Ansoaldum, magno receptus est cum gaudio. Perrexit Quinciago monasterio , qui et ipse nobili est constructus in loco, unde isdem sacer veteribus deturbatis erroribus ipsum impleverat monachis, ubi Christus iugiter per famulis connum de discipulis suis electum, Aichadrum nomine, virum idoneam direxit Gemedico, ut ipse pastorale officium illius subrogaretur in loco. Et licet merentes monachi de prioris patris corporale absentia, tamen praesentis per gratiam viri sancti impleverunt decreta et eodem Aichadro promiserunt oboedientiam. Sanctus autem vir Dei eos veniens visitare, commonebat adtentius, ut semper relegionis perseverarent in opere. Itaque commendans eos Domino, benedictione data, pace promissa, Herio est reversus insulam et Quinciaco monasterio alteri de suis monachis tra
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut ipse ꝓpter beatum philib̾tũ missos
dirigeret: quatinꝰ in uere pacis concordia. si¬
mul se uidere deberent. Quo facto suũ rece¬
pit cenobiũ. Cratulabat᷑ namq tota neustri
de tant uiri p̾sentia. Obuam namq mona¬
choꝵ turba cum laudib & reliquiis ẽ egressa
sicꝙ sc̃m cł̃i infra ꝓpriĩ recepunt claustra ceis¬
bii. Cumq parit᷑ duo sacerdotes inclit. uelie
duo lumina mundi audoenꝰ scilicet & philis
conuenissent in unũ ueniam mutuo postula¬
tes. ac inuicẽ colla ac maniis osculantes: ua
conglutinan sunt in uincło caritatis. ut iñ¬
quam postea fuerint diuisi a cõpage corat

Expanded text:
tum ut ipse pro beato Filiberto missus tum ut ipse pro beato Filiberto missus diregeret, quatenus simul in verae pacis concordiam se videre deberent. Quo facto, suum recepit caenubium. Gratulabatur namque tota Neustria de tanti viri praesentia; obvia monachorum turba cum laudibus et reliquiis est egressa, sicque sanctum Dei infra propriam reciperunt claustram caenubii. Cumque pariter duo sacerdotes incliti, velut duae lumina mundi, Audoinus et Filibertus convenissent in unum, veniam mutuo postulantes, invicem colla et manus exosculantes, ita glutinati sunt in vinculo caritatis, ut numquam