comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n te confirmatus sũ ex utero. Legis utiq ex
quo initiaui credere: De uentre matris meae̾
Sy nagoge : de qua ꝓcess̃ Tu esꝓtecłor ms̃ dñe.
n te cantatio mea. A te ꝓtegar in passione: &
tuũ in gentib nomen concinã: Tanquã ꝓdigiũ
factus sum multis. Dicebant enĩ illi. Samaritanꝰ
es: & dęmoniũ habes. Et tu dñe adutor
fortis. Dixisti michi: Hic ẽ. filius meus di¬
lec tus: in quo bene cõplacui. ipsũ audite
Repleatur os meũ laude tua. ut cantẽ głam
tuã tota die magnitudinẽ tuã Una dies ẽ.
sc̃is tins in hoc mundo. qũa nulla obscurat
tiã q concino tuã. Quia ego m his sumꝰ: ego
cano tibi. Sed & nunc ipse dñs aperit os nr̃m.
it possĩmus eius głam nuntare atq laudẽ eiꝰ cdicere
e ꝓicias me in tempore senec tutis : cũ deficiet¬
tione utiq aetatis istius
ina dixer̃ mimici mei michi. Dicentes. hic ñ
ẽ. adõ. qui sabbatũ non custodit: Et qui cu-¬

Expanded text:
. In te confirmatus sum ex utero. Legis utique, ex . In te confirmatus sum ex utero. Legis utique, ex quo initiavi credere. De ventre matris meae. Synagogae de qua processi. Tu es protector meus, Domine. In te cantatio mea semper. A te protegar in passione, et tuum in gentibus nomen concinam. Tamquam prodigium factus sum multis. Dicebant enim illi: Samaritanus es tu, et daemonium habes . Et tu, Domine, adjutor fortis. Dixisti mihi: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: ipsum audite. Repleatur os meum laude tua, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam. Unus dies est sanctis tuis in hoc mundo, quem nulla obscurat gnificentiamque concino tuam: quia ego in his sum. Ego cano tibi. Sed et nunc ipse Dominus aperit os nostrum, ut possimus ejus gloriam nuntiare, atque laudem ejus dissereicias me in tempore senectutis, cum deficietione utique aetatis istius. Quia dixerunt inimici mei mihi. Dicentes, hic non est de Deo, qui sabbatum non custodit . Et qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
& ds̃ illũ exaltauit. & donauit illi nomen quod
est superͤ omne nomen
sto michi in dm̃ ꝓtectorẽ : & in locũ munitũ
ut saluũ me facias. Quia absq te neq refugiĩ.
neq munitio. neq ꝓtectio. a quoquã prestari po.¬
test. Nunquid ds̃ localis ẽ : licet localis sit
ad se uenientib sed ñ ẽ. localis quia ubiq ẽ
Quia firmamentũ meũ & refugiũ meũ es tũ fir.¬
mamentũ: cũ equalis in eo consistit substantia:
Refugiũ : nixta imbecillitatẽ corporeã.
s meus eripe me de manu peccatoris: & de manu¬
qui me uenturũ in lege non intellexit. Et inqui
Semꝑ malignantis. Non enĩ om̃s peccatores iniqͥ
Peccatores sunt transgressõres: id ẽ. indȩi & mali
xp̃iam: qui uetus & nouũ testamentũ transgredi¬
untur. Iniqui : qui ñ credunt. Ut paulus ait
xtatis corporeae. Idõ spes non confundit᷑: quia
caritas dei diffusa ẽ. in cordib nr̃is. ꝑ spiritũ
sem̃ qui datus est nobis

Expanded text:
illi nomen quod est super omne nomen. Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias. Quia absque te neque refugium neque munitio: neque protectio a quoquam praestari potest. Numquid Deus localis est? Licet localis sit ad se venientibus: sed non est localis: quia ubique est. Quia firmamentum meum, et refugium meum es tu. Firmamentum, cum aequalis in eo consistit substantia. Refugium, juxta imbecillitatem corpoream. Deus meus eripe me de manu peccatoris: et de manuqui me venturum in Lege non intellexit. Et iniqui. Semper malignantis. Non omnes peccatores etiam iniqui. Peccatores sunt transgressores, id est, Judaei, et mali Christiani: qui vetus, et novum Testamentum transgrediuntur. Iniqui qui non credunt, ut Paulus ait:aetatis corporeae. Ideo spes non confunditur: quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris: per Spiritum sanctum qui datus est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uis sapiens & custodiet ea : & tunc intelliget
miscłias dñi: Si enĩ sãpienter consĩderes.
ut sp̃italit̾ intelligas : uidebis in hoc psalmo
sẽxto miscłias petitas & lementer indultas.
quas & nobis pietate ꝓflua dignet᷑ quesitus
indelgere. puliatus aperire. petitus non
negareͦ. Ips̃i gła cũ aeterno patre & sp̃ũ scõ¬

Expanded text:
t ea, et tunc intelliget misericordias Domini? Si enim sapienter consideres et spiritualiter intelligas, videbis in hoc psalmo quarto misericordias petitas et clementer indultas: quas et nobis pietate proflua dignetur quaesitas indulgere, pulsatas aperire, petitas non negare. Ipsi gloria cum aeterno Patre et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
& sitientes : anima eoꝵ in ipsĩs defecit. Defecer̃
hibitaculi ñ inuener̃ .: esurientes & fitientes
Multi fuer̃ qui reꝓmiser̃ istã uã quae duce¬
ret ad ciuitatẽ Promisit socrates. ꝓmisit
plato. ꝓmisit aristoteles. Emorroulã quaȩ
fluebatꝰ sanguinẽ multos quesunt medicos: &
a noͣllo sanari potint. Uam ciuitatis habitacu¬
li non iuener̃. Doc trina illoꝵ magis famem
faciebat ueritatis quã saturitatẽ: emorrousa
totã substantiã suã impendit in medicos. Esuri¬
ens & sitiens : anima eiꝰ in ipsa defecit Sed
qm̃ ꝑcdiderat sũã uniueriã substantiã. hoc ẽ.¬
axeccła de gentib congregata. & quia anima eiꝰ
in ipsã defẽcit: clamauit ad dñm cũ tribularet᷑
Tctus fimbrie dñi. clamor credentis fuit: Et
clamauer̃: Ad dnm̃ inquit cũ tribularer clama¬
ui. & exaudunt me. Tunc exaudim᷑ a dño.
rectã: Ergo estendit qr ante muener̃ quidẽ mas.

Expanded text:
et sitientes. Anima eorum in ipsis defecit. Defecerunt et sitientes. Anima eorum in ipsis defecit. Defecerunt habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Multi fuerunt qui repromitterent istam viam quae deduceret ad civitatem. Promisit Socrates, promisit Plato, promisit Aristoteles. Haemorrhousa quae fluebat sanguine , multos quaesivit medicos, et a nullo sanari potuit. Viam civitatis habitaculi non invenerunt. Doctrina illorum magis famem faciebat veritatis, quam saturitatem. Haemorrhousa totam substantiam suam impendit in medicos. Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit. Sed quoniam perdiderat suam universam substantiam, hoc est, Ecclesia de gentibus congregata: quia anima ejus in ipsa defecit, clamavit ad Dominum cum tribularetur. Tactus fimbriae Domini, clamor credentis fuit. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularevi, et exaudivit me . Tunc exaudimur a Domino, rectam. Ergo ostendit, quia ante invenerunt quidem vias,
Abbreviated transcription (Latin):
noecidente ẽ. Uidece igit᷑ mrsteriũ scriptu¬
paraĩ hIn isto. loco bis oceidens nominat᷑: &
nee semel nothus Hoc quare dicit᷑ Qm̃
dus: sed tantũ gentiũ. Peniq quid dicit.
Errauer̃ in solitudine in inaquoso: uiam
ciuitatis habitaculi non inuerunt
Esuriente s & sitientes Et ut sciatis quia
ꝓprie de uocatione gentiũ scribit᷑ & de expul¬
sione uideoꝵ : in sequentib ipsius psalmi seripaũ ẽ.
Pofuit flumina in deserto. Uidelicet iudȩorũ
solitudine in ina quoso. Diximꝰ quae essẽnt aquȩ.
diximꝰ quae essent flumina Uiã ciuitatis habi¬
taculi non inuener̃. esurientes & sitientes
Exponamꝰ quomodo gentiũ popłs fuerit in deser¬
t ubi ñ erant aquae. hoc ẽ. mn inaquoso : &
quomͦ uiã ciuitatis habitaculi ñ inuener̃. esuri¬
entes & sitientes. De quib dicit᷑ ñ inuenerunt.
manifestũ est qđ quesier̃. Uiã ciuitatis habita¬
uiã uenirent ad cuutatẽ: Esurientes quesier̃.

Expanded text:
in occidente est. Videte igitur mysterium Scriptuin occidente est. Videte igitur mysterium Scripturarum. In isto loco bis occidens nominatur, et nec semel notus. Hoc quare dicitur? Qudus, sed tantum gentium. Denique quid dicit? Erraverunt in solitudine in inaquoso: viam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Et ut sciatis quia proprie de vocatione gentium scribitur, et de expulsione Judaeorum, in sequentibus ipsius psalmi scriptum est: Posuit flumina in desertum, videlicet Judsolitudine in inaquoso. Diximus quae essent aquae, diximus quae essent flumina. Viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. Exponamus quomodo gentium populus fuerit in deserto, ubi non erant aquae, hoc est, in inaquoso, et quomodo viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. De quibus dicitur, non invenerunt, manifestum est, quod quaesierunt viam civitatis habita venirent ad civitatem: esurientes quaesierunt
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ meridiem nec semel Quare igitur tria dima¬
ta nominauit. & unũ noluit nuncupare : Le¬
gimꝰ in abiacuc Deus ab austro uemiet de
Saluatore dicit᷑ : qm̃ ds̃ natus ẽ. in austro Asitu
enĩ herłm bethleem in austro posita ẽ. ꝓpter¬
ea dicit᷑ ds̃ ab austro uemet Si autẽ ds ab
austro ueniet. quomͦ nunc dicit᷑ a solis ortu &
occasu & ab aquilone. Auster & nothus. tacitꝰ
ẽ. A solis ortu & occasũ Amen amen dico
uobis : quia multi uenient ab oriente & occiden¬
te : & recũbent in sm̃u abrahx filii autẽ
generationis huiꝰ longe er̃Asolis ortu & oeca¬
sũ utiq alienigenae : & ab aquilone. Aquilo
durissimus uentus : nomine dexter uocat᷑.
Ab aquilone inquit. exardefcent
mala suꝑ terra Mare legit᷑ & in ibl¬
numeris & in exodo : & in om̃i
scriptura seã: ¶Gt ubicũq mare
auditis . scđ̃m climata semꝑ intelligit᷑ occidens
Asitu enĩ eherłm mare hoc magnũ qđ dicit᷑

Expanded text:
 meridiem nec semel. Quare igitur tria clima meridiem nec semel. Quare igitur tria climata nominavit, et unum noluit nuncupare? Legimus in Abacuc: Deus ab austro veniet . De Salvatore dicitur: quoniam Deus natus est in austro. A situ enim Jerusalem, Bethleem in austro posita est. Propterea dicitur, Deus ab austro veniet. Si autem Deus ab austro veniet: quomodo nunc dicitur, A solis ortu et occasu, et ab aquilone? Auster et notus tacitus est. A solis ortu et occasu. Amen, amen dico vobis, quia multi venient ab oriente et occidente, et recumbent in sinu Abrahae: filii autem generationis hujus longe erunt . A solis ortu et occasu: utique alienigenae. Et ab aquilone. Aquilo durissimus ventus est: nomine autem dexter vocatur. Ab aquilone, inquit, exardescent mala super terram . Mare legitur in Numeris, et in Exodo, et in omni Scriptura sancta, et ubicumque mare auditis, secundum climata semper intelligitur occidens. A situ enim Jerusalem mare hoc magnum, quod dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluit᷑. & quod strictũ fuerit dissipat᷑ &
diuiditur m partes : sic & manũ durissimã
duboli. soluit sanguis xp̃i. Polebat nos
dimittere. Sanguinẽ suũ fudit dñs quasi oleũ
misediae : & ꝑ ipsum nos liberauit. De regio¬
nib congregauit eos Uidete quã grandis sit
manꝰ diabołi. Quos redemit de manu iniici
Hos autẽ quos redemit de manu mnimici: in
cunctis regionib tenebant᷑ in manu inimici
De regionib: congregauit eos: In toto orbe:
manꝰ diaboli possidebat nos
solis ortu & occasũ : ab aquilone & mari Uide¬
tur quidẽ quatuor dixisse climata. orientem
occidentẽ. & meridiẽ & boream. hoc c̃. quatuor
climata mundi Sed ñ ita psalmꝰ continet hic
enĩ habet. a solis ortu & occasu Eecce duo clima¬
ta Ab aquilone: hoc ẽ. a sẽptẽtrione. Ecce
tria climata: Et mari Mare utiq: in occiden¬
te ẽ. Ergo uidete qm̃ occidentẽ bis nominauit:¬

Expanded text:
dissolvitur, et quod strictum fuerat dissipatur et dissolvitur, et quod strictum fuerat dissipatur et dividitur in partes: sic et manum durissimam diaboli solvit sanguis Christi. Nolebat nos dimittere diabolus. Sanguinem suum fudit Dominus quasi oleum misericordiae, et per ipsum nos liberavit. De regionibus congregavit eos. Vide quam grandis sit manus diaboli. Quos redemit de manu inimici. Hos autem quos redemit de manu inimici, in cunctis regionibus tenebantur in manu inimici. De regionibus congregavit eos. In toto orbe manus diaboli possidebat nos. A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. Videtur quidem quatuor dixisse climata: Orientem, Occidentem, Meridiem, et Boream: haec sunt quatuor climata mundi. Sed non ita psalmus continet. Hic enim habet: A solis ortu et occasu: Ecce duo climata: Ab aquilone, hoc est, a septentrione: Ecce tria climata. Et mari. Mare utique in occidente est. Ergo videte quoniam occidentem his nominavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
iste psalmꝰ hoc habet sacram̃tũ : qui redempti
sunt in dñi passione. Dicant: qui redempti
sunt: Ipse ẽ enĩ saluator & redemptor & p̃ciũ
Dicant qui redempti sunt. Ipse redemit : ipse
clait p̾ciũ sanguinẽ suũ. Iuare autẽ dedit p̃ciũ
singuinẽ sium. Ut redimeret nos de manu
inimieiͥ Captiui enĩ tenebamur in manu diaboli
Propterea autẽ ille uenit & redemit nos : ut li¬
beraret de daboli manu. Quos redemit de manu
inimici. Ut destriuas inimicũ & defensorẽ
inimici¬
mo suꝑ sẽminauit tizania: Inimicus autẽ.
Inmicus ẽ. & ipse possessor. ꝓpterea manu
sua nos tenet : ñ qd diligit. sed quia odit
Iuos redemit de manu inimici Grandis maie¬
stas & grandis potentia sanguinis dñi  qui feluit
manũ ditiboli Quomodo enĩ sunt aliquaragimalia
& stringunt aliquid intra se inclusis. hoc dicunt
& medici & physici. ut nisi fractũ fuerit ase
ñ lundit᷑. nec dimittit illud quod intrinsecus
clausũ tenet. si autẽ missus fuerit oleũ statimꝰ

Expanded text:
im psalmus eorum habet sacramentum: qui redempti sunt in Domini passione. Dicant qui redempti sunt. Ipse est enim Salvator et Redemptor et pretium. Dicant qui redempti sunt. Ipse redemit: ipse dat pretium sanguinem suum. Quare autem dedit pretium sanguinem suum? Ut redimeret nos de manu inimici. Captivi enim tenebamur in manu diaboli. Propterea autem ille venit et redemit nos, ut liberaret de diaboli manu. Quos redemit de manu inimici, ut destruat inimicum et defensorem. Inimicmo superseminavit zizania. Inimicus autem icus est ipse et possessor. Propterea manu sua nos tenet: non quia diligit, sed quia odit. Quos redemit de manu inimici. Grandis majestas et grandis potentia sanguinis Domini, qui solvit manum diaboli. Quomodo enim sunt aliqua animalia quae stringunt aliquid intra se inclusum, quod dicunt et medici, et physici, ut nisi fractum fuerit, a se non dividitur, nec dimittit illud quod intrinsecus clausum tenet: si autem missum fuerit oleum, statim
Abbreviated transcription (Latin):
runt in miraculis. uel oraculis ełcinerunt᷑
ui posuit flumina in deserto: & exitus
aquarum in sitim
errã fructiferã in salsuginẽ: a malitia in¬
habitantiũ in ea Merito exaltandus. merito
laudandus : qui in aexcła qua priꝰ fuerat de¬
sẽrta & odio habita posuit apłos. qui eã & con¬
solarent᷑ alloquio : & alluinone fecundarent:
Dedit & in animas suũ sitientiũ uerbũ exitus
p̃dicationũ : & terrã corporis quȩ priꝰ sp̃inas
amaritudins ꝓtulerat. feuelib repleuit xternis
Pofuit desertũ in stagnũ aquarũ. Prebens in ȩcła
baptismũ. Et t̾rã sine aqua in exitus aquarũ
Predicatores innationũ aridit̾ate constituens
Et collocauit illic estrientes. Ut bonis cȩlesti¬
b reficerent᷑. Et constituer̃ ciuitatẽ habitati¬
onis. Animas sũas exhibuer̃ ab incentiuis uiti¬
orũ tutas : in quib fructus sp̃s. habitarent:
Et seminauer̃ agros. & plantauer̃ uncas: &

Expanded text:
runt in miraculis, vel oraculis cecinerunt. runt in miraculis, vel oraculis cecinerunt. 33 Posuit flumina in desertum: Et exitus aquarum in sitim: terram fructiferam in salsuginem, a malitia inhabitantium in ea. Merito exaltandus, merito laudandus, qui in Ecclesia quae prius fuerat deserta, et odio habita, posuit apostolos, qui eam et consolarentur alloquio, et alluvio foecundarent. Dedit et in animas sitientium suum verbum, exitus praedicationum, et terram corporis, quae prius spinas amaritudinis protulerat, fructibus replevit aeternis. Posuit desertum in stagna aquarum. Praebens in Ecclesia baptismum. Et terram sine aqua in exitus aquarum. Praedicatores in nationum ariditate constituens. Et collocavit illic esurientes. Ut bonis coelestibus reficerentur. Et constituerunt civitatem habitationis. Animas suas exhibuerunt ab incentivis vitiorum tutas: in quibus fructus spiritus habitaret. Et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas, et
Abbreviated transcription (Latin):
sitatib eoꝵ liberauit eos Ut̃ relinquentes luxu¬
rixsã ebrietatẽ. dĩ sapientiã sẽquerent᷑
tatuit ꝓcellã eiꝰ in aurã. Ut iam ñ cũ igne &
grandine. sẽd cũ suaui scĩ sõs flamine adueni¬
ret Et siluer̃ fluctus eius. Penitentiã agen¬
tibus. in tranquillitatẽ conuersi sũnt
Lxtati sunt qr filuer̃. Illis quiescentib hi laetan¬
tur. Et deduxit eos in portũ uoluntatis coꝵ
his quiescentib fluctib apposuer̃ integrã uolun¬
tatẽ ad eũ deduci: qui dimicans fluetus. uerus
ẽ. portus: Et de necessitatib eoꝵ liberauit eos
humanũ. Et mirabilia eiꝰ filiis hominũ. Quia
mirabiliter hos compescuit fluctus
xaltent eũ in ȩccła plebis. In congregatione
fideliũ. Et mn cathedra senioꝵ laudent eũ
Non in lla cathedra in qua scribx & pharisei
seder̃. qui legentes legẽ non intellexer̃ in ea¬
dim̃ nuntiatũ.: sed m illa in qua eũ uel ꝓpłre uel
patriarchre sp̃itali oculo contẽplantes cognoue¬

Expanded text:
xuriosam ebrietatem, Dei sapientiam sequerentur. Statuit procellam ejus in auram. Ut jam non cum igne et grandine, sed cum suavi sancti Spiritus flamine adveniret. Et siluerunt fluctus ejus. Poenitentiam agentes, in tranquillitatem conversi sunt. Laetati sunt quia siluerunt. Illis quiescentibus, hi laetantur. Et eduxit eos in portum voluntatis eorum. De his quiescentibus fluctibus, apposuerunt integram voluntatem ad eum deduci: qui mitigans fluctus, verus est portus. Et de necessitatibus eorum liberavit eos.humanum. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia mirabiliter hos compescuit fluctus. Exaltent eum in Ecclesia plebis. In congregatione fidelium. In cathedra seniorum laudent illum. Non in illa cathedra in qua Scribae et Pharisaei sederDominum nuntiatum, sed in illa, in qua eum vel prophetae vel patriarchae spiritali oculo contemplantes, cognove
Abbreviated transcription (Latin):
pinquauerunt morti
unc misit uerbũ suũ & sanauit eos. Ipsũ filiũ
qui in principio erat uerbũ. qui in euangłio sanat
omnẽ langorẽ : & omnẽ infirmitatẽ in p̾lebe
Et eripuit eos de interitionib eoꝵ. In quib
sẽ ppsĩ demerserant
humiliauit. quib ds̃ homo fãctus ẽ. quib im¬
mortalis ꝓ mortaliũ uita subdit᷑ mora. Et
mirabilia eiꝰ filiis hominũ. Quia inferni ȩreas
portas uec tesq confregit: quia rediit uictor
ad superos. quia remeau̾it ad cȩlos
t sicrificent sacrificiũ landis Cessent hira
uituli q : ds̃. sacrificiũ de puro corde rẽquirit
Et annuntient oꝑa eiꝰ in exultatione Cũ gau¬
dio cunctis annuntient: quãliter eos sua iusitatio¬
ne saluauit
Qui descendunt mare. Idẽ scłm. In nauiꝰ ins

Expanded text:
morti. Tunc misit verbum suum, et sanavit eos. Ipsum Filium, qui in principio erat Verbum: qui in Evangelio sanat omnem languorem et omnem infirmitatem in plebe. Et eripuit eos de interitionibus eorum. In quibus se ipsi demerserant.humiliavit, quibus Deus homo factus est: quibus immortalis pro mortalium vita subditur morti. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia inferni aereas portas vectesque confregit: quia rediit victor ad superos: quia remeavit ad coelos. Et sacrificent sacrificium laudis. Cessent hirci et vituli: quia Deus sacrificium de puro corde requirit. Et annuntient opera ejus in exsultatione. Cum gaudio cunctis choris annuntient: qualiter eos sua visitatione salvarit. Qui descendunt mare. Id est, saeculum. In navibus
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝓfuncia ẽñĩ caligine. peoꝵ p̾chcationẽ lunce
uerstanis iluxit: & uider operante dño inte¬
nebris densissĩmis clarere lum̃ uerissime trmtatis
Dixit. & stenit sp̃s ꝓcellȩ: Cesiant mundana
temptatio: Sic & in nam dormniens dñs. cũ
excitatus a discipłis funsset: imperauit uento
ac mari & siluit: Et exaltati sunt fluc tus aꝰ
p̃tationis motus: quos iniqui cõmouent suꝑ iustos
Ascendunt uisq ad gelos. Eleuant᷑ in sꝑbiis sius
Ad sc̃oꝵ muriã: Et descendunt usq̃ ad abysiõs
humiliant᷑ mn confusione Et ut itelligas fi¬
guraliter hoc de malis hominib dici sequit᷑
Anima coꝵ in malis tabescebat. Fluc tus enĩ
aquarũ: animã ñ habent: Sed tabescit anima:
cum uerberata: plagis cȩlestib se peccaissẽ &
sc̃is muriã intulisse cõgnoscit
Turbati sunt &̾ moti sunit sieut ebrius. Nichil
eñ betũ mehil stable. nichil sobriũ coꝵ hibe¬
bat sensus Et om̃is sapientia eoꝵ deuorata ẽ.

Expanded text:
In profunda enim caligine, per eorum praedicationem lumen veritatis illuxit, et viderunt, operante Domino, in tenebris densissimis clarere lumen verissimae Trinitatis. Dixit, et stetit spiritus procellae. Cessavit mundana tentatio. Sic et in navi dormiens Dominus, cum excitatus a discipulis fuisset, imperavit vento, et mare siluit . Et exaltati sunt fluctus ejus. licae tentationis motus, quos iniqui commovent super justos. Ascendunt usque ad coelos. Elevantur in superbiis suis, ad sanctorum injuriam. Et descendunt usque ad abyssos. Humiliantur in confessione. Et ut intelligas figuraliter hoc de malis hominibus dici, sequitur: Anima eorum in malis tabescet. Fluctus enim aquarum animam non habent. Sed tabescit anima: cum verberata plagis coelestibus, se peccasse et sanctis injuriam intulisse cognoscit. Turbati sunt, et moti sicut ebrius. Nihil enim laetum, nihil stabile, nihil sobrium eorum sensus habebat. Et omnis sapientia eorum devorata e
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph benedix̃ om̃ia ds : qr̾ sẽ a prauis cogitati¬
onib concupiscentiae custodiuit: Et uimenta
eoꝵ ñ minorauit Irrationabiles inter cos
homines ñ sunt minorati inferius: sed in mebiꝰ
reparati. Igit᷑ explicita uocatione ac redẽptio¬
ne gentiũ. fedit ad Expulsionẽ udȩoꝵ dicens
auci fãcti sunt. Eo qđ ñ fuissẽnt̾ in his multi¬
plicata opera dĩ. Et uexati sunt atribulatio¬
ne maloꝵ & dolore. Quia insontem iniqui
ffusa ẽ. contemptio suꝑ principes eoꝵ Ut
qui dñm contempsẽrant. ipsĩ contempnerent᷑
Et sẽduxer̃ eos uana eoꝵ: Simulachra utiq
quae adorabant Et deduxer̃ eos in iiuo &
non in uia. Seducentes eos auia dñi. deduxe¬
runt eos in inuo satanae: Deniq deducta ista
in inuio: uideamꝰ quid fecerat ds̃ plebi sue
⁊ adiuuauit pauꝑem de inopia. Popłm xp̃ianũ.
dapib sitiauit xternis. Et posuit sic̃ oues fami¬
lias. Ut audientes uocẽ ueri pastoris: fide
sẽquantur¬

Expanded text:
s, quia se a pravis cogitationibus et concupiscentiis custodivit . Et jumenta eorum non minoravit. Irrationabiles inter eos homines non sunt minorati in inferius, sed in melius reparati. Igitur explicita vocatione ac redemptione gentium, redit ad expulsionem Judaeorum, dicens: Pauci facti sunt. Eo quod non fuissent in his multiplicata opera Dei. Et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. Quia insontem iniqui sunt ffusa est contentio super principes eorum. Ut qui Dominum contempserant, ipsi contemnerentur. Et seduxerunt eos vana ipsorum simulacra, utique quae adorabant. Et deduxit eos in invio, et non in via. Seducentes eos a via Domini, deduxerunt eos in invio Satanae. Denique, deductis istis in invio, videamus quid fecerit Deus plebi suae. Et adjuvit pauperem de inopia. Populum Christianum dapibus satiavit aeternis. Et posuit sicut oves familias. Ut audientes vocem veri pastoris, fide sequerentur
Abbreviated transcription (Latin):
patres: Hoc fecimꝰ. quod & patres nr̃i fecer̃
Om̃s enĩ sub peccato conclusit: ut om̃ib mise¬
reat᷑. Inuste inquit egunus: iniguitatẽ fẽcimꝰ.
Diligenter animaduertite quid dicit. Pecca¬
uimus cũ patrib nr̃is : iniuste egimꝰ inigͥtatẽ
fẽcimꝰ Nũquid dixit impie egimꝰ : Aliud
ẽ. peccatorẽ eẽ. & in iustũ : aliud ẽ. impium
Peccator uincit᷑ frequent̃. uincit᷑ infirmitate
corporis Impius autẽ negat dm̃ ꝓpterea
ergo qm̃ ego ñ sum impius. sed peccator: ꝓ¬
pterea audeo rogare ꝓ peccatis meis
atres nr̃i in xgypto ñ intellexer̃ mirabilia tua:

Expanded text:
patres. Hoc fecimus quod et patres nostri fecerunt. patres. Hoc fecimus quod et patres nostri fecerunt. Omnes enim sub peccato conclusit, ut omnibus misereretur . Injuste egimus: iniquitatem fecimus. Diligenter animadvertite quid dicat: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Numquid dixit, impie egimus? aliud est peccatorem esse et injustum, aliud est esse impium. Peccator frequenter vincitur infirmitate corporis: impius autem negat Deum. Propterea ergo quoniam ego non sum impius, sed peccator, propterea audeo rogare pro peccatis meis. Patres nostri in Aegypto non intellexerunt mirabilia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo rego. qm̃ ego prius natꝰ sũ in ueteri lege.
ut impu̾tes michi mercedẽ cũ nouo popło. Uide¬
tur nr̃a sententia eẽ. hac Legamꝰ ipsos uersicu¬
los: & inueniemꝰ ipsũ sensũ eẽ. quẽ dpcimꝰ. Uisita
nos in salutari tuo Hoc ẽ. in filio tuo quan¬
do uenerit
d uidendũ in bonitate electoꝵ tuoꝵ. Hocẽ.
simus eos in tempore. illi uero ante cedunt nos
in sp̃italib Hoc ẽ. ut indeamꝰ bonitatẽ tuã.
quã facturus es cũ electis tins Ad lȩtandũ
in lȩcitia gentis tuxe Gens dñi nos sũmus.
si tãmen gt̾ns ipsuis sumꝰ Popło inquit qui
nascetur quẽ fecit dñs Ut laudemꝰ cũ here¬
ditate tua. Hoc ẽ. ut cũ euangłio & nõs habea¬
mꝰ partẽ : qui in ueteri lege facꝰti sumꝰ paraicipes
Abrahã enim pater nr̃ uidit chiẽ tuũ. & gaui¬
sus ẽ. Uideamꝰ ergo & nos & gaudeamꝰ cũ heredita¬
te tua
eccauimꝰ cũ patrib nr̃is filii: secuti sumus

Expanded text:
ergo rogo quoniam ego prius natus sum in veteri Lege, ergo rogo quoniam ego prius natus sum in veteri Lege, ut imputes mihi mercedem cum novo populo. Videtur nostra esse sententia haec. Legamus ipsos versiculos, et inveniemus ipsum sensum esse quem diximus. Visita nos in salutari tuo. Hoc est, in Filio tuo, quando venerit. Ad videndum in bonitate electorum tuorum. Hoc est, simus eos in tempore: Illi vero antecedent nos in spiritualibus: hoc est, ut videamus bonitatem tuam, quam facturus es cum electis tuis. Ad laetandum in laetitia gentis tuae. Gens Domini nos sumus; si tamen gens ipsius sumus. Populo, inquit, qui nascetur, quem fecit Dominus. Ut laudemur cum haereditate tua. Hoc est, ut cum Evangelio et nos habeamus partem, qui in veteri lege facti sumus . Abraham enim pater noster vidit diem tuum, et gavisus est. Videamus ergo et nos, et gaudeamus cum haereditate tua. Peccavimus cum patribus nostris. Filii secuti sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. in contisientia. & postea cadere : Scđ̃m
quod  scriptũ ẽ. in ꝓpħa. Hon ꝓderit
iustitia iusti : in quacũq die errauerit
Non enĩ eũ liberabit: nec saluabit. Et pec¬
catũ peccatoris non eũ nocebit : in quacũq
die conuertat᷑ & agat pęnitentiam:
Neq iustus debet eẽ. securus: neq pecca¬
tor despare de sua salute. In utroq enĩ eoꝵ:
& timor ẽ. & spes. Qui facit iustitiã Iusti
hocẽ. qui fac̃ xp̃m. Quomodo ergo facit
iustitia:. & sumꝰ mater ustitiae felix ẽ. &
beatus : qui in om̃i tempore & pater & miter
est istitiae
Memento nr̃i dñe. i beneplacito popłi tun Iuod
dic̃ beatꝰ dauid: hoc ẽ. Scio dñe ueterẽ legẽ
Beatitudo ꝑfecta ñ ẽ. in ueteri lege. sed mͦ
euangłio Scio qm̃ prior popłs offẽndite.
& nouus popłs creatur qui seruiet tibi Scio
qr ueniet filius tuus. & saluabit om̃e genꝰ hu¬
manũ : & credent in eũ qui electi erunt ꝓpt̃ea

Expanded text:
esse in continentia, et postea cadere? Secundum esse in continentia, et postea cadere? Secundum quod scriptum est in propheta: non proderit justitia justi in quacumque via erraverit: non eum liberabit, nec salvabit . Et peccatum peccatoris non ei nocebit in quacumque die convertatur et agat poenitentiam. Neque justus debet esse securus, neque peccator desperare debet de sua salute. In utroque enim eorum et timor est, et spes. Qui facit justitiam. Justihoc est, qui facit Christum. Quomodo ergo facimujustitia, et sumus mater justitiae. Felix est et beatus qui omni tempore et pater, et mater est justitiae. Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui. Quod dicit beatus David, hoc est: Scio, Domine, veterem legem: Beatitudo perfecta non est in veteri Lege, sed in Evangelio. Scio quoniam prior populus offendit te, et novus populus creatur, qui serviat tibi. Scio quia veniet filius tuus, et salvabit omne genus humanum, et credent in eum, qui electi erunt. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
Hic porrigit manũ cadenti : ibi uidex sedet
Hoc autẽ totũ dixi ad eos: qui dic̃ut qm̃
in inferno ẽ. pęnitentia.
Qius loquit᷑ potentias dñi: Nemo dignꝰ ẽ.
p̃dicare potentias patris : nisi filius : Nemo
pocest potentiã patris loqui : nisi ille qui &
ip̃sẽ potens ẽ. Potentias potẽntis : iprẽ qui
potens ẽ. potest p̃dicare & loqui. Auditas
faciet om̃s laudes eiꝰ. Antequam dñs nr̃
in euangelio p̃dicaret landes patris: non
erat auditũ in mundo Om̃e quod in lege
ueteri scribit᷑ si sp̃ĩtalit̃ intelligat᷑. potest
de patre intelligi
Seati qui custocliunt nidiciũ : & faciunt insti¬
tiã in om̃i tempore. Recte dauid hoc dicit.
fecerat & ipsẽ iudiciũ : fecerat iustitiam
Sed qm̃ non fecit in om̃i tempore : ꝓpterea
cecidit. Quid enĩ dicit: Beati qui custo¬
diunt iudiciũ : & faciunt iustitiã m om̃i tem¬
pore. Quid enĩ ꝓdest aliqu̾e iuginti anius

Expanded text:
est. Hic porrigit manum cadenti: ibi sedet judex. est. Hic porrigit manum cadenti: ibi sedet judex. Hoc autem totum dixi ad eos qui dicunt, quoniam in inferno est poenitentia. Quis loquetur potentias Domini. Nemo dignus est praedicare potentias Patris, nisi Filius. Nemo potest potentiam Patris loqui, nisi ille qui et ipse potens est, potentias potentis ipse qui potens est, potest praedicare et loqui. Auditas faciet omnes laudes ejus. Antequam Dominus noster in Evangelio praedicaret, laudes Patris non erant auditae in mundo. Omne quod in lege veteri scribitur, si spiritualiter intelligatur, hoc potest de Patre intelligi. Beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore. Recte David id dicere poterat, et ipse judicium fecerat, et justitiam: sed quoniam non fecit in omni tempore; propterea cecinit. Quid enim dicit? Beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore. Quid enim prodest alicui viginti annis
Abbreviated transcription (Latin):
Hanç regulã debemꝰ ttẽnere. ubicũq duo alleliua
p̃scribunt᷑ in psalmo. unũ de fine scimꝰ eẽ. prioris
psalmi : & alterũ eiis qui sẽquitur
ea friemini dño qm̃ bonus: Onos qui gra¬
uiter peccastis. & desperatis de ur̃a salute.
& putatis qm̃ ꝓpt̃ magnitudinẽ peccatoꝵ
ñ pocestis uenã acdipisci. ego uobis p̃cipio hoc est
ꝓpħa: confitemini dño qm̃ bonus: Grandia sunt
rare de salute uestra: benignus ẽ. dñs. Confi¬
temini dño: qui habetis grandia peccata Nolite
confidere in ur̃a iurtute  sed in miscłia dm̃i
Qm̃ in scłm misccaia eiꝰ Uidete quid dicat in
scłm. In inferno autẽ quis confitebit᷑ dño
Nemo ẽ. enĩ. qui possĩt in inferno agere pę¬
nitentiã. Dũ estis in hoc scło. hortor uos
Agere penitentiã: Confitemini ergo dño.
qm̃ in isto tantũ scło misericors ẽ. Hic mi¬
sereri potest penitenti: quia ibi nidex ẽ.
ñ misericors. Hic misericors ẽ : ibĩ uidex

Expanded text:
Hanc regulam debemus tenere, ubicumque duo Alleluia praescribuntur in psalmo, ut unum de fine sciamus esse prioris psalmi, et alterum ejus qui sequitur. Confitemini Domino, quoniam bonus. O vos qui graviter peccatis, et desperatis de vestra salute, et putatis quoniam propter magnitudinem peccatorum non potestis veniam adipisci: ego vobis praecipio, hoc est, propheto: Confitemini Domino, quoniam bonus. Grandia sunt rare de salute vestra: benignus est Dominus. Confitemini Domino, qui habetis grandia peccata. Nolite confidere in vestra virtute; sed in misericordiicordia ejus. Videte quid dicat, in saeculum. In inferno autem quis confitebitur Domino ? Nemo est enim qui possit in inferno agere poenitentiam. Cum estis in hoc saeculo, hortor vos agere poenitentiam. Confitemini ergo Domino, quoniam in isto tantum saeculo misericors est. Hic misereri potest poenitenti: quia ibi judex est, non est misericors. Hic misericors est, ibi judex
Abbreviated transcription (Latin):
Quia exacebauer̃ eloquia dñi. Que mandauerat
ñ custodientes: Et consiliũ altissĩmi irritauer̃
Iuod dederat ut eligerent uitam:
Et humiliatũ ẽ. in laborib cor eoꝵ. Qua ñ exalta¬
bant᷑ in oꝑib dĩ: Infirmaͥti sunt nec fint qui
adiuuiarẽt: Eo qđ in clm̃ firmi ñ essẽnt: nec eũ
requirerent qui uerus ẽ. medicus.
Et clamauer̃ ad dñm cũ tribularent᷑: & dẽ ne¬
cessĩtatib eoꝵ liberauit eos. Defecit post origi¬
nale pecratũ humanũ genꝰ iterata uice. ñ obser¬
uans legẽ traditã ꝑ morsen: sed & de hac eũ¬
necessitate eripuit᷑.
Et eduxit eos de tenebris & umbra mortis:¬

Expanded text:
Quia exacerbaverunt eloquium Domini. Quae mandaverat, non custodientes. Et consilium Altissimi irritaverunt. Quod dederat ut eligerent vitam. Et humiliatum est in laboribus cor eorum. Quia non exaltabantur in operibus Dei. Infirmati sunt nec fuit qui adjuvaret. Eo quod in Deum firmi non essent: nec eum requirerent, qui verus est medicus. Et clamaverunt ad Dominum dum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Defecit post originale peccatum humanum genus: iterata vice non observans legem traditam per Moysen, sed et de hac necessitate illud eripuit. Et eduxit eos de tenebris, et
Abbreviated transcription (Latin):
Qiia contruit portas ȩreas: & uectes ferreos
confregit U̾sitauit enĩ nos oriens ex alto. &
illumnauit erroꝵ tenebras. disrupit̾q legis ca-
tenas : ut libero arbitrio seriuremus
Suscepit eos de ina miquitatis eoꝵ Obscrauerat
initur diabelus ualidissimis sẽris suoꝵ ediũ ereas
ualuas : ne ab eiꝰ ure egredi ualeret genꝰ hu¬
manũ. Qux om̃ia ꝓximus sua dñs insitatio¬
ne contriuit : suseipiens eũ in sẽ: Propteru
inustitias enĩ suas thumiliati sint. Ut
exaltarentur m eo
Onnẽ escam abominata ẽ. anima eoꝵ: & ap¬
propinquauer̃ usq ad portas mortis
Et climauer̃ ad dñm eũ tribulareñ: & de ne

Expanded text:
t portas aereas, et vectes ferreos confregit. Visitavit enim nos oriens ex alto , et illuminavit errorum tenebras, disrupitque catenas legis, ut libero arbitrio serviremus. Suscepit eos de via iniquitatis eorum. Obseraverat igitur diabolus validissimis seris suarum aedium aereas valvas, ne ab ejus jure egredi valeret genus humanum. Quae omnia, ut diximus, sua Dominus visitatione contrivit, suscipiens eum in se. Propter injustitias enim suas humiliati sunt. Ut exaltarentur in eo. Omnem escam abominata est anima eorum, et appropinquaverunt usque ad portas mortis. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo & propheta exultans ait
nent᷑ Et congrega nos de nationib. Quia
gens hebrȩoꝵ  i regionib ẽ. disꝑsa
U t̃ confiteamur nomini scõ tuo : & gloriem᷑ in
recreare dignet᷑ in salutari idẽ. in xp̃o iħm chño¬

Expanded text:
Ideo et propheta exsultans ait:Ideo et propheta exsultans ait:nentur. Et congrega nos de nationibus. Quia gens Hebraeorum in regionibus est dispersa. Ut confiteamur nomini tuo sancto, et gloriemur in recreare dignetur in salutari, id est, in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
tur imꝑtiri p̃sidiũ: Sic̃ sequit᷑ Sepe libera¬
uit cos. Semꝑ ille liberat : & tu ñ corrigeris
Adhuc plaga illata in ianuis astat. & tu
non emendaris
psĩ autẽ exacerbauer̃ eũ in consilio suo. Quod
habuer̃ : ut relicto eo idola sequerentur
Et humiliati sunt in iniquitatib suis: Iam hic
non adõ. sed a suis delictis humiliant᷑. Sed
p̃currit solita miseratio. dicente ꝓpħa
Et uidit cũ tribularent᷑ : & audiuit orationes
eoꝵ: Docet enĩ & te. qđ sĩ conuersũs ingemu¬
eris. ꝓtinus apꝓpinquant celsis aurib p̃ces
humilitatis tuae
Memor fuit testam̃ti sui. Quod cũ abrahiã in mitio
fidei nr̃ax pepigit Et penituit eũ scđm mul¬
titudinẽ miscdie sue : & dedit eos in miscđias
in conspectu om̃ium qui ceperant cõs. Suꝑ
pęnitentes enĩ pęnitet ds̃ de malitu quȩ lo¬
cutus fuerat ut faceret & ñ fecit: constit̾uens
te in sinu abrahae patris. cius es fidẽ secutus

Expanded text:
tur impartiri praesidium: sicut loquitur: Saepe liberatur impartiri praesidium: sicut loquitur: Saepe liberavit. Semper ille liberat, et tu non corrigeris? Adhuc plaga illata in januis astat: et tu non emendaris? Ipsi autem exacerbaverunt eum in consilio suo. Quod habuerunt, ut, relicto eo, idola sequerentur. Et humiliati sunt in iniquitatibus suis. Jam hi non a Deo, sed a suis delictis humiliantur. Sed praecurrit solita miseratio, dicente propheta: Et vidit cum tribularentur, et audivit orationem eorum. Docet enim et te quod si conversus ingemueris: protinus appropinquant celsis auribus ejus preces humilitatis tuae. Memor fuit testamenti sui. Quod cum Abraham initium fidei nostrae pepigit. Et poenituit eum secundum multitudinem misericordiae suae, et dedit eos in misericordias in conspectu omnium qui ceperant eos. Super poenitentes enim poenitet Deus de malitia quam locutus fuerat, ut faceret, et non fecit, constituens te in sinu Abrahae patris cujus es fidem secutus.
Abbreviated transcription (Latin):
sculptilib chanaan. Tunc enĩ animae sanguis
effundit᷑: quando homo idolis deditus. a dei
cultura recessẽrit
Infecta ẽ. terra in sanguinib & contaminata
ẽ. terra in oꝑib eoꝵ: & fornicati sunt in adin¬
uentionib suis. Tabe enĩ inquitatis inficit᷑ t̾ra:
cũ diuersis formcationib corpus hominis in qui¬
natur. Idõ & ira dĩ in impios seuit: ut sequitur
Et iratus ẽ. furore dñs in popłm suũ. & ab homi¬
natus ẽ. hȩreditatẽ suã Iuia reliquit eũ. &
quæȩ quondã fuerat plebs dĩ. facta ẽ. caterua
diaboli
Et tradidit eos in manus gentiũ: & dominati s
eoꝵ qui oder̃ eos. & tribulauer̃ eof mimici eoꝵ
& humiliati sunt sub manib eoꝵ Sed dicis
tu o homo Nonẽ. recta uia dñi: qui nos in
tantis malis inclinari ꝑmittit. Sed queso ꝑspi¬
ce : qr ꝓ sĩns peccatorẽs criminib inclinantur.
& deus tanta pietate p̃ditus ẽ : ut sẽmꝑ digne¬

Expanded text:
sculptilibus Chanaan. Tunc enim animae sanguis sculptilibus Chanaan. Tunc enim animae sanguis effunditur: quando homo idolis deditus a Dei, cultura recesserit. Interfecta est terra in sanguinibus, et contaminata est in operibus eorum, et fornicati sunt in adinventionibus suis. Tabe enim iniquitatis inficitur: cum diversis fornicationibus corpus hominis inquinatur. Ideo et ira Dei in impios saevit: unde sequitur: Et iratus est furore Dominus in populum suum et abominatus est haereditatem suam. Quia reliquit eum. Et qui quondam fuerat plebs Dei, facta est caterva diaboli. Et tradidit eos in manus gentium, et dominati sunt eorum qui oderunt eos. Et tribulaverunt eos inimici eorum, et humiliati sunt sub manibus eorum. Sed dices tu, o homo: Non est recta via Domini, qui nos in tantis malis inclinari permittit. Sed, quaeso, perspice: quia pro suis peccatores criminibus inclinantur, et Deus tanta pietate praeditus est, ut semper digne
Abbreviated transcription (Latin):
Aquȩ contradictionis. aquae baptismmi dicunt᷑.
ꝑ quas chabolo contradicit᷑ & operib eiꝰ: Post
quas. si quis se comquinauerit uitiis. uexatur
sãcerdos ꝓ eo : eoqđ exacerbauerit sp̃m̃ dei
ꝑ quẽ ille p̃dicat. sicũt paulus dicebat. Quis
uritur & ego ñ uror : De hoc &iã spũ testaba¬
tur dicens. Nolite constristare sp̃m scm̃ dĩ: in
quo signati estis in die reclemptionis
Et distinxit in labus suis. Ut igit̾ suplicaret
ꝓ eis: Non disꝑdider̃ gentes quas dix̃ lñs
ills. Idolatria uel diueriã facinora¬
Et cõmixti sunt inter gentes & didicer̃ opera
eoꝵ. & seruier̃ sculptilib eoꝵ. & fac tũ ẽ. illis
in scandalũ: Sic̃ enĩ sacerloti exoranti ꝓ po¬
pło ad iustitiã reputatur: ita his qui in desi¬
deriis phanaticis conuertebant᷑ in scandalũ
Et immolauer̃ filios suos. & filias suas dȩmo¬
mis. Sensus & animas suas
Et effuder̃ sanguinẽ innocentẽ. & sanguinẽ
filioꝵ suoꝵ & filiarũ suarũ.: quas sacrificauer̃

Expanded text:
Aquae contradictionis, aquae baptismi accipiuntur: ad quas diabolo contradicitur et operibus ejus. Post quas si quis se coinquinaverit vitiis, vexatur sacerdos, pro eo quod exacerbaverit spiritum Dei per quem ille praedicat: sicut Paulus dicebat: Quis uritur, et ego non uror ? De hoc etiam spiritu testabatur dicens: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei: in quo signati estis in die redemptionis . Et distinxit in labiis suis. Ut jugiter supplicaret pro eis. Non disperdiderunt gentes quas dixerat Dominus illis. Idol didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum, et factum est illis in scandalum. Sicut enim sacerdoti exoranti pro populo ad justitiam reputatur; ita his qui in desideriis fanaticis convertebantur, in scandalum. Et immolaverunt filios suos et filias suas daemoniis. Sensus et animas suas. Et effuderunt sanguinem innocentem, et sanguinem filiorum suorum, et filiarum suarum quas sacrificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
entesimꝰ sextus psalmꝰ omnẽ causam conditio.¬
nis humanae quã uel delinquendo sumpsĩt uel
pęnitendo suscepit. siue multitudinẽ miseratio¬
nũ dĩ ut in p̃senti ait quis sãpiens & custodienͣs
haec. & minc intelliget miscuias chñi : narrare di¬
noscitur: Sed & repulsionẽ uidȩoꝵ & uocatio¬
nẽ gentiũ. euidentissime pandit
urã : qr bonꝰ ẽ. & peccata dimittit. Si aut̃
bonus ñ esset : non uobis diceret confitemini Et

Expanded text:
eluia. Iste psalmus omnem causam conditionis humanae, quam vel delinquendo sumpsit, sive poenitendo suscepit: sive multitudinem miserationum Dei ut in praesenti ait: quis sapiens, et custodiet haec; et tunc intelliget misericordias Domini narrare dignoscitur: sed et repulsionem Judaeorum et vocationem gentium evidentissime pandit.vestra: quia bonus est et peccata dimittit. Si autem bonus non esset, non vobis diceret, confitemini; et,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. ꝑclunt baptissm gr̃am Non sustinuer̃ con¬
silium eiꝰ. Ut custodirent uitã quã priꝰ elegerant
t cuncupier̃ concupiscentiã in deserto In solitu¬
dine istius scł̃i. Et temptauer̃ dm̃ in inaquoso
Siccitas enĩ erat eis: quia ñ cognoscebant sp̃s
sci irrigationẽ : In columna nubis. qua̧ p̃cedebat eos.
t dedit̾ eis petitionẽ ipsoꝵ: & misit saturitatẽ
in animas eoꝵ. Ut sp̃itali crbo poculoq reficeren¬
E t irritauer̾ morsen in castris. & aaron sc̃m̃ dñi
Legẽ utiq & sacerdotiũ stulti irritant. cũ dĩ
p̃cẽpta ꝑ eos nuntiata non audiunt
perta ẽ. terra & deglutiuit dathan. & opet̾int
sũper congregationem abrron
Et exarsit ignis in senagoga eoꝵ: flamma combus
sit peccatores. Facta sũnt haec scđm litterã
Sed & nunc eos deuorat terra: qui terrena
sapunt. & recedunt a mandatis dĩ. Quos non

Expanded text:
ustinuerunt consilium ejus. Ut custodirent vitam, quam prius elegerunt. Et concupierunt concupiscentias in deserto. In solitudine istius saeculi. Et tentaverunt Deum in inaquoso. Siccitas enim eis erat, quia non cognoscebant sancti Spiritus irrigationem, in columna nubis quae praecedebat eos. Et dedit eis petitiones eorum, et misit saturitatem in animas eorum. Ut spirituali cEt irritaverunt Moysen in castris, et Aaron sanctum Dei. Legem utique et sacerdotium stulti irritant: cum Dei praecepta, per eos nuntiata, non audiunt. Aperta est terra, et deglutivit Dathan, et operuit super congregationem Abiron, et exarsit ignist terra, facta sunt haec secundum litteram, sed et nunc vorat eos terra, qui terrena sapiunt; et recedunt a mandatis Dei; quos non
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ intellexer̃. Illi enĩ uider̃ mirabilia.
& ñ intellexer̃. Non enĩ ea sp̃itali contemplas¬
bant᷑ intuitu Et ñ fuer̃ memores multitu¬
dinis miscdiae tuae. Qualit̃ eos de manib inmi¬
coꝵ eripiusti. sed hodieq mirabilia facis dñe.
cũ nos a tenebris mundi ereptos cdigaris illiminare
Et irritauer̃ ascendentes in mare rubrũ: & salua¬
uertendũ ẽ. quia qđ ibi fuit umbra. in xeccła ue¬
ritas ẽ. complenda. Igitur baptismus uel crux
xp̃i : ꝑeuntib stultitia ẽ. Irridet᷑ ergo abhis ds.
cum non intelligunt. Eruditi autẽ. tunc cogno¬
scent potentiã diꝰ Mare autẽ: duas habet intel¬
ligentias. Baptismũ scilicet : & scłm
nc᷑repauit mare rubrũ & exiccatũ ẽ. Desistunt
corã popło dĩ ꝓcellae scłi : cũ cognouerit fontem¬
uite. Et eduxit eos in abyssis sic̃ in deserto Tan-¬
quã si ꝑ sicca deserti gradiant᷑. ita nullis sunt
fluctib occupati
⁊ saluauit eos de manu odientiũ: & redemit

Expanded text:
n intellexerunt. Illi enim viderunt mirabilia, et non intellexerunt. Non enim ea spirituali contemplabantur intuitu. Et non fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae. Qualiter eos de manibus inimicorum eripuisti. Sed hodie quoque mirabilia facis, Domine: cum nos a tenebris mundi ereptos dignaris illuminare. Et irritaverunt ascendentes in mare Rubrum: et salvavertendum est quia, quod ibi fuit umbra, in Ecclesia veritas est completa. Igitur baptismum vel crux Christi pereuntibus stultitia est. Irritatur ergo ab his Deus, cum non intelligunt. Eruditi autem tunc cognoscent potentiam Dei. Mare autem duas habet intelligentias: baptismum scilicet et saeculum. Increpavit mare Rubrum, et exsiccatum est. Desistit coram populo Dei procellosvitae. Et eduxit eos in abyssis sicut in deserto Tamquam si per sicca deserti gradiantur, ita nullis sunt fluctibus occupati. Et salvavit eos de manu odientium, et redemit
Abbreviated transcription (Latin):
habuer̃ terrã desiderabilem Quia istam tran¬
sitoriam diligebant
t ñ crediderunt in uerbis eiꝰ. Quib ꝓmisit
regna celoꝵ. Et murmurauer̃ in tabnaculis
one enĩ : apłs docet dicens. Nolite murmura¬
re. sic̃ quidã ex psis muirmurauer̃. & aserpeni¬
tib pier̃. Non ergo murmuremꝰ. ne nos dȩmo¬
nes uenenosis moriib saucient ac depascant̾ur¬
leuauit manũ suã sũꝑ eos. ut ꝓsterneret eos
in deserto : & ut deiceret sẽmen ecoꝵ in nationib

Expanded text:
habuerunt terram desiderabilem. Quia istam tranhabuerunt terram desiderabilem. Quia istam transitoriam diligebant. Et non crediderunt in verbis ejus. Quibus promisit regna coelorum. Et murmuraverunt in tabernaculis one enim Apostolus docet, dicens: Nolite murmurare sicut quidam ex ipsis murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Non ergo murmuremus, ne nos daemones venenosis morsibus saucient ac depascant. Elevavit manum suam super eos: ut prosterneret eos in deserto. Et ut dejiceret semen eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
& mutaut̾r̃ głam suã in similitudinẽ uituli
comedentis fenũ In deo enĩ debuerat eẽ. gła
eoꝵ : sed relicto eo. simulachro muto & furdo
dantes głam dicebant:: Isti sunt dii tui isrł
Sic & nunc sĩ quis relicta xeccła sortes phitones¬
q consulit: mutatur gła eiꝰ. & similis pecudi
fit : sicut quondam nabuchodonosor
bliti sunt dm̃ qui saluauit eos. qui fec̃ magna¬
lia in xgypto. Ut ea plagis uerberata: po¬
płm liberaret. Et mirabiłia in terra chanian
Cũ derelictis gentib. ipsos in eoꝵ: plantauit t̾ra
Et terribilia mͦ mari rubro Ut pharaone
extincto : siccũ popłis p̃beret᷑ inceisum
ixit ut disꝑderet eos si ñ moyses electus eiꝰ
stetisset in confractione in conspectu eiꝰ ut¬
de haec o sacerdos Perierat enĩ popłs. isi
morses confregissẽt irã om̃ipotentis dĩ. & tu
cũ uideris popłm delinquentẽ. cane tuba. annun¬
tians eis delieta coꝵ : & sta in confractione ad
dm̃. ut auertat᷑ furor eiꝰ ab eis Et ꝓ nichilo

Expanded text:
 mutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum. In Deo enim debuerat esse gloria eorum; sed relicto eo, simulacro muto et surdo dantes gloriam, dicebant: Hi sunt dii tui, Israel . Sic et nunc si quis, relicta Ecclesia, sortes pythonesque consulit, mutatur gloria ejus, et similis pecudi fit: sicut quondam Nabuchodonosor . Obliti sunt Deum qui salvavit eos: qui fecit magnalia in Aegypto. Ut ea plagis verberata populum liberaret. Et mirabilia in terra Cham. Cum, derelictis gentibus, ipsos in eorum terra plantavit. Et terribilia in mari Rubro. Ut Pharaone exstincto, siccum populis praeberet incessum . Dixit ut disperderet eos si non Moyses electus ejus stetisset in confractione in conspectu ede haec, o sacerdos: perierat enim populus, nisi Moyses confregisset iram omnipotentis Dei, et tu cum videris populum Dei delinquentem, cane tuba: annuntia eis delicta eorum, et sta in confractione ad Deum, ut avertatur furor ejus ab eis. Et pro nihilo