comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fieri fert᷑ ut generosos obiciant eqͦs uisibꝰ
ꝯcipientiũ. qͦ eoꝵ similes ocipere ꝙ creare
possint. nã & cołubarũ dilectores depictaᷤᷤ
ponunt pulcherrimas cołubas isde̾ lociᷤ qͥb
ille uersant᷑. qͦ rapiente uisu similes gene
bent nullos intueri turpissimos animaliũ
uultꝰ. ut cenocephalos ꝙ simias ne uisibꝰ oc¬
currentes similes fetꝰ pariant. Hanc enĩ femi¬
narũ ẽẽ naturã ut quales ꝑspexerint si¬
ue mente ꝯceꝑint in extremo uoluptatis
estu dũ ocipiunt. talem ꝙ sobolem ꝑcreañ.
ꝙ enĩ animal in usu uenerio formas extͥnse¬
cus intꝰ tnͣsmittit. eoꝵq satiata tẏꝑis rapit.
speties eoꝵ in ꝓpͥam qͣlitatẽ. In animantib
bigenera dicunt᷑. q̃ ex diu̾sis nascunt᷑. ut
mulꝰ ex equa ꝙ asino. burdo ex eqͦ ⁊ asina.
ibride ex apris ꝙ porcis. tytirus ex oue &

Expanded text:
fieri fertur, ut generosos objiciant equos visibus fieri fertur, ut generosos objiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas eisdem locis quibus illae versantur, quo, rapiente visu, similes generbent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cynocephalos, et simios, ne visibus occurrentes similes fetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam, ut quales prospexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim anima in usu Venerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis, rapit species eorum in propriam qualitatem. 61. In animantibus bigenera dicuntur, quae ex diversis nascuntur, ut mulus ex equa et asino; burdo ex equo et asina, hybridae ex apris et porcis, tityrus ex ove et
Abbreviated transcription (Latin):
neris ortũ. qd̾ etiã dr bigenerũ. qͥ ex diuersis
nascit᷑ ut mulꝰ. Mulꝰ aũ ex greco tractũ uo¬
cabulũ habet. grece enĩ hoc uocat᷑ uł qd̃ iu¬
go pistoꝵ subactꝰ tardas molendo ducat ĩ
girũ molas. Iudei asserunt qd̃ annaa nepoᷤᷤ
esau equarũ greges ab asinis in deserto. ipse
fecerit pͥmꝰ ascendi. ut muloꝵ inde noua ꝯtͣ
naturã animalia nascerent᷑. Onagros qͦ ad
hor admissos ẽẽ ad asinas. ꝙ ipsũ istiꝰ modi rep¬
ꝑisse ꝯcubitũ. ut uelocissimi ex his asimi nasce¬
rent᷑. Industria qͥppe humana diu̾sũ animal
in eoitu ȩoegit. sieq adulterina cõmixtione
genꝰ aluuid repꝑit. sic̃ & iacob ꝯtͣ naturã co¬
loꝵ similitudines ꝓcurauit. nã tales fetꝰ¬
oues illiꝰ ꝯcipiebant. qͣles umbras arietũ de¬
suꝑ ascendentiũ in aquarũ speculo ꝯtẽpla¬
bant᷑. Ueniq & hoc ipsũ in equaꝵ gregibꝰ

Expanded text:
neris ortum, quod etiam dicitur bigenerum quia ex diversis neris ortum, quod etiam dicitur bigenerum quia ex diversis nascitur, ut mulus. Mulus autem a Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim hoc vel quod iugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyro molas. Iudaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros quoque ad hoc admissos esse ad asinas: et ipsum istiusmodi repperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. Industria quippe humana diversum animal in coitu coegit, sicque adulterina commixtione genus aliud repperit; sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales foets arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. 59. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ eutulatꝰ uocatꝰ ꝓpt̾ orbes qͦs habet candidoᷤᷤ
petili appellant᷑: qͥ frontẽ alba. callidi st̃.
Ceruinꝰ est que uulgo gaurianem dicunt.
Aeranẽ tlem uulgꝰ uocat. qd in mod̾u aerei
sit coloriᷤ. Mirtetꝰ aũ ẽ pressus in purpura.
Dosinus aũ dictꝰ qd̾ sit color eiꝰ de asino idem
ꝙ cinereus st̃ aũ hi de agresti genere orti.
qͦs eqͥferos dicimꝰ. ⁊ ꝑinde ad urbanã dignita¬
tẽ t̾nsire ñ posst̃. Mauron niger ẽ. nigrũ
enĩ greci mauron uocant. Mannus uͦ equuꝰ
breuior ẽ. quẽ uulgo brunniciũ uocant.
Neredos antiqͥ dixert̃ qd̃ ueherent redas id ẽ
ducerent. uł qd̃ uias publicas currant. ꝑ qͣs
ꝙ redas ire solitũ erat. Equoꝵ tria genera st̾.
tinũ generosũ p̾lus & onerib aptũ. alterũ
uulgare atꝙ gregariũ. ad uehendũ ñ ad eqͥ
tandũ aptũ. tereiũ ex ꝑmixtione diu̾si ge¬

Expanded text:
Scutulatus vocatus propter orbes, quos habet candidos iScutulatus vocatus propter orbes, quos habet candidos ipetili appellantur; qui frontem albam, callidi. 53. Cervinus est, quem vulgo gauranem dicunt. Aeranem idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. 54. Dossinus autem dictus, quod sit color ejus de asino, idem, et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transire non possunt. 55. Mauros niger est. Nigrum enim Graeci μαῦρον vocant. Mannus vero, equus brevior est, quem vulgo Buricum vocant. Veredos antiqui dixerunt, quod veherent rhedas, id est, ducerent, vel 49 quod vias publicas currant, per quas et rhedas ire solitum erat. 56. Equorum tria sunt genera, unum generosum, praeliis, et oneribus aptum; alterum vulgare, atque gregariitandum aptum; tertium ex permixtione diversi ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ excitata festinatione ñ difficile teneatur
motꝰ aũ equi in aurib intelligit᷑. uirtꝰ i
menbris trem̃tib. Color hic p̃cipue expec¬
tandꝰ baditis. aureus. roseris. miitens. cerui¬
nus. giluus glaueꝰ scritulatꝰ. canꝰ. candidus.
albus. guttatꝰ. niger. Sequenti aũ or dine
uarus ex nigro badioq distinctꝰ. reliquus
uarius color. uł emericiꝰ deterrimꝰ. Badiũ
aũ antiqui uadium dicebant. qd̃ int̾ cȩt̾a
animalia fortiꝰ uadat. ipse ẽ ꝙ spadix. quẽ.
fenicatũ uocant. ꝙ dictꝰ spadix a colore pal¬
me. ꝙͣ siculi spadicem uocant. Glaucꝰ tͦ est¬
ueluti pictos habens oculos. ꝙ qͦd̾ã splendo¬
aũ melinꝰ color ẽ. subalbidus. Guttatꝰ albus
nigris int̾uenientib punctis. Candidꝰ aũ ꝙ
albus inuic̃ẽ sͥ differunt. nã albꝰ cũ qͦd̾ã pal¬
lore ẽ. candidꝰ uͦ ẽ nueus. ꝙ pura luce. ꝑfusus.
Canꝰ dictꝰ. qr ex candido colore ꝙ nigro est.

Expanded text:
vel excitata festinatione non difficile teneatur. vel excitata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque distinctus; reliquus varius color vel cinereus deterrimus. Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam veluti pictos habens oculos, et quodam splendomedius color est subalbidus, guttatus est albus nigris intervenientibus punctis. Candidus autem et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est, candidus vero, niveus, et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est.
Abbreviated transcription (Latin):
cia uł alacritate euentũ futurũ dimicatu¬
ri colligere. Etas longeua equis ꝑsicis. ugui¬
cis. & epirotis. ac siculis. in annos ultͣ quadra¬
ginta. breuior aũ hispanis. ac numidiᷤ gallicͥ
Frequens opinio ẽ. in generosis eqͥs ut auint
uetẽs qͣtuor expectant᷑. forma. pulcritudo
meritũ. atq color. forma. ut sit ualid̾n cu¬
pus ꝙ solidũ robore. ꝯueniens altitudo. lat̾
longũ. substrictꝰ. maximi ꝙ rotundi elunes.
pectꝰ late patens. corpꝰ oe. musculoꝵ densitate
nodosũ. pes siccus & cornu coneauo solidatus.
Pulcritudo. ut exignũ caput. ꝙ siccũ. pelle ꝓpe
ossib adherente. aures breues. ꝙ argute. ocu¬
li magni. nares patule. ꝙ erecta ceruix. comi
densa ꝙ eauda. ungularũ salidatis fixa ro-¬
tunditas. Meritũ. ut sit animo audax. pe¬
dibꝰ alacer trementib m̃bris qd̾ ẽ fortitudimꝰ
inditiũ. qͥq ex sũma quiete facile ꝯcitetur.

Expanded text:
tia vel alacritate eventum futurum dimicatutia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exiguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, erecta cervix, coma densa et cauda, ungularum soliditatis fixa rotunditas. Meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris, quod est fortitudinis indicium: quique ex summa quiete facile concitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
nor asellus onagro plꝰ necessariꝰ ẽ. qr ola¬
borẽ tolerat. ⁊ negligentiã ꝓpemodu ñ recusi
Equi dicti eo qd̾ qnͣdo quadrigis ungebant᷑
equabant᷑. paresq forma ⁊ similes cursu copu¬
labant᷑. Caballꝰ antea a cauo pede dictꝰ. ꝓpt̾
qd̃ gradiens ungula imp̾ssa trã ꝯcauat. qd
reliqͣ animalia ñ habent. inde & sonipes. ad
pedib sonat. Hiuacitas ẽ equoꝵ multa ex¬
ultant enĩ in cãpis. odorant᷑ belłi. excitant᷑
sono tube ad p̃liũ. uoce accensi ad eursũ ꝓ¬
uocant᷑. dolent cũ uicti fuerint. exultant
cũ uicerint. qͥd̾ã hostes in bello sentiunt. ad¬
eo ut adu̾sarios morsu petant. aliqͥ etiã ꝓpͥos
dominos recognoscunt. obliti mansuetudi¬
nis si mutent᷑. aliqͥ p̾t̃ dñm dorso nulłu reci¬
piunt. int̾fectis uł morientib dominᷤͤ lacri
ꝓꝑt̾ hoĩem lacrimarc q doloris affectũ senti¬
re. uñ in centauris equoꝵ ꝙ hominũ natã
ꝑmixta ẽ. solent enĩ etiã ex equoꝵ uł mesti¬

Expanded text:
 asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea cabo dictus, propter quod gradiens ungula inpressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi er hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum vel maesti
Abbreviated transcription (Latin):
mal qͥppe tardũ & nulla ratione renitens. sta¬
tim ut uoluit sibi homo substrauit. Onager
int̃p̃tatur asinꝰ ferus. oN. qͥppe greci asinũ uo¬
cant. agriã ferũ. hos affrica habet magnos
ꝙ indomitos. & in deserto uagantes. singuli
aũ feminarũ gregib p̾st̃. nascentibꝰ mascu¬
lis ⁊elant. ꝙ testiculos eoꝵ morsu detrun¬
cant. qd eauentes matres eos in secretis lo¬
cis occultant. Asinos archadicos dictos eo qd
ab archadia pͥmũ uect st̃ magni ꝙ alti. mi

Expanded text:
mal quippe tardum, et nulla ratione renitens, stamal quippe tardum, et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. 39. Onager interpretatur asinus ferus, ὄνον quippe Graeci asinum vocant, ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos, et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis, zelant, et testiculos eorum morsu detruncant, quod tamen caventes matres eos in secretis locis occultant. 40. Asini Arcadici dicti, quod ab Arcadia primum vecti sint magni et alti. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
uacca. Bubali uocati ꝑ diriuationẽ. qd sint
similes boũ adeo indomiti. ut ꝓferitate
iugũ ñ recipiant. hos affrica ꝓcreat. Hri
agrestes boues st̃ in germania. habentes cor¬
nua intantũ ꝓtensa. ut regiis mensis ĩsigni¬
ores ꝙ humiles fiant accubant. qr greci cami
bumile & breue dicunt. siue qr curuus ẽ dor¬
so. camur enĩ greco uerbo cur uĩi significat.
hos licet & alie regiones mittant. s arabia plu¬
rimos. differunt aũ sͥ. nã arabici bina tube¬
ra indorsohabent. reliq̃rũ regionũ singula.
Dromeda genꝰ ẽ cameloꝵ minoris qͥd̾e statu¬
re. s uelotioris. uñ & nom̃ habet. nã dromoᷤᷤ
grece. cursꝰ ꝙ uelocitas appellat᷑. centũ ⁊ am
Ruminatio aũ dicta. aruma eminente
dictꝰ. qiͣ asecdus. s hoc nom̃ qd̃ magis equis
ꝯueniebat ido hoc animal sũpsit. qr priꝰꝙͣ
eqͦs caꝑent hoĩes. huic p̾sidere ceꝑunt: ani¬

Expanded text:
vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis iores, et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile, et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. 36. Dromeda, genus est camelorum, minoris quidem staturae, 45 sed velocioris. Unde et nomen habet. Nam δρὸμος Graece cursus velocitas appellatur. Centum enim Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente dictus, quasi assedus; sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit, quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Ani
Abbreviated transcription (Latin):
nã in uictimis etiã etas ꝯsiderabat᷑. Tauriis
grecũ nom̃ ẽ sic̃ ꝙ bos. indiciis tauriniᷤᷤ co¬
lor fuluus ẽ uolueris ꝑmeitas. pilis in ꝯtͣriũ
uersis. caput circũplectunt. flexibilitate
qua uolunt. tergi duritia õe telũ respu¬
unt immiti feritate. Bouem greci boeti
dicunt. hunc latini trionem uocant. eo qd̾
t̾rã terat qiͣ terionẽ. Neutꝰ. trionũ hic mo¬
derator rusticꝰ. euiꝰ lattudo ẽ pellium a
mento aderura. Palearia dicunt᷑ apelle ipsa
qiͣ pellearia. qd̃ ẽ generositatis in boue signum.
Boum in sotiis exinua pietas. nã alter alterũ in¬
qͥrit. cũ qͦ ducere collo aratra ꝯsueuit. ⁊ freqͦn¬
ti mugitu pium testat᷑ affectũ. si forte defecerit.
Nacca dicta qiͣ boacca. ẽ enĩ ex qͣlitate mobi¬
liũ nominũ. sic̃ leo leena. draco dracena.
Nitulꝰ & uitula auiriditate uocati st̃. id ẽ
etate uiridi sic̃ uirgo. uituła gͦ dicunt par
uam ẽẽ & ñdu enixã. nã enixa uuenca ẽ id ẽ

Expanded text:
tas considerabatur. 29. Taurus, Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis, caput circumflectunt flexibilitate, qua volunt, tergi duritia omne telum respuunt immiti feritate. 30. Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum, si forte defecerit. 44 31. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, draco dracaena. 32. Vitulus, et vitula, a viriditate vocata sunt, id est, aetate viridi, sicut virgo. Vitula ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut
Abbreviated transcription (Latin):
sione Quadriꝑtitus est. qui constat ex mem¬
bris quatuor. Prima ꝓpositione. scda assump¬
tione &e una ꝓpositionis siue assumptionis
comunctione tercia ꝓbatione &. conclusio¬
ne. Quinq ꝑtirus est itaq qui constat ex
membris quinq. id est prima ꝓpositione scdã
ꝓbatione. quinta conclusione. Hunc cicero ita
facit in arte rethorica. si deliberatio & demon¬
stratio genera sunt causarũ. ñ possunt recte
partes alicuiꝰ generis cause putari. Eadem enĩ
res alii genus. alii pars esse potest. idem genꝰ
&e pars esse ñ potest. ce cetera quousq sillogis¬
mi huiꝰ membra claudantur. x.D

Expanded text:
sione. Quadripertitus est qui constat ex memsione. Quadripertitus est qui constat ex membris quattuor, propositione, assumptione et una propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, et conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, propositione et obatione, et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rethorica: 'Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari; eadem enim res alii genus, alii pars esse potest, eidem genus et pars non potest' uel cetera, quousque syllogismi huius membra claudantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit cum aliquoꝵ querela. quẽ iure. quẽ
loco. quẽ temꝑe. ñ est ausus. hunc imuria¬
alieno tempore cum ꝑiculo capitis ñ du¬
bitamtoccidere. Preterea scdm uictorinũ
enthimematis altera diffinitio est ex so¬
la propositione sicut iam dictũ est qus¬
ĩt autem qui a mundum dicunt sine diui¬
na amnuĩst ⁊tratione discurrere. ex sola conclu¬
sione ut ¶st st illucd uera est gͥ diuina sententia.
ex ꝓpositio ẽ ie &e assumptione ut est ilud si mni
mituꝰ est & ꝯccidit. inunicus autẽ est ce: quia illi
deest soroilusio. enthimema uocatur. Sequit᷑¬
epnteriema. Epicerema est. descendens de ra¬
tios qinatione latior & executior rhethoricis sil¬
losgismis. latitudine distans & ꝓductione ser¬
monis a dialecticis sillogismis. ꝓpt̾ qđ rhetho¬
rib datur. Hic autem constat t̾rib modis.
maticus sillogismꝰ est. qui constat membris
trib. idest ꝓpositione. assumptione conclu¬

Expanded text:
uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc ialieno tempore cum periculo capitis non dubitavit occidere. Praeterea secundum Victorinum enthymematis altera est definitio. Ex sola propositione, sicut jam dictum est, it autem qui mundum dicunt sine divina administratione discurrere. 15. Ex sola conclusione, ut est illud: Vera est igitur divina sententia. Ex propositione et assumicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthymema vocatur. Sequitur epichirema, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus. maticus syllogismus est qui constat membris tribus, id est, propositione, assumptione, conclu
Abbreviated transcription (Latin):
onis modi sunt duo. Primus enthimema
qui est imꝑfectus sillogisinus atq rethoricꝰ
Scd̃s epicerema qui est in rethoricus &e latuor
sillogisinus. Enthimematis inembra sunt
quinq. pͥmum conuincibile. scđm ostenta¬
bile. tercium sententiale. quartũ exemplabi¬
le. quintum collectiuum. Comuncibile est
qđ eiudenti ratione conuincit᷑ sicur fecit
cuius uitam si putetis ꝑ uos restitui posseno¬
litis. Ostentabile est quod certȩ rei demonstra¬
tione constringitur: sicut cicero in catilina.
uenit. Sententiale est. qđ sententia general
addicit. ut apud terentiũ. obsequiũ amicos
ueritas odium parit. Exemplabile est. qdđ
alicuiꝰ exempli comparatione euentũ simile
comminatur. sicut cicero in philippicis. te mi¬
ror antomi quoꝵ exempla imitaris eoꝵ exitũ
ñ ꝑtimescere Collectiuum est cum in unum
quȩ argum̃tata sunt colligunt. sicut ait ei¬
cero ꝓmilone. quem gͥ cum gr̃a noluit. hũs

Expanded text:
onis duo sunt modi. Primus enthymema, onis duo sunt modi. Primus enthymema, qui est imperfectus syllogismus, atque rhetoricus. Secundus epicherema, qui est in rhetoricis latior syllogismus. 9. Enthymematis membra sunt quinque: primum convincibile, secundum ostentabile, tertium sententiale, quartum exemplabile, quintum collectivum. 10. Convincibile est quod evidenti ratione convincit, sicut fecit cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam:uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tuta est. siue int̾ philosophos siue int̾ re¬
thores siue int̾ sermocinantes. Propositio
inductionis est. quȩ similitudines conce¬
lende rei. necesano umꝰ inducit aut pluriũ
Illatio inductionis est quȩ ⁊ assumptio dicit
quȩ rem de qua contendit᷑ & cuiꝰ tausa simi¬
litudines habite sunt introducit. Conclu¬
sio inductionis est. quȩ aut concessionẽ illatiõ¬
nis confirmat. aut quid ex ea conficiat᷑ decla¬
rat. Ranocinatio est. oratio qua id de quo q̃stio¬
est compbatur Enthumema gͥ latine int̾pre¬
tatur mentis conceptio quem imꝑfectũ sillo¬
gismum solent artigraphi nuncupare. Nã
in duab partib eius argum̃ti forma consi¬
stit. quando id qđ ad fidem ꝑtinet faciend̾a
utitur sillogismoꝵ lege p̾terita. ut est illud.
Ex sola enim ꝓpositione ce conclusione constat
esse ꝑfectum unde magis rhethorib qͣm di¬
alecticis conuenire iudicatũ est. Ranocinati¬

Expanded text:
tuta est, sive inter philosophos, sive inter rhetuta est, sive inter philosophos, sive inter rhetores, sive inter sermocinantes. Propositio inductionis est quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit, aut plurium. 6. Illatio inductionis est, quae et assumptio dicitur, quae rem de qua contenditur et cujus causa similitudines habitae sunt introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis 83 confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio qua id de quo est quaestio comprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus ejus argumenti forma consistit, quando eo quod ad fidem pertinet faciendam utitur, syllogismorum lege praeterita, ut est illud: dum. Ex sola enim propositione constat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis convenire judicatum est. 8. Ratiocinati
Abbreviated transcription (Latin):
ce latine argum̃tatio
appellatur. Argum̃tatio autẽ dicta ẽ
quasi argute mentis oratio. qua inuen-
tum ꝓbabile exequit᷑.Sillogismꝰ gͥ est ꝓpo¬
sitionis. & assumptionis confirmationisq
extrema conclusio. aut ex ambigentis incer¬
to. aut ex fidutia comꝓbantis. Constat aut̃
trib partib ꝓpositione. assumptione. con¬
clusione. Y ropositione utputa qđ bonũ est
turpem usũ habere ñ potest consentit au¬
diens. assumpsit ille pecunia turpem usũ
habet concludit᷑ ergo pecunia bonũ ñ est.
Sillogismis gͦ ñ solum rethores. s maxime¬
mat. confiriet. concludat: quȩ ut dixi¬
mus ꝓpriȩ artis dialecticȩ & rhethoricȩ st̃.
Sillogismoꝵ apud rethores principalia ge¬
nera duo sunt. inductio. & ratiocinatio. In¬
ductionis sunt membra tria. Prima ꝓpositio
scła illatio quȩ ce. assumptio dicitur tercia
conclusio. Inductio est uł oratio quȩ reb ñ
dubiis captat assensionem eiꝰ cum quo insti¬

Expanded text:
ce, latine, argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi arguttum probabile exequimur. Syllogismus igitur est propositionis et adsumptionis confirmationisque extrema conclusio aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia conprobantis. Constat enim tribus partibus: propositione, adsumptione, conclusione. Propositione, ut puta, quod bonum est, turpem usum habere non potest'. Consensit audiens; adsumpsit ille 'pecunia turpem usum habet'. Concluditur, 'ergo pecunia bonum non est'. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maximemat, confirmet, atque concludat, quae, ut diximus, propria artis dialecticae, atque rhetoricae sunt. 4. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio, et ratiocinatio. Inductionis membra tria sunt: prima propositio, secunda illatio, quae et assumptio dicitur, tertia conclusio. 5. Inductio est quae rebus non dubiis captat assensionem ejus cui insti
Abbreviated transcription (Latin):
stella occidentali dicta. Sita ẽ aũ int̾ affricã
& galliã a septentrione pireneis montibus
clausa. reliquis partib undiq mari ꝯclusa
salubritate. celi equalis om̃iũ frugũ generi¬
buis fecunda. gẽmarũ metalloꝵq copiis di¬
tissima. int̾fluunt eã flumina magna. bo¬
etis mineus. hiberus. & tagus aurũ trahens
ut pactulꝰ. habet ꝓuintias sex. tarraconensẽ
cartaginensem. lusitaniã. galliciã. betic̃a.
ꝙ transfreta in regione affrice tinguitaniã.
Due st̃ aũ hispaniȩ citerior q̃ in septentrio¬
nis plagã a pireneo usq ad cartaginẽ porri.¬
gitur. ulterior q̃ in meridiem a celtiber i usq
ad gaditanũ fretũ extendit᷑. Citerior aũ &e
ulterior dicta. qiͣ citra & ultra. s eitra qiͣ cir¬
ca trã. & ultra uł qd̃ ultima. uł qd̾ ñ sit post

Expanded text:
stella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam stella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna: Baetis, Mineus, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconensem, Cartaginensem, Lusitaniam, Galliciam, Baeticam, et trans freta in regione Africae Tingitaniam. Duae sunt autem Hispaniae: Citerior, quae in septentrionis plagam a Pyrenaeo usque ad Cartaginem porrigitur; Ulterior, quae in meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et Ulterior dicta quasi citra et ultra; sed citra quasi circa terras, et ultra vel quod ultima vel quod non sit post
Abbreviated transcription (Latin):
na. Gallia a candore ppłi nũcupata ẽ. Galla enĩ
grece lac dĩ. Montes enĩ & rigor celi ab ea par¬
te solis ardorẽ excludunt. qͦfsit ut candor
corpoꝵ ñ coloret᷑. hanc ab oriente alpiũ iuga
tuent᷑. ab occasu oceanꝰ includit. a meridie
p̃rupta pirenei. aseptentrione rheni fluenta.
atꝙ germania. eurꝰ initiũ belgiea finis aqͥta¬
niafst aũ regio glebe ub̃rima. ac pabulosa ⁊ ad
usũ animantiũ aꝑta. fluminib qͦ ꝙ fontibꝰ ir
rigua. ꝑfusa duob magnis rheno &e rodano
fluuiis. Belgis aũ ciuitas ẽ galliȩ. a qͣ belgica
ꝓuincia dicta ẽ. cis alpina qr circa alpes. trais¬
alpina id ẽ trans alpes ꝯt᷑ septentrionẽ. rethia
uͦ qd̾ sit uixta rhenũ. Aquitana aũ ab ob¬
liquis aqͥs ligeri fluminis appellata. qui ex
pluruna parte terminꝰ eiꝰ ẽ. eamq pęne in
orbẽ cingit. Hispania priꝰ ab hibero amne.
hiberia nũcupata ẽ. postea ab hispano hispa¬
nia ꝯgnonunata ẽ. Ipsa ẽ &e uera hesꝑia a uesꝑo

Expanded text:
est. Gallia a candore populi nuncupata. Gala enim Graece lac dicitur. Montes et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt. Quo fit, ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium juga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania, cujus initium Belgica finis. Aquitania est regio gleba uberi usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus rigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero
Abbreviated transcription (Latin):
undiq septa ẽ mari. ab oriente enĩ mirte
um habet. mare. ab euro grecũ. a meridie
ioniũ. ab affrico ꝙ occasu cassiopas insulaᷤ
a sola septentionali parte. macedoniȩ uł
attice t̾re adiungit᷑. huiꝰ caput ẽ corinthꝰ
grecie decus. in achus ẽ achaiȩ fluuiꝰ. Ar¬
chadia sinꝰ achaie ẽ. ut platani foliũ int̃
ioniũ & egeũ mare exposita. ꝙͣ. archas iouis
& caliste filiꝰ pelasgis in dictionẽ redactis
ex suo nomine archadiã nuncupauit.

Expanded text:
undique septa est mari. Ab oriente enim habet undique septa est mari. Ab oriente enim habet Myrteum mare, ab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adiungitur. Huius caput est urbs Corinthus Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia vero sinus Achaiae est, ut platani folium inter Ionium et Aegeum mare exposita, quam Arcas, Iovis et Callisto filius, Pelasgis in dicionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
patria achillis &e origo laphitarũ fuit. de
qͥb fert᷑ qd̃ hi pͥmo equos frenis domue¬
rt̃ uñ & centauri dicti st̃. In thessalia pͥ¬
mũ solidi aurei facti st̃. domandoꝵ qͦ eqͦ¬
rũ usus p̾mũ reꝑtꝰ ẽ. Macedoniȩ in exor¬
dio ab emathio rege emathiȩ nom̃ erat. s
macedo deucalionis maternꝰ nepos postqͣ
ibi accepit pͥncipatũ. mutauit uocabulum
macedoniãq a suo noĩe dixit. Est aũ ꝯfinis
ab oriente egeo mari a meridie achaie. ab
occasu dalmatie. a septentrione moesie. pa¬
tria alexandri magni & regio aureis ueniᷤ.
argentiq optima. lapidẽ quẽ peaniten
uocant ista gignit. Alons olympꝰ in ea est.
qͥ in excellenti uertice tantꝰ attollit᷑. ut
in cacumine eiꝰ nec nubes nec uenti senti¬
ant᷑. Achaia ab acheo rege ꝙ urbs ce ꝓrrim¬
tia appellata. hec pene insula ẽ. nã absꝙ sep¬
tentrionali parte qua macedonie uingit᷑.

Expanded text:
patria Achillis et origo Lapitharum fuit, de patria Achillis et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur quod hi primo equos frenis domuerunt, unde et Centauri dicti sunt. In Thessalia primum solidi aurei facti sunt, domandorum quoque equorum usus primum repertus est. Macedoniae in exordio ab Emathio rege Emathiae nomen erat, sed Macedo Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae; patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argentique opima. Lapidem quem paeaniten vocant ista gignit. Mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus adtollitur ut in cacumine eius nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata. Haec pene insula est; nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae iungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa. dũ cathinꝰ agenoris filiꝰ europ̃ã
sororẽ a ioue raptã ex p̃cepto genitoris
quereret. nec reppiret: patris irã formidais¬
ꝯfirmato animo elegit exiliũ. nã bouiᷤᷤ for¬
te. ospecte secutus uestigia amplexus ẽ sedẽ
u̾ illa recubuerat. sicq locũ de noĩe bouiᷤ
boetiã nominauit. uͥ & tbebas urbẽ ꝯstru¬
.xit. in qua olim eiuilia bella detonuert̃.¬
& uͥ nati st̃ apollo & hercules maior ille the¬
banus. Fade̾ est eonia uocata a fonte qͦdã
apollinis ꝙ musis ꝯsecrato. qͥ in eadẽ boetia ẽ.
Peloponensis scdã pars elladis. a pelope rege
antiq uocata. Thessalia a thessalo rege ⁊g¬
nominata q̃ ad meridianã plagã mace¬
donie ꝯiuncta ẽ. cuiꝰ a tergo pieria ẽ. Mul¬
ta in thessalia flumina. ꝙ ciuitates. Moppida.
int̾ qͣs p̃cipue thessaloniea ẽ: ibi ẽ ⁊ mons
parnasus qͦnda apollini ꝯsecratꝰ. Tessalia

Expanded text:
ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam sororem a Iove raptam ex praecepto genitoris quaereret nec repconfirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte comspecte secutus vestigia amplexus est sedem ubi illa recubuerat; sicque locum illum de nomine bovis Boetiam nominavit; ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim ciet ubi nati sunt Apollo et Hercules maior ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnensis secunda pars Helladis a Pelope regnata atque vocata. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae ad meridianam plagam Macedoniae coniuncta est, cuius a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina et civitates et oppida, inter quae praecipue Thessalonica: ibi est et mons Parnasus quondam Apollini consecratus. Thessalia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pirrus horestis. insidiis andromacham
helenꝰ suscepit. tenuitq regnũ priuigni
qͥ successerat patri a qͦ mollosia dicta ẽ pars
epyri. ꝙͣ helenus postea a fratre chaone.
quẽ in uenatu ꝑ ignorantiã dr̃ occidisse
chaoniã nominauit. qiͣ ad solatiũ frĩs extncti.
Elladas a rege ellana deucalionis & pyrre fi¬
lio. a qͦ & priꝰ greci ellenes nũcupati sunt.
psa ẽ & attica tra atta priꝰ dicta. nã granꝰ
qͥdã grecie fuit indigena. ex cuiꝰ filia attis
nomine attica t̾ra uocata ẽ. hec int̾ macedo¬
niã & achaiã media iacet. Archadie a sep¬
tentrionali parte ꝯiuncta. ipsa ẽ ꝙ uera
grecia uͥ fuit athene ciuitas mater lib̾aliũ
litteraꝵ. & philosophoꝵ nutrix. qua nichil
habuit grecia clariꝰ aut nobiliꝰ i ea ẽ &
marathoniꝰ campꝰ opinione qͦndã prelii
cruentissimꝰ Elladas aũ due st̃ ꝓuintie
boetia ꝙ peloponensis. Boetia aũ dicta hac

Expanded text:
est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium fratris extincti. Hellas dicta a rege Hellene, Deucalionis et Pyrrhae filio, a qIpsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae: Boeotia et Peloponnensis. Boeotia autem dicta hac
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ regionẽ olim bersoliũ ppłs massagete.
sarmate. scyte. & alie plurime nationes in¬
coluert̃. ampla ẽ enĩ idoq plurunas ꝯtinu¬
it gentes. hebrũ fluuiũ trachia fundit. qui
etiã gentes barbaroꝵ plurimas tangit. Gre¬
cia a greco rege uocata qͥ cunctã eã regionem
regno incoluit. st̃ aũ ꝓuintie. grecie septẽ.
Quarũ p̾ma ab occidente dalmatia. inde epy¬
rus. inde elladas. inde. thessalia. inde macedo¬
nia. inde achaia. & duȩ in mari creta ce ci¬
clades. Illiricus aũ generalit̃ om̃is grecia ẽ.
Dalmatia adelmi maxima eiꝰdẽ ꝓuintie ciui¬
tate traxisse nom̃ existimat᷑. Adheret aut̃
ab oriente macedonie a septentrione moes¬
sie. ab occasu histria terminat᷑. a meridie
uͦ. adriatico sini claudit᷑. Epiros apirro a¬
chillis filio nũcupata. cuiꝰ pars chaonia q̃
ante molosia dicta ẽ a moloso filio pirri
quẽ de andromacha habuit. S pꝰꝙͣ occisꝰ

Expanded text:
Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimae nationes incoluerunt; ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium Thracia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dalmatia a Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus
Abbreviated transcription (Latin):
sontes ꝙͦ feras. ꝙ ursos. atq alces parturit.
Mittit & gẽmas. cristallũ. & sueinũ. callaicũ
qͦ uiridẽ ꝙ ceraunrũ candidũ. Duȩ st̃ aũ
germanie. suꝑior iuxta septentrionale oce¬
anũ. inferior circa rhenũ. ꝓuinciaꝵ aũ qͣs
danubiꝰ a barbarico ad medit̾raneũ mare
secludit. prima ẽ moessia a messiũ ꝓuen¬
tu uocata. uñ & eã uete̾s cereris horreum
nũcupabant. hec aũ ab oriente ostiis danu¬
bii iungit᷑. ab euro uͦ trachie. a meridie ma¬
cedonie. ab occasu histrie. copulat᷑. ptꝰ mo¬
essiã aũ pannonia ẽ. Inde noricuis ager fri¬
gidꝰ & parcidꝰ fructuos ptꝰꝙͣ reticus frugib
ferax. qui excipit galliã belgicã. Trachiȩ ti
r̃t. huic ab oriente ꝓpontis & urbs ꝯstantino¬
polis opposita ẽ.a septentrione uͦ hister flu¬
uiꝰ obtendit᷑. a meridie aũ egeo mari ad
heret. ab occasu macedonia illi fubiacet.

Expanded text:
sontes quoque feras et uros atque alces parturit. sontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candidum. Duae sunt autem Germaniae: superior iuxta septentrionalem Oceanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare secludit: prima est Moesia, a messium proventu vocata; unde et eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab oriente ostiis Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedoniae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricugidus et parcius fructuosus, post quem Rheticus frugibus ferax, qui excipit Galliam Bellicam Belgicam. Trunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis opposita est. A septentrione vero Ister obtenditur, a meridie haeret, ab occasu Macedonia illi subiacet.
Abbreviated transcription (Latin):
a flumine. tanai deseendens ab occasu ꝑ
septentr ionale oceanũ usꝙ in finẽ hispan
cuuiꝰ pars orientalis & meridiana a ponto ꝯsur¬
gens tota mari magno ꝯiungit᷑. & in ĩsulaᷤᷤ
gades finit᷑. Prima europe. regio seythia m¬
ferior q̃ a meotidis paludib incipiens int̾
danubiũ &e oceanũ septentrionałe usq ad
germaniã porrigit᷑. q̃ t̾ra generalit̃ ꝓꝑter
barbaras gentes qͥb inhabitat᷑ barbarica d̃r.
Huiꝰ pars pͥma alania ẽ. q̃ ad meotidas paludes
ꝑtingit. post hanc dacia uͥ & gothia. deinde
germania u̾ plurimã partẽ sueui incoluert.
Germania pe¬
Germania post scytbiã inferiorẽ a danubio
int̾̃ rhenũ fluuiũ oceanũq ꝯclusa. cingit᷑
a septentrione. & occasu. oceano. ab ortu uͦ
danubio. a meridie rheno flumine dirimit᷑.
t̾ra hec diues uiriũ ac popłis innumerosis
& immanib. uñ & ꝓpt̾ fecunditatẽ gignen
doꝵ ppłoꝵ germania dicta ẽ.gignit aues
hercanias. quax penne nocte ꝑlucent. bi¬

Expanded text:
Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum sr barbaras gentes, quibus inhabitatur, barbarica dicitur. Hujus pars una Alania est, quae ad Maeotidas paludes pertingit: post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa, cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur; terra dives virium, ac populis numerosis et immanibus. Unde et propter fecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bi
Abbreviated transcription (Latin):
uir gulta. uł umbras. st̃ aũ causa ũbraꝵ. Deli
nodist̃ ex qͥb frondes exeunt. Radix appellat᷑
qd̾ qiͣ radiis qͥbda fixa t̃ris in ꝓfunda dimergi¬
tur. nã phisici dicrint parẽ ẽẽ altitudinẽ radi¬
cũ ce arboꝵ. alii radicẽ a similitudine radioꝵ
dictã putant. uł qr si eradat᷑ ñ repullulat.
Truncꝰ ẽ statura arboris insistens radici. sortĩt
uetẽs coruc̃e uocabant. dictꝰ aũ cortex qd̃ corio
lignũ tegat. liber ẽ corticis pars interior dictis
a liberato cortice id ẽ ablato. Est enĩ mediũ qͥd¬
dã int̾ lignũ &e corticẽ. Rlami st̃ qͥ de trunco
manant sic̃ a ramusculis cetã. Surculi st̃ ap̃¬
cisione serre nũcupati. Hirgultũ ẽ qd̾ de ra¬
dice pullulat. Namꝰ qͥ de ipso robore arboris.
turga q̃ de ramis. ꝓpͥe aũ uirgultũ appellat᷑
qͣd̾ ad radicẽ arboris naseit᷑. e qiͣ mutile abas

Expanded text:
virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur et qu
Abbreviated transcription (Latin):
se frondib. lucus ẽ densitas arboꝵ solo lum̃ dera¬
hens tropo antifrasi eo qd ñ luceat. siue aluce
qd̃ in eolucebant funalia uł cerei ꝓpt̃ nemoꝵ um
bras. Saltus ẽ densitas arboꝵ alta. uocata hoc nõs
eo qd̃ exiliat in altũ &e in sublime ꝯsurgat.An¬
aria secreta nemora dicta. qd̃ ibi auesfrequentis
Recidiua arboꝵ st̃. q̃ aliis sectis repullulant aliim
cidiua arboꝵ a cedendo dicunt. qr ptꝰ casũ naseni¬
tur. alii a recidendo & repullullando dixert̃ s
recidiuum mors aut casus. Insitio d̾r. cũ filso
trunco surculꝰ fecunde arbors sterili inseritis
aut ocłoꝵ impositio cũ inciso cortice libro alie¬
ne arboris germ̃ immittit᷑. Plante st̃ de arbo¬
rib. plantaria uͦ q̃ ex seminib natast̾ eũ radi¬
cib. & a t̾ra ꝓpͥa tͣnsferunt᷑. Cespites fruticesst̃
qiͣ cuspides. uł qiͣ circa pedes. frondes. qd̾ ferat

Expanded text:
sae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrasae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine eo quod exiliat in altum et in sublime consurgat. Aviaria secreta nemora, dicta quod ibi aves frequentant. Recidiva arborum sunt quae aliis sectis repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittitur. Plantae sunt de arboribus; plantaria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant
Abbreviated transcription (Latin):
rboꝵ nom̃ siue herbarũ ab arius inflexum
credit᷑. eo qd̾ t̃ris fixis radicibꝰ adhereant. U¬
traq aũ ido sͥ pene similia st̃. qr ex uno alterũ
gignit᷑. nã dũ sementẽ in trã ieceris. herba priꝰ
orit᷑. dehine confota surgit in arborẽ. & infra
paruũ tẽpꝰ ꝙͣ herbã uideras arbustã suspicis.
Arbusta arbor nouella &e tenera inqͣ insertio
fieri potest. & dicta arbusta. qĩ arboris hasta.
Alii arbustũ locũ in qͦ arbores st̃ uolunt aceh
sic̃ salictũ sic ce uirectũ u̾salices. & uirgule
bores dicimꝰ. poma uͦ neutro fr̃uterbreuis et
appellatꝰ. qd̃ trã fronde tegat. cuiꝰ plurale noñ
frutecta. Arbor alta ẽ. silua uͦ spissũ nemꝰ obreu
S ilua dicta qiͣxilia qd̃ ibi ligna cedant᷑ ña qn¬
ci xilion lignũ dicunt. Multa enĩ latina nõa
grecã plerũq ethimologiã recipiunt. Demꝰ ã
numinib nũcupatũ. qr pagani ibi idola isecia¬
bant. Sunt enĩ nemora arbores maiores. umbro¬

Expanded text:
rum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris fixis radicibus adhaerent. Utraque autem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae bores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeci ξύλον lignum dicunt. Multa enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbro
Abbreviated transcription (Latin):
&e legati utunt᷑. flagella dicunt᷑. ut p̃diximꝰ sũme
cunt᷑ inde ẽ ad nos boc nom̃ ꝑ diriuationẽ tnsia¬
tũ. fores nominati. qd̾ cito defluant de arboribꝰ
qꝙͣ flnoresuł qd cito soluat᷑. In his duplex grã colo¬
ris &e odoris. Austro enĩ flores soluunt᷑. ⁊ epbiro
siunt. Germ̃ dicimꝰ surculũ pregnantẽ a generan¬
do. uñ &e generatio. fructꝰ nom̃ accepit a frumi¬
ne. id ẽ eminente gucturis parte qua uescim᷑
uñ ce fruges. fructꝰ aũ ꝓpͥe dicunt᷑ agroꝵ. ⁊ arbo¬
latiue uocari fructũ. Poma dicta ab opimo id ẽ
a copie ub̾tate. Matura dicunt᷑ qd̾̃ apta sint ad
manducandii. sic & immatura qr priꝰꝙͣ matura
fiant. dura st̃ ad mandueandu. ligna dicta qr
lum̃ det. Hastula a tollendo nũcupata. fomes
bastule ambuste. aut ligna cauata. a fungis noĩe
accepto qd̃ ita capiat. ignẽ. de qͦ uirgiliꝰ. rapuitq¬
titionẽ appellat. extractũ foco semiustũ s extin¬

Expanded text:
ac legati utuntur. Flagella dicuntur summae cuntur. Unde est ad nos per derivationem translatum. Flores nominati quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia, coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a generando unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte, quo vescimur; unde et fruges. Fructus proprie dicuntur agrorum et arbolative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum. Ligna dicta quia lumen det. Astula a tollendo nuncupata quasi astulae ambustae, aut ligna cavata; a fungis nomen acceptum, quod ita capiat ignem. De quo Vergiliutitionem appellat, extractum ex foco, semiustum et exstin
Abbreviated transcription (Latin):
ec qͥppe spectacula crudelitatis e inspecho
uanitatũ ñ solũ hominũ uitiis s &e dȩmoni
no cũ circensi insama. cũ impudicitia mha¬
tri. cũ amphitheatri crudelitate. cũ atrocti¬
te arene. cũ luxuria ludi. Dm̃ enĩ negat qu
talia p̃sumit. sidei xp̃ianȩ p̾uaricator effit̃
qͥ denuo appetit qd̾ in lauachro ĩa pride
nuntiauit id ẽ diabolo. ⁊ pompis. Soꝑiuꝰd¬

Expanded text:
ec quippe spectacula crudelitatis, et inspectio vanitatum, non solum hominum vitiis, sed et daemonum no cum circensi insania, cum impudicitia theatri, cum amphitheatri crudelitate, cum atrocitate arenae, cum luxuria ludi. Deum enim negat, qui talia praesumit, fidei Christianae praevaricator effectus: qui id denuo appetit, quod in lavacro jam pridem renuntiavit, id est, diabolo cum pompis