comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menta conficiendi officiũ tepetant. Hi &¬
enĩ quãuis inter fideles uitã expectent
ȩternã: ñ tamen scripturã gradus sui quĩ
repetere nequeunt inter ꝑfectos sacerdotes
inueniunt. Om̃is multitudo quasi unus
milia trecenti triginta septẽ. Nota gr̃am¬
primitiuȩ ȩccłȩ in qua multitudinis cre¬
dentium erat cor & anima una. etiã ix
hoc transmigrantiũ coetu reꝑiri. ita ut
cũ tantus esset ęxercitus. qͥ ꝓpe qͥnqͣginta
miliũ summã compleret. & hic diuersi
gradus & conditionis existens: nichilonuuꝰ
om̃is multitudo obeandẽ fidem & dile¬
ctionem quasi unus esse homo uideret᷑.
donante illo qui habitare facit unanunes
in domo. Serui autẽ & ancillȩ redeuntium
de babylone in ierłm: illor in eccła typũ
tenent. qui ꝓfectu quidẽ uite emendatio¬
ris uitia suꝑare. ac uirtutũ culmen ascen¬
dere satagunt. necdũ tamen ipsi sibi add
ꝓuidendam uiã uitȩ regularis sufficius̃

Expanded text:
menta conficiendi officium repetant. Hi ementa conficiendi officium repetant. Hi etenim quamvis inter fideles vitam exspectant aeternam, non tamen scripturam gradus sui, quem repetere nequeunt, inter perfectos sacerdotes et eruditus omnis multitudo quasi unus milia trecenti triginta et septem et primitivae Ecclesiae, in qua multitudinis credentium erat cor et anima una , etiam in hoc transmigrantium coetu reperiri: ita ut cum tantus esset exercitus, qui prope quinquaginta milium summam compleret, et hic diversi gradus et conditionis existens, nihilominus omnis multitudo ob eamdem fidem et dilectionem, quasi unus esse videretur homo, donante illo qui habitare facit unanimes in domo. Servi autem et ancillae redeuntium de Babylone Jerusalem, illorum in Ecclesia typum tenent, qui profectu quidem vitae emendatioris vitia superare, ac virtutum culmen ascendere satagunt; necdum tamen ipsi sibi ad providendam viam vitae regularis sufficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑfectus. Fadem cautela filii trans¬
migrationis erga sacerdotes agunt. qua
& erga popłm egisse referuntur. CurabaNł̃
nanq multũ. ut sine confufione pates¬
ceret. qui uere ad popłm isrł̃ uł ad sacer¬
dotale genus ꝑtinerent. qͥ autẽ suspecti.
aut certa ꝓselitorũ hoc est aduenarum
essent stirpe ꝓcreati. Itaq sacerdotes suspe¬
ctos ab altaris quidem officio usq dũ cer¬
tius eorũ origo daresceret amouert̃. sed
nichilominus in societate transmigrantiũ
unanima secũ pace seruabant. Iuxta sensũ
uͦ mosticũ quȩrunt filii sacerdotum de
captiuitate babylonia ascendentes scripturã
genealogie suȩ. & ñ inuenientes de sacer¬
dotio eiciuntur. cũ ipsi altaris ministri
tanta in scelera. tãue infanda doginata
decidunt. ut & si poenttendo ad salutem
animȩ redeant: non tam̃ digni fieri
possint qui ad sacrũ quẽ ꝑdidere gradũ
ꝓmoueantur. ac docendi in eccła siue sacra¬

Expanded text:
atque perfectus. atque perfectus. migrationis erga sacerdotes agunt, qua et erga populum egisse referuntur. Curabant namque multum, ut sine confusione patesceret, qui vere ad populum Israel vel ad sacerdotale genus pertinerent; qui autem suspecti, aut certa proselytorum, hoc est advenarum, essent stirpe procreati. Itaque sacerdotes suspectos ab altaris quidem officio, usquedum certius eorum origo claresceret, amoverunt; sed nihilominus in societate transmigrantium unanima secum pace servabant. Juxta sensum vero mysticum, quaerunt filii sacerdotum, de captivitate Babylonica ascendentes, scripturam genealogiae suae, et non invenientes de sacerdotio ejiciuntur; cum ipsi altaris ministri tanta in scelera, tamve infanda dogmata decidunt, ut si poenitendo ad salutem redeant animae, non tamen digni fieri possint, qui ad sacrum quem perdidere gradum promoveantur, ac docendi in Evangelio, sive sacra
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ascendunt. sunt plerunq nonnulli
grauiorib peccatis astricti. qͥ adeo abõi
actu pietatis & castitatis uident᷑ aliena¬
ti. ut nil ꝓrsus bonitatis ac religionis
quã a doctorib scĩs acceꝑant in eis reman.¬
sisse uideatur. De quib quid aliud di¬
cendum. quã non posse eos indicare. utrũ
facti sunt. acsi innullo unquam ad se¬
men scm ꝑtinuissent. Qui tam̃ peniten¬
do nonnunquã adeo corriguntur. ac
meliorẽ conuertunt᷑ ad uitã: ut nume.¬
rus eoꝵ inter ueros isrłitas in quib do¬
lus non est merito conscribat᷑ in celis.
Et de filiis sacerdotũ. filii obia. filii ac.
cos. filii berzellai. qui accepit de filiab
berz ellai galaditis uxotẽ. & uocatus est
nomine eius. Hi quesierunt scripturã
genealogiae suȩ & non inuenerunt. &
eiecti sunt de sacerdotio. Et dixit ather¬
satha eis. ut nͦ manducarent de scis
scõrum. donec surgeret sacerdos doctus

Expanded text:
Domini ascendunt. Sunt plerumque nonnulli Domini ascendunt. Sunt plerumque nonnulli gravioribus peccatis astricti, qui adeo ab omni actu pietatis et castitatis videntur alienati, ut nihil prorsus bonitatis ac religionis, quam a doctoribus sanctis acceperant, in eis remansisse videatur. De quibus quid aliud dicendum, quam non posse eos indicare, utrum facti sunt, ac si in nullo unquam ad semen sanctum pertinuissent; qui tamen poenitendo nonnunquam adeo corriguntur, ac meliorem convertuntur ad vitam, ut numerus eorum inter veros Israelitas, in quibus dolus non est, merito conscribatur in coelis . Et de filiis sacerdotum, filii Thobia, etc.cepit de filiabus Berzellai Galaaditis uxorem, et vocatus est nomine eorum: hi quaesierunt scripturam genealogiae suae, et non invenerunt, et ejecti sunt de sacerdotio. Et dixit Athersatha eis ut non comederent de sancto sanctorum, donec surgeret sacerdos doctus
Abbreviated transcription (Latin):
quaginta duo. Hoc in loco etiã uxta
litterã gr̃a dĩ qua & in ueteri testam̃to
gentiles ad salutẽ recipiebant᷑ ostendit᷑.
dũ exposito catalogo eoꝵ quos ueracit᷑
ad popłm dĩ ꝑtinere constabat. adiun¬
cti sunt etiã aliqui ex eis qui utrũ ex
istł au ex ꝓselitis essent ignorabat᷑. eorũq
simtil inter filios isrł numerus exponit᷑.
Quia & si oblongã separationẽ patrũ suoꝵ
a templo uł popło dei quomͦ ad eũ ꝑtine¬
rent indicare nequiuerant: tamen quia
data generali licentia de captiuitate
ascenderant. & cũ eis qui certũ ex isrt
semen duxerant ad edificandũ dõ tẽplũ
ꝓꝑabant. recpiebant᷑ ab illis ut socii:
Gaudebant nanq eos obamorẽ cõmunis
fidei & religionis habere uelut fr̃s & notos.
tã &si obincertitudinẽ originis carnalis
uidebant᷑ eos minus cognitos habuisse.
Porro in sensu sp̃uali. inter poenitentes
qui lib̾ati a captiuitate uitiorũ ad edifi¬
candam uel in seipsis uł in aliis domũ

Expanded text:
a, etc. Hoc in loco etiam juxta litteram, gratia Dei, qua et in Veteri Testamento gentiles ad salutem recipiebantur, ostenditur. Dum exposito catalogo eorum quos veraciter ad populum Dei pertinere constabat, adjuncti sunt etiam aliqui ex eis, qui utrum ex Israel an ex proselytis essent, ignorabatur, eorumque simul inter filios Israel numerus exponitur. Qui etsi ob longam separationem patrum suorum a templo vel populo Dei, quomodo ad eum pertinerent, indicare nequiverant; tamen quia, data generali licentia, de captivitate ascenderant, et cum eis qui certum ex Israel semen duxerant, ad aedificandum Deo templum properabant, recipiebantur ab illis ut socii. Gaudebant namque eos ob amorem communis fidei et religionis habere velut fratres et notos, tametsi ob incertitudinem originis carnalis videbantur eos minus cognitos habuisse. Porro in sensu spirituali, inter poenitentes, qui liberati a captivitate vitiorum, ad aedificandam, vel in seipsis vel in aliis, domum
Abbreviated transcription (Latin):
łt coetera. Q de pͥncipib patrũ cũ ingre¬
derentur templũ dñi qđ est in ierłm.
sponte obtulerunt in domũ dñi ad con¬
struendam eã in loco suo. Scđm uires suas
dedert̃ impensas oꝑis auri solidos quadra
gunta & mille. argenti innas quinq mi¬
lia. & uestes sacerdotales centũ. Magnę
indiciũ deuotionis est. cũ quis ñ debitas
tantũ oblationes. id÷ dñi lege preceptas.
sed insuꝑ alia quorũ ñ prȩcptũ s. confiliũ
accepit donaria. & sua sponte diuinȩ ma-¬
iestatis obtutib offert. Pręceptũ nanq est
ñ homicidiũ facies. ñ adulterabis. noꝵ

Expanded text:
 Et de principibus patrum, cum ingrederentur templum Domini, quod est in Jerusalem, sponte obtulerunt in domum Dei ad exstruendam eam in loco suo. Secundum vires suas dederunt impensas operis, auri solidos sexaginta millia et mille, argenti minas quinque millia, et vestes sacerdotales centum.indicium devotionis est, cum quis non debitas tantum oblationes, id est, Domini lege praeceptas, sed insuper alia, quorum non praeceptum, sed consilium accepit, donaria sua sponte divinae majestatis obtutibus offert. Praeceptum namque est: Non homicidium facies, non adulter
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ trib solũm que quond̃ isił uocabant̃
ad distinctionẽ duarũ triuũ que uida
uocabant᷑: sed om̃s generalt qui ex capti¬
uitate ascenderant. fuie e uida & benia¬
min. seu de aliis tribuius originẽ du¬
centes. Iam decẽ tribus: in assyrios tuns¬
migtatis & samaritis in tertã eoꝵ substiu¬
tis: quicunq remanserant dereliquert̃
ac fregert̃ om̃ia simulachra. & integro
ex corde dño seruire. atq in templũ hosti¬
as suus offerre cocꝑunt. ut uerba dierũ
manifes ꝓbant. ubi scriptũ est. Abstulit
gͦ iosia sunctas abominationes de uniu̾sis
region: filiorũ istł̃. & fecit om̃s qui re¬
sidui ant in isrł seruite dño dõ suo.

Expanded text:
 quae quondam Israel vocabantur, ad distinctionem duarum tribuum, quae Juda vocabantur; sed omnes generaliter qui ex captivitate ascenderant, sive ex Juda et Benjamin, seu de aliis tribubus originem ducentes. Nam decem tribubus in Assyrios transmigratis, et Samaritis in terra eorum substitutis, quicunque remanserant, dereliquerunt ac fregerunt omnia simulacra, et integro ex corde Domino servire, atque in templum hostias suas offerre coeperunt; ut Verba dierum manifeste probant, ubi scriptum est: Abstulit ergo Josias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israel, et fecit omnes qui residui erant in Israel servire Domino Deo s
Abbreviated transcription (Latin):
cta reficienda. aut quecunq fuissent
uexita ꝑ eos denuo de sacra pecunia re¬
staurabantur. Quod autẽ de uasis supra
diximus. idem nunc de popło dicendũ.
Quod̃ ideo scriptura tã uigilant᷑ distin¬
xerit. quot de qua generatione captiuor
patriã soluti redierint: ut ex eo admone¬
remur. quanta certitudine dñs summã
electorũ suorũ in libro uite conscribat.
& uelut in albo celi consignet. qͦt animas
quiq fideliũ uel prȩdicando. uel bonorũ
exempla oꝑum monstrando aberrore con¬
uerterint: ꝓ quib singulis certa meitede
illos qui conuerterant remuneret.:
Et hi qui ascenderunt de thelmela. the

Expanded text:
cta reficienda, aut quaecunque fuissent cta reficienda, aut quaecunque fuissent vexata, per eos denuo de sacra pecunia restaurarentur. Quod autem de vasis supra diximus, idem nunc de populo dicendum; quod ideo Scriptura tam vigilanter distinxerit, quot de quaque generatione captivorum patriam soluti redierint; ut ex eo admoneamur, quanta certitudine Dominus summam electorum suorum in libro vitae conscribat, et velut in albo coeli consignet, quot animas quique fidelium, vel praedicando, vel bonorum exempla operum monstrando ab errore converterint; pro quibus singulis certa mercede illos, qui converterant, remuneret. Et hi qui ascendunt de Thelmela, e
Abbreviated transcription (Latin):
consequenter numerus popli. post recen¬
sitam populi sumã. dicati dõ gradus
in ordine sequunt᷑. Popłm autẽ isrł tri¬
bum uida & beniamin dicit. & quicamnq
de aluis tribuibus assyriorũ quondam
euaserant manus. sed cũ his a babyloniis
comprehensi. nichilominꝰ in captiutatẽ
fuerant adducti. Deniq notandũ quod
in ipsa serie catalogi magisq ubi idẽ
catalogus in secła parte libri hoc est in
uerbis neemiȩ repetitur: quindecĩ ferme
ciuitatũ uocabula inserunt᷑. quȩ nisi
fallor om̃ia ñ nist in uida & beniamizi
tribu inueniunt᷑. Unde ueri simile est
popłm isrł hoc loco de ipsis maxime
tribubus una cũ sacerdotib & leuitis
qui inter eos sortẽ habuerant debere
intelligi. Nathinnei autẽ. qui post
saceitlotes. leuuitas. cantores. & ianitores.
in ordine describunt᷑: tpsi tunc fuere
qui nuno in eccła subdiaconi uocant᷑.
oboetientes officus leuitarũ. & oblatio¬
nes in tẽplo suscipientes a popłis. Porro

Expanded text:
consequenter numerus populi; post recensitam populi summam, dicati Dei gradus in ordine sequuntur. Populum autem Israel, tribum Juda et Benjamin dicit, et quicunque de aliis tribubus Assyriorum quondam evaserant manus; sed cum his a Babyloniis comprehensi, nihilominus in captivitatem fuerant abducti. Denique notandum, quia in ipsa serie catalogi, magisque ubi idem catalogus in secunda parte libri, hoc es in verbis Nehemiae repetitur, quindecim ferme civitatum vocabula inseruntur, quae, ni fallor, omnis non nisi in Juda et Benjamin tribu inveniuntur. Unde verisimile est, populum Israel hoc loco de ipsis maxime tribubus, una cum sacerdotibus et Levitis, qui inter eos sortem habuerant, debere intelligi. Nathinnei autem, qui post sacerdotes, Levitas, cantores, et janitores in ordine describuntur, ipsi tunc fuere, qui nunc in Ecclesia subdiaconi vocantur, obedientes officiis Levitarum, et oblationes in templo suscipientes a populis. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad patrẽ nisi ꝑ me. Qui singulos
elestorũ siue ꝑ se ipsũ occulta inspiratione.
siu aꝑta eruditione ꝑ scos prȩdicatores. de
confusione uitȩ p̾sentis ad uisionẽ ꝑpetue
pacis & confessionẽ diuinȩ laudis. quasi
ad ierłm & iudã de babylone colligit.
Quȩ numirũ uisio pacis. quȩq confessio
grarum ipso donante in presenti quidẽ
inchoat. sed in futuro ꝑficitur. Numerus
uuorum popłi istł. Filii phares duo mi

Expanded text:
venit ad Patrem, nisi per me . Qui singulos venit ad Patrem, nisi per me . Qui singulos electorum, sive per seipsum occulta inspiratione, seu aperta eruditione per sanctos praedicatores, de confusione vitae praesentis ad visionem perpetuae pacis, et confessionem divinae laudis, quasi ad Jerusalem et Judam de Babylone colligit. Quae nimirum visio pacis, quaeque confessio gratiarum, ipso donante, in praesenti quidem inchoatur, sed in futuro perficitur. Numerus virorum populi Israel, filii Phares duo
Abbreviated transcription (Latin):
mex suã quisq ciuitatẽ repetens ingredit᷑.
id÷ custodiã atq oꝑationẽ uirtutũ. quam
ipsi diuina largitio scđm mensurã fidei
largita est deuotus exequit᷑. Et bene cũ
quisq in ciitatẽ suã. Quia nimirum
sic in suis singuli ciuitatib cõmorabar.
ut generaliter om̃s ad ierłm & uidam
ciuitates ad eam ꝑtinentes singulas fideliũ
turtutes. in quib quasi in presidio ciuita¬
tum a tẽptamentis atq incursib maligno¬
rum sp̃uum muniunt᷑. Possunt ꝑ ciuita¬
tes in quib cõmorabant᷑ hi qui de capti¬
uitate in ierłm & iuda uenerant. etiam
ante alios ducib zorobabel & iesu. quorũ
unus de regia. alter de sacerdotali ꝓsapia
genus duxisse multis sacrȩ hystoriȩ locis
ostindit᷑. qui ambo unã eandẽq redẽptoris
nr̃i ueri uidelicet regis & sũmi sacerdotis
ꝑsonã defignant. Ipse enĩ solus est ꝑ quẽ
uenire ad salutẽ debemus. Vnde ait. Nemo

Expanded text:
mox suam quisque civitatem repetens ingreditur, mox suam quisque civitatem repetens ingreditur, id est, custodiam atque operationem virtutum, quam ipsi divina largitio secundum mensuram fidei largita est, devotus exsequitur. Et bene cum quisque in civitatem suam, quia nimirum sic in suis singuli civitatibus commorabantur, ut generaliter omnes ad Jerusalem et Judam civitates ad eam pertinentes, singulas fidelium virtutes, in quibus quasi praesidio civitatum, a tentamentis atque incursibus malignorum spirituum muniuntur; possunt per civitates, in quibus commorabantur hi qui de captivitate in Jerusalem et Judam venerant, etiam tur autem ante alios ducibus Zorobabel et Jesu; quorum unus de regia, alter de sacerdotali prosapia genus duxisse, multis sacrae historiae locis ostenditur; qui ambo unam eamdemque Redemptoris nostri, veri videlicet regis, et summi sacerdotis personam designant. Ipse enim solus est, per quem venire ad salutem debeamus. Unde ait: Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
iudeȩ dicit. ñ babyloniȩ. Ad hanc ent̃ ꝑti¬
nebant. ñ tantũmͦ illi qͥ de ea in babylo¬
niam transinigrati. sed etiã qͥ ex illorũ stirpe
in babylonia fuerant nati. Quia & si in baby¬
lone corporaliter nati sunt: animo tameni
toto uideã & itrusolimã suspirabant. Quoꝵ
figurã gerebat dux egregius ipsor zorobabel
qͥ nomine quidem ipso qđ sit ortus in baby¬
lone demonstrat. sed intentione & actib
qđ sit cutis ierosolunitarũ ostendit. Altio
ri uͦ sensu. filii sunt ęccłe. filii patrie q¬
lestis. ñ solũ qui ȩccłe sacram̃tis iã sunt
imbuti. uerũ etiã illi. qui &si foris. hoc:
int̾ impios tẽpore aliqͣnto oberrantes. di¬
uina tam̃ electione ante scła preordinati
ad uitã. diuinę sunt gr̃e mysterus suo tẽ¬
pore consetrandi. De quib apte subditur
a fide aberrauerant. cũ eis qui nuꝑ fidem
didicerant in ierłm optate pacis. & in tuda
deuote confessionis sitie laudationis rediert̃.

Expanded text:
Judaeae dicit, non Babyloniae. Ad hanc enim pertinebant non tantummodo illi qui de ea in Babyloniam transmigrati, sed etiam qui ex illorum stirpe in Babylonia fuerant nati. Qui etsi in Babylone corporaliter orti sunt, animo tamen toto Judaeam et Jerosolymam suspirabant. Quorum figuram gerebat dux egregius ipsorum Zorobabel, qui nomine quidem ipse, quod sit ortus in Babylone demonstrat; sed intentione et actibus, quod sit civis Jerosolymitarum ostendit. Altero autem sensu filii sunt Ecclesiae, filii patriae coelestis, non solum qui Ecclesiae sacramentis jam sunt imbuti, verum etiam illi qui etsi foris, hoc est inter impios tempore aliquanto oberrantes, divina tamen electione ante saecula praeordinati ad vitam, divinae sunt gratiae mysteriis suo tempore consecrandi. De quibus apte subditur: a fide aberraverunt, cum eis qui nuper fidem didicerant, in Jerusalem optatae pacis, et in Judam devotae confessionis sive laudationis redierint,
Abbreviated transcription (Latin):
corde retinere. & obseruantia mandatorũ eiꝰ
foras ostendere. & hoc ñ pauci sed om̃is t̾ra
facere ꝑ quã eccła scã dilatata est. deinde sa-¬
lutare eius uidelicet xp̃m euangłizare. hoc
est enĩ latine bene nunciare precipimur.
& hoc ñ pucis auditorib. sed om̃ib popłis
quib ęccła constat toto orbe diffusa. Nori
quia unus aliquis in om̃ib possit gentib
euangłitare. sed om̃s in om̃ib suo quisq
tẽpore uł loco possumus. singuliq uniu̾sis
& debemus & possumus gaudiũ ꝑpetue
salutis optare dicentes. Laudate dñm om̃s
gentes. & collaudate eũ om̃s popłi. Equi¬

Expanded text:
in corde retinere, et observantiam mandatorum ejus foras ostendere; et hoc non pauci, sed omnis terra facere, per quam Ecclesia sancta dilatata est. Deinde salutare ejus, videlicet Christum evangelizare hoc est enim Latine bene nuntiare praecipimur: et hoc non paucis auditoribus, sed omnibus populis quibus Ecclesia constat toto orbe diffusa; non quia unus aliquis in omnibus possit gentibus evangelizare, sed omnes in omnibus suo quisque tempore vel loco possumus, singulique universis et debemus et possumus gaudium perpetuae salutis optare, dicentes: Laudate Dominum, omnes gentes, et collaudate eum, omnes populi. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
stantes. De qualib dicit apł̃s. quia legẽ noxi
habentes naturalit̾ ea que legis st̃ faciunt.
Hi cũ scis predicatorib in .xpo renascendi
uel in fide amplius confirmandi offerunt.
quasi suppellex uaria quȩ ad edificandam
domũ dñi deferatur pͥncipib patrũ tribuit᷑.
Rex quoq cyrus ꝓtulit uasa templi dñi quȩ
tulerat nabuchodonosor de ierłm. & posue¬
tat ea in templo dĩ sui. Protulit autẽ ea
qͥrus rex psarũ ꝑ manũ mithridatis
filii gazabair. & annumerauit ea sasabasar
dus sp̃s fideliũ aliquos de ȩccła rapiens
gaudio internę pacis priuat. ponit autẽ
in tẽplo di sui. cum eos consortio iungit
repborũ. qui sunt templũ & ciuitãs
iaboli. capitis uidelicet omniũ malorꝰ
& angłorum & hominũ. Sed ꝓfert ea
cyrus rex & annumerat pͥncipi iuda
predestinauit ȩcernã de potestate eruit¬

Expanded text:
stantes; de qualibus dicit Apostolus: Quia legem non stantes; de qualibus dicit Apostolus: Quia legem non habentes, naturaliter ea quae legis sunt faciunt . Hi cum sanctis praedicatoribus in Christo renascendi, vel in fide amplius confirmandi offeruntur, quasi suppellex varia, quae ad aedificandum domum Domini deferatur, principibus patrum tribuitur. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulerat Nabuchodonosor de Jerusalem, et posuerat ea in templo Dei sui. Protulit autem ea Cyrus rex Persarum per manum Mithridatis filii Gazabar, et annumeravit ea Sassabasar dus spiritus fidelium aliquos de Ecclesia rapiens, gaudio internae pacis privat. Ponit autem ea in templo Dei sui, cum eos consortio jungit reproborum, qui sunt templum et civitas diaboli, capitis videlicet omnium malorum et angelorum et hominum. Sed profert ea Cyrus rex, et annumerat principi Juda praedestinavit aeternam, de potestate
Abbreviated transcription (Latin):
familiã dño educandã commutunt. ut qui
ꝑscipsos nequeunt. ꝑ eos qui ꝑficere possunt
dño munus suȩ deuotionis offerant. Dant
autẽ uasa argentea. cũ uiros eloquentia niti¬
dos. dant aurea cũ naturali ingenio p̾claros.
dant iumenta. cũ sensu tardiores. sed ad por¬
tandum leue iugũ ac suaue onus euangłii
manstietos. dant petora. cũ humiles sp̃u ac
mites qͥ de substantiis suis quasi de lacte
siue lanis pauꝑib gratis dare soleant. dant
etiã substantia & suppellectilẽ uariã. cum
multifariis bonorũ oꝑum florib insignes ui¬
ros sue feminas parentes uł dñi sui scĩs do¬
ctorib commendant. ꝑ quos dño consecrent᷑.
atq in edificiũ domus eius ꝓficiant. Sunt
enĩ pleriq naturali dono casti. patientes.
modesti. liberales. abstinentes. benigni. hono¬
res funul mundi ac delicias respuentes. ama-¬
tors iusticie nͦ minus quã sapientię. & forte
sicut cornelius orationib atq elemosinis in¬

Expanded text:
no educandam committunt; ut quod per seipsos nequeunt, per eos qui perficere possunt, Domino munus suae devotionis offerant. Dant autem vasa argentea, cum viros eloquentia nitidos; dant aurea, cum naturali ingenio praeclaros; dant jumenta, cum sensu tardiores, sed ad portandum jugum leve ac suave onus Evangelii mansuetos; dant pecora, cum humiles spiritu ac mites, qui de substantiis suis, quasi de lacte sive lanis, pauperibus gratis dare soleant; dant etiam substantiam et supellectilem variam, cum multifariis bonorum operum floribus insignes viros sive feminas parentes vel Domini sui sanctis doctoribus commendant, per quos Domino consecrentur, atque in aedificium domus ejus proficiant. Sunt enim plerique naturali dono casti, patientes, modesti, liberales, abstinentes, benigni, honores simul mundi ac delicias respuentes, amatores justitiae non minus quam sapientiae, et forte sicut Cornelius, orationibus atque eleemosynis in
Abbreviated transcription (Latin):
ciusdẽ septimanȩ ea quȩ erant lege p̃cepta
gurentes. Quȩ nos oĩia pari deuotione
spualiter agere contienit. Egressi enĩ sumꝰ
& nos ꝑ sanguinẽ agni de egẏptia serui¬
tute ut ueniremꝰ ad terrã reꝓmissionis.
ai in sacramentũ diĩce passionis bapti¬
at iugũ graue primȩ prȩuaricationis
abietumus. quatinus in libertatẽ głe fi¬
liorum d̃ adoptati heredes regni cȩlorũ

Expanded text:
ejusdem septimanae ea quae erant lege praecepta ejusdem septimanae ea quae erant lege praecepta gerentes. Quae nos omnia pari devotione spiritualiter agere convenit. Egressi enim sumus et nos per sanguinem agni de Aegyptia servitute, ut veniremus ad terram repromissionis, cum in sacramenta dominicae passionis baptizati, jugum grave praevaricationis abjecimus, quatenus in libertatem gloriae filiorum Dei adoptati, haeredes regni coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
Solennitas tabernaculoꝵ quȩ in euangłio
grce scenophegia id ÷ fixio tabernaculorũ
iuncupatur. festiuitas erat septẽ dierũ.
incipiens a quinto decimo die mensis se¬
ptima. In quib p̃cepit dñs omnẽ facere
nopłm sibi tabernacula de frontib ac ra¬
mis ligni pulcherrimi. & egredientes de
domib suis manere in isdem tab̾naculis
septe̾ dieb. cotidie decreta diuinȩ legis
serutantes. & holocausta dño offerentes in
igne. Hoc autẽ totũ facere sunt iussi in
memoriã temporis quo egressi qͦndam de
Q:pto in tabernaculis morabantur in soli¬
dudme. predicante legẽ moyse & crebrius
diuimna sibi apparente presentia. expectantes
longo tẽpore quando terrã repromissionis
inttare liceret. nȩ unquã cis tanti gr̃a bene¬
ficii mente excideret. Uemientes gͦ qui de
babylone ascenderant in ierłm. cum esseł
magno amore deuotionis ad facienda õĩa
ar mandata accensi. & hanc solennitatẽ¬
uenit celebrare curabant. dieb singulis

Expanded text:
Solemnitas tabernaculorum, quae in Evangelio Graece Scenopegia, id est, fixio tabernaculorum nuncupatur, festivitas erat septem dierum, incipiens a quinto decimo die mensis septimi, in quibus praecepit Dominus omnem populum facere sibi tabernacula de frondibus ac ramis ligni pulcherrimi, et egredientes de domibus suis, manere in iisdem tabernaculis septem diebus, quotidie decreta divinae legis scrutantes, et holocausta Domino offerentes in igne. Hoc autem totum facere sunt jussi in memoriam temporis, quo egressi quondam de Aegypto, in tabernaculis morabantur in solitudine, praedicante legem Moyse, et crebrius in divina sibi apparente praesentia, exspectans longo tempore, quando terram repromissionis intrare liceret, ne unquam eis tanti gratia beneficii mente excideret. Venientes ergo qui de Babylone ascenderant in Jerusalem, cum essent magna devotione ad facienda omnia Domini mandata accensi, hanc solemnitatelecti celebrare curabant, diebus singulis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectib uelut quibusdã gradib ascensionũ
ad sũma uirtutũ que sunt in eterne pacis
uisione tendere satagunt. In quib uidelicet
gradib primi sunt. ut quisq ꝓpriã uita
a uitiis bene uiuendo compescat. Scdi. ut
etiã ꝓximos a suis erratib siue neglegentus
bene docendo conuertat. Supremi. ut post
bona oꝑa & doctrinã. gaudia ꝑpectiȩ re¬
munerationis expectet. Qđ autẽ eos qͥ ita
ascenderunt ad ȩdificandã dñi uniuersi
qui erant in cicũitu adiuuert in argen¬
to & auro. substantia & pecorib suꝑius
breuit᷑ quomͦ sit mystice accipiendũ disse¬
ruimus. prȩdicatorũ uidelicet inopiã diui¬
tum credentiũ debere copia sustentari.
Qđ etiã ita recte potest accipi. qͥa mantis
etificantiũ templũ socit sui qui edificare ne¬
queunt datis pecuniis adiuuent. cũ uiri

Expanded text:
profectibus, velut quibusdam gradibus ascensionum, profectibus, velut quibusdam gradibus ascensionum, ad summa virtutum, quae sunt in aeternae pacis visione, tendere satagunt. In quibus videlicet gradibus primi sunt, ut quisque propriam vitam a vitiis bene vivendo compescat. Secundi, ut etiam proximos a suis erratibus sive negligentiis bene docendo convertat. Supremi, ut post bona opera et doctrinam gaudia perpetuae remunerationis exspectet. Quod autem eos qui ita ascenderunt ad aediqui erant in circuitu, adjuvarunt in argento et auro, substantia et pecoribus; superius breviter, quomodo sit mystice accipiendum, disseruimus; praedicatorum videlicet inopiam, divitum credentium debere copia sustentari. Quod etiam ita recte potest accipi; quia manus aedificantium templum socii sui, qui aedificare nequeunt, datis adjuve
Abbreviated transcription (Latin):
iure sociata. Vnde elysabeth uxor rachariȩ
saçerdotis. cognata eiꝰ abangło nuncupatua.
Tribus quoq beniamin his sese religiosa
fide coniunxerat. maxime quia ipsa cutitas
tem dicit᷑ quia principes patrũ de prȩfatis
tribubus surrexerint. ut ascenderent ad
edificandũ tẽplum dño. Principũ nanq &
patrũ. idest magistrorũ. e. oꝑe & doctrina
mentẽ errantiũ exhortando. increpando.
corrigendo. certam pi laboris assumere
Qui bene etiã surrexisse dicuntur. ut ascen¬
derent in ierłm. Quia quasi iacent animo
debili atq inerti. qui uł sue uł fr̃nę salutis
curã gerere detrectant. Surgunt uͦ audito re¬
gis edicto. ummo suscitante sp̃m ipsorũ
dño. ut ad edificandã domũ dñi ascendant.
cũ uerbis scãru scripturarũ admoniti. &
gr̃a sui conditoris accensi. ueternũ neglegen¬
tiȩ prioris discutunt atq arrepto ꝓposito
instituti melioris cotidianis bonorũ oꝑum

Expanded text:
jure sociata. Unde Elizabeth, uxor Zachariae jure sociata. Unde Elizabeth, uxor Zachariae sacerdotis, cognata ejus ab angelo nuncupatur . Tribus quoque Benjamin his sese religiosa fide conjunxerat, maxime quod ipsa civitas tem dicitur: Quia principes patrum de praefatis tribubus surrexerint ut ascenderent ad aedificandum templum Domini. Principum namque et patrum, id est, magistrorum est opere et doctrinperis exhortando, increpando, corrigendo, certamen pii laboris assumere. Qui bene etiam surrexisse dicuntur, ut ascenderent in Jerusalem, quia quasi jacent animo debili atque inerti, qui vel suae vel fraternae salutis curam gerere detrectant. Surgunt vero audito regis edicto, imo suscitante spiritum ipsorum Domino, ut ad aedificandam domum Domini ascendunt, cum verbis sanctarum Scripturarum admoniti, et gratia sui Conditoris accensi, veternum negligentiae prioris discutiunt; atque arrepto proposito instituti melioris, quotidianis bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
Cẏrus quidem transducta uoce & myssis
litteris in uniuerso regno suo ꝑmisit i¬
mo precepit de uniuerso popło isrł qui
duodetim tribubus constabat. eos cũ quib
ac templũ dñi ꝑtinebat ascendere uoluert.
Ham coetere decẽ tribus iã olim fuerant
subrege ieroboam a tẽplo dñi & cultu pie¬
tatis alienate. atq obmeritũ tante trans¬
gressionis a regib assẏriorũ captiuate. &
ultra medorũ montes transmigrate. neq
unquã om̃s ut ꝑhibent patriã remisse.
Porro duȩ tribus uida & beniamin quȩ
ierusolunã & cutu positas iudee regiones
tenebant una cũ sacerdotib & leuitis ad qͦs
ministeriũ templi ꝑtinebat. quãuis & ipse
peccata decẽ tribuũ fuerint imitate: non
tamen unquã habitationẽ urbis ierłm &
templi cerimonias deserebant. Vnde & ulti¬
me sunt captȩ a chaldeis. & primȩ regnan¬
tibus ꝑsis domũ redire ꝑmissȩ. Et merito. qͥa
maria etiã tribui leui erat consanguinitatis

Expanded text:
Cyrus quidem, transducta voce, et missis litteris in universo regno suo, permisit, imo praecepit de universo populo Israel, qui duodecim tribubus constabat, eos cum quibusac templum. Domini pertinebat, ascendere voluerunt. Nam caeterae decem tribus jam olim fuerant sub rege Jeroboam a templo Domini et cultu pietatis alienatae, atque ob meritum tantae transgressionis a regibus Assyriorum captivatae, et ultra Medorum montes transmigratae, neque unquam omnes perhibentur patriam remissae. Porro duae tribus Juda et Benjamin, quae Hierosolymam et circumpositas Judae regiones tenebant, una cum sacerdotibus et Levitis, ad quos ministerium templi pertinebat, quamvis et ipsae peccata decem tribuum fuerint imitatae, non tamen unquam habitationem urbis Hierusalem, et templi caeremonias deserebant. Unde et ultimae sunt captae a Chaldaeis, et primae, regnantibus Persis, domum redire permissae; et meMaria etiam de tribu Levi erat consanguinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quã transtuli de ierłm in babylonẽ. Edifi¬
cate domos & habitate. quia hec dicit dñs
exercituũ. Cũ coeꝑint impleri in babylo¬
ne septuaginta anni. uisitabo uos. & su¬
scitabo suꝑ uos uerbũ meũ bonũ. & re¬
ducam uos ad locũ istũ. Porro isaias. Hec
dicit dñs redẽptor tuus. & formator uus
ex utero. Ego sum dñs faciens om̃ia. Et pau¬
lo post. Qui dico ꝓfundo desolare. & flu¬
mina tua are faciã. Qui dico cyro. pastor
m̃s. & omnẽ uoluntatẽ meaͦ complebis.

Expanded text:
quam transtuli de Jerusalem in Babylonem. Aedifiquam transtuli de Jerusalem in Babylonem. Aedificate domos et habitate, quia haec dicit Dominus exercituum: Cum coeperint impleri in Babylone septuaginta anni, visitabo vos et suscitabo super vos verbum meum bonum et reducam vos ad locum istum. Porro Isaias: Haec dicit Dominus Redemptor tuus et formator tuus ex utero. Ego sum Dominus faciens omnia. Et paulo post: Qui dico profundo: Desolare, et flumina tua arefaciam; qui dico Cyro: Pastor meus es, et omnem voluntatem meam c
Abbreviated transcription (Latin):
res hystorie quib etiã ꝓphe danthelis
scriptura concordat. cẏrũ regẽ ꝑsarũ uin¬
cto sibi socio dario rege medorũ babylo¬
niorum destruxisse imꝑiũ. occiso ultimo
eorũ rege balthasar. & ipsa urbe tdiruta
ac uastata. Qui uidelicet cẏrus sciensa
dõ isrł regnũ sibi traditũ. max ut regiuꝰ
illud qđ popłm isrł captiuarat ac sercucio
premebat suꝑauit : dedit facultatẽ eidem
popło patriam reuertendi. ac domũ di su
quę in ea erat incensa reȩdificandi. ean¬
demq libertatis sententiã ñ tantũ uerbo
prȩsentib intimauit. uerũ etiã eis qui
predixerant. Quorũ ierenias etiã nume¬
tum annorũ quib essent in babylonia
seruituri. & quando patriã reuocandi
prȩcunuit. lsaias autẽ etiã nom̃ regis ꝙri¬
candi. cuiꝰ ꝑmissu templũ essent restaura¬
turi. sine ullis ꝓpħice locutionis enigma¬
tibus ostendit. Ait ent̃ teremias. Hec dicit
dñs exercituũ ds̃ isrł om̃i transinigrationi

Expanded text:
res historiae, quibus et prophetae Danielis Scriptura concordat, Cyrum regem Persarum, juncto sibi socio Dario rege Medorum, Babyloniorum destruxisse imperium, occiso ultimo eorum rege Balthasar, et ipsa urbe diruta ac vastata. Qui videlicet Cyrus sciens a Deo Israel regnum sibi traditum, mox ut regnum illud, quod populum Israel captivarat, ac servitio premebat, superavit, dedit facultatem eidem populo patriam redeundi, ac domum Dei sui, quae in ea erat incensa, reaedificandi; eamdemque libertatis sententiam non tantum verbo praesentibus intimavit, verum etiam eis qui praedixerunt. Quorum Jeremias etiam numerum annorum quibus essent in Babylonia servituri, et quando in patriam revocandi, praecinuit. Isaias autem etiam nomen regis Cyricandi, cujus permissu templum essent restauraturi, sine ullis propheticae locutionis aenigmatibus ostendit. Ait enim Jeremias: Haec dicit Dominus exercituum rex Israel omni transmigrationi
Abbreviated transcription (Latin):
regere. cũ sua corpota dño hostiã utuentẽ
exhibere didicerint. Qđ postmodũ cre¬
scentib malis. ipsũ templũ idolorũ sor¬
dib ꝓphanatũ. & ad ultimũ a chaldeis
destructũ atq incensũ est: significat gra¬
uiores lapsus eorũ qui ꝑ confessionem
quidem recte fidei ac sacramentũ lauacii
salutaris sc̃e eccłȩ membris adunati. sed
denuo fraude malignorũ sp̃uum ab statu
fidei deiecti. ac uitiorũ sunt flama com¬
busti. Qđ dtruto templo ac destructa parit᷑
urbe uerłm. ciues eius in babyloniã trans¬
nigrati. sed post annos septuaginta acta
de malis suis poenitentia ad patriã sunt
dño miserante remissi. ac rursus idem
templũ atq urbẽ scãm grandi cũ labore
restaurarunt: figurate denunciat eos
qui decepti a diabolo ñ solũ fidei sinceri¬
tatem atq integritatẽ boni oꝑis ꝑdunt.
uerũ etiã ꝑ acerbitatẽ scelerũ gentilib

Expanded text:
regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem exhibere didicerint. Quod postmodum, crescentibus malis, ipsum templum idolorum sordibus profanatum, et ad ultimum a Chdestructum, atque incensum est, significat graviores lapsus eorum qui per confessionem quidem rectae fidei et Sacramentum lavacri salutaris sanctae Ecclesiae membris adunati, sed denuo fraude malignorum spirituum a statu fidei dejecti, ac vitiorum sunt flamma combusti. Quod diruto templo ac destructa pariter urbe Jerusalem, cives ejus in Babylonem transmigrati sunt post annos septuaginta, acta de malis suis poenitentia ad patriam sunt, Domino miserante, remissi, ac rursus idem templum atque urbem sanctam grandi cum labore restauravit, figurate designat eos qui decepti a diabolo non solum fidei sinceritatem atque integritatem boni operis perdunt, verum etiam per acerbitatem sceler
Abbreviated transcription (Latin):
ficat quia toto tempore scł̃i huiꝰ quod
septẽ dieb cirtũit. eccl̃am dñs collectis
ad edificiũ celeste fidelib construit.
lorto in uita futura apparente gła
resurrectionis ad integrũ ꝑficit. atq I
gaudiũ uite immortalis in ęcerna sue
cdaritatis uisione sustollit. Quia enĩ ipse
octaui die hoc est post septimã sabbati
resurrexit a mortuis: recte octonario nu¬
mero tẽpus etiã nr̃e resurrectionis expͥmit᷑.
Q q autẽ euo sequente quedã templi ȩdifi¬
ci pre nimia uetustate dissolui coeꝑunt.
sed eadẽ mox instantia regũ ac saceidotũ
qui illis fuete tẽporib instaurata & iN
pristinũ suscitata sunt statu: significat
cotictianos fideliũ ac leuissimos etratus.
cadit & resurgit. Qui cotitiana eque ipso¬
rum sollertia donante dtño ꝑ exempla uł
exhortamenta precedentiũ iustorũ. quasi
ꝑ regũ ac sacerdotũ dĩ corrigunt᷑ industri¬
am. Reges nanq ac sacerdotes merito in
regis ac sacerdotis sũmi. cũ sẽ ipsos bene

Expanded text:
ficat quod toto tempore saeculi hujus, quod septem diebus circuit, Ecclesiam Dominus collectis ad aedificium coeleste fidelibus construit. Porro in vita futura, apparente gloria resurrectionis, ad integrum perficit, atque in gaudium vitae immortalis in aeterna suae claritatis visione sustollit. Quia enim ipse octava die, hoc est post septimam Sabbati, resurrexit a mortuis, recte octonario numero tempus etiam nostrae resurrectionis exprimitur. Quod autem aevo sequente quaedam templi aedificia prae nimia vetustate dissolvi coeperunt, sed eadem mox instantia regum ac sacerdotum, qui illis fuere temporibus, instaurata, et in pristinum suscitata sunt statum, significat quotidianos fidelium ac levissimos erratus, t justus, et resurgit ; qui quotidiana aeque ipsorum solertia, donante Domino, per exempla vel exhortamenta praecedentium justorum, quasi per regum ac sacerdotum Dei corriguntur industriam; reges namque ac sacerdotes merito omnregis ac sacerdotis summi, cum seipsos bene
Abbreviated transcription (Latin):
afino & equa gignit᷑. mula ex equo & asina
inter homines gͦ qui de captiuitate ascen¬
derunt. etiã animalia quib iter eoꝵ ad¬
iuuabatur pariter describunt᷑. eorũq
sicut & hominũ numerus in libro ꝓpħico
designat᷑. Quia nimirũ sunt multi in eccła
uł sensu taidiores. uel etiã animo carnales.
qui tam̃ cũ magistris sp̃ualib summissa
deuotione obtemꝑant. atq ad portanda
humilit̃ onera frat̾nę necessitatis dorsum
mentis supponunt: & ipsi cũ coeteris electis
de confusione diabolice captiuitatis erepti.
ad suꝑne ciuitatis męnia tendunt. Quoꝵ
ꝓfecto numerus. sic̃ & ꝑfectiorũ uiteger
in memoria interni testis eterna conseruat᷑.
dicitur. lmꝑfectũ meũ uiderunt oculi tui.

Expanded text:
asino et equa gignitur, mula ex equo et asina. Inter homines ergo qui de captivitate ascenderunt, etiam animalia, quibus iter eorum adjuvabatur, pariter describuntur; eorumque, sicut et hominum numerus in libro prophetico designatur. Quia nimirum sunt multi in Ecclesia, vel sensu tardiores, vel etiam animo carnales, qui tamen cum magistris spiritualibus submissa devotione obtemperant atque ad portanda humiliter onera fraternae necessitatis, dorsum mentis supponunt, et ipsi cum caeteris electis de confusione diabolicae captivitatis erepti, ad supernae civitatis moenia tendunt. Quorum profecto numerus, sicut et perfectiorum, integer in memoria interni testis aeterna conservatur. dicitur: Imperfectum meum viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uͦ tanquã filius in domo sua. Quȩ
domus sumus nos. si fiduciã & głam spei
usq in finẽ firmã retineamus. in cuius
figuiã domus siue tẽpli sp̃ualis. salomoꝵ
rex fecit templũ dño in ierłm. Nã salo¬
mon ipse qui interpietat᷑ pacificus. apte
figurã tenuit eiꝰ. de quo canit ꝓpha.
Oultiplicabit᷑ eius imꝑium. & pacis ñ
erit finis. De quo & apłs eccłȩ de gentib¬

Expanded text:
tanquam filius in domo sua, quae domus sumus nos, si fiduciam et gloriam spei usque in finem firmam retineamus . In cujus figuram domus sive templi spiritualis, Salomon rex fecit templum Domino in Jerusalem; nam Salomon ipse, qui interpretatur pacificus, apte figuram tenuit ejus de quo canit propheta: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . De quo et Apostolus Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
nunciant. Uerũ quia de his om̃ib ꝓpha
ezdras quomͦ sint facta sufficient᷑ explicat.
libet de uolumine eius aliqua cõmemorare.
&ł ꝓut dñs dederit sp̃uali sensu exponere.
Quo manifestius patefiat. qualit̃ his qui
ꝑ neglegentiã uel errorẽ ꝑterant sit ad pe¬
nitentiam redeundũ. quanta dĩ gra. qͣnto
ipsorũ conatu sit admissorũ poscenda uł
impetranda uenia. quomͦ idem penitentes
unacũ eis qui nuꝑ ad fidem uenerant
unaᷤ eandẽq xp̃i domũ edificent. ac parit᷑
in futuro dedicationis illius solennia expe¬

Expanded text:
nuntient. Verum quia de his omnibus propheta nuntient. Verum quia de his omnibus propheta Esdras, quomodo sint facta, sufficienter explicat, licet de volumine ejus aliqua commemorare, et, prout Dominus dederit, spirituali sensu exponere, quo manifestius patefiat qualiter his qui per negligentiam vel errorem perierant sit ad poenitentiam redeundum; quanta Dei gratia, quanto ipsorum conatu sit admissorum poscenda vel impetranda venia; quomodo iidem poenitentes, una cum eis qui nuper ad fidem venerant, unam eamdemque Christi domum aedificent, ac pariter in futuro dedicationis illius solemnia exspe
Abbreviated transcription (Latin):
sit tibi sicut etmicus & ptiblicamas.
Quorũ tamen nonnulli ꝑ diuinȩ respectũ
gre resipiscentes ad eccłam reuertunt᷑. cum
illustratione sc̃i sp̃s compuncti. precepta di¬
uinȩ legis que reliquerant denuo audire
staictione enumerat. Decẽ uͦ pͣceptis. om̃is
diuinȩ legis summa comprehenditur. Et
septẽ multiplicata ꝑ decẽ. septuagenarium
numerũ ꝑfictunt. Unde apta significatio.
captiuati. post septuaginta annos lib̾ant᷑.
ac domũ dĩ & cuiitatẽ sc̃am reedificant.
quia non nunquã hi ꝑ sua peccata a com¬
munione ac societate sce eccłe separati.
infideliũ sorti ac numero copulabant᷑
rursũ ꝑ donũ scĩ sp̃s studio se bone opa¬
tionis exerrent. ac ꝑ hoc consortiũ fideliũ
domus uidelicet & ciuitatis dm̃ de qua
fuerant eiecti recipiunt. Notandũ enim
qđ unã eandẽq poenitentũ ad eccłam re¬
uersionẽ. & domus dĩ reedificata post
ablata erant domũ reducta tẏpice de¬

Expanded text:
sit tibi sicut ethnicus et publicanus Quorum tamen nonnulli per divinae respectum gratiae resipiscentes, ad Ecclesiam revertuntur, cum, illustratione sancti Spiritus compuncti, praecepta divinae legis, quae reliquerant, denuo audire stinctione enumerat. Decem vero praeceptis omnis divinae legis summa comprehenditur. Et septem multiplica per decem, septuagenarium numerum perficiunt. Unde apta significationecaptivati, post septuaginta annos liberantur, ac domum Dei et civitatem sanctam reaedificant. Quia nonnunquam hi qui, per sua peccata a communione ac societate sanctae Ecclesiae separati, infidelium sorti ac numero copulabantur, rursum per donum sancti Spiritus, studio se bonae operationis exercent, ac per hoc consortium fidelium, domus videlicet et civitatis Domini, de qua fuerant ejecti, recipiunt. Notandum enim quod unam eamdemque poenitentiam ad Ecclesiam reversionem, et domus Domini reaedificata post ablata erant, domum reducta, typice de
Abbreviated transcription (Latin):
lier sedet : Hȩc. & populus & turbȩ sunt &
tribus & lingue. Et decẽ cornua que uidisti.
hi odio habent meretricẽ. idest mulierẽ illã.
Meretrix est uita luxuriosa quȩ rapinis & uo¬
luptatib agit᷑. Ideo dixit qđ odio habeant me¬
retricem: quia homines luxuriosi atq suꝑbi.
cupidi & elati non soluꝰ sc̃os ꝑsequunt᷑ sed etiã
seipsos odio habent. & alto modo seipsos odio
habent. in quib implet᷑ qđ scriptũ est. Qui di¬
ligit iniquitatẽ odit animã suã. Sequitur.
Et desertã eã faciunt & nudã. Ipsi enĩ ꝑ irã dĩ

Expanded text:
lier sedet, haec et populus et turbae sunt, et lier sedet, haec et populus et turbae sunt, et gentes et linguae: et decem cornua quae vidisti, hi odio habent meretricem: id est, mulierem illam. Meretrix est enim vita luxuriosa, quae rapinis et voluptatibus agitur. Ideo dixit quod odio habeant meretricem, quia homines luxuriosi, superbi, cupidi et elati, non solum sanctos persequuntur; sed etiam seipsos odio habent. Et alio modo seipsos odio habent, in quibus impletur quod scriptum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Et desertam e
Abbreviated transcription (Latin):
quos dixit quod ꝑsequunt᷑ ierłm. popłi mali st̃
qui ꝑsequunt᷑ ȩccłam dĩ. Quare quasi reges ap¬
pellantur: Quia ueluit in somnis regnant.
Om̃is enĩ malus qui ꝑsequit᷑ bonũ uelut in
somnis hoc facit. quia malorũ omniũ ꝑsecutio
non ꝑmanebit. sed uelut somniũ euanescit sicut
ysaias dicit. Erunt inquit uelut somnians in
somno. diuitiȩ omniũ gentiũ. Hi unã senten.¬
tiam habent. idest uno animo ꝑsequunt᷑ bonos.
Ideo dicit habent & non habebunt: quia ꝑsecu-¬
tio malorũ non solũ adueniente die iudicii
erit. sed etiã in prȩsenti ñ destnit. Et uirtutẽ
& maiestatẽ suã diabolo dabunt. Hoc ideo dicit
quia homines impii ipsi uident᷑ dare turcutẽ.
quo instigante faciunt mala. Hi cũ agno pu¬
gnant. idest usq in finẽ donec sc̃i regnũ om̃e
ꝑcipiunt eccłȩ aduersant᷑. & agnus uincet
eos. idest utiq. quia ñ ꝑmitet illos ds̃ tẽptari
autẽ dixit uocati & electi. quia non om̃s uocat

Expanded text:
quos dixit quod persequuntur Jesusalem, populi mali sunt, qui persequuntur Ecclesiam Dei: qui quasi reges appellantur, quia velut in somnis regnant. Omnis enim malus qui persequitur bonum, velut in somnis hoc facit: quia malorum omnium persecutio non permanebit, sed velut somnium evanescet, sicut Isaias ait, Erunt velut somnians in somno divitiae omnium gentium . Hi unam sententiam habent: id est, uno animo persequuntur bonos. Ideo dicit, habent; et non habebunt: quia persecutio malorum non solum adveniente die judicii erit, sed etiam in praesenti non desinit. Et virtutem et majestatem suam diabolo dabunt: hoc ideo dicit, quia homines impii, ipsi videntur dare virtutem, quo instigante faciunt mala. Hi cum Agno pugnant: id est, usque in finem, donec sancti regnum omne percipiant, Ecclesiae adversantur. Et Agnus vincet eos: id est, utique, quia non permittit illos Deus tentari autem dixit, vocati et electi, quia non omnes vocat
Abbreviated transcription (Latin):
se inuicẽ mordent & comedunt. & propterea
adietit causã dicens. Ds̃ enĩ dedit corda eorũ
facere sententiã eius. Idest excitauit plagas quas
mundo iure meritosirrogare decreuit. Et
dabunt regnũ suũ bestiȩ usq dũ finiant᷑
dicta dĩ. Idest homines mali diabolo obtẽpan¬
tes. donec impleant᷑ scripture & uentat des
uidicii. Post hȩc sequit᷑. Oulier quã uidist
est ciuitas magna. quȩ habet regnũ suꝑ reges
terre. idest om̃s mali & impii. Sic & de ȩccłã
dictũ est. Ueni ostendã tibi mulierẽ agni. &

Expanded text:
stolum mordent et comedunt . Et propterea adjecit causam dicens, Deus enim dedit in corda eorum facere sententiam ejus: id est, excitavit plagas, quas mundo jure meritoque irrogare decrevit. Et dabunt regnum suum bestiae, usque dum finiantur dicta Dei: id est, homines mali diabolo obtemperant, donec impleantur Scripturae, et veniat dies judicii. Post haec sequitur, Mulier quam vidisti, est civitas magna, quae habet regnum super reges terrae: id est, omnes mali et impii. Sic et de Ecclesia dictum est, Veni, ostendam tibi muli
Abbreviated transcription (Latin):
Cetidit cecidit babylon illa magna. & facta
est habitaculũ demoniorũ. & custodia om̃is
immundiciȩ & iniquitatis. Nunqͥd unius
ciuitatis ruina potest om̃s sp̃s immundos ca¬
pere. aut omnẽ auẽ immundã. aut eo tem¬
pore quo ciuitas ipsa ceciderat totus mundus
deseritur spiritib & auib immundis. & in
unius ciuitatis ruina habitabunt: Nulla est
cia in hominib malis ꝑ totũ orbẽ immorat᷑
mali sunt. qui ꝑsecuntur ȩccłam dei: Explici¬

Expanded text:
 facta est habitaculum daemoniorum, et custodia omnis avis immundae et inquinatae. Numquid unius civitatis ruina potest omnes spiritus immundos capere, aut omnem avem immundam; aut eo tempore quo civitas ipsa ceciderit, totus mundus deseretur spiritibus et avibus immundis, et in unius civitatis ruina habitabunt? Nulla est tia in hominibus malis, per totum orbem commoratur. mali sunt, qui persequuntur Ecclesiam Dei: qui