comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nazii heredis atq historici sui uerbis utar. alio pene orbe cela¬
tũ. Affrice hyspame gallie ytalie illirico. Ipsi etiã que urbiũ
caput est rome. ut in exordio ꝓmiserat demõstrarit
exequar ut in solitudinẽ quoq fugit hilarion. antoni uirtu¬
tũ nobilis emulus fama uiri primũ. mox bimestri obseruatio¬
ne uite eius ac mouitis. presentiq concitus exemplo ubi ab
adolescentia in semũ perseuerãs. bruine primũ et estatis in¬
temperiem angusto tuguriolo. post autẽ cella nichil angus¬
tiore. neq tam domꝰ ꝙͣ sepulcri spẽm habente subinouit. ut inde
dũ ad uiri nomẽ turbis coeuntibus et solitudine una multa¬
rũ urbiũ inquieta. negociis fugam meditaretur. re cognita. de¬
cem et eo amplius hominũ nuilia iter eius impedire. quo doloe
cum media pene consumptus esset. ppło patiente. Sz dolente
et persequente tandẽ abiit in profundissimas solitudines et ad anto¬

Expanded text:
nasii heredis atque historici sui verbis utar, «alio pene orbe celanasii heredis atque historici sui verbis utar, «alio pene orbe celatum, Africe, Hispanie, Gallie, Italie, Illirico, ipsi etiam que urbium caput est Rome, ut in exordio promiserat», demonstrarit. Non exequar ut in solitudinem quoque fugit Hilarion, Antonii virtutum nobilis emulus, fama viri primum, mox bimestri observatione vite eius ac monitis presentique concitus exemplo, ubi ab adolescentia in senium perseverans, brume primum et estatis intemperiem angusto tuguriolo, post autem cella nichil augustiore neque tam domus quam sepulchri speciem habente, submovit. Ut inde dum, ad viri nomen turbis coeuntibus et solitudine una multarum urbium inquieta negotiis, fugam meditaretur, re cognita, decem et eo amplius hominum milia iter eius impediere. Quo dolore cum inedia pene consumptus esset, populo patiente sed dolente et prosequente, tandem abiit in profundissimas solitudines, et ad Anto
Abbreviated transcription (Latin):
multo uetustiorẽ atq remotiorẽ solitudines incolam alterus
paulũ thebeũ quere̾ admonitꝰ reuelatione nocturna paruit
gressis taudem et post longũ silentiũ locutis adripam fontis¬
eig exigui. et ueteris umbram paline secretissimã in spelũcã
missus e celo panis unus duobꝰ xp̃i fortissimis ueteranis mul¬
to ieuimo exhaustis habunde suffecerit. demqz ut paucis post
diebus mestus amini multisq cũ flecibus hospes paulũ sepeli¬
uit. in effodienda humo leonũ unguibꝰ nesucto pietatis offi¬
tio aduitꝰ Ad sũmã qualiter in desertis latitans et in lan¬
tũ omis glorie fugitãs ut sepulturã quoq suã uellet abscon-¬
ditani. ne qua uel gelidũ cuierẽ mũdam fauoris aura contin¬
geret. adeo nobilitatꝰ et gloriosus efscũs est. ut xp̃us honũcu¬
lũ suũ egiptiate solitudinis latebris abditũ. et ut ip̃ius atha¬

Expanded text:
multo vetustiorem atque remotiorem solitudinis incolam alterius, multo vetustiorem atque remotiorem solitudinis incolam alterius, Paulum Thebeum, querere admonitus revelatione nocturna, paruit: tis. Ut congressis tandem et post longum silentium collocutis, ad ripam fontis exigui et veteris umbram palme, secretissima in spelunca, missus e celo panis unus duobus Cristi fortissimis veteranis, multo ieiunio exhaustis, abunde suffecerit. Denique ut paucis post diebus mestus animi multisque cum fletibus hospes Paulum sepelivit, in effodienda humo leonum unguibus insueto pietatis officio adiutus. Ad summam, qualiter in desertis latitans, et in tantum omnis glorie fugitans ut sepulturam quoque suam vellet absconditam, nequa vel gelidum cinerem mundani favoris aura contingeret, adeo nobilitatus et gloriosus effectus est, ut Cristus homunculum suum egiptiace solitudinis latebris abditum, et, ut ipsius Atha
Abbreviated transcription (Latin):
materia esse posset. Dũ paucis panibus pro uiatico assumptis ad
ripam fluis sederet. fugã cogitas uox ad erum̃ de celo facta est
quena uero uox illa forsitan, fuge solitudinẽ urbes cole, locus
hic tẽdii ille gaudii locus et quietis / Ulexandrĩã pete in patriã
tuam redi. et nõ potuis illa uex fuit Si quiescerecupis autom-
uade nũc ad interius de fertum. cui mox obtemperãs oblato diuinitꝰ
uiarũ duce profectus est. ut in deserto manes et semper in atie arma¬
nomen ab hũili et illitterato seniculo. ualidissimis atq clarissi¬
mis rõmbus confutata atq calcata est. ut eũ romani impera¬
tores miraculo fame euis illecti familiaribus ad illũ epłis qͣsi
patrem uenerati. et ꝙ rũso dignati essent uehemẽtissime fũt
gauisi. ut tot spiritalibus bellis uictor tot muisibiliũ hostiũ
exeratibus superatis cũ ad nonagesiũ uite ãnũ perueniss
et nullo uspiã apparente hominũ. Ie iam hermicolã cogitaret

Expanded text:
materia esse posset, dum paucis panibus pro viatico assumptis, ad ripam fluminis sederet fugam cogitans, vox ad eum de celo facta est. Quenam vero vox? Illa forsitan: «Fuge solitudinem, urbes cole; locus hic tedii, ille gaudii locus et quietis; Alexandriam pete, in patriam tuam redi»? Et non potius illa vox fuit: «Si quiescere cupis, Antoni, vade nunc ad interius desertum»? Cui mox obtemperans, oblato divinitus viarum duce, profectus est. Ut in deserto manens, et semper in acie armaa, tumidum nomen, ab humili et illiterato seniculo validissimis atque clarissimis rationibus confutata atque calcata est. Ut eum romani imperatores, miraculo fame eius illecti, familiaribus ad illum epystolis quasi patrem venerati et, quod responso dignati essent, vehementissime sunt gavisi. Ut tot iam spiritalibus bellis victor, tot invisibilium hostium exercitibus triumphatis, cum ad nonagesimum vite annum pervenisset et, nullo uspiam apparente hominum, se iam solum heremicolam cogitaret,
Abbreviated transcription (Latin):
placitura sed profutura dat supẽoi Tenes cipũd apuleiu
madaurẽsem ut latronũ lapsa in manus misella illã uio¬
guncula uña tomii in ꝑtem ubi periculi plurmnu loro flectit
eum cui insederat asellum ille in aduersum intitur qua seue¬
rum iter erat et incautã puellam in sua dampna tendẽtẽ
tacitus axguit Quibus ita luctantibus latrones quos eua¬
sisse uidebantur interuemũt a quibus in captiuitatꝰ misẽ¬
rias upgo in suã ꝑnitiem scudiosa retrahitur haud absiłis
inter diuinã prudentiam et humaña stultitiam de icnere
uite huiꝰ est questio illa futuri p̃stia eo uos agit ubi dultia
et secura sũt oñnia hec obnititur ceca quid et misdoiis suis
fauens iter moras sepe que uitaĩ ꝑoterat absequendo et tre¬
deudo mopma uos mala corripit Dõ. Succubui in iuditio
et amisi sponsã Ra Dignus es uicisse nã duobus de una mie¬
liere certantibus qui nulierẽ habet is perdidit qui uicit is

Expanded text:
placitura, sed profutura dant superi. Tenes apud Apuleium placitura, sed profutura dant superi. Tenes apud Apuleium Madaurensem, ut latronum lapsa in manus misella illa virguncula, unam trivii in partem, ubi periculi plurimum, loro flectit eum, cui insederaat asellum, ille in adversum nititur, qua securum iter erat, et incautam puellam, in sua damna tendentem, tacitus arguit. Quibus ita luctantibus, latrones quos evasisse videbantur interveniunt, a quibus in captivitatis miserias virgo, in suam perniciem studiosa, retrahitur. Haud absimilis, inter divinam providentiam et humanam stultitiam, de itinere vite huius est questio: illa, futuri prescia, eo vos agit, ubi dulcia et secura sunt omnia, hec obnititur, ceca quidem, et miseriis suis favens. Inter moras sepe, que vitari poterant obsequendo et credendo, inopina vos mala corripiunt. Succubui in iudicio et amisi sponsam. Dignus es vicisse. Nam duobus de una muliere certantibus, qui mulierem habet, is perdidit; qui vicit, is
Abbreviated transcription (Latin):
quis belli finis uictorẽ sponsa sequetur uictũ mors tibi sponsã
perdita salua est uita eõ. Iudex me priuauit sponsã la Adul¬
ꝯuigem in illa eñ spes perditur in hac res minor est aũt spate
ꝙ possesse rei suie ut alr̃ idem ditam lenior spei iactura ỹ
plici egritudine liberatur at qui sponsam p̃suat. utuũq bo
s scdm melius quod in aũt sit melus millum pati uulnus
ꝙͣ inflicto uulneri remediũ inuenisse sed uos ammorũ impulsu
ut satioitus ait et magna cetaq cupidine ducti ꝯuigiũ optat
quod adepti ꝑpetius tednis et ĩmortalibus agitetꝭ que uinomie
et tũ facti peniteat cũ nõ factũ esse nõ potest cũq in efficax
penitentia et manis estdo ⁊pousam et spem prolis amisi¬
Ra noli lamẽta mistere illa em̃ ꝑs est altera p̃cipitꝭ mortaliũ
uoti sit em̃ ait Comugiũ oꝑtat ꝑtũq uporis at nõ semper

Expanded text:
quis belli finis? Victorem sponsa sequitur, victum mors. Tibi sponsa quis belli finis? Victorem sponsa sequitur, victum mors. Tibi sponsa perdita, salva est vita. Iudex me privavit sponsa. Adulquam coniugem: in illa enim spes perditur, in hac res. Minor est autem sperate, quam possesse rei sive, ut aliter idem dicam, levior spei iactura quam plici egritudine liberatur, at qui sponsam, preservatur: utrunque bosecundum melius. Quid ni autem sit melius nullum pati vulnus, quam inflicto vulneri remedium invenisse? Sed vos animorum impulsu — ut Satyricus ait — et magna cecaque cupidine ducti, coniugium optatis, quod adepti perpetuis tediis et immortalibus agitetis querimoniis, et tum facti peniteat, cum non factum esse non potest, cunque inefficax penitentia et inanis est. Sponsam et spem prolis amisi. Noli lamenta miscere: illa enim pars est altera precipitis mortalium voti; sic enim ait, coniugium optatis, partumque uxoris. At non semper
Abbreviated transcription (Latin):
Ponsam michi sententia ndicialis eripuit .is. dolor¬
Rõ Adest aliis fraus aliis uis apertado Iudiciali
sententia sponsam amifi Ra Quidã dolis feoro
ali quid̃ quod fed issimũ genus auro ip̃as quiges
amisere Nichil ꝓpriũ est homĩ huic furca et insidie huit ra¬
pme huic preces huic pretia huic ultima rerũ mors per
hant rotam tem poraliũ bonorũ dom̃a uoluũtur quõdq est
umus fit alterius mox ad alios trãsiturũ quõd si in rebuis
utilibus ferendum in dampnosis ac goauibus plaudendeẽ
quid nuri aut̃ uolui hucoia homo ip̃e uoliitur let nõ star
S ut scorptum est quas flos egceditur et ꝯtedituo et fugit
uelut umibra et mĩꝙͣi ood statu permanet eu sponsam
quereris amisisse qui fugiendo et in horas decrescendo assi¬
due te annetis dõ  ponsam in iuditio amisi raͦ in campo
alii tuciuis est iure groe̾di ꝙͣ belle legibus derertare ꝙͣ gladiis
Legesti apud uirgiliũ inter illos lamine competitores quãta lis et

Expanded text:
ponsam michi sententia iudicialis eripuit. Ast aliis fraus, aliis vis aperta. Iudiciali sententia sponsam amisi. Quidam dolis, ferro alii, quidam, quod fedissimum genus, auro ipsas coniuges amisere. Nil proprium est homini, hinc furta et insidie, hinc rapine, hinc preces, hinc pretia, hinc ultima rerum, mors. Per hanc rotam temporalium bonorum, dominia volvuntur, quodque est unius fit alterius, mox ad alios transiturum. Quod, si in rebus utilibus ferendum, in damnosis ac gravibus plaudendum est. Quid miri autem volvi humana? Homo ipse volvitur et non stat, sed ut scriptum est, “quasi flos egredivelut umbra, et nunquam in eodem statu permanet.” Tu sponsam quereris amisisse, qui fugiendo et in horas decrescendo, assidue te amittis? Sponsam in iudicio amisi. In campo alii! Tutius est iure congredi quam bello, legibus decertare quam gladiis. Legisti apud Virgilium, inter illos Lavinie competitores, quanta lis et
Abbreviated transcription (Latin):
parte mecum sentiens mox adiecit unde dissentiens uideretur
Et non tamen inquit protinus audiendi qui credendũ credunt
aptissima in hec nemora siluasq ꝙ illa celi libertas locorũq
amenitas sublimem annmiũ et beatiorem spiritam parent nuchi

Expanded text:
parte mecum sentiens, mox adiecit unde dissentiens videretur, parte mecum sentiens, mox adiecit unde dissentiens videretur, et «non tamen» inquit «protinus audiendi qui credunt aptissima in hoc nemora silvasque, quod illa celi libertas locorumque amenitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent; michi
Abbreviated transcription (Latin):
c loco michi uiolenter occueritur ab
hiis quibus solitudo et lr̃ĩs inmica uidetur et uirtutibꝰ
dicunt enĩ in primis carere solitudinẽ magistris qui¬
busdani quasi lr̃arũ dispensatoribus atq ut ita dixe¬
rim tenerorum altoribus animorũ. sine quorum opera cõtimia
profecto rara umꝙͣ ingenia surrexere. Ita uers hec dicũt. quasi
ego pueris loquar. et non hiis qui domnferulam pedagogũq dy¬
misorint. Instant tamen aceuis et eruditis uiris distrahi inge¬
nũł. huc illut prospectu uago / et celo liberiore confirmãt. Quodqͥd̾
ybi grande aliquid molitur. rapidi more cormpedis magno
quẽ saltui p̃p̃ares/ frenandũ colligendũq. doctus nemo negaue¬
rit Huiꝰ sententie patronũ quĩtillianũ habent. qui libro
oratoriarũ institutionũ inisi fallor nono. Cum secretũ et libeꝵ
arbitris locũ. et ꝙͣ altissimũ silentuẽ sceibentibus maxime con¬
ueni̾e deq hoc neminẽ dubitare dixisset procul dubio hanc in

Expanded text:
c loco michi violenter occurritur ab his quibus solitudo et literis inimica videtur et virtutibus. Dicunt enim in primis carere solitudinem magistris quibusdam, quasi literarum dispensatoribus atque, ut ita dixerim, tenerorum altoribus animorum, sine quorum ope continua profecto rara unquam ingenia surrexere. Ita vero hoc dicunt, quasi ego pueris loquar et non his qui domi ferulam pedagogumque dimiserint. Instant tamen acrius, et eruditis etiam viris distrahi ingenium huc illuc prospectu vago et celo liberiore confirmant; quod quidem, ubi grande aliquid molitur, rapidi more cornipedis magno quem saltui prepares, frenandum colligendumque doctus nemo negaverit. Huius sententie patronum Quintilianum habent, qui libro Oratoriarum institutionum nisi fallor nono, cum secretum et «liberum arbitris locum et quam altissimum silentium scribentibus maxime convenire», deque hoc neminem dubitare dixisset, proculdubio hac in
Abbreviated transcription (Latin):
ultos experior ingͣtox/. E¬
graue uiciũ Dõ. Ingratitudinẽ uituperare suꝑ¬
uacuũ oni nempe mortaliũ hãc sexmo ꝯdẽpnat
Non est laborand ut suadeas quod om̃ibus ꝑsua¬
sũ est et in extropabilitꝰ insitũ est qui sĩmũ est qui solũ
in uiotite bonũ locet Est qui neucoũ sed in uoluptale uir¬
tut hoste ꝑonat om̃ia Sũt qui castitatẽ pulcheorimũ ornaniẽ¬
tũ uite dicãt sũt qui hãc ip̃am in sesperuãt in aliis uero uel
ridiculã uel diffccilem certe langeq laboriosam putẽt quod au¬
gustinꝰ tantus uio futurus in se sensit ubi ambrosir telibatũ
laboriosũ sibi uisum ait qui aliis nõ laboriosus modo sed dãp¬
nabilis uite status uisus erat unde illud platonis qui cũ celi.¬
bem castamq diu uitam tenuiss ad extremiũ sacrificasse legi᷑
nature ut sibi illã placẽt quã sic uiuẽdo uiolasse et in quam
grauit̾ peccasse uideretur mirũ id tam docto homĩ uideri po¬

Expanded text:
ultos experior ingratos, grave vitium. Ingratitudinem vituperare supervacuum: omnium nempe mortalium hanc sermo condemnant. Non est laborandum ut suadeas, quod omnibus persuasum est, et inextirpabiliter insitum. Est qui solum in virtute bonum locet, est qui neutrum, sed in voluptate, virtis hoste, ponat omnia; sunt qui castitatem pulcherrimum ornamentum vite dicant, sunt qui hanc ipsam in se spernant, in aliis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque laboriosam putent, quod Augustinus, tantus vir futurus, in se sensit, ubi Ambrosii celibatum laboriosum sibi visum ait, qui aliis non laboriosus modo, sed damnabilis vite status visus erat. Unde illud Platonis, qui cum celibem castamque vitam diu tenuisset, ad extremum sacrificasse legitur nature, ut sibi illam placaret, quam sic vivendo violasse, et in quam graviter peccasse videretur. Mirum id tam docto homini videri po
Abbreviated transcription (Latin):
ti suit nõ idcirco uio bonus benefitio cessabit Nã que in mł¬
tos spargit in se cumulat sibi ip̃e bñficus uni saltem nõ
ingrato do : Proieti bñ fitia in ingratosatqui gratis ⁊ dare
net auarus / metuat eo aũt liberalitas maior quo spes pre-
obsideor olim tibi circũfultꝰ uidebare sed obsessus
eras nõ familiari solũ exercitu sed hostili de Indo¬
mitꝭ seruis p̃mor Ra Tue aties ꝯtra te miletant
in suaue negotĩ Do: Euperbis seriuis obsessus sum ra Eosq
qui te obfident pascere cogeris mamena necessitas dõ ser¬
ius obsideor pessimis uels uoracibus furibus mendacibus im¬
pudicꝭ ra Quio seruoꝵ epythet affluere est opus seruos dic
omia dixerised . Serus obsideor quid consuligta Quid osula

Expanded text:
ati sint, non idcirco vir bonus beneficio cessabit. Namque in mulati sint, non idcirco vir bonus beneficio cessabit. Namque in multos spargit, in se cumulat, sibi ipse beneficus uni saltem non ingrato. Proieci beneficia in ingratos. Atqui gratis dare nec avarus metuat: eo autem liberalitas maior, quo spes premiobsideor”: olim tibi circumfultus videbare, sed obsessus eras, non familiari solum exercitu, sed hostili. Indomitis servis premor. Tue acies contra te militant, insuave negotium. Superbis servis obsessus sum. Eosque qui te obsident pascere cogeris, inamena necessitas. Servis obsideor pessimis, voracibus, furibus, mendacibus, impudicis. Quid servorum epithetis affluere est opus? Servos dic, omnia dixeris. Servis obsideor: quid consulis? Quid consula
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sepe pctm alterius pena est dõ multꝭ ingratꝭ profui¬
Ra mrultꝭ indignis profuisse satius ꝙ uni digno de fuisse pro¬
nide penge neu maloꝵ odio bonos mores exuas nec prodesse
aliis cesses quod ab aliis male fit cogiñtũ cognoscent hn for¬
tasse melius siune id quid nosse deũ nosse te satis est Non
est uera uirtus cui ꝯstiẽtie ꝑmniũ nõ sufficit doͬ. Profuisse
multꝭ infeliciter cessit Ra ͨ Caut ne unius conne obsit alteri
quodq est grauiꝰ tibi exꝑire alios tibe cedet forte felicuis
quida preterea diu ingrati urgente añn pudore tand fuere
gratissimi magnoq cũ fenore spes amissa rediit adhec sepe
quod requisitus debitor negauit ultro non debitor obtulit
nillum bonũ opus umꝙͣ periit qui bene agit ante alios
se cogitet una quid uirtus multꝭ prodest sed pͥma et maxͦ
pars uirtut in agentem redit ĩtaq ut mali õnes et ingͣ¬

Expanded text:
unum sepe peccatum alterius pena est. Multis ingratis profuiunum sepe peccatum alterius pena est. Multis ingratis profui. Multis indignis profuisse satius, quam uni digno defuisse; proinde perge, neu malorum odio bonos mores exuas, nec prodesse aliis cesses, quod ab aliis male sit cognitum. Cognoscent hi fortasse melius; si ne id quidem, nosse Deum, nosse te, satis est. Non est vera virtus cui conscientie premium non sufficit. Profuisse multis infeliciter cessit. Cave ne unius crimen obsit alteri, quodque est gravius, tibi experire alios: cedet forte felicius. Quidam preterea diu ingrati, urgente animum pudore, tandem fuere gratissimi, magnoque cum fenore spes amissa rediit. Ad hec sepe quod requisitus debitor negavit, ultro non debitor obtulit: nullum bonum opus unquam periit; qui bene agit, ante alios, se cogitet: una quidem virtus multis prodest, sed prima et maxima pars virtutis in agentem rediit, itaque ut mali omnes et ingr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pretio odiũ parare mercimonũ in sanũ ToBenemeritos
multos male memores, et ingratos patior Ra Tu ne hoc illis
miudes tuãq cũ illorũ sorte cõmutatam cupis nõli obseco tuus¬
cũq sit uitrum uirtus tũã ueniat in partem Doͬ Multos habco
ingnatos Raᵒ Quid expectas audire benefacere ui desmas deꝙ
alterius culpa tuũ ip̃e dãpnũ fauas Quin tu potius ꝯtrariũ
fat et qui multos habes tura mĩc etiam ut habeas plures
habebis autẽ si multis benefeceris multi em̃ semper ingrati
sed plures hõdie uercorq ne ꝯfestim gratũ esse poriẽtum fit
ita indies retro eũt omma ea petentiũ improbitas ea debeu¬
tiũ obliuio atq superbia est neq ĩo desistend neq cecorũ enui¬
latione eruẽdi oculi quos potius facere debet aliena centay ca¬
riores Tõ Multi michi sũt ingrati Raan tu mult idem fue¬
ris recordare una eñi ingratitudo aliam premit sit in reliqͥs

Expanded text:
quam pretio odium parere, mercimonium insanum. Bene meritus, quam pretio odium parere, mercimonium insanum. Bene meritus, multos male memores et ingratos patior. Tu ne hoc illis invides, tuamque cum illorum forte commutatam cupis? Noli obsecro, cuiuscunque sit vitium, virtus tuam veniat in partem. Multos habeo ingratos. Quid expectas audire, benefacere ut sinas, deque alterius culpa tuum ipse damnum facias? Quin tu potius contrarium fac, et qui multos habes, cura nunc etiam ut habeas plures; habebis autem si multis benefeceris. Multi enim semper ingrati, sed plures hodie, vereorque ne confestim gratum esse portentum sit: ita in dies retro eunt omnia. Ea petentium improbitas, et ea debentium oblivio atque superbia est; neque ideo desistendum neque cecorum emulatione eruendi oculi, quos potius facere debet aliena cecitas cariores. Michi multi sunt ingrati. An tu multis idem fueris, recordare: una enim ingratitudo aliam punit; sicut in reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
Gratittidinẽ nuilla barbaries gentiũ nulla morũ ĩmanitas
nõ laudabit nemo usꝙͣ nõ uituperabit ingratitudinẽ sit fuo
sit sicarius sit proditor sit ingratus uiciũ suũ excusare nõ
audebit sed negare Que ꝙͣuis ita sũt inchiloninius tamen
inumerabiles sut ingrati nec est uere uitiũ aliũd quod tã
multꝭ uerbo dampnatũ tam multi rebus ip̃is amplectant᷑.
ac tenẽãt Quid ꝯtludam dapnand utiq nõ solum uerbo
sed cĩo maxime ãtq iuditio et in se tuiꝙ bono fugiend̾ ac
uitand in alt̾o tolleramꝰ sicꝭ cet̾a quibus hũanũ scatet genus
quibus mali habundat boni exercentur perfer ergo et gaũde
potius ingratum ferre ꝙͣ ingratus fieri Te ingratos multos
iuenis fo uide ne quõd inte culpe sit multi em̃ dñi bñfici di¬
ci uolut iactatores sut atq exprobratores onerosũ genus ꝙͦ
bñficia plus offense p̃ferut qͥ euatie ĩo mihil est aliũdo

Expanded text:
Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemo usquam non vituperabit ingratitudinem. Sit fur, sit sicarius, sit proditor, sit ingratus: vitium suum excusare non audebit, sed negare; que, quamvis ita sint, nichilominus tamen innumerabiles sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud quod tam multis verbo damnatum, tam multi rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam? Damnandum utique non solum verbo, sed animo maxime atque iudicio et, in se, cuique bono fugiendum ac vitandum, in altero tolerandum, sicut cetera quibus humanum scatet genus, quibus mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et gaude potius ingratum ferre, quam ingratus fieri. Ingratos multos invenio. Vide ne quid in te culpe sit: multi enim dum benefici dici volunt, iactatores sunt, atque exprobratores. Onerosum genus, quorum beneficia plus offense preferunt quam gratie, idque nichil est aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
tricẽ rerũ hũanarũ et uirtũtũ matr̃e sentiã qui religionẽ
iter ad et̾nã uicã credãt et ad celũ scalam ueniẽt contra
qui iustitiã ignauie religionẽ amẽtie ac superstitioni assiri¬
bat hni sũt de quibus scptũ est ꝙ uis hñt in niribus qui
omia uiyoꝵ fortiũ esse cõfumiuẽt neq solũ e hͦ gn̾e uiolen¬
torũ hõim raptorũq si ex ip̃a doctorũ atie quãtos oppuguato¬
res habecit custitia facile est in libris R. pꝭ Ciceronis aduer¬
tere sũt qui fidem et promissorũ obseruãdiam magnis et me¬
ait laudibus efferãt sũt qui fidem frangere nõ falle̾ dicãt
esse sed plus saire et esse ingenn melioris que l uulgo multoꝵ
hodie sit opimo et multoꝵ uox apud lactãtiũ nominatim mer.¬
curio tyibuit. dicẽti ficut ille ait nõ fraudis esse decipere sed
astutie pulter en igenni deus et eloquni sedad fica sũna
milla urota tam laudata est quin uituperatores inuemat

Expanded text:
et virtutum matrem censeant, qui religionem iter ad eternam vitam credant et ad celum scalam; venient, contra, qui iustitiam ignavie, religionem avaritie ac superstitioni ascribant. Hi sunt de quibus scriptum est, quodvis habent in viribus, qui omnia virorum fortium esse confirment. Neque solum ex hoc genere violentorum hominum raptorumque, sed ex ipsa doctorum acie, quantos oppugnatores habeat iustitia facile est in libris Reipublice Ciceronis advertere. Sunt qui fidem et promissorum observantiam magnis et meritis laudibus efferant, sunt qui fidem frangere non fallere dicant esse, sed plus scire et esse ingenii, que, licet vulgo multorum hodie sit opinio et multorum vox, apud Lactantium nominatim Mercurio tribuitur dicenti, sicut ille ait: non fraudis esse decipere, sed astutie. Pulcher enim ingenii Deus et eloquii, et ad summam, nulla virtus tam laudata est, quin vituperatores inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
buerat et quod profecerint audisti ꝙͣ multos uero et filiis
principum preceptores sinuil cõ plurimos habuisse ꝯpeomius
sed qd refert esse qui docẽat si qui discat nemo sit patiẽte
in disposito foustra inti᷑ is̃ agentꝭ certe si doctos uiros
spectare uel alloqui doctos faceret spectatores et si paucos
uirtutꝭ aut doctrine cupidos uideamus magna croca cos
esset tamẽ et importuna frequẽtia

Expanded text:
buerat, et quid profecerint audisti. Quam multos vero e filiis buerat, et quid profecerint audisti. Quam multos vero e filiis principum preceptores simul complurimos habuisse comperimus! sed quid refert esse qui doceant, si qui discat nemo sit? Patiente indisposito frustra nititur vis agentis. Certe si doctos viros propius spectare vel alloqui doctos faceret spectatores, etsi paucos virtutis aut doctrine cupidos videamus, magna circa eos esset tamen et importuna frequentia. 81
Abbreviated transcription (Latin):
uel tacentis aspectu doctus ac sobrius euasisse debuerit pło
ip̃e et si ut sup menũ socratꝭ magisterio glorietur maio tñ
est gloria sotrate excessisse ꝙͣ sub socrate didicisse Ga  S nẽ¬
tifico p̃ceptor est michi dña p̃ceptoris discipulo ueilis esse
potest gloriosa esse nõ ꝑt quur etiam quõd mireris est que tibi
fam̃a mimiat ignauia ex aggerat iactantie excu satiombusq
aditũ pdetlusisti quĩdꝙͣ sciuerir᷑ p̃ceptori dabitur quid quid ig¬
noraueris tuũ eoit est ergo nõ unde plorieris sed uñ aspires
ad gloriam habes et qũe sequi uelis atqs assequi nõ qũẽ te
esse putes ꝙ discipulꝰ eius fis est demqs nõ qd habeas sed
quod habere cupias et quod speras nõ lsme ingenti tuo stu¬
dio ac labore Ga Est michi pceptor assiduꝰ ur̃o clarus Ra
At illi de quo dixiniut ciceronis filio duo erãt suꝭ i uiri
quorũ altex libris eminus alter uerbis cominus in. eũ intu¬

Expanded text:
vel tacentis aspectu doctus ac sobrius evasisse debuerit. Plato vel tacentis aspectu doctus ac sobrius evasisse debuerit. Plato ipse etsi, ut supra memini. Socratis magisterio glorietur, maior tamen est gloria Socratem excessisse quam sub Socrate didicisse. Scientificus preceptor est michi. Scientia preceptoris discipulo utilis esse potest, gloriosa esse non potest; quin etiam, quod mireris, est que tibi famam minuat, ignaviam exaggeret; iactantie excusationibusque aditum preclusisti. Quicquid sciveris preceptori dabitur, quicquid ignoraveris tuum erit; est ergo non unde glorieris, sed unde aspires ad gloriam. Habes et quem sequi velis atque assequi, non quem te esse putes quod discipulus eius sis. Est denique non quod habeas, sed quod habere cupias et quod speres idque non sine ingenti tuo studio ac labore. Est michi preceptor assiduus vir clarus. At illi de quo diximus Ciceronis filio duo erant summi viri, quorum alter libris eminus, alter verbis cominus in eum incu
Abbreviated transcription (Latin):
aliens net dũ de simis gloriari ꝙ ad te excellẽtia
preceptoris tui Erede michi quõd sepe ibero intra
te siet oportet quõd te fatiat gloriosum Ga preceptoe
glorior exctllenti fatiosme illũ mtexim rebus suis ut uide᷑
uti iet si libet etiam gloriari ꝙuis si excelles etia est smñe
fũ stur̃o sit dete autẽ post uiderimꝰ Ga Est michi p̃ceptoe in sig¬
uis Raᵒ Qualis tu discipulus sie expecto ante em qd promtiem
nõ habeo ꝙͣ multoꝵ stultos atq hebetes habuisse putas srolã sõ¬
coatis ac płonis ꝙͣ multos abs preceptore utło per sẽ ip̃os in altũ
euasisse ut ꝓceptores fieret aliorũ que p̃ceptoribus caruissent
nullũ uirgilio ꝑceptore legimus horatius flattus de suo nichil
nisi quod ꝑlagofum dixit uerberũ ꝓueriliũ credo meniinerat
Eicero aũt sum laudibus amplissimis celebrare uoluit nec
ualuit Cont huiꝰ filius ꝙius preꝑteribus pir̃ s. et watippo
nebulo q̃qs famo se ebrietatꝭ euasserit nõtu est qui soło pr̃is

Expanded text:
Alieno necdum desinis gloriari: quid ad te excellentia preceptoris tui? Crede michi, quod sepe reitero: intra te sit oportet quod te faciat gloriosum. Preceptore glorior excellenti. Sine illum interim rebus suis ut videtur uti et, si libet, etiam gloriari, quamvis, si excellens vere est, minime id facturus sit; de te autem post viderimus. Est michi preceptor insignis. Qualis tu discipulus sis expecto; ante enim quid pronuntiem non habeo. Quam multos stultos atque hebetes habuisse putas scholam Socratis ac Platonis? Quam multos absque preceptore ullo per se ipsos in altum evolasse, ut preceptores fierent aliorum qui preceptoribus caruissent? Nullum Virgilio preceptorem legimus, Horatius Flaccus de suo nichil nisi quod plagosum dixerit: verberum puerilium, credo, meminerat; Cicero autem suum laudibus amplissimis celebrare voluit, nec valuit. Contra huius filius quantis preceptoribus, patre scilicet nebulo quamque famose ebrietatis evaserit notum est; qui solo patris
Abbreviated transcription (Latin):
est quid si paruo ex malo bonũ ingens elicis hec ninirũ eaꝵ¬
una est rerum que contempt̾ũ corporis maxime paruit quo
nichil est melius mortalido᷑. Totum me srabies occupat¬
RaTotũ / uerum est id quidem sẽo plus est forsitan ꝙͣ quod
dicere uoluisti totũ em̃ cerpus intelligis sed est nõbi in¬
in sibilis aĩoꝵ scabies cupiditas ac sibido et pruritus quid
uleistendie querendiq qui quo magis scalpitur acruis e¬
tuat hũc nec tolli nec lempi postitis nec sentitꝭ quidẽ tã¬
to minor uobis est semper ur̃i cura ꝙͣ orporis Do uigi
Ormire nõ possũ¬

Expanded text:
est? Quid, si parvo ex malo bonum ingens elicis? hec nimirum est? Quid, si parvo ex malo bonum ingens elicis? hec nimirum una est rerum que contemptum corporis maxime pariunt, quo nichil est melius mortali. Totum me scabies occupat. Totum te, verum est; id quidem metuo; sed plus est forsitan, quam quod dicere voluisti, totum enim corpus intelligis. Sed est vobis invisibilis animorum scabies, cupiditas ac libido, et pruritus quidam ulciscendi querendique, qui quo magis scalpitur, acrius estuat. Hunc ne tolli nec leniri poscitis, nec sentitis quidem, tanto minor vobis est semper vestri cura quam corporis. 86 DE VIGILIA Dormire non possu
Abbreviated transcription (Latin):
Cabie premor ĩportũa Ra. iam nõ miror si angores me¬
ros egye fers quãdo id luges cui dulce aliquid inxtũ
est de Craui regor scabie Rai Due qui hãc salũbie
dicant ego autem ne tam meste rei letũ nomen tribetam ariã
potius salutꝭ siue ad salutem uiam dico mollis. st qui aspi¬
tatem uie breuẽ respuit cuiꝰ exitus sit iotundus Ro Arda
me scabies exercet eo Iam horologie nõ herebis Erit teti q̃
te noctibus excitet te honesto cuipiam fortassis efficio uigile
reddat nemo tam piger quẽ nõ scabies sollicitum factiat do :¬
Ecabie torqueor Raᵈ Morbus ignobilis sed nobilis tura est
labor estas baluea ꝑuigiliũ dieta si nee sta profuerme
ad patientie medicinã recurrendum erit illa om̃ibus morb̃
uilissima est Do scabie contior tediosa et feda ra Neutru
nego ubi ergo publius molestum ociũ podagria pedes dixᶜ.
me sinẽte potes addere mestum negotiũ stabiosi manus
Sed quid dices si quo fedior morbus/ eo pulcyior patientia

Expanded text:
cabie premor importuna. Iam non miror, si angores meros egre fers, quando id luges cui dulce aliquid immixtum est. Gravi vexor scabie. Sunt qui hanc salubrem dicant; ego autem ne tam meste rei letum nomen tribuam, arram potius salutis sive ad salutem viam dico. Mollis est qui asperitatem vie brevem respuit, cuius exitus sit iucundus. Arida me scabies exercet. Iam horologio non egebis: erit tecum que te noctibus excitet, teque honesto cuipiam fortassis officio vigilem reddat. Nemo tam piger, quem non scabies sollicitum faciat. Scabie torqueor. Morbus ignobilis, sed nobilis cura est: labor, estas, balnea, pervigilium, dieta. Si nec ista profuerint, ad patientie medicinam recurrendum erit: illa omnibus morbis utilissima est. Scabie crucior tediosa et feda. Neutrum nego. Ubi ergo Publius molestum otium “podagrici pedes” dixit, me sinente potes addere, mestum negotium scabrosi manus. Sed quid dices, si quo fedior morbus, eo pulchrior patientia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recuset Doĩn equuleũ tollorra di immeritus unde ex
alto seuitiã aliena despitias at si meritus unde a terra
Diuulsus ip̃e tuũ clarius aspicias comĩe quodq cõmissũ
doles nõ doleas plectiDo Torqueor Ra aue tẽtatur urotꝰ
aut puintus uiclũ Alereũ sepe utile alcerũ semꝑ eopediẽs
Bona exercitatio iusti est pessima nocentis impunitas do Tor¬
queor Radisce iter ad ꝑatientiam ⁊ ad mortem De miusto

Expanded text:
non recuset. In equuleum tollor. Si inmeritus, habes unde ex non recuset. In equuleum tollor. Si inmeritus, habes unde ex alto sevitiam alienam despicias, at si meritus, unde a terra divulsus, ipse tuum clarius aspicias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 66 DE INIUSTO
Abbreviated transcription (Latin):
hebetes ne ex In equuleũ leuor Robauĩd refert in equule¬
un anin lectulum torquẽdus ascenderis Te carnificis no¬
dus p̃met At hunc febris hũc podogra hũc uxor hũc filius
ditas/ spesq anhela hũc tortore quolibet peior metus per¬
quire mortaliũ status/ uix ullũ iuemes nõ equuleo pen¬
dentem sed cum mille sũt equulei nisi lignũ nõ tunet¬
To Torqueor Ratioaut mocentia in tormẽtis aut iustitia te
ip̃m consolare nai si muste torqueris gaudendum est
experimẽtum tibi atq aliis et fulgor quid̃ tue uiytut ac¬
cesserit actrectati ac sublati frãga tior atq notior fama
erit ut bene oleant terutur ayomata et pulcherrima
rerũ ne lateãt actollũtur E in id iuste pateris acquiesce
remedio et concrete sordes flãmis aut asperitatibus elaũt:
et magni mali medicina sit oportet tristior Quẽ morbo¬
rũ tedẽt amare nõ respuat quẽ scelerũ penitet suppliciã

Expanded text:
hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equulehebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podagra, hunc uxor, hunc filius, ditas spesque anhela, hunc tortore quolibet peior metus. Perquire mortalium status: vix ullum invenies non in equuleo pendentem. Sed, cum mille sint equulei, nisi ligneum non timetis. Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, aut iustitia te ipsum consolare. Nam si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac sublati; fragrantior ac notior fama erit. Ut bene oleant, teruntur aromata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attolluntur. Sin id iuste peteris, acquiesce remedio: et concrete sordes flammis aut asperitatibus eluuntur, et magni mali medicina tristior sit oportet. Quem morborum tedet, amara non respuat. Quem scelerum penitet, supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
Niuste torqueorR Qd mĩc diceres si iuste nullum
nempe tormentum conscia maius est illa incole¬
mi hec externa despicito intra te est confola tor
tius eo Corqueor prorsus indigne Ra Tortoris
miserere tui ille te gyauiꝰ torquetur ꝙͣuis em mũdus
obstrepat minꝰ małi est pati iniuria ꝙͣ inferre Do Torqueor¬
Ra nouũ mali ueteris lamẽtum mĩquit eñ nõ antea tor¬
queberis inter tormẽta natus inter tormẽta uixisti inter
tormẽta uixisti moriturus quid nĩc noui accidit mutã¬
tur tormẽtorum sp̃es tormẽta nõ desinũt ex cute totũ te¬
pus etatis que sine tormẽtis diem egeris recordare ali¬
qua forsan falfis gaudiis adumbrata reperies ueris aũt
plena cormẽt quibus si acriter extimes nulla uite ꝑtem
uacare fateberis unde nõ ĩmerito quibusdam om̃is uita sup
huic ad omne corporis offentiũculã ingemiseit añm iuge
mortiferũq supplitiũ nõ sentitis illic impatientes hic

Expanded text:
niuste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum niuste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi, hec externa despicito: intra te est consolator tuus. Torqueor prorsus indigne. Tortoris miserere tui: ille te gravius torquetur. Quamvis enim mundus obstrepat, minus mali est pati iniuriam quam inferre. Torqueor. Novum mali veteris lamentum: numquid enim non antea torquebaris? Inter tormenta natus, inter tormenta vixisti, inter tormenta moriturus: quid nunc novi accidit? Mutantur tormentorum species, tormenta non desinunt. Excute totum tempus etatis, quem sine tormentis diem egeris recordare: aliqua falsis forsan gaudiis adumbrata reperies, veris autem plena tormentis; quibus, si acriter extimes, nullam vite partem vacare fateberis. Unde non inmerito quibusdam omnis vita suppHic ad omnem corporis offensiunculam ingemiscitis, animi iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
aut te huic homo eruet aut mors que clauẽ carceris
alterã habet unus quidem introitus exitus multi st̃
aliũ misericordia aliũ uis emusit alius mocentia sua
alius custodũ negligentia euasit alius pretio alius
ingenio et uel subterraneis cuniculis uel per tenebras
amice noctis elapsus est quibusdam patrũ memoria
terre motus et ruina carcexis uiam fecit ad postreͬ
quos nnchil emi serit mors absoluit nec minus uarn
euadentiũ euentus mayiũ ꝯsulatui carcer dedit Iuliũ
cesarem pyrataꝵ custodia sumũ misit ad imperiũ hac
etate quĩdam de lumine carceris ad domimũ transiuere
et cathenã sibi excussam miecere aliis deinq regulum
et socratẽ muttosꝙ alios nõ tam carcer excuxit ut uisꝰ
est ꝙͣ torteri clarus finis eriput/ Et ad sũmã quosda
carcer ad insigne gloriam alios ad exumã fortunã ad regnũ
alios multos ad celum misit ad sẽpulcou omnes nuillũ cepͥ

Expanded text:
aut te hinc homo eruet, aut mors, que clavem carceris aut te hinc homo eruet, aut mors, que clavem carceris alteram habet; unus quidem introitus, exitus multi sunt. Alium misericordia, alium ius eruit, alius innocentia sua, alius custodium negligentia evasit, alius pretio, alius ingenio, et vel subterraneis cuniculis, vel tenebras amice noctis elapsus est; quibusdam, patrum memoria, terremotus et ruina carceris viam fecit; ad postremum, quos nichil emiserit, mors absolvit. Nec minus varii evadentium eventus: Marium Consulatui carcer dedit, Iulium Cesarem Pyratarum custodia summum misit ad imperium; hac etate quidam de limine carceris ad dominium transivere, et catenam sibi excussam iniecere aliis; denique Regulum et Socratem multosque alios, non tam carcer extinxit, ut visus est, quam carceri clarus finis eripuit. Et, ad summam, quosdam carcer ad insignem gloriam, alios ad eximiam fortunam, ad regnum alios, multos ad celum misit, ad sepulcrum omnes, nullum cepit
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝙ intrasse profuerat exisse nocuit ut exitu admont¬
ti quod horxuerãt utile quod optarãt miserũ faterentur¬
Do Carceri mancipatus sum Ra Quĩd sis an fortasse nõ
carcer sed ut dicetur custodia sit quotiens uniculis ex¬
plicitos hostilis mucro sme hoste seuerior paupertas in-¬
uasit quotiens euasisse penituit et carcerem quẽ diu¬
turnũ queri ceperãt nõ fuisse ppetuũ questi sũt uidimꝰ
in cartere quosdam laute habitos mox inde digressos te¬
nũẽ ac difficilem uitam mesto finẽ clausisse Do mise¬
ram in carcere uitam dego Ra Quid libros in carcere te¬
puerũt tu querelas texis mutiles quidã lr̃as in carcere
didicerũt tu patientia dedists Do Carcerali custodia
unnctus teneor Rap̾lerisq cauerius ac spelũcis alii se
muroꝵ angustiis inclusere carcere spontaneũ uel dei
amore uel mudi odio uulgiq fastidio eligentes/ Tu
si hoc ammo nõ es tiuꝙ carceris finẽ cupis expecta

Expanded text:
et quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniet quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniti, quod horruerant utile, quod optaverant miserum, faterentur. Carceri mancipatus sum. Quid scis an fortasse non carcer, sed, ut dicitur, custodia sit? Quotiens vinculis explicitos hostilis mucro, sive hoste sevior paupertas, invasit? Quotiens evasisse penituit? Et carcerem que diuturnum queri ceperant, non fuisse perpetuum questi sunt? Vidimus in carcere quosdam laute viventes, mox, inde digressos, tenuem ac difficilem vitam mesto fine clausisse. Miseram in carcere vitam dego. Quidam libros in carcere texuerunt, tu querelas texis inutiles; quidam literas in carcere didicere, tu patientiam dediscis. Carcerali custodia vinctus teneor. Plerique cavernis ac speluncis, alii se murorum angustiis inclusere, carcerem spontaneum, vel Dei amore vel mundi odio vulgique fastidio, eligentes. Tu si hoc animo non es, tuique carceris finem cupis, expecta:
Abbreviated transcription (Latin):
digna multosq sacius ĩmeritum proiustitia
quor ut uulgus quod doiorem malum ingent̾ uoluptatẽ
sũmũ bonũ indicat do Carcere clausus sum t̾aͦ Quis nõ
rarcere tlauditur aut quis inde digreditur iisi dum mo¬
ritur uetus her tua õñq sors est unde ꝓpris unde noue ꝯit.
querele ita en sato ex quo die natus es et añꝙͣ nascereris in
carcerem atꝙ in unicula missum te illius imperio cui omnis
celi ambitus exigua domus est et si quĩd sumo treditur
poete tenebrosum ueiq carcere et cecũ illuis caxceris exitum
si felicem cupis huiꝰ angustias nõ horrebis sicut nec supple¬
tia nec mortẽ nec hũam aliquod ad quoꝵ patientiã et
contemp̃tũ nisi p̃paratus apmatus ꝙ dit ammꝰ in qͣcũq
fortuna calle graditur ancipiti do Tuypi carcere claudor
atq angustõ Ra Nullus carter turpior nullꝰ angustior
importuno Ra Multos perctulo mstanti atꝙ hostiũ mani¬
bus carcer eriꝑuit mueltis himen carceris pro chpes fuit

Expanded text:
 multoque satius inmeritum pro iustitia quor ut vulgus, quod dolorem malum ingens, voluptatem summum bonum iudicat. Carcere clausus sum. Quis non carcere clauditur, aut quis inde digreditur, nisi dum moritur? Vetus hec tua omniumque sors est: unde proprie, unde nove igitur querele? Ita enim scito: ex quo die natus es, et antequam nascereris, in carcerem atque in vincula missum te, illius imperio, cui omnis celi ambitus exigua domus est. Et si quid summo creditur Poete, tenebrosum utique carcerem et cecum. Illius carceris exitum si felicem cupis, huius angustias non horrebis; sicut nec supplicia, nec mortem, nec humani aliquid, ad quorum patientiam et contemptum nisi preparatus armatusque erit animus, in quacunque fortuna calle graditur ancipiti. Turpi carcere claudor atque angusto. Nullus carcer turpior, et angustiorimportuno. Multos periculo instanti, atque hostium manibus carcer eripuit: multis limen carceris pro clipeo fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
quis tot dotes expediet ra unus est et femmarũ deus ⁊ mariũ
is et filios tibi pascet et filias utq illis iugeniũ et uiuẽdi aptes
sic hiis suas doces dabit itaq sicut scoptum est spera in eo.
et ip̃e faciet qd inte est optinũ dotib genus᷑ fuerit sic filias
formare ut uel absqr dote recto iuditiõ placere ualcãt atq ama¬
ri dotem habuit romanũ imperiũ faust̃ma et quot reris indota:¬
te castiores atq felitiores fueruit nõ facit faustũ quiqũ dõe
sed uirtus fac si potes ut tuauũ nõ pecuma oꝑtabiłis sit sed
pudor sed modestia sed integritas patientia fides huilctas hiis
ornate gemis filie tue hoc homiste aciro hiis antillis comitate
lie adeat ꝯuigũ nõ dicuitum sed proborum ubi tutior sẽpe
pudicitia uitaq dultior ꝙͣ in thalanus atq atriis regũm fuit
Ecumia amisi ui Et cũ illa curas multas periculũ¬

Expanded text:
Quis tot dotes expediet? Unus est, et feminarum Deus et marium, Quis tot dotes expediet? Unus est, et feminarum Deus et marium, is et filios tibi pascet et filias. Utque illis ingenium et vivendi artes, sic his suas dotes dabit. Itaque sic scriptum est: “Spera in eo et ipse faciet”. Quod in te est, optimum dotis genus fuerit, sic filias formare, ut, vel absque dote, recto iudicio placere valeant atque amari. Dotem habuit Romanum imperium Faustina: et quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non facit faustum coniugium dos, sed virtus. Fac si potes, ut tuarum non pecunia optabilis sit, sed pudor, sed integritas, sed modestia, patientia, fides, humilitas. His ornate gemmis filie tue, hoc onuste auro, his ancillis comitate, limen adeant coniugum non divitum, sed proborum, ubi tutior sepius pudicitia vitaque dulcior, quam in thalamis atque atriis regum fuit. 13 am amisi. Et cum illa curas multas periculum
Abbreviated transcription (Latin):
re dedit mortalibus An nõ audis quod poeta alius nõ ne¬
leganter hac in parte luserit Cũ em̃ onna bona gratis nobis
donata esse duuntus pni om̃es uno ore fateantur nõ dona¬
ta dicit ille sed uendita et pretium statuit labores sic em̃
ait laboribus uendũt dei nobis omia bona Do. ureolesta est tãi¬
torũ folicitudo inferiorũ filiorũ Ra Añ nõ inter ueras sentetias
illa est nõ posse mnuemioi uitam hom̃is carente molestia nec
nuiuis illã omñe uitã esse tormẽtum quid filiĩ meruere quẽ
si desint cure alie subibũt Crede michi quotũq te uertas quẽ¬
libet fortune gradum arripias et labores et mosestie et dipti¬
cultates uite aderũt quid lamẽtis manbus opus est do. filiis
multis premor Raᵒ Sic dicis quasi felicitate depͥmaris tua et
uota prima mortalũ̃ tibi cuniuilatus obuenisse fers gyauito
nuirũ genus impacientie eo. Quid uero tot fatiam filiabus

Expanded text:
re dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non inere dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim bona omnia gratis nobis donata esse divinitus, pii omnes uno ore fateantur, non donata dicit ille, sed vendita, et pretium statuit labores; sic enim ait: laboribus vendunt Dei nobis omnia bona. Molesta est tantorum sollicitudo filiorum. Non inter veras sententias illa est: “Non posse inveniri vitam hominis carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? Quid filii meruere? Qui, si desint, cure alie subibunt. Crede michi: quocunque te vertas, quemlibet fortune gradum arripias, et labores et molestie difficultates vite aderunt. Quid lamentis inanibus opus est? Filiis multis premor. Sic dicis, quasi felicitate deprimaris tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impatientie. Quid vero tot faciam filiabus?
Abbreviated transcription (Latin):
in tuis utaris et in te neq ut cibo aut amictu regib tuos
pasc̃as aut bescias uescuntur lautius reqni uiuenes et ues¬
habiur inͣsigulis sed nort uiiat melus nec diucuis net seuo
et quod ostat nẽc securius nec honestuis certe nec sanctius pro hiis
onubus unu habẽt quo excellãt pomposius hoc est̃ stultitis oiut
maior unde fit ut in tugurio sepe letos uidcas mestos mregias
nõ est dimi una capacitas sed unus est sons gratie uns ilłe
tus dẽ aperis tu manũ tua et imples om̃e ał benedictione Qͥs
ad rem uasorũ seu magnĩtudo seu purtas ubi par est on ple¬
intudo Deo multa defũt ꝑauperibus quãto plura desũt teglsꝰ
cum sit illud flacci uerissimũ expertuq quod multa pẽtẽtib
de sut multa exͬ. laboriosum negotiũ multos filios gemussẽ
RaQuid sub telo michi nõ laboriosum nichil quõd tot in aĩs hnqͣt¬
aculeos an nõ legis iopud flaccũ ut nl sine magno uita labo¬

Expanded text:
in tuis utaris et in te, neque ut cibo aut amictu regio tuos in tuis utaris et in te, neque ut cibo aut amictu regio tuos pascas aut vestias. Vescuntur lautius regii iuvenes et vestiuntur insignius, sed non vivunt melius, nec diutius, nec letius et, quod constat, nec securius, nec honestius certe, nec sanctius. Pro his omnibus unum habent quo excellant: pomposius, hoc est stultius vivunt.maior. Unde fit ut in tugurio sepe letos videas, mestos in regia. Non est omnium una capacitas, sed unus est fons gratie, unus ille cui dicitur: “Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione”. Quid ad rem vasorum seu magnitudo seu parvitas, ubi par est omnium plenitudo? “Sed multa desunt pauperibus!” Quanto plura desunt regibus, cum sit illud Flacci verissimum expertumque: multa petentibus desunt multa! Laboriosum negotium multos filios genuisse. Quid sub celo michi non laboriosum aculeos. An non legis apud Flaccum: nil sine magno vita labo