comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñunderi in eadem cansa statum la¬
beo ait. uł siquipari locoerat inli¬
tigando. cepiteẽ induriore. ł loco
ł ꝑ sõna mñtata. Itaq siquis ei qui
inforo ꝓnuissoris ꝯueniri nonpõt.
uenditus ͤ aut poteñtioridatus sit.
mag̃ eẽ pͥutat. ut ñuideatur ine¬
adem causa sisti¶ S⁊ sinoxe dedituᷤ
sit offilius ñpũtat inead̾ causasi¬
sti cum noxe deditione oeteris no¬
ralem accionẽ ꝑimni putat

Expanded text:
n uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, uel loco uel persona mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus aut potentiori datus sit, magis esse putat, ut non uideatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem peremi putat
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾antur. ꝑ inde enimnoxa cap̃ seꝗ¬
tur: ac siuenisset. ¶ Siab sent sut
inis ꝓ quonox alis actio aliciui ꝯpetit
siquid oñs ñnegat insuapotestate
eẽ conpelłendum putat. uindius
ł miudicim eũ sisti ꝓmittere. łui
dicim accipetei aut sinolit d̾e fende¬
eum cauturum. cumpͥmũ potuerit
sẽexhibiturum. Sinũo falso noget
insua po᷑testate eẽ suscepturum iudi¬
cui sñ noxc᷑ deditionẽ. Idq uilianꝰ
scribit ⁊ sidolo fecerit quominus in
euis eẽt porestatem¶ S⁊ siẜuus p̃sẽs

Expanded text:
itus: perinde enim noxa caput sequitur, ac si uenisset.Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendum putat Uindius uel iudicio eum sisti promittere uel iudicium accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae deditione. idque Iulianus scribit et si dolo fecerit, quominus in eius esset potestate. s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd ait᷑ p̃tor qualiscũꝙ fide i̾sor
accipiatur. ħquantum ad faculta¬
tes. idetiam ñlocuplex. ¶Infide¬
ꝓmiꝰserit tanti. quanti eares erit
accionẽ dat p̃tor. Qd̾ irum uerita¬
tem ꝯtineat. anuo quantitatẽ. iui¬
deamus. ⁊ melius ẽ. ut inu̾erãqnͣti

Expanded text:
d ait praetor 'qualiscumque fideiussor d ait praetor 'qualiscumque fideiussor accipiatur': hoc quantum ad facultates, id est etiam non locuples.In fideomiserit, tanti quanti ea res erit actionem dat praetor. quod utrum ueritatem contineat an uero quantitatem, uideamus. et melius est ut in ue
Abbreviated transcription (Latin):
aus.ł.Satis dãtio eod̾ modo¬
appellata ẽ. quosatis factio. Nã
ut satis facere dicimur eicuius
ħ nomine securum faciamus. dati
fideuissorib.¬
ĩdeiussor᷑ mindiciosistẽ¬
dicausa locuple̾s udr̃ oari. ñ tan¬
tumex facultatib. sietiam ex que¬
niendi faci łtate. ¶ Siquis is pso¬
is que agerenonpo tuerunt fid̾¬
uissores iudicio sistendicã dederit.
frustra erit datio. ¶ p̃torait siqͥs
parentem. patronum. patronã. lĩ¬
bos. aut puitutes. panoni. pat̾ͦne.
ubos ue suos. eumue quem in po¬
testate habebit. ł uxorem. ł iuirũ.
iniudicumi uocabit. quał cũꝙ fi¬
deius sor iudicio si stendi causa ac¬
accipiatur. ¶ Qd̾ artp̃tor libos ue &¬
slos: accipiemus. ⁊ exfeminino se.¬
ru desdendentes uberos.¶ Parentiꝙ̃
dabimus hoc bnfitium. ñ solũ ui
ris sui. szetiã simpo̾testate sit alie̾.
ħenim põponius scribit. ¶ Et filiꝰ
fioeuissor ꝓpatie fieripõt. etiam
si maltĩus potestate sit. ¶Ilurũ ⁊̃¬

Expanded text:
atisdatio eodem modoest quo satisfactio. nam ut satisfacere dicimur ei, cuiuhoc nomine securum faciamus datis fideiussoribideiussor in iudicio sistendi causa locuples uidetur dari non tantum ex facultatibus, sed etiam ex conueniendi facilitate.Si quis his personis, quae agere non potuerunt, fideiussorem iudicio sistendi causa dederit, frust‹r›a erit datio.Praetor ait: 'Si quis parentem, patronum patronam, liberos aut parentes patroni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uocabit: qualiscumque fideiussor iudicio sistendi causa accipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descendentes liberos. parentique dabimus hoc beneficium non solum sui iuris, sed etiam si in potestate sit alicuius: hoc enim Pomponius scribit. et filius fideiussor pro patre fieri potest, etiam si in alterius potestate sit. nurum
Abbreviated transcription (Latin):
saneñ qͣualib iniuria ẽ duciimꝰ
eum qui satis idoneum idoneum¬
fide uissorem dr S⁊ upe fide ius¬
sor qui ñsit acceptus. tãquã de in¬
uria sibi facta queri poterit.

Expanded text:
sane non quaelibet iniuria est duci in ius eum, qui satis idoneum fideiussorem det. sed et ipse fideiussor, qui non sit acceptus, tamquam de iniuria sibi facta queri poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
eremexhib ad sats dandum: ñiu¬
ratore. ¶Quidamauitsi amarito fũ¬
dus dotalis petatur. ũem suã fide¬
iussurã mulierẽ. ¶ Siẜ nũs in̾ueni¬
at qui añquã iudicium acc̃ipiatur
fide̾ iussit. iudicatum solui: suocur¬
rendumẽ actori. ut exinintegro
dicatũm solui stipulatori h̃s exͣtĩ¬
terit. aut stipulator fide iussori: ex
intẽgͣrocauẽdumerit. ¶ Tutor ⁊¬
curator utrem saluam fore pupillo
caueant: mittendis inmunicipio.
quia necessaria ẽ satis gatio ¶Item

Expanded text:
erem adhibet ad satisdandum, non uratore. quidam etiam, si a marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro dicatum solui stipulatori heres extiterit aut stipulator fideiussori, ex integro cauendum erit. Tutor curator, ut rem saluam fore pupillo caueant, mittendi sunt in †municipi‹um›, quia necessaria est satisdatio: item
Abbreviated transcription (Latin):
ł.iii. questionũ. cornelio ꝓcuio re¬
scpͥsit. merito petitorem recusare ta¬
lem fideuissorem. S⁊ sialias cauere
possit irus ibi eam p̃stare ubi ꝯue¬
nitur. põt audiri. si in aliam eiusd̾
ꝓuincie ciuitatem satis dationeni
prãre paratus sit. Sinaũt satis oa¬
tio uolm itãria ẽ. ñ malium locũ re¬
mittitur. Neꝙ enim meret̃ qui ipẽ
sͥ necessit᷑atem satis dationis in po¬
suit. ¶ Sisatis datum ꝓremobili
ñsit. ⁊ ꝑsona suspectasit. exqua sati̾
datio deud̾at᷑. apͣ officuiiii deponi

Expanded text:
io quaestionum Cornelio Proculo rescripsit merito petitorem recusare talem fideiussorem: sed is alias caueri possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potest audiri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare paratus sit. si autem satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim meretur qui ipse sibi necessitatem satisdationis imposuit.Si satisdatum pro re mobili non sit et persona suspecta sit, ex qua satis desideratur: apud officium deponi
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃cario debitori ꝯcessam. ¶
fu̾ndus indotem damssit.tã uxor
quamaritus ꝓp̃t possessionẽ eiꝰ fũ¬
di. possessores intelligłitur. diu̾¬
sa ẽ causa euis qui fundi petitionẽ
ꝑsonlemht̃. ¶Tutores suepupilli
eoꝵ siuc ipsi possiceant. posteoꝵ
loco habentur.S⁊ ⁊siunus extutori¬
b. uonessor fnit. id̾ dicendum erit.¬
Si fundum quẽpossidebam ame pe¬
tiens. deinde cuscd̾inteeẽt iudi¬
catum appella uerim. anpossessor
eiusd̾ fundi sim ᷤ n̾ectedicet᷑ pꝰ ie¬
sorem meeẽ. ꝗa nicͥominus possi

Expanded text:
debitori concessam.Si fundus in dotem datus sit, tam uxor quam maritus propter possessionem eius fundi possessores intelleguntur.Diuersa causa est eius, qui fundi petitionem personalem habet.Tutores, siue pupilli eorum siue ipsi possideant, possessorum loco habentur: sed et si unus ex tutoribus possessor fuit, idem dicendum erit.Si fundum, quem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatum, appellauerim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esse, quia nihilominus possi
Abbreviated transcription (Latin):
renondebebit. diuersum si sine cui¬
pa aut colo heredis missuosit. ¶Ii
nicipium euocz. S⁊ quibdam ħ ĩ¬
iurandum decalũpiua remittitur.
ueluti parentib ⁊ patronis.¶ Sicaũi
uirare debebit qui inmunicipium
reuntͥtur. rone se d̾atis dare n ponst.
ubi posse quopostulat remitti. id¬
ꝙ se sine calũpnie causa facere. Nã
sic non ẽ conpellendus uirare. ali¬

Expanded text:
re non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in pnicipium euocet: sed quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'ali
Abbreviated transcription (Latin):
artianꝰ .r. Sciendumẽ possessores
in mobilium rerum satis oare uco
pelliꝰ possessor aũt is accipiendusẽ.
quiina groł inc̾iuitate remsoli poᷤ¬
sidet. aut exasse: aut ꝓparte. S⁊ ⁊
qui uectigalem .i. ẽpitheaticum
agrum possid. possessor intelligͥ.
¶Item qui solam ꝓͥ etatem ht̃. pꝰ ses¬

Expanded text:
ationibus: Sciendum est possessores immobilium rerum satisdare non compelli. Possessor autem is accipiendus est, qui in agro vel civitate rem soli possidet aut ex asse aut ex parte, sed et qui vectigalem, id est emphyteuticum, agrum possidet, possessor intelligitur. Item qui solam proprietatem habet, se
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ fide uissores ꝓ locuple̾tib haben¬
disnnt᷑: cum potuerit querela aꝑ̃
conpetentem udicem deferri.¶ C
ex causa imꝓbat ab arburio ꝓbatoi
alios imꝓbatos ꝓbat. multo p᷑ma¬
g̃ sisua uoluntate accepit. fide iꝰ¬
sores. contẽptus his eẽ debr. Ꝙ si
in medio tp̃r calamitas fide uisso

Expanded text:
nt fideiussores, pro locupletibus habendi sunt, cum potuerit querella ad competentem iudicem deferri, qui ex causa improbat ab arbitro probatos, alias improbatos probat: multoque magis, si sua uoluntate accepit fideiussores, contentus his esse debet. quod si medio tempore calamitas fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ediũ aditum coangustauĩt dũs ue¬
rius ẽ exconducto einñtẽneri. ⁊ ad ex̃¬
bendum actione siuescit siue igͦraue¬
rit offitio en̾m uidicis continet᷑. ut
cogat eum aditum ⁊ facultatem in ꝗ¬
lino prãte: adarcbuã tollendã. ⁊ lĩptil.
scilic⁊ locatoris¶ Siquis eũ iminu¬
ũ habitationẽ conduriss pensionẽ to¬
tius amu ded̾it. deinde insula pꝰm̃ses.
la scribit: exconducto notione repe¬
tituꝵ. ñ quan indebitum ꝯductum
ñ enimꝑ eriorem dedit pl siut ubi¬

Expanded text:
edium aditum coangustauerit dominus, uerius est ex conducto eum teneri et ad exhibendum actione, siue scit siue ignorauerit: officio enim iudicis continetur, ut cogat eum aditum et facultatem inquilino praestare ad arcam tollendam sumptibus scilicet locatoris. Si quis, cum in annum habitationem conduxisset, pensionem totius anni dederit, deinde insula post sex la scripsit ex conducto actione repetiturum, non quasi indebitum condicturum: non enim per errorem dedit plus,
Abbreviated transcription (Latin):
põluntate locatoris ꝑmutatum eẽt.
redep̃torem ab solui debẽte. ¶Mãda¬
litibi utereuteres quanti uillã edifi¬
care uelle s . semmtastim̃ ducentoꝵ
impensam euentere ¶ Certamerceo
opus ubilocau. postea ꝯperi npofse
imnoris trecentoꝵ eã uillam ꝯstare.
dataaũt tͥerant centum exquib cum
partem impendisses. uetute o pus fa
u quũ restituas ¶ Meisẽ mspiciente
oait. nͣ dfaciat colonũ exꝯducto cũ
dnõ acturum. ¶ Locator horre ꝓposi¬
ium habuit seaurum argentũmar¬
garitam ũ recipere suoꝑiculo. deinde
cimisciret has res inferri passus est.
ꝑ inde eum suturum tͥobligatum di
gentia eius mulus tuus ꝑnit. si ipse se
locassi expeculi odutarat ⁊ deunẽ
aut̃ ipẽ enm locassem ñ ultrame ubi
prãturum: quã dolum malum ⁊ cul¬
pãmeam̃ ab eẽ. qd si sine difsimtio
ne ꝑidne᷑ mulionẽ ameo duxisti.
iego eum tibicedissem cuius neglł¬
gentia ium̃tumperiit : illam quoq
ficeret. ¶ uehiculum conduristi ut

Expanded text:
oluntate locatoris permutatum esset, redemptorem absolvi debere. Mandavi tibi ut excuteres, quanti villam aedificare velles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locavi, postea comperi non posse minoris trecentorum eam villam constare: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, vetui te opus faliquum restituas. Messem inspicienteo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marg‹ar›itam non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res inferri, passus est. proinde eum futurum tibi obligatum dixgentia eius mulus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxat et in rem autem ipse eum locassem, non ultra me tibi praestaturum, quam dolum malum et culpam meam abesse: quod si sine definitione p‹er›sonae mulionem a me conduxisti et ego eum tibi dedissem, cuius neglegentia iumentum perierit, illam quoque mno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aquils am nauigare oleo metretis tͥb¬
milil in posits. ⁊ frmñti modiis oe¬
tomuilib certa merced̾. s⁊ euenit ut
honerata nauis impã ꝓuintia.uiiii
m̃sib retineretur. ⁊ honus mipositũ
ꝯmisso tolleret: quesimue amieitu

Expanded text:
Aquileiam nauigaret olei metretis tmpositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
oum dare. ¶ hered coloni ꝗͣ uis colo
imͣpetãs necpetere uis. agis nicħ o
minus ex locato emnfullone. E⁊ uidi¬
cemextimatuum anpossis adu̾su̾ furẽ
prãre ampellet. ¶Lege dicta domu̾ fa¬
cienda locataerat. ⁊ tauxꝓbatio aut in¬
ꝓ babtio locatoris aut heredi̾eius eẽt.
redẽptor exuoluntate locatori quedã¬

Expanded text:
dum dare. Heredem coloni, quamvis colondum dare. Heredem coloni, quamvis colonpetas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem praestare compellet. Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uoluntate locatoris quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
tori mercedes inquilioꝵ acrederentᷤ
ꝗͣ uis eam conductoi hiuore pcio loca a¬
ret. tñ id ep̃t̾oriaccedit qd̾ nbi ꝯduc d¬
tor debetat. ¶Inoꝑis locatione erat
oictum anteꝗͣ diẽ. efsicͣi  eberet. de¬
inde suta factum ñ eẽt quanti locato¬
ris int̃fuisst tantam pecuniã ꝯductõ
ꝓmiserat. eatenus eam obligationẽ
ꝯmihi puto. quatenus uirhomis de
nũmis condutat. ⁊ adrefectionẽ for¬
afflacco con duxerat. Deinde oꝑis par¬
te effectam. t̃remotu ꝯ cussum erat eoi¬
fitum massurius sabiui siui natãli
ueluti tr̃emotuħaccid̃it flacciee ꝑi
iminplures annos domꝰ
locata ẽet. prae locator d̃bruit ñ solum
msed etiam locare habitator atco
mus exhł dis i anuariis fracta m kł¬
dis iuniis ꝑmansiss. itaut nee habi¬
tare quisꝗͣ necostendete alicurosset
nicħ̾ locaton conductorẽ prãtum̃radeo
ut nec cogi quidꝰ possẽ ex hł dis uiliis re¬
fecta domo habitare. nuisl paratꝰ fuiss
locator comnodã domũ ei aohabitan¬

Expanded text:
tori merce‹de›s inquilinorum accederent. quamuis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibi conductor debeat. In operis locatione ‹n›on erat dictum, ante quam diem effici deberet: deinde, si ita factum non esset, quanti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus uir bonus de nummis conduxerat et ad refectionem fora Flacco conduxerat: deinde operis parte effecta terrae motu concussum erat aedificium. Massurius Sabinus, si ui naturali, ueluti terrae m‹o›tu hoc accideriin plures annos domus locata est, praestare locator debet, ut non solum cuiusque anni, sed etiam locare habitatori mus ex kalendis Ianuariis fu‹l›ta in kis permansisset, ita ut nec habitare quisquam nec ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam domum ei ad habitan
Abbreviated transcription (Latin):
sit acium. ¶ Si dñs exccꝑit in locatioẽ
totã sũmã exͣ locato potere. s⁊ utiꝙ cõ¬
ꝯuenire: bab̾irationẽ quanto ꝯducto¬
ris int̾erat infrum̃to potius ꝗ̃ inpe¬
cuniam soluẽ pensioĩs exepturã porti¬
onẽ. Suuilimõ ⁊ siexconducto agͣat᷑.
id̾ erit dicendum. ¶ Si inꝗlinus ho¬
stium. ł quedam alia edifitio adie¬
cerit. que actio locumht̃. ⁊ ẽuerius
qd̾labeo sc̃ptsit coupetere ex ꝯducto
actionẽ ut ea tolłe liceat. sictũ ũ dãp¬

Expanded text:
sit. Si dominus exceperit in locatione, totam summam ex locato petere, sed utique couenire, haberi rationem, quanto conductoris intererat in frumento potius quam in pecunia soluere pensionis exceptam portionem. simili modo et si ex conducto agatur, idem erit dicendum. Si inquilinus ostium uel quaedam alia aedificio adiecerit, quae actio locum habeat? et est uerius quod Labeo scripsit competere ex conducto actionem, ut ei tollere liceat, sic ta
Abbreviated transcription (Latin):
inunictã ei domui uicino ꝓximo loca¬
uẽrat. is iucinus cumedificasfi insu
o fiam in eã areã amplius q̃ fundam̃¬
tã cem̃ticia locͤatoris erant ꝯ gͣessit
⁊eafra assidus pluuiis inundata pa
tantumado actionẽ eẽait. quia ñ ipũ
congestio. sihimor exea ꝯͣrgestione pꝰ¬

Expanded text:
iunctam ei domui uicino proximo locauerat: is uicinus cum aedificaret in suo, terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant congessit, et ea terra adsiduis pluuiis inundata, ita partantummodo actionem esse ait, quia non ipsa congestio, sed umo‹r› ex ea congestione po
Abbreviated transcription (Latin):
immo si soli uitio idaccid̾it. locatoĩ
trit ꝑiculum si oꝑis iuino accid̾it: tu
dubitatum cumires extimata uendẽ¬
dadatur. utrũ exuenditosit actiopp
extimationẽ : anex locato q̃uasi rẽ uẽ¬
dendam locasseuidear: an excondue¬
to quasi oꝑis conduxissem aniãda¬
ti . melius iaꝙ uisumẽ hañcͦ actio¬
nẽ ꝓpomi. quotiens enum denomine
contacuus aliauus ambiget᷑ quem¬

Expanded text:
immo si soli uitio id accidit, locatoris erit periculum, si operis uitio accidit,immo si soli uitio id accidit, locatoris ubitatum, cum res aestimata vendeda datur, utrum ex vendito sit actio propter aestimationem, an ex locato, quasi rem vendendam locasse videor, an ex conducto, quasi operas conduxissem, an mandati. melius itaque visum est hanc actionem proponi: quotiens enim de nomine contractus alicuius ambige
Abbreviated transcription (Latin):
niri ꝗd eðrumerx ⁊ quid p̃ciũ sit. nec
rõpatitur ut una eadẽq res ⁊ uene¬
at ⁊ p̃cium sit eꝑ emptionis ¶ Uñ si
ca reᷤ quã acceꝑii ł ꝯederim postea e¬
umcatur: In fac̾tum dandam acciõe
respondetur. ¶Itemep̃tio ⁊ uenditio
nuda consentietsĩ  uoluntate ꝯͣ t̾ri hi¬
tur ꝓmutatio aũt erre traditamiti

Expanded text:
niri, quid eorum merx et quid pretium sit, nec ratio patitur, ut una eademque res et veneat et pretium sit emptionis. Vnde si ea res, quam acceperim vel dederim, postea evincatur, in factum dandam actionem respondetur. Item emptio ac venditio nuda consentientium voluntate contrahitur, permutatio autem ex re tradita ini
Abbreviated transcription (Latin):
ductoreue:. plurib uendemte. ł locãtẽ
singłoꝵ insolidu intunum ꝑsonã.
ita demũ adprãtioneꝰ partio. smglis
conpellendi. si constabit eẽ om̃s sol¬
uendo quãꝗ̃ fortasse ĩusti inssit etiã
sisoluendo om̃s erunt electionẽ ꝯue¬
niendi quẽ uelit ñ auferendam acto¬
risiactiones suas adu̾sus ceteros prã

Expanded text:
ibus vendentem vel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes solvendo: quamquam fortasse iustius sit etiam, si solvendo omnes erunt, electionem conveniendi quem velit non auferendam actori, si actiones suas adversus ceteros praes
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius amus cꝰ to ͦ pcio eũm ꝯdũctum
nib. una exconducto. alt̃a exloc᷑ato.
locati enim uiditio meaparꝰ ꝓͥa ꝯ duc¬
ti aut̃ actionetuadũtarat pars ꝓͥ a
iniuditium ueni :. deinde ita nõtat
ñneqͦ admeam partẽ actinebit. coĩ
diuidundo iditio pr̃abitur. a temͥ

Expanded text:
alternis annis certo pretio eum conductum nibus, una ex conducto, altera ex locato: locati enim iudicio mea pars propria, conducti autem actione tua dumtaxat propria in iudicium venient. deinde ita notat: nonne quod ad meam partem attinebit, communi dividundo praestabitur a te mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯductionis etiam inusuras ñillataꝵ
pensionum noĩẽ teneatur. neeꝓsintei
constitutiones quib cauetur eos qui
ꝓains pecuniam exsoluunt. sorus so
rem usiłras. ũsure enim in bone fidĩ
ciscatur ꝗͣ offitio udicis añplicent̃:
tñ cumfideuissor inoẽm cãm seappli¬
cuit equũ uidr̃ ipm̃ quoq agnostere
honus usurarum ac suta fide isslss.¬
inquantum illum ꝯdẽpuari ex bora fi¬
cx oportebit tantum fide tua eẽ iubeᷤ.¬
ritaindẽpnẽ mẽpr̃abis. ¶Int locato¬
remfundi ⁊ conductorẽ quenit. neui¬
tra tpia locationis enis ꝯductor dest¬

Expanded text:
ductionis etiam in usuras non illatarum pensionum nomine teneatur nec prosint ei constitutiones, quibus cauetur eos, qui pro aliis pecuniam exsoluunt, sortis sore usuras: usurae enim in bonae fidei ciscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum uidetur ipsum quoque agnoscere onus usurarum, ac si ita fideiussissquantum illum condemnari ex bona fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?'indemnem ‹m›e praestabis?' Inter locatorem fundi et conductorem conuenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ quantilis extimari debeat. si
is quitotam ꝯduxerat: exconducto
ageret. respondit siuitiatũ eoifiti¬
ũ necessario demolinis us eẽt ꝓpor¬
tione qnͣti dñs p̃dioꝵ locass qd eiꝰ
tprĩs habitatores habitare ñ potu

Expanded text:
tum est, quanti lis aestimari deberet, si is qui totam conduxerat ex conducto ageret. respondit, si uitiatum aedificium necessario demolitus esset, pro portione, quanti dominus praediorum locasset quod eius temporis habita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deb ꝯduetori dãpnoeẽ. siplus quã
tolłabileẽ lesi fuerit fruͣctus. alioꝗu
modicũ dãpnũ equo amimo ferrede¬
b colonus: cinimodicum lucrũ ñ au¬
fert᷑. apparet aũt deeo nos colono di¬
cere ꝗ adpecumam nuãtam ꝯduxit.
alioqum partiarius colonus qiͣ soci¬
etatis uire ⁊ dãpnũ ⁊ lucrũ cuindnõ
fundi paciatur. ¶ Qiucolũnã trans¬
portandam ꝯduxit siea dũtollit̾ aut
portat᷑ uł reponitur fracta sit ita io
ab est siomiã factas quedilig̃entis

Expanded text:
us, quam tolerabile est, laesi fuerint fructus: alioquin modicum damnum aequo animo ferre debet colonus, cui immodicum lucrum non aufertur. apparet autem de eo nos colono dicere, qui ad pecuniam numeratam conduxit: alioquin partiarius colonus quasi societatis iure et damnum et lucrum cum domino fundi partitur. Qui columnam transportandam conduxit, si ea, dum tollitur aut portatur aut reponitur, fracta sit, ita idabest, si omnia facta sunt, quae diligentis
Abbreviated transcription (Latin):
inpedes m̃suris ue prãtetur: eatenus
ꝯductoris ꝑ icultim ẽ quatenus adm̃¬
sũs non sit et mutraq cãnociturum
locatori siꝑ eumsteterit. quominus
opꝰ ad pͦbetur. ładm̃tiat̃. sitũ uimaio¬
reopus prius iñtid̾it ꝗ̃ ad ꝓbaretuir.
lõcatoris ꝑiculo ẽ nisi aliuo actũsit.
ñenim amplius locãt᷑ori prãri opor¬
teat ꝗ̃ qd̾ suãcura aut oꝑa ꝯsecutus

Expanded text:
in pedes mensurasue praestetur, eatenus conductoris periculo est, quatenus admensum non sit: et in utraque causa nociturum locatori, si per eum steterit, quo minus opus adprobetur uel admetiatur. si tamen ui maior‹e› opus prius interciderit quam adprobaretur, locatoris periculo est, nisi si aliud actum sit: non enim amplius praestari locatori oporteat, quam quod sua cura atque opera consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
parte frum̃ti cumnauta agere pos¬
geueris redee ret̃. ueluti cũ argẽtũ
pusiuiatu fabio daret. atuaiaticnt
aut aurũ. ut anuli. ex suꝑiorecasu.
rẽ dnĩ manere. exposteriore in c̾ditũ
iri. Id uiris eẽ indeposito nã siquis
pecuiiã nua̾tam ita deposuiss ũne¬
ꝙ clausam neꝙ obsignatã trade̾t.
sadmimeraret. mẽ aliud eum debe
ap̃ quẽ deposita eẽt. mu tantudẽre¬

Expanded text:
parte frumenti cum nauta agere posgeneris redderetur ueluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, ut anuli: ex superiore causa rem domini manere, ex posteriore in creditum iri. idem iuris esse in deposito: nam si quis pecuniam numeratam ita deposuisset, ut neque clusam neque obsignatam traderet, sed adnumeraret, nihil aliud eum debere apud quem deposita e
Abbreviated transcription (Latin):
. fruiꝰ pensionẽprẽt. Marcelł querit
ꝑ ãẽ conduxiss. ł habitatĩoñe. ⁊ mag̃
admitit tenerieum. ⁊ ẽ equissimũ.
¶Id̾ querit si sũptus fecit infundum.
qua si ꝗnquemuo fruiturus amecipi:¬
se ꝓspicere debiut . quidt siñ quasi
⁊ ita imp̃r antouinus cũdiuo seuero o¬

Expanded text:
 Marcellus quaerit, operas conduxisset vel habitationem? et magis admittit teneri eum: et est aequissimum. idem quaerit, si sumptus fecit in fundum quasi quinquennio fruiturus, an recipise prospicere debuit. quid tamen si non quasi et ita imperator Antoninus cum divo Severo
Abbreviated transcription (Latin):
pensionis locatione facta sinullus do¬
lus adu̾sarii ꝓbaripossit. rescindilo¬
catio noupossit.
sum sit. utarburatu dnĩ opus ad ꝓ¬
trium conp̃ hensum fuisset. Idẽꝙ ser¬
uatur si altĩus cuus librarbitrium
ꝯp̃hensumsit. nã fides bonaexigit ut
arbitrium taleprẽt᷑ qͣle uirobono cõ¬
uenit idq arburium ad qualitatẽ
opis ñ ad ꝓrogandum tp̃t ꝗ legefim
sumsit. quib consequẽ ẽ ut irritasit
ad ꝓlutio dolo conductoris facta: ut

Expanded text:
pensionis, locatione facta, si nullus dolus adversarii probari possit, rescindi locatio non potest.sum sit, ut arbitratu domini opus adprtrium, comprehensum fuisset, idemque seruatur, si alterius cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbitrium ad qualitatem operis, non ad prorogandum temsum sit. quibus consequens est, ut irrita sit adprobatio dolo conductoris facta, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ri. sinaũt ñ fuiss necẽe demolirf.s
quia melius edificare uellz io fecis:.
qnͣti ꝯductoris ut̃ cẽt habitatores
nenugrarent tanti ꝯdẽpnari opor¬
tet. ¶ Eoiuis iniunicipio balnea
tio fieret. ¶ Quimulas adcertũ pon¬
Ous honeris loca̾setͤ maiore honere.
conductor eas rupiss: ꝯiilesat de
actione. R. uł lege aquilia. Pexlo¬
catorecte eumagere si legeaꝗlia.
t̾ñ cumeo agiposse quimulas agit¬
set. ex locato etam sialius eas rupi̾¬
eͣ s cum ꝯ ductore iecie agi. ¶Q edẽ
faciendam locauit uilege direrat

Expanded text:
necesse demoliri, sed quia melius aedificare uellet, id fecisset, quanti conductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere. Aedilis in municipio balneas tio fieret. Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset, consulebat de actione. respondit uel lege Aquilia uel ex locato recte eum agere, sed lege Aquilia tantum cum eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi. Qui aedem faciendam locauerat, in lege dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
quis dolia uitiosa ignarus locauerit. de¬
inde uinũe fluxent tenelut̃ in id qd̾ ĩ¬
t̃ est nec ignorantia eius erit ex cͣusata
uta casslus scpsit. alit̃ atꝙ si saltum pa¬
scuũ locasti. in quo herbͤa᷑mala nasceba¬

Expanded text:
quis dolia uitiosa ignarus locauerit, deinde uinum effluxerit, tenebitur in id quod interest nec ignorantia eius erit excusata: et ita Cassius scripsit. aliter atque si saltum pascuum locasti, in quo herba mala nasceba
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ ꝯuenit ut donec pecunia om̃is
ꝑ solueretur: c̾ta m̃cede ep̃tor fundũꝯ
ut qd̾ conuenit fiat. s⁊ ñ amplius prãt
iouenditoriquã ꝓportione eius tp̃riᷤᷤ
qͥ pecunia nuãta non eẽt¬

Expanded text:
fundum, conuenit, ut, donec pecunia omnis persolueretur, certa mercede emptor fundum ut quod conuenit fiat: sed non amplius praestat is uenditori, quam pro portione eius temporis, quo pecunia numerata non e
Abbreviated transcription (Latin):
mutauĩt. ⁊ alii altiũis ded̾it exͣlocato
actione tenebitur. etiam sugnaruᷤ
fecent. ¶ Exerritu uemiente nigra¬
uit᷑ ꝯductor. deinde̾ hospitio militeᷤᷤ
fenestras ⁊ cetã sustulerunt. sidnõ
ñ denintiauit ⁊ migrauit. ex locato
tenebit̃. labeo aũt siresister̃e potinit
m̃restitit. teneriait. que sententia
uera ẽ. S⁊ ⁊si denĩtiare ñpotint ñ pu¬
to eum teneri. ¶Siquis m̃suras ꝯ
ouxerit easꝙ magistra tus frangi
uisserit. siquid̾̃ iniꝙ fum̾t. sabinu̾
euis iofecit edilis. ⁊ ita labeo nuela
scribunt. ¶ Duo rellocationis inso¬
lidum eẽ possunt᷑. ¶ Silege oꝑis locã¬
di conp̃hensumẽ. ut siaddiẽ esfectũ
ñẽent relocare id̾liceret: ñ alias pͥ¬
or ꝯductor ex locato tenebit᷑. q̃ siead

Expanded text:
ermutauerit et alii alterius dederit, ex locato ermutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit. Exercitu ueniente migrauit conductor, dein de hospitio milites fenestras et cetera sustulerunt. si domino non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo autem, si resistere potuit et non resistit, teneri ait, quae sententia uera est. sed et si denuntiare non potuit, non puto ‹e›um teneri. Si quis mensura‹s› conduxerit easque magistratus frangi iusserit, si quidem iniquae fuerunt, Sabinus eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt. Duo rei locationis in solidum esse possunt. Si lege operis locandi comprehensum esset, ut, si ad diem effectum non esset, relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si ead
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .i.Iteͣmqu̾e̾rit̃ sicisiarius .i.
miniciurnas uehendum ꝯduxetit
⁊ cunflum initurnẽse nauis easu¬
bire ñp̃ossz maliam nauẽ uierces
tnͣstulert. eaꝙ nanis in hostio flu¬
minis ꝑierit. tenet̃ p̾mus nauienla¬
rius. labeo siculpa caret ñ teneri
ait. cetm̃ sił inuito dnõ fc̾cit. uł qͦ
ñ debuit tp̃t. aut siuius idonee na
nec̃tores habebunt aduersus eum
ex locato actionẽ. ¶Siquis ẜnum
docendum ꝯduxerit eumꝙ duxi̾t
ꝑegie. ⁊ aut ab hostib captus sit aũ
ꝑiit exlocato ẽẽ actionẽ placuit. si
modo ñ sic conduxit. ut peregredu
ita uehem̃t̃ ceruicem ꝑ cusserit. ut
el oculus effoderetur. exlocato eẽ ac¬
tionẽ patri eus quãius enim magi¬
stris leuis castigatio ꝯcessasit: tñ hẽ
ꝯpetere uilianus negat. quia ñ inu
locato actio. ¶ Si fullo uestim̃ta pol¬
li enda accepiit eaꝙ mures roserint.
exlocato tenebitur quia ñdebuit ea¬
abhac re cauere. ¶⁊ sipallium fullo ꝑ¬

Expanded text:
 Item quaeritur, si cisiarius, id Minturnas uehendum conduxerit et, cum flumen Minturnense nauis ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in ostio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius? Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si minus idoneae nauectores habebunt aduersus eum ex locato actionem. Si quis seruum docendum conduxerit eumque duxerit peregre et aut ab hostibus captus sit aut perierit, ex locato esse actionem placuit, si modo non sic conduxit, ut et peregre dutam uehementer ceruicem percusserit, ut ei oculus effunderetur, ex locato esse actionem patri eius: quamuis enim magistris leuis ca‹s›tigatio concessa sit, tamen et de Aquillocato actio. Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere. et si pallium fullo p
Abbreviated transcription (Latin):
inpriore conduetione itmobligaue¬
rat. huuis aũt nouus ꝯsensus eit ne¬
cessarius.ead̾ causa ent ⁊ si reipubli¬
ce p̃dialocata fuerunt. Qd̾ aut̃ dixi¬
mus tacituruitate utriusꝙ partis co¬
lonũ recondu xisse iud̾i. ita accipien¬
dumẽ ut imp̃õ anno quotacuerint:
indur eand̾ locationẽ rengnasse. ñ ⁊̃
initio fuerat conductionip̃stitutũ.
Si ⁊ si scco quoq anno post finitũ lu

Expanded text:
in priore conductione res obligaverat: huius enim novus consensus erit necessarius. eadem causa erit et si rei publicae praedia locata fuerint. quod autem diximus taciturnitate utriusque partis colonum reconduxisse videri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, videantur eandem locationem renovasse, non initio fuerat conductioni praestitu tum. sed et si secundo quoque anno post finitum lu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa constituta. dubium ñ est quinloca
ta. quoad is quieã locasset dedissi ue
uellet. morte eius ꝗ locauit tollit̃.
mox pensionẽ ixmittã. exoducto no
restituere idꝙ remoĩe furtiactione

Expanded text:
a constituta, dubium non est, quin locta, quoad is, qui eam locasset dedissetue, uellet, morte eius qui locauit tollitur.mox pensionem remittam, ex locato etrestituere id quod rei nomine furti actione
Abbreviated transcription (Latin):
su. ¶ Si ꝗo apupillo fñ tutoris auctori
lig̃ãt. ¶ Sium̃ ditorhabitationẽ ercep̃
ut in ꝗ liuo liceat habitare. ł colono in ꝑ¬
tẽ cogẽ posse uñditoie. it exlocato cñ
colono ẽxꝑrat. ut ꝗeꝗd fui̾ ꝯrecutus ep¬

Expanded text:
tutoris auctoritligat. Si uenditor habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, uel colono ut ptem cogere posse uenditorem, ut ex locato cum colono experiat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit exẽpto agiposse. Certe ⁊ ꝯdicipo¬
rit fugituũ neẽ prãte ep̃tori oportẽ
neratius ait. Id̾ neratius ait ⁊̃ sialie¬
nũ fuũ uendid̾is furtis noͣriis ꝙ soly¬
tum pñar debere ab om̾ib receptũait.
zexepto accõneeẽ. ut huberelicere ep̃¬
tori caueatur. s ⁊ut tradatur eĩ pͥossẽ¬
sio. Io ait ñ tr̾adentẽ quantiuut sit ꝯdẽp¬
nari.satis aũt ñ dͥantem quanti płimi¬

Expanded text:
diceret ex empto agi posse: certe etiam condici porit, fugitiuum non esse praestare emptori oporte‹re› Neratius ait. Idem Neratius, etiamsi alienum seruum uendideris, furtis noxisque solutum praestare te debere ab omnibus receptum ait et ex empto actionem esse, ut habere licere emptori caueatur, sed et ut tradatur ei possessio. Idem ait non tradentem quanti intersit condemnari: satis autem non dantem, quanti p
Abbreviated transcription (Latin):
tͣxĩt prãtuꝵ ei. Siuegͥ edes uiciotigin
corruerint. edium extimatiõe siuͥ pecco¬
ra otagione morbosi peccoris periorĩt:
Qd̾ int̾ fuit idoneẽ uenuse erit prãndũ.
It qui fure im̃didit aut fugitiuũ qͥ dẽ
sciens prãre debeb̾ qnͣti ep̃toris int̾fuit
ñ oecipi.¶Suõ ignorans uñdid̾itꝰ cͥei fu¬

Expanded text:
taturum ei: siue igitur aedes uitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idone‹a› uenisse erit praestandum. Item qui furem uendidit aut fugitiuum, si quidem sciens, praestare debebit, quanti emptoris interfuit non decipi: si uero ignorans uendiderit, ci
Abbreviated transcription (Latin):
suo rescpͥsit. cumgrex eẽt ab actus q̃
ñ cogeris atꝙ tprĩs ꝙ insecutum est
sus etiam imꝑitiam culpe ad nume
uitulos paibendos ł sarciendũ quid
poliendum ue conduxit: culpã eum
prĩre deł̾e. ⁊ qd̾ imꝑitia peccauit cul

Expanded text:
um patre, cum grex esset abactus quem non cogeris atque temporis quod insecutum est sus etiam imperitiam culpae adnumeruitulos pascendos uel sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, cul
Abbreviated transcription (Latin):
oidit . ep̃torẽ tuebitur p̃tor. siue po¬
sioeat᷑. siiepetat rem¶S ⁊ ꝗ uidicio
ep̃ti ꝓcurator ep̃toͣm p̃stitĩt.: contra¬
rio iudicio mandati con scquetur.
Põt enimfieri ut ep̃tori res auferat᷑
ab eo qui uenire mandauit. quia ꝑ
ignorantiam ñ est u̾sus exceptionẽ
quã debuit opponcit. ueluti sin ac ͦ¬
torms exuolimtate tua uẽdid̾it.¬

Expanded text:
it, emptorem tuebitur praetor. siue possideat siue petat rem. sed quod iudicio empti procurator emptori praestiterit, contrario iudicio mandati consequetur: potest enim fieri, ut emptori res auferatur ab eo, qui uenire mandauit, quia per ignorantiam non est usus exceptione, quam debuit opponere, ueluti: 'si non auctor meus ex uoluntate tua uendidit
Abbreviated transcription (Latin):
endicationut gregis ita ⁊pe¬
ab alio eius & fundi noĩe ꝯuentꝰ ẽ. qr̃e¬
bat̃ si alt̾um eoꝵ iussu iudicis fũdũ
petitori restitiu iułe. utpꝰ sessorica¬
uciet. ł satis oaret. si alter fundum
euicis set eumptãre

Expanded text:
ndicatio non ut gregis, ita et peab alio eiusdem fundi nomine conventus est: quaerebatur, si alterutri eorum iussu iudicis fundum petitori restitui iubere, ut possessori caueret uel satisdaret, si alter fundum euicisset, eum prae
Abbreviated transcription (French):
ĩgnorans eũm minoie eẽ. ħt pu¬
bliciana. d⁊ ⁊ siꝑmutatio facta
sit. ea demactio conpent. ¶ Publi¬
ciana actio adinstar̾ ꝓpͥrietatis ñ
adinstar poiessioius respicit. ¶ Si
petenti m remius uirandũ detu¬
leris. egoꝙ iurauero remmeam᷑
li nocere deb uis uirandũ quide

Expanded text:
ignorans eum minorem esse, habet Publicianam. Sed et si permutatio facta sit, eadem actio competit. Publiciana actio ad instar proprietatis, non ad instar possessionis respicit. Si petenti mihi rem iusiurandum detuleris egoque iuravero rem meam li nocere debet iusiurandum, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
rendaꝵ reꝵ. siex his causis nacti res
publicianũ uidicium. Ilãꝙ pigne¬
raucie ⁊ p̃carie possessiones iustes̃.
siͣshis ñ solet conpetere tale iudici¬
um. Illa .s. ratione quianeꝙ c̾ditor.
neꝙ is quip̃cario rogauit. eo alõ nã¬
ciscitur possessionẽ ut ciredat sednin
eẽ. ¶ Quiapupillo emit. ꝓbare deb
tutore auctore lege ñphibente se e¬
misse. Si ⁊ si dẽceptus falso tutore
auctore eiĩt. hon᷑aͣ fide emisse ui

Expanded text:
rendarum rerum, si ex his causis nacti res Publicianum iudicium: namque pigneraticiae et precariae possessiones iustae sunt, sed ex his non solet competere tale iudicium, illa scilicet ratione, quia neque creditor neque is qui precario rogavit eo animo nanciscitur possessionem, ut credat se dominum esse. Qui a pupillo emit, probare debet tutore auctore lege non prohibente se emisse. sed et si deceptus falso tutore auctore emerit, bona fide emisse vi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq̃ dolus uenditons mͥ nocebit.
¶Inbac actione nonoberit michi
si succeior sum. ⁊ dolo feci. eiũs inc̾
locum successibona fide emisset. Al¬
exp̃ d̾it. si colo careo. cũ ep̃tor cui
succem dolo fecisset. s iemm̾ si ẜ¬
uus ins̃ emt. doius eius erit spec¬
tandus. ñm̃s. uel ecõtra.
Publiciana tps ep̃t̾iotus contin
ea dolo malo factumẽ. in luc acti

Expanded text:
enditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si servus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, vel contra. Publiciana tempus emptionis continet, stea dolo malo factum est in hac acti
Abbreviated transcription (Latin):
ułait. ita iduerum eẽputo. sim̃prius
is homo in eã ulitudinẽ inciderit:
ꝑꝑ quam opere eius inutiles factes.
Nã nec siuixisẜ quid̾̃ in eaualitudĩ¬
dne fructus eiuis tpĩs nomineern¬
mari conueniret.
pellumir. quialier alĩcu dicere se
ñ possi  dere. Itautsi possit adu̾sariꝰ
ꝯuincere rem ab aduersario possi¬
deri. trans ferat ad se possessionem
ꝑudicem. licet suameẽ non appro
petat. iudic̾umioabo. ¶ Merito p̃¬
torait ñ dum usucaptũ. Namsi u¬
su captum ẽ. ht̃ ciuilem actionẽ:
nec desiderat honoͣrariam. S⁊ cur
traditionis dunitarat łiucaptiõiꝰ
fecerit m̃tionẽ. cũħisatis multes̃
uiris paͣrtes. quib dnĩum ꝗͦ nãci

Expanded text:
us.Ita id uerum esse puto, si non prius is homo in eam ualetudinem inciderit, propter quam operae eius inutiles factae sunt: nam ne si uixisset quidem in ea ualetudine, fructus eius temporis nomine aestimari conuenipellimur, quia licet alicui dicere se non possidere, ita ut, si possit aduersarius conuincere rem ab aduersario possideri, transferat ad se possessionem per iudicem, licet suam esse non adpropetet, iudicium dabo". Merito praetor ait "nondum usucaptum": nam si usucaptum est, habet civilem actionem nec desiderat honorariam. Sed cur traditionis dumtaxat et usucapionis fecit mentionem, cum satis multae sunt iuris partes, quib
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .l.⁊ Qintestituee  isissis iudiciñ
paret. contende᷑ns ñ p̃osse restituere.
si quidꝰ hãt iem: manii militari offi¬
cio u̾idicis abeo possessio tñs fe̾rat
⁊ fructuum dũtarit. omĩsq cause
nomine ꝯdẽpnatio fit. Siuõ ñpõt
restituere. si quid dolo fecit quonu.¬
nus possit. is quantũ adu̾sarius in li¬
ieinsme ulla taxãtione in infinitũ
nirauerit dãpnandus ẽ. ẜ uõ necpõt
restituere. nẽtͦdolo fecit quominus

Expanded text:
ictum Qui restituere iussus iudici non paret contendens non posse restituere, si quidem habeat rem, manu militari officio iudicis ab eo possessio transfertet fructuum dumtaxat omnisque causae nomine condemnatio fit. si uero non potest restituere, si quidem dolo fecit quo minus possit, is, quantum adversarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iuraverit, damnandus est. si vero nec potest restituere nec dolo fecit quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
auł .x. ꝯuod simalit actor ꝑotuis
legis a quilie actione uti aͣbibluẽde
iareoait. et̾iã iniuriaꝵ ꝯpetẽ actio¬
nẽ petitori. ¶ Si quiorẽ exnecessita¬
tib assi gnãtus ẽ mooico honoris
gͣra possessoridato. anħ restituere
debeãt: ⁊ puto prãtum. ¶ Si ẜuus
pctitus ranimal aliud de mortuum¬
sit. sine dolomalo ⁊ culꝑa poͬssesso¬
arnt. s⁊ẽ uerius si forte distraeturꝰ
erat petitor si accepiss . ñ morã p̾asso
debere prar. namsiei restituiss⁊ di

Expanded text:
um. Quod si malit actor potius legis Aquiliae actione uti, absoluendus est Labeo ait etiam iniuriarum competere actionem petitori. Si quis rem ex necessitatibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum. Si seruus petitus sit sine dolo malo et culpa possessoaiunt: sed est verius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, di
Abbreviated transcription (Latin):
alienã possessionem app̃hendit. pu¬
bliciana eum exꝑiri nonposse. Qa
usucãpere non poterit. Nec quis ꝗͣ
putet ħ nos estimare sufficeit iniui¬
tio traditionis ignorasse rẽ alienã.
utiꝗs possit publi ciapa exꝑiri. s
oportere. Tninc bom fide ẽptorẽ¬
nie̾ expͥmitur. uñ põt comectura
capi quasi nec sẽtitia p̃toris easit .
ut requ̾iratur. an solutũ sitͣ pͣciũ.

Expanded text:
alienam possessionem adprehendit, Publiciana eum experiri non posse, quia usucapere non poterit. nec quisquam putet hoc nos existimare sufficere initio traditionis ignorasse rem alienam, uti quis possit Publiciana experiri, sed oportere et tunc bona fide emptorenihil exprimitur: unde potest coniectura capi, quasi nec sententia praetoris ea sit, ut requiratur, an solutum sit pretium.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur publiciana conpetat: hec
debent concurrere. u ⁊ bona fide
quis emerit. ⁊ei res ep̃ta eo noiẽ
sit̾ tradita. Cetm̃ ante traditione
quãis bone fidĩ quis ep̃tot sit. ex¬
ꝑiri publiciana ñp̃oterit.

Expanded text:
itur Publiciana competat, haec debent concurrere, ut et bona fide quis emerit et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamvis bonae fidei quis emptor sit, experiri Publiciana non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
Id adicit ⁊ sistatue ep̃te partẽ  ieci¬
se petautur. similẽ actionẽ ꝓficere.
¶d̾ seribit. Siaream emeio. ⁊ insu¬
lan in ea edificaueroᷤ. rẽctem̃ẽpnblici . es¬
ana usurum. Itẽ inquit. si insulã emi
⁊ ad aream eaꝑuenit. eꝙ potero uti
publiciana

Expanded text:
Idem adicit et si statuae emptae partes recisae petantur, similem actionem proficere. Idem scribit, si aream emero et insulam in ea aedificavero, recte me Publiciana usurum. Item, inquit, si insulam emi et ad aream ea pervenit, aeque potero uti Publiciana
Abbreviated transcription (Latin):
igͥr ñ ẽ abͥ soluedus ut marcest ant. q̃
fũtentia uera est sed hoc p̾litem ꝯte¬
statam. Cetm̃ anteuidiciũ acceptũ
ñ decipit actorẽ quisenegat possid̾e̾.
cumuere ñpꝰ sidet. uecuidet̃ selitiob¬

Expanded text:
n est absolvendus, ut Marcellus ait: quae sententia vera est. sed hoc post litem contestatam: ceterum ante iudicium acceptum non decipit actorem qui se negat possidere, cum vere non possideret: nec videtur se liti
Abbreviated transcription (Latin):
deatu ñ abutn q quadiantẽ petere
me debere. s⁊ aticio quinonsit opõui
totum semiẽ. alit̃ atꝙ sicerti  negi¬
onibh ponłideatis eum funoũ. nã tc̃
sine dubio. ⁊ ate zattio partes fũdi
tetere me oełx. quotiens enim certa

Expanded text:
deatis, non ab utrisque quadrantes petere me debere, sed a Titio, qui non sit dominus, totum semissem. aliter atque si certis regionibus possideatis eum fundum: nam tunc sine dubio et a te et a Titio partes fundi petere me debere: quotiens enim certa
Abbreviated transcription (Latin):
que nonẽ in dotem data. stimpeculiũ
filie concessa ẽ peculio filie ñ legato
mã cipium beredita̾rium eẽ ꝯͣuent.
Sitam̃ pat̃ dotis acpeculii ꝯtẽplatio¬
ne filiam exhedauit. ⁊ carationered¬
diͣta. uicħ eitestam̃to teliquit. aut
eommus legauit. filiam defensiotu¬
ebit᷑ uolitatis.

Expanded text:
peculium filiae concessa est, peculio filiae non legato mancipium hereditarium esse conuenit. si tamen pater dotis ac peculii contemplatione filiam exheredauit et ea ratione reddita nihil ei testamento reliquit aut eo minus legauit, filiam defensio tuebitur uoluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
quiexuista caͣus apetet. Qmignur
iustam c̾am᷑ traditionis ht̃. utitur
tor conpetit publiciana. s⁊ ⁊ aliis.
utputaei cuidotis noĩe tradita re̾ẽ.
necdũ usu captaẽ. Est enim iusti̾¬
sima causa. siue estimate res inco¬
tem datesuit. siue ñ. It̃ sires excã¬

Expanded text:
: "ex iusta causa petet". qui igitur iustam causam traditionis habet, utitur idei competit Publiciana, sed et aliis, ut puta ei cui dotis nomine tradita res est necdum usucapta: est enim iustissima causa, sive aestimata res in dotem dat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to ꝑꝑ incertam detractionẽ exle¬
gatis. que uix ap iudice examinat̃.
Iustam enim ht̃ ignorantiam legata¬
rius: cuibomo legatus ẽ. quotã par¬
tem uendicare debeat. Itaq tͥal da

Expanded text:
ter incertam detractionem ex legatis, quae vix apud iudicem examinatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo legatus est, quotam partem vindicare debeat: itaque talis da
Abbreviated transcription (Latin):
tita tantiertimata est. quantuinli¬
tem actorunauĩt. dnĩum. statimad
Opossessorem ꝑtin̾et. trans egisse cũ eo
⁊ oecidisse uideor eop̃cio. quod ipẽ¬
tunc cupo seissone eius possessor nae¬
tus sit exuoluntate actoris. ⁊ ideo

Expanded text:
ta tanti aestimata est, quanti in litem actor iuraverit, dominium statim ad possessorem pertinet: transegisse enim cum eo et decidisse videor eo pretio, quod ipse contimata est, quanti in lipossessorem pertinet: transegisse enim cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
aindice. quã sic᷑auĩt actor ꝙ ꝑseñ¬
apparuit abone fidei possessore facti
neꝙ abeo quip̃dium donait. neꝙa
o̾no peti possimt. uerum ex̃ceptioe
p̃dio facto dnc̃ restituere cogit̃.¬

Expanded text:
et decidisse videor eo pretio, quod ipapparuit, a bona fide possessore facti neque ab eo qui praedium donauit neque a domino peti possunt, uerum exceptione praedio facto dominus restituere cogit
Abbreviated transcription (Latin):
possessor adquisierit actionẽ legis
aquilie̾. ł estituere cogendu qd si
dolo malo ipẽ possessor desierit pꝰ sid̾e.
prãre cogetur. utrũ eoꝵ uoliũt actor
si ⁊fructus quo̾ ab aliis possesorib ꝑ¬
ceperit: restituere eumoportet. lucrũ¬

Expanded text:
possessor adquisierit actionem legis Aquiliae, restituere cogendum. quod si dolo malo ipse possessor desierit possidere praestare cogetur, utrum eorum voluerit actor. sed et fructus, quos ab alio possessore percepit, restituere eum oportet: lucru
Abbreviated transcription (Latin):
materia. ⁊ si confusa matitñ. ¶ Li
scribit. si equa meã equus tuus p̃gnã¬
tem fecerit. ñ eẽ tuum stme̾ũ qd̾ na¬
tumẽ. ¶ Dearhore que malienũ ag¬
rum᷑ ins lata coaluit. ⁊ radices inmi

Expanded text:
materia etsi confusa manet tamen. Idem scribit, si equam meam equus tuus praegnatem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. De arbore, quae in alienum agrum translata coal
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .r. fficuu añt iudicis in hac
actioẽ rtit. ut uidex in spĩciat. au
deat. Ubi enim ꝓba̾uremmeã eẽ necẽe
habebit possessor restĩtuere qui non¬
quidã tñ ut pegasus ait. eamsolam
pꝰsessione putauerit hac actione
implecti. quelociu̾mhĩ int dictou¬
tipossideatis. ł intobi. demꝙait. ab¬

Expanded text:
 Officium autem iudicis in hac actione in hoc erit, ut iudex inspiciat, an deat: ubi enim probavi rem meam esse, necesse habebit possessor restituere, qui nonquidam tamen, ut Pegasus, eam solam possessionem putaverunt hanc actionem complecti, quae locum habet in interdicto uti possidetis