comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex carne. unuᷤꝰ filuis indiuinitate ũbum
patͥs: & deus in homine anima & caro.
Anima ñ absꝙ sensu & ratione ut apolli¬
naris. neꝙ caro absq anima ut eunomiiꝰ.
s animam cum ratione sua & carnẽ cum
sensib suis: ꝑ quos sensus neros. in pas¬
sione & ante passionẽ carnis sue dolores
sustinuit. Neq sic est natus ex uirgine. ut
ditatis initium homo nascendo acciperet.
quasi anteqmͣ ex uirgine nasceretur dius
ñ fuerit. sicut artemõn & berillus & mar¬
cellus docuerunt: s et̃nus dens homo ex uir¬
gine natus. Nichil creatum aut seruiens
in tͥnitate credendum. ut uult dionisnis fõs
arrii. nichil inequale ut eunomius. nichil
riꝰ ue aut minus ut arrius. nichil extͣneum
aut offitiale alteri ut machedoniꝰ. nichil ꝑsua¬
sione aut subreptione infertũ ut manicheꝰ.
nicħ corporeum ut melito et t̾ullianꝰ. nicħ
corporalit effigiatum ut antropomorphus
& uadianus. nichil sibi inuisibile ut orige¬

Expanded text:
ex carne, unus Filius, et in divinitate Verbum ex carne, unus Filius, et in divinitate Verbum Patris, et Deus in homine anima et caro, anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris. Neque caro absque anima, ut Anomacus, sed animam cum ratione sua, et carnem cum sensibus suis: per quos sensus veros in passione et ante passionem carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex virgine, ut deitatis initium homo nascendo acceperit: quasi, antequam ex virgine nasceretur, Deus non fuerit, sicut Artemon et Berillus et Marcellus docuerunt: sed aeternus Deus homo ex virgine natus est. Nihil creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons Arii: nihil inaequale, ut Eunomius: nihil riusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus: nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropoformus et Vadianus: nihil sibi invisibile, ut Orige
Abbreviated transcription (Latin):
nitum dicimus manentem induab substã¬
ciis. sic̃ ei nature ĩutas contulit. non confusis
naturis neꝙ immixtis. sicut timothiniani
uolunt: s societate unitis. Ds̃ gͦ hominẽ
assũpsit. homo indm̃ tͣnsiuit. ñ nature uer¬
sibilitate sic̃ tertulliam & apollinariste di¬
cunt. s dei dignatione: ut nec deus muta¬
retur inhumanã substantiam assim̃do
hominẽ nͨ homo indiuinam głificatus
indm̃: quia mutatio uł uersibilitas nat᷑e.
nitas: sine separatione distincta. Natus est
gͦ dei filus ex homine & ñ ꝑ hominẽ. id ẽ
ñ ex uiri coitu sicuit ebion dic̃. s carnem
ex uirginis corpore tͣhens: & ñ de celo secũ
afferens. ut mation. origenes. & eithices
affirmant. neq in fantasia id ẽ ab scy car¬
ne sic̃ ualentinus. neq aoRtici id ẽ puta¬
tiue imaginatum s corpus uerum. non
tantũ carnem ex carne. sicut martianuᷤ.
s uerus deus ex diuinitate. & uerus hõ

Expanded text:
nitum dicimus manentem in duabus substannitum dicimus manentem in duabus substantiis: sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque immistis, sicuti Timochiani volunt: sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit: homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt: sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam, assumendo hominem: nec homo in divinam, glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturaeniergo Dei Filius ex homine et non per hominem, id est non ex viri coitu, sicut Ebion dicit, sed carnem ex virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut Marcion, Origenes et Entiches affirmant, neque in phantasia, id est absque carne sicut Valentinus, neque Aorchi, id est putative imaginatum, sed corpus verum, non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus, ex divinitate, et verus homo
Abbreviated transcription (Latin):
redimus unum dm̃ eẽ: patrem
& filium & sp̃m sc̃m. patrem eo quod
habeat filium. filium eo quod habeat patrẽ.
fuit non deus: ita nunqmͣ fuit ñ pater.
lo: s ex deo patre & deo filio deiis ꝓcedos.
Pat̾ eternus eo qd̾ habeat filium ẽtnum.
cuiꝰ et̾nus sit pat̾. filius et̾nuis. eo quod sit
parata aut diuisa in nat᷑a diuinitas. ut¬
arrius blasphemat: s alt̾ in ꝑsona pãt.
alt̾ in ꝑsona filius. alt̃ in ꝑsona sp̃s sc̃s
qui erat indiuinitate patͥs dei filus. ipse
fieret in homine hominis filuis: ne filii
nomen aclalt̾um tͣnsiret. qui ñ eẽt na¬
tiuitate filius. Dei gͦ filius hom̃is factꝰ
est filius: natus scd̃m ũitatẽ nature ex
deo cdei filuis. & sccł̾m i̾tatẽ nature ex ho¬
ad optione ñ appellatione. s inutraq na¬
tiuitate filii nomen haberet nascendo. et
ẽẽt uerus deus & uerus homo unus filius
Nongͦ duos xp̃os neꝙ duos fuios: s. dm̃ et
hominẽ unum filium. Qm̃ ꝓpt̾ea & unige¬

Expanded text:
redimus unum Deum esse Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Patrem eo, quod habeat filium: Filium eo, quod habeat patrem: fuit non Deus, ita nunquam non fuit non Pater. lo: sed ex Deo Patre, et Deo Filio Deus procedens. Pater aeternus eo, quod habecujus aeternus sit Pater. Filius aeternus eo quod sit parata, aut divisa in natura diArius blasphemat: sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus sanctus:qui erat in divinitate Patris Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius: ne filii nomen ad alterum transiret qui non esset nativitate filius. Dei ergo filius, hominis factus est filius: natus secundum veritatem naturae ex ex hoadoptio ne vel appellatione, sed vere in utraque nativitate filii nomen haberet nascendo, et esset verus Deus et verus homo, unus FiliusNon ergo duos Christos, neque duos filios: sed Deum et hominem unum filium, quem propterea et unige
Abbreviated transcription (Latin):
N pͥncipio creauit deus celum & t̾iam:
& aqmͣ ex nichilo. Et cum ad huc tene¬
bre ipsam aqmͣ occultarent & aqua
t̾ram absconderet. fc̃i sunt angłi et
om̃s celestes uirtutes: ut non eẽt ociosa
dei bonitas. s haberet inquib ꝑ multa añ
spatia bonitatẽ suam ostenderet: & ita hic
credendum nͥ solum deum: io ẽ patrem
creditur. quia ubiq ẽ: & omĩa implet ate
constringit. Ideo inuisibilis omĩb crea¬
turis: quia incorporeus est.
reatura om̃is corporea angłica & om̃s
celestes uirtutes: corpore licet ñ incarne
subsistunt. Ex eo autem corporeas ẽẽ
creclamus in tellectuales naturas. quod
localit̾ tircum seͥbunt᷑. sit̃ & anima huma¬
na que incarne claucditur: & de mones
Mmortales credimus in tellectuales na¬
turas quia carne carent: nec habent
quo cadant. ut resurrectione egeant
post ruinam.
in tellectuales creaturas: nec simul crea¬
tas ut origenes fingit. Neq ꝑcoitum
& cirillus & aliqui latinoꝵ p̃sũptores

Expanded text:
n principio creavit Deus coelum et terram, et aquam, ex nihilo. Et cum adhuc tenebrae ipsam aquam occultarent, et aqua terram absconderet, facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset otiosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spatia bonitatem suam ostenderet; et ita hic credendum, nisi solum Deum, id est, Patrem, creditur, quia ubique est, et omnia implet atque constringit; ideo invisibilis omnibus creaturis, quia incorporeus est. Creatura omnis corporea, angeli et omnes coelestes virtutes corporeae, licet non carne subsistant. Ex eo autem corporeas esse credimus intellectuales naturas, quod localiter circumscribuntur: sicut et anima humana quae carne clauditur: et daemones Immortales credimus intellectuales naturas quae carne carent, nec habent quo cadant, ut resurrectione egeant post ruinam.intellectuales naturas, nec simul creatas, ut Origenes finxit: neque cum co, Cyrillus et aliqui Latinorum praes
Abbreviated transcription (Latin):
in huiꝰ uite miseria iudicat ẽẽ prebenda:
et suoꝵ merita martyrũ ubi uult. q̃n uult.
hoc nouit expedire nobis ad edificandam
fidem xp̃i. pro cuiꝰ illi ꝯfessione sunt passi.
mirabili atq ineffabili potestate acbonita¬
te cõmendet. Res hec altior est. qͣm ut a
me possit attingi: et abstrusior qͣm ut a
me ualeat ꝑscrutari. Et ideo qͥd hoꝵ duũ
martyrũ. aliqͣndo ꝑ angłos suscipientes
ꝑsonam martyrũ: definire ñ audeo. Mal¬
lem a scientib ista ꝑquirere. Neq enim
nemo est qui hec sciat: non qui sibi scire
uideat᷑ et nesciat. Dona enĩ dei sunt. hiis
dicit: unicuiq dari manifestationẽ sp̃e ad
utilitatẽ. Alii quidem inquit dat᷑ ꝑ sp̃m
sermo sapientie: alii sermo scientie scłm
eũdem sp̃m. Alteri autẽ fides: in eodẽ spũ.
Alteri donatio curationũ: in uno spũ. Alii
oꝑationes uͥtutum: alii ꝓphetiaͥ alii di¬
iudicatio spuum: alii genera linguaꝵ: alii

Expanded text:
in hujus vitae miseria judicat esse praebenda; in hujus vitae miseria judicat esse praebenda; et suorum merita martyrum ubi vult, quando vult, hoc novit expedire nobis ad aedificandam fidem Christi, pro cujus illi confessione sunt passi, mirabili atque ineffabili potestate ac bonitate commendet. Res haec altior est quam ut a me possit attingi, et abstrusior quam ut a me valeat perscrutari: et ideo quid horum dumartyrum, aliquando per Angelos suscipientes personam martyrum, definire non audeo; mallem a scientibus ista perquirere. Neque enim nemo est qui haec sciat, non qui sibi scire videatur et nesciat: dona enim Dei sunt, his dicit unicuique dari manifestationem Spiritus ad utilitatem: Alii quidem, inquit, datur per Spiritum sermo sapientiae; alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum; alteri autem fides in eodem Spiritu; alteri donatio curationum in uno Spiritu; alii operationes virtutum; alii prophetia; alii dijudicatio spirituum; alii genera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diuinã potentiã martyres uiuoꝵ reb
int̾sunt: qm̃ defuncti. ꝑ nat᷑am ꝓpriam
uiuoꝵ reb intẽe non possunt. Qmqͣm
ista q̃stio uires intelligentie mee uincit.¬
quẽ admocłũ opitulent᷑ martyres hiis qͦs
ꝑ eos certũ est adiuuari : utrũ ipsi ꝑ se
ipsos assint uno tempore tam diuersis
locis. et tanta int̾ se longinqͥtate discreti̾.
siue ubi sunt eoꝵ memorie. siue pret̾ suã
memorias ubicũq adẽe sentiunt᷑. an ip̃iᷤ
in loco siuis mertas ꝯgruo ab om̃i morta¬
lium ꝯuersatione semotis. et tam̃ genera¬
liter orantib ꝑ indigentia supplicantiũ.
sicut nos oramꝰ ꝓ mortuis. quib utiq ñ
p̾sentam᷑. nec ubi sint. nec qͥd agant scimꝰ.
deus omp̃c qui est ubiq p̃sens. nec scretꝰ
nobis. nec remotꝰ a nobis. ex audiens mar-¬
tyrũ preces. ꝑ anglica ministeria usꝙqͣ¬
q diffusa prebeat hõĩb ista solatia qͥb

Expanded text:
per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus intersunt, quoniam defuncti per naturam propriam uiuorum rebus interesse non possunt. Quamquam ista qquemadmodum opitulentur martyres his quos per eos certum est adiuuari, utrum ipsi per se ipsos adsint uno tempore tam diuersilocis, et tanta inter se longinquitate discretis, sive ubi sunt eorum memoriae, sive praeter suas memorias ubicumque adesse sentiuntur: an ipsis in loco suis meritis congruo ab omni mortalium conversatione remotis, et tamen generaliter orantibus pro indigentiis supplicantum sicut nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur, nec ubi sint vel quid agant scimus, Deus omnipotens qui est ubique praesens, nec concretus nobis, nec remotus a nobis, exaudiens martyrum preces, per angelica ministeria usquequaque diffusa praebeat hominibus ista solatia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rumorib. s destib certis. erũ ista diuinitꝰ
exhibent᷑: longe aliter qͣm sese habet usitat᷑
ordo. singulis creaturaꝵ generib attributꝰ.
Non enĩ quia in uinũ aqua cũ uoluit dnꝰ.
repente ꝯuersa ẽ: ideo ñ debemꝰ qͥd aqua
ualeat in elem̃toꝵ ordine ꝓprio. ab istiꝰ di¬
uini oꝑis raritate uł potius singularitate
discernere. Nec qm̃ lazarꝰ resurrexit. ideo
mortuus om̃is qͣndo uult surgit: aut eo mͦ
exanimis a uiuente. qͦmͦ a uigilante dormi¬
ens excitat᷑. Alii sunt humanaꝵ limites re¬
rum: alia diuinaꝵ signa uirtutũ. Alia st̃
que nat᷑aliter. alia que mirabilit̾ fiunt:. qͣm¬
uis et nat᷑e ds̃ assit ut sit: et miracłis nat᷑a
non desit. Non gͥ ideo putandũ ẽ. uiuoꝵ
reb quossibet int̾ẽẽ posse defunctos: q̃m
quibdã sanandis uel adiuuandis marty-¬
res assunt: s ideo potiꝰ intelligendũ ẽ. qͦd

Expanded text:
rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus exhibentur longe aliter, quam sese habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus adtributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mortuus omnis, quando uult, surgit aut eo modo exanimis a uiuente quomodo a uigilante dormiens excitatur. alii sunt humanarum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis et naturae deus adsit, ut sit, et miraculis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
artib euocari: s aliquẽ sp̃m tam malis
oꝑib ꝯgruentẽ. illiꝰ existiment similitu¬
uinem figurasse: cũ liber eccłiasticꝰ quem
ih̃c filiꝰ fyrac scripsisse tradit᷑. et ꝓpt̾ eloqͥi
ñnullã similitudinẽ salomonis ꝓñttatur.
contineat in laude patrũ. qͦd samuhelce
mortuus ꝓpharit. S si huic libro ex hebre¬
oꝵ quia in eo ñ est canone ꝯtradicit᷑: qͥd
de moyse dicturi sumꝰ qui certe ce in deu¬
teronomio mortuus. et in eungłio cũ he¬
lẏa qui mortuus ñ est. legit᷑ apparuisse
iuuentib. Hinc et illa soluit᷑ questio.
quonãmodo martyres ipsis beneficiis q̃
Dant᷑ orantib indicant se interẽe rebus
humanis: si nesciunt mortui qͥd agarĩ
uiui. Non enĩ solis beneficioꝵ affectib.
uerũ ipsis etiam hominũ aspectib con-¬
fessorem apparuisse felicem ciuib. uł in¬
quilinis pie a se dilectis. cũ a barbaris
nola oppugnaret᷑ audiumꝰ: ñ inceras

Expanded text:
artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum liber Ecclesiasticus, quem Iesus filius Sirach scripsisse traditur et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuhel etiam mortuus prophetauerit. sed si et huic libro ex Hebraeorum quia in eo non est canone contradicitur, quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentibus? Hinc et illa soluitur quaestio, quomodo martyres ipsis beneficiis, quae dantur orantibus, indicant se interesse rebus hvivi. Non enim solis beneficiorum effectibus, verum etiam ipsis hominum aspectibus confessorem apparuisse Felicem, cujus inquilinatum pie diligis, cum a Barbaris Nola oppugnaretur, audivimus, non incertis
Abbreviated transcription (Latin):
hec indicant oportet audire. Possuit
et ab angelis qui reb que aguntur
hic presto sunt. audire aliqͥd mortui.
qͦd unũquẽq illoꝵ audire debere
uidicat. cui cuncta subiecta sunt.
Nisi enim ẽent angli qui possent
interẽe ⁊ uiuoꝵ et mortuoꝵ locis: ñ
Dixiss dñs iħc. Contigit autẽ mori inopẽ
illum: et ferri ab angelis in sinum abrahe.
Nunc gͦ hic nunc ibi ẽẽ potuert: qui hinc
illũ quẽ ds̃ uoluit abstulerunt. Possunt ⁊̃
cessarium est eos nosse. & quos necessariũ
est ea nosse. ñ solum p̃sentia uł p̃terita. ue¬
uiuerent cognoscebant: nec ipsi omĩa: s q̃
illis ẽẽ reuelanda dei ꝓuidentia iudicabat.
Mitti quoꝙ ad uiuos aliquos ex mortuis:
sicut e contrario qͦd paulus ex uiuis in pa¬
radysum raptꝰ est. diuina script᷑a testatur.
Nam samuel ꝓpha defunctꝰ. uiuo regi
sauli etiam futura p̃dixit. Qmiuis non¬
nulli ñ ip̃m fuisse qui potuiss magicis

Expanded text:
haec indicant, oportet audire.. possunt haec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstulerunt. possunt etintur, quae necessarium est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita, ueuiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. mitti quoque ad uiuos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis
Abbreviated transcription (Latin):
respondit quos audire deberent: ut ad
illa supplicia ñ uenirent. Ubi rursus
occurrit. quomͦ quid hic ageret᷑ abrahã
pater nesciebat: ubi ẽe sciebat moysen
et ꝓpħas idest libros eoꝵ quib homineᷤᷤ
obediendo torm̃ta inferni euitarent:
ubi deniq nouerat diuitẽ illũ in de¬
liciis. pauꝑem uͦ lazarũ in laborib do¬
loribq uixisse. Nam et hoc illi ait.
Memento fili quia ꝑcepisti bona in
uita tua. lazarꝰ autẽ similit̾ mala. Sci¬
ebat gͦ hec quia hec apud uiuos. nõ
apud defunctos gesta fuerant. uerum
ñ cũ agerent᷑ in uiuis. s eis mortius po¬
tuit lazaro indicante ꝯgnoscere: ne fal¬
sum sit qͦd ait ꝓpħa. abrahã nesciuit
nos. Proinde fatendũ est nescire qͥdem
mortuos quid hic agatur. s dũ hic agit᷑
postea uͦ audire ab eis qui hinc ad eos
moriendo ꝑgunt: non qͥdem omĩa. sed
que sinuntur indicare: qui sinunt᷑
etiã ista meminisse: ⁊ que illos quib

Expanded text:
respondit, quos audire deberent, ut ad respondit, quos audire deberent, ut ad illa supplicia non uenirent. ubi rursus occurrit, quomodo quid hic ageretur Abraham pater ipse nesciebat, ubi sciebat esse Moysen et prophetas, id est libros eorum, quibus homines oboediendo tormenta inferna euitarent, ubi denique nouerat diuitem illum in deliciis, pauperem uero Lazarum in laboribus doloribusque uixisse. nam et hoc illi ait: memento, fili, quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala. sciebat ergo haec, quae utique apud uiuos, non apud mortuos gesta fuerant. uerum non cum agerentur in uiuis, sed eis mortuis potuit Lazaro indicante cognoscere, ne falsum sit, quod ait propheta: Abraham nesciuit nos. Proinde fatendum est nescire quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtraxerunt: uł in pace requiescant. si¬
cut huic iosie ꝓmissũ est. ubi mala ulla
nec patiendo. nec cõpaciendo sustineatt:
liberati ab om̃ib malis. que patiendo ⁊
ꝯpatiendo dũ hic iuuerent sustinebant.ᷤ
Dixerit aliq̃s. Si nulla ẽ mortius cura de
uuus: quom diues ille qui apud infe¬
ros torquebat᷑. rogabat abrahã patrẽ.
ut mitteret lazarum ad quinq fratte
suos ñdum mortuos: et ageret cum eis
ne uenirent et ip̃i in eũdem torm̃torũ
locũ: S nunqͥd quia hoc ille diues
dixit: ideo qͥd frẽs agerent. uł qͥd pa¬
terent᷑ in illo tempore scuit. Ita illi fuit
cura de uiius. qͣmuis qͥd agerent om̃ino
nesciret: quẽadmocłũ nobis ẽ cura ue
mortius. qͣmuis qͥd agant om̃ino utiq
nesciamꝰ. Sam si nicħ de mortuis cura¬
remꝰ: non utiq ꝓ illis deo supplicaremꝰ.
Deniq abraham nec lazarũ misit ⁊ moỹ¬
sen ac pph̃as: qͥnimmo hic eos habere

Expanded text:
contraxerunt, uel in pace requiescant, sicontraxerunt, uel in pace requiescant, sicut huic Iosiae promissum est, ubi mala ulla nec patiendo nec conpatiendo sustineant, liberati ab omnibus malis, quae patiendo et conpatiendo, cum hic uiuerent, sustinebant? Dixerit aliquis: si nulla est mortuis cura de uiuis, quomodo ille diues, qui apud inferos torquebatur, rogabat Abraham patrem, ut mittat Lazarum ad quinque fratres suos nondum mortuos et agat cum eis, ne ueniant et ipsi in eundem tormentorum locum? sed numquid quia hoc ille diues dixit, ideo quid fratres agerent uel quid paterentur illo tempore sciuit? ita illi fuit cura de uiuis, quamuis quid agerent omnino nesciret, quemadmodum est nobis cura de mortuis, quamuis quid agant utique nesciamus. nam si nihil de mortuis curaremus, non utique pro illis deo supplicaremus. denique Abraham nec Lazarum misit et Moysen ac prophetas hic eos habere
Abbreviated transcription (Latin):
ante morituꝵꝰ: ne uideret mala q̃ uen¬
tura illi loco et ppło minabat᷑: Que dei
uerba: ista sunt. Sec dicit dñs ds israel.
Uerba mea que audisti. et ueritꝰ es a facie
mea cũ audisti que locutꝰ sũ deloco isto.
et qui cõmorant in eo ut deserat᷑. et in ma¬
ledicto sit. et ꝯscidisti uestim̃ta tua ce fle¬
iusti in conspectu meo: et ego audiui dix¬
it dñs sabaoth. Non sic. Ette ego apponã
te ad patres tuos: et apponeris cũ pate:
et non uidebunt oculi tui om̃ia mala. q̃
ego inducã in locũ hunc: et qui ꝯmoran¬
tur in eo. Territꝰ iste dei ꝯminatõib fle¬
uerat: et sua uestimta ꝯsciderat. Et fit
illa omĩa ñ uideret. Ibi ergo sunt sp̃c de¬
functoꝵ: ubi ñ uident quecũq aguntur
aut euenunt in ista uita hõib. Quomͦ
ergo uident tumulos suos aut corpora
sua utrũ abiecta iaceant an sepulta:
Quomͦ int̾sunt miserie uiuoꝵ. cũ uel
sua ipsi mala patiant᷑. si talia merita

Expanded text:
ante moriturus, ne uideret mala, quae uenante moriturus, ne uideret mala, quae uentura illi loco et populo minabatur? quae dei uerba ista sunt. haec dicit dominus deus Israhel: uerba mea, quae audisti et ueritus es a facie mea, cum audisti, quae locutus sum de loco isto et qui commorantur in eo, ut deseratur et in maledicto sit, et conscidisti uestimenta tua, et fleuisti in conspectu meo, et ego audiui, dixit dominus sabaoth. non sic, ecce ego adponam te ad patres tuos, et adponeris cum pace; et non uidebunt oculi tui omnia mala, quae ego induco in locum hunc et qui commorantur in eo. territus iste dei comminationibus fleuerat et sua uestimenta consciderat; et fit illa omnia non uideret. ibi ergo sunt spiritus defunctorum, ubi non uident quaecumque aguntur aut eueniunt in ista uita hominum. quomodo ergo uident tumulos suos aut corpora sua, utrum abiecta iaceant, an sepulta? quomodo intersunt miseriae uiuorum, cum uel sua ipsi mala patiantur, si talia merita
Abbreviated transcription (Latin):
me. Si gͦ dereliquer̃t nos parentes nr̃is. qͦ
mͦ nr̃is curis et reb intersunt: Si aũ paren¬
tes ñ int̾sunt: qui sunt alii mortuoꝵ qui
nouerint qͥd agamꝰ. q̃due patiam᷑: Ysaiaᷤᷤ
ꝓpha dicit. Tu es enĩ pat̾ noster: q̃a abra¬
ham nescuut nos et isrł ñ ꝯgnouit nos.
Si tanti patͥarche qͥd erga ppłm ex eis ꝓ¬
creatũ ageretur ignorauer̃t. quib deo cre¬
dentib ppłs ipse de illoꝵ styrpe ꝓcreatꝰ
est. q̃uom mortui uiuoꝵ reb atq actibus
ognoscendis adiuuandisq miscent᷑: Quo¬
mͦ dicimꝰ eis ẽẽ ꝯsultũ qui obierunt ante¬
qͣm uenirent mala. que illoꝵ obitũ con¬
secuta sunt. si et pꝰt mortẽ sentiunt: que¬
cũq in uite humane calamitate ꝯtingũt.
An forte nos errando ista dicimꝰ: et eos pu¬
tamꝰ quietos quos inquieta uita uiuoꝵ
sollicitat: Quid est gͦ qͦd piissimo regi
iosie ꝓ magno beneficio ꝓmisit łs. qͦd eẽt

Expanded text:
me. si ergo dereliquerunt nos parentes nostri, qume. si ergo dereliquerunt nos parentes nostri, quomodo nostris curis et rebus intersunt? si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiamur? Esaias propheta dicit: tu es enim pater noster, quia Abraham nesciuit nos, et Israhel non cognouit nos. si tanti patriarchae, quid erga populum ex eis procreatum ageretur, ignorauerunt, quibus deo credentibus populus ipse de illorum stirpe promissus est, quomodo mortui uiuorum rebus atque actibus cognoscendis adiuuandisque miscentur? quomodo dicimus esse eis consultum, qui obierunt, antequam uenirent mala, quae illorum obitum consecuta sunt, si et post mortem sentiunt quaecumque in uitae humanae calamitate contingunt? an forte nos errando ista dicimus et hos putamus quietos, quos inquieta uiuorum uita sollicitat? quid est ergo, quod piissimo regi Iosiae pro magno beneficio promisit deus, quod esset
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ñ ergo ita et illos mortuos eisclem
nescientib mortuis: Cur ñ ista oꝑatões
anglicas credimꝰ: ꝑdispensatõem ꝓuiden¬
tie dei. bene utentis et bonis ⁊ malis. sccl̃m
inscrutabilẽ altitudinẽ iudicioꝵ suoꝵ. siue
instruant᷑ hinc mentes mortaliũ. siue fal¬
lant᷑ siue ꝯsolent᷑. siue t̾reant᷑ : sicut unicui¬
ꝙ uł prebenda ẽ miscdĩa. uł irroganda uin¬
dicta. ab eo cui misccłiam et iudiciũ ñ ina¬
niter cantat ecclĩa. Ut uolet accipiat qͥsꝙ:
qͦd dicã. Si reb iuuentiũ int̾essent anime
mortuoꝵ. et ipse nos qͣndo eas uidemꝰ allo¬
querent᷑ in somnis: ut de aliis taceã. meip̃m
pia mat̾ nulla nocte desereret: que terra
mariq secuta ẽ ut mecũ uueret. Absit enĩ
ut facta sit uita feliciore crudelis usq adeo
ut qnͣdo aliqͥd angit cor meũ. nec tristem
filiũ ꝯsoletur quẽ dilexit unice: quẽ ñ qͣm
uoluit mestũ uidere. S ꝓfecto qͦd sacer

Expanded text:
Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue consolentur siue terreantur, sicut unicuique uel praebenda est misericordia uel inroganda uindicta ab illo, cui misericordiam et iudicium non inaniter cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent animae mortuorum et ipsae nos, quando eas uidemus, adloquerentur in somnis, ut de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum uiueret. absit enim, ut facta sit uita feliciore crudelis usque adeo ut, quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum uidere. sed profecto quod sacer
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Pascha iam ꝓpinquabat. Dedit no¬
men inter alios ꝯpetentes parit̾ cũ plurimiꝰ
incognitꝰ nobis: nec illam mͥ uisionẽ nec
cuiqͣm nr̃oꝵ indicare curauit. Baptizatꝰ
est. Pactis dieb scis: remeauit ad ꝓpria. Bi¬
ennio uł ampliꝰ tnͣsacto: ego hec cuncta
cognoui. Orimo ꝑ quẽdã meũ eiꝰq amicũ
in conuuuo meo. dũ quedã alia loq̃rem:
deinde institi ac feci ut hec mͥ presens ip̃e
narraret: attestantib honestis ciuib suiᷤ.
et de mirabili eiꝰ egritudine ut iacuerit
pene mortuus ꝑ dies plurimos: et de illo
alio curma fabro ferrario qͦd ꝯmemoraui
suꝑiꝰ: et dehiis om̃ib. Que cũ nicħ dice¬
ret: etiam se tunc ab illo audisse recolebãt
atq firmabant. Qͣmobrem sicut uidit bap¬
tismum suñ et meip̃m ⁊ hẏpponem ⁊ basili¬
cam et baptisteriũ non in reb ipsis. s in
quibdã similitudinib rerũ: ita ⁊ alios
quosdam uiuos eiscdem nescientib uiuiꝰ.

Expanded text:
nem. pascha iam propinquabat. dedit nonem. pascha iam propinquabat. dedit nomen inter alios conpetentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; nec illam mihi uisionem nec cuiquam nostrorum indicare curauit. baptizatus est, peractis diebus sanctis remeauit ad propria. biennio uel amplius transacto ego haec cuncta cognoui: primo per quendam meum eiusque amicum in conuiuio meo, cum quaedam talia loqueremur; deinde institi ac feci, ut haec mihi praesens ipse narraret adtestantibus honestis ciuibus suis et de mirabili eius aegritudine, ut iacuerit paene mortuus per dies plurimos, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoraui. superius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, iam et se tunc ab illo audisse recolebant atque firmabant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. utrosq scilicet absentes atq nesci¬
entes: ac ꝑ hoc ñ ipsos s similitudines
eoꝵ. sicut etiã locoꝵ:. Nam et fundũ uidit
ubi erat ille tũ dericis p̃sbit. ⁊ hypponẽ
ubi a me quasi baptiratils ẽ. In quib locis ꝓ¬
fecto non erat: qͣndo illic sibi ẽe uideb̾atur.
Nam quid ibi agetet᷑ eo tempore: nesciebat.
Quod ꝓcullubio sciret: si uere ibi ẽẽt. uisa
sunt gͥ ista. que non p̃sentant᷑ in ipsis rebꝰ
ut sunt: s in quibdã rerũ imaginib adum¬
brant᷑. Deniꝙ post multa que uidit. etiam
in paradysũ se introductũ ẽẽ narrauit: di¬
ctumq sibi ẽẽ. cũ inde dimitteret᷑ rediturꝰ
ad suos. Uade baptizare: si uis ẽe in loco
isto beatoꝵ. Deinde ut a me baptizaretur
ammonitꝰ: iam factum ẽe respondit. Cui
rursꝰ ille qui cũ eo loquebatur. uade in¬
quit uere baptizari: nam illud in uisione
uidisti. Post ista conualuit. Prexit hyppo¬

Expanded text:
tur, utrosque scilicet absentes atque nescitur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc non ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam locorum? nam et fundum uidit, ubi erat ille cum clericis presbyter, et Hipponem, ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio sciret, si uere ibi esset. uisa sunt igitur ista, quae non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbrantur. denique post multa, quae uidit, etiam in paradisum se introductum esse narrauit dictumque sibi esse, cum inde dimitteretur rediturus ad suos: uade, baptizare, si uis esse in isto loco beatorum. deinde, ut a me baptizaretur, admonitus iam factum esse respondit. cui rursus ille, qui cum eo loquebatur, uade, inquit, uere baptizare; nam illud in uisione uidisti. post ista conualuit, perrexit Hippo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat sensib redditꝰ: et pene a morte re¬
uixerat. Tunc intentis qui aderant. illũ
exhiberi iussũ ẽẽ qͣndo ipse dimissus ẽ
indicauit: seq illic unde redierat dixit
audisse. qͦd non curma curialis. s cur¬
ma faber ferrariꝰ ad loca illa mortuorũ
preceptꝰ fuiss adduci. In illis gͦ uisis tan¬
qm sompnus suis iiter eos defunctos qͦs
uidebat ꝓ meritoꝵ diuersitate tractari:
agnouit etiã ñnullos quos nouerat ui¬
uos. Ipsos autẽ uere forsitan credidissem:
si non inter illa qͣsi sompnia sua. udiss
etiã quosdã qui nunc usq adhuc uiuutt.
clericos uidelicet aliqͦs religionis sue: a
quoꝵ ibi p̃sbitero audiuit. ut apud hyp¬
ponem baptizaret᷑ a me. Quod et factũ
ẽẽ dicebat Niderat itaq in illa uisione
p̾sbiterũ. clericos. meip̃m. ñdu scilicet
mortuos: in qua postea uidit ⁊ mortuoᷤᷤ.
Cur ñ etiam illos sicut nos uidisse creda¬

Expanded text:
fuerat sensibus redditus et paene a morte refuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentis, qui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. indicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis ergo uisis, tamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum diuersitate tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse creda
Abbreviated transcription (Latin):
credunt᷑. Nec attendunt qui hec audiũt.
similit̾ ab eis absentiũ atꝙ nescientium
quoꝵdã etiam imagines uisas ẽẽ uiuoꝵ.
Homo quidã curma nomine. munici¬
pii tulliensis qͦd hypponi ꝓximũ ẽ. curi¬
alis pauꝑ uix illius loci duumuir. aliciꝰ
et simplicit̾ rusticanꝰ cũ egrotaret: abla¬
tis sensib pene mortuus iacuit aliquot
dieb. Teniissimꝰ flatus in narib quibus
manu ammota utcũq sentiebat᷑. et erat
exiguũ uiuentis indicium: sepeliri ut ex¬
animem non sinebat. Nullos artꝰ mouebat:
nulla sumebat alim̃ta. Nich oculis nichil
ullo alio sensu corporis: qualibet impacta
molestia sentiebat. Uidebat tam̃ multa ue¬
lut in somnis: que tandem aliqͣndo post
dies plurimos. qͣsi euigilans uisa narra¬
uit. Ac pͥmũ mox ut aꝑuit oculos: eat
aliqͥs inquit ad domũ curme fabri ferra¬
rii: et uideat qͥd ibi agatur. Quo cũ itum
ẽẽt: inuentꝰ ẽ mortuus. eo mom̃to quo iste

Expanded text:
creduntur nec adtendunt qui haec audiunt creduntur nec adtendunt qui haec audiunt similiter ab eis absentium atque nescientium quorundam etiam imagines uisas esse uiuorum. homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi proximum est, curialis pauper, uix illius loci duumuiralicius et simpliciter rusticanus, cum aegrotaret, ablatus a sensibus paene mortuus iacuit aliquot diebus: tenuissimus flatus in naribus, qui manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sepeliri ut exanimem non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste
Abbreviated transcription (Latin):
lantium qui turbatos habent sensꝰ sicut
frenetici. uł quocũq furentes modo. Nã¬
et ipsi loquunt᷑ sepe cũ uere p̃sentib. lo¬
quunt᷑ etiã cũ absentib qͣsi cũ presentib.
quoꝵ imagines cernunt. siue uiuoꝵ sue
mortuoꝵ. S quẽ admodũ hii qͥ uiuunt.
ab eis se uideri et cũ eis se loqui nesciutł.¬
neq enim reuera ipsi assunt aut ip̃i ser¬
mocinant᷑: s turbatis sensib homines ta¬
lia uisa imaginaria patiunt᷑: eo modo et
hii qui ex hac uita migrarunt. sic affectiᷤ
hominib uident᷑ qͣsi presentes cũ sint ab¬
sentes: et utrũ aliqui eos imaginalit̾ ui¬
deant om̃ino nescientes. Suic rei simile
est etiam et illud cũ homines altius qͣm si
dormirent subtrahunt᷑ corporis sensib: et
occupant᷑ talib uisis. Et hiis enĩ apparẽt
imagines uiuoꝵ atq mortuoꝵ. S cum
fuerint sensib redditi: quoscũq mortu¬
os uidisse se dixerint. uere cũ eis fuisse

Expanded text:
lantium, qui turbatos habent sensus, sicut lantium, qui turbatos habent sensus, sicut phrenetici uel quocumqet ipsi loquuntur secum quasi vere praesentibus loquantur, et tam cum absentibus quam eum praesentibus quorum imagines cernunt, sive vivorum, sive mortuorum: sed quemadmodum hi qui vivunt ab eis se videri et cum eis se loqui nesciunt neque enim re uera ipsi adsunt aut ipsi sermocinantur, sed turbatis sensibus homines talia uisa imaginaria patiuntur — eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, sic affectis hominibus uidentur quasi praesentes, cum sint absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud, cum homines altius, quam si dormirent, subtrahuntur corporis sensibus et occupantur talibus uisis. et his enim adparent imagines uiuorum atque mortuorum; sed cum fuerint sensibus redditi, quoscumque mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. qͦd audiuimꝰ id nobis apud
mediolanũ constitutis. carthaginis rethor
eulogiꝰ qui meus in eadem arte discipu¬
lus fuit. sicut ip̃e mͥ postea qm in affri¬
cam remeauimꝰ retulit. cũ rethoricos cỹ¬
ceronis libros discipulis suis traderet re¬
censens lectionẽ. qͣm post diem fuerat
tradituꝵ: quendã locũ offendit obscu¬
rum. Quo non intellecto: uix potuit
dormire sollicitꝰ. Qua nocte somnanti
ego illi qͦo non intelligebat exposui: ĩmo
non ego s imago mea nesciente me ⁊ tã
longe trans mare aliquid aliud suie agen¬
te siue somniante: ce nich de illiꝰ curis om̃i¬
no curante. Quomͦ fiant ista nescio. Sed
quomoctolib fiant: cur ñ eodem modo fie¬
ri crecdimꝰ. ut in somnis qũisq uideat mor¬
tuum quo fit ut uicdeat et uiuũ. ambob
uti nescientib neq curantib. quis uł ubi
uł qͣndo quoꝵ imagines somniet  Similia
sunt aut̃e somniis. ñnulla etiã uisa uigi¬

Expanded text:
tempore, quo id audiuimus, id est nobis apud tempore, quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fuerat traditurus, quendam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet. Similia sunt autem somniis nonnulla etiam uisa uigi
Abbreviated transcription (Latin):
non dubitet: qͣsi non possint et mortuo¬
rum hominũ eodem modo nescientiũm
non anue. s similitucsines apparere dor¬
mientib. Porro cũ mediolani ẽemꝰ. au¬
diuimus qͦd cũ debitũ repeteret᷑ a qͦdam
defuncti patris cautione ꝓlata. qͦd filio
nesciente a patre iam fuerat ꝑsolutũ:
contristari homo grauissime cepit:atq.
mirari qͦd ei pater moriens ñ dixerit qͥd
deberet cũ fecisset etiã testam̃tũ. Tunc ei
nimis anxio apparuit idem pater eiꝰ in
somnis: et ubi eẽt recatum quo illa cau¬
tio uacuata fuerat indicauit. Quo in¬
uento iuuenis. atꝙ monstrato. ñ solũ falsi
debiti calũpniã ꝓpulsauit: s etiã pater¬
num recepit ciro graphum: qͦd pater ñ
receꝑat qͣndo est pecunia ꝑsoluta. Hic
itaq putatur anima hominis curã ges¬
sisse ꝓ filio. et ad eũ uenisse dormient̾em:
ut docens qͦd ignorabat. magna eũ mo¬
lestia liberaret. S eodem ipso ferme

Expanded text:
non dubitet. quasi non possint et mortuonon dubitet. quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines adparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari homo grauissime coepit atque mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens. quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme
Abbreviated transcription (Latin):
tur humanitas. Que licet defunctis ñ
opitulet᷑: culpanda tam̃ in religiositate
negligitur. Aliqͣndo autẽ fallacib uisiˢᷤ
homines in magnos mittunt᷑ errores. qͦs
talia ꝑpeti iustum ẽ: uelut si quisqͣm ui¬
deat in sompnis qͦd eneas uidisse apud
inferos poetica falsitate narrat᷑: et ei cu¬
iuspiam non sepulti appareat imago.
loquat᷑q talia qualia fertur locutꝰ illi
fuisse palinurus: et cũ eiugilauerit ibi
corpꝰ eius inueniat. ubi iacere inhu¬
matũ cũ somniaret audiuit: ãmonitꝰ
et rogatus ut sepeliret inuentũ. Et
quia id uerũ ẽe comperit. credat ideo
mortuos sepeliri: ut eoꝵ anime ad loca
tͣnseant. unde insepultoꝵ animas in¬
ferna ꝓhiberi lege somniauit. Nonne
ista credens: plurimũ a tramite ueri¬
tatis exorbitat: Sic autẽ infirmitas
Dere arbitret᷑. Cum autẽ uiuũ similiter
sompniauerit: non eiꝰ animã neꝙ corpus.
s hominis similitudinẽ sibi apparuisse:

Expanded text:
tur humanitas, quae, licet defunctis non tur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut si quisquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat imago loquaturque talia, qualia fertur locutus illi fuisse Palinurus, et cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, credat ideo mortuos sepeliri, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit: nonne ita credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat? Sic autem infirmitas dere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem sibi adparuisse
Abbreviated transcription (Latin):
niauerint audiunt dicentib qͦd eos in som¬
nis uicderint agentes aliqͥd uł loquentes. Si
ergo me potest aliquis in somnis uidere.
sibi aliqͥo qͦd factum ẽ indicantẽ. uł etiã qͦt
futurũ est p̃nuntiantẽ. cũ io ego ꝓrsꝰ igno¬
rem: et om̃ino non curem ñ solũ quid ale
sompniet. s utrũ dormiente me uigilet. an
uigilante me dormiat. an uno eodemq
tempore uigilemꝰ ambo siue dormiamus.
qͣndo ille sompniũ uidet in quo me udet:
quid mirũ si nescientes mortui nec ista
sentientes. tam̃ a uiuentib uident᷑ in
sompnis: et aliqͥd dicunt qͦd euigilantes
iubeatur ut aliqͥd dicere de sepeliendis
corporib suis uideant᷑ in somnis: cũ id
penitus nesciant quoꝵ illa sunt corpora.
Io autẽ aliqͣndo utiliter fit: siue ad ui¬
uorum qualecũq solatiũ. ad quos ꝑti¬
nent illi mortui. quoꝵ apparent imagi¬
nes somniantib: siue ut hiis ãmonitio¬
nib generi humano sepulture ꝯmende¬

Expanded text:
niauerint audiunt dicentibus, quod eos in somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes aliquid uel loquentes. si ergo me potest aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod factum est indicantem uel etiam quod futurum est praenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora. id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commende
Abbreviated transcription (Latin):
lunt fieri post mortẽ suã corporib sius: et
qͦd sib̃i exhiberi uolunt qͣndo senfuri ñ sutt.
aliis ñ sentientib curant exhibere dũ senti¬
unt: Narrant᷑ uisa quedã: que huic dispu¬
tationi non negligendã uideantur inferre
q̃stionem. feruntur quippe mortui ñnulli
uł in somnis. uł alio quocũq modo apparu¬
isse uiuentib : atq ubi eoꝵ corpora iacereit
inhumata. nescientib locisq monstratis am¬
monuisse: ut sibi sepultura que defuerat
preberet᷑. Hec si falsa ẽe responderimꝰ: con¬
tra quorũdã scripta fideliũ. et contͣ eorũ
sensum qui talia sibi accidisse ꝯfirmant.
impudent̾ uenire uidebim᷑. S responden¬
dum est non ideo putantłũ ẽẽ mortuos ista
sentire: quia hec dicere uł indicare. uel
petere uicdent᷑ in somnis. Nam et uiuenteᷤ
apparent sepe uiuentib dõrmientib dũ se
ipsi nesciant apparere: ce ab eis hec que som¬

Expanded text:
lunt fieri post mortem suam corporibus suis, et lunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, quando sensuri non sunt, aliis non sentientibus curant exhibere, dum ipsi sentiunt? Narrantur uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adparuisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimur. sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae som
Abbreviated transcription (Latin):
bus aridis. sepulture misedĩam p̃stiterunt.
Que tandem misccł̃ia prestat᷑. nicħ sentien¬
tibus. An forte hoc reuocandũ est ad illã opi¬
nionem: qͦd inferni fluuium insepulti ñ
poterant transmeare : Absit hoc a fide xp̃i¬
ana. Alioqͥn pessime actum ẽ cũ tanta mar¬
tyrum multitudine quoꝵ ñ potuerunt
corpora sepeliri: et fallacit̾ eis ueritas dixit.
nolite timere eos qui corpus ocridunt. ⁊ po¬
stea non habent quid faciant: sieis tanta
mala facere potuerunt: quib impedirent᷑
ad loca exoptata transire. S quia hoc sine
ulla dubitatione falsissimũ est. nec aliquid
obest fidelib negata eoꝵ corporib sepultura:
nec aliqͥd si exhibeat᷑ infidelib prodest: cur
ce obhoc a rege pio benedicunt᷑: nͥ quia bene
afficiunt᷑ corda miserantiũ. qͣndo ea dolent
mortuoꝵ corporib alienis. que illo affectu
quo nemo unqͣm carnem suã odio habet. no¬

Expanded text:
bus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt. bus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt. quae tandem misericordia praestatur nihil sentientibus: an forte reuocandum est in opinionem, quod infernum fluuium insepulti non poterant transmeare? absit hoc a fide christiana: alioquin pessime actum est cum tanta martyrum multitudine, quorum non potuerunt corpora sepeliri, et fallaciter eis ueritas dixit: nolite timere eos, qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si eis tanta mala facere potuerunt, quibus inpedirentur ad loca exoptata transire. sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissimum est nec aliquid obest fidelibus negata eorum corporibus sepultura nec aliquid, si exhibeatur infidelibus, prodest, cur et ob hoc a rege pio benedicuntur, nisi quia bene afficiuntur corda miserantium, quando ea dolent in mortuorum corporibus alienis, quae illo affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, no
Abbreviated transcription (Latin):
rent: qͣndo in carne om̃i uita carente. nec
aliqͥd sentire posset qui inde migrauit: nͨ
aliquid inde ꝑlere qui creauit. S int̾ hec
que fiebant de corporib occisoꝵ. cũ marty¬
res non ea metuentes magna fortitudinẽ
paterent᷑: tam̃ apud fratres luctꝰ ingens
erat. qͦd nulla dabat᷑ potestas scõꝵ funerib
iusta ꝑsoluere: nec occulte subtrahere ali¬
quid sicut eadem testatur hẏstoria. crude¬
lium custoctũ uigilie ꝑmittebant. Ita cum
illos qui occisi fuerant in dilaceratione mem¬
broꝵ suoꝵ. in conflagratione ossium. in
uispsione cinerũ miseria nulla ꝯtingeret:
istos tam̃ qui nich eoꝵ sepelire poterant.
magna miseria cruciabat: quia in nullo
modo sentientib ip̃i quodãm sentiebant.
Et ubi iam illoꝵ nulla erat passio: erat istoꝵ
misera compassio. Scdm istam qͣm dixi ⁊¬
passionẽ miserã laudant᷑ illi. et a rege da¬
uid benedicunt᷑: qui saulis ⁊ ionathe ossi¬

Expanded text:
rent, quando in carne omni uita carente nec rent, quando in carne omni uita carente nec aliquid sentire posset, qui inde migrauit, nec aliquid inde perdere, qui creauit. sed inter haec, quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres non ea metuentes magna fortitudine paterentur, tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas sanctorum funeribus iusta persoluere nec occulte subtrahere aliquid, sicut eadem testatur historia, crudelium custodum uigiliae permittebant. ita cum illos, qui occisi fuerant, in dilaceratione membrorum suorum, in conflagratione ossuum, in dispersione cinerum miseria nulla contingeret, istos tamen, qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat, quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant et, ubi iam illorum nulla erat passio, erat istorum misera conpassio. Secundum istam quam dixi miseram conpassionem laudantur illi et a rege Dauid benedicuntur, qui Saulis et Ionathae ossi