comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non desinit. Sic nimirum sic dilectum aue¬
tori uitȩ discipulum transire de secło digñ
fuit. ut tam fieret a dolore mortis extraneus
quam a corruptione carnis fuerat alienus. In
sepultura crucis iacere uoluit. quia crucem
iugit uiuendo portauit. Et sicut Petrus
magistrum sequutꝰ est. a ꝑsecutorib cruci¬
fixus. ita quodãmͦ & iohannes in ȩccła̾stica
pace sepultꝰ. S dñs int̾ eos fore diuersitatem
docuit. cum dixit petro. Sie eum uolo mane¬
re donec ueniã. Quid ad te: Tu me sequere.
Qui enim uoluit petrum secum in crucis
suspendio tum phare. ipse decieuit iohannẽ
in ȩccłastica pace quiescere. quatinꝰ & ille sub¬
cundi martirii cȩteris preberet exemplum.
Siste erecta supra fundamentũ fidei ȩccłe fa¬
brica. quietꝰ migraret ad cęlum. Ille secutu¬
ris martirib ẽẽt. constantiȩ forma. iste nouit̃
in fide plantatis ẽẽt morum atq uirtutum

Expanded text:
non desinit. 346 Sic nimirum, sic dilectum aucnon desinit. 346 Sic nimirum, sic dilectum auctori vitae discipulum transire de saeculo dignum fuit, ut tam fieret a dolore mortis extraneus quam a corruptione carnis fuerat alienus. In sepultura in crucis modum jacere voluit, quia crucem jugiter vivendo portavit, et sicut Petrus Magistrum secutus est, a persecutoribus crucifixus, ita quodammodo et Joannes in ecclesiastica pace sepultus. Sed Dominus inter eos fore diversitatem docuit, cum dixit Petro: «Sic eum volo manere donec veniam. Quid ad te? Tu me sequere .» Qui enim Petrum voluit secum in crucis patibulo triumphare, ipse decrevit Joannem in ecclesiastica pace quiescere, quatenus et ille subeundi martyrii caeteris praeberet exemplum, et iste erecta supra fundamentum fidei Ecclesiae fabrica quietus migraret ad coelum; ille secuturis martyribus esset constantiae forma, iste noviter in fide plantatis esset morum atque virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ab ñu xꝑo qui est testis fidelis pͥmogenitꝰ ui¬
uoꝵ & mortuoꝵ. & pͥnceps regum terrȩ cęlitus
destinatꝰ. grãm simul & pacem ab eo qui est
& qui erat & qui uenturus est attulit. s mul¬
ta secreti mysterii cȩlestis patefecit. Iam uͦ illa
beatȩ inigrationis eiꝰ nouitas mirabilis quem
non moueat: Quis felicissime consũmatiõis
głam non obstupescat: Quia enim mirabi¬
lit᷑ uixit. mirabilit̾ obiit. & quia ñ cominu¬
nẽ cum hominib uitam duxit: non
cõmunium hominum morte transi¬
uit. Nam ut hẏstoriȩ continent. quadra¬
tam in ȩccła fieri foueam iussit. moxq in eã
desceudens. extensis manib post ꝓlixa fuse ora¬
tionis uerba migrauit. Mox autem tanta
suꝑ cum lux celitꝰ est emissa. ut nullus eam
ferret aspertꝰ. Postmodum uͦ inuenta est fo¬
uea. nichil aliud in se continens nisi manna.
qͦd uidelicet sicut dicit᷑ usq hodie scaturire

Expanded text:
ab Jesu Christo, qui est testis fidelis, primogenitus viab Jesu Christo, qui est testis fidelis, primogenitus vivorum et mortuorum, et princeps regum terrae coelitus destinatus, gratiam simul et pacem ab eo qui est, et qui erat, et qui venturus est, attulit et multa secreti coelestis mysteria patefecit. Jam vero illa beatae migrationis ejus novitas mirabilis quem non moveat? Quis felicissimae consummationis gloriam non obstupescat? Quia enim mirabiliter vixit, mirabiliter obiit; et quia non communem cum hominibus vitam duxit, non communi hominum morte transivit. Nam, ut historiae continent, quadratam in Ecclesia fieri foveam jussit, moxque in eam descendens extensis manibus post prolixa fusae orationis verba migravit. Mox autem tanta super eum lux coelitus est emissa ut nullus eam ferret affectus. Postmodum vero inventa est fovea nihil aliud in se continens, nisi manna, quod videlicet, sicut dicitur, usque hodie scaturire
Abbreviated transcription (Latin):
situdinis sacramentũ apud beatã uirginem
meruit optinere. Considemus itaq dilectis¬
simi. quante głe magnus uir iste credendus
est. qui ꝑ quoddã adoptionis archanȩ misteri¬
um. & filiꝰ est uirginis & fiat̃ est saluatoris
puritatis ac mysticȩ reuelationis culmen euexit.
ut ei non mͦ statum eccłẽ presentis ostenderet.
sed etiã quid deinceps futurũ eẽt. usq in ꝓpe¬
tuum reuelaret. Unde & illam nobilem suã
scripsit apocalipsim. que nimirũ tantis cog¬
noscit᷑ redundare misteriis. ut tot uideat᷑ ha¬
bere sacramenta quot uerba. immo in uerbis
singulis. inultipliees latent intellectꝰ. Que
ꝓfccto cum septem asiȩ eccłiis mitat᷑. omni
uniuersili eccłe. quȩ sub septiformis sp̃c scĩ
est ut om̃s eccłe ꝑ orbem terrarum circumquaq
diffusȩ. non dubitent beatum iohannem com¬
munem se habere doctorem. Qutib uidelicet
tanquam egregiꝰ quidã regalis imꝑii nuntius.

Expanded text:
situdinis sacramentum apud beatam Virginem situdinis sacramentum apud beatam Virginem meruit obtinere. Consideremus itaque, dilectissimi, quantae gloriae magnus vir iste credendus est, qui per quoddam adoptionis arcanae mysterium et filius Virginis et frater est Salvatoris.puritatis ac mysticae revelationis culmen evexit ut ei non modo statum Ecclesiae praesentis ostenderet, sed etiam quid deinceps futurum esset usque in perpetuum revelaret. Unde et illam nobilem suam scripsit Apocalypsim, quae nimirum tantis cognoscitur redundare mysteriis ut tot videatur habere sacramenta quot verba, imo in verbis singulis multiplices lateant intellectus. Quae profecto cum septem Asiae Ecclesiis mittitur, omni universali Ecclesiae, quae sub septiformi Spiritus saest ut omnes Ecclesiae per orbem terrarum circumquaque diffusae non dubitent B. Joannem communem se habere doctorem. Quibus videlicet tanquam egregius quidam regalis imperii nuntius,
Abbreviated transcription (Latin):
usq humana possunt merita ꝓuehi. quasi
meta uirtutum factus. indeficient᷑ excreuit
cit᷑ sunt accipienda. ut humano tantum ui¬
deant᷑ more ꝓlata. Sed ꝓrsus efficatia sunt
& diuinis uirib fulta. atq ineuitabili ueri¬
tatis au̾toritate subnixa. Illud em̃
stantiuum. & consubstantiale pat̾ ac sempi¬
ternum est. atq iceneo uerba que loquutꝰ est
quia sp̃c & uita sunt: mnanit̾ transire ñ potue¬
runt. Cclum inquid & terra transibunt.
uerba autẽ mea non transibunt. Sicut enĩ
dixit mat̾ hic est filius tius. ita dixit disci¬
cipuli .s. hoc est corpus meum. Et tantꝰ fuit
in illis uerbis effectꝰ. ut illico panis ille quẽ
dabat. dñicum fieret corpus. Dixit enun &
ominia facta sunt. mandauit & creata sunt. Ex
quadan itaq similitudine. si diccre audeamꝰ.¬
& beatꝰ iohannes non solo potitꝰ est filii nomine.
sed ꝓpt̾ uerba illa dñica quoddam maius neces¬

Expanded text:
usque humana possunt merita provehi, quasi usque humana possunt merita provehi, quasi meta virtutum factus indesinenter excrevit. citer sunt accipienda ut humano tantum videantur more prolata, sed prorsus efficacia sunt, et divinis virtutibus fulta atque inevitabili Veritatis auctoritate subnixa. Illud enimstantivum, et consubstantiale Patri ac sempiternum est, atque idcirco verba quae locutus est, quia Spiritus et vita sunt, inaniter transire non potuerunt: «Coelum, inquiverba autem mea non transibunt . » Sicut enim dixit matri: «Hic est filius tuus ,» ita dixit discipulis: «Hoc est corpus meum .» Et tantus fuit in illis verbis effectus ut illico panis ille quem dabat Dominicum fieret corpus. Dixit enim, et omnia facta sunt; mandavit, et creata sunt . Ex quadam itaque similitudine, si dicere audeamus, et B. Joannes non solum filii potitus est nomine, sed propter verba illa Dominica, quoddam majus neces
Abbreviated transcription (Latin):
re autẽ mecũ ñ ẽ meũ dare uobis. Eece hic in
uerbis anĩcis patenter ostendit᷑: qͥa iob̃s & mar¬
tyr fuit: dũ constet qͥa dm̃ calicẽ bibit. Et reue¬
ra martyr fuit: quia multa ꝓ dño ꝑsecutionum
supplicia ꝑtulit. Martyr utiq fuit: qͥa crucem
cm̃ ꝑ sui corꝑis afflictionẽ. & ꝓximoꝵ errantiũ
compassionẽ diu uiuendo portauit. Et quo
cȩteris apłis in carne plixiꝰ mansit: eo durioris
martyrii tormenta sustinuit. Unde pie credendũ
ẽ. qͦd inter centũ illa quadraginta quatuor milia
uirginũ. qui habent nom̃ agni & nomen pat̾s eiꝰ
scͥptum in frontib suis: qui empti sunt de terra.
& cantant canticũ nouũ ante sedẽ dĩ & agni:
quit᷑: quanto & eidẽ agno dilectior ac familia¬
nor extitit: & insuꝑ matri eiꝰ quȩ ungo ẽ uir¬
ginum. ꝑpetua filii su dilectione conui xit.
Nam ex ut̾usq mats uidelicet filiiq consortio.
iohannis uirginitas excellent᷑ enituit. & quo¬

Expanded text:
ram non est meum dare vobis .» Ecce hic in verbis Dominicis patenter ostenditur, quia Joannes et martyr fuit, dum constat, quia Domini calicem biberit. Et revera martyr fuit, quia multa pro Domino persecutionum supplicia pertulit. Martyr itaque fuit, quia crucem Domini per sui corporis afflictionem, et proximorum errantium compassionem diu vivendo portavit: et quo caeteris apostolis in carne prolixius mansit; eo durioris martyrii tormenta sustinuit. Unde pie credendum est quod inter centum illa quadraginta quatuor millia virginum, qui habent nomen Agni, et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis, qui empti sunt de terra, et cantant canticum novum ante sedem Dei et Agni, quitur, quanto et eidem Agno dilectior ac familiarior exstitit, et insuper matri ejus, quae Virgo est virginum, perpetua filii subjectione conjunxit. Nam ex utriusque, matris videlicet, filiique consortio, Joannis virginitas excellenter enituit, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
locum in exilio ñ requi itat. In cassum por¬
ro terrena luera congeximꝰ. qui diuitias
immortales in regni cęlestis palatio possi¬
demus. Quem gͥ pondus tertenȩ corrup¬
tionis aggrauat. rerum ex trinsecꝰ afflu¬
entium copia ñ extollat. Qui ad hoc con¬
stitutꝰ ẽ. ut totis uirib iugit̾ cum aduer¬
sario dimicet. torporiꝰ hunc & negligentiȩ
dissolutio ñ eneruet. Sicsic ꝑ diinȩ pie¬
tatis auxilium. & florentes uirtutib &
uitiis repudium dantes. si hic eum sequi¬
mur qui nobis iter crucis ostendit. illuc
ꝑueniemus ad eum. qui calcato mortis
imꝑio. celum cum tͥumphali gła pene

Expanded text:
locum in exsilio non requirat. Incassum porlocum in exsilio non requirat. Incassum porro terrena lucra congerimus, qui divitias immortales in regni coelestis aerario possidemus. Quem igitur pondus terrenae corruptionis aggravat, rerum extrinsecus affluentium copia non extollat. Qui ad hoc constitutus est, ut totis viribus jugiter cum adversario dimicet, torporis hunc et negligentiae dissolutio non enervet. Sic, sic per divinae pietatis auxilium, et florentes virtutibus, et vitiis repudium dantes, si hic eum sequimur, qui nobis iter crucis ostendit, illuc perveniemus ad eum, qui, calcato mortis imperio, coelum cum triumphali gloria pene
Abbreviated transcription (Latin):
architectus ueri tab̾naculi quod fixit ds̃
& non homo. Nam & cherubin iurea
ꝑhibet᷑. qui scientie plenitudinẽ. ex ipso pectore¬
redemptoris ꝑcepisse cognoscit᷑. Ucrump¬
tum̃ eum nos quantumlibet efferre con¬
tendimus. cęlsitudinis eius non eqũamꝰ¬
merita. quia qui diuinȩ laudis preconia
meruit. ad eiiis digne merita collaudanda.
humanȩ linguę fragilitas non assurgit.
Ipse quippe ẽ laus eius. qui illi & olim pre¬
cium. & nunc factus ẽ premium. ꝑ huiꝰ gͦ
uestigia dilectissimi ad redemptorẽ nr̃m
pleno cordis amore tendamus. huiꝰ doct᷑¬
nam uelut choruscam in tenebris lã ꝓa¬
dem. nr̃is semꝑ gressib preferamus. Pude¬
at iam terrenis incumbere. qui ꝑ spei de¬
siderium ad celestem cępimus głam festi¬
nare. Qui ad cȩlestium nuptiarum deliti¬
as ꝓpetat. teriene uoluptatis cȩno ꝑuolui¬
ꝓpudor crubescat. Qui titulis angłicȩ dig¬
nitatis ornari sꝑat inpatria. dignitatis

Expanded text:
architectus veri tabernaculi, quod fixit Deus, architectus veri tabernaculi, quod fixit Deus, et non homo. Nam et cherubim jure perhibetur, qui scientiae plenitudinem ex ipso Redemptoris pectore percepisse cognoscitur. Verumtamen cum nos quantumlibet efferre contendimus, celsitudinis ejus merita non aequamus; quia qui divinae laudis praeconia meruit, ad ejus digne collaudanda merita humanae linguae fragilitas non assurgit. Ipse quippe ejus est laus, qui illi et olim pretium, et nunc factus est praemium. Per hujus ergo vestigia, dilectissimi, ad Redemptorem nostrum pleno cordis amore tendamus, hujus doctrinam velut coruscam in tenebris lampadem nostris semper gressibus praeferamus. Pudeat jam terrenis incumbere, qui per spei desiderium ad coelestem coepimus gloriam festinare. Qui ad coelestium nuptiarum delicias properat, terrenae voluptatis coeno volutari erubescat: qui titulis angelicae dignitatis ornari sperat in patria dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedo falsa demulceat. ñ carnalis illecebre
uoluptas luxuriosa resoluat. Nusquam certe
preceptum in ueteris testamenti ccrimoniis
inuenitur. ut mel sacrificiis misccatur. Per
quod intelligit᷑. quia iis qui dõ uite suȩ sa¬
crificium offerunt. nullam ds carnalem
uult iesse duleedinem. nichil in eis uuere
quod ad carnalem ꝑtineat uoluptatẽ. Ole¬
um autem frequent᷑ immnittt᷑. ut omnis
nr̃e oꝑationis oblatio hilarit᷑ offeratur. Hila¬
rem enim datorem diligit ds. In omnibꝰ
etiã sal precipit᷑ ammisceri. ut omne boni
oꝑis sacrificium. rationis. discretionis. ac cę¬
lestis sapientiȩ sit sale conditum. Hoc autẽ
diuinȩ sapientiȩ sale. ita omnis beati io
dicatur os dĩ. lingua sp̃c sc̃i. cędrus para¬
disi. lux eccłȩ. decus orbis. preco cęli. lum̃
mundi. sidus hominum. specimen angłoꝵ.
lapis uiuus. speculum lucis. logotheta
diuinitatis. forma fidei. columẜia templi.

Expanded text:
dulcedo falsa demulceat, non carnalis illecebrae dulcedo falsa demulceat, non carnalis illecebrae voluptas luxuriosa resolvat. Nusquam certe praeceptum in Veteris Testamenti caeremoniis invenitur, ut mel sacrificiis misceatur. Per quod intelligitur, quia his, qui Deo vitae suae sacrificium offerunt, nullam Deus carnalem vult inesse dulcedinem, nihil in eis vivere, quod ad carnalem pertineat voluptatem; oleum autem frequenter immittitur, ut omnis nostrae operationis oblatio hilaritrem enim datorem diligit Deus . » In omnibus etiam sal praecipitur admisceri ut omne boni operis sacrificium, rationis, discretionis ac coelestis sapientiae sit sale divinae sapientiae sate, ita omnis beati Joadicatur os Dei, lingua Spiritus sancti, cedrus paradisi, lux Ecclesiae, decus orbis, praeco coeli, lumen mundi, sidus hominum, specimen angelorum, lapis vivus, speculum lucis, logotheta divinitatis, forma fidei, columna 351 coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
rare quo tendimꝰ. ut diuini amoris dulce¬
dinem in nr̃is iugit᷑ mentib conseruemꝰ.
luiꝰ itaq sapientię laboremus participes fieri
qua beatꝰ iohannes ꝑ amplioris gr̃e cumulũ
meruit incomꝑabilit᷑ illustrari. Cuiꝰ nimi¬
rum splendore concepto. cęlum uelut aquila
penetrat. ita ut creata cuncta transgrediens.
ad ipsum rerum om̃ium uerticẽ mentis cõ¬
templatione ꝑtingat. Nostis fr̃es mei: quia
innundi nascentis origine. tertio die ger¬
minauerit terra. quar to: es¬
li facta sunt luminaria. quinto.
uolatilia sunt creata. Quare autem in crean¬
dis rebus hic ordo decurrit. nisi ut nos instru¬
cremur. quia pͥus necesse ẽ. ut mens nr̃a ui¬
rentia uirtutum oꝑa germinet. quatinus
sic mereat᷑ cęlestis grãm luminis. ac postremo
euolare ualeat ad contemplandam sp̃em ueri¬
tats: Germinemus itaq fr̃es ut illuminem.
quatinus illuminati. uirtutum pennis ad
celestia subleuemur. Non nos mundi huius

Expanded text:
rare, quo tendimus, ut divini amoris dulcerare, quo tendimus, ut divini amoris dulcedinem in nostris jugiter mentibus conservemus: illius itaque sapientiae laboremus participes fieri, qua beatus Joannes per amplioris gratiae cumulum meruit incomparabiliter illustrari; cujus nimirum splendore concepto, coelum velut aquila penetrat, ita ut creata cuncta transgrediens, ad ipsum rerum omnium verticem mentis contemplatione pertingat. Nostis, fratres mei, quia in mundi nascentis origine, tertio die germinaverit terra, quarto coeli facta sunt luminaria, quinto volatilia sunt creata . Quare autem in creandis rebus hic ordo cucurrit, nisi ut nos instruemur quia prius necesse est ut mens nostra virentium virtutum opera germinet, quatenus sic mereatur coelestis gratiam luminis, ac postremo evolare valeat ad contemplandam speciem veritatis? Germinemus itaque, fratres, ut illuminemur, quatenus illuminati, virtutum pennis ad coelestia sublevemur. Non nos mundi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam iuxta salomonis sententiã. qui mollis &
dissolutꝰ ẽ in oꝑe suo: fr̃ ẽ. sua oꝑa dissiꝑantis.
Nimirum qui in morib suis molles ac fluidi
sunt: more aque p̃cipites ad una defluunt. qͥ
uͦ constantes ac firmi in arcem cotidie uirtutis
excrescunt. Quod nimirum & illud eiusdem
hẏstorie significare ꝑpendit᷑. quia transeunte
eodem ppło. aquȩ suꝑiores instar montis intu¬
mescunt. inferiores uͦ in mare mortuum dela¬
bunt᷑. quia ꝓfecto ex eis qui baptirant᷑. alii
in accepta cȩlestis gr̃ȩ dulcedine ꝑscuerant.
alii in peccatorum amaritudinẽ defluere rep¬
be uiuendo non cessant. Et uelut in maris
mortui salsuginem corruunt. dum sapiendo
terrena. ꝑ prauȩ tutȩ decliuia ad mortem ten¬
dunt. Nos autem ñ sic dilectissimi ñ sic. s ad
ueram sapientiam animum transferentes.
alta ꝓficere. ut in uitioꝵ pudeat uoraginẽ
declinare. Sic ꝑseucremus semꝑ ad suꝑna ꝓpe¬

Expanded text:
Nam juxta Salomonis sententiam: «Qui mollis et Nam juxta Salomonis sententiam: «Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis ; » nimirum qui in moribus suis molles ac fluidi sunt, more aquae praecipiter ad ima defluunt; qui vero constantes ac firmi, in arcem quotidie virtutis excrescunt. Quod nimirum et illud ejusdem historiae significare perpenditur: nam, transeunte eodem populo, aquae superiores ad instar montis intumescunt, inferiores vero in mare mortuum delabuntur ; quia profecto ex eis qui baptizantur, alii in accepta coelestis gratiae dulcedine perseverant, alii in peccatorum amaritudinem defluere, reprobe vivendo, non cessant, et velut in maris mortui salsuginem corruunt, dum sapiendo terrena, per pravae vitae declivia ad mortem tendunt. Nos autem non sic, dilectissimi, non sic, sed ad veram sapientiam animum transferentes, alto proficere, ut in vitiorum pudeat voraginem declinare. Sic perseveremus semper ad superna prope
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ sufficere illis uisum ẽ. si sacerdotum tan¬
tumm uestigia in transitu sequerent᷑. nisi &
duodecim lapides de rordanis alueo tollerent.
atq in Galgalis ꝓ testimonio posuissent. Elige
inquid dñs ad iosue duodecim uitos. singłos
ꝑsingłas tribꝰ. & p̃cipe eis ut tollant de medio
iordanis alueo. ubi fixeruit sacerdotes pedes.
duodecim durissimos lapides. quos ponetis in
loco castroꝵ. ubi fixeritis hac nocte tentoria.
Ut autẽ n om̃ia licet plena misteriis uerba
discutiã. quid ꝑ hoc factum nobis innuitur.
nisi ut pꝰquam mmistici iordanis fluenta traus¬
mittimꝰ. pꝰquam de lauachri salutaris fonte
consurgimus. durissimos duodecim lapides
id ẽ. firinissima apłoꝵ exempla. ad imitatio¬
nem nobis ꝓponere debeamus: Lapides quip¬
pe ubi sacerdotes pedes fixerant. in loco castroꝵ
ponimꝰ. sim ꝓcinctu sp̃ualis nequitiȩ positi.
apłoꝵ uestigia constant᷑ ac firmit̃ tencamꝰ.

Expanded text:
Sed non sufficere illis visum est, si sacerdotum tanSed non sufficere illis visum est, si sacerdotum tantummodo vestigia in transitu sequerentur, nisi et duodecim lapides de Jordanis alveo tollerent, atque in Galgalis pro testimonio ponerent. «Elige, inquit Dominus ad Josue, duodecim viros, singulos per singulas tribus, et praecipe eis, ut tollant de medio Iordanis alueo, ubi sacerdotum steterunt pedes, duodecim durissimos lapides, quos ponetis in loco castrorum, ubi fixeritis hac nocte Ut autem non omnia, licet plena mysteriis, verba discutiam, quid per hoc factum nobis innuitur, nisi ut postquam mystici Jordanis fluenta transimus, postquam de lavacri salutaris fonte consurgimus, durissimos duodecim lapides, id est firmissima apostolorum exempla, ad imitationem nobis proponere studeamus? Lapides quippe ubi sacerdotes pedes fixerant, in loco castrorum ponimus, si in procinctu spiritualis militiae positi, apostolorum vestigia constanter et firmiter teneamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cat. nam caro non ꝓdest quicquã. Iacobũ itaq
ut fr̃ eẽt dm̃i. natura carnalis instituit. lohan¬
nes uͦ tãto nobilius fr᷑.c̃. quanto & ipsiꝰ naturę
finiũ a dño nullatenus saluaret᷑. Quod
tanto excellentiꝰ iohannes. quanto & ante cruce
constitutus audiuit. E ece mat̾ tua. Alerito gͦ
dignis eum studeamꝰ efferre p̃coniis. dignis
ueneremur semꝑ obsequiis. Dotandum tam̃
quia nunquã tam digne tam reuerent᷑ beatos
apłos colimus. quã cum apłica p̃cepta serua¬
mus. Tum eos in uia dĩ p̃cedentes semꝑ at¬
tendunus. cum eoꝵ uestigia sequimur. cum
eoꝵ angustam & artam semitam sine offen¬
sione tenemus. Enimuͦ in baptismo apłoꝵ du
catum sequuti sumus. quia ꝑ eosdem fidem
sc̃ȩ tͥnitans int̾ ipsa regenerationis nr̃e rudi¬
menta didicimus. Sub euiꝰ uidelicet figurȩ
mysterio sacerdotes isrłiticȩ plebis olim transe¬
undo iordanem p̃cedebant. & ppłs sequebat᷑.

Expanded text:
cat, nam caro non prodest quidquam. Jacobum itaque, cat, nam caro non prodest quidquam. Jacobum itaque, ut frater esset Domini, natura carnalis instituit; Joannes vero tanto nobilius frater est, quanto et ipsius naturae nculum a Domino nullatenus salvaretur. Sed tanto excellentius Joannes, quanto et ante crucem constitutus audivit: «Ecce Mater tua .» Merito ergo dignis eum studeamus efferre praeconiis, dignis semper veneremur obsequiis. Notandum tamen, quia nunquam tam digne, tam reverenter beatos apostolos colimus, quam cum apostolica praecepta servamus, cum eos in via Dei praecedentes semper attendimus, cum eorum vestigia sequimur, cum eorum angustam et arctam semitam sine offensione tenemus. Enimvero in baptismo apostolorum ducatum secuti sumus, quia per eosdem fidem sanctae Trinitatis inter ipsa regenerationis nostrae rudimenta didicimus. Sub cujus videlicet figurae mysterio, sacerdotes Israeliticae plebis olim transeundo Jordanem praecedebant, et populus sequebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uerentiȩ habenilus ẽ. beatꝰ iste iohannes. quẽ
ipse auctor uite honorauit in carne uiuentẽ.
honorauit  de scło recedentẽ Nimis enim ho¬
norati sunt amici tui ds. Honorauit siquidẽ
cum in uita. dimiiͦ sacroscõ pectore suo sibi re¬
elinatoriũ fecit. honorauit rirsus in morte
cum ad suscipienilam felicem meritis animã
dignatꝰ est aduenire. Nec mirum si diuer¬
sis eum honorib cumulauit: quẽ & in con¬
natura. iste fr̃ ex gr̃a. Ille ex cognatione. iste
ex p̃cipua dilectione. Iile ꝑ lineã mat̾ne cõ¬
sanguinitatis. iste ꝑ uinculum pat̾nę carita¬
tis. Si quis inquid diligit me. sermonem
meum seruabit. & pat̾ m̃s diliget eum. &
ad eum ueniemus & mansionẽ apud eum fa¬
ciemus. Et quid ampliꝰ dicã: Ftat dñi fu¬
it ille carnalis. iste sp̃ualis.S quantũ cog¬
natio sp̃ualis carnalem necessitudinẽ ꝓbat᷑
excellere. in ipsius dñi uerbis possumꝰ luce
clarius inuenire. Ait enim. Sp̃c ẽ. qui uiuifi¬

Expanded text:
atus iste Joannes, 349 quem ipse auctor vitae honoravit in carne viventem, honoravit et de saeculo recedentem: «Nimis enim honorati sunt amici tui Deus .» Honoravit siquidem eum in vita, cum de sacrosancto pectore suo sibi reclinatorium fecit. Honoravit rursus in morte, cum ad suscipiendam felicem meritis animam dignatus est advenire. Nec mirum si diversis eum honoribus cumulavit, quem et in connatura, iste frater ex gratia; ille ex cognatione, iste ex praecipua dilectione; ille per lineam maternae consanguinitatis, iste per vinculum paternae charitatis: «Si quis, inquit, diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus .» Et quid amplius dicam? Frater Domini fuit ille carnalis, iste spiritualis. Sed quantum cognatio spiritualis carnalem necessitudinem probatur excedere, in ipsius Domini verbis possumus luce clarius invenire. Ait enim: Spiritus est qui vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
uacitate dispariũ. qui orto sole gradit᷑. clariꝰ
quelibet opposita conspieit. quã is qui ante¬
lucanꝰ exurgit. Et ditior ẽ. qui autũpnalem
fructuũ maturitatẽ carpit. eo qui uerne ꝓpagi¬
nis arbusta plantauit. Conuenit᷑ gͥ factum ẽ.
ut sicut moysi. ita & iohannis glebam omp̃e ds̾
abscouderet. & in duob mirabilib uiris unũ
miraculum exhiberet. Et notandum quã
sic eum uolo manere donce ueniam. Ueniã.
ñ mittã. Non mittam. suꝑnam uidelicet

Expanded text:
vacitate disparium qui orto sole graditur clarius vacitate disparium qui orto sole graditur clarius quaelibet opposita conspicit quam is qui antelucanus exsurgit. Et ditior est, qui autumnalem fructuum maturitatem capit, eo qui vernae propaginis arbusta plantavit. Convenienter igitur factum est ut sicut Moysi, ita et Joannis glebam omnipotens Deus absconderet et in duobus mirabilibus veris unum miraculum exhiberet. Et notandum quam , eum volo manere donec veniam .» Veniam, inquit, non mittam. Non mittam videlice
Abbreviated transcription (Latin):
ecce iste quanto głosius habet manna etiam in
sepulchro. Et quid plura: Ille faciem suam
lat essentiã. ut ds ab hominib agnoseat᷑. Atq
ut idem repetam. ille splendorem sui uultꝰ ob¬
texit. ne ab illa plebe conspiceret᷑. iste cłi uerbũ
quod ẽ imago patͥs. splendor głe. & figura sub¬
stantiȩ eyꝰ. pspicue reuelauit. ut a nobis agnos¬
ecret᷑. Postienio dĩ filiũ quẽ iste pre manib ha¬
buit. cum quo diutissime conuersatꝰ ẽ. a quo
unice atq specialit̃ ẽ. dilectꝰ. ille quidem obnire
ac desidabilit̾ petiit dicens. obsecro dñe mit¬
te quẽ missurus es. s impetiare ñ ualuit. Ue¬
rumptam̃ dum magnis summisq apud dr̃n
meritis ambo claruissent. uno ut̃q sp̃u plenus
fuit. uno utq redemptoris desiderio concordit᷑
estuabat. Nec nos alterũ alteri p̃ferre p̃sumimꝰ.
si diuersitatẽ temꝑoꝵ ꝓsua cuiꝰq dignitate pen¬
samus. Duoꝵ quippe uiatoꝵ nulla oculoꝵ ui¬

Expanded text:
ecce quanto gloriosius habet iste manna etiam in ecce quanto gloriosius habet iste manna etiam in sepulcro. Et quid plura? Ille faciem suam lat essentiam, ut Deus ab omnibus agnoscatur . Atque ut idem repetam, ille splendorem sui vultus obtexit, ne ab illa plebe conspiceretur; iste Dei Verbum, quod est imago Patris, splendor gloriae et figura substantiae ejus , perspicue revelavit, ut a nobis agnosceretur. Postremo Dei Filium, quem iste prae manibus habuit, cum quo diutissime conversatus est, a quo unice et specialiter dilectus, ille quidem obnixe ac desiderabiliter petiit, dicens: «Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ;» sed impetrare non valuit. Verumtamen dum magnis summisque apud Deum meritis ambo claruissent, uno uterque spiritu plenus fuit, uno uterque Redemptoris desiderio concorditer aestuabat. Nec nos alterum alteri praeferre praesumimus, si diversitatem pro sui cujusque dignitate pensamus. Duorum quippe viatorum nulla oculorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
de uerbo uite. & uidimus & testamur. & annun¬
tiamus uobis uitam ȩternam. quȩ erat aput
patiem & apparuit nobis. Et non solum dĩn
hominem factum oculis carnalib uidit. s & ip¬
sum uerbum quod erat apud patrem. ꝑ quod
facta sunt omnia. illustrata diuinitꝰ mente
conspexit. Atq ut adhuc comꝑatio ꝓducat᷑.
moyses tabernaculo preerat qͦd nubes oꝑiebat.
ita ut aliquando nec ipse moyses potuisset
intrare. sicut in exo d.o legitur. quia oꝑuit
inibes tabernaculum testimonii. & gła dm̃
impleuit illud. nec poterat inoẏses ingredi
tectum federis. nube oꝑiente om̃ia. iohannes
autem melioris tab̾naculi eustos factꝰ. beati̧
mariȩ minist᷑ extitit. quã non uidelicet corpo¬
qui hoc tab̾naculum ñ mox discessurus.
s ueram carnẽ suscepturus impleuit. non inan¬
sit sub aeris caligine. s potiꝰ in lumine solis. sic̃
ꝑ ꝓpħam dicit᷑. in sole posuit tab̾naculũ suum.
P illum manna datum ẽ. tunc isrłitico ppło.

Expanded text:
annuntiamus vobis vitam aeternam quae erat apud Patrem, et apparuit nobis .» Et non solum Deum hominem factum oculis carnalibus vidit, sed et ipsum Verbum, quod erat apud Patrem, per quod facta sunt omnia , illustrata divinitus mente conspexit. Atque ut adhuc comparatio producatur, Moyses tabernaculo praeerat quod nubes operiebat, ita ut aliquando nec ipse Moyses posset intrare, sicut in Exodo legitur: «Quia operuit nubes tabernaculum testimonii, et gloria Domini implevit illud ,» nec poterat Moyses ingredi tectum foederis, nube operiente omnia, Joannes vero melioris tabernaculi custos factus, B. Mariae minister exstitit, quam non videlicet corpoqui hoc tabernaculum, non mox discessurus, sed veram carnem suscepturus implevit, non mansit sub aereae caligine nubis, sed potius in lumine solis, sicut per Prophetam dicitur: «In sole posuit tabernaculum suum . » Per illum manna datum est tunc Israelitico populo;
Abbreviated transcription (Latin):
celsi: qm̃ terribilis dñs in consiliis suꝑ filios ho¬
minum Quis enim. digne consideret.
ae tanta humilitate iste piscator ad quantȩ cel¬
situdinis culmen meruit sublimari: Nam qui
olim uili nauicula contentꝰ & retib maris pro¬
funda simpliciter scrutabat᷑: nunc illustratȩ
mentis radio secreta cęlestia penetrat. mysteria
lat: ꝓpħica depmit oracula. aplica tradit homi¬
nib documenta: immo inspecłanda summȩ
diuinitatis eẽntia p̃cedit ꝓpħas. suꝑgredit᷑ patͥ¬
archas: apłos suꝑat: postremo tociꝰ humanitatis
transceudit iugenia. & illucusq m̃tis aciẽ tendit.
quo uix & angłica ualet attingere creatura.
bimur in te. Pensemꝰ itaq fr̃s quantũ ab eo qͥ
nunc ẽ. homo iste tunc differebat. qͣndo mnatre
interueniente rogabat. ut ipsũ cũ frẽ dñs alte.¬
rum a dextͥs. alterũ sedere concederet a sinistris.
Nam qntum ad uerba hoc petere uisus e. ut ex

Expanded text:
celsi! O quam terribilis Dominus in consiliis super filios hocelsi! O quam terribilis Dominus in consiliis super filios hominum! Quis enim digne consideret, de quanta humilitate iste piscator ad quantae celsitudinis culmen meruerit sublimari? Enimvero qui olim vili navicula contentus, et retibus maris profunda simpliciter scrutabatur, nunc illustratae mentis radio secreta coelestia penetrat, mysteria lat, prophetica depromit oracula, apostolica tradit hominibus documenta: imo in speculanda summae divinitatis essentia praecedit prophetas supergreditur patriarchas, atranscendit ingenia, et illuc usque mentis aciem tendit, quo vix et angelica valet attingere creatura. laetabimur in te .» Pensemus itaque, fratres, quantum ab eo, qui nunc est, homo iste tunc differebat, quando matre interveniente rogabat, ut ipsum cum fratre Domini, alterum a dextris, alterum sedere concederet a sinistris. Nam quantum ad verba, noc petere visus est, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis inpugna pat᷑ciniũ querit᷑. & sie mox cunc¬
ta litigiosi certaminis uirgia conquiescunt.
Q uid gͥ necessariũ in doctrinis: qͦd ioħis uolumi¬
na sacroscã ñ teneant: Quid in uirtutib. qͥd in
meritis. quo beatissimꝰ in comꝑabiliter ñ excel¬
lat: Apls si quidẽ in epłis. euugłista in eugłio.¬
cumq s mirabilis: atq ad similitudinẽ alteriꝰ
baptista idcirco cȩteris ꝓpħis eminuit: qͥa dnm
ter plurima reuelationũ cęlestiũ sacramenta dũ
aquile uolantis similitudinẽ uidit: semetipsũ
ueraciter agnouit: Hiezechiel autẽ eandẽ aqͥłã
spũ reuelante conspexit: ñ quidẽ uolantẽ. sed
cȩtis animalib desuꝑ eminentem. Cum quo
uolumine̾ in multis ñ ambigit᷑ concordare. Cũ
conmirũ & librũ qui quasi mddulcis erat in
ore comedit. & scũarii loca descͥbit. atq in plu¬
rib aliis ꝓpħ̃a cũ aplo consonanter incedit.
o quam admirabilis est immutatio dexterȩ ex¬

Expanded text:
Joannis in pugna patrocinium quaeritur, et sic mox cuncta litigiosi certaminis jurgia conquiescunt. Quid igitur necessarium in doctrinis, quod Joannis volumina sacrosancta non teneant? Quid in virtutibus, quid in meritis quo beatissimus incomparabiliter non excellat? Apostolus siquidem in Epistolis, evangelista in Eilitudinem alteriusBaptista idcirco caeteris prophetis enituit, quia Dominum ter plurima revelationum coelestium sacramenta, dum aquilae volantis similitudinem vidit, semetipsum veraciter recognovit? Ezechiel autem eamdem aquilam spiritu revelante conspexit , non quidem volantem, sed caeteris animalibus desuper eminentem. Cum quo volumine, in multis non ambigitur concordare. Cum eo nimirum et librum, qui quasi 344 mel, dulcis erat, in ore comedit, et sanctuarii loca describit , atque in pluribus aliis propheta cum apostolo consonanter incedit. O quam admirabilis est mutatio dexterae Ex
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾nitatis adesse conuentũ. quia
dũ uos ad hodiernã festiuitatẽ. bea
tam deuote conueniatis. indubitanter inspirat.
Dignum quippe ẽ. ut qui axp̃o pre cunctis mor¬
talib spetialiter ẽ dilectus. a xp̃i quoq fidelib¬
ꝑmaxime diligat᷑: p̃sertim cum & ipse circa
nos tante caritatis extiterit. ut diuinitꝰ sibi
traditis sapientiȩ & scientiȩ clauib. om̃s sac̃¬
mentoꝵ cȩlestiũ thesauros expenderet: & ȩternȩ
uitȩ diuitias quas solus acceꝑat. nobiscũ parti¬
cipando largiter ac fideliter erogaret. Quidem̃
lium philophoꝵq uersutia: quȩ deniq scisma¬
ticoꝵ abhominanda scissura: beati i oħis non ẽ
eloquio suꝑata. eiꝰq doctrinis euidenter attͥta:
Siquando enĩ ab inimicis ueritatis obiciunt᷑ nob̃
uolumina questionũ: ilieo ioħs accedit in medi¬
um. ioħs occurrit. ioħs silentiũ uerbosis impo¬
int. Quotiens siquidẽ de uera humanitate ac
diuinitate xp̃i certam̃ oborit᷑ questionis. quȩ¬

Expanded text:
fraternitatis adesse conventum, quia dum nos ad hodiernam festivitatem, B. Jtam devote conveniatis, indubitanter inspirat. Dignum quippe est, ut qui a Christo prae cunctis mortalibus specialiter est dilectus, a Christi quoque dimaxime diligatur, praesertim cum et ipse circa nos tantae charitatis exstiterit, ut divinitus sibi traditis sapientiae et scientiae clavibus, omnes sacramentorum coelestium thesauros expanderet, et aeternae vitae divitias, quas solus acceperat, nobiscum participando largiter ac fideliter erogaret. Quid enilium philosophorum versutia, quae denique schismaticorum abominanda scissura, beatis Joannis non est eloquio superata, ejusque doctrina evidenter attrita? Si quando enim ab inimicis veritatis objiciuntur nobis volumina quaestionum, illico Joannes accedit in medium, Joannes occurrit, Joannes silentium verbosis imponit. Quoties siquidem de vera humanitate, ac divinitate Christi certamen quaestionis
Abbreviated transcription (Latin):
Uis est quodd dicimus beatã
oariam purificari: Quid ue¬
Eminuero tam non indiguit ista purificatione.
quã nec ille circuncisione. Nobis gͦ & hic cir
pͥmum ꝑ ipsam continentiã circumcidam᷑.
demde a commissis ꝑ pententiã purifica¬
mur. Quid est autẽ qͦd maria portat ir̃m
in utero. ioseph in humero. in egyptũ scili¬
cet iens. & inde denuo rediens. symeon
uero in brachiis.: Significant enĩ isti tres.¬
tres electos ordines. Maria prȩdicantes.
ioseph continentes. symeon bonos oꝑato¬
res. Qui eñ aliis ȩuugłizat. quasi it̃m in
utero portat: ut eum aliis. uł potiꝰ alios
ei pariat. De talib erat beatus paulus qͥ
dicebat. P ilioli mei quos iterũ parturio.
donec formetur xp̃c. in uobis. Qui uero
ꝓ xp̃o laborib fatigant᷑. qui ꝑsecutionẽ
patiunt᷑. qui nulla mala inferunt. sed ab
aliis illata sibi patienter ferunt. merito
nsti portare eum in humero dicunt᷑. Quib
& ab ipsa ueritate dicitur. Qui uult ueni¬

Expanded text:
uid est quod dicimus beatam Mariam purificari? quid veEnimvero tam non indiguit illa purificatione, quam nec ille circumcisione. Nobis ergo et hic circprimum per ipsam continentiam circumcidamur, deinde a commissis per poenitentiam purificemur. Quid est autem quod Maria porta! Jesum in utero, Joseph in humero, in Aegyptum scilicet iens et inde rediens; Simeon portat in brachiis? Significant isti tres electorum ordines: Maria, praedicatores; Joseph, poenitentes; Simeon, bonos operatores. Qui enim aliis evangelizat, quasi Jesum in utero portat, ut eum aliis, vel potius alios ei pariat. De talibus erat beatus Paulus, qui dicebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Qui vero pro Christo laboribus fatigantur, qui persecutiones patiuntur, qui nulli mala inferunt, sed ab aliis illata patienter ferunt, merito isti portare eum in humeris dicuntur: quibus et ab ipsa Veritate dicitur: Qui vult veni
Abbreviated transcription (Latin):
lis conscientiȩ. dum hoc mͦ sibi sentiuñ
peccata dimitti: dicente dño. ego sum
qui deleo iniquitates tuas: & baculus
iuuat ad tolerantiã uirgȩ. dum illiꝰ com¬
ꝑatione fit leuior. E contra uero dici¬
tur induratis. E rons mulieris meret¬
cis. facta est tͥ. erubescere noluisti. Et
addidit. Recessit xelus m̃s a te. ultra ñ
irascar tͥ. Quem enĩ diligit arguit: &
flagellat omnẽ filium quẽ recipit. Li¬
quet ꝓinde eos qui in labore hominũ
ñ sunt. & cum filiis ñ flagellant᷑. nec
putas: Audi qͥd suꝑ hoc scͥptura loquat᷑.

Expanded text:
lis conscientiae, dum hoc modo sentiunt sibi lis conscientiae, dum hoc modo sentiunt sibi peccata dimitti, dicente Domino: Ego sumqui deleo iniquitates tuas . Et baculus juvat ad tolerantiam virgae, dum illius comparatione fit levior. Econtra vero dicitur induratis, Frons mulieris meretricis facta est tibi; erubescere noluisti : et addit, Recessit zelus meus a te, ultra non irascar tibi . Quem enim diligit, arguit, et flagellat omnem filium quem recipit . Liquet proinde eos qui in labore hominum non sunt, et cum filiis non flagellantur , nec putas? Audi quid super hoc Scriptura loquatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ pater adoratores querit. Alioqͥn
ministratio mortis est: in iudicium &
condempnationẽ. Aut quando potert
necessaruᷤ ẽẽ contentus. qui eo animo
introiuit. ut stipendia cleri in usus
uoluptatis. curiositatis. & uanitatis con¬
greget. seruet. expendat: Triplex gͦ
funiculus qui difficile rumꝑit᷑. homi¬
nẽ miserũ in ꝑnitiem trabit. qui im¬
pure intrat. in digne ministrat. seã &
ipso fructu abutitur temꝑali. .xuiii
& ꝑsꝑatur in uia sua: Arescet ue¬
lociter. cito decidet flos feni. &
uapor ad modicũ parens. Parcit᷑ uirge.
qm̃ inuenit᷑ iniquitas eiꝰ ad odiũ. utiq
ñ ad iram. Uirga in quit tua & baculꝰ
tuus. ipsa me consolata sunt. habet
enim uirgam. sed habet etiam baculum.
& hec consolatio est. quod is qui uirga
ceditur. baculo sustentet᷑. Aut certe. pa¬
stor parat uirgam & baculum. illam oui¬
b illum lupo: omĩa autẽ ꝓpter electos.
S iquidẽ & uirga eos consolatur a stimu¬

Expanded text:
mirum Pater adoratores quaerit . Alioquin mirum Pater adoratores quaerit . Alioquin ministratio mortis est, in judicium et condemnationem. Aut quando poterit necessariis esse contentus, qui eo animo introivit, ut stipendia cleri in usus voluptatis, curiositatis et vanitatis congreget, servet, expendat? Triplex ergo funiculus qui difficile rumpitur, hominem miserum in perniciem trahit, qui impure intrat, indigne ministrat, sed et ipso fructu abutitur temporali. XVIIIet prosperatur in via sua? Arescet velociter, cito decidet flos feni, et vapor ad modicum parens. Parcitur virgae, quoniam invenitur iniquitas ejus ad odium utique , non ad iram. Virga, inquit, tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Habet enim virgam, sed habet etiam baculum. Et haec consolatio est, quod is qui virga caeditur, baculo sustentetur. Aut certe portat pastor virgam et baculum, illam ovibus, illum lupo, omnia autem propter electos. Siquidem et virga eos consolatur a stimu
Abbreviated transcription (Latin):
tcllẽ consanguineos suos aut nepotes.
ne filias dixerim nuptui tradat. Res
pauꝑum ñ pauꝑib dare: par sacͥlegii
crimen ẽẽ dinoscit᷑. Sane patͥmonia
sunt pauꝑum facultates eccłiarum:
& sacrilega eis crudelitate subripitur.
quicqͥd sibi ministri & dispensatores
ñ utiq dñi uł possessores. ultra uictũ
accipiunt & uestitum. Nec enĩ ordina¬
uit ds hiis qui euugłio seruiunt. de
euglio querere delitias uł ornatũ: sed
uiuere ait paulus ex eo. ut uidelicet
sint contenti alimento corꝑis ñ gule
irritamenta. ñ incentiua libidinis. &
quib tegant᷑. ñ quib ornent᷑ acciꝑe.
Sane qui ñ fideliter introiuit. neq
ꝑ xp̃m: quidni infideliter agat. &
contra xp̃m: Manifestam sine dubio
faciet arborẽ fructus. radicẽ palmes.
opꝰ intentionẽ. Faciet ad qͦd uenit.
ut mactet utiq & disꝑdat. Quando
enĩ altario seruiat. qui eiꝰmodi est: ser¬
uiat autẽ in spũ & ueritate: dales i¬

Expanded text:
Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse dignoscitur. Sane patrimonia sunt pauperum, facultates ecclesiarum: et sacrilegia eis crudelitate subripitur, quidquid sibi ministri dispensatores, non utique domini vel possessores, ultra victum accipiunt et vestitum. Nec enim ordinavit Deus his qui Evangelio serviunt, de Evangelio quaerere delicias vel ornatum, sed vivere ait Paulus ex eo , ut videlicet sint contenti alimento corporis; non irritamenta gulae, aut incentiva libidinis, et quibus tegantur, non quibus ornentur, accipere. Sane qui non fideliter introivit, neque per Christum, quidni infideliter agat, et contra Christum? Manifestam sine dubio faciet arborem fructus, radicem palmes, opus intentionem. Faciet ad quod venit, ut mactet utique et disperdat. Quando enim altario serviat qui ejusmodi est: serviat autem in spiritu et veritate? Tales ni
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ nos. & collib oꝑite nos. Ueni¬
ent uenient ante tribunal xp̃i: audi¬
etur ppłoꝵ querela grauis. accusatio
dura. quoꝵ uicere stipendiis. nec dilu¬
ere peccata. quib facti sunt duces ce¬
ci. fraudulenti mediatores. Quid tibi
insipiens delitiȩ sapiunt. quid diuitiȩ
ille. cȩcos oblectant oculos. quib mer¬
caris tam graue iuditiũ. tam durȩ te¬
metipsum obligas rationi: Uniuersa
ũquidẽ usq ad quadrantem nouis¬
ed esto. studiose quis & fructuose
laboret. dignus plane est oꝑarius
mercede sua. ut qui altario seruit.
de altario uiuat. Uiuat inqm̃ de al¬
tario: ut iuxta eunde apłm alimen¬
ta & quib tegatur habens: hiis con¬
tentus sit. Tercium enĩ hoc ꝑiculũ
riosus. Non sibi de bonis ȩccłiȩ ampla
palatia fabricetur. mutans qua dra¬
ta rotundis. nec loculos iudȩ congre¬
get. nec in uanitate aut suꝑfluitate
disꝑgat. Non extollat de facultatib

Expanded text:
te super nos; et collibus, Operite nos . Venite super nos; et collibus, Operite nos . Venient, venient ante tribunal Christi: audietur populorum querela gravis, accusatio dura, quorum vixere stipendiis, nec diluere peccata; quibus facti sunt duces caeci, fraudulenti mediatores. Quid tibi, insipiens, deliciae sapiunt? quid divitiae illae caecos oblectant oculos, quibus mercaris tam grave judicium, tam durae temetipsum obligas rationi? Universa siquidem usque ad quadrantem novised esto studiose quis et fructuose laboret. Dignus plane est operarius mercede sua : ut qui altario servit, de altario vivat . Vivat, inquam, de altario, ut, juxta eumdem apostolum, alimenta et quibus tegatur habens, his contentus sit . Tertium enim hoc periculum  » Non sibi de bonis Ecclesiae ampla palatia fabricet, mutans quadrata rotundis; nec loculos inde  al. Judae congreget; nec in vanitate aut superfluitate dispergat; non extollat de facultatibus
Abbreviated transcription (Latin):
tion̾e discutiat. Indignꝰ enĩ lacte. &
lama conuincitur. si non pascit oues.
si non uigilat in custodia gregis. iudici
derice: mors in olla. Mors in ollis car¬
nium. mors in huiꝰmodi delitiis est.
Non mͦ qͥa secus introitũ delectationis
posita eẽ cognoscit᷑. s ob id maxime
quia ppli constat ẽẽ peccata quȩ come¬
dis S umptus ȩxcliasticos gratis habere
te reputas. cantando ut aiunt bona
re magis aut etiã mendicare. Peccata
enim ppłi comedis. ac si ꝓpͥa tͥ minus
sufficere uiderent᷑. Sollicitꝰ esto tam¬
qm̃ redditurus rationẽ. dignos ꝑ eis
gemitus fundere. dignos agere peni¬
tentiȩ fructus. alioqͥn tͥ noueris im¬
putanda. quȩ mͦ inter delitias come¬
dis. & paruipendis & dissimulas tam¬
qmͣ nichil attinentia tͥ. O iudicioꝵ
d̃ĩ abyssus multa. O terribilis ds̃ in
consiliis suꝑ filios hominũ. Prustra
incipient miseri dicere montib cadi¬

Expanded text:
tione discutiat. Indignus enim lacte et tione discutiat. Indignus enim lacte et lana convincitur, si non pascit oves. Si non vigilat in custodia gregis, judiciutibi, clerice: Mors in olla . Mors in ollis carnium: mors in hujusmodi deliciis est. Non modo, quia secus introitum delectationis posita esse cognoscitur; sed ob id maxime, quia populi constat esse peccata quae comedis . Sumptus ecclesiasticos gratis habere te reputas? Cantando, ut aiunt, bona fodere, aut etiam mendicare. Peccata enim populi comedis, ac si propria tibi minus sufficere viderentur. Sollicitus esto tanquam redditurus rationem, dignos pro eis gemitus fundere, dignos agere poenitentiae fructus. Alioquin tibi ea noveris imputanda, quae modo inter delicias comedis, et parvipendis, et dissimulas, tanquam nihil attinentia tibi. O judiciorum Dei abyssus multa! O terribilis Deus in consiliis super filios hominum! Frustra tunc incipient miseri dicere montibus, Cadi
Abbreviated transcription (Latin):
modis exigit ministeriũ hoc de quo
loquimꝰ: ut hac dote carens. frustra
diatur. S iquide dicitur ignoranti.
Si cecus ceco aucatum prestet. nonne
ambo in foueã cadunt: Et item. Sa¬
cerdotes ñ dixert̃ ubi est dñs. tenen¬
tes legem nescierunt me: ipsi ꝓphȩ
& pastores abierunt in terram quam
ignorauerunt. Dicit᷑ & iniquo. fur
nͣ uenit nisi ut mactet & ꝑdat. Et
illud. Dilexisti malitiã suꝑ bengnita¬
tem. Dicit᷑ pusillanimi. Mercennariꝰ
& qui ñ est pastor uidet lupum ue¬
mentẽ & fugit. quia ñ est ei cura de
ouib. Dicitur ei qui post concupis¬
centias suas uadit. M ors est posita
secus introitũ delectationis. Dicitur
item. Om̃s quȩ sua sunt querunt.
am qui ꝑ xp̃m sibi in.
sortem ministerii huiꝰ introisse ui¬
detur. de cȩtero quẽ admodum ei
seruiat. quẽ admodũ ministret. quẽ¬
adimodũ pascat tͥpliciter ut p̾diximꝰ
gregem dñi. sollicita secum examina¬

Expanded text:
modis exigit ministerium hoc de quo modis exigit ministerium hoc de quo loquimur: ut hac dote carens, frustra diatur. Siquidem dicitur ignoranti, Si caecus caeco ducatum praestet, nonne ambo in foveam cadunt? et item, Sacedotes non dixerunt, Ubi est Dominus? et tenentes legem nescierunt me . Ipsi prophetae et pastores abierunt in terram quam ignoraverunt : Dicitur et iniquo, Fur non venit nisi ut mactet et perdat : et illud, Dilexisti malitiam super benignitatem . Dicitur pusillanimi: Mercenarius, et qui non est pastor, videt lupum venientem, et fugit quia non est ei cura de ovibus . Dicitur ei qui post concupiscentias suas vadit: « Mors est posita secus introitum delectationis : » dicitur item, Omnes quae sua sunt quaerunt, am qui per Christum sibi in sortem ministerii hujus introisse videtur, de caetero quemadmodum ei serviat, quemadmodum ministret, quemadmodum pascat tripliciter, ut praediximus, gregem Domini, sollicita secum examina
Abbreviated transcription (Latin):
s ane nemo repente fit turpissimꝰ & uix
aliquis in hunc affectũ nequitiȩ. nisi
praua consuetudine ꝑtnsiuit. St̃ enĩ
infirmi quida & tepidi amatores iusti¬
cie. quib aut uigor aut feruor deest.
aut fortassis uterq : cum uterq sit sũ¬
moꝑe necessarius. inter ꝓsꝑa quippe
&e aduersa uersanti. Ut enim uigoris
ẽẽ ainoscit᷑. nequaqm̃ cȩdere tribula¬
uiriliter. sic feruori uidet᷑ attribuen¬
dum. nullis capi uoluptatib. nullis
illecebris eneruari. Quȩ quide cum
sunt necessaria: ne forte in ꝑnitiem
omĩum errare contingat. Quid enĩ
refert. qua occasionȩ uiã deserant
ueritatis: seducant᷑ ignari. sequan¬
tur spontanei. compellant᷑ inuiti.
seu attrabant᷑ illecti: qͥd interest. dũ¬
mͦ eant in ꝑditionem: Sic enĩ euȩ
prudentia. adȩ temꝑantia. cham om¬
nino iusticia. petro defuit fortitudo.
Quã quide uirtutis quadrifariȩ ꝑ¬
fectionẽ. & cathedram scĩtatis omnni¬

Expanded text:
. 292 18. Sane nemo repente fit turpissimus: et vix . 292 18. Sane nemo repente fit turpissimus: et vix aliquis in hunc affectum nequitiae nisi prava consuetudine pertransivit. Sunt enim infirmi et tepidi amatores justitiae, quibus aut vigor, aut fervor deest, aut fortassis uterque; cum uterque sit summopere necessarius, inter prospera quippe et adversa versanti. Ut enim vigoris esse dignoscitur, nequaquam cedere tribulasustinere: sic fervori videtur attribuendum, nullis capi voluptatibus, nullis illecebris enervari. Quae quidem tumsunt necessaria, ne forte in perniciem omnium errare contingat. Quid enim refert qua occasione viam deserant veritatis, seducantur ignari, sequantur spontanei, compellantur inviti, seu attrahantur illecti? quid interest, dummodo eant in perditionem? Sic enim Evae prudentia, Adae temperantia, Cain omnino justitia, Petro defuit fortitudo. Quam quidem virtutis quadrifariae perfectionem et cathedram sanctitatis omni