comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Amaritanus autẽ qͥdã
iter transiens. uenit
secus eum: et uidens eum
miscd̃ia motus est. Samari¬
tanus qui interp̃tatur custoᷤ.
dñm significat. cui rectissime
propheta ne hos latrones pos¬
sit incurrere. supplicat custo
statuerunt michi. et abscan¬
dalis oꝑantiũ iniquitatem.
propter nr̃am salutem des¬
cendens de celo. uite p̃sentis
tter arripuit. et uenit secus
eum qui uulnerib tabesce¬
bat inflictis. id est in simili¬
tudinem hominum factus.
et habitu inuentus ut hõ.
compassionis nr̃e susceptiõe
finitimus. et misccłie fc̃s est
consolatione uicinus. Et ap¬
propians alligauit uulnera
eius: infundens oleum et
uinum. Peccata que in ho¬
minib inuenit. redarguen¬
do cohibuit: spem uenie pe¬
nitentib. terrorem pene pec¬
cantib incutiens. Alligat enĩ
uulnera dum precipit. peni¬
tentiam agite. infundit cleũ
dum addit appropinqͣuit
enim regnum celoꝵ: infundit
et uinum. dum dicit. omĩs
arbor que non facit fructũ

Expanded text:
amaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, sustatuerunt mihi et ab scandalis operantium iniquitatem propter nostram salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericordiae factus est consolatione vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum
Abbreviated transcription (Latin):
in illum. Iuxta litteram ma¬
nifesta est domini sententia.
nullum nobis ampl̃ius qͣm
qui misereatur ẽẽ proxinũ.
Sed ierosolimite ciues ñ sacer¬
dos. non leuita. ex eadem gente.
immo. in eadem urbe nati. et
nutriti. sex̾ externe gentis
accola. quia magis misertꝰ
est factus est proximus. Sa¬
cratiore autem intellectũ. qm̃
nemo magis proximus. quã
qui uulnera nr̃a curauit: di¬
ligamus eum. quasi dñm de¬
um nr̃m diligamus qͣi proxi¬
mum. Nichil enim tam proxi¬
mum quam caput menbris.
Diligamus etiam eum. qui
imitator est xp̃i. Hoc ẽ enĩ
ut uere te proximum sicut
te ip̃m diligere manifestes. qͥc¬
quid uales. in eius uel corꝑali
uel spiritali necessitate suble¬
uanda. deuotus. oꝑare.

Expanded text:
 etc. Juxta litteram manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, sed Hierosolymiti civi non sacerdos, non levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis proximus, quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi Dominum Deum nostrum, diligamus quasi proximum, nihil enim tam proximum, quam caput membris, diligamus etiam eum qui imitator est Christi. Et ait ut vere te proximum sicut te ipsum diligere manifestes, quidquid vales in ejus vel corporali vel spiritali necessitate sublevanda devotus operare,
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus de castris et steteñt
illis obiuam. Et diuisi ft̾
equites in duas partes. et
fundibularii et sagittarii.
preibant exercitum. ⁊ pͥmi
cextaminis omnes potẽtes.
Bachides autem erat ĩ dex¬
tro cornu. Et proximauit
legio ex duab ꝑtib. et cla¬
mabant tubis. Exclama¬
uerunt autem et hii qͥ erãt
ex iude etiam ip̃i. et cõmo¬
ta est terra a uoce exercitu¬
um: et commissum ẽ p̃liũ
a mane usq ad uesperam.
Et uidit iudas quia firmi¬
or est pars exercitus uachi¬
dis in dextris: et conuener̃t
cũ ip̃o omnes constantes cor¬
de. Et contrita est dextra
pars ab eis: et ꝑsecutus est
eos usq ad montẽ azoti. Et
qui insinistro cornu erant:
uideruntaquisd contritim
est dextrum cornu: et secu¬
ti sunt pos dam. et qui
cum ip̃o erant a tergo. Et
ingrauatum est prelum.
et ceciderunt uulnerat ml¬
ti ex hus et illis: et uidas ce¬
cidit: et ceteri fugerunt.
Et ionathas ⁊ symon tule¬
din. et fleuerunt eum om̃is

Expanded text:
ercitus de castris et steterunt ercitus de castris et steterunt illis obviam et divisi sunt equites in duas partes et fundibalarii et sagittarii praeibant exercitum et primi certaminis omnes potentes Bacchides autem erat in dextro cornu et proximavit legio ex duabus partibus et clamabant tubis exclamaverunt autem et hii qui erant ex parte Iudae etiam ipsi et commota est terra a voce exercituum et commissum est proelium a mane usque ad vesperam et vidit Iudas quia firmior est pars exercitus Bacchidis in dextris et convenerunt cum ipso omnes constantes corde et contrita est dextra pars ab eis et persecutus est eos usque ad montem Azoti et qui in sinistro cornu erant viderunt quod contritum est dextrum cornu et secuti sunt post Iudam et qui cum ipso erant a tergo et ingravatum est proelium et ceciderunt vulnerati multi ex his et illis et Iudas cecidit et ceteri fugerunt et Ionathas et Simon tuledin et fleverunt eum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
exercitum ad ierłm. Et sur¬
rexerunt et abierunt in be¬
rea iuginti milia uirorum:
et duo milia equitum. Et
iudas castra posuerat ĩ laisa.
et tria milia uiri cum eo ele¬
cti. Et uiderunt multitudi¬
nem exercitus quia multi
sunt: et timuerunt ualde.
Et multi sub traxerunt se
de castris: et non remansert
ex eis nisi octingenti uiri.
quod defluxit exercitꝰ
siuis et bellum ꝑ urg ebat
eum confractus est corde. qͥa
non habebat tempus congͣ¬
gandi eos. Et dissolutus est.
et dixit hiis qui residui erãt.
Surgamus et eamus ad ad¬
uersarios nr̃os. si poterimus
pugnare aduersum eos. Et
auertebant eum dicentes.
Non poterimus. sed libere¬
mus animas nr̃as modo:
et reuertemur ad fr̃es nr̃os:
et pugnabimus adu̾sũ eos.
Nos autem pauci sumus.
Et ait iudas. Absit istam rẽ
facere ut fugiamus ab eis:
et si appropiauit tempus
nr̃m. moriamur in uirtute
propt̾ fr̃es nr̃os. et ñ ĩferamꝰ.
crunen głie nr̃e. Et mouit ex¬

Expanded text:
exercitum ad Hierusalem et surexercitum ad Hierusalem et surrexerunt et abierunt in Berea viginti milia virorum et duo milia equitum et Iudas castra posuerat in Laisa et tria milia viri cum eo electi et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri quod defluxit exercitus suus et bellum perurguebat eum confractus est corde quia non habebat tempus congregandi eos et dissolutus est et dixit his qui residui erant surgamus et eamus ad adversarios nostros si poterimus pugnare adversus eos et avertebant eum dicentes non poterimus sed liberemus animas nostras modo et revertemur ad fratres nostros et pugnabimus adversus eos nos autem pauci sumus et ait Iudas absit istam rem facere ut fugiamus ab eis et si adpropiavit tempus nostrum moriamur in virtute propter fratres nostros et non inferamus crimen gloriae nostrae et movit ex
Abbreviated transcription (Latin):
non dabitur tͥcicum.
arma. pecunia. naues. sicut
placuit romanis: et custo¬
diant mandata eorum absq
dolo. Scd̃m hec uerba: consti¬
tuerunt romani populo iu¬
deorum. Quod si post hec
uerba hii aut illi addere uł
diminuere adhec aliquid uo¬
luerint: facient ex pposito
suo. Et quecumq addiderĩt
uel dempserint rata erurce.
Sed et de malis que demet¬
us rex fecit in eos: scͥpsimus
ei dicentes. Quare agrauasti
iugum tuũ super amicos nr̃ns
et socios udeos. Si ergo iteꝵe
adierint nos aduersum te.
faciemus illis iudicium: et
pugnabimus tecum mari
terraq. Interea ubi audiuit
demẽtrius quia cecidit nica¬
nor ⁊ exercitus eiꝰ in prelio:
apposuit bachidem ⁊ alchi¬
mum rursus mittere ĩ iude¬
am: et dextrum cornu cum
illis. Et abierunt uiam que
ducit in galgalam: et castra
posuerunt in mesaloth q̃
est in arbellis. et occupaue¬
runt eam. et ꝑemerũt aĩas
hominũ multas. Et mense
pͥmo anni centesimi qͥnqua¬
gesimi et scd̃i: applicuerunt

Expanded text:
non dabitur triticum arma pecunia naves sicut placuit Romanis et custodiant mandata eorum absque dolo secundum haec verba constituerunt Romani populo Iudaeorum quod si post haec verba hii aut illi addere vel demere ad haec aliquid voluerint facient ex proposito suo et quaecumque addiderint vel dempserint rata erunt sed et de malis quae Demetrius rex fecit in eos scripsimus ei dicentes quare gravasti iugum tuum super amicos nostros et socios Iudaeos si ergo iterum adierint nos adversum te faciemus illis iudicium et pugnabimus tecum mari terraque interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus eius in proelio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Iudaeam et dextrum cornu cum illis et abierunt viam quae ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quae est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animas hominum multas et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
te: et noli ẽẽ exasperans. sic̃
domus exasperatrix est. Aꝑi
os tuum: et comede quecũq
ego do tibi. Et uidi. et ecce ma¬
nus missa ad me. in qua erat
inuolutus liber. Et expan¬
dit illum coram me. qͥ erat
scriptus intus et foris: et scͥp¬
te erant in eo. lamentatiões.
quere ad filios isrł. Et aꝑui
os meum. et cibauit me uo¬
lumine illo. Et dixit ad me.
fili hominis: uenter tuus
comedet. et iuscera tua com¬
plebuntur uolumine isto.
quod ego do tibi. Et comedi
illud: et factum est. in ore
meo sicut mel dulce.

Expanded text:
te, et noli esse exasperans, sicut te, et noli esse exasperans, sicut domus exasperatrix est: Aperi os tuum et comede quaecumque ego do tibi. Et vidi, et ecce manus missa ad me, in qua erat involutus liber: et expandit illum coram me, qui erat scriptus intus et foris: et scriptae erant in eo lamentationes, quere ad filios Israel. Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo: Et dixit ad me: Fili hominis, venter tuus comedet, et viscera tua complebuntur volumine isto, quod ego do tibi. Et comedi illud: et factum est in ore meo sicut mel dulce.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic erat aspectus splendo¬
audiui uocem loquentis: ⁊
dixit ad me. fili hominis
locutus est michi: et statuit
me supra pedes meos: et au¬
diui ad me loquentem et di¬
centem. fili hominis. mitto
ego te ad filios israhel: ad gen¬
tes apostatrices. que recesse¬
runt a me. Patres eorum
preuaricati sunt pactum
meum usq ad diem hanc:
et filii dura facie et in do¬
mabili corde sunt ad quos
ego mitto te. Et dices ad eos.
Dec dicit dominus deus.
si forte uel ip̃i audiant. et
si forte quiescant. quoniam
domus exasperans est:⁊ sci¬
ent quia propheta fuerit
in medio eoꝵ. Tu ergo fili
hominis ne timeas eos neq
sermones eoꝵ metuas: qm̃
increduli et subuersores
sunt tecum. et cũ scorpioĩo
habitas. Uerba eorum ne timeas.
et uultus eorum ne formides:
quia domus exasperans est.
Loqueris ergo uerba mea ad
eos: si forte audiant et qui¬
escant quoniam irritatores
sunt. Tn autem fili homĩs
audi quecumq loquor ad

Expanded text:
Hic erat aspectus splendoHic erat aspectus splendoaudi vocem loquentis. Et dixit ad me: Fili hominis,locutus est mihi, et statuit me supra pedes meos: et audivi loquentem ad me, et dicentem: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me: ipsi et patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc. Et filii dura facie, et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te: et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant, quoniam domus exasperans est: et scient quia propheta fuerit in medio eorum. Tu ergo, fili hominis, ne timeas eos, neque sermones eorum metuas: Quoniam increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. Loqueris ergo verba mea ad eos, si forte audiant, et quiescant: quoniam irritatores sunt. Tu autem, fili hominis, audi quaecumque loquor ad
Abbreviated transcription (Latin):
cristalli horribilis. et exten¬
ti super apita eorum desuꝑ.
Sub firmamento autem:
penne eoꝵ erecte alterus
ad alterum̃. Unum quodq
duabus alis uelabat corpͦ
suum. et alterum similit̾
uelabatur. Et audiebam
sonum alarum. quasi so-¬
num aquarum multarũ:
quasi sonum sublimis di.
Cum ambularent: quasi
sonus erat multitudinis.
ut sonus castroꝵ. Cumq
starent: dimittebantur pen-¬
ne eoꝵ. Nam cum fieret
uox super firmamentũ
quod erat suꝑ capud eorũ.
stabant et submittebant
alas suas. Et suꝑ firmam̃¬
tum quod erat imminens
capiti eorum: quasi aspectus
lapidis saphiri similitudo
throni. Et super similitu¬
diuem throni: similitudo
quasi aspectus hominis de¬
suꝑ. Et uidi quasi specien
electri: uelut aspectum ignis
intrinsecus eius per circui¬
tum. Alumbis eius ⁊ desuꝑ.
et a lumbis eius usq deorsũ.
uidi quasi speciem ignis
splendentis incircuitu: ue¬
lut aspectum artus. cum fu¬
erit innube in diȩ pluuie.

Expanded text:
cristalli horribilis et extencristalli horribilis et extenti super capita eorum desuper sub firmamento autem pinnae eorum rectae alterius ad alterum unumquodque duabus alis velabat corpus suum et alterum similiter velabatur et audiebam sonum alarum quasi sonum aquarum multarum quasi sonum sublimis Dei cum ambularent quasi sonus erat multitudinis ut sonus castrorum cumque starent dimittebantur pinnae eorum nam cum fieret vox supra firmamentum quod erat super caput eorum stabant et submittebant alas suas et super firmamentum quod erat inminens capiti eorum quasi aspectus lapidis sapphyri similitudo throni et super similitudinem throni similitudo quasi aspectus hominis desuper et vidi quasi speciem electri velut aspectum ignis intrinsecus eius per circuitum a lumbis eius et desuper et a lumbis eius usque deorsum vidi quasi speciem ignis splendentis in circuitu velut aspectum arcus cum fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
dor ignis. et de igne furgur
egrediens. Et anumalia ibãt
et reuertebantur: in simib¬
tudinem fulguris chorus¬
cantis. Cumq aspicerem a¬
nimalia: apparuit rota u-
earum: quasi uisio maris
Et una similitudo ipsarũ
quatuor: et aspectus earũ
et oꝑa: quasi sit rota in me¬
dio rote. Per quatuor ꝓtes
earum euntes ibant: et ñ
reuertebantur cum ambu-¬
larent. Statura quoq erat
rotis et altitudo et horribi¬
lis aspectus: et totum corpꝰ
plenum oculis in circuitu
ip̃arum quatuor. Cumq
ambularent animalia: am¬
bulabant. et rote pariter
iuxta ea. Et cum eleuaren¬
tur animalia de terra: ele¬
uabantur simul et rote.
Quocumq ibat spiritus
illuc eunte sp̃u. et rote pa¬
riter leuabantur sequen¬
tes eum. Spiritus enim
uite: erat in rotis. Cũ eun¬
tibus ibant: et cum stan¬
tibus stabant. Et cum ele¬
uatis a terra pariter eleua¬
bantur. et rote sequentes
ea: qͥa sp̃c uite erat in rotis.¬
t similitudo
suꝑ capita aĩalium
firmomeñtr: quasi aspectus

Expanded text:
 et de igne fulgur egrediens. Et animalia ibant et revertebantur, in similitudinem fulguris coruscantis. Cumque aspicerem animalia, apparuit rota unaearum, quasi visio maris: Et una similitudo ipsarum quatuor: et aspectus earum et opera, quasi sit rota in medio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus: et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta ea. Et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. Quocumque ibat spiritus, illuc eunte spiritu, et rotae pariter levabantur, sequentes eum; spiritus enim vitae erat in rotis. Cum euntibus ibant, et cum stantibus stabant: et cum elevatis a terra, pariter elevabantur et rotae sequentes ea: quia spiritus vitae erat in rotis.et similitudo super caput animalium firmamenti quasi aspectus
Abbreviated transcription (Latin):
lata de tumorib collis. Nongͦ
dominus opus reprehendit s
munus distiait. Cirea mucta
es occupata: porro unum ẽ ne¬
cessarium. Iam hoc sibi maria
elegit. Transit labor multitii¬
dinis: et remanet caritas uni¬
tatis. Ergo quod elegit. non au¬
feretur ab ea

Expanded text:
natat de tumoribus collis. Non ergo natat de tumoribus collis. Non ergo Dominus opus reprehendit, sed munus distinxit. Circa multa es occupata: porro unum est necessarium. Jam hoc sibi Maria elegit. Transit labor multitudinis, et remanet charitas unitatis. Ergo quod elegit, non auferetur ab ea.
Abbreviated transcription (Latin):
bes hospitalitatemꝰ Tolle nu¬
ditatem: cui prepas uestemꝰ: Nõ¬
ut sit egritudo: quem uisitas:
Non sit captiuitas: quem re¬
dimis. Non sit rixa: quẽ con¬
cordasꝰ. Non sit mors: quem
sepelis: In illo secrlo futuro.¬
ñ erunt ista mala: ergo nec ista
ministeria. Bene ergo marcha
circa corꝓ oralem deum: ouit
dicam. necessitate an uolurtta¬
te. muustrabat carni mortali.
Sed quis erat in carne morta¬
li. In pͥncipio erat uerbum:
et uerbum erat apud deum.⁊
deus erat uerbum. Ecce quod
maria audiebat. Uerbũ caro
fc̃m est: et habitauit in nobis.
Eece cui marcha ministrabat.
Ergo maria meliorem partẽ
elegit: que non auferetur ab ea.
Hoc enim esegit quod semper
manebit: ideo non auferet᷑ ab ea.
sirca unum se uoluit occupari.
iam tenebat. michi autem adhe¬
rere deo bonum est. Seclebat ad
pedes capitis nr̃i. Quanto hu¬
milius sedebat: tanto implius
capiebat. Confluit enim aqua
ad humilitatem conuallis: de¬

Expanded text:
bes hospitalitatem? Tolle nubes hospitalitatem? Tolle nuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortali. Sed quis erat in carne mortali? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc enim elegit, quod semper manebit: non auferetur ab ea. Circa unum se voluit occupari. Jam tenebat: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est . Sedebat ad pedes capitis nostri. Quanto humilius sedebat, tanto amplius capiebat. Confluit enim aqua ad humilitatem convallis, de
Abbreviated transcription (Latin):
est: curñ omnes hec fac iunt. qͣn¬
do ip̃m dñm inl causa patͦ¬
num habeniusꝰ Lon enim ti¬
memus u hac re a: offendamꝰ¬
tamen ita non est: sed sicut dñs
dixit. ita est. Quomodo intelli¬
gis non est: est autem quomodo
intelligere debes Etce aduerte
cura multa es occupata. qͣndo
unũ ẽ necessaris̃. Maria meliorem
partẽ elegit: non tu malaur. s ista
meliorẽ. E  ande meliorẽ : Qͥa tu
reponitur unũ multis.
Non enim a multis unũ.
sed multa ab uno. ¶Nulta ft
que fc̃a sunt: unus qui fecit
celum et terram. mare et omĩa
que in eis sunt. Quã młta sũt:
quis ea numeret: Quis horum
multitudinem cogitetꝰ Quis
hoc fecitꝰ Beus omnia. Ecce
melior ille qui fecit: Attenda¬
mus igitur occupationes nĩas:
circa muita necessarium est mi¬
nisterium corpora refecturis.
Quare hocꝰ Quia esuritur. qͥa
sititur: miscłia miseris necessa¬
ria est. Frangis panem esurien¬
ii: quia inuenisti esurientem.

Expanded text:
est, cur non omnes hoc faciunt, quanest, cur non omnes hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus tamen ita non est: sed sicut dixit Dominus, ita est. Quomodo intelligis, non est: est autem quomodo intelligere debes. Ecce adverte: Circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu aeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. Necessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem:
Abbreviated transcription (Latin):
Ria iocundabatur
um ergo maria suauit̾
audiret uerbum dulcis¬
sumim. et corde intentissimo
pasceretur: interpellato domino
a sorore sua. quomodo putamꝰ
eam timuisse. ne diceret ei dñs
surge et adiuua sororem tuamiꝰ
¶ira enu suauitate teneba¬
tur: que profecto et maior m̃us
quam uentris. Eccusata est.
sedit secura. Quomodo autem
excusata. Attendamus. in spi¬
ciamus. scrutemur qͦd possu¬
enim: Putamus rep̃bensum
ẽẽ ministerium marthe. qͣm
cura hospitalitatis occupaue¬
rat: que ip̃m dñm holpitio re¬
ceꝑot: Quomodo recte rep̃hen-¬
debatur: que tanto hosptte leta¬
Soc si uerum est: dimittant
homines quod ministrant egẽ-¬
tib. eligant sibi partem melio-¬
rem. que non auferetur ab eis.
hacent uerbo. inhient doctrine
dulcedini: occupentur circa sci-¬
entiam salutarem. Nichil eis
cure sit quis peregrinus ĩuico
sit: quis egeat pane. quis indu¬
yento. quis iusitandus. quis re¬
dimendus. quis sepeliendus¬
iustent scientie. Si melior pars

Expanded text:
jam jucundabatur. jam jucundabatur. Cum ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae profecto major est mentis quem ventris. Excusata est, sedit securior. Quomodo autem excusata? Attendamus, inspiciamus, perscrutemur quod possuenim? putamus reprehensum esse ministerium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ipsum Dominum hospitio receperat? Quomodo recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetaHoc si verum est, dimittant homines quod ministrant egentibus; eligant sibi partem meliorem, quae non auferetur ab eis; vacent verbo, inhient doctrinae dulcedini; occupentur circa scientiam salutarem; nihil eis curae sit, quis peregrinus in vico sit, quis egeat pane, quis indumento, quis visitandus, quis redimendus, quis sepeliendusinstetur scientiae. Si melior pars
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽ ds̃m hospitio: ab ea que
marcha uocabatur. Et cum ip̃a
occupata esset in cura ministͣu-¬
di: soror eius maria sedebat
ad pedes domini. et audiebat
uerbum nus. Laborabat illa
uacabat ista. Illa erogabat: ħ
implebat uerumptam̃ marcha
laborans multum in illa occ:¬
patione et negotio ministͣndr.
interpellauit dominum. et de
sorore sua conquesta est. quod
eam laborantem ñ adiuuaret.
Dominus autem pro maria
respondit marche: et ip̃e eus
fc̃s est ad uocatus. qui uidex fu¬
erat interpellatus. Martha
inquid cirra multa es occupata.
quando unũ est necessarium.
¶aria meliorem partem ele¬
git: que non auferetur ab ea.
Audiuimus enim: et int̾pella¬
tionem interpellantis. ⁊ senten¬
tiam iudicis. Que sententia
interpellanti respondit: suscep¬
tam defendit. Erat enĩ maria
intenta dulcedini uerbi dñi.
Intenta erat martha quomͦ
pasceret dñm: iutenta maria.
quomodo pasceretur a domine.
Martha conuiuiũ dño para¬
bat: in cuius conuinio. iã ma-

Expanded text:
m hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus est advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Martha, inquit, circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus convivio Maria
Abbreviated transcription (Latin):
ostea beatus syxtus duce¬
batur ad telludem ut au-¬
diretur. et cum eo duo diaconi.
felicissimus et agapitus. Et sedit
iracundia plenus. Nos quidẽ
consulimus senectuti tue. Audi
precepta nostra. et sacrifica dii
Respondit beatus syxtus. Qi¬
ser tu tibi consule et noli blasfe¬
mare: s age penitentiam de sangͥ¬
ne scõꝵ quem effudisti. Detius fu-

Expanded text:
ec beatus Sixtus reducebatur in Telludem ut audiretur, et cum eo diaconi Felicissimus et Agapitus; et sedente iracundia plenus: Nos, inquit, consulimus senectuti tuae, audi praecepta nostra, et sacrifica. Respondit beatus Sixtus: Miser, tu tibi consule, et noli blasphemare, sed age poenitentiam de sanguine sanctorum, quem effudisti. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
struat te ih̾e xp̃c filius dei iiiuii.
Et subito cecidit aliqua pars re¬
pli: et comminuta sunt ydola
Tunc beatus laurentius cepit cla-
quia thesauros iam expendi qͦs
tradidistimͥ. Tunc milites tenu
erunt beatum laurentiũ archi-¬
felicissimum ⁊ agapitũ duxer̃t
in diuum martis ante templũ

Expanded text:
e Christus Filius Dei vivi. n, subito cecidit aliqua pars templi, et comminuta est. Tunc beatus Laurentius coepit clamare quia thesauros jam expendi quos tradidisti erunt beatum Laurentium archiFelicissimum et Agapitum duxerunt in clivum Martis ante templum:
Abbreviated transcription (Latin):
cis. et post lacrimationem
et fletum exultationem in¬
fundis Sit nomen tuũ d̃s
isrł beuedictum in secula.¬
Et in illo tempore exaudi¬
te sunt preces eorum amboꝵ¬
in conspectu głie sũmi dei:
et missus est angelus dñi
sanctus. Raphael. ut cura¬
ret eos ambos. quorũ uno
tempore sunt orationes in
conspectu domini recitate.
taret orationem suã exau¬
diri. ut mori potuisset: uo¬
cauit ad se tobiam filium
suum. dixitq ei. Audi fili
mi uerba oris mer: et ea

Expanded text:
cis: et post lacrymationem cis: et post lacrymationem et fletum, exsultationem infundis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes in conspectu Domini recitatae.taret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi
Abbreviated transcription (Latin):
orationem.benedicens do¬
minũ. dixit. Benedictum
est nom̃ tuum domine
patrum nr̃oꝵ: qui cũ iratꝰ
fueris miscd̃iam facies.
et in tempore tribulatioĩs
peccata dimittes hiis qui
inuocant te. Ad te domine
faciem meã conuerto: ad
te oculos meos conuerto.
Peto domine. ut de uincło
improꝑii huiꝰ absoluas me:
aut certe desuper terram
eripias me. Tu scis domine.
quia numquam concupiui
uirum: et mundam serua¬
ui animã meam ab omni
concupiscentia. Numquã
cum ludentib mĩscui me:
neq cum hiis qui in leuita¬
te ambulant participẽ me
prebiũ. Uirum autem cum
timore tuo: ñ cum libidine
mea consensi susciꝑe. Et aut
ego indigna fui illis. aut illi
quia forsitan uiro alio cõ¬
seruasti me. Non est enim
in hominis potestate consi¬
lium tuum. Hoc autem
pro certo habet omnis qui
colit te: quia uita eius si
in probatione fuerit. coro¬
nabitur. Si autem intri¬
bulatione fuerit: liberabi¬
delectaris in ꝑditionibus
nr̃is: quia post tempestatẽ¬

Expanded text:
benedicens Dominum, dixit: Benedictum est nomen tuum, Deus patrum nostrorum: qui cum iratus fueris, misericordiam facies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. Numquam cum ludentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego indigna fui illis, aut illi quia forsitan viro alii conservasti me. Non est enim in hominis potestate consilium tuum. Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit; quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur: si autem in tribulatione fuerit, liberabidelectaris in perditionibus nostris: quia post tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
rem habebis initri tue.
omnibus diebui uite eiꝰ:
Memor enim ẽẽ debes:
que et quanta pericula
passa sit propter te in itt̾o
suo. Cum autem et ipsa
compleuerit tempꝰ uite
Omnib autem cueb uite
tue inmente habeto dñm.
et caue ne aliquando pec¬
cato consentias. et pret̾mit¬
tas precepta dei nr̃i. Ex sub¬
stantia cua fac elemosinã:
et noli auertere faciẽ tuã
ab ullo pauꝑe. Ita enĩ fict:
ut nec ate auertatur facies
domini. Quomodo potue¬
ris. ita esto misericors. Si
multum tibi fuerit. habũ¬
danter tribue. Et si exigu¬
um fuerit: etiam exiguũ
libenter imꝑtiri stude. Pre¬
mium enim tibi bonum
thesaurizas in die necessi¬
tatis: qm̃ elemosina ab oĩ
peccaro et a morte liberat.
et non pacietur animam
ire intenebras. Fiducia
magna erit coram sũmo
deo. elemosina omnibus

Expanded text:
rem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum autem et ipsa compleverit tempus vitaOmnibus autem diebus vitae tuae in mente habeto Deum: et caue ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praecepta dei tui. ex substantia tua fac elemosynam, et noli auertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fit, ut nec a te auertatur facies domini. quo modo poteris, ita esto misericors. si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter inpertire stude. praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis. quoniam elemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patitur animam ire in tenebris. fiducia magna erit coram summo deo elemosyna omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
argenti. et restitual ei cyro¬
graphum suum. Noli time¬
re fili mi. pauperem quidẽ
uitam gerimus. s multa
bona habebimus si tumueri¬
mus deum. et recesserimus
ab omni peccato. et feceri¬
mus bene. Tunc tobias
respondit patri suo. ⁊ dix̃.
Omnia quecumq p̃dixeris
michi: faciam pater. Quomͦ
autem hanc pecuniam inqͥ¬
ram. ignoro. Ille me nescit᷑.
et ego illum ignoro. Quod si¬
gnum dabo eiͦ Sed neq uiã
qua pergatur illuc. aligͣndo
cognoui. Tunc pater suns
respondit illi et dixit. Cyro¬
graphum quidem illiꝰ pe-¬
nes me habeo: quod dũ illi
ostenderis statim restituet.
Sed ꝑge nunc: et inquire¬
tibi aliquem fidelẽ uirũ.
qui eat tecum. salua mer¬
cede sua. dum adhuc uiuo.
ut reccpias eam

Expanded text:
argenti, et restituas ei chiroargenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesab omni peccato et fecerimus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam inqram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed tibi aliquem fidelem virum qui eat tecum salva mercede sua dum adhuc vivo ut recipias ea
Abbreviated transcription (Latin):
fui ab omꝰ fornicatione:
et ꝑceter ixorem tuam ñꝙͣ
patiaris crunen scire. Suꝑ̃¬
biam rũquam in tuo sen¬
su aut in tuo uerbo dñari
ꝑmittas: in ip̃o enim inici¬
um sumpsit omĩs ꝑditio.
Quicumq aliquid tͥ oꝑa¬
tus fuerit: statim ei merce¬
dem cestitue. Et merces
mercennarii tui: apd̃ te
omnino non maneat. Qd̾
ab alio odis fieri tibi. lude
ne alteri tu aliquando fa¬
cias. Panem tuum cũ esu¬
rientib et egenis comede:
et de uestimentis tuis nu¬
dos tege. Panem tuum et
uinum. super sepultura
iusti constitue: et noli ex eo
manducare et bibere cum
peccatorib. Consilium sẽꝑ
a sapiente ꝑquire. Om̃i tem¬
pore benedic deum: ⁊ pete
ab eo ut uas tuas dirigat
et omĩa consilia tua ĩ ipso
ꝑmaneant. Indico etiam tͥ
fili mi. dedisse me decem
talenta argenti dum ĩfan-¬
tulus ẽẽm. gabelo. in rages
ciuitate mecdoꝵ. ⁊ cirographũ
euis apud me habeo. Et ideo
ꝑquire quomodo ad eum
ꝑuenias: et recipias ab eo
supra memoratum pondus

Expanded text:
 ac omni fornicatione, et praeter uxorem tuam, numquam patiaris crimen scire. Superbiam numquam in tuo sensu, aut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus
Abbreviated transcription (Latin):
nichanor in iel¬
rusalem cum ex¬
excitu magno: ⁊
misit ad uidam et ad fr̃es
cũ dolo uerbis pacificis di¬
cens. Non sit pugna inter
me et uos: ueniam cũ niris
paucis. et uideam facies ur̃as
cũ pace. Et uenit ad uidam.
et salutauer̃t se inuicem pa¬
cifice. Et hostes parati erant
rapere uidam. et in notuit
sermo uide: quoniam cũ dolo
uenerat ad eum. et contritus
est ab eo.⁊ ãpliꝰ noluit uidere
faciem eius.

Expanded text:
Nicanor in Hierusalem cum exercitu magno et misit ad Iudam et ad fratres eius cum dolo verbis pacificis dicens non sit pugna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre fac
Abbreviated transcription (Latin):
reue laboris
tempus diui¬
na nobis uo¬
luit esse pie¬
tas: et agonus
nostri retribu¬
tionem esse perpetuam: et pro
temporali tribulatione ꝑma¬
nentis gle mercecle gaudere.
Ideo ergo nulla carnalis con¬
cupiscentia. nulla secularis
ambitio: impediat iter nr̃m.
pietatis ad celestis patͥe
portas: exspectant ciues et̾ne
ciuitatis. et rex ip̃e qui uult
omnes saluos fieri. nt̃am cũ
sius scĩs uehementer deside¬
rat salutem. Decet enim nos
illius ẽẽ cooꝑatores in salute
nr̃a. qui nos intantum dilex̃
ut propͥo filio suo ñ peꝑcerit
sed pro nobis omnibus tradi-¬
dit illum. Diligamus eũ: qͥa
ille pͥor dilexit nos. Haciamus
illius uoluntatem: quia isliꝰ
abeamus semꝑ in m̃te:
quod ip̃a ueritas cuidã
diuiti respondit in euͣngelio.
Siuis uitam ingredi. serua
mandata. Que sunt manda¬
ta. uisi caritas dei et dilectio.
proximi In hus duob manda¬
tis. tota lex pendet et propħe.
Dilectio itaq proximi. ĩ oꝑib
culi huius habet substantiã

Expanded text:
reve laboris tempus divina nobis voluit esse pietas, et agonis nostri retributionem esse perpetuam, et pro temporali tribulatione, permanentis gloriae mercede gaudere.eamur. Nulla carnalis concupiscentia, nulla saecularis ambitio, impediat iter nostrum. pietatis ad coelestis patriae portas. Exspectant nos cives aeternae civitatis, et rex ipse, qui vult omnes homines salvos fieri, nostram cum sanctis suis vehementer desiderat salutem. Decet enim nos illius esse cooperatores in salute nostra, qui nos in tantum dilexit, ut proprio Filio suo non parceret, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Diligamus eum, quia ille prior dilexit nos: faciamus illius voluntatem, quia voluntas abeamus semper in mente quod ipsa Veritas cuidam diviti respondit in Evangelio: Si vis vitam ingredi, serva mandata . Quae sunt mandata, nisi charitas Dei et dilectio proximi? In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Dilectio itaque proximi in operibus culi habet substantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
et arrogans. qua sententia cõ¬
uincatur audiamus. De duo¬
bus quippe ei debitorib pa¬
radigina opponitur. quorum
unus minus. aluis ampliꝰ
debet: utroꝵq debito dimis¬
so. quis amplius largitorem de¬
biti diligat. interrogatur. Qͥb
uerbis ꝓtinus ille respondit.
Ile plus diligit cui plus dimit¬
titur. Qua in re notandũ est:
quia dum sua sententia pha¬
riseus conuincitur. quasi fre¬
neticus funem portat ex quo
IEgETUR

Expanded text:
et arrogans qua sententia conet arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt. ac uelut pharisei mo¬
re. a peccatrice muliere tangi
despiciunt. Que ꝓfecto mu¬
lier. si ad pharisei pedes ue¬
nisset. nimirum calcibus
repulsa discederet: inqͥnari
enim se alieno peccato crede¬
ret. Sed quia hunc uera sua¬
iusticia non replebat: de alie¬
no uulnere egrotabat̃. Unde
necesse semꝑ est: ut cũ pecca¬
tores quosq conspicimus nos¬
metip̃os pͥus in illoꝵ calami¬
tate defleamus: quia fortasse
in sumilib aut lapsi sumus.
aut labi possumus. si lapsi
non sumus. Et si censura
magisterii debet semꝑ uir¬
tute discipline uicia ꝑsequi.
oportet tamen. ut sollicite dis¬
cernamus. qui districtionẽ
debemꝰ uiciis compassionem
nature Si eumnferiendus eEt
peccator: nutriendus est prox¬
imus. Cum uero iam ꝑ peni¬
tentiam pcutit ip̃e quod fec̃
iam noster proximus peccator
non est: quia cum dei se i̾ticia
contra se dirigit. et hoc in se
punit. quod iusticia diuina
rep̃hendit. Sed iste superbus

Expanded text:
nolunt, ac, velut Pharisaei monolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde semper necesse est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus
Abbreviated transcription (Latin):
dicens intra se. Sic si ẽẽt pro¬
pheta: sciret utiq. que ⁊ qͣlis
eẽt mulier que tangit eum.
quia peccatrix est. Ecce phari¬
seus ueraciter apud se suꝑb.
et fallaciter iustus: egrum re¬
prehendit de egritudine. me¬
dicum de subuentione. qͥ ip̃e
quoq de elationis uulnere
egrotabat. et ignorabat. Int̾
duos autem egros. medicus ad¬
erat: sed unus eger infebre
integrum sensum tenebat.
alter uero in febre carnis et
sensum ꝑdiderat m̃tis. Illa
quippe flebat quod fecerat:
phariseus autem falsa i̾tici¬
a elatus uim sue ĩ ualitudi¬
nis exaggerebat. In egͥcudine
ergo et sensum ꝑdiderat: qͥ
hoc ip̃m quoꝙ quod ã salute
longe esset ignorabat. lco. ii¬
ed inter hec gemittus nos
cogit. quosdam nostri
ordinis uiros intueri qui sa¬
cerclotali officio prediti. si qͥd
fortasse uiste exterus uel te¬
nuiter egerint. ꝓtinus sub¬
iectos despiciunt. et peccato¬
res quosq in plebe positos
dedignantur: eisq compa¬
ti culpam suam confitentibꝰ

Expanded text:
ns intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ed iam textum sancti
euanglii ꝑcurrentes. ip¬
sum quoq ordinem quo uene¬
rit sananda iudeamus. Atu¬
lit alabastrum unguenti: ⁊
stans retro secus pedes ih̃u
lacrimis cepit rigare pedes
euis. et capillis capitis sui
tergebat. et osculabatur pedes
eius et unguento ungebat.
Liquet fr̃es: quod illicitis ac¬
tib pͥus mulier intenta un¬
guentum sibi pro odore sue
caruis adhibuit. Quod ergo
sibi turpiter exhibuerat. hoc
Oculis terrena concupierat.
sed hos iam ꝑ penitentiam
conterens flebat. Capillos ad
cõpositionẽ uultus exhibuerat.
bat. Ore supba aycerat. sedl pe¬
des domini osculans. hoc in
redemptoris sui uestigia fige¬
bat. Quot ergo in se habuit
oblectamentar: tot de se inue¬
nit holocausta. Conuertit ad
uirtutum numerũ. numer̃
criminũ: ut totum seruiret
do in penitentia. quicquid ex
se deum contempserat ĩ cul¬

Expanded text:
ed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, bat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in cul
Abbreviated transcription (Latin):
irigitur proinde p̃¬
fectus fesceninus
sisinnius. tradita sibi electa
apparitione cũ ingenti stre¬
pitu ad partes occidentaliũ
regionũ: ut scm̃ senem noĩa¬
tissimũq doctrina uirum.
et uirtute in signem pre¬
cipuum machariũ dyonisi¬
um ubicumq repperiri po¬
tuisset requirens. aut decre¬
to pͥncipis idolis turifuare
compelleret. aut tormentis
laceratum unmensis. et pe¬
nis exquisitissimis torm̃¬
tatum: inter cetera etiam
scłui leges romanas ut po¬
te eum qui prestantissima
nobilitate terrena florue¬
rat. et contra senatus ac
rei publice ꝓmulgatienes.
contraꝙ imꝑium egerat.
nius. suiq ꝯmanipulares
preceptum pͥncipis susce¬
piscent: pro macharii dyon¬
sii inquisitione galliarum
penitrant fines.

Expanded text:
irigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium egerat, nius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines.
Abbreviated transcription (Latin):
ranscurrit puteum: atq ĩde
reste arrepta puteum descen¬
dit: et puellam more anseris
natantem suꝑ aquam reppe¬
rit: nec iam nestimenta eiue¬
tanti casus altitudine per
omnia humectabantur: sed¬
et sicco quoq capite ad suꝑi¬
ora delata est. Quod uidentes
cri pontificis audomari glo¬
rificauerunt deuoti: sciẽtes
absq dubio precum ip̃ius
ad iuuamine. a penis infer¬
nalibus si confiteantur ex
corde peccata se liberandos.¬

Expanded text:
transcurrebat puteum, atque inde transcurrebat puteum, atque inde reste arrepto, puteum descendebat et puellam more anseris supernatantem aqua repperit. Nec etiam vestimenta tanti casus altitudine per omnia humectabantur; sicco quoque capite ad superiora delata est. Quod vidente mcri pontificis glorificaverunt devoti, scientesque absque dubio, precum etiam ipsius adiuvamine a poenis infernalibus, si confiteantur ex corde peccata, liberandos
Abbreviated transcription (Latin):
d iab filiab suis puellis qͣn¬
ente uero cantore antipham:
minor auiori sitis ardore
fatigotam se ẽẽ queritabat.
paciebatur maior. et app̃hen¬
sa manu minoris duxit inec¬
clesiam: ut sitim infantule
ut cumq temperaret. Perue¬
nerunt ergo simul ad pireir
dum altitudinis habentem.
Cum autem copia haur cẽdi
aquam propter absentem fu¬
nem de eẽt: puella paruula
sitis causa tante altitudinis
aquam ꝓna aspiciendo. in¬
cante adima dilapsa ẽ. ¶Ma-¬
ior uero que super os pucez stu¬
pefacta remansit. ignara uti¬
lioris consilii: garriens tamen
eiulando plurimam mnultitu¬
dinem uoce sua aduenire cõ¬
pulit. Dum ergo concurrẽtes
circum quaq conspicerent: pu¬
ella clamans uix pretimore
causam sri ezulatus aperuit.
Et dum puteo restis defus¬
set. angor intollerabilis ñ defr¬
it: quomodo aut qua arte etiã
putei extraheretur. Tunc cuꝰ¬
dam fr̃is ip̃ius monasteriimi¬
nister accurrens. dum rem ex¬
plorauit peractam. ad aliũ

Expanded text:
duabus filiabus puellulis parente vero cantore antiphonam, minor maiori sitis ardore fatigatam se esse quaeritabat. patiebatur maior, adprehensaque manu minoris, extra duxit ecclesiam, ut sitim infantulae utcumque temperaret. Pervenientes ergo simul ad puteum dum altitudinem habentem, cum copia hauriendi aquam propter absentem funem deesset, puella parvula sitis causa tantae altitudinis aquam prona aspiciendo incauta ad ima conlapsa est. Maior autem, quae super os putei stupefacta remansit, ignara utilioris consilii, garriens tamen heiulando plurimam multitudinem voce sua advenire conpellebat. Dum vero concurrentes circumquaque conspicerent, puella clamans vix prae nimio timore causam sui heiulatus aperuit. Et dum putei restis defuisset, angor intolerabilis non defuit, quomodo vel qua arte etiam funditate putei extraheretur. Tunc cuiusdam fratris ipsius monasterii minister adcurrens, dum rem exploravit peractam, ad alium
Abbreviated transcription (Latin):
su: et tota diuinitatis unda se
contulit in carne. quando u̾bũ
caro fc̃m. Ac deinde ꝑ crucis pa-¬
tibulum expressum. terris oĩb
pluuiã salutis effudit: et stil¬
licidia gr̃e humanis prestitit
mentib. Dñs tecum inqͥd. Mi¬
ra res. Etiam erat cum uirgine.
qui ad uirginem mittebat ar ge-¬
lum: et precessit nuntium su
ds. secl a deo non recessit. x te¬
neri potuit locis: qui omnib
habetur in locis. et totus ubiq
est. sine quo nichil totum. Ergo
uerbum patris. numquã a patre
discedens. homo proprie fieri
dignatus est: secreto suo miste¬
rio. quo ip̃e nouit. Qui qͦniã
totum suscepit quod est hoĩs
homo totus est. Et totũ accipi¬
ens quod dei est. omnino aluid
quam deus qui natus est ex ma¬
i ia. ẽẽ non potuit. Scit enĩ ds
omnia: et potest. Propterea qͥa
ita est: sciuit seac potuit ĩ uto
uirginis sine sui corruptione
miscere atq unire: ut unus eẽt
xp̃c deus et homo. una personq

Expanded text:
su, et tota divinitatis unda se su, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quam Deus qui natus est ex Maria, esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona,