comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legi quanto temꝑe uir erus uiuit Quod si dermii¬
cit uir eius liberata est allege cui uult nubat tan¬
tum in domino. Heatior autem erit si sic ꝑmanse¬
tit secundum meum consilium. p̃uto autem que
⁊ ego spicitum dei habeam.
autem inflat: karitas autem edificat. Si gua
autem se existimat scire aliquid. nundum ogno¬
uit quomodo opprteat eum scire. Siquis autem
diligit deutrr hic cognitus est ab eo. De estis aurem
dolum in mundo ⁊ quod nullus deus nisi unus.
Nam ⁊ si sunt qui dicantur du siue in celo sure l
terra siquidem sunt dii multi ⁊ domini multisa
⁊ nos in illo. Et unus dominus ihesus ⁊ poper
quem omia ⁊ uos ꝑ illum. sed non in ortmib
scientia ipsoꝵ corai sit infirina polluitur. Es̃a
autem nos non comedat deo. Neq enim si man¬
duciuerimus habundauimus. neq si non mul¬
de hec lincentia uestra offendiculum fiat rifumue¬
is. Si enimi quis uiderit eura qui habet scienel̃
ra ydolo recurbentem nonne consciencia eiuoi

Expanded text:
legi quanto tempore uir eius uiuit. quod si dormierit uir eius, liberata est a lege | cui uult nubat, tamen in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consiet ego Spiritum Dei habeam. entia inflat, charitas vero aedificat. Si quis autem se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire. Si quis autem diligit Deum, hic cognitus est ab eo. De escis autem, dolum in mundo, et quod nullus est Deus, nisi unus. Nam etsi sunt qui dicantur dii, sive in coelo, sive in terra siquidem sunt dii multi, et domini multi; et nos in illo, et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum. Sed non in omnibusscientia eorum cum sit infirma, inquinatur. Esca autem nos non commendat Deo. Neque enim si manducaverimus, abundabimus; neque si non manaee licentia uestra offendiculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientiam, in idolio . recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
si .x. milia pedagogoꝵ habetis in tp̃o sed non ml¬
tos patres. Nam in p̃õ ihesu ꝑ enuangelium
um qui est filius meus karissimus ⁊ fidelis in
domino. qui uos commouere faciat uias mai
que sunt in xp̃o ihesu. Sicut ubiq iti omni
tone est regnum dei fit in iurtate. Quid iultis¬
In uirga ueniam ad uos. an in karitate: ⁊ sai¬

Expanded text:
millia paedagogorum habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam in Christo Jesu per Evangelium um, qui est filius meus charissimus, et fidelis in Domino, qui vos commonefaciet vias meas, quae sunt in Christo Jesu, sicut ubique in omni rmone est regnum dei, sed in uirtute. et quid uultis? ueniam ad uos in
Abbreviated transcription (Latin):
est enim. ꝑdam sapienciam sapientium ⁊ prudenci¬
am prudentium reꝑbabõ. ubi sapiens ubi scciba.
Ubi conquisitor huius seculi. Nonne stultam fe¬
cit deus sapienciam huius mundi. Nam quia in
dei sapienciam non tognouit mundus ꝑ sapiencũ
domim. placuit deo ꝑ stulticiam predicationis sal

Expanded text:
dam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo. Ubi sapiens, ubi scriba ubi inquisitor huius seculi? Nonne stultam fecit Deus sapientiam huius mundi? Nam quia in Dei sapientia non cognouit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
cut sctiptum est. Quod̃ ocuilus uidit nec auus ao¬
diuit nec in cor hominis ascendit que preꝑauit
deus hũs qui diligunt illum. Nobis autem re¬
uelauit deus ꝑ spititum sanctum Sꝑiritus e¬
nim omnia scructatur eciam ꝑfanda dri. Quis e¬
nm sait hominum que funt hominis. uisi spiri¬
tus hominis qui in xp̃õ est. Ita ⁊ que dei sunt ne¬

Expanded text:
 Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus his qui diligunt illum . » Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam profunda Dei. Quis enim scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis
Abbreviated transcription (Latin):
orbis terre uerba eoꝵ. Sed dico. Nutquid istal
non cognouit. Drimus moyses dicit. Ego ad cru¬
lationem uos adducam in non cogentem mgi
tem ⁊ insipientem in iram uos mittam. Isaias al¬
tem audit ⁊ dicit. Inuentus sura a non queren¬
b me. Palam aꝑꝑui his qui me non interroga¬
bant. Qd idtael autem dicit. Tõta die etpandi ni¬
nus meas ad populur

Expanded text:
terrae verba eorum . Sed dico: Nunquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit : Ego ad aemulationem vos adducam in non gentem, in gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet, et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me, palam apparui his qui me non interrogabant . Ad Israel autem dicit: « Tota die expandi manus meas ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
uitor meus ⁊ lucius ⁊ iason ⁊ sosipater cogna¬
ti mer. Saluto uos ego tercus qui scripsi epi¬
stolani hanc in domino. Salutat uos garus
hospes mens. ⁊ umuersa ecclesia. Salutat uos
erastus archatius ciuitatis ⁊ quartus suꝑ. Eͣ
cia domini nostri cum omnib nobis amen Ei
autem qui potens est uos confirmare iuxta
enuangelium meum ⁊ predicationem ihesu
xp̃i secundum reuelationem nusterii temꝑi

Expanded text:
jutor meus, et Lucius, et Jason, et Sosipater, cognati mei. Saluto vos ego Tertius, qui scripsi epistolam in Domino. Salutat vos Caius hospes meus, et universa Ecclesia. Salutat vos Erastus arcarius civitatis et Quartus frater. Gratia Dei cum omnibus vobis. Amen. Ei autem qui potens est vos confirmare juxta Evangelium meum et praedicationem Jesu Christi, secundum revelation
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo non peccauit. Ttibulationam tarnen cat¬
nis halebunt huiusmodi. Eg̃o autem uobis ꝑ¬
co. Soc itaq dico fratres tempus breue est te¬
liqum est ut ⁊ qui habent uxores tanquam ñ
habentes suit. Et qui flent tanquam non flen¬
tes. ⁊ qui gaudent tanquam non gaudentes.
Et qui emunt tanguan non possidentes. Et
qui utuntur hoc mundo tanquarti non utan

Expanded text:
 non peccavit. Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Ego autem vobis parco. Hoc itaque dico fratres: tempus breve est: reliquum est: ut qui habent uxores: tanquam non habentes sint. Et qui flent: tanquam non flentes. Et qui gaudent: tanquam non gaudentes. Et qui emunt: tanquam non possidentes. Et qui utuntur hoc mundo: tanquam non utan
Abbreviated transcription (Latin):
mino uos seruiunt sed uentri suo ꝑ dulces ser¬
mones ⁊ benedictiones seducunt corda ninocẽ¬
tium. uestra enim obedientia momnem locu
diualgata est. Caudeo igitur in uobis sed uolo
uos sapientes esse in bono ⁊ simplices in malo.

Expanded text:
stro non seruiunt, sed suo uentri, et per dulces serstro non seruiunt, sed suo uentri, et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. uestra enim oboedientia in omnem locum diuulgata est. gaudeo igitur in uobis: sed nolo uos sapientes esse in bone et simplices in malo.
Abbreviated transcription (Latin):
chum ⁊ iulzamr ⁊ cognatos ⁊ concaptiuos meos qͥ
sirat nobiles in apostolis. qui ⁊ ante me fuerunt
in xp̃o. Salutate ampliadum dilectissimum mi¬
chi in domino. Salutate uthanum adutorez
nostium in xp̃o ihesu ⁊ stachim dilectum meum.
Salutate appellem ꝓbum in xp̃o. Salutate sõ
qui sunt ex atiostotoli domo. Salutate herodio¬
nem cognatum meum. Salutate eos qui sunt
ex nartisci domo qui sunt in domino. Salutate
triphoneim ⁊ triphosam qui laborant in domi¬
no. Salutate ꝑsidam karissimam que multuz
laborauit in dommno. Salutate ruphum ele¬
tum in domino ⁊ matrem eius ⁊ meam. Salu
philogum ⁊ uliam ⁊ neream ⁊ sororem eius ⁊
ołimꝑiadem ⁊ omnes qui cum eis sunt sanctos.
Salutate inuicem in osculo sancto. Salutant
uos omines ecclesie xp̃i Rogo antem uos fratres
ut obseraetis eos qui dissensiones ⁊ offendictula
preter doctrinata quam uos didicistis faciunt.
⁊ declinate ab illis. Suiusmodi enim ⁊p̃o do

Expanded text:
cum et Juniam cognatos, et concaptivos meos: qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo Jesu. Salutate Ampliatum, dilectissimum mihi in Domino. Salutate Urbanum, adjutorem nostrum in Christo Jesu: et Stachyn, dilectum meum. Salutate Apellen, probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Salutate Herodionem, cognatum meum. Salutate eos qui sunt ex Narcisii domo, qui sunt in Domino. Salutate Triphaenam, et Tryphosam, quae laborant in Domino. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Domino. Salutate Rufum, electum in DominoPhilologum et Juliam, et Nereum et sororem ejus, et Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt sanctos. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes Ecclesiae Christi. Rogo autem vos, fratres, ut observetis eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam vos didicistis faciunt, et declin
Abbreviated transcription (Latin):
predicaui enuangelium hoc. non ubi nomina¬
tus est xp̃c. ne suꝑ alienum fundamentum e¬
diebat plurimum uenire ad nos. ⁊ ꝓhibitus sũ
pretexiens uideam nos ⁊ anobis deducar illuc.¬
si uobis primum ftuitus fuero ex ꝑte. Qunc igi

Expanded text:
praedicavi Evangelium hoc, non ubi nominatus est Christus, ne super alienum fundamentum aediebat plurimum venire ad vos, » cum non deessin his regionibus, cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis jam praecedentibus an
Abbreviated transcription (Latin):
liꝑpter estam descruere opus dei. Snsma quidẽ
mu̾nda sunt sed malum est homini qu ⁊ ose¬
diulum manducat Bonumest uon manducare
carnem ⁊ non bibete uinum neq in quo frater tu¬
uo offenditur. aut scandalitatur aut infirmatur.

Expanded text:
propter escam destruere opus Dei. Omnia quidem munda sunt; sed malum est homini qui per offendiculum manducat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum: neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut terpsum. Dilectio ꝓtimi malum non oꝑa¬
tur. Plenitudo ergo legis est dilectio. Et hor sci¬
entes terapus quia hora est iam nos de somp¬
no surgere. Nunc autem ꝓprior est nostra salꝰ
quam com credidimus. Nox precessit dies autẽ
appropinquauit. Abiciamus ergo oꝑa tenedra

Expanded text:
te ipsum. dilectio proximi malum non operatur. plenitudo ergo legis dilectio. et hoc scientes tempus, quia hora est nos iam de somno surgere. nunc enim proprior est nostra salus, quam cum credidimus. nox praecessit, dies autem adpropinquauit. abiciamus ergo opera tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum com abstulero pcrata eor. Se¬
cundum euuangelium quidem inimiti ꝓptet
nos secundum electionem autem karissimi
ꝓpter patres. Sine penitencia enu funt dona
⁊ocatio dei. Situt enum aliquando ⁊ uos sicͤ¬
didistis deo nunc autem misericoz diam consequ¬

Expanded text:
o peccata eorum . Secundum Evangelium quidem inimici propter vos, secundum electionem vero dilecti propter patres . Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei. Sicut enim aliquando et vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecu
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo se seducat. Siquis inter uos uidetur sa¬
piens esse m hoc seculo stultus fiat ut sit sapi¬
ens. Sapientia enim huius mundi stulticia ÷
apnd deum. Scriptum est enim. Com teprehẽ¬
dam sapientes in astucia eoꝵ. Et iteꝵ dominus
nouit cogitationes sapientium quomam ua¬
ne sunt. Nemo itaq głorietur in hominib O¬

Expanded text:
se seducat. Si quis uidetur inter uos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens. Sapientia enim huius mundi stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes hominum quia uanae sunt. Itaque nemo glorietur in hominib
Abbreviated transcription (Latin):
sunt rami ut ego iserar. Bene ꝓpter increduli¬
tatem fracti sunt. tu autem fide stas. Noli aliu
seꝑare sed time. Si enim deus naturalib rami
non peꝑcit. nec forte nec tibi ꝑcat. uide ergo bonita¬
tem ⁊ seueritatem dei In eos quidem qui cecide

Expanded text:
sunt rami, ut ego inserar. Bene, Propter incredulisunt rami, ut ego inserar. Bene, Propter incredulitatem fracti sunt. Tu autem fide stas? Noli altum sapere, sed time. Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat. Vide ergo bonitatem et severitatem Dei. In eos quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ ceram ipsis in laqueum. ⁊ in captionem ⁊ in scã¬
dalumr ⁊ in retcibutionem ipsis. Ob̾scurentur ocu¬
li eor ne uideant. ⁊ dorsum eoꝵ serꝑ incurua. Di¬
co ergo. Nunquid sic offenderunt ut aaderent. absit.
Sed illor dilecto salus gentib ut illos emulen¬
tur. Quod si delictum illoꝵ diuitie sunit mundi ⁊
diminutio eoꝵ diuicie gentium quantomagis
plemtudo eoꝵ. uobis enim dico gentib. quandi¬
u quidem ego sum gentium apostolus ministe¬
rium meum honorificabo. Si quomodo ad enu¬
landum ꝑ uoce carnem meam ⁊ ut saluos faciã
aliquos ec illis. Si enim amissio eoꝵ reconcili¬
atio est mundi que assumptio nisi uita ex mor¬
tirs. Quod si delibatio est sancta ⁊ massa ⁊ si radix¬
sancta ⁊ rami. Quod si aliquid ex ramis fracti sũt
tu autem com holeaster esses insertus es in illiͨ
⁊ socus radicis ⁊ pinguedinis oliue factus es. No¬
ligloriari aduersum ramos. Quod si gloriatis nõ
tu radicem portas sed radixte. Dicis ergo fracti

Expanded text:
n scandalum et in retributionem illis. Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Dico ergo: Nunquid sic offenderunt, ut caderent? Absit! Sed illorum delicto salus est gentibus, ut 32 illos aemulentur, Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et, diminutio eorum divitiae gentium, quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus: Quandiu quidem ego sum gentium Apostolus, ministerium meum honorificabo, si quo modo ad aemulandum provocem carnem meam, et salvos faciam aliquos ex illis. Si enim amissio eorum, reconciliatio est mundi; quae assumptio, nisi vita ex mortuis? Quod si delibatio sancta acti sunt, tu autem cum oleaster esses insertus es in illis, et socius radicis et pinguedinis olivae factus es, noli gloriari adversus ramos. Quod si gloriaris, non tu radicem portas, sed radix te. Dicis ergo: Fracti
Abbreviated transcription (Latin):
enum accepistis spuitum sanctum seruitutis iteꝵ
in timore. Sed accepistis spiritum adoptionis fili
oꝵ in quo clamamus abba ꝑater. Ipse enim spratꝰ
testimonium reddit spititui nostro. quod sumus fi¬
lii dei. Si autem filii ⁊ heredes: heredes quidem dei.
coheredes autem xp̃i. Si autem compatimur ut ⁊

Expanded text:
tum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum Dei, in quo clamamus: Abba pater. Ipse enim Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi: si tamen compa
Abbreviated transcription (Latin):
ratres uoluntas quidem cordis mei ⁊ ob¬
secratio ad deura sit ꝑ illis in salutem. Tẽ¬
Eionium etum ꝑhileo illis quia emulatio¬
nem quidem dei habent sed tion lecunduma sciẽ¬
ciam. Ignorantes enim dei insticiam ⁊ suarci que¬
tentes statuere iusticie dei non sunt subiecti. E

Expanded text:
ratres, voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad Deum fit pro illis in salutem. Testimonium enim perhibeo illis, quod aemulationem quidem Dei habent, sed non secundum scientiam. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quaerentes statuere, jus
Abbreviated transcription (Latin):
missa. quoꝵ sunt patres ⁊ ex quib est xp̃c secun¬
dum carnem qui est suꝑ omnia deus benedictus
in secula amen. Non autem quod exciderit uer¬
dum dei. non enim ornnes qui sunt ex israel.
hii sunt ifraelite. Neq qui ex semme sunt ha¬
brahe omnes sunt filii. sed in ysaic uocabitur
tibi semen.Id est non qui filii hu filii dei. s qui
filii sunt ꝑmissionis estumantur in semine car¬
tus ꝓmissionis enur uerbum hoc est. Secimi
dum hoc tempus ueniam ⁊ erit sare filius. No̾
solum autem illa. sed ⁊ rebecca ex uno concubi¬
enim nondum nati fuissent ant aliquid bonie¬
gissent aut mali ut secundum electionem ꝓpo¬
situm dei maneret non ex oꝑib sed ex uocante
dictum est ei. quia maior seruiet minori situt
scriptum est. Iacob dilexi. esau autem odio ha¬
bui. Quid ergo dicemus: Nunquid iniquitas a
pud deum ab̾sit Nossi enim dicit. Iliserebeꝵ cu¬
ius miseteoꝵ ⁊ misericordiam prestabor cuius mi¬
sereborIgitur non uolentis neq cuurrentis sed¬

Expanded text:
missa quorum patres et ex quibus Christus secundum carnem qui est super omnia Deus benedictus in saecula amen non autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel neque quia semen sunt Abrahae omnes filii sed in Isaac vocabitur tibi semen id est non qui filii carnis hii filii Dei sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine promissionis enim verdum hoc tempus ueniam et erit Sarae filius, non solum autem, sed Rebecca ex uno concubienim nondum nati fuissent aut aliquid egissent boni aut mali, ut secundum electionem propositum Dei maneret non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori sicut scriptum est Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum? Absit! Moysi enim dicit: Miserebor, cujus misereor; et misericordiam praestabo, cujus miserebor. Igitur non volentis, neque currentis s
Abbreviated transcription (Latin):
expectamus. Similiter ⁊ spuritus adiuuat in¬
fumitatem nostrami. Nam quid oremus sicut
oportet nescimus. sed ip̃se spuritus postulat pro
nobis genitib mnenarrabilib. Qui autem sciu¬
ꝑtatur corda scit quid desideret spiritus quia seꝯ¬

Expanded text:
adjuvat infirmitatem nostram. Nam quid oremus sicut oportet nescimus: sed ipse Spiritus postulat pro nobis gensitibus inenarrabilibus; qui autem scrutatur corda, scit quid desideret spiritus, quia sec
Abbreviated transcription (Latin):
tres ꝑ dominum nostrum ihesum xp̃m ⁊ ꝑ karita
tera sancti spititus ut adiuuetis me i orationib¬
qui sunt in uidea ⁊ obsequi mei oblatio accepta
fiat in ierusalem sanctis ut ueniam ad uos mn
gaudio ꝑ uoluntatem dei ⁊ refrigerer nobiscum.
DDeiis autem pacis sit cum omnibz nobis amen.
sororem nostram que est in ministerio ec¬
cdlesie que est chenchus ut eam suscipiatis in do¬
mino digne sanctis ⁊ assistatis ei. in quocumq ne¬
gocio nestri indiguenit. Etenim ppsa quoq asti¬
tit multis ⁊ michi. Salutate priscam ⁊ aquila
aduitores meos in xp̃õ ihesu qui ꝑ anima nostra

Expanded text:
tres, per dominum nostrum Iesum Christum, et per caritatem spiritus, ut adiuuetis me in orationibqui sunt in Judaea, et obsequii mei oblatio accepta fiat in Jerusalem sanctis, ut veniam ad vos in gaudio per voluntatem Dei, et refrigerer vobiscum. Deus autem pacis sit cum omnibus vobis. Amensororem nostram, quae est in ministerio Ecclesiae, quae est in Cenchris: ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis: et assistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit; etenim ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate Priscam et Aquilam adjutores meos in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑ legera fidei. olrbitrarur emim ustifica¬
ri hominem ꝑ fidem sine oꝑib legis an iude¬
oꝵ deus tantum none ⁊ gentium. Immo ⁊ ge¬
tium. Quomamquidem unus deus qui iusti¬
ficat circoncisionem ex fide. ⁊ preputium ꝑ
fidem. Legem ergo destruimus ꝑ fidem ab¬
sit. Sed legem statuimus. III¬
uid ergo dicemus inuenisse habrahaz
patrem nostrum secundum carnem. Si
enun habraham ex oꝑib logis iustificatus est
habet glotiam sed non apud deum. Quid enim
scriptura dicit. Credidit habraham deo ⁊ repu¬
tatum est illi ad iusticiam. Ei autem qui oꝑa¬
tur meites non t̃eputatur secumdur grati¬
am sed secundum debitum. Et uero qui non
oꝑatur credenti autem in eum qui iustificat
impium reputatur fides eius ad isticiam
dint beatitudmneni hominis cui deus accep¬
to feit iusticiam sine oꝑib. Beati quoꝵ re

Expanded text:
sed per legem fidei arbitramur enim iustificari hominem per fidem sine operibus legis an Iudaeorum Deus tantum nonne et gentium immo et gentium quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus quid ergo dipatrem nostrum secundum carnem? Si enim Abraham ex operibus iustificatus est, habet gloriam, sed noscriptura dicit credidit Abraham Deo et reputatum est illi ad iustitiam ei autem qui operatur merces non inputatur secundum gratiam sed secundum debitum ei vero qui non operatur credenti autem in eum qui iustificat impium reputatur fides eius ad iustitiam dicit beatitudinem hominis cui Deus accepto fert justitiam sine operibus ? RE
Abbreviated transcription (Latin):
tem facti deo. Habetis fructum uestrum in san
eterna. inxp̃o ihesu domino nostro.
i ignoratis fratres: scientib enum legemle¬
coꝵ. quia lex in homine demoratur quanto
temꝑe miuit Nam d sub uiro est mulier uinen¬
te uiro alligata est legi. Si autem mortuus fuerit
Si autem mortuus fuerit uir eius liberata est
a lege uiri. ut non sit adultera si fuetit cum al
tero uiro. Itaq fratres mei ⁊ uos mortificati estis
legi ꝑ corpus xp̃i ut sitis uos alterius qui ex mor¬
tius resurrexit ut fructificetis deo. Com enim es¬
semus in carne passiones peccatores que ꝑ legez
erant oꝑabantur in membus nostris ut fructi¬
ficatent morti. Nunc autem soluti sumus a lege
mortis in qua detinebamur ut seruiamus in no¬
uitate spiritus. ⁊ in uetustate liccere. Qiud ergo

Expanded text:
tem deo, habetis fructum uestrum in sancaeterna in Christo Iesu, domino nostro. ignoratis, fratres scientibus enim legem loquor quia lex in homine dominatur, quanto tempore vivit? Nam quae sub viro est mulier, vivente viro alligata est legi, si autem mortuus fuerit si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ut non sit adultera, si cum alio fuerit viro. Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi per corpus tuis resurrexit, ut fructificetis Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum quae per legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificarent morti Nunc autem soluti sumus a lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
ata. Bratuo u cui non nputauit dominũ¬
pectatum Beititud ergo hre. in atomalione ta¬
tum manet an eciam in preputio. Nicirus entm
quia reputata est abrahe fides ad iusticiam. Quomo¬
do ergo reputata est in tutoncisionem an mꝑtepu¬
tionem. Non in cutoncisione sed in preputis et
signum accepit catoncisionis. Signatulum ins¬
titie fidei que est in preputio ut sit pater onmium
credentium ꝑ preputurm ut reputetur ⁊ illis adii¬
sticiam ⁊ sit pater cuconcisionis non hũs tantu

Expanded text:
ata. Beatus vir cui non imputavit Dominupeccatum. Beatitudo ergo haec in circumcisione tantum manet, an etiam in praeputio? Dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad justitiam. Quomodo ergo reputata est? in circumcisione, an in praeputio? Non in circumcisione, sed in praeputio. Et signum accepit circumcisionis, signaculum justitiae fidei, quae est in praeputio; ut sit pater omnium credentium per praeputium, ut reputetur et illis ad justitiam; et sit pater circumcisionis
Abbreviated transcription (Latin):
Aui autem resistunt ipsi sibi dampnationem ac¬
quirunt. Nam principes non sunt timori boni
oꝑis sed maliuis autem non tinere potestatem
Lonum fac ⁊ habebis laudem et illa. Deus eniz
minuister est tibi in bonum. Si autem fecetis ti¬
me.Non enim sine causa gladiumn portat. dei e¬
ꝑpter iram sed ⁊ ꝓpter conscienciamr. Ides enim ⁊¬
tributa prestatis. Nimistri enim dei sunt in hoc
cui tributum tributum. cui uestigal nestigal. cͥ¬

Expanded text:
qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem adquirunt. nam principes non sunt timori boni operis, sed mali. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. dei enim minister est tibi in bonum. si autem malum feceris, time non enim sine causa gladium portat. dei e propter iram, sed et propter conscientiam. » Non rito praestatis, Ministri enim Dei sunt in hoc cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidicas in quo enim uidicas alteꝵ terp̃m
condempnas. Eadem enum agis que iudicas. Ecariꝰ
enum quoniam uidicium dei est secundum ueritatẽ
in eos qui talia agunt. Etistimas autem hoc o ho¬
mo qui uidicas eos qui talia agunt ⁊ facis ea: quia
tu effugies iudicium dei. an duntias bonitatis eius
⁊ paciencie. ⁊ longanimitatis contemptionis ig¬
noras. quoniam bontas dei ad penitenciam te
adducit. Secundum duriciam tuam autem ⁊ im¬
penitens cor thesaurizas tibi iram in die ire ⁊ re

Expanded text:
in quo enim judicas alterum: te ipsum condemnas. Eadem enim agis: que judicas. Scimus enim quoniam judicium Dei est secundum veritatem in eos qui talia agunt. Existimans autem hoc o homo qui judicas eos qui talia agunt: et facis ea quia tu effugies judicium Dei. An divitias bonitatis ejus: et patientie: et longanimitatis contemnis? Ignoras quoniam benignitas Dei ad penitentiam te adducit? Secundum duritiam autem et impenitens cor thesaurizas t
Abbreviated transcription (Latin):
diligis me plus hiis. Sicit ei. Ec̃iam. Donane tu
scis quia amo te. Dicit ei. Pasce agnos trigos. di¬
cit ei treꝵ. Symon iohannis diligis me Ait illi.
Etiam domine. Tũ scis quia amote. Nunc au
tem pasce agnos meos. Dicitei tertio. Symõ
iohannis amas me Contristatus est petrus q
dixit ei tertio amas me. Et dicis en omine tu
comnia scio. Tũ scis quia amote. ꝯicit ei. pasce

Expanded text:
 tu scis quia amo te. Dicit ei. Pasce agnos meos. Dicit ei iterum. Symon Johannis diligis me? Ait illi. Etiam Domine: tu scis quia amo te. Dicit ei. Pasce agnos meos. Dicit ei tertio. Symon Johannis diligis me? Contristatus est Petrus: quia dixit ei tertio: amas me? Et dicit ei. Domine tu omnia
Abbreviated transcription (Latin):
omani sunt in ꝑtes ythalie hii preuenti
sunt a falsis ꝓpostolis ⁊ sub nomine domi¬
in nostri ihesu xp̃i in legem ⁊ ꝓphetas erant indu¬
cti hos reuocat apostolus ad ueram ⁊ ad euuan¬
gelicam fidem scribens eis a corintho.¬

Expanded text:
omani sunt partis Italiae. Hi praeventi sunt a falsis apostolis, et sub nomine Domini nostri Jesu Christi in legem et prophetas erant inducti. Hos revocat Apostolus ad veram et evangelicam fidem, scribens eis a Corintho
Abbreviated transcription (Latin):
lis eloquia dei. quid enim siquidem illoꝵ non
credunt. Nunquid incredulitas illoꝵ fidem dei
mendax sicut scciptum est. Ut iustificeris in ser¬
monib tuis ⁊ iuncas com iudicaris. Si autẽ
miquitas nostra iusticiam dei commendat quid¬
diceraus. Nunquid miqus est deus qui infert
itam secundum hominem dico. alisit. Alioquin
quomodo indicabit deus hunc mundum. Si
enim ueritas dei in meo mendatio habundauit
in gloriam ipsius. quid adhuc ⁊ ego tanquam
peccatoz idicor ⁊ non sicut blasphemamur ⁊
sicut aiunt nos quidem dicere faciamus ma¬
laut ueniant dona: quoꝵ dampnatio uista est.
Quid igitur precelumus eos nequaquam cau¬
sati sumus uideos erum ⁊ grecos omnes sub pec¬
pato esse ficut scuiptum est. quia non est iustus
quisqnam non est intelligens neq tequirens

Expanded text:
lis eloquia Dei. Quid enim si quidam illorum non crediderunt? Nunquid incredulitas illorum fidem Dei mendax sicut scriptum est ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris si autem iniquitas nostra iustidicemus? Numquid iniquus est Deus, qui infert iram? secundum hominem dico. Absit: alioquin quomodo judicabit Deus hunc mundum? Si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ippeccator iudicor et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est quid igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccato esse sicut scriptum est quia non est iustus quisquam non est intellegens non est requiren
Abbreviated transcription (Latin):
nim dei non est subiecta nec enim potest. Au aĩt
in tarne sunt deo placere non possunt. uos autez
in tarne non estis sed in spititu. si tantum spuitꝰ
dei habitat in uobis. Siquis autem spintum
xp̃i non halet hic non est eius. Si autem iio
bis xp̃c est cuzpus quidem mortuum ꝑꝑter pel
tum. spiritus uero uiuit ꝓpter iustificationete

Expanded text:
subicitur nec enim potest qui autem in carne sunt Deo placere non possunt vos autem in carne non estis sed in Spiritu si tamen Spiritus Dei habitat in vobis si quis autem Spiritum Christi non habet hic non est eius si autem Christus in vobis est corpus quidem mortuum est propter peccatum spiritus vero vita propter iustific
Abbreviated transcription (Latin):
dam usq ad moysem. eciam in eos qui non pec¬
cauerunt in similitudine preuaricationis a¬
de qui est formafuturi sed non sicut delictum.
tta ⁊ donum. Si enim unius delicto mult mor¬
tui sunt multo magis gracia der ⁊ donum rgͣ¬
cia unius hominis ihesu dp̃i in plures habũ

Expanded text:
usque ad Mosen etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae qui est forma futuri sed non sicut delictum ita et donum si enim unius delicto multi mortui sunt multo magis gratia Dei et donum in gratiam unius hominis Iesu Christi in plures a
Abbreviated transcription (Latin):
predicas furandum furaris: Qui dicis non me¬
chandum mecharis. qui ab hominaris ydola sa¬
crilegum facis. qui in lege gloriatis.ꝑ preuarita¬
tionem legis deum ignoras: Nomen enam dei ꝑ¬
uos blasphematur inter gentes sicut scciptum
est. Cutoncisio quidem ꝑdest si legem obserues.
Si autem preuaticator legis sis cuconcisio tua
proputium facta est. Si igitur preputium iu¬
sticias legis custodiat. nonne preputium illius cͥ
concisione reputabitur. ⁊ iuditabit quod ex na¬
tura est preputium legem consummatis te
qui ꝑ litteram ⁊ tirtoncisionem preuaricator
legis es.Non enu qui in manifesto uideus est
neq que in manifesto in carne est. cutoncisio.

Expanded text:
predicas non furandum, furaris; qui dicis non mechandum, mecharis; qui abhominaris ydola, sacrilegium facis; qui in lege gloriaris, per prevaricacionem legis deum inhonoras, ut disicut scriptum est circumcisio quidem prodest si legem observes si autem praevaricator legis sis circumcisio tua praeputium facta est si igitur praeputium iustitias legis custodiat nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te qui per litteram et circumcisionem praevaricator legis es non enim qui in manifesto Iudaeus est n
Abbreviated transcription (Latin):
Qm dicĩt. indete ne seducamini. Nulti enim ue¬
ment in nomine meo dicentes. Qina ego ⁊ toz
pus aꝑropinquabit. solite ergo ire post illos
Com autem uideritis prelia ⁊ seditiones nolite
tertexi. Oportet priturm hec fieri sed non sta¬
tim finis. Cũnc dicebat illis. Singet gens u¬
tra gentem ⁊ regnum aduersus regrum ⁊ ter¬
remotus magni ꝑ loca. ⁊ pestilencie ⁊ fames t̾

Expanded text:
te ne seducamini multi enim venient in nomine meo dicentes quia ego sum et tempus adpropinquavit nolite ergo ire post illos cum autem audieritis proelia et seditiones nolite terreri oportet primum haec fieri sed non statim finis tunc dicebat illis surget gens contra gentem et regnum adversus regnum terraemotus
Abbreviated transcription (Latin):
quia iudua hec pauꝑ plus quar omnes misit.
lam omnes hu ex habundanti sibi miserunt n
munera der. Nec autera ex eo quod deest illi d̾¬
nem ruictum suum quen habuit misit. Et
quibrdam dicentib de templo quod lonis lapi
dib ⁊ donis ornatum esset. Dixit. Nec que ui¬
detis nement dies in quib non relinquetur lapsͤ
suꝑ lapidera qui non destruatur. Interrogauest

Expanded text:
ec pauper plus quam omnes misit nam omnes hii ex abundanti sibi miserunt in munera Dei haec autem ex eo quod deest illi omnem victum suum quem habuit misit et quibusdam dicentibus de templo quod lapidibus bonis et donis ornatum esset dixit haec quae videtis venient dies in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur
Abbreviated transcription (Latin):
me oo fauum redundantẽ. U nd̃e
& seruus tuuis docebit ea. incusto¬
cdiis eius fructus multus. Ex¬
rores quis intelligit. ab occultis¬
meis munda me. Asuꝑbis quocs
lib̾a senũ tuum. si non fuerint
dominari mei. tunc imaculatꝰ
ero & emundabor adelicto maxĩo
int plecentes sermones oris mei.
meditacio cordis mei inconspectu
tus. Dñs fortitudo mea & redemp¬
tor meus.
Nictori canticum dauid

Expanded text:
mel et favum redundantem. Unde et servus tuus docebit ea: in custodiendis eis fructus multus. Errores quis intelligit, ab occultis munda me. A superbis quoque libera servum tuum, si non fuerint dominati mei, tunc immaculatus ero, et mundabor a delicto maximo. Sint placentes sermones oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo: Domine, fortitudo mea, et redemptor meus. VICTORI CANTICUM
Abbreviated transcription (Latin):
ca.xxxiii. cumuenit ad abume¬
lech sacerdotem. & cõmutauit u¬
ultum suum coram abimelech
regem. & dimisit eum & abut. c̃¬
xli. cum fugiit degech & uenit
inspeluncã modollam . li. cum
uenit doech idumeus u annun¬
ciauit sauli & dixit ei. Henit
dauid indomũ achimelech. lxii.
cum esset indeserto iudee . liii.
cum uenerunt zephei & dicer̃t
sauli non ne ecce dauid abscõ¬
ditus est. penes nos .lu. Quãdo
tenuerunt eum allophili ĩgech
xxui. Post mortem saul: prius¬
quam ungueretur in regem.
lx .lui. Cum domus edificata est
post captuitatem & archa dñi.
reducta est .xxxuiii. Inconsũma¬
cione tab̾naculi in quo archa po¬
sita est. xxix. Indedicacione do¬
mus dauid̾. luui. Cum ioab per¬
cussisset mesopotaniam syrie
& sẏriam soba & uallem salina¬
rum ouodecim milia .l. Cum
uenit ad eum nathan ꝓpħa. &
intrauit adbersabee: iii. Cum
fugit afacie asalon filu sui.
uii. Prouerbis cusi filii gemini
cxlii. Cum eum ꝑsequeretur

Expanded text:
ca; XXXIII, cum venit ad Abimeca; XXXIII, cum venit ad Abimelech sacerdotem, et commutavit vultum suum coram Abimelech rege et dimisit eum, et abiit; CXLI, cum fugit de Geth, et venit in spelunca Modollam; LI, cum venit Doech Idumaeus et annuntiavit Saul, et dixit ei: Venit David in domum Achimelech; LXXII, cum esset in deserto Judaeae; LIII, eum venerunt Zephaei, et dixerunt Sauli: Nonne ecce David absconditus est penes nos; LV, quando tenuerunt eum allophyli in Geth; XXVI, post mortem Saul priusquam ungeretur in regem; XCV, cum domus aedificata est post captivitatem, et arca Domini reducta est; XXVIII, in consummatione Tabernaculi, in quo arca posita est; XXIX, in dedicatione domus David; LIX, cum Joab percussisset Mesopotamiam Syriae, et Syriam Soba, et vallem Salinarum, duodecim millia; L, cum venit ad eum Nathan propheta, et intravit ad Bethsabe; III, cum fugit a facie Absalon filii sui; VII, pro verbis Cusi filii Gemini; CXLII, cum eum persequeretur
Abbreviated transcription (Latin):
uertendo muicum meum retror¬
sum. Diabolus erat inimicus qͥ
humanum genꝰ detinebat. Incre¬
pasti gentes. ꝑiit impius diabolꝰ
quomodo annunciem laudacio¬
nes tuas inportis filie syon: cui¬
tati diuidentes celesti ierłm filii¬
syon. lxxxix. Domine refugiũ
factus es nobis agen̾acione in
generacionem. Refugiũ scd̾m ge¬
neracionem fuit enoch. inde ã¬
braham & reliqua terra habens
apud se absconditos montes. No¬
ussime quando sicut ea demon¬
strauit aquaruĩ scd̃m tempora t̾¬
rarum denudauit. & demonstra¬
ti sunt montes. & dixisti ꝯu̾timi¬
ni filu hominum. de genciũ uo¬
cacione quia mille anni que fe¬
cit moysi. mane sicut herba tran¬
seat. que scd̃m daiuid & salomo¬
nem uesꝑe decidat. de cõsumina
cundum hystoriam que inlibro
regnorum continetur. exlin. ad¬
uersus goliath cũ stecit .luiii.
cum misit saul & custoduuit do¬
mum eiꝰ ut int̾ficeret eum. lui.
cum fugit afacie saul inspelũ¬

Expanded text:
avertendo inimicum meum retroravertendo inimicum meum retrorsum. Diabolus erat inimicus, qui humanum genus obtinebat. Increpasti gentes, periit impius. Diabolus. Quomodo annuntiem laudes tuas, in portis filiae Sion. Civitate Dei viventis, coelesti Jeronus. Domine, refugium factus es nobis in generationem et generationem. Refugium secundum generationem fuit Enoch, inde Abraham, et reliqua. Terra, habens apud se absconditos montes, novissime sicut ea demonstravit aqua tum secundum tempora terram denudavit, et demonstrati sunt montes. Et dixisti, Convertimini, filii hominum. De gentium vocatione. Quia mille anni. Quae fecit Moysi: Mane sicut herba transeat. Quae secundum David, et Salomonem, Vespere decidat. De consummaticundum historiam quae in libro Regnorum continetur: CXLIII, adversus Goliath cum stetit; LVIII, cum misit Saul et custodivit domum ejus, ut interficeret eum; LVI, cum fugit a facie Saul in spelun
Abbreviated transcription (Latin):
psalii: centiun.l. Protorculari¬
bus .iii. Et graduum quindecim.
Pronominib positi sunt: extra
Inquib psalmis insuꝑcripcionib
eoꝵ obelus iacet. hec penes solos
septuaginta inferuntur. Neq
uero apud cet̾os int̾p̾tes iueniũ¬
iacencia in hebraico ꝙ apud cet̾os
non sunt inuenta penes septua¬
gurta. & theodocionem adiecimꝰ
cum astericis. Quanta uero apud
memoratos .lxx. aut theodocionẽ
inuenimus. neq autem in hebreo
neq apud ceteros obelo supposiu¬
mus. Desupͣscriptis uͦ qr scdm qnͣ
dam dispensacionem .lxx. intͥpre¬
tati sunt. De morte filii: pro occul¬
tis filii. Sicut gͦ eduxit prius t̾ra
quadrupedia & que exea genera¬
ta sunt : ꝙ sicut quedam parit᷑
lac pͥmũ. sic ante saluatoris ad¬
uentum dispensata est. int̾preta¬
cio scripturarum propt̾ ptolome¬
nifidelitatem de xpisto eas ꝓpħ̾a
nonum. Confitebor tͥ in toto corde
erat possibilis narraie. sed ex ꝑte
ea mirabilia que iegypto. Xp̃c
autem & que sunt celestia mad

Expanded text:
psalmi CL. Pro torcularibus III, et Graduum XV, pro nominibus positi sunt. Extra In quibus psalmis in superscriptionibus eorum obulus jacet: haec penes solos Septuaginta inferuntur. Neque vero apud caeteros Interpretes inveniunjacentia in Hebraico et apud caeteros, non sunt inventa penes Septuaginta et Theodotionem, adjecimus cum asteriscis: quanta vero apud memoratos LXX aut Theodotionem invenimus. Neque autem in Hebraeo, neque apud caeteros, obolo supposuimus. De supra scriptis verdam dispensationem LXX interpretati sunt, De morte filii, pro occultis filii. Sicut ergo eduxit prius terra quadrupedia et quae ex ea generata sunt, et sicut quodam pascimus lacte primum, sic ante Salvatoris adventum dispensata est interpretatio Scripturarum propter Ptolomaeinfidelitatem de Christo eas prophetari. Nonum. Confitebor tibi in toto corde erat possibilis narrare, sed ex parte ea mirabilia quae in Aegypto. Christus autem et quae super coelestia. In
Abbreviated transcription (Latin):
uisio ipũ dauid: lxxi. filius cho¬
re.xii. Asapl .xii. Etan: & eman
&o moysi & salomonis .ii. sine no¬
mine.xuii. Alleluatici .xuii.
Ptorculanbus .iii. Graduum
.xu. Siuit autem sine noĩe qͣnti
suꝑscripciones quidem habent
non tamen significant ciiꝰ sint:
xuii. simul .cl. Non sic suscipi¬
at quisquam om̃s sint dauid
psalmi. s & aliorum propħarũ
adpsallendum prophancium.
Propt̾ quod hec omnis scriptura
qui apud hebreos psalteru noĩe
ip̃ius dauid supra scribitur. sed
indiudue liber psalmoꝵ nomi¬
natur sicut dicebant quidam
quia eramecro scciptum est:
canticum deutero nomium. a¬
pus hebreos. timetro uͦ x tecra¬
metro scripti sunt psalmi uersu.
Pigo qui apud hebreos alii sũt
qui apud nos ip̃i dauid. iii.iiii.¬

Expanded text:
visio, ipsi David LXXII; filiis Covisio, ipsi David LXXII; filiis Core XI; Asaph XII; Ethan I; Eman I; et Moysi I; Salomonis II; sine nomine XVII; Alleluiatici XVII; pro torcularibus III; Graduum XV; sunt autem sine nomine, quanti superscriptiones quidem habent, non tamen significant cujus sint, XVII, simul CL. Non sic suscipiat quis quia omnes sint David psalmi, sed et aliorum prophetarum ad psallendum prophetantium, propter quod haec omnis Scriptura quae apud Hebraeos Psalterii nomine, non ipsius David supra scribitur, sed individue liber Psalmorum nominatur. Sicut dicebat quidam quia hexametro scriptum est canticum Deuteronomii, apud Hebraeos: trimetro vero et tetrametro scripti sunt psalmi versu. Ergo qui apud Hebraeos, alii sunt qui apud nos. Ipsi David, terti
Abbreviated transcription (Latin):
almoꝵ deciderũt obliuioni longis
circa congregacionem eoꝵ festin¬
sisse cum ceteris & librum psal¬
morum coadunasse. non liqui¬
de ĩuenientes om̃s. sed ꝑuaria
tempora. Taxauere autem inpri¬
mis qui priores inuenti sũt ꝓpt̾
quod nec ip̃i dauid mordine iace¬
re om̃s. Deuide autẽ & filiorum
chore. & asaph. & salomonis et
moysi. cethan. ꝙ heman. ꝙ idit¬
hun. & iterum ip̃uis daiud inue¬
nies mixtum in libro taxatos.
non scdm quib dicti sunt tem¬
poribus sed quib inuenti. Hine
eciam prouenit. ut qui tempori¬
uissimi primi inuenti reciperẽ¬
tur primi. Et qui temporibus e¬
rant primi post ea muenti scd̾o
ordinarentur loco. id ip̃m aũt:
iuenies factum inpropħis. Li¬
bri psalmoꝵ hoc est diuisio ip̃o¬
rum sicut cet̾a scribentũ dili¬
gentissima exempla pͥorũ. et
ip̃m hebraicum continent ꝑsor¬
ne. Quorum sunt psalmi sine
inscripcione .xuii. supͣscripti .c.¬
xxx.iii. Supra scripturam di¬

Expanded text:
almorum, deciderunt, oblivioni longis almorum, deciderunt, oblivioni longis circa congregationem eorum, festinasse cum caeteris et librum Psalmorum coadunasse, non liquido invenientes omnes, sed per varia tempora. Taxavere autem imprimis qui priores inventi sunt, propter quod nec ipsi ut David in ordine jacere omnes. Deinde autem et filiorum Core, et Asaph, et Salomonis, et Moysi, et Ethan, et Heman, et Idithum, et iterum ipsius David inveniens mixtim in libro taxatos, non secundum quibus dicti sunt temporibus, sed quibus inventi. Hinc etiam provenit, ut qui temporivissimi primi inventi, reciperentur primi: et qui temporibus erant primi, postea inventi, secundo ordinarentur loco. Idipsum autem invenies factum et in prophetis. Libri Psalmorum haec est divisio ipsorum, sicut certa scribentum diligentissima exempla priorum, et ipsum Hebraicum continent. Personae quorum sunt psalmi sine inscriptione XVII; supra scripti CXXXIII; supra scriptorum di
Abbreviated transcription (Latin):
adiectionem descripti sunt om̃s. eł
oiuse quidem quidam cõuincti qͥ¬
dam autem diuisi. Qua propter
pͥmus ꝙ scd̃s comuncti sunt iuxtͣ
hebreũ. o iterũ septuagesimus
septimus cõninctus est apudnos.
Anhebreo autem: partiti sirat mou¬
mi pͥmi finem. Tercius uero quam
bonus est isrł deus: usq ad octogesi¬
mi octaui. Quartum autem dñe
refugium factus es nobis usq ad
centesimi quunti. Quintum uero
confitemini dño usq ad nouissi¬
mumi. Obseruandum audem: qui¬
a non scd̃m hẏstorie se temporum
psalmoꝵ compositus. sic ordo com
declarat. Multa enim ỹdoloy cult¬
ura obtinens uideorum gentẽ obli¬
uionem infecerat. pat̾narũ scrip¬
turarum ut nec poreret liber mo¬
y̾si legis. neq memoria patrum ꝓi¬
etatis salua haberetur apud eos
Sicgͦ & propħas int̾fecerunt re¬
darguciones illorum impietates
co horũ causa pͥmum assyriorum
traditi sunt captiuitati. Nichil gͦ
muabile subhiuus modi cõstitũ¬
cione & que mlata sunt libro ps¬

Expanded text:
adjectionem descripti sunt omnes, et diverse quidem: quidam conjuncti, quidam autem divisi. Quapropter primus et secundus conjuncti sunt juxta Hebraeum, et iterum septuagesimus septimus conjunctus est apud nos: in Hebraeo autem partiti sunt in dumi primi finem. Tertius vero est: Quam bonus Israel Deus, usque ad octogesimi octavi. Quartus autem, Domine, refugium factus est nobis, usque ad centesimi quinti. Quintus vero: Confitemini Domino, usque ad novissimum. Observandum autem, quia non secundum historiae, seu temporum, psalmorum compositus sit ordo. Comdeclarat. Multa enim idolorum cultura obtinens Judaeorum gentem, oblivionem infecerat paternarum Scripturarum, ut nec pareret liber Mosaicae legis, neque memoria patrum pietatis salva haberetur apud eos. Sic ergo et prophetas interfecerunt redarguentes illorum impietates, et horum causa primum Assyriorum traditi sunt captivitati. Nihil igitur mirabile sub hujusmodi constitutione, et quae illata sunt libro Ps
Abbreviated transcription (Latin):
& misericors dñs. Escam dedit
timentibus se. menior erit in
tudinem oꝑum suorum annũd¬
auit populo suo. ut det illis
hereditatem gencium. O pu
manuum eius ueritas & iudi¬

Expanded text:
m dedit timentibus se. Memor erit in tutem operum suorum annuntiabit populo suo. Ut det illis haereditatem gentium: opera manuum ejus, veritas et judi
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgam fortitudinis tue emte¬
tet dñs ex syon: dommare in
medio municorum tuorum.
Populi tui urdices erunt in
die fortitudinis tue in monti
orietur tibi. ros ad olescencie
tue. Intabit̾ dñs ꝙ non pe¬
iitebit tu es sacerdos met̾ml¬

Expanded text:
um fortitudinis tuae emittet Dominus ex Sion: dominare in medio inimicorum tuorum. Populi tui spontanei erunt in die fortitudinis tuae: in montorietur tibi ros adolescentiae tuae. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
cors ciustus. Sonus uir cle¬
mens et feuerans. dispensa¬
hie uerba sua iniudicio
Quia met̾num nõ comone¬
bitur iniemoria sempit̾¬
na ecit iustus. Obanditu
malo non truebir. ꝑacum
cor euis confidens mnduo.
urinum cor eius nͥ timebte
aspiciat in hostib sus D is¬
psce dedit pauꝑib iusticia eiꝰ
pmanet met̾ium cornu eiꝰ
eraltabitur ingloria. ¶ in¬
puis iudebit & irascetur.
dentibus suis frendet & ta¬
bescet desideriorum impio

Expanded text:
post V uersus: Bonus uir clemens et faenerans, dispensabit uerba sua in iudicio: quia in aeternum non commouebitur. in memoria sempiterna erit iustus: ab auditu malo non timebit. paratum cor eius confidens in domino: firmum cor eius non timebit, spiciat in hostibus suis. dispersit, dedit pauperibus: iustitia eius permanet in aeternum, cornu eius exaltabitur in gloria. impius uidebit et irascetur, dentibus suis frendet et tabescet: desiderium impio
Abbreviated transcription (Latin):
uisio ipsi dauid: lxxi. filius cho¬
re.xii. Asapł. xii. Etan: & eman
c moysi & salomonis .ii. sine no¬
mine .xuii. Alleluatici .xuii.
ꝓtorcularibus .iii. Graduum
.xu. Sunt autem sine noĩe qͣnti
suꝑ̃scripciones quidem habent
nontamen significant ciuꝰ sint
xuii. simul. cl. Non sic suscipi¬
at quisquam om̃s suit dauid
psalmi. s & aliorum propħarũ
adpsallendum prophancium.
Propt̾ quod hec omnis scriptura
qui apud hebreos psalteru noĩe
ip̃ius dauid supra scribitur. sed
induudue liber psalmoꝵ nomi¬
natur sicut dicebant quidam
quia erametro scciptum est :¬

Expanded text:
visio, ipsi David LXXII; filiis Covisio, ipsi David LXXII; filiis Core XI; Asaph XII; Ethan I; Eman I; et Moysi I; Salomonis II; sine nomine XVII; Alleluiatici XVII; pro torcularibus III; Graduum XV; sunt autem sine nomine, quanti superscriptiones quidem habent, non tamen significant cujus sint, XVII, simul CL. Non sic suscipiat quis quia omnes sint David psalmi, sed et aliorum prophetarum ad psallendum prophetantium, propter quod haec omnis Scriptura quae apud Hebraeos Psalterii nomine, non ipsius David supra scribitur, sed individue liber Psalmorum nominatur. Sicut dicebat quidam quia hexametro scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
almoꝵ deciderũt obluuoni longis
circa congregacionem eoꝵ festin¬
sisse cum ceteris & librum psal¬
morum coadunasse. non liqui¬
de ĩuenientes om̃s. sed ꝑuaria
tempora. Taxauere autem inpri¬
mis qui priores inuenti sũt ꝓpt̾
quod nec ip̃i dauid mordine iace¬
re om̃s. Deiide autẽ & filiorum
chore. & asaph. & salomonis et
moysi. o ethan. & heman. ꝙ idit¬
hun. & iterum ip̃ius dauid inue¬
mes nxtum in libro taxatos.
non scd̃m quib dicti sunt tem¬
poribus sed quib inuenti. Hinc
eciam prouenit. ut qui tempori¬
uissimi primi inuenti recipetẽ¬
tur primi. Et qui temporibus e¬
rant primi post ea inuenti scd̃o
ordinarentur loco. idip̃m aũt:
iuenies factum inpropħis. Li¬
bri psalmoꝵ hoc est diuisio ip̃o¬
rum sicut cet̾a scribentũ dili¬
gentissima exempla pͥorũ. et
ip̃m hebraicum continent ꝑsor¬
ne. Quorum sunt psalmi smẽ
inscripcione.xuii. supͣscripti .C.¬
xxx.iii. Supra scripturam di¬

Expanded text:
almorum, deciderunt, oblivioni longis almorum, deciderunt, oblivioni longis circa congregationem eorum, festinasse cum caeteris et librum Psalmorum coadunasse, non liquido invenientes omnes, sed per varia tempora. Taxavere autem imprimis qui priores inventi sunt, propter quod nec ipsi ut David in ordine jacere omnes. Deinde autem et filiorum Core, et Asaph, et Salomonis, et Moysi, et Ethan, et Heman, et Idithum, et iterum ipsius David inveniens mixtim in libro taxatos, non secundum quibus dicti sunt temporibus, sed quibus inventi. Hinc etiam provenit, ut qui temporivissimi primi inventi, reciperentur primi: et qui temporibus erant primi, postea inventi, secundo ordinarentur loco. Idipsum autem invenies factum et in prophetis. Libri Psalmorum haec est divisio ipsorum, sicut certa scribentum diligentissima exempla priorum, et ipsum Hebraicum continent. Personae quorum sunt psalmi sine inscriptione XVII; supra scripti CXXXIII; supra scriptorum di