comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metauo s̾u̾it acrua ⁊ ignis
⁊ t̾ra ut faciant inde tid̾
nolinit.. S quantum si Qͣ¬
int᷑. Nec sane t̾atores illi
mali angeli dicendi sunt
qr per illos magi resist¬
entes famulo di ranas ⁊
s̾pentes fecerunt. Non
em̃ eas ip̃i c̾auerunt. Oĩ ẜu¬
um gunpe rerum ciues
tur occulta quedam se¬
mina in istis corꝑeis mũ¬
di huiꝰ elem̃tis latent. Ali¬
a sũt enĩ ħ iam conspi¬
cua oculis nr̃is erfrutti¬
b ⁊ animantib. Alia uo¬
I illa occulta istorum semi.¬
ũ semña. unde iubente
c̾atore ꝓdurit atrua pͥma
nataliͣa ⁊ uoiatilia. t̾ra
mĩa ⁊ prima sui gnis aĩ¬
malia. Neq em̃ tunc ĩ
huiꝰ cemodi fetus ita pro
octasiones quib enip̃nãt
Ot sp̃es suas ꝑagant. Ec̾ce
em̃ breuissimus surculus
semenest. Nam ꝯuenienter
mandatͦ t̾re arborem facit.
Hmꝰ aut̃ surtuli sbtilins
semẽ aliquod eiuidemge¬
m̾s granũ est. ⁊ hoc usq
lis uide̾ neq̃amus rõne
talis aliqua uis eẽt ĩ istis
elementis non plerumq

Expanded text:
o seruit aqua et ignis et terra, ut faciant inde quod uolunt; sed quantum sinitur. nec sane creatores illi mali angeli dicendi sunt, quia per illos magi resistentes famulo dei ranas et serpentes fecerunt; non enim eas ipsi creauerunt. omnium quippe rerum, quae tur, occulta quaedam semina in istis corporeis mundi huius elementis latent. alia sunt enim haec iam et conspicua oculis nostris ex fructibus et animantibus.. alia uero illa occulta istorum seminum semina, unde iubente creatore produxit aqua prima natatilia et uolatilia, terra mina et prima sui generis animalia. neque enim tunc in huiusce modi fetus ita prodoccasiones, quibus erumpant et species suas peragant. ecce enim breuissimus surculus semen est; nam conuenienter mandatus terrae arborem facit. huius autem surculi subtilius semen aliquod eiusdem generis granum est et huc usque lis uidere nequeamus, ratione talis aliqua uis esset in istis elementis, non plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
agitis artib euocatos creato¬
res finsse ranaꝵ att sp̾entiũ.
Sic̃ nõ possumdit̾e homiẽs ma.¬
los segetis eẽ creatores qmͣ ꝑ¬
nec iacob c̾ator coloꝵ inpecco¬
rib fuit qr cibibentib inꝯcep¬
tu m̃rib uarias urgas ciuas
m̃tuerentur apposint. S nͨ
ipẽ petudes c̾atrices fn̾t
uarietatis ꝓlis sue. Q ĩ he-¬
serat anime illaꝵ discosor.

Expanded text:
agicis artibus euocatos creatores fuisse ranarum atque serpentium, sicut non possum dicere homines malos segetis esse creatores, quam pnec Jacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus variatas virgas quas intuerentur apposuit . Sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt varietatis prolis suae, quia inhaeserat animae illarum discolor
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonis similit̾ serpentes
fec̾unt ⁊ alia similia: S illd̾
amplius est at mirandum
quomodo magnoꝵ illa poͣ
qiue serpentes face̾ potuit.
uͥ ad mustas munitissimas
uentum est omĩo defecit. sci¬
nnphes em̃ mintule sut̃ bre¬
uissime quat̾cia plaga su¬
Ibi c̾te deficientes magidix̾ut̃
digitus dei ẽ hit. Unde intel¬
ligi deaͦ noc ipõs truidem trans z¬
gresseres angelos et aerias
potestates in unam mam
caligniem tanqͣm in suige¬
nͥis carc̾em ab illius ibsimis
ethere puritatis hĩtacõne
detrusas: ꝑ quas magice
arces pꝰsunt crucquid pos¬
sũt ualere alicund. isida¬
ta desuꝑ potestate. Dat̃
antem. uel ad fallendos.
fauaces sicut in egypcõs
⁊ in ipõs ⁊̾ magos data est.
Ut in eoꝵ spñũ seducõne
uidentur amirandi. acͥ¬
bus fiedant adri u̾itate
dampnͣdi. bel ad ammo¬
ꝓbandam manifestan
miracuioꝵ potentia iob
cuncta q̃ h̾ebat amisit. ⁊
el filios ⁊ apmͣ corꝑis sani¬
tatem. Qinicquidange.¬
li tmͣgressores mali faci¬

Expanded text:
serpentes fecerunt et alia similia. sed illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga suibi certe deficiDigitus Dei est hoc . Unde intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos et aereas potestates, in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid, nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione uiderentur admirandi a quibus fiebant a dei ueritate damnandi; uel ad moprobandam manifestandmiraculorum potentia Iob cuncta quaeet filios, et ipsam corporis sanitatem. » Quidquid angeli transgressores mali faci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ illud agimꝰ ꝙ itẽ dic̃ id̾ apꝰ¬
adam mortales fuimꝰ.ẜm. xͦ
⁊ spe recta firmaq teneamꝰ.
sic eĩ nunc eandem ymagm̃e
portare possuꝰ nõ dum ĩ usi¬

Expanded text:
 illud agimus quod item dicit ApoAdam mortales fuimus, secunet spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
siñ qͣlitates dei una boni¬
tas. alia iusticia: Nõ utiq
s q̃ insticia ip̃a bonitas:
⁊ q̃ bonitas ip̃a bĩtudo. In coͣr¬
lis aut̃ uł ĩ corporeus.ideo

Expanded text:
sint qualitates Dei ·, una, bonitas; alia, iustitia? Non utique: sed quae justitia, ipsa bonitas; et quae bonitas, ipsa beatitudo. Incorporalis autem vel incorporeus ideo
Abbreviated transcription (Latin):
remanisse aliquid mul
lcco: ad ꝙ uidend̾ recurm
aspectus. Nũquid q ym
go rei corlis iam tͥnsacterat
p̾t̾ite remanet ĩ memoriasi
uingatur ed̃ tͥnitas cẽdi¬
cenda ẽ: que fu̾at qñsp̃¬

Expanded text:
remansisse aliquid in ullo loco, ad quod videndum recurrat aspectus: numquid quia imago rei corporalis jam transactae atque praeteritae remanet in memoria, jungatur, eadem trinitas esse dicenda est, quae fuerat q
Abbreviated transcription (Latin):
format᷑.. S qui hoc dicitñ
disc̾nit aliꝗm nunc ẽẽ tͥ¬
nitatẽ. qñ ꝑ sentẽ fidem te¬
nemꝰ. uidemꝰ. amamꝰ. in
nob̾ aliam tunc fut᷑am:
qñ ñõ ipaͣm. s eius uelud
ẏmagiaꝵ uestigiũ in me¬
moria reꝯditum recorda¬

Expanded text:
formatur. Sed qui hoc dicit, non discernit aliam nunc esse trinitatem, quando praesentem fidem tenemus, videmus, amamus in nobis; aliam tunc futuram, quando non ipsam, sed ejus velut imaginarium vestigium in memoria reconditum, recorda
Abbreviated transcription (Latin):
utiq: s ꝓͥsus alia. Namy
p̾sentis coris hanrymagi
p̾t̾iti. Sic⁊ in hacre de qͣ min
hibend̾ illd̾ exemplum:
que nunc ina ĩo nr̃o ẽ: u¬

Expanded text:
utique, sed prorsus alia: nam ppraesentis corporis; hanc, imago praeteriti. Sic et in hac re, de qua nunc adhibendum illud exemplum, fides quae nunc in animo nostro
Abbreviated transcription (Latin):
enda est ꝙͣ dici oporteat yma¬
ginẽd̾iian adhuc utr̃ita
seres hãt aliꝙͣto diligẽtiꝰ.
atq abstrusius ꝑscrutabi¬
mur: Sici eĩ pt̃ nõ ꝑ ire istã
tͥnitutẽ. ⁊̃ cũ fides ip̃a tnͣsie¬
rit. qr sic̃ nũc eant ⁊ meno

Expanded text:
enda est quam dici oporteat imaginem Dei. 5. An adhuc utrum ita se res habeat, aliquanto diligentius atque abstrusius perscrutabimur? Dici enim potest, non perire istam trinitatem, etiam cum fides ipsa transierit: quia sicut nunc e
Abbreviated transcription (Latin):
.q. proles est eiꝰ quã memori¬
a tenet. Oz n illa uera parẽs
n ista uemi parent proles ẽ.
acies quippe aĩ que format᷑
ex memoria: cũ recordando
auquid cogitamꝰ nõ ex ca spẽ
ꝓcedit qu̾am meminins
uisam: qũ quidẽ eorũ iueni¬
nisse nõ possenuis nisi uidisse¬
mꝰ aties aut̃ aĩ que remiuis

Expanded text:
 proles est ejus quam memoria tenet. Sed neque illa vera parens, neque ista vera proles est. Acies quippe animi quae formatur ex memoria cum recordando aliquid cogitamus, non ex ea specie procedit quam meminimus visam; quandoquidem eorum meminisse non possemus, nisi vidissemus: acies autem animi quae reminis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m tpt̃ aliquid recordi
cordatꝰ eẽm quid heri co¬
im recordari uelle nõ seꝰ
uñ intelligi pt̃ noluna
reniniscendi ab hus quidẽ rebus:
u memoria ꝯtinẽt᷑ proced̾e
Adsunttꝰ aꝵ eis aue inde ꝑ recoꝵ¬
datonẽ cͥuedo exprimũt i. ex
doulatõne rei cuidã auã recor¬
dati sinmnus. ⁊ uisiouis que nĩ
scã est ĩ acis cogitantis cũ re¬
cordati sumꝰ. ipã que utrũz
copulat uolũtas requirit et

Expanded text:
ipsum tempus aliquid recordatrecordatus essem, quid heri coenaverim, recordari velle non possem. Unde intelligi potest, voluntatem reminiscendi ab iis quidem rebus quae memoria continentur procedere, adjunctis simul eis quae inde per recordationem cernendo exprcopulatione rei cujusdam quam recordati sumus, et visionis quae inde facta est in acie cogitantis cum recordati sumus. Sed ipsa quae utrumque copulat voluntas, requirit et
Abbreviated transcription (Latin):
nitace carne suscepta ñi
carnẽ dĩuita te mutata.
Caruẽ porro hus hic hoĩs
de bemꝰ acriꝑe aꝑte totũ
sig nificante locucõne sicis
ñ iustificabitur oĩe crro

Expanded text:
nitate carne suscepta, non in carnem divinitate mutata. Carnem porro hic hominem debemus accipere, a parte totum significante locutione: sicut non justificabitur omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃e i hic omino gͣndit̾ ⁊
Quit emĩ natura humana
in hõine xp̃o m̾uit ut in
unitatem ꝑ sone uniti filii
p̾cesserũt qub m̾etur iste
cum deo: Numqiid ant̃a
Nempe ereo quo ẽẽ homo
cepit nõ aliud cepit eẽ ho¬
mo qͣm dei filius: ⁊ hoc
illo suscepto caro fcm̃ est
utici deus ut q̃madmod̾
est una ꝑsona quilib hͦ
humaũ tanta gła in illis
p̾cedentib mitis sm̃ dubi
tacõe gͣtuita nisi qr mag¬
na hic ⁊ sola dei gtͣia fide¬
lit̾ et sobrie cõsid̾antib eui¬
dent̾ ostenditur. Ut in¬
tlligant homines ꝑ eand̾
graciam se iustificari a
pectatis̃ pez quam fcm̃ẽ
ut homo xpũs nllm̃ poss
here ꝑcc̃m: sic ⁊ eiꝰ matrẽ
angelus salutauit qͣndo
ei fut᷑um nũtiauit hunc
partum. aue inciuid gĩa
plena. et paulo post⁊ĩ¬
uenisti ait gr̃am aput
dominũ. et hec qiuidem
gr̃a plena et in uenisle Ap̾
dm̃ gr̃a dei dicitur. Ut dm̃
sui immo dñi om̃i mat̾ eẽt

Expanded text:
 Hic omnino granditer et Quid enim natura humana in homine Christo meruit, ut in unitatem personae unici Filii praecesserunt, quibus mereretur iste cum Deo? Nunquid antea Nempe ex quo esse homo coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius, et hoc illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona quilibet hohumanae tanta gloria, nullis praecedentibus meritis, sine dubitatione gratuita, nisi quia magna hic et sola Dei gratia fideliter et sobrie considerantibus evidenter ostenditur, ut intelligant homines per eamdem gratiam se justificari a peccatis, per quam factum est ut homo Christus nullum posset habere peccatum. Sic et ejus matrem angelus salutavit, quando ei futurum nuntiavit hunc partum: Ave, inquit, gratia plena. Et paulo post: Invenisti, ait, gratiam apud Deum . Et haec quidem gratia plena, et invenisse apud Deum gratiam dicitur, ut Domini sui, imo Domini omnium mater esset.
Abbreviated transcription (Latin):
at m̾itum cui tanꝙͣ debitum
seddat᷑ p̾miũ bñ oꝑandi: ⁊p̃a
liber tas audiat eundei grẽ
p̾conẽ dicentem dẽ. enĩ est
qui oꝑatur in nob̾ ⁊ uelle ⁊
opari ꝓbona uolũtate et aͦ¬

Expanded text:
at meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium, bene operandi ipsa libertas; audiat eumdem gratiae praeconem dicentem, Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Et a
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓ corlib reb quas cꝯͬꝑeo
foris poĩtas attingimꝰ sensu
hitꝰ corꝑũ similitudines ħ̾emꝰ
imp̃ssas memorie ex quib co¬
gitacio formaret᷑. ttia uolũ¬
tate utrũq uigẽte. sic̾ for¬
mabat᷑ foris aties oculoꝵ. ꝙͣ
uolũtas utrũq iusio fieret
adhibebat rei iusibili utrũ¬
q iugebat ⁊ illic ip̃a se ad¬
mouẽs t̾ciã. s nõ est hoc co¬
artãd̾ ĩ hũt librũ. ut ĩ eo
qui se̾. si deus adiuu̾it ꝯ¬
nemẽt̾ possit ĩquiri. ⁊ ꝙ ĩuẽ¬

Expanded text:
oralibus rebus quas corporeo foris positas attingimus sensu, intus corporum similitudines haberemus impressas memoriae, ex quibus cogitatio formaretur, tertia voluntate utrumque jungente: sicut formabatur foris acies oculorum, quam voluntas, ut visio fieret, adhibebat rei visibili, et utrumque jungebat, etiam illic ipsa se admovens tertiam. Sed non est hoc coarctandum in hunc librum, ut in eo qui sequitur, si Deus adjuverit, convenienter possit inquiri, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
ins ordinẽ dcm̃ est diliges
gͦ in crepass eos qd̾ forinse¬
cus selanabant intꝰ autẽ
rapnia ⁊ inquitate pleni
erant admonens cqmͣdamele moꝰ
qmͣ sibi homo d primitus
tã inquit ꝙ suꝑest Date ele¬
mosuani et ecce omĩa mũ¬
da sũt uobis Beiude ut ostẽ
deret quid admonuiss ⁊ qͥd
ipi facere non curarent ue
illun putarent eoꝵ elemosi¬
nas ignorare. S ueuobis in¬
ego quid̃ cõmonni uo elem¬
osinam dandam ꝑqmͣ nobis

Expanded text:
is ordinem dictum est, Diliges ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus tamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde uderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed « Vae vobis, inEgo quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
pccores eemꝰ xp̃t ꝓ nob̾ mor¬
tuus est ut ⁊ nos u̾aciter
de nr̃a miseria indicantes ⁊
d̾m caritate qͣ donanit ip̃e
diligentes pie yecteq ui¬
tem di cum pharisei p̾t̾irẽt:
sinas quas faciebãt ⁊̃ qͥ cũ¬
qi minutifsima fructuũ su

Expanded text:
nobis mortuus est : » ut et veraciter de nostra miseria judicantes, et in Dei charitate qua donavit ipse se diligentes, pie recteque vitem Dei cum Pharisaei praeterirent, synas quas faciebant, etiam quaeque minutissima fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
bis qr decunatis ũitam rutã
⁊ oiẽ olus has .ii. noui ele¬
uos admonuisse arbitrenñ
S p̾t̾itis iudiciũ ⁊ caritate
d̾i qua el emosma possitis ab
om̃i inquinam̃to int̾iora m̃¬
dare. ut uobis munda eẽnt
que intus sunt ⁊ que foris
sũt munda erunt Set neis¬
tas elemosinas q̃ fiñt defr¬
uctib terre respuisse nde̾t᷑e¬
omittere .i. elenosinas frn¬
ctuũ t̾renoꝵ Non gͦ se
fallant qui ꝑelemosmas ꝙͣ¬
lib largissimas frnttuism
uitatem se emere existirãt¬
gicõꝵ nequicia ꝑ mauendi.

Expanded text:
bis, qui decimatis mentam, et rutam, et omne olus: has enim novi elevos admonuisse arbitremini; et praeteritis judicium et charitatem Dei, qua eleemosyna possitis ab omni inquinamento interiore mundari, ut vobis munda essentquae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt: » sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae, respuisse videreomittere, id est, eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum nitatem se emere existimantgitiorum nequitia permanendi.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa eoꝵ que hystorica lectõne
didicimꝰ nescimꝰ que cotidie
undecũq nũciant᷑ ⁊ iudicis
ꝯsonis ꝯtestantib q firrmãt
pꝰtremo nescimꝰ inqͥb loc

Expanded text:
a eorum, quae historica lectione didicimus; nescimus quae quotidie undecumque nuntiantur, et indiciis consonis contestantibusque firmantur; postremo nescimus in quibus loc
Abbreviated transcription (Latin):
garrierũt ꝯͣ cor ͥ ᷤᷤ sensus. aĩ aut̃
qͣsdam firmissimas ꝑse ip̃m ꝑ.¬
qd̃ dixi. scio me iuũe neqͣqmͣ
indiibium uocare ꝑ otunt. S
absit a nob̾ ut ea que ꝑ sentꝰ
coͥ r deͥdiscimꝰ u̾a eẽ dubitemus.
ꝑ eos qͥppe didicimꝰ celũ ⁊ t̾rã
⁊ ea que ineis nota st̃ nobis.
qnͣtũ ille qui ⁊ nos ⁊ ip̃a ꝯdidͤ
innotesc̾e nob̃ uoluit absit
⁊ ut scire nos negemꝰ q̃ testĩo
didicimꝰ alioꝵ. alioqͥn em ei
nescimꝰ oceanũ. nescimꝰ ẽẽ tus
atq urbes qͣs cełeb̾ima fami¬

Expanded text:
garrierunt contra corporis sensus; animi autem quasdam firmissimas per se ipsum pequod dixi, Scio me vivere, nequaquam in dubium vocare potuerunt. Sed absit a nobis ut ea quae per sensus corporis didicimus, vera esse dubitemus: per eos quippe didicimus coelum et terram, et ea qui in eis nota sunt nobis, quantum ille qui et nos et ipsa condidit, innotescere nobis voluit. Absit etiam ut scire nos negemus, quae testimonio didicimus aliorum: alioquin esse nescimus Oceanum; nescimus esse terras atque urbes, quas celeb
Abbreviated transcription (Latin):
dicat errare nolo nõne siue
erret siue nõ ert. errare tñ
eum nolle umi er̃. Qͥs est qͥ
huic nõ pudentissime ditat for¬
sitan falleris. cũ ꝓfc̃o uͥt̃q fal¬
lat᷑ fallisse tñ se nolle nõ fallit̾.
Et si hoc scire se dicat addit ꝙ¬

Expanded text:
ne sive erret sive non erret, errare tamen eum nolle verum erit? Quis est qui huic non impudentissime dicat, Forsitan falleris? cum profecto ubicumque fallatur, falli se tamen nolle non fallitur. Et si hoc scire se dicat, addit
Abbreviated transcription (Latin):
cacis originalib qui nasci¬
cur implicetur.. Ut tan¬
to peius quanto postius
quisq nascatur. An pp̃¬
ea deus int̾ciam ⁊ qͣrtam
regionem de pͤcatis ꝑentũ
uia iram suam qͣntũ ad ꝓ¬
gen̾atoꝵ culpas nõ exten¬
dit ult̾iꝰ mod̾acõne mansu¬
edtudinis sue/ ne ilłi quib
rege n̾acõnis gͣcia nõ con¬
ẜtur nimia sartina ĩnpã
m̾entur: si cogerenturab

Expanded text:
ctis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto pejus, quanto posterius quisque nascatur. An propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum uia iram suam, quantum ad progeneratorum culpas, non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa emerentur, si cogerentur ab
Abbreviated transcription (Latin):
no quid̾ in om̃es hõines
retur in nesecitate moris
hũana natura Reperi¬
initur sic̃ supͣ disserunns
plura peccata ⁊ alia ꝑen¬
cum que si nõ ita possĩt
mutare naturam reati¬
tñ obligant filios. ms̃¬
uemat. S̾et de p̾catis alax¬

Expanded text:
 in omnes homines tur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata et alia parentum; quae si non ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, veniat . Sed de peccatis al
Abbreviated transcription (Latin):
acͥbam ⁊ dentes filioꝵ ob¬
citur ut soluatur in eot
quid pctĩ est cũ quo nati
Nam pcc̃a q̃ male agena
postea ꝯmtitntur possit
penitendo sanari sicut ⁊̃ post
baptistuũ fi uidenus. At
ꝑ hoc non ẽ instituta reg¬
neratio: nisi quia uitio¬
sa est gn̾acio usque acoit
⁊̃ delegitimo matrimono
ꝓc̾atus ditat  Ininquia¬
tib cõceptus sum. ⁊ mpͦ¬

Expanded text:
acerbam, et dentes filiorum obcitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post Baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat, In iniquitatibus conceptus sum, e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fit Nã utiq si ĩ corꝑis uolup¬
tite ẽ ille b̾atꝰ qui fruit᷑ corͥᷤᷤ
uoluptate. Si ĩ uͥtute aĩ: ille
qui hac fruit᷑. Si ĩutͣq ille
qui fruit᷑ irgaq . Cũ iͣq aliꝰ
dicit b̾ẽ uiu̾e ẽ uoluꝑtate
ambo: nesciuit q̃ sit b̾a uita
aut ñ ambo sciũt: Q uõ g ͦ
ambo amãt eã. si nemo pt̾
amare ꝙ nescit. an forte flm

Expanded text:
 sit. Nam utique si in corporis voluptate est, ille beatus est qui fruitur corporis voluptate: si in virtute animi, ille qui hac fruitur: si in utraque, ille qui fruitur utraque. Cum itaque alius dicit, Beate vivere est voluptate ambo nesciunt quae sit beata vita, aut non ambo sciunt? Quomodo ergo ambo amant eam, si nemo potest amare quod nescit? An fo
Abbreviated transcription (Latin):
cademitis oĩa dubia sint. Ati¬
demicus cot̾ro dubitauit᷑ q
abaliqua re t̾ta de qua uł¬
lus abig̾et simĩe fue dispu¬
tacionis ex ordiũ. bĩcte ĩ qͥt¬

Expanded text:
cademicis omnia dubia sint Academicus ille Cicero dubitavit, qui ab aliqua re certa, de qua nullus ambigeret, sumere suae disputationis exordium, Beati
Abbreviated transcription (Latin):
rens dix̃ ad illos. Quid cogita¬
tie in cordib urĩas: Qruale est
in libro sapĩe dix̾unt cegitãtes
talehic est cogitaunt dicentes.
et illic enim ⁊ hic ostenditur
ĩtra seatq in corde suo dicere id
cogitando ẽẽ dic̾e. Dixunt qͥp¬
peintra se et dictum est eis qͣd
tegitatis. Et deillo diuite cuiꝰ
ube fructus agerattulit. ait
ñ dñs. Et cogitabat intͣse di¬

Expanded text:
ens dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris ? Quale est in libro Sapientiae, Dixerunt cogitantes; tale hic est, Cogitaverunt dicentes. Et illic enim et hic ostenditur, intra se atque in corde suo dicere, id est, cogitando dicere. Dixerunt quippe intra se, et dictum est eis, Quid cogitatis? Et de illo divite cujus uberes fructus ager attulit, ait ipse Dominus, Et cogitabat intra se, di
Abbreviated transcription (Latin):
uos in quid sine intlłu estis. Nõ¬
ne intlligitis qui omne qd̃ mn
nos intͣt in nentrem uadit ⁊ ĩ se¬
cessum emuittitur. Hic certe a¬
ꝑtissime demõtrauit os corpo¬
ris atin eo ꝙ sequitur os cor
ne lucidius: Nec tñ qr dñis lo¬
cucões cordis ẽẽ cogitões. ⁊deo
non sunt. etiam uisiones exorte
corde denoticie uisionib qñ u̾e
sunt Foris eĩ cum ꝑ corpus
hec fiunt. Aliud est lecucõ. In
sio duo quetam sunt ĩter se
distancia in sensib corporis.
In aĩo aũt non est aliud atq
akud uidere ⁊ audire. Ac ꝑi
hec cum lecucõ foris non ui¬
deatur. S ꝑocius audiat᷑ Lo¬
cucões tñ int̾iores hoc est cogi¬
Wangłium: non auditas. dix¬
unt inquid intra se. hic blas¬
sonet it̾m ⁊ antequam sonoꝵ
eius ymagines cogitat̃t̃e uol¬
uant᷑. Hoc est enĩ qd̾ ad nul-¬
lam ꝑtinet linguam earũ
scilicet que lingue applłant᷑
gentium quarum nr̃a lati¬
na est quisquis in qm hoc in¬
telligere pot̃ etiam pot̃uide¬

Expanded text:
sine intellectu estis? Non intelligitis quia omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in secessum emittitur? Hic certe apertissime demonstravit os corporis. At in eo quod sequitur os cordne lucidius? Nec tamen quia dicimus locutiones cordis esse cogitationes, ideo non sunt etiam visiones exortae de notitiae visionibus, quando verae sunt. Foris enim cum per corpus haec fiunt, aliud est locutio, alisio duo quaedam sunt inter se distantia in sensibus corporis, in animo autem non est aliud atque ahoc cum locutio foris non videatur, sed potius audiatur, locutiones tamen interiores, hoc est, cogivangelium, non auditas: Dixerunt, inquit, intra se, Hic blassonet, verum etiam antequam sonorum ejus imagines cogitatione volvantur: hoc enim est quod ad nullam pertinet linguam, earum scilicet quae linguae appellantur gentium, quarum nostra latina est: quisquis, inquam, hoc intelligere potest, jam potest vide
Abbreviated transcription (Latin):
tlłr. Quale illud est adtħsalo¬
nitenses. Itaq non dormiamus
sicut ⁊ ceteri. s uigilemus ⁊ sõbrii
simus. Nam qui dormiunt n
necte dormiunt. Et qui in ẽbri¬
antͣ nocte in ebriantur. Nos a
qui diei sumus sobrii simus.
Sed hec allegoria non est eig¬
ma. Nisi enim multum tardis
iste sensus in prõptu est. Eing¬
ma est añt ut breuiter explicẽ
obscura allegoria: sicuti est sã
nominauit apostolus. non ĩ
uerbis eam repperit s in fc̃o.
cum exduob filiis abrahee u¬
no deancilla: alto de libera qd̃
non dictum: s etiam factum
fuit duo testamenta intelligẽ¬
da monstrauit. Quod anteꝙͣ
exponeret obscurum fuit. P¬
inde allegoria talis quod est
generale nomen possed speci¬
alit enigina nominan.Si
quia non soli qui eas lras
nesciunt quib discunt᷑ tropi:
querunt quid dix̾it apłs nũc
ĩ eigͣte nos uidere. u̾m ⁊̃ qui

Expanded text:
telligitur, quale illud est ad Thessalotelligitur, quale illud est ad Thessalonicenses: Itaque non dormiamus sicut et caeteri: sed vigilemus, et sobrii simus. Nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt: nos autem qui diei sumus, sobrii simus ? Sed haec allegoria non est aenigma. Nam nisi multum tardis iste sensus in promptu est. Aenigma est autem, ut breviter explicem, obscura allegoria, sicuti est, Sannominavit Apostolus, non in verbis eam reperit, sed in facto, cum e duobus filiis Abrahae, uno de ancilla, altero de libera, quod non dictum, sed etiam factum fuit, duo Testamenta intelligenda monstravit; quod antequam exponeret, obscurum fuit: proinde allegoria talis, quod est generale nomen, posset specialiter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli qui eas litteras nesciunt, quibus discuntur tropi, quaerunt quid dixerit Apostolus, nunc in aenigmate nos videre; verum etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cagnttum ẽ: qui eas litt̾as bus
neseiunt in quib est dectrinac. ix¬
quedam delccucõnum modis
quos greci tropos uccant. eo¬
q greco uecabillo nos etiam
ytimur pro latino. Sicut eĩ
scemata usitacius dñis quam
figinas ata usitacius tropos
q̃ modos Singłoꝵ autem
modorum siue tropͥorum no¬
mina: ut singulis singula re¬
ferantur difficillimum est ⁊
nisolentissimum latine enũ¬
hare. unde quidam int̾ preces
mñ qd̃ ait apłs que sunt in
alegoriam:uolentes grecum
uau̾bulum ponere: circumi lo¬
auendo intpretati sunt dicen¬
is que funt aliud ex aliã signi¬
ficntia. Hmꝰ aũt tropi idẽ al¬
egorae plures funt ep̃es ĩ qui¬
bis est ⁊̃ quod dicitur enignia.
desmicõ aũt ipsiuo nominis
Sualio omnis etiam species cõ¬
esta tur ne cesse esti e phxc
sicut omnis ccruus ammãl.
non omne anial equus est.
Ita omne enigma allegoria ẽ.
non omnis allegoria enigna
est. Quid est ergo allegona
nisi tropus ubi ex alio aliud in¬

Expanded text:
incognitum est qui eas litteras nesciunt, in quibus est doctrina quaedam de locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, eoque graeco vocabulo etiam nos utimur pro latino. Sicut enim schemata usitatius dicimus quam figuras, ita usitatius dicimus tropos quam modos. Singulorum autem modorum sive troporum nomina, ut singula singulis referantur, difficillimum est et insolentissimum latine enuntiare. Unde quidam interpretesd ait Apostolus, Quae sunt in allegoria , nolentes graecum vocabulum ponere, circumloquendo interpretati sunt dicentes, Quae sunt aliud ex alio significantia. Hujus autem tropi, id est allegoriae, plures sunt species, in quibus est etiam quod dicitur aenigma. Definitio autem ipsius nominis generalis, omnes etiam species complectatur necesse est. Ac per hoc sicut omnis equus animal est, non omne animal equus est: ita omne aenigma allegoria est, non omnis allegoria aenigma est. Quid ergo est allegoria, nisi tropus ubi ex alio aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
esse dñs ostendit eum ait. Nõ
qd̾ mnttͣ in. os coiquinat ho¬
minem. s quod ꝓcedit exore¬
seutentia: duo quedam homi¬
ns ora conplexus est. unũ cor¬
poris alt cordis. Nam iti
punde illi hoĩẽm putaunt
inguinon. m̃ os intrat eorpo¬

Expanded text:
ait: Non quod intrat in os coinquinat hominem; sed quod procedit ex oresententia duo quaedam hominis ora complexus est, unum corporis, alterum cordis. Nam utique unde illi hominem putaverant inquinari, in os intrat corpo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum ⁊ u̾bum erat apd̃i
deum.⁊ d̾s erat uerbum.i
Necͣcͣe enim: cum u̾bum lo¬
quimur.⁊. qd̃ scimus lequi¬
mur ex ip̃a sciã qmͣ memori¬
a tenemus nascatur u̾bu
qd̾ eiusmodi sit omninoi
cuiusmodi est illa scĩa de qͣ
nascitur. Formata quippei
cogitacõ ab es re qmͣ scimꝰ
u̾bum est qd̃ in corde dnis
qd̾ nec grecem est nec latin¬
um. nec lingue alicuius
altius. ꝯ cumid opus ẽ
in eoꝵ quib lequinur ꝓfre¬
ficere noticiam: aliquodi
signum quo si gnificetur
assumitur. Et plerumqi
sonus aliqũ est mitꝰ. ille au¬
ribus: ille cculis exhibetur
Ut ꝑ signa corporalia etiã
corꝑis sensibꝰ u̾bum qd m̃te
gerimus in notescat.¶Nam
lĩuere quid est insi qͦdamõ
turis scis huiꝰsm̃e tesmo¬

Expanded text:
bum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Necesse est enim cum verum loquimur, id est, quod scimus loquimur, ex ipsa scientia quam memoria tenemus, nascatur verbum quod ejusmodi sit omnino, cujusmodi est illa scientia de qua nascitur. Formata quippe cogitatio ab ea re quam scimus, verbum est quod in corde dicimus: quod nec graecum est, nec latinum, nec linguae alicujus alterius; sed cum id opus est in eorum quibus loquimur perferre notitiam, aliquod signum quo significetur assumitur. Et plerumque sonus, aliquando etiam nutus, ille auribus, ille oculis exhibetur, ut per signa corporalia etiam corporis sensibus verbum quod mente gerimus innotescat. Nam et innuere quid est, nisi quodam modo turis sanctis hujus sente
Abbreviated transcription (Latin):
tis min̾ub humanis cctal
n molestam extinctõemꝰ. s
quietam uite fore. ant lis
anticͥis plilosophis hil mani¬
mis longeq darissimis pla¬
eut eino aĩos ac diuinos he¬
mns si estimand̾ ẽ qͦ mag̃hii
tignndi cupiditate. ⁊ quo minꝰ
seadmiscuerint. Atq impli¬
hhiis faciliorem ascensum
ueditũ ĩ celũ fore. Deĩde ad¬
denshͣnc ipͣm clausulã repẽ¬
tẽdo. ẜ monẽꝙ finiens: qͣ pp̃¬

Expanded text:
tis muneribus humanis occasum, neque molestam exstinctionem, et quasi quietem vitae fore: aut si, ut antiquis philosophis hisque maximis longeque clarissimis placuit, aeternos animos ac divinos habemus, sic existimandum est, quo magis tigandi cupiditate, et quo minus se admiscuerint atque implihoc his faciliorem ascensum et reditum in coelum fore. Deinde addens hanc ipsam clausulam, repetendoque sermonem finiens: Quap
Abbreviated transcription (Latin):
hiis aitib uiciniꝰ. aut si ex
hac ĩ aliã aut pailo mẽliorẽ
domũ sine mora demigͣre
ĩ hiis studiis nb̾ oĩs oꝑa ⁊
cura ponẽda ẽ.  miror hõi¬
em tanti ĩgenii ꝑfunctis i¬

Expanded text:
his artibus vixerimus, aut si ex hac in aliam haud paulo meliorem domum sine mora demigrare, in his studiis nobis omnis opera et cura ponenda est. Hic miror hominem tanti ingenii, perfunctis
Abbreviated transcription (Latin):
tate minꝰq se adminisceãt.
atq ĩplicent hõm uiciis ⁊ er¬
rorib: ut eis facilior sit reg̾s¬
sus ad dm̃. s iͨ cͤsus qͥ ꝯstitui᷑.
tis ñ sufficitmiẜis .i. oĩb cũ¬

Expanded text:
tate, minusque se admisceant atque implicent hominum vitiis et erroribus, ut eis facilior sit regressus ad Deum. Sed iste cursus qui constituitur tis, non sufficit miseri
Abbreviated transcription (Latin):
distributis ab illo uirib
ac facultatib aliqmͣ oꝑ¬
acõm forinsetus admou̾e.
ut tunc uł tunc sic uł sic
exeat quod c̾atur. Istaqui¬
ꝑe originałr uł primor¬
dialr in quadã textura
eltoꝵ cunta iam cͤata sũt
s acceptis oportunitatib
prodeunt. Nam sic̃ ma¬
tres gͣuide sunt ferib
Sic ip̃e mũdus gͣuidus
ẽ causis nascentiũ. Que
in illo non c̾antur nͥ ab
illa summͣ eeñcia: uͥ nec
oritur nec moritur ali¬
quit. nec incipit ẽẽ. nec
desinit./ Ad hibere autẽ
forinfecus accͤidentes:
cãs que tam̃ ⁊ si nõ sũt

Expanded text:
distributis ab illo viribus et facultatibus aliquam operationem forinsecus admovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic exeat, quod creatur. Ista quippe originaliter ac primordialiter in quadam textura elementorum cuncta jam creata sunt; sed acceptis opportunitatibus prodeunt. Nam sicut matres gravidae sunt fetibus, sic ipse mundus gravidus est causis nascentium: quae in illo non creantur, nisi ab illa summa essentia, ubi nec oritur, nec moritur aliquid, nec incipit esse, nec desinit. Adhibere autem forinsecus accedentes causas, quae tametsi non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
De qiua ꝑ unũ hõmem pe¬
locutus suiss qͣntũ il leps¬
tole sue loco sufficere ui¬
dicauit .De inde sacri bay¬
in nobis uera remisiopͤ¬
catoꝵ et quẽad modũ ĩ il
u̾a resurreccio : sic in nol
uera iustisicacio

Expanded text:
De qua per unum hominem poelocutus fuisset, quantum illi Epistolae suae loco sufficere judicavit, deinde sacri bapin nobis vera remissio peccatorum; et quemadmodum in illo vera resurrectio, ita in nobis vera justificatio
Abbreviated transcription (Latin):
tizatus est/ Sec quodap̾cur¬
enim baptismꝰ ẽ nõ inaqua
in spũ sco ut de illo spñsan¬
cco regeneraretur auisa¬
uis mapm̃ credit: de quo
rp̃t generatus regenera¬
cione nõ eguit. Unde uor
illa patris que suꝑ bapti¬
⁊atũ fc̃a est/ ego hodie ge¬
nui tes Non unũ illius
temporis diemqͦ baptr a¬
cus est. Set inmutabilis
et̾nitatis ostendit ut illũ
hõmem ad uingeniti ꝑso¬

Expanded text:
tizatus est; sed quodam praecurenim baptisma est non in aqua in Spiritu sancto, ut de illo Spiritu sancto regeneraretur quisquis in Christum credit; de quo Christus generatus regeneratione non eguit. Unde vox illa Patris quae super baptizatum facta est: ego hodie genui te, non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed incommutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad unigeniti perso
Abbreviated transcription (Latin):
cizari uoluit a ioħe. non uͤ
eius iniquitatas ulla dilu¬
eretur set ut magna cõm̃¬
darecur huilitas. Ita
quippe inchil in eobaꝑtismꝰ
quod ablueret. sicut mors
nichil qiuod pimiret ĩuenit
ut diabolus u̾itate iͦcitie nõ
uiolentia potestatis obp̃¬

Expanded text:
tizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus, quod ablueret, sicut mors nihil, quod puniret, invenit: ut diabolus veritate justitiae, non violentia potestatis oppr
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ reꝵ ⁊ alienaꝵ ⁊ lam ⁊ se
cepisse utiq nec fuisse uti¬
q sempit̾nũ ⁊ alias atq ali¬
as Nec solum de alus honũb
multa q̃ ad roligionẽ ꝑtinẽt
U̾m ⁊̃ de angłis credimꝰ speᷤ
aut̾ nõ nͥ bonaꝑ reiz est nec
uisi futuraꝵ ⁊ ad enu ꝑti¬
fides ab spe sicut uocabulo:
qua teste insi st̃ illustres ca¬
tholice regule defensores
non deinq ullis argum̃tis
s p̾sũtium reꝵ euidentie
tredisse. Noc est fidem atco¬
modasse. Dicit non ita nrͣ
ab surdus ut rette rep̾hñda¬
tur in u̾bo eiq dicatur .ui¬
dem ꝙͣ diuina esloquia do

Expanded text:
t, et alienarum. Nam et se coepisse, nec fuisse utique sempiternum. Et alios atque alia nec solum de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinentm de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertifides ab spe, sicut vocabulo, qua teste usi sunt illustres catholicae Regulae defensores,non denique ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videtur absurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dicatur, Videm, quam divina eloquia do
Abbreviated transcription (Latin):
eius suscepta. tm̃ bñficii
collatũ ẽ hoĩb. ut ad̾i filio
sempit̾no eod̾ q hoĩs filio ites¬
morf temꝑał ĩ debitã redd̾e¬
t᷑ qͣ eos a sẽpit̾na morte
debita libar. pccã nrã dy¬
aboꝰ tenebat. ⁊ ꝑilla nos u̾¬
to figebat ĩ morte.Dimi¬
sit ea ille qui sua nõ h̾e̾¬
bat. ⁊ ab illo ĩ uu̾to ẽ ꝑ¬
ductꝰ ad mortẽ tanti ualu¬
it sang̾s ille ut nenĩem

Expanded text:
e suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille qui sua non habebat, et ab illo immerito est perductus ad mortem. Tanti valuit sanguis ille, ut neminem
Abbreviated transcription (Latin):
d tenebris ĩuoluti ⁊ oñati corpue
corruptibili qd̃ aggrauat aĩm
łciͦ tand̾ mito ĩ flicto malo isten
peccati uũ taccti uali magtusĩ
ãmouiti se qui debe̾nt aguũ qͥta¬
lit pec̃ta mũdi

Expanded text:
bus tenebris involuti et onerati corpore corruptibili quod aggravat animam . Quo tandem merito inflicto malo isto, nisi peccati? Unde tanti mali magnitudine admoniti, sequi deberent Agnum qui tollit peccatum mundi
Abbreviated transcription (Latin):
se. que ꝑtendit afine
usq ad finem fortit᷑ et
disponit a omia
suauit̾. ⁊ ita cẽ mutabi¬
ie u̾bum dĩ ꝑ quod ftã
sunt omnia. Ut modo
se ꝯtͥhat. modo distendat.
inde dominus Atalibus
cogitacõnibus cordafi¬
delium suorũ Siper
subiectam ut scp̃e dixi¬
mus cͤaturam exiben¬
tur hec omĩa uisibilia
⁊ senfibilia Ad signisi¬
candum in iusibilem
Atq intlłigibilem dm̃
nõ solum prẽm s ⁊ fi¬

Expanded text:
fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ; et ita esse mutabile Verbum Dei, per quod facta sunt omnia , ut modo se contrahat, modo distendat mundet Dominus a talibus cogitationibus corda fidelium suorum: sed per subjectam, ut saepe diximus, creaturam exhibentur haec omnia visibilia et sensibilia, ad significandum invisibilem atque intelligibilem Deum, non solum Patrem, sed et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ea quod descendit᷑ deus
meum inigne. ⁊ aliqñtu¬
umi post aspͤtus inquit
maiestatis. dñi tanqmͣ
ignis ardens suꝑ u̾titẽ
montis coram siliis isrł
Aut siħ ideo ftã sunt. qꝑ
nec p̃r nec filius illit eo
modo p̾sentari pot̾ant
sine spũ suo. quo ipmͣle¬
gem scribi oꝑtebat. dm̃
quidem nõ ꝑ subamsu¬

Expanded text:
um Deus in igne; et aliquanto post, Aspectus, inquit, majestatis Domini tanquam ignis ardens super verticem montis coram filiis Israel. Aut si haec ideo facta sunt, quia nec Pater, nec Filius illic eo modo praesentari poterant sine Spiritu sancto, quo ipsam Legem scribi oportebat: Deum quidem, non per subst
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯñt̾ dicitur ⁊ omnis ppͦ
uidebant uoces ⁊ lampa¬
tem sumantem. ⁊ pau¬
lo post ⁊ stabat inquit
omnis populus alõge
Moyses audem in tuit
in nebulam. ubi erat deꝰ
⁊ dirit dommus admoy
sen quid hinc dicamini ⁊c̾¬
si quod nemo tamuecors
ẽ qui c̾dat fumũ ignem
nubes ⁊ nebulam/ ⁊ siqͣ¬

Expanded text:
nter dicitur: Et omnis populus videbat voces, et lampatem fumantem. Et paulo post: Et stabat, inquit, omnis populus a longe; Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, et dixit Dominus ad Moysen , etc. Quid hinc dicam; nisi quod nemo tam vecors est, qui credat fumum, ignem, nubes, et nebulam, et si
Abbreviated transcription (Latin):
cari nouimus. Et qũi¬
qua ginta dies num̾a.¬
tur Ab occicione agni.⁊
celebracõne pasce usque
addiem quo hec sĩ cepta
sunt in monte sỹna sic̃
post dnĩ passionenab
eius resur cõne quinqͣ¬
ginta dies num̾antur.
ut uenit promissus a

Expanded text:
cari novimus . Et quinquaginta dies numerantur ab occisione agni et celebratione Paschae, usque ad diem quo haec fieri coepta sunt in monte Sina; sicut post Domini passionem ab ejus resurrectione quinquaginta dies numerantur, et venit promissus a
Abbreviated transcription (Latin):
drẽ. Ergo c̾atura suiẽ¬
te t̾atori fãr sunt ilła hõ oĩa¬
ma ⁊ humanis sensib
ꝑ dispensacõne ꝯgrua
p̾lentata. nisi sorte qd̾
in nebulam ubi erat
deus. hoc arbitͣbitur
carnalis cogitacõ appło
quidem nebulam uisã:
in tͣ nebullam u̾o moy¬
ses ocuus arneis indiᷤ¬
se siiũ dĩ qmͣ delirantcᷤ
ħretiti in sua sub̾a uisũ
uolũt. Dane iud̾it eũ
moyses oculis carne.¬
is. Si oculis carneis

Expanded text:
Ergo creatura serviente Creatori facta sunt illa omnia, et humanis sensibus pro dispensatione congrua praesentata: nisi forte, quia in nebulam ubi erat Deus, hoc arbitrabitur carnalis cogitatio, a populo quidem nebulam visam, intra nebulam vero Moysen oculis carneis vidisse Filium Dei, quem delirantes haeretici in sua substantia visum volunt. Sane viderit eum Moyses oculis carneis, si oculis carneis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ opꝰ ec̃t copiosa disputatõe
ad uersus insidias uł errores
hecicoꝵ. Cum enĩ conaretur
hũana inopia loq̃do ꝓfre ao
hom̃i sensus: ꝙ ĩ secretario mẽ¬
tis ꝓcaptu tenet᷑. de dñõ cͦre¬
atore suo siue ꝑ piã fidem
am. timuit dre tres ẽentias:
ne intlłig̾etur insllasũma
equalitate ulladiu̾sitas. Rsꝰ
sabellius qr dix̃ / inb̾esim lap¬
sus ẽ. Certissi me qmppe ⁊ descͥp¬
turis cognos tit᷑: ꝙ pie cretẽdũẽ.
⁊ aspectumentis ĩ dubitata ꝑ¬

Expanded text:
cum opus esset copiosa disputatione adversum insidias vel errores haereticorum? Cum enim conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus, quod in secretario mentis pro captu tenet de Domino Deo creatore suo, sive per piam fidem, am, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursus Sabellius quia dixit, in haeresim lapsus est. Certissime quippe de Scripturis cognoscitur quod pie credendum est, et aspectu mentis indubitata p
Abbreviated transcription (Latin):
tuẽ eiꝰ diffiĩa fatit ũ lausꝰ et
mut᷑: ⁊ olea / autequs /⁊ bos et
camisͣ̃ dicãt᷑ spali noĩe istetres
lauriaut illi tres toues. S ge¬
n̾aliꝑiste tres arbores. ⁊ istat᷑a¬

Expanded text:
e enim differentia facit ut laurus et myrtus et olea, aut equus et bos et canis, non dicantur speciali nomine, istae, tres lauri; aut illi, tres boves: sed generali, et istae, tres arbores; et illa
Abbreviated transcription (Latin):
ficatam scĩam eiꝰ ex me inua¬
luisse. nͨ posse me ad illam. O
tuaĩa mea ubi te ẽẽ sentis uͥ ia¬
ces aut uͥstas. douͤ ab eo qui
ꝓitius fcũs est om̃ib inqui¬
tutib tuis. sanent᷑ om̃s lango¬
tes tui. agnostis te certe ĩ illo
cĩstblo quo samantamis ille
ꝑdurit eum que reꝑit᷑ młtis
alat̾nib inflictis uuln̾ib semi¬
nũ. Et tñ młta u̾a iuidistit ñ
lise ocłit quib unͣr coͣr colorata.
ecħi mei uideant eqͥtatẽ. Nẽpe
gͦ młta u̾a uidisti ca que discre¬
usti ab illa lute qua cibiilente
licente uidisti. atcollite occłos
in pͣm lucẽ ⁊ eos in ea age si po¬
des.^ Sic em̃ uideb qͥd distet na¬
duitas u̾bi d̾i aꝓcessione don

Expanded text:
ficatam scientiam eius ex me inualuisse nec potuisse me ad illam, o tu, anima mea, ubi te esse sentis, ubi iaces aut ubi stas, donec ab eo qui propitius factus est omnibus iniquitatibus tuis sanentur omnes languores tui? agnoscis te certe in illo esse stabulo, quo Samaritanus ille perduxit eum quem repperit multis a latronibus inflictis uulneribus semiuiuum, et tamen multa uera uidisti non his oculis, quibus uidentur corpora colorata, oculi mei uideant aequitatem. nempe ergo multa uera uidisti eaque discreuisti ab illa luce, qua tibi lucente uidisti. attolle oculos ad ipsam lucem et eos in ea fige, si potes. sic enim uidebis quid distet natiuitas uerbi d
Abbreviated transcription (Latin):
q sp̃t nõ amboꝵ qd̾ absit dtũs ẽ
filius. S ad hoc dilucide ꝑspicu¬
eq cernend̾ nõ pͭ ib̃i aciem fig̾e.
scio nõ potes/ u̾m dico inͥ dico ꝙͥ
nõ possim scio. Ip̃a tͥ tñ ostend ͭ
int̾im illa tͥa in quib te sũme
ip̃ius ꝙͣ fixis ocłis ꝯtemplari nõ¬
dum uales ymaginẽ cͥmi᷑ agͦs
uelut ꝑentẽ ac ꝓlẽ t̾cia uoͭ ͤ¬

Expanded text:
s, non amborum, quod absit, dictus est Filius. Sed ad hoc dilucide perspicueque cernendum, non potes ibi aciem figere, scio, non potes; verum dico, mihi dico, quid non possim scio; ipsa tamen tibi ostendit in te tria illa, in quibus tu summae ipsius, quam fixis oculis contemplari nondum valeuelut parentem ac prolem tertia uo
Abbreviated transcription (Latin):
agũt. ⁊ mag̃ ea norunt qͣm
ego noui. cinatinis mitetur
corpꝰ menn ĩ affcũ nolutatis
exaliis exꝑtus sum quid hoꝵ
auctoritatib credam. Nũc
nõ opus ẽ dice̾ ne cogar pro¬
bare. ⁊ fiat ẜmo longior dere
qua nõ ĩdige p̾sens qõ. Itlud¬

Expanded text:
 ea norunt quam ego novi, quatenus mutetur corpus meum in affectu voluntatis ex aliis expertus sum: quid horum auctoritatibus credam, nunc non opus est dicere, ne cogar probare, et fiat sermo longior de re qua non indiget praesens qu
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ sc̃s uisibili spẽ sũ ĩ colũba
sũ ĩigneis linguis appannit
S fateor erced̾e̾ nires intencõ¬
nis mee Utrũ angłi manente
occłtins oꝑantes ad sumant
ex ĩf̾iorib elem̃tis corpulencõ¬
rib quod sͥ coaptatumqiͣ aliꝙͣ
acco modate ad id quod agũts
S quodi hoꝵ sit ad p̾sentem

Expanded text:
sive in columba, sive in igneis linguis apparuit . 5. Sed fateor excedere vires intentionis meae, utrum Angeli manente occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi alaccommodate ad id quod agunt. Sed quodlibet horum sit, ad praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
si ab eis ꝑmutantur. qr
ite nõ ꝑmitcit aquo ilł
est talis nature moduꝰ
qui ⁊ ꝑ angłos suos/ et
illa pler̃q nõ ꝑmittit
que ꝯselsit ut possent
Et ceptis gͥ illis que
uisitasisimo tͣnscursũ
temporũ in rezũ nat᷑e
ordine corꝑali siunt
sicuti sũt ortus occaGus
sid̾um: gen̾atões et
mortes anmialiũ. semi
⁊ gminum in mun̾abileᷤᷤ
diu̾sitates nebule ⁊ mi¬
bes l niues ⁊ pluuieful¬
gura ⁊ tonurua sulmĩa
et gͣndines uenti ⁊ ig¬
neg srigus ⁊ estus. et
omnia tilia exceptis t̃
illis que in edd̾ orome
rara sunti sic̃ deffectus
luminũ ⁊ spẽs inusitate

Expanded text:
si ab eis permittantur; quia ille non permittit, a quo illis est talis naturae modus, qui etiam per angelos suos et illa plerumque non permittit, quae concessit ut possint. 19. Exceptis igitur illis, quae usitatissimo transcursu temporum in rerum naturae ordine corporaliter fiunt, sicuti sunt ortus occasusque siderum, generationes et mortes animalium, seminum et germinum innumerabiles diversitates, nebulae et nubes, nives et pluviae, fulgura et tonitrua, fulmina et grandines, venti et ignes, frigus et aestus, et omnia talia: exceptis etiam illis quae in eodem ordine rara sunt, sicut defectus luminum, et species inusitatae
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib eoꝵ existunt
fit ⁊̃ ut qͥ nod possẽt
hii Angłi si ꝑinten¬
tur. ⁊ deo nõ possut
qr nõ ꝑmittuntur.
Neq enĩ occurit a¬
lia raio: cur nõ po¬
tunt fac̾e mimutis¬
simas
muscas qui rauas sez¬
pentesq fec̾unt nisi
qr maior adetat dũa¬

Expanded text:
ibus eorum existunt fit etiam ut quod possent hi angeli si permitterentur, ideo non possint quia non permittuntur. Neque enim occurrit alia ratio cur non potuerint facere minutissimas muscas, qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia major aderat d
Abbreviated transcription (Latin):
petoris si descendet ip̃e de or¬
sum in t̾ram. Scͥptũ ẽ ⁊̃ ĩ
genesi ubi dicit diluuio
mortuã uniu̾sam carnem
Ignis gͣñdo nix glacies sp̃t
tempestatis. Qina gͦ tot

Expanded text:
pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Quia ergo tot
Abbreviated transcription (Latin):
apłm dicentẽ. nolite ꝯfor¬
n huic sclo: s reforamini
ĩnouitate m̃tis ur̃e. utĩcipi¬
at illa ymago ab illo reforͣri:
a quoformata ẽ. Non cĩ re¬
formare se ipͣm p̃t siẽ potuit
deformare. Dic̃ ĩ alibi. Reno¬
te nouũ hoĩem: eum qui .ẜm.
denm creatus ẽ iniusticia ⁊̃ sc̃ita¬

Expanded text:
m dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare. Dicit etiam alibi: Renote novum hominem, eum qui secundum Deum creatus est in
Abbreviated transcription (Latin):
tis qui de diȩ in diem ꝓficien¬
do renouat᷑ tͣnffert a morem
a temporalib ad et̾ua. auifi¬
bilib. ad inuisibilia. a car¬
nalib ad sp̃ualia atq ab is¬
tis cupiditatem frenare atq
minu̾e. illisq se caritate alli¬
gare diligent᷑. in sistit. gan¬
tũ añt facit: q̃ntum diuinit᷑
adiuuat᷑ Dei quippe senten¬
na est. sine me nichil potestis
fac̾e. In quo ꝓuectu ⁊ accessy
tenentem mediatoris fĩdem:
cum dies hꝰ uite ultimꝰ quẽ¬
ꝙ ꝯꝑit ꝑducẽdus ad dm̃ quẽ
coluit ⁊ ab eo ꝑficiendꝰ exci¬
piet ab angłis scĩs in corup¬
tibile corpus infine scłi: nõ
ad penam. s ad głiam receꝑ¬
turꝰ In hac quippe ymagine:

Expanded text:
tis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus que perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine t
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ expoliacc̃em coris carnis
nõ duas ita q res intlłi uo¬
luit: qiͣ aluid sit caro aliud
corpus carnis S qr corpꝰ
nlła caro est. Nam multa
sunt excepta carne corpora
celestia ⁊ corͣ t̾restria. corpꝰ
camnis dixit corꝰ que caro ẽ.
Sic itaq sp̃m mentis eũ sp̃m
que mene ẽ. Aꝑciue quoq¬

Expanded text:
In exspoliatione corporis carnis . Non duas utique res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed quia corpus nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quae caro est. Sic itaque spiritum mentis eum spiritum quae mens est. Alibi quoq
Abbreviated transcription (Latin):
miserim̃. Nec tã misũ ẽ ñ adiꝰ¬
pisci quos uelis : ꝙͣ adipisci ulłe
ꝙ nõ oꝑteat. pretlarissime oĩo
atq u̾issime quis nãq iͣ sit m̃¬
te ceciis. ⁊ ab oĩ luce decoris ali¬
euus: at tenebris de decoris in¬
uolutus. ⁊ eñ qui neqͥt̾ uiuit

Expanded text:
c tam miserum est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Praeclarissime omnino atque verissime. Quis namque ita sit mente caecus, et ab omni luce decoris alienus ac tenebris dedecoris involutus, ut eum qui nequiter vivit
Abbreviated transcription (Latin):
A forte illd̾ ẽ ꝙ nos ab hiis
angͥtiis possit eruere i ut
q̃m̃ diximꝰ ibi quosq posuisse be¬
atam uitã: ꝙ eos max ͤ delcãuit
ut uoluptas epiturũ: uͥtus zeno¬

Expanded text:
 forte illud est quod nos ab his angustiis possit eruere, ut quoniam diximus ibi quosque posuisse beatam vitam quod eos maxime delectavit, ut voluptas Epicurum, virtus Zeno