comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
instar febricitantis qͥ & inlectis eburneis si inlocis ponat᷑ apricd
feruorẽ tam̃ uel frigusi insiti sibi langoris ȩuitare ñ potest
Die gͦ demones & suntẽplis colunt᷑ auratis. siꝑ aera discurrunt
igne sẽꝑ ardent gehennali. & exipsasua pena cõmoniti. decep¬
qͦq hominib fomitẽ uiciorũ unde & ipsi pereant inuidendo

Expanded text:
instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis, et si in locis ponatur apricis, instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis, et si in locis ponatur apricis, fervorem tamen vel frigus insiti sibi languoris evitare non potest. Sic ergo daemones et si in templis colantur auratis, et si per aerea discurrant, igne sequoque hominibus fomitem vitiorum, unde et ipsi pereant, invidendo
Abbreviated transcription (Latin):
uir sapiens deinsipiente: & aꝑcio inqͥt oris illius. inflãmacio.ẽ. Cup
uidelicet igni ꝑdicionis. c̃tͣrius ẽ illi ignis salutaris qͥligna ffenũ
stipulã uiciorũ c̃ sumens secreta cordis illustrat. qͦdẽ infłam aae
alios p̃dicando. Deqͥb bene scriptũ ẽ: quia apparuer̃ illis adisga
lingue tanquã ignis. seditq sup̃singulos eorũ. & repletisimt .s.¬
Recte aut̃ delingua indisciplinata dicit᷑ quia ipsa sit unusta
iniqͥtatis: quia euneta fere facinora ꝑ eã aut c̃cinnant᷑ ul ai¬
cima stupͣ aut patrant᷑. ut ꝑiuria. falsa testimonia: autderoii
bonũ qd ñ fecit. Et inflãmat rotã natiuitatis nr̃e inflãmati
agehenna. Agehenna dicit᷑ adi abolo & angłis eiꝰ. ꝓpt̾ qͦs gehan
facta ẽ: & qͥubicũq uel inaere uolitant. uel int̾ris. aut subt rs
uagant᷑ siue detinent᷑. suarũ secũ ferunt sẽꝑ tormenta flamar

Expanded text:
vir sapiens de insipiente: Et apertio, inquit, oris illius inflammatio est. Cui vir sapiens de insipiente: Et apertio, inquit, oris illius inflammatio est. Cui videlicet igni perditionis contrarius est ille ignis salutaris, qui lingua, fenum, stipulam, vitiorum consumens, secreta cordis illustrat, quo sancti inflamalios praedicando. De quibus bene scriptum est: Quia apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam ignis, seditque supra singulos eorum, et repleti sRecte autem de lingua indisciplinata dicitur quod ipsa sit universitas iniquitatis, quia cuncta fere facinora per eam aut concinnantur, ut latrocinia, stupra; aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia; aut defendbonum quod non fecit. Et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata agehenna. A gehenna dicit a diabolo et angelis ejus, propter quos gehenna facta est, et qui ubicunque vel in aere volitant, vel in terris aut sub terris vagantur, sive detinentur, suarum secum ferunt semper tormenta flammarum,
Abbreviated transcription (Latin):
uinxit. Nlunc aut̃ exultatis insuꝑbi is ur̃ is. Oĩs exultacio talis ma¬
ligna ẽ: aqua & mat̾ beati samuelis nos pia exhor tacione c̃ pescit
cicens. Nolite multiplicare loqͥ sublimia głantes. Magna ergo
exultat lingua. quȩceterorũ sensus & uerba despiciens: singularit᷑
xesse sapientẽ iactat & facundã. Ecce qͣntꝰ ignis. quã magn̾a filuã
incendit. Quantꝰ dicit᷑. qu̾a modicꝰ. Deniq & codices qͥdã sic habent.
ecce modicũ ignis. Sicut enĩ amodica scintilla ignis excrescen
magnã sepe siluã incendit: ita inc̾tinentia linguę suis nutrita
leuitatib magnã bonorũ operũ materiã. multos uite sp̃ualis fructꝰ
ubi ad taminauerit ꝑdit: s & innumera plerũq optima uidebat
locucionis folia c̃ fumit. Et lingua ignis ẽ. uniusitas iniquitatiem
gnil ẽ lingua. quia uir tutũ silua male loquendo deubrat. Uinde

Expanded text:
junxit: Nunc autem exsultatis in superbiis vestris. Omnis exsultatio talis majunxit: Nunc autem exsultatis in superbiis vestris. Omnis exsultatio talis maligna est. A qua et mater beati Samuelis nos pia exhortatione compescit, dicens: Nolite multiplicare loqui sublimia gloriantes . Magna ergo exsultat lingua, quae, caeterorum sensus et verba despiciens, singulariter se esse sapientem jactat et facundam. Ecce quantus ignis quam magnam silvam incendit. Quantus dicit quam modicus. Denique et Codices sic habent: Ecce modicus ignis. Sicut enim a modica scintilla ignis excrescens magnam saepe silvam incendit, ita incontinentia linguae suis nutrita levitatibus magnam operum bonorum materiam, multos vitae spiritalis fructus, ubi attaminaverit perdit, sed et innumera plerumque quae optima videbantur locutionis folia consumit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis. Ignis est lingua, quia virtutum silvam male loquendo devorat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Maues magnę inmari. mentes hominũ inhac uita: siue
bonorũ. si ue malorũ. Uenti ualidiqͥb minant᷑ ipsi apperit
sunt mentiũ. qͥb naturalit̃ cogunt᷑ aliqͥl agere ꝑque uel ad
bonũ. uel adinalũ ꝑueniant finẽ. Gubernaculũ qͦhi modi
nuies cireũferunt᷑ ubiĩpetꝰ dirigentis uoluerit: ipsa cordis inteu¬
no qͣ decti t̾ns gressis huius scli fluctib felicẽ patriȩ cȩlestis portii
dtingunt. Reꝓbi aut̃ quasi scilla. uel caripditi fluctuosis
ite huius errorib qͦs deserere nesciebant intereunt: & quia exha
undantia os loqͥt᷑ recte subiungit. Ita & lingua modicũ qͥdem
nenbrũ ẽ. a& magna exaltat. Magna utiq p̾mia exaltat. si eam
ipetꝰ dirigentis bene guber nauerit: iuxta illud salomonis. qͥ in¬
telligit gubernacula possidebit. Si aut̃ male mala ec̃tͣriosibi
susq magna ꝑdicionis exaltat. Unde & salomon. mors inqͥt& uita
intelligi. deqͣ insequentib cũ ꝑplura linguȩ uicia enumeras set ad¬

Expanded text:
mari mentes sunt hominum in hac vita, sive bonorum, sive malorum. Venti validi a quibus minantur ipsi appetitus sunt mentium, quibus naturaliter coguntur aliquid agere, per quod vel ad bonum, vel ad malum perveniant finem. Cubernaculum quo hujusmodi naves circumferuntur, ubi impetus dirigentis voluerit, ipsa cordis intehujus saeculi fluctibus, felicem patriae coelestis portum attingunt, reprobi autem quasi Scylla vel Charybdi necati fluctuosis vitae hujus erroribus, quos deserere nesciebant, intereunt. Et quia ex aordis os loquitur, recte subjungitur: Ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Magna utique praemia exaltat, si eam impetus animi dirigentis bene gubernaverit. Juxta illud Salomonis: Qui intelligit, gubernacula possidebit. Sin autem male, mala e contrario sibi suisque magna perditionis exaltat. Unde et Salomon: Mors, inquit, et vita intelligi, de qua in sequentibus, cum per plura linguae vitia enumerasset, ad
Abbreviated transcription (Latin):
pcellat. Sunt enĩ bestiales qͥ ex acuer̃ ut gladiũ linguassuas. Sunt
serpentini. deqͥb dictũ ẽ: uenenũ aspitũ sublabiis eorũ. Linguã
aut nullus hominũ domare potest. Duob modis hȩc sententia recte
potest intelligi. quia & nullus doctorũ bonorũ potest domare
linguã eorũ qͥse ipsis a stulta uerbositate cohibere negligunt:
& nillus loquentiũ ẽ qͥ ñ aliqͣndo delinquat in lingua sua. Deniq
deuiro ꝑfecto in articulo maxime tẽptacionis c̃stituto ueraciter
dictũẽ. Inõib his ñpeccauit iob labiissuis: & tam̃ ipse se pꝰmodũ¬

Expanded text:
praecellat. Sunt enim bestiales qui exacuerunt ut gladium linguas suas , sunpraecellat. Sunt enim bestiales qui exacuerunt ut gladium linguas suas , sunanitatem , sunt serpentini, de quibus dictum est: Venenum aspidum sub labiis eorum . Linguam autem nullus hominum domare potest. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, quia et nullus bonorum doctorum potest domare linguas eorum qui seipsos a stulta verbositate cohibere negligunt, et nullus loquentium est qui non aliquando delinquat in lingua sua. Denique de viro perfecto in articulo maximae tentationis constituto, veraciter dictum est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et tam
Abbreviated transcription (Latin):
uelut sẽꝑcurente rota curruli incessant̃ agim. Unde bene
salomon cũdiceret memento ereatoris tui in dieb iuuentutis¬
qu merito pͥnte p̃uarcacionis ab int̾ nastabilitate ꝓiecti hic
atq il lucmente uaga raptam᷑: & incertis ꝓcuncta discursib
ubi ꝑictidũ ubi salis sit ignoramꝰ. Inflãmat᷑ aut̃ hec rota nrs
ntiuitatis igne lingue maculantis. eũ uiciũ nociuȩ ꝑturbaci¬
qus. ineptis & noxiissermonib accumulat᷑. Om̃s enĩ naturȩ besti¬
qrui e uolucrũ & serpentiũ. &e ceterorũ. domant᷑. & domita ft᷑
anatura humana. Legimꝰ inplinio inmanissimã serpentium
asyidẽ in egipto domitã apatre familias. & cotidie decauerna
slad egressã. amensa eiꝰ annonã ꝑciꝑe solitã. Legimꝰ itẽ scribente
marcellino comite mansue factã tigridẽ. ab india anastasio.
pͥnepimissã. Wlt gͦ intelligi quia lingua pͣuorũ. beftiis feroci¬
tate uolucrib leuitate. uel exaltacione. serpentib uirulentia

Expanded text:
elut semper currente rota curriculi incessanter agimur. Unde bene Salomon cum diceret: Memento Creatoris tui in diebus juventutisquia merito primae praevaricationis ab interna stabilitate projecti, huc atque illuc mente vaga raptamur, et incertis per cuncta discursibus, ubi periculum, ubi salus, ignoramus. Inflammatur autem haec rota nostrae nativitatis igne linguae maculantis, cum vitium nativae perturbationis ineptis etiam ac noxiis sermonibus accumulatur. Omnis enim natura bestiarum, et volucrum, et serpentium, et caeterorum, domantur et domita sunt a natura humana. Legimus in Plinio immanissimam serpentium aspidem in Aegypto domitam a patrefamilias, et quotidie de caverna sua egressam, ad mensam ejus annonam percipere solitam. Legimus item, scribente Marcellino comite, mansuefactam tigridem ab India Anastasio principi missam. Vult ergo intelligi quia lingua pravorum bestiis ferocitate, volucribus levitate vel exsultatione, serpentibus virulentia,
Abbreviated transcription (Latin):
totũ corpꝰ. Pendet hic uersus a suꝑiore. siqͥs inqͥt inuerho non
offendit hic ꝑfectꝰ ẽ uir.: a&e hic potest etiã freno circũ ducere an
corpꝰ. qũ ẽ aꝑte dicere. Siqͥs lapsũ linguȩ qͥpene ineuitabilisꝰ
cauet. hic c̃suetudine fixa eiꝰdẽ c̃tinentiȩ. etiã cetera corporis
menbra quia facilius castigari possunt. ne a recto itinere.
diuertant. discit obseruare. Sienĩ eqͥs frenos moramit tami
ad c̃ sentiendũ nobis. & oẽ corpꝰ illorũ circirferimꝰ. fubaudis

Expanded text:
totum corpus. Pendet hic versus a superiori. Si quis, inquit, in verbo non offendit, hic perfectus est vir, et hic potest etiam freno circumducere totum corpus. Quod est aperte dicere: Si quis lapsum linguae, qui pene inevitabilis est, cavet, hic consuetudine fixa ejusdem continentiae etiam caetera corporis membra, quae facilius castigari possunt, ne a recto itinere divertant, discit observare. Si autem equis frenos in ora mittimus ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum ferimus. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
etia lingua tacente ꝓximis exempla bone accionis ostendit:
eolq adimitanda quȩ neglexerant. elemosine. uel hospitalitatis.
uel aliorũ oꝑa uir tutũ c̃uertit: officiũ ꝓfecto doctoris exeqͥtio
ae peiꝰ quẽ correxit saluacione fratris certã apio udice merreq
c̃ sequetur

Expanded text:
etiam lingua tacente, proximis exempla bonae actionis ostendit, etiam lingua tacente, proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad imitanda quae neglexerant eleemosynae vel hospitalitatis, vel aliarum opera virtutum convertit, officium profecto doctoris exsequitur, ac pro ejus quem correxit salvatione fratris, certam a pio Judice mercedem consequetur
Abbreviated transcription (Latin):
gaucdia ãpliora ẽqͥrit. Saluabit inqͥt animã eiꝰ amor te. & coope¬
ruit multitudinẽ peccatorũ. Quipeccatorẽ aberrore c̃siterit.
& eꝰ peccata ꝑhanc cu̾sionẽ ab aspectu int̃ i uidicis suꝑposicionẽ
uitȩ melioris absc̃dit. Esua qͦq inqͥb cũq offendit errata ab in¬
tuitu eiꝰ qͥoia udet ꝓximũ curando c̃tegit. iuxta illud psalmiste.
eati qͦrũ remisse sunt iniqͥtates. & qͦrũ tecta sunt peccata. Nec
magistri fieri fr̃s mei. Ibinãq inꝑfectos in ꝓpͥa accione amagilter.
officio qđꝑiactantiã querebant submouet  hic uͦ instructos ex
oiparte qͥderga salutẽ ꝓximorũ ꝑ amorẽ frat̾mnitatis agere debe¬
ant edocet. Qdem̃ hic doctor facere ꝑhibet᷑. hoc alio loco caritas
facere memorat᷑: dicente beato apło petro quia caritas operit
multitudinẽ peccatorũ. Nec p̃tereundũ qđ hȩc errantis c̃usio
ñ soluloquendo. sedplerũq etiã bene agendo ꝑficit᷑. Nasiquis

Expanded text:
cooperiet multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertit, et ejus peccata per hanc conversionem ab aspectu interni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Necmagistri fieri, fratres mei . Ibi namque imperfectos in propria actione a magisterii officio quod per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte quid erga salutem proximorum pro amore fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum . Nec praetereundum, quod haec errantis conversio non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis,
Abbreviated transcription (Latin):
& ad suꝑiora referri. qui a uidelicet breuit scripferit nor
ĩꝑans sed obsecrans eosfor tes infide ꝑsistere. Potest & adequem
recat copulari: ut intelligat᷑ nsolũ etestarieos hanc esse uera e
gram quã seribendo p̃dicat. quianimirũ ñ ẽ in ilio aliqͥ sulus
inqͦoporteat nos saluosfieri sedetia obsecrare eos ut hane esse
uerĩ sua gram faciant qua inbuti sunt inxp̃o. Graera xpias¬

Expanded text:
potest ad superiora referri, quia videlicet breviter scripserit, non imperans, sed obsecrans eos fortes in fide persistere. Potest et ad sequentia recte copulari, ut intelligatur non solum contestari hanc esse veram eorum gratiam quam scribendo praedicat, quia nimirum non est in alio aliquo salus, in quo oporteat nos salvos fieri , sed etiam obsecrare eos, ut hanc esse veram suam gratiam faciant, qua imbuti sunt in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
districcione qͦs reꝓbat. si hic sic cruciat qͦs amat. Sieniflagd¬
lant᷑ filii. qͥd debent sꝑare neqͥssimi serui: Et siustusun
pelagiani qđ inuno homine tota est generis humanimassi
& liberat grãxp̃i. Quare enĩ iustus ux saluus erit: Nuqͥs
liberare iustũ labor est dĩ: Absit. ed ut ostendat᷑ quo
merito fuerit dãpnata natura: ñ uult facile detanto mas
nec ipse om̃ps liberare. ꝓpt̾ qđ &e peccata ꝓcliuia sunt & labori¬
osa iusticia nͥ amantib. sed caritas quȩ õs amantes facit. erc̾¬

Expanded text:
districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat. Si enim flagedistrictione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat. Si enim flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Et si justus Pelagiani quod in uno homine tota est generis humani massa liberat gratia Christi. Quare enim justus vix salvabitur? Nunquid liberare justum labor est Deo? Absit: sed ut ostendatur, quo merito fuerit damnata natura, non vult facile de tanto malo, nec ipse Omnipotens liberare; propter quod, et peccata proclivia sunt, et laboriosa justitia, nisi amantibus: sed
Abbreviated transcription (Latin):
usq adultimũ electũ qͥ infine scłi nasciturꝰ ẽ infideliũ ꝑsecu¬
cio cessauerit. Unde bene cũ dixisset. nolite mirari infer¬
uore: ad didit. quasi noui aliqͥd c̃tingat: quia ualde est
antiquu & frequens. electoscłi uitȩ p̾sentis aduersa ꝓȩterna
salute tolerare. Nemo enĩ ur̃m paciat᷑ tãquã homicida. aut¬
naledicꝰ. Taquã maledicꝰ enĩ patit᷑. qͥpassionis suȩ tẽpore in
occultũ. alterũ manifestũ. Occultũ iudiciũ ẽ. pena quanie
imꝰqͥsq hominũ aut exercetur ad purgacionẽ. aut ãmonetur
adeuers ionẽ: aut si c̃ tẽpserit uocacionẽ &e disciplina dĩ. exer¬
tanto securiores nc̃. & sine ullo uindictȩ uerbere uitã tͣnsitoriã
ducunt. qͣnto eos infutu ero nichil nisi uindicta restat: uur
illud beati iob. Ducunt inbonis cdiessuos. & inpuncto acdinfern
descendunt. Siaut̃ pͥmũ anobis. qͥsfinis illorũ qͥ ñcredat¬
euangelio dĩ : hic colligitur districtꝰ uidex qͣnta illic feriat

Expanded text:
sque ad ultimum electum qui in fine saeculi nasciturus est, infidelium persecutio cessaverit. Unde bene cum dixisset, Nolite mirari in fervore, addidit: Quasi novi aliquid vobis contingat. Quia valde est antiquum et frequens, electos Dei vitae praesentis adversa pro aeterna salute tolerare. Nemo autem vestrum patiatur tanquam homicida, etc. Tanquam maledicus enim patitur qui passionis suae tempore in occultum, alterum manifestum. Occuitum judicium est poena, qua nunc unusquisque hominum aut exercetur ad purgationem, aut admonetur ad conversionem, aut, si contempserit vocationem et disciplinam Dei, excatanto securiores nunc et sine ullo vindictae verbere vitam transitoriam ducunt, quanto eis in futuro nihil nisi vindicta restat, juxta illud beati Job: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. Si autem primum a nobis, quis finis illorum, etc.? Hinc colligitur districtus Judex quanta illic feriat
Abbreviated transcription (Latin):
nitati fieri. Tanto in qͥt forciores estote infide. tanto maiorẽ
habetote fiduciã adsuperandas diaboli uersucias. qͣnto c̃stat
qa ñ uos soli tẽptamini. s ipsapassio quȩ uos fatigat ei qͦq¬

Expanded text:
ternitati fieri, etc. Tanto, inquit, fortiores estote in fide, tanto majorem ternitati fieri, etc. Tanto, inquit, fortiores estote in fide, tanto majorem habe te fiduciam ad superandas diaboli versutias, quanto constat, quia non vos soli tentamini, sed ipsa passio quae vos fatigat, ei quo
Abbreviated transcription (Latin):
sida. cuius aditu adinteriora penetret᷑. Offert oculis formas
ꝓcanorã musã teptet. ubi insoni dulcioris auditu. soluat &
molliat xp̃ianũ uigorẽ: linguã c̾uicio ꝓuocat manũ inuirus
lacescentib ad petulantiã cedis instigat: ut fraudatorẽ faciat
luera obponit in iusta. ut animã pecunia capiat. ingerit.
ꝓuiciosa c̃pencdia. Honores terrenos ꝓmittit ut cȩlos adimat
osendit falsa. ut uera subripiat: &cũlatent̃ n potest fallere¬
gxerte atq aꝑte minat᷑ terrore turbide ꝓsecucionis in¬
tentans: ad debellandos seruos dĩ inqͥetꝰ seꝑ. & sẽꝑ infestus
diaboli. uel falla ces insidias. uel aꝑtas minas. stare debet
instruetꝰ animꝰ. & armatꝰ. tãparatꝰ sẽꝑ adrepugnandũ: qua
est adinpugnandũ sẽꝑparatꝰ inimicꝰ. Cui resistite fortes in
side. scientes eande passionẽ ei quȩ inmindo est ur̃ ȩ fr̃¬

Expanded text:
fida, cujus aditu ad interiora penetretur. » Offert oculis formas fida, cujus aditu ad interiora penetretur. » Offert oculis formas per canora musica tentat, ut soni dulcioris auditu, solvat et molliat Christianum vigorem. Linguam vitio provocat, manum injuriis lacescentibus ad petulantiam clucra opponit injusta, ut animam pecunia capiat, ingerit perniciosa compendia. Honores terrenos promittit, ut coelos adimat, ostendit falsa, ut vera subripiat, et cum latenter non potest fallere, aperte minatur terrorem turbidae persecutionis intentans, ad deb dilectissimi, contra omnes diaboli uel fallaces insidias uel apertas minas stare debet instructus animus et armatus, tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimicus. et quoniam frequenfide, scientes eamdem passionem ei, quae in mundo est, vestrae fra
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc gͦ gram humilib tribuit: ut qͦ magis humiliati fueriis
ꝓpt̾ ipsũ tẽpore certaminis. eo gloriosius exaltent᷑ ab ipso
tẽpore tetribucionis. Potest aut̃ humiliaeio hoc in loco
multiphariã accipi. hoc ẽ & ea qua incipiens qͥsq uia uit tuns
pluenclis quȩ comiserat peccatũ salubriter atterit. a
uliquȩ spontmeȩ amentis deuocione. aꝑfecciorib dõ uel
rimis in pace exibetur rerũ eircũstantĩ nec ñ &eea qua
ncur santib ꝑsecucionũ turbimb inuictꝰ ꝓpacientiȩ uit¬
ntẽ animꝰ armat᷑. Om̃i aut̃ generi dõ deuote humilitatis
mercessuccedit illa. ut qͥse tẽpore fuȩ ꝑegrinacionis bumi¬
lant tẽpore uisitacionis eiꝰ exaltentur. Sobrii esto ͭ ͤ ui-¬
glute. quia aduersarius ur̃ diabolus tanquã leo rugiens
ereuit querens quẽ deuoret. In huius exposicione sententie
singulos: & tãqua hostis clausos obsidens muros explorat &
reptat ansit pars aliqua menbrorũ minꝰ stabilis & minus

Expanded text:
Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint, propter ipsum tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur ab ipso, tempore retributionis. Potest autem humiliatio hoc in loco multifarie accipi, hoc est, et ea qua incipiens quisque via virtutum, pro abluendis quae commiserat peccatis salubriter atteritur, et illa quae spontanea mentis devotione a perfectioribus Deo vel proximis in pace exhibetur rerum circumstantium, nec non et ea qua incursantibus persecutionum turbinibus, invictus per patientiae virtutem animus armatur. Omni autem generi devotae humilitatis merces succedit illa, ut qui se tempore suae peregrinationis humiliant, tempore visitationis ejus exaltentur. Sobrii estote, vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret. Isingulos, et tanquam hostis clausos obsidens, muros explorat, et tentat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus
Abbreviated transcription (Latin):
posse doceret. Et c̃sulte cũ diceret grã uobis. addidit om̃ibus
qͥestis inxp̃oiħu: ut ea qua pacis ȩccłiis. id ÷. ponti. galaciȩ. cappa.¬
dociȩ asiȩ. & bithiniȩ scripsit. cunctis ꝑ orbẽ xp̃i eccłi is se scribere
designaret: sicut & ioħes in apo calipsi cũ septẽ asie ȩccłas singil¬
latĩ ꝓut c̃petebat admoneret. adiungit ꝑsingula ita c̃cludens.
cncta quȩ uni cuilibet ȩccłȩ scripsit: scripsit oĩb qͥ auditum
salubrẽ haberent. ut uniuersis fidelui scriberet ȩccłi is amen.

Expanded text:
posse doceret. Et consulte cum diceret: Gratia vobis, addidit: Omnibussto Jesu, ut ea quae paucis Ecclesiis, id est, Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae, et Bithyniae scripsit, cunctis per orbem Christi Ecclesiis se scribere designet. Sicut et Joannes in Apocalypsi, cum septem Asiae Ecclesias singulatim prout competebat admoneret, adjunxit per singula, ita concludens: cuncta quae unicuilibet Ecclesiae scripsit omnibus qui auditum salubrem haberent et universis fidelium scriberet Ecclesiis.
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ insinuate. Om̃s & enĩdicit. & seniores. & adoleicent
qͥ inuicẽ iubent᷑ humilitatis insinuare uir tutẽ. & hi ui¬
delicet regendo. & illi obsequendo humilit̃: qđ aput ipsũ
petrũ e inipso factũ legimꝰ. cũ intrante eo cesareã cornelius
occurrens pedib se eiꝰ humilit̾ strauit: & ille humilius leuas
eũ dicens. Surge. eenĩ ego homo sũ sicut & tii. Et quidem
cornelius necdũrenatꝰ inxp̃o. neccdũ ȩccłȩ erat menbric
incorporatꝰ. Om̃s gͦ humilitatẽ alterutrũ uel exemplo doces¬
uel uerbo insinuat quianimirũ oĩb suꝑbiȩ uiciũ qđ angls
decelo deiecit. nouerat esse cauendũ. Om̃s acdiuncta salomos
sententia terret salubriter. ac refouet dicens. Quia deus

Expanded text:
enim dicit, et seniores et adolescentes, qui invicem jubentur humilitatis insinuare virtutem, et hi videlicet regendo, et illi obsequendo humiliter. Quod apud ipsum Petrum, et in ipso factum legimus, cum, intrante eo Caesaream, Cornelius occurrens pedibus se ejus humiliter stravit, et ille humilius levavit eum, dicens: Surge, et ego homo sum, sicut et tu . Et quidem Cornelius necdum renatus in Christo, necdum Ecclesiae erat membris incorporatus. Omnes ergo humilitatem habere ad altevel etiam verbo insinuat, quia nimirum omnibus superbiae vitium quod angelos de coelo dejecit, noverat esse cavendum, omnes adjuncta Salomonis sententia terret salubriter ac refovet, dicens: Quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
iona tepꝰ elauchi cesaris. Dalutate in uice inosculo sc̃o. Osculo
sco. osculo uero. osculo pacifico. osculo colũbino. nficto. sub¬
dlo polluto: quali ufus est io ab ad occidendũ amasã quali
udas ad tradendũ saluatorẽ. quali utunt᷑ hi qͥlocunt᷑ pacẽ
ũ peimo suo mala aut̃ in cordib eorũ. Illi gͦ osculo sc̃õ salutant

Expanded text:
Roma, tempus Claudii Caesaris. Salutate invicem in osculo sancto. Osculo Roma, tempus Claudii Caesaris. Salutate invicem in osculo sancto. Osculo sancto, osculo vero, osculo pacifico, osculo columbino, non subdolo, non polluto, quali usus est Joab ad occidendum Amasam, quali Judas ad tradendum Salvatorem, quali utuntur hi qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum . Illi ergo osculo sancto salutant
Abbreviated transcription (Latin):
captiuata: suꝑ flumina babiloniȩ sedens absentiã sc̃ę terii
deflebat. nec canticũdnĩ int̾ra aliena cantare ualebat. Et
bene beatꝰ petrus cdusuos auditores ad tolerantiã hortaretun
aduersitatũ p̾sentiũ. dicit etiã eccłam quȩ secũ est inbabilons
c̃stitutã. id ÷ in c̾fusione tribulacionũ: a tam̃ cuelectã eã e
c̃ firmat. ut ostendat scam di ciuitatẽ inhac uita a ꝑmixtiora
&p̃ssura ciuitatis diaboli qua babilonia signat immunẽ
esse ñposse. Marcũ aut̃ filiũ suũ euangłistã dicit. qͥ eiꝰ
inbaptis mate dicit᷑ filius effectꝰ. Unde patet quia pͥus qua
marcũ alexandriã deroma ad euangeli zandũmit teret.
epłam eã scripsit. Tẽpore aut̃ claudii pͥncipis. & petrus &
marcꝰ romã uenerunt: e ipse marcꝰ descripto roinȩ euan¬
gelio suo. alexandriã missus est. Unde colligit᷑. quia epistela
hanc petrus dũ querit᷑ ubi. uel qͣndo scripserit: Iocerit

Expanded text:
captivata super flumina Babylonis sedens, absentiam sanctae terrae deflebat, nec canticum Domini in terra aliena cantare valebat . Et bene beatus Petrus dum suos auditores ad tolerantiam hortatur adversitatum praesentium, dicit et Ecclesiam quae secum est in Babylone constitutam, id est, in confusione tribulationum. Et tamen collectam eam esse confirmat, ut ostendat sanctam Dei civitatem in hac vita a permistione et pressura civitatis diaboli, quam Babylonia signat, immunem esse non posse. Marcum autem filium suum evangelistam dicit, qui ejus in baptismate dicitur filius effectus. Unde patet quod priusquam Marcum Alexandriam de Roma ad evangelizandum mitteret, Epistolam hanc scripsit. Tempore autem Claudii principis et Petrus et Marcus Romam venerunt, et ipse Marcus, descripto Romae Evangelio suo, Alexandriam missus est. Unde colligitur quia Epistolam hanc Petrus dum quaeritur ubi vel quando scripserit, locus erat
Abbreviated transcription (Latin):
nercedis intuitu uerbũ dĩpdicat. Qđutrũq distinguens ab
inuitꝰ. dispensacio mͥ credita est. Dispensacio qͥppe ei credita
dicitur. qͥrei externȩ curã adtẽpus habere p̃cipit᷑. Uerbi
turpis lucri . seduoluntariȩ. Turpis lucri grã ꝓuidet
gregidĩ. qͥ propt̃ questũ & terrena cõmoda p̾dicat.
cũreligionis oꝑa cuncta spontaneȩ fieridebeant. iuxta qd¬
tudo filiorũ isrł optulit mente ꝓntissima atq deuota
pͥnicias dño adfaciendũ opꝰ tabernaculi. sponte ꝓpria
cuncta tribuens. & ipsi artifices sponte sua obtulerunt se
adfacientũ opꝰ. Neq ut dñantes incleris. sed forme facti
&aduos &aclinuicẽ habere desideratis. ipsi pͥus & actumon¬
stretis. & in animo seruetis in tegro: iuxta illud dominicũ.
ctas quia hi qͥuident᷑ pͥncipari gentib dñant᷑ eis. & pͥncipes
eorũ potestatẽ habent ipsorũ: Nonita est aut̃ inuobis.

Expanded text:
mercedis intuitu verbum Dei praedicat. Quod utrumque distinguens ab invitus, dispensatio mihi credita est. Dispensatio quippe ei credita dicitur, qui rei externae curam ad tempus habere praecipitur. Verturpis tucri gratia, sed voluntarie. Turpis lucri gratia providet gregi Dei, qui propter quaestum et terrena commoda praedicat, cum religionis opera cuncta spontanee fieri debeant. Juxta tudo filiorum Israel obtulit mente promptissima atque devota primitias Domino ad faciendum opus tabernaculi, sponte propria cuncta tribuens, et ipsi artifices sponte sua obtulerunt se ad faciendum opus. Neque ut dominantes in cleris, etc. Ut et ad vos et ad invicem habere desideratis, ipsi prius et actu monstretis, et in animo servetis integro, juxta illud dominicum: Scitis quia hi qui videntur principari gentibus, dominantur eis, et principes eorum potestatem habent ip
Abbreviated transcription (Latin):
ulescentes. subditi estote seniorib. Post quã senioresquo
p̃essent docuit: oportebat ut & uniores ad obȩdientu r
eorũ ꝓuisioni instrueret. Non aut̃ opꝰ erat eis plura loqͥ see
tantũ subieccionis dare p̾ceptũ. quia nimirũ seniorib pr¬
ceꝑat ut forme facti essent subditis: & sufficiebat minore
admaiorũ bene agentiũ exempla respicere. & hȩc deuote
imitari Sedne hȩc audientes p̃lati putarent subditis

Expanded text:
adolescentes, subditi estote senioribus. Postquam seniores quomodo praeessent docuit, oportebat ut etiam juniores ad obediendum paternae eorum provisioni instrueret. Non autem opus erat eis plura loqui, sed tantum subjectionis dare praeceptum. Quia nimirum senioribus praeceperat ut forma facti essent subditis, et sufficiebat juniores ad majorum bene agentium exempla respicere, et haec devote imitari. Sed ne haec audientes praelati putarent solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ elebraice ueritatis fonte descendit seriptũ ẽ. Siustu
interra recipit. qͣnto magis impius & peccator: Qđ est aꝑti
dicere. Sitanta ẽ uitȩ mortalis fragilitas. ut ne usti qͥdẽ
qͥ incęlo coronandisunt. hinc sine tribulacionib ꝓpt̾ innuma
uiciatȩ nature labẽ tͣnseant: qnͣtomagis hi qͥ acȩlesti sunt
grã extorres. certũ ꝑpetu ȩ suȩ cdãpnacionis exitũ expecta
neo uidelicet testis qđ p̃sens illo paciente aistitit. & cuncta
ut gerebant᷑ aspexit: uelcer te quia & ipse ꝓpt̾ nom̃xp̃i carei
uincula. &uerbera passus est. ut in actib apłorũ legimus:
Qui &e eiꝰ quȩ infuturo reuelancla est głȩ cõmunicat tunc
nimirũ cũ in monte scõ głam uultꝰ eiꝰ cȩlestẽ cũ iacobo & iohe

Expanded text:
is fonte descendit, scriptum est: Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator ? Quod est aperte dicere: Si tanta est vitae mortalis fragilitas, ut ne justi quidem qui in coelo coronandi sunt, hanc sine tribulatione propter innumeram vitiatae naturae labem transeant, quanto magis hi qui coelestis sunt gratiae extorredeo videlicet testis, quod praesens illo patiente astitit, et cuncta ut gerebantur aspexit. Vel certe quia et ipse propter nomen Chriincula ac verbera passus est, ut in apostolorum Actibus legimus. Qui et ejus quae in futuro revelanda est gloriae communicator. Tunc nimirum cum in monte sancto gloriam vultus
Abbreviated transcription (Latin):
tr ibiumꝰ. E cont̾ aut̃ mala quȩ gerimꝰ nr̃ȩ solũ maliciȩ. uel
iqnorantiȩ deputamꝰ. H̾m̃i nolite mirari. inferuore quȩ
adteptacionẽ uobissit. Quidã codices habent. nolite pere¬
grinari inferuore. Utriusq aut̃ uerbi sensus inꝓnitu est.
quianeq mirari fidelis qͥsq debet quare in hac uita feruorẽ
paciat᷑ tribulacionũ. qͥ certa racione idõ ñc̃ tribulacionibus
tẽptat᷑: ut cũꝓbatꝰ suerit. ad futurȩ uitȩ coronã ꝑcipiendã
diqnꝰ habeatur. Neq se aliqͥs idõ ꝑegrinũ &extraneũ axp̃i
menbris estimare debet. qui a p̾sentis scłi feriat᷑ aduersis: cũ¬

Expanded text:
vel ignorantiae deputamus. Charissimi, nolite mirari in fervore, etc. Quidam Codices habent: Nolite peregrinari in fervore. Utriusque autem verbi sensus in promptu est, quia neque mirari fidelis quisque debet quare in hac vita fervorem patiatur tribulationum, qui certa ratione ideo nunc tribulationibus tentatur, ut, cum probatus fuerit, ad futurae vitae coronam percipiendam dignus habeatur; neque se aliquis ideo peregrinum et extraneum a Christi membris existimare debet, quia praesentis saeculi feriatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicat aliqͥd. uel ĩ peret: & inueniat᷑ tãquã falsus testis di
aut sacrilegus. uel introducens aliqͥd alienũ ad octrina
dñi: uel cer te subrelinquens & p̃teriens aliqͥtl eorũ quȩ
dõ placita funt: cũ ipse manifestissime p̃dicatorib ueritat
oĩa quȩcũq mandaui uobis. Eaenĩ quȩ ipse mandauit
ñ alia. & hȩc ñexpar te: sedoĩa sus auditorib seruanda
administrat ds. Tanto humilius inpendat qͥsq ꝓximo
bonũ om̃e qđ potest: quanto certissime nouit. quia
asemet ipso ñ potest habere qđimpendat. Ut inoĩb

Expanded text:
dicat aliquid vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placita sunt, cum ipse manifestissime praedicatoribus veritatis omnia quaecunque mandavi vobis . Et ea enim quae ipse mandavit, nos alia, et haec non ex parte, sed omnia suis auditoribus observanda tc. Tanto humilius impendat quisque proximo omne bonum quod potest, quanto certissime novit quod a semetipso non potest habere quod impendat. Ut in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sũ. Cuiꝰ cathe drȩ dignitatẽ eciã paulus apł̃s in eo no¬
minando uenerans ait. Iacobus cęphas & ioħs qͥ uidebant᷑
colũne esse. Uel certe qͥa ipse duodecim tribubus
isrł. quȩ pͥmȩ crecdiclerunt suã epistolã misit: meri¬
hec pͥma poni debuit. Merito petrisecundȩ. qͥa
scribsit qui clegentilitate adiucdaismũ. deu claismo.
adelectionis euangelicȩ gr̃ã conu̾sisunt. Merito icħis
ȩpłȩ tercio locosunt positȩ. quiahis scripsit ipse qͥde
gentibus creider̃.cũ nec natura. nec ꝓfessione. iudei¬
eccitis sent. Deniq multi scriptorũ eccłasticorũ. in
qͥb ẽ & sci athanasius alexandrię p̾sul eccłę pͥmã¬

Expanded text:
universum. Cujus cathedrae dignitatem etiam Paulus apostolus in eo nominando venerans ait: Jacobus, Cephas et Joannes, qui videbantur columnae Ecclesiae, vel certe quia ipse duodecim tribubus Israelis, quae primae crediderunt, suam Epistolam misit, merito prima poni debuit; merito Petri secunda, quia scripsit qui de gentilitate ad judaismum, de judaismo ad electionis evangelicae gratiam conversi sunt. Merito Joannis Epistolae tertio loco sunt positae, quia his scripsit ipse qui de gentibus crediderunt, cum nec natura nec professione exstitissent. Denique multi scriptorum ecclesiasticorum, in quibus est sanctus Athanasius, Alexandrinae praesul Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
scłi nr̃i et̾na sua memoria cõplectat᷑. sic̃ annorũ crcuitur
itamille annos ut unius diei spaciũ sine labore cirtũspiciat
Manifeste intelligendũ qđ ipsorũ qͦq dierũ & annorũ om̃iufinẽ
certissime nouerit. qͣndo aduentꝰ ipsius claritas reuel anda
omĩa nouit tẽpora nouissima & antiqua. Nontardat pro¬
missionẽ retribucionis suȩ. sedhanc utiq intẽpore qͦante
om̃ia tẽpora futura p̃destinauit ostendit. idõq adhuc differi
ut electorũ pͥus sũmã quã cũpatre ante scła decreuit ad ĩpleat.¬

Expanded text:
stri aeterna sua memoria complectatur, ut annorum mille circuitus, ita mille annos ut unius diei spatium sine labore circumspiciat, manifeste intelligendum quod ipsorum quoque dierum et annorum omnium finem certissime noverit, et ora, novissima et antiqua, non tardat promissionem suam, sed hanc utique in tempore quod ante omnia tempora futura praedestinavit ostendit. Ideoque adhuc differt, ut electorum prius summa, quam cum Patre ante saecula decre
Abbreviated transcription (Latin):
ipoplso factũ legerat. recte demoy si corpore factũ dicere possit.
abicũq & quandocũq hec alt̾ratio facta angłi cũ diabolo fuerit
Abgent untuendũ. qͥa si michaeł archangelus diabole sibi ad ãsanti
uasp hemiã dicẽ noluit s modeste illũ cohercuit. quanto magis.
honunibꝰ õĩs blasphemia cauenda ẽ. & maxime ne maxestatẽ crea

Expanded text:
de populo factum legerat, recte de Moysi corpore factum dicere possit. de populo factum legerat, recte de Moysi corpore factum dicere possit. Sed ubicunque et quandocunque haec altercatio facta angeli cum diabolo fuerit, diligenter intuendum, quia si Michael archangelus diabolo sibi adversanti blasphemiam dicere noluit, sed modesto illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne majestatem Crea
Abbreviated transcription (Latin):
subaudiendũ est & hi dãpnandi sunt sic̃ sod omite. qͥ carnẽ maculaua
sic̃ popls non credens qͥ maiestatẽ diuine potentiȩ blasphemabat.
sic̃ angłi qͥdñationẽ sui creatoris sꝑnebant. Cũ michael archangil
cũ diabolo disputans altercaret᷑ demoysi corpore. ñ est aususiudiei¬
hoc testimoniũ assumserit. non facile patet. Sed tantũ sciendũ
qͥa simile his aliqͥd inzacharia ꝓpħa repperimꝰ. Ipse & enĩdicit.qͥd
ostendit mͥduĩs iesũ sacerdotẽ stantẽ corã angło diũ. & satan sabal¬
sis sacerdos desidabat popsmist ł accaptiuitate babiloma li fari.
N ad patriã terram redire Resistebat aut̃ illi satanas nolenspo
NNi adiutor erat increpabat. atq ab iniuria eide popłi remouebat.
qudo demoy si corpore contentionẽ cũ diabolo michael abuert.
arai abemꝰ. at tam̃ nonde st̃ qͥdicunt eundẽ dĩ popłm morsi corp̃
pplatũ. eo qdđ ipse morses illius popłi portio fuerit. Idõq iuidas qd

Expanded text:
Subaudiendum est, et hi damnandi sunt sicut Sodomitae, qui carnem maculaverunt, sicut populus non credens qui majestatem divinae potentiae blasphemabat, sicut angeli qui dominationem sui Creatoris spernebant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans, etc testimonium hoc assumpserit, non facile patet. Sed tamen sciendum quia simile his aliquid in Zacharia propheta reperimus. Ipse enim dicit: Quia ostendit mihi Dominus Jesum sacerdotem magnum stantem coraquod Jesus sacerdos desiderabat populum Israel de captivitate Babyloniae liberari, atque ad patriam terram redire. Resistebat autem illi Satanas, nolens Dus qui populi adjutor erat, increpabat, atque ab injuria ejusdem populi removebat. Sed quando de Moysi corpore contentionem cum diabolo Michael habuerit, incertum habemus. Attamen non desunt qui dicant eumdem Dei populum Moysi corpus appellatum, eo quod ipse Moyses illius populi portio fuerit; ideoque Judas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tores angłos puniuit. & eni homo uifine sełorũ exuirgine natis
iesu nom̃ angło dictante accep̃ ipse a n om̃ia scła natus ex patre ds un
ereatam cũ patre qͥndo uoluit disposuit. & a pͥncipio suꝑbientes ing es
ita sub caligine aeris huĩ dampnaũ. ut eosdẽ in dic iudici gͣuiores
reseruet adpenas. & idõ iuir sunt dampnandi qͥ iesũ xp̃m nondeũ uer

Expanded text:
tores angelos punivit. Qui enim homo in fine saeculorum de Virgine natus, Jesu nomen angelo dictante, accepit, ipse ante omnia saecula natus ex Patre Deus, omnem creaturam cum Patre, ut voluit, disposuit, et a principio superbientes angelos ita sub caligine aeris hujus damnavit, ut eosdem in die judicii graviores reservaret ad poenas. Et ideo jure sunt damnandi qu
Abbreviated transcription (Latin):
głio matłis & marcus taddeũ appellant. scribit contra eosdem
fideicorruptores. qͦs & petrus & ioħs insuis dampnant epłis. km̃i
De cõmuni eoꝵ salute dicit. de illa salute que ipsi & illis erat comis¬
nis. Om̃uĩ nãq electoꝵ una & cõmunis est salus. fides & dilacti. e
tari semꝑ usq ad mortẽ. Sub introierunt enĩ qͥdã homines¬

Expanded text:
gelio Matthaeus et Marcus Taddaeum appellant, scribit contra eosdem fidei corruptores, quos et Petrus et Joannes in suis damnat EpistoliDe communi eorum salute dicit, de illa salute quae ipsi et illis erat communis. Omnium namque electorum una et communis est salus, fides, et dilectio tari semper usque ad mortem. Subintroierunt enim quidam homines
Abbreviated transcription (Latin):
eccłẽ unitatẽ inqͣrenati sunt. uł certe sedes regni celestisqͥs acceptun
erant si fidẽ seruarent. & ante iudiciũ gͣuit᷑. & grauiꝰ indĩ uidicio uni¬
uͭ sali dampnabit. Sic̃ sodoma & gomorra & funtime ciuitates. simili¬
uł popłi murmurantis & infideł inidescrto. uł erigentiũ se cont᷑ auctor
neqͣmangłoꝵ. itadat exemplũ pene illoꝵ qͥ dñi nĩigĩã tͣnsferuit

Expanded text:
esiae unitatem in qua Deo renati sunt, vel certe sedes regni coelestis, quas accepturi erant si fidem servarent, et ante judicium graviter, et gravius in judicio universali damnabit. Sicut Sodoma et Gomorrha, et finitimae civitates,vel populi murmurantis et infidelis in deserto, vel erigentium se contra auctorem nequa
Abbreviated transcription (Latin):
luere pͥncipiũ abuit. s iusta misteriũ sui nomunis ad saluationẽ
de afflictione egiptia. pͥmo saluauit humiles. ut scdõ murmu¬
nntes cont᷑ se inheremo ꝓsterneret. suꝑbos. Qd ĩdõ inculcat. ut
a ñe meminerimꝰ illũ sic ꝑ aqͣs baptisini. qd̾ rubrũ mare signabat
saluare credentes. ut etiã post baptisma humilẽ in nob̾ reqͥrat uitã.¬

Expanded text:
tionem de afflictione Aegyptia primo salvavit humiles, ut secundo murmurantes contra se in eremo prosterneret superbos. Quod ideo inculcat, ut etiam nunc meminerimus illum sic per aquas baptismi, quod Rubrum mare signabat, salvare credentes, ut etiam post baptisma humilem in nobis requirat vita
Abbreviated transcription (Latin):
Quã ꝓsecto uitã siqͥs uł afide deuiando.uł male agendo uiolau̾it.
qͣsi au̾sus corde inegiptũ non ad ꝓmissã regni patriã ꝑuenire.
sint̾ impios merebit᷑ interire. Alit̃ scdo eos qͥ noncrediderunt
ꝑdidit. qͥa iustus iud ex ñ nullos culpis exigentibꝰ & nc̃ & post¬
modũ ꝑcutit. Solos qͥppe pena asuppliciolib̾at. qͦs immutat.
ãqͦs p̃sentia mala ñ corrigunt. ad seqͣntia ꝑducunt. Angłos uͦ¬

Expanded text:
vitam, si quis vel a fide deviando vel male agendo violaverit, quasi reversus corde in Aegyptum, non ad promissam regni patriam pervenire, sed inter impios merebitur interire. Aliter: Secundo eos qui non crediderunt perdidit, quia justus judex nonnullos culpis exigentibus, et nunc et postmodum percutit. Solos quippe poena a supplicio liberat, quos immutat. Nam quos praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Angelos
Abbreviated transcription (Latin):
iesu xͥ gr̃am transferentes inluxuriã. Dñi nr̃igr̃a molliuit du¬
riciã legis. qͥa cũ illa diceret siqͥs hec uł illa fecerit. lapidibus
obruatur. siquis hoc uł illud fecerit flãmis comburat᷑. dñs laxi¬
ta districtione legis. dedit per euangłii gr̃amlicentiã purgan
scelerũ cõmissa ꝑpenitentiã & elemosinę fructus.s anc gr̃am¬

Expanded text:
nostri gratiam transferentes in luxuriam. Domini nostri gratia mollivit duritiam legis, quia cum illa diceret, Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur; si quis haec vel illa fecerit, flammis comburatur; Dominus, laxata districtione legis, dedit per Evangelii gratiam licentiam purgandi scelera commissa per poenitentiam et eleemosynae fructus. Sed hanc
Abbreviated transcription (Latin):
inediores. Nonne dĩ elegit pauperef in hoc mundo. cdiuites infide.
e heredes regni qđ ꝓmisit diligentib se : Pauperes uocat humiles.
eqͥproc̃tẽpturerũ uisibiliũ. fide aut̃ inuisibiliũ cliuiciarũ huic
nolite timere pusillus grex: quia cõplacuit patriur odare uobis
regnũ.: Tales elegit. cũ parentes sibi pauperes qͦrũ officio inmun¬
dũueniens nutriret᷑ ereauit: s hos tam̃ futuri regni expectacione
p̃cdaros redlidit ac nobil es. Wos aut̃ exhonorastis pauperẽ. ꝓpt̾ illũ
seilicet cuidietũ ẽ tusta illic: cũ habenti anulũ aureũ dictũ ẽ. tu secle
hnc bene. Nonne diuites oppͥmunt uos ꝑpotentiã. & ipsit᷑hunt uos¬

Expanded text:
elegit pauperes in hoc mundo, divites in fide, et haeredes regni quod promisit diligentibus se? Pauperes vocat humiles, et qui per contemptum rerum visibilium, fide autem invisibilium divitiarum mundo Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Tales elegit cum parentes sibi pauperes, quorum officio in mundum veniens nutriretur, creavit. Sed hos tamen futuri regni exspectatione praeclaros reddidit ac nobiles. Vos autem exhonorastis pauperem. Propter illum scilicet cui dictum est: Tu sta illic, cum habenti annulum aureum dictum est: Tu sede hic bene. Nonne divites per potentiam opprimunt vos
Abbreviated transcription (Latin):
ãpliorẽ quã illi deferens. & idolatra. & blasphemꝰ. & adult̾ & homais¬
& ne quia longũẽ cuncta cõmemorẽ. reusõiũ criminũ iudicands a
Offendens qͥppe inuno. factꝰ ẽ oĩu̾reus. Querendũ gͦ unde sit o̾iũres
si inuno offendat qͥ totã legẽ seruauerit: anfor te quia plentudo
legis caritas ẽ. quad is̃ ꝓximꝰq diligit᷑. inqͥb p̾ceptis caritatis totales
pendet & ꝓphȩ. Meritosit õiũ reus. qͥc̃t᷑ illã facit inqua pendem¬

Expanded text:
 blasphemus, et adulter, et homicida, et quia longum est cuncta commemorare, reus omnium criminum judicandus sit. Offendens quippe in uno, factus est omnium reus. Quaerendum est ergo, unde sit omnium reus, si in uno offenderit, qui totam legem servaverit. An forte quia plenitudo legis est charitas, qua Deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis charitatis tota lex pendet et p
Abbreviated transcription (Latin):
intribulacione eorũ: & inmaculatũ se custodire ab hoc seło .&
dixerat factorẽ oꝑis beatũ infacto suo futurũ. nc̃ quȩ facta q̃
maxime placeant dicit misccłia scilicet & in nocentia. Nãq ineo qus
pupillos & uiduas intribulacione eorũ uisttare iussit: cuncta
quȩergapximũ misericordit̾ agere debeamꝰ insinuat. Qđ quams
ualeat ipso udicii tẽpore pandet᷑ ubi dicturꝰ ẽ iudex: quandui
fecistis uni exhis fr̃ib meis minimis. mͥfecistis. Porro in eo qđi maci¬
latos nos ab hoc scło custodire p̾cepit: uniusa inqͥb nos ipsos castos
seruare decet ostendit. inqͥb sunt & ea quȩ supͣobseruare monuers
fide qͥdẽ euangelica inbuti: s oꝑib erant uacui. Et quia mandatas
elemosins pauperũ docuerat ĩplenda: uidit illos ec̃tͣ qđ pauꝑib ent
fecisse: idõq eos ut erant digni redarguit. Et c̃grue in huius exorda

Expanded text:
in tribulain tribuladixerat factorem operis beatum in facto suo futurum, nunc quae facta Deo maxime placeant dicit, misericordia scilicet et innocentia. Namque in eo quod pupillos et viduas in tribulatione eorum visitare jussit, cuncta quae erga proximum misericorditer agere debemus insinuat. Quod quantum valeat, ipso judicii tempore pandetur, ubi dicturus est Judex: Quandiu fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Porro in eo quod immaculatos nos ab hoc saeculo custodire praecepit, universa in quibus nos ipsos castos servare decet ostendit. In quibus sunt et ea quae supra observare monuerat, fide quidem evangelica imbuti, sed operibus erant vacui. Et quia mandata Domini eleemosynis pauperum docuerat implenda, vidit illos e contra, quod pauperfecisse, ideoque eos prout erant digni redarguit. Et congrue in hujus exordi
Abbreviated transcription (Latin):
addscipulos. si hȩc scitis inqͥt beati eritis sifeceritas ea. Siqͥs aut̃ putat
streligio sũ esse ñ refrenans linguã suã s seducens corsuũ: huiuc.
uana ẽ religio. Monuerat supͣ uerbũdĩ ñsolũ audire.s & facere:
ne addit. quia & simandata qͥs dñi quedidicit factis exercere uidetur.
sinenã linguã ad etraccionib mendaciis. blasphemiis. stulti loqͥis. ab ipso
etia multi loqͥo. ceterisq qͥb peccare solet refrenauerit: frustra se
operũ iusticia iactac. Sicut paulus gentilis poete sententiã cõ ꝓbans
at. corrupunt mores bonos colloquia mala. Religio aut̃ munda
& in maculata apuddm & patrẽ hec ẽ. Pulere addidit apuddm &
patrẽ quia sunt qͥ hominib religiosi uident᷑. cũ adõ habeam
ꝓfani. Unde & salomon ait. Est uaquȩuidet᷑ hominibust
noiussima aut̃ eiꝰ ducunt admor tẽ. Uisitare pupillos &e uidi

Expanded text:
ad discipulos: Sad discipulos: Sse religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio. Monuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere. Nunc addit quia et si quis mandata Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam in linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet, refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat. Sicut Paulus gentilis poetae sententiam comprobans, ait: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Religio autem munda et immaculata apud Deum et Patrem, haec est. Pulchre addidit apud Deum et Patrem, quia sunt qui hominibus religiosi videntur, cum a Deo habeantur profani. Unde et Salomon ait: Est via quae videtur homini recta, novissima autem ejus deducunt ad mortem . Visitare pupillos et viduas