comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinentie. In iob scriptũ ẽ de dracõe. Uirt̃
eĩ inlũbis. ⁊ fortitudo eĩ suꝑ ũbilicũ uẽ¬
tris. Adusum iuuenes et pͥuellas etatis
ardore abutitur et ĩ flãmat totã natiui¬
tatis nr̃e. et ĩplet illud ĩ osec. Om̃s ad
etiã ignita dyaboli iacula quesił ⁊ uulre¬
rant et ĩ flãmant hec flame et arege ba¬
bylonie tribus piuu̾s ppantur. qui suctẽ¬
tus spẽ hñs qĩ filii hoĩs ĩmensos nuti¬
sic et inaĩo uurgniali rorore celesti. ⁊ie¬
iumoꝵ fugore. calor ꝑuellaris extĩgut̃
et hũano corpori angeloꝵ ꝯu̾satõ ipatũ¬

Expanded text:
tinentiae. in Iob scriptum est de dracone: uirtus eius in lumbis et fortitudo illius super umbilicum uentris. aduersum iuuenes et puellas aetatis ardore abutitur et inflammat rotam natiuitatis nostrae et inplet illud in Osee: omnes adec sunt ignita diaboli iacula, quae simul et uulnerant et inflammant et a rege Babylonio tribus pueris praeparantur, qui succentus speciem habens quasi filii hominis inmensos mitisic et in animo uirginali rore caelesti et ieiuniorum frigore calor puellaris , extinguitur et humano corpori angelorum impetratu
Abbreviated transcription (Latin):
principio. nec semel monusse ꝯtentuꝰ
sum.Ama scripturas scãs.et amabit te
sapia. Dilige eaz et ẜuabit te. Honora
illam et amplexabitur te. Hec monili
inpectore et in aurib tius hereant. Ni¬
chil ald̾ nouit lingua nͥ xp̃m. Nichil
quar imitatio forma uirtutis ẽ. Iero¬

Expanded text:
principio nec semel monuisse contentus principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant. nihil aliud nouerit lingua nisi Christum, nihil quarum imitatio forma uirtutis est.
Abbreviated transcription (Latin):
et locu hĩtatioĩs głie tue. Et ulud. u¬
na petii a dño. hãc requira. ut hĩtez
uidomo diũ om̃ib dieb iute mee.
Felix illa ꝯscia et bc̃a uuginitas incͥ
corde p̃ter amore xp̃i qui eꝰ sapĩa casti¬
tas patia atq uistitia cet̾eq uirtuteᷤᷤ
nullus alĩ u̾satur amor. nec ad recoᷤ¬
dationẽ homĩs abi suspirat. nec utẽ¬
defer it desid̾as que cum uideĩt no¬
lit dimictere. Scm mrginũ ꝓpoĩtum ⁊
celestis angelorũq familie głia qr¬
dam nõ bñ agentiu nomẽ infamat.
Quib apte dicendum ẽ. ut aut nu¬
bant si se nõ possũt ꝯtinẽ. aut ꝯtineã
si nolunt nubere. Dignares risu ĩnx
planctu incedentib dm̃s ancilla uir¬
go ꝓcedit ornatior. ut ꝓ minia ꝯsuetu
cens. Non nulle seꝑate ⁊ absq arbitrig
qrũt hospitia. ut uiuant licentius uta¬
tur balneis. faciantq qd uolunt et de
patimur. Et si aureus nũmus affulse¬
rit. int̃ bõa oꝑa reputamus. Fiẽ iũgo

Expanded text:
is gloriae tuae et illud: unam petii a domino, hanc requiram, ut habitem in domo domini omnibus diebus uitae meae. felix illa conscientia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur amor nec ad recordationem hominis aliquando suspirat nec uidere desiderat, quem, cum uiderit, nolit dimittere. sanctum uirginum propositum et caelestis angelorumque familiae gloriam quarundam non bene se agentium nomen infamat. quibus aperte dicendum est, ut aut nubant, si se non possunt continere, aut contineant, si nolunt nubere. digna res risu, immo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetuceris. nonnullae separata et absque arbitris quaerunt hospitia, ut uiuant licentius, utantur balneis faciantque, quod uolunt, et deupatimur et, si aureus nummus adfulserit, inter bona opera deputamus. Finem iungo
Abbreviated transcription (Latin):
apłs fecit ecc̃asticu. Corrũpũt mores
bonos ꝯfabulatoes pessime. Cuĩ iãbi¬
cimetiũ dum u̾bũ ẜuat ex ũbo. neqͣͣm
exp̃ssit latina translatio. Graues fe¬
mine ⁊ maxĩe uidue ac iurgines tͥ co¬
mites eligantur. quaꝵ ꝓbata ẽ ꝯuer¬
satio ẜmo mod̾atus. scã uerecũdia. Fu¬
ge lascuuã  puellaꝵ que ornãt capita
crines afronte dimittũt cutẽ polint
utũtur ium̃tis. astrictas hñt mai̾chas.
uestimẽta sine ruga. saccosq crispãtes
ut subnoĩe uirginali uendibili̾ peãt¬

Expanded text:
corrumpunt mores bonos confabulationes malae, cuius iambici metrum, dum uerbum seruat ex uerbo, nequaquam expressit Latina translatio. graues feminae — et maxime uiduae ac uirgines — tibi comites eligantur, quarum probata est conuersatio, sermo moderatus, sancta uerecundia. fuge lasciuiam puellarum, quae ornant capita, crines a fronte demittunt, cutem poliunt, utuntur lomentis, adstrictas habent manicas, uestimenta sine ruga soccosque crispantes, ut sub nomine uirginali uendibilius pe
Abbreviated transcription (Latin):
tacere deb̾ent. Certe si rutes seculanum
lictaꝵ de tc̃tatib hoĩu diẜtoꝵ quippia
legerint u̾bositatẽ sola discunt absq
notitia scripturaꝵ. et uixta uetus elogi
cũ loqui nesciãt tacẽ nõ possunt docent¬
ꝙ scripturas q̃s nõ ĩ telligũt. Et cum
aliis ꝑsuaẜint erudicoꝵ sͥ assumunt
suꝑciliu prius ĩ ꝑitorũ magr̃i q̃m doc¬
scripturaꝵ uite sue tramite abaluꝰ di¬
sc̃e. nec p̃ceptore uti pessimo.s. p̃sump
tione su a. De talib feminis apłs leq̃¬

Expanded text:
ent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt absque notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, tacere non possunt docentque scripturas, quas non intellegunt, et, cum aliis persuaserint, eruditorum sibi adsumunt supercilium prius inperitorum magistri quam docscripturarum uitae suae tramitem ab aliis discere nec praeceptore uti pessimo, scilicet praesumptione sua. de talibus feminis e
Abbreviated transcription (Latin):
quaz humiliarer ego delĩqui. ⁊ educ de
carcere aĩa mea. Et iste peccauit ut ce¬
cus exuto nascetur. an pentes eĩ. ⁊ ceca
hus siłia. Hec impia ⁊ scelata doctrina.
olim mnegypto ⁊ morientis ꝑtib u̾sa¬
batur. ⁊ nũc abscondite qi infoueis in¬
paru. ap̾ plerosq u̾satur. illanĩ ꝑtum
pollint puritate. ⁊ qĩ hrditãĩo malo ser

Expanded text:
quam humiliarer, ego peccaui et: educ de carcere animam meam et: iste peccauit, ut caecus ex utero nasceretur, an parentes eius?et cetera his similia\'. haec inpia et scelerata doctrina olim in Aegypto et in orientis partibus uersabatur et nunc abscondite quasi in foueis uiperarum apud plerosque uersatur illarumque partium polluit puritatem et quasi hereditario malo s
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo anime suscitau̾it. hẽtolaria seꝑ
ĩ manib uł stamĩs pollice fila deducito. ł
adcorq̾nda sub tegmina ĩalueolis fusa uͥ¬
tantur. aliorũq ueta aut ĩglobũ collige.
aut texenda opone. Que texta sũt respice.
que errata rephende. que faciẽda ꝯstitue.
Si tantis opum uarictatib fuis occupa¬
ta. nũquã tibi dies longi erunt. S qͣuis
estiuis tendantur solib breues uidebũt᷑.
ĩ quib aliqd oꝑis p̾t̾missu ẽ. Hec obser¬
uans et te ip̃am saluabis et alias ⁊ ens
siderus ẽ om̃is anima ociosi. Nec itcͥto tͥ
abope cessandũ ẽ quia deo ꝓp̾itio nulla
re indiges. S id̾o cum oib laborand e
ut poctasicẽ oꝑis nich̾ aliud cogites ñ
qd̃ ad diũ ꝑtinet ẜuitute. Simpliciter
loquar. Quarus ome censu tuum ĩ pau¬
pes distribuas. nicħ apud xp̃m erit ꝓ̃¬
tiosius nisi qd̃ manib tuis ip̃a ꝯfecls.
uł inusus ꝓprios uł ĩ exẽplum unginu
cet̾arum uł qd auie nirĩq offeras ma¬

Expanded text:
sollicitudo animi suscitauerit, habeto lanam semper in manibus uel staminis pollice fila deducito uel ad torquenda subtemina in alueolis fusa uertantur aliarumque neta aut in globum collige aut tegenda conpone. quae texta sunt, perspice; quae errata, reprehende; quae facienda, constitue. si tantis operum uarietatibus fueris occupata, numquam tibi dies longi erunt, sed, quamuis aestiuis tendantur solibus, breues uidebuntur, in quibus aliquid operis praetermissum est. haec obseruans et te ipsam saluabis et alias et erisideriis est omnis anima otiosi. nec idcirco tibi ab opere cessandum est, quia deo propitio nulla re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut per occasionem operis nihil aliud cogites, nisi quod ad domini pertinet seruitutem. simpliciter loquar: quamuis omnem censum tuum in pauperes distribuas, nihil apud Christum erit pretiosius, nisi quod manibus tuis ipsa confeceris uel in usus proprios uel in exemplum uirginum ceterarum uel, quod auiae matrique offeras ma
Abbreviated transcription (Latin):
stoclia. et publicu penitus de intandũ
Añ ãmes circit᷑.xxx. de iurginitate ser¬
cere. Qui ẜmo offendit płimos. du
uusqs inse ĩtelligẽs qd̾ dicebat᷑ ñ
qͣi monitore libẽter auount. s qi ci¬
minatore siu oꝑis adu̾satus ẽ. Uerũ¬
matiu ⁊ uulnus ꝯscĩe dolore mostͥs¬
se: Liber man hoĩes p̾tierunt. Scͥpsi
et adplerasq uirgines ac urduas.¬
rat in illis opusculis defloratum ẽ
ut aut ex suꝑfluo cader anob̾ repe¬
tantur. aut nũc p̃termissa ñ płimũ
noceant. Certe abt̃s cyprian̾ egregiũ
de uirginitate uolum̃ edidit. ⁊ multi
cas ꝑtineat que nec du elegũt uir¬
ginitate. ⁊ ex hortatõe ĩdigent ut sci¬
ant quale sit qd̾ eligẽ dbeant. Nobiᷤᷤ¬
et colubros. ut accintis lũbis. calcia¬
tis pedib. ⁊ apphensis manu baculi
iter ꝑ insidias hiũ scłi. et int̾̃ ueneã
faciãmus p̾simꝰq addulces iordanis

Expanded text:
stodia et publicum penitus deuitandum. stodia et publicum penitus deuitandum. ante annos circiter triginta de uirginitate sercere. qui sermo offendit plurimos, dum unusquisque in se intellegens, quod dicebatur, non quasi monitorem libenter audiuit, sed quasi criminatormantium et uulnus conscientiae dolore monstrasse ? liber manet, homines praeterierunt. scripsi et ad plerasque uirgines ac uiduasrat, in illis opusculis defloratum est, ut aut ex superfluo eadem a nobis repetantur aut nunc praetermissa plurimum noceant. certe et beatus Cyprianus egregium de uirginitate uolumen edidit et multi eas pertineat, quae necdum elegerunt virginitatem, et exhortatione indigent, ut sciant quale sit, quod eligere debeant. Nobiendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possimusque ad dulces Iordanis
Abbreviated transcription (Latin):
tucis uentere omĩa. ⁊ pauꝑib distrby¬
ere. ⁊ sic leũe ⁊ expeditu cum xp̃o ad ce¬
lestia sub uolare. Nob̾ ĩmo tibi diligẽs
c̾lita ẽ dispensatio. Quãqua in ħ. omĩ
etati om̃iq ꝑsce̾ lib̾tas arbitrii dclicta
sit. Siuis in quit eẽ ꝑfectus. nõ cogo. ỹ
impo. s ꝓpono palma. Oñdo p̃mia tuũ
ẽ eligere ñ uolueris inagone acq cta¬
mine coronari. Et ꝯsidemus ꝙͣ sapient
sapia sit locuta. Uende que hes. Cui ist
p̃cipuntur. Nempe illi cuidcm ẽ. Si ui
omĩa. Cumꝙ uendit̾is ꝗd sequitur. Et
sit.siue cognatus. ⁊ affinis. nicħ in illo
alutd ꝯsideres nͥ pauptate̾. Laudẽt te
esurientiu iscera non ructuantium
opulenta ꝯuiuia. In actib apłoꝵ. qñ
rcces incredentib fides uẽdebãt omnes
rebant pedes. ut ondent pecunias eẽ cal¬
di ĩmo corde duplici. ⁊ ideo ꝯdẽpnati. qͥ
p̃t notum obtulerũt qi sua ⁊ nõ eius cͥ

Expanded text:
tutis uendere omnia et pauperibus distribututis uendere omnia et pauperibus distribuere et sic leuem atque expeditum cum Christo ad caelestia subuolare. nobis, immo tibi diligens credita est dispensatio, quamquam in hoc omni aetati omnique personae libertas arbitrii derelicta sit. si uis, inquit, esse perfectus: \'non cogo, non impero, sed propono palmam, ostendo praemia; tuum est eligere, si uolueris in agone atque certamine coronari\'. et consideremus, quam sapienter sapientia sit locuta: uende, quae habes. cui ista praecipiuntur? nempe illi, cui dictum est: s i uis omnia. cumque uendideris, quid sequitur? ets siue cognatus sit et adfinis, nihil in illo aliud consideres nisi paupertatem. laudent te esurientium uiscera, non ructantium opulenta conuiuia. in Actibus apostolorurecens in credentibus fides, uendebant omnes rebant pedes, ut ostenderent pecunias esse caldi, imo corde duplici, et ideo condemnati, quia post votum obtulerunt quasi sua et non ejus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
et puellarũ ac ẜuuloꝵ mores mag̃ eli¬
gantur q̃m uultuũ eleguntia. qr in oĩ
secui ⁊ etate ⁊ trũcatoꝵ corpoꝵ uolenta
sciuia te p̃nte non hãt locu. Nũqua uer¬
bũ in honestũ audias. aut si aud ietis ỹ
Ridere et nderi secularib dereluiq̃. Gra¬
uitas. tua ꝑscãm decet. Cathoẽ qͦ illũ¬
pem. qui ex̾ma etate gͥcas litt̾as ñ eru¬
buit censor. nec despau̾it sener discere.
illa affecata seii̾tas. ⁊ głiaz q̃rens. au¬
qua diu ĩcab̾nacło cors huiꝰ hĩcamus
et fiagi a carne cireũdamur modan qir̃e
gere pꝰsumus. Amputare nõ p̾sumus.
ceritat suꝑ iracundiã uram. quia ⁊ irasa
fluũ itor temonere s̃ auaritiã cum gñis
tiusit ⁊ hr̃e et calcare dĩtias. et apłs do
ni faciens iutã et̾na possidebo. Si ui eẽ
ꝑfectus. uade ⁊ uende omĩa q̃ habes et
da pauꝑib ⁊̃ hẽbis tħaurũ incelis ⁊ ueĩ
seqre me. Aplici fastigii ẽ ꝑfecteq iur

Expanded text:
ac seruulorum mores magis eligantur quam uultuum elegantia, quia in omni sexu et aetate et truncatorum corporum uiolenta sciuia te praesente non habeat locum. numquam uerbum inhonestum audias aut, si audieris, noridere et rideri saecularibus derelinque; 2 grauitas tuam personam decet. Catonem qupem —, qui in extrema aetate Graecas litteras non erubuit censor nec desperauit senex discere illa affectata seueritas et gloriam quaerens auquamdiu in tabernaculo coet fragili carne circumdamur, moderari et regere possumus; amputare non possumus. cidat super iracundiam uestram, quia et irasci erfluum reor te monere contra auaritiam, cum generis tui sit et habere et calcare diuitias et apostoluni faciens itam aeternam possidebo? si uis esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et habebis thesaurum in caelis et ueni, sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃e iparum arbitrio dispẽsanda ẽ. Sin
stite. cũ eras matĩoꝵ fuit. ⁊ uolũtas gͣ¬
fi̾t. ĩ mo qd̾ dñs imꝑat scitura nichil
te hĩturam nͥ qd in bonis oꝑib eroga¬
ueris. Alii edificent cc̃cas. uestiãt pieteᷤᷤ
an gẽmis auita ł aurata distinguant
aituria.Mon rephento nõ abriuo. Unus¬
quisq insensu suo hũndet. Meliusq ħ
sacere qͣm repoĩtis opi ĩ cubare. S tͥ ã¬
inlanguẽtib. pascere in esuric̃tib. susci¬
pe ĩhus qui tecto irdigẽt.⁊ maxie indo¬
mesticis fidei. uirgniu alere incast̾ia. ser¬
et noctib ẜuiunt dnõ tuo qui ĩterra poĩ¬
loquũtur ñ qd ad laudes dei ꝑtinet. hñ¬
tesꝙ uictũ ⁊ uestitũ hus gaudent dĩtuꝰ
qui plus hr̃e nolunt. si tamẽ ẜuãt ꝓpo¬
sicũ. Alioquĩ si amplĩ desid̾ant hus quã
uirginẽ diuitẽ et iurgnnẽ nobilẽ sim lo¬
cutus. nũc tm̃ ad iurginẽ lequar .i. ñ ca
moru et orõnis ordinẽ qd̃ tibi hora ter¬

Expanded text:
matre, ipsarum arbitrio dispensanda sunt. Sistitem, cum aetas maturior fuerit, et voluntas grimmo quod dominus imperarit, scitura nihil te habituram, nisi quod in bonis operibus erogaueris. alii aedihcent ecclesias, uestiant parietes et gemmis aurea uel aurata distinguant altaria — non reprehendo, non abnuo; unusquisque in sensu suo abundet meliusque est hoc facere quam repositis opibus incubare —, in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his, qui tecto indigent — et maxime in domesticis fidei —, uirginum alere monasteria, seroctibus serviunt Domino tuo: qui in terra posiloquuntur, nisi quod ad laudes Dei pertinet: habentesque victum et vestitum, his gaudent divitiis, qui plus habere nolunt: si tamen servant propositum. Alioqui si amplius desiderant, his quoque uirginem diuitem et uirginem nobilem sim locutus. Nunc tantum ad uirginem loquar, id est morum et orationis ordinem, quod tibi hora ter
Abbreviated transcription (Latin):
ccus su qd̾ si audicns nõ recipie s. hẽs
enĩ ap̃ deum magras q̃ru fides n orina
doctrina ẽ. Intelligis quid loquar Dabit
enĩ deus in oĩb intelłctu. Nec stati
adusum seuissima hrsum. et multo hu
iurgine. nõ hrticis R̾ndere. Ceteru cẽs
fraudulentias eorũ. et cuniculos quib
nitũtur subutere uitate ĩ alio ope deo
ad iuuante subu̾timus. Qd̾ si uoluens
ꝓmpte libent̾q mittimꝰ. Ultroneas eĩ
aiurit putere mͥces. ⁊ p̃cia facilitate d̾¬
crescunt: que seꝑ in raritate maiora st̃
Solet ut plerosꝙ ẽẽ cͥtamẽ utru soli¬
taria an cu multis iuta sit melior. E¬
et ꝑlem arrogantie ⁊ suꝑciliu cuctos
despiciant.arnentq linguas suas. ł
cłicis. uł alus moȧchis detrahendo.B¬
quib rectissime dr. filii hoĩu dentes
corũ aima. et sagite et gladiꝰ coꝵ gladiꝰ
bilis fluctuansꝙ snĩa si suo arbitrio relĩ¬
quatur cito ad det̾iora dilabitur. Noui

Expanded text:
sum quod, si audieris, non recipias. habes enim apud deum magistras, quarum fides norma doctrinae est. intellegis, quid loquar — dabit enim tibi deus in omnibus intellectum — nec statim aduersum saeuissimam heresim et multo his uirginem, non hereticis respondere. ceterum omnes fraudulentias eorum et cuniculos, quibus nituntur subuertere ueritatem, in alio opere deo adiuuante subuertimus, quod, si uolueris, prompte libenterque mittemus. ultroneas enim aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper in raritate maiora sunt. Solet inter plerosque esse certamen, utrum solitaria an cum multis uita sit melior. qet pleni arrogantiae, et superciliis cunctos despiciant, armentque linguas suas vel clericis, vel aliis monachis detrahendquibus rectissime dicitur: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius bilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui
Abbreviated transcription (Latin):
ficatõ acq pudicitia. sñ qua nc̃o uid̾bͤ
deum. gradu deb ad scuma scandẽtibꝰ
nec tr̃ si sola fui̾t uirginẽ pot̾it oor cãre.
Legamus euãgelium sapienuũ. ⁊ stui¬
tarum uirgiñ. quarũ alie cubiculũ spõ¬
ad quoꝵ te mittim̾ sctc̃e: ut discas ꝗd
boni hãt ꝯtinẽtia. et ꝗd eõrio mali satr¬
ritas. Imitare spõsu tuu. Esto aue na¬
triq subiecta. Nullum iuroꝵ ⁊ maxĩe
iuuenũ nisi cũ illis uidcas. nullũ scias
ut xͥ p̃cepta cognosceres. ut scires ꝗd tͥ
expediret. quid eligere deberes. illaru
citiam. ⁊ honorabiliũ nuptiaꝵ cubilisq
inmaculati p̃tiosissimu germinauere
te florẽ qui ꝑfcõs afferret fructus. si bu¬
miliau̾is te sub potẽti manu dei. ⁊ scrip¬

Expanded text:
 qua nemo videbit Deum, gradus praebet ad summa scandentibus, nec tamen si sola fuerit, virginem poterit coronare. Legamus Evangelium sapientium et stultarum virginum; quarum aliae cubiculum sponad quorum te mittimus lectionem, ut discas quid boni habeat continentia, et quid e contrario mali, satritas. Imitare sponsum tuum: esto auiae matrique subiecta. nullum uirorum — et maxime iuuenum — nisi cum illis uideas. nullum scias, ut Christi praecepta cognosceres, ut scires, quid tibi expediret, quid eligere deberes, illarum citiam et honorabilium nuptiarum cubilisque inmaculati pretiosissimum germinauere te florem, qui perfectus afferet fructus, si humiliaueris te sub potenti manu dei et scrip
Abbreviated transcription (Latin):
credat: Proba oĩu digni tate ⁊ cũcte ro¬
bilitatis in orbe rõanõ nom̃ illustius. c
mib in urbe captiuitas nc̃ hĩtas uenũ¬
dare dicit pones. et face̾ sibi amicos de
nisterii gradus. ⁊ cassa noia moãchorũ
emere predia. tanta nobilitate uendete
uix bãbarorum effugat manus. et ami¬
sas de ꝯplexu suo uirgines fleu̾at cum
subito incolerabili. ⁊ qd̾ nũqua timne¬
rat a marissimi filii orbitate ꝑcutitur.et
qi futura uurginis xp̃i auia spe futuoꝵ
mortiferu uulnus excepit ꝓbans inse
ueru cẽ qd̾ in lirico carmine suꝑ iusti p̃¬
conio dr. Si fractus illabatur orb̾ ĩ pa¬
uidũ fie̾nt rune. legimus ĩ uolumine
tius. Et in eode. Temptatõ suie ut ne¬
lius hẽtur ĩ hebrayco. Militia ẽ iuta hoͣ
ronemur. Nec miru hoc de hoĩb crede̾
dentes intribulatc̃e. ⁊ scientes qd̾ tribulo

Expanded text:
credat? Proba illa, omnium dignitatum et cunctae nocredat? Proba illa, omnium dignitatum et cunctae nobilitatis in orbe Romano nomen inlustrius, cmibus in urbe captiuitas, nunc auitas uenundare dicitur possessiones et facere sibi amicos de nisterii gradus et cassa nomina monachorum emere praedia tanta nobilitate uendente. uix barbarorum effugerat manus et auulsas de conplexu suo uirgines fleuerat, cum subito intolerabili et quod numquam timuerat amantissimi filii orbitate percutitur et quasi futura uirginis Christi auia spe futurorum mortiferum uulnus excepit probans in se uerum esse, quod in lyrico carmine super iusti praeconio dicitur: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. legimus in uolumine tius . Et in eodem: Tentatio, sive ut melius habetur in Hebraico militia est vita homronemur. Nec mirum hoc de hominibus credere, dentes in tribulatione. Et, scientes, quod tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
uterũ: Incta ap̃ infideles sũt p̃mia futu¬
roꝵ.plus uitim recepisti uirgo quã obtu¬
listi. Quã sponsa hois una tantũ ꝓuĩtia
nouãt. uirginẽ xp̃i totus orbis audiuit.
Solent misi ꝑentes. ⁊ nõ plene fid̾i xͥ¬
ani: de formes et aliquo menbro debile
filias. quia dignos gnos ñ inueĩunt ui¬
guncati tradẽ. Tanti ut d̾r iuitru q̃ti mã¬
garitum. Certe qui religiosiores sibi in¬
dentur ꝑuo sumptu ⁊ qui ux ad alimẽ¬
ta ꝑficiat uurginibꝰ dato omnẽ cẽsũ
ĩuotq sexu scłarib libis largiũtur. Q
nuꝑ in hac urbe diues quida fecit pbr
ut duas filias ĩ ꝓpoĩto iurginali i opes
relinqͥret. et alioꝵ luxune ad oẽr copiam
fuãt p̃ꝑatum. a sca xͥ sinoride uͥgini tra¬
ditu. ne sponso fie̾t in uiria.ĩmo ut do¬
tata pͥstims opib ueniret ad sponsum
Et qd̾ in reb mũdi piturũ erat dome¬
sticorũ dei sustentaret inopia. Quis h̃

Expanded text:
uterum? incerta apud infideles sint praemia futuuterum? incerta apud infideles sint praemia futurorum: plus interim recepisti, uirgo, quam obtulisti. quam sponsam hominis una tantum prouincia nouerat, uirginem Christi totus orbis audiuit. solent miseri parentes et non plenae fidei Christiani deformes et aliquo membro debiles filias, quia dignos generos non inueniunt, uirginitati tradere — tanti, ut dicitur, uitrum, quanti margaritum —; certe, qui religiosiores sibi uidentur, paruo sumptu et qui uix ad alimenta sufficiat uirginibus dato omnem censum in utrosque sexus saecularibus liberis largiuntur. quod nuper in hac urbe diues quidam fecit presbyter, ut duas filias in proposito uirginali inopes relinqueret et aliorum ad omnem copiam praeparatum, a sancta Christi synoride uirgini traditum, ne sponso fieret iniuria, immo ut dotata pristinis opibus ueniret ad sponsum et, quod in rebus mundi periturum erat, domesticorum dei inopiam sustentaret. quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. s ad omĩa queꝙ mappalia celebris
fama penetrauit. Om̃s int̾ affricam.
ytaliamꝙ insule hoc timore replete st̃.
et in offenso pede longius gaudia cuc¬
rere. Tunc lugubres uestes ytaꝰ mu¬
tauit a se mirũta urh̃ rome menia pri¬
stinũ exꝑte recepere fulgorẽ. ꝓpitium
sibi estimantes deũ ĩ alumneͣ ꝯu̾siore
pftẽ. Putares extincta gothoru mañ¬
desuꝑ intonãtis fumine ꝯcidisse. Nõ
sic post trebiã thrasum̃nũ ⁊ cãnas. ĩqbꝰ
locis romanoru ex̾citium cesa sũt mi¬
lia marcelli primu ap̃ nolã p̃liose pp̃
romanus erexit. minori prius gauoi
strata galloꝵ agmina auro redempta
nobilitas. ⁊ seminariũ itam gnis in
arte cognouit. Penetũit ħ rianor oriẽ¬
tis litora. et inmedit̾taneis q urbibus
xpĩane glie trummphus auditus cꝰ. que
uirginũ xp̃i nõ huiꝰ se societate iactauit.
Que m̃t nõ tuum uuliana bt̃m clamau.

Expanded text:
que, sed ad ipsa quoque mappalia celebris que, sed ad ipsa quoque mappalia celebris fama penetrauit. omnes inter Africam Italiamque insulae hoc rumore repletae sunt et inoffenso pede longius gaudia cucurrere. tunc lugubres uestes Italia mutauit et semiruta urbis Romae moenia pristinum ex parte recepere fulgorem propitium sibi aestimantes deum in alumnae conuersione perfecta. putares extinctam Gothorum mandesuper intonantis fulmine concidisse. non sic post Trebiam, Trasumennum et Cannas, in quibus locis Romanorum exercituum caesa sunt milia, Marcelli primum apud Nolam proelio se populus Romanus erexit. minori prius gaudio strata Gallorum agmina auro redempta nobilitas et seminarium Romani generis in arce cognouit. penetrauit hic rumor orientis litora et in mediterraneis quoque urbibus Christianae gloriae triumphus auditus est. quae uirginum Christi non huius se societate iactauit ? quae mater non tuum, Iuliana, beatum clamauit
Abbreviated transcription (Latin):
agrediar qd dñdo minus facet. ad ex¬
płcandã incredibił gaudii magnitu ͤ
et tulliam fluuiꝰ succiuretur ĩgemi ⁊c
torte demostenis iubrateq sui̾e tardiᷤ
langiudiq ferrentur. Quicꝗd põt cogi¬
tare aĩus. quicꝗd ẜmo nõ põt explicae̾
illo in tpr̃e factum audiuimus cͥtati
in oscula neptis ⁊ mat et filia riuĩt. ub¬
tim flere gaudio. iacente manu attol¬
lere.aplex̾ariq trepitante agnoscere
in ilius ꝓpoĩto mente sua et gratulai
qd̾ nobile familia uirgo iuigĩtate
sua nobiliorẽ faceret inuenisse eã ꝙ p̃¬
staret gnͣi qd̃ rõane urbis cineres miti¬
garet. Ih̃n bone quid illd intota domo
exultationis fuit. Qĩ ex radice fecũda
multe simul uirgines pullularũt. Exẽ¬
plũꝙ patrone et dne ꝑsecuta ẽ dicẽtwy
turba atq famulaꝵ. Pom̃a dom̃ fer¬
uebat uirginitatis professio. quarum
ꝑaffrica ecc̃e quoda exultaue̾ tripu¬
dio nõ solum adurbes. oppida uiculos¬

Expanded text:
aggrediar, quod dicendo minus faciam. Ad explicandam incredibilis gaudii magnitudinem, et Tulliani fluuius siccaretur ingenii et contortae Demosthenis uibrataeque sententiae tardius languidiusque ferrentur. quicquid potest cogitare animus, quicquid sermo non potest explicare, illo in tempore factum audiuimus. certatim in oscula neptis et filiae ruunt. ubertim flere gaudio, iacentem manu attollere amplexarique trepidantem, agnoscere in illius proposito mentem suam et gratulari, quod nobilem familiam uirgo uirgi- nitate sua nobiliorem faceret. inuenisse eam, quod praestaret generi, quod Romanae urbis cineres mitigaret. Iesu bone, quid illud in tota domo exultationis fuit? quasi ex radice fecunda multae simul uirgines pullularunt exemplumque patronae et dominae secuta est clientium turba atque famularum. per omnes domos feruebat uirginitatis professio, quarum per Africam ecclesiae quodam exultauere tripudio. non solum ad urbes, oppida uiculos
Abbreviated transcription (Latin):
ficere inte radicẽ tuã. qsola unrgĩtatis
niq et enormẽ ciboru abstinẽtia quibꝰ
statĩ corꝑa delicata frangũtur. ⁊añ eg¬
tare incipiunt quã sc̃e ꝯnersatioĩs i ã¬
cere fundam̃ta. Phylosophoꝵ quoq sẽ¬
pt ẜmo resonare. mod̾atas eẽ uirtutes
excedenres modũ atq mensura int̃
uitia reputari. Uñ et uñ de septem sa¬
piẽtim nequid aic nimis. srõ tã celeͤ

Expanded text:
rficere in te radicem tuam, et sola virginitatis nia et inormem ciborum abstinentiam, quibus statim corpora delicata franguntur et ante aegrotare incipiunt quam sanctae conuersationis iacere fundamenta. philosophorum quoque senpotest sermo resonare: moderatas esse uirtutes, excedentes modum atque mensuram inter uitia reputari. unde et unus de septem sapientibus: ne quid, ait, nimis. quod tam celebre
Abbreviated transcription (Latin):
tiuam et pudicitia cuam nõ tue pr̃atis.
horruisti einces hostiu uultus. raptas
uirgines dei raptu tacito ꝯspexisti. Urb
tua quõdam orb cap̃ rõam ppli sepulcr̃¬
exi accipies. q̃m hĩtu ꝓnubã: Quod¬
ducenda comitatur Strtor lingue piĩ¬
ce ꝓcatia tibi fescenina cãrabit. Nũpe

Expanded text:
tiuam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, tiuam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, horruisti truces hostium uultus, raptas uirgines dei gemitu tacito conspexisti. urbs tua, quondam orbis caput, Romani populi sepulc accipies? Quam habitura pronubam? quo deducenda comitatu? Stridor Punicae linguae procacia tibi Fescennina cantabit. Rumpe
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ. Antune scutũ fideulorica ustitie.
grilcam seiuris ꝓcede ad p̾lium. ht̃ as
ĩata puticitia martynum suũ. Qo me¬
lus aiuam Qiuud formidas pente. forsi¬
can np̃ẽ uelit qd̾ te uelle nõ credũt. Iou
inriãmata stimulis om̃e corpis cultu
et hĩtum secularẽ qĩ ꝓpoĩti sui ĩ pedim̃ta
proiecit. Pretiosa monilia ⁊ graues cen¬
abo uinones ardentes gẽme redduntũ
scrinus. uili tunica ĩduitur uiliori tegit
pallio. Et inspaca aiue genib repente
ꝓuoluitur fletu tm̃. et planctib que eẽt
oñtens. Ohstupuit sc̃a et grauis feĩna
alienu hĩtum ĩn epte ospiciẽ. mater
gaudio stabat actonita. ut᷑q uerũ nõ
credere qd̾ uerũ cẽ cupicbant. hesit uor
faucib et int̃ ruborẽ atq pallorẽ. Luct

Expanded text:
timorem. adsume scutum fidei, loricam iustitiae, galeam salutis, procede ad proelium. habet et seruata pudicitia martyrium suum. quid metuis auiam? quid formidas parentem? forsitan et ipsae uelint, quod te uelle non credunt. his inflammata stimulis omnem corporis cultum et habitum saecularem quasi propositi sui inpedimenta proiecit. pretiosa monilia et graues censibus uniones ardentesque gemmae redduntur scriniis, uili tunica induitur, uiliori tegitur pallio et insperata auiae genibus repente prouoluitur fletu tantum et planctibus, quae esset, ostendens. obstipuit sancta et grauis femina alienum habitum in nepte conspiciens, mater gaudio stabat adtonita. utraque uerum non credere, quod uerum esse cupiebant. haesit uox faucibus et inter ruborem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ne adu̾sabor ea. Hec cursim qi de pra¬
to pulcrimo scaru scripturaꝵ puos floreᷤᷤ
carpsisse sufficiat ꝓ ꝯmonitõe tui. et ut
claudas cubiculũ pectoris. ⁊ crebro signa
culo munias frontez tuã. ne ext̾mminator
egypti ĩte locum repperiat. S prĩogeĩta
que ap̃ egyptios peunt intota mẽte sal¬
uẽtur.et dicas cu ꝓpħa. Patu cor meu
deus. patu cor meu. cantabo ⁊ psallam
exurge glã mã. exurge psalt̾iu ⁊ cythã.
Quam assum̃e iubetui. ⁊ tirus multis¬
maculas pristine feditatis cũ petro ami
ris lacrimis abluat. Um nos ignoremuꝰ
pnĩa ne facile peccemus. Illa qi ẜa p̾t
tegra ẜuetur nauis. Aluid ẽ q̃rere qd̾ ꝑ¬
dideris. Aluid p̾sidere qd̾ nũqua ami¬
p̃is. Uñ et apłs castigabat corp̾ suum ⁊
inẜuitute redigebat. ne alus p̃dicans
ipẽ reprob inuemretur corsq ex ꝑsona
gnĩs humani inflamatꝰ ardor̾ib loq̃bat.
Miẜ ego hõ quis me libabit de corpore

Expanded text:
or eam ? 986 9. Haec cursim quasi de prato pulcherrimo sanctarum Scripturarum, parvos flores carpsisse sufficiat pro commonitione tui; ut et claudas cubiculum pectoris, et crebro signaculo crucis munias frontem tuam, ne exterminator Aegypti in te locum reperiat; sed primogenita, quae apud Aegyptios pereunt, in tua mente salventur, et dicas cum Propheta: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum: cantabo et psallam. Exurge gloria mea, exurge psalterium et cithara . Quam assumere jubetur etgat paenitentiam et maculas pristinae foeditatis cum Petro amaris abluat lacrimis. uerum nos ignoremus paenitentiam, ne facile peccemus. illa quasi secutegra seruetur nauis. aliud est quaerere, quod perdideris, aliud possidere, quod numquam amiseris. unde et apostolus castigabat corpus suum et in seruitutem redigebat, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniretur, corporisque ex persona generis humani inflammatus ardoribus loquebatur: miser ego homo, quis me liberabit de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Saluator gnĩs hũam qui uirtutem
et ꝯu̾sionis sue nob̾ reliquit exẽplum.
P̃t baptismũ statĩ assumit᷑ aspũ ut pu¬
gnet ꝯtͣ dyabolum. et opp̃ssu eũ atq cõ¬
tritum.tradat disciplis oulcandũ. Uñ
et apls loquitur Deus at ꝯtͥet sa chan
sub pedib nr̃is uelocit̃. ⁊tñ hostis ãtiqꝰ¬

Expanded text:
tutum et conuersationis suae nobis reliquit exemplum, post baptismum statim adsumitur ab spiritu, ut pugnet contra diabolum et oppressum eum atque contritum tradat discipulis conculcandum. unde et apostolus loquitur: deus autem conterat satanan sub pedibus uestris uelociter. et ta
Abbreviated transcription (Latin):
abadolescentia usꝙ ad hanc etatem
uł mea uł notarii scripsi mani. nicħ
p̃nti oꝑe difficilius. Scripturus enĩ
ad demetriade uirginẽ xp̃i que et nobi¬
litate et duntus prima ẽ inurbe roana
mea faciet uerecũdia. Quid g facia. Qd̾
impłe nõ p̾sui negare nõ audea tãta ẽ
auie eius et matris insigniũ feminaru
in iubendo auc̃tas. ĩ petendo fides. ĩ exdor
in huiuscemõi mat̾us sẽpe detritũ ẽ. Sed
ne uocis mee ꝓ uirili ꝑte desit cestionu.
ĩ eius uirtutib explicandis. cuĩ ut incli¬
ti ꝯ̾atoris utar snnia spes mag̾ laud̃ida:
qua res ẽ. quaquã puellares annos fid̾i

Expanded text:
ab adulescentia usque aa hanc aetatem uel mea uel notariorum scripsi manu, nihil praesenti opere difficilius. scripturus enim ad Demetriadem, uirginem Christi, quae et nobilitate et diuitiis prima est in orbe Romano, mea faciet uerecundia. quid igitur faciam ? quod inplere non possum, negare non audeo: tanta est auiae eius et matris, insignium feminarum, in iubendo auctoritas, in petendo fides, in extorqm.in huiusce modi materiis saepe detritum est, sed ne uocis meae pro uirili parte desit testimonium in eius uirtutibus explicandis, cuius — ut incliti oratoris utar sententia — spes magis laudanda quam res est, quamquam puellares annos fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ria familie ꝑstrepentis. ⁊ epulas exꝗ
sitas quas ample domus pͥcelat hũn¬
dantia appetisse ea iegiruoru laborem.
uestiũtur ⁊ domo regu sũt. ẜ tupedat
uẽꝙ zona pellirea astruixit. ⁊ mortificaũ

Expanded text:
ria familiae perstrepentis, et exquisitas ria familiae perstrepentis, et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam jejuniorum laborem, vestiuntur, in domibus regum sunt . Stupebat uterque zona pel
Abbreviated transcription (Latin):
gutudine optare̾. et appet̾e no aud̾ent.
Esiuabat xp̃i tyrũcula. oderat ornatu
sm. et cu hester loquebatur ad nm.
ẽdyadena quo utebatur qͣi regiã.⁊ tã¬
te duca ĩ muditie uelut panũ mulieri
menstruate. Auĩt scẽ et nobilos femĩe
que ea uitero que norunt quas de li

Expanded text:
gnitudine optare id et appetere non auderent. aestuabat Christi tiruncula, oderat ornatum suum et cum Hester loquebatur ad dominum: est diadema, quo utebatur quasi regina — et tantae ducam inmunditiae uelut pannum mulieris menstruatae. aiunt sanctae et nobiles feminae, q
Abbreviated transcription (Latin):
ulla inacula etne pudicitie osec̃re. Scio
qu̾ ad ĩprecationẽ pontificis flameũ uir
insigne celebratũ sit. Uolo aut uos õs
iuiguiẽ castam exhibere xp̃o. qñ astiti
regina adextris cius ita uestitu d̾ aurat᷑
arcũdata uarietate. Qua ueste polimita
et multaꝵ uirtutu diu̾sitate ꝯtexta in¬
dutus fuit. ⁊ ioseph et regũ quõdã ute¬
bantur filie. Uñ et ip̃a sponsa letatur⁊ dͭ
Introduxit me rex incubiculu suũ. So
dalĩꝙ rendet chorus. oĩs głia filie reg̃
intrĩsecꝰ. S et nr̃a orõ dabit aliquid emo¬
lumenti. Equoꝵ cũsus sanore ꝑͥntio fit.
Pugillu fortitudo elamorib incitatur.¬

Expanded text:
ulla macula aeternae pudicitiae consecrarem. scio, quod ad inprecationem pontificis flammeum uirostolicae uocis insigne celebratum sit: uolo autem uos omnes uirginem castam exhibere Christo, quando adstitit regina a dextiis eius in uestitu deaurato circumdata uarietate. qua ueste polymita et multarum uirtutum diuersitate contexta indutus fuit et Ioseph et regum quondam utebantur filiae. unde et ipsa sponsa laetatur ac dicit: introduxit me rex in cubiculum suum sodaliumque respondet chorus: Omnis gloria filiae regis intrinsecus . Sed et nostra oratio dabit aliquid emolumenti. Equorum cursus favore pernicior fit. Pugilum fortitudo clamoribus incitatur
Abbreviated transcription (Latin):
quam deus hõi primo dedit atꝙ
ita eas expentib trahi dñt. si c̾cul¬
mi opinionẽ secũcur. ꝓfecto eas non
minib ex oriri¬
Uidicunt. quo ꝑu̾sius. quid dici nõ¬

Expanded text:
quam deus homini primo dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non minibus exoriri. quo peruersius quid dici po
Abbreviated transcription (Latin):
dicare ut uirginitati detrabat. Qnͣto᷑ eĩ mĩor
maiori cocqͣtur: inferioris ꝯꝑatio suꝑioris
inuina ẽ. Neq uõ nos martionis et mani¬
chei dogmata sectantes. nuptus detrahimu.
nec taciani principis et encratitarũ errore
decepti. omnẽ coitum pucamus spurcum:
qui nõ solum nuptias: s cibos quoq quos
deus creauit ad utendũi dampnãt et repro¬
bant. Scimus in domo magna. nõ solũ ua
sa aurea ẽẽ ⁊ argentea. s et lignoa ⁊ fictilia.
et suꝑ fundametu xp̃i qd̾ paulus architect̃
posuit. alios edificart auru. argentum. la¬
pides p̾tiosos: alios eꝯ̃rio. fenu lignum. ⁊¬
stipulam. Non ignoramus honorabile nyp¬
tias: et cubile ĩ maculatu. Legimus pͥma

Expanded text:
detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. Non ignoramus, Honorabiles nuptias, et torum immaculatum . Legimus primam
Abbreviated transcription (Latin):
Centesimus et undecimꝰ p̃s. ꝑhas littas
in rebreo in principiis u̾siculoꝵ digestus
ẽ et ẽ totus ethycus. Et centesimꝰ ⁊ decimꝰ.
mͥ ita sc iptus uidetur. Deniq uicenos et
binos u̾sus hñt. et singulis u̾sib. ⁊ sigłe

Expanded text:
centesimus et undecimus psalmus per has litteras in Hebraeo in principiis uersiculorum digestus est et est totus ethicus; et centesimus et decimus mihi ita scriptus uidetur. denique uicenos et binos uersus habent et singulis uersibus singulae
Abbreviated transcription (Latin):
increi uerit ion o dauid
propixta. tr̃ moralim
magnus magr̃ qͣntu
in co excellat eihci ys
eius sũma declat gr̃a.
Si quidem cum suaius oĩs doctrina mca¬
lis ut. tñ maxte suauitate carmĩs ⁊ psal¬
lendi dulcedĩe dełctat aures aĩmq mł¬
cet: micoq plensq locis moraliũ psalmo¬
rum siũas tãqͣm stellaꝵ diffudit lumĩa.
que elucẽt atq eminẽt. Centesimũ nõ
et octauũ decimũ psalmũ uelut plcĩ lũi
solemimidiano feruente calore: ĩ ꝓuecta
libri ꝯstituit etatet n matutim ortus
semiplena exordia.n uesꝑtini occasus ꝙ¬
dam senilis defectus. claritati ãͥd ꝑfc̃. splẽ¬
doris decerꝑent. Quẽ ꝑsingulas hebreoꝵ
primis lict̾arũ elemencis adsuescũt discẽ¬
di usum assume̾: ita q̃ nos huimoĩ elem̃¬
tis usum discamus uiuẽdi. Lictĩs ãt sin¬
gulis cctonos u̾siculos adscripsit.ut sił
et uratatẽ doẽt nõ pluralitate. Unitas
cohercet omĩa et regit. cui subiecta omĩa

Expanded text:
increpuerit sono Dauid propheta, tamen moralium magnus magister, quantum in eo excellat ethica, psalmi huius summa declarat gratia, siquidem cum suauis omnis doctrina moralis sit, tum maxime suauitate carminis et psallendi dulcedine delectat aures animumque demulcet. meritoque plerisque locis moralium psalmorum sententias tamquam stellarum diffudit lumina, quae elucent atque eminent; centesimum uero et octauum decimum psalmum uelut pleni luminis solem meridiano feruentem calore in processa libri constituit aetate, ut neque matutini ortus semiplena exordia neque uespertini occasus quidam senilis defectus claritati aliquid perfecti splendoris decerperent. quem per singulas Hebraeorum primis litterarum elementis adsuescunt discendi usum adsumere, ita etiam nos huiusmodi elementis usum discamus uiuendi. Litteris autem singulis octonos uersiculos adscripsit, ut simul et unitatem doceret, non pluralitatem — unitas enim cohercet omnia et regit, cui subiecta sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Btĩ qui scrutãtur testiõ¬
nia cius: ĩ toto corde ex¬
quirut cum. Quã pulcͥ
crdo. Quã plenus docctii¬
ne et gratie. Non prius qui scrutancur te¬
stimonia eaꝰ dixit. potuit enĩ ꝯuenire scch
lictam. S prius btĩ inmaculati ĩ iua. n
em̃ uita: qua doctrina q̃renda ẽ. uita eĩ
bona sine doctrina ht grãm. Doctrina sñ
uite integritatẽ nõht̃. In maliuolã ⁊ eĩ
animã. non cadet sapĩa. Ideoq ait. Que¬
rent me mali. ⁊ nõ inueniẽt. Quia ĩpro¬
bitate cecatur m̾tis oculus. et caligante sͥ
iniquitate. misti̾a ꝓfunda ĩtueri nõ põt.
Primũ ergo exͥcenda ẽ uite militia. cõrigẽ¬
cli mores. Cum hec ĩstituerimꝰ ad cũsum
debitum: ut sit offensioĩs correctio: pui¬
tatis grã. tunc adstudia ꝑcipiende cogni¬
tionis ueniamus.suo ordine quia. Prĩã
gͥ sunt moralia.secũda mystica. In illiꝰ ui¬
t̾a. inhus cognitio. Ita ut si ꝑ fectionẽ n¬
quiras. nec uita sine cognicione. nec cogͥtõ

Expanded text:
tur testimonia ejus: in toto corde exquirunt eum. Quam pulcher ordo, quam plenus doctrinae et gratiae! Non prius, qui scrutatur testimonia ejus, dixit potuit enim convenire secundum litteram, sed prius: Beati immaculati in via. Ante enim vita quam doctrina quaerenda est. bona et sine doctrina habet gratiam, doctrina sine uita integritatem non habet; i n maliuolam etenim animam non cadet sapientia. ideoque ait: quaerent me mali et non inuenient, quia inprobitate caecatur mentis oculus et caligante sibi iniquitate mysteria profunda inuenire non potest. primum ergo exercenda est uitae militia, corrigendi mores. cum haec instituerimus ad cursum debitum, ut sit offensionis correctio, puritatis gratia, tunc ad studia percipiendae cognitionis ueniamus suo ordine et uia. prima igitur sunt moralia, secunda mystica. in illis uita, in his cognitio, ita ut, si perfectionem requiras, nec uita sine cognitione nec cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
tres cui̾tam mͥ iouimani
comentanioles tñmmiser̃t
rogantes ut eorũ ineprus
norum eungelico atq apłico ri¬
gore occrerem.Quos cum legissẽ
et omnirio nõ intellige̾m: cepi te¬
cess uolens prius scire quid dice̾t: a sic uł
probare. uł redarguere qd dixisset. Ucrum
scrptorũ canca barbaries ẽ. tantisq uitus

Expanded text:
tres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos transmiserunt, rogantes, ut eorum ineptiis norum, Evangelico atque Apostolico vigore conterrerem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi retere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptorum tanta barbaries est, et tanti
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. nõ sanus uret horeites. Pretͥ̾ea sic in uol¬
uit omia et quibꝯda in extricabilib nodis
uniu̾sa ꝑcũbat: ut illud plautinaꝵ lict̾arũ
ei possit aptari. Has p̾ter sibillam leget ne¬
mo. Nam diuinand̾ ẽ furiosas apollini ua¬
tes. Legimus aũt illud uirgilianũ. Dat sr̃
mente sonum. heraclitum quoq cognomiẽ¬
ẽ nosse qͣm uncẽ. quãqͣm aũt inuictoria
ñi ꝑua sit difficultas. Quis enĩ eum suꝑaẽ
quert cuĩ assertionẽ penitus ignoret: Et
ne lecorem longius traham: cuius moĩ elo¬
quentie sit et quib u̾boꝵ floribus ornatuꝰ
incedat scd̃i libri cius monstrauit exordiu.
qd̾ hestͥnam crapulam nictans ita euomy
it.Satisfactio inuitatis nõ ut claro currã
nomĩe.s a rumore purgatus.iiua uario.
obseto agrum nouella plantatõe arbu¬
sta tenitudins. creptam de uitioꝵ gurgiti¬
bus audientiam. ꝯmunitã agmnib scimꝰ
cccłeam spe fide caricate inaccessibile̾: ĩ ex¬

Expanded text:
on sanus juret Orestes. Praeterea sic involvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis universa perturbat, ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has quidem praeter Sibyllam leget nemo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates legimus; et illud Virgilianum: Dat sine mente sonum . Heraclitum quoque cognomenest nosse, quam vincere? Quamquam et in victoria non parva sit difficultas. Quis enim superare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, secundi libri ejus monstrabit exordium, quod hesternam crapulam ructans, ita evomit: 239 « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inex
Abbreviated transcription (Latin):
in leua nuꝑte signantur ⁊ uidue cutulu¬
faciens exprimitur uirgintatis corona.
Nec de inpatĩa mag. qͣm uix ordinẽ dispy¬
cationis dixenmus. Cum eñi ad huc dpo¬
tu egrediar et rudentib uela sustolla. in
medium me qonu pelagus. subitus loq̃¬
di estus arripuit. Unde cohibebo cursum.
et paulisꝑ sinus õham. nec indulgebo niu¬
croni. iam nũc ꝓ uirginitate ferire cupiẽti.
balista q̃nto płus recrahitur. tanto fortuis
mittitur. Non ẽ dampnũ dilatio: uͥ certior
fit exdilatẽe uictoria. ¶ Propõam breuit᷑
adusarii sententias: et de tenebrosis libriᷤ
euis .q. de foueis seipentos ꝓtraham neq
sinam uenenosum caput spiris maculo¬
si corporis ꝓtegi. Patcat qd̾ noxium ẽ:
ut possit ꝯti cum ꝑacu̾it. Dicit iurgnies
urouas et maritatas que semel inxp̃o lo¬
te sunt. si nõ discrepent cet̾is oꝑib: eiꝰde
cẽ miti. Nititur approbart eos qui plera

Expanded text:
in laeua nuptae significantur in laeua nuptae significantur rginitatis coronam. Haec de impatientia magis quam juxta ordinem disputationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portu egrediar, et rudentibus vela sustollam, in medium me quaestionum pelagus, subitus loquendi aestus abripuit. Unde cohibebo cursum, et paulisper sinus contraham; nec indulgebo mucroni, jam nunc pro virginitate ferire cupienti. Ballista quanto plus retrahitur, tanto fortius mittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxium est, ut possit conteri, cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et maritatas, quae semel in Christo lotae sunt, si non discrepent caeteris operibus, ejusdem esse meriti. Nititur approbare eos, qui plena
Abbreviated transcription (Latin):
tem que denuptus nascitur p̾feramus. N¬
quid argencum nõ erit arge̾tu si aurum ã¬
gento p̾ciosius ẽ: aut arboris et segetis cõ¬
tumelia c̃ si radici et folus culmo q acrists
poma p̾ferantur. Et ut fructus ut poma ⁊¬
ex arbore: frum̃tu ex stipła: ita ui̾ginitas
enuptus. centesimus et seragesimus ⁊ tri¬
cesimus fructus quãqͣm de una t̾ra ⁊ d̾urꝰ
semente nascatur: tñ multũ dr̃t in numo.
Trgnnta referũtur ad nupcias. Nam ⁊ ip̃a
digitorum ꝯuinctio: ⁊ q̃i molli osculo seo¬
plexans et federans. martum pingit a cõ¬
iugem. Sexaginca uõ aduiduas eo qd̾ in
angustia et tribulatõe sint poĩte. Uñ ⁊ supi¬
ore digito deprimũtur. q̃ntũq maior ẽ dif¬
ficultas expte quondam uoluptatis illece¬
bris abstinere.tantu maius et p̾miu. Põ¬
ro centesuus nus. diligent̾ queso lector
actende. de sinistra tñsfertur ad dextam. ihs¬
dem quide digitis s nõ cadẽ manu quib

Expanded text:
quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numerus — diligenter quaeso, lector. adtende — de sinistra transfertur ad dextram, et isdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicare ut uirginitati detrabat. Qnͣto᷑ eĩ mĩor
maiori cocqͣtur: inferioris ꝯꝑatio suꝑioris
inuina ẽ. Neq uõ nos martionis et mani¬
chei dogmata sectantes. nuptus detrahimu.
nec taciani principis et encratitarũ errore
decepti. omnẽ coitum pucamus spurcum:
qui nõ solum nuptias: s cibos quoq quos
deus creauit ad utendũi dampnãt et repro¬
bant. Scimus in domo magna. nõ solũ ua
sa aurea ẽẽ ⁊ argentea. s et lignoa ⁊ fictilia.
et suꝑ fundametu xp̃i qd̾ paulus architect̃
posuit. alios edificart auru. argentum. la¬
pides p̾tiosos: alios eꝯ̃rio. fenu lignum. ⁊¬
stipulam. Non ignoramus honorabile nyp¬

Expanded text:
detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. Non ignoramus, Honorabiles nup