comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
late tremulo ostendat & igne.
Sic que mȩtas om̃s diri mortisq
peracto cursu impletas. suo lustrat
candore terras. amornũ reddens
orbem calore madentẽ. In sule
gens quamquã absq reliquarũ
gentiũ legibus. tamen inxp̃iani
uigoris dogmate florens. om̃ium
uicinarũ gentiũ fide p̃pollet.
fidei gentis illius. ut fides quã
infecundã ex parte gens illa
habebat. suo ac sodaliũ suorũ
munimine cultu uberi fecun¬
daret᷑. Sed priusquã luct̃ uitȩ
presentis caperet. quid ante
rius ortũ actũ sit. non est siben¬
dũ. Nan cũ eius genetrix iam
conceptus aluo grauida teneret᷑
subito per intempestã noctem
sopore de pressa uidit esinu suo
rutilantẽ solẽ &nimio fulgore
micantẽ procedere. & mundo
magnũ lumen prebere. Hac
genetrix postquã sopor menbra
laxauit. & cȩcas inundo surgens
aurora pepulit tenebras. femet
intra clauso conamine pensare
coepit. & ancipiti gaudio tantȩ
uisionis uim. sagaci animo truti¬

Expanded text:
late tremulo ostendat et igne. late tremulo ostendat et igne. Sicque metas omnes diei noctisque peractu Cursu et inpletas, suo lustrat candore terras, Amoenum reddens orbem calore madentem. Insulgens quanquam absque reliquarum gentium legibus, tamen in Christiani vigoris dogmate florens, omnium vicinarum gentium fide praepollet. fidei gentis illius, ut fides quam infecundam ex parte gens illa habebat, suo ac sodalium suorum munimine cultu uberi fecundaretur. Sed priusquam lucem vitae praesentis caperet, quid ante ejus ortum actum sit, non est silendum. Nam cum ejus genitrix jam conceptu alvo gravida teneretur, subito per intempestam noctem sopore depressa vidit ex sinu suo rutilantem solem et nimio fulgore micantem procedere, et mundo magnum lumen praebere. Haec genitrix postquam sopore membra laxavit, et caecas mundo surgens aurora repulit tenebras, apud semet intra clauso conamine pensare coepit et ancipiti gaudio tantae visionis vim sagaci animo truti
Abbreviated transcription (Latin):
meritorũ supplemento. nec fa¬
cundiȩ flore suffulti. nec elu¬
cubratę scientię fonte. tant pa-¬
tris nr̃is scłis refulgentia colũ¬
bani aggredimur texere gesta.
Erit tamen nr̃orũ arbiter dictoꝵ
uirtutũ largitor inmensus. qui
illi & gr̃ae suę munera. & uitat
per ennis largitꝰ est coronam.
olumbanus & enĩ qui & colũba.
ortus hibernia insula extremo
ococrano fita. spectatq titanis
occasũ dum uertit᷑ orbis. lux
& occiduas ponti descend̾ inum¬
bras. undarũ in manes moles.
quo trucrs latebras colore & ni¬
mio passim crine crispanti peplo.
cana raptim que dant cerulea
terga. equoris spumea cedunt¬
& litora sinus ultimos terrarũ.
nec mitẽ sinunt carinã tremulo
petentẽ salo. dare nota littora
nobis flauus suꝑ hȩc titan descen¬
dit. opac olumine arcturi. petitq
partes gyrando aquilonis sece¬
dens. orientis petit adortum.
ut mundo redi uiuus lumen
reddat amoenũ. sese mundo

Expanded text:
meritorum supplimentum nec fameritorum supplimentum nec facundiae flore suffulti nec elucubratae scientiae fonte, tanti patris nostris saeculis refulgentem Columbani adgredimur texere gesta. Erit tamen nostrorum arbiter dictorum virtutum largitor inmensus, qui illi et gratiae suae munera et vitae perennis largitus est coronam.Columbanus etenim qui et Columba, Ortus Hibernia insula, extremo Oceano sita, Expectatque Titanis occasum, dum vertitur orbis, Lux et occiduas pontum descendit in umbras: Undarum inmanes moles quo truces latebras Colore et nimio passim crine crispanti, Peplo kana, raptim quem dant cerula terga, Aequoris spumea cedunt et litora, sinus Ultimus terrarum, nec mitem sinunt carinam Tremulo petentem salo dare nota litora nobis. Flavus super haec Titan descendit opago Lumine Arcturi petitque partes girando: Aquilonem sequens, orientis petit ad ortum, Ut mundo redivivus lumen reddat amoenum, Sese mundo
Abbreviated transcription (Latin):
cantẽ scorũ nobiliũ condidit
uitã doctorũ. scilicet ut
posteris alimna redolerent priscoꝵ
exempla. Egit hoc ascłis rerũ
sator arternus. & suorũ famuloꝵ
famã commendar& per ennem.
Vt p̃terita gesta linquerent futu¬
ris exempla & dep̃cedentiũ men¬
tis. uel imitando exempla. uel
memoriȩ commendando uentura
sobolis gloriaret᷑. Quorũ bratꝰ
athanasius antonii hieronimus
pauli & hilarionis uel ceterorũ
quoscultus honȩ uitȩ laudabiles
reddebat. Postumianus uero se¬
uerus & gallus martini egregii.
nr̃is eorũ memoriã dimisere
seclis. Pleriq aliorũ quos aut fama
aut bonorũ exempla operũ. uel
uirtutũ monimenta commendar̃.
ut sc̃s columnȩ ecclesiarũ hilaruiꝰ
ambrosius agustinꝰ. qui inter tot
scłi turbines & fluctuantẽ mun¬
dũ. statũ eccłȩ̨ sustentarunt
ne flatu aduersante iniquorũ.¬
achereticorũ procella quatiente.
uerã fidem aduersitas macula¬
r&. Quorũ nos exempla teme¬
rario conatu secuti. qui nec

Expanded text:
atrum solertia nobilium condidit vitam doctorum, scilicet ut posteris alma redolerent priscorum exempla. Egit hoc a saeculis rerum sator aeternus, ut suorum famulorum famam commendaret perennem utque praeterita gesta linquerent futuris exempla et de praecedentium meritis vel imitando exemplo vel memoriae commendando Ventura sobolis gloriaretur. Quorum beatus Athanasius Antonii, Hieronimus Pauli et Hilarionis vel ceterorum quos cultus bonae vitae laudabiles reddebat, Postumianus vero, Severus et Gallus Martini egregiae nostris eorum memoriam dimisere saeclis: plerique aliorum, quos aut fama aut bonorum exempla operum vel virtutum monimenta commendarunt, ut sunt columnae ecclesiarum Hilarius, Ambrosius, Agustinus, qui inter tot saeculi turbidines, et fluctuante mundo, statum ecclesiae sustentarunt, ne, flatu adversante iniquo hac hereticorum procella quatiente, veram fidem adversitas macularet. Quorum nos exempla temerario conatu secuti, qui nec
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ sollemnia celebrare.
nobiscũ faciant. quia in itinere
sunt. & forsitan nobis ds̃ aliquẽ
pauperẽ uel peregrinũ adduc&
ut nobiscũ faciatꝰ caritatem.
Quod audientes illi qui fuerant¬
missi. furenti animo non potue¬
rant maliciã quã gerebant in
corde abscondere. dicentes ri.
Nec tu bene facis qui ita agis. nec
Sc̃s goar dixit. Mala domus est.
inqua dominus non timet᷑. Si dm̃
timui ssetis. forsitan caritatem
non recusaretis. In terea ista sibi¬
inuicẽ colloquentib uenit puer
& dixit. Ecce peregrinus stat
ad regiã nr̃am. Quodcũ audis¬
Fili. uoca illũ. Qui cũ uocatus

Expanded text:
missarum solemnia cęlebrare. nobiscum faciant, quia in itenere sunt, et forsitan nos Deus aliquem pauperem vel peregrinum adducit, ut nobiscum similiter faciat'. Quo audientes illi qui fuerant furenti animo, non potuerunt malitiam quam gerebant in corde abscondere, dicentes ei: 'Nec tu bene facis qui sic facis, nec Sanctus Goar dixit: 'Mala domus est, in qua Dominus non timetur. Si Deum timuissetis, forsitan caritatem non recussaretis'. Inter haec sibi conloquentibus venit puer et dixit: 'Ecce peregrinus stat ad regiam nostram!' Qui cum audis'Fili, voca illum'. Qui cum vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. Hare quoq ipso uiro
dĩ dicente. uenit puer declero
treuerorũ nomine leobgisus.
portans inbrachio suo infantẽ
tres noctes habentẽ. qui fuit
coniactatus in illa conca marmo¬
consuetudo treuerorũ. ut pau¬
perculȩ feminȩ infantes suos
rectos quos nutricarios uocant
abillis matriculariis scĩ petri
in fantẽ presentare deberent. &¬
postea episcopi auctorias ipsum
hominẽ de illo nutricario confir¬
mabat. Uidens autẽ rusticus ep̃s
illũ infantẽ portari. dixit. Modo
inuenire possumꝰ si ex dõ est goaris

Expanded text:
iudicat'. 7. Haec quoque ipso viro Dei dicente, venit puer de clero Treverorum nomine Liobgisus, portans in brachio suo infantem tres noctes habentem, qui fuit iactatus in illa conca marmoconsuetudo Treverorum, ut pauperculas feminas infantes eorum iectos quos nutricarios vocant ab illis matriculariis sancti Petri infantem praesentare deberent, et postea episcopo auctoritas ipso homine de illo nutricario confirmabat. Quod videns Rusticus episcopus illum infantem portantem, dicebat: 'Modo invenire possumus, si ex Deo e
Abbreviated transcription (Latin):
agrippinũ & rusebiũ sacerdotes¬
ad se uenire. precipiens eis ut
cũ summa diligentia hoc pro ui¬
dissent. qđ uir dñi goar postu¬
labat. Factum est autẽ post¬
annos tres & menses totidem.
ut ipse uir dĩ febre ualida corri¬
peretur. & in senectute bona
ueniente ad se agrippino & euse¬
bio cũ aliis multis sacerdotibus
& seruis dĩ. in ipso oppido ger¬
maniorũ ubi cellulã suã construx̃
obit in pace. pridie nonas iulias.
Cuius scm corpus agrippinꝰ & eu¬
sebius & alii multi sacerdotes
& serui dĩ cum summo honore
fepelierunt in ipso loco. ubi
fluuiolus uuoraca nominat᷑. supra
ripã hreni fluminis. ibidemq dñs

Expanded text:
Agrippinum et Eusebium ad se venire, praecepit eis, ut cum summa diligentia hoc providissent quod vir Domini Goar postulabat. 12. Factum est autenos tres et menses tres, ut ipse vir Dei febre valido correptus in senectute bona, venientes ad se Agrippinum et Eusebium et alios multos sacerdotes et servos Dei, in ipso oppido Germaniorum ubi cellolam suam construxit obiit in pace pridia Nonas Iulias. Cuius corpus Agrippinus et Eusebius et alii multi sacerdotes et servi Dei cum summo honore sepelierunt in ipso loco ubi fluviolus Wocara nominatur supra ripa Reno fluminis. Ubi dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ta dicente. Qui semina̾t in lacrimis.
ingaudio mȩtent. Ideo enĩ ista
faciebat uir dĩ. quia sciebat diem
exitus sui appropinquare. Qui diẽ
adlegatos sigeberti regis. Filioli
mei. dicite regi ur̃o sigeberto.
Harc tibi mandat goar ultimꝰ om̃iũ
ntãm urniat. quia febre ualida¬
sum correptus. & non tantũ adhuc
quatũ sunt merita mea. Hare
deniq audientes legati. nuntia¬
uerunt regi uniuersa per ordi¬
nẽ. Quod rex audiens. corpit¬
digna talẽ presulẽ habere. neq
ego talẽ possidere doctorem
Iterũ transmisit alios legatos rex.
ut eũ rogarent ad se uenire.
At illi inurnerunt eũ multomagis
& prolixius febricitantẽ. & in dĩ
laudib persistentẽ. Qui dixit
ad illos. Filioli mei. nolite fatiga¬
me dehac cella alicubi non educat.
ad sepulturã mrã. Hȩe quoq illo
dicente. legati qui fuerant missi
interrogabant eũ quid sibi uell&
ut regem de sua causa rogare
ut deloco isto amplificationem

Expanded text:
ta dicente: Qui seminant in lacrimis, ta dicente: Qui seminant in lacrimis, in gaudio metent. Et ideo sic faciebat vir Dei, quia sciebat diem finis sui adpropinquare. Qui dixit ad legatarios Sigiberti regis: 'Filioli mei, dicite regi vestro Sigiberto: Haec tibi mandat Goar ultimus omnium nostram adveniat, quia a febre valido correptus sum, non adhuc tantum quantum sunt merita mea'. Haec quoque audientes illi legatarii, nuntiaverunt rege nniversa per ordinem. Quo rex audiens, coepitdigna talem praesulem habere, neque ego talem possidere doctorem'. 11. Iterum transmisit aliis legatariis, ut ipsum rogarent ad se venire. At illi invenerunt eum multo magis et prolixius febricitantem et in Dei laudibus persistentem. Qui dixit ad illos: 'Filioli mei, nolite fatigade hac cella aliubi ęducat ad sepulturam meam'. Haecquę sibi dicente, legatarii qui fuerant missi interrogabant ei, quid sibi voluisset, ut regem de causa sua rogare ut de loco isto amplificationem
Abbreviated transcription (Latin):
reuertere adnos mettis ciuitate.
ep̃m. seduir dĩ aliud cogitabat.
Considerabat uir dñi sententiam
diuinã. quia quise exaltat humi-¬
liabitur. & quise humiliat exal-¬
tabit᷑. Pergebat ergo adcellulã
suã. Cumqͦ ibidem uenisset cor-¬
pit tristis esse & febre ualida
affligere corpus suũ. die noctuq
dñm deprecans ut ei dñs donar&
auxiliũ & adiutoriũ. & e̾ruet rũ
de tam graui iugo qđ sigebertus
rex ei imponere cuprebat: Dñs¬
supra uinguiti noctes ad se uenire
precepit: nec in septẽ annis illum
postea uidit. Trans actis autẽ septẽ
annis. rex memoratus deeo prece¬
pit legatis suis. ut ipsũ ad se uenire
facerent. Sed uir di beatus goar
prose & pro aliis cotidie magna
& in estimabilia munera dõ offe¬
rebat. & cotidie orationes uel
postulationes faciebat pro om̃ib
lam & quietã uitã agerent. in
om̃i pietate & castitate. Illis autẽ
septem annis transactis. siue ces¬
satione lacrimas fundebat. prophe¬

Expanded text:
s Mittis ad civitate'. opum, sed vir Dei aliud cogitabat. Considerabat sententia divina, quia qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur, pergebatque ad cellolam suam. 10. Cumque ibidem convenisset, coepit tristis esse et a febrę valido adfligere corpus suum, dię noctuque Dominum deprecans, ut ei Dominus donaret auxilium et adiutorium et erueret eum de tam grave iugum, quam Sigibertus rex ei inponere cupiebat. super viginti noctes ad se venire praecepit, nec in septem annis illum videbat. Transactis autem illis septem annis, rex memoratus de eo, praecepit legatariis suis, ut ipsum omnino ad se venire fecissent. Sed vir Dei beatus Goar et pro se et pro aliis quotidię magna et inaestimabilia munera Deo offerebat et orationes vel postulationes faciebat pro omnibuslam et quietam vitam agerent in omni pietate et castitate. Illis autem septem annis transactis, sine cessatione lacrimas fundebat, prophe
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dictum est ut audiã. & per
obordientiã dehoc quod precipis
dabo tibi responsũ. Tunc rea sige¬
bertus om̃a sicut contigerant u̾ł
facta fuerant. uniuersa ei per or¬
dinem disposuit. Tunc respondras
aliud tibi nonsũ dicturus. nisi qđ¬
tu ipse dixisti. Verumtamen¬
ab aliis sic cernit̾ factũ fuisse.
quomodo tibi dictumest. Mirante
dutẽ rege atq dicente uniuersa
miracula quȩ facta fuerant. po¬
pulus om̃is clamabat ad regem
ut ipsũ scm̃ uirũ goarẽ constitu¬
eret ep̃m treueris ciuitate.
Quod audiens rex. gratuito animo
dixit adbeatũ goarẽ. ut episcopꝰ
fier& treuerorũ. Statĩ autem
ut hoc uir dĩ audiuit. dix̃. Nelius
est mihi mori. quã suꝑ ep̃m ad¬
huc uiuentẽ ministeriũ illius
accipere. & peccare in conspectu
dñi. Considera nunc orex senten

Expanded text:
ut audiam; et per oboedientiam quod praecepisti dono tibi responsum'. Tunc rex Sigibertus omnia, sicut contigerat vel factum fuit, universa per ordinem ei disposuit. Tunc dixit vir Daliud tibi non dico, nisi sicut dixisti. Verumtamen aliis sic cernitur fuisse factum, quomodo tibi dictum est'. 9. Mirante autem rege atque dicente universa miracula quae facta fuerant, populus totus clamabat ad regem, ut ipsum virum Dei Goarum constitueret episcopum Treveris civitate. Quo haec audiens rex, gratuitu animo dixit ad beatum Goarum, ut episcopus fieret Treverorum. Statim autem ut hoc vir Dei audivit, dixit: 'Melius est enim mihi mori quam super episcopum adhuc viventem ministerium illius accipere et peccare in conspectu Domini. Considera nu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dixit beatus iacobus apostolꝰ.
Orate pro alterutrũ. ut salurmini
apeccatis ur̃is. Nam ego sic facere
rex francorũ. statĩ & sine mora
Qui cum uenisset. in terrogauit ei
uniuersa per odinẽ quȩ gesta fur¬
rogante. beatus goar nihil ei res¬
pondit. Tunc rex sigebertus
commotus. dixit. Per oboedientiã
regũ & principũ seu rpiscoporũ
uel sacerdotũ tibi commendo.

Expanded text:
quod dixit beatus Iacobus apostolus: Orate pro alterutrum, ut salvemini a peccatis vestris. Nam ego sic facere rex Francorum, statim sine mora,Qui cum venisset, interrogavit ei universa per ordinem quae gesta fuerogante, beatus Goar nihil ei respondit. Tunc rex Sigibertus commotus dixit: 'Per oboedientiam regum et principum seu episcoporum vel sacerdotum tibi demando,
Abbreviated transcription (Latin):
qui temet ipsũ exinanisti. & humiliari
dignatus es. ut nos redimeres & exal¬¬
tares. miserere mei quã uis indigno.
tamen de tua miscđa non desperan¬
ti. Et accedens ad regẽ. dixit
Quiduis ut tibi dicã. aut unde pre¬

Expanded text:
qui temet ipsum exinanisti et humiliare dignatus es, ut nos redemeres et exaltares, miserere mei, quamvis indigno, tamen de tua misericordia non disperantem'. Et accedens ad regem, dixit: 'Quid vis, ut tibi dicam aut quale re
Abbreviated transcription (Latin):
Scio rnĩ ego. quia hoc qđ factum
uidistis. non est sine causa. uel quod
dñs hodie perbestias ostendit nob̃.
nisi forte fiat ad exemplũ credu¬
litatis eoꝵ qui in ipso confi¬
dunt. quia potens est dñs parare
men sã indeserto. At illi timore¬

Expanded text:
Scio ego, quia hoc quod factum vidistis non est sine causa, quod Dominus hodie per bestias ostendit nobis, nisi fiat ad exemplum credulitatis, qui in ipso confidunt, quia potens est Dominus parare mensam in deserto, et: Quam m
Abbreviated transcription (Latin):
tetur uobis. Et sids̃ te regẽ scli
constituit. scias te regẽ sempiter¬
nũ habere in caelis. Ideo dimitte
rusticũ poenitere facinora sua.
sicut uis. ut dñs dimittat tibi
trahens. dixit. Per salutẽ principũ
uoluntarre oboediã consiliis tuis.
tanta miracula non ostendisset.
& adiecit. Uere aliud non fiet.

Expanded text:
tetur vobis. Et si Deus te regem seculi constituit, scies te regem sempiternum habere in caelis. Ideo dimitte Rusticum paenitere facinora sua, sicut vis, ut Dominus dimittat tibi te, dixit: 'Per salutem principum voluntariae oboedio consiliis tuis; tanta miracula non ostendisset'; et dixit: Vere aliud non fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
siderabat. Intrrea labor eorum
maior & prolixior crescebat. Et
dixit albuuinus ad aaluuinum.
Talem famẽ acsitim numquã habui.
Et hȩc dicens. cecidit de equo suo
caritas est. & qui manet incaritate
in dõ manet & ds in xo. Hodie fili
quando uidistis me indignũ & pre¬
catorẽ caritatẽ facere. non debu¬
ratis excusare. nunc autẽ adcor¬
ripiendũ uos facit ista dñs. Interea
nerunt tres ceruȩ mire magni¬
tudinis. ueluti scãm trinitatem
prȩfigurantes. quȩ steterunt
alonge. Quascum uidisset uir
dĩ sc̃s goar. & inuocasset scãm
trinitatẽ. iussit eas stare. Cumq
stetissent. apprehendit uasculũ
suũ. & mulsit illas. Quod cũ factũ
fuisset. iussit eas ire. & de ipso lac¬
te liniebat menbra illorũ. statĩq
nullũ dolorẽ senserunt inse.
Miserunt manus ad saculos. & inue

Expanded text:
er haec autem labor eorum magis et prolixius crescebat. Et dixit Alboinus ad Adalwinum: 'Talem famem ac sitim numquam habui'. Et haec se dicente, cecidit de equo suo caritas est, et qui manet in caritate, in Deo manet et Deus in eo. Hodie, fili, quando vidistis tne indigno caritatem facere, non debueratis excussare. Nunc autem ad corripiendum vos facit Dominus ista'. Inter nerunt tres cervias mire magnitudinis, quasi sanctam trinitatem praefigurantes, qui steterunt a longe. Quas cum vidisset vir Dei sanctus Goar et invocasset sanctam trinitatem, iussit eas stare. Quae cum stetissent, conprehendit vasculum suum et mulsit illas. Quod cum factum fuisset, iussit eas irę; et apud ipsud lacte linebat membra illorum, et statim nullum dolorem insenserunt. Miserunt manu
Abbreviated transcription (Latin):
goar orando ecclesias scõrũ sicut
legati festinanter uenerunt ad¬
episcopũ. inueneruntq eũ inci¬
uitate sedentẽ insolio suo una
cũ clero. & nuntiauerunt ei
om̃ia quȩ eis contigerant. Quȩ

Expanded text:
 et ęcclesias sanctorum, sicut legatari festinanter venerunt episcopo; invenerunt eum in civitate sedentem in solio suo una cum clero suo. Nuntiaverunt ei omnia, quod eis contigerat vel
Abbreviated transcription (Latin):
& opera tua priora fac. & subterio¬
ra dimitte. Et dñs perprophetã
hietechielẽ dixit. In quacumq
die conuersus fuerit peccator.
omnia peccata rius in obliuioni
tradentur. Mitis est dñs addimit¬
nos paratos adobediendũ. Ego¬

Expanded text:
et opera tua priora fac et subterioet opera tua priora fac et subteriora dimitte. Et Dominus per prophetam Ezechiel dixit: In qtiactimque die conversus fuerit peccator, omnia peccata eius in oblivione traduntur?. Mitis est Dominus ad demitsse paratos ad penitendum. Co
Abbreviated transcription (Latin):
rusticus ep̃s & mater mea a flaia
sa esse putaui. ut nullus homo alius
scire debuiss&. nisi ego & illa femina.
ens uir dĩ sc̃s goar. stabat obstupe¬
factus. atq in excessu mentis posi¬
tus dicebat. Heu dñe meus. quare
perme miserrimũ depuplicatus es ꝯ
Melius furrat antea absconsa confes¬
sio. quam ista principalis depuplica¬
quod non reuelet᷑. & occultu quod
non sciat᷑. Nunc uero ad quieser con¬
silius meis. & accipe durã & pro¬
lixam ponitentiã iudicio sacerdo¬
tũ. talẽ pęnitentiã. ut non solũ sit
in uerbis sed & firmã radicẽ tenrat
in corde tuo. ut diabolus qui ab¬
sconsa opera tua gaudebat. de tua
puplica confessione & digna pęni¬
tentia satis ingemescat. Noli esse
desperatus. sed fidenter adtende
dominica precepta. qui dignatus. ẽ.
dicere. non urni uocare iustos
sed peccatores ad pornitentiã. Ideo
sentiã quam beatus iohannes euan
gelista dixit. Age pornitentiã.

Expanded text:
Rusticus episcopus, et mater mea Aflagia Rusticus episcopus, et mater mea Aflagia sa putavi, ut nullus homo scire alius debuisset, nisi ego et illa femina ens vir Dei sanctus Goar, stabat stupefactus atque in excessu mentis, dicens: 'Heu, donrine, heu! Quare per me misero depuplicatus devenisti? Melius fuisset antea absconsa confessio quam ista principalis depuplicaquod non reveletur, et occultum, quod non scietur. Nunc vero adquiesce consiliis meis et accipe duram et prolixam penitentiam iudicio sacerdotum, talem penitentiam, ut non solum sit in verbis, sed etiam firmam radicein teneat in corde tuo, ut diabulus, qui de absconsa opera tua mala gaudebat, de tua puplica confessione et digna penitentia satis ingemescat. Et noli esse disperatus, sed fidenter adtende dominica praecepta, qui dignatus est dicere: Non veni vocare iustos, sed peccatores ad penitentiam. Ideo sententiam, quam beatus euangelista Iohannis ait: Age penitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uertat᷑ sententia. In terim tamen¬
ut sciamus que est causa rius. red¬
dixit propt̃ hanc causã. ut ipse
tunc cognitor desemetipso fuiss&.
sed quia scelera uel crimina eius
principalia iam lateri non pote-¬
Coar. qui respondit. Ecce ad sum
Ait ei. M ulta dete audiuimus
simulq & uidimus. non ego solus
sed & tota plebs hic congregata.
modo ostende nobis opera tua
facias istũ in fantẽ in notescere nob̾.
& tuas uirtutes. Sin autẽ nihil tibi
credere habemus. Quod audiens
uir dĩ bratus goar. suspirabat gra¬
uiter. & lacrimas sine cessatione
fuisti. fac mecũ quã uis indigno
clientulo tuo miscđãm tuã: ut cog¬
noscat iste ep̃s uel plebs eius quia te
diligo te adoro. tibi seruire cupio
creator & redemptor meus. Et hȩc
dicens. accessit ad illũ hominẽ qui
illũ infantẽ inbrachio gerebat. dix̃q
adillũ. Quod noctes habet iste in¬
dñi sc̃s goar dixit. Trinitas sc̃a te
inuoco. atq tẽ infans in nomine
in fans dixit. Iste est pater meus

Expanded text:
vereatur sententia, interim ut sciamus, quid est causdixit propter hoc causa, ut ipse tunc cognitor de semet ipso fuisset, sed ut scelera vel crimina sua principalia iam latere non pote Goarum: 'Goar!' Qui respondit: 'Ecce adsum!' Qui dixit: 'Multa de te audivimus simulque et vidimus, non ego solus, sed et tota pleps hic congregata. Modo ostende nobis ministeriufacias istum infantem innotescere nobis et tuas virtutes; sin autem, nihil tibi credere habemus'. Quo haec audiens vir Dei beatus Goarus, suspirabat graviter et lacrimis sine cessatione gnatus fuisti, fac mecum, quamvis indigno, tamen clientulo tuo misericordiam tuam, ut cognoscat iste episcopus vel pleps eius, quia te diligo, te adoro, te servire cupio, creator et redemptor meus'. Et haec dicens, accedens ad hominem, qui illum infantem in brachio gerebat, dixit ad illum: 'Quod noctes habet inDomini Goar dixit: 'Trinitas sancta, te invoco atque te, infans, in nomine infans dixit: 'Iste est pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
ex di parte fiat anabꝰuersarii.
uir dĩ sc̃s goar intrauit indo¬
mũ ubi episcopus sedebat
Quicũ intrasset coepit preuidere¬
locũ ubi discipulus suus stare
potuiss&. uel ubi cappã suam
pendere uel abscondere licuiss&.
Qđ cũ uidisset rusticꝰ ep̃s una cũ
clero suo dixit. Uidetis nunc
quid facturus est non est hȩc
causa exdõ. Siexdõ fuisset. tam
mane non comedisset uel bibisset.
quia anterio res sc̃i perelemo¬
sinas & ieiunia in trauer̃
Nunc autẽ ista causa quȩ sit nescio
Mane cõmedit &bibit. bestias
mulgit. cappã suã in radio
solis pendit. accedat propius.
& reddat rationẽ siexdĩ parte
ista facit. anex aduersarii. Cũq
interrogatus fuisset uir dĩ sc̃s
goar. dixit. Ds̃ iudex iustusi fortis.
tuscis omnia. tu nosti quia dead-¬
uersari parte nihil consentio. neq
consentire cupio. neq cappã meã
in radio solis pendentẽ scio. sed
fuste roboreo & bestias illas per
hora trans acta dñs mihi eas or¬

Expanded text:
arte fit, an ab adversario'. vir Dei Goar intravit in domo ubi episcopus sedebat! Qui cum intrasset, caepit providere, ubi discipulus suus stare potuisset, vel ubi cappam suam pendere vel abscondere licuisset, Quod cum haec vidisset Rusticus episcopus una cum clero suo, dixit: 'Videtis nunc, quid facturus est? Non est haec causa ex Deo. Si ex Deo fuisset, tam mane non commedisset vel bibisset; quia anteriores sancti per ęlemosinas et ieiunia intraverunt utem ista causa quid sit nescio: mane commedit et bibit, bestias mulgit, cappam suam in radio solis pendit. Accedat propius et reddat rationem, si ex Dei parte haec facit an ex adversario'. Qui cum interrogatus fuisset, vir Dei sanctus Goar dixit: 'Deus iudex iustus, fortis, tu scis omnia, tu nosti, quod de adversario parte nihil consentio neque consentire cupio neque cappam meam in radio solis pendentem scio nisi in fuste roboreo et bestias illas per hora transacta Dominus mihi or
Abbreviated transcription (Latin):
honorati sunt amici tui ds nimis
confortatus est principatus eorũ
sc̃s goar. habuit consuetudinem:¬
ut omni die excepto parasceuen
& psalteriũ om̃i die compler&
Peregrinos quoq qui ibidẽ per
illã semitã pergebant. libenter
suscipiebat. & alebat eos ibidem
uoluntarie cũ ilaritate secundũ
iuires suas ex quo illi dñs ordinabat.
iuxta dominicũ preceptũ. Quã¬
diu fecistis uni exhis minimis
fratrib meis mihi fecistis. Dumq¬
hoc ualde dedignabat᷑. quod tam
pręciosa gemmnã uel margarita
in oppido germanorũ consister&.¬
uel per uerbũ eius tantas ei ani¬
culturã reuocass&. multas ei &¬
magnas tribulationes tamquã leo
rugiens in gerebat. Seduir dĩ sc̃s
goar harc nullatenus metuebat.
quia considerabat precepta apłica
qđ permultas tribulationes opor-¬
tet nos intrare in regnũ cęlorũ.

Expanded text:
ati sunt amici tui,Deus, nimis confortatus est principatus eorum. tus Goar habuit consuetudinem omniquę dię, excepto parasceuen, t psalterium omne dię psallere, et peregrinos qui ibidem per illam semitam pergebant libenter suscipiebat vel pauperes ibidem voluntarię et cum hilaritate alębat secundum vires suas, quod illi Dominus ordinabat iuxta dominica precepta: Quamdiu fecistis ex his minimis fratribus meis, mihi fecistis. hoc valde dedignabat, quod tam pretiosa gemma vel margareta in oppido Germaniorum consistervel per verbum eius ei tantas anicultura revocasset, qui ei multas et magnas tribulationes tamquam leo rugiens ingerebat. Sed vir Dei sanctus Goar haec nullatenus metuebat, quia considerabat praecepta apostolica, quod per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod ad partẽ parrechiȩ
treuericar nihil profecisset
nisi ad inalũ exxemplũ. sed falsa
sibi presentari precepit. dicens
quod in quisitionẽ de eo facere

Expanded text:
quod ad partem parrochia Treverica nihil proficisset nisi ad malum exemplum; sed falsa bi praesentare praecepit, dicens, quod inquisitionem de ipso facere
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ. Et ecce unus peregrinus
Haec uidentes illi legati. cũ magna
leticia strauerunt equos suos. dicen¬
tes intrase dolose. Nunc manifes¬
te uidemus. quid ep̃o nr̃o nuntiare
possumus. Et corperunt rogare
ad manducandũ uel adbibendum
quod cũ gaudio uir dĩ facere pre¬
cepit. Quod cum factũ fuisset.
illi cũ uociferatione corperunt
cogere illũ. ut festinant᷑ iterare
audisset. statim & sure mora
strauit asinũ. & manipulo suo
perunt ambulare. Cum autem
ambularent. uir dĩ inpsalmis &
hymnis meditabat᷑. Cumq milia¬
rio sexto ambulassent. ubi pauli
campus nuncupat᷑. dixit albuuinꝰ
adaaquinũ. Famis mihi est ualida.
& sitis nimia me occupat. &ad¬
aluuinus dixit. Siego celerius
non bibã. forsitan modo moriar¬
Harc dicentes intrase. festinant̃

Expanded text:
peregrinum Haec videntes illi legatarii, cum magna laetitia straverunt ęquos suos, dicentes intra se dolose: 'Nunc manifeste videmus, quod episcopo nostro nuntiare possumus'. Et caeperunt rogare,ad manducandum vel ad bibendum; quod cum gaudio ipse vir Dei facerę praecepit. 5. Quod cum factum fuisset, illi cum vociferatione caeperunt cogere illum, ut festinanter iterare audisset, statim sine mora stravit asinum suum et maniculus perunt ambulare. Cum autem ambularent, vir Dei in psalmis et ymnis meditabatur. Cumque miliario sexto perambulassent, ubi Paulo campus nuncupatur, dixit Alboinus ad Adalwinum: 'Famis mihi est satis, et sitis me occupat'; et Adalwinus dixit: 'Si ego cęleriter non bibam, forsitan morire habeam'; dicentes intra se festinare
Abbreviated transcription (Latin):
deberti regis francorũ filii
chlodouei. erat uir uenera¬
bilis nomine goar. homo
equitanus. cuius pater uoca¬
bat᷑ georgius. & mater eiꝰ
ualeria. Hic erat uir gloriosus
aspectuq de corus. mente humi¬
lis corpore castus. perfectus
infide. egregius in opere in uir¬
tute summus. in prodigiis clarꝰ.
tis ieiunus & orationib instans.
futura pręnoscere meruit sacra¬
menta. Hicq in germanorum
oppida conueniens suꝑ fluuiã
renũ in fra terminũ uuasaliacensẽ
sub urbano treuerico. ubi fluuiolus
una cũ consensu ep̃i qui tunc tempo¬
ris treuerorũ pręsul esse dinosce¬
batur. qui noncupabat᷑ felicius ac¬
clesiolam fecit. multorũq ibi reli¬

Expanded text:
diberti regis Francorum, filio Chlodoveo, erat vir venerabilis nomine Goar, homo Aquitanicus, cuius pater vocatur Georgius et mater eius Valeria. Hic erat vir gloriosus aspectuque decorus, mente humilis, corporę castus, perfectus in fide, egregius in opere, in virtute summus, prodigiis clarus,tis ieiuniis et orationibus instans futura praenoscere meruit sacramenta. Hicque in Germaniorum oppedis conveniens super fluvium Reno infra terminum Wasaliacinse suburbano Treverico, ubi fluviolus una cum consenso episcopo, qui tunc temporis Treverorum presul esse denoscitur, qui noncupatur Felicius, ęcclesiolam fecit multorumque ibi reli
Abbreviated transcription (Latin):
torũ scorũ. ibidemq ipse uir dĩ
sc̃s goar die noctuq do seruiens.
in ieiuniis & uigiliis. in multa pa¬
tientia. in longanimitate. in castita¬
te. inpura predicatione. in oratio¬
ne assidua. incaritate non ficta.
iuxta apłica precepta adextris¬
& asinistris. inuirtute dĩ. Huic¬
enim dñs tantã grãm concedere
dignatus fuit. ut multi quoq¬
paganorũ peruerbũ ipsius ad sa¬
lutẽ animarũ suarũ peruenirent.¬

Expanded text:
torum sanctorum. Ibidemque ipse vir Dei sanctus Goar die noctuque Deo serviens in ieiuniis, in vigiliis, in multa patientia, in longanimitate, in castitate, in pura praedicatione, in oratione assiduę, in caritate non ficta, iuxta apostolica praecepta peret a sinistris, in virtute Dei. Huicque Dominus tantam gratiam concedere dignatus fuit, ut multi paganorum per verbum ipsius ad salutem animarum eorum pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c cũ discipulis suis. &dixit ei.
Ueni adme: quia tempus est utepu¬
leris in conuiuio meo cũ fratribus
tuis. Surgens autem sc̃s iohannes: ce¬
pit ire. Sed dñs dixit ei: Domini¬
Co resurrectionis mrae die qui
postquinq dies futurus est: ita ue¬
mes admẽ. Haec cum dñs dixisset
die dominica: conuenit uniuersa¬
multitudo in aeccłam. que meius
mo gallorũ cantu agens mysteria¬
di. omnem populu usq adhorã
sdiei tertiã ad locutus est dicens.
Fratres & conserui mei coheredes
quantaq prodigia. signa quoq
& caris mata. similit̾ & doc trinam
ꝑme uobis praestiterit. Perseuera¬
te ergo ĩ eius mandatis. Meenĩ:
dñs iam dehoc mundo uocarr
dignatus est. Posthec iuxta altarȩ¬

Expanded text:
 cum discipulis suis et dixit ei: « Veni ad me, quia tempus est ut epuleris in convivio meo cum fratribus tuis. » Surgens autem Joannes, coepit ire. Sed Dominus dixit ei: « Dominica resurrectionis meae, quae post quinque dies futura est, ita venies ad me. » Et cum haec dixisue dominica, conuenit populus in ecclesiam que in eius mo pullorum cantu locutus est eiDei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus est, dicens: « Fratres et conservi mei, haeredes quanta prodigia, signa quoque et charismata, similiter et doctrinam per me vobis praestiterit. Perseverate ergo in ejus mandatis. Me etenim Dominus jam de hoc mundo vocare dignatur » Post haec, juxta altare
Abbreviated transcription (Latin):
munera sua contulit in quomeritorũ
suffragia non inuenit. & post collata
munera grauit̃ peccantẽ cũ peccatis
suis nonperdidit. sed misericordit̃
adueniã reuocauit. In qua praedicati¬
one miscđiȩ dĩ. secutus est apłm
dicentẽ. Fidelis sermo & omni accep

Expanded text:
munera sua contulit, in quo meritorum munera sua contulit, in quo meritorum suffragia non invenit, et post collata munera graviter peccantem cum peccatis suis non perdidit, sed misericorditer ad veniam revocavit. In qua predicatione misericordiae Dei secutus est apostolum dicentem: Fide
Abbreviated transcription (Latin):
genebaudũ episcopali sedi restitu¬
er&. &corã seministeriũ episcopale
Agere. per suaderet. Mox sc̃s
remigius in hildubitans: cũ summa
celeritate laudunũ petut. & inlimi¬
ne osti saluo sigillo. & stra reserata.
genebaudũ iacentẽ repperit.
quẽ tensis brachus cum gaudio
pedauit. Genebaudus itaq inscĩ¬
tate & iustitia postea om̃s dies uite
suȩ gratia dĩ peregit. praedicans
cunctis quanta illi fecerit dñs.
diffider&. quȩ tunc euidentius
premin& quando peccator sc̃ifi¬
catur. & abiectus erigitur. Neq
enim dequalitate nr̃orũ operũ
pend& celestiũ mensura bonorũ
aut misto sđo in quotota uita homi¬
nis temptatio est. hoc unicuiq
tribuitur quod mereretur. ubi
simquitates dñs obseruar& nul¬
lus iuditiũ ipsius sustiner&. di¬
censsibi magnã ingloriã dĩ ẽe
causã letandi. qui ei ut multũ
abillo diligerrtur multa dimisit.
Etut m irabilẽ facer& gratiã suã. ineo

Expanded text:
Genebaudum episcopali sedi restituGenebaudum episcopali sedi restitueret et coram se ministerium episcopale agere persuaderet. Mox sanctus Remigius nichil dubitans cum summa celeritate Laudunum petiit et in limine ostii, salvo sigillo et sera reserati, Genebaudum iacentem repperit, quem, tensis brachiis, cum gaudio pedavit. Genebaudus itaque in sanctitate et iustitia postea omnes dies vitae suae gratia Dei peregit, predicans cunctis, quanta illi fecerit Dominudiffideret, quae tunc evidentius preminet, quando peccator sanctificatur, et abiectus erigitur. Neque enim de qualitate nostrorum operum pendet caelestium mensura donorum, aut in isto seculo, in quo tota vita hominis temptatio est, hoc unicuique retribuitur, quod meretur, ubi, si iniquitates Dominus observaret, nullus iuditium ipsius sustineret: dicens sibi, magnam in gloria Dei esse causam letandi, qui ei, ut multum ab illo diligeretur, multa dimisit, et ut mirabilem faceret gratiam suam, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑulsus : respondere nihil potuit.
Tunc angłs dñi confortans eũ. & ne
timer& hortatus est. sed gauder&
dxit adangłm . Non possũ hinc
cgredi. quia domnus & pat̾m̃s remi¬
gius clauim hiuus hostu secũ hab &
quod & sigillo suo signauit. Etan¬
gelus ad eum: ut non dubites inquit
me adn̾o missũ. sicut pat& tibi cȩlũ.
sic & ostiũ istud patebit. Et statim
saluo sigillo acsera. ostiũ illud aꝑtũ
est. Tunc genebaudus in modũ
crucis se iactans inlimine: dixit
fuerit ad mepeccatorẽ uenire
hinc non egrediar. nisi ille uene¬
rit qui me in enis nomine in ista
reclusione constituit. Et statim
angls dm̃ discessit abco.
Pcatus autẽ remigius incripta que
retro sedẽ erat aeccłȩ sc̃ȩ mariae
remi pernoctabat in oratione. &
quasi dorimenis in excessum est
raptus: uidit angłm adsistentẽ
sibi. qui hȩc omnia sicut dicta &
gesta fuerant narrauit. & iussit ut
quantotius laudum̃ĩ prter&. &

Expanded text:
culsus, respondere nil potuit. culsus, respondere nil potuit. Tunc angelus Domini confortans eum, et ne timeret, hortatus est, sed gauderetdixit ad angelum: 'Non possum hinc egredi, quia domnus et pater meus Remigius clavem huius ostii secum habet, quod et sigillo suo signavit'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se iactans in limine, dixit: ignatus fuerit ad me peccatorem venire, hinc non egrediar, nisi ille venerit, qui me in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discessit ab eo. Beatus quoque Remigius in cripta, que retro sedem erat aecclesiae sanctae Mariae Remi, pernoctabat in oratione et quasi dormiens in excessum est raptus et vidit angelum assistentem sibi, qui haec omnia, sicut dicta et gesta fuerant, narravit et iussit, ut quantotius Laudunum peteret et
Abbreviated transcription (Latin):
populũ perseptẽ annos. ut propria
parrocchiã gubernauit. & unam
dominicã diẽ remi. alterã apud
laudunũ celebrauit. Inqua redu¬
sione penitentię. quantę con¬
tritionis ac continentiȩ isdẽ genebau¬
dus fuerit. diuina miscđia demon¬
strauit. Septimo si quidẽ anno inui¬
gilia cenç dñi cũ idem genebaudus
moratione pernoctar & & seipsũ de¬
fier&. qm̃ is qui ad hoc ordinatus
fuerat ut in illa dic penitentes dño
reconciliar&. ipse suis criminibus
exigentibus nec int̃penitentes m
aeccła merebatur consistere. circa
mediam noctẽ uenit angłs dñi
magna cũ luce adeũ inoratoriũ
ubi pronus iacebat. & ait ad cum.
Genebaude exauditȩ sunt prote
orationes patris tui remigii. susce¬
pit quoq dñs penitentiã tuã. &
dimissũ est peccatũ tuũ. Surge&
hinc egredere. facq ministerii
episcopalis officium. & reconcilia
dño penitentes decriminibus suis.
Genebaudus autẽ nmio terrore com¬

Expanded text:
populum per septem annos, ut et propriam populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae isdem Genebaudus fuerit, divina misericordia demonstravit. Septimo siquidem anno in vigilia cene Domini, cum idem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die penitentes Domino reconciliaret, ipse, suis criminibus exigentibus, nec inter penitentes in aecclesia merebatur consistere, circa mediam noctem venit angelus Domini magna cum luce ad eum in oratorium, ubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exaudite sunt pro te orationes patris tui Remigii, suscepit quoque Dominus penitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge et hinc egredere, facque ministerii episcopalis officium et reconcilia Domino penitentes de criminibus suis'. Genebaudus autem nimio terrore per
Abbreviated transcription (Latin):
do etiã hierosolunitis qui filiũ di
blasphrmauerunt. & crucifixer̃c
indultũ ẽe. constat: sicut sacra
scriptura demonstrat. Hi delis est
enim in uerbis suis. qui prophecica
uoce nobis promisit. Indie illa erit
fons patens domus dauid. in ab¬
lutionẽ peccatoris & menstruate
Oomus namq dauid nobis peccato¬
ribus fons patens in ablutione
est: quia inquitatũ nr̃arũ sordi¬
bus perdauid filiũ saluatorẽ
nr̃m aperta iam miscđia. peniten¬
tes & confitentes lauamur insan¬
guine suo. Etut erat doctissimꝰ
ac orator eloquentissimus. testimo¬
nia delatitu dine sc̃e scripturę.¬
& exempla penitentiũ mmimũ
colligens. ad animandũ eũ illi
proposuit. & ex hortato prnitentũ
indixit. Factaq mansiuncula cũ
lecto in mõdũ sepulchri: & paruis¬
simis fenestellulis acoratorio que
hodieq manent. secus aeccłam
scĩ uiliam. genebaudũ mea reclu¬
sit. & clerũ ac parroechie ipsius

Expanded text:
do etiam Hierosolimitis, qui filium Dei do etiam Hierosolimitis, qui filium Dei blasphemaverunt et crucifixerunt, indultum esse constat, sicut sacra scriptura demonstrat. Fidelis est enim in verbis suis, qui prophetica nobis voce promisit: In die illa erit fons patens domus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Domus namque David nobis peccatoribus fons patens in ablutionem est, quia iniquitatum nostrarum sordibus per David filium, salvatorem nostrum, aperta iam misericordia, penitentes et confitentes lavamur in sanguine suo. Et ut erat doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
omns exertos reddidit. & tamen
eundẽ ipsũ in sc̃e aecđe labori¬
bus ante cessit: quẽ persequendo
martrrẽ fecit. Sed & multi ep̃i
negauerunt iħm xp̃m esse uerũ
filium dĩ uiui. & blasphemiam dix
catholicȩ fidei confessione & dig¬
nis penitentie fructibus atq
profusis lacrimis. non solũ indul¬
gentiã meruerunt: sed & in or¬
ame a ecclesi astico permansert̃.
& ad sc̃orũ sacerdotũ consortiũ
peruenerunt. Et quia duobus mo¬
dis apostatatur adõ fide scilic&
& operatione. sicut illi fide aposta¬
tantes miscđiam consecuti sunt.
ita & his qui criminalit̾ peccando
sicut dicit apostolus factis dm̃
negauit: tameri a credulitate &
confessione uere fidei non decliaut
facile huius peccati ueniã apud dm̃
miscđiam obtinere ualer&. si fructus
penitentiȩ dignos ager&. Nullus
enim magnitudine suorũ facmorũ
perterritus. dempetranda uenia
si dignũ penitentiae fructũ fecerit
deb& ullomodo dubitare quan¬

Expanded text:
omnes exertos reddidit, et tamen omnes exertos reddidit, et tamen eundem ipsum in sanctae aecclesiae laboribus antecessit, quem persequendo martirem fecit. Sed et multi episcopi negaverunt, Iesum Christum esse verum filium Dei vivi, et blasphemiam dixecatholicae fidei confessione et dignis penitentiae fructibus atque profusis lacrimis non solum indulgentiam meruerunt, sed et in ordine aecclesiastico permanserunt et ad sanctorum sacerdotum consortium pervenerunt. Et quia duobus modis apostatatur a Deo, fide scilicet et operatione, sicut illi fide apostatantes misericordiam consecuti sunt, ita et is qui criminaliter peccando, sicut dicit apostolus, factis Deum negavit, tamen a credulitate et confessione vere fidei non declinavit, facile huius peccati veniam apud Domini misericordiam obtinere valeret, si fructus penitentiae dignos ageret. Ͻ Nullus enim suorum magnitudine facinorum perterritus de impetranda venia. si dignum penitentiae fructum fecerit, debet ullo modo dubitare, quan
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores sanguine suo redime¬
reuenit. Et qui quatriduanũ
ȩtiã fetentẽ lazarũ lacrimis
soroꝵ que signarunt sollicitas ac
flebiles penitentiũ cogitationes.
compatiens fleuit & amortuis
suscitauit: & suscitatũ coninuio
suo admisit. mulieris &iã illius
quȩ fuerat inciuitate peccatrix
manibus iniquitate pollutis. sc̃ĩssi¬
mos pedes suos qui suꝑ angłorũ
omniu uerticẽ ad patris dexte¬
ram consid& attrectari non ren¬
nuit. quiq nullũ quantiscumq
uel qualiscumq peccatis mortuũ.
uel mole adscelerũ enormitate
sepultũ gratiã resuscitationis apec¬
catis denegat. & digne penitentẽ
atq peccata sua deflentẽ per ianu¬
am reconciliationis communioni
altaris sacro scĩ restituit: remis¬
sionẽ totius peccati postulanti.
denegari non deber& diffidere.
Nam cũ stephanus profide morere¬
tur: saulus laprdantiũ uestim̃ta
seruabat. Omniu ergo manibus
ipse lapidauit. qui ad lapidandũ

Expanded text:
peccatores sanguine suo redimepeccatores sanguine suo redimere venit. Et qui quatriduanum et iam fetentem Lazarum lacrimis sororum, que signarunt sollicitas ac flebiles penitentium cogitationes, compatiens flevit et a mortuis suscitavit et suscitatum convivio suo admisit, mulieris etiam illius, quae fuerat in civitate peccatrix, manibus iniquitate pollutis sanctissimos pedes suos, qui super angelorum omnium verticem ad Patris dexteram considet, attrectari non rennuit; quique nullum quantiscumque vel qualibuscumque peccatis mortuum, vel mole ac scelerum enormitate sepultum, gratiam resuscitationis a peccatis denegat et digne penitentem atque peccata sua deflentem per ianuam reconciliationis communioni altaris sacrosancti restituit: remissionem totius peccati postulanti denegari non deberet diffidere. Nam, cum Stephanus pro fide moriretur, Saulus lapidantium vestimenta servabat: omnium ergo manibus ipse lapidavit, qui ad lapidandum
Abbreviated transcription (Latin):
cum debita reuerentia. ac secreca
cubiculi petens: genebaudu inter¬
rogauit proqua causa illũ uocaue¬
rit. Genebaudus uero cũ maximo
fletu & henlatu uolens tollere
sto lam decollosuo. & procidere
ad pedes sc̃i remign. cũ magna
uirtute abeato remigio est de¬
tentus. nestolã decollo suo tolle¬
ret. Et postquã dutius ambo
fleuerunt. intellex erat enim brat
remigius genebaudũ amissse
crimen proquo stolã uell& de¬
ponere. uix cum singultibus & la¬
crimis genebaudus per ordinẽ
omnia retulit quȩ commiserat.
Quem sc̃s remigius uidens contritũ
& pene disperatũ. blande consolatꝰ
est dicens. quod non tantũ dole¬
r& de admisso abeo crimine.
quantũ quod sic male sentir&
dedñi bonitate. cui scđm euan¬
gelicã ueritatẽ non est impossi¬
bile omne uerbũ. Etqui denihi¬
lo cuncta fecit. primumq paren
tẽ in quo omnes peccauerunt
gratia saluũ fecit. illũ peccantẽ
ad sereuersũ non despicit. qui

Expanded text:
cum debita reverentia ac secreta cum debita reverentia ac secreta cubiculi petens, Genebaudum interrogavit, pro qua causa illum vocaverit. Genebaudus vero cum maximo fletu et eiulatu volens tollere stolam de collo suo et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna virtute a beato Remigio est detentus, ne stolam de collo suo tolleret. Et postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebauomnia retulit, quae commiserat. Quem sanctus Remigius videns contritum et pene desperatum blande consolatus est dicens: Non tantum doleo de admisso a te crimine, quantum quod sic male sentis de Domini bonitate, cui secundum Evangelicam veritatem, non est impossibile omne verbum . Ipse de nihilo cutem, in quo omnes peccaverunt, gratia salvum fecit, ullum peccantem ad se reversum non despicit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mine tectus luxuriȩ ardor. qm̃
ut notũ est quo magis tegitur
tectus magis xstuat ignis. contra
culpã compunctus ep̃s. postfle¬
tum adculpã rediit. Et oblitus est
quod planxerat. cum extingur¬
re noluit quod perdesiderium
ardebat iterauit peccatũ quod
cgerat. Concepitq iterũ mulier.
& misso nuntio mandauit ep̃o se
feminã prperisse. quã iussit nomi¬
nari uulpeculã. Quod cur ita no
minari uoluerit. qui fraudes &
significationes inscripturis ipsius
animalis cognoscit. quas addolos
& ad carnis petulantis illecebras
& amfãctus retulit. facile satis
aduertit. Tandẽ dño quibeatũ
petrũ respexit. & post negationẽ
a marissime fleuit illũ respiciente:
genebaudus inse reuersus ad
scm̃ remigium misit pecens ut
laudum̃i uenir&. quia tales
cause ibi emerserant. quas perse
diffinire non possct. Beatus aut̃ẽ
remigius sicut genebaudus petut.
laudimũ peruenit. Et sisceptus

Expanded text:
minae tectus luxuriae ardor, – quoniam, minae tectus luxuriae ardor, – quoniam, ut notum est, Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis, – contra culpam compunctus episcopus, post fletum ad culpam rediit et oblitus est quod planxerat, cum extinguere noluit quod per desiderium ardebat. Iteravit peccatum quod egerat, concepitque iterum mulier, et misso nuntio, mandavit episcopo, se feminam peperisse, quam iussit nominari Vulpeculam. Quod cur ita eam nominari voluerit, qui fraudes et significationes in scripturis ipsius animalis cognoscit, quas ad dolos t ad carnis petulantis inlecebras et amfractus retulit, facile satis advertit. Tandem Domino, qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit, illum respiciente, Genebaudus in se reversus, ad sanctum Remigium misit, petens, ut Laudunum veniret, quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaudus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus