comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ aũt ex uitiis naturȩ ñ ex conditi¬
one naturȩ. sit qued̃a peccandi neces¬
sitas: audiat homo atq ut eadem
necessitas ñ sit. discat dõ dicere: de
necessitatib meis educ me. Quia &
in huusmodi oratione certamen ẽ.
aduersus temptatorẽ de ipsa contra
nos necessitate pugnantẽ: ac ꝑ hoc
tas plena tribuetur . Ueniamꝰ ad nos.
Item inquit augustinus ep̃e in libͥs
de libero arbitrio. Quecũq ista eau¬
sa est uoluntatis. si ñ potest ei resisti.
sine peccato ei ceditur: si aut potest.
non ei cecdatur & ñ peccat᷑. An forte
fallit incautũ: Ergo eaueat ne fal¬
latui: An tanta fallatia ẽ. ut caueri
om̃ino ñ possit: Mulla gͦ peccata st̃.
Quis enĩ peccat᷑. in eo qd̾ caueri nul
lomͦ potest: Peccatur aũt: caueri gͥ
potest. Agnosco. uerba mea st̃. s etiã
ipse dignet᷑ agnoscere suꝑiꝰ cuncta
quȩ dicta st̃. De grã qͥpe dĩ agitur.
quȩ nobis ꝑ mediatorẽ medicina opi¬

Expanded text:
quod autem ex uitiis naturae, non ex conditiquod autem ex uitiis naturae, non ex conditione naturae sit quaedam peccandi necessitas, audiat homo, atque ut eadem necessitas non sit discat deo dicere: de necessitatibus meis educ me, quia et in huiusmodi oratione certamen est aduersus temptatorem de ipsa contra nos necessitate pugnantem. ac per hoc tas plena tribuetur. Veniamus ad nos. item, inquit, Augustinus episcopus in libris De libero arbitrio: quaecumque ista causa est uoluntatis, si non potest ei resisti, sine peccato ei ceditur ; si autem potest, non ei cedatur, et non peccabitur. an forte fallit incautum ergo caueat, ne f all atur. an tanta fallacia est, ut caueri omnino non possit? n ulla ergo peccata sunt. quis enim peccat in e o quod caueri nullo modo potest? peccatur autem; caueri igitur p potest. agnosco, uerba mea sunt; sed etiam ipse dignetur agnoscere superius cuncta quae dicta sunt. de gratia quippe dei agitur, quae nobis per mediatorem medicina opi
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm qui datus ẽ nobis. Quid etiã
prb̃r uenerabilis hieronimus dixit.
in his quȩ illũ dixisse cominemorat:
cum exponeret qd scriptũ est. beati
mundo corde qm̃ ipsi dm uideb̾t:
Q uos ñ arguit conscientia ulla pecca¬
ti: & adiecit. mundus mundo corde
conspicitur: tempłu dĩ ñ potest ẽẽ pol¬
lutũ. Hoc utiq agitur in nobis conan¬
do. laborando. orando. impetrando:
ut ad illam ꝑfectionẽ in qua possimꝰ
dm̃ mundo corde conspicere. eiꝰ grã
ro. liberi arbitrii nos condidit d̾s. nec
ad uirtutẽ nec ad uitia necessitate tra¬
himur: alioquin ubi necessitas nec co¬
rona est: quis ñ agnoseat. qͥs ñ toto
corde suscipiat: quis aliter conditam
humanã neget ẽe naturã: S in recte
faciendo ido nulłu est uincułu neces¬
sitatis: quia libertas ẽ caritatis. Redi
gͦ ad apostolicã sententiam: caritas
dei diffusa est in cordib nrĩs. ꝑ sp̃m
ab illo qui ascendit in altũ. captiua¬
uit captiuitatẽ: dedit dona hominibꝰ:

Expanded text:
sanctum qui datus est nobis. Quid etiam presbyter uenerabilis Hieronymus dixit in his, quae illum dixisse commemorat, cum exponeret quod scriptum est: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt? quos non arguit conscientia ulla peccati et adiecit: mundus mundo corde conspicitur, templum dei non potest esse pollutum. hoc utique agitur in nobis conando, laborando, orando, impetrando, ut ad illam perfectionem, in qua possimus deum mundo corde conspicere, eius gratro: liberi arbitrii nos condidit deus, nec ad uirtutem nec ad uitia necessitate trahimur: alioquin ubi necessitas, nec corona est, quis non agnoscat, quis non toto corde suscipiat, quis aliter conditam humanam neget esse naturam ? sed in recte faciendo ideo nullum est uinculum necessitatis, quia libertas est earitatis. Redi ergo ad apostolicam sententiam: caritas dei diffusa est in cordibus nostris per sab illo qui ascendit in altum, captiuauit c a captiuauit, dedit dona hominibus ?
Abbreviated transcription (Latin):
Reuelemꝰ eã confitendo: qͥa non eũ la¬
tet. etiã si oꝑire conem᷑. Bonũ est aũt
confiteri dño. Ita enĩ qd ei placet da¬
bit nobis: si qd̾ ei displicet in nobis.
displiceat ce nobis. Auertet sic̃ scͥptũ
est semitas nrãs a uia sua. &e nr̃ãm fa¬
ciet esse quȩ sua ẽ: qm̃ ab ipso p̾betur
credentib in eũ &e sꝑantib in eũ. ut
ipse faciat. Ipsa est enĩ uia iusta. quã
ignorantes qui zelum dĩ habent. s
non scdm scientiam. &e suã uolentes
constituere: iusticiȩ dĩ ñ sunt subiec¬
credenti: qui dixit. ego sũ uia. In quã
iam ambulantes. tam̃ terruit uox di¬
uina: ne quasi de ꝓpriis in ea uirib
extollantur. Nam quib ꝓpt̃ hoc ait
apłs. cum timore & tremore urãm ipsoꝵ¬

Expanded text:
confitendo, quia non eum latet, etiamsi operire conemur. bonum est autem confiteri domino. Ita enim quod ci placet dabit nobis. si quod ci displicet in nobis. displiceat et nobis. auertet. sicut scriptum est. semitas nostras a uia sua et nostram faciet esse quae sua est, quoniam ab ipso praebetur credentibus in eum et sperantibus in eum ut ipse faciat. ipsa est enim uia iusta. quam ignorantes qui zelumdei habent, sed non secun d um sc i entiam, et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subieecredenti , qui dixit, Ego sum via . In qua jam ambulantes tamen terruit vox divina, ne quasi de propriis in ea viribus extollantur. Nam quibus propter hoc ait Apostolus, Cum timore et tremore vestram ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Oter hȩc uenit in manus nrãs qͥda
sermo arrianoꝵ: sine nomine. auc¬
toris sui. Hiuic petente atq instante.
qui eum miserat mͥ. qnta potui etiã
breuitate. & celeritate respondi: ad¬
iuncto eodem sermone a capite respõ¬
sionis meȩ. & adhibitis ad singła nu¬
meris: quib inspectis qͥd eui loco re¬
sponderim facile possit aduerti. Hic
liber post eoꝵ sermonẽ qui a capite ad¬
iunctus ẽ: sic incipit. Precedenti eoꝵ¬
disputationi: hac disputatione respõ¬

Expanded text:
ter haec uenit in manus meas quidam sermo Arrianorum sine nomine auctoris sui. huic petente atque instante, qui eum mihi miserat, quanta potui etiam breuitate et celeritate respondi adiuncto eodem sermone a capite responsionis meae et adhibitis ad singula numeris, quibus inspectis quid cui loco responderimus facile possit aduerti. Hic liber post eorum sermonem, qui a capite adiunctus est, sic incipit: Eorum praecedenti disputationi hac disputatione respo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m humilitatis gr̃a hȩc omĩa de pa¬
tris p̾scientia & de sua subiectione ẽẽ
locutũ: nos uͦ xꝑiani credimꝰ patre
imꝑante &e filio obtemꝑante. hȩc om̃a
ẽẽ. eum locutũ: dicimꝰ &e ꝓbamꝰ qd̵ he¬
retici ex suis dictis arguunt᷑ &e rep̾hen¬
dunt᷑. Si enĩ se humiliatut: ipsa humi¬
litas ei obedientiã ostendet. Ipsa uͦ obe¬
dientia aliũ supra eminentẽ. aliũ sub
Humiliauit se obediens factus patri: usq
ad mortẽ. Et ipsa humilitas esꝰ. ueritaᷤ
ẽ ñ falsitas. Qs enĩ uł qndo sapiens coi¬
tentus ẽ se humiliare: nisi habeat ma¬
iorem & meliorem cui festinet ꝑ humi¬
litatem placere: Et ego inqͥt quȩ pla¬
cita st̃ ei facio semꝑ. Semel enĩ ante oĩa
scła uoluntate d̃ĩ natus: ad uoluntatẽ

Expanded text:
nostrum humilitatis gratia haec omnia de Panostrum humilitatis gratia haec omnia de Patris praescientia, et de sua subjectione esse locutum, nos vero Christiani credimus Patre imperante et Filio obtemperante haec omnia esse eum locutum; dicimus et probamus quod haeretici ex suis dictis arguuntur et reprehenduntur. Si enim se humiliavit, ipsa humilitas ejus obedientiam ostendit: ipsa vero obedientia alium supra eminentem, alium subsolus, Humiliavit se, obediens factus Patri usque ad mortem . Et ipsa humilitas ejus, veritas est, non falsitas. Quis enim vel quando sapiens contentus est se humiliare, nisi habeat majorem et meliorem cui festinet per humilitatem placere? Et ego, inquit, quae placita sunt ei facio semper . Semel enim ante omnia saecula voluntate Dei natus, ad voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
& filiũ. generantẽ & nascent̾e: cui testimo¬
nium phibet᷑. &e eũ qui testimoniũ ꝑhiba:
maiorem &e eũ qui maiorem confitetur.
eum qui ad dext̾am sedet aestat. & eũ qͥ
sedis dedit honorem: eũ qui missus ẽ &
eũ qui misit: nec discipłm &e doctorẽ ut
eum qͥ suscepit mandatũ. & eũ qͥ dedit
mandatũ: & ministrũ p̃cipienti. suppli¬
cem eminenti subditũ suꝑiori. pͥmoge¬
nitum sempit̾no. unigenitũ ingenito.
sacerdotẽ d̃o: unũ atq eundẽ ẽẽ. xxxuiii.
Sed ce ds sine pͥncipio p̾seius erat. se u¬
ngeniti di pueri sui patrẽ futurum:
dm̃ aũt se futurũ nunqu̾a p̃sciuit. qͥa
unigenitus ẽ. & nunqͣm cepit nͨ p̾scire
nec scire. Qdͥ est aũt p̾scientia: nͥ futu¬
roꝵ scientia: Pateraũt generando filiũ
ab ipso filio ẽ nuncupatꝰ. & ipso reuelan¬
te ab om̃ib xp̃ianis ds̃ &e pat̾. unige¬
niti dĩ ẽ cognitus: & magno maior. et
bono melior ẽ manifestatus.xxxix.
It quia ħousiani dicunt. saluatorẽ

Expanded text:
 nascentem, cui testimonium perhibetur et eum qui testimonium perhibet, majorem et eum qui majorem confitetur, eum qui ad dexteram sedet et stat et eum qui sedis dedit honorem, eum qui missus est et eum qui misit; nec discipulum et doctorem, ut eum qui suscepit mandatum, et eum qui dedit mandatum, et ministrum praecipienti, supplicem eminenti, subditum superiori, primogenitum sempiterno, unigenitum ingenito, sacerdotem Deo unum atque eumdem esse. 33. Sed et Deus sine principio praescius erat se unigeniti Dei pueri sui patrem futurum: Deum autem se futurum nunquam praescivit, quia ingenitus est, et nunquam coepit nec praescire, nec scire. Quid est autem praescientia, nisi futurorum scientia? Pater autem generando Filium, ab ipso Filio est nuncupatus; et ipso revelante, ab omnibus Christianis Deus et Pater unigeniti Dei est cognitus, et magno major et bono melior est manifestatus. 34. Et quia Homousiani dicunt Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
magister ũ: xp̃c. Si aũt dixerint qͥa
ꝓpt̾ incarnationẽ suã humilians se sup
t̾ram. ꝓpt̾ homines hȩc loquebat᷑: osten¬
damꝰ illis maiora &e firmiora ẽẽ illa te¬
stimonia quȩ de subiectione filii in scͥp¬
turis st̃ posita. de his quȩ in euãgłio a¬
gunt᷑. Sienĩ ꝑꝑt̃ homines supͣ t̾ram se
humiliabat. & ñ ut obediens & subiec¬
tus filius. cũ incõparabili dilectione &
gratiarũ actione patrisuo obsequebat᷑.
quia qnͣtum sublimis ẽ in potestate.
tantũ humilis ẽ in obseqiuo: anteqm
carnem susciꝑet quare iussus obaudiuit.

Expanded text:
Christus . Si autem dixerint quia propter incarnationem suam humilians se super terram, propter homines haec loquebatur, ostendamus illis majora et firmiora esse illa testimonia, quae de subjectione Filii in Scripturis sunt posita, de iis quae in Evangelio aguntur. Si enim propter homines super terram se humiliabat, et non ut obediens et subjectus filius cum incomparabili dilectione et gratiarum actione Patri suo obsequebatur; quia quantum sublimis est in potestate, tantum humilis est in obsequio: antequam carnem susciperet, qua
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i patͥs: onuĩa sine fine ce uoluntate &e na¬
tura illi erunt subiecta: & ipse ptꝰ om̃iũ
subiectionẽ. in ea subiectione &e caritate
manens. in qua semꝑ ce ipse ut filiꝰ sub¬
iectus erit ei qͥ illi subdidit omĩa: nul¬
lus audiens xꝑianꝰ ignorat. qͥa fides
ex auditu. auditus aũt ꝑ uerbũ xꝑi¬
ut sit ds omĩa in om̃ib sẽꝑ monarchiã
& potestatẽ habens om̃iũ. eui gła ⁊ honor.
laus &e gr̃arũ actio ꝑ unigenitũ eiꝰ filiũ
dm̃ & saluatorem nostrum in spiritu
sancto: nunc et per omnia secula se.¬

Expanded text:
Dei Patris , omnia sine fine, et voluntate et natura illi erunt subjecta: et ipse post omnium sibi subjectionem in ea subjectione et charitate manens, in qua semper, et ipse ut Filius subjectus erit ei qui illi subdidit omnia: nullus audiens christianus ignorat, quia fides ex auditu, auditus autem per ut sit Deus omnia in omnibus, semper monarchiam et potestatem habens omnium, cui gloria et honor, laus et gratiarum actio, per unigenitum ejus Filium Dominum et Salvatorem nostrum, in Spiritu sancto, nunc et per omnia saecula s
Abbreviated transcription (Latin):
bis. & in corꝑe constitutꝰ suꝑ t̾ram in
cȩlos se patr̃ẽ rogaturũ ꝓmittebat diceis.
&e ego rogabo patrẽ meũ & aliũ aduoca¬
tum dabit uob̾: Et si adhuc in his õib
ꝓpt̾ duriciã ce cȩcitatẽ cordis sui crede¬
re noluerint. si ausi fuerint dicere. qd
hȩc omĩa humilitatis causa fiant: pꝰ con¬
summnationẽ scłi nisi se natura ce uolun¬
date sciret subiectũ & obedientẽ. ut qͥd
se humiliaret. ubi ꝓpt̾ homines humi¬
litas necessaria ñ ẽ: Ed̾ aũt &ptꝰ coi¬

Expanded text:
us super terram in coelo se Patrem rogaturum promittebat, dicens, Et ego rogabo Patrem meum, et alium advocatum dabit vobis ? Et si adhuc in his omnibus propter duritiam et caecitatem cordis sui credere noluerint, sed ausi Tuerint dicere quod haec omnia humilitatis causa fiunt, post consummationem saeculi, nisi se natura et voluntate sciret subjectum et obedientem, utquid se humiliaret, ubi propter homines humilitas necessaria non est? Quod autem et po
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eã: ce sp̃m calcantib eã. Hoc testimo¬
nium iste in eã sententiã uult accipi. ꝙͣ
defendit: ut. qd̃ ait. dat flatũ ppło. ñ ex
ꝓpagine facere animas ppło.s nouas in¬
sufflare credat᷑. Audeat gͦ dicere ñ ipsum
nob dedisse carnẽ. qͥa de parentib origo
carnis attracta ẽ.: & ubi ait apłs de fru¬
m̃ti granołs illi dat corpꝰ quomͦ uolue¬
rit: neget si audet de tritico triticũ na̾ei:
&e herbã erꝰ ex semine scd̃m genꝰ. Qd̃ si ne¬
gare ñ audet: unde. gͥ scit quomͦ die¬
tum sit dat flatũ ppło. utrũ eũ traheis
de parentib an insufflans noũ. Un¬
de. etiã scit utrũ repeticio sententiȩ sit.
qui dat flatũ ppło suꝑ eam. & sp̃m calcas¬
tib eam: ut de una re utrũq dictum
intelligat᷑. & ñ aninã uł sp̃m quo nat᷑a
luerit: Si enĩ flatu ñ poss significari

Expanded text:
super eam et spiritum calcantibus cam. hoc testimosuper eam et spiritum calcantibus cam. hoc testimonium iste in eam sententiam uult accipi, quam defendit, ut, quod ait, \'dat flatum populo\', non ex propagine facere animas populo, sed nouas insufflare credatur. audeat ergo dicere non ipsum nobis dedisse carnem, quia de parentibus origo carnis adtracta est, et, ulli ait apostolus de frumenti grano: deus illi dat corpus quomodo uoluerit, neget, si audet, de tritico triticum nasci et herbam eius ex semine secundum genus. quod si negare non audet, unde igitur scit quomodo dictum sit \'dat flatum populo\', utrum eum trahens de parentibus an insufflans nouum? Vnde etiam scit, utrum \'repetitio sententiae sit: qui dat flatum populo super eam et spiritum calcantibus eam\', ut de una re utrumque dictum intellegatur et non animam uel spiritum quo natura care uoluerit? si enim flatu non posset significari
Abbreviated transcription (Latin):
quanto meliꝰ tenet de anime origine
cunctationẽ meã. ne audeat affirmare
qd̾ nec huinana ratione cõp̾hendit. nec
diuina auctoritate defendit:. ne cogat᷑
insipientiã ꝓfiteri dũ ueretur ignorantiã
confiteri. Hic forte dicat sententiã suã.
diuina auctoritate defendi: qm̃ sc̃arũ
scͥpturarum testimoniis ꝓbare se existi¬
mat animas a dõ ñ ex ꝓpagine. fieri s
nouas singulis insufflari. Probet. si pot̾¬
& fatebor me didicisse ab illo qd̾ magna
intentione querebam: s querat alia ne
fortassis inueniat. nã hoc istis testimo¬
niis quȩ iã ꝓposuit ñ ꝓbauit. Omĩa qͥppe
quȩ hic adhibuit ad aliqͥd certa st̃: ad
hoc uͦ qd̾ de animȩ origine querit᷑. de¬
monstrant᷑ ambigua. Certũ est enĩ d̃m
dedisse hominib flatũ ce sp̃m: dicente ꝓ¬
pħa. Sic dicit dñs qui fecit celũ & funda¬
uit t̾ram &e quȩ st̃ in eã: qͥ dat flatũ ppło

Expanded text:
quanto melius tenet de origine animae quanto melius tenet de origine animae cunctationem meam ne audeat affirmare, quod nec humana ratione conprehendit nec diuina auctoritate defendit, ne cogatur insipientiam profiteri, dum ueretur ignorantiam confiteri! Hic forte dicat sententiam suam diuina auctoritate defendi, quoniam sanctarum scripturarum testimoniis probare se existimat \'animas a deo non ex propagine fieri, sed nouas singulis insufflari\'. probet, si potest, et fatebor me didicisse ab illo quod magna intentione quaerebam. sed quaerat, aliane fortassis inueniat; nam hoc istis testimoniis, quae iam posuit. non probauit. omnia quippe quae hic adhibuit ad aliquid certa sunt; ad hoc uero, quod de animae origine quaeritur. demonstrantur ambigua. certum est enim deum dedisse hominibus flatum et spiritum dicente propheta: sic dicit d ominus, qui fecit caelum et fundauit terram et quae sunt inea, qui dat flatum populo
Abbreviated transcription (Latin):
ri iusta lege ñ possunt: nicħ hoꝵ qͣtuor
iste dicat & si potest explicet. paruuloꝵ
animȩ quȩ sine baptismo exeuntes in
dãpnationem mittunt᷑. quo merito in
carnẽ peccatricem quȩ nicħ peccauer̃t
misse sunt. ut illie inuenirent peccatũ
ꝓpt̾ qd̃ merito dãpnarent᷑. Porrosi qͣtuor
ista deuitans quȩ sana doctrina condep¬
nat. id ẽ. si ñ audeat dicere uł sine ullo
peccato existentes. a do fieri animas pec¬
catrices: aut sine xꝑi sacram̃to in eis solui
originale peccatũ: aut eas alieubi peccaᷤ¬
se antequã mitterent᷑ in carnẽ: aut ea
quȩ ñquam habuerunt. in eis peccata
dampnari. si hȩc nob̾ dicere nolit. qm̃ ñ¬
st̃ utiq dicendã. dixerit paruulos ñ tra¬
here originale peccatũ. nec habere und̾
dampnent᷑. si ũ accepto saeram̃to regene¬
rationis hinc exeant: in heresim pelagi¬
anam sine dubitatione dapnabilem
dãpnandus incurret: qd̾ ei ne. ꝯtingat

Expanded text:
ri iusta lege non possunt, nihil horum quattuor ri iusta lege non possunt, nihil horum quattuor iste dicat et, si potest, explicet, paruulorum animae, quae sine baptismo exeuntes in damnationem mittuntur, quo merito in carnem peccatricem, quae nihil peccanerunt, missae sunt, ut illic inucnirent peccatum, propter quod merito damnarentur. porro si quattuor ista deuitans, quae sana doctrina condemnat, id est si non audens dicere uel sine ullo peccato exsistentes a di\'o fieri animas peccatrices aut sine Christi sacramento in eis solui originale peccatum aut eas alicubi peccasse, antequam mitterentur in carnem, aut ea quae numquam habuerunt in eis peccata damnari, si haec nolens dicere, quoniam non sunt utique dicenda, dixerit paruulos non trahere originale peccatum nec habere unde damnentur, si non accepto sacramento regenerationis hinc exeant, in heresim Pelagianam sine dubitatione damnabilem damnandus incurret. quod ei ne contingat,
Abbreviated transcription (Latin):
ista ñclum incipiente cõmissa st̾ ante car¬
nem: nec morte p̃ueniente ptꝰ carnẽ. Hoc
itaq mediũ ex quo anima misa ẽ in car¬
nem quo usq solueret᷑ a carne. qm̃ paruu¬
li anima ẽ. nec liberi arbitrii gessit ȩtatẽ.
ñ inuenit unde dapnaretur ñ ꝑcepto
baptismo. nͥ originale peccatũ. Ex hoc pec¬
cato iuste dãpnari anim̾a ñ negamꝰ qͥa
peccato suppliciũ lex iusta constituit:
s ad hoc peccatũ subeundũ eur d̾ap¬
nata sit querimꝰ. si ñ ex illa una trahit᷑.
quȩ in generis humani pͥmo patre pec¬
cauit. Quã obrem si ds ñ cdapnat inno¬
centes. nec facit nocentes qͦs ꝑspicit inno¬
centes: & si animas ñ liberat siue ab ori¬
ginalib siue a ꝓpͥis peccatis nͥ in eccłia
xꝑi baptismus xꝑi: & si animȩ ante car¬
nem nullu habuert̃ omĩno peccatũ.: ce
si peccata antequã cõmittantur & mul¬
tomagis quȩ ñquam cõmissa st̃. d̾apua¬

Expanded text:
ista nondum incipiente commissa sunt ante carista nondum incipiente commissa sunt ante carnem nec morte praeueniente post carnem? Hoc itaque medium, ex quo anima missa est in carnem, quo usque solueretur a carne, quoniam paruuli anima est nee liberi arbitrii gessit aetatem, non inuenit unde damnaretur non percepto baptismo nisi originale peccatum. cx hoc peccato iuste damnari animam non negamus, quia peccato supplicium lex iusta constituit; sed ad hoc peccatum subeundum cur damnata sit quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis humani primo patre peccauit. quamobrem si deus non damnat innocentes nec facit nocentes, quos perspicit innocentes, et si animas non liberat siue ab originalibus siue a propriis peccatis nisi in ecclesia Christi baptismus Christi et si animae ante carnem nullum habuerunt omnino peccatum et si peccata antequam committantur et multo magis quae numquam commissa sunt damna
Abbreviated transcription (Latin):
iss hommẽ iudicare: ñ de p̃eognitis. nec
fieri aliquando ꝑmissis. Nam si peccata
quȩ si homo uiueret cõmissurꝰ eẽt. etiã ñ
cõmissa dãpnant᷑ in mortuõ. nulłu beneficiũ
in illo inuenta ẽ innocentiã. Et de nul¬
lo mortuo baptizato poterit ẽẽ securi¬
tas: qͥa &e post baptismũ ñ qualit̾eũq
peccare uerũetiam apostatare homine ᷤᷤ
possunt. Qd: Si gͦ qui baptizatus hine
raptus ẽ. apostata erat. futurus si uiue¬
iudicandũ eẽ censebimꝰ. Qnͣto enĩ meliꝰ
si peccata ñdum facta. ñdum cogitata.
s p̃cognita ae futura puniunt᷑. picerent᷑
illi duo de parachyso ante. peccatũ: ne in
loco tam scõ & beatifico peccarent. Quid.
qd̾ ipsa exinanit᷑ om̃ino p̾scientia: si qͦd
p̃seitur ñ erit: Quomͦ enĩ recte dicit᷑ p̾sei¬
ri futurũ: qd̾ non ẽ futurũ. Quomͦ gͦ pu¬
niunt᷑ peccata quȩ nulla st̃. idẽ q̃ nec uita

Expanded text:
isset hominem indicare, non de praecognitis nec isset hominem indicare, non de praecognitis nec fieri aliquando permissis. nam si peccata, quae si homo uiueret commissurus esset. etiam non commissa damnantur in mortuo, nullum beneficium in illo inuenta est, innocentiam et de nullo mortuo baptizato poterit esse securitas, quia et post baptismum non qualitercumque peccare, uerum etiam apostatare homines possunt. quid? si ergo qui baptizatus hinc raptus est, apostata erat futurus, si uiueiudicandum esse censebimus? quanto enim melius, si peccata nondum facta, nondum cogitata, sed praecognita et futura puniuntur, proicerentur illi duo de paradiso ante peceatum, ne in loco tam sancto et beatifico peccaretur! quid quod ipsa exinanitur omnino praescientia, si quod praescitur non erit? quomodo enim recte dicitur praesciri futurum, quod non est futurum ? quomodo ergo puniuntur peccata, quae nulla sunt, id est quae nec uita
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos ut remissione indigeant pecca¬
doꝵ. ñ nisi originale contraxisse peccatũ:
nec illud qͣrtum eas animas paruuloꝵ
sine baptismate morituroꝵ a iusto deo
in carnẽ peccatricẽ religari atq damp¬
nari: quas p̾sciuit si ad ȩtatẽ ꝑuenissen
in qua libero uterent᷑ arbitrio male fu¬
isse uicturas. Hoc nãq nec iste ausus est
dicere in tantis angustiis constitutꝰ. im¬
mo etiã contra istam uanitatẽ ĩa satis
manifeste ac breuit̾ est locut᷑: ubi ait.
iniustũ dm̃ futurũ fuisse. si ñ ꝑfectis
ꝓpͥe uoluntatis oꝑib uellet hominẽ iu¬
dicare n̾natũ. Hoc enĩ respondit. cum
tractaret questionẽ aduersus eos. qͥ di¬
cunt cur ds hominẽ faciebat: qũẽ itpote
p̃scius seiebat futurũ ñ bonũ. Non natũ
enĩ iudicaret: si ꝓꝑt̾ea ereare noluss. qͥa
ñ bonũ futurũ esse p̾sciss. Et itiq sieut
&e huic uisum ẽ. de ꝑfectis er oꝑib debu¬

Expanded text:
paruulos, ut remissione indigeant peccaparuulos, ut remissione indigeant peccatorum. non nisi originale contraxisse peccatum — nec illud quartum eas animas paruulorum sine baptismate moriturorum a iusto deo in carnem peccatricem relegari atque damnari, quas praesciuit, si ad aetatem peruenissent. in qua libero uterentur arbitrio, male fuisse uicturas. hoc namque nec iste ausus est dicere in tantis angustiis constitutus, immo etiam contra istam uanitatem iam satis manifeste ac breuiter est locutus, ubi ait \'iniustum deum futurum fuisse, si non perfectis propriae uoluntatis operibus uellet hominem iudicare non natum\'. hoc enim respondit. cum tractaret quaestionem aduersus cos qui dicunt: \'cur deus hominem faciebat, quem utpote praescius sciebat fuenim iudicaret, si propterea creare noluisset, quia non bonum futurum esse praescisset. et utique, sicut et huic uisum est, de perfectis eius operibus debu
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. cũ ab illo querit᷑. qͥd meruerit ani¬
ma sine ullo peccato uł originali uł ꝓpͥo. sic
ad subeundu alienũ peccatũ origina le
dãpnari. ut ñ ab illo ualeat lib̾ari: ae ui¬
deat qͥd eligat e duob utrũ dicat etiã
eas animas morientiũ paruuloꝵ. quȩ
hinc sine lauachro regenerationis absee¬
dunt. & ꝓ quib nullũ sacrificiũ corꝑis
dñici offertur. a nexu peccati originalis
absolui: cũ apłs doceat ex uno ire om̃s in
condempnationẽ. quib utiq ñ subuenit
grã. ut ꝑ unũ eruant᷑ in redẽptionẽ: an
dicat animas ñ habentes ulłu uił ꝓpͥum
uł originale peccatũ. & om̃imͦ innocenteᷤ.
simplices. puras a iusto do cũ eas ipse ñ
liberandas carni inserit peccatrici. ȩt̾na
dampnatione puniri. Ego nicħ istoꝵ du¬
oꝵ dicendũ ẽẽ confirmo: nec illud t̾cium
alibi peccasse animas ante carnẽ. ut d̾ap
nicħ egisse boni seu maliꝰ. Unde constat

Expanded text:
dicat, cum ab illo quaeritur, quid meruerit anidicat, cum ab illo quaeritur, quid meruerit anima sine ullo peccato uel originali uel proprio sic ad subeundum alienum peccatum originale damnari, ut non ab illo ualeat liberari, et uideat quid eligat c duobus, utrum dicat etiam eas animas morientium paruulorum, quae hinc sine lauacro regenerationis abscedunt et pro quibus nullum sacrificium corporis dominici offertur, a nexu peccati originalis absolui, cum apostolus doceat ex uno ire omnes in condemnationem, quibus utique non subucnit gratia, ut per unum eruantur in redemptionem, an dicat animas non habentes ullum uel proprium uel originale peccatum et omni modo innocentes, simplices, puras a iusto deo, cum eas ipse non liberandas carni inserit peccatrici, aeterna damnatione puniri. Ego nihil istorum duorum dicendum esse confirmo nec illud tertium alibi peccasse animas ante carnem, ut damnanihil egisse boni seu mali; unde constat
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ peccatũ habentes. ante carnis ꝯsor¬
tium peccatricis. Non ẽ ut dicat᷑. nicħ
eis obfuit alieni peccati paulisꝑ cõmuni¬
cata contagio: quib indi p̾seientia fue¬
rat parata redẽptio. De his enĩ nc̃ loqͥmͣ:
quib ante baptisinũ de corꝑe exeuntibꝰ
redẽptio nulla succurrit. Non ẽ ut di¬
catur eas quas baptisma ñ abluit. saeri¬
ficia ꝓeis crebra mundabunt: qd̾ p̾scieis
d̃s paulułu illas uoluit alienis herere
peccatis sine ullo exitio dãpnationis et̃.¬
ne: c cũ spe felicitatis et̾nȩ. De his enĩ nc̃
loquim᷑. quoꝵ natiuitas apud impios
& ex impiis nulla talia poterit inuenire
p̾sidia. quȩ qͥdem si adhiberi possent. ꝓ¬
culdubio ñ baptizatis ꝓdesse ñ possent:
sicut nec illa quȩ de libro machabeoꝵ
cõmemorauit sacrificia facta ꝓ peccato¬
rib mortuis eis aliqͥd ꝓfuissent. si circũ¬
cisi ñ fuissent. Inueniat gͦ si potest iste qͥd

Expanded text:
nullum peccatum habentes ante carnis consornullum peccatum habentes ante carnis consortium peccatricis. non est, ut dicatur: \'nihil eis offuit alieni peccati paulisper communicata contagio, quibus in dei praescientia fuerat parata redemptio\'. de\' his enim nunc loquimur, quibus ante baptismum de corpore exeuntibus redemptio nulla succurrit. non est, ut dicatur: \'eas, quas baptisma non abluit, sacrificia pro eis crebra mundabunt, quod praesciens deus paululum illas uoluit alienis haerere peccatis sine ullo exitio damnationis aeternae et cum spe felicitatis aeternae\'. de his enim nunc loquimur, quarum natiuitas apud impios et ex impiis nulla talia poterit inuenire praesidia. quae quidem si adhiberi possent, procul dubio non baptizatis prodesse non possent, sicut nec illa quae de libro Machabeorum commemorauit sacrificia facta pro peccatoribus mortuis eis aliquid profuissent, si circumcisi non fuissent. Inueniat ergo, si potest, iste quid
Abbreviated transcription (Latin):
ces fieri meruert: ut a peccato saltem
nec postea liberent᷑. Si enĩ queram q̃re
dampnari mereant᷑ si ñ baptizant᷑: re¬
cte mͥ respondet᷑ ꝑꝑt̾ originale peccatũ.
Item si queram unde traxerint origina¬
le peccatũ: iste respondebit ex carne uti¬
q peccatrice. Si gͦ querã unde dãpnari
meruerint in peccatric̃e carnẽ. q̃ nicħ
mali fecerant ante carnẽ:. hic inueniat qͥd
respondeat. & sic dãpnari ad alienoꝵ pecca¬
toꝵ subeunda contagia. ut nec baptisma
regeneret male generatos: nec sacrificia
expient inquinatos. Ibi enĩ ce de talib
hii paruuli nati sunt. siue adhuc usq naᷤ¬
cuntur: ut eis nullo tali possit adiutorio
subueniri. Hic certe omĩs argum̃tatio
deficit. Non enĩ querimꝰ unde animȩ
dampnari meruerint ptꝰ carnis osortiũ
carnis consortiũ peccatrieis: s queri
unde animȩ dampnari meruerint ad
subeundũ consortiũ carnis peccatricis.

Expanded text:
ces fieri meruerunt, ut a peccato saltem ces fieri meruerunt, ut a peccato saltem nec postea liberentur. si enim quaeram, quare damnari mereantur, si non baptizantur, recte mihi respondetur: \'propter originale peccatum\'; item si quaeram, unde traxerint originale peccatum. iste respondebit: \'I\'X carne utique peccatrice\'. si ergo quaeram, unde damnari meruerint in peccatricem carnem, quae nihil mali fecerant ante carnem — hic inueniat quid respondeat , et sic damnari ad alienorum peccatorum subeunda contagia, ut nec baptisma regeneret male generatos nee sacrificia expient inquinatos —ibi enim et de talibus hii paruuli nati sunt siue adhuc usque nascuntur, ut, eis nullo tali possit adiutorio subueniri —, hic certe omnis argumentatio deficit. non enim quaerimus, unde animae damnari meruerint post carnis consortium carnis consortium peccatricis, sed qua. rimus, unde animae damnari meruerint ad subeundum carnis consortium peccatricis
Abbreviated transcription (Latin):
exaudita. ut apenis trasferret᷑ ad reqͥem.
Nam illi ętatis pueri. & m̃tiri. a& uerũ lo¬
qui. &e confiteri. & negare iã posst̃: ⁊ ido
cum baptizant᷑ iã et sẏmbolũ redduͭ:
ce ipsi ꝓse ad int̾rogata respondent. Qͥs
gͥ scit utrũ puer ille post baptismũ ꝑ¬
secutionis tp̃re a patre impio ꝑ ydolat᷑¬
S etiã si hoc isti concedat᷑. qd̾ salua fide ca¬
tholica ce eccłiastica regula nulla rati¬
one concedit᷑. ut ꝓ ñ baptizatis cuiꝰlib&
ȩtatis hominib offerat᷑ sacrificiũ corꝑiᷤ
&e sanguinis.xꝑi. tanquã ꝑ huiusmocli
pietatem suoꝵ ad regnũ cęloꝵ qͦ ꝑueniaq̃
adiuuent᷑: qͥd responsurus ẽ de tot mi¬
lib infantũ qui nascunt᷑ ex impiis. nec
in manus pioꝵ aliqua uł diuina uel
humana miseratione ꝑueniunt. &e de
ista uita in illa tenerrima ȩtate sinȩ la¬
uacbro regenerationis abscedunt. Di¬
cat si potest unde istȩ animȩ sic peccat̃.¬

Expanded text:
exaudita, ut a poenis transferretur ad requiem. exaudita, ut a poenis transferretur ad requiem. nam illius aetatis pueri et mentiri et uerum loqui et confiteri et negare iam possunt. et ideo cum baptizantur, iam et symbolum reddunt et ipsi pro se ad interrogata respondent. quis igitur scit, utrum puer ille post baptismum persecutionis tem-\' pore a patre impio per idololatriexierit? Sed etiamsi hoc isti concedatur, quod salua fide catholica et ecclesiastica regula nulla ratione conceditur. ut pro non baptizatis cuiuslibet aetatis hominibus offeratur sacrificium corporis et sanguinis Christi, tamquam per huiusmodi pietatem adiuuentur, quid responsurus est de tot milibus infantum, qui nascuntur ex impiis nec in manus piorum aliqua uel diuina uel humana miseratione perueniunt et de ista uita in illa tenerrima aetate sine lauacro regenerationis abscedunt? dicat, si potest, unde istae animae sic peccatri
Abbreviated transcription (Latin):
tismo ñ p̾seribatur saluatoris p̃cepto.
hui latronis exemplo: & ñ baptizati par¬
iuilis nemo ꝓmittat int̾ dãpnationẽ
regnũq cȩloꝵ. quietis uł felicitatis cuiꝰ¬
libet atq ubilibet quasi medium locũ.
Hoc enĩ eis etiã heresis pelagiana ꝓmi¬
sit: qͥa nec dapnationẽ metuit paruu¬
lis quos nullũ putat habere originale
peccatũ: nec sꝑat eis regnũ eȩloꝵ. siñ ꝑ
ueniunt ad baptismatis sacram̃tũ. Iste
aũt cũ confiteatur paruulos originali
obstrictos ẽẽ peccato. eis etiã regnũ ce¬
loꝵ ñ baptiratis ausus ẽ polliceri.: qd̾ nec
illi ausi st̃ qͥ eos asserunt sine ullo ꝓrsꝰ
ẽẽ peccato. fece qualib se laqueis p̃sũp¬
nec seͥptura ipsa canonica ẽ. nec illa sic scͥp¬
sit: uł quicũq illud seripsit. ut illũ pu¬
erum qui septennis mortuus fuit si¬
ne baptismo diceret fuisse defunctũ: ꝓ
quo illa imminente martyrio eredit᷑

Expanded text:
tismo non praescribatur saluatoris praecepto tismo non praescribatur saluatoris praecepto huius latronis exemplo et non baptizatis parunlis nemo promittat inter damnationem regnumque caelorum quietis uel felicitatis cuiuslibet atque ubilibet quasi medium locum. hoc enim eis etiam heresis Pelagiana promisit, quia nec damnationem metuit paruulis, quos nullum putat habere originale peccatum, nec sperat eis regnum caelorum, si non perueniunt ad baptismatis sacramentum. iste autem cum confiteatur paruulos originali obstrictos esse peccato, eis etiam regnum caelorum non baptizatis ausus est polliceri, quod nec illi ausi sunt, qui eos asserunt sine ullo prorsus esse peccato. ecce qualibus se laqueis praesumpnec scriptura ipsa canonica est nec illa sic scripsit uel quicumque illud scripsit, ut illum puerum, qui septennis mortuus fuit, sine baptismo diceret fuisse defunctum, pro quo illa imminente martyrio creditur
Abbreviated transcription (Latin):
consortem penȩ. Doluerunt illi tanꝙͣ
hominis mortẽ: credidit ille regnatu¬
rum ẽẽ ptꝰ mortẽ. Deseruer̃t illi spon¬
sorem salutis: honorauit ille socium
crucis. Inuenta ẽ in eo mensura mar¬
tẏris. qͥ tunc in xp̃m credidit: qnͣdo
defecer̃t qͥ futuri erant martyres. Et
hoc qͥdem ocłis dñi elarum fuit: qͥ ñ
baptirato tãꝙͣ̃ mar tyrii sanguine ablu¬
to. tantã felicitatẽ statim contulit. S etiã
nr̃m qͥs ñ osideret qũta fide qͣnta spe
qnͣta caritate mortẽ ꝓ xp̃o uiuente.
susciꝑe potuit: qͥ uitã in moriente q̃siuit:
Huc accedit qͥa ñ incredibilit̾ dicit᷑. latro¬
nem qͥ tune credidit iuxta dñm eruei¬
fixum aqua illa quȩ de uulnere. lateriᷤ
er emicuit. tanquã saeratissimo baptis¬
mo fuisse ꝑfusu̾: ut omittam qd̾ eũ añꝙ̃
dampnaret᷑ baptizatũ ñ fuisse qm̃ nemo
nr̃m nouit. nemo conuincit. Uerũ hȩc
ut uolet qͥsq accipiat: dũ tam̃ de bap¬

Expanded text:
consortem poenae; doluerunt illi tamquam consortem poenae; doluerunt illi tamquam hominis mortem, credidit ille regnaturum esse post mortem; deseruerunt illi sponsorem salutis, honorauit ille socium crucis. inuenta est in eo mensura martyris, qui tunc in Christum credidit, quando defecerunt qui futuri erant martyres. et hoc quidem oculis domini clarum fuit, qui non baptizato tamquam niartj-rii sanguine abluto tantam felicitatem statim contulit. sed etiam nostrum quis non consideret, quanta fide, quanta spe, quanta carie potuit, qui uitam in moriente quaesiuit? hue accedit, quia non incredibiliter dicitur latronem qui tunc credidit iuxta dominum crucifixum aqua illa, quae de unlnere lateris eius emicuit, tamquam sacratissimo baptismo fuisse perfusum, ut omittam quod eum, antequam damnaretur, baptizatum non fuisse, quoniam nemo nostrum nouit, nemo conuincit. uerum haec ut uolet quisque accipiat, dum tamen de bap
Abbreviated transcription (Latin):
ex aqua ce spũ ñ potest intrare in reg¬
num dĩ: ce alio loco. qͥ ꝑdiderit anim̃a
suã ꝓꝑ me inueniet eam: nemo fit nĩ¬
brum xꝑi. nisi aut baptismate. in xp̃o.
aut morte ꝓ xp̃o. Unde et latro ille
ñ ante crucẽ dnĩ sectator. s in cruce
confessor. de quo ñ nunquã p̾iudiciũ
captatur siue temptat᷑ contͣ baptisia¬
tis sacram̃tum: a cypriano sc̃õ int̾ mar¬
tyres computat᷑. qui suo sanguine bap¬
tirantur: qd̾ plerisq ñ baptizatis feruen¬
te ꝑsecutione ꝓuenit. Tanto nãq pon¬
dere appensũ est tantũq ualuit apd̃
eum qͥ hȩc nouit appendere qd ꝯfessus
est dñm erucifixũ: qnͣtum si fuiss ꝓ dño
erueifixuis. Tunc enĩ fides eiꝰ de ligno
floruit. qnͣdo discipłoꝵ marcuit: nͥ cuiꝰ
mortis t̾rore marcuerat. eiꝰ resurrecti¬
one reuiresceret. Illi enĩ desꝑauerunt
de moriente: ille sꝑauit in cõmoriente.
Refuger̃t illi auctorẽ uitȩ: rogauit ille

Expanded text:
ex aqua et spiritu, non potest intrare in regex aqua et spiritu, non potest intrare in regnum d e i, et alio loco: qui perdiderit animam suam propter m e, inueniet e a m, nemo fit membrum Christi nisi aut baptismate in Christo aut morte pro Cliristo. Vnde et latro ille non ante crucem domini sectator, sed in cruce confessor, de quo nonnumquam praeiudicium captatur siue temptatur contra baptismatis sacramentum, a Cypriano sancto inter martyres computatur, qui suo sanguine baptizantur, quod plerisque non baptizatis feruente persecutione prouenit. tanto namque pondere appensum est tantumque ualuit apud eum, qui haec nouit appendere, quod confessus est dominum crucifixum, quantum si fuisset pro domino crucifixus. tunc enim fides eius de ligno floruit, quando discipulorum marcuit, nisi, cuius mortis terrore marcuerat, eius resurrectione reuiresceret. illi enim desperauerunt de moriente, ille sperauit in commoriente; refugerunt illi auctorem uitae, rogauit ille
Abbreviated transcription (Latin):
uulis qͥ morte p̃ueniunt᷑ pͥusquã bapti¬
rent᷑ in xp̃o. cũ respondere uoluiss: ausꝰ
ẽ eis ꝓmittere ñ solũ paradysũ. uerũetiã
regnũ cȩloꝵ. ñ inueniens qua exiret. ne
dm̃ animas innocentes dicere cogeret᷑
ȩt̾̃na morte d̾apnare. quas nullo m̾i̾to
p̃cedente peccati. carni inserit peccatͥei:
s utrũq sentiens qͥd mali dixerit. sine
ulla xꝑi grã redimi animas paruuloꝵ
in etnam uitã regnũq celoꝵ. & in eis
posse solui originale peccatũ sine xꝑibap¬
tismo. in quo fit remissio peceatoꝵ: uideis
gͦ in quã se ꝓfunditatẽ naufragosi gur-¬
gitis iecerit: sane in qͥt ꝓ eis oblationes
assiduas. & offerenda iugit̃ scoꝵ censeo
saerificia sacerdotũ. Eece aliud unde
nunqu̾a exiturus ẽ: nisi eũ dixisse. pe¬
niteat. Qͥs enĩ offerat corpꝰ xꝑi: nisi ꝓ
eis qui m̃bra st̃ xꝑi: Ex quo aũt ab
illo dictũ est nisi quis renatus fuerit

Expanded text:
uulis qui morte praeueniuntur, priusquam baptiuulis qui morte praeueniuntur, priusquam baptizentur in Christo, cum respondere uoluissct, ausus est \'cis promittere non solum paradisum, uerum etiam regnum caelorum\' non inueniens, qua exiret, ne deum animas innocentes dicere cogeretur aeterna morte damnare, quas nullo merito praecedente peccati carni inserit peccatrici. sed utcumque sentiens quid mali dixerit sine ulla Christi gratia redimi animas paruulorum in aeternam uitam regnumque caelorum et in eis posse solui originale peccatum sine Christi baptismo, in quo fit remissio peccatorum, uidens ergo, in quam se profunditatem naufragosi gurgitis iecerit: sane, inquit, pro eis oblationes assi- duas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. ecce aliud, unde numquam exiturus est, nisi eum dixisse paeniteat. quis enim offerat corpus Christi nisi pro eis, qui membra sunt Christi? ex quo autem ab illo dictum est: nisi quis renatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
no uenit in malũ. Si malũ: unde aliqͦd
malũ meritũ ante. omne peccatũ. Item
dico. si bonũ: ñ gͦ eam gratis s sed̃m debi¬
tum liberat grã. cuiꝰ p̾cessit meritũ bo¬
num: ac sic grã iam ñ erit gr̃ã. Si aũ malũ.
quero qd̾ sit. an qd̾ uenit in carnẽ: quo ñ
ueniss nisi apud quẽ ñ est iniqͥtas ipse
misiss: Nũquã gͥ nisi se in peioea p̃cipi¬
tans. hanc suã sententiã moliet᷑ astruere.
qua dixit qd̾ anima mer uit. ẽẽ peccatͥx.
Et de his qͥdem paruulis quoꝵ in baptiᷤ¬
mo diluitur originale peccatũ inuenit
qualit̾cũq qd̵ diceret᷑. qm̃ p̾scientia dĩ
p̃destinatis in uitã ȩt̃nam nicħ obesse
potuiss paulisꝑ alieno inherere peccato
qd̾ tolerabilit̾ diceret᷑. si ñ iste uerbis suis
implicaret᷑ dicens. qd̾ meruerit anima
ẽẽ peccatrix: unde se omino ñ liberat. nͥ
hoc eũ dixisse peniteat. De illis aũ par¬

Expanded text:
no uenit in malum? si malum, unde aliquod no uenit in malum? si malum, unde aliquod malum meritum ante omne peccatum? item dico: si bonum, non ergo cani gratis, sed secundum debitum liberat gratia, cuius praecessit meritum bonum, ac sic gratia iam non erit gratia; si autem malum, quaero quod sit. an quod uenit in carnem, quo non uenisset, nisi apud quem non est iniquitas ipse misisset? numquam igitur nisi se in peiora praecipitans hanc suam sententiam molietur astruere, qua dixit, quod anima meruerit esse peccatrix. et de his quidem paruulis, quorum in baptismo diluitur originale peccatum, inuenit qualitercumque quod diceret, quoniam praescientia dei praedestinatis in uitam aeternam nihil obesse potuisset paulisper alieno inhaerere peccato. quod tolerabiliter diceretur, si non iste uerbis suis inplicaretur dicens quod meruerit anima esse peccatrix. unde se omnino non liberat, nisi hoc eum dixisse paeniteat. De illis autem par
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit᷑ ñ ualens ostendere quo mĩto
anima sit facta peccatrix: quã dicere ñ
timuit ante omne suũ peccatũ meruisse
fieri peccatricẽ. Qͥs tam immane suppliei¬
um meret᷑ sine peccato᷑: ut in aliena mi¬
quitate conceptus antequã exeat de uiᷤ¬
cerib matris iam ñ sit sine ꝑeccato De
hac aũt pena. paruuloꝵ animas qͥ rege¬
nerant᷑ inxꝑo: nullis eoꝵ p̃cedentib me¬
ritis gratuita lib̾at. grã. Alioquin: grã
iam ñ est grã. Pinde. iste homo ualde intel¬
ligens cui displicet in tanta ꝓfunditate.
&e siñ docta tam̃ canta nr̃a eunctatio: di¬
cat. si potest in hanc penã qͦ ꝑuenerit a¬
nima merito: de qua pena lib̾at grã sine
merito. Dicat: aut qd̾ dixit. aliqua si ua¬
luerit ratione defendat. Non enĩ hoc ex¬
igerem. nͥ ipse dixiss qd̃ anima meruerit
ẽẽ peccatrix: dicat meritũ er utrũ bonũ
fuerit anne malũ. Si bonũ: qͦ meritobo¬

Expanded text:
non possit non ualens ostendere, quo merito non possit non ualens ostendere, quo merito anima sit facta peccatrix, quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quis tam immane supplicium meretur sine peccato, ut in aliena iniquitate conceptus, antequam exeat de uisceribus matris, iam non sit sine peccato? de hac autem poena paruulorum animas, qui regenerantur in Christo, nullis eorum praecedentibus meritis gratuita liberat gratia; alioquin gratia iam non est gratia. proinde iste homo ualde intellegens, cui displicet in tanta profunditate etsi non docta, tamen cauta nostra cunetatio. dicat, si potest, in hanc poenam quo peruenerit anima merito, de qua poena liberat gratia sine merito; dicat, ut quod dixit aliqua, si ualucrit, ratione defendat. non enim hoc exigerem, nisi ipse dixisset. quod anima meruerit esse peccatrix. dicat meritum cius utrum bonum fuerit anne malum. si bonum, quo merito bo
Abbreviated transcription (Latin):
siñ ueniret in carnẽ: Neq enĩ potuit
originali peccato ẽẽ peccatrix. aut qͦ quo
mͦ in originali peccato ẽẽ nisi ꝑ carnem:
meruerit herere peccato. Qͥd ẽ gͦ qd̾ dicit:
si peccatrix ẽẽ meruit. ñ tam̃ in peccato
remansit: Si enĩ ab illo queram eur ñ in
peccato remanserit: rectissime responde.
anima paruuli fuerit lib̾ata peccatr ix:
sic etiam dicat unde meruerit eẽ peccatͥr
S qͥd dicit: eui hoc qd̃ p̾locutus ẽ ꝯtigit.
Hainq ut istam questionẽ sibi ꝓponere ait.
alia subtrahunt᷑ obpbria querulis. mur¬
murationib oblatrantũ: & excussi quasi
quodã turbine idetidem int̾ imniania
saxa collidim᷑: hoc si ego de illo dicerem
forsitan succenseretᷤ Uerba sunt erꝰ qͥb
p̃missis ꝓposuit q̃stionem: in qua ipsa
saxa in quib collisus naufragauit osten¬
deret. Ad hoc enĩ ꝑductus ẽ ce tã horren¬
dis cautib illatus. impulsus. infixꝰ: ut
eruere se nisi em̃dando qd̾ dixit om̃iuo

Expanded text:
 neque enim potuit originali peccato esse peccatrix aut quoquo modo in originali peccato esse nisi per carnem, meruerit haerere peccato. quid est ergo quod dicit: \'si peccatrix esse meruit, non tamen in peccato remansit\'? si enim ab illo quaeram, cur non in peccato remanserit, rectissime respondebianima paruuli fuerit liberata peccatrix, sic etiam dicat, unde meruerit esse peccatrix. Sed quid dicit, cui hoc quod praelocutus est contigit? namque, ut istam quaestionem sibi proponeret, ait: alia substruuntur obprobria querulis murmurationibus oblatrantum et excussi quasi quodam turbine identidem inter immania saxa conlidimur — hoc si ego de illo dicerem forsitan succenseret; uerba sunt eius—: quibus praemissis proposuit quaestionem, in qua ipsa saxa, quibus conlisus naufragauit, ostenderet. ad hoc enim perductus est et tam horrendis cautibus inlatus, inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando quod dixit omnino
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓpaginẽ. antequã liquido clareat. utr̃
ita an ñ ita sit: habet qd̃ in istis u̾bis apłi
intelligat. ex uno eũ sanguine dixisse:
ex uno homine a parte totũ significas¬
de locutionis mͦ. Si enĩ ipsis licet intel¬
ligere a parte totũ qd̾ seriptũ est. & fa¬

Expanded text:
re propaginem, antequam liquido clareat utrum re propaginem, antequam liquido clareat utrum ita, an non ita sit, habet quod in istis verbis Apostoli intelligat, ex uno cum sanguine dixisse, ex uno homine, a parte totum significante locutionis modo. Si enim ipsi licet intelligere a parte totum quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ qd̃ ait apłs omĩa aũt ex dõ si muli¬
eris corpꝰ ita ẽ ex uiro. ut ñ sit ex deor
Q uapꝑt̾ ut apłs potius uerũ loquat᷑ quã
iste apło p̃feratur: mulier ex uiro ẽ: siue
scd̾m solũ corpꝰ. siue scdm totũ qͦ ꝯstat
humana natura. Nicħ enĩ hoꝵ tanqũã
certũ affirmamꝰ. s qͥd hoꝵ uerũ sit ad¬
huc querimꝰ Et uir ꝑ mulierẽ. siue ex
parte tota hominis natura ducat᷑. quȩ
ꝑ mulierẽ nascit᷑. siue sola caro unde ad¬
huc questio ẽ: omĩa tam̃ ex dõ unde. nul¬
la questio ẽ. id ẽ &e corpꝰ ce aĩa & sp̃c et
uiri ce mulieris. Et si enim ñ ex do nata
uł tracta st̃ uł manarunt. ita ut eius
naturȩ sint: tam̃ ex dõ st̃. A qͦ enĩ ereata
condita facta st̃: ab illo habent ut sint.
ne om̃e genꝰ hominũ: animã ce sp̃m origi¬
nalit̾ retulit ad auctorẽ: corpꝰ ad traducẽ.
Immo uͦ qͥ ñ uult temere animarũ nega¬

Expanded text:
uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si muliuerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sne omne genus hominum : animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. » Imo vero qui non vult temere animarum nega
Abbreviated transcription (Latin):
tum animas ae sp̃c uult intelligi. Si uͦ
qd̾ dictũ est omĩa aũt ex dõ. e de corꝑe utriꝰ¬
q sexus ae de anima ac sp̃u dictũ est: gͦ
secłm omĩa ẽ mulier ex uiro. Mulier enĩ
ex uiro: uir ꝑ mulierẽ: omĩa ex dõ. Quȩ
omĩa nisi de quib loquebat᷑: idẽ & ille uir
ex quo mulier. & illa mulier quȩ ex uiro. &
ille. uir qͥ ꝑ mulierẽ: Neq enĩ ille uir ꝑ mu¬
lierẽ ex qͦuiro mulier ħ iuir qͥnat᷑ ẽ pt̾ea
ex uiro ꝑmulierẽ: quẽ admodu hodieq
nascunt᷑. Ac ꝑ hoc si cũ ista diceret apls.
de corꝑib loquebat᷑: ꝓculdubio corpora
utriusq sexus ex dõ. Forro si ñ uult ex
d̾õ ẽẽ hominũ nisi animas ce sp̃c ꝓfecto
etiã seđm animã & sp̃m mulier ex uiro:
et nicħ iam relinquet᷑ eis qͥ cont᷑ animaꝵ
ꝓpaginẽ disputant. Si aũt ita diuidit.
ut. dicat mulierẽ ex uiro ẽẽ scdm corpꝰ
ex dõ aũt scd̾m animã et sp̃m: quomͦ erit.

Expanded text:
animas et spiritus vult intelligi? Si vero quod dictum est, Omnia autem ex Deo; et de corpore utriusque sexus, et de anima ac spiritu dictum est: ergo secundum omnia est mulier ex viro. Mulier enim ex viro, vir per mulierem; omnia autem ex Deo. Quae omnia, nisi de quibus loquebatur, id est, et ille vir ex quo mulier, et illa mulier quae ex viro, et ille vir qui per mulierem? Neque enim ille vir per mulierem, ex quo ro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporibus loquebatur, procul dubio corpora utriusque sexus ex deo. porro si non uult ex deo esse hominum nisi animas et spiritus, profecto etiam secundum animam et spiritum mulier ex uiro et nihil iam relinquetur eis qui contra animarum propaginem disputant. si autem ita diuidit, ut dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spiritum, quomodo erit