comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ari ascendendo ab imis ad alta orat
etiã ꝓ salute gentiũ. Scdo ꝯͣfirmat sa¬
lutẽ gentiũ ⁊ orat salutẽ iudõꝵ.ibi.
Comitent᷑. Tercio affirmat᷑ salutẽ¬
udeoꝵ ⁊ utroq pariete collecto gͣces¬

Expanded text:
liberari ascendendo ab imis ad alta. Orat etiam pro salute gentium. Secundo confirmat salutem gentium. Et orat salutem Judaeorum, ibi, convertentur. Tertio affirmatur salus Judaeorum, et utroq
Abbreviated transcription (Latin):
ti. qñ eum in mundũ misisti. ꝑ hȩc. ⁊ iste
fit transiliens. qd̾ est unũ de mirabilibꝰ. No¬
tã dicoĩppłis cam infidelibꝰ ꝗͣ fidelibꝰ.S infi¬
delibꝰ sic notã fecisti. ut cognoscant xp̃m
tantũ corpore. fidelibꝰ uͦ ut cognoscant
eum: & in dĩtate. Demn subdit. qͥd p̾sti-¬
t̾it: hac uirtute : dicens. redemisti

Expanded text:
ti, quando eum in mundum misisti; per hoc et iste fit transiliens, quod est unum de mirabilibus. Notam dico, in populis tam fidelibus quam infidelibus; sed infidelibus sic notam fecisti, ut cognoscant Christum tantum corpore. Fidelibus vero, ut cognoscant eum etiam in deitate. Deinde subdit quid praestiterit hac virtute, dicens: Redemisti
Abbreviated transcription (Latin):
.i. u̾nanimes. unũ sentienteᷤ: collig̃¬
in unũ. Iste locꝰ sc̾s dĩ÷ : ñ om̃s qͥ st̃ in
domo. in qua sc̃ ⁊̃ uasa ꝯtu meliȩ: ip̃e
gͦ gͥ locũ edificat: in quo maneat. qui
ñ requiescit nͥ suꝑ humilem ⁊ qͥetum.
hc̃ aũ locũ gr̃a ȩdificat: ñ m̾itis. Und̾¬
subdit.

Expanded text:
 unanimes, unum sentientes , colligin unum. Iste est locus sanctus Dei non omnes qui sunt in domo, in qua sunt etiam vasa contumeliae . Ipse ergo sibi locum aedificat in quo maneat, qui non requiescit nisi super humilem et quietum . Hunc autem locum gratia aedificat, non meritis. Undsubdit:
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃. qr hoc ñ uacabat: in hostili metu.
plorabantur. g.dto.¬
filii heli .s. ophni. ⁊ finees. quorũ uniꝰ
uxor .i. finees. uiduata.⁊ mox ĩ partu
mortua ꝓpt̾ eandẽ ꝑturbationẽ. ñ po¬
tuit plangi honore funeris. Cũ enĩ au¬
disset qd̾ ofni ⁊ finees in p̃lio occubuissẽt
⁊ ꝓeo hely pat̾ eoꝵ de sella corruens frac¬
tis ceruicibꝰ mortuus ẽẽt. uxor finees¬
iã partui ꝓxima: incuruauit se dolore
mundo ab¬
reñtiauer̃.¬

Expanded text:
a neque hoc vacabat in hostili metu. plorabantur. Cefilii Heli, silicet Ophni et Phinees quorum unius uxor, id est Phinees viduata, et mox in partu mortua propter eamdem perturbationem, non potuit plangi honore funeris. Cum enim audisset quod Ophni et Phinees in praelio occubuissent et pro eo Heli pater eorum de sella corruens fractis cervicibus mortuus esset, uxor Phinees partui jam proxima incurvavit se dolore, mundo abrenuntiaver
Abbreviated transcription (Latin):
nert te. ods̃ ad laudem. ut popłi seq̃¬
rent᷑. ⁊ ñ ip̃i soli uener̃t. s ꝯuincti. ꝓsal¬
lentibꝰ .i. illis qui laudes dĩ sonãt bene
tium: carne domita: corio siccato: ab
humore peccati.⁊ extenso aruga du¬
plicitatis: fit᷑ ħ tympanũ de corio sicca¬
to: & extenso.ł ad litt̾am de seĩs femi¬
nis hoc acciꝑe. nẽ sexũ femineũ exclu¬

Expanded text:
nt te, o Deus, ad laudem, ut populi sequerentur. Et non ipsi soli venerunt, sed conjuncti psallentibus, id est illis qui laudes Dei sonant, bene tium, carne domita, corio siccato ab humore peccati, et extenso a ruga duplicitatis. Fit enim tympanum de corio siccato et extenso. Vel ad litteram de sanctis feminis hoc accipe, ne sexum femineum exclu
Abbreviated transcription (Latin):
idõ: & ip̃e xp̃c carnẽ suã resuscita¬
trit ut obitiã iret: ꝯtradicenti omĩ.
⁊ qͥ posset m̃bra sua sic sanare: ut ea
uulnerata fuisse ñ appar̾et. cicatͥces
seruauit incorꝑe: ut uulnꝰ dubita¬
tionis sanaret in corde. ¶Di ap̃s a¬

Expanded text:
ideo et ipse Christus carnem suam resuscitavit, ut obviam iret omni contradicenti: et qui posset membra sua sic sanare; ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices tamen servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. PARS.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. dd. a regno reppulisti ꝓ peccato
qd̃ ꝯmisit ꝯtrauriã: de bechsabeȩ.
⁊ despexisti. ł sp̃uisti eũ. qi multa
indigna passus.ẽ. ⁊ distulisti. eum
aregno diu in tͥbrilatione sinendo:

Expanded text:
regno repulisti pro peccato quod commisit contra Uriam de Bersabee . Et despexisti, vel sprevisti, eum, quia multa indigna passus est, et distulisti eum a regno diu in tribulatione sinendo.
Abbreviated transcription (Latin):
saluaris. Uñ me saluauit: apusillanimi¬
tate sp̾s. qu̾ã supra dixit se turbatũ. ⁊ tem¬
pestate .i. seditionibꝰ hȩc ÷ tempestas: in
qua petrꝰ clamabat. Me saluasti. illoᷤᷤ aũ
qui se extulert̃.¬

Expanded text:
salvaris. Unde me salvavit? a pusillanimitate spiritus, qua supra dixit se turbatum, et tempestate, id est seditionibus. Haec tempestas in qua Petrus clamabat: Me salvasti; illos autem qui se extuler
Abbreviated transcription (Latin):
b̾et: ob ũbrabat tͥ. qͥ habita ĩ adiutorio
altaissimi. scapulis suis. ł int̾ scapulaᷤ
suas. hoc iõ dicit. ne putes. qd tũ te pos¬
sis ꝓꝑ tegg̾e ad litt̾ã. eũ dic̃ int̾ scapłas
suas obũbra. tͥ. ⁊ at̾go potes intelli¬
gere.⁊ apectore. Scapule enĩ cͥca cap̃ s̃. S qr
addit sub alis uł penniꝰ eiꝰ sꝑabiᷤᷤ manifestũ
ẽ qi ꝓtectio ẽ a pectore. qͣi te posito in medio alax
hĩc ex iñ expansaꝵ. et d̾r h. a scͥli galline q̃ pulioꝰ
ꝑettus suũ te ponet ut alis ꝓteg̾at
& tu qͣsi in medio positꝰ. hinc ind̾
quo inimicꝰ ñ audeat accede: nichil
timeas: nͥ tu iñ exieris. Est notandũ
qd̵ nulla auis sic infirmat᷑ cũ pulli.
ut gallina: quȩ tota mutat᷑ affectu eoꝵ qd ag-¬
noscimꝰ in relaxatione plumarũ ⁊ infirmita¬
te uocis. sic sapĩa dĩ p̃p. nos qui in firmi era

Expanded text:
beret, obumbrabit tibi. Qui habitas in adjutorio Altissimi scapulis suis, vel, inter scapulas suas. Hoc ideo dicit, ne putes quod tu te possis protegere, ad litteram, cum dicit, inter scapulas suas obumbrabit tibi, et a tergo potes intelligere, et a pectore. Scapulae enim circa caput sunt, sed quia addit sub alis, vel pennis ejus sperabis, manifestum est quia protectio est a pectore, quasi te posito in medio alarum hinc inde expansarum; et dicitur hic a simili gallinae quae pullos te ponet, ut alis protegat, ut tu quasi in medio positus, hinc inde quo inimicus non audeat accedere, nihil timeas, nisi inde exieris. Et notandum quod nulla avis sic infirmatur cum pullis ut gallina quae tota mutatur affectu eorum, quod cognoscimus in relaxatione plumarum, et infirmitate vocis: sic sapientia Dei propter nos qui infirmi eram
Abbreviated transcription (Latin):
quã aliqͥs ꝯtuens uidens in iudicio eos
dãpnandos: ⁊ quasi qͥs dicẽt. qͥd tͥ in eo
scũarios subdit. ⁊ intelligã. qͣi de eo
intendã oculum mentis in finem. ubi
omĩa scđm m̾ita iudicant᷑. ⁊ hoc est.
⁊ non ame sed in scũario positꝰ. intel

Expanded text:
quam aliquis contuens videt in judicio eos damnandos; et quasi quis diceret: Quid tibi in eo sanctuario? subdit, et intelligam, quasi de eo intendo oculo mentis in finem, ubi omnia secundum merita judicantur. Et hoc est, et non a me, sed in sanctuario po
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ loquit᷑ quasi de eisdem ꝑsonis.
tñ: nc̃ de his. qͥ in terra ꝓmissionis: quoꝵ
fuert̃ patres. qui in deserto amaricauer̃.
Uel arcꝰ prauꝰ:: qui ñ eminꝰ iaculat᷑. sed
in se spicula conuertit .i. malicia dolosoꝵ.

Expanded text:
m loquitur quasi de eisdem: tamen nunc de his qui in terra promissionis, quorum fuerunt patres, qui in deVel arcus pravus est, qui non eminus jaculatur, sed in se spicula convertit, id est malitia dolosorum,
Abbreviated transcription (Latin):
de eo: ñ dͤ se. qͥ alte fixert̃ radicẽ cari¬
tatis. nec aresce̾nt solȩ tͥbulationis
ꝑ dextras aũ dĩ in telligr et̾na beati¬
tudo. St̃ aũ multi qͥ putãt se iudica¬
turos cũ dño. ⁊ multos plures qͥ putãt
caritatis defixã: decidũt acogitõnibꝰ ĩ.
Et qi pauciores sũt qͥ putãt se udica¬
turos: & plures qͥ putãt se saluãdos

Expanded text:
de eo, non de se; qui alte fixerunt radicem charitatis, nec arescent sole tribulationis. Per dextras autem Dei intelligitur aeterna beatitudo. Sunt autem multi qui putant se judicaturos cum Domino, et multo plures qui putant charitatis defixam, decidunt a cogitationibus suis; et quia pauciores sunt qui putant se judicaturos, et plures qui putant se s
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ꝓle. ⁊ aliis huiꝰmoi: quȩ qͥdẽ omĩa
sũt adõ. s cõmunia fũt bonis ⁊ ma
tm̃ bonoꝵ. ẽ. Illa ÷ bñdictio sinistrȩ: quȩ
cõmunis ÷ bonis ⁊ malis. Si .n. soliꝰ boniᷤ
hȩc colendũ. eẽ. dm̃ : qd̾ si solis maliᷤ da¬
ret: tuu̾et infirmꝰ: ad dm̃ ꝯu̾ti. ne ħ¬
dee̾e̾nt sͥ q̃ nutrit pius agͥcola ñ sub¬
trahñdo ista: dat gͦ bonis : ut ꝯsolent᷑
intrantes: dat & malis : ut discãt bo¬
ni q̃rere alia. ñ ꝯmunia malis: tollit
oa bonis: ut ꝓbent se fortes. sic̃ iob.
Tollit ea malis: ut infirmꝰ ñ timeat

Expanded text:
 et aliis hujusmodi, quae quidem omnia sunt a Deo, sed communia sunt bonis et maltantum bonorum est. Illa est benedictio sinistrae, quae communis est bonis et malis. Si enim solis bonis haec colendum esse Deum. Quod si solis malis daret, timeret infirmus ad Deum converti, ne deessent sibi, quem nutrit prius agricola, non subtrahendo ista. Dat ergo bonis, ut consolentur intrantes; dat et malis, ut discant boni quaerere alia non communia malis. Tollit ea bonis, ut probent se fortes sicut Job; tollit ea malis, ut infirmus non timea
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Modꝰ. tͥꝑtitꝰ ÷ p̃s. Primo: p̃cat᷑
bñdici. ut hãt᷑ noticia saluatoris:
Scd̃o: hortat᷑ confit̾i. ꝓ dilectione ⁊
rudicio. ibi. Confiteant᷑. Tercio: ea¬
dem ãmonitio ponit᷑. s ad illud ten¬
dens. ibi. Confiteant᷑. Et qi in p̃cedñ¬
ti pso̾ monuãt nos bñdicere dm̃:
qd̃ ñ possumꝰ. nͥ ipse pͥor bñdicat noᷤ.
tio dĩ: quȩ ÷ quasi pluuia t̾rã nr̃e m̃¬
tis irrigans. iñ nos bñdicimꝰ eũ qd̾÷
quasi fructus. ⁊ in utroq nos crescimꝰ
nõ ipse. Dicat gͦ desiderans pluuiã
dñice bñdictionis. Ds̃ misereat᷑ nr̃i.
retur ds̃ erranti. reducendo ad uiã.
pꝰea bñdicit bonis augendo bñdicit
enĩ creator creat᷑e: multiplicando nu¬
m̾o ⁊ m̾ito. ⁊ bũdic̃ creat᷑a creatori. eũ
corde. uoce. & oꝑe. laudando.⁊ om̃e

Expanded text:
s. Primo precatur benedici, ut habeatur notitia Salvatoris. Secundo hortatur confiteri pro directione et judicio, ibi, confiteantur. Tertio eadem admonitio ponitur, sed ad aliud tendens, ibi, confiteantur. Et quia in praecedenti psalmo monuerat nos benedicere Deum, quod non possumus, nisi ipse prior benedicatio Dei, quae est quasi pluvia terram nostrae mentis irrigans: inde nos benedicimus eum, quod quasi fructus est, et in utroque nos crescimus, non ipse. Dicat ergo desiderans pluviam Dominicae benedictionis: Deus misereatur, retur Deus erranti, reducendo ad viam. Postea benedicit, bonis augendo; benedicit  Creator creaturae, multiplicando, numero et merito. Benedicit creatura Creatori, eum corde, voce et opere, laudando, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
illuminz: sap̃ia. ne ip̃a sit in tenebris.
ut sciamꝰ nos factos ad imaginẽ dr̃. ⁊
si anobis deformata ÷: ab ip̃o reformet᷑.
⁊ mi sereat᷑ nr̃i. ecce uñ incep̃. Mĩscdia
enĩ incipit: mĩa ꝯseruat nos. illumi

Expanded text:
Illuminet sapientia, ne ipsa sit in tenebris, ut sciamus nos factos ad imaginem Dei, et si a nobis deformata est, ab ipso reformetur. Et misereatur nostri, ecce unde incepit. Misericordia enim incipit, miserico
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃cipites: s cito tͣnseunt: tot malis
comꝑant᷑. Illi ita decurrt̃. sẽꝯtra inten-
audi ens qͥd me ꝑ sequerise Qui ħ
clama bat de cęlo: arcũ tendebat.
Multig  infirmati sũt ipsłꝰ in¬
tensione ar: cꝰ ꝑt̾riti. s qͥd ñ infir¬
mati patientur: Ecce. Sieut¬

Expanded text:
et praecipites. Sed cito transeunt, tot malis comparantur. Illi ita decurrunt, sed econtra intendiaudiens: Quid me persequeris? Qui hoc clamabat de coelo arcum tendebat. Multi ergo infirmati sunt ipsius intensione arcus perterriti. Sed quid non infirmati patientur? ecce. VE
Abbreviated transcription (Latin):
Scda pars.
retribritio.q. d. Illi ita ꝯtẽpnũt. s d̾s
subdens molas leonũ .i. inclamatiões
mortis: qͣstudei fec̾unt. ꝯfringet dñs:
ne a deffectũ ueniant. Nota qi aspideᷤ
erãt rudei: dũ insidiose temꝑtabãt. le¬
ones dũ mortẽ inclamauer̃. Horum
mole fractȩ sũt: qñ surrexit. qd̾ aꝑtiꝰ
exponit subdens. qui tales ⁊ si mͦ sĩt

Expanded text:
da pars retributio. Quasi dicat: Illi ita contemnunt, sed Deus subdens, molas leonum, id est inclamationes mortis, quas Judaei fecerunt, confringet Dominus, ne ad effectum veniant. Nota quod aspides erant Judaei, dum insidiose tentabant; leones, dum mortem inclamaverunt. Horum molae fractae sunt, quando surrexit; quod apertius exponit subdens, qui tales
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ arguet .i. iudicabit. quibꝰ sermonem
doctrine pͥmisit. Mag̾r in scolaerudiens:
cõmittit tͥ ut reddas. Utiq qñ accipis
reddẽ. sine metu eris plagarũ. Sic d̾s exi¬
get. qͦ seminauit. Qͥ enĩ mͦ acclpimꝰ. pꝰ ea
statuem᷑ añ magistrũ. ut reddamꝰ rationẽ

Expanded text:
ergo arguet, id est judicabit, quibus sermonem doctrinae praemisit? Magister in schola erudiens, committit tibi ut reddas; utique quando accipis reddere, sine metu eris plagarum? Sic Deus exiget quid seminavit. Qui enim modo accipimus, postea statuemur ante magistrum, ut reddamus rat
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pharaonis. Tribulatio solet ẽẽ in
opponit manũ dĩ: manui pharaonis dicẽs.
manꝰ eiꝰ. ⁊ de manu tͥbulantis. qr eorũ
oꝑationes multũ differũt. Slclit

Expanded text:
 Pharaonis. Tribulatio solet esse in aym. Pulchre autem opponit manum Dei manui Pharaonis, dicens, manus ejus, et de manu tribulantis, quia eorum operationes multum differunt. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
dũ qd̾ pͥꝰ in homine ds̃ loquutꝰ :. Nã u̾ba
dĩ fuert̃ p̃dicta. iã hõ ip̃e loq̃r. Nerba .it.
hoĩs st̃ ista. Quanta audiuimꝰ. Illud p̃¬
dictũ dix̃ d̾s exse. ne eiꝰ loquutio in ho¬
tiue gͦ dicit. Quanta. ꝓpt̾ multitudinẽ
audiuimꝰ. in ueti .t. p̃dicta. ⁊ cognouimꝰ
ea. in nouo.t. impleta. Et aqͥbꝰ audiuimiꝰs

Expanded text:
 in homine Deus locutus est. Nam verba Dei fuerunt praedicta; jam homo ipse loquitur. Verba enim hominis sunt ista: Quanta audivimus. Illud praedictum dixit Deus ex se, ne ejus locutio in hotive ergo dicit: Quanta propter multitudinem, audivimus, in Veteri Tea in Novo Testamento impleta. Et a quibus audivimus?
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dem repetit dicens. ibi. Et ꝑfice eã.
quȩ ꝑfectio ÷ facta gentibꝰ: abiectis u¬
deis: una tñ uinea. cꝰ uineȩ ꝯmemoratio
in hoc psõ: caliginẽ fac̾e solet: minus
intentis. Intendamꝰ gͦ: ne caligo ĩuol¬

Expanded text:
ejusdem repetit, ibi: Et perfice eam. Quae perfectio est facta gentibus abjectis Judaeis. Una tamen vinea, cujus vineae commemoratio in hoc psalmo caliginem facere solet minus intentis. Intendamus ergo, ne caligo invol
Abbreviated transcription (Latin):
s dicit qͥs similis erit tͥ e Hoc ad formam
serui referens: quȩ tc̃ cȩt̾is dissimił ho-¬
minibꝰ erit. qñ iudex in gła apparebit.
Uł p̃ hoc referri ad diuinitatẽ ẜ qd̾ di
cre. Od̾s qͥs similis erit tͥ. in pͥotentia
dĩtatis ⁊ xp̃m enĩ quẽ alii uiderũt
extra: iste uidet intra .s. omĩpoten¬
taciusti. qñ sic̃ agnꝰ corã tondente se
fuit sine uoce. nͨ ape.os. su. neq cõ¬
pescaris. uł mitescas ab incepto. qui
pͥmo potestatẽ compesciusti. ut pos
te app̃hñdere q̃rentes: recrorsũ aduo¬
cem tuã cecidert̃. Quomͦ gͦ teneretur
atq pateret᷑. nͥ se ipse cohib̾et atq
compesc̾e̾t. ⁊ qͦdãmͦ mitigaret:¬

Expanded text:
sed dicit, Quis similis erit tibi? hoc ad formam servi referens, qua tunc caeteris dissimilis hominibus erit, quando judex in gloria apparebit; vel potest hoc referri ad divinicit: O Deus, quis similis erit tibi, in potentia deitatis? Christum enim quem mali viderunt extra, iste videt intra, scilicet omnipotentacuisti, quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, nec aperuit os suum ; neque compescaris, Deus, vel mitescas, ab incoepto, qui primo potestatem compescuisti, ut posste apprehendere quaerentes, retrorsum ad vocem tuam ceciderunt . Quomodo ergo teneretur atque pateretur, nisi seipse cohiberet atque compesceret, et quodammodo mitigaret
Abbreviated transcription (Latin):
de scd̃o aduentu xͥ ad iudiciũ. uͥ boni qui
hic patiunt᷑: coronabunt᷑. mali uͦ qͥeos
ꝑ sequunt᷑: tor quȩbunt᷑. ꝑ qd̾ de t̾ret ini¬
quos aꝑsecutione ppłidĩ. quẽ multiᷤmõis
mali in p̃senti affligunt: maximȩ tꝑ̾re
qr monet ad bonas actiones. ꝯgrue utr̃q
iũgit. qi ĩ rebꝰ actualibꝰ est habenda con
iudeos. Intent̾. malos dehortat᷑ a pse
malitiã inimicoꝵ. ł in iqͦꝵ. Scd̃o. ag̃
de uindicta in imicoꝵ ł in iquorũ ibi.
fac illis sic̃ madian. Fidelis gͦ asaph
qui in humilitate iudicatꝰ ÷: ait. Od̾s̃ xp̃e
⁊ si homo es: ut alii. ⁊ siuidicatꝰ cũ iniquiᷤ
latronibꝰ deputaris. qͥs erit similis tͥ in
forma serui: ñ dico informa dĩ cũ in cla¬
ritate iudicab̾: Non ad diuinitatẽ ħ re-¬
fert᷑. cui nulłũ hoĩem comꝑandum
cogitauit.⁊ ita ñ eẽt magnũ si hoc ad¬

Expanded text:
ecundo adventu Christi ad judicium, ubi boni qui hic patiuntur, coronabuntur. Mali vero qui eos persequuntur, torquebuntur; per quod deterret iniquos a persecutione populi Dei, quem multis modis mali in praesenti affligunt, maxime tea monet ad bonas actiones. Congrue utrumque jungit, quia in rebus actualibus est habenda contJudaeos. Intentio: Malos dehortatur a permalitiam inimicorum vel iniquorum. Secundo agit de vindicta inimicorum vel iniquorum, ibi, fac illis sicut Madian. Fidelis ergo Asaph qui in humilitate judicatus est, ait: O VEsi homo es, ut alii. Etsi judicatus cum iniquis latronibus deputaris. Quis erit similis tibi in forma servi? non dico in forma Dei, cum in claritate judicabis. Non ad divinitatem hoc refertur, cui nullus hominem comparandum cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽĩdo. s ouos filis ho. no. sꝑa. in iniqͥtate. ħ sic̃ spes
mea ĩ d̾o ẽ: ita sit ⁊ ura. ⁊ nolite uos qͥ ñ habetis
di abolus. oluc̾ra dãpnosa: Inuenis pecu¬
in muscipła ÷: tenens alienũ. ⁊ teneriᷤᷤ
adiabolo. ⁊ ẽ sensꝰ. nec sꝑetis: nec cu¬
⁊ ouos qui habetis. diuitiȩ si affluãt
.i. si exundant. tanquã de pleno fon¬
te currant: nolite cor apponere. i. no
lite sꝑare in inc̾to diuitiarũ. hoc di¬
qͥ ht̃ ñ suꝑbiat. Est notandũ qd̃ nõ
dicit nolite hr̃e: s cor appon̾e. ñ ẽnĩ
dampnat diuitias uñ mercamur

Expanded text:
 in iniquitate, sed sicut spes mea in Deo est, ita sit vestra, et nolite, vos, qui non habetis, s rapit vos diabolus. O lucra damnosa! Invenis pecuin muscipula est; tenes alienum, et teneris a diabolo. EEt, o vos qui habetis, divitiae si affluant, id est si exundant, tanquam de pleno fonte currant. Nolite cor apponere, id est nolite sperare in incerto divitiarum . Hoc dihabet non superbiat. Et notandum quod non dicit nolite habere, sed cor apponere. Non enim damnat divitias, unde mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
petiuit uos uexare sic̃ tͥticũ. ab hoĩe
tricũ ñ manducat᷑ nͥ pͥmo ꝯterat᷑ ut
panis fiat. Sic neminẽ manducat di¬
ab olus. nͥ priꝰ ꝑ tͥbulationẽ ꝯt̾u̾it. In
hac gͦ nocte. parco.tolero. corrigo. s in

Expanded text:
petivit vos vexare sicut triticum . Ab homine triticum non manducatur, nisi primo conteratur, ut panis fiat. Sic neminem manducat diabolus, nisi prius per tribulationem contriverit. In hac ergo nocte parco, tolero, corrigo, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ talibꝰ ñ edebas. Uñ gͦ pascebaris:
Escce. Oculi mei. cordis erãt ad fideles.
.i. fideles placuert̃ mͥ. dicit iꝰtꝰ gen̾alis.
mecũ ꝑmaneant. ł sedeãt mecũ.i. in
futuro ut participent mecũ regno ȩt̾
in macłata. hic mͥ. ñ aliꝰ. ministrabat.

Expanded text:
Cum talibus non edebas unde ergo pascebaris? Ecce oculi mei cordis erant ad fideles, id est fideles placuerunt mihi, dicit justus generalis. mecum permaneant. Vel sedeant mecum, id est ut participent mecum regno aeterimmaculata, hic mihi non alius ministrabat,
Abbreviated transcription (Latin):
hõ pusillanimꝰ intempestate positus.
qͥ dũ fluctuat ⁊ m̾git᷑ influctibꝰ scł̃i tã¬
ꝗͣ petrꝰ in mariclamat ad iħm s̾c̾nẽs
in sua infirmitate. Atot scandalis se
li. dd̾. qͥ ꝓmolestiis ciuiũ fugit in solitu¬

Expanded text:
homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in fluctibus saeculi, tanquam Petrus in mari , clamat ad Jesum, decernens in sua infirmitate, a tot scandalis se li David, qui pro molestiis civium fugit in solitu
Abbreviated transcription (Latin):
telligere debeat. Magna enĩ cura de¬
bet intellig̾e eccła in quo malo nẽ ⁊
Uñ lib̾ari optat. Plangit enĩ int̾ ma¬
la scłi qui intelligit. qi hȩc regio ñ est
sis. siue ꝯsolet᷑ lȩtis. qd̾ fit si dirigit᷑ m̃tiͤ

Expanded text:
telligere debeat. Magna enim cura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est sis, sive consoletur laetis: quod fit si dirigitur mentis
Abbreviated transcription (Latin):
in sodomis anullo sustinuit: s amał
occultȩ insidiando. Est gͦ ꝑsecutio
fꝰtoꝵ. uł aleone: in impetu. uł adra¬
chone: in insidũs. Uñ: om̃s una uo¬
ce clamant. D̾s in adiutoriũ .m. in¬
tende. ⁊ c̃. In tent̾. monet: ut in dõ
ñ in nob̾ głem̃. Modus. biꝑtitꝰ ÷ p̃s. pͥ¬

Expanded text:
m a nullo sustinuit, sed a malis occulte insidiando. Est ergo persecutio justorum, vel a leone, in impetu; vel a dracone, in insidiis: unde omnes una voce clamant; Deus in adjutorium meum, etc. Intentio: Monet ut in Deo non in nobis gloriemur. Modus: Bipart
Abbreviated transcription (Latin):
iurant in eo .i. quĩ ei pollicent̾. ⁊ uouẽt
bonã uitã. Et nota qd̾ ait. iurãt in eo.
pꝰ causam lȩticiȩ subdit. qi obstructũ ÷
uł oppilatũ ÷ .i. obstruetur in ĩudicio.
uͥ omĩs iniqͥtas uicta obmutescet.os lo¬

Expanded text:
jurant in eo, id est qui ei pollicentur, et vovent bonam vitam. Et nota quod ait, jurant in eo, Post causam laetitiae subdit, quia obstructum est, vel oppilatum est, id est obstruetur in judicio, ubi omnis iniquitas victa obmutescet, os lo
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾am. q̃÷ ethyopia. s. gentilitaᷤ nigra
in peccatis. festinz maitꝰ dare dõ. id
subd̾e se dõ.⁊ est asimilitudo auictis qui
armis depositiᷤᷤ manꝰ dant uictoribꝰ.
ne int̾eant. Regna tr̾e. Decursis oĩbꝰ
q̃iam impleta c̾nimꝰ. hortae ad lau

Expanded text:
t: Aethiopia, scilicet gentilitas, nigra in peccatis, festinet manus dare Deo, id est subdere se Deo; et est similitudo a victis, qui armis depositis manus dant victoribus, ne intereant regna terrae. Decursis omnibus quae jam impleta cernimus, hortatur ad lau
Abbreviated transcription (Latin):
egẏptũ synagoga accipiat᷑. quã prȩ¬
uenit credendo ȩthyopia.i. ⁊ extrema
pars gentiũ.⁊ est. uenient legatiex ȩ¬
gypto .i. ex synagoga q̃ erat in tene¬
bris. ⁊ ȩthyopia .i. extrema pars gentiũ.

Expanded text:
Aegyptum Synagoga accipiatur, quam praevenit credendo Aethiopia, id est extrema pars gentium. Et est, venient legati ex Aegypto, id est ex Synagoga, quae erat in tenebris; et Aethiopia, id est extrema pars gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ãmonemꝰ. qi ⁊ hic decẽ plage. licet
quȩ in exodo sũt .i. scimphes. ulcera. te¬
nebrȩ. q̃ ñ st̃ hic: alie tres sũt hic: q̃ ñ
ibi .i. rubigo. pruma. ignis. Talia: ꝓ
ꝯgrua in telligentia freq̃nt̾ uariant᷑.¬

Expanded text:
Et hic decem plagae, licet quae in Exodo, id est cyniphes, ulcera, tenebrae quae non hic. Aliae tres sunt hic, quae non ibi, rubigo, pruina, et ignis. Talia enim pro congrua intelligentia frequenter variantu
Abbreviated transcription (Latin):
fugias in occidentem. neq iudicat. ab
occidente. ut iñ fugias in orientẽ. qͣsi
de nullo diuiso loco iudicat. ꝙ ñ ÷ localiᷤ.
Nam uͥq p̃sens ut ds̃. neq uidicat a
desertis. mon. ut iñ fugias in medid̾ po

Expanded text:
 dicat, ut inde fugias in occidentem, neque judicat ab occidente, ut inde fugias in orientem. Quasi dicat: De nullo diviso loco judicat, quia non est localis. Nam ubique praesens ut Deus. Neque judicat a de
Abbreviated transcription (Latin):
facit ille qui ꝯtra dm̃ blasphema cogitatio¬
ne remurmurat. Dein exponit in re qd̃ di¬
xerat. nolite loqͥ corde. ⁊ si ñ lingua loqua
dicũt se peccasse. ut dõ ñ sͥ imputet᷑.
Uł qui sciunt peccata sua. s impunitatẽ

Expanded text:
facit ille qui contra Deum blasphema cogitatione remurmurat. Deinde exponit in re, quod dixerat, nolite loqui corde, etsi non lingua loquamdicunt se peccasse, ut Deo, non sibi imputetur; vel qui sciunt peccata sua, sed impunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mon .i. a sec̾tis locis. sub aud̾. ẽ. absens.
cie.i. mali. deserti: montes. st̃ falsi p̃dica¬
tores. suꝑbi. heretici: qui locũ montiũ
usurpant. s au̾itate dĩ sũt deserti. qͥbꝰ
cur hec ñ faciatis: q d̾s neq deest ab ori¬
ente .i. abonis. neq ab occidente.i. ama
lis. neq deest adesertis montibꝰ.i. afal¬
sis p̃dicatoribꝰ .i. omibꝰ gn̾ibꝰ hominum

Expanded text:
 est a secretis locis, subaudi est absens. titiae, id est mali. Deserti montes sunt falsi praedicatores, superbi haeretici, qui locum montium usurpant; sed a veritate Dei sunt deserti, quibus cur non faciatis: Quia Deus, neque deest ab oriente, id est a bonis; neque ab occidente, id est a malis. Neque deest a desertis montibus, id est a falsis praedicatoribus: omnibus generibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
impediuit. ł compediuit. sed alios mur-¬
mur eorũ. ut moysen. qui ꝓ illoꝵ mur-¬
murationibꝰ dubitando dix̃. Nũqͥd pote¬
rimꝰ de petra aquã uob̃ eicere : Uł m-¬
mur eoꝵ impediuit electos. ne ilł ꝓdes¬
sent qͥbꝰ pat̾no affectu: consułe cupie¬
bant. Ux potꝰ cõpediuit.e. ut cũ eis qͥ ꝑa¬
tiebant᷑ ad exemplũ iꝰticiȩ dĩ. Electi qͦq

Expanded text:
impedivit, vel compedivit, sed alios, murmur eorum, ut Moysen, qui pro illorum murmurationibus dubitando dixit: Nunquid poterimus de petra aquam vobis ejicere? Vel murmur eorum impedivit electos, ne illis prodessent quibus paterno affectu consulere cupiebant. Vel potius, compedivit eos, ut cum eis qui patieba
Abbreviated transcription (Latin):
cũ humilitate añ dm̃. ⁊ si forte d̾ pecc̃is
q̃ nos longe fecer̃ solliciti estiͤ plorate.
faciamꝰ qd̵ seqͥt᷑. ⁊ ploremꝰ añ dñi. Lacͥma
fiducia. ate enĩ d̾fic̾e potes. tu te refic̾e̾
ñ podes. isle reficit qͥ te fec̃. Iõ ad oremꝰ:¬

Expanded text:
cum humilitate ante Deum, et si forte de peccatis quae vos longe fecerunt, solliciti estis, plorate, faciamus quod sequitur; Et ploremus ante Deum. Lacryma fiducia. A te enim deficere potes, tu te reficere non potes. Ille reficit, qui te fecit. Ideo adorem
Abbreviated transcription (Latin):
bit mͥe Cilamat a saph tt derelictus eger.
uerit. usq qͦ: subponit. irritat adu̾sariꝰ.
pis iudeos ꝑ g̾s: quãdiu iudeꝰ te irritat.
qd̾ iõ facis : ut sic cognoscas eos. ducendo.
ad regnũ: saluatis reliquiis. UTqͣd¬

Expanded text:
Aug. Clamat Asaph, ut derelictus aeger, sceret usquequo, supponit, irritat adversarius pis Judaeos per gentes, quandiu te irritant, quod ideo facis, ut sic cognoscas eos ducendo iad regnum salvatis reliquiis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
alieno faciat qd̵ iuilt. potestatẽ expec¬
Et obstinatio gͦ in egyptiis facta est.
ꝑ angłos malos. qͥbꝰ amica st̃ uitia. ⁊ ma¬
la morũ figͣata ꝑ plagaᷤᷤ eoꝵ. ꝑ eosdẽ
ĩmissa st̃. Cũ enĩ d̾s tradidit illos
in ꝯcupiscentiã. illi st̃ ministri. ut in
mat̾ia siu oꝑis. Possumꝰ gͦ sine dubi¬
tatione malis angłis attribuere
mortes pecorũ. mortes pͥmitiuorũ.
⁊ obdurationẽ egyptioꝵ. hanc enĩ mi¬
inspirando. s deserendo facit. ut illi
oꝑent᷑ in filios diffidentiȩ: qd̃ ds̃ o̾bitȩ
buere ñ audemꝰ. Nã si iõ attͥbuunt᷑
dȩmonibꝰ qi penȩ infligebant᷑. ꝯseq̃ns
est. ui ⁊̃ sodomã ꝑ angłos malos eu̾sã ẽẽ
credamꝰ ⁊ eosdem ad abraham.⁊ loth:
hospicio susceptos. eẽ. qd̾ absit. Pangłoᷤ
gͦ malos punit ds bonos ⁊ malos ho-¬
mines. s bonos tm̃ corporalibꝰ penis.
malos aũ corporalibꝰ ⁊ sp̃ualibꝰ. ꝑbonos

Expanded text:
alieno faciat quod vult, potestatem exspecet obstinatio ergo in Aegyptiis facta est per angelos malos, quibus amica sunt vitia et mala morum, significata per plagas eorum, per eosdem immissa sunt. Cum enim Deus tradidit illos in concupiscentiam, illi sunt ministri ut in materia sui operis. Possumus ergo sine dubitatione malis angelis attribuere mortes pecorum, mortes primitivorum et obdurationem Aegyptiorum. Hanc enim iniinspirando, sed deserendo facit, ut illi operentur in filiis diffidentiae , quod Deus debite buere non audemus. Nam si ideo attribuuntur daemonibus, quia poenae infligebantur, consequens est ut etiam Sodomam per angelos malos eversam esse credamus, et eosdem ab Abraham et Lot hospitio susceptos quod absit!. Per angelos ergo malos punit Deus bonos et malos homines, sed bonos tantum corporalibus poenis; malos autem corporalibus et spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
ante uo̾ quã decimã exponat: ad exagge-¬
rationem ipsitis decimȩ plage. hoc ponit.¬
⁊ quibꝰ ministris: & tc̃ illȩ figurales: &
nẽ iste sp̃uales plage ꝯtingant int̾serit:
ostendens ordinẽ uindictȩ. cũ subdit. Mi¬
sit in eos iram. hon utiq ad correctionem.
s irã in dignationis suȩ. Esxponit qd̾ dixe¬
rat ascendendo.s. misit indiguationẽ.
⁊ pꝰea irã. ⁊ dm̃ tͥbulationẽ. Ecce ordo uin¬
dictȩ. Priꝰ enĩ peccatiᷤ irascit᷑. qñ compun¬
gimur iñ: malitiã hoĩs in sua hoĩs in¬
dignatione. ira ⁊ tͥbulatione derelinqͥt.
utꝰ suis ꝑu̾sitatibꝰ asfligantur. qͥdõ ñ
obȩdrunt. ut ibi dr̃. Propt̾ea tradidit
natio hominis ꝑtinet ad tumidã suꝑ¬
biam. ira ad nefandã audatiã. tͥbulatio:

Expanded text:
ante vero quam decimam exponat, ad exaggerationem ipsius decimae plagae, hoc ponit, quibus ministris. Et tunc illae figurales, et nunc istae spirituales plagae contingant interserit, ostendens ordinem vindictae, cum subdit, misit in eos iram, non utique; ad correctionem, sed, iram indignationis suae. Exponit quod dixerat, ascendendo, scilicet misit indignationem, et postea iram et deinde tribulationem. Ecce ordo vindictae, prius enim peccatis irascitur, nde malitiam hominis in sua indignatione, ira et tribulatione derelinquit, ut suis adversitatibus affligantur, qui Deo non obediunt, ut ibi dicitur: Propterea tradidit natio hominis pertinet ad tumidam superbiam; ira, ad nefandam audaciam; tribulatio,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑ diabolos adĩmissiones illici¬
tas p̃cipitant᷑: nudati ¶ defensione
dĩ. Uł misit in eos. indignationẽ. ⁊ rã.
⁊ tͥbulationẽ. s. inmissionẽ .i. indigna¬
tionẽ. dico ⁊ irã: ⁊ tͥbulationẽ ĩmissam:¬

Expanded text:
tunc per diabolos ad immissiones illicitas praecipitantur nudati defensione Dei. Vel, misit in eos indignationem et iram, et tribulationem, scilicet immissionem et indignationem dico, et iram et tribulationem i
Abbreviated transcription (Latin):
ipse fecit. malos u̾o ipse ñ fecit. sic̃: ⁊ hõ.
bonis creat᷑is dĩ male utit᷑. Utitͣ enĩ d̾s:
malis angłis ñ solũ ad puniendos maloᷤ:
sic̃ in rege achab quẽ fallatiȩ sp̃s sectur̃.
⁊ mani festandos bonos sic̃ fec̃ iob. Nam
sic̃ hõ bonꝰ uł malꝰ utit᷑ uisibili mat̾ia
suo: ñ solũ in necessariis. s ⁊̃ suꝑfluis ⁊
ludicris. ⁊ artificiosis oꝑibꝰ. sic angłi bõi
⁊ mali : elem̃tis utunt᷑ ersdem: ꝓut cuiq

Expanded text:
s fecit, malos vero ipse non fecit; sicut et homo bonis creaturis Dei male utitur. Utitur enim Deus malis angelis, non solum ad puniendos malos, sicut in rege Achab, quem fallaciae spiritus seduxit robandos et manifestandos bonos, sicut fecit Job . Nam sicut homo bonus et malus utitur visibili materiasuo, non solum in necessariis, sed etiam superfluis et ludicris et artificiosis operibus; sic angeli boni et mali elementis utuntur eisdem, prout cuique
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ dici qͣntũ. De ȩt̾nis tab̾nacdis dicit.
in qͥbꝰ nulla ÷ p̃ssura. ⁊ u̾e dilecta. quia
aĩa mea. con. ⁊ deficit a se.s. astatu suo¬
tñ tendens in atͥa dñi ȩt̾na. Deficit
aĩa tendens in atͥa dñi quasi uua p̾ssa
deficit in uinũ. ita iste in reqͥem cęles¬
tis apothece tendens desid̃io: ⁊ amore
languet. Magna huic uidet᷑ eẽ tͥsti¬
cia: cũ ait. concupiscit: & d̾fic̃ aĩa qr ñ¬

Expanded text:
t dici quantum: de aeternis tabernaculis dicit, in quibus nulla est pressura. Et vere dilecta, quia anima mea concupiscit et deficit a se, scilicet a statu suo, tendens in atria Domini aeterna. Deficit anima tendens, in atria Domini, quasi uva pressa deficit in vinum. Ita iste in requiem coelestis apothecae, tendens desiderio et amore languet. Magna huic videtur esse tristitia, cum ait, concupiscit et deficit an
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝓ torcularibꝰ .i. agens deeccłiis in qͥbꝰ
sunt p̾ssurȩ tͥbulationũ: q̃ bñ dũr tor¬
cularia. qi sic̃ fructus uuȩ uł oliuȩ in
bant. Licet gͦ tͥbulet᷑ eccła: ñ frigescat
dĩ. Intentione mon⁊ : ad amorẽ ȩt̾noꝵ.
Modꝰ. tͥꝑtit̾ p̃s: Primo agit: de mesti¬
mabili desiderio et̾nȩ domꝰ. Scd̃o diẽ.
qͦ auxilio: ad domũ dĩ ueniat᷑: ibi
Beatꝰ uir. Tercio: orat ⁊ humiliat se
ꝓ impetratione: ibi. Domine ds̃ uir¬
tritũ. Iste gͦ suspirans de torcula¬
ribꝰ inet̾na tab̃nacła: cũ ãmiro̾e ait.¬

Expanded text:
iis, in quibus sunt pressurae tribulationum quae bene dicuntur torcularia, quia sicut fructus uvae vel olivae in bant. Licet ergo tribuletur Ecclesia, non frigescat Dei. Intentio: Monet ad amorem aeternorum. Modus: Tripartitus est. Primo agit de inaestimabili desiderio aeternae domus. Secundo dicit quo auxilio ad domum Dei veniatur, ibi, beatus vir. Tertio orat et humiliat se pro impetratione, ibi, Domine, Deus virtutum. Iste ergo suspirans de torcularibus in aeterna tabernacula, cum admiratione ait
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ñ ÷ hic ⁊ sit eis d̾s refugiũ. Qui enĩ
icũbit t̾renis. ꝯfidens in inc̾to diuici¬
arũ: incũbit in baculũ arũdiniᷤᷤ qui
facile frangr̾. ⁊ cadit incũbens. Noli gͦ¬
te t̾ credẽ: fragile enĩ. ẽ. ⁊ frangitur. et in¬

Expanded text:
 hic. Et sit eis Deus refugium. Qui enim incumbit terrenis, confidens in incerto divitiarum , incumbit in baculum arundinis, qui facile frangitur, et cadit incumbens. Noli ergo te credere, fragile enim est, et frangitur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Una gͦ in uitȩ: & oliua marbore pen¬
dens lib̾o fruunt᷑ aere. nec illa est
uinũ. nec ista. ẽ. oleũ: añ p̃ssuram:¬
scła fieri conformes imaginis filii¬
fruunt᷑ in scło deliciosa lib̃tate. s cũ acce¬
dunt ad seruitutem dĩ dr̃ eis. fili accedẽs
ad seruitutẽ dĩ: sta in iꝰticia cũ timore.
⁊ p̃para aĩam tuã ad temptationem.
Scce torcular. Conterunt᷑ enĩ p̃ssura¬
passionũ. exiunt᷑ in tegum̃tis carna¬
liũ desidioꝵ. quasi uinacus exuuntur
uet̾i hoĩe.⁊ ita in apothecã dĩ ofluunt.
Et quia ħ fiunt ineccłns: iõ torcula¬

Expanded text:
Uva in vite, oliva in arbore pendens libero fruuntur aere, nec illa est vinum, nec ista oleum ante pressuram:saecula fieri conformes imaginis filiifruuntur in saeculo deliciosa libertate. Sed cum accedunt ad servitutem Dei, dicitur eis: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Ecce torcular, conteruntur, passionum, exuuntur tegumentis carnalium desideriorum, quasi in vinaciis; exuuntur veteri homine , et ita in apothecam Dei defluunt. Et quia haec fiunt in Ecclesiis, ideo torcula
Abbreviated transcription (Latin):
currꝰ dĩ. hoc ñ mutat᷑. Et ille currus
ẽ. multiplex. d̾cẽ .i. nec hoc mutatur.
qi dñs ẽ. in eis. ⁊ hoc in sẏna sc̃õ .i. in
impleto scõ mandato. Syn̾a enĩ mons
est in quo: data ÷ lex. ⁊ int̾p̾r man
datũ. in qͦ impleto: reqͥescit dñs.qr in
scĩs mandatis impletis. dĩ p̃sentia
solet contueri. uł ita. dñs. ẽ. in eis .i.
in scĩs. qͥ m̃ syna monte olim dedit¬

Expanded text:
ille currus est multiplex decem millibus. Hoc non mutatur: quia Dominus est in eis, et hoc in Sina sancto, id est in impleto sancto mandato. Sina enim mons est, in quo data est lex, et interpretatur mandatum, in quo impleto requiescit Dominus, quia in sanctis mandatis impletis, Dei praesentia solet contueri. Vel ita: Dominus est in eis, id est in sanctis, qui in Sina monte olim dedit
Abbreviated transcription (Latin):
unanimes copulati in caritate: qͦs
ad minist̾iũ sue uolũtatis mod̾at᷑
ds̃. qͦs manendo in eis ⁊ regendo:
tinatũ locũ. Et ille currꝰ: ẽ mul
ex magna multitudine scõrũ qͥ scĩ
sũt: milia letantiũ. qr spe gaudent:
donec ꝑducant᷑ in finẽ. Cur letant᷑:

Expanded text:
unanimes copulati charitate, quos ad ministerium suae voluntatis moderatur Deus, quos manendo in eis et regendo tinatum locum: et ille currus est mulex magna multitudine sanctorum, qui sunt, millia laetantium, quia spe gaudent, donec perducantur in finem. Cur laetantur
Abbreviated transcription (Latin):
L Conu̾tit u̾ba ad ipsũ dñm.
Ascendisti oxp̃e. in altũ: loco. ⁊ dignitate.
quĩ enĩ ꝓpt̃ nos erudiendos descendit. as¬
cendit in altũ suꝑ om̃s celos. ad dexterã
patris ⁊⁊ cepisti priꝰ ꝗͣ ascendẽs captiuitatẽ
hec sũt spolia .⁊ est similitudo tͥumꝑhi. hoc

Expanded text:
 Convertit verba ad ipsum Dominum. Ascendisti, o Christe, in altum loco et dignitate. Qui enim propter nos erudiendos descendit, ascendit in altum super omnes coelos ad dexteram Patris. Et cepisti, priusquam ascenderes, captivitatem, Haec sunt spolia, et est simi
Abbreviated transcription (Latin):
miracłoꝵ. q̃ ip̃i fecer̃.q.d. hoc illi ppło
fecisti. ⁊ te: ipse ñ nouit e Mirũ ÷. & ÷
hic increpatio & exꝓbratio iudeorũ:
ron. significant᷑ ⁊ ip̃a facta eoꝵ. quȩ
fiunt᷑. Moyses enĩ int̾pr̾ assũptꝰ de
flumine. Aaron: mons fortitudinis.
quibꝰ nominibꝰ sig̾cant᷑ uirtutes qͣs
ip̃i fecert̃. Moyses enĩ int̾ cȩt̾a. ĩ mari
uiã fec̃ hebreis: sigc̾ans ꝑ baptismũ
lib̾ari popłm fideliũ. Aaron eminẽti
fortitudine: murmurantibꝰ restitit.
in quo ȩccłȩ tenebat imaginẽ. quȩ
monti firmissimo ꝯꝑat᷑:¬

Expanded text:
 Hoc illi populo fecisti, et te ipse non novit? mirum est: et est hic increpatio, et exprobratio Judaeorum ron. Significantur etiam ipsa facta eorum quae fiunt. Moyses enim interpretatur assumptus de flumine, Aaron mons fortitudinis. Quibus nominibus significantur virtutes quas ipsi fecerunt. Moyses enim inter caetera in mari viam fecit Hebraeis, significans per baptismum liberari populum fidelium: Aaron eminenti fortitudine murmurantibus restitit, in quo Ecclesiae tenebat imaginem quae monti firmissimo
Abbreviated transcription (Latin):
litudinem. q amara: uita humana:
tempestatibꝰ subdita. ubi maior piscis
minorem deuorat. In mari gͦ. ẽ. uia.t.
.i. in cordibꝰ hominũ. qͦs hoĩes sibi sub¬
didit. hoc mare amarũ erat.⁊ mortu¬
um. s uenit fonsille uitȩ. ut indulco¬
raret. ⁊ sanaret. Idõq iuxta ezechielem.
Egreditur de templo dñi fons aq̃ uiuȩ
⁊ uadit ad mare mortuũ: qd̾ nicħ ba¬
bebat uiuens. Nulli enĩ piscr᷑li ẽẽ po¬
terant in mari mortuo. nicħ in eo uiue¬
bat. s de templo dñi .i. de sinu patris:
egressus ÷ saluator.⁊ indulcorauit ma¬
re mortuũ. ¶ł ad litt̾am. In mari uia¬

Expanded text:
litudinem, quia amara est vita humana tempestatibus subdita, ubi major piscis minorem devorat. In mari ergo est via tua, id est in cordibus hominum, quos homines sibi subdidit. Hoc mare amarum erat et mortuum, sed venit fons ille vitae, ut indulcoraret et sanaret. Ideoque juxta Ezechielem: Egredietur de templo Domini fons aquae vivae, et vadit ad mare mortuum, quod nihil habebat vivens . Nulli enim pisciculi esse poterant in mari Mortuo, nihil in eo vivebat; sed de templo Domini, id est de sinu Patris, egressus est Salvator, et indulcoravit mare Mortuum. Vel ad litteram: Cassi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi subiciendo. In huiꝰ rei figa suꝑ aqͣs
ambulauit. sq̃r. ⁊ semitȩ tuȩ .i. p̃cepta
tua. sũt in aqͥs multis .i. in popłis multiᷤ
.s. ñ in paucis gentiũ. et tñ uestigia tua
.i. p̃sentia corporalis doctrina. tra mira¬
cula. ñ eognoscent᷑. auideis. Tetigit .Ni.

Expanded text:
s ambulavit. Et semitae tuae, id est praecepta tua sunt in aquis multis, id est in populis multis, id est in non paucis gentium, et tamen vestigia tua, scilicet praesentia corporalis, doctrina, miracula non cognoscentur a Judaeis. Tetigit enim
Abbreviated transcription (Latin):
crucifig̾ent debuert fac̾t. ⁊ fam̃ conuer¬
tendi alios patient᷑. ut canes. Genteᷤ
mulier cananea q̃ se recognoscens hu
celestem: Ita ⁊ isti qui se canes agnoset̃.
esuriũt bñ agũt. male uͦ qui saturati
putata iusticia dicũt cũ pharisȩo.
ieiuno bis in sab̃b̃o. Sq̃r. ⁊ cireuibũt.
euangłizando ciuitatẽ.s. circũstãtiȩ
.i. mundũ qͥ cͥcũstat undiq uideã ubi
ħ dicebant᷑. Et ecce loqñtur in ore
suo .i. stomachabunt᷑. ⁊ irascent᷑ adu̾sus pi¬
gͣros ad fidẽ dicentes. N intrũ si stomachamͦ ⁊ ira¬
tib. Unde ait. Et gladius uł mors ẽ in labiis eoꝵ
hic ẽ gladius bis acutꝰ. utroq incidens testam̃to.
qu & mactat petrus reptilia sͥ in disco ostensa
quando dictũ ẽ ei. Surge petre manduca inac-
ta. Sequit᷑. Et tu dñe. Quasi. ipsi ita loquent᷑.¬
habebis eos oicentes. Quis audiuit: Quare deri¬
debis. quia ad nichilũ deduces. i. ꝓnichilo habe¬
bis conuertere om̃s gentes. id ẽ facile conuer¬

Expanded text:
crucifigerent debuerunt facere; et famem, convertendi alios, patientur ut canes. Gentes mulier Chananaea, quae se hucoelestem. Ita et isti quia se canes agnoscunt, esuriunt et bene agunt. Male vero, qui saturati putativa sua justitia dicunt cum pharisaeo: Jejuno bis in Sabbato . Circuibunt, evangelizando, civitest mundum qui circumstat undique; Judaeam, ubi haec dicebantur. Ecce loquentur in ore suo, id est stomachabuntur, et irascentur adversus pigros ad fidem, dicentes: Non mirum si stomachamur et iratibus. Unde ait: Et gladius, vel mors, est in labiis eorum. Hic est gladius bis acutus, utroque incidens testamento, quo mactat Petrus reptilia sibi in disco ostensa, quando dictum est ei, Surge, Petre, macta et manduca . Et tu, Domine, quasi ipsi loquuntuhabebis eos, dicentes, quis audivit, quare deridebis? quia ad nihilum deduces, pro nihilo habebis, convertere, omnes gentes, id est facile conver
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Hł mors alia litt̾a. qd̾ idẽ est.
Illo qͥppe gladio occidu̾nt maloᷤ ut
uiuant bomi. ꝑcutient ut sanent.
erit in labiis eorũ. ⁊ u̾ȩ. Om̃ qͥs audi¬
uit talia : Alia litt̾a. qualia .s. p̃di¬
cabunt: nullꝰ. ita om̃s mirabunt᷑.
Ułita scđm litt̾am nrãm. Iõ freq̃ns

Expanded text:
i. Vel mors, alia littera, quod idem est; illo quippe gladio occidunt malos, ut vivant; boni percutiunt, ut sanent, erit in labiis eorum, et vere quoniam qui audivit talia, alia littera, qualia scilicet praedicabunt? nullus. Ita omnes mirabuntur. Vel ita secundum litteram nostram. Ideo frequens
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis grãs agã: & oꝑibꝰ. quȩ duo
p̃dictȩ geminationi reddidit. qr¬
ad̾ u̾trũꝙ paratꝰ. Postea aggratu¬
lando carnẽ alloquit᷑ dicens.

Expanded text:
bis gratias agam, et operibus, quae duo praedictae geminationi reddidit, quad utrumque paratus. Postea aggratulando carnem alloquitur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
.di. Hoc ñ mutat᷑. Hiric aũ stulto. pͦ. ꝯfu¬
fui. fla. tota die. Nec ħ mutat᷑.⁊ sine cã
castigo̾ mea in matu. Si dicebã. Hic ostã¬
dit aliud inconueniens.⁊ incip̃ soluere
q̃stionẽ auctoritate scõrũ ꝓbatissima. Ostñ¬

Expanded text:
. Hoc non mutatur. Huic autem stulto populo confufui flagellatus tota die; nec hoc mutatur. Et sine causa castigatio mea in manibus. Si dicebam: Hic ostendit aliud inconveniens, et incipit solvere quaestionem auctoritate sanctorum probatissima, osten
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽõt euangłio. Et itẽ si iustꝰ uix saluabit᷑ impiꝰ
⁊ peccõr tibi parebũt . Quomodo gͦ er̃ tecũ
iniqui. cũ no fidelibꝰ tuis aflagello parcaͤe
labor ÷ in p̃cepto dĩ .i. ht̃ uicẽ p̃cepti. Sic̃
enĩ p̃ceptũ corrig̃: ita dolor flagelli em̃dat
filios. Uñ bñ posuit fingis .i. facis ⁊ formaᷤ.
Dolor enĩ alius formatꝰ. aliꝰ informis. Qui for¬
matꝰ ÷ qͣni erudit ⁊ em̃dat. ⁊ ille dolor ÷ p̃cep¬

Expanded text:
si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? Quomodo ergo erunt tecum iniqui cum nec fidelibus tuis a flagello parcas? labor est in praecepto, id est habet vicem praecepti. Sicut enim praeceptum corrigit, ita dolor flagelli emendat filios: Unde bene posuit, fingis, id est facis et formas. Dolor enim alius formatus, alius informis. Formatus est qui erudit et emendat,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ. Nã p̃ceptũ eiꝰ ꝯtinet. Beati qͥlu¬
gent.⁊ qͥ ꝑsecutionẽ patĩt᷑ ꝓpt̾ sticiam.
Meritoᷤ hoc p̃cip̃. qi laborẽ p̃eiũ regni dĩ qͦ
ipsũ uenalȩ emat᷑. Idõ p̃cip̃ d̾s laborẽ ⁊ do¬
lorem. ut ñ sit hõ fine timore. nec amet
fidem : ⁊ sic

Expanded text:
ceptum praeceptum ejus continet: Beati qui lugent et qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Merito hoc praecipit, quia labor est pretium regni Dei, quo ipsum venale ematur. Ideo praecipit Deus laborem et dolorem, ut non sit homo sine timore, nec amet fidem et sic
Abbreviated transcription (Latin):
od̾s xp̃e. qui es uirtꝰ ⁊ brachiũ. Uider̃
te fide aquȩ .i. ppłi. Deiñ repetit. ut
ut̃̾q ppłs intelligat᷑. Uider̃ te aquȩ ⁊
timuer̃. ⁊ timuert̃ s peccatis:⁊ abyssi.
.i. altitudines aquaꝵ turbatȩ sunt:
pungente ꝯscĩa.¬

Expanded text:
ste, qui es virtus et brachium, viderunt te fide aquae, id est populi. Deinde repetit ut uterque populus intelligatur, viderunt te aquae, et timuerunt de peccatis, et abyssi, id est altitudines aquarum turbatae sunt, pungente c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salmana. Oreb int̾p̃r siccitas. ⁊eb:
lupꝰ. zebee uictima lupi .s. ñ dĩ. Sal¬
mana: umbra cõmotionis. Hec oĩa¬
ꝯgruũt malis. qͦs in bono uicit. p̾p. dĩ.
⁊ est. Pone pͥncipes eoꝵ sic̃. oreb .i. ut¬
ma luꝑi .i. diaboli. ⁊ salmana.i. in
stabiler omĩ pͣue suggestioni ceden¬
tes

Expanded text:
et Salmana. Oreb interpretatur siccitas; Zeb, lupus; Zebee, victima lupi; Salmana, umbra commotionis. Hi ocontingunt malis, quos in bono vicit populis Dei. Et est, pone principes eorum sicut Oreb, utma lupi, id est diaboli; et Salmana, id est instabiles, omni pravae suggestioni cedentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona: & de reliqͥs. ⁊ si qͥd urget:
in dõ sꝑaui. mundana contempno.
⁊ iõ: ñ timebo qͥd faciat mͥ hõ. q̃r si qua
extra sunt eriꝑpit: ñ q̃ intꝰ. ꝙr nichil
nͥ mundana eripit. Idem⁊ finis huiꝰ

Expanded text:
persona, et de reliquis. Et si quid urget, in Deo speravi, mundana contemno. Et ideo, non timebo quid faciat mihi homo, quia etsi quae extra sunt, eripit, non quae intus, quia nihil nisi mundana eripit. Idem est finis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ te ÷ uita quã tͥ enũtio ⁊ ꝑla. pedes .m.
de lap. Alia translatio ht̃. ocłos meoᷤ
alacͥmis. pe .m. alap. hoc in spe:. ad ħ
eripiusti. ut placeã co. dõ. ñ corã alie¬
nis. s. allophilis: qui longe sũt a scĩs.
qui ñ hñt lum̃ uñ udeant. ego dico
existens in lumine uiuentiũ. Iñ lu¬
mine ÷: qui gratis dm̃ amat: qd̾ nemo
scit. nec diabolus. nͥ solus d̾s. Uł de fu¬
turo potest accipi sic. iõ laudabo ĩ
futuro: q eripuisti .i. eripies. aĩã.m.
uͥ nec aĩa peccando morit᷑: nec ocłi flẽt

Expanded text:
 pedes meos de lapsu. Alia translatio habet: Oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu. Hic in spe ad hoc eripuisti ut placeam coram Deo, non coram alienis, scilicet Allophylis, qui longe sunt a sanctis, qui non habent lumen, unde videant. Ego dico existens in lumine viventium. In lumine est qui gratis Deum amat, quod nemo scit, nec etiam diabolus nisi solus Deus. Vel de futuro potest accipi, sic: Ideo laudabo in futuro, quia eripuisti, id est eripies animam meam ubi nec anima peccando moritur, nec oculi flent
Abbreviated transcription (Latin):
in ebrient᷑. uł sulcos eiꝰ inebrians. alia
lit̃. idem sensus. ⁊ multiplica genimina
ratos: quasi exc̾identibꝰ alii credant iger
minãs.s. rudis. qui incipit. instillici¬
diis eiꝰ fluminis .i. inguttis doctrine
stislant᷑ q̃dã: licet minora. qͥd ꝑ singła:
Benedices coronȩ an¬

Expanded text:
inebrientur. Vel, sulcos ejus inebrians, alia littera, idem sensus. Et multiplica genimina ratos, quasi ex credentibus alii credant. Et germinans, scilicet rudis qui incipit, in stillicidiis ejus fluminis, id est in guttis doctrinaestillantur quaedam, licet minora, quid per singula? Benedices corona
Abbreviated transcription (Latin):
reteꝰ Alia litt̾a. nullꝰ ex se. s ex eo
qui p̃ꝑat montes in uͥtute sua. Uñ
enĩ in concussi manser̃. s g̾s turbabũ¬
tur. pͥmo ⁊ timebũt ⁊̃ qui habitant
timebut: a signis tuis .i. miraculis:
pͥmo turbabunt᷑. ⁊ pꝰ exitꝰ matuti¬

Expanded text:
rt? alia littera. Nullus ex se, sed ex Deo, qui praeparat montes in virtute sua. Unde enim inconcussi manserunt, sed gentes turbabuntur primo; et timebunt etiam qui habitanttimebunt? A signis tuis, id est miraculis, Primo turbabuntur, et post exitus matuti
Abbreviated transcription (Latin):
qi accinctus es potentia .i. dĩtate. quia
huãnitas u̾bi maiestate p̃cincta est.
ut qd̾ homo ex se ñ habuit: dĩtaᷤ da¬
ret. qui ꝯtͣbas. ecce qͥd ꝑ illos montes
ꝓfundiꝰ m̾sa. ⁊ ꝯturbaᷤ ad pęnitentiam:
sonũ. fluctuũ. eiꝰ . sonantes ꝯtraditiõe:
⁊ fluctuantes ꝑsecutione. pꝰea repetit id̾aptꝰ.¬

Expanded text:
quia accinctus es potentia, id est Deitate, quia humanitas Verbi majestate praecincta est, ut quod homo ex se non habuit, Deitas daret: Qui conturbas. Ecce quid per illos montes profundius mersa, et conturbas ad poenitentiam sonum fluctuum ejus, id est sonantes contradictione, et fluctuantes persecutione. Postea repetit id