comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meat. seseq suꝑ cȩteros extollat. Glori¬
etur se habere: quod prox imus non
habet. Ueni et quandoq tempus. eͣt e¬
uigilet. et tunc cognoscat quã uacu¬
um fuerit. quod in sonno tenuerat.
Sepe namq contingit dormienti ino¬
pi. ut se ꝑsonnum diuitem uideat.
atq ex eisdem reb animũ extollat.
Letetur se habere quod ñ habuit. iãq
dedignari querat. a quib dedignatũ
eẽ se doluit. Sed repente euigil ans
euigilasse se doleat. qui interun di¬
uitiarũ imaginem uel dormiens tene¬
bat. Semit enim protinus. et pauꝑta¬
tis pondere. et inopiȩ sue angustus
premitur. et eo peius quo ad tempus
breuissimũ uacuȩ diues fuit. Sic sie
nimirum huius mundi sunt diuites.¬
sed pauꝑtatẽ suam enigil antes inue¬
niunt. quia nil secum ad iudicium
quod ꝑmanet ferunt. Et quanto nũc
tanto contra se in ꝑpetuum grauras
ingemiscunt. Qui teste sapientia dã-¬
nationis suȩ tempore dicturi referunt᷑.

Expanded text:
meat, seseque super caeteros extollat, glorimeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt diSed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium, quod manet, ferunt, et quanto nunc tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt, qui teste sapientia damnationis suae tempore dicturi referuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
nu diuites post sui mortem quicquã
inueniant. eis ante mortem dicitur.
diuitias suas in quoꝵ manib ponant.
Facite inquit uob̾ amicos de mãmo¬
na ini quitatis: ut cum defeceritis re¬
cipiant uos in eterna tab̾nacula. Di¬
ues gͦ cum dormierit: nil in manib
suis inuenit. Res enim suas cũ more¬
retur secum tulerat: si ad petentis
uocem cum uiueret sibi tulisset. Nã
terrena omiã quȩ seruando amittimꝰ.
largiendo seruamꝰ. Patrimoniũq nr̃m̃
retentum perditur: manet crogatum. Du
enim cum reb nrĩs durare ñ possumus:
quia aut nos illas moriendo deserimꝰ.
aut ille nos uiuentes quasi cleserunt
ꝑeundo. Agendum ergo nobis ẽ. ut
res absolute ꝑituras. in non ꝑeuntem
cogamͦ transire mercedem. Dormit nãq
diues. et nil inuenit. Nichil nimirũ
de rebus quas tenuit. Nam cum culpa
rerum simul ducitur. quamuis hic oñ
pro quib culpa perpetrata ẽ. relinquan¬
tur. Eat gͦ nunc. et acceptis rebus tu¬

Expanded text:
nu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur, divitias suas in quorum manibus ponant Facite, inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernaculaves ergo cum dormierit, in manibus suis nihil invenit. Res enim suas, cum moreretur, secum tulerat, si ad petentis vocem cum viveret, sibi tulisset. Nam terrena omnia, quae servando amittimus, largiendo servamus, patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Domini enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras in non pereuntem cogamus transire mercedem. Dormit namque dives, et nil invenit, nihil nimirum de rebus, quas tenuit. Nam curerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tu
Abbreviated transcription (Latin):
ostentat. et ne occictatur rogat. Hinc ẽ.
quod de predicatorib ꝑ propħam dicit᷑.
Qui sunt isti. qui ut mibes uolant: In
cunctis gͦ quȩ sp̃ua liter appetimꝰ: exem¬
plis p̃cedentib in formamͣ. More enim nu¬
bium extensa suꝑ nos patrũ uita regim᷑.
ut ad fructum fecundi germinis in fun¬
damur. Et quasi intuentes cȩlum. prius
nubes aspicimus: qui ante bonoꝵ fac¬
ta acdmirando cernimus. et post illa qͦ
sunt cȩlestia experi endo penẽramꝰ. In¬

Expanded text:
ostentat, et ne occidatur, rogat? Hinc est, ostentat, et ne occidatur, rogat? Hinc est, quod de praedicatoribus per prophetam dicitur: Qui sunt isti, qui ut nubes volant? In cunctis ergo, quae spiritaliter appetimus, exemplis praecedentibus informamur. More enim nubium extensa super nos vita Patrum tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia bonorum facta admiranda cernimus, et post illa, quae sunt coelestia, experiendo penetramus.
Abbreviated transcription (Latin):
ira scatur. rogat: Ipse quippe cũ mitte¬
retur: ait. Audiet saul: et int̾ficiet me.
Et ei ꝑsemet ipsam ueritas dicit. Quo usꝙ
tu luges saulem. cum egꝰabicerim eum:
Quid gͦ isto uiro dici benignius potest.
qui et hunc ñ uult diuinit᷑ ꝑcuti. a quo
formidat occidi: Cum ad pietatis atq
humilitatis celsitudinẽ tendumis. pre¬
cedentiũ exemplis leuamur. Quid enĩ
dauid misericordius. quid humilius
dici potest. qui a rege reprobo pro uic¬
toria contumelias recepit: Qui de
manu hostili isra eliticam gentẽ fortis
eripuit. et tam̃ ipse ne moriatur quasi
debilis fugit. Qui et se electum diuino
iudicio. et ꝑsecutorẽ suum reprobũ ag¬
noscit: et tamen eidem ꝑsecutori suo cre¬
bre satiffactionis humilitate se subicit.
Qui ꝑsecutoris lanceam tulit. oram cla¬
midis detrancat. atq ad cacum̃ montis
protinus properat. et uno eodemq tem¬
pore. quia occidendi potestatẽ habuerit.

Expanded text:
irascatur, rogat. Ipse quippe cum mitteirascatur, rogat. Ipse quippe cum mitteretur, ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Quousque tu luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? Quid ergo isto viro benignius dici potest, qui et hunc non vult divinitus percuti a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur. Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recepit, qui de manu hostili Israeliticam gentem fortis eripuit, et tamen ipse ne moriatdebilis fugit, qui et se electum divino judicio et persecutorem suum reprobum agnoscit , et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjecit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamidis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore, quia occidendi potestatem habuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuamur. Quid enim moyse mansuetiꝰ.
qui cõmissi sibi popłi seditionẽ tolerat.¬
et tam̃ irascentem dñm pro suis ꝑsecuto¬
rib rogat: Seq pro ilł diuino furori obi¬
cit. quia in sco eius pectore etram in ꝑse¬
cucio ne caritas ignescit. Cum contra ad¬
uersa mundi formare mentis constantiã
nitimur. precedentiũ consideratione ful¬
cim᷑. Quid enim iosuȩ constantius. qui
ad explorandã qualitatẽ gentiũ missus.
nec ꝓceritatis magnitudinẽ. nec numero¬
sitatis magnttudĩne expauit: Unde et eas¬
dem gentes. quas expł orando ñ timuit. eti¬
am p̃liando prostrauit. Cum benignita¬
tis culmen apprehendere conamur: prece¬
dentiũ exemplis instrium᷑. Quid enĩ samu¬
ele benigniꝰ. qui de principatu regendi
populi deiectus. successorem sibi bumilit
requirit. inuentũq ungit in regem un¬
ctum. mox tolerat ꝑsecutorẽ. aquo ne
moriatur trepidat. et tamen ne ei dñs

Expanded text:
adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui coet tamen irascentem Dominum pro suis persecutoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit, quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi formari mentis constantia nitimur praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constad explorandam gentium qualitatem missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit. Unde et easdem gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit . Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus, successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem, unctum mox patitur persecutorem . A quo ne moriatur, trepidat; et tamen ne ei Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dientius. qui ad unam uocẽ dñicam cog
dat. quẽ senex iam et pene moriturus
acceperat heredem: Cum pacientie ap
ysaac pacientius: Qui ligna portat. de
holocausto interrogat. atq post paulu¬
lum ligatur. et conticescit. ut oblaturꝰ
holocaustum interrogat. offerentus ho
locaustum tacet: sum accingi ad laboꝵ
tolerantiam nitimur. exemplis p̃ceden¬
tib in formam᷑. Quid enim iacob labo¬
riosius. qui apud laban longo tempore
propinquus. iure cognationis oꝑa exer-¬
cuit seruitutis. et uice obsecutus ẽ. famu¬
li. ut ꝑfrueretur premiis heredis: Lum
arcẽ continentiȩ et castitatis ascentdere ni¬
timur. exemplis p̃cedentiũ subleuam᷑.
Qͥ d enim ioseph castius. qui ad deside¬
rium petulantis dñȩ. ugo luxuriȩ pre¬
mi non potuit etiam captiuus: Et qui¬
dem hominib seruus extitit. s contra
domi nantẽ nequitiam. et inseruitio li¬
ber fuit. Cum mansuetudine replori
concupiscimus: precedentium exemplis

Expanded text:
dientius, qui ad unam vocem Dominicam cogndientius, qui ad unam vocem Dominicam cogndat, quem senex jam et pene moriturus acceperat haeredem? Cum patientiae viim Isaac patientius, qui ligna portat, de holocausto interrogat, atque post paululum ligatholocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet. Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
lluminans tu mirabilit̾ a montib et̃nis.
Qui orientẽ solem contemplari ñ ualet
irradiatos montes aspicit. et quia sol
ortus sit deprehendit. Ex eternis ergo
montib nos ds̃ illuminat. quia ꝑadmi¬
ratam uitam patrã precedentium. ra¬
dio nos suȩ claritatis illustrat. Ecce in
studio deuotionis dominicȩ claritatis
accenditur : s in hac deuotione. atq
claritate melius hoꝵ montium con¬
templatione formatur. Quid enĩ de¬
uotius petro: Quid clarius iohanne:
Ille ꝑdeuotionẽ fluida maris dorsa
caleare ñ tunuit. iste ꝑ amorẽ in ipso
actoris nostri pectore requieuit. Et qui
ad corporalis cenȩ refectionẽ uenerat.
spiritale pabulũ de sinu redemptoris
sumpsit. B quia signari ꝑ montes pre¬
cedentium patrum uitam diximus. ne¬
cesse ẽ. ut adhuc ad medium ettã suꝑioꝵ
patrum exempla deducamus. Ecce cũ
preceptis celestib subdi ꝑ obedientiam
cupimꝰ: consideratis antiquoꝵ patrũ
uestigiis iuuam᷑. Quid enĩ abraham obe¬

Expanded text:
lluminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Qui enim orientem solem contemplari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis ergo montibus nos Deus illuminat, quia per admiratam vitam Patrum praecedentium, radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius harum nubium contemplatione formamur. Quid enim devotius Petro ? Quid charius Joanne ? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit, iste per amorem in ipso uctoris nostri pectore requievit; et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spiratale pabulum sumpsit . Sed quia signari per montes praecedentium Patrum vitam diximus, necesse est ut adhuc ad medium etiam superiorum Patrum exempla deducamus. Ecce cum praeceptis coelestibus subdi per obedientiam cupimus, consideratis antiquorum Patrum vestigiis adjuvamur. Quid enim Abraham obe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pietatis sacram̃tũ: qͦd mani festatũ ẽ. in
carne. iustificatũ ẽ. in spũ. Apparuit an¬
głis. p̃dicatũ ẽ gentib . creditũ ẽ. in hoc
tionis mysteriũ. postꝗ᷑ apparuisse angłis
dix̃ p̃dicatũ ẽ. gentib subdidit. ꝓfecto
angłoꝵ nomine p̃dicatores scõs. idẽ. uen¬
tatis nuntios designauit

Expanded text:
est in carne, justificatum est in Spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc tionis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, Praedicatum est gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ postꝗͣ dm̃ in mente contemp¬
serint: multomagis humana udi¬
cia sꝑnunt atq om̃e malũ quod ap¬
petunt: audaciter ꝑagert ñ erubes¬
cunt. Qͦs ad ꝑpetrandũ malũ occul¬
ta iniquitas inuitat: et nulla aꝑta
uerecundia retardat. Sicut et de quo¬
dam iniquo uidice dr̃. Dm̃ ñ ti me¬
bat: et hominẽ non reuerebatur. Binc
ẽ. etiam quod de quibdã impudenti
fronte peccantib dictum ẽ. Peccatum
suũ quasi sodoma p̃dicauerunt. Item¬
cuncta sciens. s in locutione sua
ignorantiã urãm suscipiens. atq dũ
suscipit docens. ñ numquã quasi ex
nr̃a dubitatione loquitur: sicut dic̃.
Filius hominis ueniens: putas inue¬
niet fidem in terra. Itẽ ibi libro .xii.

Expanded text:
 postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum occulta iniquitas invitat, et nulla aperta verecundia retardat; sicut et de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt . Ple cuncta sciens, sed in locutione sua ignorantiam nostram suscipiens, 28 atque dum suscipit docens, nonnunquam quasi ex nostra dubitatione loquitur, sicut dicit: Filius hominis veniens, putas, inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
cencdit diabolꝰ ad uos habens irã magnam.
sciens qd̵ modicũ tẽpꝰ habet. Tc̃ gͦ in magne
ire feruorẽ se ddilatat: ne qͥ in beatitudine
stare ñ potuit. in damnationis suȩ foueã
cũ pancis ruat. Tunc qͥ cqͥd neqͥter ualue¬
rit.: callidꝰ exquinit. Tunc cerucẽ suꝑ¬
biȩ altius erigit. et ꝑ damnatũ illũ quẽ
gestat hominẽ. omne qd̃ temporalit̃ pre¬
nalet: nequiter ostendit.

Expanded text:
diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae furorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit. Tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem, omne quod temporaliter praevalet, nequiter ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uenientib annis auget᷑. crebrescen¬
tib malis afficitur: et unde etatis augm̃tũ
ꝑcipit: inde salutis dispendiũ sentit. Enbu¬
lationes nãq illi cũ temporib crescunt:
et eo detrim̃ta uitȩ debilior tolerat. quo qͦ¬
si ad uitã ꝓuectior durat. Totis enĩ conia
iã nc̃ interiit. ꝓ eo quod suꝑnȩ conditioniᷤ
beatitudinẽ amisit: tc̃ tñ pleniꝰ extingiu¬
tur. qñ et a temptandi licentia. abstractꝰ.
eternis incendiis religat᷑. Unde et extre¬
ma mundi atrocius temptaturꝰ agq̃dit᷑:
quia tauto fit fenentior ad seuitia. qͦnto
si uiciniorẽ sentit ad penã. Consid̾at qͥppe

Expanded text:
dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra jam nunc interiit pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandexterius incendiis religatur. Unde et extrema mundi atrocius tentaturus aggreditur: quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. Consid
Abbreviated transcription (Latin):
naculum rebus ponitur: ne qua
diripientium presumptione te-¬
naculum ponitur quando fidei
eius mysterium in custodia nr̃e
cogitationis imprimitur: ut ille
in fidelis seruus nimirũ nr adu̾¬
sarius cum signata fide corda con¬
sid̾at. temptando ea irrumpere
non p̃sumat.

Expanded text:
naculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione tenaculum ponit, quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum signata fide corda considerat, tentando ea irrumpere non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid in igne nisi terroremł in
nube autem nisi uisionis lene
blandimentum: Dies uero ui¬
ta iusti: et nox accipitur uita
peccatoris. Unde et conuersis pec¬
catoribus paulus dicit. Fiustic
columpna monstrata ẽ. et in
nocte ꝑ ignem: quia dñs omni¬
potens et blandus uistis. et ter¬
ribilis apparebit in uistis. Istos
in iudicio ueniens ꝑ lenitatis
mansuetudinem demulcet: il¬
los uero ꝑ iusticiȩ districtionem
terret. Rursum de hac columna
ignis et nubis: subtili inuestiga¬
tione discussum intelligi et alit᷑
potest. Quid ẽ ergo quod in colũ¬
na nubis quȩ in heremo popłm
preibat splendore ignis non in
die s in nocte radiabat: nisi qr
redemptor nr̃ suȩ conuersationis
exemplo ducatum sequentibus
prestans. de iusticia sua confiden¬
tibus nulla luce claruit. pecca-¬
torum uero suorum tenebras agnos.¬
centibus igne sui amoris infulsit:¬

Expanded text:
Quid in igne nisi terror est? In nube autem visionis lene blandimentum. Dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis acolumna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Justos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet; illos vero per justitiae districtionem terret. Rursum de hac columna ignis et nubis subtili investigatione discussum intelligi et aliter potest. Quid est ergo quod columna nubis, quae in eremo populum praeibat, splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, nisi quia Redemptor noster suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus, nulla luce claruit, peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, ignem sui amoris infulsit
Abbreviated transcription (Latin):
epe uero dum quosdam maior
scientia engit: a ceteroꝵ societate.
disiungit: et quasi quo plus sapiunt
eo a concordiȩ uirtutȩ desipiscunt.
Hi itaq autliant quid ꝑ semetipsam
uentas dicat. blabete in uob̾ sal: et
pacem habete int̾ uos. Sal quippe si¬
ne pace. ñ uirtutis ẽ. donũ: s damna¬
tionis argumentũ. Quo enĩ quisq me¬
lius sapit. eo concordiam deserens de-¬
terius delinquit. Et id circo in excusa¬
bilit̾ merebit᷑ supplicium. quia pruden¬
ter si uoluisset potuit uitare peccatũ.
Quib recte quoq ꝑ iacobũ dr̃. Quod¬

Expanded text:
epe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit; et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quod per semetipsam Veritas dicat: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo concordiam deserens deterius delinquit. Et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter, si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte quoque per Jacobum dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
uineam meam non custodiui. Ni¬
neȩ quippe nr̃e actiones sunt: quas usu
cotidiani laboris excolimus. S custodes
inuineis positi nr̃am uineam minime
custodimus: quia dum extraneis actio
nis nr̃ȩ negligimus

Expanded text:
ineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis cogitanis nostrae negligimus
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ autẽ quod pat̾ de filio lo¬
quit᷑ dicens. in quo michi com.¬
placui: Omĩs enim qui penitendo
corrigit aliqua quȩ facit. eo ipso qd̾
pemitet. se sibi displicuisse mdicat.
qui emencdat quod facit. Et qr omp̃s
pater. sicut intelligi ab hominibus
poterat humano modo locutus ẽ.
de peccatorib dicens. pęnitet me
fecisse hominẽ suꝑ terram. quasi si
se eum ñ penituit: in quo peccatũ
nullũ om̃imͦ inuenit. sicut de illo
ꝑ salmistam dicitur. Iurauit dñs et
ñ pęnitebit eum tues sacerdos in et̃¬
num: scđd̃m ordinẽ melchi sedech.
In solo gͦ sibi redemptore nr̃o compla¬
cet pater. qr in solo illo ñ inuenit.
culpam. in qua se reprehendat qua¬
si per penitentiam. In expõe iob li¬

Expanded text:
uid est autem quod Pater de Filio loquitur dicens: In quo mihi bene complacui ? Omnis enim qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet, se sibi displicuisse indicat, qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater, sicut intelligi ab hominibus poterat, humano modo locutus est de peccatoribus, dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram ; quasi sibse eum non poenituit, in quo peccatum omnimodo non invenit. Sicut de illo per Psalmistam dicitur: Juravit Dominus et non poenitebit eum: tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . In solo ergo sibi Redemptore nostro complacuit Pater, quia in eo solo non invenit culpam in qua se reprehendat quasi per poenitentiam. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Doncessis utu: aliena ñ quen¬
mͦ. Et si digna misericordiȩ retribu¬
tione ñ agimus. nulla tam̃ ꝑuersa¬
ꝑpetramus. Qͦd idcuro sentuint. qr
uidelicet aurem cordis a uerbis ce¬
lestib claudunt. Neq enim diues
in euangłio qͥ induebatur purpura
et bysso et epulabanir cotidie splendi¬
de. aliena rapuit. s infructuose ꝓpriis
usus fuisse ꝑhibetur. Sumq post hãc
uitã ultrix gehenna suscipit. ñ quia
aliquid illicitũ gessit. s qr immode¬
rato usu totum se licitis tradidit. Hĩc
iobannes exclamat dicens. Iam securis
ad radicem arboris posita ẽ. Omĩs ar¬
bor quȩ ñ facit fructũ bonũ: excidet᷑
et in ignem mutet᷑. Qui gͦ se innoxi¬
os. qr aliena ñ rapiunt ȩstimant. ic.¬
tum securis uicinȩ p̃uideant. et tor¬
porem inprouidȩ securitatis amittãt.
ne cũ ferre fructus bom oꝑis negli¬
gunt. a p̃senti uita funditꝰ quasi a
uiriditate radicitꝰ excidantur. In ex¬

Expanded text:
concessis utimur, aliena non quaerimus: etsi digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide, aliena rapuit, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur. Eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Hinc Joannes exclamat, dicens: Jam securis ad radicem arboris posita est: omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Qui ergo se innoxios, quia aliena non rapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At
Abbreviated transcription (Latin):
amine et uirtute iusticiȩ. Cum uͦ
sc̃ĩ uiri maledictionis sententiã
proferunt: non ad hanc ex uoto
ultionis s ex iusticiȩ examine e¬
rumpunt. Intus enim subtile di
iudicium aspiciunt: et mala fo¬
maledicto non peccant. quo ab in-¬
terno iuditio non discordant.
H inc est quod petrus in offerentẽ
sibi pecunias symonem: sententiã
maledictionis intorsit dicens. Pe¬
cunia tua tecum sit inꝑditione.
Qui enim non ait ẽ. s sit: non
indicatiuo s optatiuo modo se
hȩc dixisse signauit. Hinc helyas
duobus quinquagenariis ad se
uenientibus dixit. Si homo dei
sum: descendat ignis de cęlo: et
consumat uos. Quorum utrorũ¬
q sententia quanta ueritatis ra¬
tione conualuit: terminus cau¬
sȩ monstrauit. Nam et symon
ȩterna ꝑditione inderiit: et du¬
os quinquagenarios desuꝑ ue¬
niens flamma consumpsit. Nir¬
tus ergo sub sequens testificatur:
qua mente maledictionis senten¬
tia promatur. Cum enuim et

Expanded text:
amine et virtute justitiae. Nam et amine et virtute justitiae. Nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala fomaledicto non peccant, quod ab interno judicio non discordant. Hinc est qusibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et
Abbreviated transcription (Latin):
Sor de maledicti distinctio
Cum maledictionis iaculum di-¬
uina uox graui instruat ultio¬
ne plectendum. ita ut regni qͦq
cȩlestis aditum claudat: quid ẽ
quod nunc peccanti homini in
terrȩ maledictione diuina uoce
hoc quod homo facere ꝓhibetur
infertur: S sciendum ẽ. quod
scriptura sacra. duobus modis ma-¬
ledictum memorat: aliud uide¬
licet quod approbat: aliud quod
dampnat. Aliter enim maledic¬
tum ꝓfertur iudicio uisticiȩ:
aliter liuiore uindictȩ. Maledic.¬
tum quippe iuditio uisticiȩ ip¬
si primo homini peccanti ꝓlatũ
est cum audiuit: maledicta t̾ra
in oꝑe tuo. Maledictum usticiȩ
iudicio profertur. cum ad abra-¬
ham dicitur: maledicam ma-¬
ledicentibus tibi. Rursum quia
maledictum non iuditio iusti.
ciȩ s liuore uindictȩ promitur:
nemur qui ait. Benedicite: et
nolite maledicere. & rursum. Neq
maledici regnum dei possidebunt.
Deus ergo maledicere dicitur. et
tur: quia quod homo agit malici¬
a uindictȩ. deus non facit nisi ex¬

Expanded text:
 de maledicti distinction--Cum maledictionis jaculum divina vox gravi instruat ultione plectendum, ita ut regni quoque coelestis aditum claudat, quid est quod nunc peccanti homini in terrae maledictione, divina voce hoc, quod homo facere prohibetur, infertur? Sed sciendum est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat . Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum quippe judicio justitiae, ipsi primo homini peccanti prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, nemur, qui ait: Benedicite, et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitcere, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
aue ẽ: et omis meum leue ẽ. As¬
ꝑum quippe uigum. et dure sicut
sicut diximus seruitutis pondus ẽ.
sub esse temporalibus. ambire terrena.
retinere labentia. uelle stare in non
stantib appetere quidem transeun¬
tia. s cum transeuntib nolle transi¬
re. Dum emim contra uotum cuncta
fugiunt. quȩ prius mentem ex desi¬
derio adeptionis afflixerant. post
ex pauore amissionis premunt. Itẽ¬

Expanded text:
est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post ex pavore amissionis premunt. Libe
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum dm̃ amando p̃ditant.
corcla audientiũ inflamant. Nam
ociosus sermo docentis ẽ. si p̃bere
ñ ualet. incendiũ amoris. Hoc doc.¬
trinȩ incendium. ab ipso ueritatis
ore conceꝑant: qui dicebant. N on¬
ne cor nr̃m ardens erat in nobis cũ
loqueret᷑ inuia et aꝑiret nob̃ scripui¬
ras: Ex audito quippe sermone in¬
ardescit animꝰ: torporis fugus rece¬
dit. Eit mens in suꝑno desidio anxia.
a concupiscentiis terrenis aliena.
Amor uenuis qui hanc repleuerit:
in fletib ciruciat. S dum tali ardo¬
re cruciatur: ipsis suis cruciatib
pascit᷑. Audire ei libet p̃cepta cȩles¬
tia. et quod mandatis instruit᷑: qͣsi
tot facib infłamat᷑. Et quȩ torpe¬
bat prius ꝑ ddesideria: ardet post¬
modũ ꝑ uerba

Expanded text:
dum Deum amando praedicant, corda audientium inflammant. Nam otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba
Abbreviated transcription (Latin):
nata lĩ sapientia figuratur:
sicut de ea scriptũ ẽ. Lignũ uite
¶ẽ. his qui apprehenderint eam. Et
sicut rpsa ait. Si in uiridi ligno
hec faciunt. in arido quid fiet: Se
enim lignũ uiride. et nos lignum
aridũ dixit. quia ipse in se ium di¬
uinitatis ht̃. nos uͦ qui puri hoĩes
sumus. lignum aridũ appellamur.

Expanded text:
nata Dei sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderunt eam . Et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet . Se enim lignum viride et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habet, nos vero qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur.
Abbreviated transcription (Latin):
epe hypocrita dum scm̃ se simu¬
lat. etꝰ exhibere minime formi-¬
dat. ab om̃ib honorat᷑. eiq scĩtatis gła
defertur. ab his qui exteriora cernũt.
s interiora ꝑspicere nequeunt. Unde
eleuetur. in reuerenti uoce obsequen¬
tiũ. et suꝑba cogitatione tumeat in
famulati subditoꝵ. sicut uoce quoq
ueritatis de talib dicitur. Omĩa uero
oꝑa sua faciunt: ut uideant᷑ ab ho

Expanded text:
epe hypocrita, dum sanctum se simulat, et iniquum exhibere minime formidat, ab omnibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum, sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia vero opera sua faciunt, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
ominica incarnatio. seruata ue¬
ritate hẏstoriȩ. obumbrationis
appellatione signatur: sicut angłicus
sermo testatur. qui ad mariam dicit.
Uirtus altissimm obumbrabit tͥ. Qͥa
enĩ umbra ñ alit̃ expͥmit᷑. nͥ ꝑ lumen
et corpus. uirtus ei altissum obũbra¬
bit: quia in eius utero lux incorpo¬
rea corpus sumpsit. Ea qua uidelic &
obumbratione. omẽ in se refrigeriũ

Expanded text:
ominica incarnatio servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testVirtus Altissimi obumbrabit tibi . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione om
Abbreviated transcription (Latin):
quod unum ꝓmittit. hoc aliud
torem dei et hominum uident.
facies quippe a semet ipsis cheru¬
bin auerterent: si quod unum te¬
stamentum promitteret. aliud
respiciant. in propiciatorium in.¬
tendunt. Quod enim designauit
testamentum uetus: hoc testam̃¬
tum nouum exibuit. Ut enim
pauca de multis loquarł quid ẽ
quod adam dormiente eua ꝓduci¬
tur: nisi quod moriente xp̃o. ec¬
clesia fidelium nascitur: Quid
ẽ quod ysaac ad immolandum
ducitur. et ligna portat. are suꝑ¬
imponitur et uiuitͥ nisi quod
redemptor nr̃ ad passionem duc.¬
tus lignum crucis ipse portauit¬
sibi. et sic ex humanitate ẽ mor¬
tuus. ut tamen immortalitatis
maneret ex diuinitate: Utraq
ergo testamenta ita sibi in media¬
torem dei et hominum congru-¬
unt: ut quod unum signat. hoc

Expanded text:
quod unum promittit, hoc aliud quod unum promittit, hoc aliud torem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud respiciant, in propitiatorium intendunt. Quod enim designavit Testamentum vetus, hoc Testamentum novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar. Quid est quod Adam dormiente, Eva producitur, nisi quod moriente Christo, Ecclesia fidelium nascitur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur et ligna portat, arae superimponitur, et vivit, nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus, lignum sibi crucis ipse portavit, et sic ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate? Vera ergo Testamenta ita sibi in mediatorem Dei et hominum congruunt, ut quod unum signat, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓpitiationem ꝑ fidem: insan-¬
guine eius. Q uid uero ꝑ duo che¬
rubin qui plenitudo scientiȩ di¬
cuntur: nisi utraq testamen¬
ta signata sunt: Ex quibus u¬
nus ad summitatem unam ꝓpi¬
ciatorii. alter uero ad summita¬
tem alteram stat: quia quod te¬
stamentum uetus ae de incar-¬
nationis nr̃i redemptoris miste¬
rio cepit ꝓphetando ꝓmittere:
hoc testamentum nouum ꝑfec¬
te narrat expletum. Duo autẽ
cherubin ex auro mundissimo
facti sunt : quia utraq testam̃¬
ta pura ac simplici ueritate des¬
cribuntur. Ex pandunt uero
alas et oraculum operiunt:
quia nos qui omnipotentis dei
oraculum sumus. aculpis im¬
minentibus scripturȩ sacrȩ edi¬
ficatione ꝓtegimur: cuius dum
sententias sollicite aspicimus. aber
rore ignorantiȩ eius alis uelamur.
Utriq uero cherubin se mutuo
respiciunt. uersis uultibus in ꝓ¬
piciatorium: quia utͣq testa¬
menta in nullo a se dis cre¬
pantͥ et quasi ad semet ipsa
uicissim faciem tenent: quia dũ

Expanded text:
in sanguine ipsius . Quid vero per duo Cherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollirore ignorantiae ejus alis velamur. Uterque vero cherubin in se mutuo aspiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque testamenta in nullo a se discrepant, et quasi ad semetipsa vicissim faciem tenent; quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Duos quoq cherubin
aureos et ꝓductiles facies exu¬
traq parte oraculi. Cherubin
unus sit in latere uno. et
alter in altero: utrumq
latus ꝓpiciatorii tegant ex¬
pandentes alas et operientee
oraculum: respiciantq se mu-¬
tuo uersis uultibus in ꝓpiciato¬

Expanded text:
us . Duos quoque cherubin aureos et productiles facies ex utraque parte oraculi. Cherub unus sit in latere uno, et alter in altero. Utrumque latus propitiatorii tegant, expandentes alas, et operientes oraculum: respiciantque se mutuo versis vultibus in propitiato
Abbreviated transcription (Latin):
N lectulo meo ꝑ noctes quesiui quẽ
diligit anima mea: quesiui eum
et non inueni. In lectulo enim di.¬
lectum querit: quando in ipso suo
otio et uacatione quam appetit. ĩã
uidere anima deum concupiscit.
Iam ad eum exire desiderat: iam ca¬
rere presentis uitȩ tenebris anhelat:
s querit illum et non inuenit:¬
quia quamuis magno amore de¬
sideret. ad huc tamen ei non conce¬
ditur uidere quem amat. In ex

Expanded text:
n lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea. Quaesivi illum, et non inveni . In lectulo enim dilectum quaerit, quando in ipso suo otio et vacatione quam appetit jam videre anima Dominum concupiscit, jam ad eum exire desiderat, jam carere praesentis vitae tenebris anhelat. Sed ququia quamvis magno amore desiderat, adhuc tamen ei non conceditur videre quem amat. In ex
Abbreviated transcription (Latin):
ulti cum uerbum con¬
tra auaritiam audiunt.
eandem auaritiam detestant᷑:
rerum omnium contemptũ
laudant: s mox ut uiderit
animus quod concupiscat. ob¬
liuiscitur quod laudabat.
Multi cum uerbum contra lu¬
xuriam audiunt: pollutiones
carnis non solum ꝑpetrare non
appetunt. s etiam ꝑpetratac
erubescunt: s mox ut carnis
species eorum oculis apparet.
sic mens ad desiderium rapit᷑
ac si ad huc ab ea nichil sit con¬
tra hȩc ȩadem desideria delibe¬
ratum: et dampnanda agit.
quȩ quicquid egisse se memi¬
nit.iam et ipsa dampnauit.
uepe etiam contra culpas cõ¬
pungimur: et tam̃ pꝰ fletum ad
culpas redimus. Sic balaam
isrłitici populi tabernacula cõ¬
templatus fleuit: eisq se simi¬
lem fieri in mortem deposcit dicins
Moriatur anima mea morte
uistorum: et fiant nouissima
mea horum similia. S mox
ut hora compunctionis transi¬
it: in auaritiȩ nequitiam exarsit.
Nam ꝓpter promissa munera. in
eius populi mortem consilium de¬

Expanded text:
ue cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium de
Abbreviated transcription (Latin):
ad uinctum est. Arcum meum ponã
in nubibus cęli: et erit signum fede¬
ris inter me et inter terram. Arcum
omnipotens deus inter se atq homineᷤ
in signum posuit. ut ultra mundum
Ailuuio non deleret. Unde et in arcu
eodem color aquȩ atq ignis simulos¬
tenditur: quia ex parte ẽ. ceruleus. et
ex parte rubicundus: ut utriusq iu¬
dicii testis sit. unius uidelicet facien¬
aqua diluuii non deletur.

Expanded text:
dicens: Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. omnipotens Deus inter se atque homines in signo posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret. eodem color aquae et ignis simul ostenditur, quia et ex parte est coeruleus, et ex parte rubicundus, ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet facien diluvii non deletur
Abbreviated transcription (Latin):
go liberi sunt filii. S postquã se li¬
berum ẽẽ monstrauit: ne fortasse scan¬
dalũ cuiquã faceret subdiddit. Ut au¬
tem non scandali iemus eos. uade
ad mare. et mitte hamum. et eum
piscem qui prius acceꝑit ascenderit
tolle. Et aperto ore eius: inuenies
staterem. Illũ sumens da eis pro me
et te. Qui rursũ cum diceret. quia
omne qd̃ in os intrat. non coinqui¬
nat hominem. et tunc accedentes¬
discipuli dixerunt. scis quia pha¬
nsei audito uerbo scancdalitati sunt:
At ille responcdens ait. Omnis plan¬
tatio quã non plantauit pater meus
cȩlestis eracdicabit᷑. Sinite illos. Ceti
sunt: duces cȩcoꝵ. Ecce iagistra ue¬
ritas ne in quoꝵdam cordib scanda¬
lum gigneretur: et quod non debu¬
it tributum dedit. Et rursum cum
generari scandalĩ ui quoꝵdã cordi¬
bus contra ueritatẽ iudit: in suo
eos scandalo remanere ꝑmisit. Fao
qua re nobis considerandũ ẽ. qr
in quantũ sine ꝑeccato possumus

Expanded text:
go liberi sunt filii. Sed postquam se ligo liberi sunt filii. Sed postquam se liberum esse monstravit, ne fortasse scandalum cuiquam faceret, subdidit: Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum: et eum piscem qui prius ascenderit tolle, et aperto ore ejus invenies staterem; illum sumens da eis pro me et te . Qui rursum, cum diceret, quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, et tunc accedentes dixerunt: Scis quia Pharisaei audito verbo scandalizati sunt; at ille respondens ait: Omnis plantatio quam non coelestis, eradicabitur: sinite illos, caeci sunt et duces caecorum . » Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, et quod non debuit tributum dedit; et rursum, quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. Ex qua re nobis considerandum est, quia in quantum sine peccato possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacionis figunt. Item ibi libro.¬
celum raptus ẽ. helias eẽ
ꝑhibetur. mortem tam̃ distulit.
non euasit. De ip̃o quippe ore ue
enim restiturus omnia. quia ad hoc
nimirũ huic mundo restituit᷑. ut
et p̃dicationis munera impleat. et
carnis debitum soluat. Item ibi li¬
N euangłio uenitas dicit. Helias ue¬
niet: et ille restituet omĩa. Nunc enĩ
amisit israhelitas ȩccłia: quos conũ¬
tere predicando non ualuit. S tunc
helia predicante dum quot inuene¬
rit colligit: uelut plemus recipit qd
quando cauendũ ẽ. scandalũ pro¬
ximi. aliquando uͦ ꝓ nichilo contem¬
nenlũ. Quod in ipso nr̃o auctore di¬
dicimꝰ: qui dũ tributũ petro inqui¬
sito peteretur. prius paradigna pro¬
posuit. ꝑ quod se nichil debere res¬
pondit dicens. Reges terre a quib
acciprunt tributũ uel censum. a fi¬
liis. suis. an ab alienis: Tui cũ dice¬
retur ab alienis: ilico respondit. Er¬

Expanded text:
cogitationis figunt. Electocogitationis figunt. Electooelum raptus Elias esse perhibetur, mortem tamen distulit, non evasit. De ipso quippe ore Verenim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. CAP. LXXVIn Evangelio Veritas dicit: Elias venit, et ille restituet omnia . Nunc enim amisit Israelitas Ecclesia, quos convertere praedicando non valuit; sed tunc Elia praedicante, dum quot invenerit colligit, velut plenius recipit quod quando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. Quod in ipso nostro auctore didicimus, qui dum tributum Petro inquisito peteretur, prius paradigma proposuit, per quod se nihil debere respondit; dicens: Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum? a filiis suis an ab alienis ? Cui cum diceretur, ab alienis, illico respondit: Er
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uiator in stipula utitur lecto
Pausat et recedẽ festinat. Quiescit
corpore: s ad aliud tendit mente.
petunt. In transitoriis ꝓsꝑari refugi¬
unt: ne delectatione itineris. a pã¬
trie ꝑuentione tarcdentur. ne gressũ
cordis in uia ꝑegrinationis figant.
et quandoꝗ ad conspectũ celestis
patrie sine remuneratione ꝑueniant.
baudent despici: nec dolent se ne¬
cessitatib affligi. Qui gͦ contra p̃sen¬
tia se aduersa non muniunt. qua¬
si contͣ estus et pluuias hab̾e taber¬
naculũ nolunt. Unde et petrus
rure rep̃henditur. quia nec dum m̃¬
tis ꝑfectione roboratus. ueritatis cla¬
ritate cognita. in terra figere taber¬
naculum conatur. Iusti itaq hic
se construere negligunt. ubi ꝑe¬
grinos se et hospites nouerunt.
Quia enim in propriis gaude de
siderant: eẽ in alieno felices recusãt.
Iniusti autẽ quanto longius ab
ȩterne patriȩ heclitate diuisi sunt.
tanto in terra altius fundamenta

Expanded text:
sicut viator in stabulo utitur lecto, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. petunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur , quia necdum mentis perfectione roboratus veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur. Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim isiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
qui dum se ipso ꝑfruitur: accedentis
laudis indigens non ẽ. Ipse speciosꝰ
induitur uestib quia scoꝵ angeloꝵ
choros quos condidit. in usum sui
decoris assumpsit: et uelut quandã
uestem głosam sibi eccłiam exhibet.
sicut uestimento. Hic quippe con¬
fessionẽ induit. illic decorem quia
quos hic ꝑpenitentiã confitentes
fecerit. illic fulgentes ꝑ decorẽ iusti¬
ciȩ ostendit. Luce gͦ sicut uestimen¬
to amicitur. quia scĩs om̃ib quib
dictum ẽ. uos estis lux mundi huiꝰ
in monte dño. uestimenta eius fac¬
ta sunt candida sicut nix. In qua
transfiguratione quid aliud quã
resurrectionis ultimȩ gła nunciat᷑:
In monte enim uestimenta eiꝰ sic̃ nix
facta sunt. quia in suꝑne claritatis
suscipiunt. nec illata mala ualde
ꝑtimescunt. S et cũ bonis presen¬
tib utuntur. uentura mala metuuts.
Et̃ dum de malis presentil gemunt.
bonoꝵ sequentiũ amore consolant᷑:
sicq temporali refouentur subsidio.

Expanded text:
qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, quia sanctorum angelorum choros, quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem gloriosam sibi Ecclesiam exhibet n lumine sicut vestimento . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus est, quia sanctis omnibus, quibus dictum in monte Domino, vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix. In qua transfiguratione quid aliud quam resurrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monte enim vestimenta ejus sicut nix facta sunt, quoniam in supernae claritatis suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio,
Abbreviated transcription (Latin):
asinariã. nisi actio terrena siguat᷑:
Quȩ dum colla mentis ꝑstulta de¬
sideria constringit: hanc in labo
serunt. et ad contemplanonis studia
humilitate post posita. ultra intel¬
ligentiȩ uires surgunt. non solum
se in errore deiciunt. s infirmos qͦq
a gremio untatis diuidunt. Qui
gͦ unum de minimis scandalirat.
melius illi fuerat. ligato collo mo¬
la asinaria in mars proici. Q uia
nimirum ꝑuerse menti expeditius
ẽẽ potuisser: ut ocupata mundo ter¬
rena negotia ageret. quã ꝑ contem¬
plationis studia ad multoꝵ ꝑnitiem

Expanded text:
asinariam nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria constringit, hanc in laborserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
homo loquitur: cũ ꝑ hoc quod sen¬
tit nequaqͣm diuinitatis spũ. a car¬
nalis prudentiȩ intellectu separat᷑
sum caro sensũ exerit. et mentem qͣsi ad
in telligentiã prouocans foras mitt̾it.
Unde et adhuc petro terrena sapi¬
enti ueritas dicit. Non enim sapis
quȩ dei sunt: s que hominũ. Qui
tam̃ recta confitenti dr̃. Caro et san¬
dicit᷑. Siquis uult post me
uenire abneget semet ipsũ sibi. Se¬
met ipsũ enĩ abnegat: qui calca¬
to typo suꝑbie. ante dĩ ocłos ẽẽ se
a se alienum demonstrat. In expo¬

Expanded text:
homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Noquae Dei sunt, sed quae hominum . » Cui tamen recta confitenti dicitur: « Caro et sandicitur: Si quis vult venire post me, abneget semetipsum . Semetipsum enim abnegat, qui, calcato typho superbiae, ante Dei oculos esse se a se alienum demonstrat. Hinc P