comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei temptauit occurrere: ꝓr fecti sꝙ est od .ubem
Cum iam hylariꝰ p̃terisset: ita eum est uestigiis ꝓsecut᷑. Cumo
ab eo gͣtissime fuisset exceptꝰ: haud longe sibi ab opido mos¬
terium collocauit. Quo tempore se ei quidam catheciiii iun
tis dieb langore correptꝰ ui febrium laborabat: ac tum martus
forte discesserat. Et cum ꝑ triduũ defusset: regressus ex auime
deret. Corpꝰ in medio positũ: tristi merentiũ fr̃m frequentabatur
officio. Tum martinꝰ fiens ⁊ eiulans accurrit. Tune uͦ cota sỹm sc̃ĩ
mente concipiens. egredi cellula in qua corpꝰ iacebat ceteros u¬
bet: ac forib obseratis suꝑ exanimata defuucti fr̃ĩs menbra ꝓster¬
nitur. Et cum aliquandiũ orationi incubuisset. sensisscra ꝑ sp̃m
dñi ad esse uirtutem: erectꝰ paululum n in defuncti defixus ore.
orationis suȩ ac miscdiȩ dñi intrepidꝰ expectabat euentum. Uixq

Expanded text:
ei temptauit occurrere profectusque ad urbem ei temptauit occurrere profectusque ad urbem est. Cum iam Hilarius praeterisset, ita eum est uestigiis prosecutus: cumque ab eo gratissime fuisset susceptus, haut longe sibi ab oppido monasterium conlocauit, quo tempore se ei quidam catechumenus iutis diebus languore correptus ui febrium laborabat. ac tum Martinus forte discesserat: et cum per triduum defuisset, regressus exanime deret. corpus in medio positum tristi maerentium fratrum frequentabatur officio, cum Martinus flens et eiulans accurrit. tum uero tota sanctum spiritum mente concipiens egredi cellulam, in qua corpus iacebat, ceteros iubet, ac foribus obseratis super exanimata defuncti fratris membra prosternitur. et cum aliquamdiu orationi incubuisset sen- . sissetque per spiritum Domini adesse uirtutem, erectus paululum et in defuncti ora defixus, orationis suae ac misericordiae Domini intrepidus expectabat euentum: uixque
Abbreviated transcription (Latin):
contiꝙ at. anatreni gentilitatis absoluit errore. ꝑatre an malis
ꝑsece pante qluues tam suo i alua: uit exemplo. Deinde eu here¬
sil der ana ꝑ coti in orbem ⁊ maxime inter illaricum pullulas.¬
set cum ad uersũ ꝑtidiam sacerdotũ solus pene acerrime pris¬
na et multisq suppliciis eiet afflictus: nam ⁊⁊ pablice uirgis
ces  est ad extremum cie cui tate ex re compralsus: ita¬
liadi epetens cum intra gallias qͦ discessu sc̃ĩ ꝯylarii
quem ad exiliũ hereticorum uis co gerat. ti rbat am eccłam
conperissetͥ mediolani sibi monaster ita fecit. Ibi quaq
eum auxenuis a. tor ⁊ princep are auer: gissime in
uit Cedenmn itoq ceumori arbit̾tꝰ. ad n cui galli¬
quo tempoi: e eborum uenenatũ ut fert̃ gͣme in ybum
sũpsit. S cum n ienen in se grasantis ilicina am mes¬
t sensu et÷um. nens ꝑcuꝰ im oratione reppul: stat̾q. eis
d or fugatꝰ est. sei multo um sc̃o hylario comperisser
re s pe itentia potestatẽ ir di Itam usse rederadi÷ rome

Expanded text:
at, matrem gentilitatis absolvit errore, patre in malis perseverante: plures tamen suo salvavit exemplo. Deinde cum haeresis Ariana per totum orbem et maxime intra Illyricum pullufasset cum adversus perfidiam sacerdotum solus pene acerrime pugnaret, multisque suppliciis esset affectus nam et publice virgis caesus est et ad extremum de ciuitate exire conpulsus — Italiam repetens, cum intra Gallias quoque discessu sancti Hilari, quem ad exilium haereticorum uis coegerat, turbatam ecclesiam comperisset, Mediolani sibi monasterium statuit. ibi quoque eumAuxentius, auctor et princeps Arrianorum, grauissime insuit. cedendum itaque tempori arbitratus ad insulam, cui Galliquo tempore helleborum, uenenatum, ut ferunt, gramen, in cibum sumpsit. sed cum uim ueneni in se grassantis uicina iam morte sensisset, imminens periculum oratione repulit statimque omnis dolor fugatus est. nec multo post, cum sancto Hilario comperisset regis paenitentia potestatem indultam fuisse redeundi, Romae
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinꝰ sabariȩ pannoniarũ opido oriund̾¬
fuit. s intra italiam ticini altus est: parentib¬
sem sełi dignitatẽ ñ infimis. gentilib tam̃. Dat
eiꝰ miles pͥmũ: post tͥbunꝰ militũ fuit. Ipse armatani
militiã in adolescentia secut᷑: in scolares alas sub rege
constantio. deiꝰ sub uliano cesare militauit. N camen
sponte: q a pͥmis fere annis diuinam potꝰ seruitutem
sac̃ illustris pueri inspirauit infantia. Nlam cũ ẽẽt an¬
norũ decem. uiuitis parentib ad ȩccłam confugit: seq
cathecuminum fieri postulauit. Mox mirum inmodũ.
tot᷑ in dei oꝑe conuersus: cũ eẽt annoꝵ duodeci. heremũ
concupiuit. fecissetq uotis satis: si etatis infirmitas ñ
obstitisset. Animꝰ cam̃ aut circa monasteria. aut circa
ȩccłas semꝑ intent᷑: meditabat᷑ in etate puerili. qͦo posten
deuot᷑ impleuit. S cũ edictũ e̾ẽt aregib ut ueteranoꝵ.¬

Expanded text:
itur Sabariae Pannoniarum oppido, sed intra Italiam Ticini altus esteculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hec tota animi uͥtute.& ipse diligit. n ut alis diligant
& ũbis simul ⁊ exẽplis ostendit: & ubi cũq pax. ueritas.
uł uistieia siue castitas laborant. qͣtũ p̾ualet etiã ultio
se in gerit. n scdmi qͦd uires habuerit defensare ꝯcendit:
margyri eoronã onõ remunerante ꝑcipiet. Sed dic̃ aliqͥs
ao medicũ uado. Et nescit quod unius horȩ punct o
uulnus exibetur. s uix longo tempore ad sanitatẽ pri¬
stinam reuocatur. Qui enim adulterans dicit se postea
penitentia᷑ acturum:ͥ quare non timet ne eũ subita
febricula suꝑueniens rapiat. ut pereat illi uilatio. &.¬

Expanded text:
git, et ut alii diligant, et verbis simul et exemplis ostendit, et ubicunque pax, veritas vel justitia, sive castitas laborant, quantum praevalet etiam ultro se ingerit, et secundum quod vires habuerit, defensare contendit, martyrii coronam Domino remunerante percipiet. Sed dicit aliquiad medicum vadam. Et nescit quod unius horae puncto vulnus exhibetur, sed vix longo tempore ad sanitatem pristinam revocatur. Qui enim adulterans dicit se postea poenitentiam acturum, quare non timet ne eum subita febricula superveniens rapiat, et pereat illi dilatio,
Abbreviated transcription (Latin):
Uo sunt altaria constituta: corporis uidelicet¬
& cordis nos tri. Deniq duplex a nobis sacͥ¬
ficium querit de: uim ut simus casti corpore.
aliuo ut mundo corde ẽẽ debeamu. Ergo in exteriore
id est in corpore nostro: offerant᷑ oꝑa bona. In corpe¬
odorem suauitatis reddat cogitatio sancta. In altaRi
corois nr̃i : cogitemus semper quod bonũ est: In altari
uero corporis nri: iugiter qͦd dõ beneplacitũ est ope¬
remur. Tunc enĩ ordine legitimo consecrationem
altaris cũ gairoio celebramus: quando altaria cordis
uł corporis nri munda ⁊ pura conscientia in conspectu
diuine maies tatis offerimus. Nã nescio qua fron¬
re aut qua conscientia optat in altaris consecratiõe
gauoere: ꝗͥ in cordis sui altari non stird et mundiciã
custodire. Nos uero fratres rmĩ ita agere studeamus:
ut semꝑ festi uitatẽ ouplicem celebrare meream᷑. Et qͦ mͦ
usibilider de templi altaris conseeratione gaudemu:
sic inuisi biliter de corporis castitate uel animi puri¬

Expanded text:
uo sint altaria constituta, corporis scilicet et cordis nostri. Denique duplex a nobis sacrificium quaerit Deus: unum ut simus casto corpore, aliud ut mundo corde esse debeamus. Ergo in exteriore altari, id est, in corpore nostro offerantur oodores suavitatis reddat cogitatio sancta. In altari cordis nostri cogitemus semper quod bonum est; in altari vero corporis nostri jugiter quod Deo heneplacitum est operemur. Tunc enim ordine legitimo consecrationem altaris cum gaudio celebramus, quando altaria cordis et corporis nostri munda et pura in conspectu divinae majestatis offerimus. Nam nescio qua fronte aut qua conscientia, optat in altaris consecratione gaudere, qui in cordis sui altari non studet munditiam custodire. Nos vero, fratres charissimi, ita agere studeamus, ut semper festivitatem duplicem celebrare mereamur. Et quomodo visibiliter de templi altaris consecratione gaudemus, sic invisibiliter de corporis castitate vel animi puri
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo suo decipiant. dĩ auxiliũ iugit᷑ imploremꝰ ut
nos de laqueo uenantiũ liberare dignetur: scientes qͦd his
malis quȩ suprasiximꝰ: omĩb xp̃ianis cotdiana marq̃ria
dẽe ñ possunt. Si enĩ castitas ⁊ ueritas & iusticia xp̃e est.

Expanded text:
exemplo suo decipiant, Dei adjutorium jugiter imploremus ut exemplo suo decipiant, Dei adjutorium jugiter imploremus ut nos de laqueo venantium liberare dignetur: scientes quod in iis malis quae supra diximus omnibus Christianis quotidiana martyria deesse non possunt. Si enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
senti resistere : libidinẽ uero fugiendo superare. Ergo cont̃
libidinis impetũ apprehende fugam: siuis obtinere uicto¬
riam. Nec tibi uerecundiȩ sit. fugere: si castitatis palma᷑
desideras obtinere. Unde fr̃s carissimi ab om̃b xp̃ianie.
familiaritas fugienda est: quia sine ulla dubitatione qr
familiaritatẽ non uult uitare suspectã. cito delabit᷑ in ru¬
inam. Int̾ omĩa xp̃ianoꝵ certamina. sola duriora st̃ p̾lua
castitatis: ubi cotidie pugna ẽ. ⁊ rara uictoria. Grauem
castitas sortita ẽ inimicũ : qui cotidie uincit᷑. ⁊timetur:
Et idõ sicut iam dictũ ẽ. nemo se falfa securitate decipiat:
nec suis uirib ꝑiculose p̃sumat: s audiat apłm dicentẽ.
fugite fornicationem. Et idõ rmĩ fratres. cont᷑ mortifer
blandimenta. ⁊ contra adiucores diaboli qui familiarita¬
tem suspectã habere nec metuunt nec erubescunt: ne nos

Expanded text:
aesenti resistere, libidinem vero fugiendo superare. Ergo contra aesenti resistere, libidinem vero fugiendo superare. Ergo contra libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtinere victoriam. Nec tibi verecundiae sit fugere si castitatis palmam desideras obtinere. Unde, fratres charissimi, ab omnibus Christifamiliaritas fugienda est; quia sine ulla dubitatione qui familiaritatem non vult vitare suspectam, cito delabitur in ruinam. Inter omnia Christianorum cortamina sola duriora sunt praelia castitatis, ubi quotidiana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est inimicum, qui quotidie vincitur et timetur. Et ideo, sicut jam dictum est, nemo se falsa securitate decipiat, nec de suis viribus periculose praesumat, sed audiat Apostolum dicentem: Fugite fornicationem. Et ideo, charissimi fratres, contra mortifera blandimenta et contra adjutores diaboli qui familiaritatem suspectam habere nec metuunt nec erubescunt, ne nos
Abbreviated transcription (Latin):
emo dieat fraties: qd̾ temporib martrũ. rexiui:
certamina eẽ non possint. Habet enĩ ⁊ pax nr̃a maroy¬
ies fuos. Nam sicut frequenter suggessimus. iracundia ini¬
cigare. libioinem fugere. iusticiã custodire. auariciã condem¬
pnere: pars magna martyrii est. Non incongrue dictũ ẽ aua¬
rciam concẽpnere iracunoiã mitigare libioinẽ fugere. Con¬
tempnenda ẽ enĩ auancia. quȩ nobis idõ iniqua luera ꝓeurat.
ut nossuos faciat. Nr̃ĩ enĩ essemus: si illa nob̾ non esset¬
contẽpnenda. Iniqua est auaricia: quȩ uelut ignis quantũ
plius accipit. tanto amplius querit: Iracundia enĩ nicigã¬
da est: quȩ prius nocituris impedit. quã nocendis. Qd̃ aũ
lbioinem fugiendã ẽẽ suggerimꝰ. apł̃s paulus euident᷑ os¬
tendit. qui cũ omĩb uiciis p̾dicauerit resistendũ. dũ cont᷑
libidinẽ loqueretur. non dixit resistite. s fugite fornicatio¬
nem. Ac sic contͣ reliqua uicia. dõ auxiliante debemꝰ in p̃¬

Expanded text:
emo dicat, fratres, quod temporibus nostris martyrum certamina esse non possint. Habet enim et pax nostra martyres suos. Nam sicut frequenter suggessimus, iracundiam mitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemnere, pars magna martyrii est. Non incongrue dictum est, avaritiam contemnere, iracundiam mitigare. libididem fugere: contemnenda est enim avaritia, quae nobis ideo iniqua lucra procurat, ut nos suos faciat. Nostri enim essemus, si illa nostra non esset. Iniqua est avaritia, quae velut ignis, quanto plus accipit, tanto amplius quaerit. Iracundia vero mitiganda est, quae prius nocituris nocet quam nocendis. Quod autem libidinem fugiendam esse suggerimus, apostolus Paulus evidenter ostendit, qui cum omnibus vitiis praedicaret resistendum, dum contra libidinem loqueretur, non dixit resistite, sed fugite fornicationem . Ac si contra reliqua vitia, Deo auxiliante, debemus in pr
Abbreviated transcription (Latin):
suras duplices. lucra mundi conqͥrere solebat: ab omĩ fraude
&. ab omi iniqͥtate. suũ animũ ꝑ penitentiã uł misericordiã
contendat erogare. Hoc gͦ agite fr̃s am̃i: & ds̃ pacis ⁊ dile¬

Expanded text:
suras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude suras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude et ab omni iniquitate suum animum per poenitentiam vel misericordiam contendat erigere. Hoc ergo agite, fratres charissi
Abbreviated transcription (Latin):
si terram nrãm relinqͥmus: ad teriã quã osterdit dñs ueni¬
amus. Quȩ tñ est ista t̾ ra: quam oñs dignat᷑ ostendere s
Sine dubio credamus : qr ipsa est de qua propħa dicebat:
Credo uidere bona dnĩ : in terra uuentium. Ergo terra cor-¬
poris nr̃i. quando magnis criminib famulatur: terra
morientiũ ẽẽ cognoscitur. Cum uͦ urtutib oꝑam dederit:
in terrã uiuentiũ transmigratione felicissima cõmutatur S
sumus exercere si uolumus. Si enĩ peccata relinqͥmus. ⁊ uͥtuci
oꝑam damus. de t̾ra morientiũ felicit᷑ egressi sumus: ⁊ int̾rã
uiuentiũ felicit̾ ueniemus. Et idõ qͥ solebat maledicere. bene¬
dicat: & qͥ solebat detrahere. semꝑ qͦd honũ est studeat ꝓferre.
Qui solebat iracundiã in corde seruare: penitentiã teneat:
Qui res alienas solebat inuaoere: de reb propris sturo eat
erogare. Qui in negotio fraudem facere. & ꝑ stateras uł men¬

Expanded text:
si terram nostram relinquimus, ad terram quam ostendit Dominus venisi terram nostram relinquimus, ad terram quam ostendit Dominus veniemus. Quae tamen est terra ista quam Dominus dignatur ostendere? Sine dubio credamus, quia ipsa est de qua Propheta dicebat: Credo videre bona Domini in terra viventium . Ergo terra corporis nostri quando magnis criminibus famulatur, terra morientium esse cognoscitur. Cum vero virtutibus operam dederit, in terra viventium transmigratione felicissima commutatur. Sedsumus exercere si volumus. Si enim peccata relinquimus, et virtuti operam damus, de terra morientium feliciter egressi sumus, et in terram viventium feliciter veniemus. Et ideo qui solebat maledicere, benedicat; et qui solebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat iracundiam in corde conservare, patientiam teneat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel men
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dixit d̃s ad abraham egredere de terra cua ⁊ de cog¬
natione cua & ueni in terrã quã monstrauero tibi.xcyuii.
t nos fratres carissimi. ad exemplũ beati abrahȩ ꝑue¬
nientes. egrediamur de terra nrã. ⁊ de cognatione
nr̃a: & ueniamꝰ ad t̾ram quã nob̾ daturus est dñs post istã
uitam. Que ẽ terra nrã de qua egredi iubem᷑: nisi caro
nostra : B̾ene gͦ de t̾ra egreditur : qui carnales concupi¬
scentias contempnens. ⁊ uoluntates ꝓprias uelut uenenũ
diaboli respuit: lectioni uł oratzoni frequenter insistit:
Bene de terra sua egreditur: qͥ cupiditatẽ sꝑnit. ⁊ misedi̾a
diligit: luxuriã fugit: amplecttur castitatem. Bene
de terra sua egreditur : qui maliciã deserit. ut teneat ca¬
ritaten: superbiã sꝑnit ⁊ sectat᷑ humilitatem. Quid eupo
de terra egredi est. nisi omiã peccata ⁊ uicia carnalia relin¬
quere : & ueni dicit dñs in terrã quam monstrauero tͥ. frgo

Expanded text:
re de terra tua, et de cognatione tua, et veni in terram quam monstravero tibi . Et nos, fratres charissimi, ad exemplum beati Abrahae pervenientes: Egrediamur de terra nostra, et de cognatione nostra, et veniamus ad terram quam nobis daturus est Dominus post istam vitam. Quae est terra nostra de qua egredi jubemur, nisi caro nostra? Bene ergo de terra egreditur, qui carnales concupiscentias contemnens, et voluntates proprias velut venenum diaboli respuit, et lectioni vel orationi frequenter insistit: bene de terra sua egreditur, qui cupiditatem spernit, et misericordiam diligit, luxuriam fugit, amplectitur castitatem. Bene de terra sua egreditur, qui malitiam deserit, ut teneat charitatem, superbiam spernit, et sectatur humilitatem. Quid ergo de terra egredi est, nisi omnia peccata et vitia carnalia relinquere? Et veni, inquit Dominus, in terram, quam monstravero tibi . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ scͥptis mois ercasse dicatis.
frustͣ laboratis. nõ boͣm cã
suscepistis. facile ĩ ea me ipͦ
iudice suꝑamĩ. qũ nõ mͥ pla¬
cet cũ a carissimis meis tał
ẽẽ existimor qͣł nõ sũ. ꝓfecto
eui nõ me s ꝓ me alũ sub
neo uoĩe diligũt. si nõ ꝙ sũ
s qd̃ nõ sũ diligũt augꝰ. ĩ

Expanded text:
 scriptorum meorum errasse dicatis; frustra laboratis, non bonam causam suscepistis, facile in ea me ipso judice superamini. Quoniam non mihi placet, cum a charissimis meis talis esse existimor, qualis non sum. Profecto enim non me, sed pro me alium sub meo nomine diligunt, si non quod sum, sed quod non sum dili
Abbreviated transcription (Latin):
in ipͣ sue co̾cupĩe fangatõne qͣ¬
lit̾ concupita raꝑet. qu̾o allqua
blãdim̃tis aliiͣ t̾rorib aufeiret.
ad desideriũ. alius hũc dolor fati¬
gat ut cumi sollicito nore custo¬
diat. ꝙ cũ graui labore meuu̾t
acquisicũ. huie m̃ ĩsidiatores
metuit titq ħ se ppeti qd̾ ip̃e fe¬

Expanded text:
in ipsa suae concupiscentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret, ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito timore custodiat quod cum gravi labore meminit acquisitum. Hinc inde insidiatores metuit, atque hoc se perpeti quod ipse fe
Abbreviated transcription (Latin):
auarꝰ ẜuit tho. nã ille cultũ y¬
dolat̾e diligent̾ ampliat. ⁊ iste
cumuilũ pecũie libent̾ augmẽ¬
tat. ille cũ cuĩ diligentia colit si¬
iulacrũ ⁊iste cũ oĩ cium custo¬
dit th̾m ille speui pouit ĩ ydo¬
dlatͥa ⁊ iste spem ꝯstituit ĩ petũla

Expanded text:
e cultum ydololatrie diligenter amplificat, et iste cumulum pecunie libenter augmentat. Ille cum omni diligentia colit simulacrum, et iste cum omni cura custodit thesaurum. Ille spem ponit in ydololatria, et iste spem ponit in pecunia.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auaricia desid̾atis reb reb nõ
extinguitur. s augenir Nãmo¬
Re ignis cũ lingua q̃ ꝯsumĩt ac¬
ceꝑit extrescit ⁊ u ͫ uidetͦ ad mo¬
mẽtũ flãma ꝯpͥmi inde paulopꝰ
c̾nitur dilatari. g̾g̃ .xu.ł. mo¬

Expanded text:
avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur; nam more ignis cum ligna quae consumat aceperit, excrescit, et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. « Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
u¶Lĩgna dr̃ qr lĩgit adulado mord
.dethendo. occidit m̃ciendo. ligat
la. penetrat ut saguta. tollit ami¬
cos młiplitat ĩmuicos. mouet ri¬
xas seĩat distordias. uno itu młos
ꝑtutit ⁊ int̾fit blanda ẽ ⁊ sõdo¬
la. lata ⁊ paca ad haurionda bõ
⁊miscẽda mala. qͥ custod̾ lĩguã su¬
am tustodit aia qui mors ⁊ i¬

Expanded text:
lingit. Lingit adulando, mordet detrahendo, occidit mentiendo. Ligat,la, penetrat ut sagitta; tollit amicos, multiplicat inimicos; movet rixas, seminat discordias. Uno ictu multos percutit et interficit Blanda est et subdola, lata et parata ad exhaurienda bona, et miscenda mala. Qui custodit linguam suam, custodit animam
Abbreviated transcription (Latin):
.¶ Prima lib̾tas uoͭ ᷤ erat posse p̃¬
magis nõ posse pectare p᷑ in
moͣrlitas erat posse nõ mori.
nouissia erit niso maior ñ pos¬
se mori pͥma erat ꝑseu̾ancie
potestas bonũ posse deẜere. uo¬
uissĩa et ꝑseu̾antie felititas
bonũ nõ posse deẜere auꝰ de

Expanded text:
Prima libertas voluntatis erat posse major, non posse peccare. Prima immortalitas erat posse non mori: novissima erit multo major, non posse mori. Prima erat perseverantiae potestas, bonum posse non deserere: novissima erit perseverantiae felicitas, bonum non posse deserere
Abbreviated transcription (Latin):
co mag̃ d dilig̾e cui donatũ ẽ
ut hret. Nam ⁊ quisq̃ͥs alũi¬
cio puditꝰ ꝑmanet ⁊ abullo
regitur. ⁊ quisquũ ob ĩpudi¬
co puditꝰ fattꝰ ẽ ab illo corri¬
ẽ ab illo deẜitur. h̾at ilłe oc¬
culto iudicio fuc̾e p̃t iniqͦ nõ

Expanded text:
o magis debet diligere, cui donatum est, ut haberet! nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex inpudico pudicus fit, ab illo corriest, ab illo deseritur. hoc autem ille occulto iudicio facere potest,
Abbreviated transcription (Latin):
D. ¶ Ogrostit ꝓfecto ingeniũ nͥ in¬
gi lectõne᷑ repetur tito expẽdũ¬
tur borrea que assidua nõ fu¬
erint adiectõne fulcita. tħ̾aurꝰ
ip̃e qmͣ fatile ꝓfundit᷑ si ulłit

Expanded text:
 Aegrescit profecto ingenium, ngi lectione reparetur. Cito expenduntur horrea, quae assidua non fuerint adjectione fulcita. Thesaurus ipse quam facile profunditur, si nullis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Fit plerũq ut dũ miqui corretta
ĩ se mala defence neqant. exu̾e¬
cudia peiora fiant. ⁊ sic in sua
de fensio no suꝑbiãt. ut q̃ dam ui
cia ꝯͣ iutã corripientis exqͥrant
reos se tͥmĩoids ñ estĩmẽt si tri¬
nũa aliis ĩponant. qͥlcũ uera ĩue¬
nire neqͥunt fingũt ut ip̃i quo

Expanded text:
 fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant, ac sic in sua defensione superbiunt, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant, et eo se criminosos non aestimant, si crimina aliis imponant. Qui cum vera invenire nequeunt, fing
Abbreviated transcription (Latin):
Constat cẽm oꝑm si longa
int̾pedinc qͥestãt egre resiim.
quis .ii. ignorer tũctis aut arti¬
ficib aut aitib maximũ decus
usu uenire. cũq studia cõsue¬
ta uõ freqͥntaut᷑. brachia ĩ chib¬

Expanded text:
constat omnem operam, si longa intercapedine quiescat, aegre resumi. quisnam enim ignoret cunctis aut artificibus aut artibus maximum decus usu venire, cumque studia consueta non frequentantur, 4 brachia in c
Abbreviated transcription (Latin):
nec eloqͥo ipꝰ suple erig̃. qͦ non
audeat accede̾ mẽs tardiꝰ clã et
ierudica ꝙ pauꝑ ad dĩtem sĩ
uitat om̃s hũili ẜmõe qͣsũ solũ
maĩfesta s ⁊ secreta ex̾ceat u̾i

Expanded text:
nec ipsa eloquio superbo erigit, quo non audeat accedere mens tardiuscula et inerudita quasi pauper ad diuitem, sed inuitat omnes humili sermone, quos non solum manife
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nõ ad ꝯfuctũ sp̃uas agonis ꝯ¬
assurgitur si nõ pͥ ĩtra nasui¬
ip̃os hostis põitꝰ gule uidel ap¬
petitus edomatur. qr si nõ ea
Inanit̾ ad ea q̃ lougiꝰ sñt ĩpu¬
gnͣda transimꝰ. ĩcassũ nãq ꝯͣ
ext̾iores ĩuuitos ĩ cãpo bellũ ge¬
ritur. si intͣ urbis menia cuus

Expanded text:
nim ad conflictum spiritalis agonis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea inaniter ad ea quae longius sunt impugnanda transimus. Incassum namque contra exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis
Abbreviated transcription (Latin):
to mag̾ d dilig̾e cui donatũ ẽ
cio pudicꝰ ꝑmanet ⁊ alullo
regitur. ⁊ quisquũ ab ĩpudi¬
co puditꝰ fattꝰ ẽ ab illo corri¬
ẽ ab illo deẜitur. h̾at ille oc¬
culto iudicio fuc̾e p̃t iniqͦ nõ
p̃t. ⁊ fortasse iõ lacet ut plꝰ
timeat᷑ ⁊ minꝰ supbiatur

Expanded text:
anto magis debet diligere, cui donatum est, tio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex inpudico pudicus fit, ab illo corriest, ab illo deseritur. hoc autem ille occulto iudicio facere potest, iniquo non potest. et fortasse ideo latet, ut plus timeatur et minus superbiatur
Abbreviated transcription (Latin):
uuln̾a qui exignũ sangĩe se
hre nouerũt. eꝯͣ septẽt̾oneileᷤᷤ
sultores quid̾ s tñ largo san¬
gi̾e redũdantes. sũt ad bella
gͥ de tempatorib eligẽdi sũt
plagis. quib ⁊ copia sangĩs
suppetat ad iuilueꝵ mortisq
ꝯtemptũ ⁊ nõ possit deẽe pͥ¬
denͣ q̃ ⁊ modestiã ẜuat ĩ casts

Expanded text:
 sanguinem se habere noverunt. Econtra septentrionales sultiores quidem, sed tamen largo sanguine redundantes, sunt ad bella  de temperatioribus legendi sunt plagis, quibus et copia sanguinis suppetat ad vulnerum mortisque contemptum et non possit deesse prudentia; que et modestiam servat in castris
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aacendi cupiditas. ultiscẽdi e¬
delitas. Imiplacarus ⁊ ĩplatabił
auimꝰ feritas rebellandi. libi¬
do dñandi. ⁊ si qͣsũt siłia hec
sunt q̃ ĩ belł iure culpant᷑. qͦ ꝯͣ¬
ditate aut crudelitate s pacis
studio g̾untur. ut mali coh̾¬

Expanded text:
nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in bellis iure culpantur, tate aut crudelitate, sed pacis studio geruntur, ut mali cohe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nõ q̃ritur pax ut bellũ ex̾ ceaͦ.
s belũ g̾itur ut pax acqͣratur
esto g ͦ bellando patificꝰ ut e¬
os quos expugnas ad pacis
utilitatẽ uincendo ꝑducas. qͦ¬

Expanded text:
 pax queritur, ut bellum exerceatur, sed bellum queritur, ut pax acquiratur. Esto ergo bellando pacificus, ut eos quos expugnas, ad pacis utilitatem vincendo perducas.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quib lurt escis refectꝰ uentͤ se¬
m̾iaria luxurie pit. nec p̾ualz
mẽs disc̾tõnũ gub̾nacła mio¬
d̾ari ciboꝵ pond̾e p̾fotata nõeĩ
sola crapula uimi m̃te i ebare
cõsueuit. u̾m ⁊̃ cũttarũ escaꝵ
nimuietas uncillantẽ eã aciui¬
cabũdã reddio. aĩq ĩtogͥtatis as
mulos ĩ hib̾e quisqͥs desid̾ia
gule refrenare neqͥerit. ĩt̾ioris
hoĩs castitas uͥtutns hꝰ ꝯsũma¬
tõne disc̾nitur. uũꝙͣ .n. robusti¬

Expanded text:
 Quibuslibet escis refectus uenter seminaria luxuriae parit nec praeualet mens discretionum gubernacula. moderari ciborum pondere praefocata.. non sola crapula uini mentem inebriare consueuit: cunctarum escarum nimietas uacillantem eam ac nutabundam reddimulos inhibere, quisquis desideria gulae refrenare nequiverit. Interioris hominis castitas virtutis hujus consummatione discernitur. Numquam enim robusti
Abbreviated transcription (Latin):
perat fert leges. colit amicicias ĩt̾
ꝓpinquos lib̾osq dispensat offitia
modo aito siue cͥcũtidatur pauꝑ¬
tatis exilii orbitatis nõ tam̃ mioꝵ
e si ex altõre finstigio ĩ pͥuanĩ. ex
regio in hiu̾lẽ sb̾ducitur. ex pu¬
blito ex spacioso uure ĩangusti¬
as demus uł anguli cohit de. le
gratõr ẽ pulchro ueniens ecore

Expanded text:
perat, fert leges, colit amicitias, inter propinquos liberosque dispensat officia, modo arto fine concluditur paupertatis exilii orbitatis. Non tamen minor est, si ex altiore fastigio in privatum, ex regio in humile subducitur, ex publico et spatioso iure in angustias domus vel anguli coit. AeGratior est pulchro ueniens e corp
Abbreviated transcription (Latin):
caltuntẽ. qui nemiuẽ uidet cũ
quo se ꝯmutatũ uelit qͥ haiez
ea sula ꝑte existimat q hõ est.
excutit qui mala ĩ bouũ u̾tit
quẽ aliqͣ uis mouet. ulła ꝑtur¬
bat. ĩ quẽ fortuuatũ. ꝙ hũit ce

Expanded text:
em, qui neminem videt, cum quo se conmutatum velit, qui hominem ea sola parte aestimat, qua homo est, excutit, qui mala in bonum vertit, quem aliqua vis movet, nulla perturbat, quem f
Abbreviated transcription (Latin):
cius fortior fortissimo. audiamꝰ
qͣlit̾ abbaui sua dimisit. liu¬
renciꝰ sus disꝑsit. dedit pauꝑi¬
b. abhami filiũ suũ dõ obtu¬
lic laurenciꝰ scip̃m ꝓfilio dĩ
ħ iguẽ pat. colligat᷑ filiũ gla¬
diu̾ euagiuat. s angelũ au¬
dit ꝓhibentẽ ne ꝑficiat. ille ad
ignẽ põitus xp̃m p̾dicat. tar¬
nitices uo̾ urgentes carbones
ficitur holocanstũ dño .i. totũ
ĩcensũ itꝰ igne caritatis. ext̾iꝰ
dieus efficitꝰ filiu recipit ĩco¬

Expanded text:
ius fortior fortissimo. Audiamus qualiter Abram sua dimisit, Laurentius sua dispersit et dedit pauperibus . Abram filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem positus Christum praedicat, carnifices urgentes, carbones ficitur holocaustum Domino, id est totum incensum, intus igne charitatis, exterius diens effi
Abbreviated transcription (Latin):
nñ salutis ut ꝑte suscipiat noᷤ
qui ꝑ te datus ẽ nob̾ exruset ap̃
ip̃m integritas tu culpã nr̾e
corruptõnis. ⁊ hñilitas dõ grata
nr̃e ueniã ĩperrat uanitati to¬
piosa caritas tua nr̃oꝵ ccopiat

Expanded text:
r salutis: ut per te nos suscipiat, qui per te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua culpam nostrae corruptionis, et humilitas Deo grata nostrae veniam impetret vanitati. Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̾sunt exhibeant
quib sb̃ietti occulta qͦ sua ꝓd̾e
nõ erubestãt ut cũ temptat᷑õm
fluctꝰ ꝓuili tołant ad pastoris
mentẽ .q ad pr̃is sinũ returrãt

Expanded text:
praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant
Abbreviated transcription (Latin):
titul. distiplina. In nͣa colid¬
ratꝰ ut facile audita ꝓcipiat ⁊
ꝑtepta firunt retineat i ee̾ti¬
tio ut labore ⁊ sedulitate. ñlẽ
Pui excolat Indisciplina ut
laudabłr uines mores cñ sciꝰ¬

Expanded text:
tium, disciplina. In natura consideratur ut facile audita percipiat, et percepta firmiter retineat. In exercitio, ut labore et sedulitate naturalem sensum excolat. In disciplina, ut laudabiliter vivens mores cum sci
Abbreviated transcription (Latin):
ak. ¶ Pulthre abbas matharꝰ c̾dã
ꝑcunctaci scur fame abhora
te suis laudib nt̾at aut sus¬
centat ĩ ãt te digitꝰ hoͣ ⁊ ceno¬
doxie refectõ saginab ĩcols¬

Expanded text:
a re pulchre abbas Macarius cuidam percunctanti cur fame ab horate suis laudibus nutriat atque sustentet; ibi autem te digitus hominum et cenodoxiae refectio saginab
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Gehẽne ignis cũ sit corporeꝰ ut
ĩ se missos repbos coͣrlit̾ exurat
uec studio huͣo succendr. nͨ lin¬
gnus nutritur. s creatus semeldu¬
rat ĩ extĩguibis ⁊ suctẽsione nõ
ĩdiget. ⁊ ardore nõ taret. gg̃. in

Expanded text:
 gehennae ignis cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel, durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Ben
Abbreviated transcription (Latin):
qͦillos ge. hẽne flãma deuorat
a uisione u̾i iũis cecat ut ⁊ foras
eos dolor cõbustionis trutiet ⁊ ĩtꝰ
pena cecitatis obscuret quib qͥ
actori suo cor ͤ ⁊ corde deliq̃riuit
biq penas sentiant qui dũ hic
uiu̾ent pͣnis siuis delc̾atõib ex u¬

Expanded text:
illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, obique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex u
Abbreviated transcription (Latin):
eũ q collidimꝰ at frangiꝰ ⁊
aleatores cesseris ⁊ putores pẽ¬
incello ⁊ cuiq ĩstriuũto quilz ex
quo difficultatẽ se pati arbitras
hc̃ aũt assiduitate irascẽdo fel cres¬
at felł rursus ⁊ facile ⁊ ꝓpe nulł¬
cansis causis exũtib irasrimur¬

Expanded text:
eumque collidimus atque frangimus; et aleatores tesseris, et pictores penicillo, et cuique instrumento quilibet, ex quo difficultatem se pati arbitratur. Hac autem assiduitate irascendi fel cresautem fellis rursus et facile ac prope nullis causis ex
Abbreviated transcription (Latin):
cturis. tristis dolorib. hauolu sus¬
piriis. cottacuraꝵ estib. Rip̃a
uiuẽdi mesto fastidio. alac̾tatẽ
e̾ oblita iattancie. rara sime hui¬
ucnib ẽ bũilidas. Iõq miranda
dũ etas uiget. dũ uires solide. d̾
sanguis estuat. dũ solliatudo nes¬
tit᷑. dũ ignoͣtur debłitas. dũ lecic᷑
frem̃tutur. tũc feruet iactantia. tc̃
hũilitas. q. uilescit. abiectu ꝯtẽ¬
puitur. mic sb̾iectõ de gen̾is ꝯsci ͤ¬

Expanded text:
ibus, tristis doloribus, anhela suspiriis, cocta curarum aestibus et ipso uiuendi maesta fastidio alacritatem est oblita iactantiae. rara sane in iuuenibus est humilitas ideoque miranda. dum aetas uiget, dum uires solidae, dum sanguis aestuat. dum sollicitudo nescitur, dum ignoratur debilitas. dum laetitia frequentatur, tunc feruet iactantia. tunchumilitas quasi uilescit, abiecta contemnitur, tunc subiectio degeneris consci
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ꝙͣto crebͥores ħ̾etis tauto
ira sepe tempte ᷑ tũ ĩpetͣre festinat
urs̾ dimitat cui se fecisse agͦs¬
tit iiuriã ꝙͣ qui tardiꝰ uascit᷑ ⁊
ad ueniã petendã tardiꝰ ĩtliuat᷑

Expanded text:
to crebriores hab tanto ira sepe temptetur tamen impetrare  sibi dimittat cui se fecisse agnoscit iniuriam quam qui tardius irascitur ad veniam petendam tardius inclinatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aulli irascenci ira sua uidetꝰ¬
eẽ ĩiusta iraeĩ ĩuetaste̾s ĩ sit
odiũ. dũ. q. uissi doloris admix¬
ta dulcedo ouiciuis eã ĩuasede¬
tinet donec totũ acrescat. uas¬

Expanded text:
 nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uas
Abbreviated transcription (Latin):
cretõne tenetur. qͥ .ii. ałr cãui
pauꝑis alit̾ potentis. alr soda¬
lis. alit̾ audit ignoti stat̾a
utiq librat iuiqͣ. s zis qui
sua bñ gesta meliora ꝙͣ ꝓ
ximoꝵ ⁊ sua erruta iudicat

Expanded text:
cretione tenetur. Qui enim aliter causam pauperis, aliter potentis, aliter sodalis, aliter audit ignoti, statera utique librat iniqua. Sed et is qui sua bene gesta meliora quam proximorum, suaque errata judicat
Abbreviated transcription (Latin):
putãt iustꝰ miranda agit ⁊ ob¬
ꝓbͥa recipit ut qͥ exireforas ꝑ lau¬
des potuit. repulsꝰ ꝯtumelus ad
semzip̾m redut. ⁊ eo se robustiꝰ ĩt̾
ĩdõ solidat quo foris nõ inuenit

Expanded text:
urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
splendeat toga. nee sordeat
quid̃ nõ ħamus argentũ ĩ qͦ
soli auri colatura descend̾it. l
nõ putemꝰ fragilitatis iudiciũ
auro argentoq caruisse. iͥ dẽ.¬

Expanded text:
splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nud te ãmoneo ue coꝵ more
qui nõ ꝓfic̾e̾ s conspici cupiũt
facias aliqͣ que ĩ hĩtu tuo aut
geu̾e uite notabłia sũt asperũ
cultũ ⁊ uiciosũ caput ⁊ negli¬

Expanded text:
 te admoneo, ne eorum more, qui non proficere, sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput, et negli
Abbreviated transcription (Latin):
ut de te hoĩas locp̃tur. s
ut ip̃e tetũ lcqͣris. quid aũt
loq̃ris qd̾ hoĩes de aliis libẽ¬
tissime faciũt de te. ap̃ te
male existima. Scͣ .lix. epꝰ¬

Expanded text:
ut de te homines loquantur, sed ut ipse tecum loquaris. Quid autem loqueris? quod homines de aliis libentissime faciunt, de te apud te male existima. Assuesce e
Abbreviated transcription (Latin):
bientes quos ĩpleu̾it. s lam̃tau¬
tes facit. qͣ quis cũ repletꝰ fu̾it
pͥori lito se scire appett. ⁊ iã sui
coustiꝰ. tanto ꝑ illã robustiꝰ sap̾
ꝙͣto se ĩfimiũ ĩ illa uoriꝰ recogͦ¬

Expanded text:
bientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recog
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̾cipit honoꝵ culmua qrere
gaude̾ irrogata ab alis mala
iłipliciꝰ redde̾ cũ uires suppetũt
nidł resistentib cede cũ iltutio
possibłitas deẽ quicqͣ ꝓmalitia¬

Expanded text:
tibus praecipit honorum culmina quaerere,vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas dee
Abbreviated transcription (Latin):
k. ¶ Accidia ẽ solitariis mag̃ exꝑ¬
ĩcõtinuato studio sꝑ ĩsistis. o¬
culoꝵ caligiem ĩcurris. si ĩdesi¬
nent̾ latrimas fundis ip̃os ⁊̃ o¬
culos amittis. si ꝓte latis uigi¬
lis psal̃moꝵ cen̾sũ ꝑsoluis ĩ sa¬
nã cupitis acqͥris si catidiauo¬
labore te conficis. ad opꝰ sp̃uale

Expanded text:
 maxime ac solitariis magis expni continuato studio insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidianolabore te conficis, ad opus spiritale
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lla ẽ pena pc̃ti iustissĩa ut amit¬
tat iniusquis iᵈ quo bñ uti no¬
luit. tũ sũ ulla poss difficultate
facit amittat scire qͥd rectũ sit
⁊qui rectũ fac̾e cũ poss noluie
amittat posse cũ uellit. aug̾. liͦ¬

Expanded text:
ati poena iustissima, ut amittat quisque quo bene uti nolui t, cum sinc ulla posset difficultate, facit, amittat scire quid rectum sit; et qui recte facere cum posset noluit, amittat posse cum velit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ͥo .ii. mieruit latro ut sio pa¬
dysũ uelocit̾ int̾iret. qͥd publi¬
cauꝰ quid repente de templo ab¬
solutꝰ exiuit. ip̃e dedit ꝯfouis sõi¬
tũ uotũ qͥ douauit ⁊ p̾miũ. cust̾¬

Expanded text:
Quid enim meruit Latro, ut sic paradisum velociter introiret? Quid Publicanus, qui repente de templo absolutus exivit? Ipse dedit confessionis subitum votum, qui donavit et praemium. Const
Abbreviated transcription (Latin):
nus petitõ negligit᷑. uota ur̃a
tur. sic̾ ⁊ senũa messiũ gelu p̾s¬
sa solidant᷑ ⁊ qͦ ad suꝑficiẽ tardiꝰ
tendunt: ut ꝑficiãt. ꝑficiũt ut
excicant᷑ ĩc̾tam̃s ut maiorib¬

Expanded text:
ra tur. Sicut et semina messium gelu pressa solidantur, et quod a superficie tardius tenduntur, ut proficiant; proficiunt, ut Exercitantur in certamine, ut majorib
Abbreviated transcription (Latin):
sos cuiat. mortuos suscitat. sa¬
nitutẽ auget. gr̾am conẜuat.
claudis gressum. aridis copi¬
aui cetis restituit uisũ. uicia
sugat. uiitutes exornar auen¬

Expanded text:
sos curat, mortuos suscitat, sanitatem auget quam conservat; claudis gressum, aridis copiam, caecis restituit visum; vitia fugat, virtutes exornat, men
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qũ sio penites ut rͥ amaꝵ
sapiat ĩ aĩa. qd̾ añ dulce fuit
ĩnita. ⁊ qd̾ te prins obleitabat
ĩcors ip̃m te crunat ĩ corde. iã
tũc bñ ĩgemiscis ad deũ abĩ¬
¶Amaritudĩe radicis qͦd̾ s¬
dulcedo pomi ꝯpousat. picula
maris spes lucͥ delc̃at. dolorẽ
medicie spes salutis mitigat.
qui desid̾at nudeũ frang̾ nu¬

Expanded text:
 sic poenites, ut tibi amarum sapiat in anima, quod ante dulce fuit in vita; et quod te prius oblectabat in corpore, ipsum te cruciet in corde; jam tunc bene ingemiscis ad DeuAmaritudinem radicis, dulcedo pomi compensat: pericula maris, spes lucri delectat: dolorem medicinae, spes salutis mitigat. Qui desiderat nucleum frangit nu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accipit et mox reconcilia¬
bitur ⁊ hinc uadit. fateor uo¬
bis non illi nogamus qd̾ pe¬
tit. s non presumimus ꝙ
bene huic exit. si securus huic
sed uet dico lib̾abitur. Uis gͥ
ciã dum sanus es. si sic agis
dico tͥ quia serurus es. quia
penitenciã egisti eo tempore
quo pectare potuisti. si uis a

Expanded text:
 accipit, et mox reconciliatur, hinc vadit: fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumimus, quod bene hinc exit; si securus hinc Sed non dico: liberabitur. Vis ergo ntiam, dum sanus es. Si sic agis, dico tibi, quod securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo et peccare potuisti. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
nes sumulauit longis ẜmaib
⁊ de ĩdust᷑a nõ ĩuenientib i
exitũ octosiauẽ petendi abstu¬
lit ⁊ uariis artib nccitates ꝓ¬
perantes elussit. In angudoᷤ

Expanded text:
nes simulavit, longis sermonibus et de industria non invenientibus exitum occasionem petendi abstulit et variis artibus necessitates properantes elusit ; in angusto
Abbreviated transcription (Latin):
QQ iogare illos uon delicti
penitencia s mortis urgentis
ad monitõ compellit. uec di¬
gnus est in morte accipere
solaciũ qui se nõ cogitauit

Expanded text:
ia rogare illos non delicti paeniteutia sed mortis urgentis admonitio conpellit, nec dignus est ia morte accipere solacium qui se non cogitauit esse
Abbreviated transcription (Latin):
¶ nͣe uite ꝯditõm p̾cipue pri¬
mnus ⁊ ultimꝰ dies continet
qr plurimũ int̾est quib au¬
spiciis inchoet᷑ ⁊ quo fine clau¬
datur idõq eum deindo felicẽ
fuisse inditamꝰ. tui ⁊ accipe
lucẽ ꝓspere ⁊ redd̾e placide con¬
tingit medĩ rp̃ris tursꝰ ꝓut
fortuna gub̾natulũ rexit: m᷑as
pero. mͦ transqͥllo motu ꝑagi¬
tur. spe semꝑ minore dũ et
cupide notis extenditur ⁊ fe̾ sũ

Expanded text:
 uitae condicionem praecipue primus et ultimus dies continet, quia plurimum interest quibus auspiciis inchoetur et quo fine claudatur, ideoque eum demum felicem fuisse iudicamus, cui et accipere lucem prospere et reddere placide contigit. medii temporis cursus, prout fortuna gubernaculum rexit, modo aspero, modo tranquillo motu peragitur, spe semper minor, dum et cupide uotis extenditur et fere sine
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q deus cor q̃rit corinspicit. ĩtꝰ
testis ẽ iudex aꝓpbator. adiutor
coronator. sufficit ut offeras uo¬
linitatẽ cũ potes ore confit̾e ad
salutẽ. cũ aũt nõ potes corde
crede ad iustĩam corde laudas
corde bñdicis. corde ĩ ura ꝯstĩe
uiitumas sacras ĩponis. ⁊ rũdeeᷤ¬

Expanded text:
 quia cor quaerit, cor inspicit, intus testis est, judex, approbator, adjutor, coronator; sufficit ut offeras voluntatem. Cum potes, ore confiteris ad salutem; cum autem non potes, corde credis ad justitiam : corde laudas, corde benedicis, corde in aram conscientiae victimas sacras imponis; et re
Abbreviated transcription (Latin):
flegiciis oblettat᷑ nec iͥnitũ do¬
lorib acquiesc̃. sic q̃rens apais¬
sionib temꝑari carnalib ut ne¬
qͣꝙͣ uelit dolores ncc̃ios sustĩere
sñ quib desid̾ia sp̃s neq̃unt pos¬
sideri. abs tastigatõne carnis
ritatẽ. cũ requie carus sp̃ualib
exubare uͥtutib abs ulliꝰ exas¬
sidere huilitatẽ xp̃i sine honoriᷤ
mũdani ex̾tere iattura religi
de ac fauore ẜuire. disctõm u̾i¬
tats siue ciupiã uł tenui offõ¬
sione ꝓferre. postremo sic nult
futura consequi bona ut p̾sẽ¬

Expanded text:
is oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic quaerens a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam uelit dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, absque castigatione carnis ritatem, cum requie carnis spiritalibus exuberare uirtutibus, absque ullius exassidere, humilitatem Christi sine honoris mundani exercere jactura, religiode ac favore servire, districtionem veritatis sine cujuspiam vel tenui offensione proferre. Postremo sic vult futura consequi bona, ut praesen
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Secreto dei consilio agitur. ut
nita tuxdetur. uia quippe ẽ nita
p̾sens qͣ ad prĩam tendimꝰ ⁊ id¬
tirco hic occulto iudicio firq̃¬
ti ꝑturbatõne cont̾imur no
uiama ꝓ pria diligamꝰ gͥg ͦ.
Golent nõ nulli uiatores cũ
amena fortusse pͣta ĩ itine ꝯ¬

Expanded text:
ut vita turbetur. Via quippe est vita praesens, qua ad patriam tendimus: et idcirco hic occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. enim nonnulli viatores, cum amoena fortasse in itine
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa sic̃ nr̃a ꝑtimesc̾e̾. sic de
fectu grutulari. aliena tã¬
pna nr̃a cred̾e̾. aliena lucra
nr̃a deputare. amicũ ñ ꝓpt̾
mũdũ s pp̃ deũ dilig̾e Ini¬
qͥo pan nõ uis face. muilli qd tͥ

Expanded text:
us sicut nostra pertimescere; sic de profectu gratulari: aliena damna, nostra credere, aliena lucra, nostra deputare; amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere; iniquod pati non vis facere; nul
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sint quẽ .n. modũ sͥ pouit
hñana cupiditas. nõne qui ꝑ
nsurã acquirit pecunia̾ mo¬
dicũ siłr mũdũ lucͣri conare
iniu̾sũ. si nõ deeẽt possibłitas
si suppet̾et uolũtati facultas. b̾.¬
F ¶ Dico fiduciulit̾ nem̃i qui sit ĩ
ꝓpͥa uoliuitate poss unu̾sus
tas reb istis ec̃t ꝯtenta ne in

Expanded text:
it. Quem enim modum sibi ponit humana cupiditas? Nonne qui per usuram acquirit pecuniam modicam, similiter mundum lucrari conaretur universum, si non deesset possibilitas, si suppeteret voluntati facultaDico fiducialiter: nemini, qui sit in propria voluntate, posset universus vel rebus isti
Abbreviated transcription (Latin):
alũ ut egrotes. si qnͣ samus es
dulus ẽ uolũtas dei ⁊ qñ egͦtas
amara ẽ uolũtas dĩ. nõ recto
ẽ s tu curuus. uolũtas tua cor¬
uigenda ẽ ad illã nõ issa ciuuã¬
da ẽ ad te. ⁊ rectũ ħebis tor. auꝰ

Expanded text:
ando ut aegrotes: si quando sanuses, dulcis est voluntas Dei, et quando aegrotas, amara est voluntas Dei; non recto est, sed tu curvus: voluntas tua corrigenda est ad illam, non illa curvanda est ad te: et rectum habebis cor
Abbreviated transcription (Latin):
trausqͥlla ualet ihiare qr ui̾
¶ ł radiuis c̾uitur cũ ꝯmote
nules celi facie̾ oboucũt. ñ
turbatꝰ fons respiciẽs ymꝗ
eo i so spẽm silitudĩs obscãt¬

Expanded text:
tranquilla valet inhiare: quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt, nec turbatus fons respicientis imeo in se speciem similitudinis obsc
Abbreviated transcription (Latin):
si subirattis nõ uinuo errore
sauciantꝰ aut dem̃ ppendaut
si cũ ad semz ip̃os introrsus rede
qͣꝙͣ secũ rerũ coͣrliũ uubras
trahũt ut fortasse trattas mãu

Expanded text:
si subtractis, non nimio moerore sauciantur, ac deinde perpendant, si cum ad semetipsos introrsus redeuquaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu
Abbreviated transcription (Latin):
marũ foute ꝙͣta reu̾encia ⁊tre¬
more. ipͣta cor ᷤ casticate. at aĩ
puritate istud diuũ ⁊ celeste mi¬
ro tua in u̾itate sũitur. uͥ san¬
guis tuus ĩu̾itate bibitur. uꝰ¬

Expanded text:
marum fonte, quanta reverentia et tremore, quanta corporis castitate et animae puritate istud divinum et coeleste saro tua in veritate sumitur, ubi sanguis tuus in veritate bibitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pax ex ilło ĩcipit posse pecca
sapiens si aut se uõ acrõmo¬
det ad accipiend̾ p̾ceptũ aut
cũ accepit nõ obfuet. sa pie̾s
aut pectat si se au̾tit a sapĩa.¬

Expanded text:
pax, ex illo incipit posse peccarequam fiat sapiens; si aut se non accommodet ad accipiendum praeceptum, aut cum acceperit non observet. Sapiens autem peccat, si se averterit a sapi
Abbreviated transcription (Latin):
suggestione delc̾atõne. consensu
ĩ ip̃ius pcci tres sunt drie. ⁊ icorde¬
⁊ in fc̃o ⁊ in consuetudĩe tanꝙͣ treᷤ
mortes. Una.q. ĩdomo cũ corde
ꝯsentitur libidini alt̾a .q. ꝓlata
iam extra portam tũ infc̃m pro

Expanded text:
suggestione, delectatione, consensu. Et istius peccati tres sunt differentiae in corde, in facto, in consuetudine, quasi tres mortes: una in domo, cum in corde consentitur libidini; altera quasi jam extra portam pro
Abbreviated transcription (Latin):
nr ¶ S aue cũ sola cogitatõne ĩs¬
oblectatur illicitis non qui¬
dem dec̾uens ẽẽ facienda¬
tenens cũ ⁊ uoluẽs libent̾ que statĩ
ut attig̾int aĩm respui debu̾ut¬
nõ negand̾ ẽ ẽẽ pcc̃m s longe
nuꝰ qmͣ si ĩ oꝑe statuat᷑ ĩplen¬
dũ.⁊ i̾o de talib quo cogitatõi¬

Expanded text:
Nec sane, cum sola cogitatione oblectatur illicitis, non quidem decernens esse faciendatenens tamen et volvens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum, sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quo
Abbreviated transcription (Latin):
bre uõ post̾ qr nolũt.bii sũt
quoꝵ chalamꝰ oruator ẽ ecta¬
sia delicator alba. ecce qu̾o ob¬
scuratũ ẽ aurũ mutatꝰ ẽ color
ꝯptimꝰ dispsi sũt lapides scũa¬
ni. ĩ capite oĩmi platcaꝵ. hugo¬

Expanded text:
t. Hi sunt, quorum thalamus ornatior esia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium plat