comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clericoꝵ electione ac decreto. & ep̃oꝵ collegiofieri. hȩc
sca & uniu̾salis sỹnodꝰ diffiniuit. & statuit. atq ure
ꝓmulgauit. neminẽ laicoꝵ pͥncipũ ł potentũ semet¬
ipsos inserere electioni ł ꝓmotioni patriarchȩ ł me¬
tropolitani. aut cuiꝰ libet ep̃i. ne uideł in ordinata &e
inogrua hinc fiat ꝯtentio. ł ofusio. p̃sertĩ cũ nullã in
talib potestatẽ quẽꝗ̃ potestatiuoꝵ ł cȩt̾oꝵ laicoꝵ hr̃e
oueniat. s silere & attendere sibi usq qͦ regłarit ac
collegio ȩccłiȩ suscipiat sinẽ electio futi pontificis. Si
uͦ qͥs laicoꝵ ad ꝯcertandũ & cooꝑandũ inuitat᷑ ab
ȩccłia: licet huiꝰmodi cũ reuerentia si forte uoluerit.
obtẽꝑare se a sciscentib Talit̃ enĩ dignũ sibi regłarit᷑¬

Expanded text:
clericorum electione ac decreto, et episcoporum collegio fieri haec sancta et universalis synodus definivit et statuit, atque jure promulgavit, neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni patriarchae vel metropolitani aut cujuslibet episcopi, ne videlicet inordinata et incongrua hinc fiat contentio vel confusio. Praesertim cum nullam in talibus potestatem quemquam potestativorum, vel otius silere et attendere sibi, usque quo regulariter a collegio ecclesiae suscipiat finem electio futuri pontificis. Si quis vero laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab ecclesia, licet huiusmodi cum reverentia, si forte voluerit obtemperare se asciscentibus. Taliter enim dignum pastorem si
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ eras peccator añ q̃ m̃tireris mentiendo efficen
qd̾ euitaras. Ueritas in te ñ ẽ nͥ te ita dixeris peccator ẽ
it ẽ eẽ cognoscas. Ueritas aũ ipsa ẽ ut qd̃ es dicas.
Na qͦmͦ ẽ humilitas ubi regnat falsitas Aui

Expanded text:
si non eras peccator antiquam mentireris, mentiendo efficeris, quod evitaras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut, quod es, dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falsitas? »
Abbreviated transcription (Latin):
hereticis ꝯscͥptꝰ. & beati ambrosii noĩe p̃signatus apoc̾
Hystoria eusebeii pamphili apc̃. Opꝰcula t̾tullinii siue
manichei apc̃. Opꝰcła alt̾iꝰ clem̃tis alexandrini. apoc̾.
O pꝰcła cassiam pb̃ri galliarũ apc̾. Opꝰcła uictorini pic̃ta¬
uensis apc̾ Opꝰcła fausti reginensis galliarũ apoc̃. Opꝰcła
& iulitȩ apoc̾. Passio georgii apc̃ Scͥpta q̃ appellant᷑ salo
Hȩc & his similia q̃ symon magꝰ. nicholaus. chorintus.
martion. basilides. ebion. paulꝰ. &̾ samosatenꝰ. photinꝰ.
& bonosꝰ. qͥ simili errore defecert̃. Montanꝰ qͦ cum suis
obscenissimis seqͣcib. apollinaris. ualentinꝰ siue mani¬
cheus. faustꝰ. sabelliꝰ. arriꝰ. macedoniꝰ. eu nomiꝰ nouatꝰ¬
sabbat iꝰ. celestꝰ. ⁊ donatꝰ. & eustachiꝰ. iubianꝰ. pelagius.
iulianꝰ & laciensis. celestinꝰ. maximianꝰ. pͥscillianꝰ.
ab hispania. lampediꝰ. dioscorꝰ. euticiꝰ petrꝰ & aliꝰ letrꝰ

Expanded text:
haereticis conscriptus et beati Ambrosii nomine praesignatus apoc. Historia Eusebii Pamphili apoc. Opuscula Tertulliani sive Manichaei apoc. Opuscula alterius Clementis Alexandrini apocri. Opuscula Cassiani presbyteri Galli apoc. Opuscula Victorini Pictaviensis apoc. Opuscula Fausti Reginensis Galliarum apoc. Opuscula et Julittae apoc. Haec et his similia, quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Fotinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, NovatFabatius, Calixtus, Donatus, et Eustachius, Nibianus, Pelagius, Julianus et Laciensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Euticius, Petrus et alter Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
ancillã suã nomine habeat ꝯcubinȩ. & in eadem usq
ad mortẽ suã ꝯsuetudine ꝑmanserit. & forsitan ex
ea liberos su sceꝑit. sanccimꝰ om̃imͦ ñ ocedi heredib
defuncti. eandẽ ł liberos eiꝰ. si &̃ liberos habuerit in
seruitutẽ deducere. s pꝰ mortẽ dñi eripiat᷑ in lib̾tatem
una cũ sobole sua

Expanded text:
ancillam suam nomine habeat concubinam, et in eadem usque ad suam mortem consuetudine permanserit, et forsitan ex ea liberos susceperit, sancimus omnimodo non concedi haeredibus defuncti, eamdem vel liberos ejus. si etiam liberos habuerit, in servitutem deducere, sed post mortem domini eripiatur in libertatem una cum sobole sua
Abbreviated transcription (Latin):
xor legitima societate ꝯiuncta. sine ulla culpa relin¬
quit᷑. si cũ uiro xp̾iano ꝑmanere noluerit. Non atten

Expanded text:
xor legitima societate conjuncta sine ulla culpa relinquitur, si cum viro Christiano permanere voluerit. Non atten
Abbreviated transcription (Latin):
accipite & comedite. hoc ẽ corpꝰ meũ. Et sc̃ificatione
repetita: accipite & bibite. hic ẽ sanguis m̃s. Ergo ad
nutũ p̃cipientis dñi repente ex nichilo susstiterunt
excelsa cȩloꝵ ꝓfunda fluctuũ. uasta terrarũ: Pari po¬
tentia in spualib sacram̃tis uͥ p̃cipit uirtꝰ. seruit effectꝰ¬

Expanded text:
ipite et comedite; HOC EST CORPUS MEUM: et sanctificatione repetita: Accipite et bibite; hic est sanguis meus. Ergo ad nutum praecipientis Domini, repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum . Pari potentia in spiritualibus sacramentis ubi praecipit virtus, servit effect
Abbreviated transcription (Latin):
catholicȩ eccłiȩ filii. Qđ dico ꝯpetentib audiant fide¬
ni. audiant om̃s. timeant. & nemo ꝯtemnat. sit mͥ¬
in ꝯsolationẽ ur auditꝰ. nec uob̾ in testimoniũ dolor
m̃s. Cõpetentib dico. fornicari uob̾ ñ licet. suffici¬
ant uob̾ uxores. ꝯcubinas uob̃ ñ licet habere. audiat
d̾s si uos surdi estis. audiant angłi eiꝰ si uos ꝯtemnitis.
ꝯcubinas ñ licet uob̾ habere. & si ñ habetis uxores.
tam̃ ñ licet uob̾ habere ocubinas. qͥs pꝰea dimittatis. et
ducatis uxores. Tanto maior damnatio uob̾ erit. si uo¬
lueritis hab̾e & ocubinas & uxores.

Expanded text:
atholicae ecclesiae filii! Quod dico competentibus et fideni, audiant omnes, omnes timeant, nemo in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonium dolor meus. Competentibus dico: Fornicari vobis non licet, sufficiant vobis uxores; concubinas vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis; audiant angeli ejus, si vos contemnitis, concubinas non licet vobis habere. Et si non habetis uxores, tamen non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis et ducatis uxores; Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores.
Abbreviated transcription (Latin):
romrani urbis cp̃i ecoratꝰ Rarolꝰ rex bellũ contͣ lor¬
gobardos suscepit. qd̾ priꝰ qͥdẽ & a papa patre eiui
supolicante cũ magna difficultate susceptũ ẽ eus
punire umpios de t̾ra ꝑdere parricidas &. ꝑiurantes no
sinere uiuere. filios suos ñ sinere impie agere. an¬

Expanded text:
Romanae urbis episcopi exhortatus Carolus rex, bellum contra Longobardos suscepit. Quod prius quidem et a patre ejus, papa supplicante, cum magna difficultate susceptum est. CApunire, impios de terra perdere, parricidas et perjuros non sinere vivere, filios suos non sinere impie agere.
Abbreviated transcription (Latin):
estes priꝰ ꝗͣ de causa int̾rogent᷑. sacram̃to debent con¬
stringi ut iurent se nicħ falsi eẽ dicturos. Honesti¬
orib aũ mag̃ ꝗͣ uiliorib fides adhibeat᷑. Uniꝰ aũ
testimoniũ ꝗͣlibet splendida & idonea uideatur eẽ
ꝑsona. nullatenꝰ audiendũ¬
It testimoniũ uniꝰ hõis ñ accipiat᷑. Nã si ex utraq
parte plures sint. ueraciores atq relligiosiores. &
honestiores eligant᷑: qͥ sacram̃to suũ ofirment te¬
stimoniũ. nicħ se falsi eẽ dicturo:¬

Expanded text:
estes priusquam de causa interrogentur, sacramento debent constringi, ut jurent se nihil falsi esse dicturos, honestioribus autem magis quam vilioribus fides adhibeatur. Unius autem testimonium, quamlibet splendida et idonea videatur esse persona, nullatenus audienduUt testimonium unius hominis non accipiatur. Nam si ex utraque parte plures sint, veraciores atque religiosiores et honestiores elegantur, qui sacramento suo confirment testimonium nihilque se falsi esse dicturo
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o ñ debent xp̃iani boues habere cornua. aut equisᷤ
satis egitͥ in tribum notitiã ꝑferet᷑. insidias sibi a
qͥbdã ꝑditis p̃ꝑari. & ob hoc ductores accepit arma¬
tos. Si in illa arma scelerati hoĩes incidissent. pauł
in effusione sanguinis illoꝵ suũ crim̃ agnosceret:
qͥd ꝑ hȩc p̃t̃ nr̃am uoluntatẽ cuiꝗͣ mali acciderit.
nob̾ imputem᷑. Alioqͥn nec ferram̃ta domestica. &
agrestia st̾ habenda. ne qͥs eis ł se ł alterũ interimat

Expanded text:
ideo non debent Christiani boues habere cornua aut equus satis egit, ut in tribuni notitiam perferretur insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. praeter nostram uoluntatem cuiquam mali acciderit, nobis inputetur. alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis uel se uel alterum interimat
Abbreviated transcription (Latin):
oniuir uocat᷑ ex pͥma desponsationis fide. ꝗͣ ꝯcubitu
nec cognouerat nec fuerat cogniturꝰ. nec ꝑierat. nec
mendax manserat ꝯiugis appellatio. uͥ nec fuerat
nec futura erat carnis ulla cõmixtio Propt̾ qd̾ fi
& ñ solũ illa mat̾. uerũ &̃ ille pat̾ eiꝰ sicut diunx
matris eiꝰ. utrũq m̃te. ñ carne

Expanded text:
oniux uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec perierat nec mendax manserat coniugis appellatio, ubi nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. erat quinon solum illa mater, verum etiam ille pater ejus, sicut conjunx matris ejus, utrumque mente, non carne
Abbreviated transcription (Latin):
iurandi necessitatẽ ultro ꝯcesserit. ñ pot̾ pꝰea ab eo
debitũ postulare. Heres eiꝰ cui pecunia creditaͤdicit᷑ꝰ
ad sacͣmentũ uocari ñ pot̾. qr q̃ egerit auc̃tor suus
ad integrũ scire ñ potuit. Quicqͥd in rem omodatam¬
dio. ruina. naufragio. aut qͦlibet simili casu. res
ꝯmodata amissa ẽ. ñ tenebit᷑ eo nomine is cui cõ¬
modata ẽ. nͥ forte cũ possit rem ꝯmodatã saluam

Expanded text:
jurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo jurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo debitum postulare. Haeres ejus cui pecunia credita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quae egerit auctor suus ad integrum scire non potuit. CAP. LXVII. dio, ruina, naufragio aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ st̃. patrẽ liberi sequunt᷑. uulgo q̃siti matrem
strare ñ posst̾: ł qͥ posst̃ qͥdẽ. s eũ habent quẽ hab̾e
ñ licet. Itẽ. Lex nat᷑ȩ ẽ hȩc ẽ ut qͥ nascit᷑ sine legitimo¬
in toto pene uire ciuili intelligunt᷑. in rerũ nat᷑a eẽ
Nam & legitimȩ hereditates. his restituunt᷑ ita tt si
pregnans mulier ab hostib capta sit. id qd̾ natũ erit¬
qͣuis ap̃ bonȩ fidei emptorẽ peꝑit. tanꝗ̃ furtuium
usu non capiatur.
Si aliqͥs unã rem ꝑ legitimas scͥpturas duob donaue¬
rit. uni priꝰ. & alt̾i pꝰ ea. ñ querendũ ẽ in his dona¬
tionib qͥ priꝰ. qͥ pꝰteriꝰ acceperit. S qͥ rem tradente
donatore possederit. is eã cui ẽ tͣdita possidebit: nec
int̾ ẽ utrũ in parentes an in extͣneos facta sit talis¬
sacͣmentũ. tam̃ cũ nulla ꝓbatione is qͥ accusat᷑ pot̾
fidẽ suã iusiurandi relligione firmare. Si qñ pulsatꝰ¬
repetenti pecuniã optulerit sac̾mentũ. & ille ei ius¬

Expanded text:
factae sint patrem liberi sequuntur: vulgo quaesiti matrem strare non possunt vel qui possunt quidem, sed eum habent quem habere non licet. CAP. Lin toto paene iure ciuili intelleguntur in rerum natura esse. nam et legitimae hereditates his restituuntur: et si praegnas mulier ab hostibquamvis apud bonae fidei emptorem peperit, tanquam furtivum usu non capitur.Si aliquis unam rem per legitimas scripturas duobus donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendum est in his donationibus qui prius qui posterius acceperit, sed qu irem tradente donatore possederit, is eam cui est tradita possidebit. Nec interest utrum in parentes, an in extraneos facta sit talissacramentum, tamen cum nulla probatione debiti is qui accusatur potest fidem suam jurisjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtulerit sacramentum et ille ei juris
Abbreviated transcription (Latin):
a dño retinet᷑ Si facto p̃cio rem uendendã aliqͥs
cuicũq crediderit. & dũ eo uendenda ꝓfert᷑ qͣ cũq
occasione ꝑierit. ei perit qͥ eã dederat distrahendã
Cȩterũ si rem acceptã ñ rogante dño. s ꝑmittente
eo. qͥ accepit dũ uelit uenundare ꝑdiderit: sibi rei
ꝑdite ingerit detrim̃tũ. Creditor si sine oditione
pignꝰ sibi depositũ tenens. ter debitorẽ suũ ꝯuenerit.
pignoris lib̾am habebit potestatẽ
Si alienũ animal cuicũq damnũ intulerit. aut alicuiꝰ
fructꝰ leserit. dñs eiꝰ aut estimationẽ damni reddat.
aut ipsũ animal t̾dat. Qđ &̃ de cane similit̾ ẽ statutũ¬

Expanded text:
facto pretio rem vendendam aliquis cuicunque crediderit, et dum ab eo vendenda profertur, quacunque occasione perierit, ei perit qui eam dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum velit venumdare, perdiderit, sibi rei perditae ingerit detrimentum. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum convenerit, pignoris liberam habebit potestatem. Si alienum animal cuicunque damnum intfructus laeserit, dominus ejus aut aestimationem damni reddat, aut ipsum animal tradat; quod etiam de cane similiter est statutu
Abbreviated transcription (Latin):
ti & int̾ eos diuidenda ẽ. ut unꝰ quisq id qd̾ eũ pro
portione sua otigit ex soluat.
Nicũq falsã monetã ꝑcussisse ꝯꝓbatꝰ fuerit. manꝰ
statĩ socios suos nominare cogat᷑. Qd̾ si nominare no¬
luerit. teneat᷑ ad uindictã
ilio ł heredi. ꝯtͣ prauoꝵ iustã ac legitimã diffini¬
tionẽ uenire ñ liceat. qr iuste repellit᷑ p̃sumptio illiꝰ.

Expanded text:
ti inter eos dividenda est, ut unusquisque id quod eum pro portione sua contigit, exsolvat.Quicunque falsam monetam percussisse comprobatus est, manus statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Filio vel haeredi contra priorum justam aut legitimam diffinitionem venire non l
Abbreviated transcription (Latin):
pectꝰ illiꝰ de oleo sc̃ificato cũ inuocatione sc̃ȩ trini¬
tatis. ut nullȩ relliqͥe latentis inimici in eo reside¬
ant. s in fide sc̃ẽ tͥnitatis mens eiꝰ ꝯfortet᷑. Ungit᷑
& int̾ scapulas de eodẽ oleo. ut undiq muniatur.
& ad bona oꝑa facienda ꝑ di grãm roboret᷑¬

Expanded text:
pectus de oleo sanctificato cum invocatione S. Trinitatis, ut nullae reliquiae latentis inimici in eo resideant, sed in fide S. Trinitatis mens ejus confortetur. Ungitur et inter scapulas de eodem oleo, ut undique muniatur, et ad bona opera facienda per Dei gratiam roboret
Abbreviated transcription (Latin):
ognoscite a nob̾ & cunctis ep̃is in hac suo om̃ib epĩs¬
scã & apłica sede ꝯgregatis statutũ eẽ. ut .uii. ebdoma¬
das plenas añ scm pascha om̃s clerici in sorte dñi uo¬
cati a carne ieiunent. qr sic̃ discrera debet ẽẽ uita
clericoꝵ a laicoꝵ ꝯuersatione. ita &̃ in ieiunio debet
fieri discretio. Has gͥ.uii. ebdomadas om̃s clerici a
carne & deliciis ieiunent. & hymnis & uigiliis. & ora¬
tionib dño inherere die noctuq studeant

Expanded text:
ognoscite a nobis et cunctis episcopis, in hac sancta et apostolica sede congregatis, statutum esse ut, septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha, omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent, quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet fieri discretio. Has ergo septimas hebdomadas omnes clerici a carne et a deliciis jejunent, et hymnis et vigiliis, et orationibus Domino inhaerere die noctuque studeant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝗͣ forma panis oꝑatam in sacram̃to accipimꝰ. & san¬
& sanguine utroq inuisibili intelligibili. sp̾uali.
bile. plenũ grẽ omniũ uirtutũ. & diuina maiestate
teo: Sic̃ gͦ cęlestis panis qͥ uere xp̃i caro ẽ suo mͦ uo¬
positũ. uocat᷑q ipsa carnis immolatio q̃ sacerdotis
manib sit. xp̃i passio. mors. crucifixio. ñ rei ueritate.s
significante misterio. sic sacramentũ fid̾i qd̾ baptisma
intelligitur. fides:¬

Expanded text:
est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanet sanguine, utroque inuisibili, intelligibili, spirituali, bile, tem. Sicut ergo celestis panis que uera Christi caro est suo modo uosuspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non rei ueritate sed significanti misterio, sic sacramentum fidei quod baptisma intelligit fides
Abbreviated transcription (Latin):
Serquirendũ ẽ si aliqua femina sit. q̃ ꝑ q̃dã maleficia
& incantationes m̃tes hominũ se immutare posse
dicat .i. ut de odio in amorẽ. ut de amore in odium
ꝯuertat. aut bona hominũ. aut damnet ł surripiat
& si aliq̃ ẽ q̃ se dicit cũ demonũ turba in similitudi¬
nẽ mulierũ tñsformatã certis noctib eqͥtare suꝑ
qͣsdam bestias. & in eoꝵ ꝯsortio annumeratã esse.
hȩc talis oimodis scopis correcta ex parrochia eiciat᷑¬

Expanded text:
erquirendum est si aliqua femima sit, quae per quaedam maleficia et incantationes mentes hominum se immutare posse dicat, id est, ut de odio in amorem, aut de amore in odium convertat, aut bona hominum aut damnet aut subripiat: et si aliqua est, quae se dicat cum daemonum turba in similitudinem mulierum transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias, et in eorum consortio annumeratam esse; haec talis omnimodis scopis correpta, ex parochia ejiciat
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ inȩquale̾ honominꝰ. Nicħ gr̃ȩ equale ut uult
ciethiꝰ. Nicħ anteriꝰ. posteriꝰ ue. aut minꝰ ut arriꝰ
Nicħ extraneũ aut officiale alt̾i. ut machedoniꝰ Nicħ
ꝑsuasione aut surreptione insertũ. ut manicheus.
Nicħ corporeũ. ut melito & t̾tullianiꝰ. Nicħ corpora¬
lit̾ effigiatũ. ut antropomorfꝰ & uadianꝰ. nicħ sibi
inuisibile ut origenis. Nicħ creaturis uisibile. ut
fortunatꝰ. Nicħ morib ł uoluntate diuersum. ut
marcion:. Nicħ tͣrinitatis eẽntia auͣt creaturarũ na¬
turã deductũ. ut plato. & t̃tullianꝰ. Nicħ officio
singulare. nec alti c̃municabile. ut origent᷑. Nicħ
confusũ. ut sabelliꝰ. S totũ ꝑfectũ qr totũ ex uno¬
& unũ ñ tam̃ solitariũ. ut p̾sumunt siluanus

Expanded text:
iae aequale, ut vult Ethius; nihil anterius posteriusque aut minus, ut ait Arius; nihil extraneum aut officiale alterius, ut Macedonius; nihil persuasione aut subreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatum ut Antropomorfus et Vadianus; nihil sibi invisibile, ut Origenes; nihil creaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil Trinitatis essentia aut creaturarum natura deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare aut alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius, sed totum perfectum, quia ex toto unum, non tamen solitarium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rit lex honestaiusta possibilis. scđm ꝯsuetudinẽ patrię.
loco. tẽporiue ꝯueniens. necessaria. utilis. manifesta qͦ
ne aliqͥd ꝑ obscuritatẽ incaptione ꝯtineat. nullo pͥuato
In istis tẽporalib qͣquã de his homines iudicent cũ eas
ĩstituunt. tam̃ cũ fuerint ĩstitute ac firmate.ñ licebit
iudici de ipsis iuidicare. s scđm ipsas

Expanded text:
rit lex honesta, justa, possibilis, secundum consuetudinem patriae, loco temporive conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in cautione contineat, nullo privato ibus legibus, quamquam de his homines iudicent cum eas instituunt, tum cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit iudici de ipsis iudicare, sed secundum ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
grauiꝰ deducti cupiditate. prb̃ris qͥblibet absq osensu¬
ep̃oꝵ suoꝵ eccłias dant ł auferant. Unde oportet ut
canonica regła seruata. nullꝰ absq osensu ep̃i sui cuili¬
bet prbro eccłiam det. Qũa si ste adeptꝰ fuerit. hanc ñ nͥ
culpa graui corã ep̃o canonica seueritate amittai¬

Expanded text:
gravius, deducti cupiditate, presbyteris quibuslibet absque consporum suorum ecclesias dant vel auferunt. Unde oportet, ut canonica regula servata, nullus absque consensu episcopi sui, cuilibet presbytero ecclesiam det. Quam si adeptus juste fuerit hanc non nisi culpa gravi, coram episcopo canonica severitate, amitta
Abbreviated transcription (Latin):
tialẽ dõ patͥ dei filiũ eadẽ sca synodꝰ diffiniuit. Hȩc
synodꝰ acta ẽ tẽporib sil uestri papę romani. macharii
ierosolimitani ep̃i. alexandri alexandrini. De hac aut̃
sẏnodo leo papa. in epła ad anatholiũ ostantinopolit̾
ꝯꝑare se audeat. ł p̃ferre. cũ tanto diuinitꝰ pͥuilegio
nicena sit synodꝰ ꝯsecrata. ut siue ꝑpauciores siue
ꝑ plures eccłiastica iudicia celebrent᷑. om̃i penitus
auctoritate sie uacuũ. qͥcqͥd ab illoꝵ fuerit ꝯstitutio¬

Expanded text:
tialem Deo Patri Dei Filium eadem sancta synodus definivit. Haec synodus acta est temporibus Sylvestri papae Romani, Macharii Hierosolymitani episcopi, Alexandri Alexandrini. De hac autem synodo Leo papa in epistola ad Anatolium Constantinopolitanum comparare se audeat vel proferre; cum tanto divinitus privilegio Nicena sit synodus consecrata, ut, sive per pauciores sive per plures ȩcclesiastica iudicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum, quicquid ab illorum fuerit constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
N septuagesima ponunt eptaticũ. usq in .xu.dies añ pasca
Quinta decima die añ pasca. ponunt ieremiã usq in
çenã dñi In cęna dñi legunt tres lectiones. de lam̃ta¬
tione ieremiȩ. Quomͦ sedet sola ciuitas. & cęt̾a. & tres
lectiones de tractatu sc̃i aug̃. in psalmo.Lxiii. Exaudi
os. Conuenientib uob̾ in unũ. Scd̾a lectio sic incipit
tione ieremiȩ. & tres de tractatu sc̃i aug̃. ĩ psalmo
.lxiii. & tres de apło uͥ ait in epła ad hebreos. festine¬
Tertia. De qͦ nob̾ grandis sermo ẽ In sabbo scõ tres lc̃¬

Expanded text:
n Septuagesima ponunt Pentateuchum usque in dies XI ante Pascha; a quinta decima die ante Pascha ponunt Jeremiam usque ad coenam Domini. In coena Domini legunt tres lectiones de Lamentatione Jeremiae, Quomodo sedet sola. Et tres lectiones de Tractatu os: Convenientibus vobis in unum. Secunda lectio sic itione Hieremiae. Et tres de tractatu sancti Augustini in Psalmo LXIII. Et tres de ApoTertia: De quo nobis grandis sermo est. In Sabbato sancto, tres l
Abbreviated transcription (Latin):
In pasca dñi. Omelias ad ipsũ diẽ ꝑtinentes. Infra eb¬
domadã. Omelias. In octabas paschȩ ponunt actus
octobris. In dñica .i. m̃sis octob̾. pont̾ machabeoꝵ¬
ponunt ezechiel. daniel. & minores ꝓpħas. usq ad¬
kł decenbris. In dñica .i. m̾sis decenbris ponunt
ysaiam ꝓpham usq in natiuitatẽ dñi. In uigilia
natał dñi legunt pͥmũ de ysaia tres lectiones
consolamini. Tertia. Consurge. Deinde leguntur
sermones. ł omeliȩ ad ipsũ diẽ ꝑtinentes. In natale
scĩ stephani. omelias de ipso die. In natał scĩ ioħis
similit̾. In natał innocentũ similit̾. In natał scĩ¬
de ysaia. Prima lectio sic incipit. om̃s sitientes
Scd̃a. Surge illuminare. Tercia Gaudens gaudebo.
Deinde legunt᷑ sermones. ł omeliȩ de ipso die¬

Expanded text:
In Pascha Domini, homilias ad ipsum diem pertinentes. Infra hebdomadam homilias. In octava Paschae ponunt Actus Octobris. In Dominica primponunt Ezechiel, et Daniel, et minores prophetas usqsis Decembris, ponunt Esaiam prophetam usque in Natalem Domini. In vigilia Natalis Domini legunt primum de Esaia tres lectiones. Consolamini. Tertia: Consurge, consurge. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ipsum diem pertinentes. In Natali sancti Stephani Homiliae de ipso die. In natali sancti Joannis similiter. In natali Innocentum similiter. In octade Esaia. Prima lectio sic incipit: Omnes sitientes. Secunda, Surge, illuminare. Tertia, Gaudens gaudebo. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ipsum die
Abbreviated transcription (Latin):
.i. q̃ habent᷑ ap̃ nos simul cũ canone in illis. & qͥb om̃ib
siũ. sardicensiũ. calcedonensiũ. carthaginensium.
Sirici. Innocentii. ⁊osimi. celestini. leonis. Gelasii. hilarii.
Simachi. Simplicii. Ormisdȩ. & Gregorii iunioris. Isti oĩo
mi augꝰtini. ysidori. ł cęt̾oꝵ similit̃ scõꝵ doctoꝵ simi¬
liũ s reꝑta fuerint. magnanimit̾ st̃ retinenda. ac ꝓmul¬
ganda. ł ad apłicam sedem referat᷑ de talib Qũa ob cau¬
sam luculentiꝰ & magna uoce ꝓñtiare ñ timeo. qi qui
illa q̃ diximꝰ scõꝵ patrũ statuta. q̃ ap̃ nos canones p̃ti

Expanded text:
id est, quae habentur apud nos simul cum canone, in illis quibus in omnibus sium, Gangrensium, Antiochensium, Carthaginensium, Siricii, Innocentii, Zosimi, Coelestini, Leonis, Gelasii, Hilarii, Symmachi, Simplicii, Hormisdae et Gregorii junioris. Isti omnino mi, Augustini, Isidoris, vel caeterorum similiter sanctorum doctorum similium, si reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda vel promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum Patrum statuta, quae apud nos canones
Abbreviated transcription (Latin):
leriq qͥ ex iudeis dudũ ad xp̃ianã fidẽ ꝓmoti st̃. nẽ
mandi regis hoc scm decreuit c̃ciliũ. ut huiꝰcemodi
tñs gressores pontificali auctoritate correcti ad cultũ
xp̃iani dogmatis reuocent᷑. ut qͦs uoluntas ꝓpria ñ
em̃dat. aĩadu̾sio sac̾dotalis coherceat. Cos aũ qͦs¬
circũciderint si filii eoꝵ st̃ a parentũ ꝯsortio sepa¬
rent᷑. si serui ꝓ iniuria corporis sui lib̾ati tradant᷑.¬

Expanded text:
lerique qui ex Judaeis dudum ad Christianam fidem premoti sunt, nunc nandi regis, hoc sanctum decrevit concilium, ut hujusmodi transgressores pontificali auctoritate correcti ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos voluntas propria non emendat, animadversio sacerdotalis coerceat. circumciderint, si filii eorum sunt, a parentum consortio separentur; si servi, pro injuria corporis sui, libertati tradant
Abbreviated transcription (Latin):
normã abiciunt. & statuta ęccł̃iastica ꝯtemnunt. Simi¬
lit̾ fures. sacrilegos. & om̃s capitalib criminib irreti
& om̃s qͥ aduersꝰ patres armant᷑. qm̃ in om̃i mundo
infamia notant᷑. Similit̃ incestuosos. homicidas.
p̾ublicis fugientes. & qͥ indigna sibi petunt loca tenere.
aut facultates eccłiȩ aufert᷑ iniuste. & qͥ fr̃s calũnant᷑.
anathematizatos ł ꝓ suis scelerib ab ȩccłia pulsos.
& om̃s qͦs eccłiasticȩ ł scłi leges infames ꝓnuntiant.
hi nimirũ om̃s. nec serui añ legitimã lib̾tatẽ. nec
penitentes. nec digami. nec illi qͥ cunȩ deseruiunt.
ł qͥ ñ st̾ integri corpore. aut sanã ñ habent mentẽ
aut furiosi manifestant᷑ Hi om̃s in quã nec ad sacro
gradꝰ debent ꝓuehi. nec ad accusationẽ seu ad testi¬
moniũ ullatenꝰ posst̾ uste recipi

Expanded text:
normam abjiciunt, et statuta ecclesiastica contemnunt. Similiter fures, sacrilegos et omnes capitalibus criminibus irretitet omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur, similiter et incestuosos, homicidas, publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur anathematizatos vel pro suis sceleribus ab ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronunciant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, vel non sunt integri corpore, aut sanam aut qui furiose manifestantur. Hi omnes nusquam nec ad sacros gradus debent provehi, nec ad accusationem seu ad testimonium ullatenus juste possunt recipi
Abbreviated transcription (Latin):
in penitentia ñ tam peccati remissionẽ ꝗͣ tẽporis ostituti
expectant expletionẽ. & si carniũ & uini usꝰ int̾dictus ẽ.
mitata ñ uoluntate. s eiꝰdem cibi aut potꝰ ꝑceptione. in
tantũ dilitiis suis indulgent. ut delitiosiꝰ his int̾dictis
alioꝵ ciboꝵ ł potionũ appetitu uiuere cognoscant᷑. Spi¬
ritalis aũ abstinentia q̃ in pęnitentib potissimũ uigere¬

Expanded text:
in poenitentia non tam peccati remissionem, quam temporis constituti expectant expletionem; et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed eiusdem cibi aut potus perceptione in tantum deliciis suis indulgent, ut delitiosius his interdictis aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, q
Abbreviated transcription (Latin):
ictũ ẽ nob̾. qr qͥdã legitima seruoꝵ matrimonia po¬
testatiua quadã p̃sumptione dirimant. ñ aiten¬
dentes illud eugłicum qd̾ d̾s ꝯiunxit. hõ ñ separet.
unde nob̾ uisũ ẽ. ut oiugia seruoꝵ ñ dirimanturi
&̃ si diuersos dños habeant: s in uno ꝯiugio sint. &¬

Expanded text:
ictum est nobis, quod quidam legitima servorum matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non adtendentes illud euangelicum: Quod Deus coniunxit, homo non separet. Unde nobis visum est, ut coniugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant; sed in uno coniugio
Abbreviated transcription (Latin):
homicidiũ in sac̃dotio ministrare. ĩmo qd̾ ẽ in epti
nob̾ suadere uelle. ut ipsi tali p̃sumptioni p̃beamꝰ
assensũ. Quis enĩ tã demens. tãq ꝑu̾si sensꝰ tale quio
estimaret. ł pꝰ quantã cũq pęnitentiã ꝯcedendũ cui
oñi sit canonicȩ disciplinȩ otrariũ : debet gͥ sac̃docios
puatus lacrimarũ fonte flagiciũ tam inmane dilu¬
ene. ut talib saltĩ remediis curatꝰ. salutis possit inu¬
nire suffragiũ¬

Expanded text:
homicidium posse in sacerdotio ministrare, imo quod est ineptius nobis suadere velle, ut ipsi tali praesumptioni praeberemus assensum. Quis enim tam demens tamque perversi sensus tale quid destinaret, vel post quantamcunque poenitentiam concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarium? Debet ergo sacerdotio privatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit invenire suffragiu
Abbreviated transcription (Latin):
maliar qͥ ⁊ sobrini appellant᷑. Quib ex latere aceres.¬
cumt ꝓpatrui pamtte ꝓauunculi ꝓmat̾tere. filiꝰ
ifilia abpatruus. abmitta. hist̾ abam. paetͥuatr̃. &
nari ampliꝰ ñ posstͥ. ꝗͣ ipse auctor disseruit
Saptimo gradu qͥ st̃ cognati rec̾ta linea sup infraꝙ
porib uominib ñ appellant᷑: S & transu̾sa lmea
filii. filiȩq Successionis ^ iͣccirto gradꝰ .uii. ostituti
st̃ qr uiteris ꝑ rerũ naturã. nec nomina inuenim.
necuita succedentib p̾rogari pot̾.: In his septem
gea dib om̃ia ꝓpinqͥtatũ nomina otinert uba qͦo
affinitas inuenir. nec successio pot̾ ampliꝰ ꝓpagari¬

Expanded text:
filia, qui consobrini appellantur. Quibus ex latere adcrescunt propatrui proamitae proauunculi promaterterae filius filia: abpatruus abamita, hi sunt abaui paterni frater et nari amplius non possunt, quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui sibi sunt cognati, recta linea supra infraque propriis nominibus non appellantur, sed ex transversa linea filii, filiaeque successionis. Idcirco gradus septem constituti sunt: qui ulterius per rerum naturam, nec nomina inveniri, nec vita succedentibus prorogari potest. In his septem gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos affinitas inveniri, nec successio potest amplius p
Abbreviated transcription (Latin):
tentis scił di patris & filii & sp̃c scĩ ꝯtͣ se irã sentiat.¬
Fiat habitatio eoꝵ deserta. & in tab̾naculis eiꝰ ñ sit qͥ
inhabitet: Fiant filii eiꝰ orphani. & uxor eiꝰ uidua.
Comiotꝰ amoueat᷑. ipse atq eiꝰ filii. & m̃dicent. et
eiciant᷑ de habitationib suis. Scrutet᷑ fenerator om¬
nẽ sustantiã eiꝰ. & diripiant alieni om̃s labores eus.
Orbis t̾rarũ pugnet ot eũ. & cuncta elem̃ta sint ei ot̾ria
& om̃iũ scõꝵ qͥescentiũ merita illũ ꝯfundant. & in
hac uita suꝑ eũ aꝑtã uindictã ostendant. Obserua¬
tores autẽ huiꝰ nr̃i decreti om̃ipotentis gͣr̃ã ꝓtegat. &
auctoritate beatoꝵ apłoꝵ Pet & sauli ab om̃iũ pecca
apłice romane ȩcłiȩ. huic decreto a nob̾ ꝓmulgato sic̃¬
Y mb̾tus sc̃e eccłiȩ siluȩ candidȩ subscͥpsi: Petrꝰ hostiensis
& diaconib subscͥpserunt
Stephanꝰ papa.

Expanded text:
tentis scilicet Dei Patris et Filii et Spiritus santentis scilicet Dei Patris et Filii et Spiritus sanfiat habitatio eius deserta, et in tabernaculo eius non sit qui inhabitet. fiant filii eius orphani et uxor eius vidua. commotus amoveatur ipse atque filii, et mendicent, et eiciantur de habitationibus suis. scrutetur fenerator omnem substantiam et diripiant alieni omnes labores eius. Orbis terrarum pugnet contra illum, et cuncta elementa sint ei contraria, et omnium sanctorum quiescentium merita illum confundant, et in hac vita super eum apertam vindictam ostendant. Observatores autem hujus nostri decreti Dei omnipotentis gratia protegat, et auctoritate beatorum apostolae Romanae aecclesiae huic decreto a nobis promulgato subHumbertus sanctae ecclesiae Silvae Candidae subscripsi. » Petrus Oet diaconibus subscripserunt. Stephanus papa
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ optineat. regendi scãm romanã ȩccłiam.
& disponendi om̃s facultates illiꝰ qd̾ beatũ gregoriũ
añ suã ꝯsecrationẽ fecisse cognouimꝰ. Qđ siqͥs contͣ
hoc nr̃m decretũ sẏnodali sententia ꝓmulgatũ. ꝑ
sedicionẽ. ł p̃sumptionẽ. aut qd̾libet ingeniũ electꝰ.
destiuctor totiꝰ ap̃ianitatis. nec aliq̃ suꝑ hoc audientia
aliqn ei reseruet᷑. s ab om̃i ȩccłiastico gradu in qͦcũq
priꝰ fuerat sine retractatione deponat᷑. Cui qͥsqͥs adhe¬
serit.ł qͥlẽcũq tanꝗ̃ pontifici reuerentiã exhibuerit
aut in aliqͦ illũ defendere p̃sũpserit. pari sententia
temerator extiterit. & romanã ȩccłiam sua p̾sũptio¬
ne ꝯfundere & ꝑturbare dtͣ h statutũ tẽptauerit:
ꝑpetuo anathemate atq exc̃municatione damnet᷑.
& cũ impiis qͥ ñ resurgent in iudicio reputet᷑. om̃ipo¬

Expanded text:
auctoritatem optineat regendi sanctam Romanam aecclesiam auctoritatem optineat regendi sanctam Romanam aecclesiam et disponendi omnes facultates illius: quod beatum Gregorium ante electionem suam fecisse cognoscimus. Quod si quis contra hoseditionem vel presumptionem aut quodlibet ingenium electus destructor totius Christianitatis, nec aliqua super hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu in quocumque prius fuerat sine retractatione deponatur. cui quisquis adhęserit vel qualemcumque tamquam pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo illum defendere pręsurmpserit, pari sententia temerator extiterit, et Romanam Ecclesiam cone confundere et perturbare contra hoc statutum tentaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione damnetur, et cum impiis qui non resurgunt in judicio reputetur. Omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
beant. sicq reliquus clerꝰ & płs ad osensũ nouȩ electioniꝰ
accedant. ut nimirũ ne uenalitatis morbꝰ qͣlibet occa¬
sione surripiat. relligiosi uiri p̃duces sint. in ꝓmo¬
uendi pontificis electione. reliqui aũ seqͣces. & certe
rectꝰ atq legitimꝰ hic electionis ordo ꝑpendit᷑. si ꝑspe¬
ctis diu̾sor patrũ regulis siuie gestis. &̃ illa beati p̾̃de¬
cessoris leonis sententia recolat᷑. Nulla inqͥt ratio sinit.
ut int̾ ep̃os habeant᷑. qͥ nec a clericis st̃ electi. nec aplebib
expetiti. nec a ꝓuincialib epis cũ metropolitani iudicio¬

Expanded text:
beant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis beant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis aelectionrectus atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis seu gestis, etiam illa beati Leonis sententia recolatur: « Nulla, inquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialib
Abbreviated transcription (Latin):
simo Nicholao apłico papa. in basilica lateranensi pa.¬
tͥarchali q̃ cognominat᷑ ostantiniana. ꝯsedentib &̃
fex. auctoritate apłica decernens de electione sũmi
pontificis. inqͥt. Nouit beatitudo ur̃a dilectiss mi fr̃s.¬
moriȩ dño stephano decessore nr̃o. hȩc apłica sedes
cui auctore dõ deseruio qͦt adu̾sa ꝑtulerit. qt deniq
ꝑ symoniacȩ heresis trapezetas malleis crebrisq tun¬
sionib subiacuerit. adeo ut colũna di uiuentis ĩa ĩa
lis intumescentib cogeretur in naufragii ꝓfunda
summergi. Unde si placet fr̃nitati ur̃ȩ debemꝰ dõ
auxiliante fut᷑is casib prudent̃ occurrere. & eccłia¬
stico statui ne rediuiua qd̾ absit mala p̃ualeant.¬
alioꝵq scõꝵ patrũ auctoritate decreuimꝰ atq sta¬
tuimꝰ. ut obeunte huiꝰ romanȩ uniu̾salis ȩccłiȩ pon¬
tifice. in pͥmis cardines ep̃i diligentissima simulꝯsi¬
deratione tractantes. mox s clericos cardinales adhi¬

Expanded text:
simo Nicolao apostolico viro in basilica Lateranensis patriarchii quę cognominatur Constantiniana, consedentibus etiam fex auctoritate apostolica decernendę electionis summi pontificis inquit: Novit beatitudo vestra, dilectissimi frmoriae domino Stephano praedecessore nostro haec apostolica sedes, cui auctore Deo deservio, quot adversa pertulerit, quod denique per simoniacae haeresis trapezitas repetitis malleis crebrisque tunsionibus subjacuerit, adeo ut columna Dei viventis jamiam lis intumescentibus cogeretur in naufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere, et ecclesiastico statui, ne recidiva quod absit mala praevaleant,aliorumque sanctorum patrum auctoritate decernimus atque constituimus, ut obeunte huius Romanae universalis aecclesiae pontifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox s
Abbreviated transcription (Latin):
ipeccatũ ẽẽt urratio. nec in uet̾i lege diceret᷑: ñ ꝑiurabis
Reddes aũ dño iusuirandũ tuũ ñ enĩ peccatũ p̃cipe.¬
ret᷑ nob̾. Itẽ. Non uob̾ dicimꝰ ñ nos iurare. Si enĩ hoc
dicimꝰ. mentim᷑. Quantũ ad me ꝑtinet iuro. s qͣntũ
mͥ uidet᷑ magna necessitate ꝯpulsꝰ. cũ in dõ nͥ faciã
mͥ ñ credi. & ei qͥ mͥ ñ credit. ñ expedire qd̾ ñ credit.
hac ꝑpensa ratione & ꝯsideratione librata cũ magno

Expanded text:
peccatum esset juratio, nec in veteri lege diceretur: Non pejerabis. Reddes autem Domino jusjurandum tuum . Non enim peccatum praeciperet nobis. Item: Non vobis dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur, quantum ad me pertinet, non juro. Sed quantum mihi videtur magna necessitate compulsus, cmihi non credi, et ei qui mihi non credit non expedire quod non credit; hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno
Abbreviated transcription (Latin):
Si hereticꝰ ꝯtra hereticũ litiget. liceat cuiuis eoꝵ hereti¬
cũ testẽ adducere: Sin aũ orthodorꝰ otͣ hereticũ liti¬
get ꝓ orthodoxo qͥdẽ heretici testimoniũ ualeat.
nullꝰ heretico pat̾eat aditus. Siqͥs dixerit testẽ ꝓdu¬
ctum inimicũ suũ eẽ. si qͥdẽ ex criminali causa oĩno¬
ñ dicat testimoniũ: Sin aũ ex alia occasione dicat
testimoniũ. s ꝓscͥptio eiꝰ ei apponat᷑¬

Expanded text:
Si haereticus contra haereticum litigat, liceat cuivis eorum haereticum testem adducere. Sin autem Orthodoxus contra haereticum litiget, pro Orthodoxo quidem haeretici testimonium valeat. nullus haereticorum pateat aditus. C. 5. Si quis dixerit testem productum inimicum esse, siquidem ex criminali causa, omnino non dicat testimonium. Sin autem ex aliena occasione, dicat testimonium, sed praescriptio ejus opponat
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑ in t̾ris. in uineis. in mancipiis. peculiis. antiquoꝵ
canonũ instituta seruent᷑. ut oĩa in ep̃i potestate ꝯsi¬
stant. De his aũ q̃ altarib offerunt᷑. t̾cia pars fidelit᷑
epĩs deferat᷑ duȩ clericis. Decimȩ aũ scdm qͦsdã singłis
annis t̃cia pars. aut in t̾cio tota: S tam̃ nos sequentes

Expanded text:
runtur in terris, in vineis, in mancipiis, in peculiis, antiquorum runtur in terris, in vineis, in mancipiis, in peculiis, antiquorum canonum instituta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, tertia pars fideliter episcopis offeratur, duae clericis. Decimae-autem secundum quosdam singulis annis, tertia pars, aut in tertio tota: sed tamen nos sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse dñs testat᷑ decimã daret. cur ñ maiori studio
plebs eu̾głica eandẽ impleat iussionẽ. & cui maior
ẽ numerꝰ sacerdotũ. & sincerior cultꝰ sacram̃toꝵ: Ideo
gͦ dandȩ st̃. ut in hac deuotione d̾s placatꝰ largiꝰ p̾stet
q̃ necessaria st̃. sic̃ suꝑiꝰ ostendimꝰ. E ut sac̾dotes ac¬
magistri ȩccłiȩ cura & sollicitudine necessitatũ corpo¬
raliũ sine qͥb hȩc uita msigi ñ pot̾. releuati lib̾iores
fiant ad meditationẽ diuinȩ legis. & doctͥnȩ ãministra¬
tionẽ. atq sp̃ualis seruitutis expletionẽ. & ut munꝰ
ppłi in cotidiana oblatione dño immolet᷑. necñ statu¬
ta canonica in sustentatione pauꝑum. & in restau¬
ratione eccłiarũ ꝓficiat. Quattuor enĩ partes iuxta ca¬
nones fieri de fideliũ oblationib debent. ut una sit
ep̃i. alt̾a clericoꝵ. t̾cia pauꝑum. qrͣta ad restituendã ȩccłiã¬
e his q̃ ad eccłiam a parrochianis offe¬

Expanded text:
ut ipse Dominus testatur, decimas daret, cur non majori studio plebs Evangelica eamdem impleat jussionem? Cui et major numerus est sacerdotum, et sincerior cultus sacramentorum? Ideo ergo dandae sunt, ut hac Deus devotione placatus, largius praestet quae necessaria s et sollicitudine nescessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati liberiores fiant ad meditationem divinae legis et doctrinae administrationem atque spiritualis servitutis expletionem, et ut munus populi in quotidinia oblatione Domino immoletur, nec non statuta canonice in sustentatione pauperum et restauratione ecclesiarum proficiat. Quatuor enim partes juxta canones fieri de fidelium oblationibus debent, ut una sit episcopi, altera clericorum, tertia pauperum, quarta ad restauratie his quae ad ecclesiam a parochianis offe
Abbreviated transcription (Latin):
decimas pecoꝵ. & frugũ. & omniũ pͥmitiarũ dño da¬
rent. qͥ eos lib̾auit a decẽ plagis. qͥb ꝑcussit egyptios.
& in nouissima plaga pͥmogentta cunc̾toꝵ disꝑdidit.
grãmq suis p̾stitit. ut impetratis pecuniis spoliarent
egyptũ. De qͥb decimis augtinꝰ doctor uenerabilis dicit
Decimȩ ex debito requirunt᷑. Qͥd si dicẽt᷑ nempe m̃s ẽ hõ.
mea ẽ t̾ra ꝗ̃ colis. mea st̃ semina q̃ spargis. mea aĩalia
q̃ fatigas. m̃s ẽ solis calor. & cũ oĩa mea sint. tu qͥ minꝰ
accõmodas solã decimã uix merebaris. s reseruo tͥ nouẽ.
da mͥ decimã: Si ñ dederis mͥ decimã. auferã tͥ nouẽ Si
ded̾is mͥ decimã. multiplicabo nouẽ. Cũ itaq iudaicꝰ

Expanded text:
omnium primitiarum Domino darent, qui eos liberavit a decem plagis, quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis Augustinus doctor venerabilis dixit: Decimae ex debito requiruntur. » Quod si diceret Deus, nempe meus est homo, mea est terra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigas, meus est solis calor; et cum omnia mea sint, tu qui minus accommodas, solam decimam vix merebaris, sed reservo tibi novem, da mihi decimam. Si non dederis mihi decimam auferam novem. Si dederis mihi decim
Abbreviated transcription (Latin):
Sorores qͥb uos cuncta in ur̃is discriminatis ꝓuinciis
nicħ aliud q̃ qd̾ aliĩ patres damnauert̃ diuinationes
& maleficũi eẽ decreuimꝰ. Qua obrẽ uolumꝰ illas oĩno
damnari. & ult᷑ int̾ xp̃ianos nolumꝰ nominari. & ut
abscidant᷑ sub anathematis int̾ddictu ꝓhibemꝰ.¬
aticinatores qui se futura
denunciant scire. cesi de ciuitate iactent᷑¬

Expanded text:
Sortes quibus vos cuncta in vestris discriminatis provinciis, nihil aliud quam quod alii Patres damnaverunt, divinationes et maleficium esse decernimus. Quam ob rem volumus illas omnino damnari, et ultra inter Christianos nolumus nominari, et ut abscindantur sub anathematis interdictu prohibematicinatores, qui se futura unt, caesi de civitate iactent
Abbreviated transcription (Latin):
accusantiũ ꝑsonas. ut pͥmo qͥdẽ hereticis ñ liceat ac¬
cusationes ꝯtra orthodoxos ep̃os ꝓ ęccłiasticis negociis
facere S ne hos hereticos eẽ denegetis: audite sequentia.
hereticos inqͥunt eẽ dicimꝰ. tã eos qͥ olim ab ȩccłia ꝓiecti
st̃. ꝙͣ qͥ pꝰ hȩc a nob̾ anathematizati st̃ Porro si adhuc
& eos qͥ fidẽ qͥdẽ sanã simulant ꝯfiteri. Scismaticos
&̃ & eos qͥ seorsũ a omunicantib nob̾ epĩs collectas
clero. siue ex laicali ordine. nec his licere accusare ep̃m¬
qͥ sub accusatione pͥoris existunt ñ añ ẽẽ acceptabiles
in ep̃i accusatione. aut alioꝵ clericoꝵ ꝗͣ in noxios se¬
metipsos illatoꝵ sibi ostenderint criminũ.

Expanded text:
accusantium personas, ut primo quidem haereticis non liceat accusationes contra orthodoxos episcopos pro ecclesiasticis negotiis facere. Sed ne hos haereticos esse denegetis, audite sequentia: « Haereticos, inquiunt, esse dicimus tam eos qui olim ab Ecclesia projecti sunt quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. » Porr eos, qui fidem quidem sanam simulant confiteri, scismaticos etiam et eos, qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas clero siqui sub accusatione priori existunt, non ante esse acceptabiles in episcopi accusationem aut aliorum clericorum, quam innoxios semetipsos illatorum sibi ostenderint criminum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃isi sac̃dotali moderamine
pꝰposito innocentes. ac minimis causis culpabiles excõ-¬
municare p̃sumpserint. aut ad grãm festinantes
reciꝑe fortasse noluerint. a uicinis ep̃is cuiꝰ libet
ꝓuinciȩ litt̾is moneant᷑. & si parcere noluerint. ꝯmu¬
nio ilł usq ad tempꝰ sẏnodi a reliqͥs epĩs deneget᷑.¬

Expanded text:
si sacerdotali moderatione postposita, innocentes, aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint, aut ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, a vicinis episcopis cujuslibet provinciae litteris moneantur, et si parcere noluerint, communio illis ad tempus synodi a reliquis episcopis deneget
Abbreviated transcription (Latin):
orte dicas qͣmͦ uera caro. qͦmꝰ uerus sanguis. qͥ simili¬
tudinẽ ñ uideo carnis. ñ uideo sanguinis ueritatẽ:
Primo omniũ dixi tͥ de sermone xp̃i. qͥ oꝑatur ut
possit mutare.& ꝯu̾tere gn̾a & instituta naturȩ.
deĩde uͥ ñ tulert̃ sermonẽ xp̃i discipłi eiꝰ. s audientes
qd̾ carnẽ suã daret manducare. & sanguinẽ suum

Expanded text:
orte dicas quomodo vera caro, quomodo verus sanguis, qui similitudinem non video carnis, non video sanguinis veritatem. Primo omnium dico tibi de sermone Christi qui operatur ut possit mutare et convertere genera et instiDeinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli eius, audientes quod carnem suam daret manducare et sanguinem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nȩ habes. & ego a tesrecedam: Ne gͥ plures hoc dice¬
rent. & ne ueluti qͥdam ẽẽt horror cruoris. s mane¬
ret gr̃a redemptionis. ido in similitudinẽ qͣd accipiᷤ
sac̾mentũ. s uerȩ nat᷑ȩ głam uirtutẽq consequeris
Ego sũ panis inqͥt qͥ de cęlo descendi

Expanded text:
et ego a te quomodo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, et ne veluti quidam esset horror erroris, sed maneret gratia Redemptionis, ideo in similitudinem accipis sacramentum. Sed verae naturae gloriam virtutemque consequeris. Ego sum, in
Abbreviated transcription (Latin):
causa ꝓcreandi colligit᷑. nec ipsa causa ꝓcreandi soluat᷑.
Posset enĩ hõ dimutere sterilẽ uxorẽ & duce̾ de qͣ filios
habeat. & tam̃ ñ licet. Item. Manet uinculũ nuptia¬
rũ &̃ si ꝓles cuiꝰ causa iunctũ ẽ. manifesta sterilitate
ñ subsequat᷑. ita ut iam scientib ꝯiugib ñ se filios ha¬
bituros. seꝑare se tam̃ ł ipsa causa filioꝵ atq aliis
copulare ñ liceat. Qd̾ si fecerint cũ eis qͥb se copulaue¬
rint. adulteriũ omittunt. Ipsi aũ ꝯiugi manente pla¬
ne uxoris uoluntate adhibere aliã unde omunes filii
nascant᷑ uniꝰ ꝯmixtione ac semine. alt̾iꝰ aũ iure ac
potestate ap̃ antiqͦs patres fas erat. utrũ & nc̃ fas sit¬
stare temere ñ dixerĩ¬

Expanded text:
causa procreandi colligetur, nec ipsa causa procreandi solvatur. Posset enim homo dimittere sterilem uxorem, et ducere de qua filios habeat, et tamen non licet. Item . Manet vinculum nuptiarum, etiamsi proles cujus causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut scientibus conjugibus non se filios habituros, separare se tamen vel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, cum iis quibus se copulaverint adulterium committunt; ipsi autem conjugi manente plane uxoris voluntate adhibere aliam, unde communes filii nascantur, unius commistione ac semine, alterius autem jure ac potestate, apud antiquos Patres fas erat, utrum et nunc fas sit temere non dixeri