comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et infantib tam̃ et regule auao¬
Donsideretur semper in
eis inbecillitas et nullate¬
nus eis districtio regule
teneatur in alimentis.
s sit in eis pia conside¬
ratio et preuemant ho¬
te corporis consũpti aut te¬
ne etatis fragilitate detenti
sunt: ñ sũt cotidianis excer¬
cendi ieuniis ne aut seues¬
cens etas ante qmͣ moriat᷑
deficiat: aut crescens pͥusqm
proficiat cadat ⁊ ante int̾eat
gist̃ ait. Infantuli qrta sexta
et sabbato in dieb tñ mino¬
rib hoc ẽ in hiemis temꝑe
ieuinent aliis u̾o dieb ad
sextam reficiant horam. In
estatis u̾o dieb qͣrta sexta
et sabb̃. Infantuli sexta ho¬
ra reficiant. Aliis uero di¬
eb tercia uecreentur qͥa
in maiorib dieb minor
ẽ. etas iuuenib sicut et
sustinendi sensu discreta
s infantes ad hanc relax¬
ationem tales ꝑmittimꝰ
qui intra .xii. añnos degũt
etate uero ampliore qui
fũ̾it: ad formã teneatur maio¬
rũ. Nam iusto iudicõ: infantu¬
li debent refectionũ iudicio

Expanded text:
et infantum, tamen et Regulae auctoConsideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant hote corporis consumpti, aut tenerae aetatis fragilitate detenti sunt, non sunt quotidianis exercendi jejuniis: ne aut senescens aetas, antequam moriatur, deficiat; aut crescens priusquam proficiat, cadat, et ante intereat GISTRI . Infantuli quarta, sexta et sabbato, in diebus tamen minoribus, hoc est, in hiemis tempore jejunent: aliis vero diebus ad sextam reficiant horam. In aetatis vero diebus quarta, sexta et sabbato infantuli sexta hora reficiant: aliis vero diebus tertia recreentur. Quia in majoribus diebus minor est aetas in viribus, sicut et sustinendi sensu discreta. Sed infantes ad hanc relaxationem tales permittimus, qui intra duodecim annos degunt aetate. Ampliori vero qui fuerit, ad formam teneatur majori : « Justo judicio infantuli debent refectionum judicio
Abbreviated transcription (Latin):
tota mente tenentes. ⁊ die
noctuq in lege dñi meditã
tes cognoscimus pia misera¬
tione sicut infantulos fo¬
ueri et sicut patres honora¬
re mandamus.¬

Expanded text:
tudine tenentes, et die noctuque in lege Domini meditantes esse cognoscimus, pia miseratione sicut infantulos foveri, sicut patres honorari mandamus
Abbreviated transcription (Latin):
icet ip̃a natura huma¬
na trahatur ad mi¬
sericordiam in hiis eta¬
tib senum idelicet et
inf̾antum: tamen et
regule auctoritas eis

Expanded text:
icet ipsa natura humana trahatur ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis
Abbreviated transcription (Latin):
flãma. Nam sicut ille ignis¬
camini nõ arsit ad trũi pu̾oꝵ
suppliciũ. ⁊ tam̃ arsit ad ꝯbri¬
renda ligamina uincłoꝵ: ita
bit ad consolationem gaudioꝵ.¬
um ad huc uacat et ĩ¬
hoc corpore sumus. et
hec omnia per hanc lucis
uiam uaca implere. cur¬
rendum et agendum est
modo quod in perpetuo no¬

Expanded text:
ae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum: ita bit ad consolationem, ne vium adhuc vacat, et in corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo no
Abbreviated transcription (Latin):
frigꝰ quippe piger nõ arat: quia
desidie torpore ꝯstrictꝰ. ag̾e q̃ d
la metuit: oꝑari bona maxima
dit᷑ mendicabit estate. ⁊ ñ dabit᷑
ei. Quia qui ĩ p̾senti sclo ĩ bonis

Expanded text:
frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet la metuit, operari maxima ditur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
phetam ait. Nolo mortẽ pcͣcoris
sed ut conuertatur et uiuat.
um ergo interrogassemus
dominum frẽs de habita¬
tore tabernaculi. audiuimus
habitandi preceptum. sed si
complemus habitatoris offi¬
cium erimus heredes regnĩ

Expanded text:
it: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . um ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni
Abbreviated transcription (Latin):
ctorẽ pax est serenitas mentis. tnͣ¬
quillitas aĩ simplicitas cordis.
amoris uincłm. ꝯsortiũ carita¬
tis. Hec ẽ q̃ simulantes tollit.
bella ꝯpescit. Cõprimit iras su¬
ꝑbos calcat. humiles a mat dis¬
cordes sedat. inmicos ⁊cordat. cũ¬
ctis ẽ placida nõ querit aliena. nͥl
deputat suũ. docet amare. q̃ odis¬
se non nouit. nescit extolli. nescit
inflari. Hanc gͦ qui accepit tene¬
at. qui ꝑdidit repetat. qui amisit
exquirat. qm̃ qui in eadem re ñ
fu̾t inuentꝰ abdicatur a pr̃e. ex¬
ħedatur a filio nichiloꝰ a sc̃o spu¬

Expanded text:
cens: Pax est serenitas mentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris uinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uera obsequia reddimꝰ cũ eũ pp̃
amoris fiduciam non timemꝰ.¬
deo nobis propter emenda¬
tionem malorum huius
uite dies ad inducias re¬
laxantur. dicente aposto¬
lo. An nescis quia patien¬
tia dei ad penitentiam te ad¬

Expanded text:
vera obsequia reddimus, cum eos propter amoris fiduciam non timemIdeo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te ad
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ad inobedientes respic.
Sic .in. legimꝰ oĩs qui audit uerba
mea. ⁊ non facit ea similabit᷑
uiro stulto qui edificauit domũ
suam suꝑ arenam et reliqͣ. id ẽ
cũ influxerint stillicidia passio¬
nũ. ⁊ aduenerint flumina et
torrentes. aciꝑ impetꝰ tribulatõ¬
nũ. ex multicudine negligenti¬
aꝵ. cũ flau̾int uenti illi utiq
qui istũ aerem uolitant painti
ad xp̃i aream uentilandã. sicu¬
bi inueĩant paleas qͣs ad ludi¬
briũ suũ rapiant atq disꝑgant.
tuncirruent ĩ domũ illam q̃ siue
obedĩe fundam̃to edificata ẽ.
et fiet ruina illiꝰ magna. Non gͦ¬

Expanded text:
maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similabitur viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam, etc. . Id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum; cum flaverint venti, illi utique qui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicubi inveniant paleas quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant; tunc irruent in domum illam quae sine obedientiae fundamento inventa est, et fiet ruina illius magna. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sicut iur. Nisi qr alia est carnis lu¬
xuria. q̃ castitatem corrũpimꝰ. a¬
lia uͦ luxuria cordis ẽ: qua de casti¬
tate głamur. Dicitur gͦ ei. accĩge
sicut uir lumbos tuos ut qui priꝰ
luxuriam corruptõis uicerat. nũc
luxuriam restringat elationis.
Ne de patientia uł de castitate suꝑ¬

Expanded text:
strate. Sed alia est carnis luxuria, qua castitatem corrumpimus; alia vero cordis, qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate su
Abbreviated transcription (Latin):
destinaret nos. D̾s pro nob̾: ut uo¬
caret nos. D̾s ꝓ nob: ut iustifica¬
ret nos.d̾s ꝓ nob̾: ut gli̾ficar nos.
añ ꝙ eẽmꝰ uocauit: ⁊ au̾si ẽemus
nob qͥs xͣ nos: p̃destinatis a deo
uocatis. iustificatis głificatis. qͥ
uult adu̾sari paret se si p̃t bella¬
re adu̾sus d̾m Nbi eni audiuimꝰ

Expanded text:
aedestinaret nos; Deus pro nobis, ut vocaret nos; Deus pro nobis, ut justificaret nos; Deus pro nobis, ut glorificaret nos. emus; contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eam ¶Sciens aũ ꝓph̃a in hoc a¬
gone scl̃i ⁊ corporẽ pacẽ fidelissi¬
mos nõ hr̃e ⁊ꝯ suis uiciis hic
illis ꝯtinuũ ẽẽ certamen. pulcħ¬
rime dixit. inquire pacem. ut
sequere eã qͣi p̃cedentẽ. Queramꝰ¬

Expanded text:
 Sciens autem propheta in hoc agone saeculi cum corpore pacem fidelissimos non habere, et cum suis vitiis hic illis continuum esse certamen, pulcherrime dixit, inquire pacem; ut sequere eam, quasi praecedentem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sine errore. memoria sine obli¬
uione. cogitatio sine purgatõe
caritas sine simulatone. sensꝰ
sine offensiore. Incolumitas
sine debilitate salus sine dolore.
uita sine morte. felicitas sine impe¬
dñnto saturitas sine fastidio. et
tota sanitas sine morbo EIxur¬

Expanded text:
sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, charitas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo. Qu
Abbreviated transcription (French):
comedent et uos esurietis. ec¬
ce. ẜui mei bibent. et uos sici¬
etis. ecce ẜui mei letabuntur.¬
cordis. et uos clamabitis p̃
dolore cordis et p̃ contrifone

Expanded text:
comedent, et uos esurietis; ecce serui mei bibent, et uos sitietis; ecce serui mei laucordis, et uos clamabitis prę dolore cordis | et prę contritione
Abbreviated transcription (Latin):
nationis. Tunc gͦ dampnat᷑ qͥsq
non int̾iores. s in ext̾iores tene¬
bras mittit᷑ qr illis inuitus ꝓi¬
cit᷑ in noctem dampnatõis. qui
hic sponte cecidit in cecitatẽ cor¬
dis. Ubi fletꝰ quoq et stridor dẽ¬
tiũ ẽẽ ꝑhibet᷑ ut illie dentes stͥ¬
deant: qui hic de edacitate gau¬
debant. illic oculi defleant. qui
hic pillicitas concupiscentias
u̾sabantur quatenꝰ singła q̃q
menbra. supplicio subiaceant
q̃ hie singuł quib ꝙ uiciis sub
oculoꝵ et stridore dentiũ ꝑ me.¬
taforam menbroꝵ corpoꝵ aliũ
magnitudo ostendit᷑. torm̃toꝵ.¬

Expanded text:
s. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic sinoculorum et stridore dentium per metaphoram membrorum corporalium magnitudo ostenditur tormento
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ bonorũ oꝑm consũma¬
similes erunt. ⁊ simul cum d̾o¬
suo sine fine regnabũt. Qd̾ hie
crediderint: ibi uidebũt. sui cre¬
atoris substanciã mundis cor¬
dib ꝯtemplantes. ẽt̾ua exul¬
tatone gaudebũt. diuina di¬

Expanded text:
quam qui bonorum operum consummasimiles erunt, et simul cum Deo sine fine regnabunt. Quod autem hic crediderunt, ibi videbunt: sui Creatoris substantiam mundissimis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt, divina
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ inuitat ⁊ dicit docebo
audiuimꝰ timorẽ. Non ẽ enim
timor iste qͥ formidet᷑. s qui di¬
ligatur. Timor humauꝰ ama¬
ritudĩem ht̃: iste dulcedĩem.
ille ad ẜuiciũ cogit: iste ad li¬
bertatẽ trahit postremo ille
claustra inferm metuit: hic
celorũ regna patefacit. In timo
ris eteĩ laude salomon ait. Ti¬
mor dñi apponet dies. Tine gͦ
poris huiꝰ adiciet dies et̾nos di¬
es ꝑpetuos. dies ĩmortales et
dies ꝑhennes. ĩmo diẽ unũ sũ
uespa et infinitũ. diem felier
gaudio plenũ in deficiente lu¬
ce refertu. Angłico comitatu suf¬
fultũ diem quẽ nox nõ int̾pol¬
lat tenebre non obscurant mmi¬
bilũ nõ obfuscat in portabilem
ñ efficit calor estatis. pigrũ ñ
reddit frigꝰ hienus. Dies: qui
tibimet unus erit cũ scĩs. cõ¬
munis: cũ angłs et̾nus: cum
utrisq qui tibi cũ felici gaudio
ꝯsorciũ tribuet ⁊ angłoꝵ. et so¬
cõputabit ꝓpħaꝵ in exultatõe¬

Expanded text:
ius invitatur. Cum dicit, docebo audivimus timorem. Non est enim timor iste qui formidetur, sed qui diligatur. Timor humanus amaritudinem habet, iste dulcedinem; ille ad servitium cogit, iste ad libertatem trahit; postremo ille claustra metuit, hic coelorum regna patefacit. ris etenim laudem Salomon ait: Timor Domini apponet dies . Time ergo poris hujus adjiciet dies aeternos, dies perpetuos, dies immortales, dies perennes: imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficiente luce refertum, angelico comitatu suffultum, diem quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis: dies qui tibimet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque, qui tibi cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et soco
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatas nouit eccłia. quaꝵ una
est in fide alt̾a in spẽ. una in peregͥ¬
natõne alt̾a in ẽt̾nitate. una ĩ
labore alt̾a in requie. una ĩuia
alt̾a in prĩa. una cũ hoste pugnat
alt̾a sine hoste regnat Ergo una
bona ẽ s adhue misera alt̾a me¬

Expanded text:
endatas novit Ecclesia. Quarum est una in fide, altera in specie. Una in peregrinatione, altera in aeternitate; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat. Ergo una bona est, sed adhuc misera: altera me
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suꝑ oĩa est: necesse ẽ oũimi
mentes excedat. pomines eĩ ꝙͣ¬
tñ possunt aciem mentis extẽ¬
dere aspicuit qͥd d̾s sit opinio¬
ne nõ diffinitione. angłi a qui
suꝑiores homiib sunt. qr plus
aliquid de d̾o senciũt ũ ẽ dubi¬
um. Archangłi u̾o. eo ip̃x ampliꝰ
cherubin autẽ ⁊ seraphin quẽ
potentie iuxta d̾m ee dicunt᷑.
maiora de deo senciũt. Nontã
ꝯp̃hendurt penit᷑ quid d̾s sit
qr nemo nouit prẽm ñ filius:
nec filiũ quis nouit nͥ p̃r. Igit᷑
ẽ d̾s sicut hõib uidetur sp̃s
fectus nullius egens. et̾ius
um consecuta sunt. uen̾andꝰ.
diligendꝰ. ietuendꝰ. extͣ quem
nl est ĩmo in quo sunt oĩa q̃
uere in õib diues. qr nichilẽ.
ꝙ nõ eiꝰ sit bonus iustus mi¬

Expanded text:
enim super omnia est, necesse est ut omnium mentes excedat. homines enim, quantum possunt aciem mentis extendere, aspiciunt quid deus sit opinione, non definitione; angeli autem qui superiores hominibus sunt, quia plus aliquid de deo sentiunt, non est dubium; archangeli uero eo ipso amplius; cherubin autem et seraphin, quae potentiae iuxta deum esse dicuntur, maiora de deo sentiunt, non tamen conprehendunt penitus quid deus sit, quia nemo nouit patrem nisi filius, nec filium quis nisi pater. Igitur est deus, sicut hominibus uidetur, spiritus fectus, nullius egens, aeternus, um consecuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quuere in omnibus diues, quia nihil est quod non eius sit; bonus, iustus, mi
Abbreviated transcription (Latin):
lum ut iratus pater suos
non aliquando filios ex he¬
det.sednec ut metuendus
dominus irritatus a mał
nr̃is ut nequissimos ser¬
uos perpetuam tradat ad
penam qui eum sequi no¬
luerunt ad gloriam.¶Quod¬

Expanded text:
lum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
bitis. Magna ẽ dignatio dei
prĩs. nos in ẜuoꝵ ẽẽ numero
nõ merem᷑: ille nos in filioꝵ
numero ꝯputare ñ dedignat᷑.
Grandis in qm dignatio ẽ ut
cũ simꝰ naturałr filii ire. ⁊ ab
infantia poc̃ores ÷ filii d̾i mise¬
ricordit̾ uocem᷑ ⁊ ħedes. ħedes

Expanded text:
 Magna dignatio Dei Patris! nos in servorum esse numero non meremur, ille nos in filiorum numero computare non dedignatur: grandis, inquam, dignatio est, ut cum simus naturaliter filii irae, et ab infantia peccatores, filii Dei misericorditer vocemur. » S
Abbreviated transcription (Latin):
git milites scłi passionib et de¬
sideriis tenent᷑ obnoxii. mili¬
tes dei carnẽ suã cellcifigunt
cũ uiciis ⁊ ꝯcupiscentiis. Illi da¬
pib nitͥuntur isti uirtutib.
illi rapere aliena conant᷑: isti
runt unde sempit̾nis p̃miis ho¬
norent᷑. Illis tribuit ymaginẽ
leticie uanitas: istis uera cõ¬
fert gaudia u̾itas. illi sius utilita¬

Expanded text:
it. Milites saeculi passionibus et desideriis variis tenentur obnoxii; milites Dei carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Illi dapibus nutriuntur; isti virtutibus. Illi rapere aliena conantur; istiaerunt unde sempiternis praemiis honorentur. Illis tribuit imaginem laetitiae vanitas; istis vera confert gaudia veritas. Illi perit
Abbreviated transcription (Latin):
ost hane interrogationẽ
fratres audiamus dnin
respondentem. et ostendentẽ
nobis uuam ip̃ius taberna¬
culi: ac dicentem. Qui in¬
greditur sine macula et ope¬
ratur iusticiam. Qui loqui¬
tur ueritatem suam in cor¬
de suo. qui non egit dolum
in lingua sua. Qui non fe¬
cit proximo suo malum
et obprobrium non accepit
aduersus proximos suos.
Qui malignum diabolum
aliqua suadentem. sibi cũ
ip̃a suasione sua a conspe¬
ctib cordis sui respuens de¬
duxit ad nichilum. et par¬
uulos cogitatus eius tenu¬
it. et allisit ad xp̃m. qui ti¬
mentes duñ de bona obser¬
uantia sua non se reddunt
elatos sed ip̃a in se bona
non a se posse sed a domino
fieri existimantes. operan¬
tem in se dnin magnificant.
illud cum propheta dicentes
non nobis domine non nobis.
sed nomini tuo da gloriam:

Expanded text:
ost hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua. Qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini
Abbreviated transcription (Latin):
edificant. et oĩa desid̾is carnis
spiritał desiderii delc̾atione. cõ¬
pescit. futura p̃sentib aute po¬
nit carnẽ sp̃ui subdit. et qͥcqͥd
cupit aut ait ñ uult ex sua. s
ex d̾i sui uoluntate proced̾e. clu
plac̾e̾ totis uirib concupiscit.

Expanded text:
facit, et omnia desideria carnis spiritualis desiderii delectatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitur ne in em̾ũ ꝑeant possidere
desid̾ant. Illis uiu̾e labor ẽ ⁊ mori
isti ꝯͣ ĩuisibiles ĩimicos. Illos a¬
istos facit mansuetudo pacifi¬
cos. Illi ꝑ suꝑbiã ꝓ sus honori¬
b litigant᷑ isti ꝑ hũilitatẽ alt̾
utrũ existimant suꝑiorem sͥ.
Per illos babilonia regit᷑ ꝑ istõ

Expanded text:
ituram, ne in aeternum pereant, possidere desiderant. Illis vivere labor est, et mori isti contra invisibiles. Illos aistos mansuetudo pacificos. Illi per superbiam pro suis hominibus litigant; isti per humilitatem alter alterum existimant superiorem sibi. Per illos Babylonia regitur; per istos
Abbreviated transcription (Latin):
absq concessione maioris
nullus audeat iusitare. nec
habebunt potestatẽ. id etiã¬
lus monachus in infirmi¬
tate positus. pelicto mona¬
sterio parentũ suoꝵ studio
cõmentet᷑ qr magis eum sclar¬
um spectaculorum. Uisii. audren.
pollui censemus qn
gritudine posse purgar in fi
alnearum usus infir¬
mis quociens expedit of¬
feratur. sanis autem et
maxime iuuenib. tar¬
dius conçedatur ¶Hine¬

Expanded text:
absque concessione majoris nullus audeat visitare; nec habebunt potestatem. XLVIIIlus monachus in infirmitate positus relicto monasterio parentum suorum studio commendetur: quia magis eum saecularium spectaculorum visu aut pollui censemus, quam ab aegritudine posse purgari. XIalnearum usus infirmis quoties expedit offeratur, sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Carne
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ pro necessitate languoris
sec differendũ ẽ: pp̃ medelã
si expedit. nec murmurnndũ
ẽ qr nõ fit ꝓ apetitu uolupta¬
tis s ꝓ remedio tm̃ salutis
tardiꝰ concedatur. hinc beatꝰ¬

Expanded text:
 pro necessitate languoris. Nec differendum est propter medelam, si expedit; nec murmurandum est; quia non fit pro appetitu voluptatis, sed pro remedio tantum salutistardius concedatur. Abbat
Abbreviated transcription (Latin):
grediens autem de sep¬
timana dicat hunc uerꝰ¬
sum benedictus es dñe
deus qui ad inuisti me
et consolatus es me qrͦ
dicto tercio accipiat be¬
nedictionem egrediens
subsequatur ngrediẽs
et dicat. Deus in adiu¬
torium meum intende
domine ad adiuuandũ
me festina. et hoc idem
tercio repetatur ab om¬
nib et accepta bũdictõ¬
ne ingrediatur. Hane e

Expanded text:
grediens autem de septimana dicat hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accipiat benedictionem egrediens. Subsequatur ingrediens, et dicat: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus. Et accepta benedictione, ingrediatur. COMME
Abbreviated transcription (Latin):
firmos si necessitas cogit
forte ñ expedit sue cupidita¬
ti non obandiatur.
infirmis omnino debi
liorati fuerint a carni¬
b more solito omnes
modũ egrotantes necesse ha¬
bent muiꝰ acciꝑe ne grauent᷑.
ita expoĩta egritu dine sic tra¬
ctandi sunt ut citiꝰ uecreent᷑¬
s cũ uires pͥstinas reparaue¬
rint uedeant. ad feliciorem
consuetudinem suam que fa¬
mulos d̾i tanto ampliꝰ decet
qmͣ minꝰ indigent. Ne cibi
eos teneat uoluptas iam
uegetatos: quos necessitas
ligauerat infirmos. Illi se
existiment diciores qui in
sufferenda parcitate fuerĩt
fortiores. Melius ẽ enĩ minꝰ

Expanded text:
firmitatis necessitas cogit,forte non expedit, suae cupiditati non obaudiat.io præter omnino debilliorati fuerint, a carnibus more solito omnes modum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne grauentur, ita post aegritudinem sic tractandae sunt, ut citius recreent cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: ne cibi eos teneat voluptas jam vegetos, quos necessitas levaverat infirmos. Illi se aestiment ditiores, qui in superanda parcitate fuerint fortiores. Melius est enim minus
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos tollerare debent. Q
autẽ infirim sunt sanos ⁊ la¬
borantes ante ponendos s ñ
conueĩt sanis ĩfirmos por¬
tare magis qmͣ ab infirmis
portari. Necesse ẽ enĩ ut ꝑa¬
cient̾ portemꝰ infumos. ut
it̾m infirmi pacient̾ porte¬

Expanded text:
infirmos tolerare 554 debent; qui autem infirmi sunt sanos et laborantes anteponendos sibi non enim sanis infirmos portare, magis quam ab infirmis portari; necesse est enim ut patienter portemus infirmos, ut iterum infirmi patienter porte
Abbreviated transcription (Latin):
firmitanb detinent᷑. qual eẽ
d:. pietas auctoris declarat ꝯ
simiłr. licet hoc in omnib
sit agendũ p̃cipue tñ iufir¬
mantiũ cure. Hec pceptio ẽ
exhibenda qr doꝰ dixit infirmꝰ
fu et uenistis adme. Ita gͦ
cura ĩfirmis querenda ẽ. ac
si p̃sente xp̃o ministrare pu¬
tetur. Reuera etenim qͥcũq
pro xp̃o infirmis curam im¬
pendre. xp̃o in infirimis mĩstt.¬
ed et ip̃i infirmi con¬
siderent in honorem dei
sibi seruiri et non super¬
fluitate sua concristent
fratres suos seruientes

Expanded text:
infirmitatibus detinentur, qualis esse debet, pietas auctoris declarat, csimiliter . Licet hoc in omnibus sit agendum, praecipue tamen in infirmantium cura haec praeceptio est exhibenda: quia Dominus dixit, infirmus fui, et venistis ad me . Ita ergo cura infirmis quaerenda est, ac si praesenti Christo ministrare putetur. Re vera etenim quicunque pro Christo infirmis curam impendit, Christo in infirmis ministet et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri, et non superfluitate sua contristent fratres suos sibi servientes
Abbreviated transcription (Latin):
bñdc̃onẽ ⁊ retributionis mͥ¬
cedem pro labore totiꝰ septima¬
ne fidelit̾ expetant. Ut cõplen¬
tes eos xp̃i mandatũ. gen̾a¬
lit̾ ab oĩb frĩb emisra pro¬

Expanded text:
benedictionem et retributionis mercedem pro labore totius septimanae fideliter expetentes: ut complentes eos Christi mandatum generaliter ab omnibus fratribus emissa pro
Abbreviated transcription (Latin):
¶rgo cura maxima sit
abbati ne aliqͣm negligẽ¬
tiam paciantur infirim
Quib fratrib ĩfirmis
sit cella super se deputa¬
ta et seruitor timens
deum et diligens ac sol¬
cura ut separatun cellam
habeant cũ hominib opor¬
tunitatib ut nullũ exteri¬
orem laborem sentiant
qui in uifirma carne penã
ailiqua mequalitate laborãtib
satis adelis et strenua u ꝑsona
p̃poni. q̃ ⁊ egrotis cum pietate
seruiat. et monast̾ialem dis¬
aplinã regularit̾ custodiat. et
ta srenue p̃paret. et deuoto eis
ministio obsecundet ⁊ te hus
que illis residua sunt neq
frandem faciat. neq occulte
cõmestione se illicita pollu¬
affectus. nec urbium delici¬
as requirant. s si necesse
huerint: cellarauiꝰ et p̃po sitꝰ
prouideant. Ip̃i u̾o infumi
tanta sollicitudĩe admoue¬
aut᷑. ut de ore eoꝵ nec qnͣtu¬
rantis ꝑcedat. s in sua ĩfir

Expanded text:
rgo cura maxima sit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata et servitor timens Deum, et diligens ac solcura ut separatim cellam habeant cum omnibus opportunitatibus; ut nullum exteriorem laborem sentiat, quae in infirma carne poenam aliqua inaequalitate laborantibus satis fidelis et strenua debet persona praeponi, quae et aegrotis cum pietate serviat, et monasterialem disciplinam regulariter custodiat, et ta strenue praeparent, et devoto eis ministerio obsecundent; et de his, quae illis residua sunt, neque fraudem faciant, neque occulte comestione se illicita polluaffectus, nec urbium delicias requirant, sed quod necesse habuerint, cellararius et praepositus praevideant. Ipsi vero infirmi tanta sollicitudine admoneantur, ut de ore eorum nec quanturationis procedat; sed in su
Abbreviated transcription (Latin):
delicatus. Sicut enĩ ñ oport
in monacho aĩe .i. notabilis
hĩtꝰ: ita nec satis abiectus.¬
Nam p̃ciosa uestis animũ ad las¬
ciuiã ꝑtrahit nimis uł: aut cor¬
dis dolorem parit aut morbum
ait. Si enĩ studiũ nobis hñdũ
ẽ omniũ ẽẽ minimos et om̃i¬
dt̃. Oportet ut talis sit uestis
u̾ecundiam nuditatis repellat
et frigoris retundat inuirã.
Non que occasionem uanita¬
tis enutriat. Qita sit mł.
ut nulla coloris ł compositõ¬
nis nouitate inter ceteros
fres spĩtales hẽtur insignis
ꝑfluis acouationib aliena:
ut nullus it̾m ꝑ incuriam col¬
lectis aut affectatis sordib
sit deformis postremo sic ip̾a
mulos d̾i non ab omnib te¬
net᷑ s ab uno uł a paucis p̃¬
sumit᷑. aut suꝑfluũ. aut ela¬
tũ ẽ ⁊ p̃p hoc noxiũ iudicand̃

Expanded text:
delicatus. Sicut autem non oportet in monacho esse notabilis habitus, ita nec satis abjectus.Nam pretiosa vestis animam ad lasciviam protrahit, nimis vilis aut dolorem cordis parit, aut morbum dixit: Si enim studium nobis habendum est omnium nos esse minimos, et omnianus dicit: Oportet ut talis sit vestis ecundiam nuditatis repellat, et frigoris retundat injuriam, non quae occasionem vanitatis nutriat; quae ita vilis sit, ut nulla coloris vel compositionis novitate inter caeteros fratres spiritales habeatur insignis: rfluisque accurationibus aliena, ut nullus iterum per incuriam collectis aut affectatis sordibus sit deformis. Postremo sic ista mulos Dei non ab omnibus tenetur, sed ab uno vel paucis praesumitur, aut superfluum aut elatum est, et propter hoc noxium judican
Abbreviated transcription (Latin):
In ip̃is autem precus ñ
subripiat auaricie malũ
sed semper aliquantulũ
uilius detur qua ab aliis
secularib dari potest ut
in omnib glorificetur

Expanded text:
In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus dari potest, ut in omnibus glorificetur
Abbreviated transcription (Latin):
rtifices si sunt in mo¬
nasterio cum omiu
humilitate faciant ip̃as
artes si permiserit. abbas.
qd̾ si aliquis ex eis extol¬
litur pro scientia artis
sue eo qd̃ uideatur aliꝙe
conferre monasterio.hic
talis exigatur ab ip̃a ar¬
te. et denuo peream nõ
transeat. Nisi forte hu¬
miliato ei it̾m abbas iu¬

Expanded text:
rtifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas ju
Abbreviated transcription (Latin):
eulogiaꝵ habu̾it int̾rogata qͣli¬
tate p̾ci qnͣto a scl̃arib distrahi
pt̃: tanto infra num moꝵ mĩo¬
n semꝑ distrahat᷑ p̾cio. ut ag¬
imoscant᷑ in hac parte sp̃ĩtales
ac scłares: actio distantiaq
separari sum negotii causa q̃
inimica ẽ aĩe luchrũ supͣ iusti¬
ciam q̃rant s ⁊̃ ab ip̃a iusticia
minꝰ accipiendo p̃cu humani

Expanded text:
eulogiarum abundaverit, interrogata qualitate pretii quantum a saecularibus distrahi potest, tantum infra nummorum minori semper distrahatur pretio, ut agnoscantur in hac parte spiritales a saecularibus actibus distantiaque separari: cum non negotii causa, quae inimica est animae, lucrum supra justitiam quaerant; sed etiam ab ipsa justitia minus accipiendi pretii human
Abbreviated transcription (Latin):
Si quid uero ex operib ar¬
tificum uenundandum ẽ
iudeant ip̃i per quoꝵ manꝰ
transigenda sunt ne aliqͣ
fraudem presumant me
morentur semper ana¬
me et saphyre. ne forte
mortem. quam illi in cor¬
pore pertulerunt: hane
isti uel omnes qui aliqͣz
fumdem de reb monaste¬
rii fecerint: in anima

Expanded text:
Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima
Abbreviated transcription (Latin):
d ͭ scͥptura. Uesꝑe aũ fc̃a recu¬
buit iħe cũ duodecim apłis
et cenantib illis dixit. unus¬
nam horã unisisis dieb con¬
stituta sunt solui ieuima:
ut sit aliquid ꝓlixius ꝙ qͣdra¬
gesime dieb addant id est
iuq ad uesperam

Expanded text:
ere autem facto recubuit Jesus cum duodecim apostolis, et coenantibus illis dixinam horam universis diebus constituta sunt solvi jejunia, ut sit aliquid prolixius, quod Quadragesimae diebus addatur; id est, usque ad vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
gatur consortio neq m col¬
loquio. solus sit ad opus s
inunctum ꝑsistens in pe¬
nitentie lucdumi ¶ Hinc et
chus furtũ fecit ꝙ pociꝰ sacrile¬
giũi dici pt̃ id censumꝰ ordiando
ut iunior iurgis cesus. tanti
cͥnimis: reus nũqmͣ officiũ de

Expanded text:
gatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenitentiae luctu: sciens tchus furtum fecerit quod potius sacrilegium dici potest id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus tanti criminis reus nunquam officium e
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i intułit si ꝑsonã innocẽtis
falso cͥmine maculau̾it: si ꝯ¬
tumaci aĩo senorẽ despexit
si rancorẽ adu̾sꝰ frem̃ tenu̾it
Si peccanti ĩ se. ⁊ pꝰea supplicãti
ueniã ñ ꝯcesserit. Si ꝯ paruuł
iocau̾it : riserit ł eos osculatꝰ
fu̾it. si ꝯ alt̾o ĩ uno lecto ia¬
cuerit. si exͣ ꝯmunẽ men sã
pͥuati aut furtũ qͥppiã sũp¬
serit. Si alicubi exͣ ꝯsultum
p̃positi ł abbĩs discedẽs medio

Expanded text:
fratri intulerit; si personam innocentem falso crimine maculaverit; si contumaci animo seniorem despexerit; si rancorem adversus fratrem tenuerit; si peccanti in se et postea supplicanti veniam non concesserit; si cum parvulis jocaverit, riserit, vel eos osculatus it, si cum altero in uno lecto jacuerit, si extra communem mensam privatim vel furtim quippiam sumpserit, si alicubi extra consultum praepositi vel abbatis discedens medio
Abbreviated transcription (Latin):
Et sepe admonitus si
non excorrexerit: etiam
episcopus adhibeatur ĩ
testimonium. Qd̃ si n
sic emendauerit: clares¬
centib culpis proiciat᷑
de monasterio si tamẽ
talis fuerit eius contu¬
macia ut subdi aut obe¬
dix regule nolit ¶Hi enĩ¬

Expanded text:
Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire regulae nolit. COMMEN
Abbreviated transcription (Latin):
hat penã et ab homũb reus
sit atq in alio laboris ip̃e oꝑe
seq̃stret᷑ a p̾posito suo. et sit
ip̃e tam ab illo reo qmͣ ab oĩb
seꝑatꝰ et solꝰ. ⁊ mox ab õim et
spr alienꝰ eloquio. Nam nõ ad
ueniam maioris et ip̃e ꝑtiñe
is equalit̾ su̾it oꝑata. illius
pp̃ qd̃ exstitit inobediens in
ꝯsolationis tribuit maloꝵ
artifici.

Expanded text:
hat poenam, et ab omnibus ipse reus sit; atque in alio laboris ipse opere sequestretur a praeposito suo: et sit ipse tam ab illo reo, quam ab omnibus separatus et solus, et mox ab omnium et ipse alienus alloquio. Nam non ad veniam majoris et ipse pertingis aequaliter fuerit operata: illius propter quod exstitit inobediens in consolationis tribuit malorum artifici.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis fr̃ presumpẜit
sine iussione abbatis
frĩ excominunicato quol
modo se iungere aut lo¬
qui cum eo uel mandatũ
ei dirigere: simlem sor¬
ciatur excommunicati¬
onis uindictam ¶inc b̃s
licrat ingredi ꝙtra imꝑiũ sem¬
oris ꝯ excõĩcato neq orare. n
loqͥ cui qͣm licebit. Cũ excoĩcato
nulli penitꝰ uesci licet. nec ip̃i
quidẽ qui alimentũ uictui p̃¬
bet. Hinc cassianꝰ dͭ Si qͥs aũ
ꝓ qual culpa sua fu̾it ab or̃o¬
ne suspensꝰ. nullus ꝯ eo orandi
habeat licentiam. anteqmͣ sb̾¬
missa ĩ t̾ra pña coram oĩb
fr̃ib supplicanti ei uenia ab
abbate tribuat᷑. Nam qui se
or̾oni uł confabulationi eius.
ta pietate sociari p̾sumpserit:
simił dampnatõi eiꝰ efficiat᷑.
tione fue̾rat deputatꝰ. et m
git: qr solaciũ ei tribuens cor
eiꝰ ampliꝰ facit induari. et
ñ ꝑmittit eum ꝓ hoc. quod
ab orone fu̾at segregatus
de satisfactione sua et uenia
cogitare. s maiorẽ srbie fomi¬

Expanded text:
i quis fratrer praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum ei dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictam. CAP. liceat ingredi citra imperium senioris. Cum excommunicato neque orare, neque loqui cuique licebit; cum excommunicato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimentum victui pEGULA CASSIANI . Si quis autem pro qualibet culpa fuerit ab oratione suspensus, nullus cum eo orandi habeat licentiam, antequam submissa in terra poenitentia coram omnibus fratribus supplicanti ei venia ab abbate tribuatur. Nam qui se orationi vel confabulationi ejus, ta pietate sociare praesumpserit, similis damnationis tione fuerat deputatus: in jungit, quia solatium ei tribuens cor ejus amplius facit indurari, et non permittit pro hoc quod ab oratione fuerat segregatus, de satisfactione sua et venia cogitare, majorem superbiae fomi
Abbreviated transcription (Latin):
Gmnia uasa monaste¬
rii cunctamq substanti¬
am quasi altaris uasa
sacrata conspiciat. ¶inc
rius eligi qui possit in ꝯĩb
euuangłico ordine fr̃m suo¬
rũ frĩb uictũ gub̾nare qui
timet inde sententiã : qͥ ab
initio fur fuit. Studere d
qui huic officio deputatur
ut audiat. qr qui bñ mimi¬
strauit gradũ bonũ sibi ad¬
quiuit. et aĩe sue lucrum
ĩmonast̾ĩo tractat᷑ siue in ua¬
sis. suie i ferram̃tis ł cet̾is
oĩb ẽẽ sc̃ificatũ. sSi quis de
fr̃ib aliqͥd neglegent᷑ trac¬
tau̾it parcem se hr̃e nou̾it
cũ illo rege qui in uasis do¬
mus dei scĩficatis cũ sius
bibebat concubinis et qͣlẽ
meruit uindictam. Custo¬
dienda sunt. iusta p̃cepta ⁊
ꝑ singulos dies: in aures
fratrum recitanda sunt ut
non condempnentur in pͦ¬
Nchil ducat neglegen¬
dum neq auaricie stu¬
deat. neq prodigus. sit.
aut stirpator substanti¬
e monasterii. sed omĩa
mensurate. faciat: et
secundum iussionem.

Expanded text:
Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam quasi altaris vasa sacrata conspiciat. Clis eligi, qui possit in omnibus evangelico ordine fratribus suum victum gubernare, qui timeat Judae sententiam, qui ab initio fur fuit. Studere debet, qui huic officio deputatur, ut videat: Quia qui bene ministraverit, gradum bonum sibi acquirit , et animae suae lucrum monasterio tractatur, sive in vasis, sive in ferramentis, vel caetera omnia, esse sanctificata. Si quis de fratribus aliquid negligenter tractaverit, partem se habere noverit cum illo rege, qui in vasis domus Dei sanctificatis, cum suis bibebat concubinis, et qualem meruit vindictam Dan. V. Custodienda sunt ista precepta, et per singulos dies in aures fratrum recitanda sunt, ut non condemnentur in peNihil ducat negligendum: neque avaritiae studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo die diurne reliqͥ
omnes psalmi qui super¬
sunt equaliter diuidant᷑
in septem noctium iugi¬
lias parciendo scilicet qͦm
inter eos prolixiores sunt
constituantur noctem. Hoc
precipue commonentes.
ut si cui forte. Hec distribu
ordinet si meliuis aliter

Expanded text:
psalmodiae diurnae, reliqui psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distribut ordinet, si melius aliter
Abbreviated transcription (Latin):
canatur. Qui psalmi inci¬
piantur a centesimo.ix.
usq ad centesimum qua¬
dragesimum septimum
excẽptis hiis qui in diu̾̃¬
sis horis ex eis sequestrant᷑
id ẽ a centesimo septimo de¬
cimo usq ad centesimum
uicesimum septimum. et
centesimo tricesimo t̾rio.
et centesimo quadragesi¬
mo secundo. Reliqui om̃s
in uespera dicendi sunt. et
quia minus ueniunt tres
psalmi ideo diuidendi sũt
qui exnumero suprascͥpto
fortiores inueniuntur
idẽ centesimus tricesimꝰ
octanus. et centesimus qͣ¬
dragesimus iiiͦ. et centesi¬
mus quadragesimꝰ qͣrtꝰ
centesimus uero sextus
decimus quia paruus ẽ.¬
cum centesimo quinto¬
decimo coniungatur. Di¬
gesto ergo ordine psalmo¬
rum uespertinoꝵ. reliqͣ
id ẽ lectiones responsori¬
a. hynini. u̾sus. uel canti¬
ca sicut supra taxauimus
impleantur ad completo¬
rium uero cotidie id est
ꝑsalmi repetantur. id est.¬
quartus. nonagesimus
et centesimus tricesimꝰ
tercius. Disposito ordine.

Expanded text:
canatur. Qui psalmi incicanatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in disis horis ex eis sequestrantur, id est, a centesimo septimo decimo ad centesimum vigesimum septimum, et centesimo tricesimo tertio, et centesimo quadragesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et centesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, versus, vel cantica, sicut supra taxavimus, impleantur. Ad completorium vero quotidie iidem psalmi repetantur, quartus, nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine
Abbreviated transcription (Latin):
t̾na cap̃ suprascripta psal¬
mi .c.xuiii. dicantur. Adpͣ¬
mam autem secunde ferie
dicantur.iii.psalmi. id est
pͥmus et secundus et sextꝰ
et ita per singulos dies ad
mum psalmum. ita sane
ut nonus psalmus ⁊ sep¬
timus decimus partiantur
in binos. et sic fiat ut ad
uigilans dominica semper
anicesimo incipiatur. Ad
.iii. uero sextam̾ nonam
centesimo octauo decimo
psalmo ip̃a t̾na per easdem
horas dicantur. expenso
ergo psalmo centesimo
octauo decimo duob die¬
b. id ẽ dominica et secun
da feria: tercia feria iam
ad terciam sextam uel no¬
nam psallantur t̾ni psal¬
mi a centesimo nono de¬
cimo usq ad centesimum
ucesimũ septimũ id est.
psalmi nouem. Quiq psal
ini semper usq ad dñicã
per easdem horas. itidem
repetantur. Hymnoru
nichilominus. lectionũ.
uersuum. dispositione. u¬
niformi cunctis dieb ser¬
uata. et ita scilicet. ut sem¬
per dominica a centesimo
octauodecimo incipiatur
uespera autem cotidie .iiͦii.
psalmorum modulatõne

Expanded text:
tula supra scripti psalmi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus. Et ita per singulos dies ad mum psalmum: ita sane, ut nonus psalmus, et septimus decimus partiantur in duas glorias: et sic fiat, ut ad vigilias Dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam, vero sextam, nonamqcentesimo decimo octavo, ipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso ergo psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est, Dominica et secda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam, vel nonam psallantur terni psalmi, a centesimo nono decimo usque ad centesimum vicesimum septimum; id est psalmi novem. Quique psalmi semper usque ad Dominicam per easdem horas itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalterium ex integro nu
psalmorum psallatur. et
cominico die semper a
capite incipiatur ad uigi
mus edisciplina psallẽ
di Ubiq credimus diui¬
nam ẽẽ presentian. uida
enim oĩa et apta sunt ut ait
apłs oculis dm̃i. et non ẽ ulla
creatura inusibłis in ꝯspectu
debemꝰ sicut aute ocłos creato
ris ⁊ iudicis. Nullus eĩ uidens¬
pͥncipem ł iudicẽ suũ. et loqñs
ꝯeo audet uagari oculis. et
aliorsũ aspice̾. qnͣtomagis q̃
accedit ad dinñ nusqͣm debet¬
mouere ocłin cordis. s intẽrtꝰ

Expanded text:
psalterium ex integro numpsalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite repetantur ad vigildatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a lias. Quia nimis iners d servitium ostendunt monachi, qui canticis consuetudinariis per septimanae curriculum mus sanctos Patres nostros uno die hoc strenue implesse: quod nos tepidi utinam septimana integra persolva
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorium meum in
remedio sb̾leuati calamitates
Gen̾alit̾ hunc locũ facudis¬
simꝰ cassianꝰ in xͣ collatione płi¬
ma de eiꝰ ucilitate disserẽs tã¬
to honore concelebrat: ut qͥcqͥd
monachi assũpserint: sñ hutꝰ
u̾siculi trina iteratione non
inchoent. Quẽ repetita sepiꝰ
laude congeminans unius
utilem ꝓbat eẽ eiꝰ memoriam.

Expanded text:
utorium meum intremedio sublevati, calamitates aliter hunc locum facundissimus Cassianus in decima collatione plurima de ejus utilitate disserens tanto honore concelebrat, ut quidquid monachi assumpserint, sine hujus versiculi trina iteratione non inchoent. Quem repetita saepius laude congeminans, nimis utilem probat esse ejus memoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentie grauitas uł dis¬
et item psallite dño sapient̾.
gͦ si sapient̾. et cũ timore iubet
psalli: oportet psallentẽ im¬
mobili corpore inclinato ca¬
pite stare ⁊ laudes dño mo¬
derate cauere qͥppe qͥmini¬
steriũ suũ aute diuinitatẽ
ĩplet docente hoc ꝓph̾a cũ d̾.¬
In ꝯspectu angłoꝵ psallam tͥ. Nã
considerare d q̃ ꝑsallit semꝑ ne
ĩ aliud sensꝰ eiꝰ demigret. ne cũ
iu aliam cogitationẽ sensus
populus iste labiis mehono¬
rat cor autẽ eiꝰ longe ẽ a me.¬
Drgo consideremus qͣlit̾
oporteat in conspectu d̾im
lendum ut mens nr̃a
concordet uoci nr̃e Ad tã¬

Expanded text:
reverentiae gravitas vel disEt item: Psallite Domino sapienter . Ergo si sapienter et cum timore jubet psalli, oportet psallentem immobili corpore, inclinato capite stare, et laudes Domino moderate canere: quippe ministerium suum ante Divinitatem implet, docente hoc Propheta cum dicIn conspectu angelorum psallam tibi . Nam considerare debet qui psallit semper, ne alibi senin aliam cogitationem sensus Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a mergo consideremus qualiter oporteat in conspectu divinlendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. Na
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ uocis laudib iungitur.
Sicut alibi ꝑ psalmistam dicit᷑.
psallite sapient̾. Sapient̾ ⁊
eĩ qͥsq psallit q̃ uoci laudanti
lari: sollicita cura omniꝙ stu¬
dio ꝓsequit᷑. Sic gͦ mens nr̃a
ĩtenta ad psallendũ incedat
qualit̾ nullo p̃pedita scłaris
desiderii obstacło. nullo cor¬
poris fuscata uicio s semꝑ
intenta in celestib hũilita¬
te ac puritate prompussĩaꝙ
deuotione ornata ad et̾na
p̾mia ꝑuenire contendat. sic
cordis ꝯpunctione flagret
qͣlit̾ ĩ se creatoris mĩa excitet.¬

Expanded text:
dis jungitur, sicut alibi per Psalmistam dicitur: Psallite sapienter . Sapienter etenim psallit, qui voci laudanti lari, sollicita cura omnique studio prosequitur. Sic ergo mens nostra intenta ad psallendum incedat, qualiter nullo praepedita salutaris desiderii obstaculo, nullo temporis fuscata vitio, sed semper intenta in coelestibus, humilitate et puritate promptissimaque devotione ornata ad aeterna praemia pervenire contendat. Sic cordis compunctione flagret, qualiter in se Creatoris miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ip̃m tamen qd̃ unꝰ¬
quisq offere abbati suo
suggerat et cum eius fi¬
at or̃one et uoluntate qr
quod sine permissione pa¬
tͥris spiritalis fit p̾̃sump¬
tioni deputabitur et ua¬
ergo cum uoluntate ab¬
batis omnia agenda st̃i¬

Expanded text:
Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis fit, praesumptioni deputabitur, Ergo cum voluntate abbatis omnia agenda s
Abbreviated transcription (French):
d est subtrabat corpori su¬
õ de cibo de potu de sompno
de loquacitate de scurrilita¬
te. et cum spiritalis deside¬
rii gaudio scm̃ pascha ex¬

Expanded text:
Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha ex
Abbreviated transcription (Latin):
rationes peculiares cibo¬
rum et potus abstinentiã.
ut unusquisq super men¬
suram sibi indictam aͥd¬
sibi propria uoluntate cũ
gaudio sc̃i sp̃e offerat deo.¬

Expanded text:
orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam, ut unaquaeque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo
Abbreviated transcription (French):
d̾i ꝑducit. Compunctio cordis
estͣ humilitas mẽtisꝯ lacͥmis
exoriens de recordatone pccĩ
ctus repellit. ⁊ intẽtionẽ suam
toto ĩntis studio ind̾i ꝯtẽpla¬

Expanded text:
ione Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, ctus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contempla
Abbreviated transcription (Latin):
gule de hoc tutulo constituta
accipiat et quadragesime. ꝯ¬
se ad genua abbis agentes
grãs de boni actus uolũtate
concessa.⁊ pꝰ impensã humi¬
litatẽ simul et ore suo abbĩ
iudicent quis ꝙ uolu̾it abstin̾e.¬

Expanded text:
gulae de hoc titulo constituta accipiet, et quadragesimae se ad genua abbatis agentes gratias de boni actus voluntate concessa: et post impensam humilitatem simul et ore suo abbati indicent, quis quid voluerit abstine
Abbreviated transcription (Latin):
tur incautus .i. ne ł opp̃ssus
Si uero qualib ocrasione
a iusto ordine deuiatũ fu̾it
ut non ẜin ordinem suum
hore custodiantur superposi¬
Osalmos autem uł anti¬
phonas post abbatem ordi¬
ne suo quib iuissum fu̾it
imponant. Cantare aũ
et legere. non presumat
nisi qui potest ip̃m off̾i¬
cium implere. ut edifi
centur audientes. qd cũ
fiat et cui iusserit abbas.

Expanded text:
tur incautus, si uel obpressus Si vero qualibet occasione a justo ordine deviatum fuerit, ut non secundum ordinem suum horae custodiantur, superposiPsalmos autem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem et legere non praesumat, nisi qui potest officium implere, ut aedificentur audientes. Quod cufiat, et cui jusserit abbas.
Abbreviated transcription (Latin):
Initianda hora operis
dei. die noctuq sit cu¬
ra abbatis aut ĩpe nnci¬
are aut tali sollicito frĩ
inuingat hanc curam
ut omnia horis comꝑe¬
tentib compleant /uc¬

Expanded text:
ntianda hora operis Dei die noctuque sit cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus compleantu