comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis qͥs ep̃oꝵ. pb̃roꝵ. diaconoꝵ seu clericoꝵ. cũ
in eccłia ei fuerit crim̃ intentũ. uł quilis causa
fuerit cõmota. si derelicto eccłiastico iudicio publi¬
ois iudiciis purgari uoluerit. ⁊̃ si ꝓ ipso fuerit lata
sententia locũ suũ amittat. & hoc in cͥminali acti
one. In ciuili uͦ: ꝑdat qͦd euicit si locũ sułi optini̾e
uoluerit. Si quid̾e ad eligendos iudices imq de
male sentiendo de iudicio scłari poscit iudicium

Expanded text:
 et diaconorum seu clericorum, cum in ecclesia ei crimen fuerit intentatum vel cuius causa fuerit commota, si derelicto ecclesiastico iudicio, publicis iudiciis purgari voluerit, etiamsi pro ipso fuerit lata sententia, locum suum cio. In civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere voluerit. Cui enim ad eligendos iudices undique male sentiendo, de seculari iudicio poscit auxilium,
Abbreviated transcription (Latin):
& meȩ animȩ om̃i potentis dĩ iudiciũ ꝑtimes¬
cens. eiꝰdẽ maxumi causas subtilit̾ exqͥri desidero.
si nullis cͥminib p̃ssꝰ que sacͦ ordim contͣdicunt.
si ñ ꝑ symonicã heresun. idẽ p̃mia qͥb dam
si ñ obligatꝰ de suis ad locũ int̾tessionis uenerit.
i aũ pecunia ꝓmissa fu̾it uł soluta. electo uł
ordinato penitꝰ ignorante. nec eo mͦ ad electionẽ
uł ordinationẽ ꝑuen̾it. ei nullatenꝰ obẽe uidet᷑
ad electionis uł ordinationis cassationẽ. ad quã
alias ñ ꝑ pͣuã illoꝵ cupiditatẽ ꝑuenisse docetur.

Expanded text:
 meae animae omnipotentis Dei judicium pertimescens, ejusdem Maximi causas subtiliter exquiri 813 desidero, si nullis criminibus pressus quae sacro ordini contradicunt, si non per simoniacam haeresim, id est praemia quibusdam si non obligatus de suis ad locum intercessionis venerit.i autem pecunia promissa fuerit vel soluta, electo vel ordinato penitus ignorante, nec eo modo ad electionem vel ordinationem pervenerit, ei nullatenus obesse videtur, ad electionis vel ordinationis cassationem, ad quam alias non per pravam illorum cupiditatem pervenisse docetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit ñ tem̾e aut qͦm libet. s ꝑ iudiciũ aufe¬
rendos ẽẽ malos ab ecclĩȩ cõmunione. ut si ꝑ u
diciũ auferri ñ possuit. tolerent᷑ potiꝰ. ne ꝑu̾se
malos euitando qͥsq ab eccłia ipse discedens. eos
qͦs fug̾e uidet᷑. uincͥat ad gehennã. Qͥa ⁊ ad hoc.
siob̾ in scͥpturis st̃ exempla ꝓposita : uelut in mes¬
se ut palea sufferat᷑ usq ad ultimũ uentilabrũ.
uł int̾ illa retia uͥ pisces boni cũ malis usq ad se¬
gregationẽ quȩ futura ẽ in litore. id t̃ in fine
loco illud qd̾ dicit apls. Tu qͥs es qͥ iudicas seruũ
alienũ : Suo dño stat aut cadit. Noluit enĩ ho¬
minẽ ab homine iudicari ex arbitͥo susꝑitionis.
uł ⁊̃ extͣ ordinario usurpato iudicio. s potiꝰ ex le¬
ge di scłm ordinẽ eccłiȩ. siue ult᷑ confessũ siue ac-¬
cusatũ atq ꝯuictũ. Alioqͥn illud cur dỹc̃. si qͥs fr̃¬
noĩat᷑ aut fornicator. aut ydolis seruiens. ⁊ c̾.

Expanded text:
o non temere et quomodolibet, sed per judicium auferendi sunt mali ab Ecclesiae communione, ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne per se malos evitando quisquam ab ecclesia ipse discedens, eos quos fugere videtur, vincat ad gehennam, quia ad hoc nobis sunt in scripturis exempla proposita vel in messe, ut palea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum, vel infra retia illa, ubi pisces boni cum malis usque ad segregationem, quae futura est in litore, hoc est in fine alio loco dicit Apostolus: Tu quis es qui judicas alienum servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum atqolis serviens, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Scͥpsi uob in epła ne cõmisceamini forncariis.
latori: iñ utiq fornicariis huiꝰ mundi. aut auaris. aut
raptorib aut ydolis seruientib. alioqͥn debue¬
ratis de hoc mundo exisse. Non enĩ posst̃ homi¬
a uarnes in hoc mundomanentes nͥ cũ talib uiu̾e. nec

Expanded text:
 Scripsi vobis in epistola non commisceri fornicariis. Non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, ant idolis servientibus, alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ulti corrigunt᷑ ut petuꝰ. multi tolerant᷑ ut
iudas. multi nesciunt᷑ donec ueniat dñs
qui illuminabit abscondita tenebraꝵ. Et infra.
qmuis hec ꝓhibitio ñdũ sit mortalis s medici¬
nalis. nͥ aut sponte confessum. aut in aliqͦ siue
scłari. siue eccłiastico iudicio nominatũ aut con¬
uictũ. Qs em̃ sibi utrũq audet assum̾e. ut cuiꝰꝙͣ

Expanded text:
ulti corriguntur, ut Petrus; multi tolerantur, ut Iudas; multi nesciuntur donec veniat dominus, qui illuminabit abscondita tenebrarum. quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo sive saeculari, sive ecclesiastico judicio nominatum atque convictum. Quis enim sibi utrumque audeat assumere, ut cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
ambiat᷑. scilicet ut qui imꝑturbatus p̃cipit᷑ con¬
sistere int̾ ꝓspera & adu̾sa. uirtutũ semꝑ ornam̃¬
to. utroq cirtũseptus appareat humero. Qua gͦ¬
ratione tẽpore sacrificii ñ assumit. qd̾ se in sacra¬
m̃to accepisse ñ dubitat: Proinde modis om̃ib
conuenit. ut qd̃ qͥsq ꝑceperit in consecratione
honoris. hoc retineat in oblatione uł ꝑceptio¬
ne sue salutis. scilicet ut cum sacerdos ad sollem
nia missarũ accedit. aut ꝑ se sacrificium deo¬
utroq humero circũ septus. sicut & tempore or¬
dinationis sue dinoscit᷑ consecratus. ita ut de
uno eodẽq orario ceruicẽ partt̃ & utrũq hume¬
rũ p̃mens. signũ in suo pectore. p̃paret crucis.
Siqͥs autẽ aliter egerit. excõmunicationiᷤ debi
conib absq apłica licentia uti ꝑmittit᷑. Unde
Gregoriꝰ aregio epõ francoꝵ¬

Expanded text:
ut qui imperturbatus praecipitur consistere inter prospera et adversa virtutum semper ornamento utrobique circumseptus appareat, qua ratione tempore sacrificii non assumat quod se in sacramento accepisse non dubitat? Proinde modis omnibus convenit, ut quod quisque percepit in consecratione honoris hoc retentet in oblatione 633 vel perceptione suae salutis; scilicet ut cum sania missarum accedit, aut per se Deo sacrificium outroque humero circumseptus, sicut et tempore ordinationis suae dignoscitur consecratus, ita ut de uno eodemque orario cervicem pariter et utrumque humerum premens signum in suo pectore praeparet crucis. § 1. Si quis autem aliter egerit, excommunicationi debitaconis absque apostolica licentia uti permittitur. Unde Gregorius Aregio episcopo Franco
Abbreviated transcription (Latin):
tum monachi ꝓpͥo arbitrio ⁊ uoluntate susceptũ:
deseri ñ potest absq peccato. Quod enĩ qͥs uouet
do: debet ⁊ reddere. Unde qui relicta singłaritatis
ꝓfessione ad militiã uł ad iniptias deuolutus est:
publice pcuitentie satisfactione purgandꝰ ẽ. qͥa si
innocens uulitia. ⁊ honestũ potest eẽ coniugiũ: elec

Expanded text:
o arbitrio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione ad militiam, vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est: quia et si innocens militia, et honestum potest esse conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰdam eccłie p̃posi
efficitur: da¬
ris ⁊ fulgi¬
confugiũ iudicem. Querit᷑ an clericus in du¬
ab eecł̾iis posfit conscribi. Scdo: si unã relm¬
quere uoluerit: an liceat ei ad aliam transire.
Tercio: an ꝓcurationes scłarium negotioꝵ dericiᷤᷤ
liceat susciꝑe. Quarto. an claris ⁊ fulgidis uesti¬
b eis ornari expediat. Quinto. an ab ep̃o cor¬
recti. suũ officiũ relinquere. ⁊ ad scłarem iudi¬
cem cõnfugere ualeant. In duab eccl̃ns aliqm ¶Qł¬

Expanded text:
cujusdam ecclesiae praepositefficitur; claris et fulgiconfugium. Primum quaeritur, an clericus in duabus ecclesiis possit conscribi? Secundo, si unam voluerit relinquere, an liceat ei ad aliam transire? Tertio, an procurationes saecularium negotiorum clericis liceat suscipere? Quarto, an claris et fulgidis vestibus eis ornari expediat? Quinto, an ab episcopo correpti suum officium relinquere, et ad saecularem judicem confugere valeant? QUAE
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ido nob̃ sollicitudinẽ selũq tuũ gratũ fuisse
cognoscas. Studii em̃ tui sit sollicite querere.

Expanded text:
 omni sollicitudine. Et zelum tuum gratum nobis fuisse cognoscas. Studii enim tui sit sollicite quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
a sac̃dote deposito uł laico catholico. uerũ ⁊̃ ab here¬
tico uł pagano si ministratũ fu̾i̾t. nulla rert̾atione
in olabit᷑. Nulla aũ ratiosinit ut int̾ sac̾dotes ha¬
beant᷑ qͥ de manib laici uł pagani oleũ sacre ĩ mo
execrande. unctionis assumunt. Nongͦ conseq̃nt̃
colligit᷑ ut si recedentib a fide ius baptriandi re.¬
linqͥt᷑. potestas ⁊̃ distribuendi sacͦs ordines cis relin

Expanded text:
a sacerdote deposito vel laico catholico, verum etiam ab haerea sacerdote deposito vel laico catholico, verum etiam ab haeretico vel pagano si ministratum fuerit, nulla reiteratione violabitur; nulla autem ratio sinit, ut inter sacerdotes habeantur, qui de manibus laici vel pagani oleum sacrae imo exsecrandae unctionis assumant. Non ergo consequenter colligitur, ut, si recedentibus a fide jus baptizandi relinquitur, potestas etiam distribuendi sacros ordines eis relin
Abbreviated transcription (Latin):
ad dãpnationẽ usurpationiᷤᷤ ꝑuenient. uł haben¬
tis. uł dantis. uł accipientis. Qͥd gͦ ꝓdest qd̾ uera
⁊ scã st̃. cũ usurpatores suos eque ꝑimant. ac si
cent mala ⁊ noxia: Crassꝰ aurũ situnt. aurũ
bibit. eque ꝑuit uero auro. sic̃ uero ueneno. Itẽ.
Aurũ eque uerũ ẽ in archa furis. sic̃ in thesau¬
ris regis. s a fure qͥa illicite habet᷑. illicite dat᷑ uł
accipit᷑. Arege aũ licite habet᷑.⁊ licite dat᷑ ⁊ acci¬
pit᷑. Ido ipse fur ⁊ cõmunicator furti nͥ forte. de
conscientia furti se purgau̾it. ut ꝑhibet sclasiꝰ
ad anastasiũ imꝑatorẽ. ut̾q uiste. ⁊ digne dãp¬
nabit᷑. Opponit᷑ aũ huic sententiȩ augustim
Potestas dandi bapt̾. ⁊ ius conseeñdi dñicũ corpꝰ.
⁊ largiendi sacͦs ordines. płimũ int̾ se differui.
Suspenso enĩ uł deposito sac̾dote nulla relinqͥt᷑¬
ei potestas sacͥfi candi. sac̃m̃tũ tñ baptismi ñ solũ

Expanded text:
atoris pervenient, vel habentis, vel dantis, vel accipientis. Quid ergo prodest, quod vera et sancta sunt, quum usurpatores suos aeque perimant, ac si essent mala et noxia? Crassus aurum sitivit et aurum bibit: aeque periit vero auro, sicut vero veneno. § 1. Item aurum aeque verum est in arca furis, sicut in thesauris regis. Sed a fure, quia illicite habetur, illicite datur vel accipitur; a rege autem licite habetur, licite datur et accipitur; ideo ipse fur et communicator furti nisi forte de conscientia furti se purgaverint, ut perhibet Gelasius ad Anastasium imperatorem, uterque juste et digne damnabitur. § 2. Opponitur auas dandi baptismum, et jus consecrandi dominicum corpus, et largiendi sacros ordines, plurimum inter se differunt. Suspenso enim vel deposito sacerdote, nulla ei relinquitur potestas sacrificandi. Sacramentum tamen baptismi non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa parte. uenientes ⁊̃ p̃positi ꝓ bono pacis cor¬
recto scisiatis errore suscepti st̃. ⁊ si uisũ ẽ opꝰ ẽe
ut eadẽ officia gererent quȩ agebant. ñ st̃ rursꝰ
ordinandi. s sic̃ baptismꝰ in eis ita ⁊ ordinatio
mansit integra. qͥa in p̃cisione fu̾at uitiũ. qd̾ uni¬
tate pacis ẽ correctũ. ñ in sacm̃tis que ubicũq st̃¬
ipsa st̃. Et cũ ipsi expedire uidet᷑ eccłie ut p̃posi¬
ti eoꝵ uenientes ad catholicã societatẽ honores
suos ibi ñ administrent: ñ eis tñ ipsa sacͣm̃ta or¬
dinationis dechunt᷑. s manent suꝑeos. Ideoq ñ¬

Expanded text:
praepositi, pro bono pacis, correcto schismatis errore suscepti sunt; et si visum est esse, ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinandi: sed, sicut baptismus in eis, ita ordinatio mansit integra; quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est, non in sacramentis, quae ubicunqsunt. Et cum ipsi expedire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationis sac
Abbreviated transcription (Latin):
ultos ex eccłiastica familia nouimꝰ ad om̃i¬
potentis dĩ seruitiũ festinare. ut ab huma¬
na scruitite lib̾i. in diuino seruitio ualeant
in monastiis ꝯu̾sari. Qd̾ si passim dimittimꝰ.
om̃ib fugiendi eccłiastici iuris dñium occasi¬
onẽ p̃bemꝰ. Si uͦ festinantes ad om̃ipotentis dĩ
seruitiũ incaute retinemꝰ. illi inuenim̃ negare
q̃dã qͥ dedit omĩa. Uñ necẽẽ ẽ ut si qͥs ex iuris
eccl̃iastici uł scl̃aris milicie seruitute ad dĩ ser¬

Expanded text:
ultos ex ecclesiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute liberi in divino mysterio valeant in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est ut, si quis ex juris ecclesiastici s
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ illud ambꝵ. Ad p̃ces helse ignis descen¬
dit de celo: ut ꝓpħȩ uindicaret᷑ imuria & uod
tunc intelligit᷑ factũ. qñdo achab rexisrł pꝰ
sterilitatẽ illam tͥum annoꝵ ⁊ sex mensium
quȩ facta ẽ qnͣdo p̃cib hełyȩ clausum ẽ celũ
ainis tͥb ⁊ m̃sib sex: misit duos quinqͣgena¬
rios ad helyam qͥ dicerent ei. Homo dĩ. rex isrł̃.
uocat. te. Qui ait. Si homo dĩ sum: descendat.
ignis de celo ⁊ consumat uos. ⁊ statim descendeis

Expanded text:
d preces Heliae ignis descendit de coelo, ut Prophetae vindicaretur injuria. Quod tunc intelligitur factum, quando Achab rex Israel post sterilitatem illam trium annorum et sex mensium, quae facta est, quando precibus Heliae clausum est coelum annis tribus et mensibus sex, misit duos quinquagenarios ad Heliam, qui dicerent ei: Homo Dei, rex Israel vocat te, qui ait: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat vos, et statim ignis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib utͥsq constiterit.⁊ satiffecisse ste¬
phanũ ⁊ supplicatione suscepta eũ qui male
tradatus ẽ ignouisse. semel in abolitione mis¬
sa punitio. retidiuo dolore ñ debet iterati.
diuinȩ scđm imitationẽ dem̃tie q̃ dimissa
peccata in ultionẽ redire ñ ꝑmittit. si uͦ nicħ

Expanded text:
sentibus utrisque constiterit, et satisfecisse Stephanum, et supplicatione suscepta eum, qui male tractatus est, ignovisse, semel in ablatione remissa punitio recidivo dolore non debet iterari, divinae scilicet imitatione clementiae, quae dimissa peccata in ultionem r
Abbreviated transcription (Latin):
alomon uͦ econt᷑ ammonet dicens. ꝑcute fi¬
liũ titũ uirga. ⁊ libtrabis anima eiꝰ a morte.
Hinc etiã beatꝰ g̾g. scͥbit in dialogo beatũ bene¬
dictũ quendã monachũ uirga ꝑcutiendo sanas¬
se. quẽ crebra ammonitione curare ñ poterat.
Hinc etiã dñs flagello facto de resticulis male
u̾santes in tẽplo flagellauit. ⁊ de orationis domo
eiecit. Hinc etiã apłs fornicatorẽ illũ sathanȩ
corꝑalit̾ uexandũ tͣdidit. & magũ illũ corꝑali
cecitate damnauit. Hinc etiã in canonib pueri
qͥ ante rationabiles annos irrationabilit̾ u̾sant᷑.
u̾berib castigari ubent᷑. Uirgines qͦ si religio¬
nis ueste deposita aliis se copulau̾int: ergastulis

Expanded text:
alomon vero contra admonet, dicens: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte. Hinc etiam B. Gregorius scribit in dialogo, B. Benedictum quemdam monachum virga percutiendo sanasse, quem crebra admonitione curare non poterat. Hinc etiam Dominus flagello facto de funiculis male versantes in templo flagellavit et de orationis domo ejecit. Hinc etiam Apostolus fornicatorem illum satanae corporaliter vexandum tradidit, et magum illum corporali caecitate damnavit. Hinc etiam in canonibus pueri, qui ante rationales annos irrationabiliter versantur, verberibus castigari jubentur. Virgines quoque, si religionis veste deposita aliis se copulaverint, ergastulis
Abbreviated transcription (Latin):
cis cõmittit. aut cõmittentib fauet. Si autẽ ne¬
utrũ facit. nullomͦ sociat᷑. Porro si addat t̾cium.
ut ñ sit in iudicando piger. s uł corripiat iu¬
omib peccantes arguat. ut cet̾i timorẽ. hai̾it.
remoueat᷑ ⁊̃ uł. ab aliquo gradu honoris uł ab
ipsa cõmunione sacram̃toꝵ. ⁊ si hȩc omĩa cum
dilectione corrigendi. ñ cum odio ꝑsequendi
faciat. plenssimũ officiũ ñ solũ castissimȩ
iiinocentie. s ⁊̃ diligentissimȩ seucritatis oxple¬
uit. Nerbi autẽ ⁊ cęt̾a impediunt. illa duo semꝑ¬
retenta incorruptũ castumq custodiunt. ut
nec faciat malũ nec aꝑꝓbet factum. Idem in¬

Expanded text:
eis committit, aut committentibus favet. Si autem neutrum facit, nullo modo sociatur. Porro, si addit tertium, ut non sit in vindicando piger, sed omnibus peccantes arguat, ut ceteri timeant, remoueat etiam uel ab aliquo gradu honoris uel ab ipsa communione sacramentorum, et haec omnia cum dilectione corrigendi, non cum odio persequendi faciat, plenissimum officium non solum castissimae innocentiae, sed etiam diligentissimae seueritatis impleuit. retenta incorruptum castumque custodiunt, ut nec faciat malum, nec approbet factum.
Abbreviated transcription (Latin):
semel cepit sermo hr̃i. aliqntulũ altꝰ repetendũ
uidet᷑ diuersoꝵ sententias certis auctoritatib mu¬
nitas. in mediũ ꝓponentes. Alii dicunt penuenti¬
am semel tantũ. eẽ. utilẽ. Tnica enĩ ẽ nec reittra¬
ri pot̾. Si ũ renttrat᷑ p̃cedens penitentia ñ fuit &e¬

Expanded text:
semel coepit haberi sermo, aliquantulum altius repetendum videtur, diversorum sententias certis auctoritatibus munitas in medium proponentes. Alii dicunt poenitentiam semel tantum esse utilem. Unica est enim, nec reiterari potest. Si vero reiteratur, praecedens poenitentia non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis & satisfactionis nitat᷑. in mediũ bre¬
uit̾ ꝓposuimꝰ. Cui aũ haꝵ potiꝰ adherendũ
sit. sectoris iudicio reseruat᷑. Ut̃erq enĩ fau¬
tores habet sapientes & religiosos uiros. Unde
theodorꝰ cantuariensis archiep̃e ait in peni¬
tentiali suo. Quidã dõ solũm confit̃ debere dict¬
pecc̃a ut greci. Quidã ũ sacerdotib confitenda eẽ
qui remissor ẽ peccoꝵ. pccc̃a nr̃a confiteam̃ & hoc

Expanded text:
edium breviter exposuimus. Cui autem harum potius adhaerendum sit, lectoris judicio reservatur. Utraque enim fautores habet sapientes et religiosos viros. Unde Theodorus Cantuariensis Archiepiscopus ait in Poenitentiali suo : C. XC. Quidam Deo solummodo confiteri debere peccatqui remissor est peccatorum, peccata nostra confiteamur, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uideat̃ c̃ẽ laudabilis. q̃ ꝓpt̾ dei timorẽ aput
homines crubesce ñ ueret᷑. tam̃ quia ñ om̃iũ huiꝰ¬
modi sunt peccã. ut ea quȩ penitentiã posernt
ñ timeant publicare remorieat᷑ imꝓbabilis con¬
suetudo. ne multi apenitentiȩ remediis arce¬
ant᷑. dñ aut crubescunt aut timent. inimicis
suis sua facta reserare quib possint legũ ꝑcelli¬

Expanded text:
eatur esse laudabilis, quae propter Dei timorem apud homines erubescere non veretur: tamen, quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt non timeant publicare, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possint legum
Abbreviated transcription (Latin):
ulli fas est uł uelle. uł posse transgredi apłi¬
cȩ sedis p̃cepta. net ur̃e dispositionis ministeriũ
qͦd urãm sequi oportet caritatẽ. Sit gͦ ruinȩ
sue dolore. ꝓstratus. qͥsqͥs apłics uoluerit contͣ¬
ire p̃ceptis. uł decretis. nec locũ deinceps int̾ sa¬
cerdotes habeat. s extorris a scõ fiat ministerio.¬
ñ de eiꝰ iudicio qͥsqͣm postea curam habeat. qm̃¬
inobedientia atq p̃sũptione a quoq̃m esse non¬
dubitatur. qͥa maioris excõmunicationis deie¬
ctione est abiciendus cui sc̃e ȩccl̃iȩ cõmissa fuerit
b parere debuit. s ctiã aliis ne p̃terirent insinu¬
arẽ. sitq alienus a diuinis. & a pontificalib of¬

Expanded text:
ulli fas est vel velle vel posse transgredi apostolicae sedis praecepta, nec nostrae dispositionis ministerium, quod vestram sequi oportet charitatem. Sit ergo ruinae suae dolore prostratus quisquis apostolicis voluerit contraire decretis, nec locum deinceps inter sacerdotes habeat, sNon de ejus judicio quisquam postea curam habeat. inobedientia atqudubitatur: quia majoris excommunicationis dejectione est abjiciendus, cui sanctae ecclesiae commissa fuerit bus parere debuit, sed etiam alios ne praeterirent insinuare. Sit ergo alienus a divinis et pontificalibus of
Abbreviated transcription (Latin):
i qͥs dederit aut acceꝑit cõ¬
inunionẽ de manu ħetici ⁊ neseie qd catholica
ecclia contͣdicit. pꝰea intelligens annũ unũ penite¬
at. Si aũ scit ⁊ neglexerit ⁊ pꝰea penitentiã egerit
decẽ annos peniteat. Alii uidicant .uii. ⁊ qͥdam
humamꝰ. ut quͥq annis peniteat. Si qͥs ꝑim

Expanded text:
i quis dederit aut acceperit communionem de manu haeretici, et nescit, quod catholica ecclesia contradicit, postea intelligens, annum integrum poeniteat. Si autem scit, et neglexerit, et postea poenitentiam egerit, decem annos poeniteat. Alii judicant septem, et quidam humanius, ut quinque annos poeniteat. § 1. Si
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicio qͥd: s a quo dat᷑ inspicit᷑. Hinc ẽ enĩ
qd scͥptũ est. Respexit ds̃ ad abel ⁊ ad mu¬
nera eiꝰ. ad caim uͦ ⁊ ad mun̾a eiꝰ ñ respexit.
Dicturꝰ qͥppe quia o dñs respexit ad munera
p̃misit sollicite. qͥa respexit ad abel. E x qͣ re
patent̾ ostendit᷑. qͥa ñ offerens a mun̾ib. s mu¬
nera ab offerente placuer̃. Dona qͥppe iniquoꝵ¬

Expanded text:
Hinc est enim, quod scriptum est: Respexit dominus ad Abel et ad munera eius. Ad Cain autem et ad munera illius non respexit. Dicturus quippe, quia dominus 'respexit ad munera', praemisit sollicite, quia 'respexit ad Abel'. Ex qua re patenter ostenditur, quia non offerens a muneribus, sed munera ab offerente placuerunt. Vestra itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
pastorali cura derelicta solis te conuiuiis
occupatũ. Quȩ audita ñ crederẽ. nͥ hoc actionũ
tuarũ exꝑim̃tis approbarẽ. Nam qͥa nequaqͣm
lectiomi studeas. nequaqͣm exhortatiomi inui¬
giles. s ipsũ qͦ usum eccłiastici ordinis ignores.
hoc c̃ in testimoniũ qd̃ eis sub quib espositus
seruare reuerentiã nescis. Item ad eundem.
onuiuia quȩ ex intentione im
tunc ex caritate. ueraciter. ꝓdcunt. cum in cis
absentiũ nulla uita mordetur. nullꝰ ex irrisi¬

Expanded text:
, didici, pastorali cura derelicta solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum utem quae ex intentione imptunc ex charitate veraciter prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisi
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt om̃s ut diligent̾ caueant ꝑiuriũ. ñ
solũ in altari. seu scõꝵ reliquiis: s. ⁊̃ in cõmum
iurii crimen incurrimꝰ. Item aũs de tierbis
i peccatũ eẽt iuratio. nec in uet̾i lege diceret᷑.
Non enũ peccatũ p̃cepit nob̃. Item. Non uob̃¬
dicinꝰ ñ iurare uos. Si enĩ hoc dicimꝰ. mentim᷑.
aet᷑ magna necesfitate coactus. cũ uideo nisi
faciã mͥ ñ credi. ⁊ ei qui mͥ ñ credit. ñ expedire
qͥd mͥ ñ credit. Hac ꝑpensa ratione. ⁊ confidãtio¬
ne librata: cũ magno timore dico corã dõ aut

Expanded text:
di sunt omnes ut diligenter caveant periurium, non solum in altari seu sanctorum reliquiis, sed etiam in communi peccatum. Item Augustinus de verbis Si peccatum esset juratio, nec in vetere lege diceretur:Non enim peccatum praeciperetur nobis. Item inicimus, mentimur. detur, magna necessitate compulsus. Cum videro nisi faciam mihi non credi, et ei qui mihi non credit non expedire quod non credit; hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno timore dico: Coram Deo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ molestia dedecoris intumescunt. Ponderosꝰ g̃
ẽ. qͥ totis cogitationib ad luxuriã defluens. pon¬
dus turpitudinis gestat in corde. Et qͣmuis pͣuia
ñ exerceat opera ab his tñ ñ eleuat᷑ m̃te. nec ad
usũ boni oꝑis in aꝑto ualet assurgere. qͥa gͣcat
hunc in abditis pondꝰ turpe. Osqͥs gͥ quolibet
hoꝵ uitio subigit᷑. panes dño offerre. ꝓhibet᷑. uec
ꝓfecto diluere aliena delicta uale.t. is quẽ ad¬
huc ꝓp̾a deuastant.

Expanded text:
cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente: nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeatis, quem adhuc propria devas
Abbreviated transcription (Latin):
cia uastat᷑ in m̃te. quȩ si in paruis ñ cõpescit᷑. ni¬
mirũ sine m̃sura dilatat᷑. Impetigo qͥppe sine do¬
lore corpꝰ occupat. ⁊ absq occupati tedio excresceis.
m̃broꝵ decorẽ fedat. qͥa ⁊ auaricia capti animũ
dũ qsi delectat exulcerat. dũ adipiscenda quȩq negocia
cogitationi obicit. ad immicitias accendit. Et
dolorẽ in uuln̾e ñ facit: qͥa estuanti animo ex
culpa abundantiã ꝓmittit. S decor m̃broꝵ¬
uat᷑. ⁊ qͣsi totũ corpꝰ exasꝑat. qͥa ꝑ uniu̾sa uitia
animũ supplantat. paulo attestante qͥ ait ad¬
tymotħ. Radix om̃iũ maloꝵ ẽ cupiditas. Pon¬
derosꝰ uͦ ẽ. qͥ turpitudinẽ ñ exercet oꝑe. s tñ ab
hac cogitatione ꝯtinua sine moderatione guat᷑
in m̃te. Qui neq̃qͣm qͥdẽ usq ad opꝰ nefariũ rapi¬
t᷑. s eiꝰ animꝰ uoluptate luxuriȩ sine ullo repug̃
nationis stimulo delectat᷑. Uitiũ qͥppe ponderis¬
ẽ. cũ humor uiscerũ ad uirilia labit᷑. quȩ ꝓfecto

Expanded text:
scitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia capti animum dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam 13 promittit. Sed decor membroavatur; et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus est qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente: qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuo stimulo, delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto
Abbreviated transcription (Latin):
creaturȩ incipiens ut supͣdictũ est manet ĩmobi¬
le. Ius uͦ consuetudinis post naturalem legẽ exor¬
diũ habuit. ex quo homines conuenientes inunũ
cepunt simul habitare. Q̃ ex eo tẽpore. factum ẽe¬
credit᷑. ex quo cham cuitatẽ cdificasse legitur. qͦd
cum diluuio ꝓpter hominũ raritatẽ fere. uide¬
batur extinctum. postea a tẽpore nemroth repara¬
tũ siue potiꝰ ĩmutatũ existimatur. cũ ipse simul
cũ aliis alios cepit oppͥmere: alii in sua imbecilli
dõ. idest hominũ opp̃ssor & extinctor. quos ad
turrẽ edificandã allexit. lus autẽ constitutionis
cepit a iustificationib. quas dñs tradidit moy¬

Expanded text:
creaturae incipiens, ut supra dictum est, manet immobicreaturae incipiens, ut supra dictum est, manet immobile. Jus vero consuetudinis post naturalem legem exordium habuit, ex quo homines convenientes in unum coeperunt simul habitare; quod ex eo tempore factum creditur, ex quo Cain civitatem aedificasse legitur, quod quum diluvio propter hominum raritatem fere videatur exstinctum, postea a tempore Nemroth reparatum sive potius immutatum existimatur, quum ipse simul cum aliis alios coepit opprimere; alii sua imbecillitDomino, id est hominum oppressor et exstinctor; quos etiam ad turrim aedificandam alcoepit a justificationibus, quas Dominus tradidit Moy
Abbreviated transcription (Latin):
gessimꝰ. sepe dormientib in animo apparent.
s innoxie. si ñ concupiscendo occurrunt. Item.
Qui nocturna illusione polluitur. qͣmuis extra
memoriã cogitationũ turpiũ sese ꝑsentiat inqui¬
natũ. tam̃ hoc ut tẽptaretur culpe suę. tribuat.
suamq ĩmundiciams fletib tergat. His ita re¬
tur. ñ tam̃ quetũq in lege & in eugłio inueniunt᷑.
naturali iuri coherere ꝓbantur. Sunt enĩ in
lege quedã moralia. ut ñ occides. & cet̾a. quecda
mystica. ut pote sacrificioꝵ p̃cepta. ut de arimo¬
& alia his similia. Moralia mandata ad natura¬
le ius ꝑtinent. atq ideo nullã mutabilitatẽ re¬
cepisse monstrant᷑. Mystica uͦ qͣntũ ad suꝑficiẽ
a naturali iure ꝓbantur aliena. qͣntũ ad moralẽ
intelligentiã inueniunt᷑ sibi annexa. Acꝑ hoc &
si scdm suꝑficiem uident᷑ esse mutata: tam̃ scđłm
moralem intelligentiã mutabilitatẽ nescire ꝓ¬
bantur. Naturale gͦ ius ab exordio rationalis

Expanded text:
gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus tergat. CAPUT ius: Non tamen quecunque in lege et in Evangelio inveniuntur, naturali Iuri coherere probantur: sunt enim in Lege quedam mystica, utpote sacrificioet alia similia his. Moralia mandata ad naturale jus spectant, atque ideo nullam mutabilitatem recepisse monstrantur. Mystica vero, quantum ad superficiem, a naturali jure probantur aliena, quantum ad moralem intelligentiam, inveniuntur sibi annexa; ac per hoc, et si secundum superficiem videantur esse mutata, tamen secundum moralem intelligentiam mutabilitatem nescire probantur. § 1. Naturale ergo jus ab exordio rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
on est peccatũ qnͣdo nolentes nocturnis
imaginib illudim᷑. s tunc est peccatum
si anteqm illudam᷑. cogitationis affectib p̃uem¬
mur. Luxurię qͥppe imagines quas in ueritate.¬
Propt᷑ talẽ pollutionẽ. a sacro misterio eo die abstiñe debet. S pensandũ ẽ.
ipsa cogitatio utrũ suggestione. an in delectatione. uł qd̾ maiꝰ ẽ: an peccati
consensu accid̾it. Trib enĩ modis implet᷑ om̃e peccatũ. uideł suggestione.
delectatione. consensu. Suggestio qͥppe fit ꝑ diabolũ. delectatio ꝑ carnem.

Expanded text:
on est peccatum quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur, sed tunc est peccatum, si antequam illudamur, cogitationis affectibus praevenimur. Luxuriae quippe imagines quas in veritatepropter talem pollutionem sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, an delectatione, vel quod majus est peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
gestionẽ & delectationẽ. & int̾ delectationẽ atq consensũ. iudicẽ sui faciat
presidẽ animũ. Tum enĩ malignꝰ sp̃c peccatũ suggesserit in mente. si nulla
tari ceꝑit. t̃c̃ peccatũ incipit nasci.Si autẽ etiã a consensu ex deliberatione
delectatione fit nutimentũ. in consensu ꝑfectio. qͥa sepe contingu ut
hoc qd maligiꝰ spc̃ seminat in cogitatione. caro in delectatione trabat.
ñ tam̃ animꝰ eidem delectation consentiat. & cum caro delectari sine
anuino uequeat. ipse tam̃ animꝰ carnis uoluptatib reluctans. in delecta¬
tione carnali aliqͦ m̃ ligat᷑ iniitꝰ. ut ei ex ratione contͣdicat. ñ consentiat.
& tam delectatione ligatꝰ sit. s ligatũ se uehement̾ ingemiscat. Unde

Expanded text:
delectationem atque consensum, judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peceatum suggesserit in mente, si nulla tari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam ad consensum ex deliberatione men, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat, et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliquomodo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat nec consentiat; et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ue uxoris tuȩ cognati dicunt᷑. eqͥuo¬
cationis iure fit & necessitate uulgaris appel¬
lationis potiꝰ qm ulla causa cognationis. Exor
enĩ fr̃is frĩssa potiꝰ gm̃ cognata uocat᷑. Mariti
fr̃. leuir dr. Duoꝵ aũ frm uxores. uocantur
iantͥces. qͣsi eandẽ ianuã intrantes. aut ꝑ eandẽ
ianuã intrantes. Uiri soror glos appellat᷑. So¬
roris aũ uir. ñ ht̃ speciale nom̃. nec uxoris fr̃.¬
omina gͣduũ suꝑioꝵ. siuent

Expanded text:
e uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Maritium uxores vocantur janitrices, quasi eandem januam terentes, vel per eandem januam intrantes. Viri soror glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale nomen, nec uxoris frNomina graduum superiorum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sitit ueniat & bibat: qͥ pot caꝑe. capiat
uncit. ille satiabtt᷑. & ido plꝰ amat uirgines
qd̾ exigeris. Apłi uxoris onere contemplato.
si talis ẽ inquiunt. causa hominis cũ uxore.
ñ expedit nubere. Quoꝵ dñs sententiã ꝓbans¬
ait. Recte quide sentitis. qd̾ ñ expediat᷑ ho¬
mini ad cęloꝵ regna tendenti. acciꝑe uxorẽ.
s difficilis res ẽ. & ñ om̃s capiunt uerbũ il¬

Expanded text:
Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines quod exigaris. Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere . Quorum Dominus sententiam probans: Recte quidem, ait, sentitis, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum is
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ de seꝑando conugio inducta ft̃: de ꝑfecto
intelligunt᷑. qͦd sponsali comunctiõe ẽ miciatũ
⁊ officio corꝑał. cõmixtionis ẽ ꝯsuminatũ. Illa
uͦ qͥb seꝑabile comugiũ ostendit᷑. de iniciato
intelligunt᷑. qd̾ nundũ officio sui ꝑfectũ est.
hab̾e. ñ rem uł effectũ. Item aũs cũ de paren¬
tib diñi loqueret᷑ ait. Comuges fuert̃ m̃te ñ car¬
ne. sicut ⁊ parentes. Ex qͦ dat᷑ intelligi qd̾ sict
ioseph pater dñi dictꝰ ẽ ñ effectu geniture. s
officio ⁊ cura ꝓuidendi: sic ⁊ coniunx matͥs eiꝰ
appellatꝰ ẽ ñ coniugii effectu. s cura ⁊ submim¬
stratione necessarioꝵ ⁊ indiuiduȩ m̃tis affectu.

Expanded text:
n separando conjugio inducta sunt, de perfecto intelliguntur, quod sponsali conventione est initiatum, et officio corporalis commixtionis est consummatum. Illa vero, quibus separabile conjugium ostenditur, de initiato intelliguntur, quod nondum officio sui perfectum est. habere, non rem vel effectum. Item Augustinus, quum de parentibus Domini loqueretur, ait: conjuges fuerunt mente, non carne, sicut et parentes. Ex quo datur intelligi, quod sicut Joseph, pater Domini dictus est non effectu geniturae, sed officio et cura providendi: sic et conjux matris ejus appellatur non conjugii effectu, sed subministratione necessariorum, et individuae mentis affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
diccus falsis cͥminib se impetitũ. ⁊ ab eccłia neq
conuictũ neq confessũ ir rõnabilit̾ fuisse reiec¬
tũ. Nam ut ipse refert tua diligentia ꝑ tres ui-¬
ces inqͥsitione. facta. nulla in se neq de fornicati¬
ri potuit culpa. nͥ qͥa sue. pauꝑtatis causa que
petebant᷑ aut consentire noluit. aut adimple¬
re ñ potuit. qd̾ suus tñ emulꝰ ultͦneus egit. qui
te gyeuiaca cupiditate pacta c̾ẽ uident᷑. tuȩ ft̾¬
nitatis censura celeri em̃datione. corrigantur.
scił restituendo ȩccłie ꝓp̃e iã dictũ sac̃dotem.

Expanded text:
s criminibus impetitum, et ab ecclesia sua non convictum, neque confessum, irrationabiliter fuisse ejectum. Nam, ut ipse refert, tua diligentia per tres vices inquisitione facta, nulla in se, neque de fornicatiri potuit culpa: nisi quia suae paupertatis causa, quae petebantur, aut consentire noluit, aut implere non potuit: quae suus tamen aemulus ultroneus egit, qui te, Gieziaca cupiditate peracta esse videntur, tuae fraternitatis censura celeri emendatione corrigantur. Scilicet restituendo ecclesiae propriae jam dictum sacerdotem,
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝵ sigurã tenentib liceat baptixare. p̃dicare.
cõmunionẽ dare. ꝓ peccatorib orare. penitenti¬
am imponere. atq peccata soluere. Iten ex de¬
ucati. potestatẽ habent ligandi & soluendi.

Expanded text:
 figuram tenentibus liceat praedicare, baptizare, communionem dare, pro peccatoribus orare, poenitentiam imponere, atque peccata solvere. C. Xcorati potestatem habent ligandi et solvendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾o hec uob̾ scͥbimnꝰ. ut sciatis hoc fieri ñ licere. s
ꝓpͥos reuocari it integerrune restitui debere.
Luos uͦ qͥ adult̾ina feditate suas sponsas qs uxo ̃n¬
reseoꝵ p̃fixo tenore ẽẽ intelligimꝰ tenent: eici.
⁊ adult̾os atq infames fieri. eosq ab ȩccłiasticis
honorib arceri ubemꝰ. Si aũ adũ̾sꝰ eos aliqͣm que¬
relã habueritis. his pactis inqͥrendũ erit. ⁊ aucto¬
ritate huiꝰ sc̃e sedis t̾minandũ. It̃ Gaiꝰ pp¬
Induciȩ
sex mensiũ eiectis uł expoliatis prestantur

Expanded text:
Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis hoc fieri non licere, sed proprios revocari et integerrime restitui debere, illos vero qui adulterina feditate sponsas suas eorum praefixo tenore esse intelligimus tenent, ejici ut adulteros, atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit et auctoritate hujus sanctae sedis terminandum. C. V. Induciae sex mensium ejectis vel exspoliatis praestentur
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. ꝑ alicuã messem tnͣsiens falcẽ initt̾e
ñ debes. s manu spicas conterere. ⁊ manducare.
Ealcẽ enĩ iudicii mitt̾e ñ potes in eam segetem
quȩ alt̾i uidet᷑ ẽẽ cõmissa. s ꝑ affectũ boni oꝑis
frum̃ta dñica uitioꝵ suoꝵ palcis expoliata. in¬
eccłie corpꝰ admonendo conu̾tere. ⁊ ꝑsua dendo

Expanded text:
in lege: Per alienam messem transiens falcem mittere non debet; sed manu spicas conterere, et manducare. Falcem ergo judicii mittere non potes in eam segetem, quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni operis frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspoliaecclesie corpus admonendo convertere, persuadendo
Abbreviated transcription (Latin):
quã dudũ meruisse ꝑhibemin funclos.⁊ man¬
cipia nr̃a nullis nouis collationib obligabitis.
s uacatione gaudebitis. Item imꝑatores honoriꝰ.
ꝑpenso. districta moderatiõe p̃scrib ere a qͥb speci¬
aliter necessitatib ecł̃iȩ. urbiũ singłariũ habeant
immunes. pͥma qͥppe illiꝰ usurpanonis contume¬
lia depellenda ẽ. ne p̃dia usib cęlestiũ secretoꝵ

Expanded text:
quam dudum meruisse perhibemini, fundos et mancipia vestra nullus collationibus obligabit, sed vacatione gaudebitis. Item Imperator Honorius perpenso, districta moderatione praescribere a quibus specialiter necessitatibus singularum urbium ecclesiae habeantur immunes. Prima quippe illius usurpationis contumelia de
Abbreviated transcription (Latin):
mella diuitib pauꝑem connumerans. supͣ ubi
agit᷑ de clerius qui ꝓpͥa relinquere nolunt.
cap̃. Glia ep̃i ⁊ c̾. Ecce sussicienter monstratũ
ẽ q̃d monachis pb̃rii honore decosatis. a ppło
m cõmumi a dũo bñctictionẽ infuncdi ep̃c obnixe
deposcit. & dum consecrat. cunctis sacerdotib
singillatim dicit. Consicient᷑ & scĩficent᷑ dñe
manꝰ iste. ut qͥcquid consetraueriit. consecratũ
sit. & qcqͥd benedixerint. beneditũ sit. Scce
cõmunis ẽ benedictio. Unde gͥ ditortium:
Sicut gͦ in benedictione utͥq communẽ nan¬
ciscunt᷑ potestatẽ: ita in institutione cominum
Unde clemens papa.¬

Expanded text:
m divitibus connumerans, supra ubi agitur de clericis, qui propria relinquere nolunt, cap. Gloria episcopi. § 2. Ecce sufficienter monstratum est, quod monachis presbyterii honore decoratis, a populo in commune a Domino benedictionem infundi episcopus obnixe deposcit. Et dum consecrat, cunctis sacerdotibus sigillatim dicit: Consecrentur et sanctificentur, Domine, manus istae, ut quidquid consecraverint consecratum sit, et quaecunque benedixerint benedicta sint. Ecce communis est benedictio. Unde igitur divortium? Sicut ergo in benedictione utrique communem nanciscuntur potestatem, ita in institutione communitUnde Clemens ep
Abbreviated transcription (Latin):
nich p̃ter canonica illationẽ ꝑ quã aduenticie
necessitatis sarcina repentina poposcerit eiꝰ func¬
lionib asscribat᷑. Si qͥs cont᷑ uenerit. post debi¬
te ultioris acrimoniã quȩ erga sacrilegos ui¬
siluestri. qͥ obedientiã mmoꝵ erga maiores as¬
signans ait. Abbas ostiario. monachꝰ abbati sit
agere. sine consilio pb̃roꝵ suoꝵ. nec officũ do¬
cendi sͥ assumere licet. sme auctoritate dericoꝵ
nsi forte. diuina grã nitus cõmoniti. sicut bea
tus o& refert in dialogo de beato benedicto
Qͥ homines montis cassini ad ficłe adduxit. &¬
aram apollinis quȩ ibi erat erecta subuertit:
& de quodã equitio eui angłs in somnis appa-¬
tuit. & eũ ad p̃dicandũ misit: qui cũ de u¬

Expanded text:
nihil preter canonicam illationem, quam adventitiae necessitatis sarcina repentina poposcerit, eius functionibus ascribatur. Si quis contravenerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos iuSilvestri, qui obedientiam minorum erga majores assignans ait: Abbas ostiario, monachus abbati sit agere sine consilio presbyterorum. Nec officium docendi sibi assumere liceat sine auctoritate clericorum, nisi forte sint divina gratia intus commoniti, sicut B. Gregorius refert in dialogo de B. Benedicto, qui homines montis Cassini ad fidem adudxit, et aram Apollinis, quae erat ibi erecta subvertit; et de quodam Equitio, cui angelus in somnis apparuit, et eum ad p
Abbreviated transcription (Latin):
cdiaconos & subdiaconos. & p̃cipue monachos
licet ñ siunt lerici inminitatẽ.ipso uire om̃s
habere tutelȩ siue. testam̃tarie. siue legitunt. si¬
& suidi. & aliaꝵ ꝑsonaꝵ quib tutores uł curato¬
res a ueterib legib dant᷑: eos tñ clericos & mo¬
nachos huiꝰmodi habere. huĩmodi bñficiũ same¬
mus qͥ ad sacroscãs eccłias uł monastĩa ꝑmaneit̃.
ñ deuagantes neq cirea diuiua mistĩa deficies.

Expanded text:
diaconos et subdiaconos, et praecipue monachos, licet non sint clerici, immunitatem ipso jure omnes habere tutelae sive testamentariae, sive legitimae, siet surdi et aliarum personarum, quibus tutores vel curatores a veteribus legibus dantur. Eos tamen clericos et monachos huiusmodi habere beneficium sancimus, qui ad sacrosanctas ecclesias vel monasteria permanent, non devagantes neque circa divina ministeria desides,
Abbreviated transcription (Latin):
illud apł̃ ad philippenses. Quicũq. imꝑfecti su¬
mus hoc sentiamꝰ. seipsum imꝑfetis connume¬
rans. Hinc idem ieꝵ alibi ait. Natus in pati¬
ꝑe domo. & in tugurio rusticano. ⁊ ifra nos
subfareiti auro. se famelicum fastidientibits

Expanded text:
illud Apostoli ad Philippenses: Quicunque imperfecti sumus, hoc sentiamus, se ipsum imperfectis connumerans. Hinc idem Hieronymus alibi ait: Natus in paupere domo et tugurio rusticano. Et infra: Nos suffarcinati auro, se famelicum fastidientib
Abbreviated transcription (Latin):
una: nec quisꝗͣ eoꝵ aut nrm̃ de his quȩ pos¬
sidebat aliquid suum eẽ dicebat: s: omĩa illi ᷤ¬
& nob̾ erant comuina. nec quisꝗ̃. egens erat
inter nos. Om̃s enĩ qui domos uł ag̾s posfide¬
bant. uendebant eos. & pͣcia eoꝵ & reliquas res-
quas habebant offerebant. ponentes ante pedes
apłoꝵ sicut nob̾cum quida urm̃ cognoueruił
& uiderunt. & diuidebat᷑ singłis ꝓut cuiq
opus erat. Annanias autẽ uir austerus. & sa¬
phira uxor eiꝰ. qͥa mentiti sunt aplis de p̃tio
agroꝵ suoꝵ quos uendiderant. nob̃ p̃sentib
in conspectu omĩum astantiũ. a conspectu om̃i¬
um apłoꝵ ꝓpter peccatũ eoꝵ & mencdaciũ qͦd
fecerit. mortui delati sunt ambo. C et̾a quȩ
de talib cognouimꝰ & uidimꝰ. nec. recordati¬

Expanded text:
e possidebat aliquid suum esse dicebat, sed omnia illis et nobis erant communia, nec quisquam egens erat inter nos. Omnes autem qui domos vel agros possidebant vendebant eos, et pretia eorum et reliquas res quas habebant, afferebant ponentes ante pedes apostolorum , sicut nobiscum quidam vestrum cognoverunt et viderunt; et dividebant singulis, prout cuique opus erat . » Ananias autem vir austerus, et Zaphira uxor ejus, qui mentiti sunt apostolis de pretio agrorum suorum quos vendiderant, nobis praesentibus in conspectu omnium astantium, a conspectu apostolorum propter peccatum eorum, et mendacium quod fecerunt, mortui delati sunt ambo . Caetera quae de talibus cognovimus et vidimus, nec recordati
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt. Unde consiliũ dantes urãm pruden¬
tiam hortamur. ut ab apłicis regłis ñ recedatis.
s. cõmitnẽ uitã ducentes. & scͥpturas sacras
recte intelligentes. quȩ bene nouistis adim¬
Tuxta eccłiam clericoꝵ claustra constituantur.

Expanded text:
 6. Unde consilium dantes vestram prudentiam hortamur, ub ab apostolicis regulis non recedatis, sed communem vitam docentes, et scripturas sacras recte intelligentes, quae Domino vovistis adimJuxta ecclesiam clericorum claustra constituantur.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodis repellat᷑. ⁊ ad agendã penitentiã ꝑ¬
hennẽ in monast̾i̾o detrudat᷑. Quẽ gͦ s̾s ad ep̃a-¬
tũ aspirantẽ om̃imodis repellit. quẽ gͣni peni¬
tentiȩ subicit. patet ñ sua dispensatiõe s cano¬
nũ censura a subditis accusatũ ⁊ conuictũ. ⁊ ut
iã ñ exẽplis s legib agamꝰ. uidendũ ẽ qͥd s̾s scri

Expanded text:
modis omnibus repellatur, et ad agendam poenitentiam pmodis omnibus repellatur, et ad agendam poenitentiam perennem in monasterium detrudatur. Quem tum aspirantem omnibus modis repellit, quem gravi poenitentiae subjicit, patet, non sua dispensatione, sed canonum censura a subditis esse accusatum et convictum. Et, ut jam non exemplis, sed legibus agamus, videndum est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
alia mala in corꝑali cͥmine lapsꝰ. accusatꝰ atir
conuictꝰ. epãli sententia depositꝰ ẽ. Postea cũ au¬
xilio scłariũ ueniens episcopiũ more p̃donis
ing̾ssꝰ ẽ. ablatisq reb eccliȩ. dilectissimũ ne¬
mosion latorẽ p̃sentiũ sͥ substitutũ ab eo ꝓie
cit. ⁊ ad sũmã iniuriã ac nece penc ꝑduxit.
Fr̾nitas itaq ur̃a hec omĩa curet addisce̾. ⁊ quȩ¬
tũq ecclie. abstulit. om̃i mora uł excusatione
cessante. redde cõpellat. Si uͦ nicħ eccłiȩ s ꝓpͥũ¬
se dixit abstulisse. qͣmuis gue ⁊ iniquũ fuit.
ut ñ a nobis uł met᷑politano eiꝰ hoc petierit.
s tem̾ario ausu age̾ p̃sumpserit: uerũtam̃ si
qͥd ꝓpͥũ tulit. sub fr̃nitatis ur̃e debet examine
constare si uerũ ẽ. S ⁊ illud diligent̾ queren¬
dũ ẽ. si qͥd male de reb delapid auit eccłie. ut
ex eo qd nunc abstulit. illud reformare ac satis
ult̾iꝰ ꝓsequit᷑ ut si ult᷑ ad ep̃atũ aspirare tẽptau̾it.

Expanded text:
accusatus et copali sententia depositus est; postea, cum auxilio saecularium veniens, episcopatum more praedonis ingressus est, ablatisque rebus ecclesiae dilectissimum Nemesion latorem praesentium sibi substitutum ab eo ecit, et ad summam injuriam ac necem paene perduxit. Fraternitas itaque vestra haec omnia curet addiscere, et quaecunque ecclesiae abstulit omni mora vel excusatione cessante reddere compellat. Si vero nihil ecclesse dixerit abstulisse quamvis grave et iniquum fuerit, ut non a vobis, vel a metropolitano ejus hoc petierit, sed temerario ausu agere praesumpserit, verumtamen, si quid proprium tulit, sub fraternitatis vestrae debet examine constare si verum est. Sed et illud diligenter quaerendum est, si quid male de rebus dilapidavit ecclesiae, ut ex eo, quod nunc abstulit, illud reformare ac satisfulterius prosequitur, ut si ultra ad episcopatum aspirare tentaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
accppiant. de. reb eccliȩ in suo tm̃ qͥ dedert̃ nomine.
si res ꝓpͥas & eccłiasticas fructuario usu tenere. uolue¬
rint. Si aut̃ res ꝓpͥas ad p̃sens dimiserint. ex reb ex¬
cłiasticis tͥplum fructuatio usu in suo tm̃ qͥs nomine
sumat. qͥa sic eas quecũq tractare ut alienaꝵ dispen¬

Expanded text:
accipiatur ex rebus ecclesiae, in suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et ecclesiasticas usu fructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad pclesiasticis triplum fructuario usu, in suo tantum quis nomine sumat, quia sic eas quemque tractare, ut alienarum rerum dispen