comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutons auctoritate pactue ẽ ut distedat᷑
ab ep̃tide anꝑindesit: atꝙ siabinitio sñ
recte ep̃tio sit ꝯtcͣta ux lone fidei ꝯne¬
ireeopacto stari ꝙ altiͣ captiostimsit.
⁊ maxiẽ nunto erroste sit deceptus.
dum uñdente ẜuoħeditario qiͣ ꝓcuã¬

Expanded text:
tutoris auctoritate pactus fuerit, ut discedatur ab emptione: an proinde sit, atque si ab initio sine recte emptio sit contracta, vix bonae fidei convenire eo pacto stari, quod alteri captiosum sit, et maxime, si iusto errore sit deceptus. dum vendente servo hereditario, qua
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ⁊ ep̃torẽ mora fuĩt. labeo ꝗdẽ soͥbit
ep̃toripotius noce̾ ꝗͣ uũditori moram
adhibitã. ẜt indendumẽ ne postetior
mor dãpnora eint. Quid n sunt̃pel¬
la uero unditorẽ. ⁊ñ dederit idꝙ eme¬
iã. deĩ postea offerẽte illo ego ñacce¬

Expanded text:
rem et emptorem mora fuerit, Labeo quidem scribit emptori potius nocere quam uenditori moram adhibitam, sed uidendum est, ne posterior mora damnosa ei sit. quid enim si interpellauero uenditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acce
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si ante diem illum fipssẽt dogustata ⁊
interierit. quid actinnesit. Egoaũtar¬
bitror sitec inocculto su colerediciẽe¬
̃nonẽ manere piculumaie adunditore
respͣiceie. ⁊ uliradiẽ degustando ꝑ̃ fini

Expanded text:
est si ante diem illum fuissent degustata? et intererit, quid actum sit: ego autem arbitror, si hoc in occulto sit, debere dici emptionem manere, periculum autem ad venditorem re
Abbreviated transcription (Latin):
rna ẽp̃tio factaeẽt scd̾m ea quo ppo¬
nerentur m̾ep̃tam ud̾i ¶ Ep̃tor p̃di¬
oꝵ cumilispicaret᷑ numerariã ⁊ rem¬
ꝓniã ei ꝯtrau̾nam moturas patus est
cumũditore ut exp̃cio aliq̃ sumina
ap̃roremanẽt. donec ẽptoi̾ fide uissor
airet᷑ aiñiditore postea uinditoream
legtin imeruit ut sierdie oĩo pecunia

Expanded text:
ea quae proponerentur inemptam videri. Emptor praediorum cum suspicaretur Numeriam et Semproniam controversiam moturas, pactus est cum venditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a venditore: postea venditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
quissit p̃posit̾us. ꝙ certe ã lit ni eriñ põt.
quam si illuo qnoq scierit necessari mi
tefectioniᷤ ᷤmpecimũeẽ. quare ⁊ sis ea
causa fuerit naius. utreficideberet.
multotam̃ maior pocuma redita fu¬
ent quam adeam iemeẽt necessaria
ñ dcłe ĩnsolidum adu̾sus dmñnauiᷤ
accionẽ carilint̃ dumetiam illũ exti¬
mandum. anmeo loco pecunna credi
iumem̃dum ineir modi insulampe¬
cuman ꝗs credid̾it. inqua omĩno ue

Expanded text:
quis sit praepositus, quod certe aliter fieri non potest, quam si illud quoque scierit necessariam refectioni pecuniam esse: quare etsi in ea causa fuerit nauis, ut refici deberet, multo tamen maior pecunia credita fuerit, quam ad eam rem esset ‹ne›cessaria, non debere in solidum aduersus dominum nauis actionem dari.Interdum etiam illud aestimandum, an in eo loco pecunia creditlum emendum in eiusmodi insula pecuniam quis crediderit, in qua omnino ue
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ merces tue cunea naue perier̃ in qua
nouissime uectes̃. habes ex conducto ⁊¬
locato cumptiore uauta accõnẽ pauł
immo contrasiea modo nauigatione
utraꝙ nauis periit. cum id sinedolo et
tibi prãret. nisi auteconstitutũ diemm̃¬
cestuas eoloci expostuss inquẽ deue¬
nendas eas merces locass. nec ꝑ eumsta¬
ret quom inus remissasͥ ex penaspecͣ
do impeditum nauigare non posse.
sinedolo ⁊ culpa eius. ¶ Siconduristi
nauem anphora ꝑ duo milium ⁊ ibian¬
phoras portasti. ꝓduob milib anphora¬
sioneᷤ nauis coducta ẽ ꝓouob milib¬

Expanded text:
 merces tuae cum ea naue perierunt, in qua nouissime uectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta actionem.Paulus: immo contra, si modo ea nauigatione utraque nauis periit, cum id sine dolo et tibi praestaret, nisi ante constitutum diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo minus remissa sibi ea poena spectbo impeditum nauigare non potuisse. malo et culpa eius. Si conduxisti navem amphorarum duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorasione navis conducta est, pro duobus milib
Abbreviated transcription (Latin):
aux .x.eg erodiacanet᷑ ut si
leuande nauͣis grãiactus merciũ
factus est. Omium comiribut᷑o
amissaꝵ mercium dnũ simerces uehẽ¬
das lociuerãt ex locato cimimagistio
nauis ageredebent .ͥ Seinde cũreliꝗ̃
quoꝵ merces saluesm̃t ex conducto.¬
gerepõt siẜius qͣuid ͭ respondit exlo¬
cato agere cuminagistro nauis deb̾e.
intceteroꝵ uectoꝵ merces retineat. m̃
nas habeant: plane com᷑nodius ẽ sisit̃
retinere eas. aut sinon. sitotã nauẽ
condurernit exͤ condueto agi. sicut
uectores quloca ninauẽ ꝯdurerunt

Expanded text:
um.Lege Rodia cauetur, ut, si leuandae nauis gratia iactus mercium factus est, omnium contributionamissarum mercium domini, si merces uehendas locauerant, ex locato ‹c›um magistro nauis agere debent: is deinde cum reliquis, quorum merces salugere potest.Seruius quidem respondit ex locato agere cum magistro nauis debere, ut ceterorum uectorum merces retineat, donnas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. at si non totam nauem conduxerit, ex conducto aget, sicut uectores, qui loca in nauem conduxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse. quesnumẽ anñ alit̃ luciꝰ
tutius euercitoria teneret̃.quãsicre¬
ditorꝓbaret pecumam in refectiõẽ
naiuis eẽ consũptam. R ereditorem
utilut̃ acturum si cũpecunia crederẽt̃
nauis puiea causa fuissi ut refiei de¬
berẽt. ⁊ enimi ut ũ oportet creditorẽ
ad hoc ad sbrigi. ut ipẽ reficiendena

Expanded text:
accepisse: quaesitum est, an non aliter Titius exercitoria teneretur, quam si creditor probaret pecuniam in refectionem navis esse consumptam. respondit creditorem utiliter acturum, si, cum pecunia crederetur, navis in ea causa fuisset, ut refici deberet: etenim ut non oportet creditorem ad hoc adstringi, ut ipse reficienda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯduxisti ꝓeo mancipio ꝙ in nauemõ¬
nunẽ. uecturatibi ñ debetur. pauł
immoquerit᷑ quidactum ẽ itrum ut
ꝓ his quimpoatis. anꝓhis qui poi t andi
eeñt merces daret̃. qd̾ si hoc apparere ñ
potuerit sat eritꝓnauta: siꝓbauerit
impositumeẽ mancipium. ¶ Siea cõ¬
ditione nauẽ conduxisti ut ineameroe
iue portaneutui. easꝙ merces nulla
nauta necessitate caactus innauẽ detĩ¬
orem cumiid sciret te fierinolle tñstulit

Expanded text:
duxisti, pro eo mancipio, quod in naue mortuum est, uectura tibi non debetur.Paulus: immo quaeritur, quid actum est, utrum ut pro his qui impositi an pro his qui deportati essent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse mancipium.Si ea condicione nauem conduxisti, ut ea merces tuae portarentur easque merces nulla nauta necessitate coactus in nauem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit
Abbreviated transcription (Latin):
tegres̃. ꝓiuginticonferat. ħ pͣdec̃õ põt
tam̃ dici᷑ etiam illasententia ontrĩguẽ¬
alicubi iacebant meices in angulo aliqͦ¬
⁊ aliqua ⁊ undapenẽt̾rauit. tuncemm
ꝯferie debebii anexpͥore cansa collatio¬
mꝰ hocus pati ñdeb. quia iactus etiam
res deteriores factes s⁊ oistinctio subti¬
lorã oibenda ẽ. quid plus sit indapno
ni fuerint ⁊ collacio quid̃ facit decem.¬

Expanded text:
t pro uiginti conferat, hic pro decem. potest tamen dici etiam illa sententia distinguenalicubi iacebant merces in angulo aliquo et unda penetrauit. tunc enim conferre debebit: an ex priore causa collationis onus pati non debet, quia iactus etiamres deteriores factae sunt? sed distinctio suptilior adhibenda est, quid plus sit, in damno nti fuerunt et collatio quidem facit decem
Abbreviated transcription (Latin):
gerit irodat.¶Res ant iacta diũmanet
strum̃tum remouendi ꝯmunis ꝑieuli cã
de iectum ẽ contribntio debetur
cã quia intiare flum̃ ł portum ñ potin̾t
cũ honere. siquendã merces inscaphatͣ
inscapha ꝑ diderunt. ꝓinide tamquã si
iacturam facta eẽt idꝙ sabius quap
libro .ii. responsoꝵ ꝓbat. contra si scaplu
cum parte mercium salua ẽ. nauis periit
racio haberi nondeb eoꝵ qui uinaue
ꝑdideruit. quiaiactus intributum na¬
pestate iactumercium inius mercato¬
ris leuata ẽ.⁊̃ alio locosummersa ẽ. zali¬

Expanded text:
gerit reddat.Res autem iacta domini manet strumentum remouendi communis periculi causa deiectum est, contributio debetura, quia intrare flumen vel portum non potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham in scapha perdiderunt, proinde tamquam si iactura facta esset: idque Sabinus quoque libro secundo responsorum probat. contra si scapha cum parte mercium salva est, navis periit, ratio haberi non debet eorum, qui in nave perdiderunt, quia iactus in tributum napestate iactu mercium unius mercatoris levata est, in alio loco summersa est
Abbreviated transcription (Latin):
catonas coegni. p̃tereiq emulti uec¬
tores. ẜui lib̾i q̃ in eanagauigarent
tẽpestate gramorta necessario iactituã
factaerat. quesita de᷑ inde s̃ hea̾anomĩs
iacturam prãre oporteat. ⁊ si qu̾id̾ ta leᷤᷤ
meroes imposussz quil nauis si hone¬

Expanded text:
catores coegissent praetereaque multi uectores serui liberique in ea nauigarent, tempestate graui orta necessario iactura facta erat: quaesita deinde sunt haec: an omnes iacturam praestare oporteat et si qui tales mer
Abbreviated transcription (Latin):
rib sol uendo ñat. ħ eetrim̃tum magi¬
strinaus ñ ẽrit necemm fortunas
iactes̃ apparui̾nt: ex honerat̃ coliacio.
ꝗ̃ siiã cutributorio factasint. tuchi
qui soluĩnt agent ex locato cuminagi¬
stro. iuis ex conducto ẽxpiat. ⁊ qd̾ exe

Expanded text:
ribus soluendo non sit, hoc detrimentum magistri nauis non erit: nec enim fortunas iactae sunt apparuerint, exoneratur collatio: quod si iam contributio facta sit, tunc hi qui soluerint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto experiatur et quod exe
Abbreviated transcription (Latin):
tentia mͥ uidetur ꝓbabilis. Omiãti
fãc̾t᷑a magistri debet prãre. ꝗ eum
p̃posint. Alio quin contrahentes d̾
cipientur. ⁊ facilius ħ inmagistro
quã minstitore admittendumest¬
ipt̃ utilitatem. Quid tam̃ sisic ma¬
gistrum sposuit. uealium eiliceret
p̃ponere : anad huc uiliani senten¬
tiam adimitunus: uiden dum est.
finge enum moĩatimeum ꝓhibuiᷤᷤ¬
se ne titio magistro utaris. dicen¬
dũ tñeit eousq ꝓlucendam utulita¬
temnauigantiumt. ¶Nauem ac

Expanded text:
tentia mihi videtur probabilis: omnia enim tentia mihi videtur probabilis: omnia enim facta magistri debeo praestare qui eum praeposui, alioqcipientur: et facilius hoc in magistro quam institore admittendum propter utilitatem. quid tamen si sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem nauigantium.Nauem ac
Abbreviated transcription (Latin):
titir ut deconditioẽ quis mauoriꝰ
dispiciat ⁊ sic contrabat. Innauis
magistio ñita Llam int̃dum locus
ips̃ non patitur plenius delibandi
ꝯscilium. ¶Magrarũ naius accipere
ł cura mandatac̃. S⁊ sicum quolib
nautaꝵ sitotctum: ñ daturaccio
mexerci̾torẽ. quãꝗ ex delicto cuiꝰ¬
uis oo ꝗ nauis naiugande cansoãnã
ũ iͦ fint. detim accio merercitorẽ. a¬
lia enim ẽ contrahendicausa. alia
nautas ht̃ non contrahi cumeis ꝑ¬
mittt. siculꝑa ⁊ dolo cãiireos eu¬
ratroeb. ¶ Magistri aũt imponũ¬
tur locandis nauib. ł admeites. ł¬
liectorib ꝯducendis at᷑mamtis ueh
em̃dis. Sretiam simercib em̃dis ł
uñ dendis fuerit s̃positus etiã ħ no¬
mine obligat exercitorẽ. ¶ Cuius
aũt conditioͣnis sit magister iste
nieħ̾ in t̃ est. utrumlib̾ anẜnus. ⁊ u¬
trũ exercitoris. an aliemis. Si nec
cinus etats sit int̃ erit sibi inputa¬
tio quip̃osuit. ¶ Magistrũ añt
accipimus ñsolum q̃ exercitor p̃po

Expanded text:
titur, ut de condicione quis institoris dispiciat et si‹c› contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium. Magistrum nauis accipere cura mandata est. Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusuis eorum, qui nauis nauigandae causa in naue sint, detur actio in exercitorem: alia enim est connautas adhibet, non contrahi cum eis permittit, sed culpa et dolo carere eos curare debet. Magistri autem imponuntur locandis navibus vel ad merces vel vectoribus conducendis armamentisve emendis: sed etiamsi mercibus emendis vel vendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercitorem. Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an servus, et utrum exercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit. Magistrum autem accipimus non solum, quem exercitor praep
Abbreviated transcription (Latin):
paisus ẽ. ieliquĩ confetit deb̾eat. qͣu̾id gͦ
siplus indĩpno erit quam incollatioẽ. ut
puta .x. aureis res deteriores factes. ouo
aut̃ collationis s̃ indubitate que u̾trũ q
honus pati ñ dẽb sih uideamus nũ ⁊ipĩ¬

Expanded text:
passus est, reliquum conferre debeat. quid ergo, si plus in damno erit quam in collatione? ut puta decem aureis res deteriores factae sunt, duo autem collationis sunt. indubitate utrumque onus pati non debet: sed hic videamus, nu
Abbreviated transcription (Latin):
portet quideteriores ꝓp̃t iactum res ba¬
bereceperit. hec itapapirius fronto R.
cos suas enaufragio liłiuerunt. nam
hiuus equitatem tẽ admitiplacuit.
cuimiactus remedio. ceteris inꝯmuni
ꝑiculo saluã naui consultumẽlirbore
cessat utnauis cuminercib lib̾ari pꝰsit
hostiam nꝰ aingauit. ⁊ honus integrum
ꝑtulit quesitumẽ anhiquoꝵ honus fu
gͣis nauis quam ꝯẜuandaꝵ mercium

Expanded text:
portet, qui deteriores propter iactum res habere coeperit. haec ita Papirius Fronto resces suas naufragio liberauerunt: nam huius aequitatem tunc admitti placuit, cum iactus remedio ceteris in communi periculo salua naui consultum est.Arbore caesa, ut nauis cum mercibus liberari possitOstiam nauigauit et onus integrum pertulit: quaesitum est, an hi, quorum onus fuigis nauis, quam conseruandarum mercium
Abbreviated transcription (Latin):
honera ui habiles. Item q̃ dã flumi¬
nũ capa ces admare non suffi ciente.
ligabit erercitorem. Sidiuisis ut
alt᷑ locando ait̃ exigendo ꝓciuus q̃ of¬
fitio obligabuar exercitor .¶S⁊ sisic
s̃posuit utpleꝵ ꝙ faciunt: naralt̃
sine altero quid gerat. quicontrax̃
cum uno. sibi impitabit. ¶ Exerci¬
toremaũt eum dicimus. ad queni
obuentiones ⁊ reditus om̃s ꝑueni¬

Expanded text:
onera inhabiles, item quaedam fluuii capaces ad mare non sufficientes.Sligabit exercitorem: si diuisis, ut alter locando, alter exigendo, pro cuiusque officio obligabitur exercitor. Sed et si sic praeposuit, ut plerumque faciunt, ne alter sine altero quid gerat, qui contraxit cum uno sibi imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obventiones et reditus omnes pe
Abbreviated transcription (Latin):
cipe debenis. siuemarinã. sũi flu¬
malẽ. sine mali quo stagnonaig
rei nomine cuuis ibi p̃postt᷑us fuerit
rsiquidreficiende nauis causa ꝯtcͣtũ
łimpensumẽ . ł si quid naute operaꝵ
nomine petent. Qͥ d̾ simutuã pecuniã
sũpserit. aneius rei noĩe uideat̃ ge¬
stum. ⁊ pagasus existimat. si adusũ
eius rei in quã p̃posmis ẽ. fuĩt mutu¬
atus dandã accõnẽ. Quam sentẽtiã
puto ueram. Quid enim si ad armãdã
filius si adieficiendam nauẽ mutuat᷑
nmmos insuos usus ꝯuertit. an in
exercitorem det̃ accio ⁊ ait. siaccepit¬
a haclege quasi innauem impensurꝰ
mormutauit u̾oluntatẽ tenenexer¬
citorem imputatuꝵ sibi curtalẽ p̃po¬
dandi c̾ditoris ⁊ħspecialiter ñ expreᷤ
eẽ. Quam distinctionẽ pedius ꝓbat.
Srisi ip̃ciis reꝵ ep̃taꝵ fefellĩt ma¬
gister. exercitoris erit dãpnũ ñ cre¬
ditõns ¶S⁊ si ab alio mutuatus liłu¬
iit euin quiinauis refectionẽ cre

Expanded text:
cipere debemus siue marinam siue flusiue in aliquo stagno nauigrei nomine, cuius ibi praepositus fuerit, si quid reficiendae navis causa contractum vel impensum est vel si quid nautae operarum nomine petent. Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine videatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum eius rei, in quam praepositus est, fuerit mutuatus, dandam actionem, quam sententiam pufilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mutauit uoluntatem, teneri exercitorem imputaturum sibi, cur talem praepodandi credie: quam distinctionem Pedius probat.Sed et si in pretiis rerum emptarum fefellit magister, exercitoris erit damnum, non creditoris.Sed si ab alio mutuatus liberauit eum, qui in nauis refectionem cre
Abbreviated transcription (Latin):
oromẽ eos iuare excontiactu ma¬
gistroꝵ. ¶ Sus quinauẽ exerciñt.
maliena porestate erit. eiuisꝙ uolũ¬
tatenanem exercuñt. Q o cu mat ͤ¬
gistro ent gestum erit ineum incu¬
uis potestate is erit quinauem exer-¬
cuit. iudiciumdatur. Licraut̃ dat̃
accio meui cuius inpotestate est.
quinauem exercet: tam̃ ita demũda¬
qui immerce peculian. scientednõ
nogociam Si siscͥiente ounitarat
non etiam uolente cum magistro ꝯ¬
tractum sit. utrum quasi inuolen¬
tem damuo accionem in solidum.
anuero exẽplo tribñtore dabimus:

Expanded text:
ordinem eos iuuare ex contractu magistrorum.Si is, qui nauem exercuerit, in aliena potestate erit eiusque uoluntate nauem exercuerit, quod cum magistro eius gestum erit, in eum, in cuius potestate is erit qui nauem exercuerit, iudicium datur.Licet autem detur actio in eum, cuius in potestate est qui nauem exercet, tamen ita demum daqui in merce peculiari sciente domino negotiatur. sed si sciente dumtaxat, non etiam uolente cum magistro contractum sit, utrum quasi in uolentem damus actionem in solidum an uero exemplo tributoriae dabimus?
Abbreviated transcription (Latin):
ẜinre. ⁊ neꝙ scientiam sola ⁊ntida
patris diũue mniil honerare. nẽ¬
ꝙ inpeciiarim mercib nolũptãtem
extendere ad solidiobligauonẽ. uta
udr̃: ⁊ põponius significare si sit in
aliena potestateeẽ. si quid̃ uolunͣtate
tam̃ ẜuus peculiaris uolente filio
familias incuius peculioerat. uł
ẜuus uicanus ei nanem exercuit.
tatem ñ ad comno dauit. dũtaxat de
peculio tenebitur. fifilius ipẽ inso¬

Expanded text:
e scientiam solam et nudam patris dominive in navibus onerare neque in peculiaribus mercibus voluntatem extendere ad solidi obligationem. et ita videtur et Pomponius significare, si sit in aliena potestate, si quidem voluntatetamen seruus peculiaris uolente filio familias in cuius peculio erat, uel seruo uicarius eius nauem exercuit, tatem non accommodauit, dumtaxat de peculio tenebitur, sed filius ip
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur. ⁊ idõ si cuniutro eoꝵ acimmẽ
cumaltero a giñpõt.¶s siquid sisolu¬
tum si quid magntio. ip̃o uireminui
t̃ obligatio.s. isi aberercitoir siue
suo nomine .i. ꝓpt̃ honotariu̾m obliga¬
tionẽ siuema giari nominesoluit.
soluendo meliberat. ¶ Siplures na¬
uemeperceãñt. cum quolib eoꝵ in

Expanded text:
dabitur, et ideo, si cum utro eorum actum est, cum altero agi non potest. sed si quid sit solutum, si qtur obligatio: sed et si ab exercitore, sive suo nomine, id est propter honorariam obligationem, sive magistri nomine solverit,  pro me solvendo me liberat. Si plures navem exerceant, cum quolibet eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quasi innauẽ credid̾it. Ig̾ pposi¬
cet. qd̾ forte ipẽ lo cauerat. ñ tene br̃
exercitor simagister locauit. Uł si
adlocandum tantum ñ adexigen¬
dum id̾ erii dicendum. Aut si ad hoc
ut uectotrib locet. ñ in mercib na

Expanded text:
nem, quasi in nauem crediderit.Igitur praeposicet quod forte ipse locauerat, non tenebitur exercitor, si magister locauerit: uel si ad locandum tantum, non ad exigendum, idem erit dicendum: aut si ad hoc, ut uectoribus locet, non ut mercibus na
Abbreviated transcription (Latin):
oniĩ exdelicto uenientium obliga¬
tiones. cumcapite ambulant. ¶S
lib̾tata ad ep̃ta capitis dimimutio ũ¬
b secuta sit. nuilli restitutiom a dusu̾
ẜuũ locus ẽ quia nec p̃toria uiris dic¬
tione itaẜuus obligatur. ut cumeo accõ
amissaẽ. ⁊ nulla restitutionis eqtas¬
capitis diminutioẽ ñꝑire. quia ei¬
uilis ratio naturar iura corrũpere
odest .i.. Legatũ urannos singłos.
ł m̃ses singłos relictum. ł sihabitatio
legetur. morte quid̾ legatarii lega¬
tum int̃ cidit. capitis diminutione
tam̃ int̾ueniente ꝑseuerat. uideli¬
neras. maxima. media. minima. tͥa c
enims̃ que habemus. libtatẽ cunta¬
tem. familiam. Igͥ cumł omĩa amitꝰ¬
tmus. hes libtaten⁊ cuntatẽ i fa¬
milim maria ee capitis dutinu¬

Expanded text:
ex delicto uenientium obligationes cum capite ambulant. Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni aduersus seruum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita seruus obligatur, ut cum eo actioamissa est, nulla restitutionis aeqcapitis deminutione non ‹pe›rire, quia ciuilis ratio naturalia iura corrumpere entiarum. Legatum in annos singulos uel menses si‹n›gulos relictum, uel si habitatio legetur, morte quidem legatarii legatum intercidit, cap‹i›tis deminutione tamen interueniente perseuerat: uidelinera sunt, maxima media minima: tria enim sunt quae habemus, libertatem ciuitatem familiam. igitur cum omnia haec amittimus, hoc est libertatem et ciuitatem et familiam, maximam esse capitis deminu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Ri. Maxcellus scribit. Sia¬
lienũ fundumundid̾is. ⁊ tuũ
pꝰea factum᷑ petas. teeceptioẽ
uẽdi eapti mͥ rem uenditã nocebit ħex
ceptio. insi ꝓbetur me mandasse net
ta. ⁊ sipetam eam ñ obstabit mͥ hec ex¬
ap̃tio quod uerumẽ. ¶ Siseruus
petere aẜuo ceꝑit. exceptio infaẽtim
locum habebit. quia is tũc ẜuus fuiss

Expanded text:
.Marcellus scribit, si alienum fundum uendideri‹s› et tuum postea factum petas, hac exceptione uindicanti mihi rem uenditam nocebit haec exceptio, nisi probetur me mandasse, ne ta et, si petam eam, non obstabit mihi haec exceptio: quod uerum est.Si seruus petere coeperit: exceptio in factum locum habebit, quia is tunc seruus fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
ering̃ . i.: Exceptiorei uendite ⁊tra¬
dite. ñ tam ei cuires traditaest. s ⁊
successorib eius ⁊ emptori scdo ⁊ si
res ei non fuerit tradita procerit.
Inter est enim emptoris primi se¬
cundo rem noneuinci ¶Pari rati¬
one uenditoris etiam successorib
nocebit siue in uiuuersum uis.
siue uieam rem dumtaxat succes

Expanded text:
epitomatorum. exceptio rei uenditae et traditae non tantum ei cui res tradita est, sed successoribus etiam eius et emptori secundo, etsi res ei non fuerit tradita, proderit: interest enim emptoris primi secundo rem non euinci.Pari ratione uenditoris etiam successoribus nocebit, siue in uniuersum ius siue in eam dumtaxat rem succes
Abbreviated transcription (French):
op̃ .ł.¶Simaneipium ataemeris
ut lib̾m eẽt: si contialegẽ unditiõiꝰ
faciente te a olib̾tatem puenerit.
tuuideris quãsi manumisisse. nõ
nullum a dũsus mm̃ditorẽ habebis

Expanded text:
.Si mancipium ita emeris, ut liberum esset: si contra legem uenditionis faciente te ad libertatem peruenerit, tu uideris quasi manumississe et ideo nullum aduersus uenditorem habebis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus cuius nomine duplam stipłati
nicħ ominus possumus: querit᷑. ꝓeu¬
lus uidendumaitꝰ. neh̾ qͥuoꝙ int̾sit
riorẽ.⁊ quã accionẽ semel ex stipu¬
onẽ. nec mortem necm᷑anũ missione ͤ¬
nec fuga ẜui. neculla simili causa N¬
amiiti  at si iubonis meis factu̾ nõ¬

Expanded text:
seruus, cuius nomine duplam stipulati nihilo minus possimus, quaeritur.Proculus uidendum ait, ne hoc quoque intersit, rior est, et quam actionem semel ex stipuone nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus no
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui ẜuũ uenditum tradit. ⁊ dieit
usum .f. ineo scii eẽ cum ad sẽꝑniũ
ꝑtineat. sẽpnio usum. f. petentem
ꝑind̾e tẽnenr. ac̃si intradendo dixi¬
s usus.f. noĩe adu̾sus eui nteneri.
legau̾it ꝯfestĩ fiduissores lib̾abr̃t. qrͣ¬

Expanded text:
dit et dicit usum fructum in eo Seii esse, cum ad Sempronium pertineat, Sempronio usum fructum petente perinde tenetur, ac si in tradendo dixisset usus fructus nomine aduersus Seium non teneri. legauerit, confestim fideiussores liberabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
rumest hũc quoq inconditione m̃tiri ⁊
idõquidã extimauerunt. ħ quoq casu
euictionis stipulati onẽ contrahi. s
auctoritas ẜurina p̃ualu̾it extimãn¬
tis in ħcasu exẽp̃toͦ eẽ actionẽ. iuor
q est indando. ¶ Suus rationib red¬
ditis lib̾ ẽẽ uissus ẽ. hũc heres tradidi

Expanded text:
rum est hunc quoque in condicionem mentiri et ideo quidam existimauerunt hoc quoque casu euictionis stipulationem contrahi: sed auctoritas Seruii praeualuit existimantis hoc casu ex empto acquae esset in dando.Seruus rationibus redditis liber esse iussus est: hunc heres tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
deras. ad nõ redimerim fal sumeẽ ꝙ
m̾rem liceret. celsus fuius agebat
qͣui a ñ bone fidei conue̾niret: iego
exͣ alia ciusa rem haberem. ¶Siguple
st̾ipuator expossessoreꝰ petitor factu
euictus sit. quamrem si ꝑossideret
retinẽ potuerit. peti aut̃ utit᷑ np̃o

Expanded text:
deras, a domino redemerim, falsum esse mihi rem liceret, Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conveniret et ego ex alia causa rem haberem. Si duplae stipulator ex possessore petitor factus et victus sit, quam rem si possideret retinere potuerit, peti autem utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cum soluat. ¶ Creodutor quipetunia no¬
m̃ debitons ꝑͣ deleg̃ationẽ ꝯ sequima¬
luit. euictis pignĩb queprior cditoruꝰ
accep̃. nullam acconẽicum eo quiliłu¬
tũs ẽ. habebit.

Expanded text:
um soluat.Creditor, qui pro pecunia nomen debitoris per delegationem s‹e›qui maluit, euictis pignoribus quae prior creditor accepit nullam actionem cum eo qui liberatus est habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
manumittere. exẽpto accionem ha
ex ꝑsona ẽp̃toris obiecte si obitaut. ue¬
ditor eĩ nteneatur. siuõ adꝑsonãuen¬
ditono respicient.cc̃. certe nec exẽp¬
to. necex stipulatione duple nec sim¬
ple acdo conpetit ẽp̃tori:. siexceptioei

Expanded text:
manumittere, ex empto actionem hapersona emptoris obiectae si obstant, uenditor ei non teneatur, si uero ad personam uenditoris respicient, contra: certe nec ex empto nec ex stipulatione duplae nec simplae actio competit emptori, si exceptio ei
Abbreviated transcription (Latin):
dig̃ scribit. egit᷑ inqd̾ quant᷑oͣinmo¬
morbumadagendum eẽ inquit ne
lucrum faciat ẽp̃tor: Etbis eius dẽ
uitũ extimationẽ ꝯsequãtur. finga¬
mus ẽptum .x. minoris aut̃ ep̃rꝵ
fuisse duob: sitãtũ sugitiuũ eẽ seis¬
mot conꝑisse qd̾ noueẽt sans simi¬
lĩt duob minoris ep̃tuꝵ fuisse. si de
morbo ñignorass : rursus consequi
debebit ouob. Nam ⁊ si deutroꝙ si¬
mul egiss⁊ qͣituor cẽ ꝯsecuturus. ꝗa
eunforte quineꝙ sanus. ⁊ fugitiuuᷤᷤ¬

Expanded text:
 scribit. egit, inquit, quanti minomorbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem uitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitiuum esse scismox comperisse, quod non esset sanus: similiter duobus minoris empturum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo: nam et si de utroque simul egisset, quattuor esset consecuturus, quia eum forte, qui neque sanus et fugitiuu
Abbreviated transcription (Latin):
mutius ⁊ sabinus existimãt. uñditorẽ
obeiuictionẽ tenẽri nonposie.nec ne
uictionis noĩe quẽꝗͣ teneri in eouire
fundus. tc̃ enimlib̾m abom̃i ẜuitute
prãnduͣm. Siuõ ep̃tor petat uiam uł
actum uñditorẽ teneri ñ posse: insino¬
minatim dixent accessurum ĩt̃ łactũ.
tẽ enum tenerieũ ꝗ ita dixĩt. ⁊ uera est
quinti muni sententia. ut qui optimũ

Expanded text:
ucius et Sabinus existimant uenditorem ob euictionem teneri non posse: nec enim euictionis nomine quemquam teneri in eo iurefundus: tunc enim liberum ab omni seruitute praestandum. si uero emptor petat uiam uel actum, uenditorem teneri non posse, nisi nominatim dixerit accessurum iter uel actum: tunc enim teneri eum, qui ita dixerit. et uera est Quinti Muci sententia, ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
dfendi. statim ꝯmittistipulationen
cum in ino c̾asu dos adeum regredi
possit. Numquid gͦ ic̃ demũ age̾ pꝰ sit
cũmortua inmatrimonio filia potu¬
it dotem repetere. sieuictus fundus
filiam hĩe. ut statim ꝯuenur᷑ eͤ ꝓmisso

Expanded text:
defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si euictus fundus filiam habere, ut statim conuenire promisso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si in obseruroeẽt. ut pote ignorã¬
tib nob̾ quã duu eum habiturus
eẽm. ⁊anfuturum eẽt. ut eum qui¬
ꝗͣ aut ame aut abxocui undissẽ cui
smilit̃ eum᷑ ꝓmisissem eiucerit. ¶ĩ¬

Expanded text:
etsi in obscuro esset utpote ignorantibus nobis, quamdiu eum habiturus essem et an futurum esset, ut eum quisquam aut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. int publiciͣana potius ł ea accõne
que fundo uectigali ꝓpositaẽ. exꝑire¬
tur. ep̃tor id facere suꝑ sederit. om̃iti
nocebit ei doluo suus. nec ꝯmittititur
stipulatio. ñ id̾ inͣẜiuanaq̃ acͣtio ẽ ꝓbai̾

Expanded text:
em, ut Publiciana potius uel ea actione quae de fundo uectigali proposita est experiretur, emptor id facere supersedit, omnimodo nocebit ei dolus suus nec committitur stipulatio. non idem in Seruiana quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ commitetur. qr̃ uñditor ꝙͦ tuus
agentem te ex stipulatu poterit doli
m. exceptione submouere. alia anͣ
si fͣuuis homine emerit. ⁊ duplã sti¬
puletur. deinde eũ uendid̾it. ⁊ ab¬
ãccio ep̃tori uõ aduersus dnĩn dũ¬
taxat depeculio demintiare nõ de
euictione cp̃tor ẜu̾o. ñ dño debet.
Ita enim euicto homine utilit̃ depe¬
culio agere poterit. sin aut ẜ uus de¬
cesserit: iuncdno denũtian dumest.¬
¶ Siame besse tundi eme̾ris.. ⁊ auci¬
oitientem. demde partem dimidiã
a tequis petierit. si quid erbesse ꝗ̃
ame accepus ᷤᷤ semis petitus tuerit.
titius ñ tenebitur. Siuõ triens quẽ

Expanded text:
non committetur: quare uenditor quoque tuus agentem te ex stipulatu poterit doli mali exceptione summouere. alias autem si seruus hominem emerit et duplam stipuletur, deinde eum uendiderit et abctio, emptori uero aduersus dominum dumtaxat de peculio. denuntiare uero de euictione emptor seruo, non domino debet: ita enim euicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem seruus decesserit, tunc domino denuntiandum est.Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis petitus fuerit, Titius non tenebitur, si uero triens quem
Abbreviated transcription (Latin):
natio fuerit secũta. ꝙ cũ ꝙ excausa ui¬
dicati p̃stitĩt ꝓcurator. ut inrem suã
datus exst̾ipulat᷑u consequi ñ poterit᷑.
siquia dãpnũ euictioĩs ad ꝑsonã ꝑtime¬
it ep̃toris. quimandati uidicio nicħ¬
litis esfimationẽ agetur ex imdnto᷑.¬
dimsione int̃ coheredes factaᷤ. si ꝓ
dabitur. q̃ daretur meiñ quinegoci.¬

Expanded text:
natio fuerit secuta, quodcumque ex causa iudicati praestiterit procurator ut in rem suam datus, ex stipulatu consequi non poterit: sed quia damnum euictionis ad personam pertinuit emptoris, qui mandati iudicio nilitis aestimationem agetur ex uendito.Diuisione inter coheredes facta si procdabitur, quae daretur in eum qui negoti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mag̾ est utprẽt. eui enim ñequũ
uidebitur. ł hoc saltem ꝯseꝗ ẽp̃torẽ.
qd̃ sin᷑e oispendio c̾ditoris futũmẽ :
se inea m̃iditione circñscͥptũ dicit.
⁊ ĩpetat cogntione. ñtatua dusus ti¬
cuim: sietiam adu̾su̾s seiũ. seiuspo¬
stulabat ap̃ pretorẽ ulem sͥ deeiue:

Expanded text:
 magis est ut praestet: cui enim non aequum uidebitur uel hoc saltem consequi emptorem, quod sine dispendio creditoris futurum estse in ea uenditione circumscriptum dicit et inpetrat cognitionem non tantum aduersus Titium, sed etiam aduersus Seium: Seius postula
Abbreviated transcription (Latin):
in. ¶ Si ꝑeuicnione fundiqͤ
eunt mulier ͤ ã ccepiss. ⁊ eundem
fundum indotem dediss. deinde
aliquis eun amarito ꝑ iudicium
ab stulissi. põt mulier statimã gẽ
adu̾sus fide uissores eiuctõis noiẽ
qĩ minorem dotem ħre cẽpisset:
ł etiam ñu̾llam. sitãtũ maritus ob¬

Expanded text:
i pro euictione fundi quem emit mulier satis accepisset et eundem fundum in dotem dedisset, deinde aliquis eum a marito per iudicium abstulisset, potest mulier statim agere aduersus fideiussores emptionis nomine, quasi minorem dotem haber‹e› coepisset uel etiam nullam, si tantum maritus o
Abbreviated transcription (Latin):
cepto uictus eẽt ⁊litis estimationẽ
htẽ licetꝰ eum cuius sip̃cumꝰ qͣuis ñ
dediss :: ab aduersario ause ietub ꝓpe¬
iuł. eodi scrunt. sant conͣtetata
fugerit homo culpa pͣossesiori dãp¬
nandus quideuierit possesior. si ñ
staim eum aduñditorem regre̾su¬
rum: ⁊ ex dupla stipulatioe acturũ.
ne inquit cum app̃henderit posses¬
onem fugniui tũc ꝯmnti stipula¬
tionẽ. Iul.ait. Nam isisi ne culpa poᷤ¬
sassoris fugiss:. deinde cau̾tionibus
in t̃positis ab solutus cẽt: ñ alias ꝯ¬
mitt̃etur stipulatio: quamsi app̃¬

Expanded text:
ationem, habere licet eum, cuius si pretium quis non dedisset, ab aduersario aufer‹r›etur: pibro scribit, si lite contestata fugerit homo culpa possessoris, damnatus quidem erit possessor, sed non statim eum ad uenditorem regressurum et ex duplae stipulatione acturum, ne, inquit, cum adprehenderit possessionem fugitiui, tunc committi stipulationem Iulianus ait. nam et si sine culpa possessoris fugisset, deinde cautionibus interpositis absolutus esset, non alias committeretur stipulatio, quam si adp
Abbreviated transcription (Latin):
tate muoris p̃cii solutaẽ. ñ fit ꝯfusio
asctio integie᷑ reimant ⁊ obligatio
incorrupta.Ager añt ret̾mebit᷑.
donec debita pecuma soluat᷑. ¶ Id̾ mar¬
cellus ait. Si pecumam debetis o leum
cederit. pluris p̃cii quas i plus deberet
ł cum oleum oeberet. oleum dederit qĩ
suꝑfluũ olei eẽ repetendum ñ totum.
marcellus dicit. Sicum f̾undi pars mͥ¬
debet̃ quasi totus deberet̃ estimatioẽ
facta solutio pecnnie solidi p̃cii fun¬
difactasit. repetiposse.ñ totũ p̃cium.
suum uituñ ditorẽ nexu uẽditi lib̾a¬

Expanded text:
tate maioris pretii res soluta est, non fit confusio dictio integrae rei manet et obligatio incorrupta: ager autem retinebitur, donec debita pecunia solvatur. Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, vel cum oleum deberet, oleum dederit quasi rfluum olei esse repetendum, non totum et Marcellus deberetur, quasi totus deberetur aestimatione facta, solutio pecuniae solidi pretii fundi facta sit, repeti posse non totum pretium, suum, ut uenditorem nexu uenditi lib
Abbreviated transcription (Latin):
S⁊ si dñs condictione boiuis p̃tium
ꝯsecutus fuerit. ⁊ postea aliquide¬
oꝵ dequib supra dictum est ꝯdicr.
omĩmodo exceptione submõu̾ehit᷑¬
ꝯsecutus bouem condier: offerente
f̾ure p̃cum bonis detracto p̃cio corii
dolimali exceptione sũmonebitur.

Expanded text:
sed si dominus condictione bovis pretium consecutus fuerit et postea aliquid eorum, de quibus supra dictum est, condicet, omnimodo exceptione summovetur. contrsecutus bouem condicet, offerente fure pretium bouis detracto pretio corii doli mali exceptione summouebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
noc petitoris iam inͣt est. hommẽre¬
ciꝑe ħ. sies si nedolõ malo furis eiꝰ
eẽ desiit. quodsi pendente ꝯditioẽ
iudicaret᷑ ider extimare debebnt
quanti ep̃torẽ iue̾nĩt. ¶ Cauẽ aũt
ex hac accõne petitor ᷤ ei cum quo agͥ

Expanded text:
nec petitoris iam interest hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit. quod si pendente condicione iudicaretur, iudex aestimare debebit, quanti emptorem invenerit. Cavere autem ex hac a
Abbreviated transcription (Latin):
debeat petitasit ueluti uinũ. oleum.
frum̃tum. tantilitẽ extirandam cas¬
suis ait quanti fuiss eodĩe quodari
debuit Sidedie nicħ ꝯuenit. quanti
nine cũ inditium acciperet᷑.¶ Idemꝙ
iuris inloco eẽ in primũ extimatio suꝰ¬
matur eius lo c̃ĩ quo dari debuit. Si de

Expanded text:
debebat, petita sit, ueluti uinum oleum frumentum, tanti litem aestimandam Cassius ait, quanti fuisset eo die, quo dari debuit: si de die nihil conuenit, quanti tunc, cum iudicium acciperetur. idemque iuris in loco esse, ut primum aestimatio sumatur eius loci, quo dari debuit, si de
Abbreviated transcription (Latin):
secuta ñ est. dicendinn ẽ ꝯdicͣtioni
locũ fore./ Siue aũ ab mitio sñ cã
ꝓmissumẽ. siue fuit causa ꝓ̃mittẽ¬
di quefimita ẽ. ł secuta nonẽ di¬
cendumẽ condictioni locumfore.
¶Constat iddemũ posse ꝯdici alicu
.i. ł qd̾ non ex iusta causa adeum ꝑ¬
Si fullo nestim̃ta lauanda
ꝯ duxĩt. deinde amissis his dnõ p̃¬
cium ex locato ꝯue̾nͣtus p̃stiterit.
pꝰeaꝙ dñs inuenerit uestim̃ta. q̃
accõne debeat ꝯsequi preciũ qd̾ de¬
dit: ⁊ait cassit us eũ nonsolũ ex ꝯ¬

Expanded text:
secuta non est, dicendum est condictionem locum habere. Siue ab initio sine causa promissum est, siue fuit causa promittendi quae finit‹a› est uel secuta non est, dicendum est condictioni locum fore. Constat id demum posse condici alicui, quod uel non ex iusta causa ad eum pSi fullo uestimenta lauanda conduxerit, deinde amissis eis domino pretium ex locato conuentus praestiterit posteaque dominus inuenerit uestimenta, qua actione debeat consequi pretium quod dedit? et ait Cassius eum non solum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tandum. ñeium debebit noiissimũ ip̃
uite ectimari. nead exiguum p̃cium
extimatiorei iedncat̃ inx̃uo fortemõ¬
.ifere uulnerato. ¶Inutroꝙͣ ant sipꝰ
moras deteriores sit facta. marcelł. scͥ¬

Expanded text:
tandum: non enim debet nouissimum uitae tempus aestimari, ne ad exiguum pretium aestimatio redigatur in seruo forte mortifere uulnerato. in utroque autem, si post moram deterior res facta sit, Marcellus sc
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ obtulit fur ourat ꝯdictio exti¬
mationis eius. corpu̾s enim ipsũ
prãri nonpõt. ¶Siexcausa furti¬
uares condicatur. emus tẽporis esti¬
matio fiat. querit̃. placet tam̃ id
tp̃s spectan dum quores um̾iꝗ pluri
inifuit. maxime cum deteriorem.
factam fur dandolib̾atur Sẽꝑ enĩ
moram fur facere iudĩ. Nouissime.
bitur. si dep̃hensa nonfuerit ad nõ
possessio eius. c̾etep nemo fltruͭ cõ¬
dictione tenetur postea quam dñs
possessionẽ app̾hendit. Ndõ uilianꝰa
iuꝓcedat in fure manfesto tcͣtare¬
decondictione itaꝓponit. finẽ dep̃¬
se. aut fregisse. aut effudisse id qd

Expanded text:
si non optulit, durat condictio aestimationis eius: corpus enim ipsum praestari non potest. Si ex causa furtiua res condicatur, cuius temporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus specmi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere videtur. Novissime bitur, si depraehensa non fuerit a domino possessio eius: ceterum nemo furum condictione tenetur, posteaquam dominus possessionem adpraehendit. et ideo Iude condictione, ita proponit furem deprse aut fregisse aut effudisse id quod
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ nonmnpediri uerissimũ
est. decisione noninpediriem̃. furti
quid accõ non aũt condictio t̾ollit̃
¶furti accio penã petit Iegittimã
ꝯdictio remipĩm. eares facit utueꝙ¬
furti accõ ꝑcondictionẽ. neq ꝯdieti
oꝑfirti accõnẽ ꝯsum̾atur. Is itaꝙ cui
furtum factumẽ ht̃ accõnẽ furti ⁊
condictionẽ ⁊ uendicãtionẽ. hab
radexhibendum accõnem. ¶ Cõdic¬
tio rei furtine quiareih̃t ꝑ socutioe
heredem quoꝙ fu̾ris obligat. nec tã¬
tuim siuiuat ẜ uis furtinus. s⁊etiã
si decessent. S⁊ ⁊ si ap̃ furis heredem
diem sinu obiit ẜuus fugitiuus
łñ ap̃ ipͥsum pꝰ mortẽ tam̃ furis. di¬
cendumẽ ꝯdictionẽ adu̾sus ħedẽ
durare. Que mhedem diximꝰ. ead

Expanded text:
ondictionem non impediri uerissimum est: decisione enim furti quidem actio, non autem condictio tollitur. Furti actio poenam petit legitimam, condictio rem ifurti actio per condictionem neque condictio per furti actionem consumatur. is itaque, cui furtum factum est, habet actionem furti et condictionem et vindicationem, habet et ad exhibendum actionem. Condictio rei furtivae, quia rei habet persecutionem, heredem quoque furis obligat, nec tantum si vivat servus furtivus, sed etiam si decesserit: sed et si apud furis heredem diem suum obiit servus furtivus vel non apud ipsum, post mortem tamen furis, dicendum est condictionem adversus heredem durare. quae in herede diximus, ead
Abbreviated transcription (Latin):
rei: sinecdũ pignus euietumẽ. ł ad
ep̃torẽm pꝰ euictionẽ ip̃e debitorũti¬
li accõne tenet̃. neexaliena iactã
sͥ lucrũ acquirat. Nam isimaiores
fructus fortepetens a fidẽuissore c̾¬
ditor ab stulit uniu̾sos in quantitatẽ
debitã accepto ferit̾ dobebit ¶i cum
ꝑ miuriam uidicis dnõ rẽ que debi¬
toris ñfuiss abstulissec c̾ditor qua.¬
siobligatamsͥ. ⁊quereret᷑ ansoluto
debito restitiueã oporteret debitor
s̃ceuolam̃t restituendamꝓbaͣuit qd̾
siñ na uendidit ut certũ sit om̃imoꝰ
ap̃ eump̃ cium remansurum ilũ ob¬
ligatus ẽ adid restitendũ arbitror
inti̾m quidem nicħ ad ebitore peti
posse. si insuspenso haberi libatioẽ.
uerum si accione ex ep̃to ꝯuentn̾ p̃¬
stitiss creditor ep̃tori debitoũ ꝑse¬
quieũ acebitore posse ꝗ apparuit ñ¬
oistrabit. ius suumc̃ẽdẽ deb. ⁊ sipi .
tis int̾heredes cum corẜora ħcoita¬
ria dunsiss nominaqͦ. ꝯminium¬

Expanded text:
rei, si necdum pignus euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor quasi obligatam sibi, et quaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Scaeuola noster restituendam probauit. quod si non ita uendidit, ut certum sit omnimodo apud eum pretium remansurum, uerum obligatus est ad id restituendum, arbitror interim quidem nihil a debitore peti posse, sed in suspenso haberi liberationem: uerum si actione ex empto conuentus praestitisset creditor emptori, debitum persequi eum a debitore posse, quia apparuit ndistrahit, ius suum cedere debet et, si pigntis inter heredes cum corpora hereditaria diuisissent, nomina qu
Abbreviated transcription (Latin):
d.x. Pp̃auł .R. S ẽpniumantiꝗo¬
rẽ c̃ditorẽ consentientẽ cũ debitor e¬
and̾ rem ticio creditoꝵ obligaret. iꝰ
suũ pignoris remisisse uicerinẽtiã.
t̾cium inlocum eius successisse. ⁊ so
medũ creditoris meliorẽ cãi effec¬
tam. id̾ ob ẜ uandumẽ. ⁊ sires .p. t̃¬

Expanded text:
nium antiquiorem creditorem consentientem, cum debitor eandem rem tertio creditori obligaret, ius suum pignoris remississe uideri, non etiam tertium in locum eius successisse, et ideo medii creditoris meliorem causam effectam. idem obseruandum est et si res p
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim qui a diiium tñs ferat. idõ
ab ep̃tore ius recipiunt. si ipͥstinã  uo¬
cam res redit᷑ soluta uñ diͣtioẽ.
d̾.R. ILutius titius cũ uxorisue ga¬
ieffeie debitor ec̃t subpignore siue
ipotheci p̃dioꝵ: ead̾ p̃dia cũuxore
sua scie septicie ꝯmunis filienoiẽ
sppnio marito eins futuro: indotẽ
dedit. Postea lucio ticio de functo sep¬
ticia filia abstinuit se ab hereditate

Expanded text:
non enim quia dominium transferunt, ideo ab emptore ius recipiunt: sed in pristinam causam res redit resoluta uenditione..Lucius Titius cum esset uxori Gaiae Seiae debitor sub pignore siue hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
põtoici. ¶S⁊ siꝑmiserit creditor uẽ¬
dere. debitor uõ donauit. anȩex cepti¬
one illũ sũmoueat: anfactisit mag̃
questio. nũquid idõ uenire̾ u̾oluit.
ũp̃cio acceptoᷤ. ipuquoq res erpedi
sudotemꝰ dedit . ũdidisse in ħ casu
recte uidr̃. ꝓp̃t hõnã matrimonii in
ꝯtrarium̃ si ꝯsen sit donare. ⁊ uñdid̾it
debitor: repellet̃ creditor. nisi quis
dicat. ⁊ dõ concessisse donari. qͣ amieꝰ¬

Expanded text:
potest dici.Sed si permiserit creditor uendere, debitor uero donauerit, an exceptione illum summoueat? an facti sit magis quaestio, numquid ideo ueniri uoluit, ut pretio accepto ipsi quoque res expedin dotem dederit, uendidisse in hoc casu recte uidetur propter onera matrimonii. in contrarium, si concessit donare et uendiderit debitor, repelletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod ami
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ꝑ. Coluntate c̾ditoris pignu
debitor uñdidit. ⁊ pꝰea placuit int̃
eũ ⁊ ẽptorẽ: ut auñditione discede¬
rent: ius pignoꝵ saluũ eit ẽditori.
lam si cut cebitori. ita ⁊cditoripͥsti¬
nũ uis restituitur. neꝙ omĩmõ credi¬
tor remittineat. necreodat ũndito¬

Expanded text:
um.Uoluntate creditoris pignus debitor uendidit et postea placuit inter eum et emptorem, ut a uenditione discederent. ius pignorum saluum erit creditori: nam sicut debitori, ita et creditori pristinum ius restituitur, neque omni modtor rem retineat nec reddat uendito
Abbreviated transcription (Latin):
apossessore pecierit. ⁊ possessor litis e¬
stimationẽ obtulit: ⁊ałeo debitor iẽ
im̃die: ñ alit̃ ħ ħ facere concẽdet̃. nͥ
s. fuentꝙ eitradita: forte ep̃tor añ¬
q̃ melior conditio offerãt᷑ hanc rẽpi

Expanded text:
sore petierit et possessor litis aestimationem obtulerit et ab eo debitor rem uindicet, non aliter hoc facere concedetur, nisi set, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio offer‹r›etur, hanc rem pi
Abbreviated transcription (Latin):
ahecariam actionẽ intm̃ annũ ut pu¬
taẽ rectedici. ⁊ dño litis ħ casu nocere
hanc excepͣtionẽ. ¶Si ꝯuenĩt nepars
dimidia ꝓ in diuiꝰ sopĩgnorifit. q̃ cũꝙ
fundi eius pars aquolib possessore
uiso. ⁊ cum uno creditor paciscat᷑ ney¬
pothecesint: deuide ab eo p̾ctaturetiã¬
siħͥ cum quo pactus ẽ solidũ fundũ
possideat ꝓ indiuiso. ꝗ a depãrte ꝯueni̾¬
sec nrepellit. eũat᷑oto. ¶ Anpaciscipꝰ¬
sunt filius famił ⁊ ẜuus neres pig̾¬
risit. quã peculiarit̾ ypothe acceꝑint.
⁊ hãnt libam administrationẽ uidea¬
mus. anꝗ̃ admodũ donare ñp᷑ossint.
itanec pacisci nocpignori sit possunt.
c̾ditor desiderat : sitit̃ effectus sit se¬
cutus unditionis. nã siñuenierit. ñ ẽ
satis ad repellendum editorem ꝙ uolu¬
ut uenire. ¶ Snꝑuacuũ ẽ crederea

Expanded text:
hecariam actionem, in tantum, ut putem recte dici et dominis litis hoc casu nocere hanc exceptionem.Si conuenerit, ne pars dimidia pro indiuiso pignori sit, quaecumque fundi eius pars a quolibet possessoreuiso et cum uno creditor paciscatur, ne hypothecae sit, deinde ab eo petat, etiamsi hic cum quo pactus est solidum fundum possideat, pro indiuiso quia de parte conuenisset, non repellit eum a toto.An pacisci possint filius familias et seruus, ne res pignori sit, quam peculiariter hypothecam acceperint et habent liberam administrationem, uideamus, an quemadmodum donare non possunt, ita nec pacisci ne pignori sit possint. creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire.Superuacuum est quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
soluĩt. ẜimeuius extuit ꝗ dicebat
añ rempublicam sͥ fundũ obliga¬
iõint̃ fuisse. ⁊ sub scpͥsisse. quocauãt.
seius fundum nulli alii ẽẽ obliga¬
tum. quero anaetio aliqua inten
ieuio conpetere põt. Mod̾. qꝵ. Pignꝰ¬

Expanded text:
soluit: sed Maeuius exstitit, qui dicebat ante rem publicam sibi fundum obligaio interfuisse et subscripsisse, quo cauerat Seius fundum nulli alii esse obligatum: quaero, an actio aliqua in rem Maeuio competere potest.Modestin
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ .ł. Sipnor c̾ditor p̾ea nouatioẽ
facta cad̾ pignoracum aluis accep̃: in
suũ locum eum sucͤcede̾. Sisi scd̃s ñ
offerat pecuniam posse pͥorem uñd̾e.
ut pͥmã tantum peccuniã expensam
feratur. ñ eã quam posteã credidit. ⁊
ꝙ suꝑ fluũ ex anteriore c̃dito accep̃:
ħ edo restĩtuat. ¶ Sciendine sedo ẽ¬
ditori remteng̃. ⁊̃ inuito debitore ⁊ã
insuũ debitum ꝙ inpͥmic̾ditoris ⁊ in
usuras suas.⁊ quã pm̾o ẽditori soluĩt

Expanded text:
prior creditor postea nouatione facta eadem pignora ‹cum› aliis accepit, in suum locum eum succedere: sed si secundus non offerat pecuniam, posse priorem uendere, ut primam tantum pecuniam expensam ferat, non etiam quam postea credidit, et quod superfluum ex anteriore credito accepit, hoc secundo restituat.Sciendum est secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas et quas primo creditori s