comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante aunos fere nouẽ. sprecta religione qͣ
mͥ puerulo a pentib ĩsita erat uoies illos¬
maĩcheos sequi ac diligene audire. ñ ꝙ uos
suꝑstitione treri. ⁊ fite nob ante roẽm ĩpan
dic̾ent. se aut̃ nulti pͥm̾e ad fidem nͥ prius¬

Expanded text:
at, annos fere novem, spreta religione quae mihi puerulo a parentibus insita erat, homines illos sequi ac diligenter audire; nisi quod nos superstitione terreri, et fidem nobis ante rationem imperari dicerent, se autem nullum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ duncias. s si ꝑuen̾unt sapientissime
ac cantissime ad mĩstrãdas. Ratio. Quid
honores. Rͭ aug̃s. fateor eos mõ a pe¬
ne hus dieb cuꝑe destiti. Ratio. Quid uxor.
nis diuitias. ꝙͫ ⁊̃ prorsus nicħ faciat ho¬
uosum otiotuo. p̾sertim si speres. c̾tus¬
q sis nich ex ea te moleste esse passuruz.¬
w ͭ aug̃s. Quãtũl eam uelis pingere

Expanded text:
divitias, sed si provenerint, sapientissime atque cautissime administrandas. R. Quid honores? A. Fateor, eos modo, ac pene his diebus cupere destiti. R. Quid uxor? nis divitias, quantum eam prorsus nihilo faciat onerosam otio tuo, praesertim si speres certusque sis nihil ex ea te molestiae esse passurum? A. Quantumlibet velis eam pingere
Abbreviated transcription (Latin):
de duab aĩab ĩpͥn. Opitulate dei unia i
disruptis ⁊ te̾lictis maĩcheoꝵ laaueis tãtẽ
eĩ erat q̃ face̾ debui. ne tã facue a diebus ⁊¬
paucis religiotus uenssime senma apu¬
eritia m̃ salubrit̾ insita errore uł fraude
falsoꝵ fallatioꝵ hoĩu effossa ex̃ aĩmũ ex¬

Expanded text:
E DUABUS ANIMABUS. Opitulante dei misericordia disruptis et derelictis Manichaeorum laqueis tandem enim erant, quae facere debui, ne tam facile ac diebus paucis religionis uerissimae semina mihi a pueritia salubriter insita errore uel fraude falsorum fallaciumue hominum effossa ex animo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝑcepturus et discipliuaꝵ libros
conatus sũ scrib̾e. ĩt̾rogans eũ q̃ mecã
erãt atq ab huiꝰ studiis nõ ab horrebãt
ꝑ corꝑalia cupiens ad ĩcorꝑalia qͥbustã
quasi passib certis uł ꝑueĩre uł duce̾.
s eaꝵ solũ de gramonica librũ unũ ab sol¬
u̾e potui. quẽ postea de armario nr̃o
ꝑdidi. Et te musica sex uolumuĩa ꝙͫ at
ex ytalia regressus ĩ affricã scripsi. ĩ¬
choau̾am quippe tiũ ista apud medio¬
lans disciplinã. De aliis u̾o q̃nq disci

Expanded text:
bros conatus sum scribere interrogans eos, qui mecum erant atque ab huius modi studiis non abhorrebant, per corporalia cupiens ad incorporalia quibusdam quasi passibus certis uel peruenire uel ducere. sed earum solum de grammatica librum absoluere potui, quem postea de armario nostro perdidi, et de musica sex uolumina, quantuex Italia regressus in Africam scripsi; incoaueram quippe tantummodo istam apud Mediolanium disciplinam. de aliis uero quinq
Abbreviated transcription (Latin):
te amme. In corpore tria sunt ge¬
u̾a ĩcrem̃toꝵ. unũ nccͣiu quo uaturalis
cõueĩentia ĩpletus ĩ membris. Alt̾u suꝑ¬
fluũ. quo cetis mẽbris ĩtegra ualitudie
augendo aliãd discrepac. ꝑ qd ĩterdũ
eueuit. ut sens digitis nascant̾ hoĩes
⁊ pleraq alia que cũ ꝑ cõsuetudĩem ⁊¬
nuunua sũt mõstrua nũantur. Terciũ

Expanded text:
am ut in corpore tria sunt genera incrementorum, unum necessarium, quo naturalis convenientia impletur in membris; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quae cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audire u̾tatẽ nich̾ ꝓtest. si hõ nõ suꝑ
petrã edificat. Qm eiꝰ edificat suꝑ petrã
ip̃e ẽ qui audit et facit. ꝯmiaut audit
⁊ nõ facit. edi ficat suꝑ arenã. Qui no̾¬
facẽ nisi edificare. ⁊ suꝑ petrã edificare.
.i. audire ⁊ face̾. Nec aliqͥs dicat. ut quid
ꝓcedo ad ecclĩa. ecce qͥ cotidiẽ ad ectãm
ꝓcedñt. nõ faciũt qd̃ auoint. Faciunt
tũ ut audiant. sic possũt face̾ ut audiat¬
⁊ faciant. tuant̾ ꝙͣtũ longe es afaciẽdo.
qui tm̃ fugis ab audiendo. S ego ĩsuis
nõ edificabo suꝑ arenã. Nñqͥd iõ te nõ¬

Expanded text:
 audire veritatem, nihil prodest, si homo non super petram aedificet. Qui aedificat super petram, ipse est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam : qui facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Utquid procedo ad ecclesiam? ecce qui quotidie ad ecclesiam procedunt, non faciunt quod audiunt. Faciunt tamen ut audiant; sic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te i
Abbreviated transcription (Latin):
tibi facis sotiũ ad istã ꝑditõem. Quid tibi
dc̃urus sũ. diligis proximũ tuũ. quid illi
ĩaures ĩsuurab. homo auare. insi ħ fili ⁊
fac fortuna. Ista susiurabis ꝓximo tuo que
nõ didicisti. ĩ domo discipline. nolo sic di

Expanded text:
. Quid tibi dicturus sum, Diligis proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Fili, afac fortunam. Ista susurrabis proximo tuo, quae non didicisti in domo disciplinae, nec audi
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ qd nõ ait scͥptura. młitudo eloq̃ntim.
s młtitudo sapientiũ. sanitas ẽ orbis t̾raꝵ
sicut aut̃ sepe suuida sunt. ⁊ amara sa¬
lubͥa. ita semꝑ uitanda ẽ ꝑuitiosa dulce¬
do. S salubri suauitate. ł suam salubͥta¬
te q̃d melius. ꝙ̃to eĩ mag̾ ilłi appetitur
suauitas. tanco facilius salubritas ꝓdest.

Expanded text:
ptura, Multitudo eloquentium; sed, Multitudo sapientium sanitas est orbis terrarum . Sicut autem saepe sumenda sunt et amara salubria, ita semper vitanda est perniciosa dulcedo. Sed salubri suavitate, vel suavi salubritate quid melius? Quanto enim magis illic appetitur suavitas, tanto facilius salubritas prodest.
Abbreviated transcription (Latin):
si uͦ ⁊̃ uiniꝰ sapientiũ extimatõe nõ toslit᷑
ꝙͣto mag̾ cũ grẽ mutate ip̃a sp̃alitas ua¬
ture unnĩ efficit matrẽ ⁊ filiũ. filus ⁊ ma¬
trẽ. uidendũ ẽ ⁊̃ quid de hiis quos secũ ꝑ
mabilem bouitatẽ dei. qui hr̃e secã suos
ĩgła uult. ut sua claritate fiuaut᷑. qͥ hic i¬
sua fite ĩuenti. unũ cũ eo ẽẽ digni iudicã¬
tur. Si gͥ eos secũ hr̃e nult. ac ꝑ ħ oĩa pot.¬

Expanded text:
minus sapientium aestimatione non tollitur: quanto magis cum gratiae unitate ipsa specialitas naturae unum efficit matrem et filium, filium et matrem? Videndum est etiam quid de his quos secum per mabilem bonitatem Dei, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habe
Abbreviated transcription (Latin):
im̾ito gͦ excipitur a quibdã gu̾alib u̾a ex¬
timatõe. ꝙͣ tanta ẜuat gͦ. ⁊ actollit digni¬
ti filio. Quãtũ eĩ xp̃i potestas possit nuldi
strat ĩtegritas. que sic̃ diu̾sa a uatura. ita
diu̾sa est ⁊ ab usu. Quid gͦ si in tanta diu̾¬
sitate dicimꝰ hũaue sortis. mortẽ sbisse.
luit uasci. ⁊ caruis sõa ĩ coĩtare nũqͥd m¬

Expanded text:
immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitestas possit, mundi strat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, luit
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ der⁊ iustitiã eius ⁊ ħ oĩa aditiẽtur
uob̾. O quã bt̃a ⁊ quã secura ⁊ ꝙ̃ amplectẽ¬
da ẽ illa sententia. Nulłs ĩ hac uita ita
sione ꝓbatur hr̃e. sicut paulꝰ drtisfimus
pauꝑ dicebat. tanꝙͣ nich̾ habentes ⁊ oĩa
possidentes. oĩa itaq nõ sr̃flua. s tm̃ nccͣia
ip̃o ꝯfirmãte ⁊ dicente. hũtes tm̃ uctum
i uesticũ. hus ꝯtenti sumus. Dicis forte
ut melius ab ip̃is ꝙ̃ appłarib erogentur
xͥ paupib. Et ego cõsentio. s p̾latis uõ
aut̃ sb̃iectis. quos maxĩe uxoris loch exẽ¬

Expanded text:
ia adjicientur vobis . » O quam beata, o quam secura, quam amplectenda sententia. Nullus enim in hac vita ita sione probatur habere, sicut Paulus ditissimus, pauper dicebat: « Tanquam nihil habentes, et omnia possidentesipso confirmante ac dicente: habentes victum et vestitum, his contenti simus . 53. Dicis forte: ut melius ab ipsis quam a popularibus erogentur Christi pauperibus. Et ego consentio, sed praelatis, non autem subditis, quos maxi
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝯudire qd nõ capis. s cresce ut capias. sͨ
puulũ alloqͥmur ĩ sum mrls ecclie ꝑ io lac¬
te nutriendũ. ⁊ ad escã m̃se dñice u̾toneũ
tiã loquit᷑. uolo s nõ possum disiũge̾
te ab aurib alioꝵ. alios admoneã ad
quoꝵ aures ambis. quoꝵ aures petene¬
trare molus. ad quoꝵ corda ꝑ aures in¬
trare disponis. O qui accipis u̾bum sanũ
ĩ tomo discipliue. cepi aures tuas spinis.¬
ut ille qui ĩportuue intrare ausus fu̾it.
nõ solũ repessatur. s conpũgatur. Repel¬

Expanded text:
re audire quod non capis, sed cresce ut capias. Sic parvulum alloquimur, in sinu matris Ecclesiae pio lacte nutriendum, et ad escam mensae dominicae idoneum lo, imo volo, sed non possum, disjungere te ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quorum aures penetrare moliris, ad quorum corda per aures intrare disponis. O qui accipis verbum sanum in domo disciplinae, Sepi aures tuas spinisut ille qui importune intrare ausus fuerit, non solum repellatur, sed etiam compungatur. Repel
Abbreviated transcription (Latin):
si sũie dũice ⁊ cõditoĩs nr̃e meĩierius.
ab ip̃o eĩ ñi gn̾is exordio audiunt hõ.
nõ ab hoĩe faslace. nec adyabolo seduc¬
tore. s ab ip̃s u̾tate ⁊ ore dei. In sudore ⁊¬
nultus tin edes panẽ tuũ: Prouite si pa¬
is n̾r ẽ u̾bũ dei suademꝰ maudiendo ne
sius quib p̾dicabat u̾bum dei se cõm̃da¬

Expanded text:
ditionis nostrae meminerimus. Ab ipso enim nostri generis exordio audivit homo, non ab homine fallace, nec a diabolo seductore, sed ab ipsa veritate ex ore Dei, In sudore vultus tui edes panem tuum . Proinde si panis noster est verbum Dei, sudemus in audiendo, ne suis quibus praedicabat verbum Dei, se commenda
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s. 50. Felitiores sunt qui audiũt
ꝙ quiloquũt᷑. Oui eĩ discit hũilis ẽ. qui
aut̃ docet laborat ut nõ sit suꝑb. ne ma¬
le placendi affẽus irrepat. uedeo displi¬
ceat qui uuit place hoĩb. Magnus tre¬

Expanded text:
sentio. Feliciores sunt qui audiunt, quam qui loquuntur. Qui enim discit, humilis est: qui autem docet, laborat ut non sit superbus, ne male placendi affectus irrepat, ne Deo displiceat qui vult placere hominibus. Magnus tre
Abbreviated transcription (Latin):
lauiãt. nõ eĩ paria ĩpant. nõ sumilia in¬
auaritia dic̃. tollera ⁊̃ maris tempestates.
Illa dicit quiesce. ista nõ sunt quiesce̾. iu¬
mare. quere t̾ras auas iguoras. merces
in yndĩa deportade sũt. nõ nosti lugua
yudoꝵ. s intelligibilis indetur ẜmo aua¬
ritie. uenies ignotus ad ignotũ. das ac¬
cipis. emis. portas. ꝑeclitatus ꝑueĩstis
cũ ꝑicłĩs redis. exclomas ĩmari. exagi¬
tatus tempestate. deus ubera me. non
audis respõdãtẽ. nõ misi te. auaritia t᷑
ꝑi dares qd̃ hẽbas: Illa te ad y̾udos im
boras ĩiussione auaritie. ĩ iussione mes
nõ laboras. aubo iussimꝰ. nõ audisti
me. cui obedisti lib̾et te. Auantie sugge¬

Expanded text:
dilaniant te. Non enim paria imperant, non enim similia juavaritia dicit, Tolera in mari etiam tempestates. Illa dicit, Quiesce; illa non sinit quiescere. Jumare, quaerein Indiam deportandae sunt: non nosti linguam Indorum, sed intelligibilis videtur sermo avaritiae. Venies ignotus ad ignotum; das, accipis, emis, portas; periclitatus pervenisti, cum periculis redis, exclamas in mari exagitatus tempestate, Deus, libera me. Non audis respondentem, Quare? Misi te? Avaritia tibi peri dares quod habebas. Illa te ad Indos misiboras in jussione avaritiae, in jussione mea uon laboras. Ambo jussimus; non audisti me: cui obaudisti liberet te. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ auantiã. et ad extrenũ de cl̾imine rega¬
li expulsus. et ab ĩuuitis sius ẽ phentus.
et de mltis młta dic̾e possem. s sapienti:
it de corb phariseoꝵ peccuniami amorẽ ex¬
clud̾e̾. s qr erant cupidissum. salutaria mo
nita deridebãt. Nã ⁊ illũ diuitẽ quẽ ad regͦ¬

Expanded text:
um de culmine regali expulsus, ab inimicis suis peremptus est . Et de multis multa dicere potuissem, sed sapienti pit de cordibus Pharisaeorum pecuniarum amorem excludere: sed quia erant cupidissimi, salutaria Domini verba deridebant. Nam et illum divitem quem D
Abbreviated transcription (Latin):
cũ labore amatur qd̃ auios. Auaritia
iussurs ẽ labores picła. tristitias. tribu¬
lacões. et obtẽpacurus es. Quo fine ut
hẽas. quo ĩpleas archa̾ ⁊ ꝑdas securi¬
tatẽ. securior forte eras auteꝙͣ haberes.

Expanded text:
labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nõ uidendo. ꝙͣto melius si fidem cõu̾tit
ad deũ. nõ uides qd̾ possites. et deũ sict̾
p̾dico. nõdũ uides auia ⁊ iudebis. amas
des. Cecus moriturus es. ad possides ħ
relicturus es. nõ tenebas qũ uidebas.
De dõ qͥd tibi dicatur. Ecce ħ tibi dicit
ip̃a sapĩa. amare illã tanꝙͣ peccuniã
cõꝑetur. s amor amori coꝑatur. uideo
eĩ sic nos amare pͤcuniã. ut iubente
amore p̾cunie. labores suscipiatis. ieiu¬
uia tolletis. maria trauseatis. uentis
⁊ fluctib uos comictatis. Habeo eĩ¬
uũ eligani qd ametis. s nõ habeo qd̾
addã ad amorẽ qͦ amatis. dic me ama¬
gite. certe melior sum ĩcomꝑablĩt᷑. no¬
lo a uob̾ ampliorẽ amorẽ. ꝙͣtũ diligitis

Expanded text:
lius fidem convertit ad Deum? Non vides quod possides, et Deum tibi sic praedico. Nondum vides: ama, et videbis. Amas des, caecus moriturus es, quod possides hic relicturus es. Non tenebas et quando vivebas; 11. De Deo quid tibi dicitur? Ecce hoc tiipsa Sapientia: Ama illum tanquam pecuniam . comparetur: sed amor amori comparatur. Video enim hic vos sic amare pecuniam, ut jubente amore pecuniae labores suscipiatis, jejunia toleretis, mare transeatis, ventis et fluctibus vos committatis. Habeo unde eligam quod ametis, sed non habeo quod addam ad amorem quo amatis. Sic me amagite. Certe melior sum incomparabiliter: nolo a vobis ampliorem amorem; quantum diligitis
Abbreviated transcription (Latin):
Si auari sumꝰ. uite etue debeniꝰ eẽ aua¬
ri. et talẽ uitã desiterate que nõ hẽat
finem. Ecce ubi extendat᷑ auanitia nrã.
argẽtũ uis siue fiue. uitã et̾nã desidera
sine fine. nõ uis ut hẽat finem posẜo

Expanded text:
si avari sumus, vitae aeternae debemus esse avari: talem vitam desiderate, quae non habet finem. Ecce ubi extendatur avaritia nostra. Argentum vis sine fine? Vitam aeternam desidera sine fine. Non vis ut habeat finem possessio
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinas agile. ⁊ usso amũcło hũam ma¬
gist̾ii tot nodoxissimi libri euodati. cũ
deformit᷑ ⁊ saculega turpitudĩe ĩdoctͥna
pietatis errarẽ. aut quid tr̃ oberat ꝑ¬
nulis tuis longe taidius ĩgeniũ cum
a te longe nõ recete̾nt. ut ĩ uito eccie
tue iuti pulmesc̾e̾nt. et alas caritatis
aluũto saue fidei nutrirent. S ĩ pͥmo

Expanded text:
doctrinas agile et nullo adminiculo humani magisterii tot nodosissimi libri enodati, cum deformiter et sacrilega turpitudine in doctrina pietatis errarem? aut quid tantum oberat paruulis tuis longe tardius ingenium, cum a te longe non recederent, ut in nido ecclesiae tuae tuti plumescerent et alas caritatis alimento sanae fidei nutrirent?s o do
Abbreviated transcription (Latin):
mĩstratuix ⁊ teuota. usq ad eius mortẽ
secutux. nõ plus gressu ꝙͣ imitatoĩs. ut
nũqͥo equali gr̃ã. et si equali gc̃a. ubi
equa dei cenẜa. qui uncuiq reddit̃¬
oĩb donats ẽgr̃a. mortue erit̃ ininu¬
tiosa. marie sane p̾tiosissims ꝙͣ tanta
cõmitata ẽ gr̃a ut mat̾ dei nocet᷑ ⁊ sit.

Expanded text:
istratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut numquid aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, qui unicuique redditomnibus donata est gratia, mortuae erit minutiosa, Mariae sane est pretiosissima: quam tanta comitata est gratia, ut mater Dei dicatur, et sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iude te iactas hõ xp̃iane qr optas bene
melior te ẽ indicus qui pła tibi optat.
⁊ nich̾ hab: bñ uis optare nich ate ac¬
cipienti. da aliaͥd bũ optanti. di bonũ
est bene optare. acte m̾cedẽ. Optat tibi
bene paup. quid trepioas. addo aliq̃d qd
tandꝰ qui tibi dedit. Erubesce. ille diues
pauꝑ eẽ uoluit. ut hr̃es paupes quibus
dares. Da aliquid frĩtuo. da aliquid ꝓximo
tuo. da aliqͥd comiti tuo. tudines es ille ⁊¬
paupẽ. uita ista uia ẽ. suuł ambulatis. s¬
dicis. ego diues ille paup. nisi ego hon̾a¬
tus ille leuis. Ego diues ille panper. sarti¬
nã tuã cõmemoras. pondus tuũ laudos.
iõ nõ potes porrig̾e mauũ hon̾a te ligate.
qͥd te iactas. ãd laudas. solue m̃cła tua.
mune de sarcina tua. da comiti tuo. ⁊ illũ
adiuuas ⁊ te reuelas.: Int̾ has uoces tuos.
li oppono. filios suos mͥ reponit. Ita u̾o ⁊
magna iustitia ut hẽat nñ luxurietur
filius tuus. ⁊ egeat dñs tuus. Cũ eĩ uin

Expanded text:
Inde te jactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet. Bene vis optare nihil a te accipienti: da aliquid bene optanti. Si bonum est bene optare, redde mercedem. Optat tibi bene pauper, quid trepidas? Addo aliquidetit qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas. ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuas li oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni
Abbreviated transcription (Latin):
n̾o p̾de cũ senserĩt sacietatẽ. In explicablĩs
ẽ sola auaritia diuitũ. semꝑ rapit ⁊ nũꝙͣ
satiatur. nec deũ timet nec hoĩem reu̾et᷑
Nõ pr̃i ꝑcit. nec matrẽ aguoscit. nec frĩ
rũ ⁊ perde̾ celũ. S qr nemo cogitat deũ.

Expanded text:
o praedae, cum senserint satietatem. Inexplebilis est sola avaritia divitum. Semper rapit, et nunquam satiatur: nec Deum timet, nec hominem reveretur: nec patri parcit, nec matrem agnoscit: nec fratri rum, et perdere coelum? Sed quia nemo cogitat Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
deb ĩcormitt̾e. ut nõ piger sit. pꝰa m̃ cogi¬
tare. ut qñ audit sic silis mãducãti. Cum
aut̃ audita ĩ memoriã reuocat. ⁊ cogita¬
tõue dulcissima recolit. fiat sumlis nuumi¬
nãti. alio gͦ mõ eatẽ dicunt᷑. ⁊ faciunt nos
dulcit̾ cogitare. que nouimꝰ ⁊ eadem ip̃a
libent̾ audire. qr modꝰ dicendi uariacur
⁊ res antiqua ip̃o mõdicendi renouatur.

Expanded text:
debet in cor mittere, ut non piger sit ea cogitare: ut quando audit, similis sit manducanti. Cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulcissima recolit: fiat similis ruminanti. Alio vero modo eadem dicuntur, et faciunt nos dulciter cogitare, quae novimus: et eadem ipsa libenter audire: quia modus dicendi variatur, et res antiqua ipso modo dicendi renovatur.
Abbreviated transcription (Latin):
te nelle obtẽpare. Iutroga ubi ẜues. Illa t̾
mostratura ẽ munitũ locil. niuratũ cubicu¬
lũ archã ferream. dĩa mum. forte dome
qui nult enpe. cogitat ⁊ occide̾. postremo
adu̾sus sures. licet quocũq munimine:
thesaurũ tuũ ⁊ uestẽ tua miñas comum
eam adu̾sus rubiginẽ ⁊ tineã. Quid fcũrꝰ
es. nõ ẽ foris hostis auferens. s ẽ uicus ab¬

Expanded text:
roga ubi serves. Illa tibi monstratura est munitum locum, muratum cubiculum, arcam ferream. Omnia muni: forte domesqui vult eripere, cogitat et occidere. Postremo adversus fures licet quocumque munimine thesaurum tuum et vestem tuam communias; communi ea adversus rubiginem et tineam. Quid facturus es? Non est foris hostis auferens, sed est intus ab
Abbreviated transcription (Latin):
et astra. occurrit cõfestim suliume ille
nulitie celestis ex̾citus. uident regẽ suũ.¬
reportare. at hoste debellato hoĩem in
suꝑna cõscent̾e. Agnoscũt ĩcitatricibus
signa bessoꝵ. adorant ĩ carue uulu̾a iã
sanata. ubi nicħ pcc̃i macła tin exeaͣt. nͨ
quidpiã sue intulentie gͣurons ille ue¬
nems dracho uouierat. seipens enĩ

Expanded text:
onfestim fulmineus ille militiae coelestis exercitus. Vident regem sreportare, atque hoste debellato hominem in superna conscendere: agnoscunt in cicatricibus signa bellorum, adorant in carne vulnera jam sanata, ubi nihil peccati macula exstinxerat, nec quidpiam sua virulentia gravidus ille veneni draco vomuerat; serpe
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d fcũrus es. Hñt allocutões suas ambe.
⁊ qũ cepis uolle obtemꝑare. ⁊ ĩ lib̾tatẽ tuã
ire. qr inb̾e nõ possunt blaudinut᷑. Et plꝰ
sunt cauende eoꝵ blãdiu̾ita ꝙ̃ iuissa. Quid
dicit auaritia. Seruat᷑ serua filiis tuis. si
egebis. Neuo tibi dab. Noli ad tp̃s uu̾e.
consule sͥ ĩ futurũ. Contͣ luxima. uiue
cũ uiuis. fac bñ cũ aĩa tua. mortuus es.
⁊ qũ uescis cuirelicturus es. an sit posses¬
sius ignoras. tu demis et sb̃trahis guct᷑i
tuo. ille forte cũ mortuus fu̾is calicẽ super
te nõ pouet. aut si forte pouet ip̃e ĩebria¬
bitur. et ad te ulsa stilla descendet. Fac gͦ
bñ cũ aĩa tua qũ pot̃. cũ potes. Aliud iuber

Expanded text:
es? Habent allocutiones suas ambae. Et quando coeperis nolle obtemperare, et in libertatem tuam ire; quia jubere non possunt, blandiuntur. Et plus sunt cavenda earum blandimenta, quam jussa. Quid dicit avaritia? Serva tibi, serva filiis tuis. Si egebis, nemo tibi dabit. Noli ad tempus vivere: consule tibi in futurum. Contra luxuria: Vive cum vivis, fac bene cum anima tua. Moriturus es, et quandosnescis: cui relicturus es, an sit possessurus ignoras. Tu demis et subtrahis gutturi tuo: ille forte cum mortuus fueris, calicem super te non ponet; aut si forte calicem ponet, ipse inebriabitur, ad te nulla stilla descendet. Fac ergo bene cum anima tua, quando potes, cum potes. Aliud jubebat
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑant amiserũt. Eius uestigiũ u̾itatis
que ubiq dispsa ẽ. et ĩforensi uire dep̾¬
hensu ẽ. quo institutũ ẽ. ut plus petẽ¬
to cã cadat .i. ut qui plus petierit ꝙͣ ei
debetur. et qd̃ ei debebatur amttat. Oĩs
aut̃ a nob̾ circũciditur auaritia. si gratis

Expanded text:
. Cujus vestigium veritatis quae ubique dispersa est, et in forensi jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est, ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis
Abbreviated transcription (Latin):
le alius retiuet. ip̃e melius expendis. Mũ
cupiscit. siat itaq ut modũ ĩ cõcupiscẽ¬
do nõ hãt. dũ ĩ miͣus huiꝰ sclĩ curis de ser¬
iuire festinat. ut eĩ ait scriptura. auarus
peccinius nõ implebr. Que iniirũ ꝙͣ sit
detestanda. paulus iudicat dicens. Et a¬
uaritia que ẽ ydoloꝵ ẜuitus. Quãq sit
noxia idem expouit dicens. Qui uolũt
dinites fieri incroũt ĩtemptatõem ⁊ in
laqueũ dỹaboli ⁊ desideria iusta ⁊ nociua

Expanded text:
le alius retinet, ipse melius expendis. 50. cupiscit; fitque ut modum in concupiscendo non habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festinat. Ut enim ait Scriptura: Avarus pecuniis non implebitur . Quae nimirum quam sit detestanda, Paulus indicat, dicens: Et avaritia, quae est idolorum servitus ; quam sit noxia, idem exponens ait: Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem, et in lagueum diaboli, et desideria mult
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. quid expectas o auare amplecteris ho¬
nus tuũ. ⁊ cathenis cupiditatis alligans
malã sarcinã post humeros tuos. Quid
expectas qͥd laboras qͥd ĩhias. qͥd cõcupis¬
cis. nẽpe satiare auaritiã. ouota ĩ ama⁊
fcã nequissima. expectas gͦ satiare auari¬
tiã. Illo te pot̾ p̾m̾e. tu illã nõ potes satia¬
re. an forte us̃ ẽ granis usar adeo sub hac
sarcina sensũ ĩ aunsisti. nõ ẽ gĩiis auari¬
tia. Quare gͦ te de sõpno excitat. qr aliqũ¬

Expanded text:
tem. Quid exspectas, o avare, amplectens onus tuum, et catenis cupiditatis alligans malam sarcinam sub humeros tuos? Quid exspectas? quid laboras? quid inhias? quid concupiscis? Nempe satiare avaritiam. O vota inania et facta nequissima! Exspectas ergo satiare avaritiam? Illa te potest premere, tu illam non potes satiare. An forte non est gravis? Usque adeo sub hac sarcina sensum etiam perdidisti? Non est gravis avaritia? Quare ergo te de somno excitat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nunũ cõu̾satõem. sepe exꝑti sumꝰ ĩquibu ᷤ¬
dã lascuna cõp̾ssa crenisse a uaritia. Nã sic̾
ĩ ip̃is seusib corpis. acutiꝰ audiũt. qui uõ
indent. et tangẽdo iusta disceruũt. uectã¬
prõptiori dignoscẽdi accininẽ ex̾cere. tãꝙͣ
ex alt̾o conetur ĩplere. qd uegatur ĩ alt̾o.

Expanded text:
hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanpromptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero conetur inplere
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m nõ posse ꝓferat. quare nõ cõueui¬
at uelle. ac phͣ nõ eẽ. Et si u̾acit̾ cõsiliũ
de huis nosse mõstrau̾it. incipiam ei cre¬
tere. de quib alit̾ nõ p̾sũpsi sentire. mi¬
raborq illũ altitudĩem diuini cõsilii
ĩuestigasse. ꝙͣ̃ me cũ aplõ digna reu̾en¬
tia uiteor debe adiuirari dicens. o al¬

Expanded text:
ferat quare non conveniat velle, ac per hoc non esse. Et si se veraciter consilium Dei de his nosse manifestaverit, incipiam ei credere, de quibus aliter non praesumpsi sentire: miraborque illum altitudinem consilii divini investigasse, quam me cum Apostolo digna reverentia videor debe
Abbreviated transcription (Latin):
pensant᷑ ꝓ diuitus pene. restigeriũ pro
pauptate. pro purpurs flãma. refectio
pro iditate. ut salua sit equitas stat̾e.
et nõ m̃ciatur modus ille mensure. In
qua mẽsura iquit mensi fu̾itis rene¬

Expanded text:
Pensantur pro divitiis poenae, refrigerium pro paupertate, pro purpura flamma, refectio pro nuditate, ut salva sit aequitas staterae, et non mentiatur modus illius mensurae: In qua, inquit, mensi fueritis men
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾ artes bene nuerrdi et ad ĩmorta¬
litatẽ ꝑueĩendi et felicitatẽ q̃ uirtutes
uocantur. et sola dei gr̾ã que ĩ xp̃o ẽ
filiis ꝓmissionis regni donãtur. Nõ ne
⁊̃ ꝑicłosas ꝙ appetit. ꝙͣtũ bonũ hẽat ĩ
nã nũ ista potuit uł ĩuei̾re uł dignos¬
cẽ. uł excere testetur. uestim̃toꝵ ⁊ he

Expanded text:
 artes bene uiuendi et ad inmortalem perueniendi felicitatem, quae uirtutes uocantur et sola Dei gratia, quae in Christo est, filiis promissionis regnique donantur, nonne iciosasque adpetit. quantum bonum habeat in natura, unde ista potuit uel inuenire uel discere uel exercere. testetur? Vestimentorum e
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ymagĩe excusantib. nõ cessat dice̾.
Consule ĩposteꝵ. s forte ip̃i cito erubescũt.
Illos uideamꝰ qui filios hũt. utrũ certi sĩt
filios suos possessuros ẽẽ qui relinq̃rint.
Intendant cũ uiuũt filios alioꝵ. alios ali¬
enis improbitatib ꝙ hũerãt diuuttentes.
alios. ꝓpͥa nequicia ꝙ possederut ꝯsumẽ¬
tes. ⁊ remanent ĩopes filii diuitũ. Parti¬
te nasci ẜui auaritie. d possidebũt hoc
ĩquit filii mei. Incẽtũ est. nõ dico fłm ẽ.
sti relictũ nõ erat. et habes. Si tuhr̃e po¬
tiusti. qd t̃ relictũ nõ ẽ. poterũt ergo hr̃e
⁊ illi qd tu nõ reliq̃ris. refutata sunt con¬
silia auaricie. S dñs eadẽ dicat. Iustitia
iã loquatur. Ip̃a erũt u̾ba nõ ip̃a sũia.
serua tibi ait dus tius. Consule ĩposteꝵ.
Et hunc ĩt̾roga. ubi seruabo. hẽbis thesau¬
rũ ĩcelo. ut fur nõ accedet. neq tines cor¬
rũpet. In quãtũ posteꝵ seruabo. uenite

Expanded text:
tatis imagine excusantibus non cessat dicere, Consule in posterum. Sed forte ipsi cito erubescunt: illos videamus qui filios habent, utrum certi sint filios suos possessuros esse quae reliquerint. Intendant cum vivunt, filios aliorum, alios alienis improbitatibus quod habuerant amittentes, alios propria nequitia quod possederant consumentes: et remanent inopes filii divitum. Parcite nasci servi avaritiae. Sed possidebunt hoc, inquit, filii mei. Incertum est: non dico, Falsum sti relictum non erat, et habes. Si tu habere potuisti quod tibi relictum non est, poterunt ergo habere et illi quod tu non reliqueris. CAPUT ed Dominus eadem dicat, justitia jam loquatur: ipsa erunt verba, non ipsa sententia. Serva tibi, ait Dominus tuus, consule in posterum. Et hunc interroga, Ubi servabo? Habebis thesaurum in coelo: ubi fur non accedet, neque tinea corrumpet. In quantum posterum servabis? Venite,
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ uoluit integrã purtatẽ ĩuirginita¬
tis seruare pudore. cur nõnelit ĩcorruptã
aputredĩs seruare fetore. Dicat qͥ cogno¬
uic seusũ dm̃i. aut quis cõsiliarius eis fu
Nũqͥd nõ ꝑtinet adbenignitatẽ dm̃i matͥs
adimplere. Lex enĩ sic̾ honorẽ matris p̾cipit.
ita ĩ honorito̾em dãpnat. Qui eĩ ĩuita p̾ce
t̾is illã gr̃a sin cõceptus hou̾auit. piñ est
crede̾ singłari saluatõe eã ĩmorte. et sp̃ali
gr̃a honorasse. potiit eĩ eã aputredĩe et
pulu̾e alieuã facẽ. qui ex ea uascens potu¬
it uirginẽ relinquere. putredo nãq et uer¬
nus hũane ẽ obprobriũ cõditoĩs. a quo ob¬
probrio. cũ xp̃s sit alienus nã marie exci¬
pitur. ꝙ̃ xp̃s de ea suscepisse ꝓbatur. caro

Expanded text:
Si ergo voluit integram matrem virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuNumquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro
Abbreviated transcription (Latin):
nisi reꝵ exptaꝵ platitaꝵq memoria
usu quodã corꝑis atq oꝑatoĩs adisi¬
cto. quo si careas idicare de oꝑib pos¬
sis. ꝙ multo ẽ excellentius. quauis opa¬
ti artificiosa nõ possis. de artifice u̾o¬

Expanded text:
nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius, quamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ facio. tm̃ ualeo. quibus respõdendũ ẽ.
Ostulte hac nocte aĩatua aufertur ate.
⁊ q̃ congregasti cuiꝰ erũt. lecatur diues
stultus nocte moriturus. Quãtũcũq cu¬
proitas radices suas ubiq distendat.⁊¬
quãtũcũq rapiat. ncc̃e ẽ ut ĩ una hors
totũ diunitat. u dicturꝰ es: Hẽo filios.
curã maguã gerã. Quã curã geris filioꝵ
silios amare. s potiꝰ necare. nescis qr ar
ut sic ꝓuideas. ut mag ĩuideas. Oꝙͣti
paupes nascũt᷑ ⁊ post mos diuites effi

Expanded text:
tantum facio, tantum valeo! Quibus respondendum est, Stulte, hac nocte anima tua aufertur a te: quae congregasti, cujus erunt? Laetatur dives stultus, nocte moriturus. Quantumcumque cupiditas radices suas ubiqquantumcunque rapiat, necesse est in una hora totum dimittat. Sed dicturus es, Habeo filios curam maximam geram. Quantam curam geris filioru est hoc filios amare, sed potius necare. Nescis quia o sic provideas, ut magis invideas. O quanti pauperes nascuntur, et postmodum divites effi
Abbreviated transcription (Latin):
die nr̃o cum corpe ad suꝑiora ꝯscẽdit. to
ta post illũ quo possua spe ascendamꝰ
et corde. sequanuir ip̃m affcũ pit̾ et pro¬
nes ur̃as. Si utios unusquisq ñm sb̃de̾
eas s̾ stuteat. ac suꝑ eas stare cõsuescat.
ex ip̃is s̾ gradũ cõstruit quo possit ad
supiora ascẽt̾e̾. Eleuabũt eĩ nos si fu̾nit
infra nos. De uitiis nur̃is scalami nob fa¬
cunus. si uitia ip̃a calcemtꝰ. Nã cũ boĩta¬
tis auctore nõ ascendit malitia. nec cũ
filia uirgĩs libido at luxuria. Nõ inꝙͣ as¬
cendũt uitia post uirtutũ parentẽ. nec¬
pcc̃a post iustũ. nec ĩfirmitas ac morbi
possunt ire post medicũ: Igͥ si iutrare ip̃iꝰ
medici regnũ uolumꝰ. p̾us uulu̾a nr̃a cu¬
remiꝰ. Ordinemꝰ et custodiamꝰ ĩ nob̃ sta¬
tũ utriusq sb̃e nͨ aĩam nobłĩorẽ utiq ho¬

Expanded text:
die nostro cum corpore ad superna conscendit; ita nos post illum, quomodo possumus, spe ascendamus, et corde sequamur. Ipso affectu pariter et pronostras? Si utique unusquisque nostrum subdere eas sibi studeat, ac super eas stare consuescat, ex ipsis sibi gradum construit, quo possit ad superiora conscendere. Elevabunt nos, si fuerint infra nos. De vitiis nostris scalam nobis facimus, si vitia ipsa calcamus. Nam cum bonitatis auctore non ascenatque luxuria. Non, inquam, ascendunt vitia post virtutum parentem, peccata post justum, nec infirmitates ac morbi possunt ire post medicum. Igitur si intrare ipsius medici regnum volumus, prius vulnera nostra curemus. Ordinemus et custodiamus in nobis statum utriusque substantia
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nõ uidit. qr t̾tia die cũ triũpho de infe¬
ris rediens refrexit. Caro eiꝰ que de ma.¬
ria sũpta est. et si mortua ẽ. exinsirurita¬
te reuixit ex dei uirtute. Sz ħ ille qui añ
uoluit mori. qũ uoluit refgere potuit.
Excipitur g ͦ. ab illa gu̾ali sũia de u̾gine
sũpta nͣa. Qõ si nõ marie congruit. con

Expanded text:
nem non vidit, qui tertia die cum triumpho de inferis rediens resurrexit. Caro ejus quae de Maria sumpta est, etsi mortua est ex infirmitate, revixit ex Dei virtute. Sed hoc ille, qui quando voluit mori, quando voluit resurgere, potuit. Excipitur ergo ab illa generali sententia de virgine sumpta natura. Quod si non Mar
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e. ibidẽ. Si recte si fidełr. si deuote si sce̾
si pie ascensionẽ dm̃i celebramꝰ ascendamꝰ
cũ illo. et sursũ corda hẽamꝰ Ascendẽtes
aut̃ nõ extollam᷑. nec de nr̃is qiͣ de ꝓpriis
m̾itis p̾sumamꝰ dursũ corda hr̃e debemꝰ

Expanded text:
us. Si ergo recte, si fideliter, si devote, si sancte, si pie ascensionem Domini celebramus, ascendamus cum illo, et sursum cor habeamus. Ascendentes autem non extollamur, nec de nostris quasi de propriis meritis praesumamus. Sursum
Abbreviated transcription (Latin):
stĩ splendidus ille senatus totius regni ce
dinisũ ether. et lactea ardua celi lat̾a cõ¬
scissis magĩb pependemĩt. fit inius ubi
sine celo dies. et claus titubat ña fulgori¬
b. Tunc alt̾ius int̾ se ita resonant obse¬
qm leta carmĩb. Tollite portas princi¬
pes nr̃as et eleuauñ porte et̾nales et in¬
troibit rex glorie. Oruatus enĩ ascendebat
sum uuln̾ib xp̃m. spolia de castus tyran¬
nicis reportare. et admirantes fulgentia

Expanded text:
stim splendidus ille senatus coelestis ex regdivisus aer, et lati ardua coeli latera concisis marginibus dependerunt. Fit unus ibi sine coelo dies, et claris titubat fulgoribus, et tunc alternis inter se ita resonant obsequia laeta carminibus: Tollite portas, principes, vestras; et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Ascendebat enim sum vulneribus Christum, spolia castris tyrannicis reportata; et admirantes fulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ decorem. ĩfirmus inliguo fortis ĩ spo¬
lio. uilis ĩcorpuscło. ariatus ĩplio. fedꝰ
ĩ morte. pulcher ĩresiurectõne. Candroꝰ
ex migse rubicũtꝰ ĩcruce. fuscus ĩ obpro¬
lat̾et in carue. maiestas hĩtaret ĩ corpe.
et ita ĩmũto g̾eret plui. ut ip̃m coipus
post sepulcta mox leuaret ĩcelũ. recepit
ig̾ se intͣ uelanuã sibi nota. diuina cu
carne maiestas. didic celũ portare hoĩez
at sub pedib xp̃i famulantia ethera ia¬
cuerũt. Ecce uc̃ porta patet ꝙͣ clanserat¬

Expanded text:
neque decorem , infirmus in laqueo, fortis in spolio; vilis in corpusculo, armatus in praelio, foedus in morte, pulcher in resurrectione; candidus ex Virgine, rubicundus in cruce; fuscus in opprolateret in carne, majestas habitaret in corpore; et ita in mundo gereret praelium, ut ipsum corpus post sepulcra mox levaret ad coelum? Recepit igitur se intra velamina divina cum carne majestas, didicit coelum portare hominem, atque sub pedibus Christi famulantia aethera jacuerunt. Ecce jam porta patet,
Abbreviated transcription (Latin):
tur quienge̾t nͥ cecroissemꝰ. Nos cecidi¬
uius. Ille descendit. Ille ascendit. Nos
leuam᷑. qr nemo ascendit nͥ qui descẽdit.
Qui ruit leuatin. qui descẽdit ascendit.
Et ido nõ despemꝰ. qr ille solus ascendit.
leuat eĩ nos ad quos catentes descen¬

Expanded text:
tur qui erigeret, nisi cecidissemus. Nos cecidimus, ille descendit. Ille ascendit, nos levamur: quia nemo ascendit, nisi qui descendit . Qui ruit, levatur; qui descendit, ascendit. Et non ideo desperemus, quia ille solus ascendit. Levat enim nos, ad quos cadentes descen
Abbreviated transcription (Latin):
uł herbarũ arbustorũ uno simł puncto
tp̃ris seminẽtur uno quoq puncto tp̃ris
ĩnum̾ablĩt̾ multa uascantur. Nõ tñ diu̾¬
sis. s ĩ hustem t̾rarũ locis tante sunt ua¬
rietates ĩpgressib et ĩactib et passioni¬
bus eoꝵ ut ne isti sicut dr̃ ꝑdant sydera.
si ista ista cõsiderentur. Quid aut̃ insul¬
nus ac hebetius ꝙͣ cũ istis rebus cõĩcũ¬
tur. dic̾e ad solos hoĩes sͥ subicientos fa¬
talẽ stellarũ ꝑtiu̾e rõem in quib cũ ip̃i¬

Expanded text:
herbarum et arbustorum, uno simul puncto temporis seminentur unoque puncto temporis innumerabiliter multa nascantur, non tantum diuersis, sed etiam isdem terrarum locis tantae sunt uarietates in progressibus, in actibus et passionibus eorum, ut uere isti, sicut dicitur, perdant sidera, si ista considerent. Quid autem insulsius et hebetius quam, cum istis rebus conuincuntur, dicere ad solos homines sibi subiciendos fatalem stellarum pertinere rationem? in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nale pectus quõ te alta .⁊ ꝓsũda auari¬
tie caligo cecauit. p᷑cume tue captus
nuo uĩctus es. Seruas pͤcuniã. p̾cuniã
q̃ te ẜuata nõ seruat. Pr̃imoñu cumsas.
qd te põde̾ suo hou̾at. nec menũsti qͥd
xp̃s respond̾it diuiti exuberantiũ fr¬
tuũ copiã. stuita exultatõe iaccanti.
Stulte inqͥd aĩa tus hac nocte expostu
pr̃imonii tui pondꝰ exageras. ut quo lo¬
cupletior scło su̾is. pauꝑior deo sias. Red¬
ditus tuos diuite cũ dũo tuo. fructus

Expanded text:
nale pectus alta et profunda auaritiae caligo caecauit. pecuniae tuae captiuus s denuo uinctus es. seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te , pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti stulte, inquit, hac nocte expostulpatrimonii pondus exaggeras, ut quo locupletior saeculo fueris pauperior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus
Abbreviated transcription (Latin):
eloqui maxĩe si uelimꝰ nõ aceruatĩ cũcta
cõge̾re. s in singlis ĩmorari: In ip̃is postͤ¬
mo errorib et falsitatib defendendis ꝙͣ
magna claruerũt iugenia pħ̾oꝵ atq hr
eĩ nũc de nã m̃tis hũane. que isto uita
uortalis ornatur. nõ de fide at itiuere
ueritatis qua illa ĩmortalis acquiritur.
hiꝰ tãte nature cõditor deus uerus ⁊ sũ¬
profecto inhas mifias hoĩes decroissent

Expanded text:
eloqui, maxime si velimus non acervatim cuncta eloqui, maxime si velimus non acervatim cuncta congerere, sed in singulis immorari? In ipsis postremo erroribus et falsitatibus defendendis, quam magna claruerint ingenia philosophorum enim nunc de natura mentis humanae, qua ista vita mortalis ornatur, non de fide atque itinere veritatis, qua illa immortalis acquiritur. Hujus tantae naturae conditor cum sit uprofecto in has miserias decidisset
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ picturarũ uarietate excogitau̾it ⁊ ĩple¬
u̾it. Que iuitheatris mirablia spectãtib
audientib ĩcrediblia facientib. et exhi¬
benda molita sunt. in capiendis occitẽ¬
dis domãdis ĩ rõabłib aĩantib. Que et
ꝙͣ ta repit adu̾sus ip̃os hoĩes. tot gu̾a ue¬
uenoꝵ. tot armoꝵ. tot machinam̃toꝵ.
Et prosalute mortali tuenda at rep̾hẽ¬
da. quot medicam̾ita at. adimũta ẽẽ cõ¬
p̾hend̾it. Pro uoluptate fauciũ quot cõ¬
das et suadẽoas cogitatões ꝙͣtã multi¬
tudĩem uarietatẽ ꝙ signoꝵ. ubi p̾cipuũ
locũ u̾ba et litt̾e tenent. ad delectatos aĩ¬
mos quos elocutoĩs ornatus quã diu̾so¬
rũ cariminũ copiã ad iultendas aures
quot organa unsica quot cãtilene mõs
excogitau̾it. Quãtã ꝑitiã du̾itionũ ac¬
nuu̾ioꝵ meatus q ordĩes syderũ ꝙͣta sa¬
gatitate cõp̾hend̾it. Quã młta reꝵ mũ¬
danaꝵ cogitatõe se implen̾it. auis possit

Expanded text:
et picturarum uarietate excogitauerit et inpleuerit; quae in theatris mirabilia spectantibus, audientibus incredibilia facienda et exhibenda molita sit; in capiendis occidendis domandis inrationalibus animantibus quae et quanta reppererit; aduersus ipsos homines tot genera uenenorum, tot armorum. tot machinamentorum, et pro salute mortali tuenda adque reparanda quot medicamenta adque adiumenta conprehenderit: pro uoluptate faucium quot condas et suadendas cogitationes quam multitudinem uarietatemque signorum, ubi praecipuum locum uerba et litterae tenent; ad delectandos animos quos elocutionis ornatus, quam diuersorum carminum copiam; ad mulcendas aures quot organa musica, quos cantilenae modos excogitauerit; quantam peritiam dimensionum aordines siderum quanta sagacitate comprehenderit: quam multa rerum mundanarum cognitione se impleverit, quis possit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ẽ. et filiꝰ rei ambulabat in t̾m. et rõ
ip̃e filiꝰ hoĩs manebat in celo. Fit ergotre¬
dibilior fides ex incredibliorib creditis.
si euĩ diuina subã longe distantior acꝙ
ł̃ ꝯpabili diu̾sitate sublumor. posuit ꝓpt̾
nos ita suscipe humanã subam ut una
psona fieret. acfic filiꝰ hoĩs aui erac ĩ cͥra
ꝑ carius insi̾itatẽ idempe eẽt in celo ꝑ
ꝑticipatã carmo diu̾itatẽ. ꝙͣto credibłius¬

Expanded text:
s est, et filius dei ambulabat in terra et idem ipse filius hominis manebat in caelo. fit ergo credibiliorum fides ex incredibilioribus creditis. si enim diuina substantia longe distantior atque incomparabili diucrsitate sublimior potuit propter nos ita suscipere humanam substantiam, ut una persona fieret ac sic filius hominis, qui erat in terra per carnis infirmitatem, idem ipse esset in caelo per participatam carni diu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ narratõi siłe aliquid qd apresente poĩ¬
et certas. nõ ut exeis aliqo trah̾e in nr̃a
fata. et euenta temptemꝰ qualia geneth¬
lia sint. quoꝵ deliram̃ta sunt. s ꝙͣ ñ ad
ip̃a ꝑciuet sỹdera. nã sicut is qui computat
luã cũ hodie inspex̾it quota sit et ante
quock annos quota fuit. et post quoclz ã

Expanded text:
narrationi simile aliquid, quod a praesenti posiet certas; non ut ex eis aliquid trahere in nostra fata et eventa tentemus, qualia genethliacorum deliramenta sunt, sed quantum ad ipsa pertinet sidera. Nam sicut is qui computat lunam cum hodie inspexerit quota sit, et ante quoslibet annos quota fuerit, et post quoslibet
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e ergo itẽ q celos ascẽoit. ⁊ caruẽ quã de
matre suscepit suꝑ astra trãsuexic. hono¬
rãs oẽm hũauã nat᷑am. s iusto magis
dẽ recipcã sb̃am. ut homo de honine. ca¬
ro de carue. mat̾ a filio. filius a matre. nõ
ad mutatẽ ꝑsone. s ad uuitatẽ corꝑalis

Expanded text:
Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam naturam, et multo magis dem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad unitatem personae, sed ad unitatem corporalis
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. crepus aut̃ nõ ascendit. s leuatũ
ẽ incelũ. illo leuãte qͥ ascẽdit. siquis eĩ
descenoit u̾bi gr̃a de monte nudꝰ. cũ aũt
ascendit uestiat se. et uestuꝰ iteꝵ ascen¬
dat. Recte utiq dicimꝰ uemo ascendit nͥ
qui descendit. nec nestẽ ꝯsid̾amꝰ ꝙͣ setũle¬

Expanded text:
us autem non ascendit, sed leuatum est in caelum illo leuante, qui ascendit. si enim quisque descendat uerbi gratia de monte nudus, cum autem descenderit, uestiat se et uestitus iterum ascendat, recte utique dicimus: nemo ascendit, nisi qui descendit, nec uestem consideramus, q
Abbreviated transcription (Latin):
impie diuinatiũ maxĩe dicentes n̾a. ca¬
uendi sunt. ne cõsortio demoĩoꝵ deceptũ
pacto quodã societatis irretiant. pp̃ea.ił¬
5o.omł. omel .i2. Per mathematicos sic
loquitur dyabolꝰ Nũiqͥd homo peccat. ster
tũ. Dic̃ gͦ ꝑ mathema ͦ ͦ qr stella facit ut hõ
peccet. nã ip̃e nõ peccat. Sic blasphenu¬
as cõu̾tit indeũ. Creator eĩ stellaꝵ deus est
Et dũ nõ nut homo se accusare in eo qd̃
fecit deũ accusac. a quo fc̃ns ẽ homo .li ͦ.2.¬

Expanded text:
impie diuinationis maxime dicentes vere cauendi sunt, ne consortio demoniorum animam deceptam pacto quodam societatis irretiant. <Ratihomo peccatum. Per mathematicos sic loquitur: Numquid homo peccat? Stelltum. Dicit ergo per mathematicos quia stella facit ut homo peccet; nam ipse non peccat. Sic blasphemias convertit in Deum. Creator enim stellarum Deus est: et dum non vult homo se accusare in eo quod fecit, Deum accusat a quo factus est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
eastẽ cõstellatões płmq accipiũt. q et si
int̾fuit aliquid cũ de utero funderentur.
dũ nascerent᷑ ĩeta est pedem fr̃ĩs tenens
usq adeo sic nati sunt. ut qi unus ĩfans
urouplũ prolixior uasci uideatur. horũ
cte constellatoes quas appłłant nullo mõ
oispes eẽ potuerut. Quid ergo nauuis
ꝙͣ ut illas constellatões intuens. mathe¬
maticus ad eũdẽ horoscopũ. ad eãtem
liueam dicerent uũ eoꝵ a matre dilec
dic̾et. Qd si huic hystorie. qr de nr̃is ꝓfer¬
tur. uolũt cret̾e. nũqͥd et nͣa rerũ delere
possunt. Eñ ergo se mĩme falli dicant.
siborã cõceptoĩs ĩuenenut. saltẽ sicut ho¬
mines dedignent᷑ cõceptũ cõsiterare ge¬

Expanded text:
e constellationes accipiunt. Quia etsi interfuit aliquid cum de utero funderentur, dum nascerentur, inventa est pedem fratris praecedentis tenens; usque adeo sic nati sunt quasi unus infans in duplum prolixior nasci videretur . Horum certe constellationes, quas appellant, nullo modo dispares esse potuerunt. Quid ergo vanius, quam ut illas constellationes intuens mathematicus, ad eumdem horoscopum, ad eamdem lunam, diceret unum eorum a matre dilectdiceret. Quod si huic historiae, quia de nostris profertur, nolunt credere, numquid et naturam rerum delere possunt? Cum ergo se minime falli dicant, si horam conceptionis invenerint, saltem sicut homines non dedignent
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. ĩꝯuintabłem nãm que supͣ rõalẽ
aĩam ẽ. deũ ee et ibi eẽ pͥmã uitã et
pͥmã eccͣam. ubi ẽ pͥma sapĩa. Nã hec
est illa ĩcõnuutabłis u̾itas que lex oĩm
aitiũ recte dĩ. et ars oĩpotentis artifi

Expanded text:
e supra rationalem animam sit, Deum esse; et ibi esse primam vitam et primam essentiam, ubi est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artifi
Abbreviated transcription (Latin):
que eue dcã sũt. si tunctis feñs sunc gn̾a¬
lia.⁊ si in aliauo excipiatur maria. Scrip¬
tũ auippe est. Mulieri qͦq dixit dũs. młi¬
plicabo erũpnas tuas ⁊ cõceptus tuos.
ĩ tolore paries filios. et sub uiri ptãte eris.
⁊ ip̃e dũab̾r tui. Erũpnã maria substiun¬
it eiꝰ aĩam gladius passionis xͥ ꝑtransiit.¬

Expanded text:
Evae dicta sunt, si cunctis feminis sint generalia, et si in aliquo excipiatur Maria. Scriptum quippe est, Mulieri quoque dixit Deus, Multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus animam gladius passionis Christ