comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacerato: Neq enĩ quiaudit. sed quifacitiniuriã mis erest nec qui a fratre uapulat. sed quif tatrecedat in lege
peccatiuẽ: Cũ nocentesin nocentibus iniuriã faciunt & hebesanimatus & sensus alienus est irecsidi non¬
intellegedelicta: nesequat penitentia sicat scriptũ est : Etd edit illis dspm̃transpunctionis. nereuertantur
scilic& & curentur & deprecationibus & satis sactionibus iustispostpeccatasamentur: paulus a postolus
inepistulas uaponit & dicit: dilectũ ueritatis non habuerunt ut salufierent: Ac p̃ptereamitt&xillis dsoperatione¬
Errori sutcredant mendatio ut iudicenturom̃s qui noneredunt ueritati sedsi biplacentiniusticiam: porimus
felicitatus gradest non relinquere: secundus delicta cognoscere : Ilicurrit in nocentia integrat: & in libataq seruo&

Expanded text:
laceratur. neque enim qui audit, sed qui facit conuicium, miser est: nec qui a fratre uapulat sed qui fratrem caedit, in lege laceratur. neque enim qui audit, sed qui facit conuicium, miser est: nec qui a fratre uapulat sed qui fratrem caedit, in lege peccator est: et cum nocentes innocentibus iniuriam faciunt, illi patiuntur ei non intelligere delicta ne sequantur poenitentiam; sicut scriptum est: « Et dedit illis Deus spiritum transpunctionis, ne revertantur scilicet, » et curentur et deprecationibus ac satisfactionibus justis post peccata sanentur. Paulus apostolus in Epistola sua exponit et dicit: « Delictum veritatis non habuerunt ut salvi fierent, ac perroris, ut credant mendacio, ut iudicentur omnes qui non crediderunt ueritati, sed sibi placent in iniustitia. primus felicitatis gradus est non delinquere, secundus delicta cognoscere. illic currit innocentia integra et inlibata quae seruet,
Abbreviated transcription (Latin):
siecuul nerat diuia dem̃tia inecdȩsias uacur& : & misero rũ penitentiã m̃ daciorũ suoru fraude corrũpiad
neu dȩcclȩsiã quide ȩlesi arecesserat redeat: Datur operanesat is factionibus & lamentationibus
iustis de lita redimant neudnerala crimis abluant. paoxuera.: falciacismendatiotollitur. salitaris sin
matris nouert aintercedente precludit̃: Nedepectore atq orelapsorũ fletus xgem̃it audiant cõpellunt
adhucinsuꝑ lapsi & linguis atq ore quo in capitolio ante deliquerant sacer dores conuitiũ faciant: Confessores
& iurgines & iustos quos fidei laude precipaos atq in ȩcclȩ sigloriosos contumeliosus ex maledici s uocibus
prosequnt: A quib: quide noce tã nr̃orũ modestia: & humilitas x pudeceditur. qũ a llorũipsorũ spesexiuita¬

Expanded text:
nec vulneratos divina clementia in Ecclesia sua curet; miserorum poenitentiam mendaciorum suorum fraude corrumpunt, nec vulneratos divina clementia in Ecclesia sua curet; miserorum poenitentiam mendaciorum suorum fraude corrumpunt, ne ad Ecclesiam qui de Ecclesia recesserat, redeat. Datur opera, ne satisfactionibus et lamentationibus justis delicta redimantur, ne vulnera lacrymis abluantur. Pax vera falsae pacis mendacio tollitur, salutaris sinus matris noverca intercedente praecluditur, ne de pectore atque ore lapsorum fletus et gemitus audiatur. Compelluntur adhuc insuper lapsi, ut linguis, atque ore quo in capitolio ante deliquerant, sacerdotibus convicium faciant; confessores, et virgines, et justos quoque fidei laude praecipuos atque in Ecclesia gloriosos, contumeliis et maledicis vocibus prosequantur. A quibus quidem non tam nostrorum modestia et humilitas et pudor caeditur, quam illorum ipsorum spes
Abbreviated transcription (Latin):
alioloco indignatio & iradiuina nontac& dicens : Illis fudistislibamina: &illis posbsgas sacrifitico
su ꝑhȩt non indigiabor dicutdñs & intercedetur ieroge t̃ ds qub in dignaris cipse protestat Intercedunt
ne exoret᷑ prȩcib & satis factionib: xp̃s quinegantẽ seneg areprofitet᷑ : nos inipsopersecutionis tempore
Dehocipsoluteras misimus nec auditi sumus consilio frequenter acto non consentione tantum nra
sed & cõminatione de creuinius: ut penitentiã fratres agerent : ut penitentĩa nonagentib: nemotimere
pacẽ dar&: Ilic contradm̃ sacri leg & contra sacerdotesdĩimpio furore temerari deecclesuc
recedentes & contra ȩc elesiã parricidalia armatollente selaborant ut opus dabolimalitia c̃ sum&:

Expanded text:
alio loco indignatio et ira divina non tacet, dicens: Illis fudistis libamina, et illis imposuistis sacrificia: alio loco indignatio et ira divina non tacet, dicens: Illis fudistis libamina, et illis imposuistis sacrificia: super haec non indignabor? dicit Dominus : Et intercedunt ne rogetur Deus, qui indignari se ipse testatur. Intercedunt ne exoretur precibus et satisfactionibus Christus; qui negantem se negare profitetur. XIII. Nos in ipso persecutionis tempore de hoc ipso litteras misimus, nec auditi sumus, concilio frequenter acto, non consensione tantum nostra, sed et comminatione decrevimus, ut poenitentiam fratres agerent, ut poenitentiam non agentibus nemo temere pacem daret: et illi contra Deum sacrilegi, contra sacerdotes Dei impio furore temerarii, de Ecclesia recedentes, et contra Ecclesiam parricidalia arma tollentes, elaborant ut opus suum diaboli malitia consummet,
Abbreviated transcription (Latin):
& eaquȩ cõmiserunt : atq ad hucusq cõmittunt meo sermone decurrere : Cũ considerandũ nobis. quid
ꝓferit & serbere sacerdotesdiopateat: nec tã dolo apud nos debeat qũapuedoa loqui & neuide ar prtuocatus
maledetapotius qua crimina & peccuta conterere : Tacc ontuq in fraudib. ecclesie factis comurationes
& adulteria & uaria delictorugenera : pretereo unũ illud inquo nonmei nec homin ũ seddi caus a est.
deeorũ facmore non puto eẽ reticendũ quoda primostat̃i ꝑsecułi onis diecũ recentia delinquentium
fac inora feruerent & sacrificus nefands. nontantũ diaboli altaria. sed adhucmanus ipselapsorũ : atq
orarimarent cõmunicare cũ lapsis &x penitentiȩ agendȩ onterceda& u destiterunt : Clamatds
sacrificans dies: era dicabit᷑ nisi dño soli: Et dñs ineuuanteliodiciẽ : Quimenegads grit. megabo illũ : Et¬

Expanded text:
et ea quae commiserunt adque adhuc usque committunt meo sermone decurrere, cum considerandum sit nobis quid et ea quae commiserunt adque adhuc usque committunt meo sermone decurrere, cum considerandum sit nobis quid proferre et scribere sacerdotes Dei oporteat, nec tam dolor apud nos debeat quam pudor loqui, et ne uidear prouocatus maledicta potius quam crimina et peccata congerere. taceo itaque de fraudibus ecclesiae factis, coniurationes et adulteria et uaria delictorum genera praetereo: unum illud, in quo non mea nec hominum sed Dei causa est, de eorum facinore non puto esse reticendum, quod a primo statim persecutionis die, cum recentia delinquentium facinora feruerent et sacrificiis nefandis non tantum diaboli altaria sed adhuc manus ipsae lapsorum adque ora fumarent, communicare cum lapsis et paenitentiae agendae intercedere non destiterunt clamat Deus: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli et Dominus in euangelio dicit : qui me negauerit
Abbreviated transcription (Latin):
sibie p̃m̃ facerent quo in m̃latiosuo postea quã quinq: solis conuenientib: naufragis a nobis astentis detectisunt.
atq confusirom̃a cõmendatiorũ suorũ merce naugauerunt : quacsiueritas postea nauigare non posse quȩ
m̃daces
limquas reicerteꝓbatione conuincer&: atq hȩcestfrat̃ ueradem̃tia non coitare nec scire
quodm̃tia non dius allunt noctẽ tã diues sequã diuluces catdies. Clarificat io autẽ die && soleartolucitenebras
& caliginẽ cadere & que gressabant᷑ ꝑnoctẽ latroc inatio cessa: Demiq sinomina abeis quereres non haberent᷑
uel quos falso nominarent : tanta apud eo smalorũ penuria. ut ad illos nec desacrificatis necdeheretics xxx
collegi possint. & tamen ad decipiendas aurẽ si plicũ & absentiũ mendationumerosinflat᷑: Qũa & siuerus
e& hic numeras aut ab hereticis ex desia dit abinustisi usticiauincat᷑: Nec me oporte& fr̃s parianunc cũ illis facere

Expanded text:
sibi episcopum facerent. quo in mendacio suo posteaquam quinque solis conuenientibus naufragis et a nobis abstentis detecti sunt adque confusi, Romam cum mendaciorum suorum merce nauigauerunt, quasi ueritas post eos nauigare non posset, quae mendaces linguas rei certae probatione conuinceret. adque haec est, frater, uera dementia non cogitare nec scire quod mendacia non diu fallant, noctem tamdiu esse quamdiu inlucescat dies, clarificato autem die et sole oborto luci tenebras et caliginem cedere et quae grassabantur per noctem latrocinia cessare. denique si nomina ab eis quaereres, non haberent uel quos falso nominarent. tanta apud eos etiam malorum paenuria est ut ad illos nec de sacrificatis nec de haereticis uiginti quinque colligi possint. et tamen ad decipiendas aures simplicum et absentium mendacio numerus inflatur, quasi etsi uerus esset hic numerus, aut ab haereticis ecclesia aut ab iniustis iustitia uincatur. Nec me oportet, frater carissime, paria nunc cum illis facere
Abbreviated transcription (Latin):
satis factionis suȩ sensũ qũabaseran pententie fructũ nececdes astic cuqua cludit nece p̃salicuid nerttur¬
lntraxp̃ ceastra & dipatris domicilia concludi: Remito om̃a multo dissimulostudio ac uoto colligendie
stat nitatis iã quaeidm̃ comis sasunt: Non plenoluditio religionis ex amino delietis plusqũã opeut& rematen¬
disple neipsede linquo amplectir prũpta & plenidilectione cũpententia reuententes pectatum suu
sactio ne humili & simplici consitentes si quiaũ sunt quiputant se adedesiã non pretib sedminis
regr ediposse atexistimant ad itũsesibi. ũ lamentitioni a satis factionib:: sedteriorib facere :
enis a lapiditione nom possitintẽ lodĩ occisus &damans & ioem id est dicens qđ nos quoq contrahereti¬

Expanded text:
satisfactionis suae sensum, quem adferant paenitentiae fructum. nec ecclesia istic cuiquam cluditur nec episcopus satisfactionis suae sensum, quem adferant paenitentiae fructum. nec ecclesia istic cuiquam cluditur nec episcopus os intra Christi castra et Dei patris domicilia concludi. remitto omnia, multa dissimulo studio et uoto colligendae fraternitatis. etiam quae in Deum commissa sunt non pleno iudicio religionis examino. delictis plus quam quod oportet remittendis paene ipse delinquo. amplector prompta et plena dilectione cum paenitentia reuertentes, peccatum suum satisfactione humili et simditum se sibi non lamentationibus et satisfactionibus sed terroribus facere, pro inis et lapidatione non posset, in te
Abbreviated transcription (Latin):
uexplebissuȩ doimino extarqueo ut tales patiant᷑ admitti. Etiustiora actus est fraternitatis dolar ȩxeo
qđ unis atq alius obnitente plebe & comradcente. meatim̃ facilitate suscepti perores extitert̃: Qua erius
fuerant nec fide tãpenitentie seruare potuerunt: Quieo nec cũ uera penitentia uenerint destis uero
quid diam quinunc ate cũfidelitate õniũ criminũ reo naugauerunt legatia dsetunatũ pseu loapo¬
uto sunecdesiuessent eicitales deecdesuad ebis sent: Deniqi qr constientiã suã norunt necaudont uenire
aitap udiosconsuterdi cũsint acer bisimae grauissimacrimina quģeisasrtribus igerantur: siuditiũ nco
uolier mexpeririuenient : Deniq: si quallis excusatio & defensio potest tus se uideamus que habeant

Expanded text:
uix plebi persuadeo, immo extorqueo, ut tales patiantur admitti. et iustior factus est fraternitatis dolor ex eo uix plebi persuadeo, immo extorqueo, ut tales patiantur admitti. et iustior factus est fraternitatis dolor ex eo quod unus adque alius obnitente plebe et contradicente mea tamen facilitate suscepti peiores extiterunt quam prius fuerant nec fidem paenitentiae seruare potuerunt, quia nec cum uera paenitentia uenerant. De istis nero quid dicam qui nunc ad te cum Felicissimo omnium criminum reo nauigauerunt legati a Fortunato pseudoeput etsi in ecclesia essent, eici tales de ecclesia debuissent ? denique quia conscientiam suam norunt, nec audent uenire aut apud nos consistendi, cum sint acerbissima et grauissima crimina quae eis a fratribus ingerantur. si iudicium nostrum uoluerint experiri ueniant. denique si qua illis excusatio et defensio potest esse, uideamus quem habeant
Abbreviated transcription (Latin):
examinantib: quiretipi& admittiadecclȩsiamdebeant: Quibus damem̃ita aut crimina sua obsistunt
aut fratrib: obstincte & firmit̃ renitunt᷑ utrecipiõ nino nompossint : Cũ scandalo & periculo plurimorũ neteni
siputramina quedã collegendast̃. utq intega & sanast̃ : uilnerarit᷑ nec utilis autc ansultus estpastit quit amorbad
& cntractisoues greiadnisc& ugregẽ totũmali coherentis adflictione cantamin&: Osipossis srat Rm̃e. stio¬
int̃ ee nob̵ cũ cũ prauisti & ꝑuersi deschis matereuertunt uideres quimli laber sit: ꝑsuaderepatientesta
biles & mincul pabilesredeunt. ita contra fremunt & reluctunt᷑ quotiens em̃ dables x pp̃t & uelut adulteris u sacnfi¬
tus contaninatar ripiuntur. posthȩc adhacinsuꝑ & suꝑbis cad eodles ia remeant : u onaitus ingenia ao urũ pta

Expanded text:
examinantibus qui recipi et admitti ad ecclesiam debeant. quibusdam enim ita aut crimina sua obsistunt examinantibus qui recipi et admitti ad ecclesiam debeant. quibusdam enim ita aut crimina sua obsistunt aut fratres obstinate et firmiter renituntur ut recipi omnino non possint cum scandalo et periculo plurimorum. neque enim sic putramina quaedam colligenda sunt ut quae integra et sana sunt uulnerentur, nec utilis aut consultus est pastor qui ita morbidas et contactas oues gregi admiscet ut gregem totum mali cohaerentis adflictatione contaminet. non attinteresse nobiscum cum praui isti et peruersi de schismate reuertuntur.: uideres quis mihi labor sit persuadere patientiam abiles et minus culpabiles redeunt, ita contra fremunt et reluctantur quotiens inemendabiles et proterui et uel adulteriis uel sacrificiis contaminati et post haec adhuc insuper et superbi sic ad ecclesiam remeant, ut bona intus ingenia corrumpant.
Abbreviated transcription (Latin):
suicriminis pos sint nisi si paucis desperatis & ꝑditis ininor uidet᷑ eẽ autoritas epc̃aiũ inafrica constitutorũ
dam pnauerunt : lĩ causa eorũ cognitaest ĩdeeis dicta sententia est : nec censure congruit sacer dotũ mobilis
atq constantia animileuitate : Reprebendicũ dñs doceat &dicat Sit sermour̃ est est non non: Si
eorũ quide i llispriore an noiudicauerunt iumerũ scũpresbiteris & diac cõscõputt̃ : plures tincad fuerum¬
factus estĩa peneabom nibuseẽ desertũ: Nãq ihi quibus in prȩteritũ prestitiȩ obtendebant᷑ & uerbafallatia qđ
simuladȩcdesiam regressuridicerent᷑ posteaquã uid eruntillie pseudo ep̃m factũ frustra eos & deceptos secẽdicer t̃
etremeat᷑ cotidiȩ atquadecclesiãpulsant nob̵ tum̃ a quib: ratiad ñoreddendaẽ axiȩponderantibus a sollicite

Expanded text:
sui criminis possint: nisi si paucis desperatis et perditis minor uidetur esse auctoritas episcoporum in Africa constitutorum,sui criminis possint: nisi si paucis desperatis et perditis minor uidetur esse auctoritas episcoporum in Africa constitutorum,tate damnarunt. iam causa eorum cognita est, iam de eis dicta sententia est, nec censurae congruit sacerdotum mobilis adque inconstantis animi leuitate reprehendi, cum Dominus doceat et dicat: sit sermo uester, est est, non non. Si eorum qui de illis priore anno indicanerunt numerus cum presbyteris et diaconis conputetur, plures tunc adfuerus eat, iam paene ab omnibus esse desertum. namque hi quibus in praeteritum praestigiae obtendebantur et dabantur uerba fallacia quod simul ad ecclesiam regressuri dicerentur, posteaquam uiderunt illic pseudoepiscopum factum, frustratos et deceptos se esse didicerunt et remeant cotidie adque ad ecclesiam pulsant, nobis tamen a quibus ratio Domino reddenda est anxie ponderantibus et sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenticulũ perdite factionis quomalesibi constiorũ & dñmrogare ac satis facere nolentiũ
citerua confluera& posita adbuc iisaꝑpseudo ep̃o sibi adhereticis constitutos : Nuiga se
audent & ad petricathedra atq ecclesũ principalẽ. undeum tas sacerdotalis exortaest
abschimaticis & ꝓfanis litterȩ terrene cogitare: eose eromanos quorũ fides apostolo predicante
andi autenĩ plac&illis qđ fecerunt : & insuoscelere ꝑ seuerant auesidisplia& & recedunt sciuntq dreuertant
admissu & singulis pastoribus pertio gressissit adseribia qua regit unus quis qusq & gubernaterationẽ
si uactus dñto redituruso patet : Itaq eosqubus presumus non cirtũ cursare nec epõrłi concordiã coherentẽ
sua subdola & fallacite meritate conlidere : Sedagereillic causam suã ubicł accusatores habere testes

Expanded text:
conuenticulum perditae factionis, quo male sibi consciorum et Deum I rogare ac satisfacere nolentium conuenticulum perditae factionis, quo male sibi consciorum et Deum I rogare ac satisfacere nolentium caterua conflueret: post ista adhuc insuper pseudoepiscopo sibi ab haereticis constituto nauigare audent et ad Petri cathedram adque ad ecclesiam principalem unde unitas sacerdotalis exorta est ab schismaticis et profanis litteras ferre nec cogitare eos esse Romanos quorum fides apostolo praedicante andi? aut enim placet illis quod fecerunt et in suo scelere perseuerant: aut si displicet et recedunt, sciunt quo reuertantur. a quam regat unusquisque et gubernet rationem sui actus Domino redditurus, oportet utique eos quibus praesumus non circumcursare nec episcoporum concordiam cohaerentem sua subdola et fallaci temeritate conlidere, sed agere illic causam suam ubi et accusatores habere et testes
Abbreviated transcription (Latin):
sic maestas & cenisura contẽpnitur: ut eũ seillein digna ł ri& irascis acrificaintes: Dicate cũ penas eternas
& subplicia ꝑretua Cõminat᷑ prooge at ad sacrlegis atq dicit Nera cogte t̃di netimeatur iudit ũch̃i
nepusetur adet desian xp̃i sess ab lat̃ penitentiane culla ex ho molegesim: criminis facta despertis ep̃is
atq calcatis pornon auertis presbiteris uerbis filla cibus prȩdicct᷑: Cnelapsi surguant: ait foris positiadec clessam
redeant : Et cõmunicatio non cõmuni cantibus offerat᷑: Qubis &iãsatis nonfuit alege euuange lurecessisse
spem lapsis satis sactionis &renitentie substulirse fraudib: inuolutus uel adulteris cõmaculat᷑ uelsacrificiorũ
funesta contagione pollutus ne cdiñmrogarent. Ne in ȩcclesia ex homolo gesim criminũ facerent
a bom&sensu & sructũ penitentiȩ remouisse nisi foris sibiȩ etraȩ cclesiã & contraecclȩ sũconstitius se:

Expanded text:
cat et cum poenas aeternas et supplicia perpetua comminetur, proponatur a sacrilegis adque dicatur ne ira cogitetur Dei, ne timeatur iudicium Domini, ne pulsetur ad ecclesiam Christi, sed sublata paenitentia nec ulla exomologesi criminis facta, despectis episcopis adque calcatis, pax a presbyteris uerbis fallacibus praedicetur, et ne lapsi surgant ant foris positi ad ecclesiam redeant, communicatio non communicantibus offeratur? Quibus etiam satis non fuit ab euangelio recessisse, spem lapsis satisfactionis et paenitentiae sustulisse, fraudibus inuolutos uel adulteriis commaculatos uel sacrificiorum funesta contagione pollutos, ne Deum rogarent, ne in ecclesia exomologesin criminum facerent, ab omni et sensu et fructu paenitentiae remouisse, foris sibi extra ecclesiam et contra ecclesiam constituisse
Abbreviated transcription (Latin):
scedora qũ sacer edotũ uditia censcamus ut ex stimemus plus adindgiaidiposse hurina
conamina quã quod protegendũ prȩual& diuinatutela anadhoc fratres bm̃i deponendaest
catholice ȩcclesiedignitas & plebisintus posite fidelisatq incorrupta magestas & sacerdotales
quoq auctoritas & potestas ut iudicare seuelledicat deeccdȩsiȩ propcsito extraȩc dȩsiã consiituto¬
de ep̃o hereticides anosautii : demte gro uulnerati : destantilapsi. deuidicerei.: desaceredore
sacrilegi: Quid superest quã ut ȩo desiae capitulo cȩdat. & recedentibus faicordotibus
acdõ altare remouentibus : Incleruãri sacrũ uener andũq concessũ simulatrũ atq
idola cũ maris suis transeant : & nouatiano declamandi aduersus nos atq: increpandi

Expanded text:
dicia censeamus aut plus existimemus ad inpugnandum posse humana conanima quam quod ad protegendum praeualet diuina tutela. An ad hoc, frater carissime, deponenda est catholicae ecclesiae dignitas et plebis intus positae fidelis adque incorrupta maiestas et sacerdotalis quoque auctoritas ac potestas, ut iudicare uelle se dicant de ecclesiae praeposito extra ecclesiam constituti haeretici, de sano saucii, de integro uulnerati, de stante lapsi, de iudice rei, de sacerdote sacrilegi? quid superest quam, ut ecclesia Capitolio cedat et recedentibus sacerdotibus ac Domini altare remouentibus in cleri nostri sacrum uenerandumque congestum simulacra adque idola cum aris suis transeant, et Nouatiano declamandi aduersum nos adque increpandi
Abbreviated transcription (Latin):
ta toleramus domini & magistri nostri salutare preceptum est: quico lera¬
uerit in quidusq adsinem hic saluus erit: &iterum. Si permanseritis inuer¬
bomeo uere discipulimei estis: & cognoscetis ueritatem & ueritas liberauĩtuos
Ctolerandũ est & perseuerandũ sr̃s dilectisimi ut ad spemueritatis & liber¬
tatis admissi adueritatẽ & libertatem ipsam peruenire possimus:
Quta hoc ipsum quod xp̃i anĩ sumus sidei acspeires est : Vtautem
peruenire spes & sides ad sructum sui posstut : pacientia opus est:
Ionenĩ praesentẽ gloriam seꝗmur sed futiram. secundum quod paulus

Expanded text:
ta toleremus. Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: qui tolerata toleremus. Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: qui tolerauerit usque ad finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi, ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum quod christiani sumus fidei et spei res est. ut autem peruenire spes et fides ad fructum possint sui patientia opus est. non enim praesentem gloriam sequimur sed futuram
Abbreviated transcription (Latin):
& gemitu rudis anima testatur: Suisdatur enĩ quã diuistic uiuitur:
nec sudantib & laborantibus possunt alia magis quã pacientiae
sub ueni re solacia: quȩ cũ apta sint & necessaria in isto mundo uniuer¬
sis tunc magis nobis quidiabulo in pugnante plus quatimur qui in acsae¬
ciI
cotidiestantes inuecerati & exertitati bostis coniugationibus fatiga¬
mur, quibus preceruarias & ad siduas temptationum pugnas: & in ꝑ¬
secutionũ quo que certamine patrimonia relinquenda sunt sub eundus
carcer portande catenae animae impende gladio bestiae ignis crucis
Omni adenique tormentorum acpenarum genera side & uirte pacien¬
tiae perferenda dño ipso influente & dicente: Haec locutus sũ
uobis ut in me pacem babeatis. In mundo autem pressuram sedfidete
qm̃ ego uicimundum: Si aut quiadiabx lo & mundo renuntiauimus pres¬
suras & infestationes diaboli & mundo crebrius acuo lentius patimur quan¬
tomagis pacientiam tenere debemus qua ad iutricae & comite omnia infes¬

Expanded text:
 gemitu rudis anima testatur. sudatur enim quamdiu istic uiuitur et laboratur. nec sudantibus et laborantibus possunt alia magis quam patientiae subuenire solacia: quae cum apta sint et necessaria in isto mundo uniuersis, tum magis nobis qui diabolo inpugnante plus quatimur, qui in acie cotidie stantes inueterati et exercitati hostis conluctationibus fatigamur, quibus praeter uarias et adsiduas temptationum pugnas in persecutionum quoque certamine patrimonia relinquenda sunt, subeundus carcer, portandae catenae, animae inpendendae, gladius, bestiae, ignes, cruces, omnia denique tormentorum ac poenarum genera fide et uirtute patientiae perferenda Domino ipso instruente et dicente: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite, quoniam ego uici mundum. si autem qui diabolo et mundo renuntiauimus pressuras et infestationes diaboli et mundi crebrius ac uiolentius patimur, quanto magis patientiam tenere debemus qua adiutrice et comite omnia infes
Abbreviated transcription (Latin):
a postolos mandat & dicit data est mihi omnis potestas incelo &interra: Ite
ergo & doc&e zentesomines tinuentes eas in nominep atris & fili & sps̃ scĩ

Expanded text:
apostolos mandat et dicit: data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. ite apostolos mandat et dicit: data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. ite ergo et docete gentes omnes, tingue
Abbreviated transcription (Latin):
cedens exemplum uirtutis fratribur factus ÷ cum marti rib in honor e
communis ÷ coro naura manus ura indeliuc tradidistis. & de poculo
salutari fratribus ꝓpgnastis. Accesit ad confessionis exordi aglouiora
& militiae uictricis auspicia disciplina tenor quaede epistola euestrae
uigoreꝑ speximus quam modo ad collegas ur̃os in confessione uobi scum
d ño copulatus sollicita ad moriti one misistis ut euuanelii scã precepta
& tradita nobis semel uitalia mandata fotti & stabili obseruatione te¬
neantur. ec alius gloria eurãe sublimis gradus. ec̃ uerum cum con¬
fessione geminatus ꝑ merendidixitulos. starefir mogradu & m
hac acie euuangelium conatur inrumpere. & preceptis dñs subruendis manus
impias inserentes rubor fidei submouere prebuissem. antemitia uirtutum.
N unc & memorum magisteria p̃bere dnm̃ postresurr ectionem mittens

Expanded text:
cedens exemplum uirtutis fratribus factus est, cum martyribus in honore cedens exemplum uirtutis fratribus factus est, cum martyribus in honore communis est. coronas uestra manu sertas inde huc tradidistis et de poculo salutari fratribus propinastis. Accessit ad confessionis exordia glonosa et militiae uictricis auspicia disciplinae tenor quem de epistulae uestrae uigore perspeximus, quam modo ad collegas uestros in confessione uobiscum Domini copulatos sollicita admonitione misistis, ut euangelii sancta praecepta et tradita nobis semel mandata uitalia forti et stabili obseruatione teneantur. ecce alius gloriae uestrae sublimis gradus, ecce iterum cum confessione geminatus promerendi Dei titulus, stare firmo gradu et in hac acie quae euangelium conatur inrumpere, et praeceptis Domini subruendis manus inpias inferentes fidei robore submouere, praebuisse ante initia uirtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens
Abbreviated transcription (Latin):
nram quas hichonor diuinae dignationis inluminat quatem poribus nr̃is
gloriosus martirum sanguis inlustrat. erat ante ioperibus fratrum candida
nunc facta est in martirum cruore porpurea. floribus eius nec lilia necrose¬
lestibus castris &pax & acios habent flores suos quibus miles xp̃i obgloriam
ꝓtres ⁊ampridem deopimone cornoueram. la&us satis & plurimũ
gratulatus quoduosconfessi oñemꝰ sui nominis parauerit ad coronam dñi
nri precipua dignatio Vos enim prioes & duces ad nr̃i temporis p̃liũ
faticadestis milinae signa mouistis uos spirita lecertamen quodnimcre¬
rids̃ uoluit uestris uir dutibus hbuistis. uos surgentes belli imp& us
primus inmobili robore atquein concussa stabilitate fregistis. in deini¬
tia felicia pugnandi orta sunt indeuincendiu ospicia coeperunt. conti¬
git hic ꝑtormenta consummare margiria . sed quid in congressione pre¬

Expanded text:
nostram quam sic honor diuinae dignationis inluminat, quam temporibus nostris nostram quam sic honor diuinae dignationis inluminat, quam temporibus nostris gloriosus martyrum sanguis inlustrat. erat ante in operibus fratrum candida: nunc facta est in martyrum cruore purpurea. floribus eius nec lilia nec roslestibus castris et pax et acies habent flores suos quibus miles Christi ob gloriam atissimi fratres, iam pridem de opinione cognoueram, laetatus satis et plurimum gratulatus quod uos confessione sui nominis parauerit ad coronam Domini nostri praecipua dignatio. uos enim primores et duces ad nostri temporis proelium facti caelestis militiae signa mouistis. uos spiritale certamen quod nunc geri Deus uoluit uestris uirtutibus inbuistis. uos surgentis belli inpetus primos inmobili robore adque inconcussa stabilitate fregistis. inde initia felicia pugnandi orta sunt. inde uincendi auspicia coeperunt. contigit hic per tormenta consummari martyria: sed qui in congressione prae
Abbreviated transcription (Latin):
puocauerit sicertaminis uridies uenerit militatẽ foitiẽ dimicate constant᷑ scientes
uos suboculis presentis dni dimicare confessionem nomini seius adipsiusgloriam per¬
uenire qui nonsic÷ & serues suos tantu spect&ur sedi seluctatur in nobis ipse
cẽnreditur ipseincertamine agonis nr̃i deidul gentia domam pax suꝑ uenerit uobis
tamen mon& uolitutas integra & conscientia gloriosa Nec constrist&ur aliquis ex
uobis quasullis minor qui a necuos tormenta ꝑ pessi uicto & calcato seculo ad̃m
glorioso itinere ꝑuenerunt dñs scrutator est renis & condis arcana ꝑ spicit &
intuemini occulta ad coronam deeo ꝓmerendam sufficitipsius testimonium
solu qui iudicaturus est : Ergo ueraqueres fr̃s km̃i sublimis pariter & mlus
cepto postgloriam cum meatu. ineclesae. baudem florere. obeatam aeclesiã

Expanded text:
uocauerit, si certaminis uestri dies uenerit, militate fortiter, dimicate constanter, scientes uocauerit, si certaminis uestri dies uenerit, militate fortiter, dimicate constanter, scientes uos sub oculis praesentis Domini dimicare, confessione nominis eius ad ipsius gloriam peruenire, qui non sic est ut seruos suos tantum spectet, sed ipse luctatur in nobis, ipse congreditur, ipse in certamine agonis nostri et coronat pariter tamen manet uoluntas integra et conscientia gloriosa. nec contristetur aliquis ex uobis quasi illis minor qui ante uos tormenta perpessi uicto et calcato saeculo ad Dominum glorioso itinere uenerunt. Dominus scrutator est renis et cordis, arcana perspicit et intuetur occulta. ad coronam de eo promerendam sufficit ipsius testimonium solum qui iudicaturus est. ergo utraque res, fratres carissimi, sublimis pariter et inluc laetior accepto post gloriam commeatu in ecclesiae laude florere. o beatam ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
fidem seruaui lamsuꝑ ÷ mibi coronaiustitiae quammihi reddatdñs millũ diem ille
iudex iustus Non solum autem mibi sed & omnibus quidil exerunt aduentum eius
palicus suo & colleg arum sucrum Nomine ꝓ consuli repromisit: nec sesellit in ꝓmis sosuo
nam quam spopondit ex hibuit. & palmam quam meruit accepit
Istum nunc beatis simum martirem & alios participes eiusdem congressionis & comi¬
tes infide stabiles indolore patientes in questiones uicłores & c&eriquoq sectemini
& opto pariter & exoritur ut quos cuncuuum confessionis &ospitium carceris si¬
muliunxit urgat&iam consumationis uirtutis & corona caelestis ut lacrimã matris
aeclesi ae quae pł angit ruinas & funera plurimorm uos ura l&tia tergeatis & c&e¬
rorum quoq stantium frrmutatemꝰ uri exempbcm ꝓuocatione solid&is. siuos acies

Expanded text:
fidem seruaui. iam superest mihi corona iustitiae quam mihi reddet Dominus in illa die ille fidem seruaui. iam superest mihi corona iustitiae quam mihi reddet Dominus in illa die ille iudex iustus, non solum autem mihi, sed et omnibus qui dilexerunt aduentum eius. palicus suo et collegarum suorum nomine proconsuli repromisit. nec fefellit in promisso suo uox fidelis. pugnam quam spopondit exhibuit et palmam quam meruit accepit. istum nunc beatissimum martyrem et alios participes eiusdem congressionis et comites in fide stabiles, in dolore patientes, in quaestione uictores ut ceteri quoque sectemini et opto pariter et exhortor, ut quos uinculum confessionis et hospitium carceris simul iunxit iungat etiam consummatio uirtutis et corona caelestis, ut lacrimas matris ecclesiae quae plangit ruinas et funera plurimorum uos uestra laetitia tergeatis et ceterorum quoque stantium firmitatem uestri exempli prouocatione solidetis. si uos acies
Abbreviated transcription (Latin):
nobis : cumuos inquit tradiderint Nolitecoritare quid loquamini dabitur enimuo¬
bus hillahora quidlo quamini pon enim uos estis quilo quimin. sed sp̃s patrisur
quiloquitur hni uobis: documentarei p̃sens prdium p̃buituox plena spũ sco demar.¬
trrisore ꝓrumpit cum mappuluus beatissimus intercruciatue suos ꝓconsuli dicer&:
Videbis cras agonem & quod ille cum uirtutis ac fidei testimonio dixitdñs a con
ꝓph&a eraias antep̃ dixitdicens Nonpusillum uobis certamen cum hominib qm̃ ds̃
inutero accipi& & pari& filium & uocabitur nomen eius. emmanuel. Hic est
agon fide inrae qua congredimur quauin cimur quacoronamur. Hic est agonquẽ
stendit & beatus a postolus paulus inquo opoit& noscurrer
unust amen accepit palmam sic currite ut occup&s omnis autem qui a gonizatur¬
Egiam delebor & teropus instat ad sumptionis. bonum cesaieꝵcertaui cursum ꝑfeci

Expanded text:
nobis. Cum vos, inquit, tradiderint, nolite cogitare quid loquamini: dabitur enim vonobis. Cum vos, inquit, tradiderint, nolite cogitare quid loquamini: dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. non enim uos estis qui loquimini, sed spiritus patris uestri qui loquitur in uobis. Documentum rei praesens proelium praebuit. uox plena spiritu sancto de martyris ore prorupit, cum Mappalicus beatissimus inter cruciatus suos proconsuli diceret: uidebis cras agonem. et quod ille cum uirtutis ac fidei testimonio dixit Dominus inpropheta Esaias ante praedixit dicens: non pusillum uobis certamen cum hominibus, quoniain utero accipiet et pariet filium et uocabitis nomen eius Emmanuel. hic est agon fidei nostrae qua congredimur, qua uincimus, qua coronamur. hic est agon quem nobis ostendit et beatus apostolus Paulus, in quo oportet nos currereunus tamen accipit palmam. sic currite ut occupetis. et illi quego iam libor, et tempus instat assumptionis. bonum agonem certaui, cursum perfeci,
Abbreviated transcription (Latin):
aquam uis rupta compage. uisceru itorquerentur inseruis đi. Iam non membra seduulnera
il ueb at sanguis quiincendium ꝑsecutianis extinuer& qui flam mas & inem:eheno
glouoso cruore sepir& : oquale  llud fuit spectaculum dũ quam fublimer quam
magnum. quamdĩ oculis sacramento a deuotione militis cius acceptum. sicut
scriptum ÷ insplmis spũ scõ loquente ad nos pariter acmomente. preciosa est.
Incons pectudĩ mors iustonum eius Preciosa mors hec ÷ quo & mnie motalitaem p̃tio sa
uis sanguis quae accepiacoronam de consumatione uirtutis qu inł &us illic xp̃s fuit quã
libens intalibus serius suis. & pignae uer & uicit ꝓrecta fidei dans credaniib: tantm quan¬
tum sec redit capereques umit certaminis sui ad fuit p̃liatoros atq: ad sertores suin omi¬
nis erexit corroborauit animauit. & qui pro nobis mortem semel uicit semꝑ uicit in

Expanded text:
a, quamuis rupta conpage uiscerum torquerentur in seruis Dei iam non membra sed uulnera. a, quamuis rupta conpage uiscerum torquerentur in seruis Dei iam non membra sed uulnera. fluebat sanguis qui incendium persecutionis extingueret, qui flammas et ignes gehennae glorioso cruore sopiret. o quale illud fuit spectaculum Domini, quam sublime, quam magnum, quam Dei oculis sacramento ac deuotione militis eius acceptum, sicut scriptum est in psalmis spiritu sancto loquente ad nos pariter et monente: pretiosa est conspectu Dei mors iustorum eius. pretiosa mors haec est quae ui sanguinis quae accepit coronam de consummatione virtutis. Quam Iaetus illic Christus fuit! quam libens in talibus servis suis et pugnavit et vicit protector fidei, et dans credentibus tantum quantum se credit capere qui sumit! Certamini suo adfuit, praeliatores atque assertores sui nominis erexit, corroboravit, animavit. Et qui pro nobis mortem semel vicit, semper vincit in
Abbreviated transcription (Latin):
ad deiciendum porest terrenapena : quam ad erigendum tuteł adiuina. probatia res:
certamine fratrum gloroso qui ad tormenda uincenda c&erisduces facti ex emplum
uirtutis & fidei p̃buerunt. congressi maciem donec acies. suc cumber& uicta: quibus ego
uos laudib p̃dicem fortissimi fratres robur pectoris uri & ꝑ seuer antiam fidei quip̃conio
Neccessistis suplitiis sed uobis potius suplitii accesserum fenem dolorib: quemtor men¬
ta nondabant corone. dederunt lanientia grauior ad hor diu ꝑseuerauerit.¬
Y iunutstantem fidem deicer& seduithominisdi ad dm̃ uelocius mitter& . Uiditadm runs
te incerrupta. uirtute diuma telis quidem secularibas nudos sed armis fidei credentis armati
steterunt torti torquentibus fottiores & pulsantibus a clani antib: ungulas pulsata & lans¬
ata membra uicerunt In expugnabilem fideo fuperare non potuit seuens diplare p&it¬

Expanded text:
ad deiciendum potest terrena paena quam ad erigendum tutela diuina. probata res est ad deiciendum potest terrena paena quam ad erigendum tutela diuina. probata res est certamine fratrum glorioso, qui ad tormenta uincenda ceteris duces facti exemplum uirtutis et fidei praebuerunt congressi in acie, donec acies succumberet uicta. Quibus ergo uos laudibus praedicem, fortissimi fratres? robur pectoris uestri et perseuerantiam fidei quo praeconinec cessistis suppliciis, sed uobis potius supplicia cesserunt. finem doloribus quem tormenta non dabant coronae dederunt. laniena grauior ad hoc diu perseuerauit, non ut stantem fidem deiceret, sed ut homines Dei ad Dominum uelocius mitteret. uidit admirans te incorrupta, uirtute diuina, telis quidem saecularibus nudos, sed armis fidei credentes armatos. steterunt torti torquentibus fortiores et pulsantes ac laniantes ungulas pulsata ac laniata membra uicerunt. inexpugnabilem fidem superare non potuit saeuiens diu plaga repetit
Abbreviated transcription (Latin):
bus mat̃ eclesia glouatur gloriata & nuꝑ quidem cum confessione ꝑtantis suscepta poena
est qui confessionexpi fecctextorres. confessia tamen presens quantum in passione fortior
tantumelarior & maior inbonor e ÷ cneuit pigna creuit & pignantium gloria Necr& arclati
estis ab acietor mentorum m&u. sed ipsistormentes magis estis ad aciem ꝓuocati. fortes &
stabiles admaximi certaminis pr&ium. premptu deuotione ꝓdistis gxquibus quosdam
comperi coronatos quosdam uero ad coronam uctoriae proximos. Vn iuerfos autem
quoscognomine glorioso carcer iclusit pari& simili calore uirtutis. acgerendum
certamen animatus. sicuees seo poit& in diuinis castris milites xp ut in corruptam fi¬
dei firmitatem nonblanditiae deciniant Nonmine: terreant Noncruciatus ac
tormenta deuincant qui amaior quip̃÷ in nobis quamquicꝰ pe in hoc mundo Necplus

Expanded text:
bus mater ecclesia gloriatur, gloriata et nuper quidem cum confessione perstanti suscepta paena bus mater ecclesia gloriatur, gloriata et nuper quidem cum confessione perstanti suscepta paena est quae confessores Christi fecit extorres. confessio tamen praesens quantum in passione fortior, tantum clarior et maior in honore est. creuit pugna, creuit et pugnantium gloria. nec retardati estis ab acie tormentorum metu, sed ipsis tormentis magis estis ad aciem prouocati, fortes et stabiles ad maximi certaminis proelium prompta deuotione prodistis. ex quibus quosdam iam conperi coronatos, quosdam uero ad coronam uictoriae proximos, uniuersos autem quos agmine glorioso carcer inclusit pari et simili calore uirtutis ad gerendum certamen animatos, sicut esse oportet in diuinis castris milites Christi, ut incorruptam fidei firmitatem non blanditiae decipiant, non minae terreant, non cruciatus ac tormenta deuincant, quia maior est qui est in nobis quam qui est in hoc mundo, nec plus
Abbreviated transcription (Latin):
ctare hoctamen & uindicaresibi noluerunt : dicentes ut noneis minor e& confessionis
uirtus sine testimonio passionis : ad diderunt posseomnia dm̃ facere sed iamen non
mhoc fidere ut liberari in presentia uellent sed illam libertatis & securitatis acernae
temptu prȩsentium futura tantum modo cogitemus fructum regnia&nicomplexum
&osculum & cons pectumdĩ ut sequamini inomnib rogatianõ praeibit eramglouo sum senem
uiamuobis adlouam tempouis nostri gloriosa uirtuie & diuina dirnatione facientem
Quicum felicisfimo fratrenro qui&osemꝑ & sobrio excipiens furentis populi in p&umprimũ
hospitium uobis incarcere p̃parauit : & m&atur quod am mnodo uester. Nunc quoq uosante¬
cedit : quod utcon sum &ur inuobis assidius orationibus dnm̃ dep̃camur : ut initus ad summã
Ex ultol&us & gratulor foitissime aobeatissimi fratres cognita fide & uirtuteura. in qui¬

Expanded text:
ctare hoc tamen et vindicare sibi noluerunt dicentes, Et si non, ne minor esset confessionis ctare hoc tamen et vindicare sibi noluerunt dicentes, Et si non, ne minor esset confessionis virtus sine teshoc fidere ut liberari in praesentia uellent, sed illam libertatis et securitatis aeternae temptu praesentium futura tantummodo cogitemus, fructum regni aeterni, conplexum et osculum Domini, conspectum Dei: ut sequamini in omnibus Rogatianum presbyterum gloriosum senem uiam uobis ad gloriam temporis nostri religiosa uirtute et diuina dignatione facientem, qui cum Felicissimo fratre nostro quieto semper et sobrio excipiens ferocientis populi impetum primum hospitium uobis in carcere praeparauit et metator quodammodo uester nunc quoque nos antecedit: quod ut consummetur in uobis adsiduis orationibus Dominum deprecamur, ut initiis ad summa Exulto laetus et gratulor, fortissimi ac beatissimi fratres, cognita fide et uirtute uestra, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
iustorum ex omnib: tamen liber ant᷑ib: quiindño confidunt : beatus&iam feminas qua e uobcũ
sunt meadem confessionis gloria constitutȩ qua e domi nicam fidem tenentes & iexusuofor
ea in honore pueros &iam uobis gloriosa confersone sociauit diuinadignatio rep̃sen¬
tans nob̵ taleali quid quale annanias at arias & misa olmlustres puers aliquando fe¬
cerunt : quibus indusum in caminum cesserunt ignes & refrigerium flamin aedederunt
p̃sente cumillis dño & ꝓbante quodin confessores & martrres eius nihilposs& gehennae
plenius potuit: ad ominiꝰ enimparati secuti om̃s sedebimus : auintregin abuchodonosor
R ex non opus ÷ nobis dehoc uerbo respondereibi: estenim ds̃cuinos seruimus po¬
tenseriperenos de cami noignis ardentis . & demanibustuis rexliberabitnos : & sinon:
notumtibi sit qm̃ dustus Non seruimꝰ. &imaginem auream quam statiusti non adora¬
mus: cum se& crederent & ꝓfide sua scirent pos se&iam dep̃senti supplitio liberarpͥ i ac¬

Expanded text:
ustorum, ex omnibus tamen liberantur qui in Deum fidunt. III. Beatas etiam feminas quae vobiscum sunt in eadem confessionis gloria constitutae, quae, Dominicam fidem tenentes et sexu suo foesset in honore, pueros etiam vobis gloriosa confessione sociavit divina dignatio, repraesentans nobis tale aliquid quale Ananias, Azarias et Misahel illustres pueri aliquando fecerunt; quibus inclusis in caminum cesserunt ignes et refrigerium flammae dederunt, praesente cum illis Domino et probante quod in confessores et martyres ejus nihil posset gehennae plenius potuit. Ad omnia enim parati, sicut omnes esse debemus, aiunt regi: Nabuchodrex, non opus est nobis de hoc uerbo respondere tibi. est enim Deus, cui nos seruimus, potens eripere nos de camino ignis ardentis et de manibus tuis, rex, liberabit nos. et snotum tibi sit quoniam diis tuis non servimus et imaginem auream quam statuisti non adoramus . Cum se crederent et pro fide sua scirent posse etiam de praesenti supplicio liberari, ja
Abbreviated transcription (Latin):
prae cepti immemor & date legis trans gressor accepit: gunc sie mus
quã pacientes esse in isto seculo debeamus qui sic nascimur ut praesuris ista
& confluctationibus laboremus: qui a audisti inquid uocem muli eris
tuae & mandu casti eilla arbore dequa sola preceperamtibi nemandu¬
cares: maledicta terra erit in omnibus operib tuis: In tristicia & gemitu
edes exea omnibus diebus uitetue. Spinas & tribulos eici&tibi & edes
pabulũ agri: In sudore multus tui edes panẽ tuũ: donecre uercaris int̃¬
ra dequa sũptus es qm terra ẽs & in terrã ibis: Huius sentenae uiculoli¬
gatiomnes conftriftisumus don& morte &xpuncta deisto seculo recedam:
Intristitia & gemitusimus nec esse est omnib: diebus uite nostre: ed an
panẽnecesseẽ cum sudore & labore: unde unus quisq: cũ nasciturespicio¬
quã flere: Prouidentia natu łali lamentatur : uitae mortalis anxietates

Expanded text:
praecepti inmemor et datae legis transgressor accepit. tunc sciemus praecepti inmemor et datae legis transgressor accepit. tunc sciemus quam patientes esse in isto saeculo debeamus, qui sic nascimur, ut pressuris istic et conflictationibus laboremus. quia audisti, inquit, uocem mulieris tuae et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi ne manducares, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes panem tuum, donec reuertaris in terram de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. huius sententiae uinculo conligati omnes et constricti sumus, donec morte expuncta de isto saeculo recedamus. in tristitia et gemitu simus necespanem necesse est cum sudore et labore. XII. Unde unusquisque nostrum cuquam flere. prouidentia naturali lamentatur uitae mortalis anxietates
Abbreviated transcription (Latin):
& religatus non tantum pacienter ignosc& sed & gratuita
ab in grato & ꝑfide populo contempintur frequenter & pene
lapidatur
ci ens ꝓ eisdem dm̃ de praȩcatur In ehł
uero &quo
secun dum carnem xp̃inatiuitas oritur
quã magna
xmira &xp̃iana pacientia habuis se in ma¬
nu seƿe
ut saulꝑegem per sequentem se & intersicere concupis¬
centem pos s& occidere & tamen subditum sibi & traditũ iallius se
seruare nec rependis se inimi couicem sed occisum adhuc in super &um¬
dicasse. ctotdenique ꝓphaae: & interfecti tot martires gloriosis mor¬
tibur honorati: qui omnes ad caelestes coronas pacientiae lauđa ueneruers
N eque enĩ potest accipi dolor & passionum coro nani precedat
in dolore & passione pacientia: Quam sit aũt pacientia utilis & ne¬
cesaria fratres dilectisim ut manifestius possit & plenius noscidĩ senten¬
tia cogitetur quã in originem statimmundi & goneris humani: adam

Expanded text:
et relegatus non tantum patienter ignoscit, sed et gratuita et relegatus non tantum patienter ignoscit, sed et gratuita ab ingrato et a perfido populo contemnitur frequenter et paene lapidaturiens pro eisdem Dominum deprecatur. in Dauid uero, ex quo secundum carnem Christi natiuitas oritur, quam magna et mira et christiana patientia habuisse in manu saepe ut Saul regem persequentem se et interficere concupiscentem posset occidere et tamen subditum sibi et traditum maluisse seruare nec rependisse inimico uicem, sed occisum adhuc insuper et uindicasse. tot denique prophetae interfecti, tot martyres gloriosis mortibus honorati, qui omnes ad caelestes coronas patientiae laude uenerunt. neque enim potest accipi dolorum et passionum corona, nisi praecedat in dolore et passione patientia. Quam sit autem patientia utilis et necessaria, fratres dilectissimi, ut manifestius possit et plenius nosci, Dei sententia cogitetur quam in origine statim mundi et generis humani Adam
Abbreviated transcription (Latin):
tur non maledixit cum pataꝑetur non cõminabatur: Gradebait aũt
seui dicanti iniuste : Inuenimus doniq: & patri archas & ꝓphetas
& iustos om̃a quisigura xp̃i imaginem praeeunte portabant :¬
Ni hilmagis custo dis se in laude uirtutũ suarum quã quod pacientiã foti
& stabili equanimitate tenuerunl: Sic abd origini martirii &
passio nẽ iustiinicians primus & dedicans aduersus fra tremparrici¬
dam non resistit nec reluctatur: &  humilis & metis pacienter occi
Sicsabra ham do credens & radicem acfundam̃tum fidel primus ditꝰ:¬
instituens temptatus in filio non dubitat: neque conctatur
sed praeceptis dĩ tota pacientia deuotionis obsequitur
tisa ac adostiȩ dominic&e similitudinẽ ꝑresifuratus quando
a patre immolandus offertur pacien inuenitur: &ia cobfugati
a fratre de terra sua pacienter &cedit & maiorȩ pacientia
postmodum sub plex adhuc magis impium & perse cutorẽ mune¬
ribus pacificis ad concordiã rediit: Io sepue nundatus a fratrib:

Expanded text:
tur non remaledixit, cum pateretur non minabatur, tradebat autem se iudicanti iniuste. Inuenimus denique et patriarchas et prophetas et iustos omnes qui figuram Christi imagine praeeunte portabant nihil magis custodisse in laude uirtutum suarum quam quod patientiam forti et stabili aequanimitate tenuerunt. sic Abel originem martyrii et . passionem iusti initians primus et dedicans aduersus fratrem parricidam non resistit nec reluctatur, sed humilis et mitis patienter occiditur. sic Abraham Deo credens et radicem ac fundamentum fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat neque cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia deuotionis obsequitur. et Isaac ad hostiae dominicae similitudinem praefiguratus quando a patre immolandus offertur, patiens inuenitur. et Iacob fugatus a fratre de terra sua patienter excedit et maiore patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem muneribus pacificis ad concordiam redigit. Ioseph uenundatus a fratribus