comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facit uniꝰ moris indomo. Et idcirco. in his tantũ indi rupta
põt dilectio ꝑmanere. in quibꝰ unũ ꝓpositũ. ac uoluntas.
unũ uelle. ac nolle consistit. Quã si uos quoq cupitis inuio¬
labilem retentare: festinandũ ẽ uobis. ut expulsis pͥmitꝰ uitiis.
mortificetis pͥmitꝰ ꝓprias uoluntates. et ut unito studio atq
ꝓposito. illud quo ꝓpħa admodũ delectat᷑ gniuit impleatis. Ecce
quã bonũ ⁊ quã iocundũ: habitare tr̃s in unũ. Quod non localit:
sed spũalit opportet intelligi. Nichil enĩ ꝓdest. si moribꝰ ac ꝓposito
dissidentes. una habitatione iungant̾: nec obest parili uirtute
fundatis. ꝑ locoꝵ int̾ualla disiungi. apud dñm namq morum co¬
habitatio non locoꝵ. unita fr̃s habitatione coniungit: nec põt
uiquã pacis integritas custodiri. ubi uoluntatũ diuersitas
inuenit᷑¬

Expanded text:
facit unius moris in domo. et idcirco in his tantum indisrupta facit unius moris in domo. et idcirco in his tantum indisrupta potest dilectio permanere, in quibus unum propositum ac uoluntas, unum uelle ac nolle consistit. quam si uos quoque cupitis inuiolabilem retentare, festinandum est uobis, ut expulsis primitus uitiis mortificetis proprias uoluntates et ut unito studio atque proposito illud quo propheta admodum delectatur gnauiter impleatis: ecce quam bonum, et quam iucundum habitare fratres in unum. quod non localiter, sed spiritaliter oportet intellegi. nihil enim prodest si moribus ac proposito dissidentes una habitatione iungantur, nec obest parili uirtute fundatis per locorum interualla disiungi. apud deum namque morum cohabitatio, non loeoram, unita fratres habitatione coniungit, nec potest umquam pacis integritas custodiri, ubi uoluntatum diuersitas inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtute: sed uniꝰcuiꝰq patientia seruabat᷑. Quȩ quãuis ab uno mag¬
nanimit̃ atq infatigabilit̃ retentet᷑: necesse ẽ tam̃ eam alteriꝰ
pusillanimitate dirumpi. Infirmitate ᷤᷤ namq eoꝵ qui tepidius
ꝑfectionis expetunt sanitatẽ: quantalibet fortiũ tolerantia susten¬
tentur. ab ipsis tam̃ qui in firmi sunt non ferunt᷑. Habent enĩ¬
insitas sibi cõmotionũ causas. quȩ eos quietos ee̾ non sinunt:
ut solent hii qui carnali egritudine detinent᷑. stomachi sui
infirmitatisq fastidia. cocoꝵ uel ministrantiũ negligentiis
imputare: ⁊ quantalibet eis obsequentiũ sollicitudo seruiat.
nichilominꝰ tam̃ sanis causas suę cõmotionis asscribere: quas
sibi utiq uitio ualtudinis suȩ inesse non sentiunt. Quã obrem:
hec ẽ amicitie ut diximꝰ fida indissolubilisq coniunctio: quȩ
sola uirtutis parilitate federatur. Dñs enim. in habitare

Expanded text:
virtute, sed unius patientia servabatur. Quae quamvis ab uno magvirtute, sed unius patientia servabatur. Quae quamvis ab uno magnanimiter atque infatigabiliter retentetur, necesse est tamen eam alterius pusillanimitate dirumpi. Infirmitates namque eorum qui tepidius perfectionis expetunt sanitatem, quantalibet fortium tolerantia sustententur, ab ipsis tamen qui ininsitas sibi conmotionum causas quae eos quietos esse non sinant: ut solent hi qui carnali aegritudine detinentur stomachi sui infirmitatisque fastidia coquorum uel ministrantium neglegentiis inputare, et quantalibet eis obsequentium sollicitudo deseruiat, nihilominus tamen sanis causas suae conmotionis adscribere, quas sibi utique uitio ualitudinis suae inesse non sentiunt. quamobrem haec est amicitiae ut diximus fida insolubilisque coniunctio, quae sola uirtutum parilitate foederatur: dominus enim inhabitare
Abbreviated transcription (Latin):
quod nec cõmendationis gr̃a. nec officii uel munerũ magnitudo.
contractꝰq cuiꝰquã ratio. uel natura necessitatis connectit: sed sola
similitudo uirtutũ. Hȩc inquã ẽ. quȩ in nullis umquã casibus
scindit᷑: quã non solũ dissociare uel delere locoꝵ uel tẽpoꝵ int̾ualla
non p̃ualent: sed nec mors quidem ipsa diuellit. Hȩc est uera et
indi rupta dilectio: quȩ gemina amicoꝵ ꝑfectione ac uircute con¬
crescit. Cuiꝰ semel in itum fędus: nec desiderioꝵ uarietas. nec
contenciosa di rũpit contrarietas uoluntatũ. Cȩterũ. multos
nouimꝰ in hoc ꝓposito constitutos: qui cũ ꝓcaritate xp̃i flagrantis¬
sima essent sodalitate deuincti: non ꝑpetuo eam nec indirupte
seruare potuerunt: quia licet bono societatis pͥncipio niterent᷑:
non tam̃ uno nec pari studio arreptum propositũ tenuerũt.
fuitq int̾ eos quȩdam temꝑalis affectio: quia non ȩquali utriusq

Expanded text:
quod nec commendationis gratia, nec officii vel munerum magnitudo contractusque cujusquam ratio, vel naturae necessitas jungit, sed sola similitudo virtutum. Haec, inquam, est quae in nullis umquam casibus scinditur, quam non solum dissociare vel delere locorum vel temporum intervalla non praevalent, sed ne mors quidem ipsa divellit. Haec est vera et indirupta dilectio, quae gemina amicorum perfectione ac virtute concrescit. Cujus semel initum foedus, nec desideriorum varietas, nec contentiosa dirumpet contrarietas voluntatum. Caeterum multos novimus in hoc proposito constitutos, qui cum pro charitate Christi flagrantissima essent sodalitate devincti, non perpetuo eam nec indirupte servare potuerunt; quia licet bono societatis principio niterentur, non tamen uno nec pari studio arreptum propositum tenuerunt, fuitque inter eos quaedam temporalis affectio, quia non aequali utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
in humilitate suꝑiores uobisiet ipsis alterutrũ arbitrantes. Et
illud. Honore alterutrũ p̃uenientes: ut plus unꝰquisq consorti
suo scientiȩ et sc̃itatis assẽ bens. sumam discretionis uere in alteriꝰ
magis quã in suo credat stare iudicio.

Expanded text:
in humilitate superiores uobismet ipsis alterutrum arbitrantes, et in humilitate superiores uobismet ipsis alterutrum arbitrantes, et illud: honore alterutrum praeuenientes, ut plus unusquisque consorti suo scientiae et sanctitatis adscribens summam discretionis uerae in alterius magis quam suo credat stare iudicio.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatũ ẽ euenire. Ipse enĩ satanas transfigurat se in angłm¬
lucis: ut obscuram ac tetram caliginẽ sensuũ. ꝓ uͦ scientiȩ lumine
fraudulenter in fundat. Qui nͥ humili ⁊ mansueto corde suscepti.
maturissimi frĩs uel ꝓbatissimi senioris reseruent᷑ examini :reoꝵ
iudicio diligent̃ exeusi. uel abciantur aut recipiant᷑ a nobis si¬
ne dubio uenerantes incogitationibꝰ nr̃is ꝓ angło lucis angelum
tenebrarũ grauissimo feriemur intuitu. Quã ꝑniciẽ impossibi le
ẽ euadere quẽquã ꝓpͥo iudicio confidentẽ: nisi humilitatis uerȩ
amatoe ⁊erecutor effectus. illud quod apłs magnoꝑe dep̃catur om̃i
contritione cordis impleuerit. Si qua gͦ inquit consolatio in xp̃o.
si quos solatium caritatis. si qua uiscera miserationis: implete gau¬
diũ meũ. ut idem sapiatis. eandem caritatẽ habentes unanimes:
id ipsum sentientes. nichil ꝑ contentionẽ. neq ꝑ inanẽ głam : secd

Expanded text:
batum est euenire: ipse enim Satanas transfigurat se in angellucis, ut obscuram ac taetram caliginem sensuum pro uero scientiae lumine fraudulenter offundat. qui nisi humili et mansueto corde suscepti maturissimi fratris uel probatissimi senioris reseruentur examini et eorum iudicio diligenter excussi aut abiciantur aut recipiantur a nobis, sine dubio uenerantes in cogitationibus nostris pro angelo lucis angelum tenebrarum grauissimo feriemur interitu. quam perniciem inpossibile est euadere quempiam iudicio proprio confidentem, nisi humilitatis uerae amator et exsecutor effectus illud quod apostolus magnopere deprecatur omni contritione cordis inpleuerit: si qua ergo consolatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua uiscera et miserationes, inplete gaudium meum, ut idem sapiatis, eandem caritatem habentes, unanimes, id ipsum sentientes, nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ud g. si uno uolente ꝑficere aliquid quod scđ̾m dm̃. cõmo¬
dum ⁊ salubre ꝑspexerit. alius non p̃stet assensum: exe¬
quendũne ⁊ contra uotũ frĩs est: an pro eius arbitrio negligen
S Responsio qd̾ ꝑpetua amicitia nͥ uit̾ ꝑfectos stare ũ possi

Expanded text:
 si uno uolente perficere aliquid, quod secundum deum conmodum et salubre perspexerit, alius non praestet adsensum, exsequendumne etiam contra uotum fV. Responsio quod perpetua amicitia nisi inter perfectos stare non possi
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui adhuc incongregationis laudabili subiectione ꝑdurant.
ritarũ gestiunt sectari disciplinã. ꝓconditione locoꝵ ac status sui
mensura pleniꝰ insticuant᷑. Quibꝰ p̃cipuũ contulit p̃cedens ur̃i
laboris industriã. ut parati iã atq in eisdem exercitiis dep̃hensi.
facilius p̃cepta senioꝵ atq instituta suscipiant: ipsosq incellulas
suas auctores collationũ cũ ipsis collationũ uoluminibꝰ recipien¬
tes. ⁊ cotidianis quodãmͦ cũ eis int̾rogationibꝰ ac responsionibꝰ collo¬
quentes: non ꝓpriis adinuentionibꝰ arduã itam ⁊ incognitã ferme
in hac regione appetant uiã: sed ꝑiculosam etiã illic ubi iã tritis¬
simi calles ⁊ innumera p̃cedentiũ exempla non desunt anacho¬
ritarũ disciplinã. illoꝵ potiꝰ p̃ceptis capere consuescant: quo ᷤᷤ¬

Expanded text:
hi qui adhuc per congregationes laudabili subiectione perdurant, hi qui adhuc per congregationes laudabili subiectione perdurant, tari gestiunt disciplinam, pro condicione locorum ac status sui mensura plenius instruantur. quibus hoc praecipuum contulit praede cedens uestri laboris industria, ut parati iam atque in isdem exercitiis deprehensi facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas suas auctores conlationum cum ipsis conlationum uoluminibus recipientes et cotidianis quodammodo cum eis interrogationibus ac responsionibus conloquentes non propriis adinuentionibus arduam istam et incognitam ferme in hac regione adpetant uiam, sed periculosam etiam illic, ubi iam tritisaimi calles et innumera praecedentium exempla non desunt, anachoreseos disciplinam illorum potius praeceptis capere consuescant, quo
Abbreviated transcription (Latin):
orissis iuuante gr̃a dĩ decẽ colla¬
tionibꝰ patrũ. quȩ exigentibꝰ bea¬
tissimis epĩs elladio et leontio
ut cũq digestȩ st̃: septẽ alias beato
ep̃o ⁊ nomine et meritis honorato
sc̃o quoq et famulo x eucherio dedicaui: totidem ⁊ nc̃ uob̾o scĩ
fr̃s. iouiniane. minerui. ⁊ leonti. ⁊ theodore. credidi conse¬
crandas. Posterior siquidẽ urm. illã cȩnobioꝵ scãm atq egregiã
disciplinã. in ꝓuinciis gallicanis antiqua districtione funda¬
uit. Cȩteri uͦ. non solũ cȩnobiałẽ ꝓfessionẽ ad pͥme monachos expe-¬
tere: uerũ ⁊̃ anachoreticã sitire sublimitatẽ ur̃is institutioĩbꝰ
ꝓuocastis. Ea nãq collationes istesi
sũmoꝵ patrũ disputa¬
tione contextȩ sunt ⁊ ita moĩbꝰ cẽ Gꝑatȩ. ut utͥq ꝓfessioni
qua non solũ occiduas regiones. uerũ etiam insulas maximis
fr̃m cateruis fecistis florere. conueniant: idest ut non solum

Expanded text:
issis iuuante gratia Christi decem conlationibus patrum, -quae exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio utcumque digestae sunt, septem alias beato episcopo et nomine et meritis Honorato, sancto quoque famulo Christi Eucherio dedicaui: totidem et nunc uobis, o sancti fratres Iouiniane, Minerui, Leonti et Theodore, credidi consecrandas. posterior siquidem uestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in prouinciis Gallicanis antiquarum uirtutum districtione fundauit, ceteri uero non solum coenobialem professionem adprime monachos expetere, uerum etiam anachoreticam sitire sublimitatem uestris institutionibus prouocastis. ea namque conlationes istae summorum patrum disputatione contextae sunt et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, uerum etiam insulas maximis fratrum cateruis fecistis florere, conueniant: id est ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposito reuocetur: magis ꝓpriȩ expͥmi alia comꝑatione ñ potuit.
quã exemplo uiri ardentissimo amore feminã diligentis: qui
quanto magis negligi se ab ea senserit. tanto uehementioris circa
eani teli ardore flaminat᷑. Ad est gͥ inseꝑabiliter nobis semꝑ diuina
ꝓtectio: cantaq est erga creaturã suã pietas creatoris: ut non
solũ comitet᷑ eã: sed ⁊̃ p̃cedat iugit̃ ꝓuidentia. Quã exꝑtꝰ ꝓpheta:
aꝑtissime dño confitet᷑ dicens. Os m̃s. miscdĩa eiꝰ p̃ueniet me. Qui cũ
in nobis ortũ quendã bonȩ uoluntatis inspexerit: illuminat eam con¬
festim atq confortat. ⁊ incitat ad salutẽ: incrementũ tribuens ei.
quã uel ipse plantauit. uel nr̃o conatu uiderit emersisse. Nam
ante quã clament inquit. ego audiã: adhuc loquentibꝰ eis dicam.
ecce assum. Et iterũ. Ad uocẽ clamoris tui: statim ut audierit respon¬

Expanded text:
proposito reuocetur, magis proprie exprimi alia conparatione non potuit proposito reuocetur, magis proprie exprimi alia conparatione non potuit quam exemplo uiri ardentissquanto magis negligi se ab eeam zeli ardore flammatur. adest igitur inseparabiliter nobis semper diuina protectio tantaque est erga creaturam suam pietas creatoris, ut non solum comitetur eam, sed etiam praecedat iugiter prouidentia, quam expertus propheta apertissime confitetur dicens: deus meus misericordia eius praeueniet me. qui cum in nobis ortum quendam bonae nolotatis inspexerit, inluminat eam confestim atque confortat et incitat ad salutem, incrementum tribuens ei quam uel ipse plantauit uel nostro conatu uiderit emersisse. nam et antequam clament, inquit, ego audiam: adhuc loquentibus eis ego audiam, et iterum: ad uocem clamoris tui statim ut audierit, respon
Abbreviated transcription (Latin):
uam curani atq ꝓuidentiam circa nos suam: sub figura me¬
retricis iherłm. ⁊ ꝑniciosa ad idoloꝵ cultũ alacritate tenden-¬
tis. ꝑ osee ꝓpħam sermo diuinus eleganter expressit. Dicente nãq
ea. uadã post amatores meos. qui dant panes mͥ ⁊ aquas meas: lanã
meam. ⁊ linũ meũ: oleum meũ. ⁊ potũ meũ: respondit. saluti eius
non uoluntati consulens diuina dignatio. Ecce ego sepiam uias
eius spinis: ⁊ sepiam eam maceria. ⁊ semitas suas non inueniet:
dedignamur: tali comꝑatione describit. Et dixi inquit. patrem uo¬
cabis me: et post me ingredi ñ cessabis. Sed quomͦ. si comtẽp̾nat
amorẽ quoq ac ꝑseuerantiã benignitatis suȩ uiro qͥ afemina
deserit᷑ comꝑauit. Pietas enĩ ac dilectio di. quȩ circa humanũ genus.
semꝑ impendit᷑. eo quod nullis ita uincat᷑ in iuriis. ut a cura nr̃e
salutis abscedat: ⁊ quodam mͦ suꝑata iniquitatibꝰ nr̃is a pͥncipali suo

Expanded text:
uam curam atque providentiam circa nos suam sub figura meretricis Jerusalem et perniciosa ad idolorum cultum alacritate tendentis, per Oseam prophetam sermo divinus eleganter expressit. Dicente namque ea: Vadam post amatores meos, qui dant panes mihi, et aquas meas, lanam meam, et linum meum, oleum meum, et potum meum, respondet saluti eius, non uoluntati consulens diuina dignatio: ecce ego saepiam uias eius spinis, et saepiam eam maceria, et semitas suas non inueniet, dedignamur, tali conparatione describit: et dixi, inquit: patrem uocabis me, et post me ingredi non cessabis. sed quomodo si contemnat mamorem quoque ac perseuerantiam benignitatis suae uiro qui feminam deperit conparauit. pietas enim ac dilectio dei quam eiroa humanam genus semper inpendit, eo quod nullis ita uincatur iniuriis, ut a cura nostrae salutis abscedat et quodammodo superata iniquitatibus nostris a principali suo
Abbreviated transcription (Latin):
Responsio. quod xꝑc ñ solũ facti sed ⁊̃ uolũtatis inspect o sit.
Quod ille sit fortis ⁊ sanus. qui succũbit alteriꝰ uoluntati.
Quod infirmi inuiriosi sint. ⁊ iniurias ferre non possuit.
In t̾rogatio. quomͦ fortis sit qui non semꝑ sustentat in firmũ.
Responsio. qͦd infirmus non sinat se sustentari.
Quẽ admodũ sit iracundia conpͥmenda.
Amicitias coniuratione initas. firmaᷤᷤ ee̾ non posse.¬

Expanded text:
Responsio, quod Christus non solum facti, sed etiam uoluntatis inspector sit. Responsio, quod Christus non solum facti, sed etiam uoluntatis inspector sit. Quod ille sit fortis et sanus, qui subcumbit alterius uoluntati. Quod infirmi iniuriosi sint et iniurias ferre non possint. Interrogatio, quomodo fortis sit qui non semper sustentat infirmum. Responsio, quod infirmus se non sinat sustentari. Quomodo sit iracundia conprimenda. Amicitias coniuratione initas firmas esse non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
Disputatio eiuide senis de infido amicitiarũ genere.
Unde indissolubilis amicitia.
In t̾rogatio. utrũ utile aliquid ⁊̃ contra uotũ frĩs esfici debeat.
Responsio. qd ꝑpetua amicitia nͥ int ꝑfectos stare non poisit.
Quibꝰ modis. inuiolabilis possit societas retentari.
Quod nichil caritati p̃ponendũ sit. nec iracundiȩ pꝰ ponendũ.
Quibꝰ de causis int̾ spũales nascat᷑ dissensio.
De amputandis etiam spũalibꝰ causis discordiarũ.
De optimo examine ueritatis.
Qđ impossibile sit quẽquã qͥ ꝓpͥo fidit iudicio. diaboli illisione non decipi.
Quã obcausam ñ debeant inferiores incollatione contẽpni.
Quod caritas non solũ res dĩ. sed ⁊̃ ds̃ sit.
De gradibus caritatis.
De his. qͥ patientiã secularibꝰ magis pritant impendenda e̾e̾ quã frĩbꝰ.¬
P n ⁊ tu D e his qͥ pacientiam m̃tientes. ad iracundiã fr̃s silentio accendunt.
De his qui ex indignatione ieitnant.

Expanded text:
Disputatio eiusdem senis de infido amicitiarum genere. Vnde indissolubilis amicitia. Interrogatio, utrum utile aliquid etiam contra notam fratris effici debeat. Responsio, quod perpetua amicitia nisi inter perfectos stare non possit. Quibus modis inuiolabilis possit societas retentari. Quod nihil caritati praeponendum sit nec iracundiae postponendum. Quibus de causis inter spiritales nascatur dissensio. De amputandis etiam spiritalibus causis discordiarum. De optimo examine ueritatis. Quod inpossibile sit quemquam, qui proprio fidit iudicio, diaboli inlusione non decipi. Quam ob causam non debeant inferiores in conlatione contemni. Quod caritas non solum res dei, sed etiam deus sit. De gradibus caritatis. patientiam saecularibus magis putant inpendendam esse quam fratribus. De his qui patientiam mentientes ad iracundiam fratres silentio accendunt. De his qui ex indignatione ieiunant.
Abbreviated transcription (Latin):
um ego: compendiũ in quã angoribꝰ afferat nr̃is. consiliũ.
immo auctoritas senis. ad quã oportet ut nr̃as sollicitu¬
dines deferamꝰ: et quicquid eius fuerit sententia definitum.
uelut diuinũ ⁊ cęleste responsum. cunctis estibꝰ nr̃is termi¬
nũ ponat. Quod quidẽ nobis ꝑos scĩ huiꝰ a dño tribuendum:
⁊ obilliꝰ meritũ. ⁊ ob nr̃ãm fide mnimine dubitemꝰ. Ipsius enĩ
munere. salubre consiliũ. et creduli ab indignis. ⁊ in creduli
a scĩs frequent̃ indepti sunt. uł acceperunt: dño id uel ꝓpter
meritũ respondentiũ. uel ꝓpt̾ fidem consulentiũ largiente. his
nãq sermonibꝰ a scõ germano abbate ea alacritate suscẽptis. ac
si eos non amemet ipso sed instinctu dñi ꝓtulissemꝰ. aduentũ
senis atq instantẽ iam horam nocturnę synaxeos paululũ
p̃stolati: post quã eum solita salutatione suscepimꝰ. ⁊ legitimꝰ
orationũ atq psalmoꝵ impletꝰ ẽ numerus: hisdem rursus qͥbꝰ

Expanded text:
um ego: Compendium, inquam, angoribus afferat nostris consilium, immo auctoritas senis, ad quem oportet ut nostras sollicitudines deferamus, et quidquid fuerit ejus sententia definitum, velut divinum et coeleste responsum, cunctis aestibus nostris terminum ponat. Quod quidem nobis per os sancti hujus a Domino tribuendum, et ob illius meritum et ob nostram fidem minime dubitemus. Ipsius enim munere salubre consilium et creduli ab indignis, et increduli a sanctis frequenter acceperunt, Domino id vel propter meritum respondentium, vel propter fidem consulentium largiente. His itaque sermonibus a sancto abbate Germano ea alacritate susceptis, ac si eos non a memetipso, sed instinctu Domini protulissem, adventum senis atque instantem jam horam nocturnae synaxeos paululum praestolati, postquam eum solita salutatione suscepimus, et legitimus orationum atque psalmorum impletus est numerus, iisdem rursus quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reos fieri mortis alienȩ. Si uͦ ea quȩ aliis salutaria it̃ nr̃is utili¬
tatibꝰ p̃ponentes. apłico satisfecerimꝰ imꝑio: sine dubio subeunda
ẽ nobis necessitas mentiendi. Et idcirco. nec integra caritatis
niunt paululũ relaratis. condescendere utilitatibꝰ alioꝵ ꝓno
maluerimꝰ affectu: et ita cũ apło infirmis efficiam̾ infirmi.
ut lucrari possimꝰ infirmos
mendatium. noxiã ueritatẽ. ⁊̃ apłi eẽ censueruit.

Expanded text:
et reos fieri mortis alienae. Si vero ea quae aliis salutaria sunt, nostris utiliet reos fieri mortis alienae. Si vero ea quae aliis salutaria sunt, nostris utilitatibus praeponentes, Apostolico satisfecerimus imperio, sine dubio subeunda est nobis necessitas mentiendi. Et idcirco nec integra charitatis niunt, paululum relaxatis, condescendere utilitatibus aliorum prono maluerimus affectu, et ita cum Apostolo infirmis efficiamur infirmi, ut lucrari possimus infirmos mendacium et noxiam veritatem etiam apostoli censuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Quid ⁊̃ de illiꝰ femine ꝓnuntiabimꝰ facto: quȩ suscipiens illos
qui adregẽ dauid ap̃dicto chusi fuerant destinati. abscondit in
puteo. et expandens uelam̃ suꝑ os eiꝰ. cũ tipsanas se torrere simu¬
lasset. transierunt inquit gustata paululũ aqua: atq hoc eos
figmento ab insequentiũ manibꝰ liberauit: Qua ꝓpt̾ respondete
plere illud quod p̃cipit̾ erue eos qui ducunt᷑ ad mortẽ. et redi¬
mere eos qui int̾ficiunt᷑ ne parcas: an ueritatis confessione
latitantes ꝓdere ꝑempturis : Et ubi illd̾ apłi. nemo qd suũ ẽ querat.
sed quod alteriꝰ: et. caritas non querit quȩ sua st̃ s quȩ alioꝵ ⁊̃ ac de se
ipso. non quero inqt quod mͥ utile ẽ. sed quod multis. ut salui fiant:
i enĩ ea quȩ nr̃a it̃ querimꝰ ⁊ id quod nob̾ utile ẽ ꝑtinacit᷑ uolumus
retentare: etiã in huiꝰmodi necessitatibꝰ loqui nos necesse ẽ ueritatẽ:

Expanded text:
tum. Quid etiam de illius feminae pronuntiabimus facto, quae suscipiens illos, tum. Quid etiam de illius feminae pronuntiabimus facto, quae suscipiens illos, qui ad regem David a praedicto Chusi fuerant destinati, abscondit in puteo, et expandens velamen super os ejus, cum ptisanas se torrere simulasset, Transierunt, inquit, gustata paululum aqua, atque hoc eos figmento ab insequentium manibus liberavit ? Quapropter respondete, plere illud quod praecipitur: erue eos, qui ducuntur ad mortem: et redime eos qui interficiuntur, ne parcas, an ueritatis confessione latitantes prodere perempturis? et ubi illud apostoli: nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius, et: caritas non quaerit quae sua sunt, sed sed quod multis, ut salvi fiant . Si enim ea quae nostra sunt quaerimus, et id quod nobis utile est pertinaciter volumus retentare, etiam in hujusmodi necessitatibus loqui nos necesse est veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
eis declinasse cernamꝰ. Quȩ paulisꝑ interim differentes. digestis
pͥmitus. quȩ adhuc de ueteri testam̃to ꝓferre disponimꝰ. post
hȩc congruentiꝰ inferemꝰ: ut facilius approbet̾ uiros scõs et
iustos cã in nouo quã inueteri testamento in his oeconomiis sibi
ꝑ omĩa concordasse. Quid enĩ de illa chusi ad absalon ꝓ salute
regis dauid pia simulatione dicimꝰ: quȩ cũ tota fallentis et
circũuenientis ꝓmatur affectu. ⁊ utilitatẽ consulentis im¬
pugnet ⁊ scripturȩ diuinȩ testimonio conꝓbet̾ ita dicentis.
dni aut nutu dissipatũ ẽ consiliũ achitophel. ut induceret
dñs suꝑ absalon malum: Nec enĩ rep̃hendi poterat. id quod recto
ꝓposito ac pio iudicio ꝓ istis partibꝰ gerebat᷑: ac ꝓ illiꝰ cuiꝰ pietas dõ
placelut salute atq uictoria. religiosa fuerat simulatione concep¬

Expanded text:
eis declinasse cernamus. quae paulisper interim differentes digestis eis declinasse cernamus. quae paulisper interim differentes digestis primitus quae adhuc de ueteri testamento proferre disponimus post haec congruentius inferemus, ut facilius adprobetur uiros iustos et sanctos tam in nouo quam in ueteri testamento in his oeconomiis sibi per omnia concordasse. quid enim regis David pia simulatione dicimus, quae cum toto fallentis et circumvenientis promatur affectu, et utilitatem consulentis impugnet, Scripturae divinae testimonio comprobatur, ita dicentis: Domini autem nutu dissipatum est consilium Achitophel, ut induceret Dominus super Absalon malum ? Nec enim reprehendi poterat id quod recto proposito ac pio judicio pro justis partibus gerebatur, ac pro illius cujus pietas Deo placebat salute atque victoria religiosa fuerat simulatione concep
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua seu dispensatio salutaris adiuncta ẽ. obquã non debu¬
erit condempnari: quale ẽ illud quod cõmemorastis de dauid
rege. cũ fugiens insectationẽ saulis iniustam. ad ab imelech
sacerdotẽ non ꝓposito cuiꝰquã lucri. nec studio ledendi quẽpiã ⁊
sed ut tantũmͦ semet ipsum ab impiissima eiꝰ insectatione sal¬
uaret. mendacibꝰ utit̾ uerbis: quippe. qui manus suas inimici
regis sangͥne. ⁊ quidẽ adeo tociens sibi traditi contaminari
noluerit. dicens. ꝓpitius mͥ sit dñs ne faciam rem hanc dño
Et idcirco dispensationes has quas uel ob uoluntatẽ dei uel ob
p̃figurationẽ spũaliũ sacramentoꝵ uel ob quorũdã salutem
scõs uiros inueteri cestamento legimꝰ executos: in tantũ nos
quoq cũ necessitas coartauerit non possumꝰ abdicare: ut ne
ipsos quidẽ apłos ubi consideratio alicuiꝰ utilitatis exegit: ab

Expanded text:
aliqua seu dispensatio salutaris adiuncta est, ob quam non debualiqua seu dispensatio salutaris adiuncta est, ob quam non debuerit condemnari. quale est illud quod conmemorastis de Dauid rege, cum fugiens insectationem Saulis iniustam ad Abimelech sacerdotem non proposito cuiusdam lucri nec studio laedendi quempiam, sed ut tantummodo semet ipsum ab inpiissima eius insectatione saluaret, mendacibus utitur uerbis, quippe qui manus suas inimici regis sanguine et quidem a deo sibi totiens traditi contaminare noluerit dicens: propitius mihi sit deus, ne faciam rem hanc dominet idcirco dispensationes has quas uel ob uoluntatem dei uel ob praefigurationem spiritalium sacramentorum uel ob quorundam salutem sanctos uiros in ueteri testamento legimus exsecutos, in tantum nos quoque, cum necessitas coartauerit, non possumus abdicare, ut ne ipsos quidem apostolos, ubi consideratio alicuius utilitatis exegit, ab
Abbreviated transcription (Latin):
xorum quidẽ concubinaꝵq multarũ antiqua illa lib̾tas:
instante iam tempoꝵ fine ⁊ multiplicationis humanȩ
generatione expleta. ñ immerito uelut minus iã necessaria.
ꝑ ȩugłicã ꝑfectionẽ debuit amputari. Namq usq ad aduen-¬
tum xp̃i oportuit benedictionẽ pͥmordialis illiꝰ uigere
sententiȩ : qua dictũ ẽ. Crescite et multiplicamini: et re-¬
plete t̾ram. Et idcirco iustissimũ fuit. ut ex illa radice fecun
ditatis humanȩ quȩ in synagoga ꝓdispensatione temꝑis uti¬
liter uiguit. angelicę uirginitatis flosculi germinarent: ac
suaue olentes continentię fructꝰ in eccłia gignerent᷑. Mendacia
uͦ etiam tc̃ fuisse dampnata: tocius ueteris instrumenti tertꝰ
euident̃ ostendit dicens. ꝑdes om̃s. qui loquunt᷑ mendaciũ.
Et iterũ. Suauis ẽ homini panis mendacii: ⁊ postea replebit᷑
os eius calculo. Et ipse legis lator. mendatiũ inquit fugies.
Sed tc̃ demũ id ueniabilit̾ diximꝰ usurpatũ. cũ ei necessitas

Expanded text:
orum quidem concubinarumque multarum antiqua illa libertas instante iam temporum fine et multiplicatione humanae generationis expleta non inmerito uelut minus iam necessaria per euangelicam perfectionem debuit amputari nam usque ad aduentum Christi oportuit benedictionem primordialis illius uigere sententiae qua dictum est: crescite et multiplicamini, et replete terram. et idcirco iustissimum ditatis humanae, quae in synagoga pro dispensatione temporis utiliter viguit, angelicae virginitatis flosculi germinarent ac suaveolentes continentiae fructus in Ecclesia gignerentur. Mendacia vero etiam tunc fuisse damnata, totius veteris Instrumenti textus evidenter ostendit, dicens: Perdes omnes qui loquuntur mendaciet iterum: suauis est homini panis mendacii: et postea replebitur os eius calculo, et ipse legislator mendacium, inquit, fugies. sed tunc demum id probabiliter diximus usurpatum, cum ei necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
lior nãq ẽ scdm sententiã salomonis pugillꝰ unꝰ cũ reqͥe: qͣduo pugilli cũ
labore ⁊ p̃sũptione sp̃c. Quibꝰ illusionibꝰ atq dispendiis. om̃s ad modũ in¬
firmos necesse ẽ implicari. Quicũ ⁊̃ de sua salute sit̃ dubiĩ ipsiq adhuc
magisterio atq institutione egeant aliena: ad ou̾tendos alios ac regen¬
dos diabolicis illusionibꝰ instigant᷑. Quiq ĩ si potuerint lucͥ aliqͥd ex
quordã conu̾sione ꝯqͥrere. impatientia sua atq in conditis moribꝰ
ora lucra ꝑalioꝵ credt̃ institutionẽ parare se posse: etiã sua correctioẽ
pͥuent̾. St̃ erũ qui se diuites fert̃ nicħ habentes: ⁊ st̃ qͥ se humiliant
in multis diuitiis. Et melior ẽ uir in ignobilitate seruiens sibi: quã¬

Expanded text:
lius namque est secundum sententiam Salomonis pugillus unus cum requie quam duo pugilli cum lius namque est secundum sententiam Salomonis pugillus unus cum requie quam duo pugilli cum labore et praesumptione spiritus. quibus inlusionibus atque dispendiis omnes admodum infirmos necesse est inplicari, qui cum etiam de sua salute sint dubii ipsique adhuc magisterio atque institutione egeant aliena, ad conuertendos alios ac regendos diabolicis inlusionibus instigantur, quique etiamsi potuerint lucri aliquid ex quorundam conuersione conquirere, iupatientia sna atque inconditis moribusora lnera per aliorum credunt institutionem parare se poaw, etiam sna correctione priuentur. sunt enim qui se diuites ferunt nihil habentes, et sunt qui ae humiliant in multis diuitiis, et: melior est uir inignobilitate serniens sibi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ senectutis accresceret. cotidiana eruberantia ꝯferebat᷑. Eͦ qͥuis
tuosior qppe fuit mͥ ille nũmoꝵ: quã iste solidoꝵ imaginariꝰ q̃stꝰ. Ex quo mͥ¬
ñ solũ nicħ exuberat qd recondã: s ⁊̃ uix ipsa cotidiani uictꝰ necessitas
sustentat᷑. Et idcirco rectiꝰ nobis ẽ. hc̃ solitudinis huiꝰ cenuissimũ
fructũ indi rupta iugitate sectari. quẽ nullȩ scłares curȩ. uullȩ mũ¬
danȩ distensiones. nulla cenodoriȩ. nulla uanitatis arrodat elatio. nulle
sollicitudines cliurnȩ necessitatis ĩminuant̃. meliꝰ ẽ enĩ modicũ iusto suꝑ
diuitias peccator multas. quã affectare illa lucra maiora. quȩ ⁊ si parata
fuerĩt q̃ituosissima ꝯuersione multorum: necessitate tam̃ inũdanȩ
ꝯu̾sationis. ⁊ cotidianis distensionibꝰ ac diminutionibꝰ absument᷑. Me¬

Expanded text:
tationem senectutis excresceret, cotidiana exuberantia conferebat. quod quatationem senectutis excresceret, cotidiana exuberantia conferebat. quod quatuosior quippe fuit mihi ille nummorum quam iste solidorum imaginarius quaestus, ex quo non solum nihil exuberat quod recondatur, sed etiam uix ipsa cotidiani uictus nesustinetur. Et idcirco rectius nobis est, hunc solitudinis hujus tenuissimum fructum indirupta jugitate sectari, quem nullae saeculares curae, nullae mundanae distentiones, nulla cenodoxiae ac vanitatis arrodat elatio, nullae sollicitudines diurnae necessitatis imminuant. Melius est enim modicum justo, super divitias peccatorum multas , quam affectare lucra illa majora, quae etiamsi parata fuerint quaestuosissima conversione multorum, necessitate tamen mundanae conversationis et quotidianis distentionum diminutionibus absumentur. Me
Abbreviated transcription (Latin):
sũptu quȩ hic multo tẽꝑe collecta seruauerat. ad urbẽ illã questuosissimã
cũ sũmo labore ꝑuenit. Ubi cũ ea qua ingressus ẽ die. scđ̾m id quod cõpe¬
rerat. ab uinoquoq mercedẽ sui oꝑis recepisset: ad uesꝑam uidens se gͣn¬
dẽ solidorũ numerũ ꝯqͥsisse. ad macellũ letꝰ intendit. ęscas refectiõis
suȩ necessarias coempturꝰ. Quas cũ cepisset magno solidoꝵ p̃cio conpare:
erpensis in periguo uictu uniu̾sis qͦs adquisierat solidis. ne uniꝰ quidẽ
denarii intulit lucrũ. Cũq ita singulis diebꝰ adqͥsitionẽ suã uidisset
insumi. ut ũ solũ nicħ redige: s uix ipsã cotidianȩ substantiȩ necessita¬
tẽ posset explere: ap̃ semet ipsũ recogitans. reuertar inqͥt ĩciuitatẽ meã.
illũq repetã cenuissimũ q̃stũ. exq̃ m expleta omĩ corꝑis cura. qd̾ ad susten¬

Expanded text:
omnibus quae hic multo tempore collecta seruauerat, ad urbem illam quaestuosissimam omnibus quae hic multo tempore collecta seruauerat, ad urbem illam quaestuosissimam cum summo labore peruenit. ubi cum ea qua ingressus est die secundum id quod conpererat ab unoquoque mercedem sui operis recepisset, ad uesperam uidens se grandem solidorum numerum conquisisse ad macellum laetus intendit, escas refectioni suae necessarias coempturus. quas cum coepisset magno solidorum pretio conparare, expensis in perexiguo uictu uniuersis quos adquisierat solidis ne unius quidem domi. intulit lucrum cumque ita singulis diebus adquisitionem suam uidisset insumi, ut non solum nihil redigere, sed uix ipsam cotidianae substantiae necessitatem posset explere, apud semet ipsum recogitans, reuertar, inquit, ad ciuitatem meam illumque repetam tenuissimum quaestum, ex quo mihi expleta omni corporis cura, quod ad susten
Abbreviated transcription (Latin):
audite ⁊̃ suꝑ ħ quandã abbis macharii fabulã iocundissiie atq aptissime
figuratã. Quã ⁊ ille cuidã similibꝰ desideriis estuanti medicinã oportunis
simȩ narrationis ingessit. Erat inqͥt in ciuitate q̃dã peritissimꝰ tonsor. qui
rendo. ex hac eadẽ quantitate necessaria uictui cotidie comꝑabat: centũ¬
q denarios expleta omĩ corꝑis sui cura. mnarsupio suo diebꝰ singulis in¬
ferebat. S cũ indesinent̃ hunc conderet questũ: audiuit in quandã lõge
positã ciuitatẽ. singuloꝵ solidoꝵ singulos hoĩes toniori p̃bere mercedem.
Q uo ille coꝑto. quãdiuero inqͥt hic mendicitate ꝯtentꝰ. ut triũ denarioꝵ
stipẽ cũ labore conqͥrã: cũ possim illuc ꝑgens ingenti solidoꝵ questu diui¬
tus ꝯgregare: Itaq sumens artis suȩ ꝓtinꝰ instrumenta: expensis oĩbꝰ u¬

Expanded text:
audite etiam super hoc quandam abbatis Maeari fabulam iucundissime atque aptissime audite etiam super hoc quandam abbatis Maeari fabulam iucundissime atque aptissime figuratam, quam et ille cuidasimae narrationis ingessit. Erat, inquit, in civitate quadam peritissimus tonsor qui, rendo, ex hac eadem quantitate necessaria suo victui quotidie comparabat; centumque denarios, expleta omni corporis cura, marsupio suo diebus singulis inferebat. Sed cum indesinenter hunc conderet quaestum, audivit in quadam longe posita civitate, singulorum solidorum singulos homines tonsori praebere mercedem. Quo ille comperto, Quamdiu ero, inquit, hac mendicitate contentus, ut trium denariorum stipem cum labore conquiram, cum possim illo pergens ingenti solidorum quaestu divitias congregare? Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ad uecessitatẽ cotidiani uictꝰ insumimꝰ. qd dꝑe manuũ nrãꝵ effectũ ꝑatũq
cens opẽ largitatis aliene: qͥ ñ inqͥt oꝑat᷑. nec manducet. his beatꝰ antoniꝰ
adusus quedã usus uͥbis. ⁊ nos magisterio sui informauit exẽpli: ut paren¬
tũ ꝑiciosissima blandiñta. ⁊ om̃ĩũ qui uictui necessariã subministrant
agapem. in suꝑ ⁊̃ omem amenȩ habitationis grãm deuitemꝰ: qualentesq
naturali amaritudine harenas. ⁊ ꝑustas salsa inundatione regiones.
nulliq ob ipsũ hõĩũ uiri dnĩoq subiectas. cunctis iũdi huiꝰ opibꝰ p̃pona¬
mus: ut ñ solũ frequentias hõiũ obtentu inuiȩ solitudinis declinemꝰ. s ⁊̃
ut nequaꝗͣ nos ad qualiscũq culturȩ distensionẽ uberis solinat̾a sollicitet:
ꝑ quã mens ab illa pͥncipali cordis obseruatione distracta. spũalibꝰ studiis

Expanded text:
ad necessitatem quotidiani victus insumitur, quod opere manuum ad necessitatem quotidiani victus insumitur, quod opere manuum cens opem largitatis alienae qui non, inquit, operatur, nec manducet. his beatus Antonius aduersus quendam usus uerbis etiam nos magisterii sui informauit exemplis, ut parentum perniciosissima blandimenta et omnium qui uictui neceasaria subministrant agapem, insuper etiam amoenae habitationis gratiam deuitemus, squalentesque naturali amaritudine harenas et perustas salsa inundatione regiones nullique ob id ipsum hominum iuri dominioque subiectas cunctis huius mundi opibus praeponamus, ut non solum frequentias hominum obtentu inuiae solitudinis declinemus, sed etiam ut nequaquam nos ad qualiscumque culturae distentionem uberis soli natura sollicitet, per quam mens ab illa principali cordis obseruatione distracta spiritalibus studii
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo cũ ⁊̃ nobis parentũ p̃sidia ñ deessent. tĩr hanc cunctis oꝑibꝰ
p̃tulimꝰ nuditatẽ. ⁊ cotidiana coeꝑis alunta nr̃is maluimꝰ sudo¬
ribꝰ p̃pare. quã secura parentũ p̃bitione fulcir s. labor iosissime huic
penuriȩ. ilã quã p̃dicas ociosam scͥpturarũ meditationẽ. atq infrue¬
tuosam sectionis iustantiã postponentes.: quã ꝓculdubio libentisi¬
me sectarem. si hoceeꝰ utiliꝰ ueleremplis stus apłica tradidisset a ueto¬
ritas. uł instituta semoꝵ salubric̃ p̃finissent. Noueris aũt ce ⁊ in hos ñ
stipe sustentaris aliena. quȩ iuste solis ẽ debilibꝰ attributa. Hamutiꝙ
ome hoiũ genꝰ absq ulo tantũ genere monachoꝵ. qd scđ̃m ꝑceptũ apłi
cotidianis maniũ suar laboribꝰ uiuit: agapẽ aliene oꝑationis expec¬
huiꝰ. agape certũ ẽ sustentari. Hoc deniq maior nr̃or diffinitio ht̃. qͥa qͥe qd

Expanded text:
nc cunctis opibus praetulimus nuditatem et cotidiana corporis alimenta nostris maluimus sudoribus praeparare quam secura parentum praebitione fulciri, laboriosissimae huic penuriae illam quam praedicas otiosam scripturarum meditationem atque infructuosam lectionis instantiam postponentes. quam procul dubio libentissime sectaremur, si hoc esse utilius uel exemplis suis apostolica tradidisset auctoritas uel instituta seniorum salubriter definissent. nouens autem te etiam ex hocstipe sustentaris aliena, quae iuste solis est debilibus adtributa. nam utique omne hominum genus absque illo tantum genere monachorum, quod secundum potidianis manuum suarum laboribus vivit, agapen alienae operationis exspechujus, agape certum est sustentari. Hoc denique majorum nostrorum definitio habet: Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qͥbꝰ in hac uita in lucri detͥmentiue consortio. uł gaudio uł me¬
rore concuteris. Nec hac contentꝰ sententia beatꝰ antoniꝰ. maiorẽ¬
insuꝑ cãpũ disputationis ingressus ẽ: hȩc inquiens conu̾satio atq
hic cepidissimꝰ statꝰ. ñ huic soli qͥd̾ dixi tibi fiunt detͥmento. licet illud
ipse nsentias: dicens quodãmꝰ scđm illã ꝓũbioꝵ parabolã ꝑcusserunt
me s ñ dolui: ⁊ deluserunt me ego aũt nesciui: uel ulud qd̾ dr̃ in
mergant: uerũ ⁊̃ qd fructu manuũ tuarũ ⁊ iusta laboris ꝓprii
mercede defraudent. ñ ꝑmittentes te horũ p̃bitione suffultũ:
scđ̾m beati apłi regula cotidianũ cibi uictũ tuis manibꝰ p̃parare. quẽ
ille ultima ephesioꝵ ȩccłiȩ pͥncipibꝰ p̃cepta ꝑmulgans. se ⁊ scĩs ȩugłice¬
p̃dicationis studiis occupatũ: ñ solũ sibi. uerũ ⁊̃ his qui erant erga mi¬

Expanded text:
cum quibus in hac uita in lucri detrimentiue consortio uel gaudio uel maecum quibus in hac uita in lucri detrimentiue consortio uel gaudio uel maerore concuteris. nec hac contentus sententia beatus Antonius maioreinsuper campum disputationis ingressus est, haec, inquiens, conuersatio atque hic tepidissimus status non hoc solo quo dixi te feriunt detrimento licet id nunc ipse non sentias dicens quodammodo secundum illam Prouerbiorum parabolam: feriunt me, sed non dolui: et deluserunt me, ego autem nesciui, uel illud quod dicitmergant, uerum etiam quod fructu manuum tuarum et iusta laboris proprii mercede defraudent, non permittentes te horum praebitione suffaltum secundum beati apostoli regulam cotidianum tibi uictum tuis manibus praeparare, quem ille ultima Ephesiorum ecclesiae prinoipibus praecepta promulgans se etiam sancdicationis studiis occupatum non solum sibi, uerum etiam his qui erant erga mi
Abbreviated transcription (Latin):
on meã contͣ ħ uob̾. s beatiantonii sententiã ꝓferã ĩ qua ille ita
cuiꝰdã frĩs hoc qͦd dicitis cepore torpentis segniciã ꝯfutauit:
ut ⁊̃ nodũ ur̃e ꝓpositionis absciderit. Nam cũ ad p̃dictũ uirũ qͥdam
ut dixi ueniens. anachoreticã disc iplinã minime drẽt admirandã:
maioris ꝓnuntians ẽẽ uirtutis. si ea quȩ ꝑfectionis st̃. int̾ hoĩes
quispiã quã in heremo positꝰ exerceret: beatꝰ antoniꝰ ubinã ipse
consisteret ꝑcunctat᷑. Cũq ille se uixta parentes suos habitare
dixisset: ⁊ eor p̃bitione ab omĩ cura ⁊ sollicitudine diurni oꝑis
absolutũ. lectioni cantũ ⁊ orationi absq ulla distensione sp̃c
indesinent̃ głaret̾ insistere: rursũ beatꝰ antoniꝰ. dic inqͥt fili.
utrũ in eoꝵ dampnis uł aduersis casibꝰ contͥsteris: pariq ⁊̃ mͦ suꝑ
Cui senex: Noueris te inqͥt etiã in futuro scło eoꝵ sorte censendũ:

Expanded text:
on meam contra hoc uobis, sed beati Antonii sententiam proferam, qua ita ille cuiusdam fratris hoc quo dicitis tepore torpentis segnitiam confutauit, ut etiam nodum uestrae propositionis abscideret. nam cum ad praedictum senem quidam ut dixi ueniens anachoreticam disciplinam minime diceret admirandam, maioris pronuntians esse uquispiam, quam in eremo positus, exconsisteret percontatur. cumque ille se iuxta parentes suos habitare dixisset, et eorum praebitione ab omni cura et sollicitudine diurni operis absolutum lectioni tantum et orationi absque ulla distentione spiritus indesinenter gloriaretur insistere, rursum beatus Antonius: dic, inquit, sodalis, utrum in eorum damnis uel aduersis casibus contristeris parique etiam modocui senex: noueris te, inquit, etiam in futuro saeculo eorum sorte censendum,
Abbreviated transcription (Latin):
atur: uł certe ut deceptor fraudulentissimꝰ puritatis. ⁊ emulus
atq contrarius castitati. attonita atq suspecta mente capiatur:
⁊ ita unusquisq cotidie integritatis suę matutinꝰ explorator effectꝰ.
de collata sibi puritate congaudeat: eamq se non suo studio nec ui¬
gilantia. s ꝓtectione dñi sentiat consecutũ: ac tãdiu illiꝰ ꝑseueran¬
tiam suo corꝑi intelligat cohesurã: quãdiu eã dñs sua fuerit miseratio¬
ne largitus. Quienĩ hanc stabiliter optinet fidẽ. ne quaquã suꝑbum
sapiens. de sua uirtute confidet: neq seductꝰ longis obsceni liquo¬
ris indutiis. blandissima securitate soluet̾: sciens impurissimȩ col¬
luuionis asꝑgi ne se ꝓtinꝰ maculandũ: si uł paululũ qͥd ab eo ꝓtectio
diuina discesserit: ac deinde ꝑpetuitate eius. cũ omĩ contͥtione ⁊ hu

Expanded text:
atur uel certe ut deceptor fraudulentissimus puritatis et aemulus atur uel certe ut deceptor fraudulentissimus puritatis et aemulus atque contrarius castitati adtonita atque suspecta mente capiatur, et ita unusquisque cotidie integritatis suae matutinus explorator effectus de conlata sibi purificatione congaudeat eamque se non suo studio nec uigilantia, sed protectione domini sentiat consecutum, ac tamdiu illius perseuerantiam suo corpori intellegat cohaesuram, quamdiu eam dominus sua fuerit miseratione largitus. qui enim hanc stabiliter obtinet fidem, nequaquam superbum sapiens de sua uirtute confidet neque seductus longis obsceni liquoris indutiis blandissima securitate soluetur, sciens inpurissimae conluuionis aspergine se protinus maculandum, si uel paululum quid ab eo protectio diuina discesserit. ac perinde pro perpetuitate eius cum omni contritione et
Abbreviated transcription (Latin):
uigilias quoq ⁊oꝑis iugitatẽ. atq incessabile subeamus studium
lectionis: ꝑpetuã tam̃ castioroniȩ puritatẽ. hor laborũ merito
ꝑting̾e nequeamꝰ: nͥ in his iugit᷑ desudantes. exꝑientiȩ magiste¬
rio doceamur. incorruptionẽ eiꝰ diuinȩ gr̃ȩ largitate concedi.
b hoc sane solũm se unus quisq infatigabilit̾ inhis exercitiis ꝑdu
de impugnatione carnis. acdñatione p̃potentiũ uitioꝵ. dnii no mere¬
atur munere liberari: non qͦ adepturũ se ꝑ illã. confidat istã quã
cupit inuiolatã corꝑis castitatẽ. Tanto autẽ erga ac qͥsitionẽ casti¬
moniȩ desiderio atq amore flãmetͥ: quanto quis pecuniaꝵ appecitor
rabili pulchrȩ mulieris amore raptatur: desideriũ suũ impati¬
entissimo ardore optat expleri. Et ita fiet. ut dũ ꝓnitegͥtatis ꝑpe¬
tuitate. in satiabili cupiditate succendim̃. desiderabilis despiciat᷑
cibꝰ: necessariꝰ horreat᷑ potus: sõnus deniq ipse naturȩ debitꝰ respu¬

Expanded text:
uigilias quoque et operis iugitatem atque incessabile subeamus studium lectionis, perpetuam tamen castimoniae puritatem horum laborum merito contingere nequeamus, nisi in his iugiter desudantes experientiae magisterio doceamur incorruptionem eius dininae gratiae largitate conoedL ob hoc sane solummodo se unusquisque infatigabiliter in his exercitiis perde inpugnatione carnis ac dominatione praepotentium uitiorum diuino mereatur munere liberari, non quo adepturum se per illa confidat istam quam cupit inuiolatam corporis castitatem. tanto autem erga adquisitionem castimoniae desiderio atque amore ftammetur, quanto quis pecuniarum auidissitolerabili pulchrae mulieris amore raptatur, desiderium suum inpatientissimo ardore optat expleri. et ita fiet ut, dam pro integritatis perpetuitate insatiabili cupiditate succenditur, desiderabilis despiciatur cibus; neceesarius horreat potus, somnus denique ipse naturae debitus respu
Abbreviated transcription (Latin):
catis assertionẽ peccatũ ꝑpetuę mortis incurrere. Adquẽ finẽ
etiã iacob patriarcha respiciens. hupidam fraterni corꝑis spe¬
tiem obuolutione pelliũ simulare non timuit: et instiganti
ad hoc mendaciũ matri laudabilit̾ adquieuit. Uidebat enim
ex hoc maiora sibi lucra benedictionis atq iusticiȩ: quã sim¬
plicitatis obseruantia conferenda. Non enĩ dubitabat. menda¬
cii huiꝰ maculã mundatione paternę benedictionis ꝓtinꝰ
abluenda÷ ⁊ uelut nubiculã quandã flatu sp̃c scĩ uelocit̃
absumendã: atq u beriora sibi ꝑhanc affectaticiã simulati¬
onẽ. quã ꝑ illã ingenitã ueritatẽ meritoꝵ p̃mia conferenda.
sub lege uixerunt.

Expanded text:
tatis assertionem peccatum perpetuae mortis incurrere. Ad quem finem tatis assertionem peccatum perpetuae mortis incurrere. Ad quem finem etiam Jacob patriarcha respiciens, hispidam fraterni corporis speciem obvolutione pellium simulare non timuit, et instiganti ad hoc mendacium ex hoc maiora sibi lucra benedictionis atque iustitiae quam per simplicitatis obseruantiam conferenda. non enim dubitabat mendacii huius maculam inundatione paternae benedictionis protinus abluendam et uelut nubiculam quandam flatu sancti spiritus uelociter absumendam, atque uberiora sibi onem quam per illam ingenitam veritatem, meritorum praemia conferenda. sub lege vixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
demũ sumatur. cũ ineuitabilis atq mortifera imminet egͥtudo.
Sin u̾. integra ⁊ inꝑturbata corꝑis sanitate sumat᷑: statim ad
ꝑoccupanda uitalia uis ꝑniciosa ꝑtendit. Quod de raab iheri¬
contina. et de iacob patriarcha euident̃ ostensũ ẽ: equibꝰ nec
illa mortẽ alias quã hoc remedio potuisset euadere: nec iste
nr̃or discus sor ⁊ iudex: sed ⁊̃ ꝓpositi ac destinationis inspector ẽ.
qui. si quid causa salutis et̃nȩ ac diuinȩ contẽplationis intuitu
ab uno quoq ut factũ uiderit uel ꝓmissũ. tam et si hominibꝰ
durũ atq iniquũ ẽe uideatur: ale tam̃ intimã cordis inspiciens
pietatẽ. non uerboꝵ sonũ. sed uotũ diuidicat uoluntatis: quia
finis oꝑis et affectus considerandus ẽ ꝑpetrantis. quo potuerunt
quidã ut supͣ dictũ ẽ etiã ꝑmendaciũ iustificari: ⁊ alii ꝑ ueri¬

Expanded text:
demum sumatur cum ineuitabilis atque mortifera inminet aegritudo, demum sumatur cum ineuitabilis atque mortifera inminet aegritudo, sin uero integra et inperturbata corporis sanitate sumatur, statim ad praeoccupanda uitalia uis perniciosa pertendit. quod de Raab Hierichuntina et de Iacob patriarcha euidenter ostensum est, e quibus nec illa mortem alias quam hoc remedio potuisset euadere nec iste nostrorum discussor et judex, sed etiam propositi ac destinationis inspector est. Qui si aliquid causa salutis aeternae ac divinae contemplationis intuitu ab unoquoque vel factum viderit vel promissum, tametsi hominibus durum atque iniquum esse videatur, ille tamen intimam cordis inspiciens pietatem, non verborum sonum, sed votum dijudicat voluntatis, quia finis operis et affectus considerandus est perpetrantis, quo potuerunt quidam, ut supra dictum est, etiam per mendacium justificari, et alii per veri