comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hõnumero continent᷑ & nocte ᷤᷤ. Et alio loco. hȩc in quit inbethania
gesta st̃ trans iordanẽ. ubi erat iohannes baptitas. Postera die uidit
iħm uenientẽ num qd̃ dixit postera nocte. Iterũ seqͥt᷑. Sequente die
uoluit ꝓficisci ingalileã. & insubiectis. Et tercia die nuptiȩ facd
sunt in chaua galileȩ. Ecce ubiq dies in autoritate ꝓbat᷑ noctẽ
abens subiectã. Si enĩ numerus noctis nomine contineret᷑
p̃ir& nox dit̃. Nã quia romani regnũ habent hispani. & galli. et
afri. ec̃ cȩtͣi subiecti ris sub eoꝵ nomine romani dicunt᷑. ita & nox
quia sub iecti ẽ diei sub eiꝰ nomine continet᷑ Sed inde qͥdã fallunt᷑
quia iudei in sabbatũ uesꝑe iubent᷑ intrare ñ considerante ᷤ cur
ita mandatũ sit. Nũ utiq pͥdie necesse babent emere sibi ȩssa ˢ

Expanded text:
hoc numero continentur et noctes? et alio loco: haec, inquit, in Bethania hoc numero continentur et noctes? et alio loco: haec, inquit, in Bethania gesta sunt trans Iordanen, ubi erat Iohannes baptizans. postera die uidit Iesum uenientem. numquid dixit: \'postera nocte\'? iterum sequitur: sequenti die uoluit proficisci in Galileam, et in subiectis: et die tertia nuptiae factae sunt in Channan Galileae. Ecce ubique dies in auctoritate probatur noctem habens subiectam. si enim numerus noctis nomine contineretur, praeiret nox diem. nam quia Romani regnum habent, Hispani et Galli et Affri et ceteri subiecti eis sub eorum nomine Romani uocantur; ita et nox, quia subiecta est diei, sub eius nomine continetur. sed inde quidam falluntur, quia Iudaei in sabbatum uespere iubentur intrare, non considerantes cur ita mandatum sit. nam utique pridie necesse habent emere sibi escas et
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. ibi dẽ cõputamꝰ & noctes. Subauctoritate mĩ diri significamꝰ
& noctes. Hã si nox preugr& diẽ sub uocabulo noctis cõputaret᷑ et die ᷤ.
legis senos meminimꝰ alicubi noctẽ ante diẽ significata. ba fuit
mo sol inquit ñ urate ꝑdiẽ. neq luna ꝑ noctẽ. Et ut de ipsis pͥmordus
demꝰ ex ẽplũ. fiant inquit luminaria infirmam̃to cęli. ut luceant
suꝑ t̃ram. Auminare maius in inchoationẽ diri. & luminare minus in
in choationẽ noctis. Sic̃ luna potest p̃poni soli. sic & nox diei. Srdsicut
luna sub sole t̃. ita & nor subdie. E in euangelio þabrmꝰ sub auctoritm
et numero dierũ significat & noctes. Ait enĩ int̾ cȩtera dñs. sunt hic
quidã circũstantiũ qͥ ñ gustabunt mortẽ donec uideant filiũ homini
in regno suo. E subi eoit. Et factũ ẽ post dies octo. & cȩt̾a. nũquid ñ in

Expanded text:
cimus, ibidem computamus et noctes. Sub auctoritate enim diei significamus cimus, ibidem computamus et noctes. Sub auctoritate enim diei significamus et noctem; nam et si nox praeiret diem, sub vocabulo noctis computaretur et dies. legisse nos meminimus alicubi noctem ante diem significatam. Nam fuit, mo, Sol, inquit, non uret te per diem, neque luna per noctem . Et ut de ipsis primordiis demus exemplum, Fiant, inquit, luminaria in firmamento csuper terram. Luminare majus in inchoationem diei, luminare minus in inchoationem noctis, non luna sub sole est, ita et nox sub die. et in euangelio habemus sub auctoritate et numero dierum significatas et noctes. ait enim inter cetera dominus: sunt hic quidam circumstantium, qui non. gustabunt mortem, donec uideant filium hominis in regno suo. et subiecit: et factum est post dies octo, et cetera. numquid non in
Abbreviated transcription (Latin):
terra ante hominẽ et pecora & cȩtera animantia. & tam̃ sub iecta
sunt homini. Non gͦ ic circo nox prȩ ferri debet diei quia ante legunt᷑¬
& tenebrȩ. Cũ appareat & dignitate lum̃ et renebris & tẽpore diẽ nocꝰ¬
mane diesunus. Nã nisi eet dies nec nox. Tenebrȩ eiũ erant. quȩ
cũ illuminatȩ sunt. et pͣterut dies cursu suo ꝑacto factus ẽ uesꝑ.
Et cũ post uesperũ illuxisset. factꝰ ẽ dies pͥmꝰ ut nocte transacta in diẽ
sequeret᷑ nox. Hoc e dignũ ẽ ce ratione cõmendatũ. ut inferiornatu ra
ꝑom̃ia subiecta sit potiori. Quomͦ gͦ nox ante diẽ dr̃. cuiꝰ nom̃ post
diẽ legis. Non enĩ appellata fuiss& nox neq uesꝑ nisi facta lux diẽ
egissa qͦ transacto factꝰ ẽ uesꝑ qͥ ẽ nox. Diesutiq factꝰ t̃ uesꝑ. ut scia ᷤ
noctẽ partẽ e̾e diei. Eunc enĩ consũmat᷑ dies. cũ transit & nox. deniq

Expanded text:
terra ante hominem et pecora et cetera animantia et tamen subiecta terra ante hominem et pecora et cetera animantia et tamen subiecta sunt homini. non ergo idcirco nox praeferri debet diei, quia ante leguntur tenebrae, cum appareat et dignitate lumen tenebris et tempore diem nocmane dies unus. nam nisi dies fuisset, nec nox; tenebrae enim erant, quae cum inluminatae sunt et praeteriit dies cursu suo peracto, factus est uesper. et cum post uesperum inluxisset, factus est dies primus nocte transacta, ut diem sequeretur nox. hoc et dignum est et ratione commendatum, ut inferior natura per omnia subiecta sit potiori. Quo modo ergo nox ante diem dicetur, cuius nomen post diem legis? non enim appellata fuisset nox neque uesper, nisi facta lux diem egisset, quo transacto factus est uesper, qui est nox: dies utique factus est uesper, ut scias noctem partem esse diei. tunc enim consummatur dies, cum transit et non d
Abbreviated transcription (Latin):
minant᷑ tenebrȩ & p̃terit lux illud tẽpus quã diu redeat lux dicit᷑
noti Et illud tr̃pus qͦ illuminant᷑ tenebre apellat᷑ dies. Nox gͦ cũ dicit᷑
peratur futurus dies. & cũ dies dr̃ sperat᷑ fore nox. Cũ uͦ officia hȩx
cessauirrint transeunte mundo tenebrȩ tantũ dicent᷑ & lum̃. Non enĩ
potest dici nor cũ ꝑpetuo sint tenebrȩ. neq dies cũ occidere cessa ui¬
rit lum̃. Ubi eiũ ȩternitas est cessant hȩc nomina. quia cũ mundo
cȩperunt. Deniq ante quã lux fiera quȩ appellata ẽ dies. ñ nox le¬
git᷑ fuisse sed tenebrȩ. Que post ꝗ illuminatȩ st̃ & p̃teriit lux urs¬
pere appellatȩ st̃ enox. Igit᷑ quantũ appara subircta ẽ nox diei
Sec enĩ qͥa ante tenebrȩ legunt᷑ quã lux. ic circo ante ponendȩ de¬
bent uideri. qͥa &cȩlũ ante solẽ ẽ. & tam̃ claritate maior ẽ sol Et

Expanded text:
minantur tenebrae et praeterit lux, illud tempus. quamdiu redeat lux, dicitur minantur tenebrae et praeterit lux, illud tempus. quamdiu redeat lux, dicitur nox et illud tempus, quo inluminantur tenebrae, appellatur dies. nox ergo cum dicitur, speratur futurus dies et, cum dies dicitur, speratur fore nox. cum uero officia haec cessauerint transeunte mundo, tenebrae tantum dicentur et lumen. non enim potest dici nox, cum perpetuo sint tenebrae, neque dies, cum occidere cessauerit lumen. ubi enim aeternitas est, cessant haec nomina, quia cum mundo coeperunt. denique antequam lux fieret, quae appellata est dies, non nox legitur fuisse, sed tenebrae; quae postquam inluminatae sunt et praeteriit lux, uespera appellatae sunt et nox. Igitur, quantum apparet, subiecta est nox diei. nec enim, quia ante tenebrae leguntur quam lux, idcirco anteponendae debent uideri, quia et caelum ante solem est et tamen claritate maior est sol et
Abbreviated transcription (Latin):
antũ admundi rationẽ ꝑtinet tenebras ante legimꝰ quã lucẽ
Pa eni quȩ admundi fabricã ꝓfecert̃. quȩq simul facta uident᷑ lu¬
mine priuata fuisse c̃si derant᷑. Iil ẽ aqua terra tenebrȩ ex qͣb cõpa¬
ginatꝰ ẽ mundus. sic̃ continet᷑ in sapientia quȩ dicit᷑ salomonis. ex
materia in iuisa hoc ẽ tenebrosa. Atenebras enĩ et aquã factã sacra
furmatã suꝑ aquas. sp̃s sc̃s ostendit qd conuenit. & ruangelicȩ aucto¬
ritati et apostolicȩ traditioni in qͥbus om̃ia facta legunt᷑. Et ut
nichil excipera siue quȩ celis sunt. ait siue quȩ in t̾ris. In hac
ereo parte quȩ ad t̾ras ꝑtinet. ante tenebras legimꝰ quã lucẽ. Noc quan¬
eon mdordine lectionis ꝑtinet. ñ quantũ ad dignitatẽ. Na utiq mul¬
to melior lux quã tenebrȩ. In mundi tam̃ racione lux accepit nomen
it apellee dies. et tenebre nex. Sed hac scilice ratione quia dũ illu¬

Expanded text:
antum ad mundi rationem pertinet, tenebras ante legimus quam lucem. ea enim, quae ad mundi fabricam profecerunt quaeque simul facta uidentur, lumine priuata fuisse considerantur, id est aqua terra tenebrae, ex quibus conpaginatus est mundus, sicut continetur in Sapientia, quae dicitur Solomonis: ex materia inuisa, hoc est tenebrosa. et tenebras enim et aquam factam sacra firmatam super aquas spiritus sanctus ostendit. quod conuenit et euangelicae auctoritati et apostolicae traditioni, in quibus omnia facta leguntur et, ut nihil exciperet, siue quae in caelis sunt, ait, siue quae in terris. In hac ergo parte, quae ad terras pertinet, ante tenebras legimus quam lucem. hoc, quantum ad ordinem lectionis pertinet, non quantum ad dignitatem; nam utique multo melior lux quam tenebrae. in mundi tamen ratione lux accepit nomen, ut appellaretur dies et tenebrae nox, sed hac scilicet ratione, quia, dum inlu
Abbreviated transcription (Latin):
Pergo inde ad laudandum
te creatorem mirificũ. atq
ordinatorem rerũ om̃ium :
Sed non inde ẽẽ intentus
incipio : Aliud ẽ. cito sur¬
gere : aliud .ẽ. non cadere
Et talib uita mea plena ẽ:
& una spes mea magna ual¬
de miscđia tua Cum enim
huiuscemodi rerũ concepta¬
culũ fit cor nr̃m: & portat
copiosae uanitatis cateruas.
hinc & orationes nr̃ȩ saepe
in terrũ punt᷑ atq: turbant᷑.
& ante conspectũ tuũ dũ au¬
res tuas uoce cordis inten¬
dimus. nescio unde irruen¬
tib nugatoriis cogitationib
restanta prȩcidit᷑. Nun¬
quid etiã hoc int̾ contẽnen¬
da deputabimus: Aut aliqͦid
nos reducet inspem. nisi tota
mutare nos. & tuscis quan¬
ta exparte mutaueris :
qui me primitus sanasa
libidine uindicandi me. ut
ꝓpitius fias etiã cȩteris om̃ib
iniquitatib meis. & sanes
om̃s languores meos : et
redimas de corruptione ui¬
tam meã : & corones ĩ nmmise¬
ratione & miscđia: & sati¬

Expanded text:
pergo inde ad laudandum pergo inde ad laudandum te, creatorem mirificum atque ordinatorem rerum omnium, sed non inde intentus esse incipio. aliud est cito surgere, aliud est non cadere. et talibus uita mea plena est et una spes mea magna ualde misericordia tua. cum enim huiuscemodi rerum conceptaculum fit cor nostrum et portat copiosae uanitatis cateruas, hinc et orationes nostrae saepe interrumpuntur atque turbantur, et ante conspectum tuum, dum ad aures tuas uocem feordis intendimus, nescio unde inruentibus nugatoriis cogitationibus res tanta praeciditur. Numquid etiam hoc inter contemnenda deputabimus aut aliquid nos redducet in spem nisi nota mutare nos? et tu scis, quanta ex parte mutaueris, qui me primitus sanas a libidine uindicandi me, ut propitius fias etiam ceteris omnibus iniquitatibus meis et sanes omnes languores meos et redimas de corruptione uitam meam et corones me in miseratione et misericordia et sati
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uis das michi & dabis
libent̃ sequi Veruntam̃
in quã multis minutissimisq¬
& contẽptibilib rebus cu¬
riositas quotidie nr̃a tẽpta¬
tur. & quã sepe labamur.
quis enumerat : Quotiens
narrantes in ania primo
quasi toleramus ne offen¬
damus infirmos: deinde
paulatim libent̃ aduer¬
timus. Canẽ currentẽ post
leporem iã non sp̃ecto: cum in
circo fit: At uero in agro si
casũ transẽã : auertit me for¬
tassis & ab aliqua magna co¬
gitatione . atq ad se conuer¬
tit illa uenatio : non deuiare
cogens corpore iumenti. sed
cordis inclinatione. Et nisi
iã michi demonstrata infirmi¬
tate mea cito ad moneas. aut
ex ipiã uisione ꝑ aliquã con¬
siderationẽ inte assurgere.
aut totũ contemnere atq
transire : uanus heresco.
Quid cũ me domi sedentẽ ste¬
lio muscas captans. uel ara¬
nea retib sũis irruentesim¬
plicans sepe intentũ facit :
Nun quia parua sunt anima¬
lia. idõ non res eadẽ gerit᷑ :

Expanded text:
quod uis das mihi et dabis quod uis das mihi et dabis libenter sequi., Verum tamen in quam multis minutissimis et contemtibilibus rebus curiositas cotidie nostra temtetnr et quam saepe labamur, quis enumerat? quotiens narrantes inania primo quasi toleramus, ne offendamus infirmos, deinde paulatim libenter aduertimus. canem currentem post leporem iam non specto, cum in circo fit; at uero in agro, si casu transeam, auertit me fortassis et ab aliqua magna cogitatione atque ad se conuertit illa uenatio, non deuiare cogens corpore iumenti, sed cordis inclinatione, et nisi iam mihi demonstrata infirmitate mea cito admoneas aut ex ipsa uisione per aliquam considerationem in te adsurgere aut totum contemnere atque transire, uanus hebesco. quid cum me domi sedentem stelio muscas captans uel aranea retibus suis inruentes inplicans saepe intentum me facit? num quia parua sunt animalia, ideo non res eadem geritur?
Abbreviated transcription (Latin):
silua plena insidiarum &
periculorũ. ecce multa prȩ¬
ciderim & a meo corde depu¬
lerim sicut donasti me facere
ds̃ ms salutis meȩ : at tam̃
quando audeo dicere. cum
circunquaq: quotidianam
uitã nr̃am tã multa huius
generis rerũ circũ strepanđ ⁊
Quando audeo dicere. nulla
retali me intentũ fieri ad
conspectandũ & uanacura
capiendũ : Sane me iam
theatra ñ rapiunt: nec curo
transitus syderũ : nec ani¬
ma mea unquã responsa
quȩ siuit umbrarũ. Omnia
sacrilega sacram̃ta de testor
At ate dñe ds̃ m̃s cuihumilẽ
famulatũ ac simplicẽ debeo.
quantis mecũ sũggestionũ
machinationib: agit inimi¬
cus ut signũ aliquod petã:
sed obsecro te ꝑ regem nr̃m.
& patriam ierusalẽ. simpli¬
cem. castã: ut quẽ ad modũ
ame longe . ẽ. ista consen¬
sio. ⁊ ita sit semꝑ longe atq
longius. Pro salute autẽ
cuiusquã cũ te rogo. alius
multũ differens finis ẽ. in¬
tentionis meȩ: & te faciente

Expanded text:
silva plena insidiarum et silva plena insidiarum et periculorum, ecce multa praeciderim et a meo corde dispulerim, sicuti donasti me facere, Deus salutis meae; attamen quando audeo dicere, cum circumquaque quotidianam vitam nostram tam multa hujus generis rerum circumstrepant; quando audeo dicere nulla re tali me intentum fieri ad spectandum, et vana cura capiendum? Sane me jam theatra transitus siderum, nec anima mea umquam responsa quaesiuit umbrarum: omnia sacrilega sacramenta detestor. a te, domine deus mens, cui humilem famulatum ac simplicem debeo, quantis mecum suggestionum machinationibus agit inimicus ut signum aliquod petam! sed obsecro te per regem nostrum et patriam Hierusalem simplicem, castam, ut quemadmodum a me longe est ad ista consensio, ita\' sit semper longe atque longius. pro salute autem cuiusquam cum te rogo, alius multum differens finis est intentionis meae, et te faciente
Abbreviated transcription (Latin):
curiositas autẽ etiã his con¬
traria. tẽptandi causa non
ad subeundã molestiã. sed
experiei dinoscendiq libi¬
dine. Quid enĩ uoluptatis
habet uidere in laniato ca¬
dauere qđ ex horreas : Et
tam̃ sicubi iaceat. concurr̃
ut contristent᷑⁊ ut pallea
Timent etiã ne in somnis hoc
uideant: quasi quisquã eos
uigilantes uidere coegerit:i
aut pulchritudinis ulla
fama ꝑsuaserit. Itaͦ in coe¬
teris sensib quae ꝑsequi lon¬
gum .ẽ. ex hoc morbo cupi¬
ditatis inspectaculis ex hi¬
bent᷑ qulaeq miracula
Hinc ad ꝑscrutanda natu¬
rue quȩ praet̾ nos ẽ. oꝑta
ꝓceditur : quȩ scire nichil
ꝓd. ẽ: & nichil aliud quã
scire homines cupiunt. Hinc
etiã: siquid eo dẽ ꝑuersẽ sci¬
entiae fine. per artes magi¬
cas quaerit᷑. Hinc etiã in
ipsa religione ds̃ tẽptatur:
cũ signã & ꝓdigia flagitan¬
tur non ad aliquã salutẽ
sed ad solam experientiã
desiderata In hactã imm̃sa

Expanded text:
curiositas autem etiam his concuriositas autem etiam his contraria temptandi causa non ad subeundam molestiam, sed experiendi noscendique libidine. quid autem uoluptatis habet uidere in laniato cadauere quod exhorreas? et tamen sicubi iaceat, concurrunt, ut contristentur, ut palleant. timent etiam, ne in somnis hoc uideant, quasi quisquam eos uigilantes uidere coegerit aut pulchritudinis ulla fama teris sensibus, quae persequi longum est. Ex hoc morbo cupiditatis, in spectaculis exhibentur quaeque miracula. Hinc ad perscrutanda naturae quae praeter nos est operta proceditur, quae scire nihil prodest, et nihil aliud quam scire homines cupiunt. Hinc etiam, si quid eodem perversae scientiae fine per artes magicas quaeritur. Hinc etiam in ipsa religione Deus tentatur, cum signa et prodigia flagitantur, non ad aliquam salutem, sed ad solam experientiam desiderata. 56. In hac tam immensa
Abbreviated transcription (Latin):
noscendũ insensib princi¬
pes: concupiscentia oculoꝵ
eloquio diuino appellata
ẽ Ad oculos enĩ ꝓprie ui¬
dere ꝑtinet. Vtim autẽ
hoc uerbo etiã incęteris
sensib : cũ eos ad noscendũ
intendimus Neq enĩ dici¬
mus audi quã rutilet: aut
olẽ fac quã niteat: aut
gusta quam splendeat:
aut palpa quã fulgeat.
Cideri enĩ dicunt᷑ hȩc om̃ia
Dicimus autẽ non solũ uide
quid luceat quod soli oculi
sentire possunt: sed etiã
uide quid sonet. uide quid
oleat: uide quid sapiat:
uide quã durũ sit. Idõque
generalis experientia sen¬
suum. concupiscentia sicut
dictum . ẽ. oculorũ uocatr:
quia uidendi officiũ in qo
primatũ oculi tenent. etiã
cȩteri sensus sibi de simili¬
tudine usurpant: cũ aliqͥid
cognitionis explorant
Ex hoc autẽ euidentius discer¬
nitur quid uoluptatis. quid
curiositatis agat̾ ꝑsensus.
qđ uoluptas pulchra canora
suauia. sapida lenia sectat᷑: ⁊

Expanded text:
noscendum in sensibus princinoscendum in sensibus principes, concupiscentia oculorum eloquio diuino adpellata est. ad oculos enim uidere proprie pertinet. utimur autem hoc uerbo etiam in ceteris sensibus, cum eos ad cognoscendum intendimus. neque enim dicimus: audi quid rutilet, aut: olefac quam niteat, aut: gusta quam splendeat, aut: palpa quam fulgeat: uideri enim dicuntur haec omnia. dicimus autem non solum: uide quid lucet, quod soli oculi sentire possunt, sed etiam: uide quid sonet, uide quid oleat, uide quid sapiat, uide quam durum sit. ideoque generalis experientia sensuum concupiscentia, sicut dictum est, oculorum uocatur, quia uidendi officium, in quo primatum oculi tenent, etiam ceteri sensus sibi de similitudine usurpant, cum aliquid cognitionis explorant Ex hoc autem euidentius discernitur, quid uoluptatis, quid curiositatis agatur per sensus, quod uoluptas pulchra, canora, suauia, sapida, lenia sectatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mea die ac nocte: Sed pul¬
chritudinũ exteriorũ ope¬
ratores & sectatores: inde
trahunt apꝓbandi modũ :
non autẽ inde trahunt uten
ut non eant longius & forti¬
tudinem suã ad te custodi¬
ant : nec eã spargant inde-¬
liciosas bassitudines. Ego
autẽ hȩc loquens atq dis¬
cernens : etiã istis pulchris
gressum innecto : sed tu
miserabilit̃ : &tu euellis
miseri cordit̃ Aliquando
non sentientẽ. quia suspen¬
sius inciderã: aliquando cũ
dolore. quia iam inheserã.
Huc accedit alia forma tẽpta¬
tionis: multiplicius ꝑiculosa
Prȩter enĩ concupiscentiã
carnis quae in .ẽ. delectati¬
one om̃ium sensuũ & uolupta¬
tum : cui seruientes depere¬
unt qui longe se faciunt ate:
in est animȩ ꝑ eosdẽ sensus
corporis quȩdã non se oble¬
ctandi in carne sed experi¬
endi ꝑ carnẽ uana &curiosa
cupiditas : nomine cogniti¬
onis & scientiae palliata:
Quae qm̃ in appetitu noscen¬
di est. oculi autẽ sunt ad

Expanded text:
mea die ac nocte. sed pulmea die ac nocte. sed pulchritudinum exteriorum operatores et sectatores inde trahunt adprobandi modum, non autem inde trahunt utendent eum, ut non eant longius et fortitudinem suam ad te custodiant nec eam spargant in deliciosas lassitudines. ego autem haec loquens atque discernens etiam istis pulchris gressum innecto, sed tu miserabiliter, et tu euelles misericorditer aliquando non sentientem, quia suspensus incideram, aliquando cum dolore, quia iam inhaeseram. Huc accedit alia forma temptationis multiplicius pericusa. praeter enim concupiscentiam carnis, quae inest in delectatione omnium sensuum et uoluptatum, cui seruientes depereunt qui longe se faciunt a te, inest animae per eosdem sensus corporis quaedam non se oblectandi in carne, sed experiendi per carnem uana et curiosa cupiditas nomine cognitionis et scientiae palliata. quae quoniam in appetitu noscendi est, oculi autem sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
plicentur pedes mei. quib
ingredior ui ã tuã: & erigo
ad te inuisibiles oculos ut tu
euellas de laqueo pedesme¬
os: Tu sub inde euellis eos
nã illaqueant᷑. Tuñ cessas
euellere : ego autẽ crebro
herȩo inubiq sparsis insidi¬
is: qm̃ non dor mies neq: dor¬
mitabis qui custodis i srael
Quã innumerabilia. uariis
artib & opificiis. inuestibis
calciamentis uasis & huius¬
cemodi fabricationib. pictu¬
ris etiã diuersĩsq figmentis.
atq: his usum nec essãrium
atq moderatũ & piã signi¬
ficationẽ longe transgredi¬
entib. addider̃ homines
illecebras oculorũ: forisse¬
quentes qđ faciunt: in tus
relinquentes a quo factis̃.
& ext̃minantes qđ facti suñ
At ego ds̃m̃s & decus meũ
etiã hinc tibi dico rmnũ.
& sacrifico laudẽ sacrifica¬
tori meo: qm̃ pulchra tra¬
iecta ꝑ animas inmanus
artificiosas ab illa pulchri¬
tudine ueniunt quae suꝑ
animas .ẽ. cui suspirat anima

Expanded text:
plicentur pedes mei, quibus plicentur pedes mei, quibus ingredior uiam tuam, et erigo ad te inuisibiles oculos, ut tu euellas de laqueo pedes meos. tu subinde euelles eos, nam inlaqueantur. tu non cessas euellere, ego autem crebro haereo in ubique sparsis insidiis, quoniam non dormies neque dormitabis, qui custodis Israel. Quam innumerabilia uariis artibus et opificiis in uestibus, calciamentis, uasis et cuiuscemodi fabricationibus, picturis etiam diuersisque figmentis atque his usum necessarium atque moderatum et piam significationem longe transgredientibus addiderunt homines ad inlecebras oculorum, foras sequentes quod faciunt, intus relinquentes a quo facti sunt et exterminantes quod facti sunt. at ego, deus meus et decus meum, etiam hinc tibi dico hymnum et sacrifico laudem sacrificatori meo, quoniam pulchra traiecta per animas in manus artificiosas ab illa pulchritudine ueniunt, quae supra animas est, cui suspirat anima
Abbreviated transcription (Latin):
repente subtrahat᷑. cũ deside¬
rio requirat᷑. Et si diu absit :
contristat animũ. Olux
quã uidebat ToOBIAS: cũ
clausis istis oculis filiũ doce¬
bat uitȩ uiã: & ei prȩibat
pede haritatis nusquã er¬
rans : Aut quã uidebat
ISA HaC prae grauatis & oper¬
tis senectute carneis lumi¬
nib: : cũ filios ñ agnoscendo
benediceret: sed benedicen¬
do agnoscere meruit : Aut
quã uidebat IACOB. cum &
ipsẽ prȩgrandi aetate capts
oculis. infiliis prȩsignata fu¬
turi populi genera luminoso
foriscorrigebat. sed sicut ipse
in tus discernebat. imposuit
Ipsã est lux una ẽ: & unũ
om̃s qui uident & amant eã
At ista corporalis de qua
loquebar : illecebrosa ac pe¬
riculosa dulcedine condit
uitã scłi cȩcis amatoribus
Qui autẽ & de ipsã laudare
te norunt ds̃ creator om̃iũ:
assumunt eã in rmno tuo:¬
ñ assumunt᷑ ab ea in somno
suo. Sic ẽẽ cupio. Resisto se¬
ductionib: oculorũ : ne im¬

Expanded text:
repente subtrahatur, cum desiderepente subtrahatur, cum desiderio requiratur; et si diu absit, contristat animum. 0 lux, quam uidebat Tobis, cum clausis istis oculis filium docebat uitae uiam et ei praeibat pede caritatis nusquam errans; aut quam uidebat Isaac praegrauatis et opertis seneetute carneis luminibus, cum filios non agnoscendo benedicere, sed benedicendo agnoscere meruit; aut quam uidebat Iacob, cum et ipse prae grandi aetate captus oculis in filiis praesignata futuri populi genera luminoso ater eorum foris corrigebat, sed sicut ipse intus discernebat, imposuit. ipsa est lux, una est et unum omnes, qui uident et amant eam. at ista corporalis, de qua loquebar, inlecebrosa ac periculosa dulcedine condit uitam saeculi caecis amatoribus. cum autem et de ipsa laudare te norunt, deus creator omnium, assumunt eam in hymno tuo, non assumuntur ab ea in somno suo: sic esse cupio. resisto seductionibus oculorum, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
facta ꝓcedunt᷑. Nã qui
non agitis non uos hȩc
mouent: Tuautẽ dñe ds̃
m̃s exaudi. respice & uide.
& miserere & sana me. in
cuius oculis michi quȩstio
factus sũ : & ipse est langor
m̃s. Restat uolupta socu¬
lorum istorũ carnis meȩ:i
de qua loquar confessiones.
quas audiant aures tẽpli
tui. aures fraternȩ acpiȩ:
ut concludamus tẽptatio¬
nes concupiscentiȩ carnis.
quȩ me adhuc pulsant in
amoenos colores: amant
oculi: Non teneant haec
animã meã teneat eã
dt̃ qui fecit hȩc: bona qui¬
dem ualde. ⁊ sed ipse est
bonũ meũ. non haec: & tan¬
gunt me uigilantẽ totis
diebus: Nec requies ab eis
datur michi: sicut datur
a uocib: canoris aliquando
ab om̃ib insilentio: Ipsa enĩ
regina colorũ lux ista per¬
fundens cuncta quae cerni¬
mus : ubi ubi ꝑdiem fuero.
multimodo allapsũblandi¬
tur michi. aliud agenti: etiã
non aduertenti. Insinuat
autẽ sẽ ita uehement̃ : ut si

Expanded text:
facta procedunt. nam qui facta procedunt. nam qui non agitis, non uos haec mouent. tu autem, domine deus meus, exaudi, respice et uide et miserere et sana me, in cuius oculis mihi quaestio factus sum, et ipse est languor meus. Restat uoluptas oculorum istorum carnis meae, de qua loquar confessioquas audiant aures templi tui, aures fraternae ac piae, ut concludamus temptationes concupiscentiae carnis, quae me adhuc pulsant ingamoenos colores amant oculi. non teneant haec animam meam; teneat eam deus, qui fecit haec bona quidem ualde, sed ipse est bonum meum, non haec. tangunt me uigilantem totis diebus, nec requies ab eis datur mihi, sicut datur a uocibus canoris, aliquando ab omnibus, in silentio. ipsa enim regina colorum lux ista perfundens cuncta, quae cernimus, ubiubi per diem fuero, multimodo adlapsu blanditur mihi aliud agenti et ad eam non aduertenti. insinuat autem se ita nehementer, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
sepe michi dictũ cõmemini:
qui tã modico flexu uocis
faciebat sonare lectorẽ
psalmi : ut ꝓnunti uici¬
nior ẽẽt quã canenti
Verũ tam̃ cũ reminiscor
lacrimas meas quas fu-¬
di ad cantus eccłae tuae.
in primordiis recuperatȩ
fidei meȩ: & nunc ipsũ qđ¬
cõmoueor non cantu. sed
rebus quae cantant᷑. cum
liquida uoce & conuenien¬
tissima modulatione can¬
tantur: magnã inst̃ituti
huiꝰ utilitatẽ rursus agno¬
sco. Ita fluctuo: int̃peri¬
culum uoluptatis. et expe¬
rimentũ salubritatis
Magisq adducor ñ quidẽ
in retractabilẽ sententiã
ꝓferens cantandi consuetu¬
dinẽ apꝓbare in eccła: ut
ꝑoblectamenta aurium.
infirmior animus in affe¬
ctum pietatis assurgat
Tam̃ cũ michi accidit. ut
me amplius cantus quã
resquae canit᷑ moueat :
pęnalit̾ me peccare confi¬
teor : & tunc mallẽ non
audire cantantẽ. Ecce
ubi sũ. Flete mecũ & ꝓme :¬
flete qui aliquid boni uo-¬
biscum intus agitis unde

Expanded text:
epe mihi dictum commemini, qui tam modico flexu uocis faciebat sonare lectorem psalmi, ut pronuntianti uicinior esset quam canenti. uerum tamen cum reminiscor lacrimas meas, quas fudi ad cantus ecclesiae in primordiis recuperatae fidei meae, et nunc ipsum cum moueor non cantu, sed rebus quae cantantur, cum a liquida uoce et conuenientissima modulatione cantantur, magnam instituti huius utilitatem rursus agnosco. ita fluctuo inter periculum uoluptatis et experimentum salubritatis magisque adducor, non quidem inretractabilem sententiam proferens, cantandi consuetudinem approbare in ecclesia, ut per oblectamenta aurium infirmior animus in affectum pietatis assurgat. tamen cum mihi accidit ut me amplius cantus quam res quae canitur moueat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire cantantem. ecce ubi sum. flete mecum et pro me flete qui aliquid boni uobiscum intus agitis unde
Abbreviated transcription (Latin):
spernat : & qui non man¬
ducat. manducantem
non udicet. Didici hȩc :
gr̃as tibi. laudes tibi dõ
meo. magistro meo: pulsa¬
tori aurium mearũ. il¬
lustratori cordis mei.
Eripe me ab om̃i teptati¬
one. Non ego immundi¬
ciam obsonũ timeo : sed
immundiciã cupiditatis
Scio Noc omne carnis genꝰ
qđ cibo ẽẽt usui mandu¬
care ꝑmissũa helIAM
cibo carnis refectũ:
NEM

Expanded text:
spernat; et qui non manspernat; et qui non manducat, manducantem non judicet . Didici haec; gratias tibi, laudes tibi Deo meo, magistro meo, pulsatori aurium mearum, illustratori cordis mei: eripe me al omni tentatione. Non ego immunditiam obsonii timeo, sed immunditiam cupiditatis. Scio Noe omne carnis genus quod cibo esset usui manducare permissum ; Eliam cibo carnis refectum ; nem
Abbreviated transcription (Latin):
osum faciet: nec illa eru¬
mnosũ Audiui & alterã
Ego didici. in quib sum suf¬
ficiens. eẽ. Et abundare
noui : & penuriã pati noui
Om̃ia possũ in eo qui me
confortat. Ecce miles
castrorum cȩlestiũ: non
puluis ꝗđ sumus sed me
minẽ: & perierat & inuentus
est: nec ille insẽ potuit: quia
idem puluis fuit : quẽ talia
dicentẽ a flatu tuȩ inspira¬
tionis ad amaui. Om̃ia
possum inquit: in eo qui me
confortat. Conforta me :
ut possim. Da qđ iubes:
& iube qđuis. Iste se accepis¬
se confitetur: et quod glo¬
riatur. indño gloriatur
Audiui aliũ rogantẽ ut ac¬
qđ imperas fieri. Docui¬
sti me PXT̃ HONE.
munda mundis: sed malũ
eẽ homini qui ꝑ offendicu¬
lum manducat. Et om̃em
creaturam tuã bonã eẽ :
nichilq abiciendũ qđ cũ
gr̃arum actione ꝑcipi¬
tur: et. quia ȩsca nos
ñ com̃dat dõ. & ut ne¬
mõ nos iudicet incibo
aut in potu. Et ut qui man¬
ducat. ñ manducantẽ ñ

Expanded text:
osum faciet nec illa aeruosum faciet nec illa aerumnosum. audiui et alteram: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse et abundare noui et penuriam pati noui. omnia possum in eo, qui me confortat. ecce milea castrorum caelestium, non puluis, quod sumus. sed memminem, et perierat et inuentus est. nec ille in se potuit, quia idem puluis fuit, quem talia dicentem adflatu tuae inspirationis adamaui: omnipossum, inquit, in eo qui me confortat. Conforta me, ut possim. Da quod jubes, et jube quod vis. Iste se accepisse confitetur, et quod gloriatur, in Domino gloriatur . Audivi alium rogantem ut acquod imperas fieri. 46. Dsti me, Pater bone, Omnia munda mundis; sed malum esse homini qui per offensionem manducat ; et omnem creaturam tuam bonam esse, nihilque abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; et quia esca nos non commendat Deo . et ut nemo nos judicet in cibo aut in potu ; et ut qui manducat non manducantem non
Abbreviated transcription (Latin):
stat. Audio uocẽ iuben¬
tis dñi mei : Non grauen¬
tur corda ur̃a incrapula
& ebrietate Ebrietas
longe .ẽ. ame. Miserebe¬
ris: ne apꝓpinꝰquet mi¬
chi Crapula autẽ non¬
nunquã subripit seruo
tuo. Misereberis: ut lon¬
gefiat ame Nemoenĩ
potest ẽẽ continens. nisi
tudes. Multa nobis oran¬
tib tribuis: & quicquid
boni ante quã oraremus
accepimus. ate accepims:
& hoc ut postea cognosc̃e¬
remus. ate accepimus
Ebriosus nunquã fui: sed
ebriosos. ate factos sobrios
ego noui. Ergo ate factũ
est ut hoc non ẽẽnt qui nun¬
quam fuer̃: a quo factũ
est̃ ut non hoc semꝑ eẽnt
qui fuer̃: a quo etiã factũ
est̃. ut scirent utriq: aqͦo
factũ.ẽ Audiui aliam
uocem tuã. Post concupis¬
centias tuas non eas.
Et a uoluntate tua Auer¬
tere: Audiui illã exmu¬
nere tuo : quã multum
amaui Neq si manduca¬
uerimus abundabimus:
neq: si non manduca ueri¬
mus deerit nobis . Hoc. ẽ.
dicere . Nec illa res me copi¬

Expanded text:
stat. Audio nocem iubenstat. Audio nocem iubentis dei mei: non grauentur corda uestra in crapula et ebrietate. ebrietas longe est a me: misereberis, ne adpropinquet mihi. crapula autem nonnumquam subrepsit seruo tuo: misereberis, ut longe fiat a me. nemo enim potens esse continens, nisi tu des. multa nobis orantibus tribuis, et quidquid boni antequam oraremus accepimus, a te accepimus; et ut hoc postea cognosceremus, a te aEbriosus nunquam fui, sed ebriosos a te factos sobrios ego novi; ergo a te factum est ut hoc non essent qui nunquam fuerunt, a quo factum est ut hoc non semper essent qui fuerunt, a quo etiam factum est ut scirent utqiruq a quo factum est. Audivi aliam vocem tuam: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua vetare. Audivi et illam ex munere tuo, quam mamaui: neque si manducauerimus, abundabimus, neque si non manducauerimus, deerit nobis; hoc est dicere: nec illa res me copi
Abbreviated transcription (Latin):
ex indigentiȩ molestia tran¬
seo: in ipso transitu michi in¬
sidiatur laqueus concupis¬
centiae. Ipse enĩ transitus.
uoluptas. ẽ : & non ẽ. alius.
qua transeat᷑ quo transire
cogit necessitas. Et cũ salus
sit causa edendi ac bibendi :
adiungit se tanquã pedis¬
sequa. periculosa iocunditas
Et plerunq prȩire conat᷑ :
ut eius causa fiat. qđ salutis
causa me facere uel dico
uel uolo. Nec idem modis
utriusq ẽ. Nam qđ saluti
satis ẽ : delectationi parũ
est. Et sẽpe incertum fit.
utrũ adhuc necessaria cor¬
poriscura. subsidiũ petat:
an uoluptaria cupiditatis
fallacia ministeriũ suppe¬
tat . Ad hoc incertũ hila¬
rescit infelix anima: et
in eo praeparat excusati¬
onis patrociniũ: gauders
non apparere quid satissit
moderationi ualitudinis:
ut obtentu salutis obum¬
bret negociũ uoluptatis.
His tẽptationib quotidie
conor resistere. Inuoco dex¬
teram tuã: & ad te refero
aestus meos: quia consili¬
um michi de hac re nondũ

Expanded text:
ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat, quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. nec idem modus utriusque est: nam quod saluti satis est, delectationi parum est, et saepe incertum fit, utrum adhuc necessaria corporis cura subsidium petat an uoluptaria cupiditatis fallacia ministerium suppetat. ad hoc incertum hilarescit infelix anima et in eo praeparat excusationis patrocinium gaudens non adparere, quod satis sit moderationi ualetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium uoluptatis. his temptationibus cotidie conor resistere et inuoco dexteram tuam et ad te refero aestus meos, quia consilium mihi de hac re nondum
Abbreviated transcription (Latin):
herens suae causa : quae fuerat
seducta ab arrianis. Excubabat
pia plebs in ecclesia : mori pa¬
rata cum
ep̃o suo seruo
Tuo

Expanded text:
eresis suae causa, qua fuerat seducta ab Arrianis. excubabat pia plebs in ecclesia mori parata cum episcopo suo, seruo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
ignis Et uae etiã laudabili uitae ho¬
minũ : si remota miscđia discutias
eam: Quia uero non exquiris de¬
licta uehementer: fiducialiter sp̃e¬
ramus aliquem apud te locũ inuenire
rat uera merita sua: quid tibi enu¬
merat nisi munera tua : O si cognos¬
cañ sẽ om̃s homines : & qui gloriatr
in dño glorietur : Ego itaqͦ: laus
mea & uita mea ds cordis mei :
se positis paulisper bonis eius actib
ꝓ quibus tibi gaudens gratias ago :
nunc ꝓpeccatis mat̾ris meae de¬
precor te. Exaudi me per cr¬
DICINAM

Expanded text:
ignis; et uae etiam laudabili uitae hominum, si remota misericordia discutiam eam. quia omnino non exquiris delicta uehementer, fiducialiter speramus aliquem apud te locum. rat uera merita sua, quid tibi enumerat nisi munera tua? o si cognoscant se homines homines et qui gloriatur, in domino glorietur! Ego itaque, laus mea et uita mea, deus cordis mei, sepositis paulisper bonis eius actibus, pro quibus tibi gaudens gratias ago, nunc pro peccatis matris meae deprecor te: exaudi me per medicinam
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ mortales peccatores
& immortalem iustũ appa¬
ruit mortalis cũ hominibus.
iustus cũ dõ: ut qͣm stipen¬
dium iustitiȩ uita & pax est.
ꝑ iustitiam coniunctã dõ
euacuaret mortẽ iustificato¬
rum impior̃. quã cũ illis
uoluit habere communem
Hinc demonst̾ratus ẽ. anti¬
quis sc̃ĩs : ut ita ipsĩ ꝑfidẽ
futurȩ passionis eius. sicut
nos ꝑfidem praeteritae.
salui fierent: In quantũ
enĩ homo in tantũ mediator:
in quantũ autẽ uerbum non
medius: quia aequalis dõ.
& ds̃ apud dm̃. & simul unus
ds̃ : Quomodo nos a masti
PAT̃BONE

Expanded text:
inter mortales peccatores et immortalem iustum apparuit: mortalis cum hominibus, iustus cum deo, ut quoniam stipendium iustitiae uita et pax est, per iustitiam coniunctam deo euacuaret mortem iustificatorum impiorum, quam cum illis uoluit habere communem. hic demonstratus est antiquis sanctis, ut ita ipsi per fidem futurae passionis eius sicut nos per fidem praeteritae salui fierent. in quantum enim homo, in tantum mein quantum autem Verbum, non medius, quia aequalis Deo, et Deus apud Deum, et simul unus Deus. Quomodo nos amasti, Pater bone
Abbreviated transcription (Latin):
domesticus fidei tũȩ intel¬
ligere lectorem Audito¬
remq: uoluerit᷑ In illo
ame om̃s. qui ea quȩ fal¬
a sunt ogar SeN dixisse¬
cũ eis inte. qui ueritate
tua pascunt᷑ in latitudi-¬
ne caritatis: & accedamͦs
simul ad uerba libritui :¬
ius calamo dispensastiea
Sed quis nr̃m inueniet eã
intertã multa uera. quȩ
in illis uerbis aliter atque
aliter intellectis occur qnd
quȩrentib :: ut tã fidelit̃
dicat hoc sensisse moy Sen.
atq hoc in illa narratio¬
ne uoluisse intelligi. quã
fident̃ dicit hoc uerum eẽ
siue ille hoc senserit siue
aliud: Ecce enĩds
sacrificium confessionis
in his litteris. & oro ut
exmiscđia tua reddantur
tibi uota mea: Ecce ego qa
fident̃ dico. intuo
UERBO
IN CÕMUTABILI Om̃ia

Expanded text:
domesticus fidei tuae Domine, intelligere lectorem auditoe voluerit. In illo a me omnes qui ea quae falsa sunt, Moysen dixissecum eis in te, qui ueritate tua pascuntur in latitudine caritatis, et accedamus simul ad uerba libri tui eius calamo dispensasti ea. Sed quis nostrum sic inuenit eam inter tam multa uera, quae in illis uerbis aliter atque aliter intellectis occurrunt quaerentibus, ut tam fidenter dicat hoc sensisse Moysen m atque hoc in illa narratione noluisse intellegi, quam fidenter dicit hoc uerum esse, siue ille hoc senserit siue aliud? ecce enim, dsacrificium confessionis in his litteris et oro, ut ex misericordia tua reddam tibi uota mea, ecce ego quam fidenter dico in tuo uerbo incommutabili omnia
Abbreviated transcription (Latin):
intende orationi
meae. & miscđia tua ex au¬
diat desiderium meũ : qm̃
non michi soli cestuat.
sed usui uult ẽẽ fraternȩ
Karitati. & uides in cor¬
de meo quia sic .ẽ. Sacri¬
ficem tibi famulatũ cogi¬
tationis & linguae meae:
& da qđ offerã tibi: In ops
enim & pauꝑsũ : Tudiues
in om̃s inuocantes te: qui se¬
curus curã nr̃i geris. circun¬
cide ab om̃i temeritate
om̃iq mendacio: interio¬
ra & exteriora labia mea
Sint castae delitiȩ meae:
scripturae tuȩ: nec fallar
in eis: nec fallam ex eis

Expanded text:
intende orationi meae, et misericordia tua exaudiat desiderium meum, quoniam non mihi soli aestuat sed usui uult esse fraternae caritati: et uides in corde meo quia sic est. sacrificem tibi famulatum cogitationis et linguae meae, et da quod offeram tibi. inops enim et pauper sum, tu diues in omnes inuocantes te, qui securus curam nostri geris. circumcide ab omni temeritate omnique mendacio interiora et exteriora mea, labia mea. sint castae deliciae meae scripturae tuae, nec fallar in eis nec fallam ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
defendendo pecata sua
iNon noui dñe nonnoui alia
tam casta eloquia: quȩ sic
michi ꝑsuaderent confessi¬
Aẽ : & lenirent ceruicem
meã iugo tuo : & inuitarent
colere te gratis: Intelligã
gebam ea pat̃ boxe da
michi hȩc subter posito: quia
subt̃positis solidasti ea
Sunt aliae aquȩ quȩ super
hoc firmamentũ credo immor¬
tales & a terrena corrupti¬
one secretȩ. Laudent no¬
men tuũ iLaudent te suꝑ¬

Expanded text:
defendendo peccata sua. Non novi, Domine, non novi alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem, et lenirent cervicem meam jugo tuo, et invitarent colere te gratis. Intelligam ea, Pater bone; da mihi haec subterposito, quia subterpositis solidasti ea. 18. Sunt aliae aquae super hoc firmamentum, credo, immortales, et a terrena corruptione secretae. Laudent nomen tuum, laudent te sup
Abbreviated transcription (Latin):
fenum. ex occultis ꝓuisionib: tuis:
et uno ictu putredinẽ illam prȩ¬
cidisti: Ancilla enĩ cumqua
solebat accedere ad cõppam : li¬
tigans cum domina minore ut
fit sola: obiecit hoc crimen ama¬
rissima insultatione: uocans
meri bibulam. Quo illa stimu¬
lo percusia. respexit feditatẽ
suam : confestuq: damnauit.
Atq exuit: Sicut amici adulan¬
tes ꝑuertunt : sic inimici litigan¬
tes plerunq: corrigunt. Nec tu
qđ per eos agis: sed quod ipsi uo¬
luerunt retribuis eis. Illa enĩ
irata. exagitare appetiuit mi¬
norem dominã non sanare :¬
& idõ clanculo. aut quia ita eas in¬
uenerat locus & tempus litis .
aut ne forte & ipsa periclitaret᷑
quod tam sero ꝓdidisset. At tu

Expanded text:
ferrum ex occultis prouisionibus tuis ferrum ex occultis prouisionibus tuis et uno ictu putredinem illam praecidisti? ancilla enim, cum qua solebat accedere ad cupam, litigans cum domina minore, ut fit, sola cum sola, obiecit hoc crimen amarissima insultatione uocans meribibulam. quo illa stimulo percussa respexit foeditatem suam confestimque damnauit atque exuit. sicut amici adulantes peruertunt, sic inimici litigantes plerumque corrigunt. nec tu quod per eos agis, sed quod ipsi noluerunt, retribuis eis. illa enim irata exagitare appetiuit minorem dominam, non sanare, et ideo clanculo, aut quia ita eas inuenerat locus et tempus litis, aut ne forte et ipsa periclitaretur, quod tam sero prodidisset. at tu,
Abbreviated transcription (Latin):
priusquã in lagunculã funderet
merum. primorib: labrissor¬
bebat exiguũ. quia non pote¬
rat amplius sensu recusante
Non enim ulla temulenta cu¬
pidine faciebat hoc: sed quibdã
suꝑfluentib aetatis ex cessib
qui ludicris moñtib ebulliunt :¬
& inꝑuerilib: annis malorũ
pondere premisolent. Itaq
ad illud modicum quotidiana
modica addendo. qm̃ qui mo¬
dica spernit paulatim deci¬
dit in eam consuetudinem
lapsa erat : ut ꝓpe iam plenos
mero caliculos inhianter hau¬
riret Vbi tunc sagax anus
& uehemens illa prohibitio:
Nunquid ualebat aliquid ad
uersus latentem morbũ. nisi
tua medicina dñe uigilaret
super nos: Ab sente patre et
matre & nutritorib tu prȩsens
qui creasti : qui uocas: qui etiam
ꝑ prȩpositos homines boni aliqid
agis ad animarũ salutem Quid
tũnc egisti ds̃ m̃s. unde curasti:
unde sanasti : Nonne ꝓtulisti du¬
rum & acutũ ex altera anima
conuitium. tanquã medicinale

Expanded text:
priusquam in lagunculam funderet priusquam in lagunculam funderet merum, primoribus labris sorbebat exiguum, quia non poterat amplius, sensu recusante. Non enim ulla temulenta cupidine faciebat hoc, sed quibusdam superfluentibus aetatis excessibus, qui ludicris moribus ebulliunt, et in puerilibus animis majorum pondere premi solent Itaque ad illud modicum quotidiana modica addendo; quoniam qui modica spernit, paulatim decidit ; in eam consuetudinem lapsa erat, ut prope jam plenos mero caliculos inhianter hauriret. Ubi tunc sagax anus, et vehemens illa prohibitio? Numquid valebat aliquiuersus latentem morbum, nisi tua medicina, domine, uigilaret super nos? absente patre et matre et nutritoribus tu praesens, qui creasti, qui uocas, qui etiam per t praepositos homines boni aliquid agis ad animarum salutem. quid tunc egisti, deus meus? unde curasti? unde sanasti? nonne protulisti durum et acutum ex altera anima conuicium tamquam medicinale
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissam sibi diligent̃ gerebat : et
erat in eis coercendis cũ opus essec.
sancta seueritate uehemens: atq
indocendis sõbria prudentia
Nam eas praet̃ illas horas quib: ad
mensam parentũ moderatissĩme
alebantur. etiam si ex ardescereñ
siti : nec a quã bibere sinebat :¬
prȩcauens consuetudinem malã:
& addens uerbum sanũ. Modo
a quam bibitis quia in potestate
uinũ non habetis : cum autẽ ad
maritos ueneritis. factae dominȩ
a pothecarum &cellariorũ aqua
sordebit : sed mos potandi preua¬
lebit. Hac ratione prȩcipiendi
& auctoritate imperandi. frena¬
bat auiditatem tenerioris aeta¬
tis: & ipsam ꝓuellarum sĩtim
formabat ad honestum modũ :
ut iam nec liberet qđ non deceret
Et sũbrepserat tam̃ sicut michi
filio famula tua narrabat .
subrepsẽrat ei uinolentia Nã
cum de more tanquã puella so¬
bria iuberetur a parentib
de cõppa uinũ de promere : sum¬
missõ poculo qua de suꝑ patet :

Expanded text:
conmissam diligenter gerebat et conmissam diligenter gerebat et erat in eis cohercendis, cum opus esset, sancta seueritate uehemens atque in docendis sobria prudentia. nam eas praeter illas horas, quibus ad mensam parentum moderatissime alebantur, etiamsi exardescerent siti, nec aquam bibere sinebat praecauens consuetudinem malam et ad-dens uerbum sanum: "modo aquam bibitis, quia in potestate uinum non habetis; cum autem ad maritos ueneritis factae dominae apothecarum et cellariorum, aqua sordebit, sed mos potandi praeualebit." hac ratione praecipiendi et auctoritate imperandi frenabat auiditatem tenerioris aetatis et ipsam puellarum sitim formabat ad honestum modum, ut iam non liberet quod non deceret. Et subrepserat tamen, sicut mihi filio famula tua narrabat, subrepserat ei ucum de more, tanquam puella sobria, juberetur a parentibus de cuppa vinum depromere, submisso poculo qua desuper patet,
Abbreviated transcription (Latin):
semus: Mater defuncta est
Multa praeter eo. quia mul¬
tum festino. Accipe confessio
nes meas & gratiarum actiones
de rebus innumerabi¬
libus: etiam insilentio Sed non
praeteribo quicquid michi anima
parturiuit de illa famula tua
quae me parturiuit : & carne
ut in hanc temporalem . & corde
ut in aet̃̾nam lucem nascerer
Non eius: sed tua dicam dona
in ea. Neq enim se ipsã fecertit :¬
aut educauerat se ipia: Tucrea¬
sti eam. Nec pat̾ nec mat̾ sciebat
qualis ex eis fieret. Et erudiuit
eã in timore tuo uirga xp̃i tui
regimen unicifilu tui : indomo
fideli bono membro eccłae tuȩ
Nec tantam erga suam discipli¬
nam diligentiã matris prȩdicabat.
quantamꝰ famulae cuiusdam de¬
crepitae. quae patrem eius infantẽ
portauerat : sicut dorso grandius¬
cularum puellarũ paruuli po¬
rtari solent Cuius rei gratia
et ꝓpter senectã ac mores opti¬
mos: indomo xp̃iana satis a do¬
minis honorabatur Vnde etiã
curam dominicarum filiarum

Expanded text:
semus, mater defuncta est. semus, mater defuncta est. multa praetereo, quia multum festino. accipe confessiones meas et gratiarum actiones, deus meus, de rebus innumerabilibus etiam in silentio. sed non praeteribo quidquid mihi anima parturit. de illa famula tua, quae me parturiuit et carne, ut in hanc temporalem, et corde, ut in aeternam lucem nascerer. non eius, sed tua dicam dona in eam. neque enim se ipsa fecerat aut educauerat se ipsam: tu creasti eam, nec pater nec mater sciebat, qualis ex eis fieret. et erudiuit eam in timore tuo uirga Christi tui, regimen unici tui in domo fideli, bono membro ecclesiae tuae. nec tantam erga suam disciplinam diligentiam matris praedicabat quantam famulae cuiusdam decrepitae, quae patrem eius infantem portauerat, sicut dorso grandiuscularum puellarum paruuli portari solent. cuius rei gratia et propter senectam ac mores optimos in domo christiana satis a dominis honorabatur. unde etiam curam dominicaruni tiliarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ubi fecit. atq ad mouit
oculis: confestim aperti sunt
Inde fama discuirens: inde lau¬
des tuae feruentes: inde illius
inimicae animus. & si ad creden¬
di sanitatem non applicatus.
a persẽquendi tamen furore com¬
pressus est Gratias tibi ds̃ m̃s.
unde & quo duxisti recordationẽ
meam : ut hȩc etiam confiterer
tibi. quae magna oblitus prȩteri¬
eram. Et tamen tunc cum ita flã¬
glaret odor unguentor̃ tuorum :
non currebamus post̃te: Et idõ
plus flebam inter cantica rmnoꝵ
tuorũ : olim suspirans tibi. et tan¬
dem respirans: quantum patet
Aura indomo fenea. Qui habitare.
facis unanimes indomo: consõcia¬
sti nobis et
ex nr̃o municipio: Quicũ agens
in rebus militaret: prior nobis
Ad te conuersus ẽ & baptizatus
Et relicta militia saeculari ac¬
cinctus in tuo simul eramus.
simul habitabamus placito sco
Quaerebamus quisnam locus nos
utilius haberet: & seruientes tibi e¬
& pariter remeabamus in africam :
Et cum apud ostia trberiana es¬

Expanded text:
quod ubi fecit atque admouit oculis, confestim aperti sunt. inde fama discurrens, inde laudes tuae feruentes, lucentes, inde illius inimicae animus etsi ad credendi sanitatem non applicatus, a persequendi tamen furore conpressus est. gratias tibi, deus meus! unde et quo duxisti recordationem meam, ut haec etiam confiterer tibi, quae magna oblitus praeterieram? et tamen tunc, cum ita fragraret odor unguentorum tuorum, non currebamus post te; ideo plus flebam inter cantica hymnorum tuorum, olim suspirans tibi et tandem respirans, quantum patet aura in domo faenea. Qui habitarc facis uiianimes in domo, consociasti nobis et ex nostro municipio. qui cum agens in rebus militaret, prior nobis ad te conuersus est et baptizatus et relicta militia saeculari accinctus in tua. simul eramus, simul habitaturi placito sancto. quaerebamus, quisnam locus nos utilius haberet seruientes tibi: pariter remeahamus in Africam. et cum apud Ostia Tiberina es