comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inigenis atiir aĩo iul oĩo insi nos mopinãtes
nc scupidos puenisse deno circa uolatũ hũc
etatis nõ anis uolatui silem recte qͥs dixe¬
rit s sagitte quã nõ arcus impulerit s
balista que si tam bene inuenibꝰ nota rẽnt
ꝙͣ sũt senibꝰ et illiuis etatis honestior atq
m̃ocentior uita ẽẽt et huiꝰ recordatio gͣtior
atq iocundior at nũc cecã et improuidã
adolescentiã rapidamq nuẽtam longioris
uite spes in scelera et ꝓbra młta p̃cipitat
que cũ demũ caueri nrequeñt nec iam alit̾
ꝯspicit senectus et fallaciqr sum sper d fidẽ¬
dũ ẽẽt intelligit, Distingnimꝰ etates pro ua¬
netate siñarum quod ixse ego nũt ut iides
feci et mod in frustra diuidiꝰ ẽe magnũ
aliquid ondimꝰ huie spes longas et telas
mexplicabiles ordin et ingentia rerũ dif¬
ficiliũ iacimꝰ funda t ͣ ꝓponimiꝰq aĩus ꝑ¬
prtuã uinẽtutẽ ac felicitatẽ tras futuri se¬
nes ac miseri nõ ꝙ ꝑ se miẜam senectutẽ

Expanded text:
nil omnino, nisi nos inopinantes ac stupidos pervenisse; quocirca volatum hunc etatis non avis volatui similem recte quis dixerit, sed sagitte, quam non arcus impulerit, sed balista. 14 Que si tam bene iuvenibus nota essent, quam sunt senibus, et illius etatis honestior atque innocentior vita esset, et huius recordatio gratior atque iocundior. At nunc cecam et improvidam adolescentiam rapidamque iuventam longioris vite spes in scelera et probra multa precipitat, que tum demum dum caveri nequeunt, nec iam alitercta serum conspicit senectus et fallaci quorsum spei fidendum esset intelligit. 15 Distinguimus etates pro varietate sententiarum, quod ipse ego nunc, ut vides, feci et quod in frusta dividimus, esse magnum aliquid ostendimus. Hinc spes longas et telas inexplicabiles ordimur et ingentia rerum difficilium iacimus fundamenta, proponimusque animis perpetuam iuventutem ac felicitatem, cras futuri senes ac miseri; non quod per se miseram senectutem
Abbreviated transcription (Latin):
cã ꝓpria testimoniã sũt suspecta domestiere
Et cio aliquos dũ de uitate aut flitate disci¬
pline cuiuspiã alt̾cant᷑ in mediũ adduce̾
solitos eiusdẽ ip̃is artis auctores quorũ
in disputando uiciũ uidet᷑ ad ꝓbandũ inod
uelis id affr̾e qd̾ non possis qr nõ cõstet
et dubiũ ut sic dicã ꝑ ambignũ probare
Non recipio fidei testem ancipitis laudatũ
phico monitu respice ad etatẽ iubes in quo
plane metũ sentis et id dicis uerbo qd ego
mabilis uite cursus dicã meliꝰ uolatus. uo¬
lat enĩ etas inqͥt cito Add̾em hercle si scirẽ
ad uolatũ aliꝙ nulla hyrundo nullus sit uo¬
lat heredius ut uite nr̃e dies uolant, In
illis eñ motus alarũ int̾noscimꝰ et spacia
et ꝑ ꝓgressũ et apinꝙͣtes t̾m̾o et iam
ꝑuenturos c̾nonꝰ in nobis añt insi forsan¬

Expanded text:
causa propria testimonia sunt suspecta domestica. causa propria testimonia sunt suspecta domestica. Scio aliquos, dum de veritate aut falsitate discipline cuiuspiam altercantur, in medium adducere solitos eiusdem ipsius artis auctores; quorumin disputando vitium videtur, ad probandum quod velis, id afferre quod non possis, quia non constet, et dubium, ut sic dicam, per ambiguum probare; non recipio fidei testem ancipitis, laudatume prorsus philosophico monitu respicere ad etatem iubes; in quo plane mecum sentis et id dicis verbo, quod ego mabilis vite cursus, dicam melius volatus. «Volat enim etas», inquit Cicero. Adderem, hercle, si scirem, ad volatum aliquid; nulla hirundo, nullus sic volat herodius, ut vite nostre dies volant. In illis enim motus alarum internoscimus et spatia et progressum et appropinquantes termino et iamiam perventuros cernimus; in nobis aut
Abbreviated transcription (Latin):
parem reor fide et caritate suꝑiorem scio
Quãobrẽ si quid alit̾ actu dixero aut si
aduersari uidear aut aduerser fe̾s amico
aĩo meq nõ tibi sed hiis quos mõ dicebã
mredicine reꝑtoribꝰ aduersatũ finges Iam
pͥmũ illud tertũ hẽo non alitꝰ tibi salutẽ
nr̃a ꝙͣ tuã ꝓpriam cordi ẽẽ neq illud mͥ
minꝰ ꝑsuadeo eorũq a maioribꝰ nostris
scripta sunt ultibi prorsus meognitum
qͥu et aliqua forsan ingenio te illis ac stu¬
dio adrecisse Nulla hunic questro nulla re¬
pugͣntia Illud in dubiũ uenit an cuncta q̃
illis excid̾int ꝙͣ dĩno ore ꝓlata sic fidẽ me¬
reant᷑ ut ꝯtra sentire nefas sit ⁊ ypacra¬
tem quidẽ purũ hoĩem Esculapiũ uo deũ
hĩtum non apud suos tm̃ s⁊ a pud nr̃os ẽt
noui ac maiorͣ tñ fulmũatũ deo neq uero
sum nestiꝰ si tuorũ auctorũ dc̃is uti patiar
quidꝙ uoles nullo negocio ꝓbaturũ s in

Expanded text:
parem reor, fide et caritate superiorem scio; parem reor, fide et caritate superiorem scio; quamobrem siquid aliter ac tu dixero, aut si adversari videar, aut adverser, feres amico animo, meque non tibi, sed his, quos modo dicebam, medicine repertoribus adversatum finges. 9 Iam primum illud certum habeo, non aliter tibi salutem meam quam tuam propriam cordi esse; neque illud minus michi persuadeo, eorum que a maioribus vestris scripta sunt, nil tibi prorsus incognitum, quin et aliqua forsan ingenio te illis ac studio adiecisse. Nulla hinc questio, nulla repugnantia. 10 Illud in dubium venit, an cunta que illis exciderint, quasi divino ore prolata, sic fide mereantur, ut contra sentire nefas sit, et Ypocratem quidem purum hominem, Esculapium vero deum habitum non apud suos tantum, sed apud nostros etiam novi, a maiori tamen fulminatum deo. 11 Neque vero sum nescius, si tuorum te auctorum dictis uti patiar, quicquid voles nullo negotio probaturum, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
angustino uidet᷑ incipiens ꝙ̃ ꝙ aliis alit̾
uisũ sit Silis hec autũpno et tranquillior
cũctis et lenior et legendis fructibꝰ ret᷑¬
acti tꝑis aptior euo consũptis et ututũ
scudio domitis estibus passionũ ultima est
hyemps semi mers frigida et quietis appe¬
tens et caloris quã quedã tñ magna olii
et pfenda ingenia concalestẽ corg̾init de
quo nũc agere longũ est ut igit᷑ has etates
qd̵ de tribus exptus sum de qͥrta auguror
studiis atq ex̾ecciis distinctas fateor sic
et cibis et alimẽtis arbit᷑r Ecce aũt ut cãs
ego tuã aduuo et ꝙͦ breuit̾ scringis laciꝰ
explico ubi unũ inter fatus ꝑgam quo dis¬
posu quod tu quidẽ nõ ꝓ adulatõe pubca
si pro u̾itate et pro nr̃a singłari aiicitia
dictũ credẽ obsecro Muidqͥd igit᷑ ypocrati
aut esculapio id et tibi credem et fortasse
plus aliquid qr quẽ sũmis arte ac scientia

Expanded text:
Augustino videtur, incipiens, quanquam aliis aliter Augustino videtur, incipiens, quanquam aliis aliter visum sit; similis hec autumno et tranquillior cuntis et lenior et legendis fructibus retroacti temporis aptior, evo consumptis et virtutum studio domitis estibus passionum; ultima est hiems senii iners, frigida et quietis appetens et caloris, quam quedam tamen magna olim et prefervida ingenia concalescere coegerunt; de quo nunc agere longum est. 7 Ut igitur has etates, quod de tribus expertus sum, de quarta auguror, studiis atque exercitiis distinctas fateor, sic et cibis et alimentis arbitror. 8 Ecce autem ut causam ego tuam adiuvo et quod breviter stringis, latius explico, ubi unum interfatus, pergam quo disposui, quod tu quidem non pro adulatione publica, sed pro veritate et pro nostra singulari amicitia dictum crede, obsecro. Quicquid igitur Ypocrati aut Esculapio, id et tibi crederem et fortasse plus aliquid, quia quem summis arte ac scientia
Abbreviated transcription (Latin):
at aliquali mutatõe inte seu uictus soliti õ
mũt sembus sit nec tibi om̃s Ita suũ hoc
distiuxit opificiũ natura ut una queq ps
p̃clari licet fragilis caduciq oꝑis suis ꝑ
uarietate tp̃rm sit fulta p̃sidiis Et ut dec¬
tus architectꝰ in eadẽ domo estiuas et hi¬
beruas ac reliquis am ꝓtibus suas cuiq
distribuit mansiones E ic nat᷑a solers ac
ꝓuida in eodẽ homĩe uarias statuit etates
et cuiqz sua quedã ꝓpria et attributa con¬
stituit pͥmũ uer etatis infantiã ac pue¬
riciã uoto has adolestentia sequit qͣi uer p̃¬
ceps et estati ꝓximũ Et ꝙ̃uis nulla uani¬
or nulla intonsultior nulla in libidinũ urri¬
tamẽta ꝓclimior hant cũ illa quã estaten
Uite dixerĩ inuẽta ꝯsequit᷑ nõ iã florida
uirens tñ et non quidẽ tam̃ uentosa seu
mobilis st maioribꝰ cupidinũ atqr irarũ
ignibus estuans. hauc subit etas ista
maturior senectus a sexagesio ãno ut

Expanded text:
at aliquali mutatione vite seu victus soliti opuat aliquali mutatione vite seu victus soliti opuniunt senibus, sic nec cibi omnes. 5 Ita suum hoc distinxit opificium natura, ut unaqueque pars preclari, licet fragilis caducique operis, suis pro varietate temporum sit fulta presidiis; et ut doctus architectus in eadem domo estivas et hibernas ac reliquis anni partibus suas cuique distribuit mansiones, sic natura solers ac provida in eodem homine varias statuit etates et cuique sua quedam propria et attributa constituit. 6 Primum ver etatis infantiam ac pueritiam voco; has adolescentia sequitur, quasi ver preceps et estati proximum; et quamvis nulla etas vanior, nulla inconsultior, nulla in libidinum irritamenta proclivior, hanc tamen, illa quam estatem vite dixerim, iuventa consequitur, non iam florida, virens tamen et non quidem tam ventosa seu mobilis, sed maioribus cupidinum atque irarum ignibus estuans; hanc subit etas iste maturior, senectus, a sexagesimo anno, ut
Abbreviated transcription (Latin):
malis iudit apud cit̾enem̃ uir egre¬
gtius in morte Ego quidẽ nondũ in morte
sz in morbo gui ac multiplici et nescio
ꝙͣ uicinꝰ morti ludã tetũ Non soles diũ¬
disputare de incognitis ut multi qui dũ ui¬
deri sapientes cupm̃t insipientiã de tegũt
dicine nunꝙͣ ocłos seu aures ne dicã añn
applicui ẜmo qui ꝓsperrima ad hoc tpus
fictus ualitudine umi ut fatear i lud studiũ
uelut mnͥ suꝑuacuũ neglexi et nõ quidem
artẽ ip̃am si artifices xmipendi preter ali¬
dicorũ huiꝰ tp̃ris aut unico aut uno ex
pautis disputarem de rebus ad medicũ
spectantibꝰ Non disputatio ergo s ludꝰ
instituit᷑. ut tantisꝑ et tu curas meas ri¬
deas/ et ego malorũ pñtium obliuuiscar at
ypoeras nl demeret iul mutaret saud in
aũt ille ꝯsiliis tuis acquiescet cuis efontibꝰ
hausta sũt cũ ego horũ instius et ꝯtẽptor
in multis tñ nõne ictus acquieu̾im et cri¬
bis ꝓ remedio statur mei et si nõ oĩmoda

Expanded text:
malis. Ludit apud Ciceronem vir egregius in morte; ego nondum quidem in morte, sed in morbo gravi ac multiplici et nescio quam vicinus morti, ludam tecum. Non soleo disputare de incognitis, ut multi, qui, dum videri sapientes cupiunt, insipientiam detegunt, dicine nunquam oculos seu aures, ne dicam animum, applicui, imo qui prosperrima ad hoc tempus fretus valitudine, verum ut fatear, illud studium velut michi supervacuum neglexi et non quidem artem ipsam, sed artifices parvipendi, preter alidicorum huius temporis, aut unico, aut uno ex paucis, disputarem de rebus ad medicum spectantibus? Non disputatio ergo, sed ludus instituitur, ut tantisper et tu curas meas rideas et ego malorum presentium obliviscar ac Ypocras, nil demeret, nil mutaret; quidni autem ille consiliis tuis acquiesceret, cuius e fontibus hausta sunt, cum ego horum inscius et contemptor, in multis tamen ratione victus, acquieverim? 4 Scribis pro remedio status mei, etsi non omnimoda,
Abbreviated transcription (Latin):
ga breuitas festinatio tarda ẽ qd̾ si apud na¬
sorrẽ amãtis insani u̾bũ est Septima nox
agit᷑ spaciũ mnͥ longius ãno qͥd michi uisum
putas cui inter exporctandũ ut ex ꝑsonit
alt̾ius dit idem luna quat᷑ latuit toto quat᷑
orbe recauit Solet honesta cupientiũ flã¬
ma serenior ẽe nõ segnior. Consulto tñ actũ
reor nõ quid̃ abs te qui mittendo miłta solli¬
citudinẽ hũoste s a fortuua pociꝰ ut ipsa
dilatõ desiderio meo calcar muneriq tuo
gr̃am cumlaret. pro quo tibigtes meritas
agendi ne forte pntes ꝙ huiꝰ epłe ꝯtextus

Expanded text:
ga brevitas, festinatio tarda est. Quod si apud Naga brevitas, festinatio tarda est. Quod si apud Nasonem amantis insani verbum est, « Septima nox agitur, spatium mihi longius anno. » quod mihi visum putas, cui inter exspectandum, ut ex persona alterius ait idem, « Luna quater latuit, toto quater orbe recrevit? » Solet honesta cupientium flamma serenior esse, non segnior. Consulto tamen actum rear, non quidem abs te, qui in mittendo multam sollicitudinem habuisti; sed ad formam potius, ut ipsa dilatio desiderio meo calcar, munerique tuo gratiam cumularet. Pro quo tibi grates meritas agendi ne forte putes quod hujus epis
Abbreviated transcription (Latin):
egisset unũ hoc scrib̾e potuisse nõ stupeat
pͫ unũ et uiuꝰ opus homũs latinis editũ
l̃atum cõgeriem uidet᷑ accede uł titalimi
rõnarũ rerũ liber ingens quẽ in ꝑter qͥs
decades uogant nõ ip̃e qui st̾ͥpsit s fastidio¬
sa legenciũ scindit ignama huic tłi amiticis
tue dono p̃ter eam quã loquor magnitudinẽ
et libri decor et nestioris lr̃e maiestas ⁊ oĩs
sobrius accedit oruatꝰ ut cũ ocłos ibi figere
ceꝑim siticulose yrundinis in more nequea
nͥ plenos auellere Ita sepe in dies ĩpransus
p̃terlabit᷑ nox insompnis in quo quid de¬
lectatõi mee quã iam fe̾ unicã nec nisi ex
lrariun łcione ꝑcipio ꝙtũ hac tua libalitate
sit additũ nõ facile uulgus existimet tui extͣ cor¬
portos ssius nulla uolupxtas est. tu uo ꝑ facile
neꝰ mirabere libri huiꝰ aduentũ ine screntꝰ
atq anxie expectasse Scis ut cupiditati lõ¬

Expanded text:
egisset, unum hoc scribere potuisse non stupeat? egisset, unum hoc scribere potuisse non stupeat? Nullum unum et unius opus hominis latinis editum litterarum congeriem videtur accedere: vel Titi Livii Romanarum rerum decades vocant, non ipse qui scripsit sed fastidiosa legentium scidit ignavia. 9 Huic tali amicitie tue dono, preter eam quam loquor magnitudinem, et libri decor et vetustioris litere maiestas et omnis sobrius accedit ornatus, ut cum oculos ibi figere ceperim, siticulose “hirudinis” in morem nequeam nisi “plenos” avellere. Ita sepe michi dies impransus praeterlabitur, nox insomnis: in quo quidem delectationi meae, quam jam fere unicam, nec nisi ex litterarum lectione percipio, quantum hac tua liberalitate sit additum, non facile vulgus existimet, cui extra corporeos sensus nulla voluptas est: tu vero perfacile; neque mirabere libri hujus adventum me sitienter atque anxie exspectasse. Scis ut cupiditati lon
Abbreviated transcription (Latin):
bus ninꝙͣ se librũ tanti corꝑis uidisse y
de me ip̃e ꝓfiteor rerũ taliũ aut ultin̾is
inquisitor nec mole lr̃arum qui sensun
ubtate maiꝰ opus monstrũ est cogitare ꝙͣ¬
tus ille uir ingenio ꝙtus studio fuit unde
seui illud ociũ ep̃o Illa roni eloquii facul¬
clare ĩnuit sua etate affri quid̾ latims
hỹĩs uteret᷑ de quo ꝑpprie dc̃m xutes qd̾
ip̃e de M. uarone dixit terencianũ se¬
q̃ns uir inqͥt doctissimꝰ undecũq uarro
qui tã młta legit ut aliquid ei stribers
uacasse mirem᷑. tam mlta seripsit ꝙͣ mlta
uix quẽxy beg̾e posse credamꝰ E ut alia¬
omittã eiusdẽ ingenii monimẽta fenq̃ młta
sũt in seu quibꝰ adhus careo et rursũ seu q̃
tractationũ suarũ libris idẽ ix̃e ꝯmemorat
seu que ibi uł oblita forte uł neglecta uel
noudũ scͥpta p̃teriit ad que oĩa relegendũ
uita huãna uix sufficit Quis uni si iul aliud

Expanded text:
bus, nunquam se librum tanti corporis vidisse. Quod bus, nunquam se librum tanti corporis vidisse. Quod de me ipse profiteor, rerum talium haud ultimus inquisitor: nec mole litterarum, quam sensuum ubertate, majus opus. Monstrum est cogitare, quantus ille Vir ingenio, quantus studio fuit; undeseni, illud otium episcopo, illa Romani eloquii faculclare innuit, sua etate Afri quidem latinis literis uterentur, de quo proprie dictum putes quod ipse de Marco Varrone dixit Terrentianum sequens: «Vir» inquit, «doctissimus undecunque Varro, qui tam multa legit ut aliquid ei scribere vacavisse miremur, tam multa scripsit quam multa vix quemquam legere posse credamus. Sed ut aliaomittam ejusdem ingenii monumenta, seu quae multa sunt mihi, seu quibus adhuc careo; et rursum, seu quae Retractationum suarum libris ipse idem commemorat seu quae ibi vel oblita forte, vel neglecta, vel nondum scripta praeteriit, atque omnia relegendum vita humana vix sufficit: quis eum, si nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
asti me mune magnifico et insign
Iam dauiticũ pelagus securior naui¬
gabo uitabo scopłos neq uborũ fluctibus
neq fractarũ sũarũ collisiõe t̾rebor eo¬
lebã ip̃e meis uiribꝰ in altũ niti et nunt
alt̾ius brachia iactando nũc posse fortuito
librare ita quidẽ ut sepe cũ petro mergi
inciprẽs exclamarẽ dñe salũ me fac et
dam et nantlex industriũ destinasti di¬
nimi ingemi augustinũ Cuiꝰ opꝰ ĩmensĩ
qd nulgo tres in ꝑtes apud quosdã płifa¬
ria diuisu młtis et magnis uoluminb ꝙ
ꝯtinet᷑. totũ uno uolur̃e cõprehonsũ et a
te in tnsinissũ letus scupeusq suscepi et
suꝑerat iste discuciet magnꝰ adest hospes
et maguꝰ curandus ĩpendio dornure totꝭ
noctibꝰ nõ sinet frustra palletis aut
comuctis ocłis ingilandũ est lucubndũ
est frustͣ quietẽ meditanei laborand̾ est
Umi dicã nemo ex amicis illũ siue admira¬
tione aspexit cunctis una uoce testanti¬

Expanded text:
cum. 1 Beasti me munere magnifico et insigni; iam daviticum pelagus securior navigabo: vitabo scopulos; neque verborum fluctibus, neque fractarum sententiarum collisione terrebor. Solebam ipsis meis viribus in altum niti, et nunc altius brachia jactando, nunc assere fortuito librare, ita quidem ut sepe cum Petro “mergi” incipiens exclamarem: «Domine, salvum me fac» et dam et nauclerum industrium destinasti, divini ingenii Augustinum, cuius opus immensum — quod vulgo tres in partes, apud quosdam plurifariam divisum, multis et magnis voluminibus continetur — totum uno volumine comprehensum et a te michi transmissum letus stupensque suscepi et supererat, iste discutiet; magnus adest hospes et magno curandus impendio; dormire totis noctibus non sinet; frustra palletis aut conjunctis oculis: vigilandum est, lucubrandum est. Frustra quietem meditamini: laborandum est. Verum dicam: Nemo ex amicis illum sine admiratione respexit, cunctis una voce testanti
Abbreviated transcription (Latin):
quã ad te penultimã scripsi tacitꝰ ĩ memo¬
riã ꝙ ẽẽt a me festiuant̾ digressa redu¬
ce̾m irescio quid addi posse uisũ est quo sona¬
nor sit iocundiorq suĩa Id tibi srorsũ ut in
am̃i uenit scripsi qd si ꝓbas illit inseres
⁊ tua manus nr̃o funger officio uale
¶¶rundrin magnum uirtutis
Iudicium esse ignotum
eoq mn notior clariorq et clarior es Cẽ¬
per de te bñ sꝑaui iam sꝑare desmo spes
eiũ incerti uenturiq boni nomẽ in de te
iã ncħ incerti ẽ Epicurũ ac democritũ stu¬
⁊ latrifica nr̃a nõ nou̾it magnũ locũ hactẽ¬
arbitrabar quẽ nemo alter ante iret ĩpse
te preis Ita quidẽ ille me de te quẽ facile
plane norat ꝙͣi de dandamo aut calamo
Indorũ pħis loq̃ntem audiit actonitꝰ atq
susprusus defixis in me ocłis ⁊ uelut hor¬
rore noui monstri cuiꝯpiã somis extãtibꝰ¬
dñ non tibi si u̾o astipularen Ego ꝯtra scu¬

Expanded text:
quam ad te penultimam scripsi, tacitus in memoquam ad te penultimam scripsi, tacitus in memoriam, quod esset a me festinanter digressa, reducerem, nescio quid addi posse visum est quo sonantior sit rotundiorque sententia; id tibi seorsum ut in animum venit scripsi, quod si probas, illic inseres et tua manus nostro fungetur officio. Vale. 9 Ad eundem, magnum virtutis indicium esse ignotum eoque michi notior clariorque et carior es. Semper de te bene speravi, iam sperare desino; spes enim incerti venturique boni nomen, michi de te iam nichil incerti est. 2 Epycurum ac Democritum stuet lanifica nostra non noverit? Magnum locum hactearbitrabar, quem nemo alter anteiret, ipse te preis. 3 Ita quidem ille me de te, quem facie plane norat, quasi de Dindimo aut Calano Indorum philosophis loquentem audiit, attonitus atque suspensus, defixis in me oculis et velut horrore novi monstri cuiuspiam comis extantibudum non tibi sed vero astipularer. Ego contra stu
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ incidisse uestigia ꝙ̃ ut clariꝰ fiat ip̃a
citonis u̾ba subitiã qui ad athitũ scribens cũ
cepisset uariasse adiecit et qiͣ ad seip̃m
loquor quis autẽ est tanta quid̾ de re. quin
uarie secũ ip̃e disputet atq huic rõn hitis
ille aliã accumiłans suuł et elite̾ cupio seu-¬
tentiã tuã aut si manet ut firmior su si
mutata ẽ ut tibi assenciar qd ultimũ ie
non tangit nõ sũ tam cautꝰ nulla michi ĩ
amiciciis ars ẽ insi ut ualde diligã ualde
fidem nichil finigam nichil occultẽ et ꝓ¬
inde oĩa explicem in auribꝰ amicoꝵ ut in
magis aures tuas ꝙͣ meas circũuenire ꝓpo¬
sitũ siti tñ et in sepe idẽ edificatiꝰ ameip̃o
dicit᷑ qñ sic dĩ excitantĩbꝰ .s. atq pũgen¬
tibꝰ uerb ꝙͣ si lenciꝰ diceret᷑. Tñt amico
nõ alit᷑ ꝙͣ m mutata põne or̃one confultun
uelim tũc paulo curiosior in smoire sum
excitandi studio nõ fallendi aut mani ar¬
nificio demłcendi Quale est qd dũ epłam

Expanded text:
uod ut clarius fiat, ipsa Ciceronis verba subiciam, qui ad Athicum scribens cum sepissime variasset, adiecit et quasi ad se ipsum: loquor. Quis autem est tanta quidem de re quin varie secum ipse disputet?», atque huic rationi ille aliam accumulans: «simul et elicere cupio sententiam tuam» ait; «si manet ut firmior sim, si mutata est ut tibi assentiar». Quod ultimum me non tangit. Non sum tam cautus, nulla michi in amicitiis ars est, nisi ut valde diligam, valde confidam, nichil fingam, nichil occultem et perinde omnia explicem in auribus amicorum ut magis aures tuas quam meas circumvenire propositum sit, tamen et michi sepe idem efficacius a me ipso dicitur qtibus verbis, quam si lentius diceretur; tunc amico non aliter quam michi mutata oratione consultum velim; tunc paulo curiosior in sermone sum, excitandi studio non fallendi aut inani artificio demulcendi. 17 Quale est quod dum epystolam
Abbreviated transcription (Latin):
eoqz magis quo et tanti responsoris abe¬
rat metus et impii cruẽtiq hostis aderat¬
fauor ner saciata ira nes morte liuor extĩc¬
tus erat Michu pĩ potiꝰ n̾uo quid̾ u̾o cre
Cz attingã duos nõ ĩtalicos ne suspectũ
testimoniũ reddat amor originis s hyspa¬
nos magnos illos quid̃ ac fumosos uiros et
quo plus fidei fit int̾ se qͥdem hostes lõgeq
discordes qui qualit᷑ cic̾rius in laude cõne
declamationũ libro haud longe a pͥnçipio
grecie aut apponat aͭ x̃ferat c̾ca cit̾onez ef¬
floruit Onũa scudia que lumẽ latinis lr̃is
actulerũt cũ illo uiro nata sũt Nes ita mł¬

Expanded text:
eoque magis quo et tanti responsoris abeeoque magis quo et tanti responsoris aberat metus et impii cruentique hostis favor aderat, nec satiata ira nec morte livor extinctus erat. 8 Michi ipsi potius, imo equied attingam duos, non italicos ne suspectum testimonium reddat amor originis, sed hispanos, magnos illos quidem ac famosos viros et quo plus fidei dicto sit, inter se quidem hostes longeque discordes; qui qualiter sola Ciceronis in laude convenDeclamationum libro haud longe a principio:Grecie aut opponat aut preferat, circa Ciceronem effloruit; omnia studia que lumen latinis literis attulerunt, cum illo viro nata sunt». 10 Nec ita mu
Abbreviated transcription (Latin):
nosas atq inltiplices añui passiones a
stirpe cõuellit an cuiꝙͣ forte ideo beniora
hec portenta uidrant᷑ ꝙͣ que famosũ her¬
tionũ sintillas quasi stellantia liña ex¬
plicat quibꝯ eñdit ad btam uitam uirtꝰ¬
sola suffice̾ que michi ꝑs oꝑis quid aliud
ꝙ citoni celi instar fuit nͥ mens illa side̾a
et excelsa tot erroꝵ monstris late ꝑdoĩtis
cõquiescat / itaq gentile uulgus ut libet
Et supͣ fidem stupeo quorũdã nr̃i eui doctoꝵ
hõm capita qui hũc nescro quibꝰ magnis
ꝙͣ ꝙͣ iudicĩ libertatẽ ut ꝑ alios m sic ꝑ me
aliis saluã uelim Ego qͦd in aĩo geram scio
fixũq adeo ut auelli nulla ui ualrat dion
si mͥ demostenes ab inferis redeat et in hᵒ
unũ om̃ibꝰ eloq̃ncie sue uiriba accliuis atq
intentꝰ incũbat Non si oñis enuili qͥ cla¬
rissimũ illud nomẽ muidie sue nebulis et
dum uixit iuolue̾ et po fata temptarũt

Expanded text:
nosas atque multiplices animi passiones a nosas atque multiplices animi passiones a stirpe convellit. An cuiquam forte ideo leviora hec portenta videantur quam que famosum Hertionum scintillas quasi stellantia lumina explicat, quibus ostenditur ad beatam vitam virtsola sufficere. Que michi pars operis quid aliud quam ciceroniani celi instar fuerit, ubi mens illa siderea et excelsa tot errorum monstris late perdomitis conquiescat? 6 Itaque gentile vulgus utlibet et supra fidem stupeo quorundam nostri evi doctorum hominum capita, qui hunc nescio quibus magnis,  iudicii libertatem ut per alios michi, sic per me aliis salvam velim, ego quid in animo geram scio fixumque adeo ut avelli nulla vi valeat, non si michi Demosthenes ab inferis redeat et in hoc unum omnibus eloquentie sue viribus acclivis atque intentus incumbat; non si omnes emuli, qui clarissimum illud nomen invidie sue nebulis et dum vixit involvere et post fata tentarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Uam lete audiã tã penetrabiles p̃¬
ces meas tuũ limẽ attigisse ut
nullus ibi nõ dicã reppulisse s uł tenius
more obex illis occurrerit. Quã iocunde
Citonem tnũ sub mes lare cõspiciã eĩt̾o
ip̃e uix expͥmat fuit aũt nestio an casu
aliquo an iudicio c̾to nicħ est eiĩ iam qd̾
nõ de ingenio tuo sperẽ ciconis Ille codex
posset affig̾e̾ Et si eiũ hercules distantis¬
simorũ lucrator pacatorq trarũ neniram
siluã leonẽ t̾menti colles apro aduentini
obq hec ⁊ hiis siłia brniuolentia lib̾tarũ
genciũ ⁊ fame alis cel ut ferũt suma cõ¬
scendit plus tñ aliqͣnto est ꝙ in hoc ip̃o
tã ꝑno quĩq̃ptiti libri spacio Ricero nost
eg̃it Idq sic ẽẽ ꝑfacile monstrabo pri¬
ma quid̃ ꝑs rugitu t̾rifico impendentẽ
ubiq mortalibꝰ mortis metũ interficit
Ecda asperũ atq uoluificũ dolorẽ corꝑis
doniat Tercia mẽtis egritudinẽ cetis
unporibꝰ estuatẽ compuntt Crta uene¬

Expanded text:
uam lete audiam tam penetrabiles preces meas tuum limen attigisse, ut nullus ibi non dicam repulse sed vel tenuis more obex illis occurrerit, quam iocunde Ciceronem tuum sub meo lare conspiciam, Cicero ipse vix exprimat. Fuit autem, nescio an casu aliquo an iudicio certo — nichil est enim iam quod non de ingenio tuo sperem —, ciceronianus ille codex posset “affigere”. 3 Etsi enim Hercules, distantissimarum lustrator pacatorque terrarum, Nemeam silvam leone, Erymanthi colles apro, Aventini ob hec et his similia benivolentia liberatarum gentium et fame alis celi, ut ferunt, summa conscenderit, plus tamen aliquanto est quod in hoc ipso tam parvo quinquepartiti libri spatio Cicero noster egit. Idque sic esse perfacile monstrabo. 4 Prima equidem pars rugitu terrifico impendentem ubique mortalibus mortis metum interficit; secunda asperum domat; tertia mentis egritudinem cecis vaporibus estuantem comprimit; quarta vene
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑis ãni iudue filiũ tłem atq unicũ ab¬
esse solent eiũ et que cara sũt copia ⁊ assi¬
duitate uilesce̾ hic u̾o que p̃ciũ face̾ possit
uniu̾sa ꝯcurrũt Nam et filius et unꝰ esti
et qualis uir aspcũs ip̃e testabit᷑ abfu̾at
ẽt priusꝙͣ ad Italiã ueniret ⁊ nũs pietas
insita cũ amicoꝵ ex pectatõ ⁊ in pͥmis ma
undiq accensũ desideriũ qua potes adiuua
⁊ tibi ul sit aliene pietatis ꝑtem uendica¬
Redde natũ matͥ auxis redde tuiẽ patrie
exoptate yͥ forte barbaricos amos non
putamꝰ natalis solii sentire dulcedinẽ et
hũt affc̃m nõ nisi italic̃ diffinimꝰ aut
gretũ At qui ꝑ cunctare unũ ꝙ̃libet non
dicã ex hiis quos hec cultror ꝙͣ rhemis
aluit s quos misit incultior illa barbari¬
dicettibi nl celo patrio blandiꝯ nil traꝵ
regione suanꝰ ꝓuide cane ad cõꝑatõr
Urnias barbaritã dicet italiam. Uale

Expanded text:
ceperis anui vidue filium talem atque unicum abceperis anui vidue filium talem atque unicum abesse. Solent enim et que cara sunt copia et assiduitate vilescere; hic vero que precium facere possint, universa concurrunt; nam et filius et unus est et qualis vir, aspectus ipse testabitur; abfuerat etiam priusquam ad Italiam veniret, et nunc cum pietas iundique accensum desiderium qua potes adiuva et tibi vel sic aliene quoque pietatis partem vendicaRedde natum matri anxie, redde civem patrie exoptate, nisi forte barbaricos animos non putamus natalis soli sentire dulcedinem et hunc affectum nonnisi italicum definimus aut grecum. Atqui percontare unumquemlibet, non dicam ex his quos hec cultior quam Rhenus alluit, sed quos misit incultior illa barbaridicet tibi nil celo patrio blandius, nil terrarum regione suavius; proinde cave ad comparationem venias: barbaricam dicet Italiam. Vale. 8
Abbreviated transcription (Latin):
alxium in tnsitu t
Isi ad te noñ uoluxtatis matiam s
aboris un solro posses optare ut
alia t̾rarũ in ꝑte age̾m unde tibi ex me
amoris tĩndem tediiminꝰ eẽt Iste quẽ cer¬
nis ꝑrgrine licet originis s amici ãnui ẽ
etz qui nõ me solũ s quoscũq me amare
cognoui̾t Amet et colat Itaq sit ut cũ
amitũ aspite facies ignara meus uiri si ꝙͣ
inͥ credis hũanitate notissimaẽ Dirige
hũc oro te ut imꝑ alios direxisti qua tu¬
tisson ꝑ alpes atq breuissiͫ infiorem ger
explere nõ potuit itaq ꝓperat ħ medio
ꝑurgente illiuc traheute desiderio matrẽ
ht̃ annosã cuiꝰ fatabem ꝑuenire diem ar¬
det et mimũ distulisse forudat Est uñ
int̾ cet̾a pirtate mirabili mat̾nũq deside¬
riũ ꝓprio metit᷑ xoq suũ magis ac magis
accendit᷑ Tu quoq mr̃is uius am̃m ꝑ facile
metire si et tibi tus genit̾cis ymogo suct᷑¬
rat et pietati pietas scipulet᷑ si cogitar̾

Expanded text:
Alpium in transitu. 1 isi ad te non voluptatis materiam sed laboris, ut soleo; posses optare ut alia terrarum in parte agerem, unde tibi ex me amoris tantundem, tedii minus esset. Iste quem cernis peregrine licet originis sed amici animi est et qui non me solum sed quoscunque me amare cognoverit, amet et colat; itaque sic eum ut amicum aspice; facies ignota, mens viri, siquid michi credis, humanitate notissima est; dirige hunc, oro te, ut nuper alios direxisti, qua tutissimum per Alpes atque brevissimum in inferiorem Germexplere non potuit. Itaque properat hinc tedio perurgente, illinc trahente desiderio; matrem habet annosam, cuius fatalem prevenire diem ardet et nimium distulisse formidat. Est enim inter cetera pietate mirabili maternumque desiderium proprio metitur eoque suum magis ac magis accenditur. 3 Tu quoque matris eius animum perfacile metire, si et tibi tue genitricis imago succurrat et pietati pietas astipuletur, si cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃mũ ue dix̾o trudeles t̾ras et auarũ
ue̾ licis effuge̾ atq in p̃fato rure mõ
qd̾ ꝓcul inde qͥndeti passuũ milibꝰ ad pre¬
clarũ ac sonoꝵ Gorgie fonte latet inten
siluas ac flumĩa Intꝰ que libellos uarios
qui ibidẽ sub rustrco custode uiucti et tatiti
iã me quadrienũ expectarũt qd suꝑfui̾t
estatis solitaria quiete tͣnsige̾ ut si mox
uestigia nota relegero corpusculũ h ꝯti¬
mus licet ab infantia laboribꝰ ex̾citure
nimio forsan ardore conficiã cui p̾co nõ
ob aliud nisi ꝙ diuciꝰ torq̃am ac fatigem
autuxinus me reuehet ut spero suuł et
libellos ip̃os bibliotete ytale qͦs differre
disposu hẽs et de p̾terito tarditatis mee
cas . et de futo ꝓpositi mei sũmã Re quid
uel a diuratõis uł ambignitatis obrepat
Ueliquũ est ut senatui nr̃o cui qͥd debram
nosti nomẽ meũ sedula deuotõe ꝯmendes
adh ⁊ tres ꝯpatriotas nr̃os oxtimos iͦ ᷤᷤ
quid at ꝓbatissimos amicos quoꝵ quocũq

Expanded text:
eles terras” et “avarum” vere “litus” effugere atque in prefato rure nostro, quod procul inde quindecim passuum milibus ad preclarum ac sonorum Sorgie fontem latet, inter silvas ac flumina interque libellos varios, qui ibidem sub rustico custode vincti et taciti iam me quadriennium expectarunt, quod superfuerit estatis solitaria quiete transigere, 9 ne si mox vestigia nota relegero, corpusculum hoc, continuis licet ab infantia laboribus exercitum, nimio forsan ardore conficiam, cui parco non ob aliud nisi quo diutius torqueam ac fatigem. Autumnus me revehet, ut spero, simul et libellos ipsos bibliothece itale quos inferre disposui. 10 Habes et de preterito tarditatis mee causas et de futuro propositi mei summam, nequid vel admirationis vel ambiguitatis obrepat. Reliquum est ut Senatui nostro, cui quid debeam nosti, nomen meum sedula devotione commendes; ad hec et tres compatriotas nostros, optimos illos quidem ac probatissimos amicos, quorum quocunque
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio incessit in cet̾is inde tociꝰ uie urbi¬
bus atq oppidis negocii nicħ itãq ꝯfestim
si uita comes fuit e tͣnsalpino rure nr̃s ad
te itm scribã neq deiuceps alias p̾us ex
me lr̃as expectes ꝙͣ que ꝑuenisse me nuina
ent illic sant ꝙͣ dui sane q̃ res et consilia
nr̃a rotat modũ statuet fortuna ego quid̃
ꝙ nõ tibi tm̃ tali amico si uulgo etiã notũ
reor excussis libratisq om̃ibꝰ si ex alto da¬
tũ ẽẽt optarem in eo rure quidꝙ est inte
qd̵ restat exige̾ ⁊ ͭ eiũ loco illi młta desint
quibꝰ uoluptas rget uibsq affluit Illa tñ
assũt quibꝰ uibs caret quibusq ego maxĩe
delector lib̾tas ociũ silenciũ solitudo duo ĩbi
sũt fateor adu̾sa aĩo et ꝙ ab ytalia locus
abest ad quã me nalis motus attrahit
et ꝙ uicina ẽ mninis babilon hoc occidẽta¬
lis rerũ pessima hereboq similina unde
me na itidẽ dehortat᷑: ac rethit nrea f̾rem

Expanded text:
mutatio incessit; in ceteris inde totius vie urbimutatio incessit; in ceteris inde totius vie urbibus atque oppidis negotii nichil; itaque confestim, si vita comes fuerit, e transalpino rure nostro ad te iterum scribam, neque deinceps alias prius ex me literas expectes quam que pervenisse me nuntient. 4 Illic sane quandiu? ipsa que res et consilia nostra rotat, modum statuet Fortuna; ego quidem, quod non tibi tantum tali amico sed vulgo etiam notum reor, excussis libratisque omnibus, si ex alto datum esset, optarem in eo rure quicquid est vite quod restat exigere; etsi enim loco illi multa desint quibus voluptas eget urbsque affluit, illa tamen assunt quibus urbs caret quibusque ego maxime delector, libertas otium silentium solitudo. 5 Duo ibi sunt fateor adversa animo, et quod ab Italia locus abest, ad quam me naturalis motus attrahit, et quod vicina nimis est Babilon hec occidentalis, rerum pessima Ereboque simillima, unde me natura itidem d
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad tͣnsitum alpiũ
obriguisse cursu medio et dũ pedibꝰ tangeᷤᷤ
t̾ram putat subitis radicibꝰ inhesisse Certe
et ego quo nesciebã ꝓ mobiliũ obsequio pedũ
tenatissimas interdũ radices hẽe ꝓmiserã
tibi mepatauo digressurũ ad xii. kł maias
uix qͥuto nonas inde digressus loqr p̃ꝓprie
ymo u̾o diuulsus sũ uerone biduũ ac triduũ
age̾ det̾nerã hic quoq iam ꝑ crastinando
ꝓpe circũactus ẽmensis et ꝙͣuis hac pre¬
fertĩ ꝑte ãni ꝑamena ciuitas sit ũ sĩ tedio
non hͨ inͥ requies fuit ad alia festiuãti sed
indulgẽtissima auici blandis p̃cũ ꝯpedibꝰ
explicari hactenꝰ non potui qͥ in pene co¬
tidiams est carcer et si em̃ amicorunicħ
effcũ ac pietate dulciꝰ hẽam aut sperem
sepe tñ arctiꝰ me diligi ꝙͣ ocio me expe¬
nri mr̃em/ ibi me siłis laq̃us alt̾ manet
si infallor faciliꝰ dissoluendus parme suꝑi¬
oris amiei frena nõ hẽx tanta breu rerum

Expanded text:
tis ad transitum Alpium.obriguisse cursu medio et dum pedibus tangere terram putat, subitis radicibus inhesisse. Certe et ego, quod nesciebam, pro mobilium obsequio pedum tenacissimas interdum radices habeo. Promiseram tibi me Patavo digressurum ad XIV° Kalendas Maias; vix V° Nonas inde digressus, loquor improprie, imo vero divulsus sum. 2 Verone biduum aut triduum agere decreveram; hic quoque iam procrastinando prope circumactus est mensis et quamvis hac presertim parte anni peramena civitas sit, non sine tedio tamen hec michi requies fuit ad alia festinanti, sed indulgentissimi amici blandis precum compedibus explicari hactenus non potui, qui michi pene quotidianus est carcer. Etsi enim amicorum nichil affectu ac pietate dulcius habeam aut sperem, sepe tamen arctius me diligi quam otio meo expenostri matrem; ibi me similis laqueus alter manet, sed ni fallor facilius dissolvendus. Parme superioris amici frena non habeo, tanta brevi rerum
Abbreviated transcription (Latin):
quedã sunt q̃ refuiĩt stilũ ex quiba michi
illie morã ꝓfecto breuissimã angũror i
quid noui forsan ꝙͥ inciderit ꝙ ip̃m quale
suspiter ignoro Id scio inch om̃o nõ posse
honũ ꝯtinge̾ aĩali caduco ꝓrsus ac morta¬
li licet int̾ missias insolẽti later gͦ rerũ
exitus pñs ꝓpositũ anĩ non latet qd̾ ettͥ¬
nris nõ ignotũ uelimi ronũ nẽpe xõtifice̾
quẽ ad rixam tibis quere ꝯsueu̾ant pa¬
tres nr̃i nos ad ripã rodaui q̃rimꝰ q̃rent
nepotes forsan ad ripã thagi ut pateat
nichil ẽẽ qd nõ ꝯfundat tͣnfferat longa
dies et ad occasũ omia ꝓperare de hoc tũ
scũs ille rigidusqt piscator inderit qui cũ
Rodanũ sciret nec thagũ cte nec secanam
ignoraret nauicłam tñ ac reta tib̾mo
ꝓcellis agit᷑. ciuiꝰ naualia deserunt᷑. uid̾int
qui ad gubuacłim sedent Nos uectores su¬
mus estu rapinuir et fortune ꝑticipes
nõ culpe illũ ergom̃t qr ubi uellem
nequer ubi possũ que̾re est ãmis sunul¬

Expanded text:
stilum, ex quibus michi illic moram profecto brevissimam auguror, nisi quid novi forsan inciderit, quod ipsum quale suspicer ignoro. Id scio, nichil omnino non posse homini contingere, animali caduco prorsus ac mortali, licet inter miserias insolenti. Latet ergo rerum exitus, presens propositum animi non latet, quod etris non ignotum velim. 7 Romanum nempe Pontificem quem ad ripam Tyberis querere consueverant patres nostri, nos ad ripam Rodani querimus; querent nepotes forsitan ad ripam Tagi, ut pateat nichil esse quod non confundat ac transferat longa dies, et ad occasum omnia properare. De hoc tamen sanctus ille rigidusque piscator viderit, qui cum Rodanum sciret nec Tagum certe nec Secanam ignoraret, naviculam tamen ac retia tyberino imba nunc procellis agitur, cuius navalia deseruntur. Viderint qui ad gubernaculum sedent; nos vectores sumus, estu rapimur, fortune participes, non culpe. 8 Illum ergo nunc, quia ubi vellem nequeo, ubi possum querere est ani
Abbreviated transcription (Latin):
deo ubi illud monstri iustar ꝙ praro
uiri sũmi silius sũmꝰ euaserit sit nata
uices alt̾uante nt quisq profũt deo de¬
brat nõ pri possem duçer Reges ⁊ cesã¬
res in testimomiũ adduce̾ s non uatat ad
alia uenio que ur̃is yphensa et in omnnẽ
nulla re alia ꝙͣ aliena notus industria y ͨ
ne sit quid notꝰ ꝓrsus obscurũ nomen qd̾
et qd miram᷑ de clemẽtia qui liber qͣntũ
illi cui inscribit᷑ ꝓfuit toto orbe notiss
esti/ Scripsit eustachio fiͦ macrobiꝰ in
ciconez ꝯmẽtarios et sa t̾naliũ libros oꝑo¬

Expanded text:
raro summi viri filius summus evaserit, sic natura vices alternante ut quisque quod fuerit, Deo debeat non patri. Possem duces reges et cesares in testimonium adducere sed non vacat; ad illa venio que literis comprehensa et in omne evum nulla re alia quam aliena notus industria, imo vero ne sic quidem notus; prorsus obscurum nomen, quoet quod miremur, de clementia; qui liber quantum illi cui inscribitur profuerit, toto orbe notissimum est. 30 Scripsit Eustachio filio Macrobius in Ciceronem commentarios et Saturnalium libros, opero
Abbreviated transcription (Latin):
tor esurit alter nauigati alter equoreis
mercibꝰ ornat᷑ nauita inculto demq alt̾
texit alt̾ induit᷑ nudo int̾im textore altͤ
pugnat alt̾ occupat uictorie p̃iua in hono¬
rato uictorie alter aurũ fodit alt̾ expe¬
dit fossore mopi acq egeno alt̾ geminas
legit alt̾ius digiti radiãt squalente geni¬
mario alt̾a in labors filiũ parit altera ĩ
gaudio ille nubit deẜitaq illũ mr̃e suũi fc̃ĩt.
Dies ante deficiet ꝙ̃ exempla rerũ taliũ
Nam quid aliud q̃rit᷑ de crasticon id maro¬
reũ Sic nos nõ nobis indificatis Nota
sũt reliqua uetus et ppłare p̃terea u̾bũ
est qui plura ingera uie foderit paucio¬
res eu ui sextarios bibe̾ neq de nich¬
ilo est qd ꝓpheta idẽq rex ait. labores
enĩ ut intelligi dat᷑ et pr̃i et filio uisum
qd̾ cui obtigit ille gr̃as agat cui negat᷑
forte illese ille pu ͣ cõsolet᷑ neq ulla sĩ¬
gulari inuiria se affectũ sciat neq illud
eiusdẽ salomonis dc̃m excidat nãcũ alius

Expanded text:
tor esurit; alter navigat, alter equoreis mercibus ornatur, navita inculto; denique alter texit, alter induitur, nudo interim textore; alter pugnat, alter occupat victorie premia, inhonorato victore; alter aurum fodit, alter expendit, fossore inopi atque egeno; alter gemmas legit, alterius digiti radiant, squalente gemmario; altera in labore filium parit, altera in gaudio illi nubit, desertaque illum matre suum facit. 3 Dies ante deficiet quam exempla rerum talium; nam quid aliud queritur tetrasticon illud maroneum: Sic vos non vobis nidificatis aves? nota sunt reliqua. Vetus et populare preterea verbum est: qui plura vinee iugera foderit, pauciores eum vini sextarios bibere; neque de nichilo est quod propheta idemque rex ait: «Laboresenim ut intelligi datur, et patri et filio visum erat; quod cui obtigit ille gratias agat, cui negatur forte ille se publica consoletur, neque ulla singulari iniuria se affectum sciat, neque illud eiusdem Salomonis dictum excidat: «Nam cum alius
Abbreviated transcription (Latin):
diligenciꝰ coluisses / hec tibi ideo ꝓuidentissi¬
me uirorũ stribenda credidi non ut noui ali¬
quid aufrem Si xiui ꝑ teip̃m ista non nosses
rebus exeutem ut ꝙ tatito me face̾ te et fe¬
cisse non dubito mecũ ad ꝯtẽptũ inte brenis
et menitabilis fati tolłantiã attingaris et
sic aĩos formems ut quidꝙ suꝑuatuũ has in¬
ter angustias inclusis et ad alta mntentibꝰ
ultro licet obtulerit formã qd̾ deo gr̃as sepe
iam fecimꝰ magnifice ꝯtẽpnaniꝰ Uale ⁊cͣ
¶ Ad publionẽ uincentinũ poetam

Expanded text:
diligentius coluisses’. Hec tibi ideo, providentissidiligentius coluisses’. Hec tibi ideo, providentissime virorum, scribenda credidi, non ut novi aliquid afferrem — si enim per te ipsum ista non nosses, rebus excuterem, ut — quod tacito me facere te et fecisse non dubito — mecum ad contemptum vite brevis et inevitabilis fati tolerantiam accingaris, et sic animos formemus ut quicquid supervacuum has inter angustias inclusis et ad alta nitentibus ultro licet obtulerit fortuna, quod Deo gratias sepe iam fecimus, magnifice contemnamus. Vale. 2 Ad Pulicem Vicentinum poetam
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ s hib̾rnis dies in quo mane alius die
mrdio alius tardiuscule alius añt sero mo¬
rit᷑. uic tener ac floridus hic durus ħ iam
sicut herba tnsrat mane floreat et tabescat
uesꝑe decidat induret et arestat multe
moriũt᷑ senes et si sapientibꝰ credimꝰ ne¬
mo nõ senex morit᷑ qui sua cuiq sit senertꝰ
uita finis maturi aũt panti qͥ dñi uixerit᷑
nuillus nisi cui ꝑsuasũ sit int̾ brenissinũ atq
longissimũ sed finitũ ex̃us nichal interesse
Qua in re mes uet̾i indicio nichil ẽ additũ
nisi qr ut dixi qd doctis uiris ante crediderã
inͥ iam credo et qd opinabar scio nã nec illi
aliter ꝙͣ uiuendo uidendo et obẜuando didi¬
cerũt quod uelut male fidei pontis in trã¬
situ cauendũ seꝙ̃tibus ꝓclamarent. Certe
ego epłam illam nrã nunꝙͣ hodie nisi ad¬
mirans lego/ et aliqñ inecũ dico Gerenose se¬
mentis aliquid liẽbat iste aĩmꝰ si rũ in tp̃re

Expanded text:
quidem sed hibernus dies, in quo mane alius, alius die quidem sed hibernus dies, in quo mane alius, alius die medio, alius tardiuscule, alius autem sero moritur; hic tener ac floridus, hic durus, hic iam «sicut herba transeat, mane floreat et transeat, vespere decidat induret et arescat». Multi moriuntur senes et si sapientibus credimus, nemo non senex moritur, quod sua cuique sit senectus vite finis. Maturi autem pauci; qui diu vixerit nullus, nisi cui persuasum sit inter brevissimum atque longissimum sed finitum tempus nichil interesse. 30 Qua in re meo veteri iudicio nichil est additum, nisi quia, ut dixi, quod doctis viris ante credideram michi iam credo, et quod opinabar scio; nam nec illi aliter quam vivendo et videndo et observando didicerunt quod velut male fidi pontis in transitu cavendum sequentibus proclamarent. Certe ego epystolam illam meam nunquam hodie nisi admirans lego et aliquando mecum dico: Generose sementis aliquid habebat iste animus, si eum in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ finis memorata mͥ sepũs et landata
nat᷑alis historia repetenda est ypanis septẽ¬
tonalis fluiꝰ est qui dext̾ tanay fercur in
pontũ ibi bestiolas quasdã nasti scribit arꝵ
longior uita est Ille quid̾ ut nos plus nunis
ue distinctꝰ spaciis suis uiuũt Quedã mane
obxunt hee iuuenes quedã u̾o sub meridie
hee uiuẽte medio alie inclinata ad occasum die
hee iã ꝓfectiores Alie occidente fole hee deniũ
de crepite moriũt᷑ eoqz magis si forte solsticiũ¬
sic estiũ confer nr̃am longissimã etatẽ cum
et̾intate ut ait cic̾o in eadẽ ꝓprie modũ breui¬
tate qua ille bestiole reꝑien᷑ Sic est hercle
nec quitꝙͣ ad centemplandã inte brenitatem
dici reor efficatius distinguamꝰ ut libet mul¬
tiplicenꝰ annorũ nũos finganiꝰ etatũ no¬
mr̃a tota nita hõĩs dies uiuus ẽ nec estums

Expanded text:
metur finis. 27 Memorata michi sepius et laudata metur finis. 27 Memorata michi sepius et laudata naturalis historia repetenda est: “Hypanis” septentrionalis “fluvius” est, qui dexter Tanai fertur “in Pontum”; ibi “bestiolas quasdam nasci” scribit Arilongior vita est? ille quidem, ut nos, plus minus ve distinctis spatiis suis vivunt: quedam mane obeunt, he quidem iuvenes; quedam vero sub meridiem, he iuvente medio; alie inclinata ad occasum die, he iam “provectiores”; alie “occidente sole”, he demum “decrepite” moriuntur, “eo” que “magis” si forte “solstitium. 28 «Confer nostram longissimam etatem cum eternitate» ut ait Cicero: «in eadem propemodum brevitate, qua ille bestiole, reperiemur». Sic est hercle, nec quicquam ad contemplandam vite brevitatem dici reor efficacius. Distinguamus utlibet, multiplicemus annorum numeros, fingamus etatum nomina: tota vita hominis dies unus est, nec estivus
Abbreviated transcription (Latin):
placiui me dilexi Nũt quid dicã odi s mẽtiar
R̾emo unꝙͣ carnẽ suã odio hũit dico nõ me
diligo ĩd queq qd ue sum dicturꝰ nestio Illud
intrepide dix̾im non diligo pc̃tm meũ neq m̾̃c¬
res meos diligo insi qua mutati in melius
correctiq sũt imo u̾o quid hesitem et pcc̃m
et mores malos et meip̃m tłem odi ab augs
eñ didici nemirẽ fieri posse qualis cupit insi
se odi̾t qualis ẽ Ecce ad hũc locũ xpłe ꝑuene¬
rã delib̾ausq quid dit̾e̾m amplius seu quid
non dit̾em hec inter ut assolet papirũ uacu¬
am ũnerso calamo feriebã Res ip̃a mat̾iam
obtulit cogitãti inter dimẽsionis morulas tẽ¬
pus labi meq int̾im collabi abire deficere
et ut ꝓprie dicã mori cõtine morim᷑ Ego dũ
sum aliquid agentes sterminꝰ iter nob̃ ad u̾am
luiꝰ meffabilis et inexhauste dulcedinis n ͨ
modus aĩo capit᷑ nec mutatõ sentit nec ti¬

Expanded text:
placui, me dilexi; nunc, quid dicam?, odi. Sed mentiar: placui, me dilexi; nunc, quid dicam?, odi. Sed mentiar: nemo unquam carnem suam odio habuit. Dicam: ‘non me diligo’; id quoque quam vere sim dicturus, nescio. Illud intrepide dixerim: ‘non diligo peccatum meum neque mores meos diligo, nisi quia mutati in melius correctique sunt’. Imo, quid hesitem? et peccatum et mores malos et me ipsum talem odi; ab Augustino enim didici neminem fieri posse qualis cupit, nisi se oderit qualis est. 25 Ecce ad hunc locum epystole perveneram deliberansque quid dicerem amplius seu quid non dicerem, hec inter, ut assolet, papirum vacuam inverso calamo feriebam. Res ipsa materiam obtulit cogitanti inter dimensionis morulas tempus labi, meque interim collabi abire deficere et, ut proprie dicam, mori. 26 Continue morimur, ego dum sum aliquid agentes sternimus iter nobis ad veram cuius ineffabilis et inexauste dulcedinis nec modus animo capitur, nec mutatio sentitur, nec ti