comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem oĩa regentẽ opificẽ rerũ
dcũ in suis oꝑibus sũt confes¬
si Respondebis aut nestrre tr
quid apud catholicos agatur
quippe qui galiem terapenticã
tñi legos quã nõ legisse medi¬
cis. Ad quod illud marii ducis
ꝙimii responsuni accipe. Neq
nãs grecas inꝗt didici . parĩo
placrbat cas discẽ quippe q̃
ad uirtutẽ doctoribus nichil
et quis finis int̾rogas. Lar¬
ga ꝗdeni noc ĩamona forte
nec ĩutilis respondendi matia
poterã si nõ tibi saltẽ uero
satisfacere et pauca tibi nõ
ut intelligeres sod qr quesie¬
ras u̾ba ꝑicero sed nõ sinis
et more limphatici festiuãs
q̃stioriẽ ipe tuam p̃cipitantꝰ᷑
absolis aliis ꝗdem pluribus
et unctioribꝰ uerbis sed hac
plane sententia finẽ poetice
statues ualde iutabilẽ mul¬
cendo fallero. Non sũt ua¬
tis uiguẽtarii mulcrre et
fallero pr̃m est. sed his sate
sariã ꝓbat sillꝯgismo trebili
pudet imserere nichil ĩ meis

Expanded text:
tem, omnia regentem, opificem rerum tem, omnia regentem, opificem rerum Deum in suis operibus sunt confessi. Respondebis autem nescire te quid apud catholicos agatur, quippe qui Galieni Terapenticam tantum legas, quam non legisse me dicis. Ad quod illud Marii, ducis eximii, responsum accipe: "Neque literas grecas" inquit "didici: parum placebat eas discere, quippe que ad virtutem doctoribus nichil et quis finis interrogas. Larga quidem, nec inamena forte, nec inutilis respondendi materia. Poteram, si non tibi, saltem vero satisfacere, et pauca tibi, non ut intelligeres, sed quia quesieras, verba proicere; sed non sinis, et, more lymphatici festinans, questionem ipse tuam precipitanter absolvis, aliis quidem pluribus et unctioribus verbis, sed hac plane sententia, finem poetice statuens valde mirabilem: mulcendo fallere. Non sunt vates unguentarii: mulcere et fallere vestrum est. Sed his satissariam probat sillogismo terribili. Pudet inserere: nichil in meis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe nequisti et ingemo farigato
nõ nũq diuerticula hui imodi
et cũ stultis quoq colloꝗa gra¬
ca sunt insistam nõ moleste .
audiãq quic quid iẽptire libue¬
rit. Itlud p̾mũ q̃ro cũ luygua
illa temoraria et pigra et uis¬
cosa et farmacis delibuta młta
ructaueris in poetas q̃ĩ uere fi¬
dei aduersos uitandosq fideli¬
bus et ab ecclesia relegatos/ ꝗd
de ambrossio Augustmo et iero¬
nuno quid do cypriano uictori¬
noq martire. quid de lactantio
cet̾is ꝙ catholicis scriptoribꝰ sen¬
surũ opus sine poetatũ calce con¬
struit᷑. cũ contra fero nullus
hereticorũ poctitũ aliꝗd opusclis
sius insercrit. seu ignorãtia seie
ꝙ ibi suis erroribꝰ consonũ in¬
chil esset ꝙ̃iuis ciñ deorũ noiũ
litatẽ gentiũ q potrus q suũ iu¬
diciũ iccutos fecisse credendũ
ut ni rechoritis legnuꝰ deos esse
nõ arbitrant᷑ tñ poctarũ cla¬
rissum unũ oĩpotentẽ oĩa croan¬

Expanded text:
pere nequivisti, et ingenio fatigato pere nequivisti, et ingenio fatigato nonnunquam diverticula huiuscemodi et cum stultis quoque colloquia grata sunt, insistam non moleste, audiamque quicquid ineptire libuerit. Illud primum quero, cum lingua illa temeraria et pigra et viscosa et farmacis delibuta multa ructaveris in poetas, quasi vere fidei adversos vitandosque fidelibus et ab Ecclesia relegatos: quid de Ambrosio, Augustino et Ieronimo, quid de Cypriano, Victorinoque martire, quid de Lactantio ceterisque catholicis scriptoribus sensurum opus sine poetarum calce construitur, cum contra fere nullus hereticorum poeticum aliquid opusculis suis inseruerit, seu ignorantia, seu quod ibi suis erroribus consonum nichil esset. Quamvis enim deorum nomina litatem gentiumque potius quam suum iudicium secutos fecisse credendum ut in Rethoricis legimus, deos esse non arbitrantur, tamen poetarum clarissimi unum omnipotentem, omnia crean
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iũt ad armatos et graues silło¬
uit in eꝯtatu elcõ totã uictorie
spemi rẽponis ut hic quoq quid
possis apparcat. Ubi illud pͥmũ
occurrit qd̾ unũ demẽtie tue
sufficiens argumẽtũ erat qñ
digressus a medicine laudibus
que sũt młte insi tu eas nõ
tam loquẽdo q rudendo imnu¬
eres subito fullore correptus sine
ulla causa irrius in poetas et
more tuo nota et ignota ꝑuns¬
cens itriũ cogis et rideam An¬
te oĩa ꝗdem possem calũpmnã mã
paucis uerbis eludere poctas nu¬
petis quid ad me poete respondeãt
uel qd̾ est rectius ꝯtẽpnãt nõ enĩ
aut tu tanto es ut tibi sit magno¬
ꝑe resistendid aut poesis aupilio
neo eget aut ego me poctãfa¬
cio ncq ciũ tali me indignor ho¬
nore ut est apud uirgilud et si
tu me dicas aut alii poctã forte
dicrꝰ uoluerint nichil tur̃ oĩo nu¬
chi tirũ poetice rei est. Sed qm̃
hoc ni aliis meis ad te lrĩs̃ ca¬

Expanded text:
nunc ad armatos et graves sillonunc ad armatos et graves sillolut in equitatu electo, totam victorie spem reponis, ut hic quoque quid possis appareat; ubi illud primum occurrit, quod unum dementie tue sufficiens argumentum erat, quando, digressus a medicine laudibus, que sunt multe, nisi tu eas non tam loquendo quam rudendo minueres, subito furore correptus, sine ulla causa irruis in poetas, et more tuo nota atque ignota permiscens, iterum cogis ut rideam. Ante omnia quidem possem calumniam tuam paucis verbis eludere. Poetas impetis: quid ad me? Poete respondeant, vel - quod est rectius - contemnant. Non enim aut tu tanti es, ut tibi sit magnopere resistendum, aut poesis auxilio meo eget, aut ego me poetam facio. Neque enim tali me dignor honore ut est apud Virgilium; et, si tu me dicas, aut alii poetam forte dicere voluerint, nichil tamen omnino michi tecum poetice rei est. Sed quoniam hoc in aliis meis ad te literis ca
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto positar nõ uidisti et
uis uidore quid in uno uiscirũ
ac fabrarĩ latrat qd̃ est añ
oculos nõ uides. Ostendã tibi
ego qui nõ sun medicus et
logica carco palloris tui cam
quã uerã esso senties uel uutꝰ
ts ꝑ loca atra lida fecida
pallida undantes pelues rima¬
ris egrotantĩ. uiinas asspicis
Aurid cogitas. Quid hic igit
miri est si tot circid pallidis
atris et trocheis ip̃o quoq fis
pallidus ator et roceus. Et
si grex ille quõdam ꝓuideu¬
tissun ꝑ pacuarche colore
traxit obiectu uitgario uari¬
ari quid noui accidit si tu qͥs
cxspectas ut ab auro dicani
sino uo ab obiectis mltũ di¬
stuli et libentius tacerẽ sed
matoria uerũ nom̃e epigit
ꝯd si sepe in irĩs sacris et
semel in his scripcĩ tollera¬
bitur ab obiectis inquã stirco ¬
ribꝰ et colorẽ et odor̃ trape¬
ris et saporẽ
ut ȩgo fallor ypo¬
cras et aristotiles
scd̃e aut m hoc cer¬
ciis ciuss cogentibꝰ
suscepi prirna iaui leuis armia¬
ture tue acies fusa est uero

Expanded text:
positam non vidisti. Et vis videre quid in imo viscerum ac fibrarum lateat? Quod est ante oculos non vides! Ostendam tibi, ego qui non sum medicus et logica careo, palloris tui causam, quam veram esse senties vel invitus. Is per loca atra, livida, fetida, pallida, undantes pelves rimaris, egrotantium urinas aspicis, aurum cogitas. Quid hic igitur miri est si tot circum pallidis, atris ac croceis ipse quoque sis pallidus, ater ac croceus? Et si grex ille quondam providentissimi patriarche colorem traxit obiectu virgarum variarum, quid novi accidit si tu quoque? Expectas ut ab auro dicam. Imo vero ab obiectis. Multum distuli, et libentius tacerem; sed materia verum nomen exigit, quod si sepe in Literis Sacris est, semel in his scriptum tolerabitur. Ab obiectis inquam stercoribus et colorem et odorem traxeris et saporem. III Aut ego fallor, Ypocras et Aristotiles secunde, aut in hoc certiis tuis cogentibus, suscepi, prima iam levis armature tue acies fusa est. Venio
Abbreviated transcription (Latin):
nisectat᷑ Anchoniũ magnos uiros
ac firoces ad ultionẽ qͦ ꝓmptissi¬
mas et molẽ miłtorũ cuuiniũ at
rei p. riunã illis ꝯponit tu defũt¬
tũ uriũ net loꝗ ualentẽ nec
ulcisti ciłr nõ fident̾ accuses ꝙ
se ip̃e necauorit Excusat item
cycero capitaliũ rerũ ⁊eos deio¬
tharũ regẽ plantium. Eutũ liga¬
rũ miłonõ mlle alios tibi car
te ip̃ui nõ liceat excusare. So.¬

Expanded text:
insectatur Antonium - magnos viros insectatur Antonium - magnos viros ac feroces, ad ultionemque promptissimos - et molem multorum criminum, ac reipublice ruinam illis opponit. Tu defunctum unum nec loqui valentem nec ulcisci, cur non fidenter accuses, quod se ipse necaverit? Excusat item Cicero capitalium rerum reos: Deiotarum regem, Plancium, Quintum Ligarium, Milonem, mille alios; tibi cur te ipsum non liceat excusare? Co
Abbreviated transcription (Latin):
su unũ est quo ni te alienũ
cloquẽtie studid̃ excussem si for¬
to difectus tuos et mediciẽ mi¬
ꝑitiã non dicam supploro sed
tege̾ putas elaiuẽtia et cũ aꝑte
tuã sed egroti sed astantiũ sedͥ
nature. Si p̃terca in niorto in¬
mambus tuis ascita uis suꝑsti¬
tes consolari. utrũq cñ oratorud
et rethoria opus est fatror. Ac¬
cusare excusare consolari irri¬
tare placara aĩmios mouero la¬
crumas atq comp̾mẽ accende̾
iras et extingue̾ coloraro fciñ
auerte̾ infatuã tũfferie culpã
suscitare suspiciones Oratoriã
ꝓpria sũt hec medicotũ esse nõ
nouerã sed si rethorica tibi ser
inirũ ductu et quẽ ocadoris et¬
cusare sod qñ hodie nescio quõ
do accusatore factus sũ excusator
tuns quid te uetat hoc tanto
et tam capaci ingenio ut pħm
et medicũ sic oratorẽ esse atq
actus oratorios ex̾cere cũ glo¬
ria nõne ita homo es tu ut cytrro
Accusat ille chodiũ ac uorrem et
⁊̃ ĩuectius catiliuã in philippitis

Expanded text:
num est quo in te alienum eloquentie studium excusem: si forte defectus tuos et medicine imperitiam, non dicam supplere, sed tegere putas eloquentia, et, cum aperte tuam, sed egroti, sed astantium, sed nature; si, preterea, in morte manibus tuis ascita, vis superstites consolari. Utrunque enim oratorum et rethorici opus est, fateor. Accusare, excusare, consolari, irritare, placare animos, movere lacrimas atque comprimere, accendere iras et extinguere, colorare factum, avertere infamiam, transferre culpam, suscitare suspitiones: oratorum propria sunt hec; medicorum esse non noveram. Sed si rethorica tibi serv- mirum dictu! - et quem occideris accusare. Sed quando hodie - nescio quomodo - de accusatore factus sum excusator tuus, quid te vetat, hoc tanto et tam capaci ingenio, ut philosophum et medicum, sic oratorem esse, atque actus oratorios exercere cum gloria? Nonne ita homo es tu, ut Cicero? Accusat ille Clodium ac Verrem et in Invectivis Catilinam, et in Philippicis
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ut dixi medicina ad rcõ i
quis illud diffiniuit mt̾ nos de
quo ab mtio litigamus ⁊ p̃ter
nobis dissentio est nõne alius
scrupulus p̃init occultior eꝗdẽ
ut tibi plane gresseri ꝙ medianie
ars nobilissuma tu q p̃clarus

Expanded text:
enim, ut dixi, medicina ad recte venim, ut dixi, medicina ad recte vquis illud diffinivit inter nos, de quo ab initio litigamus? Preter infinita dissensio est, nonne alius scrupulus premit occultior? Equidem ut tibi plane concesserim quod medicine: ars nobilissima tuque preclarus
Abbreviated transcription (Latin):
prit᷑ eius sũt O male dicresta
ꝯr lusio sit iam longuis stris
qr̾ minatus eras noc solũ retho¬
lica sed oiñs quoteuq sunt ho¬
neste artes ip̃a quoq phĩa et
theologia sciarũ diuru regnia
est fans ultimus non dico ut
p̃stent ⁊cẽ uiuẽ̾ sed ut ad rcõ
uiuendũ adiuuent. iuro ergo illi
seruient que id prestat ad qd̾
relique oũds asspirant. Certe ego
nũc risu ot uerecũdia ĩpedi¬
or siłłm tibi tuo parẽ mittere
quo ꝓbeni te uilissime seruũ rei
qd̾ urbanius possum dicam. Si
quod alio spectat et ad aliud
⁊efertur et ꝑꝑ aliud est ĩnẽtũ
illi ẜuiat opportet ut tu uis
medicina aut̃ tua poccuĩam
spectat et ad illani refertur
et ꝑꝑ illan est ꝯcludo dyale¬
tice ergo pecciũo ẜua est bñ
tibi accidit turptors rei scruũ
te facr meditabar pudor obsti¬
tit. Sed ograuis argumẽtator
quis te talia docait. Assunns
falsa notorio et ca de quibus
pncipalr discordamus qd̾ magnũ
in artrumẽtando uiciũ est p̃mũ

Expanded text:
r eius sunt". O male digesta conclusio! Sic iam longius feris quam minatus eras. Neque solum rethorica, sed omnes, quotcunque sunt, honeste artes, ipsa quoque philosophia et theologia, scientiarum omnium regina, est finis ultimus, non dico ut prestent recte vivere, sed ut ad recte vivendum adiuvent -, iure ergo illi servient, que id prestat, ad quod omnes relique aspirant. Certe ego nunc risu et verecundia impedior sillogismum tibi tuo parem mittere, quo probem te vilissime servum rei. Quod urbanius possum dicam: si quod alio spectat, et ad aliud refertur, et propter aliud est inventum, illi serviat oportet, ut tu vis. Medicina autem tua pecuniam spectat et ad illam refertur et propter illam est. Conclude, dyaletice: ergo pecunie serva est. Bene tibi accidit; turpioris rei servum te facere meditabar; pudor obstitit. Sed, o gravis argumentator, quis te talia docuit? Assumis falsa notorie, et ea de quibus principaliter discordamus; quod magnum in argumentando vitium est. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt. nẽt ñ nchil ĩ his ip̃is
rephensibile dixerĩ quippe aũ
uideani ⁊̃ prcheusa iustissime
hec sane nõ artis ses ingemii
culpa est. Quis igitur nescit
aut quis negat quosdã ut
pħarũ sic ot poerarũ in cogi¬
catiõibus euanuisse Aut ꝗs
miret᷑ añ ueritatꝭ aduencũ
licuisse aliꝗd errori. cũ post
aguitã ueritatẽ ꝗdam quoq
catholici magin uiri ita deuia¬
rint ut ip̃o ueritas uns acuiꝰ
oppugnata nõ fucrit q̃ ab eis
fuit solet hor interdũ acu¬
noris q ingeniis eueire ut
dũ ponerzare uolut̃ suꝑuacua¬

Expanded text:
verunt. Nec tamen nichil in his ipsis verunt. Nec tamen nichil in his ipsis reprehensibile dixerim, quippe cum videam reprehensa iustissime, hec sane non artis sed ingenii culpa est. Quis igitur nescit, aut quis negat quosdam ut philosophorum sic et poetarum in cogitationibus evanuisse? Aut quis miretur ante veritatis adventum licuisse aliquid errori, cum post agnitam veritatem quidam quoque catholici magni viri ita deviarint, ut ipsa veritas unquam acrius oppugnata non fuerit, quam ab eis fuit? Solet hoc interdum acutioribus ingeniis evenire, ut, dum penetrare volunt su
Abbreviated transcription (Latin):
laudari camq nõ integrã. ne¬
qe tam forocitꝰ insultis ad hãc
eni formã et cotã redigũtur
Sei ut omissis aliis ceptũ se¬
quar in ultiõ agmino poeta¬
rũ qdam sũt̃ quos scrincos uo¬
cant ad quos ꝑtiriot illud boce¬
cii et quisquid a quolib con¬
cra poetas ue̾ dicit᷑ et hi ꝗ¬
tur. qui quales essent plato
Ut eni constet nõ de õibus cũ
sensisso sed de scruicis tni ip̃iꝰ
platorns rõ est audienda ab
augustmo posita qr silicet
ludos scenitos ndignos deorũ
maiestate ac bonitate cẽse¬
bat in quo uiłtos sui tẽporis
notauit᷑ cius guis poetas
ita oni fire accidit ut bilia
quelib m̃lta sint. i tũ pla-¬
tonis udiciũ nõ mõ heroy.¬
cis atq aliis nil nocebat
lud excussor poetitã ingressus
ĩ areã ualido uerbi flabro
grana discreuit a paleis q̃ñ
alii illustres scrincis ludis oꝑa
õim atq oĩno de ꝑfciõne hũa¬
na stilo mirabili et quẽ fru¬
stra tibr aꝑire moliar tracta¬

Expanded text:
laudari, eamque non integram, neque tam ferociter insultes. Ad hanc enim formam et cetera rediguntur. Sed ut, omissis aliis, ceptum sequar, in ultimo agmine poetarum quidam sunt quos scenicos vocant, ad quos pertinet illud Boetii, et quicquid a quolibet contra poetas vere dicitur; et hi qtur, qui quales essent Plato Ut enim constet non de omnibus eum sensisse, sed de scenicis tantum, ipsius Platonis ratio audienda est ab Augustino posita: quia, scilicet, ludos scenicos "indignos deorum maiestate ac bonitate" censebat. In quo multos sui temporis notavit eius generis poetas. Ita enim fere accidit, ut vilia quelibet multa sint. Id tamen Platonis iudicium non modo heroycis atque aliis nil nocebat,oniam, velut excussor poeticam ingressus in aream, valido verbi flabro grana discrevit a paleis. Quanalii illustres scenicis ludis operaomnium, atque omnino de perfectione humana, stilo mirabili et quem frustra tibi aperire moliar, tracta
Abbreviated transcription (Latin):
athems homerũ ꝓ insano habitũ
corrieluis nepos reffert rodo
nimirũ apud uulges docti aũt
intelligu si plures sunt dii et
discordaeͬ ilos et bella itrr
eos esse posse et necesse est
ut altero uictore alter uictus
atq ita uoc sit ĩ mortalis
nec oĩpotens conscꝙ̃torq ne
deus ꝗdem. Uinĩ esse igitur
deĩ et nõ plures uulgus aũt
falli Et si quis int̾rogit cur
nõ potius palam uulgi uesamã
increparõt possũ cũ augustiõ
respondore ꝙ utrũ nõre ar
aliqua cogintoe temporũ fra

Expanded text:
Athenis Homerum pro insano habitum Cornelius Nepos refert. Credo nimirum apud vulgus; docti autem intelligunt, si plures sunt dii, et discordare illos et bella inter eos esse posse, et necesse esse ut, altero victore, alter victus, atque ita nec sit immortalis nec omnipotens, consequenterque ne deus quidem; unum esse igitur Deum et non plures; vulgus autem falli. Et siquis interroget cur non potius palam vulgi vesaniam increparent, possum cum Augustino respondere: quod utrum timore an aliqua cognitione temporu
Abbreviated transcription (Latin):
cia rcẽ dispucari potest ncos
in disputando solum s ⁊ oi atro¬
cioribꝰ cauẜ doct̾ue huiq menũsse
ꝓfuerit. huic idem alibi. Rum̃
et soquit᷑ que gnĩ cũ aliqua ꝑ¬
turbatiorio fut ea noc constritꝰ
ficri possũt neq his qui assũt
pbari. Saue qd ad disputandũ
ꝑtinet latins iste nõ fuerat
dispurandi modus licet ut ci¬
cero idem ait sit ista in gre¬
corũ leuitate ꝑuersitas que ma¬
ledictis nisectant cos a quibus
de u̾itate dissentuit. Que cũ mi¬
chi iã pridem noca essẽt et

Expanded text:
cia recte disputari potest". Neque cia recte disputari potest". Neque in disputando solum, sed etiam in atrocioribus causis doctrine huius meminisse profuerit. Hinc idem alibi: "RectEt sequitur: "Que enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt, neque his, qui assunt, probari". Sane, quod ad disputandum pertinet, Latinis iste non fuerat disceptandi modus; licet - ut Cicero idem ait - "sit ista in Grecorum levitate perversitas, qui maledictis insectantur eos, a quibus de veritate dissentiunt". Que cum michi
Abbreviated transcription (Latin):
caatibus uobis. ex diũso aut̃
quid ego alteriꝰ nomẽ ĩnadam.
Iniuste agam si houestid nomiẽ
si ifame suꝑuacue de si forte
de lrig ut fit q̃stio esfet eporta
uerũ est eñ nõ solũ illud quot
capica tot sentẽtio sod illud qͦ
cuiꝯq capitꝭ mltas esse suiãg
unde sepe accidit ut de una cadẽ¬
q re aliud mane alud soro ĩmo
et in codẽ instãti nũc hoc uñe
uel de re qualibet dissonno
madisset dicẽte uno qd̾ alus
nõ ꝓbaret au statĩ at iurgia
ueniendũ et q̃r pugnãdo ue¬
ritas qreret᷑ furore acq edro
teriztandũ erat: Cur nõ po¬
tius memesse illus siñe de¬
cebat que nn libro de fuubꝰ
a cyarono posita est quã si
legisti parces nota repetenti
si nunꝯ puto nõ ĩuitꝰ leges
maledicta ꝯtu melie sracũdie
ꝯtentiones ꝯcertationes q in
dispucãdo ꝑtinaces ĩdigne in¬
noq eiũ dispucari sme ⁊p̃hen¬
sione net cũ iracũdia aut ꝑtina¬

Expanded text:
tacentibus nobis"? Ex diverso autem, tacentibus nobis"? Ex diverso autem, quid ego alterius nomen invadam? Iniuste agam, si honestum nomen; si infame, supervacue. Quod si forte de literis, ut fit, questio esset exorta - verum est enim non solum illud "Quot capita tot sententie", sed illud quoque "Cuiusque capitis multas esse sententias"; unde sepe accidit, ut de una eademque re aliud mane, aliud sero, imo et in eodem instanti nunc hoc nunc e terminis, vel de re qualibet dissensio incidisset, dicente uno quod alius non probaret, an statim ad iurgia veniendum et, quasi pugnando veritas quereretur, furore atque odio decertandum erat? Cur non potius meminisse illius sententie decebat, que in libro De finibus a Cicerone posita est, quam si legisti, parces nota repetenti, si minus, puto, non invitus leges?maledicta, contumelie, iracundie, contentiones concertationesque in disputando pertinaces indigne  enim disputari sine reprehensione, nec cum iracundia aut pertina
Abbreviated transcription (Latin):
lustus nõ iacit uel ni er̃
ille nõ reict. Uiuuẽ ip̃is in
uerbis obiu cernas. Nõ nuti¬
or si mlto quoq acrior int
eschinẽ ac temioschenẽ capi¬
calior q dissensio Luus Ie¬
ronimi ꝯtẽtiones nõ audiuit
cũ ruphino aquilegiensi quus¬
dã quoq ciẽ auguistĩo leuiꝰ
ragi tũ atq mordaces. uerũ
hec et his silia n aliis q̃
in me libentius excusareru
s cogor ubi ege uollen et
ad duo michi in pͥurs mo¬
lestissuna ꝑ uĩ trahor. Quid
enĩ lcõr or̃o te qd est ꝙ ĩ me
matore rerũ iuchilo ⁊̃ si di¬
ci libcat minꝯ sit adeo ut
stilux ip̃o meus quodã nõ fre¬
nũ mordẽx̃ adu̾sarii ꝯtepcu
et ignobilitato suꝑbiat. Ego
tũ ut tibi uerũ futrar me :po
iudicr nichil su et si ꝯd uel
uere essem uel uiderer nuchi
quorũ alteruo cupio alterũ ab¬
hourmor an tũ ideo possom ob¬
leuisa illa sapientũ pueris ⁊̃ no¬
ta consilia laudet te alienĩ
et nõ ax cuũ et alius. Tollite
ĩanẽ iactantiã res loquẽtur

Expanded text:
non iacit, vel in eum ille non reiecit? vivum ipsis in verbis odium cernas. Non mitior, sed multo quoque acrior inter Eschinem ac Demosthenem, capitaliorque dissensio. Quis Ieronimi contentiones non audivit cum Rufino aquilegiensi? Quasdam quoque cum Augustino, lenius ras tamen atque mordaces. Verum hec et his similia in aliis quam in me libentius excusarem, sed cogor ubi nollem, et ad duo, michi in primis molestissima, per vim trahor. Quid enim - lector, oro te - quid est quod in me matore rerum nichilo etiam, si dici liceat, minus sit, adeo ut stilus ipse meus, quodammodo frenum mordens, adversarii contemptu et ignobilitate superbiat, ego tamen, ut tibi verum fatear, meipso iudice, nichil sum, et siquid vel vere essem vel viderer michi - quorum alterum cupio, alterum abominor - an tamen ideo possem oblivisci illa sapientum pueris etiam nota consilia "Laudet te alienum, et non os tuum", et alius "Tollite inanem iactantiam; res loquentur
Abbreviated transcription (Latin):
nelabant adeo ut ip̃os quoq
pħos in hac tanta et tã ueces¬
saria inquisitione p̃cederent
ercdibile est ⁊̃ hos ardetissiõr
inꝯsitores ueri ad id saltẽ ꝑ
suprã relatũ ꝑ ea quo fra sũt
iisibilib ꝰ intellas atq conspe¬
ctis pͥme cause et uiu̾ꝰ dei qua¬
lecũq noticiã sortirc̃tur atq
ita deinceps odbus modis id e¬
gisse ut qd publice nõ audebãt
co ꝙ nũdũ uiua ueritas terris
illuxerat clani suaderẽt flos
dros esse quos illusa polebs cole¬
ret qd et pħos postra fecisse in
libro ue religionis osterditur
quis om̃ nisi auiẽs adulteros
aut fallates uencret᷑ deos aut
quis penita credet̃ deos esse qͦrũ
ca flagicra audiret q̃ noc m
hõibus tolletabilua iudicaret
ciu p̃terca dubud̃ esse posset qu¬

Expanded text:
nhelabant, adeo ut ipsos quoque nhelabant, adeo ut ipsos quoque philosophos in hac tanta et tam necessaria inquisitione precederent. Credibile est etiam hos ardentissimos inquisitores veri ad id saltem pesupra relatum - per ea que facta sunt, invisibilibus intellectis atque conspectis, prime cause et unius Dei qualemcunque notitiam sortirentur; atque ita deinceps omnibus modis id egisse, ut - quod publice non audebant, eo quod nondum viva veritas terris illuxerat - clam suaderent falsos deos esse, quos illusa plebs coleret. Quod et philosophos postea fecisse in libro Vere religionis ostendit. Quis enim nisi amens adulteros aut fallaces veneraretur deos? Aut quis penitus crederet deos esse, quorum ea flagitia audiret, que nec in hominibus tolerabilia iudicaret? Cui preterea dubium esse posset
Abbreviated transcription (Latin):
de sep̾turis sacris agens ꝑuersũ
hic inꝗt nichil est obscurũ aut̃
aliꝗd dit nõ ut tibi negit᷑ sed
ut ex̾ceat accepturũ. Nlou seqͦr¬
oia que ab illo et ab aliis in hõc
sentẽtiã sc̾ꝑta sunt que si de
sc̾pturis illis ⁊cc̃ dicũtur que
sũt oĩbus ꝓposite quãto rectius
de ilis que paucissums. Uicisti
fiteor q accuses sed cũ dicaĩgi
acas corale mortale qz ius alterũ
tiñ sis si placet q̃renda rõ rerũ
est. primos nempe cheologos
apud geutos fuisse poctas et pħo¬
rũ mapimi testant᷑ et scorũ ꝯfie¬
mat autoritas et ip̃m si noscis
poete nouiẽ idicat In quibꝰ
mapiẽ nobilitatus orpheus
cuis xuiiiͦ ciuitat eterne libro
augustiuꝰ mouñs. At nequorũt
quo destinauerãt ꝑuẽire dicet
aliquis. fatebor nã ꝑfcã co¬
gnitio ueri dei nõ hũan studii
ses celestis est grẽ Laudandus
tũ aĩmꝰ studiosissimorũ hõrm
qui certo quibꝰ potrrãt uiis
ad optatã ueri celsitudinẽ ha¬

Expanded text:
de Scripturis Sacris agens: "Perversum hic" inquit "nichil est, obscurum autem aliquid est, non ut tibi negetur, sed ut exerceat accepturum". Et posententiam scripta sunt. Que, si de scripturis illis recte dicuntur, que sunt omnibus proposite, quanto rectius de illis que paucissimis? fiteor quam accuses. Sed cum dicaris animal rationale mortale, quamvis alterum tantum sis, si placet, querenda ratio rerum est. Primos nempe theologos apud gentes fuisse poetas et philosophorum maximi testantur, et sanctorum confirmat autoritas, et ipsum, si nescis, poete nomen indicat. In quibus maxime nobilitatus Orpheus, cuius decimoctavo civitatis eterne libro Augustinus meminit. "At nequiverunt quo destinaverant pervenire" dicet aliquis. Fatebor. Nam perfecta cognitio veri Dei, non humani studii, sed celestis est gratie. Laudandus tamen animus studiosissimorum hominum, qui certe quibus poterant viis ad optatam veri celsitudinem a
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei. faciendi libros nullus
est finis. Quid ciũ fiet si me¬
charci passin calamos arie¬
puit̃ actũ est ip̃i boues ip̃i¬
q lapides scribent. Nyloticus¬
riet si quis est pudor dinucti¬
te illani irãtis. Uos si glorie
cupiditato tangimines ĩ uento
et aqua scribite ut ad postiros
q̃rar quid eloquar ꝗd dicam
desmmite q̃so qui papiros arte
conficitis qui tenues ĩ mõ¬
branas cestrũ aĩaliũ trega
uortitis. Et ruscis expiandã
sacris infaustũ et ĩfame mõ¬
strũ incidit. quid eñĩ bicipitẽ
puerũ aut quadrupedẽ mira¬
mur. quid obstupesciinꝗ mule
partũ tactũ q de celo tẽplũ
Iouis aut sub inibibꝰ ꝑ ẜ uisas
faces ꝗd ochucis uaparibus
ardens equor et cruc̃tes ãp¬
nes imbrẽq lapidoũ auc si¬
quid tale ĩ ãnalibꝯ uetrrũ
reꝑitur. hũt suũ secula nr̃a¬

Expanded text:
Hebrei: "Faciendi libros nullus Hebrei: "Faciendi libros nullus est finis". Quid enim fiet si mechanici passim calamos arripiunt? Actum est: ipsi boves, ipsique lapides scribent; niloticciet. Siquis est pudor, dimittite illam literatis; vos, si glorie cupiditate tangimini, in vento et aqua scribite, ut ad posteros querar? quid eloquar? quid dicam? Desinite - queso - qui papiros arte conficitis, quique tenues in membranas cesorum animalium terga convertitis: etruscis expiandum sacris infaustum et infame monstrum incidit. Quid enim bicipitem puerum aut quadrupedem miramur? Quid obstupescimus mule partum, tactumque de celo templum Iovis, aut sub nubibus visas faces? Quid ethneis vaporibus ardens equor et cruentos amnes, imbremque lapideum, aut siquid tale in annalibus veterum reperitur? Habent suum secula n
Abbreviated transcription (Latin):
mousti tenebricosã fedam q pe¬
ctoris tui tomũ / oĩbus aꝑiens:
quo melius semꝑ clausa miã¬
sisset / nisi qr demẽtiã diutius
occultare difficilo est. Credo
nõ legeras qd̃ scriptũ est stul¬
tus quoq si tacuorit sapies̃
reputabitur et si cõpresserit
labia sua intelligens. Bene so¬
crates qũ decoriẽ adelescentem
tacitũ uidisset / loq̃re inquit
ut te uidcan. Non tam in
uultr pucabat uideri hoie q
n uerbis. Ecce loctus es ui¬
diꝯ te iam q si milies taccas
uidenius. Uoluisti apparere et
miltis quo latere potoras esses
ludibrio In qd̾ gaude p̃potes
orator externa ope nõ egis̃ ulło
opus est uidice. Apothecarii
scripsisse te librĩd dicent. Et
ni igitur exelamem accurrite
pħi accurrite poete Accuritt
studiosi. quicũq uses̾ scriben¬
dis libris oꝑami datis. Accur¬
rite uestrã reb agitur. Mocha¬
nicus libros scrbit. penitre¬
penitus ꝙ uni fit illud sapiẽtꝭ

Expanded text:
movisti, tenebricosam fedamque pemovisti, tenebricosam fedamque pectoris tui domum omnibus aperiens, que melius semper clausa mansisset, nisi quia dementiam diutius occultare difficile est. Credo non legeras quod scriptum est: "Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur; et si compresserit labia sua, intelligens". Bene Socrates, cum decorum adolescentem tacitum vidisset, "Loquere" inquit "ut te videam": non tam in vultu putabat videri hominem, quam in verbis. Ecce, locutus es: vidimus te; iamque si milies taceas, videmus. Voluisti apparere, et multis, quos latere poteras, esse ludibrio. In quod - gaude, prepotens orator - externa ope non eges; nullo opus est indice, oscripsisse te librum dicent. Quid ni igitur exclamem? Accurrite philosophi, accurrite poete, accurrite studiosi, quicunque usquam scribendis libris operam datis, accurrite; vestra res agitur: mechanicus libros scribit, penitusque verum fit illud Sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
nõĩe mortem michi lrãrũ tua¬
rũ in fine denũties. ad quã
differendã medicina forte aliꝗd
tu ꝓfocto nichil. ad acceleraui¬
ferre potes. p̃clatũ sorcitus
artificiũ. longeiis corpusculũ
scis expedire languoribꝰ. Corte
ip̃a michi iuuas̾ mõ uoces ha¬
beat medicina gratis actura
sit si corũ pñtem Tfannã fan.¬
to nudauero qui antiquã illiꝯ
gliani nouis erroribꝰ eptiuxer̃t.
Abes uirde mnichi
ꝑpetuo grãs agas
de nuto et clingui
argutulus aco fa-¬
cetulus fcũs ex di.¬
sortissime ypocras nescis ꝙ tũ
hic calcono debcas. Ette iam
ꝓsam se̾ptitas/ cito facies carar¬
na. Iam hỹnos incipis balbu.¬
tiendo ꝯtexere poni ingenii pi¬
er cris immo uo stulte seuex
et igrnare młto consultus tacu
res sed ut ignorãtiã saltrm tuã
silentio uelares. taceudo enĩ la¬
tere poteras loquedo nõ potes
lnogua anni sera est / hanc tisulło
ad hostiũ pulsante nestio cur

Expanded text:
nomine mortem michi literarum tuanomine mortem michi literarum tuarum in fine denunties. Ad quam differendam medicina forte aliquid, tu profecto nichil; ad celeranferre potes. Preclarum sortitus artificium: longevis corpusculum scis expedire langoribus. Certe ipsa michi vivas - modo voces habeat - medicina grates actura sit, si eorum presentem infamiam fando nudavero, qui antiquam illius gloriam novis erroribus extinxerunt. II Habes unde michi perpetuo gratias agas: de muto et elingui, argutulus atque facetulus factus es. Disertissime Ypocras, nescis quantum huic calamo debeas. Ecce iam prosam scriptitas: cito facies carmina; iam hymnos incipis balbutiendo contexere: boni ingenii puer eris. Imo vero, stulte senex et ignare, multo consultius tacuires, sed ut ignorantiam saltem tuam silentio velares. Tacendo enim latere poteras, loquendo non potes. Lingua animi sera est; hanc tu, nullo ad ostium pulsante, nescio cur
Abbreviated transcription (Latin):
repelli. Ideo q et maior defeu¬
sio demoschems ꝵ oschius
acrusatio est. et longior çyce¬
ronis qr salustii ĩuectua.
HActenus hec cetera ĩ tempꝰ
aliud reẜuo. Nolo enĩ putrs
me lacessici stili et ustissie
et calaniũ intersit. Illud uerẽ¬
dũ nedũ ꝑ abruta dist racta
młtũ q huic tue ridiculose
eloquẽtie nntẽtus ĩ insuctis
ꝯflictacõibus tempꝰꝰ teris hrs
quos pecũa parir ac sauitare spo¬
lias magui ꝑiculi causa sim. de
hoc tũ ip̃e uideris. ego nuchi
quicꝗd attentaue̾is ad cumulũ
glorie asscribam. Alta petenti¬
tus nõ semꝑ quies sed corũ sepe
qui sine graui ꝑiculo uinci pir̃t
opranda rebellio est.
S⁊ bene dixisses audisses bñ
audisti aũt nõ ꝙ egro loqui
solitus sed qd̾ tu meritus audi¬
re. sile parũꝑ et rumĩa. et tibi
ipsi da ueniã qui cepisti Uerũ
ego satis ne sanus sim si diu¬
tuis tecũ loquar . qui qd̃ zidi¬
culũ om̃e suꝑgreditur mediciẽ

Expanded text:
repelli. Ideoque et maior defenrepelli. Ideoque et maior defensio Demosthenis quam Eschinis accusatio est, et longior Ciceronis quam Salustii invectiva. Hactenus hec; cetera in tempus aliud reservo. Nolo enim putes me lacessiti stili et iustissime et calamum intersit. Illud verendum: ne, dum per abruta distractus, multumque huic tue ridiculose eloquentie intentus, in insuetis conflictationibus tempus teris, his, quos pecunia pariter ac sanitate spolias, magni periculi causa sim. De hoc tamen ipse videris; ego michi quicquid attentaveris ad cumulum glorie ascribam. Alta petentibus non semper quies: sed eorum sepe, qui sine gravi periculo vinci possunt, optanda rebellio est. Si bene dixisses, audisses bene. Audisti autem non quod ego loqui solitus, sed quod tu meritus audire. Sile parumper et rumina, et tibi ipsi da veniam, qui cepisti. Verum ego satis: ne sanus sim, si diutius tecum loquar, qui - quod ridiculum omne supergreditur - medicine
Abbreviated transcription (Latin):
helycon linq̃tur. In decerpta lau¬
rea. Illibatus q castalius foris
s ed exꝑgistere si potes lip¬
pientes q oculos aperi.
uidebis poctas raros ꝗdem natu¬
ra rerũ disponente ut rara q̃li¬
bet cara suniil et clara suit.
uidebis cos gloria et nõĩs ĩmor.¬
talitate fulgentes. quã nõ sibi
tm̃ sed et aliis peperere. Ut
quibus ante alios ꝑituris con¬
sule̾ nõibus datũ est et quorũ
ad inĩculo ipã ctiã uirtus eget
nõ eꝗdem ĩ scipã sed in co
qd hãber cũ tempore et eñ ob¬
liuione certamen. Te uoͬ cũ
tuis nudos uidebis oĩ uera
laude uanutatibꝰ obsitos obru¬
tos ꝙ mẽdaciis
et nõ aduersus medianã
qd̾ sepe testatus sũ neq
aduersus excellentes medicos
qui irasci nõ debent. si semper
rari fuit ura sint etato ⁊aris¬
simi. sed aduersus te delirãtis¬
q siłr dc̃a suit In quibꝰ illd̃
ꝯueĩet facilius infligi uulnꝰ ꝗ
curari et citius dici quicia qͣs

Expanded text:
Elicon linquetur, indecerpta lauElicon linquetur, indecerpta laurea illibatusque castalius fons. Sed expergiscere, si potes, lippientesque oculos aperi: videbis poetas raros quidem, natura rerum disponente ut rara quelibet cara simul et clara sint. Videbis eos gloria et nominis immortalitate fulgentes, quam non sibi tantum, sed et aliis peperere, ut quibus ante alios preituris consulere nominibus datum est, et quorum adminiculo ipsa etiam virtus eget, non equidem in se ipsa, sed in eo quod habet cum tempore et cum oblivione certamen. Te vero cum tuis nudos videbis, omni vera laude vanitatibus obsitos obrutosque mendaciis. Hec non adversus medicinam - quod sepe testatus sum - neque adversus excellentes medicos, qui irasci non debent si, semper rari, nostra sint etate rarissimi, sed adversus te delirantesque similiter dicta sint. In quibus illud conveniet facilius infligi vulnus quam curari, et citius dici convitia quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut que uera sũt in alia
spetie obliquis figuratõibus
cũ decore aliquo cõuersa tra¬
ducat. totũ aut̃ qd̾ referas
fingẽ id est ieptũ esse et uẽ¬
dacem potius q̃ poetã. Scupes
entiri uobis linꝗmꝰ qd̾¬
q grauissimũ mendacii
genus est mẽtiri sũmo cũ
discrimine dãpno q credentiũ¬
dignari ausini qd tu michi de¬
mens ad infauuã obiccisti
poete iuquã studiũ est uerita¬
tẽ reriõ pulcris uelamĩbus
adornae. ut nulgus insulsũ
cuiꝯ tu pars ultmia es. latrat.
Ingeniosus aut̃ scudiosis q loc¬
toribus et quesitu difficilior
et dultior sit ĩuentu. Alioqi
si tibi falso ꝑsuades qd̃ ꝗdani
iidocti solent qui qd consea
neq̃unt execrant᷑. ut silicet
pocte officiũ sit mẽtiri. Illd
tibi consequẽter ꝓsuadeas ue¬
lini esso te poctarid maxiniũ
cuiꝯ ꝓpe pluza mẽdatia sut̃
q uerba. ultro tibi meoniꝰ
senep cedet. uictus cedet euri¬
pides. Ceder maro. uacuus tibi

Expanded text:
sit, ut que vera sunt in alia sit, ut que vera sunt in alia specie obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa traducat; totum autem quod referas fingere, idest ineptum esse et mendacem potiusquam poetam". Stupes,Mentiri vobis liquimus; quodque gravissimum mendacii genus est, mentiri summo cum discrimine damnoque credentiudignari ausim, quod tu michi, demens, ad infamiam obiecisti - poete, inquam, studium est veritatem rerum pulcris velaminibus adornare, ut vulgus insulsum, cuius tu pars ultima es, lateat, ingeniosis autem studiosisque lectoribus et quesitu difficilior et dulcior sit inventu. Alioquin, si tibi falso persuades - quod quidam indocti solent, qui quod consequi nequeunt execrantur - ut scilicet poete officium sit mentiri, illud tibi consequenter persuadeas velim: esse te poetarum maximum, cuius prope plura mendacia sunt quam verba. Ultro tibi meonius senex cedet, victus cedet Euripides, cedet Maro, vacuus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ricus sapidissimꝰ ac rocũdiissumꝰ
serisus inest. quo fere om̃is satra¬
iũ ⁊̃ sẽpturarũ textus habũdat
quas te aĩo irridore nõ dubito
ses suppliciũ times. Sobrẽ ferã
equo aĩõ te poctis quos irnoras
uanitate notissima insultantem.
Idq inichi alicuiꝰ bone spei ar¬
guiõtu fuerit si tibi ualde dis¬
pliceam. Cur aũt indigner au¬
dere te aliquid aduersum ino.
cũ aduersus xp̃m si impune lice¬
at sis ausurus: Cui auerrõps
tacito licet iudicio p̃tulisti.
scis ꝙ nõ mẽtior ꝙus aliud
uerbo clames cesset peue me¬
tus ꝓfc̃o ut scio lus uidearis
esse uoles hereticus¬
ed ad fictiones quas car¬
yebas redeo. Audi ergo
quid lactantius uir et pocta¬
rũ et pħorũ noticia et cycero¬
maua facundia et qd cũcta
tnsandit catholica religione
clarissimꝰ p̾mo suarũ institu¬
tionũ libro ait.Nesciũt
qui sit poetice licẽtie modus.
quousqs ꝓgredi fingendo li¬
crat ai officiũ poete in eo

Expanded text:
ricus sapidissimus ac iucundissimus ricus sapidissimus ac iucundissimus sensus inest, quo fere omnis Sacrarum etiam Scripturarum textus abundat; quas te animo irridere non dubito, sed supplitium times. Quam ob rem feram equo animo te poetis, quos ignoras, vanitate notissima insultantem, idque michi alicuius bone spei argumentum fuerit, si tibi valde displiceam. Cur autem indigner audere te aliquid adversum me, cum adversus Cristum, si impune liceat, sis ausurus, cui Averroim, tacito licet iudicio, pretulisti? Scis quod non mentior, quamvis aliud verbo clames. Cesset pene metus: profecto, ut sciolus videaris, esse voles hereticus. Sed ad fictiones, quas carpebas, redeo. Audi ergo quid Lactantius, vir et poetarum et philosophorum notitia et ciceroniana facundia et - quod cunta trascendit - catholica religione clarissimus, primo suarum Institutionum libro ait: "Nesciunt qui sit poetice licentie modus, quousque progredi fingendo liceat, cum officium poete in eo
Abbreviated transcription (Latin):
edicto. Uiue bellator ogregio.
uinuersam poesii letali iaculo tñs¬
fixisti Certe si quid corũ de ꝗbꝰ
taur temerarie disputas didicis¬
sos sciros scenicã illã quã boc¬
nus notat ip̃os int̾ poetas in
p̃cio non haberi. Non aut ui¬
disti cece qd iupta erat licet
id ip̃m lrĩs tuis ignorautꝰ inse¬
reres quid ciñ ait. ueris eũ
musis curandũ sanandũ q ⁊clĩ¬
quito. He sunt muse quibus
si qui usq hodio suꝑsunt pocte
gloriant᷑ ac fidũt. quatũ ope
nõ egra corpora mactare sed
egris ains succurrẽ didicort̃.
de quibus si loqui uelimi dont
cerebro hĩdo cic fluenti tanta
ros̃ insidert amẽs oro. Noq em̃
uel amphyõis uel orphey cithara
tam durã salicem mouere psst¬
posset. neq tau hyrsutã tigri¬
deni lenire quas tu atq om̃s id
genus fictiones ueluti uero aduer¬
sas mira plebei artificis temeri¬
tate ꝯdemipnas. in quib ꝯ tibi tuiq
silibus studiose abditus allego¬

Expanded text:
edicto. Vive, bellator egregie: edicto. Vive, bellator egregie: universam poesim letali iaculo transfixisti. Certe siquid eorum de quibus tam temerarie disputas didicisses, scires scenicam illam quam Boetius notat, ipsos inter poetas in precio non haberi. Non autem vidisti, cece, quod iuxta erat, licet id ipsum literis tuis ignoranter insereres. Quid enim ait? "Veris eum Musis curandum sanandumque relinquite". Hee sunt Muse quibus, si qui usquam hodie supersunt, poete gloriantur ac fidunt, quarum ope non egra corpora mactare, sed egris animis succurrere didicerunt. De quibus si loqui velim, donec cerebro humido ac fluenti tanta res insideat, amens ero. Neque enim vel Amphionis vel Orphei citara tam duram silicem movere posset, neque tam hirsutam tigridem lenire; quas tu atque omnes id genus fictiones, veluti vero adversas, mira plebei artificis temeritate condemnas. In quibus, tibi tuique similibus studiose abditus, allego
Abbreviated transcription (Latin):
senes nõ ꝗdem om̃s sed quotũ
iuuẽilis etas uilibus ciras et
obsceno artificio acta est Quo
aut̃ ingenio sis michi incygintũ
esse noluisti. Audiens ergo te
uideo mordendi aiudũ. sed igno¬
rãtia torpentẽ. algrutis more
aspidis coactũ uirus nõ posse
diffundero insi ꝙ ni finẽ młto
irarũ actritu terrifice cõcales¬
cens neq tũ tan morsu q̃ si¬
billo metuendus. ĩ me calcaneo¬
tenus crigeris ubi silicet boc¬
tiũ scuermũ aduersus sacras
pyerides testẽ citas. atq ut
testiõnio fideni q̃ras cautissimꝰ
disputator patritiũ illũ bocãs
q̃i de p̃tura uel consolatu q̃stio
sit. et q̃ĩ nõ młti testes licet
mĩiue patricii suit hac in re
mltũ boetio p̃ferendi. uerũ
absit ut huiꝰ uel alterius fide¬
digni hõĩs testioniũ rocuseni. Ad
inquisitionẽ ueri ouĩe grnꝯ stu¬
diosorũ hoñu admicto. mechaui¬
cis dũ taxat exclusis. Ille igit᷑
quid. Ab egrotantis cura sceuicas

Expanded text:
senes, non quidem omnes, sed quorum senes, non quidem omnes, sed quorum iuvenilis etas vilibus curis et obsceno artificio acta est. Quo autem ingenio sis, michi incognitum esse noluisti. Audiens, ergo, te video mordendi avidum, sed ignorantia torpentem, algentis more aspidis, coactum virus non posse diffundere, nisi quod in finem, multo irarum attritu terrifice concalescens, neque tamen tam morsu quam sibilo metuendus, in me calcaneotenus erigeris; ubi, scilicet, Boetium Severinum adversus sacras Pyerides testem citas atque, ut testimonio fidem queras, cautissimus disputator, patritium illum vocas, quasi de pretura vel consolatu questio sit, et quasi non multi testes, licet minime patritii sint, hac in re multum Boetio preferendi. Verum absit ut huius vel alterius fidedigni hominis testimonium recusem: ad inquisitionem veri omne genus studiosorum hominum admitto, mechanicis duntaxat exclusis. Ille igitur quid? Ab egrotantis cura scenicas
Abbreviated transcription (Latin):
si nesas urium et q̃ nõĩare
pudor ꝓhibet ꝯtemplari. nec
pudet insultare his quibꝰ uir¬
nitũ ati aĩ cura est. Elegã¬
tor de hoc phorinione loquens
cycero quid mꝗt aut aggatro¬
gantis aut loquatus fieri po¬
tuit ꝙ hãmbali qui tot ãuis
de imꝑio cũ populo romano oĩ¬
ullius publici muneris actigis¬
ser p̃cepta de re nulicari dare.
ꝙ̃ q non oĩo par tua et phor.¬
unoĩs causa młto q iustius ego
te rideo q illũ risit hãmbał
Illo cnĩ de rebus licot exꝑien¬
tia ignotis at saltẽ lcĩonẽ co-¬
guitis loquebatur: tu de hisre¬
bus loq̃ris quarũ nõ tĩ usu
acq arto es ndoctus. sed nige¬
nio ⁊̃ prorsus indocilis. Hanc
historiã cũ illi ꝯtentioso hõi
narrassem ꝙ erat ip̃e senex
sibi dc̃iũ credidit. qĩ et seiũ
ci et stulticiã exprobrassem. itaq
uehenient̾ excanduit¬
u qua etate sis nõ satis stio.
nisi ꝙ delirare sepius solẽt

Expanded text:
si nescis, urinas et que nominare si nescis, urinas et que nominare pudor prohibet contemplari; nec pudet insultare his quibus virtutum atque animi cura est. Eleganter de hoc Phormione loquens Cicero, "Quid" inquit "aut arrogantius aut loquacius fieri potuit, quam Hanibali, qui tot annis de imperio cum populo Romano, omnimam partem ullius publici muneris attigisset, precepta de re militari dare?". Quanquam non omnino par tua et Phormionis causa, multoque iustius ego te rideo, quam illum risit Hanibal. Ille enim de rebus licet experientia ignotis at saltem lectione cognitis loquebatur, tu de his rebus loqueris quarum non tantum usu atque arte es indoctus, sed ingenio etiam prorsus indocilis. Hanc historiam cum illi contentioso homini narrassem, quod erat ipse senex, sibi dictum credidit, quasi et senium ei et stultitiam exprobrassem; itaque vehementer excanduit. Tu qua etate sis non satis scio; nisi quod delirare sepius solent
Abbreviated transcription (Latin):
clarus habebatur simul il¬
lit forte apud regẽ esse. Ad
quẽ si uellet audiendũ ĩui¬
tatus hanibal dũ fana uiri
tactus ãnuisset senculus nõ
nidoctus et ut homo grocus
andax et uerbosus phornnio
crodo estimãs nichil se meliꝯ
in pũtia tanti ducis inchil
q ꝯuẽientius loqui posse ma¬
teriã rei nilitaris ingressus
in plures horas ẜmone ꝯtinu¬
uni ꝓtraxit. deniq dũ qua¬
lic̃ sit ductandus ex̾citus
qualr instruẽda acies qualr
capiẽdus castris locus qũ si¬
guũ pugrne dari qũ cam re¬
cepti ꝯueĩat postremo que
añ p̃liũ que ĩ prelio q̃ uo
post preliũ sint ẜuanda copi¬
ose deseruisset secutus q esset
plausus oĩunr quesitũ q ab
hãuibale quid sibi ⁊̃ uideret
de illo sapie ꝓfessore młtos
inquit ille stultos delirosq
senes uidi nlłu tur̃ quo ina¬
gis deloctarer ꝙ sene hoc.
quippe qui tani mlta de rebus
ncognitis loqrẽtur. Quo dc̃o
facete admodũ et illuis et ue

Expanded text:
clarus habebatur, simul ilclarus habebatur, simul illic forte apud regem esse; ad quem, si vellet, audiendum invitatus Hanibal, dum fama viri tactus annuisset, seniculus non indoctus et, ut homo grecus, audax et verbosus Phormio, credo, extimans nichil se melius in presentia tanti ducis nichilque convenientius loqui posse, materiam rei militaris ingressus, in plures horas sermonem continuum protraxit. Denique dum qualiter sit ductandus exercitus, qualiter instruenda acies, qualiter capiendus castris locus, quando signum pugne dari, quando cani receptui conveniat, postremo que ante prelium, que in prelio, que ve post prelium sint servanda, copiose disseruisset, secutusque esset plausus omnium, quesitumque ab Hanibale quid sibi etiam videretur de illo sapientie professore, "Multos" inquit ille "stultos delirosque senes vidi; nullum tamen quo magis delectarer quam sene hoc, quippe qui tam multa de rebus incognitis loqueretur". Quo dicto facete admodum et illius et ves
Abbreviated transcription (Latin):
rebani barbario uiolatũ atq oĩ
ep ꝑto tibi iñcognntũ uiolabis.
plus q barbarica frritate. Itaq
ꝑ opportune audies qd̾ ciudã nu¬
per tue ꝓfessionis homũculo
cũ assensu et approbatoe młtorũ
dixi. Cum ciũ uro moro młta
contͣ poetas hisceret potius q
dicoret ñc poetã cycerone
nũc plimiũ affirinãs quesiui
ab eo quid pocte noĩe ercderet
nportari. qd cũ se nescire nõ
negassit pro tẽporo historiã
dixi. nõ ĩauienã coguitu ma¬
gniis ab autoribꝰ relatũ quã
tibi quoq dcãm puto. si quid
om̃o aluid q̾ de febrib ꝯ audi¬
re potes. Hanibal uir bellico¬
sissimꝰ bello uictus a romais̃
ephesun ad Anchiocũ rcgẽ ꝓ¬
syrie ꝓfugedat a quo letissime
susceptus eo ꝙ romanorũ odiis
estuanti nłłs usq consultor
tam ydoncus uidebatur. ĩ
sũnio honore apud illũ erat.
contigit aut̃ phorimonẽ quẽ¬
dam noie secta ꝑypatheticũ
qui ea tẽpestatẽ hrarũ scrã

Expanded text:
cebam - barbarie violatum atque omni cebam - barbarie violatum atque omni ex parte tibi incognitum, violabis plus quam barbarica feritate. Itaque peroportune audies quod cuidam nuper tue professionis homunculo, cum assensu et approbatione multorum, dixi. Cum enim, vestro more, multa contra poetas hisceret potiusquam diceret, nunc poetam Ciceronem nunc Plinium affirmans, quesivi ab eo quid poete nomine crederet importari. Quod cum se nescire non negasset, pro tempore historiam dixi non inagnis ab auctoribus relatam, quam tibi quoque dictam puta, siquid omnino aliud quam de febribus audire potes. Hanibal, vir bellicosissimus, bello victus a Romanis, Ephesum ad Antiochum, regem Syrie, profugerat; a quo letissime susceptus, eo quod Romanorum odiis estuanti nullus usquam consultor tam ydoneus videbatur, in summo honore apud illum erat. Contigit autem Phormionem quendam nomine, secta perypatheticum, qui ea tempestate literarum scientia