comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempores non neipsidicunt solem istum sempi ternum esse. quitamen quantus sit
ad terramꝰ mensuris geometricis perscrutari audent etrenuntiareo quod siue
possit siue non possit constateum tamen propriam sui orbis haberemen suram :
Quia et si conp̃hendunt quantus sit mensuram eius comp̃hendunt. Et si hoc non asse¬
cuntur mensuram eius utiq: non conp̃hendunt nec ideo nulla est quia homines eam
nosse non possunt: Potest igitur aliquid et sempiternum esse. et certam suimodi
haberemen suram: secundum ipsos enim desolis ae ternitate locutussum ut sua sen¬
tentia conuincantur atq concedant esse posse aliquid cum mensura sempiternũ.
Acsic nonideo putent non esse credendum de supplicio sempiterno quodminatus
est xp̃s quia idem dixit inquamen sura mensi fueritis remetietur uobis: Sienim
dixis set quod mensi fueritis hocmetietur uobis. etiam si c non omnino ad eandẽ

Expanded text:
tempore? nonne ipsi dicunt solem istum sempiternum esse? qui tamen quantus sit tempore? nonne ipsi dicunt solem istum sempiternum esse? qui tamen quantus sit ad terram, mensuris geometricis perscrutari audent et renuntiare. quod siue possit siue non possit, constat eum tamen propriam sui orbis habere mensuram, quia et, si comprehendunt, quantus sit, mensuram eius comprehendunt et, si hoc non adsequuntur, mensuram eius utique non comprehendunt nec ideo nulla est, quia homines eam nosse non possunt. potest igitur aliquid et sempiternum esse et certam sui modi habere mensuram. secundum ipsos enim de solis aeternitate locutus sum, ut sua sententia conuincantur atque concedant esse posse aliquid cum mensura sempiternum. ac sic non ideo putent non esse credendum de supplicio sempiterno, quod minatus est Christus, quia idem dixit: In qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis. Si enim dixisset: Quod mensi fueritis, hoc metietur uobis, etiam sic non omnino ad eandem
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ est ix quamex suramensifueratis remeneiuosi¬
amnunc de in deuideamus qualesit quod demensura peccati atque supplicii propo¬
suit sic euangeliocalum niatus : Minatur in quitx p̃s sibi non credentib: aeterna
supplicia. et alibiait: inquamen sura mensi fueritis in earemetetur uobis:
Satis in quid ridicule atq: contrariae: namsi ad mensuram redditurus est poenã
et omnis mensura circum scripta est finetemporis quid sibi uolunt minȩ in fi¬
niti supplicii: Istam questionem aqualicumque phylosopho esseobiectam atq
propositam difficile est credere: quippe qui ait : omnis men sura circum scribi¬
tur temporei quasi non soleat nisi temporum essemensura sicut horarum et
dierum et annorum uel sicut dicimus breuem syllabam simplum habere tempo¬
ris ad syllabamlongam: Puto enim modios et rabones urnas. et amphoras.
non temporum esse mensuras : Quomod oergo omnis mensura circum scribitur

Expanded text:
SCRIPTUM EST: IN QVA MENSURA MENSI FUERITIS, REMETIETUR VOBIS. Iam nunc deinde uideamus, quale sit, quod de mensura peccati atque supplicii proposuit sic euangelio calumniatus: \'Minatur\', inquit, \'Christus sibi non credentibus aeterna supplicia et alibi ait: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur uobis, satis, inquit, ridicule atque contrarie; nam si ad mensuram redditurus est poenam et omnis mensura circumscripta est fine temporis, quid sibi uolunt minae infiniti supplicii?\' Istam quaestionem a qualicumque philosopho esse obiectam atque propositam difficile est credere, quippe qui ait: <Omnia mensura circumscribitur tempore,1 quasi non soleat nisi temporum esse mensura sicut horarum et dierum et annorum. uel sicut dicimus breuem syllabam simplum habere temporis ad syllabam longam. puto enim modios et rabones, urnas et amphoras non temporum esse mensuras. quo modo ergo omnis mensura circumscribitur
Abbreviated transcription (Latin):
lueram suffragari sed quando inde orta fuerit conuincendorum stultitiae quȩ¬
rella necesse fuit inde argumenta ueritatis accersire: Haec interim occupatus
aliiscuris q̃ et siuanȩ sunt cum rerum exitum cogitamus tamen quasi necessariae
ꝓnascendi conditione rescripsi. Siotium fuerit et superstes uita etiam deita¬
lia rescribam ut tantȩ doctrinae opus debitis et sinon satis facientibus remu¬
neretur officiis in colamem laetamq scĩ tatem tuam ds̃ omñps a euolargissi¬
motueatur domine merito e desiderabilis et uere suspiciende paten¬

Expanded text:
lueram suffragari. sed quando inde orta fuerat conuincendorum stultitiae quelueram suffragari. sed quando inde orta fuerat conuincendorum stultitiae querela, necesse fuit inde argumenta ueritatis accersere. Haec interim occupatus aliis curis, quae etsi uanae sunt. cum rerum exitum cogitamus. tamen quasi necessariae pro nascendi condicione, rescripsi. si otium fuerit et superstes uita, etiam de Italia rescribam. ut tantae doctrinae opus debitis etsi non satisfacientibus remuneretur officiis. incolumem beatamque sanctitatem tuam deus omnipotens aeuo largissimo tueatur, domine merito uenerabilis et uere suscipiende pate
Abbreviated transcription (Latin):
culis inligarunt : Itaenim michi propitius ds sit ut ego ancepssum quid in illisma¬
gis mirer sacerdotiiperfectionem philoso phyaedo gmata historiae plenam no¬
titiam anfacundi ae iacunditatem quȩ ita etiam in peritos allicere potestutdo¬
nec explicent non desistant et cum explicauerint ad hucrequirant conuicti
namq sunt impudenter pertinacesiam inde ab onis quae memorant sȩculis ꝓ
naturae rerum obscuritate contigisse peiora falsosq: om̃s ihlitis quad amdulce¬
dine felicitatibus suis perquas non ad beciaitudinem sed ad p̃rupta sunt ducti:
aec uero nr̃a p̃cepta et simplicis ueriq dĩmysteria praeteruitam perpetuam
quampurissimis uirtutib: pollicentur etiam haec saecularia et necessario
quinati sumus euenturamitigare et usus es ualidissimo exemplo recentis calami¬
tatis quolicet firmisse causam muniueris tamen siutrum uis licu is set id tibi no¬

Expanded text:
culis inligarunt — ita enim mihi propitius deus sit —, ut ego anceps sim, quid in illis maculis inligarunt — ita enim mihi propitius deus sit —, ut ego anceps sim, quid in illis magis mirer, sacerdotii perfectionem, philosophiae dogmata, historiae plenam notitiam an facundiae iucunditatem, quae ita etiam inperitos allicere potest, ut, donec explicent, non desistant, et, cum explicauerint, adhuc requirant. conuicti namque sunt inpudenter pertinaces iam inde a bonis, quae memorant, saeculis pro naturae rerum obscuritate contigisse peiora falsosque omnes inlitis quadam dulcedine felicitatibus suis, per quas non ad beatitudinem sed ad praerupta sunt ducti, haec uero nostra praecepta et simplicis uerique dei mysteria praeter uitam perpetuam, quam purissimis uirtutibus pollicentur, etiam haec saecularia et necessario, qua nati sumus, euentura mitigare. et usus es ualidissimo exemplo recentis calamitatis, quo licet firmissime causam muniueris, tamen, si utrumuis licuisset, id tibi no
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito uenerabili etueresus cipiendo patriaugustino ep̃omache¬
donius : Miromodo afficior sapientiatua et in illis quac actdi distiche
et in his quae in terueniens prosollicitis mittere non grauaris: nam et illa
tantum habent acuminis scientiae sc̃itatis ut nichił suprasits ehae tan
tantum uerecundiae . ũtnisi faciam quodmandasiculpam paen es mere¬
manere non inne gotio esse diuidicem dñe merito uenerabilis et uerensca¬
piende pater non enim in scas quod pleriq hominesistius locifaciunts
ut quod cumq sollicitus uoluerit extorquetis sed quod tibia udice tot
curis obstricto petibile uisum fuerit ammones subseruiente uerecundia.
quaem axima difficilium in terbonos efficacia est : Pro in destatim commen¬
datis effectum desiderii tribuinam sperandiuiam antepate feceram Expli¬
cuilibrostuos neque enim tam languidi aut inerteserant ut mealiud quã
sgcura repaterentur. in iecerunt manum. ereptumq aliis sollicitudinum. sui suin¬

Expanded text:
OMINO MERITO VENERABILI ET VERE SUSCIPIENDO PATRI AUGUSTINO EPISCOPO MACEDONIUS. Miro modo afficior sapientia tua et in illis, quae edidisti, et in his, quae interueniens pro sollicitis mittere non grauaris. nam et illa tantum habent acuminis, scientiae, sanctitatis, ut nihil supra sit, et haec tantum uerecundiae, ut, nisi faciam, quod mandas, culpam penes me remanere. non in negotio esse diiudicem, domine merito uenerabilis et suscipiende pater. non enim instas, quod plerique homines istius loci faciunt, ut, quodcumque sollicitus uoluerit, extorqueas; sed quod tibi a iudice tot curis obstricto petibile uisum fuerit, admones subseruiente uerecundia, quae maxima difficilium inter bonos efficacia est. proinde statim commendatis effectum desiderii tribui; nam sperandi uiam ante patefeceram. Explicui libros tuos; neque enim tam languidi aut inertes erant, ut me aliud quam se curare paterentur; iniecerunt manum ereptumque aliis sollicitudinum suis uin
Abbreviated transcription (Latin):
his qui uidebantur ne forte inuacuum currerem a
cucurrissẽ. Quare separatim & ñ inpublico ne fidelib
numero iudaeorũ quilegẽ putabant esse seruandã
Ergo & eo tempore cum petrus uenis set antio chiã lico
hoc apostolorũ acta ñ contineant sed adfirmantipa
credendum sitꝰ infaciem paulus restitissescribit qu
edebat timens eos qui excircum cisione erant & consenser
cum illo & ceteriiudaei it aut & barnabas abduceret
b his in illa simulationes sed cum uidissẽ inquit. quod
e ingrediuntur inueritatẽ euangelii dixipetro cor
ib: situcum iuda eussis gentiliter &Ñ iudaicae uiui
modo cogis gentes iudaitare & cetera. Nulliergo dubiũ¬

Expanded text:
his, qui uidebantur, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quare separatim et non in publico ? ne fidelibus ex numero Iudaeorum, qui legem putabant esse seruandam ergo et eo tempore, cum Petrus uenisset Antiochiam—licet hoc apostolorum Acta non scribant, sed adfirmanti Paulo credendum sit — in faciem illi Paulus restitisse se scribit, quegabat timens eos, qui ex circumcisione erant. et consenserunt cum illo ceteri Iudaei, ita ut et Barnabas duceretur ab his in illa simulatione. sed cum uidissem, mquit, quod non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixi Petro coram omnibus: si tu, cum Iudaeus sis, gentiliter et non Iudaice uiuis, quomodo gentes cogis iudaizare? et cetera. nulli ergo dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptus. In secundo loco q̃riscurdixerĩ in cõmentariis
epistulae ad galatas paulũ id ñ in petro debuisse rep̃hendere
qđ ipse fecerat nec in alio arguere simulationẽ cuius ipse te¬
nebatur reus & adseris rep̃hensionẽ a postolicã ñ fuisse de¬
fensatoriã seduerã & me ñ debere mendaciũ docere sed uni¬
uersa q̃ scripta s̃ ita sonare ut scripta sunt ad quae primũ
respondeo debuisse prudentiã tuã p̃fatiunculae cõmmenta¬
riorũ meorũ meminis sedicentis expersona mea. Quidigitꝰ
egostultus aut temerarius qͥ polliceor qđ ille ñ potuit mini¬
me Quin potius in eo mihi uideor cautior atq: timidior
qđ in becillitatẽ uirium meorũ sentiens origene sũ secutus
latas quinq: ꝓprixe uolumina & decimũ stromatũ suorũ
librũ commatico suꝑ explanatione eius sermone compleui

Expanded text:
inscriptus. In secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis inscriptus. In secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis epistulae ad Galatas Paulum id in Petro non potuisse reprehendere, quod ipse fecerat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse tenebatur reus, et adseris reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam sed ueram et me non debere docere mendacium, sed uniuersa, quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. ad quae primum respondeo debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse dicentis ex persona mea: \'Quid igitur? ego stultus aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? minime! quin potius in eo mihi uideor cautior atque timidior, od inbecillitatem uirium mearum sentiens Origenis commentariolatas quinque proprie uolumina et dec.imum Stromatum suorum librum commatico super explanatione eius sermone conpleui
Abbreviated transcription (Latin):
liminaris pagina Ñesset in scripta uel quocenseretur nomine
respondis se appellari eprda fium & argumentaris qđ
recte sic uocaretꝰ sieorũ tantũ ueluitas uel scripta ibilegisses
quiiam defuncti essent cum uero multorũ & eorũ tempore
quo scribebatur & nuncusq uiuentiũ ibi cõmemorentur opus
cula mirari te cur ei hunctitulũ in posuerim puto intelleze¬
re prudentia tua quod ex opere ipsotitulũ potueri s intelle¬
gere legistienĩ & grecos & latinos quiuitas uirorũ in lustriũ
descripserunt qđ numquã eprthafiũ huic operi scripserint
sed deinlu stribuiris uerbi gratia ducibus philo sophioratorib
historicis poetis epicis tragicis comicis eprtha fium p̃priȩ
scribit᷑ mortuorũ qđ quidẽ indormitione scãe memoriae nepo¬
tiami pbri olim fecisse me noui. ergo hic liber uel de inlustrib
uiris uel propriae descriptorib: ecclesiasticis appellandus est

Expanded text:
\'liminaris pagina\' non esset inscripta uel quo censeretur, nomine, \'liminaris pagina\' non esset inscripta uel quo censeretur, nomine, respondisse appellari -Epitaphium. et argumentaris, quod recte sic uocaretur, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legisses, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi memorentur opucula, mirari te, cur ei hunc titulum inposuerim. puto intellegere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris intellegere; legisti enim et Graecos et Latinos, qui uitas uirorum inlustrium descripserunt, quod numquam epita- n phium huic operi scripserint sed de inlustribus uiris uerbi gratia ducibus, philosophis, oratoribus, historicis, poetis epicis, tragicis, comicis. epitaphium autem proprie scribitur mortuorum, quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbyteri olim fecisse me noui. ergo hic liber uel de inlustribus uiris uel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est,
Abbreviated transcription (Latin):
to. ut int̃nos contendentes ueritas superet Ñenim tuã quaeris
gloriã sed xp̃i. cumqtu uiceris & ego uincã si meũ errorẽ in¬
tellexero &e contrario me uincente tu superas quia ñfilii pa¬
rentib sed parentes filiis thesauritant: Et in paralr pomenon
libro legimus quod filiiis rahel adpugnandũ ꝓcesserint
mente pacifica int̃ ipsos quoq gladios & effusionẽ sanguinis
& cadauera ꝓstratorũ ñ suã sed pacis uictoriã cogitantes
Respondeamus igitꝰ adomnia & multiplices quȩstiones breuisi
xp̃sius serit sermone compleamus p̃termitto salutationes
& officia quib: meũ de mulces caput taceo deblanditiis quib
rep̃hensionẽ meã niteris consolariadipsas causas ueniam
dicis accepisse telibrũ meũ a quodã fratre quititulũ Ñ ha¬
beret in quo scriptores ecclesiasticos tam graecos quã latinos
enumera uerim. cumq ab eo quaereres ut tuis uerbi sutar cur

Expanded text:
to, ut inter nos contendentes ueritas superet. non enim tuam quaeris to, ut inter nos contendentes ueritas superet. non enim tuam quaeris gloriam, sed Christi, cumque tu uiceris, et ego uincam, si meum errorem intellexero, et e contrario me uincente tu superas, quia non filii parentibus, sed parentes filiis thesaurizant. et in Paralipomenon libro legimus, quod filii Israhel ad pugnandum processerint mente pacifica inter ipsos quoque gladios et effusionem sanguinis et cadauera prostratorum non suam, sed pacis uictoriam cogitantes. respondeamus igitur ad omnia et multiplices quaestiones breui, si Christus iusserit. sermone. soluamus. praetermitto salutationes et officia, quibus meam demulces caput, taceo de blanditiis, quibus reprehensionem mei niteris consolari: ad ipsas causas ueniam. Dicis accepisse te librum meum a quodam -fratre, qui titulum non haberet, in quo scriptores ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos enumerauerim. cumque ab eo quaereres, ut tuis uerbis utar, cur
Abbreviated transcription (Latin):
pacis suꝑomnia accipientes scutũ fidei in quã possitis
uniuersa tela maligni extinguere & galeã salutis accipite
&gladiũ sp̃s quodẽ uerbũ dĩ his quodã telis rexdauidad
armatus ꝓcedebat nihil asperitatis & sordiũ int̃huius scłi
turbidines in sensib suis eẽ monstrabat bibens detorrente
inuia & idcirco exaltatus caput suꝑbissimũ goliath suopo¬
tissimũ mucrone truncauit ꝑcutiens infronteblas phemũ &
in ea parte corporis uulnerans inqua & p̃sumptor sacerdotis
orias lepra ꝑcutitur: & sc̃s gloriatur indñodicens signatũ
ẽ suꝑ nos lum̃ uultus tui dñe: dicamus igitur & nos. paratũ
cormeũ ds̃ paratũ cormeũ cantabo & psallã ingloria mea ex¬
surge psalterium &cithara ex surgã diluculo ut in nobis pos¬
sit impleri aperiostuũ & adimplebo illud et dñsdabit uerbũ
euangelitantib: uirtutes multas : Tequoq: ipsũ orare Ñ dubi¬

Expanded text:
pacis super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis pacis super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis uniuersa tela maligni ignita extinguere, et galeam salutis accipite et gladium spiritus, quod est uerbum dei. his quondam , nihil asperitatis et sordium inter hujus saeculi turbines in sensibus suis esse monstrabat, bibens de torrente in via; et idcirco exaltatus caput superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncavit, percutiens in fronte blasphemum , et in ea parte corporis vulnerans, in qua et praesumptor sacerdotii Ozias lepra percutitur ; et sanctus gloriatur in Domino dicens: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » . Dicamus igitur et nos, « Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam in gloria mea. Exsurge psalterium sit impleri: aperi os tuum et ego implebo illud et: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. te quoque ipsum orare non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
gustiuo hieronimus: Tres simul epistula s immo
libellos breues ꝑdia conũ ciprianũ tuae dignationis accepi
diuer sa sut tunominas qua estiones ut ego sentio re p̃hensso¬
ne sopusculorũ meorũ continentes ad quassi respondere
uelurro libri iagnitudine opuserit tam̃ canabor quantũ
facere possũ modũ ñegrediepistulae longioris & festimn¬
a fratrimorã ũ facere qui ante triduũ quã ꝑfectũserat
ame epistulas flagitauit ut paene in procinctu haec qͣlia¬
cumq sunt efficere compellar & tumultuario responde¬
nimsermone ñmaturitate scribentis sed dictantis temeritate
qͣplerũq ñ in doctrinã sed in cassũ uertitur ut fortissimos
quosqmilites subitabella conturbent & ante coguntur
facere quam quã possint arma corripere ceterum pr̃a
ephesios Assumite arma di ut possitis resistere in diema¬
lo etrursũ state p̃cinctilumbos uros inueritate & induti
loricã iustitiae & calciati pedes in p̃paratione euangelu

Expanded text:
STO SALUTEM. Tres simul epistulas, immo libellos breues per diaconum Cyprianum tuae dignatiodiuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere noluero, libri magnitudine opus erit. tamen conabor, quantum facere possum, modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam, sed in casum uertitur, at fortissimos quoque milites subita bella conturbant et ante coguntur fugere, quam possint arma corripere. Ceterum nostra aEphesios: adsumite arma dei, ut possitis resistere in die malo, et rursus: state praecincti lumbos uestros in ueritate et induti loricam iustitiae et calciati pedes in praeparatione euangelii
Abbreviated transcription (Latin):
me fateor tui capaciorẽ sed ipsũ uideo pleniorẽ quõ me
sinedubitatione antecellit & posteaquã redierit quod
dño adiuuante prosperatũ brispero cum eius pectoris abste
cumulati particeps fuero ñ est impleturus qđ in meadhuc
uacuumerit atq auidum sensorũ tuorũ ita fiet ut egoiã tunl egeN¬
tior sim ille copiosior: sane idem frater aliqua scripta nr̃a
fert secum quib: legend is s dignationẽ adhibueris &iã sincerã
fraternãq seueritatẽ adhibeas. quaeso ñaliter intellego qđ
scriptũ est emendabit meiustus in misericordia & arguet ine
oleũ aut̃ peccatoris ñin pinguet caput meũ. Nisiquia magis a mat
obiurgator sanans quã adulator ungens caput ego aut̃ diffi¬
cillime bonus iud exlego qđ scripserim sed aut timidior recito
aut cupidior Video &iã int̃dum uitia mea sed ea malo audire
ameliorib: necumme recte fortasse rep̃hendero rursũ mibi

Expanded text:
me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim aliter intellego, quod scriptum est: emendabit me iustus in misericordia et arguet; oleum autem peccatoris non inpinguetcaputmeum, nisi, quia magis amat obiurgator sanans quam adulator unguens caput. ego autem difficillime bonus iudex lego, quod scripserim, sed aut timidior recto aut cupidior. uideo etiam interdum uitia mea, sed haec malo audire a melioribus, ne, cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi
Abbreviated transcription (Latin):
id fortasse facilius uidebis quã ego adhanc aut̃ considera¬
tionẽ cogette pietas qua cognoscis fluctuare auctoritatẽ
nob̵ haec ministrata sunt inscripturis suis officiosae potuis¬
sementirinisi forte regulas quasdã daturus es quib: noueri¬
mus ubi oporteat mentiri &ubi ñoporteat. quod si fieri
potest nullo modo mendacib: dubiisq rationib: id explices.
quaesone me onerosũ aut inpudentẽ iudices ꝑhumanitatẽ
ueracissimã dñ inr̃i nam ut non dicã nulla certe ñmagna culpa
meus error ueritati fauet si recte inte potest ueritas faue¬
remendacio multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui
cuperem & dexp̃ianostudio conferrẽ sed huic desiderio
meo nulla epistula sat est uberius id possumus perfratrẽ
gaudeo sed tam̃ quantũ uellẽ nec ipse ꝙ eius pace dixerĩ
forsitan capit quam quã nihilo illime p̃tulerint egoenĩ

Expanded text:
id fortasse facilius videbis quam ego. Ad hanc autem consideraid fortasse facilius videbis quam ego. Ad hanc autem considerationem 304 coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem ros per quos nobis haec ministrata sunt, in Scripturis suis officiose potuisse mentiri; nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus noverimus ubi oporteat mentiri, et ubi non oporteat. Quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices, quaeso nec me onerosum aut inpudentem iudices per humanitatem ueracissimam domini nostri. nam, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim — forsitan capit, quamquam nihilo me illi praetulerim. ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
lia sui cordis aperiret. Clamans ũminore aut fortasse &iã
maiore scelere indõ laudare falsitatẽ quã ueritatem uitu¬
perariagendum ẽ igitur ut ad cognitionẽ scripturarũ diui¬
narũ talis homo accedat qui descĩs libris tam scã e & ueracit̃
existimet ut nollet aliqua eor̃ parte delectari ꝑofficiosa
mendacia potiusq ũid qđ ñ intellegit transeat quã corsuũ
p̃ferat illius ueritati ꝓfecto enĩ cũ hoc dic̃ credi sibi expetit
et idagit ut diuinarũ scripturarũ auctoritatib ñcredatur
Etego quidẽ qualib: cumq uirib: quas dñs suggerit omnia illa
testimonia q̃ adhibita sunt ad destruendae utilitatis menda¬
ciialit̃ oportere intellegiostenderẽ . ut ubiq eor̃ firma
ueritas doceretꝰ quam enĩ testimonia mendacix ẽe. ñ debeN tam ñ
debent fauere mendacio : sed hoc intellegentiae tuaerelin
quo ad mota enĩ lectioni diligentiore consideratione multo

Expanded text:
lia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam lia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis libris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt adstruendae utilitati mendacii, aliter oportere intellegi ostenderem, ut ubique eorum firma ueritas doceretur. quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent fauere mquo. Admota enim lectioni diligentiori consideratione, multo
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse &dixit & scripsit ut quasi animostũmultuantiũ del¬
niret qͥd res pondebimuscũ ex surrexerint ꝑuersi homines
phibentes nuptias quos futuros ipse p̃nuntiauit &edix̃ tõtũ
Illud ꝙidem a postoł dematrimonior̃ iurie firmandolocutus
ẽ propter homines qͥdilectione coniugũtumultuari poterat
fuissementitũ scilicet ñ quod senseri t sed ut illorũ pacare¬
tur aduersitas Ñopus est multa commemorare possunt
enim uideri & iã delaudib dĩ esse officiosa mendacia ut
apud homines pigriores dilectio eius in ardescat atq ita
uus quã certa erit in scis libris castae ueritatis auctoritas
Nonne ad tendimus eundẽ a postolũ cum in genticura
&rfalsi testes dĩ quia testimoniũ diximus aduersusdm̃ qđ
suscitauit xp̃m quẽ ñ suscitauit siquis huic diceret quid
in hoc mendacio ꝑhorrescis cum id dixeris quod etiam si
falsum sit ad laudẽ di maxime ꝑtinet᷑ p̃ne huius detestat᷑
insaniam quib: posset uerbis & significationib: in lucẽ penetra¬

Expanded text:
fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deleniret, quid respondebimus, cum exsurrexerint peruersi homines prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiauit, et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum iure firmando locutus est, propter homines, qui dilectione coniugum tumultuari poterant, fuisse mentitum, scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur aduersitas? non opus est multa commemorare. possunt enim uideri etiam de laudibus dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio eius ardescat. atque ita nusquam certa erit in sanctis libris castae ueritatis auctoritas. nonne adtendimus eundem apostolum cum ingenti cura et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non susin hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetra
Abbreviated transcription (Latin):
sias fretius coeperit lectitari quod a grecis ecclesiis latnae
ecclesi&e dissonabunt. maxime quiꝰ. facile contradictor conuinci¬
tur graeco prolato uerbo idest linguae notissima e¬
quisquis aut̃ in eo qđ ex hebrȩo trans latũ ẽ aliquo in¬
solito ꝑmotus fuerit & falsi crimen intenderit uix aut
uum quã adhebraea testimonia ꝑuenitur quib defen¬
datur obiectũ quod si etiã ꝑuentũ fuerit totlatinas
& graecas auctoritates dam̃nariquis ferat huca ccsdit
quia &ia consulti hebrȩi possunt aliud respondere ut
tu solus necessarius uidearis qui etiã ipsos possis conuin¬
cere sed tam̃ quo iudicemirũ si potueris inuenire. Nã

Expanded text:
sias frequentius coeperit lectitari, quod a Graecis ecclesiis Latinae sias frequentius coeperit lectitari, quod a Graecis ecclesiis Latinae ecclesiae dissonabunt, maxime quia facile contradictor conuincitur Graeco prolato libro, id est linguae notissimaequisquis autem in eo, quod ex Hebraeo translatum est, aliquo insolito permotus fuerit et falsi crimen intenderit, uix aut numquam ad Hebraea testimonia peruenitur, quibus defendatur obiectum. quodsi etiam peruentum fuerit, tot Latinas et Graecas auctoritates damnari quis ferat? huc accedit, quia etiam consulti Hebraei possunt aliud respondere, ut tu solus necessarius uidearis, qui etiam ipsos possis conuincere, sed tamen. quo iudice, mirum si potueris inuenire. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
hebrȩis ũ sunt tam mirabili diligentia ut quibusdã in locis
esse in hebreo ingrȩcoaut ñesse. porro in hac posteriore
interp̃tatione q̃uera ẽ ex hebra eo ñ eadẽ uerborũ fides
occurrit. nec parũ turbat cogitantẽ uelcur in illa prima
tanta diligentia figantur asterisciut minimas &iam
particulas orationis indicent de esse codicib graecis q̃
sunt in hebreis in hebreif uelcur in hac altera q̃ ex hebreis
est neglegentius hoccuratum sit ut exdem particulae
locis suis inuenirentur : aliquid inde exempli uerbi gratia
ponere uolui. sed mihi adoram codex de fuit qui ex he
rim uerũ &iã quid dicere uoluerim satis ut opinor
intellegis et causa reddita quod mouet᷑ disseras. ego
sane temallem graecas potius canonicas nobis interp̃ta¬
ri scripturas q̃ septua ginta interp̃tum ꝑhibentur per¬
durũ enim situa interp̃tatio pͣmultas eccle¬

Expanded text:
Hebraeo non sunt: tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis Hebraeo non sunt: tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. Porro in hac posteriore interpretatione, quae versa est ex Hebraeo, non eadem verborum fides occurrit. Nec parum turbat cogitantem, vel cur in illa prima tanta dilparticulas orationis indicent deesse codicibus Graecis, quae sunt in Hebraeis, uel cur in hac altera, quae ex Hebraeis est, neglegentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis inuenirentur. aliquid inde exempli gratia ponere uolui, sed mihi ad horam codex defuit, qui ex Hebrim, uerum etiam, quid dicere uoluerim, satis, ut opinor, intellegis, ut causa reddita, quod mouet, edisseras. Ego sane mallem Graecas potius canonicas te nobis interpretari scripturas, quae septuaginta interpretum perhibentur. perdurum enim, si tua interpretatio per multas eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sinminus rursus dicta quodlegam dumta men bis
respondere necnegraueris quodiam diu ẽutexpecto
primas etiam quas adte adhuc praesb litteros prore¬
parauerammittendas ꝑquendam ftatrem nostrum pro¬
futurum qui postea collega nobis factus iam enhacuita
migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit quia continuo
dum proficisci disponit episcopatus sarcina detentus iae
dein debreuide functus ẽ etiam nunc mittere uoluiut scias
intua conloquia quamolim in ardescam et quamuimpatiar
quod a metam longe absunt sensus corporis tui
perquos a direpossitadanimumtuum animus  meus
mi fraterdulcissime et in dñi membris hon orande
inhac autem epistula hoc addo quod postea didicimus.
iob exhebreo tẽ interp̃tatũ cumiam quandã haberemus
interp̃tationẽ tuã eiusdẽ prophetae sygraeco eloquio uerst̃
in latinũ ubi tam̃ asteriscosnota sti q̃ in hebra eo sunt &
graeco desunt oboliscosaut̃ q̃ ingraeco inueniuntur & in

Expanded text:
sunt; sin minus, rursus dicta, quod legam, dum tamen his sunt; sin minus, rursus dicta, quod legam, dum tamen his respondere ne graueris, quod iam diu est, ut expecto. primas etiam, quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaueram mittendas per quendam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo, dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus ac deinde breui defunctus est, etiam nunc mittere uolui, ut scias, in tua conloquia quam olim inardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime et in domini membris honorande. Iex Hebraeo Job a te interpretatum, cum jam quamdam haberemus interpretationem tuam ejusdem Prophetae ex Graeco eloquio versam in Latinum: ubi tamen asteriscis notasti, quae in Hebraeo sunt, et in Graeco desunt; obeliscis autem, quae in Graeco inveniuntur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
omino uenerabili et desiderabili fratri. et conpresb
hieronimo augustinus in dõsalutem: ex quoco epi ad
te scribere actua scripta desiderare. numꝗ mͦ melior occurrit occa¬
sio. quam ut ꝑdĩ seruum acministrũ fidissimum¬
mihiq: carissimum metibi afferrde pistola qualis
ẽ filius noster ciprianus diaconus. perhunc
certe ita sperolitteras tuas ut certius in hoc rerũ¬
genere quiꝰ quam sperare onpos sim nami cestudium
inpetendus rescriptis memorato filiomosstodiendis si
i acte naps meseresidis. e. cediligenta incusto diendis met
Suent as inperfecendis nec fid es in reddendisidicuue
sali quomo domertor adiuuet dñs et adsit cordituo et
desi do ameo it fraternam uoluntatem nallauolantas
neside ie pedut s qua ergodiu sun epistulas misi nallã dut tuã
pestea recepi eas demipsas rursus mutere uolui erca t
eos non peruenisse quode si et perueneruntae fostas se
tiacpctius adme peruenirem inime potucrunt ea ipsa
scripta qua e iam misistuterum mitte si forte senerde

Expanded text:
omino uenerabili et desiderabili sancto fratri et conpresbytero Hieronymo Augustinus in domino salutem. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, num- . quam mihi melior occurrit occasio, quam ut mihique carissimum mea tibi adferretur epistula, qualis est filius noster Cyprianus diaconus., per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rergenere quicquam sperare non possim. nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit nec gratia in promerendis nec diligentia in custodiendis nec alacritas in perferendis nec fides in reddendis. tantum, si aliquo modo mereor, adiuuet dominus et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam uoluntatem nulla uoluntas maior impediat. Quia ergo duas iam epistulas misi, nullam autem tuam poseas non peruenisse. quodsi et peruenerunt ac fortasse tuae potius ad me peruenire minime potuerunt, ea ipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitte, si forte seruata
Abbreviated transcription (Latin):
diffamari & qua usasa postolus ñ solum resipsa indicat
sed etia te ad testatũ esse memini ac ꝑ hoc plurimũ pro¬
fuerissi ea dẽ scripturã grecã quam septuaginta ope¬
rati sunt latinae ueritati red dideris q̃ in diuersis codi¬
cib itauaria est ut tolerari uix possit &ita sus pecta
ue ingreco aliud inueniatur ut inde aliquid proferre
aut probare dubitemus : breuem putabam futurã
epistula hanc sed nescio quomodo ita mihi dulce factũ ẽ
in ea progredi acsitecũ loquerer: sed obsecro te ꝑ dñm
nete pigeat adomnia respondere & prestare mihi
quantũ uolueris p̃sentiam tuam :¬

Expanded text:
diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam te adtestatum esse memini. ac per hoc plurimum profueris, si eam scripturam Graecam, quam Septuaginta operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur,\' ut inde aliquid proferre aut probare dubitetur. breuem putabam futuram hanc epistulam, sed nescio quo modo ita mihi dulce; factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. sed obsecro te per dominum, ne te pigeat ad omnia respondere et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant quid plura coactus ẽ homo uelmendo sitatẽ
corrigere uolens p̾magnũ periculũ ñ remanere sine
plebe unde &iã nobis uidetur aliquando tequoq in non¬
nullis falli potuisse. et uide hocquale sit intuis litteris
q̃ p̃possunt conlatis usi tarũ linguarũ testimoniis emen¬
dari ꝓinde ñ paruas dõ gratias agimus deopere tuo qđ
euangeliũ ex grȩco interp̃tatus esquia & pene in omnib:
nulla offensio ẽ Cum scripturã grecã contulerimus
unde siquis quã ueteri falsitati contentiosus fauet pro¬
latis conlatisq codicib uel docetur facillime uel refel¬
litur. Et siquaedã rarissima merito mouent quis tam
durus est qui labori tamutili ñ facile ignoscat cui uicẽ
laudis referre ñ sufficit quid tibi aut̃ uidetur cur
inmultis aliter se habeat hebreorũ codicũ auctoritas
aliter grecorũ q̃ dicitur septuaginta uellẽ dignareris
aperire neq enĩ parũ pondus habet illa quae sic meruit

Expanded text:
mexdositatem corrigere, volens, post magnum periculum, non remanere sine plebe. Unde etiam nobis videtur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse. Et vide hoc quale sit, in eis litteris, quae non possunt collatis usitatarum linguarum testimoniis emendari. 6. Proinde non parvas Deo gratias agimus de opere tuo, quo Evangelium ex Graeco interpretatus es: quia pene in omnibus nulla offensio est, cum Scripturam Graecam contulerimus. Unde si quisquam veteri falsitati contentiosus faverit, prolatis collatisque codicibus, vel docetur facillime, vel refellitur. Et si quaedam rarissima merito movent, quis tam durus est, qui labori tam utili laudis referre non sufficit? quid tibi autem uideatur, cur in multis aliter se habeat Hebraeorum codicum auctoritas, aliter Graecorum, quae dicitur - Septuaginta, uellem dignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit
Abbreviated transcription (Latin):
itaque spm̃ scm̃ qui sunt extraecclesic̃rdeillis quippe
scribtum ẽ. quiseipsos segregant animal es sp̃m non
habentes: sed nec ille eum ꝑcipit qui fictus ẽ i n ecclesu:
quonic̃ et in describtum .ẽ. scs̃ enim sp̃s disciplinae
effugie et fictum quiergo uult habere spm scm̃ ca¬
ueat foris ab ecclesia remanere. caueat in eamsi¬
mulctus intrare. aut sitam teclis intrauit caue¬
ct inea demsimulatione persistere. ut ueraciter
coalescat arborisuitae. prolixium tibi librum
direxi et tuis fortas seoccupationibus honero sũ
siergo potu erit tibi uel partib legidabit tibi dñs
intellectum ut habecs quid respondeaseis corri¬
gendis atq: sanandis quos etiã tibi ipsitã quã fidelifilio
mater ecclesia ubi potueris et quomodo potueris siue
ipseloquendo et respondendo. siue addoctores ecdesiȩ
ꝑducendo in adiutoriodni corrigendos sanandosq: cõm̃dat

Expanded text:
itaque spiritum sanctum, qui sunt extra ecclesiam; de illis quippe itaque spiritum sanctum, qui sunt extra ecclesiam; de illis quippe scriptum est: Qui se ipsos segregant, animales, spiritum non habentes. sed nec ille eum percipit, qui fictus est io ecclesia, quoniam et inde scriptum est: Sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum. qui ergo uult habere spiritum sanctum. caueat foris ab ecclesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueat in eadem simulatione persistere. ut ut ueraciter coalescat arbori uitae. Proliium tibi librum direxi et tuis fortasse occupationibus onerosum. si ergo potuerit tibi uel partibus legi. dabit tibi dominus intellectum, ut habeas, quid respondeas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tamquam fideli filio mater ecclesia, ubi potueris et quo modo potueris siue ipse loquendo et respondendo siue ad doctores ecclesiae perducendo, in adiutorio domini corrigendos sanandosque commendat
Abbreviated transcription (Latin):
sed si ipseperseuerantissima in iquita te sicut con¬
sequenter adiungit a postolus secundum duri¬
ticm cordis sui et cor in paenitens thesaurinas
tibi iram indie irae reuelationis iustiiudicuidĩ :¬
Non ei remittetur. neque in hocsaeculo neque in fu¬
turo: isti autem cum quibus agimus uel dequib
agimus non sunt despenendi : Adhucenim sunt
corporecuius habent foris sacr amentum sed
rem ipscm nontenent in tus. cuius illud ẽ sacra¬
mentum : Et ideo sibuudiciũ manducant et bibuN
Vnus enim panis sacramentum ẽ unitatis. qnm̃
sicut a posto lus dicit unus panis unumcorpus multi
sumus. pro indeecclesia catholicas ola corpus est
xp̃i. cuius illecaput .ẽ. saluator corporis sui: extra
hoc corpus neminem uiui ficat sp̃s. sc̃s quia sicut ipse
dicit a postolus. Caritas dĩ diffusa ẽ. in cordibus nr̃s
ceps diuinaecaritatis qui hostis ẽ. unitatis. Non habent

Expanded text:
sed si ipse perseuerantissima iniquitate, sicut consed si ipse perseuerantissima iniquitate, sicut consequenter adiungit apostolus, secundum duritiam cordis sui et cor inpaenitens thesaurizat sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, non ei remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. I Isti autem, cum quibus agimus uel de quibus agimus, non sunt desperandi; adhuc enim sunt n Christi corpore, cuius habent foris sacramentum, sed rem ipsam non tenent intus, cuius illud est sacramentum, et ideo sibi iudicium manducant et bibunt. unus enim panis sacramentum est unitatis, quoniam, sicut apostolus dicit, unus panis, unum corpus multi sumus. proinde ecclesia catholica sola corpus est Christi, cuius ille caput est saluator corporis sui. extra hoc corpus neminem uiuificat spiritus sanctus, quia, sicut ipse dicit apostolus, caritas dei diffusa est in cordibus nostrceps diuinae caritatis, qui hostis est unitatis. non habent
Abbreviated transcription (Latin):
sic etiamcumdixit qui peccauerit in sp̃m scm̃ uel qui
uerbum dixerit aduersus spmscm̃ Nonuti queomne
quod in spm̃ scm̃ peccatur facto siuedicto sed aliqđ
certum et proprium intellegiuoluit. hoc ẽ. autẽ
duritia cordis usque ad fincm huius uita equa homo
recusat inunitate corporis xp̃i. quoduiuificat
sp̃s sc̃s remissi onem accipere peccatotum. Cum
subiecit sicui dimiseritis peccata dimittentur ei.:
sicui tenueritis tenebuntur. huicergo donograti¬
aedĩ Quicum querestiterit. et repugna uerit
uel quoquomodo abeo fuerit alienus. usque in finẽ
huiustem poralis uitae nonremit tetur ei neq: in
hocsaeculo nequa e in futuro. hoc scilicet ĩ amgran¬
dem peccatum ut eo teneantur cuncta peccat& quod
non probatur abaliquo essecommissum nisicum
de corpore exierit . Quam diuuero hicuiuit eũ sicut
dicit a postolus. patientia dĩ ad peniterłi aadducit

Expanded text:
sic etiam, cum dixit: Qui peccauerit in spiritum sanctum uel qui sic etiam, cum dixit: Qui peccauerit in spiritum sanctum uel qui uerbum dixerit aduersus spiritum sanctum. non utique omne, quod in spiritum sanctum peccatur facto siue dicto sed aliquod certum et proprium intellegi uoluit. hoc est autem duritia cordis usque ad finem huius uitae. qua homo recusat in unitate corporis Christi, quod uiuificat spiritus sanctus, remissionem accipere peccatorum. cum  continuo subiecit: Si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur. huic ergo dono gratiae dei quicumque restiterit et repugnauerit uel quoquo modo ab eo fuerit alienus usque in finem huius temporalis uitae, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro, hoc scilicet tam grande peccatum, ut eo teneantur cuncta peccata, quod non probatur ab aliquo esse commissum, nisi cum de corpore exierit. quam diu uero hic uiuit, eum, sicut dicit apostolus, patientia dei ad paenitentiam adducit;
Abbreviated transcription (Latin):
mianus. aut macedonianus quieum dicunt eẽcre¬
aturam. aut fotinianus qui eius omninonegat ali¬
quam eẽ substanticm sed unum tantum modo eẽ dm̃
patrem siue alii haeretici quos commemorare longũ
.ẽ. Nullier goistorum liberandi sunt aut ipsiude
quibus hocdns̃ obiecit. si in cum crederent non
erant baptizandi: Nonenim ait saluctor in baptis¬
mo remittetur. sed non remittetur inquid neq
in hoc sactulo neque in futuro . Intellegantergonon
omnes ad aliquod significatum eẽ peccatum in
spm̃ scm̃ quod omnimodo non remittetur. sicut
enimicum dixisset si non uenirem peccatum non
haberent utiq: non omne peccatum in tellegiuolu¬
it quando quidem plenierant magnis multisq
peccatis. sed aliquod proprium peccatum quodsi
non haberent possent illis omniadimitti quaehabe¬
bant id ẽ quod in eumuenientem non crediderunt
hoc enimpeccatum non haberent : sin on ueniret:

Expanded text:
mianus aut Macedonianus, qui eum dicunt esse cremianus aut Macedonianus, qui eum dicunt esse creaturam, aut Photinianus, qui eius omnino negat aliquam esse substantiam, sed unum tantum modo esse deum patrem, siue alii haeretici, quos commemorare longum est? nulli ergo istorum liberandi sunt? aut ipsi Iudaei. quibus hoc dominus obiecit, si in eum crederent, non erant baptizandi? non enim ait saluator in baptismo remittetur\', sed \'non remittetur, inquit, \'neque in hoc saeculo neque in futuro\'. Inteliegant ergo non omne sed aliquod significatum esse peccatum in spiritum sanctum, quod omnino non remittetur. sicut enim, cum dixisset: Si non uenirem, peccatum non haberent, utique non omne peccatum intellegi uoluit, quando quidem pleni erant magnis multisque peccatis, sed aliquod proprium peccatum, quod si non haberent, possent illis omnia dimitti, quae habebant, id est quod in eum uenientem non crediderunt - hoc enim peccatum non haberent. si non ueniret ―.
Abbreviated transcription (Latin):
iam locum alios ordinauerant. posteaquam uide¬
runt ab eis populos non recedere: neomnes perde¬
rent. insuis honorib receperunt : et baptis moquẽ
foris ab eis damnatidederant. nullã contradictionẽ
qua estionem que mouerunt. Quarcergo mirantur.
aut quaeruntur. autcalumniantur. quod eos sic
suscipimus prouera pacex pĩ et non recordantur.
quidipsi fecerint prouana qua e contra xp̃m .ẽ. pacedo¬
nati quodeorum factum si contraeos tenectur. et
intellegenter asseratur: quidomninores pondecnt
non habebunT : Quod autem dicunt si peccauimus in
spm̃ scm̃ quia ex sufflauimus baptismum uestrũ.
ut quidnos quaeritis. Cumremitti nobis hoc pec¬
catum omnino non possit dicente dnõ. qui peccaue
neq: in futuro. Non ad tendunt quia secundum istum
sensum nemo liberandus .ẽ. Quis enim non loquitur
aduersus sp̃m scm̃ et peccatineum siue qui nondũ est
xp̃ianus siue qui ẽ hȩreticus arrianus. aut euno¬

Expanded text:
iam locum alios ordinauerant, posteaquam uideiam locum alios ordinauerant, posteaquam uiderunt ab eis populos non recedere, ne omnes perderent, in suis honoribus receperunt et baptismo, quem foris ab eis damnati dederant, nullam contradictionem quaestionemque mouerunt? quare ergo mirantur aut queruntur aut calumniantur, quod eos sic suscepimus pro uera pace Christi, et non recordantur, quid ipsi fecerint pro uana, quae contra Christum est, pace Donati? quod eorum factum si contra eos teneatur et intellegenter adseratur, quid omnino respondeant, non habebunt. Quod autem dicunt: Si peccauimus in spiritum sanctum, quia exsufflauimus baptismum uestrum, ut quid nos quaeritis, cum remitti nobis hoc peccatum omnino non possit dicente domino: Qui peccaueri saeculo neque in futuro? non adtendunt, quia secundum istum sensum nemo liberandus est. quis enim non loquitur aduersus spiritum sanctum et peccat in eum, siue qui nondum est Christianus siue qui est haereticus Arrianus aut Euno
Abbreviated transcription (Latin):
reses pereuntibus. subuenireconsucuit hocdis¬
plicuit lucifero quia factum ẽ in eis suscipiendis atq
scnandis qui uenenoperierant arria noet cuidis¬
plicuit intenebrascecidit schismatis amissolumine
caritatis hocerga istos abinitio seruauit africana
catholica ex epis cõporum sententia qui in ecclesiaro¬
mana intercaclianum et partem donati iudicaue¬
runt: Damnato que uno quodamdonato qui a uc¬
torschismatis fuis semani festatus ẽ ceteroscor¬
pecto seticm si extraec clesiam ordinaties sent in suis
honoribus suscipiendos eẽ consuerunt . Non quod
tipossent decipere et a susceptioneillius muneris
impedire. Deindeut iam ipsorum infirmitas lenis
excepta intus sanabilis fieret iamnulla pertinacia
clccudenteo culos cordis aduersus cuidentiam ueri¬
tatis : quid autem aliud etiam ipsi cogitauerunt quan¬
domaximianistas. quos insacrilego sicut eorum con¬
cilium indicat schis matedamnauerunt. et inquorũ

Expanded text:
reses pereuntibus subuenire consueuit. hoc disreses pereuntibus subuenire consueuit. hoc displicuit Lucifero, quia factum est in eis suscipiendis atque sanandis, qui ueneno perierant Arriano, et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga istos ab initio seruauit Africana catholica ex episcoporum sententia, qui in ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati iudicauerunt damnatoque uno quodam Donato, qui auctor schismatis fuisse manifestatus est. ceteros correctos, etiamsi extra ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscipiendos esse censuerunt, non quo ti possent decipere et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinacia claudente oculos cordis aduersus euidentiam ueritatis. quid autem aliud etiam ipsi cogitauerunt, quando Maximianistas, quos in sacrilego, sicut eorum concilium indicat. schismate damnauerant et in quorum