comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat de subditis questus. una pompa. unaq uoluptas.
siquo mͦ eospossent parare dño plebem ꝑfectam.
re & nuditate. Ubi nunc queso consuetudo hec:
Subiit dissimilis ualde. Longe in aluid mutata sc̃
studia. & utinã ñ in peiꝰ.Cura tam̃. et anxietas. et
emulatio. et sollicitudo fateor ꝑseuerant. Translata
hec ñ inminuta. Testimoniũ uob̃ ꝑhibeo. qͦd nec sub¬
stantiȩ parcitis: ñ mag̃ quã ante. Diuersa autem
locatio. dissimilitudinẽ facit. Magna abusio. pau¬
ci ad os legislacoris. ad manus om̃es respiciunt. Non
inmerito tam̃. Om̃e papale negotium ille agunt.
receꝑit precio. seu spe precii ñ interueniente: Et
tunc potissimũ uolunt dñari. cum ꝓfessi fuerĩt
seruitutẽ. Fideles se spondent. ut oportuniꝰ fidenti¬
b noceant. Ex hoc nonerit consiliũ tͥ. a quose ar¬
cendos putent. ñ secretũ quo se non ingerant. Si
stante ꝓ forib quoquam illoꝵ. morã uel modicã fe¬

Expanded text:
rat de subditis quaestus, una pompa, unaque voluptas, rat de subditis quaestus, una pompa, unaque voluptas, si quo modo eos possent parare Domino plebem perfectam. re et nuditate. 4. Ubi nunc, quaeso, consuetudo haec? Subiit dissimilis valde; longe in aliud mutata sunt studia, et utinam non in pejus. Cura tamen et anxietas, et aemulatio, et sollicitudo, fateor, perseverant. Translata haec, non imminuta. Testimonium vobis perhibeo, quod nec substantiae parcitis, non magis quam ante. Diversa autem locatio dissimilitudinem facit. Magna abusio! pauci ad os legislatoris, ad manus omnes respiciunt. Non immerito tamen. Omne papale negotium illae  al. receperit, pretio seu spe pretii non interveniente? et tunc potissimum volunt dominari, cum professi fuerint servitutem. Fideles se spondent, ut opportunius fidentibus noceant. Ex hoc non erit consilium tibi a quo se arcendos putent, non secretum quo se non ingerant. Si stante pro foribus quoquam illorum, moram vel modicam fe
Abbreviated transcription (Latin):
nec. Clamabit᷑ insuetũ. nam iustũ negari ñ poterit.
Ego uero ne insuetũ quidẽ assenserĩ. Nempe assu¬
etum fuisse scio. ac ꝑ hoc indissuetũ potuisse ue¬
nire. s non redire in insuetũ. An uͦ assuetũ quis
neget: qd̾ constat. ñ modo aliqñ factũ. s aliquan¬
diu factitatũ: Qͥd illud sit dicã: et ñ ꝓderit. Cur:
Quia ñ placebit satrapis. plus maiestati quã uerita¬
ti fauentibꝰ. Fuerunt ante te qui se tocos ouibus
pascendis exponerent. pastoris oꝑe et nomine glan-¬
tes. nil sibi reputantes indignũ. nͥ qd saluti ouium
obuiare putarent. Hon querentes que sua st̃. s im¬
pẽdientes. Impendere curã. impend̾e substantiam.
impende et se ip̃os. Qnde et unꝰ illoꝵ. & ego ait su¬
ꝑ impendar ꝓ animab ur̃is. & tanquã dicerent
non uenimꝰ ministrari s ministrare. ponebant qͦ¬
tiens oportiusset sine sumptu euangłium. Elnuse-¬

Expanded text:
net. Clamabitur insuetum; nam justum negari non poterit. net. Clamabitur insuetum; nam justum negari non poterit. Ego vero ne insuetum quidem assenserim. Nempe assuetum fuisse scio, ac per hoc in dissuetum potuisse venire: sed non redire in insuetum. An vero assuetum quis neget, quod constat non modo aliquando factum, sed aliquandiu factitatum? Quid illud sit dicam, et non proderit. Cur? Quia non placebit satrapis, plus majestati quam veritati faventibus. Fuerunt ante te qui se totos ovibus pascendis exponerent, pastoris opere et nomine gloriantes, nihil sibi reputantes indignum, nisi quod saluti ovium obviare putarent, non quaerentes quae sua sunt, sed impendentes. Impendere curam, impendere substantiam, impendere et se ipsos. Unde unus illorum: Et ego, ait, superimpendar pro animabus vestris . Et tanquam dicerent, Non venimus ministrari, sed ministrare; ponebant, quoties oportuisset, sine sumptu Evangelium. Unus e
Abbreviated transcription (Latin):
suũ laborẽ accipiet: ñ scdm ꝓuentũ. & ob hoc in la¬
borib potius. quã in ꝓfectib głandũ putauit. sic̃
alibi quoq habesip̃m dicentẽ. in laboribꝰ płimis.
Ita queso factu qd̾ tuũ ẽ. nam ds qͦd suũ ẽ satis absq
tua sollicitudine et anxietate curabit. Planta. riga.
fer curã. & tuas explicuisti partes. Sane incremen¬
tum ubi uoluerit dabit ds: ñ tu. Ubi forte noluerit¬
tibi deperit nicħ. dicente scͥptura. Reddet d̾s merce
potentiȩ. & bonitatis. Stio induratũ cor ppłi huiꝰ.
s potensẽ ds de lapidibꝰ istis suscitare filios abrahx̧.
Qͥs scit si reuertat᷑ & ignoscat d̾s conuertat & sanet
eos: S ñ ẽ ꝓpositi. mͥ dictare deo quid facẽ debeat.
t᷑ utinã possim. que oportet & ꝓ ut oportet suadere.
At locus dubiꝰ. et scrupulosa incidit disputatio.
Nam ubi adoriar dicere qd̾ sentio. uideo satis qͥd inmi¬

Expanded text:
suum laborem accipiet, non secundum proventum. Et ob hoc in lasuum laborem accipiet, non secundum proventum. Et ob hoc in laboribus pocius quam in profectibus gloriandum putavit. Sicut alibi quoque habes ipsum / dicentem: In laboribus plurimis, ita, queso, fac tu, quod tuum est. Nam deus, quod suum est, satis absque tua sollicitudine et anxietate curabit. Planta, riga, fer curam: et tuas explicuisti partes. Sane incrementum, ubi voluerit, dabit dtibi deperit nihil, dicente Scriptura: Reddet Deus mercepotentiae et bonitatis. Scio induratum cor populi hujus: sed potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quis scit si revertatur et ignoscat, convertat et sanet eos? Sed non est propositi mei dictare Deo quid facere debeat: tibi utinam possim, quae oportet et prout oportet, suadere. 3. At locus dubius, et scrupulosa incidit disputatio. Nam ubi adoriar dicere quod sentio? Video satis quid immi
Abbreviated transcription (Latin):
erudiendas solliciti. circunspecti ad semet ipsos¬
custodiendos in omni castitate.
Irid de popło loquar: Popłs romanꝰ ẽ. Nec bre¬
uius potui:. nec expressius tamen. aꝑire de tuis par¬
rochianis qͦd sentio. Qd tam notũ secłis quã ꝓterua
assueta. Gens initis. et intractabił usq adhuc:
subdinescia. nisi cum ñ ualet resistẽ. En plaga tibi
incumbit cura ħ. dissimulare ñ licet. Rides me fur¬
sitan fore incurabilẽ ꝑ suasus. Noli diffide. curam
exigeris. non curationem. Deniq audisti. curã illiꝰ
habe. et ñ cura: ł sana illum. uerũ dixit quidã
non ẽ in medico semꝑ reuetur ut eger. At melius¬
de tuis ꝓpono tͥ. Paulus loquit᷑. plus om̃ĩb laboraui.
Non ait̾. plus oĩb ꝓfui. aut plus om̃ib fructifica¬
ii. uerbũ insolens religiosissime uitans. Auas aũ
nouerat homo quẽ docuit d̾s. quia unusquisq scdm

Expanded text:
erudiendas solliciti, circumspecti ad semet erudiendas solliciti, circumspecti ad semet custQuid de populo loquar? Populus Romanus est. Nec brevius potui, nec expressius tamen aperire de tuis parochianis quod sentio. Quid tam notum saeculis, quam protervia assueta; gens immitis et intractabilis usque adhuc, subdi nescia, nisi cum non valet resistere. En plaga: tibi incumbit cura haec, dissimulare non licet. Rides me forsitan, fore incurabilem persuasus. Noli diffidere; curam exegeris, non curationem. Denique audisti: Curam illius habe ; et non, Cura, vel, Sana illud. Verum dixit quidam: Non est in medico sempede tuis propono tibi. Paulus loquitur: Plus omnibus laboravi. Non ayt: Plus omnibus profui, aut: Plus omnibus fructificavi, verbum insolens religiosissime vitans. Alias autem noverat homo, quem docuit deus, quia unusquisque secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Dico autẽ. instantia tua illa cotidiana. ab
urbe. a curia. a domestica eccła tua. Hec inquã
circate sunt. clerus et popłs tuus. cui sp̃ałr ep̃ã
qͥtͥ cotidie assistunt. seniores ppłi orbis iudices. et
qui itẽ de domo et mensa tua st̃. capellani. cubiru¬
larii. ministri quiq diuersis deputati officiis.
in obsequiũ tui. Hi te familiarł te usitant. fre¬
quentiꝰ pulsant. molestiusq sollicitant. Hi st̃ qui
ñ uerent᷑ suscitare dilectã. & anteꝗͣ uelit.
et pͥmo quidẽ clerum illũ ordinatissimũ ẽẽ
decet. ex quo precipue in omnẽ eccłam cleri forma
precessit. Deinde om̃e qd̵ ꝑperam agit te presente
idtͥ turpius. Int̾est głe scĩtatis tue. ut quos pre
oculis habes. ita ordinati. ita informati sint. qͣti¬
nus totius honestatis. & ordinis. ip̃i sint specłm.
ipsi sint forma. Inueniant᷑ pre oet̾is oportet expe¬
diti. ad officia. idonei ad sacramenta. ad plebes

Expanded text:
tatis. Dico autem, instantia illa tua quotidiana, ab tatis. Dico autem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, inquam, circa te sunt, clerus et populus tuus, cui specialiter equi tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sonon verentur suscitare dilectam et antequam velit. Et primo quidem clerum illum ordinatissimum esse decet, ex quo precipue in omnem ecclesiam clori forma processit. Deinde quod perperam agitatur te presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, ut quos pre oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus tocius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur pre ceteris oportet expediti ad officia, ydonei ad sacramenta, ad plebes
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset amantissime eubeni pͥora quałr
acceptaris. scłm hoc uł fidentius in reli¬
quum ꝓcessissem: uel cautiꝰ. aut certe substitissem
omĩo. Nunc uͦ quia ob locorũ distantiã. id minime
dat᷑. ñ mireris si ꝓdit exilior sermo. anceps. uere¬
cundiȩ fateor ad mediũ ueniens. ꝓmisitaq consid̾a¬
tionis partibꝰ. lib̾s pͥoribꝰ ꝑtͣctatis: in manib ẽ de his
adde quȩ circa te sunt. Ꝙ ipsa quidẽ subte. s quo
ꝓpͥora. eo importuniora tͥ. Nempe corã posita incuriã
ñ admuitunt. ñ dissimulationẽ. ñ obliuionẽ. Uehe¬
mentiꝰ urgent. turbulentiꝰ irruunt. uerendũ ne
obruant. sirca rnismodi quã sobͥa et intenta consi¬
deratione opussit. ꝓpͥo te exꝑimento edoctũ satis. ñ
ambigo. Alioquin siñ cauta oportunaq int̾uenias
consideratio. occupatio ꝯtinuabit᷑. & uexationis ñ
erit modus. & sollicituduns ñ erit fuus. Non tempꝰ
uacuum. ñ lib̾um cor. plus laboris: & minus utili¬

Expanded text:
tuisset, amantissime Eugeni, priora qualiter acceptaris, secundum hoc vel fidentius in reliquum processissem, vel cautius, aut certe substitissem omnino. Nunc vero quia ob locorum distantiam id minime datur, non mireris si prodit exilior sermo anceps, verecunde, fateor, ad medium veniens. Primis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, in manibus est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem sub te, sed quod propiora, eo importuniora tibi. Nempe coram posita incuriam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Circa ejusmodi quam sobria et intenta consideratione opus sit, proprio te experimento edoctum satis non ambigo. Alioquin si non cauta opportunaque interveniat consideratio, occupatio continuabitur, et vexationis non erit modus, et sollicitudinis non erit finis. Non tempus vacuum, non liberum cor: plus laboris, et minus utili
Abbreviated transcription (Latin):
cũ albas clare uallis ⁊elo fidei ⁊ iusticiȩ arma¬
tus. nec ꝯfessus ẽ. nͨ negauit: s a loco ⁊ udi¬
ce quẽ sibi ipse elegerat sine lesione. sine gͣ¬
uamine. ut suam plongaret iniquitatem.
sedem apłicam appellauit. Ep̃i aut̃ qui ppt̾ hoc
inunũ ꝯuen̾ant. ur̃e reuerentie deferentes.
morbus serꝑet medicinali necessitate abu¬
dicau̾unt. Quia gͦ homo ille multitudinẽ
trahit post se. ⁊ ppłm quis credat ht̃. neces¬
se est. ut hiuc contagio celeri remedio occur¬
ratis. Sero enĩ medicina parat᷑. cũ mala ꝑlon¬
gas inualuere moras. ꝓcessimꝰ in hoc negocio
quousq ausi sumꝰ: tuum est de ceto beatissi¬
me pat̃ ꝓuid̾e. ne in dieb tuis aliqua here.¬
tice praiitatis macula decor ȩccłȩ maculet᷑
Tibi cõmissa est sponsa xͥ amice sponsi tuũ
ẽ tand̾ uniiuro uirginẽ castam ex hib̾e xp̃o.¬

Expanded text:
eum abbas Clarae-Vallis, zelo fidei et justitiae armatus; nec confessus est, nec negavit: sed a loco et judice quem sibi ipse elegerat, sine laesione, sine gravamine, ut suam prolongaret iniquitatem, Sedem apostolicam appellavit. Episcopi autem, qui propter hoc unum convenerant, vestrae reverentiae deferentes morbus serpedicaverunt. Quia ergo homo ille multitudinem trahit post se, et populum qui sibi credat, habet; necesse est ut huic contagio celeri remedio occurratis. Sero enim medicina paratur Cum mala per longas invaluere moras. Processimus in hoc negotio quousque ausi sumus, tuum est de caetero, beatissime Pater, providere ne in diebus tuis aliqua haereticae pravitatis macula decor Ecclesiae maculetur. Tibi commissa est sponsa Christi, amice Sponsi, tuum est tandem uni viro virginem castam exhibere Ch
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ae ꝓlixo negocio. ꝓ eo maxime. q id ipsũ aif¬
fusus acplemtꝰ ꝯtinetꝰ in litteris añi senonen:¬
sis. Petaus abailandꝰ. xͥane fidei meritũ euacu¬
arenitit᷑: aũ totũ qd̃ as ẽ humanarõne arbi¬
trat᷑ se comp̃hend̾e. Ascendit usq ad celos. &
descendit usq ad abissos. sucħ est qd̾ lateat
eũ siue in ꝓfundũ inferni. siue in excelsum
supra. ho ẽ magnus in ocłis sius. de fide ꝯ.¬
tra fidem disputans. ambulans ĩ magnis
s sub legato romane ȩccłe igne examinatꝰ ẽ.
qr inuenta ẽ in eo iniquitas. Maledictus qui
reedificauit rumas iherico. Surrexit a mor¬
tiuis lib̾ ule: ⁊ cũ eo multoꝵ hereses que dor

Expanded text:
tum de prolixo negotio, pro eo maxime, quia idipsum diffusius ac plenius continetur in litteris domini Senonensis. Petrus Abaelardus christianae fidei meritum evacuare nititur, dum totum quod Deus est, humana ratione arbitratur se posse comprehendere. Ascendit usque ad coelos, et descendit usque ad abyssos; nihil est quod lateat eum, sive in profundum inferni, sive in excelsum supra. Homo est magnus in oculis suis, de fide contra fidem disputans, ambulans in magnis,sed sub legato Romanae Ecclesiae igne examinatus est, quia inventa est in eo iniquitas. Maledictus qui reaedificabit ruinas Jericho: surrexit a mortuis liber ille, et cum eo multorum haereses quae d
Abbreviated transcription (Latin):
bhariseis inter rogantib ac dicentib
in qua potestate bec facis. & qd̾ signũ tu ost̾ñ¬
dis nobis: cum respondisset dñs soluite tem¬
plum hoc et post triduũ excitabo illud. qͦd
de templo dicebat corꝑis sui. paulo post euan¬
głista subiungit. Ipse autẽ iħc ñ credebat se¬
met ipsũ eis. eo qͦd nosset om̃s. et quia ñ erat
ei opus ut quis testimoniũ ꝑhib̾et de homi¬
ne. ipse enĩ sciebat quid eẽt in bomine. Huic
contencłunt. quarũ alteri que dixit nec mͥ
nec tͥ sit sed diuidat᷑ ñ credidit infantẽ uiuũ
sapientissimꝰ salomon. Nam ille mulieres sy¬
nagoge atq eccłe tẏpuni gesserunt. infans
autẽ xp̃i. quẽ synagoga utero fidei nec con¬
cepit. nec peꝑit. immo & desid̾at occidi: et adhuc
memoriã eius cuꝑet extingui. ut nec apudse nec
apud eccłam gentiũ inueret. Bene ergo uetus et
sapientissimus salomon ut ait euangłista non
credebat semet ipsũ iudeis. tendens ad eccłam

Expanded text:
Pharisaeis interrogantibus ac dicentibus: In qua potestate haec facis, et quod signum tu ostendis nobis ? cum respondisset 51 Dominus: Solvite templum hoc, et post triduum excitabo illud; quod de templo dicebat corporis sui , paulo post evangelista subjungit: Ipse autem Jesus non credebat semetipsum eis, eo quod ipse nosset omnes, et quia non erat ei opus ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine . Huiccontenderunt: quarum alteri, quae dixit: Nec mihi nec tibi sit, sed dividatur , non credidit infantem vivum sapientissimus Salomon. Nam illae mulieres Synagogae atque Ecclesiae typum gesserunt, infans autem Christi, quem Synagoga utero fidei nec concepit, nec peperit, imo et desiderabat occidi, et adhuc memoriam ejus cuperet exstingui, ut nec apud se, nec apud Ecclesiam gentium viveret. Bene ergo verus et vere sapientissimus Salomon, ut ait evangelista, non credebat semetipsum Judaeis, tendens ad Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis enis misteriũ concordit̾ narrant. Redditã
sicut duo cherubin uersis uultib in ꝓpitiatori¬
um se se mutuo respiciunt. sic due lectiones ex
duob testamentis euangłicã lectionẽ qua ꝓpiti-¬
atoriũ nr̃m .i. incarnatum uerbũ p̃dicatur. con¬
cordib testimonis & uno eodẽq senfu respitiuns.
Cur autẽ ad scãm mariã hoc offitio statio celebre¬
tur. causa euidens est. scilicet quia de utero eiꝰ¬
hec salus uide ꝙ ierłm expectata et suscepta ẽ.

Expanded text:
tionis ejus mysterium concorditer narrant. Redditam tionis ejus mysterium concorditer narrant. Redditam sicut duo cherubim versis vultibus in propitiatorium sese mutuo respiciunt, sic duae lectiones ex duobus Testamentis, evangelicam lectionem, qua propitiatorium nostrum, id est incarnatum Verbum prae dicatur, concordibus testimoniis et uno eodemque sensu respiciunt. Cur autem ad sanctam Mariam hoc officio statio celebretur, causa evidens est, scilicet quia de utero haec salus Judae, et Jerusalem exspectata et suscepta est.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis concept̾io fuit.
die qͣm nocte due ad missarũ sollennia legant᷑
epłe. qͦd alias ꝑ totũ annũ eo modo ñ fit. Quodq
maxime p̃tereundũ ñ ẽ. pͥma semꝑ de ueteri:
sequens de nouo testamento sumpta ẽ. Qd̃ inqͥ¬
rentib nob̾ splendida beati Gregorii doctr ina
uiam intelligentie ꝓtinus aꝑuit. Ait namq.
Bene duo cherubin que ꝓpitiatoriũ regunt in
uicẽ se aspitiunt uersis uultib in ꝓpitiatoriũ.
Cherubin quippe plenitudo scientie dicit᷑. q qͥd
ꝑduo cherubin nisi utraq testamenta signan¬
tur: Qd uero ꝑ ꝓpitiatorium nͥ incarnatus dñs
figurat᷑ : De quo ioħes ait. Ipse ẽ enim ꝓpitiatio
ꝓ peocatis nr̃is. & dum testamentũ uetus noc
faciendd̃ denuntiat. qͦd testamentũ nouũ de
dño factum clamat. quasi cherubin inuicem
aspitiunt. dum uultus in ꝓpitiatoriũ uertunt:
quia dum inter se positũ incarnatum deum
uident. a suo aspectu ñ discrepant: que dispensa¬

Expanded text:
mirabilis conceptio fuit. Cdie quam nocte duae ad missarum solemnia legantur epistolae, quod alias per totum annum eo modo non fit. Quodque maxime praetereundum non est, prima semper de Veteri, sequens de Novo Testamento sumpta est. Quod inquirentibus nobis splendida beati Gregorii doctrina viam intelligentiae protinus aperit. Ait namque: Bene duo cherubim, quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt, versis vultibus in propitiatorium. Cherub quippe per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod TestamenDomino factum clamat, quasi utraque cherubim invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Deum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe conditã. qui dici stabilẽ se uoluit petrã.
nr̃is ignicłis undegenus uenit. Lapis gͦ qͦ
ꝑcutientes ignẽ elicimus xp̃m significat.
qui ꝑcussus uerbere crucis. spm̃ sc̃m nobis
effudit. Qd̾ si cͥstalli lapidem soli obicimus.
escamq subicimꝰ. ut mediante cͥstallo carbo¬
nes extincti reuiuiscant. aspectu phebeȩ lã¬
padis. illuo nob̾ gratissime cõmemorari de¬
bet. qd mediator dei ꝙ hominũ homo xp̃s.¬
int̾ dm̃ et homines extinctos medius int̾ue-

Expanded text:
pore conditam, Qui dici stabilem se voluit vetram pore conditam, Qui dici stabilem se voluit vetram Nostris igniculis unde genus venit. Lapis ergo, quem percutientes ignem elicimus, Christum significat, qui percussus verbere crucis, Spiritum sanctum nobis effudit. Quod si crystalli lapidem soli objicimus, escamque subjicimus, ut mediante crystallo carbones exstincti reviviscant aspectu phoebeae lampadis, illud nobis gratissime commemorari debet, quod « Mediatur Dei et hominum homo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tinos extinguit᷑. ad lapidẽ ꝑ eosdem
tres dĩes confugimus. ut uel lapidẽ ꝑcuti¬
entes. ex abstrusis eius uenis ignẽ occultũ
eliciamꝰ. uel liquidũ cͥstalli lapidẽ sereno
celo soli obicientes. radiũ eius traiectũ ꝑ eiꝰ¬
dem cristalli orbicłm. spectabili miracło in
subiectam suscipiamꝰ ecã. Nimirũ ꝑ boc no¬
bis pulchre depingimꝰ. qͦd dẽ qui dixit de
in cordib nr̃is ad illuminationẽ claritatis
nis eẽ p̃figuratũ. uidei sibimet extinxer̃t.
& tenebre facti sunt. Lapis enim cum de illo
guli. Unde & in bñdictione eusdẽ ignis or̾o
talis est. Ds̃ qui ꝑ filium tuũ angłarẽ scilicet
lapidẽ caritatis ignẽ fidelib tuis ꝯtulisti.
ꝓductum e silice nr̃is ꝓfuturũ usib nouũ
ignem hunc scĩfica. et cetã. Prudentius qͦ
in hẏmno suo qui cantat᷑ in sabbato scõ cũ
no semine quer̾e ut ostendet fieri hoc ad ꝯ
ciret homo spẽ sibi luminis in xp̃i solido cor¬

Expanded text:
exstinguitur, ad lapidem per eosdem tres dies confugimus, ut vel lapidem percutientes, ex abstrusis ejus venis ignem occultum eliciamus, vel liquidum crystalli lapidem sereno coelo soli objicientes, radium ejus trajectum, per ejusdem crystalli orbiculum spectabili miraculo in subjectam suscipiamus escam. Nimirum per hoc nobis pulchre depingimus, quod Deus, qui « dixit de in cordibus nostris ad illuminationis praefiguratum est, Judaei sibimet exstinxerunt, et tenebrae factae sunt. Lapis enim, cum de illoguli . » Unde et in benedictione ejusdem ignis oratio talis est: Deus, qui per Filium tuum, angularem scilicet lapidem, charitatis ignem tuis fidelibus contulisti, productum e silice, nostris profuturum usibus, novum hunc ignem sanctifica, etc. Prudentius quoque in hymno suo, qui cantatur in Sabbato sancto, cum no semine quaerere, ut ostenderet fieri hoc ad cociret homo spem sibi luminis In Christi solido cor
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ ipse uenit mittere in terrã. & uoluit
uehement̃ accendi. ñ enim uana religio est
stra imꝑꝑnum eius portantes. Procedentes nãq
ad illum ignẽ meminisse debemus exeundũ
nobis eẽ ad eum. quẽ iudei extͣ castra eiuitatẽ¬
q suam ꝓiecerunt: ut ꝑ ignẽ scĩ sp̃s uitam
ei̾nam habeamus. credentes in eum quẽ illi
a p̾senti uita extinxerunt. Deinceps inimi¬
nente uesꝑa maiora tristicie secunt᷑ increm̃ta.
Altaria spoliant᷑. uino & aqua lauant᷑. cam¬
pane ꝯticescunt. omẽs p̾ter uigilias noctur¬
nas regłares horas absorbet tͥsti e silentium.
Usum nouimus: mysteria requiramu:¬
Cur campanȩ non sonent.xax.

Expanded text:
testatur ipse, venit mittere in terram, et voluit vehementer accendi . Non enim vana religio est,stra, improperium ejus portantes . » Procedentes namque ad illum ignem, meminisse debemus exeundum nobis esse ad eum, quem Judaei extra castra civitatemque suam projecerunt, ut per ignem sancti Spiritus vitam aeternam habeamus, credentes in eum, quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae conticescunt, omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas absorbet triste silentium. Usum novimus, mysteria requiramuCur campanae non sonant.
Abbreviated transcription (Latin):
głio xp̃i suꝑ eͥgauer̃t. epłȩ appellate st̃: differunt
autẽ pene parit̾ ut lex et ꝓpħe a maiestate scĩ euan¬
głii. quia uidelicet parit᷑ de morib tͣctant. et euuã¬
głi sacͣmenta illi uent᷑a denuntiant. hiiam p̃terita
um agit epła. tantũ distans ab eo qͦd in officio mis¬
se p̃cellit scilicet euũgłio. quantũ seruus a dño.
p̃co a nidice. legatus ab eo qui misit illũ. Quappt̃
cũ legit᷑ ñ iniuria sedemꝰ. cũ autẽ scm̃ euũ głm au¬
implebat quod de illo dixerat angłs. ipse preib̾
ante illum in spũ et uirtute helie. parare do¬
mino plebẽ ꝑfectam

Expanded text:
e appellatae sunt. Differunt autem pene pariter, ut lex aut prophetae, a majestate sancti Evangelii, quia videlicet pariter de moribus tractant. Et Evangelii sacramenta illi ventura denuntiant, hi jam praeterita um agit epistola, tantum distans ab eo quod in officio missae praecedit sancto evangelio quantum servus a Domino, praeco a judice, legatus ab eo qui misit illum. Quapropter cum legitur, non injuria sedemus; cum autem sanctum evangelium auimplebat quod de illo dixerat angelus: « Ipse praeibit ante Dominum in spiritu et virtute Heliae, parare Dominum plebem perfectam .
Abbreviated transcription (Latin):
pistola ꝑsonam gerens legis ⁊ ꝓpħarum.
euangłium. lex enim ꝑ manũ moysi infantẽ at¬
dei ppłm uelut pedagogꝰ. custodiendũ suscipiẽs.
futurũ xͥ aduentũ expectare docuit. et ꝑosdi¬
gitum q ioħis. iam p̃sentẽ xp̃m eidẽ alũp̃nosuo
iam adulto. ut eum sequeret᷑ indicauit. Precessit
nanq lex euangłm. sic̃ uirga spm̃ mansuetudiniꝰ
sic̃ timor caritatẽ. sic̃ mitiũ ꝑfectionẽ. sic̃ dnãntis¬
suã in ioħe imꝑfectionẽ ꝓfitentis. ⁊ ꝑfectionem
euangłicã suos auditores trans mittentis. Quan¬
uis autẽ sepe de apłis sumat᷑ litteris. tam̃ in eo gͣdu
est ac si semꝑ sit de lege et ꝑphis. Semꝑ enĩ moralita¬
tem uitãq actiuã. magis qͣm ꝯtẽplatiuã sullunitatẽ
quȩ in euangłio radiat. apłica qͦ lectio instruit et
oispensat. Ppła uͦ grece latme dicit᷑ suꝑmissio. uel
suꝑerogatio. Qd nom̃ bñ congruit litt̾is apłicis qͥa
uidelicet euangłio xp̃i suꝑ erogate sunt. Siquidẽ

Expanded text:
pistola personam gerens legis et prophetarum hristi Evangelium. Lex enim per manum Mosi infantem Dei populum, velut paedagogus, custodiendum suscipiens, futurum Christi adventum exspectare docuit, et per 14 os digitumque Joannis, jam praesentem Christum eidem alumno suo jam adulto, ut eum sequeretur, indicavit . Praecessit namque lex evangelium, sicut virga Spiritum mansuetudinis, sicut timor charitatesuam in Joannem imperfectionem profitentis, et ad perfectionem evangelicam suos auditores transmittentis. Quamvis autem saepe de apostolicis sumatur litteris, tamen in eo gradu est, ac si semper de lege sit et prophetis. Semper enim moralitatem vitamque activam magis quam contemplativae sublimitat lectio instruit et dispensat. Epistola vero Graece, latine dicitur supermissio, vel supererogatio. Quod nomen bene congruit litteris apostolicis; quia videlicet Evangelio Christi supererogatae sunt. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit cõmunionis caritas. quia tales ꝓfecti
sunt de baptismo. ut elegant̃ compa̾rentur
gregi tonsarum que ascendert̃ de lauachro.
ut pote spoliati uellerib rerum quas pone¬
bant ante pedes apłorum. de spũalib quo¬
ꝙ passim in scripturis. et maxime in apło
clarum et eudens habemus unitatis indi¬
tium. Qui cum dixisset diuisiones g̾rarũ
sunt idem autem sp̃c. diuisiones ministra¬
tionum sunt idem autẽ dñs. paulo post sub¬

Expanded text:
nta sit communionis charitas, quia tales profecti nta sit communionis charitas, quia tales profecti sunt de baptismo, ut eleganter comparentur gregi tonsarum, quae ascenderunt de lavacro , ut spoliati velleribus rerum quas ponebant ante pedes apostolorum. De spiritualibus quoque passim in Scripturis, et maxime in Apostolo, clarum et evidens habemus unitatis indicium. Qui cum dixisset: « Divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus, et divisiones ministrationum sunt, idem autem D
Abbreviated transcription (Latin):
sicut et nos: & quod p̾miserat. Omnia mea
tua sunt. & tua mea tua sunt. Itaq si solem
subpositis ꝯtemplem᷑ .i. si hominẽ dĩficum
in cõmunionẽ trmitatis sine ꝑsonarũ aug¬
mento admissum. in se ipso ꝑuidere ñ possu¬
mus. quante plenitudinis sibi conscus dicat.
omnia mea tua sunt. et tua mea sunt: ad
imitatores eius respiciamꝰ. de quib dictũ ẽ.
multitudinis credentiũ erat cor unũ et anima
una. ꝙ cetã. Et in boc minori de maiore illo ar¬
gumentet᷑n. Necessario concedendũ ẽ. muius
ẽẽ cõmunionis. minus ẽẽ concordie uel cari
sonis. in multitudine hominũ. quanuis cre
xp̃o filio deo et homine in quo natura hu¬
mana sic diuine unita ẽ nature. ut cum il¬
la ꝑsonam duplicare non ualeat. adeo con¬
cordie et caritatis fecunda ͤ. ut nulla unqͣm
tanta cõmunio. tanta caritatis concor
una sit. in corꝑalib quoq nicħ ꝓpͥum. sed
omnia sint ꝯmunia. De corꝑalib liquet. qnͣ¬

Expanded text:
sicut et nos, et quod praemiserat, omnia mea tua sunt, et tua mea sunt. Itaque si solem suppositis contemplemur, id est, si hominem deificum, in communionem Trinitatis sine personarum augmento admissum, in seipso pervidere non possumus, quantae plenitudinis sibi conscius, dicat: Omnia mea tua sunt, et tua mea sunt, ad imitatores ejus respiciamus, de quibus dictum est: Multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, etc. In hoc minori de majore illo argumentemur. Necessario concedendum est minus esse communionis, minus esse concordiae vel charminum personis, in multitudine hominum, quamvis credtre et Christo Filio Deo et homine, in quo natura humana sic divinae unita est naturae ut cum illam personam duplicare non valeat, adeo concordiae et charitatis fecunda, ut nulla unquam tanta communio, tanta charitatis concorduna sit, in corporalibus quoque nihil proprium, sed omnia sunt communia. De corporalibus liquet, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus et natus est de carne mariȩ uirgi¬
nis. Itemq homo filius hominis inquit ut
dictum est. de terra carnis concept᷑ & natꝰ
erat. et hec in t̾ra consistens loquebat᷑. ñ in
celo erat. sed in terra gradiebat᷑. paulo post
capiendus. crucifigendus. in terra sepeliẽ

Expanded text:
ceptus et natus est de carne Mariae virgiceptus et natus est de carne Mariae virginis. Itemque homo, Filius hominis, qui, ut dictum est, de terra carnis conceptus, et natus erat, et haec in terra consistens loquebatur, non in coelo erat, sed in terra gradiebatur, paulo post capiendus, crucifigendus, in terra sepeliend
Abbreviated transcription (Latin):
sti dauid in ueritate tua. Tunc uidelicet qñ
tulisti me de ouib patrismei: et unxisti me
eẽt apud te: sic omĩno accipiendũ ẽ. ut nul¬
latenus uerbi diuinitatẽ. ab illa claritate ꝗͣ.
habuit in principio ds apud dm̃. obscuratã
fuisse arbitremur. Nam neq orat xp̃c sodm
ritura erat serui formã. Quomͦ ergo natura
serui claritate prius habita se poscit clari¬
ficari: uel quomͦ eam pͥusqͣm mundus eẽt
habutite: Uidelicet ꝑꝑ ꝑsone unitatẽ. suã cla¬
ritatem illã ueraciter asserit eẽ forma serui:
quam habuit pͥusqͣm mundus eẽt ap̃ patrẽ.
illa que sͥ unita erat forma dei. Et sic omĩ¬
no claritatẽ tunc habuisse constant̃ dicen-¬
da ẽ forma serui: quomͦ dicit᷑ de celo descen¬
disse filius dei hominis. Sic enum ait. Et ne¬
mo ascendit in celum nisi qui descendit de
celo: filius hominis qui ẽ in celo. Non enim
homo qui uidebatur de celo descendit: s con¬

Expanded text:
sti David in veritate tua , » tunc videlicet quando sti David in veritate tua , » tunc videlicet quando tulisti me de ovibus patris mei, et unxisti me m mundus esset, apud te ; sic omnino accipiendum est, ut nullatenus Verbi divinitatem ab illa claritate, quam habuit in principio Deus apud Deum, obscuratam fuisse arbitremur. Nam neque orat Christus ritura erat, servi formam. Quomodo ergo natura servi claritate prius habita se poscit clarificari, vel quomodo eam priusquam mundus esset, habuit? Videlicet propter personae unitatem suam claritatem, illam veraciter asserit esse formam servi, quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, illa quae sibi unita erat forma Dei. Et sic omnino claritatem tunc habuisse constanter dicenda est forma servi, quomodo dicitur de coelo descendisse Filius hominis. Sic enim ait: « Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo . » Non enim homo qui videbatur, de coelo descendit, sed qui con
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis: nec aliud quid opinaret᷑ in xͦ.
nisi quod foris ostendebat caro passibił. id ẽ
hominẽ purũ. ꝑ omĩa nr̃e obnoxium cor¬
ruptioni ut putabat. carnemq peccĩ. O¬
prehendit tamen ꝓcessu tempis. posse ill¬
um contraire sue t᷑yrannice dnationi: quẽ¬
admodũ et saul demoniosus in uirtutib da-¬
uid intellexit. quod contra thronum suum
ageretur in illo: ꝑ eum qui a se recesserat. et
dñs instante mortis articło. pat̾ uenit ho¬
ra clarifica filium tuum. ut filius tuus
clarificet te. statimq subiungit. sic̃ dedisti
ei potestatẽ omnis carnis. ut omne qͣd dedisti
ei det eis uitam eternam: tale ẽ ac si dicat đđ
ꝑsequente saul in deserto ⁊ iph. siue in deserto
maon ad petram diuidentẽ. quando desꝑabat¬
se posse euadere a fatie saul: dicat inqͣm dõ. qͥ
exauditor ẽ omniũ. Memor esto uerbi tui ser¬
uo tuo in quo mͥ spem dedisti: uel sicut ura¬

Expanded text:
Virginis, nec aliud quid opinaretur in Christo, Virginis, nec aliud quid opinaretur in Christo, nisi quod foris ostendebat caro passibilis, id est hominem purum, per omnia nostrae obnoxium corruptioni, ut putabat, carnemque peccati; deprehendit tamen processu temporis posse illum contraire suae tyrannicae dominationi, quemadmodum et Saul daemoniosus, in virtutibus David intellexit, quod contra thronum suum ageretur in illo, per eum qui a se recesserat, et  instante mortis articulo: Pater venit hora, clarifica Filium, ut Filius tuus clarificet te, statimque subjungit: sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam , tale est ac si dicat David persequente Saul, in deserto Ziph, sive in deserto Maon ad petram dividentem, quando desperabat posse evadere a facie Saul , dicat, inquam, Deo, qui exauditor est omnium: « Memor esto verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti , » vel: « Sicut jura
Abbreviated transcription (Latin):
gem in medio frm̃ suoꝵ. O quantis a potestate
accepta usq dum regno frueret᷑. inter fluen¬
tib potatus ẽ amaritudinib: quantis ꝑseqͦn-¬
te saul. d̾s coronam enus fabricans erudiuit
eum laborib. Plane hac similitudine. resquȩ
ꝓposita est facile colligit᷑. Sic enim et dñs nr̃
anteqͣm clarificaret᷑. ea clarificatione ꝓ qua
nunc orat dicens. pater clarifica filium tuũ.
acceꝑat regiam dignitatẽ. unctus oleo exul¬
tudo que in illam incarnationẽ effusa est
bene ꝑ cormi olei designata est: quo dauid
in secrero paterne domus. ut ignoraret sa¬
ul unctus est. Et sicut uitulus quẽ ex pre-¬
cepto dei tulit secum samuel. fefellit saul.
ut nesciret quid ageret᷑ in domo. nec qͥcꝗͣ.
opinaret᷑. p̃ter quod p̾tendebat p̾paratio ui¬
tuli .i. uotum sacrificii: sic mortalis natura
hominis que in mundo apparuit. fefellit di¬
abolum ut nesciret quid actum eẽt in utõ

Expanded text:
gem in medio fratrum suorum . O quantis a potestate gem in medio fratrum suorum . O quantis a potestate accepta, usque dum regno frueretur, interfluentibus potatus est amaritudinibus, quantis persequente Saul, Deus coronam ejus fabricans, erudivit 112 eum laboribus? Plane hac similitudine res quae proposita est, facile colligitur. Sic enim et Dominus noster antequam clarificaretur ea clarificatione, pro qua nunc orat dicens: Pater, clarifica Filium tuum ; acceperat regiam dignitatem unctus oleo exsultudo, quae in illam incarnationem effusa est, bene per cornu olei designata est, quo David in secreto paternae domus, ut ignoraret Saul, unctus est. Et sicut vitulus, quem ex praecepto Dei tulit secum Samuel, fefellit Saul, ut nesciret quid ageretur in domo, nec quidquam opinaretur, praeter quod praetendebat praeparatio vituli, id est votum sacrificii , sic mortalis natura hominis, quae in mundo apparuit, fefellit diabolum, ut nesciret quid actum esset in utero
Abbreviated transcription (Latin):
ei potestatem. Quanuis enim ꝓpt̾ mortis pas
iccirco illum do exaltauerit. qr factus ẽ obe
diens usq ad mortẽ. mortẽ autẽ crucis: tam̃
et ante ipsam mortẽ. & ante ipsam crucẽ. de¬
derat ei pat̾ regnũ. dedat ei potestatẽ om̃is
carnis: s ñ erat tempus. ut in eodem regno
uel potestate. cum adhuc mortał eẽt clarifi
ticam: cunctis pene uenerabiliũ litterarũ
studiosis cognitam. Roce ses dauid. qui hũc
desid̾abilem atq manu fortẽ. xꝑm nomine
suo signauit. factis p̾figurauit. reꝓmissiõe
hereditauit. psalmis cecinit ꝓpħicis. alio iꝰta
modum suum głificatus ẽ: atq alio temꝑe
dĩ dono regni potestatem accepit. Tunc.if.
gła sua głificatus est. quando mortuo saul ascẽ-¬
dit in hebron: susceptus pͥmũ a tribu uida. de¬
inde ab umuerso isrł. Tunc autẽ eandẽ illi ds̃
dedit potestatẽ. quando substulit eum de gre¬
gib ouium: & ꝑ manum samueł unxit in re¬

Expanded text:
ei potestatem. Quamvis enim propter passioneei potestatem. Quamvis enim propter passioneidcirco Deus illum exaltaverit, quia « factus ediens usque ad mortem, mortem autem crucis , » tamen et ante ipsam mortem, et ante ipsam crucem, dederat ei Pater regnum, dederat ei potestatem omnis carnis; sed non erat tempus, ut in eodem regno vel potestate, cum adhuc mortalis esset, clarticam, cunctis pene venerabilium litterarum studiosis cognitam. Ecce sanctus David, qui hunc desiderabilem atque manu fortem Christum nomine suo signavit, factis praefiguravit, repromissione haereditavit, psalmis cecinit propheticis, alio juxta modum suum glorificatus est atque alio tempore, Dei dono, regni potestatem accepit. Tunc enim gloria sua glorificatus est, quando mortuo Saul ascendit in Hebron, susceptus primum a tribu Juda, deinde ab universo Israel ; tunc autem eamdem illi Deus dedit potestatem, quando sustulit eum de gregibus ovium et per manum Samuelis unxit in re
Abbreviated transcription (Latin):
dñi illa ponit᷑ euangłu lectio: qua dñsiħ̃c
mox tradendus subleuatis ocłis in celum dix̾.
Pater uenit hora. cdarifica filiũ tuũ: ut filius
tuus clarificet te. Causa autẽ cur in huiꝰ sol¬
lẽp̃nitatis p̾uentione legat᷑ ħ est: qͥa qͦd tunc
orauit passurus. quando ascendit. completũ
ẽẽ innotuit hominib: udelicet quia moriẽs
sicut in canticis dicit. ascendit in palmam:
& resurgens app̾hendit fructus eius. Eͦd q
ꝑ ascensionẽ ut dictum ẽ innotuit homini¬
b ad ipsorũ salutẽ. homines quippe sine no¬
ticia uel fide eius non saluarent᷑: recte ut di¬
ctum ẽ hec oratio legitur. qua hoc ipsum ora¬
uit in anima ꝑ passionis uiam. ꝑ mortiferi
torrentis potum. ad illam iturꝰ głam. Notã¬
dum autem qͦd cum dixisset. cdarifica fili¬
um tuũ. ut filius tuus clarificet te: ꝓtinus
adiunxit. Sicut dedisti ei potestatem om̃is
carnis: ut om̃e qͦd dedisti ei det eis uitam
et̾nam. Non dixit et da ei. sed sicut dedisti

Expanded text:
ni illa ponitur evangelii lectio, qua Dominus Jesus mox tradendus; Sublevatis oculis in coelum, dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te . Causa autem cur in hujus solemnitatis praeventione legatur, haec est: Quia quod tunc oravit passurus, quando ascendit, completum esse innotuit hominibus, videlicet, quia moriens, sicut dicit in Canticis, ascendit in palmam, et resurgens apprehendit fructus ejus . Quod quia per ascensionem, ut dictum est, innotuit hominibus ad ipsorum salutem: homines quippe sine notitia vel fide ejus non salvarentur. Recte haec, ut dictum est, oratio legitur, qua hoc ipsum oravit, jamjam per passionis viam, per mortiferi torrentis potum ad illam iturus gloriam. Notandum autem, quod cum dixit: Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, protinus adjunxit: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, et omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Non dixit, et da ei, sed sicut dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
cum leticia bene oꝑamini. Elegantius quicꝗͣ
p̃mitti ñ potuit ad introitum. scđm p̃dictum
euangłu sensum. suie lectionis actuum apłoꝵ.
Namq in eo qd̵ ait plaudite manib ꝙ oꝑatio
et supradicta caritatis cõmunicatio breuit̃ cõ¬
mendatur. In plausu .N. leticia. manuũq con¬
clusio conspicitur. Ita gͦ manibꝰ plaudere iube¬
mur. ut hilari caritate quicqͥd habemꝰ. qͥcqͥd
scimus. quicqͥd possumꝰ. cõmune faciamus. ut¬
hoc pacto unũ simus. ut xͦ tanqͣm capiti corpꝰ
consona menbroꝵ aptitudine cobereamus.

Expanded text:
cum laetitia, bene operamini. Elegantius quidquam praemitti non potuit ad introitum, secundum praedictum Evangelii sensum, sive lectionis Actuum apostolorum. Nam in eo ait, plaudite manibus, et operatio, et supradicta charitatis communicatio, breviter commendatur. In plausu enim laetitia, manuumque concussio conspicitur. Ita ergo manibus plaudere jubemur, ut hilari charitate quidquid habemus, quidquid scimus, quidquid possumus, commune faciamus, hoc pacto unum simus, ut Christo tanquam corpus consona membrorum aptitudine cohaereamus.
Abbreviated transcription (Latin):
morituri heres mortuus semel. et ultra iam
thesauros in archa pectoris sui reconditos. unde
et dona dat hominib. alii fidem. alii sapientiȩ
uel scientie sermonẽ. alii discretionẽ spũum.
alii genera linguarũ. alii interp̃tationẽ sermo

Expanded text:
morituri haeres, mortuus semel, et ultra jam morituri haeres, mortuus semel, et ultra jam possidens thesauros, in arca pectoris sui reconditos, unde et dona dat hominibus , alii sapientiae vel scientiae sermonem, alii discretionem spirituum, alii genera ling
Abbreviated transcription (Latin):
s omne iuditium dedit filio. et ficut alibidi¬
citur potestatẽ dedit ei iudiciũ facere quia
filius hominis est. Om̃s gͦ gentes sic̃ in intro¬
itu cantamꝰ plaudite manib iubilate in uoce
exultationis. plorante et merore se ipsam consu¬
mente diaboli inuidia. qr frustrata ẽ. ummo qr
ꝓfuit dum nocere cupit.qr pͥusqͣm caderet
homo. tantum erat homo. nunc autẽ dum ca¬
sum corrigit. dum ascendit ds ẽ. ꝙ homo. Nõ
est dñs. nunc ẽ excelsus. ter ribił. rex magnus.¬
Dñs inqͣm est. et in uniu̾sa terra ãmirabile¬
ẽ nomen eiꝰ. excelsus qr suꝑ celos eleuata ẽ mag.¬
nificentia enus. t̾ribilis. quia quẽ admodũ as¬
cendit. ita ad uidicandũ uiuos et mortuos re¬
uertet᷑. Et hic rex magnus. nunc in illa sedet¬
celi curia. actor ad dextrã patris. honore coro¬
natus et gła. spetiosus et exspectabił rex in il
la beata re publica. patris ñ mortui. s nunꝗͣ

Expanded text:
sed omne judicium dedit Filio ; » et, sicut alibi dised omne judicium dedit Filio ; » et, sicut alibi dicitur, « potestatem dedit illi judicium facere, quia Filius hominis est . » Omnes ergo gentes, sicut in introitu cantamus, plaudite manibus, jubilate Deo in voce exsultationis , plorante et moerore seipsam consumente diaboli invidia, quia frustrata est, imo quia profuit, dum nocere cupit, quia priusquam caderet homo, tamen erat homo; nunc autem dum casum corrigit, dum ascendit, Deus et homo. Nunc est « Dominus, nunc est excelsus, terribilis, rex magnusn universa terra admirabile nomen ejus excelsus, quia super coelos elevata est magnificentia ejus ; terribilis, quia quemadmodum ascendit, ita ad judicandos vivos et mortuos revertetur . Et hic rex magnus, nunc in illa sedet curia victor ad dexteram Patris, honore coronatus et gloria, speciosus et exspectabilis rex in illa sua beata republica, Patris non mortui, sed et nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
omnia mea sunt. qmͣ et si nunc uidere ñ pos¬
sumus sicuti ẽ. saltem ꝑ specłm huius simili¬
tudinis nr̃e ñ nulla ex parte speculam᷑. Et ec¬
lorum uirtutib spectabile apparet. in illa be¬
ati filii hominis natura. cui cum patre sunt
omĩa ꝯmunia. scilicet et que in se habet na¬
turalit̃. et que sub se condidit potentialiter.
habet et enim in se pater naturalit̾. uerbũ de
se natum. s hoc eructante illo. habet homo
ille in se incarnatũ. habet pat̃ sꝑm scm nicħ¬
pater potentialit̾ celum et t̾ram. & omĩa gͤ
in eissunt. angłos. archangłos. thronos. do¬
minationes. principatus. potestates. uͥtutes.
cherubin atq seraphin. dragniãq decimam.
id ẽ hominẽ: ꝯiunxit uero in se ipso ꝙ pacifi¬
cauit hec omĩa uerus hic homo xꝑc. et suꝑ
pedib eius. Sedet suꝑ thronũ pater ille an¬
tiquus dierum. sedet et agnus hic filius ho¬
minis. Immo pater non iudicat quenqͣm.

Expanded text:
a mea sunt: quam et si nunc videre non posa mea sunt: quam et si nunc videre non possumus, sicuti est, saltem per speculum ejus similitudinis nostrae nonnulla ex parte speculamur . Et eclorum virtutibus spectabile, apparet in illa beati Filii hominis natura, cui cum Patre sunt omnia communia, scilicet et quae in se habet naturaliter, et quae sub se condidit potentialiter. Habet enim Pater in se naturaliter Verbum de se natum, sed hoc eructante illo, habet homo ille in se incarnatum, habet Pater nihilPater potentialiter coelum et terram, et omnia quae in eis sunt, angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus, potestates, virtutes, cherubim atque seraphim, drachmamque decimam, id est hominem . Conjunxit vero in seipso et pacificavit haec omnia verus hic homo Christus, etpedibus ejus . Sedet super thronum Pater ille Antiquus dierum, sedet et Agnus hic Filius hominis, imo « Pater non judicat quemquam,
Abbreviated transcription (Latin):
benius. omĩa autẽ menbra non eundẽ ac-¬
tum habent. ita multi unum corpꝰ sumus
in xp̃o. singłi autem alt̾ alt̾uis menbra.
uenimus. Qui cum decio pauꝑes ostendis¬
set. non de pannicłis uel morbidis eoꝵ corꝑi
ant dixit. Eoce isti thesauri sunt et̃ni. qui
nunqͣm minuunt᷑ uel decrescunt. qui in
singłis asꝑguntur et momnib inueniunt᷑s
celestis. in singłis petro paulo asꝑse sunt. sed
in om̃ib inueniunt᷑. dum ab ore pauli scien¬
tia cunctis auditorib ꝓ captu auditoꝵ afflu¬
it.pietas pͣetri suomet᷑ erudita lapsu cunc̾¬
tis peccõrib rite pulsantib miscđie competen¬
tis ianuas aꝑit. Sic uniũso corꝑi. et ocłs ui¬
det. et auris audit. nec potest dicẽ ocłs manui
oꝑatua non indigeo. neq capud pedib. nõ
estis michi necessarii. Igitur et in illa tͥnita¬
tis cõmunione assumpte nature bomuinis.
longe firmior unanimitatis conexio ẽ. ꝓpt̃
quam dicit. et mea omĩa tua sunt. et tua¬

Expanded text:
membra non eumdem actum habent; ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra. venimus. Qui cum Decio pauperes ostendisset, non de panniculis vel morbidis eorum corperant, dixit: « Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam minuuntur nec decrescunt, qui in singulis asperguntur, et in omnibus inveniuntur. » coelestis in singulis Petro et Paulo aspersae sunt, sed in omnibus inveniuntur, dum ab ore Pauli scientia cunctis auditoribus pro captu auditorum affluit: pietas autem Petri suomet erudita lapsu, cunctis peccatoribus, rite pulsantibus, misericordiae competentis januas aperit. Sic universo corpori et oculus videt, et auris audit, nec potest dicere oculus manui: Opera tua non indigeo, nec caput pedibus: Non estis mihi necessarii. Igitur illa Trinitatis communio assumptae naturae hominis, longe firmior unanimitatis connexio est, propter quam dicit: Et mea omnia tua sunt, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
sosm solum corpꝰ quandã uisibilit̾ mundi si¬
militudinẽ gerat. ex quatuor elem̃tis cõpo¬
substantie ẽ. uidelicet rationalis atq immorta¬
lis. hac sola ut angłs quoq a creatore distans
substantiali differentia. qͦd creatura ẽ. Itaq et
ad angłice creaturȩ exultationẽ illud atti¬
net: quod d̃s homo factus est. Igit᷑ ut supͣ
dictum ẽ. ut eẽt quod creator at q crea¬
tura fir miuis necteretur. hic ĩn rem¬
publicã creatoris hominis filius mediator
intro ductus ẽ: qui in humana natura qͣm
non habuerat accipiens potestatẽ. non sibi
usurparet: s uixta apłm deo et patri reg¬
num traderet dicens. ut suprapositũ ẽ et
mea omĩa tua sunt. et tua omĩa mea sunt.
Atq hic est modus ꝯmunicationis et simi¬
litudinis. qͣm intendens ait. ut sint in no¬
bunum: sicut et nos unũ sumus. Quam
uerissime tenens sacri compositor officii:
huic euangłio lectionẽ illam de actib ap

Expanded text:
secundum solum corpus quamdam visibiliter mundi sisecundum solum corpus quamdam visibiliter mundi similitudinem gerat ex quatuor elementis composubstantiae est, videlicet rationalis atque immortalis, hac sola, ut angelus quoque a Creatore distans substantiali differentia, quod creata est. Itaque et ad angelicae creaturae exsultationem illud attinet, quod Deus homo factus est. Igitur, sicut supra dictum est, ut esset quo Creator atque creatura firmius necteretur, hic in rempublicam Creatoris, Filius hominis mediator introductus est, qui in humana natura, quod non habuerat accipiens, potestatem non sibi usurparet, sed juxta Apostolum, Deo et Patri regnum traderet , dicens, ut supra positum est: Et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt. Atque hic est modus communicationis et similitudinis, quam intendens ait: ut sint in nobis unum, sicut et nos unum sumus. Quem verissime tenens sacri compositor officii, huic evangelio lectionem illam de Actibus ap