comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi. ut manifestius posfit & plenius
noser. dĩ sentencia cogitet᷑. quã in origine sta¬
tim mundi &e generis humnani adam p̃cepti
immemor. et date legis transgressor accepit.
Tunc sciemus quam pacientes eẽ. in isto scł̃o de¬
beamus: qui sic nastimur. ut pressuris istie &
conflictationib laboremus. Quta audisti in¬
quit uocem mulieris tue & mandueasti ex il¬
la arbore. de qua sola p̃ceꝑam tibi ne mandu¬
cares: maledicta tr̃a erit in omtĩb oꝑibtuis.
Intristicia et gemitir edes ex ea om̃ib diebus
uite tue. Spinas & tribulos eitiet tibi: & edes
pabulum agri. Cum sudore uultꝰ tui edespa-¬
nem tuũ. donec reuertaris in tram ex qua sũptꝰ
es: qm̃ tra eset in tram ibis. huiꝰ sententie uin¬
culo colligati om̃s. et cõstricti sumꝰ: donec
morte expuncta. de isto scło recedamus. In
tͥsticia & gemitu simꝰ necesse est omib dieb
uite nr̃e: edamus panẽ necesse est cũ labore

Expanded text:
lectissimi, ut manifestius possit et plenius lectissimi, ut manifestius possit et plenius nosci, Dei sententia cogitetur quam in origine statim mundi et generis humani Adam praecepti inmemor et datae legis transgressor accepit. tunc sciemus quam patientes esse in isto saeculo debeamus, qui sic nascimur, ut pressuris istic et conflictationibus laboremus. quia audisti, inquit, uocem mulieris tuae et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi ne manducares, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes panem tuum, donec reuertaris in terram de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. huius sententiae uinculo conligati omnes et constricti sumus, donec morte expuncta de isto saeculo recedamus. in tristitia et gemitu simus necesse est omnibus diebus uitae nostrae, edamus panem necesse est cum sudore
Abbreviated transcription (Latin):
uenundatus a fr̃ĩb & religatus. non tantum
pacient̃ ignoscit: s et gratuita frum̃ta ue
nientib largit̃. & clement̃ imꝑtit. Moyses
ab ingrato & ꝑfido popło contempnit᷑. fre¬
quenter & pene lapidat᷑.: et tam̃ lenisꝙ pa¬
tiens. pro eisdem dñm dep̃catur. Indauid
uero ex quo scdm carnẽ. xp̃i natiuitas orit᷑.
quam magna & mira ⁊ xp̃iana patientia.
habuisse in manu sepe ut saul regẽ ꝑseq̃n¬
tem se.& int̃ficere cõei ipiscentẽ. posset occi¬
dere᷑. ꝙ tam̃ subditum sibi et traditũ malu¬
isse seruare: nec rependisse iimico uicem.
s occisum adhuc infuꝑor uindicasse. łot
deinde ꝓpħe interfecti. tot mr̃es głosis mor.¬
tibus honorati: qui om̃s ad cȩlestes coronas.
pacientiȩ laudeuenert̃. Neq enĩ potest
accipi doloꝵ & passionũ corona: nisi p̃ce¬
dat indolore ⁊ passione pacientia. Quam
sit autẽ pacientia utilis ⁊ necessaria fr̃s di¬

Expanded text:
uenundatus a fratribus et relegatus non tantum uenundatus a fratribus et relegatus non tantum patienter ignoscit, sed et gratuita uenientibus frumenta largiter et clementer impertit. Moyses ab ingrato et a perfido populo contemnitur frequenter et paene lapidatur, et tamen lenis et patiens pro eisdem Dominum deprecatur. in Dauid uero, ex quo secundum carnem Christi natiuitas oritur, quam magna et mira et christiana patientia habuisse in manu saepe ut Saul regem persequentem se et interficere concupiscentem posset occidere et tamen subditum sibi et traditum maluisse seruare nec rependisse inimico uicem, sed occisum adhuc insuper et uindicasse. tot denique prophetae interfecti, tot martyres gloriosis mortibus honorati, qui omnes ad caelestes coronas patientiae laude uenerunt. neque enim potest accipi dolorum et passionum corona, nisi praecedat in dolore et passione patientia. Quam sit autem patientia utilis et necessaria, fratres di
Abbreviated transcription (Latin):
nimus deniq patriarchas. & ꝓpħras. et uis¬
tos om̃s qui figuram a cp̃i pre eunte imagine
portabant. nichil magis custodisse in laudem
uirtutum suarum: quam quod patientiam for-¬
ti&e stabili ȩquanimitate tenuerunt. Sic abel
originem m̃rii. & passionem iusti hominis¬
inicians primus &e dedicans. aduersus frẽm
parricidam nõ refistit nec reluctatur: s hu¬
milis &e mitis. pacient̾ occiditur. Sic abraham
dõ credens. & racdicem ac fundamientũ fidei
pͥmꝰ instituens: temptatꝰ in filio non dubitat
neq cunctatur: s p̃ceptis dĩ pacientia deuo¬
tionis obsequitur. Et ysaac ad hostie dñicȩ
similitudinẽ p̃figuratꝰ. quando a patre im¬
molandꝰ offertur: patiens inuenitur. Et ia¬
cob fugatꝰ a fr̃e de domo sua. pacient̃ exce-¬
dit. cum maiore pacrentia postmodũ sup¬
plex adhuc magis imptũ & ꝑsecutorẽ. mu-¬
nerib pacificis ad cõcordiam redigit. Ioseph

Expanded text:
nimus denique et patriarchas et prophetas et iusnimus denique et patriarchas et prophetas et iustos omnes qui figuram Christi imagine praeeunte portabant nihil magis custodisse in laude uirtutum suarum quam quod patientiam forti et stabili aequanimitate tenuerunt. sic Abel originem martyrii et . passionem iusti initians primus et dedicans aduersus fratrem parricidam non resistit nec reluctatur, sed humilis et mitis patienter occiditur. sic Abraham Deo credens et radicem ac fundamentum fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat neque cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia deuotionis obsequitur. et Isaac ad hostiae dominicae similitudinem praefiguratus quando a patre immolandus offertur, patiens inuenitur. et Iacob fugatus a fratre de terra sua patienter excedit et maiore patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem muneribus pacificis ad concordiam redigit. Ioseph
Abbreviated transcription (Latin):
los nominis sui semꝑ inimicos: si penitẽci¬
am delicti agant: si admissum facinꝰ agnoᷤ¬
cant: nõ solum ad indulgentiã criminis. s
ad p̃mium regni cęlestis admittit. Q uid
potest pacientius: quid benignius dici ui¬
uificatur xp̃i sanguine. etram qui fudit
sanguinem .xp̃i. Talis est xp̃i: ac tanta pa¬
cientia. Quȩ nisi tanta actalis existeret:
paulum quoq apłm eccłia non haberet.
Quodsi et nos frs̃ dilectissimi in xp̃o sumꝰ.
si ipsũ indiumussi ipse ẽ. salutis nr̃ȩ uia.
qui xp̃m uestigiis fatutarib sequimur.
bulare. Itẽ petrus suꝑ quẽ ȩccłia dñĩ digna¬
tione fundata est: in epła sua ponit et dicit.
Xp̃c passus ẽ. pro nobis uobis relinquens
exemplum: ut sequamini uestigia eius.
Qui peccatum non fecit: nec dolus inuentꝰ
est inore etus. Qui cum malediceret᷑ : non
maledixit. Qui cum pateret᷑. nõ minabat᷑.
Tradebat autem se uidicanti in iuste. Inue¬

Expanded text:
los nominis sui semper inimicos, si paenitentilos nominis sui semper inimicos, si paenitentiam delicti agant, si admissum facinus agnoscant, non solum ad indulgentiam criminis sed ad praemium regni caelestis admittit. quid potest patientius, quid benignius dici ? uiuificatur Christi sanguine etiam qui fudit sanguinem Christi. talis est Christi ac tanta patientia: quae nisi talis et tanta existeret, Paulum quoque apostolum ecclesia non haberet. Quodsi et nos, fratres dilectissimi, in Christo sumus, si ipsum induimus, si ipse est salutis nostrae uia, qui Christum uestigiis salutaribus sequimur per bulare. item Petrus super quem ecclesia Domini dignatione fundata est in epistula sua ponit et dicit: Christus passus est pro uobis relinqens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius qui peccatuore eius, qui cum malediceretur non remaledixit, cum pateretur non minabatur, tradebat autem se iudicanti iniuste. Inue
Abbreviated transcription (Latin):
tenere pacientiã. fustinens scilicet dem̃ter et
differens. ut. si fieri potest. multũ malicia pro.¬
tracta aliqͣndo mutet᷑ & homo in errorum
& scelerum cõtagione uolutatꝰ: uł sero addm̃
cõuertat᷑. ipso monente et dicẽte. Nolo mortẽ
morientis: quantum ut reuertat᷑ et uiuat.
onis: ⁊ qͥ sentẽciam flectat aditersus malicias
irrogatas. Quod beatꝰ apls paulꝰ cominemo¬
rans & pectatorem ad penitẽciam reuocans
ꝓponit: et dicit. Annunquid opubentiam
bonitatis eiꝰ & sustinẽtram. ⁊ pacientiã cotẽp¬
nis: ignorans qm̃ pacientia bonitatis dĩad¬

Expanded text:
tenere patientiam sustinens scilicet clementer et tenere patientiam sustinens scilicet clementer et differens, ut si fieri potest multum malitia protracta aliquando mutetur et homo in errorum et scelerum contagio uolutatus uel sero ad Deum conuertatur ipso monente et dicente: nolo mortem morientis, quantum ut reuertatur et uiuat. onis et qui sententiam flectat aduersus malitias inrogatas. quod beatus apostolus Paulus commemorans et peccatorem ad paenitentiam reuocans proponit et dicit: an numquid opulentiam bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis ignorans quoniam patientia
Abbreviated transcription (Latin):
indõ & quanta pacientia. quod in cõtume¬
liam suȩ maiestatis ⁊ honoris instituta ab
hominib ꝓphana tẽpla et t̃rena figm̃ta.
& saera facrilega pacientissime sustinens:
suꝑ bonos ⁊ malos ęqualit̃ facit diẽ nasci.
& lut̃ solis oboriri. Et cum imbrib t̾ras
rigat. nemo abenefitiis eiꝰ excludit᷑: quo¬
minus iustis similit̃ & iniustis. indiscretas
pluuias largratur. Uidemꝰ in separabili ȩqͣ¬
litate pacientiȩ nocẽtib & innaxiis. reli¬
giosis ⁊ impiis gr̃as agentib & ingratis dĩ
nutu tempora obsequi elem̃ta famulari:
spirare uentos. fontes fluere: grandescere
coptas messium: fructus maturescere uine¬
arum. exub̾are pomis arbusta: nemora
frondescere. prata florere. Et cum crebris
immocontiniuis exacerbetur offensis ds̃. in¬
dignationẽ suã temꝑat: & p̃stitutũ semel retͥ¬
butionis diem. pacient̃ expectat. Cumq habe.¬
at in potestate uindictam: ma uult diu

Expanded text:
in Deo et quanta patientia, quod in contumein Deo et quanta patientia, quod in contumeliam suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens super bonos et malos aequaliter facit diem nasci et lumen solis oboriri, et cum imbribus terras rigat, nemo a beneficiis eius excluditur quominus iustis similiter et iniustis indiscretas pluuias largiatur. uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum, exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere. et cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem suam temperat et praestitutum semel retributionis diem patienter expectat, cumque habeat in potestate uindictam, mauult diu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽẽ. pacientiam. ubi sit insolens affectate
lib̾tatis audatia. & exerti ac seminudi pecto¬
ris inuerecunda iactantia. Nos autẽ fr̃s di¬
lectissum qui philosophi nõ uerb̾ s factis su¬
mus. nec uestiti sapientiam. s uirtute p̃ferimꝰ᷑:
qui uirtutũ conscientiam magis quã iac¬
tantiam nouimꝰ: qui nõ loquim᷑ magna sed
uiuimꝰ quasi seru ce cultores dĩ. pacientiã
quam magisteri is cȩlestib discimus: obseqͥis
sp̃ualib p̃beamus. Est enim nob̃ cum dõ:
uirtus ista communis. Inde pacientia inti¬
pit: inde claritas eius et dignitas caput su¬
mit. Origo et magnitudo pacientiȩ: deo
auctore ꝓcedit. diligetida res homini: quȩ
dõ cara est. Bonum quod amat maiestas
diuina: commendat. Si dñs nob̃ et pater
ds̃ est. sectemur pacientram dñĩ et patris
parit̃: quia et seruos oportet ẽẽ. obsequẽtes.
et filios nõ decet eẽ. degeneres. Qualis uͦ

Expanded text:
non esse patientiam, ubi sit insolens adfectatae non esse patientiam, ubi sit insolens adfectatae libertatis audacia et exerti ac seminudi pectoris inuerecunda iactantia. Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed factis sumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res homini quae Deo cara est: bonum quod amat maiestas diuina commendat. si dominus nobis et pater Deus est, sectemur patientiam domini pariter et patris, quia et seruos esse oportet obsequentes et filios non decet esse degeneres. Qualis uero
Abbreviated transcription (Latin):
in mundo uident᷑ moneat & dicat: ꝑdam
sapientiã sapientiũ: & prudẽtiam pruden¬
tium reꝓbabo. item beatꝰ apłs paulus plenꝰ
missus cõtestet᷑ & instruat dicens: uidete ne.
quis uos dep̃detur ꝑphylosophiam ⁊ manẽ
fallaciã. scdm traditionẽ hominũ. sed̾m ele
so habitat omĩs plenitudo diuinitatis: et
alio loco. nemo se inqͥt decipiat. siqui putat
sapientẽ se ẽẽ. in uob̃. mundo huic stultus
frat ut frat sapiens: sapientia enĩ mundi
huiꝰ stulticia est apud dm̃ꝰ: scriptum est enĩ
rep̃hendam sapientes mnastutia ipsoꝵ. ⁊ it̾m.
cognouit ds̃ cogitaciones sapientium. quia
sunt stulte : Quare si sapientia illic uera ñ
est: eẽ. non potest & uera pacientia. Nã si
paciens ille est. qui est humił et mitis: phy¬
losophos autẽ nec humiles uidemus ẽẽ. nec
mites. sed sibi multum placentes et hoc ipso. qͦ
sibi placeant dõ displicentes: apparet illic

Expanded text:
in mundo uidentur moneat et dicat: perdam in mundo uidentur moneat et dicat: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo, item beatus apostolus Paulus plenusmissus contestetur et instruat dicens: uidete ne qui uos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditionem hominum, secundum elso habitat omnis plenitudo diuinitatis. et alio loco, nemo se, inquit, decipiat. si qui putat sapientem se esse in uobis, mundo huic stultus fiat ut fiat sapiens. sapientia enim huius mundi stultitia est aput Deum. scriptum est enim: reprehendens sapientes in astutia ipsorum. et iterum: cognouit Deus cogitationes sapientium quia sunt stultae quare si sapientia illic uera non est, esse non potest et uera patientia. nam si patiens ille est qui est humilis et mitis, philosophos autem nec humiles uidemus esse nec mites sed sibi multum placentes et hoc ipso quod sibi placeant Deo displicentes, apparet illic
Abbreviated transcription (Latin):
De pacientia locuturus fr̃s dilec¬
tissimi. et utilitates eus et com¬
moda p̃dicaturiis. unde potiꝰ¬
incipram quam quod nunc quoq ad audien¬
tiam ur̃am pacientiam uideo eẽ. necessariã:
ut nec hoc ipsum quod auditis et discitis
sine pacientia facere possitis: Tunc enim
demum sermo et ratio salutaris efficaciter
discit᷑: si pacient̃ quod dicit᷑ audiatur. Nec
muenio fr̃s dilectissimi. int̾ ceteras discipli¬
nȩ cęlestis inas. qͥb ad consequenda din¬
nitus p̃mia. spei ac fidei ur̃ȩ secreta dirigit᷑.
quid magis sit uł utilius ad uitam. uł maiꝰ
ad głam: quam ut qui p̃ceptis dñicis. obse¬
quio timoris ac deuotionis innitim᷑. paciẽ¬
tiam maxime tota obseruatione tueamur.
hanc se sectari phylosophi quoq ꝓfitent᷑.
stam illic pacientia falsa est. quam ⁊ fapi
entia falsa est. Unde enĩ uel sapiens ẽẽ. uł pa¬
tiens possit. qui nec sapientiã nec pacientiã
dĩ nouit: quando ipse de his qui sibi sapere

Expanded text:
DE patientia locuturus, fratres dilectissimi, et utilitates ejus et commoda praedicaturus, unde potiincipiam quam quod nunc quoque ad audientiam vestram patientiam video esse necessariam, ut nec hoc ipsum quod auditis et discitis, sine patientia facere possitis. Tunc enim demum sermo et ratio saldiscitur, si patienter quod dicitur audiatur. nec inuenio, fratres dilectissimi, inter ceteras disciplinae caelestis uias quibus ad consequenda diuinitus praemia spei ac fidei nostrae secta dirigitur quid magis sit uel utilius ad uitam uel maius ad gloriam quam ut qui praeceptis dominicis obsequio timoris ac deuotionis innitimur patientiam maxime tota obseruatione tueamur. Hanc se sectari philosophi quoque profitentur, sed tam illic patientia falsa est quam et falsa sapientia est. unde enim uel sapiens esse uel patiens possit qui nec sapientiam nec patientiam Dei nouit? quando ipse de his qui sibi sapere
Abbreviated transcription (Latin):
facias. poteris ne ista ꝑferre. nisi pacientiȩ
& tolerantiȩ firmitate: Quod factũ uide¬
mus in stpħo: qui cũ auideis ui et lapidib
necaret᷑. nõ sibi uindictam s interfectorib
ueniã postulabat: dicens. Oñe ne statuas
illis hoc peccatũ. Sic ẽẽ. oportuit pͥmũ

Expanded text:
facias, poterisne ista perferre nisi patientiae facias, poterisne ista perferre nisi patientiae et tolerantiae firmitate ? quod factum uidemus in Stephano, qui cum a Iudaeis ui et lapidibus necaretur, non sibi uindictam sed interfectoribus ueniam postulabat dicens: Domine, ne statuas illis
Abbreviated transcription (Latin):
deniq cum de karitate loqueret᷑. toleran¬
tiam illi ce pacientiã iunxit learitas inqͥt
magnanima est: haritas benigna est. ha¬
ritas nõ emulat᷑. nõ instat᷑. non inimicat᷑
non cogitat malum. Omia diligit: om̃ia
credit. om̃ia sꝑat. om̃ia sustinet. Ostendit
inde illam ꝑseuerare tenaciter posse: quod
nouerit omia sustinere. Et alio loco dicit.
Sustinẽtes inqͥt inuicẽ in dilectione. satis
agentes seruare unitatem sp̃s incõiunc¬
tione pacis. Probauit nec unitatẽ seritari ꝗ¬
posse nec pacẽ. nisi se inuicẽ fĩs mutua to-¬
lerantia foueant: et cõcordiȩ uincłm pa¬
cientia int̾cedente custodrant. Quid deinde
ut nõ tures neq maledicas. ut tua ablata
nõ repetas. ut accepta alapa. & alteram ma¬
xillam uerb̾anti p̃beas: ut fr̃i in te peccanti
ñ tantũ septuagnta & septẽ. s onũa omĩno
peocata dimittas: ut diligas ininicos tuos.
ut pro aduersariis &e ꝑsecutorib p̃cem

Expanded text:
denique cum de caritate loqueretur, tolerandenique cum de caritate loqueretur, tolerantiam illi et patientiam iuncxit. caritas, inquit, magnanima est, caritas benigna est, caritas . non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. ostendit inde illam perseuerare tenaciter posse, quod nouerit omnia sustinere. et alio loco, sustinentes, inquit, inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis. probauit nec unitatem seruari posse nec pacem, nisi se inuicem fratres mutua tolerantia foueant et concordiae uinculum patientia intercedente custodiant. Quid deinde, ut non iuras neque maledicas, ut tua ablata non repetas, ut accepta alapa et alteram maxillam uerberanti praebeas, ut fratri in te peccanti non tantum septuagies septies sed omnia omnino peccata dimittas, ut diligas inimicos tuos, ut pro aduersariis et persecutoribus precem
Abbreviated transcription (Latin):
et repellit aduersa. Spĩn scõ fauens. et cę¬
lestib ac diuinis coherens: cõtra facta carnis
⁊ corporis qͥb anima expugnat᷑ & capit᷑.
uirtutum fitarũ ꝓpugnacło reluctatur.
Inspiciamꝰ deniq pauea de multis: ut
de paucis intelligãt᷑ et cetera. Adulterium.
fraus. homicidiũ: mortale crimen est. Sit
fortis & stabilis in corde patientia: et nec
adulterio scĩficatũ corpꝰ &e templũ dĩ pol¬
luitur. nec iusticiȩ dicata innocẽtia cõta¬
gione fraudis inficitur:. nec post gestatam
eucharistiam.: manꝰ gladio et cruore. ma¬
culatur. Karitas fr̃nitatis uincłm est. fun¬
damentũ pacis. tenacitas ac firmitas uni¬
tatis. quȩ et spe ⁊ fide maior est: quȩ et
na apd̃ dm̃ in regnis cęlestib ꝑmanebit.
Tolle illi pacientiã & desolata nõ durat.
Tolle illi fustinẽdi. tolerandiq fubstantiã
& nullis radicib ac uirib ꝑseuerat. Apłs

Expanded text:
et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caeet repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur. inspiciamus denique pauca de multis, ut de paucis intellegantur et cetera. adulterium, fraus, homicidium fortis et stabilis in corde patientia; et nec adulterio sanctificatum corpus et Dei templum polluitur, nec justitiae dicata innocentia contagione fraudis inficitur, nec post gestatam Eucharistiam manus gladio et cruore maculatur. XV. Charitas fraternitatis vinculum est, fundamentum252 pacis, tenacitas ac firmitas unitatis, quae et spe et fide major est, quae et rna apud Deum in regnis coelestibus permanebit. Tolle illi patientiam, et desolata non durat. Tolle illi sustinendi tolerandique substantiam, et nullis radicibus ac viribus perseverat. Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Expectatio ⁊ pacientia necesfaria est: ut id
quod ẽẽ. cȩpimꝰ impleamꝰ.⁊ quod sꝑamus
oe credimus. dõ representante capiamus.
Deniq alio in loco idem apłs tustos & oꝑan
thesauros fibi recondentes. ut pacientes
qͦ sint instruit & docet: dicens. Ergo dũ
me uero ad domesticos fidei. Bortũ autẽ fa¬
cientes nõ defitiamꝰ: tempore etũ suo mete.¬
mus. Ammonet nequis impatiens in oꝑaci¬
one defitrat: nequis impatiens temptationib.
aut euocatus. aut uictus. in medio laudis
& glȩ itinere desistat᷑ et ꝑeant preterita.
dum quȩ cȩꝑant desinunt eẽ. ꝑfecta: sic̃
scͥptum est. Iusticia iusti nõ lib̾abit eũ: in quo¬
cumq die exerrauerit. Et it̾m. ⁊ ene quod
habes: ne alius accipiat coronã titam. Quȩ
uox adhortat᷑ pacient̃ et fortit̃ ꝑseuerare:
ut qui ad coronã laudis iam ꝓoeimã nitit᷑.
durante pacientia coronatur. Pacientia aũ
fr̃s dilectissimi. nõ tantũ bona custodit:. s

Expanded text:
expectatio et patientia necessaria est, ut id quod esse coepimus impleamus et quod speramus et credimus Deo repraesentante capiamus. denique alio in loco idem apostolus iustos etthesauros recondentes ut patientes quoque sint instruit et docet dicens: ergo dum me uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus. admonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae itinere desistat et pereant praeterita, dum quae coeperant desinunt esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et iterum: tene quod habes ne alius accipiat coronam tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare, ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia coronetur. Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum bona custodit, \'sed
Abbreviated transcription (Latin):
iram in diem ire. et reuelationis iusti uuli¬
cii dĩ:qui reddet unicuiq seđm oꝑa fua.
Iustum udiciũ dĩ dixit ẽẽ. qͥa serum est.
quia diu multũq differt᷑: ut homini ad ui¬
tam longa dĩ pacientia cõsulatur. łunc
representatur pena impio & pectatori qͣndo
iam ñ potest penitẽcia prodẽe. peccati. Atq
ut pleniꝰ intelligere possimꝰ fr̃s dilectissimi.
quia pacientia dĩ res ẽ. et quu̾ lenis & pati-¬
ens ⁊ mitis est. dĩ patͥs imitator est: cũ in eũ¬
głio suo dñs precepta in salutẽ daret: be di¬
uina monita deꝓinens ad ꝓfectum discipłos
erudiret: posuit et dixit. Audistis quia dic¬
tum est. Diliges ꝓcrimũ tͥ: & odio habebis
inimicũ tibi. Ego autẽ dico uobis. Diligite
mimicos ur̃os: et orate pro eis qui uosꝑse.¬
cuntur. ut sitis filii patris ur̃i qui in cęlis est:
qui solem suum oriri facit fuꝑ bonosoe ma¬
los. & pluit suꝑ iustos & iniustos. Si enim

Expanded text:
reuelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua. iustum iudicium Dei dixit esse, quia serum est, quia diu multumque differtur ut homini ad uitam longa Dei patientia consulatur. tunc repraesentatur poena impio et peccatori, quando iam non potest paenitentiaut plenius intelligere possimus, fratres dilectissimi, quia patientia Dei res est, et quisquis lenis et patiens et mitis est, Dei Patris imitator est, cum in Evangelio suo Dominus praecepta in salutem daret, et divina monita depromens ad perfectum discipulos erudiret, posuit et dixit: Audistis quia dictum est: diliges proximum tibi et odio habebis inimicum tibi. ego autem dico uobis: diligite inimicos uestros et orate pro eis qui uos persecuntur, ut sitis filii patris uestri qui in caelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iu
Abbreviated transcription (Latin):
& quanta pacientia: ut qui in cęlis adora¬
tur. necdum uindicet᷑ in terris. Huiꝰ paci¬
entiam fĩs dilectissimi: in ꝑsecutionibus
⁊ passionib nr̃is cogitemus. huiꝰ aduen.¬
tin plenũ expectationis obsequiũ p̾beamꝰ.
nec defendi ante dñm serui. irreligiosa et
inuerecunda festinatione ꝓꝑemus. Insista¬
mus potiꝰ & elaboremus. et totocorde ui¬
gilantes. atq ad om̃em tolerantrã stabiles.
dĩca p̃cepta seruemꝰ: ut cũ ille irȩ ce uin¬
dicte dies uenerit. nõ cũ impiis & peccato¬
rib puniam᷑. sed cũ rustis et dm̃ timentib

Expanded text:
et quanta patientia ut qui in caelis adoratur necdum uindicetur in terris. huius patientiam, fratres dilectissimi, in persecutionibus et passionibus nostris cogitemus. huius aduentui plenum expectationis obsequium praebeamus nec defendi ante Dominum serui inreligiosa et inuerecunda festinatione properemus. insistamus potius et elaboremus et toto corde uigilantes adque ad omnem tolerantiam stabiles dominica praecepta seruemus, ut cum ille irae et uindictae dies uenerit non cum impiis et peccatoribus puniamur, sed cum iustis et Deum timentibus
Abbreviated transcription (Latin):
seruat: mendax est. et ueritas in illo non
est. hȩc p̃cepta cũ custodienda suggessentis:
diuna et celestia mandata seruastis. hoc est
eẽ confessorem dñ. hoc est ẽẽ martyrem aep̃i:
seruare uocis suȩ iniuolatam cuta om̃ĩa &
solidam firmitatẽ. nec ꝓpt̃ dñm mr̃em fieri.
et p̃cepta dñi destruere conari: uti ad uersꝰ
illum dignatione quã tibi dedit: armis
ab illo acceptis. rebellem quodammodofie¬
ri. hoc est. xp̃m confiteri uelle. et euͣgłiũ
xp̃i negare. Lecor igit᷑ ex uob̾ fortissimi ac
dilectissimi fr̃s: et qͣntum gratulor mr̃ib
istic coronatis obuiriũ głam. tantũ gratu¬
lor parit̃ et uob̃ ob dñicȩ ętiã disciplinȩ
coronam. Dignationem suam dñs multi¬
plici genere largitatis infudit: bonoꝵ mili¬
tum laudes ⁊ głas spũales eopiosa uarie¬
tate distribuit. Honoris ur̃i participes et
felicitas ut ȩtatem nr̃am uid̾e contingeret.

Expanded text:
seruat, mendax est, et ueritas in illo non seruat, mendax est, et ueritas in illo non est. haec praecepta custodienda suggeritis, diuina et caelestia mandata seruatis. hoc est esse confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, seruare uocis suae inuiolatam circa omnia et solidam firmitatem, nec per Dominum martyrem fieri et praecepta Domini destruere conari. uti aduersus illum dignatione quam tibi dederit, armis ab illo acceptis rebellem quodammodo fieri, hoc est Christum confiteri uelle et euangelium Christi negare. laetor igitur ex uobis, fortissimi ac fidelissimi fratres, et quantum gratulor martyribus istic honoratis ob uirium gloriam, tantum gratulor pariter et uobis ob dominicae etiam disciplinae coronam. dignationem suam Dominus multiplici genere largitatis infudit, bonorum militum laudes et glorias spiritales copiosa uarietate distribuit. honores uestri participes et felicitas ut aetate nostra uidere contingeret
Abbreviated transcription (Latin):
exordia głosa. et militiȩ uictricis auspi¬
re ꝑspeximus. quã modo ad collegas ur̃os
scã p̃cepta. et tradita nob̃ semel mandata
uitalia. forti et stabili obseruatione tenean¬
tur. E cce alius głȩ ur̃e sublimis gradꝰ. ecce
iterũ cum confessione geminatus ꝓmerẽ¬
di dĩ titulus. stare firmo gradu. et in hac
aciȩ quȩ in euangłium conat᷑ irrumꝑe.
et p̃ceptis dñĩ subruendis manus impias
inferentes. fidei robur submouere: p̃buis¬
se ante initia uirtutum. nunc et morũ
magisteria p̃bere. Dñs post resurrectionẽ
intitens apłos: mandat et dic̃. Data ẽ. mͥ
om̃is potestas: in cęlo et in t̾ra. Ite gͦ et do.¬
cete om̃s gentes tingentes eos innomine
patͥs et filii et spi sc̃i. docentes eos seruare
mandati memor: in ȩpła fua postmodum
ponit. In hoc inqͥt intelligimus quia cogno¬
uimus eũ: si p̃cepta eius custodiamus. Qui
dicit qm̃ cognouit eũ. et mandata eius ñ

Expanded text:
exordia gexordia ggore perspeximus, quam modo ad collegas vestros isancta praecepta et tradita nobis semel mandata vitalia forti et stabili observatione teneantur. Ecce alius gloriae vestrae sublimis gradus, ecce iterum cum confessione geminatus promerendi Dei titulus, stare firmo gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos ipatris et filii et spiritus sancti, docentes eos obseruare mandati memor in epistula sua postmodum ponit. in hoc, inquit, intellegimus quia cognouimus eum, si praecepta eius custodiamus. qui dicit quoniam cognouit eum et mandata eius non
Abbreviated transcription (Latin):
moẏsi & maximo prb̃is.⁊ cet̾is
confessorib dilectissimis fr̃ib:
falutem. Głam fidei et uirtutis
ur̃ȩ fortissimi ac beatissimi fr̃s. iam pridẽ
de opimone cognoueram: letatus fatis et
plurimum gratulatꝰ. quod uos confesfione
fui nominis parauerit ad coronã dñi nr̃i.
p̃cipua dignatio. Uos enim primores et du¬
ces ad nr̃i temporis p̃lium facti cȩlestis mi¬
litiȩ signa mouistis: uos spũale certamen
quod nunc geri ds̃. uoluit ur̃is iurtutibus
imbiustis: uos surgentis belli impetꝰ pͥmos
immobili robore. atq incõcussa stabilitate
fregistis. Inde mitia felicia pugnandi orta
sunt: in de uincendi auspitia cȩꝑunt. Cõ¬
tigit hic ꝑtormẽta: cõsummari martyria.
S qui in cõgresfione p̃cedens exemplum
uitutis fr̃ĩb factus est: cum mr̃ib in hono¬
re cominunis est.Coronas ur̃a manu ser¬
tas inde huc tradidistis: et de poculo salu¬
tari frĩb ꝓpinastis. Accessit ad confessionis

Expanded text:
MOVSI ET MAXIMO PRESBVTERIS ET CETERIS CONFESSORIBVS DILECTISSIMIS FRATRIBVS S. Gloriam fidei et uirtutis uestrae, fortissimi ac beatissimi fratres, iam pridem de opinione cognoueram, laetatus satis et plurimum gratulatus quod uos confessione sui nominis parauerit ad coronam Domini nostri praecipua dignatio. uos enim primores et duces ad nostri temporis proelium facti caelestis militiae signa mouistis. uos spiritale certamen quod nunc geri Deus uoluit uestris uirtutibus inbuistis. uos surgentis belli inpetus primos inmobili robore adque inconcussa stabilitate fregistis. inde initia felicia pugnandi orta sunt. inde uincendi auspicia coeperunt. contigit hic per tormenta consummari martyria: sed qui in congressione praecedens exemplum uirtutis fratribus factus est, cum martyribus in honore communis est. coronas uestra manu sertas inde huc tradidistis et de poculo salutari fratribus propinastis. Accessit ad confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
dio. Cognoscere illic fr̃m̃tas cȩpit. qualis
et quanta sit secutitra. xp̃o ueniente leticra.
Cunis quia cito appropinquabit aduentꝰ.
imago iam quedam precessit in uobͣ. ut
quomodo ioħ̃es p̃cursor eiusoe p̃uius ue¬
niens p̃dicait xp̃m uenisse: sic nunc ep̃o
confessore dñi et sacerdote redeunte: appa¬
reat et dũm tam redtre. Uicarias uͦ pro
nob̾ ego et college. et frͣ̃ntas omis has ad
obsequia karitatis. exꝓmimꝰ. hic quoq
in sacrificiis et in oracionib nr̃is. non
cessantes dõ patri et xp̃o filio eius dño
nr̃o grãs agere. et orare parit̃ ac petere:
ut qui ꝑfectus est atq ꝑfitiens. custodi¬
at ce ꝑfitiat in uob̃ confessionis ur̃e gło¬
sam coronam. Qui et adhoc uos fortasse
reuocauit: ne gła eẽt occulta. si foris
eẽnt confessionis ur̃ȩ cõfummata mr̃ia.
Nam uictuna quȩ fr̃nitati p̃bet exemplũ
uirtutis et fider: p̃sentib debet fr̃ĩb im¬

Expanded text:
dio. cognoscere illic fraternitas coepit qualis dio. cognoscere illic fraternitas coepit qualis et quanta sit secutura Christo ueniente laetitia: cuius quia cito adpropinquauit aduentus, . imago iam quaedam praecessit in nobis, ut quomodo Iohannes praecursor eius et praeuius ueniens praedicauit Christum uenisse, sic nunc episcopo confessore Domini et sacerdote redeunte appareat et Dominum iam redire. uicarias uero pro nobis ego et collegae et fraternitas omnis has ad obsequia caritatis expromimus, hic quoque in sacrificiis adque in orationibus nostris non cessantes Deo patri et Christo filio eius Domino nostro gratias agere et orare pariter ac petere ut qui perfectus est adque perficiens custodiat et perficiat in nobis confessionis uestrae gloriosam coronam: qui et ad hoc uos fortasse reuocauit, ne gloria esset occulta, si foris essent confessionis uestrae consummata martyria. nam uictima quae fraternitati praebet exemplum et uirtutis et fidei praesentibus debet fratribus in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutio nuꝑ exorta sit. unde contra ec
tirem. uosq onis scłaris potestas subito
ꝓruꝑit: ut ad cõfundendos hereticos et
retundendos ostendẽt dñs quȩ ẽẽt excłia.
quis ep̃s eiꝰ unus diuina ordinatione de-¬
ocp̃i popłs. dñci gregis karitate conexus:
qui eẽnt quos inimicus lacesseret. qui
e contra. quib diabolus ut fins parceret.
Neq enĩ ꝑsequit᷑ et impugnat. xp̃i aduer¬
farius: nisi castra & milites xp̃i. Hereticos
prostratos semel et suos factos contemp¬
nit: & pret̾it. Eos querit deicere: quos ui¬
det stare. Atq utinam nunc facultas da
ligimus: ut aduentus ur̃i letissimum fruc¬
tum p̃sentes cum ceteris ipsi quoq caꝑemꝰ.
Quȩ illic exultacio om̃ium fr̃m qui cõ¬
curfus atq complexus oceurrentiũ fin¬
gulorum. Uix ocłis adherentiũ potest sa¬
tis fierr: uix uultꝰ ipsi atq ocłi plebis. pos¬
sunt uidendo satiari de aduentus ur̃i gau¬

Expanded text:
persecutio nuper exorta sit, unde contra Eccpersecutio nuper exorta sit, unde contra Ecctyrem vosque omnes saecularis potestas subito proruperit: ut ad confundendos haereticos et retundendos ostenderet Dominus quae esset Ecclesia, quis episcopus ejus unus divina ordinatione deChristi populus dominici gregis charitate connexus; qui essent quos inimicus lacesseret, qui e contra quibus diabolus ut suis parceret. Neque enim persequitur et impugnat Christi adversarius nisi castra et milites Chrprostratos semel et suos factos contemnit et praeterit. eos quaerit deicere quos uidet stare. Adque utinam nunc facultas darligimus, ut aduentus uestri laetissimum fructum praesentes cum ceteris ipsi quoque caperemus. quae illic exultatio omnium fratrum, qui concursus adque conplexus occurrentium singulorum ? uix osculis adhaerentium potest satisfieri, uix uultus ipsi adque oculi plebis possunt uidendo satiari de aduentus uestri gau
Abbreviated transcription (Latin):
illustres pueri. predicauert̃. Ipsos quidẽ
paratos eẽ. ardere flammis. ne diis eiꝰ ser¬
uirent: aut imaginẽ quã fecerat adorarẽt:
dm̃ tam̃ quẽ colebant. quemq et noscoli¬
mus potentẽ eẽ. ut eos de camino ignis exi¬
meret. et de regis manib. ac de penis p̃sen¬
tib lib̾aret. Quod inuenimꝰ inconfessionis
ur̃ȩ fide. & indñi circa uos ꝓtectione nũc
gestum: ut cũ uos parati fueritis&e ꝓmpti
om̃e fubire fupplitiũ. dñs tam̃ uos pene
fubtraheret. & eccłie reseruaret. Regredi¬
entib uob̃ breiuata non est in ep̃o confes-¬
sionis sue dignitas: sed magis creuit sacerdo¬
talis auctoritas: ut altari dĩ adsistat antis¬
tes. qui ad confessionis arma sumenda. et
facienda mr̃ia. non uerbisplebem sed fac¬
tis cohortet᷑ e iniminente antixp̃o pa¬
ret ad p̃lium milites. nõ solũ sermonis
luce ꝑspicimꝰ diuine maiestatis saluta¬
ria et sca confilia: unde illie repentina

Expanded text:
inlustres pueri praedicauuerunt, ipsos quidem inlustres pueri praedicauuerunt, ipsos quidem paratos esse ardere flammis, ne diis eius seruirent aut imaginem quam fecerat adorarent, Deum tamen quem colebant quemque et nos colimus potentem esse ut quos de camino ignis eximeret et de regis manibus ac de poenis praesentibus liberaret. quod inuenimus in confessionis uestrae fide et in Domini circa nos protectione nunc gestum, ut cum nos parati fueritis et prompti omne subire supplicium, Dominus tamen nos poenae subtraheret et ecclesiae reseruaret regredientibus uobis breuiata non est in episcopo confessionis suae dignitas, sed magis creuit sacerdotalis auctoritas, ut altari Dei adsistat antistes qui ad confefacienda martyria non verbis plebem, sed factis cohortetur; et imminente Antichristo paret ad praelium milites non solo sermonis luce prespicimus divinae majestatis salutaria et sancta consilia; unde illic repentina
Abbreviated transcription (Latin):
lemẽ gratulati sumus cũ te ho¬
nore geminato in eccłie fuȩ am¬
ministratione confessorem parit̃ et sacer-¬
dotem constituit diuina dignatio: s et nc̃
fr̃nitati gratulam᷑: quod cũ eadẽ gła. et
laudib ur̃is reduces uos denuo ad suos
fecerit benigna dñi et larga ꝓtectio: ut
pascendo gregi pastor. & gubnande naui
gub̃nator. & plebi regende rector reddet᷑.
& appareret relegationem ur̃am sic diui-¬
nitus ẽẽ. dispositam: nõ ut ep̃s relegatꝰ et
pulsꝰ eccłie deẽẽt. sed ut ad ȩccłiam mai¬
or rediret. Neq enim in trib pueris mi-¬
nor fuit mrii dignitas: quia morte frus¬
trata. de camino ignis in columes exiert̃.
aut nõ consummatꝰ daniel extitit in su¬
is laudibꝰ quia qui leonib misfus fuerat
ad predam. ꝓtectus ad nõ. uixit ad głam.
Inconfessorib xp̃i dilata mr̃ta nõ meritũ
cõfessionis minuunt: s magnalia duu
nȩ ꝓtectionis ostendunt. Rep̃sentatum¬
uidemꝰ in uob̃. quod apud regẽ. fortefatq

Expanded text:
 carissime, gratulati sumus, cum te honore geminato m ecclesiae suae administratione confessorem pariter et sacerdotem constituit diuina dignatio. sed et nuniuersae fraternitati gratulamur quod cum eadem gloria et laudibus uestris reduces uos denuo ad suos fecerit benigna Domini et larga protectio, ut pascendo gregi pastor et gubernandae naui gubernator et plebi regendae rector redderetur et appareret relegationem uestram sic diuinitus esse dispositam, non ut episcopus relegatus et pulsus ecclesiae deesset, sed ut ad ecclesiam maior rediret. Neque enim m tribus pueris minor fuit martyrn dignitas, quia morte frustrata de camino ignis incolumes exierunt aut non consummatus Daniel extitit in suis laudibus, quia qui leonibus missus fuerat ad praedam, protectus a Domino uixit ad gloriam. in confessoribus Christi dilata martyria non meritum confesinae protectionis ostendunt. Repuidemus in uobis quod apud regem fortes adque
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i iħu cep̃i: ut recedatis ab om̃ib
fr̃ib ambulantib inordinate. & non
scđm traditionẽ quam acceꝑunt ã nob̃.
Nulla societas fidei et ꝑfidie. potest ẽẽ.
Qui cum axp̃o non est qͥ aduersariꝰ. xp̃i
est. qui unitati & paci eiꝰ mimicus est.
nob̃cum non potest coherere. Si cum
p̃cib ce satiffactionib uentunt: audian¬
tur.Si maledicta & minas ingert̃: res¬

Expanded text:
Domini Jesu Christi, ut recedatis ab omnibus Domini Jesu Christi, ut recedatis ab omnibus fratribus ambulantibus inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Nulla societas fidei et perfidiae potest esse. Qui cum Christo non est, qui adversarius Christi est, qui unitati et paci ejus inimicus est, nobiscum non potest cohaerere. Si cum precibus et satisfactionibus veniunt, audiantur: si maledicta et minas ingerunt, res
Abbreviated transcription (Latin):
bona: confabulationes pessime. Et iterũ.
hereticũ hominẽ post unam correptionẽ
euita: sciens quia ꝑuersus est huimodi et
peccat. & est a semetipso dampnatus. Et
pi aures tuas spinis: & noli audire linguã
nequã. Et it̾m. Malus obaudit lingue in¬
piorũ. iustus aut non intẽdit labiis men¬
dacibus. Quod quamꝗͣ sciam illic fr̃nitatẽ
sua uigilantia satis cautamꝰ nec capi here¬
ticoꝵ uenenis posse nec decipi. tantumq
apđ illas p̃ualere. & magisteria & p̃ceptã
dtuuna quantum illis in dm̃ timor est: tam̃
ex habundantta uł sollicitudo nr̃a uel
laritas scribe ad uos ista ꝑsuasit. ut nul¬
cũ malis cõiuia uł colloquia misceant᷑.
Simꝰq ab eis tam separati: quam sũt illi
de eccłta ꝓfugi. quia scͥptum est. Si aũt
⁊ ȩccłiam cõtempserit. sit tibi tanqͣm
monet tantũ s tubet: atalib ut rece¬
datur. P recipimꝰ in qͥt uob̃ in nomine

Expanded text:
bona confabulationes pessimae. et iterum: bona confabulationes pessimae. et iterum: haereticum hominem post unam correptionem euita, sciens quia peruersus est huiusmodi et peccat et est a sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Malus obaudit linguae iniquorum justus autem non intendit labiis mendacibus . Quod quamquam sciam illic fraternitatm, sed et sua vigilantia satis cautam, nec capi haereticorum venenis posse, nec decipi, tantumque apud illos praevalere magisteria et praecepta divina, quantus illis in Deum timor est: tamen ex abundanti vel sollicitudo nostra, vel charitas scribere ad vos ista persuasit, ut nulcum malis convivia vel colloquia misceantur, simusque ab eis tam separati, quam sunt illi de Ecclesia profugi; quia scriptum est: Si autem et Ecclesiam contempserit, sit tibi tamquam monet tantum, sed et jubet a talibus recedatur. Praecipimus, inquit, vobis in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
mium de dño recepturi. Illoꝵ flenda et la-¬
mentanda concifio est: quossic diabolus
excecat. ut ȩt̃ia gehenne supplitia nõ eo¬
gitantes. antixp̃i iam ꝓpinquantis ad¬
uentũ conent᷑ imitari. Et quamꝗͣ sciam
mus et exibemꝰ muicem nob̃. florentissi¬
moillic clero tecum p̃sidenti. & sc̃issime
atq amplissime plebi legere te semꝑlit¬
deras nr̃as: tam̃nunc ammoneo ⁊ peto ut
quod alias sponte. atq honorifice facis. ȩtrã
petente me facias: ut hac epła mea lecta.
si quodillic contagium uenenati sermo¬
nis &e pestifere contaminationis irrepse¬
rat. id om̃e de fr̃m aurib et pectoribꝰ exu¬
atur: & bonoꝵ. integra ac fincera dilectio.
ab omib heretice detractionis sordib
repurgetur. Declinent aũt de cetero for-¬
titer. & euitent dilectissimi fr̃snr̃i uerba
⁊ eolloquia eoꝵ. quorum sermo ut cancer
serpit: sic̃ apłs dicit. Corrumpunt. ingenta

Expanded text:
aemium de Domino recepturi. illorum flenda et laaemium de Domino recepturi. illorum flenda et lamentanda condicio est quos sic diabolus excaecat ut aeterna gehennae supplicia non cogitantes antichristi iam propinquantis aduentum conentur imitari. Et quamquam sciamus et exhibemus inuicem nobis, florentissimo illic clero tecum praesidenti et sanctissimae adque amplissimae plebi legere te semper litteras nostras, tamen nunc et admoneo et peto ut quod alias sponte adque honorifice facis etiam petente me facias, ut hac epistula mea lecta, si quod illic contagium uenenati sermonis et pestiferae seminationis inrepserat, id omne de fratrum auribus et pectoribus exuatur et bonorum integra ac sincera dilectio ab omnibus haereticae detractationis sordibus repurgetur. Declinent autem de cetero fortiter et euitent dilectissimi fratres nostri uerba et conloquia eorum quorum sermo ut cancer serpit, sicut apostolus dicit: corrumpunt ingenia
Abbreviated transcription (Latin):
Et obtamꝰ quidẽ ne quod locunt᷑ furore.
impleant crimine: ne qui uerbis ꝑfidis
⁊ crudelib peccant. factis quoq delinqͣnt.
Oramꝰ ac deprecamur dm̃. quem ⁊ ꝓuo¬
care. & exacerbare illi non desinunt:
ut eoꝵ corda mitescant. ut furore depo¬
sito ad sanitatem mentis redeant. ut pec¬
catores adelictorum tenebris penitẽciȩ
lum̃ agnoscant. ⁊ magis petant fundi
prose p̃ces atq oraciones antistitio: quã
ipsi fundant sanguinẽ sacerdotis. Si aũt
in suofurore ꝑmanserint. atq in istis in¬
sidiis. acminis sitis parricidalib erude¬
liter ꝑseuerauerint: nullus dĩ sacerdos
sic infirmꝰ & sic iacens. ⁊ abiectus sit imbe¬
cillitate humane medioeritatis inualidꝰ:
qui nõ contra hostesce impugnatores dĩ
diuinitꝰ erigat᷑. cuiꝰ non humalitas  in¬
firmitas. uigore et robore dñi ꝓtegentis
antmetur. Nr̃a nichil int̃ est aut a quo.
aut quando ꝑimatur. mortis &e sanguinis p̃¬

Expanded text:
et optamus quidem ne quod locuntur furore et optamus quidem ne quod locuntur furore inpleant crimine, ne qui uerbis perfidis et crudelibus peccant factis quoque delinquant. oramus ac deprecamur Deum quem prouocare illi et exacerbare non desinunt, ut eorum corda mitescant, ut furore deposito ad sanitatem mentes redeant, ut pectora operta delictorum tenebris paenitentiae lumen agnoscant et magis petant fundi pro se preces adque orationes antistitis quam ipsi fundant sanguinem sacerdotis. si autem in suo furore permanserint adque in istis insidiis ac minis suis parricidalibus crudeliter perseuerauerint, nullus Dei sacerdos sic infirmus est, sic iacens et abiectus, sic inbecillitate humanae mediocritatis inualidus qui non contra hostes et inpugnatores Dei diuinitus erigatur, cuius non humilitas et infirmitas uigore et robore Domini protegentis animetur. nostra nihil interest aut a quo aut quando pereamus mortis et sanguinis pr
Abbreviated transcription (Latin):
gi: Ꝙd suꝑest quã ut ȩccłia capitolio ce¬
dat. et recedentib sacerdotib ac dñi al¬
tare mouentib in cleri ri sacrũ uene-¬
randumq congestũ. simulachra atq
ydola cum aris siuis transeant: & noua-¬
tiano declamandi aduersus nos atq inere¬
pandi. largior & plenior matheria p̃stet᷑.
nicencia admitti. s ad huc insuꝑ ceꝑint. ter¬
roris fui potestate dñari : Si pacem postu¬
lant: arma deponant. Si satisfaciunt:
quid minantur: Aut si comminantur:
scrant quia a sacerdotibꝰ dĩ non timent᷑.
Neq enim ⁊ antixp̃c cum uenire cȩꝑit.
introibit in eccłiam qͥa minat᷑. aut ar-¬
mis eiꝰ & iuolentiȩ cedit᷑ qͥa refistentes
ꝑempturũ seẽẽ. ꝓficetur. Armant uos
heretiei: dum nos putant fua cominina
tione terreri. Nec in pace nos deitiunt.
s magis erigunt & accendunt: dũ ipsã
pacẽ ꝑsecutione peiorem fr̃ib faciunt.

Expanded text:
gi? quid superest quam, ut ecclesia Capitolio cegi? quid superest quam, ut ecclesia Capitolio cedat et recedentibus sacerdotibus ac Domini altare remouentibus in cleri nostri sacrum uenerandumque congestum simulacra adque idola cum aris suis transeant, et Nouatiano declamandi aduersum nos adque increpandi largior et plenior materia praestetur, nitentia admitti, sed adhuc insuper coeperint terroris sui potestate dominari? si pacem postulant, arma deponant: si satisfaciunt, quid minantur ? ant si comminantur, sciant quia a sacerdotibus Dei non timentur. neque enim et antichristus cum uenire coeperit introibit ecclesiam quia minatur, aut annis eius et uiolentiae ceditur quia resistentes perempturum se esse profitetur. armant nos haeretici dum nos putant sua commina tione terreri, nec in faciem nos deiciunt, sed magis erigunt et accendunt, dum ipsam pacem persecutione peiorem fratribus faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ occisus est. cdamans et identidẽ di¬
cens. quod nos quoq contra hereticos
clamamꝰ et dicimus. hȩc dicit dñs. De-¬
reliquistis uias dñr. et dñs derelinquet
uos. Neq enĩ quia pautiae temerarii.
⁊ imꝓbi. cȩlestes et salutares inas dñi
delinquunt: & sc̃a non agentes a scõ
spũ deserunt᷑. ideo et nos diuine tradi¬
tionis iminemores ẽẽ. debemꝰ ut maio¬
ra eẽ. furentium scelera. quam facerdo:¬
tum iudicia censeamꝰ. aut plus existime¬
mus ad impugnandũ posse humana
conamina. quã quod ad ꝓtegendum
p̃ualet diuina tutela. An ad hoc fr̃ lm̃e
deponenda est catholice ȩccłie dignita:
⁊ plebis intꝰ posite fidelis atq incorrup¬
ta maiestas. & sacerdotalis quoq aue¬
toritas. ac potestas. ut uidicare se uelle
dicant. de eccłie ꝓposito extra eccłiam
cõstituti: de xp̃iano heretici. de sano
faucii. de integro uulnerati: de stante
lapsi. de tudice rei. de facerdote sacrile¬

Expanded text:
Dei occisus est damans et identidem diDei occisus est damans et identidem dicens quod nos quoque contra haereticos clamamus et dicimus: haec dicit Dominus: dereliquistis uias Domini, et Dominus derelinquet uos. neque enim quia pauci temerarii et inprobi caelestes et salutares uias Domini derelinquunt et sancta non agentes a sancto spiritu . deseruntur, ideo et nos diuinae traditionis inmemores esse debemus ut maiora esse furentium scelera quam sacerdotum iudicia censeamus aut plus existimemus ad inpugnandum posse humana conanima quam quod ad protegendum praeualet diuina tutela. An ad hoc, frater carissime, deponenda est catholicae ecclesiae dignitas et plebis intus positae fidelis adque incorrupta maiestas et sacerdotalis quoque auctoritas ac potestas, ut iudicare uelle se dicant de ecclesiae praeposito extra ecclesiam constituti haeretici, de sano saucii, de integro uulnerati, de stante lapsi, de iudice rei, de sacerdote sacrile