comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙͣ uis sim iniusta appł¬
latio eius nisa sit. hocdie t¬
amen notan puto non
retro notatur. Siquis
alieno nomine condėp¬
natus fuerit non laborat¬
e infamia. et iõ nec pro¬
curator meus uł defenfor
uł tutor.ł curatoruł hr̃s.
natus infamia notabit᷑¬
i lec go si abinicto ꝑ pr¬
ocuratorem causa agitata¬
b impetrauit ne sccum
agetur erit notatus nec e¬
nt uenieulla yõ qud̃ est in¬
humanum ¶ Qius su p̾to¬
ris precio dato pactus est.
nõ notatur. S ⁊ siiure iu¬
rando delato iurau̾it qͥsse
ño deliquisse nõ enit not¬
atus. Nam quodam mod
bis edicti notatur. non
solum qui mandatum sy¬
scep̃it: s ⁊ hus qui fidem
secutus est nõ prestat. Yt
puta si fidciusi prote ⁊ s̃o¬
lui mandati te scondeꝑn¬
au̾o famos um facios Ill¬
ud plane adclendum est
quod in terdum ⁊ hr̃s sũ
onomine condempnat¬
ur ⁊ iõ infamis fit. si in
depoñtouł mandato. in¬
ale u̾satus sit. Non tñ
intutela. uł pro socio hr̃s s¬
uo nomine dampnari

Expanded text:
est: quamuis si iniusta appellatio eius uisa sit, hodie notari puto, non retro notatur. Si quis alieno nomine condemnatus fuerit, non laborat infamia: et ideo nec procurator meus uel defensor uel tutor uel curator uel heres natus infamia notabuntur, nec ego, si ab initio per procuratorem causa agitatus inpetrauit ‹n›e secum ageretur erit notatus nec erit ueniae ulla ratio, quod est inhumanum. Qui ‹iu›ssu praetoris pretio dato pactus est, non notatur. sed et si iureiurando delato iurauerit quis ‹se› non deliquisse, non erit notatus: nam quodammodo bis edict‹i› notatur non solum qui mandatum suscepit, sed et is, qui fidem, secutus est, non praestat. ut puta fideiussi pro te et solui: mandati te si condemnauero, famosum facio. Illud plane addendum est, quod interdum et heres suo nomine damnatur et ideo infamis fit, si in deposito uel in mandato male uersatus sit: non tamen in tutela uel pro socio heres suo nomine damnari
Abbreviated transcription (Latin):
clulus. Aristoneratio pͥsco
scripsitetiam fiita contrac¬
tum sit. ut ante cedes di¬
ictẽtur. ñ alit̾ imꝰ pignori
suceectit. nisi conuenerit:¬
ligata n eniminius pis¬
ori succed̾e debet: quia ip̃e i¬
nichil ꝯuenit de pignore.
quoca fu emptoris cã meli¬
or efficitur. deniq sianti¬
Quior creclitor depeignore
uendendo cum debitore pa¬
ctum int̾possiritposteror
aucemceclicor de clistrahẽ¬
do omisit.non ꝑobliuonẽ.
scum hoc ageretur ne post¬
et uẽdere uideamus an di¬
cipossit huc transire usq¬
ad eum ius pignoris uc.
dist̾ahere pignus huic licex
admictendum existimo. ses¬
pe eitim qd quis excarrsa su¬
a sꝑͣ non habet. hoc pextra¬

Expanded text:
um Aristo Neratio Prisco scripsit: etiamsi ita contractum sit, ut antecedens dimitteretur, non aliter in ius pignoris succedet, nisi conveneritligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil conuenit de pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore uendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per oblivionem, sed cum hoc ageretur, ne posset vendere, videamus, an dici possit huc usque transire ad eum ius prioris, ut distrahere pignus huic liceat. quod admittendum existimo: saepe enim quod quis ex sua persona non habet, hoc per extra
Abbreviated transcription (Latin):
ent cunlis acto. et ideo de do¬
cias hoe spes. cͣctacus plui
recipiter nam si pacti fumꝰ.
ut tua meo debitore Ñocar¬
tagine exigas. ego a tuo mõe¬
roineul ut cum meo. ego
intuo solo ed ia cers et ezo
eclicaficani ⁊ tuesses ĩnp̃ri¬
orie ĩp̃em mandatum qͥu
decursine quomcigis pec¬
cunria alienonomine nõ
pot̾ ꝙ iris enim et inpẽdio
sequatur.tamen mucuũ
ofticium prestamus et ꝑ¬
Otest mandacum expacto
etiam nacuram fuamex¬
cedere possum enim cibi
mandare ut et custocna
mͥprestes et nonplus m¬

Expanded text:
t ciuilis actio, et ideo de docias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Romae, uel ut tu in meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificaui et tu cessas, in priorem speciem mandatum qudetur, sine quo exigi pecunia alieno nomine non potest: quamuis enim et impendia sequantur, tamen mutuum officium praestamus et potest mandatum ex pacto etiam naturam suam excedere possum enim tibi mandare, ut et custodiam mihi praestes et non plus
Abbreviated transcription (Latin):
iphos edbiredi ut stichum̃
nͥdares piculo mes stich¬
nꝰ etsagtu dumtarar cũi¬
pam prestare dibes. Ex plic¬
itus ⁊̃ art culus ẽ ille do ut
tis. ¶ at cuamdo ut facias..
s cale ne fuctum qd locari
soleat putat ut tabulam
pingas ꝑccunia dacaloto

Expanded text:
yphos tibi dedi, ut Stich‹u›m mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des.At cum do ut facia‹s›, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Naturlis meus filea¬
Ius siuebat tibiacuus fili
liũs incouenit incernos
ut et tumcum manumit
innissi. tu no manumi fisti.
qua accione mͥceners. Que¬
sicum c̃sin hac q̾onetocius
obrem dati tractatus insp¬
ici poceris quiinbis com¬
pecit sp̃ebus. ut enim do cib
ut des. aut do. ut facias.au¬
t facio ut dososant faciout
facias inquib quentur.
queobligo nascitur⁊ siqui¬
accipiam.quia non placer

Expanded text:
um.Naturalis meus filius seruit tibi et tuus filius mihi: conuenit inter nos, ut et tu meum manumitisi, tu non manumissisti: qua actione mihi teneris, quaesitum est. in hac quaestione totius ob rem dati tractatus inspici potest. qui in his competit speciebus: aut enim do tibi ut des, aut do ut facias, aut facio ut des, aut facio ut facias: in quibus quaeritur, quae obligatio nascatur.Et si quaccipiam
Abbreviated transcription (Latin):
stipiuatus eẽt cicẽd̾ rerẽdi¬
taticum adquississe. ¶Si¬
milter enim nob̾ met ip
adquinitur.ita hereditati
quos ex is hrectitaia
iri post aditam uo. ⁊cob̾r¬
dibus hereditatem. nonei
item dici pocest. utiq sis:¬
ierint iteum sͥ cob̾dem
bẽe fidi possessores
c̃ẽ. qui nec possidendi anim
diquoqͥde ciũ illud euen¬
turum. ut si sue condicõis
suus lt muicembona fice
funt uideantur. Celsus ⁊ lo
actitio consequi possum.

Expanded text:
stipulatus esset, dicendum hereditati eum adquisisse: sicut enim nobismet ipsadquiratur, ita hereditati quoque ex re hereditaria adquiri. post aditam uero a coheredibus hereditatem non aeque idem dici potest, utique si scierint eum sibi coheredem e fidei possessores esse, qui nec possidendi animuderi: quo quidem casu illud euenturum, ut, si suae condicionis at, inuicem bona fide seruire uideantur. 42 Celsus libro a Titio de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hus quibus ñ inedicitur.
testimonitum. nec ulla lege
ad clicenda testimona exc¬
usantur.¶ quamquã qui¬
bus dam legibus amplissi¬
mus numerus testium def¬
bus principum heclicẽcia
ad sufficientem miñium te¬
stium coartatur. uc iudices
moderentim⁊ eum solum
ri patiancim. ¶Ne effrena¬
ca potestate ad uexandos ho

Expanded text:
 his quibus non interdicitur testimonium nec ulla lege a dicendo testimonio excusantur. Quamquam quibusdam legibus amplissimus numerus testium defbus principum haec licentia ad sufficientem numerum testium coartatur, ut iudices moderentur et eum solum ri patiantur, ne effrenata potes
Abbreviated transcription (Latin):
accessionem. qua sipeccul¬
n recipiendam. quam qu
aidesiit mortem serui.
manumissione esse pecc¬
ulium. ut possit ei accełe
in pecculii fructib. uł pec¬
corum fetu. ancillarumq̃
partum⁊ decedere ueluti

Expanded text:
decessionem quasi peculii recipiendam quamquam iam desiit morte servi vel manumissione esse peculium, ut possit ei accedere ut peculio fructibus vel pecorum fetu ancillarumque partubus et decedere, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
tendum eiut permitide¬
bes ctum taxat depeculio ⁊
ñ exetiam. deimem u̾so.
Nãm priorem iuditio de
inrem u̾so recte actum est.
quia annua exceptionem
ad pecculium ĩñ adinirm
u̾sum ꝑtinet.
tili familias annua adu̾¬
sus patrem accõnemẽ quẽ¬
ad motum adusus eum
ẽẽt ppetua uiuo filio. idoo
siexcausa rectibitioms era
depecutio accõ sexmensiũ
ent. po mortem filii Idemq
dicatum inomnibo tem

Expanded text:
t ait permitti debere dumtaxat de peculio, non etiam de in rem uerso: nam priore iudicio de in rem uerso recte actum est, quia annua exceptio ad peculium, non ad in rem uersum pertinet. filii familias annua aduersus patrem actio est, quemadmodum aduersus eum esset perpetua uiuo filio, ideo si ex causa redhibitionis erat de peculio actio, sex mensum erit post mortem filii: idemque dicendum in om
Abbreviated transcription (Latin):
enim culegatum sit pecu¬
num depecculio icconem¬
ñl an eͥgo ceneatur habere:
⁊ ait cecilius cen̾. qr peccul¬
nmpenes cummisit qui tra¬
dendo ⁊ idlegatano selib̾a¬
init. Pegasus aũcau̾ib̾rcti
debi. ais. abeo cinpeculni
legatum sit quaa. sit. quia
adcum uenit treditores gͦ
sitractiłit sinc cautionem¬
conueniẽduserit. ¶Si pcep¬
to suuo. et peccunio. rogatꝰ
sit ħrs restituere herecfitat¬
mittits aucem incuires¬
tituta ẽ. Prditas non tene¬
cur. ut sceuolxarc. cum.¬

Expanded text:
eculium, de peculio actionem. an ergo teneatur heres? et ait Caecilius teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberauit. Pegasus autem caueri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo siconueniendus. Si praecepto seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatmittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaeuola ait, cum
Abbreviated transcription (Latin):
utitis computabitur. ⁊ i
ideo ⁊ ficonditiõalis sic.
obligatio: Iulianus. S̾fi.¬
co exoo compucandum a¬
mirim non exquoeman¬
cipatus e ex quo siperi poc¬
uit. concticione exsistẽce
m̾ito. nicem temporalem
in hoc casu fec̃ pretoraccioͣ
Ramcum morcem. uel.
alienationem excirigint
peculium. suffiaebat us

Expanded text:
computabitur: et ideo et si condicionalis sit obligatio, Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit condicione exsistente. Merito autem temporariam in hoc casu fecit praetor actionem: nam cum morte uel alienatione extinguitur peculium, sufficiebat usque
Abbreviated transcription (Latin):
alient accio. s ⁊ si morte
patus. ul deportationera
sin iuns fuit effectus fili.
depeculio intra annum
brs patris uel fiscus tene¬
buntur. ¶Inabienatione
accipitur utique uendic¬
or. quia accione depeculi
omtra annum tenetur
S ⁊ si cdonarrit senum. ł̃
pmucauit. uelindotem.
dectitincadem causaẽ Itẽ

Expanded text:
io. sed et si morte patris uel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annum heres patris uel fiscus tenebuntur. In alienatione accipitur utique uenditor, qui actione de peculio intra annum tenetur: sed et si donauit seruum uel permutauit uel in dotem d
Abbreviated transcription (Latin):
icis in pristinam Cim iu
cicii no restitirit ¶Ait pre-¬
tor que uel alienatio iud¬
icii mutandi causa facta
erit.i. si futur iudicii m¬
iam fitCAlienare intelli¬
gicuretiam qui alienã
rem uendidit. G hrdẽ
innstituendo uel legãdo
siquis alienet huie coco
locus nõent ¶Siquis alie¬
naiit deinde receꝑit non
tenebicur hoc edicto Qui
uendicori suo redoibet
nõ uiteti iudicii muta¬
di causa alienare. Pauh¬¬

Expanded text:
icis pristinam iudicii causam non restituit. Ait praetor: 'quaeue alienatio iudicii mutandi causa facta erit': id est ‹si› futuri iudicii ciam sit. Alienare intellegitur etiam qui alienam rem uendidit. Sed heredem instituendo uel legando si quis alienet, huic edicto locus non erit. Si quis alienauerit, deinde receperit, non tenebitur hoc edicto. Qui uenditori suo redhibet, non uidetur iudicii mutandi causa abalienare, 9 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Um si postulabat suo no¬
minc litigare de possõib
quas sibi donatas eodice¬
bat. Rnsum est. si iudicii
mucandi causa donatio
factam fuent prioremdo¬
minum cepiri o porteresut.
rem magis quam litem ĩ
militem transtulisse cred
enau̾it ex iege licimacim
terlicitur ne comimicti¬
uidumdo iucticio. expiat̾.
ybi gracia ut potencior ẽp¬
tor ꝑlicitationem uuus.
cam accipiat ⁊ ꝑhoc it̾m̃

Expanded text:
s postulabat suo nomine litigare de possessionibus, quas sibi donatas esse dicebat, responsum est, si iudicii mutandi causa donatio facta fuerit, priorem dominum experiri oportere, ut rem magis quam litem in militem transtulisse credaenauerit, ex lege Licinnia ei interdicitur, ne communi diuidundo iudicio experiatur: uerbi gratia ut potentior emptor per licitationem uilius eam accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾eit tantinb̾ in factum
accone tenetur qñcinra ĩ¬
t̾sit alium adusarumnos
non hũrisse:lta si alcius ꝓ¬
uincic hominem aut po¬
tentiorem nob̾ opposũit
ius promincie et exꝑiar ii
illius prouincia ecꝑm de.¬
beo et potentiorib pares e¬
sse nõ possumusꝙs ⁊ si ho¬
minem qm̃ petebamus
manumarit diniornra cõs¬
ditio sit quia precores fau¬
ernt nostris lib̾tatibus.
lcem.n lecum.in quo opo
fecis cuius nomine ꝑait̾

Expanded text:
 in factum actione teneatur, quanti nostra intersit alium aduersarium nos non habuisse. Itaque si alterius prouinciae hominem aut potentiorem nobis opposuerit erius prouinciae sit, experiar, in illius prouincia experiri debeo et potentiori pares esse non possumus. Sed et si hominem quem petebamus manumiserit, durior nostra condicio fit, quia praetores faueant libertatibus. Item si locum, in quo opus f
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ calis acco conpecit ⁊
patus sit utile iudiccũ
pitipin ac sipossiderentc
ce clicitur de negandam
esse adũsus eum exħ̾ ed¬
icto acconem. Ulpians.s
bem sires fuint usucꝓ¬
te abeo cui alienace sunt
nec petiab hoc possunt.
locum ht̃ hec edictumri
cemq ie fi potest: ut qui¬
ent. uerum iudicii mucã¬
a ꝙ pła talia. Pocest aucẽ¬

Expanded text:
em talis actio competit, paratus sit utile iudicium pati perinde ac si possideret? recte dicitur denegandam esse aduersus eum ex hoc edicto actionem. 4 Ulpianusem si res fuerint usucaptae ab eo cui alienatae sint nec peti ab hoc possint, locum habet hoc edictum. Itemque fieri potest, ut sisierit, uerum iudicii mutana complura talia. potest aute
Abbreviated transcription (Latin):
am et siobligatus soluoq̃d
ame pet̾e ueres huie coco
iocus nõ ent Sicucor pup¬
illi uel agnatus furiosi ali¬
it quia consilium huius

Expanded text:
am et si obligatus soluero quod a me petere uelles, huic edicto locus non erit. Si tutor pupilli uel adgnatus furiosi aliit, quia consilium
Abbreviated transcription (Latin):
tamtihuic re carere. Ne pꝑ
ecam sepius lirigaret. ẜ enĩ.
muerecunda cogitatio epi
ncem ad alium cranfert ⁊
ut molestum adu̾sanum
pro se subiciat. Pedius.
Onsolum addominitra¬
Nlationem hoc eclictum p¬
tinereaic: uerum ad poss¬
quo inrem agebatur in¬
quid si possecm cessit nõ¬
ob ualcuctinemaut eta¬
cemauc occupationes n¬
c̃cias liceminalium crãs¬
cusicin ea causa nõ estu
ħ edicto ceteneacur Cũ
in hoc edcõ doli. mali fiat
rednio in eos pleruma
extusta causa cranslacto
adnlra etiam prectiorũ
boc edem ꝑtinet. modo si
dolo nii. fiat alienaco. Hec
acc̃õ in id qd̾ int̾est ꝯpetit.

Expanded text:
tanti habuit re carere, ne propter eam sepius litigaret. Hec verecunda cogitatio eiuslitem ad alium transferat, ut molestum adversarium pro se subiiciat. Pedius non solum ad dominii translationem hoc edictum pertinere ait, verum ad possquo in rem agebatur, inquit, si possessione cessit, noob ualetudinem aut aetatem aut occupationes necessarias litem in alium transtulerit, in ea causa non est, ut hoc edicto teneatur, cum in hoc edicto doli mali fiat re dominio in eos plerumque ex iusta causa translato. Ad iura etiam praediorum hoc edictum pertinet, modo si dolo malo fiat alienatio. Haec actio in id quod interest competit.
Abbreviated transcription (Latin):
incellexit iudiciorum exi¬
tum interdum duriorem
nob̾ ꝯstitui opposico nb̾ a¬
lio adu̾sario ineam quo
rem pro spexut niquis ali¬
enando rem aliqũs nob̾¬

Expanded text:
intellegeret iudiciorum exitum interdum duriorem nobis constitui opposito nobis alio aduersario, in eam quoque rem prospexit, ut si quis alienando rem alium nob
Abbreviated transcription (Latin):
id collequia qui ab ali
ofem possidet actenus
istis acconib ñ cenetuR
ut paciatur ioopus tol¬
lopus quo nouum si
tibi minciau̾im duq e

Expanded text:
id tollere, quia qui ab alio factum possidet, hactenus istis actionibus tenetur, ut patiatur id opus tolli. Opus quoque nouum si tibi nuntiauerim tuque
Abbreviated transcription (Latin):
quia sitecum ag̾entim tu¬
is inpensis id op̾us tollere
debes. Fune uo cum inci¬
piat michi adũsus alium
acco esse quam qui fecit
compenor meis impensis

Expanded text:
qu‹i›a si tecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fecerit, compellor meis impensis
Abbreviated transcription (Latin):
grumeorum qui meius¬
qi decuno enim hoc ded̾it.
⁊ in honorum pecitionen
ent fuandum. nisi lermuꝰ¬
probibeat Si deciones
decreuerunt accõm peum
mouiendam qͥmouum¬
uin elegent is uidecurab
ordine electus. et ideo ex¬
pir pot̾ panu enim refert¬
an ipe ordo elegent. anis
cui ordo negõm deditos si
ita decreuerunt. ut quecĩs¬
que incidiss ꝯtrou̾fia eiꝰ
pecende negom titius hee̾t
ip̃o iure id decͥtum nulliꝰ
momenti ẽc quia nõ pos¬
sit uideride ea reque adh¬
uc incõtorusia no fit de¬
todatam ꝑsecutionem.
solent scom locorum ꝯs¬
uetidinem eeplicaniorsi
actordatus postea decretos
decurionim prohibitus
fit. an excepcõ ei noceat et
puto syhoc accipiedum utt
ei ꝑmissa uideatur cui ⁊
ꝑmissa durat Iactorun¬
u̾sitatis siagat ꝯpestitur⁊
no autem conpellitur te¬
decreto dubiteti puto
int̾ponendam ⁊ derato ca¬
utoenIactor ita iste pro¬
curatoris ꝑtib fungitur.
⁊ iudicati acco ex edco nõͤͣ

Expanded text:
eorum, qui in eiusquasi decurio enim hoc dedit, n in honorum petitione erit seruandum, nisi lex munprohibeat.Si decuriones decreuerunt actionem per eum mouendam quem duumuiri elegerint, is uidetur ab ordine electus et ideo experiri potest: parui enim refert, ipse ordo elegerit an is cui ordo negotium dedit. sed si ita decreuerint, ut quaecumque incidisset controuersia, eius petendae negotium Titius haberet, ipso iure id decretum nullius momenti esse, quia non possit uideri de ea re, quae adhuc in controuersia non sit, decreto datam persecutionem.solent secundum locorum consuetudinem explicari. Quid si actor datus postea decreto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa videatur, cui et permissa durat. Actor universitatis si agat, compellitur non autem compellitur cavedecreto dubitetur, puto interponendam et de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus fungitur et iudi
Abbreviated transcription (Latin):
paucis admoduri incau¬
sis ꝯscessasunt huius modi
corpora ut ecce nectig alim
publicorum socus ꝑmissũ
ẽ corpus hr̃e. uł aun fodin¬
arum uclargcti fodinaru.
uel salinarum. Item collegi
romec̾ta sunt quorum cor¬
quorumda aliorum et r¬
auiculariorum qui et in
prouincus sunt. ¶ Quib
autem pmissum est corp̾
hre collegii scactatis. siue
curuscũz altius corim no¬
mine proprium est ad ex
⁊ actorem. siue sincticum
ꝑqm tanqm inrepublica
quod comuniter agifĩq
oporteat. igatur fiat. Qd̃¬
⁊ sicos nemo defendat. ꝙ
corum comune ent possi
ad suidefensioem uenire
sciussur proꝯsulait.
Equidem nõ esse actorem.
ul findicum tunc quo in¬
celligimꝰ cum is abfit. auit
ualitudine inpediaturan
inhabil fit agendum. Et
si ee̾neus defendere uelit.
uniũfitatem ꝑmirtit pro¬
ꝯfubficut inpriuatorum
defensiobo obruacur quia
eo modo melior ꝯdicio un¬
niuerfitatis fit. U Ipiamis

Expanded text:
paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum corquorundam aliorum, et nauiculariorum, qui et in prouinciis sunt.Quibus autem permissum est corpus habere collegii societatis siue cuiusque alterius eorum nomine, proprium est ad exeet actorem siue syndicum, per quem tamquam in re publica, quod communiter agi fierique oporteat, agatur fiat.Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possiad sui defensionem, uenire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum.Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitatis fit. 2 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
oqui in negom publicũ
sumptum fecit ⁊ putodã¬
dam accõem inmunicipe¬
Siquid uniu̾sitati debet᷑
migulis non deberur nec
ꝙ d uniu̾sitas singłi del¬
ent¶ Inde cunonib. uł al¬
eis unrũsitatibꝰ mcs̃ re¬
⁊feit utrum omnes maͬ

Expanded text:
o, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes.Si quid uniuersitati debetur, singulis non debetur: nec quod debet uniuersitas singuli debent.In decurionibus uel aliis uniuersitatibus nihil refert, utru
Abbreviated transcription (Latin):
et si eas inces ꝑ tempora cli¬
straxis et alia comparau̾it.
łit a decessent an ꝯm̃a que
ibi deprehẽdu̾tur credi tor
ypocecaria accoe petere possit
cum et mercium spẽs mut¬
te sunt res alie illate. Reca¬

Expanded text:
ces per tempora distraxerit et alias comparauerit lerit et decesserit, an omnia quae ibi deprehenduntur creditor hypothecaria actione petere possit, cum et mercium species mutatae sint et res aliae illatae? re
Abbreviated transcription (Latin):
abdo.E insula quartͥ exp¬
acto conuenco licuit uit uẽ¬
derscombusta ẽ.deinde adeb¬
itore cuo resticuta ẽ id inn¬
oua in sula nus babes:
uł ypothecatacite.

Expanded text:
 insula, quam tibi ex pacto conuento licuit uendere, combusta est, deinde a debitore suo restituta, idem in noua insula iuris habes. UEL HYPOTHECA TACITE
Abbreviated transcription (Latin):
ex uectigali fundo dicta erat.
ut si pr ctum tempus uec¬
cigal solutum non esset. is
fundus ad dnm redar. pea
is fundus a possore pignor¬
idatus ẽ. ¶Queñcum est.
an recte pignoridacus est
tigalis. tã debicor quam
c̾dicor cessasset. et ꝓꝑt̾ca pro¬
uinciacum esset fundum
secundum legeemidomin

Expanded text:
ex uectigali fundo dicta erat, ut, si post certum temporis uectigal solutum non esset, is fundus ad dominum redeat: postea is fundus a possessore pignori datus est: quaesitum est, an recte pignori datus esttigalis tam debitor quam creditor cessassent et propterea pronuntiatum esset fundum secundum legem domin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum pictor in pgula chiepe¬
umauł tabulam exposit am
im ñ ꝯpetere palam est. qa
neq in sugrunda. neq
pensa decidisset dãmm de¬
cliss quia legĩma ⁊ hon̾arĩ
accõ deficit. ¶Ista aucem
heredem autem ñ ꝯpetit qr

Expanded text:
 cum pictor in pergula clipeum uel tabulam expositam im non competere palam esse, quia neque in suggrunda neque pensa decidisset et damni dedisset, quia et legitima et honoraria actio deficit. Ista autem heredes autem non competit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eclictum sũtr diẽ deicc¬
locis nocte it̾ sit habitator su¬
ansuorum q culpam par¬
rare debet.  sidenaue de¬
ꝯputat mercedes mecticis
prestitas cet̾a impendia q̃
incurationem facta sunt.
precerea oprrum quibus
caruit ⁊ cantus est. obid qd
inucilius factus ẽ cirtatri

Expanded text:
hoc edictum, si interdiu deieclocis et nocte iter fit. Habitator suam suorumque culpam praestare debet. Si de naue det mercedes medicis praestitas ceteraque impendia quae in curatione facta sunt, praeterea operarum quibus caruit, aut cariturus est, ob id quod inutilis factus est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
bus debuisse eum adio̾e
utiectorum quo quibus
dan solẽt .i. surdo. prodigi
o⁊ adolesscenti. Paulusꝰ
ensa edicti postulare. etiã¬
sibisunt qui no nisi pro
Ose postulare posñti
quis ad uoctiõe in prestare
fu̾nit prohibitus. siquidẽ
apͥse ut solet face tempore
magr̃antus sui puto cũ
postea ap̾ fuccessorem ciꝯ
adee possebaius.
postulare omnimodoꝓ
hibet. etiam siadu̾sarius
eos paciatur postulare.
cui aduccatusonibo in
quinqnno intdictum
cet post quinqninum ꝓ
omnibo postulare. nonꝓ
hibi.diuus quoos adr¬
ianus Rpserit tͥceilio re¬
uer sũ postulare posse:si¬
ec adhibetur distictio quo
qimine silentium. ułexil¬
lium nt irogatum. necui¬

Expanded text:
bus debuisse eum adicere: muti ceterorumque, quibus dare solent, id est surdo prodigo et adulescenti: Paulus lensa edicti postulare, etiamsi hi sint, qui non nisi pro se postulare possunt. Si quis advocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse. Gaius postulare, omnimodo prohibet, etiam si aduersarius eos patiatur postulare. cui aduocationibus in quinquennio interdictum esset, post quinquennium pro omnibus postulare non prohiberi. diuus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reuersum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium uel exilium sit irrogatum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sue se fubuen̾it.i
ut mnetate. obẜuatur. Gi
quis minor deceptus fit
ccis que spebo quas subti¬
tirlo de mincegrumre¬
stitutione exequimur
pro qua sina est qud̃ si
quis famoso iudico cõ¬
dempnatus ꝑ in integi¬
um restitutioem fũit ab¬
solutus. põp. putat hunc
dicit pretor pro alio nep
patrono. patrona uelib̾¬
is. petibo q patroni patro¬
ne uedequib ꝑsonis su¬
btitulo dein ius uocando
plenius dirimus. It̾ adi¬
cit lib̃is ue suis. fr̃e. sorore.
oso. furiosa.ꝑ
psonis curtor decur.Ulp̾.

Expanded text:
tionis suae subuenerunt: ut in aetate obseruatur, si quis deceptus sit, ceterisque speciebus quas sub titulo de in integrum restitutione exsequemur. pro qua sententia est, quod si quis famoso iudicio condemnatus per in integrum restitutionem fuerit absolutus, Pomponius putat huncdicit praetor: 'Pro alio ne ppatrono patrona, liberis parentibusque patroni patronae': de quibus personis sub titulo de in ius uocando plenius diximus.Item adicit: 'liberisue suis, fratre sorore, oso› furiosa,' personis curator detur. 3
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃antus uidere reuereri¬
q nõ possit. Refert ĩ labe¬
o plublium cecum aspnͣ¬
tinomi prẽm adu̾sa se¬
ua abritodes titutumẽ
uellet is postullare. Qͣuis
aũt cecus pro alio postui¬
are nõ possit tñ ⁊ saenato.¬
numordinem retinet⁊ iua¬
dicancli offõ fungitur
Nunquid ergo ⁊ magr̃a¬
tums gerere. possit: S de
hoc deliberabitur. Eetat qͥ¬
dem cxemplum hoc ens
issimam dixit sententiã
retiñe dimus quidem iã
acccptum magis tratum
posse asspirare aũt ad no¬
uum penitus prohiberi.
Idq młtis conprobatur
exemplis Remouet aut
apostulando proalus ⁊e¬
um quicorpore suo muli¬
ebria pͬassus est.Giquis
stium strupatus est non
debet notanut ⁊ põp ait.

Expanded text:
gistratus uidere et reuererigistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa sella a Bruto destitutum, cum uellet postulare. quamuis autem caecus pro alio postulare non possit, tamen et senatorium ordinem retinet et iudicandi officio fung‹i›tur. numquid ergo et magistratus gerere possit? sed de hoc deliberabimus. exstat quidem exemplum eius, rissimam dixit sententiam retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis.Remouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria passus est. si quis stium stupratus est, non debet notari, ut et Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
blicum qua etate aut p¬
aulum maiore fertur n¬
erua filius ⁊ publice. deiẽ¬
qui ꝓry non audi prohi¬
b ap se postulare. Nec eĩ
erit ꝑ mitendum ei post¬
ulare qui decretum pre¬
toris exaudire nõ pot̾at.
qd̃ etiam ip̃ierat ꝑiculo¬
sum futurum. ¶Nam nõ
catum ego dabo.N ec sob¬
um hus ꝑsonis hãc hu¬
manitatem pretor solet
exib̾e u̾m ⁊̃ siquis aliug᷑
sit quicertis ex causisul
ambitione adu̾sar uel
meti patronum nõ inũ¬
eñit.¶Oc d̾o loco edcĩꝓpo¬
nntur ineos qui pro ali¬
is ne postulent ꝓbibent᷑. po¬
inquo edc̃o exipi pretor¬
dum feminas prohibet
proaliis postulare.⁊ io¬
ne pudictiam sexs cogiu¬
entem aliens causis se
inmisceant. nec uinlib
officus fungantimꝵ mu¬
lieres. Origo au̾ introd¬
ucta est a cal furma imꝑ¬
bissima muliereque in¬
uecunde postulans ⁊ m̃¬
gistratum inqͣuietas ca
dedit edõo. Casumdum
cecum utris luminib
orbatum pretor repellit.
indelicz qd insignia ma¬

Expanded text:
blicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice dequi prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non catum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu patronum non inuenit.Secundo loco edictum proponitur in eos, qui pro aliis ne postulent: in quo edicto excepit praetorm femine prohibentur pro aliis postulare, tra pudicitiam sexui congruentem, alienis causis se immisceant, nec virilibus officiis fungantur mulieres. Origo vero introducta est a Calphurnia improbissima femina, que inverecunde postulans et magistdedit edicto. casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia ma
Abbreviated transcription (Latin):
calumpnie publici iudi¬
ciidampnatus ⁊quioꝑaᷤ
suas ut cum besttiis depu¬
gnaret locau̾it. B estias a¬
utem accipe debemus ex
a. Ergo quilocauit solũ¬
im qui cum bestus dep¬
ugnauit tenebitur. ł qͥ
oꝑas suas inbꝰ sauit dem¬
que cos qui uriitutis ostẽ¬
si inarena pcassi sunt sese
honan. hos enim puto no¬
otam nõ euad̾e.S siquis
opas suas locau̾it ut feras
uctur.uł ut depugnar
feramque refi regioni
nocet eẽ hãrena non est
notatus. hiis igitur ꝑso¬
nis que nõ uirtutis causa
cum bestos depugnai̾ĩt
prose pretor ꝑmittit alle¬
gare.pro alio prohibet. i¬
S est couissimum situ¬
telçam.ul curam huius
psomie amimĩstrarent ꝑ¬
ostulare eis prohiis quor
concedit. Qui adu̾sus e¬
a fecisse mostretur et pro
aliis intdcã postulatioe
replłitur. ⁊ epro extima¬
tioe iudicis ex̃ ordinem
pecumana pena mulctabi¬
ctut. Ut ucio hniꝰ tituli
diximustres ordines pre¬
tor fecit nõ postulatium.
quorum bic tertius est.

Expanded text:
calumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locaverit. bestias autem accipere debemus ex a? ergo qui locauit soluim qui cum bestiis depugnauit, tenebitur, sed qui operas suas in hoc locauit. denique eos, qui uirtutis ostensihonorari: eos enim puto notam non euadere. sed si quis operas suas locauerit, ut feras uenetur, uel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est notatus. his igitur personis, quae non uirtutis causa ‹cum› bestiis pugnauerunt, pro se praetor permittit allegare, pro alio prohibet. sed est aequissimum, si tutelam uel curam huiusmodi personae administrent, postulare eis pro his, quorum concedi. qui aduersus ea fecisse monstretur, et pro aliis interdicta postulatione repellitur et pro aestimatione iudicis extra ordinem pecuniaria poena multabitur.Ut initio huius tituli diximus, tres ordines praetor fecit non postulantium: quorum hic tertius est,
Abbreviated transcription (Latin):
principe nr̃o rescriptũ
est nõ prohibi tutorem
adcẽ pupillo in negc̃o ĩ
quo adnocatus cc̃ preꝵ
erus fuiss. S ⁊ illud ꝓ¬
torem pupilli cãm adm
u̾sus fiscum. inq̃ aduer¬
sus prem pupilli ante
aduocatus fuiss fisc.N¬
Qui autem int̾ infams¬
es nint semienti tituloa
explanabitur. Paulus¬
de hiis quinogantur infamia

Expanded text:
principe nostro rescriptum est non prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud ptorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset.Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitur. DE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
ubtractum cindicium no
dabosincum qui alce luden¬
de causam uim inculent. n¬
si rapinas fecenint inc̾ se
collusores. uibonorm rap¬
torum non denegabituracc¬
ciosusceptorem enimdum¬
caxat ꝓhibuit m̃dican.n ã co¬
llusores. quamiris ⁊ huindig¬
ni uideantursitem istandum
qd susecptorem ubatum qui¬
dem ⁊ dampnum passu n¬
bicumq a quantocumq ĩm
ceitum e Quod antem. pretor
negac se fintis accõnem dacu¬¬
rm undeamus ucrum ad pe̾a¬
⁊si adeeibendum uelitagere.
uł uenclicare. uł condicere ⁊ ẽ
reuclatum ap̾ pomponiums¬
olummodo penalem accõnẽ
denegadam. qd ñ puco uerum.
precor enim simpliciter.Nt. aͣ¬
si qd sub tractum enc iuchia

Expanded text:
tractum est, iudicium non dabo. in eum, qui aleae ludendae causa uim intulerit, uSi rapinas fecerint inter se collusores, ui bonorum raptorum non denegabitur actio: suscept‹o›rem enim dumtaxat prohibuit uindicari, non et collusores, quamuis et hi indigni uideantur.Item notandum, quod susceptorem uerberatum quidem et damnum passum ubicumque et quandocumque non certum est. Quod autem praetor negat se furti actionem daturum, videamus utrum ad poenaet si ad exhibendum uelit agere uel uindicare uel condicere. et est relatum apud Pomponium solummodo poenalem actionem denegatam, quod non puto uerum: praetor enim simpliciter ait 'si quid subtract
Abbreviated transcription (Latin):
nilus. S olenc enimquidã
uł. uicti dum retin encsẽatus
ssultum netuit in peccuma
iudere preceiq̃m siquis certet
uastara. us piloiaciendo. uł cur¬
rendo.saliendo . luctando pug
a⁊publiciaa cornena eciam sõ¬
sionem fac̾e licetis exaliis msi

Expanded text:
um. solent enim quidam uel uicti dum retinent.Senatus consultum uetuit in pecuniam ludere, praeterquam si quis certet hasta uel pilo iaciendo uel currendo saliendo luctando pugnt Publicia et Cornelia etiam sponsionem facere licet: sed ex aliis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
stituit posse  pomponiu᷑ ĩ int̾ptã
ut ip̃i prccuĩtoriꝯstitu te soliturͣ
ñdomino. Item cutoripupilli
constitui potest ⁊ actori mumcipii.
⁊curtori fimosi s ip̃i constituẽteᷤᷤ
tenebuntur si actori municipum:
uel cutori pupilliuscuratori fimosi
ułdoloscẽtis ita cõstituatur mun
icib soluiuł pupillo.uł funoso.
uł adolescẽtrucilitatis grãputo
dandam municipib. uł pupil¬
ouił fuosouł adoloscẽti utilem

Expanded text:
nstitui posse: quod Pomponius ita interpretatur, ut ipsi procuratori constituas te soluturum, non domino. Item tutori pupilli constitui potest et actori municipum et curatori furiosi: sed et ipsi constituentes tenebuntur. Si actori municipum uel tutori pupilli uel curatori furiosi uel adulescentis ita consicipibus solvi vel pupillo vel furioso vel adulescenti, utilitatis gratia puto dandam municipibus vel pupillo vel furioso vel adulescenti utilem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ¶ Siquis exiure ciirili ⁊ p̾coio debe
nias q̃ ñdũpeti possunt cõstituta
inducta quamsentẽcia ñinuitꝰ
probaemhabetenim urilitatem
ut exche obligatꝰ ꝯstituẽdo seeade
die solutinm̃teneatur. Polulus.łꝰ

Expanded text:
est. Si is, qui et iure ciuili et praetorio debebnias, quae nondum peti possunt, constituta inducta: quam sententiam non inuitus probarem: habet enim utilitatem, ut ex die obligatus constituendo se eadem die solut
Abbreviated transcription (Latin):
capue soluretur cumarbitrar¬
Ia uelim agere fideuissoraca¬
ceptus fit eius accionis nomi¬
ne uidedum ne ea peccuma q̃
exsententia iudicis acced̾e
pot̾ nõ debbatiu nec sit inobli¬
gacdem ad eo ut m̃ic quoq
sorde soluta uł si capue petatur
abititum iucdici̾cesset. Nlisi si
quis dicat suuder centum. xi.

Expanded text:
Capuae solueretur, cum arbitraria uellet agere, fideiussor acceptus sit eius actionis nomine, uideamus, ne ea pecunia, quae ex sententia iudicis accedere potest, non debeatur nec sit in obligatione, adeo ut nunc quoque sorte soluta uel si Capuae petatur, arbitrium iudicis cesset: nisi si qui
Abbreviated transcription (Latin):
siexcausatutele. uł ex quoc̃z ano
ꝯstituẽdo tenetur. uideturenim
debitum⁊ ꝙuire honoraĩo debet᷑.
Etiõ ⁊ pateradominus depeculi
obstucti siꝯstituerint teneb̾itur.
usq adcã qũcitatem quetunc
fuit in pecculio cũcõstituebatur.
eet̾m si plꝰ suo nomine ꝯsticrt¬
ꝯstituit ñceñbit᷑ inid ꝙ pius ẽ¬

Expanded text:
ex causa tutelae uel ex quocumque alio constituendo tenetur: uidetur enim debitum et quod iure honorario debetur. et ideo et pater et dominus de peculio obstricti si constituerint, tenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ceterum si plus suo nomine constituit, non tenebitur in id quod plus e
Abbreviated transcription (Latin):
super sit petitio erus qud exced¬
ut sortem accedat penam procadẽ
quancitate. ꝙ non puto admi¬
tẽctum tãto mag̾ quodereclitor
accipiẽdo peccumam etiam rem¬
isisse penamindetur. Ipiamis¬

Expanded text:
supersit petitio eius quod excedit sortem, et accedat poena pro eadem quantitate. quod non puto admittendum, tanto magis, quod creditor accipiendo pecuniam etiam remississe poenam uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
stipulãdi po alt̾i constitutum.
alebit.si ꝙ ꝯsticuitur debitum
sit. etĩa si nullus. appet qui
incerun debeat ut puta siadit¬
am hrecditatem debitoris .ł cap¬
to eo abhostib. ꝯstituat quis
se solutunm. Nam ⁊ põponiuꝰ¬

Expanded text:
stipulandi post alteri constitutum, alebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pomponiu
Abbreviated transcription (Latin):
rcoris constituendo ñ obligat᷑
S si filius. faminias constitue¬
rit anteneatur queritur. puto
uerm⁊ ip̃m ostituentem. te
met patremdepeculio ¶ Eum
dicenctum ẽ destituta experino
possequoniam ñanimo consti¬
sit. ¶ an pot̾ aliud constitui ꝙͣ
quod debet quesitum ẽs cums
iam placet rempro re soluripo¬
sse nͥ prohib et aliud prod¬
ebito constitui. deniq ie siqͥs
tas .c. debẽs. frum̃tum eius dẽ
precii cõstituat. putouałe consti¬
tutum ¶ Debitum autem exq̃¬

Expanded text:
obligatur. Sed si filius familias constituerit, an teneatur, quaeritur: sed puto uerum et ipsum constituentem teneri et patrem de peculio. Eum, dicendum est de constituta experiri non posse, quoniam non animo constisit. An potest aliud constitui quam quod debetur, quaesitum est. sed cum iam placet rem pro re solvi posse, nihil prohibet et aliud pro debito constitui: denique si quis centum debens frumentum eiusdem pretii constituat, puto valere constitutum. Debitum autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
priori sit empcus. cum.
alia uendito ⁊ uera subs¬
equta sit. s uerum ẽ nẽ¬
ditorem deceptum exuẽ¬
dicoaccione habere cum
⁊ q decerior res culpauld
olo malo eius factum sit
recipiet uenditori. ita ia¬
boni⁊. Nerue placer.S si
nucer subiecit emptore
maiorumautem prec io
adictum ẽ predium eiq
non soluendo non estab¬
icumẽ apriore emptõne
quia ea melior incelligit
ꝙuenclicor. conprobauit.
cuilicuit non adice. ¶r
¶⁊ si pupillus pea sine cu¬
toris aucte plures em̃it ꝯ¬
senciente uenclicore abit᷑
priore emptõe: Idem ⁊ ins
inio suo.uł filio quem ĩ
pocestaçe habet.uł domin¬

Expanded text:
priori sit emptus, cum alia uenditio et uera postecuta sit. sed uerum est uenditorem deceptum ex uendito actionem habere cum et quo deterior res culpa uel dolo malo eius facta sit, recipiet uenditor. et ita Labeoni et Neruae placet. Sed si neuter subiecit emptorem, maiore autem pretio addictum est praedium ei qui soluendo non est, abitum est a priore emptione, quia ea melior intellegitur quam uenditor comprobauit, cui licuit non addicere. Sed et si pupillus postea sine tutoris auctoritate pluris emerit, consentiente uenditore abibitur a priore emservo suo vel filio, quem in potestate habet, vel domin
Abbreviated transcription (Latin):
ciñ possenirsus qui sen¬
el fuat indiem adclict. ra¬
tione eins modi deffend¬
uideatur meniocitio al¬
lata si non secure secundo
empcori fundoadicitur.
Et aualicitato pro spicitur.
nec inpeclire quicquã uł
hoc agiut sepius fundus
colloceturdum uł prima.
uł çecunda. ułt̾cia adiect¬
i̾ẜit adiectonem. huius ꝑ¬
tem priori. ꝑtes duorum
postiori empras ica dem¬
um uerum ẽ. siuanis pre

Expanded text:
ci non posse rursus, qui semel fuerat in diem addictus, ratione eiusmodi defenduideatur melior condicio allata, si non secure secundo emptori fundus addicitur, sed alia licitatio prospicitur. nec impedire quicquam uel hoc agi, ut saepius fundus collocetur, dum uel prima uel secunda uel tertia adiectserit adiectionem, huius partem priori, duorum posteriori emptam, ita demum uerum est, si uariis p
Abbreviated transcription (Latin):
precumatius debet roci
ipo ꝙ fructus eum non
seq̃cur qui secucuriẽent
priorem emꝑcorem men¬
ta. qr non idagitur dacer
emptorema uenclicore¬
iriemadlicdo ancedi¬
emuencticor mortinuss¬
it siue pocliem heies eiex¬
ista⁊ s⁊ beommnino nom
existat priori empcori pre¬
diumemptum ẽqr melis
orꝯdicio alla ta que dño
is quiuendat ñ existacc
si intͣ chiemadiectiois he¬
res exrstat melior conchi¬
tio ei afferri pot̾. ¶Si fan¬
dus inchezadchͤctus fin

Expanded text:
pretium alius det, hoc ipso, quod fructus eum non sequantur, qui secuturi essent priorem emptorem, melta, quia non id agitur inter emptorem et venditorediem addicto ante diem uenditor mortuus sit, siue post diem heres ei exsistat siue omnino non exsistat, priori praedium emptum est, quia melior condicio allata, quae domino is qui uendat non exsistat: quod si intra diem adiectionis heres existat, melior condicio ei adferri potest. Si fundus in
Abbreviated transcription (Latin):
ini numinis ita iurat. at tñ
siñ ita specialiterius iurand̃
ei delatumẽ iurasse atur¬
nõ uidetir et ideo et exinte¬
gro sollempniter iurãdumẽ
Dem .l̾. Lus iurandũet
ad pecumas.⁊adomnis res
iocum bs̃etiam deopis sus
ius iurandum deferri potest.
flec de in iua queri adusari¬
us potest. c̃possit ius iurand
resferre.Quidcamen sũodi¬
catreus selib̾atum quoniã
stichum quem promisat ꝑ¬
utat detessisse non ent tucui
ꝑ relactoem. et iõ exhac causa
putat marcellus. et recte aut
remitendum eiius iuran
dum spacium dandum ut
ceroreturet sic ruret. ¶d¬
fensorȩ municipi mmuscuiꝰ¬
ẽuis corpis iusiurandũdefre

Expanded text:
divini numinis ita iurat, attamen, si non ita specialiter iusiurandum ei delatum est, iurasse non videtur: et ideo ex integro sollemniter iurandum m. Iusiurandum et ad pecunias et ad omnes res locum habet: etiam de operis iusiurandum deferri potest. nec de iniuria queri aduersarius potest, cum possit iusiurandum referre. quid tamen, si ideo dicat reus se liberatum, quoniam Stichum, quem promiserat, putat decessisse? non erit tutus per relationem. et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret. Defensor municipum uel cuiusuis corporis iusiurandum defe
Abbreviated transcription (Latin):
sinꝑcollusionemactum sit.
Silib̾ tus deferente patrono
ut nec oparum pecitio. nec bo¬
norum possio cc̃ tabulas.daiͣ
d. Eiiurau̾o usum f̃. mͥdai¬

Expanded text:
collusionem actum sit. Si libertus deferente patrono ut nec operarum petitio nec bonorum possessio contra tabulas dari debeat. Si iurauero usum f
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Ouod ñ iuraui te defe.¬
rence nõ uirasse cedaĩ tibi opt̾e.
⁊ adũsus utilem accdem quia.
ł queritur an urrar̾us tibidãe
opt̾e opponenda ẽ excepcõ iuris¬
iurandi pinẽtis questidem ac¬
yniqui iurauit erea accoe que
inficiendo cescit aliquidsͥ de¬
beri simpli non dupli ꝑsecu¬
tionem sibacquirere pediꝰ ait
abunde enim susficẽce honera¬
re peticorem ꝓbandi necͣitat̾e
Cumomissabac parte edicti.
dupliaccõ integ̾ maneat ⁊ pot̾
dici hoc iudicicõ nõ principalemꝰ
cãm excti. Szius iurand̾ actoris¬
ẽ consuari. ¶Si iuiraũo testichũ
michidaẽ optoquinon sit in
rerum ñ noc estim̾toẽm mͥ presta¬
re reus d nisi eecã futiuas pp̃
solum nõ er querendum anđ

Expanded text:
ionum. Quod si iuraui te deferente non iurasse te dare ‹t›ibi oportere, et aduersus utilem actionem, qua hoc quaeritur, an iuraueris tibi dari oportere, opponenda est exceptio iurisiurandi perementis ququi iurauit ex ea actione quae infitiando crescit aliquid sibi deberi, simpli, non dupli persecutionem sibi adquirere Pedius ait: abunde enim sufficere exonerare petitorem probandi necessitate, cum omissa hac parte edicti dupli actio integra maneat: et potest dici hoc iudicio non principalem causam exerceri, sed iusiurandum actoris conseruari. Si iurauero te Stichum mihi dare oportere, qui non sit in rerum natura, nec aestimationem mihi praestare reus debet nisi ex causa furtiua uel solum non erit quaerendum, an
Abbreviated transcription (Latin):
uitioru emptus alicuinn¬
istio ꝓposicus sic. statim eur
tum autem non tirocuno am
nec ne ñ obitꝰ uet̾aatorem ẽẽeũ
ubi libalibus stuctis firudi

Expanded text:
uiciorum emptus alicui ministerio praepositus sit, statim eum cium autem non tirocinio annec ne: nam ob id ueteratorem esse, si liberalibus studiis erudi
Abbreviated transcription (Latin):
lic S an tuder moclum iuri:¬
nirãdo statũe possic ut ĩtra cei¬
cam ꝙͣtitatẽ iuretur. ne abrep¬
taoccoe inĩmensum iuretiu.¬
sferre ius nirandlũ hoc enecõs

Expanded text:
udex modum iurirando statuere possit, ut intra ceuantitatem iuretur, ne arrepone in immensum iuretudeferre iusiura
Abbreviated transcription (Latin):
rõ postuletur.. adolecẽs u̾o¬
udicemo Ceterum si alius
delato iuratum sitalłaent
religio. nec ullum ius iurãd̾.¬
ip̃ris nr̃ia diui patris eius

Expanded text:
o postulatur. adulescens et: ceterum si alius delato iuratum sit, religio nec ullum iusiurandumtoris nostri et divi patris eius
Abbreviated transcription (Latin):
continetur: sitam̃ tantam
affecciõe m pupillo suouł ado
loscentitutores uł curatores.
pr̃are uoluit auccoritas iuris
non refragabitur quin udi¬
cõꝙit ip̃os acceptum ẽ finis¬

Expanded text:
continetur. si tamen tantam affectionem pupillo suo vel lescenti tutores vel curatores re volunt, auctoritas iuris non refragabitur, quin iudiinter ipsos acceptum est, finis
Abbreviated transcription (Latin):
nnarea adũsus ꝙ̃ possir. Et qui¬
De ip̃e pupillus si inpubes ẽ
nõ pot̃. hoc en̾m sepissime res¬
cͥptum ẽ s nec cutorem cogẽd.
ł matrem pupilli admittẽdã.
et si pata eẽt iurare. diuifĩs res¬
cͥpẜunt. Graue enim indebut
⁊ ignorãtes er inuitos tutores.
subalien compenduemolu¬
m̃to et̃ piurum anceps subire
euratores quoq pupilliuel
adoloscentis nonesse cogen¬
dos nilitẽ uirare rescͥptis

Expanded text:
 possit. et quidem ipse pupillus, si impubes est, non potest: hoc enim saepissime rescriptum est. sed nec tutorem cogendum uel matrem pupilli admittendam, etsi parata esset iurare, diui fratres rescripserunt: graue enim uidebatur et igno rantes et inuitos tutores sub alieni compendii emolumento etiam periurium anceps subire. curatores quoque pupilli uel adulescentis non esse cogendos in litem iurare rescriptis
Abbreviated transcription (Latin):
non sequird s ułprorsus. ab¬
soluere. uł etia minoris con¬
dempnare ꝙͣ iuratum ẽ et m̃
tem ñ ẽẽ ius iuradum deffer¬
endum constat. sexstimatiõe
nudice faciẽdam. U eratius

Expanded text:
non sequi id, sed vel prorsus absolvere vel etiam minoris condemnare quam iuratum est: et magis tem non esse iusiurandum deferendum constat, sed aestimationem a iudice faciendam. Marci
Abbreviated transcription (Latin):
Iue nri quĩ pecamus. sme
ad exibendumagatur Int̾¬
dumꝙ int̾fit agentis solum
existimatur. ułuti cum culpͣ
aut comucumatia nõ restit¬
uentis .ł ñ ceibentis qnti insã¬
item rurau̾it. actor. Ulpianuꝰ¬

Expanded text:
um quid petamus sive ad exhibendum agatur, interdum quod intersit agentis solum aestimatur, veluti cum culpa aut contumacia non restituentis vel non exhibentis, quanti in litem iuraverit actor. Vlpianu