comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratt̃em de młts
psalmis oꝑacti.
tus eos ñ ht̃. In quib ostũditur quant̾ illi qͥ
declinauerunt inutiles sint aliis ⁊s. ⁊ prius
citatem hyantis gule sigcat. ⁊ qi alioş crci¬
diunt infetidis q̃ ꝓmunt. ⁊ qͣt deuorãt eos

Expanded text:
rationem. De multis psalmis compacti os non habet, in quibus ostenditur qualiter illi qui declinaverunt, inutiles citatem hiantis gulae significat, vel quia alios occidunt, in fetidis quae promunt, et quas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gemit iste. s alit̾ illi ⁊ alit̾ iste. aucce
portando infirmitatẽ eoꝵ. Uñ debemꝰ
portare. uel alit̾ põt legi. oblitus sũ
li. ex quo est gemitꝰ ⁊ miseria mea.
Unde adhesit os meũ carni mee .i. ra
tio sensualitati esensit:Simil¬

Expanded text:
iter iste. A voce, portando infirmitatem eorum. Unde Aposportare . Vel aliter potest legi: Oblitus sum li, ex quo est gemitus et miseria mea. Unde: Adhaesit os meum carni meae, id est ratio sensualitati consensi
Abbreviated transcription (Latin):
os asimili¬
requod est
deos. ⁊ usq ad flumen iordanis propa¬
gines eius. Nota quod supra clixit. qd̾
hec uinea impleuit t̾ram. sed hic dicit
quod prima gens iudea fuit uinea ista.
que regnauit usq ad mare. quod ĩbi
uicinum erat. ⁊ usq ad flum̃ iordanis.
Transiordanẽ enim aliqui iudeoꝵ erãt.
.i. due trib. ⁊ dimidia. s infra iorda¬
nem rota gens erat. Hoc ergo ẽ mitiũ
uinee. de aqua agitur hic cuius uinee
ꝑfectio est. quam p̾dixerat ibi. imple¬

Expanded text:
os, a similire, quod est et usque ad flumen Jordanis propagines ejus. Nota quia supra dixit, quod haec vinea implevit terram. Sed hic dicit quod prima gens Judaea fuit vinea ista, quae regnavit usque ad mare, quod ibi vicinum erat, et usque ad flumen Jordanis. Trans Jordanem enim aliqui Judaeorum erant, id est duae tribus et dimidia, sed infra Jordanem tota gens erat . Hoc ergo est initium vineae, de quo hic agitur. Cujus vineae perfectio est, quam praedixerat, ibi, imple
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã
aliud in labiis
aliudincorde¬
recta uidicate
hominum.
auro ⁊ cet̾istem¬
poralib fitem
Si dicitis magr̃ uerax es. ne iudicetis mortẽ
u̾b̾ suis accusant᷑. Io sic moneo. ut recte .s. iudi¬
cetis. qi uob̾ ẽ inquitas incorde. inore ĩ mami

Expanded text:
ustitiam aliud in labiis, aliud in corderecte judicate; ominum. Auro et caeteris temporalibus fidem Si dicitis: Magister, verax es, ne judicetis mortem verbis suis accusentur. Ideo sic moneo, ut recte scilicet judicetis, quia vobis est iniquitas in corde et in ore,
Abbreviated transcription (Latin):
tamut
lex offerri p̾cepit. ĩ sacrificiis uisibili¬
b ego cum ppło redẽpto deportemti
quod suscitauit carnẽ mortalemĩ
uitã et̾nam qͥlaus ẽ adiectad̾o per
resurrectionẽ xp̃i. Adiectõ gͦ laudlis

Expanded text:
tam, lex praecepit offerri in sacrificiis visibilibus, ego cum populo redempto deportem tiquod suscitavit carnem mortalem in vitam aeternam, quae laus est adjecta Deo per resurrectionem Christi. Adjectio ergo la
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uxor ip̃i ob. lic aliquid ĩ deũ ⁊ me¬
uore. ⁊ uxortobie. ubi sunt iusticie tue:
hoc dicebat ut clispliceret illid̾s. qͥ eũ
fecerat cecũ. ⁊ est qui querunt mala
mñ .i. praui ꝑsuasores illi emitunt aĩ¬
mam. ⁊ querunt mala. Ego aũt sem
eẽt laus tua. ⁊ nichillauli deeẽt. si
dãpnares peccantes qr iusticia eẽt s
qr ⁊ hos liberas. a diciã suꝑ omnẽ lau¬
demtuam.
nuntiabit iusti ma

Expanded text:
 ipsi Job: Dic aliquid in Deum et morere . Et uxor Tobiae: Ubi sunt justitiae tuae? Hoc dicebat ut displiceret illi Deus, qui eum fecerat caecum. Et est, qui quaerunt mala mihi, id est pravi suasores illi committunt animam, et quaerunt mala. Ego autem semet laus tua, et nihil laudi deesset, si damnares peccantes, quia justitia esset, sed quia et hos liberas, adjiciam super omnem laudem tuam. annuntiabit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
cipuũ genus ⁊fessionis .i. laudem indi¬
cit Scd̾o intraturis .i. incipientib indi¬
cit scd̾m genus efessionis .s. pecc̃orum
unum angulũ terre hortatur. s sicut
nouit ubiq seminatã. bñdictionem.
ita undiq exigit iubilationẽ. dicens.

Expanded text:
id est laudem indicit. Secundo intraturis, id est incipientibus, inducit secundum genus confessionis, scilicet peccatorum, unum angulum terrae hortatur, sed sicut ubique novit seminatam benedictionem, ita undique exigit jubilationem, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑ xp̃m. ⁊ ideo seruite in leticia. ñ
amaritudinis. nec indignationis s
felicitaus. ⁊ ubertatis. gratũ est enĩ
redempus seruos eẽ.Seruũ gͦ te faci¬
at caritas. qr liberum te facit u̾itas.

Expanded text:
tis per Christum. Et ideo, servite in laetitia, non tis per Christum. Et ideo, servite in laetitia, non amaritudinis, nec indignationis, sed felicitatis et libertatis. Gratum enim est redemptis servos esse. Servum te faciat charitas, quia liberum te facit veritas.
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ius cor ĩ¬
telligat in¬
enim cordis est intellectus.¬
sia. Iubilus aũt est sonus leticie.
sine u̾bos. qr eis leticia animi ñ põt
explicari. qnͣdo uidelicet homo gaudẽs
ex his que ñ possunt explicari u̾bis
erumpit in uocẽ quendam exultatõ¬
nis. sine u̾bis. ita ut appareat eum
ipsa uoce gaud̾e. s qiͣ repletũ nimio
gaudio ñ posse u̾bis explicare. quod
gaudet. Hic aũt iubilus fit a bonis
in confessione. a malis uero in ꝯfu¬
sione. cum de t̾renis a deo gaudent.
sicut u̾bi grã messores uel uindemi¬
atores copia fructuũ iocundant᷑. ⁊ de
feracitate t̾re gaudentes cantant. ⁊
int̾ cantica inserunt uoces. quasdã
sine u̾bis in elatione exultantis a¬
nimi. ⁊ ħ est iubilatio imprõbanda.
Iusti uero gaudent uidentes mundo
corde. quis deus. quanta. ⁊ quo orli¬
ne. ⁊ quã mirifice fecit. uñ exultan¬
tes cantant. ⁊ ħ̾ iubilatio emendan¬
necessitate. s caritate. qr liberati es¬

Expanded text:
exterius, cor intelligat enim cordis est intellectus. Jubilus autem sonus est laetitiae sine verbis, quia eis laetitia animi non potest explicari, quando videlicet homo gaudens ex his quae non possunt explicari verbis erumpit in vocem quamdam exsultatione sine verbis, ita ut appareat eum ipsa voce gaudere. Sed quasi repletum nimio gaudio non posse verbis explicare quod gaudet. Hic autem jubilus sit a bonis in confessione; a malis vero in confusione, cum de terrenis adeo gaudent sicut, verbi gratia, messores vel vindemiatores copia fructuum jucundantur, et de feracitate terrae gaudentes cantant, et inter cantica inserunt voces quasdam sine verbis, in elatione exsultantis animi. Et haec est jubilatio improbanda. Justi vero gaudent videntes mundo corde, quis Deus, quanta et quo ordine, et quam mirifice 216 fecit. Unde exsultantes cantant, et est ista jubilatio coronannecessitate, sed charitate, quia liberati es
Abbreviated transcription (Latin):
ille paruus
qui sicut ait
daniel creuit inmontẽ magnum
⁊ impleuit dotam faciẽ terre. p̾ci¬
monti cõparatur sine manib .i.

Expanded text:
ille parvus, qui, sicut Daniel ait, crevit in montem magnum, et implevit totam faciem terrae . Praecimonti comparatur sine manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. s eruite dño. Unde p̾mium sub¬
dit dicens. Introite in conspectu eius
in exultatione. eagnũ premium ẽ¬
in ⁊fessione tanti iudicis gaudere⁊
accipitur hoc de futuro. uel de p̾senti
accipitur sic.Introite in exulta¬
tione in con¬
spectu eius
.i. in escientia
exultate ubi

Expanded text:
Dixit, servite Domino, unde praemium subdit, dicens: Introite in conspectu ejus in exsultatione. Magnum est praemium in conspectu tanti judicis gaudere, et accipitur hoc de futuro. Vel de praesenti accipitur sic; introite in exsultatione in conspectu ejus, st in conscientia exsultate ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ista fugerunt
inheses ⁊ scismata declinauerunt. ħmarĩe
gemendum ẽ ⁊ dolñdum ꝙ illi ĩ qui nou̾ũt
quid sit ecc foras fugiunt fatiendo scismara
th̾eses ⁊ obliuioni datꝰ sum ł oblitꝰ sum tãꝙͣ
mortins a corde .s. sic eis nen inobliuionem¬

Expanded text:
ista fugerunt ses et schismata declinaverunt. Hoc maxime gemendum est et dolendum, quod illi etiam qui noverunt quid sit Ecclesia foras, fugerunt faciendo schismata et haereses. Et oblivioni datus sum, vel oblitus sum, tanquam mortuus a cor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intius ⁊ttafc̃m ẽ. qr ꝑassi sunt martỹres
uñ regium creuit. uit ⁊ ip̃e pͥor passus ẽ ⁊ pp̃

Expanded text:
 ita factum est, quia passi sunt martyres, unde regnum crevit, ut et ipse prior passus est. Et propter
Abbreviated transcription (Latin):
q putatis qd sine defũsore sit ⁊ ad facle co¬
ruat ut indinatus paries. qui ĩ ñimpulsꝰ
sine ligamine cem̃ti u sit cont᷑ hortos et
uineas a ncipa nouitate firmam pites adił
depulse ł impulse. uł aliis manentib no

Expanded text:
putatis quod sine defensore sit, et quia facile corruit ut inclinatus paries, qui etiam non impsine ligamine coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel impulsae, vel aliis manentibus. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adorãbit.
nulla est¬
autẽ quã
us. qr fontem omnium
q diffusam. quod modo impletũ est
et nota qr ut ait scriptura in lata gen¬
te gloria regis est. in diminutione po¬
puli est contricio principis. Sequitur
et głificabunt nom̃ tuum .i. p̾dica¬
bunt quã nominabilis es. uel scd̃
aliam lut̾am honorabuntur extuo
noĩe. ideo uenient. ⁊ głificabunt. qr
non est similis tui indiis dñe. ⁊ nõ
est scd̃m operatua. quocumq modo
accipiantur deii. non ẽ qui similis sit
tibi in eẽntia. uel in oꝑatione. gen¬
tes gͦ noninuenient indiis suis si¬
milem tibi in eentia uel oꝑatiõe.
Deinde singulis singula reddit. ⁊¬
non est similis tibi Qm magnꝰ¬
es tu. ⁊ faciẽs¬
pera tua. ⁊¬
ciens mira¬
bilia. gͦtu
es deus solꝰ¬
uel scd̾ma
liam lut̾am. Tues deus solus magnꝰ.
hoc clicit ⁊tra futuros qui se dicerent
altos. a se non a deo. nam quid mag¬
num clicitur deo : nicħ̾ S qr futuri e¬
rant qui setlicerent magnos. ⁊ deum

Expanded text:
n adorabit Deum. Nulla esautem quam quia fontem omnium lesiam ubique diffusam, quod modo impletum est. Et nota quia, ut ait Scriptura, in lata gente gloria regis est; in diminutione populi est contristatio principis. Et glorificabunt nomen tuum, id est praedicabunt, quam nominabilis es. Vel secundum aliam litteram: Honorabuntur ex tuo nomine, ideo venient et glorificabunt, quia non est similis tui in diis, Domine; et non est secundum opera tua. Quocunque modo accipiantur dii, Non est qui similis sit tui, in essentia vel in operatione. Gentes ergo non invenientur in diis suis similem tibi in essentia, vel operatione. Deinde singula singulis reddit. Non est similis tibi, Ves tupera tua, eciens mirbilia, ergo tu es Deus solVel secundum aliam litteram: Tu es Deus solus magnus. Hoc dicit contra futuros, qui se dicerent altos a se, non a Deo. Nam quid magnum dicitur Deo? Nihil. Sed quia futuri erant qui se dicerent magnos, et Deum
Abbreviated transcription (Latin):
inangustias eiꝰ. St̾tum enĩ ẽ aliqd t̾renum
qd̃ infirmꝰ licet bouꝰ s eligis in qͦ pauset ut
uxor filii ⁊ cet̾a licita. cum laborẽ m̃tis in
bulum uͥ samantauꝰ mandat curandũ
uuln̾atũ qͥ incidit in latrones amem᷑ pro
hiis uire tradi timebat. uñ subdit. Ego¬
miserere mer:

Expanded text:
in angustias ejus. Stratum enim est aliquod terrenum, quod infirmus, licet bonus, sibi eligit in quo pauset, ut uxor, filii et caetera licita, cum laborem mentis inbulum ubi Samaritanus mandat vulneratum curandum qui incidit in latrones , amemus phis jure tradi timebat. Unde subdit: miserere, mei:
Abbreviated transcription (Latin):
fundantur ĩ¬
miciliberatõe
randa peticio ẽ hec nec cursim trãsili¬
enda quod causã sue ereptionis ꝯsti¬
tuit in ꝯfusione. uł in u̾sione inii¬
coꝵ tãꝙͣ alit̾ non sit liberãdus. ꝙ si
neutrum illoꝵ est. nũquid ñ est li¬
berantluss ẽ utiq. s ideo hoc dic̃. ut
notentur due liberaticẽs occulta in
aia ifesta. Est enim quedam libera¬
tio occulta in aĩa que propt ipsos
tre eos hortante ut potius eligͥent
pro lege deimori qm contra eas hõib
ꝯsentire. Est. ⁊ alia liberatio manife¬
sta que sit propt̾ inimicos uł puni¬
endos. uł liberandos. qualit̾ tres
pueri de camino ignis liberati sũt.
uñ ip̃e nabugodonosor eu̾sus: d̾m
ip̃oꝵ quem ante ⁊tẽpserat p̾dicau̾.
utramq gͦ liberationẽ hie distin¬
guens ait Intende aĩe mee. ⁊ lib̾a¬
ait de aꝑta dicens. eripe me mani¬
feste in resurrectione propt̾ inimi
ueris. ideo eripe me. quia.
Tu scis ĩpro¬
ꝑium meũ.⁊ꝯ

Expanded text:
fundantur i, liberatione randa petitio est ista, nec cursim transilienda, quod causam suae ereptionis constituit in confusione, vel conversione inimicorum, tanquam aliter non sit liberandus. Quod si neutrum illorum est, nunquid non est liberandus? est utique. Sed ideo 148 hoc dicit, ut notentur duae liberationes, occulta et manifesta. Est enim quaedam liberatio occulta in anima, quae propter ipsos tre eos hortante, ut potius eligerent pro legibus Dei mori, quam contra eas hominibus consentire . Et est alia liberatio manifesta, quae fit propter inimicos, vel puniendos, vel liberandos, qualiter tres pueri de camino ignis liberati sunt; unde ipse Nabuchodonosor conversus, Deum ipsorum quem ante contempserat, praedicavit . Utramque ergo liberationem hic distinguens ait, intende animae mdit de aperta dicens: Eripe me, manifeste in resurrectione, propter inimveris. Ideo eripe, quia Tu scis improrium meum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am dico in¬
crepatõnib q̃
qr peas corripuisti hoĩem¬
mineM air eniminiquitas intãta
ꝑmanet. Ałt abillo loco obmuti ile¬
sum lcqͥ. qi frust᷑ ioquerer cum illi fit incor¬
nare tĩncede ut ꝓfitiam ñut deficiam. tm̃
gas dico gͣuit᷑ illatas. a fortit̾ .i. manͦtue
alia utt̾a non eampnasti. a .d. Tua arguitõ
⁊ penaẽ ⁊ gr̃a uñ aubi. Qui fingis iaboremin
p̃cepto .⁊. formas dolorem meũ quẽ intulisti
Doloi enim aliꝰ informis. aliꝰ formatꝰ. Infor¬
mis: qͥ nõ emendat hominẽ. formatꝰ ẽ gui

Expanded text:
tram. Dico increpationibus, r eas corripuisti hominem. Aliter enim iniquitas incuraer ab illo loco; obmutui, et lesum loqui, quia frustra loquerer, cum illi sint incorinare, tantum cede ut proficiam, non ut deficiam, tantgas dico, graviter illatas. A fortitudine manus tuAlia littera, non damnasti, quasi tua argutio, et poena est et gratia. Unde alibi, qui fingis dolorem in praecepto ; id est formas dolorem meum, quem intulisti. Dolor enim alius informis, alius formatus: Informis, qui non emendat hominem; formatus vero e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in mari illo: qd̾ superat ea omĩa
scilicet.
Drnco. qui ⁊ leo dicit᷑¬
.i. serpens
antiquus
qui primos¬
parentes de¬
iecit. cuius
mam sug¬
gestionem:
eccl̃ia terit

Expanded text:
etiam in illo mari, quod superat ea omnia, scilicet draco, qui et leo dicitst serpens antiquus, qui primparentes dejecit, cujus imam suggestionem, E
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. illi scłi nondũ credide¬
runt. oderunt eccłiam p̾munt᷑ xp̃i no¬
mine p̾on seuiunt. qr non ꝑmiitũ¬
tur. In mañ non erumpens. ĩ corde
est clausa seuitia. ⁊ licet in ħ ma¬
ri: sint tot ꝑicula. datum ẽ tam̃ nob̾
mus. ⁊ hoc ẽ quod seqͦr᷑. tñ quãius
sit magnũ illic .i. in illo mari. na¬

Expanded text:
usilli saeculi nondum crediderunt: oderunt Ecclesiam, premuntur Christi nomine; non saeviunt, quia non permittuntur. In manus non erumpens, in corde est clausa saevitia. Et licet in hoc mari sint tot pericula, datum est tamen nobis mus. Et hoc est quod sequitur. Tamen quamvis sit magnum illic, id est in illo mari, na
Abbreviated transcription (Latin):
ei prodest ¶ultũ. qr disposuit ascẽ¬
siones .i. gradus quib ascendat.
qr semper ꝓficit incorde suo. quan¬
to enim płus amau̾is. tanto plus
ascendes. ubi ddlisposuit: inuallela¬
crimarum uel plorationis. uallis
lacrunarũ est penitentis humi¬
exponi quẽ cculus ñ uidit nec auris
audiuit .i. futurum regnum quod dis¬
posuit.⁊ ordinauit deus. ut ad id ꝑ gra¬
dus ueniatur. uel uallis lacrimariu
est deiecto huius scłi. ubi flendum ẽ.¬
dum est non ridendũ. ⁊ est. ubi dispo¬
suit: inualle lacrimarũ uel ploratõ¬
nis .i. in hac deiectione huius seculi.
hic enim ploratur. ubi seminatur. ex¬
ponit quod dixerat. in loco quẽ posu¬
it deus hominib ut ibi flerent pecc̃a
sua. uł̃ ipse homo posuit sibi illum
locum quando peccauit. uñ autem est
ploratio: qr lege afflixit nos. ꝑ quam
cognouimus peccatũ repugnare sp̃ui.
adueniente enim mandato pecc̃m re¬
uixit. uñ. ⁊ gemimus sub pecc̃o ⁊clusi.
Quomodo gͦueniemus ad locum quẽ

Expanded text:
ei prodest? multum, quia disposuit ascensiones, id est gradus quibus ascendat, quia semper proficit, in corde suo. Quanto ergo plus amaveris, tanto plus ascendes. Ubi disposuit? in valle lacrymarum, vel plorationis. Vallis lacrymarum est poenitentis humiexponi, quem oculis non vidit, nec auris audivit , id est futurum regnum, quod disposuit et ordinavit Deus, ut ad id per gradus perveniatur. Vel vallis lacrymarum est dejectio hujus saeculi, ubi flendum est, non ridendum. Et est, ubi disposuit? In valle lacrymarum, vel ploratid est in hac dejectione hujus saeculi. Hic enim ploratur ubi seminatur. Exponit quod dixerat, scilicet in loco quem posuit Deus hominibus, ut ibi flerent peccata sua. Et ipse homo posuit sibi illum locum quando peccavit. Unde autem est ploratio? quia lege nos afflixit; per quam cognovimus peccatum repugnare spiritui; adveniente enim mandato, peccatum revixit . Unde et gemimus sub peccato conclusi. Quomodo ergo veniemus in locum quem
Abbreviated transcription (Latin):
i ut ip̃iiam nlłam hũanam ꝯt᷑bationem
paciant᷑. De p̃sũti etiam pot ħ actipi qr etiã
modo tribulati ⁊ obꝓbriis hominũ uerati
mente intͣntes aduultum d̾i ñ turbant᷑.
Proteges eos in Quia preaita

Expanded text:
, ut ipsi jam nullam humanam conturbationem patiantur. De praesenti etiam potest hoc accipi, quia etiam modo tribulati et opprobriis hominum vexati, mente intrantes ad vultum Dei, non turbantur. Proteges, quia praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
posctũ inuenit᷑. Nec ante aquo qnͣi
hẽbreoꝵ scriptoꝵ positũ est. quod nul¬
la lingua p̾sumpsit mutare. sic in
euuangłio am̃. Int̾pretat᷑ aurẽ lau¬
date dñm. Nam allelu: dicit᷑ laudare.
ia: nom̃ est dei inuisibilis .i. significat
inuisibilem qd̾ nom̃ ei tm̃ euenit. Pre¬

Expanded text:
positum invenitur, nec ante a quoquam Hebraeorum scriptorum positum est quod nulla lingua praesumpsit mutare, sicut in Evangelio, amen. Interpetatur autem laudate Deum. Nam alleluia, dicitur laudate; jam, nomen est Dei invisibilis, id est significat invisibilem, quod nomen ei tant
Abbreviated transcription (Latin):
.i. laudate deum unde.⁊ ps̃ incipit. It¬
tentione monet ad laudẽ. enodus .ui.
sunt particiones. Sic enim ꝑtit᷑ hunc
psalmũ augustinꝰ. Cui ⁊ sentit cassiodo¬
rus. nͥ quod sextam ꝑtem alibi facit.ꝙꝰ
augustinꝰ. quid inlectione ps̃ĩ suo loco
monstrabit᷑. Primo ut in uerb̾ ext̾iori¬
corpore aiãm: ammonet sem̃ abrahe
⁊ filios promissiois ꝑtinentes ad he¬
ditatẽ testam̃ti et̾ni. ut ip̃m deum
tanquã hereditatẽ eligant. ⁊ gratis
⁊ ñ pro aliquo extra eum cõlant. ⁊
hoc faciant laudantes. inuocantes.¬
inuiocantes. annuntiãtes. ñ in sua
s in eius głia. ꝑ fidẽ bene opantes. spe
gaudentes. caritate fernentes. ⁊ ħto¬
tum sonat ps̃ his u̾bis. Confitemi¬
ni. ⁊ .c̾. usq ibi. Mem̃tote mirabiliũ.
Ubi est scd̾a ꝑticio. quã: ⁊ alias suis

Expanded text:
 laudate Deum. Unde et psalmus incipit. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioripore animam admonet semen Abrahae, id est filios promissionis, pertinentes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereditatem eligant, et gratis non pro aliquo extra eum colant, et hoc faciant, laudantes, invocantes, annuntiantes, nec in sua, sed in ejus gloria per fidem, bene operantes, spe gaudentes, charitate ferventes. Et hoc totum sonat psalmus, his verbis, confitemini, etc., usque ibi, mementote mirabilium, ubi est partitio, quam et ali
Abbreviated transcription (Latin):
de sequit᷑ͦ
inuccatio.
ut petat desiderata. ⁊ inuocate no. eiꝰ.
qr laudans audiet. Congruus ordo est¬
iste. ut prius sit laus: post ea inuo¬
catio. unde alibi. Consitebimurtͥ de.
tione dñica p̾mittit᷑ breuis capta
ostenlitur. Unde dñs dixit petro. Symon
diligis me: Eiq respondenti: dñe tu
scis qr amo te. dix̃ pasce oues. in. seqrͣ.

Expanded text:
 sequitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur. Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post invocatio. Unde alibi: Confitebimur tibi, tione Dominica promittitur brevis captatostenditur. Unde Dominus dixit Petro: Simon, diligis me? eique respondenti: Domine, tu scis quia amo te, dixit: Pasce oves meas .
Abbreviated transcription (Latin):
cut in hoc psõ bñficia dei narrantͦ que
etulit sp̃uali semini abrahe. Hic enim
rm̃idat propħa bonos in illo ppło isrłꝰ. qͥ
cũ aliis fidelib sunt uerũ sem̃ abra¬
he filii promissionis. Iste esb gͦ primus

Expanded text:
cut in hoc psalmo beneficia Dei narrantur, quae contulit spirituali semini Abrahae. Hic enim commendat Propheta bonos in illo populo Israel, qui cum aliis fidelibus sunt verum semen Abrahae filii promissionis. Aug. Is
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iniqui
qui peccãt
s. deficiant. ita ut ñ sint iniqui sed
deficiuut ⁊ impletus gaudio iterat
est principio.

Expanded text:
 iniqui qui peccant et deficiant ita ut non sint quod deficiunt, et impletus gaudio, iterat est principio.
Abbreviated transcription (Latin):
quilli erunt. Ecce sabbatũ quod inti¬
tulo memorat᷑ non eos mouet fe¬
num. Ceclrus enim. ⁊ palma nec in
tẽpestatib curuant᷑ s tranquilli st̃
ad quid: ut annuntient hic Quid ͤ
minus deus

Expanded text:
quilli erunt Aug. Ecce sabbatum, quod in titulo memoratur, non eos movet fenum. Cedrus enim et palma, nec in tempestatibus curvantur, sed tranquilli sunt. Ad quid? ut annuntient hic, quid? Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tudines. cum ꝑ rerũ adductã¬
rum simili¬
¶O. similitudinẽ quod de illis dr᷑.
testi. s. ex quo de egypto exierunt. Sunt
aũt proposicoẽs. que grece appellant᷑
problemata questiones aliquid dispu¬
tatione soluendũ hũtes. His gͦ uigi¬
lantia ad hibenda ẽ. ut eoꝵ fructus
intelligendo ꝑcipiatur. que hebraice¬

Expanded text:
tudines, cum per rerum adductam similitudinem, quod de illis dicitur, dTestamenti, ex quo de Aegypto exierunt. Sunt autem propositiones, quae Graece appellantur problemata. Quaestiones aliquid disputatione solvendum habentes. His ergo vigilantia adhibenda est, ut earum fructus intelligendo percipiatur, quae Hebraice
Abbreviated transcription (Latin):
niret msi ꝑcaritatem. Et uolauit qi dilec¬
torib sius se in ꝯphñsibilem ostãdit ne
corporeis umaginib q̃rant eum comp̃hñd̾e
uolauit dico suꝑ pẽnas uentoꝵ q incõp̃¬
hñsibilitas enis suꝑat uͥtutes animarũ
quib se uelut peniis a t̾renis tumorib in
tium uͥ latet non deserens eos. uł posuit
incarne. remissio pecc̃oꝵ in baꝑtismo. xp̃c
in altari sub sacram̃to panis. uł posuit te¬
neheͣ latibu suum .i. anhiis ten ebris nite
mortał latet. uͥ ꝑfidem ambłamus ⁊ nõ¬

Expanded text:
niret nisi per charitatem. Et volavit, quia dilectoribus suis se incomprehensibilem ostendit, ne corporeis imaginibus quaerant eum comprehendere. Volavit, dico, super pennas ventorum, quia incomprehensibilitas ejus, superat virtutes animarum, quibus se velut pennis, a terrenis timoribus in tium, ubi latet, non deserens eos. Et posuit in carne, remissio peccatorum in baptismo, Christus in altari sub sacramento panis. Vel, posuit tenebras latibulum suum, id est in his tenebris vitae mortalis latet, ubi per fidem amb
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõmo. sunt q̃m ira. ẽ eis. Hoc nõ mutat᷑.
⁊ carbones succensi st̃ ab eo. ħ sicut ante in¬
tlłige. In cliuauit celos uł celum qͣłr ira
sub petlib eius .i. impii qui t̾rena sapũt
caligine maliue sue ceti ñ eũ cognouerũt
Terra enim ẽ scabellum eiꝰ. qi t̾remad eiꝰ¬

Expanded text:
 hoc non mutatur. carbones succensi sunt ab eo, hoc sicut ante intellige. Inclinavit coelos, vel coelum, qualiter ira sub pedibus ejus, id est impii qui terrena sapiunt, caligine suae malitiae caeci, non eum cognoverunt. Terra enim est scabellum pedum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspẽm uidet tñ ꝑfidem. uł ita abillo loco. cir
conturbarent. Et dolores in ferni cͥrum dede.
dolores inudie qui mortem oꝑant᷑. ducũt¬
ꝙ adinfernum ⁊ laquei mortis.s. iudei
ẽ mors. p̾occupauerũt me ut priores mͥ no¬
cere uellent. ꝙ eis postea reddetur. uł ica
dolores mortis circumded̾irnt me ⁊ dolo¬
res inferni ꝯturbauerunt me .i. dolentes
de me iudei q̃ ẽ eis c̃ã mortis interioris. &̃
nitatis infirmitate ⁊ torrentes ini .i. tͣnsi

Expanded text:
et, tamen per fidem. Vel ita ab illo loco, circconturbarent; et dolores inferni circumdederundolores invidiae, qui mortem operantur, ducuntque ad infernum; et laquei mortis, scilicetest mors, praeoccupaverunt me, ut priores mihi nocere vellent, quod eis postea reddetur. Vel ita: Dolores mortis circumdederunt me, et dolores inferni circumdederunt me, id est dolentes de me Judaei, quae est eis causa mortis internitatis infirmitate. Et torrentes iniquitati
Abbreviated transcription (Latin):
idem repetit
dicens. Incli¬
na aurem
tuã ad p̾cẽ
meã Inclina auris dei. miserieors exau¬
ditio eius est uirtus magna pure or̃onis
uenire nequit. Quare aũt oret subdit

Expanded text:
Deinde repetit dicens, inclina aurem tuam ad precem meam. Inclinatio auris Dei, misericors exauditio ejus est. Virtus magna purae orationis uo caro pervenire nequit. Quare autem oret, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ ẽ similis. nͥ qd̾ hic est. ⁊̃ ip̃i dd̾.
sieut h. Id̾o aũt hic ps̃ qui ⁊ponitur
ex illis duõb quoꝵ tituli sunt diu̾¬
si eũ illis intitulat᷑ ip̃i dauid. ut si¬
gnificet᷑ qm̃ multis partib multisq

Expanded text:
similis, nisi quod hic et ipsi David, sicut ibi. Ideo autem hic psalmus qui componitur ex his duobus, quorum tituli sunt diversi intitulatur ipsi David, ut significetur quoniam multis partibus multisque
Abbreviated transcription (Latin):
hic p̃s eparat᷑. Nam postrema pars
loi. põi peina pars est. huius ps̃l.
usq ad illum u̾sum uͥ dicitur. ⁊ suꝑ
omnẽ terrã głia tua. Inde usq ad fiñ
titulos qui de hystoria poni in illis¬

Expanded text:
itur. Nam postrema pars LVI psalmi, prima pars est hujus psalmi, usque ad illum versum, ubi dicitur. Et super omnem terram gloria tua. Inde usque terram titulos, qui de historia poni
Abbreviated transcription (Latin):
Iue est sextus ps̃ de tluab na¬
turis in xp̃o. u̾bi p̃lura eadem eti¬
nentur. que supra in duob aliis
psĩs dicta sunt. que aũt alit̾ sunt.
parũ differunt. Ex postremis nã¬
q partib duoꝵ p̾cedentiũ ps̃orũ¬

Expanded text:
e est sextus psalmus de duabus naturis in Christo, ubi plura eadem continentur, quae supra in duobus aliis psalmis dicta sunt: Quae autem aliter sunt, parum differunt. Aug. Ex postremis namque partibus duo
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuat
dñs. Ergo
ens ẽ.⁊ cu¬
.sait sit pau
rore lib̾at. ⁊ de esuetudine praua. ⁊
de tedio. ⁊ de naufragio. quod de¬
niq stituit eum in ppło. nõ ubi
suꝑb̾ resistit. s ubi humilib dat
grãm. Intelligit᷑ ⁊̃ quod deus fẽc.
ut intus manens multiplicetur.
ñ foras exiens minuatur. ħ uidẽt
recti. ⁊ lecantur: ⁊ iniquitas os su¬
um opilabit.

Expanded text:
adjuvat Dominus. Ergo ens et cuut sit pauprore liberat, et de consuetudine prava, et de taedio, et de naufragio: Quod denique constituit eum in populo, non ubi superbis resistit, sed ubi humilibus dat gratiam . Intelligit etiam quid Deus fecit, ut intus manens multiplicetur, non foras exiens minuatur. Haec vident recti, et laetantur, et iniquitas os suum oppilat.
Abbreviated transcription (Latin):
cinate in neomenia tuba. uł inmitio
quod idem est. Neomenia enim grece
sis. Aprimo autem die septimi mẽ¬
sis. iussum erat uideis. ut septẽ ilieb
tuba canerent .i. ĩ ãtio noue lune. ⁊ deͣ
istud festum tubarũ quod celebratur
inmemoria illius rei quod dñs osten¬
clit abrahe arietẽ inter uepres heren¬
tem cornib quẽ pro ysaac immola

Expanded text:
cinate tuba in neomenia, vel initio quod idem est. Neomenia enim Graecesis; a primo autem die septimi mensis jussum erat Judaeis, ut septem diebus tuba canerent, id est in initio novae lunae. Et dicitur illud festum Tubarum, quod celebrabant in memoria illius rei quod Dominus ostendit Abrahae arietem inter vepres haerentem c
Abbreviated transcription (Latin):
non intempestate maris. s intempe¬
state cordis. ubi pateris bellum sug¬
gestionis. ibi te exaudiui. ut corde
exauditus ẽ intempestate cordis.
debet ꝓbari in aqua ⁊tradictiois.
cum enim credidecit. ⁊ baptitatus
fuerit iam gradiens uiam dei ħt̃
multos exagitatores. multos in¬
sultatores. multos detractores. de¬
hortatores multis modis obsisten
tes hec est aqua ⁊tradictionis. qmͣ sense¬
runt antiqui. s iam pene siccata est.
Tunc enim aque ppłoꝵ turbabantur.
et acrit̾ resistebant. tunc samsoni ui
.i. eccłiam de gentib occurit. obuiam leo
fremens .i. ppłs gentiũ. s dissipauit e¬

Expanded text:
non in tempestate maris, sed in tempestate cordis, ubi pateris bellum suggestionis, ibi, exaudivi te, ut corde exauditus est in tempestate cordis debet probari in aqua contradictionis. Cum enim crediderit et baptizatus fuerit, jam gradiens viam Dei habet multos exagitatores, multos insultatores, multos detractores, dehortatores, multes. Haec est aqua contradictionis, quam senserunt antiqui, sed jam pene siccata est: tunc enim aquae populorum turbabantur, et acriter resistebant. Tunc Samsoni forclesiam de gentibus, occurrit leo fremens, id est populus gentium, sed dissipavit e
Abbreviated transcription (Latin):
unde tlñs. uenite ad me omnes qui
laboratis. ⁊ honerati estis. ⁊ ego reficiã
renis oꝑib. ⁊ lutosis. quesignificã¬
tur ꝑ cophinos quib stercora mun¬
dantur. ⁊ t̾ra portatur. Pecc̃a autem
seruilia oꝑa sunt. iuxta illud. Qui fa¬
cit pecc̃m: seruus est pecc̃i. Intribulatõ¬
ne. Loquitur hic deus peccatori dicens.
ante in cophino seruiebas. s inuoca¬
stime intribulatione que erat tͥ pres¬
so pecc̃is. ⁊ liberaui te. ⁊ exaudiui te

Expanded text:
Dominus: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam rrenis operibus et lutosis, quae significantur per cophinos: quibus stercora mundantur, et terra portatur. Peccata autem servilia opera sunt juxta illud: Qui facit peccatum, servus est peccati . In tribulatione, loquitur hic Deus peccatori, dicens: Ante in cophino serviebas. Sed, invocasti me, in tribulatione, quae erat pressa peccatis, et liberavi te, et exaudivi
Abbreviated transcription (Latin):
egypti .i. de tenebris ignorantielin¬
guam quam ñ nouerat audiuit.i p̾
cepta euuangłii que prius nõ nou̾ũt.
uel hoc significat quod apłi loquuti
sunt. uariis linguis magnalia dei.
Quid ex hoc auditu sibi fuit. Coce di
ne exeundum: Fuit utiq. Quia di¬
uertit dñs dorsum eius .i. rationẽ
ab onerib .i. sarcina pecc̃oꝵ. que. ⁊¬

Expanded text:
de tenebris ignorantiae. Linguam quam non noverat audivit, id est praecepta Evangelii, quae prius non noverunt. Vel hoc significat quod apostoli locuti sunt variis linguis magnalia Dei. Quid ex hoc auditu sibi fuit? Ecce, dine exeundum? fuit utique, quia divertit Deus, dorsum ejus, id est rationem ab oneribus, id est sarcina peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nis sp̃ualiter loquitur. Qiͣ diceret. sumi¬
ter ⁊ date. ⁊ ne t̾reamini. s bucinate tuba
in neomenia .i. in nouatione ur̃i an¬
nuntiate. ⁊ p̾licate aliis clarius. ⁊ e
significabat. inqua iudei clangebant
rib. uñ ysaias. Ex clama. ⁊ exalta uccẽ
tuam suꝑ t̾ram. Sico in neomenia s. in

Expanded text:
ristianis loquitur. Quasi dicat: Sumite, et date, et ne terreamini; sed buccinate tuba in neomenia, id est in innovatione vestri, annuntiate et praedicate aliis clarius, et csignificabat, in qua Judaei clangebant ribus. Unde Isaias: Exclama, exalta vocem tuam , scilicet tuba. Dico in neomenia, scilicet, in
Abbreviated transcription (Latin):
Ioseph enuim int̾ppetatur. Augm̃tum
gentes gͦ sunt ioseph. qr multi fili
deserte. magis quam eius que habet
uirum. Qñ posuit : cum exiret de t̾ra
de t̾ra egypti .i. de tenebris ignorantie
ꝑ baptumũ: tunc audit ⁊ ꝑcipit misti¬
a que ñ nouerat. ubi debeat habere cor¬

Expanded text:
atur augmentum. Gentes ergo sunt Joseph, quia multi filii desertae magis, quam ejus, quae habet virum . Quando posuit? Cum exiret de terra de terra Aegypti, id est de tenebris ignorantiae per baptismum, tunc audit et percipit mysteria, quae non noverat
Abbreviated transcription (Latin):
affligerentur
operib luti. ⁊¬
tur eis bñficia dei. ut¬
ctionis. grauior estimetur of
rans clixisti. Numquid pot̾it de petra
innouationeuite. qr hoc p̾ceptum estin

Expanded text:
affligerentur operibus luti ntur eis beneficia Dei, ut gravior existimetur offrans dixisti: Nunquid poterit de petra innovatione vitae, quia hoc praeceptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
tuenda aqua contradictionis que iam
prope tota siccata ẽ: Olim namq etiã
xp̃o aqua etradictionis fuit: etiamin
seip̃o. ut de eo natudictum ẽ erit hic pu¬
nem multoꝵ ⁊ insignũ cui contradi¬
cetur: sicur iudei ⁊tradicerunt titulo
crucis eius uolentes mutare titulũ
quib pilatus. respondit. Quod scrip¬
si scripsi. ⁊ .c̾. Qui gͦ prolat nos ad aꝙͣ
tradictionis. ip̃e eandem aquã sensit.
ut eam nos non timere faceret. Diap̃a

Expanded text:
tuenda aqua contradictionis, quae jam prope tota siccata est? Olim namque etiam Christo aqua contradictionis fuit; etiam in seipso, ut de eo nato dictum est. Erit inem multorum et in signum cui contradicetur , sicut Judaei contradixerunt titulo crucis ejus, volentes mutare titulum. Quibus Pilatus respondit: Quod scripsi scripsi, etc. . Qui ergo probat nos ad aquam contradictionis ipse, eamdem aquam sensit, ut eam nos non timere faceret. PA
Abbreviated transcription (Latin):
flagella corrigẽ¬
ꝓbandor semꝑ
ranti contẽpla
deficit reu̾tens ad nomitum uł qͥ fragilita¬
te carnis suꝑatus: dimutit qd̾ ceꝑat. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
flagella corrigenbandorum semper ranti contemplatdeficit, revertens ad vomitum. Vel qui fragilitate carnis superatus, dimittit quod coeperat. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Iam itaꝙ ñ solum ꝓp̃latitudinẽ fidei que
ꝑ dilectõem oꝑatur. s ĩ ꝓpt̾ longanumita¬
dic̾e soł instis conuenit ut sicut illi semꝑ
dm contuentur. ita deꝰ eos iugit̾ respiciat.
uł det̾iminat quid deꝰ sibi retribuet illud
ab hominib temꝑalia siuit. q̃ nõ uicdent᷑
et̾na sunt. qͦ ꝑtinet altitudo spei. Sequit᷑.

Expanded text:
jam non solum propter latitudinem fidei quae per dilectionem operatur, sed propter longanimitac justis convenit, ut sicut illi Deum semper contuentur, ita Deus eos jugiter respiciat.Vel determinat quid Deus sibi retribuet, illudab hominibus temporalia sunt, quae non videntur aeterna sunt , quo pertinet altitudo spei. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expolios uestit̃¬
N uesti nudũ. Si ñ
expoliaus decli¬
m̾et᷑ palurã. Et qi nota ẽ quitam declinãdi
uita acquirit᷑. Si .i. quis nłła ccĩone ꝓueratꝰ
ad malũ. amalo oꝑe declinat: iutauit uti¬

Expanded text:
 exspolies vestitd vesti nudum. Si non exspoliaveris, declimeretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi vita aequiritur. Si enim quis nulla occasione provocatus ad mal
Abbreviated transcription (Latin):
let bĩdictio: ad metũ: ĩo om̃s finee terte¬
metuant eum. qr ueniet iutlex qui prius
humił. aguoscamus humilẽ: nt n erpaues¬
camus excelsum łccemetus dei nt̾ bñficia
postuiat᷑ ut credita caute crstediant. Trmor
der incrgit. ⁊ consumat qͥ tim̾e nonit: amare

Expanded text:
let benedictio? ad metum. Et ideo omnes fines termetuant eum, quia veniet judex, qui prius humilis. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum. Ecce metus Dei inter alia beneficia postulatur, ut credita caute custodiantur, timor Dei incipit et consummat. Qui timere novit, amare
Abbreviated transcription (Latin):
ł mͦ ł tunc. ñ tamꝙͣ coram hominib ꝑ ua¬
nam iactantiam. s in conspestu dei qͥsine
errore inspicit. ⁊ delectentur infuto inleti¬
cia iͥiam ñ exultent cum tremore. ħ pot̃
oos delestare ꝙ leti sunt qr ñ est finienda

Expanded text:
 vel tunc, non tanquam coram hominibus per vanam jactantiam, sed in conspectu Dei, qui sine errore inspicit; et delectentur in futuro in laetitia: jam non exsultent cum tremore, hoc posset eos delectare quod laeti sunt, quia non est finienda
Abbreviated transcription (Latin):
gndo casum corporis uicit. morte quippe sua
mortẽ nr̃am consurapsit. uñ serpẽs moysi
serpentes magor pharaonis absorbuit. et
le illi quemuidei ut comunẽ hominẽ occi¬
nũꝙͣdo g.c. uñ ait dñs dniob discipul qͣs

Expanded text:
ndo casum corporis vicit Morte quippe sua mortem nostram consumpsit, unde serpens Mosis serpentes magorum Pharaonis absorbuit . Cle illi, quem ut communem hominem Judaei occint . Unde ait Dominus duobus discipulis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
sue loquutionis formãs ab eo ꝙy moysi et̃
filiis iscł cont᷑ hostes climicantib olun con¬
tingebert. Fleuata quippe atcha dñi hostes
suos suꝑabant. ato ineleuatione arche ub̾
hnͥs simdib moyses usus fiisse dicinit¬
Erurgat deus

Expanded text:
suae locutionis formans ab eo quod Mosi et filiis Israel contra hostes dimicantibus olim contingebat. Elevata quippe arca Domini, hostes suos superabant, atque in elevatione arcae verbis his similibus Moses usus fuisse diciturga
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ⁊ifuturo sic pec̾cores ꝑeant̃ a facie dei
sicut cem fluit .i. adnchilatur a facie ignis
inuiditio enĩafacie dei tollent᷑ mali qͥ eret
ignis ad penam impioꝵ airinen iustoꝵ. uł de
penitñtib dicipot in bono & d odienter fu¬

Expanded text:
n futuro. Sic pereant peccatores a facie Dei, sicut cera fluit, id est annihilatur a facie ignis. In judicio enim a facie Dei tollentur mali, qui erit ignis ad poenam impiorum et lumen justorum. Vel de poenitentibus dici potest in bono. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
facie eiuls. tent. modꝰ sex sunt peor¬
ticiones Ptimo surg̃nte tp̃o qͣr eleuata ai¬
Maqud uonis mał ue fututu sit. hͥ ⁊ infut᷑o
ticit ut illox t̾reat. ħos letificet. Scd̾oagit
de u̾bo eĩngłii ibi. Peus cum egredereris.

Expanded text:
sunt partitiones. Primo, resurgente Christo quasi elevata arca, quid bonis malisque futurum sit, hic et in futuro dicit, ut illos terreat, hos laetificet. Secundo agit de verbo Evangelii, ibi, Deus, cum egredereris.
Abbreviated transcription (Latin):
nalia desideria uuln̾ant. ⁊ quib¬
dam capit anima. s non ẽ timen¬
dum. qr sanat omues infirmita
tes. nunc fouendo. blanlis. nũc
secando asperis. Emnipotenti enĩ
metdico nullus insanabilis lan¬
gor occurrit. maxime autẽ in finẽ
sanabit languores. qñ hoc corrup¬
tibile inluet incorruptionem.
ui reclimit nd

Expanded text:
quibusdam capitur anima; sed non est timendum, quia sanat omnes infirmitates tuas, nunc fovendo blandis, nunc secando asperis. Omnipotenti enim medico nullus insanabilis languor occurrit, maxime autem in fine sanabit languores, quando hoc corruptum induet incorruptionem. ui redimit
Abbreviated transcription (Latin):
runt quod non gentes qui głabantur
languidoꝵ expectantiũ aquemotum.
Angłs enim am̃ descendebat inpisei¬
nam.⁊ mouebaturaqua ⁊ unus sa
aqua .i. iudei crucifigunt. ⁊ sanatur
unitas corporis xp̃i. Lexẽ etiam bacu¬
lus helysei ꝑ seruum missus ad suisci
belyseus ⁊traxit magnitulinẽ suã
et qud aptauit sepuero mortuo. ⁊
.i. legem ad suscitanlũ mortuũ in
atraxit suã magnitudinẽ admor¬
tui paruitatẽ qr semetip̃m exinani¬
uit formã seri accipiendo. ⁊ seco¬
aptauit mortuo. ⁊ hĩtuinuentus
ẽut hõ. ⁊ ita surrexit mortuuis. Dum
uero helyseus misit laculũ ad susci¬
tandum filiũ hospite. nesciebat quid
ageret .i. quid illo actu significare¬
bo salutare tuũ: em non cognoui
ex oꝑib legis iustificari. s reproba¬
ui delitterã legis p̾sumentes agrã
resilientes. figuras legis sectantes
et hii sunt negociatores qui oꝑa sua
extollunt. ⁊ ꝑ hoc introibo ĩpotenti

Expanded text:
rant, quod non gentes qui gloriabantrant, quod non gentes qui gloriabantlanguidorum exspectantium aquae motum; angelus autem Domini descendebat in piscinam, et movebatur aqua, et unus sanaqua, id est Judaei crucifigunt, et sanatur unitas corporis Christi. Lex etiam est baculus Elisei per servum missus ad suscitatraxit magnitudinem suam et coaptavit se puero mortuo, et est legem ad suscitandum mortuum in tus, et contraxit suam magnitudinem ad mortui parvitatem, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiendo , et coaptavit se mortuo, quia habitu inventus est ut homo , et ita surrexit mortuus; dum vero Eliseus misit baculum ad suscitandum filium hospitae, nesciebat quid ageret, id est quid illo actu significareuoniam non cognovi ex operibus legis justificari , sed reprobavi de littera legis praesumentes, a gratia resilientes, et figuras legis sectantes: et hi sunt negotiatores, qui opera sua extollunt. Et per hoc introibo in potentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
minus sunt. ñ artis que sñ his uiti¬
is agipõt. sicut. ⁊ ĩ om̃ib artibꝰ ma¬
leagitur ñ ex eis. s ex hõib. Arsenĩ
nescit uitiũ. De aliagͦ negociatiõe
hic dicit. Negociatio grece ab actu ai¬
eiur latineanegotio. Negociatorẽ
N amendatur ut nemo de segłietus
Quiu̾o głatur tamquã negociator
de templo adño expellitur. qui eie¬
cit em̃tes ⁊ uendentes de templo.
e contra requies ẽ in deo. qui iustifi¬
cat.Illi negociatores potius sunt
inquieti. quã boni oꝑatores. uñ et
dicuntur negociatores. qr negãt
deium de quo dicitur. uacate ⁊ui¬
negoe .i. deactib p̾sumentes. ⁊ ex
oꝑib suis iusticiã querentes uel
it̾a sed̾m lit̾am nrãm. ubienim
quidam codices hũt. negociatiões.
ali hñt lict̾aturã. que int̾pretum
diu̾sitas. forte unũ sensũ ostẽdit
ñ errorẽ inducit. Queramꝰ g latatu¬
ram quã non cognouit iste ĩcuius
ore semperest laus. Est quedam lut̾a¬
tura iudeoꝵ. Iudei enin legẽ accepe¬

Expanded text:
minis, non artis quae sine his vitiis agi potest, sicut et in omnibus artibus male agitur, non ex eis, sed ex hominibus. Ars enim nescit vitium, de alia ergo negotiatione hic dicit. Negotiatio Graece ab actu dicitur: Latine, a negotio. Negotiatores hic commendatur ut nemo de se glorietur. Qui vero gloriatur tanquam negotiator de templo a Domino expellitur, qui ejecit vendentes et ementes de templo . Econtra requies est in Deo, qui justificat. Illi negotiatores potius sunt inquieti quam boni operatores. Unde et dicuntur negotiatores, quia negant otium, de quo dicitur: Vacate id est de actibus praesumentes, et ex operibus suis justitiam quaerentes. Vel ita secundum litteram nostram. Ubi enim quidam codices habent negotiationes, alii habent litteraturam, quae interpretum diversitas forte unum sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo litteraturam, quam non cognovit iste in cujus ore semper est laus. Est quaedam litteratura Judaeorum. Judaei enim legem accepe
Abbreviated transcription (Latin):
enixius clamatur. supra dixit clama¬
ui tota die. hic facit augmentũ. qr
magis intribulatione clamaturde¬
inde quare clamau̾it subdit. qi exau¬
disti me qͥdeo sedicit clamasse qr exau¬
ditus ẽ cum clamor soleat p̾cedere exau
Don est

Expanded text:
enixius clamabitur, supra dixit, clamavi tota die. Hic facit augmentum, quia magis in tribulatione clamatur. Deinde quare clamaverit, subdit, quia exaudisti me. Ideo se dicit clamasse, quia exauditus est cum clamor soleat praecedere exaudNon est
Abbreviated transcription (Latin):
intus uͥuides. ñ timeo si displiceam uͥ hoĩe
uident. ꝯplacui dico inu̾itate tria .i. dele¬
ctant me bõa tua ⁊ placent. ⁊ dicit hoc a
suuili. Ita enim sͥ inrtͦ complacet qͣi qͥs se¬
pulchium inspetło uideat. Et att̃nde qd̾ ñ
ait placui. s complatui. Cui .ii. displicet
mẽclatium suũ ⁊ placet u̾itas d̃i placet
ip̃e sibi cumilla ⁊ milla.

Expanded text:
i vides: non timeo si displiceam, ubi homines vident. Complacui, dico, in veritate tua, id est delectant me bona tua, et placent. Et dicit hoc a simili. Ita enim sibi intus complacet, quasi quis sepulcrum in speculo videat. Et attende quod non ait placui, sed complacui. Cui enim displicet mendacium suum, et placet veritas Dei, placet ipse sibi cum illa, et in illa.
Abbreviated transcription (Latin):
meũ nõ apposui ilł qͥ ꝓuident bãti fieri in
qͥtatum. Ac si dic̾et. Tractatum iniquoꝵ
uitaui. fr̃a etiam nͨ incepi. uñ subd ⁊ cum

Expanded text:
meum non apposui illis qui provident beati fieri in , id est iniquitatum. Ac si diceret: Tractatum iniquorum vitavi, facta etiam nec incoepi. Unde subdit et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ctor deus. qui nullius. ⁊ leuissimi
pecc̃i auctor credendus ẽ: s mira¬
b̃ñ. Cum enim ipsi uicio suo ma-¬
li eẽnr: ille de malo illoꝵ bñ fecit.
Non enim aute ꝙͣ odissent ppłm eiꝰ
boni erant: s maligni ⁊ impii.
Tales erant: qui facile in colis su¬
is felicib inuid̾ent. clum gͦ auxit
felicitatẽ isrł hoc dei bñficio illi ad
inuidendũ auersi sunt: qr iam na¬
li erant. Non itaq cor illoꝵ malum
faciendo. s ppło suo bñfaciendo. cor
eoꝵ sponte malum ⁊u̾tit. clum su¬
os multiplicauit ut odirent ꝑ in¬
uidiã ppłm eiꝰ. Inuidia enim ẽ odiũ
exercitationẽ ppłi sui. ⁊ ad gł̾iam
noĩs sui usus est. sicut sequentia
ut dolum facerent in seruos eius
ui dei. Seinde quomͦ᷑ his usus sit ad
głiam dei incipit. expon̾e dicens.
seruum suũ:lense

Expanded text:
ctor est Deus, qui nullius vel levissimi peccati auctor credendus es utitur. Cum enim ipsi vitio suo mali essent, ille de malo illorum benefecit. Non enim antequam odissent populum ejus boni erant, sed maligni et impii tales erant, qui facile incolis suis felicibus inviderent. Dum ergo auxit felicitatem Israel, hoc Dei beneficio illi ad invidendum conversi sunt, quia jam mali erant. Non itaque cor illorum malum faciendo, sed populo suo benefaciendo. Cor eorum, sponte malum, convertit, dum suos multiplicavit, ut odirent, per invidiam populum ejus. Invidia enim est odium exercitationem populi sui, et ad gloriam nominis sui usus est, sicut sequentia ut dolum facerent in servos ejus,vi Dei. Deinde quo modo his usus sit ad gloriam suam, incipit exponere dicens: servum suum:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾mala no.¬
bis inferũt.
S qr scio te
pro peccatis¬
nos flagel¬
ter eos p̾cor¬
neme. iniqͥ.
nuls. ueniã ꝓuocat. Antiqͣ¬
rum non dicit hoc de pret̾itis tm̃. cum
et hoc tempore quidam iudei idola seqꝰ¬
rentur. s antiquarum .s. similium
antiquis. quib inninnus annis pͤ¬
cau̾unt idola sequendo. Et mĩe tue
quod timet omnis hõ qr nisi indulgẽ¬
ta p̾ueniat: mniudicio non absoluitur reꝰ.
Ideo obtendomĩas. quia pauperes am̾itis
fcĩ sumus nimis. hoc dicit. ne quis de ac¬
tib p̾sumat. Dico nememiñ. iniqͥ. sed.¬

Expanded text:
ec mala nobis inferunt, a scio te pro peccatisnos flagelper eos precornrum veniam provocat. Antiquarum, non dicit hoc de praeteritis tantum, cum et hoc tempore quidam Judaei idola sequerentur, sed, antiquarum, id est similium antiquis, quibus innumeris annis peccaverunt idola sequendo. Et misericorquod timet omnis homo, quia nisi indulgentia praeveniat in judicio, non absolvitur reus; ideo obtendo misericordias, quia pauperes a meritis facti sumus nimis. Ne quis de actibus suis praesumat. Dico, ne memineris iniq
Abbreviated transcription (Latin):
de iuda q̃ edificant᷑ ꝑ ⁊fessionem hu¬
militatis ut foris ab eis remaneat
eccłie. uñ omnis creatura laudare¬

Expanded text:
de Juda, quae aedificantur per confessionem humilitatis, ut foris ab eis remaneantEcclesiae. Unde omnes creaturae laudare
Abbreviated transcription (Latin):
sti omnes
inimicos
eius. Au̾¬
tisti adiuto¬
rium gladi¬
i eius: et nõ
est auxiliatꝰ
ei in bello.
eum abemũ¬
datione: et
lisisti. Mi¬
norasti dies¬
fusione . staret iuxtao¬
pionẽonẽ eoꝵ nec tm̃ stetit. quantum
fidelitatis. hec omnia uenerũt iudeis¬

Expanded text:
sti omnes inimicos eius. Avertisti adiutorium gladii eius  et non es auxiliatus ei in bello. eum ab emundatione  et lisisti. Minorasti paulon staret, juxta opinionem eorum. Nec tantum stetit quantum fidelitatis. Haec omnia venerunt Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
4.d. oꝑa uĩa prane cogita tom concordant q.
manꝰ sequitur cor si tũmanꝰ defit. ñ id̾o sñ cul¬
pa es q quicquid uis i ñ potes ccꝰ ft̃m ĩputat
Est autẽ ꝯtinnatio ex misttis partib adima¬
ta ꝑu̾sitas. uł scłm aliam litt̾am iniusticiã

Expanded text:
 vestra pravae cogitationi concordant, quia manus sequitur cor. Si tamen manus desit, non ideo sine culpa es quia quidquid vis, et non potes, Deus factum imputat. Est autem concinnatio, ex multis partibus adunata perversitas. Vel secundum aliam litteram, injustitiam