comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it em pomponius ait: qͣuis
reu urainit non stat imetiam
condicois eã nancisci¶ temẽ
exhac parte ius iurandum et
accoem ⁊ excepcdem ĩ dricat. si
fortereus extra iuditium
aectore inferente iurauit seda

Expanded text:
Item Pomponius ait eum, rei iuravit, non statim etiam condictionis causam nancisci. Item cum ex hac parte iusiurandum et actionem et exceptionem inducat, si forte reus extra iudicium actore inferente iuraverit se
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Ouod ñ iuraui te defe.¬
rence nõ uirasse cedaĩ tibi opt̾e.
⁊ adũsus utilem accdem quia.
ł queritur an urrar̾us tibidãe
opt̾e opponenda ẽ excepcõ iuris¬
iurandi pinẽtis questidem ac¬

Expanded text:
ionum.Quod si iuraui te deferente non iurasse te dare ‹t›ibi oportere, et aduersus utilem actionem, qua hoc quaeritur, an iuraueris tibi dari oportere, opponenda est exceptio iurisiurandi perementis qu
Abbreviated transcription (Latin):
yniqui iurauit erea accoe que
inficiendo cescit aliquidsͥ de¬
beri simpli non dupli ꝑsecu¬
tionem sibacquirere pediꝰ ait
abunde enim susficẽce honera¬
re peticorem ꝓbandi necͣitat̾e
Cumomissabac parte edicti.
dupliaccõ integ̾ maneat ⁊ pot̾
dici hoc iudicicõ nõ principalemꝰ
cãm excti. Szius iurand̾ actoris¬
ẽ consuari. ¶Si iuiraũo testichũ
michidaẽ optoquinon sit in
rerum ñ noc estim̾toẽm mͥ presta
solum nõ er querendum anđ

Expanded text:
qui iuravit ex ea actione quae infitiando crescit aliquid sibi deberi, simpli, non dupli persecutionem sibi adquirere Pedius ait: abunde enim sufficere exonerare petitorem probandi necessitate, cum omissa hac parte edicti dupli actio integra maneat: et potest dici hoc iudicio non principalem causam exerceri, sed iusiurandum actoris conservari. Si iuravero te Stichum mihi dare oportere, qui non sit in rerum natura, nec aestimationem mihi praestarsolum non erit quaerendum, an
Abbreviated transcription (Latin):
ini numinis ita iurat. at tñ
siñ ita specialiterius iurand̃
ei delatumẽ iurasse atur¬
nõ uidetir et ideo et exinte
flec de in iua queri adusari¬
us potest. c̃possit ius iurand
resferre.Quidcamen sũodi¬
catreus selib̾atum quoniã
stichum quem promisat ꝑ¬
utat detessisse non ent tucui
ꝑ relactoem. et iõ exhac causa
putat marcellus. et recte aut
remitendum eiius iuran
dum spacium dandum ut
ceroreturet sic ruret. ¶d¬
fensorȩ municipi mmuscuiꝰ¬
ẽuis corpis iusiurandũdefre

Expanded text:
divini numinis ita iurat, attamen, si non ita specialiter iusiurandum ei delatum est, iurasse non videtur: et ideo ex integnec de iniuria queri adversarius potest, cum possit iusiurandum referre. quid tamen, si ideo dicat reus se liberatum, quoniam Stichum, quem promiserat, putat decessisse? non erit tutus per relationem. et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret. Defensor municipum vel cuiusvis corporis iusiurandum defe
Abbreviated transcription (Latin):
eo qĩ tributoia. siignorart.
depeculiacto dabitur. ¶Si
cois suus uolumtate domm¬
mimorum ex̾ccat nauer
in sigulos dai debebit in
solidum actio.
Muituatus cauit. se in focti¬
onem nauis cam accepis¬
se. quẽ tũ ẽ. anno aliter lu¬
tius titius ex̾citoria tenet᷑
quam sic̃ditor probaret ꝑ¬
ecunam in refectionem
nauis eẽ consu̇pta. R. cre
cditorem utiliter acturum
sicum pecuma cred̾catiur
nauris inea cauia fuisszut
reficideber. Et enim ut nõ¬
oporterz creclitorem ad hoc
astͥngi. ut ip̃ reficiẽde nau¬
is curam sucipiat Rae ⁊ ne¬
gecium  dominigerat: q̃d
certe futurum sit. si necc̃e̾
hãt probare pecumamin
refectionem crogatamiͨta
aliud exigendum. ut sclt
t inħ se credere cuirei ma¬
gist̃ s sit preposutius Qd̾
certe aliter fieriño põt:ꝙͣ
si illud qͣꝙscierit. necessari¬
am refectiõi pecunam esse.
Quare ⁊ si mea causa fuert
nainꝰ ut refici deberet. mł¬

Expanded text:
ignorante, de peculio actio dabitur. Si communis seruus uoluntate dominorum exerceat nauem, in singulos dari debebit in solidum actio. mutuatus cauit se in refectionem nauis eam accepisse: quaesitum est, an non aliter Titius exercitoria teneretur, quam si creditor probaret pecuniam in refectionem nauis esse consumptam. respondit creditorem utiliter acturum, si, cum pecunia crederetur, nauis in ea causa fuisset, ut refici deboportet creditorem ad hoc adstringi, ut ipse reficiendae navis curam suscipiat et negotium domini gerat quod certe futurum sit, si necesse habeat probare pecuniam in refectionem erogatam esse, ita illud exigendum, ut sciat in hoc se credere, cui rei magister quis sit praepositus, quod certe aliter fieri non potest, quam si illud quoque scierit necessariam refectioni pecuniam esse: quare etsi in ea causa fuerit navis, ut refici deberet, m
Abbreviated transcription (Latin):
dita fu̾it. quam ad eam
rem eẽt neessaia. nõ deb̾e
insolidum adusum do¬
minum nauis accone
dariInterdum etiam ill¬
ud extimandum. am̃ eo
loco pecuma credita sit in
sula pecuniam quis cred¬
idĩt. inq̃ oĩo uelum cõ¬
pari no pot. ⁊ insuma ali¬
quam diligentiam inea
re creditorem deb̾e pr̃are.
Cadem fere dicẽdã ait. ⁊¬
si de institoria actione q̾¬
ratur. fam tunc qͣq cred¬
itorem scire debre nec̾iã
esse mercis conꝑatione

Expanded text:
dita fuerit, quam ad eam rem esset necessaria, non debere in solidum adversus dominum navis actionem dari. Interdum etiam illud aestimandum, an in eo loco pecunia credita sit, insula pecuniam quis crediderit, in qua omnino velum comparari non potest? et in summa aliquam diligentiam in ea creditorem debere praestare. Eadem fere dicenda ait et si de institoria actione quaeratur: nam tunc quoque creditorem scire debere necessariam esse mercis comparationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ciarum extra ordinem eos
iuuare ex contẽtu magistr¬
orum. ¶Siisqui naues ex̾¬
tuerunt. maliea potestate
eĩt. eius ꝙuoluntate na¬
ues ex̾cu̾it. quod cum in¬
agistro enis gestum eĩt
in eum incunis potestate
is erit qui nauẽ ex̾cuer̾t
iudicium datur lic aut
datur acc̃o ineum curus
inpotestate est qui nauer
orum nõ idẽ usus ẽ. ca pꝑ
intributum dum tarat
uocantur. qͥ cẽxerunt cũ
eo. qui in mce peculiar
sciente  domino negociat᷑.
solidum: anuo exemplo

Expanded text:
ciarum extra ordinem eos ciarum extra ordinem eos iuuare ex contractu magistrorum. Si is, qui nauem exercuerit, in aliena potestate erit eiusque uoluntate nauem exercuerit, quod cum magistro eius gestum erit, in eum, in cuius potestate is erit qui nauem exercuerit, iudicium datur. Licet autem detur actio in eum, cuius in potestate est qui nauem orum non idem usus est: ea propter in tributum dumtaxat uocantur, qui contraxerunt cum eo, qui in merce peculiari sciente domino negotiatur.solidum an uero exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
pleros cmandasse scio. i¬
neuectores recipianta sic
ut c̾ta regione ⁊ c̾to mari
uectores trabiciunt ad
bonea inhabiles. It qda
lures fint magistri. nod
ruisis officiis. quod cũq
cum uno gestumerit.o¬
bligau̾ ex̃citorem. sidiui¬
sis ut alter lotando. alter
exigendo.procuius q: offȯ
obligabitur ex̾citors ⁊ si
sic prepo suit ut płinq f¬
aciunt. ne alt̾ sine alto ⁊
qͥd gerat. qui &̃xit cum
uno sibi inputabit. ¶E¬
xcercitorem autemdicimꝰ¬
eum adquem obuetioẽs
⁊ redelitus omnes. pueu¬
rũt. siue hi dominus na¬
ius sit. fiue adomino n¬
aue ꝑadusionem cõdux.
arui autem refert quiexe.¬
⁊ mascłs sit : an mulier.
pat̾ familias. an filius.
autem sinaue exceat.ex¬
igemus tutois anetoita¬
tem. ¶Est aut nobis el¬
ectio utrum excitorem. ã¬
magistrum comieire ueli
exlocato cum magistro si
merçede ei exibez o ꝑama¬
ut sigratuita. madatiag̾e
pot̾ Solet plane prefecti ⁊
ꝑminist̾ium annone. Ite
inpuitiis presides prouin¬

Expanded text:
plerosque mandare scio, ne uectores recipiant, et sic, ut certa regione et certo mari uectores traiciunt ad onera inhabiles, item qualures sint magistri non diuisis officiis, quodcumque cum uno gestum erit, obligabit exercitorem: si diuisis, ut alter locando, alter exigendo, pro cuiusque officio obligabitur exercitor. Sed et si sic praeposuit, ut plerique faciunt, ne alter sine altero quid gerat, qui contraxit cum uno sibi imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obuentiones et reditus omnes perueniunt, siue is dominus nauis sit siue a domino nauem per auersionem conduxit arui autem refert, qui exercet masculus sit an mulier, pater familias an filius autem si nauem exerceat, exigemus tutoris auctoritatem. Est autem nobis electio, utrum exercitorem magistrum conuenire uelimex locato cum magistro, si mercede operam ei exhibet, aut si gratuitam, mandati agere potest. solent plane praefecti propter ministerium annonae, item in prouinciis praesides prouin
Abbreviated transcription (Latin):
tenebuntur. ⁊ p̾terea filiꝰ
si⁊ ip̃e uoluntatem acco ɨ¬
modaũ: in solidum crit
obligatus.Quã quam
autem ⁊ sicum magistro
eius gestum sit. dum tax¬
at polliceatur pretor acco
tore sit cc̃tum: pater dñs¬
ue. insolidum tenebitur
Hacco ex ꝑsoa magistrim
ex̃citorem dabitur. ⁊ io si
cum alt̾ uttro corum ac¬
tum est. cumalto agino¬

Expanded text:
tenebuntur et praeterea et filius, si et ipse uoluntatem accommodauit, in solidum erit obligatus. Quamquam autem, si cum magistro eius gestum sit, dumtaxat polliceatur praetor actitore sit contractum, pater dominusue in solidum tenebitur. Haec actio ex persona magistri in exercitorem dabitur, et ideo, si cum utro eorum actum est
Abbreviated transcription (Latin):
um eilitet preponere. an
ad huc iuliam snãm adm¬
ittimus audiẽd ẽ. finge e¬
nim ⁊ noiatĩ eum prohib¬
uisse netitio magistro uta¬
ris. dicẽdum tñ erit. eous¬
q pͥroducẽdam utilitate
naiñgantium. ¶Naue ac¬
cipe debemus siuc marina
srue fluinalem.fiue mali¬
quo stazno nainger. siue
sinecdria sit. ¶Non autem
exonm causa precor dat rn¬
in excercitorem acc̃one̾. s e¬
ius rei nomme cirus ibi
em inqua prepositus sitait
puta siad honus nehẽctum
locatum sit. aut aliqs res e¬
m̾it utiles nauiganti . łsiq
iud reficiende naius causa
rud naute oꝑarum nomi¬
ne peterent:. Qd simutuã¬

Expanded text:
um ei liceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem nauigantium. Nauem accipere debemus siue marinam siue fluuiatilem siue in aliquo stagno nauiget siue schedia sit. Non autem ex omni causa praetor dat in exercitorem actionem, sed eius rei nomine, cuius ibi eam rem praepositus sit, ut puta si ad onus uehendum locatum sit aut aliquas res emerit utiles nauiganti uel si quid reficiendae nauis causa quid nautae operarum nomine pete
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem mazistro iṗo
inẽ minuitur obligatõ
s si ab ex̃citõe sui fuo non¬
obligationem. siue ma¬
gistrinomine soluitin
minuetur obligatio q¬
uomam ⁊ alius pro me
soluendo melib̾at. ¶Siꝰ
plues nauem ex̾ceinl. cqͣi eor¬

Expanded text:
si quidem a magistro, ipso iure minuitur obligatio: sed et si ab exercitore, siue suo nomobligationem, siue magistri nomine soluerit, minuetur obligatio, quoniam et alius pro me soluendo me liberat. Si plures nauem exerceant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nt conclitionis. uel qua¬
les. cum magistris ꝑꝑ na¬
uigancti necitatem ce̾ba¬
mus. couum fuit cum.
qui magistrum naui in¬
posixit tenei. utteneretur
qui inscitorem tab̾nc .ł.
negocio proposuit cum
sit maior necitas cẽ hñdi
cum mazistroquan in¬
cum institore. ꝙ ppe res
patitur. ut deconditione
quas institoris clispitiat.
⁊sicut cchat. in nauis m¬
azistro. nõita. Nam int̾d¬
umlocus. tempus non
patiturplenius deliban¬
di confilium. ¶Magis

Expanded text:
ondicionis uel quales, cum magistris propter nauigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum naui imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae uel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et si‹c› contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium. Magis
Abbreviated transcription (Latin):
trimi nauis acciꝑe debemꝰ.
cen totius Nauis ant̾ora
mandata ẽ. S ficumqͦi¬
ib nautarum sit ꝯtc̃tũ.
nõ daturacco mexceiit¬
orem quam quam exde¬
lictocuius uis corum qͥ
rri nauis nauigande tã
innaue sint denturacci¬
o mercercitorem. aliena¬
enim ẽ cc̃bñd causa. alia
delinquendi. Siquidem
qui magistrum preponit
c̃chi cumeo pmittit culp
⁊ dolo carere cos curae de¬
bet. ¶Magistri autem in¬
ponuntur. locandis naui¬
bus. la dmces. uel uector¬
bus conclucendis arma¬
mentis uehemdis. S etiã¬
simer cibus emendis. ułu
endñdis. fuit prepofit ur
ctiam hoc nomine obligat
excercitorem. ¶Euius a

Expanded text:
trum navis accipere debemus, cui totius navis cura mandata est. Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusvis eorum, qui navis navigandae causa in nave sint, detur actio in exercitorem: alia enim est contrahendi causa, alia delinquendi, si quidem qui magistrum praeponit, hi cum eis permittit, sed culpa et colo carere eos curare debet. Magistri autem imponuntur locandis nauibus uel ad merces uel uectoribus conducendis armamentisue emendis: sed etiamsi mercibus emendis uel uendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercitorem. Cuius a
Abbreviated transcription (Latin):
querit ofilius. si ad refici¬
endam nauem mutuatꝰ
nummos.in suos usus
conu̾tit. ani ex̃citorẽ det᷑
accõlait si hac lege accep¬
it quãi in nauem inp̾n¬
surus. Mox mutaũ uolũ¬
tatem: tem̃ excertitorem.
inputãtutum curtalem¬
sibi preposuit : quid sia¬
binicio cõsilium cepit
fraudandi c̃ditois ⁊ hoc
sp̃aliter nõ expͥsserit: qd̃
ad nauis cãm acciꝑit: ccͣ
ẽẽ. Ouam distictionem
pedius probati s ⁊ si inp̾ti¬
is rerum emptarumi.fe¬
fellit Magist̾. ex̾citoris ert
dampnum no creditois.
ẜsi ab alio mutuatus. li¬
bauit. eum qui innauis
refectionem cͣdid̾anat ꝑ¬
uto etiam huic dandam
acconem. qi innauiem
cͣdiditigitur prepositio
eerta mles legem dat ccͬ¬
suit naui ad ħ̾ solumut
uecturas exigat. nõ u̾lo¬
cet. quod forte ipe locaue¬
rat: non tenebitur exci¬
tor. si magist̾ locauit.ł.
si ad locadum tin nõ ad
exigndum. idẽ erit clicẽ¬
dumant siadħ ut uecto¬
iorib locaret. no ut mer

Expanded text:
quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mutauit uoluntatem, teneri exercitorem imputaturum sibi, cur talem praeposuerit: quod si ab initio consilium cepit fraudandi creditoris et hoc specialiter non expresserit, quod ad nauis causam accipit, contra esse: quam distinctionem Pedius probat. Sed et si in pretiis rerum emptarum fefellit magister, exercitoris erit damnum, non creditoris. Sed si ab alio mutuatus liberauit eum, qui in nauis refectionem crediderat, puto etiam huic dandam actionem, quasi in nauem crediderit. Igitur praepositio certam legem da‹t› consuit naui ad hoc solum, ut uecturas exigat, non ut locet quod forte ipse locauerat, non tenebitur exercitor, si magister locauerit: uel si ad locandum tantum, non ad exigendum, idem erit dicendum: aut si ad hoc, ut uectoribus loc
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatoris. si crconducto
agerc uelim. uel depeculio
uicaru quod ei mercem u¬
endndam mandauim p̾ci¬
umq quo emmisti in ret
debitor fuitui factus esses.
⁊ mutuis pecimiis accipie¬
ndus. accepat mutuam pe¬
pecuniam creclitor admer¬
ces eum accepisse. egit prop¬
osnta acçione probae non
pocirit m̾cis gracia eum ac¬
cepisse liceconsumpta est.
actio. nec amplius agerepo¬
tit quam sipecumis quoq
mutins accipiendis eet p̾¬
cionem conpetere ait.¶A¬
eminisse autem opoͬtebit.
institoria dominum itade¬
mum tenẽi:siñnouauerit
quis eam obligiationem.
łabĩstitoe ułabalio noua¬
ndi aĩo scipulando.¶Sid¬
uo.płes uetab̾nam excea̾t.
⁊ẜuum quem ex disparibꝰ
parcib habebant institorẽ
proposuerunt.utrum. pro
dominicis partibus tene¬
anturan prcequaliboan
proportioe m̃cis anuo inso¬

Expanded text:
dispensatoris, si ex conducto agere uelim, uel de peculio uicarii, quod ei mercem uendendam mandauerim: pretiumque, quo emisti, in rem debitor serui tui factus esses. et mutuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit proposita actione: probare non potuit mercis gratia eum accepisse. licet consumpta est actio nec amplius agere poterit, quasi pecuniis quoque mutuis accipiendis esset prtionem competere ait. Meminisse autem oportebit institoria dominum ita demum teneri, si non nouauerit quis eam obligationem uel ab institore uel ab alio nouandi animo stipulando. Si duo pluresue tabernam exerceant et seruum, quem ex disparibus partibus habebant, institorem praeposuerint, utrum pro dominicis partibus teneantur an pro aequalibus an pro portione mercis an uero in
Abbreviated transcription (Latin):
poneti noce deb nisi parti¬
ceps doli fũtqui cc̃rit.¶Cõ¬
ditio autem propofutionis
fuanda ẽ. Quienim ficer¬
ta lege. uelint̾uentucunus¬
da ꝑsõc. uł subpigno̾e uol¬
uit cumeo c̃chi. ładcertã
reni: cquissimum eĩt io ẜ¬

Expanded text:
i nocere debet, nisi particeps doli fuerit qui contraxit. Condicio autem praepositionis seruanda est: quid enim si certa lege uel interuentu cuiusdam personae uel sub pignore uoluit cum eo contrahi uel ad certam rem? aequissimum erit id
Abbreviated transcription (Latin):
sipupilł. hẽs cxcit̾it ei qui pro¬
posuit:quissimum eĩt pupil¬
lum teni quamdin preposit᷑
manz. Remouendus enim
fuit atutoib sinolent oꝑa
cius uti. S siminor. xxx. amiᷤᷤ

Expanded text:
si pupillus heres extiterit e‹i› qui praeposuerat, aequissimum erit pupillum teneri, quamdiu praepositus manet: remouendus enim fuit a tutoribus, si nollent opera eius uti. Sed et si minor uiginti
Abbreviated transcription (Latin):
hibeat. Ecm̃ qui preposint.
tenebitur ip̃a prepositione.
Pro scribere palam sic accip¬
imus clans lit̾tis ut depla
denti. littis utrum ẽ gͣcis.
alatinis puto secumdum
loci colitione nequis caus¬
an possigignorãtiam littã¬
cum. EE tm siquis dicat
InOas sese lit̾tas.ułnõ ob¬
ẜuasse quod propositum e¬
rat. cum multi legerent: cũ¬
inque palam essent preposu¬
tum non auclictuir. Pro¬
scriptum autem ppetuo esse
obscurata proscripcione cẽt¬
um sit istͥoia locum habebit.
pin sidominus quidem in¬
cis proscripsiss. altus autem
sustulit. aut uestustate. uelp¬
luiria. uł quo sintili contin

Expanded text:
hibeat: ceterum qui praeposuit tenebitur ipsa praepositione. Proscribere palam sic accipimus claris litteris, unde de planidenti. litteris utrum Graecis an Latinis? puto secundum loci condicionem, ne quis causari possit ignorantiam litterarum. certe si quis dicat ignorasse se litteras uel non obseruasse quod propositum erat, cum multi legerent cumque palam esset propositum, non audietur. Proscriptum autem perpetuo esse at, uel obscurata proscriptione contractum sit, institoria locum habebit. proinde si dominus quidem mercis proscripsisset, alius autem sustulit aut uetustate uel pluuia uel quo simili contin
Abbreviated transcription (Latin):
d quic q ie prestit̾it. eius
parte̾ sociẽtatis.uel cõm¬
um dunido iudicio conͤ¬
sequetur Certe ubicũq
acco societatis uł comumi
diuidñdo cessat:quẽqz ꝓp
arte fua condempnarop¬
ort̾e cõstat. Ułci sus cuius
fuo cͣditum est. duobus
hedibus institutis ei ẜuo

Expanded text:
d quisque praestiterit, eius partem societatis uel communi diuidundo iudicio consequetur. certe ubicumque actio societatis uel communi diuidundo cessat, quemque pro parte sua condemnari oportere constat, ueluti si is, cuius seruo creditum est, duobus heredibus institu
Abbreviated transcription (Latin):
stitutora tenẽinam ⁊ certã
inumul negotiatorum. ł¬
uelcetis hõib permitte. S
sialiaas cum alio cẽbi uetu¬
it cõtinua uaiatioe dãda c̃
omnibus adusus cum
atio neq enim decipi de
institoris. ergo nec uedere
mces hic potit. ncc monic¬
um quod excab̾na ¶Sim
stitoria recte actum est. tri

Expanded text:
stitoria teneri: nam et certam inum uel negotiatorum, uel certis hominibus permittere. sed si alias cum alio contrahi uetuit continua uariatione, danda est omnibus aduersus eum actio: neque enim decipi debinstitoris: ergo nec uendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna.Si institoria recte actu
Abbreviated transcription (Latin):
precumatius debet roci
ipo ꝙ fructus eum non
seq̃cur qui secucuriẽent
priorem emꝑcorem men¬
or conclicio uamrdrala¬
ta. qr non idagitur dacer
emptorema uenclicore¬
iriemadlicdo ancedi¬
emuencticor mortinuss¬
it siue pocliem heies eiex¬
ista⁊ s⁊ beommnino nom
existat priori empcori pre¬
diumemptum ẽqr melis
orꝯdicio alla ta que dño
is quiuendat ñ existacc
si intͣ chiemadiectiois he¬
res exrstat melior conchi¬
tio ei afferri pot̾. ¶Si fan¬
dus inchezadchͤctus fin

Expanded text:
pretium alius det, hoc ipso, quod fructus eum non sequantur, qui secuturi essent priorem emptorem, melior condicio uidetur allata, quia non id agitur inter emptorem et uenditorediem addicto ante diem uenditor mortuus sit, siue post diem heres ei exsistat siue omnino non exsistat, priori praedium emptum est, quia melior condicio allata, quae domino is qui uendat non exsistat: quod si intra diem adiectionis heres existat, melior condicio ei adferri potest.Si fundus in
Abbreviated transcription (Latin):
po meliore oditionẽ anoł¬
allatã o ħ pecunia in exor¬
diouendicori depuro sol¬
ucam oͣ secũctũ emptorẽ
citͣ delegatiõm iurestipu¬
lacionis in g̾ositam agere.

Expanded text:
st meliorem condicionem oblatam ob pecuniam in exordio uenditori de pretio solutam contra secundum emptorem citra delegationem iure stipulationis interpositam agere
Abbreviated transcription (Latin):
b̾.s̾. fundum indiem adi¬
ciñ possenirsus qui sen¬
el fuat indiem adclict. ra¬
tione eins modi deffend¬
uideatur meniocitio al¬
lata si non secure secundo
empcori fundoadicitur.
Et aualicitato pro spicitur.
nec inpeclire quicquã uł
hoc agiut sepius fundus
colloceturdum uł prima.
uł çecunda. ułt̾cia adiect¬
i̾ẜit adiectonem. huius ꝑ¬
tem priori. ꝑtes duorum
postiori empras ica dem¬
um uerum ẽ. siuanis pre

Expanded text:
bit fundum in diem addici non posse rursus, qui semel fuerat in diem addictus, ratione eiusmodi defenduideatur melior condicio allata, si non secure secundo emptori fundus addicitur, sed alia licitatio prospicitur. nec impedire quicquam uel hoc agi, ut saepius fundus collocetur, dum uel prima uel secunda uel tertia adiectserit adiectionem, huius partem priori, duorum posteriori emptam, ita demum uerum est, si uariis p
Abbreviated transcription (Latin):
caue pot̾at non cau̾it. quasi in¬
debitum. plus debito eum solũ¬
tum repetere possechunus. ẜ seue¬
in exceptõem ppetuam ht solutũ
eptiodacurcum quoagitur. so¬
lutum repetere potest. ut accroit¬
insentus ꝯsultum de ĩtcessiombꝰ¬

Expanded text:
cavere poterat, non caverit, quasi indebitum plus debito eum solutum repetere posse divi Sevei exceptionem perpetuam habet, solutum eptio datur cum quo agitur, slutum repetere potest, ut accisenatus consulto de intercessionib
Abbreviated transcription (Latin):
retimut repete potit quia plꝰ
debito solutum ꝑcondicõem
recte recipictur. ¶dem. lib̾.
debita cxmimris ip̃ius hrdis
solit. ip̃equidem repete non
pot s ⁊ si ignorãce hrde nũ¬
mos cio tradidit. dominus¬
traclidit eos rocte uendicabi

Expanded text:
retinuit, repetere poterit, quia plus debito solutum per condictionem recte recipietur. Idem libro qdebita ex nummis ipsius heredis solvit, ipse quidem repetere non potest: sed si ignorante herede nummos eius tradidit, dominus, ait, eos recte vindicabi
Abbreviated transcription (Latin):
am peci ñ pot̾at. Qr̃ ħ̾ quoq
r ecipi pot̾ir. nisi scies sctutum
exceptõe solint. s icẽtumde¬
bens.qĩducenta deb̾em et
fundum ducẽtorum soluit
competere repetitde. Marcellu:¬
stipulatone licet et enimpla¬
cuit remꝓpeciu̾a solutam: pere
ubatiõm. Tñ siee falsa debiti q̃¬
titate maioris res soluta
estiño fit ꝯfussi ꝑcis reicum pe¬
ccimii.Nẽo enim in iitus con¬
dico intezrarei manet.⁊obligi
incorupta.agerautem rerin¬
ebit᷑donec debita peccuma sol:¬
uaturqdem marcellus ait. si pe¬
crumam debẽs oleum ded̾it pl¬
uris precii. qĩ plus debes łcũ de¬
re̾ modum debẽs. supfluum
ołi ẽc repetendum. non totum⁊
utio peccinic. solidi precii fundi
facta sit Peti posse. nõ totum p̾ciũ
sptis indebite precium. ¶Adco
antemppetua excepcio put alicrõe¬

Expanded text:
am peti non poterat: quare hoc quoque am peti non poterat: quare hoc quoque repeti poterit, nisi sciens se tutum exceptione solvit. Si centum debens, quasi ducenta deberem, fundum ducentorum solvi, competere repetitionem Marcellustipulationem: licet enim placuit rem pro pecunia solutam parere liberationem, tamen si ex falsa debiti quantitate maioris pretii res soluta est, non fit confusio partis rei cum pecunia nemo enim inuitus comio integrae rei manet et obligatio incorrupta: ager autem retinebitur, donec debita pecunia soluatur. Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, uel cuem modum debens, superfluum olei esse repetendum, non totum et utio pecuniae solidi pretii fundi facta sit, repeti posse non totum pretium, sed partis indebitae pretium. Adeo autem perpetua exceptio par
Abbreviated transcription (Latin):
iussissent. indetem. deinoe reytͥa
soluiss ⁊ pea fideuissores. q¬
urina. placuit eum qui post̾i¬
or soluit repet̾e triaposse. hoc
merito.quia t bo areo solu¬
tis .xii. sola debita super̃ar.
quib prosolutis.tͥa. indebi
debitas solu̾it. repet̾e non pot̾it.
si sorti debitas soluits si supra
łgitimum mod̾ soluit. diuus
iure utimur. repeti quide̾ non
posse. s sorti inputand s
si postea. sortem soluit.sortem
qi indebitum repeti posses ꝑ¬
roinde ⁊ siañ sors finit soluta:
usure suprale gitimũ moctũ
soluts qĩ sors indebitx repetu¬
tur Q uod si simil solũt pol¬
tent cdici⁊tũc repetitionem
locum br̃e. supra cluplum
autem usure.⁊
de cduci nec erigi possũt. ⁊ soni¬
te repetuntur ꝙ ad modũ usu¬
rarum fucuarm usure. ¶Si
quis falso se sortem dete creo¬
ens. usuras solu̾it. pot̾ alicere.
nec uidetur sciens intebitu
soluisses. Indebitum aute
solutum accipimus. non sol¬
um si omini no ñde beatur:

Expanded text:
iussissent decem, deinde reus tria solvisset et postea fideiussores quina, placuit eum qui posterior solvit repetere tria posse: hoc merito, quia tribus a reo solutis septem sola debita supererant, quibus persolutis tria indebitdebitas soluit, repetere non poterit, si sortis debitae soluit: sed si supra legitimum modum soluit, diuus iure utimur repeti quidem non posse, sed sorti imputandum et, si postea sortem soluit, sortem quasi indebitam repeti posse. proinde et si ante sors fuerit soluta, usurae supra legitimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur. quid si simul soluerit? poterit dici et tunc repetitionem locum habere. Supra duplum autem usurae ededuci nec exigi possunt et solutae repetuntur, quemadmodum futurarum usurarum usurae. Si quis falso se sortem debere credens usuras soluerit, potest condicere nec uidetur sciens indebitum soluisse. Indebitum autem solutum accipimus non solum si omnino non debeatur,
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s resetiturum sino minus
aturalem en̾m obligõem que
finsset ẜ ip̃o sublatam uiden. ꝙ
prdcullu ptem frat. sit ꝯsecutus
Aldeo ut si plegatum filio ei&q
debitori ioei fu̾iss deductiohi
debiti a frẽ ceco fieret᷑ Idque mi¬
rime conseqũs ẽẽ. ei sentẽtie ꝙͣ
rananus probaret. sicencoquide

Expanded text:
ita repetiturum, si non minus nisset: naturalem enim obligationem quae fuisset hoc ipso sublatam uideri, quod peculii partem frater sit consecutus, adeo ut, si praelegatum filio eidemque debitori id fuisset, deductio huius debiti a fratre ex eo fieret. idque maxime consequens esse ei sententiae, quam Iulianus probaret, si extraneo quid
Abbreviated transcription (Latin):
lrit credi corcuialt̾ius contẽ¬
platione solutum est. qͥq sur
recipitin patrono quia natur
erdebe̾tur Sidecem aut stih¬
um stipulatus. solu̾a qͥuq
quentur.anpossum conclicẽ.
Questio ex h̾ descẽditanliber
midiam obligonis. Ideoq
cum quiqͥnq soluit inpẽdẽti
stichum prestitiss qui eum poꝰ¬
sse cõdicẽ q̃i indebita. si post̾or so¬
lutio compbabit priora utrũ
debitaa ĩdebita solue̾tur.
s sipo solutaquin asticho sol¬
u atͦ⁊ malim egohab̾e qͥ¬
Saudiendus ⁊ querit celsꝰ.
et putat nata eẽ ouinz condic¬
tc̃em. ꝙiris utro simul solu¬
to michi recinedi ꝙuellemar¬
britrium daretur. ¶Idem ait ci
si duo hr̃des sint stipulatoris
non sic possealt̾i quin soluti:
alt̾iptem stichi solui. Item
siduo sint ꝓmissoris hrdes ẜ ã¬
ꝑtes stichi fuerint solute. au̾i
se deb̾e existimans indebitum
soluit quohbet loco repetet. Non
eni exstim̃tiõmi soluẽtis eade
spes repetitionis. sequitur.

Expanded text:
creditori, cui alterius contemplatione solutum est quique suum recipit, neque patrono, quia natura ei debentur. Si decem aut Stichum stipulatus solvam quinque, quaeritur, an possim condicere: quaestio ex hoc descendit, an libmidiam obligationis ideoque eum, qui quinque solvit, in pendenti Stichum praestitisset, quinque eum posse condicere quasi indebita. sic posterior solutio comprobabit, priora quinque utrum debita an indebita solverentur. sed et si post soluta quinque et Stichus solvatur et malim ego habere qaudiendus, quaerit Celsus. et putat natam esse quinque condictionem, quamvis utroque simul soluto mihi retinendi quod vellem arbitrium daretur. Idem ait et si duo heredes sint stipnon ‹posses› alteri quinque solutis alteri partem Stichi solui: Idem et si duo sint promissoris heredes. rtes Stichi fuerunt solutae. 27 Pdebere existimans indebitum soluit, quolibet loco repetet: non enim existimationem soluentis eadem species repetitionis sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oaccepis meadem alienã
scit apudse pignoride poni: f¬
uiti eura s: obligasse Ideoq ie
si peccuniam afuulo accepiss
reddim̃d. firti cãm posse repe¬
tis si nescisret alienam apd̾
set poni: non ẽẽ furems Itez
si peccuniameius nominc aqͤ
pigmus accepat asunlo. ei soli¬
ta eẽt. ñ posse abeo rẽpeti.
es ace crum emi peccuniam tͥ
solui e am me ate repetituum.
et ͦ nomine conditõem mͥ eẽ õi¬
sinc ignorasse ffurtanus.ł.

Expanded text:
ori accepisset magidem alienam scit apud se pignori deponi, furti eum se obligasse ideoque, si pecuniam a seruulo accepisset redimendi furti causa, posse repeti: sed si nescisset alienam apud se deponi, non esse furem, item, si pecunia eius nomine, a quo pignus acceperat, a seruo ei soluta esset, non posse ab eo repeti. ens a te emi pecuniamque tibi solui: eam me a te repetiturum et eo nomine condictionem mihi esse osiue ignorasses. 38 A
Abbreviated transcription (Latin):
undi c̃ptor dampnaiit hrdem
suum ut uenditorem neruue̾¬
ditilibaret. mox uendicor izno¬
ras. rem tradidit. posse eumtun¬
dumodice̾. Idemq ⁊ sidebi¬
torem sinm dampnauĩt lib̾aẽ.¬

Expanded text:
undi damnauerit heredem suum, ut uenditorem nexu uenditi liberaret, mox uenditor ignorans rem tradiderit, posse eum fundum condicere: idemque et si debitorem suum damnauerit libe
Abbreviated transcription (Latin):
toesub moriebitura uendi¬
cacõne nimmorum. ¶Siqs¬
ex quasicompromisso ꝯdem᷑¬
redicatemindebitum solutũ
xclici pot̾it Siu̾o is. nõ de fẽdat:
ctiam debitum solutum con

Expanded text:
ione summovebitur a vindicatione nummorum. Si quis quasi ex compromisso condemreditatem, indebitum solutum condici poterit: si vero is non defendat, etiam debitum so
Abbreviated transcription (Latin):
it. Sanc qͥd̾e obcam̃ dedit.
neq repeti sol ꝙ obcam. da¬
tum ẽ cã scccuta. shic ñ uidet̾
cãscecuta cum transactõi nõ
stetur: Eum igitur repetĩo
oritin transactionis ercep̃co
locum ñh̃t. Neq emimut¬
rumq d locum hr̃e. ⁊ repetiti¬
lexabintio duplułquadru¬
plistatint accõnem dicendu
ẽ solutum excã eius falsxrepeti

Expanded text:
it. sane quidem ob causam dedit neque repeti solet quod ob causam datum est causa secuta: sed hic non uidetur causa secuta, cum transactioni non stetur. cum igitur repetitio oritur, transactionis exceptio locum non habet: neque enim utrumque debet locum habere et repetitilex ab initio dupli uel quadrupli statuit actionem, dicendum est solutum ex falsa eius causa repeti
Abbreviated transcription (Latin):
aturaliter etiam sinis oblig¬
curs⁊ id̾o sĩquis nomine eius
soluat.uł ip̃e manumissus:
beat. repeti ñ pot. et obid ⁊ fide¬
iussor prosuio acceptus tenꝰ¬
etur:et pignus proeo datum

Expanded text:
aturaliter etiam seruus obligatur: et ideo, si quis nomine eius soluat uel ipse manumissus, beat, repeti non poterit: et ob id et fideiussor pro seruo acceptus tenetur et pignus pro eo datum
Abbreviated transcription (Latin):
legatis si nouaet inopianͣta
cãbereditatem abstulit uł¬
quem pat̾ obisse filso p̃sũp¬
ẜat. flam utilies accões pos¬
tumo.uł filio qui hereclitate
euic̾at dm̃ opte ineos. quilega¬

Expanded text:
legatis noua et inopinata causa hereditatem abstulit, uelquem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui lega
Abbreviated transcription (Latin):
ndebiti soluti condicõ ñł. ẽ.
ituenit inconditoemait ꝑ¬
uca ptus qui exancilla natꝰ
sit. iui ꝙ alluuione accessit.
imo. ⁊ fructus quos issolut̃
ẽ bõa fide pcepit. in condictõ¬
nem uenrunt. ¶S si nũ¬
ui alienida itiscondicõ
competit.utul possessio eo
rũ reddatur quemad in¬
ocium sifaso exstimas.posẜ¬
ionem me tibi deb̾e aricinꝰ
reitradidissem condic̾e̾.
s sipossioem. tuam fecissẽ
itaut tibi plongi tempis p̾¬
scripc̃oema nocariñ possit.
etiam sic rectetetum ꝑinde¬
biti comdicõemagerem.
S ⁊siusui fructusin res¬
oluca aliemus sit dectucto
itur Condicõe autem exi¬
existẽte ñ repetitur ꝯs

Expanded text:
ndebiti soluti condictio naturaliit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is cui solutum est bona fide percepit, in condictionem uenient. Sed et si nummi alieni dati sint, condictio competetrum reddatur: quemadmodum si falso existimans possessionem me tibi debere alicuius rei tradidissem, condicerem. sed et si possessionem tuam fecissem ita, ut tibi per longi temporis praescriptionem auocari non possit, etiam sic recte tecum per indebitam condictionem agerem. Sed et si usus fructus in re soluta alienus sit, deducto itur, condicione autem exsiexsistente non repetitur. 17
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. ioñ ratum nõ habea¬
tura procuratore rependerduzẽ¬
Iulianus ait neq tutore.¬
uł procuratore in soluentes re¬
tcuniam. anpupilliuł dm̃ sol¬
uãt Pomponiusi.

Expanded text:
ideo, si ratum non habeaa procuratore repeteIulianus ait neque tutor procuratorem soluentes repecuniam an pupilli uel dom7 Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
aulus.¶demduns adrians
conpetẽ: S el ad quembõa
soluit et tu ratum nõ łxas:¬
posse repetilab̾o. liboͣ postiorum
scͥpat: Quid si debitum fuiss:¬
ñ posse repeticelsus ait. Ideo¬

Expanded text:
um Idem divus Hadrianus competere, sed ei, ad quem bona solverit et tu ratum nposse repeti Labeo libris posteriorum sit: quod si debitum fuissn posse repeti Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sinich̾ precio ad clatur. sõ¬
nitio tamen offeratur fa¬
silior pch̃. uł macuriorm
elior conclitio asfeniinde¬
cur¶Pretere silocus opor¬
cunior soluendo precior
addicatur. eq̃ ẽ melior ꝯ¬
dicio allata uidetur et ita

Expanded text:
 si nihil pretio addatur, solutio tamen offeratur facilior pretii uel maturior, melior condicio adferri uidetur. praeterea si locus oportunior soluendo pretio dicatur, aeque melior condicio allata uidetur: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
rius. incesse quidactim
sit Nam siquidem locac¬
tum ẽ ut meliore aiat
aꝯditione aiscedacur¬
ptio. que subodicione
resoluiturssinautem ħ¬
atur emptio. nͥ melor
conclicio offeraturerit
emptio conclicionanis.¬
subugitur secundum
qd disticeims purar

Expanded text:
interesse, quid actum sit: nam si quidem hoc actum est, ut meliore allata condicione discedaturptio, quae sub condicione resoluitur: sin autem atur emptio, n‹i›si melior condicio offeratur, erit emptio condicionalis.Ubi igitur secundum quod distinximus pura
Abbreviated transcription (Latin):
xl. scripsit. ¶ Ssiquis extit̾¬
it qui meniorem odicionẽ
afferat. deinde prior eptor
adũsus euincitato firit.
rem iemanserit dubitare
pot̾it ut rũ fructus ip̃e bãt.
quasi nulla meliorecon¬
ditione allata an u̾o uẽ¬
dicoris sinc. licet eadem si
ctum sit ⁊ ita. pompo.s. ꝯ¬
aulus. ¶Icet autemuen¬
dicori meliore allata ꝯcliti¬
oncadlicere postenoriin
prior ꝑatus sit plus adice̾.
llacapriorem emptorem
cert̾orem facere ut siqui¬
dalrud adicit ip̃e quoq a¬
dic̃e possit.

Expanded text:
 scripsit.Si quis extiterit, qui meliorem condicionem adferat, deinde prior emptor aduersus eum licitatus sit um› remanserit, dubitari poterit, utrum fructus ipse habeat, quasi nulla meliordicione allata, an uero ueditoris sint, licet eadem sitcti sit: et ita Pompoum Licet autem venditori meliore allata condicione addicere posteriori, nisi prior paratus sit plus adicere.llata priorem emptorem certiorem facere, ut, si quid alius adicit, ipse quoque adicere possi
Abbreviated transcription (Latin):
piamis. Item ꝙ dictũ
ẽ f̾ructus int̾cacaptos ep̃¬
corem priorem sequitoti¬
ens uerumẽ quociens ⁊¬
tilłus emptor exticerit.
qui menorem ꝯdicionẽ
u̾oo sticit emptor post̾ior¬
frrado fructus reffunde

Expanded text:
inum.Item quod dictum est fructus interea captos emptorem priorem sequi, totiens uerum est, quotiens nullus emptor existit, qui meliorem condicionem uero exstitit emptor posterior, fructus refundere
Abbreviated transcription (Latin):
Cum igiturcunc rececla¬
turabemptione iͥ praes
pure ꝯtrahicur ułcune.
ñ inpleacur. ubi suboti¬
tione fit cum melior cõ¬
cditio sit ablata si falsus
ẽp̃tor subiectus sit. elegã¬
t̾ scribit sabimis. priori rẽ
ẽc̃ epran ouia ñ uidetur
melior. conclitio allaca es¬

Expanded text:
Cum igitur tunc recedatur ab emptione ubi pure contrahitur uel tunc non impleatur ubi sub condicione fit cum melior condicio sit allata: si falsus emptor subiectus sit, eleganter scribit Sabinus priori rem esse emptam, quia non uidetur melior condicio allata es
Abbreviated transcription (Latin):
indiem addicto fundo si
melorodi tõ allata sitr̾
emͣ pignori ẽẽ destne. si ep̃¬
tor eum fund um pignos¬
ridedissec ex quo colligit᷑
ꝙ emnpror mectio tempoꝰ¬
it dominus esseqat
a nec pignus tesuet:¬

Expanded text:
in diem addicto fundo si melior condicio allata sit, rem pignori esse desinere, si emptor eum fundum pignori dedisset: ex quo colligitur, quod emptor medio tempore dominus e‹s›t: alioquin nec pignus tene
Abbreviated transcription (Latin):
calumpnie publici iudi¬
ciidampnatus ⁊quioꝑaᷤ
suas ut cum besttiis depu¬
gnaret locau̾it. B estias a¬
utem accipe debemus ex
mansuetus sit aũt alia
a. Ergo quilocauit solũ¬
im qui cum bestus dep¬
ugnauit tenebitur. ł qͥ
oꝑas suas inbꝰ sauit dem¬
que cos qui uriitutis ostẽ¬
si inarena pcassi sunt sese
honan. hos enim puto no¬
otam nõ euad̾e.S siquis
opas suas locau̾it ut feras
uctur.uł ut depugnar
feramque refi regioni
nocet eẽ hãrena non est
notatus. hiis igitur ꝑso¬
nis que nõ uirtutis causa
cum bestos depugnai̾ĩt
prose pretor ꝑmittit alle¬
gare.pro alio prohibet. i¬
S est couissimum situ¬
telçam.ul curam huius
psomie amimĩstrarent ꝑ¬
ostulare eis prohiis quor
concedit. Qui adu̾sus e¬
a fecisse mostretur et pro
aliis intdcã postulatioe
replłitur. ⁊ epro extima¬
tioe iudicis ex̃ ordinem
pecumana pena mulctabi¬
ctut. Ut ucio hniꝰ tituli
diximustres ordines pre¬
tor fecit nõ postulatium.

Expanded text:
calumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locaverit. bestias autem accipere debemus ex mansuetus, uel alia a? ergo qui locauit soluim qui cum bestiis depugnauit, tenebitur, sed qui operas suas in hoc locauit. denique eos, qui uirtutis ostensihonorari: eos enim puto notam non euadere. sed si quis operas suas locauerit, ut feras uenetur, uel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est notatus. his igitur personis, quae non uirtutis causa ‹cum› bestiis pugnauerunt, pro se praetor permittit allegare, pro alio prohibet. sed est aequissimum, si tutelam uel curam huiusmodi personae administrent, postulare eis pro his, quorum concedi. qui aduersus ea fecisse monstretur, et pro aliis interdicta postulatione repellitur et pro aestimatione iudicis extra ordinem pecuniaria poena multabitur. Ut initio huius tituli diximus, tres ordines praetor fecit non postulantium:
Abbreviated transcription (Latin):
non aufr̃tinea tm prou¬
incia pro aliis non recte
postulat inqua p̾ses funt
agunt suam.ul filiorũ
uel pẽtum sororum. uel
pupillorum quorum
tutelas gerunt cãm ⁊ a¬
dũsus fiscum age no ꝓ¬
hibentur. decurioes quor
cont parriam suam ag̾e
probibentur p̾t snores

Expanded text:
non aufert, in ea tantum prouincia pro aliis non recte postulat, in qua praeses fuit agunt suam uel filiorum et parentium suorum uel pupillorum quorum tutelas gerunt causam et aduersus fiscum agere non prohibentur. decuriones quoque contra patriam suam causas agere prohibentur, praeter s
Abbreviated transcription (Latin):
principe nr̃o rescriptũ
est nõ prohibi tutorem
adcẽ pupillo in negc̃o ĩ
quo adnocatus cc̃ preꝵ
erus fuiss. S ⁊ illud ꝓ¬
torem pupilli cãm adm¬
u̾sus fiscum. inq̃ aduer¬
sus prem pupilli ante
aduocatus fuiss fisc.N
Qui autem int̾ infams¬
es nint semienti tituloa
explanabitur. Paulus
de hiis quinogantur infamia

Expanded text:
principe nostro rescriptum est non prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo advocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud ptorem pupilli causam adversus fiscum, in qua adversus patrem pupilli antea advocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitur. II DE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
bus debuisse eum adio̾e
utiectorum quo quibus
dan solẽt .i. surdo. prodigi
o⁊ adolesscenti. Paulusꝰ
ensa edicti postulare. etiã¬
sibisunt qui no nisi pro
Ose postulare posñti
quis ad uoctiõe in prestare
fu̾nit prohibitus. siquidẽ
apͥse ut solet face tempore
magr̃antus sui puto cũ
postea ap̾ fuccessorem ciꝯ
adee possebaius.
Nos proh̾bet pretor ap̾se
postulare omnimodoꝓ
hibet. etiam siadu̾sarius
eos paciatur postulare.
cui aduccatusonibo in
quinqnno intdictum
cet post quinqninum ꝓ
omnibo postulare. nonꝓ
hibi.diuus quoos adr¬
ianus Rpserit tͥceilio re¬
uer sũ postulare posse:si¬
ec adhibetur distictio quo
qimine silentium. ułexil¬
lium nt irogatum. necui¬

Expanded text:
bus debuisse eum adicere: muti ceterorumque, quibus dare solent, id est surdo prodigo et adulescenti: Paulus lensa edicti postulare, etiamsi hi sint, qui non nisi pro se postulare possunt. Si quis advocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse. Gaius os prohibet praetor apud se postulare, omnimodo prohibet, etiam si aduersarius eos patiatur postulare. cui aduocationibus in quinquennio interdictum esset, post quinquennium pro omnibus postulare non prohiberi. diuus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reuersum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium uel exilium sit irrogatum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cecum utris luminib
orbatum pretor repellit.
indelicz qd insignia ma¬
gr̃antus uidere reuereri¬
q nõ possit. Refert ĩ labe¬
o plublium cecum aspnͣ¬
tinomi prẽm adu̾sa se¬
ua abritodes titutumẽ
uellet is postullare. Qͣuis
aũt cecus pro alio postui¬
are nõ possit tñ ⁊ saenato.¬
numordinem retinet⁊ iua¬
dicancli offõ fungitur
Nunquid ergo ⁊ magr̃a¬
tums gerere. possit: S de
hoc deliberabitur. Eetat qͥ¬
dem cxemplum hoc ens
issimam dixit sententiã
retiñe dimus quidem iã
acccptum magis tratum
posse asspirare aũt ad no¬
uum penitus prohiberi.
Idq młtis conprobatur
exemplis Remouet aut
apostulando proalus ⁊e¬
um quicorpore suo muli¬
ebria pͬassus est.Giquis
stium strupatus est non
debet notanut ⁊ põp ait.

Expanded text:
caecum utrisque luminibus caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellit: videlicet quod insignia magistratus videre et revereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa sella a Bruto destitutum, cum uellet postulare. quamuis autem caecus pro alio postulare non possit, tamen et senatorium ordinem retinet et iudicandi officio fung‹i›tur. numquid ergo et magistratus gerere possit? sed de hoc deliberabimus. exstat quidem exemplum eius, rissimam dixit sententiam retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis. Remouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria passus est. si quis stium stupratus est, non debet notari, ut et Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
blicum qua etate aut p¬
aulum maiore fertur n¬
erua filius ⁊ publice. deiẽ¬
qui ꝓry non audi prohi¬
b ap se postulare. Nec eĩ
erit ꝑ mitendum ei post¬
ulare qui decretum pre¬
toris exaudire nõ pot̾at.
qd̃ etiam ip̃ierat ꝑiculo¬
sum futurum. ¶Nam nõ
exaudito dec̾to pretoris ⁊
qibb tempass pena ut cõ¬
tumax pelecteretur ¶Alit
pretor siñ habebũt aduo¬
catum ego dabo.N ec sob¬
um hus ꝑsonis hãc hu¬
manitatem pretor solet
exib̾e u̾m ⁊̃ siquis aliug᷑
sit quicertis ex causisul
ambitione adu̾sar uel
meti patronum nõ inũ¬
nntur ineos qui pro ali¬
is ne postulent ꝓbibent᷑. po¬
inquo edc̃o exipi pretor¬
dum feminas prohibet
proaliis postulare.⁊ io¬
ne pudictiam sexs cogiu¬
entem aliens causis se
inmisceant. nec uinlib
officus fungantimꝵ mu¬
lieres. Origo au̾ introd¬
ucta est a cal furma imꝑ¬
bissima muliereque in¬
uecunde postulans ⁊ m̃¬
gistratum inqͣuietas ca
dedit edõo. Casumdum

Expanded text:
blicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice dequi prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, btemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu patronum non inuponitur in eos, qui pro aliis ne postulent: in quo edicto excepit praetorm femine prohibentur pro aliis postulare, tra pudicitiam sexui congruentem, alienis causis se immisceant, nec virilibus officiis fungantur mulieres. Origo vero introducta est a Calphurnia improbissima femina, que inverecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum
Abbreviated transcription (Latin):
lege.plebicito. senatus cõ¬
sulto. odco. decreto princip¬
um placito nisl propertis
ꝑsonis postulare prohibẽ¬
tur. hi pro alio q proquo
icebit in inte ap̾ me nep¬
ostulerit. hoc edicto ꝯtine¬
tur etiam aliiomnes qri
eclicto pretoris ut in fam¬
es notanturquiom̃s nͥ
pro se ⁊ c̾us ꝑ sonis nepostu¬
lent. Dcͥnde adicit procor
siqui crhiis õibus qui fy¬
pra scriptisut inĩtogrũ
restitus ñ enit. eum quiex
hus qui sup̃scripti sunt
sic accipimus si fuĩt int̾¬

Expanded text:
cito, senatus consulto, edicto, decreto principum nisi pro certis personis postulare prohibentur: hi pro alio, quam pro quo licebit, in iure apud me ne postulent". "hoc edicto continentur etiam alii omnes, qui edicto praetoris ut infames notantur, qui omnes nisi pro se et certis personis ne postulent". Deinde adicit praetor: "qui ex his omnibus, qui supra scripti sunt, in integrum restitutus non erit". "eum qui ex his, qui supra scripti sunt" sic accipe: si fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
mhostrum pocestace peuene¬
rnt. possũt inderi nptia¬
rum locum. retm̃e eo solo ꝙ
aliis tem̾e iube ñ possum et
genaliter differend ẽ. donec
certum ẽ.mancum unere
incapcun tate ꝯstitutum. n¬
ullam habere licentiam uro

Expanded text:
in hostium potestate pervenerunt, possunt videri nuptarum locum retinere eo solo, quod alii temere nubere non possunt. Et generaliter definiendum est, donec certum est maritum vivere in captivitate constitutum, nullam habere licentiam uxo
Abbreviated transcription (Latin):
bapbata sunt.ditione tuañ
utor. sic autem ip̃i presen¬
ti renuncietur. siue absenti
peum qui inpotestate sitciꝰ
cunis ueiscaue inpotestate

Expanded text:
rba probata sunt: 'condicione tua non utor'. Siue autem ipsi praesenti renuntietur siue absenti per eum, qui in potestate eius sit cuiusue is eaue in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
arus Muortium autem
uł adnu̾̃sitatẽ mẽtium dictũ
ẽsul quia indiu̾sas pntes ẽ¬
ut qui clistrau̾t matrimon¬
nim. ¶Inepucdus autem
id mrenintiatioẽ opbata ṡ¬

Expanded text:
ale. Diuortium autem uel a diuersitate mentium dictum est uel quia in diuersas partes eunt, qui distrahunt matrimonium. In repudiis autem, id est renuntiatione comprobata s