comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
camente decł̾it. ut ꝓprie¬
tatemcarũ retineret ad¬
minstrationem autem
Eno concederet marcelu
notat ⁊ ẽ etiam casus sial¬
cerademerit. uł siomm
quidẽ moclo concessant

Expanded text:
nte dederit, ut proprietatem earum retineret, administrationem autem seruo concederet. Marcellus notat: est etiam ille casus, si alter ademerit: uel si omni quidem modo concesserit
Abbreviated transcription (Latin):
gendo inst nec mutum fa¬
cit. tab̾ne sit p̾positus. an cu¬
ilibet alii negotiationi.
nestos adferant merces a ibi
uendant. nec mutat cãm¬
culpa. erus. ¶Si conduxisti
nauem anphoraum duoꝵ
phorarum precium debes.
Pauł. inmo niadusione ñ¬

Expanded text:
gerendo instet: nec multum facit, tabernae sit praepositus an cuilibet alii negotiationi, nestos adferant merces et ibi vendant. nec mutat caculpa eius. Si conduxisti nauem amphorarum duo phorarum pretium debes. Paulus: immo si auersione n
Abbreviated transcription (Latin):
nam quodam modo cum
co contraicur quibet .i¬
ussum aute accipiendr
siue uerbis auc ꝓnuntia¬
cum. suic specialiter mu
no incontrasi nisserit. si¬
ue generaliteret roxo ⁊ si
sic contestatus sit: quod
uolens cumstichos sinio
modo negecium gerere ꝑi¬
icur risisset nisictalex al¬
int probibet siego quero
an reuocaret hoc iussum
ante quamclatur possit.
⁊̃ puto posse quem.ad in¬
oclum simandass. ⁊ prea
ante contractum contra¬
na uolũtate mandatu
ne uidetur iussisse. s et

Expanded text:
nam quodammodo cum eo contrahitur qui iubet. Iussum autem accipiendum siue uerbis aut per nuntium siue specialiter in uno contractu iusserit siue generaliter: et ideo et si sic contestatus sit: 'Quod uoles cum Sticho seruo meo negotium ge‹re› perisisse, nisi certa lex aliquid prohibet. Sed ego quaero, an revocare hoc iussum antequam credatur possit: et puto posse, quemadmodum si mandasset et postea ante contractum contraria voluntate mandatum ve, videt
Abbreviated transcription (Latin):
ccionem competit sum¬
us exsuius dominis in¬
sfit contrabut cum coi
solus tenebitur ẜ fiduo
uisserunt. cum quonis
insolidum agipot. qui¬
asimiles sunt dubus

Expanded text:
ctio non competit. Si unus ex servi dominis iussit contrahi cum eo, is solus tenebitur: sed si duo iusserunt, cum quovis in solidum agi potest, quia similes sunt duobus
Abbreviated transcription (Latin):
oporcets quod smñ atoto modo
qui tuenat c̃uendicore eg̃it. s
deminore conseqter scrib põ¬
pomus deresicluo c̃ insore agi
posse. ¶her iudicinm Latius
alc̾itus rei mensurarum fal¬
sar reminitiaiu̾se dicetur rec
eilificio mficra fefellit ułra.
udine siue de suicudate in¬
inrictench. picienoi queratur.
sue mcamuł tignamm. ui la¬
sor machinatius sefellit. hec
accõ dabitra nec ñ illud qu¬
fefellit tamen tirmodo com¬
petere hanc accõnem  Hoc exep¬
lo q̃ adu̾sus archicectum ⁊¬

Expanded text:
oportet. quod si non de toto modo qui deerat cum uenditore egerit, sed de minore, consequenter scribit Pomponius de residuo cum mensore agi posse.Hoc iudicium latius alterius rei mensuram falsam renuntiauisedificii mensura fefellit uel inudine siue de seruitute ‹im›mittendi proiciendique quaeratur, siue aream uel tignum uel lasor machinarius fefellerit, haec actio dabitur.Nec non illud qufefellit tamen in modo, competere hanc actionem.Hoc exemplo etiam aduersus architectum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineret dicendum est. quid
enim secẽ restituere doñtoꝵ
repmitur. quando nullum
prectum incernemt quid gͦ
sires abeo cuidoata s̃ melior
ua fc̃a fit minquid qnͣti
cius qui menoriem fecit ĩt̾¬
est doacorum oueniatur. ꝙ¬

Expanded text:
tinere dicendum est: etenim quid se restituturum donator repromittit, quando nullum pretium interueniat? quid ergo si res ab eo cui donata est melior facta sit, numquid quanti eius qui meliorem fecit interest donator conueniatur?
Abbreviated transcription (Latin):
uero ansi suus apud emp¬
corem fugitetuncausa red¬
ibitionis ẽe ꝓintiatus est¬
fut. non prius uenduta
restitiridebeat quamrerũz
tionem prestit̾it.¬

Expanded text:
ero, an, si seruus apud emptorem fugit et in causa redhibitionis esse pronuntiatus fuerit, non prius uenditori restitui debeat, quam rerum tionem praestiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
dibeatur pe deior petatim
pretiumtocum exceptio eit
petacim magis dicetur no
nocere exceptionem ensi fo¬
ite ca sit causa inqua ꝓptͥal¬
c̾iue niciũ utrumq manci¬
prum redibendum sit:¬

Expanded text:
dhibeatur, deinde petatur pretium totum, exceptio erit petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit causa, in qua propter alterius uitium utrumque mancipium redhibendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽe hoc uenditione su
prectic̾e nec ex hac cã reclibito
est.s si clixit hunc furem ñ
ẽe: exilla parte cenebitur.
toris excisar oportebit.
aulus. Latimus largus. qͥto
ã fide iussori emptoris recti
sohatatic hilꝯsequitur. qd¬

Expanded text:
necesse hoc in uenditione serui praedicere nec ex hac causa redhibitio est: sed si dixerit hunc furem non esse, ex illa parte tenebiturentur quiue comitialem morbum haberent, ne quidem his diebus, quibus morbus condicionibus emptum fuger
Abbreviated transcription (Latin):
inlibro ee diccrirrquanti
bonim ⁊ equum iucci:
indebitur. ꝯdempñdituꝵ
cet̾arum terumquantum
dampnũ dacum factum:¬
sumeẽ pleriq chicuntitem
mulaᷤ que pessunt danosear

Expanded text:
ro esse dicetur, quanti bonum aequum iudici uidebitur, condemnetur, ceterarum rerum, quanti damnum datum factumsum esse plerique dicunt, item mulas quae cessum dant: ea
Abbreviated transcription (Latin):
exstrmatione suorum ꝑin¬
de fier debere. acq ũ fieret m
ꝯxistimocionen bonitatis:
agri. cum obeuictam partẽ
fundi agatur ⁊dem agituꝵ
siimo pretio piures fuuos
uenhioisti. sanos qẽẽ pro¬

Expanded text:
uorum proinde fieri debere, atque ut fieret in aestimationem bonitatis agri, cum ob euictam partem fundi agatur.Idem ait, si uno pretio plures seruos uendidisti sanosque esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam si nsumfructum: ĩ
homineemerint ꝯpetere
debeant. ¶eui rectibitor¬
ia accione desanitate agit.
ꝑmitẽctum ẽ de unouritio
agere ⁊ pclice ut si quid al¬
nid prea aparuisser de eo.
it̾m agerturssimpliariM¬

Expanded text:
tiam, si usum fructum in homine emerim, competere debeant.Cum redhibitoria actione de sanitate agitur, permittendum est de uno uitio agere et praedicere, ut, si quid aliud postea apparuisset, de eo iterum ageretur
Abbreviated transcription (Latin):
cendo ꝯpetere accionera ⁊.
excluple stipłone. debris per
fur tum ablatis iam resp
mox inuentus presentibo
anindomouenditoris fu
standum sic responso suri.

Expanded text:
tendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam respomox inventus praesentibus an et in domo venditoris fugstandum sit responso servi.
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus E tiam in fundo
ci sipestiles fundus cuistrac¬
cus sit. rectibendus est. et be¬
nignum ẽ cticere uectigali.
exactionem fuitu tempo

Expanded text:
ionum.Etiam in fundo ti si pestilens fundus distractus sit: nam redhibendus erit. et benignum est dicere uectigalis exactionem futuri tem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e scierit morbonimantio¬
uinquamiris ip̃e dño man¬
dadouel negociorunn gestoꝵ
accione sit obstnctus nich¬
ilo ñgis eo nomne agere:
possigit cum ip̃e ignorano¬

Expanded text:
ipse scierit morbosum uitiouin, quamuis ipse domino mandati uel negotiorum gestorum actione sit obstrictus, nihilo magis eo nomine agere possit: at cum ipse ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
um mnichĩ redoibeas. fur¬
tis. noxis q soluocĩ ẽc
ꝑmarere nondebes preꝙͣ¬
⁊ quanto minoris denegñ¬
damntibi labeoargicuti
dupplũ acccio pient ergo
et quod adu̾sus dictum pro¬
missum uesit ictio ꝑibit¬
pomortem autem homini:
eclilicie acciones manet ꝯr
culpa empcoris. familie i¬
ue eius uł ꝓcuratoris mor¬
daus sic. ¶ audiendus ẽ nq
id denitio uł morpo sui
querens. recinere eum uel¬
itqion nocebit emptori si
sex mensiu exceptione:
rectibitoria exclusus.uetit
intra anmm excumatoria
agere. ¶ Ei qui suirm uni¬

Expanded text:
um mihi redhibeas, furtis noxisque solutum esse promittere non debes, praet quanti minoris denegandam tibi Labeo ait, sicut duplae actio periret: ergo et quod aduersus dictum promissumue sit, actio peribit.Post mortem autem hominis aediliciae actiones manent, 48 culpa actoris familiaeue eius uel procuratoris mortuus sit. Audiendus est is, qui de uitio uel morbo serui querens retinere eum uelit. Non nocebit emptori, si sex mensum exceptione redhibitoria exclusus uelit intra annum aestimatoria agere. Ei, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
quamuicanius qui acco¬
qui uerrit. ¶ popuicurac¬
cio cxloc edicto in eum cuł
maxiã pars in uenclitione
frati quia plerumo uen¬
licisita societatem coberoit.
ut quicquidagunt incorr¬
une uideanturageresequur
unirm exhis cuius maior
pars aut milla paite mino:
eẽt etilicias acciones cõpet̾e.
ne cogeretur emptor cumi
mulcis licigre quamuis ac¬
tio exẽpto crañ singulis sit.
ꝓpotione quam soci fu̾nt. n¬
amidgenus hominũ ad lut¬

Expanded text:
mquam uicarius qui accequi uenit.Proponitur actio ex hoc edicto in eum cuius maxima pars in uenditione fuerit, quia plerumque uenaliciarii ita societatem coeunt, ut quidquid agunt in commune uideantur agere: aequum unum ex his, cuius maior pars aut nulla parte minor esset, aedilicias actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamuis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lu
Abbreviated transcription (Latin):
iise srandantor cred¬
turus anac nrifiueller eos fr¬
audar cenetur creclicorib
pp mancipiũ uenchitor ¶pi¬
gnus manicb̾ obligatum. et̾¬
si rectibiinus fuit ẜuus ꝙ¬
ad moctum sicum anien̾sset

Expanded text:
isset fraudandorum credturus alias, nisi uellet eos fraudare, tenetur creditoribus propter mancipium uenditor.Pignus manebit obligatum, etiamsi redhibitus fuerit seruus: quemadmodum, si eum alienasset
Abbreviated transcription (Latin):
suasu alterraus adomino
recessit fugituuus ẽ. lcet roñ
fu̾ric facturus citra o silium
eius qui ꝑsua sit. ¶sisuus
esse. uł ignorans fugitius ẽ.
nisi animo ad me reu̾tẽclic
facit. qui pp nequiscias. ma¬
los qr ie mores flagiciumqie
aliquid omissum morcems
ꝯsciscere noluit ñ sidolorem
corporis non sustinendo io
fecit. ¶ Siquis suum ennt
⁊ rapco eo inbonorum raꝑt¬
orumaccione quadrupluz
ꝯsecutus ẽ. deinde. suum re¬
clibeat reclere debebit ꝙ ace¬
epit. s si peum suum mini¬
am passus aniurie nomine
egerit.non uecldet uenclitori
salicer forsicant si loris aba¬
liquo cessus aut questione

Expanded text:
suasu alterius a domino recessit, fugitiuus est, licet id non fuerit facturus citra consilium eius qui persuasit.Si seruus esse vel ignorans, fugitivus est, nisi animo ad me revertendi ifacit, qui propter nequitiam malosque mores flagitiumve aliquod admissum mortem sibi consciscere voluit, non si dolorem corporis non sustinendo id fecerit. Si quis servum emerit et rapto eo vi bonorum raptorum actione quadruplum consecutus edhibeat, reddere debebit quod accepit: sed si per eum seruum iniuriam passus iniuriae nomine egerit, non reddet uenditori: aliter forsitan atque si loris ab aliquo caeso aut quaestione
Abbreviated transcription (Latin):
morbosa mancipia esset nõ
morbosa rectibentur. si separ¬
ar non possunt sine magnoa.
ino modous pietatis ronem
offensaiquid eu fifilio rete¬
coparentes rechihie matuer̾t.
ul contra qd et in fribus ⁊ in
psonis ocubmno sibi coniuc
cipia uno precio uenierint.⁊
deuno eorum ectilicia accioe
utamur. itademinu probo¬
utate etus extimatio fiet si
siofuse uumusis manacip¬
us ꝯstitutum pretium frrit.
qo si singulorim mancipi¬
orum osticuedo precio unu̾¬
sa canci uenerint quanti ex
osũtione singulorum fie¬
bat. cunc cuius mancipniz
precium seu pluris. seu min¬
oris id ẽe ꝯsequi debebit:¬

Expanded text:
morbosa mancipia etiam non morbosa redhibentur, si separari non possint sine magno incommodo uel ad pietatis rationem offensam. quid enim, si filio retento parentes redhibere maluerint uel contra? quod et in fratribus et in personas contubernio sibi coniunccipia uno pretio uenierint et de uno eorum aedilicia actione utamur, ita demum pro bonitate eius aestimatio fiet, si confuse uniuersis mancipiis constitutum pretium fuerit: quod si singulorum mancipiorum constituto pretio uniuersa tanti uenierunt, quantum ex consummatione singulorum fiebat, tunc cuiusque mancipii pretium, seu pluris seu minoris id esset, sequi debe
Abbreviated transcription (Latin):
pecus ꝯcineacun udeamꝰ.
⁊ difti cle ẽ ut ꝯtineacur. sa
allud sig̾cant iumeta alrud
sig̾catur peccoris appellatio¬
ne Idcurco elogium hic ecli¬
cto subiectum ẽ. cuius uer¬
babec sunt. que de iumcorũ
sanitace cliximus. deceto qͦ¬
ꝑs peccore omm uenclicores
faciuntsunde dubitardesi¬
it. an hoc eclicto bones quoq
ꝯtinẽtur. ⁊ enim iumcorum
appellacione non ꝯcineri cos.
uernius ẽ. s peccoris apella¬
tione ꝯtinebunturss eirims
sunc quedam que ruhomir¬
ib quidem morbum facui¬
neIntumentis non adeo i
ut puca simulus castratus
quid habere iridetur. qui a

Expanded text:
. et difficile est, ut contineatur: nam aliud significant iumenta, aliud significatur pecoris appellatione.Idcirco elogium huic edicto subiectum est, cuius uerba haec sunt: 'quae de iumentorum sanitate diximus, de cetero quoque pecore omni uenditores faciunto'.Unde dubitari desiit, an hoc edicto boues quoque contineantur: etenim iumentorum appellatione non contineri eos uerius est, sed pecoris appellatione continebuntur.Sed enim sunt quaedam, quae in hominibus quidem morbum faciunt, in iumentis non adeo: ut puta si mulus castratus quid habere uidetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cum corpus accessunm fũ¬
it dictumrslamsi fuus cũ
peculio merit. ea mancipi a
que in pecunio fuint sanaeė
praret uenctitor non debet:
quia ñclixit certum cerrip¬
corp accessurum. s pecul̃
cale prare o portere ⁊ quemad¬
modum certam quantitatẽ¬

Expanded text:
tum corpus accessurum fuerit dictum: nam si servus cum peculio venierit, ea mancipia quae in peculio fuerint sana esse praestare venditor non debet, quia non dixit certum corpus accessurum, sed peculium tale praestare oportere, et quemadmodum certam quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
insuspenso est ueluri si ẜ̃irus
inquo altius ñsufructus. al¬
t̾itius ꝓpietas ẽ. aliquid em̃nt.
namdum inceitum est excu¬
ius rei pretium soluat pẽclet
cuifit adquisitum ⁊ ideo ne¬
entri eorum reclibicoria cõs
hominem eirei que nmnoris
cẽt accedere nequam fraus.
aut eclicto aut iureciuins
fieret. aurait pecduus. ꝓp̃r̾

Expanded text:
in suspenso est, ueluti si seruus, in quo alterius usus fructus, alterius proprietas est, aliquid emerit: nam dum incertum est, ex cuius re pretium soluat, pendet, cui sit adquisitum, et ideo neutri eorum redhibitoria compehominem ei rei quae minoris esset accedere, ne qua fraus aut edicto aut iure fieret:
Abbreviated transcription (Latin):
ea mancipia queructia sunt
simplibra esse .⁊ ad minister¬
ia aptioraa dociliora. ⁊adoe
ministium abilia. trita uero
mancipia uetana lificile ẽ
reformare ⁊ ad fuos mores
formare. Quia ergo uenal¬
itiari sciunt facile decurri
ad nouibrum emptionẽ
iocudo interpollant ueter¬
norante enpcore ita ueni
diles amuric. ꝯuiium̾ta
uendunc. palam recte dicã
morbruitiue st utiq o ꝑr¬
une orñca uendencli causa
fiunt. ita emptoribus cra¬
dencur ssiquid ica fem fu̾it

Expanded text:
ea mancipia, quae rudia sunt, simpliciora esse et ad ministeria aptiora et dociliora et ad omne ministerium habilia: trita uero mancipia et ueterana difficile est reformare et ad suos mores formare. quia igitur uenaliciarii sciunt facile decurri ad nouiciorum emptionem, idcirco interpolant ueterndiles aiunt: 'Qui iumenta uendunt, palam recte dicunto, morbi uitiique sit, utique optime ornata uendendi causa fuerint, ita emptoribus tradentur. si quid ita factum
Abbreviated transcription (Latin):
nequis caueriem uerrẽz:
uł minorẽ aprimursum.
nocet anmal. fiue soluta
sint. sine alligata sintnt¬
otrnerint uĩcuns quomi¬
mis dampna fernt non

Expanded text:
ne quis canem, uerrem uel minorem aprum, lupum, noceret animal, siue soluta sint, siue alligata, ut contineri uinculis, quo minus damnum inferant, non
Abbreviated transcription (Latin):
cã ornata clucta ee pocit eĩ
imetum qratum itinris
cãra cduci: denide uenire.¬
Si plura iumenta uemieñt.
non omnia erunt rectiben¬
da ꝓꝑt inrius ornamentũz
nam ⁊ fiuicio sum sit unnũ
iugum. nõ came pꝑ hoc cet̾a
iuga reclibebuncur. si forte
iugum mularum fir. quar̃
altera uitiosa est. non expre¬
uisq erit ꝯputandum. ⁊¬
quanci minoris Cumuem

Expanded text:
rnata ducta esse': poterit enim iumentum ornatum itineris causa duci, deinde uenire.Si plura iumenta uenierint, non omnia erunt redhibenda propter unius ornamentum: nam et si uitiosum sit unum iugum, non tamen propter hoc cetera iuga redhibebuntur.Si forte iugum mularum sit, quarum altera uitiosa est, non ex preusque erit componendum, quanti minoris sit:
Abbreviated transcription (Latin):
quanto minoris agamus.
nam si adeo nullius sit pre¬
ti. ut nec expectiat quidtcale
mançipiauin dominum ha¬
bere. ułci sifuriosum. aut lu¬
natic̃̾ sit licet extimatoria
actum fi̾rit offitio camen ni¬
dicis continebitur ut retor¬
to macipio precium recipi¬
atur. ¶Si quis cum ꝯfilum

Expanded text:
agamus: nam si adeo nullius sit pretii, ut ne expediat quidem tale mancipium domini habere, ueluti si furiosum aut lunaticum sit, licet aestimatoria actum fuerit, officio tamen iudicis continebitur, ut reddito mancipio pretium recipiatur.Si quis, cum consilium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt siodictum ꝙmifsumue
ent locus ẽ redibitiom exin¬
ꝑlo mancipiorum. ¶uen¬
d̾udi autem causa orntũ
rumcum uidi celirus ntñsi
subcempore. ueclicionis.
hoc ẽ biduo ante uenicio¬
nem ornacra sic.s si inipã
uenclicionema orñtum sit
aut io inquid uenale ciulz¬
semꝑ q. cum deornamẽcis

Expanded text:
 dictum promissumue, erit locus redhibitioni exemplo mancipiorum.Uendendi autem causa ornatum iumentum uideri Caelius ait non, si sub tempus uenditionis, hoc est biduo ante uenditionem ornatum sit, sed si in ipsa uenditione ornatum sit, aut ideo, inquit, uenale csemperque cum de ornamentis
Abbreviated transcription (Latin):
neq et forcuudine quid
esus detrabitur.neq deu¬
tilitate cum ad gadum n¬
um quam sic abilis celus
animana castrata ob uo ip̃z
timasse equum castratũ
uenditor scit empto ẽẽ acci¬
onem. ⁊ uerum est quod of¬
filius aits quesicum ẽ si mil

Expanded text:
neque de fortitudine quid eius detrahitur neque de utilitate, cum ad generandum numquam sit habilis.Caelius animalia castrata ob id ipsumtimasse equum castratum suenditor scit, ex empto esse actionem: et uerum est quod Ofilius.Quaesitum est, si mula
Abbreviated transcription (Latin):
dibere sentum non posie ñ
miag̾ inquid quam cumi
empcori plures hrdes exti¬
tint: nec omnes ad iecuiben¬
dum consenfrumc gtoemm
cellusait non posse altra er
diris ꝯ sequi actionera exẽp¬
co. ut sibi ꝓparte uenclicor
traclat᷑si ꝓportione pretium
dabir ⁊ hoc in emptoribus ẜ¬
uan oport̾e ait nam uenclio¬
corpignori loco qd uencdioit
retinet. quo ad emptor sacis¬
faciat. COmponius ait. sin.¬
nus exheredib empcoris. ł

Expanded text:
dhibere seruum non posse: non magis, inquit, quam cum emptori plures heredes exstiterunt nec omnes ad redhibendum consentiunt.Idem Marcellus ait non posse alterum ex dominis consequi actione ex empto, ut sibi pro parte uenditor tradat, si pro portione pretium dabit: et hoc in emptoribus seruari oportere ait: nam uenditor pignoris loco quod uendidit retinet, quoad emptor satisfaciat.Pomponius ait, si unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
diuncit rectibere ¶ Suend
dicendum. namsiunus aꝑ
plura mancipia ab uno em¬
antur uerius ẽ clicere si ꝯiͣ
plures rei fuerunt uẽclicoro.¬

Expanded text:
uendidicendum: nam si unus a plura mancipia ab uno emantur, uerius est dicere, si quasi plures rei fuerunt uenditor
Abbreviated transcription (Latin):
eo quen ꝑtinere ut siquis eo¬
rum forte morbo sus.aiel ui¬
tio sus sit utommes simusi
gula capita precium ꝯsticut¬
uan sici tamen una emptio
ẽ uit ꝓpt̾ uitius uicium om¬
nes recliben posunt uł tehe¬
anc.scił cum manifestum
erit non inisiomnes que em

Expanded text:
eo quaeri pertinere, ut, si quis eorum forte morbosus uel uitiosus sit, uel omnes simul singula capita pretium constitutum sit, tamen una emptio est, ut propter unius uitium omnes redhiberi possint uel debeant, scilicet cum manifestum erit non nisi omn
Abbreviated transcription (Latin):
tum cempus reclibeacuR:
ea conuecio raca habetur
Si autem dempore nichꝰ cõ¬
uenit. in fcm accio intra:
sexagĩta chies uciles accom¬
odancurempcori reclibenḋ
ultra non. siu̇o ꝯueneru
ut inppetuum recdibitio fi¬
at puco hanc ouencionem
ualere. SItemzi tempo sexa¬
gĩta dierum p̾fintum recti¬

Expanded text:
tum tempus redhibeatur, ea conuentio rata habetur: si autem de tempore nihil conuenerit, in factum actio intra sexaginta dies utiles accommodatur emptori ad redhibendum, ultra non. si uero conuenerit, ut in perpetuum redhibitio fiat, puto hanc conuentionem ualere.Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhi
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. quo mominatim
adicitur accessinum fundo
hominem stichum. s etiam
generalit omnia mançipia
accedant uenclicori. ꝯs
onuus ait iustã cam esser.
ut quod inuenticione acc¬
essumi essedictum est. uc¬
cam incegrum prẽtur quam
illid pran debuit ꝙ principa¬
liter uenuͣtnam. uire ciuili
ita s certum corpus ẽẽ cliet¬

Expanded text:
dum est, quo nominatim adicitur accessurum fundo hominem Stichum, sed etiam si generaliter omnia mancipia accedant uenditioni. 33 onius ait iustam causam esse, ut quod in uenditione accessurum esse dictum est tam integrum praestetur, quam illud praestari debuit quod principaliter ueniit: nam iure ciuili,ita, si certum corpus acce
Abbreviated transcription (Latin):
aciatur. cdumabatio parte
recepit.homius alii non
inpartem preciiodempna¬
bitur. s quanti minoris b¬
us homo sugIdem ait. hom¬
mne mortuo.ul etiam rectib¬
ito. singulos prosins pror¬
cionib recte agere pretium
autemaaccessiones ꝓparter
recipientis et fructus acces¬
sionis ⁊ siquo det̾ior homo
factus ẽ ꝓparte prestabitu

Expanded text:
ab alio partem recipit hominis, alii in partem pretii condemnatur, quanti minoris is homo sit.Idem ait homine mortuo uel etiam redhibito singulos pro suis portionibus recte agere. pretium autem et accessiones pro parte recipient: sed et fructus accessionis et si quo deterior homo factus e
Abbreviated transcription (Latin):
it ut rectib̾i debeat: idici¬
um dabims quo utrũ
rechibeatur. ¶locuntur edi¬
les in hoc ecdicto denmcis
rectibenclis. causa autem hꝰ
eclicti eadem est: que manci¬
pitirum reclibendorumet
ferre eadem suntanhis que
mancipiis ꝙ ad morbum..

Expanded text:
rit, ut redhiberi debeat, iudicium dabimus, quo utrumque redhibeatur'.Loquuntur aediles in hoc edicto de iumentis redhibendis.Causa autem huius edicti eadem est, quae mancipiorum redhibendorum.Et fere eadem sunt in his, quae in mancipiis, quod ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
õcss borebictum fallatus
uendi torum occrant. ubi¬
qenim curant cdiles ne ep̃¬
cores auenclicorih circum¬
uemãtur ut ecce pleriq so¬
nouritia non sirit. qĩ nouiti

Expanded text:
oc edictum fallaciis venditorum occurrit: ubique enim curant aediles, ne emptores a venditoribus circumveniantur. ut ecce plerique sonovicia non sunt, quasi novici
Abbreviated transcription (Latin):
icit quiboadministracio ier̃¬
non iniq rio dum cogi¶tez
peclius ait. familie appeliacc̃e
⁊ filios familias dennostra¬
rei facta enm demestoicoꝵ
redibitoria agencem uolurprdre
uia fugam. deinde agat po
morbum. quanti fien con¬
dempnato debear. ⁊ quidem
seprinis agi posse q̃uanco
minoris dubium nonest.
S ait iunamis. idagendu̾
ẽe nclucium emptor faciat
et bis eiusdem rei existimna¬
tõnem ꝯsequitur. ¶In fac¬
tum accio ꝯpetit. ad preciũ
recupandum. simancipiũ¬
erm redibium furit. Inqua
non boc quentur an manci¬
piurm in cã reclibitionis fuit.
s hoc tm̃. an sit rectitumn
ec in mco. Iniquũ est emi
po ea quam uenditoris ag¬
nocuin recipiendo mançi¬
pium esse ioincausa recti¬
biciomis cunc queri. ut rũ
debuenit reclibi. an non de¬
bũit. nec de tempore queri¬
tur an ⁊ intra cempora redi¬
bicus ẽẽ uideatur Iluo pl¬
ane hoc accio exigit ut st red¬
ibicus. Cet̾m insifi̾rit recd¬
ibitus defficic ista accio. ĩsi

Expanded text:
dicit, quibus administratio rernon inique dominum cogi.Idem Pedius ait familiae appellatione et filios familias demonstrari: facta enim domesticorum redhibitoria agentem praeui fugam, deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dubium non est, sed ait Iulianus id agendum esse, ne lucrum emptor faciat et bis eiusdem rei aestimationem consequatur.In factum actio competit ad pretium reciperandum, si mancipium redhibitum fuerit: in qua non hoc quaeritur, an mancipium in causa redhibitionis fuerit, sed hoc tantum, an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est enim, posteaquam uenditor agnouit recipiendo mancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an non debuerit: nec de tempore quaeretur, an intra tempora redhibitus esse uideatur.Illud plane haec actio exigit, ut sit redhibitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
singulis insolidum reolib̾n¬
dum gitamen patres emp¬
te sint asitigulis.recte clicet᷑
alt̾iuus quidem posse rechibi
cum alis autem agi qͣnto ⁊¬
minoris.Icem̃ si plures si¬
ngulis partes abuno emãt
tunc ꝓparte quisq corum ex¬
pietur s si in solidum ema
unusquisq in solidum recł¬
oportere morcuum erit hoc
quentur minquid culpa ep¬
coris. nł famine eius uł pcu¬
racoris homo demortuus sit
qo cdicedum s quacumq i
eccasionem mortis empcor
si non adhibirit mecticum
u̾nan possic. uł malum adhi¬
ibuit. uł culpa sua. Is hoc di.¬
cemus siante iuclitiũ accep¬
tum de cessit. Cet̾um siposti
ruditium accẽptum decefisse.
ꝓponatur cunc marbicitum
iuditis ueniet qualique:
mortuns sic. ¶ ut euin etr
peclio uidetur. ea quecumq
policis ꝯtestationem contĩg¬
unt arbitrium iudicis deside¬
rant. ¶Ed inpcuracore dixi¬
mus idem ⁊ incutors et curͣ¬
core clicẽclum erit cet̾isq
quri ex o fficio ꝓaliis interue

Expanded text:
singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures singuli partes ab uno emant, tunc pro parte quisque eorum experietur: sed si in solidum emant, unusquisque in solidum redhoportet mortuum erit, hoc quaeretur, numquid culpa emptoris uel familiae eius uel procuratoris homo demortuus sit: quod dicendum est, quamcumque occasionem morti emptor si non adhibuit medicum, ut sanari possit, vel malum adhibuit, sed culpa sua. Sed hoc dicemus, si ante iudicium acceptum decessit: ceterum si post iudicium acceptum decessisse proponatur, tunc in arbitriumiudicis ueniet, qualiter mortuus sit: ut enim et Pedio uidetur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant.Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicendum erit ceterisque, qui ex off
Abbreviated transcription (Latin):
reclitate sunrauc inpeculio
Idem ꝓbat a si fundus cum
instrumenco uement᷑ en st¬
rumenco mancipia sint. p¬
uco hanc sentenciam uera
nisi si aliud specialiter actũz
esset ꝓpoñcur Sruenclita:
res rectibea tur suus queꝙ
qui ei rei accessit licet millũ
generis plures res sumil ue¬
neant. ueluti comeduł cho¬
rus. reffenx aican in umniusor
aninsingulos precium osti¬

Expanded text:
reditate aut in peculio. idem probat et si fundus cum instrumento uenierit et in instrumento mancipia sint. puto hanc sententiam ueram, nisi si aliud specialiter actum esse proponatur.Si uendita res redhibeatur, seruus quoque qui ei rei accessit, licet nullumgeneris plures res simul ueneant, ueluti comoedi uel chorus, referre ait, in uniuersos an in singulos pretium
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus. ¶ uod si nolio uẽ¬
dicor hominem recipere nõ
in maiorem summam im¬
quid quam ꝑ inprecu ei cõ¬
dempnandum. ob hoc ergo
que ꝓpt̾ suum dãna senfit
solai dabimus ei corporis
retencionem. cetum pot̾uit
euitare pr̃ationem uencticor
si nolit hominem recipere:
quo fod precui prãcionem eo¬
tum queq precium eorum¬
segantur solam non enica¬
esse. tenetur ex sua ꝓmissio
s et eum qui domino suo
res subtrax̾it: incelligẽctũ
est. ¶ Si ancilla rectibeatur:. et

Expanded text:
lium.Quodsi nolit uenditor hominem recipere, non in maiorem summam, inquit, quam in pretium ei condemnandum. ob haec ergo, quae propter seruum damna sensit, solam dabimus ei corporis retentionem: ceterum poterit euitare praestationem uenditor, si nolit hominem recipere, quo facto pretii praestationem eorumque quae pretium sequuntur solam non euitaesse, tenetur ex sua promissionsed et eum, qui domino suo res subtraxit, intellegendum est. Si ancilla redhibeatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ditionem accessit ¶Quia
assicdua est ctuplex stipulo.
Id ciroo placuit et̾ exemp¬
to agi posse. si cduplam uen¬
dicor mancipii non cauat.
caenim que sunt moris
⁊ consnetuduns in uone
fidei iuclicus deberit ueni d¬
re.¶qui mançipia uendu¬
nc nationem cuiusq in
uendicõne ꝓnunciare debe¬
nc. ¶plerumq enim ñͣ¬
cio suin aut ꝓuocat. auc
det̾ret emptorem. idcuto ĩ¬
test nrã scire nacionem pre¬
sumptum et eñ est quoso¬
na senuios boṅos ee qui
nationis sunt. non infanͣ¬
ce. quos dam malos uide¬
ri. Quia ea nacione sunt
que magis infantis est.
Q si donacione itapmunci¬
acum nonerit. ruditium
emptorromnb Mad quo¬

Expanded text:
ditione accessit.Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam uenditor mancipii non caueat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire.Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in uenditione pronuntiare debent: plerumque enim ‹n›atio serui aut prouocat aut deterret emptorem: idcirco interest nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam seruos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos uideri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omn
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ei magist diplicuanzin
bis aucemaccionibus que¬
erdem enrnt obfuanda q̃
dampni fructibus. accessio¬
nibus qr ⁊ que de mortuo
reclibendo dicta .d. sunc.
Qd emptioni accictit. par¬
tem ẽe uencditionis prudeti¬
bus uisum est. ꝯs

Expanded text:
 ei magis displicuerat. In his autem actionibus eadem erunt obseruanda, quae de partu fructibus accessionibus quaeque de mortuo redhibendo dicta sunt. Quod emptioni accedit, partem esse uenditionis prudentibus uisum est. 32
Abbreviated transcription (Latin):
culpa. ul. d. fec̾it rem det̾io¬
cum teni arbituo iuditis.
hoc autem expeditius esse:
si omnes brdri uonun ꝓcur¬
rorem adagendum deder̾.
tunc ⁊ si quo detior ẜuus cu¬
lpaunius hrdum factus ẽ
et solutum ẽ. cet̾i famike
ħrciscunde rudicium adũs.
eum habebunt. qr ꝓpter ip̃¬

Expanded text:
fecerit rem deterioeum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior seruus culpa unius heredum factus est et hoc solutum est, ceteri familiae herciscundae iudicium aduersus eum habent, quia propter ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ excapruenditionem nat¬
um erit reddetur siue min̾
partus sit.siue plures. s et
si forte niufructus ꝓprietat᷑
accreu̾it. indubitate hic q̃¬
quod restituetur. ¶ Si pecu¬
lum quesiit apud empto¬
rem quid de hoc dicemus:
⁊siquidem ex reemptorem
accrescit. dicẽctum est apd̾
ip̃m relinquendumIs si
aliunde accreuit. uenclicon
restituendum ẽ. ¶ Si pulres

Expanded text:
 uenditionem natum erit reddetur, siue unus partus sit siue plures. Sed et si forte usus fructus proprietati adcreuerit, indubitate hic quoque restituetur. Si peculium quaesiit apud emptorem, quid de hoc dicemus? et si quidem ex re emptoris accessit, dicendum est apud ipsum relinquendum, si aliunde creuit, uenditori restituend
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus: ¶ Um aucem re¬
racum sidaut seruicia erm¬
ptoris fugiciuum ẽe cep¬
ie et ido inquid pomipen¬
nius. ut ce quecumqe
deteriius factum fit᷑ ioqr¬
bitrio iucditiis estimetim.

Expanded text:
lium Cum autem reratum sit aut saevitia emptoris fugitivum esse coeperit: et ideo, inquit Pomponius, ut ex quacumque causa deterius factum sit, id arbitrio iud
Abbreviated transcription (Latin):
lluo sciendinne siemptor
uencatori De non prac que
desidẽatu in bac accionem:
ñ posse ei uenclicorem ꝯdem¬
pnaril siautem emptori uẽ¬
cditor ista non prãt ꝯdempnͣ
bitur ei SItem emptori prãn¬

Expanded text:
llud sciendum est, si emptor uenditori haec non praestat, quae desiderantur in ‹hac› actione, non posse ei uenditorem condemnari: si autem emptori uenditor ista non praestat, bitur ei.Item emptori pra
Abbreviated transcription (Latin):
ce uencditoris dacur. Ẽet̾m si
quid sii a sponce datum essẽ
ꝓpõatur. non inpucbicu ei
neq enim debet qd quis suo
arbitrio dectit. auencticore
exizere. quid ergo si forte ue¬
ctigalis nomine datum. est

Expanded text:
ditoris datur: ceterum si quid sua sponte datum esse proponatur, non imputabitur: neque enim debet quod quis suo arbitrio dedit a uenditore exigere. quid ergo, si forte uectigalis nomine datum est
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ꝑ ꝯtrarium inquid. si
ꝯtemplatione uenditoris
insticutus ꝓpon̾etur. tñ dicẽ¬
tur resticuere emptorem. ñ
debere uencticori. si nollet.
ꝑeum ẜuum adquisicum ẽ.
to iustum ẽ uidi redcli oporte¬
ret. Ulpianus.
res uolunt. si inaliquo deter¬
lia eius siue ꝑcurͣtor. tenebita.
uł alien sin. accipe eos quor
qui inpocestate eius sunt ꝓo¬
curacoris fit mẽtio: in hac:
accione s neraciuus pcura¬
torem hic eum accipiẽdum
xit. non quenilibet s cuu̾ri¬
u̾sa negocia. aut id ip̃m ꝓpter
quod det̾ctius fcm sit man¬
datum Epechaius ait. equũ
fuisse io dumtaxat inputa¬
riemptori ex fc̃o ꝓcuratoris

Expanded text:
per contrarium, inquit, si contemplatione venditoris institutus proponeretur, tamen diceremus restituere emptorem non debere venditori, si nollet eper eum servum adquisitum est, id iustum videri reddi oportere. Vlpianus rem uolunt, si in aliquo deterlia eius siue procurator, tenebit acuel alieni: accipe eos quoque qui in potestate eius sunt.Procuratoris fit mentio in hac actione: sed Neratius procuratorem hic eum accipiendum ait, non quemlibet, sed cui uniuersa negotia aut id ipsum, propter quod deterius factum sit, mandatum est.Pedius ait aequum fuisse id dumtaxat imputari emptori ex facto procuratoris
Abbreviated transcription (Latin):
necesse habuisse ea nimiera¬
n ut siquid eorum ancelitẽ
ꝯcestatam ꝯtigiss pr̃aretur.
Cetĩ prindicium acceptum
det̾ior factus est cet̾a que ue¬
stacum atq iudex factus ẽ
omnium rerũz officiũ incũ¬
bi quecumq iniuclitio ꝯuer¬
satim: Ea autem qͥ ante indici
ꝯtingunt. non ualtead eũ
ꝑtinent. nisi fiuꝑt ci nomir¬
coadicitur. Sic̾ et quoncari
peccunia ꝓ eo homine olut᷑a
accessionis uenomine daca
erit. non ued̾cdetus ⁊cus ne
pecunie quiseo na umeobi¬
igatuf erit. nonlib̾atu. ¶Or¬

Expanded text:
esse habuisse ea enumerari, ut, si quid eorum ante litem contesta‹ta›m contigisset, praestaretur. ceterum post iudicium acceptum deterior factus est ceteraque uestatim atque iudex factus est omnium rerum officium incumbit, quaecumque in iudicio uersantur: ea autem quae ante iudicium contingunt non ualde ad eum pertinent, nisi fuerint ei nomiedicto adicitur sic: 'et quanta pecunia pro eo homine soluta accessionisue nomine data erit, non reddetur: cuiusue pecuniae quis eo nomine obligatus erit, non lib
Abbreviated transcription (Latin):
posse ex hoc eclicto exꝑiri:¬
tempo aucem reclibicois
sex menses utiles h̾t giãt
mancipiũ ñ rectibeatur. S
qnͣto minoris agiturami
utis ẽ. S tempus redibi¬
cõnis exclie uenclitiomis
currit auc sidcinꝓmissum¬

Expanded text:
que posse ex hoc edicto experiri.Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est. sed tempus redhibitionis ex die uenditioni‹s› currit aut, si dictum promissum
Abbreviated transcription (Latin):
passurus erat. etiam si nõ
uenisset.ieo. ꝯcectit. emp¬
tori: ẜu sui noxedatonem.
⁊ exeo inquid quod procum¬
tori conrisit solum accion¬
um prãdarum necesficatẽ
ei in in̾guQu ergo si cupa.
non etiam dolo emptoris.
s̃uus det̾ior fc̾s sit: eque ꝯ¬
dempnabitur. hoc aũt qd̾
det̾ior fc̃s ẽ sinis. nõ solum
ad corpr. s etiam ad animi:
nicia referrẽdum est./ et purr
si imimtatoe ꝯsuorum apd̃
ẽpcorem talis factus ẽ. alea¬
tor forte. uł iimanꝰ. uł eron

Expanded text:
tiam, si non uenisset, in eo concedi emptori serui sui noxae deditionem et ex eo, inquit, quod procurator commisit, solum actionum praestandarum necessitatem ei iniungi.Quid ergo, si culpa, non etiam dolo emptoris seruus deterior factus sit? aeque condemnabitur.Hoc autem, quod deterior factus est seruus, non solum ad corpus, sed etiam ad animi uitia referendum est, ut puta si imitatione conseruorum apud emptorem talis factus est, aleator for
Abbreviated transcription (Latin):
uit mortem ꝑuencuram.
tanquam ñ nichilinaliũ
aufirus: qui hoc au̾sus se
ausus est. ¶Si ẜius quido
uẽdidituł filiuus famil¬
depecuno ectilitia acto ꝯpe¬
cit quauiuis enim pena
dicendum ẽ. eorum quor
nomine quialiena potesta¬
te sunt. ꝯpetere. prom̃ filia
familias.uł ancilla clistra

Expanded text:
uit mortem peruenturam, uit mortem peruenturam, tamquam non nihil in alium ausurus, qui hoc aduersus se ausus est.Si seruus sit qui uendidit uel filius familde peculio aedilicia actio competit: quamuis enim poenaldicendum est eorum quoque nomine qui in aliena potestate sunt competere. proinde et si filia familias uel ancilla dis
Abbreviated transcription (Latin):
dibitus sic. reliqua autem
que clieunus motit emp¬
tor recłdere sufficit uendiro¬
ri exueclito acco. ¶ Iubent
ectiles restituiet quod uen¬
ditori accessit et siquas açe¬
essionos ipe presticitut ut̾q
resoluca uenclicone ncħi
iampliuus consequatim
qmͣ ꝙ haberent si uenclit̾oc
fc̃añ ẽẽt. ¶ exipitur et̃ ille
qui capitalem fiaudemad¬
mictit. capicalem fraudẽ
admicte estcale aliquid.
delinquere ꝓpt̾ quod capi¬
te pumẽctus situeteres eĩ
fraudem ꝓ pena ponere sole¬
bant.  Eapitalem fraude
admisssse clicemus. d. in.
et pnequiciam eetenmmN
siquis erors siquis caus
fecerit cessabit edcm̃. un.
ubererem neq funosum
capitalem fraudem uideri
admifisso excipitur ille ꝗ
mortis consciende causa.
quid fecit: malus ẜuus ẽ¬
dicus est qui aliquid fecit
quo mazis se rebus humͣ¬
nis extͣbatut puca laq̃u
torsit. fiue medicamencu
pro ueneno bibit precipitẽ¬
ue se se exalto miẜit. aliud¬
uequid fecerit quo fc̃o sṗa¬

Expanded text:
 reliqua autem quae diximus nolit emptor reddere, sufficiat uenditori ex uendito actio.Iubent aediles restitui et quod uenditioni accessit et si quas accessiones ipse praestiterit, ut uterque resoluta emptione nihil amplius consequatur, quam non haberet, si uenditio facta non esset.Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisit. capitalem fraudem admittere est tale aliquid delinquere, propter quod capite puniendus sit: ueteres enim fraudem pro poena ponere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: ceterum si quis errore, si quis casu fecerit, cessabit edictum. uberem neque furiosum capitalem fraudem uideri admisisse.Excipitur et ille, qui mortis consciscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto spera
Abbreviated transcription (Latin):
iucticati micti. si mt̾dum:.
nichil pratux ꝓpt̾ in opian
uendicoris potitius que res
ita ordinanda sit. ut empcor
caueat si intra certum tempꝰ
sibi soluta. sit.se mancipumt
restituciuum.ꝯ

Expanded text:
iudicati mitti, si interdum nihil praestatur propter inopiam uenditoris, potiusque res ita ordinanda sit, ut emptor caueat, si intra certum tempus pecunia sibi soluta sit, se mancipium restituturum.
Abbreviated transcription (Latin):
cum prestiterit. quid ergo
inquid iulianus. si uofut
uenclicor hominẽ recipe. ni
esse cogend̾. air. quicquam
p̾t̾are necamplius quam
precio ꝯdempnabicur. ⁊ hoc
decrimẽtũ fua culpa empco¬
rem passurum. quicum p¬
ossezhominem nore declere
manũt litis existimatonẽ
suffere .a. uideat᷑ michi hum.¬
manior ẽe. ¶Cumiectibeat᷑
mãcipiũ. siquid ad empto¬
rem puenit. uł cuþa eius
nͥ puenit restitui or non
solum si ip̾e fructus ꝑcepit.
m̾cedes ue aseruo. uł conꝰ¬
ductore ẜui accep̾. s etiara
si auenditore fint id curo
mine restituit s ⁊ si aquo¬
uis alio possessore fructꝰ
accepit. emꝑtorrestituere
eos debebit. s ⁊ siquid fiuc¬
tuum nomineꝯ secutus ẽ
io pret Item si leg̃tum.ur
hereclitas sinuo obu̾nit. ne¬
ꝙ refert potũit hoc ꝯsequi
uendicor. an ṅpotuic si
sao suum non uencdidiss
ponamus eumcalem esse
qui capere anquid ercesta¬
mẽto non potuit nichil hec
res nocebit / pedius quid er̾

Expanded text:
rit. quid ergo, inquit Iulianus, si noluerit uenditor hominem recipere? non esse cogendum ait quicquam praestare, nec amplius quam pretio condemnabitur: et hoc detrimentum sua culpa emptorem passurum, qui cum posset hominem noxae dedere, maluerit litis aestimationem sufferre: et uidetur mihi Iulianmancipium, si quid ad emptorem peruenit uel culpa eius non peruenit, restitui oportet, non solum si ipse fructus percepit mercedesue a seruo uel conductore serui accepit, sed etiam si a uenditore fuerit idcirco minem restituit: sed et si a quouis alio possessore fructus accepit emptor, restituere eos debebit: sed et si quid fructuum nomine consecutus est, id praestet: item si legatum uel hereditas seruo obuenerit. neque refert, potuerit haec consequi uenditor an non potuerit, si seruum non uendidisset: ponamus enim talem esse, qui capere aliquid ex testamento non potuerat: nihil haec res nocebit.Pedius quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cclibere ẽ facere ut nixsus
abeat uenctitor quod bab¬
uerat et quia ndlende
fiebat. iocuto retibit ẽaꝵ¬
pellata quasi reciditõ. ¶ Cu
redcitin ab empcore man¬
ciprum uenditori dedolor
malo repromitti opce eium
ecessariam eone sorie aut
pignori dacus sic ẜrus ab
epcorem aut iussucius fu¬
itum siue dampnumꝰ cui
datum sic. ¶ Idem pomp̃.ait.
inc̾tum etiam dupplicicer
cautoes intpom debere alias
inpretitumanias in futinu.
ut putas si eius sui nommne
qui reclibetur emptor ꝓcur¬
cori ue eius iudicium acce¬
pit ꝙ uł cum ecͣ lgeretur. uł

Expanded text:
ere est facere, ut rursus habeat venditor quod habuerit, et quia reddendo id fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipium venditori, de dolo malo promitti oportere ei ecessarias esse, ne forte aut pignori datus sit seruus ab emptore aut iussu eius furtum siue damnum cui datum sit.Idem Pomponius ait interdum etiam dupliciter cautiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius serui nomine qui redhibetur emptor procuratorue eius iudicium accepit, uel quod cum eo ageretur uel
Abbreviated transcription (Latin):
autem fic quanti ea res ent.
ergo excedet pretrm.annon:
iideamus ⁊ quid otiuet con¬
dempñtio precium accessio¬
nemqan⁊ usuras pretii con¬
seqͣtur qiͣ ꝙ sua intsit debeat
accipere. maxime cum fruc¬
tus qͦq ip̃e restituat ⁊ placet
ꝯsec uiturum¶siquid camẽ
dampr sensit. uel siquid
ꝓseriio inpẽctit ꝯsequetur
arbitnio idicis. sic tñ ñ ut
ei horum nomine uẽdicor
inem uencticorrestituere.qͣ
ditnm accepit ui ip̃e eius
dictaunt cauendum nom

Expanded text:
es erit: ergo excedet pretium an non, uideamus. et quidem continet condemnatio pretium accessionesque. an et usuras pretii consequatur, quasi quod sua intersit debeat accipere, maxime cum fructus quoque ipse restituat? et placet consecuturum.Si quid tamen damni sensit uel si quid pro seruo impendit, consequetur arbitrio iudicis, sic tamen, non ut ei horum nomine uenditor inem uenditori restituere, quam dicium accepit uel ipse eius nomine dictauit, cauendum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc non debeat ꝓminci¬
an mllam eum noxami
misisse. s illum noxa solu¬
cum ẽẽ. hoc est norali iucli¬
no subiectum non ẽe Ergo
si noxam ꝯmisfic nec ꝑma¬
net noxa. solutus indetur:¬
noxas accipere debemus. pr¬
iuatas boc est cas quecumq
comituncur ex delictis. nõ
publicis criminib exquib
agitur iuclices noxalibus.
deniq sp̃aliter cauetur:
in fra decapicalibus frau¬
dibus ex priuatis autem
noxiis oritur dampnum
peccunianum. ¶siquis a¬
utem forte noxe de dere uo¬
luerit s lictis estimatoe
susferre. Si quis calis si
ẜuus qui oninino man¬
uinicci non possit ex cons¬
sub pena uuinculorum dis¬
cractus sit adomino ułab
aliqua pocestate dampnatꝰ
ul si exportandus equissi¬
mum erit etiam hoc preclici¬
siquas affirmaint anquit
ad ẽẽ fuuo nec ad sit uel:

Expanded text:
ut non hoc debeat pronuntiut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, hoc est noxali iudicio subiectum non esse: ergo si noxam commisit nec permanet, noxa solutus uidetur.Noxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre.Si quis talis sit seruus, qui omnino manumitti non possit ex conssub poena uinculorum distractus sit a domino uel ab aliqua potestate damnatus uel si exportandus: aequissimum erit etiam hoc praedici.Si quis adfirmauerit aliquid adesse seruo nec adsit, uel
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. plac̾e eum quoq i
fugiturum quieo se ꝯferat
unde eum dominus recu¬
um magnum erronem ẽe.
S ꝓprie erronem sit ctiffin¬
imus. qui non quidem fu¬
git. s frequent̾ fine causa
uagatu et temporib in
res iugacorias consump¬
¶ apud celium scriptum est.
liḃti apud patronum ha¬
bitantis ficut subuna cl¬
ue totaerus habitatio eẽt
ẜuus ea mente necliretad
eum extra habita tonem
libertifirigis intra edes
patronret nocte oblicuit
uideri ẽẽ fugitiuum celus
aitiplane si calem custochiã
ea habitato non hu̾it et in
ea cella libertus habitauit
cui comiimeet promisc¬
uum plirrum cellarum
iter ẽ. Contra piaçere debe
celiuus aitet lebeo probat.¬
Ideo celtus aiiyuum inꝑ
uncia missum adno cu
eum mortuum esse et cest¬
amẽto se lib̾rum relictum
audiss et in eodem officio
segere recepisse. hunc non
ciendo se libenim inquitz
fugitiuus esse ceꝑirquia
sine fuge consilio ro fecit ¶q
anint ectiles noxa solucus

Expanded text:
scribit placere eum quoque scribit placere eum quoque fugitivum, qui eo se conferat, unde eum dominus recium magnum erronem esse. sed proprie erronem sic definimus: qui non quidem fugit, sed frequenter sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consump. Apud Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una claue tota eius habitatio esset, seruus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non hea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellarum iter est, contra placere debere Caelius ait et Labeo probat.Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum esse et testamento se liberum relictum audisset et in eodem officio se gerere coepisset, hunc non tiend‹o› se liberum, inquit, fugitiuus esse coepit, quia sine fugae consilio id fecit.Quod aiunt aediles 'noxa solutus