comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inter praetibus septua ginta congruit ut ibi ceteri positerunt
CΩΑΝ illascribserit cõ et quic osanna. q uod noscorrup¬
te propterignoranticm dicimus. osconna seduisica siuescluũ
stcc exprimatur omnium interpraetatione signatum est: nune
illud incausa est quid sine cadiectione saluandi solus anna sermo
significet sciendumque quia in hoc loco terdicatur anna et primũ
quidem acsecundum eisdẽ litteris scribitur. al epħ nũ n. hẽ
tertium uero heth nũm hẽ frmmachus igitur qui in .xVii.
pscdmocum omnium interpretatione conserat. ut nobis manises¬
tiorem tribueret intellectum. In cxviiii. psclmo ubi dicitur
libera animam meam. ita interpraetatus est. obsecro dnẽ li¬
bera animamineam. ubi autem septuaginta. .cõ. et ille obse¬
crotranstulerunt aquila et teteris aeditionibus CANintꝰ¬
praetati ibus in hebrȩo scribitur anna uerum ita in prinaa¬
pio alẽph habeat non et hetħ ex quo anim a ouertimus si ex a¬

Expanded text:
interpretibus septuaginta ita congruit, ut, ubi ceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, nun, he, tertium uero heth, nun, he. Symmachus igitur, qui in centesimo septimo decimo psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo quinto libera animam meam, ita interpretatus est: obsecro, domine, libera animam meam. ubi autem Septuaginta w et ille \'obsecro transtulerunt, Aquila et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex a
Abbreviated transcription (Latin):
bantur clamabant dicentes: osconna filio decud: bene dictus qui
uenit in nomine dnĩ. oscnna in excelsis. martus uero ittcposuit
dacmabant dicentes osanna benedictus qui uenit in nomine dñi.
bene dictum. quoduenit in nomine dñi regnum pcctris nostridcuud:
oscnna in excelsis. Io hannes quoq pariuoce consentit et damabaNt
oscanna benedictus quiuenit in nomine dnĩ rexisrł solus lucas uerbã
osanna Non posuit in reliqua interpraetationis parte consenti¬
ens benedictus quiuenit rex innomine dñi. pax in caelo et gloria
in excelsis. Igitur ut diximũs ipsachebraea uerbã ponenda sunt᷑. et
omnium interpractum opinio dirigenda. quo faccilius quid suꝑ hoc
sentiendum sit. exretractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat
prospera. bene dictus qui uenit in nomine dñĩ. in hebraeo legitur
anna ãdonaĩ. õ siennã añnã adonai as liennc̃o beruch

Expanded text:
bantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, quibantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, quiMarcus uero ita posuit: clamabant dicentes: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini; benedictum, quod uenit in nomine domini, regnum patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in caelo et gloria in excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat.prospera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch
Abbreviated transcription (Latin):
ulti suꝑ hoc uerbo diuersa finxerunt equibus noster hi¬
lacrius in commenticrus mathei itaposuit. os annahebrici¬
cosermone significatur redemptio domus dauid. primũ
redemptio lingua hebraea ephud interpr etactur. de inde domus
beth Dauid uero in hocloco non esse nomen insertum omnibus pat&
alii opinati sunt. os anna gloriam dici. porro gloria chabothap¬
pellatur Non nulli gratiam cum gratia. thodasiue anna nun¬
cupetur restat igitur utomissis opinionum ridiculis aadipsum
fontem unde abe uangelistis sumptum est recurramus. namquo¬
modo illu dneque in grecis. neque in lactinis codicibus possumus iri¬
uenire ut conpleretur id quod dictum est ꝑ prophetit̃ quia nata¬
reus uocabitur Et illud ex aegypto uoccuu filium meum. Ita et nun
exebraeis. codicibus ueritas exprimenda ẽ. Vnde in hanc uocem
uulgus et maxime consona interse. paruulorum turba protule¬
rit. dicente matheo turbae ccutem quae praecedebant. et seque¬

Expanded text:
Multi super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebraea \'pheduth> interpretatur, deinde \'domus\' \'beth\', \'dauid\' uero in hoc loco non esse nomen insertum omnibus patet. alii opinati sunt \'osanna\' \'gloriam\' dici — porro \'gloria5 \'chabod\' appellatur —, nonnulli \'gratiam3, cum \'gratia\' \'thoda1 siue \'anna\' nuncupetur. Restat ergo, ut omissis opinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud neque in Graecis neque in Latinis codicibus possumus inuenire: ut conpleretur id, quod dictum est per prophetas: quoniam Nazaraeus uocabitur, et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae seque
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ omũps quicaelũ & trã fecerat cuius uniuena creatura ẽ non poterat mul¬
ta ꝑ angelũ uina trans mitter e aut conditos cibosĩ aut marinas delicias Aut
uolucrũ suauitates sed sciebat ꝓph&am suum non aliter posse temptationes dia¬
cat esuries : Daniel ille futurorũ conscius & aduentus dñi & euernonis hrerus
mani festissimus p̃dicator : id eo uirdesi deriorũ appellatus ẽ : quia panem de¬
siderii noncomedit & potũ non concupiscentiaȩ nom bibit: magis enĩ xp̃m quam
aepulas desiderauit : Ioħ p̃cursor dñ locustis inhersmo & a grestimelle nutritur
sibi ex hibere delicias : sed paenitentiã p̃dicaturus doctrinãrfgoris & ieium ex¬
emplo suo magis debuit docere quã uocẽ : Cum in euangelio quidã dȩmone plenus
dño suiss& oblatus quẽ purgare a postoli nequiuerant . Interrogantes audiunt

Expanded text:
s, qui coelum et terram fecerat, cujus universa creatura est, non poterat mulsa per angelum aut vina transmittere, aut conditos cibos, aut marinas delicias, aut volucrum suavitates? Sed sciebat prophetam suum non aliter posse temptationes diacat esuries. Daniel ille futurorum conscius, et adventus Domini et eversionis Hierusalem manifestissimus praedicator, ideo vir desideriorum appellatus est, quia panem desiderii non comedit, et potum concupiscentiae non bibit; magis enim Christum quam epulas desiderabat. Joannes praecursor Domini locustis in eremo nutritus est, ta piscium sibi exhibere delicias; sed poenitentiam praedicaturus doctrinam rigoris et jejunii exemplo suo magis debuit docere quam voce. Cum in Evangelio quidam daemonio plenus, Domino fuisset oblatus, quem purgare apostoli nequiverunt, interrogantes audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
interuacuũ uentrem & refectũ : Int̃rubentem faciem & orapallentia Inter
sabuã uirginẽ & labuia crapula dissoluta: inter oppressum aepulis sensum
& multiplicata ieiunia : sed saltłm singulos diȩs absq ciborũ luxoria transga¬
mus : cessent lauacrahumana uel carnes: Nonquo oreaturã dĩ iudicem cetda¬
nandã : sed quo qui toto anno nob̵ uiximus s altsm paucis dieb : dr̃o uiuere

Expanded text:
ventrem vacuum et refertum, inter rubentem faciem et ora pallentia, inter os jejunum et labia crapula dissoluta, inter oppressum epulis sensum, non multiplicata jejunia; sed vel singulos dies absque ciborum luxuria transigamus. Cessent lavacra, vina vel carnes: non quod creaturam Dei judicemus esse damnandam; sed qui toto anno nobis viximus, saltem vel paucos dies vivamus et
Abbreviated transcription (Latin):
& israhelitica multitudine sipseprinceps generis nr̃i adam quam diu non co¬
medit in paradysosuit statim ut comedit depara dysso eiectus ẽ : qui in pa¬
radrsso dĩ uirgo fuerat : ei ectus de para drsso cognouit uxorem suã: sẽꝑ enĩ
saturitati iuncta lasciuia ẽ : uicina sunt sibi: uenter & genitalia: ꝓmembroꝵ¬
ordine : ordouitiorũ : helias sc̃s: cui elem̃ta fomulata sunt qui caelum tribus
annis & sex mensib: clauserat ad cuius uocem su ꝑnum descendit incendiũ cũ eũ
iez abel uell& occiderae & fessus subfrondosa arbore iacer& in solitudine :
angelus ad eũ mittitur : & p̃cepit ei ut sumat paulelũ panis & aquȩ : qua dra

Expanded text:
uor, et de israelitica multitudine? Ipse princeps generis nostri Adam quamdiu non comedit, in paradiso fuit: statim ut comedit, de paradiso ejectus est. Qui in paradiso Dei, virgo fuerat, ejectus de paradiso cognovit uxorem suam: semper enim saturitati juncta lascivia est: vicina sibi sunt saginae membrorum eligitur. Helias sanctus, cui elementa famulata sunt, qui coelum tribus annis et sex mensibus clauserat, ad cujus vocem supernum descendit incendium, cum eum Jezabal vellet occidere, et fessus sub umbrosa arbore jaceret in solitudine, angelus
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut tum ant significari chaldeos qui subpiscatorũ nomine describuntur.
& postet romanosqui uenatoribus conparantur . & demontib: collib:q: & cauer¬
nis p&rarum infelicem populum suenati. hocaũ dñs fecisse sedicit quia
respex erit uias eorum & reddiderit iniquitates quibus contaminauerunt t̃rã
simulacra uenorantes et abominationibus polluerint hereditatem eius. Nri

Expanded text:
enim autumant significari Chaldaeos, qui sub piscatorum nomine describuntur, enim autumant significari Chaldaeos, qui sub piscatorum nomine describuntur, et postea Romanos. qui uenatoribus comparantur et de montibus collibusque et cauernis petrarum infelicem populum sunt uenati. hoc autem dominus fecisse se dicit, quia respexerit uias eorum et reddiderit iniquitates, quibus contaminauerant terram simulacra uenerantes, et abominationibus idolorum polluerint hereditatem eius. n
Abbreviated transcription (Latin):
Quodne quã quam erritempore sedultimo fine conplebitur dicente apos¬
tolo Dostquam sub intrauerit plenitudo gentium tunc omnis isrł sal
uusla possumus hoc & deꝑsecucionib quaenrõ accidere populo adi¬
ebusneronis de quo scrbit a postolus & liberatus sum deore leonis
lsq ad maximini tem pora dicere : quomodo dñsmisertus sit popu¬
losuo & reduxerit eos in terram suam haut dubium qui in eclesiã
quam dedit pacribus eorum a postolis & a postolicis iuiris ecceego
mittam piscatores multos dicit dñs & piscabuntur eos & post
baec mittam eis multos uonatoros & uenabuntur eos deomni
eorum non sunt abscondite a facie meã & non fuit occultaini¬
quita scorum aboculis ieis. & reddã primum duplices iniqui¬
tates eorum & peccata eorum quibus contaminauerunt terrã
meã in morticiniis idolorum suorum. &abominationib suis
implcuerunt hereditatẽm eã . Diuersa huius capituli interp̃tatio est: iudat

Expanded text:
quod nequaquam Cyri tempore, sed ultimo fine conplebitur dicente aposquod nequaquam Cyri tempore, sed ultimo fine conplebitur dicente apostolo: \'postquam subintrau possumus hoc et de persecutionibus, quae nostro accidere populo a diebus Neronis, de quo scribit apostolus: et liberatus sum de ore leonis, usque ad Maximini tempora dicere, quomodo dominus misertus sit populo suo et reduxerit eos in terram suam, hau dubium quin in ecclesiam, quam dedit patribus eorum, apostolis et apostolicis uiris. Ecce ego mittam piscatores multos, dicit dominus, et piscabuntur eos; et post haec mittam ei.9 multos uenatores et uenabuntur eos de omnieorum. non sunt absconditae a facie mea et non fuit occulta iniquitas eorum ab oculis meis. et reddam primum duplices iniquitates et peccata eorum, quimeam in morticinis idolorum suorum et abominationibus suis impleuerunt hereditatem meam. Diuersa huius capituli interpretatio est. Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
edsoructis ibidus cilienis Quuic quidergo peccamus quee Ner oniur
nocte facimus a malorum operum ꝑ̃petramusimperiũẽ demonum¬
quinum quam nobisdant requiem. & semꝑinpellunt delaces aenen
daintm qumulum facere peccatorum proptere a eceer dies ueniunt
moti seduuit adñs q cueduxit filios isrł deterra aquulonis deunuer¬
asternis codquas ciccicos & reducam eos interram suam quam dedi
patribus corum Mani feste futura populiisrł restitutio p̃dicat᷑
& postcaptiuita tẽ miscricordia quac ux talitteram subzoroba¬
bel & besupontifice &erra ex parte conlep̃ta ẽ uxta in tellegen¬
tiã spintalem uerius atq perfectiis in xp̃o complendã describitur
uenuar in quitem pus quando nequaquam dicur quod populus ne¬
ductus sĩ deaegrpto ꝑmorsen & aaron. sed reductus deterra aquilo¬
nis crro rege p̃sarum laxante captiuos. & deuni uersis inquit terns

Expanded text:
et seruietis ibi dis alienis. quicquid ergo peccamus, quicquid die et et seruietis ibi dis alienis. quicquid ergo peccamus, quicquid die et nocte facimus et malorum operum qui numquam nobis dant requiem, sed semper impellunt delictis augere delicta, et cumulum facere peccatorum. Propterea ecce dies veniunt, aquilonis et de uniuersis terris, ad quas eieci eos; et reducam eos in terram suam, quam dedi pat ribus eorum. Manifeste futura populi Israhel restitutio praedicatur et post captiuitatem misericordia, quae iuxta litteram sub Zorobabel et Hiesu pontifice et Ezra ex parte conpleta est, iuxta intellegentiam spiritalem uerius atque perfectius in Christo conplenda describitur. ‛ueniet’, inquit, \'tempus, quando nequaquam dicetur, quod populus reductus sit de Aegypto per Mosen et Aaron, sed reductus de terra aquilonis Cyro rege Persarum laxante captiuos\'. et de uniuersis, inquit, terris;
Abbreviated transcription (Latin):
tes filiorum obstupescere infert sed & uospeius operati estis quampa¬
tresuñ ut suꝑhis quipatribus peiora peccauerint uista subplicia de¬
ferantur. Ecce enim abulat unusquisque post prauitatẽ cordis sui
mali ut me non audiat &eiciam cosdeterrahac in terram quamig¬
noratis uos & patres urĩ &serui&is ibi disalienis dieacnocte qui nõ
dabunt uobis requiem: Semeladño derelicti faciunt ea quaenon
conpetunt ut uadant pide fideria cordis suimali de quoex eunt
cogitationes pessimȩ. & id circo deecclesia separantur. ut̃ uadunt
in t̾rã longinquam quam nec ipsi nec patres eorum nouerant
pnus quam peccarent &ibiseruant dis alienis quinon suntdu sed
eoum out intur errore quicoscolunt. Quod aũt in tudit dic ae noc
bus flagitus & in noctibus libidini seruiunt qm̃ nondablenit uboculdiũ
uiobis p qusm ano dubium quunsta sosdeos signific& de quibus dx̃

Expanded text:
tes filiorum obstupescere\', infert: sed et uos peius operati estis quam pates filiorum obstupescere\', infert: sed et uos peius operati estis quam patres uestri, ut super his, qui patribus peiora peccauerint, iusta supplicia deferantur. Ecce enim ambulat unusquisque post prauitatem cordis sui mali, ut me non audiat. et eiciam uos de terra hac in terram, quam ignoratis uos et patres uestri, et seruietis ibi dis alienis die ac nocte, qui non dabunt uobis requiem . Semel a domino derelicti faciunt ea, quae non conpetunt, ut uadant post desideria cordis sui mali, de quo exeunt cogitationes pessimae, et idcirco de ecclesia separantur, ut uadant in terram longinquam, quam nec ipsi nec patres eorum nouerant, priusquam peccarent, ut ibi seruiant dis alienis, qui non sunt di, sed eorum putantur errore. qui eos colunt. quod autem intulit: r --\' - bus flagitiis et in noctibus libidini seruiunt. qui non dabunt, inquit, uobis requiem; hau dubium, quin falsos deos significet, de quibus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
tia dequa a postolusdicit. zaudeceiterum dico gaudete Uoxsponsi
ct uox sponsȩ dequoscriptum est. quihab & sponsam sponsus est. siaũ
inquit int̃roga ueritte populus curista patiatur. & causasmiseriarũ
suarum quaẽsierit respondebiscis. Quiade reliquerunt patres urĩ
meait dñs. Quiuobis psunt in ecclesiis. & abicrunt postdeos alienos
quoium dsuenterẽ & auaritia & luxoria & gloria in confusione eorũ:
& seruerunt eis. Aquoreni quisuincitur eiꝰ & seruus ẽ: & ad orauerꝰ
eos Adoratenim unusquisque quod diligit & medereliquerunt &
Aegem meam non custodicrunt. Sacerdotum est propriae non so¬
lumꝰ docere sed & facere legem ut nequaquam uerbis subiectos sibi
populos & creditum gregem. sed exemplis doceant ac nefortisitan
dicerent iniusta ẽ sententia patrescommedere uuam a ceruam & den-¬

Expanded text:
tia. de qua apostolus dicit: gaudete, iterum dico: . gaudete; uox sponsi tia. de qua apostolus dicit: gaudete, iterum dico: . gaudete; uox sponsi et uox sponsae, de quo scriptum est: qui habet sponsam, sponsus est. \'si autem\', inquit, interrogauerit te populus, cur ista patiatur, et causas miseriarum suarum quaesierit, respondebis eis: quia dereliquerunt patres uestri me, ait dominus, qui uobis praesunt in ecclesiis, et abierunt post deos alienos - quorum deus uenter est et auaritia et luxuria et gloria in confusione eorum — et seruierunt eis — a quo enim quis uincitur, eius et seruus est — et adorauerunt eos — adorat enim unusquisque, quod diligit—et me dereliquerunt et legem meam non custodierunt\'. sacerdotum est proprie non solum docere, sed et facere legem, ut nequaquam uerbis subiectos sibi populos et creditum gregem, sed exemplis doceant. ac ne forsitan dicerent: iniusta est sententia patres comedere uuam acerbam et den
Abbreviated transcription (Latin):
Ne frangat in t̾eos panem. nec ingrediatur ad consolandum promor¬
tuo non potum tribuat non in grediatur domum conuiui. & ne
misceatur eis quidĩ sententiae p̃parati sunt: siaũ hoc delugentibus
dicitur quid fi& deher&icis quorum sermo serpit utcancer & cotidie
prosternunt in ecclesia funera deceptorum. Quia hacc dicit dñs exer¬
cituum dsisrł Ecceego cuferem deloco isto oinoculis nurĩs & in
diebus uris uocem gaudi & uocem la&iciae uocems ponsi & uocem spon¬
sae. Et cum annun ciaueris populo huic omnia uerba haec & dixerint
tibi. Quare locutus ẽ dñs suꝑnos omne malum grende istud quae
iniquitas nra & quod peccatum nr̃m quod peccauimus dnõ donrõ dices
& seruicrunt cis & ad orauerunt cos & medereliquerunt & legem
met̃ noncus todierunt sed & uospeius operatiestis quam patresurĩ
Quando peccarit ecclesia cufertur dea omnegaudid̃ & uniuersalad¬

Expanded text:
ne frangat inter eos panem nec ingrediatur ad consolandum pro morne frangat inter eos panem nec ingrediatur ad consolandum pro mortuo, non potum tribuat, non ingrediatur domum conuiuii et ne misceatur eis, qui dei sententiae praeparati sunt. si autem hoc de lugentibus dicitur, quid fiet de hereticis, quorum sermo serpit ut cancer et cotidie prosternunt in ecclesia funera deceptorum? Quia haec dicit dominus exercituum deus Israhel: ecce ego au feram de loco isto in oculis uestris et in diebus uestris uocem gaudii et uocem laetitiae, uocem sponsi et uocem sponsae. et cum annuntiaueris populo huic omnia uerba haec et dixerint tibi: quare locutus est dominus super nos omne malum grande istud? quae iniquitas nostra et quod peccatum nostrum, quod peccauimus domino deo nostro?, dices auerunt eos et me dereliquerunt et legem meam non custodierunt. sed et uos peius operati estis quam patres uestri. Quando peccarit ecclesia. aufertur de ea omne gaudium et uniuersa laeti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgentis ad sanandum pucrũ gieti int̃dicit. Morisaũ est lugentibus
ferriecibos & p̃parare conuiuium quȩ greci ΠΕΡIAI INA uocant &
a nr̃s uulgo apellantur parentalia eoquod parentibus iustacael ebren¬
tur. Dic̃ & alibi scriptura diuina. Dateuinum hisquuinluctu sunt ur ui¬
delic& obliuiscantur doloris. P̾cipitur ergo proph& ae neullum depo¬¬
pulo consol&ur ne semisceatinimicorũ di conuiuus neiusta caelebr&
suꝑ funerib defunctorum : Aliud estenim mori communi legenature
aliud dĩ occidisse sententia. Abstulunquit pacẽmeã apopulo isto &
misericordia in dignisunt. nulliq: a&ati parcams&d & grandes & parui
panit̃ in teribunt. itaut sȩpultura quoq careant: nec seincident inquit
neq caluitium fi& ꝓeis Mos hic fuit aput ueteres &usq odie in quib¬
dam ꝑman& uida corũ ut inlutibus incidant lacestos & caluicium
faciant. quod &iam iob fecisse legimus unde & ꝓphetae dicitur.

Expanded text:
 salutationem pergentis ad sanandum puerum Giezi interdicit. moris autem est lugentibus ferre cibos et praeparare conuiuium, quae Graeci περίδειπνα uocant et a nostris uulgo appellantur \'parentalia\' eo, quod parentibus iusta celebrentur. dicit et alibi scriptura diuina: date uinum his, qui in luctu sunt, ut uidelicet obliuiscantur doloris. praecipitur ergo prophetae, ne ullum de populo consoletur, ne se misceat inimicorum dei conuiuiis, ne iusta celebret super funeribus defunctorum. aliud est enim mori communi lege naturae, aliud dei occidisse sententia. ‛abstuli’, inquit, \'pacem meam a populo isto et misericordia indigni sunt nullique aetati parcam, sed et grandes et parui pariter interibunt, ita ut sepultura quoque careant\'. nec se incident, inquit, neque caluitium fiet pro eis. mos hic fuit apud ueteres et usque hodie in quibusdam permanet Iudaeorum, ut in luctibus incidant lacertos et caluitium faciant; quod etiam Iob fecisse legimus. unde et prophetae dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
interra reconditur siue non expesti sed ex aliis metuentes experiri: quem non
corrigunt uerba corrigant experimentu : non surgitur non ꝓceditur nisiut una

Expanded text:
in terra reconditur, sive non experti, sed et vos saltem metuentes experiri. Quem non in terra reconditur, sive non experti, sed et vos saltem metuentes experiri. Quem non corrigunt verba, corrigant experimenta. Non surgitur, non proceditur, nisi ut una
Abbreviated transcription (Latin):
condere thescurus intra ubitinea & comistura exterminat et ubi fures effo¬
diunt & furantur sed thescuri ⁊ate uob thesaurum inacelo quo furnon acce¬
dit neq tinea corrumpit ubi enimthes aurustuus ibierit & cortuum : quid¬
expectatis amplius res aꝑtic ẽ : consilium pat&. sed cupiditus lac& immonon
lat& sed &i cmipsa quod peius ẽ pact& non onim cessut rapina grassarinon
enimcessat fraudare auaritia : non enim cessat ꝑ iurare malitia : totum het
quid. ut thesaurizetur: & ubi ponaturi interra : rectequidem a terra interrã
terraes & in terram ibis: merito thescurus interra quia cor in terra : Nibi
ẽ ergo quod habemus ad dñm: dolete qui intellexistis corragimini sidoluistis
quam diu laudare et non facere :uerum est : nihiluerius : fict ergo quodue¬
rum est anideo laudamus et non mutamur ut &iam in hocuane conturbemur¬

Expanded text:
condere thesauros in terra, ubi tinea et rubigo exterminant et ubi fures effocondere thesauros in terra, ubi tinea et rubigo exterminant et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate uobis thesaurum in caelo, quo fur non accedit neque tinea corrumpit; ubi enim est thesaurus tuus, illic erit et cor tuum, triexspectas amplius? Res aperta est. Consilium patet, sed cupiditas latet: imo non latet, sed etiam ipsa, quod pejus est, patet. Non enim cessat rapina grassari: non enim cessat fraudare avaritia: non enim cessat perjurare malitia. Totum ut quid? Ut thesaurizetur. Et ubi ponatur? In terra. Recte quidem a terra in terram. st, Terra es, et in terram ibis . Merito thesaurus in terra, quia cor in terra. Ubi est ergo quod habemus ad Deum? Dolete qui intellexistis: corrigimini, si doluistis. Quamdiu laudare, et non facere? Verum est, nihil verius. Fiat ergo quod verum est. Unum Deum laudamus, et non mutamur, ut non etiam in hoc vane conturbemu
Abbreviated transcription (Latin):
uistutem et dĩ sapientiam quid paras munimenta diuicustuis audiuirtu¬
temdi nihil fortius quid paras argumenta diuitustuis. audiscpientiamdi
nihil praudentius fostecum dixero scandaliz aberis iud aeus eris qui axp̃s¬
iudaeis scandadum fostecumdixero stultum tibi uidebitur gentilis eris qui axp̃s
gentib stulticia xp̃ianus es uocatus es uocatis enimiudueis & graecis xp̃sdĩ uir¬
tus est et dĩ sapientia nolite contristaricum dixero nolite scandalizari nolite
uelut insipientiaemeae. oretorto insultare audiamus quod enim dicturus sum
xp̃s dixit contempnis praeconem timeiudicem quidergo ego dicam iam
meꝓpemodum paculo ante euangelii lector hac cura liberauit nonergo
lego sed lecta recolo consilium quaerebas incacusatua deficiens uide quid dicia
fonsrecti consili fonsunde quicquidimples uenenum nontimes nolite uobis

Expanded text:
Virtutem et Dei Sapientiam . Quid paras munimenta divitiis tuis? Audi VirtuVirtutem et Dei Sapientiam . Quid paras munimenta divitiis tuis? Audi Virtutem Dei: nihil fortius. Quid paras argumenta divitiis tuis? Audi Sapientiam Dei: nihil prudentius. Forte enim cum dixero, scandalizaberis, Judaeus eris; quia ChrJudaeis scandalum. Forte cum dixero, stultum tibi videbitur, Gentilis eris; quia Christus Gentibus stultitia. Christianus es, vocatus es: vocatis autem Judaeis et Graecis Christus Dei Virtus est et Dei Sapientia. Nolite contristari, cum dixero; nolite scandalazari, nolite velut insipientiae meae ore torto insultare. Audiamus. Quod enim dicturus sum, Christus dixit. Contemnis praeconem: time judicem. Quid ergo ego dicam? Jam me propemodum Evangelii lector paulo ante hac cura liberavit. Non ego lego, sed lecta recolo. Consilium quaerebas in causa tua deficiens: vide quid dicat fons recti consilii, fons unde quidquid imples, venenum non times. CAPUT VI.
Abbreviated transcription (Latin):
poenaliter uicturos filios sicut putat inimicus sicuiuant ut optat pater quã
multi in hoscasos incederunt dixi commemoraui horruisti & non correxis¬
ti quid enim responsurus es nisi hocdicas fortenon & ego sicsum locutus
foste inquam furi forte latroni foste praedoni non dixi cere sed forte
inter foste fiet forte nonfi& nescis ergo quidfiat uane conturbaris uides
quum uerum dixerit ueritas quam in aniter conturbetur uanitas audisti
tandem aliquando supuisti quia hoc ipsud cum dicis foste filii smeis non autem
audes dicere cestussum quia filiis meis nescis cui congreges eaergo ut uidgo
ut antedicebam defecisti incausatua non inuenis quod mihi respondecos sed
mus cupia non scpientes sed ipsius sapientiae audi amus amboxp̃m iudueis
scundalum gentib: estultitiam ipsis cut̃ uocatis iudaeis & graecis xp̃m dĩ

Expanded text:
poenaliter victuros filios, sicut optat inimicus: sic vivant sicut optat pater. Quam poenaliter victuros filios, sicut optat inimicus: sic vivant sicut optat pater. Quam multi in hos casus inciderunt, dixi, commemoravi: horruisti, et non correxisti. Quid enim responsurus es, nisi hoc dicas: Forte non? Et ego sic sum locutus: Forte, inquam, furi, forte latroni, forte praedoni. Non dixi, CerInter forte fiet, forte non fiet: nescis ergo quid fiet; vane conturbaris. Vides quam verum dixerit veritas, quam inaniter conturbetur vanitas. Audisti, tandem aliquando sapuisti, quia hoc ipsum cum dicis, Forte filiis meis; non autem audes dicere, Certus sum quia filiis meis; nescis cui congreges ea. Ecce ergo ut video, et ut ante dicebam, defecisti in causa tua; non invenis quod mihi respondeas: sed mus copiam, non sapientis, sed ipsius Sapientiae. Audiamus ambo Christum: Judaeis scandalum, Gentibus stultitiam; ipsis autem vocatis Judaeis et Graecis Christum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
auriras & nesciscui congregesea sicut enimtunes cisti sic et illenescit si in illo ꝑ¬
dumuiues thesaurizas furi. Vna noc te uenit et totdieb: ac noctib: congre¬
gatum paratum inuenit thescuriras forte latroni forte praedoni nolo am¬
plius dicere ne commemorem & refricem ꝑpessorum dolores quam multa
quae congregauit in anis uanitas parata inuenit hostilis crudelitas non est
enim meum optare sed omnium ẽtimere a uestat hocds̃ sufficiant flagella
ipsius omnes oremus auestat hoc ds̃ parcat nobis quem rogamus sed sidĩcat
quib: quid respondemus tuergo o homo .o. omnes homo tu quiuane thes au¬
rizas undem ihi respondes eratanti tecum et tecum quaerenti consilium
incausa cum muni dicebas enim & respondebas thesaurito filiomeo filuis
meis postteris meis. dixi quantu sint in ipsis filiis metuenda sed omitto

Expanded text:
aurizas, et ignoras cui congreges ea. Sicut enim tu nescisti, sic et ille nescit. Si in illo paurizas, et ignoras cui congreges ea. Sicut enim tu nescisti, sic et ille nescit. Si in illo pdum vivis, thesaurizas furi. Una nocte venit, et tot diebus ac noctibus congregatum paratum invenit. Thesaurizas forte latroni, forte praedoni. Nolo amplius dicere, ne commemorem et refricem perpessorum dolorem. Quam multa quae congregavit inanis vanitas, parata invenit hostilis crudelitas? Non est enim meum optare, sed omnium est timere. Avertat hoc Deus. Sufficiant flagella ipsius. Omnes oremus, avertat hoc Deus. Parcat nobis, quem rogamus. Sed si dicat quibus, quid respondemus? Tu ergo, o homo, o omnis homo, tu qui vane thesaurizas, unde mihi respondes tractanti tecum, et tecum quaerenti consilium in causa communi? Dicebas enim et respondebas: Thesaurizo mihi, filiis meis, posteris meis. Dixi quanta sint et in ipsis filiis metuenda. Sed omitto
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrote dic& mihi audiam tecuisi nonuane conturbaris diccuithes aurizas
mihiinquis hoc audes dicere moriturus filus meis inquis hocaudes dicere
demoriturus magna pia& arthesaurizat pater filus immo magna uanitus
thes auritat moriturus morituris s propterea quiamoriturus dimittis
quid colligis haec ciusa et filiorum suc cessuri sunt non ꝑmansuri omitto
dicero qualib: filis neforste quod congreguit auaritia ꝑdat luxoria alius
fluendo ꝑdit quod tulabortndo congregasti. sed omitto hoc forteboni er̃
filiiluxoriosi non erunt seruabunt quod dimisisti augebunt quod seruasti nõ
odent quod congregasti filuituitecũ sunt pariteruani si hoc faciunt site patib̃
in hoc imitantur illis dico quod tibi dicebam filiotuo dico cuiseruas illidico thes¬

Expanded text:
obsecro te, dic et mihi. Audiam te; cui? Si non vane conturbaris, dic cui thesaurizas. obsecro te, dic et mihi. Audiam te; cui? Si non vane conturbaris, dic cui thesaurizas. Mihi, inquis. Hoc audes dicere moriturus? Filiis meis, inquis. Hoc audes dicere de morituris? Magna pietas, quod thesaurizat pater filiis: imo magna vanitas; thesaurizat moriturus morituris. Si propter te, quia moriturus dimittis, quid colligis? Haec causa et filiorum; successuri sunt, non permansuri. Omitto dicere qualibus filiis, ne forte quod congregavit avaritia, perdat luxuria. Alius fluendo perdit, quod tu laborando congregasti. Sed omitto hoc. Forte boni erunt filii, luxuriosi non erunt; servabunt quod dimisisti, augebunt quod servasti, non perdent quod congregasti. Filii tui tecum sunt pariter vani, si hoc faciunt, si te patrem in hoc imitantur. Illis dico quod tibi dicebam. Filio tuo dico cui servas, illi dico, Thes
Abbreviated transcription (Latin):
rat curis inuigilat ꝑ diem uexcris laborib: ꝑ noctem agit taristimoribus
turbaris & sicut dicit qui fullere nescit uane conturbaris thesauriza enim
ut beneꝓueniat quicquid agis ut damnataceamus ut tanta pericula et insin¬
guliis lucris singulas mostes mostes dico non corporum sed malarum cogitatio¬
num ut accedat aurum perit fides ut foris uestiaris intus expoliuris ut ista
omit tamus ut alia taceamus ut aduersa p̃tereamus pros pera sola cogitemus
eccethes curi : as ecceundiq: lucra confluunt & more fontium nummi currunt
ubiq ardit in opia undiq fluit cupia non audisti diuitiae si fluant neat ponatis
cor ecceadquires non in fructuo seconturbaris tamenuane conturbaris. quare
in quis uane conturbor eccesac cosimpleo pari& es mei uix capiunt quod adquiro
quareuane conturbor thescuriras &ignorar cui ea coñgregas aut si escis cui

Expanded text:
rat, curis invigilat. Per diem vexaris laboribus, per noctem agitaris timoribus. rat, curis invigilat. Per diem vexaris laboribus, per noctem agitaris timoribus. turbaris, et sicut dicit qui fallere nescit, vane conturbaris. Thesaurizas enim: ut bene proveniat quidquid agis, ut damna taceamus, ut tanta pericula et in singulis lucris singulas mortes: mortes dico non corporum, sed malarum cogitationum; ut accedat aurum, perit fides; ut foris vestiaris, intus exspoliaris: ut ista omittamus, ut alia taceamus, ut adversa praetereamus, prospera sola cogitemus; ecce thesaurizas, ecce undique lucra confluunt, et more fontium nummi currunt; ubique ardet inopia, undique fluit copia. Non audisti, Divitiae si affluant, ne apponatis cor ? Ecce acquiris, non infructuose conturbaris, tamen vane conturbaris. Quare, inquis, vane conturbor? Ecce saccos impleo, parietes mei vix capiunt quod acquiro: quare ego vane conturbor? Thesaurizas, et ignoras cui congreges ea. Aut si scis cui;
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo magnares est homo tamen uane tontur babitur et quasi quae remus
ec ecceille homo id est uniuersũs genus humanum quasi unus homo quuncau¬
scsua defecit consilium ꝑdedit deuia sanaementis errauit thescurizut &
nescit cui congreg& ea quid dementius quid infelitius ceste enim sibi non
quare non sibi qui amoriturus ẽ quia breuis ẽ homines uita quiathes au¬
rus durat et cito transit qui congregat id eomiseratus hominem in imaginẽ
dĩ ambulantem uert fatentem uana sectantem uana in quit contur babitur
doleo thescurizat et nescit cui congregetea. sibi ergo non qm̃ moritur homo
ꝑ durante therauro cuiergo consilium habes det mihi non habes consilium
quod mihides nectuergotenes ꝓinde si ambo non habemus amboquaeramis
ambo accipiamus ambotractemus conturbatur thescurizat cogitat labo¬

Expanded text:
et ideo magna res sit homo: tamen vane conturbabitur. Et quasi quaereremus, et ideo magna res sit homo: tamen vane conturbabitur. Et quasi quaereremus,  congreget ea . Ecce ille homo, id est, universum genus humanum, quasi unus homo, qui in causa sua defecit, consilium perdidit, de via sanae mentis erravit: Thesaurizat, et nescit cui congreget ea. Quid dementius? quid infelicius? Certe enim sibi? Non. Quare sibi non? Quia moriturus est, quia brevis vita hominis est; quia thesaurus durat, et cito transit qui cengregat. Ideo miseratus hominem in imagine Dei ambulantem, vera fatentem, vana sectantem: Vane, inquit, conturbabitur. Doleo: thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. Sibi ea? Non: quia moritur homo, perdurante thesauro. Cui ergo? Consilium habes; da et mihi. Non habes consilium quod mihi des; nec tu ergo tenes. Proinde si ambo non habemus, ambo quaeramus, ambo accipiamus, ambo tractemus. Conturbatur, thesaurizat, cogitat, labo
Abbreviated transcription (Latin):
& crastinus uirum tamen securis tantis homines cestuant ad euadendas cem¬
porides et trans currentes uel potius transuolantes tribulationes quid ẽ cogi¬
tandum ut homo euadat manentes & sine fine ꝑdurantes dura causa e¬
uita morcdis quid ẽ cliud hic nascinisi ingndi laboriosamuiam de labo¬
re futuro nr̃o testes ẽ ipse fletus infuntis ab isto molesto conuiuio nemo se
ex cusat bibendum fuit quod ꝓpinauit adam ficctiquiden sumus manibus
uerittis sed ꝓpt̃ peccatum proiecti indiosuenitti fecctisumus adintas¬
ginemdi ed detriuimus eomtrians gressi onepecuitt ideo palmusnorad¬
monit quo modo facti fuerimus & quomodo ꝑuenerimus ait enim quam quam
in imaginem dĩ ambul& homo etce quod ficctum est quoꝑuenit. Audiquod
sequitur tamen uane contur babitur inimagine ambulat ueritatis et contu¬
babitur consilium uanitatis deniq: uide conturbationem eius uide et ton¬

Expanded text:
et crastinus. Verumtamen si curis tantis homines aestuant ad evadendas temet crastinus. Verumtamen si curis tantis homines aestuant ad evadendas temporales et transcurrentes, vel potius transvolantes tribulationes; quid est cogitandum ut homo evadat manentes et sine fine durantesvita mortalis. Quid est aliud hic nasci, nisi ingredi laboriosam vitam? De labore futuro nostro, testis est ipse fletus infantis. Ab isto molesto convivio nemo est excusatus. Bibendum fuit quod propinavit Adam. Facti quidem sumus manibus veritatis: sed ginem Dei : sed detrivimus eam transgressione peccati. Ideo Psalmus nos admonet, quomodo facti fuerimus, et quo pervenerimus. Ait enim: Quanquam in imagine Dei ambulet homo. Ecce quod factus est. Quo pervenit? Audi quod sequitur: Tamen vane conturbabitur. In imagine ambulat veritatis, et conturbatur in consilio vanitatis. Denique vide conturbationem ejus; vide, et tan
Abbreviated transcription (Latin):
mnis homo intribulatione aliqua constitutus & insua causa deficiens pru¬
dentem aliquem quaerit aquo consilium accipiat et norit quit agut
ex istimemus ergo uniuersum mundum quasi esse hominuinum euaderemala
quuerit & facere bona pig& aꝑ hoc crebriscentib: tribulationib: suis in sua
caus adeficiens quem potest accipiendum consilium prudentiorem inuenire
quamxp̃m ceste meliorem inueniat et quoduult agat sicutem non hab&ur
ubi meliorem inueniat adhuc ueniat quem ubiq inueniat consolat accipi¬
at consilium seru& mandatũ bonum euudat magnum madum pruesentia enim
malatem poredia quae multum homines ex orrent sub quibi plurimum mur¬
morant et murmurandum offendunt emendactorem ne in ueniant saluatorẽ
transimus aut transeunt nobis uiuentib: aut dimittuntur nobis morientib
non ẽ tribulatione magnum quod tempore breue est quis quis cogitus crastinum
diem non reuocas hes ternum diem minuente dieperendino hesternus erit

Expanded text:
mnis homo in tribulatione aliqua constitutus, et in sua causa deficiens, prudentem aliquem quaerit, a quo consilium accipiat, et norit quid agat. Existimemus ergo, universum mundum quasi esse hominem unum. Evadere mala quaerit, et facere bona piget: ac per hoc crebrescentibus tribulationibus suis in sua causa deficiens, quem potest ad accipiendum consilium prudentiorem invenire, quam Christum? Certe meliorem inveniat, et quod vult agat. Si autem non habet ubi meliorem inveniat, ad hunc veniat, quem ubicumque inveniat, consulat, accipiat consilium, servet mandatum bonum, evadat magnum malum. Praesentia enim mala temporalia, quae multum homines exhorrent, sub quibus plurimum murmurant, et murmurando offendunt emendatorem, ne inveniant Salvatorem: transimus; aut transeunt nobis viventibus, aut dimittuntur nobis morientibus. Non est in tribulatione magnum, quod tempore breve est. Quisquis cogitas crastinum diem, non revocas hesternum diem. Minente die perendino, hesternus erit
Abbreviated transcription (Latin):
retinent in medulla : scernis me scriptura crum amorertptum ex¬
cessisse modum epistale : et timen non inplesse quod uoluis uidi¬
uimus tantum qui dnosse quid copere debeamus : ut et nos quoq: pos¬
simus dicere : concupiuit anima met : desiderareiustificationes
tuas in omni tempore : cȩterum socraticum illud in pletur in nobis::
hoctantum scio : quodnescio : tungam et nouum breuiter testamen¬
tum : ꝥnatheus. marcus. lucas. et iohannes Qua driga dñi et ueriũ¬

Expanded text:
retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excessisse modum epistulae et tamen non inplesse, quod uolui. audiuimus tantum, quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et ueru
Abbreviated transcription (Latin):
netibiuidetur iam hic interris regni caelestis habitaculum : Nolo
offendaris inscripturis scĩs simplicitite et quasi uilitute uerbo¬
rum qua euel uitio interpraetum uel dein dustria sic prolato sunt
utrusticam contentionem facilius inscruerent : et in una etendẽq:
sententica celiter doctus cditer audiret in doctus: nonsum tampe¬
quorum radices inccelo fixae sunt: seo uelle facteor sedenti ppagfer
mefero inagistrum rennuens comitem spondeo : petenti dactur pͥul¬
santi aperitur : quaerens inuenit : Discamus interris quoru m
nobis sciencia perseueret incuelo: Obuis temamibus excipiam:
tissimum tui frrem eusebium qui litterarum tuarum mihi grac

Expanded text:
ne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo ne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam pequorum radices in caelo fixae sunt; sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam tissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gra
Abbreviated transcription (Latin):
terga pinnata: etubiq uolitantia tenent semutuo. sibiq per¬
plexisunt. Et quacsi rotto in rota uoluuntur : et pergunt quo
ponitur : timotheum instruit cactitum phylemonem profugitiuo
famulo depraecatur : suꝑ quoticeremelius puto : quam pccuccedi¬
cere : actus a posto lorum Nudam quidẽ sonare uidentur istori
ccmietnascentis edesice in stnticm texere : Sed sinouerimus
scriptorem eorum luccm. eẽ medicum cuius lacus est in euan¬
gelio : Animcaduertanus pariter omnia. uerba illius ceni¬
mae languentis esse medicinam: Nlacobus petrus iohcnnes
iud as septem epistolas ediderunt tammsticastam subcinc¬
tas. et breues pariter aclongas breues in uerbis longasiti
calypsis io hannis tot habet sacramenta : quot uerba parum
dixi et promerito uoluminis. lcus omnis inferior est In uerbis singu¬
lis multiplices latent intelle gentice: crotefrater cetrissimo int̃¬
haecuiuere : istt medittri : nihi lcliud nosse. nihilquaerere ⁊ion¬

Expanded text:
terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . qponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus aposam et nascentis Ecclesiae infantiam texere; sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cujus laus est in Evangelio, animadvertemus pariter omnia verba illius animae languentis esse medicinam. JACOBUS, PETRUS, JOANNES, JUDAS, septem Epistolas ediderunt, tam mysticas quam succinctas, et breves pariter ac longas: breves in verbis, longas in at. APOCALYPSIS JOANNIS tot habet sacramenta quot verba. Parum dixi et pro merito voluminis laus omnis inferior est. In verbis singulis multiplices latent intelligentiae. Oro te, frater charissime, inthaec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, non
Abbreviated transcription (Latin):
aate s Ad qđ districta responsio ẽ: Nullã hominũ excepto eo quiob nr̃ams alitẽ carnẽ ẽ
dignatus ad umere plenã habuisse scientiã ec cestissimã ueritatẽ Demue paulus ex

Expanded text:
tatem. ad quod districta responsio est nullum hominum excepto eo, qui ob nostram salutem carnem est tatem. ad quod districta responsio est nullum hominum excepto eo, qui ob nostram salutem carnem est dignatus adsumere, plenam habuisse scientiam et certissimam ueritatem. denique Paulus ex
Abbreviated transcription (Latin):
suiohecmolest ẽ lattori. seddehebrxis literi disputantẽ nonde cetiris totelis ar gum̃tu
conquirers : Niec exflumine tullia no eloquentiae ducendus ẽ riuulus: Nec auser uintilia¬
ni flosculis tt scholari declamationem ulcende pedestris ex cotidiano similis ł tnillã facus¬
brationẽ redo leus oratio necessara ẽ. quaerem explic& sensũ edisserat ob scur namifes¬
toeniom qu& uerbaꝵ conpositione frondescat: sint alii disesti laudentur at uolunt et infla¬
tis buccis spumantia uerba truinentur : mihi sufficit sicloqui ut intellextur. ꝓ tut de
scripturis disputans. scripturarũ imiter simplicitatẽ : Cur isa ac iustus & dõ curus non illicui¬
a oluit sededi noluit deceptus errore benedix̃: Differo pauli percrpos et eaquȩ ama¬
ioribinr̃is sũꝑ hoclo cosunt int᷑ p̃tacta p̃tereo non quo opinioni eoꝵ non ad quiesca. Sed
quotu hoctantũ quaeras qua reuir iustus aliquidignortuerit. et contra sua secerit uolun¬

Expanded text:
Scio haec molesta esse lectori, sed de Hebraeis litteris disputantem non decet Aristotelis argumenta conquirere nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae \'rem explicet, sensum. edisserat, obscura manifestet, non quae uerborum conpositione frondescat sint alii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter simplicitatem. Cur Isaac, uir iustus et deo cvoluit, sed cui noluit deceptus errore benedixioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uolun
Abbreviated transcription (Latin):
in tẽplodĩ filuiiuda statuam baal posuerunt . In hie techielis principio discimꝰ
excelsa aut̃ quaebebraicie appellantur bamoath. siue aram thof&h qua e est
inuade filiorum en nom. Illum locum significat quisyloa fontib: inrigatur & ẽ
amoenus atq nem ero sus hodieq: hortorũ p̃b& delicius : Hicaut̃ gentilitatis
error om̃s prouintias occupauit : ut ad capita fontium lucosq: amoenis seͥmo s.
uictimas imolarent : Et omnis prauȩ suꝑstitionis religo seruaret᷑: thof&h
lingua hebrȩa : inter p̃tatur latitudo Scriptũq: fertur in libro iosue fili
nun. debocloco quiest iuidle filior umen nom. Et hebraice dicit gehen nom̃

Expanded text:
in templo dei filii Iuda statuam Bahal posuerint, in Hiezechielis principio discimus. in templo dei filii Iuda statuam Bahal posuerint, in Hiezechielis principio discimus. \'excelsa\' autem, quae Hebraice appellantur bamath\', siue \'aram\' Tofeth, quae est in ualle filiorum Ennom, illum locum significat, qui Siloae fontibus inrigatur et est amoenus atque nemorosus hodieque hortorum praebet delicias. hic autem gentilitatis error omnes prouincias occupauit, ut ad capita fontium lucosque amoenissimos uictimas immolarent et omnis prauae superstitionis religio seruaretur. \'Tofeth\' lingua Hebraea interpretatur \'latitudo\' scriptumque fertur in libro Iosue, filii Nun, de hoc loco, qui est in ualle filiorum Ennom et Hebraice dicitur \'gehennom
Abbreviated transcription (Latin):
sio: Tonde capillum tuũ : & prorce & sinne in directum siue super bra plano¬
tum: Quia proiecit dñs & roliꝗuit generationẽ furoris sui : & iobaudita
filiorum & filiarum mato : capillos legimus totondis se: & apud uete¬
res haecomnium consuetudo lugentium̃ tondere caesarie est: At nunc
ecomrario comam dimittere : luctus in diclumẽ : omnis aut̃ planctus
& lamentatio prophetalis id circo ad sumit᷑ : quia proecitdñs & reli¬
quit generationem furoris sui : haut dubium quinpopulum signifi
perut fides & deore ablata est populi dñm blasphemantis quia fe¬
cerunt fili iudamalum inconspectum eo : dicitñs po̾suerunt ofsin¬
diculasua indomo in quaiuocatum est nomen meum ut polluerenteam & a¬
di facauerunt ex celsa siue aram ⁊ ho f&h qua e est inualle filu en nomũ tincede¬
rent filios suos & filias suas igni quae nom p̃cepi. Nec cogitaui incordemeo: quod

Expanded text:
sio. « Tonde capillum tuum et projice, et sume in directum  sive super labia plancsio. « Tonde capillum tuum et projice, et sume in directum  sive super labia planctum: quia projecit Dominus, et reliquit generationem furoris sui. » Et Job, audita filiorum et filiarum morte, capillos legimus totondisse , et apud veteres haec erat omnium consuetudo lugentium tondere caesariem; at nunc e contrario comam demittere, luctus indicium est. Omnis autem planctus et lamentatio prophetalis idcirco assumitur: « quia projecit Dominus, et reliquit generationem furoris sui. » Haud dubium quin populum Judaeorperiit fides, et de ore ablata est populi Dominum blasphemantis. « Quia fecerunt filii Juda malum in conspectu meo dicit Dominus: Posuerunt offendicula sua in domo, in qua inuocatum est nomen meum, ut poluerent, et aedificauerunt excelsa — siue aram — Tofeth, quae est in ualle filii Ennom, ut incenderent filios suos et filias suas igne; quae non praecepi nec cogitant in corde meo. Quod