comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante sc̃a eccł̃ie altaria. ut ppls sc̃a scõꝵ ñ uideat.
donec int̾nte paschali ebdomada depositione
ueloꝵ eadem remoueat᷑ srgnificatio: q̃ facta ẽ
ꝑ hoc qd̾ uelum templi scissum ẽ sp̃um t̃dente
se insidias narratur. aiq ita suꝑ aspidem ce
basiliscum ambulasse. leonẽq & draconẽ ꝯcul¬
casse ꝓpħicȩ deuoto offitio circumsonant tube
uictoriã eandẽ cunctis membris eidẽ capitis
&e toti repmittentes corꝑi eccł̃ie. Cuius offitii
statio ad sc̃m iobem ad lat̾anas pͥscͥpta ualde
congruit. Sicutt enim offitium totũ in uerã
saluatoris decantat᷑ felicitatẽ. qͥ p̾ om̃ib & pro
om̃ib suꝑ aspidẽ &e basiliscum ambulauit: &
totũ ꝓpħicum ẽ. sic eadem lat̾anensis ȩccl̃ia. &¬

Expanded text:
ante sancta Ecclesiae altaria, ut populus Sancta sanctorum non videat, ante sancta Ecclesiae altaria, ut populus Sancta sanctorum non videat, donec in ante paschalia hebdomada depositione velorum, eadem renovetur significatio, quae facta est per hoc quod velum templi scissum est, spiritum tradentesuperasse narratur , atque ita super aspidem et basiliscum ambulasse, leonemque et draconem conculcasse , propheticae de toto officio circumsonant tubae, victoriam eamdem cunctis membris ejusdem capitis, et toti repromittentes corpori Ecclesiae. Cujus officii statio ad sanctum Joannem ad Lateranas praescripta, valde congruit. Sicut enim hoc officium totum in veram Salvatoris decantatur felicitatem, qui prae omnibus et pro omnibus super aspidem et basiliscum ambulavit, et totum propheticum e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmiformit atq cõgeminat oraculum: s ñ muta¬
tione rerum ac ꝑsonarum qͦ pugnantib cont᷑
draconem antiquum. ꝓmittitur eccł̃ie sc̃e com¬
petens altissimi aduitorium. Spectat dm̃ca
hec quartam mundi etatem qua mundus
plenaria inuentute roboratus. ce ppłs dĩ quasi
uiriles annos ingressus. coronat diademate re¬
gum. & ornatus scõrum ꝓsapia ꝓpħarum. Nam
patarcha dd̃ electus scdm cor dm̃ remoto sauie
pͥmus regum. p̃cipuus ꝓpħarum. mamu fortem
uel desiderabilem xp̃m nomine p̾signat. uicto¬
riis p̾figurat: ꝓpħicis oraculis ac sp̃ualibus
canticis amiuintiat. Et qi clausa fuit usq ad xͥ
aduentum huius & cetorum scͥptura ꝓpħarum:
ac sic̃ tenebrosa aqua innubib aeris. ita conte¬
nebrabatur occulta scientia in ꝓpħis. donec ag¬
niis di solꝰ dignus acciꝑe librum &e soluere sig¬
nacła euis passione sua complendo ꝓpħ̃icas aꝑi¬
ret uoces: iccnco ab hac die dm̃ca uela dependei

Expanded text:
uniformiter atque congeminat oraculum, sine mutatione rerum ac personarum, quo pugnanti contra draconem antiquum promittitur sanctae Ecclesiae competens altissimum adjutorium. Spectat Dominica haec quartam mundi aetatem, qua 45 mundus plenaria juventute roboratus est, et populus Dei quasi viriles annos ingressus, coronatus est diademate regum, et ornatus sanctorum sapientia prophetarum. Nam patriarcha David electus secundum cor Domini remoto Saule, primus regum, praecipuus prophetarum, manu fortem vel desiderabilem Christum nomine praesignat , victoriis praefigurat, propheticis oraculis ac spiritualibus canticis annuntiat. Et quia clausa fuit, usque ad Christi adventum, hujus et caeterorum Scriptura prophetarum, ac sicut tenebrosa aqua in nubibus aeris, ita contenebrabatur occulta scientia in prophetis, donec Agnus Dei, solus dignus accipere librum et solvere signacula ejus , in passione sua complendo propheticas aperiret voces; idcirco ab hac Dominica vela dependent
Abbreviated transcription (Latin):
expectationem: petra xp̃m. ꝑcussit bis silicẽ
petra xp̃c uirga crucis ꝑcussus. immopost
ꝑcussionem. resurrectionem. atq ascensionẽ
glorificatus est.
abbato mulierem madulterio depre¬
hensam legimus in eungłio &e addu¬
ctãm ad dñm iħm ascribis ⁊ phariseis temp¬
tantib sic. eamq lattimi sin ancipitẽ occul¬
tantib ut quicquid respondisset calumpi¬
antes crimmarentur .i. si ut misericors dimit¬
tendam diceret accusaretur iniustus & legis
adueriarius: si pumendam: uelut immise¬
ricors infamaretur. Quib ita obuiat man¬
suetudo cum iustitia. ut cedentib accusat¬
rib. quippe quos subtraxerat conscient.:
soli duo remanerent misera ce misccłia. hui.
eungłio illa quȩ p̾mittitur damelis lectis
congruit. qmuus ut ait beatus ieronimus
inhebraico ñ habeatur: qua legit᷑ susamno
a falsa cͥminatione adulterii dĩ auxilio ui¬
berata. Nam hec ꝑmiscdiam. illa lapida¬

Expanded text:
exspectationem, petra Christum. Percussit bis silicem exspectationem, petra Christum. Percussit bis silicem petra Christus virga crucis percussus, imo post percussionem resurrectione atque ascensione glorificatus est. Sabbato mulierem in adulterio deprehensam legimus in Evangelio, et adductam ad Dominum Jesum a Scribis et Pharisaeis tentantibus, sicamque latrocinii sui ancipitem occultantibus, ut quidquid respondisset, calumniantes criminarentur , id est si ut misericors dimittendam diceret, accusaretur injustus, et legis adversarius, si puniendam, velut immisericors infamaretur. Quibus ita obviavit mansuetudo cum justitia, ut, cedentibus accusatoribus, quippe quos sua subtraxerat conscientia, soli duo remanerent misera et misericordia. Huic Evangelio illa, quae praemittitur, Danielis lectio congruit: quamvis, ut ait Beatus Hieronymus, in Hebraico non habeatur, qua legitur Susanna a falsa criminatione adulterii Dei auxilio liberata . Nam haec per misericordiam, illa lapida
Abbreviated transcription (Latin):
lutem uenit. fatigatum usq ad mortem. mor¬
tem autem crucis sedisse suꝑ puterm. ẽ
mundanȩ sapientiȩ exsuꝑasse ꝓfundum:
mulieremq samaritanam .i. eccłiam aliem¬
genam quȩ de ꝓfundis .i. obscuris philoso¬
phorum doctrinis mortuam aquam hauri¬
re consueuerat de qua sitientem anmam
ut non sttret iterum satiare non poterat. di¬
dicisse. quia qui biberit ex aqua hac sitiet tte¬
rum. qui autem biberit ex aqua quam ipse
dederit ei .i. de sp̃u sc̃o. non sitiet umqm: s fiet
in eo fons aquȩ salientis inuitam ȩternam.
Hinc euugl̃io ualde congruit p̾missa lectio.
in qua congregatis filiis isrł aduersus moy¬
sen atq dicentib da nob̃ aquã. & iubente dño
ducit eos ad aqmͣ ad petram oreb. ⁊ qmqm dit¬
fidens ꝑcutit uirgabis silicem: &e egresse sunt
aquȩ largissime ita ut ppłs biberit acum̃ta.
Moyses namq significat hac inre uidaicum
ppłm incredulum. ppls sitiens. humani gen̾is

Expanded text:
lutem venit, fatigatum usque ad mortem, mortem autem crucis , sedisse super puteum, id est mundanae sapientiae exsuperasse profundum, mulieremque Samaritanam, id est Ecclesiam alienigenam, quae de profundis, imo obscuris philosophorum doctrinis mortuam aquam haurire consueverat, de qua sitientem animam, ut non sitiret iterum, satiare non poterat, didicisse, quia qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum, qui autem biberit ex aqua, quam ipse dederit, id est de Spiritu sancto, non sitiet unquam, sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Huic Evangelio valde congruit praemissa lectio, in qua congregatis filiis Israel adversus Mosen atque dicentibus: Da nobis aquam , jubente Domino, ducit eos ad aquam, ad petram Oreb, et quanquam diffidens, percutit virga bis silicem, et egressae sunt aquae largissimae, ita ut populus biberet et jumenta . Moses namque significat hac in re Judaicum populum incredulum, populus sitiens, humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħc fatigatus ex itinere hora
sexta sedisse legitur suꝑ puteum loquens cum
muliere samaritana quȩ uenerat haurire aquã:
si scires inquit donum di. & quis ẽ qui dicit tͥ
da mͥ bibere: tu forsitan petisses ab eo & dediss: tͥ
aquam uuam. ⁊ cẽta. Notum atq celebre fidi

Expanded text:
s fatigatus ex itinere hora sexta sedisse super puteum, loquensque cum muliere Samaritana, quae venerat haurire aquam: Si scires, inquit, donum Dei, et quis est, qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo; et dedisset tibi aquam vivam , et
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ filiꝰ: sic ꝓpͥetate ꝯsolationis suȩ qua
consolat᷑ nos alius ẽ parachytꝰ: ꝓpt̾ qd̾ dĩ
filiꝰ multa de seipso locutus ait in hodier¬
na lectione sc̃i euũgłii. Et ego rogabo pa¬
trem ⁊ alium parachẏtum dabit uob̃. Qd̃
ut tandem commodius patefiat. discreti¬
one diligenti opꝰ ẽ: ad cognoscendum qͥd

Expanded text:
m Filius, sic proprietate consolationis suae qua consolatur nos, alius est Paracletus, propter quod Dei Filius multa de seipso locutus, ait in hodierna lectione sancti Evangelii: Et ego rogabo Patrem et alium Paracletum dabit vobis , quod ut tandem commodius patefiat, discretione diligenti opus est, ad cognoscendum quid
Abbreviated transcription (Latin):
S omnib exceptis quȩ ad p̾sens negociũ
substantia dicendum ẽ. Omnis humana
ł angłica creatura. omnesq substantiales
qualitates sine quib nusqm ulla potest
ł cogitari sub̃a. udelicet esse. uiuere. sen¬
tire. ⁊ discernere. quȩ naturalit̾ insunt.
⁊ iccͥco eidem abesse sub̃ȩ ñ possunt: per
silium simul cum ipsa sub̃a condicȩ st̃.
At uͦ bene ẽẽ. sc̃e uiuere. recte sentire. pru¬
denter discernere. ł sapienter intellige̾:
te sunt. Quas ex eo constat accidentales
ẽẽ. quia indelicet assunt bono ⁊ absunt
manente. Et ne quis calumpinȩ locus.
patere iudeatur: sic dictum ẽ has quali
tates accidentales ẽẽ. cum ip̃e sp̃c sc̃s cuiꝰ
dubio accidens ẽ fetam ẽẽ : cũ se qͦ mpͥor¬

Expanded text:
 omnibus exceptis quae ad praesens negotium substantia dicendum est. Omnis humana, vel angelica creatura omnesque substantiales qualitates, sine quibus nusquam ulla potest vel cogitari substantia, videlicet esse, vivere, sentire et discernere, quae naturaliter insunt, et idcirco eidem adesse substantiae non possunt, per Filium simul cum ipsa substantia conditae sunt. At vero bene esse, sancte vivere, recte sentire, prudenter discernere, vel sapienter intelligere, m appositae sunt. Quas ex eo constat accidentales esse, quia videlicet adsunt bono, et absunt stantia parmanente. Et ne quis calumniae locus patere videatur, sic dictum est has qualitates accidentales esse, cum ipse Spiritus sanctudubio accidens est, fetam esse, cum sem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogationib ⁊ responsionib aqua fue¬
rat infusa it̾ari baptismum ñ deberi: s
adimpleri ea quȩ a sac̾dotib mos ẽ. Mani¬
festum ẽ gͥ baptismum ioħis longe impa¬
quo satis liquet quantȩ imꝑfectionis bap¬
tismus fuerit ioħis: in quo nec nomina¬
batur is in quo solo baptismi subsistit
icde ioħes ait. Ego uos baptizo aqua. ile
uos baptizabit in sp̾u sc̃õ ⁊ igni. Et itẽ. Oui
misit me inquit baptizare: ille mͥ dirit.
Suꝑ quem uideris spm descendentem sic̃
columbam ⁊ manentem in eo. ille ẽ qͥ bap¬

Expanded text:
interrogationibus et responsionibus aqua fueinterrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri ea quae a sacerdoti bus mos est. Manifestum est igitur baptismum Joannis longe impaquo satis liquet, quantae imperfectionis baptismus Joannis fuerit, in quo nec nominabatur is, in quo solo baptismi subsistit idem Joannes ait: « Ego baptizo vos in aqua, ille vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . » Et item: « Qui misit me, inquit, baptizare, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem in eo, ille est qui bap
Abbreviated transcription (Latin):
sum clericos expectaret. in loco mari
nemo: uudet eminus puerorum super
oram maris ludum mmitantium ut fieri
solet ep̃m: atq ea que mȩccłiis geri mos ẽ.
S cum intentus duitino pueros inspectaret:
iudet ab his geri quedam &ẽ secretiora ⁊ my-¬
stica. Pturbat᷑ ilico uocari ad se clericos ui¬
bet: atq eminus eis quid ipse uideret osten¬
dit. Tunc abire eos. ⁊ comp̾hensos om̃s ad
se ꝑducere pueros imꝑat. Cumq adeẽnt:
quis eis ludꝰ. ⁊ qͥd̃ egissent ł qͦmͦ ꝑcuntatirr.
Illi ut talis ht etas pauidi. negare pͥmo de¬
hinc rem gestam ꝑ ordinem pandunt: &e
puerilis ep̃c fuerat simulatus. Tumille di¬
ligenter inquirens ab his qui baptizati di¬
cebantur quid int̾rogati fuerint. quidue
responderint. simul ⁊ ab eo qui int̾rogaue¬
rat: ubi uidet scd̾m religionis nr̃ȩ ritum
cuncta constare: collocutus cum concilio
elericorum statuisse tradit᷑ illis qͥb integͥs

Expanded text:
suum clericos exspectaret, in loco mari suum clericos exspectaret, in loco mari vicino videt eminus puerorum super oram maris ludum, imitantium, ut fieri solet, episcopum atque ea quae in ecclesiis geri mos est. Sed cum intentus diutino pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent vel quomodo percontatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi negare primo, dehinc rem gestam per ordinem pandunt, et puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat, ubi videt secundum religionis 119 nostrae ritum cuncta constare, collocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur illis, quibus integris
Abbreviated transcription (Latin):
ittionẽ suã. ⁊ ñ ante discipłis sus ꝯtͣdi¬
dit. Que tante nͥtutis ẽ atq auctorieatis: ut
qntacq dicat qͥs int̃ aquȩ m̾sionẽ. sicunc¬
taex ordine.iiiiͬ. euũglia ꝑcurrat. totãq
sidĩ catholicȩ decantet expositionẽ ortho¬
dorã. hãc aũ solã omittat regl̃am. u̾bũ
siustt᷑ꝰ qͥ sit intinctꝰ ẽ. nichilommꝰ bapti¬
zari indiget. ꝯd̾ si sola hȩc u̾ba deꝓmpta
tqͥcq sit ille u̾bi ⁊ aquȩ minist̾. qͥc̃q bap¬
tizet. siue columba. suie cornus .i. siuie
castus siue adult̾. ant ebriosus. siue catho¬
licus. sine h̾eticꝰ siue etiã ludo qͥs forte bap¬
trzet. nullatenꝰ baptismum licet iterari. ne
tanti nominis inuocatio uideat᷑ annillari.
Unde licet fere nemo dubitet. libet tam̃
quiddam ad h̃ ꝑtinens inserere: qd̃ eccl̃ia¬
suica de athanasii pͥncipiis ħ mͦ refere hỹ¬
stora. Tempore quo aput alexandriam petͥ
mnr̃̾is diem alexander ep̃c agebat. cum pꝰt

Expanded text:
is suis contradidit. Quae tantae virtutis atque auctoritatis est ut quantacunque dicat quis inter mersionem, si cuncta ex ordine quatuor Evangelia percurrat, totamque fidei catholicae decantet expositionem orthodoxam, hanc autem solam omittat regulam, verbumfrustratus, qui sic intinctus est, nihilominus baptizari indiget. Quod si sola haec verba depromptaerbi et aquae minister, quicunque baptizet, sive columba, sive corvus, id est sive castus, sive adulter aut ebriosus, sive Catholicus, sive haereticus, sive etiam ludo quis forte baptizet, nullatenus baptismum licet iterari, ne tanti nominis invocatio videatur annullari. Unde licet fere nemo dubitet, libet tamen quiddam ad hoc pertinens inserere, quod ecclesiastica de Athanasii principiis refert historia. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander episcopus agebat, cum post
Abbreviated transcription (Latin):
at adulatio ẽ apud dm̃: si autẽ corde di¬
ligente uiam quam laudat magnificen¬
tiam. beniuolentia p̾mio digna nidicat᷑
apud dm. Unde recte mag̃ spiraculum aĩe
int̾num. qmͣ lingue plecttum hortat᷑ ad
benedicendum. dñm. Talisq confessio deco¬
ra ẽ. qmͣ induit dñs: ⁊ ea tanqmͣ lummo¬
so amicitur uestimento. Causa benedicen
cȩlum sicut pellem. Nam ꝑhunc de quo
loquimur sp̃m sc̃m extendit᷑ celũ .i. scͥpt᷑a¬
ꝓpħarũ: extendit᷑ inqm sic̃ pellis. in qua
nichil latet. cum extensa fuerit. Qtegis aqͥs
Communionem. ultimo festiuitatis die
de quo ait. Qui in me credit flumina de
uentre eius fluent aquȩ uiuȩ. Hoc em̃
dix de sp̃u scõ quẽ accepturi erant cre

Expanded text:
at, adulatio est apud Deum; si autem corde diat, adulatio est apud Deum; si autem corde diligente illam, quam laudat magnificentiam, benevolentia praemio digna judicatur apud eum. Unde recte magis internum animae spiraculum, quam linguae plectrum hortatur ad benedicendum Dominum. Talisque confessio decora est, quam induit Dominus, et ea tanquam luminoso amicitur vestimento. Causa benedicendcoelum sicut pellem . Nam per hunc, de quo loquimur, Spiritum sanctum extenditur coelum, id estarum. Extenditur, inquam, sicut pellis, in qua nihil latet cum extensa fuerit. Qui tegis, ifundis. Communionem: Ultimo festivitatis die,de quo ait: Qui in me credit, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae, hoc enim dixit de Spiritu, quem accepturi erant c
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ eos mundus odit. exprobrat. eicit. ꝑse¬
quit᷑. flagellat. occilit: ⁊ tamin ꝓsꝑis qmͣ
in aduersis orante ꝓillis hoc sp̃u gemitib
menarrabilib. ꝓ refectione habent flere
sicut seriptum est. Fuerunt michi lacri¬
tur. ⁊ cet̾a. hoc enĩ alio paraclito dato: hoc
ipso emisso creant᷑ homines noui. ⁊ fic re¬
nouatur facies t̾rȩ nr̃e quȩ maledicta ẽ
inpeccato adȩ: ⁊ dampnata spinas ⁊ tͥbu¬
los pullulante carnis luxuria germinare
solebat: renouat᷑ inqͣm. ⁊ nouam ꝓfert cre¬
aturam cuius expectatio sicut ait apl̃s ie¬
uelationem filiorum dĩ expectat. quȩ in¬
gemiscit ⁊ parturit. usq dum in illa reue¬
latione filiorum dĩ reuelet sem̃ di qui ꝑ
hunc sp̃m pͥmum a baptisim gr̃a ꝯcepit.
Inde insequenti uersu hortatur seipsam
p̾gnans amma. benedicere dñm: ꝓpt̾ suã
uehementem magnificentiam. Que bene¬
dictio ł gr̃arumactio si tantum labiis fi¬

Expanded text:
quod eos mundus odit, exprobrat, ejicit, persequod eos mundus odit, exprobrat, ejicit, persequitur, flagellat, occidit, et tam in prosperis quam in adversis, orante pro illis hoc Spiritu gemitibus inenarrabilibus pro refectione habent flere , sicut scriptum est: « Fuerunt mihi lacrum , etc. Hoc enim alio loco Paracleto dato, hoc Spiritu emisso, creantur homines novi, et sic renovatur facies terrae nostrae, quae maledicta est in peccato Adae et damnata spinas et tribulos, pullulante carnis luxuria, germinat , renovatur, inquam, et novam profert creaturam cujus « exspectatio, sicut ait Apostolus, revelationem filiorum Dei exspectat, quae ingemiscit et parturit , » usque dum in illa revelatione filiorum Dei, revelet semen Dei, quod per hunc Spiritum primum a baptismi gratia concepit. Inde in sequenti versu hortatur seipsam praegnans anima, benedicere Dominum propter suam vehementem magnificentiam. Quae benedictio vel gratiarum actio, si tantum labiis fi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ostende nob̃ patrem: ⁊ sufficit nobis.
Acsi dicat. Te quidem ostendisti nob̾ ⁊ uidi¬
At ipse hunc illorum non approbans sensũ.
quia nil suꝑẽẽ putabant de filio qd̃ ñ
udissent. cum ipse sit ds qui eque ut pat̾
corde indetur sicitt alibi dixit. beati mum¬
do corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: ait. Tan¬
to tempore uobiscum sum: ⁊ ñ cognouistis
me.INon enim me cognouistis: qui uiso
me scdm hominem. totum uidisse puta¬
tis. Qui uidet me: indet ⁊ patrem. S pa¬
trem non indistis: sicut ipsi fatemin. Sͦ
nec me iudistis: quia ego in patre. ⁊ pater
in me ẽ. Qd̃ ñ localit accipiendum ẽ. nec
siẽe potest: s hoc ẽ qd ait. cognitio patris
in cognitione filii: cognitio filii in cogni¬
tione patris ẽ. Quȩ utriusq cognitio ꝑ
sp̃m sanctum fit: ⁊ hec solaẽ consolatio
scorum in hoc scło ꝑegͥnantium qua sub¬
leuati ferunt patienter immo gratanter

Expanded text:
Domine, ostende nobis Patrem et sufficit nobis , » Domine, ostende nobis Patrem et sufficit nobis , » ac si dicat: Te quidem ostendisti, et videe. At ipse hunc illorum non approbans sensum, quia nihil superesse putabant de Filio quod non vidissent, cum et ipse sit Deus, qui aeque ut Pater corde videtur, sicut alibi dixit: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , » ait: « Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? » Non enim me cognovistis, qui viso me secundum hominem, totum vidisse putatis. « Qui videt me, videt et Patrem . » Sed Patrem non vidistis, sicut ipsi fatemini, ergo nec me vidistis, « quia ego in Patre et Pater in me est . » Quod non localiter accipiendum est, nec sic esse potest, sed hoc est quod ait: Cognitio 120 Patris in cognitione Filii, cognitio Filii in cognitione Patris est. Quae utriusque cognitio per Spiritum sanctum fit, et haec sola est consolatio sanctorum in hoc saeculo peregrinantium, quia sublevati ferunt patienter, imo gratanter,
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñs. Si cognouissetis me ⁊ patrem
meum utiq cognouissetis. Nam de qua
cognitione dixit: insi de exꝑim̃to amoris.
Siquidem ꝓ exꝑimento copulȩ naturalis
in sacra scriptura tam honeste qmͣ ꝓprie
dici consueuit. uir uxorem. ł uxor cog¬
nouisse uirum. Qua similitudine quia
cognoscendꝰ erat ds̃ ab eccłia ꝑ passionẽ
filii qui hȩc loquebatur acquisita: stati
addidit. Et amodo cognoscetis eum.
Et quia sic uidisse ⁊ cognouisse ẽ: con¬
tinuo subiecit. ⁊ iudistis eum. p̾t̾itum
ponens ꝓ futuro. qd̾ certissime futurũ
c̃ eo more loquendi quo ⁊ paulopost
dicturus ẽ ⁊ iam nonsum inmundo. Qd
si cui non placet. ostendat quomodo alit̃
qm ꝑ amorem suum dñs ueracit̾ uł utilit̾
cognosci potest: aut quomͦ iam uiderant
patrem. cum ipse filius nunc dicat. si cog
ꝓpositione p̾cedens atq ꝯsequens discipłi
ñ coherere arbttͣntur. Unde ait philippꝰ.

Expanded text:
rat Dominus: « Si cognovissetis me, et Patrem rat Dominus: « Si cognovissetis me, et Patrem meum utique cognovissetis . » Nam de qua cognitione dixit, nisi de experimento amoris? Siquidem pro experimento copulae naturalis, in sacra Scriptura, tam honeste quam proprie dici consuevit, virum uxorem, vel uxorem cognovisse virum. Qua similitudine, quia cognoscendus erat Deus ab Ecclesia, per passionom Filii, qui haec loquebatur acquisita, statim addidit: « Et amodo cognoscetis eum . » Et quia sic cognovisse vidisse est, continuo subjecit: « Et vidistis eum , » praeteritum ponens pro futuro, quod certissime futurum est, eo loquendi more quo et paulo post dicturus est: « Et jam non sum in mundo . « Quod si cui non placet, ostendat quomodo aliter quam per amorem suum Deus veraciter vel utiliter cognosci potest, aut quomodo jam viderunt Patrem, cum ipse Filius nunc dicat: « Si copropositione praecedens atque consequens, discipuli non cohaerere arbitrantur. Unde ait Philippus: «
Abbreviated transcription (Latin):
bat paries inimicitiarum .i. original
peccatum inter homines ⁊ dm̃. Corporalis
autem p̾sentia. xͥ tanqmͣ os erat dilecti:
qui tot osculis amicamalliciebat. quot
doctrins uel miraculis ȩccł̃iam in pauciᷤ
discipulis adhuc paruulam ad fidem
inuitabat. S sicut solo numqm amica
concipit osculo: sic ammȩ eorum imp̾g¬
nari non poterant uirtute u̾bi qd̃ ẽ sem̃
di patͥs. nisi ꝑ ingressum sp̃c sci. ut copła
di nr̃arumq ammarum ꝑficeretur: ut
ꝑillum usq ad interiora uentris earum
semen qd̃ ẽ u̾bum di ꝑferretur. Quo fac
to rennuit consolari amina eorum intem¬
poralib seu naturalib humane creat᷑e
bonis: ⁊ iccirco omnem rerum tempora¬
lium consolationem respuerunt. quia
memores fuerunt dĩ : i. intellexerunt dm̃
esse incomꝑabilit̾ dignns ⁊ altius bonũ
⁊ hoc intelligentes delectati sunt. De hac.
patiis ⁊ sui cognitione. paulo suꝑiꝰ dixe¬

Expanded text:
bat paries inimicitiarum , id est originale bat paries inimicitiarum , id est originale peccatum inter homines et Deum. Corporalis autem praesentia Christi, tanquam os erat dilecti, qui tot osculis amicam alliciebat, quot doctrinis vel miraculis Ecclesiam in paucis discipulis adhuc parvulam ad fidem invitabat. Sed sicut solo nunquam amica concipit osculo, sic animae illorum impregnari non poterant virtute Verbi, quod est semen Dei Patris, nisi per ingressum Spiritus sancti copula Dei nostrarumque animarum perficeretur, et per illum usque ad interiora ventris earum semen, quod est Verbum Dei, perferretur. Quo facto, statim renuit consolari anima eorum in temporalibus seu naturalibus humanae creaturae bonis, et idcirco omnem rerum saecularium consolationem respuerunt, quia memores fuerunt Dei , id est intellexerunt Deum esse incomparabiliter dignius et altius bonum, et hoc intelligentes delectati sunt . De hac Patris et sui cognitione, paulo superius dixe
Abbreviated transcription (Latin):
fusum ẽ sub̃a sit. S ite ad ꝓposita redem
nimiam patiuntur penuriam: qui solia
creatricis potentiȩ beneficium assecuti:
acciꝑe mererentur: nundum tam̃ dumns
dispensationis ordo poscebat. ut iã acci-¬
perent iamq ꝑficerent᷑. Et quod inter
eos dĩ filus erat. qd ñdum sp̃n dato cum
illis loquebatur ⁊ inter eos ambulabat
p̾paratio temporis erat que m̃tib eonim
ꝑ eundem sp̃m sc̃m̃ infunderetur: ꝑ quen
mutero uirginis humanȩ naturȩ fuera¬
meum & alium paraclitum dabit nobis
ut maneat uob̃cum inȩt̾num: tale t̃ aeli
sponse amante̾ que dixerat osculetur ne
osculo oris sui. dicat oscula os amici ꝑ pa¬
rietem stantis. ꝑ fenestram respicientis.
Diruam parietem hunc qui oscula nr̃a
uix ꝑ fenestras admittit: diuidens ñ i
uentremq meum eburneum distrnactum
saphyris.⁊ mox erimus duo in carne
una: fietq ꝑ infusorium seminis ut stes
lis ultra non sis. Cum enim hec ante pal¬
sionem suam loqueretur dñs. adbue sa¬

Expanded text:
fusum est, substantia sit. Sed ut ad proposita redeam, nimiam patiuntur penuriam, qui, solius creatricis potentiae beneficium assecuti, accipere merentur: nondum tamen divinae dispensationis ordo poscebat ut jam acciperent, jamque perficerentur. Et quod inter eos Filius Dei erat, quod nondum Spiritu dato cum illis loquebatur, et inter eos ambulabat, praeparatio temporis erat, quo mentibus eorum per eumdem spiritum infunderetur, per quem in utero Virginis, humanae naturmeum, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, tale est ac si sponsae amanti, quae dixerat: « Osculetur me osculo oris sui , » dicat inter oscula os amici post parietem stantis, per fenestram respicientis : Diruam parietem hunc, qui oscula nostra vix per fenestras admittit, dividens inter te ventremque meum eburneum, distinctum sapphiris, et mox erimus duo in carne una, fietque per infusorium seminis, ut ultra sterilis non sis. Cum enim haec ante passionem suam loqueretur Dominus, adhuc sta
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ut hac die dm̃tũ cor¬
pus conficientes. & inde usq in pͥmã
sabbati recondentes toto eodẽ sabbato
uigi silentio ꝯsopiti. usq in pͥmã sab¬
bati. ab omni duirno psallentio cun¬
ctoq sacͥ altaris minist̾io uacaremus. Sic
enĩ rer ꝓpuis accede putaremur: ꝑ eo quod
hac die dñs nr immolatus sabbato reqͥe¬
ute in sepulchro. totãq seq̃ntẽ noctem
discipłi eiꝰ intͥsticia tͣnsegert̃. donec diliicło
redeuntib a monum̃to mulierib queq
audierant & iuderant referentib: paula¬
tĩ respirare. & in gaudiũ reuiniscere ceꝑiĩ.
Uerꝰiꝰ itaq tͥiluanã dm̃ mortẽ obseruare.

Expanded text:
idetur, ut die Dominicum corpus conficientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur pro eo quod hac die Dominus noster immolatus, Sabbato quievit in sepulcro, totamque sequentem noctem discipuli ejus in tristitia transegerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem obser
Abbreviated transcription (Latin):
De eo qd duo prb̃ri corpus
dñcum deloco qͦ pͥdie reconditũ fuerat
defergnt ⁊ qd̾ dicitur suꝑ illud oratiodm̃

Expanded text:
De eo quod duo presbyteri corpus Dominicum de loco, quo pridie reconditum fuerat, deferant, et quod dicitur super illud oratio
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdie ꝑmanus ipsius p̾cesserat resurrecti¬
om ipsuus nichilominus pͥdie qd̾ in sacro¬
sc̃a sabbati uesꝑa sollẽpnit̾ occurrat. Itaq
nob̃ qͣ sepuitũ ẽ sacͥfitii decꝰ. & celeste illd̾
manna. qr hodie ñ inuenit᷑ fr̃a .ũ. para¬
uimꝰ. & intulimꝰ qd̾ hac die sumamus. fu

Expanded text:
pridie per manus ipsius praecesserat, resurrectipridie per manus ipsius praecesserat, resurrectionis ejus nihilominus pridie, quod est in sacrosancti Sabbati vespera, solemniter occurrat. Itaquenobis quasi sepultum est sacrificii decus, et coeleste illud manna, quia hodie non invenitur , feria quinta paravim
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾et᷑ quando accipiens panẽ & calicẽ be¬
nedixit. & dedit discipłis suis dicens. hoc
ẽ corpꝰ meũ. hic ẽ calix sanguinis mei. suiꝰ
manib mmmolatus ẽ. sius ipse manib
nob̾ ut iugit᷑ immolet᷑ agnꝰ ꝯm̃datꝰ est.
ab illa inmolatione pͥma sabħi t̃cia dies
ab ista uͭ sabbm istũ t̃cia nchomimꝰ dies ẽ.
Constat aut̃ qõ ite suꝑiꝰ dictũ ẽ noctẽ siuie
uesꝑam sabbi ab illo silentio ł t̾sticia qm
exigebat requies sepulchri. causa illa ue¬
hemens abstrahit. qd̾ inparte euisdẽ noctis
dñs nr̃ resurgens. totã illa incõꝑabił gandii
nibare sol uerꝰ illustrauit. Triduũ gͦ dr̃ce
mortis qd ꝑfici neqͥuit eo respectu qͦ ipsea
uideis ẽ trucidatus pulchre & rationabilit̾
ad hunc respectũ tnsponit᷑: qd̾ ipse suis ma¬
litudinem tenebrarum que patiente dño
suꝑ t̾ram factȩ st̃. significando ite supra
dictũ ẽ cecitatẽ. que extunc accidit misrł.
Sicq fit. ut sacͥfitiũ nouũ qd̾ mortẽ dm̃

Expanded text:
piens panem et calicem benedixit, et dedit discipulis suis, dicens: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » suis manibus immolatus est, suis ipse manibus nobis, ut jugiter immoletur, agnus commendatus est. Ab illa immolatione prima Sabbati, tertia dies, ab ista vero Sabbatum ipsum tertia nihilominus dies est. Constat autem quod, ut superius dictum est, noctem sive vesperam Sabbati ab illo silentio vel tristitia, quam exigebat requies sepulcri, causa illa vehemens abstrahit, quod in parte ejusdem noctis Dominus resurgens, totam illam comparabilis gaudii jubare sol verus illustravit. Triduum ergo Dominicae mortis, quod perfici nequivit, eo respectu quo ipse a Judaeis est trucidatus, pulchre et rationabiliter ad hunc respectum transponitur, quod ipse suis malitudinem tenebrarum, quae patiente Domino, super terram factae sunt, significando, ut supra dictum est, caecitatem, quae extunc accidit in Israel . Sicque fit ut sacrificium novum, quod mortem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
contͣria sunt Quid enĩ mag̾ contͣriũ
qmͣ tristitie gaudium: morti uita: ora¬
sui resurrectio ẽ. Singłis dm̃cis a
pͥma sabbati qua dñs re surrexerit
dedicatis. hoc ꝓ uob̃ ꝓces sionis orlini
significamꝰ. qd̾ ingalileam .i. transim¬

Expanded text:
contraria sunt. Quid enim magis contrarium quod tristitiae gaudium, morti vita, occasui resurrectio? Singulis Dominicis a prima Sabbati, qua Dominus resurrexit, dedicatis, hoc nobis processionis ordine significamus, quod in Galilaeam, id es
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrationem denotis actib renonari
qd̃ pueri hebreorum tollentes ramos
omiarum obiuauerunt dño claman¬
ces & dicentes osanna in excelsis. Rectiꝰ
qͥ faciunt hii a quib accepini. antet̾ci¬
am memoriam dñce resurrectionis
que ꝑ totum annum decurrit. demore
pagentes sicut incet̾is dm̃cis: & post t̾cĩã
cum ꝓcessione palmarum dm̃ce passio¬
nis efferentes sacͣmentũ.

Expanded text:
ob recreationem devotionis actu renovari, quod pueri Hebraeorum tollentes ramos olivarum obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: Hosanna in excelsis. Rectius igitur faciunt hi, a quibus accepimus ante tertiam memoriam Dominicae resurrectionis, quae per totum annum occurrit, de more peragentes, sicut in caeteris Dominicis, et post tertiam cum processione palmarum, Dominicae passionis efferentes sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
sam eccłiam degentib accipiant: qr mor¬
tua ẽ quȩ scđm carnem illum genuit sy¬
nagoga. mat̾ enis: & eiusdẽ filii sui quem
occidit enecata ẽ sanguie qr dix. Sangͥs
ones sacras bapti zandis recitamus. qua¬
si rebeccam que int̾p̾tatur obedientia ser¬
uus abrahe ad fontem aquȩ auoquitur
datq maures .i. fidi doctrinam quȩ obe¬
dientem bene ꝑornat aurem: accipit il¬
la & armillas in manib: dum quodcre¬
dit in mortificatione carnis suȩ oꝑatur.
ꝓpt̾ qd̾ & in morte xp̃i baptizatã se esse
meminit. Nec mora libenter ad ysaac
contendit. obliuiscens ppłm suum & do¬
inum patͥs sui: totamq expeditam se¬
celestib p̾bens nuptiis.
lla que prima ma quid ad baptisimim

Expanded text:
sam Ecclesiam de gentibus accipiant: quia morsam Ecclesiam de gentibus accipiant: quia mortua est, quae secundum carnem illum genuit, Synagoga mater ejus, et ejusdem filii sui, quem occidit, enecata est sanguine, quia dixit: « Sanguis ones sacras baptizandis recitamus, quasi Rebeccam, quae interpretatur obedentia, servus Abrahae ad fontem aquae alloquitur, datque inaures, id est fidei doctrinam, quae obedientem bene praeornat aurem. Accipit illa et armillas in manibus, dum quod credit in mortificatione suae carnis operatur, propter quod et in morte Christi baptizatam se esse meminit. Nec mora, libenter ad Isaac contendit, obliviscens populum suum et domum Patris sui , totamque expeditam coelestibus praebens nuptiis. lectione prima quid ad baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
nes de uet̾itestamento ad nouum hoc
sacramentum ꝑtinentes leguntur: et
cantica simmiliter .i. tractus ad ide respon¬
dentes succimintur. Difficile namq ẽ
enumerare. qmͣ familiare. qmͣ freq̃ns. sp̃ui
sco fuerit etiam ante aduentum xp̃i. ma¬
xime circa aquas oꝑari: & misticis dictis
aut factis grãm p̾signare baptismatis.
Inde gͦ lectiones sacre bapto ꝯgruentes
ao instructionem baptizandorum sollẽp¬
niter recitantur. Et sicut seruus abrahe
missus ut filio dñi sui ysaac uxorem ac¬
inuenit ad fontem aquȩ. & maures dedit
ad ornandam faciem eiuus. & armillas in
manib. & itaꝑornatam adduxit ad ẏsa¬
Adurauit enim eos d̃s pater caritate
magna coeterm sibi uerbi incarnationẽ
exhibens: cuius in typum ille senex
abraham p̾dictum seruum adiurauit
suꝑ femur sium. & ipsi qͦ ferunt secum
de omnib bonis dñi sui. quia diuites
facti sunt inomini u̾bo & inom̃i scientia.

Expanded text:
nes de Veteri Testamento ad Novum hoc nes de Veteri Testamento ad Novum hoc sacramentum pertinentes leguntur et cantica similiter, id est tractus ad idem respondentes, succinuntur. Difficile namque est numerare, quam familiare, quam frequens Spiritu sancto fuerit, etiam ante adventum Christi maxime circa aquas operari, et mysticis dictis aut factis gratiam praesignare baptismatis. Inde ergo lectiones sacrae baptismo congruentes, ad instructionem baptizandorum solemniter recitantur. Et sicut servus Abrahae missus, ut filio domini sui Isaac uxorem acinvenit ad fontem aquae, et inaures dedit ad ornandum faciem ejus, et armillas in manibus et ita praeornatam adduxit ad IsaAdjuravit enim eos Deus Pater charitate magna, coaeterni sibi Verbi incarnationem exhibens, cujus in typum ille senex Abraham praedictum servum adjuravit super femur suum: et ipsi quoque fuerunt secum de omnibus bonis domini sui, quia divites facti sunt in verbo et in omni scientia ,
Abbreviated transcription (Latin):
a quȩ inbaptis¬
mo celebrantrr
quȩ dicuntirr
quȩ aguntur
carmina sunt illa ꝓpter que tanqmͣ
maleficia martyres accusabantur.
rapiebantur: occidebantur. Diabolꝰ
enim cui ꝑ xp̾iane fidi ꝑfessionem
insacro fonte renuntiatur: inquem
iuditiales sententie ꝓferuntur: ha¬
bens iram magnam seiuebat in cordi¬
bus impiorum: ce tuba dium nomi¬
ins offensus. illorum cecitate & insama
prosius aduersus dm armis utebat᷑.
Et sicut in apocalypsi legitur: quia
canente tuba mons magnus ardeis
iracundia confugiebat in ꝑfundum cordis
impiorum: & diuinis exorcismis ꝑ qͦs eiectꝰ
fuerat. maleficiis crimen effingens. leges e¬
contra dictabat. S uos testes mei dicit
dñs: iudelicet quia mehil malȩ artis
nos abono magistro didicisse optime
conscii sumus. In his gͥ que dicuntur uel
aguntur. untutem qua diabolus dãpnat᷑
& confodit᷑. admoto fidi specło ꝯtemplemur.
Qd̃ lectiones ⁊ tractus p̾sentis diei ad bap¬
N pͥmis lectior¬

Expanded text:
a quae in baptismo celebrantur, quae dicuntur, quae aguntur, crimina sunt illa, propter quae tanquam maleficia martyres accusabantur, rapiebantur, occidebantur. Diabolus enim, cui per Christianae fidei professionem in sacro fonte renuntiatur, in quem judiciales sententiae proferuntur, habens iram magnam. saeviebat in cordibus impiorum, et tuba divini nominis offensus, illorum caecitate et insania pro suis adversus Deum armis utebatur, et sicut in Apocalypsi legitur , qui canente tuba magnus mons ardens iracundia, confugiebat in profundum cordis impiorum, et divinis exorcismis, per quos ejectus fuerat, maleficii crimen effingens, leges econtra dictabat. Sed vos testes mei , dicit Dominus videlicet quia nihil malae artis nos a bono magistro didicisse, optime conscii sumus. In his igitur quae dicuntur vel aguntur, virtutem qua diabolus damnatur et confoditur, admoto fidei speculo contemplemur.d lectiones et tractus praesentis diei ad bapIn primis lectio
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑: qr canticũ pat̾ abrahã ꝓ ħ facto nullũ
cecinisse scͥbit᷑ qͥppe qͥb uł cũ qͥb caneret
ñ habebat: unde ⁊ pene solꝰ dĩ cultor. idẽq
int̾ra aliena erat ꝑegͥnꝰ. Cet̾a ut supͣ dictũ
ẽ moffitio sabb̃i paschał ꝓposse dicta sunt.
sollepnitatis hiuꝰ offitiis auctoritas scĩ sp̃c¬

Expanded text:
sequitur, quia canticum pater Abraham pro hoc facto nullum cecinisse scribitur, quippe quibus vel cum quibus caneret non habebat, unus et pene solus Dei cultor, idemque in terra aliena peregrinus. Caetera, ut supra dictum est, in officio Sabbati paschalis pro posse dicta sunt. solemnitatis hujus officiis auctoritas Sp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut ad latentia gͣna ꝑueniamꝰ spicas mran¬
b ꝯfricemꝰ: cuncta ad illiꝰ oꝑationẽ atq a
baptizatoꝵ. cõpetentẽ ꝑtinẽ parebit młt¬
ctionẽ. Sunt aut̃ ab ħ sabbato nsq ad eli
offitiñ: indelicet inuen̾atioe posita.inͦ.¬

Expanded text:
et ut ad latentia grana perveniamus, spicas manibus confricemus, cuncta ad illius operationem atque ad baptizatorum competentem pertinere patebit instructionem. Sunt autem ab hoc Sabbato usque ad aliuofficium, videlicet in veneratione posita
Abbreviated transcription (Latin):
mi grãm ꝑtineat illa que de hac die legit᷑
iectio: tẽptauit ds abraham. De qua re que¬
rentib facilis ⁊ aꝑta patet responsio: quia
uidelicet in illa quã celebramꝰ esfusiõe scĩ
sp̃c illud impletũ ẽ qd̾ in hac lectiõe patͥ nr̃o
abrahe dñs ait. ꝑ memetipsũ iuiraui q fe¬
cisti hanc rem: ⁊ ñ peꝑcisti filio tuo uinge¬
nto: benedicã tͥ. ⁊ multiplicabo sem̃ tuũ
sic stellas cęli. ⁊ sic̃ harenã quȩ ẽ inlittore

Expanded text:
mi gratiam pertineat illa, quae de hac die legitur lectio: Tentavit Deus Abraham . De qua re quaerentibus facilis et aperta patet responsio, quia videlicet in illa, quam celebramus, effusione sancti Spiritus, illud impletum est, quod in hac lectione patri nostro Abrahae Dominus ait: Per memetipsum juravi, quia fecisti hanc rem, et non pepercisti filio tuo unigenito, benedicam tibi et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et s
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑiat: nocturnas uigilias uel laudes
intacta melodia deꝓmat. Ad quod di¬
cendum tempus aluro ꝑdiẽ: aliud sig¬
nificariꝑ noctem. Nam diurins horis
p̾sentiam significamus dñice passionis
nocturnis aut̃ iuguiis tempora pͥora ꝑ
que futuram eandẽ passionẽ ꝓpħe pre¬
nuntiauerunt. Qui qr ñ tacentes int̾¬
fecti sunt. iccirco nob̃ ruices illorum ꝓfe¬
rentib candele. ut supͣ dictũ ẽ extingunt᷑
quarum ultima que extinguitur ad
canticum eũugłii ipsum dñm qui enͣu
głizans occisus est significat.

Expanded text:
operiat, nocturnas vigilias vel laudes intecta melodia depromat? Ad quod dicendum, tempus aliud per diem, aliud significari per noctem. Nam diurnis horis praesentiam significamus Dominicae passionis, nocturnis autem vigiliis tempora priora, per quae futuram eamdem passionem prophetae praenuntiaverunt. Qui quia non tacentes interfecti sunt, idcirco nobis voces illorum proferentibus candelae, ut supra dictum est, exstinguuntur, quarum ultima, quae exstinguitur ad canticum Evangelii, ipsum Dominum, qui eva elizans occisus est, significat.
Abbreviated transcription (Latin):
de uͥgine sumpta mortua ac sepulta ẽ ⁊ re¬
surrexit. filii caro ẽ ⁊ illa columba que suꝑ
dm descendit. ⁊ ille ignis qͥ suꝑ apłos appa¬
uisibilit̾ exhibuit. Pret̾itis gͦ scłis uire a uul
fanti adhuc ⁊ sub pedagogo seruuentippło
i. declarata fuerat hec eadẽ tͥnitas. ado¬
randi exhibitione ł distinctione oꝑis.

Expanded text:
de Virgine sumpta, mortua ac sepulta est, et resurrexit, Filii caro est, et illa columba, quae super Dominum descendit , et ille ignis, qui super apvisibiliter exhibuit. Praeteritis ergo saeculis jure a vulgo fanti adhuc et sub paedagogo servienti populo Dei declarata non fuerat haec eadem Trinitas adorandi exhibitione, vel distinctione operis.
Abbreviated transcription (Latin):
auulgo ñ debuerit aut potuit exigi.
ccͥco p̾c̾itis gen̾ationib ante
aduentũ.xͥ tacitũ fuit uulgo myst̃ium tanti
qr necdũ illã quã in hac lide ꝯfitem. suam
beata tͥnitas fecerat miscdiam. Necdũ inꝗͣ
nob̾cũ illã ꝓ qua uire nc̃ colit᷑ fecerat miscdiã
quã sͥ circa salutẽ nram beata tͥnttas diui¬

Expanded text:
n debuerit, aut potuerit exigi. Idcirco praeteritis generationibus ante adventum Christi tacitum fuit vulgo mysterium tanti quia necdum illam, quam in hac fide confitemur, suam beata Trinitas fecerat misericordiam. Necdum, inquam, nobiscum illam pro qua nunc jure colitur, fecerat misericordiam, qua sibi circa salutem n
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ẽ spmł ar̃ãm ñ ipsã eẽ que ẽ rationalitas: ali¬
oqͥn nulla ẽẽt ratiõe carens aĩa. S ẽ bruta
pecoris aĩa. quȩ sic̃ ratio̾e caret ita ⁊ ẽt̾nitate.
Et sic̃ solis fungit᷑ sensib carnis: sic ⁊ cũ carne
moritur. Itẽ rationalitas ñ ẽ ipsa que dilectio
alioqͥn nullũ rõnale cẽt absq dilectione. S¬

Expanded text:
 animam non ipsam esse, quae est rationalitas, alioqui nulla esset ratione carens anima. Sed est bruta pecoris anima, quae sicut ratione caret, sic et aeternitate; et sicut solis fungitur carnis sensibus, sic et cum carne moritur. Item rationalitas non est ipsa quae dilectio, alioquin nullum rationale esset absque dilectione. S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ ẽe. Quaꝵ quãlibet qͥsqͥs deneget.
dm̃ ñ ht̃. sic̃ si rõnali creature qd̾ libet ex su¬
pͣdictis tͥb detrahas: nulliꝰ dignitatis opꝰ
remanet. Amissa nãq dilectiõe qͥ angłs lu¬
cis suerat creat. diabol pͥnceps tenebraꝵ ẽ facł̃
⁊ ħo simlit̾ absq dilectiõe malꝰ ⁊ eiꝰdẽ ai¬
bolifuĩ ẽ. Qd si rationalitas desit: britũ:
patrẽ ⁊ fiiũ ꝯfitens euim ide sp̃c amor sitds.
sine amore .i. hostem ł inunicũ tͥ ꝯstituisti.
Sifiliũ deneges cũ fuiꝰ dĩ sapi̾a sit: d̃m tͥ bnti
⁊ insipientẽ fanatieo errore ꝯfinxisti. N an
de filio male sentientes: nicem fides ꝯciliigo¬
nẽ: sic in sabellio ꝑsonarũ anathematizat

Expanded text:
personarum esse. Quarum quamlibet quis deneget, Deum non habet, sicut rationali creaturae quodlibet ex supradictis tribus detrahas, nullius dignitatis opus remanet. Amissa namque dilectione, qui angelus lucis creatus fuerat, diabolus princeps tenebrarum factus. Et homo similiter absqlius est. Quod si rationalitas desit, brutum ePatrem et Filium confitens, cum idem Spiritus amor sit, Deum sine amore, id est hostem et inimicum tibi constituisti. Si Filium deneges, cum Filius Dei sapientia sit, Deum tibi brutum et insipientem phantastico errore confinxisti. Nam de Filio male sentientes, Nicaeni fides concilii geseparationem, sic in Sabellio personarum anathematizat
Abbreviated transcription (Latin):
post pauca. Repleta st̃ inqͥt int̾iora tua mi¬
qͥtate Rationalitatẽ cũ qua ꝯditꝰ ẽ forami¬
na eiꝰ appellat: qi sic̃ lapis p̾ciosuis auroliga¬
tur: ita sp̃u scõ qͥ utiq ẽ dilectio ligari. ⁊m
unitate cȩlestis ordinis cũ poss astringi re¬
cusauit. Sic ⁊ ho tumidꝰ: qͥcũq suꝑbiã eiꝰ
iitat᷑. Non gͦ ut iamdictũ ẽ. dilectio ipsa
quȩ rationalitas: nec rõnalitas ip̃a q̃ aĩa ł¬

Expanded text:
nteriora tua iniquitate » Rationalitatem cum qua conditus est, foramina ejus appellat, quia sicut lapis pretiosus auro ligatur, ita Spiritu sancto, qui utique dilectio est, ligari et in unitate coelestis ordinis cum posset astringi, recusavit. Sic et homo tumidus, quicunque superbiam ejus imitatur. Non ergo, ut jam dictum est, dilectio ipsa quae rationalitas, nec rationalitas ipsa quae
Abbreviated transcription (Latin):
sensui supͣdicto ꝯsonat. Sũptũ ẽ enĩ de psal¬
mo habente intitulo ꝓ torcularib. qͦ noĩe
p̾sentẽ eccłiam designari dubiũ ñ ẽ: ubi
electi reꝓborum tot scandala patiuntur
uixta eiũiglicã sim iitudinẽ quasi rete tu¬
multu piscium rũpi uideat᷑. Quorũ scis¬
mata qͥsq cauens. dieit in offenda. Bene
ras m̃tiũ. s unitatẽ fid̃i.

Expanded text:
sensui supradicto consonat. Sumptum est enim de psalmo habente in titulo: Pro torcularibus. Quo nomine praesentem Ecclesiam designari dubium non est, ubi electi reproborum tot scandala patiuntur ut, juxta evangelicam similitudinem, quasi rete tumultu piscium rumpi videatur. Quorum schismata quisque cavens, dicit in offerenda: Benedras mentium, sed unitatem fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
nauicłe ita ut m̾gerent᷑. ꝑ hoc illud signi¬
ficatũ ẽ. qr carnaliũ tͣbis eccłiam cõplentib
⁊ suꝑ mimerũ multiplicatis tumultus ⁊
dissensiones orirent᷑: ⁊ ñ solum ebriosoꝵ
raptorumq subintroeuntium malis morib
ecd̃ie nauicula p̾meret: s hereticorum qͦq
disceptationib rete ficd̃i disrũꝑet᷑. Propter h
p̾mittitur: pisces suos adunitatẽ ⁊ pacem
cohortantis ⁊ dicentis. Om̃s unanimes esto¬
te. patientes. fr̃nteatis ametores. miscdes.
modesti. humiles. ñ reddentes malũ ꝓmalo.
neq maledictũ ꝓ maledicto: iudelicet quia

Expanded text:
gerentur . Per hoc illud significatum est quia, carnalium turbis Ecclesiam complentibus et super numerum multiplicatis, tumultus et dissensiones orirentur, et non solum ebriosorum, raptorumque subintroeuntium malis moribus, Ecclesiae navicula premeretur, sed haereticorum quoque disceptationibus rete fidei disrumperetur. Propter hoc o, opportune praemittitur, pisces suos ad unitatem, et pacem cohortantis, et dicentis: Omnes unanimes estote, patientes, fraternitatis amatores, misericordes, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, neque maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ẽ. pͥmũ adu̾sus udaici ppłi depmitur
muidiã. qua pauꝑẽ iã dictũ ñ debere admit¬
ti ꝯtendit iuxta illud. Quare itͦisti adu
ros p̾putiũ habentes.  Manifestũ ẽ enĩ uidẽs
semꝑgentiliũ odisse salutẽ. Simul qi mora¬
lis qͦ sensus in ħ euũgłio ñ deẽ cõmonem᷑ is
utilit̾ ħ exẽplo ne ab ullo pauꝑe au̾tamꝰ fa¬
ciẽ nrãm caritatẽ que in p̾dicta ꝯm̃datur

Expanded text:
ritas est , primo adversus Judaici populi depromitur invidiam, qua pauperem jam dictum non debere admitti contendit juxta illud: Quare introisti ad viros praeputium habentes? Manifestum est enim Judaeos semper gentium odisse salutem. Simul, quia moralis quoque sensus in hoc evangelio non deest, commonemur utiliter hoc exemplo ne ab ullo paupere avertamus faciem nostram. Charitatem quae in praedicta commendatur
Abbreviated transcription (Latin):
nidendꝰ ẽ d̾s illuminant᷑ ocłi. ut sicut in
graduali canimus uideat cormundum
uoluntatẽ dñi ⁊ uisitet templum euis
⁊ hoc ñ de suis uirib s eiꝰ cui in ꝯmunioe
dicimꝰ. dñs firmam̃tũ meũ. ⁊ cȩt̾a. De¬

Expanded text:
videndus est Deus, illuminantur oculi, ut, sicut in Graduali canimus, Videat cor mundum voluntatem Domini, et visitet templum ejus , et hoc non suis viribus, sed ejus cui in communione dicimus: D
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ alios qͦ ꝯu̾ti uolentes deuocare. tũ scm̃
ꝓpositũ uituꝑando. qd̾ ẽ mniqua labia ha¬
bere. tũ miniũ laudando niniasq diffi¬
cuitates artȩ uite ł ang̾te portȩ p̾tendere:
qd̾ ẽ linguã dolosã acuere. qͥ inqmͣ de hor¬

Expanded text:
enim alios converti volentes devocare, tum sanctum enim alios converti volentes devocare, tum sanctum propositum vituperando, quod est iniqua labia habere, tum nimium laudando nimiasque difficultates arctae viae vel angustae portae praetendere , quod est linguam dolosam acuere; qui, inq