comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tisetiam hoc p̃uidit ut labo dei. le.¬
rumqͥdem tempꝰ ⁊ agonis ñ extenderet nec
longum faceret aut et̾num s breue t ue
ita dicam momentaneum ut in hac bre¬
ui ⁊ixigua uita agones essent.⁊ larores.
tenebras usuri eeñt candidissimã lucẽ:
⁊ accepturi maiorem passionũ cunctarũ
acerbitatib beatitudinem testante hoc
apło u̾ait. Non sunt cõdigne passiones hu¬
ius temꝑis ad futuram głiam que reuela¬
bitur in nob̾. Qm leto simi de p̾lio reuerten

Expanded text:
tas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis .
Abbreviated transcription (Latin):
a uertertt᷑. Seqͥt᷑. Symongͦ petrus habens gladiũ eduxit eũ. & ꝑcussit seruũ ponti¬
ficis. & amputauit eiꝰ auricusa. Erat aut̃ nom̃ seruo malchus. Hȩc importuna for¬
tuna petri.apł̃i plane uleuera infirmitate descendit quã bene cognoscens. ipse qͥ
In hac tam̃ infirmitate resp̃clara & fortis mystice p̃signata ẽ. futurũ nanq pꝰmodu
erat. ut glađiꝰ apłire fortitudinis sciłuiuus sermo đi&efficar & penetrabilior

Expanded text:
duxit et percussit servum pontificis, et amputavit ejus auriculam. Erat autem nomen servo Malchus. » Haec importuna fortitudo Petri apostoli plane de vera infirmitate descendit, quam bene cognoscens ipse quia In hac tamen infirmitate ejus, res praeclara et fortis mystice praesignata est; futurum namque postmodum erat ut, gladius a
Abbreviated transcription (Latin):
cripte sitũ ẽ. inprtia eccisũ. longitudinis septẽ pecđu. triũ m̃suia palmarũ parñto
adcapt̃ sedit q suꝑ lapicłũ rruolutũ exteriꝰ sedit. Dicunt ei illi. Mulier qͥd plora.
Quẽ queris : Hicit eis. Quia tulert̃ dominũ meũ de monum̃to. a nescio ubi posuer̃t̃ cũ.
Plorando inclinata mulier hȩc angł̃os uidit. & ꝑẽtanits audire meruit. q uidel
futurũ erat. ut g̃ntilitas pectata sua deflendo se humilians scis apł̃is ł pdicattrib¬
ciꝑet. Et recte om̃sangli dñi exercituũ. om̃s sac̃dotes ł p̾duatores ueruatis. quoꝵ
labia custodiunt scientiã & qu&ꝵ exort legẽ requarunt. ꝑduos anglos ita sedlec̃s̃
toriũ tegunt sese inuicẽ aspiciunt. u̾sis uultib inꝓpiciatoriũ. Cherubin qͥppe. ple

Expanded text:
eadem petra excisum longitudinis septem pedum, trium mensura palmorum, pavimento ploras? Quem quaeris? Dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. » Plorando inclinata mulier haec, angelos vidit, et percontantes audire meruit, quia videlicet futurum erat ut Gentilitas peccata sua deflendo, se humilians sanctis apostoliciperet. Et recte omnes angeli Domini exercituum, omnes sacerdotes vel praedicatores veritatis, quorum labia custodiunt scientiam et quorum ex ore legem requirunt , per duos angelos ita sedentes, torium tegunt, sese invicem asp
Abbreviated transcription (Latin):
oportet cũ pati. & resurgere amortius. & sic intrare ingłam suã. Ergo illi tante
lauddis c̃centores scđm intellectũ eiꝰreiꝗ̃ agebant infanteserant. &lactentes.
Nunq̃ legistisq: exore infantiũ aelactentiũ ꝑfecisti laude: Igit᷑ ipse qͥpatiue¬
niebat nutu &uoluntatȩ sua tales infantes a laxtentes in cõꝑatione scͥbarũ
aphariseoꝵ penes qͦs erat ubertas facundiȩ solidꝰq ribꝰ legalis aꝓpħicȩ scien¬
tiȩ nutunq̃ suo tales infantes &lactentes cõmouerat ut eomͦ soccurrereq̃.
ut eimodi ramosattollerent. ut sicͥs acclamarent. &ita exore illoꝵ. eiꝰꝗͣ ne¬
sciebant uictoriȩ suȩ ꝑficiebat laudẽ. Qdenĩ acclamantes dicebant:
sanna benedictꝰ qͥuenit in nomine dni rexisrł. Osanna u̾bũ hebrrũ cõposi¬
tũ ẽ exduobꝰ corrupto & integro. Salua nanq siuȩ saliuuifica. ap̃eosđ̾r osi
Atuanna intiectio ẽ dep̃cantis. qͦmͦ ap̃latinos heu. int̾iectio ẽ dolentis. & int¬

Expanded text:
oportet eum pati, et resurgere a mortuis, et ita intrare in gloriam suam. Ergo illi tantae laudis concentores, secundum intellectum ejus rei quam agebant, infantes erant et lactentes, Nunquam legistis quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? » Igitur ipse, qui pati veniebat, nutu et voluntate sua tales infantes et lactentes in comparatione Scribarum et Pharisaeorum, penes quos erat ubertas facundiae, solidusque cibus legalis et propheticae scientiae; nutu, inquam, suo tales infantes et lactentes commovit, ut eo modo sibi occurrerent, ut ejusmodi ramos attolerent, et sic sibi acclamarent, et ita ex ore illorum, ejus quam nesciebat victoriae suae perficiebat laudem. Quid enim acclamantes dicebant? « Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. » Hosanna, verbum Hebrosi; anna vero interjectio est deprecantis, quomodo apud Latinos interjectio est dolentis heu, et int
Abbreviated transcription (Latin):
harũ int̾ficerent. qr multi ꝓpt̃ illũ abibant exiudeis &credebant inifłai.
hosausus gens subiuga c̃ceꝑant. uiñsolũ unũ hominẽ int̾ficere uelle auderent
suꝑiꝰ inc̃ciliosuo. pontifices & pharisei p̃tenderant dic̃ntes. ne forte ueniant
romani. & tollant nr̃m &locũ egentẽ. Iste pauor fidelitatẽ sonuerat dñoe suox¬
scił eprund̾e romanix. iccͥco audebant. inde p̃sumebant. ido legesromanaᷤ
ñ posse sͥ succensere qͣsi sagares a&e callidip̃uidebant. Nã &herode illa causa de
loro uł gladio romane seueritatis eripuerat qͥ tot pueros ꝓpt̃ ortũ nouire¬

Expanded text:
zarum interficerent; quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum.  Sed unde hos ausus gens subjuga conceperat, ut non solum unum hominem interficere velle auderet, quem superius in concilio suo pontifices et Pharisaei praetenderant, dicentes: « Ne forte veniant Romani, et tollant locum nostrum et gentem. » Iste pavor fidelitatem sonuerat d eorumdem Romanorum, idcirco audebant, inde praesumebant, ideo leges Romanas non posse sibi succensere, quasi sagaces et callidi praevidebant. Nam et Herodem illa causa de loco, et gladio Romanae severitatis cripuerat, qui tot pueros propter ortum novi re
Abbreviated transcription (Latin):
irat ad hȩcħo ro̾nalis. Silur immo q lux &ueralurẽ .a. & ad hoc uenit inmun¬
dii ut intenebris ñmaneat qͥ credit ineũ ergone deipsoñdebuit ꝑhibere testi¬
moniũ : Nonne frustra uenisset inmunđu. sitaceret & ñ ostenderet seipsum:
Qsnͥfur & latꝰ uenit luc̾nã accensã miti in abscondito. ł submodio añ pociꝰponi suꝑ
candelabrũ. ut lucrat om̃ib qͥ indomos̃. Igit᷑ oportune importune ñ sue głe cu¬
piditate s nr̃ix ocłoꝵx necessitate clamet lua. qͥ credit in me.c̾dit in eũ qͥmisit me.
hi qͥut sup̃dictũ ẽ. credelant ineũ. s ñ c̃fuebant᷑. diligentes hominũ magis ꝗͣ dĩ
głam. Ntoc enĩ mͦ credentes. intenebris manebant. Seqͥt᷑ gͦ. Sed siqͥs audierit u̾ba
mea & ñcustodierit. egoñ̾iudico eũ. Honenĩ ueniut iudicẽ mundu. s ut salufi

Expanded text:
enit in mundum, ut in tenebris non maneat qui credit in eum, ergo ne de seipso non debuit perhibere testimonium? Nonne frustra venisset in mundum, si taceret, et non ostenderet seipsum? Quis vero fur et latro velit lucernam accensam mitti in abscondito, vel sub modio, et non potius poni super candelabrud nostrorum oculorum necessitate clamet lux: « Qui credit in me, credit in eum qui misit me; hi qui, ut supra dictum est, credebant in eum, sed non confitebantur, diligentes hominum magis quam Dei gloriam. Hoc enim modo credentes, in tenebris manebant. Sequitur ergo. « Sed si quis audierit verba mea, et non custodierit, ego non judico eum. Non enim veni ut judicem mund
Abbreviated transcription (Latin):
gauer̃ dnm nr̃m iftaa x ẽai. asserentes eũ ñ uerũ habuisse corpꝰ. s phantasticũ.
erat homo inuera substantia carnis. q ipsa qͦ passione mortis ex plorare po¬
tiustis. Nerũ q̃ adrẽ attinet. desanctuario pectoris. humani uerã &ro̾nabilẽ
audiamꝰ defensionẽ unire ac sẽpitne diuinitatis. Respondit eis ilłe. Non¬
ne scͥptũ ẽ inlege ur̃a qr ego diri du estis: Quid inqͥt uelut ac̾trariis ł repug¬
nantib argum̃tũ ducitis. dicendo tuhõ cũsis facis teipsũđm. uioł tanꝗͣ ds & ħo¬

Expanded text:
sum Christum, asserentes eum non verum habuisse corpus, sed phantasticum. erat homo, in vera substantia carnis, quod ipsa quoque passione mortis explorare potuistis. Verum quod ad rem attinet, de sanctuario pectoris humani, veram et rationabilem audiamus defensionem unicae ac sempiternae divinitatis. « Respondit eis Jesus: Nonne scriptum est in lege vestra: Quia ego dixi: Dii estis . » Quid, inquit, velut a contrariis vel repugnantibus argumentum ducitis, dicendo: Tu homo cum sis, facis teipsum Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. scił bonꝰ pastor qͥ dic̃ ego sũ pastor bonꝰ & his qͥ formã boni pastoris imi¬
tat᷑ & mercennariꝰ. & lupꝰ. Itẽ sup̃ quatuor posita fuerant. ostiũ. & ostiariꝰ.
uideł mertennariꝰ & lupꝰ. attam̃ cũ iupo mercennariꝰ. occultiꝰ ouili ẽ dapnosus.
nã fur du mactat &ꝑdit. aꝑta corporib & animabꝰ tẽpestate ꝑnitiosus ẽ. Itaq
mertennariꝰ qͥ ñ ipse qͥd̾e mactat &ꝑdit. s fuga sua lupo ꝑditori raptori. & disꝑ¬
sori scił diabolo locũ facit. ñ qͥd̃e ipse fur ẽ alatꝰ. s nec dicendꝰẽ pastor Sic enĩ
uiũ. & qͥa scendit aliunde fur ẽ &latꝰ. Qua gͦ intrauit mercennariꝰ qͥñẽ pastor
net rursus mactat aut ꝑdit sic̃ fur. Non enĩ aꝑte sic̃ arriꝰ taliꝰ qͥlibet heresi¬
arrhes seuit aut ꝑsequit᷑. ut occidat eꝵ corpora quoꝵ ñ pot᷑ animas suȩ ꝑu̾

Expanded text:
 « Ego sum pastor bonus, » et is qui formam boni pastoris imitatur, et mercenarius, et lupus. Item supra quatuor posita fuerant, ostium, et ostiarius, videlicet mercenarius et lupus. Attamen lupus cum mercenario occultius ovili est damnosus: nam « fur dum macmercenarius qui non ipse quidem mactat et perdit, sed fuga sua lupo perditori, raptori, et dispersori, scilicet diabolo locum facit; non quidem ipse fur est et latro, sed nec dicendus est pastor. Sic enim vium, et qui ascendit aliunde, fur est et latro. Qua ergo intravit mercenarius, qui non est pastor, nec rursus mactat aut perdit, sicut fur? Non enim aperte, sicut Arius vel alius quilibet haeresiarcha saevit aut persequitur, ut occida
Abbreviated transcription (Latin):
ut iudicẽ mundu. exopposito cognoscit᷑ q̾statĩ opposuit dic̃s. s ut saluificẽ mund ..
Q̃ m enĩ saliuficauit mundu : Utiq uidiciũ .i. dapnationẽ sustinendo subiudice
pontio pilato. accusatꝰ tanꝗͣ reusmaiestatis. traditꝰq ad cruri sigentłu romani mi¬
nistris imꝑii. b ex hoc opposito qͦ dic̃ s ut saluificẽ mundu. liqt ꝗͥ dixerit. ego ñ
indico eũ. qͦdidẽ ẽ. ac sidicẽt. Regnũ ł iudiciũ meũ ñẽ hinc .i. dehoc mundo.

Expanded text:
it dicens: « Sed ut salvificem mundum? » Quomodo enim salvificavit mundum? Utique judicium, id est damnationem sustinendo, sub judice Pontio Pilato accusatus, tanquam reus majestatis, traditusque ad crucifigendum Romani ministris imperii. Igitur ex hoc opposito quo dicit: « Sed ut salvificem mundum, » liquet quid dixerit: « Ego non judico eum. » Quod idem est ac si diceret: Regnum vel judicium meum non est hic, id est de
Abbreviated transcription (Latin):
oportet cũ pati. & resurgere amortius. & sic intrare ingłam suã. Ergo illi tante
lauddis c̃centores scđm intellectũ eiꝰreiꝗ̃ agebant infanteserant. &lactentes.
Nunq̃ legistisq: exore infantiũ aelactentiũ ꝑfecisti laude: Igit᷑ ipse qͥpatiue¬
niebat nutu &uoluntatȩ sua tales infantes a laxtentes in cõꝑatione scͥbarũ
aphariseoꝵ penes qͦs erat ubertas facundiȩ solidꝰq ribꝰ legalis aꝓpħicȩ scien¬
tiȩ nutunq̃ suo tales infantes &lactentes cõmouerat ut eomͦ soccurrereq̃.
ut eimodi ramosattollerent. ut sicͥs acclamarent. &ita exore illoꝵ. eiꝰꝗͣ ne¬
sciebant uictoriȩ suȩ ꝑficiebat laudẽ. Qdenĩ acclamantes dicebant:
sanna benedictꝰ qͥuenit in nomine dni rexisrł. Osanna u̾bũ hebrrũ cõposi¬
Atuanna intiectio ẽ dep̃cantis. qͦmͦ ap̃latinos heu. int̾iectio ẽ dolentis. & int

Expanded text:
oportet eum pati, et resurgere a mortuis, et ita intrare in gloriam suam. Ergo illi tantae laudis concentores, secundum intellectum ejus rei quam agebant, infantes erant et lactentes, Nunquam legistis quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? » Igitur ipse, qui pati veniebat, nutu et voluntate sua tales infantes et lactentes in comparatione Scribarum et Pharisaeorum, penes quos erat ubertas facundiae, solidusque cibus legalis et propheticae scientiae; nutu, inquam, suo tales infantes et lactentes commovit, ut eo modo sibi occurrerent, ut ejusmodi ramos attolerent, et sic sibi acclamarent, et ita ex ore illorum, ejus quam nesciebat victoriae suae perficiebat laudem. Quid enim acclamantes dicebant? « Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. » Hosanna, verbum Hebranna  interjectio est deprecantis, quomodo apud Latinos interjectio est dolentis, heu! et
Abbreviated transcription (Latin):
uidere ł scire qͥs pot̃ cuiꝰ substantie ł qͣntꝰ sit. qͥd ualet ł qͥd sapiat is qͥmisit me nͥ
uiderit me. Hoc ẽ q̃clamauit. &iã diulaborauerat clamans. iãq rauce facte fue¬
ualis enĩipseerat. & int̃ q̃les hoc declamabat Itiq ñ solũ mortalis & passibilisein
rauerat cor. intantũ ut ñ sołu ñ crederent dictis eiꝰ& factis . s insuꝑblasphemarent
dic̃ntes demoniũ habet &insanit. qͥdeũ auditis. Igit᷑ fortit᷑ qͥdẽ inqͦtotꝰ erat sp̃c¬
humilis corde. aut nullã paciebat᷑ humanipudoris ang̾tiã. cũdirat ipse in psal

Expanded text:
videre vel scire quis potest, cujus substantiae, vel quantus sit, quid valeat, vel quid sapiat is qui me misit, nisi viderit me. Hoc est quod clamavit et jam diu laboraverat clamans, jamque « raucae factae fueQualis enim ipse erat, et inter quales hoc declamat? Utique non solum mortalis et passibilis, et in raverat cor, in tantum ut non solum non crederent dictis ejus et factis, sed insuper blasphemarent, dicentes: « Daemonium habet, et insanit, quid eum auditis? » Igitur fortiter quidem, quippe in qhumilis corde, aut nullam patiebatur humani pudoris angustiam, cum dicat ipse in psal
Abbreviated transcription (Latin):
romani & tollent nr̃imlocũ a&gentem. Quod ẽ ditere. Consultantibꝰ
reqẽ cesarẽ habemꝰ. & subromano imꝑio sic̃ cȩte gentesiã dudut᷑butaru fac¬
ti paruanimis huic pontiopilato p̃sidi delegata ꝓunciola sumꝰ. ludea
saei ẽ unũ hominẽ ꝑdimꝰ ut nr̃ locꝰ & tota gens c̃seruet᷑: Quẽ putarent
tali causa ꝓposita posse ipsox intentionẽ rep̃hendere ł illũ unũ hominẽ
auderet defendere: De cõmuni
salute g̃entis totiꝰc̃sultabat᷑
de seruanda romani imꝑu fi
delitate c̃siliũ qͣrebat᷑. frgoħc
hominẽ int̾ficere ap̃t tͥbunalia qͥde cesaris uidebat᷑ foretuũ

Expanded text:
Romani, et tollent locum nostrum, et gentem. » Quod est dicere: Consultantibus regem Caesarem habemus, et sub Romano imperio jamdudum tributarii facti, parva nimis huic Pontio Pilato praesidi delegata provinciola sumus. Jusatius est, unum hominem perdimus, ut noster locus et tota gens conservetur? Quem putarent tali causa proposita posse ipsorum intentionem reprehendere, vel illum unum hominem auderet defendere? De communi salute gentis totius consultabatur, de servanda Romani imperii fidelitate consilium quaerebatur. Ergo hunc hominem interficere apud tribunalia quidem Caesaris videbatur f
Abbreviated transcription (Latin):
a dare ronẽ incipiens. uolensinqͥt d̃s notã far̾e̾ irã. & ostendẽ potentiã suã susti¬
nuit inmulta parientia uasaire. apta in interitũ. &cȩt̾a. & ipsed̾ns in alio eũmgłio
c̃fiteor in qͥt tͥpat̃ dne cęliat̾re. qr ab scondisti hȩc asapientib & prudentib ert
uelastita pariuilis. Ita pat̾. qũo sic fuit placitũ ante te. Causa effectiuã cecita¬
tis isrłitire reddens apłs. apellauit eosuasa ire. dñs aut̃ sapientes & prudentes.
eosdẽ dix̃. qͥb̾pat᷑ absconderat bec. scił mysteria sua qͣpariuilis dignatꝰ ẽ reuelare.
Utraq sententia suꝑbiã cetitatis causã et̾ signi ficatũ ẽ. Inde enĩ adnoinsipienit̾
& prudentes dictis̃. nereo qđ suꝑbis̃. q̃maxime liqt ab opposito paruuloꝵ .i. humi

Expanded text:
dam dare rationem incipiens: « Volens, inquit, Deus notam facere iram, et ostendere potentiam suam, sustinbscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis, ita, Pater, quia sic placitum fuit ante te . » Causam effectivam caecitatis Israeliticae reddens Apostolus appellavit eos vasa irae, Dominus autem sapientes et prudentes eosdem dixit, quibus Pater absconderat haec, scilicet mysteria sua, quae parvulis dignatus est revelare. Utraque sententia superbiam caecitatis causam esse significatum est. Unde enim a Domino sapientes et prudentes d
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ꝑtinatiꝰ in cũbent o p̃sseris. tanto ampliꝰ flammã sue claritatiscũtiui
detm̃todilatabit. Nicħ ꝓficimꝰ aunt. Undehoc malũ  Inde hic gemitꝰ:
liũ. Nã seqͥt᷑. Erant aut̃ qͥda gentiles ex his qͥ ascenderant ut adorarent
indie festo. Higͦ accesser adphilippũ qͥ erat ab et hsagida galilee. &rogabant¬

Expanded text:
illum pertinacius incumbendo presseris, tanto amplius flammam suae claritatis cum tui illum pertinacius incumbendo presseris, tanto amplius flammam suae claritatis cum tui detrimento dilatabit. « Nihil proficimus, aiunt. » Unde hoc malum? unde hi gemitus? « lium. Nam sequitur: « Erant autem quidam gentiles ex his qui ascenderant, ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philippum qui erat a Bethsaida Galilae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥerat cũ eo. qͣndolaharũ suscitauit. & ꝓpt̾ea obuiã uenit ei turba.qr audier̃
eũ fsccisse hoc signũ. Turbã aturba distinxit. turbã uideł qͣint̃ fuerat illi
signo mirabili. aturba qͣñ qͥd̾e int̾fuerat s audierat. &ita cũ illis qͥ uider̃
ccurrentibꝰ eis qͥ illis referentib audier̃ aueta ẽ turba. creuit c̃cursus.
multiplicata ẽ lausdi. multiplicata ẽ gła filudĩ. intanta freqͥntia intali
tp̃e in illa paschalis festi p̃paratione. qͣndo ut sup̃dictũ ascenderant mul¬
tihierosolimã deregione. Phari seigͦ dixer̃ ad semetipsos. Uidetisq nichil
ꝓficimꝰ e fcce mundꝰ totꝰ pꝰeũ abit. Magno torm̃to c̃gemuer. graui
dolore suã ad inuicẽ inuidiã anbelauer᷑. Hidetisinqͥunt q nichil ꝓficioꝰ
D infelia stipula hic ds nr ignis c̃ sumens ẽ. & tu illũ oppͥm̃do ꝓficeres.
Deficies pociꝰ ec̃ sumeris. ꝙ ñstipula ignẽ. s ec̃tra stipulã ignis c̃sumit. Qnͣto

Expanded text:
quando Lazarum suscitavit, et propterea obviam venit ei turba, quia audierunt eum fecisse hoc signum. » Turbam a turba distinxit, turbam videlicet, quae interfuerat illi signo mirabili, a turba quae non quidem interfuerat, sed audierat, et ita cum illis qui viderunt concurrentibus eis qui illis referentibus audierunt, aucta est turba, crevit concursus, multiplicata est laus Dei, multiplicata est gloria Filii Dei, in tanta frequentia, tali tempore, in illa paschalis festi praeparatione, quando, ut supra dictum est, ascenderant multi Jerosolymam de regione. « Pharisaei ergo dixerunt ad semetipsos: Videtis quia nihil proficimus. Ecce mundus totus post eum abiit. » Magno tormento congemuerunt, gravi dolore suam ad invicem invidiam anhelaverunt: « Videtis, inquiunt, quia nihil proficimus? » O infelix stipula, hic Deus noster ignis consumens est, et tu illum opprimendo proficeres? Deficies potius et consumeris, quia non stipula ignem, sed econtra stipulam ignis consumit. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dnm dn& cũ int̾ressorẽ ambientes. seruũ d̾ni uocarent dnm: Andreas
rursus aphili ppꝰ dixer̃ ilłu. Profecto ñleue erat ꝓc̃suetudine hospitesteᷤ¬
tam̃tiꝵ ꝓmissionis spẽ ñhabentes incirrũrisos hoĩes admitti saltẽ ad uden
qͥmeminerat se audisse exore d̾ni dic̃ntis. inuiã g̃ntiũ ne abieritis. qͥd gͦ
espondit ilfc eis dic̃ns. Uenit hora ut clarificet᷑ filiꝰ hõis. Uenit hora
inqͥt. qͣut q̃s uidere possint filiũ hõis. clarificet᷑ ipse filiꝰ ho ĩs. clarifitatio¬
erit c̃spicuus. nec erit qͥ seabscondat a calore eiꝰ. Tc̃ incipient gentiles isti
ipsũ solũ manet. Si aut̃ mortuũ fuerit. multũ fructũ affert. Namadhanc

Expanded text:
m, cum intercessorem ambientes, servum Domini vocarent Dominum? « Andreas rursum et Philippus dixerunt Jesu. » Profecto non leve erat, pro consuetudine, hospites testamentorum promissionis spem non habentes, incircumcisos homines admitti, saltem ad videqui meminerant se audisse ex ore Domini dicentis: « In viam gentium ne abieritis. » Quid Respondit eis Jesus dicens: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. » Venit hora, inqerit conspicuus, nec erit qui se abscondat a calore ejus, tunc insipiens gentiles isti ipsum solum manet; si autem mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ñteme iudiciũ dni discutiamꝰ p̃serti cũignoremꝰutrũ dns electione sua
loculos suos illi cõmiserit ancerte q̃eredibiliꝰ ẽ ille se ingesserit: sic plerip
aenetesasticisministeriis tanta importunitate se ingerunt ut nadmatañ.
pene gauuera ꝑcdiscoriã animab scandala q̃ si admittant᷑ apna reb et¬
esasticis inferant. ltaq cũ hec dic̃ iudas quare hocungentũ nuenut trecen¬

Expanded text:
mere judicium Domini discutiamus, praesertim cum ignoremus, utrum Dominus electione sua loculos suos illi commiserit, an certe quod credibilius est ille se ingesserit, sicut plerique nunc ecclesiasticis ministeriis tanta importunitate se ingerunt, ingerunt, ut nisi admittantur, pene graviora per discordiam animabus scandala, quam si admittantur damna rebus ecclesiasticis inferant. Itaque cum haec dicit Judas: « Quare hoc unguentum non vaeniit trecen
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uͦ q̃hec dixerit subiungendo exponit. irit aut̃ hoc ñq deegenisꝑti¬
nebat adeũ s ꝙ fur erat & loculos habens ea qͣmittebant᷑ portabat. Teter¬
rimꝰ inqͥt nebuloneqͥssimã inuidiã ꝗͣ debono magistro male sentiebat. & ꝓfun¬
đa auariciã q̃dnicis loculis ñ partens furtũ inferebat. honesto nõie .i. egenx
micide atͦritatẽ ꝑcutit. dicendo. ñq de egenis ꝑtinebat adeũ Hon inqͥt cu¬
ra hecꝑtinebat adeũ. & enĩ longe excesserat animꝰ eiꝰ. trucidator pietatis
ultra om̃s t̃minos humanarũ miserationũ. tamq alieni pectoriserat. ut
ipsã posset ad mortẽ tradere miãm pauꝑũ. S quare dixit: Quia fur erat
inqͥt. Oinfelix ictͥco maluisset hoc ungentũ uenusse trecentis denariis q uo
luisset &potuisset furtũ fac̾e deipsis trerentis denariis. Quomͦ potuisset:
Itiq satis cõmode qr loculos habens. ea qͤmittebant᷑ portabat. Sacellariꝰ inqͥtͥ

Expanded text:
xit autem hoc non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et loculos habens, ea quae mittebantur, portabat. » Teterrimus, inquit, nebulo nequissimam invidiam, qua de bono magistro male sentiebat, et profundam avaritiam, qua Dominicis loculis non parcens furtum inferebat, honesto nomine, id est, micidae atrocitatem percutit, dicendo: « Non quia de egenis pertinebat ad eum. » Non, inquit, cura haec pertinebat ad eum, etenim longe excesserat animus ejus, trucidator pietatis, ultra omnes terminos humanarum miserationum, tamque alieni pectoris erat, ut ipsam posset ad mortem tradere misericordiam pauperum. Sed quare dixit? « Quia fur erat, » inquit. O infelix! Idcirco maluisset hoc unguentum vaenisse trecentis denariis, quia voluisset et potuisset furtum facere de ipsis trecentis denariis. Quomodo potuisset? Utique satis commode, quia loculos habens, ea quae mittebantur, portabat Saccularius, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
im diresaysas. excetaũocsosetx &indurauit cor eoꝵ nunqͥd eande qͣstionẽ q̃ ipse mo-¬
uit satis ab solutã ẽẽ putauit : Uere enĩcũ memoqreret ab eocur indnm ñ credidiͦ¬
sent uidei. qͣstionẽ ingentẽ ipse ultͦ cõmouit. Nãusꝙ hodie ñ cessant hoĩes dispu¬
tare dep̃scientia ł p̃destinatione di. nec de s̃pecc̾ores qͥseipsos excusare audentes.
dicant se iecͥcobonosẽt ñ posse. ꝙ ds malosfore p̃sciuit &p̃destinauit. Qb̾ita se ea¬
cusantibꝰ đmq accusantibꝰ. istud insipientiȩ sue patciniũ placet. q inp̃senti loco
eũꝗsice auctoritatis. scͥptũ ẽ. Nisi p̃scientia ł p̃destinatio di inqͥunt uoluntatib¬

Expanded text:
it oculos eorum, et induravit cor eorum. » Nunquid eamdem quaestionem quam ipse movit, satis absolutam esse putavit? Vere enim cum nemo quaereret ab eo, cur in Dominum non credidissent Judaei, quaestionem ingentem ipse ultro commovit. Nam usque hodie non cessant homines disputare de praescientia vel praedestinatione Dei, nec desunt peccatores, qui seipsos excusare audentes, dicant se idcirco bonos esse non posse, quia Deus malos fore praescivit et praedestinavit. Quibus ita se excusantibus, Deumque accusantibus, istud insipientiae suae patrocinium placet, quod in praesenti loco evangelicae auctoritatis scriptum est: Nisi praescientia
Abbreviated transcription (Latin):
mis siuis. ꝗͣ negandofide ministerii suicedẽ ꝑsecutori. & sic palea pociꝰẽe ꝗͣg̃nũ
abneget uoluntatẽ ꝓpͥam. abhorreat a suffocet c̃cupiscentiã suã tałeq se qͣlẽ
fuisse meminat odiohabeat. &iꝓfunda penitentie fossa abscondat. Iubet
nanq dnsinlege. ut cũ egredit᷑ qͥs adre qͥsita nat᷑e. mittat parillũ in
defossa mystice. nͥuet̾is uite abrenuntiationẽ signifirat: Uti incastriᷤᷤ
isrłmilitanti .i. iuxta alios eũgłistas p̃lata cruce xp̃m seqͣnti egestionẽ suã
abhorrere & eã ne alus putrat defodere ẽ. p̃t̾itas aĩe sue c̃cupiscentia sodisse.
&eas suꝑducta uitȩ melioris honestate dĩ. & hõiũ oculis abscondere. Igit᷑
ñ sic̃ putauer̃ qͥd̾amaligni atq ꝑu̾si & insemetipsis crudeliores aesceleratio¬
enĩ. Et ubi suego illic &minister m̃serit. S edꝗ magnũ uideri pot̾at eis
qͥhec audiebant eẽ cũillo. Ibienĩerat cũ hȩc diceret: Itiꝙ inspinoso agro

Expanded text:
missis suis quam negando fidem ministerii sui, credere persecutori, et sic palea potius esse quam abneget voluntatem propriam, abhorreat et suffocet concupiscentiam suam, talemquese, qualem fuisse meminit, odio habeat et in profunda poenitentiae fossa abscondat. Jubet namque Dominus in lege, ut cum egreditur quis ad requisita naturae, mittat paxillum in de fossa mystice, nisi veteris vitae abrenuntiationem significat? utique in castris Israel militanti, id est, juxta alios Evangelistas, praelata cruce Christum sequenti, egestionem suam abhorrere, et eam ne aliis pudeat defodere, est praeteritas animae suae concupiscentias odisse, et eas super ducta vitae melioris honestate, Dei et hominum oculis abscondere. Igitur non sicut putaverunt quidam maligni atque perversi, et in semetipsis crudeliores et sceleratioenim: « Et ubi sum ego, illic et minister meus erit. » Sed quid magnum videri poterat eis qui haec audiebant, esse cum illo. Ubi enim erat cum haec diceret? Utique in spinoso agro
Abbreviated transcription (Latin):
denaris edari pauꝑibꝰ eisinq̃ longe aliã ronẽ plenãpictatis &dulcedinis red¬
didit. Pauꝑes enuĩ inqͥt sẽꝑhabetisuob̾cũ meaut̃ ñ sc̃ꝑhabebitis. E st qͥde bonũ opꝰ
inqͥt curare de egenis aebenefacere illis. s mͥpͥmũ iã nͨ abituro. mͥiãiã morituro
auob̾amicis meis officiose uale direndũ ẽ . Eabet ministeriũ pauꝑũ meritũ
u̾sis intentionib indignantiũ iudȩ scił &cȩi̾tx qͥindignatis c̃gruentia respon
dit. Potest tam̃ intelligi q̃ iccͥco de singłari numerorepente adplurałe transie

Expanded text:
dari pauperibus, eis, inquam, longe aliam rationem plenam pietatis et dulcedinis reddidit: « Pauperes enim, inquit, semper habetis vobiscum, me autem non semper habebitis. » Est quidem bonum opus, inquit, curare egenis et benefacere illis, sed mihi primum jamjam abituro, jamjam morituro, a vobis amicis meis officiose vale dicendum est. Habet ministerium pauperum meritum versis intentionibus indignantium, Judae, sdit. Potest tamen intelligi quod idcirco de singulari numero repente ad pluralem transi
Abbreviated transcription (Latin):
catholica fides inueritate hoc ide eqͥuoce sonaret ꝑos nescientis & ẽtra omnẽ
ueritatẽ nitentis homicide. Qdeugłista ipse admirans. c̃tinuo subiungit.
Hoc aut̃ asemetipsoñ dix̃ s cũee̾t pontifea anni illiꝰ ꝓpħauit. q ilłt morit᷑us cẽt
ꝓgente. Etñ tantũ ꝓgente. s ut filios di qͥerant disꝑsi c̃gregaret inunũm.
Magnũ spectaculũ huiꝰ annui pontificis. qͥ redẽpto pontificatu uniꝰ anni uere
ut fur & latro in ouile asendit. anͦ ipsũ pastorẽ ouiũ mactare intendit. ut
furta sua licentiꝰ agere possit. Noc inqͥt a semetipsoñdirit. Qdẽ a semetipso ñ¬

Expanded text:
angelica fides in veritate, hoc idem aequivoce sonaret, per os nescientis, et contra omnem veritatem nitentis homicidae. Quod evangelista ipse admirans, continuo subjungit: « Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetgente, et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. » Magnum spectaculum hujus anni pontificis, qui redempto pontificatu unius anni, vere ut fur et latro in ovile ascendit, et nunc ipsum pastorem ovium mactare intendit, ut furta sua licentius agere possit. « Hoc, inquit, a semetipso non dixit. » Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
& sindu sẽtentie łiundicte. uduantis apparent. Qs tandẽ ille ẽ uidea : Sermo
q̃ sorut᷑ sũ uobꝰ ille uidicabit eũ innouissimo die. Ile inqͥt sermo qͣ audier̃. qͣ uetũ
et nescire ñ possunt. ut pote magnificis magn&. opũ testimonus cõꝓbatũ ille
iudirabit eũ ille arguet eũ ille c̾uincet eũ. Unã iste talis iuder sedebit. qͣli de
solio suo uoces aut sententias iudicu suidabit: ꝓpe aderit. intꝰ sedebit. inc̃sci¬
entia cuiꝙ uastas sententi as tribilit᷑ ꝑtonabit. Sirenĩ &apłsdic̃. q testimoniũ

Expanded text:
ctae judicantis apparent. Quis tandem ille est judex? Sermo quem locutus sum vobis, ille judicabit eum in novissimo die. Ille, inquit, sermo, quem audierunt, quem verum esse nescire non possunt, utpote magnificis operum testimoniis comprobatum, « ille judicabit eum, » ille arguet, ille convincet eum. Ubinam iste talis judex sedebit, quali de solio suo voces aut sententias judicii sui dabit? Prope aderit, intus sedebit, in conscientia cujusque justas sententias terribiliter personabit. Sic enim et Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
dni inꝗͣ .i. głam qͣrens patͥsñ suã ł hoc nom̃ habens qͣ dns sit. sic̃ ipse dñspat̾ loqͤns
dignis̃. iã in hoc p̃figurauit illud tͥpudiũ q̃deuictoria eiꝰ habit᷑a erat suꝑna
ciuitas hierłm. Illonanq resurgente amortius. &ascendente incęlũ. cantare
habebant suꝑnoꝵ cuuũ chori. ramos uictoriȩ subleuando. &regẽ suũ debi¬
tacũ laude &honore suscipiendo. Nã sic̃ occiso apuero dđ goliath philisteo
cũ reu̾teret᷑ & ferret capt eiꝰ inhierłm. egresse mulieres deuniu̾sis urbibꝰ in
canentes. uiuentiũ qͦ fideliũ multitudines uictoriã eiꝰ ꝑtotũ munđu p̃di¬
cantes. Seqͥt᷑. Et inuenit ilte aselłu. & sedit suꝑeũ. sic̃ scͥptũ ẽ. Holitimere fi¬
lia syon. ecce rex tuusuenit sedens suꝑpullũ asine. Greuit̃ hic attigit

Expanded text:
 hoc nomen habens quod Dominus sit, sicut ipse Dominus Pater loquens ictoria ejus habitura erat superna civitas Jerusalem. Illo namque resurgente a mortuis et ascendente in coelum, cantare habebant supernorum civium chori, ramos victoriae sublevando, et regem suum debita cum laude et honore suscipiendo. Nam sicut occiso a puero David Goliath Philisthaeo, cum reverteretur, et ferret caput ejus in Jerusalem, egressae mulieres de urbibus universis in canentes, viventium quoque fidelium multitudines, victoriam ejus per totum mundum praedicantes. Sequitur: « Et invenit Jesus asellum, et sedit super cum, sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion, ecce rex tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ist̃uenat occurrit illi Maria aut̃ domiscdebat. Nonminꝰ dulectionis spl
anomartha ocetente. maria beneplactũ dni uocantis ex spectans. humilis
&qcta domi sedebat. iuxta q in alio eũgłista qͦd̾a tpe martha satagentte. ma¬
ria sedens secꝰ pedes d̃ni. audiebat u̾bũ illiꝰ. Hita nanq ꝯtẽplatiua qͥetior
actiua laboriosior ẽ. Dir̃ marcha ad iltai. Dñe si fuisses hic. fr m̃s ñ fuisset

Expanded text:
 venit, occurrit illi; Maria autem domi sedebat. » Non minus dilectionis, sed plus Domino Martha occurrente, Maria beneplacitum Domini vocantis exspectans, humilis et quieta domi sedebat, juxta quod in alio evangelista quodam tempore Martha satagente, Maria sedens secus pedes Domini, audiebat verbum illius . Vita namque contemplativa quietior, activa laboriosior est.
Abbreviated transcription (Latin):
inuitã et̾nã custodit eã. custodia xͥ sẽpit̾na qͥsͥ huiꝰre odi causaẽ. fõrte dicis. Iste
Si qͥsmministtat. me seqͣt. Cũ inqͥt egomhora qͣ nͣ uenit eauia łordine clarifi¬
candꝰ sũ. ut pͥusponã aĩ am meã ꝓsalute multoꝵ sic̃g̃nũ frum̃ti cadit int̾rã&
morit᷑ ut multũ afferat fructũ. ñequũ ẽ. ut isqͥmeũ se ꝓfitet᷑ ministrũ. & adhoc
tendit. ut particepsmee sit clarificationis. animã suã diligensapx imoꝵ. suix
utilitate abscondat. & illuc ꝑuenire uelit steriliocio qͦ laboriosa fructificatio¬

Expanded text:
it eam, » custodia Christi sempiterna qui sibi hujusce odii causa est. Forte dicis: IstaeSi quis mihi ministrat, me sequatur. » Cum, inquit, ego in hora quae nunc venit, ea via vel ordine clarificandus sim, ut prius ponam animam meam pro salute multorum, sicut granum frumenti cadit in terram et moritur, ut multum afferat fructum; non aequum est, ut is qui meum se profitetur ministrum, et ad hoc tendit, quo particeps meae fit clarificationis, animam suam nimium diligens, a proximorum utilitate abscondat, et illuc pervenire velit sterili otio, quo laboriosa fructificatio
Abbreviated transcription (Latin):
la eiꝰde symonis ẽ. inqͣpͥmũ hec eade maria peccatͥa eađe inꝗ̃ sic̃ adiligentio¬
rib tractatorib ueracit᷑ assertũ ẽ. ad nosuscepta lacͥmis lauit pedeseiꝰ. & multa
illi pecrata dimissa s̃. q dilexit multũ. Unde gͦ ẽ q̃ tot uiris p̃sentib indomo al¬
teriꝰ mulier martha ministrabat.Iiludnẽpe ñee̾t mirũ. sundomosua mi
illũ indomũ suã. & satagebat cͥca freqͣns ministeriũ. Herũ qͣtunq necessitu¬
dine martha symoni c̃iuncta fuerit ut indomoriꝰministraret quo hoc scͥpta

Expanded text:
mum haec eadem Maria peccatrix; eadem, inquam, sicut a diligentioribus tractatoribus veraciter assertum est, a Domino suscepta, lacrymis lavit pedes ejus, et multa illi peccata dimissa sunt, quia dilexit multum . Unde ergo est quod tot viris praesentibus, in domo alterius mulier Martha ministrabat? Illud nempe non esset mirum, si in domo sua miillum in domum suam et satagebat circa frequens ministerium . » Verum quacunque necessitate Martha Simoni
Abbreviated transcription (Latin):
tingamꝰ. Hiuc mortuo qͣt duano qͥiã fetens suscitatꝰ ẽ similis ẽ petcat᷑r anima. uita
sua qͦ ds ẽ miserabilit̃ defraudata uideł qͣlis fuerat q̃ndohȩc ipse ipsa deq̃dictũ
ẽ. soror eiꝰde lahari maria. Qualis enĩ illa fuerat. Utiq peccat᷑a. ñocculta s male
diffamata &ꝑipsã infamiã suã iã fetens. &qͣsi sepulchro male c̃suetudinis obruta.
qͥuisiã ꝓmala c̃suetudine infamis laharo similis ẽ q̃tͥ duano. iãq fetenti. E tqͥdt̃
iuuenis qͦ qͥ efferebat᷑ ꝑportã ciuitatis. puella etiã ꝗͣ adhuc indomo iacentẽ iđe
dns suscitauit. mortẽ significat aĩe petratͥts. s in singłis du̾si figurant᷑ pecc̾oꝵ
modi. Puella nanq mortua indomo iacens. anima ẽ qc̃sientia mali desideri su¬

Expanded text:
fetens suscitatus est, similis est peccatrix: nam anima vita sua, quae Deus est, miserabiliter defraudata, videlicet qualis fuerat quondam haec ipsa, de qua jam dictum est, soror ejusdem Lazari Maria. Qualis enim illa fuerat? Utique peccatrix, non occulta, sed male diffamata, et per ipsam infamiam suam jam fetens, et quasi sepulcro malae consuetudinis obruta. quivis, jam pro mala consuetudine infamis, Lazaro comparatur quatriduano jamque fetenti. Et quidem juvenis quoque, qui efferebatur per portam civitatis , puella etiam, quoque adhuc in domo jacentem idem Dominus suscitavit , mortem significat animae peccatricis, sed in singulis diversi figurantur peccatorum modi. Puella namque mortua in domo jacens, anima est quae conscientia mali desiderii su
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait eũgłista diceret demorte eiꝰ. illi putauer̃ q̃ de dormicione sõnidiceret.
Tunc gͦ dix̃ eis ilfe manifeste. laharꝰ mortuus ẽ. & gaudeo ꝓpt̃ uos q ñ erã ibi. S

Expanded text:
ut ait evangelista, diceret de morte ejus, illi putaverunt quod de dormitione somni diceret. ut ait evangelista, diceret de morte ejus, illi putaverunt quod de dormitione somni diceret. » « Tunc ergo dixit eis Jesus manifeste: Lazarus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo discpłieiꝰ. Dñe sidormit. saluuserit. Direrat aut̃ iffe demorte eiꝰ. illi aut̃ pu¬
tauer̃ q̃de dormitione sõni dicerit. Nondu tantũ ꝓfecerant discpłidñi. ut
aĩȩ a corpore recta ⁊usitata eqͥuocatione mors dicat᷑. Nc̃ aut̃ ut iãdictũ ẽ dere¬
surrectione mortuoꝵ. agebat᷑. & intestimoniũ u̾bi q̃ dixerat resurrettio& uita
xͦ di filiꝰ. ꝙ om̃s qͥ imonum̃tis s̃ audient uocẽ filudĩ &ꝓcedent. laharꝰ erat resu¬
scitand. Bene gͥn̾utimaliut u̾bo qͦ tã resolutio corpoꝵ ꝗ̃dormicio sõni rectȩ po̾sit
tabit. q̃ facile tu cõpa xẽ tuũ ꝓfundo sõno stertentẽ int̾du excitare ñ possis.
at illiut dictũ ẽ. ñdu intelligentes. dne inqͥunt si dormit saluuserit. acsidice¬
rent. Indormicione languentis nicħ ẽ ꝑiculi. immo & spesẽ recuꝑande sanita¬
tis. atq ido ñ ẽ r̾o ut ꝓpt̾ excitano̾u illũ ꝑiculote inseras. ut u̾m lapideris. Cũ enĩ

Expanded text:
t. Dixerat autem Jesus de morte ejus: Illi autem putaverunt quod de dormitione somni diceret. » Nondum tantum profecerant discipuli Domini, ut Deo, et separatio animae a corpore, recta et usitata aequivocatione mors dicatur. Nunc autem, ut jam dictum est, de resurrectione mortuorum agebatur, et in testimonium verbi, quod dixerat rescedent: » Lazarus erat resuscitandus. Bene ergo nunc uti maluit verbo, quo tam resolutio corporum quam dormitio somni recte possit atabit, quam facile tu comparem tuum profundo somno stertentem interdum excitare non possis. At illi, ut dictum est, nondum intelligentes: « Domine, inquiunt, si dormit, salvus erit. » Ac si dicerent: Dormitione languentis nihil est periculi, imo et spes est recuperandae sanitatis, atque ideo non est ratio ut propter excitandum illum periculo te inseras, ut iterum lapideris. « Cum enim,
Abbreviated transcription (Latin):
minatũ regẽ xp̃miratis & uindic¬
tã facientib romanis gens il¬
la ꝑiret. s reiueritatẽ ꝗͦ iã dic¬
ta ẽ. nec sensit nec asemetipso
dix̃. s impellente manuđicor
stultũ qͦm uoluit clarũ & longe audibilẽ tinnitũ reddidit. Itaq qu̾o
u̾bũ rapuit deore illiꝰ mali ꝓpħe & indignipontificis. deore inꝗͣ illiꝰ polluto
am̃dacibꝰ labus rapuit hoc u̾bũ ueritatis & dic̃. Uosnescitis qͥcꝗͣ. Nos inqͣm¬
impuhomicide insipientes & maligni thesaurihatores mortis qͦs malitia
excetauit. nescitis sacram̃ta di. neq cogitatisq expedit unũ hõiẽ mori

Expanded text:
minatum regem Christum, iratis vindictam facientibus Romanis, gens illa periret, sed rei veritatem, quae jam dicta est, nec sensit, nec a semetipso dixit, sed impellente manu Dei cor stultum quomodo voluit clare et longe audibilem tinnitum reddidit. Itaque quoniam bum rapuit de ore illius mali prophetae, et indigni pontificis: De ore, inquam, illius polluto, et mendacibus labiis rapuit hoc verbum veritatis , et dicit: « Vos nescitis quidqi homicidae, insipientes et maligni thesaurizatores mortis, quos malitia excaecavit, nescitis sacramenta Dei, « neque cogitatis quia expedit unum hominem mori
Abbreviated transcription (Latin):
excuti. &t maluit dice tollite lapide. anͦsoluite cũ & sinite abire. sur enĩ
inhuiꝰ modi u̾bũ uirtutis dĩ suũ faceret miraculũ cũ ꝑp̃sentiũ hõiũ possent
fieri ministeriũ : ꝓcul asapierte. & mat᷑a eiꝰ om̃ĩ potentia om̃is curiositas.
Decet nanq ut in his tantũ fortitudinẽ suã utilit̃ exhibeat. in qͥb oꝑarihumana ñ
ualet infirmitas. Hoc seruis qͦ eiꝰ prudent̃ &discrete obseruanduẽ. ut ibi tantũ diui¬
nã p̃stolent᷑ om̃ipotentiã uͥhumanã ꝯstat defic̾e industriã. alioqͥn c̃tra illud fac̾e

Expanded text:
nite abire. Cur enim in hujusmodi, verbum virtutis Dei suum faceret miraculum, cum per praesentium hominum possent fieri ministerium? Procul a sapiente et natura ejus omnipotentia omnis curiositas. Decet namque ut in his tantum fortitudinem suam utiliter exhibeat, in quibus operari humana non valet infirmitas. Hoc servis quoque ejus prudenter et discrete observandum est, ut ibi tantum divinam praestolentur potentiam, ubi humanam constat deficere industriam. Alioquin contra illud facere
Abbreviated transcription (Latin):
Paueant in qͥt illi unã c̾iͥcunẽ. scił illã ne ueniant romani& tollant etx
& locũ & gentẽ. & duplicẽ c̃tͥcionẽ incurrant. uideł ut & romani uenien¬
tes tollant eoe locũ & gentẽ amaligni sp̃c ad uolantes tollant animas.
& corpora qͦ ingehenna semꝑurentes. Prudentẽ ut s uisũ ẽ delib̾antiũ ꝓpositio¬
nẽ audiuimꝰ. iã nͦ iniientionẽ utilitatis auscultemꝰ. Seqͥt᷑. Unus autẽ exip¬

Expanded text:
 veniant Romani, et tollant eorum, et locum, et gentem, » et duplicem contritionem incurrant, videlicet, ut et Romani venientes, « tollant eorum locum et gentem, » et maligni spiritus advolantes, tollant animas, et corpora quoque in gehennam semper urentem. Prudentem ut sibi visum est deliberantium propositionem audivim
Abbreviated transcription (Latin):
uitandas eẽ ꝓfanas nouitates uocũ. & icͥcco c̃seqͣnt̃ nom̃ hoc eẽ deuitandu. eo
q̃ ñ inueniat᷑ intoto canone scͥpt᷑arũ. Noĩananq ł u̾ba cũ signa sint rerũ utiq
mundo innotuisse đm di filiũ. lgit᷑ uͥ̾ipse ł coet̾na patͥ diinitasipsiꝰ ꝑ eũgło¬
innotuit. ut u̾bigr̃a ꝑhoc q n̾ait. ego & pat̾ unũ sumꝰ ꝓfectore c̃stante licuit
immo ᷤ oportuit. adu̾santibꝰ hereticis rei nom̃ ꝓducẽ. licuit enĩ semꝑq lice¬
bit. signatũ p̃sente nota ꝓducere nom̃. S iã ꝗ adhȩc uid̃i fecerint audiamꝰ.
Seqͥt᷑. Sustuler̃ lapides uidi. ut lapidarent eũ. Respondit eis ilłc. Multa
bona oꝑa ostendi uob expatre meo. ꝓpt̃ q̃ eox. opꝰme lapidatis: Suꝑiꝰcũ
itide uellent eũ lapidare dicentẽ ante ꝗͣ abrahã fieret ego sũ. abscondit se
&exiuit detẽplo. tanꝗ̃ infirmꝰ & ñ ualens inimicoᷤ suos in ipsis suiᷤ alligare

Expanded text:
itandas esse profanas novitates vocum , et idcirco consequenter hoc nomen esse devitandum, eo quod non inveniatur 266 in toto canone Scripturarum. Nomina namque vel verba, cum signa sint rerum, utique mundo innotuisse Deum Dei Filium. Igitur ubi ipse, vel coaeterna Patri divinitas ipsiuoc quod nunc ait: « Ego et Pater unum sumus, » profecto re constante licuit, imo et oportuit, adversantibus haereticis rei nomen producere. Licuit enim semperque licebit, signatum praesente nota, producere nomen. Sed jam quid ad haec Judaei fecerint audiamus. Sequitur: « Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarent eum. Respondit eis Jesus: Multa opera bona ostendi voitidem vellent eum lapidare, dicente: « Antequam Abraham fieret, ego sum, abscondit se, et exivit de templo » tanquam infirmus, et non valens inimicos suos in ipsis suis alligare
Abbreviated transcription (Latin):
harus resuscitatꝰ ẽ. & tã g̃nde miraculũ qͣtduani mortui resurgentis testesplu¬
rimos inueniret. Int̾ea p̃t̾rundu ñ ẽ. maiorẽ cͥca mariã ꝗ̃ c̾ca marthã. c̃solan¬
tiũ eẽ diligentiã. Nã qͣndo martha surrerit ut đno octͣreret ñsecuti õiudei.
q̃ndo xͦ maria exiuut uocante martha. ñ marthã uocantt̃. ẜ mariã solã s̃ secu¬
ti dic̃ntes. q uadit admonuñtũ utploret ibi. Cur. hoc. nͥq maria teneroma¬
gis affectu frẽm diligebat. &plus diligens ampliꝰ dolebat: Nongͥmirũ qͥacte¬

Expanded text:
zarus resuscitatus est, et tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes pluzarus resuscitatus est, et tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Interea praetereundum non est, majorem circa Mariam quam circa Martham consolantium esse diligentiam. Nam quando Martha surrexit ut Domino occurreret, non secuti sunt Judaei; quando vero Maria exivit, vocante Martha, non Martham vocantem, sed Mariam solam sunt secuti dicentes: « Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi; » cur hoc, nisi quia Maria tenero magis affectu fratrem diligebat, et plus diligens amplius dolebat? Non ergo mirum quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
ficatꝰ & amicꝰ dĩ appellatꝰ ẽ. sine qͣnulla anima dilectione d̃i digna ẽ. Eiũ hec
dirisset. abiit auocauit mariã sororẽ suã silentio dic̃s. Magister adẽ. &uocat
te. S ilentio inqͥt uocat sororẽ suã. Quare silentio. nͥ ꝓpt̃ udeos qͥmultiut ant
dictũ ẽ. uenant ad marthã amariã ut c̃solarent᷑ cas defr̃e suo: Nonenĩ igno¬
rabant ꝙ: nuꝑ illũ lapidare uoluerant. Hegͦ irreu̾tentes inimici magistrũ soli¬
tis pulsarent inuirus. ł ne currentes impedim̃to e̾tnt sͥ cupientib eiꝰcolloquio
frui. silentio sororẽ suã uocauit. Illa ut audiuit. surgit cito&uenit adeũ.
Nondũ enĩuenat iftc in castelłu. s erat adhuc in illo loco. u̾ocerit ei martha¬
ludei gͦ qͥerant cũ ea indomo & c̃solabant᷑ eã. uidentes mariã qͥcito surrerit &
exut. secuti s̃ eã dic̃ntes. q uadit admonum̃tũ utploret ibi. Hec iec̾co adcũn¬
glistã narrare ꝑtinuit. ut uideamꝰ qͣ causa fecerit. ut pluresibi ee̾nt q̃ndola¬

Expanded text:
i digna est. « Cum haec dixisset, abiit et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te. » Silentio, inquit, vocat sororem suam. Quare silentio, nisi propter Judaeos, qui multi, ut ante dictum est, venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo? Non enim ignorabant quia nuper eum lapidare voluerant. Ne ergo irreverentes inimici magistrum solitis pulsarent injuriis, vel ne currentes impedimento essent sibi cupientibus ejus colloquio frui, silentio sororem suam vocavit. « Illa autem ut audivit, surgit cito, et venit ad eum. Nondum enim venerat Jesus in castelolabantur eam, videntes Mariam, quia cito surrexit, et exiit, secuti sunt eam, dicentes: Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. » Haec idcirco ad evangelistam narrare pertinuit, ut videamus quae causa fecerit, ut plures ibi essent, quando La
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ eiꝰ. magnũ fortitudinis opꝰ extorqͤat ab illo. cui q̃cunq poposceris inqͥt da
cienđa integͥtatẽ c̃fessionis & fidi. ut c̃fiteret᷑ deipsa resurrectione innouissimo
die. cuiꝰ uirtꝰ cuiꝰ opꝰsit. Pinde p̃loqͥt᷑ tanꝗͣ cathẽhihator anime bene audientiᷤ.
ut totã fide eiꝰ respondentis audiat. cui merito pret̾ unu̾isalẽ resurrectionẽ
nꝰ qͦ reducẽ uitã fr̃is indulgeat. Ego sũ inqͥt resurrectio &uita. Resurrertio uidł
corpoꝵ resurrectio aut̃ simul &uita corpoꝵ parit̾ &animarũ. Nannͥ accipien¬

Expanded text:
tudinem ejus, magnum virtutis opus extorqueat ab illo, « cui quodcunque poposceris, inquit, ciendam integritatem confessionis et fidei, ut confiteretur de ipsa resurrectione in novissimo die, cujus virtus, cujus opus sit. Proinde praeloquitur tanquam catechizator animae bene audientis, ut totam fidem ejus respondentis audiat, cui merito praeter universalem resurrectionem nunc quoque reducem vitam fratris indulgeat. « Ego sum, inquit, resurrectio et vita. » Resurrectio videlicet corporum, resurrectio autem simul et vita corporum parit
Abbreviated transcription (Latin):
rectio iam ꝓmissa aq alege & ꝓpħis testificata ẽ. t̾ciũ subgr̃a. qͦ xp̃o pͥmogenito¬

Expanded text:
rectio jam promissa atque a lege et prophetis testificata. Tertium sub grarectio jam promissa atque a lege et prophetis testificata. Tertium sub gra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd̃e cũ illis eet hic uerꝰ dies. scandału passuri ñ erant. & uidebant᷑ sͥ posse mori.
cũ illo. s in illa tͥsticiȩ noctȩ iđ inpassionis eiꝰ adu̾sitate offensuri erant. ita ut
mallent fugere om̃seo relicto. ꝗ̃ mori cũ illo. Q enit itaq ilłt. & inuenit
eũ iã qͣtuor dies habentẽ inmonum̃to. Est aut̃ bethania uixta hierosolimã. qͣsi
stadus qͥnoetĩ. Multi aut̃ exiudis uenerant ad marthã & mariã. ut c̃solarent᷑
eas de fr̃e suo. Cuncta hȩc ad magnitudinẽ ł testimoniũ uirtutis ꝓficiunt.
q̃ inuenit eũ iã qͣtuor dies inmonum̃to habentẽ . q̃ locꝰ hierosolime uicinꝰ erat.
ne frigida scił ad scͥbas & phariseos fama delonginqͦ ueniret. q̃multi ex iudeis
ad erant ut miraculo multi testes ñ der̾e̾nt. Qd aut̃ sͥuolunt qͣtuor dies. łcur
ita regnabat mors. ut nulla t̾et resurrictionis spes. scõm sublege. qͦtp̃e resur¬

Expanded text:
i non erant, et videbantur sibi posse mori cum illo; sed in illa tristitiae nocte, id est, in passionis ejus adversitate, offensuri erant ita ut mallent fugere omnes, eo relicto, quam mori cum illo. « Venit itaque Jesus, et invenit eum quatuor dies habentem in monumento. Est autem Bethania juxta Jerosolymam quasi stadiis quindecim. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam ut consolarentur eas de fratre suo. » Cuncta haec ad magnitudinem vel testimonium virtutis proficiunt, quod « invenit eum jam quatuor dies in monumento habentem, » quod locus Jerosolymae vicinus erat, ne frigida scilicet ad Scribas et Pharisaeos fama de longinquo veniret, quod multi ex Judaeis aderant, ut miraculo multi testes non deessent. Quid autem sibi vult quatuor dies, vel cur ita regnabat mors, ut nulla esset resurrectionis spes. Secundum sub lege, quo tempore resur