comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excitare ualerentͥ suꝑ letifero somno
p̾ssum cũ uehiculo tnͣsierunt: animaq
excussa fraudulentẽ ꝯtriuer̃t̃. Qͥ ut au¬
rum de fracto baculo splendere uidert̃:
res cunctis patuit. ꝓ q̃ culpa cłi iudicio
occubuit. Concurrente undiq popło:
aurũ reddlit᷑ iudẽo. Q ȩccłiam cum ppło
intrat: laudes do ⁊ sco Nicholao resonat.
Deinde uoto se ꝯstringit. si uita emulo
suo reddat᷑. ipse mox baptismate abluat᷑.
Oclem̃tia iħu xp̃i. O merita sc̃i Nicho¬
lai. Illis laudes canentib. homo totis
menbris in morte contritꝰ. ingredit᷑ ui¬
uus: reatum suum confitetur coram
omnib. Quo uiso iudeus. cur ui mi
domo sua fidei nr̃ȩ associatur: xp̃c do¬
minus & eius fidelis famulus N. chola¬
ys ab omnib. magnus uocib co ide tru:¬

Expanded text:
excitare valerent, super letifero somno excitare valerent, super letifero somno pressum cum vehiculo transierunt animaque excussa fraudolentum contriverunt. Qui ut aurum contracto baculo splendere viderunt, res cunctis patuit pro qua culpa Dei judicio occubuit. Concurrente undique populo aurum redditur Judaeo qui ecclesiam cum populo intrat, laudes Deo et sancto Nicolao resonat. Deinde voto se constringit si vita aemulo suo reddatur, ipse mox baptismate abluatur. O clementia Jesu Christi! O merita sancti Nicolai! Illis laudes canentibus homo totis membris in mortem contritus ingreditur vivus, reatum suum confitetur coram omnibus. Quo viso Judaeus cum omni domo sua fidei nostrae associatur, Christus Dominus ejusque fidelis famulus Nicolaus ab omnibus magnis vocibus collaud
Abbreviated transcription (Latin):
poscit. & ndeꝰ nichilominꝰ trib uicibꝰ p̾s¬
tolando concedit. Beinde repetenti pecu¬
mam denegat: seq reddi isse urat. Res
ante idices uentilat᷑: & ut aut in p̃senti¬
arũ pecumã reodat. aut sacram̃to abne¬
get. lege ꝓmulgat᷑. X p̃ianꝰ itaq accep¬
tum aurũ baculo callide inclusũ. iudõ
portandũ tradidit: cũq om̃i ppłi fre¬
disse qͦo mutuo acceꝑat. Tunc uͦ uideus:
confido inqͥt qd̾ me uindicabit Nichola¬
us. Ille aũ baculũ ã iudẽo recipit: do-¬
mum letꝰ cũ suis repetit. Qͥ mox diui.¬
na ultione multat᷑: qͥ de ꝓximi lesiõe
głabat᷑. Initinere qͥppe ingens sopor eũ
occupat: ut se putet animã exalare. nͥ
parũ dormiat. Itaq collocat se dormi¬
turꝰ in humo: posito iuxta se baculo.
& ece carrũ honustũ aduenit: qͦd in neu¬
tram partẽ declinare neqͥt. Cũq bubul¬
ci nec clamando. nec pulsando stertentẽ

Expanded text:
poscit et Judaeus nichilominus tribus vicibus praesposcit et Judaeus nichilominus tribus vicibus praestolando concedit. Deinde repetenti pecuniam denegat, seque reddidisse jurat. Res ante judices ventilatur, et ut aut in praesentiarum pecuniam reddat, aut sacramento abneget lege promulgatur. Christianus itaque acceptum aurum baculo callide inclusum Judaeo portandum tradit, cum quo omnique populi fredisse quod mutuo acceperat. Tunc vero Judaeus: « Confido, inquit, quod me vindicabit Nicolaus. » Ille autem baculum a Judaeo recipit, domum laetus cum suis repetit. Qui mox divina ultione multatur quia de proximi laesione gloriabatur; in itinere quippe ingens sopor eum occupat ut se putat animam exhalare nisi parum dormiat. Itaque collocat se dormiturus in bivio, posito juxta se baculo: Et ecce charrum onustum advenit quod in neutram partem declinare nequit; cumque bubulci nec clamando nec pulsando stertentem
Abbreviated transcription (Latin):
sam filiũ cũ uase amiserit. istud uͦ sc̃s
instarent. ⁊ uota uotis multiplicarent:
ecce repente iuuenis cũ uase incolums
ad uolat: qͥ cunctis mirantib. scm̃ i¬
cholaũ sͥ ingurgite apparuisse. se in pe¬
lagus cadentẽ excepisse. ad litꝰ ille sum
detulisse. ad eccłiam suam ducatũ p̃bu¬
isse narrat. Qͥ om̃s obstupefacti. iterũ
atq it̾um laudant d̃m in omibꝰ. qͥ facit
mirabilia solꝰ. Pat̾ itaq adolescentis. ius
cũ p̃tiosis munerib sc̃o Nicbolao obtu
uidam etiam locuples mercator ꝓdi¬
ge ⁊ inꝓuide uixit: quẽ incuria ad
ultimã egestatẽ ꝑdiixit. Hic petit ã ui¬
deo. pecuniã s̃ dari mutuo. Cui iud̃s
ait. si uadimoniũ ponat peciiniam
cõmodet quã petat. Ille negat se hab̾e
Dedit itaq xp̾iano homini aurũ: tenens
in uadimonio Nicholaũ. Postꝙͣ. aũ ille
abundantia pecunaꝵ excreuit: iudẽ
datã pecuniã repetit. Quẽ ille induitias

Expanded text:
sam filium cum vase in mari amiserit, istud autem sanctus sam filium cum vase in mari amiserit, istud autem sanctus instarent, et vota votis multiplicarent, ecce repente juvenis cum vase incolomis advolat qui cunctis mirantibus sanctum Nicolaum sibi in gurgite apparuisse, se in pelagus cadentem excepisse, ad litus illaesum detulisse, ad ecclesiam suam ei ducatum praebuisse narrat. Qui omnes obstupefacti iterum atque iterum laudant Deum in omnibus qui facit mirabilia solus . Pater itaque adolescentis vas cum preciosis muneribus sancto Nicolao obtul Quidam etiam locuples mercator prodige et improvide vixit; quem incuria ad ultimam egestatem perduxit. Hic petit a Judaeo pecuniam sibi dari mutuo. Cui Judaeus ait, si vadimonium ponat, pecuniam commodet quam petat. Ille negat se habere Dedit itaque Christiano homini aurum, retinens in vadimonio Nicolaum. Postquam autem ille habundantia pecuniarium excrevit, Judaeus datam pecuniam repetit. Quem ille inducias
Abbreviated transcription (Latin):
dum deputat. Qͦd ut aurifex miro mͦ
sculpsit. ac uariis geminis distinxit:
uir ille insigne opꝰ miratꝰ ꝯcupiuit : &
suis usib retinendũ censuit. Aliudq
uas ad instar pͥoris fieri uoluit: qͦd ꝓ
illo scõ Nicholao deferendũ disposuit.
Aurifex uͦ summã diligentiã adhibuit:
s nullomͦ scd̃m formã pͥoris insignire¬
une ualuit. Ut aũ opꝰ minime ꝓcessit.
uir idem aurũ tulit: cũ uxore ⁊ filio
Maxima aũ parte pelagi emensa sitit:
& de aureo uase sͥ male retento bibere
uoluit. Qd filiꝰ eiꝰ accipiens. eui soli hoc
tangere licuit: in undas lauandũ temx
S de manu incauti iuuenis elabit᷑: ipses
hoc app̃hende nisus. fluctib maris inmꝰ¬
git᷑. Qͦ casu om̃s nimnum ꝯtristari. pcenꝰ
aitingunt: mesti basilicã scĩ Nicholas
introeunt. Dñs munꝰ allatũ altari imn¬
ponit: s diuinitꝰ repulsũ. longiꝰ resilit
Om̃ib stupentib ipse ꝑ ordinẽ retulit. q̃lit¬

Expanded text:
dum deputat. Quod ut artifex miro modo dum deputat. Quod ut artifex miro modo sculpsit ac variis gemmis distinxit, vir ille insigne opus miratus concupivit et suis usibus retinendum censuit, aliudque vas ad instar prioris patrare voluit quod pro illo sancto Nicolao deferendum disposuit. Aurifex vero summam diligentiam adhibuit, sed nullo modo secundum formam prioris insignire valuit. Ut autem opus minime processit, vir idem aurum tulit, cum uxore et filio Maxima autem pelagi parte emensa sitit et de aureo vase sibi male retento bibere voluit; quod filius ejus accipiens cui soli hoc tangere licuit, mundans lavandum tenuit, sed de manu incauti juvenis elabitur ipseque hoc apprehendere nisus, fluctibus maris immergitur. Quo casu omnes nimium contristati portum attingunt, moesti basilicam sancti Nicolai introeunt; dominus munus allatum altari imponit, sed divinitus repulsum longius resilit. Omnibus stupentibus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
aũ mirũ ẽ. si ea quȩ u̾bo potuit creare:
u̾bo possit creata ꝯu̾tere: Immo iã mi¬
noris didet᷑ ẽẽ miracłi: si id qͦd ex nichilo
agnoscit᷑ condidisse. iã conditũ in melr
ualeat cõmutare. Reqͥre qͥd ei possit
ẽẽ  fficile cui facile fuit. uisibilia &
mimebilia uoluntatis imꝑio suscitare:
cui facile fuit. hominẽ de limi mat̾ia
figuratũ. imaginẽ etiã diuinitatis suȩ in¬
duere : cui promptũ ẽ eũ sursũ reuocare
de inferis: restituere de ꝑditione: repa¬
rare de puluere: de t̾ra incęlũ leuare:
de homme angłm facere: coepꝰ huma¬
nũ ꝯforme corpori claritatis suȩ reddere:
& fignientũ suũ in regni sui ꝯsortio sub¬
limare: ut qͥ corpꝰ n e fragilitatis assũp¬
serat nos in corpꝰ suę immortalitatis
resurrectionẽq piis nos oꝑib p̾parare
secula seculorum. ameN.
uidam quoq prepotens uir accer¬
sito aurifice. aureũ uas fieri
imꝑat : qͦd sco Nicholao ꝓ uoto offeren¬

Expanded text:
 mirum est, si ea quae verbo potuit creare, verbo possit creata convertere? Imo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod ex nihilo agnoscitur condidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare; cui facile fuit hominem de limi materia figurare, imagine etiam suae divinitatis induere; cui promptum est eum sursum revocare de inferis, restituere de perditione, reparare de pulvere, de terra in coelum levare, de homine angelum facere, corpus humanum conforme corpori claritatis suae reddere, et figmentum suum in regni sui consortio sublimare. Ut qui corpus nostrae fragilitatis sumpserat, nos in 320 corpus suae immortalitatis resurrectionem piis vos operibus praeparare saecula saeculorum. Amen.uidam autem praepotens vir accersito aurifice aureum vas fieri imperat quod sancto Nicolao pro voto offeren
Abbreviated transcription (Latin):
te: hoc ẽ enĩ corpꝰ meũ. E scificatiõe re¬
petita. ait. accipite ⁊ bibite: hic ẽ sangͥs
m̃s. Ergo ad nutũ p̾cipientis dñi. repen¬
te ex mchilo substiter̃t excelsa cȩloꝵ: ꝓ
funda fluctuũ. uasta t̾raꝵ Pari poten¬
tia in sꝑitalib sacram̃tis. u̾bi p̃bet uirtꝰ:
& rei seruit effectꝰ. Qnͣta itaq & quam
celebranda beneficia: uis diuinȩ bñdic̃¬
tionis oꝑat᷑. E quomͣ tͥ nouũ ⁊ impossi¬
bile ẽẽ ñ debeat: qͦd in xp̃i substantia.¬
t̾rena ⁊ mortalia cõmutant᷑ :  Te ipsum
qͥ iã inxp̃o es gen̾atꝰ int̾roga. Dudũ alie¬
nus a tuta. ꝑegͥnus a miscđia. a salutis
uia. in trinsecꝰ mortuus exulabas: sribi¬
to miciatꝰ xp̃i legib ⁊ salutarib mys¬
teriis innouatꝰ. in corpꝰ eccłiȩ ñ uidendo
s credendo transisti: & de filio ꝑdicioĩs
ad optiuus dĩ fieri. occulta puritate me¬
riusti. In m̃sura uisibili ꝑmanens. ma¬
ior factꝰ es te ipso. inuisibilit̾ sñ qͣntitatis

Expanded text:
te; HOC EST CORPUS MEUM: et sanctificatione repetita: Accipite et bibite; hic est sanguis meus. Ergo ad nutum praecipientis Domini, repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum . Pari potentia in spiritualibus sacramentis ubi praecipit virtus, servit effectus. Quanta itaque, et quam celebranda beneficia vis divinae benedictionis operetur: et quomodo tibi novum et impossibile esse non debeat, quod in Chrilia convertuntur, teipsum qui in Christo es regeneratus interroga. Dudum alienus a vita, peregrinus a misericordia, a salutis via, intrinsecus mortuus, exsulabas: subito initiatus Christi legibus, et salutaribus mysteriis innovatus, in corpus Ecclesiae non videndo, sed credendo transisti: et de filio perditionis adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es te ipso invisibiliter, sine quantitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tissima religione sociari: ut ab eo non
uoluntate. ñ necessitate se uingi. non
ulla t̾renȩ spei ambitiõe. ñ demq ipsa
possint morte diuelli. Nec dubiter qͥꝗͣ
pͥmarias creaturas nutu potentiȩ. p̃sen¬
tia maiestatis in dm̃ici corꝑis posse tnͣsi¬
re naturã: cũ ipsũ hominẽ uideat arti¬
ficio cȩlestis miscdiȩ.xp̃i corpꝰ effectum.
Sicut aũ qͥcumq ad fidẽ ueniens. ante u̾ba
baptismi. ad huc est in uincło uet̾is debi¬
ti: his uͦ cõmemoratis mox exuit᷑ om̃i
fece peccati ͥ ita benedicendȩ u̾bis celesti¬
bus creat᷑ȩ. quȩ sacris altarib imponinit᷑:
ante quã inuocatione sũmi nominis
ꝯsecrent᷑. substantia illic ẽ panis ⁊ uinr.¬

Expanded text:
tissima religione sociari, ut ab eo non tissima religione sociari, ut ab eo non voluntate, non necessitate sejungi, non ulla terrenae spei ambitione, non denique ipsa possint morte divelli. Nec dubitet quisquam primarias creaturas nutu potentiae praesentia majestatis in dominici corporis transire naturam, cum ipsum hominem videat artifiSicut autem quicunque ad fidem veniens ante verba baptismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis, mox exuitur omni faece peccati; ita benedicendae verbis coelestibus creaturae, sacris altaribus imponuntur, et antequam invocatione summi nominis consecrentur, substantia illic est panis et vin
Abbreviated transcription (Latin):
pectore. affectꝰ iusticiȩ. miscdiȩ. pietatiᷤ
infundit᷑. Etiam in hoc ipso qd̃ nuie¬
tatem ꝯstat assignari ppłoꝵ. Sicut enĩ
frum̃tum qd solita purgantis sollicitu¬
dine p̃paratũ. in candidã spetiem mola¬
rum labore ꝯficit᷑. ac ꝑ aquã ⁊ ignẽ. in
uniꝰ panis substantia congregat᷑: sic
uariȩ gentes. diu̾sȩq nationes inimam
fidẽ ꝯuementes. unũ de se corpꝰ xp̃i essi¬
merabilia g̃na a sacrilegis nationib fide
instructione. uelut frum̃tũ gemino
molaꝵx oꝑe curatũ intescit: & in illam
pͥmȩ originis dignitatẽ natiuo cando¬
re mutat᷑ : ac ꝑ aquã baptisim. uł igne
sp̃c sc̃ĩ. et̾ni illiꝰ panis corpꝰ efficit᷑. Sic̃
gͦ separari grana ab illiꝰ panis effecti
adunatione ñ possunt: & sic̃ aqua ad
ꝓpriam redire substantiã in uino ꝑ mix¬
ta ian ñ potest: sic & fideles qͥq atq
sapientes. qͥ redemptos se xp̃i sangͥne
bra capiti suo fidi ꝯseruatione. ⁊ arden¬

Expanded text:
pectore affectu justitiae, misericordiae, pietatis infunditur. Etiam in hoc ipso quod innumetatem constat assignari populorum. Sic enim frumentum solita purgantis sollicitudine praeparatum in candidam speciem molarum labore perficitur, ac per aquam et ignem in unius panis substantiam congregatur. Sic variae gentes diversaeque nationes in unam fidem convenientes, unum de se Chrmerabilis grani, a sacrilegis nationibus, fide instructione, velut frumentum gemino molarum opere, curatum nitescit, et in illam primae originis dignitatem nativo candore mutatur ac per aquam baptismi, vesancti, aeterni illius panis corpus efficitur. 15. Sicut ergo separari grana ab illius confecti panis adunatione non possunt, et sicut aqua ad propriam redire substantiam vino mistam jam non potest: sic et fideles quique, atque sapientes, qui redemptos se Christi sangumbra capiti suo fide, conversatione et arden
Abbreviated transcription (Latin):
saporib reficiebat. mellifluũ pluinȩ illiꝰ
donũ: & multiplex sicci imbris obseqͥum.
Quȩ cũ ita sint: qͦd illic auiditas faciebat.
hic fides fac̃. Ee si in corꝑe cibꝰ sapiat: in
pectore credulitati ꝓficiat: sicut legimiꝰ¬
in psalmo. Accedat hõ ad cor altũ: & exal¬
cabit᷑ ds̃. Id̾o qͦd ibi delectatio optinebat
infaucibꝰ: hic bñdictio oꝑat᷑ in sensib. Ad
cognoscendũ ⁊ ꝑcipiendũ sacͥficiũ ueri
corꝑis: ipsũ te robur ⁊ potentia ꝯsecran
te ꝓpħ̃a. sexta die duplũ colliges. sabbato aũ
ũ colliges. dũ a pͥmo die .i. a dñico die in le¬
ge tͥbuit᷑. & in solo sabbato denegat᷑: iã tẽ¬
xp̃c ab ȩccłia. cui dñicum corpꝰ resurrectio
ꝯsecrauit. recipiendꝰ ostendit᷑. E synagoge.
ad quã cultꝰ sabb̃i ꝑtinebat. negandꝰ esse
ꝑhibet᷑: dũ dies iste .i. dies septimꝰ. cȩlestis
panis fraude mutilat᷑. De qͦ pane uetus

Expanded text:
saporibus reficiebat mellifluum pluviae illius saporibus reficiebat mellifluum pluviae illius donum, et multiplex sicci imbris obsequium. Quae cum ita sint, quod illic aviditas faciebat, hic fides faciat. Quod si in corpore cibus sapiat, in pectore Deus credulitate proficiat, sicut legimus: Accedat homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Ideo quod ibi delectatio obtinebat in faucibus, hic benedictio operetur in sensibus. Ad cognoscendum et percipiendum sacrificium veri corporis, ipse te roboret, et potentia consecrantte propheta: Sexta die duplum colliges, sabbato autem non colliges , dum a primo, id est a dominico in lege tribuitur, et in solo sabbato denegatur, jam ta, cui dominicum corpus resurrectio consecravit, recipiendus ostenditur, et synagogae, ad quam cultus sabbati pertinebat, negandus esse praedicatur, dum dies iste, id est dies septimus coelestis panis fraude mutilatur. De quo pane vetus
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet inpabulo animaliũ reclinat᷑: qͥa
corpꝰ erꝰ fidelib ad pastũ uitȩ datur. Suꝑ
presepe asinꝰ & bos stetisse ferunt᷑: qͥa ni¬
mirũ gentilis ppłs qͥ ꝑ asinũ. iudaicus qͥ
ꝑ bouem intelligit᷑. ad comestionẽ corporis

Expanded text:
scilicet in pabulo animalium, reclinatur, quia scilicet in pabulo animalium, reclinatur, quia corpus ejus fidelibus ad pastum vitae datur. Super praesepe asinus et bos stetisse feruntur, quia nimirum gentilis populus qui per asinum, et Judaicus qui per bovem intelligitur, ad commestionem corpori
Abbreviated transcription (Latin):
de parachyso duxisse fide ⁊ oꝑe fatentur: li
ꝑcrismatis unctionẽ ad cȩleste regnũ fir
int̾empti sunt. qͥ regenerationis suȩ sem̃
ignorauerunt: qͥa uidelioꝵ ȩt̾na morte
intereunt. qͥ eccłiȩ generandi mor̃e ñ cre¬
dunt. Popłs denariũ &sari soluebat. inqͦ
ipsiꝰ imago. & decẽ nummoꝵ pondꝰ esse
debebat: qͥa omĩs qͥ ad imaginẽ creatioĩs
reformari desiderat: oportet ut decalogũ
legis implere sũmoꝑe ñ differat. Qd̾ xp̃c
nasci uoluit in platea: significat qd̃ ꝓpt̃
nos de patͥa cȩli exul factꝰ uenit ad alie¬
na. Quamiuis enĩ omĩa eẽnt sua. ⁊ ipse
uenerit inppria: tam̃ hic mundꝰ erũpiis
plenus. a sua gła multũ erat alienus. In
nocte nascit᷑: quia qͥ post manifestꝰ ueuiet.
nc̃ occulte ueniens ds̃ ñ cognoscit᷑. Pannis
obuoluit᷑: & nr̃m ꝑrzoma de foliis peccato¬
rum consutũ. erꝰ morte dissoluit᷑. In p̃sepi.

Expanded text:
de paradyso duxisse fide et ope fatentur, hii de paradyso duxisse fide et ope fatentur, hii crismatis unctione ad coeleste regnum a interempti sunt qui generationis suae scriem ignoraverunt , quia videlicet aeterna morte intereunt qui Ecclesiae generandi morem non credunt. Populus denarium Caesari solvebat in quo ipsius imago et decem nummorum pondus esse debebat, quia omnis qui ad imaginem Creatoris reformari desiderat, oportet ut Decalogum legis implere summopere non differat. Quod Christus nasci voluit in platea, significat quod, propter nos de patria coeli exul factus, venit ad aliena; quamvis omnia essent sua, et ipse venerit in propria, tamen hic mundus, aerumnis plenus, a sua gloria multum erat alienus. In nocte nascitur, quia qui post manifestus veniet, nunc occulte veniens Deus non cognoscitur. Pannis involvitur, et nostrum perizoma, de foliis peccatorum consutum, ejus morte dissolvitur. In praesepi,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc sunt hurꝰ diei sac̃ solłẽpnia: ⁊ angłis
& hominib glebria. Nunc km̃i summa
breuitate uolo uob̃ myst̾i̾a harũ rerum
reserare: cur uigenitꝰ di tali mͦ uoluerie
mundũ uisitare. Qđ hic p̃potens rex fre¬
na sui imꝑii omni popło imposuerat. sig¬
nificat qd̾ rex natꝰ uniu̾sũ mundũ loris
fidĩ sub iugũ ȩuãgłii trahere disposuerat
Qͦd aũ mundꝰ maxima pace claruit. desig¬
nat. qͦd uera pax xp̃c int̾ra apparuit: qui
inimicitias int̾ dm ⁊ homines dissoluera:
& humanã naturã ad angłicam dignita¬
tem sangͥne suo attollerae. Qͦo uͦ omnes
patͥam repetebant: significauit. qd cuncti
ꝑ xp̃m ad patͥam paradysi reu̾ti debebant.
Ablatũ pat̾moniũ eis reddit᷑: qͥa amissa pa¬
radysi possessio. fidelib ꝑ xp̃m restituit᷑:
Singłi ꝑ ꝓgenies meniorant᷑. & sic ad censũ
scͥpto titulant᷑: qͥa fideles qͥ se originem

Expanded text:
Haec sunt hujus sacri diei solemnia, et angelis Haec sunt hujus sacri diei solemnia, et angelis et hominibus celebria. Nunc, karissimi, summa brevitate vobis volo mysteria harum rerum reserare. Cur Unigenitus Dei tali modo nos voluerit visitare; quod hic praepotens Rex frena sui imperii omni populo imposuerit, significat quod Rex natus universum mundum loris fidei sub jugum Evangelii trahere disposuerat. Quod autem mundus maxima pace claruit, designat quod vera pax Christus apparuit, qui inimicicias inter Deum et homines dissolveret et humanam naturam ad angelicam dignitatem sanguine suo attolleret. Quod vero omnes patriam repetebant, significat quod cuncti per Christum ad patriam paradysi reverti debebant. Ablatum eis patrimonium redditur, quia amissa paradysi possessio fidelibus per Christum restituitur. Singuli per progenies memorantur, et sic ad censum scripto titulantur, quia fideles qui se originem
Abbreviated transcription (Latin):
em. regis dauid ciuitate: eo qd̃ ipse ⁊ uͥgo
descenderint de dauid familiȩ generositate.
Cumq in tota ciuitate nullũ ẽẽt habitacu¬
lum. a frequenti undiq ꝯfluentiũ hospi¬
tum conuentu uacuũ: ipsi cũ c̾e̾nt de ino¬
pi tunc temꝑis parentela. cũ hospitium
deesset. manser̃t inplatea. Tunc plenitudo
temꝑis aduenerat. qͦ d̾s de cȩlo in t̾ram ꝓs¬
picere decreuerat: & illa nocte beata uͥgo
sine dolore ⁊ absq sorde partũ fudit. qui
totũ mundũ pugillo concludit. Quem
pannis inuoluens ꝓtemꝑis necessitate in
p̃sepio reclinauerat. qd̃ forte ioseph. ł alii
conuiuantes in platea animalib sepserãt
Cuiꝰ natiuitatẽ mox cȩli gratulando noua
stella prodidert̃. & t̾ra ouando: qͥa statim
fontes olei de abditis terrax eruperunt.
Angeli etiã cum imñso lumine hominib
apparuert̃: & regem cęli in t̾ra natũ. gau¬
dent̾ hymnũ canendo nuntiauerant.

Expanded text:
em regis David civitate, eo quod ipse et Virgo em regis David civitate, eo quod ipse et Virgo descenderint de David familiae generositate. Cumque in tota civitate nullum esset habitaculum a frequenti undique confluentium hospitum conventu vacuum, ipsi cum essent de inopi tunc temporis parentela, cum hospicium deesset, manserunt in platea. Tunc plenitudo temporis advenit quo Deus de coelo in terram prospicere decreverat , et illa nocte beata Virgo sine dolore et absque sorde partum fudit qui totum mundum pugillo concludit. Quem pannis involvens pro temporis necessitate in praesepio reclinaverat, quod forte Joseph vel alii convivantes in platea animalibus sepserant suis, nativitatem fo 12 mox coeli gratulando nova stella prodiderunt et terra ovando, quia statim fontes olei de abditis terrarum eruperunt. Angeli etiam cum immenso lumine hominibus apparuerunt et Regem coeli in terra natum, gaudentem ymnum canendo, nunciaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. genꝰ humanũ de potestate diabo¬
li lib̾are. Ut refert eũgłm. augustꝰ cȩsar
illo temꝑe romanũ regebat imꝑiũ: qͥ suȩ
dicioni omĩa regna subiugauerat. quȩ un¬
diq oceani lymbus cingens circu̾uallaue¬
rat. Hic edidit edictũ: ut totꝰ mundꝰ subi¬
ret censꝰ inscͥptum. E tale decretũ ꝓmul¬
gauerat. ut omĩs homo inpatͥa remearet.
unde generis originẽ duxerat: & pat̾moni¬
um qd̃ qͥs libet iniuste amisisset. gratis
sic eũ cautio scptoris ad censũ notaret.
Eo temꝑe qͥdam de bethleem. ioseph nomi¬
ne fuerat: qͥ scãm dĩ uirginẽ mariam.ꝙͣ.¬
uis a pauꝑib parentib. tam̃ a regali ꝓsa¬
pia ortam desponsauerat. Qui ob egestatem
de iudea ingalileam cõmigrauerat: & in
ciuitate quadã nazareth. ob uictꝰ questũ
cõmanebat. U nu̾so gͥ popło ꝑ orbem in
terrã natiuitatis suȩ ꝑgente. edicto imꝑato¬
ris urgente eos: abiit & ioseph ꝓfiteri cen¬
sum suũ cum sponsa sua mauia in bethle¬

Expanded text:
venit genus humanum de potestate diaboli liberare. Ut refert Evangelium , Augustus Caesar illo tempore Romanum regebat imperium, qui suae ditioni omnia regna subjugaverat quae undique oceani limbus cingens circumvallaverat. Hic edidit edictum ut totus mundus subiret census inscriptum; et tale decretum promulgaverat ut omnis homo in patriam remearet unde generis originem duxerat, et patrimonium quodlibet injuste amisisset, gratis sic eum cautio scriptoris ad censum notaret. Eo tempore quidam de Bethleem, Joseph nomine, fuerat, qui sanctam Domini virginem Mariam, quamvis a pauperibus parentibus, tamen a regali prosapia ortam desponsaverat. Qui ob egestatem de Judea in Galileam commigraverat et in civitate quadam Nazaret ob victus questum commanebat. Universo igitur populo per orbem in terram nativitatis suae pergente, edicto imperatoris urgente, abiit et Joseph profiteri censum cum sponsa sua Maria in Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
Fons olei in roma de t̾ra erupit. ⁊ in flum̃
tẏberi larga uena cucurrit: qͥa fontem
miscdiȩ munda uͥgo hodie ꝓdurit. qͥ lar¬
giter inhumanũ genꝰ ꝓfluxit. Angłi se
cum magno fulgore luminis. & hẏmnilo¬
ga uoce laudis. hominib demonstrabant:
qͥa eos ad ȩt̾nam lucẽ. ⁊ perpetuam ꝯditoris
bant. Hȩc sunt sacroscã mysteria: q̃ hodie
in dño iocundando cũ angłis sc̃a uenera¬
tur ȩccłia. Qd̃ hodie tres missȩ cȩlebrant᷑:
siguificat qd̾ homines ꝑt̾a temꝑa. scilicoe
pat̾archȩ ante legen. ꝓphȩ sub lege. fide
Hodie incipit lux diei ꝓlongari. umbra
noctis adbreuiari: q̃a ꝓfecto splendor ȩt̃nȩ
lucis hodie apparens.tenebras uitioꝵ uel
peccatorũ de humano genere fugauit:
& mundũ iubare uirtutũ illuminauit:
& eũ ad indeficientẽ lucẽ uocauit.

Expanded text:
Fons olei in Roma de terra erupit, et in flumen Tyberim larga vena cucurrit, quia fontem misericordiae munda Virgo hodie produxit qui largiter in humanum genus profluxit. Angeli se cum magno fulgore luminis et omniloga voce laudis hominibus demonstrabant, quia eos ad aeternam lucem et perpetuam Conditoris bant. Haec sunt sacrosancta mysteria quae hodie in Domino jocundando cum angelis sancta veneratur Ecclesia. Quod hodie tres missae celebrantur, significat quod homines per tria tempora, scilicet patriarchae ante legem, prophetae sub lege, fidelHodie incipit lux diei prolungari, umbra noctis adpreviari, quia profecto splendor aeternae lucis hodie apparens tenebras vitiorum vel peccatorum de humano genere fugavit, et mundum jubare virtutum illuminavit, et eum ad indeficientem lucem vocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽ mundi. ꝓ ꝑdito seruo ueniens. uni¬
u̾so orbi gaudiũ inuexit. Merito gͦ totus
mundꝰ nouũ hodie induit tripudiũ: qͥa
consolatꝰ ẽ dñs ppłm suũ. Popłs suus. sus¬
humiles. mites. casti. modesti. misericoedeᷤᷤ.
patientes: dm̃ ⁊ ꝓrimũ diligentes. Hi qͥa
fiierant in tͥstitia. qͦd taindiu dilati sunt
a suꝑna lȩticia. hodie a dño consolantur:
mei consimiles. qͥ mandata dm̃ facere neg¬
lexerunt: & omĩb cͥminib tota uita sua
in explebilit inhesert̃. Hi qͥa se miseros.
& a iusticia nudos ingemiscunt.⁊ a miseria
peccatoꝵ ⁊ pęnaꝵ. ab eo lib̃ari toto corde
eoꝵ dñs miseret᷑: cũ eis spem ueniȩ pol¬
licet᷑. Pęnitentiam inqͥens agite: appropinqͣ
bit uob̃ regnũ cȩloꝵ. Festiua gͦ lȩticia hodi¬
ernȩ lucis. iustis & peccatorib ẽ cõmuns. qͥa

Expanded text:
cerem mundi pro perdito servo veniens, unicerem mundi pro perdito servo veniens, universo orbi gaudium invexit. Merito quidem totus mundus novum hodie induit tripudium, quia consolatus est Dominus populum suum. Populus suus sunt mites, humiles, casti, modesti, misericordes, pacientes, Dominum et proximum diligentes. Hii quia fuerant in tristitia quod tandiu dilati sunt a superna laetitia, hodie a Domino consolantur, mei consimiles qui mandata Domini facere neglexerunt, et omnibus criminibus tota vita sua inexplebiliter inhaeserunt. Hii quia se miseros et a justicia nudos ingemiscunt, a miseria peccatorum et poenarum ab eo liberari toto corde eorum Dominus miseretur, cum eis spem veniae pollicetur, poenitentiam, inquiens, agite, appropinquabit enim vobis regnum coelorum . Festivae ergo laetitia hodiernae lucis justis et peccatoribus est com
Abbreviated transcription (Latin):
nato. altisona uoce gła in excelsis do hyuini¬
zauert̃. Qui etiã hominib bone uolunta¬
tis pacẽ hylarit̾ insonuert̃ : de quib nume¬
rum suũ ĩminritũ redintegrari cognouer̃t:
Sol qͦq lȩtabundꝰ nouo se hodie fulgore ues¬
tiuit: cũ solem iusticiȩ se illustrantẽ in
t̾ris. quas ipse illustrat. ortũ uidit. Circulꝰ
mempe purpureus longe lateq resplen¬
dens hodie. circa solis iubar enituit: ꝓfccͤ¬
ło insimians. qd̾ sol uitȩ intenebrosis mor¬
tis exortꝰ. purpura sui sang̃nis. mundum
ꝑ ornare instituit. fertͣ etiã brutũ animal
hodie fuisse humana uoce locutũ: insi¬
nuans uidelicae qd̃ ad laudẽ dĩ. os gentiũ
debuit aꝑiri. pͥus mutũ. Quȩ gentes ui¬
dentes stelła miratȩ st̃: & se ad offerenda
regi nato munera p̾parauert̃. Hodie uni¬
u̾sa creatura ad lȩticiam se erexit: qͥa cȩ
loꝵ regis filiꝰ. de palatio cęli hodie in car¬

Expanded text:
nato altisona voce Gloria in excelsis Deo ymnifinato altisona voce Gloria in excelsis Deo ymnificaverunt. Qui etiam hominibus bonae voluntatis pacem hylariter insonuerunt , de quibus numerum suum inminutum redintegrari cognoverunt. Sol quoque laetabundus novo se hodie fulgore vestivit, cum solem justitiae se illustrantem in terris quas ipse illustrat ortum vidit. Circulus namque purpureus longe lateque resplendens hodie circa solis jubar enituit, profecto insinuans quod sol justitiae, in tenebris mortis exortus, purpura sui sanguinis mundum perornare instituit. Fertur etiam brutum animal hodie fuisse humana voce locutum, insinuans videlicet quod ad laudem Domini os gentium debuit aperiri, prius mutum; quae gentes, videntes stellam, miratae sunt et se ad offerenda Regi nato munera praeparaverunt. Hodie universa creatura ad laetitiam se erexit, quia Regis coelorum Filius, de palacio coeli hodie in car
Abbreviated transcription (Latin):
num merita. scã conu̾satione tnͣscender̃t.
sicut montes suꝑ plana t̾rȩ sua altitudi¬
ne excreuert̃. Qͥ hodie in laude dĩ iubi
exultauert̃ ł scilicet qd̃ ppłs gentiũ qͥ am¬
bulabat intenebris ignorantiȩ. hodie ui¬
dit lucẽ magnã ęt̾nȩ dĩ sapientiȩ. Qe ha¬
bitantib in regione umbrȩ mortis. scilice
& eos de tenebris eripiens. ad lucẽ ȩt̾nam
eueheret. Iusti qͦq eo qd̃ ds habitet ines
cȩli appellati st̃: qͥa sol sapientiȩ. luna elõ
quentiȩ. stelle uirtutũ in eis splendescuno.
Qui cęli hodie lȩtati sunt: qͥa qd̃ multis
p̃cib diu p̃optauert̃. desid̾ium suũ inxp̃i
natiuitate hodie impletũ. ⁊ suũ aduenta¬
catoꝵ oriunt᷑. Qͥ hodie ex ultare ãmonent᷑:
qͥa ad ueniam uocari ꝑ xp̃m merentur.
Non ueni inqͥt uocare iustos: s peccatores.
Montes aũ angłi st̃: qͥ hodie laudem dei
dulcit̾ iubilauert. dum regi suo in terris

Expanded text:
num merita sancta conversatione transcenderunt, num merita sancta conversatione transcenderunt, sicut montes super plana terrae sua altitudine excreverunt. Qui hodie in laude Dei jubilexultaverunt: scilicet quod populus gentium qui ambulabat in tenebris ignorantiae, hodie vidit lucem magnam aeternae Dei sapientiae. Et habitantibus in regione umbrae mortis, scilicet  eos de tenebris eripiens, ad lucem aeternam eveheret. Justi quoque eo quod Deus habitet in eis coeli appellati sunt, quia sol sapientiae, lu. Qui coeli hodie laetati sunt, quia quod multis precibus diu praeoptaverunt, desiderium suum in Christi nativitate hodie impletum est et suum adventacatorum oriuntur. Qui hodie exultare admonentur, quia ad veniam vocari merentur. Non veni, inquit, vocare justos, sed peccatores . Montes autem angeli sunt qui hodie laudem Domini dulciter jubilaverunt, dum Regi in terris
Abbreviated transcription (Latin):
Etentrr cȩli & exultet t̾ra: ubilent
montes laudẽ: qͥa consolatꝰ est dñs
ppłm suũ ÷ & pauꝑum suoꝵ miserebitur.
Merito iubent᷑ hodie cęli lȩtari: qͥa hochie
noua luce. ⁊ nouo gaudio meruer̃t illus¬
trari. Hodie nãq rex cȩloꝵ. t̾ras sua p̾sen¬
tia uisitare : & dampnũ incęlo ꝑ ruinam
angłoꝵ factũ. ꝑ homines uoluit reparare
Unde ꝓtinꝰ cȩ̨li hẏlaritatẽ suȩ lȩticiȩ mũ¬
do exhibuert̃: dũ mox regi suo in obseqͥ¬
um clarissimã stelła misert̃. Merito
etiã ammonet᷑ t̾ra hodie exultare: quia
ueritas de t̾ra hodie orta. uenit eam ã
maledictione lib̾are: & homines de terra
ꝓgenitos. incęlis angłis consociare. Quȩ
ninuã ex ultationẽ suã hocdie mundo in¬
notuit : dum de dõ suo ingremio suona¬
to. mox de uiscerib suis fontẽ olei fun¬
dens. mirantib ꝓtulit. Aontes etiam ad
iubilantũ in laudẽ dĩ adhortant᷑. Nontes¬
etiam pat̾archȩ ⁊ ꝓpħȩ sunt: qͥ sic homi¬

Expanded text:
etentur coeli et exsultet terra. Jubilent montes laudem, quia consolatus est Dominus populum suum et pauperum suorum miserebitur . Merito jubentur hodie coeli laetari, quia hodie nova luce et novo gaudio meruerunt illustrari. Hodie namque rex coelorum terras sua praesentia visitare et damnum in coelo per ruinam angelorum factum per homines voluit reparare. Unde protinus coeli hilaritatem suae laetitiae mundo exhibuerunt, dum mox Regi suo in obsequium clarissimam stellam miserunt. Merito etiam admonetur terra hodie exultare, quia veritas hodie de terra orta venit eam a maledictione liberare et homines de terra progenitos in coelis angelis consociare; quae nimiam exultationem suam hodie mundo innotuit, dum Deo suo in gremio suo nato, mox de visceribus suis fontem olei fundens, mirantibus protulit: Montes etiam ad jubilandum in laude Domini adhortantur. Montes patriarchae et prophetae sunt, qui sic homi
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ onerosũ uideat᷑: si sermo aliqͣntulum
ꝓlixius extendat᷑. Siqͥs de alia gente huc ad¬
ueniens. hic habitaret ꝑegrinꝰ. & aliquis
suꝑuenira. de sua patͥa sͥ cognitꝰ: intente &
absq tedio aurẽ ei p̃beret. qd̃ ei de sua pat̾a
& suis amicis uł ciuib referret. Om̃s estis
hic in ꝑegͥnatione: id̃o cũ magna debetis
audire intentione. qͦd uob̃ de patͥa ur̃a cȩ¬

Expanded text:
obis onerosum videatur si sermo aliquantulum prolixius extendatur. Si quis de alia gente huc adveniens hic habitaret peregrinus, et aliquis superveniret de sua patria sibi cognitus, intente et absque taedio aurem ei praeberet quid ei de sua patria et suis amicis vel civibus referret. Omnes estis hic in peregrinatione, et ideo cum magna debetis audire intentione quod vobis de patria vestra coe
Abbreviated transcription (Latin):
sua salome atq eiꝰ uiro nomine alexandro:
noui inqͥt iudeos de meo interitu gaui¬
suros. s potero habere lugentes & exeqͥas
honorabiles ex plangentiũ multitudine:
si uolueritis uos meis parere p̾ceptis.

Expanded text:
sua Salome atque eius viro Alexandra: 'Novi', inquit, 'Iudeos de meo interitu gavisuros, sed potero habere lugentes et exequias honorabiles ex plangentium multitudine, si volueritis vos meis parere preceptis.
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. natura qͥdem germinis suũ filiũ:
filius. cuiꝰ iacob qͥa fr̃ erat uxorẽ adsuscitan¬
dum fratri sem̃ acceꝑat. Et ꝑ hoc rata in¬
uenit᷑ atq integra generatio. & ea quam
matħs enumerat dicens. iacob aũ genuit
ioseph: & ea quã lucas cõpetenti obseruatio¬
ne designat dicens. qͥ putabat᷑ eẽ filiꝰ io-¬
seph: qui fuit heli. Qui & ipse subsonante
eadẽ distinctione. heli ẽẽ filiꝰ putabatur
qͥ fuerat melchi: qͥa legalem hãc successio¬
nem quȩ uelut adoptione qͣdam erga de¬
functos constat magis quã germinis u̾ita¬
te. competenti satis ꝑ hoc designauit indi¬
tio: obseruans eũgłista ne om̃mo in huiꝰ¬
cemodi successionib genuisse aliquẽ nõĩa¬
rer: ꝑ qͦd digna distinctione ñ descendens
s ascendens. usq ad adam & ad ipsũ usq ꝑ¬
uenit dm. Hȩc aũ ñ nobis ad subitũ
reꝑta. aut absq ullis auctorib cõmentata

Expanded text:
Joseph, natura quidem germinis, suum filium:Joseph, natura quidem germinis, suum filium:filius, cujus Jacob, quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat; et per hoc rara invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph; et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens, quod putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli; qui et ipse, subsonante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione qfunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata
Abbreviated transcription (Latin):
dere. quomͦ ioseph dr scd̃m matħm qͥde
patrẽ habuisse iacob qͥ deducit᷑ ꝑ salomo¬
neni: scd̃m lucã u̾ hels qͥ deducit᷑ ꝑ nathan:
utq isti ipsi idest iacob & hely qͥ erant duo
fr̃s. habentes alius qͥdem mathan: aliꝰ aũ
melchi patrẽ ex diu̾so genere uenientes:
etiam isti ioseph. aui esse uideantur.
st gͦ modꝰ iste. Mathan & melchi diu̾sis
tẽporib de una eadẽq uxore aesta noĩe
singulos filios ꝓcreart̃: qͥa mathan qͥ per
salomonẽ descendit. uxorem eam pͥmus
acceꝑat: & relicto uno filio iacob nomine
defunctus est. Post cuiꝰ obitũ. qm̃ lex uidu¬
am alii uiro ñ uetat nubere: Melchi qͥ ꝑ
nathan genꝰ ducit. cũ esset ex eadem tribu.
s ñ ex eodem genere. relictã mathȩ accepit
uxorẽ: ex qua & ipse suscepit filiũ nomine
heli. ꝑ qͦd: ex diu̾so patrum genere effi¬
ciunt᷑ iacob & heli uterini fr̃s. Quoꝵ alt̃
idest iacob. frĩs heli sine lib̃is defuncti
uxorẽ ex mandato legis accipiens genuit

Expanded text:
dem patrem habuisse Jacob, qui deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Heli, qui deducitur per Nathan, atque isti ipsi, id est, Jacob et Heli, qui erant duo fratres, habentes alius quidem Mathan, alius vero Matthat Melchi patrem, ex diverso genere venientes, etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: Mathan et Matthat diversis temporibus de una eademque uxore, Cestha nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse suscepit filium nomine Heli: per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres, quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti, uxorem ex mandato legis accipiens, genuit
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥr porro amarior indies morbꝰ urgebat:
supplicia cõmissi dudũ sceleris expetens.
Lento namq igni extͥnsecus insuꝑficiȩ cor¬
poris urebat᷑: int̾nsecus uͦ uastũ condebat᷑
incendiũ. Auiditas in explebilis semper
inerat cibi: nec tam̃ saciari umꝗͣ. rabi¬
dis incitata faucib ualebat ingluuies.
Intestina intͥnsecꝰ ulcerib obsepta. dolorib¬

Expanded text:
 porro amarior in dies morbus urgebat supplicia commissi. dudum sceleris expetens. Lento namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata faucibus valebat ingluvies. Intestina intrinsecus ulceribus obsepta.
Abbreviated transcription (Latin):
ducebat. Africanꝰ aũ qui & ipse p̾cipuus
in hystoriographis habet᷑: anint inquit
qͥ de eo diligentiꝰ explorart̃ antipatrẽ qndã
patrẽ ẽẽ herodis ascaloniten. qͥ & ipse fue¬
rit herodis cuiꝰdam filius. tẽpli apolliniꝰ
editui. Hic antipat᷑ ab idumeis lat̾nib
captꝰ. ad modũ puer ꝑmansit cũ lat̾mbꝰ:
ꝓ eo qͦd pat̾ eius rei familiaris inopia
filiũ reclimere ñ ualeret. Uerũ puer latͦ¬
num uita & morib institutꝰ: post modũ¬
hyrcano cuidam iudõrum pontifici fa¬
miliaris efficit᷑. Ex qͦ nascit᷑ herodes hic:
qͥ saluatoris tẽporib fuit. Nȩc affr icanꝰ.¬

Expanded text:
dictis. Africanus vero, qui et ipse praecipuus in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo diligentius explorarunt, Antipatrum quemdam patrem esse Herodis Ascalonitae, qui et ipse fuerit Herodis cujusdam filius, templi Apollinis editui. Hic Antipater ab Idumeis latronibus captus admodum puer, permansit cum predonibus, pro eo quod pater ejus rei familiaris inopia filium redimere non posset. Verum puer latronum vita et moribus institutus, Hyrcano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo natus est Herodes, hic qui Salvatoris temporibus fuit. » Haec African
Abbreviated transcription (Latin):
gis interimi iubet: si qͦmͦ etiam iħm
cũ equeuis possit extinguere. S p̃uenit
regis insidias puer abductꝰ inegyptũ: pa¬
rentib de dolo regis angło p̾mintiante
tis herodis inxp̃m ⁊ equeuoᷤ eiꝰ uide mercedẽ.

Expanded text:
 interimi jubet ; si quomodo etiam Jesum cum aequaevis posset exstinguere. Sed praevenit regis insidias puer abductus in Aegyptum, parentibus de dolo regis angelo praenuntiante que Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
morat. Cyrinꝰ aũ uir unꝰ ex consensu cu¬
riȩ romanȩ ꝑ singulos magistratꝰ usq ad
gradũ consulatꝰ ascendens. ꝑ cȩtera qͦꝙ
honorabilis. cũ paucis fyriam uenit: a
cesare ius dare gentib missꝰ. & censor si

Expanded text:
t: Cyrinus vir unus ex consensu curiae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, ceterum quoque honorabilis, cum paucis in Syriam venit a Cesare ius dare gentibus missus. VI
Abbreviated transcription (Latin):
p̃o gͥ scđ̃m ꝓphetiȩ fidẽ nato in bethle¬
orientis partib aduentantes qͥdam uiri ex
magoꝵ gente. ꝑcunctant᷑ ab herode ubi¬
nam eẽt rex qͥ nuꝑ natꝰ est iud̾orum: affir-¬
mantes uidisse se stelła eiꝰ in oriente. quȩ
sͥ etiam dux itineris extitisset: causa uͦ
tante ꝓperationis. adorandi ac uenerandi
nuꝑ editi regis eẽt. Quib ille auditis. in

Expanded text:
prophetiae fidem nato in BethleOrientis partibus adventantes quidam viri ex Magorum gente, percontantur ab Herode ubinam esset rex qui nuper natus est Judaeorum: affirmantes vidisse se stellam ejus in Oriente, quae sibi etiam dux itineris exstitisset; causam vero tantae properationis adorandi ac venerandi nuper editi regis esse. Quibus ille auditis incr
Abbreviated transcription (Latin):
et iam filios ac parentes simonis
deleta multitudine ceterorum
eminus licet missilibus ac telis
petebant. Uidens simon innũme¬
rabilem multitudinẽ facili nego¬
tio superiorem. ut diutius tolerari
nequiret: gladium extraxitatq
in hostem conuersus clamabat
dicens: Digna scito politae factis
recipio meis: qui cognatorũ nece
quã uobis in penderẽ beniuolen

Expanded text:
etiam filios ac parentes Simonis etiam filios ac parentes Simonis deleta multitudine ceterorum eminus licet missilibus ac telis petebant. Videns Simon innumerabilem multitudinem facili negotio superiorem, ut diutius tolerari nequiret, gladium extraxit atque in hostem conuersus clamabat dicens: digna, Scythopolitae, factis recipio meis, qui cognatorum nece quam uobis inpenderem beniuolen
Abbreviated transcription (Latin):
custo diȩ sollicitudinẽ incautis.
& dormientib uis in lata. decẽ
et trib milibus hominũ necatis.
quaecũq &iam habuerunt:
direpta sunt. Expositionẽ exegit
sẏmonis passio a cerba uisu. etaudi¬
tu miseranda: sed rei nouitate mi¬
serabilis. Is erat in popło iudaeorũ
saule aut ignobili genitus patre.
animi audatia p̃ditus. & corporis
fortitudine: quarũ utramq in
exitium tribulium suorum
exercuit. qui plurimos expopło
aduenticio iudaeorum. crebro
incur suꝑemit. Ac si forde conspi¬
rati ad eeñt: solus sustentare aciẽ
et conglobatos solitus auertere.
tocius erat nodus ac mora belli. &
pleiumq desperatis reb conũsionẽ
exhi bebat. Hanc ciuibus aduer¬
sumsuos scito politam incolatus
nuliciam: sed non diutius cognato
debita sanguini uindicta defuit
Nãq ubi fracta fide scito polita.
circunuentis qui excõposito ad
nemus sese contulerant instare
bello atq ingruere coeperunt:

Expanded text:
custodiae sollicitudinem, incautis custodiae sollicitudinem, incautis et dormientibus uis inlata decemque et tribus milibus hominum necatis quaecumque etiam habuerunt direpta sunt. Expositionem exigit Simonis passio acerba uisu et auditu miseranda sed rei nouitate memorabilis. Is erat in populo Iudaeorum Saule haut ignobili genitus patre, animi audacia praeditus et corporis fortitudine quarum utramque in exitium tribulium suorum exercuit, qui plurimos ex populo aduenticio Iudaeorum crebro incursu peremit, ac si forte conspirati adessent, solus sustentare aciem et conglobatos solitus auertere, totius erat nodus ac mora belli et plerumque desperatis rebus conuersio. Exhibebat hanc ciuibus aduersum suos Scythopolitani incolatus militiam, sed non diutius cognato debita sanguini uindicta defuit. Namque ubi, fracta fide, Scythopolitae circumuentis, qui ex composito ad nemus sese contulerant, instare bello atque ingruere coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
incitatos damascenos reor. Nam
cum iudaei finitima quaeq popu¬
larentur. uenerunt scito polim:
atq illic habitantes iudaeos tẽpta¬
re adorsi: aduersarios experti
sunt. quos sibi fidos arbitrabant᷑
qũi more ingenii humani pre¬
ponderebat apud eos salutis
cura necessitudini. Insecundis
igitur constituentes tribule colle¬
gium. p̃ferunt in habitantiũ
societatẽ. tribulibus cladem
minantur. Quod suspectum
gentibus. quia promptiorib
studus odiorum in suos exequutio
p̃tendebatur. ne simulationis
specie dolus adornaretur atq
urbem incautioribus incolis
noctu ad orirentur. ꝓstratisq
omnib gentib apud iudeos
sibi gr̃am reconciliarent ac
ꝑ hoc si uellent fidem suã etiã
circa gentiles probare. cũ ouũ
generatione sua urbe excedereut
uicinũq peterent ne. mus quo
facto ꝑbiduũ qui euerunt scicho¬
politae: ut portio iudaeorinu
suspitionẽ deponeret. indueret
securitatẽ Tertia nocte cũ iam
p̃sumpta fides grãe remouisset

Expanded text:
incitatos Damascenos reor. Nam cum Iudaei finitima quaeque popularentur, uenerunt Scythopolim atque illic inhabitantes Iudaeos temtare adorsi aduersarios experti sunt, quos sibi fidos arbitrabantur, quoniam more ingenii humani praeponderabat apud eos salutis cura necessitudini. In secundis igitur constituentes tribule collegium praeferunt inhabitantium societatem, tribulibus cladem minantur. Quod suspectum gentibus, quia promtioribus studiis odiorum in suos exsecutio praetendebatur, ne simulationis specie dolus adornaretur atque urbem incautioribus incolis noctu adorerentur prostratisque omnibus gentibus apud Iudaeos sibi gratiam reconciliarent. Ac per hoc si uellent fidem suam etiam circa gentiles probare, cum omni generatione sua urbe excederent uicinumque peterent nemus. Quo facto per biduum quieuerunt Scythopolitae ut portio Iudaeorum suspectionem deponeret, indueret securitatem. Tertia nocte cum iam praesumta fides gratiae remouisset
Abbreviated transcription (Latin):
frequentissime recognoscebant.
aut qͥd eos aliud agere nisi con¬
sulere uindictae. ut destitutꝰ ido¬
neis successorib. ad unũ inclina¬
ret ceteris infirmiorẽ. qͥ facile
sub duceretur. qđ ipse regius exer¬
citꝰ odio ꝑsecuturꝰ foret eũ: cui mors
soluta. eẽt. fratrũ duorũ. Neminẽ
.ẽẽ. quẽ ñ innoxiae aetatis tange¬

Expanded text:
frequentissime recognoscebant, frequentissime recognoscebant, aut quid eos aliud agere nisi consulere uindictae, ut destitutus idoneis successoribus ad unum inclinaret ceteris infirmiorem qui facile subduceretur, quod ipse regius exercitus odio persecuturus foret eum, cui mors soluta esset fratrum duorum? Neminem esse quem non innoxiae aetatis tange
Abbreviated transcription (Latin):
ferens. donec color ullus acerbissi¬
mȩ necis filiis inueniretur. Moue¬
batur om̃is exertitꝰ. sed metu indi¬
gnationẽ p̃mebant. Erat in exer¬
citu regio ueteris mlitiae uir. tp¬
ro nomine. filiũ habens c̃iunctũ
alexandro. indulgentissimꝰ pat̃ atq
obea pignori carus. qm̃ popularis
quȩdam pietatis. ẽ. gr̃a. & maximȩ
in suos in lex dilectionis. circa ad¬
olescentes quoq filios regis. studio
ꝓpensior. qđ ab his suus filiꝰ dili¬
geretur. Qui supͣmodũ concepta
indignatione. turbatꝰ animi: uo¬
ci ferari coepit oppͥmi iusticiã. ueri¬
tatẽ excludi. aboleri religionem.
confundi iura necessitudinũ. natu¬
rae grãm. suꝑ fluere iniquitates.
Ad postremũ inos ipsius regis pro¬
grediens : in gerebat miserũ illũ.
qui adũsum filios suos credendũ
in ꝓbissimis arbitraret᷑. feroram
& salomen consilii arbitroslegi.
Quã fidem ab his referri posse.
qͥ se condempnatos capitis a rege

Expanded text:
ferens, donec color ullus acerbissiferens, donec color ullus acerbissimae necis filiis inueniretur. Mouebatur omnis exercitus sed metu indignationem premebant. Erat in exercitu regio ueteris militiae uir Tiro nomine, filium habens coniunctum Alexandro, indulgentissimus pater atque ob ea pignori carus, quoniam popularis quaedam pietatis est gratia et maxime in suos inlex dilectionis: circa adulescentes quoque filios regis studio propensior, quod ab his suus filius diligeretur. Qui supra modum concepta indignatione, turbatus animi, uociferari coepit opprimi iustitiam, ueritatem excludi, aboleri religionem, confundi iura necessitudinum, naturae gratiam superfluere iniquitates. Ad postremum in os ipsius regis progrediens ingerebat miserum illum, qui aduersum filios suos credendum inprobissimis arbitraretur. Feroram et Salomen consilii arbitros legi: quam fidem ab his referri posse, qui se condemnatos capitis a rege