comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ii monasterio beati oedardi erat cripta in par¬
te orientali. cuiꝰ anniu̾saria dedicationis die
sollempnit̾ annuat̾ agebatur: ad euiꝰ diei pa¬
stum pͥsca loci ut dicebant urbanitas esum
piscis rumbi reqͥrebat. Hunc aũ usum nouuꝰ
abbas ignorabat:. donec ipsa festiuitas p̃mam¬
b extans. q̃ddam qͣsi articłm abbat ex hocñ
cogitanti. & aliis curis occupato incussit. ho¬
ra etemm diei pͥma decantata conuenerunt
fũs in capitułu: int̾rogant suũ echonomũ si rũ¬
b diei debitꝰ in ꝓmptu haberet᷑. Negante illo
& eoꝵ u̾ba potiꝰ ammirante: cȩꝑunt stomacha-¬
nichil tale suspicantẽ: pandunt sententiani
frrm̃. Audiens uir ꝑ om̃ia sagax frrm sensũ
tam puerilem. & parumꝑ tacendo delibe¬
rans: ad xp̃m uocem cordis emisit. & tandẽ
respondit. Si stum mor̃e pͥdem p̾cissemꝰ. ilłu
piscem querere deuacanti potuissemꝰ. At nc̃
qm̃ de repente id nouimꝰ ualet onĩpotentia
dei hoc ipsum conferre. ut frĩb scandału tol-¬

Expanded text:
In monasterio Sancti Medardi erat crypta in parte orientali, cujus anniversaria dedicationis dies solemniter annuatim agebatur, ad cujus diei pastum, prisca loci, ut dicebant, urbanitas esum piscis rhombi requirebat. Hunc autem usum novus abbas ignorabat, donec ipsa festivitas prae manibus exstans, quemdam quasi articulum abbati ex hoc non cogitanti et aliis curis occupato incussit. Hora etenim diei prima decantata, convenerunt fratres in capitulum, interrogant suum oeconomum, si rhombus diei debitus in promptu haberetur. Negante illo, et eorum verba potius admirante, coeperunt stomachanihil tale suspicantem, pandunt sententiam fratrum. Audiens vir per omnia sagax fratrum sensum tam puerilem, et parumper tacendo deliberans, ad Christum vocem cordis emisit, et tandem respondit: Si istum morem pridem praescissemus, illum piscem quaerere de vacanti potuissemus. At nunc quoniam de repente id novimus, valet omnipotentia Dei hoc ipsum conferre, ut fratribus scandalum tol
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Quod ei iure contigisse putatur: ut is
qui intimata sͥ secreta cȩlestia inconsulte pro¬
didit: aliis id ad laudẽ dĩ retinentib sua soliꝰ¬
ignorantia pumiret᷑. Quod paulus apłs me-
tuere se significans: fatet᷑ audisse se archa¬
na uerba. quȩ non licet homini loqui. Et
iohanni p̃cipit᷑. ne signet quȩ locuta sunt
sept̃e tonitrua. Animȩ qͦq diuina specłanti
iubetur. Audi isrł & tace Multa apud idem¬
oratoriũ recensent᷑ collata beneficia: tũ in ex-¬
pulsione demonũ. tũ in illuminatione cȩcoꝵ
In his uͦ quã maxime: qui diuersa febrium
accessione uerati. ad locũ se scõꝵ imploratis

Expanded text:
rit. Quod ei jure contigisse putatur; ut is, rit. Quod ei jure contigisse putatur; ut is, qui intimata sibi secreta coelestia inconsulte prodidit, aliis id ad laudem Dei retinentibus, sua soliignorantia puniretur. Quod Paulus apostolus se metuere significans, fatetur se audisse arcana verba, quae non licet homini loqui. Et Joanni praecipitur, ne signet quae locuta sunt septem tonitrua. Animae quoque divina speculanti jubetur: Audi, Israel, et tace. Multa apud idemoratorium recensentur collata beneficia, cum in expulsione daemonum, tum in illuminatione caecorum; in his vero quam maxime, qui diversa febrium accessione vexati ad locum se, sanctorum imploratis
Abbreviated transcription (Latin):
dictȩ bafilicȩ adherebat: angłicum audiuit cho¬
rum armonica concinentẽ consonantia. alła
qͥ inscbitur laudate dñm de cęlis ad finẽ usq
psalterii. Qui attonitis aurib ad ostiũ orato¬
rii auscultans diligentiꝰ: eandem memorit̾ di-¬
dicit modulationẽ. Erat autẽ alła: qͦd nr̃a ec¬
clesia septuagesimȩ tantũ die dominico. cũ su-¬
pra memorato psalmo modulari consueuit.
Quod in pͥmo uersu semel. in scdõ bis. in tercio
trib reciꝑcatũ uicib in quarto demũ rerterat᷑
a capite. Quantũ autẽ reor: in honorẽ scẽ &
indiuiduȩ tͥnitatis competent̾ canit᷑. Id cum
teneret memoria:. conuocatis post sollempnȩ
matutinũ fr̃ib. traditaq quã ꝑceꝑat reuelatio¬
ne: ut res foret testatior. modulationẽ quoq
comꝑtam eos edocuit. Cuiꝰ om̃is suauitas
ꝓtinus a mente illiꝰ ita elapsa est: ut ñ isi
uocabuli solummꝰ deinceps reminisci potue¬

Expanded text:
dictae basilicae adhaerebat, angelicum audivit chodictae basilicae adhaerebat, angelicum audivit chorum, harmonica concinentem consonantia, Alleluia, inscribitur, Laudate Dominum de coelis, ad finem usque Psalterii. Qui attonitis auribus ad ostium oratorii auscultans diligentius, eamdem memoriter didicit modulationem. 18. Erat autem Alleluia, quod nostra ecclesia Septuagesimae tantum die Dominico, cum supra memorato psalmo modulari consuevit, quod in primo versu semel, in secundo bis, in tertio tribus reciprocatum vicibus, in quarto demum reiteratur a capite: quantum autem reor, in honorem sanctae et individuae Trinitatis competenter canitur. Id cum teneret memoria, convocatis post solemne matutinum fratribus, traditaque, quam perceperat, revelatione, ut res foret testatior, modulationem quoque compertam eos edocuit; cujus omnis suavitas protinus a mente illius ita elapsa est, ut non nisi vocabuli solummodo deinceps reminisci potue
Abbreviated transcription (Latin):
sincera relatione insertũ est: De reuelatione
d qͦq qͦd in ȩccłiis ab ipso dedicatis. potiorẽ
diuinȩ uirtutis euidentiam in exibendis m-¬
racłis nemo fere ambigit declarari: a salutarib
meritoꝵ eiꝰ p̃coniis abiudicari. inhumanissimũ
moportunũq putatur. Quod ut fiat ꝑpiscu¬
um: uno tantũ eodemq ñ in celebri intemur
exemplo. Reuersus ex brittanniis. reliqͥas an-¬
tiquisimi p̃ciosiq albani mr̃is. secũ deculit:
atq infra muros autissioderi. basilic̃a eis con-¬
dendis exedificans. p̃fati mr̃is nomine. dedica-¬
uit. In qua ferunt quendã anxiȩ religiosum
deseruisse prb̃m: qui int̾ cȩtera ꝓbitatis studia
id sͥ familiare effecerat: ut signo basilicȩ senio¬
ris increpante. corpꝰ electo corripiens. ad eccłiã
quã celerrime ꝓperaret. Dumq huiꝰmodi er-¬
ga diuinũ seruitiũ instaret uigilantia: una-
noctiũ cũ a ꝓpria egrederet᷑ domo quȩ supra-¬

Expanded text:
sincera relatione insertum est. CAPUT sincera relatione insertum est. CAPUT  quod in ecclesiis ab ipso dedicatis potiorem divinae virtutis evidentiam in exhibendis miraculis nemo fere ambigit declarari, a salutaribus meritorum ejus praeconiis abjudicari inhumanissimum inopportunumque putatur. Quod ut fiat perspicuum, uno tantum, eodemque non incelebri, nitemur exemplo. Reversus ex Britanniis, reliquias antiquissimi pretiosique Albani martyris secum detulit, atque infra muros Antissiodori basilicam eis condendis exaedificans, praefati martyris nomine dedicavit: in qua ferunt quemdam anxie religiosum deservisse presbyterum, qui inter caetera probitatis studia id sibi familiare effecerat, ut, signo basilicae senioris increpante, corpus e lecto corripiens, ad ecclesiam quam celerrime properaret; dumque ejusmodi erga divinum servitium instaret vigilantia, una noctium, cum a propria egrederetur domo, quae supra
Abbreviated transcription (Latin):
tificatus eiꝰ tempore comꝑta claruerunt.
quis iure a miracłis excipiendũ iudicet. Sc̃ȩ
gͥ illius multitudinis quã cum beato prisco
apud locum qͦtiacũ aurelianȩ ꝑsecutionis
trucidauit immanitas. sacratissima corpora
ꝓpter seuientẽ rabiem clam subducta: in cis-¬
terna quadam uastissima. a xp̃ianis qui tũ
existibant rarissimi. passim congesta sunt.
Horum memoria longo labentiũ temporũ
obscurata defluxu: ad tempꝰ usq Germani scĩs¬
simi cunctis ignota delituit. Quo p̃sule. ds̃
in cuiꝰ conspectu suoꝵ semꝑ est mors p̃ciosa sc̃ĩꝵ.
disponens illoꝵ patrocinio ppłis subuenire ue-¬
neranda eoꝵ corpora declarauit: caput qͦq
beatissimi prasci nr̃as. eidem miris reuelans
modis. Cui recondendo. quattuor ab urbe
milib eccłiam construens consecrauit: qu̾ã
signoꝵ copia continue affluens ppłoꝵ concur-¬
sib facit ẽẽ ꝑcelebrem. Hoc ñ aliunde com-¬
mentatũ: uerũ ex relatione passionis illoꝵ

Expanded text:
tificatus ejus tempore comperta claruerunt, quis jure a miraculis excipiendum judicet? Sanctae igitur illius. multitudinis, quam cum beato Prisco apud locum Gotiacum Aurelianae persecutionis trucidavit immanitas, sacratissima corpora propter saevientem rabiem clam subducta, in cisterna quadam vastissima a Christianis, qui tum existebant rarissimi, passim congesta sunt. Horum memoria longo labentium temporum obscurata defluxu, ad tempus usque Germani sanctissimi cunctis ignota delituit: quo praesule, Deus, in cujus conspectu suorum semper est mors pretiosa sanctorum, disponens illorum patrocinio populis subvenire, veneranda eorum corpora declaravit; caput quoque beatissimi Prisci martyris eidem miris revelans modis: cui recondendo quatuor ab urbe millibus ecclesiam construens consecravit; quam signorum copia continue affluens populorum concursibus facit esse celebrem. Hoc non aliunde commentatum; verum ex relatione passionis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cerno. Diem namq illam gaudii dixerĩ
an meroris: id uͦ in ancipiti ẽ. S & si alte¬
rum sine altero p̃dicẽ: tantoꝵ tamq religi¬
osoꝵ ciuiũ tum pierati. tum prudentiȩ
uereor derogare. Cuiꝰ enim fletib ora uaca-¬
rent. quẽ ouilis pastore destituti orbitas
ammoneret: in qua id putabat᷑ grauissi¬
mũ qͦd ꝑegre ob euntis excessui deuotissi-¬
mos filios ne concessum qͥdem fuerat int̾-¬
eẽ: Illud uͦ gaudiũ quã fuit in effabile: qͣ
puris affectib conflata leticia: Recipiebait
patre filii: tutorẽ pupilli: desꝑati consiliũ:
trepidi firmam̃tũ. O diem festiuã. tantis
uberẽ lacrimis. tantis grauidã gaudiis.
maxima caruit: qua nec urbem tristior.
orbem afflauit hilarior. Ut sacrũ¬

Expanded text:
cerno. Diem namque illam gaudii dixerim, cerno. Diem namque illam gaudii dixerim, an moeroris, id vero in ancipiti est; sed et si alterum sine altero praedicem, tantorum tamque religiosorum civium tum pietati tum prudentiae vereor derogare. Cujus enim fletibus ora vacarent, quem ovilis pastore destituti orbitas admoneret? In qua id putabatur gravissimum, quod peregre obeuntis excessui devotissimos filios ne concessum quidem fuerat interesse. Illud vero gaudium, quam fuit ineffabile; quam puris affectibus conflata laetitia? Recipiebant patrem filii, tutorem pupilli, desperati consilium, trepidi firmamentum. O diem festivam, tantis uberem lacrymis, tantis gravidam gaudiis; ctaculorum parte quam maxima caruit; qua nec urbem tristior, nec orbem afflavit hilarior. 37. R
Abbreviated transcription (Latin):
terras ac maria ꝑagraueras. aspera postre-¬
mo cuncta ꝑtuleras. domestic̃a non negli¬
geres plebem: cui te rector rerũ maximus.
specialem contulit p̾esse pastorẽ. O quam
bene de illa meritus. quã sinceris es obseqͥis
excolendus:̃cuiꝰ orbitati acerbissimȩ. tam.
p̃sens tam p̃cipuũ. tam deniq familiare.
suffragiũ ꝓuidisti: qͦ ñ mͦ p̃sentib consulere ᷤ :¬
uerũ ipsis q̃q posteris subuenires. Urbem
nrãm rerũ natura dispositrix siccis locauit
in rupib: nullis opib fultam. nulla situs
arti suȩ qualitate munit᷑ã. Hȩcne nomi-¬
ne qͥdem digna existeret: si tui thesauro
corporis caruisset. Quo qͥa illustrari miri-¬
ficȩ meruit: eo int̾ cȩteras hinc głosius emi¬
cat: quo post apłos. nulla alia margaritũ
qualitate qͥd sentiam. ad plenũ efferre ñ
suffitio: qm̃ du mecũ multũq retractanᷤ.
nec ipsa animi satis hanc ꝑspicacitate dis¬

Expanded text:
terras ac maria peragraveras, aspera postreterras ac maria peragraveras, aspera postremo cuncta pertuleras, domesticam non negligeres plebem, cui te Rector rerum maximus specialem contulit praeesse pastorem. O quam bene de illa meritus, quam sinceris es obsequiis excolendus, cujus orbitati acerbissimae, tam praesens, tam praecipuum, tam denique familiare suffragium providisti, quo non modo praesentibus consuleres, verum ipsis posteris quoque subvenires! Urbem nostram rerum natura dispositrix siccis locavit in rupibus, nullis opibus fultam, nulla situs artisve qualitate munitam: haec ne nomine quidem digna existeret, si tui thesauro corporis caruisset: quo quia illustrari mirifice meruit, eo inter caetera hinc gloriosius emicat, quo post apostolos nulla alia margaritum qualitate quid sentiam, ad plenum efferre non sufficio; quoniam diu mecum multumque retractans, nec ipsa animi satis hanc perspicacitate dis
Abbreviated transcription (Latin):
uod gͦ sacritui corporis p̾sentia fruim᷑.
qͦd uiri post apłos splendidissimi głosa
memoria illustram. qͦd deniq certissimũ qͦ se
nr̃a fragilitas conferat ꝑicłoꝵ omniũ p̾sidiũ
obtinemꝰ. p̾misso ineffabili sc̃ȩ & in diuiduȩ
tͥnitatis p̃comio. tͥ pat̾ sacratissime grates om-¬
minodas & habemꝰ & agimꝰ: te amatorẽ pat̾e.
tutorẽ gregis. tuoꝵq p̃dicamꝰ patre clemen-¬
tissimũ filioꝵ. Qui cũ in augustis imꝑii se-¬
dib ipsoꝵ cõponi posses manib augustoꝵ
tantoq apicẽ locare sublimiꝰ quanto ẽ roma-¬
na excellentia gallicana mediocritate ꝓue-¬
ctior: ut ꝙ roma apłie. rauenna q̃q Germano
ꝑstaret insigniᷤ: uicert̃ tam̃ pat̾na ac mat̾na
uiscera. uicit desolatoꝵ amor & affectio fi-¬
lioꝵ Quos qualit̾ uiuens. quãq impense
dilexeras: mortuus declarast. Ita certe. ita
tuam decebat pat̾ equissime scĩtatem: ut qͥ.
ꝓ ext̾noꝵ cõmodis te frequent̾ impenderas.

Expanded text:
uod ergo sacri tui corporis praesentia fruimur, quod viri post apostolos splendidissimi gloriosa memoria illustramur, quod denique certissimum, quo se nostra fragilitas conferat, periculorum omnium praesidium obtinemus, praemisso ineffabili sanctae et individuae Trinitatis praeconio, tibi, Pater sacratissime, grates omnimodas et habemus et agimus: te amatorem patriae, tutorem gregis, tuorumque praedicamus patrem clementissimum filiorum, qui cum in augustis imperii sedibus ipsorum componi posses manibus augustorum, tantoque apicem locare sublimius, quanto est Romana excellentia Gallicana mediocritate provectior; utque Roma apostolis, Ravenna quoque Germano perstaret insignis: vicerunt tamen paterna ac materna viscera; vicit desolatorum amor et affectio filiorum, quos qualiter vivens, quamque impense dilexeras, mortuus declarasti. Ita certe, ita tuam decebat, Pater aequissime, sanctitatem; ut qui pro externorum commodis te frequenter impenderas,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo nob̾ uidentib. ingressumq ẽ in hume-¬
rum eiꝰ dextrũ: & a demonio arreptꝰ pessi¬
ma morte uitam finiuit. C orpora uͦ sc̃oꝵ
dit. fabricauit illis basilicam in qua multa
signa & remedia ostendunt᷑: cȩcis uisus. clau-¬
dis gressus restituitur: & qͥ a demoniis ueran-¬

Expanded text:
coelo multis videntibus, et ingressum est humecoelo multis videntibus, et ingressum est humerum ejus dextrum, et a daemonio arreptus vitam finivit. Corpora vero sanctorum dit, fabricavit illis basilicam, in qua multa signa et remedia ostenderunt. Caecis visum, claudis gressum reddiderunt, et qui a daemonibus vexa
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ tymotheum & apollinarem. adduci p̾ce-¬
pit. Astantib aũ illis: ait ad eos. Infelicissi-¬
mi hominũ. consentite p̾ceptis imꝑators:
& adorate eos. qͦs ipsi adorant. Ty motheus
& apollinaris dixerunt. Nos dȩmones ñ ado-
& uerus: ipsum oportet confiteri nos T̃ ugͦ
ra nos putas mortificari tunc uiuificabim᷑:
sicut illi qui a te. hesterna die int̾fecti sunt
ficauero: alii multi ad nouã sectam uenturi
sunt. Sic dedit aduersus eos sententiam:
ut gladio int̾ficerent᷑. Illi aũ cũ magna
fidutia ꝑducti sunt extra ciuitatẽ. in uia
quȩ appellatur cȩsarea. in locũ qͥ buxitus
dicit᷑: ibiq martyruauert̃ eos sub die de-¬
cimo uł sept̾bris: & coronati sunt ab ange-¬
lis. Et uox audita ẽ dicens. Uenite timo¬
thee & apollinaris dilectissimi mei: & ostẽ-¬
dam uob̾ quanta mirabilia meruistis pro
animab ur̃is qͣs obtulistis ꝓ nomine meo:
& scitote quȩ facturus sum lampadio p̃s-¬

Expanded text:
vero Timotheum et Apollinarem adduci praecvero Timotheum et Apollinarem adduci praecepit. Astantibus autem illis, ait ad eos praeses: Infelicissimi hominum, consentite praeceptis Imperatorum, et adorate eos quos illi adorant. Timotheus et Apollinaris dixerunt: Nos daemones non adorst Deus vivus et verus, ipsum oportet confiteri nos. Tu ergo ra nos putas mortificari, tunc vivificamur, sicut illi qui a te hesterna die interfecti suntficavero, alii multi ad novam sectam venturi sunt. Sic dedit adversus eos sententiam, ut gladio interficerentur. Illi autem cum magna fiducia perducti sunt extra civitatem, in via quae appellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub die decimo Kalendas Septembris, et coronati sunt ab angelis, et vox audita est, dicens: Venite, Timothee et Apollinaris, dilectissimi mei, et ostendam vobis quanta mirabilia meruistis pro animabus vestris, quas obtulistis pro nomine meo; et scitote quae facturus sum Lampadio praesi
Abbreviated transcription (Latin):
& beati om̃s qui intinct sunt in aqua. in agͣ.¬
in qua tu purificatꝰ es. Quicumq enĩ hac
nocte baptuatus fuerit: crastina die in para-¬
dyso suscipiet᷑. Hoc aũ dictũ om̃s qui ibidẽ
aderant audierunt: & genua flectentes dixe-¬
tuam. his qui diligunt nom̃ tuũ. Altera aũ
die: iussit p̾ses adduci eos ante tribunal suũ.
Astantib aũ illis: dixit p̾ses. Stulti homines
quȩ res uos circumuenit ut credatis in ho¬
minem crucifixum: qͥ sub pontio pilato mul¬
ta ꝑpessus est. nouissime aũ crucifixus asserit᷑:
Tunc illi responderunt dicentes. Uidimus in
hac nocte angłm dĩ loquentẽ cum scĩs: quos
tu tenes in carcere. Et ipsi angłi dixerunt
nos hodie ituros eẽ in paradysum: & accep¬
turos coronas quas tui ocłi uidere ñ mere-
lati sunt confitentes patrẽ & filium & sp̃m¬
decollati sunt die decimo kł septembris Alte¬
ra aũ die ꝓcedens p̾ses sedit ꝓ tribunali: &

Expanded text:
 beati omnes qui tincti sunt in aqua,  beati omnes qui tincti sunt in aqua, in qua tu purificatus es. Quicunque hac nocte hic baptizatus fuerit, crastina die in paradiso suscipietur. Hoc autem dictum omnes qui ibidem aderant audierunt, et genua flectentes, dixetuam his qui diligunt nomen tuum. Altera autem die jussit praeses adduci eos ante tribunal suum. Astantibus autem illis praeses dixit: Stulti homines, quae res vos circumvenit, ut credatis in hominem crucifixum, qui sub Pontio Pilato multa perpessus est, novissime autem crucifixus asseritur? Tunc illi responderunt, dicentes: Vidimus in hac nocte angelum Dei loquentem cum sanctis quos tu tenes in carcere: et ipsi angeli dixerunt nobis, hodie ituros esse in paradisum, et accepturos coronas quas tui oculi videre non merebuzati sunt, confitentes Patrem, et Filium, et Spdie undecimo Kalendas Septembris. Altera autem die procedens praeses, sedit pro tribunali, sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
abierunt. in celum. Apollinaris uͦ cum hȩc
uidisset: ꝓcidens ad pedes eiꝰ dixit ei. Dñe
tẏmothee. ora ꝓ me. Ego enim libentissime
torqueor ꝓ nomine. xp̃i: qͥa uidi tecũ loquen¬
tes uiros splendidissimos. dum tecũ loquerẽ-¬
tur magnalia d̃ĩ tui. ingredientes in celum.
Tunc p̾ses ut uidit se ẽẽ confusum: dixit. Siᷤ¬
& effundite in ore ipstꝰ.: ut non talia uerba
loquat᷑. Cumq allatũ fuisset plumbũ bul¬
liens. & missum in ore. eiꝰ. factum est frigidu
tanquam glacies. Uiso aute hoc miracło: cre-¬
iħu xp̃i. T unc p̾ses iracundia plenꝰ & confu¬
sione: dixit. Ducite illos in carcerem: usq dũ
ego ꝑtractem quo supplicio int̾ficiant᷑. Cum
autẽ ducerent᷑: plurima turba sequebatur
cerem: multi erant circa eos desiderantes se con-¬
solari a sc̃õ tẏmotheo. Ipsa autẽ nocte aduenit
tem sibi. Beatus es apollinaris. qͥa credidisti:¬

Expanded text:
abierunt in coelos. Apollinaris vero cum haec abierunt in coelos. Apollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dixit ei: Domine Timothee, ora pro me: Ego enim libentissime torquebor pro nomine Christi, quia vidi tecum loquentes viros splendidissimos, dum tecum loquerentur magnalia Dei illius qui regnat in coelo. Tunc praeses, ut vidit se esse confusum, dixit: Sism bulliens, et effundite in os ipsius, ut non talia verba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliens, et missum in ore ejus, factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo, multstum. Tunc praeses iracundia plenus et confusione dixit: Ducite illos in carcerem, usque dum ego petractem quo supplicio interficiantur. Cum autem ducerentur, plurima turba sequebatur in carcerem, et multi erant circa eos, desiderantes consolari a sancto Timotheo. Ipsa autem nocte adveniens tem sibi: Beatus es, Apollinaris, qui credidisti,
Abbreviated transcription (Latin):
iudex eris ms̃: Ego te occidam. Et qui ᷤ
erit qui te eripiat de manib meis: T i
motheus respondit. D s̃ m̃s cui credo po¬
test liberare me: in te aũ debita tormenta
tileris: tanto ampliꝰ refrigerium p̾stabit
mͥ dñs cui credo. Et dum cederet᷑ a mini-¬
stris: exclamauit uoce magna dicens. Aspi-¬
ce dñe &e uide qͣnta infert diaboluᷤ seruo tuo:¬
& ne me derelinquas: ne dicant homines
lerantiam ut hȩc possim sufferre: qͥa totũ¬
istud factum ẽ in corpore meo. tanquam
oleo ꝑunctus sim. Unus autẽ de ipsis ce¬
dentib nomine apollinaris. uidit duos
angłos stantes ad latera eiꝰ: & dicentes ei.
Confortare timothee. Missi enim sumꝰ ad
nomine sustines has pęnas: ut uideas ꝗͣ
agunt᷑ in cęlis. Erige caput tuũ: & uide.
Aspiciens aũ sc̃s tẏmotheus uidit cȩlos aptoᷤ.¬
& iħm sedentem ad dexteram patris. coro-¬
nam tenentem ex lapidib p̾tiosis: dicentẽ-
q ei. d̃ imothee hȩc quȩ uides tͥ parata st̃:

Expanded text:
judex eris mei? Ego te occidam; et quis erit qui te eripiat de manibus meis? Sanctus Timotheus respondit: Dominus meus cui credo, potest liberare me; in te autem debita tormenta tuleris, tanto amplius refrigerium praestabit Dominus, cui credo. Et cum caederetur a ministris, exclamavit voce magna, dicens: Aspice, Domine, et vide quae infert diabolus servo tuo, ne me derelinquas, ne dicant homines:lerantiam ut haec possim sufferre. Ita istud factum est in corpore meo, tanquam oleo perunctus sim. Unus autem de ipsius caedentibus, nomine Apollinaris, vidit duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timothee; missi autem sumus ad nomine sustines poenas, ut videas quae aguntur in coelis: Erige caput tuum, et vide. Aspiciens autem sanctus Timotheus vidit coelos apertos, et Jesum ad dexteram Patris coronam tenentem ex lapidibus pretiosis, ac dicentem sibi: Timothee, haec quam vides, tibi parata est.
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis sacrilegium ministrauit. sacris eti-¬
am altarib nefariis uocib irrogauit inu¬
rias. gladio ultore feriatur: ut dum cͥmina
cet᷑ iniuria. Sic data sententia dum beatus
uir duceret᷑ ad uictimã: uenerabilis mat̾ sua
de muro sedula illum uoce commonuit
que sine dubio ꝑducit ad uitam. Sursum ba-
rissime cor suspende: illum qui regnat in cȩlis
mutar᷑. Et quamlibet angustꝰ callis iter du-¬
rum & scrupulo um erumpnosȩ tribula¬
tionis indicat: hȩc uita tarĩ est in qua
ꝑcussorem tuũ ꝓstratus int̾ficis. C esset gͥ¬

Expanded text:
maiestates . sacrelegium perpetrauit sacris .| etimaiestates . sacrelegium perpetrauit sacris .| etiam altaribus nefariis uocebus inrogauit iniurias| gladio ultore feriatur. Vt dum crimina citur iniuria sic| data sentencia dum beatus uir duceretur ad uictima| uenerabelis mater sua de muro sidola illum uoce com| monuit que sine dubio perducit ad uitam. Sursum corda| suspende aspice illum qui regnat in caelis mutatur . et quam| libet angustus gallis iter durum et scrupolosum| erumnosae tribulationis indicat. Haec uia est in qua| percussorem tuum prostratus interrecis Si
Abbreviated transcription (Latin):
mundo secundis credat: humanȩ fragili-¬
tatiᷤᷤ lapsura conditio. G audia temporũ
ur̃oꝵ in similitudine uitri mutata: cum cȩ-¬
ꝑint splendere frangunt᷑. Quicqͥd finis int̾i¬
mit. casus inuoluit: cum ȩt̾na mundi uer¬
tigine. rapax tempꝰ obdiicit. Solus d̾s nr̃:
beatitudinẽ uendicat sibi. Huiꝰ głȩ exordi-¬
um: qͥa ñ fuit conscia. rerum nescit antiqͥ¬
tas. Huiꝰ terminũ quia ñ erit: nosse ñ potest
series inueterata scłoꝵ. Iudex dixit. Nimi-¬
um te dui symphoriane nescio de cuiꝰ. xp̃i¬
meȩ tenore sustinui. Qui nisi deȩ matri
sacrificaueris: hodie te dilaceratũ om̃ib pe¬
nis. capitalis sententiȩ dampnatione ꝓster-¬
potenti dõ qui me fecit sacrifico: & illi soli
seruio. Tu corpꝰ meũ ad tempꝰ in potestate ha-¬
phoriano loquente: uidex iracundiȩ furore
repletus dixit. Symphorianꝰ publicȩ crimi-¬
nis reus qui diis nr̃is sacͥficare detrectans.

Expanded text:
mundo secum dis| credat humanae fragilimundo secum dis| credat humanae fragilitatis lapsura condicione| gaudia temporum nostrorum in similitudine mutare| cum coeperent splendere frangantur. Quicquid fines in| terimit casus inuoluit tuam aeterna mundi uertigini| rapax tempus obducit. Solus deus noster beatitudinem| uindicat sibi huius gloriae exordium quia non fuit cons| tancia rerum . nesciuit antiquitas huius terminum| quia non erit nosse non potest series inueterata seculorum| Iudex dixit nimium te diu synforiane te nescio cuius chrmeae tenore sus| tenui nisi deae matris sacrificaueris. Hodiae te dila| ceratum omnibus poenis capitalis sentenciae damna| cione prosterpotente| deo qui me fecit timeo et illi soli seruio . tu corpus meum| ad tempus in potestate . haforianus loquente . iudex ira| cundiae furure succensum. Dixit synforianus . pu| blici . criminis . reus qui diis nostris . sacrificare . detrec| tans
Abbreviated transcription (Latin):
penis. Sertis redimire iubebimꝰ altaria. thure
missa respublica. ẽ. friuolis uerboꝵ sermoci¬
nationib subiacentẽ ꝓferre sententiam. Si pe-¬
riculosum ẽ ñ cotidie ad ꝓfectũ animȩ aliqͥd
addere: quanto ꝑicłosius est ab eiꝰ salute disce-
dentẽ. in scopulis peccatoꝵ naufragio uergen-¬
te collidi: Iudex tribunal suũ polluit: qui
gladiis legum latrocinator in publico. animȩ
suȩ uulnꝰ ꝑpetuȩ calamitatis infligit: & uitã
omniũ ꝑhennis obꝓbrii refertam maledictis.
ut semꝑ laniet᷑ fama polluere ñ morat᷑. Uita
quã xp̃o soluituri sumꝰ ex debito: soluamꝰ ex
uoto. Sera penitudo ẽsub iudicis timuisse.
conspectum. Miinera autẽ nr̃a fucata mellis
ꝑmixta dulcedine: male credulis mentib ue¬
diuturnitatis ipsiꝰ labefactione corrũpunt.
Cupiditas autẽ ur̃a om̃ia habendo nil possi-¬
det: qͥa diabolicis delegata facultatib. infeli-¬
cis lucra cupiditatib derinet᷑. Nichil in hoc

Expanded text:
ea sertis| redemire iubemus altaria ture missa res publica est fribulis uerborum sermocina| cionibus subiacentem proferre sentenciam si periculosum| est. Non cottidie ad profectum animae aliquid ad| dere quantum periculosius est ab eius salutem discen| dentem in scopolis peccatorum naufragium uergentem| conlidi dixit iudex tribunal suum polluit qui gladiis| legum latrocinatur in publicum animae suae uulnus| perpetuae calamitatis infligit et uita omnium per| ennis obproprium referta maledictis ut semper lanietur| fama pollulante non moretur. Vitam quam christo solui| turi sumus ex debito soluamus ex uoto sera penitudo est| sub iudices tenuisse conspectum . munera autem uestra| fugati mellis pmixta dulcidine male credulis men| tibus uediuturnitatis ipsius labefactionem conrumpit. Cupi| ditas autem uestra omnia habendo nihil possedit . quia| diabolecis delegata facultatibus infelicis lucri cupidi| tate detenetur. Dixit nihil in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
religionem catholicȩ legio¬
erat tunc in augustudunense urbe. faust¬
nobilis uiri filiꝰ simphorianꝰ xp̃ianȩ fami¬
liȩ litteris bene instructus & morib: ita ut¬
pͥmẽuȩ indolis florentib annis. senũ anti¬
cipans uitam. immacłatȩ mentis sinceritate
suꝑaret. Hic itaq cum in adolescentia cres¬
cens transiret infantiam. & iam ȩtas felic¬
tia sp̃italib geminis ornata simplicitas: &
edua ciuitas antiquȩ nobilitatis tittilus.¬
& sacrilege religionis referta cerimoniis.
errori famulans: diu̾sis idoloꝵ templis u¬
nȩ suꝑstitionis amore tenebat᷑: uͥ birechin¬
thiȩ apollinis & dianȩ cultũ speciali dele¬

Expanded text:
religionis catholicae legiErat| tunc in augustodinensi urbe fausnubelis| uiri . filius symforianus christiane famie litteris| bene institutus . et morebus ita uteue indo| lis florentis annos sinsum anticipans . uitam| inmaculatae mentes sinceritate superaret. Hic itaque| cum in aduliscentia criscens transiret infanciam etiam|  etas filicicia e gemmis ornata simplicitas et+edua ciuitas antique nubilitatis titu| li et sacrelege relegionis referta caerimonies errore famu| lans . diuersus idolorum templis uana supersticiones amore| tenebatur. Byrecinciae . apollonis . et diane cultu
Abbreviated transcription (Latin):
suo obedientes uiuificat: & rebelles int̾ficit. In
cuiꝰ confessione firmissima stabilitate duranti tutũ
mͥ est sempit̾ni regis tenere portũ: quã mortife-¬
rum diaboli seuientis intrare naufragium. At-
ñ prebere famulatũ: iussit eum a lictorib cȩdi:¬
p̃sentari suis iussit obtiitibꝰ. Prodicitur filiꝰ
stulo. cum ȩt̾no rege semꝑ in ȩt̾nitate mansu-¬
rus. Artiores nexus liuentium lacertoꝵ: macies
cutis attenuarat ac laxauerat. Et dũ ammos
ad suꝑna gaudia alacritate attolleret: inter
beata suspiria ñ minꝰ fuit eum consumpsississe
sanguinẽ. quã fudisse. Iudex ait. Quantũ rectiꝰ
faceres symphoriane: ut immortalib diis ser¬
uientẽ muneratũ te ex exario publico nobilis
miliciȩ splendor attolleret. Qui nͥ hodie uene¬
randȩ matͥ deȩ ꝓstratꝰ. eam adoraueris: apolli-¬

Expanded text:
suo obidientes uiuificat rebellis interfecit. In suo obidientes uiuificat rebellis interfecit. In cuius con| fessione firmissima stabelitate durante s tutum| mihi est sempiterni regis tenere portum quam mortiferum| diaboli seuientis intrare naufragium. Vbi suis non prebere famulatum| Iussit eum \a lecto/ praesentari| suis iussit obtutibus. Producibatur e testulo cum aeterno rege semper in ae| ternitate mansurus artiores. Nexus libentium lacerdorum| aciae cotis adtenuata laxauerat et dum animo suo| ad superna gaudio alacritatis adtolleret. Inter beata| supplicia non minus fuit consumpsisse sanguinem quam| fudisse. Iudex ait quantum rectios faceres. Synforiane| ut inmortalebus diis seruiens muneratum te ex erario| publico nubelis miliciae splendor adtolleret. Qui nisi| hodiae uenerand
Abbreviated transcription (Latin):
um. Ignoras foesitan qͥd pͥncipũ nr̃oꝵ scita
sanxert᷑. Offitio recitante pandat᷑. Ex offitio-
recitatũ ẽ. Aurelianꝰ imꝑator. singłis ammi-¬
nistratorib suis. atq rectoribꝰ. Comperimꝰ
tib: quatinꝰ habeat & districtio ꝓlatam iusti-¬
ciam: & in resecandis criminib ultio t̾mi-¬
nata iam finẽ. Lectis imꝑatoꝵ p̾ceptis: iu-¬
dex ait. Quid ad hȩc symphoriane responde.
Nunqͥd possumꝰ pͥncipum decreta conuellere:
Duplex tͥ crimen impendit᷑. Uideris & ꝓ deȩ
despectione sacrilegium ꝑpetrare: & ꝓ legum
abusione contemptũ. Nisi p̾ceptis satis feceriͤ
hȩc om̃ia sanguinis tui placabit effusio. Sym-
ginem: nͥ diabolicȩ ꝑsuasionis infaustum
simulachrũ. & publicȩ ꝑditionis execrandũ
demoniũ iudicabo. In chaos semꝑ semita uer-¬
aspexerit: & statim ꝑ deuia gradu exorbitante
re merita: ita nouit punire peccata. Nomini

Expanded text:
um . ignoras forsitan quid principum nostrum| scita um . ignoras forsitan quid principum nostrum| scita sancxerunt. Officio recitante pandatur| ex officio recitatum est. Aurilianus imperatur| singulis administratoribus suis atque rectoribus| conperimus . tibus quatinus habeat et districtio| prolata iusticia et in resecandis crimenibus ultio| terminata iam finem lectis imperatorum praecep| tis. Iudex ait. Quid ad haec symforiani respondis| numquid possumus decreta conuellire. Duplex tibi| crimen intenditur uideris et pro daeorum dispectio| nis sacrilegium perpetrare . et pro legum abusione con| timpto nisi praeceptis satisfeceris. Haec omnia san| guinis tui placabit effuio. Saginem. Nisi diabolicis| persuasionibus infaustum simulacrum et puplice| perdicionis execrandum demonem iudicabo. Dixit in| chaos semper semita uera retrorsum. Statim per ima gradum exorbitante|re merita ita nouit ponere peccata. Nomine|
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo conuenerat. Heracleus illiuis
temporis consularis in hac urbe residebat:
ad requirendos discutiendosq xp̃ianos sa
bat᷑ agminib stipata ppłoꝵ despectã adora-¬
re noluit. publice seditionis obtentu cõpre-¬
hensꝰ tenebat᷑: & heracleo consulari statutꝰ in-¬
gerit᷑. Cui ille de tribunali residens: dixit.
Nom̃ conditionẽq designa. Ille respondit.
dixit. X p̾anus es: Quantum uideo latu-¬
isti nos. Nominis huiꝰ ñ magna ꝓfessio ẽ.
Cur dẽȩ matris effigiem ꝓfana abusione de-¬
uum adoro. qui regnat in cęlis. Simula-
chrũ dęmonis. ñ solum ñ adoro: uerũ etiã
si ꝑmittis malleis illud mea auctoritate com-¬
minuo. Iudex dix̃. Iste ñ solum sacrilegꝰ. ue¬
rum etiam rebellis conat᷑ existere. AIn huiꝰ¬
li locii ciuis sit: edicat offitiũ. Ex offitio dic¬
tum ẽ: hic ẽ ex nobili familia. Iudex dix̃.
Iocaris tͥ symphoriane głosȩ indolis: Hȩc tͥ
sub ambiguo fama cȩpit suadere mendati-¬

Expanded text:
multitudo| conuenirat. Heraclius illius temporis consolaris in hac| urbe resedebat. Ad querendos discuciendusque christianos.| Sbatur agmenibus. Stipata populorum dispectam .| adorare noluisset publicae sedicionis obtentu con| praehensus tenetur et heracleo consolare statutus| ingeritur. Cui illi de tribunalibus sedens dixit nomen| condicionemque designa. Ille respondit. dixit christianus es quan| tum uideo latuisse nobis nominis huius . non magna| professio est cur deae matris effigiem . profana abusi| one deuum| adoro qui regnat in caelis . simulacrum uiro demonis| non solum non adoro uirum etiam si permittis mal| leis illum mea auctoritate comminuo. Iudex dixit.| Isti non solum sacrilegus . uirum etiam rebellis illum| conatur exsistere an huius loci ciues sit edicat offi| cium . ex officio dictum est hinc est et nobelis familie| Iudex dixit. Iocaris tibi synforiani gloriosa indolis| haec tibi sub ambiguae fame coepit suadere men| daci
Abbreviated transcription (Latin):
hodie nate: ad suꝑnam nobilitat̾e felici cõ¬
mutatione migrabis. Sic sc̃s symphorianꝰ
extra murum ductus a ꝑcussore ꝓstratus:
a religiosis latenter inde sublatus est. Sic
iam martyr delatꝰ ad fontem qui extra pub-¬
licum campũ est. & ibi in parua cellula hu-¬
matus ac sepultus: semꝑ tam̃ se uirtutib
publicauit: ita ut a gentib stupentib mira¬
cula & dona sanitatũ. in honore maximo
etiam illis temporib haberet᷑. Per ipsum no
pandit᷑ uia: & in om̃i uotoꝵ plenitudine fe¬

Expanded text:
hodie nati ad supernam nubelitatem felice| commutacione migrauis. Sic sanctus synforianus extra| murum ductus a percussorem prostratus. A relegiosis| latenter inde sublatus sic iam martyr delatus ad| fontem qui extra puplicum . campum est et ibi in par| ua cellola “tunc” sepultus semper tamen se uirtutibus| publicavit ut a gentilibus. Stupentibus miracula .| et dona sanitatum. In onore maximo etiam illis tempo| ribus haberetur . per ipsum nobpanditur uia et in omnium| uotorum plenitudinem fi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualib ꝑduxisse: Nulli dubiũ omñe ilłã
celestem iherłm tc̃ exultasse ineffabili leticia:
tẽ iocundatã ẽẽ inestimabili caritate: tunc-¬
q: cũ om̃i gratulatione iubilasse: qͣndo solis¬

Expanded text:
spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ angłos aduenisse: & ad exeqͥas eoꝵ. obseqͥa
p̾stitisse: necñ & animas electoꝵ usq ad cȩlos¬
cũ ymnis & laudib detulisse. uͥ & utriq se¬
xus chori cõmemorant᷑ frequent̾ auditi lau-¬
des cecinisse: int̾ea & qͦd ꝑspicatiꝰ ẽ. multo ñ¬
nunquã lumine eosdẽ resplenduisse: insuꝑ
& adhuc uiuentes in carne. ibidẽ miri odo-¬
ris fraglantiã diutius ꝑsensisse. Quod si ad
recreandã spem dilectissimȩ & corroborandã
fidem int̾dum astantiũ. saluator nr̃. xp̃c. ob
merita suoꝵ amplius coꝓbanda. talia ac tan-¬
ta dignatꝰ ẽ exhibere ꝑ suos celi ministros
cura defunctos: quautomagis credendum.
hodierna die militiam cȩloꝵ cũ suis agmi-¬
nib festiue obuiam aduenisse genitri geni-¬
trici. di. eamq ingenti lumine circũ fulsisse:
& usq ad thronũ olim sͥ etiam ante mundi
constitutionẽ paratũ. cũ laudib & canticis

Expanded text:
sanctorum angelos advenisse, et exsequiis eorum obsequia sanctorum angelos advenisse, et exsequiis eorum obsequia praestitisse: necncum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae, et corroborandam fidem interdum assistentium salvator noster Christus ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa om̃s cde ascensu huiꝰ uirginis ammiranteᷤ
facit: qͦd qͣsi noui dilucłi aurora rutilans.
ascensu suo resplendeat: multis freta & ual¬
lata sc̃oꝵ agminibꝰ. Unde dicitur. Terribilis
ut castroꝵ acies ordinata. Siqͥdem t̾ribilis
suis facta uirtutib ut castroꝵ acies admo-¬
dũi ordinata: hinc inde scõꝵ angłoꝵ fulta p̾si-¬
diis. Pulchra ut luna: immo pulchrior quã
luna: qͥa iam sine defectu sui choruscat. cȩle-¬
stib illustrata fulgorib Electa ut sol ful¬
gore uirtutũ: qͥa ipse eam elegit sol iusticiȩ
ut nasceret᷑ ex ea. Ad cuiꝰ ꝓfecto exeq̃as. qͣntũ
fas est credere famulabant᷑ angłi: e uniu̾sȩ
cȩloꝵ congratulabant᷑ curiȩ. Nec mirũ: qͥa ho-¬
nor mat̾nus. eiꝰ ẽ qͥ natꝰ ẽ ex ea: quẽ omĩs cȩloꝵ¬
ordo uenerat᷑: & ad orat suꝑ se eleuatũ cũ pa-¬
tre in sede maiestatis dm. Legimus gͦ qu̾a
sepe ad funera & ad sepulturas qͦrumlibet

Expanded text:
qui omnes de ascensu hujus virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. Pulchra, inquit, ut luna, imo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat coelestibus illustrata fulgoribus; electa ut sol fulgore virtutum, quia ipse eam elegit sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias, quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est eordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus enim quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
fabilis. Ad cuiꝰ ꝓfecto fraglantiam odoris:
om̃is illa cęlestis iherłm leta decurrit. Quã
cucu̾̃dabant flores rosarũ & lilia conualliũ:
eo qͦd om̃s ammȩ martyrio rubricate. eam
ȩternȩ dilectionis complectunt᷑. amplexib:
& uirginitatis splendore candidatȩ. ac sililia
in ualle humilitatis enutritȩ. circundant eã
uenerationis gr̃a obsequentes. Recte gͥ q̃m¬
beata di gẽntrix. & martyr & uirgo fuit: quã-¬
uis in pace uitam finiuit. hinc qͦq qͦd uere

Expanded text:
fabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, fabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Recte beata Dei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque quod vere
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ducunt ꝓ eiꝰ honore annuũ: uerũ conti-¬
nuũ ȩtiam & ȩternũ: iocunditatis ac leticiȩ
uenerationis obseqͥo. cũ om̃i tripudio coluit
amoris & gaudii. Non immerito gͥ om̃is illa
cȩlestis ciuitas congratulat᷑: &e uenerat᷑ matr̃e.
cuiꝰ semꝑ suꝑ se adorat filiũ regem: ante quẽ
tremunt potestates. & curuat᷑ onĩe genu.
De cuiꝰ nimirũ ad cȩlos ascensione: multo am¬
mirantis intuitu. secretoꝵ contemplator ce-¬
lestiũ. in canticis uidi inqͥt speciosam ascẽ-¬
uenit. & docuit iohannẽ qͦd hic ẽ qͥ baptirat.
Et bene desuꝑ riuos aquarũ: qͥa suꝑ aquã refe-¬
ctionis educauerat eam dñs & nutrierat. Ex
qua multi deducti riui omnẽ irrigant t̾ram
delitiarũ. & infundunt ortũ uoluptatis: ex qͥ¬
b cotidie lota & ꝑfusa beata di genitͥx ascen-¬
dit hodierna die speciosa ualde & ammirabilis:
cuiꝰ odor inestimabilis erat nimis: & ido inef-¬

Expanded text:
nem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascenvenit, et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper rivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo inef
Abbreviated transcription (Latin):
defideriũ pariebat: desidiũ uͦ gliscens qͣsi noui
reparabat᷑ ardorib in tantũ ut credã ñnunꝗͣ
qͦd om̃ia etiam & semetipsam transcenderit:
qͥa omĩino amor impatiens qͦd amat ñ potest
amauerant ñ uiderent: sicuti & uenerabiliᷤ
beata uirgo maria. nondũ dignũ ꝓ innume-¬
ris & imm̃sis beneficiis reddebat uit̾dum ob-¬
seqͥum scĩtatis: du benefitioꝵ in terris posita
ñ poterat uidere largitorẽ Et id̾o hodie di¬
lectissimȩ leuat᷑ suꝑ choros angłoꝵ: ut possit
speciem uultũq uidere saluatoris quẽ ama-¬
uerat: quẽ cupierat ex toto desiderio cords.
Quod si gaudiũ fit in cęlo de qͦlibet peccatore
cont̾so: multomagis putandu ꝓ tantȩ uir-¬
ginis exaltatione & gła. qͦd exultatio sit in
suꝑnis: cuiꝰ nimirũ festiuitas omniũ suꝑnoꝵ
ciuiũ ẽ gratulatio: p̃sertim qͥa eiꝰ celebritas
laus & fauor ẽ saluatoris. Unde credimꝰ ut
supradictũ ẽ qͦd ñ hunc tantũ diem sollemp-¬

Expanded text:
desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam transcenderet: quia omnino amor impatiens, quod amat, non potest amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solem
Abbreviated transcription (Latin):
caro factum ẽ ex carne uirginis. diuinitatis
atq humanitatis substantta in utero ita incon-¬
fuse unit᷑: ut una ꝑsona sit ds & homo. xp̃c. Ex
duab siqͥdem naturis sine confusione alt̾ius.
suscepit. Totus quippe ds̃ in carne uirginis
de qua natus ẽ: & totꝰ homo. Hinc qͦq apłs. in
nitatis. Qua ꝓpt̾ o filiȩ estote prudentes sic̃ ser-¬
pentes. & simplices sicut columbȩ: ut ex pruden-¬
tia ꝑfecte intelligentiȩ. anułu fidi ur̃ȩ & mar-¬
garitam ꝓ qua omĩia reliquistis. integr̃a inuio-¬
latãq seruetis: ne dotẽ simul & arrã sp̃c scĩ qͦd¬

Expanded text:
caro factum est ex carne virginis, divinitatis caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in utero ita inconfuse unitur, ut una persona sit Deus et homo Christus. Ex duabus siquidem naturis sine confusione alterius,suscepit: totus quippe Deus in carne Virginis de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: In iter . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae : ut ex prudentia perfectae intelligentiae, annulum fidei vestrae, et margaritam, pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servitis: ne dotem simul et arrham Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Quam sane intelligendo cognoscit. naturalis attp
scd̾m subsistentiã conuentio unitatis: ut neq
conu̾sio in alterutrũ duarũ substantiarũ par-¬
tẽ recipĩat᷑. neq diuisio. Sic namq credere. ho-¬
Alioqͥn dĩ genitrix dici ñ posset. qͦd multi heret¬
coꝵ negare conat sunt: nͥ d̾m uere genuisset
incarnatũ. Et ꝓpterea. duas in xp̃o recte confi¬
temur natiuitates: unã uidelicet de patre sine
initio & sine tempore sempit̾nam & coeternã
deo patͥ  alterã dẽ matre cum tempore: q̃ndo mi-¬
serationẽ induens & miscdłiam. spontanea uo-¬
luntate ad nos descendit natꝰ homo ds. Ac per
hoc uxta ueritate & matris gestatur utero: qui
semꝑ ds cognoscit᷑. Hinc etiam theotocon eã ue¬
racit̾ confitemur. dĩ scilicet genitricẽ. necñ &. xͦ¬
tocon: ñ qͦd uerbum caruẽ secũ detulerit: neꝙͣ
olim p̾fatȩ carni copulatꝰ sit: s tunc qͣndo u̾bũ

Expanded text:
Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, hoAlioqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit: sed tunc quando Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
netrauit: qm̃ festiuitas hȩc quȩ nob̾ hodie
reuoluit ur annua: illis om̃ib facta
ẽ continua. Nec immerito. C redit᷑ enĩ qͦd
saluator omniũ ipse qͣntũ dat᷑ intelligi ꝑ se to¬
tꝰ festiuus occurrit: & cũ gaudio eã secũ in thro¬
no collocauit. Alias aũ qͦm᷑ impleuisse credit᷑
qͦd in lege ipse p̃cepit: honora inqͥt patrẽ tuũ et
matrẽ tuam. Porro qͦd patr̾e honorauerit ipse¬
sibi testis est: cũ ad uideos ait. Ego głam meam
ñ quero: est qui querat & udicet: s ego honorifi-¬
co patr̃e meũ. & uos mhonorastis me. De matre
nit narareth: &e erat subditus illis. S alia ẽ na-¬
tura qua ds̃ pat̾ scdm se honorat᷑: alia qua idem
parentib subditur. Inutraq tam̃ unꝰ idemq xp̃c
recte credit᷑. eo qͦd uerbũ caro factũ ẽ & habitauit
in nob̾: unꝰ emmanuel. qͦd ẽ nob̾cũ ds. Hãc qͥp¬
pe unitionẽ diuinitatis atq humanitatis: in¬
confusam indiuisamq fides catholica seruat.

Expanded text:
niam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod Salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia etura qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat.