comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
significare suo loco iam dictum ẽ. qui caritatis
igne excocti. & diuina institutione formati. in
ꝓtectione dei celi tanquam in turri fortitudins
ꝯmanentes. immo suspensa mente pendentes.
miniscimini dñi ne taceatis & ne detis filenti-¬
um ei. Notum ẽ autẽ pͥmos bunismodi p̾co
relicto eo om̃es fugisse. Petrus quoq cet̾oꝵ pͥn¬
ceps. cuius ab ore pͥmũ ueritatis p̾coniũ in om¬
nẽ t̾ram exiuit dicentis. tu es xp̃s filius dei
uiui. uocẽ illam clarissimã repressit. ꝯticuit.
xp̃m reliquit: fugit. & tercio negauit. Igit᷑
ex hora qua dñs traditus ẽ. recte signis eccłiȩ
silentium indicimus. xp̃m̃q solum tore ular
calcantẽ. solumq in ligno erucis extenso cor¬
ꝑe tẏmpanizantẽ. testimoniũq ueritati hu¬
mili ac solitaria uoce ꝑhibentem. ligneo mal¬
leolo in tabula suspenso & ꝑsonante. ppłmq
ad eccłam inuitante s ignificamus.

Expanded text:
significare suo loco jam dictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes qminiscimini Domini ne taceatis et ne detis silentium ei . » Notum est autem primos hujusmodi praeconrelicto eo omnes fugisse . Petrus quoque caeterorum princeps, cujus ab ore primum veritatis praeconium « in omnem terram exivit , » 68 dicentis: « Tu es Christus Filius Dei vivi , » vocem illam clarissimam repressit, conticuit, Christum reliquit, fugit et negavit . Igitur ea hora qua Dominus traditus est, recte signis Ecclesiae silentium indicimus, Christumque solum torcular calcantem, solum in ligno crucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritati humili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula suspenso et personante, populumque ad Ecclesiam invitante significamus.
Abbreviated transcription (Latin):
me: ñ moriar s uiuã & narrabo oꝑa dñi. Postꝗͣ.
enim misteriũ nr̃e salutis om̃e ꝑegit. recepit
uestim̃ta głe & claritatẽ de qua dicerat orans
in forma serui. clarifica me tu pat̾ apud temet¬
ipsum. claritate quã habin pͥusqͣm mundus
eẽt aput te. & recumbens iterũ. in dexta dei¬
aꝑuit illis sensũ dato spũ scõ. ut intellig̾ent
scripturas. & scirent quid fec̃it eis. Et tunc
impletũ ẽ qd̵ multo ante ꝓpħatũ nunc eo res¬
pectu canit᷑ ut dictũ ẽ. Qd̾ enĩ hic dicit᷑ ñ mori¬

Expanded text:
me. Non moriar, sed vivam et narrabo opera Domini . Postquam me. Non moriar, sed vivam et narrabo opera Domini . Postquam enim ministerium nostrae salutis omne peregit, recepit vestimenta gloriae et claritatem, de qua dixerat orans in forma servi: « Clarifica me tu, Pater, apud temetipsum claritate, quam habui priusquam mundus esset apud te « aperuit illis sensum, » dato Spiritu sancto, ut intelligerent Scripturas , » et scirent quid fecerit eis. Et tunc impletum est quod multo ante prophetatum, nunc eo respectu canitur, ut dictum est. Quod enim hic dicitur: Non mori
Abbreviated transcription (Latin):
insistimuis. xp̃i utiq ꝑsonã uicẽq ge¬
rentes sicut suo loco iam dictum ẽ. nam et
apłs dicit. An exꝑimentũ uultis eius qͥ in
panẽ & uinũ effundimꝰ hoc ẽ corpꝰ meũ. hic ẽ
calix sanguinis mei. & cet̾a. ipse minist̾ speti¬
osus et elegans. qui ñ uenit ministrari s mi¬
no. totusq ministroꝵ in morẽ expeditꝰ ꝓpina¬
turus nobis calicẽ salutis cum pane uite. au¬
til nob̾ in gaudio infundit usq in int̾iores
sensus anime. purificatq eos qui terrena
curantes. ñ & si penit᷑ ea conculcent possunt
uiter sordident᷑. Qd̾ quanta caritate & humi¬
litate faciat. ut seiremus. illud nob̾ sui corꝑis
& sanguinis sacramentũ traditurꝰ. prius pe-¬
des lauit sicut iã dictũ ẽ. ꝑ hoc simile purifica¬
tionẽ illam decentissime commendans. Recte
scitis quid fecerĩ uob̾ & cet̾a. apte hec offerenda
sequit᷑. dext̾a dnĩ fec̃ uirtutẽ. dext̾a dñi exaltaũ

Expanded text:
sistimus, Christi utique personam, vicemque gerentes, sicut suo loco jam dictum est. Nam et Apostolus dicit: « An experimentum vultis ejus, qui in panem vinumque effundimus: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » etc., ipse minister speciosus et elegans, qui « non venit ministrari, sed mino, totusque ministrorum in morem expeditus, propinaturus nobis calicem salutis cum pane vitae, autibus nobis in gaudio, infundit usque in interiores sensus animae, purificatque eos qui, terrena curantes, et si non penitus ea conculcent, tamen nrte vel leviter sordidentur. Quod quanta charitate et humilitate faciat ut sciremus, illud nobis sui corporis et sanguinis sacramentum traditurus, prius pedes lavit, sicut jam dictum est; per hoc simile purificationem illam decentissime commendans. Recte Scitis quid fecerim vobis , etc., apte haec offerenda sequitur: Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit
Abbreviated transcription (Latin):
cere & ꝑuenire. Abb̾em ur̃m mͥ ñ tm̃ ꝓpt̾ te.¬
s & ꝓpt̾ bonã suam famã carissimũ. cor¬
de meo & ore tuo saluto: gratantissime
eũ uisurus illo ⁊ temꝑe &e loco quo ꝓmi¬
sisti. Notifico etiamtͥ. qd̃ & nc̃ paulisꝑ ag¬
grauata ẽ manus dñi suꝑ me: impulsus
eu̾sus sũ ut cadem. ita ut securi ad radi¬
cem infructuosȩ arboris corꝑis mei apposita
iamiamq succidi metuerẽ: cũ ecce tuis cet̾oꝵq
Ad abb̃em cuiusdã monasterii eboracensis.
unde exierat prior cũ aliquantis fr̃ib .liiii.

Expanded text:
ncere et pervenire. Abbatem ncere et pervenire. Abbatem suam bonam famam charissimum, corde meo et ore tuo saluto, gratantissime eum visurus illo et tempore et loco quo promisisti. Notifico etiam tibi, quod et nunc paulisper aggravata manu Domini super me, impulsus eversus sum ut caderem, ita ut securi ad radicem infructuosae arboris corporis mei apposita, jamjamque succidi metuerem: cum ecce tuis caeterorumque AD ABBATEM CUJUSDAM MONASTERII EBORACENSIS, UNDE EXIERAT PRIOR CUM ALIQUANTIS FRATRIBUS . 1.
Abbreviated transcription (Latin):
confabulando. a scͥbendo digiti. a discur¬
rendo nuncii: ñ aut̃ quiescant corda die ac
nocte meditari in sege dñi. quȩ ẽ caritas.
A quo negocio quanto quietiores sumꝰ: tan¬
tominꝰ quiescimꝰ. Quantoq occupatiores
sumꝰ in ilo: tanto nos quietiores sentimꝰ
ex illo. Amemꝰ & amem᷑. in alto̾ nob. in
alt̾o nr̃is consulentes. Nam quos amamꝰ
in ipsis ꝓfecto requiescimꝰ. A quib autẽ¬
amam᷑ ipsis nos in nob̃ requiẽ paramꝰ. Por¬
ro amare indõ. caritatem hab̃e est. Stu¬
S quid facio: Ego pmissor breuitatis. iã
tenebor ꝓlixitatis ex hibitor. Si de fr̃e Guer¬
rico desidas. immoq desidas scire: sic eͤ¬
rit ñ quasi in incertũ : sic pugnat. ñ qua¬
si aerẽ uerbans. S qm̃ scit neq pugnan¬
tis esse neq currentis. s miserentis dĩ. ip¬
sum rogat a te rogari ꝓse: quatmꝰ qui iã
donauit ei ce pugnare. ⁊ curr̾e. det & um¬

Expanded text:
confabulando, a scribendo digiti, a discurconfabulando, a scribendo digiti, a discurrendo nuntii: non autem quiescant corda die ac 97 nocte meditari in lege Domini, quae est charitas. A quo negotio quanto quietiores sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sentimus ex illo. Amemus, et amemur; in altero nobis, in altero nostris consulentes. Nam quos amamus, in ipsis amamur, ipsis nos in nobis requiem paramus. Porro amare in Deo, charitatem habere est: stu ego facio? Ego promissor brevitatis, jam tenebor prolixitatis exhibitor. Si de fratre Guerrico desideras, imo quia desideras scire, sic currit non quasi in incertum, sic pugnat non quasi aerem verberans. Sed quoniam scit neque pugnantis esse, neque currentis, sed miserentis Dei; ipsum rogat a te orari pro se, quatenus qui jam donavit ei et pugnare et currere, det et vi
Abbreviated transcription (Latin):
Reues breuib recsdidi litteras. occa¬
sionẽ utiq breuitꝰ scribendi de tua¬
rũ breuitate libent̃ accipiens. Et uere
qͥd iuiuat ueras & ut ueracit̾ loqueris
eternas amicitias. uanis atq transitoriis
iactitare uerbulis: Quantalibet uersuũ
diu̾sitate. uerdoꝵ multiplicitate. scͥptoꝵ
uarietate tuã mͥ caritatem ostentare. seu
cõmendare coneris. minꝰ certe sentio te ex¬
pͥmere qͣm diligis: idemq tude me sentien¬
do ñ falłis. Cũ tuȩ litterȩ in manus nr̃as
uen̾unt: te in corde nr̃o qui eas miseras in¬
uen̾unt. Has ꝙͦ nr̃as nec me sine te scribe
certus sũ. nͨ te sine me confido lecturũ. La¬
boramꝰ quid̃ uterq ad alt̾utrũ scͥptitando.
fatigant᷑ & nuncii. alt̾ius ad alt̾um scͥpta
portando. s nunqͥd sp̃c grauant᷑ amando:
Cessent gͥ que absq labore ñ possunt acti¬
tari: & illud frequentet᷑. qd quanto atten¬
tiꝰ satagit᷑ tanto minꝰ constat laborari. Qͥes¬
cant inqͣm a dictando ingenia. labia a

Expanded text:
reves brevibus reddidi litteras, occasionem utique breviter rescribendi de tuarum brevitate libenter accipiens. Et vere quid juvat veras, et, ut veraciter loqueris, aeternas amicitias vanis atque transitoriis jactitare verbulis? Quantalibet versuum diversitate, verborum multiplicitate, scriptorum varietate tuam mihi charitatem ostentare seu commendare coneris, minus certe sentio te exprimere quam diligis, idemque tu de me sentiendo non falleris. Cum tuae litterae in manus nostras venerunt, te in corde nostro qui eas miseras, invenerunt. Has quoque nostras nec me sine te scribere certus sum, nec te sine me confido lecturum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum scriptitando, fatigantur et nuntii alterius ad alterum scripta portando: sed nunquid spiritus gravantur amando? Cessent igitur quae absque labore non possunt actitari; et illud frequentetur, quod quanto attentius satagitur, tanto minus constat laborari. Quiescant, inquam, a dictando ingenia, labia a
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet ex quo ascendens in altũ cap¬
tiuam dixit captiuitatẽ. in templa sua tas¬
quam in cubile receptus. illic post laborem
passionis in lectulo consũmate głe requiesc̃.
⁊cum eo pueri eius .i. scĩ qui de mundi huiꝰ
laborib exierunt. atq inde sicut in introi¬
tu cantamus. exaudiuit uocẽ nrãm. si qͣm¬
admodum in offerenda dicimus. confitemur
tatem. ꝓpt̾ qmͣ surgat amicus ille euangłicus.
ꝙ det amico suo panes quotqͦt habet necessari¬
os. Epła pulsantẽ ad amici ianũã competen¬
ter animat ad ꝑseuerantiã. de elia ꝓferens ex¬
emplũ. ut argumentem᷑ a simili. p̾osse ami¬
cum unci imꝓbitate pulsandi. Nec desꝑet¬
is qui pulsat eo qͦd sit peccator & exemplum
ꝓpositum ẽ de iusto. pecratorib enĩ ꝓpositũ ẽ.
Si quidẽ peccatorib loqui se indicat idem ap

Expanded text:
quia videlicet ex quo ascendens in altum capquia videlicet ex quo ascendens in altum captivam duxit captivitatem , in templa sua tanquam in cubili receptus, illic post laborem passionis in lectulo consummatae gloriae requiescit, et cum eo pueri ejus, id est sancti, qui de mundi hujus laboribus exierunt. Atque inde, sicut in introitu cantamus, Exaudivit vocem nostram , si quemadmodum in offerenda dicimus: Confitemur tatem, propter quam surgat amicus ille evangelicus, et det amico suo panes, quotquot habet necessarios . Epistola pulsantem ad amici januam competenter animat ad perseverantiam, de Elia proferens exemplum, ut argumentemur a simili, posse amicum vinci improbitate pulsandi. Nec desperet qui pulsat, eo quod sit peccator, et exemplum propositum est de justo. Peccatoribus enim propositum est. Siquidem peccator
Abbreviated transcription (Latin):
num enim bellicũ inter alia preciosius erat.
eo qͦd imꝑatorem p̾cedere. & adorari illud a
militib moris eẽt. Sciendum autẽ bas roga¬
tiones triduanas. letania maiore. qͣm beatus gͦ¬
gorus instituit ẽẽ antiquiores. Siquidem a .xᵈͦ.¬
decimo zenonis anno imꝑii quo mamertus
ep̃c p̾dictas rogationes instituit. usq ad no¬
num mauricii imꝑatoris annũ. quo diluui¬
um magnum in finib uenetie. ꝙ ligurie. et
ytalie factum est. quale post noe tempus ñ
creditur fuisse. et subsecuta est e uestigio pes¬
tis inguinaria. qua cum romanus ppłs pene
deleretur: Gregorius adhuc leuita letaniã ma¬
iorem indixit. pelagio papa eadem peste ex¬
tincto. pauloplusqm centum anni scđ̃m croꝵ¬
nographos inueniunt᷑. Utrorumq salutares
et oportune traditiones eodem celebrant᷑ offi¬
cio. quo ꝯmonenur ꝑ euangłicam similitu¬
dinẽ ꝑseuerare pulsantes ad ostium amici.

Expanded text:
signum bellicum inter alia pretiosius erat, signum bellicum inter alia pretiosius erat, eo quod imperatorem praecedere, et adorari illud a militibus moris esset. Sciendum autem has rogationes triduanas litania majore, quam beatus Gregorius instituit, esse antiquiores. Siquidem a vicesimo Zenonis anno imperii, quo Mamertus episcopus praedictas rogationes instituit, usque ad novum Mauricii imperatoris annum, quo diluvium magnum in finibus Venetiae, et Liguriae et Italiae factum est, quale post Noe tempus non creditur fuisse, et subsecuta est e vestigio pestis inguinaria, qua cum Romanus populus pene deleretur Gregorius adhuc levita, litaniam majorem indixit, Pelagio papa eadem peste exstincto, paulo plus quam centum anni secundum chronographos inveniuntur. Utrorumque salutares et opportunae traditiones eodem celebrantur officio, quo commonemur per evangelicam similitudinem, perseverare pulsantes ad ostium amici ,
Abbreviated transcription (Latin):
cum xanus ppłs longa et graui afflictione
urgeret᷑. ausis etiã diuino iuditio lupis tur¬
matim cum consertis conflige̾ hominib ra¬
bidamq dentium cedẽ. non solum ui ilis. s
& plenis inferre menib rogationes fieri sollẽ¬
nes ante diem euisdẽ dnĩce ascensionis iusti¬
tuit. ut tanqͣm abeunti in celũ dño. ac dicẽ¬
ti. petite & accipietis. humane miserie cõme¬
moratio. triduanis supplicationib ambici¬
osus ingerẽt᷑. et ut rememorata sponsoris po¬
tentia. fida petentiũ spes roboretur. in eius¬
dem ꝓcessionib triumpbatoris celos ascendẽ¬
tis mnsignia. scilicet cruces & uexilla p̃ferun¬
tur. Horum usus in eccłia cepit a constanti¬
ni temꝑib. qui cum uidisset in somnis sig¬
num crucis in celo splendide collocatum dic¬
tumq sibi fuisset o constantine uince in hoc.
iussit uiros eruditos ex auro ꝙ lapidib p̃¬
ciosis in uexillum sc̃ẽ crucis tranfformari
signum quod labarum uocabat᷑. Hoc sig

Expanded text:
s longa et gravi afflictione urgeretur, ausis etiam divino judicio lupis turmatim cum confertis confligere hominibus, rabidamque dentium caedem, non solum villis, sed et plenis inferre moenibus rogationes fieri solemnes ante diem ejusdem Dominicae ascensionis instituit, ut tanquam abeunti in coelum Domino ac dicenti: « Petite et accipietis , » humanae miseriae commemoratio triduanis supplicationibus ambitiosius ingereretur, et ut rememorata sponsoris potentia fide petentium spes roboretur, in eisdem processionibus triumphatoris coelos ascendentis insignia, scilicet cruces atque vexilla praeferuntur. Horum usus in Ecclesia coepit a Constantini temporibus, qui cum vidisset in somnis signum crucis in coelo splendide collocatum, dictumque sibi fuisset: « O Constantine, in hoc vinces; » jussit viros eruditos ex auro et lapidibus pretiosis in vexillum sanctae crucis transformare signum, quod Labarum vocabatur. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
cata ur̃a. S hoc ẽ iusticie pͥncipiũ. Iustus .N.
in principio accusator ẽ sui .i. ab accusatione
sui incipit iustificari. Peccatorẽ gͦ s acrusa¬
tione sua iustificatum illa concludit uniu̾¬
salis sententia. Multum enĩ ualet dep̾catio
iusti assidua. Et iccirco illi exemplo qͦ licet uti
quod ꝓpositum ẽ de iusto helẏa. ut pulsans si
non amicitie causa sicut in euangłio dictũ ẽ
saltem imꝓbitate ꝑseuerantie uincat.

Expanded text:
est justitiae principium. « Justus enim in principio accusator est sui , » id est ab accusatione sua incipit justificari. Peccatorem ergo, sed accusatione sua justificatum, illa concludit universalis sententia. « Multum enim valet deprecatio justi assidua , » et idcirco illi exemplo quoque licet uti, quod propositum est de justo Helia, ut pulsans, si non amicitiae causa, sicut in Evangelio dictum est, saltem improbitate perseverantiae vincat
Abbreviated transcription (Latin):
duo p̃sbiteri deferunt ad altare corpus
dnicum. qͦd pridie reconditum ẽ assistens sacer¬
dos p̃missa oratione sic incipit. Oremus p̃ceptis
salutarib moniti. Constat hunc locum ẽẽ in ca-¬
none. ubi eleuato calice cum corpe dñi. dicitur
ꝑ omĩa secła secłoꝵ. & sequente dnĩca atione
rursus oꝑitur calix. ꝑ qͦd nob̃ illud ex rassione
dnĩ rep̃sentat᷑. quod depositum corpus us de
erant annotata sunt. Nunc illud dicen¬
dum ẽ duos p̃sbiteros qui corpus dñi ad al¬
tare deferunt. significare ioseph iustũ ab
arimathia. & nichodemũ. qui copetitũ & con-¬
cessum sͥ a pylato corpus iħu detulerunt ad se¬
peliendũ. Nos autem cum silentio cõmunica¬
mus. s sanguis ille quẽ sumimus clamat ad eũ

Expanded text:
duo presbyteri deferunt ad altare corpus Dominicum, quod pridie reconditum est, et assistens sacerdos praemissa oratione sic incipit: Oremus, praeceptis salutaribus moniti. Constat locum hunc esse in canone, ubi elevato calice cum corpore Domini dicitur: Per omnia saecula saeculorum, et sequente Dominica oratione, rursus operitur calix, per quod nobis illud ex passione Domini repraesentatur, quod depositum corpus ejus de erant, adnotata sunt. Nunc illud dicendum est duos presbyteros, qui corpus Domini ad altare deferunt, significare Joseph justum ab Arimathia et Nicodemum, qui petitum et concessum sibi a Pilato corpus Jesu, detulerunt ad sepeliendum . Nos autem cum silentio communicamus, sed sanguis ille, quem sumimus, ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
los in uirtute tua. Maledictus inqͣm illa male¬
dictione qͣm sibi posterisq suis ultro arrogauit
dicendo. sanguis eius suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os.¬

Expanded text:
los in virtute tua . » Maledictus, inquam, illa maledictione, quam sibi posterisque suis ultro arrogavit, dicendo: « Sanguis ejus super nos et super filios nos
Abbreviated transcription (Latin):
exemias quoq ꝓph̃a competenter ꝑ hos diẽs
ad nocturnas legit᷑ uigilias. Hic enĩ ñ solũ dictis
s et passionib suis redemptoris nr̃i passionem
p̃signauit. et in eo quoq qͦd in eisdem tribula¬
tionib suis ñ decessit. s riune ciuitatis uel tem¬
pli suꝑfuit. quanuis post hec appło descenden¬
te in egiptũ lapidatũ illũ iudei autument: et
rex babilonis. Nam et redemptor nr̃ cum pu¬
taret᷑ & desideraret᷑ extingui. et conteri de ter¬
ra uiuentiũ iuxta illud. inimici mei dicerunt
mala mͥ quando moriet᷑ et ꝑibit nom̃ eius: oun¬
ctis tribulationib suis & morti atq inferis em̾

Expanded text:
eremias quoque propheta competenter per hos dies ad nocturnas legitur vigilias. Hic enim non solum dictis, sed et passionibus suis Redemptoris nostri passionem praefiguravit, et in eo quoque quod in eisdem tribulationibus suis non decessit, sed ruinae civitatis vel templi superstes fuit, quamvis post haec a populo descendente in Aegyptum lapidatum illum Judaei autument, et rex Babylonis. Nam et Redemptor noster, cum putaretur et desideraretur exstingui et conteri de terra viventium, juxta illud: « inimici mei dixerunt mala mihi: Quando morietur et peribit nomen ejus , » cunctis tribulationibus suis et morte at
Abbreviated transcription (Latin):
at. s habeat uitam eternã. et cetã que secunt᷑.
Ad eo nicħ quid̃ ꝑ se gentib p̾dicauit xp̃e. s¬
de illarũ salute suiq apud illas głificatione
multa p̾dixit. Sic ysaac nicħ quid̃ ꝑ seipsũ
iumiori filio suo iacob de afferendis sibimet ei¬
bis mandauit. s ꝑ concorꝑalẽ sibi coniugem
rebeorã iacob subintroductus ẽ. cum ille bene¬
dictionẽ esau pͥmogenito suo dare disponeret.
tardante foris esau. et occupato in uenatio¬
nib .i. priore ppło intento cerimoniis carna¬
lib. Ingreditur inqͣm uinior ppłs cum obser¬
uantia decem mandatorũ legis. que tradita
sunt ppło priori. et scientia legis et ꝓpħarũ
manus collumq pelliculas hedoꝵ .i. peccatoꝵ

Expanded text:
reat, sed habeat vitam aeternam, et caetera quae sequuntur. reat, sed habeat vitam aeternam, et caetera quae sequuntur. Adeo nihil quidde illarum salute suique apud illas glorificatione multa praedixit. Sic Isaac nihil quidem per seipsum juniori filio suo Jacob de afferendis sibimet cibis mandavit, sed per concorporalem illi Rebeccam Jacob subintroductus est, cum ille benedictionem Esau primogenito suo dare disponeret . Christum, tardante foris Esau, et occupat in venationibus, id est, priori populo intento caeremoniis carnalibus. Ingreditur, inquam, junior populus cum observatione decem mandatorum legis, quae tradita sunt populo priori, et scientia legis et prophetarum manus collumque pelliculas haedorum, id
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ. ñ ꝑ se citius liquet. quid ad presentẽ
ꝑtineat sollemnitatẽ. s que p̾mittitur lectio
actuum apłoꝵ considerata. confestim quasi lu¬
minis radius causã eius elucidat. Loquente
audiebant uerbum. Et obstupuerunt ex circũ¬
cisione fideles qui uenerant cum petro. quia et¬
in nationes grã sp̃o scĩ effusa ẽ. et cetã. Iociroo nã
q predictum euangłm cum hac ponit᷑ lectione
actuum apłorũ. ut comꝓbetur hoc opus sc̃i
sp̃c quo gentib penitentiã ad uitã dedit. ñ
eẽ factum mutabilitate consilii. cum filius an¬
teqͣm pateretur idem uoluerit. licet ꝑ se ipsumo
qd̃ hic ait petrus. in ueritate comꝑi qm̃ ñ ẽ
ꝑsonarũ acceptor s. s in omĩ gente qui timet
dm̃i. et oꝑatur iusticiam acceptus est illi. hoc
in euangłio testatur filius dei. dicens missũ se
ẽẽ non ad iudicium. s ad salutem tocius mũ¬
di. et subiungens absq distinctione iudei
atq gentilis. ut omĩs qui credit in ipso ñ ꝑe¬

Expanded text:
uidem per se citius liquet quid ad praesentem pertinet solemnitatem, sed quae praemittitur lectio Actuum apostolorum considerata, confestim quasi luminis radius causam ejus elucidat. Loquente, audiebant verbum. Et obstupuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro, quia in natioque praedictum Evangelium cum hac ponitur lectione Actuum apostolorum, ut comprobetur hoc opus Spiritus sancti quo « gentibus poenitentiam ad vitam dedit , » non esse factum mutabilitate consilii, cum Filius, antequam pateretur, idem voluerit, licet per seipsum quod hic ait Petrus: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi . Hoc in Evangelio testatur Filius Dei, dicens missum se esse, non ad judicium, sed ad salutem totius mundi , et subjungens, absque distinctione Judaei atque gentilis: ut omnis qui credit in ipsum, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
cta lectione. Adhuc loquente petro. cecidit
spiritꝰ sõs suꝑ omnes qui audiebant uerbum.
et erant loquentes linguis et magnificantes de¬
um. Magnitudinẽ tante benedictionis hic in¬
troitus innuit. sibauit eos ex adipe frumenti
et de petra melle saturauit eos. Per hoc enĩ feli
piunt medullã. cum uidei carnales tantũ ext̾i¬
orem ut ir rationabilia pecora sectentur paleam.
Sermo namq diuinus frumentũ ẽ. in quolit¬
tere suꝑficies palea. sensus uero spũał qui a no¬
bis queritur medulla est. Unde liquet qd̾ sp̃s
sẽs quasi pinguedo diuine substantie sit. de
quo in palmo dicͣr. sicut adipe et pinguedi¬
ne repleatur anima mea. quia uidelicet eius
inspiratio uerbi dei pinguedinẽ nris animab
inserit. Cibauit inqm eccłiam degentib ex
adipe frumenti ut dictum est. saturauit etiã
eos melle fluente de petra .i. de doctrina et sa¬
pientia et solutione archanorũ. que ꝓcessert᷑
de dño iħu. in quo sunt omẽs thesauri sapien¬

Expanded text:
e Petro, cecidit Spiritus sanctus super omnes qui audiebant verbum, et erant loquentes linguis et magnificantes Deum. Magnitudinem tantae benedictionis hic introitus innuit: Cibavit eos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . Per hoc enim felicpiunt medullam, cum Judaei carnales tantum exteriorem, ut irrationalia pecora, sectentur paleam. Sermo namque divinus frumentum est, in quo litterae superficies palea; sensus vero spiritualis, qui a nobis quaeritur, medulla est. Unde liquet quod Spiritus sanctus quasi pinguedo divinae substantiae sit, de quo in psalmo dicitur: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea , quia videlicet ejus inspiratio Verbi Dei pinguedinem nostris animabus inserit. Cibavit, inquam, Ecclesiam de gentibus ex adipe frumenti, ut dictum est. Saturavit etiam eos melle fluente de petra, id est doctrina et sapientia et solutione arcanorum, quae processerunt de Domino Jesu, « in quo sunt omnes thesauri sapien
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ turbat ⁊ molestat eccłam. Dant ep̃i
fouent. tales & sustinent. Quos ditant ec¬
cłȩ bonis. ñ corrigunt eoꝵ mala: malosq
grauati portant. Aliens nimirũ laborib
locupletant᷑ cłici: comedunt fructũ ter¬
re absq pecunia: ⁊ pdit quasi ex adipe
iniquitas eoꝵ. Quos ꝓp̾e hodieq respicit
is. nec exculta discipline sarcło: multas
contrahit sordes. Porro inuet̾atam rubigi¬
nẽ si temptes abrade. nͨ sũmis saltẽ digitis
contingi patiet᷑ s sicut scͥptum ẽ incrassatꝰ
ẽ dilectus. & recalcitrauit. Insurrex̾unt
testes iniqui: homines quos delectat ui¬
tam alienã semꝑ rodẽ: negligere suam.
Supplicat puer ur̃. ꝓ eo cuius in hac dis¬
cordia si ñ fallor tota culpa ẽ: qd̃ culpas re
me satiffacio. Scͥpta dignationis ur̃e. qͥb
me uenire ad uos cũ tubere possetis. roga¬
re dignantissime maluistis: norit pater¬
nitas urã ad me añ natiuitatẽ beatȩ ma¬
mȩ minime ꝑuenisse. Itaq ñ dico. iuga

Expanded text:
rum turbat et molestat Ecclesiam. Dant episcfovent, tales et sustinent. Quos ditant Ecclesiae bonis, non corrigunt eorum mala, malosque gravati portant. Alienis nimirum laboribus locupletantur clerici, comedunt fructum terrae absque pecunia: et prodit quasi ex adipe iniquitas eorum. Quos proprie hodieque respicit is, nec exculta disciplinae sarculo, multas contrahit sordes. Porro inveteratam rubiginem si tentes abradere, nec summis saltem digitis contingi patientur; sed, sicut scriptum est, Incrassatus est dilectus, et recalcitravit . Insurrexerunt testes iniqui, homines quos delectat vitam semper alienam rodere, negligere suam. Supplicat puer vester pro eo cujus in hac discordia, si non fallor, tota culpa est quod culpas redame satisfacio. Scripta dignationis vestrae, quibus me venire ad vos, cum jubere possetis, rogare dignantissime maluistis, norit Paternitas vestra ad me ante Nativitatem beatae Mariae minime pervenisse. Itaque non dico, Juga
Abbreviated transcription (Latin):
riseis respondisset dñs: et relictis illisinquit
euangłista. abut foras extra ciuitatẽ in be¬
thaniã. ibiq mansit. hoc autẽ ut ait beatus
ieromimus prefigurabat illud. qd illos ob in¬
crediilitatẽ relicturus eẽt ad gentes transi

Expanded text:
pondisset Dominus: « et relictis illis, inquit evangelista, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit . » Hoc autem, ut ait beatus Hieronymus, praefigurabat illud quod illos ob incredulitatem relicturus, et ad genti
Abbreviated transcription (Latin):
ad querendũ dnm ydonea: et inuentionẽ
eius efficientia. Nam cum hec diceret ꝑ¬
pħa. ꝓfecto futurũ p̃uidebat tempꝰ qͣndo
a uideis inueniri ñ posset. & ad gentes tran¬
siens.i. ad domũ obedientie. illis in obedi-¬
entib iam ꝓpe non eẽt¬
De fenia quarta.

Expanded text:
ad quaerendum Dominum idonea, et inventionem ejus efficientia. Nam cum haec diceret Propheta, profecto futurum praevidebat tempus, quando a Judaeis inveniri non posset, et ad gentes transiens, tanquam ad domum obedientiae, illis inobedientibus jam prope non esset. Feria quarta
Abbreviated transcription (Latin):
ecunda feria pͥme eb̾domade euangłm
legitur. quo filius hominis uenturus
in maiestate sua ore suo declarat᷑. congregatasq
ante se om̃s gentes separaturus sicut pastor se¬
parat oues ab hedis: et statuet inquit oues
a dextris suis. hedos autẽ a sinistris suis: et cet̾a.
Hoc nimirũ sermo ꝓpħicus euangłii p̃cursoz iux¬
ta eundẽ sensũ p̃uenit. dicente dño. Ecce ego
ipse requirã oues meas: et uisitabo eas sic̃ uisi¬
tat pasto gregem suũ. ⁊ cet̃a. Educã eas inquit
de gentib uidelicet sicut pasto segregat oues
ab hedis. In pascuis ub̃rimis pascã eas. que ꝓ¬
fecto ñ sunt alia. qm regnũ de quo ait. Uenite¬
eRia tercia in euangło eiectis feria .iii.

Expanded text:
ecunda feria primae hebdomadae hoc Evangelium legitur, quo Filius hominis venturus in majestate sua, ore suo declaratur, congregatasque ante se omnes gentes separaturus, 48 sicut pastor separat oves ab haedis, « et statuet, inquit, oves a dextris suis, haedos autem a sinistris , » etc. Hoc nimirum sermo propheticus Evangelii praecursor, juxta eumdem sensum praevenit, dicente Domino: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas, sicut pastor visitat gregem suum , etc. « Educam eas, inquit, de gentibus, » videlicet « sicut pastor segregat oves ab haedis, » in pascuis uberrimis pascam eas. Quae profecto non sunt alia quam regnum, de quo ait: « Veniteeria tertia i
Abbreviated transcription (Latin):
ta ne iocari libete Dignant̾ sane atq ami¬
cabiłr: s suta luditis ut ñ illudatis. Nolite
mirari hoc. slam suspectũ id mͥ facit urã ip¬
sa tã subita & inopinata dignatio. None¬
m̃ multũ temꝑis ẽ. quo scribens ad uos
debita reu̾entia urãm magnitudine salutaui

Expanded text:
tane jocari libet? Dignanter sane atque amicabiliter: sed si ita luditis ut non illudatis. Nolite mirari hoc. Nam suspectum id mihi facit vestra ipsa tam subita et inopinata dignatio. Non enim multum temporis est, quod scribens ad vos debita reverentia vestram Magnitudinem salutavi
Abbreviated transcription (Latin):
uit suꝑ femur suũ. & ipsi quoq ferunt secum
de om̃ib bonis dnĩ sui. quia diuites facti sunt
in omĩ uerbo. & in omni scientia magnarũq
oꝑatione uirtutũ. Aduirauit᷑ inqͣm d̾s pat̾ ut fi¬
lio suo uero ysaac .i. risui uel gaudio nr̃o nouam
sponsam eccłiam de gentib accipiant. quia mo¬
tua ẽ que scdm carnẽ illũ genuit sinagoga ma¬
ter eius. ꝙ eiusdẽ filii sui quẽ occidit enecata ẽ
sanguine quia dixit. Sanguis eius suꝑ nos et
suꝑ filios nr̃õs. Dum gͦ lectiones sacras bapti¬
zandis recitamus. quasi rebeccã que int̾pre¬
tatur obedientia. seruus abrahe ad fontẽ aque
alloquit᷑. datq maures .i. fidei doctrinã que
obedientẽ bene ꝑornat aurẽ. Accipit ꝙ illa ar
millas in manib dum qͦd credit in mortifica¬
tione carnis sue oꝑatur. ꝓpt̾ qͦd ꝙ in morte xp̃i
baptiratã se eẽ meminit᷑. Nec mora libent̃ ad ysa¬

Expanded text:
vit super femur suum: et ipsi quoque fuerunt secum vit super femur suum: et ipsi quoque fuerunt secum de omnibus bonis domini sui, quia divites facti sunt in verbo et in omni scientia , magnarumque operatione virtutum adjuravit, inquam, eos Deus Pater ut filio suo vero Isaac, id est, risui vel gaudio nostro novam sponsam Ecclesiam de gentibus accipiant: quia mortua est, quae secundum carnem illum genuit, Synagoga mater ejus, et ejusdem filii sui, quem occidit, enecata est sanguine, quia dixit: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros . » Dum ergo lectiones sacras baptizandis recitamus, quasi Rebeccam, quae interpretatur obedentia, servus Abrahae ad fontem aquae alloquitur, datque inaures, id est fidei doctrinam, quae obedientem bene praeornat aurem. Accipit illa et armillas in manibus, dum quod credit in mortificatione suae carnis operatur, propter quod et in morte Christi baptizatam se esse meminit. Nec mora, libenter ad Isa
Abbreviated transcription (Latin):
testamento ad nouũ hoc sacramentũ ꝑtinen¬
tes legunt᷑. & cantica similit̾ .i. tractus ad idem
respondentes succinunt᷑. Difficile namq ẽ enu-¬
merare. qͣm familiare. qͣm frequens spiũ scõ fu¬
erit. etiam ante aduentũ xp̃i. ꝙ maxime circa
aquas opari. ꝙ mysticis dictis aut facti..
gr̃ãm presignare baptismatis. Inde gͦ lectiones sacrȩ
baptismo congruentes. ad instructionẽ baptiran-¬
dorum sollemnnt̾ recitant᷑. Et sicut seruus abra-¬
he missus. ut filio dñi sui ysaac uxorẽ acciꝑet. Ca¬
ra mortua matre sua rebeccã inuenit ad fontẽ agͦ.
ꝙ maures dedit ad ornandã faciem eius. & armil¬
las in manib ꝙ ita p̾ornatam adduxit ad ysaac.
sic legati dĩ patris .i. sacerdotes eius ad fontes bap¬
tismi uenientes. nouam sponsam .i. eccłiam xͦ
Adiurauit enĩ eos ds̃ pat̾ caritate magna coet̾ni
sibi uerbi incarnationẽ exhibens. cuius in ty-¬
pum ille senex abraham p̃dictum seruũ adiura¬

Expanded text:
Testamento ad Novum hoc sacramentum pertinentes leguntur et cantica similiter, id est tractus ad idem respondentes, succinuntur. Difficile namque est numerare, quam familiare, quam frequens Spiritu sancto fuerit, etiam ante adventum Christi maxime circa aquas operari, et mysticis dictis aut factis gratiam praesignare baptismatis. Inde ergo lectiones sacrae baptismo congruentes, ad instructionem baptizandorum solemniter recitantur. Et sicut servus Abrahae missus, ut filio domini sui Isaac uxorem acciperet, Sara matre ejus mortua, Rebeccam invenit ad fontem aquae, et inaures dedit ad ornandum faciem ejus, et armillas in manibus et ita praeornatam adduxit ad Isaac : sic legati Dei Patris, id est sacerdotes ejus ad fontes baptismi venientes, novam sponsam, id est, novam Adjuravit enim eos Deus Pater charitate magna, coaeterni sibi Verbi incarnationem exhibens, cujus in typum ille senex Abraham praedictum servum adjura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto nos ñ minꝰ uerbis qͣm nr̃is credi¬
dimꝰ ocłis. de ur̃a sospitate & ꝓsꝑitate. ac
pace. ꝑ uos eccłȩ reddita. Congratulam᷑ uo¬
bis. s damꝰ głam dõ: scientes qd̃ estis &
qd̃ potestis. ipsius ñ ur̃m esse. Qd & uos
semꝑ sentire in uob̃ amicabiłr ãmonemꝰ.
ne nichil & esse & posse incipiatis. si qͥd ałr
sapitis: & ur̃is qd̃ absit m̾itis uel uirib
quippiã hoꝵ ascribitis. Alioqͥn uerendũ.
ꝑitas in adu̾sitatem: sic nimirũ illo uiste
iudicante. qui ut humilib grãm dare.
ita & suꝑbis resistere consueuit: qui cs ñ

Expanded text:
cto nos non minus verbis, quam nostris credimus oculis de vestra sospitate et prosperitate ac pace per vos Ecclesiae reddita. Congratulamur vobis; sed damus gloriam Deo: scientes quod estis et quod potestis, ipsius, non vestrum esse. Quod et vos semper sentire in vobis amicabiliter admonemus: ne nihil et esse, et posse incipiatis, si quid aliter sapitis, et vestris quod absit meritis vel viribus quidpiam horum adscribitis. Alioquin verendum, peritas in adversitatem; sic nimirum illo juste judicante, qui ut humilibus gratiam dare, ita et superbis resistere consuevit: qui et non
Abbreviated transcription (Latin):
tephano metensis ȩccłȩ cłi gr̃a stre-¬
nuo ministro. euis in xp̃o humiles
fĩs de clareualle. salutẽ & or̃onem. Exqͦ
dudũ si recolitis nr̃e uos fr̃ntati dignant̃
dastis. semꝑ solliciti fuimꝰ ut debuimꝰ ali¬
quid scire de esse ur̃o. & euentꝰ ur̃os crebͦ¬

Expanded text:
TEPHANO Metensis Ecclesiae Dei gratia strenuo ministro; ejus in Christo humiles fratres de Clara-Valle, salutem et orationem. Ex quo dudum, si recolitis, nostrae vos fraternitati dignanter dastis; semper solliciti fuimus, ut debuimus, aliquid scire de esse vestro; et eventus ve
Abbreviated transcription (Latin):
piscent᷑. Non est autem credendũ. dauid h̃e¬
feasse psalmũ anteqͣm in domo patris sui lim¬
retur. s an post illã unctionẽ statim. an post
scd̾am fecerit incercum ẽ. At nos quidẽ post
scciam unctionẽ in expectatione t̾rie hoc offi¬
cium canimꝰ. iam enim impositionẽ manu¬
um ab ep̃is accepimiis. Apłi autẽ quoꝵ expec¬
tationẽ imitamur. sodam post pͥmam unctio¬
nem p̃stolabant᷑. Nan illi post pecc̃oꝵ remis¬
sionem qmͣ in morte xp̃i acceꝑant. insufflai¬
extitit illis unctio. Nos autem hac scd̃a ꝑ il¬
lorum offitium ab epĩs cum sacto crismate
dine ut merito uocet᷑ ebrietas. et affluens uo¬
luptas. sicut psalmista ait. Inebriabuntur
ab ub̃tate domus tue. et torrente uoluptatis
tue potabis eos. Et ysaias ait. Dicit dñs cuuis
ignis ẽ in syon. et caminus enis in ierłm. Do¬
lesti patria caminus plenus et indeficiens est.
Igitur scđm p̃dictam expectationẽ. cantamus

Expanded text:
piscentur. Non est autem credendum David fecisse hunc psalmum, antequam, in domo patris lineretur, sed an post illam unctionem statim, an post secundam fecerit, incertum est. At nos quidem post secundam unctionem in exspectatione tertiae hoc officium canimus, jam enim impositionem manuum ab episcopis accepimus. Apostoli autem quorum exspectationem imitatur, secundam post primam unctionem praestolabantur. Nam illi post peccatorum remissionem, quam in morte Christi acceperant, insufflanecunda exstitit illis unctio. Nos autem, hac secunda per illorum officium, ab episcopis cum sacro chrismate dine, ut merito vocetur ebrietas, et affluens voluptas, sicut dicit Psalmista: « Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos . » Et Isaias dicit: « Dicit Dominus, cujus ignis est in Sion, et caminus ejus in Hierusalem . » Dost in coelesti patria, caminus plenus et indeficiens est. Igitur secundum praedictam exspectationem cantamus
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Estote prudentes et uigilate in orõnibus
& cetã. Euangłm cum uenerit paralitus qͤ
ego mittam uob̃ a patre. iccirco congrue legr.
quia ꝓmissionẽ eandem apł̃i expectabant. ꝓ¬
culdũbio in mente. et in ore simul babebant
et orationẽ qm in fine sermonis ꝓ ipsis et ꝓ no¬
b qui ꝑ uerbũ eoꝵ credituri eramꝰ. orauit ad
patrem. Opter qͦd et cõmunio congruit. pater
cum eem̃ cum eis. Offerenda quoq lauda aĩa
mea dnm̃: ab re non discrepat. quia sic scribit
lipsis cum septem canonicis epłis. quia testimo¬
nium ꝑ sonant eiusdẽ resur rectionis. sic̃ scͥptũ
ẽ. quia uirtute magna reddebant apłi testimo
quib tempꝰ illud sig̾catur. qͦ añ passionẽ suã in
hoc mundo uix̃ dñs. iccirco paulus legͣr apłs.
totimundo .i. tam uideis qͣm gentib fuisse ne¬
cessariã. nͨ ullũ ex oꝑib legis s sola fide xp̃i.
posse saluari. Itaq toto temꝑe quo siue ante

Expanded text:
tes et vigilate in orationibus , etc. Evangelium: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre , idcirco congrue legitur, quia promissionem eamdem apostoli exspectabant, procul dubio in mente et in ore habebant simul et orationem, quam in finem sermonis pro ipsis et pro nobis, qui per verbum eorum credituri eramus, oravit ad Patrem. Propter quod et communio congruit: Pater, cum essem cum eis . Offerenda quoque: Lauda, anima mea, Dominum , ab re non discrepat, quia sic scribit lypsis, cum septem canonicis Epistolis, quia testimonium personant ejusdem resurrectionis, sicut scriptum est: « Quia virtute magna reddebquibus tempus illud significatur, quo ante passionem suam in hoc mundo vixit Dominus, idcirco Paulus legitur apostoti mundo, id est tam Judaeis quam gentibus, fuisse necessariam, nec ullum ex operibus legis, sed sola fide Christi posse sal
Abbreviated transcription (Latin):
menbra sumus. licet ultima. Descendat in¬
qm in nos unguentũ illud qͦd plenarie re¬
in barbam aaron .i. montani. scilicet eiꝰdẽ
bam inqm .i. in fortes atq in ꝑfectos uiros.
patres nr̃os apłos. descenditq et in horã uesti¬
menti eus .i. in uicinos apłis electos ex iudeis.
et sicut ros descendit in montẽ syon .i. in omnẽ
ex nob̃ gentibꝰ fidelem. Huic gͦ expectationi
p̃sentis introitꝰ officii. ualde congruit. exau¬
di dñe uocẽ meã qua clamaui ad te. Psalmus
titulo inscribit᷑. psalmus dauid priusꝙͣ lini¬
retur .i. in regem ungeret᷑. Qui et mittit nos
ad hystoriam. Dauid adhuc in domo patris sui
scilicet in bethleem puerulus unctus ẽ a saiu¬
ele. regem illum futurũ spũ scõ sic p̾signante.
Deinde unctus ẽ in ebron. et suꝑ tribum iu¬
unctus est t̾cio. quando tocius isrłitici ppłi ꝓ¬
uintiam accepit. Quȩ unctiones nob̃ nustĩcãt

Expanded text:
toli, nos quoque membra sumus, licet ultima. Descendat, intoli, nos quoque membra sumus, licet ultima. Descendat, inquam, in nos unguentum illud, quod plenarie rein barbam Aaron , id est montani, scilicet ejusdembam, inquam, id est in fortes atque perfectos viros, Patres nostros apostolos, descenditque et in ora vestimenti ejus , id est in vicinos apostolis electos ex Judaeis, et sicut ros descendat in montem Sion , id est in omnem ex nobis gentibus fidelem. Huic ergo exspectationi praesentis introitus officii valde congruit: Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te. Psalmo titulus hic inscribitur: Psalmus David priusquam lineretur, id est regem ungeretur. Qui et mittit nos ad historiam. David adhuc in domo Patris sui, scilicet Bethlehem, puerulus unctus est a Samuele , regem illum futurum Spiritu sancto sic praesignante. Deinde unctus est in Hebron, et super tribum Juunctus est, quando totius Israelitici populi provinciam accepit. Quae unctiones nobis mysticant
Abbreviated transcription (Latin):
urigitur hac die ꝓcessionẽ rationabi¬
liter agamus. nichominus et hoc rationabile
est. quod non sicut in die pasche uel cetĩs do¬
minicis antequã tercia cantetur. s ea canta¬
ta celebrat᷑. Sola namq ꝓcessio dnicalis. qr
tunc aqua bñdicit᷑. in memoriã et ueneratio¬
nem sacri baptismatis sicut alias iam dictũ
est. sola inquam eiusmodi ꝓcessio t̾ciam p̾ce¬
sicut prius baptizam᷑. et sic sꝑm̃ scm̃ accipimꝰ.
sic aqua benedicta prius nos et loca nr̃a resꝑ¬
gamus. et sic aduentus sp̃c scĩ memoriale sci¬
licet horam t̾ciam decantemus. Cur autẽ dm̃i¬
ca die sic nob̃ baptismatis sacri memoria re¬
nouetur supradictum ẽ. ubi de sacra pasche
sollẽpnitate ł ordine ꝓposse diximꝰ. ħ gͦ et ce¬
tere que absq aque bñdictione agunt᷑ ꝓcessi¬
ones. uire p̃missam secunt᷑ horã t̾ciam. et se¬
quoadusq induerent᷑ uirtute exalto. & erats
unanimiter orantes cum mulierib et maria¬

Expanded text:
igitur hac die processionem rationabiliter agamus, nihilominus et hoc rationabile est, quod non, sicut in die Paschae vel caeteris Dominicis, antequam tertia cantetur, sed ea cantata celebratur. Sola namque processio Dominicalis, quia tunc aqua benedicitur in memoriam et venerationem sacri baptismatis, sicut alias jam dictum est: sola, inquam, ejusmodi processio tertiam praeces accipimus, sic aqua benedicta prius nos, et nostra loca resgamus, et sic adventus Spiritus sancti memoriale, scilicet, horam tertiam decantemus. Cur autem Dominica die sic nobis baptismatis sacri memoria renovetur, supradictum est, ubi de sacra paschae solemnitate vel ordine pro posse diximus. Haec ergo et caeterae, quae absque aquae benedictione aguntur, processiones, jure praemissam sequuntur horam tertiam, et sequoadusque induerentur virtute ex alto , ut erant unanimiter orantes cum mulieribus et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃monstrauit nob noui sacerdocii formã. sic̃ in
abel sacͥficio p̃figuratã uidemꝰ inocentiã ⁊ in
oblatione abrahe cõmendatã uidemꝰ obedien¬
tiã quoꝵ om̃iũ cõmemoratio ad hoc ualere ꝓ¬
bat᷑. ut sicut p̃taxati patres d̃o placuer̃t ꝑ fidẽ
futuroꝵ. ita nos placere studeamꝰ ꝑ fidẽ exhibi
bre & u̾itatis. licet aliis & aliis p̃figurata sint
figuris. cũ essent futura. manifestis comꝓba
sapienti. Collectiones canonũ quas a me pos¬
tulastis. & opuscula mea que his addi uoluistis.
inmonimentũ dilectionis ꝑ dõnũ ernaldũ mͦ
monachũ ur̃m. olim clericũ nr̃m. transmisi uo¬
stiarii sunt qͥ in uet̾i testam̃to ianitores tẽ¬
pliuocabant᷑. qui p̃erant portis iherłm.
di. ꝗͣ malos reiciendi.¬

Expanded text:
monstravit nobis novi sacerdotii formam, sicut in Abel sacrificio praefiguratam videmus innocentiam, et in oblatione Abrahae commendatam videmus obedientiam, quorum omnium commemoratio ad hoc valere probatur, ut sicut praetaxati Patres Deo placuerunt per fidem futurorum, ita nos placere studeamus per fidem exhibrae et veritatis, licet aliis et aliis praesignata sint figuris, cum essent futura; manifestis comprobicere videntur sapienti. Collectiones canonum quos a me postulatis, et opuscula mea quae his addi voluistis, in monumentum dilectionis per domnum Ernaldum modo monachum vestrum olim clericum nostrum, transmisi voOstiarii sunt, qui in Veteri Testamento janitores templi vocabantur, qui praeerant portis Jerusaledi quam rejiciendi
Abbreviated transcription (Latin):
me manet ae egoin eo. Qaud est enĩ regnũ cłĩ. insi
mansio eius in nob̃: Hoc aut̃ ut maneat in nob̃.
fit manducando carnẽ. ce bibendo sanguinẽ
eius. Uñ ce hoc in cõmunione rectȩ ponitur. De¬

Expanded text:
me manet, et ego in eo . Quod est enim regnum Dei, nisi me manet, et ego in eo . Quod est enim regnum Dei, nisi mansio ejus in nobis? Hoc autem ut maneat in nobis, fit manducando carnem ejus, et bibendo sanguinem ejus. Unde et hoc in communione recte ponitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ qui hoc preceptum fidełr amplectitur. il¬
la uox in introitu est ad patrem nr̃m. qui scit
om̃ia quib indigemꝰ. sicut eidem in eungłio
dictum est. uox inquã illa. inclina dñe aurẽ
tuam adme. uox est pauꝑis de manudi. p̾mũ
regnũ di &e iusticiam eius. & dem̃ necessaria cor¬
ꝑis que adicienda sunt humiłr querentis. &
&e in graduali eodem respectu ait. Bonũ est ꝯfi¬
teri dño .i. necessaria uite quer̾e a dño. ce in ea
spe psallere .i. bñ oꝑari. nomini tuo .i. ad hono¬
rem nominis cui altissime. Ad adnunciandum
mane misccłiam eius. qd̾ est pͥmũ querite reg-¬
num di &e iusticiameius. Ipse idem gratulabun¬
dus qd̾ necessarium a patre uictum acceꝑit. nar¬
da sunt. & respexit me .i. adiecit ea que necessa¬
ria sunt huic uite. Cõmuno clare expͥmit cibũ
etusdẽ regni di. qui pͥmũ querendus sit. Qui man¬
ducat carnem meã &e bibit meũ sanguinẽ. in

Expanded text:
itaque qui hoc praeceptum fideliter amplectitur, ilitaque qui hoc praeceptum fideliter amplectitur, illa vox est in introitu ad Patrem nostrum, qui scit omnia quibus indigemus, sicut in eodem evangelio dictum est. Vox, inquam, illa: Inclina, Domine, aurem tuam regnum Dei, et justitiam ejus, et deinde necessaria corporis, quae adjicienda sunt, humiliter quaerentis. Qui et in graduali eodem respectu ait: Bonum est confiteri Domino , id est necessaria quaerere a Domino, et in ea spe psallere, id est bene operari nomine tuo, id est ad honorem nominis tui, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam ejus , id est primum quaerere regnum Dei, et justitiam ejus. Ipse idem gratulabundus, quod necessarium a Patre victum acceperit, nara sunt, et respexit me , id est adjecit quae necessaria sunt huic vitae. Communio clare exprimit cibum ejusdem regni Dei, qui primum quaerendus sit: Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait. nolite solliciti esse dicentes quid mandu-¬
cabimꝰ. aut quid bibemꝰ & cetera. lucas testatur:
qui cũ eadem diceret adiecit. & noli te in subli¬
me extolli. Et quid̃ scdđ̾m eundẽ lucam ante
hec uerba dñs parabolam de diuite stulto dis¬
seruit. cuius ager cum uberes fructus illi attu¬
lisset. & dixisser ipse destruam horrea mea ce
maiora faciam. & dicam animȩ meȩ. anima
habes multa reposita in annos plurimos. re¬
quiesce. comede. bibe. epulare. ait ad eum d̾s
stulte hacnocte repetent anmã tuam a te.
que aut̃ parasti cuius erunt: Igitꝰ adu̾sus di¬
uites quib p̃cipiendũ est ñ supbe saꝑe. neq
sꝑare inincerto diuitiaꝵ. hoc in ȩungłio supͣ¬
dicto p̃cipitur. Nolite solliciti esse ce cetera.
Cui consonat precedens epła. in eo qd̃ ait. ñ effi¬
ciam᷑ inanis głe cupidi. & rursum. Que enĩ se¬
minau̾it homo. hec &e metet. & qui seminat in
carne. de carne & metet corruptionem. Eius

Expanded text:
te solliciti esse, dicentes: Quid manducabimus, aut quid bibemus , etc. Lucas 144 testatur quid, cum eadem diceret, adjecit: Et nolite in sublime tolli . Et quidem secundum eumdem Lucam, ante haec verba Dominus parabolam de divite stulto, cujus ager cum uberes illi fructus attulisset, et dixisset ipse: « Destruam horrea mea et majora faciam, et dicam animae meae: Anima, habes multa reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare: ait ad eum Deus: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te, quae autem parasti, cujus erunt? » . Igitur adversus divites, quibus praecipiendum est: « Non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum , » hoc in evangelio supradicto praecipitur: Nolite solliciti esse, etc. Cui et consonat praecedens epistola, in eo quod ait: Non efficiamini inanis gloriae cupidi . Et rursum: Quae enim seminaverit homo, haec et metet; et qui seminat in carne, de carne et metet corruptionem . Ejus