comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dabo: Nam legem indesi¬
nent̾ contempsi. ꝙ sc̃ã dei
increpante ierechiele pollu¬
ere non cessaui. Mea gͦ ꝓmo¬
tio: popłi deiectio ẽ. Ruina
siqͥdem popłi. sac̾dotes mali.
facti sunt eñĩ in laqueũ
popłi existentes in specła.
ꝙ ficut rete extensum ad
inuoluendas animas. Ter¬
ret me aggeus parabola mis¬
tica sac̾docii ꝑicłm expͥmẽs.
ꝙ manifeste docens: quia
popłs asac̾dotum morib
facilius uicia contrait ꝙͣ
uirtutes. Int̾roga inquit
sac̾dotes legem ꝙ dic eis. Si
caro sancta uł uas sc̃m con¬
tigerit alicuiꝰ uestim̃tũ. si
scĩficat eum ex eo qd ꝯtingit:
Et cum dixissent sac̾dotes
quia non sci̾ficat. dixit ad
eos rursum. Si inmundi¬
cia contigerit uestim̃tũ
mundi. utrũ polluat eñ
Et dixerunt qr polluit.
Tolerabilius gͦ ẽ me umĩ
ꝓpriis consu uiciis. quã
inmultos uicioꝵ diffim¬
di pestẽ. Ad hec si ꝑsona
eẽt uisqueꝙͣ. laudabilis. si ñ
c̃ẽm curie nexib illigatus.

Expanded text:
dabo? Nam legem indesidabo? Nam legem indesinenter contempsi, et Sanctum Dei, increpante Ezechiele, polluere non cessavi. Mea ergo promotio, populi dejectio est. Ruina siquidem populi, sacerdotes mali. Facti sunt enim in laqueum populi, existentes in specula, et sicut rete extensum ad involvendas animas. Terret me Aggaeus, parabola mystica sacerdotii periculum exprimens, et manifeste docens, quia populus a sacerdotum moribus facilius vitia contrahit, quam virtutes. Interroga, inquit, sacerdotes legem, et dic eis: Si sacrosancta vel vas sanctum contigerit alicujus vestimentum, si sanctificant eum ex eo quod contingit? Et cum dixissent sacerdotes quia non sanctificat, dixit ad eos rursum: Si immunditia contigerit vestimentum mundi, utrum polluat eum? Et dixerunt, quia polluit. Tolerabilius ergo est me unum propriis consumi vitiis, quam in multos vitiorum diffundi pestem. Ad haec si persona esset usquequaque laudabilis, si non essem curiae nexibus illigatus,
Abbreviated transcription (Latin):
et ecce ad aliquem¬
ant cogitur aut cͥcumue¬
nitur eccłia: ut dicat hosti
domestico amice ascende
suꝑius. Stupidi itaq obstu¬
pescunt. nomen dignitatiꝰ
ab horrent. refugiunt onͦ.
ꝙ ut auidius impellant᷑:
more ut dicit᷑ arietis ut
fortuis feriat recedentis cũ
suspiriis grntib ꝙ singul¬
tib int̾rumpentib simula¬
tas lacͥmas: retrocedunt.
Notũ siqͥdem ẽ quia sedes ħ
trahit ꝙ compellit inuitos.
ꝙ quof notat ambicio. repel¬
lit. Nitunt᷑ gͦ rõnib ꝙ auc¬
toritatib docere. quare eos
episcopari non deceat. Non fũ
inquit medicus ꝙ indomio
mea non ẽ panis. nec penes
me thesauri sunt: tinde ui
nec̾tatis articulo noua ꝙ ue¬
tera indigentib ꝓferam. Pos
cio ꝙ quia puer ego sum:
ꝙ si non etate re uera scĩa
ꝙ: leuitate moꝵ. Sordidis
uestib abinicio indutus
sum: & eas nunqͣ sangui¬
ne agni aut uestib studui
dealbare. Quomͦ gͦ sc̃a tͣc¬
tabo pollutus. aut qd̃ sac̾¬
dotẽ oportet polluta mun¬

Expanded text:
ed ecce ad aliquemaut cogitur, aut circumvenitur ecclesia, ut dicat hosti domestico: Amice, ascende superius . Stupidi itaque obstupescunt, nomen dignitatis abhorrent, refugiunt onus, et ut avidius impellantur, more, ut dicitur, arietis, ut fortius feriat recedentis, cum suspiriis, gemitibus et singultibus interrumpentibus simulatas lacrymas, retrocedunt. Notum siquidem est quia sedes haec trahit et impellit invitos, et quos notat ambitio repellit. Nituntur ergo rationibus et auctoritatibus docere, quare eos episcopari non deceat. Non sum, inquit, medicus, et in domo mea non est panis, nec penes me thesauri sunt, unde in necessitatis articulo, nova et vetera, indigentibus proferam. Posscio, et quia puer ego sum, etsi non aetate, revera scientia et levitate morum. Sordidis vestibus ab initio indutus sum, et eas nunquam sanguine Agni, aut vestibus studui dealbare. Quomodo ergo sancta tractabo pollutus, aut, quod sacerdotem oportet, polluta mun
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. S delectari meif̾nunc ad
ocia minc ad flagitia accedit.
Si em̃ modeste fiat ad recre¬
ationẽ subociandi licencia ex¬
cusatur. Si ad lasciuentis am¬
mi uoluptatẽ cadit incͥmen.
hec autẽ facillime distinguit
loci temꝑis. modi ꝑsone. ꝙ cau¬
se suꝑuis memorata discretio.
quam forte nmis reuoluere
potest lingua uerbosior. s
eam mens cauta reuoluere
nimis aut contine̾ non pot̾.
hec⁊ eñĩ fons ꝙ origo tocius
modestie. sine qua nicħ recte
mnofficiis ex̾cetur. Ab hac:

Expanded text:
est. Sed delectari in eis, nunc ad est. Sed delectari in eis, nunc ad otia, nunc ad flagitia accedit. Si enim modeste fiat ad recreationem, sub otiandi licentia excusatur; si ad lascivientis animi voluptatem, cadit in crimen. Haec autem facillime distinguit, loci, temporis, modi, personae, et causae superius memorata discretio, quam forte nimis revolvere posset lingua verbosior, sed eam mens cauta revolvere nimis, aut continere non potest. Haec est enim fons et origo totius modestiae, sine qua nihil recte in officiis exercetur. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
quo magis uigeat & qͦdam mͦ
recetur. Siquidẽ lelius ꝙ scipio
illud par amoris insigne: si¬
mul lectitabant. ꝙ sicut remis¬
sionis eorum ctissimus testis
sceuola auctor ÷ cuulib fatiga¬
ti negotiis pilaludebant. Idẽ
quoq ceuola alee ꝙ calculis
int̾dum uacasse traditur:
Cum bene ac dui uira cuu¬
um cerimoniasq deorũ ordi¬
nass ut enĩ inreb seriis ceuo¬
lamita inlusib hoĩem age¬
bat. quẽ rerũ nat᷑a cõtiniu
laboris pacientẽ ẽẽ non sinit.
Idq uidit socͣtes qui millam
sapientie partẽ dr habuisse
ignotã. ideoq non erubuit
tunc cum int̾posita arundi¬
ne crurib suis cumparuul
filiolis ludens ab alcipiade
risus ẽ. homerus qͦ celestis ua¬
tes ingenii non aliud sentit
uehementissimis achillis ma¬
nib canoras fides oltando. rͥ
ut earum militare robur
leui pacis studio relaxaret.
Insũmam histrioniã saltato¬
riam. & huiꝰmõi lenocinia ex̃¬
cerẽ. leuitatis aut tͦpitudinis

Expanded text:
quo magis vigeat, et quodammodo quo magis vigeat, et quodammodo recreetur. Siquidem Laelius et Scipio, illud par amoris insigne, simul lectitabant, et sicut remissionis eorum certissimus testis Scaevola auctor est, civilibus fatigati negotiis, pila ludebant. Idem quoque Scaevola aleae et calculis interdum vacasse traditur, cum bene ac diu jura civium, caeremoniasque deorum ordinasset. Ut enim in rebus seriis Scaevolam, ita in lusibus hominem agebat, quem rerum natura continui laboris patientem esse non sinit. Idque vidit Socrates, qui nullam sapientiae partem dicitur habuisse ignotam; ideoque non erubuit tunc, cum interposita arundine cruribus suis, cum parvulis filiolis ludens, ab Alcibiade risus est. Homerus quoque, coelestis vates ingenii, non aliud sentit, vehementissimis Achillis manibus canoras fides aptando, nisi ut earum militare robur, levi pacis studio, relaxaret. In summa, histrioniam, saltatoriam, et hujusmodi lenocinia exercere, levitatis aut turpitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem: Nunquid uirium
amator leo uellet eẽ aut par¬
dus: Dicunt phisiologi qr
linciᷤ aũ pantere odorem aĩalia ce¬
rera secunt᷑ istos tñ qͥ musco
ꝓ sp̃ẽb ex ot̾is placant olfactũ
& ꝓuocant uelle si possent ñ
arbit᷑r ĩ panterã aũ lincem tͣnfor¬
mari. Non utiq credam qd̾
qui satirum induit satirus
ẽẽ uelit. s nec illi qui se ipsos
poliunt pauonis in se pote¬
runt tͣnsformare colores.¬
Concinant hi ꝙ tocius musi¬
ce melos ꝓuirib expleant.
nemo eorum philomelã eqͣ¬
bit aut psitacũ. Nonne gͦ in¬
decens & ꝓbrosum ⁊ humane
celsitudim. si pꝰposita dote
sua inqua p̃ualet adalienas
in quib suꝑat᷑ aspiret: Nerũ
simod̾atio adhibeatur. inhis
int̾dum sensuũ uoluptate ũ¬
sari sapienti nõ arbitror inde¬
corum. Ut sepe nuni̾o dictũ
est nicħ decorum: sme modo
Nam ꝙ ociari int̾lum sapi¬
enti familiare ẽ: nontñ ut
u̾tutis ex̾ciciũ euanescat. s

Expanded text:
rationem? Nunquid virium rationem? Nunquid virium amator, leo vellet esse, aut pardus? Dicunt physiologi, quod lyncis aut pantherae odorem animalia caetera sequuntur: istos tamen qui musco, et speciebus exoticis placant olfactum, et provocant, velle, si possent, non arbitror in pantheram aut lyncem transformari. Non utique credam, quod qui satyrum induit, satyrus esse velit; sed nec illi qui se ipsos poliunt, pavonis in se poterunt transformare colores.Concinant hi, et totius musicae melos pro viribus expleant, nemo eorum philomenam aequabit, aut psittacum. Nonne ergo indecens et probrosum est humanae celsitudini, si postposita dote sua, in qua praevalet, ad alienas, in quibus superatur, aspirat? Verum si moderatio adhibeatur, in his interdum sensuum voluptatem versari, sapienti non arbitror indecorum, ut saepenumero dictum est, nihil decorum est sine modo. Nam et otiari interdum sapienti familiare est, non tamen ut virtutis exercitium evanescat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tale sapientẽ decet aut uirũ
ꝓbum. inmo ꝙ matrone ho¬
neste ꝙ uirgines nupture
faciliꝰ ꝙ feliciuus ob dotẽ for¬
me tantã cultus sin sollici¬
tudinẽ erubescunt. Mirum
itaq ẽ. qua impudentia eta-¬
tis nr̃e. cultus gestare decores
uix nurib rapuere mares.
Quid gͦ quod milites quid
qd̾ cłici: Siqͥd hec omĩa fal¬
lacem me̾tͥcis fucũ ꝙ maliciã
imitant᷑. Quid gͦ uiro cum
specło. nͥ meo casu quo illud
platonẽ gestasse testis ẽ. fla¬
uianus ut uideret ineo qͣn¬
tum ꝑegͥnatio. studii feruor
acumen temꝑis ꝓcessus eta¬
tis. de nat᷑ali statu mutasset
faciei indicio que bona ꝙ ma¬
la fidelissime ꝓtestat᷑:. hoc qͥ¬
dem egit ut seruaret aut re¬
leuaret nat᷑am. ne labore ꝙ
dieta insueta corrũꝑet᷑. Ut
autẽ ad alia tͣnseamus quis
istorũ qͥ dotes brutorũ affec¬
tat brutus ẽẽ dignet᷑ : Aut
cui non p̃pondare uidebit᷑
si collatã sͥ p̃illis conferat

Expanded text:
tale sapientem decet, aut virum tale sapientem decet, aut virum probum: imo et matronae honestae, et virgines nupturae, facilius et felicius ob dotes formae, tantam cultus sui sollicitudinem erubescunt. Mirum itaque est, qua impudentia aetatis nostrae: Cultus gestare decoros, Vix muribus rapuere mares. Quid ergo quod milites? Quid quod clerici? Siquidem haec omnia fallacem meretricis fucum, et malitiam imitantur. Quid ergo viro cum speculo, nisi in eo casu, quo illud Platonem gestasse testis est Flavianus, ut videret in eo quantum peregrinatio, studii fervor, acumen temporis, processus aetatis, de naturali statu mutasset, faciei indicio, quae bona, et mala fidelissime protestatur? Hoc quidem egit, ut servaret, aut relevaret naturam, ne labore, et diaeta insueta corrumperetur. Ut autem ad alia transeamus, quis istorum, qui dotes brutorum affectant, brutus esse dignetur? Aut cui non praeponderare videbitur, si collatam sibi prae illis conferat
Abbreviated transcription (Latin):
pħa p̃cipit obseruari uͭ. qͥsq
in om̃ib fugiat notã. indicẽs
actioni rectitudinẽ ne sit re¬
p̃hensibił. sermoni cautelã
ne sit contẽptibił. habitui
modestiã. ne sit notabił. Intẽ¬
ꝑantiã namq nota conuincit
Inhodiernũ diẽ arguit᷑ intẽ¬
ꝑies hortensii aquo isti deal¬
bati adhuc dñr hortensiam.
liũ fuerit. adeo ut suffec̾it
ad notã scłi sin. Hir utiq allo¬
quio ex ꝓfesso mollis & inpre¬
cintu ponens omnẽ decorẽ
suũifurt em̃ uestitũ adĩmum¬
diciẽ curioso. ꝙ ut bene amic¬
tus rret. faciẽ querebat inspe¬
cło. Ubi se inituens togam cor¬
pori sic applicabat. ut rugas
ne forte s industria locatas
artifex nodus astringeret.
q simis excõposito defluens
modũ lat̾is ambiret. Is quon¬
dam cũ incedet eloboratus
ad sp̃em college de iniuriis
cdiem dixit. qd̃ sͥ mangustiis
obuiꝰ offensu forturto struc¬
turã toge destruxerat q ca¬
pitale putauit. qd̾ ĩ humero
suo locum ruga mutass Nicħ

Expanded text:
praecipit observari, ut quisque in omnibus fugiat notam, indicens actioni rectitudinem, ne sit reprehensibilis; sermoni cautelam, ne sit contemptibilis; habitui modestiam, ne sit notabilis. Intemperantiam namque nota convincit. In hodiernum diem arguitur intemperies Hortensii, a quo isti dealbati adhuc dicuntur Hortensiani,lium fuerit, adeo ut suffecerit ad notam saeculi sui; vir utique alloquio et professo mollis, et in praecinctu ponens omnem decorem suum. Fuit enim vestitu ad munditiem curioso, et ut bene amictus iret, faciem quaerebat in speculo. Ubi se intuens, togam corpori sic applicabat, ut rugas non forte, sed industria locatas, artifex nodus astringeret, et sinus ex composito defluens, modum lateris ambiret. Is quondam cum incederet elaboratus ad speciem, collegae de injuriis diem dixit, quod sibi in angustiis obvius offensu fortuito, structuram togae destruxerat, et capitale putavit, quod in humero suo, locum ruga mutasset. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
agens nt aliis dissimi ł habe¬
atur. Ille tantas exquisiti or¬
natus affectat mundicias. ut
nino splendore cultus oꝑosi.
ad sordes indeat᷑ accedẽ. Qͥcqͥ d
eñ dedecet q qͦdammͦ pollu¬
it aut pocius expellit hones¬
tatẽ sordidũ÷ ꝙ habendũ in
sordib. Non tam̃ arguit᷑ qd̾
necessitas introducit. q ñ omĩs
omĩa possunt: ꝙ ẽ cuius nat᷑a

Expanded text:
agens, ut aliis dissimilis habeagens, ut aliis dissimilis habeatur. Ille tantas exquisiti ornatus affectat munditias, ut nimio splendore cultus operosi, ad sordes videatur accedere. Quidquid enim dedecet, et quodammodo polluit, aut potius expellit honestatem, sordidum est, et habendum in sordibus. Non tamen arguitur quod necessitas introducit, quia non omnes omnia
Abbreviated transcription (Latin):
copositos uidit turpe ducẽs
honesto ꝙ gͣui uiro meiꝰ con¬
sorcio aliqũẽ incompositũ
inueniri. Et qͥdem hoc lau¬
de maiori dignũ÷ quã si ut
ab eis laudaret᷑ admitteret.
licet atit aliqua sit uolup¬
tas ocłorũ intalib uix sine
turpitudine ex̾ceri poterit
uł admitti. Est ꝙ illa uolup¬
tas in uiro gͣmi notabił ex
causa luxurie q̃ ornatũ suũ
imp̃cio uestiũ. aut colore.
aut forma aut usus nouita¬
te consistere opinatur. Ut
enĩ ait ethicus maltinus tu-¬
nicis demissis ambulat. ẽ. qͥ
inguẽ ad obscenũ demissis
usq facetꝰ. Alter soł lineis bru¬
me horrores exdudit. & dũ
omĩa gelu constricta rigent.
tenui sudat inciclade. q illiꝰ
dilicias etiã bonbicimis urit
pannus aut p̃mnt: hic cepa
tunicatior densatus pellib
et epitogiis elamidi penulã suꝑ¬
ducit ꝙ quasi conglobatus in
orbem rotulari quã incedere
magis idoneus ẽ Ille mĩc utitͣ
pemila ñc campestri. id solũ

Expanded text:
compositos vidit, turpe ducens compositos vidit, turpe ducens honesto et gravi viro, in ejus consortio aliquem incompositum inveniri. Et quidem hoc laude majori dignum est, quam si, ut ab eis laudaretur, admitteret. Licet autem aliqua sit voluptas oculorum in talibus, vix sine turpitudine exerceri poterit, vel admitti. Est et illa voluptas in viro gravi notabilis ex causa luxuriae, quae ornatam suum in pretio vestium, aut colore, aut forma, aut usus novitate consistere opinatur. Ut enim ait ethicus: Malthinus, tunicis demissis, ambulat: est qui Inguen ad obscenum demissis usque facetus. Alter solis lineis brumae horrores excludit, et dum omnia gelu constricta rigent, tenui sudat in cyclade, et illius delicias, etiam bombycinus urit pannus, aut premit. Hic caepa tunicatior, densatis pellibus et epitogiis, chlamidi penulam superducit, et quasi conglobatus in orbem rotulari, quam incedere, magis idoneus est. Ille nunc utitur penula, nunc campestri: id solum
Abbreviated transcription (Latin):
diurnã de publico.m. dena¬
rios sine gͥgalib solus acci¬
ꝑet. E sopum quoq expari
arte ducencies sest̾t̾ium re¬
roũ incetũ sapientiũ admi¬
tendieligant᷑ roscio similes
& esops. qui ꝙ si ñ facere. qd̾
tñ illi nou̾ant uł intellige
libros sciãt. ⁊ amatores sint
pocius quã impugnatores
lit̾arũ quas nemo uiqũã
sapiens aut bonus odio ha¬
buit. Cic̾onẽ refert ualeriꝰ
litt̾as contẽpsisse: ꝙ incon¬
teptu ipso fuisse fontẽ a¬
bundantissimũ littarũ.
ob hoc forte qd̾ studiũ ne¬
gociis pꝰponebat. Nam in¬
stitit eis. etiã dũ cõtẽpsit.
Ipseq contẽptus cicõnis:
multorũ studio studiosior
ẽ. Non facile tñ credidim
ad hoc quẽꝗͣ impelli posse
litt̾atum ut histrioniam
ꝓfiteat᷑. licet facile inueni¬
ant᷑ ꝙͣ płimi. quos ñ pudet
agere ꝙ implere sordidũ¬
histrionẽ. Gestus siqͥdem expͥ¬
munt rerũ utilitate deduc¬
ta fertur beatꝰ iere. tres am̃¬
sa cłicos exclusisse: qr ipsos in¬

Expanded text:
diurnam de publico mille denarios sine gregalibus solus acceperit. Aesopum vero ex pari arte ducenties sestertium reroum, in coetum sapientium admittendi, eligantur Roscio similes, et Aesopo, qui etsi non facere, quod tamen illi noverant, vel intelligere libros sciant, et amatores sint potius, quam impugnatores litterarum, quas nemo unquam sapiens, aut bonus odio habuit. Ciceronem refert Valerius litteras contempsisse, et in contemptu ipso fuisse fontem abundantissimum litterarum, ob hoc forte quod studium negotiis postponebat. Nam institit eis etiam, dum contempsit: ipseque contemptus Ciceronis, multorum studio studiosior est. Non facile tamen crediderim, ad hoc quemquam impelli posse litteratum, ut histrionem profiteatur, licet facile inveniantur quamplurimi, quos non pudet agere, et implere sordiduhistrionem. Gestus siquidem exprimunt, rerum utilitate deducta. Fertur beatus Hieronymus tres a mensa clericos exclusisse, quia ipsos in
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tum ẽ. Nam quod turpe bo¬
nis seio ticioq decebit crispi¬
num. Espicui gͦ erroris: ad
fundam̃tũ fame ꝙ głe con¬
sumere urtam intalib. que
aut ociose occupationis ft̃:
aut flagitiosa negotia. Pfec¬
tosic delinq̃ntiũ particeps
ẽ. qui eorum lasciuiam ex¬
hibet ꝙ auctor unidr ẽẽ lux¬
urie aliene qui eam mauult
sumptib ꝓsequi uł fauore.
quam ꝑsequi increpatio¬
ne ad hibita & sumptib de¬
negatis. Siquidem ambro¬
sius auctor ⁊ quia qui tali¬
bus donat. peccatum gͣnde
cõmutit. hoc enĩ fouet in
eis inquo neqͥssim sunt.

Expanded text:
e bonis Seio, Titioque, decebit Crispinum. Perspicui ergo erroris est, ad fundamentum famae et gloriae, consumere vitam in talibus, quae aut otiosae occupationes sunt, aut flagitiosa negotia. Profecto sic delinquentium particeps est, qui eorum lasciviam exhibet, et auctor videtur esse luxuriae alienae, qui eam mavult sumptibus prosequi, vel favore, quam persequi increpatione adhibita, et sumptibus denegatis. Siquidem Ambrosius auctor est, quia qui talibus donat, peccatum grande committit. Hoc enim fovet in eis, in quo nequissimi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
celebritate sui innotuit in
qua popłm Romanũ obuir¬
gat: qd̾ roscio agente tumul¬
tuarit. Et qͥdem constat
cũ ipso histrione contendẽ
solitũ. utrũ ille sepius ean¬
dem sentenciã uariis gesti¬
b effic̾et: an ipse ꝑ eloquen¬
cie copiam sermone diu̾so
ꝓnunciaret. Que res: ad
hanc artis sue fiduciã rosci¬
um abstrax̃ ut librum con¬
scriberet: quo eloquentiã
cum histrionia compara¬
ret. Is ÷ roscius qui etiam
lo aureo ab eiꝰdem dictato¬
re ddonatꝰ ẽ. Lanta autẽ fu¬
it grã ꝙ gła. ut mercedẽ¬

Expanded text:
celebritate sui innotuit, in celebritate sui innotuit, in qua populum Romanum objurgat, quod Roscio agente tumultuarit. Et quidem constat cum ipso histrione contendere solitum, utrum ille saepius eamdem sententiam variis gestibus efficeret, an ipse per eloquentiae copiam, sermone diverso pronuntiaret. Quae res ad hanc artis suae fiduciam Roscium abstraxit, ut librum conscriberet, quo eloquentiam cum histrionia compararet. Is est Roscius, qui etiam lo aureo ab eodem dictatore donatus est. Tanta autem fuit gratia et gloria, ut mercede
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscendi magr̃antꝰ quo tẽꝑe
se suosq ab om̃i ꝓbro debuit
uindicare potuerit cohert̾e:
quo minus fac̾e̾t qd̃ .s. turpe¬
non habebat᷑. Nam ꝙ ab eo tẽ¬
pore quo optimis morib mur
lapunica. ingemiu filii sena¬
torũ inludum saltatoriũ cõ¬
meabant. ꝙ illic crotala gestã¬
tes saltare discebant. Adeo qͥd̃
ut ab heroicis conuiniis neqͣ¬
quã arceretur. saltatorius lu¬
dus. Nam ꝙ socraticũ sĩposiũ
ab auctoritate pħoꝵ qͥ illic cõ¬
uen̾ant celebre:: ꝙ tñ non de¬
fuit qui sub illorũ suꝑcilio
peteret saltriã intromiti.
ut puella supͣ nat᷑am molli¬
or canora dulcedine ꝙ salta¬
cionis lubrico ex̾ceret illece
nes non inter turpes habitos
cicero auctor ÷. quisicut fu¬
rius albinus refert. roscio
q esoꝑo familiariter usus ::
adeo qͥdem. ut res rõnesq eoꝵ
sua sollertia tueret᷑. Qd̃ cũ
ex aliis multis. tum exepłis
eius declarat᷑. Nam illa or̃o

Expanded text:
adipiscendi magistratus, quo tempore adipiscendi magistratus, quo tempore se suosque ab omni probro debuit vindicare, potuerit coercere quo minus faceret qnon habebatur. Nam et ab eo tempore quo optimis moribus in la Punica, ingenui filii senatorum in ludum saltatorium commeabant, et illic crotala gestantes saltare discebant. Adeo quidem, ut ab heroicis conviviis nequaquam arceretur ludus saltatorius. Nam et Socraticum symposium ab auctoritate pvenerant, celebre est, et tamen non defuit qui sub illorum supercilio peteret psaltriam intromitti, ut puella, supra naturam mollior, canora dulcedine, et saltationis lubrico, exerceret illecebnes non inter turpes habitos, Cicero auctor est, qui, sicut Furius Albinus refert, Roscio et Aesopo familiariter usus est, adeo quidem, ut res rationesque eorum sua solertia tueretur. Quod cum ex aliis multis, tum ex epistolis ejus declaratur. Nam illa oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mimos. qd̃ ꝙ scipio affricanꝰ
emilianus inoratione contra
legẽ iudiciariã tiberii gracci
ñ mediocrit̾ rep̃hendit. Docẽ¬
tur p̃stigias inhonestas cũ ci¬
nedulis ꝙ sambucca psalt̾ioq
eunt in ludũ histrionũ disct̃
cantare. que maiores nr̃i inge¬
nuis ꝓbro ducier uoluerunt
eunt inquã in ludum saltato¬
rium inter cinedos uirgines
pueriq ingenuii. ħunc̃ mͥ
quisqͣ narrabat. nõ pot̾am
aminũ induc̾e: ea lib̾os suos
homines nobiles ilocẽ. S cum
ductus sũ inludũ saltatoriũ.
plus medius fidius ineo ludo
uidi pueris uirginibꝰq ducen¬
tis. In his qd̵ me rei .p. maxune
misertum: uidi unũ filium
petitoris puerũ bullatũ ñ mi¬
norẽ annis .xii. cum crotalis
saltare. Qũa salt̾oẽ impudi¬
cus seruulus honeste saltare
fectu ingemuerit affricanus.
qd̾ uidisset cum crotalis salta¬
re filiũ petitoris .i. candidati
quẽ netũ qͥdem spes ꝙ ratio

Expanded text:
et mimos: quod et Scipio Africanus et mimos: quod et Scipio Africanus Aemilianus, in oratione contra legem judiciariam Tiberii Gracchi, non mediocriter reprehendit. Docentur praestigias inhonestas, cum cinaedulis, et sambuca, psalterioque eunt in ludum histrionum, disccantare, quae maiores nostri ingenuis probro ducier voluerunt: eunt, inquam, in ludum saltatorium inter cinaedos virgines puerique ingenui. Haec cum mihi quisquam narrabat, non poteram animum inducere ea liberos suos homines nobiles docere: sed cum ductus sum in ludum saltatorium, plus medius fidius in eo ludo vidi pueris virginibusque ducentis. In his, quod me reipublicae maxime misertum est, vidi unum filium petitoris, puerum bullatum, non minorem annis duodecim, cum crotalis saltare quam saltationem impudicus servulus honeste saltare modum ingemuerit Africanus quod vidisset cum crotalis saltantem filium petitoris, id est candidati, quem ne tum quidem spes et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
qd saltare ꝙ psallere. s qd̾ op¬
time scierit. Ait eñĩ ꝑsalle
re saltare elegantiꝰ quã neces
se: ꝓbe. Optime tñ cantare
sicitra leuitatẽ poss haberi:
plane desid̾abile ẽ. In om̃i¬
b enim q̃ simplicitꝰ expeti¬
bilia sunt: quo intensoria
sunt inqualitate boni. eo
expetibiliora sunt. S exad¬
iunctis possunt nõ nulla
eẽ suspecta. Luciꝰ silla uir
tanti nominis optime can¬
tasse traditur. s dotem libi¬
dinis ꝙ crudelitatis nota ꝑ¬
strinxit. Catoni qͦ uisũ est
bene cantare ñ serii hõis
torẽ ñ ignobilẽ ceciliũ spa¬
ciatorem ꝙ fescenninũ uocat:
eumq staticłos dare his u̾bis.
ait. Descendit de canterio.
inde staticłos dare ridicłaria
sus agit. iocos dicit. uoces demit¬
tat staticłos dat. Porro illa uo¬
luptas aurium greca ÷ hones¬
tati q̃ uirtutis : amica: aut ñ
÷ conscia t᷑pitudinis. Ocłorũ
uͦ noluptas histͥones introdux̃

Expanded text:
quod saltare, et psallere, sed quod opquod saltare, et psallere, sed quod optime scierit. Ait enim, psallere et saltare elegantius quam necesse est probae. Optime tamen cantare, si citra levitatem posset haberi, plane desiderabile est. In omnibus enim quae simpliciter expetibilia sunt, quo intensiora sunt in qualitate boni, eo expetibiliora sunt. Sed ex adjunctis possunt nonnulla esse suspecta. Lucius Sylla vir tanti nominis, optime cantasse traditur, sed dotem, libidinis et crudelitatis nota perstrinxit. Catoni quoque visum est bene cantare, non serii hominis torem non ignobilem Caecilium "spatiatorem" et "Fescenninum" vocat eumque staticulos dare his verbis ait: "descendit de cantinde staticulos dare, ridicularia sus agit, jocos dicit, voces denuctat, staticulos dat. » Porro illa voluptas aurium grata est honestati, quae virtutis est amica, aut non est conscia turpitudinis. Oculorum vero voluptas histriones introduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
eliidant᷑ corruunt tñ adig¬
nitate conditionis sue. ꝙ
ad eam qua diffitent᷑ serui¬
lem relabunt᷑. Quid gͦ ali¬
nd faciunt mimi. histͥones.
parasiti. ꝙ huiꝰmodi mon¬
stra hominũ. nͥ qd̃ ineptã
conuincũt feliciũ seruitu¬
tur. licet auriũ sensus puri¬
simus & defecatissimꝰ sit. ser¬
uiunt quidẽ iugo tñ pre¬
munt᷑ mitiori si alias non
p̃ualeat uicia. Nam ab ol¬
factu uix aliquis om̃ino
capitur. nͥ forte lotofaga¬
gũ niuat. Non aliqͥd adu̾-¬
sus cantores aut musicos
struo. cũ teste qͥntiliano.
ualerio. flauiano ꝙ aliis
multis. socrates etiã inse¬
nectute didicerit musicã.
credens si musica deforer:
sͥ cumulũ sap̃ie defut᷑um
In ea tñ nimiũ occupari:
citra philosophicã gran¬
tatẽ. ẽ. Hunquid enĩ uirũ
decebit sapientẽ p̃sertim
qd̃ etiã insexu muliebri
turpitudinis ñ effugit no¬
tam: Nam̃ ꝙ salustius sem¬
ꝓnrã rep̾hendit. non qͥdem

Expanded text:
elidantur, corruunt tamen a digelidantur, corruunt tamen a dignitate conditionis suae, et ad eam, quam diffitentur, servilem relabuntur. Quid ergo aliud faciunt mimi, histriones, parasiti, et hujusmodi monstra hominum, nisi quod ineptam convincunt felicium servitutur, licet aurium sensus purissimus et defaecatissimus sit, serviunt quidem, jugo tamen premuntur mitiori, si alias non praevaleant vitia. Nam et ab olfactu vix aliquis omnino capitur, nisi forte Lotophagum vivat. Non aliquid adversus cantores, aut musicos struo, cum teste Quintiliano, Valerio, Flaviano, et aliis multis, Socrates etiam in senectute didicerit musicam, credens si musica deforet, sibi cumulum sapientiae defuturum. In ea tamen nimium occupari, citra philosophicam gravitatem est. Nunquid enim virum decebit sapientem, praesertim quod etiam in sexu muliebri turpitudinis non effugit notam? Nam et Sallustius Semproniam reprehendit, non quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dño loqͣntur: quib coram
domino loqui non licet. At
illi quib ñ tãtũ p̃sentib dñis
s cum ipsis erat sermo quoꝵ
os non consuebat᷑. parati erãt
culũ inminens incaput suũ
uertẽ. In ꝯuiuiis loquebant᷑
s intorm̃tis tacebant. ħ p̃texta¬
tus ꝙ de fide seruorũ multa
ꝙ p̃clara subiung̃. ꝙ que ẽẽnt
inquantauis nobilitate san¬
guinis głosa. ꝙ cuiuis imitã¬
da. Nicħ enim decorũ: qd̃
non auirtute ꝓflux̾it ꝙ se
inuicẽ turpitudo ꝙ uicium:
infausto ambitu circũscribt̃.
In hoc autẽ solo inciorũ inpul¬
su quisq ꝓlabit᷑. ut eorũ se
deiciat ꝙͣ deuoueat seruitu¬
ti quib natus: imꝑare. Qui
adspectacła confluunt aut
euocant ad se spectacła m¬
honesta. aut seipsos affecta¬
tis nugis uolunt ẽẽ spectatło
nisipientiũ. qm̃ ħ lenocinia
uanitatis recte sapienti pla¬
cere ñ possunt ocłorũ capi¬
unt᷑ illecebris. ꝙ licet mitiꝰ

Expanded text:
domino loquantur, quibus coram domino loquantur, quibus coram domino loqui non licet. At illi quibus non tantum praesentibus dominis, sed cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati erant culum imminens in caput suum vertere. In conviviis loquebantur, sed in tormentis tacebant. » Haec Praetextatus: et de fide servorum multa et praeclara subjungit, et quae essent in quantavis nobilitate sanguinis gloriosa, et cuivis imitanda. Nihil enim decorum est, quod non a virtute profluxerit, et se invicem turpitudo et vitium infausto ambitu circumscribunt. In hoc autem solo vitiorum impulsu quisque prolabitur ut eorum se dejiciat et devoveat servituti, quibus natus est imperare. Qui ad spectacula confluunt, aut evocant ad se spectacula inhonesta, aut se ipsos affectatis nugis volunt esse spectaculo insipientium, quoniam haec lenocinia vanitatis recte sapienti placere non possunt, oculorum capiuntur illecebris, et licet mitius
Abbreviated transcription (Latin):
seruos familiares apellauer̃t.
Colant gͦ te poci serui tui michi
crede qũã t̾meant. nec tͥ parũ
uideat᷑ eẽ. qd diis satis ẽ. Nam
qui colit᷑ etiã amatur. Nec
potest amor cũ timore nusce¬
ri. Unde enĩ putas arrogan¬
tissimũ illud manase ꝓu̾bi-¬
um quod iactatur. totidem
nobis hostes eẽ quot seruos:
Non habemus hostes illos s
facimus. cum m illos suꝑbissi¬
mi contumeliosissumi ꝙ cru¬
delissimi sumus. ꝙ ad rabiem
nos cogunt uenire delicie.
ut quicqͥd non exuoluntate
respondit: iram furorẽq ꝓ¬
uocet. Domi enĩ nobis aĩos
decet s qͣntũ licet exercere
uolumus inseruos. Nam ut
cetera crudelitatis gen̾a p̃tereã:
sunt qui dum se m̃se copiis
ꝙ auiditate distendunt circũ¬
stantes seruos mou̾e labra nec
in hoc qͥdem ut loqͣntur ꝑmit¬
tunt. Uirga murmur omne
compescit᷑. ꝙ ne fortuita qͥd̾
u̾bib excepta sunt: Tussis ster¬
mitam̃tum. singultus magno
malo luitur. Sic fit ut isti de

Expanded text:
servos familiares appellaverunt. servos familiares appellaverunt. Colant ergo te potius servi tui, mihi crede, quam timeant, nec tibi parum videatur esse quod diis satis est. Nam qui colitur, etiam amatur. Nec potest amor cum timore misceri. Unde enim putas arrogantissimum illud manasse proverbium, quo jactatur, totidem nobis hostes esse, quot servos? Non habemus hostes illos, sed facimus, cum in illos superbissimi, contumeliosissimi et crudelissimi sumus, et ad rabiem nos cogunt venire deliciae, ut quidquid non ex voluntate responderit, iram furoremque provocet. Domi enim nobis animos decet, sed quantum licet, exercere volumus in servos. Nam ut caetera crudelitatis genera praeteream, sunt qui dum se mensae copiis, et aviditate distendunt, circumstantes servos movere labra, nec in hoc quidem, ut loquantur, permittunt. Virga omne murmur compescitur, et ne fortuita quidem verberibus excepta sunt. Tussis, sternutamentum, singultus, magno malo luitur. Sic fit, ut isti de
Abbreviated transcription (Latin):
libero animo seruus ẽ. Hoc
illi nocebit. si ostendis quis
non sit. Alius libidini ser¬
uit alius auaricie. alius
ambitiom. om̃s spei: om̃s
timori. Et certe nulla ser¬
uitus turpior quã uolunta¬
ria. At nos uigo afortuna
imposito subiacentẽ tanqͣ
miserũ uilẽq calcamꝰ. Qd̾
non patim᷑ rep̃hendi. Inue¬
nies int̾ seruos aliquẽ ꝑ ecu¬
nia fortiorẽ. inuenies dñm
spe lucri oscła aliorũ seruo¬
rũ manib infigentẽ. Non
gͦ fortuna homines estima¬
bo̾s morib. Sibi quisq dat
mores condicionẽ casus as¬
signat. Qũeadmodũ stultꝰ
est qui empturꝰ equũ non
ipsum conspicit s stratum
eus ac frenos sic stultissimꝰ
ẽ. qui hominẽ aut ex ueste
qd̾ amicũ tantũ inforo ꝙ in¬
curia queras. si diligenter at¬
tendis. in uenies & domi. Tu
mͦ uiue cũ seruo clem̃ter co
te consiliũ. Nam ꝙ maiores
nr̃i omnẽ dñis inuidiam.
omnẽ seruis contumeliã de¬
trahentes dñm patrẽ familias.

Expanded text:
libero animo servus est. Hoc libero animo servus est. Hoc illi nocebit, si ostenderis quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes spei, omnes timori. Et certe nulla servitus turpior quam voluntaria: At nos jugo a fortuna imposito subjacentem, tanquam miserum, vilemque caicamus. Quod non patimur reprehendi. Invenies inter servos aliquem pecunia fortiorem, invenies dominum spe lucri oscula alienorum servorum manibus infigentem. Non ergo fortuna homines aestimabo sed moribus: sibi quisque dat mores, conditionem casus adsignat. Quemadmodum stultus est qui empturus equum non ipsum inspicit sed stratum eius ac frenos, sic stultissimus est qui hominem aut ex veste quod amicum tantum in foro curia quaeras: si diligenter attenderis, invenies et domi. Tu modo vive cum servo clementer, cote consilium. Nam et maiores nostri omnem dominis invidiam, omnem servis contumeliam detrahentes, dominum patrem fam
Abbreviated transcription (Latin):
dentis nõ ulipendat arbi¬
trium si serui uilem ꝙ ab¬
iectam affectat conditionẽ:
Nontñ qd̃ seruos dicam ha¬
bendos ẽẽ contẽptiu. nͥ suli¬
b uiciis uiuant. Sicut enĩ
u̾a ꝙ unica lib̾tas : seruire
uirtuti. & ipsius ex̾cere offã:
ita unida ꝙ singłis seruitus
est uiciis subiugari. Errat
plane quisqͥs aliunde con¬
ditionẽ alt̾utrã opinatur
accidere. Si qͥdem omne ho¬
minũ genꝰ in t̾ris simili
ab ortu surgit eisdẽ constat
ꝙ alit᷑ elementis. eundemq
sp̃m ab eodem pͥncipio car¬
pit. Codem fruit᷑ celo. eque
moritur. eque uunt. Unde
gł um repͥmens. his utit᷑
argum̃tis. Serui inqͥt sunt:
inmo homines serui st̃̾. ĩmo
ꝯs̾ui. Si cogitau̾is tantũdẽ
in utrosq licere fortune tã
tu illũ indere lib̃m potes:
quã ille te seruum. Nescis
qua etate ecuba seruire
ceꝑit. qua cresus qͣ darii
mater. qua diogenes qͣ plato
ipse. Postremo qͥd ita nomen
seruitutis horremꝰ. Seruus
÷ qͥdem s necĩtate. s fortasse

Expanded text:
ni non vilipendat arbitrium, si servilem et abjectam affectat conditionem? Non tamen quod servos dicam habendos esse contemptui, nisi servilibus vitiis vivant. Sicut enim vera et unica libertas est servire virtuti et ipsius exercere officia; ita unica et singularis servitus est, vitiis subjugari. Errat plane quisquis aliunde conditionem alterutram opinatur accidere. Siquidem omne hominum genus in terris simili ab ortu surgit, eisdem constat et alitur elementis, eumdemque spiritum ab eodem principio carpit, eodemque fruitur coelo, aeque moritur, aeque vivit. Unde gelum reprimens, his utitur argumentis: « Servi, inquit, sunt, imo homines. Servi sunt, imo conservi. Si cogitaveris, tantumdem in utrosque licere fortunae, tam tu illum videre liberum potes, quam ille te servum. Nescis qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darii mater, qua Diogenes, qua Plato ipse? Postremo quid ita nomen servitutis horremus? Servus est quidem, sed necessitate, sed fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
tri genitalia uedeant᷑ eẽ sub¬
nexa. Unde dũ unũ in ordina¬
te reficttur: aliud ꝓculdubio
ad contumelias excitatur.
hec qͥdem gregorius. imnio
ꝑ gregorium sp̃s sc̃s. Ex quo
constat ei qui ad salutẽ ten¬
dit pͥmam suꝑbie sobolem
extinguendã. que si paulisꝑ
frutices de se ut p̃dictum ẽ
gignit. Nam ꝙ si sit apud ali¬
quẽ qñq p̃cipua nequaꝙͣ pos¬
sibile: ut sit sola. Si enim
quẽpiam inanis gła stimu¬
lat. necesse ẽ. ut ꝑ abrupta
uicioꝵ: p̃ceps ruat. Hoc est
autẽ qd̾ nobile censetur uiciũ.
adeoq humane fragilitatis de¬
mulcet ingenium: ut uix sit
uł ap̃claris mentib alienum.
Nam ꝙ ortum nobilem habet.
suiq dispendii ꝓcessum nescit:
anteꝙͣ afastigio corruat qd̾ op¬
tauit. Nam ꝙ de se inuicem
uicia oriunt᷑. at inanis gła etiã
inuirtute originis sue figit
radicem. In quo enĩ quisq p̃
cet̾is pollet: meo nͥ assit modã¬
trix grã facilius intumescit.
II

Expanded text:
tri genitalia videantur esse subtri genitalia videantur esse subnexa. Unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Haec quidem Gregorius, imo per Gregorium Spiritus sanctus. Ex quo constat ei qui ad salutem tendit, primam superbiae sobolem exstinguendam. Quae si paulisper frutices de se, ut praedictum est, gignit. Nam, etsi sit apud aliquem quandoque praecipua, nequaquam possibile est, ut sit sola. Si enim quempiam inanis gloria stimulat, necesse est, ut per abrupta vitiorum praeceps ruat. Hoc est autem quod nobile censetur vitium, adeoque humanae fragilitatis demulcet ingenium, ut vix sit vel a praeclaris mentibus alienum. Nam et ortum nobilem habet, suique dispendii processum nescit, antequam a fastigio corruat, quod optavit. Nam et de se invicem vitia oriuntur, et inanis gloria etiam in virtute originis suae figit radicem. In quo enim quisque prae caeteris pollet, in eo nisi adsit moderatrix gratia, facilius intumescit. II
Abbreviated transcription (Latin):
manus. uelud grauiꝰ pressa
sentitur. Ex ira quoq tͥsticia
oritur. quia turbata mens
quo in ordinate se concutit:
eo addicendũ mala confun-¬
dit. Et cum dulcedinẽ tran¬
quillitatis amiserit: nichil
hanc nͥ exꝑturbatione sub¬
sequens meror pascit. Tristi¬
cia qͦ ad auariciã diriuatur.
quia dum confusum corbo¬
nũ leticie in semetipso intꝰ
amiserit: unde consolari
debeat foris querit. Et tanto
magis ext̾iora bona adipisci
desid̾at: quanto gaudium
non habet. ad qd̃ intͥnsecus
recurrat. Et qͥdem singula
eoꝵ sue ꝑniciei afferunt fruc¬
tum: cum inanis gła d̃my in¬
uidia ꝓximũ ira auferat ꝙ
se ipsum. Tristicia solacii fit
ignara auaricia dum ꝑ ext̾i¬
ora uagatur: edacitatis sue
macerat᷑ ieiunio. Ut uͦ maci¬
ei sue indigentiam expleat:
ꝓ labit᷑ ad duo carnis uicia
que sequunt᷑. In quib liquet
qd̃ de uentris ingliruie luxu¬
ria nascitur. dum in ipsa
distributione menbroꝵ: uen¬

Expanded text:
manus, velut gravius pressa manus, velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo inordinate se concutit, eo ad dicendum mala confugit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum consilium cor bonum in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit. Et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet, ad quod intrinsecus recurrat. Et quidem singula eorum suae perniciei afferunt fructum, cum inanis gloria Deum, invidia proximum, ira auferat et se ipsum: tristitia solatii fit ignara, avaritia dum per exteriora vagatur, edacitatis suae maceratur jejunio. Ut vero maciei suae indigentiam expleat, prolabitur ad duo carnis vitia quae sequuntur. In quibus liquet quod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum, ven
Abbreviated transcription (Latin):
erga illicita ꝓdeunt. De aua¬
ricia: ꝓdicio. fraus. fallatia.
ꝑuiria. in quietudo. uolen¬
tie ꝙ contͣ miscd̾iam obdu¬
rationes cordis egrediunt᷑.
De uentrisingliue inepta le¬
ticia. scurilitas. inmundicia.
multiloquia. hebstudo sen
sus circa intelligentiã ꝓpa¬
gant᷑. De luxuria cecitas m̃¬
tis inconsid̾atio. in constan¬
tia. p̃cipitatio. amor sui. odi¬
um dei. affertus p̃sentis scłi.
horror autẽ uł̃ desꝑatio fu-¬
turi gen̾atur. S quomͦ ab
inuicem pͥncipalia ꝓdeant:
idem doctor exponit. Prima
namq suꝑbie soboles. dum¬
opp̾ssam mentẽ corruꝑit:
mox inuidiã gignit. qr nmi¬
rũ dum uani nominis po¬
tentiã appetit: nequis aliꝰ
hanc adipisci ualeat inta¬
bescit. Inuidia qͦ iram gen̾at.
qr quanto int̾no liuoris uul¬
nere animus sauciat᷑. tan¬
to etiam mansuetudo tran¬
quillitatis amittit᷑. Et quia
quasi dolens menbrũ tangi¬
tur: iccirco opposite actiõis

Expanded text:
erga illicita nascitur. 14 De auaerga illicita nascitur. 14 De auaritia proditio, fraus, fallatia, uria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obdurationes cordis egrediuntur. De ventris ingluvie, inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquia, hebetsus circa intelligentiam propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus presentis seculi, horror autem uel desturi generatur. Sed quomodo ab invicem principalia prodeant, idem doctor exponit. Prima namque superbiae soboles, dumoppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis alius hanc adipisci valeat, intabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis
Abbreviated transcription (Latin):
pitib multiplicit̾ pullulane.
Quoꝵ  nomina ꝙ sigure fide¬
lius teneant᷑: qualiter hanc
pestiferam arborem beatissimꝰ
papa ciã. depingit in morali¬
b. si uacat paulisꝑ attende.
Orimos gͦ ramos huius plan¬
te sic distinguit. ut sit pͥmus
ꝙ saluator qr nos hiis suꝑbe
uiciis captõs doluit: ad spũa¬
duo carnalia. unũqd̃q eoꝵ
habentq rami singłi de se¬
ramusculos ꝓcedentes. tanta
qͥdem amplitudine dilatatos:
ut mundũ fere totum in ma¬
ligno positum. pene oꝑiant
Nam de inani gła in obedien¬
tia. lactantia. hẏpocrisis. con¬
tentiones. ꝑtinatie. discordie
ꝙ nouitatũ p̃sũptionesori¬
unt᷑. De inuidia odium.
susurratio. detractio. exulta¬
tio madu̾sis. ꝓximi. afflic¬
tio autẽ inpsꝑis nascit᷑. Be
ira rixe. tunior mentis. con¬
tumelie. clamor. indignatio.
blasphemie ꝓferunt᷑. De tris
ticia: malicia. rancor. pusil¬
lanimitas. desꝑatio. torpor
circa p̃cepta. uagatio m̃tis

Expanded text:
pitibus, multipliciter pullulant. pitibus, multipliciter pullulant. Quorum ut nomina et figurae fidelius teneantur, qualiter hanc pestiferam arborem beatissimus papa Gregorius depingit in Moralibus, si vacat, paulisper attende. Primos ergo ramos hujus plantae sic distinguit, ut sit primuset Salvator, quia nos his superbiae vitiis captivos doluit, ad spirituaduo carnalia, unumquodque eoHabentque rami singuli ramusculos de se procedentes, tanta quidem amplitudine dilatatos, ut mundum fere totum, in malignum positum, pene operiant. Nam de inani gloria, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. De ira, rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, blasphemiae proferuntticia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa precepta et uagatio mentis
Abbreviated transcription (Latin):
nicoꝵ factio famulat᷑. Et forte
comicus ideo gnatonẽ intro¬
duxit seruũ militis głosi art
eleganter innueret. q̃m ꝙ in
uita hominũ ꝙ in assertione
moꝵ sub ẽ. gnatonica tiasoni¬
ane. Alt̾a tñ pendet ex altera.
adeo quidẽ. ut inicem sine se
ẽẽ non possint. Nam ꝙ gnato¬
nis oꝑa inutilis ẽ. si non sit
nules głosus. ꝙ forte trasonis
arrogantia conqͥescet: si non
eam fallatia gnatonis exceꝑit.
Comici forte contẽpnis eimu¬
cũ. s in eunuco fere omĩum
uitã exp̃ssit. Et eo quidẽ elegã
fictitio arg̾o sine lesione ꝑso¬
narũ uicia demidauit. Si no¬
biliorẽ queris auctorẽ: multi
ꝓcedent cenodoxie rep̃ssores.
Est autẽ cenodoxia ut pa̾tͥb
tis mortalib affert. Cũ autẽ
suꝑbia sit tocius peccati initi¬
um hanc de se pͥmam sobolẽ
gignit. Ab hac enĩ uirulen¬
ta radice suꝑbie septẽ pͥnci¬
palia uicia oriunt᷑. que qͥdem
pͥncipalia dicunt᷑ respectu mui¬
noꝵ que exhis uelud idre ca¬

Expanded text:
nicorum factio famulatur. Et forte comicus ideo Gnathonem introduxit servum militis gloriosi, ut eleganter innueret, quoniam et in vita hominum et in assertione morum subest Gnathonica Thrasonianae. Altera tamen pendet ex altera, adeo quidem, ut invicem sine se esse non possint. Nam et Gnathonis opera inutilis est, si non sit miles gloriosus, et forte Thrasonis arrogantia conquiescet, si non eam fallacia Gnathonis exceperit. Comici forte contemnis eunuchum, sed in eunucho fere omnium vitam expressit. Et eo quidem liberiufictitio argumento, sine laesione personarum, vitia denudavit. Si nobiliorem quaeris auctorem, multi procedunt cenodoxiae repressores. Est autem cenodoxia, ut Patributis mortalibus affert. Cum autem superbia sit totius peccati initium, hanc de se primam sobolem gignit. Ab hac enim virulenta radice superbiae, septem principalia vitia oriuntur, quae quidem principalia dicuntur respectu minorum, quae ex his, velut hydrae ca
Abbreviated transcription (Latin):
academie erat uidit offerri cig¬
nũ collũ inserentẽ cela rostro tan¬
gentẽ sida. regionẽ q̃ aplane dr
penetͣntẽ ꝙ tͣnscendentẽ aspectꝰ
omiũ ꝙ tanta uocis sonoritate
& leticia canentẽ: ut totũ mul¬
cet orbẽ. Seq̃nti die aristides ab
academia paruulũ filiũ platonẽ
socͣti obtulit. litt̾is & moribꝰ ĩ buen¬
dũ. Aͦ inso. m̃tis uiribꝰ ex corꝑis dis¬
nr̃o apollini uenus academica
consecrauit. Piato liti̾arũ quas
ꝑseq̃batur cã ꝓficiscen̾ in egiptũ:
se apiratis capi int̾eundum ꝙ
uenundariitidit. Quod & dũ
iret: contingit.
XII. cõiectorĩã

Expanded text:
academiae erat, vidit offerri cygacademiae erat, vidit offerri cygnum collum inserentem coelo, rostro tangentem sidera, regionem quae Aplane dicitur, penetrantem et transcendentem aspectus omnium, et tanta vocis sonoritate et laetitia canentem, ut totum mulceret orbem. Sequenti die, Aristides ab academia parvulum filium Platonem Socrati obtulit, litteris et moribus imbuendum. Quo viso, mentis viribus ex corporis disro Apollini Venus academica consecravit. » Plato litterarum, quas persequebatur, causa proficiscens in Aegyptum, se a piratis capi inter eundum et venundari vidit. Quod et dum iret, contigit. CAP. XVII. Conjectoriam
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia figuret᷑. frequens tñ ꝙ
quasi regłare ius ẽ: ut asimilibꝰ
ad similia recurrat interp̃ta¬
tio. Uerum hanc uisionũ qͣs
quies induc it diuisionẽ ꝑ op¬
posita ñ fieri certum ẽ: cum
eadem ꝓparte sit insio aliũn¬
oracłm. ꝙ ppter rerum figuras
possit somniis aggregari. & um¬
u̾sas eorum sp̃es qñq contuigat
qd̾ ꝙ studiosis scͥpturarũ planũ
est. Uisio affricani. apocalipsis
apłi. damelis & ezechielis oracsat
somia pharaonis. ꝙ ioseph:
eoꝵ que dicta sunt faciunt ficdẽ.
ꝑ sonis qͦ quibꝰdam u̾itas freq̃n¬
tius illuscescit ut pote composi¬
tum habentib ammũ. alias fre¬
q̃ntior errormuoluit. Augustus
cesar cum adu̾sus antoniũ dmi¬
caturus ẽẽt. egͥtudine gͣui labo¬
rans inqͥete mandatũ accepit.
ut aduictoriam conseq̃ndam se¬
q̃nti die p̃lio urtereẽt. Paruit
itaq lectica deuectus inp̃lium:
ꝙ uicit. Socͣtes ÷ͥ exaraueñis q̃ de

Expanded text:
Ecclesia figuretur. Frequens tamen et Ecclesia figuretur. Frequens tamen et quasi regulare jus est, ut a similibus ad similia recurrat interpretatio. Verum hanc visionum, quas quies inducit, divisionem per opposita non fieri certum est; cum eadem pro parte sit visio, aliunoraculum, et propter rerum figuras possit somniis aggregari, et universas eorum species quandoque contingat: quod et studiosis Scripturarum planum est. Visio Africani, Apocalypsis apostoli, Danielis et Ezechielis oracula: somnia Pharaonis et Joseph, eorum quae dicta sunt faciunt fidem. Personis quoque quibusdam veritas frequentius illucescit, utpote compositum habentibus animum, alias frequentior error involvit. Augustus Caesar, cum adversus Antonium dimicaturus esset, aegritudine gravi laborans, in quiete mandatum accepit, ut ad victoriam consequenti die praelio interesset. Paruit itaque lectica devectus in praelium, et vicit. Socrates sibi ex ara Veneris, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uestigia. sic̃ cũ magno põ¬
peio ruina inmineret. contra¬
ria uisis uaticinata qͥes leticiãꝙ
urbis ꝓpłi t̾ͥpudiantis p̃conia.
plausumq theatri sui. quasi
re totius imꝑii bene gesta. fortu¬
na ꝑituri ducis ocłis ingerebat.
Res qͦ que turpis & obscena ẽ
insuꝑficie honestissime u̾itatis
q̃nq substantiam tegit .G. Cesar
inminori etate in somnis ͥ uisꝰ
e matͥs incestare cubicła. ꝙ tͦpi¬
tudine soporis aitonitꝰ cũ rem
ad mathematicos retulisset: uni¬
u̾sam t̾ram ditioni eiꝰ subicien¬
dam respondunt. Sic itaq mag¬
nanimi uiri spes̾ad occupan¬
dũ ĩꝑium erecta ẽ. Deniq ad
spẽm facti quis uria iustior qͥs
dauid nequior aut crudelior.
qͣm decor bersabee ad ꝑditionẽ.
homicidiũ & adult̾ium inui¬
tauit: Que qͥdem omĩa contͣ¬
rium faciunt intellectũ. cũ
urias diabolus. dauid .xͦ. ber¬
sabeẽ peccõrum labe deformis

Expanded text:
tatis vestigia, sicut cum magno Pomtatis vestigia, sicut cum magno Pompeio ruina immineret, contraria visis vaticinata quies, laetitiamque urbis, populi tripudiantis praeconia, plausumque theatri sui, quasi re totius imperii bene gesta, fortuna perituri ducis oculis ingerebat. Res quoque quae turpis et obscena est in superficie, honestissimae veritatis quandoque substantiam tegit. C. Caesar in minori aetate in somnis sibi visus est matris incestare cubicula, et turpitudine soporis attonitus, cum rem ad mathematicos retulisset, universam terram ditioni ejus subjiciendam responderunt. Sic itaque magnanimi viri spes ad occupandum imperium erecta est. Denique ad speciem facti quis Uria justior? quis David nequior aut crudelior, quem decor Bethsabeae ad proditionem, homicidium et adulterium invitavit. Quae quidem omnia contrarium faciunt intellectum, cum Urias diabolus, David Christus, Bethsabee peccatorum labe deformis,