comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi młierã effigies uolũt. quid sexus ĩfeomꝰ. in quẽ si tecide t
Iuꝑiter. eñ uere iꝑi lapides hoĩem fatebus. ¶plełas ẽ pet¬
deoꝵ simulachea ꝯfingut ut ex ip̃a diuĩsitate fexus appareat e
aquile cũ ante pedes ioius gorũt᷑ intẽplis: ⁊cũ ip̃o paris adorat n
ut nephãdisceleris ac stupri mẽoria maneat ĩei̾tũ: ¶ Lluhil i a
poetis in totũ fictid ẽ. a̾d sortosse traductũ et õ qͣ sicracõe obsturatĩd
q uitas Inuolula tege̾t᷑. sic illud de sertuõe regnoꝵ. ¶uĩt in Iouicelĩ¬
Ita partili sortiti ꝙ sũt. ut griẽtis impiue cederet. plutom cui tognomienꝰ
hagefilao fut pars occidẽtis obtĩget. eo ꝙ plaga orĩetis exq̃ lurgor¬
talib datur. suꝑior. occidẽtis ãt inferior eẽ uideat᷑. Sic uilatid¬

Expanded text:
sibi mulierum effigies uolunt? quid sexus infirmus? in quem si cecidit hic Iuppiter, eum uero ipsi lapides hominem fatebuntur. medeorum simulacra confingunt, ut ex ipsa diversitate sexus appareat, vaquilae, cum ante pedes Jovis ponuntur in templis, et cum ipso pariter adorantur: nisi ut nefandi sceleris ac stupri memoria maneat in aeternum? Nihil igitur a poetis in totum fictum est: aliquid fortasse traductum, et obliqua figuratione obscuratum, quo veritas involuta tegeretur; sicita partiti sortitique sunt, ut Orientis imperium Jovi cederet; Plutoni, cui cognomen Agesilao fuit, pars Occidentis obtingeret: eo quod plaga Orientis, ex qua lux mortalibus datur, superior; Occidentis autem inferior e
Abbreviated transcription (Latin):
siulapiꝰ ⁊ ip̃e ẜ nõ sie flagicio apołiis natꝰ: qͥd feca aluid
iumis honorib dignũ. nͥ ꝙ sanant ypolitiẽt Mortẽ s
habuit clariorẽ. ꝙ adeo meruit fulmĩari. hũc tarquiciꝰ de Illust̾s
uiris disseres: ait inc̾tis paretib ortũ. expõĩtũt. ⁊ auenatorib
Inũelũ caino lacte nit̾tũ. chproni tratitĩs. didicisse medicirõe
suisse aut messenũ. ẜ epdauri moratũ ¶Tulliꝰ ẽt chrmosuris autse¬
pltd ¶ Biid apallo pr̃ ei. Nõne ob amore qͦ flagͣ̃ibat łpissiẽ gͣgẽ pani¬
potuit Iapunee Abeo q p̾mo Rex ꝑfidꝰ qͥiꝙͣ cũ diisgerigcisset didicit
ab negare. Pe forõsũ puerũ ⁊ dĩe amat uiolaut. edũ ludit omidit
homicida mars e ꝑgr̃a cedis cͥmĩe abalhem̃e sib lilatꝰ ne uidet᷑ m

Expanded text:
on sine flagitio Apollinis natus quid fecit aliud diuinis honoribus dignum nisi quod sanauit Hippolytum? mortem sane habuit clariorem, quod a deo meruit fulminari. hunc Tarquitius de inlustribus uiris disserens ait incertis parentibus natum, expositum et a uenatoribus inuentum, canino lacte nutritum, Chironi trfuisse autem Messenium, sed Epidauri moratum. Tullius etiam Cynosuris ait sepultum. Quid Apollo pater ejus? Nonne ob amorem, quo flagrabat, turpissime gpotuit inpune ? ab eoque primo rex perfidus quidquid cum diis pepigisset didicit abnegare. idem formonsum puerum et dum amat, uiolauit et dum ludit, occidit. homicida Mars et per gratiam caedis crimine ab Atheniensibus liberatus, ne uideretur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eiꝰ Impbe̾t quẽ deo siłem Iudicabat Nõ em̃ fortior putãdꝰ ẽ qͥleone.
g̃ q̃ uiolẽtã ẽ e se ip̃o iclusã ferẽ suꝑat iracũdĩa ał q̃ rapacissimas
uolucres derecit: ꝙ qͣ auidissias cipiditates cohercet. ãt q̃ amazonẽ bel

Expanded text:
utem eius inpleret, quem deo similem iudicabat. non enim fortior putandus est qui leonem utem eius inpleret, quem deo similem iudicabat. non enim fortior putandus est qui leonem quam qui uiolentam et in se ipso inclusam feram superat, iracundiam, aut qui rapacissimas uolucres deiecit quam qui cupiditates auidissimas cohercet, aut qui Amazonem bel
Abbreviated transcription (Latin):
siussẽt hiis qͥb imꝑitauerat ẽmẽoriã sũt ꝯsecrati ¶ E si q̾s dubitat.
Res eoꝵ gestas et fcc̃a ꝯside̾t q̃ uniu̾a tã poete ꝙͣ historiti ueteͥs ꝓdideꝵ t
hercules qui ob u̾tutẽ clarissimꝰ ⁊ qͣiͣ affricanꝰ int̾ deos hr̃ Sns dibẽi¬
quẽ pagrasse ac expurgasse narrat᷑. stupris: adulteriis libidinibus
Inq̃nauit: Nec mirũ cũ eẽt adult̾io genitꝰ alchinene: q̃dtãdẽ nn¬
poluit in eo eẽ diuini. qui suis ip̃e uiciis m̃cepatꝰ. ⁊ mares ⁊ femĩas
ꝯͣ om̃s leges: Infamia: flagicio dedecore affecit᷑ ¶   ne illaquid q̃ ma
deãt᷑ Quid cñ tc̃e magnisicũ ᷑ sileonẽ aprũ ꝙ suꝑauit. Si aues de
unu̾e. Iracũdia ¶ cohibe̾. fortissimm uiri est. q̃ ille nͭ feͭ unꝙͣ nͥ potret
het qm faciat: nõ mõ ego eũ cũ sũtius uidis ꝯparo: s simuillimũ deo
Iuditabo uellẽ adiecisset de libidĩe. lixouria cupiditate insetẽtia. It ut¬

Expanded text:
issent iis quibus inperitauerant, in memoriam sunt consecrati. quod si quis dubitat, res eorum gestas et facta consideret, quae uniuersa tam poetae quam historici ueteres prodiderunt. Hercules, qui ob uirtutem clarissimus et quasi Africanus inter deos habequem peragrasse ac purgasse narratur, stupris adulteriis libidinibus inquinauit? nec mirum, cum esset adulterio genitus Alcimenae. quid tandem potuit in eo esse diuini, qui suis ipse uitiis mancipatus et mares et feminas contra omnes leges infamia flagitio dedecore adfecit? sed ne illa quidem quaeuideantur. quid enim tam magnificum, si leonem aprumque superauit, si aues deipotuit. haec qui faciat, non ego eum cum summis uiris comparo, sed simillimum deo iudico. uellem adiecisset de libidine luxuria cupiditate insolentia, ut uirt
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ illeꝰ uĩce̾t plãtẽ: Rimibũ seuex ãiunene facile uictꝰ est ac społia¬
cus imꝑio ffugit g᷑ expulsꝰ ⁊ ĩ Ialĩa nanigio uenit cũ eorasset diũ
sic ouidiꝰ ĩ fastoꝵ libris refert Causa Ratis suꝑest tustũ rate ueĩt ad ẽmĩd
Ante perrato faloser orle deꝰ hũc eralẽ ab copẽ Ianus exexit Cuiꝰ
nauis sic̃ idẽ poeta subidat. At bona postlaꝰ prxẽ forauit dere. hospi¬
tis aduelũ testificala dei

Expanded text:
 illius uinceret potestatem? nimirum senex a iuuene facile uictus est ac spoliatus imperio. fugit igitur expulsus et in italiam nauigio uenit, cum errasset diu, sicut Ouidius in Fastorum libris refert: causa ratis superest. Tuscum rate uenit ad amnem ante pererrato falcifer orbe deus. hunc errantem -atque inopem Ianus excepit: cnauis, sicut idem poeta subiecit: at bona posteritas puppem formauit in aere hospitis aduentum testificata dei
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ed cẽ uerũ Tuanegitꝰ auctor ẽ. Qui cũ duet ad modĩe panios
Colitisse ĩquib eẽt p̃secta doctna. In hnis uramd: sat᷑nũ. icuruẽ.
noĩauit cognatos suos. hec ille qr Igrauit alio ł daxᵗ hystoriã. qͥ qũo¬
corgumentari potuerit ostendi
unc dicã quõ. ubi aquo. sit hoc factũ Nõ em̃ salnꝰ hoc ẜ iup̃r¬

Expanded text:
dmodum paucos extitisse in quibus esset perfecta doctrina, in his Uranum Saturnum Mercurium nominauit cognatos suos. haec ille quia ignorauit, alio traduxit historiam: qui quomodo argumentari potuerit, ostendi. nunc dicam quomodo, ubi, a quo sit hoc factum: non enim Saturnus hoc, sed Iup
Abbreviated transcription (Latin):
naste̾t᷑ qui eũ regm posfessione p̾uauit ¶ Iẽ sororẽ suã rẽã quam
Ratine hopẽ dicimꝰ. cũ hẽiet urorẽ Respõso uetitꝰ sẽ dr mares
siberos educare: qd fiturũ dẽt ut afilio pelle̾t᷑. Quã Rẽ metuts
natos sibi silios nõ utiq deuorabat ut ferũt fabule: ẜ necabat᷑ ꝙͣꝙͣͣ
seͥptũ sit in historia sacoa saturiũ e horã cetosq tũt hoĩes hũanã¬
carnẽ solitos esitare. ueꝵ p̃mũ Iouẽ leges hõib mores q cõdentẽ. edicto
¶ Opes aũt̾ cũ Iouẽs reꝑisset substrapa infantẽ eñ q nuitrĩedũ fuotm¬

Expanded text:
idem sororem suam Rheam quam latine Opem dicimus cum haberet uxorem, responso uetitus esse dicitur mares liberos educare, quod futurum esset ut a filio pelleretur. quam rem metuens natos sibi filios non utique deuorabat ut ferunt. fabulae, sed necabat, quamquam scriptum sit in Historia Sacra Saturnum et Opem ceterosque tunc homines humanacarnem solitos esitare: uerum primum Iouem leges hominibus moresque condentem edicto ? Ops autem cum Iouem peperisset, subtraxit infante
Abbreviated transcription (Latin):
aulhoni fuit infinitidillud imꝑue cui totiꝰ oremaritunt platẽ senat
dec̃uerat. ut p̾dones ꝑseque̾t ᷑. at mare õe placaret. Sic neptina ma¬
fena. Res gestas Iouis ⁊ ceroꝵ q̃ dii putãt᷑: collegit. hystoriã ꝙ ꝯtexuit
extitulis ⁊ ẽst̾pcoib sac̾o: que ĩ antiqͥssims templis hẽ bant᷑. maxĩe¬
qs d sano Ioius trefilii ubi aurda cołienã põitã eẽ ab ip̃o Iout titulus

Expanded text:
nitum illud imperium, cui totius orae maritimae potestatem senatus decreuerat, ut praedones persequeretur ac mare omne pacaret. sic Neptuno matate Messene, res gestas Iouis et ceterorum qui dii putantur collegit historiamque contexuit ex titulis et inscriptionibus sacris quae in antiquissimis templis habebantur maximeque in fano Iouis Triphylii, ubi aurea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dãpnatõe suã ꝓpletaꝵ uoce praditã cotidiams lectõib pe̾r¬
sonãt n ͨ alnĩ in cor suũ que pors ⁊ ip̃a dãpnacõis adnui̾ttunt
Increpiti gͦ axp̃o sepe iudei exꝓbrante illis pc̃ta ⁊ Inuistiãs
⁊ appło pene desiti cõcitati st ad eum necad Cuiꝰ rer audacła ded̾
illis hũilitas eiꝰ Nlã ꝯleg̾ent cũ quãta u̾tute ⁊ claritate filiꝰ dei

Expanded text:
uoce praedictam cottidianis lectionibus personant nec aliquando in cor suum, quae pars est et ipsa damnationis, admittunt. increpiti ergo a Christo saepe Iudaei exprobrante illis peccata et iniustitiam et a populo paene deserti concitati sunt ad eum necandum: cuius rei audaciam dedit illis humili
Abbreviated transcription (Latin):
abstmẽ iussit. id potissimũ uoluit intelligi. ut se apctos atq ii¬
mudiciis abstin̾e̾nt E st eĩ luculentũ hoc aĩal et ĩmũdũ. nec unꝙͣ
telũ aspicit. ẜr inłrã toto corpore et ore piectũ uentri sẽꝑ ẜ pabulo

Expanded text:
inere Deus jussit, id potissimum voluit intelligi, ut se a peccatis atque iminere Deus jussit, id potissimum voluit intelligi, ut se a peccatis atque immunditiis abstinerent. Est enim lutulentum hoc animal, et immundum; nec umquam coelum aspi
Abbreviated transcription (Latin):
promissionis indiet. Et id cioco etõe morfi sucessit. ut onderi
nouã legem ꝑ xp̃m ihesuĩ datã ueteri leczi successurã que data
ꝑ moisem fuit. Nam illa cariis crecẽs ẽtũtisto carit utiq ratione.
qr sideꝰ id uellrt sec a̾mipio formasset hoĩem ut ꝓpuciũ nõ heret
pectus id. ẽ aꝑto et simplici corde nos oporte̾ uiue̾. qm̃ paro
illa coppis q̃ crocũtidit ht̃ quõdã fiłitudinẽ cordis et expudẽd
Ob hanc causã deus ndarieã Iussit. ut hoc arguinẽto nos
admone̾t ne inuolutũ pectꝰ hẽuemꝰ. id ẽ ne quid pudendum
sola mansura est. uolens tĩ uite ac saluti nõe ꝓ et̾na sua
ite consulere penitẽtiã nobis in ula e̾cuncisione ꝓposuu
ueniã cõ sequeniuo: q̃ contumatib et admissa sua celantib de nega
ab eo qui nõ faciẽ sicut hõ. s intima et archana pectoris intuet᷑¬
¶ Eoddẽ mño spectat etiã carnus suille int̾dictio aqua cũ eos deul¬

Expanded text:
i successit, ut ostenderetur nouam legem per Christum Iesum datam ueteri legi successuram, quae data per Moysen fuit. nam illa carnis circumcisio caret utique ratione, quia si deus id uellet, sic a principio formasset hominem, ut praeputium non haberet: pectusilla corporis quae circumciditur habet quandam similitudinem cordis et est pudenda. ob hanc causam deus nudari eam iussit, ut hoc argumento nos admoneret, ne inuolutum pectus habeamus, id est ne quod pudendum sola mansura est. uolens enim uitae ac saluti nostrae pro aeterna sua pietate consulere, paenitentiam nobis in illa circumcisione proposuit, ut veniam consequamur; quae contumacibus et admissa sua celantibus denegatur ab eo qui non faciem, sicut homo, sed intima et arcana pectoris intuetur. Eodem spectat etiam carnis suillae interdictio; a qua cum eos abst
Abbreviated transcription (Latin):
u siñe illud iaxiniũ al subłus frontib fuis suste pturũ. ¶uiꝰ rei
figurã Iudei etiã eghibent nũt. cũ luĩa sua de cruore agni notant
¶ꝓptusti ꝓcussuoꝰ egipties utabea placza ẽmunes face̾t hebrtot
Scepar hus. uł agm̃e candidĩ sine macula ĩmolarĩt: at sigĩe limtibati
Aus de sangiũe ei ꝰ Imponent. Itaq cũ egiptioꝵ pͥmonenita unanocte
lutissent hebrti soli signo sanguis buiti futrũt nõ qr truor pecudis lansã
inst uintrcbat ut hõib saluti eẽt s ymago fu̾at aeꝵ fuburaꝵ ¶ Agn
c̃e candidꝰ sine macula xyus fuit id ẽ innocẽs elustꝰ p stũs qui abers
Iudeis d̾molatus. saluti ẽ omib qui signũ saniiũs id et cruu qua stui¬
giume fũdit in sua fronte cõ st ꝑferint. Itrons eĩ sĩuũ lineꝵd hõis
get lignũ sanglus de lebutũ iautis signifitatio e. Remq ĩmolacio ye¬

Expanded text:
aximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine macuudaeis immolatus, saluti est omnibus qui signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis significatio e
Abbreviated transcription (Latin):
ei spinas postremoetiã mortẽ sustipe nõ itcufauit: ut hõ illo dute subacta
it tathenatã mortẽ cũ siuis t̾rorib Rũharit. Cur aũt siõnꝰ prid
potissinũ gen ꝯmortis elegerit quo affici tũ fineret. hec rõ est dic
enĩ fortasse aliquis. Cuo si deus fuit. et mori uoluit nõ saltẽ aliquo
honesto mortis cen̾e affectus ẽ ¶ Tur potissimũ cunte lur infaro
cxenẽ supplicn qd ttiã hoĩe libe ro ꝙͣius nocente uideatur indugnũe
pͥmũ ꝙ is qui hulis aduenerat ut hũãlĩb et infirmus opem ferret:¬
⁊ in omib spem salutis onderet eo ieutre afficiendus fuit qr quo
passione p̾dicãs etiã id notũ fec̾it hrẽ se p̃tatem cũ uellet de ponẽdi
pp̃m ei cresumẽdi. Euffixus itaq cũ sp̃m sponte deposuerat necessaru
carinfices nõ putauerut ossa eiꝰ suffrmgẽ. sic mos eoꝵ ferebat. sed

Expanded text:
et spinas. Postremo etiam mortem suscipere non recusavit, ut homo illo duce subactam et spinas. Postremo etiam mortem suscipere non recusavit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus triumpharet. cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit quo adfici eum sineret, haec ratio est dicat enim fortasse aliquis: \'cur si deus fuit et mori uoluit, non saltem honesto aliquo mortis genere adfectus est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero quamuis nocente uideatur indignum?\' primum, quod is qui humilis aduenerat, ut humilibus et infimis opem ferret et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere adficiendus fuit quo ssione praedicans etiam id notum fecerit habere se potestatem cum uellet deponendi spiritum et resumendi. subfixus itaque quia spiritum deposuerat, necessarium carnifices non putauerunt ossa eius suffringere, sicut mos eorum ferebat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mordtm ppłus. Nos ant̃ qui qñ iogncionẽ dei fuimꝰ Iniusti spmne
i małi et notẽtes examꝰ. Ienorãtes quid eẽs boniẽs ã iusticie notione
atq oꝑib alieui: oĩa scele̾ ac libidine pollutbamꝰ. Electi g̃ es diuo
at sentib scu dei caput cingimꝰ. qr cõnotati ab ip̃o s c̾tũ fusi undiq
ad eum magro et doctori deo assistimꝰ. Regẽq illũ mũdi et oĩum
ranioẽ quã nũc conabor ondere ¶ Neus nãq sicut suꝑiꝰ eeposui
cũ statusset hoĩem liberare. mag̃rm uirtutis legauit in terram.
docendũ uen̾at uirtutis et ex̃ẽ pla et incitamẽta p̾beret. Gedcũ domib
uite officus iusticie specimẽ p biusset. ut doloris ꝙ pacĩãm: mortis q ion¬
temptũ: qͥb consũmata et tꝑfecta sit uirtꝰ traderet hõi. uenit ĩmanus
Impie nationis cũ et uilabe gotiusset sciẽtia futuri quã gre bat ii eecellẽ
ead uirtute qua mirabilia faciebat. Bustimut gͦ truciat ꝰ ct utrdira

Expanded text:
ognitionem Dei fuimus injusti, spinae, id est mali et nocentes eramus, ignorantes quid esset bonum; et a justitiae notione atque operibus alieni, omnia scelere ac libidine polluebamus. Electi ergo ex dumis et sentibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocati ab ipso, et circumfusi undique ad eum, magistro ac doctori Deo, assistimus, regemque illum mundi et omratio est: quam nunc conabor ostendere. deus namque, sicut superius exposui, cum statuisset hojninem liberare, magistrum uirtutis legauit in terram, qui docendum venerat, virtutis et exempla, et incitamenta praeberet. Sed cum in omnibus vitae officiis justitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus perfecta et consummata sit virtus, traderet homini, venit in manus impiae nationis, cum et vitare potuisset scientia futuri quam gerebat, et repellere eadem virtute, qua mirabilia faciebat. Sustinuit ergo cruciatus, et verbera,
Abbreviated transcription (Latin):
Que g̾ tum faciebat in pñs: ymagĩes eirãt futoͣꝵ. q̃ in lesis affectisq
corꝑib ehibebat ta sꝑitaliũ figurã ge̾bant. ut et ĩpñti uirtutis
ondb̃t Ereo sĩt oꝑa eius sig̃ficanciã qͦ maioris platis hũerunt.
Ita etiã passio eiꝰ nõ simples nͨ suꝑuatua nec fortita pͥcessit. ẜ ut
illa que fecit magna urotulẽ ac p̃tatem doctue eiꝰ siginficabãt sic
ea q̃ passꝰ ẽ odio futurã eẽ sapĩam nũtiabãt. dteti Ei potꝰ ar fellis
s aterbitates et amariliddines in hac uita sectatorib uitatis
dabat ꝙͣ moratib in hoc scło utus ip̃a ꝓponit. tñ illiꝰ mõi cib ⁊ potꝰ

Expanded text:
labe adficiunt sempiterna. iacentia mortuorum corpora erexit eosque nominibus suis inclamatos a morte reuocauit. quid congruentius deo? quid miracinenarrabilis potestas imago uirtutis maioris fuit, quae demonstrabat tantam cessit. sed ut illa quae fecit magnam uirtutem ac potestatem doctrinae eius significabant, sic ea quae passus est odio futuram esse sapientiam nuntiabant. aceti enim potus ac fellis cibus acerbitates et amaritudines in hac uita sectatoribus ueritatdabat, quae morantibus in hoc saeculo uirtus ipsa proponit, tamen illiusm
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ uiciose ac smortifẽ uoluptates Nõ opulẽcia libidinũ ĩcita
Sola Iusticia cuiꝰ legitiã ⁊ digna n̾ces ẽ ĩmortalĩtas. quã sta¬
cuit ap̾ncipio deꝰ sictĩs ⁊ ĩtorruptis ñetib q̃ se auicuis ⁊ abõt

Expanded text:
beatum uitiosae ac mortiferae uoluptates, non opulentia libidinum inritatrix, beatum uitiosae ac mortiferae uoluptates, non opulentia libidinum inritatrix, sola iustitia: cuius legitima et digna merces est inmortalitas, quam statuit a principio deus sanctis et incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
ienã p̃latẽ obi patrẽ cõside̾t ortũ nobis ad lucẽ q̃ frum
subiũstrat ꝑ illũ uiuimꝰ: ꝑillũ ĩ hospitiũ mũdi huiꝰ intra¬
iuimꝰ. Si deũ cogites Ille nos ĩ mĩabilib coꝑiis alit. Ille
minꝰ obseques ꝙͣ decebat minꝰ q ꝙ officiosa dmm et pabẽtis
ĩ mortalia mdta poseebãt ante plurimũ ꝑficit ad ueniam¬
conseꝙͣdam si cultũ eiꝰ notionẽq teneamꝰ si abiectis hũelil
terrems q tam Reb ꝙͣ bonis celestia et diuma sẽ pitua meditem ᵇ
Od̃ ut face̾ possimꝰ deꝰ nobis sequẽdꝰ ẽ. deꝰ adorãdꝰ qm̃ d̾eos¬
reꝵ e Racio ututũ ⁊ fons bonorp Tuid eĩ deo ãt p
maiꝰ est ãt racione ꝑfectiꝰ. ãt clauitate luculẽtiꝰ Dui q̃m nos
ad sapĩam genuit: ad iusticĩa ꝓtreauit nõ ẽ fas hõĩe Relicto
sus ac uite datore treius fragilib ꝙ famulari ãt
tẽporalib bomis ihe̾utẽ ab Innõcẽtia ⁊ pietate discede. Nõ faciũt

Expanded text:
is ad lucem qua fruimur subministrat, per illum uiuimus, per illum in hospitium mundi huius intrauimus. si dominum cogites, ille nos innumerabilibus copiis alit, ille minus obsequens quam decebat, minusque officiosa quam domini et parentis inmortalia merita poscebant, tamen plurimum proficit ad ueniamconsequendam, si cultum eius notionemque teneamus, si abiectis humilibus terrenisque tam rebus quam bonis caelestia et diuina et sempiterna meditemur. quod ut facere i possimus, deus nobis sequendus est, deus adorandus erum et ratio uirtutum et fons bonorum. quid enim deo aut potentia maius est aut ratione perfectius aut claritate luculentius? qui quoniam nos ad sapientiam genuit, ad iustitiam procreauit, non est fas hominem relicto deo sensus ac uitae datore terrenis fragilibusque famulari autfaciunt
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ debet nõ utiq cõtempuit id qd c̃. in oĩ mũdo uel mapiniũ
Si est sprouidꝰ ut o decũ cõsulit utiq cem̃ hũano quo fit uita
noa copiosior et melior et turior ¶ est pater ac deus omilise
terte ⁊ ulutib hõim delectat᷑ ⁊ uiciis cõmouet. E⁊ gõ iustos
dilugit ⁊ impios odit: odio Inquit opꝰ nõ est: semel eĩ statuit
bonis p̾miũ et malis penã. Ct si aliquis iuste Innocẽter q

Expanded text:
in omni mundo vel maximum. Si est providus, ut oportet Deum, consulit utique generi humano, quo sit vita nostra et copiosior, et melior, et tutior. Si est pater ac Deus universorum, certe virtutibus hominum delectatur, et vitiis commovetur; ergo et justos diligit, et impios odit. Odio inquit opus non est; semel enim statuit bonis praemium, et malis poenam. Quod si aliquis juste innocenterque
Abbreviated transcription (Latin):
ut s aucte ducti nõ uidẽt. ꝙͣ ĩepta et locutꝰ fu̾it
appet qͣrmalũ uir sapĩes ꝓposuerit exemplũ si eĩ senserĩt ẜui
dñm siũ seuire cũ nõ Irascit. tũ peccare cũ Irastit᷑ nõ pectabũt
cũ fuisset iratꝰ dedisset ire sue spacũs ut fresidẽte ꝑ intualũ
donãda erat pena. sed differenda ne aut peccãti maiorẽ Iusto dolo¬
rẽ mureret ãt castigganti furorẽ Nlũc uo̾ que tandẽ equitas aut
que sapiã est ut aliquis obexigiuẽ dolorẽ ꝓuniat᷑ ob maxinẽ
nõ piniat᷑ Qͣ si naturã lReꝵ cãs q diditisset ñꝙͣ tã ĩ porbuiae

Expanded text:
tate ducti non uident quam inepta et locutus fueriapparet quam malum uir sapiens proposuerit exemplum. si enim senserint serui dominum suum saeuire cum non irascitur, tum parcere cum irascitur, non peccabunt cum fuisset iratus, dedisset irae suae spatium, ut residente per interuallum donanda erat poena, sed differenda, ne aut peccanti maiorem iusto dolorem inureret aut castiganti furorem. nunc uero quae tandem aequitas aut quae sapientia est ut aliquis ob exiguum delictum puniatur, ob maximum non puniatur? quod si naturam rerum causasque didicisset, numquam tam inportu
Abbreviated transcription (Latin):
Repiatur tam ĩmari ꝙͣ ĩterra Gd stoici u̾i̾tatẽ nõ Repꝑitiẽtes
multa Porib in scłis ĩcognita necessitas eusꝰ ĩuen̾it. Que
tandẽ ulilitas pocest ĩ muoib ĩ blatis ĩ sipẽtib reꝑioi que
hõi molesta ⁊ ꝑniciosa sũt Aen medicĩa in his ãqͣ late̾t q̃ si est
Inuẽit᷑ aliqũ nempe adusꝰ mala cũ id illi querãt  ͦ eẽ oĩo molũ
uiperã ferũt exustã in cuierẽ q dilapsã mederi eiusd̃ bestie mor¬
sui Eto melid fuerat ẽã prorsus nõ esse. ꝙͣ remediũ ꝯtra se
ficii sũmũ ĩspirauit ei sapĩa soli ut oĩa Impro ac dictiomi sue
subiuczaret ot̃bq mũditõmodis uleret᷑ ꝓposuit tñ ei bona et
mala qr sapĩa dedit cuiꝰ oĩs rõ ĩ discernẽdis malis ac bonia
sita sit nõ p̃t ẽĩ quisꝙͣ elioẽ meliora et scire quid bonũ sit ñ sit
stiat Reicẽ at uitare que mala sũt. Inuicẽ s̾ͥ alterut᷑ cõneta sũt

Expanded text:
reperiantur, tam in mari, quam in terra. Quod Stoici veritatem non respicientes ura prioribus saeculis incognita necessitas et usus invenerit. Quae tandem utilitas potest in muribus, in blattis, in serpentibus reperiri, quae homini moinueniatur aliquando, nempe aduersus mala, cum id illi querantur, esse omnino malum! uiperam ferunt exustam in cineremque dilapsam mederi eiusdem bestiae morsui. quanto melius fuerat eam prorsus non esse quam remedium contra se ficii summum, inspirauit ei sapientiam soli, ut omnia imperio ac dicioni suae subiugaret omnibusque mundi commodis uteretur. proposuit tamenmala; quia sapientiam dedit; cujus omnis ratio in discernendis malis ac bonis sita est. Non potest enim quisquam eligere meliora et scire quid bonum sit, nisi sciat simul rejicere ac vitare quae mala sunt. Invicem sibi alterutra connexa sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
metu costat myet ꝰ aũt p irã. Nã si nõ moueat᷑ qͥs adu̾s
parere nolentẽ n ͨ cogi pot̾i̾t ad obseqiuũ. Cõsulat uniusq
effettꝰ suos. Iae intelliget neie posse sine ira ⁊ castiogatõe In¬
ꝑro subinigari. ubi h ͦ ira nõ fu̾i̾t̾ imꝑiũ qͦ nõ erit: deus
aũt ħ Impiũ. ergo ⁊ ira qua cõstat᷑ imxeriũ hẽit ncce est¬
contẽptũ se dei erudiat
quod est mapunũ nefas: Deberiꝰ

Expanded text:
metu constat, metus autem per iram. nam si non moueatur quis aduersus parere nolentem, nec cogi poterit ad obsequium. consulat unus quisque adfectus suos, iam mtelleget neminem posse sine ira et castigatione imperio subiugari. ubi ergo ira non fuerit, imperium quoque non erit. deus autem habet imperium, ergo et iram, qua constat imperium, habeat necescontemptum se dei erudiat, quod est maximum nefas. debemus
Abbreviated transcription (Latin):
elmbiles sibi maculas ĩmiserũt spro inde uniu̾sos oꝑtet q̃ sapiẽtes
qui hoĩes mdto dici uolũt fragilia cõtempne. Erena calcare hũilia
despicẽ ut possunt cĩ deo beatissia necessitudĩe copulari Auferã
Impietas discordie dissencões qz turbulẽte ac pestifere soꝑĩat᷑
quibs hũane societates ⁊ publici fed̾is dura cõuẽctio wngoit᷑
dirimict᷑ dissipat᷑ tũ possumꝰ boni ac beneficiẽr̃ medite¬
si quid nobis epũ si quid suppetit copiaꝵ nõ uolux¬

Expanded text:
eluibiles sibi maculas inusserunt. Proinde universos oportet, qui sapientes, qui homines merito dici volunt, fragilia contemnere, terrena calcare, humilia despicere, ut possint cum Deo beatissima necessitudine copulari. Auferatur impietas, discordiae; dissensionesque turbulentae ac pestiferae sopiantur, quibus humanae societatis et publici foederis diuina coniunctio inrumpitur dirimitur dissipatur: quantum possumus, boni ac benefici esse meditequid nobis opum, si quid suppetit copiarum, non uolu
Abbreviated transcription (Latin):
e hueles ⁊ mediocres ⁊⁊ magmn Reges teꝑat debuerit furor eiꝰ
cõp̾mi ne mẽtis ĩ possibile aliqd ⁊̃ expiabile facin
et nũꝙͣ insi nuto Irascił. O Ita tñ nõ Ita se lles haber. Nan si oĩs¬
Pncipio Ira iecoris hõi indidisfet i. quid credit᷑. cã huꝰ cõ¬
motionis ĩ hũore fellis tõtineri. Non Iñr̃ in totũ ꝓhibet nasti
qr is affectꝰ nc̃io datꝰ est et ꝓhibet in Ira ꝑmant. Ia ẽmen
mortalud d dẽ mortalis Nam si maneat cõfirmãt diicitie
ad pmcĩe sempiternã: Deinde iursꝰ cũ irasti quid̃. s tñ peccar

Expanded text:
humiles et mediocres et magni reges, temperari debuit furor eius et conprimi, ne mentis inpos aliquod inexpiabile facinuet numquam nisi merito irascitur. sed tamen non ita se res habet. nam si oncipio iram iecur homini indidisset, siquidem creditur causa huius commotionis in umore fellis contineri. non igitur in totum prohibet irasci, quia is adfectus necessario datus est, sed prohibet in ira permanere. ira enim mortalium debet esse mortalis: nam si maneat. confirmantur inimicitiae ad perniciem sempiternam. deinde rursum cum irasci quidem, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ testĩonia nobis quid satis sũt uerũ hñs qui nõ credũt
isti qui sapĩã capillis ⁊ habitu Iactãt rõne q ⁊ arginuẽtes¬

Expanded text:
quorum testimonia nobis quidem satis sunt, uerum his quoniam non credunt quorum testimonia nobis quidem satis sunt, uerum his quoniam non credunt isti qui sapientiam capillis et habitu iactant, ratione quoque e
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ditꝰ ĩ ptãte here Ir̃a suã nec ab ea Regi. s ip̃m illã ꝙadmnod
uelit modaui. quod utiq nõ sreꝑucgnat fuꝑiori. Nã si prorsꝰ
dmortalis fuisset poa tiꝰ nõ eẽt satiffactioni aut gre post de¬
lictũ locꝰ: cũ ipe hoĩes ante solis occasũ recõtiliari Iubecit
sb Ira diuina mẽtnũ manet adu̾sus eos qui peccãt met̾ñ Ita¬
ruptibilia. s morũ emẽdacõe placat ͦ Et qui peccare desiit
Et habii que de iradei
dicem donate carissime ut sares
ꝙadmodũ refelles eos qui deũ faciũt ĩmobilẽ Restat ut
ciceronis utam epilogo ad porandũ sic ille ⁊̃
lams de morte dissẽns fecit Ita nos in hoc ope testiõnia
Religionẽ sine qua ut ostẽdimꝰ ãt ĩmanitate beliuis. aut
stulticia pecudib adeq̃mur. In sola eit̃ Religione l̃d d̃ ĩsĩtin
dei nocione sapiẽtia e: ꝓphete unil̾i̾si dĩno spũ repleti. nł
aliud ꝙ̃ degrã dei ercrã Iustos ⁊ ira eiꝰ adu̾sus ĩpios logͣnt᷑

Expanded text:
ab ea regi, sed ipsum illam, quemadmodum velit, moderari: quod utique non repugnat superiori. Nam si prorsus immortalis fuisset ira ejus, non esset satisfactioni aut gratiae post delictum locus; cum ipse homines ante solis occasum reconciliari jubeat. Sed ira divina in aeternum manet adversus eos, qui peccant in aruptibilia, sed morum emendatione placatur et qui peccare desinit, Haec habui quae de ira <dei> dicerem, Donate carissime, ut scires quemadmodum refelleres eos qui deum faciunt inmobilem. restat ut more Ciceronis utamur epilogo ad perorandum. sicut ille in Tusculanis de morte disserens fecit, ita nos in hoc opere testimonia religionem: sine qua, ut ostendimus, aut inmanitate beluis aut stultitia pecudibus adaequamur; in sola enim religione id est in dei summi notione sapientia est. prophetae uniuersi diuino spiritu repleti nihil aliud quam de gratia dei erga iustos et ira eius aduersus inpios locuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
insi metꝰ custodiat soluit᷑. Iuse nrãfregi nõ modo nẽo ꝑebit
q etia de fastigio ꝙ cipitab. Inmo uõ cuilt hũili eripẽ hunc
assectũ. Quis eũ nõ spohaobit Eer Duis nõ deridebit qͣti nõ
afficies iuniria Ita net indimẽta nec sedẽ nec untu potetit
glre alns quitqͣd habutrt dimipiẽtib nedũ putemꝰ celestis
Iuai maresitẽ sme Ira et melu gosse cõ sisteᵈ Apollo milesi ꝰ
D Iudror beligione cõsultꝰ responso hac aldidib¬

Expanded text:
todiat, soluit.ur. aufer iram regi, non modo nemo parebit, sed etiam de fastigio praecipitabitur. immo uero cuilibet humili eripe hunc adfectum, quis eum non spoliabit? quis non deridebit? quis non adficiet iniuria? ita nec indumenta nec sedem nec uictum poterit habere aliis quidquid habuerit diripientibus, nedum putemus caelestis imperii maiestatem sine ira et metu posse consistere. Apollo Milesius de Iudaeorum religione consultus responso haec i
Abbreviated transcription (Latin):
homini ẽ daciq beatꝰ aute obitĩ nemo sup̾maq fimera debet
ut ait poeta Ron ĩsuauis exitꝰ est qui arguit felicitatẽ et
nemo Indicuẽ dei p̃t nec unꝰ effugẽ nec mortuꝰ hẽt euĩ ptatẽ
et uinoee p̾cipitare desũmo. et morluos eterms affice̾ crutiatib
Inimo ĩquit si Irascit᷑ Deus statim debuit uiidicare egpnto¬
quẽq punioe At ẽĩ si id face̾t nẽo suꝑtẽt. Nullꝰ ẽ ẽĩ qui ichu
peccet et multa fũt que ad peccand̃ ioritent etas uiolẽta egẽ¬
stas occasio pͥmin Adeo subiecta ẽ pct̃o fragilitas carius q induct
sum ꝰ ut nͥ huic neccessitati deꝰ parce̾t mnimũ fortasse pauci ui

Expanded text:
homini; dicique beatus Aute obitum nemo supremaque funera debet. ut ait poeta non insuavis. Exitus est, qui arguit felicitatem; et nemo iudicium dei potest nec uiuus effugere nec mortuus. habet enim potestatem et uiuos praecipitare de summo et mortuos aeternis adficere cruciatibus. \'immo\' inquit \'si irascitur deus, statim debuit uindicare etque punire\'. at enim si id faceret, nemo superesset. nullus est enim qui nihil peccet et multa sunt quae ad peccandum inritent, aetas uinolentia egestas occasio praemium. adeo subiecta est peccato fragilitas carnis qua induti sumus, ut nisi huic necessitati deus parceret, nimium fortasse pauci ui
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sic corpꝰ hũanũ deus multis ⁊ uariis seusib ad usłe uite
neccessarus instruxite sic et aiõ uarios attribua affectꝰ quib
at malõꝵ: sic̃ libidine utũt᷑ ad corrieptelas et uoluptatẽ: siᵈ
affectĩe et nocendum. his quos odio habẽt: ergo et¬
egliosa est: qua cõpescit᷑ aliquod ĩminẽs magñu malũ siuor

Expanded text:
Nam sicut corpus humanum Deus multis et variis sensibus ad usum vitae necessariis instruxit, sic et animo varios attribuit affectus, quiac malorum, sicut libidine utuntur ad corruptelas et ad voluptates, sic ira et affectu ad nocendum, dum iis quos odio habent irgloriosa est, qua conpescitur aliquod imminens magnum malum, seruor
Abbreviated transcription (Latin):
os u̾tutẽ qr ꝓfuerãt hom generi duuinis honorib affectos esse
pest mort̃ aut ob bene ficia ⁊ Inueta quib hũanã uitã exclie
Inimortalẽ mẽoriã secutos quis Ignorat n ͨ tñ in
mẽcupãt: cũ etiã chomani grecos secut ⁊ mutati docẽt qͦp pcipue¬
Imꝑia lles gestas obitꝰ simulacra demõstrãt et secutꝰ eõs tulliꝰ
cercio de na᷑ deorp libro dissoluit publicas Religiones: s lam̃
Adeo ⁊ ip̃e testatꝰ est ffalsũ quidẽ apparẽ u̾ilate l̃ lats. ulinã¬

Expanded text:
ob uirtutem qua profuerant hominum generi diuinis honoribus adfectos esse post mortem aut ob beneficia et inuenta quibus humanam uitam excoluerant inmortalem memoriam consecutos quis ignorat? nec tantumnuncupant, tum etiam Romani Graecos secuti et imitati docent : quia res gestas obitus sepulera demonstrant, et secutus eos Tullius tertio De natura deorum libro dissoluit publicas religiones, sed tameadeo et ipse testatus est falsum quidem apparere, ueritatem tamen l
Abbreviated transcription (Latin):
gubernari Aut quietꝰ ẽẽ quo ͦ p̃t qui onũt ac sentit nam
soporati sumꝰ corpꝰ quidẽ qmiestit Animꝰ aũt ioreqetꝰ agitatᵈ ͦ
ymaginies s̃ qͣs ceruat effingit. ut nalẽ suũ motũ excerceat.
uarietate uisoꝵ. auocatq se falsis dũ mẽbea faturãt᷑ at uigo¬
rẽ capiãt de quitte. Quies g sẽpit̾na soliꝰ mortis ẽ. S aũt
mors deũ nõ actingit. deꝰ g nũꝙͣ qͥetꝰ est: ei uo actio q̃ p̃t

Expanded text:
gubernari? aut quietus esse quomodo potest qui uiuit ac sentit? nam soporati sumus, corpus quidem quiescit, animus tamen inrequietus agitatur; imagines sibi quas cernat adfingit, ut naturalem suum motum exerceat uarietate uisorum, auocatque se falsis, dum membra saturentur ac uigorem capiant de quiete. quies igitur sempiterna solius mortis est. si autem mors de
Abbreviated transcription (Latin):
fiib ⁊libros eiꝰ in concos quib hec cõtinebant epusseant
betiuꝰ sentencia nõ est opꝰ disputare: qr nchil cerli ꝓmẽtia¬
uit ¶ Posthec socrates et auditoreiꝰ ꝓlato et qͥ destola
platonis tãp fliuli diu̾sas in partes ꝓfluperũt. scoui el pi¬
pateti in ead fuerunt sña qua p̾ores ¶ postea us ẽpicioꝰ
deũ quidẽ eẽ dixit qr noce sit eẽ aliquod ĩ nuddo prestans
⁊ eximiũ et beatũ prouidẽtiaẽ tñ nullã sta nũdĩ htm
nec racõe ulla nec arte nec fabrica ĩstructũ s naturãres
minutis semib e ĩsecabilib cõglobatã. Quo quid rtpu¬
gnãtiꝰ dici possit nõ uideo Et ẽi siẽ deꝰ uliq ꝓuidens

Expanded text:
contione quibus haec continebantur exusserint. de cuius sententia non est opus disputare, quia nihil certi pronuntiauit. post haec Socrates ipse et auditor eius Plato et qui de schola Platonis tamquam riuuli diuersas in partes profluxerunt, Stoici et Peripatetici, in eadem fuere sententia qua priores. postea uero Epicurus deum quidem eet eximium et beatum, prouidentiam tamen nullam: itaque mundum ipsum nec ratione ulla nec arte nec fabrica instructum, sed naturam rerum quibusdam minutis seminibus et insecabilibus conglobatam. quo quid repugnantius dici possit non uideo. etenim si est deus, u
Abbreviated transcription (Latin):
len fas en tre falia fieri uideat nõ mou̾a et ĩsurgge ad ullionẽe
steleratoo et pestiferos nõtẽtes q delẽ ut bomo omũb ꝯsulat
adgut᷑a uel eoꝵ qui cũ Rrasti deũ nolõt gratificao uolunt
Ut libido cmior auaritia meror iũdia. õi prorsy affectu eũ
Uatare diperũ ħuis ẽt uatat qr uicioꝵꝭ affectꝰ sũt Dos aut
q fecto n hedit huooia uita tutbabit᷑ at ad calã ꝯfusiontm
deuẽiet statꝰ reꝵ ut contẽplis suꝑatis ꝙ legib sola Regnet
idatia ut nẽo demꝙ tutꝰ eẽ possit ñͣ quĩ uirib pualeat
Ita q̃i coi lat̾timo terra oĩs deppłabit᷑. Nũt u̾o qm̃ ⁊ mali
penã e boni grã et afflicti opẽ sꝑant ⁊ ututib locꝰ et et
stelã Rariora sũt Ac eĩ plerũq ⁊ scelali feliciores sũt
boni missiores CIusti ab iniustis ĩpune ues atͦᵒ.
nterim de ira ceplicemꝰ an sit aliqua
eo. utrũe nichil curet oĩo nec moueat᷑ ad ea q̃ ĩpie c¬

Expanded text:
 fas eum, cum talia fieri uideat, non moueri et insurgere ad ultionem sceleratorum et pestiferos nocentesque delere, ut bonis omnibus consulat: argumenta, vel eorum, qui, cum irasci Deum nolunt, gratificari volunt, ut libido, timor, avaritia, moeror, invidia, omni prorsus affectu eum uacare dixerunt. his enim uacat, quia uitiorum adfectus sunt, eos autem profecto nisi habeat, humana uita turbabitur atque ad tantam confusionem deueniet status rerum, ut contemptis superatisque legibus sola regnet audacia, ut nemo denique tutus esse possit nisi qui uiribus praeualeat: ita quasi communi latrocinio terra omnis depopulabitur. nunc uero quoniam et mali poenam et boni gratiam et adflicti opem sperant, et uirtutibus locus est et scelera rariora sunt. at enim plerumque et scelerati feliciores sunt et boni miseriores et iusti ab iniustis inpune uexantur. interim de ira explicemus, an sit aliqua in deo, utrum nihil curet omnino nec moueatur ad ea quae inpie
Abbreviated transcription (Latin):
se iũcta q longe Iam p̃uata dolore oĩ. Puata periclis Iam
sius pollens opib iul indiget nõi. Alec bene motis capit̃
nec langit᷑ ioa. ¶ Que cũ dixit utrie cultũ deo putat esse
toibuẽd an eutat ot̃m Religionẽ ba eĩ deꝰ nichil cuiꝙ beni
tubuit s colentis obsequio nullã gram refert quid tã uanũ tã
nichil curati et antrato. an aliqua rõne obtriti eẽ possumꝰ ei qͥ
hil heat coe nobiscũ. Teus ĩquit cit̾o sitalisẽ ut
potest nemimi: quid contẽpciꝰ dici potuit in deũ ualẽa ĩquit
nee habet nec echiibet cur gͦ nõ deliguamꝰ quotiẽs hom
constĩam fale̾ licebit ac leges publicas e̾ꝯscribr̃ ubrtũq
nobis latendi occasio arriserit auferamꝰ aliena uel sus couore

Expanded text:
seiunctaque longe., nam priuata dolore omni, priuata periclis, ipsa suis pollens opibus, nil indiga nostri, nec bene promeritis capitur neque tangitur ira. quae cum dicit, utrum aliquem cultum deo putat esse tribuendum an euertit omnem religionem? si enim deus nihil cuiquam boni tribuit, si colentis obsequio nullam gratiam refert, quid tam uanum, tanihil curanti et ingrato ? an aliqua ratione obstricti esse possumus ei qui nihil habeat commune nobiscum? deus inquit Cicero si talis est ut potest nemini. » Quid contemptius dici potuit in Deum? Valeat, inquitnec habet, nec exhibet, cur non ergo delinquamus, quoties hominum conscientiam fallere licebit, ac leges publicas circumscribere? Ubicumque nobis latendi occasio arriserit, consulamus re
Abbreviated transcription (Latin):
affeaꝰ ht̃ in hoñ mali̾a in deo nõ habet. hõ qui młlis ccũbus
piculis q subreatꝰ est: metuit ne quõus maior existat qui
Illie uerteret: spoliet. laceret: affligat int̾anat. Deus aũt ĩquẽ
nec ecgestas nec Imuria nec dolor nec mors cadit. hiẽ nullo
Racio et tã in hoĩe mamfesta est. Nã qr fragilis et mortalis
soboles effici posset ad cõtuoedã gen̾i̾s ꝓpetiutatẽ. hec aũt
libido in deo locũ nõ h qr et fragilitas et int̾itꝰ abeo alienꝰ
est nec nulla ẽ apud eũ femĩa cuiꝰ possit copulatõe gaudẽ
nec successione Indiget qui semꝑ futurꝰ est. Gad de Inidia
e cupiditate dici pũt que certis mae̾festisq de causis ĩ hoĩez¬

Expanded text:
affectus habet in homine materiam, in Deo non habet. Homo, quia multis casibus periculisque subjectus est, metuit, ne qua vis major existat, quae illum verberet, spoliet, laceret, affligat, interimat. Deus autem, in quem nec egestas, nec injuria, nec dolor, nec mors cadit, timere nullo ratio et causa in homine manifesta est. Nam quia fragilis et mortalis soboles effici posset ad continuandam generis perpetuitatem. Haec autem libido in Deo locum non habet; quia et fragilitas et interitus ab eo alienus est, nec ulla est apud eum foemina, cujus possit copulatione gaudere, nec successione indiget, qui semper futurus est. Eadem de invidia et cupiditate dici possunt; quae certis manifestisque de causis in homine
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ unũ quẽq aut ẽpectꝰ at fames aui etiã tasus abax̾i̾t. ẽt
quidqd sũpẜrrt id euit illis utile et salubre Quid g nocebit los
sicuti sũt ꝑmane̾ ac sẽꝑ ĩfantes ac nescios eõ reꝵ. Ei aut
ad misteas uel amara uel ĩntilia. uel etiã uentnata decipĩtur
utiq ꝑ Ignorãtiã bom ac mali nͥ accedat hiis sapĩa ꝑ quã hr̃ã
maloꝵ Reiectionẽ bonoꝵ q delectũ. uides i ͦ magis qp̃ mala

Expanded text:
um quemque aut impetus aut fames aut etiam casus attraxerit, et quidquid sumpserint, id illis erit uitale ac salubre. quid igitur nocebit eos sicuti sunt permanere et semper infantes ac nescios esse rerum? si autem admisceas uel amara uel inutilia uel etiam uenenata, decipientur utique per ignorantiam boni ac mali, nisi accedat his sapientia per quam habeant malor
Abbreviated transcription (Latin):
epicuri Weꝰ ĩquit ãt uult tollẽ mala et nõ p̃t. aut pt̃ et non
uult aut neq uult neq p̃s. aut uult et p̃t bi uult et nõ pt Ibe¬
tiłis est qd in deũ nõ cadit. ci p̃t et nõ uult Inuidꝰ: quod eq alie̾m̃ẽ¬
Tadeo. esi neq uult neq p̃t. et inudꝰ ⁊ mibecilis est Ideoq nͭ
deus Ei et uult et p̃t qd solũ deo tõuenit. unde gxͦ sũt malarãt
eurare fateant᷑ qd maxĩe querit epicurꝰ. si nos rõe gspecta
sormidolosuĩ hoc argumẽtũ facile dissoluimꝯ. De ꝯe̾i p̃s q̃dq̾d
uelit ⁊ imbecillitas uel Inudia ĩdeo ualla est: potest n᷑ mala

Expanded text:
Epicuri. \'deus\' inquit \'aut uult tollere mala et non potest, aut potest et non uult, aut neque uult neque potest, aut et uult et potest. si uult et non potest, inbecillus est, quod in deum non cadit; si potest a deo; si neque uult neque potest, et inuidus et inbecillus est ideoque nec deus; si et uult et potest, quod solum deo conuenit, unde ergo sunt mala aut curare fateantur, quod maxime quaerit Epicurus, sed nos ratione perspecta formidolosum hoc argumentum facile dissoluimus. deus enim potest quidquid uelit et inbecillitas uel inuidia in eo nulla est, potest igitur mala
Abbreviated transcription (Latin):
natura ea que uidemꝰ effecit. Qutro cur face̾ celũ potu̾it urbs̃
aut domũ nõ potuerit. cur mõtes marnioris fec̾it colũpnas
⁊ Alacra nõ fec̾it Atqui nõ debuerat athomi eliã adhec effi-¬

Expanded text:
natura ea quae uidemus effecit, quaero cur facere caelum potuerit, urbem natura ea quae uidemus effecit, quaero cur facere caelum potuerit, urbem aut domum non potuerit, cur montes marmoris fecerit, columnas et simulacra non fecerit. atquin non debuerant atomi etiam ad haec effi
Abbreviated transcription (Latin):
natũ eẽ hoĩem qui hec dice̾t aut extitisse qͣ crede̾na ut demõc̾tũ
qui auditor eiꝰ fuit uel eꝑicurũ ĩquẽ uanitas oĩs de lencipi
fonte ꝓfluxit ¶ at em̃ sic̃ alii dicũt natura mudꝰ effectꝰ
qui aut uolutatẽ faciẽdi habei ãt sciã. Si caret sensu ac fica
tates uiuẽtiũe tẽꝑatam Nestio quo caũ sine cõditore sine artificte
subito extitisse  ui quid ĩquit d̃ crisipus ꝙ efficiat ea q̃ hõ.¬
fortiꝰ et sapiẽtiꝰ hoĩe. homo aũt nõ p̃t face̾ celestia. gͦ illud
ĩe reꝵp putãt si mẽtẽ nõ ħ nichil efficiet unꝙͣ nichil moliet᷑
ubi em̃ nõ est cogita  nec motꝰ est ullꝰ nec efficacia. Si aũt
u̾tute ad ꝯsũmãdũ p̃tãte ad Regẽdũ e continẽdũ. Cuo nata ͤ
pociꝰ ꝙͣ deus nõĩet᷑. aut si concursꝰ athomoꝵ uel cauẽs mẽte

Expanded text:
natum esse hominem qui haec diceret aut extitisse qui crederent, ut Democritum, natum esse hominem qui haec diceret aut extitisse qui crederent, ut Democritum, qui auditor eius fuit, uel Epicurum, in quem uanitas omnis de Leucippi fonte profluxit ? at enim, sicut alii dicunt, natura qui aut uoluntatem faciendi habet aut scientiam. si caret sensu ac figurtates uiuentium temperatam nescio quo casu sine conditore, sine artifice subito extitisse. si quid est inquit Chrysippus quod efficiat ea quae hoet fortius et sapientius homine. homo autem non potest facere caelestia: ergo illud esse rerum putant, si mentem non habet, nihil efficiet umquam, nihil molietur. ubi enim non est cogitatio, nec motus est ullus nec efficacia. si autemuirtute ad consummandum, potestate ad regendum et continendum, cur natura potius quam deus nominetur? aut si concursus atomorum uel carens mente
Abbreviated transcription (Latin):
qsanꝰ eoistimat ꝙ hõ racõe et consilio face̾ no pessat
ĩd cõtosũ athomoꝵ passim coherẽtiũe ꝑsia potuisse uides
deo dare Concedamꝰ tñ hiis ut ex athonus fiãt q̃ lerrena
sunt Nũ etiã celestia Deos alũt ĩcorouxtos et̾nos beatos
eẽ. solis q dãt diminitatẽ: ne cõtursu alhomoꝵ cõcieti eĩ
uideãt᷑ ͦ si eĩdii q epillis cõstitissẽt dissipabiles fierẽt
semib aliqñ resolutis atꝙ ĩ naͣ᷑ suã reidtentib. Er gosi est
aliqũd qd athomi nõ effecerũt. Cuo nõ cet̾a eod mõ ĩtelii¬
qua racõe de cõfuso aceruo se athomi ꝯgregauerũt ul es alnis
inferiꝰ terra cõglobaret᷑. celũ de suꝑ tenderet᷑ tanta siderũ
uarietate distructũ ut nichil unꝙ̃ escogitari possit ornaciꝰ
Tanta gͦ qui uiderit et talia p̃s ex istĩare nullo effecta esse
cõsaio nulla gundẽtia nulla rõne diuina si epalhonus subtiliꝰ
exiguis cõcreta eẽ lãta iiracula. Nõne ꝓdigio Ilłe est aut

Expanded text:
sanus existimat, quod homo ratione et consilio facere non possit, id concursu atomorum passim cohaerentium perfici potuisse? uidesamque rerum deo dare. concedamus tamen his ut ex atomis fiant quae terrena sunt: num etiam caelestia? deos aiunt incorruptos aeternos beatos esse solisque dant inmunitatem, ne concursu atomorum concreti esse uideantur. si enim dii quoque ex illis constitissent, dissipabiles fierent seminibus aliquando resolutis atque in naturam suam recurrentibus. ergo si est aliquid quod atomi non effecerint, cur non et cetera eodem modo intellequa pactione de confuso aceruo se atomi congregauerunt, ut ex aliis inferius terra conglobaretur, caelum desuper tenderetur tanta siderum uarietate distinctum, ut nihil umquam excogitari possit ornatius? tanta ergo qui uideat et talia, potest existimare nullo effecta esse consilio, nulla prouidentia, nulla ratione diuina, sed ex micis subtilibus et exiguis concreta esse tanta miracula? nonne prodigio simile est aut
Abbreviated transcription (Latin):
cõmõticiũ qr nulla rõne submxĩ est facile dissoluĩt᷑. Dunꝰ ẽ ig̃r
p̾nceps et origo reꝵp deꝰ sic plato inlhimes ⁊ sensit et docut cuiꝰ
maiestatẽ tantã eẽ declarat. ut n ͨ mete ꝙp̾hendi n᷑ lingua eepm
possit ¶dem testat᷑ hermes quẽ cicero ait ĩm̾o deoꝵ apũd egiptios
heui eũ se qui ob ututẽ multaꝵ q artiũ scia ter mapimꝰ nõĩatꝰ¬
Et erat nõ modo platone uerĩe ꝑythagora septẽq illis sapiẽtib
longe antiquior Apud penofontẽ socrates disputatus ait. formã
der nõ ⁊ oporte̾ cõquiri Et plato ĩ legũ libris quid oĩo sideua nõte

Expanded text:
commenticium, quia nulla ratione subnixum est, facile dissoluitur. unus est igitur princeps et origo rerum deus, sicut Plato in Timaeo et sensit et docuit: cuius maiestatem tantam esse declarat, ut nec mente conprehendi nec lingua exprimi possit. idem testatur Hermes, quem Cicero ait in numero deorum apud Aegyptios haberi, eum scilicet qui ob uirtutem multarumque artium scientiam Termaximus nominatet erat non modo Platone, verum etiam Pythagora septemque illis sapientibus longe antiquior. Apud Xenophontem Socrates disputans ait, « formam Dei non oportere conquiri; » et Plato in Legum libris: « Quid omnino sit Deus, non e
Abbreviated transcription (Latin):
E  hoc eueit Ignorãtib u̾idtatẽ ut quid uis potiꝰ e̾ecogitẽt
ꝙ id senciãt qd̵ ratio deposcit qpmũ minuta illa sem̃agͤ
Cuis illa uidit unꝙͣ. Quis sensit. quis audiuit an solꝰ lencippꝰ
oculos habuit solꝰ mẽtem. qui ꝑsecto solꝰ gmm̃ cetꝰ ⁊ escors
possit nẽc tangi nec ulla corꝑis parte sentiri cã miuubasẽt

Expanded text:
sed hoc euenit ignorantibus ueritatem, ut quiduis potius excogitent sed hoc euenit ignorantibus ueritatem, ut quiduis potius excogitent quam id sentiant quod ratio deposcit. primum minuta illa semina, quis illa uidit umquam? quis sensit? quis audiuit? an solus Leucippus oculos habuit? solus mentem? qui profecto solus omnium caecus et excors possent nec tangi nec ulla corporis parte sentiri. tam minuta sun