comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puto qr inuenimꝰ hominẽ ñ mͦ lib̾tate.
ñ carere: s magnã immno suminã lib̾tatem
possidere. Primꝰ siqͥdem lib̾tatis gradus ẽ
nulli eoactioni subiacere: seds̾ aũt null
subdi debere: tercius uͦ &e ipse sumius nul¬
li penitꝰ subici posse: Quomͦ gͦ arbitriũ hoĩs
uiere immo sũme liberũ ñ est. qd̾ sua lib̾tate
nulla ui. nulla potestate priuari pot̾: nã hoc
nec creatura ualet. nec creatorem decet. S
quomͦ uł creator hoc pot̾: qui nicħ qd̵ ñ decce
facere potest: Si gͦ nulla uolentia arbitriũ
potest sua priuari lib̾tate: constat illud sum¬
mã libertatẽ habere: Nichilominꝰ tñ ut suꝑiꝰ
monstratũ est. uoluntas uoluntati contͣdicit:
ce uoluntas uoluntati resistit: & alia ab alia
impugnat᷑. & nẽ hec nunc illa captiuatur.
S in huiꝰ congressionis certamine: si c̃ uolun¬
tas ẽ que oppugnat. &e uoluntas que oppug¬
natur: sic uoluntas ẽ que suꝑat. & uoluntaᷤ

Expanded text:
puto quia inveniemus hominem non modom libertate non carere, sed magnam imo summam libertatem possidere. Primus siquidem libertatis gradus est nulli coactioni subjacere. Secundus autem nulli subjici debere. Tertius vero et ipse summus nulli penitus subjici posse. Quomodo ergo arbitrium hominis vere imo summe liberum non est, quod sua libertate nulla vi, nulla potestate privari potest. Nam hoc, nec creatura valet, nec Creatorem decet. Sed quomodo vel Creator hoc potest qui nihil quod non decet facere potest? Si igitur nulla violentia arbitrium potest sua privare libertate, constat illud summam libertatem habere. Nihilominus tamen, ut superius monstratum est, voluntas voluntati contradicit, et voluntas voluntati resistit, et alia ab alia impugnatur, et nunc haec, nunc illa captivatur. Sed in hujus congressionis certamine, sicut voluntas est quae oppugnat et voluntas quae oppugnatur, sic voluntas est quae superat et voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
ta que acceꝑimꝰ qmͣdiui in sua qualitate ꝑdu¬
rant & solida innatant: stomacho oneri st̃. At
cũ ex eo qd̃ erant mutata st̃. tc̃ demũ in ui¬
res & in sanguinẽ transeunt. Idem inhis qͥb
alunt᷑ ingenia p̃stemꝰ: ut quecũq hausimo
ñ patiamur integra ẽẽ ne aliena sint. Conco¬
quamꝰ illa: alioqͥn in memoriã ibunt ñ in in¬

Expanded text:
ta, quae accepimus, quamdiu in sua qualitate perdurant et solida innatant stomacho, onera sunt; at cum ex eo, quod erant, mutata sunt, tum demum in vires et in sanguinem transeunt. Idem in his, quibus aluntur ingenia, praestemus, ut quaecumque hausimus, non patiantur integra esse, ne aliena sint. Concoquamus illa; alioqui in memoriam ibunt, non in in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra eiꝰ iudea: cognatio erꝰ ppłs isrł. Domꝰ patͥs
nacułu ȩccłia. altare fides: sacrificiũ opꝰ bonũ
xp̃i dilatatio. totiꝰ mundi possessio.
tencia de eode

Expanded text:
udaea, cognatio ejus populus Israel, domus patris rnaculum est Ecclesia, altare fides, sacrificium opus Christi bonum, dilatatio totius mundi possessio. tio de eode
Abbreviated transcription (Latin):
unuia leta frequentant᷑: die noctuq ludit᷑. bibi¬
tur. uomit᷑. diffluit᷑. saltat᷑: cũ scͥptũ sit. Ue his
qui morant᷑ in uino. ft itẽ. Noli ẽẽ in conuiiuis
potatoꝵ. Et ue his qui carnes conferunt ad
uescendu. Et itẽ. Ducunt in bonis dies suos. Qꝰ
utiq tim̃du fuerat. & int̾ pocula cogitandũ
hoc qd̾ illic sequit᷑. Et inpuncto ad inferna de¬

Expanded text:
it et potuerit, die noctuque luditur, bibitur, vomitur, diffluitur, saltatur, cum scriptum sit: Vae his qui morantur in vino . Et item: Noli esse in convivio potatorum . Et: Vae his qui carnes conferunt ad vescendum . Et item: Ducunt in bonis dies suos . Quibus utique timendum fuerat, et inter pocula cogitandum hoc quod illic sequitur: Et in puncto ad inferna de
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ imꝓprie: ut cũ dico qi debeo ama¬
debeo amari a te: ñ est ame exigendũ s a te.
Cũ gͦ dico qr debeo amari a te. ñ ita dicit᷑ qͦsi
ego aliqͥd debeam: s qr tu debes amare me.
Similit eũ dico qr ñ debeo amari a te: ñ aliud
intelligit᷑ qm qr tu ñ debes amare me. Qui
modus loquendi ẽ etiã in potentia & in impo¬
tentia. Ut. cũ dicit᷑. hector potuit uinci ab
achille: &e achilles ñ potuit uinci ab hecto¬
re. Non enĩ fuit potentia in illo qui uinci
potuit. s in illo qui uincere potuit: nec im¬
potentia in illo qui uinei ñ potuit. s in illo
qui uincere ñ potuit.

Expanded text:
ur improprie; ut, cum dico quia debeo amadebeo amari a te, non est a me exigendum, sed a te.Cum ergo dico quia debeo amari a te, non ita dicitur, quasi ego aliquid debeam, sed quia tu debes amare me. Similiter cum dico quia non debeo amari a te, non aliud intelligitur, quam quia tu non debes amare me. Qui modus loquendi est etiam in potentia et in impotentia, ut cum dicitur: Hector potuit vinci ab Achille, et Achilles non potuit vinci ab Hectore. Non enim fuit potentia in illo qui potuit vinci, sed in illo qui vincere potuit: nec impotentia in illo qui vinci non potuit, sed in illo qui vincere non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã inuito. S ad dan ꝑtinet exurgens
malu statim cũ ꝑ cogitationẽ pulsat in iu¬
dicium adducere: diligent̃ dicutere: dep̃¬
hensũ damnare: & deceptoriã cogitationẽ
ex alia consicleratione ꝑeutere: & tẽptantia
mala ex torm̃toꝵ recordatione exstinguere.
S sic̃ ad offłu dan spectat ꝑ rep̃sentationem
pene. expellere. exurgentia uitia: sic ad nep¬
talim ꝑtinet ꝑ considerationẽ p̃mioꝵ in¬
fłãmare desideria bona.

Expanded text:
etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens malum statim, cum per cogitationem pulsat in judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, et deceptoriam cogitationem ex alia consideratione percutere, et tentantia mala ex tormentorum recordatione exstinguere.Sed, sicut ad officium Dan spectat per repraesentationem poenae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona.
Abbreviated transcription (Latin):
tis inutile & illud sp̃c sẽs discipline effugiet
fictũ. & auferet se a cogitationib que sunt
sine intellectu: Qd gͦ queso fiet de his que
sentimꝰ ñ sine quod̾a illicito affec̾tu: qnͣdo
sp̃c sc̃s aufert se ab his etiã que st̃ sine intel¬
lectus Sepe fit ut in oratione constituti.
quasda cogitationũ fantasias cũ importu¬
nitate magna se ingerentes cordi toleremꝰ.
gis eas oportet acrit̃ arguere: ce ut dictũ ẽ
ꝑ rep̃sentationẽ pene rep̾mere ir ritatio-¬
de ꝑuerso oꝑe. uł praua uoluntate: pauei
sunt qui se ipsos duudicent de inordinata
cogitatiõẽ S qr ꝑfecti uiri hoc faciunt. &¬
facere eos oportet qui ꝑfecti ẽẽ uolunt:
iecirco iacob p̃dicit uł p̃cipit dicens. Dan
iudicabit popłm suũ: sicut alia t̾b in isrł.¬
aũt exordinatio sepe est in necessitate:. Nũ¬
qmͣ enĩ mału approbo. nũqmͣ malo consen¬
tio. nũqmͣ mału ꝑficio nͥ ipse uoluero: ma¬
lum aũt ꝑ cogitationẽ occurrere potest

Expanded text:
ctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Quid ergo, quaeso, fiet de his quae sentimus non sine quodam illicito affectu, quando Spiritus sanctus aufert se ab his etiam quae sunt sine intellectu? Saepe fit ut in oratione constituti, quasdam cogitationum phantasias cum importunitate se magna ingerentes corde toleremus.gis eas oportet acriter arguere, et, ut dictum est, per repraesentationem poenae reprimere irritatiode perverso opere vel prava voluntate; pauci sunt qui seipsos dijudicent de inordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qui perfecti esse volunt, idcirco Jacob praedicit vel praecipit, dicens: Dan judicabit populum suum sicut alia tribus in Israutem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam malo consentio, nunquam malum perficio, nisi ipse voluero; malum autem per cogitationem occurrere potest
Abbreviated transcription (Latin):
popłm suũ. Scĩ uiri quotiens se sentiuñ
durpib cogitationib pulsari. &e ad illicitã de.¬
lectationẽ incitari: totiens solent in ipso
etiã tẽptationis aditu futura torm̃ta ante
m̃tis ocłos ponere: & ex tali consideratione.
qͥcquid mens illicitũ suggerit. ante tur¬
pem delectationẽ ex tinguere. Hoc gͥ mͦ in
se statĩ ꝑ considerationẽ pene: ulciscunt᷑
ce damnant blandim̃ta culpe. Quia gͦ ꝑ osfm̃
Dan. id est discretionis cogitationes dep̃hendi¬
mus. argiumꝰ. dap̃namꝰ castigamꝰ. recte eũ
Dan. id est iudiciũ uocamꝰ S qͥd hoc de tͥpib
tantũ cogitationib loquim᷑: quandoqͥdem

Expanded text:
im viri quoties se sentiunt turpibus cogitationibus pulsari, et ad illicitam delectationem incitari, toties solent in ipso etiam tentationis aditu futura tormenta ante mentis oculos ponere, et ex tali consideratione, quidquid mens illicitum suggerit, ante turpem delectationem exstinguere. Hoc igitur modo in se statim, per considerationem poenae ulciscuntur, et damnant blandimenta culpae. Quia ergo Dan illecebrosae cogitationes deprehendimus, arguimus, damnamus, castigamus, recte eum Dan, id est judicium, vocamus. Sed, quid hoc de turpibus tantum cogit
Abbreviated transcription (Latin):
indum̃ti eiꝰ ut iret incorruptionẽ: &e iussit ani¬
mã reu̾ti ne uegetaret illud & portaret ad et̾ni¬
tatẽ: & concidit uestim̃tũ eiꝰ: ut ostende̾t hõi
qr ñ eẽt in eo gła eiꝰ ubi se bestiis simiłe ẽẽ uid̾e̾t.
Et cecidit homo & dilapsũ ẽ qd̾ erat t̾renũ corruꝑtibile:
& fluere cepit. ut rediret in t̾ram unde uenerat.
factũq ẽ ut ꝓbaret᷑ homo si meminiss suiboni.
&e si noss requirere illud: u cogit᷑ speciem uanã
relinquere &e exire abeo cui ꝑuerse inheserat Iecͥco

Expanded text:
indumenti ejus ut iret in corruptionem, et jussit animam reverti ne vegetaret illud, et portaret ad aeternitatem; et concidit vestimentum ejus ut ostenderet homini quod non esset in eo gloria ejus ubi se bestiis similem esse videret. Et cecidit homo, et dilapsum est quod erat terrenum corruptibile, et fluere coepit ut rediret unde venerat. Factumque est ut probaretur homo, an meminisset boni sui, et si nosset requirere illud dum cogitur speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
riunt᷑. In morte gͦ una ẽ hoĩs ce ium̃ti condi¬
tio: qr sic̃ homo morit᷑. ita etiã illa moriunt᷑
S tñ conditio mortalitatis homini ex iudi¬
cio ẽ ium̃to ex natura: &e qd̾ si milit̃ habent.
ex simili causa ñ habent: qr homo ex culpa
moriat᷑ accepit.

Expanded text:
ntur. In morte ergo una est hominis et jumenti conditio; quia sicut homo moritur, ita etiam et illa moriuntur. Sed tamen conditio mortalitatis homini ex judicio est, jumento ex natura. Et quod similiter habent ex simili causa non habent; quia homo moriatur, accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
derrent. Qd̾ uni sint quatuor facies: uelut ig¬
nis sit hoꝵ species: hoc explicat hȩc noua seri¬
es arte mira. hic iungunt᷑ penne equalit: ro¬
de sese capiunt parit̾: & uoluunt᷑ una ñ ałr.
arte mira. Quo sp̃c dat᷑ directio. illue ꝑguis
nec fit reuersio: nc̃ descensus. nc̃ eleuatio ẽ in
eis.dant scintille micantes radios: ce choruscat
fulgur in impios: terror ad hos. splendor ad filioᷤᷤ
ẽ in eis.

Expanded text:
. Quod uni sint quatuor facies, velut ignis sit horum species, hoc explicat haec nova series arte mira. Hic junguntur pennae aequaliter, rotae sese capiunt pariter, et volvuntur non aliter arte mira. Quo spiritus datur directio, illuc pergunt, nec fit reversio, nunc descensus, nunc elevatio est in eis. Dant scintillae micantes radios, et coruscat fulgur in impios, terror ad hos, splendor ad filios, est in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
Terra dic̃. Ego te nutrio: ego te porto: pane
conforto: uino letifico: om̃igenis fruc̃tib ob¬
lecto: diuersis animalib mensas tuas repleo.
Uox ammonentis ẽ. Mundus dic̃. Uide
homo quomͦ amauit te: qui ꝓpt̃ te fecit me.
Seruio tͥ qr factus sũ ꝓpt̃ te: ut & tu seruias
Si sentis beneficiũ: redde: debitũ. Accipis beni¬
gnitatẽ : redde caritatẽ. Hoc tribuit: &e hoc
exigit d̾s̃. Uox cõminantis ẽ. Ignis dic̃. A me
cõbureris. Aqua dicit. In me subnigeris. Tra
dicit. A me absorbeberis. Infernus dic̃. A me de¬
glutieris. Quia omĩs creatura sic̃ ex conditio¬
ne sua homini famulat᷑. sic etiã peccatorib ꝓ
maloꝵ mĩtoꝵ conscientia cõminatur: ut in sin¬
gulis creaturis ꝓpeti timeant: qd̾ se meruisse
cognoscunt. Ept̃ qd̾ etiã dictũ ẽ. qd̾ nemine
ꝑsequente fugit impiꝰ: qm̃ ita ẽ in securitate
impius pauidus: sicut iustus insupplicio seeurꝰ¬
Res sunt paradysi.

Expanded text:
Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus mensas teas repleo. Vox admonentis est. Mundus dicit: Vide homo quomodo amavit te, qui propter te fecit me. Servio tibi, quia factus sum propter te, ut et tu servias Si sentis beneficium, redde debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis dicit: A me combureris. Aqua dicit: In me submergeris. Terra dicit: A me absorbeberis. Infernus dicit: A me deglutieris. Quia omnis creatura sicut ex conditione sua homini famulatur, sic etiam peccatoribus pro malorum meritorum conscientia comminatur, ut in singulis creaturis perpeti timeant, quod se meruisse cognoscunt. Propter quod etiam dictum est, quod nemine persequente fugit impius , quoniam ita est in securitate impius pavidus, sicut justus in supplicio securres sunt paradisi.
Abbreviated transcription (Latin):
aturaꝵ ad implenda iudicia suã. siue ꝓsua
miscdia beneficia largiendo: siue ꝑ nr̃o mĩto
argum̃tũ. Audiamꝰ omñe creaturã trib
uocib nob̾ loquentẽ. Prima uox dicit ac¬
cipe: scda dicit redde: dercia dicit fuge.
Accipe beneficiũ: redde debitũ: fuge suppli¬
cium. Prima uox ẽ famulantis: sedã ãmo¬
nentis: t̾cia cõminantis. Uox famulantis
est. Cełu dicit. Mimistro tͥ lucẽ in die ut
iugiles: tenebras in nocte ut pauses. Ego ad
oblectationẽ tuã gratas tẽpoꝵ uicissitudi¬
nes pario: tepor̃ẽ ueris & estatis feruorẽ: au¬
tumni plenitudinẽ. & algore. biemis. Ego al¬
t̾nantib increm̃tis dierũ & noctiũ spacia si¬
mil ratione dissimilit̾ extendo: ut &uarie¬
tas tollat. fastidiũ: & ratio pariat oblectam̃¬
tũ. Aer dicit. Uitalem tͥ prebeo flatũ: & õe
genꝰ auiũ ad tuũ mitto obsequiũ. Aq̃ diẽ.
Potũ tͥ p̃beo: sordes purgo: arentia rigo:
&e diu̾soꝵ genera pisciũ ad tuũ esũ ministͦ.

Expanded text:
aturarum ad implenda judicia sua, sive pro sua misericordia beneficia largiendo, sive pro nostro ationis audimus omnem creaturam tribus vocibus nobis loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordes purgo, arentia vegeto, et diversorum genera piscium ad tuum esum ministro.
Abbreviated transcription (Latin):
Palt̾ium ẽ. Caro humana patiens: cyͣthara
est. Illuminent᷑ ceci. sanent᷑ egroti. resurgãt
mortui: sonus palterii ẽ. fsuriat. sitiat. dor¬
miat. flageslet᷑. occidat᷑. sepeliat᷑: son cythare.
est. Habes gͦ in una carne Palt̾iũ & cytharam.

Expanded text:
 est. Caro humana patiens cythara est: illuminentur caeci, sanentur aegroti, resurgant mortui, sonus psalterii est. Esuriat, sitiat, dormiat, flagelletur, occidatur, sepeliatur, sonus cytharae est. Habes ergo in una carne psalterium et cytharam.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata intuetur. Simplicit̾ ligna cedit: cũ
delinquentis uitia pia intentione. resecat. Se
curis manũ fugit: cũ increpatio plusqm opꝰ
est in asꝑitatẽ ꝓrumpit. ferrũ de manubrio
ꝓsilit: cũ de correctione sermo durus exci¬
dit. Amicũ occidit: qr auditorẽ contumelia

Expanded text:
ertimur, et simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. 2. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem pertrahit; ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ doctrinã bonũ qd̾ agnouit. Candelabr̃u instry¬
m̃tum ẽ luminis. Habet aũt candelabrũ infe¬
rius pedẽ. & suꝑ pedẽ hastã erectã. &e suꝑ bastã
sꝑulam ꝑ circuitũ ce suꝑ sꝑulam acumen: eui
imponit᷑ luminare: Pes uͦ candelabri habet
tria brachia: equalis longitudinis. ȩqualis
magnitudinis. uniꝰ forme. uniꝰ int̾ se distan¬
tie: Significat gͦ fidẽ trinitatis. Qualis enim
pat̃: talis filiꝰ talis sp̃c sc̃s. & cetã. Hasta cande¬
labri in eo qd̾ recta ẽ: rectitudinẽ expͥmit eqͥta¬
tis. In eo uͦ qd̾ erecta ẽ: crectionẽ bonȩ intenti¬
onis. Sperula designat circũspectionẽ m̃tis.
Quasi nãq sꝑula candelabro imponit᷑: dum
mens de se bene sollicita ꝑ circũspectionẽ sib
circũfert᷑. Suꝑius acum̃: sane rationis signifi¬
eat subtilitatẽ. Luminare suꝑpositũ: expͥmit
xp̃m. Cera humanitas: lum̃ diuinitas. fac̃ gͦ

Expanded text:
rinam tribuat bonum quod agnovit. Candelabrum instrurinam tribuat bonum quod agnovit. Candelabrum instrumentum est luminis. Habet autem candelabrum inferius pedem, et super pedem hastam erectam, et super hastam sphaerulam per circuitum, et super sphaerulam acumen, cui imponitur luminare. Pes vero candelabri habet tria brachia, aequalis longitudinis, aequalis magnitudinis, unius formae, unius inter se distantiae. Significat ergo fidem Trinitatis. Qualis enim Pater, talis Filius, talis Spiritus sanctus, etc. Hasta candelabri, in eo quod recta est, rectitudinem exprimit aequitatis. In eo vero quod erecta est, erectionem bonae intentionis. Sphaerula designat circumspectionem mentis. Quasi namque sphaerula candelabro imponitur, dum mens de se bene sollicita per circumspectionem sibi circumfertur. Superius acumen sanae rationis significat subtilitatem. Luminare superpositum exprimit Christum. Cera est humanitas, lumen divinitas. Facit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾satio ẽ in celis. Qd̃ dic̃ paruũi. humilitatẽ.
insinuat. D̃s enĩ suꝑbis resistit: humilib aũt
dat grãm. Et id̃o fidelis anima. si aliq̃n facit ma¬
gna: in conspectu conditoris estimat parua.
In lectulo uͦ solemꝰ a laborib quiescere: &e dormi¬
endo uisibilia ignorare: Recte gͦ ꝑ lectułu con¬
dẽplatio figurat᷑. In ea nãq qui consistit. ab in¬
cursu tẽptationum & afflictione laboꝵ qͥescit:
&e int̾nis &e et̾nis intentus. qͥd foris agat᷑. ñ atten¬
dit. ꝑmensam. significat᷑ scͥptura. Sic̃ enĩ m̃sa
replet᷑ cibis. sic sacra scͥptura repleta ẽ sentencis.
& aliã nob̾ refectionẽ tribuit ꝑ hystoriã. aliam
ꝑ allegoriã. aliam ꝑ tropologiã. aliã ꝑuetꝰ testa¬
m̃tum. aliã ꝑ nouũ. Sella designat eruditionẽ.
Sedere nãq solent doctores: qui alios erudiuñi
Et bñ sella m̃sam sequit᷑: qr iustũ ẽ ut qui scͥp¬
turã audiendo uł legendo didicit. aliis tribuat¬

Expanded text:
it parvum, humilitatem insinuat. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et ideo fidelis anima, si aliquando facit magna in conspectu Conditoris, aestimat parva. In lectulo vero solemus a laboribus quiescere, et dormiendo visibilia ignorare. Recte ergo per lectulum contemplatio figuratur. In ea qui consistit, ab incursu tentationum, et afflictione laborem quiescit, et internis et aeternis intentus quid foris agatur, non attendit. Per mensam significatur Scriptura. Sicut enim mensa repletur cibis, sic sacra Scriptura repleta est sententiis, et aliam nobis refectionem tribuit per historiam, aliam per allegoriam, aliam per tropologiam, aliam per Vetus Testamentum, aliam per Novum. Sella designat cruditionem. Sedere namque solent doctores qui alios erudiunt. Et bene mensam sella sequitur, quia justum est ut qui Scripturam audiendo vel legendo didicit, aliis per doct
Abbreviated transcription (Latin):
dit: du it̾um infundit. Uir mulieris huiꝰ
id est anime rationalis intellectus ẽ: qui ui¬
rib et sensu sͥ insitis ꝑ naturã uł collatis ꝑ
grãm anime debet preẽe. consulere. ꝓuide¬
re. eam regere.ducere:. & ex ea ꝓgeniem uir¬
tutum &e bonoꝵ oꝑum ꝓcreare: Cũ hoc ui¬
ro accipit anima consiliũ dicens. Animadu̾¬
do qd̾ uir iste dĩ sc̃s sit. qui frequent̃ tnͣsit ꝑ

Expanded text:
dit, dum iterum infundit. Vir mulieris hujus, dit, dum iterum infundit. Vir mulieris hujus, id est animae rationalis intellectus est, qui viribus et sensu sibi insitis per naturam vel collatis per gratiam, animae debet praeesse, consulere, providere, eam regere, ducere, et ex ea progeniem virtutum et bonorum operum procreare. Cum hoc viro anima accipit consilium, dicens: Animadverto quod vir iste Dei sanctus sit, qui frequenter transit per
Abbreviated transcription (Latin):
tum exercitatione. ce bonoꝵ oꝑum exhibitione.
& honeste conu̾sationis sẽĩtate. & ꝑtꝰ mortẽ mortui
resuscitatione. xp̃m significat. Sunamitis que
int̾pretat᷑ captiua siue coccinea animã expͥmit:
quã xp̃c de captiuitate diaboli sanguine suo
redemit. Helyseus sepe uenit ad suna initẽ fe¬
minam: qr xp̃c sepe &e multis modis uenit ad
animã. Uenit ꝑcreaturaꝵ contemplationẽ:
oꝑationem: uenit ꝑ p̾ceptoꝵ suoꝵ p̃dicationẽ.
uenit ꝑ int̾nam aspirationẽ: uenit ꝑ adu̾si¬
tatẽ: uenit ꝑ ꝓsꝑitatẽ: uenit mala cõminan¬
do: uenit bona ꝓmittendo: uenit mala aufe¬
rendo: uenit bona conferendo: uenit ꝑ cog¬
nitionem ueritatis: uenit ꝑ amor̃e uirtutis.
Wenit xp̃c ad animã sp̃ualiter eã uisitando.
hospitatur apud ilła iustificando: transit ali¬
qndo ill grãm subtrahendo. Aliq̃n enim ex
parte grãm subtrahit: ut. humiliet᷑ mens
quȩ de se nimis sublimia sentit. S it̾m re¬

Expanded text:
operum exhibitione, et honestate, et conversationis sanctitate, et post mortem mortui resuscitatione Christum significat. Sunamitis, quae interpretatur captiva, coccinea, animam exprimit quam Christus de captivitate diaboli sanguine suo redemit. Eliseus saepe venit ad Sunamitidem feminam, qui Christus saepe multis modis venit ad animam. Venit per creaturarum contemplationem; erationem; venivenit per internam inspirationem; venit per adversitatem; venit per prosperitatem; venit mala comminando; venit bona promittendo; venit mala auferendo; venit bona conferendo; venit per cognitionem veritatis; venit per amorem virtutis. Venit Christus ad animam spiritualiter, ehospitatur apud eam illam justificando, transit aliquando illi gratiam subtrahendo. Aliquando enim ex parte gratiam subtrahit, ut humilietur mens, quae de se nimis sublimia sentit. Sed iterum re
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ: & ponit lectułu ꝑ contẽplationem:
& mensam ꝑscͥpturaꝵ lectionẽ: ce selła ꝑ mino¬
rũ eruditionẽ. Ponit qͦq in eo candelabrũ
ueri luminis instrum̃tũ: euiꝰ facit pedẽ ꝑfi
dem sc̃e trinitatis: hastam ꝑ rectitudinẽ. eqͥ¬
tatis &e erectionẽ bone intentionis: sꝑulam ꝑ
circũspectionẽ m̃tis: acum̃ ꝑsubtilitatẽ ratio¬

Expanded text:
ctulum per contemplationem, et mensam per Scripturarum lectionem, et sellam per minorum eruditionem. Ponit quoque in eo candelabrum veri luminis instrumentum, cujus facit pedem per fidem sanctae Trinitatis, hastam per rectitudinem aequitatis, et erectionem bonae intentionis, sphaerulam per circumspectionem mentis, acum
Abbreviated transcription (Latin):
egimꝰ in ueteri testam̃to. quasła salb̾oꝵ di¬
stinctiones. Habes nẽpe. in lege tria tpr̃a salb̃i
requie consecrata: septimũ uidel̃ diem. septi¬
mũ annũ. & ptꝰ septies septẽ qͥnquagesimũ an¬
num. Primũ gͦ sabb̃m dierũ: scłm annoꝵ: t̃ciũ¬

Expanded text:
egimus in Veteri Testamento quasdam Sabbatorum distinctiones. Habes nempe in lege tria tempora Sabbati requie consecrata; septimum videlicet diem, septimum annum, et post septies septem quinquagesimum annum. Primum ergo Sabbatum dieru
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾s necessari: terenis uoluntariꝰ. Primꝰ
concedit᷑: seds̃ indicit᷑ terciꝰ offert᷑. Primꝰ
ex potestate: seds ex necessitate: terey ex uo¬
misit illicita. si uelit ipse licitis utatur: licite
tam̃. Est aũt licitus uerbi grã esus carmum:
uin potus: usus coniugii: diuitiarũ posses¬
sio. Modu sane quẽcda seruandu omĩb nec
a quolibet pacto quolibet excedendu: salua¬
tor ipse p̾seribit dicens. Uidete ne grauentur
corda ur̃a in erapula & ebrietate: &e euris huiꝰ
uite. In usu gͥ cibi & potus hic modus seruan¬
dus ẽ: ut in eoꝵ ꝑceptione infra crapulam ae
ebrietatẽ. se quisq contineat. In usucet̾oꝵ qͥb
licite utuntur homines qͥs modus seruandꝰ
sit: diligens inquisitor ꝑ se inueniet. Iam n̾ẽ
de ordine necessario aliqua ꝑstringamus.
De necessario ordine.

Expanded text:
tertius voluntarius. Primus conceditur, secundus indicitur, tertius offertur. Primus ex potestate, secundus ex necessitate, tertius ex vomisit illicita, si velit ipse, licitis utatur, licite tamen. Est autem licitus verbi gratia, esus carnium, vini potus, usus conjugii, divitiarum possessio. Modum sane quemdam servandum omnibus, nec a quolibet pacto quolibet excedendum, Salvator ipse praescribit, dicens: Videte, ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae . In usu igitur cibi et potus hic modus servandus est, ut in eorum perceptione, infra crapulam et ebrietatem, se quisque contineat. In usu caeterorum, quibus licite utuntur homines, quis modus servandus sit, diligens inquisitor per se inveniet. Jam nunc de ordine necessario aliqua perstringamus. De necessario ordine.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ concupiscendi necessitatẽ ex corruptione.
pͥme natiuitatis in eẽ: adiuuante tñ grã dĩ
ut eidẽ concupiscentie ñ consentiat᷑. nulli im¬
possibile: Pꝑt̾ea alibi dixit. Non regnet pecẽm
in ur̃o mortali corpore. ꝙi dice̾t. Non pot̃. fieri uit
in ur̃o mortali corpore pecẽm. id est fomes pecc̃i
incentiuũ uicioꝵ. stimulus concupiscentiȩ ñ
sit: s adiuuante grã di fieri pot̃ ut ñ regnet.
ut. ñ p̃sit. Impossibile ẽ ut illud ñ sentiatis: s
ñ ẽ necesse ut illi consentiatis. Igit᷑ omĩs homo
qͦdd̾a intꝰ in corde suo diluuiũ concupiscentie
patit᷑: a quo nullꝰ nͥ ꝑ archã fidi liberat᷑ ubi
malus homo ꝑsiccũ ambulans mergit᷑: &e bonꝰ
homo in ꝑfundo maris mersus ñ nocet᷑. Pcło
ꝑielitat᷑. Nullus portus illi tutus ẽ. nulla statio
secura. nulla serenitas tnquilla. qui intrinsecus
concupiscentiȩ suȩ fluctib iactat᷑: & insatiabil
libidinũ uoragine absorbet᷑.¬

Expanded text:
itatem ex corruptione primae nativitatis inesse, adjuvante tamen gratia Dei, ut eidem concupiscentiae non consentiat, nulli impossibile. Propterea alibi dixit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Quasi diceret, non potest fieri, ut in vestro mortali corpore peccatum, id est fomes peccati, incentivum vitiorum, stimulus concupiscentiae non sit, sed adjuvante gratia Dei fieri potest, ut non regnet, ut non praesit. Impossibile est ut illud non sentiatis, sed non necesse est ut illi consentiatis. Igitur omnis homo quoddam intus in corde suo diluvium concupiscentiae patitur, a quo nullus nisi per arcam fidei liberatur. Ubi malus homo per siccum ambulans mergitur, et bonus homo in profundo maris mersus non laeditur. Pepericlitatur! Nullus portus illi tutus est, nulla statio secura, nulla serenitas tranquilla, qui intrinsecus concupiscentiae suae aestibus jactatur, et insatiabili libidinum voragine absorbet
Abbreviated transcription (Latin):
pedẽ secure figat. diu extra custodiã internȩ
meditationis morari reformidat: s si forte ali.¬
qñ ꝑcogitationẽ exiu̾it. cito qi colũba auolais
& elongans adsolitudinẽ conscientie redit.
ibiq astrepitu ext̾iori qͣi in archa a fluctib
requiescit. Intelligamꝰ gͦ in nob̾ eẽ qd̾ fugimꝰ: in

Expanded text:
pedem secure figat, diu extra custodiam internae pedem secure figat, diu extra custodiam internae meditationis morari reformidat; sed si forte aliquando per cogitationem exiverit, cito quasi columba avolans, et elongans ad solitudinem conscientiae redit ubique a strepitu exteriori, quasi in arca a fluctibus requiescit. Intelligamus ergo in nobis esse quod fugimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
multas animas. Nam & multe anime una aĩa
ꝓꝑpt̾̃ unã fidẽ & dilectionẽ: & una fides multe fi¬
des ꝓꝑt̾ multas animas fideles: qͦmͦ dictũ ẽ fides
tua te saluã fecit: & fides mea ae fides illiꝰ: cũ tñ
una sit fides eatholica. Sola gͦ nauis fidi mare
qmͣdiu in hac uita corruptibili uiuit. uͥ earo col¬
cupiscit adu̾sus sp̃m. hoc diluuiũ ẽ. uł potiꝰ oĩs
homo in hoc diluuio ẽ: s boni qͥ ei ñ consentuis¬
in eo st̃ sic̃ hi qͥ in mari portant᷑ a nauib: mali¬
gi qui uoluunt᷑ in fluctib. In bonis qͥdem aquȩ
huy diluuii in hac uita minui incipiunt:: et
scd̾m differentiã grãꝵ in singłis plus minꝰ ue
decrescunt: plene tñ ñꝙͣ exsiccari pot̾ tra huma¬
ni eordis qmͣdiu in hac uita uiuunt. Et idõ
colũba emissa ñ inuenit hic uͥ requiescat pes
ei s sẽꝑ ad archã reu̾tit᷑: qi mens pura du in
hoc mundo nicħ reꝑire pot̃. uͥ affectionis sue.

Expanded text:
multas animas. Nam et multae animae una anima multas animas. Nam et multae animae una anima propter unam fidem et dilectionem, et una fides multae fides propter multas animas fideles, quomodo dictum est. Fides tua te salvam fecit, et fides mea, et fides illius cum tamen una sit fides catholica. Sola ergo navis fidei mare diu in hac vita corruptibili vivit, ubi caro concupiscit adversus spiritum, hoc diluvium est; vel potius omnis homo in hoc diluvio est, sed boni in eo sunt sicut ii, qui in mari portantur a navibus, maligi, qui volvuntur in fluctibus. In bonis quidem aquae hujus diluvii in hac vita minui incipiunt, et secundum differentiam gratiarum in singulis plus minusve decrescunt, plene tamen nunquam exsiccari potest terra humani cordis, quandiu in hac vita vivunt. Et ideo columba emissa non invenit hic, ubi requiescat pes ejus, sed semper ad arcam revertitur, quia mens pura, dum in hoc mundo nihil reperire potest, ubi affectionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ in archa habitare. Hic ꝑfectꝰ ẽ qͥ diligit
qd̾ credit: ut habeat fide. oꝑantẽ ex dilectione
quȩ mundu uincit. Hȩc ẽ archa in qua nos sal¬
uari oportet: quȩ ab aqͥs portari pot̾. submergi
aũt omĩno ñ pot̾: qr hoc mundo utit᷑ quide ad
necessitatẽ: s ñ succũbit. ei ꝑeupiditatẽ. hoc est
qd̵ in pͥalmo dicit̾. hoc inagnũ inare ce spaciosũ¬
manib: illic reptilia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ Aĩalia
pusilla cũ magnis: illic naues ꝑtransib̾t. Mare
enĩ in nob̾ ẽ concupiscentia huiꝰ mundi. in qua
si que delectationes inueniri posst̃ multis a¬
maritudinib asꝑse st̃: que scdm affectũ car¬
nalem deorsũ in corde nr̃o fluunt. Reptilia st̃
carnales cogitationes: diu̾soꝵ uitioꝵ feditate
deformes. Quas dũ inordinate admittimꝰ. qi
plemꝰ. Nauis ẽ illa archa sp̃italis. id est fides
nr̃a: que intͥnsecus sur sũ suspensa calcat. concu¬
piscentiã mundi. Naues aũt dictum est: ꝓpter

Expanded text:
hoc est in arca habitare. Hic perfectus est, qui diligit quod credit, ut habeat fidem operantem ex dilectione, quae mundum vincit . Haec est arca, in qua nos salvari oportet, quae ab aquis portari potest, submergi autem omnino non potest, quia hoc mundo utitur quidem ad necessitatem, sed non succumbit ei per cupiditatem. Hoc est quod in psalmo dicitur: Hoc maumerus. Animalia pusilla cum magnis, illic naves pertransibunt . Matre enim in nobis est concupiscentia hujus mundi, in qua si quae delectationes inveniri possunt multis amaritudinibus aspersae sunt, quae secundum affectum carnalem deorsum in corde nostro fluunt. Reptilia sunt carnales cogitationes diversorum vitiorum feditate deformes. Quas dum inordinate ad cor nostrumplemus. Navis est illa arca spiritualis, id est fides nostra, quae intrinsecus sursum suspensa calcat concupiscentiam mundi. Naves autem dixit propter
Abbreviated transcription (Latin):
ce ñ archam: alios qui ce diluiuũ & arcħa intꝰ
habent. s in archa ñ st̃: alios qͥ in diluuio et
archã habent. & in archa manent. In dilu¬
uio sine archa st̃ infideles. quos carnis de¬
sideria inuoluũt: qui p̃t̃ hanc uitã tͣnsito¬
riam. aliã ẽẽ nesciunt. In diluuio archam
da hac. tꝑaliũ rerũ delectationi animũ sub¬

Expanded text:
 diluvium et arcam intus habent, sed in arca non sunt; et alios qui in diluvio et arcam habent, et in arca manent. In diluvio sine arca sunt infideles, quos carnalia desideria involvunt, qui praeter hanc vitam transitoriam aliam esse nesciunt. In diluvio arcam ta, temporalium rerum delectationi animum sub
Abbreviated transcription (Latin):
uersat᷑. Itaq hi qͥ delectationẽ cordis sui inua¬
nitate huiꝰ mundi constituunt: qmͣuis arch̾a
fidi habeant intꝰ: tñ naufragi suntꝰ. Ut taceã
seprꝰ ẽ memoria saturni &e iouis. ħculis & mar¬
tis. siue achillis ce hectoris. pollucis ce castoris.
Nugas poetaꝵ diligunt: &e ueritatẽ diuinarũ
scͥpturaꝵ aut negligunt. aut qd̾ peiꝰ ẽ irridẽis
ce contẽpnunt. SUideant nẽ qͥd eis ꝓsit foris ec¬
cłiam ingredi: ce intꝰ in corde a fide fornicari.
Ego eis ꝓnuncio. qr illis in fine sociandi st̃. qͦs nc̃
in cogitationib sus ꝑ affectũ cordis sibi conungui:
ce quoꝵ hic uit̾ã diligunt: eoꝵ illic supplicii par

Expanded text:
i delectationem cordis sui in vanitate hujus mundi constituunt, quamvis arcam fidei habeant, intus tamen naufragi sunt. Ut autem taceam saepius est memoria Saturni et Jovis, Herculis et Martis, sive Achillis et Hectoris, Pollucis et Castoris, Nugas poetarum diligunt; et veritatem divinarum Scripturarum aut negligunt, aut quod pejus est! irrident, et contemnunt. Videant nunc quid eis prosit foris Ecclesiam ingredi, et intus in corde a fide fornicari. Ego eis pronuntio, quod illis in fine sociandi sunt, quos nunc in cogitationibus suis per affectum cordis sibi conjungunt, et quorum hic vitam diligunt, eorum illic supplici par
Abbreviated transcription (Latin):
tatis exurit: nec calor libidinis accendit.
Habet pauo uocẽ t̾ribilem: incessũ simpli¬
cem: caput serpentinũ: pectꝰ saphirmũ.
Habet etiã in alis plumas aliquantułu
rufas. Habet etiã cauda longã: &e qͣi ocłis
cator peccatorib minat᷑ in extinguibilem
gehenne ignẽ. Simplicit̾ incedit: qͦtiens
in oꝑib suis humilitatẽ ñ excedit. Habet
caput serpentis: du caput m̃tis tenetur
sub custodia callide circũspectionis. Color
uͦ saphirinus in pectore: celeste desidium
designat in humana m̃te. Color subrubeuᷤ
in pennis: amorẽ designat contẽplatioĩs.
longitudo caude: longitudinẽ innuit
future uite. Qd̃ aũt quasi ocłos in cauda
habet ad hoc ꝑtinet. qr unusqͥsq doctor
discrete p̃uidet: qd̃ ꝑicułu in fine singłis

Expanded text:
tatis exurit, nec calor libidinis accendit. Habet pavo vocem terribilem, incessum simplicem, caput serpentinum, pectus sapphirinum, habet etiam in alis plumas aliquantulum ruffas, cator peccatoribus comminatur inexstinguibilem gehennae ignem. Simpliciter incedit, quoties suis humilitatem non excedit. Habet caput serpentinum, dum caput mentis tenetur sub custodia callidae circumspectionis. Color vero sapphirinus in pectore, coeleste desiderium designat in humana mente. Color ruffus subrubens in pennis amorem significat contemplationis. Longitudo caudae longitudinem innuit futurae vitae. Quod autem quasi oculos in cauda habet, ad hoc pertinet quod unusquisque doctor praevidet, quod periculum in fine singulis
Abbreviated transcription (Latin):
ocłm extrahit cerebrũ: du extincto discre¬
possunt: qui de sua substantia religiosos
pascunt. Illos enĩ helyas significat: quos
locus & habitus religionis occultat. St̃ aũt.
alii peccatores qui desꝑantes t̃renis in hiañ:

Expanded text:
m extrahit, quia exstincto discrevolunt, qui de sua substantia religiosos pascunt. Illos enim Elias significat, quos locus et habitus religionis occultat. Sunt autem alii, qui desperant, terrenis inhiant,
Abbreviated transcription (Latin):
nimal ita odorẽ hominis sentit: ut anser.
Unde ce clangore eiꝰ galloꝵ ascensus in capi¬
dos homines. & erga custodiã suã bñ uigilan¬
fuit clamor anseris: & in capitulo cotidie
ꝓdest cũ negligentias uiderit. clamor dis¬
creti frĩs. Clamor anseris a capitolio reppulit
hostem gallicũ: a capło uͦ clamor discreti frĩs
hostem repellit antiquũ. Clamor anseris
urbem romanã ab impetu hostiũ seruauit.
immunẽ: clamor discreti frĩs. ne turbet᷑ a
ꝑuersis custodit uitã cõmunem¬

Expanded text:
nimal ita odorem hominis sentit, ut anser. Unde et clangore ejus gallorum ascensus in Capidos homines et erga custodiam suam bene vigilanrofuit clamor anseris, et in capitulo quotidie prodest, cum negligentias viderit, clamor prudentis fratris. Clamor anseris a Capitolio repulit hostem Gallum. A capitulo vero clamor providi fratris hostem repellit antiquum. Clamor anseris urbem Romam ab impetu hostium servavit immunem; clamor prudentis fratris, ne turbetura perversis, custodit vitam commun
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ad beatitudinẽ repararet. Tenuit gͥ iusti¬
ciam. & sustinuit miseriã: quousq miseriam
uince̾t. & iusticiã coronaret. Et cucurrit &e p̃¬
cessit nos passus ꝓ nob̃ & exempłu relinquens
nob̾. ut & nos in miseria iusticiã teneamꝰ: &e ꝑ
miseriã cũ iusticia ad beatitudinẽ transeamꝰ:
ꝓmittens nob̾ qd̵ accepit si patim᷑ qd̾ sustinuit: ut
regnemꝰ cũ ipso si patiam᷑ ꝓ ipso. Ita gͥ u̾bum in¬
carnatũ. factor & rex nr̃. qr sequi eũ ñ potuimꝰ
in sua maiestate: p̾cessit nos in nr̃a humilitate:
& de nr̃o uiã strauit. ut ad sua ꝑueniamꝰ. Qͦ mͦ¬

Expanded text:
ad beatitudinem revocaret. Tenuit igitur justitiam, et sustinuit miseriam quousque miseriam vinceret, et justitiam coronaret. Et cucurrit, et praecessit nos. Passus pro nobis, et exemplum relinquens nobis, umiseriam cum justitia ad beatitudinem transeamus. Promittens nobis quod accepit, si patimur quod sustinuit; ut regnemus cum ipso, si patimur pro ipso. Ita igitur Verbum incarnatum factor et rex noster, quia sequi ipsum non potuimus in sua majestate, praecessit nos in nostra humilitate, et de nostro viam statuit ut ad sua perveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ factorẽ suũ: Idem ipse qui rex ẽ. factor
est. factor qi creauit: rex qr gub̾nat ieo qd̾ ere¬
auit. & dirigit ad qd̾ ereauit. Creauit in miagno
bono: & dirigit ad sũmũ bonũ. Qͥs ẽ qui sequit᷑
factore suũ: Qui uiuit ut factꝰ ẽ: qui incedit
sedm̃ qd̾ institutꝰ est: qui seruat bonũ qd̾ creatꝰ
accepit: & qd̾ natura contulit impollutũ custo¬
dit. Iste sequit᷑ factorẽ suũ. Et qͥs ẽ qui sequit᷑
regẽ suũ: Qui tendit ad qd̾ dirigit᷑: qui festinat.
tate inclinat. Iste sequit᷑ regẽ suũ. S qͥs ẽ homo
qui dõ respondere possit: Qͥs sufficiens inueni¬

Expanded text:
et factorem suum. Idem ipse qui rex est, factor est. Factor est, quia creavit; rex, qui gubernat in eo quod creavit, et dirigit ad quod creavit. Creavit enim in magno bono, et dirigit ad summum bonum. Quis est qui sequitur factorem suum? Qui vivit, ut factus est. Quis incedit secundum quod institutus est? Qui servat bonum quod creatus accepit, et quod natura contulit impollutum custodit. Iste sequitur factorem suum. Et quis est qui sequitur et regem suum? Qui tendit ad quod dirigitur; qui festinat tate inclinat. Iste sequitur regem suum. Sed quis est homo qui Deo respondere possit? Quis sufficiens inveni
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ una spes uenie. Hic ẽ terciꝰ filiꝰ iacob:
qui iccirco leui. hoc ẽ additus uł additio uo¬
catur: qr illis duob priorib prius datis hic
nominat: ne ante timor̃e &e concdignũ peniten¬
tie dolorẽ. qͥs de spe uenie p̃sumat. Qui enĩ
blandit᷑: ñ tam spe erigit᷑ qmͣ p̃sũptione elidi¬
penitens interno dolore afficit᷑: tanto certior
tanto securior de indulgentia efficit᷑. Sedm¬

Expanded text:
 tertius filiorum Jacob, qui idcirco Levi, hoc est additus, vel additio vocatur, quia duobus illis prioribus prius datis hic s hunc filium nominat, ne ante timorem et condignum poenitentiae dolorem quis de spe veniae praesumat. Qui enim blanditur, non tam spe erigitur, quam praesumptione elidireatu interno dolore afficitur, tanto certior, tantoque securior de indulgentiae venia e
Abbreviated transcription (Latin):
ris: si tam̃ ꝑfecte diligis. Benedicã inqͥt dñm
in om̃i tp̃i: semꝑ laus eiꝰ in ore meo. Semꝑ qͥ¬
dem laudas: si semꝑ amas. ce semꝑ desideras.
Non enĩ amares: si ñ approbares. Qd ẽ aũt ap¬
animũ aliquem nimiũ amantẽ: ce nimio
amore feruentẽ. Attende qͥdsentiat. qͥd secũ
loquat᷑: de eo quẽ multũ amat. quẽ ualde
mirat᷑. Qd gͦ dicit. Qd secũ tacitus loquit᷑
O inquit qm̃ bonꝰ qmͣ benignus: o qm suauis
qmͣ duleis: o qm amandus. qnͣtum amplecten¬
dus ꝙͣ totꝰ ãmirabilis. qm totus desiderabił.
O beatũ quẽ. amat: o felicem quẽ. suo amo¬
re dignũ iudicat. Me felicem. si eo fruil¬
ceat: me beatũ si eũ possidere. contingat. hec
ni fallor ẽ illa uox exultationis & confessi¬
onis: que semꝑ ex ore iude resonat in aurib
diune pietatis. Hec omia dicta sunt de
confessione laudis. S qͥd dicemꝰ de confessi¬
one criminis: An forte iudas istã ignorat:

Expanded text:
ris, si tamen perfecte diligis: Benedicam, inquit, Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Semper quidem laudas, si semper amas et semper desideras. Nam non amares, si non approbares. Quid est animum aliquem nimium amantem; et nimio amore ferventem. Attende quid sentiat, quid secum loquatur de eo quem multum amat, quem valde miratur. Quid ergo dicit? Quid secum tacitus loquitur? O, inquit, quam bonus, quam benignus, o quam suavis, quam dulcis, o quam amandus, quantum amplectendus, quam totus admirabilis, quam totus desiderabilis! O beatum quem amat! o felicem, quem suo amore dignum judicat! Me felicem, si eo frui liceat; me beatum, si eum possidere contingat! Haec, nisi fallor, est illa vox exsultationis et confessionis qui sempedesiderat. Haec omnia dicta sunt de confessione laudis. Sed quid dicemus de confessione criminis. An forte Judas istam ignorat,
Abbreviated transcription (Latin):
falce iudicii gentiles: quib scͥptam legis ñ cõmi¬
sisti. Congregas etiã in regno tuo de gentib: ubi
sem̃ p̃dicationis ñ sparsisti. Hinc intelligimus
etiã gentiliũ &e philosophoꝵ bonã uitã reciꝑe
dm̃: & ad cõparationẽ eoꝵ qui naturali legi ser¬
uiunt. condemnari eos qui scͥptam negligunt.
t statuet oues qͥdem a dextris: hedos aũt a
sinistris. In dextͥs et̃ne beatitudinis statuen¬
tur qui amauer̃t et̾na: in sinistris uͦ et̃ne mise.¬
rie qui cupierunt p̃sentia. Hinc ẽ illd̾. Cor sapi¬
entis in dextera eiꝰ. & corstulti insinstra illius.
hedos uocat peccatores: qr ꝓ peccato hedi offe¬
rebant᷑. Non dicit capras que possunt habere
fetus: s lasciuũ animal &e petulcũ &e semꝑ fer¬
tiens ad coitum ponit.
unc dicet rex his qui a dextͥs er er̃t. Weni¬
de benedicti patris mei: possidete paratũ
uob̾ regnũ a constitutione mundi. Rex regũ
sine streꝑitu uerboꝵ loquet᷑: id est manifestabit
conscientias et merita.

Expanded text:
falce judicii gentiles, quibus Scripturam legis non commisisti. Congregas etiam in regno tuo de gentibus, ubi semen praedicationis non sparsisti. Hinc intelligimus etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et ad comparationem eorum qui naturali legi serviunt, condemnari eos qui scriptam negligunt.t statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris. In dextris aeternae beatitudinis confirmabuntur, qui amaverunt aeterna; in sinistris vero aeternae miseriae, qui cupierunt praesentia. Nam et ipsa traentis in dextera ejus, et cor stulti in sinistris illius . Haedos vocat peccatores, quia pro peccato haedi offerebantur. Non dicit capras, quae possunt habere fetus, sed lascivum animal et petulcum, et semper fervens ad coitum, ponit. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Rex regum sine strepitu verborum loquetur, id est, manifestabit conscientias et merita.
Abbreviated transcription (Latin):
a carcere tenebraꝵ: qui quadrantẽ u̾bi nouissi¬
mũ ñ solui̾t ante finẽ uite. Quatuor ñaq partib
fundat᷑ denariꝰ uite et̾̃ne : ut qd̾ corde credis ore.
confitearis:: & qd̃ confiteris oꝑe cõpleas: & qd̾ com¬
pleueris docere ñ cessau̾s. Qui enĩ feci̾t & docuerit.:
hnc magnꝰ uocabit᷑ in regno celoꝵ. Noli gͦ donum

Expanded text:
a carcere tenebrarum, qui quadrantem verbi novissimum non solverit ante finem vitae. Quatuor namque partibus fundatur denarius aeternae vitae, ut quod corde credis, ore confitearis; et quod confiteris, opere compleas; et quod compleveris, docere non cessaveris. Qui enim fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ concupiscit aliqͥs rem alienã: anima
sua qĩ concepisse uidet᷑. Si uͦ qd̾ concupiscit ꝑali¬
quã nequiciã potuerit obtinere: qͣi natũ filium
osculari &e nutrire cognoscit᷑. Uis ꝯcupiscendo
impreguari: Concupisce uitã et̾̃nã. Ipsa sit spes
tua: & certus erit partus tuus.

Expanded text:
a quasi concepisse videtur. Si vero quod concupiscit, per aliquam nequitiam potuerit obtinere, quasi natum filium osculari et nutrire cognoscitur. Vis concupiscentia impraegnari? Concupisce vitam aeternam. Ipsa sit spes tua et certus erit partus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
ospitum siqͥdem domus: mens
compatiens appellari pot̃. Unde beatꝰ¬
ambrosis. Mens inquit sapientis: hospitalis
debet ẽẽ. Mens enĩ hospitalitatis officio fun¬
gitur: cũ delinquentiũ culpis benigne com¬
patit᷑. Habet hec domꝰ ministros suos: qͥ
receptũ affabilitas detinet: esurientẽ collatio
pascit: fesso humilitas seruit. Inuitat pietaᷤ¬

Expanded text:
ospitum siquidem domus, mens compatiens appellari potest. Unde Ambrosius: « Mens, inquit, sapientis hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospit
Abbreviated transcription (Latin):
possit hac gr̃a intim maiorem aliquã ds̃
homini conferre: qmͣ ut eiꝰ ministerio
ꝑuersi homines in melius mutentur.
ut de filiis diaboli filii dĩ efficiantur.
Anforte cuiquã maius uidebit᷑ mortuoᷤ
suscitare. Ergo ne maius erit suscitare
carnẽ. iterũ moriturã: qm animã in et̾̃nũ
uicturã frgo ne maius erit carnẽ reuo¬
care ad gaudia mundi: qm anime restitu¬
ere gaudia celi: frgo ne maius erit re¬
stituere carni bona transeuntia iterũ
ꝑitura: qmͣ anime reddere bona et̾na
inȩt̃num mansura:

Expanded text:
possit hac gratia interim majorem aliquam Deus homini conferre quam ut ejus ministerio perversi homines in melius mutentur, ut de filiis diaboli filii Dei efficiantur. An forte cuiquam magis videbitur esse mortuos suscitare? Ergone majus erit suscitare carnem iterum morituram, quam animam in aeternum victuram? Ergone majus erit carnem revocare ad gaudia mundi, quam animae restituere gaudia coeli? Ergone majus erit restituere carni bona transeuntia iterum peritura, quam animae reddere bona aeterna in aeternum mansura?
Abbreviated transcription (Latin):
⁊abulon. qui irascendo irã cłĩ placare con-¬
sueuit: qui pie seruendo dum hominũ uitia
ꝑcutit. eis quasi ñ parcendo melius parcit.
Absq dubio incħ sic placet do̾: nicħ sic placat.
uidemꝰ spũ pauꝑes: spe gaudentes: caritate.
feruentes: multũ abstinentes: ad modũ pa¬
tientes: ad zelum tam̃ animaꝵ nimis tepidos.
multũq torpentes. Alii quasi ob custodiam
humilitatis. delinquentes increpare non
p̃sumunt: alii ne caritatẽ. fr̾nam ꝑturbare
uideant᷑. peccantes arguere metuunt. Sic
&e alii aliis &e aliis adhuc modis qd̾ relare ꝓ
dño nolunt. uirtutis hoc ẽẽ fingunt: uł uir¬
tutẽ. ẽẽ credunt. Econtra multi qd̃ absq du¬
bio agunt in spũ furoris. agere se arbitran¬
tur eelo rectitudinis: &e que ueracit᷑ execun¬
tur odio hominũ exercere se putant. uel si¬

Expanded text:
Zabulon, qui irascendo iram Dei placare consuevit, qui pie saeviendo dum hominum vitia percutit, eis quasi non parcendo melius parcit. Absque dubio nihil sic placet Deo, nihil sic placat videmus spiritu pauperes, spe gaudentes, charitate ferventes, multum abstinentes, admodum patientes, ad zelum tamen animarum nimis tepidos, multumque torpentes! Alii, quasi ob custodiam humilitatis, delinquentes increpare non praesumunt; alii, ne charitatem fraternam perturbare videantur, peccantes arguere metuunt. Sic et alii aliis, et aliis adhuc modis, quod zelare pro Domino nolunt, virtutis hoc esse fingunt, vel virtutum esse credunt. Econtra multi, quod absque dubio agunt in spiritu furoris, agere se arbitrantur zelo rectitudinis, et quae veraciter exsequuntur odio hominum, exercere se putant vel si
Abbreviated transcription (Latin):
dis p̃cedentib irascens dñs: his qͦs iusto iudi¬
cio deserit. ꝑ ꝓpħam dicit. Immitta in uobis
serpentes regłos. quib ñ est incantatio. id ẽ
exhortatione qiͣ incantantiũ carminib a uo-¬
bis excutiantur.

Expanded text:
tis praecedentibus irascens Dominus, his quos justo judicio deserit per prophetam dicit: Immittam in vobis serpentes regulos, quibus non est incantatio ; id esexhortatione quasi incantantium carminibus a vobis excutiantur.