comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fic̃ ẽ mͦ sic̃ apparet. de corꝑe dñi loqͥm. Sepe dicimꝰ in distribu¬
tiõe dñici corꝑis. hostias multas expendimꝰ. uł in pluribꝰ hosti¬
quȩ apparent płralitatẽ & ipsiꝰ substantie inuisibił unitatẽ
qͥde si sensibiles intueris qͣlitates infinitȩ sunt numero.si sub¬
stantiã. sanguis ẽ unꝰ & una caro. Que sẽꝑ ado c̾ant᷑ q qͥ semel¬
oꝑatiõe sp̃s sc̃i Uuuficas. Cotidie uiuificat. corꝑi pͥ inanimato
tidie bñdic̃. Scł̾m ꝙ suꝑiꝰ eã p̃cabam᷑ in om̃ibꝰ fieri bñdictã.¬

Expanded text:
 modo sicut apparet, de corpore Domini loquimur. Saepe dicimus, in distributione Dominici corporis: Hostias multas expendimus, vel pluribus hostites, et eorum quae apparent pluralitatem, et ipsius substantiae invisibilis unitatem,  Quae quidem, si sensibiles intueris qualitates, infinitae sunt numero; si substantiam, sanguis est unus et una caro: quae semper a Deo creantur, qti. Vivificas. Quotidie vivificat, corpori prius inanimato tidie benedicit, quomodo superius eam precabamur in omnibus fieri benedicta
Abbreviated transcription (Latin):
manã uirtute incorꝑee diuinitaris illabi. q̃ sola sui oꝑis pene¬
tratrix. occulta humani cordis ingredit᷑. Quelibet aũ c̾atura cęle¬
stis intm̃ infund̾e uł implere hoie ñ pot᷑. ut abdita cogitationis
humanȩ scire possit. Et ĩo de solo dõ legimꝰ. Q solꝰ nosti corda hõiũ.
Et it̾m. Ipse noũ occulta cordis. Sienĩ occulta hõis cognoscere¬

Expanded text:
manam virtute incorporeae divinitatis illabitur, quae sola sui operis penetratrix, occulta humani cordis ingreditur. Quaelibet autem creatura coelestis, in tantum infundere vel implere hominem non potest, ut abdita cogitationis humanae scire possit. Et ideo de solo Deo legimus: Qui solus nosti corda hominum . Et iterum: Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
spu dĩ. Et hoc m̃ repent̾ oratio.quȩ pͥus facta ẽ ꝓ om̃ib
catholicȩ fidĩ cultoribꝰ. solitariis dicentibꝰ frequent it̾¬
audas orationes. ut saltem importunitate uincat̃ ds.
m̃to om̃iũ circumastantiũ om̃iũ scił fidelui. ꝙ eor t̃

Expanded text:
u Dei. Et hoc modo repetitur oratio, quae prius facta est pro omnibus u Dei. Et hoc modo repetitur oratio, quae prius facta est pro omnibus catholicae fidei cultoribus a solitariis dicentibus frequenter iterandas orationes, ut saltem importunitate vincatur Deus. mento omnium circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr oseq̃ns in qͥbꝰda codicibꝰ inuenit᷑.ii. lit̾a aliquoꝵ fieri
memoriam nominatim signficat᷑. Uñ quida usumte¬
nent hoc in loco memorandꝰ quos cariores habent. oseqnt
sub uingentes & om̃iũ circũasstantiũ ut facta memoria
caroꝵ absentum fiat & asstantium. L om̃iuĩ circuasstantiũ
Cum primitꝰ missȩ sine collecta ñ fierent p̾ea mos ino¬
leuit eccłiȩ solitarias & maxime in cenobus fieri missas
Et cum ñ habeant quã plurałr collectã salutent. Nec
plurales mutare possunt salutationes conuertunt se
ad eccłiã dicentes se in eccłia eccłiam salutare. & in cor¬
pre eccłie totum corpus alloqui. & uirtute totis cõmu¬
asstautes accipiunt᷑ om̃s ubiq fideles qui in unitate to¬
tꝰ corpis & sibi adberent inuicẽ. & summno capiti. ut
q̃cqͥd boui fiat in toto corꝑe ab eo nullom̾ sit alien. qͥs¬
h ab ipso corpe ñ ẽ diuisus .s. om̃e bonũ cuiuslibet m̃¬
bri salubrẽ sucũ ministret om̃ibꝰ. totũ corpꝰ uegetante

Expanded text:
 consequens in quibusdam codicibus invenitur N littera, aliquorum fieri memoriam nominatim significatur. Unde quidam usu tenent hoc in loco memorandi, quos chariores habent, consequenter subjungentes: Et omnium circumastantium, ut, facta memoria charorum absentium, fit et astantium. Et omnium circumstantium. Cum primitus missae sine collecta non fierent, postea mos inolevit Ecclesiae, solitarias et maxime in coenobiis fieri missas. Et cum non habeant quam pluraliter collectam salutent, nec plurales mutare possunt salutationes, convertunt se ad Ecclesiam, dicentes se Ecclesiam in Ecclesia salutare, et in corpore totum corpus alloqui, et virtute totius commuastantes accipiuntur omnes ubique fideles, qui in unitate totius corporis, et sibi adhaerent invicem, et summo capiti, ut quidquid boni fiat in toto corpore, ab eo nullo modo sit alienus, quisquis ab ipso corpore non est divisus, sed omne bonum cuilibet membro in salubrem succum min
Abbreviated transcription (Latin):
noret̾. scđo apłi. tertio sc̃i martyres. inde aliĩ sci om̃s. Hanc
gͥ oblationem. Quia hoc sacrificium tͥ offerimꝰ in corꝑe eccłe
cominunicando & memoriã scõꝵ uenerando: gͥ hanc oblati¬
onẽ p̾camur ut placatꝰ accipias. ut scił si peccatis nr̃is p̃pedi¬
cii serumꝰ S & cunctȩ familiȩ tuȩ. idẽ totiꝰ assistentis
collectȩ. Solitarii sic intelligunt Seruitutis nr̃e. idẽ mei
cũ meo ministro. S & cunctȩ familiȩ tuȩ: idẽ totiꝰ eccłȩ

Expanded text:
ostoli, tertio sancti martyres, inde alii sancti omnes. Hanc igitur oblationem. Quia hoc sacrificium tibi offerimus in corpore Ecclesiae communicando, et memoriam sanctorum venerando. Igitur hanc oblationem, precamur, ut placatus accipias: ut scilicet si peccatis nostris praepedicii servimus. Sed et cunctae familiae tuae, id est totius assistentis collectae. Solitarii sic intelligunt servitutis nostrae, id est me cum meo ministro. Sed et cunctae familiae tuae, id est cunctae
Abbreviated transcription (Latin):
fractionis lesura uolatꝰ. In pͥmis quȩ tͥ offerimꝰ ꝓ eccłia tua
sc̃a catholica. In pͥmis qd̾ suꝑioribꝰ iungit᷑ scđm p̾dictũ sensũ
iungit᷑ etiã inferioribꝰ significando qd̾ offeramꝰ hostiã pͥmũ
ꝓ tota eccłia. deinde ꝓ aliis quȩ sequunt᷑. Quã pacificare.
Ab hostibꝰ uisibilibꝰ & inuisibilibꝰ. ut nec hominũ ꝑsecutioibꝰ
ꝯculcet᷑. nec instinctu demonũ criminibꝰ polluat᷑. Custodire
in ipsa pace. Adunare. Ne scismatibꝰ ullis ⁊ heresibꝰ diuidat᷑
s in unitate sacram̃toꝵ ꝯcatholicȩ fidi in om̃ibꝰ tota ad unet᷑
eccłia. Et regere digneris toto orbe t̾raꝵ. Ut insuis ꝯsiliis.
dispositiõibꝰ. iudiciis. decretis. institutis. actionibꝰ. nullo de¬
cipiat᷑ errore. s in om̃ibꝰ tuoducat᷑ modamine. Una cũ
famulo tuo papa nr̃o & antistite nr̃o. & rege nr̃o. & om̃ibꝰ
orthodoris atq catholicȩ ⁊ apłicȩ fidei cultoribꝰ. De toto de¬

Expanded text:
ua sancta Catholica. Imprimis, quod superioribus jungitur secundum praedictum sensum, jungitur etiam inferioribus, significando quod offeramus hostiam, primum pro tota Ecclesia, deinde pro aliis qui sequuntur. Quam pacificare ab hostibus visibilibus et invisibilibus ut nec hominum persecutionibus conculcetur, nec instinctu daemonum criminibus polluatur. Custodire. In ipsa pace. Adunare. Ne schismatibus ullis et haeresibus dividatur, sed in unitate sacramentorum catholicae fidei, in omnibus tota adunetur Ecclesia. Et regere digneris toto orbe terrarum. Ut in suis consiliis, dispositionibus, judiciis, decretis, institutis, actionibus nullo decipiatur errore, et in omnibus tuo ducatur moderamine. Una cum famulo tuo papa nostro, et antistite nostro, et rege nostro, et omnibus orthodoxis atque catholicae et apostolicae fidei cultoribus. De toto de
Abbreviated transcription (Latin):
recte dilatat᷑ in pło merito uitȩ & doctrinȩ. fidĩ cultoribꝰ
ñ tantum fidem habentibꝰ. Aliud ẽ enim fidem habere. a¬
liud fidem colere. fidem eolit. qui studet & intendit
scđm fidem uiuere. cum multi fidem habeant qui ħ
ñ faciant

Expanded text:
 dilatatur in populo, merito vitae et doctrinae. Fidei cultoribus. Non fidem tantum habentibus. Aliud est enim fidem habere, et aliud fidem colere; fidem colit, qui studet et intendit secundum fidem vivere cum multi fidem habeant qui hoc non faciant
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam uenerantes. Alit̾ enĩ dõ gratum ñ offerimꝰ sac̾fici¬
um. alit̾ do utilit̾ uota ñ soluimꝰ nͥ memoriã scõꝵ uenerem̃
rare potest  qui ñ bonorat filium ñ honorat illum qͥ misit eũ
Honoremus gͦ caput in m̃bris dm̃ in scĩs suis. ut eoꝵ meritis p̃̾ci¬

Expanded text:
Et memoriam venerantes. Aliter Deo gratum non offerimus sacrificiEt memoriam venerantes. Aliter Deo gratum non offerimus sacrificium, aliter Deo utiliter vota non solvimus, nisi memoriam sanctorum veneremur. rare potest. Et qui non honorat Filium, non honorat illum qui misit illum. Honoremus ergo caput in membris, Deum in sanctis suis, ut eorum meritis preci
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sufficit contͣ nrm malũ. qd̾ magis e̾ bonũ qua pec¬
catũ nrm sit malũ. & ido maiori p̃tio redunit nos a nr̃o
malo. ꝑspe salutis & incolumitatis suȩ. Hoc sacro scmͣ sa¬
crificium ñ solum lib̾at nos a malis.s &̾ accumulat nos
bonis. ñ solum eripit nos a penis. s & gaudia auget sa
lutis ⁊ incolumitatis Salutis in quã ęt̾nȩ animaꝵ. in co¬
ꝓ qua offerimus tam pͣtiosum munꝰ. Tibiq reddunt
uota sua Offerendo sacrificium laudis: reddunt tͥ uota
sua. Alit̾ forsitan uota sua ñ redderent. nisi tale sacrisi¬
cium offerrent. Adiuiiant᷑ sacrificii uirtute. ut uota
queant reddere. Difficile est comprimere uitia. uirtu¬
Ad differentiam falsoꝵ doꝵ & insensibilium qͥbꝰ gentes frustra sol¬
uebant uota. Communicantes. Tibi offerunt sacrificium laudis
tibiq reddunt uota sua communicantes. Extra comiunionẽ
namq ñ ẽ locus offerendi dõ ueri sacrificũ uł uota soluendi

Expanded text:
peccatum nostrum sit malum, et ideo majori pretio redimit nos a nostro malo. Pro spe salutis, et incolumitatis suae. Hoc sacrosanctum sacrificium, non solum liberat nos a malis, sed etiam accumulat nos bonis; non solum nos eripit a poenis, sed etiam auget gaudia salutis et incolumitatis. Salutis, inquam, aeternae animarum, incot hoc est pro quo offerimus tam pretiosum munus. Tibique reddunt vota sua. Offerendo sacrificium laudis, reddunt tibi vota sua. Aliter forsitan vota sua non redderent, nisi tale sacrificium offerrent. Adjuvantur sacrificii virtute, ut vota queant reddere. Difficile est comprimere vitia, virtuAd differentiam falsorum deorum et insensibilium, quibus gentes frustra solvebant. Communicantes, tibi offerunt sacrificium laudis, tibique reddunt vota sua. Communicantes. Extra communionem namque non est locus offerendi Deo veri sacrificii vel vota solvendi.
Abbreviated transcription (Latin):
do euadant. ꝓ rebꝰ nr̃is frequentes in libris missalibꝰ in¬
uenimꝰ postulationes. Oramꝰ enĩ temꝑe sacrificii contͣ in¬
cendia ꝓ locis nr̃is. contͣ numã aeris siccitatẽ uł tẽpestatẽ
ꝓfructibꝰ nr̃is. contra pestem ꝓ animalibꝰ nr̃is. otra alia

Expanded text:
Deo, evadant. Pro rebus nostris frequentes in libris Missalibus inDeo, evadant. Pro rebus nostris frequentes in libris Missalibus invenimus postulationes. Oramus enim tempore sacrificii contra incendia, pro locis nostris; contra nimium aeris siccitatem, vel tempestatem, pro fructibus nostris; contra pestem pro animalibus nostris; contra alia
Abbreviated transcription (Latin):
solũ sacerdotes & clerꝰ qui scđm diuisos g̾dus anunis
eccupant᷑ oficiis offerunt s & audientes qͥ uoris &ro¬
rationibꝰ assistunt coopantes & oscło pacis tanꝗͣ comui¬
nicant confirmantes quod actumẽ. Hoc sacrificium
laudis. Uere laudis ẽ diuinȩ hoc sacrificium sicut in hoc
offitio testati sumus. dignum & iustum equum ẽẽ & salu¬
tare do patri gr̃as agere. & cum laudibꝰ angłicis p̾cati su¬
mus nr̃as uoces adinitti. oẜ se siusq omnibꝰ. ꝑ nob̾ offerim
quando hoc sacrificio poscimus dm̃ habere. & tutorẽ ꝯtͣ
ꝑicła corꝑis & animȩ & ꝓpitium ad optinendos successus
bonos in utraq parte a nr̃is om̃ibꝰ. quando oramus ꝓ a
micis nr̃is & rebus. Supplicamꝰ enĩ ꝓpace amicoꝵ qͣndo
sunt in bello. ꝓ tranquillo reditu quando sunt in itinere
ꝓ sanitate si in infirmitate decumbunt. ꝓ conu̾sione si ꝑ¬
u̾se uiuunt. & contͣ alias incommoditates ut adiuuante

Expanded text:
qui secundum diversos gradus divinis occupantur divitiis offerunt, sed etiam audientes, qui votis et orationibus assistunt cooperantes, et osculo pacis tanquam communicant, confirmantes quod actum est. Ut sacrificium laudis, vere laudis est divinae hoc sacrificium, sicut in hoc officio testati sumus: dignum et justum est, aequum et salutare Deo Patri gratias agere, et cum laudibus angelicis precati sumus nostras voces admitti. Pro se suisque omnibus; pro nobis offerimus, quando sacrificio poscimus Deum habere, et tutorem contra pericula corporis et animae, et propitium ad obtinendos successus bonos in utra parte. Pro nostris omnibus quando oramus pro amicis nostris et rebus. Supplicamus enim pro pace amicorum, quando sunt in bello; pro tranquillo reditu, si sint in itinere; pro sanitate, si in infirmitate decumbunt; pro conversione, si perverse vivunt; et contra amicorum incommoditates ut, adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃tũ inde celeste consequam᷑. Nec munera quibꝰ te mune¬
ramꝰ in substantia panis & uini. ut ꝑcipiamꝰ inde corpꝰ et
sanguinẽ xp̃i. Hec scã sacrificia illibata. Sc̃a. ꝙ d̾o oblata
Illibata: qr adhuc integra & intacta. Neq enĩ contingi de¬
bent. donec sũpserint ium sp̃ualem & conu̾sa fuerint in xͥ
corpꝰ ⁊ sanguine̾. Nam prius sumpta: corpꝰ tantũ pascerent¬

Expanded text:
alimentum inde spirituale consequamur; haec munera, quibus te munealimentum inde spirituale consequamur; haec munera, quibus te muneramus in substantia panis et vini, ut percipiamus inde corpus et sanguinem Christi. Haec sancta sacrificia illibata. Sancta, quia Deo oblata; illibata, quia adhuc integra et intacta. Neque enim contingi debent, donec sumpserint vim spiritualem, et conversa fuerint in Christi corpus et sanguinem. Nam prius sumpta, corpus tantum pascerent
Abbreviated transcription (Latin):
płtim  Regatio ostendit hurdilitarẽ. Ppeticio confi¬
dentiam. Qui aliquid implorat humilitatẽ debet
ostende̾. & de impetratione confide. Itaq supplices
rogamꝰ. confident̃ petimus. Uñ scriptum ẽ Petat a
dño nichil hesitans. Qui enĩ hesitat: similis ẽ fluctui
maris. Et iterum. Quicquid credentes petieritis: ac¬
cipietis. Uti accepta habeas & benedicas. Accepta .i.
grata & placita habeas. Accepta habeas. culpis nr̃is
data uenia. ñ offensus. immo nr̃a deuotione placatꝰ¬
Et benedicas. Benedicas multiplicando gr̃am. Bene
dicas augendo dignitatem. immo conuertendo in
excellentissimam immortalitatis & incorruptionis
creaturam. Nȩc dona. hec munera. Nec dona quȩ
tibi donamus. ut tͥ maneant ꝑ tuam benedictionẽ
firmata. Nec dona quȩ tͥ donamꝰ. ut apud te con
munerare. a quib aliquid molim᷑ obtinere. Nex¬
munera quibꝰ te in pane t̾reno muneramꝰ. ut optineamꝰ inde
celestem. Hec munera quibꝰ in corporali cibo te muneramꝰ ut

Expanded text:
petimus. Rogatio ostendit humilitatem, petitio confidentiam; qui aliquid implorat humilitatem debet ostendere et de impetratione confidere. Itaque supplices rogamus, confidenter petimus. Unde scriptum est: Petat a Domino nihil haesitans. Qui enim haesitat, similis est fluctui maris . Et iterum: Quidquid credentes petieritis, accipietis . Uti accepta habeas et benedicas. Accepta, id est grata et placita. Accepta habeas, culpis nostris data venia non offensus, imo nostra devotione placatus. Et benedicas, multiplicando gratiam, augeiam, augendo dignitatem, imo convertendo in excellentissimam immortalitatis et incorruptionis creaturam. Haec dona. Haec dona, quae tibi donamus, ut tibi maneant per tuam benedictionem firmata; haec dona quae tibi donamus, ut apud te consmunerare a quibus aliquid molimur obtinere. Hamunera quibus te in pane terreno muneramus, ut obtineamus eum coelestem; haec munera, quibus in corporali cibo te muneramus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tanta sufficio sacram̃ta conficere nͥ collectȩ multitudi¬
nis aduitꝰ orõe. quã prius etiã sum hortatꝰ ad orões
dicendo. Orate fr̃s. Isicut prima ꝑ iodꝰ a toto descen¬
dit ad partes. ita scda hec ab uniu̾sali ꝓcedit ad parti¬
uͦ circumastantes particłarit̾ sequunt᷑. Ine p̾sentibꝰ
int̾sint aliqui fidi p̃uaricatores & uitiosȩ uitȩ: subiun¬
batȩ fidĩ sunt & deuotioĩs apud te. Cognoscẽ etenĩ d̾i.

Expanded text:
io sacramenta conficere, nisi collectae multitudinis adjutus oratione, quam prius etiam sum hortatus ad orationes, dicendo: Orate, fratres. Et sicut prima periodus, a toto descendit ad partes, ita secunda haec ab universali procedit ad parti circumastantes, particulariter sequuntur. Et ne praesentibus intersint aliqui fidei praevaricatores et vitiosae vitae, subjunb
Abbreviated transcription (Latin):
te uelantur.si pꝰea uł publice nupseruit. uł clantulo corrupte
fuint. ñ eas ammittendas ad agendam penitentiã. nͥ ille cui se
ditur. ut q̃cũq uiuente altõ alt̾i nupserit habeat᷑ ad ult̾a. nec
ei agende penitentie licentia ꝯcedat᷑ nͥ pͥ unꝰ ex eis fuit de fun¬
ctus. ꝗ̃to mag̃ de illa tenendã ẽ. q̃ antea se ininertali sponso¬

Expanded text:
te velantur, si publice nupserint, vel clanculo corruptae fuerint, non eas admittendas ad agendam poenitentiam, nisi is cui se ditur, ut quaecunque vivente viro alteri nupserit, habeatur adultera, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex eis fuerit defunctus, quanto magis de illa tenenda e
Abbreviated transcription (Latin):
ad immortalitatẽ. sine media morte uenturꝰ. Talem puto habitudi-¬
fuisse ꝯcessum. Neq enĩ enoch & elyas. ꝑtam longam etatẽ senectu¬
te marcuert̃. nec tñ credo eos iã millã sp̃alẽ qͣlitatẽ corꝑis ꝯmutato.¬
qͣ in dño p̃cessit. Lisi qr isti fortasse. nec his cibis egente qͥ sui ꝯsũpti¬
uxit. Aut si & his sustenracuł opꝰ ẽ.ita in paradyso fortasse pascunt᷑.
existimo. & de lignoꝵ fructibꝰ refectionẽ. ꝯtͣ defectionẽ. & de ligno
uitȩ stabilitatẽ ꝯtra uestustatẽ. Pdictis auctoritatibꝰ habes. dm̃ posse

Expanded text:
ad inmortalitatem sine media morte uenturad inmortalitatem sine media morte uenturfuisse concessam. Neque enim Enoch et Elias per tam longam aetatem senectute marcuerunt, nec tamen, credo, eos jam in illam spiritualem qualitatem corporis commutato praecessit; nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptiuixit; aut, si et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse pascuntur existimo, et de lignorum fructibus refectionem contra defectionem et de ligno uitae st
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa eiꝰ ꝯtemplatione uidendũ ẽ. Qnͣqͥdẽ si nc̃ uelit in qͦꝗͣ &̃ hoc
corruptibile induere incorruptionẽ. atq hic int̾ hoĩes moritos.
eũ iubere uiuere minime moriturũ. Ut totã penitꝰ uetustatem
osumat. ut nulla lex inm̃bris eiꝰ repugnet legi m̃tis. dm̃q ubiq
p̃sentẽ ita cognoscat sic̃ scĩ postea cognituri sunt. Qͥs demens au¬
deat ꝯfirmare ñ posse : S qͣre ñ faciat q̃runt hoĩes. nec qͥ q̃rt̃
se attendt᷑ eẽ hoĩes. Scio qd̾ sic̃ impossibilitas. ita & iniqͥtas ñ ẽ¬
erat expoliandꝰ corꝑe. s suꝑ uestiendus immortalitate. & incorru-¬
diutiꝰ hic iuiu̾et in corꝑe aĩali senectute gͣuaret᷑. & paulatim ue¬
terascendo ꝑueniret admortẽ.Si enĩ d̾s israhelitaꝵ uestim̃tis & cal¬
ciamtis p̃stitit qd̵ ꝑ tot annos ñ st̃ obtͥta. qͥd mirũ si obedienti hõi eiꝰ
qͣndã statũ qͦ sine defectu eẽt amiosũ. tꝑr qͦ ds̃ uellet amortalitate

Expanded text:
ipsa eius contemplatione uiuendum est. quando quidem si nunc uelit in quoquam etiam hoc corruptibile induere incorruptionem atque hic inter homines morituros eum iubere uiuere minime moriturum, ut tota penitus uetustate consumpta nulla lex in membris eius repugnet legi mentis deumque ubique praesentem ita cognoscat, sicut sancti postea cognituri sunt, quis demens audeat adfirmare non posse? sed quare non faciat, quaerunt homines nec qui quaerunt se adtendunt esse homines. scio qerat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorrudiutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimentis et calciamentis praestitit, quod per tot annquendam statum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo deus uellet a mortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣs baptismi salutifero descendit illapsu. infontẽ plenitudineꝰ
drunitatis tͥbuit. ad innocentiã informationis. dugm̃tũ p̃stat a
grãm qr in hoc miundo. tota etare uicturis. int̾ uisibiles hostes.s
ꝑicula gͣdiendũ. ẽ. Inbaptismo regiam̃ aduitã. pꝰ baptisinũ con¬
firmam᷑ ad pugnã. In baptismo abluim᷑ pꝰbaptisinũ roboram. de
sic ꝯtinuo tnsituris sufficiunt regn̾atiõis beneficia. iucturis an
necessaria st̃ ofirmatiõis auxilia. Regn̾atio ꝑse soluat mox in pai

Expanded text:
as baptismi salutifero descendit illapsu, in fonte pulchritudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam, quia in hoc mundo tota aetate victuris inter invisibilicula gradiendum est, in baptismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam: in baptismo abluimur, post baptismum roboramur. At si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se sa
Abbreviated transcription (Latin):
eis pͣceptis obedient̃ & pie ꝓficientes. nec tñ omĩa q̃ p̃cepit unplentes.
sic̾ sibi dimiti uolunt. sic aliis pecc̃a dimiserint. ipse faciat in eoꝵ

Expanded text:
eius praeceptis oboedienter et pie proficientes nec tamen omnia quae praecepit inplentes, eius praeceptis oboedienter et pie proficientes nec tamen omnia quae praecepit inplentes, sicut sibi dimitti uolunt, sic aliis peccata dimiserint, ipse faciat in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
aliis innum̃abilibꝰ testimoniis. dubitare ñ possum. ñ dm̃ aliqͥd in-¬
possibile hõi p̃cepisse. nec dõ opitulandũ & adiuuandũ qͦ fiat
qd̾ iubet. impossibile aliqͥd eẽ. Ac ꝑ hoc pot̾ hõ si uelit ẽẽ sine pec¬
ita nos infacienda iusticia ẽẽ debere ꝑfectos. ut nullũ habeamꝰ
oĩno pecc̃m. Nam nec pecc̃m erit. si qͥd erit. si ñ diuinitꝰ iubetur
qd sciebat eos ñ eos fituros. Neq enĩ dicendũ ẽ iõ iussis se ut
nr̃m aliqͥs id facẽt. si illi ñ face̾nt. hoc enĩ ne de illa scił arbo¬
re cibũ sumerent. nͣ nͥ illis solis d̾s iussit. Quia sic̃ sciebat qd̃
iusticiȩ facturi ñ erant. ita ꝙ̃ sciebat qd iusticiȩ de illis erat
ipse facturꝰ. Eomͦ gͦ iubet om̃ibꝰ hõibꝰ ut ñ faciant ullũ pecc̃m. ꝙuis
sit p̃sciꝰ neminẽ hoc impletum. Ut qͥcũq impie ac damnabilit̾ eiꝰ p̃ce¬
pta contempsert᷑. ipse faciat eoꝵ dãnatione qd iustũ ẽ Quicũq aũ in-

Expanded text:
aliis innumerabilibus testimoniis dubitare non possum, nec Deum aliquid impossibile homini praecepisse, nec Deo ad opitulandum et adjuvandum, quo fiat quod jubet, impossibile aliquid esse. Ac per hoc potest homo, si velit, esse sine pecita nos in facienda iustitia esse debere perfectos, ut nullum habeamus omnino peccatum. nam neque peccatum erit, si quid erit, d non diuinitus iubetur quod sciebat eos non esse facturos. neque enim dicendum est ideo iussisse, ut nostrum aliquis id faceret, si illi non facerent; hoc enim, ne de illa scilicet arbore cibum sumerent, non nisi illis solis deus iussit, quia, sicut sciebat quid iustitiae facturi non erant, ita etiam sciebat quid iustitiae de illis erat ipse facturus. eo modo ergo iubet omnibus hominibus ut non faciant ullum peccatum, quamuis sit praescius neminem hoc inpleturum, ut, quicumque impie ac damnabiliter eius praecepta contempserint, ipse faciat eorum damnatione quod iustum est, quicumque autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ones angłoꝵ. ꝓxꝑo ne pat̾et᷑ pugnare potuisse. Nec tñ factũ. legaᷤ
rere. q̃ fieri uel potuisse uł posse fateam᷑. & eoꝵ tñ exempla ꝓferre¬
neq̃amꝰ. In enchiridion. His addi posst̃ &̃ illa. q̃ legunt᷑ in libͦ
sapĩe. Quã multa posset noua torm̃ta d̾s exerce inimpios. ad nu¬
tum sibi seruiente c̾atura. q̃ tñ ñ exercuit. Pot̃ & de monte
illo q̃ fides in mare transferret. qd̾ tnͣ nusꝗͣ factũ uł legimꝰ uł
audiuimꝰ. Qͥsqͥs enĩ hoꝵ aliqͥd dõdix̾ĩt eẽ impossibile. uides qͣ
descpiat. ꝗͣq adu̾sꝰ fidẽ scͥpturȩ eiꝰ loqͣt᷑. Multa alia huiꝰ mõi
posst̃ occurrẽ uł legenti uł cogitanti. q̃ possibilia d̾o negare
cissima sit uoluntas di. ꝗͣ multa possit & ñ uelit. nicħ aũ uelit

Expanded text:
sto, ne pateretur, pugnare potuisse , nec tamen factum: legas rere, quae fieri, vel potuisse, vel posse fateamur, et eorum tamen exempla e. Item: His addi possunt etiam illa quae leguntur in libro Sapientiae, quoniam multa posset noua tormenta Deus exercere in impios, ad nutum sibi seruiente creatura, quae tamen non exercuit. Potest et de monte illo quem fides in mare transferret, quod tamen nusquam factum uel legimus uel audiuimus. Quisquis horum aliquid Deo dixit impossibile, uides quam desipiat quamque aduersus fidem Scripturae eius loquatur. Multa alia huiusmodi possunt occurrere uel legenti uel cogitanti quae possibilia Deo negare ficacissima sit uoluntas Dei, quam multa possit et non uelit, nihil autem uelit
Abbreviated transcription (Latin):
nec fac̃. Multa enĩ uolt̃ fieri scĩ eiꝰ ab illo inspirata scã uoluntate.
nec siunt: Sic̃ orant ꝓ qͥbꝰdã pie scẽq & qd̾ orant. ñ facit. dug̃ inł¬
sicꝰ cor regis inmanu dĩ. qͦcũq uoluerit declinã illud. Et in psal
ĩdidit illos indesidia cordis eoꝵ. ininmundiciã. his & talibꝰ testimo¬
niis satis ꝗͣtũ estimno manifestat᷑ oꝑari dm in cordibꝰ hõiũ. ad incli¬
nandas eoꝵ uoluntates qͦcũq uoluerit. siue ad bona ꝓsua miscd̾ia.
siue ad mala ꝓmeritis eoꝵ. Iudicio utiq suo aliqñ aꝑto. aliqñ occul

Expanded text:
nec facit. Multa enim uolunt fieri sancti eius ab illo inspirata sancta uoluntate, nec fiunt, sicut orant pro quibusdam pie sancteque. et quod orant non facit, cum isic cor regis in manu Dei; quocumque voluerit, declinabit illud . Et in psaldidit illos in desideria cordis, in immunditiam . Talibus testimoniis satis, quantum existimo, manifestabitur operari Deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum voluntates quocunque voluerit, sive ad bona pro sua misericordia, sive ad mala pro meritis eorum, judicio utiq
Abbreviated transcription (Latin):
mitꝰ fuert̃. ñ mole corꝑeȩ magnitudinis. s inpotũua causali. Lam
illa magnitudo. copia t̾rȩ buinorisq ꝯgesta ẽ. S illa in exiguo gͣnc
mirabilior p̃stantiorq uis ẽ. qͣ ualuit adiacens humor ꝯmixtꝰ
t̾rȩ. tamꝗͣ mat̾ies uerti in ligni illiꝰ qͣlitatẽ. ui ramoꝵ diffusionẽ.
infolioꝵ uiriditatẽ. ac figurã. infructuũ formas. & opulentiam

Expanded text:
primitus fuerunt non mole corporeae magnitudinis, sed ui potentiaque causali. nam illa magnitudo copia terrae humorisque congesta est. sed illa in exiguo grano mirabilior praestantiorque uis est, qua ualuit adiacens humor conmixtus terrae tamquam materies uerti in ligni illius qualitatem, in ramorum diffusionem, in foliorum uiriditatem ac figuram; in fructuum formas et opulentiam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑmittebat᷑. In eodem. Sed inserpente ipse locutꝰ ẽ utens
eo uelud organo. mouensq eiꝰ nata᷑m eo mͦ qͦ mou̾e ille & moueri
ligẽt uoluntarẽ. In ipsa uͦ muliere. ꝙ illa rõnał c̾atura erat q̃
motu suo posset uti adu̾ba facienda. Non ipse locutꝰ ẽ. s eiꝰ oꝑatio
atq ꝑsuasio. ꝗͣuis occulto instinctu adiuuar& iit̾iꝰ. qd̾ ext̾iꝰ egãt
ꝑserpentẽ. Qd qͥdẽ si solo instinctu occultiꝰ ag̾et. sic̃ eg̃ in iuida
ut faciat ht̃. nec qͦmͦ faciat. ꝙr ꝑmissus ẽ. Gͣita tẽptauit. qͦmͦ ꝑ

Expanded text:
 feminam. sed in serpente ipse locutus est utens eo uelut organo mouensque eius naturam eo modo, quo mouere ille et moueri legeret uoluntatem. in ipsa uero muliere, quia illa rationalis creatura erat, quae motu suo posset uti ad uerba facienda, non ipse locutus est, sed eius operatio atque persuasio, quamuis occulto instinctu adiuuaret interius, quod exterius egerat per serpentem. quod quidem si solo instinctu occultius ageret, sicut egit in Iuda, u
Abbreviated transcription (Latin):
tura st̃. Si aũ ibi alit̾ st̃. ita potiꝰ futa̾ st̃. sic̃ ibi st̃. ubi qͥ p̃scit falli
didit.xu. annos aduitã. id utiq faciens qd añ ostitutionẽ mũ¬
di se facturũ ẽẽ pͣsciebat. & insua uoluntate seruabat. Non gͥ fec̃¬
id qd̾ futurũ ñ erat. hoc enĩ mag̃ fut᷑m erat. qd̾ se facturũ p̃scie
bat. ẽẽ. Nec tñ illi anni additi recte dñr. nͥ ad aliqͥd addent᷑. qd̾
se alit̾ aliis causis ħuerat. Scdm aliqͣs gͥ causas inferiores iã uitã
Quia & si oranti ꝯcessũ ẽ. &̃ sic eũ oraturũ ut tali orõni ocedi o¬
porteret. ille utiq pͣsciebat. cuiꝰ p̾scientia falli ñ pot̾at. Et iõ qđ pͣ

Expanded text:
tura sunt; si autem ibi aliter sunt, ita potius futura sunt, sicut ibi sunt, ubi qui praescit falli didit quindecim annos ad uitam: id utique faciens quod ante constitutionem mundi se facturum esse praesciebat et in sua uoluntate seruabat. non ergo id fecit quod futurum non erat. hoc enim magis erat futurum quod se facturum esse praesciebat. nec tamen illi anni additi recte dicerentur, nisi ad aliquid adderentur quod se aliter in aliis causis habuerat. secundum aliquas igitur causas inferiores iam uitam quia etsi oranti concessum est, etiam sic eum oraturum, ut tali orationi concedi opo
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑ ꝯtͣ di t̾rentis imꝑiũ lib̾o usus arbitͥo. ñ stetit intanta feli¬
citate. in tanta ñ peccandi facilitate. Isti aũ ñ dico t̾rente mundo
s seuiente ne starent. stetert̃ infide. Cũ uidẽt ille bona p̃sen¬
na q̃ fũat relicturꝰ. isti futura q̃ accepturi fu̾ant ñ uidẽnt.¬
illi sine peccato ullo data ẽ cũ qͣ ꝯditꝰ ẽ uoluntas libera. & eam
fec̃ seruire peccato. qͦ  uͦ cũ fuisset uoluntas serua peccati lib̾ata

Expanded text:
insuper contra dei terrentis imperium libero usus arbitrio non stetit in tanta felicitate, in tanta non peccandi facilitate, isti autem, non dico terrente mundo, sed saeuiente, ne starent, steterunt in fide. cum uideret ille bona praesentia, quae fuerat relicturus, isti futura quae accepturi fuerant non uiderent sine peccato ullo data est cum qua conditus est uoluntas libera, et eam fecit seruire peccato; horum uero cum fuisset uoluntas serua peccati, liberata
Abbreviated transcription (Latin):
meã. cõfident̃ tͥsticiã nomino. qr crucẽ p̃dico. mea ẽ uoluntas ꝗͣ
suã dixit. qr ut hõ suscepit tͥsticiã meã. ut hõ locutꝰ ẽ. Et ideo
ait. Non sic̃ ego uolo. s sic̃ tu uis. Mea ẽ tristicia ꝗͣ meo suscep̃
affectu. Nemo eñ moriturꝰ exultat. mͥ ꝯpatit᷑. mͥ tristis ẽ. mͥ
dolet. gͦ ꝓme & in me doluit. qͥ ꝓ se nicħ hu̾it. In eodem.

Expanded text:
crucem praedico. Mea est voluntas, quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est, et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tristitia, quam meo suscepit affectu. Nemo enim moriturus exsultat. Mihi patitur, mihi tristis est, mihi dolet. Ergo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuit quod
Abbreviated transcription (Latin):
isũ ẽ qͥbꝰdã duos illos pͥmos hoĩes nuptias suas fuisse furatos
isse sigc̾atã. Uñ ꝓhibiti erãt. donec oportuno iꝑe iunge̾nt᷑. qͣsi
uͦ in eã erate facti ẽe c̾dendi st̃. ut expectanda eẽt maturitas
pub̾tatis. aut ñ ilł tũ legitimũ eẽt. cũ pͥmũ fieri poruisset. Cum
aũ ñ potuisset. ñ utiq feret. Ridiculũ uͦ istud ẽ. SS c̃dendũ ẽ

Expanded text:
st et quibusdam duos illos primos homines nuptias suas fuisse furatos isse significatam, unde prohibiti erant, donec oportuno tempore iungerentur. quasi uero in ea aetate facti esse credendi sunt, ut expectanda esset maturitas pubertatis, aut non illud tunc legitimum esset, cum primum fieri potuisset, cum autem non potuisset, non utique
Abbreviated transcription (Latin):
& angłi eiꝰ &. si beati erant añꝗͣ caderẽt. & se uimiseriã casuros nescielũt
erat tñ adhuc qđ eox addet᷑ beatitudini. si ꝑliberũ arbitͥũ inu̾itate
stetissent. donec istã sũine beatitudinis plenitudinẽ. tamꝗͣ p̃miũ ipsiꝰ
plenitudinẽ beatitudinis ñ habebant. S qi nesciebant suã futurã
miseriã. minore quidẽ s tñ beatitudine sine ullo uitio fruebant᷑.¬
Nam si suũ casũ futurũ uoscẽnt. ęt̾nũq suppliciũ. beati utiq eẽ
ñ possent. qͦs hꝰ tanti mali metꝰ iã tc̃ miseros eẽ ꝯpelłet.¬

Expanded text:
eriam casuros esse nesciebant, erat tamen adhuc quod eorum adderetur beatitudini, si per liberum arbitrium in veritate stetissent, donec istam summae beatitudinis plenitudinem, tanquam praemium ipsius plenitudinem beatitudinis non habebant: sed quia nesciebant suam futuram miseriam, minore quidem, sed tamen beatitudine sine ullo Nam si casum suum futurum nossent aeternumque supplicium, beati utique non possent esse, quos tanti mali metus jam miseros esse compelle
Abbreviated transcription (Latin):
rogamu d tamlreale. sabiituñt acgepiabn. ut laudes
uodu stbistau̾ilalo sequanai. sãcrifidul i Rogamꝰ a
petiꝰ. Regatio ostendit hurdilitarẽ fpeticio confi¬
dentiam. Qui aliquid implorat humilitatẽ debet
ostende. & de impetratione confide. Itaq supplices
rogamꝰ. confident̃ petimus. Uñ scriptum ẽ. Petat a
dño nichil hesitans. Qui enĩ hesitat: similis ẽ fluctui
maris. Et iterum. Quicquid credentes petieritis: ac¬
cipietis. Uti accepta habeas & benedicas. Accepta .i.
grata & placita habeas. Accepta habeas.culpis nr̃is
data uenia. ñ offensus. immo nr̃a deuotione placat᷑¬
Et benedicas. Benedicas multiplicando gr̃am. Bene
dicas augendo dignitatem. immo conuertendo in
excellentissimam immortalitatis & incorruptionis
creaturam. Nȩc dona. hec munera. Nec dona quȩ
tibi donamus. ut tͥ maneant ꝑ tuam benedictionẽ
firmata. Nec dona quȩ tͥ donamꝰ ut apud te con¬
sistant ꝑ tuam benedictionem incorrupta. Nec do¬

Expanded text:
eale sacrificium acceptari, ut laudes vocum substantiale sequatur sacrificium. Rogamus et petimus. Rogatio ostendit humilitatem, petitio confidentiam; qui aliquid implorat humilitatem debet ostendere et de impetratione confidere. Itaque supplices rogamus, confidenter petimus. Unde scriptum est: Petat a Domino nihil haesitans. Qui enim haesitat, similis est fluctui maris . Et iterum: Quidquid credentes petieritis, accipietis . Uti accepta habeas et benedicas. Accepta, id est grata et placita. Accepta habeas, culpis nostris data venia non offensus, imo nostra devotione placatus. Et benedicas, multiplicando gratiam, augeiam, augendo dignitatem, imo convertendo in excellentissimam immortalitatis et incorruptionis creaturam. Haec dona. Haec dona, quae tibi donamus, ut tibi maneant per tuam benedictionem firmata; haec dona quae tibi donamus, ut apud te consistant per tuam benedictionem incorrupta; haec do
Abbreviated transcription (Latin):
estat nunc ut de grã & eodem lib̾o arbitrio
eadem gr̃a adiuuante considemꝰ. Questio ista
inde nascitur. qr diuina scriptura ita loqͥt᷑
Saliqñ ut nicħ uideat᷑ lib̾m arbitrium ꝓ¬
desse ad salutẽ. s sola gr̃a. aliqñ uͦ ita uelud tota nr̃a
salus in lib̾a nr̃a consistat uoluntate. De gr̃a siqͥdem
miseret᷑. & quẽ uult indurat. Et. Neq uolentis neq
currentis.s. miserentis ẽ di. Multa qͦ. alia legunt᷑
quȩ soli gr̃ȩ sine lib̾o arbitrio bona nr̃a oꝑa & salutẽ
nr̃am uident᷑ autribuere Plures &iã asserunt exꝑim̃¬
to se ꝓbare quod homo nequaquã ullo lib̾o fulciatur
arbitrio. qm̃ multos absq numero um̃so m̃tis &
corporis conatu niti sentiunt. qui quadam difficul¬
tatẽ immo impossibilitate aggrauati nicħ ꝓficiunt
aut pꝰ magnũ ꝓfectum. repente irreparabilit̃ defi¬
ciunt. Lib̾m aut̃ arbitrium monstrat eade scrip¬
tura nos hab̾e hoc mͦ. Dic̃ d̾s ꝑ ysaiam. Si uolueriti

Expanded text:
estat nunc ut de gratia et eodem libero arbitrio, eadem gratia adjuvante, consideremuinde nascitur, quia divina Scriptura ita loquitur aliquando ut nihil videatur liberum arbitrium prodesse ad salutem, sed sola gratia; aliquando vero ita, velut tota nostra salus in libera nostra consistat voluntate. De gratia siquidmiseretur, et quem vult indurat ; et: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Multa quoque alia leguntur, quae soli gratiae sine libero arbitrio bona nostra opera et salutem nostram videntur attribuere. Plures etiam asserunt experimento se probare quod homo nequaquam ullo libero fulciatur arbitrio; quoniam multos absque numero, immenso mentis et corporis conatu niti sentiunt: qui quadam difficultate, imo impossibilitate aggravati nihi proficiunt, aut post magnum profectum repente irreparabiliter deficiunt. Liberum autem arbitrium monstrat eadem Scriptura nos habere hoc modo. Dicit Deus per Isaiam: Si volueritis,
Abbreviated transcription (Latin):
do cameracensis eccłiȩ minister indignus¬
Wlbodoni dilecto filio sub uenerabili abbate
hafligeniensi fulgentio dñicis castris militanti. salutẽ
Presumptionis argui timeo. quod ausus sum rem dif¬
ficilem contingere. & extendẽ conatus in alta ꝓfundi¬
tate. scił exponere canonem altaris. & ꝓpalare tanta
mỹsteria. sicut scriptum ẽ. Altiora te ne quesieris. &
fortiora te ne scrutatus fueris. S. quomͦcumq me
iudicent alii tu scis fr̃ quanta p̃cum instantia me
uicisti ut tantũ onus sustollerẽ. magis credens ad¬
uiuari deuotione & p̃cib tuis. quã mea uirtute
Impium enim erat tanto desid̾io ñ ad quiescere. etiã¬
si uires excedat. Et iudicaui magis sub fasce ruendũ
qua tͥ om̃ino contradicendum. Itaq confisus de dĩ
auxilio & tuis p̃cib sic cepi p̃sens apudte. & absens
ꝑfeci sine te. orans ut textus cuiusq capłi p̾scribat
expositioni totꝰ. ne cito psumant᷑ additiones. uł de¬

Expanded text:
DO, Cameracensis Ecclesiae minister indignus, ODONI, dilecto filio suo, sub venerabili abbate Hafliginensi Fulgentio, Dominicis castris militanti, salutem. Praesumptionis argui timeo, quod ausus sum rem difficilem contingere, et extendere conatus in alta profunditate: scilicet exponere canonem altaris, et probare tanta mysteria, sicut scriptum est: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Sed quomodocunque me judicent alii, tu scis, frater, quanta precum instantia me vicisti, ut tantum onus sustollerem, magis credens adjuvari devotione et precibus tuis quam mea virtute. Impium enim erat tanto desiderio non acquiescere, etiamsi vires excedat: et judicavi magis sub fasce ruendum, quam tibi omnino contradicendum. Itaque confisus in Dei auxilio, ut tuis precibus tibi coepi praesens apud te, et absens perfeci sine te. Odo autem, ut textus cujusque capituli praescribatur expositioni totius, ne cito praesumantur additiones vel de
Abbreviated transcription (Latin):
necnon & grẽ liberũ arburiũ re
ostendere. Hidentur quidem prescientia di & lib̾u
arbitriũ repugnare. qm̃ ea quȩ ds prescit necesse ẽ
cẽ futura. & quę ꝑ liberũ arbitriũ siunt: nulla
necessitate ꝓueniunt .S si repugnant. impossibile

Expanded text:
e futurum. Videntur quidem praescientia Dei et liberum arbitrium repugnare; quoniam ea quae Deus praescit, necesse est esse futura, et quae per liberum arbitrium fiunt, nulla necessitate proveniunt; sed si repugnant, impossibile est
Abbreviated transcription (Latin):
s Catelli e. mensa ÷ sac᷑ scripta
mice pueroꝵ. st̃ int̃na mistia.
qͥlꝰ humiles reficiunt᷑. Sub ĩsa
telli. gñtiles. humules paruuli.
edut ñ panes. ñ crusbas .i.¬

Expanded text:
 catelli. Mensa, est sacra Scriptura; micae puerorum, sunt interna mysteria quibus humiles reficiuntur sub mensatelli gentes humiles. Parvuli edunt non panes, non crustas, i
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs aũ adũs ea ex c̃munirauit aliquẽ
ille qͥdẽ qͥ ex ꝯmunicatꝰ ÷ maioris sacer
ꝑ. Ex se ⁊ ñ ex arbitrio sũmi re¬
oris regnant. qui nullis uirtutil
cuprdine accensi culm̃ regiminis rapiũt
tolerat. ꝓfecto ꝑ udiciũ ruꝓbacioĩs
bis a ꝑũsis hominib ẽẽ. p̃dicatũ ut dñi¬
coꝵ die nulłꝰ debeat lauari. Et qͥdẽ si ꝑ
lixu animi atq uoluptate qͥs lauari
appetit. hoc fieri nec reliqͦ die qlib&
c̃cedimꝰ. Si aut̃ ꝓ necessitate corporis.
hoc nec dñico die ꝓhibemꝰ. Soptũ qͥppe
ẽ. Nemo carnẽ suã odio hab&. s fou&¬

Expanded text:
Si quis autem adversus eam excommunicaverit aliquem; ille quidem, qui excommunicatus est, majoris sac , et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virsed sua cupidine accensi, culmen regiminis rapiunt tolerat, profecto per judicium reprobationis bis a perversis hominibus esse praedicatum, ut Dominicorum die nullus debeat lavari. Et quidem si pro luxu animi atque voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus. Si autem pro necessitate corporis, hoc nec Dominicorum die prohibemus. Scriptum quippe est: Nemo carnem suam odio habuit, se
Abbreviated transcription (Latin):
nec scłi qͦq leges hec scłaribꝰ fueri
ꝑmittunt s pͥ eiectos. ł op̃ssos. aut
expoliatos cũ suis õilꝰ restiau iubent.
⁊ pea suo tẽꝑe sic̃ lex eox ꝯtinet ad
placita uenire p̃cipiunt. qͥa nͥ cano¬

Expanded text:
Nec saeculi quoque leges haec saecularibus fieri permittunt; sed prius ejectos vel oppressos aut expoliatos cum suis omnibus restitui jubent, et postea suo tempore, sicut lex eorum continet, ad placita venire praecipiunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
Uerecunda nr̃o tẽpore indis¬
cretio ĩ oleuit. ut huiꝰ sedis põ¬
tificibꝰ ad secreta cubiculi ser¬
uitia laici pueri scłaresq ob
ob seqͣnt᷑. Et cũ pastors uita ẽẽ
discipulis sẽ ꝑ debeat in exẽplo.
plerũ ꝙ clerici qͣlis ĩ serreto sit
uita sui pontificis nesciunt. qͣm
tm ut dictũ est sđares pueri
cubiculi pontificalis obseqͣntitr.
testes tales qͥ uitã eiꝰ ĩ secreto
cuersatione q. uideant qui
exuisiõe sedula exẽplũ ꝓfectꝰ sum̃at¬

Expanded text:
erecundus mos tempore indiscretionis inolevit, ut hujus sedis pontificibus ad secreta cubiculi servitia laici pueri ac saeculares obsequantur; et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplo, plerumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt, quam tamen, ut dictum est, pueri cubiculi pontificalis obsequantur, testes tales qui vitam ejus in secreta conversatione videant, et ex visione sedula exemplum profectus suma
Abbreviated transcription (Latin):
misteria tales eligant᷑ qͥ ante
rint. Qd si post ordinationẽ
cubile uxoris sacrũ ñ ĩ tret li¬
nec ab offerentibꝰ holo causti o
iatione suscipiat. nec ad dñia
corpis portionẽ accedat. s aꝗͣ
hostia forinsecꝰ daudat
minora gerat officia.
urceũ sane ad altare sugerat.
paucos habe ministros qͥ dgie
possint opꝰ dĩ exercẽ. quã nultos
ĩutiles qͥ oñ gͣue ordinato ad¬
ducant. Ileo ̃ epła abaffncanos
Qd÷ cito manꝰ ui ponẽ nͥ ante tate
mat᷑itatis. ante tẽpꝰ ex aminis
meritũ obedientie ⁊ laboris. añ
exꝑientiã discipline sac̃ dolẽ ho¬
hodie pontifex. heri ĩ ãphiteaitꝰ
hodie in ecta uesꝑe ĩcirco
mane ĩ altari. Uudũ fact& histͥonũ¬

Expanded text:
mysteria tales eligantur, qui ante rint. Quod si post ordinationem cubile uxoris, sacrarii non intret linec ab offerentibus holocausti 676 oblationem suscipiat, nec ad Dominici corporis portionem accedat. Aquam ostia forinsecus claudat, minora gerat officia, urcium sane ad altare suggerat. paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles qui onus grave ordinatori adducant.  cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum obedientiae, laboris, ante experientiam disciplinae sacerdotalem hohodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; uespere in circo, mane in altari; dudum fautor strionu
Abbreviated transcription (Latin):
adelectoe iudiciũ canonice uocatꝰ
ĩter fr̃s. aut sex aut plures m̃ses
aut suis rebꝰ expoliatꝰ fuerit ñ pͥ
uocet᷑ ad symodũ quã ei oĩa legibꝰ
pacifice ⁊ potestatiue cuncta dispo¬
nensrecsideat ꝗͣ diu expuls. ł expo¬
liatus carere uisus ÷ sius rebꝰ Cum
ꝯstitute absq ĩ pedim̃to ꝯcedant᷑ ⁊
iudices ase electi tribuant᷑ ĩ loco
unde : ille qͥ acusat. aut si ibi aliqͣm
temerarie multitudinis ium metu¬
erit locũ sc̃gruũ eligat qͦ absq
timore suo si ne cessitas exposcerit
testes habe & absq ĩpediuito suã
canonice sententiã firmare ualeat.
qͥa multa ꝑ subreptionẽ euenire
solent. PAGASI ps. Omĩa hec
nis. ita nobis & om̃ib ep̃is. accunc¬
tis gñalit᷑ sac̾dotib orstodiri debe
mandamꝰ ut si qͥs ĩ illa ꝯmuserit.
ueniã sibi deinc eps nouerit dene

Expanded text:
electorum judicium canonice evocatus, infra tres aut sex aut plures mensesaut suis rebus exspoliatus fuerit, non prius vocetur ad synodum quam ei omnia legibus pacifice et potestative cuncta disponens resideat , quamdiu expulsus vel exspoliatus carere visus est rebus . Cum constitutae, absque impedimento concedantur, et judices a se electi tribuantur, ut in loco unde est ille qui accusatur, aut si alibi alicujus temerariae multitudinis vim metuerit, locum sibi congruum eligat, quo absque timore suos, si necessitas exposcerit, testes habere , et absque impedimento suam canonice sententiam finire valeat, quia multa per subreptionem evenire solnis, ita ab omnibus episcopis ac cunctis generaliter sacerdotibus custodiri debere mandamus, ut, si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noveri
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxuiii. Is qui pentenciã ũnfirmi¬
tate petit. si casu dũ ad eũ sacendos in¬
uitatus uenit. opp̾ssꝰ ex ĩfirmitate ob¬
mutuerit. łĩ frenesim u̾sꝰ fuerit.
dent testimoniũ. qͥ eũ auoiert̃. &
accipiat penitenciã. Et si ꝯtinuo
credit᷑ moriturꝰ reꝯcilietur ꝑma

Expanded text:
. 40. Is qui poenitentiam in infirmitate petit, si casu, dum ad eum sacerdos invitatus venit, oppressus infirmitate obmutuit, vel in phrenesin versus fuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam: et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per
Abbreviated transcription (Latin):
lauari petcatũ ẽ. lauari die eodẽ neo
facies deb&. Si autẽ hoc ĩ corporis par¬
te c̃cedit᷑. cur hoc exigente corporis ne¬
cessitate toti corpori neget᷑ : Iñic& uͦ
die a labore t̃reno cessandũ ẽ. atq̃. om̃i
modo oracioni ĩsistendũ. ut si ꝗd neg¬
gligencie ꝑ ui. dies agit᷑ ꝑ diẽ resurre

Expanded text:
lavare peccatum est, lavari ergo die eodem nec facies debet. Si autem hoc in corporis parte conceditur, cur hoc, exigente necessitate toti corpori denegetur? Dominico vero die a labore terreno cessandum est, atque omni modo orationibus insistendum, ut si quid negligentiae per sex dies agitur, per diem resurre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eos enutrit. & qđ pietatis ẽ ne¬
cessaria ñ p̃buerit. s sub occasione
ꝯtinencie neggligendos putauit.
anathema sit x linii. Si qͥ filii pa¬
rentes maxime fideles deseruerint
tes & ñ potius debitũ honorẽ &¬
parentib reddiderint. ut ħ ipsũ
i eis uenerent qđ fideles st̃ ana¬
thema sint EXstATUTISBA¬

Expanded text:
n eos aluerit, et quod pietatis est necessaria non praebuerit, sed sub occasione continentiae negligendos putaverit, anathema sit. XVI. Si qui filii parentes maxime fideles deseruerint  esse, et non potius debitum honorem parentibus reddiderint, ut hoc ipsum in eis venerentur quod fideles sunt, anathema sit. X
Abbreviated transcription (Latin):
Homicide. malefici. fures. sacrilegi. raptores
uenefici. adulteri & qͥ raptũ fecerĩt ł falsũ
testimoniũ dixerĩt. seu qͥ ad sacͥlegos ł magos
cucͣrerit᷑. nullaterꝰ ad accusacionẽ b ad testi¬
moniũ ert̃ admttendi.ł ucharis ⁊i ẽẽ

Expanded text:
Homicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptores, venifici, adulteri, et qui raptum fecerit vel falsum testimonium dixerit, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerint, nullatenus ad accusationem vel ad testimonium erunt admittendi.
Abbreviated transcription (Latin):
nullus cͥminib isretitꝰ. nullus calũnia¬
tor nullus qui inimicicns stud&̃. nul¬
lus qͥ frequetit᷑ litigat. & ad occugan¬
dũ ł detͣhendũ ẽ facilis nulla ĩ famis
ꝑsona ł om̃s quos adaccus andũ publi¬
ca leges puplice non admirtũt. ꝑmit¬

Expanded text:
nullus criminibus irretitus, nullus calumniator, nullus qui inimicitiis studet, nullus qui frequenter litigat , et ad accusandum vel detrahendum est facilis, nulla infamis persona, vel omnes, quos ad accusanda crimina publica leges publicae non admittunt, permit
Abbreviated transcription (Latin):
beat᷑ s ab his fulciat᷑ & lit̾et ur.
Si aũ difficiles cause & malora ne¬
gocia orta fuerit. ad maiorẽ sede
statuert̃ iussione saluatoris ut ma¬
iores & disfficiliores qͣstiones semꝑ¬

Expanded text:
beatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difficiles causae aut majora negotia orta fuerint, ad majorem sedem statuerunt jussione Salvatoris, ut majores et difficiliores quaestiones sem
Abbreviated transcription (Latin):
Pat facio tiosdẽ ꝯcilii. Conciliũ
sacrũ uenerandi culmina iuris. Condidit
⁊ nobis ⁊ grua frena dedit. Ut bene su¬
datꝰ iusto moramine possit Intemera
gerens cłs ordoseqͥ. Põtifices sũmi ue¬
terũ p̃cepta seq̃ntes ꝑlaniꝰ hec monitis
exposuere suis. hinc fidei nr̃e sepandit
semita ⁊ om̃s Erroꝵ dapnant docma¬
ta sc̃a uias. Qsq dĩ famuł fuerit. xp̃i

Expanded text:
PRAEFATIO NICAENI CONCILII. Concilium sacrum venerandi culmina juris Condidit, et nobis congrua frena dedit, Ut bene fundatus justo moderamine possit Intemerata gerens clericus ordo regi: Pontifices summi veterum praecepta sequentes, Planius haec monitis exposuere suis; Hinc fidei nostrae se pandit semita, et omnes Errorum damnant dogmata sancta vias. Quisque Dei famulus fuerit, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Hecet dñi sacerdotes frm̃ causas pie tctare
& uenerabilit̾ intendere. atq. eoꝵ iudicia suꝑ sa¬
cͥficia ordinare. ne pt̾ue aut tyrannica dñaci¬
one. ut de qͥbdã fert᷑. s carit᷑atiue ꝓdeo & fr̃no
amore cuncta ꝑagere. & qͣ sibi qͥs fieri uixta dnũ¬

Expanded text:
ni sacerdotes fratrum causas pie tractare, et venerabiliter intendere, atque eorum judicia super sacrificia ordinare; nec proterve aut tyrannica dominatione, ut de quibusdam refertur, sed charitative pro Deo et fraterno amore cuncta peragere: et quod sibi quis fieri, secundu