comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res: pͥncipes cognoscere nequiuer̃.
Unde ⁊ beatꝰ apłs ait. Quã nemo pͥn-¬
cipũ scłi huniꝰ cognouit. ⁊ reliqua.
Ergo in natiuitate dnĩ angłi parit̃
cũ pastoribꝰ sũt letati. excelsã deo
dicentes głam. Nã uicini quodrĩ¬
in eiusdẽ dm̃ eadẽ festiuitate. s¬
mili nobiscũ leticie uicinitate
dere: Nan qui solent ꝓpt̾ xpĩ oo¬

Expanded text:
res, principes cognoscere nequiverunt. res, principes cognoscere nequiverunt. Unde et beatus Apostolus ait: Quem nemo principum saeculi ejus cognovit , et reliqua. Ergo in nativitate Domini angeli pariter cum pastoribus sunt laetati, excelsam Deo dicentes gloriam; nam vicinis quodammin ejusdem Domini eadem festivitate simili nobiscum laetitiae vicinitate gaudere; nam qui solent pro
Abbreviated transcription (Latin):
ris enĩ ortũ. nec celestia reueren-¬
tiã deferebãt: nec terrena reqͥem
possidebat̃. Sed uidete qͥd dicat ip¬
sa sententia. Pax hominibꝰ bone uo¬
luntatis. Non quibuscũq homimbꝰ.
sed bone uoluntatis hominibꝰ: ut
intelligas pacẽ . xp̃i nõ debiti esse
sed meriti. Nõ enĩ eã meret᷑ condi¬
tio. sed uoluntas. Hac gͦ uoce ꝑsul¬
tarũt angłi in illa nocteꝰ. qua pas¬
tores nascentẽ dñm suꝑ gregẽ suũ
uigilias obseruantes. primi pre omibꝰ
didicer̃. Ipsi enĩ primi ortũ salua-¬
toris ante om̃s homines nuncran¬
tibꝰ angłis agnouer̃. Unde mirũ ẽ:
quod redẽptionẽ scłi ante pastores
scłi potuer̃ scire quã principes.
Nõ enĩ angłi annunciauer̃ regibꝰ.
nõ iudicibꝰ: sed hominibꝰ rusticanis.
ante scire meruerit innocentia
quã potestas. ⁊ priꝰ cognoscere ueri-¬
tatẽ simplex rusticatio. quã suꝑba
dnãtio Quod enĩ cognouere pasto¬

Expanded text:
ris enim ortum nec coelestia reverenris enim ortum nec coelestia reverentiam deferebant, nec terrena requiem possidebant. Sed videte quid dicat ipsa sententia: Pax hominibus bonae voluntatis . Non quibuscumque hominibus, sed bonae voluntatis hominibus; ut intelligas pacem Christi non debiti esse, sed meriti; non enim eam meretur conditio, sed voluntas. 397 3. Hac persultarunt angeli in illa nocte, qua pastores nascentem Dominum super gregem suum vigilias observantes, prae omnibus primi didicerunt; ipsi enim primi ortum Salvatoris ante omnes homines, nuntiantibus angelis agnoverunt. Unde non mirum est quod redemptionem saeculi ante pastores saeculi potuerunt scire, quam principes; non enim angeli nuntiaverunt regibus, non judicibus, sed hominibus rusticanis. ante scire meruerit innocentia, quam potestas: et prius cognoscere veritatem simplex rusticatio, quam superba dominatio; quod enim cognoverunt pasto
Abbreviated transcription (Latin):
ua grã uel quibꝰ laudibꝰ
hunc diem natalis dñi
p̃dicẽ prorsus ignoro. In
tanta enĩ festiuitate ad magnifican¬
dũ deũ humana loquela nõ sufficit.
dus est uoce cũ regnat: Suꝑgredit᷑
enim illiꝰ tẽporis festiuitatẽ nr̃ã sol¬
lemnitas. Siquidẽ tunc stupuer̃ illi
tantũ nascentẽ dñm : nos illũ sus¬
cipimꝰ nascentẽ: resurgentẽ parit̃.
⁊ regnantẽ. Tanto igit᷑ facundior lau¬
datio eẽ debet huiꝰ tẽporis. quanto
sũt maiora miracula. Sed qm̃ dig¬
nã predicationẽ exhibere nõ potest
humana fragilitas. ad angłoꝵ nos
p̃conia conferamꝰ. Et qͥa merito eos
eqͥparare nõ possumꝰ: deuotione co¬
mitem᷑. hoc ẽ in ea festiuitate eadẽ
qua illi leticia. nos sententia ꝑsul¬
temꝰ dicentes. Gła in excelsis deo: et
in t̾ra pax hominibꝰ bone uolun¬
tatis. Digna plane ⁊ iusta sententia:
que in natiuitate xpĩ ⁊ deo honorẽ
rep̾sentat in celis: ⁊ hominibꝰ pacẽ
representat in terris. Ante saluato¬

Expanded text:
ua gratia vel quibus laudibus hunc diem natalis dominici praedicemus prorsus ignoro. In tanta enim festivitate ad magnificandum Deum humana loquela non sufficit. dus est voce, cum regnat? Supergreditur enim illius temporis festivitatem nostra solemnitas; siquidem tunc stupuerunt illi tantum nascentem Dominum, nos illum suscipimus nascentem, resurgentem pariter, et regnantem. Tanto igitur fecundior laudatio esse debet hujus temporis, quanto sunt majora miracula. Sed quoniam dignam praedicationem exhibere non potest humana fragilitas, ad angelorum nos praeconia conferamus. Et quia merito eos aequiparare non possumus, devotione comitemur; hoc est in ea festivitate, eadem qua illi laetitia, nos sententia persultemus, dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Digna plane et justa sententia, quae in nativitate Christi et Deo honorem repraesentat in coelis, et hominibus pacem repraesentat in terris; ante Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
Et quod clausũ uidet᷑ ꝑ densitatẽ:
est patulũ ꝑ tenuitatẽ. Recte gͦ
mariã uelleri comparamꝰ : que ita
concepit dñm ut toto eũ hauriret
corpore: nec eiusdẽ scissurã corporis
pateret᷑: sed esset mollis ad obse-¬
quiũ. solida ad scĩmoniũ. Recte
inquã maria uelleri comparat᷑.
de cuiꝰ fructu salutaria ppłis ues-¬
tim̃ta texint᷑. Uellus plane ma¬
ria est. Si quidẽ de molli sinu eiꝰ
agnꝰ egressus ẽ: qui ⁊ ipse matris
laniciẽ hoc est carnẽ gestans. mol¬
li uellere cunctoꝵ oꝑit uulnera
ppłoꝵ. Omne enĩ peccati uulnus
sanguine: ⁊ ut sanitatẽ recipi¬
at. xpi indum̃to uestitur.
Sermo

Expanded text:
et quod clausum videtur per densitatem, et quod clausum videtur per densitatem, est patulum per tenuitatem. 7. Recte ergo Mariam velleri comparamus, quae ita concepit Dominum, ut toto eum hauriret corpore, nec ejusdem scissuram corporis pateretur: sed esset mollis ad obsequium, solida ad sanctimonium. Recte, inquam, Maria velleri comparatur, de cujus fructu salutaria populis vestimenta texuntur. Vellus plane Maria est; siquidem de molli sinu ejus agnus egressus est, qui et ipse matris laniciem, hoc est, carnem gestans, molli vellere cunctorum operit vulnera populorum. Omne enim peccati vulnus sanguine; et ut sanitatem recipiat, Christi indumento vestitur. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
noctẽ sclm. sacerdotes esse pastors
silentio. ut ortũ eiꝰ scłm penitu
ignoraret. Ignorauit enim scl̃m.
qͥa ⁊ extra conscientiã patris na¬
Nã ioseph suscepit filiũ quẽ nõ gl¬
nuit: maria partũ posuit quens
sexus cõsuetudine non creauit. Ii
gͥ natus ẽ dñs: ut ortũ eiꝰ nemo nil¬
turũ suspicaret᷑. nemo crederet
nemo sentiret. Quemadmodũ e¬
derent hoc futurũ: qͦd posteaq
factũ ẽ. factũ esse uix credũt. Ai
qͦd ita latenter ⁊ secreto saluator
descensurꝰ esset in uirginẽ. ian
ante dauid ꝓpħa testatꝰ ẽ dicenl.
Bescender sic̃ pluuia in uellus.
Quid enim tam silent̃ ⁊ sine strepi-¬
tufit. quã cũ imber in lane uellus
infundit᷑: Nulliꝰ aures sono uerbe¬
rar: nulliꝰ corpis humore reꝑcus¬
si roris asꝑgit: sed sine inqͥetudine
omniũ totũ imbrẽ ꝑ multiplices
efusũ partes. toto corpore in se tra¬
hit ⁊ uniꝰ meatꝰ scissurã nesciens:
solida mollicie plures meatꝰ p̃bens.

Expanded text:
 409, sacerdotes esse pastoressilentio, ut ortum ejus saeculum penitus ignoraret. Ignoravit enim saeculum, quia et extra conscientiam patris conctum suscepit filium, quem non genuit: Maria partum posuit, quem sexus consuetudine non creavit. Sic igitur natus est Dominus, ut ortum ejus nemo futurum suspicaretur, nemo crederet, nemo sentiret. Quemadmodum crederent hoc futurum, quod posteaquam factum est, factum esse vix credunt? 6. Nam quod ita latenter et secreto Salvator descensurus esset in Virginem, jam ante David propheta testatus est, dicens: Descendet sicut pluvia in vellus . Quid enim tam silenter et sine strepitu fit, quam cum imber in lanae vellus infunditur? Nullius aures sono verberat, nullius corpus humore repercussi roris aspergit: sed sine inquietudine omnium totum imbrem per multiplices effusum partes toto corpore in se trahit, unius meatus scissuram nesciens, solida mollitie plures praehens meatus:
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. uel cũ peccarit attendat.
Poterat uidere qͥa uoluptas transi¬
tura sine prudentia desiderat᷑: uel
cũ transierit cũ penitentia cogitet᷑.
Nos irridetis qͥa sꝑamꝰ et̃na que nõ
uidemꝰ. cũ uos eis que uident᷑ tẽpo¬
ralibꝰ subditi. nesciatis qͣlis dies uob̾
crastinꝰ illuscescat. quẽ sepe bonũ
sꝑantes. malũ inuenietis: nec si bonꝰ
fuerit eũ ne fugiat tenere poteri-¬
tis. Nos irridetis qͥ sꝑamꝰ et̃na. que
cũ uenerint nõ transibũt : qͥa nec
ipsa ueniũt. sed sẽꝑ manent. Nos
aũt ad illa ueniemꝰ. cũ ꝑ uiã dnĩ¬
cã ista que transeunt transierimꝰ.
A uob̃ uͦ tẽporalia nec sꝑari aliqͣndo
desinũt: ⁊ tam̃ crebro sꝑata uos
fallũt. Nec cessant uos inflãmare
uentura:ł corrũꝑe uenientia. tor¬
quere tͣnseuntia. Nõne ipsa sũt
que cõcupita in ardescũt : adepta
uilescũt : amissa uanescũt: itmͥ
eis ⁊ nos scđm ꝑegrinationis nre
necessitatẽ. Sed nõ in eis gaudia

Expanded text:
peccat, vel cum peccaret attendat. Poterat videre quia voluptas transitura sine prudentia desideratur; vel cum transierit, cum poenitentia cogitatur. Nos irridetis, quia speramus aeterna, quae non videmus; cum vos eis quae videntur temporalibus subditi, nesciatis qualis vobis dies crastinus illucescat: quem saepe bonum sperantes, malum invenitis; nec, si bonus fuerit, eum ne fugiat tenere poteritis. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dicitis. qͥs huc inde uenit  ⁊ qͥd
apud inferos gerat᷑. qͥs hominibꝰ
indicauit : Et hinc uob̾ os clausit
⁊ ultͣ nõ morit᷑. die t̾cio resurrexit.
Q ante quã moreret᷑ qͣlis uita mon¬
entes excipiat. tanquã ille quẽ in¬
chil lateret ⁊ in pauꝑe qͥescente.
⁊ in diuite ardente narrauit. Sed
illi ista nõ credũt: qͥ dicũt. Quis
huc inde reuersus ẽ: Credituros
se uolũt uideri: siqͥs parentũ sup
reuinisceret. Sed maledictꝰ omil
qͥ spem suã ponit in homine. Ideo
gͦ ds̃ homo factꝰ. mori ⁊ resurgelł
uoluit: ut et qͥd futurũ eẽt homisa
in hominis carne ostenderet᷑: ⁊ ded
tam̃ nõ homim crederet᷑. Et cerit
eccła fideliũ toto orbe diffusa. ĩ
ante ocłos eoꝵ ẽ. Legat᷑ eñ ansi

Expanded text:
quod dicitis, Quis huc inde venit, et quid apud inferos geratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis vita morientes excipiat, tanquam ille quem nihil lateret, et in paupere quiescente et in divite ardente narravit . Sed illi ista non credunt, qui dicunt, Quis huc inde reversus est? Credituros se volunt videri, si quis parentum suorum revivisceret. Sed maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Ideo ergo Deus homo factus, mori et resurgere voluit; ut et quod futurum esset homini, in hominis carne ostenderetur, et Deo tamen, non homini crederetur. Et certe Ecclesia fidelium toto orbe diffusa, jam ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
iã abbas ille meus dormierat
in dnõ: ad hec delatꝰ loca. me mo¬
nachis reddo: hanc trado uirgi¬
nibꝰ. diligens eã ut sororẽ: nõ tam̃
me ei credens ut sorori. Hec michi
senex malchus adolescentulo re¬
tulit: hec ego uob narraui senex.
Castis hẏstoriã castitatis expono.
uirgines uirginitatẽ custodire ex¬
hortor. Uos narrate posteris: ut
sciant inter gladios. int̾ deserta
⁊ bestias. pudiciciã nunquã ẽẽ
captiuã: ⁊ hominẽ xp̃o deditũ
posse mori: nõ posse aũt suꝑari:¬

Expanded text:
t quia jam abbas ille meus dormierat t quia jam abbas ille meus dormierat in Domino; ad haec delatus loca me monachis reddo, hanc trado virginibus, diligens eam ut sororem, non tamen ei me credens ut sorori. Haec mihi senex Malchus adolescentulo retulit. Haec ergo vobis narravi senex, castis historiam castitatis exposui. Virgines castitatem custodire exhortor. Vos narrate posteris, ut sciant inter gladios, et inter deserta et bestias, pudicitiam numquam esse captivam: et hominem Christo deditum posse mori, non posse superari
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ad spelunquã uenit :⁊ clamore
rabido serui increpans secordiã: priꝰ
a fera tenet᷑ quã nras latebras p̃te¬
risset Quis hoc unquã crederet: ut
Sublato aut illo metu. similis ante
ocłos nr̃os uersabat᷑ interitꝰ. nisi qͦd
hominũ sustinere. Pauemꝰ intrin¬
secus: ⁊ ne mouere qͥdẽ nos ausi. p̃s¬
tolam᷑ euentũ rei: int̾ tanta ꝑicula
pudicicie tantũ conscientia ꝓ muro
septi. Leena insidias cauens.⁊ uisã
se ẽẽ sentiens. app̃hensũ mordicus
catulũ matutina effert:. nobisq¬
concedit hospitiũ. Neq tam̃ satis
creduli statim erũpimꝰ: sed expec¬
lanꝰ diu.:⁊ egredi cogitantes. ilhꝰ
nob̾ sẽꝑ figuramꝰ occursũ. Sub tali
ad uesꝑũ. Uidemꝰq camelos quos
od nimiã uelocitatẽ dromedarios
locant. p̃teritos cibos in ore reuol¬
mo tandẽ die ad romana ꝑ deser¬
tũ castra uenimꝰ. Bblatiq tribuno:
rei ordinẽ pandimꝰ Inde trans¬

Expanded text:
dium ad speluncam 48 venit; et clamore dium ad speluncam 48 venit; et clamore rabido servi increpans socordiam, prius a fera tenetur, quam ad nostras latebras perveniret. Quis hoc umquam crederet, ut Sublato autem illo metu, similis ante oculos nostros versabatur interitus; nisi quod hominis sustinere. Pavemus intrinsecus; et ne movere quidem nos ausi, praestolabamur eventum rei, inter tanta pericula, pudicitiae tantum conscientia pro muro septi. Leaena insidias cavens, et visam esse se sentiens, apprehensum mordicus catulum matutina effert, nobisque cedit hospitium. Neque tamen satis creduli, statim erumpimus: sed exspectantes diu, et egredi cogitantes, illius nobis figurabamus occursum. Periculo ad vesperam; vidimusque camelos, quos ob nimiam velocitatem dromedarios vocant, praeteritos cibos in ore volma tandem die ad Romana per desertum castra venimus. Oblatique tribuno, rem ordine pandimus: inde trans
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ salutẽ : si despicit peccatores
habemꝰ sepulchrũ. Qd putas nob̃
fuisse animi. qͥd terroris: cũ ante
conseruus: ⁊ uestigio indice iã
ad latebras ꝑuenissent: O mul-¬
to grauior expectata mors quã il¬
lata. Rursus cũ labore ⁊ timore
lingua balbittit: ⁊ qͣsi claman¬
te dñõ mutire nõ audeo. ¶it¬
tit seruu: ut nos de specu ꝓtra¬
hat. Ipse camelos tenet: ⁊ euag¬
nato gladio nr̃m expectat aduen¬
tũ. Interi tribꝰ ferme aut qͣtuor cuꝰ¬
bitis introgresso famulo. nob̾ ex
occulto tergũ eiꝰ uidentibꝰ nam
ocłoꝵ istĩmodi natura ẽ. ut post
solẽ umbrã intrantibꝰ ceca sint qa
uox ꝑ antrũ sonat. Exite fures.¬
feri. exite morituri. Quid stictis
loquebat᷑: ⁊ ecce ꝑ tenebras asl¬
cimꝰ leenã inuasisse hominẽ: ⁊ gut¬
ure suffocato cruentũ intro trahe¬
re. Iħu bone : qͥd tuc̃ nob̾ terroris.
catꝰ ẽ duos uni refistere.ꝓ irã dif¬
ferre nõ ualens: sic̃ tenebat gla-¬

Expanded text:
bemus salutem; si despicit peccatores, habemus sepulcrum. Quid putas fuisse nobis animi, quid terroris, cum ante conservus, et vestigio indice jam ad latebras pervenissent? O multo gravior exspectata, quam illata mors! Rursus cum labore et timore lingua balbutit; et quasi clamante domino, mutire non audeo. Mittit servum, ut nos de specu trahat: ipse camelos tenet; et evaginato gladio, nostrum exspectat adventum. Interea tribus ferme vel quatuor cubitis introgresso famulo, nobis ex occulto tergum ejus videntibus nam oculorum istiusmodi natura est, ut post solem umbras intrantibus, caeca sint omnia vox per antrum sonat: Exite, furciferi; exite, morituri: quid statis? loquebatur, et ecce per tenebras aspicimus leaenam invasisse hominem, et gutture suffocato, cruentum intro trahere. Jesu bone, quid tunc terroris nobis, catus est duos uni resistere. Sed et iram differre non valens, sicut tenebat gla
Abbreviated transcription (Latin):
utres ⁊ partẽ carniũ portantes.
Cũq ꝑuenissemꝰ ad fluuiũ:ͥ nã decẽ
milibꝰ aberat: inflatis ⁊ ascensis
utribꝰ. aqͥs nos credimꝰ. Paulat̃iq
pedibꝰ subremigantes transimꝰ:
deorsũ flumine deferente:⁊ multo
longiꝰ quã conscenderamꝰ in alte-¬
tigiũ sequentes ꝑderent. Sed int̾
hec madefacte carnes:⁊ ex parte
lapse:. uix tridui cibũ pollicebant᷑.
Bibimꝰ usq ad sacietatẽ: future
nos siti p̃parantes. Currimꝰ: sẽꝑ
aspectu ꝓcul respicimꝰ duos ca-¬
nere nigrescentẽ. Dũq timemꝰ.
⁊ uestigiis ꝑ arenas nos ꝓditos
intelligimꝰ: offert᷑ ad dexterã
spelunca longe sub t̃ra penetras.
git᷑ tim̃tes uenenata animalia
solent qͥppe uiꝑe. regul ⁊ scorpi¬
ones. ceteraq huiꝰcemodi feruorẽ
solis declinantia umbras petere:
intramꝰ quidẽ speluncã: sed stat̃
in ipso introitu sinistre nos cre

Expanded text:
utres et partes carnium portantes. utres et partes carnium portantes. Cumque pervenissemus ad fluvium, nam decem millibus aberat; inflatis conscensisque utribus, aquis nos credimus, paulatim pedibus subremigantes, ut deorsum nos flumine deferente, et multo longius quam conscenderamus, in altetigium sequentes perderent. Sed inter haec madefactae carnes, et ex parte lapsae, vix tridui cibum pollicebantur. Bibimus usque ad satietatem, futurae nos siti praeparantes. Currimus, postprospectu procul aspicimus duos canere nigrescentem. Dumque timemus, et vestigiis per arenas nos proditos intelligimus, offertur ad dexteram nostram spelunca longe sub terram penetrans. Igitur timentes venenata animalia nam solent viperae, reguli, et scorpiones, caeteraque hujuscemodi, fervorem solis declinantia, umbras petere intravimus quidem speluncam; sed statim in ipso introitu, sinistrae nos foveae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cidebrĩt. He luctu celebri corpora
defũcta portabãt. Quodq magis
mirũ eẽt: in tanto agmine egre¬
concidisse: suppositis humeris ad¬
iuuabãt. Quid multa :. Pulchrũ
mͥ spectaculũ dies illa p̃buit. U̾n¬
de recordatꝰ salomonis ad formice
sollertiã nos mittentis. ⁊ pigras
m̃tes sub tali exẽplo suscitantis:
cepi tedere¬
re captiuitatis.
⁊ monasterii cellulas que¬
rere : ac formicarum illaꝵ solli¬
in mediũ  ⁊ cũ nichil euiꝰquã
gresso ad cubile occurrit muher:¬
⁊ tristiciã animi uultꝰ dissimu¬
lare nõ potuit. Int̾rogat eur ita
exanimatꝰ sim. audit causas:
Hortor ad fugã: nõ asꝑnat᷑. Peto
silentii fidẽꝰ tribuit: ⁊ iugi
susurrio int̾ metũ ⁊ spẽ medii fluc¬
tuamꝰ. Erant mͥ in grege duo hir-¬
ci mire magnitudinis. Quibꝰ occisis.
utres facio: eoꝵq carnes uiatico
p̃paro.R pͥmo uesꝑe putantibꝰ dnĩs
nos secreto cubitare. inuadimꝰ iter:

Expanded text:
praecidebant; hae luctu celebri, corpora praecidebant; hae luctu celebri, corpora defuncta deportabant. Quodque magis mirum est in tanto agmine, egret onere concidisse, suppositis humeris adjuvabant. Quid multa? pulchrum mihi spectaculum dies illa praebuit. Unde recordatus Salomonis , ad formicarum solertiam nos mittentis, et pigras mentes tali exemplo suscitantis, coepi taedere captivitatis, et monasterii cellulas quaerere, ac formicarum illain medium, cumque nihil cujusquam gresso ad cubile occurrit mulier: tristitiam animi vultu dissimulare non potui. Rogat cur ita exanimatus sim. Audit causas: hortor ad fugam: non aspernatur. Peto silentium: fidem tribuit: et jugi susurro inter spem et metum medii fluctuamus. Erant mihi in grege duo hirci mirae magnitudinis, quibus occisis, utres facio, eorumque carnes viatico praeparo. Et primo vesperi, putantibus dominis nos secreto cubitare, invadimus iter,
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm. Facile ꝑsuadebimꝰ nuptias:
cũ nos uiderint sic amare. Fateor
obstupui:. ⁊ admiratꝰ uirtutis fe¬
minã. coniuge plus amaui. Nũ-¬
quã tam̃ illixis nudũ corpus in¬
tuitus: sũ. nunquã carnẽ tetigi.
timens ne in pace ꝑderẽ. qͦd in
pͣlio seruauerã. Transeunt in tali
matͥmonio dies plurimi. amabi¬
liores nos dño fecer̃ nuptie. Nulla
fuge suspicio. Interdũ ⁊ m̃se toto
solus in heremo sedeo.⁊ p̃ter celũ
terrãq nichil uiderẽ:. cepi mecũ
taeitꝰ uoluere.⁊ int̾ multa mona¬
haximneq uultꝰ patris mei. qui
me erudierat: tenuerat. ꝑdiderat.
Sicq cogitans. aspicio formicaꝵ gre¬
gẽ angusto calle feruerẽ. Uideres
onera maiora quã corpora. Alie her¬
baꝵ quedã semina forcipe oris tra-¬
hebat. Alie egerebãt humũ de fo¬
ueis: ⁊ aquaꝵ meatꝰ aggeribꝰ ex¬
cludebãt. Ille uenture hiemis me¬
mores. ne madefacta humꝰ in her¬
bã horrea uerteret. illata semina

Expanded text:
fratrem. Facile suadebimus nuptias, fratrem. Facile suadebimus nuptias, cum nos viderint sic amare. Fateor, obstupui; et admiratus virtutem feminae, conjugem plus amavi. Numquam tamen illius nudum corpus intuitus sum: numquam ejus carnem attigi; timens in pace perdere, quod in praelio servaveram. Transeunt in tali matrimonio dies plurimi: amabiliores nos dominis fecerant nuptiae. Nulla fugae suspicio, interdum et mense toto solus in eremo sedeo, et praeter coelum terramque nihil video, coepi mecum tacitus volvere, et inter multa, conmaximeque vultum Patris mei, qui me erudierat, tenuerat, perdiderat. Sicque cogitans, aspicio formicarum gregem angusto calle fervere. Videres onera majora quam corpora. Aliae herbarum quaedam semina 46 forcipe oris trahebant; aliae egerebant humum de foveis; et aquarum meatus aggeribus excludebant. Illae venturae hiemis memores, ne madefacta humus in herbam horrea verteret, illata semina
Abbreviated transcription (Latin):
familiarẽ contẽpsisse ꝓ dnõ.s
hoc facio. qͦd ne facerẽ illa con¬
tẽpsi: Nisi qͦd forte ꝓptea hec
deraui. Quid agimꝰ anima: Ie¬
rimꝰ. an uincimus: Expectamꝰ ma¬
nũ dnĩ an ꝓprio mucrone cõ¬
fodim᷑: Uerte in te gladiũ. tua
testis in heremo Ipse mͥ ero e
ꝑsecutor ⁊ martyr. Sic fatꝰ edis
in tenebris quoq micantẽ gll¬
diũ ⁊ acumine cont᷑ me uersi.
uale inquã infelix mulier. ha¬
ritũ. Tuc̃ illa ꝓuolita pedibus
huiꝰ hore necessitatẽ rogo. ne ef¬
fundas sanguinẽ tuũ in sangui¬
nẽ meũ. Uel si mori placet. in
me primũ uerte mucronẽ. Sic
nod̾ potiꝰ coniungam᷑. Etiã si uir
meus ad me rediret. seruarẽ cas¬
titatẽ quã me captiuitas docuit.
uel interirẽ ante quã ꝑderẽ. Cur
moreris ne mͥ iungaris: Ego mo¬
rerer si iungi uelles. Habeto me
gͦ coniugẽ pudicicie:⁊ magis ani¬
me copulã amato quã corporis.
Sperent dnĩ maritũ: xp̃s nouerit

Expanded text:
familiarem contempsisse pro Domino, si familiarem contempsisse pro Domino, si hoc facio, quod ne facerem, illa contempsi: nisi qderavi. Quid agimus, anima? perimus, an vincimus? Exspectamus manum Domini, an proprio mucrone confodimur? Verte in te gladium; tua testis in eremo, ipse mihi ero et persecutor et martyr. Sic fatus, eduxi in tenebris quoque micantem gladium, et acumine contra me verso: Vale, inquam, infelix mulier: haritum. Tunc illa pedibus hujus horae necessitatem adjuro, ne effundas sanguinem tuum in crimen meum. Vel si mori placet, in me primum verte mucronem. Sic nobis potius conjungamur. Etiam si vir meus ad me rediret, servarem castitatem, quam me captivitas docuit; vel interirem potius quam perderem. Cur moreris, ne mihi jungaris? Ego morerer, si mihi jungi velles. Habeto me ergo conjugem pudicitiae; et magis animae copulam amato, quam corporis. Sperent domini maritum, Christus noverit
Abbreviated transcription (Latin):
remunerare qͦ fidũ sibi magis fa¬
ceret: tradidit mͥ illã scilicet con¬
seruã mecũ aliqͣndo captiuã. Et
cũ ego refutarẽ. dicerẽq me xpĩ¬
anũ. nec mͥ licere uxorẽ uiuen¬
ts hominis acciꝑe: siquidẽ captꝰ
nobiscũ uir eiꝰ ab alio dnõ fuerat
abductꝰ: heros ille implacabilis.
in furorẽ uersus: euaginato me
cepit petere gladio. U̾ nisi fes¬
tinꝰ brachio tenere mulierẽ
p̃occupassẽ. ilico fudissẽ sangui¬
nẽ. Iã uenerat tenebrosior soli¬
to.⁊ mͥ nimit̃i matura nox. Di¬
cor in speluncã semirutã cũ no¬
ua coniuge: ⁊ ꝓnubente nołcũ
tristicia. uterq detestam᷑ alte¬
rutrũ: nec fatem᷑. Tũc uͦ sensi
captiuitatẽ meã : ꝓstratꝰq hu¬
mi monachũ cepi plangere quẽ
ꝑdebã. dicens. Huccine miser
seruatꝰ sũ  Ad hoc me mea sce¬
lera ꝑduxere : ut incanescente
iã capite. uirgo maritꝰ fierẽ:
Quid ꝓdest parentes. patriã. rẽ

Expanded text:
remunerare, quo fidum sibi magis faremunerare, quo fidum sibi magis faceret, tradidit mihi illam conservam meam, aliquando captivam. Et cum ego refutarem, diceremque me anum, nec licere mihi uxorem viventis mariti accipere siquidem captus nobiscum vir ejus, ab alio domino fuerat abductus, herus ille implacabilis in furorem versus, evaginato me coepit petere gladio. Et nisi confestim brachia tendens, mulierem praeoccupassem, illico fudisset sanguinem. Jam igitur venerat tenebrosior solito, et mihi nimium matura nox. Duco in speluncam semirutam, novam conjugem: et pronubante nobis moestitia, uterque detestamur alterum, nec fatemur. Tunc vere sensi captivitatem meam; prostratusque humi monachum coepi plangere, quem perdebam, dicens: Huccine miser servatus sum? ad hoc me mea scelera perduxerunt, ut incanescente jam capite, 45 virgo maritus fierem? Quid prodest parentes, patriam, rem
Abbreviated transcription (Latin):
Tandẽ grandi an ne transmisso:
ꝑuenimꝰ ad interiorẽ solitudinẽ.
Uybi dominã eiꝰq liberos ex more
gentis adorare iussi. ceruices flec¬
timꝰ. H oc qͣsi clausus carcere:
mittato habitu id ẽ nudus ambu¬
ri patiebat᷑. Tradunt᷑ mͥ pascende
oues: ⁊ maloꝵ cõparatione hoc
fruor solatio: qͦd dnõs meos ⁊ con¬
seruos rariꝰ uideo. Uidebar mͥ aliqͥd
habere scĩ iacob. recordabar moy-¬
si: qͥ ⁊ ipsi in heremo pecudũ qͦn¬
dã fuere pastores. Uescebar recen¬
ti caseo ⁊ lacte. Orabã igit̾. cane-¬
bã psalmos qͦs in monasterio didi-¬
cerã. Belectabat me captinitas
mea: agebãq dei iudicio grãs: qͦd
monachũ quẽ in patria fuerã ꝑ¬
diturus. in heremo inuenerã.
Onichil tutũ unquã apud diabo¬
lũ. O multiplices ⁊ ineffabiles eiꝰ
insidie. Sic qͦq me latentẽ inue-¬
nit inuidia. Dñs enĩ uidens gre¬
gẽ suũ crescere. nichilq in me in¬
fidelit᷑ .. seruiendũ: ⁊ uolens me

Expanded text:
Tandem grandi amne transmisso, pervenimus ad interiorem solitudinem, ubi dominam liberosque ex more gentis adorare jussi, cervices flectimus. Hic quasi clausus carcere, mutato habitu, id est, nudus amburi patiebatur. Traduntur mihi pascendae oves, et in malorum comparatione hoc fruor solatio, quod dominos meos, et conservos rarius video. Videbar mihi aliquid habere sancti Jacob, recordabar Moysi, qui et ipsi in eremo quondam fuere pastores. Vescebar recenti caseo et lacte: orabam jugiter, canebam psalmos, quos in monasterio didiceram. Delectabat me captivitas mea; agebamque Dei judicio gratias, quod monachum, quem in patria fueram perditurus, in eremo inveneram.nihil umquam tutum apud diabolum! o multiplices et ineffabiles ejus insidiae! Sic quoque latentem me invenit invidia. Dominus videns gregem suum crescere, nihilque in me defideliter serviendum, et volens me
Abbreviated transcription (Latin):
cras enĩ moriem᷑. Illi se adhiic cras
dicũt morituros ueritas aut̃ illos
iã cũ ista dicũt: inuenit mortuos.
pirando moriunt᷑:⁊ hodie biben¬
do sepeliunt᷑. Sed sic̃ dic̃ idẽ apłs.
ne corrũpant mores urõs bonos col¬
loqͥa mala. sobrii estote iusti⁊ no

Expanded text:
e adhuc cras dicunt morituros, veritas autem illos jam cum ista dicunt, invenit mortuos. pirando moriuntur, et hodie bibendo sepeliuntur. Sed sicut dicit idem apostolus, ne corrumpant vestros mores bonos colloquia mala; sobrii estote ju
Abbreviated transcription (Latin):
caput corporis eccłe. ꝓͥmogenitꝰ
ipse: pͥmatũ tenens. ł de nob̾ dic¬
tũ ẽ: uos aut estis corpꝰ xp̃i ⁊ mem¬
ꝑ patientiã expectamꝰ securi qm̃
qui resurrexit caput nr̃m. seruat
resurrectione gaudeamꝰ. Ita enĩ ue¬
rũ ẽ. qͦd flagellat omnẽ̾ filiũ quẽ
recipit : ut nec ꝓprio filio peꝑcerit.
sed ꝓ nobis ꝯmĩbꝰ tradidit eũ. Intu¬
entes gͦ eũ qͥ sine peccati merito
flagellatꝰ ẽ : qͥ mortuus ẽ ꝓpt̃ delic¬
ta nr̃ã.⁊ resurrexit ꝓpt̾ iustifica¬
tionẽ nrãm: nõ timeamꝰ ne abici

Expanded text:
t corporis Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et de nobis scriptum est: Vos autem estis corpus Christi et memper patientiam exspectamus, securi; quoniam qui resurrexit caput nostrum est, resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum. Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito flagellatus est, qui mortuus est propter delicta nostra. et resurrexit propter justificationem nostram , non timeamus n
Abbreviated transcription (Latin):
utq nolentẽ neq recusantẽ: sed
parit᷑ uolentẽ. Quia una ẽ uolun¬
tus patris ⁊ filii. scd̃m equalitatẽ
forme dei: in qua cũ eẽt nõ rapi¬
nã arbitratꝰ ẽ eẽ equalis deo. Et
singularit̃ obedientẽ scdm qͦd
semet ipsũ euacuauit formã
serui accipiens. Nã ipse dilexit
nos: ⁊ tradidit semet ipsũ ꝓ nob̃.
oblationẽ ⁊ hostiã deo in odorẽ
suauitatis. Sic gͦ pat̾ ꝓprio filio
nõ peꝑcit. sed ꝓ nobis omĩbꝰ tͣdidit
eũ. ut ⁊ ipse filiꝰ traderet semet
formã serui in obꝓbriũ hominũ
⁊ abiectionẽ plebis. in contume¬
lias. In flagella. in mortẽ crucis.
docuit nos exemplo sue passio¬
nisꝰ cũ qͣnta patientia in illo am¬
bulemꝰ: ⁊ firmauit nos exẽplo sue
resurrectionis. qͥd ab illo pacient᷑
sꝑare debeamꝰ. Si enĩ qͦd nõ uidemꝰ

Expanded text:
 neque recusantem, sed pariter volentem; quia una est voluntas Patris et Filii secundum aequalitatem formae Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit nos, etem suavitatis . Sic ergo Pater proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, ut et ipse Filius traderet semetiformam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod non
Abbreviated transcription (Latin):
sathane notatũ cauterio: nõ que¬
ro causas: excusationes nõ recipio.
Iuis que de ouili egredit᷑ . cito lupi
ꝑgentibꝰ. uicina ẽ publico itineri
solitudo: ꝑ quã sarraceni incer¬
tis sedibꝰ sẽꝑ huc atq illuc uagant᷑.
Que suspicio frequentiã in illis
locis congregat uiatoꝵ. ut im¬
minens ꝑiculũ auxilio mutuo
declinet᷑. Erant in comitatu meo
uiri: femine : senes: iuuenes et
paruuli: numero eirciter septua¬
gnta. Et ecce subito equoꝵ came¬
loꝵq sessores hismahelite irruunt:
crinitis uittatisq capitibꝰ. ac semi¬
nudo corpore: pallia ⁊ latas cali¬
gas trahentes. Pendebant ex hu¬
mero faretre: ⁊ laxos arcus ui¬
brantes. hastila longa portabrĩt.
Nõ enĩ ad pugnandũ. sed ad p̃dan¬
dũ uenerant. Rapim᷑ : dissipam᷑.
in diuersa distrahim᷑. Ego interĩ
longuo posthminio hereditariꝰ
possessor. ⁊ sero mei consilii pe-¬
nitensꝰ. cũ altera muhercula in

Expanded text:
Satanae cauterio notatum: non quaeSatanae cauterio notatum: non quaero causas excusationes non recipio. Ovis quae de ovilibus egreditur, lupipergentibus, vicina est publico itineri solitudo, per quam Saraceni incertis sedibus huc atque illuc semper vagantur. Quae suspicio frequentiam in illis locis viatorum congregat, ut imminens periculum auxilio mutuo declinetur. Erant in comitatu meo viri, feminae, senes, juvenes, parvuli, numero circiter septuaginta. Et ecce subito equorum camelorumque sessores Ismaelitae irruunt, crinitis vittatisque capitibus, ac seminudo corpore, pallia et latas caligas trahentes: pendebant ex humero pharetrae; laxos arcus vibrantes, hastilia longa portabant; non enim ad pugnandum, sed ad praedam venerant. Rapimur, dispergimur, in diversa trahimur. Ego interim longo postliminio haereditarius possessor, et sero mei consilii poenitens, cum altera muliercula in
Abbreviated transcription (Latin):
iarer uiduitatẽ eiꝰ.R exinde ue¬
nundata possessiuncula partẽ ero¬
garẽ pauꝑibꝰ: ex parte monaste¬
nũ construerẽ. Quid erubesco cõ¬
fiteri infidelitatẽ meã s. Partem
in sũptuũ meoꝵ solatiũ reserua-¬
rẽ. Clamare hoc cepit abbas m̃s
diaboli eẽ tẽptationẽ: ⁊ sub ho¬
neste rei occasione antiqͥ hostis
astutias. hoc ẽẽ reuerti canẽ ad
uomitũ suũ. Sic enim multos
monachoꝵ ẽẽ deceptosꝰ. nunquã
diabolũ aꝑta fronte se ꝓdere.
ꝓponebat mͥ exempla de scriptu-¬
ris plurima: int̾ que illud ab ini¬
tio. qͦd adã quoq ⁊ euã spe diui¬
nitatis supplantauerit. Et cũ sua¬
dere nõ posset. ꝓuolutꝰ genibꝰ ob¬
secrabat ne se desererẽ : ne me
ꝓderẽ: ne aratrũ tenens post ter¬
gũ respicerẽ. Ue misero mͣ. Uici
nõ meã utilitatẽ sed suũ solatiũ
querere. ꝓsecutꝰ gͦ me de monas-¬
terio quasi funꝰ efferret.⁊ ad ex¬
tremũ uale dicens: uideo te ait fil

Expanded text:
larer viduitatem ejus, et exinde venundata possessiuncula, partem erogarem pauperibus, partem monasterio constituerem; quid erubesco confiteri infidelitatem meam? partem in sumptuum meorum solatia reservarem. Clamare coepit abbas meus, diaboli esse tentationem, et sub honestae rei occasione, latere antiqui hostis insidias. Hoc esse, reverti canem ad vomitum suum. Sic multos monachorum esse deceptos, numquam diabolum aperta fronte se prodere. Proponebat mihi exempla de Scripturis plurima: inter quae illud, quod initio Adam quoque et Evam spe divinitatis supplantaverit. Et cum persuadere non posset, provulutus genibus obsecrabat, ne se desererem, ne me perderem, nec, aratrum tenens, post tergum respicerem. Vae misero mihi, vici  Mss. utilitatem, sed suum solatium quaerere. Prosecutus ergo me de monasterio, quasi funus efferret, et ad extremum valedicens: Video, ait, te filii
Abbreviated transcription (Latin):
sola inditio ẽ qͦd domñ ⁊ parentes
fugiꝰ ꝙ qͥa ad orientẽ ire nõ poterã
litũ custodiã. ad occidentẽ uerti
pedes : pauxillulũ nescio qͥd pouit
uiatici. qͦd me ab inopia tantũ ae¬
fenderet. Quid multa. ꝑuen tan¬
dem ad heremũ calcidos: que mt̃
iminas ⁊ beroeã. magis aũt ad

Expanded text:
sola indicio est, quod et domum et parentes sola indicio est, quod et domum et parentes fugi. Et quia ad Orientem ire non poteram, litum custodiam, ad Occidentem verti pedes, pauxillulum nescio quid portans viatici, quod me ab inopia tantum defensaret. Quid multa? Perveni tandem ad eremum Chalcidos, quae inter Immas et Beroam magis ad a
Abbreviated transcription (Latin):
patronos. dũ ego adolescentulus
morarer in syria. ad pape euagrii
necessarii mei possessionẽ deuolutꝰ
ẽ. Quẽ idcirco nũc nominaui. ut os¬
tenderẽ unde nossẽ qͦd scripturꝰ sũ.
Erat illic senex quidã nomine mal
chus: quẽ nos latine regẽ possumꝰ
dicere. Syrus natione ⁊ lngua.
⁊ reuera eiusdẽ loci indigena. Anꝰ
quoq in eiꝰ contubernio ualde de
terentes. ut zachariã ⁊ elisabet
de eugłio crederes: nisi qͦd iohes n
medio nõ erat. De his eũ curiose ir
la matrimonii. sanguinis an sps̃.
om̃s uoce cõsona scõs ⁊ deo placitos
⁊ mira nescio que respondebãt. ui
cupiditate illectꝰ. ad orsus sũ hom¬
nẽ: ⁊ curiosius sciscitans rerũ fidẽ.
solus parentibꝰ fui. Qui cũ me qͣsi
stirpẽ generis sui.⁊ heredẽ famibe
ad nuptias cogerent: monachũ me
eẽ potiꝰ uelle respondi. Quantis pat̃
minis. qͣntisq mat̾ blanditiis ꝑsecu¬
ti sũt ut pudiciciã ꝑderẽ: hec res

Expanded text:
patronos, dum ego adolescentulus patronos, dum ego adolescentulus morarer in Syria, ad papae Evagrii necessarii mei possessionem devolutus est, quem idcirco nunc nominavi, ut ostenderem, unde nossem quid scripturus sum. Eratchus, quem nos Latine regem possumus dicere, Syrus natione 42 et lingua, ut revera ejusdem loci indigena. Anus quoque in ejus contubernio valde decterentes, ut Zachariam et Elisabeth de Evangelio crederes, nisi quod Joannes in medio non erat. De his cum curiose ab la: matrimonii, sanguinis, an spiritus? omnes voce consona, sanctos et Deo placitos, et mira nescio quae respondebant. Qua cupiditate illectus, adorsus sum hominem, et curiosius sciscitans rerum fidem, solus parentibus fui. Qui cum me quasi stirpem generis sui, et haeredem familiae suae ad nuptias cogerent, monachum potius me velle esse respondi. Quantis pater minis, quantis mater blanditiis persecuti sint, ut pudicitiam proderem, haec res
Abbreviated transcription (Latin):
UI nauali p̃lio dimica¬
turi sũt: ante in portu
et in tranqͥllo mari
flectunt gubernacula:
remos trahunt: ferreas manus
⁊ uncos p̃parant: dispositũq ꝑ
tabulas militẽ pendente gradu
⁊ labenti uestigio stare firmit̃ as¬
suescũt: ut qͦd simulata pugna
didicerint. in uero certamine nõ
ꝑtimescant. Ita ⁊ ego qͥ hu tacui.
silere qͥppe me fecit cui ms̾ sermo
suppliciũ ẽ. priꝰ exerceri cupio in
paruo oꝑe: ⁊ ueluti quandã rubi¬
ginẽ lingue abstergere: ut uenire
fugientẽ me ⁊ clausũ ꝑseqͥ desierĩt.
ab aduentu saluatoris usq ad nrãm
etatẽ. id ẽ ab apłis usq ad huiꝰ tẽ
nata sit: ⁊ adulta ꝑsecutionibꝰ cre¬
uerit martyriis coronata sit: et
postquã ad xpĩanos pͥncipes uene¬
rit. potentia quidẽ ⁊ diuitiis ma¬
ior sed uirtutibꝰ minor sit facta.
Uerũ hec alias. Nuc̃ qͦd imminet
me milibꝰ ab antiochia urbe syrie.
hrtud grandis ab oriente distat ui¬
culus. Hic post multos dnõs uel

Expanded text:
ui navali praelio dimicaturi sunt, ante in portu et in tranquillo mari flectunt gubernacula, remos trahunt, ferreas manus, et uncos praeparant, dispositumque per tabulata militem, pendente gradu, et labente vestigio stare firmiter assuescunt, ut quod in simulacro pugnae didicerint, in vero certamine non pertimescant. Ita et ego qui diu tacui silere quippe me fecit, cui meus sermo supplicium est, prius exerceri cupio in parvo opere, et veluti quamdam rubiginem linguae abstergere, ut venire fugientem me, et inclusum persequi desierint ab adventu Salvatoris usque ad nostram aetatem, id est, ab apnata sit, et adulta, persecutionibus creverit, et martyriis coronata sit; et postquam ad Christianos principes venerit, potentia quidem et divitiis major, sed virtutibus minor facta sit. Verum haec alias. Nunc quod imminet me millibus ab Antiochia urbe Syriae, haud grandis ad Orientem distat viculus. Hic post multos vel dominos, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ uenerit nri gaudii pleni¬
tudo nec mͦ tam̃ sine gaudio re¬
licti sumꝰ: qͥa spe salui facti sumꝰ.
Ideo ⁊ ipse apłs qͥ ait. si qͦd nõ ui¬
demꝰ sꝑamꝰ ꝑ patientiã expectamꝰ :
dic̃ alio loco. Spe gaudentes: In
tribulatione patientes. Habentes
gͦ talẽ spẽ: multa fidutia utimͦ.
pͦ sermo nr̃ in grã sit conditꝰ sale:
ut sciamꝰ quẽ admodũ ꝯporteat nos¬
unicuiq respondere. Dicendũ ẽ
enĩ eis qͥ cũ ꝑdidissent uel nũquã
suscepissent sustinentiã. nob̾ sus¬
tinentibꝰ dñm. qͥa qͦd nõ uidemꝰ
sꝑantes. ꝑ patientiã ex pectamꝰ: ehã
insultare audent: cũ imitari debe-
dicimꝰ ubi erũt cũ hec uita tran¬
sierit: sed mͦ ubi sũt cũ hesternũ
diem hodiernꝰ abstulerit: ⁊ hodi¬
ernũ crastinꝰ ablaturus sit. Quid
eoꝵ que diligitis nõ trancurrit.
⁊ transuolat: qͥd nõ fugit pene
ante quã capit᷑ cũ ex ipso hodier¬
no die nulla possit uel hora re-¬

Expanded text:
nondum venerit nostri gaudii plenitudo: nec modo tamen sine gaudio relicti sumus; quia spe salvi facti sumus. Ideo et ipse Apostolus, qui ait, Si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunqusustinentiam, nobis sustinentibus Dominum quia quod non videmus sperantes, per patientiam exspectamus etiam insultare audent, cum imitari deberedicimus, ubi erunt, cum haec vita transierit; sed modo ubi sunt? Cum hesternum diem hodiernus abstulerit, et hodiernum crastinus ablaturus sit, quid eorum quae diligitis, non transcurrit et transvolat? Quid non fugit pene antequam capitur, cum ex ipso hodierno die nulla possit vel hora re
Abbreviated transcription (Latin):
talibꝰ colloqͥis mores urĩ corrũ punt¬
⁊ euertat᷑ spes.⁊ eneruet᷑ patien¬
tia:⁊ diuertatis in uias praual.
Immo uͦ mites atq mansueti te¬
nete uias rectas: qͣs uos dñs docet.
De qͥbꝰ psalmꝰ dicit. Biriget man¬
suetos in rudicio. docebit man¬
suetos uias suas. Patientiã qͥpe
in laboribꝰ huiꝰ uite. sine qͣ nõ po¬
test custodiri spes future uite.
nemo potest ꝑpetuo retinere.
nisi mitis atq mansuetꝰ. Qui nõ
resistit uoluntati deiꝰ. cuiꝰ iugũ
suaue ẽ ⁊ sarcina leuis. Sed cre¬
dentibꝰ deo:⁊ sꝑantibꝰ in eũ ⁊ di¬
ligentibꝰ eũ. Ita qͥppe mites att
mansueti. nõ solũ cõsolationes
eiꝰ amabitis: sed etiã flagella eꝰ
tanquã boni filii tolera bitis ut
entiã expectetis. Sic agite. sic a¬
bulate.In xpõ enĩ ambulatis
dixit. ẽgo sũ uia. Quomͦ in illĩ
ambulandĩ sit. discite nõ solũ

Expanded text:
corrumpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti tenete vias rectas, quas vos docet Dominus: de quibus Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitis atque mansuetus; qui non resistit voluntati Dei, cujus jugum lene est et sarcina levis, sed credentibus Deo, et sperantibus in eum, et diligentibus eum. Ita quippe mites atque mansueti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut entiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non s
Abbreviated transcription (Latin):
in hac t̾ra morientiũ. in qͣ nũc
sumꝰ : ds̃ aũt qͦd pollicet᷑ in t̾ra
uiuentiũ nobis daturus ẽ: multi
fatigant᷑ expectare uerascẽ.⁊ nõ
erubescũt amare fallacẽ. De talibꝰ
dic̃ scriptura. We his qͥ ꝑdider̃ sus¬
tinentiã.⁊ diuerter̃ in uias pͣuas.
Cũ etiã uirilit̃ agentibꝰ ⁊ corde cõ¬
fortato dñm sustinentibꝰ. filii sẽpi-¬
t̃ne mortis insultare nõ cessant:
iactantes suas delicias tẽporal es.
que ad tẽpus obdulcãt fauces
eoꝵ: postea uͦ amariores felle. in¬
uenient eas. Dicũt enĩ nob̾. Ubi
ẽ qͦd uob̾ ꝓmittit᷑ post hanc uitã :
Quis huc inde reuersus ẽ.⁊ indicauit

Expanded text:
n hac terra morientium, in qua nunc sumus; Deus autem quod pollicetur, in terra viventium nobis daturus est: multi fatigantur exspectare veracem, et non erubescunt amare fallacem. De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim nobis: Ubi est quod vobis promittitur post hanc vitam? Quis huc inde reversus est, et indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
humilient se in omnibꝰ. Omnia
exemipla salutis ꝓposita sũt ante
ocłos nrõs. Nemo ex orbitet. Nemo
ꝓpter uxorẽ. melius sine uxore.
Si pudiciciã coningalẽ queris. ha¬
si bes susannã. Si uidualẽ: habes an-¬
mã. Si uirginalẽ. habes mariã.
sapientia. In pͥncipio erat uerbũ:
⁊ uerbũ erat apud deũ.⁊ ds̃ erat
uerbũ. Qcibus ⁊⁊ panis angłoꝵ:
de te implent᷑ angłi. de te sati¬
ant᷑. ⁊ nõ fastidiunt. Des te uiuũt:
de te sapiũt: de te beati sũt Ubi
es ꝓpter me: In diuersorio angus¬
to:  in pannis: in p̃sepio. Ipt̃ quẽ:
Iui regit sidera.surgit ubera. im¬
plet angelos. Fatur in sinu pa¬
tris: tacet in sinu matris. Sed lo¬
cuturus est competente etate:
impleturus euangłrũ nob̃. ꝓpt̃
nos passurus:l ꝓpt̾ nos moriturus.
ad exemplũ p̃mii nr̃i resurrec¬
turus .lante ocłos discipuloꝵ
In celũ ascensurus: adiudiciũ de
celo uenturus. Ecce qͥ in p̃sepi

Expanded text:
humilient se in omnibus . Omnia humilient se in omnibus . Omnia exempla salutis proposita sunt ante oculos nostros. Nemo exorbitet. Nemo praeter uxorem: melius sine uxore. Si pudicitiam conjugalem quaeris; habes Susannam: si vidualem; habes Annam: si virginalem; habes Mariam. Sapientia. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. O cibus et panis Angelorum: de te implentur Angeli, de te satiantur, et non fastidiunt; de te vivunt, de te sapiunt, de te beati sunt. Ubi es propter me? In diversorio angusto, in pannis, in praesepio. Propter quem? Qui regit sidera, sugit ubera: implet Angelos, fatur in sinu Patris, tacet in sinu matris. Sed locuturus est competente aetate, impleturus Evangelium nobis. Propter nos passurus, propter nos moriturus, ad exemplum praemii nostri resurrecturus, ante oculos discipulorum in coelum ascensurus, ad judicium de coelo venturus. Ecce qui in praesepi
Abbreviated transcription (Latin):
ture erant in scĩs membris xp̃i: om̃s
iste uite tres aitestate sũt xp̃m.Pri¬
ma coniugalis. Quando maria uir¬
go concepit: elisabeth uxor zacharie
⁊ ipsa conceꝑat. Huiꝰ iudicis p̃conẽ
ferebat in utero. Uenit ad eam
scã maria. tanquã ad cognatã suã
salutandã. Exultauit infans in ut̃o
elisabeth. Ale exultauit. illa ꝓphe¬
tauit. Habes attestantẽ pudiciciã
coniugalẽ. Ubi uidualis In anna.
annoꝵ. que septẽ annis uixerat
cũ uiro suo: frequentans templũ
dnĩ. seruiens in orationibꝰ nocte ⁊
die.ł ipsa uidua agnouit xp̃m. Ui¬
dit parũ:. agnouit magnũ. Et ip¬
sa atrestata est. Habes ⁊ in ista ui¬
tam uidualẽ. In maria uirgina¬
lẽ. Eligat sibi quisq de istis tribꝰ
quã uoluerit. Qui preter istas ẽẽ
uoluerit: In membris xpĩ eẽ nõ
disponit. Nõ dicant coniugate:
nos ad xp̃m nõ ꝑtinemꝰ. Habuerũt
maritos scẽ femine. Non se extol¬
lant uirgines. Quanto magne sũt:

Expanded text:
turae erant in sanctis membris Christi; omnes turae erant in sanctis membris Christi; omnes istae vitae tres attestatae sunt Christum. Prima, conjugalis: quando Maria virgo concepit, Elisabeth uxor Zachariae et ipsa conceperat; hujus Judicis praeconem ferebat in utero. Venit ad eam sancta Maria, tanquam ad cognatam suam salutandam. Exsultavit infans in utero Elisabeth. Ille exsultavit, illa prophetavit. Habes attestantem pudicitiam conjugalem. Ubi vidualis? In Anna. annorum, quae septem annis vixerat cum viro suo; frequentans templum Domini, serviens in orationibus nocte et die. Et ipsa vidua agnovit Christum. Vidit parvum, agnovit magnum. Et ipsa attestata est. Habes et in ista vitam vidualem. In Maria, virginalem . Eligat sibi quisque de istis tribus quam voluerit. Qui praeter istas esse voluerit, in membris Christi esse non disponit. Non dicant conjugatae: Nos ad Christum non pertinemus. Habuerunt maritos sanctae feminae. Non se extollant virgines. Quanto magnae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tione tua laboro: sed ꝓphetã appello.
Generationẽ eiꝰ quis enarrabit: Ue¬
ni mecũ ad istã generationẽ hu-¬
manã: ueni mecũ ad istã in qua
se ipsũ exinaniuit formã serui ac¬
cipiens: si forte uel ipsã capere pos¬
simꝰ. si forte uel de ipsa aliqͥd loqui
ualeamꝰ. Etenĩ quis capiat: qui cũ
in forma dei esset. nõ rapinã arbi¬
tratus est ẽẽ equalis deoͦ. Quis hoc
capiat: Quis hoc digne cogitet:
Quiꝰ mens hoc audeat ꝑserutari᷑.
suius lingua audeat ꝓnuntiare:
Cuꝰualeat cogitatio caꝑe: Interim
hoc omitamꝰ. Multũ ẽ ad nos. Ut
aut non multũ eẽt ad nos. semet¬
ipsũ exmaniuit formã serui acci¬
piens. in similitudinẽ hominũ fac¬
tus Ubi: In uirgine maria Inde
Saliqͥd loquam᷑. si forte possumus.
Augłe nunciat: uirgo audit: credit.
Rmĩ. Tres uite sũt in eccła memboꝵ¬
xp̃ĩ. Coniugalis. uidualis: uirgina
lis. Quia ip̃se uite. ipse pudicicie fu¬

Expanded text:
tione tua laboro; sed Prophetam appello: tione tua laboro; sed Prophetam appello: Generationem ejus quis enarrabit? Veni mecum ad istam generationem humanam, veni mecum ad istam, in qua se ipsum exinanivit formam servi accipiens: si forte vel ipsam capere possimus, si forte vel de ipsa aliquid loqui valeamus. Etenim quis capiat, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Quis hoc capiat? quis hoc digne cogitet? Cujus mens hoc audeat perscrutari? Cujus lingua audeat pronuntiare? Cujus valeat cogitatio capere? Interim hoc omittamus: multum est ad nos. Ut autem non multum esset ad nos, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus . Ubi? In virgine Maria. Inde ergo aliquid loquamur, si forte possumus. Angelus nuntiat, virgo audit, creditre. Virgo concepit, miramini: virgo peperit, plus miramini: post partum, e pudicitiae fu