comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neranda actione pollete. Fertur autẽ quiadũ
constantinopolĩ ep̃s crebronensis fuss& mortu¬
us sagũ ciꝰ ualde sordissimũ quȩ sierit: eoq. cir¬
cũ amictus sit. credens se aliquid exdefuncti
scĩtate ꝓmereri. Cũ aliquando aeris tempestas
essae & ille circũ ꝓpt̃ populũ spectar& : pleno cur¬
cotẽpestas uehem̃tius agebatur. multo imbre
diffuso. Dũq hoc fier& suã uoluntatẽ imp̃r
aperuit : fecitq ꝑp̃conẽ clamari. quia melius
ess& spectaculũ contempnere. & om̃s rogare
dm̃ ut in lȩsi ab iminente tempestate seruaren¬
tur. Quo dicto cuncti dõ magno gaudio sup¬
plicantes. hymnos concorditer offerebat : &
tota ciuitas uelut una psallebat ȩccła. In me¬
dio dutẽ horũ imp̃r existens. pͥuato scͥemate ꝓ¬
perabat : nec spe sua frustratus ÷. Repente
nãq aer ad serenitatẽ diuina clem̃tia reuo¬
catus : adnnũ p̃buit frugib uniuersis uberri¬

Expanded text:
neranda actione pollere. Fertur autem quod cum neranda actione pollere. Fertur autem quod cum Constantinopoli episcopus Chebronensis fuisset mortuus, sagum ejus valde sordidissimum quaesierit, et eo circumamictus sit, credens se aliquid ex defuncti sanctitate promereri. Cum aliquando aeris tempestas esset, et ille circum propter populum exspectaret, pleno circo tempestas vehementius agebatur multo imbre diffuso. Dumque hoc fieret, suam voluntatem imperator aperuit, fecitque per praeconem clamari: quia melius esset spectaculum contemnere, et omnes rogare Deum ut illaesi ab imminente tempestate servarentur. Quo dicto, cuncti Deo magno gaudio supplicantes, hymnos concorditer offerebant, et tota civitas velut una psallebat ecclesia. In medio autem horum imperator existens privato schemate properabat. Nec spe sua frustratus est: repente namque aer ad serenitatem divina clementia revocatus, annum praebuit frugibus universis uberri
Abbreviated transcription (Latin):
theo dosius multũ gaudens sillo gismis aristoto¬
lis. philos oplnã exercebat operib irã tristitiã.
libidinẽq deuincens & innullo se ulcisci de si¬
derans. Dũ igitur a quodã familiariũ int̃roga¬
retur. cur nullũ se ledentiũ morti subicer& :
utinã inquit ess& mͥpossibile. ad uitã &iam
mortuof reuocare. Quẽ dũ alt̃ ꝑ ea causa re¬
quirer&: ñ ÷ inquit magnũ neq difficile ho¬
ut si quando quispiã dignũ aliquid morte
cõmitter&. nec usq ad ciuitatis portas moritu¬
rus ꝑueniebat : sed ex eius dem̃tia continuo
reuocatio sequebatur. Dũ aliquo tempore
ipse in amphitheatro constantinopoleos
spectar&: cepit clamare populus. crudeli bestiȩ
arcifex parabulus pugn& At ille. nescitis inqͥt
quia consueuimꝰ nos spectare dem̃t Tanta
enĩ pietate p̃celluit: ut om̃s qͥdẽ dõ consecra¬
tos honorar&. p̃cipue tam̃ quos audiebat ue¬

Expanded text:
Theodosius multum gaudens syllogismis AristoteTheodosius multum gaudens syllogismis Aristotelis, philosophiam exercebat operibus, iram, tristitiam, libidinemque devincens, et in nullo se ulcisci desiderans. Cum igitur a quodam familiarium interrogaretur, cur nullum se laedentium morti subjiceret? Utinam, inquit, esset mihi possibile ad vitam etiam mortuos revocare. Quem dum alter pro ea causa requireret: Non est, inquit, magnum neque difficile hout si quando quispiam dignum aliquid morte committeret, nec usque ad civitatis quidem portas moriturus perveniebat, sed ex ejus clementia continuo revocatio sequebatur. Dum aliquo tempore ipse in amphitheatro Constantinopoleos spectaret, coepit clamare populus: Crudeli bestiae artifex parabolus pugnet. At ille: Nescitis, inquit, quia consuevimus nos exspectare clementer? Tanta enim pietate praecelluit, ut omnes quidem Deo consecratos honoraret, praecipue tamen quos audiebat
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃ris bona memore studeo : quia sunt dãp¬
nosa sitaceantur. Erimũ itaq regalit᷑̃ natus atq
nutritus : nihil habuit tepidũ. Sed sic fuit
sapiens : ut int̾ confabulantes experim̃tũ om̃iũ
crederetur habere causarũ. Pordurabat infri¬
gore : similit᷑ & inȩstu. Plerũq inabat & maxi
nec alit̾ quã monasteriũ regaba uidebantur.
Ipse nãq matutino ad suas sorores ꝑgens : diui¬
nas dicebat laudes. Quã obrem &rã sacras lit¬
teras sine codice recitabat: loquentib ep̃is ue¬
lut olim sacerdos factus ex diuina lectione
respondebat. Congregabatii sucros cotices :¬
& quoscũquȩ lib& eoꝵ int̾ p̃tes seu expositores
conscripsisse uidebantur. plusquã ptholome¬
us studuerat phila delphus. Patientia atq
clem̃tia. uniuersis hominib eminebat. Nam
iulianꝰ imp̃r lic& philosophus diceretur. ñ tam̃
antiochensiũ portauit iniuriã : sed inaxima
theodoro tõm̃ta indignatꝰ imposuit. Porro

Expanded text:
imperatoris bona memorare studeo; quia sunt damimperatoris bona memorare studeo; quia sunt damnosa si taceantur. Primum itaque regaliter natus atque nutritus, nihil habuit tepidum; sed sic fuit screderetur habere causarum. Perdurabat in frigore, similiter et in aestu, plerumque jejunabat, et maximnec aliter quam monasterium regalia videbantur. Ipse namque matutino ad suas sorores pergens, divinas dicebat laudes. Quamobrem etiam sacras litteras sine Codice recitabat. Loquentibus episcopis velut olim sacerdos factus ex divina lectione respondebat. Aggregabatque sacros Codices, et quodcunque eorum interpretes seu expositores conscripsisse videbantur, plusquam Ptolemaeus studuerat Philadelphus. Patientia namque et clementia universis hominibus eminebat. Nam Julianus imperator, licet philosophus fuerit, non tamen Antiochensium portavit injuriam, sed maxima Theodoro tormenta indignatus imposuit. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
lis similia cũ dixisses conflauit uasa &mili¬
cib decłit ptiũ captiuo . Nuos dũ recrtape cibi
datis sumptib ad regẽ ꝓpũ destinauit. Hoc mirabi¬
le opus acacu. ꝑsarũ rex magis obstupuit : quia &
bello romani: & beneficus euicissent: Auint enĩ
quia &iã desideriũ habuerit rexꝑsarũ ut uide
ictoria siqͥdẽ duxilio dĩ collata.t
romani plurimi pollentes eloquus. conscribeba nt
laudes imperatoris. Cuiꝰ uxor: herdico metro
poemata multa confecit. Erat enĩ eloquens
filia leontu sophistȩ atheniensis a patre om̃ib
lectionib erudita. Quã dũ imp̃r ducturus essae
uxorẽ i xp̃ianã atticus fecit cp̃s: & in baptismato
cũ pͥus uocaretur achenais eud oxiȩ nom̃ imposuit
Multi ergo sicuti dixi uolentes in notescere. alu
suã facundiã demonstrare : p̃conia imperatoria
conscripsorunt. Ego uͦ nec in notescere cupiens
nec facundiã sermonis ostendero. cũ ueritate

Expanded text:
his similia cum dixisset, conflavit vasa, et milihis similia cum dixisset, conflavit vasa, et militibus dedit pretium captivorum. Quos dum recreasset cibis, datis sumptibus ad regem proprium destinavit. Hoc mirabile opus Acacii Persarum rex magis obstupuit, quia et bello Romani et beneficiis evicissent. Aiunt enim quia etiam desiderium habuerit Persarum rex uictoria siquidem auxilio Dei collata, Romanorum plurimi pollentes eloquiis conscribebant laudes imperatoris. Cujus uxor heroico metro poemata multa confecit. Erat enim eloquens, filia Leontii sophistae Atheniensis, a patre omnibus lectionibus erudita. Quam dum imperator ducturus esset uxorem, Christianam 372 Atticus fecit episcopus, et in baptismate, cum prius vocaretur Athenais, Eudociae nomen imposuit. Multi ergo, sicuti dixi, volentes innotescere, alii suam facundiam demonstrare, praeconia imperatoria conscripserunt. Ego vero nec innotescere cupiens, nec facundiam sermonis ostendere, cum veritate
Abbreviated transcription (Latin):
bat se nescire qđ gestũ ÷: suscepitꝰ legationẽ
dicens legatario romanoꝵ Non bello ciredonꝰ
pacẽ amplector sed tibi prestare uolens quia
or̃iũ roma naꝵtẽ sapientẽ et cognosoo Ehoc
mꝰ bellũ ꝓpt̃ xp̃ianos exortũ deparchoꝵ regi¬
one cessauit. Contigit eñ consulatu honoris
t̃tio decimo : & theo dosii decimo
unc igitur acatiũ dinidȩ ciuitatis ep̃m: actus opti¬
Imus reddidit clariorẽ. Cũ enĩ romani milites
captiuos ꝑsarũ de aza tena regione uastata re¬
dere regi parhaꝵ nullomͦ uellent captiuisa¬
me c̃sumebant᷑ dũ essent cirta. unͣ.milia. Qđ ꝑ
sarũ regẽ ñ mediocrit contristabat: Tunc igitur
a cacius conuocans lericos sibi subiectos. uriin
nã neq comedit neq bibit. Et quia multa ua¬
sa aurea & argentea eccłamta exoblatioriei
cep̃ianoꝵ hab&e : conuenit exxhis liberan exer¬
citũ captiuoꝵ egontibq cibos osfenii Pecce

Expanded text:
bat se nescire quod gestum est. Suscepitque legationem, bat se nescire quod gestum est. Suscepitque legationem, dicens legatario Romanorum: Non bello cedens pacem amplector; sed tibi praestare volens, quia omnium Romanorum te sapientem esse cognosco. Et hoc modo bellum contra Christianos exortum de Parthorum regione cessavit. Contigit autem consulatu Honorii tertiodecimo et Theodosii decimounc igitur Acacium, Amidae civitatis episcopum, actus optimus reddidit clariorem. Cum enim Romani milites captivos Persarum de Azazena regione vastata reddere regi Parthorum nullo modo vellent, captivi fame consumebantur, dum essent circa septem millia, quod Persarum regem non mediocriter contristabat. Tunc igitur Acacius convocans clericos sibi subjectos: Viri, inam neque comedit, neque bibit. Et quia multa vasa aurea et argentea ecclesia nostra ex oblatione Christianorum habet, convenit ex his liberari exercitum captivorum, egentibusque cibos offerri. Haec et
Abbreviated transcription (Latin):
se apace suspender&. Tunc legatariũ quidem clau-¬
sũ seruari fecit : & misit numerũ in mortaliũ
dimicare contra romanos. Qui uenientes induas
acies diuisi : medios habuere romanos. Porro
romani unã ꝑsarũ uidentes aciẽ : contra eã se p̃¬
parabant. Aliã ñ uidebant : quȩ paulatim
accessit adpugnã. Gũ ergo iam congressĩo pe¬
ne . ẽ&. in opere : dĩ ꝓuidentia ex quodã colle
exercitus alt̃ apparuit romanoꝵ cũ duce pco¬
pio. Quicũ uider& socios inpericulo : instabat
dorso ꝑsarũ. Tunc inmedio conclusi qui circũ¬
dederant primo romanos in mom̃to ab eis ex¬
tincti sunt. Quo facto romani ad alios qui erant
in subsidus positi concurrerunt : eosq fortit̃
iaculati sunt. Sicigitur qui in mortales
appellabantur. om̃s mortales apparuerunt :
penas exigente xp̃o degente ꝑsarũ eo qđ
plurimos eius famulos occidissent Porrorex
ꝑsarũ infortumisi causas agnoscens simula¬

Expanded text:
se a pace suspenderet. Tunc legatarium quidem clause a pace suspenderet. Tunc legatarium quidem clausum servari fecit, et misit Numerum Immortalium dimicare contra Romanos. Qui venientes, et in duas acies divisi, medios habuere Romanos. Porro Romani unam Persarum videntes aciem, contra eam se praeparabant; aliam non videbant, quae paulatim accessit ad pugnam. Cumque ergo jam congressio pene esset in opere, Dei providentia ex quodam colle exercitus alter apparuit Romanorum cum duce Procopio. Qui cum videret socios in periculo, instabat a dorso Persarum. Tunc in medio conclusi, qui circumdederant primo Romanos, in momento ab eis exstincti sunt. Quo facto, Romani ad alios qui erant in subsidiis positi concurrerunt, eosque fortiter jaculati sunt. Sic igitur qui Immortales appellabantur omnes mortales apparuerunt; poenas exigente Christo de gente Persarum, eo quod plurimos ejus famulos occidissent. Porro rex Persarum infortunii sui causam agnoscens, simula
Abbreviated transcription (Latin):
&iã ꝑsarũ rex sȩpius admiratus ÷. Romanoꝵ¬
uictoriã ꝓuenisse. tam̃ paor̃ ñ dissimulauit ex¬
petere. Misitq helionẽ uirũ prudentẽ & hone¬
ratũ. ut cũ ꝑsis depace loqueretur. Quidũ ue¬
niss& mesopotamiã. ubi erant fossata romanef
misit ꝓpace petenda legatariũ quendã maximũ
uirũ eloquentissimũ. ardaburii militiȩ magistri
consiliariũ. Qui ꝓpace ueniens ad ꝑsarũ regem
missũ se ñ ab imperatore sed aducib asserebat :
dicens qͥa hoc bellũ ꝓsui contomptu neq ꝑuenis¬
s& ad principẽ. Qũq. paratus essoe ꝑsarũ rex ut
legatarii uerba susciper&. qͥ a fame eius labora¬
bat exercitus. ueniens numerꝰ qui apud eos in mor¬
taliũ appellatur. Est eĩ decẽ milia uiroꝵ ual¬
de fortissimoꝵ ñ prius dixer̃ pacẽ cũ romanis
.eẽ. faciendam. quã ipsi eos sine custodia consti¬
tutos in uaderent. Quib: uerb ꝑsuasũ ÷ regiut

Expanded text:
etiam Persarum rex saepius admiratus est. SOetiam Persarum rex saepius admiratus est. SOvictoriam provenisse, tamen pacem non dissimulavit expetere, misitque Helionem virum prudentem et honoratum, ut cum Persis de pace loqueretur. Qui dum venisset Mesopotamiam, ubi erant fossata Romanorum, misit pro pace petenda legatarium quemdam Maximum, virum eloquentissimum, Ardaburii militiae magistri consiliarium; qui pro pace veniens ad Persarum regem, missum se non ab imperatore, sed a ducibus asserebat: dicens, quia hoc bellum pro sui contemptu neque pervenisset ad principem. Cumque Persa paratus esset ut legatarii verba susciperet, quia fame ejus laborabat exercitus, veniens Numerus qui apud ipsos Immortalium appellatur est enim decem millia virorum valde fortissimorum, non prius dixerunt pacem cum Romanis esse faciendam, quam ipsi eos sine custodia constitutos invaderent. Quibus verbis persuasum est regi ut
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt. uȩ uͦ congressiones postca ꝓuener᷑¬
& quomͦ areobindas alt̾ romanoꝵ magist᷑ mi¬
litũ fortissimũ ꝑsarũ monom achũ int̾emit.
& quomͦ ardaburius septẽ fortissimos psarũ du¬
ces insidiis captos occidit. uel qͦmꝰ biatianus alt̃ dux
romanoꝵ reliquos saracenos extinxit. p̃t̃ cundũ ÷
ne uidear multũ aꝓposita relatione digressus.
dosio nuntiata sunt. Quomͦ autẽ hȩc cito cognos¬
cer&. indicare ñpig&. Inuenit quendã uirũ ani¬
mi habitu corporisq fortissimũ nomine pallidiũ
qui tanta uelocitate ueredos agebat. ut trib
deb ꝑuenir& ad t̾minos romanoꝵ atq psarũ.
& rursus totidem remear& ad constantinopoli
ciuitatẽ. Is enĩ. &iã alios romani imperu t̃mi¬
nos. uel ocit̃ transibat. De quo quidã eloquentis¬
simꝰ sic ait. Iste uir. cũ sit lata romana respubli¬
ca. cã paruulã sua uelocitate demonstrat. Quẽ

Expanded text:
si sunt. Quae vero congressiones postea provenersi sunt. Quae vero congressiones postea provener quomodo Areobindas alter Romanorum magister militum fortissimum Persarum monomachum interemit; aut quomodo Ardaburius septem fortissimos Persarum duces insidiis captos occidit; vel quomodo Byatianus alter dux Romanorum reliquos Saracenos exstinxit, praetereundum est, ne videar multum a proposita relatione digressus. dosio nuntiata sunt. Quomodo autem haec cito cognosceret, indicare non piget. Invenit quemdam virum animi corporisque habitu fortissimum, nomine Palladium, qui tanta velocitate veredos agebat, ut tribus diebus perveniret ad terminos Romanorum atque Persarum, et rursus totidem remearet ad Constantinopolim civitatem. Is enim etiam alios Romani imperii terminos velociter transibat. De quo quidam eloquentissimus sic ait: Iste vir, cum sit lata Romana respublica, eam parvulam sua velocitate demonstrat. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes. Porto barabanis ꝑsarũ rex audiens ar¬
zenã regionẽ abeis fuisse uastatã & cos quim
nisibi clausi uidebantur obsessos. sem& ipsũ
cũ magno exercitu p̃parauit occurrere
Miratusq romanõꝵ uirtutẽ. saracenoꝵ solatia
postulauit. Quoꝵ tunc erat rex alamundarꝰ.
uir fortissimꝰ & peliator. Qui dũ multa milia
saracenoꝵ haber&. ꝑsarũ regiuictoriã pmit¬
tebat. seq ei antiochiã syriȩ traditurũ. Sed
ñ contigit qđ putauit. Ds̃ enĩ om̃ib sarrace¬
nis quendã in rationabilẽ metũ latent̃ inecit
ita ut putarent sibim& romanos insistere
turbatiq nec habentes quo fugerent in flu¬
uiũ cufraten sem& ipsos armati piciebant
ubi plus centũ milia uiroꝵ necati atq consupi
sunt. His ita ꝓuenientib nisibin obsidentes
cũ audirent ꝑsarũ regẽ plurimos elefantos
adducere. ꝑt̃riti cuncta quidẽ obsessionis ma¬
chinam̃ta concrtmauer̃. & ad ꝓpͥa loca reuer¬

Expanded text:
imentes. Porro 371 Barabanes Persarum rex, audiens Azimentes. Porro 371 Barabanes Persarum rex, audiens Azazenam regionem ab eis fuisse vastatam, et eos qui in Nisibi clausi videbantur obsessos, seipsum cum magno exercitu praeparavit occurrere. Miratusque Romanorum virtutem, Saracenorum solatia postulavit. Quorum tunc erat rex Alamundarus vir fortis et praeliator, qui dum multa millia Saracenorum haberet, Persarum regi victoriam promittebat, seque ei Antiochiam Syriae traditurum. Sed non contigit quod putavit. Deus enim omnibus Saracenis quemdam irrationabilem metum latenter injecit, ita ut putarent sibimet Romanos insistere. Turbatique nec habentes quo fugerent, in fluvium Euphratem semetipsos armati projiciebant: ubi plus centum millia virorum necata atque consumpta sunt. His ita provenientibus, Nisibin obsidentes cum audirent Persarum regem plurimos elephantos adducere, perterriti cuncta quidem obsessionis machinamenta concremaverunt, et ad propria loca rever
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsarũ ciuitatẽ in confinio constitutã. arda¬
burio mandauit. ut diem & locũ statuer&
peliorũ. At ille uenientib nuntiate inquit
narsco qͥa ñ quando tũ uolueris romanoꝵ
pugnabunt impetatores. Ucrũ imp̃r dõ soli
spem belli cõmittens. destinauit exercitũ
& quia fidelit̾ dõ supplicans repente impe¬
trauit auxiliũ. hinc datur agnosci. Dũ con¬
stantin opolĩ peuentu belloꝵ estuatio magna
consurgerã. angeli dĩ it̃ agentib pbythimã
adurbem constantinopolim sẽ de monstrauer̃
ubentes ut confiderent & orarent. & dõ crederen
qͥa romanos uictoria sequeretur. dicentes se
mediatores belli directos adõ. Hoc auditũ. ñ
solũ cuntatẽ. sed &iã milites confortauit. Qũ
ad mesopo tamiã bellũ fuiss& de armoeniȩ re¬
gione trans latũ. romani ꝑsas nisibi clausos
fortit̾ obsidebant. ligneas turres facientes
aduersus eos. easq contra muros applicantes.
& plurimos de muris contra sẽ pugnantiũ pr¬

Expanded text:
n confinio constitutam, Ardaburo mandavit ut diem et locum statueret praeliorum. At ille venientibus: Nuntiate, inquit, Narseo quia non quando tu volueris, Romanorum pugnabunt imperatores. Verum imperator Deo soli spem belli committens, destinavit exercitum. Et quia fideliter Deo supplicans, repente impetravit auxilium, hinc datur agnosci. Dum igitur Constantinopoli pro eventu bellorum aestuatio magna consur geret, angeli Dei iter agentibus per Bithyniam ad urbem Constantinopolim se demonstraverunt: jubentes ut confiderent, et orarent, et Deo crederent, quia Romanos victoria sequeretur, dicentes se mediatores belli directos a Deo. Hoc auditum, non solum civitatem, sed etiam milites confortavit. Cumque ad Mesopotamiam bellum fuisset de Armeniae regione translatum, Romani Persas Nisibi clausos fortiter obsidebant, ligneas turres facientes adversus eos, easque contra muros applicantes, et plurimos de muris contra se pugnantium per
Abbreviated transcription (Latin):
inquit laudo : qm̃ his qui sacrificauerant cõmu-¬
nicare non uoluit. hoc &iã ego ipse fecissẽ. No¬
uatianos autẽ non laudo : quia ꝓuilib uitus laicos
grã cõmunionis excludunt. Asclepiadis extra sacri¬
ficandi inquit peccatũ. &iã alia plurima sunt de¬
licta scđm scripturas quȩ ducunt ad mortẽ : ꝓpt̃
quȩ uos quidẽ clericos nos autẽ cõmuncare
&iã laicos ꝓhibemꝰ : dõ soli eoꝵ remissionis iudiciũ
cõmittentes. Atticus ꝑtur. &iã suã p̃scripsit
mortẽ. Nam cũ anicȩa disceder&. callipio pͥro
dixit. Ante autũmnũ constantinopolĩ uenire
festina: siuiuũ me denuo uidere defideras. Si
tardaueris ñ uidebis. Quo dicto : m̃titus ñ est
Annonãq uicesimo primo sui episcopatus. undecima
die m̃sis odobris ÷ mortuus consulatu theodo si

Expanded text:
inquit, laudo, quoniam his qui sacrificaverant commuinquit, laudo, quoniam his qui sacrificaverant communicare noluit; hoc etiam ego ipse fecissem. Novatianos autem non laudo, quia pro vilibus vitiis laicos a gratia communionis excludunt. Asclepiades dixit: Extra sacrificandi peccatum, etiam alia plurima sunt delicta secundum Scripturas quae ducunt ad mortem; propter quae vos quidem clericos, nos autem communicare etiam laicos prohibemus, Deo soli eorum remissionis judicium committentes. Atticus igitur etiam suam praescribit mortem. Nam cum a Nicaea discederet, Calliopio presbytero dixit: Ante autumnum Constantinopolim venire festina, si vivum me denuo videre desideras. Si tardaveris, non videbis. Quo dicto mentitus non est. Anno namque vicesimo primo sui episcopatus, decima die mensis Octobris, est mortuus, consulatu Theodosi
Abbreviated transcription (Latin):
murauit alcipiadis. & inea constituit. ut qui
nauigabant de ponto. decimas ibi p̾berent.
Uidens ergo atticus locũ in contraria ripa erysopo¬
leos positũ : delectabilem & de corẽ dit: Argiropolis
nominctur. Qui locus eiꝰ repente cognom̃ optinuit
Igitur quib dã dicentib ei. ñ debere nouatianos
intra ciuitatẽ missas facere: nescitis inquit quan¬
tũ nobiscũ in ꝑsecutione constantu atq ualentis
fuerint passiͦ Qui &iã testes sunt nr̃ȩ fidei
Nã cũ dudũ ecđa fuerit diuisa: isti circa fidẽ nihil
innouauerunt. Ero ep̃i ordinatione aliquando
ueniens innicȩã: asclepiadẽ nouatianoꝵ uidit
ep̃m ualde senẽ. Int̾rogauitq. quot inepiscopatu
annos haber&. Quo respondente quinquaginta.
felix inquit homo es tanto tempore boni ope¬
ris curã habens. Suꝑ hȩc ait. Eigo quidẽ nouatũ
laudo nouatianos non approbo Tunc asclepiades
uomͦ hoc dicis episcope Verũ atticus illũ quidẽ

Expanded text:
mutavit Alcibiades, et in ea constituit ut qui mutavit Alcibiades, et in ea constituit ut qui navigabant de Ponto, decimas ibi praeberent. Videns ergo Atticus locum in contraria ripa Chrysopoleos positum, delectabilem et decorum, ait: Argyropolis nominetur; qui locus ejus repente cognomen obtinuit. Igitur quibusdam dicentibus ei non debere Novatianos intra civitatem missas facere: Nescitis, inquit, quantum nobiscum in persecutione Constantii atque Valentis fuerint passi, qui etiam testes sunt nostrae fidei. Nam cum dudum Ecclesia fuerit divisa, isti circa fidem nihil innovaverunt. Pro episcopi ordinatione aliquando veniens in Nicaeam, Asclepiadem Novatianorum vidit episcopum valde senem, interrogavitque quot in episcopatu annos haberet. Quo respondente: Quinquaginta: Felix, inquit, homo es, tanto tempore boni operis curam habens. Super haec ait: Ego quidem Novatum laudo, Novatianos non approbo. Tunc Asclepiades: Quomodo hoc dicis, episcope? Verum Atticus: Illum,
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ nouatianos iudaicũ pascha sequentes. ꝓpt̃
sabbatiũ fuisse diuisos eiusq corpus ab insula
rhodi ubi mortuus fuerat ttanslatũ. & plu¬
rimos ad tumulũ eius orare : noctant᷑ mittens
in alud sepulchrũ corpus sabbata iussit ab:¬
scondi. Atilli consuete uenientos effosũq
reperientes tumulũ : decetero eũ locũ colere
quieuerunt. Erat enĩ enta nomina locoꝵ¬
dalmatiarũ. ut siqͣ bellaꝵ cõmotio ꝓuenir& outa par¬
tes hesperias uicinus adiutor ess&̃. Quo facto m̃ortẽ
constitutus ex antiquo farmacus appellaretur
id ÷ uenarius. mutato nomine locũ senatoriũ
nominauit ne dũ ibi collechȩ p̃dicarent᷑. nomine
blasphenio locus ipse designaretur. Sed & aliũ
locũ argiropolim ꝓhuiꝰ modi causa nominanit.
Crysopolis incapite bosfori constituta est : cuiꝰ mul¬
ti antiquoꝵ faciunt m̃tionẽ. De qua ciuitate
xenofon in pͥmo libro helladicoꝵ dicit: qͥa cam

Expanded text:
etenim. Novatianos Judaicum Pascha sequentes, 374 propter etenim. Novatianos Judaicum Pascha sequentes, 374 propter Sabbatium fuisse divisos, ejusque corpus ab insula Rhodi, ubi mortuus fuerat, translatum, et plurimos ad tumulum ejus orare, noctanter mittens in aliud sepulcrum corpus Sabbatii jussit abscondi. At illi consuete venientes, effossumque reperientes tumulum, de caetero eum locum colere quieverunt. Erat enim circa nomina locoDalmatiarum, ut si qua bellorum commotio proveniret circa partes Hesperias, vicinus adjutor esset. Quo facto, mortem constitutus, ex antiquo Pharmacus appellaretur, id est venenarius, mutato nomine eum locum Sanatorium nominavit: ne dum ibi collectae praedicarentur, nomine blasphemo locus ipse designaretur. Sed et alium locum Argyropolim pro hujusmodi causa nominavit. Chrysopolis enim in capite Bosphori constituta est, cujus multi antiquorum faciunt mentionem. De qua civitate Xenophon in primo libro Helladicorum dicit, quia eam
Abbreviated transcription (Latin):
nãq prbo eccłȩ nicȩnȩ: trecentos aureos dirigens
hȩc scripsit. Callipio : atticus in dño salutẽ
ognoui . milia esurientes inciuitate: apus ex¬
hibenda egẽre miscđa. Decẽ milia uͦ cũ dico :
multitudinẽ intellego ñ ꝑfectũ numerũ cõp̃hen¬
do. Quia igitur ego quidem habeo ꝑfectũ nume¬
rũ datũ abeo qͥmanũ hab& munificã. & p̃b&
congru. dispensantib: & contigit aliquos indi¬
gere habentes. ñ tam̃ quiescentes : suscipiens õ
karissimũ nͥ caput hos trecentos solidos. expen¬
de sicuti uolueris & maxime illis qui petere
confundunt᷑. & ñ eis qͥ ꝓpt̃ uitȩ uentͥẽ magis
negotiantur extalib Noli igitur uł religionẽ
in hac parte considerare sed unã tantũ modo
rẽ obserua : ut nutrias indigentes. nec cogites.
si quȩ nrã sunt sapere ñuidentur. Dic igitur at¬
ticus &iã ꝓcul indigentiũ habebat curã: sedarã
suꝑstitionẽ aliquoꝵ studebat abscere. Audiens

Expanded text:
ro Ecclesiae Nicaenae trecentos aureos dirigens, haec scripsit. Calliopio Atticus in Domino salutem. Cognovi decem millia esurientes in civitate a piis exhibenda egere misericordia. Decem millia vero cum dico, multitudinem intelligo, non perfectum numerum comprehendo. Quia igitur ego quidem habeo praeceptum numerum datum ab eo qui manum habet munificam, et praebet congrue dispensantibus, et contigit aliquos indigere habentes: non tamen qui nescientes suscipiens, o charissimum mihi caput, hos trecentos solidos expende sicuti volueris, et maxime illis qui petere confunduntur, et non eis qui propter vitae ventrem magis negotiantur ex talibus. Noli igitur vel religionem in hac parte considerare; sed unam tantummodo rem observa, ut nutrias indigentes, nec cogites si quae nostra sunt sapere non videntur. Sic igitur Atticus etiam procul indigentium habebat curam. Sed etiam superstitionem aliquorum studebat abscindere. Audiens
Abbreviated transcription (Latin):
mo unũ dericũ ꝑim̃tos & aliũ uulnerantes:
& iã sem& ipsos interemer̃. Quo facto quidã¬
transentiũ transeuntes: hoc scelus nihil boni
ecde significare p̃dixit. Nec ueritato pͥuat ÷
Significabat enĩ populi duusionẽ & adiectionc̃
eus qͥ fuerat causa diuisionis
onmulto post tempore : iussio principalis ep̃os
undiq adephesũ conuenire p̃cepit. Maxgͣ
post paschalem festiuitatẽ nestorius cũ max¬
ima multitudine uenit adephesũ inuenitq
plurimos epoꝵ ibi fuisse collectos Porro cy¬
rillus alexan rinus modicũ recardatus cir
mouebant p̃sentes ep̃i quȩstiont̃. Cyrillus
autẽ alexandrinus ep̃s deflorationes quas¬
dã libroꝵ nestoru faciebat. eũ tarbare uo

Expanded text:
mo unum clericum perimentes et alium vulnerantes, mo unum clericum perimentes et alium vulnerantes, etiam semetipsos interemerunt. Quo facto quidam transeuntium hoc scelus nihil boni Ecclesiae significare praedixit; nec veritate privatus est. Significabat enim populi divisionem et dejectionem ejus on multo post tempore, jussio principalis episcopos undique ad Ephesum convenire praecepit. Mox ergo post paschalem festivitatem, Nestorius cum maxima multitudine venit ad Ephesum, invenitque plurimos episcoporum ibi fuisse collectos. Porro Cyrillus Alexandrinus modicum retardatus, circmovebant praesentes episcopi quaestionem. Cyrillus autem Alexandrinus episcopus deflorationes quasdam li
Abbreviated transcription (Latin):
dixit apłs. Si enĩ cognouissent: nũquã dnm̃ głe
cruci fixissent. Porro nestorius dicit. Noliglo¬
nari uidee : ñ crucifixisti dm̃ : tãquã ipse dñs
minẽ xpm̃ sicut fotinꝰ aut paulus samosatenꝰ :
& iã omeliȩ quas fecit ostendunt. Nusquã
enĩ dĩ uerbi subsistentiã ꝑimit : sed ubiq ełi sub¬
fistere confitetur. & habere substantiã: ñ sicut
fotinꝰ & samosatenus. euis existentiã ꝑimentes.
Hoc enĩ & manichei amontano dogmatitare p̃su¬
munt. Sic igitur nestoriũ ego inuenio sapusse :
exeiꝰ libris. Non eigo mediocrẽ concussionẽ orbi
t̃rarũ : tepidissima nestori ratiocinatio concitauit
Seruiquidã potentiũ genere barbari dñm cru¬
dolẽ exꝑti ad eccłam confugerunt: & portan¬
tes gladios ingressi sunt ad actare. Cũq rogarent᷑
exire. nullomͦ uoluerunt : sed impediebant
sollempnia celebrari plurimis dieb gladios
tenentes euaginatos & parati se uindicare
om̃b adcos acodentib insistobant . Iui postro¬

Expanded text:
dixit Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Porro Nestorius dicit: Noli gloriari, Judaee, non crucifixisti Deum: tanquam ipse Dominminem Christum, sicut Photinus aut Paulus Samosatenus, etiam homiliae quas fecit ostendunt. Nusquam enim Dei verbi subsistentiam perimit; sed ubique id subsistere confitetur, et habere substantiam, non sicut Photinus et Samosatenus ejus existentiam perimentes. Hoc enim et Manichaei a Montano dogmatizare praesumunt. Sic igitur Nestorium ego invenio sapuisse ex ejus libris. Non ergo mediocrem concussionem orbi terrarum tepidissima Nestorii ratiocinatio concitavit.Servi quidam potentium genere barbari, dominum crudelem experti, ad ecclesiam confugerunt, et portantes gladios ingressi sunt ad altare. Cumque rogarentur, exire nullo modo voluerunt; sed impediebant solemnia celebrari, plurimis diebus gladios tenentes evaginatos, et parati se vindicare; et omnibus ad eos accedentibus insistebant. Qui postre
Abbreviated transcription (Latin):
ri. frequent̃ ex hoc corã eccła docuit : & cũ ma¬
iori contentione quȩ stionẽ hanc agitabat. ser¬
monẽ dĩ genitricis abiciens. Unde diuisio nata
est in eccła : & uelut in nocturna lite diuersinẽ
his ñc aliis consentiebant. & uerba ꝓpria dene¬
gabant. Nestorius autẽ apud multos in ea errat
opinione. quia purũ hominẽ dicero xp̃m : tã
cłas introducer&. Sed debis maxima quȩstio
mota ÷ & tumultus : ita ut uniuersalis sy nodus
ageretur. Ego uͦ legens nestorii libros: quȩ in¬
tellexisse cõperi hunc uirũ & cũ ueritato con¬
planabo Non mindetur itaq uestorius neq
samo sastenũ secutꝰ paulũ neq formusenec¬
nei asitum quasi metuendũ expauisse & lhor
passũ quia docent nerat eruditus. Quidũ na¬
puralit eloquens fuissee seputabat edoctũ
&libris antiquoꝵ intp̃tũ dedignabantur incũ

Expanded text:
ri, frequenter ex hoc coram ecclesia docuit. Et cum mari, frequenter ex hoc coram ecclesia docuit. Et cum majori contentione quaestionem hanc agitabat, sermonem Dei Genitricis rejiciens. Unde divisio nata est in Ecclesia, et velut in nocturna lite divisi, nunc his, nunc aliis consentiebant, et verba propria denegabant. Nestorius autem apud multos in ea erat opinione, quia purum hominem diceret Christum, lesias introduceret. Sed de his maxima quaestio nata est et tumultus, ita ut universalis synodus ageretur. Ego vero legens Nestorii libros, quae intellexisse comperi hunc virum, et cum veritate conplanabo. Non mihi videtur Nestorius, neque Samosatenum secutus Paulum, nequeummodo quasi metuendum expavisse; et hoc passum, quia decenter non erat eruditus. Qui dum naturaliter eloquens fuisset, se putabat doctum, et libris antiquorum interpretum dedignabatur i
Abbreviated transcription (Latin):
& aliȩ plurimȩ quas habebant in hellesponto:
quoꝵ aliqui ad gedam confuger̃. in consubstan-¬
tialis fide consentientes. Sed sicut ait scriptura.
ebriosis uinũ t̃de est. neq contentioso lites : sic
norabat. & ueluti consiliariũ habebat in cau¬
sis: Aliquando igitair corã ecđa a nastasius
docens ait. Dĩ genetricẽ mariã. nullus aps¬
pell&. Maria enĩ homo fuit : & dm̃ ab hom̃i¬
ne generari nimis ÷ in possibile. Hoc cũ au¬
ditũ fuissee : plurimos clericoꝵ. & laicoꝵ parit̃
conturbauit. Olim nãq didicerant dñ fate
ri xp̃m: & nullatonus eum ꝑ dispensationem
uelut hominẽ adiuinitate separare : Cre¬
dentes a postolicȩ uoci quȩ dicit. Et si cogno
cognoscimꝰ. Qua ꝓpt̃ rolinquentes de xp̃o ser¬
monẽ : ad ꝑfectĩonẽ ꝓcedamus. Tu multu siqͥ¬
dẽ sicuti dixi in eccta facto nestorius a nasta¬
su sermonẽ firmare uolens. & ñ redargui ue¬
lut blasphemũ qui abeo uidebatur honora¬

Expanded text:
 aliae plurimae quas habebant in Hellesponto: quorum aliqui ad ecclesiam confugerunt, in consubstantialitatis fide consentientes. Sed, sicut ait Scriptura, Ebriosis vinum non deest, neque contentiosis lites: sic norabat, et veluti consiliarium habebat in causis. Aliquando igitur coram ecclesia Anastasius docens, ait: Dei genitricem Mariam nullus appellet. Maria enim homo fuit, et Deum ab homine generari nimis impossibile est. Hoc cum auditum fuisset, plurimos clericorum et laicorum pariter conturbavit.atenus eum per dispensationem velut hominem a divinitate separari, credentes apostolicae voci quae dicit: Et si cognovcognoscimus . Quapropter, relinquentes de Christo sermonem, ad perfectionem procedamus. Tumultu siquidem, sicuti dixi, in ecclesia facto, Nestorius Anastasii sermonem firmare volens, et non redarguere velut blasphemum, qui videbatur ab eo honora
Abbreviated transcription (Latin):
nauerunt : qm̃ aliqui adulterati sunt hanc epłam
soluere hominẽ adõ uolentes Est enĩ humilitas
eopulata diuinitati : &iã ñ sunt duo sed unũ. Hac
ratione confidentes antiqui: mariã dĩ ñtimuer̃
dicere genetricẽ. Pamphilus enĩ eusebii t̃tio libro
deuita constantini. sic dicit. Et enĩ generatio
nẽ sustinere qui nob̾cũ ÷ ds̃ ꝓpt̃ nos uoluit : & lo
cus incarnatȩ generationis nommatꝰ ÷ apud
hebitos bethletm. Quã obrẽ & helena augusta
dõ amabilis. locũ ubi dĩ geneeria peperit. me¬
moriis mirabilib adornauit: hanc sacrã spe¬
digonetrix dicatur : latius animaduerte. Appa¬
i& igitur: nestoriũ ignorasse lectiones antiquoꝵ
Qua ꝓpt̃ sicuti dixi insermone solo maratus ÷ : &
ñ c̃olũ eũ sermonẽ examini dedit. sed &iã omĩno

Expanded text:
naverunt, quia aliqui adulterati sunt hanc epistolam, solvere hominem a Deo volentes. Est enim humanitas 376 copulata divinitati, et jam non sunt duo, sed unum. Hac ratione confidentes antiqui, Mariam Dei non timuerunt dicere Genitricem. Eusebius Pamphili enim tertio libro de Vita Constantini, dixipter nos voluit; et locus ejus incarnatae generationis nominatus est apud Hebraeos Bethleem. Quamobrem et Helena Augusta Deo amabilis, locum amplum, ubi Dei Genitrix peperit, memoriis mirabilibus adornavit, hanc sacratissimam speDei genitrix dicatur, latius animadverte. Apparet igitur Nestorium ignorasse lectiones antiquorum. Quapropter, sicut dixi, in sermone solo moratus est, et non solum eum sermonem ex animo dedi
Abbreviated transcription (Latin):
sos sacra sollempnia colebrarent. iussit ut in ora¬
tionib memoria iohannis haberetur. sicut alioꝵ
dormientiũ epõꝵ fieri consueuit: Per hoc sperans
plurimos ad eccłam reuocare. Hargus autẽ sic
erat : ut ñ solũ pauperib suarũ parroechiarũ.

Expanded text:
sos sacra solemnia celebrarent, jussit ut in orasos sacra solemnia celebrarent, jussit ut in orationibus memoria Joannis haberetur, sicut aliorum dormientium episcoporum fieri consuevit, per hoc sperans plurimos ad Ecclesiam revocare. Largus autem sic erat, ut non solum pauperibus suarum parochiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
GIE OOCISO TPANA
cogitabat theo dosius imp̃r. cui debe¬
r&e hosperiarũ regna cõmittere Tunc
ualentimanus erat ualde puer
natus exmatrȩ placidia. eiꝰ qͥdẽ amita. filia uͦ
maioris theodosu. archadi & honori sorore.
de patre constantio qͥ abhonorio imperu iura
susceparat. paruoq tempore cũ eo regnaue¬
rit. Hunc ergo ualentinanũ consobrinũ suũ
cȩsarẽ factũ mittit ad partes italiȩ. Cũ quo
matrẽ parit̃ placidiã. eiq uniuersã disposti¬
onẽ cõmisit imperii. Cũq uoluiss& ipse quoq
italiã ꝑgero. ut consobrinũ ad imperu culm̃
eueherte. quatenꝰ sui uigore tyrannoꝵ remo
uer& audacrã: ueniensꝰ usq adohessalonicã
languore ꝓhibitus ÷. Quã obrẽ coronã imperi¬
alem post hȩc consobrino ꝑ patriciũ stiliconẽ
mittens constanti no polim remeauit. Hȩc
detalib reculisso sufficiat. Igitur atticus¬
ep̃s. causas eccłȩ sapientia mirabilit̃ dispone¬
bat : doctrinisq populũ aduircutis studia

Expanded text:
 occiso tyranno, cogitabat Theodosius imperator cui deberet Hesperiarum regna committere. Tunc Valentinianus erat valde puer, natus ex matre Placidia, ejus quidem amita, filia vero Majoris Theodosii, Arcadii et Honorii sorore, de patre Constantio, qui ab Honorio imperii jura susceperat, parvoque tempore cum eo regnaverat. Hunc ergo Valentinianum, consobrinum suum Caesarem factum, mittit ad partes Italiae, cum quo matrem pariter Placidiam, eique universam dispositionem commisit imperii. Cumque voluisset ipse quoque Italiam pergere, ut consobrinum ad imperii culmen eveheret, quatenus sui vigoveret audaciam: veniens usque ad Thessalonicam, languore prohibitus est. Quamobrem coronam imperialem posthaec consobrino per patricium Stiliconem mittens, Constantinopolim remeavit. Haec de talibus retulisse sufficiat. episcopus causas Ecclesiae sapientia mirabiliter disponebat, doctrinisque populum ad virtutis studia
Abbreviated transcription (Latin):
liricũ . om̃a sub uertebat & transiens thessaliã¬
ꝑ emer̃ : Post hȩc autẽ qͥcqͥd eis incurrer& destru
plurima qͥdẽ miraculoꝵ eiꝰ igne concremauer̃.
Pecunias autẽ abripuerunt multosq senatoru
ordinis diuersis subdidere supplicus deridentes¬
q. romanũ regnũ. imperatorẽ fecer̃ quendã no¬
mine attalum. Quẽ una die tãquã imperato¬
rẽ fecer̃ ꝓcedere. altera uͦ serui schemate minis
imp̃r contra eũ misissoc exercitũ. Quȩ fama ñ
fuit ficta. reuera nãq exercitꝰ ueniebat. fert᷑
itaq qͥa cũ alaricus ꝑger& romã. uir quidã ue¬
nerabilis conuersatione monachus eũ monuiss&
ut mala talia facere non auder&. neq necib
gauder& & sanguine. It ille. ñ in qͥt ego uolens
romã ꝓficiscor. sed qͥdã cotidie mͥ molestus ÷ tor¬
quens & dicens. ꝑge & romanã destrue cuntatꝗ
Hȩc &iã dehis dicta sufficiant.

Expanded text:
lyricum, omnia subvertebat; et transiens Thessalialyricum, omnia subvertebat; et transiens Thessaliaperemerunt. Posthaec autem quidquid eis incurreret destrueplurima quidem miraculorum ejus igne concremaverunt, pecunias autem abripuerunt, multosque senatorii ordinis diversis subdidere suppliciis. Deridentesque Romanum regnum, imperatorem fecerunt quemdam nomine Attalum; quem una die tanquam imperatorem fecerunt procedere, altera vero servi schemate ministimperator contra eum misisset exercitum; quae fama non fuit ficta, revera namque exercitus veniebat. Fertur itaque quia, cum Alaricus pergeret Romam, vir quidam venerabilis, conversatione monachus, eum monuisset ut mala talia facere non auderet, neque necibus gauderet aut sanguine; at ille: Non, inquit, ego volens Romam proficiscor; sed quidam quotidie mihi molestus est, torquens et dicens: Perge et Romanam destrue civitatem. Haec etiam de his dict
Abbreviated transcription (Latin):
pectos iã habens magos. hoc cũstudio requisiss& de¬
nuo ab eis concinnatũ . eẽ. cognouit. Quã obrẽ plu¬
rimos eoꝵ supplicus tradidit. Marit hã uͦ poti¬
ori honore coluit. & romanos ualde dilex̃. eoꝵ̃q
amplexus ÷ pacẽ. Quipȩne xp̃ianꝰ fieri potuit
dũ aliud miraculũ ꝑ maruthã & ablatẽ ꝑsidis
ep̃m ꝓuenissee. Ambo nãq molestũ demonẽ a
regis filio ꝓpulerunt. orationib: uacantes atq
ieuiniis. Post hȩc sidigerde de functo ante quã fic
pore int̃ ꝑsas atq romanos pacta soluta sunt.
etũ qͥdã barbarꝰ dicioni romanoꝵ & theodosio im¬
peratori subiectus. atq contra eugeniũ tẏranniũ
solatia p̃bens . & ꝓpt̃ ea romanis dignitatib ho¬
noratus. felicitatẽ suã ñ ferens. imperare qͥdẽ
ñ elegit. sed discedens aburbe constantino polita¬
na. uenit ad partes hesperias. Cũq ueniss&e il¬

Expanded text:
pectos jam habens magos, hoc cum studio requisisset, depectos jam habens magos, hoc cum studio requisisset, denuo ab eis concinnatum esse cognovit. Quamobrem plurimos corum suppliciis tradidit. Marutham vero potiori honore coluit, et Romanos valde dilexit, corumque amplexus est pacem. Qui pene Christianus fieri potuit, dum aliud miraculprovenisset. Ambo namque molestum daemonem a regis filio propulerunt, orationibus vacantes atque jejuniis. Post haec autem Isdigerde defuncto antequam fierepore inter Persas atque Romanos pacta soluta sunt. enim quidam barbarus ditioni Romanorum et Theodosio imperatori subjectus, atque contra Eugenium tyrannum solatia praebens, et propterea Romanis dignitatibus honoratus, felicitatem suam non ferens, imperare quidem non elegit, sed discedens ab urbe Constantinopolitana, venit ad partes Hesperias. Cumque venisset Il
Abbreviated transcription (Latin):
audiens sidigerdis ꝑsarũ rex. lic& reuerentia ha¬
ber&. tam̃ abicere cogitaba t. Porro maruthas
uere dõ uenerabilis homo. uacabat orationib
ꝑquas inuenit dolũ magicis artib fabricatũ.
Uemensq ad regẽ. noli in qͥt illudi rex. sed ingresss
dũ audieris uocẽ foedere iube & dolicausas inueni¬
es. Non cnĩ ignis loqͥtur. sed hominũ molimina
huiꝰ modi . ẽẽ. noscunt᷑. Hoc dicto flexus ÷ rex ꝑsa
batur. cũ dudiss& uocẽ. fodere iussit locũ. Tunc
qͥ mittebat. quasi diuinã uocẽ. inuentꝰ arguit᷑.
Iratꝰ itaq rex. magõꝵ genꝰ usq ad decimã iussit
inminui portionẽ. Hoc facto maruthȩ dixit.
ut tẽpla quȩ uell& ȩdificar&. Ex hoc apud ꝑ¬
sas. sũpsit xp̃ianitas increm̃tũ. Tunc igit᷑ marut¬
has a ꝑsis constantino polĩ remeauit. Non longo
bantur ne eũ susciper& rex feceruntq foctorẽ
quendã in locũ unde rex transire solebat. & qͣsi

Expanded text:
audiens Isdigerdes Persarum rex, licet reverentiam haaudiens Isdigerdes Persarum rex, licet reverentiam habevere Deo venerabilis homo, vacabat orationibus, per quas invenit dolum magicis artibus fabricatum. Veniensque ad regem: Noli, inquit, illudi, rex; sed ingressus dum audieris vocem, fodi jube, et doli causas invenies. Non enim ignis loquitur, sed hominum molimina hujusmodi esse noscuntur. Hoc dicto flexus est Persarbatur, cum audisset vocem, jussit fodi locum. Tunc qui mittebat quasi divinam vocem, inventus arguitur. Iratus itaque rex, magorum genus usque ad decimam jussit imminui portionem. Hoc facto, Maruthae dixit ut templa quae vellet aedificaret. Ex hoc apud Persas sumpsit Christianitas incrementum. Tunc igitur Maruthas a Persis Constantinopolim remeavit. Et non longo pbantur ne eum susciperet rex. Feceruntque fetorem quemdam in loco unde rex transire solebat; et quas
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore. apud ꝑsas xp̃ianitatis dilatata. Int̃ ro¬
manos enĩ & ꝑsas. semꝑ ꝓpt̃ diuersas causas mittun¬
tur legationes. Tunc ergo casus attulit. ut marut¬
has mesopotamenꝰ ep̃s. cuiꝰ dudũ meminimꝰ a roma¬
noꝵ imperatore. ad ꝑsarũ. destinaretur regem
Qui multã reuerentiã apud maruthã inueniensei
decent̃ honorabat. & tãquã diuinũ respiciebat
uirũ. Hoc factũ mordebat magas. metuentes ne
regẽ xp̃ianũ fieri suader&. Nam cũ dolore capi¬
tis multo tempore torqueretur. magis eũ curare
non ualentib maruthas orationib fecit in colu.¬
mem. Obhanc ergo causã. moliti sunt quandã ma¬
in quadã domo ignẽ ardentẽ ꝑpetuo supplicit̃
adorare. magi sub t̾ra hominẽ abscondentes. tẽ¬
pore quo rex solebat orare. eũ taba clamare fe¬
cerunt. Mitte foras regẽ. Impie eñi egit quia
sacerdotẽ xp̃ianoꝵ iudicat ẽẽ uenerandũ. Hȩc

Expanded text:
odem tempore apud Persas Christianitas est dilatata. Inter Roodem tempore apud Persas Christianitas est dilatata. Inter Romanos enim et Persas semper propter diversas causas mittuntur legationes. Tunc ergo casus attulit ut Maruthas Mesopotamenus episcopus, cujus dudum meminimus, a Romanorum imperatore ad Persarum destinaretur regem. Qui multam reverentiam apud Marutham inveniens, eum decenter honorabat, et tanquam divinum respiciebat virum. Hoc factum mordebat magos, metuentes ne regem Christianum fieri suaderet. Nam cum dolore capitis multo tempore torqueretur, magis eum curare non valentibus, Maruthas orationibus fecit incolumem; ob hanc ergo causam moliti sunt quamdam main quadam domo ignem ardentem perpetuo suppliciter adorare, magi sub terra hominem quemdam abscondentes tempore quo rex solebat adorare, eum talia clamare fecerunt: Mitte foras regem; impie enim egit, quia sacerdotem Christianorum judicat esse venerandum. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
serint. Quoꝵ unus qͥdẽ platonẽ sẽꝑ habebat in
manib alt̃ respirabat iugit᷑ origenẽ. dũ tusquã
plato scđam uel t̃tiã causã sicut ipse nomna¬
re sol& initiũ subsistentiȩ asserat ꝑcepisse. & ori¬
genes coçt̃nũ ubiq fateatur filiũ patri. Quilic&
in sua sententia manserint. religionẽ tam̃ ar¬
rianã ꝑduxer̃ latent̃ ad meliora. Multas nãq
arrublasphemias. doctrinis ꝓprus expulerunt
Nt̃ hȩc defuncto theophilo UII¬
passione litargica consulatu honoriinono. & the¬
odosu quinto. facta contentione ꝓpt̃ episcopatũ
int̃ timotheũ &exrillũ die tertia morts theophi¬
li cyrillus ordinatur ep̃s. & maiori fastu quã theo¬
philus tenebat episcopatũ. Quimox episcopatꝰ
sui principio. nouatianorũ claudens eccłas omĩa
uasa eorũ sacra ꝑcepit. episcopũq eorũ theo põpũ
rebus quas habebat omĩb spoliauit UIII¬

Expanded text:
serunt, quorum unus quidem Platonem semper habebat in serunt, quorum unus quidem Platonem semper habebat in manibus, alter respiciebat jugiter Origenem: dum nusquam Plato secundam vel tertiam causam, sicut ipse nominare solet, initium subsistentiae asserat percepisse; et Origenes coaeternum ubique fateatur Filium Patri. Qui licet in sua sententia manserint, religionem tamen Arianam perduxerunt latenter ad meliora. Multas namque Arii blasphemias doctrinis propriis expuleruntnter haec defuncto Theophilo passione lethargica consulatu Honorii nono et Theodosii quinto . facta contentione propter episcopatum inter Timotheum et Cyrillum, die tertia mortis Theophili Cyrillus ordinatur episcopus; et majori fastu quam Theophilus tenebat episcopatum. Qui mox episcopatus sui principio Novatianorum claudens ecclesias, omnia vasa eorum sacra percepit, episcopumque eorum Theopompum rebus quas habebat omnibus spoliavit
Abbreviated transcription (Latin):
centũ decẽ & nouẽ uixiss& annos. de functus
est. consulatu honoru septuno septuno & theodo¬
su. scđo sexta die nouembris m̃sis. Post quẽ ar¬
rianȩ suꝑstitionis. barbas ordinatur ep̃s. Sub
hoc itaq barba ꝑduos prb̃os eloquentis simos
artianoꝵ religio floruit. Quoꝵ alt̃ timotheus.
alt̃ georgius dicebat᷑. Sed georgius doctrina hel¬
ladica cruditꝰ erat. timotheus sacris litteris in¬
cũ bebat. Et georgus quidẽ sẽꝑ aristotilẽ & pla¬
tonẽ habebatꝰ inmanib timotheus origẽne.
ita ut &iã lingua hebraica loqueretur. Timo¬
theus dudũ psathyrianoꝵ fuit hereseos. geor¬
giũ barbas prbm ordinauit. Timotheũ itaq
ego ipse uidi. & cognoui quẽ ad modũ int̾rogan¬
tib erat respondere paratus. soluens obscurissimas
quȩstiones quȩ in diuinis inueniuntur eloquiis.
testẽ uocans ueracissimũ origenẽ. m̃ͥ tam̃ uidet᷑¬
eẽ.mirabile. qͦmͦ tales uiri inarianoꝵ lege man¬

Expanded text:
set annos, defunctus est consulatu Honorii septimo et Theodosii secundo , sexto die Novembris mensis. Post quem Arianae superstitionis Barbas ordinatur episcopus. Sub hoc itaque Barba per duos presbyteros eloquentissimos Arianorum religio floruit, quorum alter Timotheus, alter Georgius dicebatur. Sed Georgius doctrina Helladica eruditus erat, Timotheus sacris litteris incumbebat. Et Georgius quidem semper Aristotelem et Platonem habebat in manibus, Timotheus Origenem, ita ut etiam lingua Hebraica loqueretur. Timotheus dudum Psapthyrianorum fuerat haereseos, Georgium Barbas presbyterum ordinavit. Timotheum itaque ego ipse vidi, et cognovi quemadmodum interrogantibus erat respondere paratus: solvens obscurissimas quaestiones quae in divinis inveniuntur eloquiis, testem vocans veracissimum Origenem. Mihi tamen videtur admirabile esse quomodo tales viri in Arianorum lege man
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendentes igitur infantulũ xp̃ianũ. alligati
cruci suspenderunt. & pͥmũ quidẽ deludebant
& irridebant ei. Post ca uͦ correpti uesania. ipsũ
in fantulũ uerborib ꝑ emer̃. Obhoc ergo. dira
congressio int̃ eos atq xp̃ianos exorta est . Qđ
dũ principes agnouissent. ꝓuiciarũ iudicib¬
b mandatũ est. ut huiꝰmodi quȩrentur aucto

Expanded text:
prehendentes igitur infantulum Christianum, alligatum prehendentes igitur infantulum Christianum, alligatum cruci suspenderunt. Et primum quidem deludebant et irridebant ei; postea vero correpti vesania, ipsum infantulum verberibus peremerunt. Ob hoc ergo dira congressio inter eos atque Christianos exorta est. Quod dum princeps agnovisset, provinciarum judicibus mandatum est, ut hujusmodi quaererentur aucto