comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noe & bibent uinũ earũ. & iebriabunt᷑. & audi¬
ent adnõ saluatore. Bibite amici : & inebriamini¬
lem̃i Bibent autẽ uinũ. quod se in regno patris
sui cũ apłis suis nouum bibiturũ eẽ. pollicitus ẽ.
Hec ẽ. uinea soreeh: cuiꝰ uinũ quotidie in misteriis
bibimus.: Nec hac rerũ felicitate contenti: ꝓpter de¬
licias facient hortos. & rigabunt eos: ut nulla de¬
sint eis genera uirtutũ : & comedent fructus eorũ.:
Qui eñ plantauerit & rigauerit: ipse comed& Cũq
hec omĩa montes & eolles fecerint stillantes dulce¬
dinẽ : & edificantes ciuitates & habitantes in eis
plantantes uineas & bibentes uinũ earũ: facientes
ortos & comedente fructꝰ eoꝵ : tunc ipsos plantatores
plantabit dñs suꝑ terrã suã: De qua dicitur Credo
uidere bona anĩ: in t̾ra uiuentiũ: Ꝙm euangłio
Beati mites: qm̃ ipsi possederunt terrã: Post quã autẽ

Expanded text:
Noe , et bibent vinum earum, et inebriabuntur, et audiNoe , et bibent vinum earum, et inebriabuntur, et audient a Domino Salvatore: Bibite, amici 358 mei, et inebriamini . Bibent autem vinum, quod se in regno Patris cum apostolis suis novum bibiturum esse pollicitus est . Haec est vinea Sorec, cujus vinum quotidie in mysteriis bibimus. Nec harum rerum felicitate contenti, propter delicias facient hortos, et irrigabunt eos: ut nulla desint in eis genera virtutum, et comedent fructus eorum: qui enim plantaverit et rigaverit, ipse et comedet. Cumque haec omnia montes et colles fecerint, stillantes dulcedinem, et aedificantes civitates, et habitantes in eis, plantantes vineas, et bibentes vinum earum, facientes hortos, et comedentes fructus eorum: tunc ipsos plantatores plantabit Dominus super terram suam, de qua dicitur: Credo videre bona Domini in terra viventium . Et in Evangelio: Beati m
Abbreviated transcription (Latin):
meo. A& qͥ infra montes immo secundi a montibꝰ fue¬
rint. quos sponsus transilit in cantico canticorũ &
appellat colles : consiti erunt. & unttabuntur para¬
disũ dei. ut iilis omĩa poma pendeant doctrinarũ
Iunc siquis infidelitate captiuus ẽ. & nec dũ credidit
innomine dnĩ. & est de reliquiis popłi quondã euͥs
isrł: reuertet᷑ ad fidẽ xp̃i ut quẽ in ꝓpħis audie¬
rat: in euanglio teneat Hii autẽ montes qͥ stula¬
bunt dulcedinẽ. & colles qͥ consiti fuerint post ꝗͣ
conuerterit dnsꝰ captiuitatẽ popłi sui isrł. edifica¬
bunt ciuitates ante desertas. & habitabunt in eis
ut una quęq extrueta ciuitas dicat: Ego ciutas
firma : ciuitas quȩ oppugnatur & de qͣ dns in euan¬
gelio loqͥtur. Non potest ciuitas abscondi suꝑ montẽ
posita. Et in psalmis dicitur Fluminis inpetus le¬
tificat ciuitatẽ dei: Plantabunt qͦq uineas cum

Expanded text:
meo . Et qui infra montes, immo secundi a montibus fuemeo . Et qui infra montes, immo secundi a montibus fuerint, quos sponsus transilit in Cantico Canticorum , et appellat colles, consiti erunt et imitabuntur paradisum Dei: ut omnia in illis poma pendeant doctrinarum. Tunc si quis infidelitate captivus est, et necdum credidit in nomine Domini, et est de reliquiis populi quondam ejus Israel, revertetur ad fidem Christi, ut quem in Prophetis audierat, in Evangelio teneat. Hi autem montes qui stillabunt dulcedinem, et colles qui consiti fuerint, postquam converterit Dominus captivitatem populi sui Israel, aedificabunt civitates antea desertas, et habitabunt in eis: ut unaquaeque civitas exstructa dicat: Ego civitas firma, civitas quae oppugnatur , et de qua Dominus in Evangelio loquitur: Non potest civitas abscondi super montem posita . Et in Psalmis dicitur: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Plantabunt quoque vineas cum
Abbreviated transcription (Latin):
as : & bibent uinũ earũ. Et facient ortos: & comedent
fructũ eorũ.  plantabuntur suꝑ terrã suã: & non
auellent᷑ amplius de terra sua quã dedi eis. dicit
ciderat. & reedificatis his que fuerant lapsa atq
subuersa : describitur rerũ omĩum abundantia.
manipulos suos : ut conseqͣtur mampulorũ tritura
uindemiã. siue arator messorẽ: & uua uarietur ac
ducat colorẽ in tempore seminis. siue ut ueriꝰ ẽ. cal¬
cator uuę comphendat sem̃tẽ : & sic s inuicẽ cuncta
succedant ut nulla dies sabsq frum̃to uno & gaudio:
In illo Re: plenis torcularibus uua caleabit᷑. & de xpĩ
ac martirũ sanguine rubentia musta fundentur Et
huiuscemodi calcator uuę erit seminariũ sermonis
dei: ut sanguis eorũ magis clam& in mundo. quam
clamauit sanguis abel iusti. Q cũq autẽ merito uir¬
tutum suarũ. ad montana conscenderint : melle suo¬
dabit siue stillabit dulcedinẽ sermonis dei. de quo
dulcia eloqͥa tua gutturi meo: suꝑ mel & fatium ori

Expanded text:
earum, et facient hortos, et comedent fructum eorum. Et plantabuntur super terram suam, et non avellentur amplius de terra sua quam dedi eis, dicit ciderat, et reaedificatis his quae fuerant lapsa atque subversa, describitur rerum omnium abundantia, portantes manipulos suos : ut consequatur manipulorum tritura vindemiam, sive arator messorem et uva varietur, ac ducat colorem in tempore seminis: sive, ut verius est, calcator uvae comprehendat sementem, et sic sibi invicem cuncta succedant, ut nulla dies sit absque frumento, vino et gaudio. In illo tempore, plenis torcularibus uva calcabitur, et de Christi ac martyrum sanguine rubentia musta fundentur, et hujuscemodi calcator uvae erit seminarium sermonis Dei, ut sanguis eorum magis clamet in mundo, quam clamavit sanguis Abel 357 justi. Quicumque autem merito virtutum suarum ad montana conscenderit, melle sudabit, immo stillabit dulcedinem sermonis Dei, de quo  Et, Quam dulcia eloquia tua gutturi meo, super mel et favum ori
Abbreviated transcription (Latin):
clesia popłis ministrarit: statĩ aꝑient̾ suꝑ eũ
cataracte cęli. & effundet᷑ pluuia spiritalis.
& mandabit ds nubib suis ut pluant suꝑ eũ ym¬
brẽ: & abundantia rerũ omĩum ꝓfruet̾. Incre¬
pabit enĩ ꝓ eo etiã deuorantẽ : contrarias sci¬
lic& fortitudines: & labor ipsius affer& fru¬
ctũ. & consequet᷑ illud qđ scriptũ ẽ. Beatus qͥ
in aures loqͥt᷑ audientiũ. Leuabit qͦq ocłos suos
colliga fructꝰ in uitã et̾nã. Ilec erit sterilis ui¬
nea im agro eiꝰ: ille qͥ dic̃ in euangłio: ego sũ uttiᷤ.

Expanded text:
clesia populis ministraverit, statim aperientur super eum clesia populis ministraverit, statim aperientur super eum cataractae coeli, et effundetur pluvia spiritualis, et mandabit Deus nubibus suis, ut pluant super eum imbrem, et abundantia rerum omnium perfruetur, et increpabit etiam pro eo devorantem, contrarias scilicet fortitudines, et labor ipsius afferet fructum, et consequetur illud quod scriptum est: Beatus qui in aures loquitur audientium . Levabit quoque oculos suos, colliget fructus in vitam aeternam. Nec erit sterilis vinea in agro ejus, ille qui dicit in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
honorandũ: maxime qͥ laborat in uerbo & do¬
etrina dĩ. Qđ qͥ ñ fecerit dm̃ fraudare & supplã-¬
tare conumeitur : & maledicitur ei in penuria
rerũ omĩum. Ut qͥ parce seuerit parce & metat:
&̾ qͥ in benedictione seminauerit in benedictio¬
nib fructus colligat abundantes. Si qͣndo fa-¬
mes & penuria & rerũ omĩũ egestas oppͥmit
mnundũ: sciamꝰ hoc ex dei tra descendere : qͥ se in
pauꝑib qͥ ñ accipiant elemosinã fraudari loqͥt᷑:
& sua possessione pͥuari. Possumus decimas & pͥ¬
mitias sic int̾̃pretari. Siqͥs doctus & eruditus
lege dei potest cȩteros erudire : ñ deb& sue
assignare prudentiȩ ingeniiq qđ possid&: s
gras agat pͥmũ deo qͥ euncta largitur.⁊ de in
sacerdotib eius ac magistris aqͥb doctus ẽ.
Si enĩ ñ egerit grãs s sibi scientiã uindicarit.
in penuria maledicetur. Qđ si intelligens lar
lerit cibos. hoc ẽ. seripturȩ sce̾ alinĩta in eo¬

Expanded text:
laborat in verbo et doctrina Dei. Quod qui non fecerit, Deum fraudare et supplantare convincitur, et maledicitur ei in penuria rerum omnium: ut qui parce severit, parce et metat; et qui in benedictione seminaverit, in benedictionibus fructus colligat abundanter . Si quando fames et penuria, et rerum omnium egestas opprimunt mundum: sciamus hoc ex Dei ira descepauperibus, si non accipiant eleemosynam, fraudari se loquitur, et suas possessiones possumus decimas et primitias interpretari. § 2. Si quis doctus et eruditus legem Dei potest ceteros erudire, non debet suae assignare prudentiae ingenioque quod possidet, sed gratias agat primum Deo, qui cuncta largitur, deinde sacerdotibus ejus ac magistris, a quibus doctus est. Si enim non egerit gratias, sed sibi scientiam vindicaverit, in penuria maledicetur. Quod si intelligens larglerit cibos, hoc est Scripturae sanctae alimenta in ec
Abbreviated transcription (Latin):
scło mercedẽ ꝓdĩ exigunt seruitute : ido non
recipiunt. & qͥa ambulauimꝰ tristes corã dño:
uixta illud qđ scriptũ ẽ. in psalmo. totadie
tristis ingrediebatur. Beatos gͥ dicamꝰ arrogantes
qͥ suꝑbiunt contra dm̃: & impia blasphemiarũ
uerba iaculantur. Siqͥdẽ edificati sunt: & pꝰ
scelera atq blasphemias ꝓsꝑis om̃ib ꝑfruunt̃.
Temꝑtauerunt dm̃ siue restiterunt dõ: & salui
facti funt. Salutẽ felicitatẽ p̃sentis seli pitans.
& iccirco decipiunt᷑ errorib. Hec & de hereti¬
cis marcione e ualentino & ceteris qͥ uetꝰ ñ
recipiunt testam̃tũ. & contra creatorẽ mundi
loquunt̾ intelligere possumꝰ: qd̃ ꝓficiant in im¬
pietate sua. & multos sceleris socios habeant.
contexuit. Tunc loquuti sunt tim̃tes dm̃ unꝰ¬
qͥsq cũ poetmo suo. Loecͣc. Hec loquiti st̃ qͥ timens
dñ unusqͥsq ad ꝓximũ suũ. Iuxta hebreos
ita intelligendũ. Illis de dĩ uidicio blaspheman¬

Expanded text:
te, ideo non recipiunt. Et quia ambulavimus tristes coram Domino, juxta illud quod scriptum est in Psalmis: Tota die tristis ingrediebar . Beatos igitur dicimus arrogantes, qui superbiunt contra Deum, et impia blasphemiarum verba jaculantur. Si quidem aedificati sunt, et post scelera atque blasphemias prosperis omnibus perfruuntur. Tentaverunt Deum, sive restiterunt Deo, et salvi facti sunt. Salutem, felicitatem praesentis saeculi putant: et idcirco decipiuntur erroribus. Haec et de haereticis Marcione et Valentino, et caeteris, qui vetus non recipiunt Testamentum, et contra Creatorem mundi loquuntur, intelligere possumus, quod proficiant in impietate sua, et multos sceleris socios habeant: contexunt. Tunc locuti sunt timentes Deuque cum proximo suo. LXX: Haec locuti sunt, qui timent Dominum, unusquisque ad proximum suum. Juxta Hebraeos ita intelligendum est: illis de Dei judicio blaspheman
Abbreviated transcription (Latin):
Post ꝑiuros qͥ calumnant᷑ mercede mercennarii :¬
& nolunt redde ꝓ oꝑis labore qđ debent. Uidnas
qͦq & pupillos subaudit᷑ calũmant᷑ : & oppͥmuns
ꝑegrinũ & aliengenã : uel certe caticuminũ qͥ
necdũ in ciuitate xpĩ ciuis effectus ẽ. Ꝙsi
ista uniuersa ñ fecerint: sufficit eis solũ cri¬
men ad penã qđ ñ timuerint dm̃. Neqͣꝗͣ gͥ le

Expanded text:
post perjuros, qui calumniantur mercedem mercenarii, epost perjuros, qui calumniantur mercedem mercenarii, et nolunt reddere pro operis labore quod debent. Viduas quoque et pupillos, subauditur calumniantur, et opprimunt peregrinum et alienigenam, vel certe catechumenum, qui necdum in civitate Christi civis effectus est. Et si ista universa non fecerint, sufficit eis solum crimen ad poenam, quod non timuerunt Dominum. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ut ardeat. & purgabit filios leui. Tempꝰ ẽ. enĩ:
ut udiciũ incipiat a domo dei. Et alibi seribi¬
tur. a scis meis incipite. In filiis autẽ leui: om¬
nẽ sacerdotalẽ in tellige dignitatẽ. Si autẽ
sacerdotes purgandi sunt & colandi: ut purũ
aurũ remaneat & argentũ : qͥd de cet̾is ẽ. dicen¬
dũ: qͥ cũ emundati fueruit. & colati tunc offe-¬
rent dño iusta sacrificia : & placebit sacrifici¬
his qͥ dñm conficent᷑ & pacẽ eiꝰ ñte conspiciurs.
Sic̃ dies scłi & sic̃ anni antiqͥ: ut qͦmͦ inpͥncipio
placuerunt dõ. sic post peccatũ & penitentiã
placere incipiant: cũ onũ fuerint peceatorũ sor-¬
de purgati. & accedã inquit ad uos in iudicio:
& ero testis uelox. Quanta formido iudicii cum
ipse sit testis & uidex : testis autẽ cunctis male¬
ficis & adulteris. Hec enĩ crimina ꝓpetrantur
occulte : & ideo ꝓferunt᷑ in mediũ ne diu lateañ.
Post maleficos ponunt̾ adulteri : pꝰ adulteros ꝑuiri.

Expanded text:
ut ardeat ; et purgabit filios Levi. Tempus est enim ut judicium incipiat a domo Dei . Et alibi scribitur: A sanctis meis incipite . In filiis autem Levi: omnem sacerdotalem intellige dignitatem. Si autem sacerdotes purgandi sunt et colandi, ut purum aurum remaneat et argentum, quid de caeteris est dicendum? Qui cum emundati fuerint et colati, tunc offerent Domino justa sacrificia, et placebit sacrificii Dominum confitentur, et pacem ejus mente conspiciunt, sicut dies saeculi, et sicut anni antiqui; ut quomodo in principio placuerunt Deo, sic post peccatum et poenitentiam placere incipiant; cum omni fuerint peccatorum sorde purgati. Et accedam, inquit, ad vos in judicio, et ero testis velox. Quanta formido judicii, cum ipse sit testis et judex. Testis est autem cunctis maleficis et adulteris, haec enim crimina perpetrantur occulte, et ideo proferuntur in medium, ne diu lateant. Post maleficos ponuntur adulteri: post adulteros perjuri:
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dñs & ñ mutor. & ẽ. sensus. Uos ꝑ maleficia
&̃ adult̾ia & ꝑuiria & calumnnas & uiolentiã:
quotidie mutamini. Ego in iudicio nulla ꝑsona¬
rũ uarietate cõmutor. Cũq seuerũ & iustũ uidi¬
ce̾ eẽ. me fatear ofilii iacob tam̃ ñ estis torm̃to¬
rũ diuersitate consumpti. uxxta illud qđ scriptũ
ẽ. in iereinia. Sine causa ꝑcussi filios urõs. disci¬
plinã ñ recepistis. Nec hoc nuꝑ facitis: nec semel
ut erroris mereamin ueniã : s hereditariã ha¬
betis impietatẽ. ex dieb patrũ ur̃orũ alegiamiᷤ
meis recedendo : & ñ custodiendo qđ̃ p̾cepi. Filios
aut̃ iacob scđ̃m anagogen. supplantatoris & germa¬
ni pͥmitiua rapientis. qͥ ñ recedant apeccatis pa¬
trũ suoꝵ. & declinent a legitimis & ñ custodiars
quę p̾cepta sunt : intelligamꝰ eos qͥ in ȩccła con¬
sticuti ñ recedunt auitiis & falsũ sibi religio

Expanded text:
Ego Dominus et non mutor. Et est sensus: Vos per maleficia, Ego Dominus et non mutor. Et est sensus: Vos per maleficia, et adulteria, et perjuria, et calumnias, et violentiam quotidie mutamini, ego in judicio nulla personarum varietate commutor. Cumque severum, et justum judicem esse me fatear, o filii Jacob: tamen non estis tormentorum diversitate consumpti, juxta illud quod scriptum est in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis : nec hoc nuper facitis, nec semel, ut erroris mereamini, veniam, sed haereditariam habebis impietatem, ex diebus patrum vestrorum a legitimis meis recedendo, et non custodiendo quae praecepi. Filios autem Jacob secundum ἀναγωγὴν supplantatoris, et germani primitiva rapientis, qui non recedant a peccatis patrum suorum, et declinent a legitimis, et non custodiant quae praecepta sunt, intelligamus eos qui in Ecclesia constituti non recedunt a vitii
Abbreviated transcription (Latin):
& oppͥmere alienigenã & ꝑegrinũ. que male¬
ficio & ueneficiis & adutt̾io cõparant᷑. Hec iu
xta historiã & iuxta tropologiã intelligimus:
ut qđ eo tẽprẽ dicebat᷑ ad pͥncipef udeoꝵ nunc
dicatur ad pͥncipes ȩccliarũ. Qđq seqr̃: ego dñs
& ñ mutor: iccirco ponit qr supͣ dixerat. Ipse
qͣsi ignis conflans. & qͣsi herba fullonũ : ne pute¬
mus eũ diuinitatis mutare naturã : cũ ꝓ nobis
aut angłs. aut ignis. aut borith. nominat᷑. Et uoᷤᷤ
filii iacob ñ estis consumpti. Adieb enĩ patrum
uroꝵ recessistis a legitimis meis & ñ custoditis
Loeae. &uos filii ia cob ñ recessestis a peccatis pa
urorũ. Declinastis a legitimis meis & ñ custodistis.
Supͣ dixerat. Ero testis uelox maleficis & adulteriᷤ
& ꝑiuris & qͥ calũniant᷑ mercedẽ merrennarii
uiduas & pupillos: & oppͥmunt ꝑegrinũ nec tim¬
erunt me dic̃ dñs exercituũ. Iustũq uidicẽ ẽẽ.
se dicens qđ ñ accipiat ꝑsonã inudicio: intulit.

Expanded text:
 quae maleficio, et veneficiis, et adulterio comparantur. Haec et juxta historiam, et juxta tropologiam intelligimus, ut quod eo tempore dicebatur ad principes Judaeorum, nunc dicatur ad principes Ecclesiarum: Quodque sequitur: Ego dominus et non mutor, idcirco ponit, quia supra dixerat: ipse quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum, ne putemus eum divinitatis mutare naturam, quum pro pro nobis aut angelus, aut ignis, aut BORITH nominatur. Et vos, filii Jacob, non estis consumpti. A diebus enim patrum vestrorum recessistis a legitimis meis, et non custodistis. LXX: Et vos, filii Jacob, non recessistis a peccatis patrum vestrorum, declinastis a legitimis meis, et non custodistis. Supra dixerat: Ero testis velox maleficis, et adulteris, et perjuris, et qui calumniantur mercedem mercenarii, viduas et pupillos, et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit Dominus exercituum. Justumque judicem esse se dicens: quod non accipiat personam in judicio, intulit:
Abbreviated transcription (Latin):
antequã ueniat dies iudicii. & ꝑcutiat dñs
t̾rã anathemate. siue omĩno uł subito ut ladeͥ.
tͣnstulerunt. hoc enĩ significat apann. mitt&
dñs in helia. qͥ int̾pretat᷑ ds̃ meus. & ẽ. de op¬
pido thesbi qđ conuersionẽ & penitentiã so-¬
nat omẽm ꝓpħarũ chorũ : qͥ conuertat cor pa¬
trũ ad filios abrahã uidelic& & isaac & ia¬
cob & omĩum patriarcharũ : ut credant po-¬
steri eorũ in dnm saluatorẽ in quẽ & illi ere¬
diderunt. Abrahã enĩ uidit diẽ dnĩ &letatꝰ

Expanded text:
ntequam veniat dies judicii, et percutiat Dominus terram anathemate, sive omnino, vel subito, ut LXX transtulerunt: hoc enim significat ἀρδὴν, mittet Dominus in Elia qui interpretatur, Deus meus, et est de oppido Thesbi, quod conversionem, et poenitentiam sonat omnem prophetarum chorum, qui convertat cor patrum ad filios, Abraham videlicet et Isaac et Jacob, et omnium patriarcharum, ut credant posteri eorum in Dominum Salvatorem, in quem et illi crediderunt: Abraham enim vidit diem Domini, et laetatus
Abbreviated transcription (Latin):
moysi serui mei. quã mandaui ei in oreb ad
omem isrł p̾cepta & iudicia. Lacͣe. similiter.
usta meritorũ in futuro erit retributio: qͣndo
suꝑborũ radicẽ. & germen deuorans flamma
& sanitas in pennis eiꝰ. Igit̾ mem̃tote legis
moysi serui mei quã ei dedi in monte oreb qͥ
ẽ. sina : ad omẽm isrł p̃cepta & uidicia. Dicen
na comedebant : & uniuersus popłs isrł de ea¬
dẽ sp̃ali & sequente eos bibebant petra: pet᷑
autẽ erat xp̃c. qͥ credunt in xp̃o spiritaliter
debent legis p̾cepta seruare: quȩ dedit in oreb
qđ int̾p̃tatur siccitas. ꝑ quã omĩum uiciorũ
humor ex quoqͥtur: ad radios solis iusticie libi¬
dinis reũ siccatur. Loquutꝰ ẽ. autẽ dñs ad umi-¬
uersum ifrł. qͥ sensu cernit dm̃: & de qͥb in
euangłio dicit᷑. Beati mundo corde : qm̃ ipsi dm̃
udebunt. Ecce ego mittã uobis heliã ꝓpħam:
ante quã ueniat dies dnĩ magnꝰ & horribilis.

Expanded text:
Moysi servi mei, quam mandavi ei in Oreb, ad Moysi servi mei, quam mandavi ei in Oreb, ad omnem Israel praecepta et judicia. LXX similiter. Justa meritorum in futuro erit retributio, quando superborum radicem, et germen devorans flamma et sanitas in pennis ejus. Igitur mementote legis Moysi servi mei, quam ei dedi in monte Oreb, qui est Sina, ad omnem Israel praecepta et judicia. Dicentna comedebant, et universus populus Israel de eadem spirituali, et sequente eos bibebant petra, petra autem erat Christus. : qui credunt in Christo, spiritualiter debent legis praecepta servare, quae dedit in OREBtatur, siccitas, per quam omnium vitiorum humor excoquitur, et ad radios solis justitiae, libidinis rheuma siccatur. Locutus est autem Dominus ad universum Israel, qui sensu cernit Deum, et de quibus in Evangelio dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus et horribilis:
Abbreviated transcription (Latin):
themate. Locoe. Eoce ego mittã uobis heliam
thesbitẽ: antequã ueniat dies dnĩ magna &
illustris. & conuertat cor patris ad filiũ : & cor
hominis ad ꝓximũ suũ ne forte ueniens ꝑcutiã
terrã penitus. Post moysen euiꝰ mandata spiri¬
talit̾ docuimꝰ ẽẽ. seruanda : heliã dic̃ ẽẽ.mit.¬
ficans: dicente abrahã ad quendã diuitem
purpuratũ. Habent moysen & ꝓpħas: illos &¬
audiant. & dñs atq saluator transfiguratus
in monte : loquentes secũ hab& moisen &
heliam in candidis uestib qͥ & dicebant ei

Expanded text:
 Ecce ego mittam vobis Eliam Thesbiten, antequam veniat dies Domini magna et illustris: qui convertet cor patris ad filium, et cor hominis ad proximum suum; ne forte veniens percutiam terram penitus. Post Moysen cujus mandata spiritualiter docuimus esse servanda Eliam dicit esse mitm significans, dicente Abraham ad quemdam divitem purpuratum: Habent Moysen et prophetas, illos audiant . Et Dominus atque Salvator transfiguratus in monte, loquentes secum habebat Moysen et Eliam in candidis vestibus, qui et dicebant ei
Abbreviated transcription (Latin):
in eis radix neq ramus. & orietur uobis qͥ time¬
tis nom̃ meũ sol iusticie : & sanitas in pennis eiꝰ.
Et egrediemini & salietis sic̃ uituli de uinculis
relaxati : & conculeabitis iniqͦs &erunt cinis
monib suis. & dycerunt: omĩs qͥ facit malum
bonꝰ ẽ. in conspectu dñi. & tales ei placent: & ua¬
nus ẽ. qͥ seruit dõ: & qđ̃ emolum̃tũ qͥa custodi
uimꝰ p̃cepta & ambulauimꝰ tristes corã dño exer-¬
cituũ : & aduersũ eorũ uerba temeraria loquu¬
tulert ea quȩ addĩ timorẽ ꝑtinent: Attendit dĩs
& audiuit. & scriptꝰ ẽ. liber monum̃ti his qͥ timen
Anm: & cogitant nomen eius. & cũ dies uenerit
habe se eos in peculiũ pollicet᷑: & parcere eis sic̃
parcit homo filio suo sertuenti sibi. Piemusq
meulcat & dic̃. Ecce dies uenient id ẽ. dies iudicii.
quȩ sc̃ĩs lux erit & peccatorib tenebre. Et ipse di

Expanded text:
metis nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egrediemini, et salietis sicut vituli de vinculis relaxati, et 983 conculcabitis iniquos, et erunt cinis monibus suis, et dixerunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: et, vanuus, et ambulavimus tristes coram Domino exercituum ? Et adversum eorum verba temeraria locutulerunt ea quae ad timorem Dei pertinent: attendit Dominus et audivit, et scriptus est liber monumenti his qui timent Dominum, et cogitant nomen ejus, et cum dies venerit, habere se eos in peculium pollicetur, et parcere eis sicut parcit homo filio suo servienti sibi, pleniusque inculcat, et dicit: Ecce dies veniet, id est, dies judicii, quae sanctis lux
Abbreviated transcription (Latin):
seruit dõ. & qͥd ãpliꝰ qr custodiuimꝰ mandatũ
eiꝰ : & qͥ ambulauimꝰ supplicantes faciẽ dñi
omĩpotentis : & nc̃ nos beatos dicimꝰ alienos. &
edificant᷑ om̃s qͥ faciunt iniqͥtatẽ : & restitert᷑
deo & salui facti sunt. Prius dixerat labora¬
re fecistis dnm̃ in sermonib urĩs : & digcistis.
In qͦ eũ fecimus laborare : In eo cũ diceretis.
Om̃ĩs qͥ facit malũ bonꝰ ẽ. in conspectu dni: &
tales ei placent. Aut certe ubi ẽ. As iudicii:
Nunc enĩ plemus repetit. Popłs enĩ qͥ de babi¬
lone reuersus uidebat᷑ dĩ bab̾e notitiã. & ob¬
seruare legẽ & intellige̾ peccatũ siuĩ. & ꝓpec¬
cato offerre uictimas. decimas reddere. obser¬
uare sabbatũ. & cetera quȩ dei lege p̾cepta
abundare : se in penuria & fame & miseria
constitutũ: scandali rabant᷑ ad singła atq di¬
cebant. Qͥa mͥ ꝓdest qͥa unũ & uerũ dm̃ colo:⁊
ab hominor idola. & compunctꝰ conscientia de-¬

Expanded text:
quid amplius, quia custodivimus mandata ejus, et quia ambulavimus supplices ante faciem Domini omnipotentis? Et nunc nos beatos dicimus alienos, et aedificantur omnes qui faciunt iniquitatem, et restiterunt Deo, et salvi facti sunt. Prius dixerat: Laborare fecistis Dominum in sermonibus vestris, et dixistis, in quo eum fecimus laborare? In eo cum 980 diceretis: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: aut certe ubi est Deus judicii? nunc idem plenius repetit: Populus enim qui de Babylone reversus videbatur Dei habere notitiam, et observare legem, et intelligere peccatum suum, et pro peccato offerre victimas, decimas reddere, observare sabbatum, et caetera quae Dei Lege praecepta abundare, se in penuria, et fame, et miseria constitutum, scandalizabatur ad singula, atque dicebat: Quid mihi prodest, quia unum et verum Deum colo, abominor idola, et compunctus conscientia de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit dĩ uidicia: & de illius eqͥtate ac iui¬
sticia disputare & cetera que deb& iustꝰ cũ
iusto loqͥ. Nec dixit quȩ sunt locuti: s ex eo
quod intulit. tunc loquuti sunt tim̃tes dm̃
unusquisq cũ ꝓxximo suo: intelligere debemus
ea loquittos tim̃tes dm̃: que om̃iũ scriptura¬
rũ uocib continentur. Iuxta. lxxcͣ. & ironicos
legendũ & pressa uoce : ut dicamꝰ. Hec sunt

Expanded text:
 judicia, et de illius aequitate ac justitia disputare; et caetera quae debet justus cum justo loqui. Nec dixit, quae sint locuti; sed ex eo quod intulit: Tunc locuti sunt timentes Deum, unusquisque cum proximo suo, intelligere debemus ea locutos timentes Deum, quae omnium Scripturarum vocibus continentur. Juxta LXX vero ἐξαίρετον legendu
Abbreviated transcription (Latin):
tes gͥ dñm qͥ loquitti sunt eũ ꝓximo suo & ad
uerba blasphemie responderunt: & erunt in die
iudicii in peculiũ & parcet eis. qͥa omĩs homo
sub peccato. Siue elig& eos sic̃ eligere sol&
homo filiũ suũ seruientẽ sibi. In qͦ dupplex
affectus ẽ & pietatis in filiũ. & seruitutis in
famulũ. & tunc qͥ nunc blasphematis & dicitis.
qđ emolum̃tũ qͥa custodiuimꝰ p̾cepta eiꝰ & am¬
bulauimꝰ tristes corã dño: ex illoꝵ electione &

Expanded text:
tur Dominum, qui locuti sunt cum proximo suo, et ad verba blasphemiae responderunt, erunt in die judicii in peculium, et parcet eis: quia omnis homo sub peccato. Sive eliget eos, sicut eligere solet homo filium suum servientem sibi. In quo duplex affectus est, et pietatis in filium, et servitutis in famulum. Et tunc qui nunc blasphematis et dicitis: Quod emolumentum, quia custodivimus praecepta ejus, et ambulavimus tristes coram Domino? ex il
Abbreviated transcription (Latin):
pabo ꝓ uobis deuorantes. Locustã uidelicet
&̃ reliqͣ quȩ diximꝰ. & ñ corrumpent fructum
terrȩ urȩ̃. Umea qͦq implebit torcłaria. &
cunetȩ ꝑ cireuitũ nationes mirabunt᷑ fertilita
terre urẽ : in tantũ ut om̃s in ea habitare de¬
siderent. & abundantie rerũ omĩum gentib¬

Expanded text:
orantem, locustam videlicet, et reliqua quae diximus: et non corrumpet fructum terrae vestrae. Vinea quoque implebit torcularia, et cunctae per circuitum nationes mirabuntur fertilitatem terrae vestrae, intantum ut omnes in ea habitare desiderent, et abundantia rerum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
mur ordinẽ ꝓpħiȩ. Quia mͥ ñ reddidistᷤ decimas
& pͥmitias : iccirco in fame & penuria maledi¬
cti estis. Et me uos supplantastis siue frauda¬
ẽ : a nichil in meos thesauros s in ur̃a horrea
comportastis. Et ꝓ decimis & pͥmitiuis quȩ par¬
ua erant si auobis darent᷑: ubertatẽ possessi¬
onũ urarum & omẽm frugũ abundantiã ꝑdi¬
distis. Ut autẽ sciatis me hoc trascente ꝑfectũ
qͥa fraudastiᷤᷤ me parte mea: hortor uos atq cõ¬
moneo ut inferatis decimas in horrea hoc ẽ. in
tbesauros tẽpli: & habeant sacerdotes atq le¬
uite qͥ mͥ ministrant cibos. & ꝓbate me si non
tantas pluuias effudero. ut cataraete cȩli aꝑ¬
te eẽ. credant᷑: & effũdã uobis benedictionẽ
usq ad abundantiã. Uerbũ effusionis: nom̃
largitatis ostendit. Sed si fieri potest ut agroᷤᷤ
irrigantib pluuiis sit qͥdẽ fertilitas: uerũ aut

Expanded text:
distis decimas et primitias, idcirco in fame et penuria maledicti estis, et vos me supplantatis, sive fraudaest, et nihil in meos thesauros, sed in vestra horrea comportastis et pro decimis et primitiis, quae parva erant, si a vobis darentur, ubertatem possessionum vestrarum et omnem frugum abundantiam perdidistis. Ut autem sciatis, me hoc irascente perfectum, quia fraudastis me parte mea, hortor vos atque commoneo, ut inferatis decimas in horrea, hoc est in thesauros templi, et habeant sacerdotes atque Levitae, qui mihi ministrant, cibos, et probate me, si non tantas pluvias effudero, ut cataractae coeli apertae esse credantur, et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis nomen largitatis ostendit. Sed fieri potest, ut agros irrigantibus pluviis sit quidem fertilitas, verum aut
Abbreviated transcription (Latin):
cinꝰ ministri fame coacti & penuria tẽplũ de¬
seruerint. Si enĩ ꝑ alios uisitat᷑ in carcere. &
egrotus suscipit̃. & esuriens siciensq cibit ac-¬
cipit & potat̃. eur ñ in ministris suis ipse
decimas accipiat : & si ñ dent᷑ parte sua ipse
pͥuetur : Hoc qd̃ diximꝰ haieliha : lingua siroꝵ
& caldeorũ int̾pretat᷑ si affiga&. Unde & nos
ante annos plurimos ita uertimꝰ: magis ad
misteriũ dnĩce passionis in qͣ homines cruci¬
fixerunt dm̃: quã ad decimas ac pͥmitias q
qͦmꝰ nr̃a int̾pretatio cũ his congruat quȩ se¬
cunt᷑. in decimis & in pͥmitiuis : & iudeat an
possimꝰ hoc dicere. ut me affigeretis cruei ut
sceleratas manus iniceretis dõ nr̃o multarũ
ante rerũ meditatione fecistis: subtrahendo
decimas & pͥmitiuas ñ dieo sacerdotib meis
& leuitis. s mͥ qͥ eas ꝑ moysen iussi dari. Hoc¬

Expanded text:
cujus ministri fame coacti, et penuria templum decujus ministri fame coacti, et penuria templum deseruerint. Si enim per alios visitatur in carcere, et aegrotus suscipitur, et esuriens sitiensque cibum accipit atque potatur, cur non in ministris suis ipse decimas accipiat, et si non dentur, parte sua ipse privetur? Hoc quod diximus HAJECBA, lingua Syrorum et Chaldaeorum interpretatur, si affiget: unde et nos ante annos plurimos ita vertimus, magis ad mysterium Dominicae passionis, in qua homines crucifixerunt Deum, quam ad decimas ac primitias  quomodo nostra interpretatio cum his congruat, quae sequuntur: In decimis et primitiis, et videat an possimus haec dicere: Ut me affigeretis cruci: ut sceleratas manus injiceretis Deo vestro, multarum ante rerum meditatione fecistis, subtrahendo decimas et primitias, non dico sacerdotibus meis et Levitis, sed mihi, qui eas per Moysen jussi dari
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua. De leuitis & de cantoribꝰ & de his qͥ mi¬
nistrabant. & egi causã aduersũ magistratꝰ &
dixi. Quare dereliqͥmus domũ dĩ: & congre-¬
gaui eos & feci stare in stationib suis: & omĩs
uida apportabant decimas frumenti & uini ⁊
olei in horrea. Et constituimꝰ suꝑ horrea ele¬
miã sacerdotẽ. & sadoc scribã & cetera. Audi¬
uimꝰ ez re historiã nunc ꝓpħe uerba repetamꝰ
diligentiꝰ uituentes: an ꝓpħia historiaq concor¬
sura mensi fuerint remetiat᷑ eis. Et siẽ in leui¬
tieo scribitur si ambulaueritis adme ꝑuersi. &
ego ambulabo contra uos furore ꝓuerso: sic &
nunc popłm cohortat᷑ ad reditũ. ut ipse qͦq ad
eos redeat. Q ñ intelligentes se a dño recessisse:
impudent᷑ int̾rogant. In qͦ reuertemur: & dict̃
Quando enĩ recessimꝰ ut merito redire cogamur:
fraudat: ut sit senstis. Si fraudat homo dm̃:
ainẽ. qͥa decimas & pͥmitias leuitis popłs non
redaebat: se ipsum dic̃ dñs fraudẽ sustinere.¬

Expanded text:
nem suam de Levitis, et cantoribus et de his qui ministrabant: et egi causam adversus magistratus, et dixi: Quare dereliquimus domum Dei? Et congregavi eos, et feci stare in stationibus suis. Et omnis Juda apportabat decimam frumenti, vini, et olei, in horrea. Et constituimus super horrea Selemiam sacerdotem, et Sadoc scribam, et Phadvimus Ezrae historiam, nunc prophetae verba repetamus, diligentius intuentes an prophetia historiaque concorsura mensi fuerint, rementiatur eis . Et sicut in Levitico scribitur: Si ambulaveritis ad me perversi, et ego ambulabo contra vos furore perverso . Sic et nunc populum cohortatur ad reditum, ut ipse quoque ad eos redeat. Qui non intelligentes se a Domino recessisse, impudenter interrogant: In quo revertemur? Et dicunt: Quando enim recessimus, ut merito redire cogamur? fraudat, ut sit sensus: Si fraudat homo Deum,dinem, quia decimas et primitias Levitis populus non reddebat, 977 seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tuã filio regis. Non enĩ pat̾ iudicat quenquã
s om̃e iudiciũ dedit filio. & ille ẽ. angli testa¬
menti quẽ uos queritis: cui mala ñ placent. Qi
nec seueritate mutat᷑. Calix enĩ in manu dñi:
uini meri plenus mixto. & inclinauit ex hoc in

Expanded text:
on enim Pater judicat quemquam; sed judicium omne dedit Filio . Et ille est angelus testamenti quem vos quaeritis, cui mala non placent, qui nec severitate mutatur: Calix enim in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
& mereuitu euts tempestas ualida. Tunc uoca¬
bit cęlũ desuꝑ & terrã: ut diuidice popłin suũ.
Flumina ignis trahent ante eũ peccatores qͦsq
uoluentia Ignis autẽ dicit̃ dñs & ignis consu¬
mens: ut nr̃a ligna fenum stipulãq cõburat.
Et ñ solũ ignis s & herba fullonũ quę hebraice
lonũ uertit᷑. Ipse his qͥ peccant grauit̃: ignis con¬
flans ẽ. atq consumens. Q autẽ leuia peccata
cominittunt. herba fullonũ. ut lotis mundiciã
bustionis. Q sordes habent spũ iudicii indigent:
ut lauent᷑. Qͥ sangume pleni sunt. sp̃ũ combusti-¬
onis : ut sanguis qͥ in eis extrinsecꝰ litꝰ ẽ. auferat᷑.
Et sedebit conflans & emundans sic̾ argentum:
ut scđ̾m ezechiel qͥcqͥd in auro nr̃o & argento
id ẽ. sensu & eloqͥo. ere. stagno. plũboq comii¬

Expanded text:
 circuitu ejus tempestas valida . Tunc vocabit coelum desuper, et terram ut dijudicet populum suum, flumina ignis trahent ante eum, peccatores quosque volventia. Ignis autem dicitur Dominus, et ignis consumens , ut ligna nostra, fenum, stipulamque comburat. Et non solum ignis; sed et herba fullonum, quae Hebraice llonum, vertunt. Ipse his qui peccant graviter, ignis conflans est, atque consumens: qui autem levia peccata committunt, herba fullonum, ut lotis munditiam piritu combustionis . Qui sordes habent, spiritu judicii indigent, ut laventur: qui sanguine pleni sunt, spiritu combustionis, ut sanguis qui in eis extrinsecus litus est, auferatur. Et sedebit conflans et emundans sicut argentum, ut secundum Ezechielem , quidquid in auro nostro et argento, id est, sensu et eloquio, aere, stanno, ferro, plumboque commi
Abbreviated transcription (Latin):
templũ suũ ȩccłiã. Et quis poterit cogitare diẽ
aduentus eius : Sic cogitare ꝓpotentia maiesta¬
tis eius nemo potest: ferre quis poterit : & qͥs
stabit ad uidendũ eũ: Hoc ẽ. qͥs eũ poterit lip¬
pientib & cecis mentib ocelis in sua claritate
conspicere. qͥ ẽ. sol iusticie: & in cuius penius ẽ.
sanitas. Ipse ueni& quasi ignis conflans: & qͣsi

Expanded text:
 Ecclesiam Et quis poterit cogitare diem adventus ejus? Si cogitare prae potentia majestatis ejus nemo potest, ferre quis poterit? Et quis stabit ad videndum eum, hoc est, quis eum poterit lippientibus et caecutientibus oculis in sua claritate conspicere, qui est sol justitiae, et in cujus pennis est sanitas? Ipse veniet quasi ignis conf
Abbreviated transcription (Latin):
Et attendit dñs & audiuit. & scriptꝰ ẽ. liber
monum̃ti corã eo tim̃tib dnm̃: & cogitantib
nom̃ eius. Et erunt mͥ ait dñs exercituũ indie
qͣ ego facio in peculiũ: & parcã eis sic̾ parcit
uir filio suo seruienti sibi. & conuertimini &
ui debitis qͥd sit int̾ iustũ & impiũ: & int̾ ser¬
uientẽ adño & ñ seruientẽ ei. Loxae. Et attendit
añs & audiuit: & scripsit librũ monumiti in cons¬
cio in adqͥsitione: & eligã eos sic̃ eligit homo fi¬
liũ suũ. qͥseruit ei. Et conuertar & udebitis
qͥd sit int̾ iustũ & miquum: & int̾ seruientẽ
deo & eũ qͥ ñ seruit ei. Hȩc istis loquentib & ti

Expanded text:
adtendit dominus et audiuit, et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus dominum et cogitantibus nomen eius. et erunt mihi, ait dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruienteDominus, et audivit, et scripsit librum monumenti in conscio, in acquisitionem, et eligam eos sicut eligit homo filium suum qui servit ei: et convertimini, et videbitis quid sit inter justum, et iniquum, et inter servientem De
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpr̃ib eius & neemie qͦs sumul uixisse manife¬
stu ẽ. famẽ fuisse grauissimã. Et ob famẽ sedi¬
tionẽ. & pauperes rerũ necessitate compulsos:
filios suos & filias. & omẽm possessionẽ uniner¬
saq substantiã uendidisse. Deniq dicunt. Filii
nr̃i & filię nr̃e : multi sunt ninis. Accipiamꝰ
ꝓpretio eorũ frum̃tũ: & comedamꝰ & iuuamꝰ.
& erant qͥ dicerent. Agros nros & uineas & domꝰ
nr̃os opponamꝰ: & accipiamꝰ frum̃tũ in fame.
Et iratꝰ sũ inqͥt ez ras nimis cũ audissẽ clamorẽ
eorũ. scđm uerba hec. Cogitauitq cor meũ me¬
eũ: & inerepui optimates a&e magistratꝰ & reliqͣ.
Famis gͥ tẽprẽ annona lim̃a : intantũ ut suos
filios uendere cogerent᷑. & hi qͥ parũ habebant.
& qͥ in horrea multas fruges congesserant. ꝓneces.¬
sitate & ꝓp̃cii magnitudine leuitis decimas no¬
lebant reddere. qͥ non habebant partẽ in here¬
ditate uidee. s pͥmitiȩ & decime erant hereditaᷤᷤ

Expanded text:
us et Neemiae quos simul vixisse manifestum est famem fuisse gravissimam, et ob famem seditionem, et pauperes rerum necessitate compulsos, filios suos et filias, et omnem possessionem, universamque substantiam vendidisse. Denique dicunt: Filii nostri, et filiae nostrae multae sunt nimis, accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros nostros et vineas, et domos nostras apponamus, et accipiamus frumentum in fame. Et iratus sum, inquit Ezras. nimis cum audissem clamorem eorum secundum verba haec: cogitavitque 976 cor meum mecum, et increpavi optimates et magistratus , et reliqua: Famis igitur tempore annona charissima, intantum, ut suos filios vendere cogerentur, et hi qui parum habebant, et qui in horrea multas fruges congesserant, pro necessitate vel pro pretii magnitudine Levitis decimas nolebant reddere, qui non habebant partem in haereditate Judaeae; sed primitiae et decimae erant haereditas
Abbreviated transcription (Latin):
siderabilis dic̃ dñs exercituũ. Laͣeͣ. Reuertimim
ad me & reuertar ad uos: dic̃ dñs omipotens:. Et
dixistis. In qͦ reuertemur : si supplantat homo dm̃n:
qͥa uos supplantastis me. & dixistis. In qͦ supplan¬
Annus impletꝰ ẽ. & intulistis fructꝰ in thesauros:
& erit rapina in domib ur̃is. Reuertimini gͦ in

Expanded text:
siderabilis, dicit Dominus exercituum. LXX: Revertimini ad me, et revertar ad vos, dicit Dominus omnipotens. Et dixistis, in quo revertemur? Si supplantat homo Deum, quia vos supplantastis me? Et dixistis: in quo supplanannus impletus est, et intulistis fructus in thesauros, et erit rapina in domibus vestris. Revertimini ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
pditas domus isrł. & alias qͦq oues antiqͥs ouibꝰ
copul&. & unĩ efficiens gregẽ iungat duas uir¬
gas. quas ie zechiel id ẽ. uirtus dei sociatas et
sibi inuicẽ coberentes ten& in ꝓpb̃ali manu. Q&
erit retardare: expecta eũ ueniens em̃ ueniet
& non tardabit. Ecetera: quȩ iã supͣ exposiumꝰ.
Porro qđ apłs lxecͣe. magis testimonio abusus ẽ. ad
romanos seribens. iustus autẽ ex fide mea uiu&.
& ñ eo qđ habetur in hebraico: causa ꝑspicua ẽ.
Seribebat romanis qui scripturas hebraieas nesci¬
ebant: nec erat ei cura de uerbis cũ sensus eet.
in tuto. & danmũ ex eo p̾sens disputatio non ha

Expanded text:
perditas domus Israel, et alias quoque oves antiquis ovibus perditas domus Israel, et alias quoque oves antiquis ovibus copulet, et unum efficiens gregem jungat duas virgas, quas Ezechiel, id est, virtus Dei, sociatas et sibi invicem cohaerentes tenet in prophetali manu . Quod eniens enim veniet, et non tardabit; et caetera quae jam supra exposuimus. Porro quod Apostolus LXX magis testimonio abusus est, ad Romanos scribens: Justus autem ex fide mea vivet , et non eo quod habetur in Hebraico, causa perspicua est. Scribebat enim Romanis, qui Scripturas Hebraicas nesciebant: nec erat ei cura de verbis, cum sensus esset in tuto, et damnum ex eo praesens disputatio non ha
Abbreviated transcription (Latin):
genere uisionis id ẽ. iusio masculina declinatio
postea si defecerit fustine eum qͥa ueniens ueni &
& non tardabit: si subtraxerit se non placebit
animȩ mee: in eo pͥmũ interpretati sunt uisionẽ
genere feminino: que apud hebreos ut diximus¬
generis masculini ẽ. Deinde scđm hebraicũ ge¬
nus ubi declinatur masculine sustine eum. & ñ
placebit animȩ meȩ: in eo ipsi quoq masculino
genere declinauerunt. cũ utiq debuerint uix¬
ta id qđ̃ pͥmũ int̾pretati sunt uisionẽ: etiã in
reliqͥs femininũ genꝰ ponere uisionis: ut dice¬
rent expecta eã. qͥa ueniens ueni&. Quod si se
subtraxerit non placebit ammȩ mee in ea id.ẽ.
in uifione. Hoc ꝓpterea: ne qdđ sciebamꝰ uiderem̃
tacere. Ceterũ non ignoro scđd̾m int̾pretationẽ eoꝵ
posse & ita accipi: scribe uisionẽ in qͦ ap̃c repinit
monẽ: quod temprẽ constituto ut in consũmatio¬
ne mundi ueniat filius meus. qui salu& oues

Expanded text:
genere visionis, id est, visus, masculina declinatio genere visionis, id est, visus, masculina declinatio postea, si defecerit, sustine eum: quia veniens veniet, et non tardabit: si subtraxerit se, non placebit animae meae in eo, primum interpretati sunt visionem genere feminino, quae apud Hebraeos, ut diximus, masculini est. Deinde secundum Hebraicum genus, ubi declinatur masculine, sustine eum, et non placebit animae meae in eo, ipsi quoque masculino genere declinaverunt. Cum utique 612 debuerint juxta id quod primum interpretati sunt visionem, etiam in reliquis femininum genus ponere visionis, ut dicerent, exspecta eam: quia veniens veniet: quod si se subtraxerit, non placebit animae meae in ea, id est, in visione. Hoc propterea, ne quod sciebamus, videremur tacere. Caeterum non ignoro secundum interpretationem eorum posse et ita accipi: Scribe visionem in qua Christmonem, quod tempore constituto, et in consummatione mundi veniat Filius meus, qui salvet oves
Abbreviated transcription (Latin):
uerit fides tua. & putaueris non uenire qđ spon¬
deo. habebis ꝓgrandi pena qd mee anime displi¬
cebis. Iustus autẽ qͥ credit uerbis meis & de his
non ambigit quȩ polliceor: habebit p̾mii nomi¬
ne uitã sempiternã. Nec statim debes arguere
me acceptio ꝑsonarũ sit. qͥa ipse uiuificationis
sue causa ẽ. ex fide sua uiuens: sicut & tu ex eo
qđ te fubtraxisti & credere noliusti. displicusti a¬
nime mee. Manifeste autẽ in his de aduentu
xp̃i ꝓpħia ẽ. Unde & ꝓposita questio soluitur: qđ
donec ille ueniat iniqͥtas dñẽtur in mundo: & iu¬
diciũ ñ ꝑueniat ad finẽ. & uerus nabuchodonosor
capiat reci suo. & sagena homines quasi pisciculos:
pͥncipẽ. Porro quod ꝓuisione int̾ptati sumꝰ qͥa ad¬
huc uisus ꝓcul: & si morã fecerit expecta illum
id ẽ. uisum: non putet aliquis errore deceptus
la int̾pretatur: oromatismon apd̃ hebreos gene¬
re masculino uisio dr̃: & usq ad finẽ sabeodem

Expanded text:
erit fides tua, et putaveris non evenire quod spondeo, habebis pro grandi poena quod meae animae displicebis. Justus autem qui credit verbis meis, et de his non ambigit quae polliceor, habebit praemium vitam sempiternam. Nec statim debes arguere  quod apud me acceptio personarum sit, quia ipse vivificationis suae causa est, qui ex fide sua vivit: sicut tu ex eo quod te subtraxisti, et credere noluisti, displicuisti animae meae. Manifeste autem in his de adventuphetia est. Unde et proposita quaestio solvitur, quod donec ille veniat, iniquitas dominetur in mundo, et judicium non perveniat ad finem: et verus Nabuchodonosor capiat rete suo et sagena homines quasi pisciculos, principem. Porro quod pro visione interpretati sumus, quia adhuc visus procul: et si moram fecerit, exspecta illum, id est, visum: non putet aliquis errore deceptus ila interpretatur ὁραματισμὸν, apud Hebraeos genere masculino visus dicitur, et usque ad finem sub eodem
Abbreviated transcription (Latin):
malib: concordiã sequentes ea : et perea
spm scm. Immo mediis practermissis.
scĩ sp̃s societate gaudentes. Quae omnia
uixta priorem intellegentiã uariae
inter pretationi prudens lector poterit coap¬

Expanded text:
malibus concordiam, sequentes ea, et per ea malibus concordiam, sequentes ea, et per ea Spiritum sanctum; immo mediis praetermissis, sancti Spiritus societate gaudentes. Quae omnia juxta priorem intelligentiam, variae interpretationi prudens lector poterit coap
Abbreviated transcription (Latin):
spm sequebantur etnubem quae erat inspũ
Rursumq rotae cũ animalia sequerentur
eleuantia sede terra : nequaquã animalia
sed sp̃m sequebantur. Vt ostenderent
propriã uoluntatẽ : quia sp̃suitae erat in
rotis: tria autẽ et in animalib: et in rotis
pariter indicantur. Camstarent. cum
ambularent. cũ eleuarentur Quae et
animalia et rotae in cõmune faciebant
Neq enim stantib: animalib: rotae pote¬
rant ambulare : nec ambulantib: super
terrã animalib eleuare scrotae. Sed
quorum unaerat p̃dicatio. unaerat etre¬
quies et cursus et eleuatio. Secundo que
dicitur quia sp̃s uitae erat in rotis: ut ne¬
qua quã uas aliquod arbitremur rotarũ.
quas in carpentis plaustrorũ redarũq
et cursuũ aspicimus: sed animantia immo
suꝑ animantia. Animalis enĩ homonon
recipit ea quae sp̃s sunt. Istae ergo rota
in quib: erat sp̃s uitae : omnia ordine fa¬
ciunt atq: mensura. Habentq: cũ ani¬

Expanded text:
spiritum sequebantur, et nubem quae erat in spiritu. spiritum sequebantur, et nubem quae erat in spiritu. Rursumque rotae cum animalia sequerentur elevantia se de terra, nequaquam animalia, sed spiritum sequebantur, ut ostenderent propriam voluntatem: quia spiritus vitae erat in rotis. Tria autem et in animalibus et in rotis pariter indicantur, cum starent, cum ambularent, cum elevarentur, quae et animalia, et rotae in commune faciebant. Neque enim stantibus animalibus rotae poterant ambulare, nec ambulantibus super terram animalibus, elevare se rotae, 19 sed quorum una erat actio, una erat et requies, et cursus, et elevatio. Secundoque dicitur, quia spiritus vitae erat in rotis: ut nequaquam vas aliquid arbitremur rotarum, quas in carpentis plaustrorum rhedarumque et curruum aspicimus, sed animantia, immo super animantia. Animalis enim homo non percipit ea quae spiritus sunt. Istae ergo rotae, in quibus erat spiritus vitae, omnia ordine faciunt atque mensura, habentque cum ani
Abbreviated transcription (Latin):
et alibidicitur. Lapides sci uoluuntur
suꝑ terrã. ex quib: aedificatur caelestis
hierusalem. Hoc ipsum puto significare
et illud quod in psalmocanitur. Voxto¬
nitruitui in rota. Et alibi quae inflam¬
mat rotã natiuitatis. Quae testimonia.
quem sensũ in suis locis habeant : non huius
est tẽporis. Totũ autẽ corpus et dorsa
plena oculis ad probabit : qui uiderit
nihil esse in euangeliis quod non luceat
et splendore suomundũ in luminet. Vt eciã
quae parua putantur et uilia. sp̃s scĩ ful¬
geant maiestate. Cumq ambula¬
rent animalia ambulabant pariter et
rotae iuxtaea : etcũ eleuarentur animalia
deterra : eleuabantur simul rotae
quocumq ibat sp̃s illuc eunte spũ et rotae
pariter leuabantur sequentes eũ : sp̃s enim
uitae erat in rocis cũ cuntibus ibant. et cum
stantib: stabant. et cũ eleuatis a terra parit̃
leuabantur et rotae sequentes ea quia sp̃s
uitae erat in rotis. Q uattuor animalia

Expanded text:
et alibi dicitur: Lapides sancti volvuntur et alibi dicitur: Lapides sancti volvuntur super terrant ; ex quibus aedificatur coelestis Jerusalem. Hoc ipsum puto significare et illud quod in psalmo canitur: Vox tonitrui tui in rota . Et alibi: Quae inflammat rotam nativitatis . Quae testimonia, quem sensum in suis locis habeant, non hujus est temporis. Totum autem corpus et dorsa plena oculis approbabit, qui viderit nihil esse in Evangeliis quod non luceat, et splendore suo mundum illuminet, ut etiam quae parva putantur et vilia, Spiritus sancti fulgeant majestate. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta ea. Et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. Quocumque ibat spiritus, illuc eunte spiritu, et rotae pariter levabantur, sequentes eum; spiritus enim vitae erat in rotis. Cum euntibus ibant, et cum stantibus stabant: et cum elevatis a terra, pariter elevabantur et rotae sequentes ea: quia spiritus vitae erat in rotis. Quatuor animalia