comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sti: nec potes thesauro tuo cor appoñe:
quippe qui thesaurũ ipsum ñ habeas.
Alioqum queso te si tam sollicitꝰ es. si
nec minima sꝑnis: si tam prudent̾ ser.¬
aurũ tuum. qui sic incubas sterquili¬
mo tuo. forte enim illud tͥ inuident
mille. s istum obsident decem milia:
nec minꝰ suꝑabundantes astutia. & tru
fidei: forte enim iam irruꝑunt aditus.
forte iam libere diripiunt omĩa: forte
iam spolia ipsa distribuunt. Qd sini¬
stro lateri. tam malestudiosus obser
uideas in conspectu tuo semꝑ: & qui
tangit hec ñ latꝰ tetigisse putet᷑ s pu¬
pillam ocłi tui. Ceterum iam nunc tͥ
ꝓuide quisquis es dextri negligens. si¬
nistri lateris cultoꝵ: ne cum hedis locũ
accipias. in sinistra quã elegisti. Asꝑum
ũbum ẽ fr̃s : ñ immerito expauistis. At
cauere ñ minꝰ neceẽ ẽ qͣm pauere. Et qͥ¬
dem dñs meus iħc post cetera inestuna¬
bilis suȩ erga me beneficia pietatis. etiã

Expanded text:
sti; nec potes thesauro tuo cor apponere, sti; nec potes thesauro tuo cor apponere, quippe qui thesaurum ipsum non habeas. Alioquin, quaeso te, si tam sollicitus es, si nec minima spernis, si tam prudenter servaurum tuum, qui sic incubas sterquilinio tuo. Forte enim illud tibi invident mille, sed istum obsident decem millia, nec minus superabundantes astutia et crudfidei. Forte enim jam irruperunt aditus, forte jam libere diripiunt omnia, forte jam spolia ipsa distribuunt. Quid sinistro lateri tam male studiosus observrovideas in conspectu tuo semper; et qui tangit hoc, non latus tetigisse putetur, sed pupillam oculi tui? 15. Caeterum jam nunc tibi provide, quisquis es dextri negligens, sinistri lateris cultor, ne cum haedis locum accipias in sinistra quam elegisti . Asperum verbum est, fratres: non immerito expavistis. At cavere non minus necesse est quam pavere. Et quidem Dominus meus Jesus post caetera inaestimabilis suae erga me beneficia pietatis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
boris incumbis: Est et alia tͥ posses¬
sio: s forte remota. Erras. nil tam ꝓ¬
pe nos: qͣm qd̾ intra nos ẽ. At forte
non qͥ dem longus positam. s inũ¬
tilem eẽ causaris: ut hic tͥ querendã
magis sufficientiã putes. falleris: ibi
magis inuenies. immo ñ inuenies nͥ
ibi. An uͦ estimas qͦd uł oꝑam tuam
ñ exigat: uł minus respondeat oꝑan¬
ti : Aut certe intuto credis eẽ locatam:
nec ulla deinceps sollicitudine custo¬
dis egere: Qd̾libet hoꝵ sapias: scito
qͦd desipias uehem̃ter. Ibi enim uel¬
maxime que seminauerit homo hec
et metet. S ce qui parce seminat par¬
ce et metet: qui uͦ in benedictionib se¬
minauerit. de benedictionib et mecet:
ut faciat unum tͥginta. unũ sexagin¬
ta. unum centum. Habes autẽ thesau¬
rum istum in uasis fictilib: si tamen
adhuc habes. Puto enim iam amisisti.
puto iam sublatꝰ est: puto iam come¬
derunt alieni robur tuum et ignora¬

Expanded text:
boris, incumbis? Est et alia tibi possesboris, incumbis? Est et alia tibi possessio, etsi forte remota. Erras. Nil tam prope nos, quam quod intra nos est. At forte non quidem longius positam, sed inutilem esse causaris, ut hic tibi quaerendam magis sufficientiam putes. Falleris: ibi magis invenies, imo non invenies nisi ibi. An vero aestimas quod vel operam tuam non exigat, vel minus respondeat operanti? aut certe in tuto credis esse locatam, nec ulla deinceps sollicitudine custodis egere? Quodlibet horum sapias, scito quod desipias vehementer. Ibi enim quammaxime quae seminaverit homo, haec et metet . Sed et qui parce seminat, parce et metet; qui vero in benedictionibus seminaverit, de benedictionibus et metet , ut faciat unum tricesimum, unum sexagesimum, unum centesimum. Habes autem thesaurum istum in vasis fictilibus, si tamen adhuc habes. Puto enim, jam amisisti; puto, jam sublatus est; puto, jam comederunt alieni robur tuum, et ignora
Abbreviated transcription (Latin):
tur dextera mea: Nempe sinistri custo¬
die lateris tota sollicitudine incubantes.
callent admodum. s sapientia huiꝰ scłi
cui abrenuntiasse debuerant: ea quoꝙ
nichilominꝰ qͣm reuelat caro et sanguis:
quib iuxta apłm noluisse acqͥescere u¬
debant᷑. Deniq uideas eos tam auide lu¬
cra captare p̾sentia. tam scłariter tran¬
sitoriis utilitatib aggaudere: ad terre¬
naꝵ danina uł minima facultatum.
tam pusillanimiter turbari. tam car¬
naliter suꝑ his decertare discurrere tã
impudenter. tam irreligiose scłaribus
sese implicare negociis: ac si hec ẽẽt eoꝵ
tota portio. hec uniũsa substantia. At¬
tentius sane agͥcola pauꝑem excolit
fundum: s cui forte nulla amplior sit¬
p̃ciosiorue possessio. Bucellam panis
in sinu suo m̃dicus abscondit. qͦd in
sacellis suis solum hoc metalli genũs
eruginet. Cu quid ita extreme hũic
pauꝑtati. ce qͥdem ꝓpͥi male ꝓdigꝰ la¬

Expanded text:
tur dextera mea! Nempe sinistri custotur dextera mea! Nempe sinistri custodiae lateris tota sollicitudine incubantes, callent admodum, sed sapientia hujus saeculi, cui abcenuntiasse debuerant: ea quoque nihilominus quam revelat caro et sanguis, quibus juxta Apostolum noluisse acquiescere videbantur . Denique videas eos tam avide lucra captare praesentia, tam saeculariter transitoriis utilitatibus adgaudere, ad terrenarum damna vel minima facultatum tam pusillanimiter turbari, tam carnaliter super his decertare, discurrere tam impudenter, tam irreligiose saecularibus sese implicare negotiis, ac si hoc esset tota eorum portio, haec universa substantia. Attentius sane agricola pauperem excolit fundum, sed cui forte nulla amplior pretiosiorve sit possessio. Buccellam panis in sinu suo mendicus abscondit, quod in saccellis suis solum hoc metalli genus aeruginet. Tu quid ita extremae huic paupertati, et quidem proprii male prodigus la
Abbreviated transcription (Latin):
ctura exterior uł eidemipsi uł alteri
occasio sit internȩ: sicut e regione ho¬
mines quotiens ea suadere nob̾. aut
quolibet mͦ efficere curant. unde dex¬
tera nr̃a ledat᷑: non hoc qͥdem pͥncipa¬
liter agere. s temporale aliqͦd ciii uisꝑ¬
uenturum. ut sibi scilicet uł nobis. uel
alteri forte cuipiam. aut detͥm̃tum. aut
emolum̃tum exinde seu captare seu
ꝓpulsare uelle uident᷑: nisi forte eatenꝰ
quis in demonẽ transierit ex homine.
ut optare ullomodo possit qͣmlibet si¬
bi inunicissimũ hominẽ eterna dãna¬
tione mulctari. Quid nos miseri dor¬
mitamꝰ a sp̃itali studio: quos tam mul¬
tipliciter insectatur nequitia sp̃ualis:
Et pudor ẽ dicere: & silere ꝓhibet uis
doloris. Qͣntos enim inuenire ẽ fr̃s. ex
his quoq qui in religionis habitu et
ꝓposito degunt ꝑfectionis: quos t̾ribił
illa ꝓphȩ sententia comp̃hendisse uidet᷑.
si oblitus fuero tui iherłm. oblunoni de¬

Expanded text:
ctura exterior vel eidem ipsi, vel alteri ctura exterior vel eidem ipsi, vel alteri occasio sit interna: sicut e regione homines, quoties ea suadere nobis, aut quolibet modo efficere curant, unde dextera nostra laedatur, non hoc quidem principaliter agere, sed temporale aliquod cuivis proventurum, vel sibi scilicet, vel nobis, vel alteri forte cuipiam; aut detrimentum aut emolumentum exinde seu captare, seu propulsare velle videntur. Nisi forte eatenus quis in daemonem transierit ex homine, ut optare ullo modo possit quemlibet sibi inimicissimum hominem aeterna damnatione multari. 14. Quid nos miseri dormitamus a spirituali studio, quos tam multipliciter insectatur nequitia spiritualis? Et pudor est dicere, et silere prohibet vis doloris. 844 Quantos enim invenire est, fratres, ex his quoque qui in religionis habitu et proposito degunt perfectionis, quos terribilis illa prophetae sententia comprehendisse videtur: Si oblitus fuero tui, Jerusalem, oblivioni de
Abbreviated transcription (Latin):
forte enim mille qui a sinistͥ casuri sunt.
homines magis sunt intelligendi qͣm de¬
mones. Hi nimirũ nobis ñnisi ob tempo¬
ralia quelibet adũsant᷑ & transitoria
bona: que qͥdem aut nos habere inuidi¬
osa malignitate suspirent: aut cupidi¬
tate iniusta sese potius doleant ñ hr̃e.
forte enim mundi huiꝰ conant᷑ auferre
substantiã forte fauorẽ hominũ. forte
ipsam corpoꝵ uitam. Usq ad hec huma¬
na seiuire ꝑsecutio potest: anime enim ñ
hñt quid faciant. Nam demones qͥdem
suꝑna nobis et eterna potiꝰ inuidere
noscunt᷑: non tam̃ ut sibicedat qd̃ irre¬
parabiliter amiserunt: s ne illuc pauꝑ
de puluere suscitatꝰ accedat. unde ipsi in
gła conditi irreparabiliter cecidert̃. Indi¬
gnatur & liuore tabescit obstinata ma¬
tem. qͦd retinere ipsa ñ meruit. S et¬
si qͣndo forte temporalia cuiuis dãna
aut inferre conant᷑: aut gratulantur
inferri: hec eoꝵ tota molitio ẽ. ut ia¬

Expanded text:
Forte etiam mille qui a sinistris casuri sunt, Forte etiam mille qui a sinistris casuri sunt, homines magis intelligendi sunt, quam daemones. Hi nimirum nobis nonnisi ob temporalia quaelibet adversantur et transitoria bona, quae quidem aut nos habere invidiosa malignitate suspirent, aut cupiditate injusta sese potius doleant non habere. Forte enim mundi hujus conantur auferre substantiam, forte favorem hominum, forte ipsam corporum vitam. Usque huc saevire humana persecutio potest; animae vero non habent quid faciant. Nam daemones quidem superna nobis et aeterna potius invidere noscuntur, non tamen ut sibi cedat, quod irreparabiliter amiserunt; sed ne illuc pauper de pulvere suscitatus accedat, unde ipsi in gloria conditi irreparabiliter ceciderunt. Indignatur et livore tabescit obstinata mae, quod retinere ipsa non meruit. Sed etsi quando forte cuivis temporalia damna aut inferre conantur, aut gratulantur inferri; haec eorum tota molitio est, ut ja
Abbreviated transcription (Latin):
dia seruet᷑ cor. quia exipso uita ꝓcedit.
Hec deniq gr̃a et miscdia dĩ in seruos eiꝰ.
&e respectus in electos illuis: ut interim¬
eoꝵ sinstram qͥdem uelut dissimulans.
dextere semꝑ studiosus ꝑtector assistat.
Hinc ẽ qd̾ de seipso ꝓpha testat᷑. Puide¬
bam dñm in conspectu meo semꝑ: qm̃ a
dexcͥs ẽ mͥ ne commouear. Nunqͥd ñ et
illius manũ dexterã. & solam eumputaᷤᷤ
dexteram tenuisse. cuiꝰ totam infaculta¬
tem pariter & in carnẽ licere passus qͥcqͥd
libere uisum ẽ inimico: uerumptamen
animã inquit eiꝰ serua: ¶tinam mͥ sẽꝑ
a dextͥs sis ihu bone: utinam semꝑ te¬
neas manũ dexterã meam. Scio enĩ et
certus sum q̃m nulla nocebit aduersitas:
si nulla dñetur iniquitas. Tondeat᷑ inte¬
rim et tundat᷑ sinistrũ latꝰ pulset᷑ inu¬
riis. uellicetur ohꝓbriis: libens illud ex¬
pono. dum a te custodiar: dummͦ sis ipse
ꝓtectio mea suꝑ manũ dexterã meam.

Expanded text:
dia servetur cor, quia ex ipso vita procedit . dia servetur cor, quia ex ipso vita procedit . Haec denique gratia et misericordia Dei in servos ejus, et respectus in electos illius; ut eorum interim sinistram quidem velut dissimulans, dexterae semper studiosus protector assistat. Hinc est quod de se ipso propheta testatur: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi ne commovear . Nunquid non et illius manum dexteram, et solam eam putas dexteram tenuisse, cujus totam in facultatem pariter et in carnem licere passus est, quidquid libere visum est inimico? Verumtamen animam, inquit, ejus serva . Utinam mihi semper a dextris sis, Jesu bone! utinam semper teneas manum dexteram meam! Scio enim et certus sum quoniam nulla nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Tondeatur interim et tundatur sinistrum latus; pulsetur injuriis, vellicetur opprobriis: libens illud expono, dum a te custodiar, dummodo sis ipse protectio mea super manum dexteram meam. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
uereor arguendũ p̾sertim a uobis: quib
semꝑ studii ẽ. nec dexterã aliqͣndo sini¬
stram. nec sinistrã dexterã reputare.
Nec uͦ aliter uera qͥdem saꝑientia ꝓbat.
qͣm ut in sinstra diuitie et gła: in dex¬
tera autem sit longiturnitas uitȩ. Nã
& hoc sane nullatenꝰ expedit ignorari:
qua nam uobis uehem̃tius instet ꝑui¬
cax hostium multitudo. Illie nempe
studiosius repugnandum. ubi gͣuior
urget necessitas. ubi totum belli ĩmi¬
nec pondꝰ: ubi colluctationis ratio u¬
niũsa consistit unde uob̃ tota parat᷑.
aut uictis ignominiosa captiuitas. aut
uincentib gła triumphalis. Deniq
ꝓpter hoc ñ qͥdem ad insipientiã uob̃
tondendũ libere. adu̾sario uidemini
latus exposuisse sinstrum: ut dextrũ
ꝑinde tota sollicitudine conseruetis Hec
ut caput solum. toto si necẽẽ fuerit expo¬
sito corpore tueatur. Hec uera philosophi¬
a. hoc consilium sapientis: ut omĩ custo¬

Expanded text:
vereor arguendum; praesertim a vobis, quibus vereor arguendum; praesertim a vobis, quibus semper studii est, nec dexteram aliquando sinistram, nec sinistram dexteram reputare. Nec vero aliter vera quidem Sapientia probat, quam ut in sinistra divitiae et gloria, in dextera autem sit longiturnitas vitae . Nam et hoc sane nullatenus expedit ignorare, quanam vobis vehementius instet pervicax hostium multitudo. Illic nempe studiosius repugnandum, ubi gravior urget necessitas, ubi totum belli imminet pondus, ubi colluctationis ratio universa consistit: unde vobis paratur tota aut victis ignominiosa captivitas, aut vincentibus gloria triumphalis. 12. Denique propter hoc, non quidem ad insipientiam vobis, tundendum libere adversario videmini latus exposuisse sinistrum, ut dexterum proinde tota sollicitudine conservetis. Haeut caput solum toto, si necesse fuerit, exposito corpore tueatur. Haec vera philosophia, hoc consilium Sapientis, ut omni custo
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝑfectiore uirtute ꝓbata. necdum
uͦ ꝓpalata in isrł reꝑbatione saulis: ca¬
nebant in choro dicentes. Peussit saus
mille: et dauid decem milia. Sin autẽ
ad singulos magis placet hoc referri.
ñ uobis deest ne in hac qͥdem parte
sp̃nalis intelligentiȩ uia.dum mͦ ꝓpͥam
suꝑ hoc exꝑientiã consulatis. Longe si¬
qͥdem ampliori sollicitudine. et callidi¬
tate multiplici pars adũsa uulnerare
in nobis dexteram satagit qͣm sinstrã:
nec tam corporis ꝑfecto qͣm cordis labo¬
rat auferre substantiã. Utramq nimir̃
ꝓsꝑitatẽ humano generi inuidere nos¬
contendunt. & celesti uidelicet et t̾rena:.
s longe ampliꝰ rore celi qͣm pinguedi¬
ne. terre. An uͦ incongrue hec dixerimꝰ
duo latera. quib niiirũ dupplicẽ hoĩs¬
substantiã constat inniti: uos iudicate.
Nam qͦd sp̃ualia qͥdem attribuimꝰ bona
dextere. sinistre uͦ carnalia. minime ꝓisꝰ

Expanded text:
David perfectiore virtute probata, necdum David perfectiore virtute probata, necdum vero propalata in Israel reprobatione Saulis, canebant in choro dicentes: Percussit Saul mille, et David decem millia . 11. Sin autem ad singulos magis placet hoc referri, non vobis deest ne in hac quidem parte spiritualis intelligentiae via, dummodo propriam super hoc experientiam consulatis. Longe siquidem ampliori sollicitudine, et calliditate multiplici pars adversa vulnerare  alias, vulnera in nobis dexteram satagit, quam sinistram: nec tam corporis profecto, quam cordis laborat auferre substantiam. Utramque nimirum prosperitatem humano generi invidere nosidelicet, et terrena; sed longe amplius rore coeli, quam pinguedine terrae. An vero incongrue haec dixerimus duo latera, quibus nimirum duplicem hosubstantiam constat inniti, vos judicate. Nam quod spiritualia quidem bona attribuimus dexterae, sinistrae vero carnalia, minime prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
decem milia: qđ uidelicet abundantio¬
ri malignitate. et uelut copiosiore manu
dextͥ insistere partib. dextrũ latꝰ appe¬
tere consueuissent. Qd̃ qͥdem si magnũ
illud eccłie corpꝰ considerare libet facile
satis adũtimus longe acriꝰ impugnari
sp̃uales uiros ipsius eccłiȩ qͣm carnałes:
que nimirũ duo eiꝰ latera dextrũ sim¬
strumq puto. ñ in conuenient̾ accipi¬
mus. Agit hoc sane suꝑba semꝑ iui¬
diosa malicia ꝑfectiores quosq uehem̃¬
tius pulsans. uixta illud. esca eiꝰ electa:
&e item. absorbebit fluuiũ et ñ mira¬
certa diuini dispensatione consilii qͥ
temptatione ꝓuentum: et ꝑfectiorib
ñ mͦ glosiores. s & numerosiores. parat ex
legitime certaũit: utroq inmirũ corm
tam potenter interim uentilans inii¬
cos. ut paulopost manifestiꝰ cadere ui¬
deant᷑ a latere eiꝰ mille. & decẽ milia a
dextͥs ipsius. Sic minirũ olim iam qͥdẽ

Expanded text:
decem millia: quod videlicet abundantiodecem millia: quod videlicet abundantiori malignitate, et velut copiosiore manu dextris insistere partibus, dextrum latus appetere consuevissent. Quod quidem si magnum illud Ecclesiae corpus considerare libet, facile satis advertimus, longe acrius impugnari spirituales viros ipsius Ecclesiae, quam carnales: quae nimirum duo ejus latera, dextrum sinistrumque puto non inconvenienter accipimus. Agit hoc sane superba semper invidiosa malitia, perfectiores quosque vehementius pulsans, juxta illud: Esca ejus electa; et iterum: Absorbebit fluvium, et non miracerta divini dispensatione consilii, qui tentatione proventum; et perfectioribus non modo gloriosiores, sed et numerosiores parat ex legitime certaverit, utroque nimirum cornu tam potenter interim ventilans inimicos, ut paulo post manifestius cadere videantur a latere ejus mille, et decem millia a dextris ejus. Sic nimirum olim jam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iam uł impugnationẽ sustinebis. uel
furorẽ pauebis. s magis recͥbutionẽ pec¬
Icatoꝵ uidebis. Et qͥdem uiderent᷑ suffic̃e
posse hodie que dicta sunt: s adhuc
sane aliquos ur̃m ñnulla arbitror ex¬
pectatione suspendi. Mouet enĩ studi¬
osiores quosq nn fallor. qͥdnam sibi ue¬
lit qͦd a dextͥs qͥdem decem milia: a si¬
nstris uͦ mille ꝑhibet eẽ casuros. Nam
latus sane qͦd simplicit̾ dicit᷑. ñ nisi sini¬
strum hoc loco licere accipi puto p̃sertĩ
quod dextrũ qͥdem in contingenti ꝓpͥo
designet᷑ ex nomine. Et qͥdem ñ sine cer¬
tiratione mysterii a sinistͥs multos s
multo plures a dextͥs casuros p̾dixisse
uidet᷑: nisi forte quis tam hebes fuerit &¬
insulsus. ut in eo qͦd dicit᷑ mille & decem
milia certam expͥmi putet numeri ta¬
xationẽ: & ñ magis suꝑabundantẽ cõ¬
parationẽ. Nos enim ñ sic diuinas scͥꝑ¬
turas accepimꝰ s neq eccłia dĩ. Cadent
gͦ a sinistͥs qͥdem mille. a dextͥs autem

Expanded text:
ustinebis, vel furorem pavebis, sed magis retributionem peccatorum videbis. 10. Et quidem videntur sufficere posse hodie quae dicta sunt: sed adhuc sane aliquos vestrum nonnulla arbitror exspectatione suspendi. Movet enim studiosiores quosque, ni fallor, quidnam sibi velit, quod a dextris quidem decem millia, a sinistris vero mille perhibet esse casuros. Nam latus sane quod simpliciter dicitur, nonnisi sinistrum hoc loco licere accipi puto, praesertim quod dextrum quidem incontinenti proprio designetur ex nomine. Et quidem non sine certi ratione mysterii a sinistris multos, sed multo plures a dextris casuros esse praedixisse videtur. Nisi forte quis tam hebes fuerit et insulsus, ut in eo quod dicitur, mille, et decem millia , certam exprimi putet numeri taxationem, et non magis superabundantem comparationem. Nos enim sic non divinas Scripturas accipimus, sed neque Ecclesia Dei. Cadent ergo a sinistris quidem mille, a dextris autem
Abbreviated transcription (Latin):
sapit his qui medio ꝑiclitant᷑ in mari. ia¬
ctantur undis. agunt᷑ fluctib: quãlibet
fauorabile sit qd de remoti. et ꝓpe iam
desperati tranquillitate seu amenitate
litoris nunciat᷑. S nec ad eiusmodi ꝑtinet
animã: qͦd hodie nobis ꝓpositum ẽ neq
enim talis quippiã adhuc meret᷑ audire.
Cadent a latere tuo mille et decem milia
ꝓmissio: nempe ei qui habitat in adiuto¬
rio altissimi in ꝑtectione d̃ĩ celi commo¬
ratur. Audiat gͥ is. qui salutis portui co¬
gitatione etiam et auiditate ꝓpinquat:
suȩ. terre illi desiderabili in conuulsibilit̾
in hesisse uidetur: cunctis dieb quibus
nunc militat. expectans donec ueniat
immutatio sua. Precipua sane et certis¬
uidelicet iustificationisq diuine. In his
nempe duob fidelis quedam ẽ consti¬
tuta connexio. uelut cuiꝰdam eternitatiᷤᷤ
ad et̾nitatem. id est magnificationis ad

Expanded text:
sapit iis qui medio adhuc periclitantur in mari, jasapit iis qui medio adhuc periclitantur in mari, jactantur undis, aguntur fluctibus, quamlibet favorabile sit, quod de remoti et prope jam desperati tranquillitate seu amoenitate littoris nuntiatur. Sed nec ad ejusmodi pertinet animam quod hodie nobis propositum est: neque enim talis quaepiam adhuc meretur audire: Cadent a latere tuo mille, et decem milliio facta sit, nempe ei qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur. 6. Audiat igitur is qui salutis portui cogitatione jam et aviditate appropinquat, suae terrae illi desiderabili inconvulsibiliter inhaesisse videtur, cunctis diebus, quibus nunc militat, exspectans donec veniat immutatio sua. Certissima sane et praecvidelicet et justificationis divinae. In his nempe duobus fidelis quaedam constituta est connexio velut cujusdam aeternitatis ad aeternitatem, id 841 est magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ur̃i: qͦd ad futurȩ uitȩ ꝓmissio¬
nem et urãm expectationẽ ꝑtinere u¬
detur. Ubi ẽ thesaurus ur̃ sit et cor ur̃m
Et qͥdem studiose audistis p̾sentia ñ sũ
immemor: s studiosius decet audire fut᷑a.
Nam et pseudo ꝓpħa balaam dico reco¬
lite qui hẏstorias nostis. et ipse inqͣm
uissima sua hoꝵ similia fieri p̃cabatur.
Tantus ẽ pietatis fructus. tanta iustitiȩ
merces: ut ne ab ipsis qͥdem ñ desiderari
queat impiis et iniustis. Minus tam̃
oblectat canticum syon: salices baby¬
lonis. Suspendenda ꝓinde co gana apd
eos lam̃tandum magis suꝑ flumina
babylonis. si forte ꝑsuaderi eis possit ut
plangant. Hic plane mͥ cantandum ẽ.
ubi ñ deerunt qui tota alacritate sp̃e
saltent ad uocem psalterii ad canti¬
cum syon: et uehem̃tia quadã sacri de¬
siderii ad eam gestiant p̾uolare dicentes.
Quis dabit mͥ pennas sicut columbȩ &
uolabo & requiescã: Quid enim aliud
exultare qͣm ex seipso saltare ẽ: Minus

Expanded text:
missionem, vestramque exspectationem pertinere videtur. Ubi est thesaurus vester, sit et cor vestrum. Et quidem studiose audistis praesentia, non sum immemor; sed studiosius decet futura audire. Nam et pseudopropheta, Balaam dico, recolite qui historias nostis: et ipse, inquaet novissima sua horum similia fieri precabatur . Tantus est pietatis fructus, tanta justitiae merces, ut ne ab ipsis quidem non desiderari queat impiis et injustis. Minus tamen oblectat canticum Sion salices Babylonis. Suspendenda proinde organa apud eos; lamentandum magis super flumina Babylonis, si forte persuaderi eis possit ut plangant. Hic plane cantandum est, ubi non deerunt qui tota alacritate spiritus saltent ad vocem psalterii, ad canticum Sion; et vehementia quadam sacri desiderii ad eam gestiant praevolare, dicentes: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quid enim aliud exsultare, quam ex se ipso saltare est? Minus
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc sunt in uia. Attam̃ qͣntum ad
somnia. moysi uͦ facie ad faciẽ loq̾bat᷑.
Qnͣtum ad plenam sane uisionẽ. nec ip¬
se moyses dum uiuet in hoc mundo im¬
petrare potest faciei illiꝰ uisionẽ: quia sic̃
ipse ait. ñ uidebit me homo et uiuet.
Non uidebor inquit in hac uita: non
uidebit quis faciem meam in hac iua.
et in ꝓcessione ista. Ipse itaq magna
pietate sua donet nobis. sic in eius pro¬
cessione ꝑseuerare dum uiuimꝰ: ut in
magna illa ꝓcessione q̃ cum suis om̃ib
a patre suscipiendꝰ ẽ &e traditurꝰ regnũ

Expanded text:
adhuc sunt in via. Attamen quantum ad adhuc sunt in via. Attamen quantum ad somnia, Moysi vero facie ad faciem loquebatur. Quantum ad plenam sane visionem, nec ipse Moyses, dum viveret in hoc mundo, impetrare potuit faciei ipsius visionem; quia, sicut ipse ait, Non videbit me homo, et vivet Non videbor, inquit, in hac vita: non videbit quis faciem meam in hac via, et in processione ista. Ipse itaque magna pietate sua donet nobis sic in ejus processione perseverare dum vivimus, ut in magna illa processione, qua cum suis omnibus a Patre suscipiendus est, et traditurus regnum
Abbreviated transcription (Latin):
illis istis. illum grauiter offendit. qui
fouet: donec roborent᷑. Unde et morũ
infirmitates patientissime ferendas:
dentes. et boni simplices: hi st̃ qui pre¬
eunt et qui sequunt᷑. Bonos autẽ addi¬
di quia prudentes ñ boni. ainiqui sunt.
iuxta illud. sapientes sunt ut faciant
mala: ce simplices ñ bomi. stulti ft̃. In ꝓ¬
cessione autẽ dñi. nec iniquus locum
habet nec stultus. Porro qui adherent
ei contemplatiui st̃. Qui portant ce one¬
rantur eo: ipsi sunt duri corde et parũ
deuoti. S ecce omnes sunt in ꝓcessione
dñi: et nemo ex ipsis faciẽ eiꝰ uidet. Nã
qui p̃cedunt occupati sunt in paranda
uia: solliciti cura peccata et temptatioe
alioꝵ. Qui sequunt᷑ ipsi omĩno faciem
eiꝰ uidere ñ possunt: s sicut moysi di¬
ctum ẽ posteriora eiꝰ uident. Ium̃tum
cui insidet nunqͣm ad uidendũ leuat
adherent ipsi aliqͣndo uidere possunt:
s raptim et ñ continue nec plene dum

Expanded text:
illis istis, illum graviter offendit, qui illis istis, illum graviter offendit, qui isericordiae, donec roborentur. Unde et morum infirmitates patientissime ferendas bdentes, et boni simplices: hi sunt qui praeeunt, et qui sequuntur. Bonos autem addidi, quia prudentes non boni, iniqui sunt, juxta illud: Sapientes sunt ut faciant mala ; et simplices non boni, stulti sunt. In processione sutem Domini, nec iniquus locum habet, nec stultus. Porro qui adhaerent ei, contemplativi sunt. Qui portant eum et onerantur eo, ipsi sunt duri corde, et parum devoti. Sed ecce omnes sunt in processione Domini, et nemo ex ipsis faciem ejus videt. Nam qui praecedunt, occupati sunt in paranda via, solliciti circa peccata et tentationes aliorum. Qui sequuntur, ipsi omnino faciem ejus videre non possunt: sed, sicut Moysi dictum est, posteriora ejus vident. Jumentum cui insidet, nunquam ad videndum levat adhaerent ipsi, aliquando videre possunt, sed raptim et non continue, nec plene dum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutari et comput᷑ari inter aliqͦs cet̃oꝵ¬
ut sint aut de p̾euntib. aut de adheren¬
tib et collateranis aut de sequentib. Qd̃
si ñ faciunt. obsecro ut uł in eo qd sunt
que salubria sunt et si minus suauia:
donec complaceat dño respicere humi¬
litatẽ eoꝵ. et in meliꝰ aliqͥd eos ꝓmoũe.
Uultis autẽ ut aliquatenꝰ consolemur
ium̃tum nr̃m: Scimus eqͥdem quia
cantare non nouit. Neq enĩ de eis est
qui dre possunt. Cantabiles mͥ erant
iustificationes tue in loco ꝑegͥnationis
meȩ. Attam̃ unum ẽ quia nemini cece¬
roꝵ tam ꝓpe ẽ dñs. Nam nec ipsi qui
hinc et inde adherent. tam ꝓpe eũ hñit:
ut ium̃tum cui insidet. Et audi hocip
st̃ corde. Nam et mater quẽ egrotantẽ
nouit filium magis fouet: & amplectit᷑
sepius. Nemo gͦ indignet᷑. nemo contẽ¬
nat: dum uoluerit xp̃i eẽ ium̃tum. Et̃¬
enim qui scandalirau̾it unum de pus¬

Expanded text:
commutari, et computari inter aliquos caeterorcommutari, et computari inter aliquos caeterorum, ut aut de praecedentibus, aut de adhaerentibus et collateralibus, aut de sequentibus sint. Quod si non faciunt, obsecro ut vel in eo quod sunt quae salubria sunt, etsi minus suavia, donec complaceat Domino respicere humilitatem eorum, et in melius aliquid cos promovere. Vultis autem ut aliquatenus consolemur jumentum nostrum? Scimus equidem quia cantare non novit. Neque enim de eis est qui dicere possint: Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco peregrinationis meae . Attamen unum est, quod nemini caeterorum tam prope est Dominus. Nam nec ipsi qui hinc inde adhaerent, tam prope eum habent, ut jumentum cui insidet. Et audi hoc iptribulato sunt corde . Nam et mater quem aegrotantem novit filium, magis fovet et saepius amplectitur eum. Nemo igitur indignetur, nemo contemnat, dum voluerit esse Christi jumentum. Etenim qui scandalizaverit unum de pus
Abbreviated transcription (Latin):
damm bestiales. Uerum ñ fuit ibi am¬
malium huiꝰmodi copiosior multitudo:
nec oportuit. Tales enim magis oneri
sunt qm honori: nec ꝓpter eos ꝓcessio
ualde głosior ẽ. Huniꝰmodi namq canta¬
re ñ norunt s male sonoros dant ru¬
gitus. Ipsi sunt qui uirga semꝑ et cal¬
carib egent. Aitam̃ nec ipsos relinquet
dñs: dum disciplinam ferre uoluerint.
his enim dicitur. Seruite dño in timo¬
re: &e app̃hendite disciplinã nequando
irascat᷑ dñs et ꝑeatis de uia iusta. Post¬
qͣm enim uim̃tum hoc disciplinã ferre
noluerit: qͥd restat nisi ut abiciat eũ
dñs cum indignatione quadã. & ꝓtinꝰ
exeata uia currens ad spinas et tͥbulos
a quib suffocatur ũbum di que sunt
diuitiȩ huiꝰ mundi et uoluptates carniˢ:
Siqui tales sunt hic. qͥb grauis sit ordo
& omĩa onerosa quos pungi frequent̾
oporteat et urgeri: obsecramꝰ eos ut stu¬
deant de ium̃tis. si forte queant in hoĩs

Expanded text:
odammodo bestiales. Verum non fuit aniodammodo bestiales. Verum non fuit animalium ibi hujusmodi copiosior multitudo; nec oportuit. Tales enim magis oneri sunt quam honori, nec propter eos processio valde gloriosior est. Hujusmodi namque cantare non norunt, sed male sonoros dant rugitus. Ipsi sunt qui virga semper et calcaribus egent. Attamen nec ipsos relinquet Dominus, dum disciplinam ferre voluerint. His enim dicitur: Servite Domino in timore; et: Apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Postquam enim jumentum hoc disciplinam ferre noluerit, quid restat, nisi ut abjiciat eum Dominus cum indignatione quadam, et protinus exeat a via, currens ad spinas et tribulos, a quibus suffocatur verbum Dei; qui sunt divitiae hujus mundi, et voluptates carnis? 6. Sed si qui tales sunt hic, quibus gravis sit ordo, et omnia onerosa; quos pungi frequenter oporteat et urgeri: obsecramus eos, ut studeant de jumentis, si forte queant, in homines
Abbreviated transcription (Latin):
rami uirentes et crux. flores et spine.
Cui priꝰ ꝓsternebant᷑ uestim̃ta alie¬
na: ecce suis exuitur et sors mutitur
suꝑ ea. ue tibi amaritudo peccatorũ
nr̃oꝵ: ꝓpter que soluenda tanta ama¬
ritudo necessaria ẽ. Iam uͦ ad ꝓcess¬
onem accedens. tanqͣm qͣtuor ordines
in ea mͥ uideor in tueri: fortassis in hac
ñr̃a ꝓcessione om̃s hodie poterunt in¬
ueniri. Preibant eium aliqui et uiam
parabant: ipsi sunt qui uiam parant
dño ad corda ur̃a. qui uos regunt et
dirigunt gressus ur̃os in uiam pacis.
Alii sequebant᷑: & hii sunt qui ꝓpriȩ
inscientiȩ conscii. deuote sequunt᷑ et
adherent semꝑ uestigiis p̃cedentiũ.
Erant quoq discipłĩ tanqͣm domesti¬
ci lateri eiꝰ adherentes: ipsi sunt qui
partem optimam elegert̃. qui in clau¬
stris soli dõ uiuunt: semꝑ dõ adhen¬
tes et eiꝰ placitum ꝯsiderantes. Ipsum
quoq ium̃tum cui insidebat ñ defuit:
qd̾ designat duros corde. et animos qͦ¬

Expanded text:
rami virentes et crux, flores et spinae! rami virentes et crux, flores et spinae! Cui 881 prius sternebantur vestimenta aliena, ecce suis exuitur, et sors mittitur super ea. Vae tibi, amaritudo peccatorum nostrorum, propter quae solvenda, tanta amaritudo necessaria est. 5. Jam vero ad processionem accedens, tanquam quatuor ordines in ea mihi videor intueri: et fortassis in hac nostra processione hodie omnes poterunt inveniri. Praeibant enim aliqui, et viam parabant. Ipsi sunt qui viam parant Domino ad corda vestra, qui vos regunt, et dirigunt gressus vestros in viam pacis. Alii sequebantur: et hi sunt qui propriae inscientiae conscii, devote sequuntur, et adhaerent semper vestigiis praecedentium. Erant quoque discipuli, tanquam domestici, lateri ejus adhaerentes. Ipsi sunt qui optimam partem elegerunt, qui in claustro soli Deo vivunt, semper Deo adhaerentes, et ejus placitum considerantes. Ipsum quoque jumentum, cui insidebat, non defuit: quod designat duros corde, et animos qu
Abbreviated transcription (Latin):
agnus coram tondente obmutuit. & ñ
aꝑuit os suũ. Qui cum ꝑcuteret᷑ non
cõminabat᷑. s magis orabat dicens. Pa¬
ter ignosce eis: quia nesciunt qͥd faciũt.
In ꝓcessione autẽ quid: Parabant sese
ppłi ut exirent obuiam illi: nec eum
latebat qui nouerat quid eẽt in hoĩe.
ꝓpter qd̃ et ipse paratus ẽ ñ in currib
aut in equis. ñ in frens argenteis. aut¬
in sellis auro tectis. s humilis aselli cer¬
credo. S qͥd fuit qd̾ ꝓcessionẽ habere
uoluit: qui mox futuram nouerat paᷤ¬
sionẽ: forte ut amarior eẽt passio: qͣm
ꝑcessio precessisset. Ab eodem enĩ ppło
in eodem loco. et ipso tempore. pau¬
cissimis dieb interpositis. pͥmo eum
tanto tͥumpho susceptus. ꝑ ostea cruci¬
fixus ẽ. O qͣm dissimile ẽ. tolle. tolle
crucifige eum: & benedictus qui ue¬
nit in nomine dñi osanna in excel
sis. Qm dissimile ẽ rex isrł: & ñ habe¬
mus regem nisi cesarẽ: qͣm dissimiles

Expanded text:
agnus coram tondente obmutuit, et non agnus coram tondente obmutuit, et non aperuit os suum: qui cum percuteretur, non comminabatur, sed magis orabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . In processione autem quid? Parabant sese populi, ut exirent obviam ei, nec eum latebat qui noverat quid esset in homine. Propter quod et ipse paratus est, non in curribus et in equis, nec in frenis argenteis, aut sellis auro tectis: sed humilis aselli tercredo. 4. Sed quid fuit quod processionem habere voluit, qui mox futuram noverat passionem? Forte ut amarior esset passio, quam processio praecessisset. Ab eodem enim populo, in eodem loco, et ipso tempore, paucissimis diebus interpositis, primo cum tanto triumpho susceptus, postea crucifixus est. O quam dissimile est: Tolle, tolle, crucifige eum ; et: Benedictus qui venit simis! Quam dissimile: Rex Israel ; et: Non habemus regem nisi Caesarem! Quam dissimiles
Abbreviated transcription (Latin):
dit stultum scłarẽ. sic potest & abundantia
spĩtalis ꝓsꝑitatis occidere indoctum spĩ¬
talem: atq ita ñ sp̃italem. spĩtalis qͥppe
omĩa duiudicat. Unde autẽ eueniat
qd̃ stultum occidit ꝓsꝑitas. et ñ sapi¬
entem: alibi habemus. Cor sapientis
ubi cͥstitia: & cor stultoꝵ ubi letitia.
ire ad domũ luctus: qͣm ad domũ con¬
uiuii. Licet enim multos frangatad¬
uersitas. tam̃ multo plures excollit ꝓ ᷤ¬
ꝑitas. sicut scͥptum ẽ. Cadent a latere
tuo mille simstro scilicet ꝑ qd̃ signifi¬
catur adũsitas: & decem milia. so est
multo plures a dextris tuis. in quib
ꝓsꝑitas designatur. Deniq qͥa utrobi
ꝙ ꝑicłm ẽ: orat sapiens et dicit. Diui
te aut diuitie extollerent in suꝑbiã.
aut pauꝑtas deiceret in impatientiã.
Unde et dñs sicut in passione patien¬
tiam: ita et in ꝓcessione humilitatem
exhibere curauit. In illa enim tanqͣm
ouis ad occisionẽ ductus ẽ: et quasi

Expanded text:
dit stultum saecularem, sic potest abundantia dit stultum saecularem, sic potest abundantia spiritualis prosperitatis occidere indoctum spiritualem, atque ideo non spiritualem. Spiritualis quippe dijudicat omnia. Unde autem eveniat quod stultum occidit prosperitas , et non sapientem, alibi habemus: Cor sapientis ubi tristitia, et cor stultorum ubi laetitia. ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Licet enim multos frangat adversitas, tamen multo plures extollit prosperitas, sicut scriptum est: Cadent a latere tuo mille, sinistro scilicet, per quod designatur adversitas; et decem millia, id est multo plures, a dextris tuis , in quibus prosperitas designatur. Denique quia utrobique periculum est, orat Sapiens et dicit: Divitte aut divitiae extollerent in superbiam; aut paupertas dejiceret in impatientiam. 3. Unde et Dominus sicut in passione patientiam, ita in processione humilitatem exhibere curavit. In illa enim tanquam ovis ad occisionem ductus est, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ce scl̃arib aliqͣndo que placent. qͣndoq
que displicent uidemꝰ accidere: & ipsis
nichilominus sp̃italib. ñ semꝑ tristia
ñ semꝑ leta succedunt: s ẽ uesꝑe &e ma¬
ne. dies unus. Et illud. Uisitas eumdi¬
luculo: & subito ꝓbas illum. Uerũ hoc
interim dum p̃sens scłm manet: uł ma¬
gis manat et fluit. Ceterum post hoc
scłm duo futura st̃ scl̃a. ualde diuisa et
diũsa: ita ut in altero ñ sit nisi fletus &
stridor dentium: in altero sola gr̃aꝵ ac¬
tio et uox laudis. Absterget enim d̃s om¬
mundi multa patiuntur adũsa: ita
nec ipsis seruis di omĩa in hoc mundo
optata succedunt. In die gͦ maloꝵ memo¬
res sint bonoꝵ ne pusillanimes fiant
&e impatientes: sicut hic de quo legimꝰ
in psalmo. Conficebit᷑ tibi cum benefece¬
ris ei. In die quoq bonoꝵ ne ĩmemores
sint maloꝵ: ne extollant᷑ et dicant in
abiuidantia sua ñ mouebim᷑ ineternũ
Sicut enĩ scłarium rerum ꝓsꝑitas occi¬

Expanded text:
 viris aliquando quae placent, quandoque quae displicent videmus accidere; et ipsis nihilominus spiritualibus non semper tristia, non semper laeta succedunt, sed vespere et mane dies unus; et illud: Visitas eum diluculo, et subito probas illum . Verum hoc interim dum praesens saeculum manet, vel magis manat et fluit. 2. Caeterum post hoc saeculum duo futura sunt saecula valde divisa et diversa: ita ut in altero non sit nisi fletus et stridor dentium; in altero sit sola gratiarum actio, et vox laudis. Absterget enim Deus ommundi multa patiuntur adversa: sic nec ipsis servis Dei omnia in hoc mundo optata succedunt. In die ergo malorum memores sunt bonorum, ne pusillanimes fiant et impatientes, sicut is de quo legimus in psalmo: Confitebitur tibi cum benefeceris ei . In die quoque bonorum non immemores sunt malorum; ne extollantur, ut dicant in abundantia sua: Non movebimur in aeternum. Sicut enim saecularium rerum prosperitas occi
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse ẽ ut loquamͣ hodie breuiu ᷤ:¬
ꝓꝑter angustiam temꝑoris. Multa
qͥdem nob̃ ministrat ꝓcessio quã cele¬
braturi sumus: s eadem impedit ne
dicere plura possimus. Celebraturi su¬
mus hodie ꝓcessionẽ: & paulopost au¬
dituri passionem. Quid sibi uult mira¬
bilis ista coniunctio: aut quid cogita¬
uerunt patres nr̃i passionẽ addentes
ꝓcessiomi: Nam ꝓcessio qͥdem merito
rep̃sentatur hodie: qͥa hodie facta est.
Passio uͦ cur addita ẽ. quã sexta feria
constat ẽẽ secutam: Optime utiq
ꝓcessiomi passio coniuncta ẽ. ut disca¬
mus in nulla lecitia huiꝰ scłi hr̃e fiduciã:
scientes qm̃ extrema gaudii luctus occu¬
pat. Propt̾ea ñ sunus stulti ut occidat
nos ꝓsꝑitas nr̃a: s in die bonoꝵ non
immemores simus maloꝵ. Et econũso.
Istis enim mixcum ẽ p̾sens scłm: ñ scla

Expanded text:
ecesse est ut loquamur hodie brevius propter angustiam temporis. Multa quidem nobis ministrat processio, quam celebraturi sumus, sed eadem impedit ne dicere plura possimus. Celebraturi sumus hodie processionem, et paulo post audituri passionem. 880 Quid sibi vult mirabilis ista conjunctio, aut quid cogitaverunt patres nostri, passionem addentes processioni? Nam processio quidem merito repraesentatur hodie, quae facta est hodie; passio vero cur addita est, quam sexta feria constat esse secutam? Opportune utique processioni passio conjuncta est, ut discamus in nulla laetitia hujus saeculi habere fiduciam, scientes quoniam extrema gaudii luctus occupat. Propterea non simus stulti, ut occidat nos prosperitas nostra; sed in die bonorum non immemores simus malorum, et e converso. Istis enim mistum est praesens sa
Abbreviated transcription (Latin):
ne in dextera patͥs ubi iam ñ sit pa¬
ter maior eo. in dextera altissimi co¬
altissimũ app̃hendere concupiscens.
Hec enim ẽ uita eterna fr̃s. ut patrem
cognoscamꝰ uerum dm̃. s & quẽ misit
cum eo dm̃i suꝑ omĩa benedictum in

Expanded text:
ne in dextera Patris, ubi jam non sit Pane in dextera Patris, ubi jam non sit Pater major eo, in dextera Altissimi coaltissimum apprehendere concupiscens. Haec enim est vita aeterna, fratres, ut Patrem cognoscamus verum Deum; sed et quem misit cum eo Deum, super omnia benedi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uideat᷑ cominune multoꝵ: qͤrentẽ
uͦ eum singłariter: qd̃ singularis sit
puritatis. singłaris gr̃ȩ. singłaris ꝑfecti¬
onis. ñ mͦ nil sꝑare: nisi ab eoͬ s nil qͦ¬
rere nisi eum. Qd si bonus illis: qͣnto
magis isti: Merito ꝓinde querenti il¬
lum amuine respondet᷑ Altissimũ posu¬
isti refugium tuum. Neq enim sic dm
sitiens anima aut cum petro ei in t̾reno
monte facere tabernacłm. aut cũ ma¬
ria deinceps eum tangere uult in trã:
s plane clamat fuge dilecte mi. assim¬
lare capree humuloq ceruoꝵ super
montes bethel. Audiuit enim dicentẽ.
Si diligeretis me. gauderetis utiq qͥa
uado ad patrem: quia pater maior
me ẽ. Audiuit dicentẽ. Noli me can¬
gere. nundũ enim ascendi ad patrem:
& celestis iam ñ ignara consilii clamat
angłos &e archangłos. cherubin qͦq
&e seraphin. neq enim alii st̃ mon¬
tes domus d̃i. qd̾ sonat bethel: pla¬

Expanded text:
hoc videatur commune multorum; quaerentem hoc videatur commune multorum; quaerentem vero eum, singulariter, quod singularis sit puritatis, singularis gratiae, singularis perfectionis, non modo nil sperare nisi ab eo, sed nil quaerere nisi eum. Quod si bonus illis, quanto magis isti? 9. Merito proinde quaerenti illum animae respondetur: Altissimum posuisti refugium tuum. Neque enim sic Deum sitiens anima, aut cum Petro ei in terreno monte facere tabernaculum , aut cum Maria deinceps eum tangere vult in terra , sed plane clamat: Fuge, dilecte mi, assimilare capreae hinnuloque cervorum super montes Bethel . Audivit enim dicentem: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia Pater major me est . Audivit dicentem; Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Et coelestis jam non ignara consilii clamat angelos et archangelos, cherubim quoque et seraphim neque enim alii sunt montes domus Dei, quod sonat Bethel, pla
Abbreviated transcription (Latin):
matͥs expansus ẽ: parata sunt forami¬
na petrȩ: patent uiscera miscdiȩ dei
nr̃i. Hoc refugium qui declinat: nicħ
mirũ si effugere ũ meret᷑. Iam qͥdem
fr̃s que dicta sunt ad expositionẽ ũsꝰ
huius uiderent᷑ posse sufficere. si dixis
dicit. tu es dñe spes mea forte ampliꝰ
aliquid et sublimius sonat: qd̾ uideli¬
cet ñ mͦ in eum sꝑet. s eum. Conueni¬
entius siqͥdem spes nr̃a dicit᷑ qd sꝑamꝰ.
qͣm in quo sꝑamus. Sunt autẽ forte ñ¬
nulli qui a dño optinere corporalia seu
sp̃ualia quelibet concupiscunt: s ꝑfecta
caritas solum sitit qd summũ ẽ tota
desiderii uehem̃tia clamans. Quid enĩ
mͥ ẽ in celo: & ate quid uolui suꝑ t̾rã:
Ds cordis mei. et pars mea ds̃ in et̃nũ.
uit. Bonus es dñe sꝑantib in te: anime
querenti te ubi sane et ipsam numeri
discretionẽ prudent̃ aduerte: qd̾ sꝑan¬
tes qͥdem in eo pluraliter dixerit. quod

Expanded text:
matris expansus est: parata sunt foramimatris expansus est: parata sunt foramina petrae; patent viscera misericordiae Dei nostri. Hoc refugium qui declinat, nihil mirum si effugere non meretur. 8. Jam quidem, fratres, quae dicta sunt, ad expositionem versus hujus viderentur posse sufficere, si dixissdicit: Tu es, Domine, spes mea, forte amplius aliquid sonat et sublimius, quod videlicet non modo in eo speret, sed eum. Convenientius siquidem spes nostra dicitur quod speramus, quam in quo speramus. Sunt autem forte nonnulli, qui a Domino obtinere temporalia seu spiritualia quaelibet concupiscunt: sed perfecta charitas solum sitit quod summum est, tota desiderii vehementia clamans: Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum . vit: Bonus es, Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Ubi sane et ipsam numeri discretionem prudenter adverte, quod sperantes quidem in eo pluraliter dixerit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe ei dicit᷑ hoc. recolite psalmi pͥ¬
mordia: ei dicit᷑ qui in ꝓtectione altis¬
simi commorat᷑. illuc refugiens apus¬
illanimitate sp̃c et tempestate. Que
qͥdem duplex ẽ necessitas fugiendi:
qd̾ iuidelicet et foris pugne. & intus
timores. Minus enim fugere oport̾ẽt:
siut interior magnanimitas extĩores
tumultus uiriliter sustineret: uł ex¬
teriori tranquillitate pusillanimitas
ꝓpͥa foueret᷑. Altissimũ ait posiusti refu¬
gium tuũ. Sepe illuc fugiamꝰ fratres:
munitus ẽ locus: nullus ibi timetur
hostis. Utinã magis semꝑ ibi mane
liceret: s non ẽ hoc temporis huius.
Qd mͦ refugium ẽ. qͣndoq. habitacłmn
erit: & habitacłm sempiternũ. Int̾im
sane. et si ꝑsistere ñ concedit᷑: frequent̃
tam̃ ẽ recurrendũ. Nempe ad omnem
temptationẽ. ad omnẽ tͥbulationẽ ad
omnẽ deniq cuiꝰcumq modi necessi¬
tatem. aꝑta nobis ẽ urbs confugui: sinꝰ

Expanded text:
Nempe ei dicitur hoc recolite psalmi priNempe ei dicitur hoc recolite psalmi primordia ei dicitur, qui in protectione Altissimi commoratur, illuc refugiens a pusillanimitate spiritus et tempestate. Quae quidem duplex est necessitas fugiendi, quod videlicet et foris pugnae, et intus timores. Minus enim fugere oporteret, si vel interior magnanimitas exteriores tumultus viriliter sustineret, vel exteriori tranquillitate pusillanimitas propria foveretur. Altissimum, ait, 853 posuisti refugium tuum. Saepe illuc fugiamus, fratres: munitus est locus, nullus ibi timetur hostis. Utinam magis semper ibi manere liceret! Sed non est hoc temporis hujus. Quod modo refugium est, quandoque habitaculum erit, et habitaculum sempiternum. Interim sane, etsi persistere non conceditur, frequenter tamen est recurrendum. Nempe ad omnem tentationem, ad omnem tribulationem, ad omnem denique cujuscunque modi necessitatem, aperta est nobis urbs confugii; sinus
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis testimonia credibilia facta
sunt nimis. Maiorẽ hac dilectionẽ ne¬
mo habet: qͣm ut animã suam ponat
qͥs ꝓ amitis suis. Deniq qͣndo in sespe¬
ranti desit illa maiestas: que tam stu¬
diose monet in se sꝑari: Plane non
dereliqͥt sꝑantes in se. Adiuuabit eos
meritis: Audi qd sequit᷑. Qͥa sꝑauert̃
in eo. Dulcis causa: attam̃ efficax. attam̃
irrefragabilis. Nuirũ hec ẽ iustitia:
s que ex fide ẽ ñ ex lege. De quacũq
exaudiam eos. Ecce numera tͥbulatiõe:
scđm multitudinẽ eaꝵ consolationes
eiꝰ letificabunt animã tuam: dum mͦ¬
ñ ad alia conũtaris: dum mͦ clames
mile aliqͦd uł terrenũ. s altissimum
ponas refugiũ tuum. Quis sꝑauit
in eo: et confusus ẽs facilius ẽ celum
& terrã transire: qͣm uerbum eius
euacuari. Altissimũ inquit posiusti
refugium tuũ. Non accedet illuc tẽp¬
tator:. ñ calumpiator ascendet: non
pessimus ille frm̃ accusator attinget.

Expanded text:
voluntatis testimonia credibilia facta voluntatis testimonia credibilia facta sunt nimis. Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Denique quando in se speranti desit illa majestas, quae tam studiose monet in se sperari? Plane non derelinquit sperantes in se. Adjuvabit eos, quibus meritis? Audi quod sequitur: Quia speraverunt in eo. Dulcis causa, attamen efficax, attamen irrefragabilis. Nimirum haec justitia, sed quae ex fide est, non ex lege. De quacunquead me, exaudiam eos. Ecce numera tribulationes. Secundum multitudinem earum consolationes ejus laetificabunt animam tuam: dummodo ad aliam non convertaris; dummodo clames mile aliquid vel terrenum, sed altissimum ponas refugium tuum. Quis speravit in eo, et confusus est? Facilius est coelum et terram transire, quam verbum ejus evacuari. 7. Altissimum, inquit, posuisti refugium tuum. Non accedet illuc tentator, non calumniator ascendet, non pessimus ille fratrum accusator attinget.
Abbreviated transcription (Latin):
mutunt᷑: ꝑ te obtinenda sꝑabo. Si in¬
surgant adu̾sum me p̾lia: si seuiat mũ¬
dus: si fremat malignꝰ: si ipsa caro ad¬
u̾sum sp̃m concupiscat: in te ego sꝑabo.
tr̃s. hoc sape ex fide uiu̾e ẽ: nec alius
ex sententia dicere potest. qm tu es
dñe spes meaͥ nisi cui intꝰ sit ꝑsuasũ
aspu. ut quẽadmodũ monet ꝓpħa.
tes in eum. ipsi enim cura ẽ de uob̃is.
Ut quid enim si hec sapimꝰ. ut qͥd cun¬
ctamur abicere omĩno spes miseras.
uanas. mutiles. seductorias: &e huic un
tam solide. tam ꝑfecte: tam beate spei.
tota deuotione animi. toto feruore
sp̃c inherere: Si qͥd illi impossibile.
siquid ut difficile ẽ: quere aliud in qͦ
sꝑes. S ũbo omĩa potest. Qͥd facilius
continuo liberabim᷑. Si uiuificare
placuerit: uita in uoluntate eiꝰ ẽ. Si p̃¬
mia eterna largiri: licet ei qd uult fa¬
cere. An uͦ iam de facilitate ñ dubitas:
s ipsa tͥ ẽ suspecta uoluntas: Plane et

Expanded text:
tur, per te obtinenda sperabo; si insurgant adversum me praelia, si saeviat mundus, si fremat malignus, si ipsa caro adversum spiritum concupiscat; in te ego sperabo. 6. Fratres, hoc sapere, ex fide vivere est, nec alius ex sententia dicere potest: Quoniam tu es, Domine, spes mea, nisi cui intus sit persuasum a Spiritu, ut quemadmodum monet propheta, m vestram projicientes in eum: ipsi enim cura est de vobis . Utquid enim, si haec sapimus, utquid cunctamur abjicere omnino spes miseras, vanas, inutiles, seductorias; et huic uni tam solidae, tam perfectae, tam beatae spei, tota devotione animi, toto fervore spiritus inhaerere? Si quid illi impossibile, si quid vel difficile est, quaere aliud in quo speres. Sed verbo omnia potest. Quid facilius continuo liberabimur; si vivificare placuerit, vita in voluntate ejus est; si praemia aeterna largiri, licet ei quod vult facere. An vero de facilitate jam non dubitas, sed ipsa tibi est suspecta voluntas? Plane et