comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cas: ꝑ qͦs pͦpło nacionũ patet ĩgressus in
eccłiam. Set murus quam uis ambitũ
tocius urbis ĩ cludat. tũc tam̃ est inum¬
tior cũ receptacula habuerit p̃parata: ĩ quib
pro pugnatores urbis tutũ spetulandi ac
la requirũtur: eloquiis celestib magis
qͣm corporis uoluptatib hostiles impetꝰ
repulsare consueta. Eo fulta p̃sidio. eo
salutem. Ne hereticoꝵ corrũpat᷑ tineis aut
iustoꝵ. edificemꝰ suꝑ eam. tabulas cedri¬
nas: ħ est ficłĩ sublunis bonũ odorem.
Est eñi suauis huius matherie odor: quã
ñ uermis. ñ tinea corrũpat. Ideo eñi huiꝰ
matherie usus eligit᷑ tectoꝵ fastigiis ele¬
uandis formandis q litt̾aꝵ elem̃tis : qͥb
etas pueuris ad studium lib̾alis erudicio¬
nis imbuit᷑. Est gͦ. matheria ista sublimĩ
ad grãm. leuis ad onus. suaiis ad odorẽ.
utił ad ĩstrum̃tum sciencie: habilis ad-
iinist̾ium cognitionis et̾ne. S quẽ¬

Expanded text:
cas, per quas populo nationum patet ingressus in cas, per quas populo nationum patet ingressus in ecclesiam. sed murus quamuis ambitum totius urbis includat, tunc tamen est munitior. cum receptacula habuerit praeparata, in quibus propugnatores urbis tutum speculandi ac la requiruntur, eloquiis caelestibus magis quam corporis uoluptatibus hostiles impetus repulsare consueta. eo fulta praesidio, eo salutem. sed ne haereticorum corrumpatur tineis aut iustorum: aedificemus super eam tabulas cedrinas, hoc est fidei sublimis bonum odorem; est enim suauis huius materiae odor, quam non uermis, non tinea corrumpat. ideo huius materiae usus eligitur tectorum fastigiis eleuanais formandisque litterarum elementis, quibus aetas puerilis ad studium liberalis eruditionis inbuitur. est ergo materia ista sublimis ad gratiam, leuis ad onus, suauis ad odorem, utilis ad instrumentum scientiae, habilis ad ministerium cognitionis aeternae. Sed quem
Abbreviated transcription (Latin):
que nubilis significant tẽpus etatis. Hoc.
solet fmbolũ cõmune om̃ib uͥginib ẽẽ
npturis ut cũ ubera ceperĩt iinminere.
tũc conũccioni habiles uidicent᷑. Tur¬
bate gͥ. qd̾ studio dileccionis urgeat nup¬
cias sponsus: dicũt. Quid facienius soro¬
ri ñre: indie qua loqͥt᷑ mea: Uel ut simi¬
nacꝰ qua loquitur ei. hoc est spon saliũ
celebritate solet fieri collocucio: et cõfir¬
macio nupcioꝵ. Quid faciemꝰ dicunt.
turbate: qr urgetur coniũstio sp̃uał. A
tantis nupciis ercusare ñ possunt. Hemo poͣ¬
d̾ant. ut illa cdilacione. uł auima uł eccł̃ia
possit ẽẽ. ꝑfectior. Dicũt gͦ. Si murus est:
edificemus suꝑ eum receptacula. Et si
ianua est: sculpamꝰ suꝑ eam tabulas cedri¬
nas. Murꝰ est aĩa sc̃i. habet ⁊ eccłia murõ
suos: que ĩa ꝑfectior dicit. Ego ciuitas mu¬
nita. hic est murus qui ht̃ .xiͭi. portas apłi¬

Expanded text:
quae nubilis significant tempus aetatis. hoc quae nubilis significant tempus aetatis. hoc solet symbolum commune omnibus uirginibus esse nupturis, ut, cum ubera coeperint eminere, tunc coniunctioni habiles iudicentur. Turbatae igitur, quod studio dilectionis urgeat nuptias sponsus, dicunt: quid faciemus sorori nostrae in die qua loquitur in ea? uel, ut Symmachus, qua loquitur ei, hoc est: sponsalium celebritate solet fieri conlocutio et confirmatio nuptiarum. quid ergo faciemus, dicunt turbatae, quia urgetur coniunctio spiritalis? a tantis nuptiis excusare non possunt; nemo derant, ut illa dilatione uel anima uel ecclesia possit esse perfectior. Dicunt ergo: si murus est, aedificemus super eum receptacula; et si ianua est, sculpamus super eam tabulas cedrinas. murus est anima sancti. habet et ecclesia muros suos, quae iam perfectior dicit: ego ciuitas munita. hic est murus qui habet duodecim portas apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti. Respondit eisponsus. Pone mes
ut signacłin ĩ cor tuum. ut signacłm in
brachiũ tuũ: que noua ⁊ uet̾a seruasti
mͥ. Signacłm meũ es: ad imaginem
ieam: ⁊ similitudinem es: fulget ĩ te
imago iusticie. unago sapiencie: miago
uͥtutis. E qr imago deiĩ corde tuo est: fit
⁊ inoꝑib tuis. Sit esfigies euangellii in
tuis factis: ut ĩtuis morib p̃cepta mea
custodias. Effigies euangeli erit inte:
si ꝑcutienti marillam alt̾am p̃beas. sidi¬
ligas: amicum tium. si crucem tuam
toslat. et me seqͣris. Id̾o ceutem ego puob̃
portani: ne ꝓ me tu portare aubitares.
magnitudinem uerbi. imꝑare tantis
nupcis estimabant: ne forte copule
ponclus sustin̾e ñ possent: ex cusant di¬
centes. Soror ña parua: ⁊ ub̾a non ht̃.¬
Sic eñi qui uolũt differre nuptias excusa¬
re consuerũt: ut p̃tendãt ĩ mature etatis
ĩ firmitatem. ⁊ astruãt qđ u̾ba ñ habeãt.

Expanded text:
testamenti. Respondet ei sponsus: pone me testamenti. Respondet ei sponsus: pone me ut signaculum in cor tuum. u t sigillum in brachium tuum. quae noua et uetera seruasti mihi. signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. fulget in te imago iustitiae, imago sapientiae, imago uirtutis. et quia imago dei in corde est tuo, sit - operibus tuis, sit effigies euangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. effigies euangelii erit in te, si percutienti maxillam alteram praebeas, si diligas inimicum tuum, si crucem tuam tollas et me sequaris. ideo crucem ego pro uobis portaui, ne tu propter me portare dubitares. magnitudinem uerbi imparem tantis nuptiis aestimabant. ne forte copulae pondus sustinere non posset, excusant dicentes: soror nobis parua et ubera non hasic enim qui uolunt differre nuptias excusare consuerunt, ut praetendant inmaturae aetatis infirmitatem et adstruant, quod ubera non habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
cius ĩ dagari. Nouit ħ eccłia tua: qr
ñ uisut te dormiens querat. ñ uis. ut
iacens te in uestigit. Demq pulsas
ad ianuam ut excites dormientẽ. Ex¬
ploras si cor uigilat. ⁊ caro doriuit
uis iacentẽ leuare dicens. surge qui
dormis. ⁊ erurge amortuis. Mittis
manũ ꝑ cau̾nã. ut surgat: ⁊ si tarcli
surrexerit derelinquis. Uis. ut q̃rat it̾ unr.
⁊ q̃rat amultis. ⁊ ñ obliuiscatur q̃rere. Nõ
oblunscatur sermones tuos. ⁊ si deuet eos
offerat te uidendum: ũ refigiat te teneri.
Que cũ te meruit amplecti: ostendit
fructus suos. Docebit ñ oblitam manda¬
toꝵ se tuoꝵ dicet tͥ ueni frat̾ nĩs ereamꝰ
ĩ agrum. ⁊ ĩ forib nr̃is oĩs fetus arboꝵ.
noua ⁊ uet̾a. fr̾ m̃s seruaui tibi. hoc est dic̾e.
teneo mandata omia noui ⁊ uet̾is testa¬
m̃ti. Sola hoc dicere eccłia potest. non di¬
cit alia congregacio. ñ dicit sinagoga. nĩ
de albata cermitur: que utͥusq fulget gr̃a

Expanded text:
tius indagari. nouit hoc ecclesia tua, quia tius indagari. nouit hoc ecclesia tua, quia non uis ut te dormiens quaerat, non uis ut iacens te inuestiget. denique pulsas ad ianuam, ut excites dormientem, exploras, si cor uigilat et caro dormit. uis iacentem leuare dicens: surge qui dormis et exsurge a mortuis. mittis manum per cauernam, ut surgat, et, si tardius surrexerit, derelinquis. uis ut quaerat iterum et quaerat a multis et non obliuiscatur quaerere; non obliuiscatur sermones tuos. ut, si tenet eos, offeras te uidendum, non refugias teneri. Quae cum te meruerit amplecti, ostendet fructus suos, docebit non oblitam se mandatorum tuorum, dicet tibi: ueni, frater meus, exeamus in agrum, et in foribus nostris omnis fetus arborum, noua et uetera, frater meus, seruaui tibi. hoc est dicere: \'teneo mandata omnia noui et ueteris testamenti\'. sola hoc dicere ecclesia potest. non dicit alia congregatio, non dicit synagoga, nec dealbata cernitur quae utriusque fulget gratia
Abbreviated transcription (Latin):
es reuocare: qui possis: ⁊ qͦs relinq̃ris
ñ mestificabis. Et ip̃i eñi peccatores re¬
ditu gratulabunt᷑. Ueni ut facias salu¬
tem ĩ t̾ris: ĩcelo gaudium. ueni gͦ. ⁊
quere ouẽ tuã: ñ iam ꝑseruulos. ñ ꝑmer
cenarios. s ꝑtemet ip̃m. Suscipe me in.
carne: que ĩ adam lapsa est. Susci¬
pe me ñ ex sara. s exmaria: ut ĩ cor¬
rupta sit uͥgo. s uͥgo ꝑ grãm: ab om̃i
in tegra labe peccati. Porta me in  n¬
cruce: que salutaris errantib ẽ. in
qua sola est reqͥes: quicũcr fatigatis
ĩ qua sola uiuent qui cũq moriũtur.
pulcre eciam. uiuifica potest dici es
qd̾ mori ñ possit: quem humeris suis
uirtus portau̾it. Dicit gͦ ⁊ anima. clicit
mea. hoc est dicere. uiuifica sernum
tuũ. q̃m madata tua ñsum oblitus.
Ego te quesiui: s ĩ ueniri ñ possum mͥ
tu uolueris in ueniri. Et tu quidem
uis ĩueniri. s uis diu queri uis diligen¬

Expanded text:
es reuocare qui possis et quos reliqueris es reuocare qui possis et quos reliqueris non maestificabis; et ipsi enim peccatoris reditu gratulabuntur. ueni, ut facias salutem in terris, in caelo gaudium. Ueni ergo et quaere ouem tuam non per seruulos, non per mercennarios, sed per temet ipsum. suscipe me in carne quae in Adam lapsa est. suscipe me non ex Sarra, sed ex Maria, ut incorrupta sit uirgo, sed uirgo per gratiam ab omni integra labe peccati. porta me in cruce quae salutaris errantibus est, in qua sola est requies fatigatis, in qua sola uiuent quicumque moriuntur. Pulchre autem etiam uiuifica potest dici, eo quod mori non possit quem humeris suis uirtus portauerit. Dicit ergo et anima, dicit xit anima mea. hoc est dicere: uiuifica seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ego te quaesiui, sed inuenire non possum, nisi tu uolueris inueniri. et tu quidem uis inueniri, sed uis diu quaeri, uis diligen
Abbreviated transcription (Latin):
Scio eñi uenturũ. q̃m manclata tua
ñ sum oblitus. Ueni ñ cum uͥga: s cũ⁊ nõ¬
caritate sp̃sq mansnetudiue. Noli du¬
bitare relinq̃re ĩ montib naginta no¬
uem oues tuas: qm̃ ĩ montib constitu¬
tas lupi rapaces ĩ cursare ñ possũt. In
paradiso semel nocuit: serpens amisit
ibi escam. Post quã adam ĩ depͤulsus
est: illic iam noc̾e ñ pot̾it. Ad me ueni:
quẽ lupoꝵ graniũ uerat ĩ cursus.
Ad me ueni: quẽ eiectũ de paradiso
serpentis dui ulceris diulsoris uene¬
na ꝑteptant: qui erraui agregib tiũ
illis suꝑiorib. Nam ⁊ me ibidem po¬
suerat. s ab ouilib tuis lupris noc¬
turnus au̾tit. Quere me: qr te reqͥro.
Ouere me: ĩ ueni me. Suscipe me:
porta me. Potes ĩ uenire quem tu reliris:
aignare susciꝑe quem ĩ ueuis im poue
humeris quem susceꝑis: Non est tͥpium
ta tua non sum oblitus: spem medicine
reseruo. ueni dñe. qr ⁊ erraticam solus

Expanded text:
scio enim uenturum, quoniam mandata tua scio enim uenturum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni non cum uirga, sed cum caritate spirituque mansuetudinis. Noli dubitare relinquere in montibus nonaginta nouem oues tuas, quia in montibus constitutas lupi rapaces incursare nonpossunt. in paradiso semel nocuit serpens; amisit ibi escam, postquam Adam inde depulsus est; illic iam nocere non poterit. ad me ueni, quem luporum grauium uexat incursus. ad me ueni, quem eiectum ue paradiso serpentis diu ulceris uenena pertemptant, qui erraui a gregibus tuis illis superioribus. nam et me ibidem conlocaueras, sed ab ouilibus tuis lupus nocturnus auertit. quaere me, quia te requiro, quaere me, inueni me. suscipe me, porta me. potes inuenire quem tu requiris, dignaris suscipere quem inueneris, inponere umeris quem susceperis. non est tibi pium ta tua non sum oblitus, spem medicinae reseruo. ueni, domine, quia et erraticam solus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. et potuit falli scͥptor ut scͥberet. ⁊n̾¬
cõÑ. qd̾ est uiuifica. Sensus quid̃ẽ
ut̾q constat: s oportunor est huic lo¬
co quere seruũ tuũ: qm̃ ouit que er¬
rauit. querenda est. a pastore. ne ꝑeat.
IDeo dicit. errauit. Dic iniqͥtates tuas:
ut iustificeris. Qd̾ lapsũ fateris. ineo tͥ
cũ om̃ib commune est consorciũ: quia:
nemo sine peccato. Negare ħ sacrilegiũ
est. Solus eñi deus sine peccato est. Cõ¬
ficteri hoc dõ: impunitatis est remedi
um. Erraui inquit. S qui errauit ̃
uiam pot̾ redire: in uiam reuocari po¬
test. Et pulcre addidit : sicut ouit que
ꝑierat. Non em̃ ꝑũt : quiagnoscit erro¬
rem. Quere inquit seruũ tuũ: quẽa
mandata tua ñ sum oblitus. Ueni gͦ
dñe Iħu : quere seruũ tuũ: quere lassã
ouem tuam. Ueni pastor: q̃re sicut ouẽ
ioseph. Errauit ouis tua: łu tu moraris
ĩmontib. Dimiitte nonagynta uouẽ
oues tuas: ⁊ ueni unã ouem q̃rere que
nũcior iam dudum te expecto uentrrũ.

Expanded text:
ον, et potuit falli scriptor, ut scriberet ζῆσον, quod est uiuifica. sensus quidem uterque constat, sed oportunior est huic loco: quaere seruum tuum, quoniam ouis quae errauit quaerenda est a pastore, ne pereat. ideo dicit \'erraui\'. dic et tu iniquitates tuas, ut iustificeris. quod lapsum fateris, in eo tibi cum omnibus commune consortium est, quia nemo sine peccato. negare hoc sacrilegium est - solus enim deus sine peccato est —, confiteri hoc deo inpunitatis remedium est. erraui. inquit — sed qui errauit in uiam potest redire, in uiam reuocari potest — et pulchre addidit: sicut ouis quae perierat; non enim perit qui agnoscit errorem. Quaere. inquit, seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni ergo. domine Iesu, quaere seruum tuum, quaere lassam ouem tuam, ueni, pastor, quaere sicut oues Ioseph. errauit ouis tua, dum tu morarisaginta nouem oues tuas et ueni unam ouem quaerere quae nuntio, iam dudum te expecto uenturum;
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ : suꝑ montes aromatũ. Propt̾ in¬
firmos fuge: qui tẽptam̃ta grauiora
ferre ñ posũt. Ideoq scͥptũ ẽ. ut deciui:¬
tatib ad ciuitates sugiamꝰ: ⁊ si nos in
hac ciuitate fuerĩt ꝑsecuti fugiamus ĩ
aliam. propt̾ infirmos. gͥ. ut diximũ õ
fugiat : aut fugiat ab in firmis. ⁊ trã¬
seat ad montes aromatũ. qui ꝓ mar¬
tirio odorem possĩt beate resurreccio¬
nis afferre. Montes aronatũ: sc̃isũt.
Aa eos confugit ap̃t : qr fundamenta eiꝰ
ĩmontib sc̃is. ad eos gͥ. confugit: quisũt
eius stabilia fundam̃ta. In nob̾ fugit :
ĩ illis fida stacione consistit. Mons gͥ a
aromatũ. paulus est. qui potest dicere.
bonus eñi odor xp̃i siunus d̾o. Mons
aromatũ dauid. cuiꝰ oracionis odorad
tur oracio mea: sic̃ ĩ censum ĩ cõspectu
tuo. Sumimnacꝰ tam̃ ⁊ aqͥla ĩ t̾pretati
in ortis: hoc est iam in ortis sedes. suꝑ¬
no digna paradiso. ⁊ d̾ꝯ uoc̾e tuam in¬
sỹnua mͥ ⁊ cui amici in tendũt. Ego quoq

Expanded text:
uorum super montes aromatum. propter infirmos fugbt, qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, ut de ciuitatibus ad ciuitates fugiamus et, si nos in hac ciuitate fuerint persecuti, fugiamus in aliam. propter infirmos igitur, ut diximus, fugiat aut fugiat ab infirmis et transeat ad montes aromatum. qui pro martyrio odorem possint beatae resurrectionis adferre. montes aromatum sancti sunt. ad eos confugit Christus, quia fundamenta eius in montibus sanctis. ad eos igitur confu- ?it qui sunt eius stabilia fundamenta; in nobis fugit, in illis fida statione consistit. mons igitur aromatum Paulus est, qui potest dicere: bonus enim odor Christi sumus deo, mons aromatum Dauid, cuius orationis odor astur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Symmachus tamen et Aquila interpretati in hortis, hoc est, jam in hortis sedes, suno digna paradiso, et ideo uocem tuam insinua mihi cui amici intendunt; ego quoque
Abbreviated transcription (Latin):
regione uiuoꝵ. Ibigͦ uiuet anima nr̃a: iͥ
ubi nichil mortale nichil in firmum
amicta sit: nichil debitũ pene. Ibi lau¬
dabit dñm: ubi deposito ĩ firinitatis
dare qui possumꝰ ⁊ petcatori aut̃ clreit
deus. quare tu enarras iusticias meas:¬
In umbra sinuus hic positi. ĩ umbra ui
centes. Quomͦ cantabimꝰ canticũ dñi. ĩ
terra aliena. Ad iuuãt aut̃ iudicia dei
scõs. cũ bonis oꝑib remun̾acio uite cõ¬
fercur et̾ne. Beatus qui dicit et iudicia
tua adiuuabũt me. Ego eñi ĩ firirus.
ego peccator: timeo iudicia dei. ꝓpt̾ cons¬
cienciam delictoꝵ. Michi torrorẽ afferũt:
me exagitãt: sc̃os ad iuuant. S tam̃
iuuabũt etiam peccatorem: licet diu̾¬
sõ modo. Sc̃s ad iuuabit᷑. dũ ꝓbatur
pectatar. ad iuuabit᷑. dun humiliat᷑.
dum castigat᷑. ut peccata soluat dupli¬
cia. dum opꝰ eiꝰ exurit᷑. ut ip̃e saluus
fiat: sict᷑n qͣm qͣi ꝑ ignem. Fortassis eciam:

Expanded text:
regione uiuorum. ibi ergo uiuet anima nostra, regione uiuorum. ibi ergo uiuet anima nostra, ubi nihil mortale, nihil infirmum amicta sit. nihil debitum poenae.\' Ibi laudabit dominum, ubi deposito infirmitatis dare qui possumus ? peccatori enim dixit deus: quare tu enarras iustitias meas?in umbra sumus hic positi, in umbra uiucentem: quomodo -cantabimus canticum domini in terra aliena? Adiuuant autem iudicia dei sanctos, cum bonis operibus remuneratio uitae confertur aeternae. beatus qui dicit: et iudi icia tua adiuuabunt me. ego infirmus, ego peccator timeo iudicia dei propter conscientiam delictorum, mihi terrorem adferunt. me exagitant; sanctos adiuuant. sed tamen iuuabunt etiam peccatorem, licet diuerso modo. sanctus adiuuabitur, dum probatur, peccator adiuuabitur, dum humiliatur, dum castigatur, ut peccata soluat duplicia, dum opus eius exuritur, ut ipse saluus fiat, sic tamen quasi per ignem. fortassis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ ĩ tencione meditacionis ab ducunt. Itaq
qui se medicis cded̾it: se ip̃m ab negat sibi.
Qui autẽ querit sabutare cdi xp̃m sequitur.
qui dicit᷑ saluitare dei. ñ que torporis. set
cio est diuinoꝵ decretoꝵ: neq aliqua
cura corporis huiiꝰ au̾titur astudio dlisci¬
pline. Sequit᷑ u̾sus . uͭiiͦ. Uiuet aĩas
mea ⁊ laudabit te: ⁊ iudicia tua adiu
ñ p̾sentis. ÷ͥ remun̾acione blan¬
ditur. hec eñi uita qͦmͦ dici potest. de qͣ
scͥptum est ⁊ ĩ puluerem deduxisti me.
Quam multi uiuentes ĩ inferno sunt.
Ip̃e paulus cupiebat de mortis huiꝰ corpo¬
re lib̾ari: qui uere concupiuit salutare
dei. dicens. Dissolui eñi tupio. ⁊ cũ xp̃o eẽ.
uolucro: Aut que est uita. que ĩ umbra ẽ
In regione umbre mortis sumꝰ: abscondita
est uita nr̃anon libera. Erit eñi lib̾a in
regione uiuoꝵ. inqua fiduciam compla-¬
cendi iustꝰ asumeret: ut placeat dño ĩ

Expanded text:
omni intensione meditationis abducunt. itaque omni intensione meditationis abducunt. itaque qui se medicis dederit, se ipsum sibi abnegat. Qui autem quaerit salutare Dei, Christum sequitur, qui dicitur salus Detio est diuinorum decretorum neque aliqua cura corporis huius auertitur a studio disciplinae. Sequitur uersus septimus: uiuet anima mea et laudabit te, et iudicia a tua adiunon praesentis sibi remuneratione blanditur. haec enim uita quomodo dici potest, de qua scriptum est: et in puluerem mortis deduxisti me? quam multi uiuentes in inferno sunt! ipse Paulus cupiebat de mortis huius corpore liberari, qui uere concupiuit salutare dei dicens: dissolui enim cupio et cum Christo esuolucro aut quae est uita, quae in umbra est ? in regione umbrae mortis sumus, abscondita est uita nostra, non libera; erit enim libera in regione uiuorum, in qua fiduciam conplacendi iustus adsumit, ut placeat domino in
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne om̃s ministri sũt sp̃s qui mittũ¬
tur ĩ minist̾ium: ꝓpt̾ eos qui futuri erãt
heredes salutise Qni gͦ elegit mandata
d̾i utit᷑ confidencia: ut cũ auctoritate
deposcat ͥ diuina subsidia. Seqinit᷑
u̾sus sertus. ¶ Soncupiui salutare tu¬
um dñe: ⁊ lex tua meditacio mea est.
lius iongeuitate uite istiuꝰ de lec¬
tatur ⁊ concupiscit usq ad depo
site seuectutis corporis huius uitam ꝓ¬
dlucere: alii frangũtur egritudinis ĩ¬
firmitate. de quib nemo potest dic̾e.
cũ ĩ firmor tũc potens sum: beatos
seputãt. si ĩ offensa ualitudinis como¬
ditate pociantur: quib ñ est ĩ firmi¬
tas ad salutẽ. hoꝵ quoque nemo po¬
test dicere: concupiui salutare tuũ.
¶ tare
dei querunt: meditis potius quam scͥpturis.
obedientes. Contraria autẽ studiosis drui¬
ne cognicionis: p̃cepta medicine sunt.
A ieiunio reuosant. lucubrare ñ sinũt: ab

Expanded text:
nonne omnes ministri spiritus qui mittunnonne omnes ministri spiritus qui mittuntur in ministerium propter eos, qui futuri erunt heredes salutis? qui ergo elegit mandata dei, utitur confidentia, ut cum auctoritate deposcat sibi diuina subsidia. Sequitur uersus sextus: con cupiui salutare t tuum, domine, et lex tua meditatio mea est. alius longaeuitate uitae istius delectatur et concupiscit usque ad depositae finem senectutis corporis huius uitam producere. alii franguntur aegritudinis infirmitate, de quibus nemo potest dicere: cum infirmor, tunc potens sum. beatos se putant, si inoffensa ualitudinis commoditate potiantur, quibus non est infirmitas ad salutem. horum quoque nemo potest dicere: concupiui salutare tuum, tare Dei quaerunt, medicis potius quam Scripturis obedientes. Contraria autem studiosis divinae cognitionis praecepta sunt medicinae . A jejunio revocant, lucubrare non sinunt, ab
Abbreviated transcription (Latin):
pascitur eiꝰ ĩ iuriis acõsorcio caritatis alienũ
est. Sequit᷑ u̾sus quitꝰ.iat manus tua
re quia manus d̃ĩ xp̃s est. Ipsum
legimus dexteram cdi: de quo supra ait.
Dertera dñi fecit uirtutẽ. Dextera dm̃
exaltauit me. Gur ergo hic manũ dixit.
hisi forte ñ solum ꝓpter diu̾sitatẽ gr̃e. qͣm
scriptores ñ p̃termitere solent. sed etiam ꝓpt̾
quanda ꝓprietatẽ manuũ dictũ est ut
uerbi dextera dicatur. ubi scribit᷑ quod
eraltauit cum uirtute. hic manus ubi
in telligi oporteat. quod cũ humilitate
seruauit: Potes ⁊ sic intelligere manꝰ
dm̃. sicut dicitur ĩ usu. magna est manꝰ
ulius regis. hoc est magnus excercit᷑. et illi¬
us in ferior manus est : ut etiam hic in¬
uõ: telligamus. fiat adium̃tũ tuũ atq sub¬
sidium ut mittas augłos tuos opem tũã
sub siclia potencie tue: ad lib̾andũ ppłm
tuũ. hec est manꝰ dei: de qua scͥptũ est.

Expanded text:
pascitur eius iniuriis, a consortio caritatis alienus pascitur eius iniuriis, a consortio caritatis alienus est. Sequitur uersus quintus: fiat manus tua ur orare, quia manus dei Christus est. ipsum legimus dexteram dei, de quo supra ait: dextera domini fecit uirtutem, dextera domini exaltauit me. cur ergo hic manum dixit, nisi forte non solum propter diuersitatem gratiae, quam scripturae non praetermittere solent, sed etiam propter quandam proprietatem manuum dictum est, ut ibi dextera dicatur. ubi scribitur quod exaltauit eum uirtute, hic manus, ubi intellegi oporteat quod eum humilitate seruauit ? potest et sic intelleiri manus domini sicut dicitur in usu: \'magna est manus illius regis. hoc est magnus exercitus, et \'illius inferior manus est\\ ut etiam hic intellegamus: \'fiat adiumentum tuum atque subsidium, ut mittas angelos tuos, opem tuam, subsidia potentiae tuae ad liberandum populum tuum\'. haec est manus dei de qua scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
cõpungũt. stimulãt ista ñ uulnerant:
licet et uuln̾a utilia sint amici. Om̃ia ĩ¬
quit mandata dei iusticia ẽ. qr sũt man¬
data iusticie: ⁊ uło sine iusticia ẽẽ. ñ possũt.
Mandatũ dei est: ut diligas d̃m tuum.
Unde ait apłs. Qui cñi diligit ꝓrimum:
legem impleuit. Scͥptũ est eñi. ñ ad ult̾a
bis. ñ occides. ñ furab̾is. ñ concupisces. ⁊ si
qd̃ est alud mandatũ: ĩ ħ u̾bo instaurat᷑.
Siin ip̃o u̾bo ĩstaurat᷑ om̃e mandatum.
qđ uerbum iusticia est: quid eñi tam iustũo ñ¬
quam ut cliligas dm̃ tuũ. ut diligas frẽm
tuũe utiq om̃ia mandata dei iusticia ẽ.
Sicut eñi qui occide potest fratr̃ẽ. utiq
ñ diligit. qui adultat fratris uxorem utiq
ñ diligit frẽm. qui furat᷑. qui concupis¬
cit alienũ. utiq ñ diligit eum quera
fraudare desidat: ita qui suꝑbe despicit
fratrem qui eũ deformare conatur. qui

Expanded text:
conpungunt, stimulant ista, non uulnerant, conpungunt, stimulant ista, non uulnerant, licet et uulnera utilia sint amici. Omnia, inquit, mandata dei iustitia est. quia sunt mandata iustitiae et ideo sine iustitia esse non possunt. mandatum dei est, ut diligas deum tuum. unde ait Paulus: qui Enim diligit proximum suum legem impleuit. scriptum est enim: non adulsces, et si quod est aliud mandatum, in hoc uerbo instauratur. si in ipso uerbo instauratur omne mandatum quod uerbum iustitia est - quid enim tam iustum quam ut diligas deum tuum et diligas fratrem tuum? -, utique omnia dei mandata iustitia est. sicut enim qui occidere potest fratrem fratrem utique diligit, qui adulterat fratris uxorem utique non diligit fratrem. qui furatur. qui concupiscit alienum utique non diligit eum quem fraudare desiderat, ita qui superbe despicit fratrem, qui eum deformare conatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
reddetis de eo racionem. Non eñi medio.¬
cre ꝑiculũ est: cũ habeat tanta eloqͥa
dei. ⁊ dei oꝑa que fecit ĩ genesi. fecit
ĩ exodo. fecit ĩ leuitio. nim̾o. De ut̾o¬
nomio. iesu naue. iudicũ libro regnoꝵ
obsepias ne loqͣris : s qd̾ peius ẽ. circũdata
ẽ. lingua tua spinis que cõpungunt. ⁊ uul¬
nerant loq̃nteni. que nuncli sunt. H̾o ad¬
u̾sarius eciam orantib freqruent᷑ sclares ef¬
fundit cogitationes. Si gͦ. ñ debemus
audire aliena. uił suꝑflua. qͣnto magis ñͥ n
debemus obloqui: cum dicat unicuiq
nr̃m scͥptura uen̾abił. Argentũ ⁊ aurũ¬
tuum alliga: ⁊ ori tuo fac iugũ ⁊ poudus
Alliga sensum tuũ fida taciturnitate alli¬
ga sermones tuos. impone iugum orituo:
ne in domita u̾borũ se ceruite iactet. Ini¬
pone pondꝰ: ut caute om̃ia que locrium᷑.
strutinemus examine. Quib tam̃ spuñ
ut sepiat aures tuas: scͥptura tͥ dicit. Nisi
cont̾co corde ⁊ timore iudicii salubrit̾ ista

Expanded text:
eo rationem. non enim mediocre periculum est, ut, cum habeas tanta eloquia dei et dei opera quae fecit in Genesi, fecit in Exodo, fecit in Leuitico Numeris Deuteronomio, Iesu Naue, Iudicum libro, Regnorum obsaepias, ne loquaris! sed. quod peius est, circumdata est lingua tua spinis, quae conpungunt et uulnerant loquentem quae mundi sunt. ideo aduersarius etiam orantibus frequenter saeculares offundit cogitationes. si ergo non debemus audire aliena uel superflua, quanto magis non debemus obloqui, cum dicat unicuique nostrum scriptura uenerabilis: argen- tum et aurumtuum alliga et ori tuo fac iugum et pondus! alliga sensum tuum fida taciturnitate, alliga sermones tuos, inpone iugum ori tuo, ne indomita uerborum ceruice se iactet, inpone pondus, ut cauto omnia quae loquimur trutinemus examine. quibus tamen spinis ut saepias aures tuas scriptura tibi dicit nisi contrito corde et timore iudicii ? salubriter ista
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ dauid petit: ut eam doceat deus. Audi¬
erat eñi ⁊ cognouerat ĩ sp̃u. qr unus magis¬
ter est: ⁊ ideo ubiq ip̃m doctorem fieri pos¬
tulabat: ut ab ip̃o disceret iustificationes
eius. Quomͦ eñi cantare pot̾ ĩ metu posit᷑.
⁊ timore penaꝵ. Quomͦ cantare pot̾ gra¬
securus: Deniq ĩ post̾iorib habes. Quomͦ
cantabimꝰ canticum dm̃i ĩ t̾ra alieua: In
qua impugnet᷑. in qua captiuet᷑ ĩ lege
peccati. ĩ qua defleat atꝙ. deploret sue cap¬
tiuitatis erũpnas. Et tu gͦ. ede scͥpturaꝵ
celestium cibos. et ede ut ꝑmaneant tͥ ĩui¬
tam et̾nam: ⁊ ede cotidie ut ñ esuriat. ede
ut replearis: ede ut u̾boꝵ celestiũ. eructu¬
es saginam. Ep̾uales epule ñ ob eẽ. solent:
s:. ꝓdesse saciatis. P̾oq repleri uolebat ꝓpħa:
qui dicit. Repleat᷑ os meũ laude tua: ut
cantem głam tuam. Qui cantat dei głamr:
himnũ dlño cor eiꝰ eructaͣt. Seciuit᷑ uiꝰ.

Expanded text:
liter Dauid petit, ut eum doceat deus; audiliter Dauid petit, ut eum doceat deus; audierat enim et cognouerat in spiritu, quia unus magister est, et ideo ubique ipsum doctorem fieri postulabat, ut ab ipso disceret iustificationes eius. quomodo enim cantare potest in metu positus et timore poenarum? quomodo cantare potest grasecurus? Denique in posterioribus habes: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena , in qua impugnetur, in qua captivetur in lege peccati, in qua defleat attiuitatis aerumnas. Et tu ergo ede scripturarum caelestium cibos et ede, ut permaneant tibi in uitam aeternam, et ede cotidie, ut non esurias, ede ut replearis, ede ut uerborum caelestium eructes saginam. spiritales epulae non obesse solent, sed prodesse satiatis, ideoque repleri uolebat propheta, qui dicit: repleatur os meum laude tua, ut cantem gloriam tuam. qui cantat dei gloriam, hymnum domino cor eius eructat. Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cũ docueris me iustificationes tuas.
Ructaiat hymnũ. qui pot̾ dice¬
re. Bonus em̃i odor xp̃i sumꝰ d̾o.
Et bene eructaiat: qui płrima ⁊ suauia
precepta dñi gustau̾it. Eructꝑ at hym¬
num: qui eructau̾it u̾bum. Deniꝙ
⁊ clauit añ eruetauit u̾bũ bonũ: hic
erustuat hẏmnũ. Bonũ eñ panem gus¬
tauit. qui descendit e celo. Bonũ panẽ:
qm̃ siquis manducau̾erit: ñ moriet᷑
ĩ et̾nũ. habet u̾bũ dei epulat suas:
alias forciores. ut est lex ⁊ enangłium.
alias suauiores ut sũt psalmi. ⁊ cantica
canticoꝵ. Eructabat hymnũ eccłia.
uł aĩa pĩa: cui decebat cdt u̾bum ihͥ uitẽ insinia.
tuam: q uor tua suauis est. Eructa¬
bat hẏmnũ: cui decebat. fauus cdistil¬
lant labia tua osponsa: mel ⁊ lac sub
lingͥua iuat ids ĩ ꝑotest quuis ante ecustuate / .̃¬
hymnũ: nͥ didicerit usticias dei. ⁊ di¬
clicerit ab ip̃o cdño deo suo. Ieo hoc specia¬

Expanded text:
um docueris me iustific ationes tuas. um docueris me iustific ationes tuas. eructat hymnum, qui potest dicere: bonus enim odor Christi sumus deo, et bene eructat, qui plurima et suauia praecepta domini gustauerit. eructat hymnum qui eructauerit uerbum. denique et Dauid ante eructauit uerbum bonum, hic eructat hymnum. bonum enim panem gustauit qui descendit e caelo, bonum panem, quem si quis manducauerit non morietur in aeternum. habet uerbum dei epulas suas, alias fortiores, ut est lex et euangelium, alias suauiores, ut sunt psalmi et Cantica canticorum. eructabat hymnum ecclesia uel anima pia, cui dicebat deus uerbum: ituam, quia uox tua suauis est. eructabat hymnum, cui dicebat: fauum destillant labia tua, o sponsa; mel et lac sub lingua tua. Sed non potest quis ante eructare hymnum, nisi didicerit iustitias dei et didicerit ab ipso domino deo suo. ideo hoc specia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uere fid̾i dignitates: st̃ honores diu̾si.
⁊ apd̾ xp̃m ordines. posuit deus ĩ eccłia
apostolos pͥiño. sedo ꝓphetas: tͥtio doctorẽ.
s iste ad ministrancium dignitates. Sunt
eciam pͥuatoꝵ. ut est pietas iusticia. sobrie¬
tas. castimonia: disciplina. St̃ etiam ora.¬
cionis dignitates. si ꝓ uidua roges. si roges
deuoto ac fidelr: si roges in tribulatione.
roges cũ dolore. si uesto ⁊ ip̃e qui rogas cõ¬
paciaris affectu. Intret oracio tua dłi grãmꝰ
uitrat domũ eiꝰ. si tecũ eccłia dep̾cet᷑. si
ppłs uniu̾sus imploret: ut dñi in clinet fa¬
uorem. Quid autẽ rogat: ut eruat᷑. ut
lib̾et᷑. eo qd iam diu ad u̾sus neqͥcias sp̃ua¬
les. adu̾sus tẽptam̃ta huiꝰ scłi p̃liet᷑: eo qd̾
graue est satis longeuo cursu istiꝰ dliut᷑ua
sustinere miliciam. Deniq ⁊ infra dicit. heu
Ideo petit atet adu̾santib lib̾ari ÷ nͨ cũ
u̾sus . iii. ERuctabunt labia mea hẏm s

Expanded text:
et uerae fidei dignitates, sunt honorum diuersi et uerae fidei dignitates, sunt honorum diuersi et apud Christum ordines: posuit deus in ecclesia primo apostolos, secundo prophetas, tertio doctores. sed istae administrantium dignitates sunt. sunt etiam priuatorum, ut est pietas iustitia sobrietas castimonia disciplina. sunt etiam orationis dignitates, si pro uidua roges, si roges ro nimium deuoto ac fideli, si roges in tribulatione, roges cum dolore, si maesto et ipse qui rogas compatiaris affectu. intrat oratio tua dei gratiam, intrat domum eius, si tecum ecclesia deprecetur, si populus uniuersus inploret, ut domini inclinet fauorem. Quid autem rogat ? ut eruatur, ut liberetur, eo quod iam diu aduersus nequitias spiritales, aduersus temptamenta huius saeculi proelietur, eo quod graue est satis longaeuo cursu istius uitae diuturnam sustinere militiam. denique et infra dicit: heu ideo petit a tot aduersantibus liberari nec cum uersus tertius: eructabu
Abbreviated transcription (Latin):
regem istũ t̾re uident. s frequent̾ obser¬
uant ut aliqͣndo uidere mereant᷑. Nec
p̾sumũt iuidere copiam : sed uissi rep̾sen¬
tant᷑. ⁊ p̃cẽ fundunt ut beniuolencia sũ¬
cipiat᷑. Primꝰ sermonis sui ingressus. ne
quid titubet. ne qͥd offendat. Qłido ma
rogat ut aꝑiat᷑ sibi hostiũ u̾bi. ad loquen¬
dum mnist̾ium xp̃i. Sed q̃m grecus ha¬
dignitas mea. licet potuerit et scriptor
errare et fuerit. Az iocic hoc est dep̾ca¬
cio: tam̃ ħ quoq explanemꝰ ut possumꝰ.
Nempe cũ hominem regem dicis. ut com¬
tẽplacion̾e̾ habeat honoris sui. tangat
cum tue cõtẽplacio dignitatis: ut aut
mesereat᷑ siueuia postulanda est. aut
deferat ꝓordiue dignitatis: Et quid di¬
cam rogas⁊ Sic unus quisq ĩ gredit᷑:
ut dignitatib de ferat᷑. Recte gͦ. ⁊ de uo¬
tus de dicit: ĩtret dignitas mea coramte.
łrab ⁊ xp̃ianus dignitatẽ suam: qui
tanto imꝑatori militat. Sũt maxiue

Expanded text:
regem istum terrae uident, sed frequenter obserregem istum terrae uident, sed frequenter obseruant, ut aliquando uidere mereantur. nec praesumunt uidendi copiam, sed iussi repraesentantur et precem fundunt, ut cum beniuolentia suscipiantur, primus sui sermonis ingressus ne quid titubet, ne quid offendat. quanto magrogat, ut aperiatur sibi ostium uerbi ad loquendum mysterium Christi. Sed quia Graecus ha\'dignitas mea\', licet potuerit et scriptor errare et fuerit ἀξίωσις, hoc est \'deprecatio\', tamen hoc quoque explanemus, ut possumus. nempe cum hominem rogas regem, dicis ut contemplationem habeat honoris tui, tangat eum tuae contemplatio dignitatis, ut aut misereatur, si uenia postulanda est, aut deferat pro ordine dignitatis. et quid dicam? rogans sic unusquisque ingreditur, ut dignitatibus deferatur. recte ergo et deuotus deo dicit: intret dignitas mea coram te. habet et christianus dignitatem suam, qui tanto imperatori militat. Sunt maximae
Abbreviated transcription (Latin):
quem de pͥmariis uiris desideras conueni¬
re. pͥmo ad eiꝰ domum appropinqͣs pꝰ ea que¬
ris in formari atq instrui. ut cognoscat.
m̃tem patͥsfamilias. deinde ut eiꝰ dom̃
ingrecliaris postulat. ne quis te abciat¬
⁊ excludat: Pulsagͦ ⁊ tu reginam illam
celestem. Pulsa non manu corꝑis. s qͣdam
orationis tue dext̾a. hon sola manꝰ corꝑis
pulsat. s uor. Scͥptũ est eñi. uor fr̃is tui
pulsat ad ianuam. Pulsamus ⁊ ligito.
Deniq ⁊ thomas cligito meruit ianuã
resurrectonis aꝑire. Et dicit ei ih̾c. In¬
fer cligitum tuum huc ⁊ mitte ĩ manꝰ
meas. ⁊ latus meum ⁊ noli ẽẽ. in credu¬
lus. s filis ficielis. Pulsa gͦ digito: siñ
potes tota mami. pulsa ialnuam. Ap̃c ẽ
ianua qui ait. per me si quis ĩtͦierit:
saluabit᷑. Cuni hanc gͥ ianuam pulsa¬
ueris. uide quomͦ in grediaris. ne forte
iam in gressus extͣ conspectũ regis sis.
Multi ingrediunt᷑ pallacia. ⁊ non statĩ

Expanded text:
quem de primariis viris desideras conveniquem de primariis viris desideras convenire, primum ad ejus domum appropinquas: postea quaeris informari atque instrui; ut cognoscas mentem patrisfamilias: deinde ut ejus domum ingrediaris, imploras; ne quis te abjiciat et excludat? Pulsa ergo et tu regiam illam coelestem: pulsa non manu corporis, sed quadam orationis tuae dextera. Non sola manus corporis pulsat et uox; scriptum est enim: uox fratris mei pulsat ad ianuam. pulsamus et digito; denique et Thomas digito meruit ianuam resurrectionis aperire. et tibi dicit Iesus: infer digitum tuum huc et mitte in manus meas et latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis. pulsa ergo digito. si non potes tota manu. pulsa ianuam; Christus est ianua, qui ait: per me si quis introierit saluabitur. Cum hanc igitur ianuam pulsaueris, uide quomodo ingrediaris, ne forte iam ingressus extra conspectum regis sis. multi ingrediuntur palatia et non statim
Abbreviated transcription (Latin):
possim imitari illam stulticiam qua sum
sapiens. illũ uirũ habentẽ amplas pos¬
sezziones. s negligentẽ fructuum. ĩ ten¬
tum dõ. illũ uirũ qui houores eciam de¬
latos sibi respuat. doctͥnam philosophie
ñ requirat: etiam si ante cognouit tam̃
scire dissimulet. ⁊ si ñ requirendo dedĩ¬
cat. ñ querat que sua sũt: s aliis sua
conferat. sͥ ad quirat et̾na. hic potest
s scd̃m u̾bũ tuũ. qd̵ est uere sapiencie. bo¬
noꝵ q oꝑũ fundam̃tũ. ut suꝑ illud con¬
stituat. ꝓpħa aurũ cordis sui. argentũ ser¬
monis sui. lapides p̃ciosos oꝑacionũ suaꝵ:
ut opꝰ suũ labi ⁊ perire ñ possit. Seqͥtur
u̾sus. scd̃s. Intret postulacio mea corãs
te: scd̾m u̾bum tuum lib̾ame.
PE ordinem. primum dixit. ap¬
pniquet oracio mea: post ea intel¬
lectũ poposcit scdm uerbum tuum. Ter¬
cio ait: ĩtret postulaciomea coram te.
Nonne quodam dñs nos in uitat usu ⁊
suscipere dignat᷑ affectu : Nonne cũ ali¬

Expanded text:
possim imitari illam stultitiam, qua sim sapiens: illum virum habentem amplas possessiones, sed negligentem fructuum, intentum Deo illum virum, qui honores etiam delatos sibi respuat, doctrinam philosophiae non requirat; etiamsi ante cognovit, tamen scire dissimulet, non requirendo de discat: non quaerat quae sua sunt, sed aliis sua conferat, sibi acquirat aeterna. Hic potest bum tuum, quod est verae sapientiae bonorumque operum fundamentum; ut super illud constituat propheta aurum cordis sui, argentum sermonis sui, lapides pretiosos operationum suarum; ut opus suum labi et perire non possit. 12. Sequitur versus secundus: Intret postulatio mea coram te: secundum verbum tuum libera me. Vide ordinem. Primum dixit: Appropinquet oratio mea: postea intellectum poposcit, secundum verbum: tertio ait, Intret postulatio mea coram te. Nonne quodam Dominus nos invitat usu, et suscipere 1250 dignatur affectu? Nonne cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
ta certamina. Tibi gͦ ꝓficit. qd multi ꝑ¬
secutoret sũt: ut ĩ t̾multas ꝑsecucĩones
facilius ĩ ueniat. que ad modũ corone¬
ris. Utam᷑i exemplo sebastiani m̃ris: cuiꝰ
hodie nataalis est. hic medio lanis uł
oriundus ortus est. fortasse aut iã dices¬
serat ꝑsecutor. aut ad huc ñ uenerat in
hec partũi: aut mitior erat. At u̾tit hic
aut nullum ẽẽ aut tepere c̾tamen. Ro¬
mã ꝓfectus est: ubi ꝓpt̾ fidei studium
ꝑ secuciones acerbe feruebant. Ibi passũ
est: hoc est. ibi coronatꝰ. Itaq illie quo
hospes ad uenit: domiciliũ ꝑpetue in
tor fuisset : coronat᷑ hic mĩr utiq non
fuisset. S qd penit nõ hii solũ ꝑsecuto¬
res lũt: qui uident᷑. s etiam qui non
uidentur ⁊ multo plures ꝑsecutores.
Sicut eñi unꝰ ꝑsecutor rex multis ꝑseru¬
cionis p̃cepta mrttebat : ⁊ per singłas. uł
ciuitates. uł ꝓ uĩcias. erant diu̾si ꝑsecu¬
tores: ita eciãni cliabolus multos ministos¬

Expanded text:
proficit quod multi persecutores sunt, ut inter multas persecutiones facilius inuenias quemadmodum coroneris. Utamur exemplo Sebastiani martyris, cuius hodie natalis est. hic Mediolanensis oriundo est. fortasse aut iam discesserat persecutor aut adhuc non uenerat in haec partium aut mitior erat. aduertit hic aut nullum esse aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutiones acerbae feruebant; ibi passus est, hoc est ibi coronatus. itaque illic, quo hospes aduenit. domicilium inmortalittor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. Sed quod peius, non hi solum persecutores sunt qui uidentur, sed etiam qui non uidentur, et multo plures persecutores. sicut enim unus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouincias erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̃hensibił impleat omia: ⁊ diuinitatis
ĩ eo habitet plenitudo. legi moysen appin¬
qͣsse deo cũ legem acceꝑit. s solita clauid
uerecũdia ñ semet ip̃m. s oracionem suam
d̾o aꝓꝓinqͣre postulat: ut ucleat᷑ ordo qͥdam
ẽẽ. disfictus. qđ hii qui ꝑfectiores sunt. ip̃i
appinciuent d̾o: seq̃ntis autẽ ordinis iusti
uiri satis habeant. si eoꝵ aꝓpinquet
oracio. Erusu autẽ sermonis nr̃i consid̾emꝰ :
quid sit aꝓpin quare. Constitue magistrũ.
atq discipłm. Si discipł studio sis magis¬
tri uł hausit ingeniũ. uł p̃cepto ĩtendit.
ita ut ad similitudinem oꝑis atq doctͥne
ꝓrime. uideat᷑ acced̾e. ñ ue dicere solemus
qd aꝓpinqͣuit magistro. Ergo ⁊ tu siimuitato¬

Expanded text:
comprehensibilis impleat omnia, et divinitatis comprehensibilis impleat omnia, et divinitatis in eo habitet plenitudo. Legi Moysen appropinquasse Deo , cum Legem acciperet: sed solita David verecundia non semetipsum, sed orationem suam Deo aesse distinctus, quo hi qui perfectiores sunt ipsi adpropinquent deo, sequentis autem ordinis iusti uiri satis habeant, si eorum adpropinquet oratio. Ex usu autem sermonis nostri consideremus quid sit adpropinquare. constitue magistrum atque discipulum. si discipulus studiosius magistri uel hausit ingenium uel praecepto intendit, ita ut ad similitudinem operis eius atque doctrinae proxime uideatur accedere, nonne dicere solemus, quod adpropinquauit magistro
Abbreviated transcription (Latin):
peccato eñi grauescit oratio: ⁊ longe a
deo fit. Tanto autẽ plus granatur. qͣnto
improbalior ẽ. uita depͥcantis. Innocẽtũ
autẽ ascentit oracio: ⁊ gemitus cõpaci¬
entis asfectus: si egẏptũ lutũ od̾iut ẽ t
opari trena lecliuent. Deniq sic legisti.
qd̵ hebreoꝵ qui dura egypcioꝵ imꝑia ferre
non pot̾ant. ⁊ ut grauia ita ⁊ lutulenta
oꝑa. in digna sui uobilitate gen̾is recusa¬
bant: geuitꝰ ⁊ uor ascend̾it ad dñm dm̃
nr̃m. Ascendit eñi oracio: qr ⁊ si oꝑabãt᷑.
tam̃ oꝑabant᷑ ĩuiti. Descendebat utiq ad
illos dei niscdia : qr illoꝵ ad dm ascende¬
bat oracio. Ascendebat itaq ñ corporalit̾.
Heq eñi ꝓpħa tantus. p̃cationeni suam
petebat corporalit̾ aꝓpinqͣre. Nam qui ita
putat utiq is clñi certo ĩ aliqͦ loco ac sede
cõcludit. ut aiffusiorẽ locũ ĩ quo ds sit.
arbitret᷑. cũ utiq ĩ uisibił ⁊ ĩ effabilis. in¬

Expanded text:
peccato enim grauescit oratio et longe a peccato enim grauescit oratio et longe a deo fit. tanto autem plus grauatur, quanto inprobior uita est deprecantis. innocentium autem ascendit oratio et gemitus conpatientis affectus, si Aegyptium lutum oderint et operari terrena declinent. denique sic legisti, quod Hebraeorum. qui dura Aegyptiorum imperia ferre non poterant et ut grauia, ita et lutulenta opera indigna sui nobilitate generis recusabant, generis et uox ascenderit ad dominum deum nostram. ascendit enim oratio. quia, etsi operabantur, tamen operabantur inuiillorum ad Deum ascendebat devotio. 6. Ascendebat itaque non corporaliter; neque enim propheta tantus precationem suam petebat Deo corporaliter appropinquare: nam qui ita putat, utique is Deum certo in aliquo loco ac sede concludit, ut diffusiorem locum in quo Deus sit arbitretur; cum utique invisibilis, ineffabilis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad mitt̾e. qr desueuerit usum nosse
peccandi. Et iam de huiꝰ litt̾e ĩ t̾pre¬
tacione satis dictum arbitror. Nunc
cognoscamus eysubditis: que sit uiri
consũmati sentencia. Itac sic ait.
propinquẽt oracio mea ĩcons¬
oracionem bona uita. ⁊dat alas p̾cib
sp̃uales: quib sc̃oꝵ ad dm̃ eleuatur
oracio. S ⁊ sp̃s quo oramꝰ subleuat p̃¬
cem iusti: maxime si corde contrito cõ¬
paciens. eam cõmendet affectus. Con¬
summacio aut̃ iurr. isti est conficdaicia.
Deniq ip̃e dauid ĩ suꝑiorib istiꝰ psalmi.
luc̾nam suis pedib requirebat : ne iu
hoc itm̾e t̾reno ambulans possit erra¬
re. Hũc autẽ quasi iam in fine positus
⁊ ꝓcessu consummato uiandi munere
tocus assurgit: ⁊ oracionem suam cdiri¬
git ĩ celestia. Mittit eanũ conspectu
dñi saluatoris : dans illi flabra iuisticie.
sapiencie flamina. remigia deuocionis
⁊ fidei: ĩ notencie puritatis q subsidia:.

Expanded text:
admittere, quia desueuerit usum nosse admittere, quia desueuerit usum nosse peccandi. et iam de huius litterae interpretatione satis dictum arbitror. nunc cognoscamus ex subditis, quae sit uiri consummati sententia. Itaque sic ait: adpropinquet oratio mea in cont dat alas precibus spiritales, quibus sanctorum ad deum euehatur oratio. sed et spiritus quo oramus subleuat precem iusti, maxime si corde contrito compatiens eam commendet affectus. consummati autem uiri ista est confidentia. denique ipse Dauid in superioribus istius psalmi lucernam suis pedibus requirebat, ne in hoc itinere terreno ambulans posset errare. nunc autem quasi iam in fine positus et processu consummato uiandi munere totus adsurgit et orationem suam dirigit in caelestia, mittit eam in conspectu domini saluatoris dans illi flabra iustitiae, sapientiae flamina, remigia deuotionis et fidei, innocentiae puritatisque subsidia;
Abbreviated transcription (Latin):
passionis ⁊ sanguinis iħu xp̃i: cuiꝰ pͥncipat᷑
suꝑ humeros eiꝰ. In illa em̃ cruce ĩ firmi¬
tates ur̃as portauit. ut ibi om̃iũ peccata
uacuaret. Merito gaudent angłi: qr is
qui errauit. iam ñ erat. iam suum est
oblitꝰ errorem. Non error gͥ consũma¬
ieremias in suis trenis. sub hac litt̾a ait.
Defecit iniqͥtas tua filia spon: ñ adiciet
te explere ad huc. uisitauit inquitates
tuas filia edom: reuelauit suꝑ peccata
tua. Ad u̾tis q̃m iniqͥtas ñ potuit sine dei
deficiat iqͥtas: audi dicentẽ eccłiã. Ex ui
tunicam meam. quomͦ iuduam meamc
lani pedes meos. quonͦ in quinabo eos ÷
uet̾is gͥ hominis uestim̾tũ uiciis erro¬
ris ĩtertum. ĩ lauacri regen̾acione de¬
positũ: nescit qͦmodo possit in duere.
Studio eñi corretcionis ĩ oleuerat :¬
obliuio peccatoꝵ. Tota uis consũmate
em̃clacionis ẽ: ut inqͣndam redeat pue¬
ricie sp̃ualis etate. que uias erroris
ignoret. C um eciam si uelit ñ possit

Expanded text:
onis et sanguinis Iesu Christi, cuius principium super humeros eius; in illa enim cruce infirmitates nostras portauit, ut ibi omnium peccata uacuaret. merito gaudent angeli, quia is qui errauit iam non errat, iam suum est oblitus errorem. Non error igituHieremias in suis Threnis sub hac littera ait: defecit iniquitas tua, filia Sion, non adiciet te expellere adhuc. uisitauit iniquitates tuas, filia Edom, reuelauit supetua . Advertis quoniam iniquitas non potuit sine Dei deficiat iniquitas, audi dicentem ecclesiam: exui tunicam meam, quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? ueteris igitur hominis uestimentum uitiis erroris intextum in lauacri regeneratione depositum nescit quomodo possit induere; studio enim correctionis inoleuerat obliuio_A peccatorum. tanta uis consummatae emendationis est, ut in quandam redeat pueritiae spiritalis aetatem, quae uias erroris ignoret, crimen, etiamsi uelit, non possit
Abbreviated transcription (Latin):
ut culpa sit. Sec uide quid ĩterp̾tetur.
Erraui inquit. Nõ errat : s errauit.
Errasse p̃t̾iti t̃eporis est: errare p̃sentis.
Qui errauit desiuit errare: ⁊ uet̾em
condẽpnat errorem. De eo enim dicit᷑.
errauit : qui ĩ errore iam ñ sit. Nam
is qui ĩ errore ad huc ꝑmaneat. ñ erras¬
se dĩ ÷ s errare. Errare eñi ꝑmanentis
ĩ uicio est: errasse corrigentis est lapsũ.
Deniq em̾ndator morũ ait. Eramꝰ eñi
auqͣndo ĩ sipientes ĩ creduli÷ errantes
ĩ desiduis ⁊ uoluptatib. Non dixisset.
utiq e ramus aliqͣndo ĩ sipientes: nͥ
qui ad eptꝰ ẽẽt ptꝰ. ea sapiencie disci¬
plinam. Neq dixiss e ramus errante:
nͥ suꝑiorẽ de posuiss errorẽ. Deniq ut
abolitũ lapsũ doceret. nͨ ullũ offensioniꝰ
resedisse uestigiũ: ait. Cũ autem be¬
nignitas ⁊ humanitas saluatoris nr̃i

Expanded text:
ut culpae sit. sed quid est quod interpretetur ? ut culpae sit. sed quid est quod interpretetur ? \'errauit\', inquit; non \'errat, sed \'errauit\'. errasse praeteriti est temporis, errare praesentis; qui errauit desiuit errare et ueterem condemnat errorem. de eo enim dicitur \'errauit\', qui in errore iam non sit. nam is, qui adhuc in errore permaneat, non errasse dicitur, sed errare; errare enim permanentis in uitio est, errasse corrigentis est lapsum. Denique emendator morum ait: eramus enim ali quando insipientes, increduli, errantes in desideriis et uoluptatibus. non dixisset utique: eramus aliquando insipientes, nisi qui adeptus esset postea sapientiae disciplinam, neque dixisset: eramus errantes, nisi superiorem deposuisset errorem. denique ut abolitum lapsum doceret nec ullum offensionis resedisse uestigium, ait: cum - autem benignitas et humanitas apparui