comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frs: quȩsit ratio. quod
uenera bilẽ hanc pente¬
Icostes diem. non minore
laetitia cȩlebremus. quã scm pascha
curauimus: Et quod eadẽ deuotione
huius sollempnitatis obseruantiam de¬
currimus: sicut illius obsequia festi¬
uitatis impleuimus: Tunc enim sicut
modo fecimus itiunauimus: sabbato
uigilias caelebrauimus. orationibus
pernoctantes institimus: Vnde necesse
ẽ. similis obseruantia. similem laetitiã
subsequatur: Est laetitia plane con¬
similis: Tunc enĩ ab inferis resur gentẽ
suscipimus saluatorẽ: modo autẽ
spmn scm expectamus ȩcelis: Tunc
anxii uel solliciti xpĩ precabatur
aduentũ: modo trepidi ueli eiuNi
paraclẏti desideramus aduentum.i
In om̃ib enĩ ds̃ saluti pręuidit huma¬
nae: Tunc enim nobis a dresurgendũ
tartara saluator aperuit: modo nobis
ad regnandum paraclytus caclestia
reserauit: Et quib dã quasi ꝓfectuũ
gradibus tuncdemorte aduitã opta¬
uimus reme are : modo aut̃ de terris
ad caelos meditamur ascendere.¬

Expanded text:
fratres, quae sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo autem Spiritum sanctum exspectamus de coelis: tunc anxii vel solliciti praedicabamus adventum; modo trepidi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit nisi iterũ dicat: qm̃ facinus
meum ego agnosco. & peccatum
meum contrame est semper :
Sit antete : quod nonuis esse ante
dm̃: Si autem post te feceris pec¬
catum tuum: retorquebittibi illud
ds̃ ante oculos tuos: & tunc
retor quebit : quando iam
pacnitentiae fructus nullus
erit FERIA .III.

Expanded text:
dicit, nisi iterum dicat: « Quoniam facinus dicit, nisi iterum dicat: « Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum contra me est semper , » sit ante te, quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet tibi Deus illud ante oculos tuos: et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. HOMILIA CII.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse homo fecit: Dele quod fecisti.
ut dͥs̃ salu& quod fecit: O portetut
oderis opus tuũ inte. & ames inte
opus dĩ: Cum autẽ coeperit tibi dis¬
plicere quod fecisti : incipiunt bona
opera tua. quia accusas mala opera
tua: Initium bonorũ operũ tuorũ .:¬
confessio est operũ malorũ: Facis ue¬
ritatem & uenis adlucẽ: Quid. ẽ.¬
Iaũt facis ueritatẽ: Nonte palpes.
non tibi blandieris : nontẽ adulteres.
non dicas iustus Sum cumsis iniquus.
& incipis facere ueritatẽ: uenis aut
adlucẽ: ut manifestent᷑ opera tua.
quia in dõsunt facta : Quia & hoc
ipsum quod tibi displicuit peccatum.
non tibi displicer& nisi ds̃ tibi lucer&.
& cius ueritas tibi ostenderetur:
Sedqui etiam ammonitus diligit
peccata sua: odit ammonentem
lucem & fugit cã: ut non arguantur
opera eius mala quaediligit: Qui
aut̃ facit ueritatẽ : accusat inse
mala sua: Nonsibi parcet. non sibi
Q uia quod uult ds̃ agnoscit. &¬

Expanded text:
ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis opus tuum in te, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium bonorum operum tuorum confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est facere veritatem? Non te palpes, non tibi blandiaris, non tibi aduleris, non dicas: justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua, quia in Deo sunt facta. Quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui etiam admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem, et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala, quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua, non sibi parcit, non sibi quia quod vult ut Deus ignoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ opera bona inuenit dñs
Nullorũ. Omã enĩ opera mala Inue¬
nit: Quomodo ergo quidã fecerunt
ueritatẽ : & uenerunt adlucem.
Hoc enĩ sequitur. Qui autẽ facit
ucritatẽ. uenit ad lucẽ: ut m anifesten¬
tur eius opera quia indõsunt facta:
Quomo ergo quidã bonũ opus
fecerunt ut uenirent adlucẽ. idest
ad xp̃m. Etquomodo quidã dilexe¬
runt tenebras : si om̃s peccatores in¬
tis erectus est serpens: idest mors dñi
propter mortales homines quos inue¬
nit in iustos: Quomodo intellegitur
hoc est iudicium qm̃ luxuenit in
mundum: & dilexer̃ homines magis
tenebras quã lucẽ Erant enim
mala opera eorũ: Quid est enĩ hoes
quoꝵ enĩ erant opera bona. Non¬
ne uenisti utiustifices impios
lucem: Ibi posuit uim: Multi enun
dilexerunt peccata sua: Quia qui con
fitetur peccata sua & accusat peccata
sat ds̃ peccata tua : & si tu accuses
coniunge dõ. Quasi duȩ ressunt.
homo & peccator: Quod audis homo.
ds̃ fecit Quod audis peccator

Expanded text:
quorum opera bona invenit Dominus? Nullorum. Omnium enim opera mala invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Hoc sequitur: « Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. Quomodo ergo quidam bonum opus fecerunt ut venirent ad lucem, id est, ad Christum: et quomodo quidam dilexerunt tenebras, si omnes peccatores intis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos. Quomodo intelligitur: hoc est judicium; quoniam lux venit in mundum et dilexerunt homines magis tenebras quam lucmala opera eorum? Quid est hoc? Quorum enim erant mala opera? Nonne venisti ut justifices impios? lucem. Ibi posuit vim. Multi enim dilexerunt peccfitetur peccata sua et accusat peccata sat Dominus peccata tua, si et tua accuses conjungeris Deo, quasi duo essent, homo et peccator. Quod audis homo Deus fecit. Quod audis pec
Abbreviated transcription (Latin):
tempora lium naturarum. procul
corpora locorũ & loca corporum
repellamus: Discedat acorde quod
spatio ex tenditur. quod fine conclu¬
ditur . & quicquid nec semper ubiq
nec totum est: cogitatio detrinitatis
deitate concepta: nihil ꝑdistantiã
intellegat. nihil pergradus quȩrat.
ac siquid dignũ dõ senserit. nulli
hoc ibi audeat negare ꝑsonȩ: Hanc
autẽ fidem non terrena sapientia
repperit . nec oppinio humana
persua sit. sed ipse unigenitus docuit.
ipse sp̃s sc̃s instituit: De quo nihil est
aliter. quã de patre & filio sentien¬
dum:Quia lic& nonsit pater. non
sit filius. non tamen est a patre filioq
diuisus : Etsicut ꝓpriã hab& intri¬
nitate ꝑ sonã. ita unã hab& in patris
& filii dĩtate substantiã: Om̃a im

Expanded text:
temporalium naturarum, procul temporalium naturarum, procul corpora locorum et loca corporum repellamus. Discedat a corde quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Trinitatis concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personae. CAP. III. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia im
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut etiam saluandi aliquid ꝓse
agerent: & conuersis adredempto¬
rem cordib: ab inimici dominatio
duce gratia dilectissimi fideliter
sapienterq noscamus. quid patri.
quid filio. quid spiritui scõ. in re¬
paratione nra proprium. quidue
commune sit : ea quae ꝓ nobis humili¬
ter & corporaliter gestasunt. Ita
ꝓcul dubio suscipiemus: ut nihil in¬
dignũ deuna atque eadem trinitatis
gła sentiamus: Quãuis enĩ nulla
mens adogitandum dedeo. nulla
adloquendums lingisa sufficit tam̃¬
riquantum dumeuo ⁊ lladest quod
humano intellectu deessentia paq¬
nȩ dĩtatis adtingitur pnisi imum
atque idem est. & cum ueł d unige¬
nito eius. uel despũ scõ. cogitatur.
non pie sapitur. sed nimis carnalit̃
caligatur: Et ipsum quod depatre
congruenter sentiri uidebatur am¬
mittitur: quia de tota trinitate
receditur. si in ea unitas non tenet᷑:
Nulla aut̃ ratione uere est unum:
mo forma uisibilium rerũ. & actates

Expanded text:
enim ut etiam salvandi aliquid pro se enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici domination . CAP. III. Si ergo duce gratia, dilectissimi, fideliter sapienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procul dubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamquantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum mo formas visibilium rerum et aetates
Abbreviated transcription (Latin):
nobis & unitas manifestatur & tri¬
nitas: ut essentia habens aequalita¬
tem etnon recipiens solitudinẽ: & cidẽ
substantiae. & non eiusdẽ intellegat᷑
esse personę: Quodergo salua coo¬
peratione inseparabilis deitatis.
quaedã pater. quaedã filius. quȩdã
ratio: Sienim homo adimaginem
& simili tudinem dĩ factus. insuę natu¬
rę honore mansiss&. nec diabolica
fraude deceptus alege sibi posita ꝑcon¬
cupiscentiã deuiasset : c̨reator mun¬
di creatura nonfier&: N eque aut
sempiternus temporalitatẽ subir&.
aut aequalis dõ patri filius ds. formã
serui & similitudinem carnis pecca¬
ti assumer&: S ed quia inuidia
diaboli mors introiuit in orbẽ terrae.
& aliter solui captiuitas humana non
potuit. nisi causã nr̃am ille susciper&
qui sine maiestatis suae dampno. & ue¬
rus homo fier&. & solus peccati conta¬
gium non haber&. Diuisit Sibi opus
nrãe reparationis. miscđia trinitatis:
ut pater propitiarctur. filius propi

Expanded text:
nobis et unitas manifestatur et Trinobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam Filius, quaedam ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non poqui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propit
Abbreviated transcription (Latin):
ODIERNAM DILECTIS¬
Simi festiuitatẽ toto terra¬
rum orbe uenerabilem.
illȩ scĩ sp̃s consecrauit aduentus.
quo post resurrectionẽ dñi quinqua¬
gesimo die in apostolos populũ que
credentium sicut sperabatur influx̃:
Sperabatur aut̃: quia illum dñs iħs
sponderat ad futurũ Non ut tunc pͥmũ
scõrum esse habitator inciper&: sed ut
sacrata sibi pectora & feruentius ac¬
cender&. & copiosius inundar&
Cumulans suadona. non inchoans
Nec ideo nouus opere. quiaditior
largitate: Num quã enĩ ab omni po¬
tentia patris & filii. scĩ sps̃ est discreta
maiestas: & quicquid in dispositione
om̃ium rerum agit diuina modera¬
tio: ex totius uenit prouidentia
trinitatis: Una est ibi benignitas
miscđiae: una est censura iustitiae.
Nec aliquid est inactione diuisum:
ubi nihilest inuoluntate diuersum:
Quae ergo in luminat pater. in lu¬
minat filius: in luminat sp̃s sc̃s:
Cumque aliasit persona missi. alia
mit tentis: alia promit tentis. simul

Expanded text:
odiernam, dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas; et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliqubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qui credit in eum nonpereat.
sed habeat uitam aeternã. E trłqua.
NOTANDŨ QD EADẼ
defiliodi unigenitõ replicat.
quȩ defiliiꝰ hominis incruce
exaltato praemiserat dicens: ut omis
quicredit in eũ non pereat: sed habeat
uitam aeternam : Qua profecto idem
redemptor & conditor nr̃t filius dĩ
ante scła existens. filius hominis
factus est infine scłorum: ut quinos¬
perdiuinitatis suȩ potentiã creaue¬
rat. ad ꝑfruendã uitae beatitudinẽ
per hennis. ipse perfragilitatẽ huma¬
nitatis nrãe nos restaurar&. ad reci¬
piendam quã perdidimus uitan:
Sequitur. Non enĩ misit ds̃ filium
suum inmundũ ut iudic& mundũ.
sed ut saluetur mundus peripsum:
Ergo quantũ in medico.c̃. sanare
uenit aegrotũ : sed interimitur
qui prȩcepta medici obseruare non
uult: Uenit saluare mundum: Qua-¬
re saluator dictusest mundi: nisi
utsalu& mundũ. non ut iudic&
mundum Saluari nonuis abipso.
Q ui credit in eum : noniudicabitur:
Qui aut̃ non credit. quid dicturũ

Expanded text:
omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Unde notandum est quod eadem de Filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat, dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem Redemptor et Conditor noster Filius Dei ante saecula existens, Filius hominis factus est in fine sper divinitatis suae potentiam creaverat, ad perstruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae nos restauraret, ad recipiendam quam pardidimus vitam. Sequitur: « Non enim misit Deus Filium suum in mundum ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. » Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum, sed interimitur, qui praecepta medici servare non vult. Venit salvare mundum. Quare salvator dictus est mundi, nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum? Salvari non vis ab ipso?« Qui credit in eum non judicatur. Qui autem non credit. » Quid dicturum
Abbreviated transcription (Latin):
non aderuditionẽ hominis loquitur.
si eidem homini per unctionẽ sps non lo¬
quatur. Certe cain priusquã frĩcidiũ
opere perpetra s&. audiuit: pec casti
qui esce : Sedquia culpis suis exigentib
s̃ contempsit: Requirendũ uero nobis est
cur de codem spũ dicatur suggeret
uobis om̃a : cum suggerere eẽ Soleat
minoris: sed quia suggerere aliquan¬
do dicimus sub ministrare. In uisibilis
sp̃s suggerere dicitur. non quod nobis
scientiam Ahimo inferat. sed ab occulto:
Pacẽ meã relinquo uobis. pacẽ meã
do uobis: hic relinquo: illic do

Expanded text:
non ad eruditionem hominis loquitur, non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus,  contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos repleuerit in flammat: Conso¬
lator aut̃ idem sp̃s uocatur : quia de
peccati per petratione merentibus. dũ
spem ueniȩ prȩparat: ab afflictione
tristiciae mentẽ leuat: De quorecte¬
s promit titur. Ipse uos docebit om̃a.
Quia nisi isdem sp̃s cordi ad sit audien¬
:tis. ociosus est sermo doctoris: Nemo
ergo docenti homim tribuat qđ exore
docentis intelligit. quia nisi intussit
qui doceat. doctoris lingua ex terius¬
: inuacuum laborat: Ecce unã loquen¬
tis uocem om̃s pariter auditis: nec ta¬
men pariter sensũ auditȩ uocis ꝑcipi¬
tis: Cũ ergo uox dispar non sit: cur
in cordib ur̃is disparest uocis intelle¬
gentia : nisi quia perhoc quoduox lo¬
squentis cõmuniter ammonet. De
hac unctione sp̃s. rursũ ꝑ iohannem
dicitur: Sicut unctio eius doc& uos
de om̃ibus: Peruocẽ ergo non instrui¬
tur. quando mens per spin non ungi¬
tur: Sed cur ista dedoctrina hominũ
loquimur : quando & ipse conditor

Expanded text:
eos quos repleverit inflammat. Consoeos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonhac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib dieb usque ad consũmationẽ scłi:
Sed uerbũ incarnatũ. & manet & recedit
Recedit corpore: manet diuinitate.
Apudeos ergo tunc mansisse se ꝑhib&.
quia qui inuisibili semꝑ potestate p̾erat.
corporali iam uisione recedebat: Para¬
mine meo. ille uos docebit om̃a : & sug¬
ger& uobis om̃a quaecũq dixero uobis:
Nostis plurimi fr̃s mei: quod greca
locutione paraclytus : latina ad uocatꝰ
dicitur uel consolator Qui idcir co
aduocatus dicitur. quia ꝓerrore delin¬
quentium apud iusticiã patris int̾uenit
Qui unius substantiae cumpatre &fi¬
lio ex orare prodelinquentib ꝑhibet᷑:
quia eos quos repleuerit exorintes facit
Vnde & paulus dicit:I pse enim Spiritꝰ
postulat ꝓnobis gemitib in enarrabilib
Minor uero est quipostulat : quã quĩ
postulatur: Quo modo ergo sp̃s postu¬
lare dicitur. quiminor nonest & Sed
ipse sp̃s postulat: quia ad postulandũ

Expanded text:
omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paramine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & uenit. & mansionẽ facit.
quia sic eum diuinitatis amor pene¬
trat. ut ab hoc amore tẽptationis
tempore non recedat: Ille ergo uere
amat: cuius uidelic& mentẽ delec¬
tatio praua e consensu non superat:
Nam tanto quisque a suꝑno amore
dis ungitur. quanto inferius delec¬
tatur: Unde & adhuc subditur: Qui
non diligitine: sermon smeos non ser¬
redite : sidmuere amatis exquirite
Nectamen sibi aliquis credat: quicquid
sibi animus sine operis adtestatione res¬
ponderit: Dedilectione conditoris:
lingua. mens. & uita requiratur ⁊
Numquã est dĩ amor ociosus. Operatur
& enim magna. si est: Si uero operari
rennuit. Amor non est: Et sermo¬
nẽ quẽ audistis non est m̃s: sed eiꝰ qui
loquitur. ideo sermo quẽ loquitur
filius non est filii sed patris. quia ipse
filius uerbum est patris: Haec locut᷑ sũ
uobis: apuduos manens: Quando non
maner& apud cos : qui ascensurus cȩlũ
ꝓmittit dicens ecce ego uobiscum sum

Expanded text:
Dominus et venit et mansionem facit, Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non serredite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatibus coartamus: Nam qͥ ad huc
perinlicita desideria diffluit. profecto
dm̃ nonamat: quia ei in sua praua¬
uoluptate contradicit: E tpater meus
diliget eum: & ad eum ueniemus. &
mansionem apud eum faciemus: Pensa
te fr̃s bemi quanta sit ista sollempni¬
tas : habere in cordis hospitio aduen¬
tum dĩ: Certe sidomum ur̃am quis quã
diues acprepotens amicus intraret.
om̃i festinantia domus tota mundare¬
tur: nequid fortasse ess& qđ oculũ
amici in trantis offender&: Tergatꝰ
ergo sordes praui operis: quidõ p̃parat
domum mentis: Seduidete. quidueri¬
tas dicat: Ueniemus. & mansionẽ apud
cum faciemus: In quorundã & eNmm
corda uenit & mansionẽ non facit.
quia percompunctionẽ quidem dei.
respectum percipiunt: sed tẽptationis
tempore hoc ipsum quod cõpuncti fue¬
rant obliuiscuntur Sicq ad perpetran¬
da peccata redeunt. ac si haec minime
planxissent: Quiergo dm̃ uere diligit
qui eius mandata custodit. in ei corde

Expanded text:
voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde
Abbreviated transcription (Latin):
gelicȩ uerba lectionis
subbre uitate transcurrere
ut post diutius liceat in con¬
templatione tantȩ sollempnui¬
tatis immorari: Hodie nãque
sps sc̃s repentino sonitu suꝑ
discipulos uenit. mentesq
carnalium
insui amore
permutauit : Et foris apparentib
linguis igneis. intus factasunit
corda flammantia: qui a dum dm̃
inignis uisione suscipiunt. peramo¬
rem suauiter arserunt: Ipse nãque
mente integra dm̃ desiderat ꝓfecto
iam hab& quẽ amat Neque enim
quisquam poss& dm̃ diligere: si eũ
quem diligit non haber&: Sed ecce
unus quisque urmꝰ requiritur an
diligat dm̃ tota fiducia: & secura
mente respondet: Diligo: In ipso
autem lectionis e ordio audistis:
quod ueritas dixit Siquis diligieme.
sermonẽ in eum seruabit: Probatio ergo
dilectionis: ex hibitioest operis hinc
inepła sua idem iohannes dicit: Qui
dicit quia diligo dm̃ & mandata cius
non custodit: mendax est: Uere enĩ diligi¬
mus si ad mandata eius anrĩs Nios

Expanded text:
gelicae verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit sermonem meum servabit. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, Dilige Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est mus, si ad mandata ejus a nostris nos
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sollempnitatẽ dilectis simi.
etiam illa nobis est adicienda deuo¬
tio. ut ieiunium quod ex apłica
traditione subsequitur caelebremꝰ.
Quia & hoc inter magna scĩ
Sp̃s dona numerandum est. quod
aduersum concupiscentias carnis.
& insidias diaboli. ieiuniorum
nobissunt conlocata pręsidia:
Quibus om̃s temptationes deo
adiuuante uincamus: Quarta
igitur & sexta feria ieiunemus.
sabbato aut̃ apud beatũ petrum
apłm uigilias caelebremus.
Patrocinante eodem orationibus
nr̃is. ut in om̃ib misericordiam
dĩ obtinere mereamur per iħm xp̃ñ¬

Expanded text:
autem solemnitatem, dilectissimi, etiam illa nobis est adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione subsequitur celebremus, quia et hoc inter magna sancti Spiritus dona numerandum est, quod nobis adversum illecebras carnis et insidias diaboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinante eodem orationibus nostris, ut in omnibus misericordiam Dei obtinere mereamur, per Domin
Abbreviated transcription (Latin):
impieta s hac apertissimȩ sententia.
totum sacri lege falsitatis dognia
magnum quendam atque sublimem
sequi uiderentur auctorẽ. in magistro
suo mani scm̃ apparuisse spm̃
crediderunt : Promissumque ad ño
paraclẏtum. non prius uenisse quã
hic infelicium deceptor oriretur
Inquo ita sp̃s dĩ manserit. utnons
aliud fuerit manis ipse quã sp̃s.
qui per ministerium corporee
uocis & linguȩ. discipulos suos
& num quã cognita preteritorũ
secreta reserar&: Quod quam
falsum quam quesit uanũ: ipsa
euuangelicȩ prȩdicationis decla¬
rat auctoritas: Manis igitur
minister falsitatis diabolicae.
& conditor superstitionis obscene.
eo tempore dampnandus innotuit.
quo post resurrectionẽ dñi ducen¬
tesimus & sex agesimus annus imple¬
tus est. Probo imperatore & pauli¬
no consulibus: cũ octaua iam
inxpianos per secutio deseuiret.
& innumera martẏrũ milia ipsis sus
uictoriis probabissent impletũ esse

Expanded text:
impietas, hac apertissime sententia impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma magnum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos et numquam cognita m reseraret. Quod quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inferioris intellegentię uole¬
bat intellegi. aut minus aliquid
quã scm̃ sp̃m a patre didicisse : cũ ipse
sit ueritas: & nihil pater dicere.
nihil sp̃s possit docere sine uerbo
Ideoq sit dictum demeo accipiet:
qm̃ quod accepit sp̃s patre dante dat¬
& filius ͦ Nonitaque alia erat insinu¬
anda ueritas. nec alia prędicanda
doctrina : sed opor tebat capacitatẽ
eorũ qui docebantur augeri. & multi¬
plicari constantiã caritatis illius.¬
quȩ omnẽ formidinem foris mitte¬
r&. & furorem persequentiũ nonti¬
sunt repleti. ardentius uelle & effica¬
tius posse coeperunt : proficientes
a prȩceptorũ scientia. ad tolerantiã
passionũ: ut subnulla iam tempestate
trepidantes. fluctus scłi &elationes
mundi. fide super grediente calca
dñs dicens. quȩ cumq audierit lo¬
quetur. & futura ad nunciabit uobis
Non segni intellectu dilectissimi.
nec transitoria accipiamus auditu:
Pręter alias enim ueritatis locutio¬
nes. quibus manichȩorũ confutatur

Expanded text:
Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non tisunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarDominus, dicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur
Abbreviated transcription (Latin):
possint habere quae sumpserant. ⁊¬
Propterquod dñs dicebat: Ad huc
multa habeo uobis dicere : sed non
potestis illa portare modo Cũ autẽ
uenerit ille sp̃s ueritatis: docebituos
omnẽ ueritatẽ: Non enim loquetur
a sem& ipso. sed quaecũq audierit
loquetur. & futura annunciabit

Expanded text:
possent habere quae sumpserant. possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit Spiritus veritatiin omni veritate. Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit loquetur, et futura annuntiabit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis remit te tur ei : qui autem
dixerit contra spm̃ scm̃. non remit¬
tetur ei neque in hoc scło neque
infuturo: Unde manifestũ est pecca¬
torũ remissionẽ sine scĩ sp̃s aduoca¬
tione non fieri : nec quem quã sine
illo sicut ex pedit in gemescere. aut
sicut oport& orare. dicente apło:
Quid enim oremus. sicut oport&
nescimus. Sed ipse sp̃s postulat
pronobis gemitibus in enarrabilib:
Et nemo potest dicere dñs iłis.
nisi inspũ scõ : Quo uacuari nimis
pernitiosum est. nimisque mortiferũ:
quia numquã ueniã meretur.
qui ab intercessore deseritur: Om̃s
ergo dilectissimi qui in dnm̃ iħm
crediderant. infusum sibi habebant
tem. cum post resurrectionẽ suam
dns insufflauit & dixit: Accipite
spm̃ scm̃ Quorũ remiseritis peccata.
remit tentur. & quorũ detinueritis
detenta erunt: Sed illi per fectioni
quae erat discipulis conferenda. maior
gratia & abundantior inspiratio
seruabatur : perquã & quae nondum
acceperant sumerent. & ex cellentius

Expanded text:
remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicnisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectissimi, qui in Dominum Jesum crediderant, infusum sibi habebant tem, quando post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritis peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius
Abbreviated transcription (Latin):
uiolandę causa non suppetat: Etqui¬
cumque non receperint uos. ex euntes
deciuitate illa. etiam puluerẽ pedũ
urõrum excutite intestimonium suꝑ
illos. Puluis excutitur depedibus in
testimonium laboris sui. qui ingressi
sunt inciuitatẽ. ut predicatio apos¬
tolica ad illos usque ꝑueniat. Siue
excutitur puluis. ut nihil ab eis acci¬
piant : nec uel uictum quidẽ necessa xl¬
rium qui euuangelium spreuerint:: IiII¬
Allegoricȩ autem qui uerbo humilit̃
intendunt : siquibus ut homines terrȩ¬
ne leuitatis neuis obscurantur. per ea
moxque recipiuntꝰ euuangelicȩ prȩ¬
dicationis uestigia purgantur: Qui
uero ꝑ fidia uel neglegentia scã studia
contempnunt : horum uitanda cõmu¬
nio. fugienda synagoga censetur. ⁊¬
Excutiendus est puluis: negestis in¬
anibus & pulueri comparandis. m̃tis
castȩ uestigium pollua tur: E gressi
aute: circuibant per castellũ euuan¬
gelizantes & curantes ubique. Quid

Expanded text:
violandae causa non suppetat. Et quiviolandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testiillos. » Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem qui verbo humiliter intendunt, si quibus ut homines terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox quae recipiunt evangelicae praedicationis vestigia, purgantur; qui vero perfidia vel negligentia vel etiam studio contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur. Excutiendus pedum pulvis, ne gestis inanibus et pulveri comparandis mentis castae vestigium polluatur. « Egressi autem circuibant per castella, evangelizantes et curantes ubique. » Quid
Abbreviated transcription (Latin):
portantur nonde erunt : hoc & de
duabus tunicis intellegendum est.
nequisque eorũ pręter eã qua esset
indutus. Aliam portandã putaret
sollicitus neopus ess& cum ex illa po¬
testate possocaccipere. Quod uero
scđm marcum non portari uel haberi
duas tunicas. sed ex pressius indui ꝓhi¬
b& dicens. & ne induerentur duab
tunicis. quid eos monet nisi non du¬
pliciter sed simpliciter ambulare.
Aliter: Induabus tunicis uidetur mͥ
duplex ostendere uestimentum : non
quod in locis scythiȩ. & glaciali niue
rigentibus una quis tunica debeat. eẽ.
contentus : sed quod intunica uestimen¬
tum intellegamus. ne alio uestiti aluo
nobis futurorum timore Seruemus.
Et inquã cumque domũ intraueritis.
ibi manete & inde ne exeatis: Dat
constantiȩ generale mandatum.
ut hospitalis necessitudinis uira custodi¬
anteAlienum predicatorem regni cae
lestis astruens cursitare perdomos:
& in uiolabilis hospicii iura mutare
mutandi hospitii necessitudinisque

Expanded text:
portantur, non deerunt. Hoc et de portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum, praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: Et ne induerentur duabus tunicis : quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis, vident mihi duplex ostendere vestimentum. Non quod in locis Scythiae et glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus, sed quod in tunica, vestimentum intelligamus, ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore rlestis astruens, cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. mutandi hospitii necessitudinisque
Abbreviated transcription (Latin):
scło neque infuturo sit remittenda.
iudicio: dicente dño: Quicũque
dixerit uerbũ contra filiũ homi¬
nis: remitceturei : Qui autem
dixerit contra spm̃ scm̃. non remit¬
tetur ei neque in hoc scło neque
infuturo: Permanens namque in hac
impietate sine uenia est .: quia exclu¬
sit a se eum perquẽ poterat confiteri
Nec umquã peruenit adindulgentie
remedium. qui patrocinaturum
sibi non hab& aduocatũ: Ab ipso
enim est inuocatio patris. ab ipsosuNt
lacrimȩ pęnitentium.: ab ipso gemi¬
tus supplicantiũ: E tnemo potest
dicere dnm ihim. nisi inspũ scõ:¬

Expanded text:
saeculo, neque in futuro sit remittenda saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in S
Abbreviated transcription (Latin):
spĩ sc̃l. Nec umquã in illa unitate
non fuit ista cõmunio: quia hoc est
ibi om̃ia habere. quod semper existere:
N ulla ibi tempora. nulli gradus.
nullae differentiae cogitentur:
Etsi nemo dedeo potest explicare
quod est. nemo audeat affirmare qđ
non est: Ex cusabilius enim est de
natura in effabili non eloqui digna.
quã definire contraria: Quic quid
itaque desempiterna & in cõmuta¬
bili gła patris. pia possunt corda
concipere. hoc simul & de filio & de
spũ sco. inseparabiliter atque in diffe¬
renter intellegant: Ideo eNm¬
hanc beatam trinitatẽ unũ confi¬
temur dm̃ : quia in his tribus ꝑsonis.
nec substantie. nec potentiae. neo
uoluntatis. nec operationis est ulla
arrianos qui inter patrẽ & filium
aliquã uolunt esse distantiam:
ita etiam macedonianos pariter
detestamur: quilic& patri & filio
tribuant aequalitatẽ. spm̃ tamen
scm̃ inferioris putant esse naturę
Non considerantes eã blasphemiam
se incidere: quae neque inprȩsenti

Expanded text:
nctus; nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enhanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla testamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
tis doctrina nos adiuuat: Ut quia
nec singularitas est. nec diuersita s
cogitanda : Uera unitas. & uera tri¬
nitas possit quidem simul mente
sentiri. sed non possit simul ore
proferri : Fundata igitur dilectis¬
simi. lac fide in cordibus uestris.
qua Sa lubriter credimus quod tota
simul trinitas. una uirtus est. una
maiestas. una substantia. Indiscreta
operatio. inseparabilis dilectione.
in differens potestate. Simul implens
oma. simul continens uniuer Sa:
autminor. aut maior est: Quae
sic intribus est confitenda ꝑsonis.
ut solitudinem non recipiat trinitas.
& unitatẽ seruet aequalitas. hac
non ambigamus. quod cũ indie pente¬
costes discipulos dñi sp̃s scs impleuit.¬

Expanded text:
tis doctrina nos adjuvat: ut quia tis doctrina nos adjuvat: ut quia nec singularitas est, nec diversitas cogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem simul mente aliquatenus sentiri, sed non possit simul ore proferri. CAP. III. Fundata igitur, dilectissimi, hac fide in cordibus nostris, qua salubriter credimus quod simul tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens universa: aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequalitas. Hac,non ambigamus quod cum in die Pentecostes discipulos Domini Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
patri. coaeterni sibi filii esse:
apatre esse progenitum: Sempit̾nũ
spũ sc̃o : & om̃ibus ex istentiȩ gradib
ex clusis. nulla ibi ꝑsona sit anteriorꝰ.
nulla posterior: Huius enim beatae
trinitatis in cõmutabilis deitas.
una est in substantia: indiuisa in opere.
consors in uoluntate : par in om̃i poten¬
tia. aequalis ingła: Dequa cũ scã
scriptura sic loquitur. ut aut infactis
aut in uerbis aliquid adsignet. quod
singulis uideatur conuenire ꝑsonis
N on per turbatur fides catholica
sed docetur. ut per pro
aut uocis aut operis insinuetur
nobis ueritas trinitatis. & non diuidat
intellectus quod distinguit auditus:
Obhoc enim quaedã siue subpatris.
ne promuntur: ut confessio fideliũ
intrinitate non err&. quȩ cum Sit
inseparabilis. numquã intellegeret᷑
trinitas esse si semper inseparabilit̃
diceretur: Bene ergo ipsa difficultas
loquendi cornr̃m ad intellegentiam
trahit. & per infirmitatẽ nram caeles¬

Expanded text:
Patri, coaeterni sibi Filii sui esPatri, coaeterni sibi Filii sui esesse a Patre progenitum. Sempiternum Spiritu sancto; et omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, pellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret; quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur esse Trinitas, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coeles
Abbreviated transcription (Latin):
LENISSIME QUIOE
nobis dilectissimi causã
atque rationẽ sollemni¬
eloquiorum textus ostendit: quo
spm scm quinqua gesimo post dnĩ
resurrectionis diem. qui ab ascensione
ciusest decimus. infusum xp̃i discipłis
sicut promis sus sperabatur agnouimꝰ ⁊
Sed adhos eccłȩ filios instruendos: ad¬
dendum est etiã nr̃i sermonis obseqͥui. i
Non enim timemus ne spiritales & eru¬
diti nota fastidiant: ad quorũ fructũ
pertinet. ut quã plurimis insinuari
uelint: quod ipsi cum magna sui utili¬
tate didicerunt: Fiat ergo ꝑcorda
omium dispensatio munerũ diuinorũ.
& seruitutẽ oris nr̃i docti. in doctiq¬
urãe aderit ipsius largitas. decuius
maiestate loqui temptamus: ut ad ꝓ¬
fectum totius ecołȩ suae & uos
capaces. & nos faciat habundantes::
Cumigitur ad intellegendã digni¬
tatẽ sp̃s sc̃i oculos mentis intendimus.
nihil diuersum ab excellentia patris
& filii cogitemus: quia innullo
abunitate sua discrepat diuinae
trinitatis essentia: Sempiternũ. ẽ

Expanded text:
lenissime quidem nobis, dilectissimi, causam atque rationem praeseloquiorum textus ostendit, quo Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctiqtrae fidei ipsius largitas de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
triarchȩ. & prophetȩ & sacerdotes.
om̃sque scĩ quipriorib fuere tẽpo¬
ribus eiusdem sunt sp̃s scĩficatione
uegetati: & sine hac gratia nulla
umquã instituta sacrameNta.
nulla sunt celebrata mysteria: ut cadẽ
semper fuerit uirtus carismatum
quãuis non eadem fuerit mensura
donorum: Ipsi quoque beati apłi
bant : nec potentia huius uirtutis
ab erat ab operibus saluatoris:
Etcum discipulis dar& infirmitatũ
curationẽ. & eiciendorũ daemonũ
potestatẽ. eius utique sp̃s largiebat᷑
effectus: In quo ipsum inmundis
spiritibus imperantẽ iudaeorum
negabat impieta s. & diuina beneficia
diabolo deputabat: Unde taliter
blasphemantes : merito illam dnĩ
&cipere sententiã quiait : O mẽ
peccatum & blasphemia remitestur
hominib: sps̃ aut̃ blasphemia

Expanded text:
triarchae, et prophetae, et sacerdotes, omnesque sancti qui prioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensura donorum. CAP. IV. Ipsi quoque beati apostbant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphem