comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se. quã qũa et hȩc in suggillationem
nr̃i breuit̃ dicta sint: si non pręstet
fides qđ exchibuit infidelitas. Igitur
ad nr̃a ueniamꝰ. Non plagam eũ ia cob
et dauid filios in lege morientes: sed eũ
xp̃o in euangłio suscipiã in resurgen-¬
tes uideorũ luctus: xp̃ianoꝵ gaudiũ ẽ.
Ad uesꝑum demorabitur fletus: et
ad matutinũ letitia. Nox p̃cessit: dies
aũt apꝓpinquabꝰit Unde & moyses
mis in monte sepelitur. Quicquid de
seripturis suꝑ lam̃tationẽ dici potest.
in eo libro quo paulã romȩ consolati
sumꝰ. breuit̃ eoeplicauimꝰ. Nunc nob
ꝑ aliã semitã ad eundẽ locũ ꝑ uenien¬
dũ ẽ: ne uideam᷑ p̃ terita et obolita
quondã całcare uestigia. Seimꝰ quidẽ
mixtũ choris: qđ hic nob̾ cũ eminꝰ ri-¬
m abatur interris. et estimatione q̃ rebat
ibi uidentẽ cominus dicere sic̃ audi¬
uimꝰ ita et uidimꝰ in ciuitate dñi uir¬

Expanded text:
se; quamquam et haec in suggillationem se; quamquam et haec in suggillationem nostri breuiter dicta sint, si non praestet fides, quod exhibuit infidelitas. Igitur ad nostra ueniamus. non plangam cum Iacob et Dauid filios in lege morientes, sed cum Christo in euangelio suscipiam resurgentes. Iudaeorum luctus Christianorum gaudium est. aad matutinum laetitia. Nox praecessit, dies autem adpropinquavit. Unde et Moyses mis in monte sepelitur. Quidquid de scripturis super lamentatione dici potest, in eo libro, quo Paulam Romae consolati sumus, breviter explicavimus. Nunc nobis per aliam semitam ad eundem locum perveniendutigia. Scimus quidem mixtum cliori3, quod hic nobiscum eminus rimabatur in terris et aestimatione quaerebat, ibi uidentem comminus dicere: sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uir
Abbreviated transcription (Latin):
si nr̃m hereret ingeniũ. de illoꝵ possit
fontib irrigari. Proponunt innume¬
rabiles uiros et maxime perielen. &
exeno fontẽ socraticũ. quorũ alter amis¬
sis duob filuis coronatus in contentio¬
ne disseruit. Alter cũ sacrificans fi¬
liũ in bello audisset occisũ. deposu¬
isse coronã dr̃. et eandẽ capiti repo-¬
suisse: postquã fortit̃ in acie dimi-¬
cantẽ repperit coneidisse. Quid
memorem romanos duces quorum
uirtutib quasi quib dã stellis lati¬
ne mieant hystorie : Pulu illus capi¬
toliũ dedicans: mortuũ ut nuntiaba¬
tur subito filiũ se iussit ab sente sepe¬
lire. Lucius paulus. septẽ dieb int̃
duorũ excequias filiorũ triumphans.
urbem ingressus ẽ. Pret̃muto ma-¬
ximos catones. gallos. phisones. bru¬
tos scepholas. metallos. scauros. mari¬
os. crassos. marcellos. atq aufidos. quo¬
rũ ñ minor in luctu quã inbellis uir¬
tus fuit: et quoꝵ orbitates in consola¬
tionis libro tullius explicauit. Ne

Expanded text:
strum areret ingenium, de illorum posset fontibus inrigari: proponunt innumerabiles uiros et maxime Periclen et Xenophontem Socraticum, quorum alter amissis duobus filiis coronatus in contione disseruit, alter, cum sacrificans filium in bello audisset occisum, deposuisse coronam dicitur et eandem capiti reposuisse, postquam fortiter in acie dimicantem repperit concidisse. quid memorem Romanos duces, quorum uirtutibus quasi quibusdam stellis Latinae micant historiae? Puluillus Capitolium dedicans mortuum, ut nuntiabatur, subito filium se iussit absente sepeliri; Lucius Paulus septem diebus inter duorum exequias filiorum triumphans urbem ingressus est. praetermitto Maximos, Catones, Gallos, Pisones, Brutos, Scaeuolas, Metellos, Scauros, Marios, Crassos, Marcellos atque Aufidios, quorum non minor in luctu quam in bellis uirtus fuit et quorum orbitates in Consolationis libro Tullius explicauit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sima heresis de eccłia auferat᷑ quȩ semꝑ
simulat pęnitentiã ut docendi in eccłus
habeat facultatẽ. Nam si se aꝑta luce pro-¬
diuntur. specialit̃q salutant beatitudiñe
tuã. Omĩs quoq fr̃nitas qui nob̃cum
dño saluatori seruire conant᷑. Scm̃ prbm
uennã & in de in africã siciliamq direxe¬
rimꝰ. quẽ putamꝰ iã in affrice partib cõ-¬
morari scõs tuo adherentes lateri. ut meo
te uenerint. ei dirigere ñ graueris. Inco-¬
lumẽ te & mei memorẽ xp̃s dñs custodiat
dñe uere sc̃ẽ & beatissime papa. Grandẽ
latini sermonis in ista ꝓuincia notarioꝵ
patimur pęnuriã & idõ p̃ceptis tuis pa-¬
rere ñ possum. maxime in editione. Lxx
quȩ asteriscis. uersib Iquȩ distineta est.
Pleraq enĩ prioris laboris ob fraudem
cuiꝰdã amisimꝰ.¬

Expanded text:
sima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper sima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ecclesiis habeat facultatem, ne, si aperta se luce prodiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seruire conantur. sanctum puennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo te uenerint, ei dirigere non graueris. incolumem te et mei memorem Christus dominus custodiat, domine uere sancte et beatissime papa. Grandem latini sermonis in ista prouincia notariorum patimur penuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possumus maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis ueribusque distincta est; pleraque enim prioris laboris ob fraudem cuiusdam amisim
Abbreviated transcription (Latin):
sime possit intelligi. atq ut confunden
dm̃. Ita impietatẽ sab ellii declinantes.
tres ꝑsonas expressas sub ꝓprietate di¬
stinguimꝰ: non ipsũ sibi patrẽ. ipsũ sibi fi
munt epotasis hoc ẽ. subsistentias confi¬
aliquando excludit. nec rursus filius aut
sp̃s sc̃s patris nom̃ ꝑ sonãq recipit: sed pat̾
semꝑ pat̾ ẽ. filius semꝑ filius. sp̃s sc̃s semꝑ¬

Expanded text:
sime possit intelligi: atque ut confundensime possit intelligi: atque ut confundenDeum, ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sub proprietate disjungimus, non ipsum sibi Patrem, ipsum sibi Filmunt, ὑποστάσεις, hoc est subsistentias, confiersonam aliquando excludit: nec rursus Filius aut Spiritus sanctus Patris nomen personamque recipit, sed Pater semper Pater est, Filius semper Filius, Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dm̃ unigenitũ. et uerũ dĩ siũ. non
factũ aut ad optatiuũ sed ͥtũ. & ũniꝰ
cũ patre substantiȩ. atq ita ꝑ omĩa ȩqͣlẽ
dõ patri . ut nec tẽpore. nec gradu. nec po-¬
testate ẽẽ. possit inferior : tantũ q ẽẽ con-¬
fitemur illũ qui .ẽ. genitꝰ. quantꝰ. ẽ. ille
qui genuit. Nõ aut quia dicimꝰ genitũ
a patre filiũ diuina & in effabili genera¬
tione aliquod tempꝰ asscribimꝰ: sed nec
patrẽ aliquando cȩpisse nec filium:
Non enĩ alit̃ confiteri possumꝰ ȩt̃nũ pa-¬
trem: nisi confiteam᷑ etiã coȩt̾nũ filiũ.
Ex filio enĩ pat̾ dr̃: et qui semꝑ pat̃ fuit.
om̃ia patri & filio uoluntate. potestate.
aet̃nitate. substantia. Nec ẽ prorsus aliquis
in trinitate gradus. nichil qđ inferius
suꝑius ue dici possit: sed tota deitas sui
ꝑfectione ȩqualis ẽ. ut exceptis uocabuł
quȩ ꝓprietatẽ ꝑsonarũ indicant. quic¬
quid de una ꝑsona dr̃. de trib dignas-¬

Expanded text:
ium, non factum aut adoptivum, sed genitum et unius cum Patre substantiae, atque ita per omnia aequalem Deo Patri, ut nec tempore nec gradu nec potestate esse possit inferior: tantumque esse confitemur illum qui est genitus quantus est ille qui genuit. Non autem quia dicimus genitum a Patre Filium divina et ineffabili generatione, aliquod ei tempus adscribimus; sed nec Patrem aliquando coepisse, nec Filium. Nec enim aliter confiteri possumus aeternum Patrem, nisi confiteamur etiam coaeternum Filium: ex Filio enim Pater dicitur, et qui semper pater fuit, omnia Patri et Filio, voluntate, potestate, aeternitate, substantia: nec est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihil quod inferius superiusve dici possit, sed tota Deitassui perfetione aequalis est, ut exceptis vocabulis quae proprietatem personarum indicant, quidquid de una persona dicitur, de tribus dignis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ corpora nr̃a defendere potest et humanȩ
succurrere imbecillitati quos nudos na
tura ꝓfudit. hoc una appellanda ẽ tuni¬
ca et quicquid in p̃sentib alim̃tis neces¬
sariũ ẽ. hoc uniꝰ diei uict appellandꝰ ẽ

Expanded text:
ergo corpori nostro sufficere potest, et humanae ergo corpori nostro sufficere potest, et humanae succurrere imbecitura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei uictus appella
Abbreviated transcription (Latin):
ta. non tibi iugum necessitatis impo¬
nit: sed potestati tuȩ liberũ concedit
arbitriũ. Uis eẽ ꝑfecta. & in pͥmo stare
fastigio dignatatis: Fac qđ fecerunt
apłi. Uende omĩa quȩ habes et da
pauꝑib. et sequere saluatorẽ. & nudã
solamq crucẽ nuda sequaris et sola.
gradũ uirtutis. Dimitte omĩa qͣuae
cũq habes: da filiis. da ꝓpinquis: ne¬
mo te rep̃hendit. si inferiora sectaris:
dũ modo illã scias tibi ure p̃latã quȩ
elegerit prima. Dicis: hoc apłorũ ẽ
huiꝰ indigeat. Audi gͥ apłm cõmonen
tem. Non ut aliis refrigeriũ. uob̾ autẽ
tribulatio : sed ea ȩqualitate ur̃a ab un¬
dantia illorũ sustentat in opiam: ut
et illoꝵ abundantia ur̃ȩ in opiȩ sic sup¬
plem̃tũ. Unde inquit dñs. Qui habet
duas tunicas: dec alteram ñ habenti.
Quid si cythiȩ frigora sint. et alpinę
niues quȩ ñduab et trib tunicis sed
uiax pecudũ pellib repellent᷑: Quicquid

Expanded text:
ta, non tibi iugum necessitatis inpota, non tibi iugum necessitatis inponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium. uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem et nudam solamque uirtutem nuda sequaris et sola. tenere uirtutis ? dimitte omnia tua, quae habes, da filiis, da propinquis. nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dum modo illam scias tibi iure praelatam; quae elegerit prima. dicis: hoc apostolorumhuius item: Non ut aliis refrigerium, vobis autem tribulatio: sed ex aequalitate, vestra abundantia, illorum sustentet inopiam; ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Unde inquit Dominus: Qui habet duas tunicas, det alteram non habenti . Quid si Scythiae frigora sint, et Alpinae nives, quae non duabus, et tribus tunicis, sed vix pecudum pellibus repelluntur? Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
rorem auri qđ int̾p̃tatur in sensu:
et alas deargentatas quȩ intelligunt᷑
eloquia seripturarum: et regnũ dĩ
intrare poterimꝰ. Dicunt apłi se om-¬
nia quȩ sua fuerant dimisisse. & mer¬
cerdem ꝓ hac uirtute audact̃ expos¬
cunt. Quib respondit dñs. Omnis
qui relinquit domũ aut fr̃s. aut so-¬
rores. aut patrẽ. aut matrẽ. aut uxorẽ
aut filios. aut agros ꝓpt̃ nom̃ meum:
centuplũ accipiet. et uitã ȩt̾nã possi¬
debit. Oquanta beatitudo ꝓ paruis
magna reciꝑe. ȩt̃na ꝓ breuib. pro
morituris semꝑ uiuentia: et habere
dm̃ debitorem. Siqua aũt uidua
habet liberos. et maxime sinobilis
familiȩ ẽ egentes filios non dimit¬
tat. sed exx ȩqualitate ut meminerit
primũ animae suae. et ipsam putet
quat: immo xp̃m liberoꝵ suorum
faciat coheredem. Respondebis. Dif.¬
ficile durũ ẽ. contra naturam: sed
dñm tͥ audies respondentem. Qui
potest caꝑe capiat Et siuis ẽẽ. ꝑfec¬

Expanded text:
rorem auri, quod interpretatur in sensu, rorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua fuerint, dimisisse et mercedem pro hac uirtute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. o quanta beatitudo pro paruis magna recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae et ipsam putet quat, immo Christum liberorum suorum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi audies respondentem: qui potest capere, capiat . et si uis esse perfec
Abbreviated transcription (Latin):
Qũã difficile qui diuites sunt intra¬
re possunt in regna cȩloꝵ. Non dix̃
impossibile. sed difficile: licet exem¬
plum posuerit impossibilitatis:
facilius ẽ. camelũ ꝑ foram̃ acus tran-¬
Hoc aũt ñ tã difficile ẽ. quã impossi¬
bile. Nunquã enĩ fieri potest ut
camelus transeat ꝑ foram̃ acus : Nũ quã
igit᷑ diues intrare poterit regna cȩlo¬
rum: Sed camelus tortuosus et cur-¬
uusẽ: et graui sarcina p̃grauatur:
Et nos ergo quando prauas ingredi¬
mur semitas et regiam uiã dimittimꝰ
et oneram᷑ mundi diuitiis. siue pondẽ
delictorũ regnũ dĩ ingredi ñ ualemꝰ.
Qđ si deponamꝰ gratussimã sarcinã
et assumamꝰ nob̵ pennas colũbae.
uolabimꝰ et requi escemꝰ. et dicet᷑ de
nob̃. Si dormiatis int̾ medios cleros
pennȩ colũbȩ deargentate & poste-¬
riora dorsi eiꝰ in pallore auri. Dor-¬
sũ nr̃m qđ primũ informe erat. &
graui sarcina p̃mebatur. habeat ui¬

Expanded text:
quam difficile, qui diuites sunt, intraquam difficile, qui diuites sunt, intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum posuerit inpossibilitatis: facilius camelus per foramen acus tranhoc autem non tam difficile est, quam inpossibile; numquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. numquam igitur diues intrare poterit regna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nobis pde nobis: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat ui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑamꝰ. et mollimꝰ duriciã. iratũq
flectimꝰ. atq ita congregamꝰ carbones
suꝑ capita eoꝵ. de quib scriptũ est.
Sagittȩ potentes acutȩ cũ carbonib
desolatoriis. Ut quo modoꝰ a seraphin
carbo sublatus ꝓpħȩ labia purgauit.
ita et inimicoꝵ nr̃oꝵ peccata purgent᷑.
ut uincamꝰ in bono malũ: et benedi¬
camꝰ maledicentib. et imitem᷑ patrẽ
qui solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos
et malos. Igitur et tu quia paueos ñ
habes filios. habes plurimos: fac t
amicos de iniquo mãmona quite
recipiant in et̃na tab̃nacula. Pul¬
chresdixit de in iquo. om̃s enim di¬
uitiȩ de iniquitate descendunt: et
nisi alt̃ ꝑdiderit. alt̃ ñ potest inue-¬
nire. Unde et illa uulgata sententia
mͥ uidetur eẽ. uerissima. Diuesaũt aut
iniquiis. aut iniqui heres ẽ. Quod
cũ legisdoctor audisset. et ferre non
potuisset. quia habebat diuitias mul¬
tas: conuersus dñs ad discipłos. ait

Expanded text:
superamus et mollimus duritiam iratumque superamus et mollimus duritiam iratumque ngregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia purgauit, ita et inimicorum nostrorum peccata purgentur, ut uincamus, in bono malum et benedicamus maledicentibus et imitemur patrem,I qui solem suum oriri facit super iustos et iniustos. igitur et tu, quia paucos non habes filios, habe plurimos; fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habebat diuitias multas, conuersus dominus ad discipulos ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ saluatorem. Mat̃ mea & fr̾s mei
hi sunt. qui faciunt uoluntatẽ patris mei
Et hoc dicimꝰ. ñ quo in pauꝑes iudȩos siue
gentiles et om̃ino cuiꝰ libet gentis sint pau¬
ꝑes ꝓhibeamꝰ faciendã elemosinã: sed qͦ
xp̃ianos et credentes pauꝑes incredulis
p̃feramꝰ et int̾̃ ipsos xp̃ianos sit multa
diuersitas. utrũ peccator an sẽs sit. Unde
et apłs passiuã in om̃s misedĩam ꝓbans.¬
infert. maxime indomesticos fidei. Do-¬
mesticus fidei ẽ. qui eadẽ tibi religione
coniungitur. quẽ ꝰ consortio fr̃nitatis pec¬
cata ñ separant. Quod si de inimicis qͦq
nob p̃cipitur. ut siesurierint demus eis
cybos. si sitierint demꝰ eis potũ: Et hȩc
facientes congregamꝰ carbones suꝑ caput
eorũ: quanto magis de his qui ñ sunt ini¬
nes ignis congregabis suꝑ caꝑ caput eiꝰ
in malã partem accipiendũ ẽ sed in bo¬
nam. Quando enĩ inmicis nr̃is p̃bemꝰ
beneficia. maliciã eoꝵ nr̃a bonitate

Expanded text:
 mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec facientes congregemus carbones super caput eorum, quanto magis de his, qui non sunt iniiens carbones ignis congregabis super caput eius, in malam partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
terũ gaudii.ẽ Prima hominis creatu.¬
ra nos doceat plures nuptias refutare.
Unꝰ adam et una eua immo una ex eo.
costa separatur infeminã. Rursũq
qđ diuisũ fuerat nuptus copulatur
dicente seriptura. Erunt duo in car-¬
ne una. non in duas nec intres. ꝓpter
qđ relinquet homo patrẽ et matrẽ
et adherebit uxori suȩ. certe ñ uxori¬
bus. Qđ testimoniũ paulus edisserers
ad xpm̃n refere et ad eccłiam: ut et
primus adam in carne. et scđs in sp̃u
monogamus sit. Sit una eua mater
cunctoꝵ uiuentiũ: et eccłia parens

Expanded text:
terum gaudii est. Prima hominis creatuterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens
Abbreviated transcription (Latin):
ras. Habes auiã. matrẽ. amitam. quarũ
tibi ab undans imitatio atq doetrina
et p̃cepta uiuendi. norma uiratum ẽ.
Si enĩ multȩ in coniugio uiuentib ad¬
huc uiris intelligunt illud apłi. omĩa
licent. sed ñ omĩa expediunt. et castrãt
se ꝓpt̃ regnũ cęloꝵ. uel a scđa natiuitate
post lauacrũ ex consensu uł post nup¬
tias exardore fidĩ. cur uidua quȩ iu¬
dicio dñi uirũ hab̾e desiuit ñ illud lȩ¬
tabunda congeminet: dñs dedit. dñs
abstulit: oblatam occasionẽ arripiat
lib̾tatis ut sui corporis habeat po¬
testatem ne rursũ ancilla fiat homi¬
nis. Et certe multo laboriosius ẽ. ñ
frui eo qđ habeas quã desiderare
qđ amiseris. Unde et uirginitas in eo
facilior. ẽ. qđ carnis incentiua non
nouit : et uiduitas in illo sollicitior
qđ p̃teritas animo recolit uolupta¬
tes. maxime si se putet uirũ ꝑdidisse
ñ p̃misisse. quoꝵ alterĩt doloris. al¬

Expanded text:
ras. habes auiam, matrem, amitam, quarum ras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, al
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ cõparata. unũ qui uiginti se-¬
pelisset uxcores. alteram quȩ uicesimum
scđm habuisset maritũ extremo sibi ut
ipsi putabant matrimonio copulatos.
Sũma om̃iũ expectatio uirorũ parit̃
ac feminarũ post tantos rudes quisq
pͥmũ efferret. uicit maritꝰ. et totius orb
popło confluente coronatus. et palmã
tes uxores multinube feretrũ p̃cedebat.
Quid dicimꝰ tali mulieri: hempe illud
qđ dñs samaritanȩ luiginti duos habu¬
isti uiros. et iste a quo nune sepeliris
non ẽ tuus. ltaq obsecro te religiosa
inxp̃o filia ut testimonia ista ñ noueris
quib in continentib et miseris subue¬
nitur. sed illa potius lectites quib pu¬
dicitia coronatur. Sufficit tibi quod
ꝑdidisti pͥmũ uirginitatis gradũ. et ꝑ
tertium uenisti ad scđm . id.ẽ ꝑ officiũ
coniugale ad uiduitatis continentiam:
extrema immo ab iecta ne cogites. nec
aliena et longe posita exempla ꝑ qui¬

Expanded text:
hominum conparata, unum, qui uiginti sehominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tes uxoris multinubae feretrum praecedebat. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perqui
Abbreviated transcription (Latin):
Est et cratera ad bibendum: est et maͬtu¬
la ad secretiora nature: Nam cũ sementẽ
terrȩ bonȩ centesimũ et sexagesimũ et
tricesimũ fructũ euangłia doceant. et
centenarius ꝓ uirginitatis corona pͥmum
granũ teneat. sexa genarius ꝓ labore
uiduarũ in scđo sit numero: tricenariꝰ
federa nuptiarũ ipsa digitorũ coniun-¬
ctione testetur. Digama in quo erit
numero immo extrema numerũ certe
inbona terra non oritur sed inueprib
et spinetis uulpiũ quȩ herodi impiissi¬
mo cõparantur. ut in eo se putet eẽ. lauda¬
bilẽ si scortis melior sit. si publicarũ libi¬
dinũ uictimas suꝑet. si uni sit ꝓstituta ñ
plurib. Rem dieturꝰ sũ incredibilẽ multoꝵ
testimonus approbos
Ante annos plurimos cũ in cartis ec-¬
cłiasticis uiuarem damasũ romanȩ ur¬
bis ep̃m. et orientis atq occidentis sỹ¬
nodicis consultationib responderem.
uidi duo int̾ se paria culissimoꝵ eplebe

Expanded text:
est et crater ad bibendum, est et matuest et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe
Abbreviated transcription (Latin):
inferre captiuitas: Hoc matrona nobił
faciat. et exꝑietur alterũ uirũ quȩ pri-¬
orem aut bonũ ꝑdidit aut malũ exꝑta
ẽ. ut rursũ contra iudiciũ dĩ facere nita¬
tur. Quid si statim scđm ꝑdiderit. socie¬
tur et tertio : ẽt si ille dormierit. in qͣrtũ
quintũq ꝓcedet ut quo a meretricibus
differat :. Omĩ ratione uiduȩ ꝓuiden¬
dũ ẽ. ne castitatis pͥmos excedat limites.
qđ si excesserit. & uerecundiã suꝑet ma-¬
tronalem. in omnẽ debachabit᷑ luxuriã.
ita ut ꝓpħam mereatur audire dicen-¬
tem: Facies meretricis facta ẽ. tibi impu¬
dorata estu. Quid gͥ: Damnamus scđa
matrimonia: Minime: sed pͥma lauda¬
mus. Abicimꝰ de eccłia digamos: Absit.:
sed monogamos ad continentiã ꝓuoea¬
mus. In arca noe ñ solũ munda sed et
immunda fuer̃ animalia. Habuit et
homines: habuit et serpentes. In do-¬
mo quoq magna uasa diuersa sunt:
alia in honorem : alia in contumeliam.

Expanded text:
inferre captiuitas, hoc matrona nobilis inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis noluit pollutȩ conscientiȩ suꝑ-¬
uiuere. Nene multa longo sermone con¬
texam quȩ potes de primo contra ioui-¬
nianũ uolumine in ȩdificationẽ tuam
sumere unũ tantũ qđ inpatria tua ge-¬
stũ ẽ. repetã: ut scias pudicitiã etiã bar¬
baris ac feris et sanguinariis gentib eẽ.
uenerabilem Rens theutonũ exultis.¬
mis oceani atq germaniȩ ꝓfecta litori¬
b om̃s gallias inundauit. sẽpiusq cȩ¬
sis romanis exercitib apud aquas sex-¬
tias mari oppugnante suꝑataẽ. Iuorũ
trecente matronȩ cũ aliis se uiris capti¬
uitatis conditio  trahendas eẽ. didicissent.
pͥmũ consulẽ dep̃cate sunt ut templo
cereris ac ueneris inseruitiũ tradentur.
Quod cũ ñ impetrarent sub mouente
eas lictore cȩsis paruulis liberis mane
mortuȩ sunt reꝑtȩ. suffocatis laqueo
faucib et mutuis cõpledeib se tenen¬
tes. Quid gͥ barbare castitati ñ potuit

Expanded text:
tatis noluit pollutae conscientiae supetatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Sinaũt alios uiros acceꝑint: alienas¬
eas et apatre. et asacrificiis fieri. et
int̾ ext̃nas debe reputari Qđ quidẽ
obseruat & gentilitas in condẽnationẽ
nr̃i. si hoc ñ eochibeat ueritas xp̃o qđ
tribuit m̃daciũ diabolo qui & casti-¬
tatẽ repperit ꝑ ditricẽ hierophanta
apud athenas exͥurat uirũ et ȩterna
debilitate fit castus. Flamen uniꝰ uxo¬
ris ad sacerdotiũ ad mittitur. ł lami¬
nica qͦq uniꝰ mariti uxor eligitur ad
tauri axgẏptu sacra: semel maritꝰ assumi¬
tur. Ut omittã uirginis uestȩ & apol¬
li nis unonis achiua. et diane ac mi¬
neruȩ quȩ ꝑpetua sacerdotii uirgi¬
nitate marcescunt. stringam breuit̃
reginã carthaginis quȩ magis ardere
uoluit quã iarbae regi nube. Et has-¬
drubalis uxorem quȩ app̃hensis utra-¬
q manu liberis insubiectũ se p̃cipita¬
uit incendiũ. ne pudicitiȩ damna sen¬
tiret. Et lucretiã quȩ amissa gła casti¬

Expanded text:
sin autem alios uiros acceperint, aliensin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria casti
Abbreviated transcription (Latin):
tates. una qua p̃cipit. dico aũt innup¬
tis et uiduis bonum ẽ illis sisic ꝑman¬
serint sic̃ ego: altera qua indulget. si
aũt ñ se continent nubant. melius ẽ.
enĩ nube quã uri Primũ quid uelit
deinde quid cogatur uelle demonstrat
Uult nos ꝑmanere post nuptias sicut
sẽ ipsũ. et ꝓpositȩ beatitudinis apłi
ponit exemplum. si aũt nos uiderit
nolle qđ ipse uult: in continentiae
nr̃ȩ tribuit indulgentiã. quã eduab
eligimꝰ uoluntatẽ. quod magis uult. &
quod ꝑse bonũ ẽ. an qđ mali cõpara¬
tione fit leuius. Et quodã modo nec
bonũ ẽ quia p̃fertur malo. Ergo qui
immo adquiescit deteriora cupientib
ñ apłi sed nr̃am facimꝰ uoluntatẽ. Legi¬
mus inueteri testam̃to pontifices semel
maritatos et filias sacerdotũ si uiduȩ
fuerint uesci debe de sacerdotalibus
cẏbis. mortuisq sic̃ patri et matri
sicut exhibendũ inferiarũ officiũ.

Expanded text:
tates: una, qua praecipit: dico autem innuptates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo? ergo, quiconpellitur, immo adquiescit deteriora cupientibus, non apostoli sed nostram facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ enĩ ab officio sacerdotii digamus
excluditur: sed et ab elemosina eccłiȩ
dũ indigna putatur sti pes. quȩ ad
scda coniugia deuoluta ẽ. quã quã in
lege sacerdotali teneatur. Et laicus
qui talẽ se p̃be debec ut possit eligi
in sacerdotium : non eligit᷑ sidigamꝰ
fuerit. Porro eligunt᷑ ex laicis sacer¬
dotes. Ergo eclaicus tenetur aman¬
dato. ꝑ quod ad sacerdotiũłuenit.
Aliud ẽ. qđ uult apłs. aliud qđ cogi-¬
tur uelle. ut concedat scđa matrimo¬
nia meȩ ẽ. incontinentie ñ illius uo-¬
luntatis. Uult om̃s eẽ. sic̃ se ipsũ: et
ea cogitare quȩ dĩ sunt. & solutos ne-¬
quaquã ultra alligari: sed si labentes
ꝑ incontinentiã ad baratrũ stupri ui-¬
derit ꝑuenire: digamię porrigit ma-¬
nũ. ut cũ una magis quã cũ pluribus
uolutent᷑ qđ nequaqũã amare dictũ
et contra apłi regulam scđi nuptiator
exaudiat. Duȩ enĩ sunt apłi uolun-¬

Expanded text:
lum enim ab officio sacerdotali digamus lum enim ab officio sacerdotali digamus excluditur, sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm sunt apostoli uolun
Abbreviated transcription (Latin):
lubente enĩ dõ ut filii alerent paren¬
tes pauꝑes. et redderent bene ficia se¬
nib que paruuli acceꝑant: seribae
et pharisȩi e contrario docebant fili¬
os. ut parentib responderent corban
hoc ẽ donũ qđ altari pollicitꝰ sũ. et in
templi dona ꝓmisi. si tuame acceꝑis.
cẏbos uerte in tuũ refrigeriũ. atq ita
fiebat. ut egentib patre et matre sacri¬
ficiũ offerrent filii qđ sacerdotes seri-¬
uiduas eas tam̃ quȩ adolescentulȩ suit
et nulla debilitate franguntur. cogit
suis manib laborare : ne grauet᷑ eccłia
et possit anus uiduas sustentare: qua
excusatione utitur quȩ opib mundi
fluit: quȩ potest etiã aliis ministrare:
et de iniquo mãmona facere sibi ami¬
cula: Simulq considã. qđ uidua non
eligatur: nisi uniꝰ uiri uxor. Et nos pu¬
tabamꝰ sacerdotũ hoc tantũ ẽẽ. priui¬
legium: ut ñ admittatur ad altere.
nisi qui unã habuerit uaorem: Non so¬

Expanded text:
iubente enim deo, ut filii alerent pareniubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribuiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi ami tabernacula? simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non so
Abbreviated transcription (Latin):
tum ceruicib imponuntur : quibus
imꝑat ut discant domũ suã colere.
et remunerari. parentes sufficient̃ eis
tribuere: ut ñ grauetur eccłia: et possit
certis uiduis ministrari de quib scrip.¬
tũ ẽ. Honora uiduas quȩ uerȩ induę
sunt: hoc ẽ quȩ om̃i auxilio suorum¬
destitutȩ. quȩ manib suis laborare non
possunt quas pauꝑtas debilitat. ȩtasq
confringit. Quib dĩ spes ẽ. et omne
opus oratio. Ex quo intelligi datur.¬
adolescentulas uiduas exceptis his quas¬
excusat infirmitas. uel suo labori. uel
liberoꝵ ac ꝓpinquoꝵ ministerio dele-¬
gari. Honor aũt inp̃sentiarũ uel pro
elem osina uł ꝓmunere aceipitur: ut
ẽ. illud. Presbiteri duplici honore di¬
gni habeantur: maxime qui labo-¬
rant in uerbo et doetrina. Et in euan¬
glio dñs dixcerit mandatũ legis in quo
sono qui inopiã parentũ easu potest
adulatione frustrari: sed inuictus ne-¬
cȩssarus ministraridis debe intelligi.

Expanded text:
tum ceruicibus inponuntur. quibus tum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat, aetasque conficit, quibus Deus spes est et omne opus oratio. Ex quo datur intelligi adulescentulas uiduas exceptis his, quasexcusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore dignis habeantur, maxime, qui laborant in uerbo et doctrina. et in euangelio dominus disserit mandatum legis, in quosono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ. et alterutrũ debitũ reddant.
nec possint habe pudicitie libtatem.
qui seruiunt domina tui nuptiarum.
Quodq addidit tantũ in dño: ampu¬
tat ehnicoꝵ coniugia. de quib et
ialio loco dixerat. Nolite iugũ du-¬
cere cũ infidelib. Quȩ enĩ participa¬
tio iustitię cũ imquitate: Aut quę so¬
cietas luci cũ tenebris: Quȩ conue¬
fideli cũ infidele: Qui consensus tem¬
plo dĩ cũ idolis: Ne scilicet aremus in
boue et afino: ne tunica nuptialis ua-¬
rio sit texta subtemine. Exemploq
tollit qđ concesserat: et quasi pęniteat
eũ sententię suę retrahit. Beatior erit
gens homo fragilitati carnis humanȩ
Nec sibi in eo annoꝵ puellariũ debet
uidua blandiri : quod ñ minus sexage¬
nariam electionẽ p̃cipit. Neq enim
innuptas uel iuuenculas cogit ut nu¬
bant: qui de nuptus quoq loquitur.
de his uiduus disputat quȩ suoꝵ nutri¬
untur alimentis : quȩ filiorũ & nepo¬

Expanded text:
potestatem et alterutrum debitum reddant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris? quae conuefideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit, gens homo fragilitati carnis humanae,nec sibi in eo annorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: de his uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepo
Abbreviated transcription (Latin):
tertia aꝑit matrimonia: ut a satanan
abstrahat. ut magis mulierem quali-¬
cũq uiro iunctam faciat ẽẽ quam
diabolo. Sed et ad corinthios tale ali¬¬
quid loquitur . Dico aũt innuptis &
uiduis. bonũ ẽ illis si sic ꝑmanserint
ut ego. Si aũt se ñ continent: nubant.
Melius ẽ. eñi nube : quã uri. Cur
alioquin absolutũ bonũ ẽ. et sine com-
solutũ ñ ligatũ. nec seruũ sed liberum
cogitantẽ ea quȩ dĩ sunt. ñ ea quae
uxoris. Et ꝓtinus in consequentibus
mulier inquit alligata ẽ. uiro: quã¬
diu uir eiꝰ uiuit.Quod si dormierit
uir eius: libera ẽ. eui uult nubat tan-¬
tũ indño. Beatior aũt erit: sisic per¬
manserit scđm meũ consiliũ. Puto
aũt qđ et ego sp̃m dĩ habeam. In hoc
uente uiro mulier alligata ẽ. et mor¬
uuo soluta. Ergo matrimoniũ uincu¬
lum ẽ: et uiduitas solutio. Uoor alli¬
gata ẽ. uiro. et uir alligatus ẽ. uxori:
in tantũ ut sui corporis ñ habeant

Expanded text:
aperit matrimonia, ut a satana aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam u r i. cur, 5. Alioquin absolutum bonum est, et sine compasolutum, non ligatum; nec servum, sed liberum; cogitantem ea quae Dei sunt, non ea quae uxoris. Et protinus in consequentibus: Mulier, inquit, alligata est viro, quamdiu vir ejus vivit; quod si dormierit vir ejus, libera est: cui vult nubat; tantumanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiritum dei habeam. et in hoc uente uiro mulier alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant
Abbreviated transcription (Latin):
Cur quȩso: Quia nolo adolescentulas
fornicari. Procreare filios. Quam ob
causam: Ne metu partus et adulterii.
fulios necare cogantur. Matresfamili¬
as eẽ. Quare obsecro : Quia multo to¬
lerabilius ẽ. digamũ eẽ . quã scortum:
scđm habe uirũ qua plures adulte¬
ros. In altero enĩ miseriarum consola¬
tio: in altero pęna peccati ẽ. Sequit᷑.
Nullã occasionẽ dare aduersario: ma¬
ledicti gr̃a. In quo breui accinctoq prę¬
cepto: multa simul monita continentur.
ne ꝓpositũ uiduȩ exquisitior cultus
infamet: ne oculoꝵ nutib et hilarita¬
te uultꝰ. iuuenũ post se greges trahat:
ne aliud uerbo. aliud habitu pollice-¬
atur: et conueniat ei uersiculus ille
uulgatus: Risit et arguto quiddã ꝓmisit
ocello. Atq ut om̃s nubendi causas
breui sermone conduderet: cur hoc
p̃cepisset ostendit dicens. lam enim
quȩdã abier̃ retro post satanan. Idõ
gͦ scda et si necesse eẽt in continentibus

Expanded text:
cur, quaeso? quia nolo adulescentulas cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo tolerabilius est digamum esse quam scortum, secundum habere uirum quam plures adulteros. in altero enim miseriarum consolatio est, in altero poena peccati. sequitur: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. in quo breui accinctoque praecepto multa simul monita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ita apłis uestigus insistentẽ ne trans¬
uersũ quidem ut dici solet unguem
in partem alteram declinare. Supra
scripserat qualis uidua eẽ. deberet:
unius uiri uacor. quȩ liberos educa-¬
uit. quȩ in bonis oꝑib habuit testimo.
nium. quȩ tribulantib de sua substan¬
tiola subministrauit. cuiꝰ spes ds̃ est.
et quȩ ꝑmanet in obsecratione. et ora¬
tionib nocte ac die. Post quȩ iungit
contraria. Quȩ aũt in delicus ẽ. ui¬
uens mortua ẽ. Statimq infert: ut
discipłm suũ om̃i muniat arte doc-¬
trinȩ. Ado lescentiores aũt uiduas
deuita : quȩ cũ lascuuerint inxp̃o nu
bere uolunt: habentes damnationẽ
qđ primã fidem irritã fecerunt. Prop¬
ter hasgͥ quȩ fornicatȩ sunt in in iuriã
oyciti grecus sermo significat: uult
apłs alterũ matrimonium: p̃ferens
digamiã fornicationi: scđm indulgen
la testimonii uerba tractanda sunt.
Uolo inquit adolescentulas nubere.

Expanded text:
ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus hnium, suae tribulatis de sua substantiola subministravit ; cujus spes Deus est, et quae permanet in obsecratione, et orationibus nocte ac die . Post quae jungit contraria: Quae autem iu deliciis est, vivens mortua est. Statimque infert, ut discipulum suum muniat omni arte doctrinae: Adolescentiores autem viduas devita, quae cum lascivierint bere uolunt habentes - damnationem, quod primam fidem irritam fecerunt. propter has igitur, quae fornicatae sunt in iniuriam uάσουσιν Graecus sermo significat — uult apostolus alterum matrimonium praeferens digamiam fornicationi, secundum indulgentla testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere:
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ ꝓpt̃ intemꝑantiã suã faciunt. uide¬
antur facere desiđio liberorũ. Sed qͥd
ego quasi ad retractantẽ loquor cum
audiã eã multos palatii ꝓcos eccłiȩ uita¬
re p̃sidio: Quos certatim diabolus in¬
flãmat. ut uiduȩ nr̃e casticatem probent:
quã et nobilitas. et forma. et ȩtas. et opes
faciunt. cunctis appetibilem: ut quanto
plura sunt quȩ impugnant pudicitiam:
tanto uictrieis maiora sint p̃mia. Et quia
nob de portu egredientib quasi quidã
scopulus opponitur. ne possim ad pela¬¬
gi tuta decurrere: et apti pauli scriben¬
tis ad timotheum ꝓfertur auctoritas. in
qua de uiduis disputans ait: uolo autẽ
iuueniores nube: filios ꝓcreare. matres
familias eẽ.⁊ nullã occasionẽ dare aduer¬
sario maledicti gr̃a: iam enim quȩdam
abierunt retro post satanan: oportet
primũ sensũ tractare p̃cepti. et om̃em
loci huus continentiã discutere: atq

Expanded text:
ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam abierunt retro post satanan, oportet primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius continentiam discutere atque
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc ad aggeruchiam sermo ẽ quae
quondã uatinio futuroꝵ. acdĩ p̃siden¬
tis auxilio nom̃ accepit: qua auiȩ ma¬
tris. amitȩq ꝓbatarũ in xp̃o feminarũ
nobilis turba circũstat: quarum aiia
metronia ꝑ quadraginta annos uidua
ꝑ seuerans annã nob̵ filiã phanuhelis
de euangłio reculit. Benigna mater
quartũ et decimũ implens uiduitatis
anuum : centenario uirginũ choro cin¬
gitur. Soror celerini patris aggeruchiȩ
quȩ paruulã nutriuit infantem: et in suo
natã suscepit gremio: ꝑ annos uiginti.
mariti solatio destitutam erudit neptem
qđ amatre didicit. Hȩc breui sermone
ꝑstrinxi : ut ostendã adolescentulã meam
ñ prȩstare monogamiã generi suo sed red¬
dere: nec tam laudandam̃ eẽ si tribuat:
quã om̃ib execrandã si negare temptaue¬
rit: prȩsertim cũ põstumꝰ eius simplicius
nom̃ patris referat. et nulla sit excusatio
deserte ac sine herede domus sub quoꝵ
patro cinio int̾dũ sibi libido blanditur.

Expanded text:
Nunc ad Ageruchiam nobis sermo est, quae quodam vaticinio futurorum, ac Dei praesidentis auxilio, nomen accepit. Quam aviae, matris, amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat. Quarum avia Metronia, per quadraginta annos vidua perseverans, Annam nobis filiam Phanuelis de Evangelio retulit . Benigna, mater quartum, et decimumannum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur,