comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt. quȩ simulatio ⁊ pusillammitas sugge¬
runt. inpudentie inpatientiȩq clamorib. ⁊ ut᷑q
similiaq ac dissimilia mala ex una radice pullu
sunt insatiabiles filiȩ. clamantes affer affer. Si¬
quid̃ nͨ animꝰ uanitate. nͨ uoluptate corpꝰ aliqñ
saciat᷑ ut scͥptũ est. Non saciat᷑ ocłs uisu: nͨ auris
auditiumplet᷑. fuge sanguisugã hanc. ⁊ om̃ia
reliquisti. ħ enĩ om̃ia trahit ad se. Fone hanc.
⁊ ugũ tã inportabile quã multiplex abiecisti.
Non ẽ enĩ dñs crudelis ad illam. ñ est tyrannꝰ im¬
piꝰ ⁊ inhumanꝰ. sic urgens seruulũ ⁊ ñ parcens.
fatigatũ magis instigat. subditũ p̃mit duriꝰ In¬
quietũ malũ qd̃ sp̃u semꝑ incubans. mexcogita¬
bilia meditat᷑ O custos hominũ quare posus¬
omis inportabiliꝰ. nulla grauior sarcina ẽ. factꝰ
sũ mͥ talentũ plumbeũ. ⁊ resedit iniquitas suꝑ

Expanded text:
ria sunt quae simulatio et pusillanimitas suggeria sunt quae simulatio et pusillanimitas suggerunt impudentiae, impatientiaeque clamoribus; et utraque similiaque ac dissimilia mala, ex una radice pullulsunt insatiabiles filiae, clamantes, Affer, affer . Siquidem nec animus vanitate, nec voluptate corpus aliquando satiatur, ut scriptum est: Non satiatur oculus visu, nec auris impletur auditu . Fuge sanguisugam hanc, et omnia reliquisti. Haec enim omnia trahit ad se. Pone hanc, et jugum tam importabile quam multiplex abjecisti. Non est enim dominus crudelis ad illam; non est tyrannus impius et inhumanus sic urgens servulum, et non parcens. Fatigatum magis instigat, subditum premit durius. Inquietum malum, quod spiritui semper incubans, inexcogitabilia meditatur. O custos hominum, quare posuisonus importabilius, nulla gravior sarcina est. Factus sum mihi talentum plumbi , et resedit iniquitas super
Abbreviated transcription (Latin):
cusat a nuptiis. qͦd̾ iuga boũ emerit᷑ quinq.
meres iuga. qui uariis seruiunt uichs moꝵ.
magis qͣm corꝑum sensib : Erit pfecto inuenire iã
homines. qui multomagis in labore hominũ ñ sint.
s longe ampliꝰ aliena ab homine flagella sustine¬
ant. erit inuenire ementes ñ mͦ quinq s plusꝗͣ¬
lu. ñ plane ium̃toꝵ iuga s demonũ. Contendt̃
ambitio & elatio cordis. alt̾a nidũ. alt̾a foueam
parat. uolare alt̾a iubet. reꝑe monet altera. cũ
neutrũ ꝓfecto sit hominis. Quis enĩ es tu air ħ̾
quis uͦ ille uł ille ẽ. aut que domꝰ patͥs eoꝵ. ut eis
in aliquo cedas. ut reuerearis eos. ut eis aliquatenꝰ
blandiaris: At bonꝰ sermo bonũ inuenit locũ ait
ambitio. ⁊ int̾ilũ ꝙͦ qui ꝓdesse ñ potest. pͭ obesse.
Dissimula pͥmũ. pͥmũ uinũ pone donͨ ueniat hora
tua. Auaricia qͦ ce appetitꝰ laudis sibi inuicẽ ad¬
u̾sant᷑: ⁊ qd̾̃ hec congregat ħ disꝑgit. Nec minꝰ ꝯtra¬

Expanded text:
cusat a nuptiis, quod juga bonum emerit quinque .meres juga, qui variis serviunt vitiis morum, magis quam corporum sensibus? Erit profecto invenire jam homines, qui multo magis in labore hominum non sint; sed longe amplius aliena ab homine flagella sustineant. Erit invenire ementes non modo quinque, sed plusnon plane jumentorum juga, sed daemonum. Contendunt ambitio et elatio cordis: altera nidum, altera foveam parat. Volare altera jubet, repere monet altera; cum neutrum profecto sit hominis. Quis enim es tu, ait haec, quis vero ille vel ille est, aut quae domus patris eorum, ut eis in aliquo cedas, ut reverearis eos, ut eis aliquatenus blandiaris? At bonus sermo bonum invenit locum, ait ambitio, et interdum quoque qui prodesse non potest, potest obesse. Unde dissimula: primum vinum bonum pone, donec veniat hora tua. Avaritia quoque et appetitus laudis sibi invicem adversantur, et quod haec congregat, hic dispergit. Nec minus contra
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis. fructu or̃onis. Et pasc̾e̾ ad manda¬
tũ .xͣ. ut nemo s̾ hunc sumat honorẽ. s qui uoca¬
tus fuerit a do tanꝗͣ aaron. Peũ nempe siqͥs in-¬
tͦierit saluabr̃. & inueniet pascua. Si uͦ ascend̾it

Expanded text:
praedicationis, fructu orationis; et pascere ad mandapraedicationis, fructu orationis; et pascere ad mandatum Christi, ut nemo sibi hunc sumat honorem, sed qui vocatus fuerit a Deo tanquam Aaron . Per eum nempe si quis introierit, salvabitur, et inveniet pa
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑicula tołarint. Sic agͥcole. sic negociatores &e
singłi quiq ordines hominũ a suis eos simiłr ar¬
cebunt finib. ut pote quim hominũ labore ñ fu¬
erint. Quid gͦ restat. ñ ut quos om̃is ordo repellit pa¬
rit̾ & accusat. eũ sortiant᷑ locũ. uͥ nullus ordo. s sempi¬
termis horror inhabitat : Anforte adelectionẽ cle-
ri audeant aspirare: Magnus enĩ uere eoꝵ locus in
regno dĩ. ⁊ bonũ sibi. s quibñ ministrau̾int gradũ
adquirunt. Cet̾umsiuis ⁊ ipsis nͨ modicꝰ laboresse
uidet᷑: ⁊ dicebat qui plus om̃ib laborauit. Qui
ñ laborat. ñ manducet. Et petro dictũ est. Sy¬
mon iohis amas mes Pasce oues meas. Idẽq t̾cio
repetiũ. Tercio dictũ pasce. nͨ mulge seu tonde
uel semel adoitũ est. Sꝑet gͦ discipłi locũ. gradũ
minist᷑. quidm̃cũ pascere gregẽ satagit qͣm ton¬
dere. Pasc̾e uͦ tͥplicit̾: exemplo ꝯu̾sationis. u̾bo

Expanded text:
aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et singuli quique ordines hominum a suis eos similiter arcebunt finibus, utpote qui in hominum labore non fuerint. Quid igitur restat, nisi ut quos omnis ordo repellit pariter et accusat, eum sortiantur locum, ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat? ri audeant aspirare? Magnus enim vere eorum locus in regno Dei: et bonum sibi, sed qui bene ministraverint, gradum acquirunt . Caeterum suus et ipsis nec modicus labor esse videtur, et dicebat qui plus omnibus laboravit: Qui non laborat, non manducet . Et Petro dictum est: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas . Idemque tertio repetitum; tertio dictum, Pasce; nec Mulgvel semel additum est. Speret ergo discipuli locum, gradum ministri, qui dominicum pascere gregem satagit, quam tondere: pascere vero tripliciter, exemplo conversationis, verbo
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾a ⁊ negociatores. Circũeunt mare & aridã:
ꝯgregantes.Dura sunt ħ. caueant prudentes
nr̃i. dulces int̾ea capiant sõnos. nedicant ĩstra¬
tis lasciuiant suis. Erit tñ inuenire in die festo
graues uasis aureis ⁊ argenteis ministroꝵ dextͣs.
refertas uariis opib manicas. ꝑticas ornatas.
in scriniis tãmultiplices loculos. ut si mensas
habueris mĩmularios putẽ. Quid fabros aut
cem̃tarios. cet̾osq eiusmodi oper arios neces¬
se ẽ num̾are e uictũ sibi multo labore quer̃t.
illi madent deliciis. copiis affluunt ociosi.
Anñ m̃ito tales poeta subsannet. ne cũ forte suas re¬
petitũ uen̾it olim grex auiũ plumas. moueat corni-¬
nimina iuꝑaꝵ. quis demonstrauit uob̃ fug̾e a
uentura ira: u̾ enĩ sunt penitentiȩ fructus: Cũ
resurg̾e ceꝑint homines unusqͥsq in suo ordine.
uͥ putas gen̾atio istalocab̃r:: Si ad milites forte di¬
uert̾int. exsufflabunt eos. qd̾ minime secũ laborẽ

Expanded text:
sidera et negotiatores. Circumeunt mare et aridam,ibi divitias congregantes. Dura sunt haec: caveant prudentes nostri; dulces interea capiant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros aut caementarios, caeterosque ejusmodi operarios necesse est numerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat corninimina viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Ubi enim sunt poenitentiae fructus? Cum resurgere homines unusquisque in ordine suo, ubi, putas, generatio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem
Abbreviated transcription (Latin):
ixit symon petrauis ad iħm. Ecce
nos reliquimꝰ om̃ia: & sequuti su¬
mus te. fidelis sermo. & dignum
om̃i acceptione colloquiũ. symo¬
nis petri & iħu. familiaris siquid̾ ⁊ amca saluti
obedientia est: s obedientia firma & stabilis.
que sundata est suꝑ petram. Melior est enĩ obe-¬
dientia ꝗͣ uictimȩ ⁊ ad quiescere nolle. ut pecc̃m
entiã ñ implere. Postremo ⁊ ipsũ nomen iħir qd̃
est suꝑ om̃e nomen. & in quo flectit᷑ om̃e genu
apło teste obedientie remun̾atio est. Libet pin-¬
de sacratissimo huic interesse colloquio. & inten-
ba lectionis hiuus ea esse. de quib ad inmor-¬
contemptũ mundi muniu̾so mundo. & uolunta¬
riam ꝑsuasere hominib pauꝑtatẽ. ħsunt. quȩ
monachis claustra replent. deserta anachoritis.
hec inquã sunt uerba que egyptũ spoliant. & opti¬
ma queq eius diripiunt. Hic sermo uiuis & effi¬
cax. ꝯuertens animas felici emulatione sc̃itaris.

Expanded text:
ixit Simon Petrus ad Jesum: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Fidelis sermo et dignum omni acceptione colloquium Simonis Petri et Jesu. Familiaris siquidem et amica saluti obedientia est, sed obedientia firma et stabilis, quae fundata est supra petram. Melior est enim obedientia quam victimae; et acquiescere nolle, ut peccatuentiam non implere. Postremo et ipsum nomen Jesu, quod est super omne nomen, in quo flectitur omne genu, Apostolo teste, obedientiae remuneratio est . Libet proinde sacratissimo huic interesse colloquio, et intimaba lectionis hujus ea esse, de quibus ad immorcontemptum mundi in universo mundo, et voluntariam persuasere hominibus paupertatem. Haec sunt quae monachis 285 claustra replent, deserta anachoretis. Haec, inquam, sunt verba quae Aegyptum spoliant, et optima quaeque ejus diripiunt . Hic sermo vivus et efficax, convertens animas felici aemulatione sanctitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ infirmitatis. Nolite thesauruare uobis
thesauros in terra. ħ ꝑfectio ẽ. Siquid̃ filius
hominis u caput reclinaret ñ habebat: petro
rebat. S ñ om̃s capiunt uerbũ hoc: sicut nec
ꝯsiliũ castitatis. Quid dr ppło : facite uob̃ ami¬
cos de mãmona iniquitatis. ut cũ de . re. uos¬
in .e. tab̾nacła. uerba dñi sunt. & qd̾ loq̃r ta¬
le ẽ. Firma equid̾ stat inmobilisq sententia
eos qui uolunt in hoc scło diuites fieri. incid̾e
tem a uerbo asꝑo. qui laqueũ uenantiũ mi-¬
nime declinatis. uestite nudũ. egenũ alite.
uisitate infirmũ. ne forte audire ꝯtingat ser¬
monẽ durũ. asꝑuniuerbũ. auditionẽ malã.
ite maledicti in ignẽ eternũ. qui paratus ẽ

Expanded text:
e thesaurizare vobis thesauros in terra , haec perfectio est. Siquidem Filius hominis, ubi caput reclinaret, non habebat . Petroirellat . Sed non omnes capiunt verbum hoc, sicut nec consilium castitatis. Quid dicitur populo? Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut, cum defena tabernacula . Verba Domini sunt, et quod loquitur, tale est. Firma equidem stat immobilisque sententia, eos qui volunt in hoc saeculo divites fieri, incideretem a verbo aspero, qui laqueum venantium minime declinatis. Vestite nudum, egenum alite, visitate infirmum, ne forte audire contingat sermonem durum, asperum verbum, auditionem malam: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui para
Abbreviated transcription (Latin):
n̾atio ẽ. ut a nemine ñ dico emi. s gratissus¬
ammã tuã. qui iugũ xp̃i suscipiens em̾e pote¬
ras regnũ dĩ. mercariuitã. lucrifac̾e xp̃me
Nã sine iugo int̾im esse ñ potes. homo nimirũ
quinatus es adlaborẽ. S graue ugũ suꝑ
om̃s filios adã. utiq qui sequunt᷑ eũ. nã suꝑ
oos qui xp̃m sequunt᷑ leue ẽ ⁊ suaue. Postre

Expanded text:
neratio est, ut a nemine non dico emi, sed gratis susanimam tuam, qui jugum Christi suscipiens, emere poteras regnum Dei, mercari vitam, lucrifacere Christum? Nam sine jugo interim esse non potes, homo nimirum, qui natus es ad laborem . Sed grave jugum super omnes filios Adam , utique qui sequuntur eum. Nam super eos qui Christum sequuntur, le
Abbreviated transcription (Latin):
culcat et replicat. quid ille panis significet.
sa magnorũ piscium ad terram egressi. cũ
asso pisce inuenerunt et ad prandiũ uocati
sunt. scilicet ille idem panis in illa ẽ nob̃ pa¬
tria repositus. quem nunc in uia gustamus.
ut uideamꝰ qm̃ suauis est dñs. quem in sacra¬
mento altaris sumimus. Aꝑuit enim dñs por¬
tas celi. et hunc panẽ pluit nob̃. portas inꝗͣ
nuntiauert̾. mariam que concepit. & peꝑit.
apłos. et doctores alios. qui p̾dicando dei uer¬
bum immiserunt in ora animarũ nr̃arũ
egentiũ et suam inopiam anelantiũ ut
gustaremus et agnosceremus. et ad patr iã
ubi panis huius plenitudo ẽ tendentes in

Expanded text:
culcat et replicat quid ille panis significet, culcat et replicat quid ille panis significet, dine magnorum piscium ad terram egressi, cum asso pisce invenerunt, et ad prandium vocati sunt. Scilicet ille idem panis, in illa est nobis patria repositus, quem nunc in via gustamus, ut videamus, quoniam « suavis est Dominus , » quem in sacramento altaris sumimus. Aperuit enim Dominus portas coeli, et hunc panem pluit nobis, portas, inqnuntiaverunt, Mariam quae concepit, et peperit, apostolos et doctores alios, qui praedicando Dei verbum immiserunt in ora animarum nostrarum egentium, et suam inopiam anhelantium, ut gustaremus et agnosceremus, et ad patriam ubi panis hujus plenitudo est, tendentes in
Abbreviated transcription (Latin):
deam illo sermone scd̃o egit. de qͦ p̾dicta lectio
rum retib fidei conclusa sunt. Uersus gradu¬
alif. Dextera dñi fecit uirtutẽ pulchre ad hoc
concinit qd̵ ait. Mlittite in dexterã. nauigii re¬
te. et inuenietis. Altus quoq intuentib liqͤt
qm̃ congrua uox ẽ ipsius dm̾ci hominis in lit¬
tore stantis ut supradictum ẽ. et om̃s mortalita¬
tis nr̃e fluctuationes egressi. ꝑ potentiã resur¬
rectionis. Dextã inquit dñi fecit uirtutẽ .i.
potentia uerbi micbi uniti. fecit me uincere
mortem. Dext̾a dñ exaltauit me .i. laudabilẽ¬
me fecit. It̾m q repetens dextera inquit diũ
fecit uirtutẽ. ut ostendat eiusdem resur recti¬
onis qualitatẽ scilicet et̾nam. sicut sequit᷑ in
eodem psalmo. non moriar s uiuã. Iuxta quẽ
sensum cantamus cum apło in alła. ꝙ in cõ¬
munione. xp̃c resurgens ex mortis. Offeren¬
da. portas celi aꝑuit dñs. et cetã. tercio nob̃ in¬

Expanded text:
deam, illo sermone secundo egit, de quo praedicta lectio deam, illo sermone secundo egit, de quo praedicta lectio rum retibus fidei conclusa sunt. Versus Gradualis: Dextera Domini fecit virtutem , pulchre ad hoc concinit, quod ait: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Altius quoque intuentibus liquet, quia congrua vox est ipsius Dominici hominis in littore stantis, ut supradictum est, et omnes mortalitatis nostrae fluctuationes egressi per potentiam resurrectionis. Dextera, inquit, Domini fecit virtutem, id est potentia Verbi mihi uniti fecit me vincere mortem, « dextera Domini exaltavit me , » id est, laudabilem fecit me. Iterumque repetens: Dextera, inquit, Domini fecit virtutem ut ostendat ejusdem resurrectionis qualitatem, scilicet aeternam, sicut sequitur in eodem Psalmo: Non moriar, sed vivam . 102 Juxta quem sensum cantamus cum Apostolo in alleluia, in Communione: Christus resurgens ex mortuis . Offerenda, Portas coeli aperuit Dominus, etc., tertio nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
głio predicto. ꝑ illud qd̾ exeuntib discipłis
Regnum eium illud unũ et eternum pran¬
dium est. una et ppetua cena est. Illie inue¬
nient om̃s electi quos hic appellat bñdictos
patris sui. quiq ꝑ illos pisces magnos et in¬
numeratos signati sunt. illic inquã in illo
passionis. sed amoris positum. De quo amore
nis amoris qui in syon .i. in presenti eccłia
nunc est aliquantulus. tunc in ierłm .i. inil
liserit caminus. Inuement et panem positũ
idẽ uerã uite et̾ne alimoniã. dm̃ qui angłoꝵ
cietate. Fpła de actib apłorũ sumpta de be-¬
ati petri apłi predicatione more suo cũ testi¬
monio secuturi p̾currit euangłii. illũ ma¬
xiinȩ locum contingens quo dicit᷑ ascendit
autem symon petrus & traxit rete in t̾ram ple¬
nũ magnis piscib. Iam enim credo inquit ore¬
gorius qͦd ur̃a caritas aduertit. quid ẽ qͦd petrꝰ
rete ad terram trahit. Ipsi enim scã cõmissa ẽ

Expanded text:
gelio praedicto per illud, quod exeuntibus discipulis gelio praedicto per illud, quod exeuntibus discipulis Regnum enim illud unum aeternum prandium est, una et perpetua coena est. Illic invenientur omnes electi, quos hic appellat benedictos Patris sui, quique per illos pisces magnos et numeratos signati sunt. Illic, inquam, in litpassionis, sed amoris propositum, de quo amore nis amoris qui in Sion, id est in praesenti Ecclesia nunc est aliquantulus, tunc in Hierusalem, id lis erit caminus. Invenient et panem positum, id est veram vitae aeternae alimoniam Deum, qui angelorum pistola de Actibus apostolorum sumpta de beati Petri Apostoli praedicatione more suo, cum testimonio secuturi praecurrit Evangelii, illum maxime locum contingens, quo dicitur: Ascendit autem Simon Petrus, et traxit rete in terram, plenum magnis piscibus. Jam enim credo, inquit Gregorius, quod vestra charitas advertit quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi enim sancta Ecclesia c
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uob̃ in mari non appareo. quia uob̃cum
in pturbationũ fluctib nonsum. Qd̃q mane
facto stans in littore discipłis nescientib quia
dñs est. mutite inquit in dext̾am nauigure¬
te. ꝙ iuenietis. illud significat qͦd mane. idẽ
die uiditii. transacta presentis nocte secłi. õs
electos suos unuersali resurrectione ad dexte¬
ram suam congregabit. Magni et enim pis¬
ces et numerati om̃s centũ quinquaginta tͤs
om̃s electos significant. qui meritis magni.
et scẽ trinitatis fide ꝑfecti. tunc ad litus ma¬
ris.i. in finẽ secłi sunt colligendi. Ibi septem
discipłos ad coniuuiũ inuitat. quia ꝑfecta
eccłia iamq tota septiformi spũ constructa.
tunc receptis corꝑib ad eternas cum illo dis¬
cumbet epulas. Quid ergo sibi uult hoc qͦd
cantamus in introitu. dictum de die iudi¬
cii. uenite benedicti patͥ mei ꝑcipite regñ.
nisi quia significat᷑ hoc ipsum in euan¬

Expanded text:
Jam vobis in mare non appareo, quia vobiscum Jam vobis in mare non appareo, quia vobiscum in perturbationum fluctibus non sum. Quod mane facto stans in littore, discipulis nescientibus quia Dominus est: Mittite, inquit, in dexteram navigii rete et invenietis , illud significat, quod mane, id est in die judicii, transacta praesentis nocte saeculi, omnes electos suos universali resurrectione ad dexteram suam congregabit. Magni etenim pisces et numerati omnes centum quinquaginta tres, omnes electos significant, qui meritis magni, et sanctae Trinitatis fide perfecti, tunc ad littus maris, id est in finem saeculi sunt colligendi. Ibi septem discipulos ad convivium invitat, quia perfecta Ecclesia, jamque tota septiformi spiritu constructa, tunc receptis corporibus ad aeternas cum illo discumbent epulas. Quid ergo sibi vult hoc quod cantamus in Introitu, dictum de die judicii: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum , nisi quia significatur hoc ipsum in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
rendum eẽt qualit̾ quarta beatitudo bec qͣ
dictum ẽ beati qui esuriunt et sitiunt usti¬
tudini congruat: nisi ex supradictis augus¬
tini uerbis constaret fortitudinis eẽ. eo usq
ab om̃i mortifera iocunditate rerum transe¬
untiũ animũ euelłe. ut uacet illi iusticiã
esurire. ac sitire. Hoc autẽ qd̾ p̾missum est
scilicet presens offitiũ quarte beatitudinis
lebrauit. illa saturitas ut beatus sregorius
exponit significata ẽ. que hic esurientib et
sitientib iusticiã. in illo eterno conuuio re¬
posita est. Restat gͥ hoc solum. ut p̾eunte iny¬
stico sensu euangłi. uideamus qualit̾ illud
cetere consequant᷑ partes offiui. Ueridica doc¬
torum expositione traditũ nobis est qͦd dñs
nr̃ post resur rectionẽ suam. discipłis in ma¬
ri laborantib stetit in lictore. illud innuere.
qͦd ipse resurgens ex mortuis iam ñ moritur.
mors illi ultra non dñabit᷑. ac si reb ipsis lo¬
quatur. in eternitatis soliditate stabilitus.

Expanded text:
rendum esset, qualiter quarta haec beatitudo, qua dictum est: « Beati qui esuriunt et sitiunt justi est, fortitudini congruat, nisi ex supradictis Augustini verbis constaret, fortitudinis esse eo usque ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium animum evellere, ut vacet illi justitiam esurire ac sitire. Hoc autem quod praemissum est, scilicet praesens officium quartae beatitudinis iscipulis celebravit, illa saturitas, ut beatus Gregorius exponit, significata est, quae hic esurientibus et sitientibus justitiam in illo aeterno convivio reposita est. Restat igitur hoc solum, ut praecunte mystico sensu Evangelii, videamus qualiter illud caeterae consequantur partes officii. Veridica doctorum expositione trr post resurrectionem suam, discipulis in mare laborantibus stetit in littore , illud innuere, quod ipse « resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur , » ac si rebus ipsis loquatur in aeternitatis soliditate stabilitus.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsi decipientes de uanitate in id ipsũ.
auuna misciłia. ut essetis .xͥ. bonus oclor do
in om̃i loco: ipsi ad głam. angłis ad leticiã
hominib add exemplũ. Si quid̾ gaudiũ ẽ
in celo suꝑ uno. pec.pe. agente: quanto ma¬
gis suꝑ tot & talib uiris. &e de tali urbe
conũsis: Et ego fĩs tanta leticia ꝓuocatͦ.

Expanded text:
ipsi decipientes 143 de vanitate in idipsum! divina misericordia, ut essetis Christi bonus odor Deo in omni loco; ipsi ad gloriam, angelis ad laetitiam, hominibus ad exemplum: si quidem gaudium est in coelo super uno pecgis super tot et talibus viris, et de tali urbe conversis? Et ego, fratres, tanta laetitia provocatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ereuam simulcũ ipsis uenire ad uas. Eete¬
rũ meliꝰ existimans ñ in articło tempis.
neq intransitu uos uide. distuli usꝙ ad
reditũ nr̃m. Pꝑamis quippe ad conciliũ
ꝑ uos dõ auxiliante reu̾suri. consiliũ &

Expanded text:
imul cum ipsis venire ad vos. Caeterum melius existimans, non in articulo temporis, neque in transitu vos videre, distuli usque ad reditum nostrum. Properamus quippe ad concilium, per vos Deo auxiliante reversuri, consiliumet
Abbreviated transcription (Latin):
i om̃s lugendi scientiã haberemꝰ cunc̃
dicit᷑ nob̃. Scindite corda ura et ñ uestimenta
urã. tunc neq cinerib capita nr̃a asꝑgere.
neq nudispedib eẽt opus ambulare. Nunc
autẽ maxima pars nrm. neq sponte meminit
qualẽ ornatũ capitis .i. cordis sui dm̃ offerendo
ꝑdiderit: neq facile possunt corda lapidea scin¬
di. nisi intrinsecus adhibitis adiuuem᷑ instru¬
mentis. Ig̾ ut nr̃a nob̾ calamitas ad memoriã
reuocetur. ⁊ meminerimꝰ quia puluis sumus.
qͦd oblitus fuerat pat̾ nr̃ adã quando ꝓiecit dm̃
coronã suã. et exinde sensit nuditatẽm suam:
iccirco et cinere capita nr̃a asꝑgimus. et imas
partes corꝑis .i. pedes nudamꝰ. hoc habitu con¬
fitentes. quia non dii neq de celo sumus: s ho¬
nudi constituti: ornatu gr̃e dei indigemꝰ.xii.

Expanded text:
i omnes lugendi scientiam haberemus, cuncorda vestra et non vestimenta vestra ; » tunc neque cineribus capita nostra aspergere, neque nudis pedibus opus esset ambulare. Nunc autem maxima pars nostrum neque sponte meminit, qualem ornatum capitis, id est cordis sui, Deum offendendo, perdiderit, neque facile possunt corda lapidea scindi, nisi extrinsecus adhibitis adjuvemur instrumentis. Igitur, ut nostra nobis calamitas ad memoriam revocetur, et meminerimus, quia pulvis sumus quod oblitus fuerat pater noster Adam, quando projecit Deum coronam suam et exinde sensit nuditatem suam, idcirco et cinere capita nostra aspergimus et summas partes corporis, id est pedes nudamus: hoc habitu confitentes, quia non dii, neque de coelo sumus, sed honudi constituti, ornatu gratiae Dei indigemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sallere usum eẽ pͥmũ pꝰ moysen ⁊ dd̾ ꝓphe¬
tã. in magno mist̾io ꝓdit ęccłia. Hic enĩ
apueritia in hoc munus specialit̾ a dnõ electꝰ¬
ruit. Cuius psalt̾ium idcirco cũ melodia cantile¬
naꝵ suauiũ ab eccłia freq̃ntatur. qͦ faciliꝰ animi
ad compunctionẽ flectant᷑. Primitiua enĩ eccła
ita psallebat. ut modico flexi uocis faceret re
sp̃uales consuetudo cantandi ẽ instituta. ut qͥa
uerbis ñ conpungunt᷑. suauitate modulationis
ꝯfessionũ suaꝵ consuetudinẽ canendi approbat in
ȩccłia. ut pꝰ oblectam̃ta inqͥt auriũ infirmior ani¬
mꝰ ad affectum pietatis exurgat. Nã in ipsis scĩs
religiosius ⁊ ardentiꝰ mouent᷑ animi ad flaminã
pietatis cum cantat᷑. qm̃ si ñ cantat᷑. Oñs enĩ af
occulta familiaritate excitant᷑. magis cũ suaui
i artificiosa uoce cantatur. De hymnis.
mnos pͥmum eundẽ dd ꝓpħam condidisse
i cecinisse manifestũ ẽ. deinde ⁊ aliosꝓpħas.

Expanded text:
sallere usum esse primum post Moysen David prophetam, in magno mysterio prodit Ecclesia. Hic enim a pueritia in hoc munus specialiter a Domino electuruit, cujus psalterium idcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. 2. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexupter spirituales consuetudo gantandi est instituta, ut quia verbis non compunguntur, suavitate modulaminis Confessionum suarum , consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamentum, inquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. Nam in ipsis sanctis dictis religiosius et ardentius moventur animi nostri ad flammam pietatis, cum itate, nescio qua occulta familiaritate excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantatur. De hymnis. Hymnos primum eumdem David prophetam condidisse ac cecinisse, manifestum est, deinde et alios prophetas.
Abbreviated transcription (Latin):
tendi. Non omnino et ab hoc insipientiũ genere
pessimo tibi dissimulandũ. Dicoautẽ hereticos
scismaticosq nam hn sunt subuersi et subuerso¬
res. canes ad scisionem uulpes ad fraudẽ. Erunt
inquã enismodi maxime tuo studio. aut corri¬
genddi ne ꝑeant. aut ne ꝑimant cobercendi. Esto.
de uideis excusat te tempus. habent t̾minũ su
tium preire oportet. S de ipsis gentib qͥd respon¬
sdes:
Immo qͥd tua considatio respondet tͥ ꝑcunctanti fic ẽ
Quid uisũ est patrib ponere metam euangłio. uer¬
bũ suspendere. ficłi. donec infidelitafdurat. Qua ra¬
tione putamꝰ subsistit. uelociter currens sermo:
quis pͥmus in hibuit hunc salutarẽ cursũ: Et illis

Expanded text:
tendi. Non omnino et ab hoc insipientium genere tendi. Non omnino et ab hoc insipientium genere pessimo tibi dissimulandum. Dico autem haereticos schismaticosque: nam hi sunt subversi, et subversores; canes ad scissionem, vulpes ad fraudem. Erunt, inquam, hujusmodi maxime tuo studio aut corrigendi, ne pereant; aut ne perimant, coercendi. Esto, de Judaeis excusat te tempus: habent terminum sutium praeire oportet. Sed de ipsis gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum est patribus ponere metam Evangelio, verbum suspendere fidei, donec infidelitas durat? Qua ratione, putamus, substitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et illis
Abbreviated transcription (Latin):
te ut multum tͥ tribuas simultũ deceptꝰ ñ es. nil
te plus ex istimas accepisse a magnis apłis. Recorda¬
re nunc uocis illius. sapientib et insipientib de¬
bitor sum. Et si non indebitã tͥ ipãm censes. ħ quoq
simul memento. debitoris molestũ nomen. serui¬
enti potiꝰ quã dnãnti congruere. Seruus in euan¬
głio audit. Quantũ debes dño meo: Ergo si te
agnoscis sapientib et insipientib ñ dñatorẽ. s
debitorem. curandũ sũmoꝑe tͥ et toca uigilantia
considandũ. quomͦ et qͥ ñ sapiunt sapiant. et qͥ¬
at nullum genus insipientie infidelitate ut sic
quam possis. ut increduli conuertant᷑ ad fidem.
ꝯuersi non auertant᷑. auersi reuertant᷑. porro ꝑ¬
uersi ordinent᷑ ad rectitudinẽ. subuersi aduerita-¬
tem reuocent᷑. Subuersores inuictis rationib
conuncant᷑. ut uelemendent᷑ ipsi. si fieri pͥ ł si
non: ꝑdant auctoritatẽ facultatemq alios subuer¬

Expanded text:
te ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare nunc vocis illius: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Et si non indebitam tibi ipsam censes, hoc quoque simul memento, debitoris molestum nomen servienti potius, quam dominanti congruere. Servus in Evangelio audit: Quantum debes domino meo? Ergo si te agnoscis sapientibus et insipientibus non dominatorem, sed debitorem, curandum summopere tibi et tota vigilantia considerandum, quomodo et qui non sapiunt sapiant et qAt nullum genus insipientiae infidelitate, ut sic  dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur: porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentur: subversores invictis rationibus convincantur, ut vel emendentur ipsi, si fieri potest; vel si non, perdant auctoritatem facultatemque alios subver
Abbreviated transcription (Latin):
dabo tibi gentes hereditatem tuã & possessio-¬
nem tuam t̃minos terre: possessionem et dñi¬
um cede huic. tu curam illius habe. Pars tua
hec: ultra ne extendas manũ. Quid inquis:
Non negas preesse. et dñari uetas: plane sic. Qua¬
si non bene presit. qui preest in sollicitudine.
Nunqͥd non et uilla uillico. et paruulus añs sub¬
iectus est pedagogo: Nec tamen uille ille. nec issui
diũ dñs ẽ. Itaq presis. ut ꝓuideas. ut consulas.
ut ꝓcures. ut serues. Presis: ut ꝓsis. presis ut ser¬
uis fidelis et prudens quem constituit dñs suꝑ
familiam suam: Ad qͥd: Ut des illis escã in temꝑe.
Hoc ẽ ut dispenses. non imꝑes. Hoc fac. et dnãri ñe
affectes hominũ homo. ut ñ dñet᷑ tui omĩs iniꝰticia.
At satis suꝑq id intimatũ supͣ. cum qͥs sis disputa¬
retur. Addo tam̃ et hec. nã nullũ tͥ uenenũ. nullũ
gladium plus formido quã libidiuẽ dũandi. Cer¬

Expanded text:
dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessiodabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas manum. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudine. Numquid non et villa villico et parvus dominus subjectus est paedagogo? Nec tamen villae ille, nec is sui domini dominus est. Ita et tu praesis ut provideas, ut consulas, ut procures, ut serves. Praesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispenses, non imperes. Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidinem dominandi. Cer
Abbreviated transcription (Latin):
bonib desolatoruis: et quidẽ in omẽm t̾ram exi¬
uit sonus eorũ: et infines orbis terre uerba eoꝵ.
Penetrabant. & incendebant uerba illa: incensa
igni quẽ dñs misit in terrã. Occumbebant stre¬
mussi bellatores. s ñ succumbebant. tͥumpbabãt
et mortui. Nimis confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eorum. o¬
stituti sunt pͥncipes suꝑ omnẽ t̾ram. Eis tu suc¬
cessisti in hereditatẽ. Ita tu heres. et orb̾ hereditas.
At quatenus hec portio te contingat. aut contige¬
rit illos: id sobria consid̾atione pensandũ. Non
enĩ reor ꝑ ominẽ modũ. s sane quodãtenꝰ. Ut mͥ
uidet᷑ dispensatio tͥ suꝑ illum credita ẽ: ñ data
possessio. Si ꝑgis usurpare hanc. contradicit tͥ
qui dicit. Meus est orbis terre. et plenitudo eiꝰ.
Nontu ille de qͦ ꝓpħa. Et erit om̃is t̾ra possessio eiꝰ.
Ap̃s hic est. qui possessionẽ sibi uendicat. et iu¬
re creationis et merito redemptionis: et dono pa¬
tris. Cui enim alti dictum est postula ame et

Expanded text:
 in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Penetrabant et incendebant verba illa incensa igni, quem Dominus misit in terram . Occumbebant strenuissimi bellatores, sed non succumbebant: triumphabant et mortui. Nimis confortatus est principatus eorum : constituti sunt principes super omnem terram . Eis tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pensandum. Non enim per omnem reor modum, sed sane quodam tenus ut mihi videtur dispensatio tibi super illum credita est, non data possessio. Si pergis usurpare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis terrae et plenitudino ejus . Non tu ille de quo propheta: Et erit omnis terra possessio ejus . Christus hic est, qui possessionem sibi vindicat, et jure creationis, et merito redemptionis, et dono Patris. Cui enim alteri dictum est, Postula a me, et
Abbreviated transcription (Latin):
inis suꝑioris libri huic pͥncipium ponit.
Itaq iuixta ꝓmissũ illius considanda que
sub te sunt. Que nam sint ala ñ ẽ qd̵ a
me querendum putes sacerdotũ eugeni rectius
fortasse que non sint queras. Orbe exeundum ei.
qui forte uolet explorare. que ñ ad tuam ꝑtinẽt
curam. Parentes tui destinati sunt. non aliquas
regiones. s ip̃m debellaturi orbem. Ite in orbem
uniuersum dictũ ẽ ilł. Ipsi uͦ uendentes tumcas.
emere gladios. ignitũ eloquiũ et sp̃m uehem̃¬
tẽ: arma potentia do. Qͦ ñ ꝑuenert uictores. filu¬

Expanded text:
inis superioris libri huic principium ponit. Itaque juxta promissum illius consideranda quae sub te sunt. Quaenam sint illa, non est quod a me quaerendum putes, sacerdotum optime Eugeni; rectius fortasse quae non sint quaeras. Orbe exeundum ei qui forte volet explorare quae non ad tuam pertinent curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas regiones, sed ipsum debellaturi orbem: Ite in orbem universum , dictum est illis. Ipsi vero vendentes tunicas, emere gladios, ignitum eloquium et spiritum vehementem, arma potentia Deo. Quo non pervenerunt victores i
Abbreviated transcription (Latin):
onem. prima in fundo cordis. quasi fundamen¬
tum in edificio ponit᷑. longitudine ꝑseuerantia.
alutudine spes. que nobis in celestib reposita ẽ:
latitudine caritas. Nan de his inquit augusti¬
nus. apłm dixisse apłm intelligo. ut possitis cõ¬
prebendẽ cum omnib scĩs. que sit latitudo. lon¬
giudo. sublimitas & ꝓfundum. Salutis gͦ pri.¬
mos aditus. in supplicii sui figura saluator pre

Expanded text:
one, prima in fundo cordis quasi fundamenone, prima in fundo cordis quasi fundamentum in aedificio, ponitur; longitudine, perseverantia; altitudine, spes, quae nobis in coelestibus reposita est; latitudine, charitas. Nam de his, inquit Augustinus, Apostolum dixisse intelligo: « Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum . » Salutis ergo primos aditus in supplicii sui figura Salvator nost
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ne mysticum significat: ẽaceo qd
decentissimũ ẽẽ nullus abnuat salutẽ humani
gen̾is in ligno erueis constitui. ut unde mors
oriebat᷑. inde uita resurg̾et. & qui in ligno ui¬
cebar in ligno quoq uinceret᷑. Qd̾q ut ait qui
dam. neue quis ignoret spetiem crucis ẽẽ colen¬
dam. Que dnm̃ portauit orians rõne potenti:
euatuor inde plagas quadrati colligit orbis.
Illud non p̾tereo quia salutis quam oꝑabatur
pͥmas ianuas .i. fidem. spẽ. & caritatem. quar¬
tamq illarum ꝑseuerantiã. enisdẽ crucis qua
pendebat figura significabat. Habet enĩ crux
longitudinẽ. latitudinẽ. sublime atq ꝓfundum.
ꝑfundum .i. acumen t̾re quo fixa inheret. lon¬
gitudinẽ inde usq ad brachia. latitudinẽ in eoꝵ¬
dem extensione brachiorũ. altitudinẽ ab illis
brachiis sursum uersus. quo caput inuni net.
his autẽ quatuor supradicte uirtutes signa nt᷑.
ꝓ fundo. fides. que occulta uoluntatis dei uocati¬

Expanded text:
il ne mysticum significat? Taceo quod decentissimum esse nullus abnuat, salutem humani generis in ligno crucis constitui, ut unde mors oriebatur, inde vita resurgeret, et qui in ligno vincebat, in ligno quoque vinceretur, quodque adam: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit, ovans ratione potenti Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Illud non praeteream quia salutis, quam operabatur, primas januas, id est fidem, spem et charitatem, quartamque illarum, perseverantiam, in ejusdem crucis, in qua pendebat, figura significabat. Habet enim crux longitudinem, latitudinem, sublime atque profundum, id est acumen, quo fixa terrae inhaeret; longitudinem, id est usque ad brachia; latitudinem, in eorumdem expansione brachiorum; altitudinem, ab ipsis brachiis sursum versus, quo caput imminet. His autem quatuor supradictae virtutes signantur: Profundo, fides, quae occulta voluntatis Dei vocati
Abbreviated transcription (Latin):
demus eam que in sacris seͥpturis ẽ medicinalis
discipline difficultatẽ. Quota enĩ pars nr̃i cap̃
illam que in sacro euũgłio flagrat tam optimis
unguentis. antidotũ illud qͦd in pͥncipio erat uer¬
bũ deus apud dm̃. ꝑ qͦd omĩa facta sunt. qͦdq ca¬
ro factũ est: Nam illud quidẽ luminare. mede
la ꝓbatissima. & dulcis faucib amantis anime.
s t̾antus cib ualde paucoꝵ ẽ. Pret̾ea meditatio
solius mentis pabulum est.

Expanded text:
demus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicinalis demus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicinalis disciplinae difficultatem. Quota enim pars nostri capit illam, quae in sancto Evangelio fragrat tam optimis unguentis, antidotum illud quod « in principio erat Verbum, » Deus apud Deum, per quod omnia facta sunt, quodque caro factum est? Nam illud quidem ruminare, medela est probatissima, et dulcis faucibus amantis animae, sed tantus cibus valde paucorum est. Praeterea meditatio solius
Abbreviated transcription (Latin):
ius pulchritudinis ocłm scilicet quo tendat tantũ
tam pulchri oꝑis sacramentũ: In capite ipso. in
Ceodem qͦd sonuit nob̃ uerbo ueritatis. Ait enim.
hec quotienscunq feceritis: in mei memoriã faci¬
etis. qui habet aures audiendi. sic accipit hoc
dictum. sicut lacͥmabilẽ morientis ꝓ filiis patͥs
affectũ. sicut germane pietatis eloqͣuiũ. sicut
acutũ uulnifice caritatis spicłm. Quia uenerat
hora euis. ut transiret ex hoc mundo ad patrẽ.
quia uerum erat qͦd dicebat discipłis. quo ego
uado uos non potestis uenire. et petro dicenti dñe
quo uadis. quoꝰ ego uado inquit non potes sequi
ditatẽ illius cõpetentẽ scribens. uisibilẽ sui memo¬
riam cõmendabat. Non enĩ scͥpturarũ solam
cõmonitionẽ ad hoc sufficere iudicabat. Obliuio¬
sum namq et ex magna parte indocibilẽ egrotũ
scilicet genus humanũ curandũ susceꝑat. Ecce ui¬

Expanded text:
jus pulchritudinis oculum, scilicet quo tendat tantum jus pulchritudinis oculum, scilicet quo tendat tantum tam pulchri operis sacramentum? In capite ipso, in eodem, quod sonuit nobis, verbo veritatis. Ait enim: « Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Qui habet aures audiendi , » sic accipit hoc dictum, sicut lacrymabilem morientis pro filiis patris affectum, sicut germanae pietatis eloquium, sicut praeacutum vulnificae charitatis spiculum. « Quia venerat ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, » quia verum erat quod dicebat discipulis, « quo ego vado, vos non potestis venire . » Et Petro dicenti: « Domine, quo vadis? Quo ego vado, inquit, non potes me sequi ditatem illis competentem scribens, visibilem sui memoriam commendabat. Non enim Scripturarum solam commonitionem ad hoc sufficere judicabat. Obliviosum namque et ex magna parte indocilem aegrotum, scilicet genus humanum curandum susceperat. Ecce vi
Abbreviated transcription (Latin):
enum prudentie eius ẽ. curiositatẽ eii ñ necessa¬
rus pascere miraculis. Querebat hoc curiosius
herodes. quando erat ex multo temꝑe cupiens
sħm uidere. quia sꝑabat signũ aliqd̃ ab eo fieri.
Qd̾ non fecit. spreuit illum. et remisit illũ. in¬
dutum ueste alba. Solam gͦ uitam sp̃ualem
in sacͥficio nob̃ amministrare sapientiã eius decebat.
et nr̃e necessitati expediebat: que ẽ scĩficatio et bñdic¬
tio. miscđia. & ueritas. iusticia & par. Hec autẽ enus
uita spũał sic ẽ in corꝑe sacͥfitii absq uita eiꝰ anima
tur .i. ex uerbo dĩ in quo uiuit homo. et ex t̾re fru¬
ctib quib solum uiuit corpus. his dũtaxat qͥ omĩ¬
um pͥmi sunt. Panis enĩ eoꝵ que ad esũ uium
eoꝵ que ad potum ꝑtinent: pͥmũ ẽ. De i
querimus: nr̃ quoq simplex ocłs. et lucidũ deb
eẽ nr̃m corpus .i. ut ducam᷑ discendi uoto ñ contra-¬
dicendi ꝓposito. Ubi gͦ inueniemus admirabilẽ hu¬

Expanded text:
enim prudentiae ejus est, curiositatem nostram non necessariis pascere miraculis. Quaerebat hoc curiosus Herodes, quando erat ex multo tempore cupiens Jesum videre, quia sperabat signum aliquod ab eo fieri . Quod quia non fecit, sprevit illum, et remisit indutum veste alba. Solam ergo vitam spiritualem in sacrificio nobis administrare sapientiam ejus decebat. Et nostrae necessitati expediebat, quae est sanctificatio et benedictio, misericordia et veritas, justitia et pax. Haec autem ejus vita spiritualis sic est in corpore sacrifitur, id est ex Verbo Dei, in quo vivit homo , et ex terrae fructibus, quibus solum vivit corpus, his duntaxat qui omnium primi sunt. Panis enim eorum, quae ad esum, vinum eorum, quae ad potum pertinent, primum est. CAPUT X.  et lucidum debet esse nostrum corpus, id est, ut ducamur discendi voto, non contradicendi proposito. Ubi ergo inveniemus admirabilem hu
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. dicens hiis qui a dextris erunt. uenite
bñdicti patris mei ꝑcipite regnũ: hiis autẽ qͥ
a simstris. ite maledicti in ignẽ et̾nim. Tunc
enĩ exurgente deo in iuditiũ. qͥ nunc uidetur
sopitus ẽẽ uel ñ curare ea que sub sole sunt.
t̾ra tremet &s quiescet .i. impii qui t̾rem suis
timebunt. ꝙ quiescent. qr nocere desinent.
sgitur dies hec cuius in nocte dñs ũr cum t̾re¬
motu surrexit. diem illũ et̾nitatis diem scilicet¬
significat future resurrectionis. cuius dilucu
dentib celoꝵ ꝙ uirtutib trementib apparebit.¬

Expanded text:
ium, dicens his qui a dextris ejus erunt: « Venite benedicti Patris mei, percipite regnum : » his autem qui a sinistris: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Tunc enim exsurgente Deo in judicium , qui nunc videtur sopitus esse, vel non curare ea quae sub sole fiunt, terra tremet et quiescet, id est impii, qui terreni sunt, timebunt et quiescent, quia nocere desinent. Igitur dies haec, cujus in nocte Dominus noster cum terraemotu resurrexit, diem illum aeternitatis, diem significat futurae resurrectionis, cujus diluculdentibus coelorumque virtutibus trementibus apparebit
Abbreviated transcription (Latin):
quoq magnus qui factus est. eiusdẽ
scdi aduentus significationi occurrit & cooꝑa¬
tur. Erit enim confusio maris & fluctuum:
et ñ solum t̾ra s etiam uirtutes celorum ꝯmo¬
uebunt᷑: ꝙ tunc uidebimus filiũ hominis ue¬
nientẽ in nubib celi cum potestate magna. ⁊
maiestate. Passurus quippe uenit occultus.
tunc autẽ iudicaturus manifestus ueniet ds¬
ꝙ meircuitu enus tempestas ualida. ꝙ qr tunc
arescentib reꝑbis p̾timore. iusti leuabunt ca-¬
pita sua .i. exhilarabunt corda: pulchre ꝙ hic
aspectus ẽ sicut fulgur & uestimenta enis cas¬
dida sicut nix. Nam impii custodes pre ful¬
gore aspectus enus territi facti sunt uelut mor¬
tui: mulieres autẽ que religiose dñm que¬
rebant. nueis eius uestim̃tis. & dulci alloqͥo
consolate sunt dicentis. Nolite tim̾e uofet ceta.
hinc ẽ qd̾ eadem diȩ cantamꝰ terra tremuit

Expanded text:
quoque magnus, qui factus est, ejusdem secundi adventus significationi cooperatur. Erit enim confusio maris et fluctuum, et non solum terra, sed etiam « virtutes coelorum movebuntur et tunc videbimus Filium hominis venientem in nubibus coeli cum potestate magna et majestate . » Passurus quippe venit occultus, tunc autem judicaturus manifestus veniet Dnspectu ejus tempestas valida . » Et quia tunc arescentibus reprobis prae timore, justi levabunt capita sua, id est exhilarabunt corda, et pulchre hic aspectus sicut fulgur, vestimenta autem sicut nix. » Nam impii custodes prae fulgore aspectus ejus exterriti, facti sunt velut mortui : mulieres autem, quae religiose Dominum quaerebant, niveis ejus vestimentis et dulci alloquio consolatae sunt dicentis: « Nolite timere vos , » etc. Hinc est quod hac die cantamus: Terra tremuit
Abbreviated transcription (Latin):
Necenĩ illũ lugeo. s me. Nam ille quo pac¬
to lugeat᷑. qui mortis p̃ciose compendio
transitt ad uitam: Quis illũ ñ magislau¬
& mori ẽ lucrum: Ep̃i nomen ego gerebã:
ille exercebat opus. Honore spreto. onus to¬
tis iurib supportabat. Idciroo re uera ille
mortuus ad uitã: ego iuinis in morte. Il¬
le mortis uincła ñ incidit. s euasit: & ecce
circũdant me dolores mortis. ⁊ torrentes
iniquitatis ꝯturbant me. Ego gͥ ego mi¬
ser. ego miserandꝰ. in morte tua mi tr aulcis¬
sime thoma. blando heu ablactatus sola¬
cio. cauto pͥuatus consilio. & certe tuto pa¬
trocinio ddestitittꝰ Expediebat enĩ me mag̃
mori ꝓte: qͣm post te uiuere. ꝓpt̃ hoc defec̃¬
in dolore uita mea: & anni mei ingemitib.
Condolet mͥ ȩccła: s dolet & ꝓse. Cõmune
dampnũ cõmunis desolatio ẽ: mecũ om̃is
religio płorat. paternã parit̾ implorat con-
sentiat in se qm̃ exaudiuit dñs uocem fletꝰ

Expanded text:
Nec enim illum lugeo, sed me. Nam ille quo pacNec enim illum lugeo, sed me. Nam ille quo pacto lugeatur, qui mortis pretiosae compendio transivit ad vitam? 2. Quis illum non magis lauet mori est lucrum? Episcopi nomen ego gerebam, ille exercebat opus. Honore spreto, onus totis viribus supportabat. Idcirco ille revera mortuus ad vitam, ego vivus in morte. Ille mortis vincula non incidit, sed evasit: et ecce 160 circumdant me dolores mortis, et torrentes iniquitatis conturbant me. Ego igitur, ego miser, ego miserandus in morte tua, mi frater dulcissime Thoma, blando heu! ablactatus solatio, cauto privatus consilio, et certe tuto patrocinio destitutus. Expediebat me magis mori in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Condolet mihi Ecclesia sed dolet et pro se. Commune damnum, communis desolatio est: mecum omnis religio plorat, paternam pariter implorat consosentiat in se, quoniam exaudivit Dominus vocem fletus
Abbreviated transcription (Latin):
iissimo patra Innocentio sũmo ep̃i.xͫ.¬
giosus pͥor sc̃i uictoris magister thomas in
obsequio caritatis. in itin̾e qd̃ indix̾at pi-¬
etas in oꝑe sc̃o. in sc̃oꝵ comitatu. in dñico
die. certe insinu meo ⁊ int̾ manꝰ meas cru¬
dełr ab impiis ꝓ iusticia excerebratus ẽ.
factus obediens usq ad mortẽ. Num opꝰ
est prece. uͥ pietatem meliꝰ insilentio lacͥ¬
me ꝓuocant: ⁊ singultus qui int̾rũpit
prec̾em. expͥmit affectionẽ: Hec plane con-¬
passionẽ uerã & si ñ postulant merent᷑
tam̃: utpote quȩ uerũ indicant ꝓduc̃iq
dolorem: ⁊ simulationis fugant᷑ ambigu¬
um. Puto. ꝓ iñ sufficere mͥ ad incutiendã
paternis uiscerib calamitatẽ quã patior. rẽ
ut est simplicit̾ intimasse. Tristis flebilisq
hystoria satis ꝓ se agit p̃sertim apd̃ uos: &
suasoriis fucari ñ indiget. Exitus aquaꝵ
deducite ocłi mei: qͣm dereliquit me uirtꝰ
mea. ⁊ lumen ocłoꝵ meoꝵ. ⁊ ipsũ ñ est mecũ

Expanded text:
iissimo patri INNOCENTIO summo giosus, prior Sancti-Victoris, magister Thomas in obsequio charitatis, in itinere quod indixerat pietas, in opere sancto, in sanctorum comitatu, in dominico die, certe in sinu meo et inter manus meas crudeliter ab impiis pro justitia excerebratus est, factus obediens usque ad mortem. Non opus est prece, ubi pietatem melius in silentio lacrymae provocant, et singultus qui interrumpit precem, exprimit affectionem. Haec plane compassionem veram, etsi non postulant, merentur tamen: utpote quae verum indicant produntque dolorem, et simulationis fugant ambiguum. Puto proinde sufficere mihi ad incutiendam paternis visceribus calamitatem quam patior, rem, ut est, simpliciter intimasse. Tristis flebilisque historia satis pro se agit, praesertim apud vos, et suasoriis fucari non indiget. Exitus aquarum deducite, oculi mei, quoniam dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum, et ipsum non est mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
eria quarta duplicata sollemnitate
dus egressus ab homine ambulans ꝑ loca
maquosa querere requiẽ etͥ muenire asse¬
rit᷑. quia ꝓculdubio iuxta beatũ iob. mag̾̃
cubat in locis humentib dum ex siccata ĩe¬
iuniis fastidit corꝑa. Huic doctrine euan¬
głice p̃mittunt᷑ exempla moysi et helye:
quoꝵ ut̾runq in singłis lectionib xͦl dieb¬

Expanded text:
eria quarta, duplicata solemnitate dus egressus ab homine, ambulans per loca inaquosa, quaerere requiem et non invenire asseritur ; quia procul dubio, juxta beatum Job, magis cubat in locis humentibus , dum exsiccata jejuniis fastidit corpora. Huic doctrinae evangelicae praemittuntur exempla Moysi et Eliae, quorum uterque in singulis lectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ uasa regeneratione noua scĩficari.
Preparant᷑ animȩ que mortue fuerant uite uic¬
trici. morte uicta de bello reuerenti. ut in mag¬
na regis xp̃i curia. nullus sit u̾nacłs aut ser-¬
uus empticiꝰ. qui ñ ad ingressũ triumpbantis

Expanded text:
credentium vasa, regeneratione nova sanctificari. Praeparantur animae, quae mortuae fuerant, vitae victrici, morte victa ; de bello revertenti, ut in magna regis Christi curia nullus sit vernaculus aut servus emptitius, qui non ad ingressum triumphantis