comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ morte filioꝵ. ad odiũ qͦd ÷ mors
anime cor inolinauit. Qͥ nult aũ
fortissimꝰ esse sic̃ abrahã. q̃ ñ ami¬
sit sua. s dimisit. q̃ nꝰ sic amauit
filiũ suũ. ut dĩ filiũ offendera:
talis dico reñtiꝙꝵ omnib q̃ possid&
tissimo. Audiamꝰ qualit̾. Abraham
sua dimisit: laurentiꝰ sua disꝑsit.
dedit pauꝑib abrahã filiũ suum
do obculit. laurentiꝰ se ipsũ ꝓ filio
cłi. Hic ignẽ parat. colligit silium:
gladiũ euaginat: s angł̃m audit
ꝓhibentẽ ne ꝑficiat. Ille ad ignẽ
tes carbones ministͣndo. u̾bis non
totũ incensũ: intꝰ igne castitatis.
ext̾iuis uͦ flãma t̾bulationis. Hic
qr obediens efficit᷑: filiũ recipit in¬
columẽ: ille qi ꝑseu̾at intorm̾tis
a cłi filio recipit᷑ ad salutẽ. Hec ÷
fortitudo caritatis: de qͣ se̾ptũ est.
Fortis ut mors dilectio: n ut uerũ
fatear. fortior dilectio. Nichil it

Expanded text:
orte filiorum ad odium quod est mors animae cor inclinavit. Qui vult autem fortissimus esse sicut Abram, qui non amisit sua, sed dimisit; qui non amavit filium suum ut Dei Filium offenderet, talis dico renuntiet omnibus quae possidet, tissimo. Audiamus qualiter Abram sua dimisit, Laurentius sua dispersit et dedit pauperibus . Abram filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem tes, carbones ministrantes verbis non totum incensum, intus igne charitatis, exterius vero flamma tribulationis. Hic quia obediens efficitur, filium recipit incolumem, ille quia perseverat in tormentis, a Dei Filio recipitur ad salutem. Haec est fortitudo charitatis. De hac scriptum est: Fortis ut mors dilectio , et ut verum fatear, fortior dilectio. Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
ham dimisit. Hic pecuniã. iste i¬
bantiã: ille t̾ram. domũ ⁊⁊ cogni¬
onẽ. Unꝰ in spe. alt̾ patient̾: alꝰ
tati que in tͥb consistit .i. in amor
possidendi. in dolore amittendi
coactione deserendi. s simul exps¬
lunt tres. tria quisq suũ. Ne e¬
dunt carnalitati. Non plꝰ it amis¬
uit tobias filiũ. ꝙͣ debuit: nec car¬
nalitatẽ p̃posuit. s supposuit spͥu¬
litati. Presentẽ filiũ bona docuit:
orabat ꝓ absente. Iob uͦ de morte
filioꝵ ñ doluit płꝰꝙͣ necesse fuit:
morte eoꝵ lacͥmas fudit. reddens
rent aũ consurgens iob dilucło. oftr¬
rebat ꝑ singłos holocausta: ⁊ sic

Expanded text:
am dimisit; hic pecuniam, iste sam dimisit; hic pecuniam, iste substantiam, ille terram, domum et cognationem; unus in spe, alter patienter, alius tati, quae in tribus consistit, id est, in amore possidendi, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim amavit Tobias filium quam debuit, nec carnalitatem praeposuit sed supposuit spiritualitati, praesentem filium bona docuit, orabat pro absente . Job vero de morte filiorum non doluit plusquam necesse fuit, pro morte eorum lacrymas fudit, reddens rent autem, consurgens Job diluculo, offerebat per singulos holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
uapina. de m̃datio. fures st̃: quia
ꝯmuni necessitati subt̾hunt: quod
ꝯmune fec̾ant. cũ renuntiarent
mundo se ipsos ab negantes. Rap¬
tores st̃ corã do. qͥ eo uidente. qͥ no¬
soiunt aut possunt uolent̾ aufe¬
runt. Mentiunt᷑ aũ corã do ⁊ ho¬
s nolunt. Sic gͦ corã frĩb sus fu¬
res. corã do raptores: corã dõ ⁊ ho
fendunt t̃m ocłis. cuꝰ nuda ⁊ apta
rapine .⁊ m̃datui. ut unũ occulte.
eueniat. Restat nc̃ ut de illis qͥ sc̃
fortes : aliqͥd animo: dicamꝰ. Sunt
it qͥdam fortes. alii uͦ forciores. alii
fortisims. fortis tobias. fortior iob:
tobias cupiditati. qñ gabelo ꝯtlu¬
li suo egenti. pondꝰ argenti ꝯmisit.
nec plꝰ amauit pecuniã ꝙ ꝑxiiũ.
Amisit iob substantiã: s qͦs ait. Qñs¬
ĩqd dedit cdñs abstulit.s. d. p .⁊.D  sid. bͥns¬
Dimisit abrahã qͥd possidebat:
bediuit uoci dñi. ñ coactus. s spa¬
ce. Tobias cõmisit. ⁊ob amisit: abri¬

Expanded text:
rapina, de mendacio. Fures sunt quia rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrahunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui nosciunt aut possunt violenter auferunt. Mentiuntur autem coram Deo et hosed nolunt. Sic igitur coram fratribus suis fures, coram Deo raptores, coram hominibusfendunt Deum, oculis cujus nuda et aperta rapinae et mendacii, ut unum occulte, eveniat. Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job ,Tobias cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus argenti commisit, nec plus amavit pecuniam quam proximum. Amisit Job substantiam, sed quid ait: Dominus dedit, Dominus abstulitDimisit Abram quod possidebat et obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abr
Abbreviated transcription (Latin):
ad colerandos labores. quoꝵ qͥda
qͥd ꝓsit oꝑari possunt. s nolunt:
aliiꝰ possunt n uolunt. alii uͦ plus
uolunt ꝙͣ pati possunt. Pocuit. ł
noluit. bñ oꝑari golias cũ ess cor¬
ꝑe fortis. potuit n uoluit seriure
possunt ipsi iusti qñq qui sic do¬
mant carnis suꝑbiam ut uirtus
deficiat eũ laborare uelint. si ieui¬
nant sbomacꝰ languet. si legunt
u̾tiginẽ. si q̃d laboris agunt. capi¬
tis dolorẽ patiunt᷑: ⁊ hec icło qͥa
habuerunt xelum. s ñ scđ̾m sci¬
entiã. Sunt ^ quedã in qͥb maxi¬
me debo haberi scientia. scilic&
ri suecedat quies. ⁊ refectio. ñ
potest humana natura laborẽ
tolerare. s mod̾atus labor ⁊ absti¬
nentia cibi delicati ⁊ statute a
medelam ꝯferunt sanitatis: qui
tiam. Sunt aũ alii qͥ corꝑe fortes.
debiles aũ animo. parcunt sibi. se¬
ipsos amantes. sectant᷑ ociũ llacãt
fabłis: tales accusant᷑ de furco. cde

Expanded text:
ad tolerandos labores, quorum quidam ad tolerandos labores, quorum quidam quod prosit operari possunt, sed nolunt; alii possunt, et volunt; alii vero plus volunt quam pati possunt. Potuit sed noluit bene operari Golias, cum esset corpore fortis. Potuit et voluit servire queant ipsi justi quandoque, qui sic edomant carnis superbiam, ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, stomachus languet; si legunt, vertiginem; si quid laboris agunt, capitis dolorem patiuntur. Et hoc ideo quia habuerunt zelum, sed non secundum scientiam. Sunt enim quaedam in quibus maxime debet haberi scientia, scilicet ri succedat quies et refectio, non potest humana natura laborem tolerare, sed moderatus labor, et abstinentia cibi delicati, et statutae a medelam conferunt sanitatis. Qui tiam. Sunt autem alii qui corpore fortes, debiles autem animo, parcunt sibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de
Abbreviated transcription (Latin):
est mod̾ata religio. Cenendͦ
est in omnib modus: qͦd
it excedit. moũ. excedit ⁊ uires.
Modꝰ seruat rem incolumẽ: quã
ĩmod̾atio ꝯfundit. Mhodꝰ equa lau¬
ce librat. on̾a forcioꝵ. siue debiliũ:
ne grauent᷑ forciores. aut debiles
oppͥmant᷑ sub on̾e. Tres sunt it spe¬
ties fortiũ: sunt it qͥdam fortes
animo: alii uͦ corꝑe. alii scientia.
Scientia fortes sunt qͥdam. qͥ li¬
c& diligentis affectu animi ca-¬
reant. lic& fortitudo corꝑis non
suppetat. ipsis tñ rationabili qͣdã
scientia qua creatoris sui benig¬
nitatem. ⁊ fuã negligentiã recog¬
noseunt. inclinant animi rgo¬
rem: n corpꝰ cogunt serure suo
creatori. On̾a fr̃m ꝯsolando portãt.
corruentes alleuant docendo. ⁊⁊ si
corrus̾t ipsi cito resurgunt: ne
scandalũ gen̾ent: qi sapientes sc̃.
Duo gͣuia portant. animũ uidelica
labentẽ. carnẽq infirmã. tegunt
discrecione: ⁊ sic discunt bene
amare: qi sciunt bñ oꝑari. Corꝑe

Expanded text:
est religio. Tenendus est in omnibus modus, quod enim excedit modum, excedit et vires. Modus servat rem incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne graventur fortiores, aut debiles opprimantur sub onere. Tres sunt enim species fortium. Sunt enim quidam fortes animo, alii vero corpore, alii scientia. Scientia sunt fortes quidam, qui licet diligentis affectu animi careant, licet fortitudo corporis non suppetat ipsis, tamen rationabili quadam scientia qua Creatoris sui benignitatem et suam negligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo gravia portant, animum videlicet labentem, carnemque infirmam; tegunt discretione: et sic discunt bene amare, quia sciunt bene operari. Corpore
Abbreviated transcription (Latin):
Sincletice germane
diaconisse salutem in
ceꝑo. Religiosus simł¬
q studiosus animus tue germx¬
nitatis. dũ plenicudinẽ deside¬
rum cunctas bibliotechas ecde¬
siasticas. ⁊ earum qui fuerint
conditores crebris lectionib in¬
uestigant᷑: ꝑuenit tandem ad
exameron sci ac uenerabibis ep̃i
bas ilii greco sermone conserp¬
tum. quem dum monimentis
ingerere lingue latiabis affec̃¬
bat. mͥ hanc causam censuit esse
mancdandam. S ego ꝯsiderais
quia hoc amore potius quam
iudicio precepti fecerit: festi¬
nabam qͥdem simplicib uissis
obsequi. summa submonitus
caritate: s ꝓmiͥtere non audebã.
ꝓpriam contemplatus infantiã.
taꝙ gemina cogitatione disttͣ¬
tus: quid agerem ignorabam.
Uerebar enim si negare maluissẽ.¬
ne mentem pie de me p̾sumen¬
tis offenderem. si parerem: sus¬
ceptum officium uarrare ñ
possem. Que cũ ita essent sta
cui operã meam fidelit̾ eohib̾e
qm sermonem ꝑtinaciter re¬
cusare: confidens quia si displ¬

Expanded text:
Syncleticae germanae diaconissae salutem in Christo. Religiosus, simulque studiosus animus tuae germanitatis, dum plenitudinem coelestrum, cunctas bibliothecas ecclesiasticas et earum qui fuerint conditores, crebris lectionibus investigans, perveni tandem ad Hexaemeron sancti ac venerabilis episcopi Basilii, Graeco sermone conscriptum: quod dum monumentis inserere linguae Latialis affectat, mihi hanc curam censuit esse mandandam. Sed ego considerans, quia hoc amore potius quam judicio praecepisti: festinabam quidem simplicibus jussis obsequi, tua commonitus caritate: sed promittere non audebam, propriam contemplatus infantiam. Itaque gemina cogitatione distractus quid agerem nesciebam: verebar enim si negare maluissem, mentem pie de me praesumentis offendere. Si parere, susceptum officium navare non posse. Quae cum ita essent, statui magis operam meam fideliter exhibere, quam sermonem pertinaciter excusare: confidens quia si displ
Abbreviated transcription (Latin):
ONIAM. DE
ordinatione claustͥ
aliqͥd mediocritatẽ
SectaNdo. Ole¬
¶turi sumꝰ.
ORUINE
congruo consid̾anda nobis quatuor
occurrunt. scilioꝵ qͥ sunt qͥ teneant
ordinẽ. aut qͥd teneant: ubi maneañ.
⁊ uñ uuant. ut plures sint. ⁊ boni
ꝓpositi. ut cohabitandi suppetant edi¬
ficia ⁊ uictui habeant necessaria. Sit
tñ in num̾o discretio. in ꝓposito
deuotio. in edificiis medioẽtas. in
rebꝰ possessis frugalitas: ne si cre¬
u̾it turba. nascatur turbatio. aut
ꝓ dificultate ꝓpositi. subrepat des¬
ꝑͥatio. ne ex eclificioꝵ magnitudine
sub intr& elatio. aut ex habundatia
rerũ. se int̾serat temptatio. Qͥ¬

Expanded text:
oniam de ordinatione claustri aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie. Sepissime it gaudet animus
uanitate. carnis desid̾io delectatur.
inflatur scientia: honorib subli¬
mari desid̾at. Offert autem ħ om̃ia
animꝰ summno sac̾doti in manu
miscdie: ut in holocaustum ponan᷑
suꝑ contͥcionis altare. Intuet᷑ ñ oculo
discretionis. licet longe positus. dũ
aꝑitur templũ. ipsius templi pulcͥ¬
tudinem. dum in conu̾sis quibusli¬
bet ꝑ exemplum boni oꝑis foras ap¬
parentem attendit moꝵ uenusta¬
tem. Ad dnm clamat: dum ꝓ his ĩ
quib iacet. ad dnm suspirant an¬
helat.

Expanded text:
superbiae. Saepissime enim gaudet animus superbiae. Saepissime enim gaudet animus vanitate, carnis desiderio delectatur, inflatur scientia, honoribus sublimari desiderat. Offert autem haec omnia animus summo sacerdoti in manu misericordiae, ut in holocaustum ponantur super contritionis altare. Intuetur etiam oculo discretionis licet longe positus dum aperitur templum ipsius templi pulchritudinem, dum in conversis quibuslibet per exemplum boni operis foris apparentem attendit morum venustatem. Ad Dominum clamat, dum pro iis, in quibus jacet, ad Dominum suspirans anhelat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecie. SaloMon
atrium. in quo designantur
corda carnalium: qui ꝑ hoc quod ĩ
canmuni ⁊ simplici fide manent.
ad edificium templi ꝑtinent. nec
tñ tales sunt. ut ꝑ se hostias ĩmo¬
lent. s in manu sac̾dotum eas of¬
ferunt ut ꝓ eis orent. Hostias ecͣta
offerunt: dum ex habundantia
rerũ quas possident egentes qͦsq
suie ministros eccłe offerendo
pascunt. De infimis ad dñm cla¬
mant: dum de ꝓfundo terrene
habitationis eru toto desiderio
mentis exoptant. Longe a templo
remoti sunt: ⁊ tñ in templũ in¬
tuitum dirigunt auri fulgorẽ ⁊ pul¬
critidinẽ oꝑis admirant᷑. dum uiroꝵ
sublimium uitam quã atting̾e ne¬
queunt effectu. pie deuocionis uene¬
rantur affectu. S ext̾us atriũ mo¬
raliter designat recordationẽ pece̾oꝵ
adducunt᷑ ibidem ut sac̾dotib offe¬
rantur pecudes. dum ad memoriã
correptionis reducunt᷑ motus ani¬
males. Hoc autem fit cum animus
ad memoriã reducit uitulum pe¬
tulantie. hedum lasciuie. taurum

Expanded text:
ecit Salomon atrium, in quo designantur corda carnalium. Qui per hoc quod in communi et simplici fide manent, ad aedificium templi pertinent. Nec tamen tales sunt, ut per se hostias immolent, sed in manu sacerdotum eas offerunt, ut pro eis orent. Hostias etiam offerunt, dum ex abundantia rerum, quas possident, egentes quosque sive ministros Ecclesiae offerendo pascunt. De infirmis ad Dominum clamant, dum de profundo terrenae habitationis erui toto desiderio mentis exoptant. Longe a templo remoti sunt, et tamen in templum intuitum dirigunt. Auri fulgorem et pulchritudinem operis admirantur, dum virorum sublimium vitam, quam attingere nequeunt effectu, piae devotionis venerantur affectu. Sed exterius atrium moraliter designat recordationem peccatorum. Adducuntur eodem, ut sacerdotibus offerantur pecudes dum ad memoriam recordationis reducuntur motus animales. Hoc autem fit, cum animus ad memoriam reducit vitulum petulantiae, haedum lasciviae, taurum
Abbreviated transcription (Latin):
ñne lapidea basis frigore temp¬
tationis in partes duidit᷑: Basis uͦ
picta÷ patientia ficta: que simili-¬
tuctinem ten&. ñ ueritatẽ. colorẽ
ĩ fortitudiuẽ. Simulationis ⁊ enĩ
patentia: in ostensione ÷: ñ in oꝑa¬
gi. aut igne ꝯburi. que portent
tabulas uirtutũ. que sus tineant
pondꝰ columpnarũ .i. obedientiã¬

Expanded text:
nonne lapidea basis frigore tennonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operagi aut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
disponuntũr ꝑ circuitũ: designãt
moralit̃ ordinem uirtutũ. Bine
uͦ incastrature que erant in sin¬
gulis tabulis: sunt affectus mentiꝰ
n exibitio oꝑis. Uũ mens oꝑi con-¬
cordat. ne tabula tabulam excedat:
incas trature firmitas seruat. Due
iꝰ bases sub singul.s tabulis sunt ꝑ¬
seu̾antia patientie. ⁊ longanimitaᷤᷤ
in ꝓsperis ⁊ in adu̾sis. Sunt ⁊ alie¬
tres basium speties. que nunc in
nr̃is edifitiis reꝑiuntur. scilicet
lignea. lapidea. ⁊ picta: s he fragi¬
liores sunt p̾cedentib. citius enĩ
destrui possunt. Igne it lignea
conburitur. lapidea gelu frangi-¬
tur.picta uͦ nichil portat. s ab alio
susbentatur. Hec aũ in edificio nr̃e
mentis ocło intelligibili qñq disc̾¬
ni possunt. Dũ it facib iracundiȩ
seu luxurie flaminis succendim᷑.
qͥd aluid in nobis quã patientie ba¬
sis uł abstinentie fortitudo destru-¬
itur: Dũ caritas in nobis frigescit.
nmens ad diu̾sa desid̾ia patitur:

Expanded text:
r circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt perseverantia et longanimitin prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cͥpturis basiũ speties inueniu̾t᷑.
scilic&ꝵ enea. argentea. ⁊ aurea.¬
E nea fortitudinẽ. argentea cũ
fortitudine claritatẽ: aurea cũ
fortitudine.⁊ claritate fulgorẽ
tenet. Fortitudo in oꝑe. claritas
in sermone: fulgor in mente.
Q i his trib patientiã seruat.
quasi basis aurea uirtutũ stru¬
cturã firmit̾ portat. His tribꝰ
usis ÷ moyses in ꝯstitutione ta¬
bernacłi: enea scilioꝵ argentea
n aurea. Edificauit moises tab̾na¬
culũ: qͦd moralit̾ designat amme¬
claustrũ. Tria possumꝰ adsignar
cabernacła: scilicꝵ mat̾iale. mis¬
ticum⁊⁊ morale :i. tabernaculũ
moysi. tabernacłm xꝑi. taberna¬
cłm cuiuslib& uisti. Cab̾nacłm
moisi. fuit ex diu̾sis ornamenitoꝵ
gen̾ib ꝯueniens structura. T̃ab̾
fĩt ex lignis sechin imputͥbilibus
aliud ex scĩs infatigabilib: alius
ex uirtutib. Moyses suũ erent

Expanded text:
pturis basium species inveniuntur, scilicet aenea, argentea et aurea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione tabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designat animae. Tria possumus assignare tabernacula, scilicet materiale, mysticum et morale, id est tabernaculum Moysi, tabernaculum Christi, tabernaculum cujuslibet justi. Tabernaculum Moysi fuit ex diversis ornamentorum generibus conveniens structura. Tabernfit ex lignis Setim imputribilibus, alterum ex sanctis infatigabilibus, tertium ex virtutibus. Moyses s
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt sꝑc sapientie ⁊⁊ intellectus.
sꝑc consilii n fortitudinis. sꝑc scien¬
tie ⁊ pietatis. sꝑc timoris dñi. ꝑ fe¬
nestram siquidem timoris. intͣt
lumen confessionis. ꝑ fenestram
pietatis. lumen ꝯdescensionis. ꝑ fe¬
nestram scientie lumen circons¬
pectionis. ꝑ fenestram fortitudi¬
nis exemplũ bone oꝑationis. ꝑ fenes¬
trã ꝯsilii radius deliberationis. ꝑ
fenestrã intellectus lumen dis¬
crescionis. ꝑ fenestram sapientie
lux edificationis. Sapientia enĩ
dum edificat illuminat. ꝑ ipsam
siquidem orit᷑ in mente sol us
luce sapientie secretũ cordiᷤᷤ nr̃i.
Audi fenestrarũ obliquitatem
audi diffusam luminis claritatẽ
nichil it latix occultũ in abscon¬
so mentis. quod ñ appareat in
luce uere confessionis.

Expanded text:
entiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini. Per fenestram siquidem timoris, intrat lumen confessionis. Per fenestram pietatis, lumen condescensionis. Per fenestram scientiae, lumen circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consilii, radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sapientia enim aedificat, illuminat: per ipsam siquidem oritur in mente sol jusluce sapientiae secretum cordis nostri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appareat in luce verae confessionis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecic. Eẽ IAM. Salomoil.
obliquas fenestras in tem¬
ꝓlo. Oblique fenestre st̃
doctores eccłe. qui dũ fideles in
eccła u̾bo p̾dicationis docent qͣsi
suscepto solis lumine templi pe¬
netralia claritate replent. H si¬
quidẽ oblique fenestre dicunt᷑
esse: qr sinũ mentis dilatant ĩ
dilectione. dilatant ad compati¬
endũ ꝓximo. extenctunt ĩ con¬
templando dõ. Sunt ñ intemplo
cuꝰlib& fidelis aninte septem alie

Expanded text:
ecit etiam Salomon obliquas fenestras in templo . Obliquae fenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam in templo cujuslibet fidelis animae septem a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mulierib que obseruabant. ante
ostiũ tab̾naculi dormiunt. quȩ ue¬
nentes in silo sacrificare ñ ꝑmut¬
tunt. s anteꝙͣ ieendatur a deps car-¬
nẽ orulam rapiunt. Quasi filii he
dormiunt. cũ uł hoc realit̾ agunt.
uł cũ carnis desideriis se ꝯungunt.
Illos qui ueniunt in silo ne sacrifi¬
cent impedunt. cũ nouit̾ ꝯu̾sos.
u̾bis ⁊ exemplis ab exercio bone oꝑa¬
tionis au̾tunt. Incendi ñ ꝑmittũt
adipem: q extincto caritatis igne.
n̾ infundunt bone actioni cordis
querunt: q tribulationis ignẽ fu¬
gientes. pauꝑtati ⁊ labori se subtra
coqui solent uitia carnis. Carnem
qͥdem sunt qͥ morant᷑ in claustro
quasi in silo. qui nichil aliud facuit᷑.
Illi uͦ qui male uiuunt: ⁊ subieotoᷤᷤ
bene uiu̾e cogunt. exrantes reuo¬
cant: s fortes occidunt. Reuocant¬
uerbis: occidunt exemplis. Religio¬
si uideri student: qr religiosos sub

Expanded text:
cum mulieribus, quae observant ad cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Qdormiunt, qui cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes paupertati et labori se subtrahcoqui solent vitia carnis. Carnem sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil aliud faciunt, Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocantverbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentes sint cũ negligentias uide¬
rint: se sub silentio abscodunt.
lio recedunt. qͥ praua agunt. ⁊ re-¬
p̃hendi nolunt. Uñ beatus oRe¬
gorius ait. libet inqͥt ut dũ licen¬
ter ⁊̃ illicita faciunt. subditoꝵ ne¬
mo contradicat. ⁊ in eodem cunctiᷤᷤ
se uidet ampliꝰ posse. Hoc amant
seilic& uideri sapientes. ⁊ esse po¬
tentes. Hec causa fuit angłice ⁊ hu¬
mane riune. Ponam inqͥt angłs
sedem meã ad aquilonẽ: ⁊ homini
ait. Eritis quasi dii: soientes bonũ
⁊ malũ. ẽ imeat gͥ p̾latus: quod
Sunt due species negligentium
p̃latoꝵ. scilicet qui bene uiuunt.
n subditos male iuuere ꝑmittunt.
qͥdam qͥ male uiuunt. ⁊ subiectos
bene uiuere cogunt. Qͥ bene ui¬
uunt. ⁊ subditos male uiuere ꝑ¬
dant. Cur suscipiunt curã gregis:
n fugiunt pondus laboris: Si nese¬
unt: cur suscipiunt: Sisciunt ⁊ per
mittunt peccare: cũ soli bene uiu̾e
possent cur mortem incurrunt:
ẽales p̾lati nut̾unt filios heli. qu

Expanded text:
praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt;lio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctise videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Timeat igitur praelatus, quod Sunt et tres species negligentium praelatorum, scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permittunt: quidam male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt; quidam male vivunt, et subjectos male vivere dant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia. Consiliũ prudentiȩ seꝑat
a bonis mala. iudiciũ discretionis
elgit que meliora sunt. humilita¬
tis custodia uͥtutũ uitat dãpnum:
diligentia pioulũ. In his negligen¬
tia locũ ñ habet. Illos uͦ qͥ ꝓuidentie
ocłos. stulticie caligine cooꝑtos habẽt.
qui ab exercito boni oꝑis mertes
torpent. qͥ ꝑ cupiditatẽ ad uoluptuosa
ꝯdescendunt: illos cdico negligentia poᷤ¬
sidet. neoꝵ dissoluit actiones. ł stul¬
ticiã intrat negligentia. ꝑ inerciã.
manet cupiditas. desid̾io pascit᷑ per
suꝑbiã regnat. Audiat gͥ negligens
pastor. qͥd sibi ⁊ diligenti pastori drcat᷑
Bonꝰ pastor inqͥt animã suã ꝓ ouibus
sius: m̾cennariꝰ uͦ fugit. Animã suã ꝓ
ouib suis ponit qͥ ꝑculosũ locũ regimi¬
nis ascendens clauso ostio silentii claus¬
tralem gregẽ in pace custodit. Animã
ext̾iora negocia curans: necessaria
qͥ int̾ adulantiũ ac detͣhentiũ lingͣs

Expanded text:
diligentia. Consilium providentiae separat diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam suam dat pro ovibus suis, mercenarius vero fugit . Animam suam pro ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. Animam exteriora negotia procurans, necessaria et inter adulantium ac detrahentium linguas
Abbreviated transcription (Latin):
possunt s nolunt: qͥdã qͥ nec sciunt.
nee posunt. necꝰ uolunt. Scire. ⁊ posse.
⁊ uelle. caritatis ÷ uł suꝑbie. scire ⁊
posse. ⁊ nolle. humilitatis ÷ mercie. nͦ
scire. nͨ posse. s uelle: cupiditatis ÷. n¬
stulticie. Nec scire. nec posse. nec uelle:
discretionis ÷ ⁊ ꝓuidentie. Qͥ it scuit᷑
⁊ possunt. ⁊ uolunt p̾esse. s ue lint
ꝓdesse. caritatis ÷. alsqum suꝑbie. Qͥ
sciunt ⁊i possunt. s nolunt. humilitati
÷ qͦd rennuunt: inercie uͦ ÷ cũ sciant.
si omnim᷑ desistant. Qͥ aũ nec sciunt
nec possunt. s uolunt. eupiditatis cu¬
piditatis uidet᷑ esse qͦd uolunt: stulti¬
cieͥ si uelintͤ. nec sciunt nec possunt:
Illi si quidẽ qͥ nec sc̃iunt. nec possunt.
nec uolunt: prudent̾ agunt. Sũma it
discretio ÷ nolle qͦd ñ potes: ꝓuidere
qͦd nescis. Quatuor ex his que p̾dixi¬
minant᷑. Ad ꝓuidentiã siqͥdẽ ꝑtinet
ꝯsiliũ. ad discretionẽ iudiciũ. ad
humilitatẽ custodia: ad caritatem

Expanded text:
c sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis essciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed volunt, ambitionis videtur esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quatuor ex his, quae praediximinant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Nuocẽ inͣqͦs audiunt. ẽres sunt pasi¬
ris uoces: suauis scilicꝵ dulcis ⁊⁊ alta
Suauis ad insirmũ. ad morientem
dulcis: ad surdũ ꝑtino alta. Infirma
aũ qͥ temptat᷑. morit᷑ qui despat: si¬
dus ÷ qͥ ñ audit. Audiunt it qͥ obes¬
consolationis. desꝑans dulcedinẽ ob¬
secrationis: surdꝰ asꝑitatẽ inorepan¬
onis: ⁊ secunt᷑ me mee. Quespastol¬
precedat: Uita ⁊ doct᷑na. Sic fin

Expanded text:
uit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obedconsolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Quem? ilpraecedit? vita et doctrina. Sic fiet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frangat᷑ adu̾sis. s idem ꝑma¬
neat patientia ꝑseu̾ante. T̃enet
aũ pastor unitatẽ cum grege q
ñ druidit᷑ a subiectis ꝑ pciosior
habitũ. uł ꝑ delicatiorem cibiꝰ
dũ fit unꝰ ꝑ ꝯpationẽ cũ infirin
ꝑ᷑ tiensationẽ cum delicatis. ut a
apło dice̾ possit. Omnib om nia
factus sũ: ut onĩs lucri facerẽ
Pastor uͦ negligens fugit. Sun¬
it quidã p̃lati: qui fugrunt quod
p̾cipiunt. Cũ it on̾a grauia et
importabilia imponirut. digta

Expanded text:
n frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
periꝰ de duob sociis discreto sei¬
licce ⁊ indisorcto euenire posser
monstraiumꝰ: sic homo int̾ior
ne prudentie respuens munera
pulc̃tudinis temporalis nͥ adqui¬
estens blandim̃tis. delectationis car¬
nalis minas ꝯtempnens. socium
uidelicet hominem ext̾iorem. hor
Tynde eusebiꝰ eesariensis. Susei¬
pe inqͥt ddñe geminum amime
carnisq seruitium: te it iubente.
⁊ auxiliante ꝯmunem hos tem.
ꝯmuni intentione deuicimus.
Habet itaq dñe speciales frucł
fragilitas corꝑis mei. Ego intelle¬
ctu. cliseretione. ꝯsilio spiritalit̾
contra adu̾sarios steti: caro hec
corporaliter oꝑis sudore. sobrie¬
tate. n ieuiniis dimicauit. labo¬
randum itaq ut ait idem euse
inferiorem ad celoꝵ secum excel¬
la susbollat: quam ut inferior
suꝑiorem in inferni ꝓfunda de¬
mergat. Uatur gͥ pꝰ uictoriã pre¬
beaticudmis p̾mium largitur n
sic homo ext̾ior int̾iori ꝯgaudet .i.

Expanded text:
perius de duobus sociis discreto perius de duobus sociis discreto et indiscreto evenire posse monstravimus, sic homo interior nae prudentiae respuens munera, pulchritudinis temporalis non acquiescens blandimentis, delectationis carnalis minas spernens, socium videlicet hominem exteriorem moveUnde Eusebius Caesariensis: « Suscipe, inquit, Domine, geminum animae carnisque servitium; te enim jubente et auxiliante, communem hostem communi intentione devicimus. » Habet igitur speciales fructus fragilitas corporis mei. Ego intellectu, discretione, consilio spiritualiter contra adversarios steti; caro haec corporaliter, operis sudore, sobrietate et jejuniis dimicavit. « Laborandum itaque, » ut inquit idem Eusebinferiorem ad coelorum secum excelsa sustollat, quam ut inferior superiorem in inferni profunda demergat. » Datur igitur post victoriam praebeatitudinis praemium largitur, et sic homo exterior interiori congaudet, id
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾ locutus ÷. Tobias ulos desig¬
nat. qui cessant a bono oꝑe. Scͥptũ
 it de tobia. fatigatus a sepultura
tobias uenit in domum suam: ⁊
cum iactass se iuxta parietem ⁊
oblormiss. ex nido hyrundinum
calida stercora cecid̾unt in ocłoseiꝰ:
n factus ÷ cecus. Cum aliquis a bo¬
no oꝑe cessat: cunc tobias fatiga¬
tus a sepultura uenit in domũ
suam. Bomꝰ tobie moralit̾ carnẽ
nr̾am designat: nidus hyrundi¬
num qui ex luto ꝯficitur: ⁊ eo
plumis leuib intus paratur: de¬
lestationem t̾renarum rerum
pulchre demonstrat. Hyr undi¬
nes ut ait beda suꝑ tobiam ꝓpter
leuem uolatum suꝑbiam cordis le¬
uitatemq figurant: quarũ im¬
munditia confestim eos quib do¬
minant᷑ excecat. Quasi it nido hi¬
rundinum suppositus dormit: qͥ
leuitati ac suꝑbie mentem incautꝰ
subicit. His gͦ modis suꝑbia religi¬
osos aludit que ut ait beatꝰ au¬
gustinꝰ ⁊ bonis oꝑib insidiat᷑
ut pereant. Sicut fu̾s longe su¬

Expanded text:
denter. Tobias illos designat qui cessant a bono opere. Scriptum enim est de Tobia: Fatigatus a sepultura Tobias, venit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercora ceciderunt in oculos ejus, et factus est caecus . Cum aliquis a bono opere cessat, tunc Tobias fatigatus a sepultura venit in domum suam. Domus Tobiae moraliter carnem nostram designat. Nidus hirundinum, qui ex luto conficitur et ex plumis levibus intus paratur, delectationem terrenarum rerum pulchre demonstrat. « Hirundines, ut ait Beda super Tobiam, propter levem volatum superbiam cordis levitatemque figurant quarum immunditia confestim eos quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati ac superbiae mentem incautus subjicit. » His ergo modis superbia religiosos illudit, « quae, ut ait beatus Augustinus, etiam bonis insidiatur ut pereant. » Sicut fratres longe su
Abbreviated transcription (Latin):
cdum nobis ÷: ne cadens oppͥmat
aliquem. Sic gͥ nouit̾ conuersis:
insidiatur suꝑbia. Religiosis uͦ
trib modis insidiatur: cunc scili¬
c& cum aliqͥs se solum estimat
esse ustum. uel qn̾ nimium de
iusticia confidit: uel qn̾ cessat¬
ꝓrupit. Dñe altaria tua subuer¬
t̾unt. ꝓpħas tuos occid̾unt: ⁊ ego
uau̾unt genua . ente baal. Petraᷤᷤ¬

Expanded text:
est nobis, ne cadens opprimat est nobis, ne cadens opprimat aliquem. Sic igitur noviter conversis insidiatur superbia. Religiosis vero tribus modis insidiatur: tunc scilicet cum aliquis se solus existimat esse justum, vel quando nimium de justitia confidit, um: Domine, altaria tua subverterunt, prophetas tuos occiderunt, et ego curvaverunt genua sua ante Baal. Petr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ io flectere menbra sua neque¬
corpori suo uelit inferre. stando
latus inclinat ad arborem: ⁊ sic
somno utitur ⁊ quiete. S n hoi̾es
regionis illiꝰ in qua habitent huiꝰ¬
modi bestie. in die solent arborẽ
sucidere. ut cum nocte uenerit
fit. succiditur arbor: ⁊ int̾ficitur
bestia. Cuncta ista suꝑbie ꝯueni-¬
unt: ⁊ talis ÷ eiꝰ compositio. Men-¬
bra suꝑbie: inflexibilia sunt. Cũ
it aliquis suꝑbus loquitur. si im¬
ponas silentium ei ñ adquirscit.
s ut ait salomon. totum sꝑm ꝑ
negligit. Si aliqͥd oꝑatur ncontra¬
dicis ñ cessat: ⁊ sic flecti nequent¬
fante diximꝰ: s qui sic stat male
stat. Ad ꝓpriam uoluntatem qͣsi
ad arboreͣm latus inclinat suꝑbꝰ
ut quietem recipiat. Quod it ꝑ
dispositionem ꝓꝓrie uoluntatis
agimꝰ: hoc quieto suscipimꝰ animo:
si autem alit̾ ordinetur. ꝓ labore
uoluntatis. ut cadat :n occidatur
bestia suꝑbie. S ut diximꝰ cauen-

Expanded text:
et ideo flectere cura sua nequeet ideo flectere cura sua nequecorpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis illius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit,. Utrumque fit: succiditur arbor, et interficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt. Cum enim aliquis superbus loquitur, si imponas ei silentium, non acquiescit, sed, ut ait Salomon, totum spiritnegligit; si aliquid operatur et contradicis, non cessat, et sic ejus cruphante diximus, sed qui sic stat, male stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispositionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore ropriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia superbiae. Sed, ut diximus, cavendum
Abbreviated transcription (Latin):
ultima delebitur. Hec ÷ que scła¬
res possid&. ⁊ retinꝙ. nouit̾ ꝯu̾sos
uexat. ⁊ reuocat: iustos uͦ temptat
n illudit. In scłarib apparce. inno¬
uit̾ ꝯu̾sis notatur. ⁊ in religiosis
qñq lacit. Scłarium m̾ces per
uoluntatem inhabitat. innouit̾ con-¬
uersis ex p̾cedenti usu redolet. re-¬
ligiosis m̃tib ꝑ suggestionem se in¬
terserit. Insidiatur scłarib. ut in
prauo comp̾hendat oꝑe. religiosis
uͦ insidiatur ꝑ głam laudis huma-¬
ne. Eleararus ut ueridica narrat
historia. elefantem occidisse. ⁊ oc¬
cisus ab elefante legitur essẽ. Cecidit
it elefaͫ s suꝑ eleararum: ⁊ mole su¬
litatem: ꝑ elefantem suꝑbia mundi
designatur. Dum it uestis asꝑitatẽ
libenter patimͣ. dum tenues ama-¬
mus pannos. dum uilibꝰ utim᷑ cibiᷤ.
dum labore callosã squal& manus.
oppͥmit elefa ͥ s  ⁊ pulchre ꝑ elefã¬
tem figuratur suꝑbia: utͥusq it
natura similem tenet compositi-¬
onem. Elefantr̾natura talis esse

Expanded text:
elebitur. Haec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. Saecularium mentes per voluntatem inhabitat, in noviter conversis ex praecedenti usu redolet, religiosis mentibus per suggestionem se interserit. Insidiatur saecularibus, ut in pravo comprehendat opere, religiosis vero insidiatur per gloriam laudis humanae. Eleazarus, ut veridica narrat historia, elephantem occidit, et occisus ab elephante legitur esse. Cecidit enim elephas super Eleazarum, et mole sulitatem. Per elephantem superbia mundi designatur. Dum enim vestis asperitatem libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, opprimit elephas. Et pulchre per elephantem figuratur superbia, utriusque enim natura similem tenet compositionem. Elephantis natura talis esse
Abbreviated transcription (Latin):
edenꝰ dono gr̃e. desꝑancẽ consolarͦ ꝑ
spẽ uenie. penitentẽ roborat
ex ꝑmissis głe. Miseret᷑ i⁊ homo
homini trib modis. Misert᷑ it
platus discipulo. discipłs p̃lato:
n discipłs qñꝙ discipło. Miseret᷑¬

Expanded text:
 dono gratiae, desperantem consolatur per spem veniae, poenitentem roborat ex promissis gloriae. Miseretur et homo homini tribus modis: Miseretur enim praelatus discipulo, discipulus praelato, et discipulus quandoque discipulo. Miseret
Abbreviated transcription (Latin):
nas dãpnatoꝵ. In ħ at are posuit
salomon archam federis. & ĩ ea ta¬
błas legis. Est aut̃ oracłm diuine
reuelationis secretũ. Ibi salomon
archã posuit. ⁊ ibide qͥ pacẽ desi¬
derat m̃tẽ ponit. In ea st̃ tabule
legis: scientia scł. chuine distctio¬
ꝑnis. ħ solꝰ pontifex intͣt: st̃ enim
pauei qͥb reuelat᷑ ꝯsilii diuini se¬
cretũ. Hic solꝰ oras. si solitariꝰ esse
desidas: si suauitatẽ qͥetis amas.
Attende ꝗͥ ut or̃o tua sit discreta
⁊ secreta. duleis ⁊ humilis. Diseta
ꝓpt̃ idiothãs: secreta ꝓpt̾ ypoch̾tas
Dulcis affectu humił appetitu¬
ut qͦd appetit diligat. nicħ altũ. Sed
humilia concupiscat. Sit pura &
tͣn qͥlla ne quicqͣm cõmodi temꝑalis
or̃o postulet. nec tnqͥllitatẽ or̃onis ey¬
riositas contͣbet. Si gͥ talis ẽẽ deside¬
ras: ad illud claustrũ ñ manufa¬
festinas¬

Expanded text:
nas damnatorum. In hoc oraculo posuit Salomon arcam foederis, et in ea tabulas legis. Est autem oraculum divinae revelationis secretum. Ibi Salomon arcam posuit, et ibidem qui pacem desiderat, mentem ponit. In ea sunt tabulae legis, scientia videlicet divinae districtionis. Huc solus pontifex intrat. Sunt enim pauci, quibus revelatur consilii divini secretum. Hic solus ores, si solitarius esse desideras, si suavitatem quietis amas. Attende ergo ut oratio tua sit discreta et secreta, dulcis et humilis. Discreta propter idiotas, secreta propter hypocritas, dulcis et humilis appetituut quod appetit diligat, nihil altum sapiens humilia concupiscat. Sit pura et tranquilla, nec quidquam commodi temporalis oratio postulet, nec tranquillitatem orationis curiositas conturbet. Si igitur talis esse desideras, ad illud claustrum non manufafestinas
Abbreviated transcription (Latin):
ost porticũ renuntiationis
seqͥt᷑ templũ recꝰte du̾siõis. In
h templo ẽ altare aureũ. est
m̃sa ꝓpositionis aurea : st̃ ⁊ candela-¬
bra de auro purissimo. facta. In al¬
tari accencdebant᷑ thimiamatha. in
m̃sa panes ponebant᷑: in candelab̾s
lucerne. Altare uͦ sunt corda elec̃toꝵ.
thymiamatha bona oꝑa. odor thy¬
miamathũ boni oꝑis exemplũ. f¬
mus qͥ ascendit suꝑiꝰ. ẽ intentio or̃o¬
nis: que ex affectu cordis ad desidanda
celestia tendit. Msa uͦ aurea est diuina
si ꝓpt᷑a. panes st̃ apłi siue eoꝵ successores:
e. qͦꝵ actib tanꝙͣ ex panib reficiunt᷑

Expanded text:
ticum renuntiationis sequitur templum rectae conversationis. In hoc templo est altare aureum, est mensa propositionis aurea, sunt et candelabra de auro purissimo facta. In altari accendebantur thymiamata, in mensa panes ponebantur, in candelabris lucernae. Altare aureum, sunt corda electorum; thymiamata, bona opera: ordo thymiamatum, boni operis exemplum. Fumus qui ascendit superius, est intentio orationis, quae ex affectu cordis ad desideranda coelestia tendit. Mensa vero aurea est divina Scriptura; panes sunt apostoli sive eorum successores, ex quorum actibus tanquam ex pani
Abbreviated transcription (Latin):
dilecho. m̃sa lecto: candelabͣ in ehta¬
to. Puritas auri in altari. ⁊ animus ꝑfec
in dilectiõe. puritas auri in mensa.
sanꝰ intellectꝰ in lectione: puritas au¬
ri in candelab̾s. purꝰ affectꝰ in medi¬
tatiõe. Ut nicħ carnale q̃rat dilecti¬
o. nicħ hereticum doceat lectio:
nicħ t̾renũ exoptet meditatio. In
altari accendur thymiamatha. ĩ m̃sa
ponunt᷑ panes. in candelabͥs luc̃ne.
thymiamatha or̃onis. panes refectio-¬
nis. lucerne cogniti oĩs. ꝑ or̃onẽ gͦ q̃r¬

Expanded text:
dilectio, mensa lectio, candelabrum meditatio. Puritas auri in altari, est animus perfectus in dilectione; puritas auri in mensa, sanus intellectus in lectione; puritas auri in candelabro, purus affectus in meditatione. Itaque nihil carnale quaerat dilectio, nihil haereticum doceat lectio, nihil terrenum exoptet meditatio. In altari accenduntur thymiamata, in mensa ponuntur panes, in candelabro lucerna. Thymiamata orationis, panes refectionis, lucerna cognitionis. Per orationem q
Abbreviated transcription (Latin):
cescit: cognitꝰ amat᷑. Hñt thymiama¬
tha adorẽ. panes saporẽ: Cognitio a¬
morẽ. Or̃o siqͥdẽ redolet dm̃ : panes
sapiunt. cognitio diligit. Infundit
aut̃ ds̃ odori suauitatẽ. sapori dulce¬
dinẽ. amori cdelectationẽ: ut sit odor
suauis. gustꝰ dulcis. amor delectab¬

Expanded text:
cescit, cognitus amatur. Habent thymiamata odorem, panes saporem, cognitio amorem. Oratio siquidem redolet Deum, panes sapiunt, cognitio diligit. Infundit autem Deus odori suavitatem, sapori dulcedinem, amori delectationem. Sit ergo odor suavis, gustus dulcis, amor delectabi
Abbreviated transcription (Latin):
terialis ordinationem in qͦ tenetur
homo ext̾ior docꝵ. Cerciꝰ anime cla¬
ustrũ ordinat. Quarcus claustri
si manufacti habitacionem que
 in celo cõm̃ dat appetendam ⁊⁊
cum fr̃ib exibendam.

Expanded text:
terialis ordinationem, in quo tenetur homo exterior, docet. Tertius animae claustrum ordinat. Quartus claustri non manufacti habitationem quae est in coelo, commendat appetendam. Sucum fratribus exhibendam.
Abbreviated transcription (Latin):
cula fr̃ib nobiscũ cominorantib
quererem ac ꝓp̃inarem. Quesius
sr or inueni. In soltudiue.nit uet̾is
trsaimti paueulas radices salutsse¬
ras repperi: ex t̾ra et timangłi be¬
ne eulta qͦsaam siuetus boni sapo¬
ris artuli. ex libris aũ capositoꝵ
colldut̾ inuinu̾ congostã locunt
suai reddai. qtrem. Ex radi¬

Expanded text:
cum commorantibus quaererem ac propinarem. Quaesivi, frater, et inveni. In solitudine etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdam fructus boni saporis attuli. Ex libris autem expositocollegi, ut in unum congesta locum, suavem reddant odorem. Ex radi
Abbreviated transcription (French):
ue detractopes ueritatis designiañ.
Aoct̾ne spiritalis. impedire ntarua
decctionis morsus nnferendo. i
udiȩ iurus infundendo. Hangus¬
papi fr̃ exhorresco ⁊ ne uirus do¬
tractionis inferat. ꝯgnut ⁊ t
cias nom. ie ox insipientto ne¬

Expanded text:
ve detractores veritatis designantur. doctrinae spiritualis impedire nititur, detractionis morsus inferendo, et invidiae virus infundendo. Hanc viperam, frater, exhorresco, et ne virus detractionis inferat, congruum ecias nomen, ne ex insipientia au
Abbreviated transcription (Latin):
templatione: ⁊ patientie uirtus ĩ
tribulatione. Unde dr. Spe gau¬
dentes: in tribulacione patientes.
hec ÷ hostia cum cauda. Cauda siqͥ¬
dem hostie ÷: in bonis actibus
consummatio ꝑ seuerantie. Hec est
enea basis. hec ⁊÷ cunica calaris. hec
est longitudo am̃ce crucis: in qua
xꝑc ascendens. t̾minauit spatium
uite cemp̾oralis. In hac nobis posse¬
ssio anime ꝓmictit᷑ cum dr̃: in
patientia ur̃a possidebitis aĩas ur̾aᷤᷤ.
longitudinem crucis .i. in ꝑseue¬
rantia bone actionis: ut cum xꝑo
in pace dormiens moriaris. In
Tn imo .i. in humilitate spiritalis
Nedificii locus queritur: funda-¬
mentum in latitudine .i. in cari¬
tate disponitur. in altitudine uͦ
bonoꝵ oꝑm paries erigit᷑ sub spe
diuine ꝓtectionis cectum desuꝑ

Expanded text:
ione, et patientiae virtus in tribulatione. Unde dicitur: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Haec est hostia cum cauda. Cauda siquidem hostiae, est in bonis actibus consummatio perseverantiae. Haec est aenea basis, haec est tunica talaris, haec est longitudo Dominicae crucis, in quam Christus ascendens terminavit spatium vitae temporalis. In hac nobis possessio animae promittitur cum dicitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras . longitudine crucis, id est, in perseverantia bonae actionis, ut cum Christo in pace dormiens moriaris. In imo, id est in humilitate, spiritualis aedificii locus quaeritur, fundamentum in latitudine, id est, in charitate disponitur, in altum vero bonorum operum paries erigitur, sub spe divinae protec
Abbreviated transcription (Latin):
ibi usq dũ dicam tͥ ⁊ cet̾a. Audit
samuel. p̃dixi heli quod iudicaturꝰ
essem domum eiꝰ met̾num. ꝓꝓter
ituquitatem: eo quod indigne a
corripuit eos. Audit iacob. terrã
in qua dormis tͥ dabo. Iossunt ꝑ
hos tres homines: tres hominum
ioseph incipientiũ. in samuel ꝓfi¬
cientium: in iacob ꝑfectoꝵ. Monr¬
tur incipiens ut fugiat. docetur
ꝓficiens ut corripiat: inuitatur
ꝑfectus ut recipiat. Iosepħ dicit᷑
accrescens .i. incipiens. Cunc enĩ
incipiens crescit: cum in initio a̾¬
u̾sionis nouit̃ ꝯu̾sus. de uirtute:
uirtutem ꝓficit. Accipit puerũ.
cdum noue uite tenet institutũ
In puero siquidem habetur spes
crescendi: ⁊̃ nouiter ꝯu̾so spes ꝑ¬
ficiendi. Nec tm̃ iubetur acis¬
pere puerum. s ⁊ matrem .i. bona
uoluntacem: mater ĩt boni ꝓpostu
bona uoluntas potest appellari.
fuge in quit in egiptum .i. attende
mundum. considera te ipsum: re¬
duc ad mentem cenebras uetͬrũ

Expanded text:
ibi usque dum dicam tibi; fuibi usque dum dicam tibi; fuSamuel: Praedixi Heli quod Judicaturus essem domum ejus in aeternum propter iniquitatem, eo quod indigne agn corripuit eos. Audit Jacob: Terram, in qua dormis, tibi dabo. Possunt per hos tres homines, tres hominum Joseph incipientium, in Samuele proficientium, in Jacob perfectorum. Monetur incipiens ut fugiat, docetur proficiens ut corripiat, invitatur perfectus ut recipiat. Joseph dicitur accrescens, id est, incipiens. Tunc enim incipiens crescit, cum in initio conversionis noviter conversus de virtute in virtutem proficit. Accipit puerum, dum novae vitae tenet institutum. In puero enim habetur spes crescendi, et in nuper converso spes proficiendi. Nec tantum jubetur accipere puerum, sed et matrem, id est, bonam voluntatem. Mater etenim boni propositi, bona voluntas potest appellari. Fuge, inquit, in Aegyptum, id est, attende mundum, considera teipsum, reduc ad mentem tenebras veterum