comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terio qui diceb̾at parate uiã dño hont yni in quo selo re¬
mase porerat parabant᷑. Huiꝰ enĩ baptismꝰ estriõ ĩaua
tantũ sicut fuit iohib. reꝵeciã in sp̃ũ sancto: ut de illo spui
rageneret᷑ quisq in xp̃o credit de quo xp̃ꝯ generata regene¬
racione nõ eguit. Unde uox illa patris que suꝑ baptiz atuĩ facta
qt ego hodie genui te. nõ unũ illũ tẽpis die qͦ baptizatꝰ est.
⁊ ĩmutabil eternitatis ostendit: ut illũ hoĩe ad umigeniti ꝑ¬
ona ꝑtinere mõsraret. Ib̃i em̃ dies nec estermi fine inchoat᷑
nec micio crastimi t̾minat᷑. semꝑ hodiernꝰ e. In aqua ergo
baptizaĩ uoluit a iohanne: nõ ut ei ꝰ miguitas ulla diluere¬
tur: s ut magna qmiẽdaret h̃umilitas. ꝑta quippe nich̃ ineo
baptismꝰ ꝙ ablueret. sic̃ mors nch̾il ꝙ puniret inueint : ut
Syabolus uitate uisticie nõ uiolencia potestatis opp̃ssus et uictꝰ
qm̃ ip̃m sine ulło pectati merito iniquissime occiderat. per

Expanded text:
renasci poterant parabantur. Hujus enim baptismus est non in aqua tantum, sicut fuit Joannis, verum etiam in Spiritu sancto ; ut de illo Spiritu regeneretur quisquis in Christum credit, de quo Christus generatus regeneratione non eguit. Unde vox illa Patris quae super baptizatum facta est, Ego hodie genui te ; non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed immutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; ut diabolus veritate justitiae, non violentia potestatis oppressus et victus, quoniam ipsum sine ullo peccati merito iniquissime occiderat, per
Abbreviated transcription (Latin):
miquitatibꝰ ꝯceptꝰ sum. et in pertatio mater mea iñ utero
me aluit. Neq hic dixit ĩ mi q̾tate ł mnpectato cũ et hoc rec¬
te dici possit ẜiquitates et peccata dicere maluit. qr et il
lo uno. ꝙ in om̃es hoĩẽs ꝑtnͣsiit atq tam magrũ est ut
eo mutaret᷑ et querteret᷑ in necessitate mortis humana na¬
cum⁊ repꝑiũt᷑ sic̃ supra disserui plura pegcata etailia paretũ
no: que nõ ita possont mutare naturã reatu tame obli¬

Expanded text:
iquitatibus conceptus sum et in delictis mater mea in utero me aluit . Neque hic dixit in iniquitate vel in peccato, cum et hoc recte dici posset: sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata, et alia parentum, quae etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obli
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solum pͥmoꝵ hoim. s etiã suoꝵ de quibꝰ ipĩ nati sunt
nõ in ꝓbabilit᷑ dt᷑ͬ Illa quippe diuina sententia. reddã peccata
patꝵ in filios: tenet eos utiq antequã ꝑ regn̾acione ad te¬
tam̃tũ nouũ mãpiant ꝑtin̾e̾. Qd testamĩtũ ꝓphabat᷑. cum
diceret ꝑ iezechielem nõ accepturos filios peccata patꝵ suoꝵ
net ulteriq futurã in israhel parabolã illam. patres mãdu¬
cauerũt unã acerbam: et dentes filioꝵ obstupuer̃t. Peo enĩ
quisq renascit᷑. ut soluat᷑ in eo quicq̃d peccati est cũ qͦ nasci¬
tur. ilam peccata que male agendo postea qurictũt. possut
et penitedo sanari: sicut etiã pꝰ baptisimũ fieri uidemus
Ac ꝑ hoc nõ ẽ instituta r̾gn̾acio. nisi quia uiciosa ẽ gn̾acio¬

Expanded text:
non solum primorum hominum sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiiiter dicitur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post Baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est g
Abbreviated transcription (Latin):
ab intimo amore frigescũt. et forus fusa obliuisci nõ me¬
tuũt. quia animaꝵ regimina susceperũt: sollicitudo ergo
que subditis et exterius impedit. sub certa nectẽ ẽ mensura
teneat᷑: Unde bene ad ezechiele dr᷑ . Sacerdotes caput suũ ñ
rad̾ent neq comã nutrient. s tondentes ad tondant capita
sua Sacerdotes nãq uire uocati sunt qui ut saccũ ducatũ p̃¬
beant fidelibꝰ p̃sunt: Capilli uͦ in capite exteriores sunt
cogitaciones in mẽte qui dũ suꝑ cereb̾ꝵ insensibilit᷑ oriũt᷑
curas uite p̃sentis designãt. Que ex sensu negligenti.qr in
portune aliquãdo ꝓdeunt. quasi nob̃ nõ sencientibꝰ ꝓcedũt
Quia igit᷑ cũcti qui p̃sunt. habere quide sollicitudines exteri¬
ores debent. nec tamen eis uehemẽt incumbe̾. Bacerdotes rec
ce caput ꝓhibent᷑ radere et comã nutrire. ut cogitacione tar¬

Expanded text:
ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non meab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quopportune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere; sacerdotes recte et caput prohibentur radere et comam nutrire: ut cogitationes car
Abbreviated transcription (Latin):
qui et eiꝰ que in futuro t̾uelanda ẽ. gla ꝯmunicator. pascite
qui in uob̃ est grege dei. qui in hoc loco in loco utrũ pastio
cordis an corꝑis suaderet. aperuit cũ ꝓtinꝰ adiũxit: ꝓpuidẽ¬
tes non coactis. s sponte scdm deũ. neq curpis lucei gra sed
uolũtarie: Qui ꝓfecto uerbis pastoribꝰ pie p̃cauet᷑ ne dũ sub¬
iectoꝵ in opia saciant. se mucrone ambicionis occidant.
ne cũ ꝑ cos tarnis subsidiss r̾ficiũt᷑ ꝑximi. ipĩ r̾maneant a¬
iusticie pane ieiuni: Hanc pastoꝵ sollicitudine paulꝰ exci¬
tat dicens: Qui suoꝵ et maxime domesticoꝵ curã nõ habet
fidem negauit. et est infideli deterior Inter hec itaq metu¬
endũ semꝑ est et uigilantꝰ intuẽdũ. nedũ cura ab eis extior
agit᷑ ab mt̾nia intẽtione mergant᷑ ꝓblerũq enĩ ut pdiximꝰ
corda rectoꝵ dũ temporali sollicitudine incauee deseruiũt.

Expanded text:
qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est grcordis an cortes non coacti, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie'. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne, dum subiectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant; ne cum per eos justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. subditoꝵ netessitatibꝰ minime ꝯcͣrunt: Euoꝵ nimiꝵ
p̃dicacio plerũq despicit quia dũ delinquẽtiũ facta coripiũt.
s tamen eis necessaria pñtis uite nõ cribuũt. nequaquã sibe̾¬
ter audiũt᷑: Egentis erem̃ mẽte doctrine sermo nõ penenat.
uerbi semen facile germinat. quãdo hoc in audientis pectore
pietas pdicãtis rigat: Unde rectori neresse est. ut interiora
possit infundere cogitationi. innoxia enã extiora ꝓuidere.
Sic itaq pastores erga interiom scudia subditoꝵ sũoꝵ ferue¬
ant. quatenꝰ in eis exterioris quoq uite ꝓuidenciã nõ re¬
linquant: Nam quasi uire ut diximꝰ a ꝑcipiẽdi p̃ditacione
gregis animus frangit᷑. si cura exterioris subsidii apastore
negligat᷑: Unde et p̾mꝰ pastor sollicite ãmonet dicens: Be¬
mores qui in uobis sunt. obsecro ꝯsenior. et testis xpi passionũ

Expanded text:
gunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum gunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitntis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi passionum,
Abbreviated transcription (Latin):
troꝵ ordinũ lapides disper uoluptatũ suaꝵ latitudim dedi¬
te ttenis negociis mhierent Et nõndũ qd nõ hos dispersos
in placeis. sed in capite plateaꝵ dicit. quia et cũ terrena agũt
sũmi uider appetũt. ut et lata itrnera teneãt ex uoluptate de¬
lectacionis. et tamẽ in plateaꝵ sint rapite ex honore sanctitat:
Nich̃il quoq obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus
ꝯstructũ scũariũ existebat accipimꝰ: Qui disꝑsi in capite pla¬
teaꝵ iacent. quando sacroꝵ ordinũ iuiri t̾renis actibꝰ ex desi¬
derio inseruiũt. ex quoꝵ pͥus offĩcio sc̃ĩtatis głia stare udetut .
Setularia itaq negocia aliqñ ex ꝯpassione tolleranda sũt
uiĩquã uͦ ex amore sut r̾quirẽda. ne cũ mente diligentis
sed sic sibi met uarare ad spũalia appetũt ut rebꝰ exterioribꝰ
mullatenꝰ occupent᷑: Qui cũ curare corꝑalia funditꝰ negle¬

Expanded text:
crorum ordinum voluptatum suarum latitudini dedicrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit, quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nihil quoque obstat, si sanctuarii lapides eosdem ipsos, quibus constructum sanctuarium existebat, accipimus. Qui dispersi in capite platearum jacent, quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negl
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cũ t̾renis actibꝰ sc̃ĩtatis uita polluit Color optimus cõmu¬
tat᷑. ñ quorũdã qui degere religiose credebant: estimacio ante¬
acta minuit: Mã cũ quilib pꝰ saitatis habitũ terrenis se actibꝰ
miserit. quasi colore ꝑmutato ante humanos oculos eiꝰ ru̾en¬
cia despecta pallescit Gcũarii quoq lapides in plateas disꝑgũt᷑:
Aĩ causaꝵ seculariũ foras sata itinera expetũt. hy qui adorna¬
mentũ eccłe int̾nis misteriis quasi in secretis stuarii uatare de¬
buerũt: Ad hoc quippe stũarii lapides fiebant. ut intra sta stõꝵ
inpestimento sũmi sacerdotis apparerẽt cũ uero ministri reli¬
gionis a subditis honore r̾demptoꝵ sui ex merito uite tegnon
Sigut. sniarii lapides in ornamẽto pontificis nõ sunt Qui
mimiꝵ stuarii lapides dispersi ꝑ plateas iacent. cũ ꝑsone sa¬

Expanded text:
tur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, aestimaacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateis disperguntur, cum causa saecularium, foras lata itinera expetunt, hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare debuerant. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sa
Abbreviated transcription (Latin):
ea agit. is qui spũali officio fungit᷑ que illi nintiꝵ faciũt qui
adqut destudiis carnalibꝰ udicant᷑ Qd cũ mag̃nio s dolore
caritat ⁊ heren nas ꝓpheta ꝯspiciens. quasi subdestructione taber¬
racusi dẽplonit dicens: Quomõ obscuritũ ẽ auꝵ mutata ẽ co¬
lor optin ius dispersi sunt lapides scuarii incapite oim̃ platea
eũ Quid̾ namq auro qd̾ metalłis cetis p̃minet nͥ excellen¬
cia sancitatis: Seuidꝰ cosore optimo nꝰ aĩctis amabil r̾uentia re¬
ligionio exprimit: Quid stuarii lapidibꝰ. insi sacroꝵ ordinũ ꝑ¬
sone signant᷑ quid plateaꝵ noĩe: nisi pñtis uite latitudo fugu¬
unt᷑ ⁊ quia em̃ greco eloquo platos latitudo dicit᷑ ꝓfecto ałati¬
tudine platee surit uocate: ꝑ semetipsam uero ueritas dicit la¬
ta et spaciosa uida ẽ que duat ad ꝑdicione : Aluꝵ igit᷑ obscura¬

Expanded text:
ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunrum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscura
Abbreviated transcription (Latin):
dona spalia nõ exornãt Ncsi aꝑcius dicat: qui penetrare intt¬
ma nequentit. saluim necessaria foras opererit᷑: Hinc moyses
qui cũ deo loquit᷑. ietro aliengene xphensione iudicat᷑. qd ter¬
renis ppłoꝵ negociis stulto labore deseruiat: cui et consiliũ mox
pbetur. ut ꝓ se alios adiurgra dirimed̾a constituat. et ipse libe¬
rius ad erudiendos populos spãliũ archana cognostat: A sub-¬
iectis ergo inferiora gerenda sunt a rectoribꝰ sũma cogitandi.
ut suilicet oculũ qui ꝓ uidendis gregibꝰ p̃rmuet aura puluo¬
ris nõ obscuret: Cap̾ut nãq subiectoꝵ sũt cũcti qui presunt
et ut recta pedes ualeant itinera carpere. hec ꝓculdubio caput
debet ex alto ꝓudere. ne a ꝓuectꝰ sui iticiere pedes torpeant.
cũ curuata rectitudine corporis.caput sese ad terrã declinet Qͣ
aut mẽte animaꝵ p̃sul honore pastorali int̾ cet̾os utit᷑. si int̾
terrena negociis que rephende maliis̾ debuit et ipẽ uersat: Drd

Expanded text:
on exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
spuasit᷑ appetit. in exemplo eiꝰ qui sibi platꝰ est quasi in ob¬
statulo ititieris offendit Ainguẽte em̃i capite inẽbra incassũ
uuigent. et in exploracione hostiũ frustra exertitꝰ uelociter
sequit᷑ si ab ipõ duce itineꝵ errat᷑ Mulla subditoꝵ mẽtes ex¬
hortario sublenat. coꝵq culpas increpacio nulla castigat.
quia dũ ꝑamiiaꝵ p̃sulem terrem exercet᷑ officiũ iudĩcis
a gregis custodia racat cura pastoꝵ. et subiecti ueritatis lu¬
mien apphende̾ nequeũt quia dũ pastoꝵ sensus terrena studia
occupant. uento tẽptactionis ĩpulsus eccłe oculos pulius cerat
Quo contra recte humani gn̾is r̾demptor cũ nos a renty uo¬
rattate ꝯpesceret dicens. adtendite autẽ uob ut nõ gͣuent
corda uestra in crapula et ebrietate. ilico adiũxit aut in cuy
te denũciat ditens: Tanquã laqueus enĩ uemiet suꝑ omẽs

Expanded text:
spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obspiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis tem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
It rector int̾noꝵ curã in extioꝵ occupacions nõ minu¬
ens: exterioꝵ ꝓuidentiã in int̾noꝵ sollicitudine nõ re¬
linquens ne aut exterioribꝰ deditꝰ ab intimuis corruat.
aut solis interioribꝰ occupatꝰ. que foris debet ꝓximis non
mpendat. Repe namq nõmilli uelut obliti qd fribꝰ aminaꝵ
causa p̾lati sunt. toto cordis annisu secularibꝰ curis niserui¬
unt: Has cũ adsunt se agere exuliant. ad has ecrã cũ de¬
sunt diebus ac noctibꝰ cogitacionis curbide estibꝰ anhelant:
Cũq ab hiis cessante forsitan inportunitate quieti sunt. ip¬
sa deteriꝰ sua quiete fatigant᷑ . Uoluptate nãq censent si
actionibꝰ deprimũt laborem deputant. si in terrenis nego¬
ais nõ laborant. Sic q fit ut dũ se urgeri mũdanis tũmul¬
tsꝯ gaud̾eant int̾na que docere alios debuerãt ignorent: un¬
de sũbiectoꝵ quoq ꝓcul dubio uita torpescit: quia cũ ꝓfice̾

Expanded text:
it rector internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut, solis interioribus occupatus, qumpendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere
Abbreviated transcription (Latin):
ullis bonoꝵ maloꝵue oꝑum meritis̾. unũ deus diligat. ode¬
stione. iimo nullã quã solui opꝰ esset faceret q̃stionẽ. Ilũc
uero cũ r̾spondisset absit. id absit ut sit miquitas apud deũ
mox ut ꝓbaret milla hoc iniquitate dei fieri. moyses em̃ĩ ꝯͭ
misericors fuero Quis em̃ nͥ insipiens deu iniquĩ putet. suꝰ
uidiciũ penale ingerat digno. siue imiscd̃ia p̃scet indigno.
Demq infert et dicit Igit non uolentis neq curreritis sed
mi serentis ẽ dei. Ambo itaq gemini natũa. ire filii nascebãt.
nulłis quide oꝑibꝰ propriis s originalitꝰ ex adam rniculo
dampnatĩs obsiricti. S quid dixit. Onserebor ciuꝰ misertꝰ

Expanded text:
ullis bonorum, vel malorum meritis operum, unum diligat, eaestionem; imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestionem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc iniquitate Dei fieri, inquit: Moysi eno cui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat digno, sive misericordiam praestet indigno? Denique infert, et dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini natura filii irae nascebantur , nullis quidem operibus propriis, sed originaliter ex Adam vinculo damnationis obs
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Quando enĩ querit᷑ causa. a nõ om̃s salui fient re¬
sponderi solet. quia hoc ipĩ nolũt. Ccd quidẽ dici de paruul
non põt. quoꝵ nondũ est relle .si nolle. Mͥam qd infantili
motu facũt. si eoꝵ polũtati iudicaret᷑ esse tribuẽdũ. qñdo
baptizant᷑ cũ r̾istunt. qntũ possunt eciã nolentes eos raluos
tatem quotiens. uolui.uolui inquit collige̾ filios tuos sicut
gallina prllos suos ⁊ noluisti. tamquã dei uolũtas supata¬

Expanded text:
Dei. Quando enim quaeritur causa cur non omnes salvi fiant, responderi solet quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici de parvulis non potest, quorum nondum est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum voluntati judicaretur esse tribuendum, quando baptizantur, cum resistunt quantum possunt, etiam nolentes eos salvos tatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti ! tanquam Dei volu
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ sanguine mũdũ credidit. quo feriẽdis eoꝵ uiciis̾ nõ
a sanguine ommiũ: Mon em̃t̃ subt̾huge quo minꝰ ãminci
arem om̃e ꝯsiliũ dei uobis Audiant qd pote angelica iohãnes
ãm̃onet᷑ cũ dr. Qui audit dicat ueni. ut nimiꝵ cui se uox it̾ia
insinuat  illuc eciã clamãdo alios quo ipse rapit᷑ trahat. ne clau¬
sas fores ⁊ iã uocato inueniat si uocanti uaciis apinquat:
qludiant qd̾ ysaias quia a uerbi ministerio tatiut᷑. illustratus
suꝑno lummne magna uoce penitẽtie semetipsũ xphendit dicos¬

Expanded text:
ximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum desideriisximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum desideriisa sanguine omnium: non enim subterfugi, quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . » Audiant quod voce angelica Joannes admonetur cum dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dic
Abbreviated transcription (Latin):
popul: Frumẽta quippe absiondere est. p̃dicacionis sce apud
culpa silencii ꝓ multoꝵ qͦs cortige̾ potuit pena dampnat᷑. Ei
medicinas artis minime ignai serand̃ iilnꝰ cernerent: et ta¬
men secare recusarent. ꝓfecto peccatũ frat̾ne mo̾tis ex solo tor¬
pote ꝯmitterent: Quãtã ergo in culpã uoluant᷑ aspiciarit. q̃
dũ cognoscant uulnera iñciũͣ cura̾e ea negligunt sectione
diũ suũ a sanguine: Gladiũ quippe a sanguine phiberẽ ẽ.
p̃dicacionis u̾bũ a carnał uite intfectione r̾t̾inere. De quo rur¬
sũ dicit᷑ gladio Et gladius meus mãducabit tarnes Syitaq
cũ apud se sermonẽ p̃dicacionis occultant᷑ diuinas contͣ se
sententias terribilit᷑ audiant. quatenꝰ ab eoꝵ cordibꝯ timorẽ
timor expellat Nudiãt qd talentũ qui erogare noluit: cuõ
sentencia dampnationis amisit siudiãt qd paulꝰ eose a prn¬

Expanded text:
c.--Frumenta quippe abscondere est praedicationis sanctae apud c.--Frumenta quippe abscondere est praedicationis sanctae apud culpa silentii pro multorum, quos corrigere potuit, poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur, aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curdium suum a sanguine. » Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum dicitur gladio: « Et gladius meus manducavit carnes. » Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum, qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a pro
Abbreviated transcription (Latin):
pdicaciõne in ꝑfectio uł etas phibet:ͥ et tamẽ p̃cipitacio impel¬
lit: Ammonedi nãq suntꝰ qui cũ p̃dicare uulit possũt imi¬
moderata tamen humilitate tefugiũt. ut ex minori ꝯsidacõe
colligant: quãtũ in maioribꝰ reb̾ꝰ delinquãt: Si em̃ indigẽ¬
tibꝰ ꝓximis ipsi quas haberent peccunas abscõderent. ad iu¬
torẽs ꝓcul dubio calamitatis extitissent: Qͦ igit᷑ reatu cõstrĩ¬
gant aspiciant: quia dũ pectantibꝰ fr̃ib̃ꝰ uerbũ p̃dicationis
subtruhunt: morientibꝰ mentib ꝰuite remedia abscondũt: uñ
et bene quidã sapiens dicit: Sapiencia abscondita ⁊ thezaurꝰ
inuisus que utilitas inutrisq. Si ppłõs fames attereret et oc¬
culta ip̃ĩ fruĩta seruarent auctores ꝓcul dubio mortis existe¬
rent: Quai itaq plectendi sunt pena ꝯsiderent. qui cũ fame
uerbi amine pereant: ip̃i panẽ ꝑcepte gr̃e non ministrant. uñ
et bene ꝑ salomone dr᷑. Qui abscondit frumẽta maledicet᷑ in

Expanded text:
as prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledice
Abbreviated transcription (Latin):
Giadiũ quippe suꝑ femur ponere est. p̃dicacionis stũdiũ uolu¬
ptatibꝰ carnis anteferre. ut aĩ srã quis scudet dicere: curet
necesse est illicitas suggestiones edomare. Deporta uͦ usq ad
portãire est. a uicio usq aduiciũ ꝑ qd̃ ad mente mors in¬
gredit᷑ incpando discurie ꝑ mediũ uero castroꝵ transire est
tanta equalitate intra eccl̃am uiuere. ut qui delinquẽciũ ail¬
pas r̾darguit᷑ in nulliꝰ se debeat fauore dectina̾e Unde rette
subĩgit᷑ Occidat uir fratre et amitũ et proxiniũ suũ: fra¬
tre slicet et amicũ et ꝓximũ int̾ficit. qui cũ pumẽda inue¬
int ab increpacionis gładio nec eis quos ꝑ cognacione dilig
parat: Oi gͦ ille dei drͣ qui adferienda uicia zelo diuini a¬
moris excitat᷑. ꝓfecto esse dei se denegat᷑ qui in quãtu suffi¬

Expanded text:
Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum, fratrem scilicet, et amicum, et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis gladio, nec eis quos per cognationem diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui in quantum suffi
Abbreviated transcription (Latin):
iu doct̾ne oꝑam dant ingemo siml et meoria pol¬
pollere debent que duo in omi studio ita sibi coherẽt¬
ut si desit alteꝵ nemĩe alteꝵ ad ꝑfctm duce̾ possit. Sic̃
nulla ꝓdesse pñt lucra ubi de est custodia et incassũ r̾cep¬
racula muit qui qđ r̾condat non habu̾it Ingeniũ in¬
satis elegant᷑̾ a quodã dictũ est / yolo tande t̾ ꝑccis labore
in cartis: curre ꝑ aera. Duo sunt que ingeniũ ex̾cent
lectio et meditacio. lectio est cũ ex hys q̃ st̃pta sũt r̾guł
et p̃ceptꝭ informam᷑ Trimod̾ ẽ lectĩo gnꝰ̃ docent et di¬
scent et ꝑ se inspicient Dicimꝰ emĩ lego libꝵ illũ et le¬
go librũ ab illo. et lego librũ in lcõne maxime ꝯsideranda
sunt ordo ⁊ modꝰ¬

Expanded text:
i doctrinae operam dant, ingenio simul et memoria pollere debent. Quae duo in omni studio ita sibi cohaereut si desit alterum, neminem alterum ad perfectum ducere possit, sicut nulla prodesse possunt lucra, ubi deest custodia; et incassum receptacula munit, qui quod recondat non habuerit. Ingenium insatis eleganter a quodam dictum est: « Volo tandem tibi parcas; labor est in chartis, curre per aera. » Duo sunt quae ingenium exercent: lectio et meditatio. Lectio est, cum ex his quae scripta sunt, regulis et praeceptis informamur. Trimodum est lectionis genus docentis, discentis, vel per se inspicientis. Dicimus enim lego librum illi, et lego librum ab illo, et lego librum. In lectione maxime consideranda sunt ordo et mod
Abbreviated transcription (Latin):
sam quasi insret dies dniꝰ Egit enĩ uerꝰ doctor ut p̾ͥ audiret
saudati qd recognoscerent. et postmodꝰ qd exhortati sequerẽt᷑.
quatenꝰ eoꝵ mẽte ne ãmonicio subiũcta cõcuteret. laus p̃mis¬
sa solidaret. et qui cõmotos eos uicini finis suspicione cogno¬
uerat. non iam rdarguebat motos.s quasi tnͣsacta nesciẽs
ad huc ꝯmoueri ꝓhibesat. ut dũ de ipsa leuitate ꝯmocionis
p̃dicatori suo se mcognitos cederent. tanto r̾phensibiles fieri
quãto et cogiosci ab illo formidarẽt: xexini.c

Expanded text:
sam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur, quatenus eorum mentem ne commotio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. C
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonẽdi sũt igit᷑ pacientes. ut cor post rictoriã muniãt
ut hoste pubłico bello suꝑatũ insidiari meniis mentis in¬
tendant. ut languorez plus reserpentez timeant. ne hostis cal¬
lidus eo in decepcione post mod maioĩ exultacione gaudeat.
quo illa dudũ contra se rigida colla uictoꝵ calcat:¬

Expanded text:
Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat
Abbreviated transcription (Latin):
scens et secreta suggestione cogitatione lacescens aptũ decep¬
cionis tempꝰ inquirit: quia enĩ publico belło ꝑdidit ad ex¬
ercendas occulte insidias ex ardescit: Quietis nãq iã tem¬
pore aduutoris animũ redit ⁊ uł rerũ dampna uł m
iuriaꝵ iacula admẽoriã r̾ducit. cũctaq que sibi illata sut
uehemẽt᷑ exaggerũs intolerabilia ostendit. tantoq mneute
merore ꝯturbat. ut plerũq uir paciens. illa se equamiiter
colerasse pꝰ uictoriã captiuus erubescat. seq non reddisse cõ¬
tumelias doleat. et deteriora rependere si occasio pb̃eat querat:
Quibꝰ ergo isti sunt similes. nͥ ħis qui ꝑ fortitudine in campo
uictores sunt.ẜ ꝑ negligẽciã postinod mtra urbis claustra ca¬
piũt: Quibꝰ sunt similes. insi his quos irruens gũis lãguor
auita non subtragit.s int̾ueniens rediuiua febris occid̾it.

Expanded text:
scens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum decepscens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit?
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et sic pacientĩa exhibeant. ut custodire etiã cordis inno¬
cenciã nõ omittant: s cũ post paululũ hec ipã que ꝑtuler¬
int ad memoriã reuocant. igne se doloris inflãmãt auogm̃¬
ta ultionis inquirũt. et masuetudinẽ quã tolerãtes habu¬
erũt remactãtes in malicia uertũt: quib ciciꝰ a p̃dicante suc
q adusarius bellũ cont̃ duos mouet. unũ uidelicet inflã¬
mans. ut ꝯtumelias prior inferat. alterũ ꝓuotãs ut ꝯtu¬
melias lesus reddat: S plerũq dũ quiꝰ ĩam uictor est q
ĩiuriam ꝑsuasus ierogat. ab illo uinct᷑ qui illa tam sbi
equanimĩt portat. Unius ergo uictor quẽ ꝯmouẽdo subiu¬
gauit. tota contra alterũ uirtute se erigit. eũq obsiitẽter fõ¬
titer et uintente dolet: quẽ quia cõmouere in ipã ꝯtume¬
liaꝵ iacusacione non potuit. ab aꝑto tertamine interim qͥe¬

Expanded text:
tur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innotur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quie
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Hinc ẽ qd rursũ quibusdã pacientibꝰ nec tamen di¬
ligentibꝰ d̾icit:¶Quid aut̃ uides festucã in oculo fr̃is tui. et
trabẽ in oculo tuo nõ uides: ꝑturbatio quippe mpaciẽtie¬
festuca est. malicia uͦ in corde. trabes in oculo Illam nãq
aura temptacionis agitat. hanc aut̃ ꝯsũmata nequitia.
pene inmobilitꝰ portat᷑. Recte uͦ illu subĩgit: Hypocrita ei¬
ce pͥmũ trabe deoculo tuo: et tuc̃ uidebis eicẽ fostutã d ocu¬
so frĩs tui: Ac si d̾icat. ahentiminiq ntr̾ꝰ dolenti. et sram̃
se extiꝰ ꝑ paciẽciã demosm̃ti ꝓrius ate mole malicie excu¬
re. et nũic alios dempaciẽtie leuitate tpħende. nedũ nõ stu¬
des simulacionẽ uinte. peiꝰ tibi sit aliena pͣua tolera̾e̾ Eueni¬
re eniã plerũq pacientib̾ꝰ solet.ut in co quide tempore quo
uł adu̾sa paciũt uł ꝯtumelias audiunt. nullo dolore pulsen¬

Expanded text:
cendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen dicendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsen
Abbreviated transcription (Latin):
ex benignitate non cessat: unde id̾e doctor egregiꝰ. cũ paci¬
enciã discipul suaderet dicens: Omĩs amaritudo et ira ⁊
indignacio et clamor et blasphenna collat᷑ a uob̃. quasi cũt¬
tis exteriꝰ iã bene ꝯpositis ad int̾iora qu̾tit. dũ subur̾git
cũ om̃i malicia. qui nimiꝵ frustra indignacio clamor
et blasphenna ab exterioribꝰ tollit᷑. si interioribꝰ utioꝵ.
mater malicia dominat: Et incassum foras nequicia ex¬
ramis incidit᷑. si surretura multipliciꝰ. inta in radice seruat᷑.
Unde et ꝑsemetipsam ueritas dicit: Diligite mimitos urõs.
benefacite q̃is qui uos oderũt. Orate ꝑ ꝑsequẽtibꝰ et calũp
mantibꝰ uos: uirtꝰ itaq est corã hominisꝰ adu̾sarios tole¬
rare. s uirtꝰ cotã deo dilige̾. quia hoc solũ deus sacrificiũ at¬
cipit qd ante eiꝰ otulos in altari Gom opis flãma caritat ĩ¬

Expanded text:
ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patiex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia ; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia exramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt arios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ disciplina sapiencie c̾cũctudit Gapiens aut̃ differt et re¬
seruat inposterũ: Iesus enĩ inpñti se ulcisci nõ desiderat qui
etiã tolerãs parci optat. sed tamen iuste uindicaiꝰ grinia ex¬
tremo uidicio non ignorat: At contra amonendi sut̃ paciẽ¬
tes. ne in eo qd̾ exteriꝰ portant interiꝰ doleãt. ne tante uir¬
tutis sacrificiũ qđ integrũ foras ĩmolant. intꝰ malicie pe¬
ste corrũpant. a cũ ab hoĩb̃ꝰ non agnoscit᷑. s tamen sub
diuina examinacione pectat᷑. tanto deterior culpa doloris
fiat: quanto sibi ante homines uirtutis specie uendicat:
Dicend itaq est pacientibꝰ ut studeant diligere quos sibi
necesse est tolerae. ne si pacienciã dilectio non sequi in de¬
teriore culpã odii uirtꝰ ostensa uertat᷑: unde paulꝰ cũ di¬
ceret. caritas paciens est.ilico adiũxit. benigna ẽ. uideli¬
cet ostendons. quia quos ex paciencia tolerat amare etiã

Expanded text:
disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens estcet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam
Abbreviated transcription (Latin):
am pernitenti gomimi ignosie ac ꝑ hoc ad onnã que uti¬
li mistdiã fiunt ualet ꝙ dñs ait Date elemosina et cite
omria. nitia sut uob. mon solũ go qui dat esuriente tibũ
sicenti potum iniudo pesimẽtũ ꝑegrinanti qospiciũ.
fugienti latibulũ. egro ał induso uisitacione captiuo
redempcionẽ debili subuectionẽ ceco deductionẽ tristi ꝯsolacio¬
ne nõ sano medelam. erranti uia. deliberãti ꝯsiluĩ. et qdcũq
necessariũ est indigenti. ueꝵ eciã q̃ dat reniã peccanti. elemo¬
sinã dat et qui emẽdat uerbe̾ in quẽ potestas dat᷑ uł / roheri
aliqua disciplina.⁊ tamẽ peccatũ eiꝰ qđ ab illo lesiis aut of
fensus qt dimittit ex corde ul orat uł ei dimittat᷑.⁊ nõ solũ
in eo qd̃ dimittit atq orat. ueꝵ eciã in eo qđ corripit et aliqͣ
emẽdatoria pena plectit. elemosinã dat. qr mia p̃stat. Mul¬

Expanded text:
 quae utili misericordia fiunt, valet quod Dominus ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberanti consilium, et quodcunque necessarium indigenti; verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat; et qui emendat verbere, in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum suum, quo ab illo fensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur; non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat; quia misericord
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ deus nõ ad hoc emĩdus quodãmõ. ut ea semꝑ lice¬
at impune ꝯmutẽ. Nemimi eni dedit laxam̃tũ peccãdi
qm̃ius miserando deleat iam facta pectata. si non satisfac
oracio fideliũ satisfacit loꝵ ẽ enĩ dice̾ pater nr̃ qui es m
celis. Qui ꝑ iam patre tali r̾generati sũt ex aqua et spũ̃
sanito. delet omnino hec oracio omiã quotidiana peccata¬
de delet et illa aquibꝰ rita fideliũ eciã sceletate gesta ẜ
penitendo in meliꝰ ꝯmutata discedit. Gi quodam uerati¬
ter dicit᷑ dimitte nob debita nra qnĩ sit nõ desunt que

Expanded text:
dus Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio  est enim dicere: Pater noster qui es in coelis , qui jam tali Patri regenerati sunt ex aqua et Spiritu sancto. Delet omnino haec oratio minima quotidianaque peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gesta, sed poenitendo in melius mutata discedit. Sed quemadmodum veracit
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ sit. s in hoc fallit᷑ ꝙ putat sibi suuĩ non obesse menda¬
cũ: cũ magis facienti quã paciẽti obsit omẽ pectatũ. Ueruĩ
hic difficilima et latebrosissima gignit᷑ q̃stio de qua iam qnͣ¬
dem librum cũ respondendi ncc̃itas nos urgueret: ꝯfenmꝰ¬

Expanded text:
verum sit: sed in hoc fallitur, quod putat sibi suum non obesse mendaverum sit: sed in hoc fallitur, quod putat sibi suum non obesse mendacium; cum magis facienti quam patienti obsit omne peccatum. CAPUT hic difficillima et latebrosissima gignitur quaestio, de qua jam grandem librum, cum respondendi necessitas nos urgeret,
Abbreviated transcription (Latin):
eruae quã uerii puta̾e qd falsuꝰ est falsũ ue qd uerũ ests
ul certũ qabere ꝓ uicto. incertũ ue ꝓcerto : siue falsũ siuesit
poꝵ: idq tam sit᷑ in animo deforme al indecens quã pulcqꝵ
ut decoꝵ osse sentimꝰ. ł in loguẽdo ł massentiẽdo est .ẽ. ñ nõ
pprofecto et obhot ipsum ẽ iuta misera ista qͣ iuuimꝰ: ꝙ ei nõ¬
Iĩquã ut nõ admittat᷑ error ẽ necessariꝰ. Absit ut tal sit it
nita ilła ubi ẽ anime nr̃e ipã u̾i̾tas uita: ubi nemo fallit. fal¬
sit᷑ nemo. Hhic aũt hoies fallunt atq fallunt᷑. miserioresq sũt
cuiꝰ mẽciendo fallunt ꝙͣ cũ mencientibꝰ credendo fallũt. usq
ad̾o ramen racionał natuͬa refugit fłitate.et qnͣtũ põt deui¬
tat errorem : ut falli nosint eciã q̾cũq amant falle non enĩ
sibi qui mẽtit iudet᷑ erra̾e. ẜ̾ aliũ in ecrote mittẽ credente sibi :
et inea re quide nõ erat ꝙͣ mẽdacio ꝯtegit: si nouit ipse q̃d

Expanded text:
alsumque quod verum est; vel certum habere pro incerto, incertumve pro certo, sive falsum, sive sit verum; idque tam sit in animo deforme atque indecens, quam pulchrum et decorum esse sentimus, vel in loquendo, vel in assentiendo, Est, est, Non, non : profecto et ob hoc ipsum est vita misera ista qua vivimus, quod ei nonnunquam, ut non amittatur, error est necessarius. Absit ut talis sit illa vita, ubi est animae nostrae ipsa veritas vita: ubi nemo fallit, fallitur nemo. Hic autem homines fallunt atque falluntur; miserioresque sunt cum mentiendo fallunt, quam cum mentientibus credendo falluntur. Usque adeo tamen rationalis natura refugit falsitatem, et quantum potest devitat errorem, ut falli nolint etiam quicumque amant fallere. Non enim sibi qui mentitur videtur errare, sed alium in errorem mittere credentem sibi. Et in ea quidem re non errat quam mendacio contegit, si novit ipse quid
Abbreviated transcription (Latin):
ens. cũ hec apud bruta audiẽtiũ cordi nõ ꝯtegit. pene rens ad¬
dicit᷑ si ꝑ uerba eiꝰiscandalũ seue mũda seu mẽs ĩmũla ca¬
piat᷑: Mins ad beatũ iob̾ dr̃: Qius dedit ialło intelligẽnã : p̾di¬
catot erem̃ scũs dũ calitinoso h̃oc clamat in tempe quasi qal¬
Slus cantat in nocte cũdicit. hora ẽ iã nos de sompno surio Et
h̃oris noctis altos edere tãtꝰ solet: ar̃ uͦ matutinũ iam tempus
in proximo est minutas ac tenues uoces format. quia niimi
qui recte p̃dicat. ob̾scuris adhuc cordibꝰ cipta clamat. is de ot¬
cullus misterũs indicat. ut nĩc subtisiota queq de celestib̃ꝰ audiãt
cũ luci uitatis aꝑpinquant

Expanded text:
enencapiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, c
Abbreviated transcription (Latin):
sui animũ ultra uires nõ trabat: ne ut ita dicam dum
plus quã ualet tendit᷑ ad mẽtis cord̾a rũpat᷑: Asta et eñ queq
debent multis audiẽtibꝰ cõtegi. etuix pauas aꝑiri. Hhinc
namq ꝑ semetipsã ueritas dict Qiusputas ẽ fidelis dispẽ
sator et prudens quẽ ꝯstituit dñs suꝑ familiã suã: ut det illis
in tempe ttici mensurã: ꝑ mẽsurã quippe itici exp̾mit᷑ modꝰ u̾bi.
ne cũ angusto cordi incapabile aliquidꝰ t̾buit᷑. exina fundatur.
hhunc paulꝰ ait: Mõ ponu uob loqui quasi spuãlibꝰ s quaĩ carna
libꝰ tãquã ꝑuuł in xp̃o. lac nob̃ potũ dedi non escã Hinc moyses
a secreto dei exiens choruscãte corã populo façiẽ uelat. qr nimiꝵ
turbis claritatis intime arch̃ana non indicat lhinc ꝑ eũ diuina
uoie p̃cipit᷑. ut is qui cisterniã foderit. si oꝑire negligat. corruẽ¬
te in ea boue uł asmo p̃ciũ r̾ddat. qͣ ad alta stiẽtie fluẽta puemi¬

Expanded text:
sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis diiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut spiritualibus, sed qualis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perv