comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem sententiã cũ posteriore coniunxi¬
pacem et non inuenient : quaer& autem
illepacem et non inueni& qui audiuit ab
apłis. pax huic domui : et non seruauit
eã. nec fecit in suamente requiescere.
sed malis fugatam operib: non potest
inuenire Ipsa ẽ autẽ pax quae ex supe¬
rat omnem sensum & quã ad patrem uic¬
tor ascendens saluator apłis dereliquit
Conturbatio suꝑ conturbationem ue¬
niet et auditus suꝑ auditũ. Septua ginta:
uae suꝑuae erit:. et nuntius suꝑ nuntiũ
Quomodo scĩs dicitur gaudeteiterũ dico
gaudete et deipsis scriptũ ẽ. ibunt de
uirtute in uirtutẽ ut p̃sentia bona futu¬
ris boniscumulent: sic et his suꝑ quosuȩ¬
et angustia et qui quae sier̃ pacẽ et non
inuener̃ eã. ueniet conturbatio suꝑcon¬
turbationẽ siueuae suꝑuae: iuxta quod
et in apocalrpsi scriptũ ẽ. Vaeunum
habut. et uae alterũ uenitꝰ Et auditus
ueniet suꝑ auditũ nuntiusq suꝑ nuntium:

Expanded text:
rem sententiam cum posteriore conjunxirem sententiam cum posteriore conjunxipacem, et non invenient? Quaeret autem ille pacem, et non inveniet, qui audivit ab apostolis: Pax huic domui , et non servavit eam, nec fecit in sua mente requiescere, sed malis fugatam operibus non potest invenire. Ipsa est 78 autem pax quae exsuperat omnem sensum , et quam ad Patrem victor ascendens Salvator, apostolis dereliquit . Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX: Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Quomodo sanctis dicitur: Gaudete, iterum dico gaudete ; et de ipsis scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem , ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem et non invenerunt eam, veniet conturbatio super conturbationem, sive vae super vae, juxta quod et in Apocalypsi scriptum est: vae unum abiit, et vae alterum veniet cito . Et auditus veniet super auditum, nuntiusque super nuntium;
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis Et quiescere faciam
suꝑ biã potentiũ . et pos sidebunt scũ a¬
fremitũ fortitudinis eorũ et polluentꝰ
scã eorũ: Omnis suꝑbia offendit dm̃.
propterea pessimi gentiũ possidebunt
domos potentiũ et suꝑborũ : et optine¬
bunt scũ aria eorũ quia locum scimoniae
spurcus ingreditur. et sua eũ contaminat
inmunditia : Significant̃ autẽ quia
polluta fuerant scãdi . et uiolatũ archa¬
nũ eius. non dixit pos sidebunt scũ aria
mea sed scũ aria eorũ: quia post conta¬
minationẽ mea eẽ cessarunt.
propitiatio ueniet: Iuxta superiorũ
ordinem . recte aquila et theo dotio
int̃p̃tati sunt ad cẽ angustiã. simmachus¬
que merorem: septua ginta autẽ in me¬
dio uniuersorũ tristiũ. uerbũ posuere
laetitiae. ut lugentis animus sustentetꝰ
et speret inter aduersa meliora dñmq
propitiũ. de quo scriptũ ẽ. dñs erigat
adlisos Nos autẽ iuxta symmachũ prio¬

Expanded text:
iniquitatis. Et quiescere faciam iniquitatis. Et quiescere faciam superbiam potentium: et possidebunt sanctuafremitum fortitudinis eorum: et polluentur sancta eorum. Omnis superbia offendit Deum. Propterea pessimi gentium possidebunt domos potentium et superborum, et obtinebunt sanctuaria eorum, quia locum sanctimoniae spurcus ingreditur, et sua eum contaminat immunditia. Significanter autem quia polluta fuerant sanctuaria Dei, et violatum arcanum ejus, non dixit, possidebunt sanctuaria mea, sed sanctuaria eorum: quia post contaminationem mea esse cessarunt. Propitiatio veniet. Juxta superiorem ordinem, recte Aquila et Theodotio interpretati sunt, adesse angustiam: Symmachusque, moerorem. Septuaginta autem in medio universorum tristium, verbum posuere laetitiae: ut lugentis animus sustentetur, et speret inter adversa, meliora, Dominumque propitium; de quo scriptum est: Dominus erigit allisos . Nos autem juxta Symmachum prio
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ urbem hierus alẽ breui sermone
conclude : ut quomodo t̃raplena ẽ iu¬
dicio sanguinum. Omnes enim in sangui¬
ne iudicantur fundentes in noxiũ san¬
guinẽ quod & innabuthȩ ꝑsona fecisse
iuda eos scriptura cõmemorat: sic ipso¬
rũ quoq: fundatur cruor & plena ini¬
quitatis ciuitas demonstr&ur.¬
Nam et submanasse repletaẽ urbs hic¬
rusalem a porta usq ad portã sanguine
prophetarũ. Uenietq eis conclusio et
ꝑturbatio atq confixio : ut nullus deim¬
minentib: miseriis possit euadere
Et ad ducã pessimos degentib et pos¬
sidebunt domus eorum. Et haec inLXx
non habentur. Prosacerdotib: et pro¬
phetis pessimos cunctarũ gentiũ. addu¬
cambabylonios : ut domus urãs posside¬
ant uos que subiciant seruituti. Sed &
nr̃as domos id est animas templũ enim
sumusdĩ et sp̃s sc̃s habitat in nobis possi¬
debunt pessimi daemones: si fuerit t̃ra
nr̃a plena sanguinib: et habitatio plena

Expanded text:
et super urbem Jerusalem brevi sermone et super urbem Jerusalem brevi sermone conclude, ut quomodo terra plena est judicio sanguinum, omnes enim in sanguine judicantur, fundentes innoxium sanguinem: quod et in Nabuthe persona 77 fecisse Judaeos Scriptura commemorat: sic ipsorum quoque fundatur cruor, et plena iniquitatis civitas demonstreNam et sub Manasse repleta est urbs Jerusalem a porta usque ad portam sanguine prophetarum . Venietque eis conclusio, et perturbatio atque confixio, ut nullus de imminentibus miseriis possit evadere. Et adducam pessimos de gentibus, et possidebunt domos eorum. Et haec in Septuaginta non habentur. Pro sacerdotibus et prophetis, pessimos cunctarum gentium adducam Babylonios, ut domos vestras possideant, vosque subjiciant servituti. Sed et nostras domos, id est, animas templum enim sumus Dei, et Spiritus sanctus habitat in nobis possidebunt pessimi daemones, si fuerit terra nostra plena sanguinibus, et habitatio plena
Abbreviated transcription (Latin):
brloniis et aregeantiocho q̃tĩq põpeio¬
et ad extremũ factum esse subues passi¬
a no&tito quandotem plũ captũ atq sub¬
uersum ẽ et omnia ꝑ p&rata quae sequens
prophetae sermo compleccitur. Ad nr̃a
quoq: mala opera a uertit dr̃ faciem suã :
Et quia auersa est facies ideodĩ uiolatꝰ
archanũ : ut prosacerdotib & scũ dĩpes¬
tilentes ingrediantur & uniuersa conta¬
minent : Vt qui locus es se debuit scĩta¬
tis. fiat locus in munditiae: iuxta illud
euangelicũ : domus patris mei domus
orationis uocabitur : uos autem fecistis
eã speluncã latronum
nũ &ciuitas plena iniquitate Septu
aginta: Et ad ducã ꝑturbationem.
quia terra plena iudicio sanguinũ ecci¬
uitas plena iniquitatum. Verbũ
hebraicum arethic̃ aquila conclusio¬
nem. srmmachus et theodotio:
ΚΑ ΕuΛΩCΙΝ id est confixionem in t̃
MON quẽ nos in ꝑturbationẽ uertimus:
Igituro ꝓpheta irã meã suꝑ t̃rã iudeam

Expanded text:
byloniis, et a rege Antiocho Cneoque Pompeiobyloniis, et a rege Antiocho Cneoque Pompeioet ad extremum factum esse sub Vespasiano et Tito, quando templum captum atque subversum est, et omnia perpetrata quae sequens prophetae sermo complectitur. Ad nostra quoque mala opera avertit Deus faciem suam: et quia aversa est facies, ideo Dei violatur arcanum, ut pro sacerdotibus et sanctis Dei pestilentes ingrediantur, et universa contaminent: ut qui locus esse debuit sanctitatis, fiat locus immunditiae, juxta illud um est: Domus Patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis illam speluncam latronum num, et civitas plena iniquitate. LXX: Et adducam perturbationem, quia terra plena judicio sanguinum, et civitas plena iniquitatum. Verbum Hebraicum ARETHIC  , Aquila conclusionem, Symmachus et Theodotio καθήλωσιν id est, confixionem interpμὸν, quod nos in perturbationem vertimus. Igitur, o propheta, iram meam super terram Judaeam,
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur eẽ sc̃is sima: Nos quoq:
tradimur inmanus inimicorũ et alie¬
norũ adõ : quando facimus ornamenta
nr̃a simulacra demonũ et omnis gloria
nr̃a pos sidetur ab impiis siue pestilen¬
tib terrae . ut nos suae subiciant potes¬
tati Et auertã faciem meã ab eis
set uiolabunt archanũ meũ. et introibunt
in illad emissarii. siue ut septua ginta¬
s transtulerunt temere : Velutꝰ symma¬
chus eetheodotio inrum pentes et pesti¬
lentes et contaminabunt illud : Cum in¬
quit propter superiores causas ab omina¬
tionum populi. auertero faciem m eã
ab eis et nequaquã eos dignos meis oculis
iudicauero : tunc uiolabunt archanũ
meũ quod significat scã scõrũ Proquo
septuaginta uisitationem transtuler:
ut in scĩs dĩ fuis sepraesentiã de monstra¬
rent. Et in rũ perent in ea impii et pes¬
tilentes terrae : quae exceptis sacer¬
dotib: soloq: pontifice nullus alius au¬
debat intrare. Quod scimus et aba¬

Expanded text:
videbantur esse sanctissima. Nos quoque videbantur esse sanctissima. Nos quoque tradimur in 76 ma nus inimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. Et avertam faciem meam ab eis: et violabunt arcanum meum: et introibunt in illud emissarii sive ut Septuaginta transtulerunt temere; vel ut Symmachus et Theodotio, irrumpentes, et pestilens et contaminabunt illud. Cum, inquit, propter superiores causas abominationum populi avertero faciem meam ab eis, et nequaquam eos dignos meis oculis judicavero: tunc violabunt arcanum meum, quod significat Sancta sanctorum, pro quo Septuaginta, visitationem transtulerunt ut in sanctis Dei fuisse praesentiam demonstrarent et irrumpent in ea impii et pestilentes terrae: quae exceptis sacerdotibus soloque pontifice nullus alius audebat intrare. Quod scimus et a Ba
Abbreviated transcription (Latin):
in fomentũ et materiã superbiae et ima¬
gines diuersorũ dogmatum et ab omi¬
nationũ atq offendiculorũ suorũ fece¬
rint ex eis. ut ꝑ quae poterant colere
et ad oraredm̃. ex his dm̃ offenderint
Propter hocdedi eis illud in inmun¬
ditiã et dabo illud inmanus alienorum
ad diripiendũ et impiis terrae in p̃dam
et contaminabunt illud: Septua ginta¬
Propter hoc dedieis illud in inmunditiã
et tradã ea in manus alienorum ut diri¬
piant ea. et pestilentib terrae in p̃dam.
et polluent ea Quia ex auro et argen¬
to et ornamentis moniliũ quaedederã
eis imagines sibi ab ominationũ suarũ
simu lacrorumq fecerunt: propterea
dedieis illa in inmunditiã et instercora:
Proquib: srmmachus interpraetatus
est nausiam. uolens idolorum sordes
exprimere: Et tradã inquit ea ln
manus hostiũ ut diripiant omnia.
et nontã contaminem quã contami¬
nata essede monstrem : quae prius

Expanded text:
in fomentum et materiam superbiae, et imain fomentum et materiam superbiae, et imagines diversorum dogmatum et abominationum atque offendiculorum suorum fecerunt ex eis: ut per quae poterant colere, et adorare Deum, ex his Deum offenderint. Propter hoc dedi eis illud in immunditiam: et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum suarum simulacrorumque fecerunt, propterea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro quibus Symmachus interpretatus est, nauseam, volens idolorum sordes exprimere. Et tradam, inquit, ea in manus hostium, ut diripiant omnia, et non tam contaminem, quam contaminata esse demonstrem, quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta transtulerunt: quia cru¬
ciatus iniquitatis eorũ fuit:. Vt in suo
iniqui errore crucientur: et se in telle¬
gant male dĩmunera inblasphemiã
conuertisse: Et ornamentũ mo¬
niliũ suorũ in superbiã posuer et imagines¬
N ab ominationũ suarũ et simulacrorum
fecerunt ex eo. Septua ginta Electa
mundi in superbiã posuerunt. et imagi
in ornamentũ possidentiũ atq diuitias:
illiuerterunt in superbiã . Vt dequib:
poterant per elemosinas et bona opera
suã animã liberare : ex illis haberent
materiam arrogantiae. Deniq: ex au¬
ro et argento fecerunt idola : et mea
munera indaemonũ simulacra uerter̃:
Porro quod dixere septua ginta elec¬
tamundi insuꝑbiã posuerunt: ad aurũ
argentũq referendum est. quib: in
mundo nihil putatur eẽ praetiosius:
Illudq quod sequitur. offendicala
eorum : sciamus detheo dotione additũ:
quae electa sunt mundi. et quae nobis
in ornatum data sunt : hȩreticiposuer̃

Expanded text:
Septuaginta transtulerunt: quia cruSeptuaginta transtulerunt: quia cruciatus iniquitatum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuin ornamentum possidentium, atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. quae electa sunt mundi, et quae nobis in ornamentum data sunt, haeretici posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ et aurũ eorũ non ualebit liberare
nis et famis tempore aurũ argentũ que
esurientes non liber&: et in lisi praetio¬
sissimo metallo dentes instar durissimi
lapidis recundantur. Deniq sequitur
Auimã suã non saturabunt et uentres
eorũ non implebuntur. Presentibus¬
malis didicimus multos diuites inter
sericum Eemmas et auri argentique
pondera egestate confectos habuisse
exitum mendicantiũ. Argentũ autem
et aurũ eorũ qui extraecclesiã sunt non
liberare animas possidentũ indie furo¬
ris dñi: sed aeternã eos habere famem
et in ani uentrecruciari: ostendit illud
testimoniũ in quodicitur: redemptio ani¬
maeuiri propriae diuitiae. Propriae
diuitiae sunt quas nos xp̃i ueritas docuit.
qui praecepit ut faciamus nobis amicos
quit possidentiũ aurũ et argentũ nec
anima saturabitur nec implebitur: quia
hoc ipsum aurũ et argentũ: scandalũ sce¬
lerum eorũ factum est. Significat autẽ
idola. quae auro argentoq: fabricata

Expanded text:
um eorum non valebit liberare nis et famis tempore, aurum argentumque esurientes non liberet: et illisi pretiosissimo metallo dentes, instar durissimi lapidis retundantur. Denique sequitur: Animam suam non saturabunt, et ventres eorum non implebuntur. Praesentibusmalis didicimus multos divites inter sericum, gemmas, et auri argentique pondera egestate confectos, habuisse exitum mendicantium. Argentum autem et aurum eorum, qui extra Ecclesiam sunt, non liberare animas possidentium in die furoris Domini: sed aeternam eos habere famem, et inani ventre cruciari, ostendit illud testimonium in quo dicitur: Redemptio animae viri, propriae divitiae . Propriae divitiae sunt, quas nos Christi veritas docuit , qui praecepit, ut faciamus nobis amicos quit, possidentium aurum et argentum nec anima saturabitur, nec venter implebitur, quia hoc ipsum aurum et argentum, scandalum scelerum eorum factum est. Significat autem idola, quae auro argentoque fabricata,
Abbreviated transcription (Latin):
multis locis legimus ut ibi. Sicut tuba
ex alta uocem tuã : et alibi. clangite in neo
uos Et tubas ductiles atq argenteas
numerorũ narrat historia : quae sermo¬
ni prophetico comparantur et doctrinae
a postolicae Praccipiturq: nunc: ut om¬
nes ad signũ clangoris et bucinae p̃paren¬
tur adbella : Porro quod dixere sep¬
tuaginta et iudicate omnia: nullidu¬
bium est quin a postolorũ conueniat
potestati Qui postquã cetinerit ange¬
lorũ tuba : iudicaturi sunt in xii thronis.¬
xii tribi isrł. Quorũ paulus loqueba¬
tur. angelos iudicabimus Et alibi.
in uobis iudicabitur mundus: Iuxta
p̃sentẽ autẽ sensum iubentur ꝑ rroniam
hi qui huic officio mancipati sunt tuba
clangere : ut omnes contra babyloniũ
parentur exercitũ Et non est qui
uadat ad proeliũ : ira enĩ mea suꝑ omnẽ
multitud inẽ eius. Et haec in bõc p̃ habent᷑
citũ praeparandum quibabrloniorum
possit resistere fortitudini: sed nihil pro¬

Expanded text:
multis locis legimus, ut ibi: Sicut tuba multis locis legimus, ut ibi: Sicut tuba exalta vocem tuam ; et alibi: Clangite in neomvos . Et tubas ductiles atque argenteas Numerorum narrat historia , 71 quae sermoni prophetico comparantur, et doctrinae Apostolicae. Praecipiturque nunc, ut omnes ad signum clangoris, et buccinae praeparentur ad bella. Porro quod dixere LXX, et judicate omnia, nulli dubium est quin apostolorum conveniat potestati. Qui, postquam cecinerit angelorum tuba, judicaturi sunt in duodecim thronisim tribus Israel. Quorum Paulus loquebatur: Angelos judicabimus ; et alibi: In vobis judicabitur mundus . Juxta praesentem autem sensum jubentur per ironiam hi qui huic officio mancipati sunt, tuba clangere, ut omnes contra Babylonium parentur exercitum. Et non est qui vadat ad praelium. Ira enim mea super omnem multitudinem ejus. Et haec in Septuaginta non citum praeparandum, qui Babyloniorum posset resistere fortitudini; sed nihil pro
Abbreviated transcription (Latin):
ultra mereantur habere prophetas Sig¬
nificanterque ad omnem inquit multi¬
tudinem uisio non regredietur. Ergo
regredietur ad eos qui ex iuda eis dño cre¬
diderunt : a postolos uidelic& etreliqui¬
as populi iudaici quae ex isrł saluefac¬
tae sunt Sed nec istiduo uersas haben¬
tur inseptua ginta editione. Et uir
in iniquitate uitae suae non confortabit᷑ :
Septuaginta.: Et homo in oculis uitae
suae non obtinebit. Et est sensus iuxta
hebraicũ : non proderit homini iniqui¬
tassua : nec ei praebebit aliquã fortitu¬
dinem. Iuxta septuaginta : et homo
qđ desiderauit quod inmundo putauit
es sepraetiosum non obtinebit. sed li¬
bertate pereunte amittecur omne
quod pulchrum est. Ambiguitas autẽ litte¬
rarum hebraicarum iõth. et uaũ quae
tantũ magnitudine discernuntur: fecit alios
iniquitatem alios oculos interpretari:
Canite tuba praeparentur omnes:
Septuaginta. Clangite tuba et iudicate
omnia. Detubarũ clangore et sonitu: in

Expanded text:
ultra habere mereantur prophetas, sigultra habere mereantur prophetas, significanterque ad omnem, inquit, multitudinem visio non regredietur. Ergo regredietur ad eos qui ex Judaeis Domino crediderunt, Apostolos videlicet, et reliquias populi Judaici, quae ex Israel salvae factae sunt. Sed nec isti duo versus habentur in Septuaginta editione: « Et vir in iniquitate vitae suae non confortabitur. » Septuaginta: « Et homo in oculis vitae suae non obtinebit. » Et est sensus juxta Hebraicum: Non proderit homini iniquitas sua, nec ei praebebit aliquam fortitudinem. Juxta Septuaginta: Et homo quod desideravit, quod in mundo putavit esse pretiosum, non obtinebit, sed libertate pereunte, amittetur omne quod pulchrum est. Ambiguitas autem litterarum Hebraicarum iod et vau, quae tantum magnitudine discernuntur, fecit alios iniquitCanite tuba, praeparentur omnes. LXX: Clangite tuba, et judicate omnia. De tubarum clangore et sonitu in
Abbreviated transcription (Latin):
quiemit aduenditorem non reuertetur
cũ iuxta historiã penitus non cohereat.
iuxta anΑΠΟT ΕΝ. hunc sensum habere
potest. Vt dicamus eũ qui heretico fue¬
rat errore deceptus. cũ intellexerit
magistri fraudulentiã : nequa quã re¬
uerti aduenditorẽ id ẽ ad magis trum
sed eũ dispicere atq contemnere:
Et adhuc inuiuentibus uita eorũ : quia
uisio ad omnẽ multitudinem eius non re¬
gredictur. Quomodo possessio non reuer¬
tetur ad priorem dominũ euersione urbis
instante : sic uisio et comminatio ꝓphetalis
quae ad omnem multitudinem urbis diri
gitur. Hoc autem ait : ut ostendat immi¬
nentem captiuitatem. ne secundũ consue¬
tudinem dicerent. Visio haec in longos
dies erit : et posttẽpora multa complebi¬
tur. Possumus et hocdicere. Quod
postquã recesserit aiuidaeis uisio prophe¬
talis lex enim et prophetae usq: ad iohan¬
nem baptistã : post inter fectionem salua¬
toris nequaquã regrediatur ad eos nec

Expanded text:
qui emet, ad venditorem non revertetur, qui emet, ad venditorem non revertetur, cum juxta historiam penitus non cohaereat, juxta anagogen hunc sensum habere potest: ut dicamus eum qui haeretico fuerat errore deceptus, cum intellexerit magistri fraudulentiam, nequaquam reverti ad venditorem, id est, ad magistrum; sed eum despicere atque contemnere. 70 Et adhuc in viventibus vita eorum, quia visio ad omnem multitudinem ejus non regredietur. Quomodo possessio non revertetur ad priorem dominum, eversione urbis instante: sic visio et comminatio prophetalis, quae ad omnem multitudinem urbis dgitur. Hoc autem ait, ut ostendat imminentem captivitatem, ne secundum consuetudinem dicerent, Visio haec in longos dies erit, et post tempora multa complebitur. Possumus et hoc dicere, quod postquam recesserit a Judaeis visio prophetalis. « Lex enim et prophetae usque ad Joannem Baptistam , » post interfectionem Salvatoris nequaquam regrediatur ad eos, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et diluuiuu ementes oppressit at que
uendentes ut dñs loquitur in euangelio
Quia ira super omnẽ populum eius:
hoc in septuaginta non habetur. Propo¬
pulo : potest multitudo et turba iuxta he¬
braicũ accipi. hoc enim significat. amoriã
Causaq perspicua est: quod idcirco qui
emit gaudere non debeat et quiuendit
flere desistat : quia ira dĩ in breui uentura
sit suꝑ omnẽ multitudinẽ terrae iudeae
siue hierus alem. Ex superiorib: enim
intellegitur in quib: scriptum est. haec di¬
cit dñs ds̃ terrae isrł ec cetera Quia
quiuendit adid quoduendidit Ñ reuertet᷑
Iuxta hebraicũ morem loquitur : Omnis
enim emptio aduenditorem reuertebat᷑
quinqua gesimo anno remissionis : qui
apud illos uocatur iubeleus Anteigitur
qua małnus remissionis adueniat. quando
possessiones ad priores dominos reuer¬
tuntur : ingru& captiuitas. quae omnem
urbis auferet consuetudinem. Porro
quod septuaginta transtulerunt. quia

Expanded text:
Nam et diluvium ementes oppressit atque Nam et diluvium ementes oppressit atque vendentes, ut Dominus loquitur in Evangelio . Quia ira super omnem populum ejus. Hoc in Septuaginta non habetur. Pro populo potest multitudo et turba juxta Hebraicum accipi; hoc enim significat AMONA  . Causaque perspicua est quod idcirco qui emit, gaudere non debeat, et qui vendit, lugere desistat, quia ira Dei in brevi ventura sit super omnem multitudinem terrae Judaeae, sive Jerusalem. Ex superioribus enim intelligitur, in quibus scriptum est: Haec dicit Dominus Deus terrae Israel, etc. Quia qui vendit, ad id quod vendidit non revertetur. Juxta Hebraicum morem loquitur. Omnis enim emptio ad venditorem revertebatur quinquagesimo anno remissionis, qui apud illos vocatur jubilaeus. Ante igitur quam annus remissionis adveniat, quando possessiones ad priores dominos revertuntur, ingruet captivitas, quae omnem urbis auferet consuetudinem. Porro quod Septuaginta transtulerunt: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Et in alio loco preterit enimfigura mun
dihuius Notandũque quod non infu¬
turũ distulerit: sed de p̃senti dixit. pre¬
terit: et cotidie labitur figura mundi:
Num quã enim in eodem statu perman&
sed semꝑ crescentiũ et decrescentiũ figu¬
ra praeter uolat et mutatur. Vnde
et d̃s. caelũ inquit etterra p̃teribit:
Si autẽ haec quib: omnia quaemn mundo
sunt continentur p̃tereunt atq pertran¬
seunt quid potest in humanis reb esse
ꝑ p&uum: Quiemit non laetetur
et quiuendit non lugeat Naturale ẽ
in possessionũ emptione la&ari : inuen¬
ditione lugere: Cũ autẽ instet seruitus
atq: captiuitas : et gaudiũ et tristitia
in utroq: sunt uana. Vnde et aposto¬
lus tẽpus ad breuiatum est: decetero
qui habent uxores sic sint quasi nori
habeant. et quiflent quasi non fle¬
ant. et quigaudent quasi non gaude¬
ant . et quie munt quasi ñ possideant.
et qui utuntur mundo isto quasi non utant᷑

Expanded text:
. Et in alio loco: Praeterit enim figura hujus . Et in alio loco: Praeterit enim figura hujus mundi . Notandum quod non in futurum distulerit, sed de praesenti dixerit, praeterit, et quotidie labitur figura mundi. Numquam enim in eodem statu permanet; sed semper crescentium et decrescentium figura praetervolat 69 et mutatur. Unde et Dominus: Coelum, inquit, et terra praeteribit . Sin autem haec quibus omnia quae in mundo sunt continentur, praetereunt atque pertranseunt, quid potest in humanis rebus esse perpetuum? Qui emit, non laetetur, et qui vendit, non lugeat. Naturale est in possessionum emptione laetari: in venditione lugere. Cum autem instet servitus atque captivitas, et gaudium et tristitia in utroque sunt vana. Unde et Apostolus: Tempus abbreviatum est. de caetero, qui habent uxores, sic sint quasi non habeant, et qui flent, quasi non fleant, et qui gaudent, quasi non gaudeant, et qui emunt, quasi non possideant, et qui utuntur mundo isto, quasi non utantur .
Abbreviated transcription (Latin):
cutit ut oriatur et pateat omnis suꝑ¬
bia quaediulatebat inclusa et suscite¬
tur in iuria contra ortam et germinan¬
tem superbiã. Conteraturque fortitu¬
do iniqui: noncũ perturbatione neq
cũ festinatione Finis enim florentis
uirgae : sanitas ẽ atq correctio Quae
non eorũ merito uenit qui corripiunt᷑
nec pulchritudinẽ quã in se non habent
sed misericordiadñi Locus difficilis
et inter hebraicum et septuaginta mul¬
tũ discrepans: quib: pleraque detheo¬
dotionis editione addita sunt : ut aliquã
habere consequentiã uiderentur
Uenit tempus ad propinquauit dies:
Non solũ adhierusalem dicitur quod uene¬
rit tempus captiuitatis et ad propinqua¬
uerit dies quobabrlonio situallanda ex¬
ercitu: sed et ei qui ex structis et dilatatis
horreis ex ultabat dñs loquitur: Stulte
hac nocte auferetur animatua ate. quae
autẽ praeparasticuius erunt: Vnde et
a postolus tempus ait ad breuiatum est

Expanded text:
cutit, ut oriatur et pateat omnis supercutit, ut oriatur et pateat omnis superbia, quae diu latebat inclusa; et suscitetur injuria contra ortam et germinantem superbiam, conteraturque fortitudo iniqui, non cum perturbatione, neque cum festinatione. Finis enim florentis virgae, sanitas est atque correctio, quae non eorum merito venit, qui corripiuntur, nec pulchritudine, quam in se non habent, sed misericordia Domini. Locus difficilis, et inter Hebraicum et Septuaginta multum discrepans, quibus pleraque de Theodotionis editione addita sunt, ut aliquam habere consequentiam viderentur. Venit tempus, appropinquavit dies. Non solum ad Jerusalem dicitur, quod venerit ei tempus captivitatis, et appropinquaverit dies quo Babylonio sit vallanda exercitu; sed et ei qui exstructis et dilatatis horreis exsultabat, Dominus loquitur: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te: quae autem praeparasti, cujus erunt ? Unde et Apostolus: Tempus, ait, abbreviatum est
Abbreviated transcription (Latin):
tibus pharisa eis que seducti. ut consona
uocetlamarent et dicerent crucifige
crucifigetalem: Vnde nonerit eis
requies sed a eterna captiuitas
Porro septuaginta. iuxta illũ sensum in
quo scribitur. neq enim scis quiduentura
pariat dies. dixerunt: eccedies parit qđ
multo anteconceperat. Venitq finis et
egres saest conplexio quae mala ur̃a om̃a
complectatur ec teneat : siue ut srmma¬
chus interp̃tatus ẽ inspectio ut omnia
uideat dñs quae fecistis. et consideret
opera urã et reddat unicuiq quod me¬
recur neo autẽ quod et ipsisimiliter
transtulerunt floruit uirga : illo testi¬
monio uti possumus : neauferas uirgã
a filio tuo: Et apostoli: quid uultis.
in uirga ueniã aduos an incaritate et
spumansuetudinis: Sed et ds̃ orepsal¬
mistae resonat: Visitabo in uirga
iniquitates eorũ et inflagellis peccata
eorũ : miseri cordiã autẽ meã non aufe
rã ab eis Ideo ergo dñs uisitat et per¬

Expanded text:
tibus Pharisaeisque seducti, ut consona tibus Pharisaeisque seducti, ut consona voce clamarent et dicerent: 68 Crucifige, crucifige talem . Unde non erit eis requies, sed aeterna captivitas. Porro Septuaginta juxta illum sensum in quo scribitur: neque enim scitis quid ventura pariat dies , dixerunt: Ecce dies parit, quod multo ante conceperat: venitque finis, et egressa est complexio, quae mala vestra omnia complectatur et teneat, sive ut Symmachus interpretatus est, inspectio, ut omnia videat Deus quae fecistis, et consideret opera vestra, et reddat unicuique quod meretur. In eo autem quod ipsi similiter transtulerunt, floruit virga, illo testimonio uti possumus: Ne auferas virgam a filio tuo . Et Apostolus: Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Sed et Deus ore Psalmistae resonat: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non ab eis . Ideo ergo Dominus visitat et per
Abbreviated transcription (Latin):
gat omnẽ filiũ quẽ recipit Euce
dies ecceuenit egressa. ẽ. contritio flo
ruit uirga germinatiit suꝑbia: iniqui¬
tas surrexit in uirga impietatis non
ex eis et non expopulo neq: ex sonitueo¬
rum et nonerit requies eis: septuaginta
eccedies parit. eccefinis uenit. egres saẽ
complexio et floruit uirgai germina¬
uit suꝑbia. suscitata ẽ in iuria : et conte¬
ret fortitudinẽ iniqui et non cũ pertura¬
batione neq: cũ festinatione et non ex
ipsis sunt neq pulchritudo in eis
Contracta est inquit dies et ad breuia¬
ta instatq uicina captiuitas Floruit
uirga quae multo uobis tẽpore mina¬
batur : et deflore fructũ plagarum.
quod merebamini : ut super uirgã impi¬
etatis urãe qua subiectos uobis impiecede¬
batis consurgat iniquitas quae non est
exmiserabili populo. neq ex his qui
instar brutorũ animantiũ ducuntur
amagistris: neq: exclamore eorũ et so¬
nitu quo frusta uociferantur a sacerdo¬

Expanded text:
gat omnem filium, quem recipit. Ecce gat omnem filium, quem recipit. Ecce dies, ecce venit, egressa est cruit virga, germinavit superbia: niquitas surrexit in virga impietatis; non ex eis, et non ex populo, neque ex sonitu eorum: et non erit Ecce dies parit, ecce finis venit, egressa est complexio, et floruit virga, germinavit superbia, suscitata est injuria, et conteret fortitudinem iniqui, et non cum perturbatione neque cum festinatione, et non ex ipsis sunt, neque pulchritudo in eis. Contracta est, inquit, dies et abbreviata, instatque vicina captivitas, Floruit virga quae multo vobis tempore minabatur, et de flore fructum plagarum pquod merebamini, ut super virgam impietatis vestrae, qua subjectos vobis impie caedebatis, consurgat iniquitas, quae non est ex miserabili populo, neque ex eis qui instar brutorum animantium ducuntur a magistris, neque ex clamore eorum et sonitu, quo frustra vociferabantur, a sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
solatio eius et impletum est ec cerelin¬
quetur uobis domus urã deserta n
Tunc iudicati sunt iuxtauias suas etblas¬
phemias quib: dñm negauerunt: et
senserunt furorem dĩ et omnis indigna¬
tio eius super illos effusa est. receper̃q:
scelera sua ut permaneat desolatio tẽpli
usq ad consum mationem: tnon
parcet oculus meus neq: misereborie
sed uiastuas in ponam. siueda botibi. et
ab ominationes tuae in mediotuierant.
et scietis quia egodñs percutiens Causasse¬
ueritatis et austeritatis. siue ut heretici
putant crudelitatis dĩ. quod non parcat
oculus eius nec misereatur. subiecit dicens
uiastuas dabotibi. et ab ominationes tuae
inmedio tui erunt ut sentias quae fecisti.
Et uidens ab ominationes tuas uł in cons¬
pectutuo uł in medio omnium positas.
emendes errores paenitudine : et rece¬
dens a pristinis operib: cumoderis quȩ
fecisti: tunc sentias quod ipse sit dñs
qui ideo percutit ut emend& ec casti¬

Expanded text:
solatio ejus, et impletum est: « Ecce relinsolatio ejus, et impletum est: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . » Tunc judicati sunt juxta vias suas et blasphemias, quibus Dominum negaverunt; et senserunt furorem Dei: et omnis indignatio ejus super illos effusa est, receperuntque scelera sua, ut permaneat deletio templi usque ad consummationem. Et non parcet oculus meus, neque miserebor: sed vias tuas imponam sive dabo tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt, et scietis quia ego sum Dominus percutiens. Causas severitatis et austeritatis, sive, ut haeretici putant, crudelitatis Dei quod non parcat oculus ejus nec misereatur, subjecit dicens: Vias tuas dabo tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt; ut sentias quae fecisti, et videns abominationes tuas vel in conspectu tuo, vel in medio omnium positas, emendes errorem poenitudine, et recedens a pristinis operibus, cum oderis quae fecisti, tunc sentias quod ipse sit Dominus . Qui ideo percutit ut emendet, et casti
Abbreviated transcription (Latin):
ribus suis. nec paenitentiae dolore cru¬
cientur Nanc de propinquo
effundam irammeam superte & replica¬
bo furorẽmeũ inte: et̃ iudicabote iuxta
uias tuas et in ponã siuedabotibi omnes
ab ominationes tuas ÷ Sia quinto anno
trans migrationis regis iechoniae usq
ad nonũ annũ regni sed echiae quando
uenit nabuchodonosor et obsedit hie¬
rusalem supputare uoluerimus: tres
annierunt medii : unde rectedicitur.
nec comminabor quae longe post futura
sunt nunc complebo intefurorẽ meum
Qui furor et ira non absq iudicio est
sed ut reddat uiastuas incaputtuũ . et
om̃s ab ominationes tuas sentirete
faciat  Possumus autẽ et de extre¬
ma captiuitate dicere quod postint̃¬
fectionem xp̃i quando uenit eis finis et
euigilauit aduersum eos peccatum:
impletum est illud quod scribit apłs¬
pãulus. nunc peruenit in eos ira dĩ infi¬
nem Quando atito ed aespassiano hie¬
rusalem circũ data est . et aduenit de¬

Expanded text:
ribus suis, nec poenitentiae dolore cruribus suis, nec poenitentiae dolore crucientur. « Nunc de propinquo effundam iram meam super te, et replicabo furorem meum, et judicabo te juxta vias tuas. Et jam ponam sive dabo tibi omnes abominationes tuas. » Si a quinto anno transmigrationis regni Jechoniae usque ad nonum annum regni Sedechiae, quando venit Nabuchodonosor et obsedit Jerusalem, supputare voluerimus, tres anni erunt medii. Unde recte dicitur. ventura praedicam, nec comminabor, quae longe post futura sunt. Nunc complebo in te furorem meum. Qui furor et ira non absque judicio est. Sed ut reddat vias tuas in caput tuum, et omnes abominationes tuas sentire te faciat. Possumus autem et de extrema captivitate dicere, quod post interfectionem Christi, quando venit eis finis et evigilavit adversum eos peccatum, impletum est illud quod scriptum est: « Nunc pervenit in eos ira Dei in finem. » Quando a Tito et Vespasiano Jerusalem circumdata est, et advenit de
Abbreviated transcription (Latin):
euigilauit aduersum eos atq surrexit
omnis ordo miseriarum atq perple¬
xio quia non quaesierunt caelestia
sed terrae haerere cupierunt¬
U enit tempus prope est dies occi¬
sionis et non gloriae montium
Verbũ hebraicum adarim quod nos
induo uerba diuisum primum. ađ:
secundũ arim. uxta theodotionem
gloriam montium interpraetatisumus.
Porro lxx ita trans tulerunt: uenit
tempus ad propinquauit dies. non cum
perturbatione neq cũ dolorib:: Theo¬
dotio : uenittẽpus propeest dies famis
et non gloriae montiũ: Occasionislo
autẽ tempus et famis: nunc quoque
inuidaico populo conprobatur non
habente prophetas nec uerbũ dĩ quo
anima credentium pascitur: Montes
autẽ magistros intellege et qui habe¬
ant notitiã scripturarũ: dequib et ĩn
alio loco dicitur: inluminas tumirabilit̃
dixerunt non cũ perturbatione . et
non cũ dolorib illud signi ficat. quod
tantã habeant ignorantiã dĩ et animae

Expanded text:
evigilavit adversum eos, atque surrexit evigilavit adversum eos, atque surrexit omnis ordo miseriarum 66 atque perplexio; quia non quaesierunt coelestia, sed terrae haerere cupierunt. Venit tempus, prope est dies occisionis, et non gloriae montium. Verbum Hebraicum ADARIM quod nos in duo verba divisum, primum AD , secundum ARIM , juxta Theodotionem, gloriam montium interpretati sumus, Porro LXX ita transtulerunt: Venit tempus, appropinquavit dies, non cum perturbatione, neque cum doloribus. Theodotio: Venit tempus, prope est dies famis et non gloriae montium. Occisionis autem tempus, et famis nunc quoque in Judaico populo comprobatur, non habente prophetas nec verbum Dei, quo anima credentium pascitur. Montes autem magistros intellige, et qui habeant notitiam Scripturarum. De quibus et in alio loco dicitur: Illuminans tu mirabiliter nta qui dixerunt: non cum perturbatione, et non cum doloribus, illud significant, quod tantum habeant ignorantiae  Al. tantam
Abbreviated transcription (Latin):
contrate repente atq surrexit.
Venit contractio quae in ebraico dicit᷑
seffirã et quã aquila int̾p̃tatus est
I poc konecin id est contẽplationem
et prospectionem quã semꝑ pauidatibi
uenire metuebas et quam interp̃tatus est
theodotio naoieun. id est ordinem con¬
textumque malorũ omniũ Porro quod
dicitur superte qui habitas in terra.
debemus accipere. Vae super omnes
qui habitant in terra:. Sanctus enim non
peregrinus. sicut omnes patres mei
Quã obrem et habraham haebreus
id est tãpatec et peregrinus transi¬
torque memoratur dep̃senti saeculo
ad futura transire festinans: Possumus
hunc locũ et spĩtaliter interp̃tari con¬
tra populũ iudaeorũ suꝑquẽ uenit finis
et tonsũ matio : a sanguine abel iustiusq
ad sanguinẽ rachariae filiibarachiae
quem interfecerunt int̃ tẽplũ et altare:
Quã diuenĩ non miserunt manus infiliũ
ta est: Quando uero interfecerunt
haeredem ut perir& haereditas . tunc

Expanded text:
contra te repente atque surrexit. contra te repente atque surrexit. Venit contractio, quae in Hebraico dicitur SEPHPHIRA , et quam Aquila interpretatus est προσκόπησιν, id est, contemplationem et prospectionem, quam semper pavida tibi venire metuebas; et quam interpretatus est Theodotio πλοκὴν, id est, ordinem contextumque malorum omnium. Porro quod dicitur super te qui habitas in terra, debemus accipere:  habitatores terrae . Sancti enim non peregrinus, sicut omnes patres mei Quamobrem et Abraham Hebraeus, id est, περάτης et peregrinus transitorque memoratur; de praesenti saeculo ad futurum transire festinans. Possumus hunc locum, et spiritualiter interpretari contra populum Judaeorum, super quem venit finis et consummatio a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem interfecerunt inter templum et altare . Quamdiu enim non miserunt manus in Filium ta est. Quando vero interfecerunt haeredem, ut periret haereditas: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Finisuenit : uenit finis eiugilabit ad¬
superte qui habitas interra. Haec in
Lex non habentur. sed in editione eorũ
de crans latione theodotionis subasteris¬
cis addita sunt: Nosautẽ sequamur
hebraicum: Pro ad flictione quã iux¬
ta srmmachũ qui interp̃tatus. ẽst
ΚΑΚΟCΙΝ: perspicuitatis causa posui¬
mus: et in ebraico et ingrȩco. Κabia
uel no nepia scribitur. id ẽ malitia
non effugiat sententiã dĩ quã longo
tempore merebatur : Et quia necdũ
compleuerat peccata sua : propter ea
differebatur supplicium : secundum
illud quod scriptum est: necdũ enim
plena sunt peccata a morraeorum
Vnde et dñs adiudaeos. Et uos ait im¬
plete mensurã patrũ urorũ Venit
tibi ergo miseria. uenit ad flictio ue¬
nitque captiuitas: Et neputes mesur¬
sum futura minitari: ostendo digito
atq demonstro ecceuenit finis uenit
uenit finis: Qui hucusq dormitare
tibi uidebatur et quiescere: eiugilauit

Expanded text:
finis venit, venit finis. Evigilavit adfinis venit, venit finis. Evigilavit adsuper te, qui habitas in terra. Haec in Septuaginta non habentur, sed in editione eorum de translatione 65 Theodotionis sub asteriscis addita sunt. Nos autem sequamur Hebraicum. Pro afflictione, quam juxta Symmachum, qui interpretatus est κάκωσιν perspicuitatis causa posuimus: et in Hebraico et in Graeco κακία, vel πονηρία scribitur: id est, malitia.venerit: ut jam non effugiat sententiam Dei, quam longo tempore merebatur. Et quia necdum compleverat peccata sua, prdifferebatur supplicium, secundum illud quod scriptum est: « Necdum enim completa sunt peccata Amorrhaeorum . » Unde et Dominus ad Judaeos: « Et vos, ait, implete mensuram patrum vestrorum . » Venit tibi ergo miseria, venit afflictio, venitque captivitas, et ne putes me rursum futura minitari, ostendo digito atque dvenit finis. Qui hucusque dormitare tibi videbatur et quiescere, evigilavit
Abbreviated transcription (Latin):
carnes et cariosa uulnera adurere caute¬
rio: Non parcit ut parcat: non miseret᷑
ut magis misereatur. Nequid putridũ
uiuasq carnes suiuicinia corrupturum
remaneat incorpore:. Percutit autẽ
dñs quẽ diligit . et castigat omnẽ filium
quem recipit. Cuius intellegentiae est.
ego percutiã et ego sanabo: Omnis enim
medicina ad tẽpus habet amaritudinẽ:
sed postea fructus doloris sanitate mons¬
tratur : Talequid et peramos loquitꝰ
ds̃ : quõ uos cognoui deuniuersis tribub
terrae : id circo ulciscar superuos om̃a
uita egressum ab ominationesq: et ma¬
culas ponã in medio eius : ut anteo culos
peccatricis quae pro sanitate punitur.
pristina peccata ponantur: Cumq
hoc fecerit dñs scient qui cruciati sunt
quod ipse sit dñs. Hoc ipsũ sonat et
illud testimoniũ: ulciscaria cob secun¬
dũ uias suas. et uxta ad inuentiones eius
reddã illi. Haecdicit d̃s ds̃
Afflictio una afflictio ecceuenit:

Expanded text:
carnes, et cariosa vulnera adurere cautecarnes, et cariosa vulnera adurere cauterio, non parcit, ut parcat: non miseretur, ut magis misereatur; ne quid putridum vivasque carnes sui vicinia corrupturum, remaneat in corpore. Percutit autem Dominus quem diligit, et castigat omnem filium quem recipit . Cujus intelligentiae illud est: Ego percutiam, et ego sanabo . Omnis enim medicina ad tempus habet amaritudinem, sed postea fructus doloris, sanitate monstratur. Tale quid et per Amos loquitur Deus: Quoniam vos cognovi de universis tribubus terrae: idcirco ulciscar super omnia pevitae gressum, abominationesque, et maculas ponam in medio ejus: ut ante oculos peccatricis quae pro sanitate punitur, pristina peccata ponantur. Cumque hoc fecerit Dominus, scient qui cruciati sunt, quod ipse sit Dominus. Hoc ipsum sonat et illud testimonium: Ulciscar Jacob secundum vias suas, et juxta adinventiones ejus reddam illi . Haec dicit Dominus Deus: Afflictio una, afflictio ecce venit:
Abbreviated transcription (Latin):
lus meus suꝑte et non miserebor. sed uias
tuas ponã suꝑte. et ab ominationes tuae
in medio tuierunt. et scietis quia egodñs
in hoc capitulo iuxta Lxx̃ int̃p̃tesordo
mutatus ẽ atq confusus: ita ut prima
nouissima sint: et nouissima uł prima
uel media Ipsaq: media : nunc ad ex¬
trema nunc ad principia trans ferantur:
Ex quonos et ipsum hebraicum ec cete¬
ros secuti int̃p̃tes: ordinem posuimus
ueritatis Ad terrã igitur isrł sermo
dirigitur. quod uenerit super eam finis
ct consummatio etemittat d̃s furorẽ
suũ in eã non iniustũ et tantũ de indig¬
natione uenientẽ: sed plenũ equitatis
atq rationis: Vt iudicet eã secundũ
uias suas. et ostendat illiomnes ab omi¬
nationes suas utrecordecur operũ suo¬
rũ et intellegat quid maliges serit:
Quod autẽ dicit. non parc& oculus meus
superte et non miserebor: qua siclementis¬
simus medicus inciderecupiens putridas

Expanded text:
lus meus super te, et non miserebor, sed vias lus meus super te, et non miserebor, sed vias tuas ponam super te, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scietis quia ego Dominus. In hoc capitulo juxta LXX Interpretes ordo mutatus est atque confusus: ita ut prima novissima sint, et novissima, vel prima vel media, ipsaque media nunc ad extrema, nunc ad principia transferantur. Ex quo nos et ipsum Hebraicum et caeteros secuti interpretes ordinem posuimus veritatis. Ad terram igitur Israel sermo dirigitur, quod venerit super eam finis et consummatio, et emittat Dominus furorem suum in eam, non injustum, et tantum de indignatione venientem; sed plenum aequitatis atque rationis: ut judicet eam secundum vias suas, et ostendat illi omnes abominationes suas: ut recordetur operum suorum, et intelligat quid male  Al. mali gesserit. Quod autem dicit: Non parcet oculus meus super te, et non miserebor, quasi clementissimus medicus incidere cupiens putridas
Abbreviated transcription (Latin):
Inaaron sacerdotiũ in leui edituos et
ministros in isrł cunctũ populũ intimen
simpliciter ex planandũ putamus qđ
post comminationẽ montiũ isrł: ad
omnẽ terrã isrł siuedecem si uexii
tribuum sermo propheticus dirigatur
Et nequaquã ꝓpheta uentura p̃nunti&.
sediam ingruentem uideat captiuitatẽ:
Quinto enimanno sedechiae coepit hieze¬
chi hel in babrlone prophetare captiuis:
et anno viiii. uenit nabuchodonosor et
obsedit eam coepit que eã annoxi sed echiȩ
Ex quib perspicuũ ẽ uenis sefinem et
ad propinquas se non suꝑ montes et col¬
les rupesq et ualles: sed suꝑ quattuor
plagas terrae ex omni parte isrł non
omnis terrae: quod si dixisset: de coto
mundo credi poterat: Sed terrae sim¬
pliciter quod significat isra helis: sic
enim coeperat.
Haecdicit dñs dr̃
terrae isrł. finis uenit finis suꝑ quat¬
tuor plagas terrae. nunc finis suꝑte &
ab ominationes tuas et non parcet ocu

Expanded text:
. In Aaron sacerdotium; in Levi, aedituos et . In Aaron sacerdotium; in Levi, aedituos et ministros; in Israel, cunctum populum; in timensimpliciter explanandum putamus, quod post comminationem montium Israel, ad omnem terram Israel, sive decem, sive duodecim tribuum sermo propheticus dirigatur: et nequaquam propheta futura praenuntiet, sed jam ingruentem videat captivitatem. Quinto enim anno Sedeciae coepit Ezechiel in Babylone prophetare captivis; et anno nono venit Nabuchodonosor et obsedit Jerusalem: cepitque eam anno undecimo Sedeciae. Ex quibus perspicuum est venisse finem et appropinquasse, non super montes et colles rupesque et valles, sed super quatuor plagas terrae ex omni parte Israel: non omnis terrae: quod si dixisset, de toto mundo credi poterat; sed terrae simpliciter, quod significat Israelis. Sic enim coeperat: Haec dicit Dominus Deus terrae Israel: Finis, venit finis super quatuor plagas terrae. Nunc finis super teabominationes
Abbreviated transcription (Latin):
Quas nos plagas mundi int̃p̃tatisumꝰ
orientem uidelic& etoccidentem. meri¬
diem et septentrionem : De quib alis
et isaias loquitur. dñe ab alis siue a finib:
terrae portenta audiuimus: Quae in
toto orbe perapostolos gerebantur:
Et descis scriptum est. sidor mieritis
intermedios cleros pennȩ colũbae de¬
argentatȩ : et posteriora eius in uirore
quas set et uidis sec hierusalem. fleuit
et dixit Quoties uolui congregare fili¬
ostuos sicut gallina congregat pullos
suos sub alas suas et noluisti Iste est
qui in deutero nomii cantico expandens
alas suas suscepit eos et ad sumpsit eos
in umeris suis: Quidã spĩtales alas
terrae quib: ad caelestia sub uolamus.
quattuor ponit genera credentium
domũ aaron et domũ leui et domũ isrł
ec timentes dñm dequib: psalmista canit.
domus isrł benedicitedñm domus
a aron benedicitedño. domus leui bene¬
dicitedño quitimetis dnm benedicitedh̃o

Expanded text:
Quas nos plagas mundi interpretati sumus: Quas nos plagas mundi interpretati sumus: Orientem videlicet et Occidentem, Meridiem et Septentrionem. De quibus alis et Isaias loquitur: Domine, ab alis sive finibus terrae portenta audivimus , quae in toto orbe per apostolos gerebantur. Et de sanctis scriptum est: Si dormieritis inter medios cleros pennae coluargentatae, et posteriora dorsi ejus in virore quasset et vidisset Jerusalem, flevit et dixit: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Iste est qui in Deuteronomii cantico expandens alas suas suscepit eos, et assumpsit eos in humeris suis . Quidam spirituales alas terrae, quibus ad coelestia subvolamus, quatuor ponit genera credentium: domum Aaron, et domum Levi, et domum Israel, et timentes Dominum. De quibus et Psalmista canit: Domus Israel, benedicite Dominum: domus Aaron, benedicite Dominum: domus Levi, benedicite Dominum; qui timetis Dominum, benedicite Dominum