comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IS ITAQ hominibus cum multa bonorum ad¬
sint genera. illud ꝙ inter primates amplissimi
minimas per occasiones facti sunt: diom pulchẽ¬
rimum extat. Neminem enim ht̃: ꝗullam re
Brutus cassium. qui sit licet in uirtute gloriaue haud similẽ
meruerit existimationem: ad bellum tñ. audacia. fortitudine
tum & gerendo: non minora profecto momenta prebuit. quig¬
pe cum non nulli sint: qui ei totius exordium opis adscribant.
& hunc ip̃m suscepti contra caesarem consilii ducem asserant.¬
ues. militarem Gepotentiam: ita & amicos & socios ꝙ ad rem
ꝑagendam adiutores ip̃e uidetur ab se comparasse. Hec uero
dion uti brutus ex bello rebusq gerundis ullas habuit opes.
aut pocestatem. Caeterum proprias ip̃e bello facultates attulit
quem exilio commeatum habebat. ad liberandorum usu ciui¬
um erogans. Praeterea Brucus & cassius cum patria eiecti
roma tutum agere negrent ocium: quinĩmo capitali damnati
crimine a ꝑsequentibus peterentur. ad bellum necessario confu¬

Expanded text:
is itaque hominibus, cum multa bonorum adsint genera, illud, quod inter primates amplissimi minimas per occasiones facti sunt, Dioni pulcherrimum extat. 2 Neminem enim habet, Brutus Cassium, qui uir licet in uirtute gloria ue haud similem meruerit existimationem, ad bellum tamen audacia, fortitudine, tum etiam gerendo, non minora profecto momenta præbuit. 3 Quippe cum nonnulli sint, qui totius exordium operis adscribant et hunc ipsum suscepti contra Cæsarem consilii ducem asseraues, militarem ue potentia, ita et amicos et socios et ad rem peragendam adiutores ipse uidetur ab se comparasse. 5 Nec uero Dion uti Brutus ex bello rebusque gerundis ullas habuit opes aut potestatem. Ceterum proprias ipse bello facultates attulit, quem exilio commeatum habebat ad liberandorum usum ciuium erogans. 6 Præterea Brutus et Cassius, cum patria eiecti Roma tutum agere nequirent otium, quin immo capitali damnati crimine a persequentibus peterentur, ad bellum necessario confu
Abbreviated transcription (Latin):
Remittetur homibꝰ quia ubi hoc pcc̃m nõ fuit cord̃ Iupenitentꝭ cõtra spu
hõ non est qd̃ nũꝙͣ dimuttet᷑ in quibꝰ aut̃ est qñ hoc ñꝙ duittitus nec ã¬
Inpenilẽti huic tũto dei dono usq in fnũ uite isteꝰ Refistatur nõ Remittetur.
Dñũ gͦ suffragiũ est ne sit irremissibilis blaphenna cor inpenitẽs caueat᷑ nec
alit̾ pemĩtẽ prddesse credat᷑ nisi ut teneatur eccłia ubi remissio pr̃torũ da᷑

Expanded text:
quia ubi hoc peccatum non fuerit cordis impoenitentis contra Spiritum hoc non est quod nunquam dimittetur; in quibus autem est, quoniam hoc nuimpoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem vitae istius resistatur, non remittetur.Unum ergo sufffugium est, ne sit irremissibilis blasphemia, ut cor impoenitens caveatur, nec aliter poenitentia prodesse credatur nisi ut teneatur Ecclesia, ubi remissio peccatorum datur
Abbreviated transcription (Latin):
nbꝰ em̃ saturati fuerant ⁊ ꝑ eorũ ꝑsonã dñs illos Intra sctam̃ eccłiam detes¬
tatur qui ꝑ sacros ordines ad dncii propinquãtes non in eisd̃ ordinib Etutũ
mĩta ẜ subsidia uite pñtꝭ exquerut nͨ cogitat quid uiuendo muttari dĩant
sq̃ conꝑendia ꝑcipiendosatient᷑ Waciatot quippe de panibꝰ demonũ sequi
est de sancta eccłia tporalia alimenta supͥssisse ⁊ nõ ꝓ signis. dñm sod pro

Expanded text:
nt satiati. Et per eorum personam Dominus illos intra sanctam Ecclesiam detestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt; nec cogitant quid vivendo imitari debeantequi est de sancta Ecclesia temporalia alimenta sumpsisse. Et non pro signis Dominum, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
ĩs Iuuit nõ rogatꝰ u̾ude g̾ooꝰ quid est qd̾ reguꝰ rogat ut ad eius filium
uemat et tñ coralit̾ ire ecusat ad synu o tenturioit nõ Inuitat. et tñ cor¬
q̃ in hom̃ib nõ nõm quo ad ymagine dei sancti sunt s. honores ⁊ diuieras
ueneramus Ronq penssamꝰ q̃ cioca eos sunt ꝓfecto Int̾iora mĩnis pͥudemꝰ¬
enda sunt et q̃ despcla. sunt hom̃ĩ nec despicienda sunt ad fiłui reguli ire¬

Expanded text:
ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corqui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemuenda sunt; et quae despecta sunt hominum, despicienda non su
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽẽ merusti eid̃ manifestando ꝑtes potes emitte tacendo custodi.¬
dbi beda Tuct qui adnõ curantur labores spĩtaliũ sunt signa lã
do et muto a dño sanato sauãto mentꝭ Insiuatur eorũ qui neq au¬
dire b̾bum dei neq ioqui nouerãt det moie in refectrone turbe esu¬
rientꝭ q̃ dominĩ fecrta fuerat suanitas figuratus illa q diligẽciũ
se et querentiũ sola corda nict̾re Ita in hoc ceto paulatim curato a dño
Illiũato de signatur cordiũ stultorũ ac longhe a uia uitatꝭ ab errantiũ
Rogabant aut eũ ut ilłu tang̾et stientes quia tactũss dñ sicut leprosum
mundare Ita etiã cecũ illiare uald̾t Tangimnꝰ aut̃ duiñ nos tũ et fide
sbo s uellet pot̾at curare ut magnitudnñẽ huãnie cecitatꝭ ostend̾e̾t q̃. qͣr̃.
pede tempł et ꝙ quoss poofectuũ grãdus ad lucẽ douine spisionis solet

Expanded text:
quod esse meruisti; quod manifestando potes amittere, tacendo custodiqui a Domino curantur languores spiritalium sunt signa langdo et muto a Domino sanato sanatio mentis insinuatur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quae Dominum secuta fuerat suavitas figuratur illa qua diligentium se et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut leprosum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide rbo, si vellet, poterat curare, ut magnitudinem humanae caecitatis ostenderet quae quasi pedetentim et per quosdam profectuum gradus ad lucem divinae visionis solet
Abbreviated transcription (Latin):
ambro gr̃e celestꝭ imꝑtitur alimẽtũ sed quib inꝑt̾tur adi̾te nd̃ occiq̾is
nõ in cuntate quasi in synagoga suel seculari dignitatẽ residentib sed
tuas nõ extendas ut accipias tibi estas deficies mea nec potis in eũ cul
pain referre qui missetur et dunidit Wed hñs diidͭ qui cũ eo eciã in Ide¬
s̾to ꝑmanẽt qui pͥmo et sedõ die et t̾rio nõ recedunt Nlon uultreñ nol¬

Expanded text:
ae coelestis impartitur alimentum. Sed quibus impartiatur, adverte. Non otiosis, non in 1400 civitate quasi in Synagoga, vel saeculari dignitate residentibus, sed us non extendas tuas, ut accipias tibi escas, deficies in uia nec poteris in eum culpam tuam referre, qui miseretur et diuidit, sed his diuidit qui cum eo etiam in deserto permanent, qui et primo et secundo die et ter
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓsperitas fed blandiciis seducat qͥa stultꝰ uiator est qui inNniere a.¬
mena prata aspioiens obtinstitur quo tendebat Totoͬ gͥ desidio ad suꝑ¬
nam priam aĩs haclet mł in hoc mundo oppetat quid constat quia cittꝰ Relĩ¬
quet sut si celestꝭ pastoris Iocratũ ones sumꝰ quia in doie delectatõne nõ figiui᷑
et̾ius pistuis in ꝑuentone satiem᷑. Nec g̾goꝰ Dem̃ ondit seretiã ec̃ pastor̃e¬

Expanded text:
tas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delectatione non figimur aet
Abbreviated transcription (Latin):
Sane in quanta obiuuone sui ncce est cor bene esse constĩua sibi quo esst in
luora securius foras extendat eũ securã Iuera se Relinqnerit ꝯstiam̃. quid.
gñ prodest homini si nuodũ unulsum iuc̾tur aniuis aũt sue det̾imentum
potiatur s es ordimis exigit racõ ut qui ad suam mesutã proxinũ Iu¬
betur diligi p̾us p̾us sripiũ diligere norit Itaq dus sunt q post peta.
benam Rdedunt constiam̃ penite᷑ de mał. et abstme a mai Roc est ut Rlo¬

Expanded text:
Sane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim prodest homini si universum mu Sed et ordinis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ urietͣ t  sncit cristotiił. in libro de cminalib ꝙanes tlandũt occules
cum palpera inferiori demmualia Ioo grossa cũ palpebra suꝑiori Per aues sp
telligantus homĩes qui ad inferiora et lrena occulos clandũt at suꝑiorib
et intoriorib Intendunt Per ammalia b̃o grossa sutlligũt᷑ uiri mndam
qui hñt occulos clausos ad celestia et spũalia et uꝑtos ad tereostria et Iła

Expanded text:
ibro de animalibus quod aues claudunt oculos cum palpebra inferiori; animalia uero gressibilia cum palpebra superiori. Per aues intelliguntur uiri spirituales, qui ad inferiora et terrena oculos claudunt et celestibus et superioribus intendunt; per animalia gressibilia intelliguntur uiri mundani qui habent oculos clausos ad celestia et apertos ad terrena
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si fomat liber est Malus eciã si Regnet sꝯuis est nec unius lxomis
sed qnod est gramus tot dnõrum quot uitorum Seruus eẽt utinã hoĩs
nõ. pcci Et idum idns qui facit pccm ẜonus est pcti Diniszabilis sruitꝰ
plerũq homiẽs cũ dnos młos patiuntur Ieneiles se petunt nõ querentes
Imperiis fatichatido Requiescit uernus pct̃ quo fugit secid se trahit
Quocũq fugit nõ fugit se ipam mala constiencia nõ est quoeat. seqr̃
se ym̃o non Recedit ast pctm eiũ quod facit Intus est frcit pcc̃i ut
aquam corporalẽ capet uoluptatẽ Woluptas transsit pctm manet p̾tit
quod delectabat Remansit quod pungat Aala ẜintus a xpm̃ omnes fu¬
gianus contra pctm deus libutorem int̾pellentꝰ Uenales nos petcamꝰ

Expanded text:
etiamsi seruiat, liber est; malus autem etiamsi regnet, seruus est, nec unius hominis, sed, quod est grauius, tot dominorum quot uitiorum. De quibus uitiiss qui facit peccatum, servus est peccati. O miserabilis servitus! Plerumque homines cum dominos malos patiuntur, venales se petunt; non quaerentes imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo fugit? Secum se trahit quocumque fugerit. Non fugit seipsam mala conscientia, non est quo eat, sequitur se; imo non recedit a se: peccatum enim quod facit, intus est. Fecit peccatum, ut aliquam corporalem caperet voluptatem: voluptas transit, peccatum manet; praeteriit quod delectabat, remansit quod pungat. Mala servitus! giamus, contra peccatum Deum liberatorem interpellemus: venales nos petamus,
Abbreviated transcription (Latin):
eius ptulerit puta ꝙ si suspirauerit ꝙ si lacĩnatꝰ fuerit cum dic̾e̾t neo
te ꝯdempnauit mulior et. Iolix ut ita dicam h. adulla mulier q̃ de p̾litꝭ
absoluitur secura efficctur de futuris Ihũ bone te dicente nec ego te ꝯdep¬
nabo quis condempnabit Deus est qui iustificat quis est qui adeignet.
Audiatur tñ de cet̾o box tua Wade et Iam amplius acli pectare Hec.

Expanded text:
ejus protulerit? Puta quod suspiravit, quod lacrymatus fuerit, cum diceret: Nemo te condemnavit mulier , etc. Felix, ut ita dicam, haec adultera mulier, quae de praeteritis absolvitur, secura efficitur de futuris. Jesu bone, te dicente, nec ego te condemnabo , quis condemnabit? Deus est qui justificat, quis est qui condemnet? Audiatur de caetero vox tua, Vade, et jam amplius noli pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudet pistis quando hamiũ nõ uidet estã denorat s cũ piseator eñ
aduci cepit uiste̾a eius torquẽtur pͥmo dem̃ itb om̃ leticia sua ꝑ ip̃a
estam De qua letatꝰ est ad consumptoez trahr̃ dic sunt omẽs qui de bonis
temporalibꝰ beatos se putant hamũ eñ acceꝑũt et cũ illo uagant᷑ uemet tp̃s
ut sentient quãta tormẽta cũ auiditate deuorauert Rec dugꝰ dus mtlligẽs¬

Expanded text:
gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde ab omni laetitia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. sic sunt omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauer
Abbreviated transcription (Latin):
quasi contra dilectionẽ Et id̃ peccare in prem̃ ⁊ filiũ ħ sũ in futuro Remeit᷑
ꝯina qui ex fragilitate ⁊⁊ ignorantia peccat sicut aliquã ex cusatoem hubet
intulpam ita eciã uliquã Remissionẽ habers debet in pena sũ in hoc siculo si
penituorit ut facilius confequa Indulgenciã sũ in futuro seculo si in malo ꝑ¬
seuauit ut tollabiliorẽ sonciat peam̃ qui u̾o ex malicia peccat̃ eorũ dlictum

Expanded text:
anctum, quasi contra dilectionem. Ideo peccare in Patrem et Filium hic, sive in futuro remittitur, quia qui ex fragilitate vel ex ignorantia peccat, sicut aliquam excusationem habet in culpa, ita etiam aliquam remissionem habere debet in poena, sive in hoc saeculo si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam, sive in futuro saeculo, si in malo perseveraverit, ut tolerabiliorem sentiat poenam. Qui vero ex malitia peccant, eorum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Reddit in ore euit dn g. si ubũ dei quod in eccłia pͣtur tota fide et
tota deuotione suscipias fiet r. istud Rbr̃ qd̾cũq defid̾as Berbi guã
si tribularis Consolatur te dicens cor contrictũ ⁊ huĩat huiliatum
Dent nõ despicias Si letarit ꝓ spe futura cummulat tibi gaudia
de. Letam̃ in domino ⁊ exultate Iusti eti Iracũdꝰ es mitigat te dꝭ
sanat om̃es langores tnos si pauꝑtate. cõsum̾is ꝯsolat᷑. te dicens dẽ¬

Expanded text:
em tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipsum verbum quodcumque desideras. Verbi gratia, si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Si laetaris prospere, futura cumulat tibi gaudia, dicens: Laetamini in Domino, et exsultate, justi . Si iracundus es, mitigat te, disanat omnes languores tuos . Si paupertate consumeris, consolatur te, dicens: Dom
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in domũ ire p̾cepit imistice admonet omẽs qui atooe uaritatꝭ ilu¬
strantur ut ad cor suũ redeant et ꝙ̃d coꝵ sibi donatũ sit sollicita mente ꝑ¬
fient et multos quos sauaiit alios sonatõem suã silentio tegẽ iubet.
exempłu suis tribuit ne de hus ⁊̃ faciũt mirandis fauorẽ bulgi reqͥrãt
sid diuiis tñ aospectib ubi et merces oꝑum restat sit̾ place contenti hͨ¬

Expanded text:
eum in domum suam ire praecepit, mystice admonet omnes qui agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita mente perod vero eum sicut et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat, sint placere contenti
Abbreviated transcription (Latin):
rarnes adornati. equos ⁊.sbe in capitib oñm platearũ dospersi sunt lapides
sanctuarn Dlatre late suntelata est uia q̃ ducit ad morti Lapides gͦ sitũ¬
arni .I. sac̾dotes sunt in capitibꝰ .I. in iutrortu latarũ uiarũ docent im̃ po¬
pulos ꝑ praua exempla Ingredi uias latas h̃ ducũt ad mortõ et dem̾gs
in profundũ Inferimidolor capitꝭ. in mebra Redundat et inerito clamat

Expanded text:
unt lapides sanctuarii . Plateae latae sunt: et lata est via quae ducit ad mortem. Lapides sanctuarii, id est sacerdotes, sunt in capitibus, id est, in introitu latarum viarum: docent enim populos per prava exempla ingredi vias latas, quae ducunt ad mortem, et demergunt in profundum inferni. Dolor capitis in membra redundat. Capita populi
Abbreviated transcription (Latin):
aspexis sporisam potrus putab. ꝙͣ spunsi custodẽ Reñ Ro hanc iłł. exube¬
aare existimũs cerũ affluentiã uestiũ splendorẽ mensarũ luxuriẽ ꝯgerĩẽ
bassorum argenteorũ et aureorũ insi de bonis sponse wide est oy illa pauꝑ
⁊ Inops ⁊ nuda Relinquitur faciẽ missanda inculta hispida exsangnis pr
fende sy. expone̾ non est instrue̾ s. ꝓstitus: nõ est paste̾ g̾gem s. mactare ⁊¬

Expanded text:
hanc illis exubere existimas rerum affluentiam, vestium splendorem, mensarum luxuriem, congeriem vasorum argenteorum et aureorum, nisi de bonis sponsae? Inde est quod illa pauper, et inops, et nuda relinquitur, facie miseranda, inculta, bispida, exsangui. Prfendere, sed exponere; non est instituere, s
Abbreviated transcription (Latin):
puelle saltu capite trũtatur et uir tante sanctitatꝭ ꝓ Risu iurpiũ moritur
Winquid nã credimꝰ aquid fuisse in eius uita ꝙͣ illa fit despecta mors ter¬
geret ẜ. quando ille uel in cibo peccauit qui locustas sołũ mns et mel sił¬
uidet quõ Renuimeret in summs et foras usq ad despectũ deict quia intꝰ ad
incomprehen sibilia ꝑducit Winc gͦ unusquisq colligat quod illi passuri fuit¬
quos reꝓbat si sic coutiat ħꝰ quos amat s. gnoꝰ Iortuus ist ig̃s Iohannes¬

Expanded text:
tantae sanctitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit qui locustas solummodo, et mel silvidet quomodo remuneret in summis, et foris usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic cruciat
Abbreviated transcription (Latin):
Indiguꝰ lacte et lana ꝯuicitur si nõ pascit oues si nõ uigilat in custoda
comedent quasi dicat pccorũ p̾cia exigunt et peccantib debitam sollicitu᷑
nõ impendũt quẽ dabis michi de ño ꝓpositorũ qui nõ plus Iuingilet
subditorũ uatuandis marsupiis ꝙ uiciis extippandis debi qui orando flectat
Irã qui p̾dicet aunũ placabiłe dño lemora loquini᷑ granorib g̃mꝰ mane

Expanded text:
nim lacte et lana convincitur, si non pascit oves. Si non vigilat in custodia comedent ; quasi dicat: Peccatorum pretia exigunt, et peccantibus debitam sollicitudinem non impendunt. Quem dabis mihi de numero praepositorum, qui non plus invigilet subditorum vacuandis marsupiis, quam vitiis extirpandis? ubi qui orando flectat iram; qui praedicet annum placabilem Domino? Leviora loquimur; graviora gravius manet
Abbreviated transcription (Latin):
et frigore imfabilit laborantib quid conferunt tot mutato᷑. uel extensa in
ꝑticis uel plicata in manicis nr̃m est quod effunditꝭ nõb crudelit̾ subtrãħr̃
quod Iuamit expenditꝭ Et nos cm̃ dei plasinato xp̃ĩ nos sanguiẽ redẽpti¬
Aita nr̃a cedit nõb̃ insuꝑfluas copias nr̃is ncͣcitatibꝰ detrahitur quidquit
accidit uanitatib urĩs duo demq mala de uno ꝓdeut̃ radice cupiditatꝭ.
dum et uos uanitando penitꝭ et nos spoliando ꝑmintꝭ unde et t̾soꝰ oĩ¬

Expanded text:
et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguineVita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit libent gloriabor in Infirmitatib meis ut mħitet in me utus xp̃i
At rursum qñi enĩ infirmor tñt fortior sum et potens Wi frigore si estibꝰ
castigaris menor esto ꝙ sc̾ptura dicit eranssiumꝰ ꝑ ignẽ et a quã qr.
Residuũ est ut inducaris in Rrefrigeriũ dlamia eciã cũ ꝓpheta ĩ i̾bulatõe
nõ feras g̃uit extallentie eñ instrũtũ amisisti sed int̾iorib occuł gła
de spetular stude Surdꝰ fctus est nõ centristeris quia auditũ uanũ a¬
mi sisti Manꝰ tue ex aqua de passione debilitate sunt ẜ Int̾iores ꝑatas ha¬
beas aduersus Inimici temptatõnes infirmitas tolłi corpꝰ tenet s Int̾ieꝵ
homĩ santas crestit Nichil eñ aliud est egtudo corporis ꝙ̃ santati.
ments dg̃. Infirmitas tłis tib fuerit ut nõ possis stare ad orandum.
et psallendũ nõ contristeris iñ. quia ip̃a infirmitas orat ꝓ te Wi Ie.

Expanded text:
 gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Et rursum: Quando enim infirmor, tunc fortior sum et potens . Si febribus, si rigore frigoris castigaris, memor esto quid Scriptura dicit: Transivimus per ignem et aquam ; residuum est ut inducaris in refrigerium. Clama etiam cum Propheta: In tribulatione non feras graviter, extollentiae enim instrumentum amisisti, sed interioribus oculis gloriam Dei speculari stude. Surdus factus es, non contristeris; quia auditum vanum amisisti. Manus tuae ex aliqua passione debilitatae sunt? sed interiores paratas habeas adversus inimici tentationes. Infirmitas totum tuum corpus tenet? sed interiori homini sanitas crescit. Nihil enim aliud est aegritudo corporis quam sanitas mentis. Si infirmitas tibi talis fuerit, ut non possis stare ad orandum et psallendum, non contristeris pro eo, quia infirmitas orat pro te. Si j
Abbreviated transcription (Latin):
Remittetur homibꝰ quia ubi hoc pcc̃m nõ fuit cord̃ Iupenitentꝭ cõtra spu
sanctũ quo in ecclia ꝓcc̃a soluũtur cũcta alia dimictatus dius̃ aute hoc de¬
uuttitur quod etiã Remissionẽ impedit aliorũ Dnnã g s dimttutus in qͥbꝰ
Inpenilẽti huic tũto dei dono usq in fnũ uite isteꝰ Refistatur nõ Remittetur.
Dñũ gͦ suffragiũ est ne sit irremissibilis blaphenna cor inpenitẽs caueat᷑ nec
alit̾ pemĩtẽ prddesse credat᷑ nisi ut teneatur eccłia ubi remissio pr̃torũ da᷑

Expanded text:
quia ubi hoc peccatum non fuerit cordis impaenitentis contra spiritum sanctum, quo in ecclesia peccata soluuntur, cuncta alia dimittuntur. quomodo autem hoc remittetur, quod etiam remissionem impedit aliorum? omnia ergo dimittuntur eis, in quibus impoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem vitae istius resistatur, non remittetur.Unum ergo sufffugium est, ne sit irremissibilis blasphemia, ut cor impoenitens caveatur, nec aliter poenitentia prodesse credatur nisi ut teneatur Ecclesia, ubi remissio peccatorum datur
Abbreviated transcription (Latin):
etur Ronde bnarꝰ curritus in clero passim ab om̃i etute et ordine a
doctꝭ ꝑit et indoct. ad ecclasticas curas tamꝙͣ sine curis Iam quisꝙ
iurrerent ad honores si esse sentirẽt ⁊ oncra guari ꝓfecto metuerẽt
net cũ tanto labore et ꝑiculo quarĩ affectarent insulos dignitatum
Nũt uo quia sola attendõ gla et nõ pena purũ et̾ clitimi erubesteᷤ¬

Expanded text:
eterum curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubes
Abbreviated transcription (Latin):
mali angeli iã ad penas raꝑe uellẽt. eã
affuit bs̃ dyonisiꝰ. ⁊ eiꝰ ĩt̾uẽtu lib̾at᷑ ẽ.
⁊ penã euasit. Forte eĩ eiꝰ aĩa ad corpꝰ
rediit: ⁊ ibi pẽitẽciã egit. Clodoueꝰ rex
corpꝰ scĩ dyonisii minꝰ religiose disceo¬
ꝑiẽs. os hrachii eiꝰ fregit ⁊ cupide rapu¬
it: qͥ mox ĩ amẽcia u̾sus ẽ. Et nota ꝙ¬

Expanded text:
li angeli iam ad penas rapere eam vellent, affuit beatus Dyonisius› et eius interventu liberatus est et penam evasit; forte eius anima ad corpus rediit et ibi penitenciam egit. Childericus rex corpus sancti Dyonisii minus religiose discooperiens os brachii eius fregit et cupide rapuit, qui mox in amenciam / versus est. Circa
Abbreviated transcription (Latin):
bulo affixꝰ ẽ. maxĩo t̾remotu ꝑ orbẽ
facto sara ĩ mõtib scissa maximaꝵ
urbiũ plurime ꝑtes plus solita cõ¬
cussione ceciderũt. Eodẽq die ab hora
diei sexta sol ĩ totũ obscuratꝰ ⁊ nox
subito obducta t̾ris ẽ: adeo ut stellas¬
tũc diurnis horis. uł pociꝰ ĩ illa horrẽ¬
da nocte. toto celouisas fuisse refãt᷑¬

Expanded text:
bulo suffixus est, maximo terrae motu per Orbem facto saxa in montibus scissa, maximarumque urbium plurimae partes plus solita concussione ceciderunt. eadem quoque die ad horam diei sextam sol in totum obscuratus tetraque nox subito obducta terris est et, stunc diurnis horis vel pocius in illa horrenda nocte toto celo fulsisse ref
Abbreviated transcription (Latin):
nũ regnau̾at:. a sua pu̾icia scm̃ dyo¬
nisiũ ĩ nͣgna reu̾ẽcia hẽre cepit. Nã ⁊
qñ lotarii patͥs sui irã ietuebat: ad
eccͣm sc̃i dyonisii cõtinuo fugiebat.
Cũ gͦ factꝰ iã rex mortuꝰ fuiss. cuidã
scõ uiro ĩuisione mõstratũ ẽ. ꝙ aĩa eiꝰ
ad iudiciũ rapta fuit: ⁊ młti scĩ ecc̃aꝵ¬

Expanded text:
 a sui puericia sanctum Dyonisium in magna veneracione habere cepit, nam et quando Satharii, patris sui, iram metuebat, ad ecclesiam sancti Dyonisii continuo fugiebat. Cum ergo factus iam rex fuisset, cuidam sancto viro in visione monstratum est, quod anima eius ad iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
examinat. ut nos erudiat: illos cõte¬
rit. ut nos acqͥrat. Illoꝵ cruciatꝰ. nr̃os
coronas uictorias ⁊ triũphos. Unꝰ
homo moyses sercẽtis milib armato¬
rũ ĩpetͣuit ueniã a deo. ⁊ stephs ueniã¬

Expanded text:
examinat, ut nos erudiat: illos conterit, ut nos acquirat; eorumque cruciatus nostros coronas et victorias et triumphos? Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum impetrat veniam a Deo, et Stephanus i
Abbreviated transcription (Latin):
retiniũt ¶Pipino tãdẽ post mł¬
tos tͥũphos defũcto: karolꝰ ñgnꝰ
eiꝰ filiꝰ eidẽ ĩ regno successit. Cuius
tẽꝑe ĩ rõna sede adrianꝰ põtifex p̃¬
sidebat: qͥ ad karolũ magnũ lega-¬
tos misit. postulãs ab eo auxiliũ
cõtͣ cõtͣ desideriũ regẽ lõgobardoꝵ:
qͥ more pr̃is sui astulphi ecc̃am
plurimũ ĩ festabat. Cui karolꝰ
obediẽs. magno cõgregato excitu.
piã cĩtatẽ regiã potẽt̾ obsedit. ⁊
ibi desideriũ capiẽs. cũ uxore et
filiis. ⁊ pͥncipib. ad gallias ĩ exi¬
liũ misit. ⁊ oĩa iura ecc̃e q̃ lõgo-¬
bardi abstulerãt sͥ restituit. Erãt
tũc ĩ excitu karoli amitꝰ ⁊ ame-¬
liꝰ strenuissimi milites xp̃i qͦꝵ mi¬

Expanded text:
ritum. Pippino tandem post multos triumphos defuncto Karolus Magnus, eius filius, eidem in regnum successit, cuius tempore in Romana sede Adrianus pontifex presidebat, qui ad Karolum Magnum legatos misit postulans ab eo auxilium contra Desiderium regem Longobardorum, qui more patris sui Aistulphi ecclesiam plurimum infestabat. Cui Karolus obediens magno congregato exercitu piam civitatem regiam pum capiens cum uxore et filiis et principibus ad Gallias in exilium misit et omnia iura ecclesie, que Longobardi abstulerant, sibi restituit. Erant tunc in exercitu Karoli Amicus et Amelius, strennuissimi milites Christi, q
Abbreviated transcription (Latin):
driano leo ĩ roͣnã sedẽ sb̾limatꝰ ẽ
nẽ ꝓpĩqͥ adriani egre fe̾ntes. cũ
letanias maiores ag̾et. cõtͣ eũ
ppło cõcitato. ei ocłos eru̾ũt ⁊ lin¬
guã p̾sciderũt: s ds̃ miracłõse sibi
lĩguã ⁊ uisũ restituit. ⁊ reos pu-

Expanded text:
driano Leo in Romanam sedem sublimatus est, nem propinqui Adriani egre ferentes, dum letanias maiores ageret, contra eum populo concitato ei oculos eruerunt et linguam prescidunt. Sed deus miraculose sibi linguam et visum restituit. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
geli respõderũt bñ uen̾abił pater
dixisti¶ Scd̾a causa ẽ qr post eiꝰ
mortẽ qͥdã cleritꝰ s. de uotꝰ quẽdam
u̾sũ ed̾e cupiebat. quẽ ĩ eiꝰ tumulo
face sculpi uolebat. ita ĩcipiẽs. Hac
sũt ĩ fossa: uolẽs u̾sũ talit t̾mma¬
re. bede scĩ ossa. S qr talẽ finẽ u̾sꝰ¬

Expanded text:
is pater dixit«. Secunda causa est, quia post eius mortem quidam clericus sibi devotus quendam versum edere cupiebat, quem in eius tumulo facere sculpi volebat ita incipiens: »Hac sunt in fossa«, volens versum taliter firmare: »Bede sancti ossa«, sed quia talem finem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ retrahẽs ĩt̾rogauit ubinã plu¬
ludificatus a demone ꝓmittẽte
na sͥ daret: ip̃e qͣrta die sb̾ita ⁊ et̾
na morte ꝑiit ¶In cãpania ytali¬
e frum̃tũ ⁊ ordeũ ⁊ legumĩa in-
star pluuie de celo cecidisse ft̃. ꝑ¬
te cassino ad moͣst̾iũ floriacẽse.
⁊ corpꝰ sc̃e scolastice sororis eiꝰ apd̃
ad castrũ cassinũ tnͣsfr̾e uolebat
sz miracłis a deo ostẽsis ⁊ frãcis

Expanded text:
 retrahens interrogavit: Ubinam pluludificatus a daemone, promittente na daret. ipsa tertia die subitarna morte periit. In Campania Italie frumentum et ordeum et legumina ad instar pluvie de celo cecidisse te Cassino ad monasterium Floriacense et corpus sancte Scolastice, sororis ipsius, apud ad castrum Cassinum transferre volebat, sed miraculis a deo ostensis et Francis
Abbreviated transcription (Latin):
a sua pu̾icia scm dyonisiũ ĩ mag¬
na uenatione hẽre cepit. Nã ⁊ qn
lotharii pr̃is sui irã metuebat:
ad ecc̃am sc̃ dyonisii cõtinuo fu-¬
giebat. Cũ gͦ fc̃s iã rex mortuus¬
fuiss. cuidã scõ uiro ĩ uisione mõ¬
stratũ ẽ. ꝙ aĩa eiꝰ ad iudiciũ rap

Expanded text:
a sui puericia sanctum Dyonisium in magna veneracione habere cepit, nam et quando Satharii, patris sui, iram metuebat, ad ecclesiam sancti Dyonisii continuo fugiebat. Cum ergo factus iam rex fuisset, cuidam sancto viro in visione monstratum est, quod anima eius ad iudi
Abbreviated transcription (Latin):
mali angeli iã ad penas raꝑe eã
uellẽt. affuit b̃s̃ dyonisiꝰ ⁊ eius
ĩt̾uẽtu lib̾atꝰ ẽ ⁊ penã euasit for¬
te eĩ eiꝰ aĩa ad corpꝰ rediit: ⁊ ibi pe¬
ntẽciã egit ¶Clodoueus rex cor¬
pꝰ sc̃i dẏonisii minꝰ religiose dis¬
cooꝑiẽs. os brachii eiꝰ fregit ⁊ cu¬
pide rapuit. Q mox ĩ amẽciam
p̾sbit᷑ ⁊ mõchꝰ ĩ anglia claruit.
Qͥ lic ĩ scõꝵ cathalego cõputetur
lat᷑ ⁊ hoc duplici de causa. Pͥma
caligassẽt habebat ut aiũt quẽ¬
dã ductorẽ. a quo ꝑ uillas ⁊ casił¬
la se duci faciebat ⁊ ubiq u̾bũ
dñi p̃dicabat¶ Quadã uice dũ ꝑ
qͣndã uallẽ nignis lapidib plenã
tñsirẽt. eiꝰ discipulꝰ derisionis causa

Expanded text:
li angeli iam ad penas rapere eam vellent, affuit beatus Dyonisius› et eius interventu liberatus est et penam evasit; forte eius anima ad corpus rediit et ibi penitenciam egit. Childericus rex corpus sancti Dyonisii minus religiose discooperiens os brachii eius fregit et cupide rapuit, qui mox in amenciam presbiter et monachus in Anglia claruit, qui licet in sanctorum cathologo computetur, latur, et hoc duplici de causa. Primacaligassent, habebat, ut aiunt quidam, ductorem, a quo per villas et castella se duci faciebat et verbum domini predicabat, quadam vice dum per quandam vallem magnam lapidibus plenam transiret, eius discipulus derisionis causa
Abbreviated transcription (Latin):
b pleni erãt. ⁊ artifex ĩtͣ rotã tale sig¬
nũ trahẽtib dedit. ut qñ sonũ fac̾et si-¬
mł trahẽt: ⁊ sic igne exeũte uectes cor¬
pꝰ uͥgĩs dissiparẽt. S nutu dei ferram̃¬
tũ qͦ rota tẽꝑabat᷑ de manueiꝰ decidẽs so¬
nũ fecit. ⁊ cõtinuo ilł trahẽtib rota ar¬

Expanded text:
ifex intra rotam tale signum trahentibus dedit ut quando sonum faceret simul traherent et sic exeunte igne uectes corpus uirginis dissiparent. Sed nutu dei ferramentum quo temperabatur rota de manu eius decidens sonum dedit et statim illis trahentibus rota
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ip̃a cõposuit ita dicẽs. Elpes
dicta fur sicie regionis alũpna.
Quã pcul a patͥa. cõiugis egit a-¬
mor. Porticib sacris. rã nõ ꝑegri¬
na qͥesco: Iudicis et̾ni testificata

Expanded text:
um ipsa composuit, dicens: "Helpes dicta fui, Sicule regionis alumna, quam procul a patria coniugis egret amor. porticibus sacris iam nunc peregrina quiesco, Iudicis eterni testificata
Abbreviated transcription (Latin):
astulphꝰ rex longobardoꝵ eccłiã
ronã sius possessionib ⁊ dñiost
liass stephs pp̃ qͥ zacharie successit
ad pipinũ regẽ frãcie cõtͣ lõgobar¬
dos auxiliũ petiturꝰ accessit᷑. Pi¬
pinꝰ ã copiosũ cõgregãs excitũ ĩ y¬
taliã uẽit. ⁊ astulphũ regẽ obse-¬
dit. a quo xl obsides accepit. ut ec¬
clie rõne oĩa p̃dia q̃ abstulerat red¬
d̾et: ⁊ ip̃am ampliꝰ nõ ĩqͥetar. S
recedẽte pipino astulphꝰ totũ qd̃¬

Expanded text:
Aistulphus rex Longobardorum ecclesiam Romanam suis possessionibus et dominio spoliasset, Stephanus papa, qui Zacharie successerat, ad Pippinum regem Francie contra Longobardos auxilium petiturus accessit. Pippinus autem copiosum congregans exercitum in Italiam Aistulphum regem obsedit, a quo XL obsides accepit, ut ecclesie Romane omnia predia, que abstulerat, redderet et ipsam amplius non inquietaret; sed recedente Pippino A
Abbreviated transcription (Latin):
maior regie domꝰ frãcoꝵ de fũctꝰ ẽ
Qui successit karolꝰ filiꝰ eiꝰ qͥ euti¬
des appellabatꝰ qͥ młtas uigorias
faciẽs. reliqͥt duos filios eiꝰdẽ aule
regie pͥncipes: s. karolũ magnũ
⁊ pipinũ. S karolꝰ magnꝰ relicta
scli pompa. cassinẽsis mochꝰ ẽ ef

Expanded text:
maior regie domus Francorum, defunctus est, cui successit Karolus, filius eius, qui Cutides appellatur. Qui multas victorias faciens reliquit duos filios, eiusdem aule regie principes Karolum magnum et Pippinum. Sed Karolus magnus relicta seculi pompa Cassinensis monachus est ef
Abbreviated transcription (Latin):
rex eẽt ĩutił ⁊ remissus. cõsiluit
pipinꝰ zachariã papã an ille de¬
b̾e̾t eẽ rex. qͥ solo regio nõie erat
cõtẽt᷑. Cui pp̃ respõdit illũ debe re¬
gẽ uocari. qui bñ rẽ publicã rege¬
ret. Quia respõsione frãcisci aĩati

Expanded text:
rex esset inutilis et remissus, consuluit Pippinus Zachariam papam, an ille deberet esse rex, qui solo regio nomine erat contentus. Cui papa respondit illum debere regem vocari, qui bene rem publicam gereret. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
mos ayca lege accepit. Sepe nãq
sarraceni se lauãt: ⁊ maxĩe qñ o-¬
rare debẽt. uerenda sua. manꝰ. bͣ¬
chia faciẽ ⁊ os. ⁊ oĩa m̃bra corꝑis
abluũt: ut mũdiꝰ orare possint.

Expanded text:
mosayca lege accepit. Sepe nanque Sarraceni se lavant, et maxime cum orare debent. Verenda enim sua manus, brachia, faciem, et os et omnia membra corporis abl
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ ⁊ mod̃ mortis eiꝰ attẽciꝰ ĩqͥrebat.
S ep̃c blãde ferẽs. ⁊ om̃s ĩ imicos su¬
os ut amicos amplectẽs. egit ꝯ rege
ut diem pasche ĩ urbe cui p̾erat celebͣ¬
ret. Et ecce illa die nũciatũ ẽ ei. ꝙ rex
illa nocte qͥcqͥd de morte eiꝰ tͣctau̾at: ꝑ¬
fice̾ decreuiss. At ille nichil trepidas.

Expanded text:
nitatem et modum mortis eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande ferens et omnes inimicos suos ut amicos amplectens egit cum rege ut diem pasche in urbem cui preerat celebraret. Et ecce ipsa die nuntiatum est ei quod rex illa nocte quicquid de morte eius tractauerat perficere decreuisset. At ille nichil trepidans,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ anno briciꝰ ꝯauctoritate pape redi-¬
ens sexto ab urbe miliario hospiciũ
accepit: ⁊ armenꝰ eadẽ uocte sp̃m era-¬
lauit. Qd̾ briciꝰ ꝑ reuelatõnẽ cognos-¬
cẽs. ait suis ut surg̾e̾nt: ⁊ secũ ad
tumulãdũ turonẽsẽ ep̃m ꝓparent.¬

Expanded text:
itaque anno Britius cum auctoritate pape rediens sexto ab urbe miliario hospicium accepit et Armentius eadem nocte spiritum exalauit. Quod Britius per reuelationem cognoscens ait suis ut surgerent et secum ad tumulandum Turonensem pont
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ei accõmodau̾at uł qd̃ sͥ debebat᷑.
ꝯmotꝰ ille ꝓuocauit eũ ad iusiurãd̾.
Ille gͥ uirauit ⁊ iste ꝑdidit. Dicebat
gͦ ĩ ip̃a nocte se ad iudicẽ raptũ fuisse:
⁊ ab eo ĩt̾rogatũ fuisse hiis u̾b̾. Qͣre ꝓ¬
uorasti hõmẽ ad iuratõnẽ: quẽ scie¬
bas falsũ ẽẽ iuraturũ. R̾ndit ilłe.
Negauit mͥ rẽ meã. Et iudex meliꝰ
erat ut rẽ tuã ꝑd̾es: ꝙͣ ut aĩam eius
falsa iuratõe ꝑim̾es. Prostratꝰ gͥ tã
gͣuit̾ cedi iussus ẽ. ut ĩ dorso euigi¬
lãtis plagarum uestigia appare

Expanded text:
ei accomodaverat vel quod sibi debebatur, commotus ille provocavit eum ad iusiurandum. Ille igitur iuravit et iste perdidit. Dicebat ergo in ipsa nocte se ad iudicem raptum fuisse et ab eo interrogatum fuisse hiis verbis Quare provocasti hominem ad iurationem quem sciebas falsum esse iuraturum? Respondit ille «Negavit michi rem meam». Et iudex «Melius erat ut rem tuam perderes quam ut animam eius falsa iuratione perimeres». Prostratus igitur tam graviter iussus est cedi ut dorso eius evigilantis plagarum vestigia appa
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Illa ã dicebat. Ecce ego cõtsta-¬
Nã ꝓ aĩa tua semꝑ orat. Et sic cõso¬
latione accepta: cũ gaudio ad ꝓpriã
remeauit Qe q̃dã alio patre legitᷤ¬
ꝙ cũ discipulꝰ eĩs̃ dicẽt. senuisti abba.
accedamꝰ parũ iuxta mũdũ. Et ille ait.
Ubi ñ ẽ mulier ibi eamꝰ. Et dixit ei
discipulꝰ Et ubi ẽ locꝰ ñ habẽs muli¬
erẽ ñ forte solitudo: Et ille. Ergoĩ
Cui illa. ut qͥd sic cooꝑuisti manꝰ tu-¬
as filiꝰ Et ille. Corpꝰ mulieris ignis
ẽ: et ex eo qd̾ te cõtĩgebã aliaꝵ femĩa¬
rũ memoria ĩ aĩo meo uẽiebat. Ar-¬

Expanded text:
. Illa autem dicebat: 'Ecce ego contristaNam pro anima tua semper orat'. Et sic consolatione recepta cum gaudio ad propria remeavit. De quodam alio patre legit cum discipulus eius dixisset: 'Senuisti, abba, accedamus parum iuxta mundum', ille ait: 'Ubi non est mulier, ibi eamus'. Discipulus dixit ei: 'Et ubi est locus non habens mulierem, nisi forte solitudo?'. Et ille: 'Ergo, in Cui illa: 'Ut quid sic operuisti manus tuas, fili?'. Et ille: 'Corpus mulieris ignis est, et ex eo quod te contingebam aliarum feminarum memoria in meo animo veniebat'.
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃ta p̾ciosa. q̃ uelut puluis añ
faciẽ uẽti erũt. Mirare pociꝰ celũ et
t̾rã mare ⁊ oĩa q̃ ĩ eis st̃. mirare or¬
nam̃ta celoꝵ solẽ uidelic ⁊ lunã ⁊
stellas. Mirare famlatũ eoꝵ qͣlit̾ a
mũdi ĩicio usq in finẽ nocte ⁊ die cͣ¬
rũt ad cccidẽtẽ ⁊ redeũt ad oriẽtẽ: nͣ

Expanded text:
pta, quae velut pulvis ante faciem venti erunt. II 24 Mirare potius celum et terram mare et omnia, quae in eis sunt; mirare ornamenta celi, solem videlicet lunam et stellas, mirare famulatum eorum, qualiter a mundi initio usque ad finem die noctuque currunt ad Occidentem et redeunt ad Orie
Abbreviated transcription (Latin):
tor m̃s. ꝙͣ suaue mͥ subito fc̃m ẽ carere
suauitatib nugax meaꝵ ⁊ qͣs amitte̾
metꝰ fu̾at: iã dim̾it̾e gaudiũ erat. Eici¬
ebas .n. eas a me. uera tu ⁊sũma sua¬
uitas᷑ eiciebas ⁊ ĩtbas ꝓ eis oĩ uolup¬
tate dłcior s ñ carni ⁊ sãguim: oĩ lu¬
ce clarior. s oĩ secreto ĩt̾ior. oĩ honore
sb̾limior. s ñ sublimib ĩ se. Post hec¬

Expanded text:
tor meus? quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam dimittere gaudium erat. eiciebus enim eas a me, uera tu et summa suauitas, eiciebus et intrabas pro eis omni uoluptate dulcior, sed non carni et sanguini, omni luce clarior, sed omni secreto interior, omni honore sublimior, sed non sublimibus in se. iam
Abbreviated transcription (Latin):
festꝰ tnslationis corꝑis bĩ parͥs
b̾tini q̃ celebrat᷑ septimodecimo
kalẽdas augti ĩstabat: et p̃sbit᷑
futuꝵ celebrãdũq digno more
ac solita cõsuetudĩs reuẽtia ĩdi-¬
cebat. Eũdẽ itaq festũ tnͣslatõis
diẽ q̃dã mulier posponẽs neglexit:
opꝰq ẜuile usq ad mediã diem ꝑ¬
age studuit. Post uestes sͥ mũdi-¬
cie parãdas ablue festinauit. sed
aliud ꝙͣ rata erat eadẽ hora sibi
cõtigit. Nã subito pͥmũ rubee
effecte sũt: tũ ĩfecte cruore sãgui-¬
nẽ distillare ceꝑũt. Instat illa
lotũ uestes suꝑare accrescẽtẽ
nitẽs sãguinẽ. s qͦ magis ablu-¬
ebat. eo magis ip̃e sãguis ĩcrem̃¬
to habũdabat. Nã ĩ pͥmis gutta¬
tĩ stillauit: põstea uti ꝑ stillici¬
diũ aqͣ distillare solet fluxit. Qd
aget: Stabat stupefacta: suꝑq
tãto miracło attonita. Protinꝰ
fama signi uolat cõcrũt uicimi:
p̃sentes mirãt᷑. Et qͥdã ex ilł ueꝵ

Expanded text:
i Patris Bertini, quae celebratur septimo decimo Kalendas Augusti, instabat, et presbyter futurum celebrandumque digno more ac solita consuetudinis reverentia indicebat. Eumdem itaque festum translationis diem quaedam mulier postponens neglexit, opusque servile usque ad mediam diem peragere studuit: post vestes, sibi munditie parandas abluere festinavit; sed aliud quam rata erat, eadem hora sibi contigit. Nam subito primum rubrae effectae sunt, tum infectae cruore sanguinem distillare coeperunt. Instat illa lotum vestes superare accrescentem nitens sanguinem; sed quo magis abluebat, eo magis ipse sanguis incremento abundabat. Nam in primis guttatim stillavit, postea, uti per stillicidium aqua distillare solet, fluxit. Quid ageret? stabat stupefacta, superque tanto miraculo attonita. Protinus fama signi volat, concurrunt vicini, praesentes mirantur, et quidam ex illis verum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis aggrede̾t᷑ a nõnulł ꝙ mini¬
me obẜuar festũ diẽ rep̃hẽdeba-¬
tͣ. Qͦx u̾b̾ irritata fert᷑ respõdisse
Quot st̃ qͦtq nim̃ant᷑ anni so¬
les: tot nr̃i p̾sbiti codex ĩscͥptas
habet festiuitates. Dixit ⁊ õm̃o
mołe uoluit. In pͥmo mole ro-¬
tatu lignũ palme digitisq ad¬
hesit: tũ bͣchiũ qͦ totũ diriguit.
mox ⁊̃ mola ĩmobił stetit Adhe¬
rens manui lignũ ad se se tͣrit. co-¬
nata ẽ auelle s nõ potuit . Tãdẽ
rubore cõfessa u̾ecũdiã. dext̾am
ligno adhentẽ ostẽdit noxã q
errati cõfitẽs ecc̃am adiit. Mo¬
nitu sac̾dotis orõnẽ p̃sẽtes fun¬
dũt. lignũ cecidit. ip̃a leta domũ
rediit. cui usq oĩs festꝰ dies ti-
sãgiũe affiuẽt᷑ ĩbuit: sic q hũ¬
ns usib ĩutiles reddidit ¶In¬

Expanded text:
operis aggrederetur, a nonnullis quod minime observaret festum diem reprehendebatur. Quorum verbis irritata fertur respondisse: Quot sunt, quotque numerantur anni soles, tot nostri presbyteri codex inscriptas habet festivitates. Dixit, et omnino molere voluit. In primo molae rotatu lignum palmae digitisque adhaesit, tum brachium quoque totum diriguit. Mox etiam mola immobilis stetit, adhaerens manui lignum ad sese traxit; conata est avellere, sed non potuit. Tandem rubore confessa verecundiam, dextram ligno adhaerentem ostendit, noxamque errati confitens ecclesiam adiit. Monitu sacerdotis orationem praesentes fundunt, lignumque cecidit, ipsa laeta domum rediit: cui usque omnis festus dies timosanguine affluenter imbuit, sicque humanis usibus inutiles reddidit. LI
Abbreviated transcription (Latin):
no iohes p̃sbit̾ de rubroch cũ
tał ludẽs ad aleas nescio seu
ad scacos dũ ꝑdidit: scm̃ dei b̾¬
tinũ maledicere cepit. ⁊ oĩa q̃
ꝙͣ plurima blasphemnie u̾ba ꝓ¬
tuliss: ac si uẽtꝰ ualidꝰ uẽiret
sonitũ audiuit. ⁊ alapã mag¬
nã ĩ maxilla recipiẽs sr̃ scaca¬

Expanded text:
no, Joannes presbyter de Rubroch cum talis ludens ad aleas nescio seu ad scacos, dum perdidit, sanctum Dei Bertinum maledicere coepit et omnia quae plurima blasphemiae verba protulisset, ac si ventus validus veniret, sonitum audivit, et alapam magnam in maxilla recipiens super scaca
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bõ audomaro ⁊ p̃dc̃is dei famul
cepit qͣlit̾ possessionũ suaꝵ eccle¬
siã h̾edẽ face̾t. Quẽ bs̃ audoma-
q̃ que hab̾e pot̾at cõfr̾et. qͣtinus
ibidẽ cenobiũ ĩ honore bĩ petͥ pͥn¬
cipis apłoꝵ cõstruẽdo turbã mo¬
nachoꝵ nõ modicã coadunarẽt.
Qd̾ adecaldꝰ p̾sẽte bõ audomaro
cũctisq ꝓcib urbis taruennẽs
magna cordis alacritate cõple-¬
uit tradẽs uillã sue ꝓpͥetatis nũ¬
cupatã sithiu. anno ab ĩcarna¬
tõne do sexcẽtesimo uicesimo sex¬
to: anno ã undecĩo regni dodo-¬
uei filii dagob̾ti. octauo idꝰ seꝑ¬
tẽbs. In t̾ritorio gͥ qͦdã ip̃iꝰ uille
mõsteriũ edificare ceperũt: qͥ lo¬
Cꝰ usq hodie uetꝰ uocat᷑ mõst̾iũ.

Expanded text:
B. Audomaro et praedictis Dei famulis coepit, qualiter possessionum suarum ecclesiam haeredem faceret. Quem B. Audomaruquaeque habere poterat conferret, quatenus ibidem coenobium in honore B. Petri principis apostolorum construendo, turbam monachorum non modicam coadunarent. Quod Adroaldus praesente B. Audomaro cunctisque proceribus urbis Tarvennae magna cordis alacritate complevit, tradens villam suae proprietatis nuncupatam Sithiu, anno ab Incarnatione Domini sexcentesimo vigesimo sexto, anno autem undecimo regni Chlodovei filii Dagoberti, octavo Idus Septembris. In territorio igitur quodam ipsius villae monasterium aedificare coeperunt, qui loc
Abbreviated transcription (Latin):
nonodecĩo ñ licu̾it comed̾e ĩ refe¬
ctorio ĩ depositõne bĩ b̾tini. iratꝰ
ĩ burgo comedit. Qͥ cũ domũ re¬
dirz ꝯ canonicis watinẽsib in
naui: scm̃ dei b̾cinũ cepit male-¬
dic̾e ⁊ excõmunicare. ⁊ oĩa q̃ ad
eũ ꝑtinẽt. Quẽ gladiꝰ dei ũdictã

Expanded text:
nono decimo, non licuerit comedere in refectorio in depositione B. Bertini, iratus in burgo comedit. Qui cum domum rediret, cum canonicis Watiniensibus in navi sanctum Dei Bertinum coepit maledicere, et excommunicare et omnia quae ad eum pertinent. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ tẽpꝰ mͣłtitudinẽ mͣocho¬
rũ. uidelic cẽtũ qͥnqͣgĩta coad¬
unauit: cũ qͥb młtis ĩ dei ser-¬
uicio uix̾at annis. Turbãq
sͥ a dño creditã sub distͥicto sa¬
cre regłe iugo mẽte sollicita ꝑ¬
uigil custodiebat pastor. sciẽs
qd̃ scͥptũ ẽ. cui plus cõmittit᷑
plꝰ ab eo exigit᷑. Bs̃ eĩ dei famu¬
lꝰ sb̃ sua cura cõsistẽtib dñica
atq apostolica p̃dicãdo mãda¬
ta: sua cotidie discͥcta cõu̾satõne
ac religiosis actib magnũ bñ
uiuẽdi p̃bebã exẽplũ implẽs qd
scͥptũ ẽ. Sic luceat lux uestra
corã hõib ut uideãt bona oꝑa¬

Expanded text:
titudinem monachorum, videlicet centum quinquaginta coadunavit, cum quibus multis in Dei servitio vixerat annis, turbamque sibi a Domino creditam sub districto sacrae regulae jugo mente sollicita pervigil custodiebat pastor, sciens quod scriptum est : Cui plus committitur, plus ab eo exigitur . Beatis enim Dei famulis sub sua cura consistentibus Dominica atque apostolica praedicando mandata, sua quotidie districta conversatione ac religiosis actibus magnum bene vivendi praebebat exemplum, implens quod scriptum est: Sic luceat lux vestra cora
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tinꝰ ĩ loco sͥ a deo collato annis
qͣtuordecĩ resedit. Et qm̃ locꝰ ille
ꝑmodicꝰ minꝰ spaciosus erat. ut
cenobii aptiorẽ q̃rere locũ. Sed
dictũ dñicũ aĩo reuoluẽs sine
me nichil potestis face̾ ꝑfecto
nisus cõsilio dei ꝓuidẽtie cũcta

Expanded text:
tinus in loco sibi a Domino collato annis quatuordecim resedit. Et quoniam locus ille permodicus minusque spatiosus erat, ut coenobii aptiorem quaerere locum. Sed dictum Dominicum animo revolvens: Sine me nil potestis facere , perfecto hujus consil
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ exclusit sb̃ anathemate ĩgs¬
sũ feiaꝵ de aditis eiusdẽ cenobii
tũ mulierẽ. ut scilic ulteriꝰ nollet
ire. ꝙͣ ip̃m uirũ dei didic̾at cõsti¬
tuisse: ea qͦ mortua corpꝰ ẜuau̾
exanime. Nã eã ĩ fẽt᷑ positã fen-¬
tes. cũ ĩ ip̃o eiꝰ antiq̃ aduẽtionis

Expanded text:
it sub anathemate ingressum feminarum de aditis ejusdem coenobii. tum muliere, ut scilicet ulterius nollet ire quam ipsum virum Dei didicerat constituisse; ea quoque mortua corpus servavit exanime. Nam eam in feretro positam ferentes, cum in ipso ejus antiquae adventi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ eis ꝙͣplures uiri religiosi:
qͥ ab eisdẽ a mane usq ad ues-¬
ꝑũ et̾ne uite pabuł reficiebãt᷑
Nec minꝰ qͦ palatini ꝓces. ĩter-¬
missa ad tẽpꝰ regali ẜuitute
ad eos cõfluebãt: eoꝵq modestã
cõu̾satõnẽ ĩ recte uiuẽdo ad ex¬
emplũ sͥ ꝓponebãt. Tẽꝑe illo lo¬
thariꝰ filiꝰ ludouici regis: regni
frãcoꝵ monarchiam gub̾nabat.
Cuiꝰ aures cũ iã suoꝵ ꝓcerũ re¬
latõne pulsaret: scoꝵ b̃tini soci¬
oꝵq eiꝰ eximie cõu̾satõnis crebͣ
opinio mox eos suis astare ius-¬
sit cõspectib. Qͥb illatis a rege
uir dñi b̾tinꝰ ⁊ eiꝰ socii honorifice
st̃ suscepti: ⁊ lõgo tẽꝑe ĩtra regis
palaciũ sũma diligẽtia subro¬
gati. Post longũ aũ tẽꝑis ĩt̾ual-¬
lũ p̃memorati uiri scm̃ audoma¬
nꝰ aduẽit. ut ei ĩ p̃dicãdo essẽt co¬
mites: qͣtinꝰ ĩ et̾na retͥbutione
los gratifice recipiens. oĩpotẽti
deo gr̃as egit: qͥ tales sͥ ad p̃di-¬

Expanded text:
i, qui ab eisdem a mane usque ad vesperum aeternae vitae pabulis reficiebantur; nec minus quoque palatini proceres intermissa ad tempus regali servitute ad eos confluebant, eorumque modestam conversationem in recte vivendo ad exemplum sibi proponebant. 4. Tempore illo Lotharius filius Ludovici regis regni Francorum monarchiam gubernabat: cujus aures cum jam suorum procerum relatione pulsaret sanctorum Bertini sociorumque ejus eximiae conversationis crebra opinio, mox eos suis astare jussit conspectibus. Quibus illatis a rege, vir Domini Bertinus et ejus socii honorifice sunt suscepti, et longo tempore intra regis palatium summa diligentia subrogati. Post longum autem temporis intervallum praememorati viri S. Audoma adierunt ut ei in praedicando essent comites, quatenus in aeterna retributione los gratifice recipiens, omnipotenti Deo gratias egit, qui tales sibi ad praedi