comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des.xii. patͥarchaꝵ nomina in se sculpta ha-¬
bentes. In lamina aurea insculptũ erat no
tifices. Amictũ etiã habent in loco suꝑhum̾a¬
lis n rõnalis: qd̾ ce nc̃ suꝑhum̾ale appellari
potest. Nulli aut̃ lamina aurea utunt᷑ mͦ:
qr qd̾ ołim in illa : nc̃ insigno crucis monstͣ¬
tur. Auro enĩ legis ut dicit ieronimꝰ sanqͥs
dotes. ⁊ stola. qua uetus sacerdociũ ñ ute¬
bat᷑: ut illud impleatꝰ eunͣgłiũ. Tollite iu¬
le nuinc tot colorib ñ uariãtͦ. nec illi lapideᷤ
solent poni insuꝑhum̾ali. nil refert: cũ xͥa¬
na religio u̾tati seruiens idẽ mystice reb cõ¬
pendiosis facit. qd̾ uetus obseruantĩa sũp¬
tuosis. Nunc gͦ qͥd sig̃c̃ent uestimenta noui
testam̃ti: breuit̾ dicamꝰ. Alba .i. tunica illa
ad temꝑantiã ꝑtinet. Suꝑhum̾ale qd̾ hebra¬
ice dr ephot. iusticiam. Rõnale qd̾ grecilogi¬
&e minimȩ coronant᷑. Longitudo stole: notat
ꝑseu̾antiã. idem qd̃ tunica in hoc qd̾ talaris ẽ.

Expanded text:
similiter nomina in se sculpta habentes. In lamina aurea insculptum erat nomtifices: amictum etiam habent in loco superhumeralis et rationalis, quia et nunc superhumerale appellari solet. Nulli autem lamina aurea utuntur modo, quia quod olim in illa, nunc in signo crucis monstratur. Ut enim dicit Hieronymus, sanguis utebatur, ut illud impleant Evangelicum: Tollite jule nunc tot coloribus non variantur, nec illi lapides solent poni in superhumerali nil refert, cum Christiana religio veritati serviens idem mystice rebus compendiosis facit, quod vetus observatio sumptuosis. Nunc vero quid significent vestimenta Novi Testamenti, breviter dicamus. Alba, id est, tunica illa ad temperantiam pertinet. Superhumerale quod hebraice dicitur ephod, justitiam. Rationale quod Graeci λόγet minime coronantur. Longitudo stolae notat perseverantiam, idem quod tunica, in hoc quod ipsa talaris est,
Abbreviated transcription (Latin):
passionis sue fac̾ent idem discipłis iniunxit.
Et it̾um manifestans hoc impleuit officiũ.
qñ ipse ibem sacerdos ce hostia se ipsũ in ara
crucis obtulit pat̾: ce adhuc głosius implet.
dũ sedens ad dexterã patͥs int̾pellat ꝓ nob̾:
⁊sic que in celis ⁊ in terris sunt pacificans.
soli poliq patͥam unã facit rem publicam.¬
st hec de uestim̃. De uestim̃tis sacris.
cõmemoranda sunt uestim̃ta uet̾is testam̃ti.
quȩ fuert̃ duȩ tunicȩ. bissma ce iacinctina.
lamina aurea. que supra mitrã ante faci¬
emponebat᷑. Zona aut̃ ce suꝑhum̾ale uari¬
ata erant .iiiͦiͦ. colorib. bisso. purpura. ia¬

Expanded text:
ent discipulis injunxit. Et iterum manifestius hoc implevit officium quando ipse idem sacerdos et hostia seipsum in ara crucis obtulit Patri. Et adhuc gloriosius implet, dum sedens ad dexteram Patris, interpellat pro nobis. Et sic quae in coelis et in terris sunt pacificans, soli polique patriam unam facit rempublicam CAP. VI. De vestimentis sacris.commemoranda sunt Veteris Testamenti quae fuerunt: duae tunicae, bissina et hyacinthina, t lamina aurea, quae supra mitram ante faciem ponebatur. Zona autem et superhumerale, variata erant quatuor coloribus, bysso, purpura, hya
Abbreviated transcription (Latin):
um dicit dñs. Lectorem uͦ se ostendit: cũ in
medio semoꝵ librũ ysayȩ aꝑiens legit dis¬
tincte ad intelligendũ. Exorcistam se indi¬
cauit. eiciens demonia. Accolitũ: dicens.
Ego sũ lux mundi. Subdiaconũ: qñ lauit
pedes discipłoꝵ. Diaconũ : qñ corpus ⁊ san¬
guinẽ ꝓp̃is ma̾nib dispensauit discipłis:

Expanded text:
ectorem vero se ostendit cum in medio seniorum librum Isaiae aperiens distincte legit ad intelligendum. Exorcistam se indicavit, ejiciens daemonia; acolythum, dicens: Ego sum lux mundi . Subdiaconum, quando lavit pedes discipulorum; diaconum, quando corpus et sanguinem suum propriis manibus dispensavit disc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑ supͣintendens. Sacerdos: dans sacra.
Diaconus minister. Subdiaconꝰ. subminist̃.
accolitus: ceroferarius. Exorcista ꝯiurator. Qs̾
ñ ignorat lingua latina. Nc̃ aut̃ uidendũ ẽ
qd̃ om̃s habentes hos gradus p̃taxatos sp̃ua¬
łr uicarii sunt . xͥ: qui in se hofficia compleuit
Ostiariũ enĩ se monstrauit esse: qñ eiecit em̃¬
tes ce uendentes de templo. qd̾ in ȩccła coti¬

Expanded text:
tatur superintendens, sacerdos dans sacra, diaconus minister, subdiaconus subminister, acolythus ceroferarius, exorcista conjurator. Qun ignorat lingua Latina. Nunc autem videndum est quod omnes habentes hos gradus praetactos spiritaliter vicarii sunt episcopi, qui in se haec officia complevit. Ostiarium enim se monstravit esse, quando ejecit canentes et vendentes de templo. Quod in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunit̾ uociferans deiñ complet hymnũ
quẽ solus sacerdos pͥus incipit: sig̃c qd̾ sta¬
timfacta ẽ cũ angło multitudo celestis exer¬
citꝰ laudantiũ ⁊ dicentiũ gła in excelsis d̃o.
finito hymno: sacerdos salutat ppłm dicenᷤ.
dñs uobiscũ. orat ut dñs sit cũ illis: ⁊ in il
nuncians sic salutauit apłos. Dem̃ sacerdos
oraturꝰ hortat᷑ alios ut orent: qr dñs monu¬
it discipłos orare. ⁊ ipse orauit. Epła que
or̃onem seqr̃. p̃dicationẽ ioħis baptiste rep̃¬
sentat: qi ille p̃cur sor fuit. xͥ: ita ħ p̃cedunt¬

Expanded text:
communiter vociferans deinde complet Hymnum, quem solus sacerdos prius incoepit, significat quod statim facta est cum angelo multitudo coelestis exercitus laudantium et dicentium: Gloria in excelsis Deo . Finito Hymno sacerdos salutat populum dicens: Dominus vobiscum. Orat ut Deus sit cum illis, et in illcem annuntians sic salutavit apostolos. Deinde sacerdos oraturus hortatur alios ut orent, quia Dominus monuit discipulos orare, et ipse oravit. Epistola quae Orationem sequitur, praedicationem Joannis Baptistae repraesentat, q
Abbreviated transcription (Latin):
lit. ostiarii implet officiũ. Qui aut̃ male ui¬
instruit iuixta scqͥpturas auctenticas: lector est
sp̃ualis. Qui uͦ oronib suis aliquẽ a uiciis li¬
b̾at diaboli  officiũ exorcistȩ celebrat. Quilu¬
cem boni oꝑis aliis ministrat: spuałr acolitꝰ ẽ.
plo eus ce ꝯsilio cet̾i a sordib cͥminũ lauant᷑.
officiũ subdiaconi implet & possidet. Qui corpꝰ
ce sanguinẽ .xͥ. discrete dispensat digne accipi¬
entib. uł ad orandum ⁊ ad uigilandũ exẽplo
sui alios hortat᷑. diaconi gerit officiũ. Qui
aut̃ corpus &e sanguinẽ dñi digne ꝯsecratũ¬

Expanded text:
cium. Qui autem male viinstruit juxta Scripturas authenticas, lector est spiritaliter. Qui vero orationibus suis aliquem a vitiis liberat diabolicis, officium exorcistae celebrat. Qui lucem boni operis aliis ministrat, spiritaliter plo ejus et consilio, caeteri sordibus criminum lavantur, officium subdiaconi implet et possidet. Qui corpus et sanguinem Christi discrete dispensat digne accipientibus, vel ad orandum et vigilandum exemplo sui alios hortatur, diaconi gerit officium. Qui autem corpus et sanguinem Domini digne consecrat
Abbreviated transcription (Latin):
sant. nͨ liret sacerdotib calicem dñi tollere.
nͥ tradatur eis adiacono. Cũ aut̃ ordinant᷑le-¬
uite. qd̾ licite fieri potest a .xxͣ. annis & supra.
ponr̃ orarium supra sinistrũ humerũ. ut mn¬
telligant se accepisse uigũ dñi. quo p̃mant oĩa
ȩungłii: ut intelligant se eẽ p̃cones ȩungłioꝵ.
Seq̃r ordo p̃sbitoꝵ. qui afiliis adron sumpsit
exordiũ. dũ isti a xixͣ. annis ce supra ordinant᷑.
ep̃o eos bñdicente. ⁊ manũ suꝑ capita eoꝵ¬
imponente. om̃s p̃sbit̾i qui cũ eo sunt p̃sentes
cant. Post inuocationẽ accipiunt stolam suꝑ
utrũq humerũ. ut intelligant se deb̾e essemu¬
nitos ꝑ arma iusticiȩ a dextͥs ce a sinistris. ut
nͨ eos adu̾sa frangant. nͨ ꝓsꝑa extollant. acci-¬
piunt ce calicem cũ iuno de manu ep̃i. & pate¬
nã cũ hostra. ut intelligant se hab̾e potestatẽ
offerendi dõ hostias placabiles. corpus & san
celsũ ce expauendũ officiũ. Hoc ordine ñ est aliꝰ

Expanded text:
sant. Non licet sacerdotibus calicem Domini tollere nisi tradatur eis a diacono. Cum autem ordinantur levitae quod licite fieri potest a viginti annis et supra accipiunt orarium super sinistrum humerum: ut intelligant se accepisse Dei jugum quo premant omnia Evangeliorum, ut intelligant se esse praecones Evangelii. Sequitur ordo presbyterorum, qui a filiis Aaron sumpsit exordium. Dum isti a triginta annis et supra ordinantur episcopo eos benedicente, et manus super capita eorum tenente omnes presbyteri, qui cum eo sunt praesentes,cant. Post invocationem accipiunt stolam super utrumque humerum, ut intelligant se debere esse munitos per arma justitiae a dextris et a sinistris, ut nec eos adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino de manu episcopi, et patenam cum hostia: ut intelligant se habere potestatem offerendi Deo hostias placabiles, corpus sciliccelsum et expavendum officium! Hoc ordine non est alius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos quicłicus ẽ ascendens efficit᷑ ostiarius.
lector. exorcista. acolitꝰ. subdiaconꝰ. diaconus.
sacerdos. Primꝰ gͦ gradus ẽ ostiarioꝵ. quoꝵ
fidełr custodire. uñ claues ȩccłȩ eis tradunt᷑.
cũ ordinant᷑. Postea ꝓmouent᷑ ad officiũ lectoꝵ

Expanded text:
 quos qui clericus est ascendens efficitur ostiarius, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, sacerdos. Primus ergo gradus est ostiariorum, quorum fideliter custodire; unde claves ecclesiae eis traduntur, cum ordinantur. Postea promoventur ad officium
Abbreviated transcription (Latin):
ciã resurrectionis mysticat: qr sicut iudei fi¬
nitis p̃liis. &e restaurato templo. inymnis ce
ꝯfessionib bndicebant dnm. sic ingła resur¬
rectioĩs ⁊ magnȩ festiuitatis destructis p̃liis¬

Expanded text:
tiam resurrectionis mysticat, quia sicut Judaei fitiam resurrectionis mysticat, quia sicut Judaei finitis praeliis et restaurato templo, in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum, sic in gloria resurrectionis et magnae festivitatis, destructis
Abbreviated transcription (Latin):
qr dauid ꝓpħauit de passione &e resurrectione.
p̃sentia. Int̾ ascensionẽ & penthecostencantat᷑
de festo: qr discipłi sursũ subleuati ꝓmissa pa-¬
tͥs expectabant mun̾a. Post penthecosten.
usq ad uł augusti legunt᷑ ubriregũ. & canta¬
tur ds om̃iũ: qr sicut samuel. saul dauid. &
alii ꝓ lege dĩ pugnau̾unt: sic nos postꝗͣ acce¬
pimꝰ donũ sp̃c sc̃i inbaptismo cũ uirtute pug¬
nare debemꝰ ꝯtra demones. firmati. nati.
nutriti. armati. A ułis augusti usq ad kł
septembͥs legr̃ &e cantat᷑ de sapientia. qr au-¬
gustus sextus ẽ mensis: & in sexta etate qua
ore altissimi ꝑdiit. Iterũ. Mensis iste calidus ẽ.
&e mediꝰ anni᷑: & in media etate uͥ quisq ab es-¬
tu uicioꝵ plus accendit᷑. plus succurr̾e debet
sapientia. In septembri legr̃ & cantat᷑ de iob
tobia. esdra. iudith. hester: q hii adu̾sa pati-¬
ent̾ sustinuert̃: & eocła in fine mundi adu̾sa
tant᷑ iñ responsoria: qr iste octauꝰ mensis leti¬

Expanded text:
surrectione epraesentia. Inter Ascensionem et Pentecosten cantatur de festo quia discipuli sursum sublevati, Patris promissa exspectabant munera. Post Pentecosten usque ad Kalendas Augusti leguntur libri Regum, et cantatur Deus omnium quia sicut Saul, Samuel, David, et alii pro lege Dei pugnaverunt, sic nos postquam accepimus donum Spiritus sancti in baptismate et virtute pugnare debemus contra daemones, formati, nati, nutriti, armati. A Kalendis Augusti usque ad Kalendas Septembris legitur et cantatur de Sapientia quia Augustus sextus est mensis, et in sexta aetate, quia ore Altissimi prodiit. Rursum mensis iste calidus est et medius anni et in media aetate, ubi quisque ab aestu vitiorum plus accenditur, plus succurrere Sapientia debet. In Septembri legitur et cantatur de Job, Tobia, Esdra, Judith et Esther, quia hi adversa patienter sustinuerunt et Ecclesia in fine mundi adversa tantur inde responsoria quia iste octavus mensis laeti
Abbreviated transcription (Latin):
ticiȩ. gemitũ ꝓ utroq habentes irriguo: ut
in die resurrectionis multiplicatis ciuib fes¬
tiuis gaudeat ȩccła ut in sabbo paschali ꝓ
dnĩca resurrectione unũ canimus alla:
alła: qr in die uidicii plenũ erit gaudiũ pro
dnica & nr̃a resurrectione. & qr iusti duplici
stola fulgebunt. Qndecim aut̃ dieb añ pas-

Expanded text:
titiae, gemitum cum utroque habentes irriguo, ut in die resurrectionis multiplicatis civibus festivius gaudeat Ecclesia. In Sabbato paschali pro Dominica resurrectione unum canimus Alleluia, Alleluia quia in die judicii plenum erit gaudium, et pro Dominica et nostra resurrectione, et quia duplici stola justi fulgebunt. Quindecim autem die
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ a.lixͫ. usq ad pascha rep̃sentat᷑ tempꝰ ab
adã usq ad moysen: in qͦ mors regnauit. Uñ
qr tc̃ culpa ꝯtraria iusticiȩ cõmemorat᷑. Głaĩ
excelsis dõ silet᷑: qd̾ in testimoniũ pacis audi
tũ est. qñ ueritas de terra orta est. ⁊ iusticia
dȩ celo ꝓspexit: ⁊⁊ qr pena in quã homo cecidit
ꝑ culpã ad memoriã ꝑ scͥpturas reducit᷑. alła
cantus leticiȩ tacetur. Ab aduentu usq ad
natale dñi .i. a moyse usq ad xp̃m. tempꝰ ẽ in
quo pecc̃m regnauit. ñ ꝓpt̃ ignorantiã uͭ morᷤ

Expanded text:
esima, usque ad Pascha repraesentat tempus ab Adam usque ad Moysen, in quo mors regnavit. Unde quia tunc culpa contraria justitiae commemoratur, Gloria in excelsis Deo siletur, ra orta est justitia de coelo prospexit . Et quia poena in quam homo cecidit per culpam, ad memoriam per Scripturas reducitur, Alleluia cantus laetitiae tacetur. Ab adventu usque ad Natalem Domini, a Moyse usque ad Christum tempus est in quo peccatum regnavit, non propter ignorantiam ut mors
Abbreviated transcription (Latin):
passus ẽ dñs. Dies iusticie ꝑ diem in quo in
sepulchro iacuit. Dies ret̾butionis ꝑdiẽ in
quo resurrexit dñs. Penitentia enĩ cruciat.
iusticia tranquillat: remun̾atio letificat.
Iterũ.. hii tres dies ꝑ uigilias ce festiuita¬
tes ꝯoctauas scoꝵ intelligunt᷑ & iterũ ꝑ¬
qͥnquagesimũ psalmũ cẽ centesimũ. & cen-¬
tesimũquinqͣgesimũ. Quinquagesimꝰ enĩ
penitentiam loq̃r: centesimꝰ iusticiã: cente-¬
simꝰ quinquagesimꝰ laudem di in sc̃ĩs eius:
qñ completo eoꝵ num̃o magnȩ festiuitatis
completoriũ celebrabr̃ in eternũ. Adhuc cantꝰ
in eccła. celi leticiam sigc̃at. de qua exultabunt

Expanded text:
passus est; dies justitiae, per diem in quo in sepulcro jacuit; dies retributionis, per diem in quo resurrexit Dominus. Poenitentia Domini cruciat, justitia tranquillat, remuneratio laetificat. Item hi tres dies per vigilias et festivitates et octavas sanctorum intelliguntur, quinquagesimum psalmum et centesimum, et centesimum quinquagesimum. Quinquagesimus enim poenitentiam loquitur, centesimus justitiam, centesimus quinquagesimus laudem Dei in sanctis ejus, quando, completo eorum numero, magnae festivitatis completorium celebrabitur in aeternum. Ad haec cantus in Ecclesia coeli laetitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Npͥncipio septuagesimȩ incipit ȩccła anni .ii.
seruiciũ tocius anni: & legr̃ pentatheucũ.
Septuagesima enĩ tempꝰ captiuitatis nr̃ȩ
designat: de qua ad ierłm mystice redire de-¬
bemus: ut ꝑhebreos olim de babylone exe-¬
untes figuratũ est. Ut gͦ memores sint capti¬
uitatis suȩ qui sursũ tendunt: legr̃ pͥmũ de
adam. qui in pͥncipio mundifactus est: &e de
eiectione eius de paradyso. Dem̃ de cataclis¬
mo: uł diluuio: ce quomͦ ab raham exiuit
de terra sua: ⁊ de huiusmodi laborib ad exẽ-¬
plum patientiȩ: ce sicut olim hebrei captiua¬
ti ducti in babylonẽ in tͥsticia fuerunt usq ad¬

Expanded text:
principio Septuagesimae incipit Ecclesia servitium totius anni, et legitur Pentateuchus. Septuagesima enim tempus captivitatis nostrae designat de qua ad Jerusalem mystice redire debemus, ut per Hebraeos olim de Babylone exeuntes figuratum est. Ut ergo memores sint captivitatis suae qui sursum tendunt, legitur primum de Adam, qui in principio mundi factus est, et de ejectione ejus de paradiso, deinde de diluvio, et quomodo Abraham exiit de terra sua, et de hujusmodi laboribus, ad exemplum patientiae. Et sicut olim Hebraei captivi ducti in Babylonem in tristitia fuerunt fere
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet pectus. sonus atq manꝰ. sig̃cat qd̾ penitñ¬
dũ est de his. quȩ mente uoce. oꝑe peccauimꝰ.
Cũ psaimis auirni officii duodecies dr gła patͥ
pulsant᷑ campane. In pͥma hora semel. & inul¬
tima semel: qr ab uno dõ om̃ia: & idem unus
erit omĩa in om̃ib. S intercia sonat᷑ ter ꝓ scd̃a
&e t̾cia & quarta hora: ce simiłr in sexta ꝑtrib.
grẽ multiplicata est p̃dicatio apłoꝵ. Itẽ ad
matutinas sepe: qr sepe exclamandũ est. Exur-¬
ge qui dormis. Diurnũ officiũ in his celebra¬
tur horis. in quib exisse cõmemoratur pat̾-¬
familias ꝯduc̾e oꝑarios in uineã suam. Item.
Nocturnale tempus ẽ: sicut ab adam usq ad
noe. Matutinale int̾ noe &e abraham. Prima
int̾ abraham ce moysen. Tercia int̾ moysen
&e daiuid. Sexta int̾ dauid. c̾ aduentũ dñi.

Expanded text:
sonus, manus, significant quod poenitendum est de iis quae mente, voce, opere peccavimus. Cum psalmis diurni officii duodecies dicitur Glorpulsantur campanae. In prima hora semel, et in ultima hora semel, quia ab uno Deus omnia, et idem unus erit omnia in omnibus. Sed in tertia sonatur ter, pro secunda et tertia et quarta hora, et similiter in sexta pro gratiae multiplicata est praedicatio apostolorum. Item ad matutinas saepe, quia saepe exclamandum est: Exsurge qui dormis. Divinum officium in his celebratur horis, in quibus exisse commemoratur paterfamilias conducere operarios in vineam suam. Item nocturnale tempus est ab Adam usque ad Noe; matutinale, inter Noe et Abraham. Prima inter Abraham et Moysen; tertia, inter Moysen et David; sexta, inter David et adventum Domini;
Abbreviated transcription (Latin):
cute. inmiunt tͥb modis p̃dicandũ esse tͥb ordi¬
nib ecclȩ. ꝓpt̃ tricesimũ ⁊ sexagesimũ ⁊ cen-¬
tesimũ fructũ ueluixta tͥa uolumina salomo¬
nis. ꝓcessio ẽ uia ad celestem patͥam. Precedens
aqua bñdicta. ẽ mundicia uite. Luminaria:
ti t̾umphatores legis crucifigunt carnẽ. & tum¬
phant. Dem̃ cũ ad legendũ ȩungłium it᷑. & pul¬
uinar & textus eungłicus defertur. Puluinar:¬

Expanded text:
ndum esse tribus ordinibus Ecclesiae, propter tricesimum et sexageslmum et centesimum fructum, vel juxta tria volumina Salomonis. Processio est via ad coelestem patriam. Procedens aqua benedicta est munditia vitae. Luminaria i et factores legis crucifigunt carnem et triumphant. Deinde ad legendum Evangelium fertur pulvinar, et textus evangelicus
Abbreviated transcription (Latin):
mus: iuxta apłm orantes ꝓ inuicẽ ut saluem᷑.
Mystice p̃ces humilitatẽ sigr̃ant que infine
esse debet: qr sicut inpͥncipio ipsanecessaria
tas monstranda est ꝯtra suꝑbiam: in qua ce-¬
cid̾unt om̃s qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Hac lue
ñnunqꝗͣ rosa uertit᷑ insaliuncam. Uersus ori¬
entẽ oramꝰ: licet d̾s sit ubiq. cuiꝰ magnitudi¬
nis ñ est finis. memores qd̃ ipse qui est splen-¬
dor lucis eternȩ. illuminauit sedentes in te¬
nelis. qñ uisitauit nos oriens ex alto. Genua

Expanded text:
 juxta apostolum: Orate pro invicem ut salvemini . Mystice preces humilitatem significant, quae in fine esse debet: quia sicut in principio ipsa necessariatas monstranda est contra superbiam, in quam ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Unde hac lue nonnunquam rosa vertitur in saliuncam. Versus orientem oramus, licet Deus sit ubique, cujus magnitudinis non est finis, memores quod ipse, qui est splendor lucis aeternae, illuminavit sedentes in tenebris, quando visitavit nos oriens ex alto. Genua
Abbreviated transcription (Latin):
cedit cõpletoriũ. ꝑ qd̾ sigc̃at ᷑ gͣaudiũ: qd̾
cõpleto electoꝵ num̃o complebit d̃s scĩs suis.
in die generalis retͥbutionis. In hac ultima hora dr̃:
omnẽ ꝑfectionẽ. que hic hab̾i potest uͥ sepe erra
in sicut ouis quȩ ꝑiit. In hac hora sccłm iiii. ele¬
menta corpis nr̃i in quo sepe offendimꝰ . iiiͦi.
psalmos ad placandũ d̃m dicimꝰ. In hac etiã
hora ñ precedit capitulũ ymnũ. ꝑ qd typice
monstrat᷑. qd̃ illi quib completa sunt sig̾rata
p̃cedentiũ. laude p̃ueniunt exhortationem.
mate. uñ excitati &e memores facti in effabilis
gaudii. qd̃ erit merces laboris nr̃i canticũ iusti
sẏmeonis. ut exemplo eius inuenientes pacem.
timores: ce alterna ꝯfessione mundamꝰ. uxta

Expanded text:
cedit Completorium; per quod significatur gaudium, quod completo electorum numero complebit Deus sanctis suis in die generalis resurrectionis. In hac ultima Hora dicitomnem perfectionem quae hic haberi potest ubi saepe erramvi sicut ovis quae periit . In hac Hora, secundum quatuor elementa corporis nostri in quo saepe offendimus, quatuor psalmos ad placandum Deum dicimus. In hac etiam Hora non praecedit Capitulum Hymnum, per quod typice monstratur quod illi in quibus completa sunt significata praecedentium laude, praeveniunt exhortationem. mate; unde excitati et memores facti ineffabilis gaudii, quod erit merces laboris nostri, canticum justi Simeonis canimus, ut exemplo ejus invenientes pacem, timores; et alterna confessione mundamur, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ imitat᷑. scõs sig̃c cogitantes ⁊ imi¬
tantes celestia. Et m̾ito ħ tunica iacinctim co
loris ẽ: qr sicut lapis iste mutat colorẽ cũ aere.
in sereno enĩ serenus ẽ. ⁊ in obseuro pallidꝰ: sic
cẽ flere cũ flentib. Mitra pontificis corniculata
duo portendit testamenta: quib ipse debet
qr ñ debent inhiare terrenis: desuꝑ sunt ꝑfora¬
ta. qr ocłos mentis debent aꝑire ad ea que sur-¬
sũ sunt. Qd̃ aut̃ in quibdã locis sunt aꝑta. &
in quib dã integra: monstrat aꝑte. qd̃ celestia
sacram̃ta quibdã sunt reuelanda. ⁊ quib dã
⁊c̃. hoꝵ calciamentoꝵ mysteria ꝯsid̾auit. qͥ
lũ. qr sicut anti quitꝰ in sigillo anuli nomen
regis ⁊ ymago expͥmebatur: ita in fide catho¬
lica nomen celestis regis ⁊ ymago declarat᷑ u̾bi
grã. Nomen eiusd̃demonstrat᷑ cũ dr dñs pater.
di nulla qualitas uł diu̾sitas in eo reꝑiatur.

Expanded text:
serenitatem imitatur, sanctos significat cogitantes et imitantes coelestia. Et merito haec tunica hyacinthini est coloris, quia sicut lapis ille mutat colorem cum aere, in sereno enim aere serenus est, et in obscuro pallidus sicet flere cum flentibus. Mitra pontificis corniculata, duo praetendit Testamenta, quibus expugnare quia non debent inhiare terrenis, et desuper sunt forata, quia oculos mentis debent aperire ad ea quae sursum sunt. Quod autem in quibusdam locis aperta et in quibusdam sunt integra, monstratur aperte quod coelestia sacramenta quibusdam sunt revelanda, et quibusdam . Horum calceamentorum mysteria consideravit, qui lum, quia sicut antiquitus in sigillo annuli nomen regis et imago exprimebatur, ita in fide catholica nomen regis coelestis et imago declaratur, verbi gratia, nomen ejusdem demonstratur cum dicitur: di nulla qualitas vel diversitas in eo reperiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
apłas inflãmauit. In sexta uͦ celebrat᷑ officiũ
in cõmemor̃one ilius rei. qd̾ in ea crucifixus ẽ¬
dñs & redemptor mundi. In nona: qr tc̃ enn-¬
sit sp̃m. In eadem enĩ hora mori uoluit ꝓ hoĩe.
ut in cet̾is pͥmũ inuocamꝰ diuinũ auxiliũ. ut in
om̃i bono oꝑe faciendũ est: sc̃ãmq głificamus
tͥnitatem. & ymnũ dõ reddimꝰ. Psalmos quio¬
ꝑa sigc̃ant cũ t̾na głificatione t̾nitatis canimꝰ.
qr infide tͥnitatis oꝑari oportet. Pantyphonas
que caritatẽ exp̾munt: psalmos ꝯuingimꝰ qͥa
ꝑ caritatẽ oꝑa nra ꝯfirmare debemꝰ. & in eadẽ
manere. sicut apłs ait. Incaritate radicati &e fun-¬

Expanded text:
s inflammavit. In Sexta celebratur officium in commemorationem illius rei quod in ea crucifixus est Redemptor mundi. In Nona, quia tunc emisit spiritum. In eadem enim hora mori voluit pro homine et in caeteris primum invocamus divinum auxilium ut in omni bono opere faciendum est, sanctamque glorificamus Trinitatem, et hymnum Deo reddimus. Psalmos, qui opera significant, cum trina glorificatione Trinitatis canimus, quia in fide Trinitatis operari oportet. Per antiphonas, quae charitatem exprimunt, psalmos conjungimus, quia per charitatem opera nostra confirmare debemus, et in ea manere, sicut Apostolus ait: In charitate
Abbreviated transcription (Latin):
orȩ aut̃ pͥmȩ officium m̾ito celebramꝰ. qr
mulierib uenientib orto iam sole ad mo¬
nũmentũ. angłi adnunciau̾unt xp̃m surrexis¬
se. Et qr ħ hora iniciũ est diei. in ea laudamꝰ dm:
qr dedit nob̃ noctem transire cũ salute. Inuoca¬
to gͦ diuino auxilio. & głificata tͥnitate ꝑsona

Expanded text:
orae autem Primae officium merito celebramus, quia mulieribus venientibus, orto jam sole, ad monumentum, angeli annuntiaverunt Christum surrexisse. Et quia haec hora initium est diei, in ea laudamus Deum, quia dedit nobis noctem cum salute transire. Invocato ergo divino auxilio, et glorificata Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ muniant᷑. His adiungimꝰ expositionẽ ca¬
tholice fidei. eo qd hec ẽ uictoria que uinc̃ mim¬
dũ fides nr̃a. ⁊ clipeus in expugnabilis ꝯtͣan¬
tiquũ hostem. Uñ petrus. Cui in qͥt resistite
fortes in fide. In hac hora d̾r dm̃ca or̃o. inqua
.uii. pecitiones sunt adhibenda .uii. dona sp̃c sc̃ĩ¬

Expanded text:
s adjungimus expositionem catholicae fidei, ex eo quod haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra , et clypeus inexpugnabilis contra antiquum hostem, unde Petrus, Cui, inquit, resistite fortes in fide . In hac Hora dicitur Dominica Oratio, in qua septem petitiones sunt ad habenda septem dona Spi
Abbreviated transcription (Latin):
quib cõmemoramꝰ aduentũ dñi uergen-¬
tẽ mundi uesꝑe. In hac hora qr fins ẽ diei. & ꝓ¬
pinqua nocti .u. psalmos canimꝰ: ut quicqͥd in
psalmodia dimittat᷑ penitentib : &e idẽ sensꝰ
nr̃i ꝑ noctem in bñplacito di custodiant᷑. Alt̾¬
natio psallendi ẽ alterna scõꝵ admonitio.
Antyphona ut dictũ est caritatẽ sig̃c. ꝑ capi¬
tulũ innuit᷑ ex hortatio spũalis. ut in bono
oꝑe laudandus est d̾s. seq̃r ymnus: ut demꝰ
exemplũ ꝓrimis. Dem̃ dicto uersu: ad excitan¬
dũ aninas. ymnus b̾e dĩ genitͥcis cũ antẏpho¬

Expanded text:
quibus commemoramus adventum Domini, Vergente mundi vespere. In hac Hora, quia finis est diei et propinqua nocti, quinque psalmos canimus, ut quidquid in psalmodia dimittatur poenitentibus, et inde sensus nostri per noctem in beneplacito Dei custodiantur. Alternatio psallendi, est sanctorum admonitio. Antiphonae, ut dictum est, charitatem significant. Per capitulum innuitur exhortatio spiritualis, ut in bono bono laudandus est Deus. Sequitur Hymnus, ut demus exemplum proximis, deinde dicto Versu ad excitandos animos Hymnus beatae Dei Genitricis cum Antipho
Abbreviated transcription (Latin):
tores sci recte dicunt᷑. qͥa uerũ a falso separant. si¬
cut alibi dicit᷑. Si separaueris p̾ciosum a uili. qͦi¬
os meũ eris. Philippus gͦ cunctos ut dictũ ẽ no
mine suo signat apłos. qui usq hodie scriptis
suis ethiopissas sandidare non desinunt animaᷤ.
insuꝑ et redarguunt sinagogã murmurantẽ
contra dñm ꝓpt̾ gentium eccłiam. sic̃ quondã
maria murmurauit contra moysen ꝓpt̾ uxorẽ
eius ethiopissamt¬

Expanded text:
tores sancti recte dicuntur, quia verum a falso separant, sitores sancti recte dicuntur, quia verum a falso separant, sicut alibi dicitur: « Si separaveris pretiosum a vili, os meum eris . » Philippus ergo cunctos, ut dictum est, suo nomine signat apostolos, qui usque hodie scriptis suis Aethiopissas candidare non desinunt animas: insuper et redarguunt Synagogam murmurantem contra Dominum, propter gentium Ecclesiam, sicut quondam Maria murmuravit contra Moysen, propter uxorem ejus Aethiopissam
Abbreviated transcription (Latin):
congruit misterio. ꝑ apłos enim fac̾¬
tum est ministeriũ. qͦd os muti aꝑtũ ẽ. qͦd lĩ¬
gue infantiũ diserte facte st̃. qͦd ethyops hor¬
ridus agnelli candido uellere uestitus ẽ. qͦd pec¬
catrix quelibet anima foram̃ crucis inuenit in
maxilla leuiathan. ꝑ qͦd effugiens. crucifixã
iam ñ in monum̾to s in celo querens inueniat
misccłiam. ꝓpt̾ qud̃ eosdẽ apłos in euangłio
supradicto uocat dñs frẽs suos. quia studus
illoꝵ actum ẽ. ut eo nicħominꝰ habeat genti¬
um eccłia. qͦd eam dñs sua corporali ñ illustꝰ¬
uit presentia. S & philippꝰ qui supradictũ
fidei candore uestiuit ethiopẽ: nomine suo ꝯ¬
tos mystice significat apłos. Philippꝰ enĩ int̾¬
pretati os lampadis. Lampas autem .i. lux
mundi saluator ẽ. sicut ysayas dicit de illo. Ppt̾
diatur ut splendor iustus eius. & saluator eiꝰ ut
lampas accendat᷑. Cuius os apłi. uel quiq p̾dica¬

Expanded text:
im factum est ministerium, quod os muti apertum est; quod linguae infantium disertae sunt, quod Aethiops horridus agnelli candido vellere vestitus est, quod peccatrix quaelibet anima foramen crucis invenit in maxilla Leviathan , per quod effugiens, crucifixam non jam in monumento, sed in coelo quaerens inveniat misericordiam. Propter quod eosdem apostolos in Evangelio supradicto vocat Dominus fratres suos , quia studiis illorum actum est, ut eo nihil minus habeat gentium Ecclesia, quod eam Dominus sua corporali non illustravit praesentia. Sed et Philippus, qui supra dictum fidei candore vestivit Aethiopen, nomine suo cunctos mystice signat apostolos. Philippus enim interpretatur os lampadis. Lampas autem, id est lux, mundi Salvator est, sicut Isaias dicit de illo: « Propter alvator ejus ut lampas accendatur . » Cujus os apostoli vel quique praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo quippe ipse ab om̃ib uidet᷑. s nos iuxta
ppositum causam inqͥramꝰ. Eͥd gͦ crisma sig¬
nificet. aut qͥd in nob̃ illud agat. uel cur hac
die consecret᷑. qͥd ue mysterii consecrationis
enis ordo ꝯtineat. ueri luminis largitore p̃e¬
unte considerare cupimus. ¶¬

Expanded text:
Ordo quippe ipse ab omnibus videtur, sed nos juxta Ordo quippe ipse ab omnibus videtur, sed nos juxta propositum causas quaeremus. Quid ergo chrisma significet, aut quid in illo nobis agatur, vel cur hac die consecretur, quidve mysterii consecrationis ejus ordo contineat, veri luminis largitore praeeunte, considerare cupimus.
Abbreviated transcription (Latin):
didit. nouũq testamentũ suis beredib mori¬
turus suo sanguine conscͥpsit. in spũ humi¬
litatis et in animo contrito. sic̃ ipse dic̃
tristis ẽ anima mea usq ad mortẽ. recte
in medio tristicie que ꝑ om̃s horas significa¬
tur. sola missa sollempnẽ concentũ letũq
ministroꝵ altaris meret᷑ ornatũ. & nequid uenꝰ¬
tatis sc̃õ sacrificio desit. ut pote in die sue insti¬
tutionis. Gła in excelsis deo quoq a pontifice de¬
cantat᷑. & quis qͥs pontifex quicqͥd sui ẽ offitu de¬
bet hac die de integro ꝑficere. Itaq penitentes
eccłȩ restituit. oleum bñdicit. crisma conficit.
quo signati testimoniũ accipientes sp̃c scĩ di¬
cimꝰ deo. signatum ẽ suꝑ nos lum̃ uultus tui
dñe. Uenerabilis & pius est ordo consecratio¬
nis. s si causas eoꝵ que in eadẽ consecratione
agunt᷑ uel tenuit̾ inspexeris. multo amplius
intima pietatis pulcritudine delectaberis.

Expanded text:
didit , novumque testamentum suis haeredibus morididit , novumque testamentum suis haeredibus moriturus suo sanguine conscripsit in spiritu humilitatis et in animo contrito, sicut ipse dicit: « Tristis est anima mea usque ad mortem , » recte in medio tristitiae, quae per omnes horas significatur, sola missa solemnem concentum, laetumque ministrorum altaris meretur ornatum. Et ne quid venustatis sancto sacrificio desit, utpote in die suae institutionis, Gloria in excelsis quoque a pontifice decantatur. Et quisque pontifex, quidquid sui est officii, debet hac die de integro perficere. Itaque poenitentes Ecclesiae restituit, oleum benedicit, chrisma conficit, quo signati testimonium accipientes Spiritus sancti , dicimus Deo: « Signatum est super nos lumen vultus tui . » Venerabilis et pius est ordo consecrationis, sed si causas eorum quae in eadem consecratione aguntur, vel tenuiter inspexeris, multo amplius intima pietatis pulchritudine delectaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitatis que predicta diei missa.xix.
tristes int̾ horas exultat. sicut medias in¬
ter nebulas sol interdũ subrutilat: causa hec est:¬
nocte tradebat᷑ accipiens panẽ et calicẽ uni. be¬
nedicensq ac dicens. hoc est corpꝰ meũ. hic ẽ calix
sanguinis mei. Tunc enim pͥmũ officio sui fun¬
ctus est sacerdotii. finem imponens sacerdotio
ueteri: & post esum agni typici se ip̃m qͥ uerꝰ
ẽ agnus deo patri suis offerens manib & hocẽ¬
scã eterna redemptione inuenta. Ipsum autẽ
corpus quod occisum ẽ ab impiis ipsum eundẽ
sanguinẽ. qui in cruce fusus est. ipse tunc
eternus sacerdos optulit. & de quo alio loco di¬
ctumẽ. cum illum uidei lapidare uellent. iħs
autẽ abscondit se et exiuit de templo. nunc uͦ
de templo uideoꝵ exiuit. et sacrificia eorũ dere¬
liquit. seq in sacrificio panis ac uii ita abscon¬
dit. ut ab impns omĩno agnosci ñ ualeat qͦd
ibi sit. Igitur quia uerũ sacͥficiũ hodie contra¬

Expanded text:
olemnitatis, qua praedictae diei missa tristes inter horas exsultat, sicut medias inter nebulas sol interdum subrutilat, causa haec estnocte tradebatur, accipiens panem et calicem vini, benedicensque ac dicens: Hoc est corpus meum, hic est calix sanguinis mei , tunc enim primum officio sui functus est sacerdotii, finem imponens sacerdotio veteri, et post esum agni typici seipsum, qui verus est Agnus, Deo Patri suis offerens manibus, atsancta, aeterna redemptione inventa . Ipsum namque corpus quod occisum est ab impiis, ipsum eumdem sanguinem qui in cruce fusus est, ipse tunc sempiternus sacerdos obtulit, et de quo alio loco dictum est, cum illum Judaei lapidare vellent: « Jesus autem abscondit se, et exivit de templo , » nunc vere de templo Judaeorum exivit, et eorum sacrificia dereliquit seque in sacrificio panis et vini ita abscondit ut ab impiis omnino agnosci non valeat quid ibi sit. Igitur quia verum sacrificium hodie contra
Abbreviated transcription (Latin):
in totis trib. Siue comunctis. siue disiunctis du
ginis ut sentio ego cõmixtio ec. ꝙ fermentatio fac¬
ta ẽ. ⁊ ipsa mulier que miscuit ꝙ fermentauit.
ta uerbũ dñi eẽt ferm̃tatũ totum. & ꝑpetuofer¬
m̃tatum. seruans nob̃ tã in morte quã in uita pa¬
riter unum. atq integrũ mediatorẽ di ⁊ bominũ
cum sua deitate hominẽ xꝑm inĩm. Aduertere¬
ẽ in hoc adnurabili sacram̃to uixta numerũ sato¬
rũ. mire ⁊ decentissime distinctionis gradus: no¬
uũ antiquũ. et̃num. Nouũ. animã. que de nichi
loͭ creata credit᷑ cum infusa. Antiquũ. carnẽ. quȩ
a pͥmo usq hominũ. idẽ exadam tͣducta cognos¬
citur. Eternũ. uerbũ. quod ab et̾no patre. coeter

Expanded text:
in totis tribus. Sive conjunctis, sive disjunctis duoin totis tribus. Sive conjunctis, sive disjunctis duoginis, ut sentio ego, commistio haec et fermentatio facta est: et ipsa mulier quae miscuit, et fermentavit. ta verbum Domini esset fermentatum totum, et perpetuo fermentatum, servans nobis tam in morte, quam in vita pariter unum atque integrum mediatorem Dei ei hominum cum sua deitate, hominem Christum Jeest in hoc admirabili sacramento juxta numerum satorum, mirae et decentissimae distinctionis gradus, novum, antiquum, aeternum. Novum, animam, quae de nihilo tunc creata creditur, cum infusa: antiquum, carnem, quae a primo usque hominum, id est ex Adam, traducta cognoscitur: aeternum, verbum, quod ab aeterno Patre coaeter
Abbreviated transcription (Latin):
unitas duarũ consistens media unitatũ. altĩ succũ
tantum inferiore suꝑior. Tantã deniq taniq exp̃s¬
sam unionis uim in se p̃fert ea ꝑsona in qua ds̃ et
nẽ de aĩa. uł aĩam de carne. nͥ absurdissime p̃dicas.
⁊ si similit̾ anima ⁊ caro unus sit ħo. Nec mirum si
carnem. ut sibi duinitas hominẽ. illum qui pre¬
destinatus ẽ filius d̃i in uirtute. Longa cathena.
ꝙ fortis ad stringendũ: diuina predestinatio.
Abet̾no est enim. Qd longius et̾nitate: Qa di¬
uinitate potentiꝰ : Inde ẽ qͦd nec morte incidente
ullatenꝰ int̾cidi hec unitas potuit. ⁊ si carne⁊ aĩa
abinuicẽ seꝑatis. Et fortassis hoc sensit ille. qͥ se in¬
dignum ꝓfessus ẽ soluere corrigiã calciamenti hu
uis. S ꝙ illa tria sata de euangłio myxta⁊ ferm̃¬
Stata
in panẽ unum. siqͥs ad hec tria dycerit ꝑtinere. ñ
ꝯtigit seꝑatio. potuit unitati p̃scrib̾e ꝑmanenti

Expanded text:
unitas duarum consistens media unitatum, alteri succumunitas duarum consistens media unitatum, alteri succumtantum inferiore superior. 21. Tantam denique, tamque expressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus enem de anima, vel animam de carne, nisi absurdissime, praedicas, etsi similiter anima et caro unus sit homo. Nec mirum, si carnem, ut sibi divinitas hominem illum, qui praedestinatus est filius Dei in virtute, Longa catena et fortis ad stringendum, divina praedestinatio: ab aeterno est enim. Quid longius aeternitate? Quid divinitate potentius? Inde est quod nec morte incidente ullatenus intercidi haec unitas potuit, etsi carne et anima ab invicem separatis. Et fortassis hoc sensit ille, qui se indignum professus est solvere corrigiam calceamenti hu et illa tria sata de Evangelio , mista et fermentata in panem unum, si quis ad haec tria dixerit pertinere, non contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ cogit. nec in singłaritatẽ redigit. Idem me sen
tire conficeor. ⁊ de illa unitate cui scđm ab ista in¬
ter cetera una honorẽ dedi. Dico in xp̃o uerbũ ami¬
mam ⁊ carnẽ sine confusione eẽntiarũ unam ẽẽ ꝑ¬
sonam. & item absq prenidicio ꝑsonał unitatis. in
sua numerositate ꝑmanere. Nec negauerĩ hanc
ad illud quoq genusunitatis ꝑtinere. qua anima
ꝙ caro unus ẽ ħo. Decuit enĩ familiarꝰ similius q
cũ hominis conuenire constitutione. qͦd ꝓ homine
constitutũ ẽ sacͣmentũ. Decuit ꝙ eum sũma que
in dõ ẽ. ⁊ ds̃ ẽ unitate ꝯgruere. ut quomͦ ibi tͤs ꝑso¬
ne una eẽntia. ita hic conuemientissuma quadam
contrarietate tres eẽntie sint una ꝑsona. uides ne
pulcre uit̃ utranq unitatẽ hanc collocari. in eo utiq
cramentum congrua quadã similitudine. ambob
respondeat: & saluanti uidelicet ⁊ saluato. Ita hec

Expanded text:
onem cogit, nec in singularitatem redigit. onem cogit, nec in singularitatem redigit. tire fateor et de illa unitate cui secundum ab ista inter caetera Una honorem dedi. Dico in Christo Verbum, animam, et carnem, sine confusione essentiarum unam esse personam, et item absque praejudicio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec negaverim hanc ad illud quoque genus unitatis pertinere, qua anima, et caro unus est homo. Decuit quippe familiarius similiusque cum hominis convenire constitutione, quod pro homine constitutum est sacramentum. Decuit et cum summa, quae in Deo est et Deus est, unitate congruere, ut quomodo ibi tres personae una essentia; ita hic convenientissima quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem hanc collocari; in eo utiquecramentum congrua quadam similitudine ambobus respondeat, et salvanti videlicet et salvato. Ita haec
Abbreviated transcription (Latin):
deo unus spc̃ ẽ. Et ẽ dignatiua unitas. qua limꝰ nr̃
a dei uerbo in unam assũptꝰ ẽ ꝑsonã. Clerum hec
omĩa quid ad illud sũmũ. atq ut ita dicã unice
unum. ubi unitatẽ consubstantialitas fac̃: Huic
uni qͦd uis illoꝵ si assimiles: erit quoquomͦ unum.
arcem tenet unitas tͥnitatis. quatres ꝑsone una
sub̃a sunt. Scd̾o loco illa p̃cellit. qua eꝯuerso tres
alia dici una possunt sũme illiꝰ unitatisimitatio¬
ne. ñ comꝑatione una appellar i. ⁊ obͥaq probat ꝯ¬
sideratio. Nec ablucim᷑ ab hac unitatis ꝓfessione
assertione tͥum. cũ in hac tͥnitate ñ recipiamꝰ mł¬
tiplicitatẽ. sicut nec solitudinẽ in unitate. Robrẽ
cum dico unũ non me uirũ non me triuitatis turbat
numerus. qͥ eẽntiam ñ multiplicat. ñ uariat ñ par¬
titur. Rursũ cum dico tͥa: ñ me arguit intuitꝰ unita¬
tis. que illa quec̃q tria. seu illos tres. nec in confusi¬

Expanded text:
Deo, unus spiritus est. Et est dignativa unitas, qua limus noster Deo, unus spiritus est. Et est dignativa unitas, qua limus noster a Dei Verbo in unam assumptus est personam. 19. Verum haec omnia quid ad illud summum, atque, ut ita dicam, unice Unum, ubi unitatem consubstantialitas facit? Huic Uni quodvis illorum si assimiles, erit quoquo modo unum: arcem tenet Unitas Trinitatis, qua tres personae una subtantia sunt. Secundo loco illa praecellit, qua e converso tres alia dici una possunt, summae illius unitatis imitatione, non comparatione, Una appellari vera sobriaque probat consideratio. Nec abducimur ab hac unitatis professione assertione Trium: cum in hac Trinitate non recipiamus multiplicitatem, sicut nec solitudinem in unitate. Quamobrem cum dico Unum, non me Trinitatis turbat numerus, qui essentiam non multiplicat, non variat, nec partitur. Rursum cum dico Tria, non me arguit intuitus unitatis, quae illa quaecumque tria, seu illos tres, nec in confusi
Abbreviated transcription (Latin):
magnum ẽ & quaẽ uenerandũ. non scrutandum.
Quomͦ pluralitas in unitate. ⁊ hac uuitate. aut ipsa
in pluralitate: Scrutari hoc temeritas ẽ: credere pie¬
tas ẽ. nosse uita: ⁊ uita et̾na ẽ. Unde si oꝑepreciũ cen¬
ses oeugen. ꝑcurrat nunc ꝯfid̾atio multa una. qͦ
eminentia huiꝰ singłaris uniꝰ. fiat euidentior. Est
unitas quȩ collectina p̾ diei. cũ uerbi causa multi
lapides faciunt aceruũ unũ. Ꝙ ẽ unitas conscitu¬
tiua. cum multa menb᷑ unum corpꝰ. uł multe ꝑtes
unũqͦoc̃q totum constituunt. Est ⁊ conugatiua.
quafit ut duo. iã ñ duo sint. s una caro.ꝙ ẽ natiua.
qua anima et caro unus nascit᷑ homo. Est unitas po¬
te stnia. qua ħo uirtutis. ñ instabił. ñ dissimił. sed
unus sibimet semꝑ nitit᷑ inueniri. Est consentanea.
cum ꝑ caritatẽ multoꝵ hominũ. ẽ cor unũ: anima
una. Est ꝙ uotiua. cũ anima uotis om̃ib adherens

Expanded text:
magnum est, et quidem venerandum, non scrutandum. magnum est, et quidem venerandum, non scrutandum. Quomodo pluralitas in unitate, et hac unitate, aut ipsa in pluralitate? Scrutari hoc temeritas est, credere pietas est; nosse vita, et vita aeterna est. Unde si operae pretium censes, o Eugeni, percurrat nunc consideratio multa Una, quo eminentia hujus singularis Unius fiat evidentior. Est unitas, quae collectiva potest dici, cum, verbi causa, multi lapides faciunt acervum unum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non instabilis, non dissimilis, sed unus sibimet semper nititur inveniri. Est consentanea, cum per charitatem multorum hominum est cor unum, et anima una. Est et votiva, cum anima votis omnibus adhaerens
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sͥ uult iste ut sic loquar. absq numero mui¬
merus: Si triã. quomͦ ñ numerus: Siunũ ubi
rum neget: Nam uere tressunt. Qͥs numeret ta¬
men: Nam uere unũ sunt. Aut si tu putes id facile
explicatu. dicendo tres. dicito quid mimerasti : sla¬
turas: Una est. Essentias: qna ẽ. Subãs: Una est.
diuntates: una ẽ. Non ħ. s ꝑsonas numero inqͥs.
Que ñ st̃ illa una natura. illa una eẽntia. illa una
sub̃a. illa una diuinitas: Catholicus es non hoc
non aliud quã unũ dm̃. unã diuiuã substantiã.
unam diuinã nat᷑am. unã diuinã ꝙ sũmã maiestatẽ.
catholica confitet᷑. Numera gͥ si potes. aut sine su¬
b̃a ꝑsonas. quȩ ip̃a sunt: auc sine ꝑsonis ꝓpͥetates.
se ꝑfiteri cultorẽ possit. qui in tantã rerũ excesserit
enim noĩa uacua st̃. nec absq signisicantia casse
tenere sic eẽ. Atq hoc rationi ꝑspicuũ. nec tam̃ opna¬
oni ambiguum. s ficdi ꝑsuasum. Sacramentum hoc

Expanded text:
Quid sibi vult iste ut sic loquar absque numero numerus? Si tria, quomodo non numerus? si unum, ubi rum neget? Nam vere tres sunt. Quis numeret tamen? Nam vere unum sunt. Aut si tu facile explicatu id putas, dicendo tres, dicito quid numerasti? Naturas? Una est. Essentias? Una est. Substantias? Una est. Deitates? Una est. Non haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa una natura, illa una essentia, illa una substantia, illa una divinitas? Catholicus es: minime hoc substantiam, unam divinam naturam, unam divinam et summam majestatem, fides catholica confitetur. Numera ergo, si potes, aut sine substantia personas, quae ipsa sunt: aut sine personis proprietates, se profiteri cultorem possit, qui in tantam rerum numerositatenim nomina vacua sunt, nec absque significantia cassae tenere sic esse. Atque hoc non rationi perspicuum, nec tamen opinioni ambiguum, sed fidei persuasum. Sacramentum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam uno pͥncipio auctore omĩum. ꝑ quẽ
omnia. ne alterũ inducat᷑ pͥncipiũ artifex. In quo
omia: ne tercius inducat᷑ locus. Ex qͦ omĩa. ñ de
quo. quia materia ñ ẽ ds. Efficiens causa ẽ. non
mat̾ialis. Frustra philosophi mat̾iam querunt.
non eguit mat̾ia ds. Non enim officinã quesi¬
uit non artificẽ. Ipse ꝑse in se omĩa fecit. Unde
de nchilo. Namsi ex aliquo fecit. illud ñ fecit: ac
ꝑ hoc nec omĩa. Absit ut de sua incorrupta incor¬
ruptibiliq sub̃a. tam multa fecerit. ⁊ si bona:
corruptibilia tam̃. Queris sin ip̃o omĩa. ip̃e ubi :
Nicħ mimis inuenio. Quis capiat locus: Queris
ubi non sit: Ne hoc quidẽ dyxerim. Quis sine dõ
locus: Incomp̃hensibił ẽ ds. s non parũ appre¬
hendisti. si hocͤ de eo cõꝑtum ẽ. qͦd nusquã sit qͥ
ñ claudit᷑ loco. & nusquã ñ sit qui ñ excludit᷑
loco. Suo autẽ illo sublimi. atq incomp̃hensibi¬

Expanded text:
tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem omnia, ne alterum inducatur principium 451 artifex. In quo omnia, ne tertium inducatur, locus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est, non materialis. Frustra philosophi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incorrupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque incomprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
riorum. Alioqͥn si ad aliquid ꝓcedens respicias. ip¬
sum potiꝰ pͥncipiũ dabis. Quamobrẽ si queras ue¬
rũ simplexq pͥncipiũ. inuenias oportet qđ pͥnci¬
pium ñ habuerit. Ex quo uniuersũ cepit. ꝓfecto
necesse ẽ: a se enim cepit nich. Nisi forte quis puta¬
uerit. qͦd ñ erat. dare sͥ potuisse ut ẽẽ inciꝑet: Aut
fuisse aliquid antequã esset. Qͦd utrunq quia rõ
non consentit. constat ͥmet nncħ extitisse pͥncipiũ.
Qd uero aliud pͥncipiũ habuerit. pͥmum ñ fuit.
Uerum gͦ pͥncipiũ nequaquã cepit. s totum ab ip̃o
cepit. Quid ẽ ds: Cui secła nec accesserunt. nec de¬
cesserunt. nec coeterna tam̃. Quid est ãs: Ex quo
omnia. ꝑ quem omĩa: in quo omĩa. Ex quo omĩa.
creabiliter: ñ seminabiłr. ꝑ quẽ omĩa: nec aliũ
auctorem. atq alium opificẽ arbitretis. In qͦ omĩa
non quasi in loco. s quasi inuirtute. Ex quo oĩa

Expanded text:
riorum. Alioquin si ad aliquid praecedens respicias, ipriorum. Alioquin si ad aliquid praecedens respicias, ipsum potius principium dabis. Quamobrem si quaeras verum simplexque principium, invenias oportet quod principium non habuerit. Ex quo universum coepit, ipsum necesse est. A se enim coepit nihil. Nisi forte quis putaverit, quod non erat, dare sibi potuisse, ut esse inciperet; aut fuisse aliquid, antequam esset. Quod utrumque quia ratio non consentit, constat nihil sibimet extitisse principium. QVerum ergo principium nequaquam coepit, sed totum ab ipso coepit. 14. Quid est Deus? Cui saecula nec accesserunt, nec decesserunt; nec coaeterna tamen. Quid est Deus? Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia . Ex quo omnia, creabiliter, non seminabiliter. Per quem omnia, ne alium auctorem atque alium opificem arbitreris. In quo omnia, non quasi in loco, sed quasi in virtute. Ex quo omnia,