comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ adquiras. & bonorũ hominũ amici¬
tia semꝑ fruaris. Iantoq tua facilius
abamore huius saeculi mens exeat: quan¬
to & impellit᷑ dũ uocat᷑. Nam nos & prae¬
sentes uos uide re cupimꝰ & absentib col¬
loqui saltim ꝑ epistolã desideram̃:. Vn.¬
de & optamus ut uos beatus p&rus apłorũ
princeps ad sua limina feliciter ꝑducat :
Quatenꝰ in om̃i potenti gratia ꝑfrui ur̃a
p̃sentia meream᷑. Data .iiii. noñ feb̾r.

Expanded text:
semper acquiras, et bonorum hominum amicisemper acquiras, et bonorum hominum amicitia semper fruaris: tantoque tua facilius ab amore hujus saeculi mens exeat, quanto et impellitur, dum vocatur. Nam vos et praesentes videre cupimus, et absentibus colloqui, saltem per epistolam, desideramus. Unde optamus, ut vos beatus Petrus apostolorum princeps ad sua limina feliciter perducat, quatenus in omnipotentis gratia, perfrui vestra praesentia mereamur. Data IV nonas februarii,
Abbreviated transcription (Latin):
sio ad ducens gloriã & gratiam: Nec acci¬
pias faciem aduersus faciem tuã: nec ad¬
÷uersus animã tuã mendacium. Non re¬
Iuearis proximũ tuũmn casu suo. nec r&i¬
neas uerbũ in tempore salutis: Non abs¬
.condas saprentiã tuã in decore eius In lin¬
Igua enĩ agnoscit᷑ sapientia. & sensus. & sci¬
entia. & doctrina in uerbis ueritatis. & fir¬
imamentũ in operib iustitiae Non con¬
tradicas ueritati ullomodo: & demenda¬
tio in eruditionis tuae confundere. Non
confundaris confiteripeccata tua. & ne
subicias tehomini ꝓpeccato Noliresis¬
Itere contra faciẽ potentis. nec coneris con¬
tra ictum fluuii. Proustitia agonizare
pro anima tua. &usq ad mortẽ certapro
iustitia : & ds̃ expugnabit ꝓte inimicos
sit porrecta manus tua ad accipiendũ. &
addandũ collecta. Hisfultis scriptura¬
rum auctoritatibus semꝑ starectus : & a
uia ueritatis neauertaris. ut gratiam dĩ

Expanded text:
sio adducens gloriam et gratiam. Nec accisio adducens gloriam et gratiam. Nec accipias faciem adversus faciem tuam: nec aduersus animam tuam mendacium. non reuerearis proximum tuum in casu suo, nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua enim agnoscitur sapientia et sensus et scientia et doctrina in uerbis ueritatis et firmamentum in operibus iustitiae. non contradicas ueritati ullo modo et de mendacio ineruditionis tuae confundere. non confundaris confiteri peccata tua et ne subicias te homini pro peccato. noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluuii. in iustitia agonizare pro anima tua et usque ad mortem certa pro iustitia, et deus inpugnabit pro te inimicos sit porrecta manus tua ad accipiendum, et ad dandum collecta. His fultus Scripturarum auctoritatibus, semper ita rectus, et a via veritatis ne avertaris, ut gratiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Usq intempus sustinebit patiens: & postea
redditio iocunditatis: Bonussensus usq
ad tempus abscond& uerba illius: & labra.
multorum enarrabunt sensum illius
Inthesauris sapientiae significatio disci.¬
plinae : & execratio autẽ peecatori cultu.¬
ra dĩ fili concupiscens sapientiã. conser¬
ua iustitiam. & ds prebebit illam tibi. Sa
beneplacitum ẽ illi fides & mansu&udo.
& adimplebit thesauros illius . Contumax
nonsis & incredibilis timori dñi : & ne ac¬
cesseris ad eum duplici corde: Ne fu¬
eris hẏpocrita in conspectu hominũ. et
non scandalizeris¬
Attende in
illis nefor.¬
te cadas. & po¬
nasscan¬
dalum animae tuae:
adducas inhonorationem ti bi. & reuel&
ds̃ absconsa tua: Profide frater & iustitia
acꝓsalute animae certasemꝑ. & paduto¬
rio fratrum uiriliterage ut ad ño recipias
remunerationem. Scriptum ẽ enim: Fi¬
Ili conserua tempus. & deuita amalo: pani¬
ma tua non confundaris dicere uerũ: Est
enĩ confusio ad ducens peccatũ. & est confu¬

Expanded text:
atiens, et postea redditio jucunditatis. Bonus sensus usque ad tempus abscondet verba illius, et labia multorum enarrabunt sensum illius. In thesauris sapientiae, significatio disciplinae: execratio autem peccatori, cultura Dei. Fili, concupiscens sapientiam, conserva justitiam, et Deus praebebibeneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius. Contumax non sis, et incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizerisAttende in illis, ne forte cadas, et ponas scandalum animae tuae, adducas inhonorationem tibi et revelet Deus absconsa tua. Pro fide et justitia, ac pro salute animae certa semper, et pro adjutorio fratrum viriliter age, ut a Domino recipias remunerationem. Scriptum est enim : Fili, conserva tempus, et devita a malo. Pma tua. Non confundaris dicere verum. Est enim confusio adducens peccatum: et est confu
Abbreviated transcription (Latin):
natio & l&itia : & corona exultationis
limor dñi deleccabit cor: & dabit laitiã
& gaudium in longitudine dierum: Timen.¬
ti dm̃ bene eritin extremis: & in die de funci¬
tionis suae benedic&ur. Dilectio dĩ ho¬
norabilis sapientia. Quibus autem apparu.¬
erit inuisu: diligunt eum inuisione & in
agnitione magnaliũ suorũ. Initiũ sapien¬
tiae timor dñi : & cũ fidelib inuulua con

Expanded text:
 laetitia, et corona exultationis. Timor Domini delectabit cor, et dabit laetitiam et gaudium in longitudine dierum, timenti Deum bene erit in extremis, et in die defunctionis suae benedicetur. Dilectio Dei honorabilis sapientia. Quibus autem apparuerit in visu diligunt eum in visione, et in agnitione magnalium suorum. Initium sapientiae timor
Abbreviated transcription (Latin):
obitiuntur ꝑtractentur. Et cũ purgitꝰ
suerit sub conspectu publico: ita demũ
ordin&ur. Si hoc cũ ur̃ae sc̃iatis animo
concordat: robor&ur urãe dignititis res¬
ponsione. Abuni uersis ep̃is dictũ est¬
ꝑ lac& sitis
XLI
onoratus & urbanus ep̃idixerunt:. ULi¬
Quõ de concilio quaedã tractatanos¬
cuntur : adicimus &iam de die paschae no¬
bis esse mandatum. ut de eccła semꝑ carta¬
giniensi. sicuti praedictum est instruam̃.
& non sub angusto temporis spatio: Aure¬
lius ep̃s dixit. Si sc̃itati urãe uid&ur. qũo
nos spopondisse iam superius meminimus.
ut singulis quibusq annis ad tractandum
conueniamus: Et cũ conuenerimus in
unum. tunc diuulgabitur sc̃s paschae dies.
ꝑlegatos qui fuerint concilio: Honoratus
& urbanus ep̃i dixerunt Nunc deprae¬
senti coctu petimus. ut litteris prouintiã
nram dehac die informare dignemini: XLTI

Expanded text:
objiciuntur pertractentur, et cum 80 purgatus objiciuntur pertractentur, et cum 80 purgatus fuerit sub conspectu publico, ita demum ordinetur, si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignitatis responsione; ab universis episcopis dictum est, placet satis. XLI. onoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Quoniam de concilio quaedam tractata noscuntur, addimus etiam de die paschae nobis esse mandatum, ut de Ecclesia semper Carthaginensi, sicut praedictum est, instruamur et non sub angusto temporis spatio. Aurelius episcopus dixit: Si sanctitati vestrae videtur, quoniam nos spopondisse jam superius meminimus ut singulis quibusque annis ad tractandum conveniamus, et cum convenerimus in unum, tunc divulgabitur sanctus paschae dies per legatos qui adfuerint concilio. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Nunc de praesenti coetu petimus ut litteris provinciam nostram de hac die informare dignemini.
Abbreviated transcription (Latin):
re uidentur barbarae gentes. Namin
tripoli ut asseritur : ep̃i sunt quinq tantũ¬
modo Et possunt forte de ipsonumero
uel duo necessitate aliqua occupari. Dif¬
ficele est enim: ut dequolib& numeroom¬
nes possint occurrere Numquid deb&
hoc ipsum impedimento esse ecclesiasti
acpene ꝑ diem dominicã ordinandos ha¬
bemus: Numquid nam frequenter pote¬
roduodecim uel decẽ. uel non multomi¬
nus aduocare epõs : Sed facile est mihi
duos adiungere meae paruitati ep̃osuici¬
nos. Qua propter: cernit mecũ caritas
ur̃a hoc ipsum obseruari non posse. Ul
t illud eststatuendũ. ut quando
adeligendũ ep̃m conuenerimus.
siqua contradictio fuerit oborta quiatalia
facta sunt apud nos: non praesumant ad
purgandum eum qui ordinandus esttres
iam. sed postulent᷑ ad numerũ supradicto¬
rum. duo. ueltres. & in eadẽ plebe ciuor¬
dinandus est discutiat᷑. ꝑrimoꝑsonae
contradicentiũ. postremo illa & iam quae

Expanded text:
re videntur barbarae gentes. Nam in re videntur barbarae gentes. Nam in Tripoli, ut asseritur, episcopi sunt quinque tantummodo et possunt forte de ipso numero vel duo necessitate aliqua occupari, difficile est enim ut de quolibet numero omnes possint occurrere. Nunquid debet hoc ipsum impedimento ecclesiasticae ac pene per diem Dominicam ordinandos habemus. Nunquidnam frequenter potero duodecim vel decem vel multominus advocare episcopos, sed facile est mihi duos adjungere meae parvitati episcopos vicinos, quapropter cernit mecum charitas vestra hoc ipsum observari non posse. XL. Et illud est statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus si qua contradictio fuerit oborta, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant ad purgandum eum qui ordinatus est tres jam, sed postulentur ad numerum supradictorum duo vel tres, et in eadem plebe cui ordinandus est discutiatur. Primo personae contradicentium, postremo illa etiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
statuta gloriosissimorũ principũ adues
illum adire. Vt qui miti ad monitioll¬
dare illicitum: auctoritate uidiciar
protinus excludatur. Aureliu seps
.xit. Seruata forma disciplinae. nons
istimabitur appeettus: si ur̃a carita
destus conuentus recedere d& rectiuerit.
cun fuerit suo contemptu & contumacia fi¬
ciente. & iam auctoritate udiciaria con¬
uentus. Honoratus & urbanus ep̃i dixert̃
Hac enim omnibus plac&. Ab uniuer¬
Ns ep̃is dictũ est. Iustum est. plac&.XXX
Tonoratus & urbanus ep̃i dixerunt
Et illud nobis mandatũ est. ut quia
proxime fratres nr̃i numidiae duo ep̃i or¬
dinare praesumpserunt pontificẽ : non ni¬
si aduodecim censeatis eporũ celebrari or¬
dinationes. urelius ep̃s dixit Forma
antiqua seruabitur : ut nonminus quam
tressufficiant qui fuerint a m& ropolita¬
no directi ad ep̃m ordinandũ. propterea
quia intripoli forte & arguzae inter iace¬

Expanded text:
statuta gloriosissimorum principum adversus statuta gloriosissimorum principum adversus illum adire, ut qui miti admonitiodare illicitum, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Aurelius episcopus dixit, servata forma disciplinae non aestimabitur appetitus, si vestra charitate modestius, conventus recedere detractaverit, cum fuerit suo contemptu et contumacia faciente etiam auctoritate judiciaria conventus. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt, hoc enim omnibus placet, ab universis episcopis dictum est, justum est, placet. XXXIX. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt, et illud nobis mandatum est, ut quia proximae fratres nostri Numidiae duo episcopi ordinare praesumpserunt pontificem, non nisi a duodecim censeatis episcoporum celebrari ordinationes. Aurelius episcopis dixit, forma antiqua servabitur, ut non minus quam tres sufficiant qui fuerint a metropolitano directi ad episcopum ordinandum, propterea quia in Tripoli forte et Arguze interjace
Abbreviated transcription (Latin):
It scenicis atq istrionib c&erisq hius¬
modi ꝑsonis uel a postaticis conuent
uel reuersis ad dm̃: gratia uel reconeli¬
atio non neg&ur¬
neg&tur. .XXX UII
t prb in consulto ep̃o. uirgines non
consecrent: chrisma ueronumqui¬
conficiat XXX UIII
It clerici in aliena ciuitate nonim¬
morentur : nisi causas eorũ iustaseñ
llud autem suggerimus mandatũ nob
quod &iam in capuensi plenaria sẏno¬
do uid & urstatutum. ut non liceat fieri
rebaptizationes. & reordinationes. uel
trans lationes ep̃orum: Nam crisconius
uilla regiensis ep̃s. plebe sua derelica.¬
tiburniensẽ inuasit eccłam: Et usq hode
commonitus. secundũ quod statutũ fueri
relinquere. eandem quam inuaserat ple¬
bem contempsit. aduersus statuta quis
pronuntiata fuerant. Confirmati qui¬
dem audiuimus: sed p&imus secđm quod
nobis mandatũ est. ut dignemini darefi¬
dutiam quo necessitate ipsa cogente. Vlx¬
rum nobis sit rectorẽ prouintiae secdsa

Expanded text:
Ut scenicis atque histrionibus certisque hujusUt scenicis atque histrionibus certisque hujusmodi personis vel apostaticis conversis vel reversis ad Dominum gratia vel reconciliatio non negetur. XXXVI. Ut presbyter inconsulto episcopo virgines non consecret, chrisma vero nunquconficiat. XXXVII. Ut clerici in aliena civitate non immorentur, nisi causas eorum justas epiIllud auquod etiam in Capuensi plenaria synodo videtur statutum, ut non liceat fieri rebaptizationes, reordinationes vel translationes episcoporum: nam Crisconius Villaregiensis epTiburnensem invasit Ecclesiam, et usque hodie commonitus secundum quod statutum fuerat relinquere eamdem quam invaserat plebem contempsit, adversus statuta quae pronuntiata fuerant, confirmata quidem audivimus, sed petimus secundum quod nobis mandatum est, ut dignemini dare fiduciam, quo necessitate ipsa cogente liberum sit nobis rectorem provinciae secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si aliquorũ meridiano tempore de¬
functorum siue ep̃orũ. siue c& erorũ cõmen¬
cdatio facienda est: solis orationib fiat. sil¬
li qui faciunt iam pransi inueniantur i
t nulli ep̃i uelclerici in eccła.
conuiuentur: nisi forte transeuntes
hospitiorũ necessitate illic reficiant fopu¬
li &iam abhuiusmodi conuiuus: quantũ
fieri potest prohibeantur XXII
tempora decernantur XUXIII
It prb̃ in consulto epõ: non reconcili&
penitentẽ nisi absente ep̃onecessita¬
te cogenae. Euiuscumq penitentis pib¬
cum et uuilgtrnsi m̃u crimen est: qrodo
uensume ecclam eomimouerit. ante apse
manus ei imponatur
bus custodiebantur priuatae fiem
feminis commendentur. ut simulhabe¬
tesinucẽ se custodiant. ne passim iaga¬
tes. eccłae lȩdant opinionem: I
t egrotantes si prose respondere no
possunt: cũ uoluntatis eorũ testimo¬
nium sui dixerint baptizentur: Simsꝰ
& de penitentib agendum est: uiii

Expanded text:
Nam si aliquorum meridiano tempore deNam si aliquorum meridiano tempore defunctorum sive episcoporum sive caeterorum commendatio facienda est, solis orationibus fiat si illi qui faciunt, jam pransi inveniantur. XXX. Ut nulli episcopi vel clerici in ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiantur. Populi etiam ab hujusmodi convivis quantum fieri potest prohibeantur. XXXItentiae tempora decernantur. XXXII. Ut presbyter inconsulto episcopo non reconciliet poenitentem nisi absente episcopo necessitate cogente cojuscunque poenitentis; publicum et vulgatissimum crimen est, quod universam Ecclesiam commoverit; ante absidam manus ei imponatur.uibus custodiebantur privatae fuerint, feminis commendentur, ut simul habitantes, invicem se custodiant, ne passim vagantes Ecclesiae laedant opinionem. XXXIV. Ut aegrotantes, si pro se respondere non possunt cum voluntatis eorum testimonium sui dixerint, baptizentur, similiter et de poenitentibus agendum est. XXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mhil amplius offeratur quã ipse
dñs tradidit. hoc est panis & uinũ aquae
mixtum. nec amplius in sacrificus offerat᷑
quam de uis & frumentis. X.XUI
tclerici uel continentes adiuduas uel
uirgines. nisi ex iussu. uel ꝑmissu ep̃o¬
rum aut prb̃orum non accedant. Et hoc ñ
solihabeant accessum ad huiusmodi femi¬
nas : sedubi aut clerici prȩsentessunt. aut
graues aliqui xp̃rani. XX UII
It primȩ sedis ep̃s non appell& ur prin¬
cepssacerdotũ. aut summussacerdos:
aut aliquid huiusmodi. sed tantũ primae
sedis ep̃s.
bernas noningrediantur: nisi pere
grinationis necessitate compulsi: UX UIIII
tem placuit. ut ep̃i transmare non pro¬
ficis cantur. nisi consulto primae sedis
ep̃o. siue cuiuscumq prouintiae primate.
ut ab eo praecipue possit sumere formatam
uel commendationem.XX
It sacramenta altaris non nisi aieiunis
hominib celebrentur: excepto uno
die anniuersario quo caena dñi celebrat᷑

Expanded text:
Domini nihil amplius offeratur quam ipse Domini nihil amplius offeratur quam ipse Dominus tradidit, hoc est, panis et vinum aquae mistum, nec amplius in sacrificiis offeratur quam de uvis et frumentis. XXV. Ut clerici vel continentes ad viduas vel virgines, nisi jussu vel permissu episcoporum et presbyterorum, non accedant. Et hoc soli habeant accessum ad hujusmodi feminas sed ubi aut clerici praesentgraves aliqui Christiani. XXV. Ut primae sedis episcopus non appelletur princeps sacerdotum, aut summus saaut aliquid hujusmodi, sed tantum primae sedis episcobernas non ingrgrinationis necessitate compulsi. XXVIII. Item placuit ut episcopi trans mare non proficiscantur, nisi consulto primae sedis episcopo sive cujuscunque provinciae primate, ut ab episcopo praecipue possit sumere formatam vel commendationem. XXIX. Ut sacramenta altaris non nisi a jejunis hominibus celebrentur, excepto uno die anniversario quo coena Domini celebratur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde ducere necessitas fuit. U UIIII
priusquam om̃s qui sunt in domo eorũ
xp̃ianos catholicos fecerint. .X
Macuit ut lectorescum ad annospuber¬
tatis uenerint. cogantur autuxores
ducere. aut continentiam profiteri.XXI
Slacuit ut a nullo ep̃ousurpentur ple¬
bes alienae: necaliquis epõrũ suꝑgre¬
diatur in diocesim suum collegam. Xx II
It clericum alienũ. nisi concedente
eius ep̃o. nemo audeat uel ro&inere
uel promouere in eccła sibieredita: Cle¬
ricorum autẽ nomen : &iam lectores. et
psalmistae. & ostiaru r&inent XXTN
It nullus ordin& ur clericus: nisi pro¬
batus uel ep̃orum examine. uel popu¬
li testimonio
XXIIII
t nemoin precib uel patrẽ profilio.
uel filium propatre nomin&. Et cum ad
altare assistitur : semꝑ ad patrẽ dirigatur
oratio. & quascũq sibi preces aliquis descri¬
bit: noneisutatur. nisi prius eas instructio¬
nes fratribus contulerit XXU
It insacramentis corporis & sanguinis

Expanded text:
aliunde ducere necessitas fuit. XVIII. Ualiunde ducere necessitas fuit. XVIII. Upriusquam omnes qui sunt in domo eorum Christianos catholicos fecerint. XIX. Placuit ut lectores cum ad annos pubertatis venerint, cogantur aut uxores ducere, aut continentiam profiteri. XX. Placuit ut a nullo episcopo usurpentur plebes alienae, nec aliquis episcoporum supergrediatur in dioecesi suum collegam. XXI. Ut clericum alienum, nisi concedente ejus episcopo, nemo audeat vel retinere vel promovere in Ecclesia sibi credita, clericorum autem nomen etiam lectores et psalmistae et ostiarii retinent. XXII. Ut nullus ordinetur clericus non probatus, vel episcoporum examine vel populi testimonio. XXIII. Ut nemo precibus vel patrem pro filio, vel filium pro patre nominet, et cum ad altare assistitur, semper ad patrem dirigatur oratio, et quascunque sibi preces aliquis describit, non eis utatur, nisi prius eas instructiones fratribus contulerit. XXIV. Ut in sacramentis corporis et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
t epĩ uel clerici filiossuos asuaxU.
potestate ꝑ emancipationẽ exire non
sinant. nisi demorib eorum fuerint & aeta¬
te securi. ut possint ad eosiam propria ꝑti¬
nere peccataXUI¬
clerici non sint conductores aut procura
uictum quaerant. quia respicere debent
scriptũ esse. Nemomilitans dõ. implicat
se negotus secularibus X UII
t nullus clericorum amplius recipiat.
quam accõmodauerit. Sipecuniam:
pecuniam accipiat: Si speciem. eandẽ spe¬
ciem quantũ dederit accipiat: Et quicqͥđ
aliud tantũ quantũ dederit recipiat: Xuiii
It cũ om̃ibus omnino clericis. extrane¬
ae feminae non cohabitent. sed solae
matres. auiae. & materterae.amitae. so¬
rores. & filiae fratrum. aut sororũ. & quȩ¬
cumq ex familia domestica. necessitate
&iam antequã ordinarentur iam cũ eis
habitabant. Uel si filui eorũiam ordina¬
tisparentibus uxores acceperunt : autser¬
uis non habentib in domo quas ducant.

Expanded text:
scopi vel clerici filios suos a sua scopi vel clerici filios suos a sua potestate per emancipationem exire non sinant, nisi de moribus eorum fuerint et de aetate securi, ut possint ad eos jam propria pertinere peccataclerici non sint conductores aut procuratvictum quaerant, quia respicerscriptum esse: nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus. XVI. Ut nullus clericorum amplius recipiat quam accommodaverit; si pecuniam, pecuniam suscipiat, si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiat, et quidquid aliud tantum quantum dederit accipiat. XVII. Ut cum omnibus omnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae, materterae, amitae, sorores, et filiae fratrum aut sororum, et quaecunque ex familia domestica necessitate, etiam antequam ordinarentur, jam cum eis habitabant, vel si filii eorum jam ordinatis parentibus uxores acceperunt, aut servis non habentibus in domo quas ducant,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ibi determinari praecipiat .XI
Ioc &iam placuit. ut aquibuscũq iudi¬
Icibus ecclesiasticis ad alios iudices ec¬
clesiasticos. ubi est maior auctoritas fuerit
prouocatum: non eis obsit quorũ fuerit solu
ta sententia. si conuinci non potuerint uel
inimico animo iudicasse. uelaliqua cupi¬
ditite aut gratia deprauati: Sane si ex
consensu partium iudices electifuerint :¬
&iam apauciore numero quã constitutũ
est non liceat prouocari: XII
t filusacerdotũ uel clericorũ specta¬
Ucula saecularia non exhibeant. sed
iec spectent: Quanqũã quidẽ abspecticu¬
lo. & om̃s laici prohibeantur. Semꝑ enĩ
rp̃ianis om̃ibus hoc interdictũ est : ut
abiblasphemi sunt. non accedant.XII
dem placuit. ut filu uelfiliae ep̃oium.¬
uel quorulib& clericorũ gentilib uel
enaieis. aut scismaticis. mat̾rimonio ñ
ungantur
.XIIII
Uni non sunt. &iamsi consanguinei fue.¬
rint. ꝑdonationes rerum suarũ nihil c̃ferant¬

Expanded text:
atque ibi determinari praecipiat X. atque ibi determinari praecipiat X. Hoc etiam placuit, ut si a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit quorum fueta sententia si convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate, aut gratia depravari. Sane si ex consensu partium judices electi fuerint, etiam a pauciore numero quam constitutum est, non liceat provocari. XI. Ut filii sacerdotum vel clericorum spectacula saecularia non exhibeant, sed nec spectent, quanquam quidem ab spectaculo et omnes laici prohibeantur, semper enim christianis omnibus hoc interdictum est, ut ubi blasphemi sunt, non accedant. XII. Item placuit, ut filvel quorumlibet clericorum Gentilibus vel haereticis aut schismaticis matrimonio non conjungantur. XIII. tiani non sunt, etiam si consanguinei fuerint, per donationes rerum suarum nihil conferant
Abbreviated transcription (Latin):
unasecum. in prbi nomine ep̃i sex in diaco
urtses. quipsorum causas discutiant: Fadẽ
qͥerum & dilationũ. & a comunione remo¬
donum. & discussione ꝑsonarũ. interaccusi¬
des & eos qui accusantur forma seruata
Qdiquorum autẽ clericorũ causas: &iam
soluis ep̃s lociagnoscat & finiat Uim
Dediuersis ordinib eccłae seruientibus.
Put si quis in causam criminisincurre¬
i & ab nuerit uidicium eccle siasticum:
ae beat periclitari:. Et ut filii sacerdotum.
spectacula secularia nonadeant.. X¬
erimen fuerit intentũ. uel ciuilis causa
fuerit commota. si derelicto ecclesiastico
udicio publicis iudicus purgari uoluerit:¬
&iam si pro ipso ei fuerit prolata sententia.
locum suum amittat. & hoc incriminali
aatione. Inciuili uero ꝑdat quod euicit.si
locum suũ obtinere maluerit. Siquidem
ad eligendos iudicessi de eccłae consortio
dubitat undiq eccłae consortas iudicat. qͥ
deuniuersa eccła male sentiendo. deiudi¬
ciosaeculari poscit auxilium. cum priua

Expanded text:
una secum in presbyteri nomine sex, in diaconi tribus, ipsorum causas discutiat eadem dierum et dilationum et a communione remotionum et discussione 79 personarum inter accusatores et eos qui accusantur forma servata, reliquorum autem clericorum causas etiam solus episcopus loci agnoscat et finiat. IX. De diversis ordinibus Ecclesiae servientibus, ut si quis in causam criminis incurrerit, et abnuerit judicium ecclesiasticum debet periclitari, et ut filii sacerdotum spectacula saecularia non adeant. Iei crimen fuerit intentatum, vel civilis causa fuerit commota, si derelicto ecclesiastico judicio, publicis judiciis purgari voluerit, etiam si pro ipso ei fuerit prolata sententia, locum suum amittat, et hoc in criminali actione. In civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere maluerit, siquidem ad eligendos judices sibi de Ecclesiae consortio dubitat, vileque Ecclesiae consortium judicat, qui de universa Ecclesia male sentiendo de judicio saeculari poscit au
Abbreviated transcription (Latin):
templacuit: ut corporibus de funcoꝵ
eucharistia non detur. Dictum e
dum est nemortuos &iam baptizanposi.
fratrũ infirmitas credat: quibus necer
ristiam dari licitum est
ipsius causam deferat accusator. Necu
munione suspendatur cui crimen inten¬
ditur: nisi ad causam suã dicendam. eles¬
torum iudicũ die statuta litteris euocaus
minime occurrerit. Hoc est infraspat¬
um mensis. ex ea die qua eum litte rasac¬
cepisse constiterit. Quod si aliquasir¬
ras necessitatis causas probauerit. quibis
eum occurrere non potuisse manifestium
sit: causae suae dicendae intra alterum
mensem in tegram habeat facultatem:
Terum tã diupost mensẽ secundũ non
communic&: donec purgetur. Si auta
ad concilium uniuersale anniuersarun
occurrere noluerit. ut uel ibi causa eis
termin&ur: ipse inse damnationis sue¬
sententiam dixisse iudic&ur Tempor
sane quo non communicat: necin suae
dae de fuerit: a cõmunione non reuis¬
atur. Siuero aliquando defuerit sube¬

Expanded text:
tem placuit, ut corporibus defunctorum eucharistia non detur; dictum escavendum est ne mortuos etiam baptizari posse fratrum infircharistia dari licitum est.ipsius causam deferat accusator, neque a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit, hoc est infra spatium mensis ex ea die qua eum litteras accepisse constiterit. Quod si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae intra alterum mensem 642 integram habeat facultatem. Verum tandiu post mensem secundum non communicet, donec purgetur. Si autem ad concilium universale anniversarium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur; ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur: tempore sane quo non communicat, nec in sua ausae dicendae defuerit, a communione non removeatur. Si vero aliquando defuerit subtra
Abbreviated transcription (Latin):
censiones quelibet inposterũ haud impune
ualeant cõmoueri: ut generalitas tuta uale¬
at consistere plena decernimus unanimita¬
te conexi. ut quȩxũq ꝓfidei causis excłasticis¬
quȩ negocuis aut inp̃teritis gestis. aut in prę¬
sentib constitutis. aut infuturis etiã decretis.
uel sunt uel fuerint definitiones conscriptȩ.
uniuersalis auctoritatis: nullus deinceps con¬
tradicere audeat. nullus uertere. pręsumat.
nullus ñimplere contendat. Nam siquis ex
religione contra hȩc mobȩdiens. aut susurrass.
aut certe laccrator. aut inuidus. ac ñ potius
eorũdẽ factor exuterit: gratiã & honoris
sui & cõmunionis sacre lugeat amissione
multatus. Cũ uero aut quȩlibet scã sy nođ
agitur. aut pacifice inter pontifices quippiã
definitur. si pauciores ꝑnescientiã uel conten

Expanded text:
cessiones quaelibet in posterum aut impune cessiones quaelibet in posterum aut impune valeant commoveri, ut generalitas tuta valeat consistere, plena decernimus unanimitate connexi, ut quaecumque pro fidei causis ecclesiasticisque negotiis aut in praeteritis gestis, aut in praesentibus constitutis, aut in futuris etiam decretis, vel sunt vel fuerint definitione conscriptae universalis auctoritatis, nullus deinceps contradicere audeat, nullus vertere praesumat, nullus non implere contendat. Nam si quis ex religione contra haec inobediens, aut susurrans, aut certe lacerator, aut invidus, ac non potius eorumdem factor exstiterit, gratia et honoris sui et communionis sacrae lugeat amissione multatus. Cum vero aut quaelibet sancta synodus agitur, aut pacifice inter pontifices quidpiam definitur, si pauciores per nescientiam vel conten
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ñ solũ infuturo. sed etiã inp̃senti reueren¬
tiã apponentes. decernimus. ut quicumq
detractor. & ñ potius uenerator. decreti cius¬
dem atq legis ec̃. maluerit. siue religiosus il¬
le siue sit laicus. ñ solũ ȩccłastica excõmuni¬
catione plectatur. ucrũ & sui ordinis dignita¬
te priuetur.
Ndecimȩ occasionis articulo. decretoꝵ
uniuersaliũ ꝑhennc dedimus firmam̃tũ.
scientts qđ multimoda sc̃ꝑ ds̃ oppressione iudi¬
ciorũ erũnas relcuat oppressorũ. Et sicut
malis exigentib hominũ ꝑmittit exercere
penurias ultionũ: ita cũ uoluerit grauedinc
releuat pressurarũ. Hinc & decreta p̃cedentiũ
patrũ ad contentionis uirgiũ radicitus euel¬
lendũ rite sẏnodalẽ ficri censuere conuen¬
tũ: ut illuc dediuersitatt iudiciorũ p̃terite
lites habeant t̾minũ. ubi scs̃ sp̃s uniuersalẽ
coadunauerit. cȩtũ. Abhoc ergo spũ scõ suc¬

Expanded text:
li, non solum in futuro sed etiam in praesenti reverenli, non solum in futuro sed etiam in praesenti reverentiam apponentes, decernimus, ut quicunque detractor et non potius venerator decreti ejusdem atque legis esse maluerit, sive religiosus ille sit, sive laicus, non solum ecclesiastica excommunicatione plectatur, verum et sui ordinis dignitate privetur. XI. Undecimae occasionis articulo decretorum universalium perenne dedimus firmamentum, scientes quod multimoda semper Deus oppositione judiciorum aerumnas relevat oppressorum; et sicut malis exigentibus hominum permittit exerceri penurias ultionum, ita cum voluerit gravedines relevat pressurarum; hinc et decreta praecedentium Patrum ad contentionis jurgium radicitus evellendum rite synodalem fieri censuere conventum, ut illic de diversitate judiciorum protensae lites habeant terminum ubi sanctus Spiritus universalem coadunaverit coetum. Ab hoc ergo Spiritu sancto suc
Abbreviated transcription (Latin):
a subditis uel exigant uel exigendos intendañ.
Erunt in conquisitis obligationis gratissimȩ
rebus. ñ ꝓspectantes ꝓprii iura cõmodi. sed con¬
sulentes patriȩ atq genti. De reb congregatis
ab eis illas tantũ sibi undicent partes quas dic¬
tauerit auctoritas principalis regũ: quȩcũq
inordinata reliquerint. hereditabunt: succes¬
sores ꝓprii eorũ. Et ante regnũ iustissime con¬
quisita. aut filii aut heredes. capiant iure pxi¬
mitatis: De affiniũ successione uel munere
quãuis mnordinata relicti sint. aut primo
tantũ filiis aut heredib sequent̃ ꝓficiant uel
ꝓpinquis. Ita in corũ cunctis actib. moribus.
atq reb priuatȩ legis auctoritas erit ualitu¬
ra: ut & ꝑhennit̾ maneat inconuulsa: & non
prius apict̃ regni quisq ꝑcipiat. quã se illa
ꝑomĩa suppleturũ iuris uirandi taxatione
definiat. Cui etiã lege uel decreto episcopa¬

Expanded text:
a subditis, vel exigant vel exigendos intendant, a subditis, vel exigant vel exigendos intendant, erunt in conquisitis obligationis gratissime rebus non prospectantes proprii jura commodi, sed consulentes patriae atque genti. De rebus congregatis ab eis, illas tantum sibi vendicent partes quas dictaverit auctoritas principalis verum; quaecunque inordinata reliquerint, haereditabunt successores proprii eorum, et ante regnum justissime conquisita, aut filii, aut haeredes capiant jure proximitatis. De affinium successione vel munere, quamvis inordinata relicta sint, aut primo tantum filiis, aut haeredibus frequenter proficiant vel propinquis. Ita in eorum cunctis actibus, moribus atque rebus privatae legis auctoritas erit valitura, ut et perenniter maneat inconvulsa, et non prius apicem regni quisque percipiat, quam se illam per omnia suppleturum jurisjurandi taxatione definiat. Cui etiam legi vel decreto episcopa
Abbreviated transcription (Latin):
liũ in unione ꝑsonȩ comunxit mysterio
redẽptionis humanȩ: nos quoq membra
capitis huns & ꝑfidiȩ malũ. & concupiscen¬
tiã quȩ radix malorũ est omniũ. & auariti¬
am quȩ inuenitur seruitus idolorũ. pari
simul igne ac mucrone totoq artificio ra
dicitus euellamus ac desecemus. Abhinc er¬
go deinceps ita cr̃ in regni głam p̃ficiendi
rectores. ut aut in urbe regia. aut in loco ubi
princeps decesserit. cũ pontificũ maiorũq
palacii omnimodo eligant᷑ assensu. ñ form¬
secus cȩtus aut conspiratione paucorũ. aut rus¬
ticarũ plebiũ sediciosa tumultuatio: sed eruis
catholicȩ fidei assertores. eãq &rhanc quȩ im¬
minet. iudȩorũ ꝑfidiã. & cunctorũ heresum
inuriã defendentes. Erunt actib uidices.
& uita modesti. Erunt in ꝓuisionibus rerum
parci plusquã extenti: ut factione scriptu¬
rarũ uel definitionũ qualiũcũq contractus

Expanded text:
lium in unione personae conjunxit mysterio lium in unione personae conjunxit mysterio redemptionis humanae, nos quoque a membris capitis hujus et perfidiae malum et concupiscentiam quae radix malorum est omnium, et avaritiam quae invenitur servitus idolorum, pari simul igne ac mucrone totoque adicitus evellamus ac desecemus. Ab hinc ergo deinceps ita erunt in regni gloriam praeficiendi rectores, ut aut in urbe regia, aut in loco ubi princeps decesserit cum pontificum majorumque palatii omnimodo eligantur assensu, non forinsecus coetu, aut conspiratione paucorum, aut rusticarum plebium seditione tumultuosa, sed erunt catholicae fidei assertores, eamque et hanc quae imminet Judaeorum perfidiam et cunctarum haeresum injuriam defendentes, erunt actibus judices et vita modesti, erunt in provisionibus rerum parci plus quam extenti, ut factione Scripturarum vel definitionum qualiumcunque contractus
Abbreviated transcription (Latin):
carniũ p̃sumpserit. attẽptare: nonsolũ reus¬
erit resurrectionis dominicȩ. uerũ etiã alie¬
nus ab eiusdẽ diei scã cõmunione. Et hoc illi
cumuletur ad penã: ut ipsius anni tempore.
ab omĩ esu carniũ abstineat gulã. quia sacris
dieb abstinentiȩ: oblitus est disciplinã. Illi
uero quos aut ętas incuruat. aut languor
exxtenuat. aut necessitas artat. non ante pro¬
hibita uiolare p̾sumant: quã asacerdoit per¬
missum accipiant.
ecimȩ colluctationis assensu. moles¬
tis actib quib sagax indagatio pie¬
tatis obuiare decreuit ñ tambene regendi licen¬
tia. quã se mansuetudo inpugnasse. probatur:
satis ut opinamur illi & gloriosi principis
& decreto scẽ sy nodi huius contradictũ esse
ones mortaliũ corda ꝓflauit. ut uitali fla¬
tu uerborũ inposterũ omnẽ exureret male
concupiscentiũ rabiem animorũ. Actũ nãq
est definitionib ipsis. ut quia pietatis diuine

Expanded text:
carnium pcarnium perit resurrectionis Dominicae, verum etiam alienus ab ejusdem diei sancta communione. Et hoc illi cumuletur ad poenam, ut in ipsius anni circulo ab omni esu carnium abstineat gulam, quia sacris diebus abstinentiae oblitus est disciplinam. Illi vero quos aut aetas incurvat, aut languor extenuat, aut necessitas arctat, non ante prohibita violare praesumant quam a sacerdote permissum accipiant. X. Decimae collocutionis assensu molestis actibus, quos sagax indagatio pietati obviare detexit, et non bene regendi licentiae quam se mansuetudo impugnasse probavit, satis, ut opinamur, et lege gloriosi principis et decreto sanctae synodi hujus contradictum esse ones mortalium corda perflavit, ut vitali flatu verborum in posterum 438 omnem exureret male concupiscentium rabiem animorum. Actum namque est in definitionibus ipsis, ut quia pietatis divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ingluuies horrenda uoraciũ: quȩ dũ
freno parsimoniȩ ñ asstringitur. religioni
contraire monstratur. Nã dicente. scriptu¬
ra. qui spernit minima paulatim decidit:
illi tante edacitatis improbe grassant᷑. ut
cȩlestia & pene sũma contẽpnere uideantur.
& etiã quicũq quadragesimȩ dies quȩ anni
totius decimȩ deputantur. quȩ & inoblatione
ieiunu dño consecrantur. quib etiã saluberri¬
me conditio humani generis expiatur. dum
aquattuor mundi partib adhanc homo reli¬
gionẽ crediturus adducitur. & quattuor
elementis formatur. & ꝓpt̃ transgressionem
decalogi quattuor decies conuenienter affli¬
gitur: illi qui temerario hȩc omĩa contemp¬
nunt. nec uoracitatis ingluiuiẽ frenant. &
qđ peius est paschalia festa illicitorũ esuum
ꝑceptione ꝓfanant: quib exhoc adeo acerri¬
me interdicit᷑. ut quisquis ineuitabili necessitate
atq fragilitate & euidenti languore. seu etiã
etatis impossibilitate dieb quadragesimȩ esum

Expanded text:
ingluvies horrenda voracium quae dum freno parcimoniae non astringitur, religioni contraire monstratur, dicente enim Scriptura: « Qui spernit minima paulatim decidit , » illi tantae edacitatis improbe grassantur, ut coelestia et pene summa contemnere videantur. Et etiam quicumque quadragesimae dies quae anni totius decimae putantur, quae et in oblatione jejunii Domino consecrantur, quibus etiam saluberrima conditio humani generis expiatur, dum a quatuor mundi partibus 125 ad hanc homo religionem crediturus adducitur, et quatuor elementis formatur, et propter transgressionem Decalogi quater decies convenienter affligitur, illi qui temerarie haec omnia contemnunt, nec voracitatis ingluviem frenant, et quod pejus est Paschaperceptione profanant: quibus ex hoc adeo acerrime interdicitur, ut quisquis absque inevitabili necessitate atque fragilitatis evidenti languore, seu etiam aetatis impossibilitate, diebus quadragesimae esum
Abbreviated transcription (Latin):
Ntiqui & scĩssimi est patris sententia papȩ
leonis: ut is qui in ętatis adolescentia
positus. dũ mortis formidat casũ ꝑuenerit ad
penitentiȩ remediũ. si coniugatus forte fucrit
incontinens: ne postea adulterii incurrat
lapsũ. redcat ad pristinũ coniugiũ. quousq
possit adipisci tẽporis maturitate continentie
statũ. Qđ nos sicut deuiris. ita & defeminis
ȩ quo modo censemus. Non quidẽ hoc gene¬
raliter & canonice pręceptũ: sed constat᷑ a
nobis ꝓhumana fragilitate indultũ. ea dũ¬
taxat ratione. ut si is qui pęnitentiȩ non est¬
legibus deditus. antea abhac uita discesserit.
quã ex consensu ad continentiã corũ unde fu¬
erit regressus. suꝑstiti non liccat denuo adux¬
oris transire amplexus. Si autẽ illius uita
extiterit supstes qui ñ accepit benedictionẽ
pęnitentis. nubat si se continert non potest.
& ulterius consortio fruat᷑ uxoris. Quod de
utroq sexu pari modo a nob manifestum est

Expanded text:
ntiqui et sanctissimi est patris sententia papae Leonis, ut is qui in aetate adolescentiae positus dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus forte fuerit incontinens, ne postea adulterii incurrat lapsum, redeat ad pristinum conjugium, quousque possit 669 adipisci temporis maturitate continentiae statum. Quos nos sicut de viris, ita et de feminis aequo modo censemus, non quidem hoc generaliter et legitime praeceptum, sed constat a nobis pro humana fragilitate indultum: ea duntaxat ratione, ut si is qui poenitentiae non estlegibus deditus, ante ab hac vita discesserit, quam ex consensu ad continentiam eorum unde fuerit regressus, superstiti non liceat denuo ad uxorios transire amplexus. Si autem illius vita exstiterit superstes, qui non accepit benedictionem poenitentis, nubat si se continere non potest, et alterius consortio fruatur uxoris. Quod de utroque sexu pari modo a nobis manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
constitui : ad eccłae principatũ. Neceb
gantur. nisi hi quos multo ante nota prob¬
bilis que uita cõmendat. Et nihil homuuis
cedendũ electionem facere eorũ. qt
perfestiuitatem paschalema d aꝰ
parrochias muti minime oport&
Umos nisi qui regulariter cantores
existunt quiq pulpitũ ascendunt & decodi¬
Sturis legenda esse censemus. X UII
Inprocessionibus non coneetere. Idest ex
duiersis uersibus & sensibus libri. in unũ
anticum minime coniungere. Sed singu¬
loum psalmorũ ordinabiliter debere fieri
lectionem¬
Seco quod semper supplicationes ordi
nationũ et adhoram nonã et uesperã
aport& celebrari. XUIIII
hiquiin poenitentia sunt constituti. Et
post manus inpositionẽ his quoq absceden¬
tibus: tunc fideles orare debebunt. Quo¬
rum tres orationes fiant: Vna quidemid
est prima : ꝑsilentiũ. Secunda uero & ter¬
tia. ꝑ uocis pronuntiationẽ. Et tuncdemũ
osculum pacis dare debere. Et posteaquã
dare. & tunc oblatio offeratur. Solisautẽ

Expanded text:
constitui ad Ecclesiae principatum. Nec gantur nisi hi quos multo ante nota et probabilis vita commendat; et nihilominus cedendum electionem facere eorum qui per festivitatem paschalem ad alias parochias mitti minime oportermos nisi qui regulariter cantores existunt, qui quae pulpitum ascendunt et de codituris legenda esse censemus. XVII. In processionibus non connectere, id est, ex diversis versibus et sensibus libri in unum canticum minime conjungere; sed singulorum psalmorum ordinabiliter de medio debere fieri lectionemeo quod semper easdem supplicationes 437 orationum, et ad horam nonam et vesperam oporteat celebrari. XIX. Quhi qui in poenitentia sunt constituti. Et post manus impositionem, his quoque abscedentibus, tunc fideles orare debebunt. Quorum tres orationes fiant, una quidem, id est prima, per silentium, secunda vero et tertia, per vocis pronuntiationem, et tunc demum osculum pacis dare debere. Et postea quamdare et tunc oblatio offeratur, solis autem
Abbreviated transcription (Latin):
is qui diuersorum peccatorũ lap li¬
conuersionem demonstrant : proquali¬
tate peccatipoenitentiae tempus ad tri
buendum est propter misericordiam &
bonitatẽ dĩ Qui ergo huiusmodi sunt :¬
reuocandi & ad cõmunionẽ sunt applicandi
Ion oport& neophitum pro III¬
moueri adordinẽ sacerdotalem
on licere manus inpositionẽ super
ordinandos. praesentibus caticumi¬
nis fieri
Ion licere fenerare ministris altaris
uel in sacerdotali ordine conftitu¬
tis. uelusuras uellucra quae se scupla di¬
cuntur accipere
Ion concedendũ her&icis ingressũ¬
domus dĩ. in hȩresi ꝑmanentibus

Expanded text:
is qui diversorum peccatorum lapperfectam conversionem demonstrantes, pro qualitate peccati poenitentbuendum est propter misericordiam et bonitatem Dei. Qui ergo hujusmodi sunt revocandi et ad communionem sunt applicandi. III. Non oportet neophytum promoveri ad ordinem sacerdotalem. IV. Non licere manus impositione super ordinandos praesentibus catechumenis fieri. V. Non licere fenerare ministris altaris, vel in sacerdotali ordine constitutis, vel usuras vel lucra, quae sexcupla dicuntur, accipere. VI. Non concedendum haereticis ingressudomus Dei in haeresi permanentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
chis quib cura ꝓperante. ꝓximitatem
habere ꝑmittit᷑. ut ea cautela carum
necessitates sustentent. ut pietatis beneficia
quȩ eis sunt necessaria alongius p̃beant. Ipsi
uero ꝓuisendis eis cũ ingressi fucrint clerici
salutatione. recurrantꝰ. nec ibi faciant man¬
sionẽ. Qui tam̃ cũ ad earũ uisitationẽ per¬
gunt: testẽ solacii sui fide & actione ante
ꝓbatũ adhibeant sccũ. Siquis hȩc anobis sta¬
tuta contẽpserit: siclericus est loci sui digni¬
tate priuct᷑. Si uͦ religiosus uł monachus in
cella monasterii reclusus pęnitentię lam̃tis
incũbat. ubi singulari afflictione panis &
aquȩ uictũ ex abbatis ordinatione. percipiat.
anonũ statutis firmatũ est. ut
quicũq in clero esse uoluerit. emendi
uilius uł uendendi carius studio non u̾tatur.
Cgte si uoluerit exercere. cohibeat᷑ acdcro.
p̃stiterit. hoc de uino uł frum̃to acci¬
piat. qđ mescandi causa tẽpore statuto de¬
cretũ est uemndart. Ceterũ sispeciẽ non ha¬

Expanded text:
his quibus cura properante proximitatem habere permittitur, ut ea cautela earum necessitates sustentent, ut pietatis beneficia quae eis sunt necessaria a longius praebeant. Ipsi vero pro visendis eis cum ingressi fuerint clerici salutatione recurrant, nec ibi faciant mansionem. Qui tamen non ad earum visitationem pergunt, testem solatii sui fide et actione ante probatum adhibeant secum. Si quis haec a nobis statuta contempserit, si clericus est loci sui dignitate privetur. Si vero religiosus vel monachus, in cella monasterii inclusus poenitentiae lamentis incumbat, ubi singulari afflictione panis et aquae victum ex abbatis ordinatione percipiat. II. Canonum statutis firmatum est, ut quicunque in clero esse voluerit, emendi vilius, vel vendendi charius studio non utatur. Certe si voluerit exercere, cohibeatur a clerotate praestiterit, hoc de vino vel frumento accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum est venundare. Caeterum si speciem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
tio. manifeste unũ genus est blasphemanti
canones. Diabolica uero nequitia plerosq
subtiliter fallesolet : Etita quorudã in pru¬
dentiã persimilitudinẽ pidatis sȩpissime
illudit. ut prosalubribus nocitura persua de¬
at. Idcirco norma sc̃orũ canonũ qui funt
spũ dĩ conditi. et totius mundi reuerentia
conseerati. fidcliter a nobis est scienda & di¬
ligenter tractanda : nequo quomodo scõrũ
patrũ statuta absq. in euitabili necessitate¬
qđ quot absit trans grediamur. sed fidelissime
per ea gradientes cũ eis qui eos instinctu con¬
diderunt diumno. mercedis gloriã & laboris
cumulũ eorũ meritis auxiliante dño habere
mereamur. His itaq rite deliberatis. & ad
ecclesiarũ ur̃arum notitiã nr̃a deliberatione per¬
latis : parere uos eorundẽ scõrũ canonũ regu.¬
lis sũmopere conuenit. ne in aliquo eis obiua¬
re quorundã ignauia faciat. sedur̃a sapiens &

Expanded text:
tio manifeste unum genus est blasphemantiutio manifeste unum genus est blasphemantiucanones. Diabolica vero nequitia plerosque subtiliter fallere solet; et ita quorumdam imprudentiam per similitudinem pietatis saepissime illudit, ut pro salutaribus nocitura persuadeat. Idcirco norma sanctorum canonum qui sunt Spiritu Dei conditi, et totius mundi reverentia consecrati, fideliter a nobis est scienda et diligenter tractanda; ne quovis modo sanctorum Patrum statuta absque inevitabili necessitate, quod absit, transgrediamur: sed fidper ea gradientes, cum eis qui eos instinctu condiderunt divino mercedis gloriam, et laboris cumulum eorum meritis auxiliante Domino habere mereamur. His itaque rite deliberatis, et ad ecclesiarum vestrarum notitiam nostra deliberatione perlatis, parere vos eorumdem sanctorum canonum regulis summopere convenit, ne in aliquo eis obviare quorumdam ignavia faciat, sed vestra sapiens et
Abbreviated transcription (Latin):
fratri & coepo aurelio: bamasus.
Seripta sc̃ĩtatis tuae debita uencrati¬
one suscepimus. in quibus sitire uene¬
rationẽ acprudentiã tuã apostoliea institu¬
ta ut dignũ erat cognonimus. Quadere
quaedam ex his quae paisti misimus : & quae.¬
dam adhuc cũ iterũ miseris mittere cupimus.
Nullũ tamen abeatipariprincipis apostolo¬
rũ fine praedecessorẽ nr̃m pr&ermisimus:
De quorũ statutis aliquid tibi peramoniũ
prb̃m & felicẽ diaconũ sub certis signaculis
non mitteremus. Quae te et custodire opta
inuiolate debita ueneratione custodiantur.
& inuolate seruentur. atq ab om̃ibus futuris
temporibus diligenteruenerent᷑. quia uiolato. Not¬
dietati sut dampnant᷑ qũo blasphemare sp̃m
scm̃ non in congrue uidentur. qui contra eos¬
dem scõs canones nonnecessitate compulsi
sedlibent̃ ut pręfixũ estaliquid proterue
agunt. aut loqui presumunt. aut facere uo¬
lentib sponte consentiunt. Talis enĩ p̃sũp¬

Expanded text:
et coepiscopo AURELIO DAMASUS. Scripta sanctitatis tuae debita veneratione suscepimus, in quibus sitire venerationem ac prudentiam tuam apostolica instituta ut dignum erat cognovimus. Qua de re quaedam ex his quae petisti misimus, et quaedam adhuc cum iterum miseris, mittere cupimus. Nullum tamen a beati Petri principis apostolorum fine praedecessorum nostrorum praetermisimus, de quorum statutis aliquid tibi per Ammonium presbyterum et Felicem diaconum sub certis signaculis non mitteremus. Quae te et custodire optaminviolate debita veneratione custodiantur, et inviolate serventur, atque ab omnibus futuris temporibus diligenter venerentur, quia violatodictati sunt damnantur: quoniam blasphemare Spiritum sanctum non incongrue videntur, qui contra eosdem sanctos canones non necessitate compulsi, sed libenter ut praefixum est aliquid aut proterve agunt, aut loqui praesumunt, aut facere volentibus sponte consentiunt. Talis enim praesump