comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid bebreum sermonem utelimarit utinter scribas erum caldeis exti¬
metur tr his longe edic uia in gronus est aote enim nullum propbetua¬
mm extru oscaiam uidisse sera phin et dm̃ instuntia otnerpsaqui de
serui dibiletituri : de in consum mationis ettiuitas ierus alom qua osus
sutbu calonosor fuota est signum enepraesentium cabors quippo sul
quo prosnosore sarsus est usq ao sed ecim qui extre ocis rograunt et
qua cropus inbabrione ductus es fuis sereges un decr et duo duo¬
mum edas ubo Quo tonstituerat rex babrlonȩ super terrum que
inu fecit imahel filius natto nicae intermedics aepulas reliquierum
putriae parriadabasesse duo decim alas et quibus qua ttuor faciẽ.
suamuedent sicut in non nullis exemplacribus inuenitur. quattuor uolent quat¬
tuor pedes suos contegat his quippeduodetim regibus quartuor tanto iustos suissere¬

Expanded text:
qui Hebraeum sermonem ita elimarit, ut inter scribas eorum Chaldaeus aestiqui Hebraeum sermonem ita elimarit, ut inter scribas eorum Chaldaeus aestimetur. is longe alia uia ingressus est. ait enim nullum prophetarum extra Esaiam uidisse seraphim circa deum stantia et ne ipsa quidem seraphim alibi lectitari, dein consummationis et captiuitatis Hierusalem, quae sub Nabuchodonosor facta est, signum esse praemissum. ab Ozia quippe, sub quo prophetare orsus est, usque ad Sedechiam, qui extremus regnauit et qui caecus in Babylonem ductus est. fuisse reges undecim et duodecimum Godoliam, quem constituerat rex Babyloniae super terram. quem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae parricida, et has esse duodecim alas, e quibus quattuor faciem suam uelent, sicut in nonnullis exemplariis inuenitur, quattuor uolent, quattuor pedes suos contegant. ex his quippe duodecim regibus quattuor tantum iustos fuisse re
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑspeculum in enigmate. et sera phinstabant incircuitu eius. sex alae
uni et sexulae clteri. quidam graecorum uirinscripturis ad primeeru¬
ditus : serc phinuirtutes quasdam incaelis. esse exposuit. quae antetri¬
bunaldĩ adsistentes laudent eum etindiuers a ministeria mituntur
maximeq ad eos cui purgationem indigent ot obpristina pecaata aliqu
ex partesuppliciis quod autem sublatum est inquid suꝑ liminare et do¬
mus impleta est fumo signum est templi iuduici destruendi et incendium
uniuersce ieru sclem. Nonnulliuero in superioribus consentientes in ex¬
trema parte dissentiunt. Namsuꝑ liminare sublatum. illo tempore
pruedicnt qua ndo uelum templi scissum est et in uniuersu domus
isithel crroris nube confusa quando losephus referet sucerdotes ex adi¬
tis temoli: uirtutem cuelestium cudis se uocem transe cmus exbinedi¬
bus est uero quidtem aquo ergo su ꝑplurimae didicissem egõ cuudeo et

Expanded text:
mus perspeculumin aenigmate. Et seraphim stabant in circuitu eius: sex alae mus perspeculumin aenigmate. Et seraphim stabant in circuitu eius: sex alae uni et sex alae alteri. quidam Graecorum, uir in scripturis adprime eruditus, seraphim uirtutes quasdam in caelis esse exposuit, quae ante tribunal dei adsistentes laudent eum et in diuersa ministeria mittantur maximeque ad eos, qui purgatione indigent et ob pristina peccata aliqua ex parte suppliciis. \'quod autem sublatum est\', inquit, \'superliminare et domus inpleta est fumo, signum est templi Iudaici destruendi et incendii uniuersae Hierusalem\'. nonnulli uero in superioribus consentientes in extrema parte dissentiunt. nam superliminare sublatum illo tempore praedicant, quando uelum templi scissum est et uniuersa domus Israhel erroris nube confusa, quando Iosephus refert sacerdotes ex adytis templi uirtutum caelestium audisse uocem: \'transeamus ex his sedibus\'. Est uero quidam, a quo ego perplurima didicisse me gaudeo et
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ edesco pester introductc et̃ dians. intoo disxnere sincubi adua autm.
quomodo ergo dñs nondescendit aadterras suꝑ liminare illuo io ẽ. qua si
quoddam obsetculum intrarecupientibus ablatum est et uni uersus hincinun¬
dusimplecus fumoid est gloria dĩ. ubicutem in lutino el euatum legmus ip
greco sublatum pomturs ed quia uerbi mbiguitas in utroque modo interprae¬
teri potest nostrieleuatum interprueati sunt. prae ablato et domus impleta
est fumo dsut supra diximus ignis est hic cum in sinamonte amorsenã aduen
tum est uidebantur lampades discurrentes et domus omnis mons fumo. unde
in psclmo dicitur. quitangit montes et fumigabunt exi gneergo quom a
totam substantic̃ capere non possumus leuior quaedcm inumiuersum
mundum etutita dicam rarios sumi Natura disꝑgitur quam nos capi¬
e nte dicimus exparte cognoscimus et ex parte ꝓphaettmus. et nunc uide

Expanded text:
esia postea introducta est dicens: introduxit me rex in cubiculum suum. quando ergo dominus noster descendit ad terras, superliminare illud, id est quasi quoddam obstaculum, intrare cupientibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. sed quia uerbi ambiguitas utroque modo interpretari potest, nostri \'eleuatum\' interpretati sunt pro \'ablato.\' Et domus inpleta est fumo. deus, ut supra diximus, ignis est; hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad aduentum eius uidebantur lampades discurrentes et plenus omnis mons fumo. unde in psalmis dicitur: qui tangis montes, et fumigabunt. ex igne ergo, quoniam totam substantiam capere non possumus, leuior quaedam in uniuersum mundum et, ut ita dicam, rarior fumi natura dispergitur, quam nos capientes dicamus:ex parte cognoscimus etexparteprophetamus et: nuncuide
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio statu fuctae regnant quisit isterxgloriue caccipiunt que respori¬
sum dñs urtutum ipse est rexgloriae quod in hebrro scriptum ent sid aotb¬

Expanded text:
mysterio stupefactae interrogant: quis est iste rex gloriae? accipiuntque responmysterio stupefactae interrogant: quis est iste rex gloriae? accipiuntque responsum: dominus uirtutum ipse est rex gloriae, quod in Hebraeo scribitur: \'do
Abbreviated transcription (Latin):
lex data sit ut ex uno homine diuersa terrarum spatiae complotas int. et
in extremo tempore dĩ filius pronostra sclute sumpserit carnom et ceteraue¬
ro quae diximus istac duo sertephin infaciue pedibus quae texerunt. et cluma¬
bant alter adclterum pulcrte positum ulter ad adterum quicquid enim in
ueteri testtcmento hoo idem in euuangeliore pperimus quodi neuu angeliofu
erit letiactum hocquae ueteris testamenti cactoritate docetur mhilne is dis¬
sonum nibil diuersum est et dicobant st̃ssus sc̃s dñs dr̃ sabaoth incambobus testio¬
mentis trinittas pruedicatur quod autem sabaotbetsiduactor noster dicatur
alias fortitu dines proclamant ut pandant dño ianuam reuertenti tollite por¬
tes principes uestras si ue cd aquila interpruetitur attallite portue capitaurã
et in troibit rexglariae rursum illece quia indutum carne compiciant nouo

Expanded text:
lex data sit, ut ex uno homine uniuersa terrarum spatia conpleta sint et lex data sit, ut ex uno homine uniuersa terrarum spatia conpleta sint et in extremo tempore dei filius pro nostra salute sumpserit carnem. cetera uero, quae diximus, ista duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum: pulchre positum alter ad alterum. quidquid enim in ueteri legimus testamento, hoc. idem et in euangelio repperimus et, erit lectitatum, hoc ex veteris Testamenti auctoritate deducitur: nihil in eis dissonum, nimentis atrinitas praedicatur. quod autem sabaoth et saluator noster dicatur,alias fortitudines proclamabant, ut pandant ianuam domino reuertenti: tollite portas, principes, uestras — sine, ut Aquila interpretatur, adtollite, portae, capita uestra — et introibit rex gloriae. rursum illae, quia indutum carne conspiciunt, nouo
Abbreviated transcription (Latin):
uerum sit ds̃ uiderit quidueri simile in sequentibus ponimus et ducebus¬
facciem nonsucm seo dĩ quis enim potest eius scire principium quio antẽ¬
quam istum conderet mundum inrerum fuerit ae ternitate quando
tronos dominationes potestates congȩlos titum que ministerium caelestem
condiderit et ducbus uelabant pedes non suos seodi extrema quippecius
scire quis potest quid post consum mationem scłi sit futurũ quid post quac̃ ge¬
nus humanum fuerit iudi cactum quaesequactur uitt anrursum alia fu¬
turasit torra et posttransitionem cilicrursum elimenta uelalius mun¬
dus solque contentus sit priora ad nuncia temihi et in nouissimoquae futu
fuerit et quid postmundum sitenarrare et duabus uolabant mediatantũ
cognoscimus quae etex scripturc crum nobis lectione panduntur. quando
mundus factus sit quan do plas matus homo quando diluicium. quando

Expanded text:
verum sit, Deus viderit: quid verisimile, in sequentibus exponemus. 7. Severum sit, Deus viderit: quid verisimile, in sequentibus exponemus. 7. Sefaciem non suam, sed dei. quis enim eius potest scire principium, quid, antequam istum conderet mundum, in rerum I fuerit aeternitate, quando thronos, dominationes, potestates, \' angelos totumque ministerium caeleste condiderit? et duabus uelabant pedes: non suos, sed dei. extrema quippe eius scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priora adnuntiate mihi et, in nouissimo quae futufuerit et quid post mundum futurum sit, enarrare. et duabus uolabant : media tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluuium, quando
Abbreviated transcription (Latin):
gantur. deeo quod sequitur principium oris eorum. quo modo porttcor
cribturas referri uereor nesi dicere ceperimus nontum interpraetari quam
uimscribtis offerre uide cmur. initium oris. et communis eloquis et hocom¬
ne quod loquimur ha ebrecm linguam quacuetus testamentum scribtum
est uniuersa antiquitas tradidit. post quam uero in sabricationem tur¬
ris ꝑ offendimus dĩ linguarum diuersitas caotributt est tuno sermonis ua¬
rietcas bomines disꝑsaa est nationes. Igitur rotinendum etinitium oris
in duobus animaluertitur testamentis quae cirao dnm starenon
mirum oit umpostea dñs ipse dicatur sex adae uni et sexalae alteri
uictorinus nostes duo decima postolos int̃ praetaatus est nos possumus et
duo decim lapioes altacris quos ferrum non tetigit et duodecim gem¬
mae ex quibus sacerdotis insigne diadema constructum est aaccipe¬
re quos et erecbiel memorat et tpoalypsis nontacet quorum quid

Expanded text:
gantur. de eo uero, quod sequitur \'principium oris eorum\', quomodo possit ad gantur. de eo uero, quod sequitur \'principium oris eorum\', quomodo possit ad scripturas referri, uereor, ne, si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloquii et hoc omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris per offensam dei linguarum diuersitas adtributa est, tunc sermonis uarietas in omnes dispersa est nationes. igitur et incendium et initium oris in duobus animaduertitur testamentis, quae circa deum stare non mirum est, cum per ea dominus ipse discatur. \'Sex alae uni et sex alae alteri\' Victorinus noster duodecim apostoloduodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est , 51 accipere; quos et Ezechiel memorat, et Apocalypsis non tacet, quorum quid
Abbreviated transcription (Latin):
us incirtuitudĩ starediaentur aut quomodo stent in circuitu cumduo sint
puluerem mouecnt et primas tacmen fronte difficultatem interpraeti erẽ obici¬
unt in commune dnm̃ deferet ut mihi quoq decditcri carbomittatur ct omnipeo¬
cactorum sorde detersaprimum possim dĩ sacramenta conspicere dehinc enarrcore
quaeuidero seraphinsicut interpraecatione nominum hebraeorum inuenimus
cuut intendium cut principium oris eorum interpracetantur. Quaerimus quod
omnibus prophetis incipiens postquam reserati sunt. oculieorim cognoscentes
eum dixerunt adcdterutrum. non necornostrum erat in nobis cordens in uiccum
ad a periebat nobis scripturtes libro deutero nonno ds̃ ipses cribitur ignis et aonsu¬
dni eloquia ccestic corgentum igne examinatum probatum terrae purgitum
septumplum et multa alia qua e si de omnibus scribturis. uoluerorepliciore
ꝑ longum est ergo quaerimus ubisit. hoc in tendimus sadutare nulli dubium

Expanded text:
us in circuitu Dei stare dicantur: aut quomodo stent in circuitu, cum duo sinus in circuitu Dei stare dicantur: aut quomodo stent in circuitu, cum duo sinpulverem moveant, et prima statim fronte difficultatem interpretationis objiciant, in commune Dominum deprecemur, ut mihi 50 quoque de altari carbo mittatur, ut omni peccatorum sorde detersa, primum possim Dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare quae videro. Seraphim sicut in interpretatione Nominum Hebraeorum invenimus, ardor, aut incendium, aut principium oris eorum, interpretantur. Quaerimus quid omnibus prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum dixerunt ad alterutrum: nonne cor nostrum erat in nobis ardens, in uia cum adaperiebat nobis scripturas? et in Deuteronomio deus ipse ignis scribitur esse consuDomini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum . Et multperlongum est. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium
Abbreviated transcription (Latin):
in nouissimis diebus eceleuabitur suꝑ colles manifestus mons dnĩ insummis moni¬
tibus et eleuabitur suꝑ colles haec est domus dequa alibi supradictis paulus sacric¬
ta uoce testatur et morses laudem fideles in tota domo eius. quasi fimulus intes¬
timonium eorum quae dicenda erant. xp̃sucro ut filius suꝑ domum eius cunus
domum sumus nos sittmen principium substtntiae usque ccofinem irmum
tenecmus debanc ettatimotheum loquitur. haec autem scribo ut scicas quẽ¬
admodũ horreat te conuersari indomodĩ quae eclesic et sertpbinstabcnt incir¬
uelabant pedes et ducbus uolabant. et damabant alter adadterum et dicebant
sc̃s sc̃s sc̃s dñs ds̃ saba othplena est uniuersa terre gloric eius uolumussti reque
sint sera ꝓphin staentia in circuitudĩ quaes excdece unius et simul iunctue duo de¬
cim quomodo ducebus uelent ftcciem et dũcbus pedes etducbus uolent cum superi¬

Expanded text:
in nouissimis diebus manifestus mons domini et domus dei in summis monin nouissimis diebus manifestus mons domini et domus dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda erant; Christus uero ut filius super domum eius, cuius domus sumus nos, sitamen principium substantiae eius usque ad finem firmum teneamus. de hac et ad Timotheum loquitur: haec autem scribo, ut scias, quemadmodum oporteat te conuersari in domo dei, quae est ecclesia. Sevelabant pedes, et duabus volabant, et clamabat alter ad alterum, et dicebats, Sanctus Dominus Deus Sabaoth, plena est universa terra gloria ejus. Volumus scire quae sint Seraphim stantia in circuitu Dei, quae sex alae unius, et simul junctae duodecim; quomodo duabus velent faciem, et duabus pedes, et duabus volent: cum superi
Abbreviated transcription (Latin):
tibuis capostolerum aduersus iudȩois intersẽdissedentes pcculus dicat benesp̃s sc̃s
locutus estꝑ escuam prophettm aopatres nostros dicens dicuade cedpopulum
tum et enim corpopuli huius ettcuribus suis grauiter cudierunt etoculos su¬
os clacuserunt ne quando uidecent oculis et curibus cudicnt. et corde intellegan
et conuertant se et scnem illos mihi tamen ꝑsonae diuersitis non feccit ques¬
uerba esse quam filii necclium filium iussisse quam sp̃m et plena domus
gloria eius domusdĩ quae sursum est eloria plena conspicitur. haec uero quae
dcersum dit natio anplenasit gloricnisi forice secundum psal mistue sensum
dicentis. dnĩ est terra et plemitudo eius. nos quoquedicamus eos esse in terraple¬
nos gloria qui possunt dicere omnes explenitudine eius cacipimus istam domum
scipientes mulier sacrificcnt et insipiens dissipat̃ deistic et escias loquitur eterit

Expanded text:
tibus apostolorum aduersus Iudaeos inter se dissidentes Paulus dicat: bene spiritus sanctus tibus apostolorum aduersus Iudaeos inter se dissidentes Paulus dicat: bene spiritus sanctus locutus est per Esaiam prophetam ad patres nostros dicens: uade ad populum t et oculos suos clauserunt, ne quando uideant oculis et auribus audiant et corde intellegant et conuertant se et sanem illos, mihi tamen personae diuersitas non facit quaesuerba esse quam filii nec aliud filium iussisse quam spiritum. Sequitur: et plena domus a gloria eius. domus dei, quae sursum est, gloria plena conspicitur; haec uero, quae deorsum est, nescio an plena sit gloria, nisi forte secundum psalmistae sensum dicentis: domini est terra et plenitudo eius nos quoque dicamus eos esse in terra plenos gloria, qui possint dicere: nos omnes ex plenitudine eius accepimus. istam domum sapientes mulieres aedificant et insipiens dissipat manibus, de ista et Esaias loquitur: et erit
Abbreviated transcription (Latin):
practeci sunt quorum egocuctoritati quamuis sint creditissimi non ad¬
sentior multo siquidem melius est uerccrustice quam falsa desertte profer¬
rema ximecum ioh annes euuangelista in eccdem uisione nondm̃ patrem
sed xp̃m scribat esse conspectum: nam cũ de incredulitate diceret iudacorum:
singula seccusas incredulitatis ex posuit : et ideo nom potercnt credere in eum. quia¬
dixit esccias aure audietis et ponintellegitis et ternentes cispicietis et nonui debitis
haec uutem dix quan do uidit gloriamuni geniti ẽt testificctus it deco inprae¬
senti uolumine ab eoqui sed et introno iubetur &t dicat᷑ cure cudietis et nonix¬
tellegtis quiccutem hociubet ateuu angelisti ĩ ntellegit xp̃s est: unde colligi¬
tur non posse. serc pbinxp̃mintelligi cum xp̃rsitipse ipse qui s ede cet licet incac¬

Expanded text:
iritum sanctum interpretati sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adiritum sanctum interpretati sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gloriam unigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet, ut euangelista intellegit, Christus est; unde nunc colligitur non posse seraphim Christum intellegi, cum Christus sit ipse, qui sedeat. et licet in Ac
Abbreviated transcription (Latin):
tum pollicentem et a libi uox diuina dicens : ueniam et sedebo etiudi cabo populum in
ualle ios apha quod inter praecatur dñi iudicium qui peccator est et mei similis : ui¬
det dñm sedentem inucdllem ioscophat. non in colle non inmonte. sed in uclle et ualle
iudicii qui uero iustus etesaiae similis: uidet dnm̃ sedentem suꝑtronum excelsum et
eleuatum : at cutem aliud inferam quando eum mente ꝑtracto regñare tronis do¬
minctionibis congelis ceterisue uirentibus: uideo excelsum tronum eius quando
autem considere quomodo gens dispenset hominum et pronostra s alute descendere
dicatur ad terras ecce humilem et terrae proximum tronum eius : uididnm̃ se
dentem su pertronum excelsũ et eleuatum̃ et plena domus maiestate eius: Et se¬
raphin stabat incircuitucius quidam antemetamgreci quam latini hunclo¬
cum exponentes dñm suꝑ tronum sedentem dm̃ patrem et duo sent phin. quae ex

Expanded text:
tum. pollicetur et alibi uox diuina dicens: ueniam et sedebo et iudicabo populum in tum. pollicetur et alibi uox diuina dicens: ueniam et sedebo et iudicabo populum in ualle Iosaphat, quod interpretatur \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in ualle iudicii; qui uero iustus et Esaiae similis est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quando autem considero, quo- modo genus dispenset humanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo humilem et terrae proximum thronum eius. Seper thronum excelsum et eleuatum, et plena domus a gloria eius. et seraphim stabant in circuitu eius. quidam ante me tam Graeci quam Latini hunc locum exponentes dominum super thronum sedentem deum patrem et duo seraphim, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
lateres palearum operenon suspirauit addñm : dumilleregnauit nemoq siuit
dm̃ patrum abraham isaac & ia cob: quando uero ille mostuus ẽ suspireuerunt
filuisrł et scriptura dñs et ascendit clamor eorum add ñm icumutiq iux testo¬
riam tunc magis gaudere debuerint etante suspirare cumui uer& herechihel
quoquȩ ꝓfetante phaltias filius banai occubuit etpost pessimiducis interitum
cecidi inquid suꝑ stcciem meam ec clamaui uocemagna et dixi: heumi hi
heumihi adonaidñẽ in consummationem tufacis reliquosisrł siergo intelle¬
gas inoria et pharaone etphadtia ec cxeris istos modi contrurias fostitudi¬
nes uidebis: quo modo illis uiuentib: nullus nr̃muidecit᷑ suspir& in paenitentia
corruat non regn&:  ła posto lus peccatum in uestro mostadicorpore.
regnante peccato a egyptiis extruimusciuitates incinere uenamur & sordib:

Expanded text:
lateris palearumque opere non suspirauit ad dominum; dum ille regnauit, nemo quaesiuit lateris palearumque opere non suspirauit ad dominum; dum ille regnauit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. quando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debuerint et ante suspirare, dum uiueret. Ezechiel quoque prophetante Phaltias filius Banaiae occubuit et post pessimi ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui uoce magna et dixi : heu mihi, heu mihi, adonai domine, in . consummationem tu facis reliquias Israhel. si ergo intellegas in Ozia et Pharaone et Phaltia et ceteris istiusmodi contrarias fortitudines, uidebis, quomodo illis uiuentibus nullus nostrum uideat ac suspiret et in paenitentiam corruat. non regnet, ait apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sordibus,
Abbreviated transcription (Latin):
saics ꝓph&ah aneuisionem qua mex planar nuncnitimur uidit idẽ eo anno quo ro¬
mula roma imperii conditor natus ẽ sicut manifestum eẽ poterit hisquiuolue Rge¬
ra comporum librorum : quemnos in latinam linguam ex gnco serimnone tricusi ulimus
eluatum praemusia brstoria spiritili sẽquitur intellatus cuiis coruse historia
ipse replicata ẽ ũiuenteleꝓsorege: equantum inse est soccer dotium dissipaente
escc ias uisionem uider nom potuit: quamillertgnum tenuit In iudet ꝓph& a ocu¬
los non leuauit adca elum non ei sunt reserat caelestia non aepparuitdñs saba¬
hoth nec in mysterium fideliter scimom̃ auditum ẽ, quando uero illemoro¬
tuus ẽ uniuena quae subsequens sermo monstrauit: a ꝑte ẽẽ lumine ꝓdider
ta lequiddam et in exodo scriptum e dumstra ouixit populus isrł exluti&

Expanded text:
Esaias propheta hanc uisionem, quam explanare nunc nitimur, uidit, id est eo anno, quo RoEsaias propheta hanc uisionem, quam explanare nunc nitimur, uidit, id est eo anno, quo Romulus, Romani imperii conditor, natus est, sicut manifestum esse poterit his, qui uoluerint legere Temporum librum, quem nos in Latinam linguam ex Graeco sermone transtulimuset eleuatum. praemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa replicata est. uiuente leproso rege et, quantum in se est, sacerdotium dissipante Esaias uisionem uidere non potuit. quam diu ille regnum tenuit in ludaea, propheta oculos non leuauit ad caelum, non ei sunt reserata caelestia, non apparuit dominus sabaoth nec in mysterio fidei ter sancti nomen auditum est. quando uero ille mortuus est, uniuersa, quae subsequens sermo monstrabit, aperto sese lumine prodiderunt. tale quiddam et in Exodo scriptum est: dum Pharao uixit, populus Israhel ex luti et
Abbreviated transcription (Latin):
aceegomittatnie & ait : uade & dic populihic aure audi&is & non intellegitis. et
pertractandum uidecur qui sit orias quod a nnis regnauerit qui& inceteris gentib:
s naco eui etdeꝑsona quidem sicut in regnorum & praeterito & in libris legimus fuct¬
iriustus et fecit iustum ante conspectudĩ aedificans templum aquae ductum sabricani
offurens iuctimas & ꝓhoc merito aduessarias superans quodq: maximũ pia tis indictiũ ẽ:
h abens inulos in suo imperio ꝓph&as. hicquãn diuuixit ⁊ acharis sacerdos cognoniento¬
intellegens placuitdo et cumom̃a ueneratione : delubrum eius ingressus est postqua
cror acharias obut ĩ olens pse offerre donaria sacerdo todem ordinem non nim
aiuo signatũ ẽ suꝑnos lumen uultus tuidñe: insua allophilus ꝓcax unde lapide ictus
interutregnauit autem orias annisquinquaginta duob q̃uotempon aput latinos
amolius apu athenienses agtm estor undecimus imperabat posicuuis mostem

Expanded text:
t ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et pertractandum uidetur, qui sit Ozias, quot annis regnauerit, qui ei in ceteris gentibus sint coaeui. et devir justus, et fecit rectum in conspectu Domini, aedificans Templum, aquaeductum fabricans, offerens vasa, et pro hoc, merito adversarios superans: quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio PIntelligens, placuit Deo, et cum omni veneratione delubrum ejus ingressus est. Postquam vero Zacharias obiit, volens per semetipsum offerre donaria, sacerdotalem ordinem, non tam  signatum est super nos lumen uultus tui, domine, in qua allophylus procax fundae lapide ictus interiit. regnauit autem Ozias annis quinquaginta duobus, quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses Agamestor undecimus imperabant. post cuius mortem
Abbreviated transcription (Latin):
suduator dicit ad idꝑtinet tempus quo dipse descendere dignatus est adter¬
etertes hucus que diciaes sesufficia t quia et̃oratio quae non proprieuneenus stile
expolitur cum ꝑse inculit est tũ multomolestior fit. situedium suipro¬
lixitiat congemine et oculorum dolore cruciati. & uribus tantum stu

Expanded text:
saluator dicit, ad idsaluator dicit, ad idmplevimus  ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum stu
Abbreviated transcription (Latin):
quacsi a peccatis liberum telo obtulis sesefidei morsen uero quicisa ecu¬
laribus eruditus fuerit displinis et interfecto cegyptio consciencia eius
cdiqua exparte sorduertt unde etuox ad eum derubo facta est dicens
necaccesseris huc soluecalcicmentum depedibustuis. locus ergo in quaͣstus
terita scã est et scierit sibi caduersus magos caduersum phacrao. pessimĩ
regem futurum esse cestamen scexcusassedicentem. pracecor dñe
Non sum dignus proquo in hebreo legitur. non babeo labia circumcisci
septuccginta interpraetibus sensum potius quam uerbũ de uerbo expri¬
mentibus. ex quomani feste intelligiposse et escua recte postcirtum cisa
lubia indĩ seoptulis se ministerium. et morsenadbuc incircumcisis labiis
tam grandemnisterium recus cisse cuure cudietis et non intellegitis et
cernentes aspicietis et nonui debitis totus hic locus sicut in euuangelio

Expanded text:
quasi a peccatis liberum, zelo obtulisse se fidei. Moysen uero, quia saecuquasi a peccatis liberum, zelo obtulisse se fidei. Moysen uero, quia saecularibus eruditus fuerit disciplinis et interfecto Aegyptio conscientia eius aliqua ex parte sorduerit, unde et uox ad eum de rubo facta sit dicens: ne accesseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, terra sancta est, et scierit sibi aduersus magos, aduersum Pharao, pessimum regem, futurum esse certamen, se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in Hebraeo legitur: non habeo labia circumcisa septuaginta interpretibus sensum potius quam uerbum de uerbo exprimentibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. totus hic locus, sicut in euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
quem enitetam inmedio eorum quod cumaudis & prophett Nonrenimuit
Non secundum exemplum morsi dixit. praecor dñe non sumdignus et prouide
cdium quemittias seda mator põpuli sui et puttons quica ex potũ cdicisinimi¬
ce gentes inter ficerentur etruerent calicem meri libenter accipit non
intellegens in omnibus gentibus eti amieru scdem conpraebendi. Deni que
intert etena fnationos. et aeccipit ccdicem demanudñ et potionaui omnes
grinci ad qua smisit medñs etieru scdem et ciuitates iuda et regeseius. et¬
e seductus sum tenuistime et posiusti. fuctussum in risim totadie exegi
in subscnnatione ec ontrario qui cssertor est dicebat escuae illi p̃fert¬
propbeti nontim suomerito quam misericordicm dĩ confisum : posequã
seraphin. ccudierit. eccetetigit hoc labiatua et cibstulit iniquitatestuas
et peccatatuapurgauit otio noluis se torpore et ultro inministerium dĩ

Expanded text:
quem mittam in medio eorum. quod cum audisset propheta, non rennuit, quem mittam in medio eorum. quod cum audisset propheta, non rennuit, non secundum exemplum Moysi dixit: precor, domine, non sum dignus et: prouide alium, quemmittas, sed amator populi sui et putans, quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit non intellegens in omnibus gentibus etiam Hierusalem conprehendi. denique inter ceteras nationes: et accepi, ait, calicem de manu domini et potionaui omnes gentes, ad quas misit me dominus, et Hierusalem et ciuitates Iuda et reges eius etme, Domine, et seductus sum: tenuisti me et potuisti: factus sum in derisum, totam diem exegi in subsprophetam non tam suo merito quam misericordia dei confisum, postquam seraphim audierit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit, otio noluisse torpere et ultro in ministerium dei,
Abbreviated transcription (Latin):
rictur uobis et iam nos non ut declteri detrabamus seo ut scripturue
sensum scientes et deius non dirigamus exempla debomus inquirere . ꝗd
potest stccere questione quid morsi inquio assertor est humilitatem eius
praedicat et in ansuetudinem. quo o seindignum iudiccens minis terio dĩ
meior esseitussit. Escias uero qui ultro seobtulit incipiens prophetiere a male¬
dictis ccepit aure audietis et nen intellegtis eternentes aspicietis et nonuide¬
bitis ob quod multa ꝑpessus ab omni populo proinsano biditus cumiteru euox
diuina dixisseo÷ eema dicens quid superioris faccilitati seipsum ofere m ꝑ¬
tulis sa. Noncit ace egomitteme: seo interrogecuit qubd illud esset quoo de¬
mcre deberet et dixit quid damabo cuisimile est illuo inierenua. accipe
cedicem uini mera buius demanumec et potioncaus omines gentes ad quas
egomittacinte. et bibent et uoment etin sanient ecudent a facie gladii

Expanded text:
rietur vobis , etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut Scripturae rietur vobis , etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut Scripturae sensum scientes, ad ejus nos dirigamus exempla, debemus inquirere quod potest facere quaestionem. Qui Moysi, inquit, assertor est, humilitpraedicat et mansuetudinem, quod se indignum iudicans ministerio dei maior effectus sit; Esaias uero, quia ultro se obtulit, incipiens prophetare a maledictis coepit: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. ob quod multa perpessus et ab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei uox diuina dixisset: clama, sciens, quid superiori facilitate se ipsum offerens pertulisset, non ait: ecce ego, mitte m e, sed interrogauit, quid illud esset, quod clamare deberet: et dixi, ait: quid clamabo? cui simile est illud Hieremiae: accipe calicem uini meri huius de manu mea et potionabis omnes gentes, ad quas ego te mittam, et bibent et uoment et insanient et cadent a facie gladii,
Abbreviated transcription (Latin):
hni duesta is sacerinittum et qui sibit adpopulum istum. et dixiecco
interrogantis suit uerba dñs. non iubetis quem debetm mittere etqui
iturus cio populum cuificilius prophet ec respondit et ceegonntteme
et post pollitactionem iubetur ut dicat. uade et dicpopulobuic auro ccudi¬
etis et non intellegitis et aeteraquacipsius prophetiae uerba contexit.¬
ccuduu ego hoc in locononparuam hebricei oneidisputationem cuius pau¬
caponam ut sonsum hominis couertas. ad ebat demorse et escua. quis
melius fecerit requiramus utrum nemorses quicum adõmitteretur
ccopopulum ct. praetor dnẽ non sum dignus etrursum prouide alium
quem mittus anescias. quicum non fusr& electus ultrose optulit
dicons eccocgomitteme nocignoro dicebat periculo sumesso docorum
meritis disputire ut cliquio uelminus ut plus asserere uelle. de eoque
dñs coronauit. seo quid ad sedix querite et inuenietis. pulsa te cta po¬

Expanded text:
ini dicentis, Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecc intelligetis. Interrogantis sunt verba Domini, non jubentis, quem debeat mittere, et quis iturus sit ad populum, cui facilis Propheta respondet: Ecce ego, mitte me, et post pollicitationem jubetur, ut dicat: Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et cerAudivi ego in hoc loco non parvam Hebraei mei disputationem, cujus pauca ponam, ut sensum hominis advertas. Aiebat, de Moyse et Isaia, quis melius fecerit, requiramus. Utrum ne Moyses, qui cum a Deo mitteretur ad populum, ait: Precor, Domine, non sum dignus; et rursum, provide alium quem mittas : An Isaias, qui cum non fuisset electus, ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me. Nec ignoro, dicebat, periculosum esse de Sanctorum meritis disputare; et aliquid vel minus vel plus disserere velle de eo quem Dominus coronavit; sed quia ipse dixit: Quaerite, et invenietis; pulsate, et ape
Abbreviated transcription (Latin):
habundantiam quam eis tangore non licebat : quare sedemus. Conuenite & in¬
prediamurciui tatẽ munitã si ueciuntates munitas &sileamus ibiꝰ siue proicia¬
mus ibi quia dñs non subiec̃nos & potum dedit nobis aquã fellis: peccauimus

Expanded text:
abundantiam. Quam eis tangerre non licebat\'. Quare sedemus? conuenite et ingrediamur ciuitatem munitam — siue ciuitates munitas — et sileamus ibi — siue proiciamur ibi
Abbreviated transcription (Latin):
onus homo debono cordis thesuuro profert eacquaebon csunt:
et exfructibus arbor agnoscitur:mrin sexs notibusul¬
metiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis.
ultimamq partem conuiuu occupas. ut patris facmiliae iudicio pro¬
ueharis : quid enim in nobis caut quantulum est ut doctȩ uocis merea¬
mus prae conium ut illoore quoreligiosissimus princeps defenditur.
humiles modicique laudemur : Noluigitur frater carissime
cnnorum extimare nos numero nec supienticm aanis reputes. seo
cunos sapientiue. scl omone testante : cani hominis prudencia eius.
nam et morses septucginta praesbiteros iubetureligere. quos
ipse sciret esse pres brteros: utiquenonȩuo. sed prudencia iudicandos:
et dacnihel caohucpuer. longȩ uos iudicae: citq inpudicos senes

Expanded text:
onus homo de bono cordis thesauro profert ea, quae bona sunt, et ex fructibus arbor agnoscitur. metiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid enim in nobis aut quantulum est, ut doctae uocis mereamur praeconium, ut illo ore, quo religiosissimus princeps defenditur, humiles modicique laudemur? noli igitur, frater carissime, annorum aestimare nos numero nec sapientiam canis reputes, sed canos sapientia Salomone teste: cani hominis prudentia eius. nam et Moyses septuaginta presbyteros iubetur eligere, quos ipse sciret esse presbyteros, utique non aeuo, sed prudentia iudicandos, et Danihel adhuc puer et longaeuos iudicat, atque inpudicos senes
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ superaquas : locutus est enim dĩ filius adiohannẽ : sine modo:
sic enim oportet et nos implere omnem iustitiam: sequitur: ds̃ma¬
iestatis in tonuit quando paterfilio testimonium reodiditidicens
hic est filius meus dilectus in quomihi conplaccuit. Uox dnĩ con¬
fringentis cedros: baptizatus est enim xp̃s. et erecti prius atq:
sublimes daemones conruerunt: suc cidit eos oñs: quasi caedros
libeni: et comminuct eostam quã uitulus fracmenta arborum
uentilcons et cdcibus asper in diuersa dispergens : aute contrario

Expanded text:
Domini super aquas . Locutus est enim Dei Filius ad Joannem: Sine moDomini super aquas . Locutus est enim Dei Filius ad Joannem: Sine mosic enim oportet nos adimplere omnem justitiam. Sequitur, Dominus majestatis intonuit; quando Pater Filio testimonium reddidit, dicens: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi complacui . Vox Domini confringensublimes daemones corruerunt. Succidit eos Dominus quasi cedros Libani, et comminuit eos tanquam vitulos . Fragmenta arborum ventilans, et calcibus stirpes in diversa dispergens.
Abbreviated transcription (Latin):
faniam uocant : hocccutem ideo : quiahodie dñs noster
et saluator apparuit in terris : licet enim olimncitus essẽ ex
maria et triginta lam annorum expless& cetatem tec men
ienora batur amundo Eotempore cognitus est quo ad iohan¬
nem bcptistam ut in iordane bapti ⁊ ccretur aduenit : et uox
deccelopatris intonantis ccudita est : hic est filius meus dilet¬
tus in quomibi complacuit: quem pater decccelis uoce mons
seden setutu quo que uoluit de monstrare nequis alius difilius
puta rutur expopulo: quid hac humilitate sublmiur uditatu
labat : aquae quaecetera mundare consueuerant d ñõ nr̃o laban¬
te mundatae sunt : orbanes fluuius qui eo tempore quando popu¬
lum isrł duxibesus do terram repromisionis induxit fueratex¬
congregari : ut dñi corpus ctingeret : Iordanes in quid conuer
sus est retrorsum: uidete fratres quomodo id quod in euangelio lec¬
tum est : inuicensim& octauopsad mofuerat ante praedictum: uox

Expanded text:
άνειαν vocant. Hoc autem ideo, quia Dominus noster hodie et Salvator apparuit in tenebris. Licet enim olim natus esset ex Maria, et triginta jam annorum explesset aetatem: tamen ignorabatur a mundo. Eo tempore cognitus est, quo ad Joannem Baptistam, ut in Jordane baptizaretur, advenit, et vox de coelo Patris intonantis audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Quem Pater de coelis monstraversedens, tactu quoque ipso voluit demonstrare, ne quis alius Dei Filius putaretur a populo. Quid hac humilitate sublimius? quid hlavat. Aquae quae caetera mundare consueverunt, Domino nostro lavante, mundatae sunt. Jordanis fluvius, qui eo tempore quando populum Israel eduxit Jesus ad terram repromissionis, fuerat exconsus est retrorsum . Videte, fratres, quomodo id quod in Evangelio lectum est, in vigesimo octavo psalmo fuerit ante praedictum: Vox
Abbreviated transcription (Latin):
enimdño ex pectauimus pacem & nonerat bonum tempus medelȩ a etceformido
Uexpopuli respendentis inducitur & suauitia confictentes & cohortanes se
mutuo ut ciuitates ingrediantur muratas siue unã ciuitatẽ hierus clẽdam
enimte perȩ capte fuerant asile amus in quizibi quiadñs nr̃ e si lere ñ facit

Expanded text:
ino, exspectavimus pacem, et non erat bonum: tempus medelae, et ecce formido. Vox populi respondentis inducitur, et sua vitia confitentis, et cohortantis se mutuo, ut civitates ingrediantur munitas , sive unam civitatem Jerusalem: jam enim caeterae captae fuerant. Et sileamus, inquit, ibi, quia Dominus noster silere nos fecit
Abbreviated transcription (Latin):
quam̃quam & spiritaliter possit intellegi eo quod per om̃s sensus ad animae
interitum mors introeat peccatorum : Tamen & debabylloniorum imp&u
intellegi potest quod tanta sit fortitudo & uelocitas proeliandiut non ex peo¬
tent reserare fores sed ꝑfenestras & tecta conscendant ut domosuastent
Hierusalem pereunt aut̃ paruuli quiforis sunt & egrediunt᷑ dehieru sadem
& iuuenes adquos scribit &io hannes qui none grediuntur ꝑ artã & angustã¬
iuam quaeducit ad uitam sed ambulant ꝓ platoas de quib: scriptum quam
lata & spatios auia qua educit ad mortem : Loquere haec dicitdñs & cad & mor¬
ticinum hominis siue cadauera hominum quas i sta cossuo faciem regionis
litteris scribitur dã lech bẽt h rẽs uocales enim in medio non hab& pro conson

Expanded text:
quamquam et spiritualiter possit intelligi, eo quod per omnes sensus ad animae quamquam et spiritualiter possit intelligi, eo quod per omnes sensus ad animae interitum mors introeat peccatorum; tamen et de Babyloniorum impetu intelligi potest: quod tanta sit fortitudo et velocitas praeliandi, ut non exspectent 909 reserare fores; sed et per fenestras et tecta conscendant, ut domos vastent Jerusalem. Pereunt autem parvuli qui foris sunt, et egrediuntur de Jerusalem; et juvenes, ad quos scribit et uiam, quae ducit ad uitam. sed ambulant per plateas, de quibus scriptum est: quam lata et spatiosa uia, quae ducit ad mortem! Loquere: haec dicit dominus: et cadet morticinum hominis — siue cadauera hominum - quasi stercus super faciem regionis quod tribus litteris scribitur \'daleth, beth, res\' — uocales enim in medio non habet —, pro cons
Abbreviated transcription (Latin):
nacula nr̃a quae quasi p̃tereuntes quondam possidebant. Dicebant hoc & in ꝑse¬
cutione quondam credontium turbae qm̃ idcir couastataes intatq: confusae
quia dereliquerint terram dñ. & deseruerint tabernacula sua. Auditeergo
mulier es uerbum dñ & assumat auris urã sermonẽoriscius & doc&efilias ur̃as
lamentum & una quaeque proximam suam planctum quia ascendit mors per
fenestras nras ingressa est domos nr̃as disperdere paruulos deforis iuuenes de
plateis Insuperiore capitulo dixerat uocate lamenta tricos & ueniant & ad
eas quae supientes sunt mirtite & properent Nunc quasi p̃sentib: loquitur
incondem pnationem sacer dotum at quedoctorum & uirorum omnium ut illis
ces santibus ad octrina istȩ audiant uerbum dñi & a sumant sermonis oriseius
doceant que filias & proximas suus planctum causasq: lacrimarum quia as¬
cendit inquit mors perfenestras nrãs ingres suest domos nrãs. Quod

Expanded text:
nacula nostra, quae quasi praetereuntes quondam possidebant. dicant hoc et in persenacula nostra, quae quasi praetereuntes quondam possidebant. dicant hoc et in persecutione quondam credentium turbae, quoniam idcirco uastatae sint atque confusae, quia dereliquerint terram domini et deseruerint tabernacula sua. Audite ergo, mulieres, uerbum domini et assumat auris uestra sermonem oris eius et docete filias uestras lamentum et unaquaeque proximam suam planctum, quia ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nplateis. In superiori capitulo dixerat: vocate lamentatrices et veniant, et ad eas quae sapientes sunt, mittite, et properent: nunc quasi praesentibus loquitur, in condemnationem sacerdotum atque doctorum et virorum omnium: ut illis cessantibus a doctrina, istae audiant verbum Domini, et assumant sermones oris ejus, doceantque filias et proximas suas planctum causasque lacrymarum: Quia ascendit mors per fenestras nostras: ingressa est domos nostras. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
lamen tatrices uocari iub& quae solent in luctuflebili & lacer tos manib: uerbe¬
rantes ad lacrimas populum prouocare: hic enim mosũsq: hodie perman& iniudea
& mulieres spar siscrinib: nudatisq: pectoribus uoce modulata omnes ad flerũ
concitent seautem iungitds̃ compatientes affectu siue prophea ut quicquid po¬
pulus sustin& ipsum sustinere & sentire sedicat: Quod aut̃ i fert quia uox lam̃¬
tationis audita est desion statim sequitur quae i stasituox. quo modo uastati sumus
& confusiue hementer quia dereliquimus terram qm̃ deiecta sunt siue abiecim.
tabernacula nr̃a. Uexista est lamentantium siom quomodo uastatisumus & con¬
fusi uehementer statimq: sibiipsi respondent & causas uastationis exponunt di¬
centes. Quia dereliquimus terram nr̃ ouitio atque peccato & deiecta sunt taber¬

Expanded text:
lamentatrices uocari iubet, quae solent in luctu uoce flebili et lacertos manibus uerbelamentatrices uocari iubet, quae solent in luctu uoce flebili et lacertos manibus uerberantes ad lacrimas populum prouocare; hic enim mos usque hodie permanet in Iudaea, ut mulieres sparsis crinibus nudatisque pectoribus, uoce modulata omnes ad fletum concitent. se autem iungit deus conpatientis affectu siue propheta, ut, quicquid populus sustinet, ipsum sustinere et sentire se dicat. quod autem infert: quia uox lamentationis audita est de Sion, statim sequitur, quae ista sit uox. Quomodo uastati sumus et confusi uehementer? quia dereliquimus terram, quoniam deiecta sunt - siue abiecimus — tabernacula nostra. Uox ista est lamentantium Sion: quomodo uastati sumus et confusi uehementer? statimque sibi ipsi respondent et causas uastationis exponunt dicentes: quia dereliquimus terram nostro uitio atque peccato et deiecta sunt taber
Abbreviated transcription (Latin):
quando captis unt achaldaeis & propriaede hoctem pore quandodis ꝑsisunt
ingentib: quas non cognouerant ipsi & patreseorum & intoto orbe diuisi ciba¬
tiq: sunt a sinthio siuenecessitatib: & angustiis & acceperunt potum a quã
fellis quod aut malorum significat magnitudinem & sempi ternum capti¬
uitatis iuginia ut certe pignor antiam legis dĩ . Proxp̃o antic hristum sus¬
cepturi sunt Mittitur aut̃ gladius posteosutusq ad interitum consũmant᷑
uel certegladius quieos diuidat & non patiatur inmadum habere consen¬
sum ut dispereant in eo quodmnalisunt . Haec dicit dñs exercitiũ contempla¬
mini si ue intellegite & uocate lamentatri ces & ueniant & adeos quoe supien¬
tes sunt mittite & properent siue loquantur fostinent & as sumant supernos
siue insion. Propte futuram captiuitatem & euersionem hierus alem

Expanded text:
quando capti sunt a Chaldaeis, et proprie de hoc tempore, quando dispersi sunt quando capti sunt a Chaldaeis, et proprie de hoc tempore, quando dispersi sunt in gentibus, quas non nouerant ipsi et patres eorum, et in toto orbe diuisi cibatique suut absinthio siue necessitatibus et angustiis. et acceperunt potum aquam fellis, quod aut malorum significat magnitudinem et sempiteruum captiuitatis iugum, aut certe per ignorantiam legis dei pro Christo Antichristum suscepturi sunt. mittitur autem gladius post eos, ut usque ad interitum consumantur, uel certe gladius, qui eos diuidat et non patiatur in malum habere consensum, ut dispereant in eo, quod mali sunt. Haec dicit dominus exercituum; contemplamini — siue intellegite — et uocate lamentatrices et ueniant et ad eas, quae sapientes sunt, mittite et properent — siue loquantur —, festinent et assumant super nos siue in Sion. Propter futuram captiuitatem et euersionem Hierusalem