comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo in suis cordibus estuabant.
Nondũ ꝓrumpebat. Obturauerũt
aures. Iam ꝓrũpant : appareant
qͥ sint. ad lapides currant. Cucur¬
rer̃: lapidauer̃. Quid stephanꝰ. qͥd:¬
Aitendite. Priꝰ ille quẽ bonꝰ amicus
in cruce dix̃. Pat̾ in manꝰ tuas com¬
m̃do spm̃ meũ. Hoc sic̃ homo. sicut
crucifrxusͥ sic̃ natus ex femina :
sic̃ carne indiitꝰ.ͥ sic̃ ꝓ nobis mo¬
riturus : sic̃ in sepulchro futurus ⁊
sic̃ die tercia surrecturꝰ: sic̃ in celo
ascensurus. Omnia enĩ ista in ho¬
mine. Homo gͦ: pat̃ in manꝰ tuas
comm̃do sp̃m meũ. Ille dix̃ prt̃:
stephanꝰ dnẽ iħu Quid et ipse cc¬
cipe sp̃m meũ. Tu dixisti pat̃. Ego
te mediatorẽ agnosco. uenisti ia¬
centẽ leuare: nõ cecidisti mecũ.
Accipe inqͥt sp̃m meũ. Hoc ꝓ se ora¬
bat. Uenit illi in mentẽ ⁊ aliud:
dite uerba eiꝰ qͥ lapidabat᷑ confiten¬
tis. Quid ille : Pat̾ ignosce illis: qͥa
nesciunt quid faciunt. F orte in

Expanded text:
quando in suis cordibus aestuabant. quando in suis cordibus aestuabant. Nondum prorumpebant: obturaverunt aures suas. Jam prorumpant, appareant qui sint: ad lapides currant. Cucurrerunt, lapidaverAttendite prius illum, quem bonus amicus in cruce, dixit: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Hoc sicut homo, sicut crucifixus, sicut natus ex femina, sicut carne indutus; sicut pro nobis moriturus, sicut in sepulcro futurus, sicut tertio die resurrecturus, sicut in coelos ascensurus. Omnia enim ista in homine. Homo ergo: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Ille dixit, Pater: Stephanus, Domine Jesu. Quid et ipse? Accipe spiritum meum. Tu dixisti Patri, ego tibi. Mediatorem agnosco. Venisti jacentem levare: non cecidisti mecum. Accipe, inquit, spiritum meum. Hoc pro se orabat: venit illi in mentem aliud, dite verba ejus qui lapidabatur confitentis. Quid ille? Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Forte in
Abbreviated transcription (Latin):
corde ⁊ auribꝰ. Mori uis. festinas¬
lapidari. ardes coronari. Uos sẽꝑ
fremebãt illi ⁊ stridebãt dentibꝰ
suis. Adde stephane. adde qͦd nõ
ferant: adde qͦd sustinere non
possint. Adde unde te possint la-¬
pidare: ut inueniamꝰ qͦd celebra-¬
re. Aꝑti sũt celi. idit martyr
martyrũ caput: uidit iħm stan¬
tẽ ad dexterã patris: uidit ut
nõ taceret. Nõ illi uidebãt. sed
ut ꝑueniret ad eũ quẽ uidit.
Ecce inqͥt uideo celũ aꝑtũ: ⁊ filiũ
hominis stantẽ ad dexterã maies¬
tatis. Illi continuer̃ aures suas-
qͦsi contra blasphemiã. Agnoscitis
illos in psalmo. Sic̃ aspides inqͥt
surde. et obturantes aures suas.
ne audiant uocẽ incantantis. et
medicam̃tũ medicatũ a sapiente.
Sic enĩ dicunt᷑ aspides qͣndo incan
p̃mere unã aurẽ ad terrã: ⁊ de
cauda sibi alterã obturare.  tam̃
incantator ꝓdicit illas. Sic ⁊ isti
adhiic in cauernis suis strepebãt:

Expanded text:
corde et auribus, vos corde et auribus, vos lapidari, ardes coronari. Vos sempefremebant illi, et stridebant dentibus suis. Adde, Stephane, adde quod non ferant, adde quod sustinere non possint: adde unde te possint lapidare, ut inveniamus quod celebrare. Aperti sunt coeli: vidit Martyr martyrum caput; vidit Jesum stantem ad dexteram Patris: vidit, ut non taceret. Non illi videbant, sed ut perveniret ad eum quem vidit. Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem ad dexteram majestatis. Illi continuerunt aures suas, quasi contra blasphemiam. Agnoscitis illos in Psalmo: Sicut aspidis, inquit, surdae et obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantis, et medicamentum medicatum a sapiente . Sicut enim dicuntur aspides, quando incantpremere unam aurem ad terram, et de cauda sibi alteram obturare, et tamen incantator producit illas: sic et isti adhuc in cavernis suis stridebant,
Abbreviated transcription (Latin):
signa magna ⁊ ꝓdigia in plebe
gite quis. ꝑ cuiꝰ nom̃. Qui nosti
amare stephanũ. in xpo amate
Hoc enĩ uult. hoc illi gratũ est.
Inde gaudet: hoc acceptũ haber
Nõ enĩ nom̃ suũ uoluit iactare
apud lapidatores suos. Attendi¬
te quẽ confitebrit᷑. qͣndo lapida¬
bat᷑. Quẽ confitebat᷑ in t̾ra. quẽ
uidebat in celo. ꝑ quo tradebas
carnẽ suã. cui comm̃dabat am¬
mã suã. Nunqͥd enĩ legimꝰ. aut
in doctrina sana alicubi legere
possumꝰ ÷ qͥa faciebat aut factt
signa iħs per nom̃ stephani:
ꝑ memoriã stephani: in nomini
tuoꝵ expectet᷑:⁊ ab eis qui illum
diligũt ad dexterã stet᷑. Quando
enĩ uenerit. stabũt ad dexterã.
stabũt ad sinistrã. Beati qͥ ad dex¬
terã.miseri qͥ ad sinstrã. Initet᷑¬
tam̃ dnĩm suũ beatissimꝰ stephanꝰ.
Odiro mͦ int̾ lapides patiebt᷑ duros.
Mntentes. qͥd nisi qͦd erant: It sci¬
atis qͥa cduros patiebat᷑: hoc illis
dixit Bura ceruice.⁊ nõ circũcisi

Expanded text:
signa magna in plebe, gite quis, per cujus nomen. Qui nostis amare Stephanum, in Christo amate. Hoc enim vult, hoc illi gratum est: inde gaudet, hoc acceptum habet. Non enim nomen suum voluit jactare apud lapidatores suos. Attendite quem confitebatur, quando lapidabatur; quem confitebatur in terra, quem videbat in coelo; pro quo tradebat carnem suam, cui commendabat animam suam. Numquid enim legimus, aut in doctrina sana alicubi legere possumus, quia faciebat aut facit signa Jesus per nomen Stephani? per memoriam Stephani, in nomine tuorum, et ab eis qui illum diligunt ad dexteram stetur. Quando enim venerit, stabunt ad dexteram, stabunt ad sinistram: beati, qui ad dexteram; miseri, qui ad sinistram. CAPUTtamen Dominum suum beatissimus Stephanus. Miro modo inter lapides patiebatur duros, mittentes, quid, nisi quod erant? Ut sciatis quia duros patiebatur; hoc illis dixit: Dura cervice, et non circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
tura ẽ hic ubi uidetis scm̃ stephanũ
lapidari: uidetis saulũ lapidantiũ
uestim̃ta serirantẽ. Iste ẽ paulus apos¬
tolus xp̃i ihu: iste ẽ paulus seruus
xpĩ iħu. Bene audisti uocẽ: qͥd me
ꝑsequeris. Stratꝰ es: erectꝰ es. ꝓstratꝰ
ad xp̃m aduersantia corda conuer-¬
tis: ubiq pastor bonꝰ magnos gre¬
ges colligis. Cũ eo quẽ lapidasti. cũ
xpõ regnas. Ambo ibi uos udetis.
ambo mͦ sermonẽ nr̃m auditis. Am¬
bo ꝓ nob̾ orate. Ambos uos exaudiet
qͥ uos coronauit. Unũ priꝰ: alterũ pos¬
teã. Unũ qͥ ꝑsecutionẽ passus ẽ: alterũ
qͥ ꝑsecutꝰ est. Ille tuc̃ agnꝰ erat: ille aũt
lupus erat. Nodo aũt ambo agni sũt.
Agni agnoscant nos: ⁊ in grege xp̃i ui¬
deant nos. Orationibꝰ suis cõmendent
nos: ut qͥetã ⁊ tranqͥllã uitã impetrent

Expanded text:
tura est haec, ubi videtis sanctum Stephanum tura est haec, ubi videtis sanctum Stephanum lapidari, videtis Saulum lapidantium vestimenta servantem. Iste est Paulus Apostolus Christi Jesu, iste est Paulus servus Christi Jesu. Bene audistis vocem, Quid me persequeris? Stratus es, erectus es: prostratus ad Christum adversantia corda convertis, ubique pastor bonus magnos greges colligis. Cum eo quem lapidasti, cum Christo regnas. Ambo ibi vos videtis; ambo modo sermonem nostrum auditis; ambo pro nobis orate. Ambos vos exaudiet, qui vos coronavit, unum prius, alterum postea: unum qui persecutionem passus est, alterum qui persecutus est. Ille tunc agnus erat, ille autem lupus erat: modo autem ambo agni sunt. Agni agnoscant nos, et in grege Christi videant nos: orationibus suis commendent nos, ut quietam et tranquillam vitam impetrent
Abbreviated transcription (Latin):
tũ Putas uerba ista audiiit sau¬
lus: Audiuit: sed irrisit. A tam̃ a
orationẽ stephani ꝑtinebat. Adhi
crassabrit᷑. ⁊ iã pro illo stephanꝰ in¬
diebat᷑. Nostis enĩ iã ut aliqͥd dri
de saulo. et postea paulo. Utiꝙ ni¬
tis. In eodẽ libro seriptũ ẽ quẽa¬
modũ crediderit prulus. Occiso si¬
phano. ꝑsecutionẽ grauissimam
fr̃s qͥ ibi erant. Soli apłi reman¬
ser̃. Ceteri fugabant᷑. Sed tanqui
ardentes faces. quocũq ueniebãt
accendebãt. Stulti iudei qͦͣndo il
de ierusolimis fugabãt: carboni
ignis in siluã mittebãt. Adhuc
lus cui nõ suffecit occisus stephas
qͦd libent᷑ recolimꝰ qͥa iã colimꝰ:
fecit: Accepit epłas a sacerdoribꝰ
duceret ad supplicia sum̃da. qͦlia
rabidus lupus sanguinẽ sitieba
cedes anhelabat: ibat ꝑ uiã. ill
de sursũ. Saule saule : qͥo me ꝑseque¬
tis: Lupe lupe  qͥd agnũ ꝑsequeris:¬
ocisus. leonẽ occidi. Quid me ꝑse¬
queris: Exue te lupo. Esto de lupo

Expanded text:
m. Putas verba ista audivit Saulus? Audivit, sed irrisit: et tamen ad orationem Stephani pertinebat. Adhuc grassabatur, et jam pro illo Stephanus exaudiebatur. Nostis enim jam, ut aliquid dicam de Saulo, et postea Paulo; utique nostis: in eodem libro scriptum est quemadmodum crediderit Paulus. Occiso Stephano persecutionem gravissimam fratres qui ibi erant: soli Apostoli remanserunt; caeteri fugabantur. Sed tanquam ardentes faces, quocumque veniebant, accendebant. Stulti Judaei, quando illos de Jerosolymis fugabant, carbones ignis in silvam mittebant. Adhuc Saulus, cui non suffecit occisus Stephanus, quod libenter recolimus, quia jam colimus, quid fecit? Accepit epistolas a sacerdotibus dduceret ad supplicia sumenda, qualia ut rabidus lupus sanguinem sitiebat, caedes anhelabat, ibat per viam. Et ille desursum: Saule, Saule, quid me persequeris? Lupe, lupe, quid agnum persoccisus, leonem occidi. Quid me persequeris? Exue te lupo: esto de lupo
Abbreviated transcription (Latin):
derant saluatorẽ. Et ait illis pe¬
nebat qͣndo ⁊ illud peccatũ remit¬
tebat᷑. qͦ remissor occisus ẽ peccatoꝵ.
Quid peius. quã occidere. xp̃m: Hoc
delictũ est qͦd legit᷑. Forte int̾ illos
fuit stephranꝰ. Si int̾ illos fuit: et
ꝓ illo ualuit hec horatio: pat̾ ig¬
nosce illis. quia nesciunt qͥd faci-¬
unt. Tam̃ ⁊ saulus int̾ illos fuit.
Cũ lapidaret᷑ stephanꝰ agnꝰ. adhuc
ille erat lupus: adhuc sangumnẽ
sitiebrit: adhuc manꝰ suas quibꝰ
lapidaret parũ putabat. lapidan-¬
tiũ uestim̃ta seruabat. Ergo reco¬
iens qͥd ꝓ se dictũ sit. si ⁊ ipse iꝰ
illas erat de quibꝰ dix̃ dñs. qͣndo
ait. pat̾ ignosce illis qͥa nesciunt

Expanded text:
derant. Et ait illis Penebat, quando et illud peccatum remittebatur, quo remissor occisus est peccatorum? Quid pejus, quam occidere Christum? Hoc deletum est. Quid igitur? Forte inter illos fuit Stephanus. Si inter illos fuit; et pro illo valuit illa oratio, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Tamen et Saulus inter illos fuit. Cum lapidaretur Stephanus agnus, adhuc ille erat lupus, adhuc sanguinem sitiebat; adhuc manus suas quibus lapidaret parum putabat, lapidantium vestimenta servabat. Ergo recolens quid pro se dictum sit, si et ipse inter illos erat, de quibus dixit Dominus, quando ait, Pater, ignosce il
Abbreviated transcription (Latin):
stephrnꝰ. iã sermone suo
saginauit nos. Sed post illã
saginã appono uob̃ de sermone mi¬
insterii mei quasi scd̾am mensã. Et
qͥd dulgiis inuenio quod in ea po
de seruo amicus. Nos aut̃ sine du
aũt nimis honorificati sit̃t ami¬
ci tui ds̃. Ante quã occideret᷑ sc̃s
stephanꝰ in aꝑto.⁊ in occulto co¬
ronaret᷑: audistis qͣlis fuerit electꝰ
ab apłis int̾ diacones. Int̾ illos
nominatꝰ pͥmꝰ: sic̃ int̾ apłos per¬

Expanded text:
Stephanus jam sermone suo saginavit nos: sed post illam saginam appono vobis de sermone ministerii mei quasi secundam mensam. Et quid dulcius invenio quod in ea ponde servo amicus. Nos autem sine dubautem valde honorificati sunt amici tui, Deus . Antequam occideretur sanctus Stephanus in aperto, et in occulto coronaretur, audistis qualis fuerit electus ab Apostolis. Inter diaconos illos nominatur primus, sicut inter Apos
Abbreviated transcription (Latin):
portanda peccata. sic in baptismi
consecratione purganda. Itaq ille
descendentẽ significans ad peccata
portanda. generationes enumerat.
iste aut ascendens. significans pur¬
gitionẽ peccatoꝵ nõ utiq suoꝵ. sed
nrõꝵ. ascendens generationes enu¬
herat. Seo ille descendit ꝑ salomonẽ
in cuiꝰ matre peceauit dd̃: ille ascen¬
dit ꝑ nathan alterũ filiũ eiꝰdẽ dauid.

Expanded text:
portanda peccata, sic in Baptismi portanda peccata, sic in Baptismi consecratione purganda. Itaque ille descendentem significans ad peccata portanda, generationes descendens enumerat: iste autem ascendens, significans purgationem peccatorum, non utique suorum, sed nostrorum, ascendens generationes enumerat. Sed ille descendit per Salomonem, in cujus matre peccavit David: iste ascendit per Nath
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Sed quare ille descendens nume-¬
rat: qͣre iste ascendens: Auod que so
ittente quantũ dñs aduuierit audi¬
atis iã securo animio:⁊ ab omĩ moles¬
na calũmaꝵ nodosaꝵ libero. Math̃s
descendit ꝑ generationes. ut signifi-
ad portanda nrã peccata: ut in se¬
mine abrahã benedicerent᷑ om̃s gen¬
tes. Ipt̃ea nõ incipit ab adam. Lotũ
enĩ genꝰ humanũ ab illo.Neq a noe.
qͥa ⁊ ab ipsa familia post diluniũ
omne genꝰ humanũ exortũ ẽ. Neq
ad ꝓphetie adimpletionẽ poterat
ꝑtinere homo xp̃s iħs ex adã. ex qͦ
sũt om̃s homines. aut ex noe ex qͦ
rursus om̃s homiines :: sed ex abrahã
qͥ tuc̃ electꝰ ẽ. in cuiꝰ semine bene¬
dicerent᷑ om̃s gentes. cũ iã gentibꝰ
plena erat t̾ra. Ascendit aũt lucas.
nõ incipiens ab ipso nati dnĩ exordio
generationes enumerare: sed ab eo
loco ubi eũ narrat a ioħe bapiza¬
tũ. Sic̃ aũt in dñi incarnatione
suscipiunt᷑ ab eo generis humani

Expanded text:
dens. Sed quare ille descendens numerat, quare iste ascendens? Quod, quaeso, intente, quantum Dominus adjuverit, audiatis, jam securo animo, et ab omni molestia calumniarum nodosarum libero. Matthaeus descendit per generationes, ut significeChristum ad portanda nostra peccata, ut in semine Abraham benedicerentur omnes gentes. Propterea non incipit ab Adam: totum enim genus humanum ab illo. Neque a Noe: quia et ab ipsa familia post diluvium omne genus humanum exortum est. Neque ad prophetiae adimpletionem poterat pertinere homo Christus Jesus ex Adam, ex quo sunt omnes homines; aut ex Noe, ex quo rursus omnes homines: sed ex Abraham, qui tunc electus est in cujus semine benedicerentur omnes gentes, cum jam gentibus plena erat terra. Ascendit autem Lucas, non incipiens ab ipso nati Domini exordio generationes enumerare sed ab eo loco, ubi eum narrat a Joanne baptizatum. Sicut autem in Domini incarnatione suscipiuntur ab eo generis humani
Abbreviated transcription (Latin):
mulier quẽ carne nõ peꝑit:aut ali¬
quẽ uir quẽ carne nõ genuitꝰ. & me
quidẽ nõ repugnante nõ uocet ad¬
optatũ ioseph:. dũ mͦ concedat eũ fi¬
lũ ẽẽ potuisse etiã eiꝰ de cuiꝰ carne
nõ erat natꝰ. Quãquã paulus apłs
etiã adoptionis nom̃ assidue cõme¬
moret ⁊ in magno sacram̃to. Nã cũ¬

Expanded text:
mulier, quem carne non peperit; aut alimulier, quem carne non peperit; aut aliquem vir, quem carne non genuit. Et me quidem non repugnante non vocet adoptatum Joseph, dummodo concedat eum filium esse potuisse etiam ejus de cujus carne non erat natus. Quanquam Paulus apostolus etiam adoptionis nomen assidue commemoret
Abbreviated transcription (Latin):
bet potestatẽ corporis sui. sed uirr. s¬
milit̃ ⁊ uir nõ habet potestatẽ corpo¬
ris sui. sed mulier. Moyses etiã natꝰ¬
ex hebrea matre ⁊ expositꝰ. a fili
pharaonis ẽ adoptatꝰ. Nõ erãt nal
ipse iuris formule que sũt mͦ os
bitriũ uoluntatis ꝓ norma legis la¬
bebat᷑. sic̃ ⁊ alio loco dic̃ apłs. qͥa sol¬
tes legẽ nõ habentes. naturalĩ qł
legis sũt faciunt. Si aũt feminl
cebat eos filios facere. qͦs nõ isesł
erãt: Icur nõ ⁊ uiris quos nõ plis
nuerãt ex semine carnali ꝗ li
iectione adoptandi:. Nã ⁊ ipsũ iacob
patriarchã tantoꝵ filioꝵ patrẽ. le¬
gimꝰ tam̃ sibi filios fecisse nepotes suos
quos ioseph. ita dicentẽ. Isti duo mͥ
er̃ ⁊ accipient terrã eũ fribꝰ suis. Q
alios genueris: tibi sint. Nisi forte qͥs
axerit ipsũ adoptionis uerbũ non
iieriri in scripturis scĩs. Quasi uͦ
quiequã int̾est quo uocabulo appel¬
letur. cũ res ipsa sit. ut habeat filiũ

Expanded text:
bet potestatem corporis sui, sed uir; similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier; propter conex Hebraea matre, et expositus, a filia Pharaonis est adoptatus . Non erant quidem ipsae juris formulae quae sunt modo: sed arbitrium voluntatis pro norma legis habebatur; sicut et alio loco dicit Apostolus, Quia gentes legem non habentes, naturaliter quae legis sunt faciunt . Si autem feminis licebat eos filios facere, quos non ipsae pepererant; cur non et viris, quos non ipsi genuerant ex semine carnali, sed ex dilectione adoptandi? Nam et ipsum Jacob patriarcham tantorum filiorum patrem, legimus tamen sibi filios fecisse nepotes suos, filios Joseph, ita dicentem: Isti duo mihi erunt, et accipient terram cum fratribus suis; quos alios genueris tibi sint . Nisi forte quis dixerit ipsum adoptionis verbum, non inveniri in Scripturis sanctis. Quasi vero quidquam interest quo vocabulo appelletur, cum res ipsa sit, ut habeat filium
Abbreviated transcription (Latin):
si remoto illo iã constituamꝰ: dic̃ ille.
⁊ recte dicit. Quare me separastis:
Quare nõ ꝑ me generationes uel ascen-¬
dũt uel descendũͣt : An dicit᷑ er: qͥa
Sp̃s sc̃s in amboꝵ iusticia reqͥescens:
ambobꝰ filiũ dedit. Sed in eo sexu quẽ
parere decebat oꝑatꝰ est hoc. qͦd etiã
marito nasceret᷑. Itaq ambobꝰ dicit
angłs. ut puero nom̃ imponant.
ubi parentũ declarat᷑ auctoritas.
Rã ⁊ zacharias cũ ad huc mutꝰ esset:
filio nato mat̾ nom̃ imponebat
Et cũ illi qͥ aderant innueren
qͥd eũ uellet uocari:. acceptis proi¬
laribꝰ hoc scripsit qͦd illa iã due
Dicit᷑ i marie. Eece cõcipies filũ
⁊ uocabis nom̃ eiꝰ iħm. Dicnt᷑ nis¬

Expanded text:
si remoto illo illam constituamus; dicit ille, si remoto illo illam constituamus; dicit ille, et recte dicit, Quare me separastis? Quare non per me generationes vel ascendunt, vel descendunt? An dicitur ei, Quia Spiritus sanctus in amborum justitia requiescens, ambobus filium dedit. Sed in eo sexu quem parere decebat, operatus est hoc, quod etiam marito nasceretur. Itaque ambobus dicit angelus ut puero nomen imponant; ubi parentum declaratur auctoritas. Nam et Zacharias cum adhuc mutus esset, filio nato mater nomen imponebat. Et cum illi qui aderant innuerent patri quid eum vellet vocari, acceptis pugillaribus hoc scripsit, quod illa jam dixerat . Dicitur et Mariae, Ecce concipies filium, et vocabis nom
Abbreviated transcription (Latin):
que uxor eiꝰ fuit nascit᷑: nõ dixit heli
genuit ioseph. aut ioseph quẽ genuit
heli. sed qͥ fuit inqͥt filiꝰ heli: siue adop¬
tando. siue a ꝓpinqͦ genitꝰ in mortui
successione nascendo.Iã uͦ illud quia¬
nõ ꝑ mariã generationes numerent᷑.
satis dictũ est. qͥa sic̃ illa sine carnali
concupiscetia mat̾. sic ille sine carnali
cõmixtione pat̾. ꝑ illũ gͦ descendant
⁊ ꝑ illũ. ascendant generationes. Nec
eũ ꝓpt̾ea separemꝰ: qͥa defuit carnalis
concupiscentia. Mazor puritaᷤᷤ confir¬
met pat̃nitatẽ: ne ipsa scã maria
nos rep̃hendat. Illa enĩ nom̃ suũ p̃po¬
nere noluit noluit marito suo. sed
dixit pat̾ tuus ⁊ ego dolentes quere¬
bamꝰ te. Non gͦ faciant ꝑuersi mur¬
muratores: qͦd coniux casta nõ fec̃. Nu¬
meremꝰ gͦ ꝑ ioseph: qͥa sic̃ caste maritꝰ.
sic caste pat̾ est. Sed p̃ponamꝰ uirũ fe¬
mine ordine nature ⁊ legis dei. Nã

Expanded text:
quae uxor ejus fuit nascitur, non dixit, Heli quae uxor ejus fuit nascitur, non dixit, Heli genuit Joseph; aut, Joseph quem genuit Heli: sed, qui fuit, inquit, filius Heli ; sive adoptando, sive a propinquo genitus in mortui successione nascendo. CAPUT XX. 30non per Mariam generationes numerentur, satis dictum est: quia sicut illa sine carnali concupiscentia mater, sic ille sine carnali commixtione pater. Per illum ergo descendant, et per illum ascendant generationes. Nec eum propterea separemus, quia defuit carnalis concupiscentia. Major puritas confirmet paternitatem: ne ipsa sancta Maria nos reprehendat. Illa enim nomen suum praeponere noluit marito suo; sed dixit, Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te . Non ergo faciant perversi murmuratores, quod conjux casta non fecit. Numeremus ergo per Joseph: quia sicut caste maritus, sic caste pater est. Sed praeponamus virum feminae ordine naturae et legis Dei. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
accedit. qͥa erat alius modus ꝓpriꝰ ui¬
deoꝵ: quo fieret aliqͥs filiꝰ eiꝰ de quo
nõ esset carnalit᷑ natꝰ. Ypinqui enĩ
ꝓpinquoꝵ suoꝵ sine liberis desũctoꝵ
ducebãt uxores: ut sem̃ defũcti sus¬
citarent. Ita ille qͥ nascebat᷑ ⁊ illiꝰ erat
filiꝰ de qͦ nascebat᷑ : ⁊ illiꝰ in cuiiͦ suc¬
cessione nascebat᷑. Hec dicta sũt ne
quisquã existimans fieri nõ posse. ut
recte uniꝰ hominis duo patres cõme-¬
morent᷑: quẽlibet eugłistaꝵ qͥ gene¬
rationes dñĩ narrauer̃. sacrilega ca¬
lũnia quasi de mendatio criminan¬
dũ putet: presertĩ qͥa ipsis eoꝵ uer¬
bis nos uideamꝰ admonitos. Matħ̃s
qͥppe qͥ eũ patrẽ cõmemorare intelli¬
git᷑ a quo genitꝰ est ioseph. ita gene¬
rationes enumerat. ille genuit illũ:
ut ad hoc ꝑuenire possit qͦd ait in fine.
Iacob genuit ioseph. Lucas uͦ qͥa nõ ꝓprie
dicit᷑ genitꝰ qͥ uel adoptione efficit᷑
filiꝰ. uel in successione mortui ex illa

Expanded text:
accedit, quia erat alius modus proprius Judaeorum, quo fieret aliquis filius ejus de quo non esset carnaliter natus. Propinqui enim propinquorum suorum sine liberis defunctorum ducebant uxores, ut semen defuncti suscitarent . Ita ille qui nascebatur, et illius erat filius de quo nascebatur, et illius in cujus successione nascebatur. Haec dicta sunt, ne quisquam existimans fieri non posse, ut recte unius hominis duo patres commemorentur, quemlibet Evangelistarum qui generationes Domini narraverunt, sacrilega calumnia quasi de mendacio criminandum putet: praesertim cum ipsis eorum verbis nos videamus admonitos. Matthaeus quippe, qui eum patrem commemorare intelligitur, a quo genitus est Joseph, ita generationes enumerat, Ille genuit illum, ut ad hoc pervenire possit quod ait in fine, Jacob genuit Joseph. Lucas vero, quia non proprie dicitur genitus, qui vel adoptione efficitur filius, vel in successione mortui ex illa
Abbreviated transcription (Latin):
pectii omniũ attestantiũ:. ⁊ remꝰ
dent᷑. ad hoc accipiant᷑ uxores⁊ qͥsi
na fronte dat filiã suã libidui ai¬
ne:. Sed ut nõ erubescant parentes
cũ dant. recitant᷑ tabule: ut sire si¬
ceri nõ lenones. Quid gͦ de tabulis
recitat᷑. Liberoꝵ ꝓcreandoꝵ caua
Tergit᷑ frons patris atq serenat᷑: auari
uoce tabulaꝵ. Uideamꝰ frontẽ un
accipientis uxorẽ. Erubescat ⁊ mi¬
ritꝰ alit̃ acciꝑe. si erubescit pat᷑ alit̃
dare. Sed si nõ possũt aliqͣndo. iũ
ista diximꝰ : exigant debitũ. nõ pa¬
grediant᷑ ultͣ debitores suos. ten¬
na ⁊ uir infirmitatẽ suã in se con¬
solent᷑. Nõ eat ille ad alterã: ⁊ ill
ad alterũ. Unde appellatũ ẽ adull¬
riũ: qͣsi ad alterũ. R si egredunt̃
metas matͥmonialis pacti:. nõ ersi¬
diant᷑ metas coniugalis thori. Nullo¬
qͥd hoc nõ est peccatũ: ampliꝰ quãl¬
beroꝵ ꝓcreandoꝵ necessitas ost

Expanded text:
nspectu omnium attestantium, et recitnspectu omnium attestantium, et recitdentur, ad hoc accipiantur uxores, quis sana fronte dat filiam suam libidini alienae? Sed ut non erubescant parentes, cum dant, recitantur tabulae; ut sint soceri, non lenones. Quid ergo de tabulis recitatur? Liberorum procreandorum causa. Tergitur frons patris atque serenatur, audita voce tabularum. Videamus frontem viri accipientis uxorem. Erubescat et maritus aliter accipere, si erubescit pater aliter dare. Sed si non possunt aliquando jam ista diximus, exigant debitum; non progrediantur ultra debitores suos. Et femina et vir infirmitatem suam in se consolentur. Non eat ille ad alteram, et illa ad alterum: unde appellatum est adulterium, quasi ad alterum. Et si egrediuntur metas matrimonialis pacti, non egrediantur metas conjugalis tori. Numquid hoc non est peccatum, amplius quam liberorum procreand
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit eccłam. Ergo si copula ẽ. si
coniugiũ ẽ. si nõ ideo nõ est conu-¬
grũ. qͥa nõ fit illud qͦd etiã in nõ
coniuge fieri potest: sed illicite po¬
test. Utinã possent om̃s. Sed mul¬
ti nõ possũt. Nõ ergo ideo disun-¬
gant eos qͥ possũt .⁊ ꝓpt̃ea negent
ẽẽ uel illũ maritũ uel illã uxorẽ:
qͥa nõ sibi carnalit᷑ miscent᷑. sed cor
dibꝰ conectunt᷑. Hinc intelligite fr̃s
mei. qͥd senserit scriptura de illis
parentibꝰ nrĩs: qͥ sic erant coniuga¬
ti. ut solã ꝓlẽ de coniugibꝰ quere¬
rent. Tam caste enĩ abebãt illi qͥ
ꝓ tẽpore ⁊ ꝓ more gentis sue etiã
plures habebãt. ut nõ acceberent
ad carnalẽ cõmixtionẽ nisi ꝓ crea¬
tionis causa: uere habentes eas in
honore. Ceterũ qͥ uxoris carnẽ ampliꝰ
appetit. quã p̃scribit limes ille ie¬
roꝵ ꝓcreandoꝵ causa. cont ips
tabulas facit. quibꝰ eã duxit iror
Recitant᷑ tabule: ⁊ recitant᷑ in co¬

Expanded text:
dilexit Ecclesiam . Ergo si copula est, si conjugium est, si non ideo non est conjugium, quia non fit illud quod etiam in non conjuge fieri potest, sed illicite potest: utinam possent omnes; sed multi non possunt. Non ergo ideo disjungant eos qui possunt, et propterea negent esse vel illum maritum, vel illam uxorem, quia non sibi carnaliter misceimonii. Hinc intelligite, fratres mei, quid senserit Scriptura de illis parentibus nostris, qui sic erant conjugati, ut solam prolem de conjugibus quaererent. Tam caste enim habebant illi, qui pro tempore et pro more gentis suae etiam plures habebant, ut non accederent ad carnalem commixtionem, nisi procreationis causa, vere habentes eas in honore. Caeterum qui uxoris carnem amplius appetit, quam praescribit limes ille, liberorum procreandorum causa, contra ipsas tabulas facit, quibus eam duxit uxorem. Recitantur tabulae, et recitantur in co
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. Nã ⁊ mulieres de seni¬
ne uiroꝵ suoꝵ ex ancillis natosli
ipse nõ peꝑerãt. filios adoptabãt:
qͥn etiã ut eis gignerent᷑ maritiin¬
ꝑabãt: sic̃ sarra. sic̃ rachel. sic̃lu
In qͦ officio. uiri nõ adulteriũ cõnt¬

Expanded text:
voluntatis. Nam et mulieres de semivoluntatis. Nam et mulieres de semine virorum suorum ex ancillis natos, si ipsae non pepererant, filios adoptabant; quin etiam ut eis gignerentur, maritis imperabant: sicut Sara , sicut Rachel, sicut Lia . In quo officio viri adulterium non
Abbreviated transcription (Latin):
patres: potuit ⁊ ioseph duos patres
habere. Ab altero generari: ab alt̃o
adoptari. Quod si potuit: qͥd calũn¬
ant᷑ illi qͥ dicũt alias generationes
secutũ esse matħm. alias lucã. Et
reuera inuenimꝰ qͦd alias secutꝰ est
ille: alias ille. Nã matħs iacob pa¬
trẽ dix̃ ioseph: lucas aũt heli. Et po¬
test quidẽ uideri unꝰ homo cuiꝰ filiꝰ
erat ioseph. habuisse duo nomina.
Sed qͦd auos ⁊ ꝓauos ⁊ alios suꝑiꝰ ꝓge¬
neratores diuersos enumerãt. Inq
ipso numero plures aliꝰ. aliꝰ pauciores:
manifeste ostendit᷑ habuisse duos pa¬
tres ioseph. Iã remota questionis ca-¬
lũnia. qͥa fieri posse manifesta ratio
tribꝰ diuersi numerent᷑. Rec ues
nrĩs alienũ: ⁊ qͣsi consuetudine n¬
manaꝵ legũ animaduersũ. iliar¬
toritati diuinoꝵ libroꝵ nõ pose
gruere. Antiꝗͣ enĩ res est.⁊ in pi
eloquiis ecdasticis usitata. ut nõbo
origo seniinis generet filiũ. sed ⁊ gi

Expanded text:
patres; potuit et Joseph duos patres patres; potuit et Joseph duos patres habere, ab altero generari, ab altero adoptari. Quod si potuit, quid calumniantur illi, qui dicunt alias generationes secutum esse Matthaeum, alias Lucam? Et revera invenimus, quod alias secutus est ille, alias ille. Nam Matthaeus Jacob patrem dixit Joseph. Lucas autem Heli. Et potest quidem videri unus homo, cujus filius erat Joseph, habuisse duo nomina. Sed quod avos et proavos et alios superius progeneratores diversos enumerant, inque ipso numero plures alius, alius pauciores; manifeste ostenditur habuisse duos patres Joseph. Jam remota quaestionis calumnia, quia fieri posse manifesta ratio patribus diversi numerentur. CAPUT is alienum, et quasi in consuetudine humanarum legum animadversum, illi auctoritati divinorum Librorum non posse congruere. Antiqua enim res est, et in ipsis eloquiis ecclesiasticis usitata, ut non sola origo seminis generet filium, sed et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
uxores nõ sũt generant homines
filios. ⁊⁊ dicunt᷑ filii naturales:⁊
p̃ponunt᷑ eis filii coniugales. Quan¬
tũ ꝑtinet ad opis carnis: equalit̃
nati sũt. Unde isti p̃ponunt᷑: nisi
qͥa castior ẽ uxoris caritas de qua
liberi ꝓcreant᷑ : Nõ illic attendit᷑
cõmixtio carnis: que in utraq
femina par ẽ. Ubi uincit uxor. nisi
affectu fidei : affectu coniugii: affec-¬
tu sincerioris castiorisq caritatis:.
Si gͦ posset de uxore qͥsquã sine con-¬
cubitu susciꝑe filios: nõ tanto debuit
letꝰ. qͣnto ẽ illa castior quã diligit
posse fieri: ut unꝰ homo nõ solũ duos
filios habeat. sed ⁊ duos patres. No¬
minata enĩ adoptione occurrat co¬
gitationibꝰ urĩs posse fieri. Nicit᷑ enĩ
duos filios potest habere homo: duos
aut patres nõ potest. Inmo inuenit᷑
posse hab̃e enã duos patres: si unus
semine generet: aliꝰ dilectione adop¬
tet. Si gͦ possũt eẽ un honini duo

Expanded text:
uxores non sunt, generant homines uxores non sunt, generant homines filios, et dicuntur filii naturales; et praeponuntur eis filii conjugales. Quantum pertinet ad opus carnis, aequaliter nati sunt: unde isti praeponuntur, nisi quia castior est uxoris charitas, de qua liberi procreantur? Non illic attenditui commixtio carnis, quae in utraque femina par est. Ubi vincit uxor, nisi affectu fidei, affectu conjugii, affectu sincerioris castiorisque charitatis? Si ergo posset de uxore quisquam sine concubitu suscipere filios, non tanto debuit laetius, quanto est illa castior, quam diligit posse fieri ut unus homo non solum duos filios habeat, sed et duos patres. Nominata enim adoptione, occurrat cogitationibus vestris posse fieri. Dicitur enim, Duos filios potest habere homo, duos autem patres non potest. Imo invenitur posse habere etiam duos patres; si unus semine genuit, alius dilectione adoptavit. Si ergo possunt uni homini esse duo
Abbreviated transcription (Latin):
rositatẽ plebis in qͣ prefigurarent᷑
om̃a que p̃figuranda erant eccłẽ
dignitas uirginalis a matre dnĩ:
que ⁊ filiũ habere meruit.⁊ corrũ¬
pi nõ meruit. Sic gͦ erat illud con¬
iugiũ: ⁊ sine ulla corruptione cõ¬
iugiũ. Sic qͦd caste uxor peꝑit. cur
nõ caste maritꝰ acciꝑet: Sic̃ enĩ illa¬
caste coniux: sic ille caste maritus.
Et sic̃ illa caste mat̃: sic ille caste
pat᷑. Qui gͦ dic̃ nõ debuit dici pat̃.
quia nõ sic genuerat filiũ. libidi¬
nẽ querit in ꝓcreandis filiis. nõ
caritatis affectũ. Meliꝰ ille qͦd alius
carne implere desiderat. animo
implebat. Nam ⁊ qͥ adoptant filios:
castiꝰ eos corde gignunt. qͦs carne
nõ possũt. Uidete fr̃s. ui dete iura
adoptionis : quomͦ fit homo filius
cuiꝰ semine natꝰ nõ est: ut plus in
eo iuris habeat uoluntas adoptan¬
tis. quã natura gignentis. Ita gͦ nõ
solũ debuit ẽẽ pat̃ ioseph: sed maxi¬
me debuit. Nã ⁊ de feminis que

Expanded text:
rositatem plebis in qua praefigurarentur omnia quae praefiguranda erant Ecclesidignitas virginalis a Matre Domini, quae et filium habere meruit, et corrumpi non meruit. Sicut ergo erat illud conjugium, et sine ulla corruptione conjugium: sic quod caste uxor peperit, cur non caste maritus acciperet? Sicut enim caste conjux illa, sic ille caste maritus: et sicut illa caste mater, sic ille caste pater. Qui ergo dicit, Non debuit dici pater, quia non sic genuerat filium; libidinem quaerit in procreandis filiis, non charitatis affectum. Melius ille, quod alius carne implere desiderat, animo implebat. Nam et qui adoptant filios, castius eos corde gignunt, quos carne non possunt. Videte, fratres, videte jura adoptionis, quomodo fit homo filius cujus semine natus non est; ut plus in eo juris habeat voluntas adoptantis, quam natura gignentis. Ita ergo non solum debuit esse pater Joseph, sed maxime debuit. Nam et de feminis quae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͦd nathrin ad eũ missus ẽ. ut eũ
redargueret:⁊ ꝑ penitentiã sana¬
ret᷑. Accurrer̾ ambo sibi i đd̾. ille
descendens iste ascendens: ⁊ inde usq
ad abrahã. uel ab abrahã usq ad
đđ in nulla generatione diuersi
sũt. Ita xp̃s ⁊ filiꝰ dauid ⁊ filiꝰ abrahã.
transit ad deũ. Ad deũ qͥppe nos
oportet in baptismo renouatos a
peccatoꝵ abolitione reduci In ge¬
nerationibꝰ sane qͣs enumerat matħs.
qͦdragenariꝰ numerus eminet. Ha¬
bent enĩ istũ morẽ diuine seriptu¬
re: ut qͦd excesserit certos articulos
numeroꝵ. aliqͣndo nõ cõputent.
Sic etiã qͣdringenti anni dicunt᷑. post
qͦs regressus ẽ ppłs isrł ex egypto:
cũ sint qͦdringenti triginta. Sic
⁊ una generatio que q̃dragenariũ
numerũ excedit. nõ aufert huic
numero principatũ. Hic aut̃ nu-¬
merus uitã significat qua in hac
t̾ra laborat᷑. quãdiu ꝑegrinam᷑ a
dnõ: in qͣ necessaria ẽ dispensatio

Expanded text:
ad eum missus est, ut eum redargueret, et per poenitentiam sanaretur . Occurrerunt ambo sibi in David; ille descendens, iste ascendens: et inde usque ad Abraham, vel ab Abraham usque ad David in nulla generatione diversi sunt. Ita Christus et filius David, et filius Abraham, transit ad Deum. Ad Deum quippe nos oportet in Baptismo renovatos a peccatorum abolitione reduci. nerationibus sane quas enumerat Matthaeus, quadragenarius numerus eminet. Habent enim istum morem divinae Scripturae, ut quod excesserit certos articulos numerorum aliquando non computent. Sic etiam quadringenti anni dicuntur post quos egressus est populus Israel ex Aegypto ; cum sint quadringenti triginta. Sic et una generatio quae quadragenarium numerum excedit, non aufert huic numero principatum. Hic autem numerus vitam significat, qua in hac terra laboratur, quamdiu peregrinamur a Domino, in qua necessaria est dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
generationes xp̃ĩ: quas posuit ma¬
theus. Liber generationis iħu xp̃i
filii cdauid: filii abrahã. Quomͦ filii
cdauid. quomͦ filii abrahã: Nisi enĩ
ꝑ successionẽ generis ostendi nõ
potest. Constat qͥppe cũ dñs nas¬
ceret᷑ de uirgine maria. neq abra¬
hã neq dauid in rebꝰ humanis
fuisse.e tu eundẽ dicis filiũ dauid.
eundẽq dicis filiũ abrahã. Tan

Expanded text:
generationes Christi, quas posuit Magenerationes Christi, quas posuit Matthaeus: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Quomodo filii David, quomodo filii Abraham? Nisi enim per successionem generis, ostendi non potest. Constat quippe cum Dominus nasceretur de virgine Maria, neque Abraham, neque David in rebus humanis fuisse. Et tu eumdem dicis filium David, eumdemque dicis filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ri creditis. nõ ẽ unde erubesca-¬
tis. Loquor uobis: aliquando de¬
ceptꝰ cũ pͥmo puer ad cdiuinas scrip¬
turas ante uellẽ afferre acum̃
Aiscutiendi. quã pietatẽ queren¬
diego ipse contra me ꝑuersis
lloribꝰ claudebã ianuã dnĩ mei.
Quã pulsare deberẽ ut aꝑiret᷑:
addebã ut clauderet᷑. Suꝑbꝰ enĩ
audebã querere: qͦd nisi humilis
nõ potest inuenire. Quanto uos
beatiores estis modo : quã securi
discitis. quã tuti: quicũq ad huc
paruuli estis in nido fidei. ⁊ spĩri¬
tualẽ escã accipitis. Ego aũt mi¬
ser cũ me ad uolandũ idoneũ
putarẽ. reliqͥ nidũ. ⁊ priꝰ cecidi
quã uolarẽ. Sed dñs misericors
me a transeuntibꝰ ne conculcarer
⁊ morerer leuauit: ⁊ in nido re¬
posuit. Hec enĩ me ꝑturbauer̃:
que mͦ uob̃ securus in nomine
inqͥunt eugłista ẽ: ⁊ creditis ei. Con¬
sequent̃ utiq quẽ fatem᷑ eugłistã.
huic necessario credimꝰ. Attendite

Expanded text:
re creditis, non est unde erubescare creditis, non est unde erubescatis. Loquor vobis, aliquando deceptus, cum primo puer ad divinas Scripturas ante vellem afferre acumen discutiendi, quam pietatem quaerendi: ego ipse contra me perversis moribus claudebam januam Domini mei: cum pulsare deberem, ut aperiretur; addebam, ut clauderetur. Superbus enim audebam quaerere, quod nisi humilis non potest invenire. Quanto vos beatiores estis modo! quam securi discitis, quam tuti, quicumque adhuc parvuli estis in nido fidei, et spiritualem escam accipitis! Ego autem miser, cum me ad volandum idoneum putarem, reliqui nidum; et prius cecidi, quam volarem. Sed Dominus misericors me, a transeuntibus ne conculcarer et morerer, levavit, et in nido reposuit. Haec enim me perturbaverunt, quae modo vobis securus in nomine inquiunt, evangelista est, et creditis ei? Consequenter utique quem fatemur evangelistam, huic necessario credimus. Attendite
Abbreviated transcription (Latin):
n pso. ⁊ confirmati in fide.Ipsa enĩ
smpolier ⁊ certa fide in illo firmit᷑
mmanere debemꝰ ⁊ ut ipse apiat fi¬
peibsꝰ qs in se absconditũ ẽ.: qͥa sic̃¬
dẽ idẽ apłs. in illo sũt om̃s thesau¬
i sapientie ⁊ scientie absconditi.
dui nõ ꝓpt̾ea abscondit ut neget:
eo ut absconditis excitet deside¬
riũ. hec ẽ utilitas secreti. Honora
in eo qͦd nondũ intelligis:⁊ tanto
magis honora. qͣnto plura uela cer¬
nis. Quanto enĩ qͥsq honoratior ẽ:
tanto plura uela pendent in do¬
mo eiꝰ. Uela faciunt honorẽ secre¬
ti. sed honorantibꝰ leuant᷑ uela.
Irridentes aũt uela:⁊ a ueloꝵ ui¬
anitate pellunt᷑. Quia gͦ transimꝰ
calumnias suas quidã:. ⁊ dicũt.
Matheus certe eugłista ẽ. Respon¬
demꝰ ita. pio ore. corde deuoto. in
nullo omĩno dubitantes: respon¬
demꝰ plane. eugłista ẽ matħs. Cre¬
dis ei inquiunt: Quis nõ respon¬
deat credo: Quom᷑ de murmure
uro pio insonuit  Ita fr̃s.si secu¬

Expanded text:
n ipso, et confirmati in fide. Ipsa enim simplici et certa fide, in illo firmiter permanere debemus, ut ipse aperiat fidelibus quod in se absconditum est: quia sicit apostolus, In illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Quos non propterea abscondit, ut neget, sed ut absconditis excitet desiderium. Haec est utilitas secreti. Honora in eo quod nondum intelligis; et tanto magis honora, quanto plura vela cernis. Quanto enim quisque honoratior est, tanto plura vela pendent in domo ejus. Vela faciunt honorem secreti: sed honorantibus levantur vela. Irridentes autem vela, et a velorum vicinitate pelluntur. Quia ergo transimus CAPUMatthaeus certe evangelista est? Respondemus, ita, pio ore, corde devoto, in nullo omnino dubitantes: respondemus plane, Evangelista est Matthaeus. Credis ei, inquiunt? Quis non respondeat, Credo? Quomodo de murmure vestro pio insonuit? Ita, fratres, si secu
Abbreviated transcription (Latin):
ab hac uita ꝓpria ⁊ singulari excel
qͦd de nullo homine scõ qͣntalibet sa¬
pientia iusticiaq ꝑfecto dici potuit
aut poterit: uerbũ caro factũ ẽ Lu
tiones ascendit septuagenariũ et
septimũ numerũ cõplet. incipiens
qͥa in hoc numero abolicio signit esͥ
oniniũ peccatoꝵ que fit in baptisno
nõ qͥa ipsi dño erat qͦd in baptism li.¬
mitteret᷑: sed qͥa sua humilitate qͥsꝰ
esset utile cõmendauit. ł quãuis ẽs
illud baptismũ ioħis. in eo tam̃ fens¬
ani. Pat̾ in uoce que facta ẽ de celoi
filiꝰ in homine ipso mediatore sps̃¬

Expanded text:
ab hac vita, propria et singulari excellab hac vita, propria et singulari excelllo dicitur, quod de nullo homine sancto, quantalibet sapientia justitiaque perfecto, dici potuit aut poterit: Verbum caro factum est . tiones ascendit, septuagenarium et septimum numerum complet, incipiens quia in hoc numero abolitio significatur omnium peccatorum, quae fit in Baptismo, non quia ipsi Domino erat quod in baptismo dimitteretur; sed quia sua humilitate quid nobis esset utile commendavit. Et quamvis esset illud baptismum Joannis; in eo tamen sensistiani: Pater, in voce quae facta est de coelo; Filius, in ipso homine Mediatore; Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria ẽ a corporalibꝰ illecebris conti¬
nentia Quadraginta quoq annos in
heremo ppłs ꝑegrinatꝰ est. q̃dragi-¬
ta diebꝰ diluuiũ factũ est. Quadragin-¬
ta dies post resurrectionẽ dñs cũ dis-¬
cipłis cõuersatꝰ ẽ. ꝑsuadens eis resus-¬
citati corporis ueritatẽ: ubi significa¬
uit in hac uita qua ꝑegrinam᷑ a dño.
qͦd numerus qͣdragenariꝰ sic̃ dictũ ẽ
mystice insinuat necessariã nob me¬
moriã dnĩci corporis: quã in eccłia
facimꝰ donec ueniat. Ad hanc gͦ uitã
factũ ẽ ut traderet᷑ ꝓpt̾ delicta nrã
⁊ resurgeret. ꝓpt̾ iustificationẽ nrãm.
qͣdragenariũ numerũ matħs secutꝰ
ẽ ut una generatio que ibi excedit
qͣdragenariũ numerũ uel smpediat
sic̃ triginta illi anni nõ impediut qͣdrin¬
gentoꝵ ꝑfectionẽ: uel hoc etiã ipsa
significet. qͥa ipse dñs quo iuncto fuĩt
qͥdraginta unũ. ita descendit ad hac
uitã portaturus peccata nr̃ã: ut tam̃

Expanded text:
cessaria est a corporalibus illecebris continentia. Quadraginta quoque annos in eremo populus peregrinatus est : quadraginta diebus diluvium factum est . Quadraginta dies post resurrectionem Dominus cum discipulis conversatus est, persuadens eis resuscitati corporis veritatem : ubi significavit in hac vita, qua peregrinamur a Domino, quod numerus quadragenarius, sicut dictum est, mystice insinuat necessariam nobis memoriam Dominici Corporis, quam in Ecclesia facimus, donec veniat . Ad hanc ergo vitam pter delicta nostra, et resurgeret propter justificationem nostram ; quadragenarium numerum Matthaeus secutus est: ut una generatio quae ibi excedit quadragenarium numerum, vel non impediat, sicuti triginta illi anni non impediunt quadringentorum perfectionem; vel hoc etiam ipsa significet, quia ipse Dominus quo juncto fiunt quadraginta unum, ita descendit ad hanc vitam portaturus peccata nostra, ut tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mo. hec ꝓbabilis ratio uidet᷑ occurrir
qͥa denariꝰ numerus ꝑfectionẽ habet
iusticie ⁊ beatitudinis. cũ septenara
creatura creatoris inheret trutan
unde etiã decalogus legis in decẽ p̃ep¬
tis cõsecratꝰ ẽ. Transgressio aũt deni¬
rii undenario numero significatir
⁊ intelligit᷑ peccatũ eẽ transgressio
aliqͥd ampliꝰ homo appetens. insliea
regulã excedit. Unde ⁊ auarras l
ꝑsona dicit᷑. S ꝑabas si a me iles¬
sisses. aliqͥd ampliꝰ te habiturã.

Expanded text:
etur occurrere; quia denarius numerus perfectionem habet justitiae et beatitudinis, cum septenaria creatura Creatoris inhaeret Trinitati: unde etiam decalogus Legis in decem praeceptis consecratus est. Transgressio autem denarii undenario numero significatur: et intelligitur peccatum esse transgressio, cum aliquid amplius homo appetens, justitiae regulam excedit. Unde et avaritiampersona dicitur: Sperabas si a me discessisses, aliquid amplius te habituram.
Abbreviated transcription (Latin):
pations: ⁊ iterũ ad id ipsũ estote: ne
uos tẽptet sathanas ꝓpt̃ intẽꝑantiã
urãm Quid ẽ hoc: Ne ultͣ uires aliqͥd
uosꝰ imponatis: ne continendo a uob̃
nuicẽ in adulteria corruatis. Ne uos
teptet sathanas ꝓpt̾ intẽꝑantiã urãm¬

Expanded text:
psum estote, ne vos tentet Satanas, propter intemperantiam vestram. Quid est hoc? Ne ultra vires aliquid vobis imponatis; ne continendo a vobis invicem, in adulteria corruatis. Ne vos tentet Satanas, propter intemperantiam
Abbreviated transcription (Latin):
rat ei. E cce concipies in utero.⁊
paries filiũ: ⁊ uocabis nom̃ eiꝰ iħm.
H ic erit magnꝰ : ⁊ filiꝰ altissimi uoca¬
bit᷑. Meruerat parere filiũ altissi-¬
mi.⁊ erat humillima:ͥ nec se ma-¬
rito nec in ordine nominis p̃fere-¬
bat. ut diceret. ego ⁊ pat̃ tiuis:
sed. pat̾ tuus inqͥt ⁊ ego. Rõ atten-¬
dit sui uteri dignitatẽ: sed atten¬
dit ordinẽ conitigalẽ. Non enĩ
humilis xp̃s matrẽ suã suꝑbire do¬
cuisset. Patͣ tuus ⁊ ego dolentes que¬
rebamꝰ te. Pat̃ tuus inqͥt ⁊ ego:
qͥa caput mulieris uir. Quanto
minꝰ debent suꝑbire cetere femi¬
ne. Nã ⁊ ipsa maria mulier dicta
ẽ: nõ corrupta uirginitate. sed ap¬
pellatione ꝓpria gentis sue. Dix̃
dinẽ ⁊ textũ fidei nr̃ẽ: qua con¬
fitem᷑ natũ de spũ scõ ⁊ uirgine
maria. Illa enĩ uirgo concepit:
uͥgo peꝑitꝰ. uirgo ꝑmansit. Sed
mulieres om̃s feminas illi appella¬
uer̃ ꝓpͥetate lingue hebree. Audi
euidentissimũ exemplũ. Prima

Expanded text:
es in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur . Meruerat parere Filium Altissimi, et erat humillima: nec se marito, nec in ordine nominis praeferebat, ut diceret, Ego et pater tuus; sed, Pater tuus, inquit, et ego. Non attendit sui uteri dignitatem: sed attendit ordinem conjugalem. Non enim humilis Christus matrem suam superbire docuisset. Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Pater tuus, inquit, et ego: quia caput mulieris vir . Quanto minus debent superbire caeterae feminae? Nam et ipsa Maria mulier dicta est, non corrupta virginitate, sed appellatione propria gentis suae. Dixidinem et textum fidei nostrae, qua confitemur natum de Spiritu sancto, et virgine Maria. Illa enim virgo concepit, virgo peperit, virgo permansit. Sed mulieres omnes feminas illi appellaverunt, proprietate linguae hebraeae. Audi evidentissimum exemplum. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ captiuitas: itur in babisoniã ⁊
Nõ eunt soli mali: sed cũ his etiã
egũt scĩ. In illa captiuitate erat
hechiel ꝓpħa.⁊ in illa erat damel:
ibi erant tres pueri int̾ flãmas no¬
bilitati. Ierut aũt scd̾m ꝓphetiã ie¬

Expanded text:
ergo captivitas, itur in Babyloniam. ergo captivitas, itur in Babyloniam. Non eunt soli mali; sed cum his pergunt etiam sancti. In illa captivitate erat Ezechiel propheta, in illa erat Daniel; ibi erant tres pueri inter flammas nobilitati. Ierunt autem secundum prophetiam Je
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fituroꝵ. Iechonias quidẽ nõ
irrationabilit᷑ bis numerat᷑: quia
⁊ si sit t̾minꝰ int̾ duos agros uel la¬
pis uel discretio aliqua macerie.
⁊ ile qͥ est ex hac parte usq ad ip¬
sã maceriã metit᷑: ⁊ ille qͥ ex alt̾a
parte ẽ.ab ipsa iterũ sumit exor¬
diũ metiendi. Sed quare hoc nõ
factũ ẽ in pͥma conexione intͣual¬
l. ubi ab abrahã numeramꝰ qͣtuor¬
decĩ generationes usq ad dauid.
⁊ alias qͥtuordecĩ nõ repetito dauid.
seda salomone incipimꝰ numerare:
reddenda causa ẽ. que magnũ con¬
tinet sacramentũ. Intendat scĩtas
urã. Tuc̃ facta ẽ transmigͣtio in ba¬
biloniã. qͣndo in locũ prtris sui de¬
functi iechonias rex constitutꝰ est.
Ablatũ ẽ ei regnũ:⁊ alius constitutꝰ
ẽ in loco eiꝰ. Sed tam̃ uiuente iecho¬
nia. facta ẽ transmigͣtio ad gentes.
lulla enĩ eulpa iechonie dicit᷑ qͣre
sit regno pͥuatꝰ: sed magis illoꝵ pec¬
cata inducunt᷑ qͥ ei successer̃. Seqͥt᷑

Expanded text:
onias quidem non irrationabiliter bis numeratur: quia et si sit terminus inter duos agros, vel lapis, vel discretio aliqua maceriae, et ille qui est ex hac parte, usque ad ipsam maceriam metitur, et ille qui ex altera parte est, ab ipsa iterum sumit exordium metiendi. Sed quare hoc non factum est in prima connexione intervalli, ubi ab Abraham numeramus quatuordecim generationes usque ad David, et alias quatuordecim non repetito David, sed a Salomone incipimus numerare, reddenda causa est, quae magnum continet sacramentum. Intendat Sanctitas vestra. Tunc facta est transmigratio in Babyloniam, quando in locum patris sui defuncti Jechonias rex constitutus est. Ablatum est ei regnum, et alius constitutus est in locum ejus. Sed tamen vivente Jechonia facta est transmigratio ad Gentes. Nulla enim culpa Jechoniae dicitur, quare sit regno privatus: sed magis illorum peccata inducuntur, qui ei successerunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
serui accipiens. Nõ itaq ꝓpt̾ea nõ
fit pat̾̃ ioseph. qͥa cũ matre dnĩ nõ
cõcubuit: qͣsi uxorẽ libido faciat.
⁊ nõ caritas cõiugalis. Intendat scĩtas
urã. Dicturus erat post aliqͣntum
fr̃s nrõs fructificantes in grã. in no¬
mine. xpĩ ex consensu ab inuicẽ con¬
tinere concupiscenciã carnis: nõ aũt
continere ab inuicẽ caritatẽ coniu¬
galẽ. Quanto illa reprimit᷑: tanto
ista fortiꝰ confirmat᷑. Nõne sũt con¬
uiges qͥ sic uiuunt. nõ querentes ab
inuicẽ fructũ carnis: nõ exigentes
ab inuicẽ debitũ concupiscentie cor¬
poralis: Et tam̃ illa subiecta ẽ uiro.
qͥa sic decet:i tanto subiectior qͣnto
castior:  ille uxorẽ diligit uere ut

Expanded text:
 consensu. Non itaque propterea non fuit pater Joseph, quia cum matre Domini non concubuit; quasi uxorem libido faciat, et non charitas conjugalis. Intendat Sanctitas vestra. Dicturus erat post aliquantumfratres nostros fructificantes in gratia, in nomine Christi ex consensu ab invicem continere concupiscentiam carnis, non autem continere ab invicem charitatem conjugalem. Quanto illa reprimitur, tanto ista fortius confirmatur. Nonne sunt conjuges qui sic vivunt, non quaerentes ab invicem fructum carnis, non exigentes ab invicem debitum concupiscentiae corporalis? Et tamen illa subjecta est viro, quia sic decet; et tanto subjectior, quanto castior: et ille uxorem diligit ver