comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiebant: procecipitur ergo
phylistum quos nunc palestinos
id est aliengene transferuntur
et dicitur eis negaudeant. nelae¬
tentur qm̃ contriuerint uirgã
uel iugum percussoris sui: Quẽ
enim diligit dñs corripit. & fla¬
gellat omnem filium quẽ recipit:
et quasi filios nos erudit dñs quap¬
do uisitat in uirga in iqui tates
nrãs. et inflagellis peccata ns̃to
ut misericordiam suam non au¬
ferata nobis: Haec uirgti de
qua et alio psailmo scribitur.
Virgatua et baculus tuus ipsc
me consolatt sunt: haec estuir¬
ga ethociugum quod ceruicib
omnium uult saluator in ponere:
ut deposito iugo nabuchodonosor.
portent iugum xp̃i: quodsiquis
abicerit atque contriuerit sta¬
tim de semine si uede radice ser¬
pentis qui est coluber tostuosus
egredientur regulus & aspidẽs. apides¬
et decispidibus exibur serpen¬
tes uolantes siue qui absorbeant
uolucres: Abicsto autem iugo
dĩ et contrita dñi disciplina:
primum in cogitationibus nr̃is

Expanded text:
deserviebant. Praecipitur ergo deserviebant. Praecipitur ergo Philisthiim, quos nunc Palaestinos id est, alienigenae transferuntur; et dicitur eis ne gaudeant neque laetentur, quoniam contriverint virgam, vel jugum percussoris sui . Quem enim diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit. Et quasi filios nos erudit Deus, quando visitat in virga iniquitates nostras, et in flagellis peccata nostra, ut misericordiam non auferat a nobis . Haec est virga de qua in alio Psalmo scribitur: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Haec est virga, et hoc jugum quod cervicibus omnium vult Salvator imponere, ut deposito jugo Nabuchodonosor, portent jugum Christi. Quod si quis abjecerit atque contriverit, statim de semine sive radice serpentis, qui est coluber tortuosus, egredientur regulus et aspides, et de aspidibus exibunt serpentes volantes, sive qui absorbeant volucres. Abjecto autem jugo Dei, et contrita Domini disciplina, primum in cogitationibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
enim iugum eius qui percu¬
tiebat uos: siquidem ex semi¬
ne serpentis egredientur
gemina aspidum. et de geminib:
eorum. egredientur serpentes
pennati. et pascentur pacupe¬
res pereum. et pauperes homi¬
nes inpacerequiescent : Interfi¬
ciet autem in fame sementuum
et reliquiastuas occidet
Uostuo achar qui interp̃tatur
siue possessio. quem regem im¬
pissimum legimus. fit pondus
istud superphilistim siue uer¬
bum: Uiuente enim illo etreg¬
nante in peccatoribus. nec pon¬
dus contra alienigenas. nec ser¬
modĩ ficripoterat adprophetã
quod quidem & supracdixi. me¬
mini quando otia mostuo
uidit ssciasdnm̃ sedentem suꝑ
thronum excelsum et eleuatũ
et in exodo legimus quod post¬
quam mostuus estrex aegyp¬
ti in gemuerunt filiusr ł abo¬
peribus suis et exlamauer̃
et ascendit clamor eorum
ab operibus. et excuidierit
dñs gemitus eorum Nisienim
esset mrsticum quod dicebatur:
illo magis regnante clamare de¬
buerant. quando luto et laterib

Expanded text:
enim jugum ejus qui percuenim jugum ejus qui percutiebat vos. Siquidem ex semine serpentis egredientur genimina aspidum, et ex geniminibus eorum egredientur serpentes pennati. et pascentur pauperes per eum, et pauperes homines in pace requiescent. Interficiet autem in fame semen tuum, et reliquias tuas occidet. Mortuo Achaz, qui interpretatur sive possessio, quem regem impiissimum legimus, fit pondus istud super Philisthiim, sive verbum. Vivente enim illo, et regnante in peccatoribus, nec pondus contra alienigenas, nec sermo Dei fieri poterat ad Prophetam. Quod quidem et supra dixisse me memini, quando Ozia mortuo, vidit Isaias Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum. Et in Exodo legimus , quod postquam mortuus est rex Aegypti, ingemuerint filii Israel ab operibus suis, et exclamaverint, et ascenderit clamor eorum ab operibus, et exaudierit Dominus gemitus eorum. Nisi enim esset mysticum quod dicebatur, illo magis regnante clamare debuerant, quando luto et lateribus
Abbreviated transcription (Latin):
cunsta quaedicta sunt. non
adunam prouintam specia¬
liter sed contia orbem terra¬
rum generaliter pertinere:
quod quedicitur. quis poterit
infirmare et quis auestet
eam. Non prodifficultate
debemus accipere sicut
illud legitur quissapiens
et intellegit haec ec quispu¬
tas fidelis et prudens dispen¬
sator. et cetera hissimilia
sed pro in possibili. Nullus enim
poterit dñi infirmare con¬
silium: et manum eius exteN¬
tam siue sublimem neper¬
cuticit a uestere.
Nanno quo mortuus est rex
achat. fastum est onus¬
istud: Nel ceteris philis teci
omnistu: Qnm̃ comminu¬
ta est uirga percussoris tui
Deyacdice enim colubri egre¬
dieturregulus: et semen
eius absorbens uolucrem :¬
et pascentur primo geniti
pauperum. et pauperes
fiducialiter requiescent
et interficere faciam fame
racdicem tuam et reliquias
tuas interficiam. LxX
Anno quomos tuus est rex
achar factum est uerbum
istud. nelaetemini alieni¬
gene omnes: contritum est

Expanded text:
cuncta quae dicta sunt non cuncta quae dicta sunt non ad unam provinciam specialiter, sed contra orbem terrarum generaliter pertinere. Quodque dicitur: Quis poterit infirmare, et quis avertet eam? non pro difficili debemus accipere, sicut illud legitur: Quis sapiens et intelliget haec ? Et: Quis, putas, est fidelis et prudens dispensator ? et caetera his similia; sed pro impossibili. Nullus enim poterit Domini infirmare consilium, et manum ejus extentam sive sublimem, ne percutiat, avertere. In anno quo mortuus est rex Achaz, faistud ne laeteris Philisthea omnis tu quoniam comminuta est virga percussoris tui de radice enim colubri egredietur regulus et semen eius absorbens Et pascentur primogeniti pauperum, et pauperes fiducialiter requiescent, et interire faciam fame radicem tuam, et reliquias tuas interficiam. LXX: Anno quo mortuus est rex Achaz factum est verbum istud: Ne laetemini, alienigenae omnes, contritum est
Abbreviated transcription (Latin):
estmerceshis qui seruiunt dño : Et
incdioloco : Eccedñs et cemerces
eiuscumeo qui reddet unicuique
secundum opussuum: Quod out̃
conteratur et conculcentur
assyrii id est contracrice fosti¬
tudines: et illud euangelicum
docet: Eccededi uobis potes tatẽ
calcandi super serpentes &s
corpiones : & suꝑ omnem uistu¬
tem inimici: et apostoli uerba
testantur: ds̃ conter& satanap
subpedibus uestris uelociter
Hoc consilium quod ego cogitaui
super omnem tenoem : ethaec
manus extenta suꝑ uniuersas
gentes : dñs enim exercicuum¬
decreuit & qui s pocerit in firma¬
re. Et manus eius extentti
& quis a uestet etem
sunt: Infine oneris ueluis¬
onis contra babrlonem
quod latebat aperitur dñm̃
cogitasse consilium suꝑomnẽ
tenem id est orbem terra¬
rum. et non contra tentem
chaldaeorum etregem assy¬
rium atque chaldȩum et ex¬
tencam siue eletm manum
eius superomnes gentes et
non superunam gentem babr¬
loniam ex quo ostenditur

Expanded text:
Est merces his qui serviunt Domino ; et Est merces his qui serviunt Domino ; et in alio loco: Ecce Dominus, et merces ejus cum eo , qui reddet unicuique secundum opus suum. Quod autem conterantur et conculcentur Assyrii, id est, contrariae fortitudines, et illud Evangelicum docet: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Et Apostoli verba testantur: Deus conteret Satanam sub pedibus vestris velociter . Hoc consilium quod cogitavit super omnem terram, et haec manus extenta super universas gentes. Ddecrevit, et quis poterit infirmare? Et manus eius extenta, et quis avertet eam? sunt in fine oneris vel visionis contra Babylonem. Quod latebat aperitur, Deum cogitasse consilium super omnem terram, id est, orbem terrarum, et non contra terram tantum Chaldaeorum et regem Assyrium atque Chaldaeum: et extentam sive elevatam manum ejus super omnes gentes, et non super unam gentem Babyloniam. Ex quo ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
niunt quod mente tracetauit ut
conteroctur assyrius interro
eius et in montibus illius concul¬
cetur: hostis quippe temerari¬
us non solum tentem dĩ ethumi¬
liora quaeque occuparefestinat
sed etiam eos qui in seruitute uirtu¬
tibus profecerunt. itaut montib
conparentur etdicatur deeis:
Fundamentaeius in montibus sc̃is
et nora proprietatem: interra
conteritur in montibus dĩ ab
ipsodño conculcatur. Cum om̃s
inimicipositi fuerint subpedib
xp̃ĩ itcut nouissima destruatur
mors: tunc uferetura scis
grocuissimum iugum aassyru
quo eo sante de pracesserat. eto¬
nus siue utlax transtuleruN
crdos id est gloria abumero
eorum tolletur. ut sublato iugo
assyriorum uideant requiem
quiabo incres ttertem quia
uberrima est. et subponant cer¬
uicessua siugo xp̃i ad laboran¬
dum et fiant ueri a gricolae:
Vnde etisachar qui incerp̃tatus
est merces exuistutibus nomep
accipit: et in prophetalegimus

Expanded text:
niet quod mente tractavit, ut niet quod mente tractavit, ut conteratur Assyrius in terra ejus, et in montibus illius conculcetur. Hostis quippe temerarius, non solum terram Dei et humiliora quaeque occupare festinat, sed etiam eos, qui in Dei servitute virtutibus profecerunt, ita ut montibus comparentur, et dicatur de eis: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Et nota proprietatem. In terra conteritur: in montibus Dei ab ipso Domino conculcatur. Cum enim omnes inimici positi fuerint sub pedibus Christi, ita ut novissima destruatur mors, tunc auferetur a sanctis gravissimum jugum Assyrii, quo eos ante depresserat, et onus, sive ut LXX transtulerunt κῦδος, id est, gloria, ab humero eorum tolletur, ut sublato jugo Assyriorum videant requiem, quia bona est, et terram, quia uberrima est, et supponant cervices suas jugo Christi ad laborandum, et fiant viri agricolae. Unde et Issachar qui interpretatur est merces, ex virtutibus nomen accepit. Et in Propheta legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
habet babylon desesta uir¬
tutibus ub inon est ager
sce acluto sce in quibus caeno
gcuidentia reptant anima¬
lici Ouam obrem clemer¬
tissimus dñs scopauit eum
uehementissime terens & qua
rumusquemundouit. ut ba¬
bylonia semina pereant et
solis habitentur ericiis: quap¬
do uiderimus caliquem diuiti¬
arum inmersum et utlxx
interpretati sunt baroctro
hoc est profunda uoragine
et quasi cenosa palude circum¬
dari non dubitemus eum
cippellare ericium habitorẽ
desestȩbabylonis
urocuit dñs exercituum dicers¬
sinonut putauiitaerit: et
quomodo mente trat aui sic
eueniet: Et conteram
assyrium interramea et in
montibus meis conculcem eũ.
Et auferactur ab eis iugum ei
et onus illius abumero eorũ
tolletur
Postquam ericius habitauerit
indesesta babrlone et proagris
inriguis aacfestilibus paludes
cuncta oper uerint. itaut ni¬
hil pristiniseminis et abundan¬
ticie in babylone residect iuroc¬
mentum dñi conplebitur. et eue¬

Expanded text:
habet Babylon deserta virhabet Babylon deserta virtutibus, ubi non est ager sae ac lutosae, in quibus coeno gaudentia reptant animalia. Quamobrem clementissimus Dominus scopavit eam vehementissime terens, et qurum usque mundavit, ut Babylonia semina pereant, et a solis habitentur hericiis. Quando viderimus aliquem divitiarum immersum luto, et ut LXX interpretati sunt, barathro, hoc est profunda voragine, et quasi coenosa palude circumdari, non dubitemus eum appellare hericium, habitatorem desertae Babylonis. Juravit Dominus exercituum dicesi non ut putavi ita erit et quomodo mente tractavi sic eveniet ut conteram Assyrium in terra mea et in montibus meis conculcem eum et auferetur ab eis iugum eius et onus illius ab umero eorum tolletur. Postquam hericius habitaverit in deserta Babylone, et pro agris irriguis ac fertilibus paludes cuncta operuerint: ita ut nihil pristini seminis et abundantiae in Babylone resideat, juramentum Domini complebitur, et eve
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia genera quadripedum et
reptilium et uolantium conti¬
neri quod postea apostolus
disserens ds̃ inquit ostendit
mibi nullum hominẽ in mundũ
dicere: mores ergo hominum
indiuersis animantibus mons¬
turbantur sicut pharisciei
et saducei propter nequitiam
appellantur geniminauipe¬
rarum. Et propterdolos
herodes uulpis dicitur edu
xoricisi pronique aed uolupta¬
tem equi appellantur in¬
scinientes infeminis. Et noli¬
tefieri sicut equus et mulus.
quibus non est intellegentia
et econtiario in nocentes
columbae uocantur et
oues: Igitur iuxta doc¬
trinam dñi sciluatoris qui
curasistius scłi & seductionẽ
diuitiarum spinascippella¬
uit. Ericius mihi uidetur
qui iuxtaapostolum gtuid&
in incerto diuitiarum. et
armatum se non armatu¬
ra dĩ. sed spinis atquepecca¬
tis huiusmundi esse confidit:
Cui rectissime dicitur illud
euangelicum: Stulte haic
noste auferetꝰ animatuaate. qua̧
autem proceparacsti cuius
erunt: Tales habitatores

Expanded text:
omnia genera quadrupedum, et omnia genera quadrupedum, et reptilium, et volatilium contineri, quod postea Apostolus disserens, Deus, inquit, ostendit mihi nullum hominem immundum dicere. Mores ergo hominum in diversis animantibus monstrabantur, sicut Pharisaei et Sadducaei propter nequitiam appellantur genimina viperarum, et propter dolos Herodes vulpes dicitur ; et luxuriosi pronique ad voluptatem, equi appellantur, insanientes in feminas : Et, nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intelligentia . E contrario innocentes, columbae vocantur et oves. Igitur juxta doctrinam Domini Salvatoris, qui curas istius saeculi et seductionem divitiarum spinas appellavit, hericius mihi videtur, qui juxta Apostolum, gaudet in incerto divitiarum , et armatum se non armatura Dei, sed spinis atque peccatis hujus mundi esse confidit, cui rectissime dicitur illud Evangelicum: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te, quae autem parasti cujus erunt ? Tales habitatores
Abbreviated transcription (Latin):
aibinitio mendcx sit et pater
eius idest mendacii: quod mul¬
tinon in tellegentes patrem
diciboli uolunt esse dracchonẽ
qui regnet in mari: quem he¬
bucei appellant leuiatan
ethocputant loco conuenire
pracesenti iuxta baex in terp̃¬
tes quidixerunt propeccatis
patris tui. cum perspicuae
patris tui sed patrum suorũ
significet.
Et ponam eam in possessionẽ
herici et in paludes aquarũ
sco pabo eam scopaterens dicit
dñs exercituum : Lxx
Et ponam babyloniam desertt̃
erit innihili : Et ponam eam
lutiuo naginem inperditionem
cum perdiderit dñs exercituum
Nomen babylonis et reliquias
et germen et uni uersam pro¬
geniem nonerit eius perditio¬
ne contentus: Nisidederit eam
possessionem hericii et paludes
aquarum : et scopauerit etm¬
scopa non leuiter & fostuitu
sed terens: ut nihilinea antiqua¬
rum sordium residecit : Inactib
aspostolorum scribitur inua se
illo linteo quod quattuor dimis¬
sum principiis pendebat eccelo

Expanded text:
ab initio mendax sit et pater ab initio mendax sit et pater ejus, id est, mendacii, quod multi non intelligentes, patrem diaboli volunt esse draconem, qui regnet in mari, quem Hebraei appellant Leviathan. Et hoc putant loco convenire praesenti juxta LXX Interpretes, qui dixerunt: pro peccatis patris tui: cum perspicue ipatris tui, sed patrum suorum significet. Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exerEt ponam Babyloniam desertam,erit in nihili. Et ponam eam luti voraginem, in perditionem. Cum perdiderit Dominus exercituum nomen Babylonis, et reliquias, et germen, et universam progeniem, non erit ejus perditione contentus, nisi dederit eam possessionem hericii, et paludes aquarum, et scopaverit eam non leviter, et fortuito: sed terens ut nihil in ea antiquarum sordium resideat. In Actibus Apostolorum scribitur , in vase illo linteo, quod quatuor demissum principiis pendebat e coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
nihelum legimus semen cha¬
nan et non iuda et debo¬
nis filuis dicitur ab aposto¬
ego uos genui. Et in euange¬
lio : quod quod eum susceper̃
dediteis potes tatem ut filiidĩ
fierent. Omnis enim qui fac̃
peccatum dediabolo est: huic
igitur procecipitur femini
ut filiossuos omnes scilicet
cogitationes pessimas etope¬
pax mala prceparet occisioni
quae ex impiis nati sunt pa¬
tribus auth dubium quin
contrarias significet forti¬
tudines qui pessimi filuideo
trucidantur in iniquitatib
patrum suorum neultroc
consurgant et possideant
terraem qua eciscĩs possiden¬
daest et inplenda ut ciuita¬
tes in ea dñi constructur
Et quia non est hominum perfec¬
ta uictoria Nisi enim dñs custo¬
dierit ciui tatem inuanum uigi¬
labunt quicus todiunt eam.
Ideo dñs ipse consurgit aduersus
filios pessimorum disperdit
de confusione nomen eorum
et reliquias et omne germen
et progeniem neultra pullu¬
lent in urbibus dñi : Legimus
in euangelio quod diabolus

Expanded text:
niele legimus: Semen Chaniele legimus: Semen Chanaan et non Juda . Et de bonis filiis dicitur ab Apostoego vos genui . Et in Evangelio: Quotquot eum receperunt, dedit eis potestatem ut filii Dei fierent . Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo est. Huic igitur praecipitur semini, ut filios suos, omnes scilicet cogitationes pessimas, et opera mala, praeparet occisioni, quae ex impiis nata sunt patribus, haud dubium quin contrarias significet fortitudines. Qui pessimi filii ideo trucidantur in iniquitatibus patrum suorum, ne ultra consurgant et possideant terram, quae a sanctis possidenda est et implenda, ut civitates in ea Domini construantur. Et quia non est hominum perfecta victoria: Nisi enim Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt eam : ideo Dominus ipse consurget adversus filios pessimorum, et disperdet de confusione nomen eorum et reliquias, et omne germen et progeniem, ne ultra pullulent in urbibus Domini. Legimus in Evangelio , quod diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
profecerit inscelere et uetus¬
taitem noluerit emendare no¬
uitate nequaquam ueteri
uestimento sed pannomens¬
truato mulieris conpayoe¬
bitur dicens errtauimus et
factisumus inmundiomnes
nos sicut pannus menstru¬
atę uniuersa iusti tianỹoe
Semen pessimorum procepa¬
rocte filios uestros occisioni
iniquitate patrum suorum
non consurgent necheredi¬
tabunt te rram neque imple
exercituum. et perdam
babrlonis nomen et reliquias
et germen et progeniedicit
dñs. Lx. semen pessimũ
pracepara filiostuos occisioni
peccatis patristui. ut noncop¬
surgant et sedetint tentem
et impleant terram quita¬
sabaoth. et disperdam
nomen eorum et peliquias
et semen Prosemine
pessimo quod laxtraenstu¬
lerunt in hebroceo scriptũẽ
Teramfim. quod ceteri sem̃
pessimorum interp̃tati sur
ipsum semen ꝑscipsũ m alumsit
Osenim omnia facitbona.
sed aibhis qui sua uoluntate
sunt pessimi semen ostum sit
malum quod uoluntate fit
non natura : Vnde et inda¬

Expanded text:
profecerit in scelere, et vetusprofecerit in scelere, et vetustatem noluerit emundare novitate, nequaquam veteri vestimento, sed panno menstruatae mulieris comparabitur dicens: Erravimus, et facti sumus immundi omnes nos, sicut pannus menstruatae universa justitia nostra. Semen pessimorum, praeparate filios vestros occisioni iniquitnon consurgent, nec haereditabunt terram, neque implebminus exercituum: et perdam Babylonis nomen, et reliquias, et germen, et progeniem, ait uum. LXX: Semen pessimum, praepara filios tuos occisioni peccati patris tui: ut non consurgant et possideant terram, et impleant terram civitaSabaoth: et disperdam nomen eorum et reliquias et semen. Pro semine pessimo, quod LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est ZERA MRIM  , quod caeteri semen pessimorum interpretati sunt. ipsum semen per seipsum malum sit: Deus enim omnia fecit bona ; sed ab his, qui sua voluntate sunt pessimi, semen ortum sit malum, quod voluntate fit, non natura: Unde et in Da
Abbreviated transcription (Latin):
erismundus : Vbi suntergo qui
dant diabolo poenitentiam
et dicunt illum possemundari
nec statim patebimus heresi
rocs et aliames se quae num quã
recipiat sanitatem Nonenim
hoc uestimentum perse inmun¬
dum esł etitaadõ conditum
quoolimdsues tiebatur: sed qui¬
a commixtum est sanguine et
totum se polluit suo uitio. et ma¬
lis cccedentibus non erit mundõ
Et propterea nonerit mundum.
quia tertm dñi perdidit et po¬
pulum eius interfecit tentm
iudece te ram confessionis et
scõsqueque perdens atque in ter¬
ficiens etideo non manebit in
perpetuum : Vnde et in euange¬
lio dicitur: Ite in ignem aeternũ
quipraceparatus est dicibolo et
aangeliseius : Quomodo autem
sc̃s uestimentum di est et uestim̃¬
tum nouum et uestitur tunica
scilutis atq laetitiae dicens
me: sic e contrario peccator
qui postat imaginem ueteris
hominis atq terreni meretur
audire: ec ceomnes uos quasi ues¬
timentum in ueterescemini et
tineci deuorabit uos: Quicutẽ

Expanded text:
eris mundus. Ubi sunt ergo qui eris mundus. Ubi sunt ergo qui dant diabolo poenitentiam, et dicunt illum posse mundari? Nec statim patebimus haeresiras; et aliam esse quae nunquam recipiat sanitatem. Non enim hoc vestimentum per se immundum est, et ita a Deo conditum, quo olim Deus vestiebatur; sed quia commistum est sanguine, et totum se polluit suo vitio, et malis accedentibus, non erit mundum. Et propterea non erit mundum, quia terram Domini perdidit et populum ejus interfecit, terram Judaeae, terram confessionis, et sanctos quosque perdens atque interficiens: et ideo non manebit in aeternum. Unde et in Evangelio dicitur: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Quomodo autem sanctus vestimentum Dei est, et vestimentum novum, et vestitur tunica salutis atque laetitiae, dicensme : sic e contrario peccator, qui portat imaginem veteris hominis atque terreni, meretur audire: Ecce omnes vos quasi vestimentum veterascemini, et tinea devorabit vos . Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
superoram uestimentieius.
Et ad sponsam sponsus loquit᷑:
Odostuus succuis et facies tua
speciosci : Quomodo autem
cadauerdiciboli spiritaliter
conculcetur illud a postoli
docetnosds̃ conter& satanar
sub pedibus nr̃is uel ociter et
dñi uerba dicentis: quasilutũ
platetrum delebo eos Iste
quia tepram sibi creditam per¬
didit et commissum sibi po¬
pulum trucidauit. Nequaquã
eos uiuos reseruans dõ sed so¬
cios sucie praceparans sepultu¬
roce. Propterea nonerit
sensum: Oluciferqui mane
oriebaris qui quando habe¬
bcis operacuis tutis et luminis
uestimentum eraesdĩ et detedici
poterat Amistus lumen sicut
fecistigladio quidescenderunt
ad infernum et eorum pollutus
es sanguine: Nequaquam uoca¬
beris uestimentum dĩ sed uestim̃¬
tum cruore permixtum non
maculatum adque pollutum
aris sed totum sanguine cruenta¬
tum ethoc notandum quodad
dicibolum diccitur sicut uesti¬
mentum commixtum sanguine
noneritmundum sic et tu non

Expanded text:
super oram vestimenti ejus . super oram vestimenti ejus . Et ad sponsam sponsus loquitur: 257 Odor tuus suavis, et facies tua speciosa . Quomodo autem cadaver diaboli spiritualiter conculcetur, illud Apostoli docet nos: Deus conteret Satanam sub pedibus vestris velociter . Et Domini verba dicentis: Quasi lutum platearum delebo eos quia terram sibi creditam perdidit, et commissum sibi populum trucidavit, nequaquam eos vivos reservans Deo, sed socios suae praeparans sepulturae, propterea non eritsensum: O Lucifer, qui mane oriebaris , qui quando habebas opera virtutis et luminis, vestimentum eras Dei, et de te dici poterat: Amictus lumen sicut fecisti gladio, qui descenderunt ad infernum, et eorum pollutus es sanguine, nequaquam vocaberis vestimentum Dei, sed vestimentum cruore permistum, non maculatum atque pollutum, aris, sed totum sanguine cruentatum. Et hoc notandum quod ad diabolum dicatur: sicut vestimentum commistum sanguine non erit mundum, sic et tu non
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit mundum: sic netueris
mundus quia terram meam¬
perdidisti et populum meũ
interfecisti:
Quia multum intersehebra¬
icum distat eclex edico
separactim de singulis disse¬
ramus : sic ut cadauer putri¬
dum siue utaquila transtu¬
lit conculcatum non habe¬
bis consostium sepulture
Nec cum his quidem quos inter¬
fecisti: Tuenim magis teres
illi fuere discipuli : et cuiplus
creditum est plus exigetur
cibeo : Tuenim terram tuc̃e
disperdisti populum tuum
occidisti eos uidelicet qui tibi
sunt crediti gubernandi
Vnde cadsciluatorem audet
dicere : Haec omnia mihi
tradita sunt: et dabo tibiete
si procidens adoraueris me
Cadauercuutem diaboliputri¬
dum ob magnitudinem
peccatorum dubitare non
poterit: quilegerit peccctũ
essefetidissimum ipso pecca¬
tore dicente: Conputrueruñ
et corruptaesunt cicatrices meae.
a fticiae insipientiaem ece
Econtrario uistus boniodoris
est Vnde etspiritalium frac¬
trum dilectio conparoctur
unguentam quod descendit suꝑ
barbam barbam aaron. Et

Expanded text:
undum, sic nec tu eris mundus, quia terram meamisti, et populum meum interfecisti. Quia multum inter se Hebraicum distat, et LXX editio, separatim de singulis disseramus. Sicut cadaver putridum, sive ut Aquila transtulit, conculcatum, non habebis consortium sepulturae, nec cum his quidem quos interfecisti. Tu enim magister es, illi fuere discipuli: et cui plus crab eo . Tu enim terram tuam disperdidisti, populum tuum occidisti, eos videlicet qui tibi sunt crediti gubernandi. Unde ad Salvatorem audet dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo tibi ea, si procidens adoraveris me . Cadaver autem diaboli putridum ob magnitudinem peccatorum dubitare non poterit, qui legerit peccatum esse fetidissimum, ipso peccatore dicente: Computruerunt, et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . E contrario virtus boni odoris est: unde et spiritualium fratrum dilectio comparatur unguento, quod descendit super barbam, barbam Aaron, et
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi et interfecti : De quo¬
& inseptimopsalmolegimus
Nisi conuersi fueritis gladium suũ
uibracbit. arcum suum tetendit
et parabiteum: Et in ipso paroc¬
uit uasa mortis sagittassuas
ardentibus effecit his uidelicet
qui in suumcor ignita diabali
iccula susceperunt: Porro
iuxta lxx cadauer nabuchodo¬
nosor cumplurimis interfectis
pollutum atque confusum iace¬
bit in superbiae montibus et
deducetur ad inferos: funda¬
menta autem laci prolapidib
laci interpracetatus est symma¬
chus ut aliis uerbis profundũ
et cartarum significaretin¬
ferni:¬

Expanded text:
plurimi, et interfecti, de quoplurimi, et interfecti, de quo in septimo psalNisi conversi fueritis gladium suum vibrabit: arcum suum tetendit, et paravit eum: et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . His videlicet qui in suum cor ignita diaboli jacula susceperunt, etc. juxta LXX, cadaver Nabuchodonosor cum plurimis interfectis pollutum atque confossum jacebit in superbiae montibus, et deducetur ad inferos. Fundamenta autem laci, pro lapidibus laci, interpretatus est Symmachus, ut aliis verbis profundum, et tartarum significaret inferni
Abbreviated transcription (Latin):
qui escent: Proiestus cutẽ
quasi sanies quae hebrocice
dicitur neher quam a¬
tatus est. tabum uidelicet
pudoremque symmachus
ΚrpΩma id est abostiuum.
lxx mostuum theo dotio ger¬
men quam quã hocipsum uer¬
bum supra ubidexp̃o legimus
E gredietur uirga deradiceies¬
se et flonsde radice eius as¬
cendet. Ixx florem theo¬
dotio germen. aquila ApN¬
interpracetati sunt: propri
cettm neserdicitur uirgul¬
tum quod a dradices arborũ
cnascitur et abagricolis auulsũ
quasi in utile proicitur : undeet
nos stirpem in utilem trans tu¬
limus : Igitur nabuchodo no¬
sorquasi stirps in utilis incendio
prceparctus uel sicut sanies
pollutus et in uolutus hisquia¬
beo interfecti sunt gladio et des¬
cenderuntusquecid funda menta
laci detrochitur in profundum
et necum his quidem habebit con¬
sostium scepulturtre quos inter¬
fecit: Alterius enim poena est
cuctor delicti: et alterius qui
aib custore conpulsus est: iste
est gladius quo uulneractisutꝰ

Expanded text:
quievit. Projectus est autem quievit. Projectus est autem quasi sanies, quae Hebraice dicitur NESER  , quam Atabem  Al. tabum videlicet et pedorem, quem Symmachus ἔκτρωμα, id est, abortivum, LXX mortuum, Theodotio germen: quamquam hoc ipsum verbum supra ubi de Christo legimus: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, LXX florem, Theodotio germen, Aquila ἀκρinterpretati sunt. Proprie autem Neser dicitur virgultum, quod ad radices arborum nascitur, et ab agricolis avulsum quasi inutile projicitur, unde et nos stirpem inutilem transtulimus. Igitur Nabuchodonosor quasi stirps inutilis incendio praeparatus, vel sicut sanies pollutus, et involutus his qui ab eo interfecti sunt gladio, et descenderunt usque ad fundamenta laci, detrahetur in profundum, et ne cum his quidem habebit consortium sepulturae quos interfecit. Alterius enim poenae est auctor delicti, et alterius qui ab auctore compulsus est. Iste est gladius quo vulnerati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ingloriam unusquisque indo¬
mosua: Tucutem proiestuses
desepulchrotuo sicut sanies
pollutus et in uolutus inter¬
fectis et confussis gladio qui
descendunt ad lapides laci:
LAX. Omnes reges gentium
dormierunt inhonore homo
indomosua: Tuautem proi¬
cieris in montibus sicut auor¬
tiuum abio minabilis et inuo¬
lutus interfectis gladio descep¬
dentibus ad funda menta tepire:
Reges gentium quibus ds̃ secun¬
dum canticum deutero nomii
gentes icrediderat gubernar¬
das qui concassi sunt anabucho¬
donosor et tamen non subuer¬
si quorum nequaquam regnat
peccatum : sed quia cor eorum
in manu dĩ erat minime cor¬
ruerunt : Et enim scluator
Quomododsdeorum appella¬
tur sic dominus dominantiũ
et rexregum: Istugitur re¬
ges uniuersi requi euerunt in
gloria sua unusquisq indo¬
mosua diuersae quippe aput
patrem sunt mansiones ẽt
prouarietate uistutum
habi tationum differentiȩ:
Porro nabuchodonosor pro¬
iestus est desepulchrosuo nec
inmoste acrucitibus con¬

Expanded text:
in gloria, unusquisque in domo sua. Tu autem projectus es de sepulcro tuo sicut sanies: pollutus, involutus cum interfectis, et confossis gladio, qui descendunt ad lapides laci. LXX: Omnes reges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis, et involutus cum interfectis gladio descendentibus ad fundamenta terrae. Reges gentium quibus Deus secundum Canticum Deuteronomii gentes crediderat gubernandas , qui concussi sunt a Nabuchodonosor, et tamen non subversi, quorum nequaquam regnat peccatum; sed quia cor eorum in manu Dei erat, minime corruerunt. Etenim Salvator, quomodo Deus deorum appellatur, sic Dominus dominantium, et rex regum. Isti igitur reges universi requieverunt in gloria sua, unusquisque in domo sua. Diversae quippe apud Patrem sunt mansiones : et pro varietate virtutum, habitationum differentiae. Porro Nabuchodonosor projectus est de sepulcro suo, nec in morte a cruciatibus con
Abbreviated transcription (Latin):
neespeccatrice: quacacuscc uo¬
luisti humanum corpus ad su¬
mere. Respondit custos
hoc est samaritanus qui in euaꝵ¬
gelio uulnenxtum suis humeris
ads taibulum repostauit. Uenit
mane etnox. et est sensus Gen¬
tium multi tudini ostus est sol
iustitice: et iudatis uenerunt
tenebytre: Iuxta quod dicitur
dño in iudi cium mundistius
Ego ueni ut non uidentes uidecinꝰ
et uidentescecifiant : Et ipsecus¬
tos quid ixerat. uenit mane et
nox loquitur ad gentium mul¬
titudinem si me quȩritis. studio¬
sius quaerite. Conuestiminiad
me fili conuestentes. Et ego sana¬
bo contritiones urães et uenite
adme : loca difficilici sunt: et cum
secundum historiam pateant.
diuersasopertiones sequi

Expanded text:
ne es peccatrice? qua causa vone es peccatrice? qua causa voluisti humanum corpus assumere? Respondit custos, hoc est, Samaritanus, qui in Evangelio vulneratum suis humeris ad stabulum reportavit : Venit mane et nox. Et est sensus: Gentium multitudini ortus est sol justitiae, et Judaeis venerunt tenebrae. Juxta quod dicitur a Domino: In judicium mundi istius ego veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Et ipse custos qui dixerat: Venit mane et nox, loquitur ad gentium multitudinem: Si me quaeritis, studiosius quaerite. Convertimini ad me, filii convertentes, et ego sanabo contritiones vestras, et venite ad me. Loca difficilia sunt, et cum secundum historiam minime pateant, diversas opiniones sequi
Abbreviated transcription (Latin):
et ut perfestius tenecas. Obliuis¬
cerepopulitui etdomus patristui.
et dedesesto errore gentilium
apud me in ecdesia commorpe:
Hoc iuxtal aex dixerimus qui
uisione idumeciẽ hoc esł terra¬
nae ponunt intitulo: ut cos
ostendat uocari: qui prius
terrenis operibus seruiebant :
Porro iuxtaaquilam quidu¬
ma hoc est silentium posuit
uel similitudinem sic possu¬
mus intellegere ut adsimili¬
tudinem populiisrł prouoce¬
tur gentium multitudo: et
ubi prius silentium fueroctle¬
gisdĩ ibi confessionis clamorsit.
ctoleaster inseratur in bonã
oliuam Legimus et inparac¬
bola euangelii missosseruos
qui uocarent bonos et malos.
aic patris familice dequibus¬
libet inplerent conuiuium qui¬
apriores uenire noluerunt :
Sotesł et ecdesia narrare quod
dñs deseir hoc est deterrenis lo¬
ciscid se uociferetur: seque prouo¬
cet ad sclutem et dicat ad ipsum
dnm̃ O custos quil denoste
consurgens uersaris intene¬
bris. quil bsque peccato in car¬

Expanded text:
et ut perfectius teneas, obliviset ut perfectius teneas, obliviscere populi tui, et domus patris tui, et deserto errore gentilium, apud me in Ecclesia commorare. Hoc juxta LXX dixerimus, qui visionem Idumaeae, hoc est, terrenae ponunt in titulo, ut eos ostendant vocari, qui prius terrenis operibus serviebant. Porro juxta Aquilam, qui Duma, hoc est, silentium posuit, vel similitudinem, sic possumus intelligere, ut ad similitudinem populi Israel provocetur gentium multitudo, et ubi prius silentium fuerat legis Dei, ibi confessionis clamor sit: et oleaster inferatur in bonam olivam. Legimus et in parabola Evangelii missos servos, qui vocarent bonos et malos, ac patrisfamilias de quibuslibet implerent convivium, quia priores venire noluerunt . Potest et Ecclesia narrare quod Dominus de Seir, hoc est, de terrenis locis ad se vociferetur, seque provocet ad salutem, et dicat ad ipsum Dominum: O custos, quid de nocte consurgens versaris in tenebris? quid absque peccato in car
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiam uocat : Vt pelin¬
quensseir. quod interpretactur
hispidus aacpilosus. reuestar et
habitem aputeum. Duma
uel simili tudinem uelsilentiũ
son at. Idum ecc autem in terrae¬
nam uestitur. Dñsergo lo¬
quitur adapostolorum chorũ
et pyrecipitei: ad meuoca eos
qui sunt destir : Vt mihi seruiat
gentium multitudo quae in
similitudinem esccu nihilinse
habet molle etlene acnitidum.
sed est hispida fera intratcibi¬
lis Et o uosai postoli postquã
uoca ueritis ad me nationes de
seir. cus todite ecdesiae propug¬
nacula nefacilehostis in rumpat
neleorugiens atque cumiens
quiquaeritaditum perquem
possit intrare clausum in ecde¬
sia gregẽ. laceret atq disperdat:
Responditque ecclesice multi¬
tudo: Non solum in prosperis
sed et inaduersis: hoc est et
indie et in noste tuads prexe¬
cepta seruabo : Ad quam loqui¬
turds̃: Si uere mequaeris ope¬
reostende quod quaeras. Nec
semel tibi quae sisse sufficiat sed
quem in ueneris semꝑ inquipe

Expanded text:
poenitentiam vocat, ut relinpoenitentiam vocat, ut relinquens Seir, quod interpretatur hispidas ac pilosus, revertar, et habitem apud eum. Duma vel similitudinem, vel silentium, sonat. Idumaea autem in terrenam vertitur. Dominus ergo loquitur ad Apostolorum chorum, et praecipit ei: Ad me voca eos qui sunt de Seir, ut mihi serviat gentium multitudo, quae in similitudinem Esau nihil in se habet molle et leve, ac nitidum, sed est hispida, fera, intractabilis. Et o vos, Apostoli, postquam vocaveritis ad me nationes de Seir, custodite Ecclesiae propugnacula, ne facile hostis irrumpat: ne leo rugiens atque circuiens, qui quaerit aditum per quem possit intrare, clausum in Ecclesia gregem laceret atque disperdat. Responditque Ecclesiae multitudo: non solum in prosperis, sed in adversis, hoc est, et in die, et in nocte, tua, Deus, praecepta servabo. Ad quam loquitur Deus: Si vere me quaeris, opere ostende quod me quaeras; nec semel tibi quaesisse sufficiat; sed quem inveneris, semper inquire;
Abbreviated transcription (Latin):
docetesse scluatos qui relistis estis
depopulo iud ceorum ut saluare¬
mini et doletis superperditione
gentis upõce dequa ete libi leginis
tristiticcest cordimeo et dolor
continuus profratribus meis
qui sunt is rochelitre secundum
carnem: haec quaetiudiui adõ
patre uobi s cnnuntio qua eds̃
isrł uobisuentura procedicit
ONUS DUMA
Ad me clamat exseir custosqui
de noste custosqui denocte
dixit custos uenit mancem
si quaeritis quaerite conuestimi¬
niuenite : Ixx. Uisio idumeae
ad mela mat exseir: Cus todite
propuanaculc custodio mane
et nocte: siquaeris quaere et a¬
put me habita Uerbum
hebrocicum helin quod om̃s
interpretati sunt adme: Siuo¬
lueris legere heli interpreta¬
turds̃meus uel fortis meus
Quodq nos diximus clamat uel
uocat idestΚΑΜ secundum
hebiacei et grecisermones ambi¬
guitatem decipi potest Clama
uel uoca : et estsensus. Dsqui
escus tos meus dieaenoste metid

Expanded text:
docet esse salvatas : qui relicti estis docet esse salvatas : qui relicti estis de populo Judaeorum ut salvaremini; et doletis super perditione gentis vestrae, de qua et alibi legimus: Tristitia est cordi meo, et dolor continuus pro fratribus meis, qui sunt Israelitae secundum carnem : haec quae audivi a Deo Patre, vobis annuntio, quae Deus Israel vobis ventura praedicitONUS DUMA. Ad me clamat ex Seir: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Dixit custos: Venit mane, et nox: si quaeritis, quaerite: convertimiet venite. LXX: Visio Idumaeae, ad me clamat de Seir: Custodite propugnacula, custodio mane et nocte; si quaeris, quaere: et apud me habita. Verbum Hebraicum ELAI  , quod omnes interpretati sunt, ad me, si volueris legere ELI, interpretatur Deus meus, vel fortis meus. Quodque nos diximus, clamat, vel vocat, id est, καλεῖ, secundum Hebraei, et Graeci sermonis ambiguitatem dici potest clama, vel voca; et est sensus: Deus qui est custos meus, die ac nocte me ad
Abbreviated transcription (Latin):
mulachit et manufacta inter
ad orent quede suo corde finxe¬
runt quodquesequitur ex̃pro
phetadicentis tritura mea et
filia a recemeae quaecudiui
ad ño exercituum dõ isrł ad nun¬
ticiui uobis iuxta hebrocicum
hunchabet sensum. O populae
qui condenduses inhorreamea
quem id circo triui inuariis an¬
gustus ut paletis cibeo excuterẽ
et purissimum triticum meis
horreis conderetur: Quacectu¬
diuitadnõ exercituum dõ is rł
esseuentura uniuerso mundo
haec uobis qui inmundo estis
omnibus nuntiaui. Alii uero
dicunt adhuc superioremesse
personam Videlicet dñi scdua¬
toris. quodipseloquatur adapo:¬
tolos. quaeccudiui a patre ad¬
nuntiaui uobis Et quia pro
hoc inlxx legitur. Auditequi
pelictiestis et doletis Hic mihi
iuxta interpretationem eorũ
sensus uidetur: Ocipostoli
dequibus scribitisccias nisi dñs
pelinquis set nobis semen quasi
sodoma essemus et similesgo¬
morre fuissemus Quorum
reliquias et apostolus cidromanos

Expanded text:
mulacra et manufacta interpmulacra et manufacta interpet adorant quae de suo corde finxerunt. Quodque sequitur ex persona Prophetae dicentis: Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis, juxta Hebraicum hunc habet sensum: O popule, qui condendus es in horrea mea, quem idcirco trivi in variis angustiis, ut paleas ab eo excuterem, et purissimum triticum in meis horreis conderetur, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel esse ventura universo mundo, haec vobis qui in mundo estis omnibus nuntiavi. Alii vero dicunt adhuc superiorem esse personam, videlicet Domini Salvatoris, quod ipse loquatur ad Apostolos: Quae audivi a patre annuntiavi vobis . Et quia pro hoc in LXX legitur, audite qui relicti estis, et doletis, hic mihi juxta interpretationem eorum sensus videtur: O Apostoli, de quibus scribit Isaias: Nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus , quorum reliquias et Apostolus ad Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
ce quaecudiui ad ño exercituũ
do sr ł adnuntiaui uobis: Pxx¬
Onsdixit : steti pertotam dim
et suꝑ castrx egosteti totanoc¬
te: Etecce ipses Rel scensor uirbige
et respondens ait. Caecidit cae¬
ciditbabrlon etomnia simula¬
crac eius et manu faccta contri¬
ta sunt in terra. Qudi tequide¬
relictiestis et doletis auditequa
ccudiui ad ño sabaothdsisł aqͥ
nuntiauit nobis:
Stat propheta inspeculadi
et in illius lumine constitutus
qua euentu ra sint prospicit:
hancque habet cus todiam et
hoc sibi officium delegatum. ut
in scaeculistius tenebris quae sint
et deduobus equis immo animap¬
tibus asino et camelo unum cur¬
rum iungentem quia scensorẽ
lugae desideraenti prophetae
et uerba eius ccudire cupient
respondit etdixit : Caecidit
cacciditbabrlon. totius crbis
confusio Et in aduentumeo cae¬
cidit. quohumanum corpus
ad sumpsi Et paenitus in consũ¬
matione mundiruitura est. et
omnia sculptiliaeius contrita
sunt interra. proquolxxsy¬

Expanded text:
ae, quae audivi a Domino exercituum ae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. Lnus dixit: Steti per totam diem, et super castra ego steti tota nocte: et ecce ipse venit ascensor bigae, et respondens ait: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia simulacra ejus, et manufacta contrita sunt in terra. Audite qui derelicti estis, et doletis: audite quae audivi a Domino Sabaoth, Deus Israel annuntiavit nobis. Stat Propheta in specula Domini, et in illius lumine constitutus quae ventura sint, prospicit. Hancque habet custodiam, et hoc sibi officium delegatum, ut in saeculi istius tenebris quae ventuet duobus equis, immo animantibus, asino et camelo unum currum jungentem. Qui ascensor bigae desideranti Prophetae, et verba ejus audire cupienti, respondit et dixit: Cecidit, cecidit Babylon, totius orbis confusio: et in adventu meo cecidit, quo humanum corpus assumpsi, et penitus in consummatione mundi ruitura est. Et omnia sculptilia ejus contrita sunt in terra. Pro quo S
Abbreviated transcription (Latin):
l Contrariam fostitudinem
propter foeditatem tortuosi
animantis : Alii uero duo sascen¬
sores littere et sp̃s. ad duorese¬
runt tes tamenta: illud quequo
in hebracico dicitur aria
proquo aquila et syminadul
Vescio quid uolentes lxx uriam
posuerunt quodquidam lumer
dñi interpretariputat: Cum
aliis litteris lumen dñi quodhic
non habetur et aliis scribatur
leo quihiclegitur : uultque specu¬
latorem istum quem iubetur
propheca ponere incorde suo
appellariuriam et ꝑ interp̃ta¬
tionem nominis peferri adxp̃i
intellegentiam : ut ipso habitan¬
te in nobis possumuscernere quae
uentura suNt : Quod quidem etleo¬
nipoterit coaptari : qui abia cob
et abalaam sub xp̃imes teria
nominatur
stansiugiter perdiem Et sup
cus todiam meam egosum stans
totis nostibus: Ecceis teuenitaseo¬
sor uirbigae equitum: et respon¬
dit etdixit Cecidit cecidit ba¬
brlon etomnia scup tiliacorum
eiumenus congitasunt inter¬
rtĩtritura mea et filicar eaeme

Expanded text:
li, contrariam fortitudinem, 305 li, contrariam fortitudinem, 305 propter foeditatem tortuosi animantis. Alii vero duos ascensores litterae et spiritus ad duo referunt Testamenta. Illudque quod in Hebraico dicitur ARIE  , pro quo Aquila, et Symmachus nescio quid volentes LXX οὐρίαν posuerunt, quod quidam lumen Domini interpretari putat, cum aliis litteris lumen Domini, quod hic non habetur, et aliis scribatur leo, quid hic legitur. Vultque speculatorem istum, quem jubetur Propheta ponere in corde suo, appellari Uriam, et per interpretationem nominis refert ad Christi intelligentiam, ut ipso habitante in nobis, possimus cernere quae ventura sunt. Quod quidem, et leoni poterit coaptari, quia Jacob et Balaam sub Christi mysterio nominalus stabat jugiter per diem, et super custodiam meam ego sum, stans totis noctibus. Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum, et respondit, et dixit: Cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terram, Tritura mea, et fili a
Abbreviated transcription (Latin):
paturei. Vt accedat ad mensam
ciborum spiritalium comedanT¬
que omnes inec qui illius sequun¬
tur exemplum et bibant. etue¬
terierrore contento surgant
in sp̃m quiiacebant in litte roc.
et fiant principes. dicantque
cum propheta. Dne ut scuto
bonȩ uoluntatis tuae coronas¬
tinos
et ponespeculatorem. et quod¬
cum que uiderit adnuntiet. Et
uidicurrum duorum equi eꝓ  siui
tus est diligenter multo in tuitu
et clamauitleo. LXX : Quia sichẽ
ad medñs. Vade et ponespetula¬
torem et quod cum que uideritad¬
nuntiet et uidi ascensores equites
duos. a scensorem equi et ascenso
rem cameli. Audicudi tumultã
et uocauriam adspecula
Iubetur propheta ponere in corde
suo speculatorem et diligentius
intueri qua euentur& sunt mundo
Viditque duos equites ascensorem
asini eta scensorem cameli
Quosquidem sic interpretatus est.
ut a scensorema sini iuxta euan¬
gelicam lectionem et propheti¬
am tachariae xp̃m dicer& et
econtrario ascensoremcame¬

Expanded text:
pitur ei, ut accedat ad mensam pitur ei, ut accedat ad mensam ciborum spiritualium, comedantque omnes in ea, qui illius sequuntur exemplum, et bibant: et veteri errore contempto consurgant, in spiritu qui jacebant in littera, et fiant principes, dicantque cum Propheta: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos et pone speculatorem et quodcumque viderit adnuntiet et vidit currum duorum equitum ascenstus est diligenter mulet clamavit leo. LXX: Quia sic dixit ad me Dominus: Vade et pone tibi speculatorem, et quodcumque videris, annuntia. Et vidi ascensores equites duos, ascensorem asini, et ascensorem cameli: audivi auditum multum, et vocavi Uriam ad speculam. Jubetur Propheta ponere in corde suo speculatorem, et diligentius intueri quae ventura sunt mundo: viditque duos equites, ascensorem asini, et ascensorem cameli. Quos quidam sic interpretatus est ut ascensorem asini juxta Evangelicam lectionem , et prophetiam Zachariae , Christum diceret; et econtrario ascensorem came
Abbreviated transcription (Latin):
cibo diligentius contempletur
qua e uenturt sintmundo : dici¬
turque pereum adomnes cpe¬
dentes : Va ecomedentes etbiben¬
tes corpus et sanguinem dñi
uestantur in principes ecclesice
et cum a postoliscudiant surgite
arripiant que cdlipeum fidei de cir¬
maturocapostoli pauli. inquo
possint ignita dicboli iacula
rest ingere. Hoc iuxta hebroci¬
cum. et coeptam supermundo
tum a superioribus discrepat:
corripitse propheta immosub
persona sua aliorum confice¬
turerrorem. Qui sequentes occi¬
dentem litteram. contempnun
Et in ique fecis se sedicit: ut non
audiretlegem spiritaliter sed
econtiario festinaret dĩ soccra¬
menta non cernere nediceret
cum daiuid Reuela oculosmeos
et conside raebomirrbilia delege
tua. Idcirco errat coreius et
iud cuca superstitione conpletus
Non incaritatedĩ sed intimore
consistit Vthabeat spm̃ serui¬
tutis intimore et nequaquam
spm̃cidoptionis in quoclama¬
mus abbapater. Vnde praeci¬

Expanded text:
cibo, diligentius contempletur, cibo, diligentius contempletur, quae ventura sint mundo: diciturque per eum ad omnes credentes, ut comedentes et bibentes corpus et sanguinem Domini, vertantur in principes Ecclesiae, et cum Apostolis audiant, Surgite: arripiantque clypeum fidei de armatura Apostoli Pauli , in quo possint ignita diaboli jacula exstinguere. Hoc juxta Hebraicum, et coeptam super mundo tum a superioribus discrepat. Corripit se Propheta, immo sub persona sua aliorum confitetur errorem, qui sequentes occidentem litteram, contemnunt et inique fecisse se dicit, ut non audiret legem spiritualiter: sed econtrario festinaret Dei sacramenta non cernere, nec diceret cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Idcirco errat cor ejus, et Judaica superstitione completum, non in charitate Dei, sed in timore consistit, ut habeat spiritum servitutis in timore, et nequaquam spiritum adoptionis, in quo clamamus, Abba pater . Unde praeci