comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idest correptionẽ discipline. Est aũ tumor mollis. cũ mẽs
niflata delectat᷑ uoluptuosis. dũsectat᷑ ociũ: somnolentia
torpescit. Ex his gͥ langor anime nascit᷑: qnͣdo duritia
obstinationis p̾ssa. uł mollitie dissoluta. mens suꝑba nicħ
oꝑat᷑. Assiunt sͥ mobedientia qndoꝙ nom̃ obecdientie:
ite solo nomine głet᷑. S qͥa obedientia multis modis dicit᷑
qͥil agit᷑: nominet locũ in qͦ qͥs morat᷑. De p̾cepto eñi cłr.
est facilis. scła est gͣnis: t̾cia ad utrũq se habet. Leue est
displicet. Placet qͥbȩdã. ñ qͥa abundet fr̃ib. s qͥa piscibus:
placet qͥafamulis abundet & fabulis: placet qͥa solus cũcta
possidet: & sic fit. ut uocet᷑ obeclientia. cũ ñ sit. Hãc obedi¬
entiã multi desideranit: ut extͣ obedientiã e̾e qͤant Mul¬
tis aũ modis hec obedientia qͤri solet: idest arxilio. consilio.

Expanded text:
id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur: est facilis, secunda gravis, tertia ad utrumque se habet. Leve est displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio
Abbreviated transcription (Latin):
tumore ꝓcedẽs ͥ sicut sanies ex ulcere. sic extumore cõtẽptꝰ
emanat. Mor b mobedientie: langoe est anime. Q em̃ oꝑ¬
ari ñ uult & potest: uiuit. s languet. Hiuit potestate: lan
guet uoluntate. Hoc morbo pͥm᷑ homo languit: qͥ cũ nine¬
ret potestate. & sanꝰ ee̾t bona uoluntate. bestiis terre p̾po
culicib ꝑpost̾os seruit. Quando infirmitas carnis ad¬
unat᷑ intumorẽ: contingit qͣndoꝙ ut generet langorẽ.
Mens em̃ carnalis: ꝑtumorẽ suꝑbie incurrit sepissime
langorẽ mobethientie. Due aũ sunt tumoris speties: dura
scilicet. & mollis. Puricia tumons in carne est: obstinatõ
carnaliũ in ꝯu̾satione. Hec aũ tͥl modis mederi solet:
emplastro indelicet. unguento & ferro: idest eremplo bo¬
ni oꝑis. u̾bo cõmonitionis. disciplina correptionis. Eũ eñ
mens ñ emittit saniem ꝑ ꝯfessionẽ. uł ex cõmonitione ñ
ꝓmittit emĩdationẽ. restat ut ferri recipiat incisionem:

Expanded text:
tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestat voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset bona voluntate, bestiis terrae, culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͥd loqͣt᷑ diabolus. ñ qͥdloqͣt᷑ caro. aut munc. Uox uxo¬
ris. uox carnis: uox aũ caris uoluptas. Nox mundi ua¬
nitas. uor diaboli iniqͥtas: uox deibonitas. Nocigͥ uro¬
ris obediunt. qͥ carnis suggestionib ñ ꝯtͣicunt: & pł
aq̃subiectos de p̾latis dicẽs. Qdicunt facite: q aũ faciũt.
fac̾e nolite. Ut ꝑu̾sis obedias pͥlatis innuit. qͥ etiã male
oꝑantib obedire iussit: ut sic ingͣdiaris & egͦliaris cũ
daucl subsaule. & erindẽ honores licet reꝓbatũ cũ samu¬
obedias in malũ: nec ꝑu̾sis contͣdicas in bonũ.

Expanded text:
n quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carnis suggestionibus non contradicunt: et ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuobedias in malo, nec perversis contradicas in bono.
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ. st̃. Nich̃ certiꝰ nos hab̾e credimꝰ. qͣm qͦd ĩ sinu tenemꝰ.
In sinugͦ spem repositã tenuit. qͥuera certitudine de spe
resurrectioĩs p̾sũpsit. Laudabo gͥ dm̃ ĩ urta mea li pos¬
sim eũ laudare in fut᷑a᷑ uita. Laudabo deũ ĩ oꝑe huma¬
ne creationis. & pꝰt lapsum humani gem̾s. laudabo eũ
de misccł̃ia reparationis. laudo etiã ꝓ bono fute resurret¬
tionis. S adhuc adiciã suꝑ omnẽ laudẽ istã. Post pͥmã

Expanded text:
 « Nihil certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus. » In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea , ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo eum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem
Abbreviated transcription (Latin):
Deckꝰ. andreas. lacob. Ioħ̃s. thomas. lacob. philippꝰ. bar¬
tholomeꝰ. matheꝰ. symon. luc as. & ludas scariothes. Pe¬
taꝰ agnoscens. andreas iuirilis. Lacob luctator. loh̃s gr̃a.
thomas geminꝰ. lacob supplantator. philippꝰ os lãpadis.
Bartholomeꝰ. filiꝰ suspẽdẽtis aqͦs. Mathens donatꝰ. Symon
obediens. luc as laudans uł ꝯfitens int̾p̃tat᷑. Quigͥbo
nitatẽ dei sinit petrꝰ agnoseũt. sic̃ andreas uirilit̾ agunt.
sicut iacob luctant᷑ luctant᷑ contͣ uicia. aduiuante io¬
hannis grã. sicut thomas & si aliqñ dubitãt. pꝰtea tñ
ouertunt᷑ ut credant. sicut iacob uicia supplantant. sicit
philippꝰ aꝑto ore deũ p̃cdicant. sicut bartholomeꝰ aqͦs sis¬
pendũt. qr pplos in lapsu mundi positos a t̾renis suftollet

Expanded text:
s, Thomas, Jacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus, Simon, Judas, et Judas Iscariotes . Petrus agnoscens, Andreas virilis, Jacobus luctator, Joannes gratia, Thomas geminus, Jacobus supplantator, Philippus os lampadis, Bartholomaeus filius suspendentis aquas, Matthaeus donatus, Simon obediens, Judas laudans vel confitens interpretatunt, sicut Andreas viriliter agunt, sicut Jacobus luctantur contra vitia, adjuvante Joannis gratia, sicut Thomas etsi aliquando dubitant, postea tamen convertuntur ut credant, sicut Jacobus vitia supplantant, sicut Philippus aperto ore Deum praedicant, sicut Bartholomaeus aquas suspendunt, quia populos in lapsu mundi positos a terrenis sustollunt,
Abbreviated transcription (Latin):
icut sapiens uerbis innotescit pautis &it̾um sicut
sapienti sat dictũ. ẽ: qñ aliqͥs ei de multis pauta re¬
plamiorib loqͥt᷑. Ideo tractatũ longiꝰ extendi. qm̃ simpliciorib
tr̃ib intenlebã loqͥ. Priꝰqͣm tam̃ biuc oꝑi finẽ imponã: de
inuentore nr̃i ordinis simpliciorib fr̃ib aliqͥd in tͣnsitu ditã.
nuentor siqͥdẽ nr̃i ordinis missus fuit aclaustro sũmi abb̃is
asinu uideł dei prĩs. Nenit ĩ hũt mundũ: induit humani¬
tatis habitũ. Induit uestẽ carnis: uocauit pectatores ad

Expanded text:
icut sapiens verbis innotescit paucis, et iterum sicut sapienti sat dictum est, quando aliquis ei pauca de multis reiam simplicioribus fratribus intendebam loqui. Priusquam tamen huic operi finem imponam, de inventore nostri ordinis simplicioribus fratribus aliquid in transitu dicam. Inventor siquidem nostri ordinis missus fuit a claustro summi Abbatis, a sinu videlicet Dei Patris. Venit in hunc mundum, induit humilitatis habitum, induit vestem c
Abbreviated transcription (Latin):
cedit a suauitate linee uestis. Qui enĩ incluunt᷑ mollib:
indomib regũst̃. In deserto uͦͥ ñ uestis suanitas. s asꝑitaᷤ
qͣri debet. Ande beatꝰ augꝰtmꝰ. fateor inqͥt. de ueste p̾ci

Expanded text:
cedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, cedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas, sed asperitas quaeri debet
Abbreviated transcription (Latin):
obis fr̃ dr̃. Nõ sit notabilis habitꝰ ur̃. nͨ affectetis f¬
uestib placere. s morib. Quatuor aũ st̃ in habitu
religionis notanda: idest uilitas & suꝑfluitas. paucitas
& p̾ciositas. In uitate uana gła & simulatõ. in p̾ciositate
suꝑbia. aut delectatõ. in paucitate intolerantia aut
desꝑatõ: in suꝑfluitate uͦ amor scłi & ñ amor celi. amor
palatii. ñ amor paracdysi notat᷑. Itam᷑ gͥ mediocͥtatis m̃sura
& audiam apłm dicentẽ. Nõ ĩ ueste in qͥt p̃ciosa. Et ieronimꝰ ꝯtͣ¬
ioiumanũ monachũ. Grancdis inqͥt exultatõ est amiie.
cum paruo content̾ fueris: mundũ habere sub pedibe. &e
De diu̾sitate uestiũ: a diu̾sis diu̾sa dicunt᷑. Nolunt eñi
qͥdã. int̾ pͣprira & saccũ. int̾ seriũ & cilitiũ. liũ e̾c mediũ.
Nos aũ qͥ ñ sumꝰ de domo regia s de eccl̃ia. in medio lañã
locamꝰ: q nͨ asꝑitate nimia qͣmꝗͣ. ꝑurget. nec multũ re¬

Expanded text:
itur: Non sit notabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus Apostolum dicentem: Non in veste, inqJovinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et De diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ laborẽ scapulare. lectulia uͦ huiꝰmodi erunt: culcit᷑
de floccis linea. capitale. lintheũ. auricłariũ. cingłm.
cultellus: pecten. acus.¬

Expanded text:
propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis linea, capitale linteum, auricularium, cingulum, cultellus, pecten, acus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ciũ illud exibucdit᷑. ne uindicare nos neqͣꝙͣ. uelimꝰ s date.
inqͥt locũ ire. Habes & qͣrtũ. ut discedas magis: & uinclic¬
tã cło magis cõmittas. ꝙͣ tͥ exigas. Eunc aũ fr̃s. qͦniã pͥmi
libelli spaciũ dilatauꝰ: in pace cohabitantes. & uounet¬
ipõs ꝑpatientiã mnuacẽ supportantes. do aũ iundictã com¬
mittentes. fiñẽ ponanius.¬

Expanded text:
tium illud concluditur, ut vindicare nos nequaquam velimus, sed date, inquit, locum irae . Habes et quartum, ut discedas magis, et vindictam Deo committas quam tibi exigas. Nunc autem, fratres, quia primi libelli spatium dilatavimus, in pace cohabitantes, et nosmetipsos per patientiam invicem supportantes, Deo autem vindictam committentes, finem ponamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Seruat honestatẽ seueritas: leuitatẽ castigat. timet᷑
ab indoctis. Ip̃a est decor senũ. iuuenũ uͥga. ornat p̾latoꝵ
ꝑsonas: colorat speciẽ uͥtutũ. Sic̃ eñi rubor mixtꝰ canlori
si cõpetent̾ disponat᷑. faciẽ gͣta reddit aspicientib: sic seue¬
ritas mixta. rectitudimi. si dulcedine condiat᷑. uultũ re-¬
ti. Sic nec seu̾itas leuitate patit᷑. nͭ dulcedo dissolutionẽ:
nec rectitudo lineã insticie tñsgͣli ꝑmittit. CInde psalmista.
les efficiunt᷑. Irã ꝓsen̾itate. amaritudmñẽ ꝓdulcedine. ꝓ rectitu¬
dine cͥdelitatẽ ostendũt. & sic ꝯfudit᷑ uultꝰ religionis. ubi
maritudo ꝑseqͥt᷑. crudelitas affligit. Ira p̾lati causã cdat ꝑu̾so.
iustũ uͦ ꝓuocat ad rra. Due fe̾ species ꝑu̾sitatis: aꝑte scilicet &¬

Expanded text:
enim honestatem severitas, levitatem castigat, timetur ab indoctis: ipsa est decor senum, juvenum virga, ornat praelatorum personas, colorat speciem virtutum. Sicut enim rubor mistus candori, si competenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum reti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae transgredi permittit. Unde Psalmista: eritate, amaritudinem pro dulcedine, pro rectitudine crudelitatem ostendunt, et sic confunditur vultus religionis, ubi maritudo persequitur, crudelitas affligit. Ira praelati casum dat perverso, justum vero provocat ad iram. Duae sunt species perversitatis, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾rogabat. si om̃ia recte agerent᷑ erga fr̃s suos. Eurrũt
plati tã m̃tis affectu. ꝙͣ gressib pedũ. solliciti de sabate suoꝵ.
inuestigantes si recta sint᷑ oꝑa eoꝵ: anadhuc corrigenda ui¬
deart᷑. Inqͥrt̃ mores: discunt uisu & auditri. qͦsit discordie
causa. Onde beda suꝑsamuhelẽ. Nunc qͦq inqͥt ꝑsua¬

Expanded text:
bat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Currunt praelati tam mentis affectu quam gressibus pedum, solliciti de salute suorum, investigantes si recta sunt opera eorum, an adhuc corrigenda videantur. Inquirunt mores, discunt visu et auditu quae sit discordiae causa. Unde Beda super Samuele
Abbreviated transcription (Latin):
moralit̾ designant. Eadauer est qͣsi caro. data u̾mnib.
Sicut eni caro putͥda. u̾mib nutͥmentũ p̾stat: sic car¬
nales affectꝰ. cogitationes ꝑu̾sas enutͥunt. Aues celi
illos designãt:. qͥ alis contẽplationis ad cogitanda
celestia sublenant᷑. Bestiis t̾re coaptant᷑ illi. qͥ t̾ram
suã nouer̃t excolere qͥ nessitatib frm t̾rena ministrãt.
reifamiliaris cura gerentes. qͦs alibi designãt. Rachel.
lya. martha. & maria. His auib celi. & hiis bestiis t̾re:
cadau̾a castroꝵ phylistum. idest carnales affectꝰ rep¬

Expanded text:
moraliter designant. Cadaver est quasi caro data vermibus. Sicut enim caro putrida vermibus nutrimentum praestat, sic carnales affectus cogitationes perversas nutriunt. Aves coeli illos designant, qui alis contemplationis ad cogitanda coelestia sublevantur. Bestiis terrae coapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis terrae cadavera castrorum Philist
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ consilio suo fr̃s cõmouent ad irã. excitãt add rixas. qͥ
consilio suo consurgere faciunt absalon contͣ dard.
sis resistat infaciẽ. & occultoꝵ consilia mutet. Sic dcl̃
struxit achitophel. Frons philistei: est cognitõ ꝑu̾sitatiᷤ.
ꝑcritit᷑ gͦ phylisteus infronte: qͣndo ꝑu̾sitas insipien¬
tis agnita reu̾berat᷑ a sapiente Phusi aũ. int̾p̾tat᷑ silen¬
tiũ. achytophel uͦ. rumafrĩs. Destruxit gͥ chusi consili

Expanded text:
qui consilio suo fratres promovent ad iram, excitant ad rixas, qui qui consilio suo fratres promovent ad iram, excitant ad rixas, qui consilio suo faciunt insurgere Absalon contra David, sis resistat in faciem, et occultorum consilia mutet. Sic Davidstruxit Achitophel. Frons Philisthaei est cognitio perversitatis. Percutitur ergo Philisthaeus in fronte, quando perversitas insipientis agnita, reverberatur a sapiente. Chusi autem interpretatur silentium; Achitophel vero ruina fratris. Destruxit ergo consi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ humili confessiõe ꝓfitet᷑ : nec ratõe u̾itatis. s clamosostͤ¬
pitu scłaris eloqͤntie defendit: & ꝑ exempla repboꝵ con¬
firmat. Unde seqͥt᷑. Et armiger eiꝰ antecedebat eum.
armiger golye qͥlibet repl ẽe potest: exempla cuiꝰ ante¬
cedũt & adiuuãt ad confirmandã ꝑu̾soꝵ malignitatẽ.
Ex his auctoritas tͣhit᷑. ex his suminit᷑ defensionis arma.
usum phalangas isrł Stans clamat: qͥa melationis mon¬
te positꝰ ꝑn̾sus. uoce detractõis blasfemie & scandali hu¬
mles fr̃s qͥ cm̃ mente considerant ꝓuocare ñ cessat.
Sic gͥ ꝑu̾sitatis capł est. intentio p̃ue actõnis. Siniftr̃u
latꝰ pars simstra: crura finis actionis. corpꝰ actõ tota.
Passis nͦ. intentionis cõmendatõ. Elypeꝰ simstre partis ex¬
cusatio: due ocree ꝑseuerantia & obstinat̃o. lorica. tociꝰ ac¬
tioras aꝑta defensio. Hiis armis cognoscit᷑ philistẽ: cũ
pcedit ad p̾liũ. Sunit̃ aũ alii. qͦrñ ꝑu̾sitas est occulta:

Expanded text:
fitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla reproborum confirmat. Unde sequitur, et armiger ejus antecedebat eum. Armiger Goliae quilibet reprobus esse potest, exempla cujus antecedunt et adjuvant ad confirmandam perversorum malignitatem. Ex his auctoritas trahitur, ex his sumuntur defensionis arma, versus phalangas Israel. Stans clamat, quia in elationis monte perversus positus, voce detractionis, blasphemiae, et scandali humiles fratres qui Deum mente considerant, provocare non cessat. Sic igitur perversitatis caput, est intentio pravae actionis; sinistrum latus, pars sinistra; crura, finis actionis; corpus, actio tota; cassis vero, intentionis commendatio; clypeus, sinistrae partis excusatio; duae ocreae perseverantia et obstinatio; lorica, totius actionis aperta defensio. His armis cognoscitur Philisthaeus, cum procedit ad praelium. Sunt autem alii quorum perversitas est occulta,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m ꝑsilentiũ. incursus & impetꝰ sermonũ a conuentu
fr̃m cłm uidere desiderantiũ rationabilit̾ arcent᷑. Hec
duo ad seueritatẽ. rarus scilicet sermo & rigor sermoniꝰ
ꝑtinent: rar̾ eñi sermo. concordiã seruat. rigoe sermomi
corrigit emencdanda. Affabilis est seueritas. ñ garrula.
asꝑitatẽ monstrat. s ñ est litigiosa. Seueritas. acrude¬
litate differt. Hec corrigit: illa cruciat. Hec ustis ꝯ¬
uenit: illa ꝑu̾sos comitatur. Mhinat᷑ seu̾itas. s ñ maledic̃

Expanded text:
 sermonum a conventu fratrum Deum videre cupientium rationabiliter arcentur. Haec duo ad severitatem, rarus scilicet sermo et rigor sermonis, pertinent. Rarus enim sermo concordiam servat, rigor sermonis corrigit emendanda. Affabilis est severitas non garrula, asperitatem monstrat, sed non est litigiosa. Severitas a crudelitate differt; haec corrigit, illa cruciat; haec justis convenit, illa perversos comitatur. Minatur severitas, sed non maledicit.
Abbreviated transcription (Latin):
& cet̾a. Loqͣnte uͦ aliqͦ iusto. & docente qͣ recta st̃ & inqͥrente
qͥd noceat: apparet uir ille spuriꝰ. idest diabolus. incorde
alicuiꝰ ascendens. Unde. acogitatii maligno ad u̾ba con¬
uici: a u̾bis conincii. ad oꝑa ꝑu̾sa. Colyad nomine: idest
reuelat᷑. Quib: Illis. qͥ dicere posst̃. ñ em̃ ignoramꝰ cogita¬
tiones eiꝰ. Phylistẽ de geth. Philistẽ cadens potione intpͣtat᷑:
sime multitudine pͣuee designat: ciuitatẽ uidelicet diaboli.
sit ad conuiuiũ dñi. acinis aũ dat᷑ locꝰ insterqͣlinio: sic a mł¬
titudine pͣuoꝵ. iusti calcant᷑: & sicut intorcłari ab acmis
uinũ separat᷑. sic intͥbulatõe iusti ꝓbant᷑ : innusti aũ in

Expanded text:
. Loquente vero aliquo justo et docente quae recta sunt, et inquirente quid noceat, apparet ille spurius, id est, diabolus in corde alicujus descendens. Unde? A cogitatu maligno ad verba convicii, a verbis convicii ad opera perversa. Goliath nomine, id est, revelatus. Quibus? Illis qui dicere possunt: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Philisthaeus de Geth. Philisthaeus, cadens potione interpretatur. sime multitudinem pravorum designat, civitatem videlicet diaboli, sit ad convivium Domini; acinis autem datur locus in sterquilinio, sic a multitudine pravorum justi calcantur; et sicut in torculari ab acinis vinum separatur, sic in tribulatione probantur justi, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad murũ platee latioris appropinqͣͥt᷑. Latior platea: ẽ
scłaris uita: murus platee: aduersitas uite. Inde ẽ qͦd
discipuliqͥ erant apud clamascũ ꝑ murũ submittentes
in sporta dimiser̃t paulũ. Uñ bela suꝑ actus apłoꝵ.¬
tas scłi. rex aretha qͥ descensio int̾p̃tatͤ. diabolus intel¬
ligit᷑. sporta q̃ iuncis palmisq solet ꝯfici. fidei speiq: cõ¬
iunctionẽ designat. Iuncus enĩuiriditatẽ fidei. pal¬
ma uite et̾ne sp̃em significat. Si qͥs gͥ se muro adu̾sita¬
tis cinctum uidet. sportã uͥtutis qͣ euadat festinꝰ ascẽ¬
dat. Seclit om̃is ppłs in platea domꝰ dñi. merens ꝓpec¬
cato & pliuuus. Domꝰ dei ẽ domꝰ dũsionis. q̃ plateam

Expanded text:
ad murum plateae latioris appropinquatur. Latior platea, est saecularis vita; murus plateae, adversitas vitae. Inde est, quod discipuli qui erant Damasci, per murum submittentes in sporta dimiserunt Paulum . Unde Beda super Actus apotas saeculi. » Rex Areta, qui defensio interpretatur, diabolus intelligitur. Sporta, quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma vitae aeternae spem significat. Si quis igitur se muro adversitatis cinctum videat, sportam virtutis, quia evadat, festinus ascendat. Sedit omnis populus in platea domus Dei moerens pro peccato, et pluviis. Domus Dei, est domu
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ eẽ scit̃ platea latior. & platea domꝰ d̃i. Est
etiã platea añ portã aquaꝵ. &alia platea añ portã ef¬
fraim. De platea latioridr̃. Et dimisert̃ ierłm usq: ad
murũ platee latioris. De platea domꝰ dĩ dr. dedit oĩs
ppłs ĩ platea domꝰ dei: trementes ꝓ peccato &. pluuiis
O surrexit exdras sacerdos. et dixit ad eos. Uos tͣnsgressi estis.
or duxistis uxores alienigenas. De platea ante portã

Expanded text:
dicuntur esse, scilicet platea latior, et platea domus Dei. Est etiam platea ante portam aquarum, et alia platea ante portam Ephraim. De platea latiori dicitur: Et dimiserunt Hierusalem usque ad murum plateae latioris . De platea domus Dei dicitur: Spopulus in platea domus Dei, trementes pro peccato et pluviis. Et surrexit Ezras sacerdos, et dixit ad eos: Vos transgressi estis, et duxistis uxores alienigenas, ut adderetis
Abbreviated transcription (Latin):
res eccl̃ie ħeticis uł sũme uͥtutes aĩe uciis subicunt᷑.
stare dr. dũ diuine sc̃pture uerbis etcl̃ia nullo contͣdi¬
centemunit᷑. Stant etiã muri turriũ. dñuita & morib
cõmendat᷑ doctrina p̾latoꝵ.¬

Expanded text:
res Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae vitiis subjiciuntur. res Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae vitiis subjiciuntur. stare dicitur, dum divinae Scripturae verbis Ecclesia, nullo contradicente, munitur. Stant etiam muri turrium, dum vita et moribus commendatur doctrina praelato
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ad dnm̃ clamat qr delectatio carnis ad hoc laborat
uͭ ordinẽ uͥtutũ int̾rũpat. Hc̃ murũ ꝓ culpa ciium
dñs dissipari ꝑmittit. dũ uł eccł̃ia h̃eticis ł q̃libet aĩa
uicus ñ resistit. Uñ iheremias. Sogitauit inqͥt dñs dis¬
sipare murũ filie syon. Murũ filie syon dñs dissipa¬
re cogitat: qͣmdui peccantiũ culpas ꝑ pacientiã por¬
tat. Cogitat & destruit dũ eos qͦs pacient̾ expectau̾ãt
puniendos hostib relinqͥt. Nec tantũ muros ciuita¬
tis destruit. s etiã muros turriũ in manꝰ inunicoꝵ
tradit. Unde p̃dictꝰ ꝓph̃a. Tradidit inqͥt cdñs in manus
inimici muros turriũ eiꝰ. Muri turriũ st̃ hii qͥ sublimm¬
tate uite alios p̾cellunt. St̃ etiã muri turriũ q̃ suꝑe¬
minẽt alias uͥtutes: discrete cͥcũspectiones u̾tutum.
In manus gͦ iimici muri turrium tradunt᷑. cũ ł docto¬

Expanded text:
tur ad Dominum clamat, quia delectatio carnis ad hoc laborat, tur ad Dominum clamat, quia delectatio carnis ad hoc laborat, ut ordinem virtutum interrumpat. Hunc murum pro culpa civium Dominus dissipare permittit, dum vel Ecclesiaresistit. Unde Jeremias: Cogitavit, inquit, Dominus dissipare murum filiae Sion . Murum filiae Sion Dominus dissipare cogitat, quandiu peccantium culpas per patientiam portat. Cogitat et destruit, dum eos, quos patienter exspectaverat, puniendos hostibus relinquit. Nec tantum muros civitatis destruit, sed etiam muros turrium in manus inimicorum tradit. Unde praedictus propheta: Tradidit, inquit, Dominus in manus inimici muros turrium ejus . Muri turrium sunt ii, qui in sublimitate vitae alios praecellunt. Sunt etiam muri turrium, quae supereminent alias virtutes, discretae circumspectiones virtutum. In manus ergo inimici muri turrium traduntur, cum vel docto
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eñi nom̃ saluatoris inuocant:hu sunt qͥ deside¬
rãt uͭ om̃s hoĩes salui fiant. N oralit̾ aũ murꝰ ani¬
me fidelis ẽ structura bone oꝑationis. Custodes mu¬
roꝵ sollers custodia cͥcũ spectionũ. q̃in nocte negli¬
gentie ꝑ ꝓuidentiã uigilat. in die uͦ liscretionis mu¬
nitiones parãt. Nom̃ dñi laudare ñ cessãt. qr ꝓ salu¬
te aĩe assidius desidus ad deũ clamãt. Clamant
ciues. clamant & hostes: longe tam̃ diuersꝰ ẽ clamor
hostiũ a clamore ciuiũ. Clamãt eñi catholici: clamãt
& ħetici. Clamauit inqͥt iheremias cor eoꝵ ad dñm:
suꝑ muros filie syon. Clamauit cor eoꝵ. Quoꝵ ħeti¬
catholice fidei doctores dicant. Suꝑ muros clamãt:qr
struunt. Coreoꝵ ad dñm clamat qͣndo ꝑ elationẽ cor¬
ois diuine potentie derogat. Moralit̾ aũ ꝑ hostes aĩe
carnales affectus possumus intellig̾e. ꝑcor hostium:
delectationẽ carnaliũ. ꝑmurũ ordinẽ uͥtutũ. Sorgͥ¬

Expanded text:
is invocant, hi sunt, qui desiderant ut omnes homines salvi fiant. Moraliter autem murus animae fidelis, est structura bonae operationis; custodes murorum, solers custodia circumspectionum. Quae in nocte negligentiae per providentiam vigilant, in die vero discretionis munitiones parant. Nomen Domini laudare non cessant, quia pro salute animae assiduis desideriis ad Deum clamant. Clamant cives, clamant et hostes. Longe tamen diversus est clamor hostium a clamore civium. Clamant enim Catholici, clamant et haeretici. Clamavit, inquit Jeremias, cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion. Clamavit cor eorum catholicae fidei doctores dicunt. Super muros clamant, struunt. Cor eorum ad Dominum clamat, quando per elationem cordis divinae potentiae derogat. Moraliter autem per hostes, animae carnales affectus possumus intelligere; per cor hostium, delectationem carnalium; per murum, ordinem virtutum. Cor igi
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa facta ẽ redemptio peccatoꝵ. salus iustoꝵ. Sub ra¬
mis huiꝰ arboris id ẽ sub tutela diuine ꝓtectionis iustire¬
oseruat. &. uitã p̾stat. Hoc ẽ gͥ lignũ uite qr uitã custo¬

Expanded text:
Sapientia facta est redemptio peccatorum, et salus justorum. Sub raSapientia facta est redemptio peccatorum, et salus justorum. Sub ramis hujus arboris, id est sub tutela divinae protectionis, justi reconservat, et vitam praestat. Hoc est igitur lignum vitae, quia vit
Abbreviated transcription (Latin):
qr plerũq ex passione iusti fideles qͥq: ad amorẽ celestis
patrie multiplicant᷑. & uiriditatẽ uite spũalis accipuĩt.
dũ ꝓ deo hũc fortit̾ egisse gratulant᷑. Ex fructu gͥ ligni
iusticie qͦd in medio moralis claustriponit᷑: anima cũ
sins u̾tutib saciat᷑. Est etiã lignũ iute scdłm formã hu¬
manitatis. xp̃c ĩ medio eccl̃ie. Hoc aũ lignũ habet spem.
Sicut enĩ suꝑius dr incarnata deisapĩa ꝑ illud figuratur.
Hoc gͥ lignũ habet spem: qr si p̾scisum fuerit rursũ ui¬
onis głam rursũ ad uite uiriditatẽ uenit. Huiꝰ rami
pullulãt ut ex resurrectione illiꝰ multplicati longe la¬
teq fideles crescant. Fructus huiꝰ arboris. ẽ caro xͥ &
sanguis. Qui ex hoc fructu seipsos cibãt. etñe uite¬
salutẽ absq scrupulo dubitationis expectant. Lignũ
uͦ uite qͦd ẽ in medio claustri fut᷑e beatitudinis id ẽ sapĩa
dei pris fuit ab initio creat᷑e cib angłoꝵ. incarnata uͦ dei

Expanded text:
amorem coelestis patriae multiplicantur: et viriditatem vitae spiritualis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratulantur. Ex fructu igitur ligni justitiae, quod in medio moralis claustri ponitur, anima cum suis virtutibus satiatur. Est et lignum vitae secundum formam humanitatis Christi in medio Ecclesiae. Hoc autem lignum habet spem. Sicut enim superius dicitur, incarnata Dei Sapientia per illud figuratur. Hoc igitur lignum habet spem, quia si praecisum fuerit, rursum vionis gloriam rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, ut ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles crescant. Fructus hujus arboris est caro Christi et sanguis. Qui ex hoc fructu seipsos cibant, aeternae vitsalutem absque scrupulo dubitationis exspectant. Lignum vero vitae quod est in medio claustri futurae beatitudinis, id est, sapientia Dei Patris, fuit ab initio creaturae cibus angelorum; incarnata vero Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uidete ne sumat de ligno uite. Arbor uͦ uisticie. q̃ ẽ lig-¬
nũ uite in claustro anime ponit᷑. ut animi uͥtutes ĩ eõ
delectent᷑. Est aũ aĩe claustrũ ꝯtẽplatiõis secretum.
Plantat᷑ aũ arbor iusticie in terra bone uoluntatis. radi¬
cat᷑ in ꝓfundo humilitatis. crescit ꝑ desid̾iũ. expandit
ramos ꝑ exemplũ. dat fructũ bom oꝑis. tibat esurien¬
tẽ dulcedine ꝯtẽplationis. De hoc ligno ꝑ beatũ iob d̃r.
Lignũ habet spem. Si p̾cisum fuerit rursu urescit. & ra¬
mieiꝰ pullulant. Nñ beatꝰ. õg̃. in moralib. Ligni noie
aliq̃n crux. aliqñ uir uistus. aliq̃n uͦ incarnata dei sapi¬
entia signat᷑. In ligno siquidẽ crucis. habemꝰ spem sa¬
lutis. Quod uero hic de ligno dr. iusticie cullibet hoĩs
assignat᷑. Lignũ enĩ habet spem: qr future beatitudi¬
nis iustꝰ expectat retͥbutionẽ. Si p̃scisum fuerit rursũ

Expanded text:
de ligno vitae . Arbor vero justitiae, quae est lignum vitae, in claustro animae ponitur, ut animi virtutes in eo delectentur. Est autem animae claustrum contemplationis secretum. Plantatur autem arbor justitiae in terra bonae voluntatis, radicatur in profundo humilitatis, crescit per desiderium, expandit ramos; per exemplum dat fructum boni operis, cibat esurientem dulcedine contemplationis. De hoc ligno per beatum Job dicitur: Lignum habet spem: si praecisum fuerit rursum virescit, et rami ejus pullulant . Unde beatus Gregorius in Moralibus: « Ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aliquando vero incarnata Dei Sapientia figuratur. » In ligno siquidem crucis habemus spem salutis. Quod vero hic de ligno dicitur, justitiae cujuslibet hominis assignatur. Lignum enim habet spem, quia futurae beatitudinis justus exspec
Abbreviated transcription (Latin):
confligunt hostes emmꝰ. morĩt᷑ multi. millius sine ual¬
nere. unꝰ diei ꝑicłm enadere potest Situt clixim. clabolus ꝑ
qͣslam de excercitu suo claustraliby minat᷑ ut t̾reat eos: per
alios blandit᷑. ut decipiat. ꝑ aliqͦs ꝓimttit. ut ꝑu̾tat: ꝑreliqͥs
infidiat᷑. ut rapiat. Set qui sũt qui ninant᷑ honimi int̾iori
& extiori. iam claustri intͣ munitiones positis. uł etiã aliqͥb
aliis de ren̾ciatione secłi cagitantib: inp̃ms auchat caritas
liqͥd cũ amaritudine mĩtis cogitare ceꝑit. timc mũdi hiiꝰ pͥnceps
ꝑ delectatõem tẽꝑaliũ minas incutit: ꝑ uoluptatũ uarietates
terrees acumulat. Qualit aũ ꝑ delectatõem tẽꝑaliũ antiquus
bostis minari nõ desinat: nocũ fieri forsan ñ erit inutle.

Expanded text:
confligunt hostes eminus, moriuntur multi; nullus sine vulconfligunt hostes eminus, moriuntur multi; nullus sine vulnere unius diei periculum evadere potest: sicut diximus, diabolus per quosdam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios promittit ut pervertat, per reliquos insidiatur ut rapiat. Sed qui sunt qui minantur homini interiori et exteriori intra claustri jam munitiones positis, vel etiam aliquibus aliis de renuntiatione saeculi cogitantibus; in primis audiat bonitas liquid cum amaritudine mentis cogitare coeperit, tunc mundi hujus princeps per delectationem temporalium minas incutit, per voluptatum varietates terrores accumulat. Qualiter autem per delectationem temporalium antiquus hostis minari non desinat, notum fieri forsitan non erit inutile.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ lautlari m̾uit: cuiꝰ ꝓuidencia socioꝵ murꝰ exciterat.
ste in qũa talis assiduitate qͣdͥã a socio uictꝰ. pigro consentir:
in discretũ patit᷑. uagantẽ seqͥt᷑. Ecce fẽs. piger expeditũ lutã¬
do deicit: discretũ indiscret᷑ decipit. Sic uagantes extͣ castrũ
ab hostib capuuint᷑: reciprunt ꝓ mun̾e penam. ꝓ labore suppli¬
ciumi. ad aptet᷑ gͥ ꝓportionalis similitudo: ostendat᷑ inborime
int̾icoei & ext̾icri. quodd contigise potuit inp̾dictis dnob̃. Homi¬
nẽ enĩ ext̾iorẽ. uidelicet carñẽ nr̃am. nemo dubitat indiscͥitũ
& expeditũ benigiitas creatoris plasmauit. Etce claustrum.
quidam minant᷑ ut terreant. blandint᷑ multi ut deci¬
piant. ꝓrittũt etiã aliqͥ ut ꝑr̾tant. insicdiant᷑ fere om̃s̃
ut rapiãt. simul mutiles om̃s facti suĩt: ñ e qͥfaciat bonũ.
nõ est usq ad unũ. Extͭ miuidus totꝰ exenntil obstrep̃.
intꝰ uͦ sagittant᷑ in occulto recti corde. uolant ignea tela.

Expanded text:
ri meruit; cujus providentia sociorum murus exstiterat, iste talis, dico, assiduitate quadam a socio victus, pigro consentit, indiscretum patitur, vagantem sequitur. Ecce, fratres, piger expeditum luctando dejicit, discretum indiscretus decipit. Sic vagantes extra castrum ab hostibus capiuntur, recipiunt pro munere poenam, pro labore supplicium. Adaptetur igitur proportionalis similitudo, ostendatur in homine interiori et exteriori quod contigisse potuit in duobus praedictis. Hominem enim exteriorem, videlicet carnem nostram, nemo dubitat indiscretum et expeditum, benignitas Creatoris plasmavit. Ecce claustrum, quidam minantur ut terreant, blandiuntur multi ut decipiant, promittunt etiam aliqui ut pervertant, insidiantur fere omnes ut rapiant, simul inutiles factinon est usque ad unum . Extra mundus totus exeuntibus obstrepit; intus vero sagittantur in occulto recti corde: volant ignea tela,
Abbreviated transcription (Latin):
Tribulatõ. an angustia an aliqͥd eoꝵ que sequit᷑: Nemo gͥ a cari¬
tate nos separet. Qui eñĩ caritatẽ habuerit. antiqͥ hostis minas ti¬
mere ñ pot̾it. qͥa baritas foras nuttit timorẽ. nec inpugnationib
delectacionũ cedet. qͥbaritatis utit᷑ clipeo: quia caritas paeient
sionẽ: ne uł t̾reant᷑ minis. uł inprguationib cecdant. Et b le
pͥma ꝓpositione sufficiant.
Capłorui. Quomͦ blanditur diabolus ut decipiat.

Expanded text:
tribulatio, an angustia , an aliquid eorum quae sequuntur? Nemo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem , nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis usionem, ne vel terreantur minis, vel impugnationibus cedant. Et haec de prima propositione sufficiant. CAP. III. Quomodo blanditur diabolus ut decipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
contbet᷑ a uoce iminici & atͥbulatiõe peccatoris: s dicat. paraitꝰ
sum. & ñ sum tͣbeat᷑: ut custochã mandata tua. Hiis & aliis
multis iucitam̃tis h̾o int̾ior cõsolat᷑ ext̾icrẽ: licet cũ eo impug¬
net᷑ & cõt̾stet᷑ in erercitatione sua. Lum enĩ caro affligit᷑ in se.¬
uł cũ eccłarium hominum patit᷑ cõnitia. tunt homo int̾ior
ut ait batꝰ aug̾tmꝰ affectꝰ teclio. & multoꝵ rabie circũlatrat᷑.
reluctans ocdio ut ꝑficiat dilectionẽ. in ip̃a lucta cõtstatur:
& ideo dicat cũ ꝓpħa. Eraudi deus orationẽ meã. & nẽ des¬
pereris tep̾cationẽ meã: intende mͥ & eraudi me. Pont̃bat̾¬

Expanded text:
 a voce inimici, et a tribulatione peccatoris, sed dicat: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . His et aliis multis incitamentis homo interior consolatur exteriorem, licet cum eo impugnetur, et conturbetur in exercitatione sui. Cum enim caro in se affligitur, vel saecularium hominum patitur convicia, tunc « homo interior, ut ait beatus Augustinus, affectus taedio, et multorum rabie circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta contristatur, » et ideo dicat cum Propheta: Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam; intende mihi, et exaudi me
Abbreviated transcription (Latin):
Hec assiclue replicare claustralib ñ desinit: hec plurib de renĩci¬
atõe mũcti cogitantib anteponit. Ecalliditas antiqͥ hostis. oingem¬
ũ sine sapientia. s ñ sine malitia. abstinentia & ieuimũ et cet̾a que
suꝑłintatis uiciũ tacet: ꝑ qͣm nat᷑a suffocat᷑ uł extedit tͥminoᷤ suos.
Sic tr̃s. munci huiꝰ pͥceps homim erbiori idest carm. ꝑdelectatõ¬
uẽ tẽꝑaliũ minat᷑ ut t̾reat: sic locũ muntois aggredit᷑. in quo
norit ẽs debilioẽ. Sedhomo int̾ior discretꝰ atq: expedit᷑. indelicet
amina. extitat tumultu minarũ. sine mora socio ad defensionẽ
teficiat hortat᷑. salomonis usus consilio dicentis: fil̃i accedens
ad seruitutẽ dei: p̾para animã tuã add tẽptationẽ. Docet ratõna¬
bilit̾ inliscetũ. qͣlit̾ sustine debeat minas hostiũ: religionis¬

Expanded text:
ustralibus non desinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogitationibus anteponit. O calliditas antiqui hostis! o ingenium sine sapientia, sed non sine malitia! Abstinentiam et jejunium, et caetersuperfluitatis vitium tacet, per quod natura suffocatur, vel excedit terminos suos. Sic, o fratres, mundi hujus princeps homini exteriori, id est carni, per delectationem temporalium minatur ut terreat, sic locum munitionis aggreditur in quo novit esse debiliorem. Sed homo interior discretus et expeditus, scilicet anima, excitatus tumultu minarum, sine mora socio ad defensionem deficiat, hortatur; Salomonis utitur consilio dicentis: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationes ; docet rationabiliter indiscretum, q
Abbreviated transcription (Latin):
nii diutnitatẽ: & ciboꝵ licet uiliũ subtͣctõem. Et ut gͣuiꝰ t̾re¬
at. ut si fieri posset ad desꝑatõem ꝑtͣhat.: qͥa ex illis euenre
mali queat. diligent̾ inqͥrit. & annũciat. Omña sta. imbecilli¬
tati caris adisantia fore testat᷑. Et uerũ dicit. s̃ uoluntarie
pleriones tͥbare. cũ ex subcͣtione cibor mutẽt᷑ copleriones.
ex mutatione c̃oplerionũ a batõ nate contingat: ex gͣbatione na¬
tẽ infirmitas. ex infirmitate mors. Etce fr̃s̃. cdiabolus pbisic̃ã do¬
cet ecce medicͥ factꝰ d: Re complerionib loqͥt᷑. infirmitates diu̾¬
es siteneat᷑ religio. generari p̾clitat Sedd qͣre hocͤ Non ut medle¬
ri uelit: s ut occidere possit. Non ut curet egͥtudmẽ: s ut secu¬
ri inf̾erat mortem. Pdet ex subtraxione cibor luxurie uires pos¬
se mmui: & ileo ñ tardare minat᷑ egͥtudiñe. Tĩmet otiũ ꝑire.
&e sompnolentiã destriri: & ideo laboris incolerantiã: & ꝓtensa

Expanded text:
ilium subtractionem. Et ut gravius terreat, et si fieri possit ad desperationem pertrahat, quid ex istis evenire mali queat diligenter inquirit, et annuntiat. Omnia ista imbecillitati carnis adversaria esse testatur; et verum dicit, sed voluntarie plexiones turbare, cum ex subtractione ciborum mutentur complexiones, ex mutatione complexionum conturbatio naturae contingat; ex conturbatione naturae infirmitas; ex infirmitate, mors. Ecce, fratres, diabolus physicam docet: ecce medicus factus est, de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicat. Sed quare hoc? Non ut mederi velit, sed ut occidere possit; non ut aegritudines curet, sed ut securius inferat mortem. Videt ex subtractione ciborum luxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo la
Abbreviated transcription (Latin):
riis tͣdat᷑ castrũ. ne & ip̃e capiat᷑. & t̃tlat᷑ exactori. mit¬
tat᷑ in carcerẽ: that᷑ ad torm̃ta. Itiꝰ uita. more̾ iftͣit
audienciũ: loqͥ de eo etiã debiliũ m̃tib p̾bet affectũ.
pars bonitatis est. Hoc est dẽs officium discreti.& er¬
peciti. In dliftreti aũ & pigri officum est. impelire dis¬
cretũ: tardare expeduitũ. Nunc talia agentẽ. labor trpe¬
diti. discreti docta ꝓuidencia. sue facit participem laudis
& gle. Quando aritera liberat᷑ ab hostib castrũ cũ socio
sus dñi sui grãm recipit: & remimerat᷑ cũ eoclem. Sic qͣn

Expanded text:
riis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mitriis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mittatur in carcerem, trahatur ad tormenta. Istius vita mores instruit audientium, loqui de eo etiam debilium mentibus praebet affectum. pars bonitatis est. Hoc est, fratres, officium discreti et expediti. Indiscreti autem et pigri officium est, impedire discretum, tardare expeditum. Hunc talia agentem, labor expediti, discreti docta providentia facit participem laudis et gloriae. Quando autem liberatur ab hostibus castrum, cum socio Domini sui gratiam recipit, et remunera
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. Sicut etenĩ siduo socii aliqͦd intrent castrũ cũ ab
git ꝓpugnad̾a. defenfionis loca singłis assignat. officia
pessendi iniungit: qͥbedã socioꝵ cõcordiams docet. ieuinã¬
di tempꝰ indicit. ne fames que clausis intͣt forib. int̾ ar¬
matos uictorie optineat pͥncipatũ. Fraudem dãp̾nat.
ne ꝑ aliqũe hostis ingretliat᷑: set ante omĩa ꝑseuerãtẽ
ꝑatientie constantiã haben  fore p̾dicatsie hortatur.
In nocte uͦ excubias ponit. discurrit ꝑ uigiles. sompnolen¬
tos incͤpat. & p̾cetis sepissime sociũ excitat. quia piger est.
docet: quia idiscretꝰ est. Si antẽ hostiͤs ꝓpiꝰ accełat. & ma¬
chinamenta belli p̾parẽt. aries ianuam pusset. tunc
erit armatꝰ. sustinet hostes uirib. hostiũ incursus repllit.
quia expeditꝰ est.: ꝓuidentia machinam̃ta dissipat. qͥa dlis¬
cretꝰ et. Sic agit᷑ discretꝰ. ñ ad tẽpꝰ s asidue. ne aduersa¬

Expanded text:
fiat. Sicut etenim accidit si duo socii aliquod castrum intrarent, cum ab fiat. Sicut etenim accidit si duo socii aliquod castrum intrarent, cum ab git propugnacula, defensionis loca singulis assignat, officia praeessendi injungit quibusdam sociorum, concordiam docet, jejunandi tempus indicit, ne fames, quae clausis intrat portis, inter armatos victoriae obtineat principatum; fraudem damnat, ne per aliquem hostis ingrediatur; sed ante omnia perseverantem patientiae constantiam habendam fore praedicat, et hortatur. In nocte vero excubias ponit, discurrit per vigiles, somnolentos increpat, et prae caeteris saepissime socium excitat, quia piger est, et docet, quia indiscretus est. Si autem propius hostes accedant, machinamenta belli praeparat, aries januam pulsat; tunc exit armatus, sustinet hostes, viribus hostium incursus repellit, quia expeditus est, providentia machinamenta dissipat, quia discretus est. Sic agit discretus non ad tempus, sed assidue, ne adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ut uestiant᷑ lapites & ligna. Ornãt p̾toria colump¬
nis. fores alomib anteponũt: que utmnã pauperes
includerent. nõ excluderent. Cines urbrũ suarũ
mimitõ es stuchiose disponũt. ut sic incursus hostiũ
repelsãt. excubias ordmãt. uectes ferreos portiꝰ iserũt. Portas
faciũt. qͥb homo ext̾ior teneri possit. s utmã claustra
faceret̃. qͥb homo int̾ior ordinate teneret᷑. Sic fẽs. sic
qͥdam turres eclificãt᷑: ut securius rapiãt̃. Alii sola
delectatõe & suꝑfluitate gaudent: Alii necessitate e ti¬
more ne oppͥmant᷑ a potentib. ut diximꝰ laborare nõ
desimnũt: ilaust᷑ antẽ q̃si castra dñi. alii dño componunt.
Et sicut regũ ministͥ t᷑rium instaurata mumnitõe. securius
fraudes inimicoꝵ excludũt: sic homo int̾ior & homo excͥior
intra munimina claustroꝵ positi. antiqͥ hostis insidias &
temꝑpaliũ rerũ fragiles casus effuguit᷑. Ntile itaq cre¬

Expanded text:
et vestiuntur lapides, et ligna. Ornant praetoria columnis, fores domibus anteponunt, quae utinam pauperes includerent, non excluderent. « Cives urbium suarum monitiones studiose disponunt, ut sic incursus hostium repellant, excubias ordinant, vectes ferreos portis inserunt, portas claustra quibus homo exterior teneri possit; sed utinam claustra facerent quibus homo interior ordinate teneretur! Sic, fratres, sic quidam turres aedificant, ut securius rapiant, alii sola delectatione, et superfluitate gaudent. Alii necessitate, et timore, ne opprimantur a potentibus ut diximus, laborare non desinunt. Claustra vero quasi castra Domini alii Domino componunt, et sicut regum ministri turrium instaurata munitione securius fraudes inimicorum excludunt: sic homo interior, et homo exterior intra munimina claustrorum positi, antiqui hostis insidias, et temporalium rerum fragiles casus effugiunt. Utile igitur esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
est locus fundam̃ti: ne suꝑpositi parietis congeries.
melinet se ad rumam. Solent enim & hoc rationa¬
bilit̾ qui firmit̾ edificare uolunt: euersa & eiecta
t̾ra supra firmam petram. licet iumio labore quesi¬
tam. edificii sui ponere fundamentũ. Quiersa est
tam̃. diuersorum ratio edificiorũ. Ampla etenm¬
sibi palata reges edificant: sed domus eorum seprileha
eoum inetnum. Turres firmas in sumimis montib
locant. uallant aggere. & muro cingunt: montes
ñ suis sed manib pauꝑum tranfferunt: cirtumdu¬
cdis solo imperio fluminib. excludunt hostium ui-¬
domos non impares eccł̃is magnituchne construũt:
pictos delectant᷑ habere thalamos. uestiunt᷑ yͥmagi¬
nes ibi pͥciosis coloꝵ inlum̃tis. pauper autẽ sie
uestib incecdit. & uatuo uentre clamat ad ostirm.
ra & auro uestitos:. & xp̃ianis negant᷑ ueteres parini.
Crecor exertiti dant᷑ arma. bectori clypeus datͦ au

Expanded text:
est locus fundamenti, ne superpositi parietis congeries inclinet se ad ruinam. Solent enim ex hoc rationabiliter qui firmiter aedificare volunt, eversa et ejecta terra, super firmam petram licet nimio labore quaesitam, aedificii sui ponere fundamentum. Diversa est tamen diversorum ratio aedificiorum. « Ampla etenim palatia reges sibi aedificant, sed domus illorum sepulcra eorum in aeternum . Turres firmas in summis montium locant, vallant aggere, et muro cingunt, montes non suis, sed pauperum manibus transferunt, circumductis solo imperio fluminibus, excludunt hostium vidomos non impares ecclesiis magnitudine construunt, pictos delectantur habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum indumentis. Pauper item sine vestibus incedit, et vacuo ventre clamat ad ostium. ra, et auro vestitos, Christianis panni negantur veteres. Graecorum exercitui dantur arma, Hector
Abbreviated transcription (Latin):
bant serui salomonis ut mensuras ponãt. Ligna
cedere. ẽ: in hõib uicia resecare. m̃suras ponere:
incorrigendo modũ tenere. Hoc ẽ etiã qͦd suꝑius dixi¬
mus. ut qͥ uolunt sͥ sp̃ĩtale templũ ꝯstruere. ex ip̃is
qͥ ercelse uiuunt aliqͣs secũ saltĩꝑ exemplũ uelinit
hab̾e. Non ẽ inqͥt in ꝑopło meo qui nouerit ligna
cedere sicut sydonii. dydonĩ int̾p̃tant᷑ uenatores.
hui sunt qͥ ꝑsecunt᷑ non tantũ in se sed etiã in aliis motꝰ
animales qͥ bestiaꝵ uestigia indagare norũt. id est
actiones occultas hominũ ꝑ comiecturas & signa con¬
scientie prudent cliscunt. Inuentas uͦ bestias ꝑcuci¬
unt sagittis: qr facta carnaliũ antiquoꝵ patrum
Sampnãt auctoritatib & dictis. Q ales dico cotidie.
occidũt &̃ eosdẽ in cibũ sumũt. qr carnales qͦsq
mundo mortuos in corpꝰ eccl̃ie p̾dicando ꝯu̾tunt.
uude ꝙ petro dictuma ẽ. Macta &manduca. De¬

Expanded text:
dant, servi Salomonis ut mensuram ponant. Ligna dant, servi Salomonis ut mensuram ponant. Ligna caedere, est vitia in hominibus resecare. Mensuras ponere, in corrigendo modum tenere. Hoc etiam est, quod superius diximus, ut qui sibi volunt spirituale templum construere, ex illis, qui excelse vivunt, aliquos secum saltem per exemplum velint habere. Non est, inquit, in populo meo vir qui noverit ligna caedere sicut Sidoni . Sidonii interpretantur venatores. Hi sunt qui persequuntur non tantum in se, sed etiam in aliis, motus animales; qui bestiarum vestigia indagare norunt, id est, actiones occultas hominum per conjecturas, et signa conscientiae prudenter discunt, inventas vero bestias percutiunt sagittis, quia facta carnalium antiquorum Patrum damnant auctoritatibus et dictis. Tales dico quotidie occidunt, et eosdem in cibum sumunt, quia carnales quosque mundo mortuos, in corpus Ecclesiae praedicando convertunt. Unde et Petro dictum est: Macta et manduca