comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tero ꝑfectã saciare miser̾a. saciare saltẽ meõ¬
ria dici il¬
lius quo exequias uinci duximus. Lã plãctꝰ
inq̃t lacͦ¬
mas q censup̃serã. et tencbras ueluti ꝑpetu. as ueuire
gaudebã. Iam fatigata ꝓpinquorũ officia acfecerant:
iam plangorẽ familie altus sopor uicerat. Rogo ne quis
tam contumeliosus sit in matrẽ: ut per quietẽ contigisse
filiũ dicat unde misere tũt unde sop̃nus. Nichil de tema¬
rite nchil q̃ror satis magnas dedisses penas. si cotis nos¬
tibus metũ flere roluisses. Uidisses utiq nõ ꝙadmnodũ
tenues rerũ ymagines solent cogitacioĩbus acciꝑe corpꝰ
cũ uane absenti auimo cogitationes fingunt᷑. sed ip̃m fi¬
liũ qualis blandissimus erat. et si dimitat᷑ uideto. Dub¬
ito ante me deductis constitit tenebris nõ ille pallens n ͨ
acerbo languore conlup̃tus nec qualis suꝑ rogos uiabats
et flaminas: sed piridis et sanc pulcher habitu Mestio ubi

Expanded text:
tero, perferam. satiare, misera, satiare saltem memotero, perferam. satiare, misera, satiare saltem memoria diei illius, quo exequias unici duximus. 'iam planctus,' inquit, 'lacrimasque consumpseram et tenebras veluti perpetuas venire gaudebam, iam fatigata propinquorum officia defecerant, iam plangorem familiae altus sopor vicerat. rogo, ne quis tam contumeliosus sit in matrem, ut per quietem contigisse filium dicat; unde miserae tunc, unde somnus? nihil de te, marite, nihil queror; satis magnas dedisti poenas. si totis noctibus mecum flere voluisses, vidisses utique, non quemadmodum tenues rerum imagines solent cogitationibus accipere corpus, cum vanae absenti animo ~cogitationes~ finguntur, sed ipsum filium, qualis blandissimus erat, et, si dimittatur, videbis. subito ante me diductis constitit tenebris, non ille pallens nec acerbo languore consumptus, nec qualis super rogos videbatur et flammas, sed viridis et sane pulcher habitu nescio ubi
Abbreviated transcription (Latin):
credas. filii su umbra cui nõ apparet: irastit Iam gelidi
pigen corꝑis sanguis omẽs in mortẽ strixerat uenas. et
nutanciũ fulgor extremus uanescebat oculorũ. et iam des.¬
perantibus medicis crediderat pater adhuc tñ sperare
matri uidebatur. Et quãtũq corporis osculis misera tepe¬
fecerat. illo uite calorẽ redisse clamabat. Oderat ignes
oderat rogos reponi corpus et seruari membra cupiebat.
Et mĩc infelicẽ magis matrẽ penitet: ꝙ sepultus esti qui
pottrat rouenti. Stitio ipsi quo ereq̃arã die labore extrͣta
sit qͣ diu filiũ tenuerit ab albentibus flã.¬
mis. Uude
euĩ sperarer ut postra uidere contĩgerer ut ext̃
orbitatem
haberet oculos. Iam magnũ misera q̃rebat .
ut umbra
euocaret. Reliqua mater infelix tu ad udit᷑
referre de¬
beas: et nisi orbitate iisi lacrimis uox muͣret᷑
in gemitꝰ.
noctes tuas qnͣto mrelius tuo ore lugeres. Ego
ut cũq po¬

Expanded text:
credas. filii sui umbra cui non apparet, irascitur. Iam gelidi credas. filii sui umbra cui non apparet, irascitur. Iam gelidi piger corporis sanguis omnis in mortem strinxerat venas, et nutantium fulgor extremus vanescebat oculorum, et iam desperantibus medicis crediderat pater. adhuc tamen spirare matri videbatur, et quamcumque corporis partem osculis misera tepefecerat, illo vitae calorem redisse clamabat. oderat ignes, oderat rogos; reponi corpus et servari membra cupiebat. et nunc infelicem magis matrem paenitet, quod sepultus est, qui poterat reverti. scitis ipsi, quo exequiarum dies labore extracta sit, quamdiu filium tenuerit a lambentibus flammis. unde enim speraret, ut postea videre contingeret, ut extra orbitatem haberet oculos? iam magum misera quaerebat, ut umbra evocaretur. Reliqua, mater infelix, tu ad iudices referre debebas, et, nisi orbitate, nisi lacrimis vox mutaretur in gemitus, noctes tuas quanto melius tuo ore lugeres! ego, utcumque po
Abbreviated transcription (Latin):
aduota ꝓnor nõ diebus secura nõ noctibꝰ. et ille miser in.¬
telligebat utri ꝓmptior ex ꝑutibus et facilior esset affectus
Ataq ab huiꝰ ostulis ab huiꝰ femine ceruice pendebat. Et
qã longũ est officia p̃terita debite pietatis agitare: illo ipõ
languore quo filius caducũ illud et fragile corpus amisiti
quã ꝑdite mulier et usq exemplũ modo suꝑ ora pallẽtis
infelices lacerabat oculos nũc siccata frustra ubera q̃ue.¬
batur nũc suꝑstitẽ cedebat uterĩ. Notabat hec ille deficiens:
mandabatq morti sue tra ꝑireti Ubi sũt qui cito iubẽti stare
lacrimas. quibus nõ placet longũ age̾ merorẽ. Retulit
umbra graciã matri. Dcio et intelligo cũ inter gementis
iacet iediũ cadaueit Et cũ om̃s uidetł remisisse curat tũc
sentiti aliquid et intelligiti otinter suos iudicat. Moneo te
orbitas moneo: effusius fleas effusius efferas nũꝙͣ perisse

Expanded text:
ad vota pronior, non diebus secura, non noctibus. et ille miser inad vota pronior, non diebus secura, non noctibus. et ille miser intellegebat, utri promptior ex parentibus et facilior esset affectus. itaque ab huius osculis, ab huius feminae cervice pendebat. et, quia longum est officia praeterita debitae pietatis agitare, illo ipso languore, quo filius caducum illud et fragile corpus amisit, quam perdite mulier et usque in exemplum modo super ora pallentis infelices lacerabat oculos, nunc siccata frustra ubera querebatur, nunc superstitem caedebat uterum! notabat haec ille deficiens mandabatque morti suae, cui periret. ubi sunt, qui cito iubent stare lacrimas, quibus non placet longum agere maerorem? retulit umbra gratiam matri. scio et intellego: cum inter gementis iacet medium cadaver, et cum omnis videtur remisisse curas, tunc sentit aliquid et intellegit et inter suos iudicat. moneo te, orbitas, moneo, effusius fleas, effusius te efferas, numquam perisse
Abbreviated transcription (Latin):
ipõs discutẽ inferos umbra mirat᷑. Miser quẽ nd tãtũ
uerba clauserũt. Nam forsitã per illa ꝑtñsisset. Dod uĩ¬
cula ferrea solidiq nexus ad mortẽ reduerũt. Quomõ
tenet᷑ infelix qui ne ꝓpteri hoc quidẽ uenit ut q̃ratur. Mi¬
fereor frmine cuiꝰ ĩuidie totũ facuiꝰ ascribit᷑. Maritus
sic filiũ inclusit tqͣm se inqͥetari mater ista quererete᷑
Igit᷑ iudices nemo miret᷑ si ad tam crudelẽ ad tam ũmitẽ
patrẽ umbra nõ ueuiti. Dtiebat ubi lacruas ubi posseti
ĩuenire singultus a quo magis desidereti. Namq isti f¬
reũ pectus. et dura p̃cordia noc sũt de orbitate sensus.
Quid enĩ inhumanius patre qd ĩueniri truculẽtiꝯ pt̃.
Iniudit matri: ue filio frueret᷑. Net hoc ideo feciti: qã
affectũ: eciã sepulti pater uideret. Tanto magis effusa mat̾
et sius ac pr̃ius uicibus occurrens. Hec pallidior ad metꝰ

Expanded text:
ipsos discutere inferos, umbra miratur. miser, quem non tantum ipsos discutere inferos, umbra miratur. miser, quem non tantum verba clauserunt nam forsitan per illa transisset, sed vincula ferrea solidique nexus ad mortem reduxerunt. quomodo tenetur infelix, qui ne propter hoc quidem venit, ut queratur!' Misereor feminae, cuius invidiae totum facinus ascribitur. maritus sic filium inclusit, tamquam se inquietari mater ista quereretur. igitur, iudices, nemo miretur, si ad tam crudelem, ad tam immitem patrem umbra non venit. sciebat, ubi lacrimas, ubi posset invenire singultus, a quo magis desideraretur. namque isti ferreum pectus et dura praecordia, nec sunt de orbitate sensus. quid enim inhumanius patre, quid inveniri truculentius potest? invidit matri, ne filio frueretur, nec hoc ideo fecit, quia affectum etiam sepulti pater videretur. tanto magis effusa mater et suis ac paternis vicibus occurrens: haec pallidior ad metus,
Abbreviated transcription (Latin):
mater si contĩgebat hoc illi: nõ minꝰ si uidebat᷑. Nuc̃
tenebras iuanes. et longas oculis flentibꝰ uoctes iuxta
sompnũ marici puigil. et tantũ descrta metituit.
Non desiderio fictus aut fucatus habitu: nec ut sõpmiorũ
uanitate conspicit᷑. Ded exꝑta nõ totũ mori hoiẽm illũd
quod nec flãmis urit᷑. nec cineribꝰ extingroit᷑. nec urius
sepulchris q sacis p̃mitur exspectat. Nuc ista carce obsera¬
tã aĩam. et repuguantẽ magico iuuenẽ cogitati ferro
Infelicissuma oĩmi mater plus aliquid cẽ qũ umibrã fili.¬
ũ putet. post qm potuit includi. Net sua tmmmodo pena
ꝓprio q supplicio deserta consiuĩtur: roscissa orbitate uel
magis cruciat᷑: ꝙ nõ licet filio uenire cupienti. Nunc
barbaro carnũe grauẽ terrã totis noctibus pulsati.etĩ¬
positũ sibi sepulchrũ qd̾ non possit euolue̾ que solebat

Expanded text:
mater, si contingebat hoc illi, non minus, si videbatur. nunc mater, si contingebat hoc illi, non minus, si videbatur. nunc tenebras inanis et longas oculis flentibus noctes iuxta somnum mariti pervigil et tantum deserta metitur, non desiderio fictus aut fucatus habitu nec, ut somniorum vanitate conspicitur, sed experta non totum mori hominem illud, quod nec flammis uritur nec cineribus extinguitur nec urnis sepulcrisque satis premitur, expectat nunc ista carcere obseratam animam et repugnantem magico iuvenem cogitat ferro. infelicissima omnium mater plus aliquid esse quam umbram filium putat, postquam potuit includi, nec sua tantummodo poena proprioque supplicio deserta consumitur; rescissa orbitate vel magis cruciatur, quod non licet filio venire cupienti: 'nunc barbaro carmine gravem terram totis noctibus pulsat, et impositum sibi sepulcrum, quod non possit evolvere, quae solebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderat mistra nisi dies nec iam tunebat ne ille q̃ frue¬
batur mori posset. Planctibus lacrimisq pene iupbe
dixerĩ parcius utebatt᷑: nec sibi ꝑmttebat dolor lugere
uenientẽ. Nũt destituta solacio : ꝑsuasione fraudata ẽ.
Dum nõ putabat perisse quẽ poteran uidere; eripuit
ingrata filio alterũ tytulũ. Miser ille insi teneretꝭ . i aui
ot ad patrẽ ueruret. Tantũ misera petitirue minꝰ ꝑdi.¬
disse uideat᷑ qm̃ ipã desiderat. Non iuani ꝑsuasione
nec cogitacioĩbus ficta lugentis uerbera remiebat n
agitabat uicertos leuis ymago sompnos Ac ne cõlusi
quidẽ tristi cinẽ roltus. eti infernũ fauilla caput noc¬
tibus suis obibat: sed filius erat qualis aliqñdo et uiue¬
nis et pulcher habitu. Net aspici tm̃ uideriq contẽtꝰ
uerũ siꝙ desiderio creditis misere que sola ridit ãplex ꝯ
et ostula dabat. et tota nocte uiuebat. Multũ perdidit

Expanded text:
perdiderat misera nisi dies, nec iam timebat, ne ille, quo frueperdiderat misera nisi dies, nec iam timebat, ne ille, quo fruebatur, mori posset. planctibus lacrimisque, paene improbe dixerim, parcius utebatur, nec sibi permittebat dolor lugere venientem. nunc destituta solacio, persuasione fraudata est: dum non putabat perisse, quem poterat videre, ~eripuit ingrata filio alterum titulum.~ miser ille, nisi teneretur, iam et ad patrem veniret. Tantum misera petit, ne minus perdidisse videatur, quam ipsa desiderat. non inani persuasione nec cogitationibus ficta lugentis umbra veniebat, nec agitabat incertos levis imago somnos, ac ne confusi quidem tristi cinere vultus et inspersum favilla caput noctibus suis obibat, sed filius erat qualis aliquando, et iuvenis et pulcher habitu, nec aspici tantum viderique contentus, verum, si quid desiderio creditis miserae, quae sola vidit, amplexus et oscula dabat et tota nocte vivebat. multum perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
Ale tractacionis fit actio. Que amissũ fi¬
iũ nocte uidebati in sop̃nis: indicauit ma.¬
rito. Ille adhibito mago: intantauit. sepulcrũ. Mat̾
desiit uidere filiũ. Accusat maritũ male tractacioĩes
Uãius iudices inter eos qui liberorũ mortibꝰ
descituti cũcta et p̃parates spes insenectuteᷤ
ante se egerũt id ferre a cerbissimũ certaiiẽ conflictõ.¬
ne oriat᷑. ut unuscises luctibꝰ ac lacrimis suis credat ac¬
codẽ quãdã dignitatẽ si imnsereuniꝰ esse uideats her tñ
femina neq noto neq publico gene̾ miscradiles nõ impru.¬
denter inter ceteras matres que aut pnicos aut iuuenes
pios filios ꝑdiderũt emine̾ et occupare quendã merẽtiũ
pñcipatũ differẽcia noue calamitatis affectat. Que sola
oĩm supra fidẽ infelix ui ruo filio iaui alt̾aa patitur
orbitatẽ. Priorẽ quidẽ illã ut coẽm ceteris et fato acidẽ¬
tem forcius ut cumq tolerabat: nã et. de filio nichil aliud

Expanded text:
ae tractationis sit actio. Quae amissum filium videbat in somnis, indicavit marito. ille adhibito mago incantavit sepulcrum. mater desiit videre filium. accusat maritum malae tractationis. Quamvis, iudices, inter eos, qui liberorum mortibus destituti cuncta vota et praeparatas spes in senectutem ante se egerunt, id fere acerbissimum certamen conflictationis oriatur, ut unusquisque luctibus ac lacrimis suis credat accedere quandam dignitatem, si miserrimus esse videatur, haec tamen femina neque noto neque publico genere miserabilis non impudenter inter ceteras matres, quae aut unicos aut iuvenes pios filios perdiderunt, eminere et occupare quendam maerentium principatum differentia novae calamitatis affectat, quae sola omnium supra fidem infelix in uno filio iam alteram patitur orbitatem. priorem quidem illam, ut communem ceteris et fato accidentem, fortius utcumque tolerabat. nam et de filio nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
fui ꝑte pre sepultũ. om̃is ociã spei suꝑscitẽ orbũ destina¬
tũ illud tũ solaciũ est. qd insi talc̃ amitũ habuissẽ. Hec
de te dicereuti. Muis paterĩiuidiosti quedã epiuor et qa
bñficii morte penset criminosa liueralitas contigerit in¬
genti Alioqnͥ duo egentes et crca oim uel ignoturũ domꝰ
scipẽ rogabimꝰ ꝑiteri. Si quis grandis natus parẽs est
mistrebit scuis. Si quis iuiuenis filius: miserebit᷑ ado.¬
lestentis. fortasse ꝑderit mendicaturo michi: qd̾ ipẽ ali.¬
quãdo egentẽ pauperẽ alui. Accipe satisfactionẽ in qͣtũ
ꝑte rerũ nature es amice tarissime: nõ extide̾ michi tua
mandata fortuna defecit. opes auferũt᷑. Quod unũ
michi telictũ est: en polliccor patri tuo uicarias maꝰ
Quiuis porro faciã agestia opera delicacio quod a for¬
tuna nõ de didici. et cotidiã questus oꝑis duobus egẽ.¬

Expanded text:
sui parte praesepultum, omnis etiam spei superstitem, orbum, destitusui parte praesepultum, omnis etiam spei superstitem, orbum, destitutum. illud tamen solacium est, quod, nisi talem amicum habuissem, haec de te dicerentur. huic patri invidiosa quaedam, opinor, et, quae bene filii morte pensetur, criminosa liberalitas contigerit egenti. alioquin duo egentes, et circa omnium vel ignotorum domus stipem rogabimus pariter. si quis grandis natu parens est, miserebitur senis, si quis iuvenis filius, miserebitur adolescentis. fortasse proderit mendicaturo mihi, quod ipse aliquando egentem pauperem alui. accipe satisfactionem, in quacumque parte rerum naturae es, amice carissime. non excidere mihi tua mandata; fortuna defecit, opes auferuntur, quod unum mihi relictum est, en polliceor patri tuo vicarias manus. quid vis porro faciam? agrestia opera? delicatior, quod a fortuna non didici, et cotidiani quaestus operis duobus egen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuisset fescinacio prĩs etiã si ad redimendũ me prior
forte uenisset. Hoc me p̃cio uenio alius redemisset. Ne¬
q uero plurimũ fuit prestitisse mortẽ. namq itm specõ.¬
so titulo bñ uita pensat᷑. illud nõ est amico grauiꝰ noͫ
gladiatoris acciꝑe subire dñm lauistã. Minꝰ te amnice
laudatẽ. si nicisses. An ille aniuiꝰ redireti in cellulã. ferret
saginã magĩstrã ꝑsonã demq sceleris. Mea depugnasti
causa: tua ꝑisti. Hec tñ omĩa ultiã fortune noĩa ut
michi detraheret induitisibi. Uenit in harenã homo
nec sceleratus nec felix. Et qñ iudices hos audistis: uo¬
intate sua gladiator factus est. Utinã iudices hec que
illi speriosts: tam honesta essent et michi. Quociẽs ad
infolicissiuũ respexi senem cuiꝰ orbitate uiuorũ ꝯfectũ
dadibus et tantũ pene sue residuũ considero: uerũ la¬
tendũ est pudet me precii mei. Uideo senẽ meliorem

Expanded text:
profuisset festinatio patris, etiamsi ad redimendum me prior profuisset festinatio patris, etiamsi ad redimendum me prior forte venisset? hoc me pretio nemo alius redemisset. neque vero plurimum fuit praestitisse mortem; namque interim specioso titulo bene vita pensatur. illud honesto amico gravius, nomen gladiatoris accipere, subire dominum lanistam. minus te, amice, laudarem, si vicisses. an ille animus rediret in cellulam, ferret saginam, magistrum, personam denique sceleris? mea depugnasti causa, tua peristi. haec tamen omnia ultima fortunae nomina, ut mihi detraheret, induit sibi. venit in harenam homo nec sceleratus nec infelix. ecquando, iudices, hoc audistis? bonitate sua gladiator factus est! Utinam, iudices, haec, quae illi speciosa sunt, tam honesta essent et mihi. quotiens ad infelicissimum respexi senem, cuius orbitate vivo, cum confectum cladibus et tantum poenae suae residuum considero, verum fatendum est, pudet me pretii mei. video senem meliore
Abbreviated transcription (Latin):
sed eciã libenter id qd michi miserũ putabati. Res dictu
incredibilis: gladiator dimissus. redemptor occisus est.
Recepit pectore adu̾lo ferrũ. et quasi quã enuttebat aiãs
in meũ pectus tñsfiuidẽt᷑: et hoc uno tristis occidit᷑ qd̾
amplius amitũ uisurus nõ erat. Erãt nũc antiquarũ
conditores fabularũ poote. et se ad exhortandã amiticie
fidem magna quedã cõposuisse carnũbus putẽt̃ si dpeerit
aliquos penmaria t̾ras q asꝑiorẽ fortunã amicorũ tantũ se¬
cutos aut pucipẽ gracie uirũ in ulcionẽ int̾fecti amiti in¬
auspicata bella gessisse. Nam int̾ fratres quoq illa maxi.¬
me admirabilis tamẽ alt̾ua mors est. Una fingit᷑ ꝯuux
Adicit᷑ q̃ miraculo fabule: fecisse hos cũ qd̾ nõ p̃stisset pr̃.
En indubibe seculi decus: et ficcistis mauis. ut moreretͦ
pro me amnica: suũ reliquiti patrẽ meũ uicit. Et sane qͥd

Expanded text:
sed etiam libenter id, quod mihi miserum putabat. Res dictu sed etiam libenter id, quod mihi miserum putabat. Res dictu incredibilis: gladiator dimissus, redemptor occisus est! recepit pectore adverso ferrum et quasi, quam emittebat animam, in meum pectus transfunderet, et hoc uno tristis occiditur, quod amplius amicum visurus non erat. eant nunc antiquarum conditores fabularum poetae et se ad exhortandam amicitiae fidem magna quaedam composuisse carminibus putent, si dixerint aliquos per maria terrasque asperiorem fortunam amicorum tantum secutos aut principem Graeciae virum in ultionem interfecti amici inauspicata bella gessisse. nam inter fratres quoque illa maxime admirabilis, tamen alterna mors est. una fingitur coniadiciturque miraculo fabulae fecisse hoc eam, quod non praestitisset pater. en indubitabile saeculi decus et fictis maius: ut moreretur pro me amicus, suum reliquit patrem, meum vicit. et sane quid
Abbreviated transcription (Latin):
et que gladiatoribꝰ una laus est homicidas inclusos turi¬
piore custodia. et sordido cellarũ si tu iamq meã renerã
fortunã ut me uictũ recipere nõ posses uictorẽ nolles. Ad.¬
erat hora supplicii mei qua nusꝙͣ morandũ. Iam p̃bendꝰ
erat iugulus et fundenda uice cũ sanguine. Req enĩ du¬
bitare de euentu liceci. exemplar fati mei uidi. Si me ab
hiis ĩminentibꝰ malis peciuã redemisset bñficiũ tamẽ
potius dicerẽ iuagis estunandũ esse qmͣ preciũ. Ded apd̾
maliguos interp̃tes possit uidera uel spẽ secutus aliquẽ
uenturi tꝑis uel p̃sentis uoluptatẽ. Hoc admirabile. et
uni tantũ pietati referendũ est: dedit bñficiũ qd̾ nũqm̃
reciꝑet᷑. et cũ amicũ quẽ redimebat hĩtutus non esset:
nichil aliud eiuit qm̃ honestã mortis constientiã . Crãs¬
tuliti ergo in se fortuuã meã sũbiitq nõ solũ fortiter

Expanded text:
et, quae gladiatoribus una laus est, homicidas, inclusus turet, quae gladiatoribus una laus est, homicidas, inclusus turpiore custodia et sordido cellarum situ, iamque in eam veneram fortunam, ut me victum recipere non posses, victorem nolles. aderat hora supplicii mei, qua nusquam morandum, iam praebendus erat ingulus et fundenda vita cum sanguine. neque enim dubitare de eventu licet; exemplar fati mei vidi. si me ab his imminentibus malis pecunia redemisset, beneficium tamen potius dicerem magis aestimandum esse quam pretium, sed apud malignos interpretes posset videri vel spem secutus aliquam venturi temporis vel praesentis voluptatem. hoc admirabile et uni tantum pietati referendum est: dedit beneficium, quod numquam reciperet, et, cum amicum, quem redimebat, habiturus non esset, nihil aliud emit quam honestae mortis conscientiam. transtulit ergo in se fortunam meam subiitque non solum fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
priuatĩ tamẽ debere se putauit uictorie bñficiũ. Quid
me face cõuenit. qui ꝑ maria latrotiniis infesta solus
peritus sũ qui lacẽ libertatẽ deuiq quitq̃d patri debes
nõ ignarus ut pͥmo natalis hore tempore sed uidẽs sen.¬
tieusq acceporim. nec selũ donatus hiis boĩs sed sũmis
ꝑiculis liberatus sũ. Nõne ut ex amici fide natũ. et
tenacioribus beneficiorũ uiniculis fetear esse cõstrictũ
miscritiẽ amice fidelissiẽ iugratũ me moriendo fecisti.
Et qnͣtulũ esti qd̃ adhuc loqrͣ de mea ĩfelicitate de pyratis
Leiis est usta fertuna. ħet etiã nuc recepit morã. In ludo
fuiti qã penã nullã ulteriorẽ stelera nouerũt: cuiꝰ ad cõꝑa¬
cionẽ ergastulũ leue est. Hoc si stiuisses pater affirmo pro.¬
mitte cuiꝰ pictatis es nemo te ante cecessit. Illa certũ ha.¬
beo exspectas ut dicã. morabani intensacrilegos. ĩcendiarios.

Expanded text:
privatim tamen debere se putavit victoriae beneficium. quid privatim tamen debere se putavit victoriae beneficium. quid me facere convenit, qui per maria latrociniis infesta solus petitus sum, qui lucem, libertatem, denique quicquid patri debeo, non ignarus, ut primo natalis horae tempore, sed videns sentiensque acceperim, nec solum donatus his bonis sed summis periculis liberatus sum? nonne me ex amici fide natum et tenacioribus beneficiorum vinculis fatear esse constrictum? miserum me! amice fidelissime, ingratum me moriendo fecisti. et quantulum est, quod adhuc loquor de mea infelicitate, de piratis! levis est ista fortuna, quae etiam fui, qua poena nullam ulteriorem scelera noverunt, cuius ad comparationem ergastulum leve est. hoc si scisses, pater, affirmo, promitto: cuius pietatis es, nemo te antecessisset. illa, certum habeo, expectas, ut dicam: morabar inter sacrilegos, incendiarios
Abbreviated transcription (Latin):
nus nichil esset. nauigare uoto captiuitatis qͥs posset alius.
qui qui ꝑatus esset pro amico mori. Magnũ hoc ꝑ se: ac se¬
culo nostro uix credibile iudices. Ilud uero omĩ p̃dicacõe
maius ad redimendũ me ꝓfectus est cũ mendicatitũ
patrẽ suũ stiet. At qui sperare poterat futurũ: uti sine
ꝑiculo suo redimeret᷑ nchilonimꝰ amicus cũ haberẽ di¬
uitem patrẽ ded noluit ipm̃ itineris apparatũ : et ne
qua ꝑirete redẽp̃cionis hora p̃ceps cucurrat ꝓfidẽ dnũ
hominnũq ꝙadmodũ ad redemptionẽ amiai festinate e¬
ciã cuius pater lentus. Terenciũ quẽ inter ceteros capti¬
uos scdõ punico bello scipia fricamiꝰ uinculis ex solueret
memorie tradidere maiores insigni recepte libertatis
pilleo testantẽ in triũpho ducis esse conspectũ. Et ille qͥ¬
dem maioris momenti accessio publicã senserat felicitatẽ

Expanded text:
nus nihil esset, navigare voto captivitatis, quis posset alius nus nihil esset, navigare voto captivitatis, quis posset alius quam qui paratus esset pro amico mori? magnum hoc per se ac saeculo nostro vix credibile, iudices; illud vero omni praedicatione maius: ad redimendum me profectus est, cum mendicaturum patrem suum sciret. atquin sperare poterat futurum, ut sine periculo suo redimeretur nihilominus amicus, cum haberem divitem patrem, sed noluit ipsum itineris apparatum, et, ne qua periret redemptionis hora, praeceps cucurrit. pro fidem deum hominumque, quemadmodum ad redemptionem amici festinat, etiam cuius pater lentus est! Terentium, quem inter ceteros captivos secundo Punico bello Scipio Africanus vinculis exsolverat, memoriae tradidere maiores insigni receptae libertatis pilleo gratiam testantem in triumpho ducis esse conspectum. et ille quidem maioris momenti accessio publicam senserat felicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
optim iĩta narrauerĩ. Hec michi oĩã sine dubio ille
p̃stitit. Bed quid intest: Dubitor delicatus sũ. Quid in
hac parte defensioĩs agã iudices: dicã referre graciã
bñficiis uolui. Ita ne tandẽ aliquẽ mendicaẽ amiti
patrẽ equo aũno uisuitus fuit. At ille me redemitĩcui
nichil debui: Dicã moueri me sup̃mis amici mei p̃cib
Egregia uero cõparacio At ille michi p̃stitit qd̾ nõ ro¬
gaui. ut roune uertã. Tqm honescũ defendã factũ
an tqͣm necessariũ. Alterũ ab solui facilius p̃t. alterũ
laudari rectissimũ opuor. Neritatis int̾est. Audi pat̾
alunenta ista que donaca egenci putas: qnͣti illi ꝯstẽt.
Di accepto captiuitatis mee nuicio mlłis p̃cidꝰ addictꝰ
nullis opistolis uocatus. adolesteus ad liberaudũ me xĩ¬
culis pyratarũ ꝓfectus esset. Quibus ramen mericis
pensarẽ cũ michi prostitisset ꝙ ego tantũ ad patres pecraui.

Expanded text:
optimi merita narraverim. haec mihi omnia sine dubio ille optimi merita narraverim. haec mihi omnia sine dubio ille praestitit, sed quid interest? debitor delicatus sum. quid in hac parte defensionis agam, iudices? dicam: 'referre gratiam beneficiis volui'? itane tandem aliqui mendicare amici patrem aequo animo visurus fuit? at ille me redemit, cui nihil debuit. dicam moveri me supremis amici mei precibus? egregia vero comparatio. at ille mihi praestitit quod non rogavi. utro me vertam? tamquam honestum defendam factum an tamquam necessarium? alterum absolvi facilius potest, alterum laudari. rectissimum, opinor, veritatis inter est. Audi, pater, alimenta ista, quae donata egenti putas, quanti illi constent. si accepto captivitatis meae nuntio nullis precibus adductus, nullis epistolis vocatus adolescens ad liberandum me vinculis piratarum profectus esset, quibus tamen meritis pensarem, cum id mihi praestitisset, quod ego tantum a patre speravi?
Abbreviated transcription (Latin):
inmicicie fuissent: ausim dice si ꝓpter illũ liberos ꝑdi¬
disses: accipienda tamẽ erat a fortuna. talis satisfaccõ
certe ad uitandã insolencie opinonẽ. que Rẽ ĩmericã¬
pocenciã carpit. ne rageret p̃ert urdem ĩiudiosus mendicus et¬
et calamitatis auctori criminis causas rolgus egerẽt odiorũ.
Mescio quõ omĩs pro laborãte fauor esti. nec ullã ꝑpetuã gra¬
ciã seruat: nisi modesta uictoria. Nostia potissimũ clemen.¬
cia sustineat᷑: ne illiꝯ alii misereant. facilis uti animad.¬
uerteͬ uos spero udices. defensioĩs mee cursus estuanceꝙͣ
incipiã habẽ causã niiniũ bonã. Hic iam constiencia
trepidat. et racõ ueluc inter biuos dep̃hensas copulas
tũ aliud obiciat᷑ aliud defendendũ sit heret in dubio:
cũ beneficiis meis cõputare nõ audoo. Qognonistis expo¬
sicionẽ cause quãta qm̃q excedencia fidem adolescentis

Expanded text:
inimicitiae fuissent, ausim dicere, si propter illum liberos perdiinimicitiae fuissent, ausim dicere, si propter illum liberos perdidisses, accipienda tamen erat a fortuna talis satisfactio, certe ad vitandam insolentiae opinionem, quae fere immeritarpit, ne vagaretur per urbem invidiosus mendicus et calamitatis auctori criminosus causas vulgo suggereret odiorum. nescio quo modo omnis pro laborante favor est, nec ullam perpetuam gratiam servat nisi modesta victoria. nostra potissimum clementia sustineatur, ne illius alii misereantur. Facilis, ut animadvertere vos spero, iudices, defensionis meae cursus est. antequam incipiam habere causam nimium bonam, hic iam conscientia trepidat oratio, et velut inter binos deprehensa scopulos, cum aliud obiciatur, aliud defendendum sit, haeret in dubio; cum beneficiis meis computare non audeo. cognovistis expositionem causae, quanta quamque excedentia fidem adulescentis
Abbreviated transcription (Latin):
concursu in affinitatẽ manus. Unde cantũ imisc̃o bomi
ut inimicꝰ sit aspice solũ egente̾ scuc̃ oĩbꝰ p̃sidiis desti¬
tutũ. Nõne cõtumeliã fortune tue facis. si hunc odisci.
et adhus putas tua interesse ne uiuat. Nulla tibi con¬
tingẽ maior ulcio potest: quĩ si iam talis est ut illiꝯ etꝭ
nos miseream. Magna me hercule iam de uetere emulo
pena suꝑ est panẽ eripere mendico: et grauissiẽ per se
siores iacentem tnͣseũt et rescruati hostes restituteq q̃
urbes maiora cause exempla luit. qd scio uictis etiam
gladiatores ꝑtũt. Nost orbitatẽ post egestatẽ. quid am¬
plius potest pati nisi qd̾ optat: ulterior ne tibi aliqua
uicõ querenda est aut aliquid rerũ natua peius capit.
quis nõ te om̃i mortaliũ inhumanissirũ putet. si hͦ
aduersus inimitũ tuuã salcẽ optasti. Di me hertule ĩex¬
piabiles odiorũ cause. et cõpositis quoq fabulis ultiores

Expanded text:
concursu in affinitatem manus. unde tantum misero boni, concursu in affinitatem manus. unde tantum misero boni, ut inimicus sit? aspice solum, egentem, senem, omnibus praesidiis destitutum; nonne contumeliam fortunae tuae facis, si hunc odisti et adhuc putas tua interesse, ne vivat? nulla tibi contingere maior ultio potest, quam si iam talis est, ut illius etiam nos misereamur. magna mehercule iam de vetere aemulo poena; superest panem eripere mendico et gravissimae per se siores iacentes transeunt, et, cum reservati hostes restitutaeque urbes maiora causae exempla sint, quod scio, victis etiam gladiatores parcunt. post orbitatem, post egestatem quid amplius potest pati, nisi quod optat? ulteriorne tibi aliqua ultio quaerenda est, aut aliquid rerum natura peius capit? quis non te omnium mortalium inhumanissimum putet, si hoc adversus inimicum tuum saltem optasti! si mehercules inexpiabiles odiorum causae et compositis quoque fabulis ulteriores
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nnimicꝰ inqͥt meus est. Nam qͥs nos tanco oꝑe
laudaret pater si hoc amico p̃staremꝰ. Hec est celebran¬
da uirtus. hec animi suscipienda moderacõ uinceꝰ irã.
et inter simultates quoq meminisse hoĩs. Ut fabio max¬
imo ĩmortalẽ attulit laudẽ:creptus ex hostiũ manibus
inimicus. ut tiberiũ gracchũ admirata ciuitas esti:sti.¬
pione in carcerẽ duci ꝓhibito. Te quoq similis animi x¬
magnitudo memorie dabit tius enĩ opibus riuit ĩmicꝰ
Quitqd esti istud quod seuex inops ex nrã domo accipit:
si nõ irasceris tu p̃stitisti. tibi hoc pulchrũ atq magnificũ ẽ
Nam ego si quid in patrẽ senatoris mei confero: nõ su lau¬
dandꝰ.seq exspectaueris hoc loco pater ut illa dicã. sed
odiorũ honescus occasus est eti dũ simultates nichil aliud
hũt qm̃ nocendi cupiditatẽ.spetiosa in melis animi
mutacio est cũ exempli honore iuncte q ex hosti pene

Expanded text:
'Sed inimicus,' inquit, 'meus est.' nam quis nos tanto opere 'Sed inimicus,' inquit, 'meus est.' nam quis nos tanto opere laudaret, pater, si hoc amico praestaremus? haec est celebranda virtus, haec animi suspicienda moderatio, vincere iram et inter simultates quoque meminisse hominis. Ut Fabio Maximo immortalem attulit laudem ereptus ex hostium manibus Minucius, ut Tiberium Gracchum admirata civitas est Scipione in carcerem duci prohibito, te quoque similis animi magnitudo memoriae dabit. tuis enim opibus vivit inimicus; quicquid est istud, quod senex inops ex nostra domo accipit, si non irasceris, tu praestitisti, tibi hoc pulchrum atque magnificum est. nam ego, si quid in patrem servatoris mei confero, non sum laudandus. Neque expectaveris hoc loco, pater, ut illa dicam: semper odiorum honestus occasus est, et, dum simultates nihil aliud habent quam nocendi cupiditatem, speciosa in melius animi mutatio est cum exempli honore, iunctaeque ex hostili paene
Abbreviated transcription (Latin):
melius qm̃ ubi laus emit᷑. qm̃ ubi ferius bonitatis excendit:
Magna cõsciencia est felicitatẽ meruisse. Ignotus sane sic
et alienus: quid fueritiante nõ quero. post hic erit amicus.
et hercule quo quisqz plus potest. quoq lacius patet ad in¬
cursus hoc magis cogitare debet atq respice᷑. quantũ in
nos fortune regnũ sit qm̃ in stabili sede huãna cõlistanti
Non me aurata liq̃aria uet radiantes marmore colup̃.¬
ne nec graues cruste fecerint ĩmemorẽ fragilitatis. Mł.¬
ta sope et locupletibus acciduai sepe in unũ sũma decidũt
Ego uidi pauperẽ auxilia diuiti ferentẽ. Ded sane suꝑ¬
bius escimet miserias: longa felicitas et alienũ casũ fa¬
cile despiciat securus fui. Ego quoties auxilia calami¬
tatis petere aliquẽ uidco nõ possũ non moueri: fortuna
mea. Duccurrit michi cõtinuo tempus illud quod ipse
demenciã optabã. Ignoste pater: si penitus aĩo meo
hic insedit affertus. Amare mifericordiã miser cepi

Expanded text:
uam ubi laus emitur, ubi faenus bonitatis extenditur? magna conscientia est felicitatem meruisse, ignotus sane sit et alienus, quid fuerit ante, non quaero, post hoc erit amicus et hercule, quo quisque plus potest quoque latius patet ad incursus, hoc magis cogitare debet atque respicere, quantum in nos fortunae regnum sit, quam instabili sede humana consistant. non me aurata laquearia nec radiantes marmore columnae nec graves crustae fecerint immemorem fragilitatis. multa saepe et locupletibus accidunt, saepe in imum summa decidunt. ego vidi pauperem auxilia diviti ferentem. sed sane superbius aestimet miserias longa felicitas et alienum casum facile despiciat securus sui; ego quotiens auxilia calamitatis petere aliquem video, non possum non moveri fortuna mea. succurrit mihi continuo tempus illud, quo ipse clementiam optabam. ignosce, pater, si penitus animo meo hic insedit affectus; amare misericordiam miser coepi.
Abbreviated transcription (Latin):
ne pietatis agnoscit. hic quoq rogemiꝰ Per ego te iuuẽĩs
illos meos de quibꝰ mĩc querẽs annos. ꝑ exꝑtos cibi natos¬
q humanorũ accidenciũ casus. per infelicis illius manes
cui nec hot saltẽ contĩgit ut te reu̾so te p̃sente moreretur:
pasce nũs quod te redimere uolui pasce qd frẽz tuũ redemi
Non ego lassicudinẽ tuã posto: nũꝙͣ ociũ meũ. Rec ut ipse
securus quietus tnͣsigam diẽ: tuas opibus manꝰ tuũ laboribꝰ
assigno dolorẽ sudorẽ. Iungamꝰ mutue pietatis officia. Par
flebile par oĩbus etatibꝰ noĩbusq reuerendũ esti nobis nego¬
ciũ. tũ cetitate mitissuma. Qñto libenciꝰ dabũt cũ uiderint
ꝑiter una ꝙ miscros mutua sustentaciõe conexos. Etiego qͥdẽ
rogabo qui soleo scd in cuos sinus ppłus congerat scipes. Et.¬
quid p̃ces quitq̃d ĩpetrauerĩt lacrime mee accipe tuere dispẽ

Expanded text:
rnae pietatis agnoscit, hic quoque rogemus. per ego te, iuvenis, rnae pietatis agnoscit, hic quoque rogemus. per ego te, iuvenis, illos meos, de quibus nunc quereris, annos, per expertos tibi notosque humanorum accidentium casus, per infelicis illius manes, cui nec hoc saltem contigit, ut te reverso, te praesente moreretur, pasce nunc, quod te redimere volui, pasce, quod fratrem tuum redemi. non ego lassitudinem tuam posco, numquam otium meum, nec, ut ipse securus quietusque transigam diem, tuas operibus manus, tuum laboribus assigno sudorem. iungamus mutuae pietatis officia par flebile, par omnibus aetatibus nominibusque reverendum. est. nobis negotium cum civitate mitissima. quanto libentius dabunt, cum viderint pariter unaque miseros mutua sustentatione conexos! et ego quidem rogabo, qui soleo, sed in tuos sinus populus congerat stipes. quicquid preces, quicquid impetraverint lacrimae meae, accipe, tuere, dispen
Abbreviated transcription (Latin):
me remittis ad curbã. Quid facis rursus oĩbus grauẽ. Consup̃¬
si fletus clemenciã ciuitatis ex hausi Non alit pplũs hominẽ
quẽ ꝑcere filius debet. Quid sibi rolt hec aliena calamitatibꝰ
nris aliena uirtutibꝰ tuis iuuenis asꝑitas: Abstulisti michi
malorũ quorũ meorũ uerecundiã. Quitqͣd faciedã: mendici¬
tatus est ex quo reu̾sus est. Durat in suscepto rigore iueĩs
et ad misericordiã non memoria fratris nõ patris concẽpla¬
cione deflectit᷑. Ceclamaret alius hoc loco ex tua fide dignꝰ
quidẽ eras ĩpotencissume genens huãni. quẽ in cormẽta
mea dolorẽ q redeunte̾. uincla rursus ac pena carteris
exciperet: et insulces huic confessioni licet alligac non
possũ. Quid michi miseras ulcõnes. quid trisce mõstra¬
tis auxiliũ⁊ facẽt hoc pator qui redimẽ uoluisset, Age
nuẽ uiuacissiã senectus redeamꝰ ad p̃ces qd̃ solũ uis pat̾¬

Expanded text:
me remittis ad turbam? Quid facis rursus omnibus gravem? consumpme remittis ad turbam? Quid facis rursus omnibus gravem? consumpsi fletus, clementiam civitatis exhausi. non alit populus hominem, quem pascere filius debet. quid sibi vult haec aliena calamitatibus nostris, aliena virtutibus tuis, iuvenis, asperitas? abstulisti mihi malorum quoque meorum verecundiam: quicquid faciebam, mendicitas est, ex quo reversus es. Durat in suscepto rigore iuvenis, et ad misericordiam non memoria fratris, non patris contemplatione deflectitur. exclamaret alius hoc loco: 'lex, tuam fidem!' dignus quidem eras, impotentissime generis humani, quem in tormenta mea doloremque redeuntem vincla rursus ac poena carceris exciperet; et insultes huic confessioni licet, alligare non possum. quid mihi miseras ultiones, quid triste monstratis auxilium? faceret hoc pater, qui redimere noluisset. Age nunc, vivacissima senectus, redeamus ad preces; quod solum ius pate
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Acreperãti p̃tiũ duorũ. Incelligit iudices et ipẽ uiue¬
nis nõ esse se calamitatiũ nostrarũ iustiaie patre .et sic agꝭ
tmi alere non debeat. Deaq tñsfert in hoc defensionẽ ut pos¬
se se neget. Euud dicitis indices: feretis hoc dictutt̃ iuuene
corpore atos etate robustũ. Non habes opes: sed mẽbra sedri¬
reo sam neq ego laborẽ: nec difficues posco conatus dõ¬
teuta sũ uiuenis. ut uels. Sibes me poscẽ putas diuõs
quibꝰ nicũbam manus quas eliso pectori apponã. sinus in quos e¬
gerã ex haustarũ reliqͥas lacrimarũ. ut sepelias ut hec cũ miseri
illiꝯ mẽbris ossa cõponas. Non alimẽta quero sed filiũ. Quid qdͣ
ne graue longũq sup̃ma pietatis exigimꝰ officiũ. Stron diu
uiuere eciã si me duo pasceretis. Decurus sis; breui ce geĩtus
mei liberabũt. assiduis planctibꝰ euerberata uitalia. Quid

Expanded text:
tas? acceperant pretium duorum. Intellegit, iudices, et ipse iuvetas? acceperant pretium duorum. Intellegit, iudices, et ipse iuvenis non esse se calamitatium nostrarum iustitiae parem, et si sic agit, tamquam alere non debeat, itaque transfert in hoc defensionem, ut posse se neget. quid dicitis, iudices? feretis hoc dicentem iuvenem corpore atque aetate robustum? non habes opes, sed membra, sed vires. nam neque ego laborem nec difficiles posco conatus: contentus sum, iuvenis, ut velis. cibos me poscere putas? humeros, quibus incumbam, manus, quas eliso pectori apponam, sinus, in quos egeram exhaustarum reliquias lacrimarum, ut sepelias, ut haec cum miseri illius membris ossa conponas. non alimenta quaero, sed filium. quid, quod nec grave longumque supremae pietatis exigimus officium? non diu viverem, etiamsi me duo pasceretis. securus sis: brevi te gemitus mei liberabunt, assiduis planctibus everberata vitalia. quid
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sence deficeret: ꝑ illud inq̃ti frater optime nataliũ nostrorũ
scicrũ uenerandũ q consorciũ per scãs ꝑegrinacioẽs. ꝑ adũ¬
sa cõmunia ꝑ hoc qd̾ et cu langue᷑ potuisti si te uel tua qũ
uirtus uel sacietas secura p̃donũ piratico carce̾ emiserit
cõncndo cibi senem quẽ facimꝰ uterq mendicũ. Cestor imi¬
mortalia numina et infernorũ sediũ deos: pasccit᷑ patre ᷤᷤ
si te redemisset. Ego camẽ inqͥt michi debeo qd reu̾sus sr̃c¬
ssion quidẽ quitqm uelim iuuenis de uirtutũ tuarũ admni¬
racione detractũ audias tam uecesse est in hac pietate uin
Enasisse ce putas ingte dimissus es. axa pietas istud inca
fens electio. Unde enĩ uenit quitq̃d ante captiuitas tua p̃s¬
tare nõ petuis. Iacta qnͣtũ uoles effiactũ carttitꝰ: ruptas
catherias uis stire quid negligentes feceria securos ꝙ pira¬

Expanded text:
praesente deficeret 'per illud,' inquit, 'frater optime, natalium nostrorum praesente deficeret 'per illud,' inquit, 'frater optime, natalium nostrorum sacrum venerandumque consortium, per socias peregrinationes, per adversa communia, per hoc, quod et tu languere potuisti, si te vel tua quandoque virtus vel satietas secura praedonum piratico carcere emiserit, commendo tibi senem, quem facimus uterque mendicum. testor immortalia numina et infernarum sedum deos: pascerem patrem, si te redemisset.' 'Ego tamen,' inquit, 'mihi debeo, quod reversus sum.' non quidem quicquam velim, iuvenis, de virtutum tuarum admiratione dectractum; audias tamen necesse est in hac impietate verum. evasisse te putas? ingrate, dimissus es! mea pietas istud, mea fecit electio. unde enim evenit, quicquid ante captivitas tua praestare non potuit? iacta, quantum voles, effractum carcerem, ruptas catenas; vis scire, quid neglegentes fecerit securosque pira
Abbreviated transcription (Latin):
liaccauit. post impias carreris sordes illũ conferali reste squalo¬
rẽ erus. Daulisy eger uidit ꝓpinquos adloaitus est amicos
piãdauit ciegie et ꝙ̃uis sup̃ma serte collabr̃o pͥus tũluce celi
bibera saciatus est. Contulit michi grande uelt nolt foctu
filiũ redime̾ nen debui. non sufficia het tibi de me pena qde
ille decessit. Irasci prĩ tantũ fortasse fas esset : si riuet frateri
Runc alimẽta q̃renti responde̾ posses posce p̃latu. Quãtũ
incẽlligo qui de mendicitate patris uindicaris: egri es redep̃.¬
ti iuiuenis inimicus sescis quid sit inuidiã facere patri:
melior ertiticua causa sed mei misereris. At qnͣto dii dee ꝙ alius
fiutr ille infelicissumiuuenis affectus. Necessario enĩ et audiẽ
reret᷑. Qredo me hertule hoc mistrũ colore consuptũ: qd̾ sibi
uidebat᷑ preciũ suũ michi ꝑdidisse. Non aliter igit᷑ quã si ce

Expanded text:
iactavit; post impias carceris sordes illum cum ferali veste squaloiactavit; post impias carceris sordes illum cum ferali veste squalorem exuit paulisper aeger, vidit propinquos, allocutus est amicos, mandavit, exegit, et quamvis suprema sorte conlabens prius tamen luce caeli libera satiatus est. contulit mihi grande, velit nolit, fortunfilium redimere non debui, non sufficit haec tibi de me poena, quod ille decessit? irasci patri tunc fortasse fas esset, si viveret frater; tunc alimenta quaerenti respondere posses: 'posce praelatum.' quantum intellego, qui de mendicitate patris vindicaris, aegri es redempti, iuvenis, inimicus, nescis, quid sit invidiam facere, patri; melior erat tua causa, si mei miserereris. At quanto, dii deaeque, alius fuit ille infelicissimi iuvenis affectusreretur. credo mehercules hoc miserum dolore consumptum, quod sibi videbatur pretium suum mihi perdidisse. non aliter igitur quam si te
Abbreviated transcription (Latin):
ouc conticuit. strictis q uitalibꝰ circa dolorẽ suũ mẽbra rigauert̃.
Exclamauit faceor quid agis infelix cur desperacõne collaberis.
Actolle paulisꝑ oculos confirma dura te frater elegit. Uisa est
post haut uocẽ meã ꝑata conditio. Continuo parata detraxit
cathenas: uincula laxauit. Ultis elegisse me negẽ roltis iu
lucẽ diẽ q ꝓductas ꝓdictis carceri suo reddat᷑ eger. Ego ucõ nõ
habui uerra quibꝰ me delibere᷑ quibꝰ nolle concendẽ: uoltis
scur qd̃ pater quid pirata p̃sticerit. Ego duos redemi: sed alte¬
rũ accepi. Ut scias inqͥͣt egrũ redemi nõ debusse defunctus est
crudelissume gnis huãni qui nos pucas p̃ciũ tuũ perdidisse:
audi qm̃ multa nobis in morituroo filio pirata reddiderit fĩ
tius ille inter unicula cathenas q deficieus: respirauit aliquid
in thoro tandẽq liberas uinculis manꝰ per tocius lectuli fpacia

Expanded text:
one conticuit, strictisque vitalibus circa dolorem suum membra riguerunt. one conticuit, strictisque vitalibus circa dolorem suum membra riguerunt. exclamavi, fateor: 'quid agis, infelix? cur desperatione conlaberis? attolle paulisper oculos, confirma, dura; te frater elegit.' visa est per hanc vocem meam peracta condicio: continuo pirata detraxit catenas, vincla laxavit. vultis elegisse me negem, vultis in lucem diemque productus carceri suo reddatur aeger? ego vero non habui verba, quibus me deliberare, quibus nolle contenderem. vultis scire, quid pater, quid pirata praestiterit? ego duos redemi, sed alterum accepi. 'Ut scias,' inquit, 'aegrum redimi non debuisse, defunctus est.' crudelissime generis humani, qui nos putas pretium tuum perdidisse, audi, quam multa nobis in morituro filio pirata reddiderit: frater tuus ille inter vincula catenasque deficiens respiravit aliquid in toro tandemque liberas vinculis manus per totius lectuli spatia
Abbreviated transcription (Latin):
rante ĩam uictũ cũ repente miseras manꝰ uelut recidentis
amplexus posuit in sin meo. Et cũ lassa spiria ꝑ ardences
anhelitus egestis sepe uisteribꝰ. cũ dui collatis uterq singultibꝰ
mistuissemiꝰ lassas sine uoce lacrimas: tandẽspiritu uix in pau¬
cissima uba collecto tibi quidẽ inq̃t gracias ago pater: qd iedemp.¬
turus utrũq uenisti. Non adeo tũ sensus meos langnor hebe¬
tauiti. ut exitũ condicioĩs huiꝰ ignorẽ. ego luxuriosus. ego ꝑditꝰ
Mũt uero suꝑ infamiã nonũs huiꝰ: emorior utinã hoc saltẽ
michi sero fata prestarẽt ut residiũ laborantis aiẽ ui tuo po¬
neremꝰ amplexu sed si mora est languor ꝓperãtibus exspes¬
tare ꝑeuntẽ: ite suꝑscites. ite felices. Has trũ reliq̃as ꝯmen.¬
date piraitis: nermersus profundo. pictus. influctus exitũ
facia hominis ad quẽ non uenerit paten . Rude enĩ spare

Expanded text:
rante iam victum, cum repente miseras manus velut recidentis rante iam victum, cum repente miseras manus velut recidentis amplexus posuit in sinu meo, et cum lassa suspiria per ardentis anhelitus egesta saepe visceribus, cum diu collatis uterque singultibus miscuissemus lapsas sine voce lacrimas, tandem spiritu vix in paucissima verba collecto 'tibi quidem', inquit, 'gratias ago, pater, quod redempturus utrumque venisti; non adeo tamen sensus meos languor hebetavit, ut exitum condicionis huius ignorem. ego luxuriosus, ego perditus; nunc vero super infamiam nominis huius emorior. utinam hoc saltem misero fata praestarent, ut residuum laborantis animae in tuo poneremus amplexu; sed si mora est longior properantibus expectare pereuntem, ite superstites, ite felices, has tantum reliquias commendate piratis, ne mersus profundo, proiectus in fluctus exitum faciam hominis, ad quem non venerit pater. unde enim sperare
Abbreviated transcription (Latin):
placas in suũ miser iterũ cubile deieciti. Totus ille circa
nos carceris pplus obticuiti. et ne colloq̃is ur̃is terribilis ca¬
thenarũ stridor obstreperet. lassatos artus ĩsua tenuẽ paciẽcia
Ego feruis. graius huic si uidet᷑ incipiã. Iuxuriose merusti.
Agnora ꝓfecto pr̃ni doloris Estus quisquis solaciũ putat. Ut de
fateor hinic aliqua languente filio uenisse solacia: qd̾ unxit in¬
felix ꝙ̃adinodũ uoluit qd̾ fuit hilaris ac leta breuis etas. Ere¬
de iuuenis et pro te iam maluissem ut luxuriosus esses. Qui tu
tempori. cui dolori rigorẽ ulcioĩs frontẽ castigantis iniungis.
Inpacientissiã res esti: ꝑdere filiũ cui uidearis irasti. Corrup¬
tũ me p̃cibus putatis. ambitu q lacrimarũ. Hoc uicit egert.
qd non rogabat. Assidebã mifero. demuttebat. oculos. int̾rogãti
responsũ de lacrimis tm̃ gemitu ꝙ reddebat. Agebat me delibe¬

Expanded text:
perlatas in suum miser iterum cubile deiecit. totus ille circa perlatas in suum miser iterum cubile deiecit. totus ille circa nos carceris populus obticuit, et, ne colloquiis nostris terribilis catenarum stridor obstreperet, lassatos artus in sua tenuere patientia. ego serius, gravis hinc, si videtur, incipiam: 'luxuriose, meruisti'? ignorat profecto paterni doloris aestus, quisquis solacium putat, ut de fateor hinc aliqua languente filio venisse solacia, quod vixit infelix quemadmodum voluit, quod fuit hilaris ac laeta brevis aetas. crede, iuvenis: et pro te iam maluissem, ut luxuriosus esses, cui tu tempori, cui dolori rigorem ultionis, frontem castigantis iniungis! impatientissima res est perdere filium, cui videaris irasci. corruptum me precibus putatis ambituque lacrimarum? hoc vicit aeger, quod non rogabat. assidebam misero; demittebat oculos, interroganti responsum de lacrimis tantum gemituque reddebat. agebat me delibe