comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inse ꝑid qđ corporeus esse uoluit conderent᷑ : ita rursum in om̃s ipse ꝑ id qđ
eiꝰ. ẽ inuisibile referretur dĩigit᷑ imago inuisibilis pudorẽ humani exor¬
dii ñ recusauit : & ꝑ conceptionẽ. partũ:. uagitũ. cunas. om̃s nature nrȩ̃
rependetur : In en arrabił adõ originis unꝰ unigenitꝰ ds̃ incorpusculi humani
formã scẽ uirginis utero insertꝰ ad crescit qui om̃ia continet. & intraquẽ
& ꝑquẽ cuncta sunt : humani partꝰ lege ꝓfert: & ad cuiꝰ uocẽ archangłi
uagitu infantiȩ auditur: qui inuisibilis. & imcõp̃hensilis. ẽ. ñ uisu. sensu.
tactuq moderanđ : cunis. ẽ obuolutꝰ. Hȩc siquis indignadõ recolet : tanto
se maioris benefitii obnoxiũ confitebitur. quan tominꝰ hȩc dĩ conuenerint
maiestati. Non ille eguit homo effici ꝑquẽ homo factus. ẽ: sed nos eguimꝰ

Expanded text:
in se per id quod corporeum se esse voluit conderentur, ita rursum in omnes ipse per id quod in se per id quod corporeum se esse voluit conderentur, ita rursum in omnes ipse per id quod ejus est invisibile referretur. Dei igitur imago invisibilis pudorem humani exordii non recusavit, et per conceptionem, partum, vagitum, et cunas, omnes naturae nostrae rependetur? Inenarrabilis a Deo originis unus unigenitus Deus, in corpusculi humani formam sanctae Virginis utero insertus accrescit; qui omnia continet, et intra quem et per quem cuncta sunt, humani partus lege profertur, et ad cujus vocem archangeli agitu infantiae auditur. Qui invisibilis et incomprehensibilis est, non visu, sensu tactuque moderandus, cunis est obvolutus. Haec si quis indigna Deo recolet, tanto se majori beneficii obnoxium confitebitur, quanto minus haec Dei convenerint majestati. Non ille eguit homo effici, per quem homo factus est. Sed nos eguimus
Abbreviated transcription (Latin):
claritate. quã habui apudte priusquã mundus esset . & in principio erat
sub ab antixp̃o p̃dicatores. om̃i contumelia dĩfiliũ illudentes. & audient
Ego depatre exiuii. & filius in patris sinu. & ego & pat̾ unũ sumus : ego in
patre & pat̾ in me: & postremo una cũ udȩis irascant᷑ qđ xp̃s proprium¬
tanta in se argum̃tit sustinens ueritatis. quantȩ ꝑuersitatũ quȩstiones et
fidelitatis calumniȩ mouebuntur. Nam incȩteris dispensatio i¬
tis pat̃nȩ ẽ Virgo partus & corpus. postq crux. mors. inferi. salus nr̃a est
in hac operatione famulante & sua di uidelicet inumbrante uir tute cor¬
poris sibi initia conseuit. & exordia carnis instituit. ut homo factꝰ ex uirgi¬
ne naturã in se carnis acciperet. ꝑque huius ad mixtionis sotietatem scĩfica¬
tũ in eo uniuersi generis humani corpus existeret. utquẽ ad modũ omnes

Expanded text:
ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset ; et, In princea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset ; et, In princsed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi ; et, Filius in Patris sinu ; et, Ego et Pater unum sumus ; et Ego in Patre, et Pater in me . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Chritanta in se argumenta sustinens veritatis, quantae perversitatum quaestiones et infidelitatis calumniae movebuntur. Jam in caeteris dispensatio voluntatis paternae est. Virgo, partus et corpus, postque crux, mors, inferi, salus nostra est. in hac operatione famulante, et sua, Dei videlicet, inumbrante virtute, corporis sibi initia consuevit, et exordia carnis instituit, ut homo factus ex virgine naturam in se carnis acciperet, perque hujus admixtionis societatem sanctificatum in eo universi generis humani corpus existeret, ut quemadmodum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
& totidẽ ueritatis esse doctrinas quotidẽ er̃ studia falsitatis Contrabant᷑
inunũ nomina hereticoꝵ. & om̃s scolȩ ꝓdeant. audiant unũ ingenitum
dm̃ patrẽ. & unũ unigenitũ dm̃ filiũ. ꝑfecti patris ꝓgeniem ꝑfectam. non
ꝑdeminutionẽ genitũ. ñ exsolido parte aliqua decisũ. sed om̃ia habentẽ
genuisse om̃ia consecutũ. ñ ex deriuatione fluxuue deductũ. sed ex om̃ib
atq in om̃ib natũ ab eo qui inom̃ib in quib. ẽ. esse ñ desinat. liberũ atẽpore.
solutũ ascłis. ꝑquẽ om̃ia factii sunt. Neq enĩ esse in his potuit: quȩ ab ipso
audet sabellius cundẽ p̃dicet: & ipsũ illũ. esse quiutrũq sit nuncupatꝰ ut cũ
eo unuꝰsit. ambo ñ unũ: audiet statim de euangeliis ñsẽmel neq iterũ sed frequen¬
a dieb carnis intelligens relegat. Pat̃ clarificame ea aprid temedipsum

Expanded text:
et totidem veritatis esse doctrinas, quotidem erunt studia falsitatis. Contrahantur et totidem veritatis esse doctrinas, quotidem erunt studia falsitatis. Contrahantur in unum nomina haereticorum, et omnes scholae prodeant: audiant unum ingenitum Deum patrem, et unum unigenitum Dei filium perfecti patris progeniem perfectam; non per diminutionem genitum, non ex solido parte aliqua decisum, sed omnia habentem, genuisse omnia consecutum; non ex derivatione fluxuve deductum, sed ex omnibus atque in omnibus natum ab eo, qui in omnibus in quibus est esse non desinat; liberum a tempore, solutum a saeculis, per quem omnia facta sunt: neque enim esse in his saeculis poaudet, Sabellius eumdem praedicet, et ipsum illum esse qui utrumque sit nuncupatus; ut cum eo unus sit ambo, non unum. Audiet statim de Evangeliis non semel neque iterum, sed frequena diebus carnis intelligens. Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
in enarrabilẽ & excedentẽ cõplexũ omnẽ & sermonis &sensus. teneamꝰ atq
na & circũstrepentiũ undiq hereticoꝵ otiosa fraudulentia. Stat enĩ hoc
fundamentũ ualidũ & immotũ aduersus om̃suentos. pluuias. torrentes :
ñ flatib pellendũ . ñstillicidus penitrandũ. ñ inundationib. subluendum:
&optimũ ẽ quicquid aplurimis incursadm anullo ttam̃ poterit impelli
Ut aut̃ quȩdam medicam̃toꝵ genera sunt ita cõparatit. ut ñ singulis ttentũ
ȩgritudinib utilia sint. sed om̃ib in cõmune medeant᷑. habeantq inse uirtu¬
tem generalis auxilii : ita & fides catholica ñ aduersum singulas pestes. sed
contra om̃s morbos opẽ medelȩ cõmunis imꝑtit. ñ infirmanda genere. non
iuncenda numero. ñdiuersitate fallenda. sed una atq eadẽ aduersũ singula
om̃ĩaq consistit. Magnũ.ẽ enĩ tot inea remedia esse quot morbi sunt:

Expanded text:
inenarrabilem, et excedentem complexum omnem et sermonis et sensus, teneamus atque inenarrabilem, et excedentem complexum omnem et sermonis et sensus, teneamus atque na, et circumstrepentium undique haereticorum otiosa fraudulentia. Stat enim hoc fundamentum validum et immotum adversus omnes ventos, pluvias, torrentes, non flatibus pellendum, non stillicidiis penetrandum, non inundationibus subluendum : et optimum est, quidquid a plurimis incursatum, a nullo tamen poterit impelli. Ut autem quaedam medicamentorum genera sunt ita comparata, ut non singulis tantum aegritudinibus utilia sint, sed omnibus in commune medeantur, habeantque in se virtutem generalis auxilii: ita et fides catholica non adversum singulas pestes, sed contra omnes morbos opem medelae communis impertit, non infirmanda genere, non vincenda numero, non diversitate fallenda; sed una atque eadem adversum singula omniaque consistit. Magnum est enim; tot in ea una remedia esse, quot morbi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ens. sed se dm̃ in eo ipso quod ds̃ ex dõ nascebatur intelligens. Hoc unigenitꝰ
ab ingenito: hoc. ego & pater unũ sumꝰ. hoc. inconfessione patris. & filii. đsunus:
hoc: pat̃ infilio. & filius in patre : hinc qui me uidit uidit & patrẽ. hinc omĩa
quȩ habet pat̃ dedit filio: hinc. sicut habet pat̾ uittĩ insemet ipso. itt dedit
filio habere uittt̃ insemet ipso: hinc. nemonouit filiũ nisi pat̾. neq patrẽ nisi
hender̃. Cessit sermo naturȩ : & non habet quo excurrat. Et tam̃ piscator
iste recubans indnĩ pectus accepit: ñ. ẽ iste scłi sermo: quia dequa agitur
ñ scłi res. ẽ Edatur aliquid: si insignificatione uerboꝵ reperiri potest ultra
Iuȩ sinonsunt. immo quia ñ sunt : miremur hanc inpiscatore doc trinã
& in eo dĩ eloquia sentiamꝰ. confessionẽq patris & filii ingeniti & imnigeniti.

Expanded text:
ens, sed se Deum in eo ipso quod Deus ex Deo nascebatur intelligens. Hoc unigenitus ens, sed se Deum in eo ipso quod Deus ex Deo nascebatur intelligens. Hoc unigenitus ab ingenito: hoc, Ego et Pater unum sumus : hoc in confessione Patris et Filii Deus unus: hoc Pater in Filio, et Filius in Patre. Hinc, Qui me vidit, vidit et Patrem . Hinc, Omnia quae habet Pater, dedit Filio . Hinc, Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso . Hinc, Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi henderunt . Cessit sermo naturae, et non habet quo excurrat; et tamen hoc piscator iste recubans in Domini pectus accepit. Non est iste saeculi sermo; quia de qua agitur, non saeculi res est. Edatur aliquid, si in significatione verborum reperiri potest ultra quam oferantur. Quae si non sunt, immo quia non sunt; miremur hanc in piscatore doctrinam, et in eo eloquia Dei sentiamus: confessionemque Patris et Filii, ingeniti et unigeniti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sine eo ftctũ sit. Quod factũ. ẽ meo uita. ẽ hoc igitur ñ sine eo : quod
in eo factũ .ẽ. Nam &id qđ in eo factũ ẽ etiã ꝑeũ factũ. ẽ Om̃ia enĩ ꝑ ipsum
& inipso creata sunt. In ipso aut̃ createt : quia nascebatur creatordĩ. Sedetiã
ex hoc sine eo nihil ftctũ. ẽ qđ in eo factũ. ẽ : quia nascens ds̃ uita erat & qui
uita erat : non postea quã . ẽ natꝰ effectus. ẽ uita. Non enĩ ineo aliud. ẽ quoq
natũ. ẽ : & aliud ẽ quod natus accepit. Non habet int̾se tẽpus. & natiuitas
& profectus. Sednihil sine eo fiebat ex his quȩ meo fiebant: quia uita. ẽ
in quo fiebant. & ds̃ qui ad õnatꝰ.ẽ : ñ postea quã natus . ẽ. sed nascendo ds̃
extitit. Hascens enĩ auiuente uiuus. auero uerus. aꝑfecto ꝑfectus. ñ sine
potestate natiuitatis suȩ natus. ẽ. natiuitatẽ uidelicet suã non postea senti¬

Expanded text:
non sine eo factum sit. Quod factum est in eo, vita est . Hoc igitur non sine eo, quod non sine eo factum sit. Quod factum est in eo, vita est . Hoc igitur non sine eo, quod in eo factum est: nam id quod in eo factum est, etiam per eum factum est. Omnia enim per ipsum et in ipso creata sunt . In ipso autem creata, quia nascebatur creator Deus. Sed etiam ex hoc sine eo nihil factum est, quod in eo factum est, quia nascens Deus vita erat: et qui vita erat, non postea quam est natus, 38 effectus est vita; non enim in eo aliud est quod natum est, et aliud est quod natus accepit. Non habent inter se tempus et nativitas et profectus. Sed nihil sine se fiebat ex iis quae in eo fiebant, quia vita est  supple is in quo fiebant, et Deus qui a Deo natus est, non postea quam natus est, sed nascendo Deus exstitit. Nascens enim a vivente vivus, a vero verus, a perfecto perfectus, non sine potestate nativitatis suae natus est, nativitatem videlicet suam non postea senti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sotiũ professus es cum enĩ nihil sine eo: intelligo ñsolũ quia alius. ẽ
ꝑquẽ. alius sinequo: quo utroq discernitur significatio &int̃ uenientis
res nihil esset exceptũ : soluis ti metũ dicendo. & sine eo factum est nihil
Uerũ confundor & turbor in eo qđ sine eo factũ ẽ nihil: Est ergo aliquid
ꝑ alterũ factũ: qđ ttim̃ ñ sit sine eofactũ: & si aliquid ꝑ alterũ. lic et ñsine
eo iã non ꝑeũ om̃ia. quia aliud. ẽ fecisse. aliud int̾uenisse facienti. Non habeo
hic piscator m̃s ut incȩteris qđ exmeo ꝓferã. atuo statim respondendũ. ẽ
Om̃ia ꝑeũ factti sunt: sentio: Apł senim paulus docuit. Uisibilia et in¬
uisibilia. siue throni. siue dominationes. siue principatꝰ siue potestates.
om̃ia ꝑ ipsum &in ipso Cum ergo omĩa ꝑ ipsum. subueni & en arra quid

Expanded text:
uctorem, cum socium professus es. Cum enim nihil sine eo, intelligo non solum; quia alius est per uctorem, cum socium professus es. Cum enim nihil sine eo, intelligo non solum; quia alius est per quem, alius est sine quo: utroque discernitur significatio et intervenientires, nihil esset exceptum, solvisti metum dicendo: Et sine eo factum est nihil. Verum confundor et turbor in eo, quod sine eo factum est nihil. Est ergo aliquid per alterum factum, quod tamen non sit sine eo factum: et si aliquid per alterum, licet non sine eo; jam non per eum omnia; quia aliud est fecisse, aliud est intervenisse facienti. Non habeo hic, piscator meus, ut in caeteris, quod ex meo proferam; a tuo statim respondendum est, Omnia per eum facta sunt. Sentio. Apostolus enim docuit: Visibilia et invisibilia, sive Throni, sive Dominationes, sive Principatm existit. --Cum ergo omnia per ipsum, subveni et enarra, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nec aufertur. Nam nec aboletur in alterũ : & apud unũ ingenitũ dm̃ ex
plenitudinẽ uerbi. Erat quidẽ in principio : sed potuit non esse ante prin¬
piũ. Etiã hic aliquid propiscatore meo ꝓfero: Quod erat : ñ potuit ñ
fuisse. Erat enĩ non habet intẽpore ñ fuisse. Sedquid prose ille: Omĩa
ꝑeũ facta sunt: Ergo nihil sine illo .ẽ. ꝑquẽ uniuersa cȩper : & infinitũ. ẽ¬
ꝑquẽ qđ ẽ ome sit̃ factũ. Tempus enĩ est: spatii ñ in loco sedinaetatae
inentis significatii moderatio & cũ ab eo omĩa. resnulla ñ ab eo.
hic fuisti. Omĩa ꝑcũ factti sunt. non habet modũ: ẽ ingenitus qui factus
anemine. ẽ: est & ipse genitꝰ ab innato: sine exceptione sunt om̃ia: & nihil
qđ ex trasit derelinqunt. Sed dũ nihil ultradicere audemꝰ aut forte
ĩ dicere molimur: occurre & sine eo factũ. ẽ. nihil. Red didisti

Expanded text:
ditur, nec aufertur: nam nec aboletur in alterum et apud unum ingenitum Deum, ex ditur, nec aufertur: nam nec aboletur in alterum et apud unum ingenitum Deum, ex plenitudinem Verbi. Erat quidem in principio, sed potuit non esse ante principium. Etiam hic tibi aliquid pro piscatore meo profero: Quod erat, non potuit non fuisse; erat enim non habet in tempore non fuisse. Sed quid pro se ille? Omnia per eum facta sunt . Ergo si nihil sine illo est; per quem universa 37 coeperunt; et in infinitum equem quod est omne sit factum. Tempus enim est spatii, non in loco, sed in aetate manentis significata moderatio. Et cum ab eo omnia, res nulla non ab eohic fuisti; omnia per eum facta sunt non habet modum. Est ingenitus, qui factus a nemine est: est et ipse genitus ab innato. Sine exceptione sunt omnia, et nihil quod extra sit derelinquunt. Sed dum nihil ultra dicere audemus, aut forte dum dicere molimur, occurre: Et sine eo factum est nihil. Reddidisti a
Abbreviated transcription (Latin):
In eo aut̃ ipso quod lo quuntur. dumfiniunt iã ñeritꝰ unde cȩper : hȩc ame :
ut abuno excȩteris. Sed piscator alit̾ ꝓse & obiurgabit te prius: quur
negligent᷑ audieris Nam & si sententiam primã rudis auditor amiseras.
in principio erat uerbũ. de sequenti quid quereris & uerbũ erat apud dm̃:
nihil summo. consequentia sibi ad sint. statum uerbi & nom̃ expectit
Dicit namq &dserat uerbũ Cessat sonus uocis & cogitationis eloquiũ uerbũ
in solens sermo cõmouit. Audio. & ds̃erat uerbũ : cui unũ dm̃ ꝓpħȩ nuntiaue¬
runt. Sednequo ultra trepidatione mea ꝓgredi possit: red de sacramenti
tinti piscator m̃s dispensationẽ. & refer adunũ om̃ia sine contumelia
olitione. sine tẽpore: ait hoc erat in principio apuddm̃. Cũ hoc erat in principi¬
o: ñ tenet᷑ intẽpore: cũ ds̃ est: non refertur aduocẽ : cũ. ẽ apud dm̃. nthil nec offen¬

Expanded text:
in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris. Sed piscator aliter pro se: et objurgabit te prius, cur negligenter audieris. Nam etsi sententiam primam rudis auditor amiseras: In principio erat Verbum, de sequenti quid quereris, Et Verbum erat apud Deum? nihil sumo, consequentia sibi adsint; statum Verbi et nomen exspecta. Dicit namque: Et Deus erat Verbum. Cessat sonus vocis, et cogitationis eloquium. Verbum insolens sermo commovet. Audio: Et Deus erat Verbum, cui unum Deum prophetae nuntiaverunt. Sed ne quo ultra trepidatio mea progredi possit, redde sacramenti tanti piscator meus dispensationem, et refer ad unum omnia sine contumelia, sine abolitione, sine tempore. Ait: Hoc erat in principio apud Deum. Cum hoc erat in principio, non tenetur in tempore; cum Deus est, non refertur ad vocem; cum est apud Deum nihil nec offen
Abbreviated transcription (Latin):
& solititriũ. & obtẽperans nemini ẽ Aures crigtimꝰ incȩtera ait: Et uerbũ
erat apuddm̃: lam sine principio.ẽ apuddm̃: qđ erat ante principiũ Est . gͦ.
nr̃ euasit. sed forte hȩrebit incȩteris. Dices enim: uerbũ sonus uocis est. et¬
enuntiatio negotioꝵ. & elocutio cogitationũ. hoc apud dm̃ erat. & in principio¬
erat In principio erat : quia sermo cogittitionis ȩt̃nus. ẽ cũ qui cogitat sit
ȩt̃nus Respondebo tibi interĩ ꝓpiscatore meo paucis: dũ uidemꝰ quomodo
rusticitatẽ suã ipse defendat. Sermo innatura habet ut esse possit: sequers
autẽ ei ẽ.: ut fuerit: est uero ttntũ cũ auditur . Et quomodo in principio
erat qđ ñeq ante tẽpus. neq post tẽpus ẽ & nescio anuł ipso esse possit intẽporee
loquentiũ enĩ sermo neq ẽ ante quã loquaqͣ: & cũ locuti erunt non erit

Expanded text:
 solitarium et obtemperans nemini. Aures erigamus in caetera. Ait: Et Verbum  solitarium et obtemperans nemini. Aures erigamus in caetera. Ait: Et Verbum erat apud Deum . Jam sine principio est apud Deum, quod erat ante principium. Est ergo noster evasit: sed forte haerebit in caeteris. 15. An sit sonus enuntiatio negotiorum, et elocutio cogitationum. Hoc apud Deum erat, et in principio erat: quia sermo cogitationis aeternus est, cum qui cogitat sit aeternus. Respondeo tibi interim pro piscatore meo paucis, dum videbimus quomodo rusticitatem suam ipse defendat. Sermo in natura habet ut esse possit, sequens autem ei est ut fuerit; est vero tantum cum auditur. Et quomodo in principio erat, quod neque ante tempus, neque post tempus est? Et nescio an vel ipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit;
Abbreviated transcription (Latin):
istius intimasse: Ait enĩ: in principio erat uerbũ. Quid ẽ istud in principio
erat: transcuntur tẽpora. transcenduntur scła : tollunt᷑ ȩtates Pone
aliquod qđuoles tua opimione principiũ: non tenes tẽpore: erat enĩ unde
tractatur Respice ad mundũ. intellige quid deeo scriptũ sit. In principio
fecit ds̃ cȩlum & terrã Fit ergo in principio qđ creatur. & ȩtates continet
qđ in principio continetur ut fieret : Mleus aut̃ piscator illit teratꝰ. in doctꝰ
liber a tẽpore. solutus a scłis. ẽ : uicit omne principiũ . Erat enĩ qđ ẽ. neq
in tẽpore aliquo concludit᷑. ut cȩperit. qđ erat potius in principio quam
fiebat. Sed excidisse forttasĩe ab ordine ꝓpositȩ distributionis piscator ẽ
nrm̃ dep̃hendemꝰ: uerbũ enĩ tẽpore liberauit. & suũ. ẽ sibiq qđ liberum

Expanded text:
istius intimasse. Ait enim: 35 In principio erat Verbum . Quid est istud, in principio istius intimasse. Ait enim: 35 In principio erat Verbum . Quid est istud, in principio erat? Transeuntur tempora, transmittuntur saecula, tolluntur aetates. Pone aliquod quod voles tua opinione principium: non tenes tempore, erat enim unde tractatur. Respice ad mundum, intellige quid de eo scriptum sit: In principio fecit Deus coelum et terram . Fit ergo in principio quod creatur, et aetate continens quod in principio continetur ut fieret. Meus autem piscator illitteratus, indoctus, liber a tempore, solutus a saeculis est, vicit omne principium: erat enim quod est, neque in tempore aliquo concluditur ut coeperit, quod erat potius in principio, quam fiebat. 14. Non est tamen solitarium. --Sed excidisse forte ab ordine propositae distributionis piscatorem nostrum deprehendemus: Verbum enim tempore liberavit, et suum est sibique, quod liberum
Abbreviated transcription (Latin):
sophistȩ mundi & sapientes scłi muti sunt. Sapientiã enĩ dĩ repro bauer̃. Scribã
ergo legis consulam. Sed ignorat : quia ei xp̃icrux scandalũ ẽ horttibor
forteuos coniuere & taicere. quia aduenerationẽ satissit eius qui p̃dicatur :
leprosos emundatos fuisse. surdos audisse. claudos cucurrisse. paraliticos
constitisse. cȩcos lum̃ recepisse. cęcũ ab utero oculos consecutũ. demonęs
fugatos ȩgrotos reualuisse. mortuos uixisse Sedhȩt heretici confitentur
& pereuntꝰ Expectate itaq nihilminꝰ claudoꝵ cursu. cȩcoꝵ uisu. fuga
demonũ uita mortuoꝵ Consistit enĩ metũ in patrociniũ edittirũ superuꝰ
difficultatũ. piscator egens. ignoratus. in doctus. manib. lino occupatis.
ueste umida. pedib limo oblitis. totus enaui Querite & intelligite.
utrũ mirabilius fuerit mortuũ excitasse : an imperito scientiã doctrinȩ

Expanded text:
sophistae mundi et sapientes saeculi muti sunt; sapientiam enim Dei reprobaverunt. Scribam sophistae mundi et sapientes saeculi muti sunt; sapientiam enim Dei reprobaverunt. Scribam ergo legis consulam? Sed ignorat; quia ei crux Christi scandalum est. Hortabor forte vos connivere et tacere, quia ad venerationem satis sit ejus qui praedicatur, leprosos emundatos fuisse, surdos audisse, claudos cucurrisse, paralyticos constitisse, caecos lumen recepisse, caecum ab utero oculos consecutum, daemonas fugatos, aegrotos revaluisse, mortuos vixisse? Sed haec haeretici confitentur, et pereunt. daemonum, vita mortuorum. Consistit enim mecum, in patrocinium editarum superius difficultatum, piscator egens, ignarus, indoctus, manibus lino occupatus, veste uvida, pedibus limo oblitus, totus e navi. Quaerite et intelligite, utrum mirabilius fuerit mortuos excitasse, an imperito scientiam doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
natus. ẽ ab innato. Alter ab tiltero nihil differens: quia uita uiuentis inui¬
uo. ẽ. hȩc denatura diuinitaitis at tingimnus non sum mã intelligentiȩ cõ¬
p̃hendentes sed intelligentes. eẽ. in cõp̃hensibilia quȩ loquamur. Hullũ
ergo dices officiũ fidei est: sinihil poterit cõp̃hendi Immo hoc offitium
fides ꝓfiteatur : iđ unde quȩretur in cõp̃hensibile sibi essescire. ¶Suꝑ est
de men arrabiligeneratione filii adhuc aliquid. immo aliquid illud adhuc
totũ.ẽ Aestuo differor. hebesco. &unde incipiã nescio. Nescio enĩ quando
natussit filius & nefas. mͥ. ẽ. nescire qđ natussit. Iuẽ imp̃cer: quẽ implorẽ
ex quib libris ad tantiirũ difficultatũ en arrationẽ uerba p̃sumã : euoluam
omnẽ gretiȩ scolã. Sed legi: ubi sapiens. ubi conquisitor scti : in hoc ergo

Expanded text:
natus est ab innato. Alter ab altero nihil differens, quia vita viventis in vinatus est ab innato. Alter ab altero nihil differens, quia vita viventis in vivo est. Haec de natura divinitatis attigimus, non summam intelligentiae comprehendentes, sed intelligentes incomprehensibilia esse quae loquimur. Nullum ergo, dicis, officium fidei est, si nil poterit comprehendi. Immo hoc officium fides profiteatur, id unde quaeritur incomprehensibile sibi esse scire. Superest de inenarrabili generatiototum est. Aestuo differor, hebesco, et unde incipiam nescio. Nescio enim quando natus sit Filius; et nefas est mihi nescire quod natus sit. Quem imprecer? quem implorem? ex quibus libris ad tantarum difficultatum enarrationem verba praesumam? Evolvam omnem Graeciae scholam? Sed legi: Ubi sapiens? ubi conquisitor saeculi ? In hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ int̃ unũ ingenitũ dm̃. & unũ unigenitũ dm̃. & arcano te mopinabilis
natiuitatis in merge. Incipe. ꝓcurre. ꝑsiste . & si non ꝑuenturũ sciã : itim̃
gratulabor ꝓfecturum. Iui enim pie infinita ꝑsequitur : & si non contingat
aliquando ttim̃ ꝓficiet ꝓdeundo.Sttit in hoc intelligentia fine uerboꝵ
a uiuo. ut patri uita insemet ipsõ. ita & filio data. ẽ uita in semet ipso
Perfectus aꝑfecto quia totꝰ a toto. Non diuisio aut discissio: quia alt̃ in alte¬
ro. & plenitudo diumitatis infilio. ẽ in comp̃hensibilis ab in cõp̃hensibili
Nouit enĩ nemo nisi inuicẽ : in uisibilis ab inuisili: quia imagodĩ ininsibilis
ẽ. & quia quiuidit filiũ uidit & patrẽ: Alius ab alio. quia pater & filius
Non natura diuinitatis alia &alia : quia ambo unũ. deus adõ. ab inge¬
nito dõ unigenitus ds̃ nondii duo. sed unꝰ ab uno. Non ingeniti duo: quia

Expanded text:
secretum, et inter unum ingenitum Deum, et unum unigenitum Deum, arcano te inopinabilis secretum, et inter unum ingenitum Deum, et unum unigenitum Deum, arcano te inopinabilis nativitatis immerge. Incipe, procurre, persiste: etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita persequitur, etsi non contingat aliquando, tamen proficiet prodeundo. Stat in hoc intelligentia fine verborua vivo. Ut Patris vita in semetipso, ita et Filio data est vita in semetipso. Perfectus a perfecto, quia totus a toto. Non divisio, aut discissio, quia alter in altero, et plenitudo divinitatis in Filio est. Incomprehensibilis ab incomprehensibili. Novit enim nemo nisi invicem. Invisibilis ab invisibili, quia imago Dei invisibilis est, et quia qui vidit Filium, vidit et Patrem. Alius ab alio, quia Pater et Filius. Non natura divinitatis alia et alia, quia ambo unum. Deus a Deo. Ab uno ingenito Deo unigenitus Deus. Non dii duo, sed unus ab uno. Non ingeniti duo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nimit̃ ignor abis creatoris natiuitatẽ ignorans originem creaturȩ : Hoc
saltim requiro. Sentisne tegenitũ : &quȩ exte generentur intelligis:
Non quero sensum unde hauseris. uitã unde sortitus sis. intelligentiã unde
adeptussis quale. ẽ qđ inte sit odor. sensus. uisus. auditus Certe nemo quod
facit nescit: quęro unde ista his quos generes indulgeas. qualit̾ sensũ inseras.
occulos accendas. cor aqfigas hȩc si potes en arra: Habes ergo qđ nescis. & tribuis
quȩ ñ intelligis &equanimit̃ imperitus intuis. in solent̃ indei reb. ignoras :¬
Audi igit᷑ patrẽ ingenitũ. audi unigenitũ filiũ. audi. pat̾ maior me . ẽ audi. ego
& pater unũ sumꝰ. audi. qui me uidit uidit & patrẽ. audi. pat̾ in me. ẽ & ego
insemet ipso habet. sicut & pat̾ habet insemet ipso. audifiliũ imaginẽ. sapien¬

Expanded text:
nimiter ignorabis Creatoris nativitatem, ignorans originem creaturae? Hoc nimiter ignorabis Creatoris nativitatem, ignorans originem creaturae? Hoc saltem requiro, sentisne te genitum, et quae ex te generentur intelligis? Non quaero, sensum unde hauseris, vitam unde sortitus sis, intelligentiam unde adeptus sis, quale sit quod in te est, odor, sensus, visus, auditus; certe nemo quod facit nescit: quaero unde ista his quos generas indulgeas, qualiter sensum inseras, oculos accendas, cor affigas. Haec, si potes, enarra. Habes ergo quod nescis, et tribuis quae non intelligis: aequanimiter imperitus in tuis, insolenter in Dei rebus ignarusor me est ; audi: Ego et Pater unum sumus ; audi: Qui me vidit, vidit et Patrem ; audi: Pater in me est, et ego in semetipso habet, sicut et Pater habet in semetipso ; audi Filium imaginem, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. quime uidit uidit & patrẽ Sed neq esse ut cȩtera iussus. ẽ
Ianq unigenitus exuno. ẽ : & inse habet uitã. ut habet uitã inse illequi
genuit. Ait enĩ. Sicut habet pat̾ uitã insemet ipso: ita dedit filio habere
uitã insemet ipso. Sed neq pars patris infilio. ẽ : testatur enĩfilius Om̃ia
ẽ quia qui habet om̃ia. dedit om̃ia. Neq exis timandus. ẽ ñ dedisse
ut̃q secretũ &siquis forte intelligentiȩ suȩ imputabit generationis huiuꝰ
sacram̃tũ ñ possẽ sẽ consẽqui. cũ tamen & pat sit absolute intelligendus et
filius: maiori istud dolore ame audiet ignorari: Ego nescio. ñ requiro.
& consolaborme tam̃. Archangeli nesciunt. angłi non audierunt : scł a
non tenent ꝓpħa non sensit. apłs non int̃rogauit. filius ipse ñ edidit
cesset dolor quere larum: namte quisquis es quihȩc requiris. non reuoco
in excelsum. ñ inamplitudinẽ tendo. non deduco inprofundũ. Honne ȩqua¬

Expanded text:
clamat: Qui me vidit, vidit et Patrem . Sed neque esse ut caetera jussus est: namque Unigenitus ex uno est, et in se habet vitam, ut habet in se vitam ille qui genuit; ait enim: Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio habere vitam in semetipso . Sed neque pars Patris in Filio est; testatur enim Filius: Omnia est: quia qui habet omnia, dedit omnia. Neque existimandus est non dedisse, uterque secretum. Et si quis forte intelligentiae suae imputabit, generationis hujus sacramentum non posse se consequi, cum tamen et Pater sit absolute intellectus et Filius; majore istud dolore a me audiet ignorari. Ego nescio, non requiro; et consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, saecula non tenent, propheta non sensit, apostolus non interrogavit, filius ipse non ediditCesset dolor querelarum. Nam te, quisquis es qui haec requires, non revoco in excelsum, non in amplitudinem tendo, non deduco in profundum. Nonne aequa
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ab uno natũ. eẽ : ttnquã impossibilia nob̾ p̃dicantib contradi¬
cant: quibusdã sententiarũ collectionib inhȩrentes cũ dicunt
Nasci nihil potuit ab uno : quia omĩs ex duob. natiuittis. ẽ. It
ab uno natus hic filius. ẽ : partẽ eiusdẽ qui genuit accepit & si pars:
neut̃ ergo ꝑfectis. ẽ. De. ẽ enĩ ei unde decessit. Nec plenitido in eo
erit qui exportione constiterit. Neut̃ ergo ꝑfectus. ẽ : cũ plenitudinẽ suã
& qui genuerit amitttit. nec quinatus. ẽ consequatur. Hanc mundi sapien¬
tiam etiã ꝑ propħam ꝓuidens d s̃ itadamnat dicens. Perdam sapientiã sapi¬
entiũ. & intellectum prudentiũ reprobabo. Itẽ apłs Ubi sapiens. ubi scriba

Expanded text:
 impossibilia nobis praedicantibus contradicant, quibusdam sententiarum collectionibus inhaerentes, cum dicunt: « Nasci nihil potuit ab uno, quia omnis ex duobus nativitas est. Jam si ab uno natus hic filius est, partem ejus qui genuit accepit: et si pars, neuter ergo perfectus est; deest enim ei unde decessit: nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit: neuter ergo perfectus est, cum plenitudinem suam et qui genuerit amittat, nec qui natus est consequatur. » Hanc mundi sapientiam etiam per prophetam providens Deus, ita damnat, dicens: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo . Item in Apostolo: Ubi est sa
Abbreviated transcription (Latin):
humano sensu concipi poterit excedit: ipse extra om̃ia & in om̃ib: capieas
uniuersa & capiendus anemine: non accessũ decessuue mutabilis. sed
inuisibilis. in cõp̃hensibilis. plenus. ꝑfectus. ȩt̾̃nus. ñ aliunde quid
sumens : sed adid qđita manet sibi ipse sufficiens. IHic ergo ingenitꝰ¬
te omne tẽpus exse filiũ genuit ñ exaliqua subiacente mater
quia ꝑfiliũ om̃ia. non exnihilo quia exsefiliũ. ñ ut partũ quia nihil indõ
demutabile aut uacuũ. ẽ. ñ partẽ sui. uł diuisũ. uł discissũ. uł extensum.¬

Expanded text:
humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibus, capiens humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibus, capiens universa et capiendus a nemine, non accessu decessuve mutabilis; sed invisibilis est, incomprehensibilis, plenus, perfectus, aeternus, non aliunde quid sumens, sed ad id qante omne tempus ex se Filium genuit; non ex aliqua subjacente materia, quia per Filium omnia; non ex nihilo, quia ex se Filium; non ut partum, quia nihil in Deo demutabile aut vacuum est. Non partem sui, vel divisam, vel disciss
Abbreviated transcription (Latin):
beat. maneat ęque semꝑ interior : Hȩc quidẽ sensus hominũ ñ conseqͥtꝰ᷑.
net exẽplũ aliquodreb diuinis cõparatio hrmana prȩstabit: sed qđ
in intelligibile . ẽ homini : dõ esse possibile. ẽ hoc ñita ame dictũ sit. ut
adrationẽ dicti ea tantũ suffitiat auctoritas. qđ adõ dictũsit. Cognos¬
cendũ itaq atq intelligendum . ẽ. quid sit illud. ego in patre & pater in me
sitam̃ cõp̃hendere hoc itit ut est ualebimꝰ: ut qđ natura rerũ pati non
posse existimatur. id diuinȩ ueritatis ratio consequatur: atq ut fa¬
cilius intelligentiã difficillimȩ istius questionis consequi possimus.
prius patrẽ & filiũ scđm diuinarũ scripturarũ doctrinã cognosci a nob̃
oportet. ut de cognitis ac famili arib absolutior sermosit. IA et̃nitas
patris ut libro anteriore tracttiuimꝰ. locũ. tẽpora. spetiẽ. & quicquid illud

Expanded text:
beat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, beat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. 2. cilius intelligentiam difficillimae istius quaestionis consequi possimus, prius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam cognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendi sed lum̃ scientiȩ ñ habebit. Munus aut̃ qđ in xp̃o. ẽ om̃e
quis uolet su mere inttentũ residet: inquantũ quis uolet ꝓmereri
Hoc usq in consum mationẽ scłi nob̵cũ. hoc expectittionis nrȩ̃ solatiũ
hoc indonoꝵ operationib future spei pignus. ẽ. hoc mentium lum̃.
hic splendor animoꝵ est. hic ergo sp̃s sc̃s expetendus. ẽ. ꝓmerenđ
est. & de incepsp̃ceptoꝵ fide atq obseruatione retinendus AMΝ
ffert plerisq obscuritatẽ sermo dñi: cum dicit: Ego inpa¬
tre. & paterinme: & non immerito. Natura enimintel¬
ligentiȩ humanȩ rationẽ dicti istius ñ capit . Uidetur
Namq non posse effici: ut quod inaltero sit. ȩque id
psum extra alterũ sit Et cũ necesse sit ea de quibus
tia ñposse seinuicẽ continere. utqui aliquid aliud intrase habeat.
atq ita maneat: manensq semꝑ ex terior. ei uicissim quẽ intrase ha¬

Expanded text:
intelligendi, sed lumen scientiae non habebit. Munus autem quod in Christo estintelligendi, sed lumen scientiae non habebit. Munus autem quod in Christo estquis volet sumere; in tantum residet, in quantum quis volet promereri. Hoc usque in consummationem saeculi nobiscum, hoc exspectationis nostrae solatium, hoc, in donorum operationibus futurae spei pignus est hoc mentium lumen, hic splendor animorum est. Hic ergo Spiritus sanctus expetendus est, promerendus est, et deinceps praeceptorum fide atque observatione retinendus. ffert plerisque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego in Patre, et Pater in me , et non immerito; natura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, de quibus tia, non posse se invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manensque semper exterior, ei vicissim, quem intra se ha
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ sp̃ũ. alii dona sanitatũ in uno sp̃ũ. alii operatio uirtutũ. alii ꝓphetia.
alii separatio sp̃uum. alii genera linguarũ. alii int̃p̃attio linguarũ
Om̃ia aut̃ hȩc operatur unus atq idẽ sp̃i habemus igitur doniistuis
isam. habemꝰ effectus: & nescio quid deeo ambiguitittis sit.
in absoluto sit & causa & ratio. & potestits. Vttimur ergo tamliberalib¬
donis &usum maxime necessarii muneris exspe ttamꝰ. Ait enĩ. ut eaã
spm̃ qui ex dõ. ẽ ut sciamꝰ quȩ adõ donata sunt nob̵. Accipitꝰ ergo ob
scientiam Ut enĩ natura humani corporis cessantib officii sui cau¬
sis erit otiosa. nã oculis nisilum̃ acdiessit nullus minis terii erit usus.
ut aures nisiuox sonusue reddatur munus suum ñ recognoscent. ut
nares nisi odor fłaglauerit. in quo offitio erunt nesciłint. Non quod
his defitiet natura ꝑ causam. sedusus habetur excausa : ita & animus
humanus nisi ꝑfidẽ donũ sp̃s hauserit. habebit quidẽ naturã deum

Expanded text:
i fides in eodem Spiritu, alii dona sanitatum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii separatio spirituum: alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum. Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus . Habemus igitur doni istius causam, habemus effectus, et nescio quid de eo ambiguitatis sit, cujus in absoluto sit et causa, et ratio, et potestas. donis et usum maxime necessarii muneris expetamus. Ait enim, ut jam spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Accipitur ergo ob scientiam. Ut enim natura humani corporis cessantibus officii sui causis erit otiosa; nam oculis, nisi lumen aut dies sit, nullus ministerii erit usus; ut aures, nisi vox sonusve reddatur, munus suum non recognoscent; ut nares, nisi odor fragraverit, in quo officio erunt nescient; non quod his deficiet natura per causam, sed usus habetur ex causa: ita et animus humanus nisi per fidem donum Spiritus hauserit, habebit quidem naturam Deum
Abbreviated transcription (Latin):
uocib laudant. & laudant quia ipse in uisibilis dĩ imago om̃s inse
creauerit. scła fecerit. cȩlũ firmauerit. astra distinxerit. t̃ram
fundauerit. abẏssos demerserit. ipse deinceps homo natussit. morte
uicerit. portas inferi fregerit. cohȩredẽ sibi plebẽ ad quisiuerit. car¬
nẽ in et̃nitatisgłam excorruptione transtulerit. Nihil ergo iste
eguit anob : ut hȩc eũ apudnos inenarrabilia & intelligibilia oꝑa
ttinquã egentẽ laudis ornarent. sed prouidens ds̃ nequitiȩ & stulti¬
tiȩ humanȩ errorẽ. & sciens eousq infidelitetẽ ꝓrupturã esse ut sibi
dedĩ reb uditiũ p̃sumeret : audatiã nram̃ earum de quib. ambi geretꝰ

Expanded text:
vocibus laudant: et laudant, quia ipse invisibilis Dei imago omnes in se vocibus laudant: et laudant, quia ipse invisibilis Dei imago omnes in se creaverit, saecula fecerit, coelum firmaverit, astra distinxerit, terram fundaverit, abyssos demerserit; ipse deinceps homo natus sit, mortem vicerit, portas inferi fregerit, cohaeredem sibi plebem acquisiverit, carnem in aeternitatis gloriam ex corruptione transtulerit. Nihil ergo iste eguit a nobis, ut haec eum apud nos inenarrabilia et inintelligibilia opera tamquam egentem laudis ornarent. Sed providens Deus nequitiae et stultitiae humanae errorem, et sciens eo usque infidelitatem prorupturam esse, ut sibi de Dei rebus judicium praesumeret, audaciam nostram earum, de quibus ambigeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
duodetĩ cophinos replent reliquiȩ Nonsensus. ñ uisus ꝓfectũ tã conspi¬
cabilis operationis assequitur. Est qđ nonerat uidetur ꝗđ non in telli¬
gitur. solũ suꝑ. ẽ ut ds̃ om̃ia posse credatur. ¶Non habent itaq diuina
adulationẽ : nec sub. ẽdõ ad placendũ fallendũq simulatio. Hȩc filii dĩ
oꝑa ñ de iactantię studio sunt ꝓfectt: neq enĩ ille cui innumerabilia
milia miliũ angłoꝵ seruiunt. adulatus. ẽ homini. Iuid enĩ eoꝵ quȩ
nr̃a sunt indigebat. ꝑquẽ sunt uniuersa quȩ nr̃a sunt :: An honorẽ
a nob expostulabat. nunc a somno stupidis. nunc deluxu noctium
fessis nunc post rixas & cȩdes dierũ male consciis. nc̃ post conuuia
ebri is. quẽ archangłi & dominatus & principatus ac potestates.
sine somno. sine occupatione. sine crimine. ȩt̃ nis & in defessĩs incęlo

Expanded text:
duodecim cophinos replent reliquiae. Non sensus, non visus profectum tam conspiduodecim cophinos replent reliquiae. Non sensus, non visus profectum tam conspicabilis operationis assequitur. Est quod non erat, videtur quod non intelligitur: solum superest ut Deus omnia posse credatur. 7. Haec non suadulationem, nec subest Deo ad placendum fallendumque simulatio. Haec filii Dei opera non de jactantiae studio sunt profecta: neque enim ille, cui innumerabilia millia millium angelorum serviunt, adulatus est homini. Quid enim eorum quae nostra sunt indigebat, per quem sunt universa quae nostra sunt? An honorem a nobis expostulabat, nunc a somno stupidis, nunc de luxu noctium fessis, nunc post rixas et caedes dierum male consciis, nunc post convivia ebriis, quem Archangeli, et Dominatus, et Principatus, et Potestates sine somno, sine occupatione, sine crimine aeternis et indefessis in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
hauritur: infundentis scientiȩ : sensus non conuenit haurientis: qui in¬
fuder̃ : hauriri aquã existimant: qui hauriunt : uinũ infusum arbi¬
trantur . Tempus qđ inmedio. ẽ non sufficit : ut liquoris natura & nasca¬
ur & pereat: ratiofacti & uisum frustatur & sensum: uirtus ttcm̃ dĩ in his
miratio.ẽ. In crementis eoꝵ quinq milia uiroꝵ & innumerabiliũ mulie¬
rũ ac puieroꝵ ftimes uincitur Fugit oculos sensus nrĩ oꝑis intelligentia:¬
quinq panes offeruntur & franguntur : suł repunt in frangentiũ manibus
quȩdam fragmentoꝵ ꝓcreationes : ñ inminuitur. unde p̃fringitur.: et
ttimen semꝑ p̃fringentis manũ fragmentit occupant: fallunt mom̃ta
uisum : dũ plenã fragmentis manum sequeris: alterã sine damno portio¬
nis suȩ contueris: interhȩc fragmentoꝵ cumulus augetur. Prȩ fringen¬
tes inminis terio sunt. edentes innegotio sunt: esurientes saturi sunt :

Expanded text:
hauritur; infundentis scientiae sensus non convenit haurientis. Qui inhauritur; infundentis scientiae sensus non convenit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; qui hauriunt, vinum infusum arbitrantur; tempus, quod in medio est, non proficit ut liquoris natura et nascatur et pereat. Ratio facti et visum frustratur et sensum: virtus tamen Dei in his miratio est . Incrementis eorum, quinque millium virorum et innumerabilium mulierum ac puerorum fames vincitur: fugit oculos sensus nostri, operis intelligentiaQuinque panes offeruntur et franguntur, subrepunt praefringentium manibus quaedam fragmentorum procreationes. Non imminuitur unde praefringitur; et tamen semper praefringentis manum fragmenta occupant. Fallunt momenta visum; dum plenam fragmentis manum sequeris, alteram sine damno portionis suae contueris; inter haec fragmentorum cumulus augetur. Praefringentes in ministerio sunt, edentes in negotio sunt, esurientes saturi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ cũratio intelligentiȩ nr̃ȩ in cõp̃hensibilis . ẽ. fides ttm̃ ꝑueritatẽ effi¬
cientiȩ in absoluto.ẽ. I Hec hoc inspiritalib ttintũ. sed etiã in corporalibus
dep̾hendimus. non ad natiuitatis exẽplũ. sed admirationẽ facti intelligi¬
bilis ostensum .ẽ. Nuptiarũ die uinũ ingalilea exaqua factũ . ẽ. Nũ quid
consequitur aut sermo nr̃ aut sensus quib modis demutatit natura sit
ut aquȩ simplicitas defecerit. &iuni sapor natussit : Non ꝑmixtio fu¬
it sed creatio. & creatio non abse cȩpta. sed ex alio in aliud existens non
ꝑtranfusionẽ potioris obtinetur qđ infirmius. ẽ: sed aboletur qđ erat . et
iod nenerat cȩpit. Sponsus tristis .ẽ. familia turbatur. sollem
nuptialis conuiuii periclitatur : iħs rogatur : ñ exurgit aut instat : sed
quiescentis eius hoc opus ẽ: aqua hẏdriis infunditur : uinũ calicibus

Expanded text:
ntelligentiae nostrae incomprehensibilis est, fides tamen per veritatem effintelligentiae nostrae incomprehensibilis est, fides tamen per veritatem efficientiae in absoluto est. Nec hoc in spiritalibus tantum, sed etiam in corporalibus deprehendemus; non ad nativitatis exemplum, sed ad admirationem facti intelligibilis ostensum. Nuptiarum die vinum in Galilaea ex aqua factum est : numquid consequetur aut sermo noster aut sensus, quibus modis natura demutata sit, ut aquae simplicitas defecerit, vini sapor natus sit? Non permixtio fuit, sed creatio; et creatio non a se coepta, sed ex alio in aliud existens: non per transfusionem potioris obtinetur quod infirmius est, sed aboletur quod erat, et quod non erat coepit. Sponsus tristis est, familia turbatur, solemnitas nuptialis convivii periclitatur. Jesus rogatur: non exsurgit, aut instat, sed quiescentis ejus hoc opus est. Aqua hydriis infunditur, vinum calicibus
Abbreviated transcription (Latin):
Non aliunde: quia nihil antequã filius. non exnihilo: quia exdõ filius.
sed ut uoluit qui potuit : ut scit quigenuit. Quod in patre. ẽ. hoc & infilio. ẽ:
qđ mningenito: hoc & in genito: alter ab altero. & ut̃q unũ Non duo unus.
sed alius in alio. quia ñ aliud in utroq Pat̃ infilio: quia exeofilius Filius
in patre : quia ñ aliunde qđ filius. Unigenitus in ingenito : quia ab inge¬
nito unigenitus . Ittt inse inuicẽ. quia ut om̃ia in ingenito patre ꝑfecta
sunt : itt omia infilio unigenito ꝑfecta sunt. Hȩc infilio & patre unitas.
hȩc uirtus. hȩc caritas. hȩc fides. hȩc spes. hȩc uerittos. uia uitit. Non ca¬
lumniari deuirtutib suis dõ. nec ꝑsecretũ ac potestatẽ natiuitatis obtrecta
filio. patri ingenito nihil cõparare. unigenitũ ab eo nec tẽpore nec uir tute

Expanded text:
Non aliunde, quia nihil antequam Filius. Non ex nihilo, quia ex Deo Filius. Non aliunde, quia nihil antequam Filius. Non ex nihilo, quia ex Deo Filius. in omnibus. Sed ut voluit, qui potuit, ut scit qui genuit. Quod in Patre est, hoc et in Filio est. Quod in ingenito, hoc et in Unigenito. Alter ab altero, et uterque unum. Non duo unus, sed alius in alio, quia non aliud in utroque. Pater in Filio, quia ex eo Filius. Filius in Patre, quia non aliunde quod Filius. Unigenitus in ingenito, quia ab ingenito unigenitus. Ita in se invicem, quia ut omnia in ingenito Patre perfecta sunt, ita omnia in Filio unigenito perfecta sunt. Haec in Filio et in Patre unitas, haec virtus, haec charitas, haec fides, haec spes, haec veritas, via, vita: non calumniari de virtutibus suis Deo, nec per secretum ac potestatem nativitatis obtrectare Filio: Patri ingenito nihil comparare; Unigenitum ab eo nec tempore nec virtute
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̃hensibilit̃. in enarrabilit̃. ante om̃e tẽpus & scła unigenitũ e
natiuitati eiꝰ imꝑtiens. ac sic aꝑfecto ingenito ȩt̾̃noq patre : unigenitus et
ꝑfectus & ȩt̃nus ẽ. filius. Ea aut̃ quȩ eiussunt scđm corpus quod assum¬
psit. bonitatis eius ad salutẽ nrãm uoluntas. ẽ Inuisibilis enĩ & in corpore¬
us. & in cõp̃hensibilis. ut pote ab eogenitꝰ: tantũ inse & materiȩ & humili¬
teitis recepit. quantũ in nob̾ erat uirtutis ad intelligendũ se & sentiendũ
& contuendũ imbetillitati nrẽ potius obtẽperans. quã de his in quib. erat
ipse deficiens. Igitur ꝑfecti patris ꝑfectus filius. & ingenitidĩ unige¬
lumen alumine. confident̃ ait. Pat̃ inme. & ego inpatre. Iuia ut sp̃s pat̃. ita et
filius sp̃s. ut ds pat̃ itti & filius ds̃. ut lum̃ pat̾ ita & filius lum̃. Ex his ergo
quȩ in patre sunt ea in quib ẽ filius. id. ẽ ex toto patre totus filius natus. ẽ

Expanded text:
comprehensibiliter, inenarrabiliter, ante omne tempus et saecula unigenitum ex nativitati ejus impertiens. Ac sic a perfecto, ingenito aeternoque Patre unigenitus, et perfectus, et aeternus est Filius. Ea autem quae ejus sunt secundum corpus quod assumpsit, bonitatis ejus ad salutem nostram voluntas est. Invisibilis enim, et incorporeus, et incomprehensibilis, utpote ab eo genitus, tantum in se et materiae et humilitatis recepit, quantum in nobis erat virtutis ad intelligendum se et sentiendum et contuendum. Imbecillitati nostrae potius obtemperans, quam de his in quibus erat ipse deficiens. Igitur perfecti Patris perfectus Filius, et ingeniti Dei unigelumen a Lumine. Confidenter ait: Pater in me, et ego in Patrem. Quia ut Spiritus Pater, ita et Filius Spiritus. Ut Deus Pater, ita et Filius Deus. Ut lumen Pater, ita et Filius lumen. Ex his ergo quae in Patre sunt, ea in quibus est Filius, id est ex toto Patre totus Filius natus est.