comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdoti. ⁊ erubescentiam iuncit
o more offensi. fit uenia cͥminis.
satisfc̾onis obtulit qui embesscen¬
nuncio dei negauit. seus .ii. qui¬
misericors ⁊ iustus ẽ. sicut ser¬
ti pectata dimitt̾e. s oꝑtet ut ius¬
tus misereat᷑ iuste. Eonsiderat .n.
si clignꝰ ẽ non dico iusticia: s ⁊¬

Expanded text:
sacerdoti, et erubescentiam vincit timore offensi, fit venia criminis.satisfactionis obtulit qui erubescennuncio Dei denegavit. Deus enim misericors et justus est; sicut conserti peccata dimittere; sed oportet ut justus misereatur juste. Considerat enim si dignus est, non dico justitia, s
Abbreviated transcription (Latin):
actiꝯiuncti sunt. si postea ab ali¬
quo temꝑis spacio sine ꝯtradcone
⁊ querimonia coħitau̾int facul¬
tate discedendi ł reclamandi hĩta.
⁊sentire uident᷑. ⁊ ⁊ sensus ille cõ¬
seqñs suppiet: qd p̾cedẽs coactio
tulerat.
euident̾ non contradicit. ẜ
ulud. in sponsalib eoꝵ ꝯsensus
erigendus ẽ quoꝵ nnuptiis de¬
sideratur. Intelligitur tñ. semꝑ
fiuia prĩ asentire insi euidenter
disĩentiat. It sponsalia sicut nup¬
tie ⁊sensu fuĩt contrahentium
⁊ iõ sicut nuptiis ita ⁊ insponsa¬

Expanded text:
acte conjuncti sunt, si postea ab aliacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat. evidenter non contradicit: secundum illud: In sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
sum ⁊ingalem lib̃m eẽ co
a coactione. eoactus .n. asensus
qͥ nec ⁊ sensus applłari deb ⁊ui¬
gium non facit. sicut testatur
gi: aragorum: mb̾ u̾ba. de nep¬
tis tue ⁊uigio qmͣ te cuidã mili¬
ti daturum nocitatis instante
articło sub fidei pollicitatͥone fͥ¬
masti ħ equitate dictante decͤ¬
uimo ut si illa uitrum illum
omnino ut cłr renuit ⁊ mead̾
ut uiro illi se ꝓrsus de neget nu¬
pturam: nequaqmͣ eam inui¬
tam ac renitentem eiusdem ui¬
ri cogas consugio copulari. Idẽ
ti iordanis pͥncipis retulerunt
legum ⁊ canonuin auctoritas
talia sponsalia non aꝓpbat. ne¬
tũ ignorantib leges ⁊ canones
nimus durum uideatur: ita se
plius impediat ab ip̃o iordane sa¬
tramentum quo ⁊stent ħ que die¬
ta sunt accipiat. mos canonũ
ac legum scripta sequentes: deĩ¬
ceps non ꝓhibemus qͥn alii uiro
siuoluit predc̃a eius filia tm̃ in
dño nubat. Ex hiis apparegt ⁊iu¬
gium fieri int̾ esencientes ⁊ spon¬
taneos. non inter renitentes ⁊

Expanded text:
sum conjugalem liberum esse a coactione. Coactus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, Conjugium non facit, sicut testatur gi Arragonum in haec verba: De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur renuit, et in eadem ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas conjugio copulari. Idem,ti Jordanis principis retulerunt,legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita senplius impediat, ab ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et
Abbreviated transcription (Latin):
pondemꝰ dicentes multa i. p̾¬
scisse que mõ que mõ non pre¬
scit. cum .i. eͥus p̾scĩa non scit
desinit: nisi tum futura ẽẽ de¬
sinũt. n cum p̾scire desiuĩt
aliqua q̃ añ p̾sciebat. minꝰ

Expanded text:
pondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus
Abbreviated transcription (Latin):
fit causa pls cspa ca ẽda.
missionis. Egerat apls de nup¬
ciis ⁊ de carnalicoitu. ⁊ ad utr̃
retulit uld̾. ħ autem dico ẜ in
indulgentiam. Indulgent᷑ .n.

Expanded text:
fit causa prolis, culpa careermissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud: Hoc autem dico secundum indulgentiam. Indulgentur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ti non sunt nuptie hortatͥces:
le ẽ castitas ꝓcreancli ⁊ reddendi
carnal debiti. fides ħ est opꝰ¬
nuptiaꝵ qd̃ ab omni poco de¬
fendit apłs clicens. Non pec¬
cat uͥgo: sinupsent. Cum gͥ
culpabił non sit gu̾andi in¬
tentone ꝯcubitus qui ꝓpͥenp¬
tiis imputandus ẽ. quid ẜm
cunt non ꝓpagnis uolunta¬
te: s libidinis uoiptate: Q
tñ uoluptas non pp̃ nuptias
cadit intulpaur s pp̃ nupti
illd̃ qd̾ non ꝑtinet ad se: ig¬
nosti facunt pp̾ se. Non .ii. iste
ꝯtubitus quo seruitur ꝯcup¬
iscentie. agitur ut impleat᷑
fetus quem postuiant nuptie.
omĩno gͥ ingen̾e suo nuptie
bone sunt: qr fidem thori ser¬
uant. ⁊ plis suscipiende causa
uttumq sexum ⁊nuscent. ⁊
impietatem seꝑat̾onis horrent
oñditur qd ꝯiuges qui causa
fendit a poc̃o scĩtas ꝯingii boñ¬
ꝙ nuptiale. Si enim absq
pcc̃o non poss fĩ ⁊cubitus ⁊uig¬
alis: non p̾cepissz dñs post dilu¬

Expanded text:
ti non sunt nuptiae hortatrices, ti non sunt nuptiae hortatrices, est castitas; procreandi et reddendi carnalnuptiarum quod ab omni peccato defendit Apostolus, dicens: Non peccat virgo si nupserit. Cum ergo culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandus est, quid secunt, non propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptiaillud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrent ostenditur quod conjuges qui causa fendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post dilu
Abbreviated transcription (Latin):
catum sũt nuptie. Eui .ni. ueni¬
a nisi pccõ conceditur: plane ꝙ
infirmitati ꝑmittit sccłm uei¬
am: audeo drẽ pcc̃m eẽ. ueniam
naiqi concedens apls: ꝯcubi¬
tum attendit ꝯuigatoꝵ ubiẽ
in continentie malum. In ꝯti¬
nentie malum ẽ. qd̾ uir cognos¬
cit uxorem ⁊̃ iutra noc̃ĩtatem ꝓ¬
creandi liberos. s ⁊ibi ẽ nuptiaꝵ
bonum. Non .n. qr ietinentia
malum ẽ. ło coniugium ubi ẽ cõ
tum qui non fit causa plis: nup¬
tie non cogunt fieri. s impetr̃at
ignosti. si tñ non ita sit miniꝰ
ut impecliat tp̃a que oroni de¬
bentur. nec miutetur meum
usum qui ẽ contra naturã. Cõ¬
cubitus .n. ncc̃ius cansa gu̾ã¬
di inculpabit ⁊ solus ipẽ nupti¬
ał ẽ. Ille u̾o qui ultra ncc̃ĩtatem
ꝓgreditur: nou rõui s libidini
obsequit᷑. ⁊ hunc non exigere s
reddere ⁊ugi ne fornicetur. ade
iugemꝑtinet. Siu̾o ambo tali
ꝯcupse subigunt᷑: rem fatiunt
que non est nuptiaꝵ. Emꝰ delic¬

Expanded text:
catum sunt nuptiae. Cui enim venia, nisi peccato conceditur? Plane quod infirmitati permisit secundum veniam, audeo dicere peccatum esse, veniam namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia malum est, ideo connubium quod est tum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur; et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delic
Abbreviated transcription (Latin):
aus ur̃ de notare in pͥma senlio¬
ne cẽ pelagianos i dicens. onaͣ
diabłi que uicia diͣr actui sũt:
alicui defcũ boni. Qmͣ obrem qd nͣ
nõ est: dens non fecit qr natura ẽ
omne ꝙ fecit. It eiu omẽ qd nat᷑a

Expanded text:
ur notare in prima responsione contra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, alicui ex defectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus non fecit; quia natura est omne quod fecit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
catum origͥ. qd cum non sit
actuale non ẽ actus sinemotꝰ
aiẽ ł corꝑis. si .ni. actus ẽ aĩme
i corꝑis: actuale utiq pec̾mi est.
s acluaie nou est. Non ẽ gͥ actꝰ

Expanded text:
catum; quod cum non sit actuale, non est actus sive motus animae vel corporis. Si enim actus est animae vel corporis, actuale utique peccatum est; sed actuale non est, non est ergo actus
Abbreviated transcription (Latin):
a nuobis q̃ non ẽ ꝑmittenda
regnare. sunt ⁊eius desideria
q̃ sunt actuales ⁊cupiscĩe. q̃
sunt arma diabłi que ueni¬
unt ex langore nature. laug¬
nor a iste tyrannꝰ ẽ qui mouz
mala desideria. Si gͦ m̃s eẽ uie¬
tor tyrãni atq in p̃mẽ iiluic̃
ĩuenire non obedras ꝯcupis¬
cencie male. Hus u̾b satis oũ¬
dit᷑ fomitem pcc̃i ẽẽ ꝯcupiscẽ¬

Expanded text:
a, quae non est permittenda regnare. Sunt et ejus desideria, quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diaboli, quae veniunt ex languore naturae. Languor autem iste, tyrannus est, qui movet mala desideria. Si ergo vis esse victor tyranni, atque inermem inimicum invenire, non obedias concupiscentiae malae. His verbis satis ostenditur fomitem peccati esse concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
titudo ꝙ sint aliqua non apparẽ
dis substat a qr fundament est
bonoꝵ: qd̾ nemo nuitare po̾t. Si
sua cescripto spei conueniat.

Expanded text:
titudo quod sint aliqua non apparentdis substat, et quia fundamentum est bonorum, quod nemo putare potest. 9. Si illa descriptio spei conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥe uͥguiũ uucita defloratio.
aduit̾ium ẽ alieni thori uiola¬
tio. uñ adult̾ium d̾r qͣi alt̾r
accessio. Incestus ẽ ⁊sangͥnea¬
rum ł affiniũ ab usus. uñ in¬
cestuosi dui. qui ⁊sangͥneis ł
affinib suis ab utuntur. Rap¬
tus admittitur: cum puella
iuolent᷑ a domo prĩs educit̃.
ut corrupta muxorem bẽat᷑
siue puelle. siue ꝑentibz uis
illata estiterit. hic morte in¬
uctat᷑. s si ad eccĩam cum
rapta ⁊ fug̾it: pͥuilegio eccĩe
mortis inpimitatẽ meretur.
tonis uire fit ⁊ ncc̃itate uul¬
garis appelłonis potus qmͣ
ulla cognatõnis cã. uxor enĩ
ftuĩ: ftĩssa pocius qmĩ cogna¬
ta uocatur. Mariti. fr̃: leuir

Expanded text:
 illicita defloratio. Adulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. tionis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius quam ulla causa cognationis. Uxor enim fratris fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater levir
Abbreviated transcription (Latin):
tre. ⁊ int̾ eos quoꝵ inius alt̾i
de sacro fonte leuauit.ł nnca
cheziratone aut ꝯfirmatõne
tenuit.est ⁊̃ int̾ filios eusdẽ
bomĩs caruales ⁊ spuales. Ꝙ¬
sint filii spũ

Expanded text:
trem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis carnales et spirituales. sint filii sp
Abbreviated transcription (Latin):
lus accuset. ł ⁊sanguinitatem
insinodo oꝑtet ꝯputet. s ꝓpin¬
qui: ad quoꝵ uoticiam ꝑtinet.
Si aut̃ ꝓgenies tota defet̾it ab
onice ꝑquirat. ⁊ si iuenta fu̾¬
it.seꝑentur. ecce quib accusã¬
tib. ł testificantib dirimenda
alud ẽ forncatõ. aliud stu¬
prũ. aluid aduit̾ium. aliũs in¬
cestus aluid raptus. foruica¬
tõl sit genus omĩs illiciti coit᷑
qui fit extra uxorem: tñ sp̃alr
intelligit᷑ inusu uiduaꝵ em̾¬

Expanded text:
lus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, aonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus dirimenda aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum
Abbreviated transcription (Latin):
non suit legittie ad ineamd¬
as nuptias. Tria sunt q̃da.
ꝯsangnuitas. affinitas ⁊ spũ¬
alis germauitas. Eonsangͥ¬
nitas ẽnt̾ eos qui iungunt᷑
ẜm lineam gn̾is. affinitas

Expanded text:
non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis; affinitas,
Abbreviated transcription (Latin):
a sangͥnitatem iure uirandof¬
mau̾int.ł ip̃i forte ꝯ fessi fu̾int.
riugia dissoluant᷑. siu̾o neu¬
fateant᷑ si se recognoscant cõ¬
sangͥueos. si se uditio epõꝵ se¬
gregai̾unt: alia mrĩonia ccͣ¬

Expanded text:
sanguinitatem jurejurando firmaverint, vel ipsi forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero neufateantur, si se recognoscunt consanguineos. Si se judicio episcoporum segregaverint, alta matrimonia
Abbreviated transcription (Latin):
mai̾unt. ł si tres. ł duo ex antiqͥ¬
quitas ẽ nota qui bone fãme ⁊
ueracis testimonii sunt sremo¬
to amore. timore. p̾cio ⁊ omĩnia¬
lo studio p̾dc̃o mõ firmau̾unt¬

Expanded text:
maverint, vel tres aut duo ex antiququitas nota est, qui bonae famae et veracis testimonii sint, remoto amore, timore, pretio, et omni malo studio, supradicto modo consan
Abbreviated transcription (Latin):
nem articłox fidei hebant re¬
lata:
sicut simpliciorib quib reuelatũ
erat ea ee credenda que credebant il¬
li maiores ⁊ docebant. sz eorum dis¬
tinctonem aꝑtain non h̾ebant. sic̃
m eceͣ aliqui minus capaces sunt
qui articłos simboli distinguere
⁊ assigͣre non ualent. Omĩa tñ dic̾¬
dunt que in simboio ꝯtmentur
Credunt enuum que ignorant. hũ¬
tes fidem uelatam in nustio. Ita
⁊ tunc minus capaces ex reuela
tebant. uñ iobͥ. Boues arabant ⁊

Expanded text:
nem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelattebant, unde Job, c. 1: Boves arabant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ non est clicendum qd clinina
eentia genuit filium. qr cum fi¬
lius sit diuina eẽntia.lam eẽt fi¬
uit eeñtiam. Cum .n. una ⁊ sũ¬
ma q̃dam res sit tliuina eeñtia:
si cliuina eentia eeñtiam genu¬
it eadem res se ipãm genuit. ꝙ
omĩno eẽ non potest.s pr solus
genuit filium. ⁊ apr̃e ⁊ filio ꝓ¬

Expanded text:
 non est dicendum quod divina essentia genuit Filium; quia cum Filius sit divina essentia, esset Fiuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem res seipsam genuit, quod omnino esse non potest; sed Pater solus genuit Filium, et a Patre et Filio p
Abbreviated transcription (Latin):
tu corpĩs. qr mole non diffundi¬
tur ꝑ spatumi loci. s munoqͦ:
corꝑe ⁊ in toto tota ẽ i niqͣub
sit artificiosum eẽ. aliud mertẽ
aliud acutũti. alid̾ memorẽ.
alud cupiditas. alud timorad

Expanded text:
tu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore et in toto tota est, et sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
nolens a uolente disc̾net. ⁊ sic ao
illos refertur intento. qu in ꝑa¬
diso fecerunt origniem mali nlłs
cogente peccando .i. libera uolun¬
tate. qr ⁊ scientes ccͣ p̾ceptum fece¬
runt. ⁊ ille temptator suasit ut ħ
fieret: non coegit. Nam qui nesci¬
ens peccauit: non megruert̾ no¬
lens peccasse dici põt. qnͣuis iꝑ
se qui nesciens facit. uolens tñ fe¬
cit. ita nec prale pcchr dñ uoliri¬
tate ẽẽ potuit. s nouintas iuibi

Expanded text:
volens a nolente discerneretur, et sic ad illos referretur intentio, qui in paradiso fecerunt originem mali, nullo cogente, peccando, id est, libera voluntate; quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille tentator suasit ut hoc fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; quamvis et ipse quidem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit; sed voluntas facti ibi
Abbreviated transcription (Latin):
aninab aliud tradidit esiceratñ¬
ne dignum. ait .n. Non uͥ uolunta¬
te peccatur. Ipãm quo uolunta¬
tem diffiunt dicens. uoluutas
ẽ aĩ motus cogente nullo ad ali¬
quid e non admittend̾. ł adipiscẽ

Expanded text:
ap. 10, aliud tradidit consideratione dignum; ait enim: Non nisi voluntate peccatur; ipsamque voluntatem definit dicens: Voluntas est animi motus, cogente nullo, ad aliquid vel non admitt
Abbreviated transcription (Latin):
luntate dei. uolunt ⁊ ip̃i. adeoã est
srne u̾itati addicti sũt. ut nͥlpͥ
le. Int̾cedunt gͥ ad deum ꝓro
suffragant᷑ nob̾: ⁊ affectudũ
uota nr̃a cupiunt impleri ꝙ
tũ non faciunt. nͥ in uolunta¬
te deumplenda didicetint.Ora¬
mus gͦ ut int̾cedant ꝑnobis.
.i. ut m̾ita nr̃a eorum nob̾ suf¬
fragent᷑. ⁊ ut ip̃i uelint boñ
nr̃m. qr eis uolentib deus uult.¬
⁊ ita fiet. Ex p̾missis ꝯstat ꝙ
c̃ quibdam miscd̃ius agit᷑
deus. qui eoꝵ pcc̃a m̾u̾int .s. c̃¬

Expanded text:
voluntate esse, volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti sunt, ut nihil le. Intercedunt ergo ad Deum pro suffragantur nobis; et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri. Quod tamen non faciunt nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus ergo eos ut intercedant pro nobis,  ut merita eorum nobis suffragentur, et ut ipsi velint bonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod cum quibusdam misericordiis agit Deus quam eorum peccata meruerint, sc
Abbreviated transcription (Latin):
nunc potu̾nt includi corꝑau  m̃¬
bris. ⁊ tune pot̾unt corꝑin suoꝵ
uincuł insolubilit̾ alligari: Ge¬
henna illa que stagnũ ignis ⁊ sui¬
phureis dicta ẽ: corporeus ignis
erit ⁊cruciabit dampnatoꝵ cor
ꝑa hominũ. ł demonũ. s solida
hominũ aeria demonũ. unus .n.
ntrisq ignis erit: ut u̾itas ait de

Expanded text:
nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit damnatorum corpora vel hominum, vel daemonum; sed solida hominum, aerea daemonum. Unus enim utrisque ignis erit, ut Veritas ait. De
Abbreviated transcription (Latin):
ccĩtatẽ sore nccẽ erat puulos nac
csz qmͣuis exignaꝑs cors sit costa.
fecit. uñ ⁊ eiꝰ fiuos potat omĩpoten¬
tia creatoris mox uatos gnͣdes fa¬
c̾e. s ut ħomittam: pot̾at eis c̾te pͥt
pulli quͣuis sint ꝑiuui tũ mox
nͣon nascunt᷑ currunt ⁊ inrẽm se¬
cuntur. Eccͣ homiui nato nec ad ĩ¬
cessũ pedes ydonei sunt nec mauꝰ
saltem ad scalpendum bĩles ⁊ ux¬
ta se mãnus positie. nascentes ma¬
gis pꝰsunt esurientes flere: qmͣ
suggere ꝓpͥeq infirmitati uĩns ꝯ¬
gruit ħ iifirmitas carnis. hus
uuli officiis menbroꝵ uasent uti
Quibz dam non absurde placuit
sum temporis instatura ⁊ mauis

Expanded text:
cessitatem, forte necesse erat parvulos nasci: sed quamvis exigua pars corporis sit costa, fecit, unde et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certpulli, quamvis sint parvuli, tamen mox ut nascuntur currunt, et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis possunt esurientes flere quam sugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. His tiam parvuli officiis membrorum valerent uti. 6. Quibusdam non absurde placuit sum temporis in statura et in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
deus omĩa semꝑuidet ⁊ si¬
muruidetur obiuare qd ait¬
ienꝰ. m expone abacuc. absurclum
ẽ inquid adħ deduc̾e dei maiesta¬
tem ut sciat ꝑmomenta sin gu¬
lorsa qͦt culices nascantur. quot¬
ne moriantur. quota pluicum
⁊ muscarum sit multitudo. qͦt¬
ue pisces natent maquis ⁊siłia
Non scimus tain fatui adhula¬
tores dei ut dum ꝓuidentiam erꝰ
⁊̃ ad yma retrudimus: in nos ip¬
sos iniuiriosi simꝰ eandem ĩ rõa¬
biliũ ⁊ rõnabilum ꝑuidẽtiam
dei eẽ clicentes. hic uidetur dr̃e ierꝰ

Expanded text:
Deus omnia semper videt et simul, videtur obviare quod aitExpositione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem irrationabilium et rationabilium providentiam esse dicentes. Hic videtur dice
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ⁊ siquid deuia simplici mł¬
tiplicitate. ur multiplicitate
simplia̾
dixeris quo subaeius signifi¬
uiti preclicamentoꝵ subicit᷑.

Expanded text:
et si quid de illa simplici multiplicitate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus signifinulli praedicamentorum subjicit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait auꝰ in .li. de correttõne ⁊
mbonum. ut si qui horum deuiãt¬
ꝓfic̾e mbonũ qr humiliores re¬
deunt: atq doctõres ut petrꝰ
es pieꝑfer. ut ait auꝰ iuli. detͥ¬

Expanded text:
tinus in libro de Correctione & bonum, ut si qui eorum deviantin melius, quia humiliores redeunt atque doctiores, ut Petruses pii perferunt, ut ait August
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. ꝑ ħ ꝙ sensib cors appare¬
bat. siu̾o dnrͣ credi que uident᷑.
sicut dixͤit nusquisz ocłis suis cre¬
didisse. non ip̃a ẽ que innobis e¬
dificatur fides. s ex reb que ui¬
dent᷑ agitur in nobis. ut ea credẽl¬
tur que non uident᷑ sxhii aꝑte¬
intelligitur qd ꝓpͥe fides ñ apꝑen¬
tium ẽ. nec illa ẽ fides qua in xp̃o
edisicam᷑: qͣ dñs uisitata locu¬
toe nos ea credere que uiderans. a

Expanded text:
quod sensibus corporis apparebat. Si autem dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis credidisse, non ipsa est quae in nobis aedificatur fides, sed ex rebus quae videntur agitur in nobis, ut ea credantur quae non videntur. Etintelligitur quod proprie fides non apparentium est. Nec illa est fides qua in Christo aedificamur, qua dicimus, usitata locutione, nos ea credere quae videmus. A
Abbreviated transcription (Latin):
s rebłs ipĩs p̾sentib creditur ꝙ
teraplandam icis p̾bebit dei sa
deim̾ces ad qmͣ crecendo ꝑueni¬
eturait ex fice ũ box tũseat stus

Expanded text:
 rebus ipsis praesentibus creditur, quod templandam sanctis praebebit Dei Sapdei merces ad quam credendo pervenietur; ut ex fide verborum transeat justus
Abbreviated transcription (Latin):
dicone dicta sufficiant. nc̃ sr̃¬
est de aliaꝵ qͦ reꝵ creatone ac p̾ci¬
pue de oꝑui sex dieꝵ distinctõne ñ¬
nulla in mecliũ ꝓfere. Cũ dꝰ ĩ sa¬
pĩa sua angłicos edid̾it sꝑ̃c. alia¬

Expanded text:
ione dicta sufficiant. Nunc superest de aliarum quoque rerum creatione, ac praecipue de operum sex dierum distinctione, nonnulla in medium proferre. Cum Deus in sapientia sua angelicos condidit spi
Abbreviated transcription (Latin):
fuius dretur si eum anlo ge¬
nu̾scent quid ab horret omĩum
sanorum sensus. non gͥ abutroz
ẽ genitus s ꝓceclit abutro am¬
borum. sp̃c. Hiis u̾bis oñclitur c̃¬

Expanded text:
Filius diceretur, si eum ambo genuissent, quod abhorret omnium sanorum sensus. Non ergo ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum Spiritus. His verbis ostenditur c
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̾c scẽ ⁊ nou ex tempore. s ab
etͥnitat᷑ e pͣreclit s qr sic ꝓcedebat
ut eẽt donabile iai douũ erat
añqmͣ eẽt cui daretur. Alit̃ enim
datum fliit. nlło mõ dici põt. sẽ¬

Expanded text:
tus et non ex tempore, sed ab aeternitate procedit? sed quia sic procedebat, ut esset donabile, iam donum erat, et antequam esset cui daretur. aliter enimdonatum fuerit nullo modo dici pote
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ita ab et̾no donũ est. non qr
donaretur a pre filio. ł afilto pr̃i
s qr ab et̾no ꝓcessit donabius.
mus. si autem non erat dona
donum erat. qr sic̾ donabit pro¬
cedebat ur̃ qd fuius eadem rõe

Expanded text:
dit, ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabilis.mus. Si autem non erat donabdonum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod Filius sempe
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. uñ au in.uͫ.i. de.tͥ. Eo ipõ qͣuo
datinꝰ erat eum deus . iam donũ
erat. ⁊̃ ante qmͣ daretur. ⁊ iõ dona¬
bilis s alit̾ donabilis quiͣ fuius.
Nam ⁊ alit datus ⁊ alit ꝓcessit ꝙͣ
filius. fniienim ꝓcessio genitura
tiuitas non est. Utraq s̾io meffa

Expanded text:
 Eo ipso quod daturus erat eum Deus, jam donum erat, etiam antequam daretur, et ideo donabilis est; sed aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio genitura tivitas non est; utraque vero ineffa
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei ⁊ fitem᷑ induab naturis ꝑ¬
fecte se hñtib deitatis ⁊ humauita¬
tis ⁊ incarnatam eandem. ypostasĩ.
⁊ hac naturas custodiri duas ⁊ man̾e
nxͦ ipõpost unionem. non seorsum¬

Expanded text:
 in duabus naturis perfecte se habentibus, deitatis et humanitatis; et incarnatam esse eamdem hypostasim; et has duas naturas custodiri et manere in ipso post unionem, non seorsum
Abbreviated transcription (Latin):
cheos dix̾. qui in homme duasna¬
turas ẽẽ ꝯtendunt unã bonãex
deo. alt̾am malam ex gẽte tene¬
braꝵ que nũqmͣ bona fuit nec
bonũ uelle põt. Ꝙ si eẽt: non ui¬
detur ei mputand eẽ: si non boua¬

Expanded text:
chaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei imputandum esse si bonu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o itcu xͦ duas quidem nͣsͣ cognos¬
cimar nam aũt ypostasim exutͥs
sumens pͥmiciam nr̃e masse. ut ip¬
sa extiterit incrͣne ypostasis. que
dei u̾bi ypostasis ꝯpõita fc̃a fu̾it q̃ pͥ¬

Expanded text:
risto duas quidem naturas cognoscimus, unam autem hypostasim ex utrissumens primitiam nostrae massae, ut ipsa extiterit in carne hypostasis, quae Dei Verbi hypostasis composita et facta fuerit, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
liis autẽ uidetur omnes an¬
geios creatos ẽẽ bonos ⁊ ip
so creatonis pͥmordio bonos exti¬
tisse .i. sine uicio iustosq fuisse
i innocentes s non instos .i. uͥtu
tum ex̾citiũ hũtes. Nondum enĩ¬

Expanded text:
liis autem videtur omnes angelos creatos esse bonos, et in ipso creationis initio bonos extitisse, id est, sine vitio, justosque fuisse, id est, innocentes; sed non justos, id est, virtutum exercitium habentes. No
Abbreviated transcription (Latin):
at lux. ⁊ fc̃a ẽlux. Qͥa pͥmo agit᷑
de creatͥoue spũar nature infois
pꝰea de formatõne elusdem. satio
uo quoz obuiat uł qui dñt ange¬
los creatos fuisse malos. Non enĩ
pot̾at cator optimus auctor ina¬
lieẽ: ⁊ iõ totum bonum erat: qd̾
exipio illis erat: ⁊ totum bomui

Expanded text:
mo agitur de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum erat quod ex ipso illis erat; et totum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Stitote utriiq ẽẽ magnũ satra¬
mentũ s unũ maiori uen̾at̾one
tenend: sic̃ amaiorib datur. Ecce
maius clãs sacrainentũ ⁊ fimat᷑o¬
nis. forte non ob maiorem uͥtutẽ:
rutilitatẽ qmͣ ⁊ ferat. s qr a digͥ¬
orib dat᷑. ⁊ indigniori ꝑte cors¬
fit .i. infronte ł forte qr maius
argumentũ uͥtutum pr̃at. lic
bap̃s plus ad remissiõm ualeat
qd̾ ur᷑ ĩ miere rabanus dicens. I
u̾o eusdẽ septiformem grãm
cũ omĩ plenitudĩe scĩtatis ⁊ uͥ¬
tutis uenire in hominem.¬
is tradi d: sic̾ ⁊ bap̃s nͥ ałr cogat ne¬
ccĩtas. nec deb it̾ari sicut nec bap̃s¬
rordo. Nlli .n. sacramento fatien¬
da ẽ iniuria. qd̾ fi̾ putat᷑: qn̾ nõ
it̾and̾ iterat᷑ s utrum aliqua.ł

Expanded text:
Scitote utrumque esse magnum sacramentum, sed unum majori veneratione tenendum, sicut a majoribus datur. Ecce majus dicit sacramentum Confirmationis; sed forte non ob majorem virtutem et utilitatem quam conferat, sed quia a dignioribus datur, et in digniore parte cort in fronte; vel forte quia majus augmentum virtutum praestat, licet Baptismus, plus ad remissionem valeat. Quod videtur innuere Rabanus dicens, invero, ejusdem septiformem gratiam, cum omni plenitudine sanctitatis et virtutis is traditur, sicut baptismus, nisi cogat necessitas. Nec debet iterari, sicut nec baptismus. Nulli enim sacramento facienda est injuria, quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur.
Abbreviated transcription (Latin):
licet .n. p̾br̃is baptiratos tang̾e
mpectore s non cͥsmate signa¬
re infrontes ytus aut huiꝰ sacͣ¬
menti: ẽ donato sp̃c scĩ ad robur.
qui in bapõ datus ẽ ad remissi¬
onem uñ rabau. a so sũmo sac̃¬
traditur baptizato. ut roboret᷑ ꝑ

Expanded text:
Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacetraditur
Abbreviated transcription (Latin):
dam scandalizatos fuisse. qui p̾s¬
bit̾os cͥsmate tangẽeos qui bapti¬
tati sunt ꝓhibiumꝰ. ⁊ nos quidẽ ẜ¬
si omĩo debe̾at re aliqui ⁊ tͥstant᷑
ubi ep̃i desunt: ut p̾sb̃ri ⁊̃ infrõ¬
tib baptizatos crismate tang̾e

Expanded text:
dam scandalizatos fuisse, quod presbyteros chrismate tangere eos qui baptidi sunt prohibuimus. Et nos quidem ssi omnino hac de re aliqui contristantur, ubi episcopi desunt, ut presbyteri etiam in frontibus baptizatos crismate tangere
Abbreviated transcription (Latin):
dici p̾sit. mẽ meo auquid tanꝙͣ
in subto. ⁊ non ẽ smmpiex. Nefas
aũt est drẽ ut subsistat deus ⁊
a. s in illo sit tauqmͣ insubto.
uñ manifestũ ẽ dñi abusiue sõ¬
am uocari. ut noĩe usitatiore in¬
telligat᷑ eeũtia: qd̾ sie ac ꝓpͥe dr.¬

Expanded text:
dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus eta, sed in illo sit, tanquam in subjecto. Unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod vere ac pr
Abbreviated transcription (Latin):
pniam u̾am non pꝰse ꝑagere nisi
negotium relinquat. uł officiũ
deserat. ⁊ oclium ex corde climittat.
⁊ bonaque in iuste abstulit: resti¬
tuat. Nec tñ desꝑet intim: quicquid
boni fac̾e põt hortamur ut faciat.
or. de utraq ꝑ p̾missa satis appa¬
ret que sit u̾a ⁊ que falsa¬

Expanded text:
nitentiam non posse peragere, nisi negotium relinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec tamen desperet: interim quidquid boni facere potest, hortamur ut faciat, or, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae s
Abbreviated transcription (Latin):
uius: ẜmn namq mnpeuis tenet
aberrant a deo grauissime gͥp᷑
pant adult̾i. ⁊ grauit̾ fornicarii
s cunctis hiis: grauiꝰ incestuo¬
si quos omnes tnͣscendunt: cotͣ
naturam delinqñtes. uñ aũs.¬
adult̾u malum uincit formca¬
tõm. uincit᷑ a ab incestu. peuifẽ
n. cum mai e qmͣ cum aliena
fit in urore

Expanded text:
um namque in poenis tenet aberrant a Deo. Gravissime ergo peccant adulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra naturam delinquentes. Unde AAdulterii malum vincit fornicationem, vincitur ab incestu. Pejus enim est cum matre, quam cum aliena fit in mere
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Eumgͥ d̾r eas non ẽẽ ad mĩt
eis uiri demundo recedunt ⁊ de¬
fungunt᷑ cum ab eorum ꝯcupĩa
iste se alienant. se sensum subdi¬
ta silłitudo declarat ⁊ ⁊firmat. qmͣ¬
ui uir ⁊ mułr legittignͣde
ast̾at alterum alt̾o uiuen adul¬
te: ad allam non p᷑se tnͣsi tenu¬
re copulam. Alioqͥn: adult̾iũ in.¬
mmittit. dequo clemens pp̃ aiti¬

Expanded text:
rit. Cum ergo dicitur eas non esse admittnim eis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum similitudo subdita declarat et confirmat. um vir et mulier legitime stat alterum altero vivente ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Clemens papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a cetu fideuum usq ad satis¬
fc̃om exdudunt᷑. qnͣto magis
uidue que ꝑfectoris etatis ⁊
mat᷑ioris ⁊ silii existunt. ⁊ hĩ¬
tum reugionis assumpserũt.¬
⁊ deinde apostatau̾nt.atq ad
pͥorem uonuitum sumͣt᷑ reu̾se. a
nobis ⁊ ab om̃ib fidelib. alimi¬
nib eccĩe. ⁊ acetu fidelium. usq
ad satifcĩonem sunt eliminã¬
de. ⁊ carcerib tradende. Ex hus
apparet u̾gines. r uiduas noto
ꝯtinentie astrictas si ue funt ue¬
late. suie non: nullatenus ⁊iu¬
gium soruri posse. Ꝙ uid deomĩ¬

Expanded text:
a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto magis viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus, a liminibus ecclesiae, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod i
Abbreviated transcription (Latin):
enum de hoĩib hec r̃o tustodit᷑
ut q̃cumq uiuente uiro aui nup¬
serit aduiteraheatur: nec ei agẽ
gis de illa tenenda est que aũ se
ĩmortali sponso iũxerat ⁊ postad

Expanded text:
enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quae vivente viro alteri nupserit, adultera habeatur, nec ei agend, quanto magis de illa tenendum est quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad
Abbreviated transcription (Latin):
ł idem oleun. non it̾atur sacram̃¬
tum cum in uiria s dicz quis sic
⁊ bapt̃s non tt̾atur ⁊ si auquis
frequent baptiretur dum eadẽ
aqua non it̾m bñdicat᷑. s aluid ẽ
inquiunt iui debñdictone aque
quafit bap̃s: aliud cebñdictõne

Expanded text:
n iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẜa uxore. Sigͥ cum dr sacra¬
ment̾ non ẽẽ it̾and̾. nec in uria
ei facienda. rõnem dcĩ referas ad
scĩficatom rei q̃ua sacramẽt ex¬
płetur: De omĩ sacramento gu̾ali¬
menti. de quib dam ilm ẽ qd̾ nõ
it̾ant᷑ crebra susceptone. de ali¬
is u̾o quibdam non. qr frequen¬
t̃ sumunt᷑. ut ħ unctõnis sacra¬
mentum qd̃ in omĩpene eccĩa se

Expanded text:
cunda uxore. Si ergo cum dicitur sacramentum non esse iterandum, nec injuria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generalimenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut hoc unctionis sacramentum, quod in omni pene
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯtradictõnis notã a sacrie
pagnus secludere cupientes. or¬
thodoxis prĩb atq catbicis doc¬
toubz nulla pͣue intlincie sus¬
pitõue notatis. ⁊ sentimus. di¬
centes ⁊ ꝑ sonam fuii assũ psis¬

Expanded text:
tradictionis notam a sacris Paginis secludere cupientes, orthodoxis Patribus atque catholicis doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicione notatis, consentimus dicentes, et personam Filii assumpsis
Abbreviated transcription (Latin):
assupsit enĩ defectus pene s nõ
cłpe nec tũ om̃s desectꝰ pene.s eos
om̃s qͦs hoĩ eum assumere expeoi¬
ebat.⁊sue dignitati non deroga¬
cepit .n. de nro. ut de suo nob tͥbu̾
cepit .n. urãm uetustatenr. ut su¬
am nobis infund̾et nouitatem.
simplam accepit ille uetusta¬

Expanded text:
Assumpsit enim defectus poenae, sed non culpae, nec tamen omnes defectus poenae, sed eos quos homini eum assumere expediebat, et suae dignitati non derogascepit autem de nostro, ut de suo nobis tribcepit enim nostram vetustatem, ut suam nobis infunderet novitatem. Simplam ille accepit vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
luntas ꝑfenestras iudendi tnͣseũ¬
tes. Ita non uullis alia eẽ uidet᷑
uoluntas elemosinas dandi pau¬
ꝑi. alia uoluntas hũdiuitam. a
uoluntas ex suo fine penset᷑ sit

Expanded text:
per fenestras videndi transeuntes; ita nonnullis alia videtur esse voluntas eleemosynas dandi pauperi, alia voluntas habendi vitam. Alnit, quin voluntas ex suo fine pensetur ut
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e pauꝑem ita ⁊ noluntas ẽ: q̃ ꝑ
istõ uolohrẽ nitam. Et qͣ iͥ quidem
nin: ⁊ alia qua pauꝑi subuenire
uolo. s ista ad illan refert᷑. Nam
⁊ si ħ ita plaqͣ ĩ eo cũ aliqͣ deiecta¬
tone uoluntas acqͥescat nondu
tũ ẽ illd̾ quo tenditur. s ħ ad illd̾
refertur utͣ illd̾ ceputet᷑ tanqmͣ pe¬
prĩa cĩix . Istd̾ u̾o tanqm refectõ.¬

Expanded text:
voluntas est qua per illud volo habere vitam. Et alia quidem tam, et alia qua pauperi subvenire volo. Sed ista ad illam refertur. Nam etsi hoc ita placeat, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio v
Abbreviated transcription (Latin):
to quem absconderunt: ⁊pͥhensus
anima qĩ ad locum quo tendit .i.
ad delectatom bonam ł malam: qͦ
se ꝑuenisse ꝑ amorem letatur. fun
gͦ noiuntatis ut p̾missũ ẽ. d̾r ⁊ lld̾¬
ut hẽam nĩtam et̾uam.uolmitas
ẽ qͣnolo reficere esurientẽ. cuiꝰ fimis
ẽ refects esurentis intent̾o u̾o. qͣ

Expanded text:
to quem absconderunt, comprehensus anima quasi ad locum quo tendit, id est, ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. Finis ergo voluntatis, ut praemissut habeam vitam aeternam, voluntas est qua volo reficere esurientem, cujus finis est refectio esurientis; intent
Abbreviated transcription (Latin):
nolumus. intentõ s̾io nnt̾dum ꝓ
uoluntate int̾dum ꝓfine uolim¬
tatis accipit᷑ que diligens ac
pius lector insctiptura uͥs occur¬
rerint disc̾nere studeat. simic a
uoliuitatis ẽ delectatõ bona ur
mala ad quiͣ nitt᷑ qͥs ꝑuenire

Expanded text:
olumus. Intentio vero interdum pro voluntate, interdum pro fine voluntatis accipitur; quae diligens ac pius lector in Scriptura ubi haec occurrunt, discernere studeat. Finis vero voluntatis est delectatio bona vel mala, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
tis malum mentis actum sig̾ca
lum est: non euntis ⁊ temptus
situm. hẽ .n. declinare a bono:⁊ ĩo
maium est: sic ⁊ eruso. declmare
a malobonum ẽ. sic̃ gͥ declinat̾o
amalo aliquid ponit .s. uolunta¬
tem ⁊ ꝓpoĩtum uitandi malum.
Non .ii. põt ee bonum qd̃ omĩno
nͥl est. Ita declinato a bono ꝙ est

Expanded text:
tis malum mentis actum signifimalum est; non euntis contemptus situm; hoc est enim declinare a bono, et ideo malum est; sicut, e converso, declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinatio a malo, aliquid ponit, scilicet, voluntatem et propositum vitandi malum non enim potest esse bonum quod omnino nihil est, ita declinatio a bono quod est
Abbreviated transcription (Latin):
dium ⁊ siłia inqnͣtum sunt: bo¬
na sunt: ⁊ necture sunt. ⁊ͣĩo uo¬
lente fuint. Ꝙ si est: tũc illi qui
fatunt iua bona agunt. Quod
penitus absurdum ẽ. Hiic u̾o
sui respondent. dũt equidem ad
nicia actusq ipõs adult̾ii ⁊ hoĩ¬
cidii in qnͣtum sunt. ł inqnͣtũ ac¬
tus sunt a deo eẽ. ⁊ bonas nat᷑as
eẽ non in qnͣtũ adult̾ium. ⁊ hoĩ¬
cidium sunt ⁊ iõ non sequi dñt
si actus qui homicidia ⁊ aduit̾ia
sent: a deoo sunt. Ꝙ hoĩcidia ⁊ ad¬
uit̾ia a deo sunt. Alia alioꝵ op¬
tem air. eis opponit᷑. Si aliquia
non ẽ malum ꝙ non sit pinio ⁊ͣe
non sun sunt non credere in deum. ñ
nature. immo omĩno non sunt.
ire ad eccͣm .ł non credere ⁊ hi. Ad

Expanded text:
dium, et similia, in quantum sunt, bona sunt, et naturae sunt, et Deo volente fiunt. Quod si est, tunc illi qui faciunt illa, bona agunt; quod penitus absurdum est. His vero sic illi respondent: dicunt equidem aduvitia; actusque ipsos adulterii et homicidii, in quantum sunt, vel in quantum actus sunt a Deo esse, et bonas naturas esse, sed non in quantum adulterium et homicidium sunt. Et ideo non sequi dicunt, si actus qui homicidia et adulteria sunt, a Deo sunt, quod homicidia et adulteria a Deo sunt. 9. Alia ter eis opponitur: Si aliquid non est malum quod non sit natura vel peccata sunt non credere in Deum, nonnaturae, imo omnino non sint? ire ad ecclesiam, vel non credere
Abbreviated transcription (Latin):
xpͣdcĩs liq̃t qd uounitas d̾i
q̃ ip̾e est semꝑ inuicta ẽ. necĩ
aliquo cassatur. s ꝑ omĩa implet᷑.
hibitõ non ab omĩb implentur:
oũderet ⁊ mali eent mexcusabi¬
les demiqz ut boui ex obedientia
głiam. mali exmobeclientia pe¬
nam sortirent᷑ sicut ut risq
nouut fieri. e uitari s non ab
ab eis quib p̾cepit fr noluit.
ut abhe demimołone filii. ⁊ in
euiͣsio dequib damcuratis qͥ¬
b p̾cepit necui drẽnt

Expanded text:
is liquet quod voluntas Dei, quae ipse est, semper invicta est, nec in aliquo cassatur, sed per omnia impletur. rohibitio, non ab omnibus implentur qostenderet, et mali essent inexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam sortirentur, sicut utrisque voluit fieri vel vitari, sed non ab ab eis quibus praecepit fieri noluit; ut Abrahae de immolatione filii, et in Evangelio quibusdam curatis quibus praecepit ne cui dicerent
Abbreviated transcription (Latin):
non ualz. qui ex caritate exinua
aiãm posuit ꝓ amicis ⁊inimi¬
cis. hũt .n. in corde caritatem ꝙͣ
oꝑe nobis exhibuit. ut exb ibitõ¬
nis forma.: nos ad dligend̾ instͣ¬
eret. hic aliquid dicendũ ẽ de cati¬
tate ⁊ mõ ⁊ ordine diligendi de

Expanded text:
qui ex charitate eximia animam posuit pro amicis et inimicis. Habuit enim in corde charitatem quam opere nobis exhibuit, ut exhibitionis forma nos ad diligendum instrueret. Hic aliquid dicendum est de charitate, et modo, et ordine diligendi De
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent su tura. Eumenĩnatõm¬
ciendoꝵ. ⁊ p̾destinatõ saluaneeñt¬
dorum. si nulla eeñt futura. si fu¬
nichil ẽẽt facturꝰ deus e aliquos tͤa.¬
saluatur᷑. non uidetur potuisse
futura. potuit non c̾are aliquid
non saluare aliquos. po̾tuit gͦĩ

Expanded text:
fuissent futura. Cum enim praesciendorum, et praedestinatio salvandorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos salvaturus, non videtur potuisse futura, potuit non creare aliquid, ut non salvare aliquos, potuit ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
scire. ⁊ scire qd̃ eẽ potuit gͦ nõ
eẽ. Item cum id̾ sit deo p̾sciũi
eẽ ⁊ dm̃ ẽẽ si potuit non ẽẽ pͥsci¬
ns. et potuit non ẽẽ deus. potu¬
it autem non ẽẽ p̾scius: si potu¬
it nłła p̾scire at potuit nilla
p̾scire: qr potuit nll fac̾e. Nie

Expanded text:
scire, et scire quod esse; potuit ergo non esse. Item, cum idem sit Deum praescium esse et Deum esse, si potuit non esse praescius, potuit non esse Deus. Potuit autem non esse praescius, si potuit nulla praescire: at potuit nulla praescire, quia potuit nulla facere. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
Potant gͥ sine alimonia uille. Eetm
sicut supͣ dixmiͤ non solum: pecca¬
rent si deligno uetto ederent s ⁊̃ si
exatessis non ut̾ent᷑: qr sic̃ erat eis
p̾ceptum non illo ligno uesci ita
¶Item oppoĩtur. Cum famnes sit pe¬
na pcc̃i si non peccarent: famem
non sentirent s sũ faine sr̃fluũ
nidetur comecłe. uñ putant quidã
cibys eos non indiguisse: añ pccm̃
qr non pot̾ant esurire: si non pectas¬
sent. Ad ꝙ dici pot qd̾ fames sie detꝰ¬
tus ẽ: ⁊ pena pcci. est enim mod̾atꝰ
appetitꝰ edendi: cui non subictuiss
nͥ hũcdefectum cibo p̾ueniret. hebat
n. nͣlem appetitũ ⁊ mod̾atum. cuiiͣ
satiffatiend̾ erat ne defectum fam¬
is sentirent. ¶Sicut gͥnon exuit̾o
s exnature ⁊ dit̾one erat qd ante
pcc̃m hotibis indigebat. ĩ non ex
uicio eẽt. s denatura. si hominis
ꝓpagatone a modico ad maiora

Expanded text:
poterant igitur sine alimonia vivere. Caeterum, sicut supra diximus, non solum peccarent si de ligno vetito ederent, sed etiam si concessis non uterentur; quia sicut erat eis praeceptum non illo ligno uti, ita a§. Item opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quidam eos cibis non indiguisse ante peccatum, quia non poterant esurire si non peccassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut ergo non ex vitio, sed ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis indigebat, ita non ex vitio esset, sed de natura, si hominis propagatione a modico ad majora
Abbreviated transcription (Latin):
uos. ac deinde ꝑiit̾ualla tꝑm̃ eadẽ
lege qͣ ⁊ ñc natiuitatẽ humanam
ordmatam t̾nimꝰ stature increm̃¬
tum ⁊ mbͦꝵ usum recepturos. ut in
ur expectaretur eas ad ambulan¬
tiq non eẽt iutd deputand̾. s ⁊di¬

Expanded text:
vos, ac deinde per intervalla temporum eadem lege qua et nunc nativitatem humanam ordinatam cernimus, staturae incrementum et membrorum usum recepturos, ut in illis expectaretur aetas ad ambulantique non esset vitio imputand
Abbreviated transcription (Latin):
nos data sunt. qui eniu sͥ
netisunt ꝯtempłone nob̃ in no¬
tescunt cognominatõne: moĩ¬
naut᷑ singuli ordines adonis
gr̃aꝵ q̃ non singuiarit̾ s extel¬
lent̾ data sunt: inꝑticipatõne.
Inuia .n. celesti prĩa uͥ plenitu

Expanded text:
s data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus est .s chenibin. ita ⁊
de aliis intelligend̾ ẽ. assi gͣtꝰ
artent caritate. ⁊ sciorꝰ entia pleni
sunt. ⁊ sic de aliis: s st̾iores aliis ex¬
cellenti ut iai dcm̃ est ipãs acce¬

Expanded text:
appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ardent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores aliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acce
Abbreviated transcription (Latin):
mos diligunt. s ⁊̃ duectõm qua
diliginus deum. s utrum ip̃e sit
caritas: qua nos diligimꝰ dm̃ ĩ
sequenti explcabitur
sit amor quo pater a filio et fi¬
luis a patre diligitus. minu

Expanded text:
s diligunt, sed etiam qua diligimus Deum. Sed utrum ipse sit charitas qua nos diligamus Deum, in sequenti explicatur, sit amor, quo Pater a Filio et Filius a Patre diligitur. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
gat nos ut sreqũteruraui
scriptura dicit q̃ eiꝰ duectõ¬
nem erga nos młtu me
no nobis s utitur. si enimnec f¬
itur nec utitur. non inuenio quo¬
mõ diligat noq n tñ sicutit᷑ no¬
bis. ut nos alus rebz. Nos enmi res
quib utimur. ad id referimꝰ ut
d̾i bonitate ꝑfruam᷑. d̾su̾o ad su¬
am bonitatẽnsum nr̃m refert. Ii¬
tatem. Nos aũt̃ nobis inuicem pp̃
illiꝰ bonitatem. Ille nr̃i miseret᷑
ut seꝑfruam᷑. Nos u̾ͥo iuicem noᷤ¬
cri miserem᷑. ut illo fiuam᷑. Cum
euim nos alicuiꝰ miseremur. alicͥ¬

Expanded text:
gat nos, ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos multum cis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ilam bonitatem; nos autem nobis invicem propter illius bonitatem. Ille nostri miseretur, ut se perfruamur; nos vero invicem nostri miseremur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alic
Abbreviated transcription (Latin):
cere utrũ omne iura m̃tũ¬
implendum sit. si i quis aliqͥd
iuirau̾it ccͣ fidem ⁊ caritatẽ. qd̾ ob¬
seruatum peiorem u̾agat mexi¬
tum. potiꝰ ẽ mutandum: qmͣ ad

Expanded text:
dere utrum omne juramentuimplendum sit. Si enim quis alicui juraverit contra fidem et charitatem, quod observatum pejorem vergat in exitum, potius est mutandum quam