comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cidentẽ cades & hii sunt fines eoꝵ ab africo: & inde prex̃ usq ad uallẽ egypti: Uides quamꝰ in occidentis par¬
tib & a fricđ & egyptũ nominat & occasũ : sine dubio ut hȩc omĩa sciat unꝰ quisq euadenda. ẽẽ. & tyanseun¬
da : ut ita demũ possit ad tribũ regiã ꝑuenire: dequa dic̃ apłs Certũ .ẽ. aut̃. qđ exiuda ortꝰ ẽ. dñfnr̃:¬
Afinib aut̃ idumeȩ : ex deserto sin Paulo ante diximꝰ dedeserto sin. qd tẽptationes significar&: & idõ ne¬
cesse ẽ nos transire heremũ tẽptationũ : ut sic possimꝰ ꝑuenire inhereditatẽ filioꝵ iuda: Sed & ascendẽ nos
oporta ascensũ colliũ acrabm qđ int̃pra&at᷑ scorpiones : Ranseundi gͦ nob̵ sunt & calcandi &iã scorpiones:

Expanded text:
usque ad vallem Aegypti. Vides quomodo in occidentis partibus, et Africum, et Aegyptum nominat, et occasum? sine dubio, ut haec omnia sciat unusquisque evadenda esse et transeunda, ut ita demum possit ad tribum regiam pervenire, de qua dicit Apostolus: Certum est quod de Juda ortus est Dominde deserto Sina quod tentationes significat; et ideo necesse est nos transire eremum tentationum, ut sic possimus pervenire in haereditatem filiorum Juda; sed ascendere nos oportet ad ascensum collium Acrabin, quod interpretatur scorpionis. Transeundi nobis sunt et calc
Abbreviated transcription (Latin):
apositũ ẽ pͥmũ Frimũ quippe ꝓpt̃ iniusticias torm̃ta perpetimꝰ: Deinde ꝓpt̃ iusticiã
coronamur: Neq enĩ &c̃trario ante tribuenda sunt iusta & sic reddenda peccatu
ite cessantib bonis. uitia ae terna ꝑmaneant : Sed ante recepimꝰ mala. & deinde bona:
latis uit᷑us uirtutes ꝑmaneant in eternũ Obserua om̃em thes

Expanded text:
positum est primum: primum quippe propter injustitias tormenta perpetimur: deinde propter justitiam coronamur. Neque enim e contrario ante tribuenda sunt justa, et sic reddenda peccata, ut cessantibus bonis vitia aeterna permaneant. Sed ante recipiemus mala, et deinde bona, ut sublatis vitiis virtutes permaneant in aeternum. Omnes igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit acorpore. utrũ n& in gredi in scã cũ lignis tuis cũ feno & stipula ut polluas
regnũ dĩ.an ꝓpt̃ lignũ fenũ &stipulã foris residere. et pro auro & argento
et lapide p̃tioso nihil mercedis accipere. sed neq hoc aeqũu ẽ: quid igitur
seqͥtur nisi ut primũ ꝓpt̾ lignã ignis tibi debẽtur qui consumat fenũ ligna.
uł stipulã : ds quippe non aput eos qui possunt intelligere diuina ignis dicitur
ut cum primis scđa consentiant. reꝓmissiones legimus. et post ꝓspera repente

Expanded text:
fuerit a corpore? utrumnam ingredi in sancta cum lignis tuis, cum feno et stipula, ut polluas fuerit a corpore? utrumnam ingredi in sancta cum lignis tuis, cum feno et stipula, ut polluas regnum Dei, an propter lignum, fenum, stipulam foris residere, et pro auro et argento et lapide pretioso nihil mercedis accipere? Sed neque hoc aequum est. Quid igitur sequitur? nisi ut primum propter ligna ignis tibi detur, qui consumat fenum, ligna vel stipulam? Deus quippe noster apud eos qui possunt intelligere divina ignis dicetur ut cum primis secunda consentiant. Repromissiones legimus, et post prospera repente
Abbreviated transcription (Latin):
holo caustũ carnẽ suã : sed ꝓministeriũ sac̃dotis : Non enĩ scient̃ nec scđm legẽ. quȩ

Expanded text:
holocaustum carnem suam, sed non per ministerium sacerdotis: Non enim scienter nec secundum legem quholocaustum carnem suam, sed non per ministerium sacerdotis: Non enim scienter nec secundum legem qu
Abbreviated transcription (Latin):
& manũ disciplinȩ ne auferas ab ea: sic̃ inposuit manũ carni suę ille qͥ dicebat:
Macero corpꝰ meũ &seruituti subicio: ne forte cum aliis p̃dicauero
ipse reprobus efficiar: & iugula eam contra dñm. mortificans
sine dubio membra tua quȩ sunt super t̃rã: Sed &filii aaror
sac̃dotis. offerent sanguinẽ u eius: Sacerdos inte es t¬
& filii eius: mens quȩ inte . ẽ. & sensus eiꝰ : ꝗͥ merito sac̃dos & filu ȩsꝰac dotis appellant᷑
sioli enĩ s̃ qͥ intelligant dm̃. & capaces sint soientiȩ dĩ: Uule gͦ sermo diuinꝰ. ut ratio
sensu. carnẽ tuã in castitatẽ offerras dõ : scđm qđ apłs̃ dic̃¬
placentẽ dõ: rationabile sit obsequiũ urm̃: & hoc ẽ. ꝑ sac dotẽ uł filios sac̃ dotis offerre
sanguinẽ ad altare : cum & corpore & spũ. qͥs sc̃s efficit᷑ : sunt enĩ & alii qui offer̃ quidem

Expanded text:
et manum disciplinae ne auferas ab ea, sicut imposuit manum suam carni suae, ille qui dicebat: et manum disciplinae ne auferas ab ea, sicut imposuit manum suam carni suae, ille qui dicebat: Macero corpus meum, et servituti subjicio, ne forte cum aliis praedicavero, ipse reprobus efficiar. Et jugula eam contra Dominum, mortificans sine dubio membra tua quae sunt super terram. Sed et filii Aaron sacerdotes offerant sanguinem ejus: Sacerdos in te, et filii ejus, mens quae in te est et sensus ejus, qui merito sacerdos vel filii sacerdotis appellantur, soli enim sunt qui intelligunt Deum, et capaces sint scientiae Dei. Vult ergo sermo divinus ut rationabili sensu carnem tuam in castitate offeras Deo: Secundum quodplacentem Deo, rationabile obsequium vestrum . Et hoc est per sacerdotalem vel filios sacerdotis offerre sanguinem ad altare, cum et corpore et spiritu quis castus efficitur. Sunt enim et alii qui offerunt quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& diuina sociauit: Interanea sane cũ pedib aqua diluiiub& sermo p̃cepti: sacram̃tũ
baptismi subfigurali p̃dicatione denunt᷑ians: Lam interanea diluit: qͥ conscientiã
purgat. Pedes abluit qui consumationẽ suscepit sacram̃tĩ. & scit quia quimundus
ẽ. non indig& nisi ut pedes lau& : & quia partẽ quis habere nanpotest cũ iħu nisi
lauerit pedes eiꝰ. Uerũ si hȩc etiam ad moralem locum inclinarȩ iebe is: habaes & tu
uitulum quẽ offerre debeas Uitulus ẽ. et quidem ualde suꝑb : caro tua: Quã siuis
us dño offerre. ut eam carnẽ castam pudicãq custodia
ostium tab̵ naculi : id .e. diuinoꝵ librorũ suscipere possis audicum: Masculinum
sit munꝰ tuũ: feminã nesciat. concupiscentiã respuat. fragilitatem refugiat
Nihil dissolutũ requirat aut molle: Inpone etiam manũ tuã suꝑ ostiã tuam. ut
sit accepta dño. & iugula illã contra dnm̃ . hoc. ẽ. in pone ei continentiȩ frenũ.

Expanded text:
 humana sociavit. Intestina sane cum pedibus aqua dilui jubet sermo praecepti, sacramentum baptismi sub figurali praedicatione denuntians. Nam intestina diluit, qui conscientiam purgat; et pedes abluit, qui consummationem suscipit sacramenti, et scit quia qui mundus est non indiget, nisi ut pedes lavet, et quia partem quis habere non potest cum Jesu, nisi laverit pedes ejus . Verum si haec etiam ad moralem locum inclinare velis, habes et tu vitulum quem offerre debeas, vitulus est et quidem valde superbus caro tua; quam si vis munus Domino offerre, ut eam castam pudicamque custodiaostium tabernaculi, id est ubi divinorum librorum suscipere possit auditum; masculinum sit munus tuum, feminam nesciat, concupiscentiam respuat, fragilitatem refugiat, nihil dissolutum requirat aut molle. Impone etiam manum tuam super hostiam tuam, ut sit accepta Domino, et jugula illam contra Dominum, hoc est, impone ei continentiae frenum
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ad lignũ enĩ in carne passio fuit xp̃i: Ubi aut̃ suspensus in ligno .ẽ dispensatio
carnis finita ẽ.: Resurgens enim a mortuis ascendit incȩlũ : quo iter eius natura
ignis ostendit Vnde & apłs dicebat: Quia & si cognouimus xp̃m scđm carnẽ : sed nc̃¬

Expanded text:
usque ad lignum enim in carne passio fuit Christi; ubi autem suspensus in ligno est, dispensatio usque ad lignum enim in carne passio fuit Christi; ubi autem suspensus in ligno est, dispensatio carnis finita est: Resurgens enim a mortuis ascendit ad coelum quod iter ejus natura ignis ostendit, unde et Apostolus dicebat: Quia et si cognovimus Christum sec
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ illis qui iã ꝑfecti s̃ inscientia & caritatẽ eiꝰ aptare : hoc. ẽ. membratim uitulũ
quidocere potest quo uerbi lacte alendi sunt paruuli in xp̃o. & quo uerbi holere¬
fouendi & reficiendi sint qui infirmant᷑ infide Quis etiã sit cibus solidus & fortis.
quo inpinguandi sint athletae xp̃i : qui hȩc singula nouit spiritali ratione
diuidere: potest huiusmodi doctor. ille sacerdos uideri: qui inponit suꝑ altare
holocaustum ꝑ membra diuisũ: Addit: Et ligna altari quo ignis animet᷑ & ardeat.
Is a quo non solũ decorporalibus uirtutibus. xp̃i: sed etiam de diuinitate eiꝰ sermo
miscet᷑: De sursum ẽ. enim diuinitas xp̃i: quo ignis iste festinat: Conuenient᷑ ergo
omnia haec quȩ incorpore a saluatoret gosta sunt. cȩlestis ignis ab sumpsit. & ad diui¬
nitatis eius naturam cuncta resticuit. Lignis tam̃ ad hibitis: ignis iste succendit᷑:

Expanded text:
autem illis qui jam perfecti sunt scientia: et charitate ejus aptare, hoc est membratim vitulum autem illis qui jam perfecti sunt scientia: et charitate ejus aptare, hoc est membratim vitulum qui docere potest, quo verbi lacte alendi sint parvuli in Christo, et quo verbi olere refovendi sint qui infirmantur in fide; quis etiam sit cibus solidus et fortis, quo impinguendi sunt athletae Christi; qui haec singula novit spiritali ratione dividere, potest hujusmodi doctor ille sacerdos videri qui imponit super altare holocaustum per membra divisum. Addit et ligna altari quo ignis animetur et ardeat is qui non solum de corporalibus virtutibus Christi, sed etiam de divinitate ejus sermo miscetur; desursum enim est divinitas Christi quo ignis iste festinat. Convenienter ergo omnia haec quae in corpore a Salvatore gesta sunt coelestis ignis assumpsit, et ad divinitatis ejus naturam cuncta restituit. Lignis tamen adhibitis ignis iste succenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatis dñõ: Quomodo decorietur caro uerbi dĩ qđ hic uitulus nominat᷑:
& quomodo membratim diuidat᷑ a sac̃ dotibus : opere p̃cium est aduertere:
Ego puto qđ ille sacerdos de trahit corium uituli oblati in holo caustum.⁊
& deducit pellem qua membra eius conteguntur : qui de uerbo di
abstrahit uelam̃ litterȩ. & in teranea eius quȩ sunt spiritalis intelligen¬
tiȩ membra denũdat: & hȩc membra uerbi interioris scientiȩ. ñ in hũmi¬
li aliquo loco ponit. sedin alto & scõ. id.c̃. suꝑ altare collocat: cum ñ indignis
sed illis qui altare dĩ sunt. inquib semꝑ ard& diuinꝰ ignis. & semꝑ consumit᷑ caro:
Suphis ergo talib membrãtim diuisus iste holo causti intulus collocat᷑: Diuidit
namq membratim uitulũ . qui explanare ꝑ ordinẽ potest. & cõpetenti
disserere: & alia quidem incipientib. alia uero his qui iam ꝓficiunt᷑ in fide xp̃i. alia

Expanded text:
em Domino. Quomodo decorietur caro Verbi Dei quod hic vitulus nominatur, et quomodo membratim dividatur a sacerdotibus operae pretium est advertere. Eos puto quod ille sacerdos detrahit corium vituli oblati in holocaustum, et detrahat pellem qua membra ejus conteguntur, qui de verbo Dei abstrahit velamen litterae, et interna ejus, quae sunt spiritalis intelligentiae, membra denudat, et haec membra, verbi interiores scientiae, non in humili aliquo loco ponit, sed in alto et sancto, id est super altare collocat, cum non indignisdit divina mysteria, sed illis qui altare Dei sunt, in quibus semper ardet divinus ignis, et semper consumitur caro. Super hos ergo tales, membratim divisus iste holocausti vitulus collocatur. Dividit namque membratim vitulum, qui explanare per ordinem potest, et competenti disserere, et alia quidem incipientibus; alia vero his qui jam proficiunt in fide Christi; alia
Abbreviated transcription (Latin):
conueniens terrestrib: & apta cȩlestib: : Apłs ad hebrȩos scribens dicit. Per
uelam̃ id ẽ. carnẽ suã: &iterũ: Interius uelam̃ int̃p̃tat᷑ cȩlũ qđ penȩtrauit
iħs: ut assistat nunc uultui dĩ ꝓnob̾: semꝑ inquit uiuens ad int̾pellandum
ꝓ nob. Siergo duo intelliguntur uelamina quae uelut pontifex ingressus ẽ
iħs. Consequent̃ & sacrificium duplex intelligendum est: ꝑ qđ & terrestria
saluauerit. & cȩlestia : Deniq & ea quȩ secunt᷑ pluscȩlesti sacrificio quã

Expanded text:
cit, per velamen, id est, carnem suam, et iterum, interius velamen interpretatur coelum quod penetraverit Jesus, et assistat nunc vultui Dei pro nobis: Semper, inquit, vivens ad interpellandum pro his. Si ergo duo intelliguntur velamina, quae velut pontifex ingressus est Jesus, consequenter et sacrificium duplex intelligendum est, per quod et terrestria salvaverit et coelestia. Denique et ea quae sequuntur, plus coelesti sacrificio quam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fortasse non sine causa fit. qđ cum suꝑiꝰ dixiss&: Ad plicauit eum ad ostium¬
ostium tab̵naculi testimonii : quasi non ad eundẽ locum sub eadẽ narratione semel
de signasse suffeceritꝰ: Nisi quia forte hoc intelligi uoluit. qđ sanguis iħu. ñ solũ in hierłm
effusus ẽ. ubi erat altare & basis eiꝰ & tab̾naculũ testimonii: sed & qđ suꝑnũ illud. alta re
qđ ẽ. incȩlis. Ubi & eccła primitiuoꝵ. ẽ idem ipse sanguis aspser

Expanded text:
hoc fortasse non sine causa fit, quia cum superius dixisset: applicabit eum ad ostium tabernaculi testdesignasse sufficeret, nisi quia forte hoc intelligi voluit, quod sanguis Jesu non solum in Jerusalem effusus est ubi erat altare et basis ejus, et tabernaculum testimonii, sed et quod supernum illud altare quod est in coelis, ubi Ecclesia primitivorum est, idem ipse sanguis asper
Abbreviated transcription (Latin):
causa fuerit timor dĩ. lacob uͦ simplicitas & innocentia causã dedit ut habitar&ꝵ domũ:
potest: nisi timeat dm̃ Hoͦc ẽ. domꝰ ꝗ extruere uł habitare nemo potest.: nisi in simlicitague
mtis & puritate cordis Sed qm̃ accȩ dere sol& ut &iã quibene ȩdificauerit & domũ sibi celestẽ
bene agendo & benc uiuendo ac recte credendo construxerit. incurrat aliciuiꝰ peceati debitũ &
inuentũ: Annꝰ aut̃ iste intelligi potest quẽ uenit uocare dñs annũ acceptũ qđ emt¬
tat confractos in remissionẽ. & silute delicta sua confitentib p̃beat: Qqł qut᷑ dicit
domũ rari quiq hab̾e possunt᷑. Illi fortassis qui suꝑ t̾rã ambulantes. conũ sationẽ habent incelis: & de
quib dicit apłs dĩ ȩdificatio estis: C&eri aut̃ inuicis habent domos: quib ñ ẽ murꝰ: Est tam̃ eis
adiacens ager fecundus Illi fortassis quisibi habitaculũ p̃parant int̾ra uiuentiũ: & milla t̾ra quã¬

Expanded text:
causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum etinventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta sua confitentibus praebeat Isa. LXI. Qdomum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversationem habent in coelis; et de quibus dicit Apostolus, Dei aedificatio estis . Caeteri autem in vicis habent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra qua
Abbreviated transcription (Latin):
tus. nec aliquis possit intueri faciẽ uultꝰ eiꝰ Iħs ñ solũ faciẽ contuetur. uerũ &iã ininterioribus
tã gesta nob filii naue indic&: quã iħu & dnĩ nr̃i sacram̃ta depingat Ipseẽ. enĩ quipost mortẽ
uscepit imꝑium : Ipse ẽ : quiduc̃ exercitũ & confligit cũ amalech e
in monte manib: extensis affligit crucisuȩ triũphans principatꝰ & potestates insem& ipso:

Expanded text:
tus, nec aliquis posset intueri faciem vultus ejus, Jesus non solum faciem contuetur, verum etiam in interioribus tam gesta filii Nave indicet quam Domini Jesu nobis sacramenta depingat. Ipse enim qui post mortem Moysis suscepit imperium, ipse est qui ducet exercitum et confliget adversus Amalec. Ein monte manibus extensis, affigit cruci suae, triumphans principatus et potestates in semetipso.
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate Ego aut̃ plantauite uitẽ fructiferã : uni uersã uerã : ñ exparte uerã
et mendacẽ ex parte plantaui : sed uniuersã uerã: Quomꝰ c̃tra plantationẽ meã
c̃uersa es in amaritudinẽ et factaos uitis aliena : Post haec seqͥt᷑. Si abluta fueris nitro.
et multiplicaueris tibi berbã popã. maculataes in conspectu meo iniqͥtatib: tuis

Expanded text:
voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex parte veram voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex parte veram et mendacem ex parte plantavi, sed universam veram. Quomodo contra plantationem meam conversa es in amaritudinem, et facta es vitis aliena? Post haec sequitur: Si abluta fueris nitro, et multiplicaveris tibi herbam poam, maculata es in conspectu 867 meo in
Abbreviated transcription (Latin):
ego fecipedes qͥb ingrederetur mortale genus qͣ causa factũ ẽ ut claudicent plurimi:
ego feci om̃a menbra ualida atq in tegrã. qͦmͦ uidebo in multis debilia atq inutisata :ͦ
Itaq ñ solũ primi hominis animas sed uni uersoꝵ adimaginc̃ & similitudinẽ dĩ facta ẽ:
et antiqͥor ẽ haec imago que dĩ est. imagine ⁊ abuli: quã postea nob̵ in dumus
obpeccatũ. Unde debemꝰ magnoꝑe laborare: ut qͦmͦ delinquentes por
imaginẽ terrestris . Ita ad penitentiã conuersi. portemus imaginẽ caelestis.
Ad quã et uniuersa primũ c̃dita crȩatura est : obcuiꝰ in malũ c̃uersationẽ
nunc peccantes sermo corripiens: ait Quomꝰ c̃uersa es in amaritudmẽ
uitis . alienae: Ego aut̃ plantaui eã fructiferã : uniuersã uerã Et ante
diximꝰ. et nunc eandẽ plenius ut intelligatis repetimus : qͥa bonã plãtauit¬
uineã hominis anm̃ã. sed ipsa uicio suo aduersus conditoris de prauata sit

Expanded text:
Ego feci pedes, quibus ingrederetur mortale genus; qua causa factum est ut claudicent plurimi? Ego feci omnia membra valida, atque integra; quomodo video in multis debilia atque inutilia? Itaque non solum primi hominis anima, sed et universorum ad imaginem et similitudinem Dei facta est , 866 et antiquior est haec imago quae Dei est, imagine Zabuli, quam postea nobis induimus ob peccatum. Unde debemus magnopere laborare, ut quomodo delinquentes portavimus imaginem terrestris: ita ad poenitentiam conversi portemus imaginem coelestis, ad quam et universa primum condita creatura est, ob cujus in malum conversionem nunc peccantes sermo corripiens ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Ego autem plantavi eam fructiferam, universam veram. Et ante diximus, et nunc eadem plenius ut intelligatis, repetimus, quia Deus bonam plantavit hominis animam, sed ipsa vitio suo adversus conditoris depravata sit
Abbreviated transcription (Latin):
ad amantino suꝑ pectus cordis eoꝵ: Sm̃ difficile ẽ aliquẽ semalũ c̃fiteri Ideo iudei
qͥ exemplaria ñ nulla falsarunt. etiã in hoc loco ꝓpeccato iuda. peccatũ eoꝵ posuerunt :
sed figuralit̃ c̃sideres ut saepe ostendimus ludã xp̃m ñcupari forsitã peccatũ iuda
uolueris sacratius intelligere depditore iuda dictũ. peccatũ iuda scriptũ est
instilo ferreo & in ungue ad amantino scultũ suꝑ pectꝰ cordis eoꝵ repugnalut

Expanded text:
m super pectus cordis eorum . Quoniam difficile est aliquem se malum confiteri, ideo Judaei m super pectus cordis eorum . Quoniam difficile est aliquem se malum confiteri, ideo Judaei qui exemplaria nonnulla falsarunt, etiam in hoc loco pro peccato Juda, peccatum eorum posuerunt. Sed si figuraliter consideres ut saepe ostendimus Judam Christum nuncupari, forsitan peccatum Judaevolueris sacratius intelligere de proditore Juda dictum: Peccatum Judae scriptum est in stylo ferreo, in ungue adamantino, sculptum supe
Abbreviated transcription (Latin):
uaria dogmata ꝓdider̃. Om̃s heretici qͥ auctores ad alteru credidendũ dedõ miseris
mortalib extiter̃. fecer̃ sibi idola et anima uoluntatẽ putauer̃ dm̃ : et c̃uersi ad orauer̃
oꝑa manuũ suarũ. putantes uera eẽ quae finxerant: Om̃s igitur tã deuisibili materia
quã defalsis dogmatib fingentes sibi deos: corripit nuno sermo diuinus dicens:
os et isti ñ s̃ dii. ꝓpt̾ ea manifestabo illis intẽpore isto manuũ mea:
ostendã illis uirtutẽ meã . In quo tẽpore nisi isto quo saluato nr̃ ad sũpsit corpꝰ humanũ:
et sciant qr ego sum dñs Deinde alia seqͥt᷑ ꝓph&ia quã nescio quare aput septuagintu
ñ inuenientes. in cȩteris editionib quȩ cũ haebreo c̃sentiunt sermone repperimus.
que plena ẽ necessarus reb et tã utilib ut possit si animus fuerit at tentus auitus
io care lectorẽ Sic aut̃ seqͥt̾: Peccatũ Iconscriptũ ẽ instilo fer

Expanded text:
aria dogmata prodiderunt: omnes haeretici, qui auctores ad aliter credendum de Deo miseris mortalibus exstiterunt, fecerunt sibi idola, et animae voluntatem putaverunt Deum, et conversi adoraverunt opera manuum suarum, putantes vera esse, quae finxerant. Omnes igitur tam de visibili materia, quam de falsis dogmatibus fingentes sibi deos, corripit nunc sermo divinus dicens: si osostendam illis virtutem meam : in quo tempore, nisi in isto, quo Salvator noster assumpsit corpus humanum? Et scient quia ego sum Dominus. Deinde alia sequitur prophetia quam nescio quare apud Septuaginta non invenientes in caeteris editionibus, quae cum Hebraeo consentiunt sermone reperimus, quae plena est necessariis rebus, et tam utilibus, ut possit, si animus fuerit attentus, a vitiis revocare Lectorem. Sic autem sequitur: Peccatum Juda conscriptum est stylo fer
Abbreviated transcription (Latin):
Cui manifesta utiq ñ sibi. qr anteꝗ fiant cuncta cognoscit. Sed his qͥ cũ illo uenturis.
et ꝓpt̃ puri tatẽ mentis & corporis agnũ sequunt᷑. ostendit delecta in corde peccatoris
exprȩssa ut resurgant iusti adgłam. peccatores uero in obꝓbriũ et c̃fusionẽ aet̃nã:
aquib liberet ds̃ resurgentes cũ xp̃o iħu. cui ẽ gła et imperiũ in scła scłoꝵ am

Expanded text:
Al. manifestetur? utique non sibi, qui antequam fiant cuncta cognoscit: sed his qui cum illo venturi sunt, Al. manifestetur? utique non sibi, qui antequam fiant cuncta cognoscit: sed his qui cum illo venturi sunt, et propter puritatem mentis et corporis Agnum sequentur  Al. sequuntur, ostendet delicta in corde peccatoris expressa ut resurgant justi in gloriam, peccatores vero in opprobrium et confusionem aeternam; a quibus liberet nos Deus resurgente
Abbreviated transcription (Latin):
ferreo sculta ungue adamantino:. Quia aut̃ peccata nr̃a scribant᷑ in corpore :
ex his que secunt᷑ in tellige: anteꝗ peccatũ faciã nulla in corde met peccatli
imago uersat̃: Cũ aut̃ coscientia peccati imaginẽ sũpserit. habeo formã illius
et semꝑ ante oculos cordismei delicti pompa depingeͥtur: Et si qdẽ eẽ peccatũ
meũ atramento c̃scmiptũ : forsitã delerẽ illud Nunc aut̃ scriptũ ẽ instilo ferneo
et ungue adamantino scriptũ ẽ suꝑpectꝰ cordis mei. ut ante tribunal ueniã.
qđ ñ palã fiet Nudabit᷑ peccatoris mei c̃scientia : et aꝑto corde uidebunt᷑ litterȩ peccatoꝵ.
qua instilo ferreo inungue atdamantino scriptae sunt : atq: ita uniuersa expectantiũ
multitudo leget inpectore meo signatas imagines peccatorũ Nihil enĩ ab sc̃sũ qđ ñ reuelabit᷑:
et interse inuicẽ cogitationũ accusantiũ siue defendentiũ: Et noliee ante tẽpꝰ iudicare.

Expanded text:
ferreo, sculpta ungue adamantino. Quia autem peccata nostra scribuntur in pectore, ex his quae sequuntur intellige. Antequam peccatum faciam nulla in corde meo peccati imago versatur: cum autem conscientia peccati imaginem sumpserit, habeo formam illius, et semper ante oculos cordis mei delicti pompa depingitur. Et siquidem esset peccatum meum atramento conscriptum, forsitan delerem illud: nunc autem scriptum est stylo ferreo in ungue adamantino, scriptum est super pectus cordis mei, ut ante tribunal veniam, quod non palam fiat . » Nudabitur pectoris mei conscientia, et aperto corde videbuntur litterae peccatorum, quae stylo ferreo in ungue adamantino scriptae sunt, atque ita universa peccantium multitudo leget in pectore meo signatas imagines peccatorum. « Nihil enim absconditum, quod non revelabitur: et inter se invicem cogitationum accusantium, sive defe
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ alii nouissimi qͥs̃ pͥmi : sapientes scđi. nobiles diuites : obtimates: Quis excremͥ.
nr̃i simulacra. nec ẽ in illis utilitas. Ñ qͥa et uera sint idola adquoꝵ distinc¬
tionẽ ñ falsã dicamt᷑ sed idola quȩ falsas̃ ꝑnaturã nulla
Si faciet sibi homo deos : et isti ñ sunt di. ñ solũ decorporeis simulatris
faciunt sibi homines deos. sed & decorde c̃fingunt. Qui pͥossunt simulare aliũ

Expanded text:
 alii novissimi. Qui sunt primi? Sapientes saeculi, nobiles, divites, optimates. Qui sunt extrenostri simulacra, nec est in illis utilitas? » non quia et vera sint idola, ad quorum distinctionem nunc falsa dicuntur: sed idola, quae falsa sunt per naturam nullaSi faciet sibi homo deos, et isti non sunt dii. Non solum de corporeis simulacris faciunt sibi homines deos, sed et de corde confingunt: qui enim possunt simulare alium
Abbreviated transcription (Latin):
desubstantia : Videbis qͦmͦꝰ ascenderit suꝑ om̃em montẽ eox celsũ et inflamatꝰ arrogantia ipse p̃dic&.
Sunt aut̃ ali qͥascendunt suꝑ colles. et fiunt subtꝰ omẽ lignũ ñ fructiferũ sed nemorosũ: Si qͥdẽ alteriꝰ
naturae ẽ lignũ qđ ub̃tate festile est. alteriꝰ qđ tantũ arudat syonde folioꝵ: in nemorib: et lucis nemo

Expanded text:
it super omnem montem excelsum, et inflammatus arrogantia ista praesumat. Sunt autem alii qui ascendunt super colles, et fiunt subtus omne lignum non fructiferum, sed nemorosum: siquidem alterius naturae est lignum, quod ubertate fertile est, alterius quod tantum abundat fronde foliorum. In nemoribus et lucis nemo
Abbreviated transcription (Latin):
IpCTURmihi unusquisq sermo scripturȩ diuinȩ similis eẽ. alicuisemi¬
ner cuꝰ nat uara sico est : Ut cum iactum fuerit int̾rã. regeneratũ in
spicam uł quãcuq aliam suigeneris speciem. multiplicit̃ diffundatur:
Ettanto cumulatius: quanto uł peritius agricola plus seminib laberisu
ut culturȩ diligentia exiguũ sem̃ uerbi causa. sinãpis qđ est minimnum
ominũ. efficiat᷑ maiis oniib holerib &̃ fiat arbor: lta ut uenunt uolatilia geli sbabitent¬

Expanded text:
idetur mihi unusquisque sermo Scripturae divinae similis esse alicui seminum, cuius natura haec est, ut cum iactum fuerit in terram, regeneratum in spicam, vel in quamcunque sui generis speciem, multipliciter diffundatur, et tanto cumulatius, quanto vel peritus agricola plus seminibus laboris ut culturae diligentia exiguum semen, verbi causa sinapis, quod est minimum omnium, efficiatur maius omnibus oleribus, et fiat arbor, ita ut veniant volatilia
Abbreviated transcription (Latin):
locuntꝰ q̃ deuentre clamant non gens ad dm̃ suũ reqͥr̃: qͥd exqͥr̃ deuinentib
tuos ad tendite qm̃ obscure dicta s̃ : Et debet sensus dõ ipso largiente & reue¬
lante coberert suꝑiorib: Doc& ergo nos ut nonsimꝰ alioꝵ sermonũ discipuli : nisigeles¬
tium  & bonorũ: Sunt enĩ qͥlã loquentiũ & pollicentiũ doctrinã uerã qͥ nonlo¬
quuntur cȩlestia sed t̾rena: Qui. ẽ. ext̾ra: det̾ra loqͥtꝰ Iui decȩ loueni
suꝑ om̃s .ẽ.: Quod uidit & qđ audiuit testificat᷑: Siqͥs ait pueris qͥ in me

Expanded text:
ur, qui de ventre clamant, non gentes ad Deum suum requirunt, qui exquirunt de viventibus mortuos . Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet ergo nos, ut non simus aliorum sermonum discipuli, nisi coelestium et bonorum. Sunt enim quidam 1136 loquentium, et pollicentium doctrinam veram, qui non loquuntur coelestia, sed terrena. Qui est ex terra, de terra loquitur: qui de coelo venit, super omnes est: et quod vidit et audivit, tes
Abbreviated transcription (Latin):
datim. Nonpede temptim : sedcũ uelocitate. cũ cursu fugite: hoc enĩ est fugere. fugere demedio
babylonis : Qui cumq confusam habetis animã auariorũ passione uitiorũ : ad uos sermo dirigit᷑ :
Qr ud ergo p̃guȩ pit ds̃ :nondicit exite de medio babilonis: hoc enim potest fieri & gradatim:
Potes ⁊ quippe euenire ut aliquis m babylonssit: sed cum iextremis eiꝰ finib
commoret᷑. quodammodo extra babilonem eẽs uideatur: Aliud autẽ est
in medieate babilonis consistere: ut exomni paste aequale sit spatium:

Expanded text:
datim, non pedetentim, sed cum velocitate, cum cursu fugite, hoc est enim fugere. Fugite de medio Babylonis quicunque confusam habetis animam a variorum passione vitiorum, ad vos sermo dirigitur, Quid ergo praecepit Deus? Non dicit: exite de medio Babylonis, hoc enim potest fieri et gradatim, Potest quippe evenire, ut aliquis in Babylone sit, sed cum in extremis ejus finibus immoretur, quodammodo extra Babylonem esse videatur. Aliud autem est in medietate Babylonis consistere, ut ex omni parte aequale sit spatium
Abbreviated transcription (Latin):
semper ꝓ quinq sensibus accipit᷑ lcire enim debemus quomodo isti quinꝗ¬
redd anturut isti quinq: scĩs posserestitui: Ut si forte p̃sumpsimus abuti
eis in secularib actibus & inpendimus usum eoꝵ in his quae ñ scđm dm̃ ges¬
simus. restituamus Nunc & ipsos quinq scis actib religiosisq. mysteriis.
& alios eisquinq addamus. qui sunt interioris hominis sensus Perquos uel
mundi corde effecti dm̃ uidemus. uel aures habemus ad audienda ea quae
Uel etiam gustũ sumimꝰ illũ dequo dicit ꝓpħa: Custate & uidete qm̃ suauis
est dñs. Uel tactum illum quẽ dicit io hannes. Quia oculisnris ꝑspeximus:
& manus nr̃ȩ palpauer̃ de uerbo uitȩ: His aut̃ omnib unũ suꝑ addimus.
ut adunum dm̃ hȩc cuncta referamus: & haec quidem de restituendis

Expanded text:
semper, pro quinque sensibus accipitur. Scire ergo debemus hoc modo istos quinque sanctis posse restitui, ut si forte praesumpsimus abuti eis in saecularibus actibus, et impendimus usum eorum in his quae non secundum Deum gessimus, restituamus; nunc ipsos quinque sanctis actibus religiosisque ministeriis et alios eis quinque addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quae or sumus ; vel etiam gustum sumimus illum, de quo dicit Propheta: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus , vel tactum illum, quem dicit Joannes: Quia oculis nostris perspeximus et manus nostrae palpaverunt de verbo vitae . His autem omnibus unum superaddimus, ut ad unum Deum haec cuncta referamus. Quid vero de arietis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid de istis  nunti& peccatumꝰ qđ peccauit: Est aliquid in hoe miraba lom
secretũ : qđ iub& ꝓpnuntiare peccatum: Etenĩ omnigenere ꝓnunti andi on
& inpublicũ ꝓ ferendi cuncta quȩ gerimꝰ Quid in occulto gerimus siquuid insermone
solo uł intra cogitae ionũ secreta commisimꝰ cuncta necessee publicire
ferro auitꝰ abillo qui & accusator pȩccati ẽ & incentor: Ipse eni nune ros uet pecconꝰ
nñt attuspteretsimuis ost equittumi diaboli inim̃ici nr̃i & accusatoris effugiemus
icenimasalibi ꝓ phadicit: dictũ inquit iniquitates tuis prorsi iustiscceri
uon nenuid on ternosterium de quotractamus ostendit cum dis tecsandum
prior unt ostondattibi quia p̃uenire illũ debeas qui paratus e: ad accuandurom
Tui crgo in quit dic pror quete ille p̃ueniat quia si prior dixeris & sacrificium
tuam in interitũ ut sps salus fiat indie dñi Dicetur & tib quia ꝑcepistꝰ tu in

Expanded text:
istis, pronuntiet peccatum suum quod peccavit. Est aliquid in hoc mirabile secretum, quod jubet pronuntiare peccatum; etenim omni genere pronuntianda sunt, et in publicum proferenda cuncta quae gerimus, si quid in occulto gerimus, si quid in sermone solo, vel etiam intra cogitationum secreta commisimus, cuncta necesse est publicari: proferri autem ab illo, qui et accusator peccati est et incentor. Ipse enim et nos ut peccemus inostri accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri et accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu prior? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te ille praeveniat. Quia si prior dixeris, et sacrificium tum, ut spiritus salvus fiat in diem Domini , dicetur et tibi, quia recepisti in
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo sint aliqua quȩ nesciat: Respondit eis qui sibi dicebant. Nonne in nominẽ comedimus.
mirabilem quia malos periturosq̃ nesciat. Seit enĩ abhis differentias. scit meliora : scit dñs eos qui
eius sunt : Et siquis ignorat ignorabitur: Igitur ut constat peccator ignoraitur ađo. Dicit mihi
ris eum in principio apud đm. Uerbum: inspice quia nesciat loqui cunt humanũ sit hos
quod dr̃ loqui: Sed ideo nesciat. quia sint maiora quȩ nouenit: Si aut̃ & angłorum
sit adhȩbreos. Intellegens maiorẽ eum & angeloꝵ linguis fuisse. quando tantum ds̃ uerbũ erat
apud patrȩ̃. discit ergo : & quorlam modo accepit disciplinã non magnorũ. sed inferiorũ acminoꝵ
& sicut ego balbutire disco. uiolentiã mihim& ipsi faciens quando cumparuulis loquor. Neque
enĩ scio ut itadicam infantilit̃ loqui & in fiuctis uerbis iã grandeuus cũ pueris sermocinari :
eodem modo saluator in magnificentia quidem gloriȩ dĩ. & in patre consistens. ñ loquitur

Expanded text:
quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi ris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum bit ad Hebraeos , intelliges majorem eum angelorum etiam linguis fuisse, quando tantum Dei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in Patre consistens, non loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
quiq eoꝵ quos iħu duce int̾fec̃ popłs dĩ Hiuidelic& quiaudiunt mandata eiꝰ & p̃cepta custodiunt : quibus
ipse tribuit facultatẽ calcandi suꝑ serpentes & scorpiones. & suꝑ om̃ẽm potestatẽ in imici Oremꝰ gͦ ut & nr̃m̃ pecłes
tales sint. tã sp&iosi tã ualidi. qui possint calcare ceruices inmicoꝵ : qui possint ita caput calcare serpentis

Expanded text:
quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. Oremus ergo ut et nostri pedes tales sint, tam speciosi, tam validi, qui possint calcare cervices inimicorum, qui possint ita calcare caput serpentis
Abbreviated transcription (Latin):
Posterior uͦ popłs est qui exgentib: congregatur . quiq: exdisꝑato uenienfes : Iuis enĩ sꝑar& gentes salua
cit: Sed fortasse dicas mihi. quomͦ gͦ quasi fugiens ponit᷑ popłs prius& ualde consequent̃ : Fugere & enĩ
uisi sunt qui sequunt᷑ iħm alegalib: honerib: & p̃ceptisi aboseruatione sabbatĩ. a circũcisione carnis: aiu¬
xp̃i: gemina fuit: Mirus tibi sermo fortasse & nouus uid& qđ dico crux gemina fuit: Hoc ẽ. gemi
one constat & duplici. Iuia uisibi lit̃ qͥdẽ filius dĩ in carne crucifi

Expanded text:
ro populus, qui ex gentibus congregatur, quinque ex insperato venientes quis enim speraret gentes salvari?  daemonum sternit et vincit. Sed fortasse dicis mihi: Quomodo ergo quasi fugiens ponitur populus prior, et velut consequentes fugeret? Etenim versi sunt qui sequuntur Jesum a legalibus oneribus et praeceptis, ab observatione sabbati, a circumcisione carnis, a juisti gemina fuit. Mirus tibi sermo fortasse et novus videtur. Quod dico crux gemina fuit, hoc est, gemina ratione constat et duplici; quia visibiliter quidem Filius Dei in carne crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
Illis uͦ simulantib fugã: isti acrius insequunt᷑. & uelut spolia ducturi dehostib. om̃ssimul exurbe ꝓcedus
& ita ut scriptura dic̃ relinquer̃ uacuã ciuitatẽ: Sed postea ꝗ ad constitutũ ꝓgressi sunt locũ : conũ sus
iħs̃ signũ dedit ut exsurgerent qui in insidiis erant : & dorsa hostiũ cicider &ita illi nouissimi & isti
primi medios hostes ẽclusos intereͥmer̃ uniũ sos : & hocmꝰ uictis his quihabitabant geth: regẽ ipsoꝵ suspen¬
der̃ in ligno gemino: Hisauditis. uere simileẽ auditores dicere quo mihi hȩo quid mihi confert: Si cognoscã qđ
uicti sunt hu qui habitabant geth. quasi nonsimilia aut &iã potentiora bella uł gesta sint ułgerant᷑ e hȩc fuit cu
cũ spũ sc̃o ut relictis tot & tantarũ nobiliũ excidiis urbiũ p̃lium ciuitatis geth scriptũ sacris uolum ini¬

Expanded text:
illis vero simulantibus fugam, isti acrius insectantur, et velut spolia ducturi de hostibus, omnes simul procedunt, ita ut, ut Scriptura dicit, relinquerent vacuam civitatem. Sed posteaquam in constitutum progressi sunt locum, conversus Jesus signum dedit ut exsurgerent qui in insidiis erant, et dorsa hostium caederent: et ita illi novissimi et isti primi medios hostes conclusos interimunt universos: et hoc modo victis his qui habitabant Ahi, regem eorum suspenderunt in ligno. His auditis, verisimile est auditores dicere: Quid mihi haec? quid mihi confert si cognoscam quod devicti sunt qui habitabant Ahi? quia si non similia, aut etiam potentiora bella, vel gesta sint vel gerantur, haec fuit cura Spiritus sancti ut, relictis tot tantarum nobilium excidiis urbium, praelium civitatis Ahi inscriptum sacris volumini
Abbreviated transcription (Latin):
trahi. hocẽ huiꝰmodi ȩclificatio incȩđe peccatũ: audi apłs paulus quomͦ detalib dic̃: ut sapiens
archi tectꝰ fundam̃tũ inqͥt posui alius supra ȩlificat: Vnꝰ quisq aut̃ uideat: quomꝰ suꝑ ȩdific&
undam̃tũ enĩ aliud nemo potest ponere. p̃ter id qđ positũ ẽ : qđ ẽ. xp̃s iħs Siquis aut̃ su pra
fundam̃tũ hoc ȩdificat: aurũ argentũ. lapides p̃tiosos ligna. fenũ stipulã: Vides gͦ qui pꝰtest
supra fun¬
clam̃tũ xp̃i ȩdificari ligna fenũ scipulã. hoc ẽ. oꝑa peccati: quȩ qui ȩdificat.
sine dubio
uendit domũ suã ẽptor pessimo tabulo: a quo unꝰ quisq peccantiũ peccati
p̃tiũ con¬
sequit᷑ satis factionẽ desiderii sui: hoc si forte incurrerit aliquis qđ absit.
cito redi.mat. cito rẽpar&. dũtẽpꝰ ẽ. reparandĩ. dũpenitentiȩ locus ẽ : dep̃cantes nein cõ-¬
mune ȩ t̃nȩ dontꝰ habitatione fraudemur. sed digni habeam᷑ recipi inȩt̃n& tabmnacula: ꝑ¬

Expanded text:
trahi, hoc est, hujusmodi aedificatio incidere in peccatum, audi apostolum Paulum, quo modo et alibi dicit: Ut sapiens archira fundamentum hoc aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos, lignum, fenum, stipulam . Vides ergo quia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in aeterna tabernacula.
Abbreviated transcription (Latin):
uocidini ar tre ego quendam hebreiũ etxponentẽ hunc locũ. at qr. edlicentẽ. quiat
libonten quideni pphie is & parat᷑is propheciã: fuscepit. ad popiłm : ignorans quȩ en eseno
licenda sorro aucdiens tristita qu̾e essent popło ninttiañda. hoc est aure audietis & non
meenslis si Et caonerens insequentib : prgrior fit chcente ei uocedĩ clama: Resporiclit ei.
dicit : Q iud clamabio q̃i Arbityor tuitẽ haec ꝓphetare̾ desaluatore. quia futarãr¬
uinerat uit audiente s n dudirent: ꝑo hadentes ñ uiderent Manifestus porro fiet. qđ dr̃
Uidebant qui dem tunc uidei tȩcos respicientes: rationem autẽ uisionis ignorabant.
bolas quas dif soluat secreto discͥpłis saluator: ipsi uero non audiebant
nescientes quȩ dicebantur
Propter hoc testificans eos: dixit. Qui hab& aures
aeicdiendi audiat het. Qenim pniuati erant ins auribi nat gipor atiediro eĩ d

Expanded text:
exponentem hunc locum, atque dicentem, quia libenter quidem Prophetes, et paratus prophetiam suscepit ad populum, ignorans quae essent ei dicenda. Porro audiens tristia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porro fiet 1142 quoVidebant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent;
Abbreviated transcription (Latin):
helio m u lbli sñ onit: ducliore s ocidbos fios liunseruant. Possant antẽ & alit̃ manfis¬
tius intelligi: quȩ dicuntur in loco Multi enĩ hominũ pritant insipientes creaturas & mundũ
istum contemplantes: uidere se ea & quid dico: hominum Ecce uolucres & qua drupedia
uident solem & lunã. & uniuersum simul celum cũ stillarũ choro: sedrationes eorũ non intel¬
legunt: Soli uero iusti & sc̃ĩ. ꝑsapientiȩ dĩ. rationẽ comp̃hendentes: inspiciunt ea. Ideo inoc¬
tauo psalmo dauid dicit Om̃ uidebo cęlos õpen̾a digitorũ tuorũ: limã & stellas quas cusun

Expanded text:
nt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes eorum non intelligunt. Soli vero justi et sancti per sapientiae Dei rationem comprehendentes inspiciunt ea. Ideo in octavo psalmo David dicit: Quoniam videbo coelos tuos opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quae tu fun
Abbreviated transcription (Latin):
inmunda labia habentis habitẽ : Et ego adhuc loquente eodico ecce ad sum
Et misus .ẽ. ad me unꝰ deserafimẽt inmami eiꝰ habebat carbonẽ: Carbo defertꝰ¬
iste unꝰ desarafim : dñs m̃siħsxp̃s: Iste iuxta dispensationẽ carnis miss.ẽ. habens
in manii sua carbonẽ et dicens Ignẽ ueni mittere suꝑ t̾rã: & utinã iã ar¬
deat: Et missus .ẽ. ad me unꝰ deserafim: & in manu eiꝰ habebat carbonẽ ꝗde quẽ

Expanded text:
immunda labia habentis habitem. Et ego, adhuc loquente eo, dico: Ecce adsum. Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu sua habebat carbonem. Carbo defertmeus Jesus Christus, iste juxta dispensationem carnis missus est habens in manu sua carbonem, et dicens: Ignem veni mittere super terram. V. Et utinam jam ardeat! Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu ejus habebat carbonem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
lte in ignẽ ȩt̃nũ qͥ p̃paratꝰ ẽ ⁊ abulo et angłis eiꝰ Non .ẽ tał colestis ĩgnis al
taris: om̃s igni tradendi sunt sed non om̃s uni igni : Alios dealtario ignis expec¬
tat : alios ille qͥ preparatus .ẽ. ⁊ abulo et angłis eius : Tangat ergolabia mentis
& anime nr̃ȩ sermo corripiens . ut et nos dicamꝰ et tetigit es meũ : Simunda-¬
uero osmeũ ut nihil otiosũ. nihil fatuũ. nihil t᷑pe. nihilsorrile ut om̃ia sȩ¬
mel
nominẽ Nihil eoꝵ quȩ int̃dicta s̃ loquar. tunc possum dicere. tetigit os ineũ: Porro qͣm¬
diu inmunda labia habeo & in mundas res gero ꝓpt̃ ũba peccati non tanget meignis
dealtario : nẽq mittit᷑ ad me unꝰ desẽrafin : et dix̃ : Eoce tetigit hoc labiatua : et abstuli
iniqtates tuas & peccata tua circũ pur gaur: mordeat nos sermo diuinus exurat an¬
mas nr̃as: Dicamꝰ audientes: Nonne cor nr̃m ardens erat innos ut auferent᷑ ini¬

Expanded text:
ignem aeternum, qui praeparatus est Zabulo et angelis ejus. Non est talis ignis de altari. Omnes igni tradendi sunt, sed non omnes uni igni, alios de altari ignis exspectat, alios ignis, qui praeparatus est Zabulo et angelis ejus. Tangat ergo labia mentis et animae nostrae sermo corripiens, ut et nos dicamus: et tetigit os meum. Si mundavero os meum, ut nihil otiosum, nihil fatuum, nihil turpe, nihil scurrile ut omnia semel nominem, nihil eorum, quae interdicta sunt, loquar, tunc possumus dicere: tetigit os meum. Porro quamdiu immunda labia habeo, et 1120 immundas res gero propter verba peccati, non tangit os meum ignis de altari, neque mittitur ad me unus de Seraphim. VI. Et dixit: Ecce tetigi labia tua, et abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Mordeat nos sermo divinus, exurat animas nostras. Dicamus audientes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis? ut auferantur ini
Abbreviated transcription (Latin):
tiã agere statĩ dicit qm̃ conpunctꝰ sũ : Siqͥs sine sensu . ẽ. iuxta in teriorẽ hominẽ cũ
sensit mortuũ corpꝰ. eodẽmͦ etiã si adhibeas peccatori ũba diuina mortificato ꝑ peccatũ.
⁊ non agenti pęnitentiã neq mȩstus. ẽ. neq penitet : neq habet tristiã oꝑantẽ con¬
fessionẽ. tristiã quȩ scđm dm̃ . ẽ: Siqͥs aut̃ uult saluarĩ et audierit sermones argu¬
entes se & corripientis . statĩ dic̃ : O miser ego : nec suffic̃ dicere miser ego ad ponendũ
ei .ẽ. quia conpunctꝰ sũ ut inã que ãpliꝰ conpungat᷑ : quanto enĩ plus conpungiti. tan-¬

Expanded text:
tiam agere, statim dicit: quoniam compunctus sum. Si quis sine sensu est juxta interiorem hominem, cum tiam agere, statim dicit: quoniam compunctus sum. Si quis sine sensu est juxta interiorem hominem, cum sentit mortuum corpus: eodem modo si adhibeas peccatori verba divina mortificato per peccatum, et non agenti poenitentiam, neque moestus est, neque poenitet, neque habet tristitiam operantem confessionem, tristitiam quae secundum Deum est. Si quis autem vult salvari, et audierit sermones arguentis se, et corripientis, statim dicit: O miser ego! Nec sufficit dicere, miser ego: apponendum est ei, quia compunctus sum. Utinam amplius compungamur! Quanto enim 1118 plus compungi
Abbreviated transcription (Latin):
ms si om̃ia quȩ facio ingładĩ fiunt & ego particeps sũ istiꝰ dictiiplena .ẽ t̃ra gła eiꝰ cũ ergo
a uoce serafin qua lamabant: Beatũ .ẽ. itaq unũquenq nr̃m italaborare ut particepi
nẽ & suꝑliminare ũbũ noncupari Eleuatũ . ẽ. suꝑ liminare auoce quacla mabant&
anteꝗ uideas uisionẽ non confiteris tẽ eẽ miserũ osaianon ait quã diu uixit otyas
neq insensũ meũ uenit qr miser. eẽm Incipio aut̃ nosse qr̾ miser st̃ quando uideo iusi¬
one : Moriente mͥ oria lepso regẽ et dico Omiser ego nunc incipio & ego confiteridño
sime humilia uero & poenitens suꝑ peccatis meis fleuero: ex audiet me ds̃ & dab mͥ liba-¬
det᷑ causas miseriarũ suarũ & delicta dicamꝰ. Surgentes ad orationẽ memores qͥdẽ quasi
confitentes: obliti aut̃ quasi iã non facientes & dicamꝰ. miser ego qm̃ conpunctꝰ sum:
Non .ẽ. conpugtus ante quã uideret uisionẽ: antequã ozias moriret᷑.cũ incipit peniten¬

Expanded text:
n gloriam Dei fiant, et ego particeps sum istius dicti: Plena est terra gloria ejus. Cum ergo ce Seraphim, qua clamabant. Beatum est itaque unumquemque nostrum ita laborare ut particeps nem, et superliminare verbum nuncupari. III. Elevatum est superliminare a voce qua clamabant, Antequam videas visionem, non confiteris te esse miserum, o Isaia? Non ait: quamdiu vixit Osias, neque in sensum meum venit quia miser essem. Incipio autem nosse quia miser sum, quando video visionem, moriente mihi Osia rege leproso, et dico: O miser ego ! Nunc incipio et ego confiteri Domino, Si me humiliavero, et poenitens super peccatis meis flevero, exaudiet me Deus, et dabit midetur causas miseriarum suarum, et delicta, et dicamus surgentes ad orationem, memores quidem quasi confitentes, obliti autem quasi jam non facientes, et dicamus: Miser ego, quoniam compunctus sum. Non est compunctus antequam videret visionem, antequam Osias moreretur: cum incipit poeniten