comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dent om̃s extrema. linea ico¬
tingere : & qui contigerit. sil¬
uus erit. Gratias tibi dñe ihi
quod hoc tempore tales nob
sc̃orũ martrrũ sp̃s exxcitast
quo ȩccła tua praesidia mu¬
ra desiderat. Cognos cant ons
quales ego propugnatores
requirã : qui propugnart
possint. inpugnare non sola
Hos ego adquisiui tibi. plebso
qui prosint omnib. noceant
nemini: tales ego ambio de¬
fensores. tales milites habeo
hoc est non scłi milites sed
milites xepĩ. Nullã detalibi
inuidiã timeo: quorũ quon
iora patrocinia sunt. horue
& iam illis ipsis. qui mibio
inuident opto praesidia. Ui¬
ant ergo. &uideant stipatos
nios tilibus me armis ambiri
nmnego. Hi incurribus. &hi mne¬
magnificabimur. Helis eum
empturae dunnę series refert.
um ab exercitu syrorũ ess&
obsessus. dixisse timenti seruu
ue timer&: quia plures in qid̃
pro nobis sunt quã contranos.
Etut hoc probar&. petisse ut ocu¬

Expanded text:
dent omnes extrema linea codent omnes extrema linea contingere, et quis contigerit salvus erit. Gratias tibi, Domine Jesu, quod hoc tempore tales nobis sanctorum martyrum spiritus excitasti, quo Ecclesia tua praesidia majora desiderat. Cognoscant omnes quales ego propugnatores requiram, qui propugnare possunt impugnari non soleant. Hos ego acquisivi tibi, plebs sancta, qui prosint omnibus, noceant nemini. Tales ego ambio defensores, tales milites habeo, hoc est non saeculi milites, sed milites Christi. Nullam de talibus invidiam timeo, quorum quo majora, eo tutiora patrocinia sint. Horum etiam illis ipsis qui mihi eos invident opto praesidia. Veniant ergo et videant stipatores meos; talibus me armis ambiri non nego: Hi in curribus, inmagnificabimur . 11. Elisaeum Scripturae divinae series refert, cum ab exercitu Syrorum esset obsessus, dixisse timenti servulo, ne timeret: quia plures, inquit, pro nobis sunt, quam contra nos ; et ut hoc probaret, petisse ut ocu
Abbreviated transcription (Latin):
& titulis exemplis. Nec hoc ab.¬
horreat auera fide dies diei
eructuat uerbũ: anima animę.
uita uitȩ. resurrectio resurrec¬
tioni. Etnox nocti indicat sci¬
entiã : Hoc est caro carni. quoꝵ
passio uerã fidei scientiã omnib
indicauit. Bonȩ noctes. noctes
luicidȩ : que habent stellas. Sic̃
enim stella astella differt in
claritate : ita & resurrectio
mortuorũ. Non inmerito aiter
pleriq hanc martrrũ resusia
tionẽ appellant. Uidero tino
utrum sibi nobis certe mano¬
res resurrexerunt. Cogio¬
iustis: immo uidistis ipsi. mil¬
tos adȩmoniis purgatos: Plur¬
mos & iam ubi uestẽ scorun
manibus contigerunt. his qub
laborabant debilitatibus ab¬
lutos: reparata uetusti tempo¬
ris miracula. quo semꝑ adim¬
tum dñi dĩ gratia terris mas
infu derat. Umbra quadã sũ
corporũ plerosq sanos cerits
quanta oraria iactitantur.
quanta indumenta suꝑ reliqu
sacratissimas. & tactu ipso ne¬
dicabilia reposcantur. Gan¬

Expanded text:
et titulis et exemplis? 8. Nec hoc abet titulis et exemplis? 8. Nec hoc abhorreat a vera fide: Dies diei eructat verbum , anima animae, vita vitae, resurrectio resurrectioni. Et nox nocti indicat scientiam, hoc est, caro carni, quorum passio veram fidei scientiam omnibus indicavit. Bonae noctes, noctes lucidae, quae habent stellas; Sicut enim stella a stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum . 9. Non immerito autem plerique hanc martyrum ctionem appellant. Videbo tamen utrum sibi, nobis certe martyres resurrexerunt. Cognovistis, imo vidistis ipsi multos a daemoniis purgatos, et plurimos etiam ubi vestem sanctorum manibus contigerunt, his quibus laborabant debilitatibus absolutos; reparata vetusti temporis miracula, quo se per adventum Domini Jesu gratia terris major infunderat umbra quadam sanctorum corporum plerosque sanctos cernitis. Quanta oraria jaciantur! Quanta indumenta super reliquias sacratissimas et tactu ipso medicabilia reposcantur! gau
Abbreviated transcription (Latin):
reserauit. Sedueniamus ad reli¬
qua. Dies inquit diei eruetuat
uerbũ. Ecce uere dies: quos
nulla caligo noctis interpolat.
Ecce ueri dies. pleni luminis
& fulgoris aeterni : qui non per¬
functorio sermone uerbũ dĩ
sed intimo corde eructuarunt :
inconfessione con stantes. in mar¬¬
tyrio per seuerantes. Alius
psalmus lectus est dicens. Quis
sicut dñs ds̃ nr̃. qui in altis ha¬
bitat: & humilia respicit
incęlo & interra. o Respẽx
sane humilia ds̃ . qui latentes
subignõbili cespite reliquias
scõrum martyrũ sue aecclesię
reuelauit: quorũ anima mc̃ȩ¬
lo corpus interra. Suscitans a
terra inopẽ: & destercore eri¬
gens pauperẽ. Quos uidens:
ut eos cum principibus populi
sui collocar&. Principes popu¬
li quos alios. nisi sc̃os martrres
estimare debemus. o Quoꝵ
iam innumerũ diu ante igno
ratiprotasius geruasius que
prȩferuntur : qui strrilẽ marty¬
ribus aeccđȩ mediola nensium
iam plurimorũ matrẽ filiorũ
lȩtari. passionis propria fecert̃

Expanded text:
pauca. « Sed veniamus ad reliqua. Dies, inquit, diei eructat verbum. Ecce veri dies quos nulla caligo noctis interpolat. Ecce veri dies pleni luminis et fulgoris aeterni, qui non perfunctorio sermone verbum Dei, sed intimo corde eructarunt, in confessione constantes, in martyrio perseverantes. Alius psalmus lectus est dicens: Quis sicut Dominus Deus noster qui in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra? Respexit sane humilia Deus noster qui latentes sub ignobili cespite reliquias sanctorum martyrum suae Ecclesiae revelavit; et quorum anima in coelo, corpus in terra: suscitat a terra hunc inopem, et de stercore hunc erigens pauperem, quos videtis ut eos cum principibus populi sui collocaret. Principes populi quos alios nisi sanctos martyres aestimare debemus; quorum jam in numerum rati Protasius Gervasiusque praeferuntur, qui sterilem martyribus Ecclesiam Mediolanensem, jam plurimorum matrem filiorum laetari passionis propriae fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
sexus mimero uiginti: &de
collati sunt ina salaria intra
thermas salustu foras muros.
QQuorũ corpora collegit nocte¬
& sepeliuit alios ineadt̃ uia:

Expanded text:
sexus numero viginti et unus decollati via Salaria intra thermas Salustii foras muros essent, eorum corpora collegit nocet sepelivit in eadem via,
Abbreviated transcription (Latin):
ire sententiã. Locus autẽ ille
ulni decollabantur xꝑiam. hoc
habebat uocabulũ: ut duceret᷑
adpalmã. Arbor eñi illic anti
diximus postnimia tormenta
decollandus uenisset sc̃s u̾sicinꝰ
ad palmã. expauit. Et cum
uella male euadere: excla-¬
mauit sc̃s uitalis dicens. Noli
noli ursicinȩ medice. qui ali¬
os curare consue uisti: teipsũ
aeterne mortis iaculo uulnera¬
re. Etqui perpassiones nimias

Expanded text:
autem ille, ubi decollabantur christiani, hoc habebat vocabulum, ut diceretur, ad Palmam. Arbor enim antiqdiximus, post nimia tormenta decollandus venisset sanctus Ursicinus ad Palmam, expavit: et dum vellet male evadere, exclamavit S. Vitalis dicens: Noli, noli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsarismissi fuissent in exilio.¬
N am statim iulianus inbello per¬
sico interfectus est : & iouia¬
no facto xp̃ianissimo uiro im¬
peratore apertę sunt aeccłȩ.
&cepit religio xp̾iana gau¬
dere: Demones autẽ exobses¬
sis corporibus intra domum
confitentes scam passionẽ eoꝵ¬
& clamabant per ora eorum
dȩmonia. quod paulus &io.¬
hannes incenderent eos. Tunc
terentianus ueniens prostra¬
uit sẽ infaciẽ clamans quod
nesciens sẽ male facere. homo
paganissimus iussionẽ cęsaris ad¬
impless&. Unde factũ est: ut
dato nomine suo proximo die
paschȩ perceperit gratiã xp̃i.¬

Expanded text:
Caesaris missi fuissent in exsili Julianus in bello Persarum interfectus est, Joviniano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt ecclesiae, et coepit religio Christiana gaudere. Daemones autem ex obsessis corporibus intra domum confitentes sanctam passionem eo clamaret per os ejus daemon, quod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus veniens, prostravit se in faciem clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proximo die Paschae perciperet gratiam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes. Deniq filii tonitrui.
nuntiabantur : & idõ quasi cę¬
lum iohannes uerbum apud
dm̃ uidit. Ipse dñs iħc: perpe¬
tui luminis erat: cęlũ cum enar¬
mo ante conspexerat. Etidõ
dixit. dm̃ nemo uidit umquã:
nisi unigenitus filius. qui est in
sinu patris ipse narrauit. Ope¬
ra quoq manuũ dĩ. si queris :
audi iob dicentẽ: sp̃s diuinus

Expanded text:
Joannes: denique filii tonitrui Joannes: denique filii tonitrui nuncupantur ; et ideo quasi coelum Joannes Verbum apud Deum vidit . Ipse Dominus Jesus perpetui luminis erat coelum, cum enarmo ante conspexerat. Et ideo dixit: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Opera quoque manuum Dei si quaeris, audi Job dicentem: Spiritus divinus,
Abbreviated transcription (Latin):
est sp̃s sc̃s qui locutus est i
prophetis. quod dignũ aliquid
nartyrumq sc̃orum meritis
poferamus. Cȩli inquit enar¬
rait glam dĩ Cum legitur hic
psalmus: occurrit quod nontã
elementa materialia. quam cȩles¬
tia merita dignũ dõ prȩconiũ
deferre indeantur. Hodierno
tamen fortuitu lectione patuit.
qui cęli enarrant głam dĩ: aspi¬
cite addexterã meã. aspicite
ad sinistrã. reliquias sacro scãs.
uidetis cęlestis conuersationis
uiros: spectate animi. sublimis
trophea. Isti sunt cęli qui nar¬
rant głam dĩ: hȩc opera manu¬
um eius quȩ adnuntiant fir¬
mamentũ. Non enim eos secula¬
ris inlẽcebra : sed diuini operis
gratia ad firmamentũ sacratis¬
sime passionis euexit. Multo¬
q ante morũ uirtutumq do¬
cumentis ad nuntiauit in his
martyrium : quod aduersus
lubricã scł̃i huis stabiles ꝑ¬
manserunt. Cȩlũ erat paulus
qui ait. nr̃a conuersatio incę¬
lis est. Celi erant iacobus &

Expanded text:
est Spiritus sanctus, qui locutus est in est Spiritus sanctus, qui locutus est in prophetis, quo dignum aliquid martyrumque sanctorum meritis proferamus. 4. Coeli, inquit, enarrant gloriam Dei . Cum legitur hic psalmus, occurrit quod non tam elementa materialia, quam coelestia merita dignum Deo praeconium deferre videantur. Hodierno tamen fortuita lectione patuit qui coeli enarrant gloriam Dei. Aspicite ad dextram meam, aspicite ad sinistram reliquias sacrosanctas: videte coelestis conversationis viros, spectate animi sublimis tropaea. Isti sunt coeli, qui enarrant gloriam Dei: haec opera manuum ejus quae annuntiat firmamentum. Non enim eos saecularis illecebra, sed divini operis gratia, ad firmamentum sacratissimae passionis evexit: multoque ante morum virtutumque documentis annuntiavit in his martyrium, quod adversus lubricum saeculi hujus stabiles permanserunt. 5. Coelum erat Paulus, qui ait: Nostra conversatio in coelis est . Coeli erant Jacobus et
Abbreviated transcription (Latin):
nanis inponenda foret. Sic scĩ
natr res imminere cȩperunt.
Mdhuc nobis silentibus arri¬
pecitus. una & sterneretut pro
Radlocũ sci sepulchri. Inueni¬
mus mirae magnitudinis uiros
duos: ut prisca ȩtas ferebat: ossa
onnia integra. sanguinis pluri¬
num. Ingens concursus populi:
pertotũ illud biduũ. Quidmul¬
to Condiuidimus integra: ad
ordinẽ transtulimus. Uespere
iam incumbente. ad basilicam
fiustȩ. Ibi uigilię tota nocte
manus inpositio. Sequente die
transtulimus ea in basilicã: quã
appellant ambrosianã. Dum
trinsstrimus: cęcus sanatus est.
Talismihi adpopulũ fuit sermo.¬
um tam effusã. tam¬
q inauditã. considera¬
rẽ. conuentus ur̃i cęle¬
britatẽ. & diuinę
gratiȩ munera quȩ inscĩs mar¬
trribus refulserunt : imparẽ
me fateor huic munere iudica¬
bã nec fieri posse ut sermo¬
nc absoluerẽ : quo uix possumꝰ
animno intendere : oculis comp̃¬
hendere. Sedubi scãrũ legi
cepit series scripturarũ: largitꝰ

Expanded text:
manus imponenda foret, 875 sic sancti martyres eminere coeperunt; ut, adhuc nobis silentibus, arriperetur urna, et sterneretur prona ad locum sancti sepulcri. Invenimus mirae magnitudinis viros duos, ut prisca aetas ferebat. Ossa omnia integra, sanguinis plurimum. Ingens concursus populi per totum illud biduum. Quid multa? Condivimus integra ad ordinem: transtulimus vespere jam incumbente ad basilicam Faustae: ibi vigiliae tota nocte, manus impositio. Sequenti die transtulimus ea in basilicam, quam appellant Ambrosianam. Dum transferimus, caecus sanatus est. Talis mihi ad populum fuit sermoum tam effusam, tamque inauditam considerarem conventus vestri celebritatem, et divinae gratiae munera, quae in sanctis martyribus refulserunt, imparem me, fateor, huic muneri judicabam; nec fieri posse, ut sermone absolverem, quod vix possumus animo intendere, oculis comprehendere. Sed ubi sanctarum legi coepit series Scripturarum, largitus
Abbreviated transcription (Latin):
lybanũ calcis accensũ. & inora
illius prunas cum thure exhi¬
nis. Eligite exduobus unum
aut thura suꝑ hiͦs carbonibus offi¬
te ioui. aut incalcẽ di mergimii
Tunc tre çenti uiri fide armati
se iactu rapidissimo xp̃m di fi¬
um dm̃ fatentes recerunt inig¬
nẽ : & int̾ uapores calcis puluen
sunt dimersi. quos sibi xp̃c n

Expanded text:
clibanum calcis accensum, et in ora illius prunas cum thure exhinis: Eligite a duobus unum: aut thura super his carbonibus offerte Jovi, aut in calcem demergimini. Tunc trecenti viri fide armati se ictu rapidissimo Christum Dei Filium Deum fatentes, jecerunt in ignem, et inter vapores calcis pulverei sunt demersi. Ex quo etiam can
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quia uos in regia auli n¬
triti non debetis deesse l
ri meo: ut habeã uos inep¬
mos in palatio meo. Quob
contemptus auobis fuero.
cesse est mih agere. uti
tempni non possim. Iunc p¬
lus & iohannes dixerunt. N

Expanded text:
etis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse mihi erit agere, ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixe
Abbreviated transcription (Latin):
qutro quid non crelant.
ea ua martyribus possint ali¬
Qete ipse eñi dixit. Emaiorabus
pcetio An abistis martr̃rum
quoriꝰ merita iã dudũ ugent.
anpora dudũ reperta sunt or¬
aero hic utrũ mihi. ascĩs mar¬
aribus inuideant. Simihi. num¬
qud ame aliquȩ uirtutes fiunt o¬
anqud meo opere. med nomine¬
huit o. Cur igitur mihi inui¬
dent quod meũ non est. or¬
Si martsribus : restat eñi. ut si mihi
nor inudent martyribus inui¬
dere uideantur: ostendunt al¬
terus fidei fuisse martyres.
qui insi credunt. Nec enĩ aliter
orum operibus muderent.
ui fidẽ in his fuisse eã quã isti
io babent iudicarent. fidẽ
li maiorũ traditione firma¬
a sunt quã demones ipsi ne¬
gart non possunt. Sed arriani
negant: Audiuimus hodie di¬
centes eos. quibus manus inpo¬
nebatur. neminẽ posse esse
saluatũ. nisi qui inpatrẽ & filiũ¬

Expanded text:
quaero quid non credant, utrum a martyribus possint alidere: ipse enim dixit: Et majora his facietis . An ab istis martyribus, quorum merita jam dudum vigent, corpora dudum reperta sunt? Quaero hic utrum mihi, an sanctis martyribus invideant? Si mihi, numquid a me aliquae virtutes fiunt? numquid meo opere, meo nomine? Cur igitur mihi invident, quod meum non est? Si martyribus restat enim ut si mihi non invident, martyribus invidere videantur, ostendunt alterius fidei fuisse martyres, quam ipsi credunt. Neque enim aliter eorum operibus inviderent; nisi fidem in his fuisse eam, quam isti non habent, judicarent. Fidem illam majorum traditione firmatam, quam daemones ipsi negare non possunt; sed Ariani negant. 21. Audivimus hodie dicentes eos, quibus manus imponebatur, neminem posse esse salvum, nisi qui in Patrem et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
acta die: sponte ad me uenien-¬
tes amicos uos habeã. N on ueni¬
entes autẽ: quasi hostes publi-¬
cos puniã. Tunc sc̃i uiri iohannes
& paulus xp̃ianis ad se inuitã¬
tis. ordinauerunt deomnibus
quȩ relinquere poterant: ac per
totos decẽ dies incessant die
noctuq elymosinis insistentes:¬
ro undecima: sunt constricti
intra suã domũ. Missus namq
est terentiamis campe doctor
adeos cum militibus hora cȩnan¬
di: qui ingressus inuenit eos o¬
rantes: & dixit eis. Dominus nr̃
uiliamis statunculũ aurrũ iuiua¬
norũ aduos misit. ut ad orrtis
eũ: & tura incendatis. Qui si
non feceritis: ambo modo gla¬
duio ftriamini. Non eñi dec&e
uos intra aulã regiã nutritos: ut¬
publice occidamim. Iohannes &
paulus dixerunt. Iulianus si
tuus dominus est: habẽto par¬
tẽ cum dño tuo. N obis autem
alius dñs non est. nisi unus ds̃

Expanded text:
acta Dei sponte ad me venientes: amicos vos habeam, non venientes vero, tanquam hostes publicos punio. Tunc sancti viri Joannes et Paulus Christianos ad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistentesro undecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, habeto partem cum eo: nobis autem dominus alius non est, nisi unus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
mmedia silua. ipsi sibi manibus
suis mundauerunt. locum abspi¬
nis: in quo orantes simul. &dantes
sibi pacis osculu̾ genu posito
de collati sunt. Is autẽ qui decol

Expanded text:
in media silva, ipsi sibi manibus suis mundaverunt locum ab spinis, ubi orantes simul, et dantes sibi pacis osculum, genu posito decollati sunt; et qui eos decol
Abbreviated transcription (Latin):
matos. Audiens uero anulinus
qui prȩ erat ciuitxti. quod eos¬
prȩdictus uir adhortatione &
prȩsentia sua confirmar&: capi
eũ iussit. scribens neroni. Uirũ
scȩlestũ qui dicitur nazarius
murni fugientẽ potestatẽ tuã:
& peruertentẽ eos quos incar¬
cere tenebã. geruasiũ & prota
siũ & sperabã diis nr̃is immola¬
turos. Accipiens nero rileta
eeiliuit dicens. Ad hucmi
deorũ aduersarius. mui¬
ti ira exȩstuans: nautas qur¬

Expanded text:
matus+| Audiens uero anolinus matus+| Audiens uero anolinus qui praeerat ciuetati . quod pre| dictos uiros . adhortacione . et presentia confirmaret . capi| eum . iussit scribens . Neroni . uerum scelestum qui dicitur| Nazarius . inueni fugientem potestatem tuam . et peruer| tentem quos in carcere retenebam . Geruasium . et prota| sium . quos sperabam diis nostris inmolaturos. Accipi| ens nero relationem . exsiluit dicens adhuc uiuit deorum| aduersarius . et ingen ira exestuans . nautas qu
Abbreviated transcription (Latin):
istius terra purgetur. Et conti¬
nuo eleuatis in nauicula ita in
altũ nautę profecti sunt: ut
obscurarentur a terra. Et prȩci¬
ero : & subieo stridentibus uentis
commota est tempestas. Etpere¬
untes nautȩ clamauerunt. Pecca¬
uimus cum dõ zaris: dum neronis
paraeremus imperio. Ubi nunçes
uero: & di tui qui nos faluos faci¬
natans uisum est: & circa eum erat
fida tranquillitas. Ad mirantes nau¬
tȩ. clamauerunt. Ueni. & salua nos
perdm̃ tuũ : qui tẽ intanta tem¬
pestate custodit. Cumq ascen
uerus est: qui & commouit maria
& commota compescit. Ur̃i uero
dii: idola sunt surda &ccȩca.
Responderunt nautȩ. Nimc uere
credimus & scimus. qm̃ uana
sunt quȩ nunc usq coliumus
Dicit ei sc̃s nazarius. Si creditis:
custodite uos amalitia neronis.
Et profecti sunt nautȩ: dĩ gratia
custoditi. Sc̃s nazarius abnt
lanũ: inquirens scõs martyres.
geruasiũ & protasiũ. Quos mut̾¬
nit incarcere : pari gratia confir¬

Expanded text:
. | istius terra purgetur. Et conti. | istius terra purgetur. Et continuo eleuatis in nauico . | ita in altum nautae profecti sunt . ut obscurarentur a terra| et praeciero . et subito stri| dentibus uentis commota tempestas est . et pereuntes nau| tae clamauerunt . peccauimus coram deo . nazari dum| neronis parimus inperio . ubi es nunc nero et dii tui quis nos| saluos facinatans ui| sus est . et circa eum erat fida tranquilletas admirantes| nautae . clamauerunt . ueni . et salua nos per deum tuum .| qui te in tanta tempestate custodit. Cumque ascuerus est . quia et mouet maria et commota conponet.| Vestri uero dii . idola sunt surda et caeca. Responderunt| naute . nunc uero credemus . et scimus quoniam uana sunt que| hucusque coluimus. Dicit eis sanctus nazarius . si creditis custodi| te uos a malicia neronis . et perfecti sunt nautae . dei graciam| custoditi. Nazarius uero lanum . inquirens sanctus martyres . Geruasium . et prota| sium . quos inuento in carcere . pari gracia confir
Abbreviated transcription (Latin):
rũ spatia liberari. Tunc iussit.
scm̃ nazariũ cum celso purro
recludi in carcerẽ: scm̃ uero
geruasiũ & protasiũ mediolano
adanulinũ qui prȩerat ciuitati.
deduci prȩcepit: scribens ei
Geruasiũ & protasiũ iuuenes de¬
tractantes immolare diis ad
te misimus: quos carcerali cus-¬
todia dẽtine. & diis nr̃is sacri¬
ficare compelle. Cumq per¬¬
ducti fuissent: quadã die nero
adportũ processit. & statui sibi
na zariũ cum pueros nussit.
Dixitq adeum. Tantȩ sunt ar¬
tes tuȩ: ut amplius uiuere
libaminibis noliusti: tũ subuer¬
tisti iuurnes geruasiũ & prota¬
sium. ne immolarent dus. atq
ideomaris te profundu susci¬
piet. Ses nazarius dixit. Sal¬
uator m̃s & dd̃s m̃s. qui me per
baptismũ regenerauit. ipse mẽ¬
inmari &ubiq custodit: quia
sunt elensenta quȩ sola iussione
constituit. Iunc nero dixit nau¬¬
cler .o. Hunc nefariũ cum puero
inmare proice : ut acontagione

Expanded text:
rum spa| cia liberare Tunc iussit rum spa| cia liberare Tunc iussit sanctum nazarium cum celso puero| recludi in carcerem. Sanctus uero geruasium . et protasium . | mediolano . ad anolinom qui praeerat ciuitati dedu| ci praecepit. Scribens ei . Geruasium . et protasium . ioue| nes . detrectantes immolare diis ad te direximus . | quos carcerali custudia detene et diis nostris sacrife| care conpelle. Cumque perducti . fuissent alia die nero| ad portum processit . et statui sibi nazario Cum puero| iussit . Dixit ad eum . tante sunt arte tuae . ut amplius| uiuere libamina noluisti. Tu subuertisti . iouenis| Geruasium . et protasium . ne inmolarent diis . aquae| ideo maris te profunda suscipient. Sanctus nazarius dixit . | saluator meus et deus meus qui me per baptismum regene| rauit. Ipse te ubique custudiet quia sua sunt ęlemen| ta que sua iussione . constituit. Nero dixit na+clirio . | hunc nefario Cum puero in mare proici ut a contagione
Abbreviated transcription (Latin):
per bennis utę bonis perfru
que brreuia male possidere.
sut sed & tueris continuo
menebris. Nero iratus dixit.
ige fundetur sanguis uester.
qu propt̾ crucifixũ hominẽ magis
no ⁊ iultis. quã mecũ fideliter
nsere Ses grruasius & protasi¬
us dicerunt. Quando quidẽ
nos accideris: tunc uiuficabi¬
mur. Nam hic mori parati su¬
mus: ut inȩternũ uiuamus.
unc nero adaram eos deduci
prrcept: ut gustarent exprofa¬
nitis &pullutis. Cumq statuis.¬
sent eos ministri ante aram:
nero dixit. Siuultis uiuere:
sicrificite duis. Sc̃s geruasius
eprotasius dixerunt. Non facie¬
btestamus uos percaput neronis:
trẽ nrm natariũ. Renuntia¬
utrunt neroni: qui iratus est
& dixit. Iñt ponite aliquid spa-¬
ti. & forte meliori consilio im¬
molant diis: & sicut poposce¬
immola dus. Sẽs uero nazarius¬
aspiciens incelũ : ait uoce mag¬
na. Dnẽ. libera animas nr̃as adȩ¬
moniis: & salua nos indextera
tua fortissima. Nero dixit. Opor¬
t& ex hoc nefandissimo: terra¬

Expanded text:
perennis uitae . per| frui . quam breuia mala possedire . sunt sicut et tu continuo interrebis. Nero iratus| dixit . digne fundetur sanguis uester . qui propter crucifi| xum hominem+ mori uultis . quam mecum feliciter uiuere.| Geruasius . et protasius dixerunt . quandoquidem nos| occideris . tunc uiuificabimur . nam hic mori parati somus . | ut in aeternum uiuamus. Tunc nero ad aram eos dedu| ci . praecepit ut gustarent et profanis . et pollutis. Cumque| estatuissent eos ministri ante aram. Nero dixit . si uul| tis uiuere . sacrificatae diis. Geruasius . et protasius . di| xerunt . non faciobtestamur uos per caput neronis . | trem nostrum| nazarium. Renunciauerunt neruni qui gratulatus est . | et dixit interponite aliquid spacium . et forte meliore| consilio immola+nt diis . et sicut poposceimmola diis. Nazarius uero as| piciens in caelum . ait uoce magna . domine libera animas| nostras a demoniis . et salua nos in dextera tua fortissema.| Nero dixit oportet et hunc nefandissemo+ terra
Abbreviated transcription (Latin):
sc inpalatio tyberii: & quomo
& multũ tristes. tulerunt cor
cui & lintrũ dedit unde pedes
scõrũ ipse exterserat: & ibi fac¬
ta munditia posuerunt usq ad
uesperũ. Iam hora uespertina se¬
pelierunt incripta mina tibur¬
tina. in prȩdiũ cyriacę uidue. in
Et ieuinauerunt: & agentes ugilias
noctis triduo cũ multitudine
xp̃ianorũ. non cessabant mugitũ
lacrimarũ dantes. Beatus autem
iustinus optulit sacrificiũ laudis:
& participati sunt omines decor¬
pore & sanguine xp̃i cũ gratia¬

Expanded text:
se in palatio tiberii| et quomodet multum Cui et linteum dedit . unde pedes sanctorum ipsi exter| serat . et ibi factum mundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praedium ciriacę| in et ieiunauerunt .| et agentes uigilias noctis triduo . cum multitudine| christianorum . non cessabant mugitum lacrimarum| dantes. Beatus aucem iustinus obtullit sacrificium| laudes et participati sunt. Omnes de corpore| et de sanguine c
Abbreviated transcription (Latin):
cule. Etallatus est beatus lauen¬
tius. & expoliatus uestimentis sin
inconspectu decii & ualerian. &n
tensus est ingrate ferrea. Etallti
dixit decius cęsar adbratũ laura¬
tiũ. Sacrifica diis. Respondit be¬
atus laurentius. Ego me optuli
sacrificiũ dõ modorẽ suauitatis
quia sacrificiũ dõ est sp̃s contn¬
bulatus. Carnifices uero urgn
tes ministrabant carbones mit¬
laurratius dixit. Oisce miser
quia carbones isti mihi refrig¬
riũ praestant. tibi enĩ xternim
suppliciũ. Quia ipse dñs noui

Expanded text:
latus est . beatus laurentius et| expoliatus uestimentis suis in conspectu decii et ualeriani;| Et extensus est . in gratem ferream et allati dixit decius| ce ̨sar ad beatum laurntium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen urgen| tes ministrabant . carbones . mitlauren| tius dixit . disce miser . quia carbones tui mihi refrigerium praes| tant . tibi autem aeternum supplicium. Quia ipsi domi
Abbreviated transcription (Latin):
io. qui proficiscebater adbe¬
lũ quod a marcomannis fuerat
excitatũ: occurrerunt ei tem¬
plorũ cultores cũ sacerdotib
suis. dicentes. Siuis lȩtus adau-
cadse adduci. Quibus & dix¬
norũ in iurus temperantes.
dmmolandũeis deuote
prretis: ut expedicio
nea ualidius celebretur.
Sc̃s geruasius respondit. Uictoriã
decęlo debes adõ omnipotente
requirere . non desimulacris
mutis. & uanis. qui oculos ha-¬
bent sine lumine. aures sine
auditu. nares sine odoratu. os
sine sermone manus sine tactu.
pedes sine gressu. uentrẽ absq
interioribus probantur habere :¬
& sine flatu esse noscuntur. In.ii¬
dignatus autẽ astasius comes:¬
iussit eum tamndiu plumbatis
tundi. quaindiu exalar& sp̃m̃¬

Expanded text:
io, qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marcomanis fuerat excitatum, occurrerunt ei templorum cultores cum sacerdotibus suis, dicentes: Si vis laetus ad Auget ad se adduci. Quibus dixnostrorum injurias temperantes, ad immolandum eis devoti itio mea gnaviter celebretur. Beatus Gervasius dixit: Victoriam de coelo debes ab omnipotente Deo requirere, non de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignatus comes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, quamdiu exhalaret sp
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ nominis tui libriao
Nolite confiteri huic maleseo
ne cum eo supplicus consun.¬
qui nos non scđm carie gru¬
ingenio &calacritate non n¬
mos: miror quod tã stulit o
alia uerba loquamini. Desise
abhac praua persuasione: en
altabunt uos du nr̃i. Sc̃s qn¬
uasius & protasius dixerunt.
Inrationabilis & praua persu¬
sio est dm̃ conditorẽ cęli &ti
rȩ qui fecit nos mare & om̃i
quȩ ineis sunt non confiteri:
& colere idola manuficta
quȩ non loquntur. neq an
unt. Nero indignatus: pug¬
& calcibus eos subici praeceps
Cumq aministris cȩsi fuissent:
nero dixit. Militate nobisci
& eligendi honoris copiã uo
tribuã. diuitiarumq habundi¬
tiã ad arbitriũ urm muos con
trimoniũ tradã. Sc̃s geruasus
& protasius diẽrunt. Non nos

Expanded text:
sionem| nominis tui liberati a nolite consentire huic ma| lefico . nec cum eum suppliciis consummamiqui nos non| secundum carnem gin| genio . et alacritate non minimus . miror quod tam stultice| et anilia uerba loquimini deser+te ab hac praua persu| asione . et exaltabunt uos dii nostri. Geruasius . et protasius| dixerunt inracionabilis et praua persuasio est . deum condito| rem caeli et terrae qui fecit mare et omnia que in eis sunt.| Non confetere et colere idola manufacta que non locuntur| neque audiunt. Nero indignatus . pugnis eos subegi praecepit.| Cumque a ministris caesi fuissent. Nero dixit miletate no| biscum et elegendi honoris cupiam uobis tribuam . diuiciarum| que habundantiam ad arbitrium uestrum in uos conftrimonio tra| dam. Geruasius et protasius dixerunt . non nos
Abbreviated transcription (Latin):
me hominũ: quȩ rabies te absq
cȩteris inuasit. quod apueri
huius uexatione non dẽsinis. o
Etirati milites: sc̃m nazariũ cal¬
cibus ciciderunt. Suspirante
ille infaciẽ suã suꝑ saxũ: ibiq
amisit oculũ dextrũ. Etcon¬
festim abdiderunt cos inergas¬
tulo Uolente nerone postridu.¬
um producere eos: uenit ad eos
angelus dm̃. dicens. Nolite ti-¬
mere: per uos confundetur ne¬¬
nero furens & ȩstuans turpis
uisu : & iussit sibi offerri scõs
sol. Admirantes ministri dix¬
erunt. Du nr̃i obscurauerunt
dixit. Malefici: propt̃ uos

Expanded text:
me hominum . quia rabies te absque| me hominum . quia rabies te absque| citeros inuasit . quod a pueri huius uexacione non cessas.| Irati militis . Nazarium cederunt. Suspirante ille in faciem super saxum ibique| amisit oculum dextrum. Et confestim abdederunt eos in| ergastulo Volente autem nerone post triduo perdere eos . | uenit ad eos angelos domini dicens. Nolite timere per uos con| funditur nenero furens et estuans| turpis uisu . et iussit sibi offerri . Nazasol. Et admirantes . ministri . dixe| runt . dii nostri . obscuraueruntdixit . malefeci . propter| uos
Abbreviated transcription (Latin):
coli non idola manu facta. Hoc
audiens quidã ex satellitibus
neronis nomine cornelus. re.¬
lationẽ adeum detulit. quod
praedictus nazarius aduersus
deos quos sacratissimi impera
tores adorarent. xp̃ianã reli-¬
gionẽ auder& ad serere: &
per diuersas prouintias turbas
hominũ sua praedicatione con-¬
uerter&. Cumq nero huiusce¬
modi litteras accepiss&: misit
dentonẽ comitẽ cum militibus
adper quirendũ scm̃ nazariũ.
Qui cum ad ciuitatẽ ebrodonensi¬
um ueniss&: inuenit scm̃ na-¬
⁊arium aedificantẽ oratorium.
& cũ eo duos iuuenes geruasi¬
um & protasiũ. qui ad doctrinã
eius conuenerant: & infantẽ
celsum nomine. lapides por-¬
nazarius. qui xp̃m prȩdicas. o¬
Respondit. Ego sum. Dixitq ad
toni talentũ aureũ: & iussit
siũ & protasiũ. concludi mob¬
paruulus hrmilans cũ lacrimi:
sequebatur eos. Tunc unus ex
militibus: ad prȩhenso puero ala¬
pis cȩdebat maxillas eius. Dix¬
q adeũ sc̃s nazarius. Infelicissi¬

Expanded text:
coli . non idola manufacta.| Audiens quidam ex satellitibus neronis . nomine| cornelius . relationem ad eum detulit quod prae| dictus Nazarius aduersus deos quos sacratissimi impera| tores adorarent christianam religionem auderet adhibere . | et per diuersas prouincias turbas hominum sua praedi| catione conuerteret. Cumque nero huiuscemodi litteras| accepisset . misit dentonem comitem cum militibus ad| perquirendum sanctum nazarium qui cum ad ciuitatem| ebredonensem uenisset . inuenit nazarium aedificantem| oratorium et cum eum duos iuuenis . geruasium . et protasium . | qui ad doctrinam eius conuenerant . et infantem . Celsum| nomine . lapides porNazarius qui christum praedicas. Respondit . ego sum . dixit| ad tone talentum| aureum et iussit sium+ protasium| includi in obparuolus . heiulans| Cum lacrimis sequebatur eos . unus+ ex militibus adprae| henso puero alapis cedebat maxillas eius. Dixitque| nazarius. Infelicissi
Abbreviated transcription (Latin):
scõ uiuit & regnat. Tunc po¬
linus iussit eum beuari inpas
ut pertormenta eius conseiss
ad sacrificandũ compeller
Sed sc̃s uitalis ita studuit.
dõ redder& gemmã prea¬
sã. quã rapere diabolus
bat. Etrespondens ait ei h¬
dominator stulte. Haud po¬
tes mem& ipsum decipere.
paulmus consularis : dixital
officiũ suũ. Ducite eum ad
palmã. & nolite decollare
si sacrificare contempserit st
facite fourã in terra tamciu¬
quo usq perueniatis addquã
& ibi eũ supinũ deponite: &
terra atq lapidibus obruen¬
tes dimittite. Quod cum ful
lẽ ita martyrẽ consecrauit.
ut sacerdos apollonius qui
consiliũ paulino iudici de¬
derat diabolo repletus. per
septẽ dies inerguminis cla¬
mar& ibi. ubi obrutus est
tyr : crucias me sc̃e. Post sepa
uero dies: pręcipitatus aduab¬
lo influmme exspiranit Ses

Expanded text:
o vivit et regnat. Tunc Paulinus jussit eum levari in equuleo, ut per tormenta, ejus consensum ad sacrificandum compelleret. Sed sanctus Vitalis studuit, ut Deo redderet gemmam pretiosam, quam rapere diabolus studebat. Et respondens, ait ei: Indominatur stultitia: aut putas memetipsum posse decipere, Paulinus consularis dixit ad Officiarium: Ducite eum ad palmam, et nolite decollare, si sacrificare contempserit: sfacite foueam in terra donec perueniatis ad aquam et ibi eum supinum deponite; et terra ac lapidibus obruentes lem ita martyrem consecravit, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulino judici dederat, diabolo repletus, per septem dies energumenus clamaret ibi, ubi obrutus est tyr; crucias me, sancte. Post septem vero dies praecipitatus a diabolo in flumine, exspiravit. S
Abbreviated transcription (Latin):
ous amalo homine bene
postu uolare. Sed illa inten¬
ponite ptedurante : cuidentius
Apparuit sẽs uitalis. dicens
dem. Noli mihi molesta esse
clles: quia numquã mibita
Nonosu poteris parare sepul¬
ponenites eã deuehiculo. hor¬
tibutur secũ ȩpulari. Cum¬
q ill resistens dicer&. ⁊ep̃iana
sum non lic& milni de siluani
ur̃ sacrificiis manducare : statim
admediolanensiũ urbẽ per¬
ducerent: ita ut intra tridu¬
um migrar& ad xp̃m. Cumq
dederunt pauperibus. & fami¬
la suã ingenuã fecerunt.
psiuero sẽ inuno cęnaculo con¬
luserunt perdecem annos :¬
lictiom & orationi uacantes
Hoc ordine undecimo anno con-¬
uersationis suȩ: ad paliã marty¬

Expanded text:
ne bene positum violaret. Sed illa in intentione perdurante, evidentius ei apparuit sanctus Vitalis, dicens ad eam: Noli mihi molesta esse, mulier; quia numquam mihi tam gloriosum poteris parare sepulponentes eam de vehiculo, 486 hortabantur secum epulari. Cumque illa resistens, diceret: Christiana sum, non licet mihi de Silvani vestri sacrificiis manducare, statim iad Mediolanensium urbem perducerent, ita ut intra triduum migraret ad Christum.  pauperibus, et familiolam suam ingenuam fecerunt: ipsique se in uno coenaculo concluserunt, et per decem annos lectioni et orationi vacantes, hoc ordine in anno conversionis suae undecimo ad palmam marty
Abbreviated transcription (Latin):
tatimq sc̃s uitalis corpus mar¬
tyris rapiens: intra rauennensi.¬
um urbẽ sepeliuit. cum omni
honestate martyri debita.
Et ad iudicc̃ ultra sc̃s uitalis redi¬
re contempsit. Quẽ paulinus
consularis ideo maximȩ te¬
neri mandauit: non tantum
detectus. Tunc ministri eius
rapientes eum : in conspectu
eius ad duxerunt. Et uidens eũ
paulinus: ait adeũ. Quomo do
maleficiis deceptus es uitalis.
ut non sacrifices dus o Cui
ille respondit. Non sacrifico sur¬
dis & mutis: sed sacrifico dõ¬
meo qui fẽcit cȩlun & ter̃¬

Expanded text:
Statimque sanctus Vitalis corpus martyris rapiens, intra Ravennensium urbem sepelivit cum omni honestate martyri debita, et ad judicem ultra sanctus Vitalis venire contempsit. Quem Paulinus consularis ideo maxime teneri mandavit; non tantum detectus. 9. Tunc ministri ejus rapientes eum in conspectu ejus adduxerunt. Et videns eum Paulinus, ait ad eum: Quomodo maleficiis deceptus es, Vitalis, ut non sacrifices diis? Cui ille respondit: Non sacrifico surdis et mutis, sed sacrifico Dmeo, qui fecit coelum et ter
Abbreviated transcription (Latin):
corobitana. Post dies autr̃ mul¬
ts regressus deexilio. habita¬
bat inhortis suis. Cumq ibi¬
de moraretur. uenerunt ad
eũ duo principes exofficio
duxerunt ad pro consulẽ in lo¬
cum ubi pro peranda sanitate
degebat. Et collectus abastato¬
re officii secessit inhospitium
autẽ adeũ omnis populus fr̃m.
uod cum conperisset beatissimꝰ
diri quȩ aduenerant audire
uerbum dĩ. Qm̃ ante ostiũ¬

Expanded text:
rebant. Post dies autem multos regressus de exsilio habitabat in hortis suis. Et cum illic moraretur, venerunt ad eum principes duo ex officio duxerunt ad proconsulem in locum Sexti, ubi pro reparanda sanitate degebat, collectusque ab astatore officii, secessit in hospitium autem ad eum omnis populus fratrum. Quod cum comperisset beatissimus llas quae advenerant audire verbum Dei, quoniam ante ostiu
Abbreviated transcription (Latin):
iussit eũ uestiri ueste militan
qua ante gentilis utebatur
cole militiã & esto nr̃ amicus
& in conspectu nr̃o utere ni¬
tiã pristinã. quã semꝑ babuiss¬
dixit. Militia mei hȩc est a¬
anũ firmũ militare: unde cupio
fectũ. Accipe omnes facultaus
eius: & interfice eum crudelin
nus prȩfectus exquisita omni
facultate eius. inuenit indomo
yppoliti omnẽ familiã xp̃iani

Expanded text:
et jussit eum Decius vestiri militari veste, qua gentilis utebatur, cole militiam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militia pristina quam semper habuisdixisset: Militia mea haec est, Christianum firmum militare, unde cupio o: Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli anus itaque, exquisita omni facultate ejus, invenit in domo Hippolyti omnem familiam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
thesauris meis. Decius dixit. E
putas te dethesauris liberari: au
redimi. urinentis. mr Beatus
laurentins dixit. Ego famulur
xp̃i securus sũ dethesauris cele¬
tinis. Decius iracundia plenis
iussit eum nudũ fustibus cȩdi
Beatus laurentius cũ cęderetur
Decius cȩ̨sar dixit. Iustes aus¬
e datt adlatera eius lam mas fit¬
Secus laurentius dixit milla hora.¬

Expanded text:
thesathesaputas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur Decius cesar dixit; Fustes auget date ad latera eius . lami| nas fer laurentius dixit in illa hora
Abbreviated transcription (Latin):
nia tua. & infurore tuo. Decias
cȩsar dixit. L euatr eũ: & date
ante conspectũ eius omne ge¬
ei decius cęsar. Sacrifica dns.
N am omne genus hoc tormentor
incorpore tuo uectabitur. Bes
laurentius dixit. Infelix. hase¬
las ego semꝑ desideraui iun
tormenta ista tibi sunt: nobis¬
enim gloria. Decius cȩsardixit.
Ergo sigloria est uobis: dic noq
ubi sunt profan. simibes tibi ab¬
sconsi: ut simul epule Respo¬
dit bratus laurentius. Dequib
interrogas. iam illi semel die¬
runt nomina sua incęlo: tu
enĩ non esdignus asprctibus
corũ pręsentari. Tunc decius¬
cȩsar fecit beatũ laurentiũ un¬
tum catenis duci in palatiũ t¬
beri. & ibi eũ gestis audire.
Etiussit sibi tribimal mbasilica
iouis parare. Qui dũ ingressis
fuiss& seder&: praccepit sibi be¬
tũ laurentiũ offerri. Cui ia
dixit. Declara nobis omnes pr¬
fanos. ut mundetur ciuitas: &tu
ipse sacrifica dus. & non confili¬
inthesauris. quos habes abscon¬
ditos. Beatus laurentius dixit

Expanded text:
nia tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date ante conspectum eius omne geei decius cesar; Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormenta ista pena tibi| sunt . nobis gloria; Decius cesar dixit; Ergo si gloria est uobis . dic nobis ubi sunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Respondit| beatus laurentius; De quibus interrogas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es dignus aspectibus eorum praesen| tari; Tunc decius fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli confiin thesauris. quos habes absconditos, beatus Laurentius libere
Abbreviated transcription (Latin):
Eade nocte decius una cum ua¬
lrriano ambulauit ex inde
adpalatiũ tyberianũ: relicto
corpore suꝑ craticułã & ignẽ
beati laurentii. Mane autẽ pri¬
mo adhuc crepusculo. rapuit cap̃¬
corpus eius yppolitus: & condi xIti¬
uit cum linteis &aromatibus
deproprio suo. Mandauit hoc
fictũ iustmo pręsbitero. quomo¬
do suꝑ carbones corpus brati
laurentii emisiss& sp̃m: & qualit̃¬

Expanded text:
eadem nocte. Decius caesar| una cum ualeriano . ambulauit exinde ad palacium. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc factum| Iustino presbytero+ . quomodo super carbonis . corpus| beati . laurentii+ . emisisset spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ria dicti sunt. Quos uno oru
geminos genuerunt : & unum
runt. Quorũ pat̃ uitalis mili¬
tans consularis cum fuiss&
cum paulino iudice suo rauer¬
nã ingressus. & cȩpiss& pauluꝰ
xp̃ianos ad sacrificandũ requre¬
re oblatus est ei quidã xp̃ia¬
nus. nomine ursicinus. arte
medicus. natione ligurus.
Tunc iussit eum paulinus in con¬
spectu suo torqueri dicens.
Sacrifica ursicine dus inmor¬
talibus. Ille autẽ responder.
dixit adeũ. Non sacrifico sur.¬
dis & mutis: sed sacrifico dño

Expanded text:
 dicti: quos uno ortu geminos genuere, et unum erunt. 7. Quorum pater Vitalis miles consularis, cum fuisset cum Paulino judice suo Ravennam ingressus, et coepisset Paulinus christianos ad sacrificandum requirere, oblatus est ei quidam christianus nomine Ursicinus, arte medicus, natione Ligur. Tunc jussit eum Paulinus in conspectu suo torqueri, dicens: Sacrifica, Ursicine, diis immortalibus. Ille autem respondens, dixit ad eum: Non sacrificabo surdis et mutis, sed sacrificabo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ei. Numquid & tu magus
effectus es: quia corpus laurentu
quasi magus: sed quasi xp̃ianus.¬
arreptus. iussit ut cũ lapide os
cius contunderetur. Etexpolia¬
uit cum ueste quã induebat¬
in habitu xp̃iano. & dixit ei.

Expanded text:
dixit ei: Nunquid et tu magus effectus es, quia corpus Laurentiiquasi magus, sed quasi Christianus.repletus, jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et exspoliavit eum veste qua induebatur habitu Christiano, et dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
ute uultu pulcherrimo dicebat.
is oculos contra deciũ. sic di¬
cebat beatus laurentius. Ecce
niser assati unã partẽ : regira &
Ala s manduca. Tunc agens gra

Expanded text:
t vultu pulcherrimo dicebat: s oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tunc agens gra
Abbreviated transcription (Latin):
li fieri. sicut & frat̃ tuus. Qui¬
sc̃s protasius respondit. Quis
est miser. or Ego qui tẽ non
timeo: antũ qui me timere pro¬
baris. or Comes dixit. Ego te
quomodo timeo. o Sc̃s prota¬
sius respondit. In eo quo times
te ame ledi : si non sacrificaue¬
ro. Si enĩ non timebas te ame
ledi: me ad sacrificandũ non
compelleres. Ego autẽ non¬
te timens. contempno minas
tuas : & omnia idola tua sterco¬
ra computans. dm̃ solum qui
iser. ut quid tam superbus
& rebellis existis. o Uis perire.
sicut tuũ probasti perisse ger¬
manũ. o Sc̃s protasius dixit.
Non tibi irascor. nec ego nec ip¬
cordis adtendo. In credulitas
enim quȩ intuis sensibus regnat.
non te permittit udere quod
sed potius ut eis indulgeretur
orauit : addens hoc. quia nesci¬
rent quid facerent. Unde &e
go tui misereor : quia nescis qđ
facis. Age ergo quod cȩpisti: ut
capite cȩdi. Quod cum factum
ess& : ego phalippus cum filio
marca saxea sepeliui : credens
me orationibus corũ consequi¬

Expanded text:
 fieri, sicut et frater tuus. Cui Protasius respondens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me timere probaris? Comes dixit: Ego te, quomodo timeo? Protasius respondit: In eo quod te times laedi, si non sacrificavero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificium non compelleres. Ego autem te non timens contemno minas tuas, et omnia idola tua, quasi stercora computans, Deum solum qui Miser, ut quid tam superbus et tam rebellis existis? vis perire, sicut tuum probasti perire germanum? Protasius dixit: Non tibi irascor, nec ego, nec ipcordis oculos attendo: incredulitas enim, quae in tuis sensibus regnat, non te permittit videre quodsed potius ut eis indulgeretur, oravit, addens et hoc, quia nescirent quid facerent. Unde et ego tui, misereor; quia nescis quid facias. Age ergo quod coepisti, ut mcapite caedi. Quod cum factum esset, ego Philippus abstuli cum filio ista arca saxea sepelivi, credens me orationibus eorum consequi
Abbreviated transcription (Latin):
soleo eorũ pręterire quȩ he
re cȩperunt dicentes. Hici
romana basilicã dedices R¬
pondi. Faciã si martrrũ rele¬
as inuenero. Statimq subit¬

Expanded text:
soleo eorum praeterire, quae lare coeperunt dicentes: Sicut Romanam basilicam dedices. Respondi: Faciam, si martyrum reliquias invenero. Statimque subi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m confessus sum. Necius cęsar
iussit eũ leuari aterra: & dicit ei.
Uides inte artẽ magicã: immo ma¬
qs sacrifica Scio quia tormenta
perartẽ magicã deliidis: tamen¬
sur. Icstor deos deasq: quia aut
sacrificabis. aut diuersis penis te
nterficiã. Beatus laurentius dix.¬

Expanded text:
ssus sum; Decius ius| sit eum leuare a terram . et dicit ei; Video in te artem magicam;| Immo magis sacrifica . scio . quia tormenta per artem magicam| deludis; sar; Testor deos deasque quia| aut sacrificabis . aut diuersis penis te interficiam; Beatus lauren| tius
Abbreviated transcription (Latin):
depone perfidiã artis magicae.
& dic nobis generositate tua. Bea¬
tus laurentius dixit. Quantum
adgenus. hispanus: eruditus. uel
nutritus. romanus. Eacunabulis
xp̃ianus: eruditus omni lege sc̃a

Expanded text:
depone perfidiam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. » Cui beatus Laurentius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sa