comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spem: maior. ẽ. supra fidẽ & spem. qͥa fi¬
des rerũ. ẽ. quȩ ñ uident᷑. erunt aut̃
species cũ uisȩ fuerint: Et spesrei . ẽ: quȩ
n tenet᷑. Adueniente ipsa re: ñ erit iam
spes. qͥa tenebimꝰ ñ sꝑabimꝰ. Caritas aut̃
n nouit nisi crescere magis magisq Si
enĩ amamꝰ quẽ ñ uidemꝰ: qͦmͦ amaturi
tat felicitatẽ mundi. qͥa xp̃ianꝰ. ẽ. sed
utat᷑ felicitate p̾senti ut potest. qͦmͦ po-¬
test quando potest. quantũ potest. Cum¬
adest: consolationi dĩ grãs agat
Cũ de est: iusticiȩ dĩ gras agat. Ubiq sit
gratꝰ. nusquã sit ingratꝰ & patri conso¬
lanti. & blandienti gratꝰ sit. Et patri enĩ¬
danti & flagellanti. & disciplinã danti
gratꝰ sit. Amat enĩ ille semp siue blan¬
diat᷑. siue minet᷑. Ꝙ dicat qđ audistis
inpsalmo. Pogum.e confiteri dño:¬

Expanded text:
spem, major est supra fidem et spem : quia fispem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi tat felicitatem mundi, quia christianus est; sed utatur felicitate praesenti, ut potest, quomodo potest, quando potest, quantum potest. Cumadest, consolationi Dei gratias agat: cum deest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Patri consolanti et blandienti gratus sit; et Patri emendanti et flagellanti et disciplinam danti gratus sit; amat enim ille semper, sive blandiatur, sive minetur: et dicat quod audistis in Psalmo, «Bonum est confiteri Do
Abbreviated transcription (Latin):
tiã expectamꝰ. Modo gͦ patientia necessa¬
ria ẽ: quã diu ueniat᷑ qđ ꝓmissũ ẽ Nemo
aut̃ patiens. ẽ in bonis. Quando exigitur
de homine patientia: in malis agit: Quan¬
do dicit᷑ patiensesto. tolera. sustine: mo¬
lestia ẽ. subquate uult ds̃. cẽ. fortẽ. tole¬
rantẽ. longanimẽ patientẽ. Sed nunqͥd
decipit qͥ ꝓ̃misit: Medicus exerit ferrũ
ad secanda uulnera & dicit ei quẽ sectu¬
rus. ẽ Patiens esto. sustine. tolera. In dolo¬
rib exigit patientiã: sed post dolores ꝓ¬
mictit salutẽ. Ꝙille qͥ tolerat dolores
in ferro medici. nisi sibi ꝓponat sanitatẽ
qua nondũ habet: deficit indolore quẽ
patit᷑. Multa gͦ mala st̃ in isto scło. intꝰ
foris. prorsus ñ cessant Ahundant scan¬
dala. nemo illa sentit: nͥ qui gradit᷑ uiã
dĩ. Fidicit᷑ in omĩb diuinis paginis. ut
toleret p̃sentia sꝑet futura. am̃et quẽ ñ
uidet. ut amplec fat᷑ cũ uiderit Caritas
eni quȩ t̾cia nob̾ adiungit᷑ ad fidẽ. & ad

Expanded text:
. Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ.ẽ. hoc in carne xp̃i. fiet & in nob.
Neq enĩ cessant inimici nrĩ. diabolus &
angłi eiꝰ insurgere cotidie suꝑ nos. &¬
illudere uelle infirmitati. & fragili¬
tati nrẽ. & deceptionib suggestiõnib
tẽptationib. & quib cunq laqueis ir¬
retire cũ int̾ra ad huc uiuimꝰ Sed uor
nr̃a uigilet ad dm̃. & clamet in mẽbris
xp̃i. sub capite incȩlo constituto. Erue
me de inimicis meis ds̃ ms. & ab insur¬
gentib supme redime me. Erue me¬

Expanded text:
Factum est hoc in carne Christi, fit et in nobis. Factum est hoc in carne Christi, fit et in nobis. Neque enim cessant inimici nostri, diabolus et angeli ejus, insurgere super nos infirmitati et fragilitati nostrae, deceptionibus, suggestionibus, tentationibus, et quibuscumque laqueis irretire, cum in terra adhuc vivimus. Sed vox nostra vigilet ad Deum, et clamet in membris Christi, sub capite in coelo constituto: Erue me de inimicis meis, Deus meus, et ab insurgentibus super me redime me. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ ad corpus xp̃i: qͥa int̾ficere xp̃m
qͥ corrupti st̃ ut dicerent. qͥa cũ dormi
unt uener̾ discipłi eiꝰ & abstuler̃ eum.
Hoc .ẽ. uere xp̃m uelle int̾ficere. nom̃
resurrectionis eiꝰ extinguere. ut menda¬
ciũ euangłio pͣferret᷑. Sed qͦmͦ illud
ñ effecit saul ut int̾ficeret dauid. sic
nec hoc potuit regnũ iudeoꝵ efficere.
ut plus ualeret testimoniũ custodũ
dormientiũ. quã apłoꝵ uigilantiũ.
Quid enĩ edocti st̃ custodes ut dicerent:
Damꝰ uob inquiunt quantũ uultis pe¬
cuniȩ. & dicite qͥa cũ dormistis uener̃
discipłi eiꝰ & abstuler̃ cũ Ecce quales
testes mendacii. contra ueritatẽ & re¬
surrectionẽ xp̃i. inimici eiꝰ ꝑ saul
figurati ꝓduxer̃. Int̾roga infidelitas
testes dormientes. respondeant tͥ qͥd
actũ sit in sepulchro. Qui si dormiebar
unde scier̃: Si uigilabant. fures qui¬
re ñ tenuer̃: Dicat gͦ qđ sequitua
rue me de inimicis meis ds̃ ms. &
ab insurgentib suꝑ me redime me

Expanded text:
hoc ad corpus Christi, quia interficere Christum qui corrupti sunt ut dicerent quia dormienerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Hoc est vere Christum velle interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed quomodo illud non effecit Saül, ut interficeret David; sic hoc nec potuit regnum Judaeorum efficere, ut plus valeret testimonium custodum dormientium, quam Apostolorum vigilantium. Quid enim edocti sunt custodes ut dicerent? Damus vobis, inquiunt, quantum vultis pecuniae; et dicite quia cum dormiretis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Ecce quales testes mendacii contra veritatem et resurrectionem Christi inimici ejus per Saül figurati produxerunt. Interroga, infidelitas, testes dormientes; respondeant tibi quid actum sit in sepulcro. Qui si dormiebant, unde scierunt? Si vigilabant, fures quare rue me de inimicis meis, Deus meus, et ab insurgentibus super me redime me.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. qͥ regnare facit hominẽ hypocr¬
ds̃ pͣfigurabat regnũ salutis ȩt̃nȩ &
quẽ ds̃ elegerat ꝑmansurũ in semine
suo. qͣndoquidẽ futurus erat rex nr̃.
set ad regnũ: noluit & ipsũ dauid
ante regnũ tenere. quã pͥmo aꝑsequen¬
tib laboraret. ut etiã in hoc ipso figu¬
raret nos. id .ẽ. corpus eiꝰ. cuiꝰ corpo¬
ris caput xp̃c. Porro enĩ si ipsũ caput
nr̃m. sine primo pacto labore in t̾ra.
sursũ corpus qđ deorsũ accepit nisi
ꝑtribulationis uiã: qͥd audent mẽ¬

Expanded text:
hominem hypocrDeus praefigurabat regnum salutis aeternae, et quem Deus elegerat permansurum in semine suo; quandoquidem futurus erat rex nosteset ad regnum, noluit et ipsum David ante regnum tenere, quam primo a persequentibus liberaret; ut etiam in hoc ipso figuraret nos, id est corpus ejus, cujus corporis caput Christus . Porro enim si ipsum caput nostrum sine primo peracto labore in terra, sursum corpus quod deorsum accepit, nisi per tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥa gustare nolunt. qͥd gͦ facit de
iocunditate nominis dĩ: Tulit sẽ con¬
tinuo. a turbis impiors. Expectabo inqͥt
nom̃ cuũ: qͥa iocundũ. ẽ. in conspectu
scõꝵ tuoꝵ. Iocundũ. ẽ. nom̃ tuũ. sed ñ
in conspectu impioꝵ. Ego scio quã dul

Expanded text:
sunt quod gustare nolunt: quid ergo facit de sunt quod gustare nolunt: quid ergo facit de jucunditate nominis Dei? Tulit se continuo a turbis impiorum: Et exspectabo, inquit, nomen tuum, quia jucundum est in conspectu sanctorum tuorum. Jucundum est nomen tuum, sed non in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
ctabo nom̃ tuũ. qm̃ iocundũ. ẽ. Et qui
ꝓbas qͥa iocundũ. ẽ: Da mͥ palatũ cui io¬
cundũ.ẽ. Lauda mel qͣntũ potes. exagge¬
radulcedinẽ eiꝰ quib ualueris uerbis.
homo nesciens qͥd sit mel. nͥgustauerit.
inuitans psalmꝰ qͥd ait: Gustate & uide
Si gustasti: infructu tuo inueniat᷑. ñ in
solis uocib tanꝗ tantũmꝰ in foliis. ne ma¬
ledictione dñi arescere tanꝗ illa ficulnea
merearis. Gustate inqͥt & uidete quã su¬
auis. ẽ. dñs. Gustate & uidete. tunc uide¬
bitis. si gustaueritis. Homini aut̃ ñ gu¬
stanti unde ꝓbas: Laudando iocundi¬
tatẽ nominis dĩ. quantacunq dixeris:
uerba st̃. Aliud . ẽ gustꝰ. Uerba laudis
eiꝰ. audiunt & impĩi. ñ aut̃ gustant quã
iocundũ.ẽ. nisi scĩ. Proinde iste sentiens
dulcedinẽ nominis dĩ. & uolens expli¬
care. uolens ostendere. nec inueniens qͥb.
& enĩ scĩs ñ opus. ẽ. ut tu ostendas qͥa ipsi
gustant & norunt. impii sentire ñ pos¬

Expanded text:
 quia jucundum est. Et cui probas quia jucundum est? Da mihi palatum cui jucundum est. Lauda mel quantum potes, exaggera dulcedinem ejus quibus valueris verbis: homo nesciens quid sit mel, nisi gustaverit, invitans psalmus, quid ait? Gustate, et vidSi gustasti, in fructu tuo inveniatur, non in solis vocibus, tanquam tantummodo in foliis, ne maledicto Domini arescere tanquam illa ficulnea merearis . Gustate, inquit, et videte quoniam suavis est Dominus. Gustate, et videte: tunc videbitis, si gustaveritis. Homini autem non gustanti, unde probas? Laudando jucunditatem nominis Dei, quantacumque dixeris, verba sunt: aliud est gustus. Verba laudis ejus audiunt et impii: non autem gustant quam jucundum est, nisi sancti. Proinde iste sentiens dulcedinem nominis Dei, et volens explicare, et volens ostendere, nec inveniens quibus: etenim sanctis non opus est ut ostendat, quia et ipsi gustant et norunt; impii autem sentire non pos
Abbreviated transcription (Latin):
hiec int̾ra donec emigret ille de tab̾nacu¬
lo. & eradicet᷑ de t̾ra uiuentiũ. Non glo¬
rior quasi ñ acceꝑim. s indõ glorior. Et
confiteor tͥ qm̃ fecisti. id .ẽ. qͥa tu feci¬
sti. ñ ex meritis meis. s ex miscdia tua.
Ego enĩ qͥd feci: Si recolas pͥus fui blasphe¬
mus & ꝑsecutor & iniuriosus. Tu autẽ
qͥd fecisti: Sed miscłiam consecutꝰ sũ.
qͥa ignorans feci. Confitebor tͥ in scłm
quia fecisti. Et expectabo nom̃ tuũ. qm̃
iocundũ.ẽ Amarũ ẽ. scłm. sed nom̃ tuũ¬

Expanded text:
ech in terra, donec emigret ille de tabernacuech in terra, donec emigret ille de tabernaculo, et eradicetur de terra viventium. Non glorior quasi non acceperim, sed in Deo glorior. Et confitebor tibi quoniam fecisti, id est, quia tu fecisti, non ex meritis meis, sed ex misericordia tua. Ego enim quid feci? Si recolas, prius fui blasphemus et persecutor et injuriosus. Tu autem quid fecisti? Sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci . Confitebor tibi in saeculum quoniam fecisti. 18. Et exspectabo nomen tuum, quia jucundum es. Amarum est saeculum, sed nomen t
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Ideo enĩ sepe ista dat & malis. ut
aliud ab illo discant quęrere boni.
Quomꝰ gͦ tu dicis sꝑaui in miscđia dĩ:
Forte ad tẽporalia ad ipiscenda. Inmo
repetere uoluit adiciendo in scłm scłi.
ut confirmaret tͥ repetendo quã fun¬
datꝰ. c̃ẽt. indilectione regni cęlorũ &
in spe ȩt̾nȩ felicitatis. Confitcebor tͥ¬
in scłm qm̃ fecisti. Quid fecisti: Dohec
dãnasti. dauid coronasti. Confitebor
qm̃ fecisti. Quid fecisti. nͥ hȩc ipsa quȩ
supra dicta st̃. ut tanꝗ oliua fructifera
in domo dĩ sꝑarẽ in miscdia dĩ inȩc̃nũ
& in scłm scłi: Tu fecisti. Impius iustifi¬
care se ñ potest. Sed quis. ẽ. qͥ iustificat:
Credenti inqͥt incũ qͥ iustificat impium.
Quidenĩ habes qđ ñ accepisti: Si aut̃ acce¬
pisti. qͥd głaris quasi ñ acceꝑis. quasi exte
habeas: Absit ut ego sic glorier ait iste.
qͥ oppositꝰ. ẽ. contra dohec qui tolerat do-¬

Expanded text:
Deus. Ideo enim saepe ista dat et malis, ut Deus. Ideo enim saepe ista dat et malis, ut aliud ab illo discant quaerere boni. Quomodo ergo tu dicis, Speravi in misericordia Dei? Forte ad temporalia adipiscenda? Imo repetere voluit adjiciendo in saeculum saeculi, ut confirmaret ibi repetendo, quam fundatus esset in dilectione regni coelorum, et in spe iam fecisti. Quid fecisti? Doech damnasti, David coronasti. Confitebor quoniam fecisti. Quid fecisti, nisi haec ipsa quae supra dicta sunt, ut tanquam oliva fructifera in domom saeculi? Tu fecisti: impius justificare se non potest. Sed quis est qui justificat? Credenti, inquit, in eum qui justificat impium . Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis , quasi ex te habeas? Absit ut ego sic glorier, ait iste qui oppositus est contra Doech, qui tolerat Do
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ isto dãnato qͥdix̃ beatũ popłm cui
hec st̃. tu qͥd dicis: Beatꝰ popłs cuiꝰ est
dñs ds̃ ipsius. Quid de te sentis: Quid
tibi spas Ego aut̃. Iã mͦ corpiis illud
audi. Ego aut̃ sic̃ oliua fructifera iN
domo dĩ Non unꝰ homo loqͥt᷑ sed oliua
illa fructifera. unde ãputati st̃ suꝑbi
rami. & insertꝰ humilis oleaster. Sicut
oliua fructifera indomodĩ: sꝑaui iN
miscłia dĩ. lle quidẽ inmultitudine
diuitiarũ suarũ. ideo radix eiꝰ euellet᷑
de t̾ra uiuentiũ. Ego aut̃ sic̃ oliua fru¬
ctifera indomo dĩ. cuiꝰ radix nutrit᷑.
ñ eradicat᷑ spaui inmiscđia dĩ. Sed for¬
te modo. Na & hinc errant homines
aliqͣndo. Dm̃ quidẽ colunt: & ñ st̃ iã
similes illi dohec. sed quãuis de dõ p̃¬
sumant. ad tẽporalia tam̃ ut dicant si¬
bi. Colo dm̃ ineũ. qͥ me facturus. ẽ. diuitẽ
in t̾ra. qui mͥ filios daturus. ẽ: qui mͥ
uxorẽ daturus. ẽ. Talia quidẽ ñ dat
nisi ds̃. sed ñ uult se ꝓpt̃ talia diligi

Expanded text:
go isto damnato qui dixit beatum populum cui haec sunt: tu qui dicis, Beatus populos cujus est Dominus Deus ipsius, quid de te sentis? quid tibi speras? Ego autem, jam modo corpus illud audi; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei. Non unus homo loquitur, sed oliva illa fructifera, unde amputati sunt superbi rami, et insertus humilis oleaster . Sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei. Ille quid? In multitudine divitiarum suarum: ideo radix ejus evelletur de terra viventium. Ego autem quia sicut oliva fructifera in domo Dei, cujus radix nutritur, non eradicatur, speravi in misericordia Dei. Sed forte modo? Nam et hinc errant homines aliquando. Deum quidem colunt, et non sunt jam similes isti Doech: sed quamvis de Deo praesumant, ad temporalia tamen; ut dicant sibi, Colo Deum meum, qui me facturus est divitem in terra, qui mihi filios daturus est, qui mihi uxorem daturus est. Talia quidem non dat nisi Deus, sed non vult se propter talia diligi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ cõpositȩ & ornatȩ. sic̃ similitdo
tẽpli. Cetlaria eoꝵ plena. eructi¬
tia ex hoc in hoc. Oues eoꝵ foecune
multiplicantes in exitib suis. bos
eoꝵ crassȩ. Non .ẽ. ruina sepis. n
exitꝰ. neq clamor in plateis eoꝵ lua¬

Expanded text:
eorum compositae et ornatae velut similitudo eorum compositae et ornatae velut similitudo templi. Cellaria eorum plena, eructantia ex hoc in hoc. Oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boves eorum crassae. Non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateis eoru
Abbreviated transcription (Latin):
lõ uiuo. ñ qͦmͦ iste qͥ ñ posuit dm̃
iutorẽ suũ: Deniq illis qͥd p̃cepit
Dtes sint in bonis oꝑib. facile tribu¬
a. cõmunicent. Et quid si facile tri¬
lrint si cõmunicauerint ñ habenti.
uabunt ꝑforam̃ acus. Intrabunt
ple. Nã & ꝓ illis. iã ipse camelus
in trauit. Ipse enĩ pͥor itrauit. quẽ siq̃
camelũ nemo sarcina passionis posset¬
onerare: nisi se ipse in t̾rã deponeret
qͥa & ipse hoc dixit. Qđ hominib in¬
possibile . ẽ: dõ facile . ẽ. Dã net᷑ gͦ isti
dohec: timeant de illo mͦ iusti. rideat
suꝑ eũ postea iusti. Merito enĩ dãne
qͥa ñ posuit dm̃ ad iutorẽ suũ. sic̃ tu
forte habes pecuniã. sed de dõ p̾suns
id.ẽ. ista t̾rena. reculit continuo ist
qͥ insultat huic dohec. Beatꝰ popłuiꝰ
ti st̃ enĩ tanꝗ filii alieni. tanꝗ doc
cutũ. ẽ. uanitatẽ. dextera eoꝵ. dẽã
iniqͥtatis. Quoꝵ filii ipsoꝵ. sic̃ nel
lȩ stabilitȩ in iuuentute sua. Filigo

Expanded text:
posuit Deum adjutorem suum? Denique illis quid praecepit? Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent . Et quid, si facile tribuerint, si communicaverint non habenti? Intrabunt per foramen acus? Intrabunt plane: nam et pro illis jam ipse camelus intravit. Ipse enim prior intravit, quem sicut camelum nemo sarcina passionis oneraret, nisi se ipse in terram deponeret. Quia et ipse hoc dixit, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est . Damnetur ergo iste Doech, timeant de illo modo justi, rideant super eum postea justi. Merito enim damnatur, qui non posuit Deum adjutorem suum, sicut tu: qui forte habes pecuniam; sed de Deo praesumid est ista terrena, retulit continuo iste qui insultat huic Doech, Beatus populusti sunt enim tanquam filii alieni, tanquam locutum est vanitatem; dextera eorum, dextera iniquitatis. Qentute sua. Filiae
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ ẽ. tanquã puluis quẽ ꝓicieten¬
tus a facie t̃rȩ. Deniq qͥd in illissp̃¬
henditꝰ: Non qͥa ista habuerint. I&
boni habent ista. Sed qͥd Hoc inddi¬
te ne passim diuites rep̃hendatis rur¬
sus ne de pauꝑtate & egestate p̃sua¬
tis. Si enĩ ñ est p̾sum̃dũ de diuiti
quanto magis ñ ẽ. p̃sumendũ dau¬
ꝑtate. sed de dõ uiuo: In qͦ gͦ istrtan¬
tur : Quia beatũ dixer̃ põpłmii
hȩc st̃ Idõ filii alieni. ideo os cum
locutũ. ẽ uanitatẽ. & dextera eoꝵ dex¬
tera iniqͥtatis. Tu aut̃ qͥd: Beatꝰ popłs

Expanded text:
id est tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Denique quid in illis reprehenditur? Non quia ista habuerint; nam et boni habent ista: sed quid? Hoc intendite; ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate et de egestate praesumatis. Si enim non est praesumendum de divitiis, quanto magis non est praesumendum de paupertate, sed de Deo vivo? In quo ergo isti notantur? Quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Ideo filii alieni, ideo os eorum locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Tu autem quid? Beatus populus
Abbreviated transcription (Latin):
flua rerũ tẽporaliũ significant.
uidẽ capilli ñ supfluẽ facti sc̃
incorpore hominũ. sed ad ali¬
od ornam̃tũ. Tam̃ qͥa sine sensu
s. Sed aliquando & aliquid boni
e capillis oꝑantũ.ẽ. Quando fran
panẽ esurienti. egenũ sine tecto in¬
cis in domũ tuã. si uideris nudũ ue
postremo etiã ipsi martyres umitas
entes uocẽ illã. sic̃ xp̃c animã suã
mas ponere: qͦdã mͦ de capillis sue
ne nobiscũ fecer̃. id . ẽ. de his reb qͥ
potest ãputare uł radere illa nouaa
Quia gͦ & de ipsis capillis boni aliqͥs
capillis suis tersit. qͦs lacrimi i at
Quid significans: Quia cũ misertꝰ fus
alicuĩ: debes & subuenire si potes. Gñ
misereris: tanꝗ lacrimas fundis. Ub
uenis: capillis tergis. Et si hoc cinq
qͣntomagis pedib dñ: Qui st̃ pecũ:¬

Expanded text:
superflua rerum temporalium significant. superflua rerum temporalium significant. Qui quidem capilli non superflue facti sunt a Deo in corpore hominum, sed ad aliquod ornamentum: tamen quia sine sensu los. Sed aliquando et aliquid boni de capillis operandum est, quando frangis panem esurienti, egenum sine lecto inducis in domum tuam, si videris nudum, vestis : postremo etiam ipsi martyres imitantes entes vocem illam, Sicut Christus animam suam mas ponere , quodammodo de capillis suis bene nobis fecerunt, id est de his rebus quas potest amputare vel radere illa novacula. Quia ergo et de ipsis capillis boni aliquidcapillis suis tersit, quos lacrymis rigavit . Quid significans? Quia cum misertus fueris alicujus, debes et subvenire, si potes. Cum enim misereris, tanquam lacrymas fundis: cum subvenis, capillis tergis. Et si hoc cuicumque, quanto magis pedibus Domini? Qui sunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
lꝓphetia quid sit euenturũ malis.
itaq putetis ex mali uolentia psalmũ
ta cogitatio iniqͥtatis totadie. & me-¬
catio malignitatis in lingua tua
e int̃missione qͥd egit: Quid fecit:
nouacula acuta fecisti dolũ. Ecce
faciunt scĩs mali. Capillos radunt.
d.ẽ. qđ dixi: Si sint tales ciues ie¬
n qͥ audiant uocẽ dñi sui. regis sui
teritis. nolite timere eos qͥ corpus
tidunt animã autẽ ñ posst᷑ occide
qͥ audiant uocẽ quȩ modo ex euan-¬
io recitata. ẽ. quid ꝓdest homini
totũ mundũ lucret᷑. se aut̃ ipsũ
ẽtrim̃tũ faciat: contẽnunt omĩa
entia bona. insuꝑ & ipsã uitã. Et
ud factura. ẽ. nouacula dohec ho¬
ini meditanti in hac t̾ra regnũ
ebenti secũ dm̃. & ꝑmansuro cũ dõ:
d factura illa nouacula: Capillos
sura. caluũ factura. ẽ. Et hoc ad
m ptinet. qͥ in loco caluariȩ cru¬
ris. ẽ. facit & filiũ chorȩ. qđ in¬
p̃tat᷑ caluitiũ. Nã & isti capilli.

Expanded text:
prophetia quid sit eventurum malis. Non prophetia quid sit eventurum malis. Non itaque putetis ex malevolentia Psalmum tota cogitatio iniquitatis tota die, et meditatio malignitatis in lingua tua sine intermissione, quid egit? quid fecit? Sicut novacula acuta fecisti dolum. Ecce quid faciunt sanctis mali; capillos radunt. Quid est quod dixi? Si sint tales cives Jerusalem qui audiant vocem Domini sui, regis sui dicentis, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ; qui audiant voceelio recitata est, Quid prodest homini si totum mundum lucretur, se autem ipsum detrimentum faciat , contemnunt omnia praesentia bona, insuper et ipsam vitam. Et quid factura est novacula Doech homini meditanti in hac terra regnum habenti secum Deum, et permansuro cum Deo? quid est factura illa novacula? Capillos rasura, calvum factura est. Et hoc ad Christum pertinet, qui in loco Calvariae crucifixus est. Facit et filium Core, quod interpretatur Calvitium. Nam isti capilli
Abbreviated transcription (Latin):
ant ad pmanendũ. Quȩ aut̃ faciun
ad destructionẽ: faciant ꝓpt̾ disci¬
plinã ꝓficientiũ. ñ ꝓpt̾ oppressio¬
nẽ innocentiũ. Huic ergo potentis
cõparatũ corpus illud t̾renũ quar
tudine. sine int̾uallo. sine pausationa
& quando ñ facis cogitas. ut quando
aliqͥd mali ab est amanib. a corde ñ
absit. Aut facis malũ. aut dũ ñ po¬
tes facere dicis malũ. hoc. ẽ. male di¬
cis. aut qͣndo nechoc potes: uis. & co¬
gitas malũ. Totadiȩ gͦ id ẽ. sine int̾¬
missione. Expectamꝰ huic homini poe:¬
nã. Perpetua sibi poena.ẽ. Minaris c¬
ei . Tu cũ eiminaris. qͦ eũ uis mittere
in malũ:: Dimitte illũ in se. Ut mul¬
tũ seuias: subiecturus es bestiis. In
se ipso peior.ẽ. bestiis. Bestia enĩ la¬
cerare corpus eiꝰ potest. ipse cor suũ
iũ relinquere ñ potest. Interius in
ipse seuit. & tu exterius plagas in¬
iris: Immo ora ꝓ illo. ut liberet᷑

Expanded text:
ant ad permanendum; quae autem faciunt ant ad permanendum; quae autem faciunt ad destructionem, faciant propter disciplinam proficientium, non propter oppressionem innocentium. Huic ergo potentiae comparatum corpus illud terrenum, quare tudine, sine intervallo, sine pausatione. Et quando non facis, cogitas; ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit: aut facis malum, aut dum non potes facere, dicis malum, hoc est, maledicis: aut quando nec hoc potes, vis et cogitas malum. Tota die ergo, id est sine intermissione. Exspectamus huic homini poenam. Parva sibi poena est? Minaris ei: tu eum ei minaris, quo cum vis mittere in malum? Dimitte illum in se. Ut multum saevias, subjecturus es bestiis: in seipsum pejor est bestiis. Bestia enim lacerare corpus ejus potest: ipse cor suum sanum relinquere non potest. Interius in se ipse saevit, et tu exterius plagas inquiris? Imo ora Deum pro illo, ut liberetur
Abbreviated transcription (Latin):
licia. Aliqͥd magnũ.ẽ. głari in mali¬
cia: Edificare domũ. paucorũ est.
Destruere: quiuis ignauus potest: Se¬
minare frum̃ta. excolere segetẽ. ex¬
pectare donec maturescat. & in eiꝰ
fructu in qͦ laborauit gaudere: pau¬
corũ .ẽ. Una scintilla omnẽ segetẽ
incendere. qͥuis potest Susciꝑẽ in¬
fantẽ natũ. nutrire. educare ad
iuuenilẽ ȩtatẽ ꝑducere: magnũ offi.¬
ciũ est. Occidere illũ uno pimcto tẽ¬
poris: quiuis potest. Ergo eaque ad
destructionẽ fiunt. facillime fiunt:
malo: Quid facturus es opotens qͥd
facturus es : Multũ te iactas. Occisu¬
rus es hominẽ: hoc & scorpius. hoc &
una febris. hoc & fungus malus. Huc¬
cine redacta.ẽ. om̃is potentia tua.
ut malo fungo ȩquetur: Hoc gͦ faci¬
unt boni ciues ierłm: qͥ ñ in malicia
sed inbonitate głant᷑ Primo ut ñ
in se. sed in dno głent᷑. Deinde ut ea
que ad ȩdificatĩonẽ faciunt. studio¬
se faciant. & talia faciant. quȩ uale¬

Expanded text:
litia. Aliquid magnum est gloriari in malitia? Aedificare domum paucorum est, destruere quivis ignarus potest. Seminare frumenta, excolere segetem, exspectare donec maturescat, et in ejus fructu in quo laboravit gaudere, paucorum est: una scintilla omnem segetem incendere quivis potest. Suscipere infantem, natum nutrire, educare, ad juvenilem aetatem perducere, magnum officium est: occidere illum uno puncto temporis quivis potest. Ergo ea quae ad destructionem fiunt, facillime fiunt. malo. Quid facturus es, o potens, quid facturus es, multum te jactans? Occisurus es hominem: hoc et scorpius, hoc et una febris, hoc et fungus malus. Hucne redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo faciunt boni cives Jerusalem, qui non in malitia, sed in bonitate gloriantur: primo ut non in se, sed in Domino glorientur; deinde ut ea quae ad aedificationem faciunt, studiose faciant, et talia faciant quae vale
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipsos pauꝑes. & si ñ habentes pecu¬
niã. tam̃ habere auariciã. Et ut noue¬
ritis ñ pecuniã in diuite. sed auarici¬
ã condemnari: ad uertite qđ dico.
Respicis illũ diuitẽ stantẽ iuxtate.
Forte in illo. ẽ. pecunia. & ñ . ẽ. auaricia.
inte ñ ẽ pecunia. & est auaricia. Paup
ulcerosus & erũnosus linctꝰ a canib.
ñ habens opem. ñ habens escam. ñ ha¬
ie patrimoniũ tuũ sanitas. ẽ: Non est
n lazaro meritũ pauꝑtatis. s pietatis
Nn uides qͥs sublatꝰ.ẽ. ñ uides qͦ sublatꝰ
it. Quis . ẽ. sublatꝰ ab angłis: Paup
rumnosus. Quo sublatꝰ. ẽ: In sinũm
brahȩ. Lege scripturas & inuenies di¬
itẽ abraliãm. Ut noueris qͥa ñ diuitiȩ
uniunt᷑: habebat abralã multũ au¬
i. argenti. pecorũ. familiȩ. Diues erat.
in eiꝰ sinũ lazarus pauꝑ sublatꝰ est.
sinũ diuitis pauꝑ. an pͥotius ambo dõ
iuites. ambo a cupiditate paupes:

Expanded text:
etiam ipsos pauperes, etsi non habentes pecuetiam ipsos pauperes, etsi non habentes pecuniam, tamen habere avaritiam. Et ut noveritis non pecuniam in divite, sed avaritiam condemnari, advertite quod dico: respicis illum divitem stantem juxta te; et forte in illo est pecunia et non est avaritia, in te non est pecunia et est avaritia. Pauper ulcerosus, aerumnosus, linctus a canibus, non habens opem, non habens escam, non hane patrimonium tuum sanitas est? Non est in hoc Lazaro meritum paupertatis, sed pietatis. Nam vides qui sublatus est, non vides quo sublatus est. Quis est sublatus ab AngIn sinum Abrahae. Lege Scripturas, et invenies divitem Abraham . Ut noveris, quia non divitiae culpantur: habebat Abraham multum auri, argenti, pecorum, familiae; dives erat, et in ejus sinum Lazarus pauper sublatus est. In sinum divitis pauper: an potius ambo Deo divites, ambo a cupiditate pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
nuo contristati st̃ dicentes apud sẽ ip¬
sos. qͥsnam poterit saluari: Ergo qͣn¬
do dicebant quisnã poterit saluari.
diuites paucos attendebant: Late¬
bat eos tanta pauꝑũ multitudo: non
sibi poterant dice̾re. si difficile.ẽ. un¬
mo impossibile ut intrent diuites
in regnũ cȩloꝵ. sic̃ impossibile . ẽ. ut
intret cameluss ꝑforam̃ acus. om̃s pau¬
pes intrent in regnũ cȩloꝵ. diuites soli
excludant᷑. Quot st̃ enĩ diuites: At uͦ
pauꝑum milia in numerabilia. Non enĩ
tunicas inspecturi sumꝰ in regno cȩloꝵ.
sed uestis cuiq fulgor iusticiȩ deputa¬
bit᷑ Frunt gͦ pauꝑes ȩquales angłis dĩ.
induti stolis immortalitatis: fulgebt̃
sic̃ sol in regno patris sui. Quid nob̾. ẽ.
de diuitib paucis. sollicitos. eẽ. aut
laborare: Non hoc senser̃ apłi. Sed cũ
dñs hoc dixisset. facilius posse camelũ
intrare ꝑforam̃ acus. quã diuitẽ in
poterit saluari. qͥd attender̃ Non fa¬
cultates. sed cupiditates. Uider̃ enĩ

Expanded text:
puli contristati sunt, dicentes apud seipsos: Quisnam poterit salvari ? Ergo quando dicebant, Quisnam poterit salvari? divites paucos attendebant; latebat eos tanta pauperum multitudo? Non sibi poterant dicere: Si difficile est, imo impossibile ut intrent divites in regnum coelorum, sicut impossibile est ut intret camelus per foramen acus, omnes pauperes intrent in regnum coelorum, divites soli excludantur? Quot sunt enim divites? At vero pauperum millia innumerabilia. Non enim tunicas inspecturi sumus in regno coelorum; sed vestis cujusque fulgor justitiae deputabitur: erunt ergo pauperes aequales Angelis Dei; induti stolis immortalitatis, fulgebunt, sicut sol in regno Patris sui : quid nobis est de divitibus paucis sollicitos esse aut laborare? Non hoc senserunt Apostoli: sed cum Dominus hoc dixisset, Facilius est camelum transire per foramen acus, quam divitpoterit salvari? quid attenderunt? Non facultates, sed cupiditates. Viderunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
Naufragiũ fugis. & plũbũ amplecteris:
Si ñ uis mergi:. tabulã app̃hende. ligno
portare. crux te ꝑducat: Iu uͦ qͥa dohec
es idumeus. motus t̾renꝰ. qͥd facis:
Dilexistiomĩa uerba sũ mersionis: linguã
stra fallaciȩ. ẽ. lingua dolosa. aliud in
corde gestantiũ. aliud ore ꝓmentiũ.

Expanded text:
Naufragium fugis, et plumbum amplecteris! Naufragium fugis, et plumbum amplecteris! Si non vis mergi, tabulam apprehende, ligno portare, crux te perducat. Nunc vero quia Doech es Idumaeus, motus et terrenus, quid facis? Dilexisti omnia verba submersionis, linguam stra fallaciae est. Lingua dolosa aliud in corde gestantium, aliud ore promentium.
Abbreviated transcription (Latin):
merget᷑ aqua. oleũ suꝑeminebit. Pone
sub tenebris lucẽ. fugabunt᷑ tenebrȩ.
lux manebit. Suꝑ cęlũ t̾rã uis colloca¬
re: Pondere suo cadit t̾ra in locũ suũ
Tu gͦ mergeris diligendo maliciã suꝑ
benignitatẽ. Nã nunquã malicia su¬
loqui equitatẽ. Ante te. ẽ. equitas. ante
te iniquitas. Unã linguã habes. qua
uis eã uertis. Quare gͦ potius ad iniqͥ¬
tatẽ ñ ad ȩquitatẽ: Cibos amaritudi¬
nis ñ das uentrituo. & cibos iniqͥtatis
das linguȩ tuȩ: Maligne. sic̃ eligis
qͦ uescaris. sic elige qđ loquaris. Prȩpo¬
nis gͦ iniqͥtatẽ ȩquitati. & p̃ponis ma¬
liciã benignitati. Tu quidẽ p̃ponis.
sed supra. e̾ẽ. qͥd potest. nisi benignitas
& equitas : Sed tu imponendo tẽ qͦdã¬
mͦ suꝑea. quȩ necesse. ẽ. ut deorsũ eant.
ñ illã facis. ẽẽ. suprabona. sed tii ciĩ eis
psalmo. Dilȩxistiomĩa uerba sũ mersi¬
onis. Pripe gͦ te si potes a sũmersione.

Expanded text:
mergetur aqua, oleum supereminebit. Ponere vis mergetur aqua, oleum supereminebit. Ponere vis sub tenebris lucem; fugabuntur tenebrae, lux manebit. Super coelum terram vis collocare; pondere suo cadet terra in locum suum. Tu ergo mergeris diligendo malitiam super benignitatem. Nam nunquam loqui aequitatem. Ante te est aequitas, ante te est iniquitas: unam linguam habes, quo vis eam vertis; quare ergo potius ad iniquitatem, et non ad aequitatem? Cibos amaritudinis non das ventri tuo, et cibos iniquitatis das linguae tuae malignae? Sicut eligis quo vescaris, sic elige quod loquaris. Praeponis ergo iniquitatem aequitati, et praeponis malitiam benignitati: tu quidem praeponis, sed supra esse quid potest nisi benignitas et aequitas? Sed tu imponendo te quodammodo super ea quae necesse est ut deorsum eant, non illa facies esse supra bona, sed tu cum eis Psalmo, Dilexisti omnia verba submersionis. Eripe ergo te, si potes, a submersione.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere. ut bene ageret. Clausi
oculos a luce p̾senti. Et qͥd sequit᷑ i
qͥtatẽ meditatꝰ ẽ. in cubili suo. Hocẽ
interiore secreto cordis sui. Tale be
obicit᷑ huic dohec iduineo. maligno cor¬
pori motui t̾reno. ñ ꝑmanenti. ñ cȩlesti.
Dilexisti maliciã suꝑbenignitatẽ. Nã uis
nosse quã uideat malus utrumq. & illud
potius eligat. hinc se auertat: Quare
clamat qͣndo aliqͥd iniq patit᷑: Quare
tunc exaggerat quantũ potest iniqͥtatẽ.
& laudat benignitatẽ. rep̃hendens eum
qͥ in illo oꝑatꝰ. e malignitatẽ suꝑ beni¬
gnitatẽ: Sit gͦ regula sibi aduidendũ
De se ipso iudicabit᷑: Porro si faciat qđ
scriptũ.c̃. diliges ꝓximũ tuũ tanꝗ te¬
ipsũ. & quȩ uultis ut faciant uob̾ homi¬
nes bona. hȩc & uos facite illis: apud sẽ
habet unde nouerit. qͥa qđ in se ñ uult
fieri. ñ debet facere alteri. Dil ȩxisti ma¬
liciã suꝑ benignitatẽ. Iniꝙ. in ordinate.
puerse uis leuare aquã suꝑ oleũ: De¬

Expanded text:
intelligere ut bene ageret, clausit oculos a luce praesenti. Et quid sequitur? Iniquitatem meditatus est in cubili suo , hoc est in interiore secreto cordis sui. Tale quid objicitur huic Doech Idumaeo, maligno corpori, mortui terreno, non permanenti, non coelesti. Dilexisti malitiam super benignitatem. Nam vis nosse quam videat malus utrumque, et illud potius eligat, hinc se avertat? Quare clamat quando inique aliquid patitur? Quare tunc exaggerat quantum potest iniquitatem, et laudat benignitatem, reprehendens eum qui in illo operatus est malignitatem super benignitatem? Sit ergo regula sibi ad vivendum: de seipso judicabitur. Porro si faciat quod scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum ; et, Quae vultis ut faciant vobis homines bona, haec et vos facite illis ; apud se habet unde noverit, quia quod in se non vult fieri, non debet facere alteri . Dilexisti malitiam super benignitatem. Inique, inordinate, perverse vis levare aquam super oleum; de
Abbreviated transcription (Latin):
nis enĩ caro foenũ. & claritas hominũ
ut flos foemi. Focnũ aruit & flos ceci¬
dit. uerbũ aut̃ dñi manet inȩt̾̃nũ.
Ecce ad qđ te teneas. ad uerbũ qđ manet
inȩt̃nũ. Nã ad foenũ aut ad florẽ foe¬
ni si te tenueris. qm̃ foenũ arescet &
flos decidet. destruet te ds̃ unfinem.
Et si mͦ non: certe infinẽ destruet Quan¬
do illud uentilabrũ uenerit. & acer¬
uus paleȩ a massa fuerit separatꝰ: non¬
ne massa inhorreo. & palea inigne:
N onne totꝰ iste dohec ad sinistram sta¬
bit. qͣndo dicturus. ẽ. dñs. ite in ignẽ
Destruet gͦ te ds̃ infinẽ. Cuellec te &
emigrabit de de tab̾naculo. Modogͦ
dohec iste idumeus. ẽ. in tab̾naculo.
sed seruus ñ manet indomo in ȩt̾nũ.
Oꝑat᷑ ꝙ iste aliqͥd boni. & si ñ factis suis
saltẽ uerb̾dĩ. ut in eccła qͣndo sua
quęrit. saltẽ quȩ xp̃i st̃ dicat: sed mi¬
grabit de tab̾naculo. Am̃ dico uobis.

Expanded text:
hominis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quo te teneas, ad quod manet in aeternum. Nam ad fenum et ad florem feni si te tenueris, quoniam fenum arescet, et flos decidet, destruet te Deus in finem: etsi non modo, certe in finem destruet, quando illud ventilabrum venerit, et acervus paleae a massa separatus fuerit. Nonne massa in horrea, et palea in ignem ? Nonne totus iste Doech ad sinistram stabit, quando dicturus est Dominus, Ite in ignem Destruet emigrabit te de tabernaculo tuo. Modo ergo Doech iste Idumaeus est in tabernaculo: sed servus non manet in domo in aeternum . Operatur et iste aliquid boni, etsi non factis suis, saltem verbis Dei, ut in Ecclesia quando sua quaerit , saltem quae Christi sunt dicat. Sed emigrabit te de tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
re etiã suꝑ eminentẽ scientiã carita
xp̃i. ut impleamini inomnẽ pleni¬
linẽ dĩ. Ialib fructib digna. ẽ tan
:discernamꝰ duo ista tẽpora. satis uti
timendi & ridendi. Quã diu enĩ
niꝰ in hoc scło. nondũ. ẽ. ridendũ: ne
tea ploremꝰ. Legimꝰ qͥd seruet᷑ in
ẽ huic dohec. Legimꝰ. & qͥa intelligi

Expanded text:
inentem scientiam charitatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei . Talibus fructibus digna est tanta et discernamus duo ista tempora satis utiliter timendi et ridendi. Quamdiu enim sumus in hoc saeculo, nondum est ridendum, ne postea ploremus. Legimus quid servetur in finem huic Do
Abbreviated transcription (Latin):
porẽ. Audiuit enĩ ꝓpł am dicentẽ.
spauit in multitudine diuitiarũ sua¬
rũ. & continuo si pauꝑ. ẽ. attendit
pannos suos. respexte iuxta se forte
diuitẽ in popło dĩ ornatius uestitũ.
& ait incorde suo. De isto dicit. Nun¬
qͥd de me: Noli inde te excidere. no¬
li separare. nisi uideris & timueris.
ut postea rideas. Nã quid tͥ ꝓdest si
eges facultate. & ardes cupiditate.
diuiti contristato dixerat. uende om̃ia
tua quȩ habes. & da pauꝑib. & habeb̾
thesaurũ in cȩlo. & ueni sequere me.
& magnã desꝑationẽ diuitib p̾nun

Expanded text:
pore. Audivit enim Prophetam dicentem, pore. Audivit enim Prophetam dicentem, Speravit in multitudine divitiarum suarum: continuo si pauper est, attendit pannos suos, respexit juxta se forte divitem in populo Dei orantius vestitum, et ait in corde suo, De isto dicit, numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, nisi videris et timueris, ut postea rideas. Nam quid tibi prodest, si eges facultate et ardes cupiditate? diviti contristato dixerat, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, et magna
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ animas se transfert sapientia:
factura. ẽ. qđ dix̃. Increpabã & non
exaudiebatis. loquebar. & meis ser¬
monib ñ intendebatis. & ego urẽ ꝑ
ditioni suꝑ ridebo. Hoc fiẽt tuncꝰ
a iustis. in istũ dohec. Modo autẽ
uideamꝰ & timeamꝰ. ne hoc simꝰ qđ in
eũ dicimꝰ. Et si hoc eramꝰ: hocesse de¬
sinamus. ut mͦ timentes. postea ride
bunt.  Et suꝑ eũ ridebunt & dicent¬
 Ecce homo qͥ ñ posuit dm̃ adiutorem
suũ. Uidete corpus t̾renũ. Quantũ
habebis: tantꝰ eris. Prouerbiũ auarorũ.¬
rapaciũ. in nocentes oppͥmentiũ. res
alienas inuadentiũ. cõmendata negan.¬
tiũ. Quale hoc ꝓuerbiũ: Quantum
habebis: tantꝰ eris. Id .ẽ. qͣntũ habue.¬
ris pecuniȩ. qͣntũ ad quisieris: tanto
plus poteris. Ecce hõ qͥ ñ posuit dm̃
adiutorẽ suũ: sed sꝑauit in multi¬
tudine diuitiarũ suarũ. Nondicat
pauꝑ forte malus. ego ñ sũ de hoc cor¬

Expanded text:
quorum animas transfert se sapientia, quorum animas transfert se sapientia, factura est quod dixit: Increpabam, et non exaudiebatis; loquebar, et meis sermonibus non intendebatis; et ego vestrae perditioni superridebo . Hoc fiet tunc a justis in istum Doech. Modo autem videamus et timeamus, ne hoc simus quod in eum dicimus: et si hoc eramus, hoc esse desinamus, ut modo timentes, postea rideabunt? Et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum. Videte corpus terrenum. Quaeris. Proverbium avarorurapacium, innocentes opprimentium, res alienas invadentium, commendata negantium. Quale hoc proverbium? Quantum habebis, tantus eris; id est, quantum habueris pecuniae, quantum acquisieris, tanto plus poteris. Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum. Non dicat pauper forte malus: Ego non sum de hoc cor
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit uita ur̃a. tunc & uos appe¬
bitis cũ illo in gła: tunc iusti urle¬
bunt istũ dohec. Non. ẽ. enĩ iã
ueniendi locus. ñ qͦmͦ nunc qͣn
uides hominẽ in iuste uiuentẽ. ĩ
cũ illo laborare ut corrigas. qͥa a
esse. Itaq ñ de te p̃sumas. nec de
desꝑes. & da oꝑam quantũ potes. se
nignꝰ es. si ñ diligis maliciã suꝑbi
gnitatẽ: ut ambulantẽ hominẽi
uia mala & errantẽ. corrigas adũ
bonã. Tunc uͦ cũ uenerit iudicii
pus. correctionis locus ñ erit: se
tantũ clãnationis. Erit ibi poenm¬
tia sed infructuosa. qͥa sera. Uist
sit fructuosa: Non sit sera. Considera.
hodie te corrige. Reus es. ille iudex. ẽ
Corrige reatũ. & gaudebis ad iudicẽ
Hodie enĩ hortat᷑ tẽ: ne iudicet te. Et
qͥ iudex tuus futurus. ẽ: ipse . ẽ. hodie
aduocatꝰ tuus Tunc gͦ fr̃s restat. ri¬
dendi tẽpus. Nã ipsã irrisionẽ iniquo¬
rũ quȩ futura. ẽ a iustis: significauit
liber ille sapientiȩ. In suis enĩ in

Expanded text:
ra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria ; tunc justi ridebunt istum Doech. Non est enim jam subveniendi locus: non quomodo nunc, quando vides hominem injuste viventem, vis cum illo laborare ut corrigas; quia qesse. Itaque nec de te praesumas, nec de illo desperes; et da operam quantum potes, si benignus es, si non diligis malitiam super benignitatem, ut ambulantem hominem in via mala et errantem corrigas ad viam bonam. Tunc vero cum venerit judicii tempus, correctionis locus non erit, sed tantum damnationis: et erit ibi poenitentia, sed infructuosa, quia sera. Vis ut sit frutuosa? Non sit sera: hodie te corrige. Reus es, ille judex est: corrige reatum, et gaudebis ad judicem. Hodie enim hortatur te, ne judicet te; et qui judex tuus futurus est, ipse est hodie advocatus tuus. Tunc ergo, fratres, restat ridendi tempus. Nam ipsam irrisionem iniquorum quae futura est justis, significavit liber ille Sapientiae. In suis enim, in
Abbreviated transcription (Latin):
to uos qͥ sp̃uales estis instruite huiꝰ
modi
in sp̃u lenitatis. intendens te ipsũ
uiuunt ex fide. sic uident istũ do
qͥd illi euenturũ sit: ut tam̃ tune
& sibi. Quid enĩ st̃ hodie sciunt. d
cras futuri sint nesciunt. Modo qͥ
debunt iusti & timebunt. Quãs
aut̃ ridebunt. Quando transis
iniqͥtas. qͣndo trans uolauerit sũ
ex magna parte transuolauit ius
incertũ. Quando fugatę fuerute
lamus. nisi ad lucernã scriptisũ.
& ideo timemꝰ tanꝗ in nocte: Anla¬
mus enĩ ad ꝓphetiã de qua dic̃s¬

Expanded text:
uite hujusmodi spiritu lenitatis, intendens teipsum ndo, qui vivunt ex fide, sic vident istum Doech quid illi eventurum sit, ut tamen timeant et sibi: quid enim sunt hodie, sciunt; quid cras futuri sint, nesciunt. Modo ergo videbunt justi, et timebunt. Quando autem ridebunt? Quando transierit iniquitas, quando transvolaverit, sicut jam ex magna parte transvolavit tempus incertum, quando fugatae fuerint lamus nisi ad lucernam Scripturarum, et ideo timemus tanquam in nocte. Ambulamus enim ad prophetiam, de qua dic
Abbreviated transcription (Latin):
lũ dep̃candi ꝓciuib suis. Et cũ ħ¬
oraret: corã dõ ubi mentiri ñ posse
in oratione sua dix̃. ita sibi fuissi il
ornam̃ta regalia: sic̃ pannũ morb¬
Nongͦ desꝑemꝰ de ciuib regni cȩloꝵ: qͣn¬
negotia. aliqͥd t̾renũ in re publica ter¬
rena. Nec rursus continuo gratulem᷑
om̃ib hominib. qͦs uidemus agere
negotia cȩlestia: quia & filii pestilen¬
tiẽ sedent aliqͣndo in cathedra moysi.
de quib dr̃. Quȩ dicunt facite. quȩ
aut̃ faciunt facere nolite. dicunt enĩ
& ñ faciunt. Illi in t̾renis reb leuant
cor incȩlũ. isti in cęlestib uerbis tra.¬
hunt cor in t̾rã. Ueniet autẽ tẽpus
uentilabri. qͣndo utrunq diligentis¬
sime discernat᷑. ne granũ aliqͦđ tran¬
seat in aceruũ paleẽ cõburendũ. nec
una stipula transeat ad massã in hor¬
reo recondendã. Quã diu gͦ nunc ꝑ¬
mixtũ ẽ: audiamꝰ hinc uocẽ nr̃am.
id ẽ. ciuiũ regnicȩloꝵ. Hoc enĩ affe

Expanded text:
lum deprecandi pro civibus suis; et cum oraret coram Deo, ubi mentiri non posset, in oratione sua dixit, ita sibi fuisse illa ornamenta regalia sicut pannum mgo desperemus de civibus regni coelorum, quannegotia, aliquid terrenum in republica terrena: nec rursus continuo gratulemur omnibus hominibus quos videmus agere negotia coelestia; quia et filii pestilentia sedent aliquando in cathedra Moysi, de quibus dicitur, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt. Illi in terrenis rebus levant cor in coelum, isti in coelestibus verbis trahunt cor in terra. Veniet autem tempus ventilabri, quando utrumque diligentissime discernatur, ne granum aliquod transeat in acervum paleae comburendum, ne una stipula transeat ad massam in horreo recondendam . Quamdiu ergo nunc permixtum est, audiamus hinc vocem nostram, id
Abbreviated transcription (Latin):
quã unꝰ homo. ẽ. Duȩ ꝑsonȩ. sed tam̃
unũ genꝰ hominũ. Proinde in isto tẽ¬
pore & in isto scło. uideamꝰ hȩc duo
genera: ut ꝑtineat ad utilitatẽ nr̃am.
Nodo uideamꝰ dohec. mͦ uideamꝰ corpus
regis & sacerdotis. mͦ uideamꝰ corpus
hominũ aduersus regẽ & sacerdotẽ
rimo nomina ipsa attendite. quã my¬
stica sint. Dohec. int̾p̃tat᷑ motꝰ idu¬
meus: int̾pretat᷑ t̾renꝰ. Iã uidete
quale genꝰ hominũ significet dohec
in ȩt̃nũ. sed emigrandũ tͣrenũ. Quid
expectas de homine t̾reno aliqͦs fru¬
ctus celestes: Cęlestis homo erit in
ȩt̃nũ. Est gͦ regnũ t̾renũ ut breuit
dicã & cito in sinuem. hodie in isto scło
ubi . ẽ. & regnũ cȩleste ꝑegrinum

Expanded text:
quam unus homo et duae personae, sed tamen quam unus homo et duae personae, sed tamen unum genus hominum. Proinde in isto tempore, et in isto saeculo videamus haec duo genera, ut pertineat ad utilitatem nostram, Modo videamus Doech, modo videamus corpus regis et sacerdotis, modo videamus corpus hominum adversus regem et sacerdotem. 4. Primo nomina ipsa attendite quam mystica sint. Doech interpretatur Motus: Idumaeus interpretatur Terrenus. Jam videte quale genus hominum significet Doech in aeternum, sed emigrandus. Terrenus: quid exspectatis de homine terreno aliquos fructus? Coelestis homo erit in aeternum. Est ergo regnum terrenum, ut breviter dicam et cito insinuem, hodie in isto saeculo, ubi est et regnum coeleste. Peregrinos
Abbreviated transcription (Latin):
rere saul. & iratꝰ. ẽ. suis. qđ nemo ei
sibi uellet ꝓdere. Hoc lectũ. ẽ mos
lectone regnoꝵ. Erat aut̃ ibi
hec quidã. quando uenerat ille ad
hi melech sacerdotẽ. pͥnceps pastoꝵ
aul idumeus. Qui cũ adesset. quando
iul irascebat᷑ suis. qđ nullus ei uellet
dere dd̃: ꝓdictit ubi eũ uidisset. Mi¬
it continuo saul: exhibuit sacerdotẽ
om̃s eiꝰ. & iussit om̃s occidi. Nemo au¬
is. ẽ. hominũ regis saul. nec iubente
ege mittere manũ insacerdotẽ dnĩ:
ed ille qͥ prodiderat. sic̃ iudas a ꝓpõ¬
sito suo ñ recessit. & usq infinẽ ꝑse¬
uerauit de illa radice fructꝰ ferre.
quales nisi quales fert arbor mala:
ecidit dohec iste manu sua iubente
rege sacerdotẽ. & om̃s eiꝰ. Deinde debel¬
lata .ẽ. etiã ciuitas sacerdotũ. Inuenimꝰ
gͦ dohec istũ inimicũ regidł. & sacer¬
doti achimelech. Unꝰ homo. ẽ. dohec
sed unũ genꝰ hominũ . ẽ. dohec: sic̃ dđ̃
& corpus ipsius regis & sacerdotis. tan¬

Expanded text:
 nemo eum sibi vellet prodere. Hoc modo lectum est in libro Regnorum. Erat autem ibi Doech quidam, quando venerat ille ad Achimelech sacerdotem, princeps pastorum Saül, Idumaeus. Qui cum adesset quando Saül irascebatur suis, quod nullus illi vellet prodere David, prodidit ubi eum vidisset. Misit continuo Saül, exhibuit sacerdotem et omnes ejus, et jussit occidi. Nemo ausus est hominum regis Saül, nec jubente rege, mittere manum in sacerdotes Domini: sed ille qui prodiderat, sicut Judas, qui a proposito suo non recessit, et usque in finem perseveravit de illa radice fructus ferre, quales, nisi quales fert arbor mala? occidit Doech iste manu sua, jubente rege, sacerdotem et omnes ejus: deinde debellata est civitas etiam sacerdotum . Invenimus ergo Doech istum inimicum regi David et sacerdoti Achimelech. Unus homo est Doech, sed genus hominum est Doech: sicut David et corpus ipsum regis et sacerdotis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ benignitatẽ. Ante te erat beniais.
ipsã diligeres. Non enĩ aliqͥd eras en¬
turus. aut qđ diligeres de longini
nauigatione allaturus eras. Inĩqui¬
elige. Sed forte habes oculũ. qͦ uid
malignitatẽ. & ñ habes oculũ. qͦ uic̃
benignitatẽ. Ue iniqͦ cordi. Qđ pe
.c̃. auertit se. ne uideat qđ uidere ꝑ¬
test. Quid enĩ de talib alio loco dicͦ

Expanded text:
super benignitatem. Ante te erat benignitas, ipsam diligeres. Non enim aliquid eras erogaturus, aut quod diligeres de longinqua navigatione allaturus eras. elige. Sed forte habes oculum quo videas malignitatem, et non habes oculum quo videas benignitatem. Vae iniquo cordi! Quod pejus est, avertit se ne videat quod videre potest. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
aure & corde sed & stilo excipieno
quȩ dicimꝰ. ut ñ auditorẽ tantũ.
& lectorẽ etiã cogitare debeamu
Nata ẽ. quidẽ hũic occasio psalmo.
ex re quadã gesta: quã uob̾ etiã feci¬
mus recitari de libro regnoꝵ. Saul
enĩ nͣ ad ꝑmanendũ electꝰ a dnõ. sed
eoꝵ correptionẽ ñ ad utilitatẽ. scdi

Expanded text:
ipienda quae dicimus: ut non auditorem tantum, sed et lectorem etiam cogitare debeamus. Nata est quidem occasio psalmo huic ex re quadam gesta, quam vobis etiam fecimus recitari de libro Regnorum. Saül enim rex non ad permanendum electus a Domino, sed eorum corrept