comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mam. s forte necessariam delati sumꝰ.
Itaq fructum tanti oꝑis iam ostende.
siplacet. M̾ Est om̃ino atq uberrimꝰ.
nã totũ qͦd querebamꝰ effectũ ẽ. Si enĩ
sensus ẽ corporis passio ꝑ se ipsam ñ
latens animã: qͦd ut firmissime tene¬
remus. diutiꝰ quã uelles. sermocina¬
ti sumus: meministi ne tandem nos
comperisse ibi sentire oculos uͥ ñ st̾.
uł potius ibi pati: d̾ M emini. M
Etiam illud dedisti. nͥ fallor nec m
dubitas dandum fuisse: animã
multo quã totũ corpꝰ ẽ eẽ meliorẽ
ac potentiorẽ. D̾ Hinc uͦ dubitare.
nefarium puto. M Age. si corpus
potest ibi pati aliquid uͥ ñ ẽ. per
quanda cũ anima contẽꝑatio¬
nem. qͦd ocłis in cernendo accide¬
re inuentũ ẽ: adeone animã cras¬
sam & pigram putamꝰ ꝑ quã ipsi
oculi tantũ possunt: ut eam late¬
at corporis passio. si ñ ibi iaceat. ubi
passio ipsa contingit: G̃ Multũ
me mouet ista conclusio: & tã mul¬

Expanded text:
mam, sed forte necessario delati sumus. mam, sed forte necessario delati sumus. Itaque ipsum fructum tanti operis jam ostende, si placet. A. Est omnino, atque uberrimus; nam totum quod quaerebamus, effectum est. Si enim sensus est corporis passio per seipsam non latens animam, quod ut firmissime teneremus, diutius quam velles sermocinati sumus; meministine tandem nos comperisse ibi sentire oculos ubi non sunt, vel potius ibi pati? E. Memini. A. Etiam illud dedisti, nisi fallor, nec modo dubitas dandum fuisse, animam multo quam totum corpus est, esse meliorem ac potentiorem. E. Hinc vero dubitare nefarium puto. A. Age, si corpus potest ibi pati aliquid ubi non est, propter quamdam cum anima contemperationem, quod oculis in cernendo accidere inventum est; adeone animam crassam et pigram putamus, per quam ipsi oculi tantum possunt, ut eam lateat corporis passio, si non ibi jaceat, ubi passio ipsa contingit? 60. E. Multum me movet ista conclusio, et ita mul
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ latet sciat᷑. Cu enĩ huic rogationi
temere assensus es. D̾ Nam qͥd uel¬
les ut dicerẽ: m̃ Nlon continuo ẽẽ
scientiam siquid ñ latet. s si ꝑ ratio¬
nem ñ latet: cũ autẽ ꝑ corpꝰ ñ latet
sensum uocari: si ꝑ se ipsam ñ lateat
corporis passio. An ignoras quib da
philosophis &e ꝑacutis uisum eẽ. ne
id ipsum qͥdem qͦd mente comp̾hen¬
ditur ad nom̃ aspirare scientiȩ: nͥ tãs
firma comp̾hensio sit. ut ab ea mens
Accipio ista gratissime. s queso
qm̃ quid sit sensus subtilissime qͣn¬
tum arbitror explicatũ ẽ. referamus
nos ad illam questionẽ. ꝓpter quã¬
hoc explicandũ susceꝑamꝰ. Attule¬
ram enim ego argumentũ. quo tan¬
tam ꝓbarem animã eẽ. quantũ eiꝰ
corpus ẽ: eo qͦd tangentẽ a capite us¬
q ad pedis extremũ pollicem sentit.
quaquau̾sum tetigeris: atq inde ad
sensus diffinitionẽ morarũ plenissi¬

Expanded text:
quod non latet, sciatur: tu enim huic rogationi quod non latet, sciatur: tu enim huic rogationi temere assensus es. E. Nam quid velles dicerem? A. Non continuo esse scientiam si quid non latet, sed si per rationem non latet: cum autem per corpus non latet, sensum vocari, si per seipsam non lateat corporis passio. An ignoras quibusdam philosophis et peracutis visum esse, ne idipsum quidem quod mente comprehenditur, ad nomen aspirare scientiae, nisi tam firma comprehensio sit, ut ab ea mens Accipio ista gratissime: sed quaeso quoniam quid sit sensus, subtilissime quantum arbitror explicatum est, referamus nos ad illam quaestionem, propter quam explicandum hoc susceperamus. Attuleram enim ego argumentum, quo tantam probarem animam esse, quantum ejus est corpus, eo quod tangentem a capite usque ad pedis extremum pollicem sentit quaqua versum tetigeris; atque inde ad sensus definitionem morarum plenissi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut uirgaret audent̾ & oppugnata
ut turpit̾ cederet: m̾ Nunquidnã
ẽ hic quisquã uidex: a quo huic uł
mͥ metuendum sit: Ego te pͥuatĩ
qͣsi adhibitus uiris consultus instry¬
endi causa refellere uolui. ut cũ ad
udiciũ uentũ fuerit. paratus assistaᷤ
O̾ Est gͦ aliquid qͦd ꝓ ista ꝓferas: quã
mͥ inualidissimo temere defendendã
tuendamq cõmendaras: ñ Est certe.
DQuid nam id ẽ obsecro: M̃ Quia
quãquã sit aliud sensus. aliud scien¬
tia: illud tam̃ ñ latere utriq cõmune
ẽ ut ipsi homini & bestie quãuis
plurimũ differant. animal tam̃ eẽ
cõmune ẽ. Non latet enĩ quicqͥd ani¬
mȩ apparet: siue ꝑ contemperationẽ
corporis. siue ꝑ intelligentie pus ri¬
tatẽ. atq illud pͥmũ sensus. hoc autẽ
alterũ scientia sibi uendicauit.
Manet gͦ illa diffinitio tuta & ꝓba¬
ta᷑ m̃ Manet uͦ d̾ U̾bi nam gͦ decep¬
tus sum: M̾ Ubi rogaur utrũ om̃e

Expanded text:
est ut jurgaret audenter, et oppugnata est ut jurgaret audenter, et oppugnata ut turpiter cederet? A. Numquidnam est hic quisquam judex, a quo huic vel mihi metuendum sit? Ego te privatim quasi adhibitus jurisconsultus, instruendi causa refellere volui, ut cum ad judicium ventum fuerit, paratus assistas. 58. E. Est ergo aliquid quod pro ista proferas, quam mihi invalidissimo temere defendendam tuendamque commendas? A. Est certe.Quidnam id est, obsecro? A. Quia quanquam sit aliud sensus, aliud scientia, illud tamen non latere utrique commune est; ut ipsi homini et bestiae, quamvis plurimum differant, animal tamen esse commune est. Non latet enim quidquid animae apparet, sive per temperationem corporis, sive per intelligentiae puritatem; atque illud primum sensus, hoc autem alterum scientia sibi vindicavit. E. Manet ergo illa definitio tuta et probata? A. Manet vero. E. Ubinam ergo deceptus sum? A. Ubi rogavi, utrum omne
Abbreviated transcription (Latin):
Immo maxime. M̾ Aliud gͦ sensus:
aliud scientia . D̾ Ita est. M slon aũ
sentimꝰ ratione: s aut uisu. aut audi¬
tu. aut olfactu. aut gustu. aut tac¬
tu. D̾ Assentior. m̾ Et om̃e qͦd scimuᷤ
ratione scimus. Nullus gͥ sensus sci¬
entia ẽ: qͥcqͥd autẽ ñ latet. ad scientiã
ꝑtinet. Ad nullũ gͦ sensum ꝑtinet
ñ latere. ut nullus homo quadru¬
pes recte dici potest. Quamobrẽ ista
nr̃a diffinitio susceptatiua. ñ solũ
alienos t̾minos inuasisse. neq ali¬
qͥd sui uiris reliquisse. s nichil om̃ĩ¬
no habuisse ꝓpͥum: totumq alienũ
occripasse conuicta ẽ. D Quid gͦ age¬
mus: Patieris ne illam de iudicio ita
discedere: Quãquã enĩ ego ei defen¬
sionem quałe potui p̾buerim. tu ta¬
mñ ipsam litis formulam que nos de¬
cepit composuisti. Et ego qͥdem tã¬
& si optinere ñ potui. bona fide af¬
fui. qͦd mͥ satis ẽ. tu uͦ si p̾uaricationiᷤ
argueris qͥd facies a quo & ꝑducta

Expanded text:
Imo maxime. A. Aliud ergo sensus, Imo maxime. A. Aliud ergo sensus, aliud scientia. E. Ita est. A. Non autem sentimus ratione, sed aut visu, aut auditu, aut olfactu, aut gustatu, aut tactu. E. Assentior. A. Et omne quod scimus, ratione scimus: nullus igitur sensus scientia est. Quidquid autem non latet, ad scientiam pertinet: ad nullum ergo sensum pertinet non latere, ut nullus homo quadrupes recte dici potest. Quamobrem ista nostra definitio suscepta tua, non solum alienos terminos invasisse, neque aliquid sui juris reliquisse, sed nihil omnino habuisse proprium, totumque alienum occupasse convicta est. E. Quid ergo agemus? Patierisne illam de judicio ita discedere? Quanquam enim ego ei defensionem qualem potui praebuerim, tu tamen ipsam litis formulam, quae nos decepit, composuisti. Et ego quidem tametsi obtinere non potui, bona fide adfui, quod mihi satis est: tu vero si praevaricationis arguaris, quid facias, a quo et producta
Abbreviated transcription (Latin):
mus bestiis. Diffinitio autẽ illa uicio¬
sa .ẽ. O fateor me nichil inuenire: quo
resistam. M Accipe aliud: quo magis
nos huiꝰ diffinitionis pudeat. slam
meministi ut opinor tereum diffim¬
tionis uiciũ tͥ demonstratũ: qͦ prorsuᷤ
nicbil ẽ turpiꝰ. cũ ex neutra parte uera
ẽ: qualis illa ẽ hominis. homo ẽ ani¬
mal quadrupes. Nam siue omĩs
homo animal quadrupes ẽ. siue ome
animal quadrupes ẽ homo: qͥ dicit
atq affirmat. insanit ꝓfecto si ñ io¬
catur. D̾ Uerum dicis. m̾ Quid sun
hoc etiam uitio ista nr̃a dep̾hendit᷑.
Putasne qͥcꝗͣ magis eẽ qͦd sit explo¬
dendum. atq ext̾minandu de anima:
D̾Quis id recuset ⁊ S nollem si fieri
potest: etiam hic tamdiu detineri at¬
q int̾rogatiunculis agitari. m̾ Nicħ
ẽ qͦd metuas: iam enim confectũ ẽ ne¬
gocium. An tͥ nondum ꝑsuasũ ẽ. cũ
de differentia ferarũ &e hominum
ageret᷑ aliud eẽ sentire. aliud scire: o̾.

Expanded text:
mus bestiis: definitio ergo illa vitiomus bestiis: definitio ergo illa vitiosa est. E. Fateor nihil me invenire quo resistam. 57. A. Accipe aliud quo magis nos hujus definitionis pudeat. Nam meministi, ut opinor, tertium definitionis vitium tibi demonstratum, quo prorsus nihil est turpius; cum ex neutra parte vera est, qualis est illa hominis, homo est animal quadrupes: nam sive, omnis homo animal est quadrupes; sive, omne animal quadrupes homo est, qui dicit atque affirmat, insanit profecto, si non jocatur. E. Verum dicis. A. Quid? si in hoc etiam vitio ista nostra deprehenditur, putasne quidquam magis esse quod sit explodendum atque exterminandum de anima? E. Quis id recuset? Sed nollem, si fieri potest, etiam hic tamdiu detineri, atque interrogatiunculis agitari. A. Nihil est quod metuas, jam enim confectum est negotium: an tibi nondum persuasum est, cum de differentia ferarum et hominum ageretur, aliud esse sentire, aliud scire? E.
Abbreviated transcription (Latin):
cessationi similiꝰ neq tam̃ eã susciꝑe
aut implere animus potest: nͥ eo ipso
adiuuante eui reddimur. u nde fit.
ut homo eius clementia reformandꝰ
re uide. utrũ tͥiam ꝓbatum sit feras
ñ habere scientiã. totamq illã uelut
imaginẽ scientiȩ. quã miram iuim eẽ
sentiendi. d ẜ robatũ sane &e si qͥd de
hoc diligentius querendũ ẽ aliud tẽ¬
pus aucupabor:nẽ nosse cupio quid
nͥ diffinitionẽ illam sensus ut antea
qͦd nescio qͥd plus quã sensum inclu¬
debat: ita nunc contrario uitio ua¬
cillare. qͦd ñ omnẽ sensum potuit in¬
cludere: Habent enĩ ferȩ sensum. nec
habent scientiã. Quicqͥd autẽ ñ latet
scitur: & om̃e qͦd scitur. ad scientiã ꝓ¬
fecto ꝑtinet. de quib om̃ib iam mͥ
tecũ conuenit. Aut gͥ ñ ẽ uerũ.sensũ
eẽ passionẽ corporis ꝑ se ipsam ñ laten¬
tem animam: aut eo carent bestiȩ qͥa
scientia carent. Sensum autẽ concedi¬

Expanded text:
cessationi similius: neque tamen eam suscipere cessationi similius: neque tamen eam suscipere aut implere animus potest, nisi eo ipso adjuvante cui redditur. Unde fit ut homo ejus clementia reformandusre vide utrum tibi jam probatum sit, feras non habere scientiam, totamque illam velut imaginem scientiae, quam miramur, vim sentiendi. E. Probatum sane; et si quid de hoc diligentius quaerendum est, aliud tempus aucupabor: nnisi definitionem illam sensus, ut antea quod nescio quid plus quam sensum includebat, ita nunc contrario vitio vacillare, quod non omnem sensum potuit includere? Habent enim ferae sensum, nec habent scientiam: quidquid autem non latet, scitur; et omne quod scitur, ad scientiam profecto pertinet. De quibus omnibus jam mihi tecum convenit. Aut igitur non est verum, sensum esse passionem corporis non latentem animam; aut eo carent bestiae, quia scientia carent: sensum autem concedi
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo ñ fuit. Quãobrẽ quam¬
uis aliud ex alio inciderit: libenter
tam̃ ineo sermone demoror. qͦ ad mo¬
net᷑ anima. ne se ultra quã necessitaᷤᷤ
cogit refundat in sensus: s ab his¬
se potiꝰ ad seipsam colligat. & repuereᷤ¬
cat do: qd ẽ nouũ hominẽ fieri. uẽte¬
re exuto. a quo incipere ꝑ neglectam
d̾i legem certa ẽ ncessitas: quo neq¬
ue d rius neq secrecius quiequam
scripturis diuinis continet᷑. Uellẽ¬
autẽ hinc plura dicere. ac meipsũ con¬
stringere. dum quasi tͥ precipio. ut
nichil aliud agerẽ. quã redderer m.
cui me maxime debeo: atq ita dõ fie¬
ri. qͦd ait oratiꝰ amicũ mancipiũ
dño. Quod omĩno fieri ñ potest. nͥ ad
eiꝰ reformemur imaginẽ. quã nobis
ut preciosissimũ qͥddam & carissimũ
custodiendam dedit: dum nos ipsos
nobis tales dedit: qualib nichil possit
p̾ter ipsum anteponi. Hac autẽ actio¬
ne nichil mͥ uidet᷑ oꝑosiꝰ &e nichil est

Expanded text:
consuetudo non fuit. 55. Quamobrem, quamconsuetudo non fuit. 55. Quamobrem, quamvis aliud ex alio inciderit, libenter tamen in eo sermone demoror, quo admonetur anima, ne se ultra quam necessitas cogit, refundat in sensus; sed ab his potius ad seipsam colligat, et repuerascat Deo: quod est novum hominem fieri, vetere exuto; a quo incipere propter neglectam Dei legem certa est necessitas, quo neque verius neque secretius quidquam Scripturis divinis continetur. Vellem hinc plura dicere, ac meipsum constringere, dum quasi tibi praecipio, ut nihil aliud agerem quam redderer mihi, cui me maxime debeo : atque ita Deo fiquod ait Horatius, Amicum mancipium domino . Quod omnino fieri non potest, nisi ad ejus reformemur imaginem, quam nobis ut pretiosissimum quiddam et charissimum custodiendam dedit, dum nos ipsos nobis tales dedit, qualibus nihil possit praeter ipsum anteponi. Hac autem actione nihil mihi videtur operosius, et nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑant: cuiꝰ rei causã. ñ hic locꝰ ẽ ut que¬
ramꝰ᷑mente autẽ. ratione. & scientia.
nos illis d̾s̃ p̾posuit. S ille sensus
ea quib tales animȩ delectant᷑. acce¬
dente consuetudine cuiꝰ magna uiᷤ
ẽ potest discernere: atq eo facilius.
qd anima beluaꝵ magis corpori af¬
fira est. cuiꝰ st̃ illi sensus. quib utit᷑
ad uictum uoluptatẽq quã exeodẽ
illo corpore capit: humana uero ani¬
ma ꝑ rationẽ atq scientiã. de quib
agimus. qͦd sunt ista longe p̾stantio¬
ra sensib. suspendit se a corpore qͣn¬
tum potest: & ea quȩ intus ẽ libentiꝰ
friutur uoluptate: quantoq in sen¬
sus declinat magis. tanto simili¬
orem hominẽ facit pecori. Inde ẽ
qͦd etiam pueri uagientes. quanto
aliemores a ratione st̃. tanto faciliꝰ
discernunt sensu. etiam contactũ
coniunctionẽq nutͥtum: nec odorẽ
alienarũ possunt sustinere. cũ qͥb

Expanded text:
erant, cujus rei causam non hic locus est ut quaeerant, cujus rei causam non hic locus est ut quaeramus; mente autem, ratione, scientia, nos illis Deus praeposuit. Sed ille sensus ea quibus tales animae delectantur, accedente consuetudine cujus magna vis est, potest discernere; atque eo facilius, quod anima belluarum magis corpori affixa est, cujus illi sunt sensus quibus utitur ad victum voluptatemque, quam ex eodem illo corpore capit. Humana vero anima per rationem atque scientiam, de quibus agimus, quod sunt ista longe praestantiora sensibus, suspendit se a corpore quantum potest, et ea quae intus est, libentius fruitur voluptate; quantoque in sensus declinat, tanto magis similiorem hominem pecori facit. Inde est quod etiam pueri vagientes, quanto alieniores a ratione sunt, tanto facilius discernunt sensu etiam contactum conjunctionemque nutricum, nec odorem aliarum possunt sustinere, cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
aspectũ eẽ pendendam D faten¬
dum ẽ omĩno m Ergo &e scientiã
pluris quã rationẽ: D̾ Consequeis
uideo. M̃ Placet ne tͥ meliores. aut
feliciores eẽ hominib bestias: b̾
A uertat qds tam immanẽ amen¬
tiam. õ Recte sane exhorrusti:.s
ad id nos cogit sententia tua. di¬
xisti enĩ eas habere scientiam. & ñ¬
ñ habere rationẽ. Rationẽ autẽ ha¬
bet homo: ꝑ quã uix ad scientiã
ꝑuenit᷑. S ut concedam facile ꝑue¬
niri: qͥd nos adiuuabit ratio. ut
bestiis nos anteponendos putemꝰ:
cũ illȩ habeant scientiam. & haic
pluris quã rationẽ pendendam ẽẽ
aut scientiã bestiis ñ concedere: aut
nichil recusare quin merito mͥ¬
anteponant᷑. S queso explica il¬
lud. qͦd de cane ulixis cõmemora¬
ui:qualenam sit. Nam eiꝰ adii¬
ratione cõmotus:tam inanit̾ la¬
traui. m̾ Quid autẽ hoc putas eẽ
nͥ iuim quandam sentienditñ sci-¬
endi: Sensu eñĩ nos multȩ bestiȩ su¬

Expanded text:
atendum omnino. A. Ergo et scientiam pluris quam rationem. E. Consequens video. A. Placetne tibi meliores aut feliciores esse hominibus bestias? E. Avertat Deus tam immanem amentiam. A. Recte sane exhorruisti; sed ad id nos cogit sententia tua: dixisti enim eas habere scientiam, et non habere rationem. Rationem autem habet homo, per quam vix ad scientiam pervenitur. Sed ut concedam facile perveniri; quid nos adjuvabit ratio, ut bestiis nos anteponendos putemus, cum illae habeant scientiam, et hanc pluris quam rationem pendendam esse aut scientiam bestiis non concedere, aut nihil recusare, quin mihi merito anteponantur. Sed, quaeso, explica illud, quod de cane Ulyssis commemoravi, qualenam sit: nam ejus admiratione commotus tam inaniter latravi. A. Quid autem hoc putas esse, nisi vim quamdam sentiendi, non sciendi? Sensu enim nos bestiae mu
Abbreviated transcription (Latin):
homo ẽ animal mortale:ñ continuo
qͥa uerũ dictum ẽ. etiam diffinitionẽ
ꝓbare deberes: sed supposita ei particła
id est omĩs. conu̾tere illam & intueri
utrum etiam conu̾sa uera eẽt: Hoc ẽ
utrũ quẽadmodu uerũ est. omĩs ho¬
mo animal mortale ẽ. ita eẽt uerum

Expanded text:
Homo est animal mortale; non continuo Homo est animal mortale; non continuo quia verum dictum est, etiam definitionem probare deberes, sed superposita ei particula, id est, omnis, convertere illam et intueri, utrum etiam conversa vera esset: hoc est, utrum quemadmodum verum est, omnis homo animal mortale est; ita esset
Abbreviated transcription (Latin):
aut gustu. aut tactu sentio. M̾ un¬
de gͦ istud nosti: õ Ratione io colligo.
M̾ Q uib argumentiᷤ ratio tua nitit᷑:
O Quod alios uideo senes: qui ut ego
nunc sum uiuenes erant. cõ N on¬
ne sensus ẽ quo eos uides unus de
quinq: O̾ Quis negate S ex eo qͦd
illos uideo: me quoq cũ id ñ uideam
conecto senescere. m Quid u̾boꝵ gͦ
illi diffinitioni quo ꝑficiatur ad den¬
dum putas. cum sensus ñ sit nͥ ñ late¬
at animã corporis passio: nec tam̃ ita
ut eam ꝑ aliam passionẽ aut ꝑ aliud
qͦdlibet intelligat: ħ Dic queso istud
stinanti. S fac. totus assis: ualebit
enim hoc ad plura qͦd dicam. Dif¬
finitio nichil miꝰ nichil amplius
continet: quã id qͦd susceptũ ẽ expli¬
candum. Aliter omĩno uiciosa ẽ.
Utrum autẽ huiꝰmodi uitiis careat.
conu̾sione explorat᷑: qͦd his exempliᷤ
tͥ fiet aꝑtius. Si enim me rogares qͥd
eẽt homo. &e eum hoc modo diffinirẽ.

Expanded text:
aut gustatu, aut tactu sentio. A. Unaut gustatu, aut tactu sentio. A. Unde ergo illud nosti? E. Ratione id colligo. A. Quibus argumentis ratio tua nititur? E. Quod alios video senes, qui ut ego nunc sum, juvenes erant. A. Nonne sensus est, quo eos vides, unus de quinque? E. Quis negat? Sed ex eo quod illos video, me quoque cum id non videam, conjecto senescere. A. Quid verborum ergo illi definitioni, quo perficiatur addendum putas; cum sensus non sit, nisi non lateat animam corporis passio, nec tamen ita ut eam per aliam passionem, aut per aliud quodlibet intelligat? E. Dic, quaeso, istud stinanti: sed fac totus adsis; valebit enim hoc ad plura quod dicam. Definitio nihil minus, nihil amplius continet, quam id quod susceptum est explicandum; aliter omnino vitiosa est. Utrum autem hujusmodi vitiis careat, conversione exploratur: quod his exemplis tibi fiet apertius. Si enim me rogares quid esset homo, et eum hoc modo definirem,
Abbreviated transcription (Latin):
uideo: quã qͦd intelligo capillos me¬
os nunc crescere. corpusq ꝑ mom̃ta
mutari. Quod si mutatio ista passio
corporis ẽ. qͦd nemo negat. nec nunc
sentitur a nobis. nec tam̃ animã la¬
tet. quia nos ñ latet: patit᷑ ut dixi
corpus qͦdñ latet animã. nec sensuᷤ
ẽ tam̃. Quare illa diffinitio quȩ ni¬
chil quod sensus ñ eẽt debebat inclii¬
petam. ut aut diffinias aliter: aut
hanc corrigas si potes. nam eã ista
ratione quã uehement̾ ꝓbo. uitiosã
ẽe negare ñ possum. m̾ fa̾cile ẽ istam
corrigere: qͦd uolo tu audeas. fãcile¬
ẽ enim mͥ crede. si bene intellexisti uͥ
peccet. D̾ Num alibi: quã uͥ aliena
comp̾hendit: M Quo tande modo:
D̾ Quia qͦd senescit corpus. quamuis
in uiuene non potest negari pati ali¬
quid: idq cum scimꝰ ñ latet animã
qͥddã qͦd patit᷑ corpꝰ neq tam̃ ullo sensu ꝑ¬
cipi potest. Nam nec uideo me m se¬
nescere: neq id auditu. aut olfactu.

Expanded text:
video, quam quod intelligo capillos mevideo, quam quod intelligo capillos meos nunc crescere, corpusve per momenta mutari. Quod si mutatio ista, passio corporis est, quod nemo negat, nec nunc sentitur a nobis, nec tamen animam latet, quia nos non latet; patitur, ut dixi, corpus quod non latet animam, nec sensus est tamen. Quare illa definitio, quae nihil quod sensus non esset, debebat incluut te petam, ut aut definias aliter, aut hanc recures, si potes: nam eam ista ratione quam vehementer probo, vitiosam esse negare non possum. A. Facile est istam corrigere, quod volo tu audeas: facies enim, mihi crede, si bene intellexisti ubi peccet. E. Num alibi quam ubi aliena comprehendit? A. Quo tandem modo? E. Quia quod senescit corpus, quamvis in juvene, non potest negari pati aliquid; idque cum scimus, non latet animam quiddam quod patitur corpus, neque tamen ullo sensu percipi potest: nam nec video me modo senescere, neque id auditu, aut olfactu,
Abbreviated transcription (Latin):
animã ñ latet qͦd patit᷑ corpus. Itaq
illud qͦd fumus uidet᷑. sensum uoca¬
mus: passi sunt enim eum ocłi uidẽ¬
do. qui sunt corporis partes & corpo¬
ra:. ignem autẽ ex quo nichil ẽ corpꝰ
passum. quãuis cognitus fuerit. sen¬
sũ ñ uocamꝰ. m̾ Memoriã qͥdem tuã
ꝓbo. & sequacẽ intelligentiã. uerũ
munitio illa diffinitionis labescit.
D̾ Cur queso: m̾ Quia ñ negas ut
opinor ñ nichil pati corpꝰ. cũ cresci¬
mus uł senescimꝰ. neq id nos ullo
sensu sentire manifestũ ẽ. Nec id ta¬
m̃ animã latet. Non gͥ eam latet qͥd¬
dam qͦd patit᷑ corpꝰ: nec tam̃ sensus
iste appellari potest. Uidendo enim
maiora ea que aliqͣndo minora ui¬
deramus. & uidendo senes eos qͦs iu¬
uenes ac pueros fuisse constat: con¬
iectamꝰ aliquã talem mutationem
nr̃a corpora etiam nc̃ du loquimur
pati.neq in eo fallimur ut opinor.
Nam ꝓcliuiꝰ ẽ ut me falli dicam qͦd

Expanded text:
animam non latet quod patitur corpus. Itaque animam non latet quod patitur corpus. Itaque illud quod fumus videtur, sensum vocamus; passi sunt enim eum oculi videndo, qui sunt corporis partes et corpora: ignem autem, ex quo nihil corpus est passum, quamvis cognitus fuerit, sensum non vocamus. 46. A. Memoriam quidem tuam probo et sequacem intelligentiam; verum munitio illa definitionis labascit. E. Cur quaeso? A. Quia non negas, ut opinor, nonnihil pati corpus cum crescimus vel senescimus: neque id nos ullo sensu sentire manifestum est; nec id tamen animam latet. Non igitur eam latet quiddam quod patitur corpus, nec tamen sensus iste appellari potest. Videndo enim majora ea quae aliquando minora videramus, et videndo senes eos quos juvenes ac pueros fuisse constat; conjectamus aliquam talem mutationem nostra corpora, etiam nunc dum loquimur, pati. Neque in eo fallimur, ut opinor: nam proclivius est, ut me falli dicam quod
Abbreviated transcription (Latin):
iudemus. subesse cognoscimꝰ. m̃ Be¬
ne intelligis. S uides certe cũ hoc
accidit. corpus nr̃m id est ocłos nichil
pati ex igne. s ex fumo quẽ solum ui¬
dent. Et enim uidere sentire. & sentire
pati eẽ. iam supra consensimus. S Le¬
neo &e assentior. M Cum gͦ ꝑ passionẽ
corporis ñ latet aliquid animañ con¬
tinuo sensus uocat᷑. unus de quinq
memoratis: s cum ipsa passio non la¬
tet. Namq ignis ille ñ uisus. nec au¬
ditus. nec olfactus. nec gustatꝰ. nec ta¬
ctus a nobis. ñ tam̃ latet animã fu¬
mo uiso: & cũ hoc non latere ñ uocet᷑
sensus. qͥa ex igne corpus nichil ẽ paᷤ¬
sum: uocat᷑ tam̃ cognitio ꝑ sensũ. qͥ
ex passione corporis quamuis alia id
est ex altius rei uisione comiectatũ ẽ
atq comꝑtum. S Intelligo & opti¬
me uideo istud congruere ac fauere
illi diffinitioni tuȩ: quã ut meã mͥ
defendendam dedisti. Nam ita me¬
mini eẽ abs te sensum definitũ: cũ

Expanded text:
videmus, subesse cognoscimus. A. Bevidemus, subesse cognoscimus. A. Bene intelligis. Sed vides certe cum hoc accidit, corpus nostrum, id est oculos, nihil pati ex igne, sed ex fumo quem solum vident. Etenim videre, sentire; et sentire, pati esse, jam supra consensimus. E. Teneo et assentior. A. Cum ergo per passionem corporis non latet aliquid animam, non continuo sensus vocatur unus de quinque memoratis; sed cum ipsa passio non latet: namque ille ignis non visus, nec auditus, nec olfactus, nec gustatus, nec tactus a nobis, non tamen latet animam, fumo viso. Et cum hoc non latere non vocetur sensus, quia ex igne corpus nihil est passum; vocatur tamen cognitio per sensum, quia ex passione corporis quamvis alia, id est ex alterius rei visione, conjectatum est atque compertum. E. Intelligo, et optime video istud congruere ac favere illi definitioni tuae, quam ut meam mihi defendendam dedisti: nam ita memini esse abs te sensum definitum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd hinc dubitare me faciat. M̾ Ergo¬
ñ dubitas ibi eos pati:uͥ ñ sunt. Nã
uͥ uident: ibi sentuit. Ipsum enĩ ui¬
dere sentire ẽ: sentire autẽ pati. Qua¬
re uͥ sentiunt. ibi patiuntur: alibi
autẽ uident quã uͥ st̃. Ibi gͦ patiun¬
tur: uͥ non sunt. D̾ Mirum ẽ quam
existimas: s responde obsecro. utrum
om̃e qͦd ꝑ uisum cognoscimꝰ. uideamꝰ.
¶Ita credo. m Credis etiam ome qͦd
uidendo cognoscimus: ꝑ uisum noᷤᷤ
cognoscere S Et hoc credo. M Cur
gͥ plerumq fumum solum uiden¬
do. ignem subter latere cognoscimꝰ:
quẽ ñ uidemus: D̾ uerum dicis: &
iam ñ puto nos uidere qͥcqͥd ꝑ uisũ
cognoscimus. Possumꝰ enĩ ut dociusti
aliud uidendo. aliud cognoscere:
qͦd uisus ñ attigerit. M Quid: Illud
quod ꝑ uisũ sentimꝰ possumꝰ ne non
uidere: S̾ Nullomͦ. M̾ Aliud ẽ ergo
sentire: aliud cognoscere. D̾ Omĩno
aliud. Nam sentimus fumũ quem
uidemus: & ex eo ignem quẽ non

Expanded text:
quod hinc dubitare me faciat. A. Ergo noquod hinc dubitare me faciat. A. Ergo non dubitas ibi eos pati, ubi non sunt. Nam ubi vident, ibi sentiunt: ipsum enim videre, sentire est; sentire autem, pati: quare ubi sentiunt, ibi patiuntur. Alibi autem vident quam ubi sunt: ibi igitur patiuntur, ubi non sunt. E. Mirum est quam existimas. Sed responde obsecro, utrum omne quod per visum cognoscimus, videamus. E. Ita credo. A. Credis etiam omne quod videndo cognoscimus, per visum nos cognoscere? E. Et hoc credo. A. Cur ergo plerumque fumum solum videndo, ignem subter latere cognoscimus, quem non videmus? E. Verum dicis: et jam non puto nos videre quidquid per visum cognoscimus: possumus enim, ut docuisti, aliud videndo, aliud cognoscere quod visus non attigerit. A. Quid? illud quod per visum sentimus, possumusne non videre? E. Nullo modo. A. Aliud est ergo sentire, aliud cognoscere. E. Omnino aliud: nam sentimus fumum, quem videmus; et ex eo ignem, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ñ sum. ñ ex eo cogor fateri ñ meeẽ
qͥ uideam. M̾ Nichil gͦ temere conceᷤ¬
sisti. Nam & ocłi tui hoc modo defen¬
di possunt. quoꝵ ẽ quasi uirga uisꝰ
ut dicis: neq illa ẽ absurda conclusio.
qͦd ibi ocłi tui uident uͥ ñ sunt. Antͥ
alit̾ uidetur: ta sane ẽ ut dicis.
Nam &e illud nc̃ animadũti. qͦd subi
uiderent ocłi uͥ sunt. etiã seipsos ui¬
derent. M̾ Rectiꝰ diceres. si ñ etiã se ipsoᷤ.
s tantumm seipsos uiderent. Nam
uͥ st̃ id est quẽ locũ tenent. soli tenent:
nec nasus ibi est uͥ illĩ nec qͥ cqͥd illis
uicinũ est. Alioqͥn etiã tu ibi eeses uͥ
ego sum: quia uixta inuicẽ sumus.
Quȩ cũ ita sint: si tantũ ibi uiderent
ocłi uͥ sunt. nichil amplius quam
seipsos uiderent. Cum autẽ se ñ u-¬
dent. ñ mͦ cogimur consentire pos¬
se illos uidere uͥ ñ sunt: s etiam om¬
nino ñ posse nͥ uͥ ñ st̃. S̾ Nichil ẽ.

Expanded text:
n sim, non ex eo cogor fateri non me esse n sim, non ex eo cogor fateri non me esse qui videam. 44. A. Nihil ergo temere concessisti: nam et oculi tui hoc modo defendi possunt, quorum est quasi virga visus, ut dicis; neque illa est absurda conclusio, quod ibi oculi tui vident, ubi non sunt. An tibi aliter videtur? E. Ita sane est ut dicis: nam et illud nunc animadverti, quod si ibi viderent oculi ubi sunt, etiam seipsos viderent. A. Rectius diceres non, Etiam seipsos; sed, Tantummodo seipsos viderent. Nam ubi sunt, id est quem locum tenent, soli tenent; nec nasus est ibi ubi illi, nec quidquid illis vicinum est: alioquin etiam tu ibi esses ubi ego sum; quia juxta invicem sumus. Quae cum ita sint, si tantum ibi viderent oculi ubi sunt, nihil amplius quam seipsos viderent. Cum autem se non vident, non modo cogimur consentire, posse illos videre, ubi non sunt; sed etiam omnino non posse, nisi ubi non sunt. E. Nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat. nͥ forte illud quod ocłi nr̃i
sentiunt cũ uidemus. Uisꝰ nãq ipse
forsitan sentit. m̃. Immo ita ẽ. Is enĩ
se foras porrigit: & ꝑ ocłos emicat lon¬
giꝰ quaqua. u̾sum potest lustrare
qͦd cernimꝰ. Vnde fit ut ibi potiꝰ ui¬
deat. uͥ ẽ id quod uidet. ñ unde eru¬
pit ut uideat. Non ergo tu uides:
cũ me uides: d̾ Quis hoc insanus
dixerit: Omino ego uideo: s emisso
tu sentis: situ sentis tu pateris: nec
potes ibi pati aliqͥd uͥ ñ es: ibi autẽ
me uides. uͥ ego sum. Ibi gͥ pateris:
uͥ ego sum. At si uͥ sum tu ibi ñ es. qͦ
pacto audeas dicere uideri me abs te
ꝓrsus ignoro. D̾ uisu inquã porre¬
cto in eum locum in quo es. uideo te
uͥ es: at me ibi ñ ẽẽ confiteor. S quẽ¬
admodu si uirga te tangerẽ. ego u¬
tiq te tangerẽ. idq sentirẽ: neq ibi
tam̃ ego essem uͥ te tangerem: ita
qͦd dico uisu me uidere quãuis ego ẜdi fumo¬

Expanded text:
poeniteat, nisi forte illud, quod oculi nostri poeniteat, nisi forte illud, quod oculi nostri sentiunt cum videmus: visus namque ipse forsitan sentit. A. Imo ita est: is enim se foras porrigit, et per oculos emicat longius quaquaversum potest lustrare quod cernimus. Unde fit ut ibi potius videat, ubi est id quod videt, non unde erumpit ut videat. Non ergo tu vides, cum me vides? E. Quis hoc insanus dixerit? omnino ego video, sed emisso tu sentis; si tu sentis, tu pateris; nec potes ibi pati aliquid, ubi non es: ibi autem me vides, ubi ego sum; ibi igitur pateris, ubi ego sum. At si ubi ego sum, tu ibi non es; quo pacto audeas dicere videri me abs te, prorsus ignoro. E. Visu, inquam, porrecto in eum locum in quo es, video te ubi es: at me ibi non esse confiteor. Sed quemadmodum si virga te tangerem, ego utique tangerem, idque sentirem; neque tamen ego ibi essem, ubi te tangerem: ita quod dico visu me videre, quamvis ego ibi no
Abbreviated transcription (Latin):
mum uideri tͥsiquis affirmet. ibi pa
ti te aliquod corpꝰ uͭ ñ ẽ ipsum corpuᷤ
qͦd pateris. O̾ Nidetur absurdum:. &
ita eẽ opinor ut dicis. M̾ Quid illud:
Nonne manifestũ ẽ alio loco ẽẽ meũ
corpus: alio tuum: O̾ Manifestũ ẽ.
M Sentiunt autẽ corpus meũ oculi
tui: & si sentiunt utiq patiut᷑. nec
possunt ibi pati uͥ id quod patiunt᷑
ñ est: nec tam̃ ibi stͥ illi. uͥ corpꝰ meũ
ẽ. Ibi gͥ patiunt᷑: uͥ non sunt. D Ego
qͥdem illa omĩa concessi que ñ conce¬
dere absurdum uidebam. S hoc ulti¬
mum qͦd ex eis confectum ẽ. ita est ab¬
surdius. ut illoꝵ potiꝰ aliqͥd temere me
dedisse. quam hoc uerũ eẽ consentiã
Nam ocłos meos ibi sentire uͥ ñ sunt:
ne in somnis qͥdem dicere auderẽ. M
Uide gͥ uͥ obdormieris. Quid enĩ tan
loante uigilares: d̾ Enimuͦ id ipsũ
mecũ sedulo ꝑtracto. ac reuoluo. Ni¬
chil tam̃ satis elucet. qͦd me dedisse

Expanded text:
mum videri tibi, si quis affirmet ibi te mum videri tibi, si quis affirmet ibi te pati aliquod corpus, ubi non est ipsum corpus quod pateris. E. Videtur absurdum, et ita esse opinor, ut dicis. A. Quid illud? nonne manifestum est alio loco esse meum corpus, alio tuum? E. Manifestum est. A. Sentiunt autem corpus meum oculi tui; et si sentiunt, utique patiuntur; nec possunt ibi pati, ubi id quod patiuntur, non est; nec tamen ibi sunt illi, ubi corpus meum est: igitur ibi patiuntur ubi non sunt. E. Ego quidem illa omnia concessi, quae non concedere absurdum videbam: sed hoc ultimum quod ex his confectum est, ita est absurdius, ut illorum potius aliquid temere me dedisse, quam hoc verum esse consentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibilo ante vigilares? E. Enimvero idipsum mecum sedulo pertracto ac revolvo: nihil tamen elucet satis, quod me dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
ut gaudens. gaudendo gaudiũ sentit:
ita etiã uidens. uidendo sentiat uisũ.
B An alit̾ potest: M Quicqͥd aut̃ẽ ui¬
dens uidendo sentit: id etiam uideat
necesse ẽ. D̾ Non ẽ necesse. Quid enĩ si
amorẽ uidendo sentiat: Num & a¬
morẽ uidet: M Cautissime ac sagaciᷤᷤ¬
sime. Gaudeo qͦd difficile deciperis. S
nunc attende. Qm̃ constitit int̾ nos ẽ¬
ñ om̃e qͦd oculi sentiunt. neq om̃e
qͦd uidendo sentit᷑ uideri: putasne
hoc saltem uerũ eẽ om̃e qͦd uidet᷑ senti¬
rie d̾ Hoc sane nͥ concessero: quomͦ
sensus poterit uocari qͦ uidemꝰ: M.
Quid: Oñẽ qͦd sentimus: nonne &e
patimur: S Ita est. m Igitur si om̃e
qͦd uidemꝰ sentimus: & om̃e qͦd senti¬
mus patimur: patimur om̃e qͦd ui¬
demus. D Nichil resisto. M̾ Pateris gͦ
me ac uicissim te ego: cũ inuicẽ nos ui¬
demus: d̾ Sic existimo: & ad hoc me
ratio instant̾ cogit. M̃ Accipe cȩtera.
Nam credo absurdissimũ & stultissi¬

Expanded text:
ut gaudens gaudendo gaudium sentit, ut gaudens gaudendo gaudium sentit, ita etiam videns videndo sentiat visum. E. An aliter potest? A. Quidquid autem videns videndo sentit, id etiam videat necesse est. E. Non est necesse: quid enim? si amorem videndo sentiat, num et amorem videt? A. Cautissime ac sagacissime; gaudeo quod difficile deciperis. Sed nunc attende: quoniam constitit inter nos, non omne quod oculi sentiunt, neque omne quod videndo sentitur, videri; putasne hoc saltem verum esse, omne quod videtur sentiri? E. Hoc sane nisi concessero, quomodo sensus poterit vocari quod videmus? A. Quid? omne quod sentimus, nonne et patimur? E. Ita est. A. Igitur si omne quod videmus, sentimus, et omne quod sentimus, patimur; patimur omne quod videmus. E. Nihil resisto. A. Pateris ergo me, ac vicissim te ego, cum invicem nos videmus. E. Sic existimo, et ad hoc me ratio instanter cogit. 43. A. Accipe caetera: nam credo absurdissimum et stultissi
Abbreviated transcription (Latin):
do potiꝰ quã adu̾sando defatiges. m̃.
Dic gͥ qͥd patiat᷑ corpꝰ tuũ. cũ me uideᷤᷤ.
s ẜacit᷑ omĩno aliqͥd. Nam oculi mei.
partes ni fallor corporis mei sunt. Qui
si nichil paterent᷑: quomͦ te uiderem:
M At ñ ẽ satis. ut ꝑsuadeas ocłos tuoͤ
aliqͥd pati. n etiã qͥd patiant᷑ ostende¬
ris. D Quid tandem nͥ ipsum uisũ.
Nam uident. Si enĩ me rogares. qͥd
pateretur egrotans. egritudin ẽ respõ¬
derem: qͥd cupiens. cupiditatẽ: qͥd me¬
tuens. metũ: quid gaudens. gaudiũ.
Cur gͦ roganti quid uidens patiatur :
ñ recte uisum ipsũ respondeã : M Sed
enĩ gaudens: gaudium sentit. An ne¬
gabis: T̃ Imino assentior. M Hoc ce
de ceteris ꝑturbationib dixerĩ. D Sic
habeo. M Quicqͥd aũ ocłi sentiunt. hoc
uident: d̾ Nullomͦ istud dederim.
Quis enĩ dolorem uideat: quẽ tam̃ se¬
pe ocłi sentiunte oo Apparet te de ocłis
agere: bene uigilas. Itaq uide utrũ

Expanded text:
do potius quam adversando defatiger. 42. A. do potius quam adversando defatiger. 42. A. Dic igitur quid patiatur corpus tuum cum me vides? E. Patitur omnino aliquid: nam oculi mei partes, nisi fallor, corporis mei sunt; qui si nihil paterentur, quomodo te viderem? A. At non satis est, ut persuadeas tuos oculos aliquid pati, nisi etiam quid patiantur ostenderis. E. Quid tandem, nisi ipsum visum? nam vident. Si enim me rogares quid pateretur aegrotans, aegritudinem responderem; quid cupiens, cupiditatem; quid metuens, metum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo roganti quid videns patiatur, non recte ipsum visum respondeam? A. Sed enim gaudens gaudium sentit. An negabis? E. Imo assentior. A. Hoc et de caeteris perturbationibus dixerim. E. Sic habeo. A. Quidquid autem oculi sentiunt, hoc vident. E. Nullo modo istud dederim: quis enim dolorem videat, quem tamen saepe oculi sentiunt? A. Apparet te de oculis agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sensus. ut eadẽ diffinitione om¬
nia illa includerent᷑. neq aliud qͥcꝗͣ
qͦd sensus ñ eẽt in ea intelligeret᷑. S si
id ñ potes: nichil urgeo. Illud enĩ qͦd
satis ẽ:certe potes meã diffinitionẽ
uł refellere. uł ꝓbare. D̾ Hoc modo
tͥ fortasse ñ deero. qͣntum ualeo. Non
enim & hoc semꝑ ẽ facile. m̾ Attende
gͦ. Nam sensũ puto eẽ: ñ latere animã
qͦd patit᷑ corpus. S̾ P lacet mͥ hec dif¬
finitio. M̾ Adesto gͦ huic tamquã
tuȩ: ac tuere illam dum a me pau¬
lisꝑ refellit᷑. D Tuebor sane si tu ad¬
iuueris: sin. minime:nã iam mͥ dis¬
plicet. Non enim frustra tͥ uisa est
refellenda. Mͣ Noli nimis ex auctori¬
tate pendere: presertĩ mea q̃ nulla
ẽ. &e quod ait oratiꝰ sapere auide ne
ñ te ratio subiuget priusquã metꝰ.
D Ego prorsus nichil metuo qͦ qͦ res mͦ
ꝓcesserit: ñ enim errare me smes. S
iam incipe siquid habes: ne differen¬

Expanded text:
ipse sensus, ut eadem definitione omipse sensus, ut eadem definitione omnia illa includerentur, neque aliud quidquam quod sensus non esset, in ea intelligeretur: sed si id non potest, nihil urgeo. Illud enim quod satis est, certe potes meam definitionem vel refellere vel probare. E. Hoc modo tibi fortasse non deero, quantum valeo: non enim et hoc semper est facile. A. Attende ergo: nam sensum puto esse, non latere animam quod patitur corpus. E. Placet mihi haec definitio. A. Adesto ergo huic tanquam tuae, ac tuere illam, dum a me paulisper refellitur. E. Tuebor sane, si tu adjuveris; sin minime, jam mihi displicet: non enim frustra tibi visa est refellenda. A. Noli nimis ex auctoritate pendere, praesertim mea quae nulla est; et quod ait Horatius, Sapere aude : ne non te ratio subjuget priusquam metus. E. Ego prorsus nihil metuo, quoquo res modo processerit: non enim errare me sines. Sed jam incipe si quid habes, ne differen
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut alia omittã. que abs te sub¬
tilit̾ dicta sunt. insania & corporis¬
morbo ammã crescere. cum ipsũ cor¬
pus minuat᷑. ne ipse quidẽ freneticꝰ
dixerit: cuiꝰ uires multo ampliores ꝗͣ sa¬
no eẽ solent nemo nescit. Unde mͥ ma¬
xime uidet᷑ in neruis eẽ om̃e qͦd mi¬
ramur: cũ pret̾ spem uires in quopi¬
am repꝑuint᷑. Qua re oro aggredere
iam illud cui totus intendo:cur ani¬
ma si ñ tanti spacii magnitudinẽ
habet quanti corpus ẽ. ubiq illiꝰ sen¬
tit cum tangitur.
te existimas ẽẽ debere. Qua re facito
ut quã maxime assis ac respondeas
mͥ. quidnã tͥ uideatur ẽẽ iste sensꝰ
quo anima ꝑ corpꝰ utitur. nã ipse
iam nomine ꝓprio sensus dicit᷑ .oͥ.
Sensus ẽẽ quinq audire soleo: ui¬
dendi audiendi. olfaciendi. gustan-¬
di.atq tangendi. Plus quid respon¬
deam. nescio. M Particio ista uetustis¬
sima ẽ: & fere in concionib celebrata.
Uellem autẽ diffiniri mͥ abs te. qͥd sit

Expanded text:
nam, ut alia omittam quae abs te subtiliter dicta sunt, insania et morbo corporis animam crescere, cum ipsum corpus minuatur, ne ipse quidem phreneticus dixerit, cui vires multo ampliores, quam sano esse solent, nemo nescit. Unde mihi maxime videtur in nervis esse omne quod miramur, cum praeter spem vires in quopiam reperiuntur: quare, oro, aggredere jam illud cui totus intendo: cur anima, si non tanti spatii magnitudinem habet quanti corpus est, ubique illius sentit cum tangitur? e existimas esse debere. Quare facito ut quam maxime adsis, ac respondeas mihi, quidnam tibi videatur iste esse sensus quo anima per corpus utitur: nam ipse jam nomine proprio sensus dicitur. E. Sensus esse quinque audire soleo, videndi, audiendi, olfaciendi, gustandi atque tangendi: plus quid respondeam nescio. A. Partitio ista vetustissima est, et fere in concionibus celebrata. Vellem autem definiri mihi abs te, quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
norantia dicit᷑. Non enĩ &e his cor¬
poralib ocłis omĩs qui aspicit ui¬
det: qͦd in tenebris facillime ani¬
madu̾timus. Ex quo liquet ut opi¬
nor. aliud eẽ aspectũ. aliud uisionẽ:
quȩ duo in mente rationẽ & scienti¬
am nominamꝰ: nͥ quid te adu̾sus hec
mouet: aut parum dilucide ista di¬
stincta arbitrariᷤ. d̾ Per mͥ hec di¬
stinctio placet: & libent̾ assentior.
M̾ uide gͦ nunc utrum aspicere noᷤ¬
putes. ut uideamus: an uidere ut
aspiciamꝰ. d̾ Hinc uͦ ne cȩcus qͥdẽ
qͥs quã dubitauerit: aspectũ eẽ ꝓpt̾
uisionẽ: ñ uisionẽ ꝓpter aspectum.

Expanded text:
norantia dicitur. Non enim et his cornorantia dicitur. Non enim et his corporalibus oculis omnis qui aspicit, videt; quod in tenebris facillime animadvertimus. Ex quo liquet, ut opinor, aliud esse aspectum, aliud visionem; quae duo in mente rationem et scientiam nominamus. Nisi quid te adversus haec movet, aut parum dilucide ista distincta arbitraris. E. Per mihi haec distinctio placet, et libenter assentior. A. Vide ergo nunc, utrum nos aspicere putes, ut videamus; an videre, ut aspiciamus. E. Hinc vero ne caecus quidem quisquam dubitaverit, aspectum esse propter visionem, non visionem propter a
Abbreviated transcription (Latin):
dumꝑ ea quȩ concedunt᷑ atq cogni-¬
ta sunt. ad aliqͥd incognitũ ducimͣ.
Hec enim ñ semꝑ ut iam concessimꝰ
inest menti sanȩ: ratio autẽ semꝑ.
S Intelligo. S quorsum ista: oõ
Quia pauloante dixisti. ꝓpterea me
tͥ debere assentiri scientiam nos ha¬
bere ante rationẽ: qͦd cognito aliquo
nitimur. dum nos ratio ad incog¬
nitũ ducit. Nunc autẽ inuenimꝰ
ñ rationẽ uocandam eẽ dũ hoc agi¬
tur: ñ enim sana mens agit hoc sẽꝑ
cum semꝑ habeat rationẽ: s recte ista
forte ratiocinatio nominat᷑. ut ratio
sit qͥdam mentis aspectus. ratioci¬
natio autẽ rationis inquisitio. id
est aspectus illiꝰ ꝑ ea quȩ aspicienda
sunt motio. Quare ista opus ẽ ad qͦ¬
rendum: illa ad uidendũ. Itaq cũ
ille mentis aspectus quã rationem
uocamꝰ. coniectus in rem aliquam.
uidet illam. scientia nominat᷑: cũ
autẽ non uidet mens. quamuis
intendat aspectũ. inscientia uł ig¬

Expanded text:
dum per ea quae conceduntur atque cognidum per ea quae conceduntur atque cognita sunt, ad aliquid incognitum ducimur: hoc enim non semper, ut jam consensimus, inest menti sanae; ratio autem semper. 53. E. Intelligo; sed quorsum ista? A. Quia paulo ante dixisti, propterea me tibi debere assentiri scientiam nos habere ante rationem, quod cognito aliquo nititur, dum nos ratio ad incognitum ducit: nunc autem invenimus non rationem vocandam esse dum hoc agitur; non enim sana mens agit hoc semper, cum semper habeat rationem; sed recte ista fortasse ratiocinatio nominatur; ut ratio sit quidam mentis aspectus, ratiocinatio autem rationis inquisitio, id est, aspectus illius, per ea quae aspicienda sunt, motio. Quare ista opus est ad quaerendum, illa ad videndum. Itaque cum ille mentis aspectus, quem rationem vocamus, conjectus in rem aliquam, videt illam, scientia nominatur: cum autem non videt mens, quamvis intendat aspectum; inscitia vel ig
Abbreviated transcription (Latin):
adolescenti uł uiro. aut ut omnẽ
ambagem auferam sapienti. sine in¬
termissione messe rationẽ du m̃te
sanus ẽ: sicut bonam ualitudinem
corpori. dum peste ac uulnerib ca¬
ret: an sicut ambulare. sedere. loqͥ.
mͦ inesse. mͦ deesse.D Sane menti
semꝑ puto messe rationẽ. M Quid
hoc: Dum ꝑ ea quȩ concedunt᷑ ac
manifesta sunt uł int̾rogando aliũ.
uł comectando alia ꝑducimus noᷤ
ad alicuiꝰ rei cognitionẽ: uidetur ne
tͥ aut nos aut quiuis sapiens semꝑ
facere: Q̾ Non semꝑ: ñ enĩ semꝑ ho¬
mo quilibet. aut sapiens quantũ
opinor. uł secum uł cũ alio querit
aliqͥd disserendo. Nam sicut qͥ que¬
rit ñdum inuenit: ita qui semꝑ que
rit. nunquã inuenit. Sapiens autẽ
iam inuenit. ut nichil aliud dicam
uł ipsam sapientiã: quã cũ eet̃ stultꝰ.
disserendo fortasse. aut qͦqͦ modo alio
poterat requirebat. m Recte dicis. Qͣ¬
re intelligas uolo ñ eẽ istã rationẽ:

Expanded text:
adolescenti, vel viro, aut ut omnem adolescenti, vel viro, aut ut omnem ambagem auferam sapienti sine intermissione inesse rationem, dum mente sanus est, sicut bonam valetudinem corpori, dum peste ac vulneribus caret; an sicut ambulare, sedere, loqui, modo inesse, modo deesse. E. Sanae menti semper puto inesse rationem. A. Quid hoc? dum per ea quae conceduntur ac manifesta sunt, vel interrogando alium, vel connectendo alia, perducimus nos ad alicujus rei cognitionem; videturne tibi aut nos, aut quivis sapiens semper facere? E. Non semper: non enim semper homo quilibet aut sapiens, quantum opinor, vel secum vel cum alio quaerit aliquid disserendo: nam qui quaerit, nondum inveenit. Sapiens autem jam invenit, ut nihil aliud dicam, vel ipsam sapientiam, quam, cum esset stultus, disserendo fortasse, aut quoquo modo alio poterat, requirebat. A. Recte dicis: quare intelligas volo non esse istam rationem,
Abbreviated transcription (Latin):
unde ipsa ratio sumat exordium.
M̾ Geram tͥ morẽ & te qͥdem ut in¬
stitui quotiens alicuiꝰ dati penitet
emendare ꝑmittam.S ne queso
abutaris ista licentia. &e negligent᷑
cũ int̾rogo attendas:. ne assidue ma¬
le concessa. etiã de his quȩ bene con¬
cedunt᷑ dubitare te cogant. d̃ Per¬
ge potiꝰ ad cȩtera. Quamuiᷤᷤ enĩ ad¬
dam uigilantiȩ mee quicqͣd possũ:
nam & me pudet de sententia cade¬
re tociens: nunquã tam̃ deterrear py¬
dori huic reniti: & lapsũ meũ te p̾¬
sertim manum dante corrigere. Ne¬
q enĩ ideo ẽ suscipienda ꝑtinatia.
quia optanda constantia. M Proue¬
niat tͥ plane ipsa constantia quã
citissime potest: ita mͥ placitã sen¬
tentiam ꝓtulisti: s nunc sito quam
p̾sentissimus ad ista quȩ uolo. Que¬
ro enum abs te. qͣd tͥ interesse uideat᷑
int̾ rationẽ & ratiotinationẽ. D Non
satis ualeo ista discernere. m̾ hoc gͦ
intuere. utrũ existimes homini iã

Expanded text:
unde ipsa ratio sumat exordium. unde ipsa ratio sumat exordium. A. Geram tibi morem, et te quidem ut institui, quoties alicujus dati poenitet, emendare permittam: sed ne, quaeso, abutaris ista licentia, et negligenter, cum interrogo, attendas; ne assidue male concessa, etiam de iis quae bene conceduntur, dubitare te cogant. E. Perge potius ad caetera: quamvis enim addam vigilantiae meae quidquid possum nam et me pudet de sententia cadre toties, nunquam tamen deterrear pudori huic reniti, et lapsum meum, te praesertim manum dante, corrigere. Neque enim est ideo suscipienda pertinacia, quia optanda constantia. CAPUniat tibi plane ista constantia quam citissime potest: ita mihi placitam sententiam protulisti. Sed nunc fito quam praesentissimus ad ista quae volo. Quaero enim abs te, quid tibi interesse videatur inter rationem et ratiocinationem. E. Non satis valeo ista discernere. A. Hoc ergo intuere, utrum existimes homini jam
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ habere aliquam scientiã. cum
rem nulla ratione ꝑceꝑit. Quis autẽ
ñ uideat nichil sibi eẽ adu̾sius. quã
ista duo sunt. & non eẽ scientiã nͥ cũ
res aliqua firma ratione ꝑcipit᷑: & eẽ
cuiꝰdam rei scientiam nulla ratione
ꝑceptȩe Itaq nosse cupio: utrũ hoꝵ
eligas. Nam utrũq uerũ eẽ. nullo
pacto potest. D̾ hoc eligo qͦd paulo
ante dixi: nam illud suꝑiꝰ temere
me dedisse confiteor. Cum enĩ ratione
int̾ nos uerum queramꝰ:. idq fiat ro¬
gando & respondendo quomͦ pos¬
sit ad summã ꝑueniri. qua condudit᷑
ratio: nͥ aliquid prius concederetur:
Concedi autem recte quid posset: qͣd
nesciretur: Ita ista ratio nͥ inueniret
in me aliquid cognitũ. quo innitenᷤ
ad incognitũ duceret: nichil omĩno
ꝑ illam dicerem: nec eam prorsus ra¬
tionẽ nominarẽ. Quãobrem frustra
mͥ ñ assentiris. ante rationẽ neces¬
sario ẽẽ innobis aliquã scientiam:

Expanded text:
minem habere aliquam scientiam, cum minem habere aliquam scientiam, cum rem nulla ratione perceperit. Quis autem non videat nihil sibi adversius esse, quam ista duo sunt: et non esse scientiam, nisi cum res aliqua firma ratione percipitur; et esse cujusdam rei scientiam nulla ratione perceptae. Itaque nosse cupio, utrum horum eligas; nam utrumque verum esse nullo pacto potest. E. Hoc eligo quod paulo ante dixi: nam illud superius temere me dedisse confiteor. Cum enim ratione inter nos verum quaeramus, idque fiat rogando et respondendo; quomodo posset ad summam pervenire qua concluditur ratio, nisi prius aliquid concederetur? Concedi autem recte qui posset quod nesciretur? Ita ista ratio nisi inveniret in me aliquid cognitum, quo innitens ad incognitum duceret; nihil omnino per illam discerem, nec eam prorsus rationem nominarem. Quamobrem frustra mihi non assentiris ante rationem necessario esse in nobis aliquam scientiam,