comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na ÷ &e cum capti fuerint potentes eaui
tunc cum eisdem gladio transuerbesasli
ut sciant omnes gentes qm̃ nabuchobose¬
soꝵ deus terrȩ est: &e preter ipsum alais ns
Caetum est autem eum cessaseat los
noignatus holofernis uehementer: di
nobis dicens. quod gens isrł defendatur a
suo. ut ostendam tibi quia non ẽ
seus nisi nabuchodonosor: eum ꝑcusse¬
amus eos omnes sicut hominem unum.
cuno ce ipse cum illis assyriorum gladio in
anuersȩ terrȩ: tunc q gladiꝰ militiȩ meȩ
tansiet ꝑlatus tuum. & confossus cades
nter uuineratos isrł: &e non respirabis ultra.¬
amnec exterminẽris cum illis. Porro autem
i pphetiam tuam ueram existimas.
non cõncidat uiltus tuus. & pallor qui fa¬
um tuam obtinuit abscedat a te. si uer
lmea hec putas impleri non posse. Ut
aitem nõueris. quia simul cum illis hec
rpieris: ecce ex hac hora illorum populo so¬
uaberis. ut dum dignas mei gladii pena̾
aceꝑint. ipse simul ultioni subiaceas.

Expanded text:
na et cum capti fuerint potentes eorum na et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dixiphetasti nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodonosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio intuniversae terrae tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua et confixus cades inter vudonec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, qui faciem tuam obtinet  Al. obtinuit, abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas.
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi eorum captiui duc̃ti sunt in
ram noꝵ suam. Nuꝑ autem reuersi ar
minum deum suum. ex disꝑsione qu
disꝑsi fuerant adunati sunt: & ascita¬
runt montana hec omnia. & iterimn
hossident iherłm: ubi sunt saneta ars
Puric ergo me is domine. ꝑquire sie
aliqua iniquitas eorum in conspectia
eorum ascendamꝰ ad illos. qm̃ tradensi
det illos deus eorum tͥ: ce subiugati e
sub iugo potentiȩ tuȩ. Sĩ autem nons
offensio populi huius coram deo suo ns
poterimꝰ resistere illis: qm̃ deus eorumd¬
fendet illos. & erimus in obꝓbrium in¬
uerse terrȩ Et factum est cum cessassa
loqui achior hec uerba. irati sunt omue
magnates holofernis: & cogitabant nt̃¬
ficere eum. dicentes ad alterutrum.
est iste qui filios isrł posse dicat resiste
regi nabuchodonosor & exercitib eͥli
homines mermes ce sine uirtute. & sil
peritia artis pugnȩ : Ut ergo agnosĩt
or quia nos fallit: ascendamꝰ in monta¬

Expanded text:
plurimi eorum captivi abducti sunt in plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in monta
Abbreviated transcription (Latin):
mare rubrum .d: serta sina montis occur¬
rerunt. in quib num quam homo habita¬
re potuit: uel filius hominis requiẽuit.
Illic fontes amari obdulcati sunt eis adbi
consecuti sunt. Ubicumq ingressi suir si¬
ne arcu &e sagitta ce absq scuto &e gładici
deus eorum pro eis pugnauit &e uieit. ⁊ noi
fuit quiinsutraret populo isti: nisiquando
recessit a culrura domini dei sui.
Notienscumq autem preter ipsum de¬
in predam &e in gladium. & in obyb
Quiociescũq autem penituerunt e
sisse a cultura dei sui: dedit eis deus
uirtutem resistendi. Deniq chanane
regem et iebuseum et ferez eum e
tentes in esebon ꝓstrauerunt. & terras
& eiuitates eoꝵ ipsi possederunt: & iss
dum non peccassent. in conspectu des
erant cum illis bona. Deus enim ilou
odit iniquitatem. Nam ce ante hos a¬
nos cum recessissent a uia quam dea
illis deus. ut ambularent in ea. exterm
nati sunt preliis. a multis nationib a

Expanded text:
mare Rubrum deserta Sina montis occurmare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis ad biconsecuti sunt ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque autem praeter ipsum Dein praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et  omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat illis Deus ut ambinati sunt praeliis a multis nationibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nias patrum suoꝵ. quȩ in multitudine
deorum erant: unum deum cęli coluer̃t.
qui &e precepit eis ut exirent indȩ: oe
habitarent in charram. Cumq cooꝑuisset
omnem terram fames. descenderunt in egyp¬
tum: illicq per quadringentos annos sie
multiplicati sunt. ut dinumerari eoꝵ non
posset exercitꝰ. Cumq grauasset eosrex
egypti. atq in edificationib urbium suaꝵ
n luto &e latere subuigasset eos. clamaue¬
runt ad deum suum: ce ꝑeussit totam ter¬
ram egypti plagis uariis. Cumq eiecis¬
sent eos a se egyptii ce cessassent plaga ab
eis ce iterum uellent eos caꝑe. & ad suum
seruitium reuocare. fugientib his: deus
cȩli mare aꝑuit. ita ut hinc inde aquȩ qͥsi
muri solidarentur: &e isti pede sicco fun¬
dum maris ꝑambulando transirent.
In quo loco dum innumerabilis exereitꝰ
cgyptiorum eos ꝑsequerẽtur. ita aquis co¬
oꝑtus est: ut non remanẽret uelunus qͥ
factum posteris nuntiaret. E gressis etiã

Expanded text:
nias patrum suorum, quae in multitudine nias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset exercitus. Cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent in quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur ita aquis coopertus est ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
litiȩ assyriorum. quod filii isrł preparassent
se ad resistendum: ac montium itinera con¬
clusissent. Et furore nimio exarsit in ira¬
cundia magna: uocauit q omnes pͥncipeᷤ
moab & duces ammon: &e dixit eis. Dici¬
te mͥ quissit ppłs iste qui montana obsidet.
aut quȩ ce quales ce quantȩ sint ciuita¬
tei eorum: quȩ etiam sit uirtus eorum.
aut quȩ sit multitudo eorum. uel quis rex
militiȩ eorum⁊ quare pre omnib qui ha¬
bitant in oriente isti contempserunt me.
ce non exierunt in obuiam nobis ut susciꝑ¬
ent nos cum pace ¶Urc achior dux
omnium filioꝵ ammon: respondens ait.
Si digneris audire domine meus. dicam
ueritatem in conspectu tuo de populo isto
qui in montanis habitat: ce non egredietur
uerbum falsum ex ore meo. Populus iste
ex ꝓgenie chaldeorum est: hic primum
in mesopotama habitauit. qm̃ noluer̃t
sequi deos patrum suoꝵ: qui erant in ter¬
ra chaloeorum. Deserentes itaq cerimo¬

Expanded text:
litiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent litiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militiae illorum: et quare prae omnibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremo
Abbreviated transcription (Latin):
ce induerunt se sacerdotes cilieiis ce in¬
fantes ꝓstrauerunt contra faciem templi
domini oe altare domini operuerunt cilicio.
oe clamauerunt ad dominum deum isrł
unanimiter: ne darentur in predam infan¬
tes eorum. & uxores eorum in diuisionem:
ce ciuitates eoꝵ in exterminium. & sancta
isrł: allocutusq est eos dicens. Scitote
qm̃ exaudiet dominus preces uestras. si
manentes ꝑmanseritis inieiuniis &e orati¬
onib: in conspectu domini. Memores
estote moysi serui dñi. qui amalech confi¬
dentem in uirtute sua et in potentia sua
bus suis. & in equitib suis. non in ferro
pugnando: sed precibus sanctis orando
deiecit. Sic erunt uniuersi hostes isrł. si ꝑ¬
seueraueritis in hoc oꝑe quo cepistis.
d hanc igitur exhortationẽ eius depre¬
cantes deum. ꝑmanebant in conspectu do-¬
mini: ita ut etiam hii qui holocausta domi¬
no offerebant precinc̃ti ciliciis offerrent
sacrificia domino: &e erat cinis suꝑ capita
eorum. & ex toto corde suo omnes orabant

Expanded text:
Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverunt ad Dominum Deum Israel unanimiter, ne darentur in praedam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta Israel, allocutusque est eos, dicens: Scitote quoniam exaudiet Dominus preces vestras, si manentes permanseritis in jejuniis et orationibus in conspectu Domini. Memores estote Moysi servi Domini, qui Amalec confidentem in virtute sua, et in potentia sua,bus suis, et in equitibus suis, non ferro pugnando, sed precibus sanctis orando, dejecit: sic erunt universi hostes Israel: si perseveraveritis in hoc opere, quod coepistis. Ad hanc igitur exhortationem ejus deprecantes Dominum, permanebant in conspectu Domini, ita ut etiam hi, qui offerebant Domino holocausta, praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde suo omnes orabant
Abbreviated transcription (Latin):
unit ad idumẽos in terram gabaon: acce¬
itq ciuitates eorum. & sedre ibi per tri¬
ginta dies: in quib dieb adunari prece¬
nt unuersum exercitum uirtutis suȩ.
unc audientes hec filii isrł qui habita¬
lant in terram urdeȩ: timuerunt ualde a
ncie eius. Tremor etiam &e horror inuasit
sensus eorum. ne hoc faceret iherłm &e tẽ¬
plo dm̃. quod fecerat ceteris ciuitatib:
& templis earum. Et miserunt in omnem
samariam ꝑ circuitum usq ihericho: et
preoccupauerunt omnes uertices monti¬
um. & muris circumdederunt uicos suos:
e congregauerunt frumenta in preparati¬
onem pugnȩ. Sacerdos etiam eliachim scͥp¬
sit ad uniuersos. qui erant contra hesore¬
lon quȩ est contra faciem camyi magni
iuxta dotraim: &e uniuersos ꝑ quos transitꝰ
esse poterat. ut optinerent ascensus moniti¬
uni. per quos uia esse poterat ad iherłm:

Expanded text:
venit ad Idumaeos in terram Gabaa, accevenit ad Idumaeos in terram Gabaa, accepitque civitates eorum, et sedit ibi per triginta dies, in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae.unc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via e
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sunt: sint omnia nostra sub lege ul
Nos etiam ce filii nostri: secui tui sumi
Ueni nobis pacificꝰ
pominus. &e utere seruitio nr̃o: sicut pll¬
cuerit tibi. Tunc descendit cum equitihl
tem terram. De uniuersis autem utbilh
qsumꝑsit sibi auxiliarios uiros fortes: oe
aeos ad bellum. Tantus q metus ꝓui¬
asillis incubuit. ut uniuersarum urbium
habitatores principes & honorati simul
am populis. exirent obuiam uenienti:
eecipientes eum cum coronis &e lampadib
ducentes choros in tibiis &e tẏmpanis. Nec
sta tamen facientes: ferocitatem eiꝰ pẽc¬
tuis mitigare potiierunt. Nam ce ciuitateᷤ
anam destruxit: &e lucos eorum excĩdit.
Breceperat enim illi nabuchodonosor rex.
ur omnes deos terrȩ exterminaret: uidelicet
in ipse solus uideretur deus. ab his nationi¬
hus quȩ potuissent olofernis p̃otentia subui¬
gui. Pertransiens autem sẏriam sobal et
minem apannam omnemq mesopotamiã.

Expanded text:
tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus ctem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum. Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes, et honorati simul cum populis exirent obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in tympanis et tibiis. Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem Syriam Sobal, et omnem Apameam, omnemque Mesopotamiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ibr̃ a torrente manbre usqueq ꝑuens
ad mare. Et occupauit terminos eni
a cilicia usq ad fines iaphet qui sumt
austrum: abduxit q omnes filios madi
ac predauit omnem locupletationem us
omnesq resistentes sibi occi̾dit in ore i¬
dii. Et post hec descendit in campos
ci in dieb messis. & succendit ommaln
omnesq arbores ac uineas fecit mnaiti
ce cecrdit timor illius suꝑ omnes inhalit¬
tes terram: Tunc miserunt legatos sti
uniuersarum urbium et ꝓuintiarum
ges ac principes sẏriȩ scilicet mesopotim
et syriȩ subal&e libiȩ atq ciliciȩ: qui ut¬
entes ad olofernem dixerunt. Desinats
dignatio tua circa nos: melius est entu
ut uiuentes seruiamꝰ nabuchodonoser
gi magno. & subditi simus tibi: quan
rientes cum interitu nr̃o. ipsi seruitutisu
dampna patiamini. Omnis ciuitas nost
omnis q possessio. om̃s colles ce monteue
campi armenta boum. greges ouium a¬
prarumq equoꝵ cameloꝵq ce unius¬
sȩ facultates nr̃e atq familiȩ. in conspẽ¬

Expanded text:
ente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes filios Madian, et praedavit omnem locupletationem eorum, omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii. Et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis, et succendit omnia sata, omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et campi armenta boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uitȩ suȩ: ex quo defunctus est ma¬
nasses uir eius. Erat autem in dieb festi
ꝓcedens: cum gła magna. Mansit autẽ
in domo uiri sui annos centum quinq.
&e dimisit abram suam liberam. et de¬
functa est ac sepulta cum uiro suo in
bethuilia: luxitq eam omnis populus die¬
bus septem. In omni autem spacio uitȩ eiꝰ.
non fuit qui ꝑturbaret isrł: ce post mor¬
tem eius annis multis. Dies autem
uictoriȩ huius festiuitatis ab hebreis in
numero dierum sanctorum accipitur. &e
colitur a iudeis: ex illo temꝑe usq in pre¬
sentem diem

Expanded text:
diebus vitae suae ex quo defunctus est Madiebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesentem diem
Abbreviated transcription (Latin):
a fundam̃tis cum aquis. petre sicut cera
liquescent: ante faciem tuam. Qui autẽ
timent te: magni erunt apud te per omĩa.
Ue genti insurgenti: suꝑ genus meum. Dñs
enim omp̃c uindicabit in eis: in die iudicii
uisitabo illos. Tabit enim ignem &e uer¬
mes in carnes eorum: carnes eorum urant᷑.
et sentiant usq in sempiternum.
t factum est post hec: omnis populus
post uictoriam uenit in iherłm. adorare
dñm. Et mox ut purificati sunt: obtule¬
runt omnes holocausta & uota. & repro¬
missiones suas. Porro udit uniuersa uasa
bellica holofernis. quȩ dedit illi populus
&e conopeum quod ipsa sustulerat in anathe.¬
¶ma obliuoni.¬
Erat autem populus iocundus scđm faci¬
em sanctorum. &e ꝑtres menses gaudium
huiꝰ uictoriȩ celebratum est cum iudith.
Dost dies autem illos. unus quisq rediit
in sua: iudith magna facta est in bethu¬
lia. ce preclarior erat uniuersȩ terrȩ isrł.
Erat etiam uirtute castitatis adiuncta.
ita ut non cognosceret uirum omnibus

Expanded text:
 cum aquis petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam qui autem timent te magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionierat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc olofernes uocauit duces & magistratꝰ
uirtutis assẏriorum. & dinumerauit uiroꝰ
in expeditione. sicut precepit eirex centũ
uiginti milia peditum pugnatorum: et
equites sagutarios duodecim milia om¬
nem q expeditionem suam fecit preire
in multitirdine innumerabilium chame¬
tum ex omni syria in transitu suo parari
constituit. Aurum uero & argentum de
domo regis assumpsit multum nimis. & ꝓ¬
fectus est ipse & omnis exercitus cum qua¬
drigis ce equitib & sagitariis. qui cooper¬
uerunt faciem terre: sicut locustȩ.
Cumq ꝑtransisset fines assyriorum.
nrc ad magnos montes angae quiso
a sinistro ciliciȩ. ascendit q omnia :as¬
la eorum: &e obtinuit omnem munima
effregit autem ciuitatem opinatissn
melothi. predauit q omnes filios thau.
&e filios isrł qui erant contra faciem d¬
ti. & ad austrum terrȩ celeon. & transi
euphraten: &e uenit ad mesopotamuan¬

Expanded text:
Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum viginti millia peditum pugnatorum, et equitum sagittariorum duodecim millia. Omnemque expeditionem suam fecit praeire in multitudine innumerabilium cametum ex omni Syria in transitu suo parari constdomo regis adsumpsit multum nimis et profectus est ipse et omnis exercitus cum quadrigis et equitibus et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae sicut lucustae cumque pertransisset fines Assyriorum venit ad magnos montes Angae qui sunt a sinistro Ciliciae ascenditque omnia castella eorum et obtinuit omnem munitionem effregit autem civitatem opinatissimam Meluthi praedavitque omnes filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm:  ad omnem terram iesse. quo¬
usq ꝑueniatur ad montes ethiopiȩ.
Ad hos omnes misit nuntios nabuchodono¬
sor rex assyriorum. qui omnes uno animo
contradixerunt: & remiserunt eos uacu¬
os. ac sine honore abiecerunt. Tune indig¬
natus est nabuchodonosor rex ad omnẽ
terram illam: & iurauit per regnum &
thronum suum. quod defenderet se de
omnib regionibus his.
factum est uerbum in domo nabuchodo¬
nosor regis assyriorum. ut defenderet se.
Uocauitq omnes maiores natu. omnes q
duces ce bellatores suos. et habuit cum ei
misterium consilii sui: dixitq cogitatio¬
nem suam in eo esse: ut omnem terram
suo subiugaret imꝑio. Quod dictum
cum placuisset omnib: uocauit nabu¬
chodonosor rex holofernem principem mi¬
litiȩ suȩ. &e dixit ei. E gredere aduersum
omne regnum occidentis. &e contra eos pre¬
cipue qui contempserunt imꝑium meũ.
non parcet oculus tuus ulli regno: om¬
nemq urbem muni̾tam. subuigabis mͥ.

Expanded text:
rusalem et omnem terram Iesse quorusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine honore abiecerunt tunc indignatus est Nabuchodonosor rex ad omnem terram illam et iuravit per regnum et thronum suum quod defendeomnibus regionibus his. factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes majores natu, omnesque duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae, et dixit ei: Egredere adversus omne regnum Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
Rfaxat itaq rex
medorum subiuga¬
aierat multas genteᷤ
amꝑio suo: oe ipse
edificauit ciuita¬
tem potentissimã.
quam appellauit
igbathanis. ex lapidib quadratis &e sectis
fecit muros eius: in altitudinem cubitorũ.
Turres uero eius: posuit in altiturlinem cu¬
bitorum centum: per quadrum uero eoꝵ
latus utrumq uicinorum pedum spatio
ne turrium: & glabatur quasi potens in
potentia exercitus sui. & in gła quadriga¬
rum suarum. Enno igitur duodecimo
regni sui nabuchodonosor rex assyriorum
qui regnabat in niniue ciuitate magna.
pugnauit contra arfaxat ce obtinuit eũ
in campo magno. qui appellatur ragau.
circa eupbraten: & tygrin & yadasan in cã¬
po erioch regis elcorum. Tunc exaltatũ
est regnum nabuchodonosor: & eor eius
eleuatum est. Et misit ad omnes qui ha¬
bitabant in cilicia ce pomasco &e libano. &e
ad gentes quȩ sunt in carmelo & cedar.
& inhabitantes galileam in campo mag
o hesorelon: &e ad omnes qui erant in
samania. & trans flumen iordanen usqy

Expanded text:
rfaxat itaque rex Medorum subiugaverat multas gentes imperio suo et ipse aedificavit civitatem potentissimam quam appellavit Igbathanis ex lapidibus quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum turres vero ejus posuit in altitudinem cubitorum centum. Per quadrum vero earum, latus utrumque vicenorum pedum spatio ne turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitano Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque
Abbreviated transcription (Latin):
ligere: nisi que ipsis placent. Coram extra¬
neo. ne facias consilium: nescis enim qͥd
pariet. Non omni homini cortuum mani¬
festes: ne forte inferat grãm tͥ. oe conuici¬
Don zeles mulierem sinus tui: ne osten¬
dat suꝑ te maltiam doctrinȩ nequam.
Non des mulieri potestatem animȩ tuȩ.
ne ingrediatur in uirtute tua: oe confum¬
daris. Ne respicias mulierem multiuo¬
lam: ne forte ine̾idas. in laqueos illiꝰ.
Eum ꝑsaltatrice ne assiduus sis. nec au¬
dias illam: ne forte pereas in efficatia
illius. Uirginem ne consptias: ne forte
scandalizeris. in decore illius. ⁊ son des
fornicariis animam tuam in ullo. ne ꝑ¬
das te. &e hereditatẽ tuam. Noli respice¬

Expanded text:
ligere nisi quae ipsis placent coram extraligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicion zeles mulierem sinus tui: ne ostendat super te maliciam doctrine nequam. Non des mulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtute tua: et confun Ne respicias mulierem multiuolam, ne forte incidas in laqueos eius. cum saltatrice ne adsiduus sis nec audias illam, ne forte pereas in efficaciis illius. Iscandalizeris in decore ejus. Non des fornicariis animam tuam in ullo, ne perdas te et haereditatem tuam. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
conuersare. Ab ipsis enim disces doctrinã
intellectus: & seriuire magnatis sine que¬
ẽ ipsi enim didicerunt a patribus suis: qm̃
ab ipsis disces intellectum. & in tempore
necessitatis. dabis responsum. Non incen¬
das carbones peccatorum arguens eos: &¬
ne meendaris flamima ignis peccatoꝵ illoꝵ.
stes contumliosi: ne sedeat quasi insidia¬
tor ori tuo. Noli fenerari homini fortiori
te: quod si feneraueris. tanquam perditũ
habe. Non spondeas suꝑ uirtutem tuã.
qd̵si sposponderis: quasi restituens cogita.
⁊son udices contra iudicem: qm̃ scd̃m
quod dignum est iudicat. Cum auda¬
ce non eas in uia. ne forte grauet mala
sua in te: ipse enim scđm uoluntatẽ
suam uadit. & simul cum stulticia ilhiꝰ
peries. Cum iracuntdo ne facias rixam. cũ
audace non eas in desertum: qm̃ quasi
nichil est ante illum sanguis. &e ubi noz
est adiutorium.: elidet te. Cum fatuis ne
confilium habeas. non enim poterunt di¬

Expanded text:
conuersare. ab ipsis enim disces doctrinam conuersare. ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et seruire magnatis sine queet ipsi enim didicerunt a parentibus suis. quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita non iudices contra iudicem quoniam secundum quod dignum est iudicat cum audace non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt di
Abbreviated transcription (Latin):
t mortuo non ꝓhibeas gratiam. non
desis plorantib in consolatione. & cum
lugentib ambula. Non te pigeat uisita¬
te infirmum: ex his enim. in dilectione
sumaberis. In omnib operib tuis. memo¬
tare nouissima tua: et in eternum non pec¬
um homine potente: ne forte incidas
inmanus illius. Non contendas cum ui¬
n locuplete. ne forte econtra consistat li¬
um tͥ: Multos enim ꝑdidit aurũ atq ar¬
gntũ: ⁊ usq cor regum extendit ⁊ conu̾tit.
Non litiges cum homine lingato: et noz
strues in ignem illius ligna. Non cõmu¬
nices homini in docto: ne male de proge¬
ne tua loquatur. Ne despitias hominẽ
auertentem se a peccato: neq imꝓperes
sumus. Ne spernas hominem in sua senecta:
et enim ex nobis senescunt. Noli de mortuo¬
mimico tuo gaudere. sciens qm̃ omnes
morimur: ce in gaudium uolumus ue¬
nire. Ne despitias narrationem presbite.¬
rorum sapientium: ce in ꝓuerbiis illorum

Expanded text:
a mortuo non prohibeas gratiam. non a mortuo non prohibeas gratiam. non desis plorantibus in conrogatione et cum lugentibus ambula. non te pigeat uisitare infirmum: ex his enim in dilectione firmaberis. in omnibus operibus tuis memorare nouissima tua, et in aeternum non pecum homine potente ne forte incidas in manus illius non contendas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inprreptione. ne spernas hominem in sua senecta: etenim ei nobis senescunt noli de mortuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus uenire. ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in prouerbiis illorum
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuam ad illas. Trade filiam. &e gui
de opus feceris: ce homini sensato dall¬
lam. Mulier si est tibi sccdm animam tu¬
am. non ꝓicias illam: & odibili non eral¬
te. in toto corde
onora patrem tuum: ce gemitus i¬
gris tuȩ ne obliuiscaris. Memento enin.
quoniam nisi per illos natus non fuisser.
et retribue illis. quomodo et illi tibi di
N tota anima tua time dñm. more di a¬
et sacerdotes illius sanctifica: in omnl
uirtute tua dilige eum qui te fecit. & il¬
nistros eius non derelinquas. honorad
⁊ tota anima tua: &e honorifica sacerdo¬
tas. & ptopugnatõ cum brachiis. Da illi
putem sicut mandatum est tibi primrta¬
atum &e purgationes: et de negligentĩa pͣ¬
ga te. cum paueis. Datum brachiorum
tiorum et saerificium sanetificationis
afferes domino iitia sanctorum: &e pau¬
peri porrige manum tuam ut ꝑficiat᷑
piciatio et benedictio tua. gratia datũ
in conspectu omnis uiuentis. d defunẽtis.

Expanded text:
faciem tuam ad illas trfaciem tuam ad illas trnde opus feceris; et homini sensato da illam. Mulier si est tibi secundum animam tuam, non projicias illam; et odibili non crte in toto corde. Honora patrem tuum, et gemitus matris tuae ne obliviscaris. Memento enim quoniam nisi per illos natus non fuisses; et retribue illis, quon tota anima tua time Deum et sacerdotes illius sanctifica in omni virtute dilige eum qui te fecit et ministros eius non derelinquas honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes et propurga te cum brachiis da illi partem sicut mandatum est tibi primitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum btuorum, et sacrificium sanctificationis offeres Domino et initia sanctorum, peri porrige manum tuam, ut perficiatur propitiatio et benedicin conspectu omnis uiuentis, et
Abbreviated transcription (Latin):
biteroꝵ: et non iteres uerbũ in tua oratu¬
ne. Non oderis laboriosa opera: et rus¬
ticationem ab altissimo creatam. No
te reputes in multitudine in disciplina¬
torum: memento irȩ qm̃ non tarcdabit.
humilia ualde spiritum tuum: quonũ
uindicta carnis impii ignis et uermĩs.
Noli preuaricare in amicum peccunia di¬
ferenti:. neq frẽm harissimũ auro sp̃uer
Noli discedere a muliere sensata ce bo¬
na. quam sortitus es in timore dei: gr̃
enim uerecundiȩ illius suꝑ aurum. Sst¬
Non lecdas seruum oꝑantem in ue uobu¬
ritate: neq mercennarium dantem annũ
suam. Seruus sensatus sit tibi dilectus.
quasi anima tua: non defraudes illum
libertate. neq inopem derelinquas il¬
lum. Pecora tibi sunt adtende illis: et si
sunt utilia. ꝑseuerent apud te. de filiis¬
ilii tibi sunt erudi illos: &e curua illos
apueritia illorum. filiȩ tibi sunt serua
corpus illarum: &e non ostendas hilaren

Expanded text:
byterorum et non iteres verbum in tua oratiobyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit humilia valde spiritum tuum quoniam vindicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius super aurum non laedas servum operantem in veritate neque mercennarium dantem animam suam servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas hilarem
Abbreviated transcription (Latin):
insulcis iniꝰticiȩ: &e non metes ea. in septu¬
plum. ꝯsoli querere ab homine dueatũ.
neq a rege cathedram honoris.  inistiistares¬
Ior te ĩtifices ante deum. qm̃ agnitor
cordis ip̃e est: ⁊ penes regẽ noli uelle uidi
sapiens. Noli querere fieri iudex nisi si
ualeas. uirtute irrumpere iniquitates:
ne forte extimescas faciem potentis. et
ponas scandalum in agilitate tua.
Non pecces in multitudine ciuitatis. nec
te immittas in populum: neq alliges du¬
plicia peccata. nec enim in uno eris ĩmuni.
Noli esse pusillanimis in anima tua: exora¬
re &e facere elemosinam non despitias.
Ne dicas in multitudine mimerum me¬
orum respiciet deus. & offerente me deo
altissimo: suscipiet munera mea. Non
irrideas hominem in amaritudine animȩ.
est enim qui humiliat ce exaltat:
tuum: neq in amicum similiter facias
Noli uelle mentiri omne mendatium
assiduitas enim illius. non est bona
Noli esse uerbosus in multitudine pres¬

Expanded text:
in sulcis injustitiae, et non metes ea in septuin sulcis injustitiae, et non metes ea in septuplum. Noli quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris. Non te justifices ante Deum; quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli velle videri sapiens. Noli quaerere fieri judex, nisi si vales virtute irrumpere iniquitates; ne forte extremiscas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua. Exorare, et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas, In multitudine munerum meorum respiciet Dominus, et offerente me Deo altissimo, suscipiet munera mea. Non irrideas hominem in amaritudine animae: est enim qui humiliat et exaltat tuum, neque in amicum similinoli velle mentiri omne mendacium adsiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine pres
Abbreviated transcription (Latin):
compedes. in ꝓtectione fortudinis eiꝰ.¬
et bases uirtutis. &e torques illius in
stola głȩ. Decor enim uitȩ est in illa
ce uincła illius fila iacynctina:. nexͣura
salutaris. Stolam głȩ indues eam: et
coronam gratulationis. suꝑpones tͥ.
fili si attenderis mͥ disces eam. &r si acco¬
modaueris animam tuam sapiens eris:
et si inclinaueris aurem tuam. excipies
doctrinam: et si dilexeris audire. sapi¬
ens eris. In multitudine prebiterorum
prudentium sta: &e sapientiȩ illorum
ex corde coniungere. ut omnem narra¬
tionem dei possis audire: ce ꝓuerbia lau¬
dis non effugient te. Et si uideris sensa¬
tum. euigila ad illum: et gradus ostiorũ
illius exterat pes tuus. Cogitatum ha¬
be in preceptis dei. et in mandatis illiuꝰ
maxime assiduus esto: &e ipse dabit cor
tibi. et concupiscentia sapientiȩ dabit tib.
et non te apprehendent: discede ab iniqͦ.
or deficient mala abste. Nson semines mala

Expanded text:
conpedes in protectionem fortitudinis conpedes in protectionem fortitudinis et bases uirtutis et torques istolam gloriae. Decus enim aureum est in illa, et vincula illius fila hyacinthina: stolasalutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris in multitudine presbyterorum prudex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis ne effugiant te. Et si videris sensatum, evigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. Cogitatum habe in praeceptis Dei, et in mandatis illius maxime assiduus esto; et ipse dabit cor tibi, et concupiscentia sapientiae dabitur tibi. et non te apprehendent. Discede ab iniquo, et deficient mala abs te. Non semines mala
Abbreviated transcription (Latin):
et usq ad canos inuenies sapientiam:.
quasi his qui arat oe seminat. Accede
ad illam. & sustine bonos fructus illius:
in opere enim ipsius exiguum laborabĩ.
&e cito edes de generationib illius.
Quam aspera est nimium sapientia indoc¬
tis hominib: ce non ꝑmanebit in illa ex¬
cors. Quasi lapis uirtus probatio erit in
illis: et non demorabuntur ꝓicere illam.
Sapientia enim doctrinȩ scłm nomen eiꝰ.
ce non multis est manifesta. quib autem
agnita est. ꝑmanet usq ad conspectum
dei. Audi fili. &e accipe consilium intellec¬
tus: et ne abicias consilium meum. Ini¬
ce pedem tuum in compedes illius: et in
torques illius tuum collum. Submitte
humerum tuum. & porta illam: ce ne
accidieris uinculis eius. In omni animo
tuo accede ad illam: &e in omni uirtute
tua. serua uias eius. Inuestiga illam.
&e manifestabitur tibi: ce continens fac¬
tus. ne dereliqueris eam. In nouissimiᷤᷤ
enim inuenies requiem in ea: &e conu̾tet᷑
tibi in oblectationem. Et erunt tib

Expanded text:
invenies sapientiam quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta quibus autem agnita est permanet usque ad conspectum Dei audi fili et accipe consilium intellectus et ne abicias consilium meum inice petorquem eius tuum collum. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis enim inuenies requiem in ea, et conuertetur tibi in oblectationem. et erunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
in plateis illius. Auerte faciem tuam a
muliere compta: &e non circumspicias
spetiem alienam. Propter spetiem muli¬
eris. multi perierunt: & ex hoc concupis¬
centia. quasi ignis exardescit. Omnis
mulier quȩ est forncaria. quasi stercus
multi ammirati reꝓbi facti sunt: col¬
loquium enim illius. quasi ignis ex¬
ardescit. Cum aliena muliere. ne sede¬
as omnino: nec accumbas cum ea suꝑ
cubitum. & non alterceris cum illa in
uino: ne forte declinet cor tuum in il¬
lam. et sanguine tuo labaris in ꝑditio

Expanded text:
in laqueis ejus. Averte faciem tuam a muliere composita: et non circum inspicias speciem alienam. Propter speciem mulieris multi perierunt: et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit. Omnis mulier que est fornicaria: quasi stercus multi admirati: reprobi facti sunt: colloquium enim illius quasi ignis exardescit. Cum aliena muliere non sedeas omnino: nec adcubes cum ea super cubitum. Et non alterceris cum ea in vino: ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labores in perditio
Abbreviated transcription (Latin):
&e omnes eundem potum spiritalem biberunt.
dibebant autem de spiritali: consequenti eos
petra. Petra autem erat xpistus. Sed non in
plurib eorum beneplacitum est deo: nam pro¬
strati sunt in deserto. Hec autem in figura
facta sunt nr̃i. ut non simus concupiscentes
malorum: sicut & illi concupierunt. Neq
ydolatrȩ efficiamini. sicut quidam ex illis:
quemadmodum scriptum est. Sedit popłs
manducare & bibere: &e surrexerunt ludere.
Neq fornicem᷑ sicut quidam ex ipsis fornica¬
ti sunt & ceciderunt una die uiginti tria milia.
Neq temptemus xp̃m. sicut quidam eorum
temptauerunt & a seipentib ꝑierunt. Neq
murmuraueritis. sicit quidam eorum mur¬
murauerunt: ce ꝑierunt ab exterminatore.
Hec autem omnia: in figura contingebant
illis. Scripta sunt autem ad correptionem
nr̃am. in quos fines scłoꝵ deuenerunt. Itaq

Expanded text:
m potum spiritualem biberunt bibebant autem de spirituali, consequenti eos, petra: petra autem erat Christus, sed non in pluribus eorum beneplacitum est Deo: nam prostrati sunt in deserto. Haec autem in figura facta sunt nostri, ut non simus concupiscentes malorum, sicut illi concupierunt: neque idolatrae efficiamini, sicut quidam exodum scriptum est sedit populus manducare et bibere et surrexerunt ludere neque fornicemur sicut quidam ex ipsis fornicati sunt et ceciderunt una die viginti tria milia neque temptemus Christum sicut quidam eorum temptaverunt et a serpentibus perierunt neque murmuraveritis sicut quidam eorum murmuraverunt et perierunt ab exterminatore haec autem omnia in figura contingebant illis scripta sunt autem ad correptionem nostram in quos fines saeculorum deveneru
Abbreviated transcription (Latin):
tecostẽn. Hostium enim mͥ aꝑtum est magnũ
&e euroens: sed aduersarii multi. Si aittem
uenerit timotheus. uidete ut sine fimore
sit apud uos. Opus enim domini oꝑat᷑ sicut
& ego. Nequis ergo eum sꝑnat. Deducite au¬
tem illum in pace: ut ueniat ad me. expecto
enim illum cum fratribys.
De appollo autem fratre notum uobis facio.
qm̃ multum rogaui eum. ut ueniret ad uo̾
cum fratribus. & utiq non fuit uoluntas eiꝰ¬
ut nunc ueniret: ueniret autem cum ei
oportunum fuerit. Uigilate. state in fide.
uiriliter agite & confortamini: omnia ur̃a
in caritate fiant. Obsecro autem uos fratres
dinauerunt se ipsos: ut et uos subditi sitis eiꝰ¬
modi et omni cooperanti et laboranti.
Gaudeo autem in presentia stepbane et for¬
tunati et achaici. quoniam hoc quod uobis
deerat: ipsi suppleuerunt: refecerunt enim
spiritum meum & uestrum. Cognoscite ergo:
qui euismodi sunt. Salutant uos eccłiȩ asiȩ.

Expanded text:
tecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum, tecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum, et evidens, et adversarii multi. Si autem venerit Timotheus, videte ut sine timore sit apud vos: opus enim Domini operatur, sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me: exspecto enim illum cum fratribus. De Apollo autem fratre vobis notum facio, quoniam multum rogavi eum, ut veniret ad vos cum fratribus: et utique non fuit voluntas ut nunc veniret: veniet autem, cum ei vacuum fuerit. Vigilate, state in fide, viriliter agite, et confortamini. Omnia vestra in charitate fiant. Obsecro autem vos, fratres, dinaverunt seipsos: ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti, et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati, et Achaici: quoniam id, quod vobis deerat, ipsi suppleverunt; refecerunt enim et meum spiritum, et vestrum. Cognoscite ergo qui hujusmodi sunt. Salutant vos Ecclesiae Asiae.
Abbreviated transcription (Latin):
est mors aculeus tuus: Aculeus autem mor¬
ts: peccatum est. uirtus autem peccati
lex: deo autem gr̃as. qui dedit nobis uie¬
mei dilecti. stabiles estote et immobiles ha¬
buntlantes in oꝑe domini semꝑ. scientes
quia labor ur̃ non est manis in domino.
De collectiꝰ uero quȩ fi unt in sc̃os. sieut
ordinaui eccłiȩ galatiȩ. ita et uos facite per
unam sabbati: unusquisq uestrum apud
se ponat recondens quod ei bene placuerit.
ut non eum uenero: tunc collecte fiant.
Cum autem presens fuero. quos ꝓbaueritis
ꝑ epłas. hos mittam ꝑferre gr̃am ur̃am in
iherłm. Quod si dignum fuerit ut ego eam:
mecum ibunt. Ueniam autem aduos. cum
macedoniam ꝑtransiero. Nam macedoniã
ꝑtransibo apud aitem uos forsitan mane¬
bo. ue am hiemabo: ut uos me dedueatis
quocumq iero. Nolo enim uos modo in
transitu uidere. Spero enim me aliquantũ
temꝑis manere apud uos: si dominus ꝑmi¬
serit. Permanebo autem ephesi: usq ad pen¬

Expanded text:
estimonii intulit: Aculeus autem mortis peccatum est, virtus vero peccati lex; Deo autem gratias, qui dedit nobis vicmei dilecti, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere domini semper, scientes quod labor uester non est inanis in domino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam aMacedoniam pertransiero: Macedoniam enim pertransibo. apud uos autem manebo uel etiam hiemabo, ut uos me deducatis quocumque iero. nolo enim uos modo in transitu uidere: sptemporis manere apud vos, si Dominus permiserit. Permanebo autem Ephesi usque ad Pen
Abbreviated transcription (Latin):
iu dicaremyr. Dum autem udicamur. a domino
corripimur: ut non cum hoc mundo dãpne¬
mur. Itaq fratresmei cum conuenitis ad mai¬
ducandum. inuicem expectante. Siquis esurie¬
rit domi manducet. ut non in iudicium conue¬
niatis. Cetera autem cum uenero disponam.
De spititalib autem nolo uos ignorare fĩco
Seitis qm̃ cum gentes essetis adsimulachra
muta ꝓut ducebamini euntes. Ideo notũ

Expanded text:
iudicaremur dum iudicamur autem a Domino corripimur ut non cum hoc mundo damnemur itaque fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta prout duceb
Abbreviated transcription (Latin):
manent usq adhuc: quidam autem dor¬
mierunt. Deinde uisus est iacobo. deinde
apłis omnib. Nouissime autem omnium
tanquam ab ortiuo. uisus est et michi.
Ego enim sum minimus apłoꝵ. qui non
&e gr̃a eius in me uacua non fuit: sed ha¬
ego siue illi sic predicamus. &e sic credidistis.
Siautem xp̃c predicatur quod resurrexit a
mortuis. quomͦ quidam dicunt in uobis. qm̃

Expanded text:
t usque adhuc, quidam autem dormierunt. Deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus: novissime autem omnium tanquam abortivo, visus est et mihi. Ego enim sum minimus apostolorum, quet gratia ejus in me vacua non fuit, sed ego, sive illi, sic praedicavimus, et sic credidistis. Si autem Christus praedicatur quod surrexit a mortuis, quomodo dic