comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur & ciuuitates ipsas conuentus hominũ
eẽ quis dubit& Acełas uero ex conuen¬
tu plebium effici: notũ ẽ in hac ergo
sronquae inse etiam illam primitiuoꝵ
conscriptorũ in celis complexa sit eiui¬
tatẽ habitatio nr̃a ꝑficitur. qui ut
sem̃ abralxe ita & sem̃ uidae manemꝰ
Non enĩ qui in occulto uidaeus. sed qui
cuutates quoq uicde sumus. Ac ne sibi
isrł impius ciuitatis iuideae głam eo
quod scđm carnẽ seruorũ dĩ sem̃ ẽ
uindicaret : eorũ haereditatẽ eorũ ha¬
bitationẽ in sroneẽ demonstrat qui
nom̃ dñi diligant. ut pietatis magis
sit non generis electio : quia praest&
om̃ib: Haritas dĩ quȩ in xp̃o est
& petrũ nichil aliud quã utrũ se

Expanded text:
tur. et ciuitates ipsas conuentus hominum tur. et ciuitates ipsas conuentus hominum esse quis dubitet? ecclesiam uero ex conuentu plebium effici notum est. in hac ergo Sion, quae in se etiam illam primitiuorum conscriptorum in caelis conplexa sit ciuitatem, habitatio nostra perficitur, qui ut semen Abrahae ita et semen Iudae manemus. non enim qui in manifesto Iudaeus, sed qui ciuitates quoque Iudaeae sumus. Ac ne sibi Israhel impius in ciuitates Iudaeae gloriam eo, quod secundum carnem seruorum dei semen est, uindicaret, eorum hereditatem, eorum habitationem in Sion esse demonstrat, qui nomen domini diligant: ut pietatis magis sit, non generis electio, quia praestet omnibus caritas dei, quae in Cbristo est, et Petrum nihil aliud, quam utrum se
Abbreviated transcription (Latin):
ctus sit : tam̃ scđm int̃pretationem
ex hebrato in latinũ graxcũq: sermo¬
nẽ speculatio dicitur in hoc ergo
corpore dñi. quo resurrexit exmor¬
tuis. quo ad extris uirtutis consedit
quo in gła patris ẽ : spem nr̃am
uitamq speculamur. & quia reue¬
lationẽ nr̃x in eo claritaus & ipsa in
eandem libanda creatura om̃is ex¬
pectat salutẽ huius sronsub signifi¬
catione caeli & t̃rae & maris laudat:
quia om̃a in caelis & in t̾ra pacificata
& reconciliata ꝑ eam dõ sint. quia
in resurrectionis gła cuius sp̃e in
ipso exmortuis resurgente specu¬
lamur peccatũ mors corruptio a
uita & immortalitate deuorata sint¬
& exhausta. Namsi suꝑ unius pecca¬
toris poenitenta magnũ in caelis
gaudiũ ẽ angelorũ : quanto maior
in totius mundi reconciliatione letitia
sit & quia in finẽ ꝓhis qui immuta¬
buntur ẽ psalmus udee etiã ciuuitates
ut in sronhabitent edificande laudan¬

Expanded text:
ctus sit, tamen secundum interpretationem ctus sit, tamen secundum interpretationem ex hebraeo in latinum graecumque sermonem speculatio dicitur. in hoc ergo corpore domini, quo resurrexit ex mortuis, quo a dextris uirtutis consedit, quo in gloria dei patris est, spem nostram uitamque speculamur. et quia reuelationem nostrae in eo claritatis et ipsa in eandem liberanda creatura omnis expectat, salutem huius Sion sub significatione caeli et terrae et maris laudat; quia omnia in caelis et in terra pacificata et reconciliata per eam deo sint, quia in resurrectionis gloriam, cuius spem in ipso ex mortuis resurgente speculamur, peccatum, mors, corruptio a uita et inmortalitate deuorata sint et exhausta. nam . si super unius peccatoris paenitentiam magnum in caelis gaudium est angelorum, quanto magis in totius mundi reconciliatione laetitia sit? Et quia in finem pro his, qui inmutabuntur, est psalmus, Iudaeae etiam ciuitates, ut in Sion inhabitent, aedificandae esse laudan
Abbreviated transcription (Latin):
niregis absumeret. Debinc ipsa hanc
inopem impiamq: sententiam. rei qͦq
cominunis scientia & ratio condẽnat
Nam ob id xdificari ciuitates uideae
ꝓpheticus sermo declarat : ut in ea quaȩ
salia facta sit sron inhabitent. & quid
hnc scđm humanas extructiones cuita¬
ũq fabricas intelligentiae loci ẽ. cum
neq inxdificandis his laus ulla sit quaȩ
sint postea destruendae. neq ratio & na¬
tura patiatur xdificari ob id ciuitates
ut in habitent ciuitatẽ Est autẽ
digna plane dõ laus caeli t̃rae ac ma¬
ris confessione tribuenda: quodilla
silia sron quae inuecta hierusalem
tanto praeeuntiũ sequentiũq comita¬
tu salua ꝑ dm̃sit in quam angeli con¬
cupiscunt in quã creatura om̃is ge¬
mens dolensq ꝓspectat in qua at̃mi¬
tatis nũxe głam laudẽq speculamur
inqua adificatae xccłarũ ciuitates
manebunt: Sron enĩ lic& colliculus
templo quod in hierusalem fuit iun¬

Expanded text:
ni regis absumeret. dehinc ipsam hanc ni regis absumeret. dehinc ipsam hanc inopem impiamque sententiam rei quoque communis scientia et ratio condemnat. nam ob id aedificari ciuitates Iudaeae propheticus sermo declarat, ut in ea, quae salua facta sit, Sion inhabitent. quid hic secundum humanas extructiones ciuitatumque fabricas intellegentiae loci est, cum neque in aedificandis his laus ulla sit, quae sint postea destruendae, neque ratio et natura patiatur aedificari ob id ciuitates, ut inhabitent ciuitatem ? Est autem digna plane deo laus caeli, terrae ac maris confessione tribuenda, quod illa filia Sion, quae inuecta in Hierusalem tanto praeeuntium sequentiumque comitatu, salua per deum sit; in quam angeli concupiscunt, in quam creatura omnis gemens dolensque prospectat, in qua aeternitatis nostrae gloriam laudemque speculamur, in qua aedificatarum ecclesiarum ciuitates manebunt. Sion enim, licet colliculus templo, quod in Hierusalem fuit, iun
Abbreviated transcription (Latin):
refuso animetur & maneat motuq
intanta sui uarietate rationibus
se lunaris incrementi decrim̃tiq
moderetur. & ꝓfunda infinitaq
sui obice mentẽ humanae opinionis
exceclat. ut neq quid extra se neq
quid intra sit sensu ꝑsequente ci¬
piamus : in his tam̃ tantis tãq ad¬
mirabilibus rerũ naturarũq uir¬
tutib: in dõ hoc quod sron salua sit
uitacesq uide xdificande sint caeli
gra maria laudabunt . humana utique
or & caduca & ipso tempore ac uerusta¬
te soluenda Quosi extruetas eas ut sint¬
hude fit dignũ : non magis conserua¬
es eẽ cis ne destruerentur ꝓficene
adludem  Non ergobae maximae
unq prastantissimxq rerũ omniũ
ul migis quib: uniuerse res conti¬
ncintur alanturq: naturae maris
arrȩ & celi ad inaniũ pene ac leuiũ
opum laudem aduocantur : id est qr
snon saliuficata sit. extructaeq uidaeae
ciuitates quas post babiloniorũ an¬
uochiq uictoriam bellũ quoq: roma¬

Expanded text:
refuso animetur et maneat motuque refuso animetur et maneat motuque in tanta sui uarietate rationibus se lunaris incrementi detrimentique moderetur et profunda infinitaque sui obice mentem humanae opinionis excedat, ut neque quid extra se neque quid intra sit sensu persequente capiamus. in his tamen tantis tamque admirabilibus rerum naturarumque uirtutibus in deo hoc, quod Sion salua sit ciuitatesque Iudaeae aedificandae sint, caeli, terra, maria laudabunt? humana utique opera et caduca et ipso tempore ac uetustate soluenda! quod si extructas esse eas laude sit dignum, non magis conseruatas esse eas, ne destruerentur, proficeret ad laudem? Non ergo hae maximae utique praestantissimaeque rerum omnium uel magis, quibus uniuersae res contineantur alanturque, naturae maris, terrae et caeli ad inanium paene ac leuium operum laudem aduocantur: id est, quia Sion saluificata sit extructaeque Iudaeae ciuitates, quas post Babyloniorum Antiochique uictoriam bellum quoque Roma
Abbreviated transcription (Latin):
dominus saliu ficcibit syoni
& cuedificabuntur cuutates ui¬
dae & in habitabunt inea:
& bacreditaibunt torram
& senta seruorum eius posside e¬
bunt eom : & qui diligunt no¬
mori eius inhabi tabunt eoin e
Laus uniuersa ex rerũ admira¬
bilitate ꝓficiscitur. Tum enĩ ali¬
quid laude dignũ uidetur : cum
opus ipsũ ita magnificũ atq prxclarũ
ẽ ut & prudentiam ac uirtutẽ ge¬
rentis & gestorũ decus usũq contine¬
at. Quod itaq sensũ atq: opinionem
in genu communis excellat: id ꝑ ad¬
mirationẽ sui meretur & laudem
Cȩlum ergo quod tanto ornatu dis¬
tinctũ implerũ ẽ. tantosq motus
aq: cursus incredibili constantia ac
uarietate conseruat ut annũ inter
hiemẽ calorẽq temꝑaris autumni
& ueris temporib: moderetur & fi¬
mar. terra autẽ qua suꝑnis inum¬
brata naturis uel complexa in se ueb
suscepta sinu semina & contineat &
generis naturam usu ac maturitate
consolid& mare autem quod uitae
nr̃ae modo nunc hausto sp̃u nunc

Expanded text:
it Sion, et aedificabuntur ciuitates ludae. et inhabitabunt in ea et hereditabunt terram. et semen seruorum eius possidebunt eam. et qui diligunt nomen eius inhabitabunt in ea. laus uniuersa ex rerum admirabilitate proficiscitur. tum enim aliquid laude dignum uidetur, cum opus ipsum ita magnificum atque praeclarum est, ut et prouidentiam ac uirtutem gerentis et gestorum decus usumque contineat. quod itaque sensum atque opinionem ingenii communis excellat, id per admirationem sui meretur et laudem: caelum ergo, quod tanto ornatu distinctum, inpletum est tantosque motus atque cursus incredibili constantia ac uarietate conseruet, ut annum inter hiemem caloremque temperatis autumni et ueris temporibus moderetur et finiat; terra autem. quae supernis inumbrata naturis uel conplexa in sese uel suscepta sinu semina et contineat et generis naturam usum maturitate consolidet; mare autem, quod, uitae nostrae modo, nunc hausto spiritu nunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in gła est dĩ patris. Haec gͦ merces
fructus uentris ẽ : quae donatur in
nomine: quae defertur in honore :
quae proestat᷑ ingła & hanc hab&
retributionẽ ab immortali eiꝰ natu¬
ra humanae infirmitatis suscepta
natiuitas: ut quia fructꝰ uentris¬
factus ipse ẽ merces quoq: eiꝰ gentiũ
fiat hoaereditas : & hacreditas ipsa
sint filii Dehinc sequitur Sicut
sagittae in maru porentis:
ita filii excussorum: Sagittarũ
hic usus ẽ ut emissse celeri uolatu
ferant᷑ & ad destinata quaeque
indeflexalinea dirigantur
łsse autẽ sagittas quib dñs ut at᷑
ita legimꝰ: cũ ait. Misit sagittas¬
⁊ suas : & dissipauit eos. in isaia qͦq
ita scriptũ ẽ quod etiã de ipso dño¬
⁊ dictũ eẽ possit intelligi & posuit¬

Expanded text:
 in gloria est Dei patris Haec ergo merces fructus ventris est, quae donatur in nomine, quae defertur in honore, quae praestatur in gloria. Et hanc habet retributionem ab immortali ejus natura humanae infirmitatis suscepta nativitas: ut quia fructfactus ipse est, merces quoque eius gentium fiat hereditas, et hereditas ipsa sint filii. Dehinc sequuitur: sicut sagittae in manu potentis, ita filii ii excussorum. sagittarum hic usus est, ut emissae celeri uolatu ferantur et ad destinata quaeque indeflexa linea dirigantur. esse autem sagittas, quibus dominus utatur, ita legimus, cum ait: misit sagittas suas et dissipauit eos. in Esaia quoque ita scriptum est, quod etiam de ipso domino dictum
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ factus est Exclusi uͦ iustitiae
ingressu : necesse ẽ a libro iiuentiũ
deleantur. Senpti enĩ erant in
abrahae bene dictionibus : cuius
semen sicut stellae caeli & sicut
arena maris ad oram litoris abun¬
daret A quo libro cũ omnẽ popłm
deleri morꝰses metueret. se primũ
deleri dep̃catus ẽ : optans ut opi

Expanded text:
a deo factus est. exclusi uero iustitiae a deo factus est. exclusi uero iustitiae ingressu necesse est a libro uiuentium deleantur. scripti enim erant in Abrahae benedictionibus, cuius semen sicut stellae caeli et sicut harena maris ad oram litoris abundaret. a quo libro cum omnem populum deleri Moyses metueret, se primum deleri deprecatus est, optans, ut opi
Abbreviated transcription (Latin):
quod occisuri eũ ẽẽnt defuimuit
Non peꝑcerat autẽ primo illi de
ierrȩ limo ade quem de parady
bpost culpã ne lignũ uitae attin¬
gns in aeternitate poenae manene
eieat ut naturam corporis eius
idimn ecaelis scđsassumens pariq:
morie ꝑcussus eam rursus in ui¬
un at̃nam iam sine poenae xet̃ni¬
uae reuocaret. Hunc igiturita
adeo ꝑcussum ꝑsecuti suot: suꝑ
dlorem uulnerũ dolorẽ ꝑsecuti¬
onis huius addentes. Pro nobis enĩ
eẽ in doloribus estimandus. Quod
enim postea nominis sui odiũ susce¬
perint quatenus silentiũ resurre¬
ctionis peccunia emerint quib:
a postolos terrorib: iniuirus que
uexauerint : cognitũ est & quia
hat suꝑ dolorẽ uulnerũ ad diderunt:
apponetur suꝑ iniquitatẽ iniquitas
Appositae autẽ iniuitatis poena
ẽ ne untrent in iustitiam di id est
ne concorporales & comparticipes
xp̃o fiant qui nobis scđm a postolũ
iusttia & sc̃ificatio & redemptio

Expanded text:
quod occisuri eum essent, destinauit. quod occisuri eum essent, destinauit. non pepercerat autem primo illi de terra limo Adae. quem de paradiso post culpam, ne lignum uitae attingens in aeternitate poenae maneret, eiecit, ut naturam corporis eius Adam e caelis secundus adsumens parique morte percussus eam rursum in uitam aeternam iam sine poenae aeternitate reuocaret. hunc igitur ita a deo percussum persecuti sunt, super dolorem uulnerum dolorem persecutionis huius addentes. pro nobis enim esse in doloribus aestimatus. quod enim postea nominis sui odium susceperint, quatenus silentium resurrectionis pecunia emerint, quibus apostolos terroribus iniuriisque uexauerint, cognitum est. et quia haec super dolorem uulnerum addiderunt, adponetur super iniquitatem iniquitas. Adpositae autenr-iniquitatis poena est, ne intrent in iustitiam dei, id est ne concorporales et conparticipes Christo fiant, qui nobis secundum apostolum iustitia et sanctificatio et redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
sed in animis corũ ea quibus maxim
pecca uerant sc̃i ficata sunt opera
& ne ꝑsingula quaȩ sunt multa
discurram cũ & a postolus in interi¬
tũ carnis ad salutẽ sp̃s tradat dis
ipse quid ꝑcutiens ꝓficiat ostendit
dicens: Uidete uidete quia ego sum
Vinest deus praet̃ me: & ego interi¬
um & ego uiuificabo ꝑcutiam &
eo sanabo ut ꝑcutiendi causam ꝓ¬
fusci ex causa sanationis ostendere
socusus ergo ẽ dñs peccata nr̃a susci¬
piens & ꝓ nobis dolens: ut in eo usque
aid infirmitatẽ crucis mortisq ꝑcus¬
so sonitas nobis ꝑ resurrectionem ex
nriuis redderetur Percussũ autẽ
sepsẽ testatus ẽ commone faciens
dicipulos dicti huius. Percutiam pa¬
siorẽ & disꝑgentur oues gregis
Sed& a pofiolus dicti huius significa¬
unon haud dissimilit̃ confirmat :¬
diens Qui filio suo dilecto non pe.¬
pet Non peꝑcit itaq dilecto filiosuo:
quem & colonis uinea non ignarꝰ.

Expanded text:
sed in animis eorum ea, quibus maxime sed in animis eorum ea, quibus maxime peccauerant, sanctificata sunt opera. et ne per singula, quae sunt multa, discurram, cum et apostolus in interitum carnis ad salutem spiritus tradat, dominus ipse, quid percutiens proficiat, ostendit dicens: uidete, uidete, quia ego sum, et non est deus praeter me. ego interimam et ego uiuificabo; percutiam et ego sanabo, ut percutiendi causam proficisci ex causa sanationis ostenderet. Percussus ergo et dominus peccata nostra suscipiens et pro nobis dolens, ut in eo usque ad infirmitatem crucis mortisque percusso sanitas nobis per resurrectionem ex mortuis redderetur. percussum autem se ipse testatus est, commonefaciens discipulos dicti huius: percutiam pastorem, et dispargentur oues gregis. sed et. apostolus dicti huius significationem haud dissimiliter confirmat dicens: qui filio suo dilecto non pepercit. non pepercit itaque dilecto filio suo, quem et colonis uinese non ignarus,
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui tatem ipsorum & nor
intrenit in iufutiam tuam e
deleanitur de libro uiutiũ.
& cum ustis non scribantur o
causam apponendȩ iniquitatis
suꝑ iniqui tatẽ ipsorũ repellendiq
eos ne in iustitiam intrarent & de¬
lendi de uiuentiũ libro ñ scriben¬
diq cũ uistis eam eẽ demonstrans.
quod quẽ deus ꝑcusserit hii ꝑsecuu
sint & suꝑ dolorem uulnerũ suorũ
addiderint quod doleret. &fore
non iniuste quem deus ꝑcusserit
ꝑsecuti eẽ uideantur Ac de his que
ꝑcussa a dõ sint quid sentiri oporten
ante tractandũ est : ut quatenus &
pia sit possit intelligi Percussit dñs
sodomam & gomorram ultimis sce¬
leribus pollutas & abominatas & in¬
uenio his ad miscła reconciliationẽ
hoc quod ꝑcussae sunt ꝓfecisse cũ to¬
lerabilius his dĩ uidicio sit futurũ
quã his ciuitatibus in quibus de apo¬
stolorũ pedibus pulius excussus st
Percussam quoq srnagozã clathan&
abiron plaga dignissima cognitũẽ

Expanded text:
ipsorum, et non intrent in iustitiam tuam. deleantur de libro uiuentium et cum iustis non scribantur; causam apponendae iniquitatis super iniquitatem ipsorum et repellendi eos, ne in iustitiam intrarent, et delendis de uiuentium libro non scribendisque cum iustis eam esse demonstrans, quod, quem deus percusserit, hi persecuti sint et super dolorem uulnerum suorum addiderint quod doleret. Et forte non iniuste, quem deus percusserit, persecuti esse uideantur; ac de his, quae percussa a deo sint, quid sentiri oporteat, ante tractandum est, ut, quatenus et ersecutio impia sit, possit intellegi. percussit dominus Sodomam et Gomorram ultimis sceleribus pollutas et abominatas; et inuenio his ad misericordiae reconciliationem hoc, quod percussae sunt, profecisse, cum tolerabilius his die iudicii sit futurum, quam his ciuitatibus, in quibus de apostolorum pedibus puluis excussus sit. percussam quoque synagogam Dathan et Abiron plaga dignissima cognitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dictione in celestib inquo &
elegit nos ante mundi constitutionẽ
uti essemus scĩ & immaculati in ips
& quid illud sit mox continur
ordo dictorũ. A templo tuo in
hierusalem tibi offerent reged
munera Templũ in hierusalem ẽ
in quo hostiarũ legitima offere¬
bantur Nunc autẽ a templo in
hierusalem a regib sunt mune¬
ra afferenda. Quod utiq contri
locorũ significationẽ rationẽquer
gestorũ ẽ: ut illinc quo inferri
magis oporteret id est de tempbos
ferenda sint munera Sed quia cede¬
sts illa nob̵ mat̃ hierusalem & pri¬
mitiuorũ conscriptorũ & frequo¬
tantiũ coctus omĩsq in xp̃o renatꝰ
dĩ templũ ẽ maximẽ in quo non
mors magis sit regnatura sed iua
& qui ipsẽ rex sit eius cuius seruus
fuerat ante peccati hostiam scips
uiuam & rationabilẽ & placenten
dõ offerens cũ ergo ab hoc tẽplo
idest ab hac scã corporis sut habi¬
tatione in illo conuentu angos¬
tx̧ cum non nullis locis cognitum

Expanded text:
dictione in caelestibus: in quo et dictione in caelestibus: in quo et elegit nos ante mundi constitutionem, uti essemus sancti et inmaculati in ipsoEt quid illud sit, mox continuat ordo dictorum: a templo tuo in Hierusalem tibi adferent reges munera. templum in Hierusalem est, in quo hostiarum legitima offerebantur; nunc autem a templo in Hierusalem a regibus sunt munera adferenda. quod utique contra locorum significationem rationemque gestorum est, ut illinc, quo inferri magis oporteret, id est de templo, offerenda sint munera. sed quia est caelestis illa nobis mater Hierusalem et primitiuorum conscriptorum et frequentantium coetus, omnisque in Christo renatus dei templum est, maxime in quo non mors magis sit regnatura. sed uita, et qui ipse rex sit eius, cuius seruus fuerat ante, peccati, hostiam se ipsum uiuam et rationabilem et placentem deo offerens: tum ergo ab hoc templo, id est ab hac sancta corporis sui habitatione, in illo conuentu angtiae. cum nonnullis locis cognitum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dñm ex lege ac ꝓpħis in euange¬
liis praedicare Sed id quod conse¬
quitur & ob audite uocm lau¬
dis eius: in telligentiam confundit¬
Nam uox laudis : non eius qui laui¬
datur sed eius qui laudat auditꝰ᷑
& quomodo gentes ut uocẽ laudis
obaudiant admonentur : Uerũ
& hic latinitas nr̃a pprietatem
dicti in translatione non reddidit
Nam hoc quod nobiscũ scribitur
& obaudite uocẽ laudis eius a grxȩ

Expanded text:
est, deum ex lege ac prophetis in euangeest, deum ex lege ac prophetis in euangeliis praedicare. Sed id, quod consequitur: et obaudite uocem laudis eius, intellegentiam confundit. uox laudis namque non eius, qui laudatur, sed eius, qui laudet, auditur. et quomodo gentes, ut uocem laudis. obaudiant, admonentur? uerum et hic latinitas nostra proprietatem dicti in translatione non reddidit. nam hoc, quod nobiscum scribitur: et obaudite uocem laudis eius, a Grae
Abbreviated transcription (Latin):
in iramdõ uocastis scm ifrł. Ad hiere¬
chiel quoq sp̃s loquitur Fili homins
mitto te ego ad domũ isrł: qui exacerba¬
ueruntme & in psalmis łxuerbauer̃
sp̃m eius & rursis frequent libaui eos
ipsi u me exacerbauerunt Omĩs gͦ oꝑat
gans in irã ꝓuocat miscđe & salutis au¬
ctorẽ quia in segloriosi & exaltati ira
eius qui solus gloriosos potest efficere
exacerbant interiectio rursũ diapsal¬
mi & sensus & ꝑsonae demutationem
doc& Nam sub luac significatione
frequenter alterum non nunquã
utrunq distinguitur. Suꝑior enim
inuitantib: istis praedicantib: eadẽ
doctrina ueteris ac noui testam̃ te
praedicatio contineretur Horum
igitur adhortatio refertur ad gen
exinani nr̃m ꝓphetie sermo sub¬
iecit Non utiq illos quos deos pu
& eũ cuius oꝑa recensentur : qui ter¬
ribilis in consilus suꝑ filios hominĩt
qui conuertit mare in aridã qui domi¬
natur in uirtute sua in aeternũ
Hoc enĩ ꝓpriũ apostolicae doctrinae

Expanded text:
 prouocastis sanctum Israhel; ad Ezechiel quoque spiritus loquitur: fili hominis mitto te ego ad domum Israhel, qui exacerbant me, et in psalmis: exacerbauerunt spiritum eius et rursum: frequenter liberaui eos, ipsi uero me exacerbauerunt omnis ergo opegans in iram prouocat misericordiae et salutis auctorem; quia in se gloriosi et exaltati iram eius, qui solus gloriosos potest efficere, exacerbant. Inleriectio rursum diapsalmi et sensus et personae demutationem docet. nam sub hac significatione frequenter alterum, nonnumquam utrumque distinguitur. superior enim inuitantibus, istis praedicantibus eadem doctrina ueteris ac noui testamenti praedicatio contineretur. Horuigitur adhortatio refertur ad gentex inani nostrum Prophetae sermo subjecit. Non utique illos, quos deos putet eum cujus opera recensentur, qui terribilis in consiliis super filios 202 hominum, qui convertit mare in aridam, qui dominatur in virtute suahoc autem proprie apostolicae doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ impi&atis ꝓfessionẽ spẽ reci¬
dit dicens Non exum est illis
commutatio: & mon timuo¬
dr̃. Om̃s scđm apostolũ surgent
sed nom om̃s cominu dabuntur
quia nion timuer̃ chm̃. las enĩ¬
fuerat : ignorasse in homine deum
Resurgentẽ tamen dm̃ ex mortu¬
is credidissent: patente his ctiam
post passionis piaculũ poenitentia
& indulgentia. Non enĩ solũ non
timuerunt dm̃ sed cũ ad tribu¬
endũ his manũ extendiss&. idest
Auxilium obtuliss&. contaminauer̃
testamentũ eius. cũ eũ qui testam̃¬
to legis ad salutẽ praenunciatus ẽ
repulerunt: Sequitur enim. Ex¬
teridit manium suam inre¬
tribuenido. Conitaminauerun
testamenitũ eius. diuisi sunt ab
irauultus eius. Et idcirco demu¬
tatio his ñ relicta est: quia ꝓ pec¬
cato semel mortuus ẽ. & resurgens
eos tantũ demutatione donauit
qui secũ ꝑ fidem & conmortui sunt
& resurgunt Hos autẽ ab ira uul¬
tus sui euersa ciuitate diuisit : par¬

Expanded text:
tem impietatis professionem spem recitem impietatis professionem spem recidit dicens: non enim est illis commutatio et non timuerunt. omnes secundum apostolum resurgent, sed non omnes commutabuntur, quia non timuerunt deum. fas enfuerat ignorantes in homine deum resurgentem tamen deum ex mortuis credidisse, patente his etiam post passionis piaculum paenitentia et indulgentia. non enim solum non timuerunt deum, sed cum ad retribuendum his manum extendisset, id est auxilium obtulisset, contaminauerunt testamentum eius: cum eum, qui testamento legis ad salutem praenuntiatus est, reppulerunt. sequitur enim: extendit manum suam in retribuendo. contaminauerunt testamentum eius: diuisi sunt ab ira uultus eius. et idcirco demutatio his non relicta est, quia pro peccato semel mortuus et resurgens eos tantum demutatione donauit, qui secum per fidem et commortui sunt et resurgent. hos autem ab ira uultus sui euersa ciuitate diuisit par
Abbreviated transcription (Latin):
tor fris sit nuncupatũ Peragni¬
tionẽ autẽ confessi dĩ : tũ cũ se ab
eo homine cuus in lucta domi¬
nabatur benediei poposcit q̃uia
dm̃ aduersum quẽ generis siu
populus scđm future passionis
sacram̃tũ in lucta carnis inualu¬
it fidei oculis conspexiss& in cor¬
pore. isrł quia isrł dm̃ uidens
sit meruit nominari łt scđm
ipsius genesis ꝓphetiam: in iacob
iuniorẽ populũ qui ess& ex gen¬
tibus crediturus significam abso¬
lutũ ẽ. Hoc ẽ ergo exultabit iacob
dinẽ. hic unus populus duplicis
& pfessionis & honoris Neque
enim geminatis sententus idipsũ
caelestis sermo significat : sed quia
fides prima qua quis in uocare
suꝑ se dĩ nomen praedicatur
fide anteriorẽ populũ supplan¬
tat cũ uidxo infideli. fidelẽ se
optat eẽ gentilis. Hic ergo iacob
est: spe prxoccupatae benedicti¬
onis exultans lam uero ubi a¬
baptisinorenatus & fide consũ¬
matus dm̃ intelligentiae oculis &

Expanded text:
tor fratris sit, nuncupatum. per agnitor fratris sit, nuncupatum. per agnitionem autem confessi dei tum, cum se ab eo homine, cuius in lucta dominabatur, benedici poposcit — quia deum, aduersum quem generis sui populus secundum futurae passionis sacramentum in lucta carnis inualuit, fidei oculis conspexisset in corpore — Israhel, quia Israhel deum uidens sit, meruit nominari. et secundum ipsius Genesis prophetiam in Iacob iuniorem populum, qui esset ex gentibus crediturus, significari absolutum est. hic ergo exultabit Iacob lesiae ordinem hic unus populus duplicis et professionis et honoris; neque enim geminatis sententiis idipsum caelestis sermo significfides prima quo quis invocari super se Dei nomen precatur, fide anteriorem populum supplantat, cum Judaeo infideli fidelem se optat esse gentilis. Hic ergo Jacob est, spe praeoccupatae benedictionis exsultans. Jam vero ubi baptismo renatus, et fide consummatus, Deum intelligentiae oculis et
Abbreviated transcription (Latin):
ptiuis remissionẽ & cxcis uisionẽ.
dimittere confractos in remis¬
sionẽ praȩdicare annũ dñi acce
ptũ: fidem & auctoritatẽ con¬
summate significationis ꝓphetiae
at. Quia hõdie impleta est pro¬
phetia haec in auribus uestris.
Hoc igitur populi dĩ auersa ca¬
ptiuitas est : cũ oculi intelligentia
panduntur : cũ prafracta pec¬
catis corda in requiem relaxan¬
tur cũ annus dñi acceptabilis
nunciatur. quo paenitentiae nr̃ae
dõ ẽ accepta confessio. cũ nichil
prateritorũ reputatur ad crim̃ :
cũ noua om̃a sint: noua libas c̃
noui filii & xterna latitia est
Exultabit enĩ iacob: & lxtabit᷑ isrł
Idemnanq: ipse patriarcha
utrunq nom̃ sontitus ex merito ẽ
Nam quia manu calcem fr̃is
continius s& in partu ia cobnun¬
cupatus est supplanturus de in¬
ceps & emendo primogenita &
benedictiones occupañdo Et int̃¬
pretationis iurtutẽ genesis ex¬
posuit : ia cob eũ quiã supplanta¬

Expanded text:
ptiuis remissionem et caecis uisionem, ptiuis remissionem et caecis uisionem, dimittere confractos in remissionem, praedicare aptum, fidem et auctorem consummatae significans prophetiae ait: quia hodie inpleta est prophetia haec in auribus uestris. haec igitur populi dei auersa captiuitas est, cum oculi intellegentiae panduntur, cum praefracta peccatis corda in requiem relaxantur, cum annus domini acceptabilis nuntiatur, quo paenitentiae nostrae deo est accepta confessio, cum nihil praeteritorum reputatur ad crimen, cum noua omnia sunt, noua libertas est, noui filii, et aeterna laetitia est. Exultabit Iacob et laetabitur Israhel: idem namque ipse patriarcha utrumque nomen sortitus ex merito est. nam, quia manu calcem fratris continuisset in partu, Iacob nuncupatus est, subplantaturus deinceps et emendo primogenita et benedictiones occupando. et interpretationis uirtutem Genesis exposuit, Iacob eum, quia subplanta
Abbreviated transcription (Latin):
opa abraam faceretis Sed & clani¬
hed presbiteros condẽnans ita dix̃
Non sem̃ abraam sed sem̃ chanaan
& non uidx Hiecaechihel quoq in¬
crepitis popuili iniquitatib: Nt
Pat̃ tiuuis chananeus : mater tua
cethea Radix tua & generatio tua:
de terra chanaan : Non est gͦisrł
iste ex successione corporea: cui ob
infidelitatẽ origo ꝓfanissimi gene¬
ris deputat᷑ Neq huic data saliis ẽ
qui non suscepit oblatã.: sed ei qui
Auersa captiuitate populus dĩ
factus est Captas autẽ imꝑitarũ
gentiũ mentes & impuissimis ui¬
tus ac religionibus subditas: in
libtatẽ fidei & nomen familiae
calestis ab soluit. Quiem̃ erant
hemonũ seruitus facti sunt dei
populus & qruis hic sit captiuita¬
tem auertens: de se ipse testatus ẽ
Hanc enĩ non lex non patriarcha.
non ppħa non angłs non aliqua
alia celestiũ uel dominatuũ. uel
potestatũ uel trhonorũ. uel uir¬
tutum uirtus auertit: sed ille
qui accepto libro insynagoga. cũ

Expanded text:
opera Abraham faceretis. sed et Daniopera Abraham faceretis. sed et Daniel presbyteros condemnans ita dicit: non semen Abraham, sed semen Chanaan et non Iuda. Ezechiel quoque increpitis populi iniquitatibus ait: pater tuus C h ananaeus, mater tua Chettaea, radix tua et generatio tua de terra Chanaan. non est ergo Israhel iste ex successione corporea, cui ob infidelitatem origo profanissimi generis deputatur. neque huic data salus est, qui non suscepit oblatam. sed ei, qui auersa captiuitate populus dei factus est. Captas autem inperitarum gentium mentes et impiissimis uitiis ac religionibus subditas in libertatem fidei et nomen familiae caelestis absoluit. qui enim erant daemonum seruitus, facti sunt dei populus. et quis hic sit captiuitatem auertens de se ipse testatus est. hanc enim non lex, non patriarcha, non propheta, non angelus, non aliqua alia caelestium uel dominatuum uel potestatum uel thronum ueluirtutum uirtus auertit, sed ille, qui accepto libro in synagoga cum
Abbreviated transcription (Latin):
pclamat ꝓfundo dicens Quis da¬
bit ex sron salutare isrł ⁊ nanq
scđm alium propham: ex sron
exi& lex & uerbũ dm̃ ex hie¬
rusalem Hoc uerbũ dñi. caro
factũ est Haec caro & syon & hie¬
rusalem est : ciuitas nouae pacis
& speculatoriũ nr̃um Hinc salu¬
taris hinc iħs Iħ̵s enĩ ut sape
diximus : ipso nomine salutaris ẽ
Lex autem exsron non fuit falu¬
taris opere quidemuiuficans sed
non iustificans exfide. Hic uero¬
expectatus ẽ salutaris & datus ẽ
is rahel: Sed ñ carnali isrł. Non enĩ
qui fili carnis. filii dĩ sunt. sed filii
pmissionis deputantur in semine
Testeur & iohannes non eẽ scđimcar¬
nem abrax filios cũ & filii iuꝑarũ
sunt & potens est ds̃ abraxe filios de
lapidib excitare. Dñs autem ipse
docuit ex fidi oꝑib ꝓpriaatẽ suc¬
cessionis existere nec scđm carnis
generationẽ filiorũ originẽ depu¬
tari cũait Si filii abraxn essetis

Expanded text:
proclamat profundo, dicens: Quis daproclamat profundo, dicens: Quis dabit ex Sion salutare Israel? Namque secundum alium prophetam: Ex Sion exiet lex, et verbum Domini ex Jerusalem . Hoc verbum Domini caro factum est. Haec caro et Sion et Jerusalem est, civitas novae pacis, et speculatorium nostrum. Hinc salutaris, hinc Jesus. Jesus enim, ut saepe diximus, ipso nomine salutaris est. Lex autem ex Sion non fuit salutaris, opere quidem vivificans, sed non justificans ex fide. 19. exspectatus salutaris et datus est Israhel, sed non carnali illi Israhel. non enim, qui filii carnis, filii deisunt, sed filii promissionis deputantur in semen. testatur et Iohannes, non esse secundum carnem Abrahae filios. cum et filii uiperarum sunt, et potens est deus Abrahae filios de lapidibus excitare. dominus autem ipse docuit, ex fidei operibus proprietatem successionis existere, nec secundum carnis generationem filiorum originem deputari, cum ait: si filii Abraham essetis,
Abbreviated transcription (Latin):
dispsa sunt quos spreuit ds̃ quos
tã quã indignos ne confirmes es¬
sent głae suae & resurrectionis
abiecit: resurrecturi Ad eo ut con¬
fundantur Non demutabunt᷑
uero & exeo confundentur. Hac
enĩ resurrectionis statuta condi¬
tio est & idcirco tã quã ex praȩ¬
terito ꝓ decretoͥ definitione fit
sermo : quia id ut ita maneat sit
statutũ. Commemoratis uero hri¬
manis & in solentiae & iniquitatis
impietatib ut is qui titulo praȩ¬
fertur intellectus in sine possit
intelligi. tali propħa spembeato¬
rũ finis psius adhortatione con¬
firmat dicens: Quis dabit ex
syori salutare israhel ã
Dum a uert& dñs captiuita¬
tem plebis suce. exultabit ici
cob& lactabitur israhel
Vna enĩ haec spes reliqua fuit hu¬
mane infirmitati & fidei ꝑ quã
inter tantas praesentis uite cala¬
mitates xt̃norũ bonorũ expectati¬
one requiescer& & idcirco certꝰ
huius beatitudims ꝓpħa tã quã
ex uasto humanarum miseriarũ

Expanded text:
dispersa sunt, quos spreuit deus, quos dispersa sunt, quos spreuit deus, quos tamquam indignos, ne conformes essent gloriae suae et resurrectionis, abiecit: resurrecturi adeo, ut confvero, et ex eo confundentur. Haec enim resurrectionis statuta condiio est, et idcirco tamquam ex prarterito pro decreti definitione fit sermo, quia id, ut ita maneat, sit statutum. Commemoratis uero humanis et insolentiae et iniquitatis impietatibus, ut is, qui titulo praefertur, intellectus in finem possit intellegi. tali propheta spem beatorum finis ipsius adhortatione confirmat dicens: quis dabit ex Sion salutare Israhel? dum auertit dominus captiuitatem plcob et laetabitur Israel. Una enim haec spes reliqua fuit humanae infirmitati et fidei, per quam inter tantas praesentis vitae calamitates aeternorum bonorum exspectatione requiesceret. Et idcirco certus hujus beatitudinis Propheta, tamquam ex vasto humanarum miseriarum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis & impassibilem naturam
nichil licuit passion Integram
autẽ & incorruptam spem at̃ni¬
tatis significari in essibus etiã illic
meminimus ubi dicitur : Custo¬
dit dñs om̃a ossa uistorũ. unũ ex
bis non conteretur : Quia scđm de¬
monstratã hie zechiheli resurre¬
ctionẽ. sacramentũ euis sub ossium
significatione sit reuelatũ trgo
ut custodit ds̃ ossa iustorũ. ita &
hominib placentiũ dissi pauit
& dissipauit: non ita ut co qđcent
carerent : sed ut ꝑ contemptũ dĩ
tã quã deꝑdita & abiecta uilesce¬
rent ldenĩ sequitur Confusi
sunt: quonuam deus spreũ
illos. confunditur quisq & pu¬
dore dedecoris sui: & cõparatione
honoris alieni & hinc illud est
quod apostolus significat dicens
Om̃s quidẽ resurgemus sed non
om̃s demutabimur sed & ꝓpħa:
& confusionem resurrectionis &
honorem discernit: ita dicens
& resurgent alii quidem in uitã
alii in confusionem xternam
Confundentur ergo quorũ ossa

Expanded text:
initatis et inpassibilem naturam initatis et inpassibilem naturam nihil licuit passioni. integram autem et incorruptam spem aeternitatis significari in ossibus etiam illic meminimus, ubi dicitur: custodit deus omnia ossa iustorum, unum ex his non conteretur, quia secundum demonstratam Ezechieli resurrectionem sacramentum eius sub ossium significatione sit reuelatum. ergo ut custodit deus ossa iustorum, ita et hominibus placentium dissipauit, et dissipauit non ita, ut eo, quod essent, carerent, sed ut per contemptum dei tamquam deperdita et abiecta uilescerent. Id enim sequitur: confusi sunt, quoniam deus spreuit illos. confunditur quisque et pudore dedecoris sui et conparatione honoris alieni. et hinc illud, quod apostolus significat dicens: omnes quidem resurgimus, sed non omnes demutabimur. sed et propheta et confusionem resurrectionis et honorem discernit, itadicens: et resurgent alii quidem in uitam, alii in confusionem aeternam. confundentur ergo, quorum ossa
Abbreviated transcription (Latin):
test non aliquam in t̃dũ offensi¬
onẽ ex causis accidentib excitare
cũ quod alii utile est alteri saepe
fiat in commodũ. Atiuͦ qui nichil
sui causa uelit & om̃a in profectũ
aliene utilitatis exerceat necesse
est ut causam sibi in offense pla¬
cabilitatis adquirat: quia & ex
alienis utilitatib placeat nec of¬
fendat exꝓprus & hanc eẽ
ciusam ꝓbabilẽ placendi sibi cun¬
etis a postolus docuid: quia utili¬
tatis sux negligens utilitxti se de¬
diss& aliene. Pissi pauit ergo ossã
deus hominib: placentiũ & ossa
non haec corporalia dissipariun¬
telligend sunt: sed quia spes xter¬
ritatis in ossib signficari solet
Ex quo dictũ eft̃ Hoc nune os de
ossibus meis. Quod beatus a płs
sui xeternitate xternitatis substan¬
tuam mutuatur Quod in dño uul¬
nerato lic& corpore confixoq: non
frangitur os inquit cius ñ conter&ꝰ
quia cũ fuerit iniquis uis passions
in exrnẽ : in aternam tam̃ duu¬

Expanded text:
test non aliquam interdum offensitest non aliquam interdum offensionem ex causis accedentibus excitare, cum quod alii utile est, alteri saepe fiat incommodum. at uero qui nihil sui causa uelit et omnia in profectum alienae utilitatis exerceat, necesse est ut causam sibi inoffensae placabilitatis adquirat; quia et ex alienis utilitatibus placeat nec offendat ex propriis. et hanc esse causam probabilem placendi sibi cunctis apostolus docuit; quia utilitatis suae neglegens utilitati se dedisset alienae. Dissipauit ergo ossa deus hominibus placentium. et ossa non haec corporalia dissipari intellegenda sunt, sed quia spes aeternitatis in ossibus significari solet, ex quo dictum est: hoc nunc os de o-ssibus meis. quod beatus apostosui seternitate aeternitatis substantiam mutuatur. quod in domini uulnerato licet corpore confixoque non frangitur. os, inquit, eius non conteretur; quia cum fuerit iniquis ius passionis in carnem, in aeternam tamen diu
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliam dĩ hominib: est
placendũ : ut ꝑdiuina istituta
& pbitatem fidelis uitae in nocen¬
tis q placeatur: Coeterũ placest
tantũ hominib uelle dõ est displi¬
cere. Non auocat autẽ ab hominũ
gr̃a ds̃ iustorũ mentes : Ac fideliũ
rationabilẽ scitatẽ & audiamꝰ
eũ ꝑ paulũ loquentẽ Sine offen¬
sione uichxis ac graecis estote & xc¬
elessoe di sscuti & cgo per ommnia
uentur Hoc᷑ non homuinib sed do
placere cũ ꝑ id quod dõ placct
& homnib: sit placendũ Ax exusa
enim placendi dõ: exusa quoque
etiam hominib ꝓbabilis fit pla¬
cendi: Coeterũ studiũ quod ut ho¬
minib tantũ placeatur impen¬
ditur ad id quod dõ placendũ ẽ
non refertur : quia tantũ eorũ
causa quib: placetur ad hibetur
Non est autẽ mauis iunculũ ho¬
minib: placendi quanut nemo
sui causa uelit his placere quibis
placeat : quia quod in ꝓfectum
ꝓpriae utilitatis efficitur non po¬

Expanded text:
contumeliam dei hominibus est contumeliam dei hominibus est placendum, ut per diuina instituta et probitatem fidelis uitae innocentisque placeatur. ceterum placere tantum hominibus uelle deo est displicere. non auocat autem ab hominum gratia dens iustorum mentes et fidelium rationabilem sanctitatem. et audiamus eum per Paulum dicentem: sine offensione Iudaeis et Graecis estote et ecclesiae dei, sicuti et ego omnia uentur. hoc est non hominibus, sed deo placere, cum per id, quod deo placetur, et hominibus sit placendum. ex causa. enim placendi deo causa quoque etiam hominibus probabilis fit placendi. ceterum studium, quod, ut hominibus tantum placeatur. inpenditur, ad id, quod deo placendum est, non refertur, quia tantum eorum causa, quibus placetur, adhibetur. non est autem maius uinculum hominibus placendi quam ut nemo sui causa uelit his placere, quibus placeat; quia quod in profectum propriae utilitatis efficitur, non po
Abbreviated transcription (Latin):
& corporis & animaẽ nr̃ae deum
non tim̃tes & xt̃nis diuinae ulti¬
onis poenis mom̃tanea aque
abolenda supplicia praeferen¬
tes : dum placere nos ipsis & in
eorum gr̃a manere famulatu¬
to grauissimo sententia diuina
condemnat Manq: ad illud qđ
dixerat Nonne scient omnes qͥ¬
opant᷑ iniquitatẽ qui comeduaT
populũ meũ ut crbũ panis dm̃
non inuocauer̃ ibi trepidauer
ubi ñ erat timor : id ad suminã
coepti sermonis adiecit Qm̃
deus dis sipauit ossa hominib
placcnitium. confusi sutat
qm̃ deus spreuit illos Hũ
ergo qui opantur iniquitatem
& populũ comedunt ut crbum
panis & dm̃ non inuoca uerunt.
& in nontimendis trepida uerꝰ
nonne cognoscent quia ossa eoꝵ
qui hominib placere uelint
ds̃ dissipauit : Timuit huius ꝓ¬
phedei dieti sententiam sc̃s ille
gentiũ doctor dicens. Ego si
albuc hominib: placerem.
xp̃iseruus non essem. In utilis
est humanae gr̃ae & irreligiosa
sectatio Nanq: dõ magis quam in

Expanded text:
et corporis et animae nostrae deum et corporis et animae nostrae deum non timentes et aeternis diuinae ultionis poenis momentanea atque abolenda supplicia praeferentes; dum placere nos ipsis et in eorum grato gravissimo sententia divina condemnat. Namque ad illud quod dixerat: Nonne scient qui operantur iniquitatem, qui comedunt populum meum ut cibum panis? deum non inuocauerunt: ibi trepidauerunt, ubi non erat timor, id ad summam coepti sermonis adiecit: quoniam deus dissipauit ossa hominibus placentium; confusi sunt; quoniam deus spreuit illos. hi ergo, qui operantur iniquitatem et populum comedunt ut cibum panis et deum non inuocauerunt et in non timendis trepidauerunt, nonne cognoscent, quia ossa eorum, qui hominibus placere uelint, deus dissipauit? timuit huius prophetici dicti sententiam sanctus ille gentium doctor dicens: ego si adhuc hominibus placerem, Christi seruus non essem. inutilis est humanae gratiae et inreligiosa sectatio. nam ex deo magis, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
uenerantes & hoc ipso impio in
ex comparatione condemnandi
cũ non tam obliuisci timorẽ dei
impiũ sit quam pietati praecel¬
lentis timoris metũ inaniũ prae¬
tulisse. Docuit autẽ dñs solũ in
nobis metũ eorũ quae uere tim̃¬
da sunt oportere ẽẽ : cũ dicit
Nolite timere eos qui possunt
corpus occidere : animam autẽ
non possunt occidere Timete aut̃¬
⁊ mmagis eũ qui potest & corpus &
animam perdere in gehennam
impius ergo timor est : cũ quaȩ ñ
timenda sunt timentur & quae
timenda sunt non timentur:
Et plerunq: nos tã qũa ꝓdebita
officu religione pie adulari re¬
gib existimamus quia incorpus
nr̃in sic his aliquid potestatis÷
quib: nichil ultra de nobis lic&
quam febri quam incendio quã
naufragio quã ruina. Hisenim
casib corporũ ꝓsumma potestate
desaeuiunt & ꝓpt̃ breuẽ dolorẽ
libtatẽ ac desideria spei nr̃ae fi¬
duciae confessione deicimus: pr¬
nitorẽ ꝑditorẽq: in igne iudicu

Expanded text:
uenerantes et hoc ipso impio inauenerantes et hoc ipso impio inaex conparatione condemnandi: cum non tam obliuisci timorem dei impium sit, quam impietate praecellat, timori eius metum inanium praetulisse. docuit autem dominus, solum in nobis metum eorum, quae uere timenda sunt. oportere esse, cum dicit: nolite timere eos, qui possunt corpus occidere, animam autem non possunt occidere; timete autem magis eum, qui potest et animam corpus perdere in gehennam. impius ergo timor est, cum quae non timenda sunt timentur et quae timenda sunt non . timentur. et plerumque nos tamquam pro debita officii religione pie adulari regibus existimamus, quia in corpus nostrum sit his aliquid potestatis: quibus nihil ultra de nobis licet quam latroni, quam febri, quam incendio, quam naufragio, quam ruinae. his enim casibus corporum pro summa potestate desaeuiunt, et propter breuem dolorem libertatem ecclesiae, spei nostrae fiduciam, confessionem dei addicimus, punitorem perditoremque in igne iudicii
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio distendunt: cd̃m consu¬
etudo ab apostolis necessarie huiꝰ
collationis ad duirrã tantũ scło
renunciantiũ aut ꝑ inopiã indi¬
gentium alimoniam fuerit insti¬
tuta De quib scriptum est Co¬
medentes domos uiduarũ : & oc¬
casione longa orantes. Hũ ergo
ut erbũ panis dĩ populum cõme¬
dunt & dñm non inuoca ueruÑ
Stultierã in corde dixerunt:
Non est ds̃. Non inuocant ergo
quem negant. Uel certe si qui
in aeccłx plebem obtrectatione
insectantur & sumptu comedun
ut crbũ panis: etamsi dñm inuo¬
care secredunt audient dictum
in euangelio fuisse Scimus enĩ
quia peccatores ds̃ non exuidi&
Hi ergo dnm̃ non inuoca uerun:
quia õꝑatio non uerborũ selp¬
fessione sit fidei Sed quia deum
non inuocant : & illud impietati
sux addunt. ut timeant non ti¬
mendx illic enĩ trepidauerunt
ubi non erattimor : saxa mecalla
robora ignẽ aquã xthera. reges
mortuos atq merituros. uel cgt̃a

Expanded text:
obsequio distendunt — cum consuobsequio distendunt — cum consuetudo ab apostolis necessariae huius conlationis ad diurnam tantum saeculo renuntiantium aut per. inopiam indigentium alimoniam fuerit instituta i ; de quibus scriptum est: comedentes domos uiduarum et occasione longa orantes. hi ergo ut cibum panis dei populum comedunt et deum non inuocauerunt. stulti enim in corde dixerunt: non est deus. non inuocant ergo, quem negant. uel certe si qui  positi dei plebem obtrectatione, insectatione, sumptu comedunt ut cibum panis, etiamsi dominum inuocare se credunt, audient dictum in euangelio fuisse: scimus enim, quia peccatores deus nonaudit. hi ergo dominum non inuocauerunt, quia oratio non uerborum sit professio, sed fidei. Sed qui deum non inuocant, et illud impietati suae addunt, ut timeant non timenda: illic enim trepidauerunt., ubi non erat timor, saxa, metalla, robora, ignem, aquam, aethera., reges mortuos atque morituros, uel cetera
Abbreviated transcription (Latin):
ut crbum paniis Dm̃ UORI
inuocauerunt ibi timuerꝰ¬
ubi Non fuit timor qmõ
deus dissipauit osset eorum¬
hominum placenitium.
confusi sunt qm ds̃spreuit
illos Sierum usq ad unum
bonitatẽ nemo facto quomodo
populus dĩ est qui ut eybus
panis manducetur abopan¬
ribus iniquitatẽ Generalitas
ergo sententia amota est :
cum a populo quẽ in honita¬
tis oꝑationibi non ambiguũ
est ꝑmanere : niquitatem
secernuntur oꝑantes. Come
dunt itaq oꝑarii iniquitatis
populũ dĩ ut crbũ panis qui
scõrũ inuirus uiuunt quos
uexatioꝓphetarũ & uastatio
xede & omnis iniquitatis delectie
opetio comedunt quoq eti illi
eꝑt erbu panis di poprilũ quicũ
obtrectationis morsu & laniatu
ut idem beatus a postolus at deus
uenter eso qui minsteriũ depu¬
tant ad negocationem collationi¬
bus se plebis & mimerib: ditan
do coniuiua sub obtentu religio¬
nis sumptuosa sectantur dũ apo¬
thecassuas inutili religiosorum

Expanded text:
ut cibum panis: Deum non ut cibum panis: Deum non invocaverunt. Ibi timuerubi non fuit timor. Quoniam Deus dissipavit ossa hominibus placentium, confusi sunt; quoniam Deus sprevit illos. Si enim usque ad unum bonitatem nemo facit; quomodo populus Dei est, qui ut cibus panis manducetur 101 ab operantibus iniquitatem? Generalitas ergo sententiae amota est, cum a Dei populo, quem in bonitatis operationibus non ambiguum est permanere, iniquitatem secernuntur operantes. dunt itaque operarii iniquitatis populum dei ut cibum panis, qui sanctorum iniuriis uiuunt, quos uexatioprophetarum et uastatio ecclesiae et omnis iniquitatis delectat operatio. comedunt quoque etiam illi ut cibum panis populum dei, qui eum obtrectationis morsu et laniatu ut idem beatus apostolus ait, deus uenter est, qui ministerium deputant ad negotiationem conlationibus se plebis et muneribus ditando, dum conuiuia sub obtentu religionis sumptuosa sectantur, dum apothecas suas inutili religiosorum
Abbreviated transcription (Latin):
sionis non potuit tenere con¬
stantiam: ꝑfidem tam̃ animi
faatim fleuit & cũ decussũ se
ab eo quod uolebatagnouit : lacri¬
marũ dolore fidei sux effudit
affectũ & ipsũ illud fuit nega¬
tionis tempus & fletus scilic&
scđm trepidationis demutati¬
onem uoluntatis firmitate
potiore Nam mox inconstan¬
tiam trepidationis constans fi¬
des fleuit: ꝓbatissimam de in¬
ceps a postolice constantie fir¬
mitatem martrrii confessione
confirmat. Hoc id circo in prx¬
senti loco cominemorauimis.
ne generaliter dictũ existima¬
remus non est qui faciat bonu
non est usq ad unũ: cũ hii tot
atam placentes dõ uiri etiã¬
si ꝑ naturae demutationẽ de
pposito fidei aliquantulum
decidissent. tam̃ maximis ac
pulcherrimis bonitatis opib
gloriam sint caelestis de se udi¬
cu consecuti. Atq hanc quidẽ
intelligentie nr̃e rationem
ea qua consequiint᷑ ab soluuunt
Nonne sciNt omnes qui
operanitur iniqui tatu
qui comedunt populũ meũ

Expanded text:
sionis non potuit tenere consionis non potuit tenere constantiam, per fidem tamen animi statim fleuit. et cum decussum se ab eo, quod uolebat., agnόuit, lacrimarum dolore fidei suae effudit adfectum. et ipsum illud fuit demutationis tempus et fletus, scilicet secundum trepidationis demutationem uoluntatis firmitate potiore. nam mox inconstantiam trepidationis constans fides fleuit, probatissimam deinceps apostolicae constantiae firmitatem martyrii confessione confirmans. haec idcirco in praesenti loco conmemorauimus, ne generaliter dictum existimaremus: non est, qui faciat bonitatem, non est usque ad unum, cum hi tot et tanti placentes deo uiri, etiamsi per naturae. demutationem de proposito fidei aliquantulum discessissent, tamen maximis ae pulcherrimis bonitatis operibus gloriam sint caelestis de se iudicii consecuti. Atque hanc quidem intellegentiae nostrae rationem ea, quae consecuntur, absoluunt: nonne sciunt omnes, qui operantur iniquitatem, qui