comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
popł̃o: qd̾ cȩcitas ex parte ꝯtigit inisrł.
ut plenitudo gentiũ intraret. qd̾ apłi
transiert̃ ad gs̾. qd̾ nimia pax fuit in
t̾ris temꝑe dñice natiuitatis. Uñ ysaias.
Conflabunt gladios inuom̾es ⁊ lanceas¬
de idea ut sit cercuis testimoniũ: pͥs
dico habitꝰ ꝓ archanis .i. agens de ma¬

Expanded text:
od caecitas ex parte contigit in Israel, ut plenitudo gentium intraret, quod apostoli transierunt ad gentes, quod nimia pax fuit in terra, tempore Dominicae nativitatis. Unde Isaias: Conflabunt gladios suos in vomerede Judaea, ut sit certius testimonium. Psalmus dico habitus, pro arcanis, id est agens de ma
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s nr qr peccã dimittit. Iheȩ tͥbułõnes: in¬
uenert̃ nos: nõ nos eas. ut ꝑ nos penit̾emꝰ.
monitione alicꝰ ꝯsid̾ãt sua errata. ⁊ sic pe¬
nitet dicens. tͥbułonẽ ⁊ dolorem inueni.
sione penitet: cognoscens pecratũ: utro¬
lationes accipiamꝰ penas. ⁊ legit᷑ littera
eas. Uł inuener̃ nos erpositos eis ꝑ adam.
inuener̃ dico: nimis. q hic ꝑimꝰ sub mo¬
le pęnaꝵ: tanto potentior ÷ ille qͥ lib̾at.

Expanded text:
 peccata dimittit. Et hae tribulationes invenerunt nos, non nos eas, ut per nos poeniteremus, monitione alicujus considerat sua errata, et sic poenitet, dicens: Tribulationem et dolorem inveni . sione poenitet, cognoscens peccatum: utrolationes accipiamus poenas, et legitur littera eas. Vel, invenerunt nos, expositos eis per Adam. Invenerunt dico nimis, quia hic perimus sub mole poenarum. Tanto potentior est ille qui liberat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ascillaami lib̾ab̃is. Qd enĩ dix̃ unũ. lib̾at te
ab arrio qd̾ dixit sumꝰ: lib̾at te asabellio.
nec unũ de diu̾so. Erubescant gͦ sabel¬
liani. qͥ dñt ipsũ ẽẽ patrẽ qͥ ÷ filiꝰ ꝯfun¬
dentes ꝑsonas. qͥ dicti sunt patͥpassia
ii.qr dñt patrẽ fuisse passũ. Arriani
uͦ dñt. aliud ẽẽ patrẽ. aliud filiũ. ñ unã
sub̃am. s duas. patrem maiorem. filium
minorem. Holiaũ hoc dr̃e otu catholicȩ.
una enĩ ÷ sub̃a patͥs ⁊ filii. una diuini
acaripdi sabellii euasisti. s inscilleis
scopulis arrii naufragisti. In medio gͦ na¬
uiga. utrũq ꝑiculosum latͦ deuita: ⁊ dic pat̃c ̾uita¬
pater ⁊ filiꝰ. filiꝰ ÷. aliꝰ pat̃. aliꝰ filiꝰ. s ñ aliud.

Expanded text:
 Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat te a Sabellio. nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui dicti sunt Patripassnt Patrem fuisse passum. Ariani vero dicunt aliud esse Patrem, aliud Filium: non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere, tu catholice; una enim substantia Patris et Filii, et una divinita Charybdi Sabellii evasisti; sed in Scyllaeis scopulis Arii naufragasti. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita, et dic: Pater, Pater est, Filius, Filius:. alius Pater, alius Filius, sed non aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs aũ irri .e.i. irrisibilẽ uidet. ⁊ uid̾e¬
cã suos facit. sicͣ gͦ d̾s facit sic ⁊ nos uidẽtes
dis consolatio ista: de hoc irridebit qm̃¬
ꝓspicit qd̾ ipse peccõr ñ uidet. s. quodue¬
niat. uide ⁊ tu hoc cum dõ dies eiꝰ qͦretͥbuat᷑
ei. semꝑ enĩ uindicat᷑ in impur̃ aut hic
aut infuturo si se ꝯu̾tit. uindicat᷑
in eum hic. ut in paulo qͥ diuina uoce

Expanded text:
 id est irrisibilem videt, et videre suos facit. Sicut ergo Deus, sicut et nos videntes dis consolatio est ista. De hoc irridebit, qidet, quod veniat, vide et tu hoc cum Deo, dies ejus quo retribuetur ei. Semper enim vindicatur in impium, aut hic aut in futuro, si se convertit, vindicatur in eum hic, ut in Paulo, qui divina voce
Abbreviated transcription (Latin):
odisse. dũ seꝑas ate. ñ enim odiuni
cadit in dm̃. s odire dr̃ malos. qͥa nõ
dat penit̾. ꝑ quã peccõres iustificant᷑.
guor nat᷑e facit. ñ iꝑse facit. Uñ apłs.
Iam ñ ego oꝑor illud. s qd̾ inhabitat
in me pecc̃m. Seq̃r: & ꝑdes om̃s. Mõ

Expanded text:
odisse, dum separas a te. Non enim odium cadit in Deum, si odire dicitur malos, quia non dat poenitentiam, per quam peccatores justificantur; guor naturae facit, non ipse facit. Unde Apostolus: Jam non ego operor illud, sed quod inhabitat in me pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ salute uł cõmodo alicꝰ. ñ malitia. s be¬
nignitate dicta. Ut obstetrices in exodo
fecisse legunt᷑. quȩ dixert̃ pharaoni fal¬
sũ ꝓfiliis hebreoꝵ seruatis. ħ aũ m̃datiua
ñ re s ĩ dolo uł indole laudant᷑ .i. qͥ sic m̃¬
tintur ñ÷ m̃datiũ in eis. s dolus. id
prudentia. Aindoles laudant᷑. qi qͥ sic
solũmͦ m̃tiunt᷑. m̾ebunt᷑ aliqñ ab oĩ
m̃datio lib̾ari. Est &̃ aliud m̃datii genꝰ.¬

Expanded text:
odo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta, ut obstetrices in Exodo fecisse leguntur, quae dixerunt Pharaoni falsum, pro filiis Hebraeorum servatis . Haec autem mendacia non re, sed in dolo, vel indole laudantur. Qui sic mentiuntur, non mendacium in eis, sed dolus, id est prudentia vel indoles laudatur, quia qui sic solummodo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii gen
Abbreviated transcription (Latin):
poscenti. si furens poscit. ñ debeo red¬
dere. ne se uł aliũ occidat. Iõñ ÷ hic
duplex cor. qi cũ ꝓmisi redd̾e ñ cogitaui furen¬
tem posse repetere. Si qͥs gͥ omĩa ñ
duplicitate ꝓcedit. qd̾ omnibꝰ sũmopere

Expanded text:
poscenti: si furens poscit, non debeo reddere, ne se vel alium occidat. Ideo non hic est duplex cor, quia cum promisi reddere, non cogitavi furentem posse repetere. Si quis ergo omnia duplicitate procedit, quod omnibus et summopere
Abbreviated transcription (Latin):
cedite ad eũ. fide in herendo.⁊ duob
pedib gemine caritatis currendo ⁊ ꝑci¬
piendo illũ. illuminamini ñ fiatis
cȩci sic̃ uidei qui d crucifixo tenebrati
sunt. nos manducando crucifixum
⁊ bibendo illuminam᷑. ⁊ pꝰ lum̃ facie̾¬

Expanded text:
cedite ad eum, Aug. fide inhaerendo, et duobus pedibus geminae charitatis currendo; et percipiendo illum, illuminamini, ne fiatis caeci sicut Judaei, qui de Crucifixo tenebrati sunt: nos manducando Crucifixum et bibendo, illuminamur. Et post lumen facie
Abbreviated transcription (Latin):
dedicata uero in eiꝰ resurrõne qñ resur¬
gens amortuis in mortalitatis gła con¬
firmatꝰ ÷. qͣntũ uͦ ad eccłam cotidie fa¬
bricatur: dũ in hac uita laborat. dedi¬
cabitur aũ in futuro. qñ scĩ resurgẽtes
amortuis. stabunt in magna ꝯstantia.

Expanded text:
 in ejus resurrectione, quando resurgens a mortuis, immortalitatis gratia confirmatus est. Quantum vero ad Ecclesiam, quotidie fabricatur, dum in hac vita laborat. Hier. Dedicabitur autem in futuro, quando sancti resurgentes a mortuis, stabunt in magna constantia f
Abbreviated transcription (Latin):
AU¬
aurũ ht̃ ⁊ aliud. Lest. Astitit regina. in
uestitu bonorũ oꝑũ de aurato. ñ aureo:
ne sola sit caritas. s ad sint cȩt̾a q̃ cari¬
taᷤ ornat. ip̃a dico cͥc̃data uarietate. m̾i¬
toꝵ ⁊ si sit unitas in caritate.tam̃ auro

Expanded text:
auhabet et aliud. Et est: Astitit regina in estitu bonorum operum; deaurato, non aureo, ne sola sit charitas, sed adsint caetera quae charitas ornat. Ipsa dico circumdata varietate meritorum; et si sit unitas in charitate, tamen auro,
Abbreviated transcription (Latin):
minem in altũ ꝯstituit. ⁊ disciplina tua
ip̃a me .d. Hoc qñtũ adeffectũ. qi effectus
correcti.⁊ docti fuit in xͦ. qͥ tñ nec amalo
correcꝰtus. nec qd ignoraret doctus fuit:
⁊ diu̾sis afflictionibꝰ fatigando. ⁊ cõphñ
u̾tar. ab isto oꝑe. donec deficiãt arebel-¬
asstigam. nec potert̃ stare. adu̾sum me.

Expanded text:
iplina tua dis. etc., hoc quantum ad effectum, quia effectus correcti et docti fuit in Christo, qui tamen nec a malo correctus, nec quod ignoraret doctus fuit. et diversis afflictionibus fatigando, et comprehendat non convertar ab isto opere, donec deficiant, a rebelaffligam; nec poterunt stare, adversum me,
Abbreviated transcription (Latin):
itin̾a.uł signa: quȩ imitaturis reliqui.
est correctio. ⁊ doctrina. ⁊ dilatatio ⁊ con¬
firmatio. Non sũt insirmata dicoᷤ. P¬
nales effectus meos. & cõprehñdã illos: ut
absumant᷑. ñ illi comp̃hendãnt me. ⁊ nõ
ꝯu̾tar ab hac intentione. donec deficiãt.
arebellione. qui mͦ obstͤpũt. oti¬
fringã illos nec poterunt

Expanded text:
itinera, vel signa, quae imitaturis reliqui. est correctio, et doctrina, et dilatio, et confirmatio. Non sunt infirmata, dico, nales affectus meos, et comprehendam illos, ut absumantur, non illi comprehendant me; et non convertar ab hac intentione donec deficiant a rebellione, qui modo obstrepunt. fringam illos, nec poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
iste uir sõs nc̃ bonos cũ mał. gͣna cũ
palers. ita ut pauca uł nulla uideãt᷑
grana. sic̃ helyas se solũ relictũ putaũ.
orat in futuro localit̾ diuidi sic dicẽs
simul eamꝰ in ignẽ ȩt̾nũ. Qs aũ dicit

Expanded text:
iste sanctus nunc bonos cum malis, grana cum paleis, ita ut pauca vel nulla videantur grana, sicut Elias, se solum relictum putavit , orat in futuro localiter dividi, sic dicenssimul eamus in ignem aeternum. Quod autem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
hic partẽ cũ iniquis.⁊ petit disc̾ni ab eiᷤ
in futuro. Scd̾o petit ne malis in iudicio
misceatur: ibi. Dñe dilexi. Et nota diffe¬
rentiã int̾ pͥmã ⁊ scd̾am partẽ. In pͥma
parũ deuidicio. ⁊ multũ deĩnocentia sua agit. In
secunda de utroque pene pariten

Expanded text:
hic partem cum iniquis, et petit discerni ab eis in futuro. Secundo petit ne malis in judicio misceatur, ibi, Domine dilexi. Et nota differentiam inter primam et secundam partem. In prima enim parum de judicio, et multum de innocentia sua agit; in s
Abbreviated transcription (Latin):
mea ñ angłorũ: s qualis ÷ hominum
titubaret. qͥ ⁊ si cadũt. iste stat. qͥ ñ ĩ eis
s in dño sꝑat. Uł ñ mouebor. Alia litt̾alo
pore ñ m̃te. qd̾ quidã nolũt fac̾e̾. ut boĩ
uideant᷑. Qui uͦ quasi boni nolũt int̾
malos ẽẽ. scismatici sũt.⁊ peiores sũt illis.⁊

Expanded text:
n angelorum. Sed qualis est hominum titubaret, qui etsi cadunt, iste stat; qui non in eis, sed in Domino sperat. Vel, non movebor, alia littera, pore, non mente, quod quidam nolunt facere, ut boni videantur. Qui vero quasi boni nolunt inter m
Abbreviated transcription (Latin):
dũ er̾rantẽ popłm: aduiã u̾itatiᷤᷤ. q̃ erãt
ꝓdigia. aͣsi porrodicia .i. fut᷑e nouitatiᷤᷤ
indicia. ut de partu uͥginis.⁊ de stella.
⁊ de pace nimia.⁊ cet̾is. Auferens. Ecce oꝑa
⁊ ꝓdigia. qd̾ ip̃e ÷ auferẽs bella. ad lict̾am.

Expanded text:
dum errantem populum ad viam veritatis, quae erant prodigia, quasi porrodicia, id est futurae novitatis indicia, ut de partu Virginis, et de stella, et de pace nimia, et de caeteris; auferens. Ecce opera et prodigia, quod ipse est, auferens bella, ad litteram,
Abbreviated transcription (Latin):
ab armis diaboli .s. auitiis. at̾umulti¬
b ꝯtentiosis. ut aitendatis in firmitatẽ:
urãm Infirmaris enĩ de te .i. infirmari
debes: ut fortis sis de dõ. Uel ita. ab illo lo¬
co. Uenite. ⁊ est ibi uox dñi. ⁊ agit de his
ad litt̾am quȩ in aduentu xͥ acta sũt .q.d.¬

Expanded text:
ab armis diaboli, scilicet a vitiis, a tumultibus contentiosis, ut attendatis infirmitatem vestram. Infirmaris enim de te, id est infirmari debes ut fortis sis de Deo. Vel ita ab illo loco, Venite, et est ibi vox Domini; et agit de his ad litteram, quae in adventu Christi acta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
m.uo. ⁊ lancea. su. ĩ fal. Si gͦ cobusta st̃
arma: Wacate. o hoĩes abellis: ñ hñtes
uñ pugnetis. ⁊uidete.i. intelligite. qm̃
ego. sũ. ds ñ ille qͥuos deludebat. ñ ⁊̃ uo ipsi.
s ẽgo qui feci: & reficio uos: ñ gͦ de urᷤ¬

Expanded text:
 lanceas suas in falces . Si ergo combusta sunt arma, vacate, o homines, a bellis, non habentes unde pugnetis. Et videte, id est intelligite quoniam ego sum Deus, non ille qui vos deludebat; non etiam vos ipsi, sed ego qui feci et reficio vos. Non er
Abbreviated transcription (Latin):
ritorũ: & in scdo. eruet ab iniqͦ & doloso.qr
mittet angłos seꝑatores qͥ seꝑabt̃ tͥticũ apa¬
leis. & ariraniis. ut colligant de regno es
omĩa scandala. Emitte. ⁊ ita erit: qr cͤti. iã
xerunt apeccatis. ⁊ ad duxer̃ in montẽ scm¬

Expanded text:
 in secundo, eruet iniquo et doloso, quia mittet angelos separatores, qui separabunt triticum a paleis et a zizaniis, ut colligant de regno ejus omnia scandala . Emitte: et ita erit, quia certi jam xerunt a peccatis, et adduxerunt in montem s
Abbreviated transcription (Latin):
Scdã pars. uͥ ag̃ de lȩticia finali ꝓ qͣ laudãt
dm̃ in tͥbulatione. qͥ supͣ tͥstis erat. Uñ ⁊ se con¬
altare cxlestis ierłm. qͦ ñ accedit aliqͥs in iustꝰ.
qͥ uͦ accedit: sumit᷑ in hoc holo caustũ druino
igne totꝰ succensus ad qd̾ introibo: sic̃ ponti¬
ait. In troibo. ⁊ c̃. Desit̾io enĩ ⁊ amore suꝑi¬
miꝰ ⁊ inuisibilis altaris: hoc uisibile adire
xp̃i celsitudinẽ: humilis seqͣt᷑. Ꝙ sit illud¬
ad altare: exponit dicens. Ad dm̃ .s. intibo
qui letificat uiuentutẽ meã .i. nouitatẽ qͥ
añ ꝯtristatut uetustatem .⁊ iõ.

Expanded text:
da pars, ubi agit de laetitia finali, pro qua laudat Deum in tribulatione, quod supra tristis erat. Unde et se conaltare coelesti Jerusalem, quo non accedit aliquis injustus; qui vero accedit, sumitur in holocaustum, divino igne totus accensus, ad quod introibo. Sicut pontiait: Introibo, etc. Desiderio enim et amore superioris et invisibilis altaris, hoc visibile cum moChristi celsitudinem humilis sequatur. Quod sit illud altare, exponit dicens ad Deum, scilicet qui laetificat juventutem meam, id est novitatem, qui ante contristavit vetustatem
Abbreviated transcription (Latin):
qi ego ille .p᷑p. ꝗab initio loquebar ĩ adã
existens inabundantia mea .i. dũ mͥ in
paradẏso eẽt abundantia iã nullam
erat illi qui add̃ fruebat᷑. Hoc aũ dixicre¬
dens diabolo dicenti.ñ morte moriemi¬
ni. s eritis sicut dũ scien. boñ ⁊ malũ.
s qr ds̃ erat ablat᷑us suꝑbo qd̾ ded̃at hu

Expanded text:
quia ego ille populus qui ab initio loquebar in Adam existens, in abundantia mea, id est dum mihi in paradiso esset abundantia, jam nullam erat illi, quia Deo fruebatur. Hoc autem dixi tibi credens diabolo dicenti: Non morte moriemini, sed eritis sicut dii, scientes bona et mala . Sed quia Deus erat ablaturus superbo quod ded
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam. ⁊ stellas .i. eccłia singillatim
ꝑloca diu̾sa. uł doctores alios. q̃ tñ .s.¬
fundasti. ñ illi. apłi enĩ ministri st̃
edificationis. tu uͦ actor uł fundator
uł alit̾ abillo loco. exore et ꝓceditur
cedere omniũ scͥpturarũ eloqͥa. for¬
te uidetur qd ꝑ scͥpturas ad eiꝰ noti¬

Expanded text:
Ecclesiam, et stellas, id est Ecclesias singulatim per loca diversa, vel doctores alios. Quae fundasti non illi. Apostoli enim ministri sunt aedificationis; tu vero auctor vel fundator. Vel aliter ab illo loco, Ex ore, et proceditur cedere omnium Scripturarum eloquia, forte videretur quod per Scripturas ad ejus noti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtradñt. qui destruunt᷑ cũ uident᷑ .i.
intelligunt᷑ scripturȩ usq ad infan-¬
tium capacitatẽ ductȩ.⁊ ꝑeas usꝙ¬
ad robur nutriunt᷑ & ad sublimitatem
intelligentiȩ erigunt᷑. de quibꝰ subdit.
Q uoniã uidebo .c. quasi. & u̾e destrues:
ligam scripturas sacras. quȩ sũt. oꝑa
dona cũ sit unꝰ sp̃s. sicut plures digiti

Expanded text:
tradicunt, qui destruuntur cum videntur, id est intelliguntur Scripturae, usque ad infantium capacitatem ductae, et per eas usqad robur nutriuntur, et ad sublimitatem intelligentiae eriguntur. De quibus subdit, quoniam videbo coelos. Et vere destrues, ligam Scripturas sacras, quae sunt operadona, cum sit unus spiritus, sicut plures digiti
Abbreviated transcription (Latin):
in omĩb inuenit: s quibꝰ remittit. Nicħ
boni fecisti.⁊ dat᷑ tͥ remissio peccõrũ. de
be̾at uindictã ex culpa tuã. dat indul¬
gentiam ex grã sua. Malis enĩoꝑibꝰ de
regñceloꝵ. Si reddat᷑ gͦ tͥ qd debet᷑. puniẽdꝰ
es. non tͥ reddit d̾s debitã pęnã. s donat
indebitã grãm. Nemo gͦ iactet oꝑasua
ante fidẽ. nemo sit piger in oꝑibꝰ boĩs
accepta fide. dat enĩd̾s indulgentiam
impiis. ⁊ eos iꝰtificat ex fide. Incipit᷑ gͦ

Expanded text:
ibus invenit, sed quibus remittuntur. Nihil boni fecisti et datur remissio peccatorum. Tibi debebat vindictam ex culpa tua, dat indulgentiam ex gratia sua. Malis enim operibusregnum coelorum. Si reddatur ergo tibi quod debetur, puniendus es, non tibi reddit Deus debitam poenam, sed donat et indebitam gratiam. Nemo ergo jactet opera sua ante fidem, nemo sit piger in operibus bonis accepta fide. Dat enim Deus indulgentiam impiis, et eos justificat ex fide. Incipitur 66
Abbreviated transcription (Latin):
ta iactant. E contra docens ut peccõres
nos agnoscamꝰ. ⁊ peccata accusemꝰ. ac bona
gr̃e dĩ attribuamꝰ. Contra uicrũ gͦ hoĩũ
hic p̾s opponit᷑. ne quis putet dõ ẽẽ abscon¬
ditum. qd̾ inconscĩa ht̃ occultũ. ⁊ ẽ sen¬
catorem eẽ. pꝰ si ceꝑis bonũ fac̾e̾. ne ui¬
ut ñ sit dolꝰ in corde:. ⁊ est iste p̾̃s sod̾s
penitentialiũ diu̾so apͥmo. In primo
enĩ penitens timore iudicii plorat. In
fiteri. Intentione: monet ad penit̾. Modꝰ.

Expanded text:
ta jactant; Aug. econtra docens ut peccatores nos agnoscamus, et peccata accusemus, et bona gratiae Dei attribuamus. Contra vitia ergo hominum hic psalmus opponitur, ne quis putet Deo absconditum, quod in conscicatorem esse, post si coeperis bonum facere, ne viut non sit dolus in corde. Et est iste psalmus secundus poenitentialium, diversus a primo. In primo enim poenitens timore judicii plorat. In fiteri. Intentio. Monet ad poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
a simili. Ita enĩ tegunt᷑ peccã in baptismo:
sic̃ egẏptũ in seq̃ntes isrł tecti sũt ĩ ma¬
ri rcibro. nec hoc sufficit qd̾ in baptismo
tegunt᷑ peccã. nͥ iñ caueat᷑ ab eo qd̃ d̾s
imputat .i. acͥminali. Unde subdit :

Expanded text:
a in baptismo, sicut Aegyptii insequentes Israel, tecti sunt in mari Rubro . Ne hoc sufficit quod in baptismo tegantur peccata, nisi inde caveatur ab eo quod Deus imputat, id est a criminali. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dũ ñ sum̾e uindictam. de iniuriis sibi
illatis. qr timent laborare. uł irasci. sic ⁊
iste impiꝰ de dõ putat. qd̾ ñ ualeat d̾s tot
mala punire sñ labore ⁊ ira. Sensꝰ aũ iste:
ꝓnuntiationẽ querit. inqͣ sierratũ fu̾it:
obscurat᷑. sic enĩ dixit impiꝰ. ñ reqͥret ds̃.
quasi. ds̃ laborem: ⁊ irã ꝯsideret: ut tra¬
dat eos in manꝰ suas .i. quasi laborare. ⁊
irasci timeat. ⁊ iõ parcat eis. ne puniẽdo
eos: laboret. & turbet ira. sic̃ aliqͣ̃n facũt
homines. dissimulata uindicta: ne laborent ł
irascant᷑. ⁊ est sensꝰ. dixit antixͤ. ñ reqͥret d̾s̃.
nes. mala. ⁊ impunita dimittis. Idõ. Qm̃ .t.l. ⁊ do.
⁊ irasci.si eos punias. s nũꝗd: Absit. sq̃r.¬

Expanded text:
interdum non sumere vindictam de universis sibi illatis, quia timent laborare, vel irasci: sic et iste impius de Deo putat quod non valeat Deus tot mala punire sine labore et ira. Sensus autem iste pronuntiationem quaerit, in qua, si erratum fuerit, obscuratur. Sic enim dixit impius: Non requiret Deus, quasi Deus laborem et iram consideret, ut tradat eos in manus suas, id est quasi laborare et irasci timeat. Et ideo parcat eis, ne puniendo eos laboret, et turbetur ira sicut aliquando faciunt homines, dissimulata vindicta ne laborent vel irascantur. Et est nes mala, et impunita dimittis. Ideo quoniam tu laboreet irasci, si eos punias. Sed nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
ra bona. cũ illi qui sunt scđm adam p̃sentib gaude¬
tur ab ubertate domus
tuȩ: & torrente uolun¬
tatis tuȩ potabis eos.
Inebriabunt᷑. ab .u. Asimili loq̃r. qi ñ ay
pot̃ res expͥmi. s ꝑ ħ simile innuit. ut
ne suos carnalit̾ iam cognoscant patres. fi¬
lios. amicos. Uñ dñs in euangłio. Qui ñ od̾it
patrem aut matrem aut fr̃s. siue sororem

Expanded text:
ra bona, cum illi qui sunt secundum Adam praesentibus gaudetur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos. » Inebriabuntur. Aug. A simili loquitur, quia non potest res exprimi, sed per hoc simile innuit, ut ne suos carnaliter jam cognoscant patres, filios, amicos. Unde Dominus in Evangelio: Qui non oderit patrem et matrem, aut fratres, sive sorores
Abbreviated transcription (Latin):
pisciũ gͣuabat᷑: ita ut pene subm̾g̾et᷑. Isti
timẽt. ⁊ noti. ne om̃s tales sint. ⁊ ueniunt
insuspicione mala. pene om̃s boni dr̾ enim
quał uir erat illee quomͦ cecidit : quomͦ m
uentꝰ÷ in illa tͣpitudine: in illo scełes in illo
facto malo : putans ñ tales sunt om̃s :St̃
utiq. Idõ subdit.⁊ timor factus sũ notis
m. Cosdẽ dic̃ notos:. quos dixerat iucinos.

Expanded text:
piscium gravabatur, ita ut pene submergeretur. Isti bus timent et noti, ne omnes tales sint: et veniunt in suspicione mala prope omnes boni. Dicitur enim, qualis vir erat ille? Quomodo cecidit? quomodo inventus est in illa turpitudinem? in illo scelere? In illo facto malo? Putas non tales sunt omnes? Sunt utique. Ideo subdit: Et timor factus sum notis meis. Eosdem dicit notos, quos dixerat vicinos.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s iniquos qui torquent᷑ ꝓ scełibꝰ suis usq
ad ꝯfessionẽ horũ opꝓbriũ suꝑo. cuiꝰ ꝯfessi¬
onẽ ñ mors s cruiciat᷑us sequit᷑. quibꝰ aũ fiat
obꝓbriũ: det̾minat dicens. uicinis meis.
horribilis tͥbułõnis. uł ita factus sũ obꝓbriũ

Expanded text:
ui torquentur pro sceleribus suis usque ad confessionem. Horum opprobrium supero, cujus confessionem, non mors, sed cruciatus sequitur. Quibus autem fiat opprobrium determinat, dicens vicinis meis, horribilis tribulationis. Vel ita: Factus sum opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
manentes fideles: ⁊ fructũ salutis fert̃. exci¬
si uͦ incendio ignis et̾ni sũt apti: eũ d ꝑa¬
ganis ⁊ iudȩis ad huc aliqͥd fieri possit.
cum enim illud qs nodosũ ⁊ curuũ ⁊ corti¬
cosum in eis÷. dolabit᷑ ⁊ deplanabit᷑ po¬
tert̃ uenire in usũ sp̃ualis fabrice sicut
ligna siluestria structuris edificiorũ st̃

Expanded text:
tis ferunt; excisi vero, incendio ignis aeterni sunt apti, cum de paganis et Judaeis aliquid adhuc fieri possit. Cum enim illud quod nodosum et curvum, et corticosum est in eis dolabitur et deplanabitur, potuerint venire in usum spiritualis fabricae, sicut ligna silvatica structuris aedificiorum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
malis aũ ait petrꝰ. facta sũt ilł post̾i̾ora:
det̾iora prioribꝰ. Meliꝰ.N. ilł erat ñ cog¬
nosce̾ uiã iꝰticiȩ. ꝗͣ cognoscentibꝰ ⁊ retro
mitũ suũ.⁊ quasi sus lota in uolutabro
luti. Dein qͥbꝰ sit factus obꝓbriũ. subdit.

Expanded text:
 posteriora deteriora prioribus. Melius enim illis erat non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retro mitum suum, et quasi sus lota in volutabro luti. Deinde quibus factum sit opprobrium, subdit,
Abbreviated transcription (Latin):
emisit iniquitatem. Iniquitas h÷ qd iniꝰticia.
hoc gͦ peꝑit: qd̾ parturiuit. in quo notat᷑
peccm̃ oꝑis ꝑpetrati Emisit enim iniqͥtatẽ.
eum ad actum ꝑduxit.⁊ in emissa iniqui¬
tate: est lacus .i. p̃cipitiũ aliis. uñ subdit.¬

Expanded text:
iniquitatem. Iniquitas hoc est quo injustitia. Hoc ergo peperit, quod parturit. In quod notatur peccatum operis patrati. Emisit enim iniquitatem, cum ad actum perduxit. Et in emissa iniquitate, est lacus, id est praecipitium aliis. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ dolor. qr dolor est malis de t̾reniᷤᷤ rebꝰ
amissis. ꝓ quibꝰ mala machinantur.
hee st̃ semẽ uñ iniquitaᷤᷤ.i. iniꝰticia nasci¬
tur. Uñ addit.⁊ parturit .i. nitit᷑ effi¬
cere in rꝰticiã. s. ut decipiat ꝓximũ.¬

Expanded text:
r dolor, quia dolor est malis de terrenis rebus amissis, pro quibus mala machinantur. Hae sunt semen, unde iniquitas, id est injustitia nascitur. Unde addit: Et parturit, id est nititur efficere in
Abbreviated transcription (Latin):
tera.o.m. i. int̾ior fortitudo d̾ficit: Si ꝯtͣ
fecisset: in nouaret᷑ uirtꝰ robꝰta in dño.
Si enim clamasset peccã: ñ ueniretur
in se infirmꝰ. s fieret in dño firmꝰ. hũc
aũ ꝑu̾se tacuit peccã ⁊ clamaũ m̾ita.
ñ tacuit quędã. T̃acuit un ꝓfic̾et. nõ
tacuit uñ defic̾et. tacuit confessionem:
clamauit de m̾itis p̃sũptionẽ. Sana m̃¬
bra medico ostendebat. uuln̾ata tege¬
bat. ⁊ iõ ñ fuit curatꝰ. ñ fuit sanatus. s
confitendo ñ amauit nouitatem. qui
enim nõ uult confit̾i peccata. laborat
sine causa indefensione peccõrũ. in qͦ
cũ iactet m̾ita: ampliꝰ deficit eiꝰ forti¬
tudo. Elxaggerat en ĩ culpã dũ defen¬
dit. ꝓpellit grãm: dũ m̾ita iactat. Gͦ

Expanded text:
est interior fortitudo defecit, si contra fecisset, innovaretur virtus robusta in Domino. Si enim clamassem peccata, inveniretur in se infirmus; sed fieret in Domino firmus. Nunc autem perverse tacuit peccata, et clamavit merita. non tacuit quaedam; tacuit unde proficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit de meritis praesumptionem. Sana membra medico ostendebat, vulnerata tegebat. Ideo non fuit curatus, non fuit sanatus, sedconfitendo non amavit novitatem. Qui enim non vult confiteri peccata, laborat sine causa in defensione peccatorum, in quo cum jactet merita, amplius deficit ejus fortitudo. Exaggerat enim culpam, dum defendit: propellit gratiam, dum merita jactat. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cabat pax illa actualis: q̃ toto mũdo
tẽꝑore dñice natiuitatis fuit. Uñ. ⁊ unc
pͥura decantatũ ÷ ab angłis: canticum
unũ. qui ait. Pacẽ meã do uob̃.pa. relĩqͦ.
as ꝯteret. ⁊ ꝯfringet ar .i. publicã imꝑug¬
nationẽ. ⁊ scuta .i. uane p̃sũptionis ꝓtec¬
tionẽ. Uñ ait iob. cucͣrit adu̾sꝰ dm̃: in
crassa ceruice scuti sui. comburet igni. sp̾c
scĩ. ut armemur euangłicis armis: q̃ d̾sc̾bit

Expanded text:
icabat illa pax actualis, quae toto mundo tempore Dominicae nativitatis fuit. Unde tunc primum decantatum est ab angelis canticum unum , qui ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo  publicam impugnationem, et scuta, id est vanae praesumptionis protectionem. Unde ait Job: Cucurrit adversus Deum, in crassa cervice scuti sui . Comburet igni Spiritus sancti, ut armemur evangelicis armis, quae describit
Abbreviated transcription (Latin):
illi. ⁊ dr̃ lectus doloris: caro in qua
peccatũ ÷. in quo pius gemit tanquã
paraliticꝰ in lecto. impiꝰ gaudet. ⁊ est
ñ tradat. s potiꝰ suꝑ lectũ doloris eiꝰ.
.i. suꝑ infirmitatem carnis que gͣuat¬
aĩam. Dñs oꝑemferat illi ut quasi
sanatur paralyticus: portet lectum
imꝑando carni. ñ seruiendo. s uñ
dolor: qi uniu̾sũ stratũ eiꝰ. Uniu̾sũ¬

Expanded text:
icitur lectus doloris, caro in qua peccatum est, in quo pius gemit tanquam paralyticus in lecto, impius gaudet. Et est, non tradat, sed potius, super lectum doloris ejus, id est super infirmitatem carnis, quae grainus opem ferat illi, ut quasi sanatus paralyticus portet lectum imperando, carni non serviendo. Sed unde dolor? quia universum stratum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit aliud iudiciũ. quo mali dãp¬
nabunt᷑. Si .N. ita seu̾e eũ punit. quid
inpenitentibꝰ in fut᷑o faciet e hoc timu¬
it iste dicens. Ad me aĩa mea tͣbata ÷:
⁊ iõ humilis ÷. qr tim⁊ iudicia. ħ duo
iudicia turbant istũ ⁊ hoc in uoce. cata.¬

Expanded text:
d judicium, quo mali damnabuntur. Si enim ita severe eum punivit, quid in poenitentibus in futuro faciet? Hoc timuit iste, dicens ad me: anima mea turbata est. Et ideo humilis est, quia timet judicia. Haec duo judicia turbant istum, et hoc, in voce cata
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. Uñ. upeciosa mĩa dĩ in tẽpore tri ¶ꝓpħa¬
bulationis. sic̃ nubes pluuiȩ: intẽpore
siccitatis. Gͣ ut formica in ꝓsꝑis. debemꝰ
discere ⁊ collig̾e: un uiuamꝰ in adu̾sitate.
formica enĩ ꝑ estatẽ colligit: qd̾ ꝑ hyemẽ
ei ꝓsit. Ita tu in ꝓsꝑis disce mĩam. hoc .i.¬

Expanded text:
nde speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis. Sicut nubes pluviae in tempore siccitatis. Ergo ut formica in prosperis debemus discere et colligere, unde vivamus in adversitate; formica enim per aestatem colligit, quod per hiemem ei prosit, ita tu in prosperis disce misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃ uocat : dũ aliqͥd u̾itatiᷤ p̃di
sciri potest. ꝓfundũ ÷ enĩ ⁊ inscru¬
tabile cor hominis. Uñ accedet hõ
ad cor altũ. Lalibi. Homo ÷i &e qͥscog¬
noscet eũ. Nocat hõ hoĩem.⁊ hñ ĩ¬

Expanded text:
ad Deum vocat, dum aliquid veritatis praedicsciri potest: profundum est enim et inscrutabile cor hominis . Unde, accedet homo ad cor altum, , et alibi: Homo est, et quis cognoscet eum? vocat homo hominem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Patet p̾s ĩste. ꝓprie ÷ instructorius moꝵ
⁊ p̃sũptionis rep̃ssoriꝰ uͥ agit᷑ de unitate
p̃sentis ȩccle. & de fut᷑a quiete. In p̃senti
namq eccłia. qr ꝓpt̃ corporalẽ cohabitationẽ ma-¬
lorũ cũ bonis ñ ꝑmittim seire que sint de
uiitate eccłȩ. Iõ quidã. licet indigni iactãt
se ẽẽ de eccłia. cũ tam̃ u̾e ñ sint. Illorũ gͦ p̃¬
sũptionẽ retundens ꝓpħa. quasi sacerdos
añ ꝓpitiatoriũ astans q̃rit qͥ ⁊ in p̃senti
futuro eccłia digne dõ militet ⁊ in futura
beatitudine st̃ quiet᷑i. ciui dat᷑ responsum

Expanded text:
almus iste proprie est instructorius morum, et praesumptionis repressio, ubi agitur de unitate praesentis, et de futura quiete. In praesenti namque Ecclesia, quia propter corporalem cohabitationem malorum cum bonis, non permittimur scire qui unitate Ecclesiae, ideo quidam, licet indigni, jactant se esse de Ecclesia, cum tamen vere non sint. Illorum ergo praesumptionem retundens Propheta, quasi sacerdos ante propitiatiorum astans, quaerit qui et in praesenti Ecclesia digni Deo militent, et in futura be
Abbreviated transcription (Latin):
pars ubi subdit᷑ responsio dñi qui dicit
in exemplũ decalogi.xaurtutibꝰ ad atria
sua ꝑueniri. Et nota qd̾ hic .x. uirtutes
hic appellat .x. effectus uirtutũ. qͥ oñs
ad.iiͦiͦi.pͥncipales uirtutes referunt᷑ .s.

Expanded text:
pars, ubi subditur responsio Domini, qui dicit in exemplum Decalogi, decem virtutibus ad atria sua perveniri. Et nota quod decem virtutes hic appellat decem effectus virtutum, qui omnes ad quatuor principales virtutes referuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne. si p̃ter uoluntatẽ suã tenea t ¶ Inũ
de cultu dĩ singłarit̾ se iactantes. uł
ꝑbi qui singularit̾ se erigũt. ⁊ ꝯsorteᷤᷤ
ñ ferunt. ⁊÷. acornibꝰ unicorniũ. ad
asublimitatibꝰ iudeoꝵ uł qͦꝵlib⁊ suꝑ¬

Expanded text:
ne, si praeter voluntatem suam teneatur, et unum de cultu Dei singulariter se jactantes, vel perbi, qui singulariter se erigunt, et consortes non ferunt. Et est a cornibus unicornis id est sublimitatibus Judaeoru
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qr uidet equȩ mori bonos ⁊ malos. di¬
cit .it. si sapiens qui piȩ cosit dm̃ mor
eum: faciam mͥ bñ dũ uiuo: ⁊ita nes¬
cit iste. qͥd sit uerꝰ interitꝰ: qͥ ei ĩmim¬
s insipiens .i. qui sibi ñ ꝓspic̃ in fu¬
turo: & stultꝰ.s. qui n̾escit in qͦ malo
nẽ sit. uł insiꝑiens qͥ ñ attendit mala
p̃sentia uł fut᷑a. ⁊ stultꝰ. ꝗ si attendit ñ
cauet. simul ꝑibũt. Et relin¬

Expanded text:
ia vident aeque mori bonos et malos. Dicit enim: Si sapiens qui pie coluit Deum moreum? Faciam mihi bene dum vivo, et ita nescit iste, quid sit verus interitus, qui ei eminsed insipiens, id tus, scilicet qui nescit in quo malo nunc sit. Vel, insipiens, qui non attendit mala praesentia vel futura, et stultus, qui, si attendit, non cavet, simul peribunt. VE
Abbreviated transcription (Latin):
restitues. h. i.i. nõticiã hereditatis .a.
claritatis meȩ mͥ. ñ mͥ ĩ me ip̃o aliqͥd
restitues qd̾ amiserun. qr nil amisi. sed
meis in quibꝰ ego sũ icũ quibꝰ unꝰ sũ
restitues notitiã claritatis meȩ quã
ꝑ peccatũ amiserunt: quȩ elaritas erat apud te ante¬
quã mundꝰ fieret. Unde ipse ait in eugłio. Clarifica
pat̃ filiũ tuũ ea claritate quã habuit apud te: ante¬
litatis: quã in adam ꝑdidimꝰ. q̃ xͦ in sua¬

Expanded text:
 notitiam haereditatis, id est claritatis meae, mihi. Non mihi in meipso aliquid restitues quod amiserim, quia nihil amisi, sed meis in quibus eo sum, et cum quibus unum sum, restitues notitiam claritatis meae, quam per peccatum amiserunt: quae claritas erat apud te antequam mundus fieret . Unde ipse ait in Evangelio: Clarifica, Pater, Filium tuum ea claritate quam habuit apud te anteritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
stratũ .m. rigabo. Idem accipit᷑ hic stra¬
tum qd supra lectus. quasi. uestem suꝑ¬
positã lecto rigabo lacͥmis .a. multũ lacri
quibꝰdam ÷ quies. quibꝰdã torm̃tum:
Ibi enim mundi corde quiescũt: ibi ma-¬
lȩ cordati cruciant᷑. Stratũ dic̃ sensua a¬
litatem.⁊ est sensus. lauabo .l.m.adz

Expanded text:
stratum meum rigabo. Idem accipitur hic stratus quod supra lectus, quasi dicat vestem superpositam lecto rigabo lacrymis meis, iquibusdam est quies, quibusdam tormentum. Ibi enim mundi corde quiescunt. Ibi male cordati cruciantur. Stratum dicit sensualitatem. Et est sensus: Lavabo lectum
Abbreviated transcription (Latin):
Scda pars ubi narrat erũpnas quib peni¬
tens atteritur. Quasi nullus ÷ memor tui
laboraui satiffaciendo. ingemitu meo.
.i. cordegemit iste dũ uidet qͥd egit.
& que pena fut᷑a. ⁊ quasi parũ ꝓfu̾it:

Expanded text:
da pars, ubi narrat aerumnas, quibus poenitens atteritur, quasi dicat nullus est memor tui laboravi, satisfaciendo; In gemitu meo, id est cordis. Gemit iste, dum videt quid egit, et quae poena sit futura. Et quasi parum profuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
lectus ÷ uoluptas corporis ⁊ delectano
scłi. inqua eger animꝰ quiescit. in qͣ
homo resoluit᷑. Stratus est: cumulꝰ
peccõrũ ut uestium. quo resoluto per
ẏmbrem lacͥmarum: noua messis uir-¬
tutũ succ̾scat. ⁊ est sensus. lauabo .i.
lacrimis penit̾ delebo. lectũ .m. id¬
uoluptatẽ corporis. ⁊ delectationem
scłi. quã lau̾at ille qui se ab ea cona¬
daret. qd̾ quasi alt̾natim patit᷑ dies
& noctes. Qui enim sp̃u ꝓmꝑtꝰ sentit
aliquã lucem u̾itatis. ⁊ tam̃ indelec-¬
tatione huiꝰ scłi ꝑ carnis infirmi¬
tatem aliqñ requiescit. tanꝗͣ dies ⁊
noctes alterno affectu cogit᷑ ꝑati.
nocꝰtes patitur. cũ carne seruit legi pec¬
cati.⁊ dies sentit cum seruit legi dĩ. ⁊

Expanded text:
lectus est voluptas corporis et delectatio saeculi, in qua aeger animus quiescit: in qua homo resolvitur. Stratus est, cumulus peccatorum, ut vestium: quo resoluto per imbrem lacrymarum, nova messis virtutum succressit. Et est sensus: Lavabo, id est lacrymis poenitevoluptatem corporis et delectationem saeculi, quam lavat ille qui se ab ea conadaret quod quasi alternatim patitur, dies et noctes. Qui enim spiritu promptus, sentit aliquam lucem veritatis, et tamen in delectatione hujus saeculi per carnis infirmitatem aliquando requiescit, tanquam dies et noctes alterno affectu cogitur pati. Noctes patitur, cum carne servit legi peccati, et dies sentit, cum mente servit legi Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
fiteri coactus ÷. mala sua usq ad eo. ut
&̃ fr̃s roget ab his p̃moneri. s pꝰ uidiciũ
in ꝓfundioribꝰ tenebris ert̃ impii. ubi
nullã lucẽ dĩ uidebunt. cui aliqͥd ꝯfite¬
ant᷑. uł mortẽ dicit pecc̃m. qd̾ ꝯtẽpta
diuina lege ꝯmittit᷑. ut aculeũ mortiᷤ.
mortẽ appellemꝰ. eo qd̾ mortem gen̾et:
aculeus enim mortis petcatũ ÷: in qͦĩmemor
est dĩ. qui p̃cepta eiꝰ ꝯtempnit. Infernum
aũ dicit cecitatẽ aĩ quã incurrit qͥs cum
desꝑat. Cecitas enim desꝑationis. peccan¬
tem.i. morientẽ excipit ⁊ inuoluit. ut det᷑
in repbum sensum. Litt̾a sic ꝯtinuatur.
uina contempnit᷑. In inferno aũ. id
in cȩcita te desꝑationis quȩ mortuũ
inuoluit. qͥs ꝯfite. tͥ: nullus. ¶La

Expanded text:
fiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committitur, ut aculeum mortis morteAculeus enim mortis peccatum est, in quo immemor est Dei, qui praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic continuatur: vina contemnitur. In inferno autem, id est in caecitate desperationis, quae mortuum involvit, quis confit
Abbreviated transcription (Latin):
dissensionis. & ertie unicã meã. id
ȩccłiam. de manii canis .i. de potestate
iudeorũ ceco more latrantiũ. ⁊ sñ discre¬
tione. Ac si drẽt. Lib̃a cap̃ ⁊ corpꝰ. ꝑ aĩam
nãq ⁊ unicã cap̃ ⁊ corpꝰ accipit᷑. ꝙ cũ sit
unuĩ diu̾sitatem respirit. nõ ꝯgrue pro

Expanded text:
dissensionis. Et, erue unicam meam, id est Ecclesiam, de manu canis, id est de potestate Judaeorum canino more latrantium et sine discretione. Ac si diceret: Libera caput et corpus. Per animam namque et unicam, caput et corpus accipitur, quod cum sit unum, diversi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo. dis.p.s. a non suo. Cglũ enim
cũ illo t̾rã disc̾nit. In uidicio enĩ alii tm̃¬
iudicabũt. qͦs hic dicit cęlũ. alii iudica¬
bunt᷑ qͦs hic dic̃ t̾lã. s de his aliĩ salua¬
sic dñs ueniens de sursũ .i. apatre.
aduocaũ .i. aduocabit celũ .i. omne ᷤᷤ
stos. ⁊ t̾rã .i. peccõres. Ad qͥd: dis.p. su.

Expanded text:
 suum, ante suo. Coelum enim cum illo terram discernit. In judicio enim alii tanjudicabunt, quos hic dicit coelum; alii judicabuntur, quos hic dicit terram. Sed de his aliis saldamnandis tacet. Vel ita ut per coelum omnes justos salvandos accipiamus. Per terram, omnes peccatores damnandos; et legitur, de
Abbreviated transcription (Latin):
ut disc̾nat. Simul enĩ zizania cũ tri¬
tico creseũt. nec sinit e radicari pat̾¬
familias. Petrꝰ iͦpmissis in mare retibꝰ
pisces magnos ⁊ paruos ꝯclusit. ⁊ usq
ad litꝰ traxit. dũ rete pene frangeret᷑.
Et in euangłio pat̾ familias misit
seruos ad exitꝰ uiaꝵ : uocare ad nup¬
tias qͦscũq repperirent:

Expanded text:
ut discernat. Simul enim zizania cum tritico crescunt, nec sinit ea eradicari paterfamilias . Petrus quoque missis in mare retibus pisces magnos et parvos conclusit, et usque ad littus traxit, dum pene frangeretur rete . Et in Evangelio: Paterfamilias misit servos ad exitus viarum vocare ad nuptias quoscunque reperirent
Abbreviated transcription (Latin):
se exceptũ putet. a. passim ꝑeant: qͥ
in una prauitate conueniunt: ⁊ disꝑ¬
ad decipiendos homines ⁊ dõ ñ sũt subditi.
ht phylosophi ꝑ linguã magnilo quã sig̾cã-¬
tur ꝓpt̾ eloqntiã. Dem̃ quałr linguã mag-¬

Expanded text:
se exceptum putet, quasi passim pereant qui in una pravitate conveniunt. Et disperad decipiendos homines, et Deo non sunt subditi. Vel philosophi per linguam magniloquam significantur, propter eloq
Abbreviated transcription (Latin):
testa .a. nom̃ meũ qd̾ añ passionẽ ꝯtẽpne¬
batur. pꝰ firmiꝰ honorat᷑. ⁊ iõ ñ ait tanꝙͣ
fenũ. s tanquã testa. qr ut testa igni fit
firnior. ut᷑a uirtꝰ. xͥ igne passionis quasi
induruit ⁊ solrdata.⁊ linga .m. id÷ p̃-
intendert̃. ut de int̾ioribꝰ meis caꝑent

Expanded text:
d ante passionem contemnebatur, post firmius honoratur. Et ideo non ait tanquam fenum, sed tanquam testa, quia ut testa igni fit firmior, ita virtus Christi igne passionis quasi induruit, et solidata est. Et lingua mea, id est intenderunt, ut de interioribus meis caperent
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ lumine alienꝰ: malis artibꝰ sibi adi¬
tũ molit᷑ ad famã. tã diut᷑nã: ut ap̃ pꝰt̾os
ȩtiã celebretur. ⁊ qͥ ñ possũt bene in noteᷤᷤ¬
cere: cupiũt uł male de se hoĩes loqui.
dũmͦ nom̃ eorũ latissime ꝑuagetur. uł
mortalem. s⁊ ñ sñ malo .i. ñ sñ malis ar¬
tibꝰ. pũtabit .n. antixͤ se malis artibꝰ. ⁊
ñ alit̾ uent᷑um cũ corpore de mortalige¬
neratione in et̾nã. de t̾ra in cęlũ. qd̾ ⁊ symõ
magꝰ putauit. cũ scełatis artibꝰ glũ se arbi¬
tratus ÷ adeptͣum. ⁊ de humana gen̾atione

Expanded text:
s artibus sibi aditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen eorum latissime pervagetur. Vel mortalem; sed non sine malo, id est non sine malis artibus. Putabit enim Antichristus se malis artibus, et non aliter venturum cum corpore de mortali generatione, in aeternam; de terra in coelum: quod et Simon Magus putavit, cum sceleratis artibus coelum se arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in sacͥficiis s in pauꝑibꝰ ħ uolo. Mꝯys¬
tice his similitudinibꝰ figͣat eccłiam
fere st̃ gd̾. ium̃ta in montibꝰ sũt sim¬
plices in culmine fidĩ. Boues sũt apłi.
omniũ hoĩum. ⁊ de omibꝰ saciat᷑. Qar¬
nes uͦ tauroꝵ ñ uult in sacrificiis

Expanded text:
n in sacrificiis, sed in pauperibus haec volo. Mystice his similitudinibus figurat Ecclesiam. Ferae sunt gentes, jumenta in montibus sunt simplices in culmine fidei, boves sunt apostoomnium hominum, et de omnibus satiatur. Carnes vero taurorum non vult in sacrificiis,
Abbreviated transcription (Latin):
bris orauit. Arudeis ñ accepta. ad eum
redũt. Quasi ꝓximũ. Item. hic loqͥtur
in m̃bris in quibꝰ sũt quidã ualde ꝓxi¬
mi dõ. qui cͥminali macula nũꝗͣ sunt
polluti. Alii sunt. qͥ ꝑ pecc̃m longe sũt.
Illis gͦ gaudiũ ÷. istis luctus ⁊ iͥsticia. de
illis qui ꝓrimi sũt pͥꝰ agit ponẽs casũ
ꝓ casu.⁊ h ÷. ego sic complacebã dõ. quasi

Expanded text:
bris oravit, a Judaeis non accepta ad eum rediit quasi proximum. Item hic loquitur in membris, in quibus sunt quidam valde proximi Deo, qui criminali macula nunquam sunt polluti; alii sunt qui per peccatum longe sunt. Illis ergo gaudium est, istis luctus et tristitia. De illis qui proximi sunt prius agit, ponens casum pro casu. Et hoc est, ego sic complacebam, Deo, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca ꝓpinquamꝰ. uł ab illo remoue¬
amur s ꝓpinquari illi ÷ similẽ ei fieri.
longinquare ab illo: dissimilem fieri
Ut cũ uides duas res ꝓpe similes. dics
quãuis uno loco. ⁊ una manu teneant᷑.
tñ dicis longe ÷ hec sp̃es.uł res ab illa.
sic̃ qui similis ÷ gaudet: ita qͥ dissimilis
est gemit. Uñ iste subdit. Quasi lugens
ut sic proximet. Se 4U I⁊ u R:
t aduersum me lȩta¬
ti sunt & conuenerũt:
congregati sunt sunt¬
suꝑ me flagella & ig¬

Expanded text:
r loca appropinquamus, vel ab illo removemur; sed propinquare illi est similem ei fieri, longinquare ab illo dissimilem illi fieri, ut cum videris duas res prope similes, dicisles, quamvis uno loco, una manu teneantur, tamen dicis: Longe est haec species, vel res ab illa. Et sicut qui similis est gaudet, ita qui dissimilis est gemit. Unde iste subdit, quasi lugens ut sic proximet. VERS. 18.-- « Et adversum me laetati sunt, et convenerunt; congregata sunt super me flagella,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ego attulissem fecunditatem
ipsi retribuebant stĩlitatẽ. ego attuli
uitã: ipsi mortẽ retribuert̃. ego hono¬
res. ipsi ꝯtumelias. ego medicinã ĩpsi
uuln̾a. hãc st̾ilitatẽ inficu maledix̃.: d̃ñs:
erant insynagoga.⁊ facta ñ erant. Ui¬
de enĩ in ub̃ num̾ositatẽ. ⁊ infactis
st̾ilitatẽ. Ait enĩ apłs. qͥ p̃dicas ñ fu¬

Expanded text:
cum ego attulissem fecunditatem, Aug. ipsi retribuebant sterilitatem. Ego attuli vitam, ipsi mortem retribuerunt; ego honores, ipsi contumelias; ego medicinam, ipsi vulnera. Hanc sterilitatem in ficu maledixit Dominus, erant in Synagoga, et facta non erant. Vide enim in verbis numerositatem, et in factis sterilitatem. Ait enim Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fuit illud xͥ ieiuiniũ: corꝑale. an spi
uolebat. qñ mulieri samaritanȩ
dixit. da mͥ bibe. S ñ de hac siti. ñ o
hoc ieiunio agr hie sẜ dealio reiuiio illo
significato
inuenit.⁊ apłi enĩ fug̾ant. ⁊ se in turba
absconderant. ⁊ petrꝰ qͥ se usq ad mortem

Expanded text:
fuit illud Christi jejunium, corporale an spirvolebat, quando mulieri Samaritanae dixit: Da mihi bibere . Sed non de hac siti, non de hoc jejunio hic agitur, sed de alio jejunio in illo significato.invenit, et apostoli eum fugerant et in turba se absconderant; et Petrus qui se usque ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
complacebã in eis .i. de eorũ affinitate gau¬
pat̾ meo habebo. eos subaudi. sic qͣsi ꝓxim̃.
nolebãt ꝯu̾ti. ⁊ cũ nollent ꝯu̾ti. ego sic
humiliabar .i. dolebã. quasi pater lu¬
gens filiũ. ⁊ contristatꝰ de morte filii.
Alii int̾p̃tes dñt qͣsi lugens mat̾ incur¬

Expanded text:
complacebam in eis, id est de eorum affinitate gauPatri meo habendo eos, subaudi sic, quasi proximum, nolebant converti; et cum nollent converti, ego sic humiliabar, id est dolebam quasi pater lugens filium, constristatus de morte filii. Alii interpretes dicunt, quasi lugens mater incu
Abbreviated transcription (Latin):
ita sit. uis scire cui dabit:. ⁊ quasi res
sapĩam. Iõq de illo p̃ponit et qͣi qͥ dic̾e̾t.¬
.s. cimenti. legẽ. i correptionẽ ne iam
impune ꝑeccet. uł legẽ ei .i. cõpletio¬
nem legis. quȩ ÷ caritas. Ei dico poĩto¬

Expanded text:
ita sit, vis scire cui dabit? Cassiod., Glsapientiam. Ideoque de illo proponit. Et quasi quis dicescilicet timenti legem, id est correctionem, ne jam impune peccet. Vel legem, id est completionem legis, quae est charitas ei, Gl. int
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ quã dissolutionẽ corporis demora-¬
bitur in bonis. qr ⁊ si ñ statim pꝰcorpus
bt̃ ꝑfectã beatitudinẽ. tñ in bon is de¬
morab̾r. hñs simplã stolã. usq ad re-¬
surrõnis tempꝰ. qñ corpꝰ glorificabr̃.¬

Expanded text:
post dissolutionem corporis demorabitur in bonis, quia etsi non statim post corpus habet perfectam beatitudinem, tamen in bonis demorabitur, habens simplicem stolam usque ad resurrectionis tempus, quando corpus clarificab
Abbreviated transcription (Latin):
nescis qd̃ ꝓmitcit in exꝑientia pꝰea dis¬
ces. Uñ subdit᷑. cũ ꝑierint peccõres uid̾¬
bis iñ re. qd mͦ e̾dis de p̃miis bonorũ. caͣ
⁊ penis malorũ. Du pͥlicit̾ notat gau cã¬
dia bonorũ. pͥmũ.qr tc̃ sentient in qͣntiᷤᷤ sit̃

Expanded text:
nescis quod promittit, in experientia postea disces. Unde subdit, cum perierint peccatores videbis in re quod modo credis de praemiis bonorum et poenis malorum. Dupliciter notat gaudia bonorum: primum, quia tunc sentient in quantis sint
Abbreviated transcription (Latin):
hic ostñdit cui ñ imputet. illi .s. in qͦ
Corde tenet qd̾ ore fatet᷑. dolꝰ enĩ ÷:¬
se accusat: dolo caret. talis erat na¬
thanael. de qͦ dñs dixit̾. Ecce uerꝰ isrłita
in quo dolus ñ ÷.⁊ publicanꝰ ille humilis:
qui dicebat. ꝓpitiꝰ esto d̾s̃ mͥ peccõri. Sqͣr

Expanded text:
hic ostendit cui non imputet, illi, scilicet,corde tenet quod ore fatetur. Dolus est, se accusat, dolo caret: talis erat Nathanael, de quo Dominus dixit: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est ; et publicanus ille humilis, qui dicebat: Propitius esto, Deus, mihi peccatori . VER
Abbreviated transcription (Latin):
siuit. ⁊ potestatem uidicii. Nam ⁊ quia
in humilitate iuidicatꝰ ÷ in maiestate
iudicabit. uñ subdit. ⁊ ipse iudicabit
tandem aꝑtȩ orbem t̾re .i. mundũ ip̃m
ut hãt incorruptibiles qualitateᷤᷤ. &

Expanded text:
isivit, et potestatem judicii. Nam, quia in humilitate judicatus est, in majestate judicabit Aug.. Unde subdit, et ipse judicabit tandem aperte orbem terrae, id est mundum ipsum, ut habeat incorruptibiles qualitates, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutꝰ sũ rex. & nc̃ m̃e ꝯstituto rege. uos
reges qͥ iudicatis. t̾rã. ad litt̾am. ne ꝯtͥstemmi
s intelligite. ⁊ erudimini. expedit enĩ uob̾
ut sub illo sitis. aqͦ intellectus ⁊ erudicio:⁊
exꝑedit u̾t tem̾e ñ dĩemini. s dño omniũ
seruiatis ⁊ ibeatitudine exultetis.⁊ ħ qd̾

Expanded text:
stitutus sum rex, et nunc me constituto rege, vos reges, qui judicatis terram, ad litteram, ne contristemini, sed intelligite et erudimini; expedit enim vobis ut sub illo sitis, a quo est intellectus et eruditio; et expedit ut temere non dominemini, sed Domino omnium serviatis et in beatitudine exsultetis. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& si eum dimittis: ñ es amicus cesariᷤ.
Isti fũt mali colom: qui occisis seruis
delib̾ant occide filiũ patͥs familias
dicentes. occidamꝰ eũ: ⁊ habebimꝰ eiꝰ he¬
mortuus ÷ necessitate. uł inuitꝰ. ut
putatis. s sponte dormit cito eiuigi¬
lat᷑us. ñ adiciet ut resurgat: Et nota
qd̾ ait dormit. qͣr sic̃ de lat̾e dormiẽtiᷤ
adȩ. qͥ erat forma fut᷑i. assũpta ÷ costa.
de qͣ formata ÷ eua. ita dormit xp̃s.

Expanded text:
 Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Isti sunt mali coloni, qui occisis servis deliberant occidere filium patrisfamilias, dicentes: Occidamus eum, et habebimus haemortuus est necessitate, vel invitus ut putatis, sed sponte dormit, cito evigilaturus, non adjiciet ut resurgat. Et nota quod ait, dormit, quia sicut de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita