comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bumauẽ arguere quiciỹ in alio. ꝙ ad¬
huc rep̾hendit in scip̃o. qui nai̾acitar.
si xiam nult coripe ac sanare ĩflta¬
tẽtalem se p̾stare fr̾ne utilitati stude¬
at ut eñ quẽ corriꝑe cuꝑit. humli cor¬

Expanded text:
m arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili cor
Abbreviated transcription (Latin):
luptas myͣ ẽ. letis morib luxnriã ꝓpoĩt.
⁊ quia tristicia ĩ iram facile labr̃. t̾stibꝰ
poc̃m discordie porngit. qr tinudi supplicia
formidant. panẽtib t̾rores intentat᷑. ⁊¬
qr elatos. extolli laudib ꝯspiciti eos ad
q̃ cũq uolu̾int blandis fauorib thit
sĩgłis gͥ hom̃ib uiciis ⁊ eutib. insidiat ͤ¬

Expanded text:
luptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit; et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Et quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit, blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis variis insidiat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Detcͣtores a quod̾ siłate uecũdie fuco.
ꝯceptã maliciã ꝙͣ retin̾e nõ possũt ad¬
mitti suspitia. sicq cũ quadã grauita¬
te ⁊ tradiͭe nultu mesto. demissis sr̃ciliis
⁊ uoce plangenti. egredi malediccõnẽ. ⁊
qͥtem. tanto ꝑ suasibiliorẽ. ꝙ̃to credr̃ ab
hiis qui audiũt corde inuido ⁊ mag̾ ⁊do¬
lentis affcũ. ꝙͣ malicõse ꝓferri. doleo ĩqͥt

Expanded text:
ecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, admitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo
Abbreviated transcription (Latin):
tls. tñsg̾ssionis mat̾. magist uetẽ¬
di pͥimpilania imquitatis. auriga ma¬
licie. siccaria uͥtutũ. sedicõis origo fo
legia ꝯmittit ⁊ suita. tapĩas excet
⁊ p̾das bella gerit ⁊ homicidia. symo¬
mace rẽdit ⁊ emit. ñq̃ petit ⁊ recipit.
iniuste negociat᷑ ⁊ fenerat᷑. instat
dolis. ⁊ ĩminet frandile. dissolut pac¬
tũ ⁊ molat uram̃tũ. corrũpit testio¬

Expanded text:
transgressionis mater, magistra nocendi, primipilaria iniquitatis, auriga malitiae, sicaria virtutum, seditionis origo, et ilegia committit et furta, rapinas exercet et predas, bella gerit et homicidia, symoniace vendit et emit, inique petit et recipit, iniuste negotiatur et feneratur, instat dolis et imminet fraudibus, dissolvit pactum et violat iuramentum, corrumpit testimo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iut̾ abusiones hiꝰ scti sola ma¬
spectat. nec tñ uite p̾sentis altendit
eis. tres .n. sunt nuacu mortisicasꝰ
influitas. senectus. casus dubia. int̾¬
mitas grama. senectus c̾ta mĩciate
casus mĩciat mortẽ latentem infir¬
mitas aꝑpentem. senectus p̾sentem.
ex inc̾titudine mortis timor. ex ĩfir¬
maitatis granitate dolor exc̾citudiẽ

Expanded text:
 Inter abusiones hujus saeculi sola maspectat, nec tamen vitae praesentis attendit eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitudine
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iuitũ est publicis accõnib ꝑsonas
inser̾e moꝵ ꝓbitate ꝑspicuas ut
pob sequia fideliũ om̃ib crescat uti¬
¶ coutant .n. quast largitates ma¬
loꝵ ẜinenciũ manꝰ qr sicut fontis
puritas ꝑ limosa corrũpr̃ sic affluẽ¬
cia lom principis mał distributorib¬

Expanded text:
 Amamus publicis actionibus personas inserere morum probitate conspicuas, ut per obsequia fidelium nobis crescat uti mutant enim quaslibet largitates rapientium manus et sicut fontis puritas per limosa corrumpitur, sic affluentia boni regis avaris distributorib
Abbreviated transcription (Latin):
piditates fatigasse. aut reliqͥsse lo̾.
¶ Molestũ ẽ imiqͥs mortẽ añ oculos
hr̃e. pͥmũ ista tam semi añ oculos de
ẽ ut ĩpbe unũ diem nõ sꝑet. unꝰ aũt
dies gradus ute est. uñꝰ a dies par

Expanded text:
piditates fatigasse ac reliquisse ! " Molestum est," inquis, " mortem ante oculos habere." Primum ista tam seni ante oculos debest, ut inprobe unum diem speret. Unus autem dies gradus vitae est. Tota aetas par
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Erras si existimas me quosdã .q.
sordidiores reiecturũ ut puta illũ
mulionẽ. ⁊ illũ bubulcũ nõ mĩst̾i¬
is illos estimabois morib sibi qͥs
dat mores. mĩst̾ĩa casꝰ assign̾at

Expanded text:
 Erras, si existimas me quosdam quasi sordidioris operae reiecturum, ut puta illum mulionem et illum bubulcum; non ministeriis illos aestimabo, sed moribus. Sibi quisque dat mores, ministeria casus adsignat
Abbreviated transcription (Latin):
aures gramter audiũt. capilli flu¬
ũt facies ⁊ in pallorem inutatur.
dentes lap̃si. mĩo minuũt. tutis a
pidant talos ⁊ pedes tumor inflat.
hõ int̾ior qͥ senescit hiis oĩb aggua

Expanded text:
re nihil audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arpidant, talos et pedes tumor inflat, homo interior qui non senescit, his omnibus aggra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Securitas est incõmoditates ñm¬
nẽtes ⁊ rei nichoate affines nõ formi¬
¶ Socuritatis magna porcõ ẽ inch̾
miq̃ facere ꝯ fusã uitã ⁊ ꝑturbatã
potentes agũt. tĩ metulit. ꝙͫ nocẽt.¬

Expanded text:
Securitas est incommoditates imminentes et rei inchoatae affines non formi Securitatis magna portio est nihil inique facere. Confusam vitam et perturbatam inpotentes agunt; tantum metuunt, quant
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut nõ sũt om̃s inuenes pari
mõ uł fuentes spũi uł disciplinis
ac morib optinus in stituti. ita nec
senes qͥd̾ cũcti. uno mõ uł ꝑfc̃i pos¬
nũ nõ sũt canicies capitis. s ĩdust̾a

Expanded text:
 Sicut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optimis instituti, ita nec Senes quidem cuncti uno modo uel perfecti posnum non sunt canitie ca
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nñꝙͣ secinus. cũ thanro latro tene¬
t᷑ inclusꝰ. nͨ infra mĩa cau̾nã hĩtans
cũ lupo tutus ẽ agnꝰ. ip̃e noluit pene¬
trari. qͥ hostẽ ꝓpͥu. in suas ꝑtes ĩdu¬
xit ⁊ intestumͣ sͥ gladiũ ip̃e sr̃ ponit
qͥ locũ hĩtacõis sue adu̾sarii ingłsib

Expanded text:
 securus cum thesauro latro tenetur inclusus nec intra unam caueam habitans cum lupo tutus est agnus. ipse se uoluit penetrari qui hostem proprium in suas portas induxit, et intestinum gladium sibi ipse supposuit qui locum habitationis s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Senex facile ꝓuocatur ⁊ difficile re¬
uocat ͤ cito credit ⁊ tarde discurdit te¬
nar ⁊cupidꝰ. iustis ⁊ q̃rulus. nelox. ad
ta. suspirat ⁊ auxiatur. torpet ⁊ ĩfina¬
tur. audi poetam. multã senem cir¬

Expanded text:
 Senex facile provocatur, difficile revocatur; cito credit, et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad ta: suspirat et anxiatur; torpet et infirmatur. Audi poetam: Multa senem cir
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ergo amat nomines. aut quia
iusti sunt aut ut iusti sunt amare
tedet. sit enim ⁊ semetip̃m amare de¬
bet aut quia iustus est aut ut iustꝰ
sit. sic enim diligit protimum tan¬
quam scipm̃ sine mlio periculo. auꝰ.¬
sos cum nulli malum facimus et
omnes simili ut nosmetipõs affec¬

Expanded text:
Qui ergo amat homines, aut quia iusti sunt aut ut iusti is sint amare debet. sic enim et se ipsum amare debet, aut quia iustus est aut ut iustus sit: sic enim diligit proximum tamquam se ipsum sine ullo periculo. qsos, cum nulli malum facimus, sed omnes simili ut nosmetipsos affec
Abbreviated transcription (Latin):
men ꝙ int̾ra iacitur. ut arbor et illo
ꝓducatur ⁊ cõpͥhendamꝰ si possumꝰ
ubi in illa tanta ꝑuitate semims tã
ĩ m̃sa arbor lacint q̃ ex illo ꝓcessit u
lignũ. uͥ cortex. uͥ uiriditas folioꝵuͥ

Expanded text:
men, quod in terram jacitur, ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta brevitate seminis tam immensa arbor latuit, quae ex illo processit, ubi lignum ubi cortex, ubi viriditas f
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ putant fugisse. sapient̾ cogitant
¶Semꝑ huͣue leticie tͥsticia repentina
succedit. ⁊ ꝙ incipit a gandio desinit
ĩ metorẽ. mũdana quippe felicitas.
multis amaritudĩb ẽ resꝑsa. Nouit

Expanded text:
se putant fugisse; sapienter cogitantmanae laetitiae tristitia repentina succedit. Et quod incipit a gaudio, desinit in moerore. Mundana quippe felicitas multis amaritudinibus est respersa. Noverat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sepe de uita ꝓtimoꝵ q̃rimꝰ. mutare
locũ conans. secretũ inte remocõris eli¬
gere. uidel ignorãtes. quia si desit sp̃c.
nõ adiuuat locus. iste. n loch. de quo
loquim ĩ sedomis sc̃s extitit. in mõte
peccanit. ꝙ an loca mẽtẽ nõ mimñt

Expanded text:
 cum de vita proximorum querimur, mutare locum conamur, secretum vitae remotioris eligere, videlicet ignorantes, quia si desit spiritus, non adjuvat locus: idem enim Loth de quo loquimur in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit . Quia autem loca mentem non muniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De statu suo od̾. cadẽte neõ srbiat.
de lapsu suo dd̾ surgente nẽo desꝑet. ec¬
ce ꝙͣ mitabiłr scͥptura sacra eod̾ u̾ro
fr̾ios puit qͦ u̾bo hũiles eleuat. unã
nãq tem gestã retulit ⁊ duu̾so mõ
sebos quid̾ ad huilitatis formidinẽ¬

Expanded text:
 De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quid
Abbreviated transcription (Latin):
plateis. in eccã raribardi ad ĩnestigã¬
dũ cspam pcc̃oris. ꝑati ad q̃rend̃ uesti¬
gia n lepores uelocores ad cõgregandos
rigunt panẽ cam ꝙͣ pauꝑi plures s¬
uiut ei ad mensã ꝙͣ ad missã farbs¬

Expanded text:
a rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos rigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam null
Abbreviated transcription (Latin):
ut plus edistant scͥpturas rin ea se
¶ lle plus didiscit qui plus facit. cet̾m¬
lecũ ut si ꝙ tu sidiscis ego facõ mag
mea oꝑa scͥptutas tenet ꝙ̃ tuus s¬
mo qͥ maue resonat. ioꝰ. id.¬

Expanded text:
ut plures ediscant Scripturas; et in eo se Ille plus edidicit, qui plus facit. Caeterum si quod tu ediscis, ego facio: magis mea opera Scripturas tenent, quam tuus sermo qui vane resonat. In
Abbreviated transcription (Latin):
se desperant ⁊ dũ anda ossa desꝑiciũt.
ħ nestiri camib rursũ q aduitam
uiridessere posse diffidũt. qui si resur¬
reccõnis fidẽ ex obedĩa nõ tenẽt certe
hanc tenere ex rõne debu̾ant. quid .n.
nimus arbusta uinditatem foliooꝵ
amitt̾e afrnctuũ ꝓlacõe post largicõ¬
nõ cessare. ⁊ ecce ib̾ito .q. ex a rescẽci
ligno uelud quatã resurreccc̃e neĩente.

Expanded text:
desperant; et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt. Qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim nimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolatione post largitionem cessare; et ecce subito quasi ex arescenti ligno velut quadam resurrectione veniente
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sepe dũ quosdã maior scĩa engit. a
cet̾oꝵ societate dism̃git. ⁊ .q. quo plꝰ sa¬
punt eo acõcordie uͥtute desipiscũt. s
hẽite sal ĩnob̾. ⁊ pacẽhẽte int̾ uos. sal
quippe sine pace nõ u̾tutis est domũ
eo det̾iꝰ delinquid ⁊idcco in excusabiłr
m̾ebr̃ suppliciũ. qr prudent̾ si uoluiss

Expanded text:
dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum,eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Laudant quoꝵ cupiint p̾dicacõne
laudari. ieinmãt ut nultus sui pallorẽ
ꝑuicõsis laudib uendant ad rep̾hẽdẽ¬
dos alios ꝓriti. s nõ paciũt ᷑ aquibel
uł leuit̾ rep̾hendi. ad faciem publicã
pacĩam fingũt. ⁊ in aĩo iracũdie urrus
abscondũt. ad nocendũ ꝑati cũ nocẽdi
tempꝰ ĩuen̾int. suoe actuũ negligentes
fiunt alioꝵ ꝓtati lib̾tate ceniores ĩ pru¬
denter se assumũt uginb facris ⁊ iduis
quib cõglucinant᷑ affectu ut facilius
earũ coĩone discedant qui ⁊ si cum illis
forte nõ peccant tñ male suspectõnis de

Expanded text:
 laudant eos quorum cupiunt praedicatione laudari; jejunant ut vultus sui pallorem perniciosis laudibus vendant. Ad reprehendendos alios prompti, se non patiuntur a quibuslibet vel leviter reprehendi. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate censores. Impudenter se assuunt virginibus sacris ac viduis, quibus tanto inglutinantur affectu, ut facilius earum communione discedant. Qui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am ubi uncebat ꝑ caritatẽ dei se¬
mẽtib iudeis nõ cessiti ꝑ cantatẽ ꝓ¬
ximi ꝓ lapidentib intercessit ꝑ carit̾a¬
tẽ atguebat errantes ut cornig̾entur
ꝑ caritatẽ ꝓ lapidentib crabat ne pu¬

Expanded text:
tatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
peciyet relictis q̃ mudi sũt ut frustra
t̃c̃ credidi achuuꝰ uite nanfragio ni¬
dꝰ euasi.qr erĩ plumq uanem incau¬
da excutit cũ tõpestas excłfit repente
me sb̾ p̾tectu etcastici ordinis ĩ caꝵ se¬
culanũ pelago. reꝑi ⁊ quietẽ mõst̾qi qͥ

Expanded text:
t relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incau littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ditagore tanta uen̾acõ ab audi¬
torib trbuta est ut nq̃ ab eo acceꝑ¬
ant indisputacõem teduce̾ nephãs
putarẽt. qͥn t̾ int̾pellati ad reddendã
tam ħ solũ respondebãt ip̃m dixisse.

Expanded text:
 Pythagorae tanta ueneratio ab auditoribus tributa est, ut quae ab eo acceperant in disputationem deducere nefas existimarent. quin etiam interpellati ad reddendam causam hoc solum respondebant, ipsum dixisse.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q apłi resurtexisse dñm mulierib
nũciantib aut nõ credũt. aut deli¬
ram̃tũ iudicasse referunt᷑. gͣnit ne¬
mo argnat. alte dubitat qͥ alcrꝰ cre¬
dir. decepi nõ potest. qͥ nõ ẽ facił au¬
nẽit᷑ ĩcautꝰ. rudis miles ad aciẽ ꝯc ͤ¬
rit. quia cam belli uescit. nĩs bellato¬

Expanded text:
i resurrexisse Dominum mulieribus nuntiantibus, aut non credidisse, aut deliramentum judicasse referuntur, graviter nemo arguat: alte dubitat, qui altius credit; decipi non potest, qui non est facilis auinvenitur incautus; rudis miles ad aciem concurrit, qui causam belli nescit, vim bellato
Abbreviated transcription (Latin):
tent sefelices eẽ. qr ĩuenerũt uictũ ⁊re¬
guinẽ tũ qͣle foris inueĩre nõ potu̾unt
nec erigant ceruicẽ qr sociant᷑ eis ad qͦs
foris acced̾e nõ audebant. s sursũ corhẽ¬
ant ⁊ t̾rena bona nõ q̃rant. ne incipiãt
tes illic hũiliãt᷑ ⁊ paupes illic ĩclãt᷑.¬

Expanded text:
tent esse felices. quia inuenerunt uictum et tegumentum, quale foris inuenire non potuerunt. Nec erigant ceruices, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terrena bona non quaerant, ne incipiant tes illic humiliantur et pauperes illic inflant
Abbreviated transcription (Latin):
cõ m̃itoꝵ. quia exꝓbata milicia credit᷑
palma designat ẽẽ uictorẽ sudores bel¬
licos tucta corona testatur. expectãt
equos t̾ p̾mia sua ⁊ tanta iusticie ns
ẽ. ut nec illis tardiꝰ detur laboris p̾ci¬
ũ qͥ sentire nõ pot̾ant denogatũ. ꝙ suta
est dignũ ẽ ħ hom̃i reddete qui ꝑ hone¬
sꝑa cegnoscit᷑ obsequia placuisse. casẜ.¬

Expanded text:
orum, quia exprobrata militia creditur palma designat esse victorem. Sudores bellicos civica corona testatur. Exspectant etiam equos praemia sua; et tanta justitiae vis est, ut nec illis tardius detur laboris pretium, qui sentire non poterant denegatum. Quod si ita est, dignum est hoc homini reddere, qui per honesta cognoscitur obsequia placuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quõ ant cui tãdẽ ħ libe ĩmꝑabit qͥ
nõ potest cupiditatib sus ĩꝑare refre¬
net pͥmũ lib̾idines sꝑnat uoluptates
aĩ la bes repellat tũc incipiat aliis ĩ¬
pitudim ꝑere desicarit. d̾ quib hiis obe¬

Expanded text:
o, aut cui tandem hic libero imperabit, qui non potest cupiditatibus suis imperare? refrenet primum libidines, spernat voluptates,eteras animi labes repellat: tum incipiat aliis imrpitudini parere desierit, dum quidem his oboe
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nõ pp̃ea cͥana milicia ad pietatem
diuites hũiliant᷑ ut pauperes ad suꝑ¬
biã extollãt᷑. nlło mõ .n. decet ut in ea
uita uͥ seuatores fuĩt laboriosi i fiãt
opifices ocõsi ⁊ quo uẽnit relictis delici

Expanded text:
 christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis delicii
Abbreviated transcription (Latin):
cũ crucifigitur miseretur młto mag̾
luic miserebr̃ cũ resurgit. nã si passio¬
ins hũilitas tm̃ p̾stitit cõfitenti resur¬
reccõis guia qnͣtũ tribuet dep̾canti lar¬
gior .n. solet cẽ ad p̾standum leta ⁊¬

Expanded text:
cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet
Abbreviated transcription (Latin):
dis hõib p̾feit᷑ apud se intͣ secretariu
mntis in qͣthedra p̾sideat huĩlitatis cũ
iudicanti ei acet̾is foris assictitur ingi¬
lanti oculo incessãt̾ aspiciat᷑ qͥ qñ uidi¬
ci ip̃o de biis iudicandꝰ assistat. ut qnͣto
tanto eũ tñ inderit securior c̾nat. gg̾. xx¬

Expanded text:
dis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quantotanto eum cum viderit securior cernat.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ¶ Remissio q̃ os p̾lati obstrinti
q m̃tẽ e deicit. q̃ adulatorẽ et
uẽditorẽ olei facit dum sibi quietẽ
⁊ hononficẽtiã uenat᷑ ĩ fauore pͥnci¬
pũ. ħ miseros p̾cipitat in foueã scã¬

Expanded text:
en remissio, quae os praelati obstruit, quae mentem ejus dejicit, quae adulatorem et venditorem olei facit, dum sibi quietem et honorificentiam venatur in favore principum, haec miseros praecipitat in foveam scan
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tum ceꝑit homo x̾anus cͥgitare ꝓfic̾e̾.
incipit pati lingnas aduersancuim. qͥ¬
cumq illas nõ dum passus est. nõ dumi
ꝓficit quicumiq illas nõ patitur. nec co¬
¶Non tu inaccipieado ꝓficis. ⁊ deus indã¬
do deficit quantũlib capaces fauces ⁊
capatem nentrem. afferas. fons uiu¬

Expanded text:
 cum coeperit homo christianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conim tu in accipiendo proficis, et ille in dando deficit. Quantumlibet capaces fauces, capacem ventrem afferas; fons vin
Abbreviated transcription (Latin):
plaudit. ut noceat ⁊ infelici successu. sic
mma fortunatos obsequit ut infine
puiciẽ oꝑetur. ꝯuiuiis sins ab inicio ꝓ¬
ꝑmans dulcia ⁊ cũ mebriati. fuetint
letale uirus miscet ⁊ si quid deterius
est quo s̾pecie sui claresat ã pheos scu
pententibus ocłis dẽusõiẽ ĩ fũdit cali¬

Expanded text:
plaudit, ut noceat: et infelici successu sic in via fortunatis obsequitur, ut in fine perniciem operetur, convivis suis ab initio propinans dulcia, et cum inebriati fuerint, lethale virus miscet, et si quid deterius est: quo specie sui clarescit amplius, eo stupentibus oculis densiorem infundit cali
Abbreviated transcription (Latin):
chi ita acquisita sunt iͥ laborata. s
agauiꝰ lonum pr̃em famulie faciamꝰ
ampliora que accepimus maior ista
hereditas a nob̃ ad postetos transeat
multum ad ł restat oꝑis multum¬
q restabit nec illi nało post mille ⁊¬
secula precludetur occõ aliqrad adlus.

Expanded text:
hi ista adquisita, mihi laborata sunt. Sed agamus bonum patrem familiae; faciamus ampliora, quae accepimus. Maior ista hereditas a me ad posteros transeat. Multum adhuc restat operis multumque restabit, nec ulli nato post mille saecula praecludetur occasio aliquid adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sunt .n. quidam qui mñte uagi. ocuł¬
attoniti. hĩtu dissoluti. plana ꝑietũ
ꝓspicientes plustrant. aliud tantant.
⁊ aliud cogitant. in choro sunt corpe. ⁊
in foro mente. mĩc intꝰ sunt. nc̃ foris exe

Expanded text:
Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Rex medorum artexes grecis bellum in¬
dreit. cui familicarum unus dicebat gre¬
turos. s ad pͥmam aduentus famam t̾¬
ga u̾suros. alius dicebat greciam non
uinci. s obrin molle ex̾cctus. alius timen¬
dum esse. neurbes nacuas ⁊ descitas ĩue¬
nirent nõ hĩtutum tegem u̾tantas uires
ex̾tere possa. alius dicebat uix illi n ͫ rex¬
sufficere augusta ẽẽ classib maria mi¬
litib castra. explicandis copis equestͥ¬
dum in hũc modum restem niia existi¬
de marcus multitudo ista que tibi pla

Expanded text:
 rex Xerxes Graecis bellum indixit, cui familiarium alius dicebat: Graeturos, sed ad primam adventus ejus famam terga versuros. Alius dicebat: Graeciam non vinci, sed obrui mole exercitus. Alius dicebat: timendum esse ne urbes desertas et vacuas invenirent, non habiturum regem ubi tantas vires exercere posset. Alius naturam rerum vix illi sufficere posse, angusta esse classibus maria, militibus castra, explicandis copiis equestriDum in hunc modum nimia regem existiDemaratus: Multitudo, quae ti
Abbreviated transcription (Latin):
¶Prsimptuosus yͥmꝰ inconuentib resi¬
d in cõsiliis pͥmꝰ. rũdet. nõ uocatus ac¬
cedit nõ missis se intronuttit. reordinat
ordinata. reficit fc̃a. quiequid ip̃e nõ fecit
aut ordinauit nec recte factum nec ꝑui¬
cte estimat ordinatum. iudicat indicã¬
tes. p̾uditat iudicaturis. si cun tempꝰ
aduenetit. nõ ꝓmoneat᷑ ad pͥoratũ. sine

Expanded text:
us in conventibus residet, in consiliis primus respondet: non vocatus accedit, non jussus se intromittit: reordinat ordinata, reficit facta. Quidquid ipse non fecerit aut ordinaverit, nec recte factum, nec pulchre existimat ordinatum, Judicat judicantes, praejudicat judicaturis. Si, cum tempus advenerit, non promoveatur ad Prioratum;
Abbreviated transcription (Latin):
pͣt esurientib subuẽire. si nõ pascit ex¬
tingͦit pudeat ilł tolłe quib iubemur
offere ultͣ om̃s crudelitates est diuitẽ
fĩ uelle de exignitate mẽditi. amĩtur
honesta luc̃ brorreant ᷑ dãpnosa cõpen¬
dia. nlłꝰ audeat inde tollere q̃ d collecta
disꝑg̾e. addendo ꝑdit qui retinẽto col¬
legerit. ⁊ pauꝑtatẽ pociꝰ ad setrahit
si exigencium perciñas nõ repellit. tass

Expanded text:
t esurientibus subvenire, si non pascit, exstinguit. Pudeat illis tollere, quibus jubemur offerre. Ultra omnes crudelitates est divitem velle fieri de exiguitate mendici. Amentur honesta lucra, horreantur damnosa compendia: nullus audeat inde tollere quod possit collecta dispergere. Addendo perdit, qui retinendo collegerit; et paupertatem potius ad se trahit, si exigentium pecunias non repellit. EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
turbari ammã suã rector sui cõga niua¬
citate ꝑmisit tibum regia quadã pote¬
state se cohibens rex dr̃ eo ꝙ reg̾e se nou̾¬
it ⁊ arbit̾ sui iuris sit ne captiuꝰ t̾hat᷑
inculpam n ͦ p̾ceps fat᷑ in uiciũ. amb̾¬

Expanded text:
turbari animam suam rector sui congrua uiuacitate permiserit, is bene regia quadam potestate se cohibens rex dicitur. quod regere se nouerit et arbiter sui iuris sit. non captiuus trahatur in culpam nec praeceps feratur in uitium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Constat eum de se p̾sumi̾eꝰ aͣd fairi ordi
ius fastigia cupit ꝑuenire m̾ita enim
sar quis enim ꝑalecc̾te artis ignarus ĩ
stadiũ luctaturus introeat. aut quis cͥ¬
tamini imisceatur ꝙ̃ uͥtutis cõscĩa nõ sua¬
det in ip̃is conatib. egra languescunt

Expanded text:
 Constat eum de se praesumere, qui ad sacri ordinis cupit fastigia pervenire. Merita enim sci. Quis enim palaestricae artis ignarus in stadium luctaturus introeat? Aut quis certamini misceatur, quod virtutis conscientia non suadet? In ipsis conatibus aegra languescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fitebitur. qui net ẽẽ putat nec putari cł¬
pabił patitur. ꝓp̃ea cum ei culpa impu¬
tatur crescit non amputatur. b̾. abib̃.¬
¶ Diuꝑba pͥsumptõ. psumptuosa suꝑbͣ
que nõ solum angelos deo uoluit adeqͣre
s homines p̾sumpsit deifitate. porro iłͦs
erecit tep̾ssit ⁊ quos exaltait immuilia

Expanded text:
tebitur, qui nec esse putat, nec putari culpabilis patitur? Propterea cum ei culpa imputatur, crescit, non amputatur. Siba presumptio, presumptuosa superbia, que non solum angelos Deo voluit adequare, sed homines presumpsit deificare. Porro, quos erexit depressit, et quos exaltavit humilia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cordis sui ocusum ꝑ elacõnis te¬
illustrat qui alioꝵ bona subtili pen¬
sat. quia dũ ea q̃ ip̃e felicit̾ fca foris
ab aliis ꝯspicit. enui qui desingnia¬
ntate intꝰ erũꝑe nitit: suꝑbie tuuorẽ

Expanded text:
cordis sui oculum per elationis teillustrat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur su
Abbreviated transcription (Latin):
fectꝰ. diugit actꝰ. corngit excessꝰ. expo¬
int mores uitam honestat ⁊ ordinat
postremo dĩarũ ꝑitũ ⁊ hũarũ rr̃ ꝯscĩa¬
sꝑsa colligit. secreta innat ᷑. u̾ui ue¬
stigat u̾siłia exannãt. ficta ⁊ fuscata
explorat. ħ ẽ que agenda p̾ordinat ac

Expanded text:
fectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scisa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, ac
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Molestum ẽ iniqͥs. carere assueti ͤ uo¬
suptatib abstin̾e cibo sitire esurire. ħ
pꝰ abstinencie glua sunt.cem̃ cupi¬
ditas relanguescit ip̃is ꝑ se cupidita¬
tib fatigatis ac deficientib. iide mo¬
rosus est scomachus. inde quib fuit
auiditas. cibus odium est desideria

Expanded text:
 molestum est," inquit, "carere adsuetis voluptatibus, abstinere cibo, sitire, esurire." Haec prima abstinentia gravia sunt. Deinde cupiditas relanguescit ipsis per quae cupimus fatigatis ac deficientibus; inde morosus est stomachus, inde cuius fuit aviditas cibi, odium est. Desideria
Abbreviated transcription (Latin):
pitur .s. p̾latꝰ necgligens. discipłs in¬
obedieus. iuueĩs occiosus. senex ob¬
stinatꝰ. monachus curiał. religiosus
causidicus hĩtus p̾cõsus. cibꝰ exquisi¬
tꝰ. rumor in claustro. lis incapło.
dissolutõ in choro. irreu̾encia nxͣ al¬
sapieus sine oꝑib. senex sine religio¬
ne. adolescens sino obediencia diues
plebs siue discipłia. ppłs sine sege.

Expanded text:
prelatus negliens, discipulus inobediens, juvenis occiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus preciosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolucio in choro, et irreuerencia circa alsapiens sine opere, senex sine religione, adolescens sine obediencplebs sine disciplina, populus sine lege.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Semꝑ uirtuti cibus ieiunũ fuit
de abstinencia quoq. ꝓteunt caste
cogitatõnes rõnabiles uoluntates
salubria ꝯsilia. ⁊ ꝑuoluutarias afflic¬
tõnes. caro ⁊cupiscenciis morit᷑. ⁊ uir¬

Expanded text:
m virtuti cibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis moritur, vir
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum te accidia uł tedio affici sen¬
tis. noli p̃ea diffid̾e atq desist̾e a
studio spũali. s inuantis require e¬
manũ trabi post te eum obsecraus.¬
nichoare. aut fastidit ꝑ fic̾e̾ .b̾. ĩ ẜmo.¬

Expanded text:
 acedia, vel taedio affici sentis, noli propterea diffidere aut desistere a studio spirituali; sed juvantis require manum, trahi te obsecransnchoare, aut fastidit perficere Triticum
Abbreviated transcription (Latin):
torpor ⁊ ignama dũt si leccõni ꝯti¬
Nuato studio sꝑ insistis. oculoꝵ ca¬
ligniem in cinis. si nidesment̾ lacͥ¬
mas fundis. ip̃os ⁊̃ oculos auttis.
si ꝓtelatis ugiliis psalmoꝵ tẽsũ
psolius. insaniã capitis acquiris.
ui cotidiano labore te ꝯfitis. ad opus

Expanded text:
TORPOR VEL IGNAVIA DICIT: Si lectioni continuato studio insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidiano labore te conficis, ad opus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nicħ sic iocundũ est.ut cibus bñ dige¬
stus. ac decoctus. ncħ sic ad saliũ. incli
sic sensuum aicum̃ oꝑatur. nich sic egn¬
tudinem fugat. ut mod̾ata refectõ. suf¬
ficiencia. quippe cum init̾iuẽto ⁊ sospita¬
te sił eciam procreat uoluptatẽ ecuntã

Expanded text:
nim sic jucundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul procreat et volupt
Abbreviated transcription (Latin):
ex  nõ uił ꝑsona pastoꝵ certe quo
uilior. ad prudenciã. eo p̾cõsior ad fidẽ.
nõ sapientes. s sĩplices. qui futare
audita nescirent. dũs fui p̾cones ele¬
git. nõ rethores. s piscatores ad emũ¬

Expanded text:
 non vilis persona pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non sapientes sed simplices, qui fucare audita nescirent, Dominus sui praecones elegit; non rhetores, sed piscatores ad evan
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ꝙ̃ michi dab̃. qͥ aliqd̃ p̾ciũ tp̃ri po¬
nat qui diem estimeti qͥ intessigat
se cotidie mori. In ħ .n. fallim ᷑ ꝙ mor¬
p̾t̾iit᷑. quicꝙͥ etatis retiõ ẽ mors te¬
net. tu u̾o õs horas complect̾e. sic̃fi¬
at. ut minꝰ ex crastino.¬
¶ Pendeas: si hodierno manũ ĩie

Expanded text:
 mihi dabis, qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem aestimet, qui intellegat se cotidie mori ? In hoc enim fallimur, quod moriit. Quidquid aetatis retro est, mors tenet. Omnes ergo horas complectere; sic fiet, ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum inje
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quime que sane sunt portan nõ
indigent. ac ꝑħ nec onꝰ sũt. quoscũ
gͥ de tius ĩuen̾is tristes pusillami¬
nou̾is ẽẽ albem consolando. ex hor¬
tando. increpando agis opꝰ tim̃. et¬
portas onꝰ tĩ. et portando sanas
quos sanando portas .b̾. ibid̾.
¶ Discat nõ mmare qui male pa¬
uit᷑ ⁊̃ si ignorat cur mala patitur.
ꝑ h quilz se iuste pati arbitretur q
ad ilso iudicaxtur. cuiꝰ ñꝙͣ iniusta
latõnis. uł derogacõnis. sibilo quo¬
dam. alt̾ in alt̾ius odiũ excitat᷑ su

Expanded text:
 Nam quae sanae sunt, portari non indigent, ac, per hoc, nec onus sunt. Quoscunque igitur de tuis inveneris tristes, pusillaninoveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si  Discat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiatur; et per hoc juste se pati arbitretur, ab illo judicatur, cujus nunquam injusta lationis vel derogationis sibilo quodam, alter in odium alterius excitatu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quis gͦ det ocłis meis fontẽ lat̾ina¬
nis ingressũ. culpabilem hũne cõu̾sa¬
cõms ꝓgressũ dampnabrlem hũne
dissolu̾cõms eg̾ssũ. Cõsid̾au̾im. ergo
cum lacͥmus. de quo fcũs est homo. qͥ
faciat homo.  fcũrꝰ sit hõ sane for¬
matꝰ est de t̾ra. cõceptus in culpa na¬
tus ad penã agit pͣna q̃ nõ licente cur¬
ꝑia q̃ nõ decent uana q̃ nõ expediunt
¶ Formatꝰ est hõ de pulu̾e ⁊elu sid̾
ło de cini̾e qud uilius est despurcitis¬
sinio spermate cõceptus in pruritu cr̃¬
is. in f̾uore libidĩs. in fetore luxrre.
qd̾q dec̾ius est in labe ꝑcc̃i natus ad
ad mortẽ. agit pͣua quib offendit
deum offendit ꝓximũ. offendit seip̃.
agit turpia. quib posluit famã. pol¬
lint ꝑsonã. polluit cõscĩam agit ua¬
na quib negligit seria negłigit uti¬
lia negligit ncc̃ia. fit cib ignis qͥ
semꝑ arcet᷑ ⁊ urit in extingnibił. esca
ũnus q̃ semꝑ rodit ⁊ comedit ĩmor¬

Expanded text:
Quis ergo det oculis meis fontem lacrimamane ingressum, culpabilem humane conversationis progressum, dampnabilem humane dissolutionis egressum? Consideraverim ergo cum lacrimis de quo factus sit homo, quid faciat homo, quid futurus sit homo. Sane formatus est homo de terra, conceptus in culpa, natus ad penam, agit prava que non licent, turpia que non decent, vana que non expediunt Formatus est homo de pulvere, de luto, de cinere: quodque vilius est, de spurcissimo spermate: conceptus in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetore luxuriae: quodque deterius est, in labe peccati; natus ad ad mortem. Agit prava, quibus offendit Dagit turpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana quibus negligit seria, negligit utilia, negligit necessaria. Fiet cibus ignis, qui semper ardet et urit inexstinguibilis; esca vermis qui semper rodit et comedit immor
Abbreviated transcription (Latin):
¶Milites tunor ⁊ peua insedibz corri¬
get. mexpedicõne spes ac ꝑmia faciñt
meliores. lomduces publico c̾tamnẽ.
nũꝙ̃ nͥ ex occõne. aut nimia ncc̃ĩtate
cõfligũt magna dispõ ẽ. hostẽ fame

Expanded text:
Milites timor et poena in sedibus corrigit, in expeditione spes ac praemia faciunt meliores. Boni duces publico certamine numquam nisi ex occasione aut nimia necessitate confligunt. Magna dispositio est hostem fame
Abbreviated transcription (Latin):
t cognoscit᷑. hinc homo cordis mĩ ab¬
scõditꝰ aut iemor aut iactãcor aut
turpidior. aut ꝯͣgramor ⁊ constancõꝵ
⁊ purior ⁊ matinior estimat᷑. ita uox
quedã ẽ añmi cois motus. amb̾. de of

Expanded text:
tu cernitur. Hinc homo cordis nostri absconditus, aut levior, ant jactantior, aut turpior, aut gravior, et constantior, et purior, et maturior aestimatur. Itaque vox quaedam est animi corporis motus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si nullũ penitus indigere. cõtigeret:
locum ꝓuide iargitas nõ hr̃e . datã est
ꝓm̃ciis in rogis nũ laude pemria. ste¬
riles fcĩ sunt. agͥ. ut ub̾tas diũ possit
agnosci. mius eẽt acceptissimũ do¬
nũ nͥ p̾cessiss incomod̾ ĩd̾.
cedit ad gr̃am cõferãdã. nã si solũ se¬
queret᷑ nemo donata ꝑciperet. s tĩ p̾

Expanded text:
 si nullum penitus indigere contingeret, locum proinde largitas non haberet. Data est provinciis in regis nostri laude penuria; steriles facti sunt agri, ut ubertas domini possit agnosci. Minus esset acceptissimum donum, nisi praecessisset incomcedit ad gratiam conferendam. Nam si solum sequeretur, nemo donata perciperet; si tantum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ coĩa ẽ salutis p̾sidiũ fidei ornam̃
scõs coborat. dei cultores ostentat.cͥsoꝵ¬
taceat. hñs terũ affluenciã ingilet
ne a mĩe largitate torpescat hñs ar¬
tem qua regit᷑ magno oꝑe studeat
ut nsum atq utilitatẽ cũ por ꝓxĩo
paitiatur hiĩs loqñdi lecũ apud dĩtẽ

Expanded text:
Humilitas est salutis praesidium, fidei ornamenobat, sanctos roborat, Dei cultores ostentat.taceat; habens rerum affluentiam, vigilet ne a misericordiae largitate torpescat; habens artem qua regitur, magnopere studeat, ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur; habens loquendi locum apud di
Abbreviated transcription (Latin):
quis dedit h̾icõ sꝑmas. ⁊ docuit eum
ut se pomis turbine discussis ĩuoi llt¬
quib omistꝰ nicedens studet .q. plaustr̃¬
horrea sua replet aranea quo. de iust̾i¬
b sius laqueos nectit. ut p̾dam ca¬
piati isti sũt testes sapĩe. dei. ld̾.
¶Est adhuc alind u̾mi ⁊ euidens dĩe¬

Expanded text:
quis dedit ericio spinas, et docuit eum, ut se pomis turbine discussis involvquibus onustus incedens stridet quasi plaustrhorrea sua replet? araneam quae de visceribus suis laqueos nectit unde praedam capiat? isti sunt testes sapientiae Dei. Est adhuc aliud verum et evidens di
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qalauntosus ẽ aimꝰ futim auxiꝰ.
⁊ añ miserias. miser qͥ sollicitus est
ut ea quib delectatur ad extremũ us
ꝑ maneãt. nullo .n. tempore cõquie¬
scet ⁊ expectacõne uenturi p̾fencia qͥ¬
h frui poterat amittet. senẽ ĩ qͥdã ep̃.

Expanded text:
 Calamitosus est animus futuri anxius et ante miserias miser, qui sollicitus est, ut ea, quibus delectatur, ad extremum usque permaneant. Nullo enim tempore conquiescet et expectatione venturi praesentia, quibus frui pot
Abbreviated transcription (Latin):
ania uinũt. s cet̾is om̃ib cõrs exigͥiu¬
tate disꝑes sunt. uide gͦ quid magͥ
mirens dentes apri ł tinee. alas gͥ
fi uł timfis caput. eqͥ uł locuste. cãru¬
ra elephantis uł culicis leonẽ uł pu

Expanded text:
alia vivunt, sed caeteris omnibus corporis exiguitate dispares sunt. Vide ergo quid magis mireris, dentes apri, an tineae, alas gryphis an sciniphis? caput equi an locustae? crura elephantis an culicis? rostrum su
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ i idpides.s scuctũ dimuilsimi
ftactami galeam ebetem gladiũ. fa¬
ciem milu̾atam: ced̾e̾ nlitib ad orna¬
¶ Cũ nñ milites ab expeditõne sine
nulu̾e ⁊ cicatrice sanis ⁊ integrs ar¬
mis ꝑ dĩ gr̃am reu̾tunt᷑ curitur ad
unia coronãt. atq ex hausta camĩt
pͥlia marte grami. illic eaicides. illic
tendebat ulixes ⁊ pĩgũt fluido ꝑga¬
ma tota mero . iͥd̾.¬

Expanded text:
aurum et lapides, sed scutum divulsum, fractam galeam, hebetem gladium, faciem vulneratam cedere militibus ad ornao cum nostri milites ab expeditione sine vulnere et cicatrice, sanis etiam et integris armis per Dei gratiam revertuntur, curritur ad na coronant, Atque exhausta canunt praelia Marte gravi. Illic Aeacides, illic tendebat Ulysses, Et pingunt fluido Pergama tota mero.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ aũt cẽset p̾lus apcõr ẽst qͥ subdi¬
uo ⁊ solo nitittus. laboris ẽ paciend.
mubre negligẽs. balneoꝵ nesciꝰ. eq̃
ferens frigoris ĩiinas ⁊ caloris. rudis
incausis simplex in actib cibo mo¬
d̾acõre cõtentus qui nõ erubescat fos¬
sam duce̾. reꝑare ag̾es. ferre lapides
⁊ cem̃t̃tũ. lig̾noꝵ que mat̾iã cõpor¬
tare. ibider.¬
¶ O si milites nrõs ire merpedicõnẽ
nõ lanceis. s caseis. nõ ensib. s utri¬
eos ire ad domũ cõuimii. nõ ad bellũ
¶Cipeos deferunt optime de Cidem.¬
auratos p̾dam pociuis bostiũ d tñ ab¬
hostib optant. sella cñ ⁊ cõflictus
equestres depingi faciũ inseslis et
cliperd. ut se quadam ỹmagmaria
lusione delectẽt in pugnis quas actua¬
l. ingredi a ͭ uiteri nõ audent. id̾ ĩ¬

Expanded text:
s aptiorem, qui sub divo et sole nutritur, laboris patiens, umbrae negligens, balneorum nescius, aeque ferens frigoris injurias et caloris, rudis in causis, simplex in actibus, cibo moderatiore contentus; qui non erubescit fossam ducere, reparare aggeres, ferre lapides et caementum, lignorumque materiam comportare. Ide si milites nostros ire in expeditionem non lanceis, sed caseis, non ensibus, sed utrieos ire ad domum convivii, non ad bellum. Clypeos deferunt optime deauratos, praedam potius hostium t intactos. Bella tamen et conflictus equestres depingi faciunt in sellis et clypeis, ut se quadam imaginaria visione delectent in pugnis, quas actualiter ingredi, aut videre non audent.
Abbreviated transcription (Latin):
ma ꝑsuaserit. recciꝰ ẽ. more maioꝵ in
auctores cͥminũ m̃dicari. ut ad õs me¬
tꝰ ad pancos pena ꝑuẽĩat landabiliores
tũ duces sũt. quoꝵ ex̾citũ ad modestiã.
lalor ⁊ usus instituit.ꝙͣ illi quoꝵ mili

Expanded text:
rema persuaserit, rectius est more maiorum in auctores criminum vindicari, ut ad omnes metus, ad paucos poena perveniat. Laudabiliores tamen duces sunt quorum exercitum ad modestiam labor
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ħ est pulcritudinẽ inuendi tenere cõ¬
ucmentia cuiq sexni ⁊ ꝑsone redd̾e. hic
ordo gestoꝵ optimus. ħ ornatus ad oẽz
¶In te cõsistito nõo nfra deici. nõ supͣ¬
attolli nõ enaderẽ in longis nõ exte¬
dis inlacius.tene medium si nõ uis
pd̾e modũ. locus medius tutus ẽ. medi¬
um sedes modi. ⁊ modus uͥtus.b̾.l .ii.¬

Expanded text:
 enim pulchritudinem vivendi tenere, convenientia cuique sexui et personae reddere. Hic ordo gestorum optimus, hic ornatus ad omnem In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Plenqz rei nulitaris ignari plemorẽ
uctoriã credunt. si adu̾sanos. aut loco¬
rũ augustiis. aut arnatoꝵ młtitudiẽ
cͥcũdedetint. ut aditum nõ ĩueĩant roce¬
crescit audacia ⁊ cũ spei uł ẽ sumet ar¬
ma formido. libent̾ cupit cõmori. qui
sũ dubio scit se ẽẽ moriturũ ĩoq scipi¬
onis laudata ẽ siña qui dixit uiã ho¬
stib qua fug̾ent ĩnemendã. nam cũ
abscedendi aditu patefco mẽtes om̃i
ad p̾benda t̾ga cõcesẜunt multi mo¬
re pecudũ trucidãt ᷑ nec inseqñciũ ułł¬

Expanded text:
Plerique rei militaris ignari pleniorem victoriam credunt si adversarios aut locorum angustiis aut armatorum multitudine circumdederint ut aditum non inveniant abscecrescit audacia, et cum spei nihil est sumit arma formido. Libenter cupit commori qui sine dubio scit se esse moriturum. Ideoque Scipionis laudata sententia est, qui dixit viam hostibus qua fugerent muniendam. Nam cum abscedendi aditu patefacto mentes omnium ad praebenda terga consenserint, inulti more pecudum trucidantur, nec insequentium u
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Subito ꝓcedend̾ deuinbͣ ad solem
te ocõ ad laborem. graue cernit᷑ om̃e
ꝙ incipit. s cũ ab hiis dissuesce̾. ⁊ ad
ficultatẽ. ĩueĩtq facile ẽẽ qd̃ inpossi¬
bile añ putauit .b.¬

Expanded text:
 subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad ficultatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nich s̾ mũdi hꝰ uendicet nõ sit corpora¬
liũ posẜo appiditatũ ꝙ̃ nõ ĩflãmet ca¬
pra. libido. nõ stimulet auaricia. nõ
luscuna. effemĩet. nõ luxur̾a decoloret
nõ sternat ambicõ. nõ mac̾et inuidia.
nõ aliqua negocõor secłariũ cura solli¬

Expanded text:
 sibi uindicet, non sit corporalium possessio cupiditatum, quem non inflammet libido, non stimulet auaritia, non lasciuia effeminet, non luxuria decoloret, non sternat ambitio, non maceret inuidia, non aliqua negotiorum saecularium cura solli
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Illa sit pulc̃ illa sit amabił. illa
hñda int̾ socias que nescit se pulcrã¬
eẽ fe que negligit forme bonũ ⁊ ꝓcedẽs
ad publicũ. nõ pectus ⁊ colla deundat
nec pallio demidato c̾nices aperit. s
que celat faciem ⁊ nix uno oculo qͥ

Expanded text:
tibi sit pulchra, illa amabilis, illa habenda 995 inter socias quae se nescit esse pulchram; quae negligit formae bonum, et procedens ad publicum, non pectus et colla denudat, nec pallio revoluto cervicem aperit; sed quae celat faciem, et vix uno oculo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ludos face̾ fortilã ⁊ in hũc ĩ morta¬
liũ cetũ honoles dĩcias. grãm ex¬
cute. quoꝵ alia int̾ diripienciũ ma¬
nꝰ scissa sunt. alia infida societate
dimsa. alia magno detruũto eoꝵ in

Expanded text:
am et in hunc mortalium coetum honores, divitias, gratiam excutere, quorum alia inter diripientium manus scissa sunt, alia infida societate divisa, alia magno detrimento eorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
custodia cum uror seruari inpudica
nõ possit pudica nõ debeat: infida .a.
cust̾os castitatis ẽ nccĩtas ⁊ illa u̾e
pudica ẽ dicenda cui licuit peccare.
¶ Pulcra. cito adamat. feda facileꝯ
capiscit. difficile custod̃ ꝙͣ płes amĩat.
molestũ ẽ possid̾e ꝙ nemo hre digne¬
t᷑. minore tũ nibia deformis hẽtur
¶Nich̾ tutũ ẽ ĩ quo taciꝰ ppłi uota
suspirant. aliꝰ. forma. aliꝰ ingenio.
alrꝰ facetis. aliꝰ lib̾alitate sollicitat.
aliquo modo expugnat ⁊ꝙ undiq

Expanded text:
custodia, cum uxor servari impudica non possit: pudica, non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa vere pudica dicenda est, cui licuit peccare, Pulchra cito adamatur, foeda facillime concupiscit. Difficile custoditur quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis hNihil tutum est in quo totius populi uota suspirant: alios forma, alios ingenio, alios facetiis, alios liberalitate pollicitat. Aliquo modo expugnatur quod undique
Abbreviated transcription (Latin):
tudo oris ⁊ dulcedo ẜmons. cera suc¬
cendit ignẽ. mel p̾bet dulcedine. sic
pulcͥtudo m̾etricis igne libidins in¬
flãmat camem. blandim̃to n̾o leuo¬
cinantis ẜmoĩs subu̾tit intẽ. stillat
mel excera dũ metͥx sua u̾ba moslit¬
⁊ facit dulcia. hanc aũt dulcedinẽ
et̾ue mortis amaritudo comitat᷑ uñ
se᷑. ibi nouissima illiꝰ amara .q. ab¬

Expanded text:
tudo oris, et dulcedo sermonis. Cera succendit ignem, mel praebet dulcedinem. Sic pulchritudo meretricis igne libidinis inflammat carnem, blandimento vero lenocinantis sermonis subvertit mentem. Stillat mel ex cera, dum meretrix verba sua mollit et facit dulcia. Hanc autem dulcedinem aeternae mortis amaritudo comitatur. Unde sequitur: Novissima illius amara quasi ab
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Matrem tuam ita inde ne ꝑ illam
alias ind̾e coneris. qͣrũ multus cordi
tuo hẽant. ⁊ tacitũ uinat sub pecto¬
re nulł̾aꝰ aucillulas q̃ illi iobseqͥo
sũt tibi scias ẽẽ in iusidiis. ⁊ qnͣto ui¬
lior ẽ earũ cõdicõ: tanto facilior est

Expanded text:
 Matrem ita vide, ne per illam alias videre cogaris: quarum vultus cordi tuo haereant, Et tacitum vivat sub pectore vulnus . Ancillas quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis; quia quanto vilior earum conditio, tanto facilior est
Abbreviated transcription (Latin):
dics tuns. bñ scis qũ ẽ nõne multi
sam dormierũt ⁊ obdorimerũt m̃ me.
casus mõs nob̾cũ in hac carne porta¬
mꝰ. ĩmo fragiliores sumꝰ ꝙͣ si iutrei
esscmꝰ. iutrũ n. ⁊ si fragile ẽ tñ yua

Expanded text:
dies tuus? Unde scis quando est? Nonne multi sani dormierunt et obduruerunt? Nonne casus nostros nobiscum in hac carne portamus? Nonne fragiliores sumus, quam si vitrei essemus? Vitrum enim etsi fragile est, ta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si uolumꝰ ẽẽ felices. si nec deoꝵ nͨ
hõmm̃. nec reꝵ timore u̾sari si despic̾e
fortimã sr̃uacua ꝓmittẽtẽ ⁊ lema i¬
minãtẽ. si uolumꝰ tnͣsquille deg̾e ⁊
ip̃is diis de felicitate cõtrou̾siã ag̾e
aĩa in expedito est hñda. sẽ. de nalib¬

Expanded text:
 si uolumus esse felices, si nec hominum nec deorum nec rerum timore uersari, si despicere fortunam superuacua promittentem, leuia minitantem, si uolumus tranquille degere et ipsis diis de felicitate controuersiam agere, anima in expedito est habenda: siue i
Abbreviated transcription (Latin):
canto. ⁊ aliud cogito. psalmodie u̾ba
ꝓfero. ⁊ ꝑsalmodie sensũ nõ attendo. s
mente uagus. hĩtu dissolutus oculis
attouitꝰ. huc ⁊ illuc ꝓspiciens quetũq
ibi gerũtur ꝑlustro ⁊ ꝓspicõ hĩtũ mõchi

Expanded text:
canto, et aliud cogito. Psalmodiae verba profero, et psalmodiae sensum non attendo: sed mente vagus, habitu dissolutus, oculis attonitus, huc et illuc prospiciens; quaecumque ibi geruntur, perlustro et perspicio. Vae mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Ileguimã inqͥt uentosa sunt caseꝰ
stomachũ granat. lac capiti nocet.
potum aque nõ sustinet pectus. cau¬
les mitũt malencoliã. coleram poris
accendũt pisces de stagno aut de lu¬
tosa aqͣ mee penitus cõplexioni nõ
agris ortis callariis repiri iuxpossit
ꝙ comedas: putate queso mochũ eẽ
nõ medicũ nec de cõplexione iudicãd̾
s de ꝓfessione. ꝑce obsecro. pͣ quien tue.¬

Expanded text:
Legumina, inquit, ventosa sunt, caseus stomachum gravat, lac capiti nocet, potum aquae non sustinet pectus, caules nutriunt melancholiam, choleram porri accendunt, pisces de stagno aut de lutosa aqua meae penitus complexioni non hortis, agris, cellariisve reperiri vix possit quod comedas? Puta te, quaeso, monachum esse, non medicum; nec de complexione judicandum, sed de professione. Parce, obsecro, primum qu