comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo filiũ hominẽ. ut poᷤᷤ¬
s̃it ñ ꝑdere tẽporalia que
illi adqͥsiuit. que illi colle-¬
git . que ñ uult eũ ꝑdere.
que ipse qͥ relinqͥt ñ potu-¬
it in sempit̾nũ tenere. Noͣ
docet filiũ cũ qͦ possideat:
sed qͥ post eũ possideat. Fr̃s
cessurũ.⁊ quẽ docet ⁊ ip¬
sũ similit̾ ꝑ illa omnia tran¬
siturũ qua ⁊ ille qͥ monet
tͣnsiturus ẽ. qͦmͦ uultis eru¬
diat nos pat̾ nr̃ cui ñ suc¬
cessuri sed ad quẽ accessu¬
ri sumꝰ : et cũ quo in et̾nũ
mansuri in hereditate que
ñ marcescit nec morit᷑. nec
grandinẽ nouit nec uasta
et ipse pat̾ ẽ: hunc posside¬
bimꝰ: et erudiri ñ debemꝰ
Sufferamꝰ gͦ eruditionem
patris. ñ qͣndo nob̃ doler
caput curramꝰ ad p̃cantati¬
ones. ad sortilegos ⁊ reme¬
dia uanitatis. fr̃s mei. non
uos plangãᷤ cotidie inuenio
ista. Et quid faciã: nõdũ
spẽ eẽ ponendã. Ecce si
cui factũ ẽ remediũ mo¬

Expanded text:
homo filium hominem? Ut pohomo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres cessorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, mo
Abbreviated transcription (Latin):
alibi xp̃m:. quã ubi se uo¬
bis uoluit p̃dicari xp̃e. Et
quomͦ uob̃ uoluit p̃dicari
sic illũ tenete. sic in corde
ur̃o scribite. Murꝰ ẽ adu̾s
om̃s impetꝰ ⁊ adu̾sus om̃s
insidias inimici. Nolite ti¬
mere: nec tẽptat ille nisi
ꝑmissus fuerit. Constat
illũ nichil facere: nisi per¬
missus fuerit aut missus.
Mittit᷑ tanquã angłs malꝰ
a potestate dominante. ꝑ¬
mittit᷑ qͣndo aliqͥd petit. Et
hoc fr̃s mei ñ fit nisi ut ꝓ¬
bent᷑ iusti: puniant᷑ iniusti.
Cuid gͦ times. ambula in
dño tuo. Certꝰ esto. qͦd te ñ
uult pati. ñ pateris. Quod
te ꝑmiserit patiꝰ. flagellum
corrigentis ẽ. ñ pena dãnan¬
tis. Ad hereditatẽ sẽp̃it̾nã
erudim᷑: et flagellari dedi-¬
gnam᷑ͤ. Fr̃s mei si recusaret
quisq puer colafis aut fla¬
gellis cedi a patre suo. quo¬
modo diceret᷑. suꝑb. desꝑ¬
atꝰ. ingratꝰ paterne discipli-¬
ne . ⁊ ut qͥd erudit pater

Expanded text:
alibi Christum, quam ubi se voalibi Christum, quam ubi se vobis voluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater
Abbreviated transcription (Latin):
ctaculis nos dimisit dñs
ds̃ nr̃. Nam si nulla sũt
spectaculaͥ: cur hodie cõ¬
uenistis. Ecce qͦd diximꝰ
uidistis ⁊ exclamastis. Nõ
exclamaretis: nisi uidisse¬
tis. Et magnũ ẽ hoc. spe
nẽ. educta de dentib leo¬
num membra xp̃i. ⁊ adiun¬
cta corpori xp̃i. Ergo nescio
qͥd simile imitatꝰ ẽ qͥdã sp̃s.
ut sanguine simulacrum
suũ emi uellet: qͥa nouerat.
p̃cioso sanguine. qͣndocũq
redimendũ eẽ genꝰ huma¬
nũ. Fingunt enĩ sp̃s mali
umbras quaslã honoris si¬
bimet ipsis. ut sic decipi
qͥ seducunt ꝑ liugaturas.
ꝑ p̃cantationes. ꝑ machi¬
nam̃ta inimiciꝰ: misceant
p̃cantationibꝰ suis nom̃ xp̃i.
Quia iã ñ possunt seducere
xp̃ianos ut dent uenenũ:
addunt mellis aliqͥd. ut ꝓ
id qͦd dulce ẽ lateat qͦd a¬
marũ ẽ. ⁊ bibat᷑ ad ꝑniti¬
em. usq ad eo ut ego noue¬
rim aliquo tempore illiuiᷤᷤ
pilleati sacerdotem solere
dicere. Et ipse pilleatus

Expanded text:
ctaculis nos dimisit Dominus ctaculis nos dimisit Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spect Agni, educta de dentibus leonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiaqui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis agni ꝑ quẽ factꝰ ẽ
cio qͥs ut p̃meret pondus.
placatꝰ ẽ sanguine. In mun¬
di sp̃s nouerant uentur ũ
iħm xp̃m: audierant ab
angłis ͥ audierant ex ꝓpħiᷤᷤ.
et sꝑabant eũ uenturum.
Nam si ñ sꝑabant. unde cla¬
nisti ante tempꝰ ꝑdere nos:
Scimꝰ qͥ sis sc̃s deiꝰ enturũ
sciebant: sed tẽpus ignora¬
bant. Sed qͥd audistis in
psalmo de iherusalẽ. Tm̃
beneplacitũ habuert̃ ser¬
ui tui lapides eiꝰ: ⁊ pulue¬
ris eiꝰ miserebunt᷑. Tu ex¬
surgens misereberis si¬
ut miserearis eiꝰ. Quando
uenit tẽpus ut misererẽt᷑
dñs : uenit agnꝰ. Qualis
agnꝰ.quẽ lupi timent. Qua¬
lis agnꝰ  qͥ leonẽ occisus oc¬
cidit. Dictꝰ ẽ enĩ diabolus
leo cireuiens ⁊ rugiens. que¬
rens quẽ deuoret. Sangui¬
ne agni uictus ẽ leo. Ecc̃e
spectacula xp̃ianoꝵ. Et
quod ẽ ampliꝰ. illi oculis
carnis uident uanitatẽ
nos cordis oculis ueritatẽ.
Ne putetis fr̃s qͦd sine spe¬

Expanded text:
sanguis Agni, per quem factus est sanguis Agni, per quem factus est cio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clanisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Sed quid audistis in Psalmo de Jerusalem? Quoniam beneplacitum habuerunt servi tui lapides ejus, et pulveris ejus miserebuntur: tu exsurgens, inquit, misereberis Siut miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spe
Abbreviated transcription (Latin):
Et respiciens
iħm ambulantẽ: dicit. Ec¬
ce agnꝰ dei Atiq iste sin¬
gularit̾ agnꝰ. Nam ⁊ disci-¬
puli dicti sũt agni. Ecce
ego mitto uos sic̃ agnos in
medio luporũ. Dicti sũt ⁊
ipsi lum̃ A os aut̃ estis lum̃
mundi. Sed alit̾ ille de qͦ
dictũ ẽ. Erat lum̃ uerũ.
qͦd illuminat omnẽ homi¬
nẽ uenientẽ in hunc mun¬
dum. Sic ⁊ agnꝰ singulari¬
ter solus. sine macula. si ne
peccato. Non cuiꝰ macule
absterse sint: sed cinꝰ ma¬
cula nulla fuerit. Quid
enĩ: quia dicebat ioħes
go singularit̾ hic ẽ agnꝰ dei:
quia singularit̾ huius ag¬
ni sanguine solo homines
redimi potuert᷑. Fr̃s mei
si agnoscimꝰ p̃tiũ nr̃m qͥa
sanguis ẽ agni. qͥ fũt illi qͥ
hodie celebrant festiuita¬
tẽ sanguinis nescio einꝰ
mulieris. Et quã ingrati
sũt. Raptũ ẽ aurũ dicunt
de aure mulieris. ⁊ cucur¬
ne. Si pondus ad inelinan¬
dum aurũ habuit sanguiᷤᷤ
mulieris: quale pondꝰ habu¬
it ad inclinandũ mundũ

Expanded text:
et respiciens Jesum ambulantem dicit, Ecce Agnus Dei. Utique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannego singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurne. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
simonẽ fr̃m suũ: ⁊ dicit
ei. Inuenimꝰ messiam. qͦd ẽ
int̾pretatũ xp̃c. Messias he¬
braice. xp̃c grece. ẽ latine
unctꝰ. Ab unctione enĩ dr̃
unde omnes xp̃iani unguu¬
tur. Ille p̃cipue. Quomͦ in
psalmo dieit audi. ꝓpt̾ea un¬
xit te ds̃ ds tuus oleo exul
gulariter unctꝰ: singulari
Tu es simon filiꝰ ioħis : tu uo¬
caberis cefas. qͦd int̾pretat᷑
petrus. Non magnũ: qͥa dix̃
dñs cuiꝰ filiꝰ eẽt iste. Cuid mag¬
nũ dño. Omnia nomina scõꝵ.
suoꝵ sciebat. qͦs ante consti¬
tutionẽ mundi p̃destinauit:
et miraris qͥa dixit uni homi¬
ni. tu es filiꝰ illiꝰ. ⁊ tu uocabe¬
ris illud. magnũ qͥa mutauit
ei nom̃: ⁊ fecit de simone
petrũ. Petrꝰ aut̃ a petra:. pe¬
tra uͦ eccłia. Ergo in petri
nomine figurata ẽ eccłia.
Et qͥs securꝰ. nͥisi qͥ edificat
suꝑ petrã : Et qͥd ait ipse do¬
minus . qͥ audit uerba mea

Expanded text:
it ei, Invenimus Messiam; quod est interpretatum Christus. Messias hebraice, Christus graece est, latine Unctus. Ab unctione enim diciunde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo eum, singulariter unctus, singulariTu es Simon filius Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit
Abbreviated transcription (Latin):
sũt fluuio celeritatis huiꝰ.
Audiendo enĩ ⁊ ñ faciendo:
uenit fluuiꝰ. ipsa celeritas
anniuersaria. Impletꝰ ẽ tor
ad nom̃ tam magnũ qͦd sic
cõmendauit dñs. Intentum
enĩ te fecit. Nã si hoc̃ ante
petrꝰ uocaret᷑. ñ ita uideres
mysternĩ petre:⁊ putares
casu eũ sic uocari. ñ ꝓuiden¬
tia dei.Ideo eũ uoluit aliud
pͥus uocariꝰ. ut ex ipsa com¬
mutatione nominis sacra¬
m̃ti uiuacitas cõmendaret᷑.
Et in crastinũ uoluit exire
ingalileã. et inuenit phili

Expanded text:
sunt fluvio celebritatis hujus? sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et inven
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam qͥ uult suꝑ harenã
edificare: Audiendo enim
et ñ faciendo. edificat qͥdẽ
sed suꝑ harenã. Si enĩ nichil
auditꝰ. nichil edificat. Si aut̃
audit edificat: sed queramꝰ
ubi. Si enĩ audit ⁊ facit
suꝑ petrã. Si audit ⁊ ñ facit.
suꝑ harenã. Duo sũt genera
edificantiũ. aut suꝑ petrã
aut suꝑ harenã. ¶uid ergo
Illi qͥ ñ audiunt securi suntͤ
Securos dicit eos qͥa nichil
edificant᷑. Nudi sũt sub plu-¬
uia. ante uentos. ante flu-¬
mina. Cũ uenerint istaꝰ. an¬
te illos tollunt quã domos
deiciant. Ergo una ẽ securi-¬
tas. Et edificare: ⁊ super
petram edificare.Si autẽ
audire uis ⁊ non facere. e¬
dificas qͥd ẽ: sed runã edifi¬
cas. Cum aut̃ uenit tẽpta-¬
tio. deicit domũ: ⁊ cũ ipsa
riuna tua te tollit. Si aut
ñ audis. nudus es: illis tẽm¬
ptationibꝰ tu ipse traheriᷤ.
Audi gͦ ⁊ fac: utiũ ẽ reme¬
diũ. Quanti forte hodie au-¬
diendo ⁊ ñ faciendo. rapti

Expanded text:
Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti
Abbreviated transcription (Latin):
Cuia talis erat iohs amicus
sponsi. ñ querens głam suã
sed testimoniũ ꝑhibens ue¬
ritati. nunqͥd uoluit apud
se remanere discipłos suoᷤ
ut ñ sequerent᷑ dnm. ma¬
gis ipse ostendit discipłis su¬
is quẽ sequerent᷑. Habebãt
enĩ illũ tanquã agnũ. Et
ille. Quid me attenditis.
Ego ñ sũ agnꝰ. Ecce agnꝰdei.
De qͦ etiã suꝑiꝰ dixeratꝰ. ec¬
ce agnꝰ dei. x qͥd nob̃ ꝓdẽ agnꝰ dĩ:¬
x ait. qͥ tollit peccata mũdͥ Secuti st̃
illũ hoc audito duo qͥ erãt
cũ ioħ̾e. Aideamꝰ sequentia.
Ecce agnꝰ dei. hoc ioħes. Et
audierunt eũ duo discipłi
loquentẽ: et seciiti sut̃t.
iħs. ⁊ udens eos sequenteᷤ
se. dicit eis. Quid queriti᷑.
qͥ dixert̃. Rabbi. qͦd dicitur
int̾yretatũ magister. ubi
habitas : Non sic illũ seque¬
bant᷑: quasi iã ut inhererẽt
illi. Nam manifestũ ẽ qͣndo
distis. Andreas aũt fr̃ petͥ
erat. Et nouimꝰ in euangłio
qͦd petrũ ⁊ andreã dñs de
naui uocauit. dicens. Le¬

Expanded text:
uia talis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nob ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando distis; Andreas autem frater Petri erat: et novimus in Evangelio quod Petrum et Andream Dominus de navi vocavit, dicens, Ve
Abbreviated transcription (Latin):
dideris ex toto corde tuo:
discere poteris. Si ñ cre¬
dideris: penitꝰ nunquam¬
tu ad indaginẽ huiꝰ ueri¬
tatis attinges Cunc egeaᷤᷤ¬
geam uellent occidere.

Expanded text:
dideris ex toto corde, dicere poteris: Si non credideris, penitus nunquam ad indaginem hujus veritatis attinges. » Vide sageam vellent occidere
Abbreviated transcription (Latin):
noli. Eunc indignatꝰ egeas
cruci eũ asfigi p̃cepit. man
ligatis pedibꝰ ⁊ manib qͣsi
in eculeo tenderet᷑. ne cla¬
nis affixus cito deficeret:

Expanded text:
it Tunc indignatus Egeas cruci eum affigi praecepit, et ligatis pedibus et manibus, quasi in eculeo tenderetur; ne clavis affixus cito moreretur,
Abbreviated transcription (Latin):
deo qͥ uiuus ⁊ uerus ẽ ego
omni die sacrifico. ñ thu¬
ris fumũ. nec tauroꝵ mugiẽtiũ carneᷤᷤ ne
hycoꝵ. sãguinẽ: sed immaculatũ
agnũ cotidie in altari cru¬
cis sacrifico. Cuiꝰ carnes
postea quã omnis ppłs cre¬
dentiũ manducauerit. et
eiꝰ sanguinẽ biberit. agnu
qͥ sacrificatꝰ ẽ. integer ꝑse¬
ficatꝰ uere sit: ⁊uere carne
eiꝰ manducate sĩt a ppło ͥ

Expanded text:
Deo qui unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed immaculatum sanguinem quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnem postea quam omnis populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus, qui sacrificatus est, integer persesacrificatus sit, et vere carnes ejus mandu
Abbreviated transcription (Latin):
arbore fici. tanquã sub um¬
bra mortis. A idit eũ dñs de
quo dictũ ẽ: qͥ sed ebant sub
umbra mortis. lum̃ ortum.
ẽ eis. Quid gͦ dictũ ẽ natha¬
naheli. Dicis mͥ onathanahel.
unde me nosti. Modo iam
loqueris mecũ. qͥa uocauit
iin qͦ dolus ñ ẽ. si es ppłs isrł
in quo dolus ñ ẽ. modo iam

Expanded text:
arbore fici, tanquam sub umarbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde me nosti? Modo jam loqueris mecum, quia vocavit in quo dolus non est; si es populus Israel in quo dolus non est, modo jam
Abbreviated transcription (Latin):
dens ei ait. Rabbi. tu esfi-¬
liꝰ dei: tu es rex israel. Aliqͥd
magnũ potuit nathanahel
iste intelligere. in eo qͦd dictũ
ẽ. cũ eẽs sub arbore fici uidi
te pͥusquã te philippꝰ uoca¬
ret. Nam talẽ uocẽ ꝓtulit.
tu es filiꝰ dei. tu es rex isrł:
qualẽ tanto post petrꝰ qͣndo
ei dñs ait. Beatꝰ es simon bar
iona. qͥa ñ tͥ reuelauit caro
et sanguis: sed pat̾ m̃s qͥ est¬
in celo. Et ibi nominaint pe¬
trã. ⁊ laudauit firmamͣtum
eccłe. In ista fide hic iã dicit.
Tu es filiꝰ dei: tu es rex israel.
Snde᷑. qͥa dictũ ẽ ẽi antequã
te philippꝰ uocaret. cũ eẽs sub
arbore fici uidi te. Queren¬
dũ ẽ an aliqͥd significet ista
arbor fici. Audite enĩ fr̃s
borẽ fici maledictã. qͥa sola
folia habuit ⁊⁊ fructũ ñ ha¬
bit. In origine humani ge¬
neris adã ⁊ eua cũ peccauissẽt.
de foliis siculnens suceicto¬
ria sibi fecert̃. Folia gͦ ficul-¬
nee. intelligunt᷑ peccata.
Erat aut̃ nathanahel sub

Expanded text:
el, et ait: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Aliquid magnum potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qin coelo ; et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae. In ista fide hic jam dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. est ei, Antequam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres borem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub
Abbreviated transcription (Latin):
ƿotest aliqͥd boni ẽẽ. Cud hic
intelligit᷑ fr̃s. nͣ quomͦ aliqͥ
ꝓnuntiant. Nã ⁊ sic solet ꝓ¬
nunciari. A nazareth potest
aliqͥd boni eẽ ͦ Seqͥtur enim
uox philippi.⁊ dicit. aem
et uide. Ambas aut̃ ꝓnun¬
tiationes potest ista uox se¬
qui. si ue sic ꝓnuncies tan¬
quã confirmans. a nazareth
potest aliqͥd boni eẽ. et ille.
uemi ⁊ uide: si ue sic. dubi-¬
tans ⁊ totũ int̾rogans. Ana¬
zareth potest aliqͥd boni ẽẽͤ
Uemi ⁊ inde. Cũ gͦ siue illo
modo. siue isto ꝓnunciet᷑. ñ
repugnent u̾ba sequentia:
nr̃m ẽ querere q potiꝰ intel¬
ligat᷑ in his uerbis. Qualis
fuerit nathanahel iste. ĩ
sequentibꝰ ꝓbamꝰ. Audite
qualis fuerit. Dñs ipse per¬
hibet testimoniũ. Magnꝰ
niõ dñs. beatꝰ nathanahel
cognitꝰ testimonio uerita-¬
tis. Quia dñs ⁊ si testimo¬
nio ioħis ñ commendaret᷑.
ipse sibi ꝑhibebat testimo¬
niũ: qͥa sufficit sibi ad testi¬
moniũ suũ ueritas. Sed qͥa¬

Expanded text:
potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus nio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
ge: erclamauit uoce mag¬
na dicens. Salue crux que
in corpore. xp̃i dedicata es.
et ex membris eiꝰ tanquã
margaritis ornata. Ante
Modo uͦ amorẽ celestem
obtinens: ꝓ uoto suscipe¬
quanta in te habeas gau¬
rata. Securus gͦ ⁊ gaudenᷤᷤ
uenio ad te.ita ut ⁊ tu ex¬
ultans suscipias me discipu¬
lũ eiꝰ qͥ yependit in te:. qͥa
amator tuus semꝑ fui.⁊ de¬
sideraui te amplecti. Obo¬
na crux que decorẽ ⁊ pul¬
chritudinẽ de memimbriᷤ
dnĩ suscepisti: diu deside¬
rata. sollicite amata ͥͥ sine
intermissione quesita. et
aliqͣndo iã concupiscenti
animo preparata. accipe
me ab hominib:⁊ redde
me magistro meo: ut ꝑ te
me recipiat. qͥ ꝑ te me re¬

Expanded text:
oce magna dicens: « Salve, crux, quae in corpore Christi dedicata es, et ex membris ejus tanquam margaritis ornata. Anteqmodo vero amorem coelestem obtinens pro voto suscipequanta intra te gauas, securus et gaudens exaltans suscipias me discipulum ejus qui pependit in te, quia amator tuus semper fui, et desideravi te amplecti. O bona crux, quae decorem et pulchritudinem de membris Domini suscepisti: diu desiderata, sollicite amata, sine intermissione quaesita, et aliquando concupiscenti animo praeparata! Accipe me ab hominibus, et redde me Magistro meo, ut per te me recipiat, qui per te me re
Abbreviated transcription (Latin):
iut qͥs ꝑ ignẽ. nisi sp̃s sc̃s fi¬
guratur. De quo idẽ redem¬
ptor nr̃ dicit. Ignẽ ueni mit¬
tere in terrã. Aaron gͦ ⁊ hur
graues manꝰ moysi sustinent:
atq sustentando leuiores red-¬
dunt. qͥa mediator dei ⁊ ho¬
minũ cũ igne scĩ sp̃s ueniens.
mandata legis grauia que dñ
carnalit̾ tenerent᷑ portari nõ
poterant. tolerabiliora nobis
ꝑ sp̃ialem intelligentiã osten¬
dit. Quasi enĩ manꝰ moysi leue
reddidit. qͥa pondus manda¬
toꝵ legis ad uirtutẽ confessis¬
nis retorsit. Hanc nob̃ sequen
peccatoris: sed ut conu̾tatur et
iuuat. Hinc iterũ sub nidee spe¬
cie umiciuq peccatrici anne
dicit᷑. Si dereliquerit uir uro¬
rem suã. ⁊ illa recedens dure¬

Expanded text:
Aut quis per ignem, nisi Spiritus sanctus fiAut quis per ignem, nisi Spiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequenpeccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uel illud fecerit.
morte moriat᷑. Siqͥs hec uel
illa fecerit: lapidibꝰ obruatur.
Apparuit conditor ⁊ redẽptor
nr̃ in carne:. confessiom pecca¬
toꝵ ñ penã sed uitã ꝓmittit.
Mulierẽ sua uulnera confiten¬
tem suscipit.⁊ sanã dimittit.
Infiexit gͦ ad miscd̃iã duriciã
legis: qͥa quos iuste illa dam¬
nat . ipse misericorditer libe¬
rat. Unde bene quoq. in lege
scriptũ ẽ: qͥa manꝰ moysi erant
graues. Sumentes igit᷑ lapidẽ:
posuerunt subter in quo secdit.
Maron aut̃ ⁊ hur sustentabat
manꝰ eiꝰ. Moy ses qͥpe sedit ĩ
lapede. cũ lex reqͥeuit in ec
clesia. Sed hec eadẽ lex manꝰ
graues habuit: qͥa peccantes
quosq ñ misc̾iter ꝑtulit. sed
seuera districtione ꝑcussit. Aa¬
ron uͦ mons fortitudinis. hur
aut̃ ignis int̾pretat᷑. Quẽ itaq
iste mons fortitudinis signat:
nisi red ẽptorẽ nr̃m. De quo ꝑ
propħam dicit᷑. Erit in no-¬
uissimis diebꝰ p̃paratus monᷤᷤ
domꝰ dnĩ in uertice montiũ.

Expanded text:
hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem Lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron sacerdos mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in noissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium ?
Abbreviated transcription (Latin):
totũ suꝑbissime admittitur: uel si¬
forte in hoꝵ. aliquo lapsus fuerit. qͦd
unũ ẽ remediũ supplici animo ueniã
dep̃cet᷑: nisi qͥsquis in anis iactantie
spũ ñ inflat᷑ : Beati gͦ pauꝑes spũ qm̃¬

Expanded text:
totum superbissime admittitur; vel totum superbissime admittitur; vel forte si in aliquo horum lapsus fuerit, quod est unum remedium, supplici animo veniam deprecetur; nisi quisquis inanis jactantiae spiritu non inflatur? Beati ergo pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliationẽ: ñ enĩ ueniã postu¬
labis ab eo qͥ tibi fecit iniuriã. sed
tantũ dimittes sic̾ tibi dimitti a
dño cupis qͦd ipse cõmiseris: ꝑgen¬
dũ ẽ gͦ ad reconciliationẽ: cũ in
mentẽ uenerit qͦd nos forte frẽm
in aliquo lesimꝰ. Pergendũ aut̃ nõ
ꝑedibꝰ corporis sed motibꝰ animi. ut
te humili affectu ꝓsternas fratri.
ad quẽ cara cogitatione cucurre-¬
ris. in conspec̾tu eiꝰ eui munꝰ obla¬
turus es. Ita enĩ etiã si p̃sens sit po¬
teris eũ ñ simulato animo lenire.
atq in gr̃ãm reuocare ueniam
postulando. si hoc pͥus corã des
feceris: ꝑgens ad eũ ñ pigro moni
corporis: sed celerrimo dilections
affectu. Aiq in de ueniens. id ẽ inte¬
tionẽ reuocans ad id qͦd agere cepe¬
ras. offeres munꝰ tuũ. Quis hoc aut
facit. ut fr̃i suo uel ñ irascat᷑ sine cau¬
sa: uel racha ñ dicat sine causa. uel
eũ fatuũ ñ appellet sine causa. qͦd

Expanded text:
reconciliationem; non enim veniam postureconciliationem; non enim veniam postulabis ab eo qui tibi fecit injuriam, sed tantum dimittes, sicut tibi dimitti a Domino cupis, quod ipse commiseris: pergendum est ergo ad reconciliationem, cum in mentem venerit quod nos forte fratrem in aliquo laesimus; pergendum autem non pedibus corporis, sed motibus animi, ut te humili affectu prosternas fratri, ad quem chara cogitatione cucurreris, in conspectu ejus cui munus oblaturus es. Ita enim etiam si praesens sit, poteris eum non simulato animo lenire, atque in gratiam revocare veniam postulando, si hoc prius coram Deo feceris, pergens ad eum non pigro motu corporis, sed celerrimo dilectionis affectu; atque inde veniens, id est, intentionem revocans ad id quod agere coeperas, offeres munus tuum. 28. Quis autem hoc facit, ut fratri suo vel non irascatur sine causa, vel Racha non dicat sine causa, vel eum fatuum non appellet sine causa, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetiã. siue doctrinã: siue oratio¬
nẽ  siue hẏmnũ: siue psalmũ. et
siqͥd tale aliud spiritaliũ donoꝵ a
nimoᷤꝰ ecurrit. acceptũ ẽẽ ñ potest
deo. nisi fidei sinceritate fulciatur:
et ei fixe atq immobili tanquam are¬
imponat᷑. ut possit integrũ atq il¬
libatũ ẽẽ qͦd loqͥm᷑. Nam multi he¬
retici ñ habentes altare id ẽ u̾ã
fidẽ: blasphemias ꝓ laude dixer̃:
terrenis iudelicet opiniomibꝰ aggra¬
uati. uotũ suũ tanquã in t̾ram ꝓ¬
hicientes. Sed debet ẽẽ sana enã
offerentis intentio. Et ꝓpt̾ea cum
tale aliqͥd oblaturi sumꝰ in corde
nr̃o. id ẽ in int̾iore dei tẽplo:. tẽplũ
enĩ dei scm ẽ inqͥt qͦd estis uos: et
in int̾iore homine habitare. xp̃m ꝑ
fidẽ in cordibꝰ ur̃is :ͥ si in mentẽ ue¬
nerit qͦd aliqͥd habeat aduersum
nos frat̾: id ẽ si nos eũ in aliquo lesi¬
mus : tunc enĩ ipse habet adu̾sum

Expanded text:
prophetiam, sive doctrinam, sive oratioprophetiam, sive doctrinam, sive orationem, sive hymnum, sive psalmum, et si quid tale aliud spiritualium donorum animo occurrit, acceptum esse non potest Deo, nisi fidei sinceritate fulciatur, et ei fixe atque immobiliter tanquam imponatur, ut possit integrum atque illibatum esse quod loquimur. Nam multi hretici non habentes altare, id est veram fidem, blasphemias pro laude dixerunt; terrenis videlicet opinionibus aggravati, votum suum tanquam in terram projicientes. Sed debet esse sana etiam offerentis intentio. Et propterea cum tale aliquid oblaturi sumus in corde nostro, id est in interiore Dei templo; Templum enim Dei sanctum est, inquit, quod estis vos ; et, In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris : si in mentem venerit quod aliquid habeat adversum nos frater, id est, si nos eum in aliquo laesimus; tunc enim ipse habet adversum
Abbreviated transcription (Latin):
indignatio comitat᷑. Quo ꝑtinet e¬
liã quod in alio loco dicit᷑. Non oc-¬
cidat sol suꝑ iracundiã urãm. Iubem᷑
gͦ illaturi munꝰ in altare. si recordati
fuerimꝰ aliqͥd adu̾sũ nos habere frẽm.
muꝰ ante altare relinquere. et ꝑge¬
re ac reconciliari frĩ. deinde uenire
et munꝰ offerre. Quod si accipiatur
ad litterã. fortassis aliqͥs credat ita
fieri oportere: si presens sit frat. Nõ
enĩ diutius differri potest. cũ munꝰ
Si gͦ de absente ⁊ qͦd fieri potest e¬
tiã trans mare constituto. aliqͥd tale
uemat in mentẽ: absurdũ ẽ crede¬
re ante altare munꝰ relinquendũ
qͦd post terras ⁊ maria ꝑagrata of¬
feras deo. Et ideo ꝓrsus intro ad
spiritalia refugere cogim᷑. ut hoc
qͦd dictũ ẽ sine absurditate possit
intelligi. Altare itaq spiritaliter
in int̾iore tẽplo dei ipsã fidẽ accipe
possumꝰ. cuiꝰ signũ ẽ altare uisibile.
Quodliber eñ munꝰ offerimꝰ deo. siue

Expanded text:
indignatio convertatur. Quo pertinet eindignatio convertatur. Quo pertinet etiam quod alio loco dicitur, Non occidat sogo illaturi munus in altare, si recordati fuerimus aliquid adversum nos habere fratrem, munus ante altare relinquere, et pergere, ac reconciliari fratri; deinde venire, et munus offerre. Quod si accipiatur ad litteram, fortassis aliquis credit ita fieri oportere, si praesens sit frater: non enim diutius differri potest, cum munus Si ergo de ab sente, et quod fieri potest etiam trans mare constituto, aliquid tale veniat in mentem, absurdum est credere ante altare munus tuum relinquendum, quod post terras, et maria pererrata offeras Deo. Et ideo prorsus intro ad spiritalia refugere cogimur, ut hoc quod dictum est, sine absurditate possit intelligi. Altare itaque spiritaliter, in interiore Dei templo ipsam fidem accipere possumus, cujus signum est altare visibile. Q
Abbreviated transcription (Latin):
qui aut̃ drxerit fr̃i suo racha. subau¬
ar᷑ sine causaꝰ: ⁊ ita iungit᷑ reus erit
concilis. Iam in t̾eia ubi ait qͥ aũt̃
aperit fatue. duo subaudiunt᷑: ⁊
frĩ suo. ⁊ sine causa. Hoc ẽ unde
defendit᷑ qͦd apłs galathas uocat
stultos: qͦs etiã frẽs nominat. Non e¬
ñ io facit sine causa. Ideo hic autẽ¬
fr̃ subaudiendus ẽ. qͥa de inimico
seqͥt᷑. Si gͦ obtuleris mimꝰ tuũ in al¬
tare. et illic recordatꝰ fueris qͥ a frat̾
tius habet aliqͥd adu̾sum teꝰ relinq
ibi munus tuũ ante altare. et ua¬
de pͥus reconciliari frĩ tuoꝰ. ⁊ tunc
ueniens offeres munꝰ tuũ. Hinc u¬
tiq apparet de fr̃e dictũ ẽẽ suꝑius¬
qm̃ sententia que seqͥt᷑. ea coniuncti¬
one conectit᷑: ut suꝑiori attestetur.
Non enĩ ait si aũt obtuleris munus
tuũ in altare:. sed ait si gͦ obtuleris
munꝰ tuũ in altare. Nam si irasci nõ
aut dicere fatue. multo minꝰ fas
ẽ animo tenere aliqͥd: ut in odiũ

Expanded text:
a, subauditur, sine causa, et ita jungitur, reus erit concilio. Jam in tertia ubi ait, Qui autem dixerit, Fatue, duo subaudiuntur, et fratri suo, et sine causa. Hoc est unde defenditur, quod Apostolus Galatas vocat stultos , quos etiam fratres nominat: non enim id facit sine causa. Ideo autem hic frater subaudiendus est, quia de inimico sequitur: Si ergo obtuleris munus tuum ad altare, et illic recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid adversum te; relinque ibi munus tuum ante altare, et vade, prius reconciliare fratri tuo: et tunc veniens offer munus tuum. Hinc utique apparet de fratre dictum superius; quoniam sententia quae sequitur, ea conjunctione connectitur ut superiori attestetur: non enim ait, Si autem obtuleris munus tuum ad altare; sed ait, Si ergo obtuleris munus tuum ad altare. Nam si irasci fas aut dicere Fatue; multo minus fas est animo tenere aliquid ut in odium
Abbreviated transcription (Latin):
diendos quando filiꝰ homo
accepit. custodie pat̾ne nõ
eos abstulit: et cũ pater
filio custodiendos dedit. ñ
dedit sine ipso cui dedit: sed
dedit homini filio ñ sine deo.
eodẽ ipso itiq filio. Seqͥt᷑
gͦ filiꝰ. ⁊ dicit. Quos dedisti
michi custodiuiꝰ.: ⁊ nemo ex
his periit nisi filiꝰ ꝑditionis.

Expanded text:
diendos quando Filius homo diendos quando Filius homo accepit, custodiae paternae non eos abstulit: et cum Pater Filio custodiendos dedit, non dedit sine ipso cui dedit; sed dedit homini Filio, non sine Deo eodem ipso utique Filio. 7. Sequitur ergo Filius, et dicit: Quos dedisti mihi, custodivi: et nemo ex his peri
Abbreviated transcription (Latin):
mine filii seruabat. qͦs in no¬
mine filii petentes exaudie¬
bat. His qͥppe idẽ filiꝰ dixerat.
Amen am̃ dico uobͥ ͥ siqͥd pe¬
tieritis patrẽ in nomine mõ.
dabit uobis. Neq hoc tam
carnalit̾ debemꝰ accipere
uelut uicissim nos seruent
pat̾ ⁊ filiꝰ. amboꝵ. in nobis
custodiendis alt̾nante custo¬
dia. qͣsi succedat aliꝰ qͣndo
discesserit aliꝰ. Simul enĩ nos
nisi descendat ad nos: sic̃
uerbũ caro factũ descendit
ut leuaret. ñ cecidit ut iace¬
ret. Si descendentẽ cogi¬
nouimꝰ. cũ leuante surgamꝰ
et intelligamꝰ cũ ita loqͥtur
ꝑsonas eum distinguere. ñ
seꝑarare naturas. Quando
gͦ seruabat discipłos suos
filiꝰ p̃sentia corporali. ñ ex¬
pectabat pat̾ ad custodien-¬
dum succedere filio discedẽ¬
tiꝰ. sed eos ambo seruabãt
potentia sp̃itali. Et quando
ab eis abstulit filiꝰ p̃sentiã
corporalẽ. tenuit cũ patre
custodiã sp̃alẽ: qͥa ⁊ custo¬

Expanded text:
mine Filii servabat quos in nomine Filii servabat quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: simul enim nos nisi descendat ad nos: sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti; sed eos ambo servabant potentia spirituali: et quando ab eis abstulit Filius praesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualem. Quia et custo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sint unũͥ  aut simꝰ unũ
ipsi et nos. sic̃ unũ sumꝰ nos:
sed ait ut sint unũ sic̃ ⁊ nos.
Ipsi utiq in nat᷑a sua sint u¬
nũ. sic̃ ⁊ nos in nr̃a unũ sumꝰ.
Quod ꝓculdubio uerũ non
diceret: nisi scd̾m hoc diceret.
scłm qͦd alibi dixit. ego ⁊ pat̾
unũ sumꝰ: ñ scd̾m id quod e¬
tiã homo ẽ. Nã scłm hoc. pat̾
maior me ẽ dixit. Sed q̃m u
ua eadẽq ꝑsona ẽ ds̃ ⁊ homo.
intelligimꝰ hominẽ in eo quod
rogat. intelligimꝰ aũt dm̃ in
eo qͦd unũ sũt et ipse ⁊ ille quẽ
rogat. Sed ẽ adhuc incõse¬
quentibꝰ locus: ubi de hac re
diligentiꝰ disputandũ ẽ. Hic
aũt seqͥtur. Cum essẽ cũ eis.
ego seruabã eos in nomine tuo.
Me inqͥt uemiente ad te. serua
eos in nomine tuo: in quo eos
qͣndo cum eis erã et ipse ser¬
uabam. In nomine patͥs ser¬
uabat discipłos suos filus.
homo cũ eis huma p̃sentia
cõstitutꝰ. sed etiã pat̾ in no¬

Expanded text:
scum sint unum; aut: Ut simus unum scum sint unum; aut: Ut simus unum et ipsi, et nos, sicut unum sumus nos; sed ait: Ut sint unum, sicut et nos. Ipsi utique in natura sua sint unum, sicut et nos in nostra unum sumus. Quod procul dubio verum non diceret, nisi secundum hoc diceret, secundum quod alibi dixit, Ego et Pater unum sumus : non secundum id quod etiam homo est; nam secundum hoc, Pater major me est , dixit. Sed quoniam una eademque persona est Deus et homo, inteintelligimus autem Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquit, veniente ad te, serva eos in nomine tuo, in quo eos quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in no
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd etiã ipse in mundo pͥuse¬
rat. in mundo se dixerat iam
ñ ẽẽ. ꝓfecto p̃sentia corpora¬
li: mundo scilicet absentiã
suã iã cito futurã. illoꝵ. aũt
tardius ꝑ hoc ostendens qͦd se
rã ñ hic ẽẽ. illos aũt̃ hic ẽẽ dĩx̃:
cũ ⁊ ipse hic. ⁊ illi adhuc essẽt.
Sic enĩ locutꝰ ẽ homo cõgru¬
ens hominbꝰ: ut̃ mos loquẽ¬
di sese habet humanꝰ. Anñ
cotidie dicimꝰ iã ñ ẽ hic. de
aliquo qͣnitotiꝰ abituro ᷤ. et ma¬
xiine hoc de morituris solet
dici. Quãquã ⁊ ipse dñs tan¬
quã p̃uidens qͥd lecturos mo¬
uere posset. adiecit ⁊ ego ad
te uenio: sic exponens quodã¬
mͦ. cur dixerit iã ñ sũ in mũ¬
corporali ab sentia relicꝰturꝰ
ẽ: dicens. Pater sce seruae.¬
os in nomine tuo quos dediꝰ¬
timͥ. Nempe sic̃ homo dm̃n
rogat pro discipłis suis qͦs
accepit a deo. Sed attende
qͦd seqͥtur. Et sint inqͥt unũ.
sic̃ et nos. Non ait. ut nob̃¬

Expanded text:
quod etiam ipse in mundo prius equod etiam ipse in mundo prius erat, in mundo se dixerit jam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilicet, absentiam suam jam cito ftardius, per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est locutus, homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus, Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici. Quanquam et ipse Dominus tanquam praevidens quid lecturos movere posset adjecit, Et ego ad te venio: sic exponens quodammodo cur dixerit, Jam non sum in muncorporali absentia relictest, dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedismihi. Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Sed attende quod sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos. Non ait: Ut nobi
Abbreviated transcription (Latin):
rificatꝰ sit in eis. Dicendo enĩ
iã ẽẽ factũ. ostendit iã fuisse
p̃destinatũ: et certũ haberi
uoluit qͦd ẽẽt futurũ. Et iã
inqͥt ñ sũ in mundo. ⁊ hi in
mundo sũt. Si horã ꝓrsus
illã qͣ loquebat᷑ attendas. u¬
triq adhuc in mundo erant:
et ipse scilicet. ⁊ illi de qͥbus
hoc dicebat. Nõ enĩ scdm ꝓ¬
uectũ cordis ⁊ uite id acciꝑe¬
a possumꝰ uel debemꝰ: ut il¬
li ꝓpt̾ea ẽẽ adhuc dicant᷑ in
mundo. qͦd mundana adhuc
sapiant: ille aũt iã ñ ẽẽ in mũ¬
do sapiendo diumna. Positũ
ẽ em̃ hic unũ u̾bũ. qͦd nos ita
intelligere omnino ñ sinat.
Quia ñ ait et ñ sũ in mundo.
sed iã ñ sum in mundo: per
hoc ostendens fuisse se inmũ¬
do.iã ñ ẽẽ. Nunqͥd gͦ fas ẽ ut
eũ credamꝰ aliquando mun¬
dana sapuisse:et ab hoc
errore bberatũ iã illa ñ saꝑe.
Quis tam impio sensu se indu¬
erit. Restat gͥ ut scłm id

Expanded text:
rificatus sit in eis? Dicendo enim rificatus sit in eis? Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id
Abbreviated transcription (Latin):
scõ loqueret᷑. omĩa que ha¬
bet pat̾ mea sũt. ꝓpt̾ea dixi
qͥa de meo accipiet et annun¬
tiabit uob̃. de his dixit que
ad ipsã patͥs ꝑtinẽt diuinita¬
tẽ: in qͥbꝰ illi ẽ equalis. omĩa
que habet habendo. Neq
enĩ sp̃s sc̃s de creatura que
yatri ẽ subdita ⁊ filio. fuerat
accepturꝰ qͦd ait de meo ac¬
cipiet. sed itiq de patre de
quo ꝓcedit sp̃s. de quo ẽ nat᷑
et filiꝰ. Et clarificatꝰ sũ in qͥt
in eis. Nunc suã clarificatio¬
nẽ tanquã facta sit dicit.
cũ adhuc ẽẽt futura. suꝑiꝰ
aũt a patre poscebat ut fi¬
eret. Sed utrũ ipsa sit clari¬
ficatio de qͣ dixerat. ⁊ nc̃ cla¬
rifica me tu pat̾ apud temet¬
ipsũ claritate quã habui pͥus
quã mundꝰ ẽẽt apud te. utiq
reqͥrendũ ẽ. Si enĩ apud te.
quomͦ in eis. An cũ hoc ipsũ
innotescit eis: ac ꝑ ipsos om¬
nibꝰ qͥ credũt eis cestibꝰ siusͦ
Possumꝰ plane sic intelligere
dixisse dñm de apłis. qͦd cla¬

Expanded text:
 loqueretur: Omnia quae habet Pater, mea sunt, propterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis, omnia quae habet habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subdita et Filio, fuerat accepturus quod ait, de meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo est natus et Filius. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: superius autem a Patre poscebat ut fieret. Sed utrum ipsa sit clarificatio de qua dixerat: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset, apud te, utique requirendum est. Si enim apud te, quomodo in eis? An cum hoc ipsum innotescit eis, ac per ipsos omnibus qui credunt eis testibus suis, possumus plane sic intelligere dixisse Dominum de Apostolis quod cla
Abbreviated transcription (Latin):
tur filii maior et mmor. cũ
omĩbꝰ angelis scĩs qͥbꝰ erimꝰ
equales in regno. xp̃i ⁊ dei.
Hoc aũt ita dictũ ẽ. ⁊ mea
omĩa tua sũt ⁊ cua mea. ut
hic sit etiã ipsa creatura ra¬
tionalis que ñ nisi deo subdi¬
tur. ut ei que infra illã sunt
cuncta subdant᷑. Hec gͦ cũ
sit dei patͥs. ñ simul ẽẽt ⁊ fi¬
lii: nisi patri ẽẽt eqͣlis. De
ipsa qͥppe aiebat. cũ diceret.
Non ꝓ mundo rogo. sed pro
his qͦs dedisti mͥ: quia tui st̃.
Et mea omĩa tua sũt: ⁊ tua¬

Expanded text:
tur filii major et minor cum tur filii major et minor cum omnibus angelis sanctis, quibus erimus aequales in regno Christi et Dei. Hoc autem ita dictum est: Et mea omnia tua sunt, et tua mea, ut hic sit etiam ipsa creatura rationalis, quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis. De ipsa quippe agebat, cum diceret: Non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi, qui tui sunt, et mea om
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓ his qͦs dedisti mͥ. Mũdũ
uult mͦ intelligi. qͥ uiuunt
scđm cõcupiscentiã mundi:
et ñ sũt in ea sorte gr̃e. ut ab
illo eligant᷑ ex mundo. Nõ
itaq ꝓ mundo. sed ꝓ his qͦs
ei pater dedit rogare se di¬
cit. Per hoc enĩ quod eos il¬
li pat̾ iã dedit factũ ẽ: ut
ñ ꝑtineant ad eũ mundum
ꝓ quo ñ rogat. Beinde sub-¬
ningit. Quia tui sũt. Neq¬
enĩ qͥa pat̾ eos filio dedit.
amisit ipse qͦd dedit: cum
adhuc filiꝰ sequatur ac di¬
cat. et mea omĩa tula sũt.
et tua mea A bisatis appa¬
ret. quomͦ unigeniti filusĩt
omĩa que sũt patris. Per
hoc utiq qͦd etiã ipse deus
ẽ.⁊ de patre patri ẽ natus
equalis: ñ quomͦ dicꝰtũ est
uni ex duobꝰ filiis. maiori
scilicet: tu mecũ es sẽꝑ. et
omĩa mea tira sũt. Illud em̃i
dictũ ẽ de his omĩbꝰ creat᷑is
que infra creaturã scãm ra¬
tionalẽ sũt. que utiq sub¬
duntur eccłe: in qua uniu̾¬
sa eccła et illi duo intelligũ¬

Expanded text:
sed pro eis quos dedisti mihi. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum, pro quo non rogat. Deinde subjungit: Quia tui sunt. Neqenim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse, quos dedit, cum adhuc Filius sequatur, et dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique, quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis, non quomodo dictum est uni ex duobus filiis, majori scilicet: Tu mecum semper es, et omnia mea tua sunt ; Illud enim dictum est de his omnibus creaturis quae infra creaturam sanctam rationalem sunt, quae utique subduntur Ecclesiae. In qua universa Ecclesia et illi duo intelligun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħat᷑. Nũc aũt inqͥt ad te
uenio:et hec loquor in mũ¬
do: ut habeã gaudiũ meũ
impletũ in semet ipsis. Ecce
in mundo loqͥ se dicit. qͥ pau¬
lo ante dixerat. iã ñ sũ ĩ mũ¬
do. Quod cur dixerit ibi ex¬
posuimꝰ: immo ipsũ id expo¬
suisse docuimꝰ. Ergo ⁊ qͥa ñ¬
dũ abierat. hic adhuc erat:
et qͥa mox fuerat abiturus.
hic quodã mͦ iã ñ erat. Quod
sit aũt hoc gaudiũ de quo
ait. ut habeant gaudium
meũ impletũ in semet ipsis:
iã suꝑiꝰ exp̃ssũ ẽ ubiait. ut
sint unũ siẽ ⁊ nos. Hoc gau¬
diũ suũ idẽ a se in eis collatũ.
in eis dicit implendũ apter
qͦd se locutũ dixit in mun¬
do. Hec ẽ pax illa ⁊ beatitu¬
do in futuro scło. ꝓpt̾ quã
cõsequendã tẽperanter et
nste et pie uiuendũ ẽ in hoc

Expanded text:
tatur. Nunc autem, inquit, ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Ecce in mundo se loqui dicit, qui paulo ante dixerat: Jam non sum in mundo. Quod cur dixerit, ibi exposuimus, imo ipsum id exposuisse docuimus. Ergo et quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia mox fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quod sit autem hoc gaudium, de quo ait: Ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait: Ut sint unum, sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum, propter quod se locutum dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo; propter quam consequendam, temperanter et juste et pie vivendum est in hoc