comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis loco hostes suos tã manit̾ qͣm ab
imo rebctantes deridet ac despicit. Uñ fit:
ut eũ hostes sui sua inpugnatõe ñ tam
uerent. qͣm tͥumphandi assidue mat̾iã
ministrent. hinc est: qd̵ sp̃tis suis inpug¬
natoribꝰ amũdanis uideł adusitatib: in
fr̃is sui ꝑsecutores. carnales scił delectatões
totꝰ effert᷑. ⁊ eos magna aĩaduersione ꝑse¬
quit᷑. Tantꝰ aũ t̾ror impugnatores Gar su¬
bito inuadit. cũ ei se aser inp̃lii sui certa¬
mine adiungit: ut omĩs absq mora ad
fugam se ꝯu̾tant. cũ nͨ ad horã quidẽ ui¬
cissim sibi fr̃ib auxiliũ fẽntib. resistere
audeant. Ueri utiq aĩe hostes: carnales
sũt delectatõnes. S quis queso locus pͣue
delectatõi int̾ torm̃ta relinquit᷑. q̃ iste

Expanded text:
tionis loco hostes suos tam inaniter quam ab tionis loco hostes suos tam inaniter quam ab imo reluctantes deridet ac despicit. Unde fit ut eum hostes sui sua impugnatione non tam vexent quam ei triumphandi assidue materiam ministrent. Hinc est quod, spretis suis impugnatoribus mundanis videlicet adversitatibus, in fratris sui persecutores carnales scilicet delectationes totus effertur, et eos magna animadversione persequitur. Tantus autem terror impugnatores Gad subito invadit, cum ei se Aser in praelii sui certamine adjungit, ut omnes absque mora ad fugam se convertant, cum nec ad horam quidem, vicissim sibi fratribus auxilium ferentibus, resistere audeant. Veri utique animae hostes carnales sunt delectationes. Sed quis, quaeso, locus pravae delectationi inter tormenta relinquitur, quae iste
Abbreviated transcription (Latin):
ssistunt aũ ⁊ eis tr̃es sui ñ segnes quidẽ:
al auxilia ferenda. Neptalim intꝰ cum
dan: in ciuũ pace componenda. asea ect̾i¬
us cũ Gad inuolentia hostiũ expugnanda.
bao ⁊ aser itaq ugilant contͣ hostes. Ban
⁊ N eptalim solliciti sũt tirea ciues. Hinc
gͦ dan minat᷑. illinc. Nept̃. blandit᷑. Dan
tret minis. Neptalim fonet ꝑmissi s. Ille pu¬
nit malos: iste renumerat bonos. Unꝰ t̾rore
iste dans eloqͥa pulchritudius frẽm suũ
in tali negotio aduuiat. qͥ aĩos auditoꝵ
dulcedine sui eloqͥi pene absq mora tͦ
uult inclinat: Adiuuat ⁊ aser ext̾us ni-¬
cħomunꝰ frẽm suũ: muniũt q ambo ciui¬
tatẽ contͣ hostiũ incursũ. Hic: latꝰ unũ ꝓ¬
git. ille: alt̾m defñdit. Gad: certat in dettͦ.
a sen dimicat in sinist᷑. Gad: insidiat᷑ mũ¬
na aduersitas. S aser hosti suo facile il¬
ludit: dũ ꝑtem qm tuet᷑. alta patientie
rupe munit̾a ꝯspicit. ⁊ iccirco de tuto sta¬

Expanded text:
ssistunt autem et eis fratres sui, non segnes quidem ad auxilia ferenda, Nephtalim intus cum Dan in civium pace componenda, Aser exterius cum Gad in violentia hostium expugnanda. Gad itaque et Aser vigilant contra hostes; Dan et Nephtalim solliciti sunt circa cives. Hinc ergo Dan minatur; illinc Nephtalim blanditur. Dan terret minis, Nephtalim fovet promissis. Ille punit malos, iste remunerat bonos. Unus gehenniste, dans eloquia pulchritudinis, fratrem suum in tali negotio adjuvat, qui animos auditorum dulcedine eloquii sui, pene absque mora, quo vult inclinat? Adjuvat et Aser exterius nihilominus fratrem suum, muniuntque ambo civitatem contra hostium incursum. Hic latus unum protegit, ille alterum defendit. Gad certat in dextro, Aser dimicat in sinistro. Gad insidiatur, munna adversitas. Sed Aser hosti suo facile illudit, dum partem tuetur, alta patientiae rupe munitam conspicit, et idcirco de tuto sta
Abbreviated transcription (Latin):
qd est uit̾ genꝰ ⁊ spẽm. Nam gen̾ꝰ adiũ¬
cta sibi diftã: ex se fp̃em gen̾at. quẽ¬
adinodũ copła niri feminã ad ꝓlem
tecundat. Et sepe instrum̃tũ ⁊ eĩ accõnẽ:¬
⁊ uno noĩe appłłamꝰ. Nam illud qd u

Expanded text:
d est inter genus et speciem. Nam genus adjuncta sibi differentia ex se speciem generat, quemadmodum copula viri feminam ad prolem fecundat. Et saepe instrumentum et ejus actionem uno nomine appellamus: nam illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
riũ accipiũt: qui in uinee cultura ꝑseuerãt.
Quid est uesꝑa nͥ diei finis. t̾minus laborier
hora quietis. tempus retbutõis. aduesꝑam
laborẽ retbutõis ꝙ tempore. omĩs sensus hos
ad ꝑfecc̃onẽ integͥtatis sic dictũ est sublimaii
unũ gͦ idemq tempus est finis laboris. ⁊ ind¬
atio quiecis: t̾minus oꝑis. ⁊ hora retbttions
Nũqm enũ labor culture funit᷑: nũqmͣ udoi¬
eudo conscientie compescitur. nisi cum anm
fectus ad ꝑfectionis tͥminũ ꝑducitur.

Expanded text:
rium accipiunt, qui in vineae cultura perseverant. rium accipiunt, qui in vineae cultura perseverant. Quid est vespera, nisi diei finis, terminus laboris, hora quietis, tempus retributionis? Ad vesperam laborem, retributionisque tempore, omnis sensus hominis ad perfectionis integritatem, sicut dictum est, sublimatur. Unum ergo idemque tempus est finis laboris, et inchoatio quietis, terminus operis, et hora retributionis. Nunquam enim labor culturae finitur, nunquam inquietudo conscientiae compescitur, nisi cum animi profectus ad perfectionis terminum perducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑfectiora uota seu desideria habemꝰ. hinc est
qd̾ hi qui tardiꝰ utaut̃t pͥus denariũ accipiunt.
qr in ꝓficientib qͥdem succedentia semꝑ ꝑfecto in¬
tegͥtati uicimꝰ appropinqͣnt. A noiussimis autẽ
remuneratõis ordo incipit᷑: qr pͥus peccati fomes
tollitur. qui appecitui pͥncipalit̾ dñatur: & ado
legiiũ modũ equitatisq m̃suram appetitꝰ
restringit᷑ integͥtatisq denario donat᷑: qm̃ ince¬
t̾is sensib homo glorificet᷑. Quẽ admodũ enun
nũqm nisi ꝑ consiliũ bonũ uoluntas em̃dat᷑:
⁊ nͥ uoliuitate correcta nũqͣm sensus ut appetitus
restringit᷑. atq corrigit᷑. sic e conu̾so pͥus est abs¬
q dubio ut uitiũ appetituũ uł sensuũ destru¬
at᷑ qmͣ uoluntas bona ad ueram pacẽ compo¬
nat᷑. Et qmͣdui uoluntas inuenit uide oporte¬
at crubescere. semꝑ cogitatio habet qd̾ debeat ac¬
cusare. Om̃eꝰ aũ uinee cultores ad uesꝑam dera¬

Expanded text:
to perfectiora vota seu desideria habemus. Hinc est to perfectiora vota seu desideria habemus. Hinc est quod hi qui tardius veniunt prius denarium accipiunt, quia in proficientibus quidem succedentia semper perfectae integritati vicinius appropinquant. A novissimis autem remunerationis ordo incipitur, quia prius peccati fomes tollitur qui appetitui principaliter dominatur, et ad legitimum modum aequitatisque mensuram appetitus restringitur, integritatisque denario donatur, quam in caeteris sensibus homo glorificetur. Quemadmodum enim nunquam nisi per consilium bonum voluntas emendatur, et nisi voluntate correcta nunquam sensus vel appetitus restringitur atque corrigitur, sic e converso prius est, absque dubio, ut vitium appetituum vel sensuum destruatur, quam voluntas bona ad veram pacem componatur. Et quandiu voluntas invenit unde oporteat erubescere, semper cogitatio habet quod debeat accusare. Omnes autem vineae cultores, ad vesperum, dena
Abbreviated transcription (Latin):
ioluntẽtẽ corrigere sicq aĩni ex uͥtutũ ex¬
de citio. ad celestiũ desideriũ inflãmare. S pest ecno¬
rũ desideriũ debemꝰ etiam alicitis sensus nr̃os cohi¬
bere. ut illicccorũ possimꝰ appecttũ tẽꝑ̃are: uł in¬
qͣnͣtũ possibile est penitꝰ extinguere. sui dubiũ
qͥn hec oĩa cooꝑent᷑ ad sp̃ualis unee cultũ ⁊ ⁊ re¬
oatudo consilioꝵ ⁊ correctio uoluntatũ. estuatio
celestiũ desiderioꝵ. restrictio sensuum: mod̾atio ap
& mi nꝰ. Quo eñi ꝓfectus nr̃i dies ampliꝰ cre¬
sait eo utiq uirtutũ exeretiũ magis magisq
dulrescit: ⁊ quo ampliꝰ desiderioꝵ appetitus tem¬
ꝑatur. eo utiq pondus diei ⁊ estus minꝰ minus¬
q seatit᷑. Nam qnͣtũ crescit amor. tantũ de¬
ciescit ⁊ labor. ꝑ amorẽ siquidẽ fit iugũ suaue
⁊ onus leue: Prius uidebabat᷑ in tolerabile. Ills
quoq sciendũ: qr quo ꝓfectꝰ nr̃i die ꝓducimus:
qͣnͣtũ ad eiꝰ finẽ appropinqͣmꝰ. tanto puriora tan¬

Expanded text:
ex virtutum exercitio ad coelestium desiderium inflammare. Sed post aeternorum desiderium debemus etiam a licitis sensus nostros cohibere, ut illicitorum possimus appetitum temperare, vel, inquantum possibile est, penitus exstinguere. Cui dubium quin haec omnia cooperentur ad spiritualis vineae cultum, et rectitudo consiliorum, et correctio voluntatum, aestuatio coelestium desideriorum, restrictio sensuum, moderatio apet minus. Quo enim profectus nostri dies amplius crescit, eo utique virtutum exercitium magis magisque dulcescit, et quo amplius desideriorum appetitus temperatur, eo utique pondus diei et aestus minus minusque sentitur. Nam, quantum crescit amor, tantum decrescit et labor. Per amorem siquidem fit jugum suave, et onus leve, quod prius videbatur intolerabile. Illud quoque sciendum, quia quo profectus nostri diem producimus, quantum ad ejus finem appropinquamus, tanto puriora, tan
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ hant facile suꝑarit & Sepe ciũ in p̃dicarõ¬
nis offõ ꝓximoꝵ utilitati deseruiũt. dũ
fonte ꝯtͣ suꝑbiã disputãt: ꝯtingit eos sepe
suꝑbire. unde ꝯstat eos tort᷑ sugibiã sub¬
tibit̾ disserere. Et si forte int̾ loqñdũ qd
fieri solet. breuẽ accentũ ꝑducenit. magis
eos foitassis pudet de uitio or̃onis qͣm de
uitio elationis. Crede m̾: ñ est credendũ hãc
esse illã ueretũdiã : qmͣ intłłigere debemꝰ ꝑ¬

Expanded text:
t? Saepe dum in praedicationis officio proximorum utilitati deserviunt, dum forte contra superbiam disputant, contingit eos saepe superbire, unde constat eos contra superbiam subtiliter disserere. Et si forte inter loquendum quod fieri solet brevem accentum producerent, magis eos fortassis puderet de vitio orationis, quam de vitio elationis. Crede mihi non est credendum hanc esse illam verecundiam quam intelligere debem
Abbreviated transcription (Latin):
si ueretũdiã. S utinã bonã: utinã ordina¬
tã. Nam utiq sibonã hr̃ent: ꝑuersi forsi¬
tan ñ eẽait. Pecẽm etem̃ si ꝑtt̃e erubescerẽt:
ñ tam facile cõmitterent. Quał putas pu¬
dor est erubescere pauꝑtatẽ. erubestere bu¬
militatẽ: Illud ñ pudet eos erubescere. ad
qđ docendil ñ puduit celestẽ magiftẽ de
celo descendert. Dicite inqͥt a me .q. m.s.¬
⁊ .h.s. at isti egͣ magis ab hominantes qͣm
sectantes humilitatẽ: młto ampliꝰ erubes¬
cũt hr̃e sordidam uestẽ: qm sordidã metẽ.
Qũã młti hodie st̃: qͦs magis pud̾et in oĩoe
fecisse barbarismũ ꝯtͣ regłam pͥsciani. ꝗͣ.

Expanded text:
si verecundiam, sed utinam bonam, utinam ordinatam! Nam utique si bonam haberent, perversi forsitan non essent. Peccatum etenim si perfecte erubescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non puduit coelestem magistrum de coelo descendere: Discite a me,  . At isti econtra magis abominantes quam sectantes humilitatem, multo amplius erubescunt habere sordidam vestem quam sordidam mentem. Quam multi hodie sunt, quos magis puderet in oratione fecisse barbarismum contra regulam Prisciani, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit ceruus emissus. s qͦm̾ dans elo¬
quia pulchritudinis: fortassis hoc ꝑ ex
uultis audire eloquia pulchiitudinis
eloqͥa suauitatis plena decore. plena dul¬
cedine. ⁊ qͥlia Nepta lim formare ꝯsue¬
uit. ut qͣlia cũ formare ꝯuenit & Oscu¬

Expanded text:
sit cervus emissus. Sed quomodo dans eloquia pulchritudinis, fortassis hoc per eplenius. Vultis audire eloquia pulchritudinis, eloquia suavitatis, plena decore, plena dulcedine, qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Oscu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. iociunda ualde esse uidert᷑. ⁊ tñ in biis
oib: si solũ litte̾ sensũ sequim᷑. nil in
eis unuenimꝰ. qdđ digne mirem᷑. S forte
in huiꝰm᷑i dc̃is: hoc est qd̾ tam libenter
amplectim᷑. qđ ex iocunda qͣdam ut ita
dicam litce̾ fatiutate ⁊ ad spũalem in¬
tłligñtiam ꝯfugere coartam᷑. Si gͦ dig¬
ue pensamꝰ. iste ñr neptalim qͣm sit ex¬
peditꝰ in meditatõne. qmͣ sit iocundus
insermone: citius aditere licet. qm rec¬
te de eo scͥpt᷑a ꝓnũtiet. Neptalim ceruꝰ

Expanded text:
da valde esse videntur, et tamen in his omnibus, si solum litterae sensum sequimur, nil in eis invenimus quod digne miremur. Sed forte in hujusmodi dictis hoc est quod tam libenter amplectimur, quod ex jucunda quadam, ut ita dicam, litterae fatuitate ad spiritualem intelligentiam confugere coarctamur. Si ergo pensamus, iste noster Nephtalim quam sit expeditus in meditatione, quam sit jucundus in sermone, citius advertere licet quam recte de eo Scriptura pronuntiet: Nephtalim cervus
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃i hora ĩmo ꝑsingła pene mom̃ta in
nr̃a estimatõe fallim᷑. ⁊ ruptis eqͥtatis lo¬
sis ad nr̃a desid̾ia effrenam᷑. Nuqͣm modꝰ.
nusqͣm ccͣta m̃sura seruat᷑. dũ animꝰ semꝑ
ex carnis impetu. turbinis more. huc illuc
ult̾ius nłła cogitatõ in sua examinatõe
fallit᷑. uͥ nłła affc̃o in suo desicłio effrenat᷑.
hane cogritõis integͥtatẽ uͥtutisq ꝑfectio¬
ñẽ nulla uiterĩ possumꝰ cogitatõe attingẽ.

Expanded text:
i hora imo per singula pene momenta in nostra aestimatione fallimur, et ruptis aequitatis loris ad nostra desideria effrenamur. Nusquam modus; nusquam certa mensura servatur, dum animus semper ex carnis impetu turbinis more huc illucquulterius nulla cogitatio in sua examinatione fallitur, ubi nulla affectio in suo desiderio effrenatur. Hanc cognitionis integritatem virtutisque perfectionem nulla interim possumus cogitatione attingere,
Abbreviated transcription (Latin):
infimitatẽ. Iccͥco sane exc̾ioris hoĩs m̃bra
audis noĩari. ut ex notis discas q̃ de utt̾iors
sit ext̾ioris hõĩs infumitas. ⁊ aĩadu̾tes qͥd
de sp̃itali in firmitate estimare debeas. Sic̾su¬
ꝑiꝰ aũ iam diximꝰ sanitas corporis est uttegͥ¬
tas naturalis ꝯplexionis. humoꝵ q om̃i
ũ ꝯm̃suratio ꝑportionał. Infirmitas aũ est
sanitatis pͥuatio. integͥtatisq corrũptio. Q¬
tuor gͦ sũt humores ex quib omẽ corpus
conficit᷑. uegetat᷑. mod̾at᷑. nutͥtur atq con¬
seruat᷑. Hii om̃s in omi corpore ad unã
legẽ sub rata s dissimili in dissimilib
ꝓportõe concurrũt.⁊ diu̾sam inliu̾sis ꝯ¬
plexionẽ ꝯstituũt. Debet itaq congruus
cõgruaq m̃sura scdm nat᷑e modũ inẽe si¬
głis. ut sit in eis ut dc̃m est conm̃suratõ
pportionał. Qmͣdui autẽ unꝰquisq ꝓpͥum
locũ occupat. modũq sibi ꝯgruũ seruat:
corde. ⁊ qd est sensus in carne: hoc est intł¬

Expanded text:
infirmitatem. Idcirco sane exterioris hominis membra audis nominari, ut ex notis discas quae de interioris sit exterioris hominis infirmitas, et animadvertes quid de spirituali infirmitate aestimare debeas. Sicut superius autem jam diximus, sanitas corporis est integritas naturalis complexionis, humorumque omnisuratio proportionalis. Infirmitas autem est sanitatis privatio, integritatisque corruptio. Quatuor ergo sunt humores ex quibus omne corpus conficitur, vegetatur, moderatur, nutritur atque conservatur. Hi omnes in omni corpore ad unam legem sub rata, sed dissimili in dissimilibus proportione concurrunt, et diversam in diversis complexionem constituunt. Debet itaque ordo congruus, congruaque mensura secundum naturae modum inesse singulis, ut sit in eis, ut dictum est, commensuratio proportionalis. Quandiu autem unusquisque proprium locum occupat, modumque sibi congruum servat, corde, et quod est sensus in carne, hoc est inte
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ siue dolemꝰ. Quẽadmodũ aũ humores
in corpore: sic ⁊ affrc̃os in corde sccłm qd ordi¬
ne modũq ꝯgruũ ꝑturbant. uarias infir¬
nitates ꝓcreant. Suꝑiꝰ iam uidimꝰ qͣm sit
hebes cordis sensus. uideamꝰ nõ qͣm sit infir¬
mus corcdis affectꝰ. Oftñde gͦ mͥ unũ aliqͥd ar¬

Expanded text:
admodum autem humores in corpore, sic et affectiones in corde, secundum quod ordinem modumque congruum perturbant, varias infirmitates procreant. Superius jam vidimus quam sit hebes cordis sensus. Videamus nunc quam sit infirmus cordis affectus. Ostende ergo mihi unum aliquid cir
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ: nil a se animꝰ disticiliꝰ extorqͤt. qͣm
ut in om̃i affectõe sua modũ seruet. Se¬
pe etenĩ frẽs ioseph magnũ aliqͥd moli¬
entes. dũ eis undiq acclamat᷑. euge a¬
ge: solent ñ solũ ad inutilia. uerũ et̃
ad imposibilia conatꝰ sui manꝰ extũdeu
freqñt᷑ siqͥdem aĩ affectꝰ ex huiꝰ modi al¬
ulantiũ acclamatõe ad immocłatã ẜ¬

Expanded text:
il a se animus difficilius extorquet, quam ut in omni affectione sua modum servet. Saepe etenim fratres Joseph magnum aliquid molientes dum eis undique acclamatur: Euge, euge, solent non solum ad inutilia, verum etiam ad impossibilia conatus sui manus extendere. Frequenter siquidem animi affectus ex hujusmodi adulantium acclamatione, ad immoderata
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ as singłarit̾ decestat᷑: nullũ aliud. qm
ypocͥsis rectius urtlłigit᷑. Augustino namꝙ
i testante. simłata eqͥtas: ñ est eqͥtas. Sed
duplex iniqͥtas. Hoc uitiũ: ꝑ ioseph de¬
tegit᷑. qũ insidians malũ: ꝑdiscretio¬
nẽ dep̃hendit᷑ ⁊ arguit᷑. Hoc uitiũ tẽ fi¬
lios corrũpit. hoc uitiũ tũe pat̾ corrigit:
qñ astẽm taugens duriꝰ pulsat. duttꝰ
ocupat. uerũtam̃ aniniũ usq ad ꝯsen¬

Expanded text:
Deus singulariter detestatur, nullum aliud quam hypocrisis rectius intelligitur. Augustino namque attestante, simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas. Hoc vitium per Joseph detegitur, quando insidians malum per discretionem deprehenditur, et arguitur. Hoc vitium tunc filios corrumpit, hoc vitium tunc pater corrigit, quando affectum tangens durius pulsat, diutius occupat, verumtamen ani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑãd. ꝑ discretõnẽ siqͥdera : sol ille
mũdi intłłectuał. int̾ior ille oculus corais
intñtõ uideł m̃tis dirigit᷑. ꝑ discretõnẽ¬
ip̃a de qͣ oritur subtilitas rõnis acuit᷑. ꝑ
discretõem: tota illa uͥtutũ fr̃na germa¬
nitas modificat᷑. ⁊ uͥtutũ q̃libet q̃ eiꝰ ꝯ
silio ñ ad quiescit. q̃ se discretioni nõ
subdit: citius uͥtutis nom̃ amittit. lp̃
est: qui fr̃m suoꝵ negligentias ñ ne¬
gligit. ipse est: qͥ eoꝵ excessus arguit.
sumere. ip̃o p̃sente: nil ꝑ neglign̾tiã
p̃t̾mittere. In eiꝰ p̃sentia: ñ eis licet siue
ad dext̾am siue ad sinistrã declinare. ni
segnit̾. nil p̃cipitant̾ agere. nil ante
tempꝰ p̃sumere: nil ulcͣ temꝑis oportu¬
nitatẽ differre. Hunc illa int̾ ip̃m ⁊ fẽ
discordia gͣuis: ⁊ ira pene implacablis.
de qͣ scͥptura ñ tacet: cũ manifeste ꝓnũ¬

Expanded text:
ant. Per discretionem siquidem sol ille mundi intellectualis interior ille oculus cordis intentio videlicet mentis dirigitur, per discretionem de qua oritur subtilitas rationis acuitur, per discretionem illa tota virtutum fraterna germanitas modificatur, et virtutum quaelibet quae ejus consilio non acquiescit, quae se discretioni, non subdit, citius virtutis nomen amittit. Ipse est qui fratrum suorum negligentias non negligit, ipse est qui eorum excessus arguit. sumere; ipso praesente, nihil per negligentiam praetermittere. In ejus praesentia non eis licet sive ad dexteram sive ad sinistram declinare, nil segniter, nil praecipitanter agere, nil ante tempus praesumere, nil ultra temporis opportunitatem differre. Hinc illa inter ipsum et fratres discordia gravis, et ita pene implacabilis, de qua Scriptura non tacet, cum manifeste pronun
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ium ł actũ seqͥ debere q̃rebat. S repu¬
dum ĩuenisse. An ad hue audire desi¬
uas aꝑtiꝰ hominẽ uix sibi boni exordia
asscribentẽ: ⁊ qͣi duob milib cubitis
iter post archã legentẽ: Audi gͦ q̃b di
pisse me credidi. iux sero cepi fieri bonꝰ de
malo. i ustꝰ de iniusto. Quasẽ ine inueni.
negat sc mͦ cepisse. ne putes eũ płꝰ ꝙͣ duob
milib cubitis pꝰ archã remãsisse. Mix
tñ quedã boni exordia tandẽ app̃hendis¬
se se memorat. ut iuxͦ diuine instrantio¬
nis modũ archã suã sesubseqͥ ostendat.
S neqͥs eũ ł hoc ip̃m boni exoraiũ sibi
asserib̾e credat. audiat q̃d huic sententie
scͥptione. E xcelsũ dix̃ qͥ hoc fecit: ⁊ dex¬
terã noĩauit. Ac si aꝑte dicat. Ille hoc
fortit̾ fecit: qͥ fortia potent̾ effic̾e. ꝯsueuit.
ẜeat sane in ocłis eiꝰ admirabile : talẽ
de malo ad bonũ ꝯuertere: qͣlem se me¬
minit qͣndoq fuisse. Exͥoͥ q̃so ille aliꝰ lͥe

Expanded text:
derium, vel actum sequi deberet quaerebat. Sed repundum invenisse. An adhuc audire desideras apertius hominem vix sibi boni exordia ascribentem, et quasi duobus millibus cubitis tunc post arcam legentem? Audi ergo quid pisse me credidi, vix sero coepi fieri bonus de malo, justus de injusto. Qualem me inveni, negat se modo coepisse, ne putes eum plus quam duobus millibus cubitis post arcam remansisse. Vix cum quaedam boni exordia tandem apprehendisse se memorat, ut juxta divinae institutionis modum arcam suam se subsequi ostendat. Sed, ne quis eum vel hoc ipsum boni exordium sibi ascribere credat, audiat quid huic sententiae scriptione. Excelsum dicit qui hoc fecit, et dexteram nominavit. Ac si aperte dicat: Ille hoc fortiter fecit qui fortia potenter efficere consuevit. Erat sane in oculis ejus admirabile talem de malo ad bonum committere, qualem se meminit quandoque fuisse. Quid, quaeso, ille alius de
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ de duoꝵ miliũ cubitoꝵ. spatio p̃sũp¬
tuosa existimatiõe aliq̃d minuere. arbitnͣ
gisse. Debemꝰ itaq ꝗͣ du in deserto sumꝰ
in arche nr̃e p̃uectiõe. ꝓuectioĩs nr̃e iter
colligere: ⁊ qͦ ꝑ bone ꝯuersatioĩs studiũ
sequi oporteat. alta consid̾atiõe p̃nosse.

Expanded text:
deamus de duorum millium cubitorum spatio praesumptuosa existimatione aliquid minuere, arbitrantettigisse. Debemus itaque quandiu in deserto sumus, in arcae nostrae provectione, provectionis nostrae iter colligere, et quo per bonae conversationis studium sequi oporteat, alia consideratione praenosse.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de se tã humilit̾ sentit: qͥ sibi nͨ boni sal¬
tem pͥmordia arrogat. ẽ adhuc ordiri se
credat: Nõne ille tͥ adhuc ordiri iudecͣ
telã ꝗͣ cũ multis texeret. qͥ diligent̾ q̃si¬
uit ut ĩueniret ut uicdet. qd eẽt utile filiis
hominũ. qͦ fc̃o opꝰ est sub sole. num̃o die

Expanded text:
qui de se tam humiliter sentit, qui sibi nec boni salqui de se tam humiliter sentit, qui sibi nec boni saltem primordia arrogat, cum adhuc ordiri se credat? Nonne ille tibi adhuc ordiri videtur telam quam cum multis texerat, qui diligenter quaesivit ut inveniret, et videret quid esset utile filiis hominum, quo facto opus est sub
Abbreviated transcription (Latin):
ultis audire hominẽ duob milib
cubitis pꝰ archã iter legentẽ. ⁊ ꝑfec¬
tionis uite uͨ saltẽ sibi pͥmordia arrogan¬
tẽ: Dum adhuc ordirer in q̃t succidit
me. Non dicit dũ adhuc texerẽ: s dum
adhuc ordirer. Qͥ ẽ ordiri nͥ p̃mediti¬
p̾ordmare facienda ⁊ facere p̃ordinata :
Sum adhuc inquit ordirer suecidit me.¬
dum addhuc p̃meditarer. dũ adhuc p̃me¬
oitationẽ q̃rerẽ. qd fac̾e debussẽ.⁊ nedũ
plene potiussẽ ĩuenire: misit manũ suã
⁊ succidit me. Nondũ inqͥt aliqd texe¬
rã: necdũ bonũ agere inchoauerã. ñ licu¬
it mͥ ordinate uite teła inciꝑe: qr ẽ ad huc
ordirer succidit me. Fateor quidẽ iã bo¬
ua facẽ ꝓposuerã. iã qͦmͦ fieri possẽt dis¬
ponebã.⁊ iã telã meã ex magno parts or¬
ditꝰ erã. s dũ adhuc ordirer succidit me.
ñ potii ꝓpositi mei telã ñ dicã ꝑtexere.
s nͨ inchoare. Qnͣtus q̃so uir iste fuit.

Expanded text:
ultis audire hominem duobus millibus cubitis post arcam iter legentem, et perfectioris vitae nec saltem sibi primordia arrogantem? Dum adhuc, inquit, ordirer, succidit me . Non dicit dum adhuc texerem, sed, dum adhuc ordirer. Quid est ordiri, nisi praemeditapraeordinare facienda et facere praeordinata? Dum adhuc, inquit, ordirer, dum adhuc praemeditarer, dum adhuc per meditationem quaererem quid facere debuissem, et necdum plene potuissem invenire, misit manum suam et succidit me. Nondum, inquit, aliquid texeram, necdum bonum agere inchoaveram, non licuit mihi ordinatae vitae telam incipere; quia, cum adhuc ordirer, succidit me. Fateor quidem, jam bona facere proposueram, jam quomodo fieri possent disponebam, et jam telam meam ex magna parte orditus eram; sed, dum adhuc ordirer, succidit me, et non potui propositi mei telam, non dicam pertexere, sed nec inchoare. Quantus, quaeso, vir iste fuit
Abbreviated transcription (Latin):
cłoꝵ: qͦt oblectam̃ta auriũ. cet̾orũq
sensuũ: Quot st̃ ordores. qͦt colores.
qͦt sapores. Si gͦ tot st̃ delicie corpoꝵ.
qͥt eunt delicit sp̃uũ÷ Si tanta pos¬
sidemꝰ in tempore. qͣnta sũt q̃ expectamꝰ
ne: ittit᷑ nicħominꝰ ut dc̃m est cõꝑatõneͫ¬

Expanded text:
culorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque culorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus ne: utitur ni
Abbreviated transcription (Latin):
ed sic̃ ad offm̃ dan spectat
ꝑ rep̃sentatõem pene repͥmere exur¬
bona. Mirabilit̾ enĩ animũ nr̃m rep¬
taliui ad eoꝵ desicdiũ accendit: quoti-¬
ens et̾noꝵ bonoꝵ imaginẽ añ nĩtis ocu¬
facere ꝯsueuit. Utit᷑ naniq aliq̃ñ: tnͣsla¬
tione. aliqñ ait̃t: comꝑatõe. Comꝑatõe:
qñ exp̃sentiũ bonoꝵ młtitudine uł mag¬
nituliue colligit illa fut᷑e uite gau¬
dia. qͦt uł qnͣta esse possint. Uerbi gr̃a.
Inspecta solis claritate. corporeo uidelicet
lumine: ꝯsid̾at. qͣnta futura erto lux
illa sp̃uat. si tanta tamq mirabilis
est lux ista corpinalis. Qñta nãq putas
erit lux illa: q̃ erit nob̃ cõmunis cum
angłis. si tanta est ista qmͣ habemus
ꝯniunẽ cũ bestiis: Quał erit luxͣ fut᷑a
beatoꝵ si tat est p̃sens lux ista miseroꝵ:
Item. młtiplicitatẽ bonoꝵ inuisibiliũ.
conictt ex mltitudine bonoꝵ uisibili¬
ũ. Quot gͦ putamꝰ ea eẽ: S quis ea pos¬
set dinumiare: Quot st̃ obleccam̃ta o¬

Expanded text:
ed, sicut ad officium Dan spectat per repraesentationem poenae reprimere exsurbona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim ad eorum desiderium accendit, quoties aeternorum bonorum imaginem ante mentis ocufacere consuevit. Utitur namque aliquando translatione, aliquando autem comparatione. Comparatione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis claritate corporeo videlicet lumine considerat quanta futura erit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitudine bonorum visibilium. Quot ergo putamt oblectamenta o
Abbreviated transcription (Latin):
sit lux ista ĩ corporea: qmͣ in habitat ĩ uisibi¬
lis ⁊ ĩ corporea di nat᷑u. ⁊ ĩuenit qͥa lux ista:
est ip̃a dei sapĩa. qͥa ip̃a est lux uera. Sic̃
enim lux ista exterior illuminat oculos
corpor ũ: ita illa absq dubio illumi¬
nare consueuit oculos cordiũ. Ecce qͦmͦ
Neptalim ꝑ rerũ uisibiliũ qͣlitatẽ: sur-¬
git ad rerũ musibiliũ cognitõem. Pa-¬
tet gͦ qͣm recte scd̾m ittͣmq int̾pretatõ-

Expanded text:
sit lux ista incorporea quam inhabitat invisibilis et incorporea Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. Pate
Abbreviated transcription (Latin):
natẽe opus habemꝰ. qͣmuis eam in tali
negotio ñ sñ rõnis clispositõne tracce¬
celestis ierłm muros ex lapidib p̃cio¬
sis. portas ex margaritis. plat cas exe
auro legĩe: quis sani sensus hõ. ħ uttͦ
litt̾am actiꝑe uelto: Inde statim ad
sp̃ualem intłłigũtiam recurrit. ⁊ qͥd
misticũ ibi ꝯtineat᷑ exquirit. Uides¬
ne qͥmodo ħ talis futuroꝵ descͥtio: ad nep¬
talim tm̃ ꝑtinẽ uideat᷑. uͥ sine intelligñ¬
tia sola imagiatio sufficere ñ posse mi¬
nime ignorat᷑ : Recte gͦ dtm est: qđ ad
dan spetiałr ꝑtinet ꝯsideratõ futoͦꝵ ma

Expanded text:
i negotio non sine rationis dispositione tractacoelestis Hierusalem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquirit. Videsne quomodo haec talis futurorum descriptio ad Nephtalim tantum pertinere videatur, ubi sine intelligentia, sola imaginatio sufficere non posse minime ignoratur. Recte ergo dictum est quod ad Dan specialiter pertineat consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ que rõnał ñ est: eiꝰ adoptõe ꝓrsus ĩ¬
digna iudicat᷑. S rõnał imaginatõ
alia est ꝑ rõnẽ adisposita: alia incll̃i.¬
uisibiliũ cognitã spẽm: uisibile aliud
cendere nitim᷑. In illa est imaginatio ñ
maginatõe. Isti sũt duo filii bale: qͦrũ
pͥmogenitꝰ dan dr. post̾ioi neptalim no¬
minat᷑. Ao dan itac: speciałr ꝑtinet᷑ ꝯ¬
sicdłatõ fut᷑oꝵ malorũ. ad neptalim aũ:
speculatõ fut᷑oꝵ bonoꝵ. Dan nicħ nouit
nͥ corporalia. s ea tr̃rimat᷑: q̃ longe st̃
a sensu corꝑeo remota. Neptalim: ꝑ
rerũ uisibiliũ formã surgit ad rerũ in¬
iisibiliũ intłłigũtiam. Infernalia tor¬
m̃ta: longe a sensu coiporeo remota nõ

Expanded text:
 quae rationalis non est, ejus adoptione prorsus indigna judicatur. Sed rationalis imaginatio alia est per rationem disposita, alia intellivisibilium rerum cognitam speciem visibile aliud lium cognitionem ascendere nitimur. In illa est imaginatio non imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim nominatur. Ad Dan itaque specialiter ad Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernalia tormenta longe a sensu corporeo remota non
Abbreviated transcription (Latin):
ds p̃. di. see ħ de diu̾sis olei spẽb ia duixim̃.
ut sciamꝰ qͥs in qͣles usus utiles seu neces¬
sarias habemꝰ. N ec nob̾ debet sufficere ħ
de huĩmͦi olei speb cognouisse utilitatis q
ear̃ a se miucẽ distinguere potuisse: nisi
increpatõis sentũtia uideat᷑ nos ipsos ar¬
guere Uuluꝰ ⁊ liuor ⁊ plaga tumens ñ
est cirtũligata neq curata medicamine.

Expanded text:
s se? Haec de diversis olei speciebus jam diximus, ut sciamus quas, in quales usus utiles, seu etiam necessarias habemus; nec nobis debet sufficere hoc de hujusmodi olei speciebus cognovisse, utilitatisque earum a se invicem distinguere potuisse, nisi increpationis sententia videatur nosipsos arguere: Vulnus, et livor, et plaga tumens non est circumligata, neque curata medicamine,
Abbreviated transcription (Latin):
uat. erudit. ꝓtegit. Adiuuat ad bonũ.
refenit cont᷑ malũ. erudit adutiũq dis¬
cernẽdũ. adiuare. erudire. defendere: to¬
tũ est grẽ. Primũ itaq ẽ contͣ defectũ for¬
titudius. Scdm cont᷑ defectũ ueritatis.
Terciũ: defectũ uͥtictis. Omia cont᷑ defectũ
boni naturalis. pͥmũ cont᷑ debilitatẽ lan¬
guidi capttis. Sccs̃m: contͣ caliginẽ meren¬
tis cordis: Terciũ. cont᷑ anxietatẽ infiumi
corporis. inqͥetudinẽꝙ estuantis cupidtta¬
tis. habemꝰ adhuc tͥcram olei sp̃em. ⁊ ꝑt ips
simiłr ł formẽ unguenti confectõnẽ. conbͦ
tplicem corporis iam conualesceatis dełat¬
gatõnẽ. cont᷑ fatigatõnẽ labors: habes ald̃.

Expanded text:
at, erudit et protegit; adjuvat ad bonum, defendit contra malum, erudit ad utrumque discernendum. Adjuvare, erudire, defendere, totum est gratiae. Primum itaque est contra defectum fortitudinis, secundum contra defectum veritatis, tertium boni naturalis. Primum contra debilitatem languidi capitis, secundum contra caliginem moerentis cordis, tertium contra anxietatem infirmi corporis inquietudinemque aestuantis cupiditatis. Habemus adhuc tertiam olei speciem, et ex ipsa similiter triformem unguenti confectionem, contra triplicem corporis jam convalescentis defatigationem. Contra fatigationem laboris, habes illud: L
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ⁊ .s. pecc̃a. Mirabile sane miscdie un¬
guẽtũ qd ñ solũ de infirmo sanũ. s de
misero efficit beatũ. Beatꝰ uir inqͥt cui
correptõnẽq nate̾ accipe aclhuc aliam
unguenti ꝯt̾ectõnẽ ex oleo gr̃e. Beatus
tii deꝰ acob acdiutor eiꝰ. accipe adhuc un¬
ciõnẽ aliã eodẽ gr̾e oleo ꝯfettã. Beatꝰ hõ

Expanded text:
 sunt peccata . Mirabile sane misericordiae unguentum, quod non solum de infirmo sanum, sed et de misero efficit beatum: Beatus vir, inquit, cuicurruptionemque naturae accipe adhuc aliam unguenti confectionem ex oleo gratiae: Beatus cujus Deus Jacob adjutor ejus . Accipe adhuc unctionem aliam eodem gratiae oleo confectam: Beatus homo
Abbreviated transcription (Latin):
primã cõt᷑ tͥplicẽ cõtͥcõnẽ uulneris. liuoris.
plage tum̃itis. Sccdam aũ cont᷑ tͥplicẽ dolo¬
rẽ languidi capitis. mesti cordis. egroti
touis habes oleum diune miscol̃ie inq
foueas uulnera pecc̃oꝵ tuoꝵ. habes oleũ¬

Expanded text:
triplicem contritionem, vulneris, livoris, plagae tumentis. Secundam autem, contra triplicem dolorem, languidi capitis, moesti cordis, aegrotitionis. Habes oleum divinae misericordiae, in quo foveas vulnera peccatorum; habes oleu
Abbreviated transcription (Latin):
tus defectꝰ. Pett̃m est temptantis mali spon
industrie ꝑ qmͣ sepe etiã illi malo sponte
ꝯsentit: cui facile resistere potuit. Prius
itaq est sanare uulnera pecc̃ori. S cełm¬
añ turare morbos uitioꝵ. Terciũ uͦ leni¬
e fatigatõnũ dolores. In pecc̃oꝵ itaq me¬

Expanded text:
tus defectus, peccatum est tentantis mali spontindustriae per quam saepe illi etiam malo sponte consentit cui facile resistere potuit. Prius t ergo sanare vulnera peccatorum, secundum curare morbos vitiorum, tertium lenire fatigationum dolores. In peccatorum me
Abbreviated transcription (Latin):
pena uͦ purgatoria qͣ post exctũ pͦgalitur
electi: certũ est alios aliis plus minꝰ ne ꝑ
quoꝵ aĩe a corporib exeunt ⁊ it̾m deo uolen¬
te ad corpora redeũt: signa q̃dam corporali¬
b similia ad demonstratõnẽ sp̃italiũ nũ¬

Expanded text:
ena vero purgatoria, qua post exitum purgantur electi, certum est alios aliis plus minusve, pquorum animae a corporibus exeunt, et iterum, Deo jubente, ad corpora redeunt, signa quaedam corporalibus similia ad demonstrationem spiritualium num
Abbreviated transcription (Latin):
bonam mors mala ñ sequit᷑. ⁊ licet usq
ad mortẽ maneat meritũ: ⁊ post mortẽ
reddat᷑ pͥmiũ: pena tñ post mortẽ esse dł
q̃ purgatoria noĩat᷑. In qua hii qui u hac
eis cruciabunt᷑ ut purgent᷑. Unde ⁊ quem¬
admodũ a deo corꝑales pene dicunt᷑ p̃para¬
te: tta ip̃is penis loca corporalia in quib
sint ddñr esse distinta. Credunt᷑ tñ torũta
maxria ail que culpa deorsũ p̃mit in uno

Expanded text:
bonam mors mala non sequitur: et licet usque ad mortem maneat meritum, et post mortem reddatur praemium, poena tamen post mortem esse dicitur, quae purgatoria nominatur, in qua hi, qui in hac s cruciabuntur ut purgentur: unde quemadmodum a Deo corporales poenae dicuntur praeparatae, ita ipsis poenis loca corporalia in quibus sunt, dicuntur esse distincta. Creduntur tamen tormenta maxima ad quae culpa deorsum premit in imo
Abbreviated transcription (Latin):
salute pr̃i filius obedientie
munus. Iusistis pat̾ uenerande ut scͥptum
uob mitterẽ qd̃ de purgatorio in ur̃a me
retuli audisse p̃sentia. Qd̾ quidẽ eo liben¬
tiꝰ aggredior quo ad id explendũ pat̾nita
t ur̃o ui̾sione iustantius compellor. licet
aum urtilitatẽ multoꝵ ꝑ me ꝓuenire delide

Expanded text:
salute, Patri filius obedientiae munus. Jussisti, Pater venerande, ut scriptum vobis mitterem, quod de Purgatorio, in vestra me retuli audisse praesentia: quod quidem eo libentius aggredior, quod ad id implendum paternitatis vestrae jussione instantius compellor. Licet enim utilitatem multorum per me pervenire deside
Abbreviated transcription (Latin):
di. flagellari. p̃cipitari.⁊ alia młta huiꝰ¬
modi q̃ nr̃e minime repugnant narratõi.
Notũ est aũt multos młtotiens quesisse
qͣlitͥ anime a corporib exeant. quo ꝑgand.
quid inueniant. quid ꝑcipiant. uł quid

Expanded text:
di, flagellari, praecipitari, et multa hujudi, flagellari, praecipitari, et multa hujusmodi, quae naturae minime repugnant, narrat. Notum est autem multos multoties quaesiisse qualiter animae corporibus exeant, quo pergant, q
Abbreviated transcription (Latin):
treret. ⁊ lccis iustoꝵ affectꝰ ad deuotionẽ inflã¬
maret: fidutialiꝰ qđ ubetis ad ꝑfectũ sim¬
pliciũ ꝑfitiam. In młtis enĩ exemplis que
ꝓponit ad exitũ animarũ angłoꝵ bonoꝵ si¬
ue maloꝵ p̃sentiã adesse dicit. qui anmas
ꝙꝓ meritis uł ad torm̃ta ꝑthant: uł ad reqͥ¬
ei ꝑducant. S ⁊ ipsas aĩas acdhuc in cor¬
pore positas aute exctũ młta aliqͣnͣdo de hiis
q̃ uentura sũt suꝑ eas sine ex responsione
ꝯscientie intt̾ioris. siuc ꝑ reuelatões ext̾ius
siãs p̃scisse fatet᷑. Raptas etiã ⁊ tłm ad cor¬
pora reductas. uisiones qͣsdã ⁊ reuelatõnes
pioꝵ siuie de gaudiis iustoꝵ. Et in hiis tñ
nicħ nisi corꝑale uł corporalib similt re¬
citasse. flumina. flamias. pontes. casses
domos. nemora. prata. Nores. homines
nigros uł candidos. ⁊ cet̾a qͣlia in hoc mũ¬
uo solent uł al gaudiũ amari uł ad tor¬
manib trahi. pedib deduci. collo suspen¬

Expanded text:
onem inflammaret; fiducialius quod jubes, ad profectum simplicium perficiam. In multis enim exemplis quae proponit, ad exitum animarum, angelorum bonorum, sive malorum praesentiam adesse dicit, qui animas pro meritis, vel ad tormenta pertrahant, vel ad requiem perducant. Sed et ipsas animas adhuc in corpore positas, ante exitum, multa aliquando de his, quae ventura sunt super eas, sive ex responsione conscientiae interiori, sive per revelationes exterius factas, praescisse fatetur. Raptas etiam et iterum ad corpora reductas, visiones quasdam et revelationes piorum, sive de gaudiis justorum. Et in his tamen, nihil nisi corporale, vel corporalibus simile recitasse: flumina, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores, homines nigros et candidos, et caetera qualia in hoc mundo solent, vel ad gaudium amari, vel ad tors, manibus trahi, pedibus duci, collo suspen
Abbreviated transcription (Latin):
drã platare oporteat. Mons gͥ q̃ adhuc ꝑ
uaria desideria spargit᷑. q̃ uariis cogiratio¬
nib huc illucq distrahit᷑. qñ putas hanc
grãm acciꝑe merebit᷑: Lue ñ dũ pot̾ se ip̃am
in unũ colligere. q̃ neo dũ nouit ad se iplã
intͣre. qñ pot̾it ad ea q̃ supͣ seipsã sũt con

Expanded text:
Deum placare oporteat. Mens igitur, quae adhuc per Deum placare oporteat. Mens igitur, quae adhuc per varia desideria spargitur, quae variis cogitationibus huc illucque distrahitur, quando putas hanc gratiam accipere merebitur? Quae nondum potest seipsam in unum colligere, quae necdum novit, ad semetipsam intr
Abbreviated transcription (Latin):
siilla cognoscere. q̃ sũt supͣ sensũ hũa¬
nũ. Ascendat ꝑsemet ip̃m supͣ semetip̃m.
ꝑ cogrutõnẽ sui: ad cognitõnẽ di. discat pͥ¬
us hõ ind̃i ymagine. discat in eiꝰ similitu¬
dine: qͥd debeat de do cogitare. Montis as¬
censio ut dcm̃ est: ꝑtinet ad cognitõnẽ
sui. ea q̃ supͣ montẽ gerunt᷑: ꝓ uehũt ad
tognitõnẽ di. Illd̾̃ ad ioseph: ista ad ben¬
iamin ꝑtinere dubiũ ũ est. Ante Benia-¬
nin: ioseph nasci necc̃e est. Mens q̃ se ad
sui ꝯ sideratõnẽ ñ subleuat qñ ad ea q̃ supͣ .p¬
sam sũt penia ꝯtemplatõis euolat: In hunc
Anõto: dñs ascendit. Moyses ascendit. In hoc
niõte: de tab̃nacłi ꝯstructõe dñs docuit. Mo¬
yses didicit. Quid ꝑ tab̾nadm fed̾is. nͥ stadꝰ
qui diligãter attñdit. qͥ diutiꝰ q̃rit. qͥ tau¬
dem inueait qͣlis sit: restat ut ex diuina
reuelatione cognoscat qͣlis ẽẽ debeat. qͥle
ñitis edificiũ deo p̃parare. quibꝰ obsequiis

Expanded text:
illa cognoscere, quae sunt supra sensum humanum. Ascendat per semetipsum supra semetipsum. Per cognitionem sui, ad cognitionem Dei. Discat prius homo in Dei imagine, discat in ejus similitudine quid debeat de Deo cogitare. Montis ascensio, ut dictum est, pertinet ad cognitionem sui, ea quae supra montem geruntur, provehunt ad cognitionem Dei. Illud ad Joseph, ista ad Benjamin pertinere dubium non est. Ante Benjamin Joseph nasci necesse est. Mens quae se ad sui considerationem non sublevat, quomodo ad ea quae supra ipsam sunt, penna contemplationis evolat? In hunc montem Dominus descendit, Moyses ascendit. In hoc monte, de tabernaculi constructione, Dominus docuit, Moyses didicit. Quid per tabernaculum foederis, nisi status qui diligenter attendit, qui diutius quaerit, qui tandem invenit qualis sit, restat ut ex divina revelatione cognoscat qualis esse debeat, quale mentis aedificium Deo praeparare, quibus obsequiis
Abbreviated transcription (Latin):
ento talis reuelatio:
ñ est fc̃a nͥ in mõte. Non enĩ miste¬
Ni huiꝰ tam ꝑfunda sublimitas. tã sub¬
liit ꝓfunditas: debuit mantfestari in
ualle. Qui enĩ ꝯu̾satõne uł cogrtatõe ad¬
huc in imo st̃: huiꝰ muneris dignatõe in¬

Expanded text:
to talis revelatio n est facta nisi in monte neque enim mysterii hujus, tam profunda sublimitas, et tam sublimis profunditas debuit manifestari in valle. Qui enim conversatione vel cogitatione adhuc in imo sunt, hujus muneris dignatione in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Recte duo u ea delegatione diri¬
gunt᷑: uͥ ꝑfecte iustificationis uix que¬
dam exordia inueniunt᷑. Deniq duo¬
decim st̃ si bũ memim qͥ inittunt᷑ in
pͥma exploratione.⁊ duodecĩ s̃ q̃ ui¬

Expanded text:
tur. Recte duo in ea delegatione diritur. Recte duo in ea delegatione diriguntur, ubi perfectae justificationis vix quaedam exordia inveniuntur. Denique duodecim sunt, si bene memini, qui mittuntur in prima exploratione, et duodecim su
Abbreviated transcription (Latin):
cMhoatio nre iustificitioĩs. In illa glis¬
cacione erit exinauttio oĩum maloꝵ.
nr̃a iustificatione. nec ẽ plena ex¬
terminatio uitioꝵ. nec ꝑfecta ꝯsũ¬
matio uirtutũ. Ibi plena securitas. ꝑ¬
fecta iocunditas. hic nec plena pit¬
ritas. nec ꝑfecta in tegritas. Ibi ple¬
na secupitas. ub nullũ malũ cimo¬
tur. ibi ꝑfecta iocunditas. uͥ õe
bonum possidet᷑. Hic nec plena
puritas ubi uictũ rebudat᷑. hic nͦ
ꝑfecta integritas. ubi infirmitas
dñatur.Ibi gͦ ex gemina ꝑfectiõe secu¬
ritatis ⁊ iocunditatis. una beatitudo
ꝯsũ matur. ut senariꝰ dupplicet᷑. ⁊ duo¬
denariꝰ ꝑficiatur. Hic ex gemina ĩpet¬
fectione puritatis ⁊ integͥtatis nr̃i ui¬
stificatio inchoat: ut ex geminatione
unitatis in duodenatii ꝯsũmationẽ
uit̾q senariꝰ ꝑfectionis sue exordiũ ca¬
piat. Recte gͦ in illa legatione duo¬
decim exploratores mittiuit᷑. uͥ gomine
ꝑfectioĩs beatitudo ꝑ inuestigation̾e q̃ri¬

Expanded text:
nchoatio nostrae justificationis. In illa glorificatione erit exinanitio omnium malorum nostra justificatione, nec est plena exterminatio vitiorum, nec perfecta consummatio virtutum. Ibi plena securitas, perfecta jucunditas. Hic nec plena puritas, nec perfecta integritas. Ibi plena securitas, ubi nullum malum timetur. Ibi perfecta jucunditas, ubi omne bonum possidetur. Hic nec plena puritas, ubi vitium reluctatur; hic nec perfecta integritas, ubi infirmitas dominatur. Ibi ergo ex gemina perfectione securitatis et jucunditatis una beatitudo consummatur, ut senarius duplicetur et duodenarius perficiatur; hic ex gemina imperfectione puritatis, et integritatis nostra justificatio inchoat, ut ex geminatione unitatis in duodenarii consummationem uterque senarius perfectionis suae exordium capiat. Recte ergo in illa legatione duodecim exploratores mittuntur, ubi geminae perfectionis beatitudo per investigationem quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usib necessaria. Considate aũ ñ solũ
bona s mala. cõmoda ⁊ in co̾moda. munin̾
richo. Consid̾ate urbẽ munitionũ firu¬
tatẽ. hostũq multitudinẽ. ut scire possimꝰ
qͦmͦ oporteat obsidionẽ ordinare. qͣlit̾ ob¬
pugnare. contͣ quales bellũ agere. Inspi¬
cite gͦ terrã ⁊ urbem. Inspicite terrã qͣm
õs fecit.⁊ urbẽ ꝗͣ humana inuentio in¬
stituit. Discutite bonũ ꝙ d̃s creauit ad
bonũ nr̃m. ⁊ malum ꝙ homo inuenit
in malũ suũ. Consicd̾ate terrã ⁊ urbem
naturã ⁊ ꝯsuetudinẽ. Distinguite boñ
creationis ⁊ malũ corruptioĩs. bonũ
conditionis. ⁊ malum ꝯsuetudinis.
Si nature bonũ cognoscimꝰ. scimꝰ qd ex¬
colere. q̃d iuitͥre. quid multiplicare de¬
qͥs hostes cauere. qͦs aduersarios obpug¬
nare. qͣles inimicos int̾ficere oporteat
ñ dubitamꝰ. Ecce qͣles exploratoros debe¬
mus ante iug̃ssum nr̃m p̃mitt̾e: ut scia¬

Expanded text:
et usibus necessaria. Considerate autem non solum et usibus necessaria. Considerate autem non solum bona, sed et mala, commoda et incommoda, munimenta richo. Considerate urbem, munitionum firmitatem, hostiumque multitudinem, ut scire possimus quomodo oporteat obsidionem ordinare, qualiter oppugnare, contra quales bellum agere. Inspicite ergo terram et urbem. Inspicite terram quam Deus fecit, et urbem quam humana inventio instituit. Discutite bonum quod Deus creavit ad bonum nostrum, et malum quod homo invenit in malum suum. Considerate terram et urbem, naturam et consuetudinem. Distinguite bonum creationis et malum corruptionis, bonum conditionis et malum consuetudinis. Si naturae bonum cognoscimus, scimus quid excolere, quid nutrire, quid multiplicare des adversarios oppugnare, quales inimicos interficere oporteat non dubitamus. Ecce quales exploratores debemus ante ingressum nostrum praemittere, ut scia
Abbreviated transcription (Latin):
Qd speculatio nu̾toꝵ in duob ꝯstat.
latius dicamꝰ: sufficit in ista explo¬
ratione illa sufficient̾ querere. q̃ ad
ilła ꝓpħicã admonitionẽ possint suf¬
caueamꝰ. ꝗͣ discrete bona ꝑficiamꝰ. Alia
ẽ premaditatio in cauendis mał. alia p̃-¬
meditatio in complendis bonis.s
licet utͣq sit alia. nulla tñ debr eẽ sin
alt̾a. S i inul eant. simul currãt. sibiq
inuic̃e succurrãt. q̃ sine ad uitorio alteru¬
tro negotiũ suũ nũqͣmͣ bene explicant.
Hi s̃ ut arbitror exploratores dduo. ꝓuida
cautela a malo. sollertia in bono: qͦs de
ꝯsiłate terrã: ⁊ urbem iericho. Consi¬
uerate inqͥt teriã. regionũ q qͣlitatẽ. di¬
ligenter inquirite locoꝵ oportunitatẽ.
ut p̾noscamꝰ qͦ in soco opoituniꝰ possi¬
inus castra figere uͥ necessitatis articło
expediat declinare. uñ oporteat cotidia¬
nis usib necessaria petere. Consicłate gͦ
⁊ inqͥrite queq utilia. queq oportiina.

Expanded text:
d speculatio meritorum in duobus constat. aliquid dicamus, sufficit in ista exploratione illa sufficienter quaerere quae ad illam propheticam admonitionem possint sufcaveamus, quam discrete bona perficiamus. Alia est praemeditatio in cavendis malis, alia praemeditatio in complendis bonis. Sed licet utraque sit alia, nulla tamen debet esse sine altera. Simul eant, simul currant, sibique invicem succurrant, et sine adjutorio alterutro negotium suum nunquam plene expleant. Hi sunt, ut arbitror, exploratores duo provida cautela a malo, provida solertia in bono, quos deconsiderate terram et urbem Jericho . Considerate, inquit, terram regionumque qualitatem, diligenter inquirite locorum opportunitatem, ut praenoscamus quo in loco opportunius possimus castra figere, ubi necessitatis articulo expediat declinare, unde oporteat quotidianis usibus necessaria petere. Considerate ergo et inquirite quaeque utilia, quaeque opportuna
Abbreviated transcription (Latin):
ido paica q̃renda pauci dirigunt᷑ Ilie
unodeai hic duos inuenimꝰ. Iiliose¬
narius: hic geminat᷑ un nnasa
qͣ senariꝰ inchont. uichoationẽ refede¬
signat sicut ⁊ seuariũ ꝓ sua ꝑfedioe¬
ꝑ foctione designare. nstat.Et S bo¬

Expanded text:
d pauca quaerenda pauci diriguntur. Illic duodecim, hic duos invenimus. Illic senarius, hic geminatur unus. Unitas a qua senarius inchoat, inchoationem recte designat, sicut et senarius pro sua perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
it gͦ mox tam fortis contͣ omne ꝑi¬
culũ: qm ferox hostis uitioꝵ omũ¬
ui: hinc est: qd post ysachar ⁊ abulon na-¬
scit᷑. qͥ habitaculũ fortitudinis int̾p̃tat᷑.
Quid enĩ ꝑ zabulon intlłigimꝰ nͥ odiũ
uitioꝵ ⁊ Odiũ bonũ: odiũ ordinatũ. o¬
diũ uitioꝵ. Hunc ꝓculdubio in nobis
ñ peccare. ⁊ ñ peccando irasci. nͥ hoĩes uti¬
lit̾ ñ ad ocłm amando. eoꝵ uitiis indig¬
narie hũc hr̃e se filiũ: idem ꝓpb̃a sig¬
nificabat. cũ alibi dice̾̃t. ꝑfecto odio .o.¬
sacra zelũ dm̃ uł zelũ rectitudinis ape¬
tarũ irrũpens: adult̾antes gladio tr¬
u̾berat. Ecce qnͣtũ roboris accipiũt. ecce
qͣm fortes fiunt : qͥ de illiꝰ p̃dc̃e t̾re fruc¬
b comedũt. qͥ se int̾na suauitate refici¬
ũt. Recte gͦ post ysachar qͥ mertes int̾pre¬
tat᷑: ⁊ abulon .i. habitaculũ fortraidis no¬
scit᷑. qͥa post de gustatã et̾ne retͥbutionis du¬

Expanded text:
it ergo mox tam fortis contra omne periculum, quam ferox hostis vitiorum omnium. Hinc est quod post Issachar, Zabulon nascitur, qui habitaculum fortitudinis interpretaid enim per Zabulon intelligimus, nisi odium vitiorum. Odium bonum, odium ordinatum, odium vitiorum. Hunc procul dubio in nobis non peccare, et non peccando irasci, nisi homines utiliter non ad oculum amando, eorum vitiis indignari? Hunc habere se filium idem Propheta significabat, cum alias dixit: Perfecto odio osacra zelum Domini vel zelum rectitudinis appetarum irrumpens, adulterantes gladio transverberavit. Ecce quantum roboris accipiunt, ecce quam fortes fiunt, qui de illius praedictae terrae fructibus comedunt, qui se interna suavitate reficiunt. Recte ergo post Issachar, qui merces interpretatur, Zabulon, id est habitaculum fortitudinis nascitur, q