comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinis quod ĩuitus es flendu erat ab
ũicio dũ inciperes esse quod nolebas
nũt gaudendu ẽẽ em̃ incipies ĩmorͣlis¬
D. Mouor. Ne Omnes hii qui lcã¬
lum tuũ non aubiũt õnes p̃tea quos
uidisti umꝙͣ om̃es de quibꝰ legisti a¬
liquid et audisti et qͣntula ea ꝑs hoĩ
est quã nosse potueris. omes om̃o qui
uel olim nati sunt uel om̃ibus t̾ris aᷤ
seculis nascẽtur iter hoc egerũt acturi¬
q sunt. Cerne aĩo longam p̃cedenciũ
lougamq sequẽtiu cateruã comitũ qͦ
hac ip̃a hora tetu simul abeũtiu non
ꝑ uũ nũ pudebit credo sortem publica
priuatis urg̾e querimoniis du ex õm¬
bus uel unũ cui ĩuidias non uidebis¬
D Morior. Nõ hoc est ĩpossibile fie̾i
et iugu fortuẽ ꝑiter ac mortis excu¬
tere geminũ ingens bonu qd̾ uiuẽ¬
ti nulla umꝙͣ prosꝑitas largiretur.
Cogita aũt queso quot tibi et ꝙͣ gͣues

Expanded text:
sinis, quod invitus es; flendum erat ab sinis, quod invitus es; flendum erat ab initio, dum inciperes esse quod nolebas; nunc gaudendum: esse enim incipies immortalis. Morior. Omnes hi qui lectulum tuum modo ambiunt, omnes preterea quos vidisti unquam, omnes de quibus audisti aliquid aut legisti, et quantula ea pars hominum est quam nosse potueris, omnes omnino, qui vel olim nati sunt, vel omnibus terris aut seculis nascentur, iter hoc egerunt acturique sunt. Cerne animo longam precedentium longamque sequentium catervam comitum quoque, et hac ipsa hora tecum simul obeuntium non parvum numerum: pudebit, credo, sortem publicam privatis urgere querimoniis, dum ex omnibus vel unum cui invideas non videbis. Morior. Hoc est impassibilem fieri, et iugum fortune pariter ac mortis excutere; geminum ingens bonum, quod viventi nulla unquam prosperitas, largiretur. Cogita autem, queso, quot tibi et quam graves
Abbreviated transcription (Latin):
nec optabis de quibꝰ duobꝰ totide me
proximis tractatibus fatigasti. Iam pre¬
teria nec dolebis nec corꝑis aĩq defcĩbꝰ
subiacebis nec reru tediis aut morbis
aut senio aut hoñn dolis aut fortuẽ ua¬
rietate lassabere que si mala sunt mali
finis utiq bonus est tu paulo añ de hiis
õnibus que̾baris nũc eorũdẽ de fine
torqueris Uide ne sis miquus. unãq rẽ
rior. Nõ. Inter patrũ ỹmo om̃ latum
tritũq iter graderis solus nec tibi nescĩ¬
o quid aliud demũ maluisses ꝑge aut̃
non est abarrandi metus tot sunt uie.
duces comitesq DHeu morior.
Si quis est quẽ flentem mori dedece¬
at redire. Sedecuit uiuentẽ cũ instae
semꝑq supͣ uerticem uideret Und̾ mox
flend̃ sciret risu illu haud dubie flets
hic non longe seiuc̃tis spacio torq̃bat.¬
D Morior Rõ Non est ferendꝰ qui
sui gnis sortem luget sinon morereris
utiq ĩmortalis esses. sine id deflere ꝙ
morͣlis sis non flendi locus ubi eẽ de¬

Expanded text:
nec optabis, de quibus duobus totidem me proximis tractatibus fatigasti. Iam preterea nec dolebis, nec corporis animique defectibus subiacebis, nec rerum tediis, aut morbis, aut senio, aut hominum dolis, aut fortune varietate lassabere, que, si mala sunt, mali finis utique bonus est. Tu paulo ante de his omnibus querebaris; nunc eorundem de fine conquereris. Vide ne sis iniquus, unam rem qui rior. Iter patrum, immo omnium; latum tritumque iter graderis. Solus ne tibi nescio quid aliud demum maluisses. Perge autem, non est aberrandi metus; tot sunt vite duces comitesque. Heu, morior! Si quis est quem flentem mori deceat, ridere dedecuit viventem, cum instare semperque supra verticem videret, unde mox flendum sciret, risum illud haud dubie fletus hic, non longo seiunctus spatio, sequebatur. Morior. Non est ferendus, qui sui generis sortem luget: non morereris utique, nisi mortalis esses; sin id defles quod mortalis sis, non est flendi locus ubi esse de
Abbreviated transcription (Latin):
serat puulis et ruelauit ĩdoctis. Ad¬
de ꝙ tũ utilius tũ facilius tuũ erit
assurge̾. Illius enĩ conatus corꝑeis u̾i¬
bus egebat quas morbus extẽnuat
mors extinguit tibi ad surgend̃ nõ
nͥ cuz uiribꝰ est opus que uicina sepe¬

Expanded text:
sit parvulis et revelavit indoctis. Adsit parvulis et revelavit indoctis. Adde quod cum utilius, tum facilius tuum erit assurgere: illius enim conatus corporis viribus egebat, quas morbus extenuat, mors extinguit; tibi ad assurgendum, non nisi animi viribus est opus, que vicinia sepe
Abbreviated transcription (Latin):
faustũ qd̾ ĩuito accidit. Consensum
adhibe cũ sentire ĩcipies ꝙͣ bñ tecũ
agitur. hic quẽ metius carceris exi¬
tu mala uite reputans et mortis boͣ
p̃sagiens quasi dor ille socraticus:
diuinacõnis particeps et ob id sacro
appollim moriendo cantabis si nõ uo¬
ce saltem aĩo. Et nisi quod absit saltẽ
graue nimis expiatorũ te c̾minu
pondꝰ p̾mit quod fecisse uespasianꝰ
corpore legitur tu facias mẽte ut
assurgas moriens nec te dignũ cen¬
seas iacentem mori nec minꝰ hac
ĩ parte tibi tribuas ꝙͣ ille sibi ꝙͣuis
non ut ille sis pu̾ceps mors enim
nescit ĩꝑiu pn̾cipes non agnoscit
adequatrix optima multa forsan ĩ
uita certe in morte nichil illi licuit
qd̾ non liceat tibi qnͥ et plusculũ di¬
ume opus tibi ni respius affuturũ
spero. non qr tu melior. s qd̾ gͣtui¬
to dei amore felicior qui negata mag¬
nis et sapientibꝰ abscondita. ꝯces¬

Expanded text:
faustum quod invitis accidit. Consensum faustum quod invitis accidit. Consensum adibe: tunc sentire incipies quam bene tecum agitur, hoc quem metuis carceris exitu; et male vite reputans et mortis bona presagiens, quasi olor ille Socraticus divinationis particeps, et ob id sacer Apollini, moriendo cantabis, si non voce saltem animo. Et nisi, quod absit, grave nimis inexpiatorum te criminum pondus premit, quod fecisse Vespasianus corpore legitur, tu facies mente, ut assurgas moriens, nec te dignum censeas iacentem mori, neque minus hac in parte tibi tribuas, quam ille sibi, quod non ut ille sis princeps. Mors enim nescit imperium, principes non agnoscit, adequatrix optima. Multa forsan in vita, certe in morte nichil illi licuit, quod non liceat tibi; quin et plusculum divine opis tibi, ni respuis, affuturum spero, non quia tu melior, sed quod tu gratuito Dei amore felicior, qui negata magnis et sapientibus abscondita, conces
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ĩnũabiliũ officina est quãq clau¬
dit dolet is finem malorũ respuit
et quietem odit quã qui appetit labo¬
riose finem uite cupiat ncc̃e est qñ nł¬
lus est alius uel laboris finis uel ma¬
loru. Quid fles igitur dies adest
qui si trahe̾tur uotis erat optandus
et fortassis ut res hõim sunt et for¬
tune uis ĩmensa et ĩsultus uarii sepe
eciã uotis optatꝰ est tibidad Mori¬
or Nõ ymo e f̾rea et caduca domo
ad ethereũ atq et̾nã migras habita¬
culu et in liine pedem hñs mestꝰ
auelleris atq ĩuitus et nescio ꝙ̾ re¬
tro anxie respectas an sordĩ quas
dimictis oblitus an bonoru ad q̃ per¬
gis incredulis profecto si quod paulo
ante dicebã et magni dixerũt uiri
urãq dicit᷑ uita mors est allud est con¬
sequẽs ut eius finis qͥ mors d̾ uita st¬
us cart̾e̾ liberat iam uintula frãgũ¬
batu sciens quid queraris nescio¬
A Miror Rõ Uocat te rex tuus
felix nũcius sepe est eñ ut uidetur

Expanded text:
rum innumerabilium officina est; quam qui claudi dolet, is ferias respuit malorum et quietem odit; quam qui appetit laboriose finem vite cupiat necesse est, quando nullus est alius vel laborum vel malorum finis; quid fles igitur? Dies adest, qui si traheretur, votis erat optandus; et fortassis, ut res hominum sunt et fortune vis immensa et insultus varii, sepe etiam votis optatus est tibi. Morior. Imo e terrea et e caduca domo ad ethereum atque eternum migras habitaculum, et in limine pedem habens, mestus avelleris atque invitus, et nescio quid retro anxie respectans an sordium quas dimittis oblitus, an bonorum ad que pergis incredulus. Profecto si, quod paulo ante dicebam, et quod magni dixerunt viri, vestra que dicitur vita mors est, illud est consequens, ut eius finis que mors dicitur vita situs carcere liberat; iam vincula frangunbatum sciens, quid queraris nescio. Morior. Vocat te rex tuus, felix nuntius sepe est enim, nec videtur
Abbreviated transcription (Latin):
hac ad illã ꝑgitur. S Epero uitam etͤ¬
naz Rõ Una om̃n spes est que si rite
illam conspics et felicem te fauet et
utrãq sobrie ac modeste.G Spero e¬
ternã uitam. Rõ O felix insi te spes
ista fefellerit.¬

Expanded text:
hac ad illam pergitur. Spero vitam eternam. Una omnium spes est, que si rite illam concipis, et felicem te faciet etutranque sobrie ac modeste. Spero eternam vitam O felix, nisi te spes ista fefellerit
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽtie stͥptũ est. Ommes ĩsipientes
et ĩfelices supra modũ aĩe sue suꝑbi
mĩs ĩbecillitate cognita sic enĩ eode
libro sc̃ptũ legis Rex hodie est et tras
morietur tũ em̃ morietur homo here¬
ditabit ẜpentes et bestias et uermes
Iniciũ suꝑbie hominis apostatae facit¬
a deo qm̃ ab eo qui fecit illũ recessit
ta sunt reliqua quibus acriter circũ¬
spectis monstrũ est suꝑbus homũcio
Ebribus estuo. Rõ Estus hic aut

Expanded text:
Sapientie scriptum est: “Omnes insipientes Sapientie scriptum est: “Omnes insipientes et infelices supra modum anime sue superbi nis imbecillitate cognita. Sic enim eodem libro scriptum legis: “Rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes et bestias et vermes. Initium superbie hominis apostatare a Deo, quoniam ab eo qui fecit illum recessit, ta sunt reliqua, quibus acriter circumspectis, monstrum est superbus homuncio. ebribus estuo. Estus hic aut
Abbreviated transcription (Latin):
nissimas metus q ꝑꝑetuos fluctuãt.
an p̃teltoru obliuio an ignorãcia fu¬
turoꝵ an pñciuã an hostiũ insidie
an mortes amicoru an adu̾sitas ꝑ¬
seuerans an fugitiua prosꝑitas hee
non alie sũt uobis ad suꝑbiam scale
hiis ascenditis ad ruinã. At qui te¬
tera hom piacula et si ñustã aliqͣm
tñ extusacõnem suꝑbia et ĩiuidia nul¬
Do pccõ dolere pͥmꝰ ad salutẽ gradus
est. Et sicut suꝑbie est extolli sic hũi¬
litatis est dolere seq submitt̾e qd̾ qͥd
facile factu erit mox ut oculos ĩ teip̃
tota intencõne reflexeris. Qd̾ cũ ita
cuc̃ta arbitrii tui esse desitura illico ut
bona fide uolui̾s utq anĩt r̾ceptui
cecinei̾s teq ad tua signa ꝯu̾teris
Eluod ad pñs malũ att̾met unũ illd̾
adiecerĩ suꝑbiã esse eg̾tudinẽ miẜoꝵ
ac stultoru. Tales nempe sũt haud
dubie qui suꝑbiũt neq em̃ alit̾ super¬
uenit. neq bero sine causa in libro

Expanded text:
nissimas metusque perpetuos fluctuantis, nissimas metusque perpetuos fluctuantis, an preteritorum oblivio, an ignorantia futurorum ac presentium, an hostium insidie, an mortes amicorum, an adversitas perseverans, an fugitiva prosperitas. He non alie vobis sunt ad superbiam scale, his ascenditis ad ruinam; atqui cetera hominum pericula, etsi iniustam, aliquam tamen excusationem, superbia et invidia nulDe peccato dolere primus ad salutem gradus est; et sicut superbia est extolli, sic humilitas est dolere seque submittere, quod quidem facile factu erit, mox ut oculos in teipsum tota intentione reflexeris; quod cum ita cuncta arbitrii tui esse desitura illico, ut bona fide volueris, utque aiunt, receptui cecineris, teque ad tua signa converteris. Quod ad presens malum attinet, unum illud adiecerim, superbiam esse egritudinem miserorum ac stultorum; tales nempe sunt haud dubie qui superbiunt, neque enim aliter superbirent; neque vero sine causa in libro
Abbreviated transcription (Latin):
Uperbia extollor. Rõ Quid sui¬
bis aut̃ t̾ra et cinis. Tu ne tãtorũ
malorũ fasce obrutꝰ atq opp̃ssus extol¬
leris qui si te õmbꝰ malis explicitis uir¬
tutuz om̃ alis euectꝰ attolleres. hoc u¬
no bona oĩa corrupisses: nichil est eniz
ch̾rimꝰ creatꝰ raptim coiruit per quã
tu pccõt uis ascende̾. Si sic illi ob id u¬
nu accidit quid ꝑ hoc aliis culpis adiũc¬
tu tibi euẽturu arbitraris malũ sar¬
cinis tuis cumulu suꝑ ĩposuisti. Q¬
Suꝑbia euehor. Rõ Cur queso. An
non te mortalem an non assidue fatis¬
sentem an non pccorem an nõ mille
casibus expoĩtu. an non morti obnori¬
um mẽte. an non deniq te miserũ me¬
mĩsti: et non famosissimũ illud home¬
ricũ audiuisti Nil mmẜius t̾ra nutrit ho¬
mĩe. Scire uelim quid te horu potis¬
sime ad suꝑbiã cohartatur. an fragilitas
mẽbroru ex̾citusq morboru an bi¬
te breuitas. an cecitas aĩ interspes ua¬

Expanded text:
uperbia extollor. Quid superbis autem, terra et cinis? Tu ne tantorum malorum fasce obrutus atque oppressus extolleris, qui si te omnibus malis explicitus, virtutum omnium alis evectus attolleres, hoc uno bona omnia corrupisses. Nichil est enim pulcherrimus creatus raptim corruit, per quam tu peccator vis ascendere; si sic illi ob id unum accidit, quid per hoc aliis culpis adiectum tibi eventurum arbitraris? Malum sarcinis tuis cumulum superimposuisti. Superbia evehor. Cur, queso? an non te mortalem, an non assidue fatisentem, an non peccatorem, an non mille casibus expositum, an non morti obnoxium incerte, an non denique te miserum meministi? et non famosissimum illud Homericum audivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire velim, quid te horum potissime ad superbiam cohortatur, an fragilitas membrorum, exercitusque morborum, an vite brevitas, an cecitas animi inter spes va
Abbreviated transcription (Latin):
crꝯspicit. D Pr̃ est mͥ durissimꝰ. Nõ
Uide ne ille durior ut dũ ille dedecori tuo
obstat tu illi ꝯ uitam ꝑditis mioribꝰ ĩqui¬
tem filii n egligit ille demũ durꝰ est pr̃
et si facto te mitissimꝰ.at qui filiũ adrͨ¬
tuz iter trahit ope ꝯsilioq adiunãs et
sepe ꝟborũ sepe rerũ stimulis ĩpellẽs se¬
pe uel tardũ ĩ crepitans uel ĩnitũ ss as
pectu durꝯ est minime fructuosior filio
seueritas prĩs solet esse ꝙͣ comitas

Expanded text:
circumspicit. Pater est michi durissimus. circumspicit. Pater est michi durissimus. Vide ne tu illi durior, ut dum ille dedecori tuo obstat, tu illius vitam perditis moribus inquitem filii negligit, ille demum durus est pater, etsi fronte mitissimus, at qui filium ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sepe verborum, sepe rerum stimulis impellens, sepe vel tardum increpitans, vel pectu, durus est minime. Fructuosior filio severitas patris solet esse, quam comitas
Abbreviated transcription (Latin):
ac ẜ uos prẽs quibꝯ sola prĩa potestas
nus ĩ filios daret sepe acerrime obẜuas¬
se legunꝰ. In quibꝯ maxiẽ cassii et ful¬
mii nobili ͭ ͣ seueritas .i. tu niinꝰ blãdu
prẽm durũ dic D Patrem patior durũ¬
Rõ Qualẽ putes ille te passꝯ est puez
qualẽ ue deinceps adolescẽtem difficile
id quidez ꝑsuade hiis sibi ualde placẽtibꝰ
S trede in nichil durius ꝙͣ etatis illiꝰ
ĩ conditos mores pati. T Patior durũ
prẽm. Rõ Quid si dirꝰ est filius dura
duris efficacius lemũt᷑ et sepe medici moi¬
lioris difformior est cicatrix D ꝑa¬
trem durũ habeo Rõ Si pr̃ berus est
diligit si diligit non que mulceãt s que
prosint cogitat.D Ourissimꝰ est m
pr̃. Rõ Que tibi durissia illi forsan u¬
tilia uident᷑ cui et certius iudiciũ et ĩtor-¬
ruptior est affcũs. Adolescenͣ non nͥ q̃ sb̾
oculis sũt metitur etas maturior multa

Expanded text:
ac severos patres, quibus sola patria potestas ac severos patres, quibus sola patria potestas ius in filios daret, sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime Cassii ac Fulvii nobilitata severitas. I tu: nimis blandum patrem, dic durum. Patrem patior durum. Qualem putas ille te passus est puerum, qualemve deinceps adolescentem? Difficile id quidem persuadere his sibi valde placentibus, sed crede michi: nichil durius quam etatis illius inconditos mores pati. Patior durum patrem. Quid si durus est filius? Dura duris efficacius leniuntur, et sepe medici mollioris deformior est cicatrix. Patrem durum habeo. Si pater verus est, diligit, et si diligit non que mulceant, sed que prosint cogitat. Durissimus pater est michi. Que tibi durissima, illi forsan utilia videntur, cui et certius iudicium et incorruptior est affectus. Adolescentia non nisi que sub oculis sunt metitur, etas maturior multa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ et mulierculã pati non posse nõ est
uiri. B. Odit me nou̾ca. Rõ Ipsam
trem tuu amat satis est tibi odisse pa.¬
tris amatricẽ pio filio non licet. Sui
et illũ odit quẽ non oderit nãsi alteru
plꝰ ꝙͣ uirũ amat tu ille ne fueris. T¬
forsitan nou̾ce odiũ ꝙͣ nimiꝰ amor phe¬
dmͣ nosci et ypolitũ. Certe odiũ qd̾ ultisci
nephas ẽ leniendũ a̾ fugiendũ a̾ ferẽdũ
est nichil est quartũ q̃rele sepe odiũ ex¬
ricies prĩs sepe filio salubrĩs sẽꝑ
dampnosa mollicres non lingue tm̃ sed
nec uirge ꝑcendũ docti ꝯsulũt hiis duobꝰ
mimoꝵ Iuueniliũ astat in pͥmis cura
q̃ si frustra sunt g̾inoribꝰ morbis gͣuiora
remedia adiubent᷑ abdicatio et carter qͥn
et morte ueteri romano ad extremuz
supplicia et mors ꝙ non ꝯsules mõ et
duces quibꝰ ĩperiũ in omnes pub. offi¬
ci sstaret auctoritas s p̾uatos illos p̾scos

Expanded text:
enim, et mulierculam pati non posse, non est enim, et mulierculam pati non posse, non est viri. Odit me noverca. Ipsam trem tuum amat, satis est tibi: odisse patris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? Nam et si alterum plus quam virum amat, tu ille ne fueris. forsitan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytum. Certe odium quod ulcisci nefas leniendum, aut fugiendum, aut ferendum est; nichil est quartum: querele sepe odium exrities patris sepe filio salubris, semper damnosa mollities; non lingue tantum, sed nec virge parcendi docti consulunt. His duobus animorum iuvenilium constat in primis cura; que si frustra sint, gravioribus morbis graviora remedia adhibentur, abdicatio et carcer, quin et more veteri Romano, ad extremum supplicia et mors, quod non Consules modo et duces, quibus imperium in omnes publici consilii prestaret auctoritas, sed privatos illos priscos
Abbreviated transcription (Latin):
tristia letis et amara dultibꝰ temꝑent᷑
Atq utinã ex qͦlioͦ ĩꝑmixtũ hic dulce nõ
habitat. D Iniusta iͥ est nouerca. R¬
Non ĩepte uirgiliano epytheco uteris ꝙͣ¬
to aut̃ illa ĩnistior tibi tanto in illã ut
sis iustior enitere. D Nouerca mͥ suꝑ¬
bissima est. Rõ Et feĩe propũ suꝑbra
et nou̾ce est si geĩne cause unũ partũt
si hũc ualde diligis facile illu feres. T̾¬
No u̾ca ĩpia atq ĩportuã est michi Rõ
Esto illi pius ac paciens pietatem prĩ
debes paciõ ͣ feĩne reuerẽciã nouerce
DInsolens est nouerca Rõ Noli pati
ut potencior sit illius ĩsolenͣ ꝙͣ pietas
tu& nichil durũ inl arduũ est pietati hͨ
ad deũ hõmes eigit deũq ad homĩes in¬
clinat quociens noulca seuierit non tu
illã s prẽm cogita. D Iniuriosa ẽ nou̾¬
ca Riõ Muliebres ĩiurie ꝯtemptu me¬
lius ꝙͣ ultione plectũt᷑. D Grauẽ pati¬
or nou̾caz. Rõ Bñ ais bapatior̃ succube

Expanded text:
titia letis, et amara dulcibus temperentur, atque utinam ex equo! Impermixtum hic dulce non habitat. Iniusta michi est noverca Non inepte Virgiliano epitheto uteris; quanto autem illa iniustior tibi, tanto in illam ut sis iustior enitere. Noverca michi superbissima est. Est femine proprium superbia, et noverce est. Si gemine cause unum pariunt trem: si hunc valde diligis, facile illam fers. Noverca impia et importuna est michi. Esto illi pius ac patiens: pietatem patri debes, patientiam femine, reverentiam noverce. Insolens est noverca. Noli pati ut potentior sit illius insolentia, quam pietas tua. Nichil durum, nichil arduum est pietati: hec ad Deum homines erigit, Deumque ad homines inclinat. Quotiens noverca sevierit, non tu illam, sed patrem cogita. Iniuriosa est noverca. Muliebres iniurie contemptu melius quam ultione plectuntur. Gravem patior novercam. Bene ais “patior”. Succumbere
Abbreviated transcription (Latin):
inscia et in eloquẽtia et belli pacĩsꝙ
artibꝰ obẜuãdo et imitando multi oħi
illustres ex quictu illustriũ euasẽ. Iud̃
uide ne aũt tibi probonis ducibꝰ malos
elegeris errõe aliquo Aut bonoꝵ fle¬
bili raritate et uirtutu huiꝰ etatis ĩopi¬
a prorsus assequi neq̃as qd̾ ĩtendis

Expanded text:
in scientia et in eloquentia et belli pacisque in scientia et in eloquentia et belli pacisque artibus observando et imitando fit. Multi olim illustres ex convictu illustrium evasere. Illud vide, ne aut tibi pro bonis ducibus malos elegeris errore aliquo aut bonorum flebili raritate et virtutum huius etatis inopia prorsus assequi nequeas quod intendis.
Abbreviated transcription (Latin):
multuz quibꝰ quiuas sũt quidẽ
utinãq nõ płimi quoru ꝯu̾satio sit in¬
famis. Etio insi bonis artibꝰ a bonoꝵ
ꝯtubermo glam non queri S Ego hꝰ
ultimo submuus sꝑo uel bonoꝵ ex ẽplo
bonꝰ fieri uel si nichil aliud eoꝵ uł fa¬
miliai̾tatem solã glora michi fore. Rõ¬
Est id quidem in adolescẽte signũ p̃
cipue optimũ qui insi bonũ aĩm ha¬
beret neqͣꝙͣ iũgi bonis optaret. Est¬
ne enĩ amicitiaru ac fãĩliaitatũ fẽ
erit. si minꝰ mõ quod ĩte est nichil o¬
miseris ip̃a uolũtas bona. laudis et qle
p̃mio non carebit Prima em̃ et inxͣͣ
ꝑs uirtutis est. bonũ uelle qd̾ nͥ p̃ces¬
serit non sequetͥ uirtus  faĩliaĩte
bonoꝵ glorior. Nõ laudo id quidem
mõ hec te lucri cunispiã nec a᷑ spes
inducat eo ꝙ tantũ tua ꝑgat ĩtencio
ut silis illis fias Alioqͥn prope gła solã¬
Q Ex bonoꝵ ꝯuictuglam spero Rõ
Spes quid magna nec ĩproba qñ et

Expanded text:
t quidam utinamque non plurimi!, quorum conversatio sit infamis. Scio nisi bonis artibus aut bonorum contubernio gloriam non queri: ego hoc ultimo subnixus spero vel bonorum exemplo bonus fieri vel, si nichil aliud, horum vel familiaritatem solam glorie michi fore. Est id quidem, in adolescente precipue, signum optimum qui, nisi bonum animum haberet, nequaquam iungi bonis optaret: est enim amicitiarum ac familiaritatum fere erit; si minus, modo quod in te est nichil omiseris, ipsa voluntas bona laudis et glorie premio non carebit. Prima enim et maxima pars virtutis est bonum velle; quod nisi precesserit, non sequetur virtus. Familiaritate bonorum glorior. Laudo id quidem, modo nec te lucri cuiuspiam nec alia spes inducat eoque tua tantum pergat intentio, ut similis illis fias. Alioquin quod prop. Ex bonorum convictu gloriam spero. Spes quidem magna nec improba, quando et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ facere Et quid hiis obici possit in¬
telligo difficilius in suis ꝙͣ ĩ alienis ĩ¬
iuriis mitem esse difficile fateor s bo¬
nu de bono autẽ ac difficili omnẽ
esse untutez. Nec tu neges uirtutuz
amatoi̾bꝰ sunt cũcta faciba B. ffixũ
est ulcisci nõ Uincit pars deterior ob¬
sta illi dũ adhuc potes uictoriãq ille
prius ꝙͣ ea uti ceꝑit eripe st ãtãq mã¬
suetudinẽ attolle. Memento te hoĩe
multos quidez uindicasse penituit ne¬
minẽ pepertisse E Uitus sum Rrõ
Uinci ab hoste p̃stabit hostꝭ uictorẽ uĩ¬
cit ira.
De spe uincendi capͬ¬

Expanded text:
quam facere, et quid obici possit inquam facere, et quid obici possit intelligo: difficilius in suis quam in alienis iniuriis mitem esse; difficile, fateor, sed bonum; de bono autem ac difficili omnem esse virtutem nec tu neges. Virtutis amatoribus sunt cuncta facilia. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc potes, victoriamque illi priusquam ea uti ceperit eripe stratamque mansuetudinem attolle. Memento te hominem: multos quidem vindicasse penituit, neminem pepercisse. Ultus sum. Vinci ab hoste prestabat, hostis victorem vicit ira. 102 DE SPE VINCENDI
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ crudelissĩa lingua est. Sepe aĩ
seuitiã quã manꝰ non equauerat. lin¬
gua transcendit illa uero optima ut
crudelitat sic clemẽcie testꝭ est. Sonz
igit᷑ ad aurẽ tibi. illa cuiꝰ nõ młto añ
menuĩ ĩꝑatoris adriani uox. siłq illa
tyberii de quo scͥptũ est. ꝙ cũ audissẽt
Unũ e reis carmeliũ nomĩe anticipas¬
se mortem exclamauit carmelius me
euasit. O uox ferox. et si dici põt
ipo uoc auctore ferocior ꝙ usitati sup¬
plicii cogitabat.quẽ se ĩ uinculis ma¬
nu sua perimens euasisset. Ecce du¬
o igr᷑ status uniꝰ sed mentiũ diu̾saꝵ
uno et eodi ꝟ̾bo ꝙ uarie usi sũt. Ille
ad p̃sentem hostem euasisti ait hic
de absente euasit inquid Ine suo ho¬
sti u ita donanit. hic muid̾it᷑ mortẽ
elige quid horu potiꝰ a te dictũ dici
uelis. An trãquillũ illud ueri pncipis
An illud altecũ imanũ carmficis¬
nec ignoro qͥn sit pronitius iube ista

Expanded text:
manus, crudelissima lingua est. Sepe animi manus, crudelissima lingua est. Sepe animi sevitiam, quam manus non equaverat, lingua transcendit. Illa vero optima ut crudelitatis sic clementie testis est. Sonet igitur ad aurem tibi illa cuius non multo ante meminimus Hadriani vox simulque illa Tiberii, de quo scriptum est quod, cum audisset unum e reis, Carnulium nomine, anticipasse mortem, exclamavit: “Carnulius me evasit”. O vox ferox et, si dici potest, ipso vocis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis manu sua perimens evasisset? Ecce duo igitur unius status sed mentium diversarum: uno et eodem verbo quam varie usi sunt! Ille ad presentem hostem “evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit; ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud vere principis, an illud alterum immane carnificisNec ignoro quam sit promptius iubere ista
Abbreviated transcription (Latin):
fiet qd̾ fieri optas et qd̾ metuis fiet.
ceterã mors ꝙͣ hosti paras sine tuoi
illi scelere p̃parata est Quid iuuat e¬
fati tursu ꝓperãtis ĩpellere et moritui
sanguinẽ morituras manꝰ ĩfice̾ non
scelestũ modo sed suꝑuacuũ est ĩpietate
tua proximũ ac festinãs tẽpꝰ arcesseᷤ
ꝙ si ualde uelis Nulla possis pietate
repelle̾ aut differre qͣnto tñquilliꝰ at
honestiꝰ ille integer es illesus siccꝰ et¬
tũ et ĩnocens ꝙͣ ut̾q cruẽtꝰ et tu noxiꝰ
huic abibis S Brgeo ulciscendi stimu¬
lis Rõcaue ne cesseri. Sed appone ill
memoriã illoꝵ qui non tm̃ mites hosti¬
bus s fauẽtes ac benefici fuere cont᷑¬
q illos tibi ꝓpone qui mẽbratim cesis
hostibꝰ adhuc rabiem spirãtes ne ꝙ¬
cadauera sc̃uierũt de hinc tecũ elige
quoꝵ siłis eẽ manis neq actus solos
s et u̾ba ꝯfer. ꝑs enĩ non ꝑua crude¬
litats. in u̾bis est crudelis pes crudelior

Expanded text:
fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus inficere? Non scelestum modo, sed supervacuum est impietate tua proximum ac festinans tempus arcessere, quod, si valde velis, nulla possis pietate repellere aut differre; quanto tranquillius atque honestius ille integer et illesus, tu siccus et innocens quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibis. Urgeor ulciscendi stimulis. Cave, ne cesseris; sed oppone eis memoriam eorum qui non tantum mites hostibus, sed faventes ac benefici fuere contraque illos tibi propone, qui membratim cesis hostibus, adhuc rabiem spirantes, necadavera sevierunt: dehinc tecum elige quorum similis esse malis neque actus solos, sed et verba confer. Pars enim non parva crudelitatis in verbis est: crudelis pes, crudelior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑcendo cũ ulcisai posset. A ptissimũ
tollend hostibꝰ ĩstrumẽtũ est lenitas
in quo si creditũ esset herẽmo semi sa¬
piẽtissimo nec stãnitũ ex̾citus modo
uictor collo iugũ roͣnorũ ne cIugũ pͥ ͦ
cũ rliqͥs mox securĩ solus ĩꝑator po¬
cius ꝑtulisset G Ulciscendi pũgo acu¬
leis Rõ Resiste cogitacõĩbus piis ex¬
emplisq om̃ibꝰ que leuiorẽ ĩ partẽ
ĩclinare aĩmpossũt. et ĩ p̾mis meoria
uite breuis et ãbigue. hec enĩ seneͣcte
cui assencio. efficatissima uidet᷑ ad i¬
racũdiã leniendã racio cui is ip̃e quẽ
memor qui doctor accedit Nam quid
aliud senciebat ubi ait. Memento no¬
uissimoꝵ et desine ĩimitari. Sic est
enĩ. nilq ĩimicitias magis alit ꝙͣ cõ¬
dicõnis oblurio. Ei quidẽ cuiꝰ mortẽ
sitꝭ ne dubita morctur ꝰ haud dubie
est et idipiũ cito et fortasse hodie. Tu¬
q illũ forsitan qd̾ non cogitas p̃cursu¬
rus exspecta et paululũ et subsiste

Expanded text:
 cum ulcisci possis. Aptissimum tollendis hostibus instrumentum est lenitas, in quo si creditum esset Herennio seni sapientissimo, nec Samnitium exercitus modo victor collo iugum Romanum, nec iugum primo cum reliquis, mox securim solus imperator Pontius pertulisset. Ulciscendi pungor aculeis. Resiste cogitationibus piis exemplisque omnibus que leniorem in partem inclinare animum possunt, et in primis memoria vite brevis et ambigue: hec enim Senece, cui assentior, efficacissima videtur de iracundia lenienda, cui is ipse quem memoravi doctor accedit. Nam quid aliud sentiebat, ubi ait: “Memento novissimorum et desine inimicari”? Sic est enim nilque inimicitias magis alit quam conditionis oblivio. Si quidem iste cuius mortem sitis, ne dubita, moriturus haud dubie est et id ipsum cito, fortasse hodie tuque illum forsitan, quod non cogitas, precursurus; expecta paululum, subsiste:
Abbreviated transcription (Latin):
ses ĩcertũ eẽt. multi emĩ ẽẽ credũt᷑ qd̾
non lunt exꝑti aut̃ quid sunt scuĩt
Est hostis ĩ manibꝰ ulasci possũ hõꝰ¬
coris. Ali non quid poss. s quid deceat
extimãdũ est ne si quãtũ potes uelis
nil posse sit melius G Ulcisci possum.
nil dulciꝰ est uiudicta Rõ Ira nichil
amariꝰ. quã tur qͥd dulcem dixerint
mirai soleo sui dulce sin aliquid ĩ esse
ꝯsenseĩs/ dulcedo effera uiro indigna a
ꝓpͥa beluaꝵ earũq non oĩm s p̃morda¬
ciũ atq ferociũ nil hũanũ minꝰ ꝙͣ se¬
uitia et feritas. Cont᷑q mlhoĩsuũ mͣ

Expanded text:
redunt quod non sunt; experti autem quid sint sciunt. Est michi hostis in manibus, ulcisci possum. Acoris alii: non quid possis, sed quid deceat extimandum est ne, si quantum potes velis, nil posse sit melius. Ulcisci possum, nil dulcius est vindicta. Ira nichil amarius, quam cur quidam dulcem dixerit mirari soleo; sin dulce aliquid inesse consenseris, dulcedo effera, viro indigna ac propria beluarum earumque non omnium, sed premordacium atque ferocium. Nil humanum minus quam sevitia et ferita
Abbreviated transcription (Latin):
aut lentescet breui hora sedat irã
equor G Utiscor Riõ Ano actunil¬
tos offenderis una ĩiuria sepe ĩnũa¬
biles hostes fecit. S Ulciscar Rõplꝰ
teipsũ leseris ꝙͣ hostem. Illi corpꝯ for¬
sitan aut opes. tibi aĩ famãq corru¬
pers E Uiciscar kõ Quociẽs ulas¬
cendi studio ĩiuria gennĩata est leco
sepe uiricũ dissiłasse remediũ. sepe ul

Expanded text:
aut lentescet. Brevis hora sedat iratum aut lentescet. Brevis hora sedat iratum equor. Ulciscar. Uno actu multos offendes; una iniuria sepe innumerabiles hostes fecit. Ulciscar. Plus te ipsum leseris quam hostem: illi corpus forsitan aut opes, tibi animam famamque corruperis. Ulciscar. Quotiens ulciscendi studio iniuria geminata est, leso sepe
Abbreviated transcription (Latin):
habet misericordiã. et de pͤcatis suis de¬
p̃catur S Non ĩfero ĩiuriã s ulciscor¬
Riõ Quid refert p̾mꝰ p̾ces an ultimꝰ
non ẽ equũ qd̾ ĩ aliũ ĩpbes in te ꝓbes
uis ne seuiciã in hoste dãpnatã sequi
fieiꝰq illi similis moribꝰ cui dissiłimꝰ
aõ sis qd̾ ille pessinũ habet tuũ face̾¬
S Uolo quidẽ et licitũ est ulcisci. Rõ¬
Nec debes uelle ne ulla id licitũ lege
est ut defensio licita sit ulcio uetita.
Scriptũ est qui uindicari uult. a deo
ĩueĩet uindicta. Et rursus. ut pau¬
lo añ dixi mea est ultio et ego retri¬
buã eis ĩ tꝑe dicit dñs. Aliud tempꝰ
exspecta. sme ille te uindicet. qui et.
offendentis est dñs et offensi. Sol
bitus cura est opta poci ꝰ atq ora ut
ne ille qͥdez uindices sic hosts cͥmen in
tuã uerteris salutem Ultisci ẽ aĩꝰ¬
Rõ Datre spaciũ da cõsilio tempus¬
temp frena ĩpetũ differ. aut desinet

Expanded text:
habet misericordiam et de peccatis suis dehabet misericordiam et de peccatis suis deprecatur.” Non infero iniuriam, sed ulciscor. Quid refert, primus pecces an ultimus? Non est equum ut quod in alio improbas in te probes. Visne sevitiam in hoste damnatam sequi fierique illidque ille pessimum habet, tuum facere? Volo quidem et licitum est ulcisci. Nec debes velle nec ulla id licitum lege est: ut defensio licita, sic ultio vetita. Scriptum est: “Qui vindicari vult, a Deo inveniet vindictam”. Et rursus, ut paulo ante dixi, “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore” dixit dominus. Illud tempus expecta, sine ille te vindicet, qui et offendentis est dominus et offensi: soletbitus cura est, opta potius atque ora ut ne ille quidem vindicet: sic hostis crimen in tuam verteris salutem. Ulcisci est animus. Da ire spatium, da consilio tempus, frena impetum, differ: aut desinet
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura Duoꝵ nẽpe delcãbiliũ ilsd̾ pre¬
fend qd̾ diuciꝰ delc̃at fac tu hodie quo
ꝑpetuo delecteris ulła uero maior nlła
oritur GHonestũ est ulcisci Rõ ho¬
nestiꝰ est miserei multos clemẽcia ho-¬
nestauit nullã ulcio Nichil tam ne¬
cessartũ int̾ mortales nichil tam cõe
ꝙͣ uenia nemo est enĩ qui nõ pͤcet
nemo cui miseicordia opus sit qͣ ne¬
gata quis tam multos c̾minũ et cul¬
paru ext̾cabit nodos aut dissutu
dirutũq societatis hũane fedus sarci¬
etur. semꝑ ĩt sese homies semꝑqz in
illos tertabit ira dei nullꝰ erit ã litrũ
aut penaꝵ finis nec cessabũt arma
nec fulmĩa. ꝑce gͦ miserere et cõ¬
pesce aĩm. fac tu hoĩ qd̾ tibi ab hoĩe fie̾i
uelles qd̾ a de ꝯ uis. Impudent᷑ a dnõ
ueniã petit qui ꝯẜuo suo illã negat.
Ec clesi astic Ꝯ doctor clamat. Indignãs.
homo homĩ seruat irã. et a deo querit
medelam. In honñem sibi silẽm non

Expanded text:
sempiterna: duorum nempe delectabilium, illud preferendum quod diutius delectat. Fac tu hodie quo perpetuo delecteris; nulla vero maior, nulla oritur. Honestum est ulcisci. Honestius est misereri: multos clementia honestavit, nullum ultio. Nichil tam necessarium inter mortales, nichil tam commune quam venia: nemo est enim qui non peccet, nemo cui non misericordia opus sit: qua negata, quis tam multos criminum et culparum extricabit nodos aut dissutum diruptumque societatis humane fedus sarciet? Semper inter sese homines semperque in illos decertabit ira dei. Nullus erit aut litium aut penarum finis, nec cessabunt arma nec fulmina. Parce igitur, miserere et compesce animum, fac tu homini quod tibi ab homine fieri velles, quod a Deo vis. Impudenter a Domino veniam petit, qui conservo illam suo negat. Ecclesiasticus doctor clamat indignans: “Homo homini iram servat et a Deo querit medelam. In hominem sibi similem non
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙͣ uindicta. Et quidꝙ animi ĩpetu
homo ĩ hoĩem ꝯmittit asꝑiꝰ qd̾ si oĩo
rator sũmo duci sũme laudi tribuit ꝙ
aũt ꝓhibet uniꝰ laudẽ illi non ereptã
ad płimos ꝑueĩre hoc int᷑ multa pre¬
cipuũ p̃ cũctis opibꝰ hũt aĩ bona nõ

Expanded text:
est et quicquid animi impetu homo in hominem committit asperius. Quod si omnino rator summo duci summe laudi tribuit, qautem prohibet unius laudem illi non ereptam ad plurimos pervenire. Hoc inter multa precipuum pre cunctis opibus habent animi bona: non
Abbreviated transcription (Latin):
oculos claude ne radios solis aspiciãt
tamꝙͣl. a non oculis dãpnũ sit illã
non dadͥe nec nunꝰ claraz qd̾ non ui¬
deas nec mnꝰ uerũ esse ꝙ nescias.
quis tam cecus ut nõ uideat quis tã
hebro ut nesciat uei̾tati r̾ruz nich de¬
trahit sens ꝯ aut ĩtellcũs ĩfirmitas.
Mos equidẽ non ĩfirmi n obtusi
s quod ex cusacõe caret dissimulatoe̾s

Expanded text:
oculos claudere, ne radios solis aspiciant, oculos claudere, ne radios solis aspiciant, tamquam luci ut oculis damnum sit, illam non videre, nec minus clarum, quod non videas, nec minus verum esse, quod nescias. Quis tam cecus ut non videat, quis tam hebes ut nesciat? Veritati rerum nichil detrahit sensuum aut intellectus infirmitas. Vos equidem non infirmi neque obtusi, sed, quod excusatione careat, dissimula
Abbreviated transcription (Latin):
huãna oĩa pari mors turbĩẽ propellit
D.Amisi gͥmanũ optimũ Rõ Aui¬
de illo uti debueras id silentiꝰ egisti
nõ mortis ĩiuria s segnicies tua ẽia
suũ ius exͥcuit tuã tu neglexistĩ D¬
Mors me lusit non putabã tã cito moi̾¬
turu Rõ Siã que nolẽbꝰ accidũt cito
fic̾i uidẽt᷑ que optãtibꝰ aut̃ sero P
ta sibi uehemẽtissimꝰ amor idulget
mlq sibi nõ spondet amorosqz cogi¬
tatus/ et ꝙ ꝙ est gustui adu̾su uitat
ac refugit uñ et qui amãt pene sibi
esuas delicias suas fingũt. Tu si fra¬
trẽ natu noueras et morͣlẽ ẽẽ scire
debueras/ et idc̾to si prouisã mortem
ĩopinũ uelud aꝙ doles longe erras si
ĩprouisa aũt fuit errasti Rõ Eriebã
moilez s de morte non cogitabã Rõ
Incõsulte s hec dissimulacõ ur̃a est
uix uinꝙͣ mori creditis morͣlis tñ et
uero cũ nõ mori nũꝙͣ mori aut̃ sẽ ꝑ
nr̃e lex ĩmobilis sit nẽ s nos assidue

Expanded text:
mana omnia, pari mors turbine propellit . Amisi germanum optimum. Avide illo uti debueras: id si lentius egisti, non mortis iniuria, sed segnities tua est. Illa ius suum exercuit, tuum tu neglexisti. Mors me lusit: non putabam tam cito moriturum. Omnia que nolentibus accidunt, cito fieri videntur; que optantibus autem sero. ta sibi vehementissimus amor indulget, nichilque sibi non spondet, amarosque cogitatus et quicquid est gustui adversum vitat ac refugit. Unde et qui amant pene sibi eternas delitias suas fingunt; tu si fratrem natum noveras, et mortalem nosse debueras, et idcirco si provisam mortem inopinum velut aliquid doles, longe erras, si improvisa autem fuit, errasti. Sciebam mortalem, sed de morte non cogitabam. Inconsulte. Sed hec dissimulatio vestra est, vix umquam mori creditis mortales, cum et vero cum non mori numquam, mori autem semper vestre lex immobilis sit nature; sed vos adsidue
Abbreviated transcription (Latin):
randa sũt õma que uidẽt᷑ gͣuia et¬
si credit᷑ opp̃ssura sũt. D. Amãtissi ͫ
frem amisꝰ Rõ Inuisũ amisisse pe¬
ius fueãt illius enĩ amara huiꝰ aũt
ip̃a ꝙͦ mẽoria dultis est D Bratissim
ipĩs ab incuba ᷝ ͥᷤ uite comitẽ ꝑdidi so
De morte amici cap̃ li

Expanded text:
randa sunt omnia, que videntur gravia, etranda sunt omnia, que videntur gravia, etsi creditur oppressura sunt. Amantissimum fratrem amisi. Invisum amisisse peius fuerat: illius enim amor, huius autem ipsa quoque memoria dulcis est. Gratissimum ipsis ab incunabulis vite comitem perdiDE MORTE AMICI Ami
Abbreviated transcription (Latin):
tñ clauẜ nauĩ sese oculis ĩgerũt et
nesciendi auidi ĩgemũ irrũpũt et
obliuiscendi cupidã momoriã ĩt̾pel¬
lũt et multa in dies fert uita hom̃
que nos cogitare adigant que nolle¬
tis que ue dissimulationes nr̃as a̾
noruz a ctuũ suꝑfluit quid fles mor¬
tuũ aut quid illi aut quid tibi qͥd¬
ue aliis tuꝰ hic fletus prodost ut sit
malũ mors qd docti negãt qd̾ nemo
negauit mali irreꝑabilis est fletus
ĩutilis et certe si quid p̃ter aĩ uiciã
dici miẜu decet si quid penitꝰ ĩ r̾bꝰ.
est flebile flendũ pocius dũ ĩpendͭ
qm dũ trãsiit qd̾ regem profc̃õ illũ
nõ latebat cuiꝰ paulo añ meĩimꝰ
DOptimi morte frĩs afficior. R¬
Nullꝰ affectus ĩtentior ꝙͣ patͥnꝰ ꝙͣ¬
obrẽ et que ĩ morte filii dc̃a st̃ frĩs ad
ĩteritũ tnͣffer et que utrobiq dici
solent amicoꝵ et̃ ĩ morte profuerũt
que iactura par sũmis est ferenda
Tñ ut reliqͣ uno eii aĩ robo̾e tolle¬

Expanded text:
n: clausis namque sese oculis ingerunt, et nesciendi avidum ingenium irrumpunt, et obliviscendi cupidam memoriam interpellant, et multa in dies fert vita hominum, que vos cogitare adigant, quod nolletis, queve dissimulationes vestras aut norum actuum suplerfluit. Quid fles mortuum? aut quid illi, quid tibi, quidve alii tuus hic fletus prodest? Ut sit malum mors, quod docti negant, quod nemo negaverit, mali irreparabilis est fletus inutilis. Et certe si quid preter animi vitium dici miserum decet, si quid penitus in rebus est flebile, flendum potius dum impendet, quam dum transit. Quod Regem profecto illum non latebat, cuius paulo ante meminimus. Optimi fratris morte afficior. Nullus affectus intensior quam ob rem, ut que in morte filii dicta sunt, fratris ad interitum transfer, et que utrobique dici solet, amicorum etiam in morte profuerint, que iactura par summis est, ferenda tamen ut reliqua. Uno enim animi robore tole
Abbreviated transcription (Latin):
aliena cũ sua cuiq semꝑ noceat ꝓsit
nũꝙͣ T Innocens dampnatꝰ su Rie
Quid igit᷑ nocens malles sic enĩ au¬
tippe quigi socrates moriens rũdit
muliebriter lamẽtanti qd̾ is ĩnocens
moretur atqui et si aliqui ꝯͣriũ opĩã¬
ti sist longe tñ est ĩnocentẽ ꝯdempnai
tollerabilius ꝙͣ nocẽtem hic enĩ solum
suppliciu gͣue est illit et cã suppliciid
Inusto populi nidicio dampnatꝰ sum¬
Ro Expectes ut populꝰ ĩ te rcm̃ uide¬
at qͥ nec in se nec in alio unꝙͣ uidit
magnũ tue ĩnocentie argumẽtũ fuit
a nocentibꝰ ꝯdempnari. D populꝰ
ĩmeritũ me ꝯdempnat. Nõ Idẽ her¬
cle nõ ĩmeritũ. s multa et magna ꝓ¬

Expanded text:
aliena, cum sua cuique semper noceat, prosit aliena, cum sua cuique semper noceat, prosit numquam. Innocens damnatus sum. Quid igitur? Nocens malles? Sic enim Xantippe coniugi Socrates moriens respondet, muliebriter lamentanti, quod is innocens moreretur. Atqui etsi aliqui contrarium opinati sint, longe tamen est innocentem condemnari tolerabilius, quam nocentem. Hic enim solum supplicium grave est, illic et causa supplicii. Iniusto populi iudicio damnatus sum. Expectas ut populus in te rectum videat, quod nec in se nec in alio unquam vidit? Magnum tue innocentie argumentum fuerit, a nocentibus condemnari. Populus inmeritum me condemnat. Idem, hercle, non inmeritum, sed multa et magna
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uel ĩ carce̾m uel ĩ mortẽ actus isle
uoͣ scelesassimꝰ et ins multa flagicia
notissime quoq quictus adulterni ui¬
olataruq religionu conco rdibꝰ oñ
iudicũ sentenciis ab solutus est quisꝙ
ue adeo false metuẽs ĩfamie est qͥ nõ
illius absolucõni cycednns hostis suii
dap̾na ͦ atq exiliũ anteponat. Sed
huana hec atq coĩa. n alcius aspi¬
cis uidebis p̃ssũ falso iudicõ celi regem
faĩliamq eiꝰ electissimã tanti uestigi¬
is ĩherentẽ ducis et qui hũc postease¬
cuti sũt tanta m̃ocẽtia tantisq uirtub ꝰ
in hos ipõs iudiciarii turbidĩs inc̾sus
ac scopulos incidisse. A Falso iudicõ
offendor. Rõ Est qui te uincet is qui
facit iudiciũ ĩiuriã paciẽtibꝰ quiq ait
mea est ultio et ego rtribuã eis ĩ tẽꝑe¬
Est et ubi non cogitas ip̃o iudicis aut
testis in pectõe magnũ in habitant ul¬
tores nultꝰ belue morsus est acrior ꝙͣ
in qua ĩstructo sepe profuit ĩiquitas

Expanded text:
 vel in carcerem, vel in mortem actus. Ille vero scelestissimus, et inter multa flagitia notissimi quoque convictus adulterii violentarumque religionum, concordibus omnium iudicum sententiis absolutus est. Quisquam ne adeo false metuens infamie est, qui non illius absolutioni, Ciceronis hostis sui damnationem atque exilium anteponat? Sed humana hec atque communia; sin altius aspicis, videbis pressum falso iudicio celi Regem familiamque eius electissimam, tanti vestigiis herentem ducis, et qui hunc postea secuti sunt tanta innocentia tantisque virtutibus, in hos ipsos iudiciarii turbinis incursus ac scopulos incidisse. Falso iudicio offendor. Est qui te vindicet: “is qui facit iudicium iniuriam patientibus”, quique ait: “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempoEst et ubi non cogitas: ipso iudicis aut testis in pectore; magni ibi habitant ultores. Nullus belue morsus est acrior qua; qua instructo sepe profuit iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
luiz Dat a rege ĩnocens ꝯdep̃nor
Et regũ plerũq sm̃e non iusticie
s uindc̃e sũt quisqͥs liberius uerbũ ꝯtͣ
licentias regias emiẜit cuicũq ĩinte¬
ritu libertatis frons obductior fui̾t
is lese reus erit maiestatis D Sz
ꝯdẽpnor a iudicibꝰ Nõ Inquo iudi¬
ce nullã uenenosius est aĩal a ẜpente
lesos se dolent quide homĩes nõ q̃rũ.
fecit enĩ ẜpens ꝙ suũ erat ꝙͣuis nõ ꝙ
placitũ pacienti certe iudices erant qͥ
eos ecia de quibꝰ dixi socratẽ ꝯdẽy¬
narũt elodiũ absoluerũt quoꝵ utrũ
eẽt ĩi quiꝰ dubitari põt ꝓrde ĩ ppłis a̾
sub regibꝰ aut indicibꝰ degenti ꝓpoĩtũ

Expanded text:
e innocens condemnor. Et regum plerumque sententie non iustitie, sed vindicte sunt, quisquis liberius verbum contra licentias regias emiserit, cuicunque, in intuitu libertatis, frons obductior fuerit, is lese reus erit Maiestatis. Sed condemnor a iudicibus. Iniquo iudice nullum venenosius est animal; a serpente lesos se dolent quidem homines, non queruntur: fecit enim serpens quod suum erat, quamvis non quod placitum patienti. Certe iudices erant, qui eos etiam de quibus dixi Socratem condemnarunt, Clodium absolverunt, quorum utrum esset iniquius, dubitari potest. Proinde in populis, aut sub regi
Abbreviated transcription (Latin):
Anisto iudicio dampnatꝰ sũ Rõ
Umnꝰ iudicis aut paucoꝵ uoce
testiũ dampnatꝰ popali uocibꝰ a tacito
optimũ dñia sentenͣ ab soluẽdꝰ si qͥde
rescinde. D Inuste iudicor. Rio ut
iusticia ĩustos sic ĩiusticia iustos p̃mit
ubi igitur ĩnista dampna ͦ ubi iustꝰ ẽ
reus nemo tam demẽs nͥ ĩsaniat ut h ͨ
ꝑuerti seq ĩiustũ iusto iudicio p̃mi ue¬

Expanded text:
niusto iudicio damnatus sum. Unius iudicis aut paucorum voce testium damnatus, populi vocibus, aut tacito optimum, divina sententia absolvendus, si quidem rescindere. Iniuste iudicor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣtoq ob tabilior mens bona ꝙ̃ apicia
fortuna ꝙͣuis illa laboi̾bꝰ hec deliciis af¬
siuat plus dicã tanto est meliꝰ iuste ec̃
dap̾nari ꝙͣ ĩniste ab solui ꝙͣto est pesꝰ
ĩpiũtu ꝙͣ puĩtu t̾men. In hoc enĩsce¬
leri iũcta iusticia est malo quid magͦ
bonũ ingens in illo aut̃ scelus et ĩpiũ¬
tas que nescio anscelere ip̃o peior sit
una certe et iusticie hoscis et multo rũ
radix est sceleru. D Iudicõ gͣuor mi¬
quissimo nõ Rens in solido fundata
et bñ sibi cõscia humeros hab ĩexpugͣ¬
plicii nullo fasce caruabit᷑ et uiribꝰ suis
et multo maxĩe celesti oꝑe cõsistet. E¬
rũt p̃terea quoꝵ sese paribꝰ solent᷑ euẽ¬
tibus haud sꝑnendi comites Rome fur¬
nis cauillus ac luuius saluiator atheĩs
Aristides atq milchiades multiq alii
Int̾ quos quidẽ quod mireris. Cyced
et socrates. An te horũ alicui an ĩ publi¬
o. Elodio similẽ fieri malis. At qui hoꝵ

Expanded text:
est optabilior mens bona, quam propria fortuna, quamvis illa laboribus, hec delitiis affluat. Plus dicam: tanto est melius iuste etiam damnari quam iniuste absolvi, quanto est peius impunitum quam punitum crimen. In hoc enim sceleri iuncta iustitia est, malo quidem magno bonum ingens. In illo autem scelus et impunitas, que, nescio an scelere ipso peior sit, una certe et iustitie hostis et multorum radix est scelerum. Iudicio gravor iniquissimo. Mens in solido fundata et bene sibi conscia, humeros habet inexpugnplicii: nullo fasce curvabitur, et viribus suis et multo maxime celesti ope consistet. Erunt preterea, quorum sese paribus soletur eventibus, haud spernendi comites, Rome Furius Camillus ac Livius Salinator, Athenis Aristides atque Meltiades, multique alii, inter quos quidem quod mireris Cicero et Socrates: an te horum alicui, an Publio Clodio similem fieri malis? Atque horum
Abbreviated transcription (Latin):
ris caruisse diffiniũt quod non dicerẽt
si ꝓsꝑitas duraret B Iustũ hẽmꝰ et
clemẽtem regem. Rẽ Illo suꝑstite moi
opta ne mutatã regni sortem lugeas bo¬
nu enĩ bonꝯ raro sequit᷑. malũ peior se¬
pe et peiorem pessimꝰ
De sereno¬

Expanded text:
ris caruisse diffiniunt, quod non dicerent ris caruisse diffiniunt, quod non dicerent si prosperitas duraret. Iustum habemus et clementem regem. Illo superstite mori opta, ne mutatam regni sortem lugeas: bonus enim bonum raro sequitur, malum peior, sepe peiorem pessimus. 86 DE SEREN