comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filius fili ẽ: & sempit̾ne. pat̾. pat̃ est. Unde
cũ ipse filiꝰ dicat. qui me uidet. uidet ce
patr̃ẽ: excecauit te oheretice impietas
dua: ut qui maiestatẽ fitii ñ uidisti. pa¬
tris głam ñ uideres: dicendo enĩ geni¬
tum ẽẽ qui ñ erat. filiũ asseris tẽporalẽ.
Et dũ filiũ asseris temporałe: credidisti
patrẽ ẽẽ mutabiłe. Mutabile enĩ ẽ non
sołu qd̾ minuit᷑. s etiã qͥcqͥd auget᷑. Et si
icłõ patri impar ẽ genitꝰ. qͥa ut tͥ uidet᷑
generatio eũ qui ñ erat genuit: imꝑfec¬
ta etiã erat generantis essentia. quȩ ad
hibendo qđ non habuit. generando ꝓfe¬
cit. S hane impiam ꝑu̾sitatem tuã fides
catholica execrat᷑ & dãpnat: quȩ in dĩta¬
te uera nicħ tẽporalitatis agnoseit: s uniꝰ
sempit̾nitatis &e patrẽ confitet᷑ & filiũ. Qͥa
splendor ex luce ortus ñ est luce posterior:
&e lux uera nũqm sui splendoris ẽ indiga:

Expanded text:
Filius, Filius est; et sempiterne Pater, Pater est. Unde Filius, Filius est; et sempiterne Pater, Pater est. Unde cum ipse Filius dicat: Qui videt me, videt et Patrem , excaecavit te, o haeretice, impietas tua, ut qui majestatem Filii non vidisti, Patris gloriam non videres: dicendo enim genitum esse qui non erat, Filium asseris temporalem; et dum Filium asseris temporalem, credis Patrem esse mutabilem. 85 Mutabile enim est, non solum quod minuitur, sed etiam quidquid augetur; et si ideo Patri impar est Genitus, quia, ut tibi videtur, generando eum qui non erat genuit, imperfecta erat etiam generantis essentia, quae ad habendum quod non habuit, generando profecit. Sed hanc impiam perversitatem tuam fides catholica exsecratur et damnat; quae in Deitate vera nihil temporalitatis agnoscit, sed unius sempiternitatis et Patrem confitetur, et Filium: quia splendor ex luce ortus non est luce posterior, et lux vera numquam est sui splendoris indiga,
Abbreviated transcription (Latin):
Re pudiatis gͥ longeq reiectis om̃ib opi¬
nionib impioꝵ. quib aut stulticia est
crux xp̃i aut scandału: exultet rectarũ
mentium fides: ce uerũ unũq dĩ filium.
ñ sołu scdm cłitatem. qua a patre genitꝰ.
s etiã scd̾m humanitatẽ qua de matre
uirgine ẽ natus intelligat. Ipse ẽ enĩ in
humilitate nr̃a: qui ẽ in maiestate diuina
uerus homo. & uerus ds̃. Sempit̾nꝰ in suis:
demporalis in nrĩs. Unũ cũ patre in sub¬
stantia. quȩ nunqm fuit minor patre:
unũ cũ matre incorpore qd̾ ereauit. In
assũptione enĩ naturȩ nr̃e: nob̾ factus ẽ¬
gradus. qͦ adipsũ ꝑ ipsũ possimꝰ ascendere.
Nam illa essentia quȩ semꝑ ubiq tota est.
locali descensione ñ eguit: & tã ei ꝓprium
fuit totã homini inseri:. qmͣ ei ꝓprium ẽ
totã a patre ñ diuidi. Manet gͦ qd̃ in pͥn¬
cipio erat uerbũ: & ñ est ei accidens. ut
qd̾ est aliqͣndo ñ fuerit. Sempit̾ne enim

Expanded text:
itur longeque rejectis omnibus opinionibus impiorum, quibus aut stultitia est crux Christi, aut scandalum, exsultet rectarum mentium fides, et verum unumque Dei Filium non solum secundum deitatem, qua a Patre genitus, sed etiam secundum humanitatem, qua de matre virgine est natus, intelligat. Ipse est in humilitate nostra, qui est in majestate divina, verus homo et verus Deus; sempiternus in suis, temporalis in nostris; unum cum Patre in substantia, quae numquam fuit minor Patre, unum cum matre in corpore quod creavit. In assumptione enim naturae nostrae nobis factus egradus quo ad ipsum per ipsum possimus ascendere. Nam illa essentia quae semper ubique tota est, locali descensione non eguit, et tam ei proprium fuit totam homini inseri, quam ei proprium est totam a Patre non dividi. Manet ergo, quod in principio erat Verbum , et non est ei accidens ut quod est aliquando non fuerit. Sempiterne enim
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sint. Cui unitatis nulłu poter̃t ha¬
bere consortiũ. qui in di filio do uero hu¬
manã negant manere naturã: impugna¬
dores salutiferi sacram̃ti. & paschalis exules
festi: qd̾ qͥa ab eugłio dissentiunt & simbo¬
lo contraclicunt. nob̾cum celebrare ñ posst̾:
qͥa & si audent sibi xp̃ianũ nom̃ assumere.
ab om̃i tam̃ creatura cui xp̃c caput ẽ re¬
pellunt᷑: uob̾ in hac solłepnitate. merito
exultantib pieq gaudentib: qui nulłu
recipientes in ueritate mendaciũ. nec de
natiuitate. xp̃i scdm carnẽ: nec de passio¬
ne ac morte:. nec de corꝑali resurrectione.
ei ambigitis. Qm̃ sine. ulla separatione dĩ¬
tatis. uerũ xp̃m ab utero uirginis. uerũ
in ligno erueis uerũ in sepulehro carnis.
uerũ in gła resurrectionis:. uerũ in dext̾a

Expanded text:
CAP. VII. Cujus unitatis nullum poterunt habere consortium, qui in Dei Filio Deo vero humanam negant manere naturam, impugnatores salutiferi sacramenti, et paschalis exsules festi; quod, quia ab Evangelio dissentiunt et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi audent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, ver
Abbreviated transcription (Latin):
teneat ordinẽ suũ renouata natura: necꝑ
uerse aut turpiter suꝑiorib inferiora p̃uab¬
ant. aut inferiorib suꝑiora succũbant. it
uiciis animũ suꝑantib ibi fiat seruitus
quẽ ue. susceꝑit uigilant̃ intelligat. Quȩ
noua facta st̃. ñ redeant. ad instabiłe. uetu¬
statem: & ñ amittat opꝰ suũ qui manũ m¬
sit ad aratrũ: s ad hoc attendat qd̾serit ñ
ad id respiciat qđ̵ reliquit. Nemo in idrẽ¬
cidat unde surrexit: s etiã si ꝓ infirmita¬
te corporea in aliquib adhuc languoribus
iacet: sanari instant̃ desideret ac leuari.
Hȩc ẽ enĩ salutis uia. & cepte in xp̃o resur¬
rectionis imitatio: ut qͥa in lubrico istus
uitȩ: diuersi casus lapsusq ñ desunt: ue¬
stigia gradientiũ a fluidis adsolida tͦnsfse¬
rant᷑: qm̃ sicut scͥptum ẽ: a dnõ gressus ho¬
minis dirigent᷑: &e uiam eiꝰ uolet. Cũ ceribt

Expanded text:
teneat ordinem suum renovata natura, nec teneat ordinem suum renovata natura, nec perverse ac turpiter superioribus inferiora praevaleant, aut inferioribus superiora succumbant, et vitiis animum superantibus, ibi fiat servitus quemve susceperit vigilanter intelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instabilem vetustatem; et non omittat opus suum, qui manum misit ad aratrum ; sed ad hoc attendat quod serit, non ad id respiciat quod reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit, sed etiamsi pro infirmitate corporea in aliquibus adhuc languoribus jacet, sanari instanter desideret ac levari. Haec est enim salutis via, et coeptae in Christo resurrectionis imitatio: ut quia in lubrico istius vitae diversi casus lapsusque non desunt, vestigia gradientium a fluidis ad solida transferantur: quoniam, sicut scriptum est, a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet. Cum ceci
Abbreviated transcription (Latin):
&e nature ꝓuectione gaudentes. qd̾ credimꝰ
pent species: nec ad se contẽplationẽ nr̃ãm
a cȩlestib t̾rena deflectant. Ptransactis habe.¬
ant᷑. quȩ ex maxima parte iam ñ st̃: ce mens
intenta mansuris. ibi desidium suũ figat :
ubi qd̾ offert᷑ eternũ ẽ. Quãuis enĩ spe salui
facti simꝰ & corruptibiłẽ adhue carnẽ mor¬
talemq gestemꝰ: recte tam̃ dicim᷑ in carne
ñ eẽ. si carnales nob̃ ñ dominent᷑ affectꝰ. et
&e quȩ humana poscit infirmitas. S qͥa ñ
omĩb desideriis seriuendũ. ne: qͥcqͥd caro
cupiscit implendũ ẽ: de. adhibendo tẽpam
modo ammonitos nos eẽ cognoscumꝰ: ut e¬
ni quȩ sub animi ẽ constituta iudicio nes
suꝑflua concedamꝰ: nec necessaria denegen
carnẽ. suã odio habuit: s nutrit & fouet iꝰ
Cũ utiq ñ ad uicia nec ad luxuriã s ada¬
bitũ sit alenda &e fouenda famulatũ. ut

Expanded text:
et naturae provectione gaudentes, quod credimus et naturae provectione gaudentes, quod credimus pent species, nec ad se contemplationem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte jam non sunt; et mens intenta mansuris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis non dominentur affectus; et et quae humana poscit infirmitas. Sed quia non omnibus desideriis serviendum, nec quidquid caro concupiscit implendum est, de adhibendo temperantiae modo admonitos nos esse cognoscimus, ut carni, quae sub animi est constituta judicio, nec superflua concedamus, nec necessaria denegemucarnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : cum utique non ad vitia, non ad luxuriam, sed ad debitum sit alenda et fovenda famulatum: ut
Abbreviated transcription (Latin):
finis carnis. s cõmutatio fuit: nec uirtutis
augm̃to consũpta substantia ẽ. Qualitas
transiit ñ natura defecit: &e factũ ẽ corpus
impassibile. qd̾ potuit crucifigi. factum ẽ
immortale qd̵ potuit occidi: facꝰtũ ẽ incor¬
ruptibile qd̃ potuit uulnerari. Et merito
dicit᷑. caro xp̃i in eo statii quo fuerat nota ne¬
sciri: qͥa nicħ in ea passibile. nicħ remansit.
infirmũ: ut &e ipsa sit ꝑ essentiã: & ñ sit ipsa
ꝑ gła̾m. Qd aũt mirũ. si hoc de xp̃i corꝑe¬
ꝓfitet᷑. qui de. omĩb xp̃ianis sp̃italib dicit.
itaq nos ex hoc neminẽ nouimꝰ sed̾m car¬
nem: Ex hoc inquit iniciũ nob̃ factũ est
resurrectionis in xp̃o. ex quo in eo qui pro
om̃ib mortuus ẽ. totiꝰ spei nr̃e forma p̃ces¬
sit: ñ hesitamꝰ diffidentia. nec incerta expe¬
ctatione suspendim᷑: s accepto ꝑmissionis
exordio. fidĩ ocłi̾s quȩ st̃ futura r̃a cernimꝰ:

Expanded text:
finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortale, quod potuit occidi; factum est incorruptibile, quod potuit vulnerari. Et merito dicitur caro Christi in eo statu quo fuerat nota, nesciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem mirum, si hoc de corfitetur, qui de omnibus Christianis spiritalibus dicit: Itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem ? Ex hoc, inquit, initium nobis factum est resurrectionis in Christo, ex quo in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed accepto promissionis exordio, fidei oculis quae sunt futura, jam cernimus;
Abbreviated transcription (Latin):
ris similitudo. qmͣ mortis. Qm̃ ditas. quȩ.
ab utraq suscepta hominis substantia ñ
recessit: qd̾ potestate diuisit. potestate con-
iunxit. Subsecuta st̃ itaq multa docum̃¬
ta: quib p̃dicandȩ ꝑ uniu̾sum mundũ
ficłi auctoritas conderet᷑. Et licet reuolu¬
tio lapidis. euacuatio monum̃ti. deposi¬
tio linteoꝵ. &e totiꝰ facti angeli narratores.
copiose ueritatẽ. dñicȩ resurrectionis astrii¬
erent: & mulierũ tam̃ uisui. &. apłõꝵ ocłis
frequent̃ manifestus apparuit: ñ sołu loqueis
cũ eis. s etiã habitans atq conuescens: et
ꝑtrectari se diligenti curiosoq contactu.
ab eis quos dubitatio ꝑstringebat admit.¬
occulta pandebat: & rursus ide uulnus
lateris. fixuras clauoꝵ. & omĩa recentissi
me passionis signa monstrabat: ut agnos
ceretur in eo ꝓprietas diuine humanȩq na¬
dure indiuidua ꝑmanere: & ita sciremus
diłi ab hac fide magister gentiũ apls paulꝰ:

Expanded text:
ris similitudo quam mortis: quoniam Deitas quae ris similitudo quam mortis: quoniam Deitas quae ab utraque suscepti hominis substantia non recessit, quod potestIII. Subsecuta sunt itaque multa documenta quibus praedicandae per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, et apostolorum fulis et cohabitans, atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis, quos dubietas praestringebat, admitScripturarum occulta pandebat. Et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae 56 passionis signa moceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus dilectissimi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
e qualis cęlestis. tales &e cȩlestes: sieut por¬
taiumꝰ imaginẽ terreni. portemꝰ ce ima¬
ginem ei qui de celo ẽ: multũ nob̃ de. hac
cõmutatione gaudendu ẽ. qua de ignobi¬
litate t̾rena ad celestem transferim᷑ digni¬
datem ꝑ illiꝰ meffabilem miscłiam. qui ut
nos in sua ꝓueheret: n nr̃a descendit:
ut ñ sołu substantĩ s etiã conditionem
nature: peccatries assumeret: ce ea sibi
pateret᷑ inferri auina impassibilitas. q̃
miserrime. exꝑtur humana mortalitas.
Uude. ne. turbatos discipłoꝵ animos longa
mestitudo cruciaret: denunciatã tridui mo¬
ram. tam mira celeritate breuiauit: ut dũ
ad integrũ scd̾m diem pars pͥmi nouissima.
& pars tercii pͥma concurrit: & aliqntũ spa¬
cio temporis decideret: & nicħ dierũ nume¬
ro depiret. Resurrectio gͥ saluatoris. nec ani¬
mam in inferno. nec carnẽ: diu morata est
in sepulchro: & tam uelox incoeruptȩ car¬
nis uiuificatio fuit: ut maior ibi eẽt sopo¬

Expanded text:
Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui est de coelo ; multum nobis de hac commutatione gaudendum est, qua de ignobilitate terrena ad coelestem transferimur dignitatem per illius ineffabilem misericordiam qui ut nos in sua proveheret, in nostra descendit; ut non solum substantiam, sed etiam conditionem naturae peccatricis assumeret, et ea sibi pateretur inferri divina impassibilitas, quae miserrime experitur humana mortalitas. Unde, ne turbatos discipulorum animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum diem pars primi novissima et pars tertii prima concurrit, et aliquantum temporis spatio decideret, et nihil dierum numero deperiret. Resurrectio igitur Salvatoris nec animam in inferno, nec carnem diu morata est in sepulcro; et tam velox incorruptae carnis vivificatio fuit, ut major ibi esset sopo
Abbreviated transcription (Latin):
ne retinenda ẽ: ce ad oc p̃sens exercitato
debet intendrut quȩ nimũ fideliũ exꝑi¬
m̃to breuis obseruantiȩ. delectar̃t. inconsu¬
tudinẽ transeant. intemerata ꝑmaneant:
aesi aliqͥt delicti irrepserit. celeri penitu¬
qse deleat᷑. Et qͥa antiquoꝵ morboꝵ diffici¬
Is e tarda curatio ẽ: tantd uelocrꝰ adhibe¬
nt᷑ remedia. qñto recentiora st̃ uulnera:
ur semꝑ ab om̃ib offensionib in integrũ re¬
surgentes. ad ilła incorruptibiłe głificandȩ
carnis resurrectionẽ. ꝑtinere meream᷑: in

Expanded text:
o debet intendi, ut quae animum fidelium experimento brevis observantiae delectarunt, in consuetudinem transeant, intemerata permaneant, ac si aliquid delicti irrepserit, celeri poenitudine deleatur. Et quia antiquorum morborum difficilis et tarda curatio est, tanto velocius adhibeantur remedia, quanto recentiora sunt vulnera: ut semper ab omnibus offensionibus in integrum resurgentes, ad illam incorruptibilem glorificandae carnis resurrectionem pervenire mereamur in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ẽ suꝑ om̃e nom̃. In quo utiq assũpti
hominis exaltatio cõmendat᷑: ut in curꝰ
passionib indiuisibilis manet deitas:
idem coeternꝰ sit in gła ditatis. Ad hanc par¬
ticipationem meffabilis muneris. beatum
transitũ fidelib suis ipse dñs p̃parabat:
cũ instanti iam ꝑximꝰ passioni. ñ sołu pro
apłis suis atq discipłis. s etiã ꝓ uniu̾sa ec

Expanded text:
quod est super omne nomen . In quo utique assumpti hominis exaltatio commendatur, ut in cujus passionibus indivisibilis manet Deitas, idem coaeternus sit in gloria Deitatis. Ad hanc participationem ineffabilis muneris beatum transitum fidelibus suis ipse praeparavit, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis, atq
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos phase: id ẽ transitꝰ dicit᷑. attestan¬
de euãglista atq dicente. Ante. diem fe¬
stum pasche: sciens iħe qͥa uenit hora eiꝰ:
ut transeat de hoc mundo ad patr̃e. Cuy
aũt naturȩ futurus erat transitꝰ iste: nͥ
ẽ: ñ diuidit᷑ a suscipiente susceptꝰ: & honor
ꝓuehendi ꝓuehentis nominat᷑ augm̃tũ:

Expanded text:
Hebraeos Phase, id est transitus dicitur, attestanHebraeos Phase, id est transitus dicitur, attestante Evangelista, ac dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem naturae futurus erat transitus 289 isteest, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis
Abbreviated transcription (Latin):
Io exordio temporalis. nulla uarietate.
mutabilis: nec ab uno diuisus. nec ab om̃i¬
potente. diuersus. sempit̾ni genitoris uni¬
genitus sempit̾nꝰ: ut mens fidelis credeis
deitatis essentia. nec unitatẽ gradibus
diuidat: nec trinitatẽ. singularitate.
confundat. Non aũt sufficit dĩ filium
insola patris nosse: natura: nͥ eũ ñ rece¬
dentẽ a ꝓpriis. agnoscam in nr̃is. Exina¬
nitio enim illa qm reparationi impen¬
dit humanȩ: dispensatio fuit miserati¬
onis. ñ priuatio potestatis. Nam cum ex
g̾no consilio dĩ. ñ ess aliud nom̃ sub cȩlo
datũ hominib. in quo oporteat saluos fi¬
eri: inuisibilis uisibilem. intẽporalis tem¬
poralem. imꝑassibilis passibilem substan¬
dam suã fecit: ñ ut uirtꝰ deficeret in in¬
firmitate: s ut infirmitas in incorruptibi¬
lem poss transire uirtutẽ: Ppt̃ qd̃ ipsa fe¬
stiuitas quȩ a nob̃ pascha nominat᷑. apud

Expanded text:
lo exordio temporalis, nulla varietate lo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis credens eadem unius Deitatis essentia nec unitatem gradibus dividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis, agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei non esdatum hominibus in quo oporteret salvos fieri, invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit, non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorruptibilem posset transire virtutem. Propter quod ipsa festivitas, quae a nobis Pascha nominatur, apud
Abbreviated transcription (Latin):
litas nulli asꝑnanda diuitũ: nulli ẽ erubis¬
cenda nobiliũ. Nec enĩ intantũ ꝓuehi pot̾
quelibet. felicitas humana fastigiũ: ut eͥ¬
ni qd̃ oꝑatus ẽ: diligite qd̾ dilexit: & inis¬
nientes in uob̃ dĩ grãm. urãm in illo red¬
mate: naturã. Qm̃ sicut ille pauꝑtate di¬
uitias ñ amisit: glam humilitate. ñ mini¬
it. et̾nitatem morte ñ ꝑdidit: ita &e uos es¬
dem gradib. hisdemq uestigiis. ut cȩlesta
app̃hendatis. trena despicite. Susceytis
eni erueis ẽ int̾fectio cupiditatũ: occisio
incioꝵ: declinatio uanitatis: &e abdicatio
mis erroris. Nam eũ pascha dñi ñ im¬
udicus. ñ luxuriosus. ñ suꝑb celebret
auarus: nulli tam̃ ab hac festiuitate.
songuis qm̃ heretiei separant᷑. Maximẽꝙ
ii qui de uerbi incarnatione. male. sen¬
dunt: aut minuendo qd̾ ẽ ditatis: aut.
cuacuando qd̾ ẽ carnis. Uerus eñ ds̃ ẽ filiꝰ
d̃ĩ totũ habens ex patre qd̃ pat̃ est: nul¬

Expanded text:
litas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestiini quod operatus est; diligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nul
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ds. Implet. gͦ ħe ꝓprietatẽ. nominis siu.
& qui ascendit in cęlos. ñ deserit adoꝑtatoᷤ:
Qui sedet ad dexterã patͥs. is totiꝰ habitator
ẽ corꝑis: &e ipse deorsum confortat. ad pati¬
entiam: qui sursũ inuitat ad głam. Nec int̃
trepidandũ. Ibi quidẽ blandiunt᷑ decepti¬
ones: & hic graueseunt labores: s qͥa miscdĩa
dñi plena ẽ t̾ra. ad est nob̃ xꝑi ubiq uicto¬
ria: ut impleat᷑ qd̾ ait. Nolite timere: qͥa
ego uici mundũ. Siue. gͦ contra ambiton
scli.siue. cont᷑ concupiscentias carnis sue
tra hereticoꝵ iacula dimicem : dnũ eruce
semꝑ armam᷑: nec unqͣm a paschali festo ra¬
etates. quȩ diu̾sarum plenȩ. st̃ passionus
aplicȩ exhortationis ineminisse. debemꝰ qui

Expanded text:
. Implet ergo Jesus proprietatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum invitat ad gloriam. CAP. Itrepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur quod ait: Nolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec enim umquam a paschali festo reietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationi
Abbreviated transcription (Latin):
congrue uob̾ qͣntũ
in se habeat uita credentiũ: &e qͦd festo ho¬
norat᷑. morib celebret᷑. Quã aũt hoc utile
sit ipsi ꝓbastis: &. ex ur̃a deuotione didrei¬
stis. quantũ ꝑsint animis atq corporib
ꝓlixiora ieuinia: frequentiores p̃ces: e iͥt¬
mosinȩ largiores. Nemo enĩ fere ẽ. quiñ
hac exercitatione ꝓfecerit: & in abdito
conscientiȩ suȩ: aliqͥd quo recte possit
gaudere: condiderit. S hȩc lucra ꝑseue¬
ranti st̃ seruanda custodia: ne indesidi
rum obseruantia hoc uoluerimꝰ oꝑari.
ut aliqͥd sentiremꝰ erueis. in tẽpore. dñicȩ
pnsionis: annitendũ nob̾ est. ut etiã resur

Expanded text:
congrue vobis, quantum in se habeat vita credentium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, frequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte possit gaudere condiderit. Sed haec lucra perseveranti sunt servanda custodia, ne in desidirum observantia hoc voluerimus operari, ut aliquid sentiremus crucis in tempore Dominicae passionis, adnitendu
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ uoluit ẽẽ mortałẽ: ut credentib
in eũ nec ꝑsecutio insuꝑabilis. nec mors poss
eẽ t̃ribilis: cũ ita dubitandũ ñ eẽt de consor¬
nos sumꝰ mortui. nos sepulti: nos etiam in
ipso die tercio suscitatiᷤ. Unde apłs dicit.
Si consurrexistis cũ xp̃o. quȩ sursũ st̃ queri¬
te: ubi xp̃c ẽ indextera dĩ sedens. Quȩ sur sũ
sunt sapite: ñ quȩ suꝑ t̾̃ram. Oortui eñĩ estis.
& uita ur̃a abscondita ẽ cũ xp̃o in dõ. Cum
parebitis cũ ipso in gła. Ut aũt nouerint.
corda fideliũ habere se: unde. ad suꝑnã sapi¬
entiam spretis mund cupiditatib ualeañ
eleuari: spondet nob̃ dñs p̃sentiam suã di¬
cens. Ecce ego uob̾cum sũ om̃ib dieb: usq
ad consũmationem scłi. Non enĩ frustra ꝑ

Expanded text:
rectionem voluit esse mortalem, ut credentibus rectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consornos sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunto in Deo. Cum parebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . N
Abbreviated transcription (Latin):
natura: quȩ. nec nr̃is sua. nec suis nr̃a consu¬
meret. Quȩ ita uña inse fecit d̾itatis huma¬
nitatisq ꝑsonam: ut sub dispensatione in¬
firmitatũ atq uirtutũ. nec caro ꝑ diuini¬
tatẽ inuiolabilis: nec diuinitas ꝑ carnem
poss ẽẽ. passibilis. Suscepit nos illa natura.
quȩ &e ꝓpaginẽ nr̃i generis a cõmuni tra¬
mite ñ abrũperet: ae contagiũ peccati in
om̃s homines transeuntis exeluderet. In¬
firmitas sane: atq mortalitas. quȩ ñ pecca¬
tũ erant. s pena peccati. a redẽptore mun¬
di recepta st̃ ad suppliciũ: ut impenderen¬
tur ad p̃cium. Qd̾ gͦ in om̃ib hominib tnͣs¬
fusio erat d̃apnationis: hoc in xp̃o sacra¬
m̃tum ẽ pietatis. Prebuit eni se. erudelissi¬
mo exactori liber a debito: & ministras diabo¬
li iudaicas manꝰ in cruciatũ immaculatȩ. car¬
nis admisit. Quã idõ usq ad celerrimã resur¬

Expanded text:
natura quae nec nostris sua, nec suis nostra consunatura quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad supplicium, ut impenderentur ad pretium. Quod ergo in omnibus hominibus transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc p̾stat. redẽptio: ut eã sequi possit imita¬
do. Nam si mundana sapientia. ita in suis
głatur errorib ut quẽ. sibi ducem qͥsq delege¬
rit. eiꝰ opiniones &e mores atq omĩa instituta
sectetur: quȩ nob̾ erit cõmunio nominis xp̃i.
nͥ ut ei inseparabilit̾ uniamur. qui ẽ ut ipse
insinuauit. uia ueritas & uita. Nia scilicet
conu̾sationis sc̃e: ueritas docꝰtrinȩ diuinȩ:¬
in parentib pͥmis humani generis pleni¬
tudine. ita misericors ds creaturȩ ad ima¬
ginem suã facte: ꝑ unigenitũ suũ ib̾m xp̃m
uoluit subuenire: ut nec extra natitram
eẽt naturȩ reparatio. & ultra ꝓpriȩ origimᷤ
dignitatẽ ꝓficeret scda conditio: felix si ab
eo ñ deiceret᷑ qd̾ ds̃ fecit: felicior si in eo mane¬
at. qd̃ refecit. Multũ fuit a xp̃o accepisse for¬
mam: s plus ẽ in xp̃o habere substantiam.
Suscepit enĩ nos in suã potestatẽ. illa nat᷑a

Expanded text:
hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitahoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei inseparabiliter uniamur, qui est, ut ipse insinuavit, Via, et Veritas, et Vita ? Via scilicet conversationis sanctae, Veritas doctrinae diin parentibus primis humani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam factae per 286 unigenitum suum Jesum Christum voluit subvenire, ut nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim nos in suam proprietatem illa natura
Abbreviated transcription (Latin):
otum quidẽ diłmi paschale sacra¬
m̃tum. eugł̃ica nob̃ narratio p̃sen¬
tauit: & ita ꝑ aurẽ. carnis penet᷑.¬
tus est mentis auditꝰ: ut nemini nr̃m rerũ
gestarũ imago defuerit. cũ diuinit᷑ inspi
eio adlictus. qua seuicia erucifixus. & qͦ
sit gła suscitatꝰ. S adiciendu ẽ etiã nr̃i ser¬
nonis officiũ: ut sicut pia expectatione re.¬
poscere uos consuetudinis debitũ sentio:
ita sollẽpnitati sacratissimȩ lectionis. sub¬
iungatur exhortatio sac̾dotis. Quia gͥ apud
fideles aures ignorantiȩ locus ñ ẽ: semen
uerbi qd̾ est in p̃dicatione eugłii. debet in t̾ra
ur̃i cordis augeri: ut remotis suffocatiombꝰ
spinarũ ac tribuloꝵ libera infructus suos
ereant plantaria pioꝵ sensuũ & rectarũ
germina uoluntatũ. Crux eñ xp̃i quȩ sal¬
uandis ẽ impensa mortalib: ae sacram̃tum
ẽ e exempłu. Sacram̃tũ quo uirtꝰ implet᷑
diuina: exempłu quo deuotio ineitat᷑ hu¬
mana: qm̃ captiuitatis iugo erutis. etiam

Expanded text:
tissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspicio addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suras: difficile sit. ut bene sibi conserans
bitatem obtrectantiũ lingua ñ morclen
iusticia. Iam cũ ad ipsas rerũ tẽporaliu
uarietates. cogitatio humana conueris
qnͣtȩ se opponunt caligines. qnͣti praus
opinionũ obruunt᷑ errores: ut de obiet
contrarioꝵ. sumat᷑ materia querelarĩ
Nam licet om̃ium fideliũ corda ñ clubites
nullis mundi huiꝰ partib. nullisq tẽpi¬
rib ꝓuidentiã abesse diuinã: nec de-
stellarũ potestate quȩ nulla ẽ. scłarium
negocioꝵ pendere ꝓuentꝰ. s ȩquissimo e
clementissimo sũmi regis arbitrio eun

Expanded text:
suras, difficile sit ut bene sibi consciam suras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non dubitent, nullis mundi hujus partibus nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptum. ut excitet desideriũ. & p̃stet aux¬
ilium: dicente. ꝓpħa. iacꝰta in dm̃ cogitatũ
duũ. & ipse te enutriet. Anforte. qͥsqm ita
insolent̾ suꝑbit. ita se illesum. ita immacu¬
latum ẽẽ p̃sumit: ut nullis ĩa renouatioĩs
indigeat: fallit᷑ ꝓr sus ista ꝑsuasio: cenimia
uanitate ueterascit: quicũq int̾ tẽptatio¬
nes istius uitȩ. ab omi se uulnere credit im¬
munem. Plena omĩa ꝑicł̃is: plena st̃ laque:¬
is. Incitant. cupiditates: insidiant᷑ illece:
bre: blandiunt᷑ lucra: d̾apna deterrent.
Amarȩ st̃ obloquentiũ linguȩ: nec semper
ueracia st̃ ora laudantiũ. Inde seuit. odiũ:
hine decipit mendax officiũ: ut facili sit
uitare discordem: qm declinare fallace
In ipsis aũt uirtutib obtinendis. tas
bius modus ae tã incerta diseretio ẽ. ii
qͥsqmͣ int̾ bonoꝵ maloꝵq confinia. sib¬
lissimi discriminis potuerit seruaren¬

Expanded text:
praeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxpraeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxilium, dicente propheta: Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet . An forte quisquam ita insolenter superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupidibrae; blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius itare discordem, quam declinare fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare men
Abbreviated transcription (Latin):
płiea diłmi doctrina nos ammonce:
ut deponentes ueterẽ hominẽ.
cũ actib suis. de die in diem sc̃a
ut cordis nr̃i receptacułu tanto hospite.
ñ sit indignũ. Et sic̃ in domib manufac¬
aut infusione. imbriũ. aut turbine ꝓcel¬
larũ. uł ipsa fuerit antiquitate corrup¬
tum. in integrũ cura restituat: ita iugi
oportet sollicitudine p̃caueri. ne. qͥd in
nrĩs animis incõpositũ: ne. qͥd inueniat᷑
immundũ. Qm̃uis enĩ edificium nr̃m.
sine oꝑe sui ñ subsistat artificis: nec fabri¬
ca nr̃a ẽẽ possit in columis. nͥ ei ꝑtectio p̃¬
fuerit conditoris: tam̃ qͥa rationabiles la¬
pides sumꝰ. ce uiua materies: sic nos au¬
ctoris nri extruit manus:. ut cũ opifice:
obedientia se humana ñ subtrahat: nec
ab illo bono sine. quo ñ potest bona ẽẽ de
ficiat. At si qͥd sibi impossibile aut ardu¬
um. in mandatoꝵ effectib exꝑit᷑: ñ in se ma¬
neat. s ad iubentẽ recurrat: qui idõ dat

Expanded text:
issimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufacaut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat: ita jugi oportet sollicitudine praecaveri, ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris: tamen quia rationabiles lapides sumus, et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruit manus, ut cum opifice igitur Dei obedientia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non pficiat: ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat
Abbreviated transcription (Latin):
dia celebret᷑: cunctoꝵ se fideliũ corda scĩ¬
ficent. Mitescat seuicia: mansuescat ira.¬
cundia: remittant sibi om̃s culpas in¬
uicem suas: nec exactor sit uindictȩ. qui
petitor ẽ ueniȩ. Dicentes enĩ dimitte nob̾
debita nr̃a. sicut &e nos dimittimꝰ debito¬
rib nrĩs: durissimis uinculis nos illiga¬
mus: nͥ qd̾ ꝓfitem᷑ implemꝰ. Unde si oratio¬
nis huꝑ sacratissimũ pactũ. ñ tota sui
conditione seruatũ est: nc̃ saltẽ conscien¬
tiam suã unꝰquisq cognoscat: & alienis
ignoscendo delictis. abolitionẽ. suoꝵ obti¬
neat peccatoꝵ. Dicente ñaq dño. si dimi¬
seritis hominib peccata eoꝵ. dimittet &
uob̾ pater ur̃ qͥ in celis ẽ delicta ur̃a: noz
longe ẽ ab unoqͦꝙ qd̾ poseit. cũ de benig

Expanded text:
tia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctitia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctificent. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia, remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae, qui petitor est veniae. Dicentes enim: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis nos vinculis illigamus, nisi quod profitemur impleamus. Unde si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est, nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester, qui in coelis est, delicta vestra : non longe est a
Abbreviated transcription (Latin):
plius ẽ expetendũ: qui tota forte anni
spacia. aut securiꝰ aut negligenteꝰ tnsie¬
runt: Quos caritate debita cõmonemꝰ᷑:
ut ñ id̃o sibimet blandiant᷑. qͥa nob̾ con¬
scientiȩ singłoꝵ patere ñ possunt: cũ ocłos
dĩ simul uniuersa cernentes. ñ abdita lo¬
coꝵ. ñ parietũ septa secludant: nec sołu
ei acta ce cogitata. uerũ ce agenda ce cogi¬
tanda sint cognita. Ista gͦ scientia sũmi
iudicis. iste ẽ tremendus aspectꝰ: cui ꝑui¬
um ẽ om̃e solidu. & aꝑtum om̃e secretũ:
cui obscura clarent. muta respondent:
silentiũ confitet᷑. & sine uoce mens loqͥt᷑.
Nemo patientiã bonitatis dĩ de peccato¬
rũ suoꝵ impunitate contẽpnat: nec ideo
ilłu estimet ñ offensũ: qͥa ñdum ẽ exꝑtꝰ
iratũ. Non st̃ longe uitȩ mortalis indu¬
cie: nec diuturna ẽ licentia insipientiũ
uoluptatũ. in ȩt̾narum dolorẽ tnsitura
penarũ: si dũ iusticiȩ sententia suspen

Expanded text:
plius est expetendum, qui tota fere anni plius est expetendum, qui tota fere anni spatia aut securius aut forte negligentius transierunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt, cum oculos Dei simul universa cernentis, non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent, silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat; nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae vitae mortalis induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluntatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dum justitiae sententia suspend
Abbreviated transcription (Latin):
firunt᷑. Quȩ ut dignius celebremꝰ: salub̾¬
rime: nos quadraginta dierũ ieiunio p̃pa¬
remus. Non enĩ hi tantũ. qui ꝑ mortis xp̃i
resur rectionisq misterium. in nouã uitã
baptismo st̃ regenerante. uenturi: s etiã õs
nopłi renatoꝵ. utiliter sibi & necessarie p̃si¬
dium huy sc̃ificationis assumunt. Illi ut q̃
ñdum habent accipiant: isti ut accepta
custodiant. Dicente: nãq apło. qui stat. iui¬
deat ne cadat: nemo tanta ẽ firmitate.
suffultus: ut de stabilitate sua debeat. ẽẽ
cura cordis nr̃i specula tergamꝰ. Qnͣtũlibet
enĩ caste & sobrie mortalis hȩc uita ducat᷑:
quodã tam̃ puluere. t̾renȩ conu̾sationis
asꝑgit᷑ & nitor mentium ad dĩ imaginem
conditarũ. ñ ita a fumo toti uanitatis
alienꝰ ẽ. ut nulla possit sorde fuscari: &e ñ
semꝑ indigeat expoliri. Qd̃ si etiã cauts̃¬
simis animis necessariũ ẽ: qñto illis am¬

Expanded text:
feruntur? Quae ut dignius celebremus, saluberferuntur? Quae ut dignius celebremus, saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non enim ii tantum qui per mortis Christi resurrectionisque 165 mysterium in novam vitam baptismo sunt regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent, accipiant; isti, ut accepta custodiant. Dicente namque Apostolo: Qui stat videat ne cadat , nemo est tanta firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur, et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis am
Abbreviated transcription (Latin):
mani errore iudicii. suꝑior ẽ plerũq miqͥ
causa qmͣ iusti: uicinũ nimis atq conti¬
guum ẽ. ut etiã magnanimos ista concu¬
tiant: &e in aliqͦd illicitȩ causationis mur¬
mur impellant. Si qͥdem istis uarietatibꝰ
etiã excellentissimꝰ ꝓpħa dauid. usq ad ꝑi¬
culum se turbatũ ꝓfitetur &e dicit. Mei aũt
pene. moti st̃ pedes: pęne effusi st̃ gressus
mei: qͥa zelaui in peccatorib. pac̃e pecca¬
fortitudo. ut nulla inequalitatũ ꝑturba¬
tione quatiant᷑: ce multos fideliũ ñ adu̾sa
tantũ. s etiã scdã corrũpant: sanandis
ulnerib quib humana infirmitas sau¬
catur: diligens ẽ adhibenda curatio. Ido
em̃ de ꝑiculis quib hic mundus plenꝰ est.
quedã breuit᷑ ꝑcueurri: ut dicente sc̃pta.
qs glabitur castũ se. habere. cor. aut muncdu
sc ẽẽ. a peccato: om̃s sibi intelligant delictoꝵ
media diuina decurrimꝰ: qm̃ cũ ipsa nob̃
sacram̃ta redẽptionis nr̃e. tempoꝵ lege re¬

Expanded text:
re judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur et dicit, Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccafortitudo, ut nulla inaequalitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant, sanandis vulneribus quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est quaedam breviter percurri, ut dicente Scriptura: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorumedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege re
Abbreviated transcription (Latin):
tis: qͥ humanarũ precũ misericors & iustꝰ
auditor. ȩquitati suȩ de nr̃a lenitate p̃¬
scripsit: ut ñ haberet in eos ius seuerita¬
dis. qͦs ñ inueniss cupidos ultionis. Cle¬
mentes aũt ce mites animos: etiã largi¬
das decet. Nicħ enĩ est dignis qm ut ho¬
mo sui sit auctoris imitator: &e scdm mo¬
dum ꝓpriȩ facultatis. diuini sit oꝑis ere¬
cutor. Nam cũ aluntur esurientes. uesti¬
untur nudi. fouent᷑ infirmi: ñne auxi¬
lium dĩ manꝰ explet ministri: &e benigni¬
tas serui munus ẽ dñi: Qui cũ ad effe¬
ctus miscdiȩ suȩ adiutore ñ egeat: ita
suã omĩpotentiam temꝑauit. ut &e labo¬
rib hominũ ꝑ homines subueniret: &e

Expanded text:
 humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil enim dignius est, quam ut homo sui auctoris sit imitator, et secundum modum propriae facultatis divini sit operis exsecutor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Domini manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret, et
Abbreviated transcription (Latin):
di cupiditate tẽptaret: & ad uenerationẽ
sui regna mundi pollicendo traduceret
S prudentiã diaboli stult̾a fecit sapien
tia di: ut suꝑb hostis hominẽ: uidens qͣm
aliqnͣdo suꝑauerat: ñ metueret eũ ꝑsequi
sarii dolos: ñ sołu in illecebris gulȩ. s etiã
in ꝓposito abstinentiȩ caueamꝰ Qui enim
sciuit humano generi mortẽ inferre ꝑci
bum: nouit ce ꝑipsũ nocere. ienimũ: &e ad

Expanded text:
di cupiditate tentaret, et ad venerationem di cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prudentiam dtia Dei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superaverat, non metueret eum persequi us igitur adversarii dolos, non solum in illecebris gulae, sed etiam in proposito abstinentiae caveamus. Qui enim scivit humano generi mortem inferre per cibum, novit et per ipsum nocere jeju
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑare ꝑ glam: qͥa difficile ẽ ut laudabilit̃
re ꝓpositũ. cui ñ appetat uiolare ieiumũ:
qndo uersutias suas sicut eugłica lec̾tione
patefactũ ẽ. nec ab ipso mundi saluatore.
continuit: Expauescens enĩ i eo quadra¬
ginta dierũ noctiũq ieiuniũ: explorare
callide uoluit. utrũ hanc continentiã
donatã haberet an ꝓpriã: ut ñ metueret
dãpnationũ suarũ oꝑa resoluenda. si xp̃c eiꝰ
eẽt conditionis cuiꝰ &e corꝑis. Primo itaq
dolo serutatꝰ ẽ. an ipse eẽt substantiarũ ep¬
ator: qui rerũ corporearũ poss in qd̾ uel.
mutare naturas. Scdõ. an sub humanȩ e¬
nis specie diuinitas obumbrata tegeret᷑.
cui facile eẽt ꝑuium sibi aerem facere: et
t̾rena ꝑuacuũ m̃bra librare. S cũ illi dñs
iusticiã maluiss opponere ueri hominis q̃
potentiã manifestare. ditatis: ad hoc con¬
uertit. terciȩ fraudis ingeniũ: ut eũ inqͥ
diuine potestatis signa cessauerant. dnan¬

Expanded text:
ur elatio: quia difficile est ut laudabiliter re propositum? cujus non appetat violare jejunium? quando versutias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illo quadraginta dierum noctiumque jejunium, explorare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum opera resolvenda, si Christus esset conditionis cujus est corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominan
Abbreviated transcription (Latin):
intulit: int̾dicta p̃sumi: ita ꝑfamem sua¬
det concessa uitari. Utilis quidẽ ẽ conti¬
nentia. quȩ parco assueta uictu. deliciaꝵ
cohibet. appetitũ: s ue. illoꝵ dogmati apd̃
qͦs etiã ieiunando peccat᷑. Dampnant eñ
creaturarũ naturã in creatoris iniuriã

Expanded text:
impulit interdicta praesumi, ita suadet concessa vitari. Utilis quidem est observantia, quae parco assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in C
Abbreviated transcription (Latin):
monitionib nrĩs. quas aurib urĩs cont᷑
execrabilem sectam frequent̃ ingessimꝰ suf¬
ficient̃ instructi: scõs quadragesimȩ dies
pia deuotione suscipite: ce ad ꝓmerendam
ram extinguite: odia deponite: unanimi¬
tatem diligite: ae sinceris officiis inuicem
nullus eoꝵ aut claustris eruciet᷑ aut uin¬
eulis. essent uindictȩ: remittant᷑ offensȩ:
seueritas lenitate. indignatio mansuetudi¬
ne: discordia pace mutet᷑. Cũ inimicis aũ¬

Expanded text:
auribus vestris contra exsecrandum errorem frequenter ingessimus, 162 sufficienter instructi, sanctos Quadragesimae dies pia devotione suscipite, et ad promerendam ram exstinguite, odia delete, unitatem diligite, et sincerae vos humnullus eorum aut claustris crucietur aut vinculis. Cessent vindictae, remittantur offensae; severitas lenitate, indignatio mansuetudine, discordia pace mutetur. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
su merore condẽpnant. Cũq ad tegendu
infidelitatẽ suã nr̃is audent int̾esse mi¬
gno xp̃i corpꝰ accipiunt: sanguinẽ aũ redẽp¬
tonis nr̃e. haurire om̃ino declinant. Qd̾
huꝰmodi homines etiã his manifestentur
indiciis: &e quoꝵ dep̾hensa fuerit sacrile.¬
ga simulatio notati & ꝓditi a scoꝵ societa¬

Expanded text:
 sui moerore condemnant. Cumque ad tegendam infidelitatem suam nostris audeant interesse cogno Christi corpus accipiant, sanguinem autem redemptionis nostrae haurire omnino declinent. Quod hujusmodi homines, et his manifestentur indiciis, et quorum deprehensa fuerit sacrilega simulatio, notati et proditi a sanctorum societa
Abbreviated transcription (Latin):
minatione uicioꝵ. ꝑpetuitas nob̾ ẽ obtinen¬
da uirtutũ. Nunc piarũ mentiũ fortitudo.
donare culpas. negligere contumelias: & ob¬
liuisci assuescat iniuirias. Nunc fidelis animꝰ
ꝑ arma iusticiȩ a dextris se exerceat ce sinists:¬

Expanded text:
minatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenminatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinist