comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. uir autẽ qui a huiliauit uxorẽ ꝓximi
piat. canti  Di cuiꝰ autẽ scmpulus con¬
puouetur quare desponsata et nõ potius
sine sponso siue ut scriptura appellat
maria uirgo conceꝑit sciat tr iplicem
rationẽ fuisse. Primo ut pergene¬
abogiaru ioseph enius maria cognata
orat. origo qͥuoq marie mõstraretur
erociundo ne iuxta legem moysi adul¬
tera lapidarenr apopulo. Eerto ut
ad espetũ fugiens haberet solatius.
angelũ gabriel. dei fuisse mandatu.
ac nõmagis quasi adulterã cõdemper
reure. ecce lurgo mutero concipier
et pariet. in hebreo inuenculaniscuo¬
tu esse nõ uirgiuẽ. id est haaliua nõ
habet hala aduersũ quos in alio loco
cõpetentius disseremus. Uemꝙ ex¬
cepro ioseph et elisaberh. et ip̃a maria
pautisq ad modũ. si quos ab hisaudisse
possimius estiare. om̃es iħm̃ filium.
estunabant ioseph. nntantuĩ ut etias
eiuãgeliste opinionẽ nulgi ex primẽ¬
tes que uera hystorie lex est. patremi
eum dixeruĩt saluatoris. Urubdibũ

Expanded text:
te: vir autem, quia humiliavit uxorem proximi piat eam . Si cui autem scrupulus commovetur, quare desponsata, et non potius sine sponso, sive ut Scriptura appellat marito, virgo conceperit, sciat triplicem fuisse rationem. Primo, ut per genealogiam Joseph, cujus Maria cognata erat, origo quoque Mariae monstraretur. 209 Secundo, ne juxta legem Moysi ut adultera lapidaretur a populo. Tertio, ut ad Aegyptum fugiens haberet solatium, angelum Gabriel, Dei detulisse mandatum; ac non magis quasi adulteram, juxta execente, Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium , in Hebraeo juvenculam scriptum esse, non virginem, id est, AALMA, non BETHULA? Adversus quos in alio loco competentius disseremus. Denique excepto Joseph, et Elisabeth, et ipsa Maria, paucisque admodum, si quos ab his audisse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, ut etiam Evangelistae opinionem vulgi exprimentes, quae vera historiae lex est, patrem cum dixerint Salvatoris, ut ibi, Et
Abbreviated transcription (Latin):
ri iasobi ininoris et ioseph inater
Ainous aute iacobi ad distinctione
maioris qui erat filius zebedei edicut
et nalio loco marchus ponit. A lan¬
ria autẽ iuagdalene et maria iacobi
et i osept. nidouũt ubi ponciet᷑ et liãs¬
ac to sabbatocinerũt ar oiata etuuer

Expanded text:
ria Jacobi minoris et Josetis mater. Minoris autem Jacobi, ad distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transa
Abbreviated transcription (Latin):
Daulus quoq aplũs corithuis scri¬
cũ destruxerit om̃e pͥncipatũ. et oui¬
nẽ potestatem. et omnẽ uirtutẽ. Opor¬
tet eiũ illũ regnare douec ponat om
ne s inimicos sub pedibus euis. Onña
ciũ subiecit sub pedibus cuis. Esto. de
homine dictũ sit. nõ negoius de eo
qui passusest crucem. qui postea se¬
dere iubetur adextris. Quid sibi iuilt
pedibus. Nũquid tamdu reguatũ¬
rus est dñs. donec inimici incipiant
esse sub pedibus eius. Et postꝙͣ lsi
sub pedibus fuerint regnare desistet

Expanded text:
Paulus quoque apostolus Corinthiis scriPaulus quoque apostolus Corinthiis scricum destruxerit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem. Oportet enim illum regnare, donec ponat ones inimicos sub pedibus eius. Omnia enim sub pedibus eius subiecit. Esto, de homine dictum sit: non negamus eum qui passus est crucem, qui postea sedere iubetur a dextris. Quid sibi vult pedibus? Nunquid tam diu regnaturus est Dominus, donec incipiant inimici esse sub pedibus eius: et postquam illi s
Abbreviated transcription (Latin):
fiat id quousq ad illud tpr̃is quod
scriptũ est uõ fiebat uelut in prescn¬
ti. et nõ cognoscebat eam donec pe¬
perit filiũ. Apparet inquit coguitã
esse post partũ. cuiꝰ cognitionẽ filii
approbaudũ congerit de scripturis
exempla quã plurinia. iuore anda¬
batarũ gladiũ in tenebris uẽtilans.
et lingue souũ ad confõdienda su
tantũ corporis mẽbra concutiens.
in scripturis sanctis dupliciter intel¬
ligi. Et de eo quidem quod scrptũ
tescius. Nunc illud est ostendẽdũ.
iusdem scripture auctoritate fiau¬
gatur que sepe certũ tpũs sicut ip̃e
disseruit in eius assimptione sigiifi¬
cat. Sepe in fiuitiĩ ut est illud quod
deus ad quosdam loquitur in prophe¬
tis. Ego sum ego sum. et donec sene¬
scatis ego siii. Niĩquid postꝙ illi se¬
nuerint deus esse desistet : Et salisai¬
tor in eiuiangelio ad apłos. Ecce ego
inquit uobiscũ sum om̃ibis diebus
usq ad cõsũmationẽ sc̃d̾ Ergo post

Expanded text:
fiat id, quod usque ad illud temporis quod fiat id, quod usque ad illud temporis quod praescriptum est, non fiebat, velut in praesenti: Et non cognoscebat eam, donec peperit filium. Apparet, inquit, cognitam esse post partum, cujus cognitionem filii approbandum congerit de Scripturis exempla quamplurima, more Andabatarum gladium in tenebris ventilans, et linguae sonum ad confodienda sui tantum corporis membra concutiens. in Scripturis sanctis, dupliciter intelligi. Et de eo quidem quod scriptum rentes ejus. Nunc illud est ostendendum, jusdem Scripturae auctoritate frangatur, quae saepe certum tempus ut ipse disseruit in ejus assumptione significat, saepe infinitum, ut est illud, quod Deus ad quosdam 211 loquitur in Propheta: Ego sum, ego sum, et donec senescatis ego sum . Numquid postquam illi senuerint, Deus esse desistet? Et Salvator in Evangelio ad Apostolos, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Ergo post
Abbreviated transcription (Latin):
fili dauid ne timueris acciꝑe mariã con¬
iugẽ tuam quod eiũ in ca natũ est de
spũ scõ est. cogitabat oculte dimut᷑e
eam: In tantũ suũ nõ esse qui cõcep¬
tus fuerat cõfidebat. Sediam satis do¬
cendi magisꝙͣ ⁊espõdendi studio dis¬
putatũ est. cur ioseph pater dũ.
cur maria appellata sit cõuinx. iuqͦ
et hoc breuiter confinet᷑ cur fratres
eius quidam esse dicantur. Uerum
ratio. nũc illud est disserendũ quo¬
modo scriptura dicat exurgens autẽ
io seph a sompno fecit sicut precepͭ
ci augelus dm̃. et accepit uxorem¬
suami et nõ cognoscebat eam donec pe¬
perit filiũ. et uocauit nomẽ enie.
ihm̃. In quo prinũ aduersarius
suꝑ fluo labore desudat cognoscẽdi
uorbũ ad coitũ magisꝙͣ ad scientiam¬
esse referendũ quasi hoc quisq ne¬
gauerit ut cas meptias quas redargu¬
it aliquando prudens quispiam po¬
tuerit suspicari. Heinde uult do¬
cere quod donec sine usq aduerbiũ
certũ tpũs significet. quo cõpleto

Expanded text:
ph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est , cogitabat occulte dimittere eam. 210 Intantum suum non esse, qui conceptus fuerat, confidebat. Sed jam satis docendi magis, quam respondendi studio disputatum est, cur Joseph pater Domini, cur Maria appellata sit conjux: in quo et hoc breviter continetur, cur fratres ejus quidam esse dicantur. 5. Helratio: nunc illud est disserendum, quomodo Scriptura dicat: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepit ei Angelus D cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen ejus Jesum . In quo primum adversarius superfluo labore desudat, cognoscendi verbum ad coitum magis, quam ad scientiam referendum: quasi hoc quisquam negaverit, et eas ineptias quas redarguit, aliquando prudens quispiam potuerit suspicari. Deinde vult docere, quod donec, sive usque, adverbium, certum tempus significet: quo completo
Abbreviated transcription (Latin):
suspitione tencatur. Ipse quoq deus
pater est in precandus ut matrẽ filu
sui uirginẽ ostendat fuissẽ post par¬
tim que fuit mater aute ꝙͣ impta.
Non campũ rethorici desideramus
eloquii non dialeticoꝵ tendicula.
nec aristotilis spiueta conquirimius.¬
sed ipsã scripturanĩ uerba ponenda
suut. ipĩs quibus aduersiĩ nosusus est

Expanded text:
suspicione tueatur. Ipse quoque Deus suspicione tueatur. Ipse quoque Deus Pater est imprecandus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum, quae fuit mater antequam nupta. Non campum rhetorici desideramus eloquii, non Dialecticorum tendiculas, nec Aristotelis spineta conquirimus: ipsa Scripturarum verba ponenda sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
iĩper rogatus a fratribus ut¬
aduersus libellũ cuiusdami
heliuidii responderẽ facere
distuli. nõ quod difficile fu¬
erit hominẽ rusticanũ et iux pͥmis
quoq inbutũ litteris suꝑueri asser¬
tione cõnincere. Sed ne respondendo
dignns fieret qui uinceretur. huc ac¬
cedebat quod homo turbolentus et
solus in uniuerso mundo sibi et lai¬
gnũ arbitratur. accepta maria dis¬
putandi. amplius inciperet blasp̃hema¬
de. et quasi de sublum loco ntotum
orbem ferre sententiam. meq quia
ueritate nõ possẽt lacerare coluciis.
obscandalũ fratiũ qui ad eius ⁊abiẽ
monebantur iustiori fine cessarunt
Iam ad radiçes infructuose arboris
euuangelii securis est amnionenda.
et cum feciuditate filioꝵ tradenda
flãmnis. ut discat aliquando reticerẽ
qui mĩꝙͣ didicit loqui. Igitur scũs
michi inuocandus est spũs ut m aue
dat. Inuocandus dũs deus ihũs ut
sacri uentris hospitiũ cuiꝰ decẽ inen¬
sibus habitator fuit ab om̃i cõcubit᷑

Expanded text:
per rogatus a fratribus, utadversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieret, qui vinceretur. Huc accedebat quod homo turbulentus, et solus in universo mundo sibi et laignum arbitratur accepta materia disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco in totum orbem ferre sententiam: meque quia veritate non posset, laceraret  Al. lacob scandalum fratrum, qui ad ejus rabiem movebantur, justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admovenda , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut discat aliquando 206 reticere, qui numquam didicit loqui. 2. Igitur sanctus mihi invocandus est Spiritus, ut bedat. Invocandus est Dominus Jesus, ut sacri ventris hospitium, cujus decem mensibus inhabitator fuit, ab omni concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
uelle se loquitur. Gude nobis sollicituꝰ
prouidendũ. ut solemnẽ diem nõ tam
ciboꝵ abuudantia. quã spũs eriltacos
ce lebremus. quia ualde ab surdũ est ni¬
nua saturitate honorare uelle marti¬
reni quẽ stimus deo placuisse iciuuis
Ita tibi semper coniedendũ est ut cibũ
et oratio subsequatur et lectio. Quod
si aliquibus displiter aplĩ uerba can¬
tato. ei adhue hom̃ib platerẽ. xp̃ĩ

Expanded text:
uelle se loquitur. unde nobis sollicitius uelle se loquitur. unde nobis sollicitius prouidendum, ut sollemnem diem non tam ciborum abundantia quam spiritus exultatione celebremus, quia ualde absurdum est nimia saturitate honorare uelle martyrem, quem sciamus deo placuisse ieiuniis. ita tibi semper comedendum est, ut cibum et oratio sequatur et lectio. quod si aliquibus displicet, apostoli uerba cantato: si adhuc hominibus placerem, Christi
Abbreviated transcription (Latin):
pieus ut colũba. Nnuiũ ⁊esponde¬
bis austere. et quod festo nõ cõueni¬
at diei Talibus ipã muneribus ꝓ¬
uocasti dũ dulcib amara sociata
sunt. et a nobis paria ⁊ecipies. Can¬
dem amaritudo comitabitur. Uerũ
ne uidear dona minuisse. accepimiꝰ
et cumstrũ cerasiis refertũ talibus et
toau uirginali uerecundia ⁊ubẽtibus
ut ea mĩt a lucullo de lata existima¬
rem.Si quidem hoc geiius pomi põ¬
to et armenia subiugatis. de cera sun¬
to priuiꝰ romã ꝑtulit. uude et epa¬
tria arbor nomẽ accepit. Igitur q
in stripturis cauistrũ sicis plenũ le¬
rasia uero nõ inuenimꝰ in eoquo allã¬
tũ est id quod allatũ nõ est predicaui᷑
optamius teq de illis ponus fieri que
nitra dei templũ sunt et de quibus
deus dicit ecte bona ualde Nichil
quippe saluator madiũ auiat et sicu¬
ci frigidũ nõ refugit calidis delecta¬
tur ita tepidos in appocalipsi euouiere

Expanded text:
piens ut columba\'. \'nimium\', respondepiens ut columba\'. \'nimium\', respondebis, \'austere et, quod festo non conueniat diei\'. talibus ipsa muneribus prouocasti; dum dulcibus amara sociata sunt, et a nobis paria recipies: laudem amaritudo comitabitur. Verum — ne uidear dona minuisse — accepimus et canistrum cerasiis refertum talibus et tam uirginali uerecundia rubentibus, ut ea nunc a Lucullo delata existimarim; siquidem hoc genus pomi Ponto et Armenia subiugatis de Cerasunto primus Romam pertulit, unde et e patria arbor nomen accepit. igitur, \' quia in scripturis canistrum ficis plenum lerasia uero non inuenimus, in eo, quo allatum est, id, quod allatum est, praedicamus optamusque te de illis pomis fieri, quae contra templum dei sunt et de quibus deus dicit: quae bona, bona ualde. nihil quippe saluator medium amat et, sicuti frigidum non refugiens calidis delectatur, ita tepidos in Apocalypsi euomere
Abbreviated transcription (Latin):
arua specie sed caritato ma¬
gna sunt munera. accepis¬
se a uirgine ariuilłas. epi¬
stolas et colimibas. Et quĩ
mel in dei sacrificiis nõ offert᷑ minia
dulcedo aete mutata est. et quadam
ut ita dicam piperis austeritate con¬
dica Apud deũ eiñ nichil noluptuo¬
sum nichil tantũ suane placet m¬
chil quod nõ ni se habeat mordatis
aliquid ueritatis. Pasca xp̃i cum
amaritudinibus manducatur.E¬
stus est dies. et uatalis beati petri.
festius solito cõcinendus. ita tamẽ¬
mo fugiat. Et ne prestripto paleꝰ¬
stre nr̃e longins euageniur. armil¬
lis in iezechiel oruatur ihłm.ba¬
ruch epistolas accepit ab ierenna in
lolniube specie spũs scũs labitur.
Ituq ut te aliquid piperis inordeat
et pristini libelli etiam uut recor¬
deris. caue ne operis oruanic̃ta diũ¬
tas que uere armille sut brachion
ne epistolã pectorisis indasa
abaruch traditã nouacula rex pro
fauus incidit. ue ad simlitudinem
effrcim ꝑ osee audias. facta est isi¬

Expanded text:
arua specie, sed caritate magna sunt munera accepisse a uirgine armillas, epistulas et columbas. et quoniam mei in dei sacrificiis non offertur, nimia dulcedo arte mutata est et quadam, ut ita dicam, piperis austeritate condita. apud deum enim nihil uoluptuosum, nihil tantum suaue placet, nihil, quod non in se habeat et mordacis aliquid ueritatis. pascha Christi cum amaritudinibus manducatur. Festus est dies et natalis beati Petri festius solito conciuendus, ita tame fugiat: nec a praescripto palaestrae nostrae longius evagemur. Armillis in Ezechiele ornatur Jerusalem. Baruch epistolas accipit ab Jeremia. In columbae specie Spiritus Sanctus allabitur . Itaque ut te aliquid, et piperis mordeat, et pristini libelli etiam nunc recorderis, cave ne operis ornamenta dimittas, quae verae armillae sunt brachiorum; ne epistolam pectoris tui scindas, quam a Baruch traditam fanus incidit; ne ad similitudinem Ephraim per Osee audias: \'facta es insi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam pctmib ouorire iudeamus.
tanẽ illis hoc diabolus ministrat
ut peccent. tibi dñs prestat ut gau¬
deas. Doctissimi quiq gretoru
de quib proflacco agens luculen¬
te tullius ait. ingenta leuitas et
erudita nanitas regũ suoꝵ uel pͥn¬
cipũ laudes accepta mercede dice¬
bant Hoc ego nũc futiens preciũ
posto pro laudibies deprere putes
modica esse que depretor mar¬
garitã de onnãgelio postularise/
loquia dnĩ eloquia casta argẽtũ
ughe examinatũ tene probatũ
septuplũ. stil cõmẽtanios fortu¬
uatiani et propt̾ notitiã persequ¬
torũ aurelii nictoris historiã si¬
mul q epistolas nouatiaui ut dũ
stisnitici hominis neuena cogno¬
stimus. libentius sancti martiris
crpriani bibanius antidotũm.
Misimus interim tibi idest pau¬
lo semi paulũ seniorẽ in quo ꝓpter
simpliciores quosq multũ indeici¬
endo seruone laboraninius Sed
nestio quoniõ etiã si aqua plena

Expanded text:
tiam peccatoribus evenire videamus, tiam peccatoribus evenire videamus, tamen illis hoc diabolus ministrat, ut peccent: tibi Dominus praestat, ut gaudeas. 3. Doctissimi quique Graecorum de quibus pro Flacco agens luculenter Tullius ait: Ingenita levitas et erudita vanitas regum suorum, vel principum laudes, accepta mercede, dicebant. Hoc ego nunc faciens, pretium posco pro laudibus. Et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de Evangelio postularis. Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igue exauiinatum terKae, purgatum septuplum, scilicet commentarios Fortunatiani et propter notitiam persecutorum Aurelii Victoris historiam simulque epistulas Nouatiani, ut, dum scismatici hominis uenena cognoscimus. libentius sancti martyris Cypriani bibamus antidotum. misimus interim tibi, id est Paulo seni, Paulum seniorem, in quo propter simpliciores quosque multum in deiciendo sermone laborauimus. sed nescio quomodo, etiam si aqua plena
Abbreviated transcription (Latin):
miuo bellũ troianũ orditur a bouo.
Uidelicet ut seuectutẽ tuã et caput
ad xp̃i simulitudinẽ caudidũ. diguis
uotibus predicẽ. Ecte iam centemis
etatũ circulus uoluitur. et fu semꝑ
dnĩ precepta custodiens future beati¬
tudiuẽ ute per presentia exempla
meditatis. Oculi purolumine uigõt.
pedesimpͥniñt certa uestigia. auditꝰ
peuetrabilis. dentes candidi. uox ca¬
nora corpius solidũ et suci plenũ u
cani cũ rubore discrepant. uires cou
etate dissentũt. Non memorie tenai¬
citatẽ ut mplerisq cerunius auti¬
quior senectus dissoluit. nõ calidi
acuniẽ igemii frigidus sanguis ob¬
tiuidit. nẽ cõtractã rugis fatieni.
curata frons asperat. nõ deuuꝵ tre¬
mula manus per curuos cere fraiui¬
tes errantẽ stilũ ducit. Future resur
adhuc uiuẽtes premoriũtur in car¬
ne nisticie quod tu adolestentiam ĩ
alia etate meteris. Et quãquam
multis istam corporis sanitateni e¬

Expanded text:
mino bellum Troianum orditur ab ono?\' mino bellum Troianum orditur ab ono?\' uidelicet ut senectutem tuam et caput ad Christi similitudinem candidum dignis uocibus praedicem.aetatis circulus volvitur, et tu semper Domini praecepta custodiens, futurae beatitudinem vitae per praesentia exempla meditaris. Oculi puro lumine vigent; pedes imprimunt certa vestigia; auditus penetrabilis; dentes candidi, vox canora ; corpus solidum, et succi plenum; cani cum rubore discrepant; vires cum aetate dissentiunt. Non memoriae tenacitatem, ut in plerisque cernimus, antiquior senecta dissolvit. Non calidi acumen ingenii, frigidus sanguis obtundit. Non contractam rugis faciem, arata frons asperat. Non denique tremula manus per curvos cerae tramites errantem stylum ducit. Futurae nobisadhuc viventes praemoriuntur in carne; justitiae, quod tu adolescentiam in aliena aetate mentiris. Et quanquam multis istam corporis sanitatem, e
Abbreviated transcription (Latin):
umane uite breuitas dcip̃¬
natio dilectorũ est. et ĩ
Nam cũ primũ paradisi colonũ nni¬
perinis nexib prepeditũ coluber
de duxisset ad terras. eternitas mor¬
trilitate nuitata est. iui nongentos
et eo amplius annos stdam quodãmiꝰ
immortalitatẽ inaledicti honũs distu¬
lerat elogiũ. Exinde paulatim re¬
crudestente pctõ totius orbis uau¬
fragiũ gigantũ adduxit impietas
Post illud ut ita dicã purgati bap¬
tisiũ nũdi inbreue tẽpus honũ
nita cõtracta est. Hoc quoq spa¬
tiũ stelerib nr̃is semꝑ contra diui¬
na pugnãtibus pene perdidinius.
Quotus em̃ quisq aut centenariã
tr ausgreditur etate aut nõ ad eam
sic perueuin ut ꝑuenisse peniteat
stdiũ quod in libro psalmoꝵ scripta
testatur. dies uite nr̃e septuagnita
anni. si autẽ muiltũ oc toginta quitꝗd
reliquũ est labor et dolor: Quorsũ
ais ista tam alto repetita pͥncipio. et
ita procul cepta ut merito qui ius ora¬
tor de nobis possit sale ludere. et ge¬

Expanded text:
umanae uitae breuitas danatio delictorum est et in nam cum primum paradisi colonum uiperinis nexibus praepeditum coluber deduxisset ad terras, aeternitas mortalitate mutata in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo inmortalitatem, maledicti hominis distulerat elogium. exinde paulatim recrudescente peccato totius orbis naufragium gigantum adduxit inpietas. post illud, ut ita dixerim, purgati baptismum mundi in breue tempus hominum uita contracta est. hoc quoque spatium sceleribus nostris semper contra diuina pugnantibus paene perdidimus. quotus enim quisque aut centenariam transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, secundum quod in libro psalmorum scriptura testatur: dies uitae nostrae septuaginta anni, si autem multum, octoginta; quidquid reliquum est, labor et dolor? \'Quorsum\', ais, \'ista tam alto repetita principio et ita procul coepta, ut merito quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et ge
Abbreviated transcription (Latin):
erudiunt. neq uero beneficiũ pro
eo quod postulo polliceor. Elio do¬
rus frater michi indicauit te multa
de scripturis querere nec sit muenne.
aut si omĩa habes incipiet sibi cartas
uiudicare plus petere. Magistrum
auter pueri tui de quo dig̾natus es
rescribere. quẽ plagatorẽ cuis essẽ
nõ dubiũ est. Sepe euagrius pres¬
biter dũ adhuc antiochie essen
me presente corripuit. Cui ille res¬
pondit. Ego nichil timeo. dicit sẽ
a dnõ suo fiuusse dimissĩ. et si uobis
placet. ecce hic est trausmittite eũ
quo uultis. In hoc arbitror me nõ
peccasse si hominẽ nagum nõ sinã
longuis fugere. Qua ꝓpter quia
ego in hac solitudine cõstitutus uo
possum agere quod iusistiarogani
caussimũ michi eugariũ ut tartitiu
quã lnen ausa instater negotium

Expanded text:
eruiant. neque uero beneficium pro eruiant. neque uero beneficium pro eo, quod postulo, polliceor. Heliodorus frater mihi indicauit te multa de scripturis quaerere nec sic inuenire; aut si omnia habes, incipiet sibi caritas uindicare plus petere. Magistrum autem pueri tui, de quo dignatus es rescribere, quem plagiatorem esse eius non dubium est, saepe Euagrius presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. cui ille respondit: \'ego nihil timeo\'. dicit se a domino suo fuisse dimissum et, si uobis placet, ecce hic est; transmittite eum, quo unltis. arbitror me non peccare, si hominem uagum non sinam longius fugire. quapropter quia ego in hac solitudine constitutus non possum agere quod iussisti, rogaui carissimum mihi Euagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium
Abbreviated transcription (Latin):
ut tibi beati Reticu augustodinẽsis
epĩ cõmẽtarios ad destribendũ latgi¬
atur in quo canticũ canticoꝵ subli¬
mi ore disseruit. Seripsĩt michi et
quidem de patria supradicta fratris
rnfiui paulus senex terculliam co¬
dicem apud eũ esse quẽ uehement̾
repoposcit. et ex hoc queso ut colibro
quos ie nõ habere breuis subditus
bi iubeas. iurerpretationẽ quoq psãl¬
moꝵ dainticoꝵ et ꝓlixiĩ ualde. de
sinodis librũ scĩ hylarii que ei apud
treuerin manu mea ip̃e descripsẽ¬
ram. eaq ut michi transferas peto
Nosti hoc esse xpiãne anime pabu¬
lũ si in lege diũ medictetur die ac
nocte. ceteros hospicii ⁊ecipis solatio
fones. sup̃tibus uiuas michi siroga¬
ta presticeris. inulta largitus es. Et
quĩ tubuente dũo multis sacre bibli¬
otece codicibus habundamus impera
uicissim quodcũq uis mittam. Nec
putes inichi graue esse si iubeas.
Habeo alũnos. qui antique me artis¬

Expanded text:
ut tibi beati Reticii Augustodunensis ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. scripsit mihi et quidam de patria supra dicti fratris Rufini Paulus senex Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem uehementer repoposcit. et ex hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me breuis subditusbi iubeas. interpretationein quoque psalmorum Dauiticorum et prolixum ualde de synodis librum sancti Hilarii, quae ei apud Treueris manu mea ipse descripseram, aeque ut mihi transferas peto. nosti hoc esse Christianae animae pabulum, si in lege domini meditetur die ac nocte. ceteros hospitio recipis, solacio foues, sumptibus iuuas; mihi si rogata praestiteris, multa largitus es. et quoniam tribuente domino multis sacrae bibliothecae codicibus abundamus, impera uicissim: quodcumque uis, mittam. nec putes mihi graue esse, si iubeas: habeo alumnos, qui antiquariae arti s
Abbreviated transcription (Latin):
n ca michi parte heremi cõmoranti
que iuxta srriam sarracenis iũgitur
tue dilectionis seripta per lata sunt
quibus perlectis itare accensiis est a¬
niuus iherosolunã ꝓficistendi ut
pene nocuerit ꝓposito. quod profuerit
caritati. Nũc igitur quonĩ ualeo pro
me tibi litteras ⁊epresento. et si cor¬
pore absens. amore et spũ uenis ex
glutino eoheserunt. aut tprĩs duit lõ¬
corũ magintudo diuellat quin potius
federeimiseas reciprocis eplis. Ille nit
noscurrant. ille se obient. Ilc nobis¬
cii loquãtur. Non per multũ perdi¬
tura erit cautas si tali seciẽ sermone fa¬
buletur. Rufinus autẽ frater utstu¬
bis uec diun uenit. et si uenerit nõ
multũ ꝓderit. si desiderio ineo iam eũ
nõ iusurus sim. Ita et enĩ et ille lõgo
interuallo a me sẽꝑatus est.uit huic uis̃
possit currere aet ego arrepte solitudi¬
nis termmiuus arceor ut ceꝑit michi iã
nõ licere quod nolui. Obhoc et ego
obsetro et ut tu petas plurimũ quero

Expanded text:
n ea mihi parte heremi commoranti, quae iuxta Syriam Sarracenis iungitur, tuae dilectionis scripta sunt perlata, quibus lectis ita reaccensus est animus Hierosolymam proficiscendi, ut paene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. nunc igitur, quomodo ualeo, pro me tibi litteras repraesento. etsi corpore absens, amore et spiritu uenio glutino cohaeserunt, aut temporis aut locorum magnitudo diuellat. quin potius foederemus eas reciprocis epistulis; illae inter nos currant, illae se obuient, illae nobiscum loquantur. non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur. Rufinus autem frater, ut scribis, necdum uenit et, si uenerit, non multum proderit desiderio meo, cum eum iam uisurus non sim. ita enim et ille longo a me interuallo separatus est, ut huc non possit currere, et ego arreptae solitudinis terminis arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc et ego obsecro et, ut tu petas, plurimum quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
t tam paruam eplam scribere
cause duplicis fuit. qd̾ et rã¬
bellarius festinabat. et ego
alio opere detentus. hoc quasi parergio
me occupare uolui. Queras quid na
illud sit tan grande ram nectissadiu
quo epistolite cõ fribu lationis inunus
exclusus sit. Iam pridem c̃ uolimini¬
bus hebrcoꝵ edinonẽ aquile cofero te
quid forsitan ꝓpter odiũ xp̃i siua goã
nuitauent et ut ninice menti futear
que aiduram̃ fidem ꝑtineant ⁊ oboran¬
dam plura repperio. Nunciã prophxe¬
tis. salomone psalterio ⁊ egnor pppiuus
ex aniussim recensits. exodũ ꝑneo
quẽ ili elefmoth uocant. ad lenite¬
hũ tansiturus. Uides igitur qdnul¬
lũ officiũ huic operi prepontidũ. est
Attameu ne curreutius forte uester
frustra currerit duaseplãs quas adso¬
⁊orẽ tuã paulã eiusq pigitus eusto¬
chiũ miserã. huic sermunculo adie¬
xui ut dũ illa legis et nihis aliqus
doctrine pariter cic le poris inuene¬
ris putes tibi qͦ stripta esse que sc̃ax¬

Expanded text:
Ut tam paruam epistulam scriberem, causae duplicis fuit: quod et tabellarius festinabat et ego alio opere detentus . hoc quasi parergio me occupare nolui. quaeras, quidnam illud sit tam grande, tam necessarium, quo epistolicae confabulationis munus exclusum sit. iam pridem cum uoluminibus Hebraeorum editionem Aquilae confero, ne quid forsitan propter odium Christi synagoga mutauerit, et, ut amicae menti fatear, quae ad nostram fidem pertineant roborandam, plura repperio. nunc iam Prophetis, . Salomone, Psalterio Regnorumque libris examussim recensetis Exodum teneo, quem illi ele smoth uocant, ad Leuiticum transiturus. uides igitur, quod nullum officium huic operi praeponendum est. attamen, ne Currentius forte noster frustra cucurrerit, duas epistulas, quas ad sororem tuam Paulam eiusque pignus Eustochium-miseram, huic sermunculo adnexui, ut, dum illa legis et in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inueneris, putes tibi quoque scripta esse, quae scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tu magis ꝙͣ intinuis inter pretati fũt.
E spmmnachus quintaq editio
transtulerint manuũ tucorenea
cummbiguitatẽ prigris seymonis effu¬
ꝯperis ad iucubratiunculã uelox no¬
tnen mcauis me dictante signarer
tt plira dicere cogitarẽ. Ienfer¬
inequarta nõctis hora excesserat.
ot reponte stunuilis quibusdã dobẽ¬
cis scomachi suscitatus morationem

Expanded text:
tus; magis quam manus interpretati sint; tus; magis quam manus interpretati sint; Et Symmachus, Quintaque Editio transtulerunt, manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effuoperis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem
Abbreviated transcription (Latin):
bitm. Ett fuctũ est ex illadie medii
ex cussoꝵ fatiebant opus. et meduse¬
oꝵ habebauit hastas et scuta et arcuset
fhoratas. et priucipes post omem do¬
mũ iuda edificantiũ in muro. ex qͦ
animaduertimus et in presenti loco
pro ardolestemnib atip puberib extus¬
hos positos. Non ut ilse opinatuse
brũ et clegautẽ in eo sensũ ⁊ epperi
excussos uideos dici ⁊ templo etle¬
ex er grt̃ dĩ pro eo qd̾ est reprobre
oy este filios ciplos qui ex ip̃oꝵ semi¬
ne ꝓ creentur et in similitudinem
In sequeti quoq psalmo heliodorus
magis q hilarius ur̃ crrauit que
deeo loto in quo scriptũ est labores
fuetuũ tuoꝵ mãdu cabis. uaria o¬
pinatus assoruit magis store sinam
fistrbatur fructus laboꝵ aliquem
mandutareiet nõ labores fructuno
Bardo spͥuale intelligẽtiã debere por¬
quiri. et echacoctasione estt ediexs¬
nosebat intelligi ususest persuadẽdi
quata semꝑ falsitas indiger  ut ui

Expanded text:
bitur: et factum est ex die illa, medii bitur: et factum est ex die illa, medii excussorum faciebant opus et medii eorum habebant hastas et scuta et arcus et thoracas et principes post omnem domum Iuda aedificantium in muro. ex quo animaduertimus et in praesenti loco pro adulescentibus atque puberibus \'excussos\' positos, non, ut ille opinatus ebrum et elegantem in \' eo sensum repperi, Cexcuss\' Iudaeos dici a templo et lege et gratia domini pro eo, quod est \'reprobos\': eorum esse filios apostolos, qui ex ipsorum semine procreentur et in similitudinem In sequenti quoque psalmo Heliodorus magis quam Hilarius noster errauit, qui de eo loco, in quo scriptum est: labores fructuum tuorum manducabis, uaria opinatus adseruit magis stare sententiam, si scribatur \'fructus laborum\' aliquem manducare: et non labores fructuum\'; unde spiritalem intellegentiam debere perquiri. et ex hac occasione olebat intelligi, usus est persuadendi, quanta semper falsitas indiget, ut ver
Abbreviated transcription (Latin):
gendessent dicta quedebat. Qanri
magis infumare sũa quã inscienti¬
cum noluit cõfiteri quã ille sup̃ta
aro sormone disseruit. et aliemier¬
iorem disertius ex cuscunt. Restat
igitu uut rursum ad fonteni sermo¬
inseturranis hobrei. et udeamꝰ
quomꝰ stuptũ sit ubi uos habenius
sicur silui excussoꝵ ibi legitur cel¬
none ann auntim. quod aquila
nirerpretatus est. sicut filii pubenta¬
tu e prnmachus et theodotion. se¬
cũt fili niuenturis.Sexta eRotinoc
Noĩ. quodnos dicere possiunus ex¬
aicuti sensuus ex quo manifestũ est.
cidolestentie pplos iutelligi apiamos
dore ut i prophã zacharia.quil oxten¬
dite nuchi iuda marcũ. Et saluator
de semet ip̃o. posut me sicut stigitũ
dsectamn et nipharetra sua aibscondait
tusuir qui replenerit pharetrã suam¬
ex ip̃is ut quia metaforã semel sup̃¬
serar ex sagitis et inpharctra quoq
translatio seruaretur. Extiissos autẽ
et cõsuetudo sermonis humani uege¬

Expanded text:
igene essent dicta, quaerebat. qui, igene essent dicta, quaerebat. qui, magis insinuare suam quam inscientiam uoluit confiteri, quam ille sumptam claro sermone disseruit et alienum errorem disertius exsecutus est. Restat igitur, ut rursum ad fontem sermonis recurramus Hebraei et uideamus, quomodo scriptum sit. ubi nos habemus sic filii excussoBNE ANNAURIM, quod Aquila interpretatus est, sicut filii pubertatum. Symmachus, et Theodotion, sicut filii juventutis. Sexta ἡκόνεος νοῦ, quod nos dicere possumus, exacuti sensus. Ex quo manifestum est, adolescentiae populos intelligi Chrisdere; ut in Propheta Zacharia: « quoniam extendi te mihi Juda, ut arcum » . Et Salvator de semetipso: « Posui me sicut sagittam electam. Et in pharetra sua abscondit tus vir, qui repleex ipsis, ut, quia metaphoram semel sumpserat ex sagittis, et in pharetra quoque translatio seruaretur. cexcussos\' autem et consuetudo sermonis humani \'uege
Abbreviated transcription (Latin):
filisextussoꝵ. Mnor te inhylari
couietuiisuõ legisse excussoꝵ filios
latos. quibus m enuãgelis sit precep¬
tũ i quãtũq cuntatem intro ernite
et nõ fueriut ⁊ ecepti extutere pulue¬
ec̃ pedũ suoꝵ in testimoniũ nõ cre¬
dentũ. Litet tu argui te precaueris
tessigi cũ aliud sit extutientiũ. alix¬
udextussoꝵ. Qiua extutientes sint
qui extutiant. extussi uero abalis
Oxtutiantur et incongruũ esse ex¬
uissos apłos actipi qui magis extuo¬
cientes debucrint appellari. Quid
usitur fatiame Tantũ uirũ et sus
temporib diseitissimũ ⁊eprehende̾
nõ audeo qui et cõfessionis sue meri¬
to et uite industrie et eloquẽtia cla¬
ritate ubicũq remanũ noiẽ estipre¬
dicatur insi qd̾ nõ eius culpe astro¬
bendu est. qui hebrei serinoinsigna¬
ren funt Orecaꝵ quoq literarar
q̃uũda curam acceꝑat sed helio dori
pbũ quoilie fumiliariterausis esq̃
pute lligere nõ poterat quomõ abor¬

Expanded text:
filii excussorum. miror te in Hilarii filii excussorum. miror te in Hilarii commentariis non legisse excussorum filiolatos, quibus in euangeliis sit praeceptum, in quamcumque ciuitatem introierint et non fuerint recepti, excutere puluerem pedum suorum in testimonium non credentium, licet tu argute praecaueris intellegi, cum aliud sit excutientium, aliud excussorum. quia excutientes sint, qui excutiant, excussi uero ab aliis excutiantur, et incongruum esse excussos apostolos accipi, qui magis excutientes debuerint appellari. quid igitur faciam? tantum uirum et suis temporibus disertissimum reprehendere non audeo, qui et confessionis suae merito et uitae industria et eloquentiae claritate, ubicumque Romanum nomen est, praedicatur; nisi quod non eius culpae adscribendum est, qui Hebraei sermonis ignarus fuit, Graecarum quoque litterarum quandam aurulam ceperat, sed Heliodori presbyteri, quo ille familiariter usus ea, quae intellegere non poterat, quomodo ab Or
Abbreviated transcription (Latin):
erroris. Nec mirandũ de aquila
cũ opera maniiũ suit hominis et
prophetice populus argnatur ad tẽ¬
plu diluculo frustra cõsingere
et post quietem ad scũariũ festiuax
cũ idola dei honore uenerẽtur.
sedm̃ quod et ezechiel scripsĩt in
ipso templo sacrificare idolis scicei¬
dotes. Ut antẽ plemus ad ducaris
tesio tercio dernno striptum est.¬
Septuagnita quoq idola transtilerĩt
Nam m co loco ubi legimus i dola gen¬
tiũ argentũ et aurũ opera monu̾ũ
houn in hebreo habetur araseem
quod aquila niterpretatur olaborate¬
onis coꝵ. Ande cũ ita seueritas habe¬
at frustra quidẽ doloris panẽ aut he¬
recicoꝵ intelligũt sacrauẽta auitu¬
te istius miserabilis et erup̃no se muer¬
pretant᷑ laborẽ a pud quã in sudore
fatiei comedinus ꝑ anẽ nriũ inteni¬
q sp̃nias et tribulos breuis uite alnũ¬
ta nastuntur. Illud quoq de codem
ꝑsalmo interiogare dignata es qui sũt

Expanded text:
\'erroris\'. nec mirandum de Aquila, \'erroris\'. nec mirandum de Aquila, cum opera manuum hominis sint et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere et post quietem ad sanctuarium festinare, cum idola dei honore uenerentur, secundum quod Ezechihel scripsit in ipso templo sacrificare idolis sacerdotes. ut autem plenius adducaris tesimo tertio decimo psalmo scriptum Septuaginta quoque \'idola\' transtulerunt. nam in eo loco, ubi legimus: idola gentium argentum et aurum, opera manuum hominum, in Hebraeo habet \'asabeem\', quod Aquila interpretatsr elaborationes eorum . unde, cum ita se ueritas habeat, frustra quidam doloris panem aut hereticorum intellegunt sacramenta aut uitae istius miserabilis et aerumnosae interpretantur laborem, apud quam in sudore faciei comedimus panem nostrum interque spinas et tribulos breuis uitae alimenta nascuntur. Illud quoque de eodem psalmo interrogare dignata es, qui sint
Abbreviated transcription (Latin):
dedaicauit. quis exparte coruiptã aca¬
sacerdotes ni mẽbranis instaurare to¬
uati sunt. Hic cũ multa reppericer
et nuentoꝵ nobis idicẽ dereliqueret
cente sim iucesimi sexti psaliru cõmete¬
riũ et fe littere trac tũ exeo quod nõ
iistripsit cõfessus est no reperqi nno
quo talis tantusq uir ad amantut di¬
tinins aliquid pretierit. sed quone¬
gligentia posterioꝵ ad nramusa
memoriam nõ diuaret. Hoc ideo
ut quia michi de codẽ psalino pro¬
posilisti qui esset panis dolorisin eo
quod dicitur. In uanĩ est nobis au
te lucẽ surgere surgite postꝙͣ seder¬
tis qui mãducatis panem doloris
Ostenderẽ me de origeis cõmẽtarns
quid senserit nõ habere unde adhe¬
breũ recurrens inneni propaue
doloris striptũ esse learaa capim
quod aquila interpretatus est aps¬
nem elaborationũ Sruonachus
quod exprimitur ꝑanẽ erup̃nosũ
Quuca edicio et theodotion qui ĩ
ceteris cũ hex trans latoribus fecit pa¬
nẽ idoloꝵ. Sexta naanne idest

Expanded text:
dedicauit, quam ex parte corruptam Acasacerdotes, in membranis instaurare conati sunt. hic cum multa repperiret et inuentorum nobis indicem derelinqueret, centesimi uicesimi sexti psalmi commentarium et phe litterae tractatum ex eo, quod non inscripsit, confessus est non repertum; non quocimus - aliquid praeterierit, sed quod neglegentia posterioium ad nostram usque memoriam non durarit. hoc ideo, ut, quia mihi de eodem psalmo proposuisti, qui esset \'panis doloris\' in eo, quod dicitur: in uanum uobis est ante lucem surgere, surgere, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris, ostenderem me de Origenis commentariis, quid senserit, non habere. Unde ad Hebraeum recurrens inueni pro \'pane doloris\' scriptum esse \'leem aasabim\', quod Aquila interpretatus est nem elaborationum\', Symmachus quod exprimitur \'panem aerumnosum\', quinta editio et Theodotion. qui in ceteris cum septuaginta translatoribus facit, <panem idolorum\'. sexta πλάνης. id est
Abbreviated transcription (Latin):
credula et postea nõ repelli quasi ea
que orrorẽ cõfusione incitatierat
Quod et de latronib itelligi potest
cũ alius enuãgelista utrũq blasphe¬
masse alius uaret alterũ esse cõfes¬
Ictrema cedula cõtinebat¬
utrũ post resurrectionem
quadraginta diebus cũ disci¬
pulis cõuersatus sit dñs ot nũꝙͣ alibĩ
fuorit au latenter ad celũ ascendorit
atq de scenderit. et nichilonimꝰ apłis
suã presentiã uõ negarit. Si deu dei
filiũ consideres de quo seruo est et illũ
esse qui loquit᷑: nõue celũ et terrau
ego sit impleo dicit dñs et dequoalius
ꝓphã testatur. celũ iuichi throuus ẽ

Expanded text:
ncredula et postea non repelli quasi ea, ncredula et postea non repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de latronibus intellegi potest, cum alius euangelista utrumque blasph\'emasse, alius narret alterum esse confesExtrema schedula continebatutrum post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis dominus conuersatus sit et numquam alibi fuerit an latenter ad caelum ascenderit atque descenderit et nihilominus apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium consideres, de quo sermo est, et illum esse, qui loquitur: nonne caelum et terram ego repleo, dicit dominus, et de quo alius propheta testatur: caelum mihi thronus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uartũ est quod quesisti quo¬
modo in ioħis euuãgelio post
resiuirctionẽ dicatur ad ma¬
riaui magdalene. noli me tungere.
nõdũ eiũ asteudi ad patrẽ meñ cet
rursũ in matheo scriptũ sit quod ad
uestigia saluatoris mulieres corene¬
rint. cũ utiq nõ sit idipiũ tangore
post resuectiouẽ pedeseius et non
tungere. Maria magdalene tpãce
a qua septem demonia expulort
ut ubi habundauerat pcti supha
batur et querebat uiuẽtõ cũ mos q¬
tuis ⁊ecte audiuit noli me tantere
Et est sensus. Nou mereris iueis he¬
rere uestiguis nec adorare quasi deũ
nec eius tenere pedes. quẽ nõ estimas
surexisse. Tibi enĩ nec dũ astendi
ad patrẽ meñ. Cetereuero muie¬
res que pedes tragũt dñ cõsitẽt
et relierent᷑ euis herere uestigur.
quẽ ad patrẽ astẽdisse cõfidũt quã¬
quã etiã sic eadẽ niulier indussis
enuãgeliis et temusse pedes et non
tenusse referatur fricilis sotutio sit
cũ potuerit pͥmũ corrigi quasi m¬

Expanded text:
uartum est, quod quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, sebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merenquem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi i
Abbreviated transcription (Latin):
Si ascendero incelũ tu illic es. si destiã¬
dero ad infernũ et habitanero in extre¬
misiaris. et eiũ ibi manustua. de¬
ducet uie et cõtinebit me dextrra tus
Profecto nõ auubigeseniã ante ros¬
rectionẽ sic in diuco corpore habitas¬
se deũ uerbũ. ut et in patre essẽt et
celi tirtulũ clauderet atq monũ¬
bus infusus esset et curtũ fusus idest
ut cũcta penetraret iuterior.et doł¬
tiueret exterior. Stultũ est ergo il¬
lius potẽtiã uinius corpustuli parui¬
tate fiuiri quẽ nõcapit celũ et ma¬
men qui ubiq erat etiã infilio hoĩs
totus erat. Diuina quippe natura
et dei serruo in partes se tari nõ po¬
test. nec locis diuidi. sedcũ ubiq si
tonisubiq est. Erat igitur uno codẽ¬
q iprẽ et cũ aplis quadragnitadie¬
bus et cũ angelis et in patre er iuex¬
treiis fimbis maris erat inomĩb
locis uersabatur cũ thonia in india:
cũ petro rome.cũ paulo in hrlliri¬
co. cũ tito in creta. cũ audixama

Expanded text:
ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero ad infernum et habitauero in extremis maris, etenim ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua, profecto non ambiges etiam ante resurrectionem sic in dominico corpore habitasse deum uerbum, ut et in patre esset et caeli circulum eluderet atque in omnibus. infusus esset et circumfusus, id est, ut cuncta penetraret interior et contineret exterior. stultum est ergo illius potentiam unius corpusculi paruitate finire. quem non capit caelum. et tamen, qui ubique erat, etiam in filio hominis totus erat; diuina quippe natura et deus sermo in partes secari non potest nec locis diuidi, sed, cum ubique sit, totus ubique est. erat igitur uno eodemque tempore et cum apostolis quadraginta diebus et cum angelis et in patre et in extremis finibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in
Abbreviated transcription (Latin):
prudennia tua. nõ easden regulas
esse nitropologie imbris que nn hr¬
storie ueritate. Quod sicubi pedẽ
offendinius. et sapienti lectori fri¬
uolum iudeatur esse quod scripsini
culpã auctoris referat. Nosemĩ et
hec ip̃a in lectulo decunbentes lon¬
gaq egrotatione confecti uix nota¬
rio celeriter scribenda dictauimus.
non ut impleremus materiã. sed ne
tibiin principio amiciciaꝵ aliquid
imperanti uideremur negure. Ora
nobis a duõ sospitatem. ut post duode¬
cin mẽses quibus iugi langore cõfectꝰ
sum possem aliquid dignũ ur̃e scri¬
bere uoluutat. et ignosce si scatens
orõ solito cursu non fluat. Non e¬
ni eodem lepore dictamus quostribi¬
mus. quia in altero sepe stilũ uer¬
tiuius iteꝵ que digna legi sunt st̾p¬
turi. in altero quitquid iubuctam
uenerit celeri sermone cõuoluimius
Caninũ libenter uidi. qui tibi nar¬
nare poterit quã difficile et periculo¬
sum manus dextere usq in presente

Expanded text:
prudentia tua non easdem regulas prudentia tua non easdem regulas esse in tropologiae umbris et quae in historiae ueritate. quod sicubi pedem offendimus et sapienti lectori friuolum uideatur esse, quod scripsimus, culpam auctoris referat. nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes longaque aegrotatione confecti uix notario celeriter scribenda dictauimus, non ut inpleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti uideremur negare. ora nobis a domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus iugi labore confectus sum, possim aliquid dignum uestrae scribere uoluntati; et ignosce, si scatens oratio solito cursu non fluat. non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus, quia in altero saepe stilum uertimus, iterum quae digna, legi sint, scripturi, in altero, quidquid in buccam uenerit, celeri sermone conuoluimus. Caninum libenter uidi, qui tibi narrare poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae usque in praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
et hundanos pro dispensatione corinẽ
auũt actud tale mentit᷑ affectus sicut
nitiuo ioce ubi posiustis lazarum
et ad mulierẽ fllientẽ sanguine.
quisme terigit . Gladiĩ postulat de
dixerat. nolite putare quod uenerim
pacem mittere. super terraui. Non
ni eni diuidere hominẽ contra patiẽ
suũ. et filiam contra matrẽ suã et mi¬
rũ contra socrũ suam et iuici homi¬
nes doiuestici cius. Et temptat uani¬
ram nature dñs. uultq scdm utriusq
uoliuitatẽ uiueutẽ filiũ in legem gr̃a¬
q diuidere. nõ quo hoc probet. sed qd̾
ad arguendam calũpiiam synago
ge hoc nelle se dicat. Illa que nole¬
bat eccliẽ filiũ in gratia uiuore net
per baptisiuũ liberri. libentor hab
diuidi puerũ. non ut possideat. sẽd
ut niterficiat. Eccliã que scit suũ
esse libenter concodit enuile dũ ui¬
Ecce ego paulus dico nobis. quodsi
prodest. Hec sub nubilo allegorie.
dicta sunt. Ceterũ optime̾ nouit

Expanded text:
et humanos pro dispensatione carnis et humanos pro dispensatione carnis  carnis mentitur affectus - sicut et in alio loco: ubi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine: quis me tetigit?—,gladiumpostulat — de quo dixerat: nolite putare, quod uenerim pacem mittere super terram; non ni enim diuidere hominem contra patrem suum et filiam contra matrem suam et nurum contra socrum suam. et inimici hominis domestici eius — et temptat naturam naturae dominus uultque secundum utriusque uoluntatem uiuentem filium in legem gratiamque diuidere, non quod hoc probet, sed quod ad gae hoc velle se dicat: Illa quae nolebat Ecclesiae filium in gratia vivere, nec per baptismum liberari, libenter habet dividi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat. Ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum vi« Ecce ego Paulus dico vobis, quod siprodest. Haec sub nubilo allegoriae dicta sint. ceterum optime nouit
Abbreviated transcription (Latin):
stolami et adunaduertis quo modo
fibios eclie suos fatere spuagogao
festiuet. et dicat aplus. filioli uiei
quos iteꝵ parturio douet ipus fer¬
ꝯuotur inliobis. U̾nũ tulit nõut
posstorot sedut occideret. Nou eũ
bonore fecit hocfilũ sed eiule adio
esinĩ mortuũ per legis cerimonias.
in suni eccliẽ subposint. Longum
est siuelim ꝑ singula curiere quomiꝰ
per apłmi paulũ et ecclĩasticos iuros
hurel leront ecclĩa nõ esse suũ filur
qui tenebatur inlege. et in luce cogno¬
iont que intenebris nõ uidebato te¬
hde iirguĩ ortũ est presente rege
altera dicente filius tinis mortuuse
est: atꝙ inhunt modũ cõten debẽt̃
corai lege. Cait rox salomõ quis
mani feste saluator accipit᷑ sc̃dim̃ psal¬
uniĩ septuagesimũ pͥmũ qui titulo
saomionis inscribitut ubi milladiur¬
bitutio est quin cũcta que dicũtur
nõ saloniom mortuo sed xp̃i cõueni¬
dio talcarestan. Simulat ignorãtã

Expanded text:
Epistolam, et animadvertes quomodo Epistolam, et animadvertes quomodo filios Ecclesiae suos facere Synagoga festinet, et dicat Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis. uiuum tulit, non ut possideret, sed ut occideret. non enim amore fecit hoc filii, sed aemulae odio, et suum mortuum per legis caerimonias in sinu ecclesiae subposuit. Longum est, si uelim per singula currere, quomodo per apostolum Paulum et ecclesiastiintellexit Ecclesia, non esse suum filium, qui tenebatur in Lege: et in luce cognoverit, quem in tenebris non videbat. Inde jurgium ortum est, praesente rege, altera dicente: Filius tuus mortuus est. atque in hunc modum contendebant coram rege. tunc rex Salomon, qui manifeste saluator accipitur secundum psalmum septuagesimum primum, qui titulo Salomonis inscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta, quae dicantur, non Salomoni mortuo, sed Christi conueniat maiestati - simulat ignorantiam