comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terꝰ optar&. cetera epistola usitatis salutatio¬
nũ blandimentis oppleuerat. studens fidem
adhiberi mendacio. Pari & iã modo ad regẽ
uiisi gothorũ theoderidũ dirigit scripta.
hortans ut aromanorũ societate disceder&
recoler&q pręlia quȩ paulo ante contra
eũ fuerant concitata. sub ninua feritate ho¬
mo subtilis antequã bella gerer& arte pug¬
nabat. Tunc ualentinanus imperator aduuiꝰ¬
sigothos eorũq regẽ theodoridũ in his uer-¬
bis legationẽ direxit. Prudentiȩ urȩ est for¬
tissimi gentiũ. aduersus orbis conspirare ty-¬
rannũ. qui optat mundi generale habere ser¬
uitiũ. qui causas prȩlii non requirit. sed qͥcqͥd
commiserit hoc putat. eẽ. legitimũ. ambitã
suũ brachio metitur suꝑbiã lic̾entia saciat.
qui ius fasq contempnens hostem ex hib& na-
turȩ cunctorũ. Et enĩ meretur hic odiũ
qui in cõmune om̃iũ se approbat inimicum.

Expanded text:
ter optaret, citera epistula usitatis salutatioter optaret, citera epistula usitatis salutationum blandimentis oppleverat, studens fidem adhibere mendacio. pari etiam modo ad regem Vesegotharum Theoderidum dirigit scripta, hortans, ut a Romanorum societate discederet recoleretque proelia, quae paulo ante contra eum fuerant concitata. sub nimia feritate homo subtilis ante quam bella gereret arte pugnabat. tunc Valentinianus imperator ad Vesegothas eorumque regem Theoderidum in his verbis legationem direxit: ' prudentiae vestrae est, fortissimi gentium, adversus orbis conspirare tyrannum, qui optat mundi generale habere servitium, qui causas proelii non requirit, sed, quidquid commiserit, hoc putat esse legitimum. ambitum suum brachio metitur, superbiam licentia satiat; qui ius fasque contemnens, hostem se exhibet et naturae. cunctorum etenim meretur hic odium, qui in commune omnium se adprobat inimicum.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ multis munerib aduiusigothorũ bella
precipitat. metuens ne theodoridus uuisi-¬
gothoruo rex filiȩ suȩ ulcisceretur
in iuriã quȩ aperico giserichi filio iune sea
prius quidẽ tanto coniugio lȩtaretor sed
postea ut erat ille & in sua pignora trucue¬
lentꝰ. ob suspitionẽ tantũ modo uenent abea
paratinarib abscisam. truncatãq auribus
spolians decore naturali. patrisuo ad gallias
remiscrat. ut turpe funꝰ miseranda semꝑ
offerr&. & crudelitas qua &iã mouerent᷑
ext̃ni uindictã patris efficatius impetraro
ttila igitur dudũ bella concepta ageseraet
redemptione parturiens. legatos initaliam
adualentimanũ principem misit. refere ne
gothorũ romanorũq discordiã. ut quos proe¬
lio ñ poterat concutere: odus int̾nis elidero
asserens sẽ rei puplice eiꝰ amicitias in nullo ui¬
olare. sed contra theoderidũ uiusi gothorũ
regẽ sibi cẽ. certamen. Unde cũ excipi liben¬

Expanded text:
mus, multis muneribus ad Vesegotharum bella mus, multis muneribus ad Vesegotharum bella precipitat, metuens, ne Theodoridus Vesegotharum rex filiae suae ulcisceretur iniuriam, quae Hunerico Gyzerici filio iuncta prius quidem tanto coniugio laetaretur, sed postea, ut erat ille et in sua pignora truculentus, ob suspicionem tantummodo veneni ab ea parati, naribus abscisam truncatamque auribus, spolians decore naturali, patri suo ad Gallias remiserat, ut turpe funus miseranda semper offerret. et crudelitas, qua etiam moverentur externi, vindictam patris efficacius impetraret. Attila igitur dudum bella concepta Gyzerici redemptione parturiens, legatos in Italia ad Valentinianum principem misit, serens Gothorum Romanorumque discordia, ut, quos proelio non poterat concutere, odiis internis elideret, asserens, se rei publicae eius amicitias in nullo violare, sed contra Theoderidum Vesegotharum regem sibi esse certamen. unde cum excipi liben
Abbreviated transcription (Latin):
cantibus exorabilis propitius enĩ infide semel
acceptis. forma breuis. lato pectore. capite
grandiore. minutis oculis. rasus barba. canis
aspersus. seminaso tet̾ calore. originis suȩ
signa restituens. Qui quãuis huius essce
nature ut semꝑ magna confider& addebat
& tamen confidentiam gladius martis in¬
uentꝰ sacer apud seytharũ reges semꝑ
habitꝰ. quẽ priscus historicus tali refert
occasione de cectũ. Cũ pastor inquiens
quidã gregis unã boculã conspicerde clau¬
dicante. nec causã tanti uulneris inuenir&.
sollicitus uestigia cruoris insequitur. ean¬
demq uenit adgladiũ. quẽ de pascens her¬
gratulatꝰ. ut erat magnanimꝰ. arbitrabat
sẽ mundi totius principꝰẽ constitutũ. & ꝑ
martis gladiũ potestatẽ sibi concessam. eẽ.
bellorũ. Huiꝰ ergo mentẽ aduastationẽ
urbis paratõ comperiens gyzericus rex
uu andalorũ. quẽ paulo ante memoraui¬

Expanded text:
cantium exorabilis, propitius autem in fide semel cantium exorabilis, propitius autem in fide semel susceptis; forma brevis, lato pectore, capite grandiore, minutis oculis, rarus barba, canis aspersus, semo nasu, teter colore, origenis suae signa restituens. qui quamvis huius esset naturae, ut semper magna confideret, addebat ei tamen confidentia gladius Martis inventus, sacer apud Scytharum reges semper habitus, quem Priscus istoricus tali refert occasione detectum. cum pastor, inquiens, quidam gregis unam boculam conspiceret claudicantem nec causam tanti vulneris inveniret, sollicitus vestigia cruoris insequitur tandemque venit ad gladium, quem depascens hergratulatus, ut erat magnanimis , arbitratur se mundi totius principem constitutum et per Martis gladium potestatem sibi concessam esse bellorum. Huius ergo mentem ad vastationem orbis paratam comperiens Gyzericus, rex Vandalorum, quem paulo ante memoravi
Abbreviated transcription (Latin):
norũ successit in regno. & ut ante ex pedicio¬
nos quã parabat parfor& augmentũ. uiriũ
parricido quesat tendens ad discrimen om̃iũ
nere suorũ. sed librante iusticia destabili re¬
medio cerescens. de formes exitꝰ suȩ crudeli¬
tatis inuenit. Pleda enĩ fratre fraudibus in¬
terempto. quasi magnę parti regnabat hu¬
norũ. uniuersũ sibi populũ sub iugauit. ali-¬
arũq gentiũ quas tunc indicioneꝰ tenebat
nume rositate collecta primas mundi genteᷤ
romanos uiuisigothasq subdere prȩoptabat
uiͦ exercitꝰ quingentorũ miliũ. ee. numero
ferebatur. uir in confessionẽ gentiũ natus
in mundo terrarũ omniũ metꝰ qͥ nescio qua
sorte terrebat cuncta formidabili de se
opimone uulgata. E rat nãq suꝑbus in¬
cessu huc atqͦ illuo circũ ferons oculos. ut
elati potentia ipso quoq mortu corporis
apparero. bellorũ quidẽ amator. sed ipse
manu temperans. consilio ualidissimus. suppli¬

Expanded text:
nnorum successit in regno, et, ut ante expeditionnorum successit in regno, et, ut ante expeditionis, quam parabat, par foret, augmentum virium parricidio quaerit, tendens ad discrimen omnium nece suorum. sed librante iustitia detestabili remedio crescens deformes exitus suae crudelitatis invenit. Bleda enim fratre fraudibus interempto, qui magnae parti regnabat Hunnorum, universum sibi populum adunavit, aliarumque gentiunr, quas tunc in dicione tenebat, numerositate collecta, primas mundi gentes Romanos Vesegothasque subdere praeoptabat. cuius exercitus quingentorum milium esse numero ferebatur. vir in concussione gentium natus in mundo, terrarum omnium metus, qui, nescio qua sorte, terrebat cuncta formidabili de se opinione vulgata. erat namque superbus incessu, huc atque illuc circumferens oculos, ut elati potentia ipso quoque motu corporis appareret; bellorum quidem amator, sed ipse manu temperans, consilio validissimus, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
na. id ÷ tisia tibisiaqͥ & dricca transeuntes.
uenimus in locũ illum ubi dudũ uidigoia
gothorũ fortissimus sarmatũ dolo occubuit
ndeq non longe aduicũ in quo rex attila mo¬
rabatur accessimus. uicũ in quã ad instar ciur¬
tatis amplisse. in quo lignea moenia exta¬
bulis ingentibus fabrefacta repperimus.
Quarũ compago ita solidũ mentiebatur.
ut uix ab intenta possit iunctura tabu¬
larũ comprehendi. Uideres triclinia am¬
bitu prolixiore distenta. porticusq in
om̃i decore dispositas. Area uero cortinis
ingenti ambitu cingebatur. ut amplitu¬
todo ipsa regiã aulã ostendertoeme sedes erant
atuse Psegis barbarie totã tenentis. hȩc cap¬
tis ciuitatib habitaeula preponebat. Is nãq.
attila patre genitꝰ munzoco. cuiꝰ fuere. germa¬
ni octar & roas. qͥante attilã regnurtenuisseũ
naprantur. quãuis non om̃ino cunctorũ quorũ
ipse. Dost quorũ obitũ cũ bleda germano hu¬

Expanded text:
na, id est Tisia Tibisiaque et Dricca transientes na, id est Tisia Tibisiaque et Dricca transientes venimus in loco illo, ubi dudum Vidigoia Gothorum fortissimus Sarmatum dolo occubuit; indeque non longe ad vicum, in quo rex Attila morabatur, accessimus, vicum inquam ad instar civitatis amplissimae, in quo lignea moenia ex tabulis nitentibus fabricata repperimus, quarum compago ita solidum mentiebatur, ut vix ab intentu possit iunctura tabularum conpraehendi. videres triclinia ambitu prolixiore distenta porticusque in omni decore dispositas. area vero curtis ingenti ambitu cingebatur, ut amplitudo ipsa regiam aulam ostenderet. hae sedes erant Attilae regis barbariae tota tenenti; haec captis civitatibus habitacula praeponebat. Is namque Attila patre genitus Mundzuco, cuius fuere germani Octar et Roas, qui ante Attilam regnum tenuisse narrantur, quamvis non omnino cunctorum quorum ipse. post quorum obitum cum Bleda germano Hu
Abbreviated transcription (Latin):
rass&. Act̾ius ergo patricius tunc prȩerat mi¬
litib fortissimorum moesiũ stirpe progenitꝰ.
indorostorena ciuitate apatre gaudentio la¬
bores bellicos tolerans. rei puplice romanȩ
singularit̃ natus. qui suꝑbam suauorũ franco¬
rũqͦ barbariẽ immensis cȩdib seruire roma¬
no imperiõ coegiss&. hunis quoq auxiluriis
litario ductante contra gothos romanus exer¬
citus mouit procinctũ. diuq exutraq par¬
te acies ordinatȩ. cũ utriq fortes & neut̃
infirmior ess&. datis dextris in pristinã con¬
cordiã redierunt. foedere firmato ab alte¬
rutrũ fida pace peracta recessit ut̃q¬
ua pace attila hunorũ omniũ dñs. & pene
totius scẏchiȩ gentiũ solus inmundo regna¬
tor. qui erat famosa int̾ om̃s gentes clarita¬
te mirabilis. atq in legatione se missũ athe¬
odosio iuniore priscus historicus taliuoce
int̃ alia refere. Ingentia si quidẽ flumi¬

Expanded text:
rasset. Aetius ergo patricius tunc praeerat mirasset. Aetius ergo patricius tunc praeerat militibus, fortissimorum Moesium stirpe progenitus in Dorostorena civitate a patre Gaudentio, labores bellicos tolerans, rei publicae Romanae singulariter natus, qui superbam Suavorum Francorumque barbariem immensis caedibus servire Romano imperio coegisset. Hunnis quoque auxiliariis Litorio ductante contra Gothos Romanus exercitus movit procinctum, diuque ex utraque parte acies ordinatae cum utrique fortes et neuter infirmior esset, datis dextris in pristina concordia redierunt, foedusque firmatum ab alterutrum fida pace peracta recessit uterque. qua pace Attila, Hunnorum omnium dominus et paene totius Scythiae gentium solus in mundo regnator, qui erat famosa inter omnes gentes claritate mirabilis. ad quem in legatione se missum a Theodosio iuniore Priscus istoricus tali voce inter alia refert: ingentia si quidem flumi
Abbreviated transcription (Latin):
o generis sui amplitudinẽ cõmoda taciturnitas
sappressit. sciens regnantib semꝑ regali stirpe
genitos e̾ẽ suspectos. Passus ẽ. ergo ignorari. ne
facer& ordinata confudi. susceptꝰq cũ filio suo
a rege theodorico honorifice nimis. adeo ut nec
consilio suo exꝑtẽ. nec conuiuio facer& alienũ.
non tam progeneris nobilitate quã ignorabat.
sed pro animiꝰ fortititudin & robore mentis. quã
non poterat occultare. Quid plurimũ. Ne fune¬
to ualia. ut superius qđ diximus repetamus. qui
parũ fuerat felix gallus prosperrimus feliciorq
theodoridus successit in regno homo summa mo¬
deratione compositus. animi corporisq utilita.¬
te habendus. Contra quẽ theodosio & festo
consulibus. pace rupta romani hunis auxiliato¬
ribus secũ iunctis. ingallus arma mouerunt.
urbauerunt nãq eos gothorũ foederatorũ ma¬
nus. quȩ cũ gaina comite cons tantinopoli effe¬

Expanded text:
o generis sui amplitudine commoda taciturnitate o generis sui amplitudine commoda taciturnitate suppressit, sciens regnantibus semper regali stirpe genitos esse suspectos. passus est ergo ignorari, ne faceret ordinata confundi. susceptusque cum filio suo a rege Theodorido honorifice nimis, adeo ut nec consilio suo expertem nec convivio faceret alienum, non tamen pro generis nobilitate, quam ignorabat, sed pro animi fortitudine et robore mentis, quam non poterat occultare. Quid plurimum? defuncto Vallia, ut superius quod diximus repetamus, qui parum fuerat felix Gallis, prosperrimus feliciorque Theodoridus successit in regno, homo summa moderatione compositus, animi corporisque utilitate habendus. contra quem Theodosio et Festo consulibus pace rupta Romani Hunnis auxiliaribus secum iunctis in Galliis arma moverunt. turbaverat namque eos Gothorum foederatorum manus, qui cum Gaina comite Constantinopolim effe
Abbreviated transcription (Latin):
eos iam in africa ꝑsequi. nisi eũ casus qͥ dudũ
halarieo ad africã tendenti contigerat reuocas. Q¬
s&. Nobilitatus nãq intra hispanias. incruen¬
tãq uictoriã potitus tolosã reuertitur. roma¬
no imperio fugatis hostib aliquantas proum¬
cias quod promiserat derelinquens. sibiq aduer¬
res mundo patte progenitꝰ. de quo in catalago
amalorũ familiȩ superius diximus. cũ filio u¬
uitricho ab ostrogothis qui adhuc insythiȩ ter¬
ris hunorũ oppressionib subiacebant. adu
uisi gothorũ regnũ migrauit. Conseius enĩ
uirtutis & generis nobilitate. facilius sibi cre¬
dens principatũ aparentibus deferri. quem
heredẽ regũ constabat. eẽ. multorũ. Quis
enĩ de amalo dubitar&. siuacass& elegere
Sed nec ipse adeo uoluit quasi ess& ostendere.
& illi iam post mortẽ ualie theodericũ ei
dederunt successorẽ: dquẽ ueniens
beremund. animi pondere quo ualebat eximi¬

Expanded text:
eos etiam et in Africa persequi, nisi eum casus, qui dudum eos etiam et in Africa persequi, nisi eum casus, qui dudum Halarico in Africa tendenti contigerat, revocasset. nobilitatus namque intra Spanias incruentamque victoriam potitus Tolosam revertitur, Romano imperio fugatis hostibus aliquantas provincias, quod promiserat, derelinquens, sibique adverrismundo patre progenitus, de quo in catalogo Amalorum familiae superius diximus, cum filio Vitiricho ab Ostrogothis, qui adhuc in Scythiae terras Hunnorum oppressionibus subiacebant, ad Vesegotharum regnum migravit. conscius enim virtutis et generis nobilitate facilius sibi credens principatum a parentibus deferre, quem heredem regum constabat esse multorum. quis namque de Amalo dubitaret, si vacasset elegere? sed nec ipse adeo voluit, quis esset, ostendere. et illi iam post mortem Valliae Theoderidum ei dederant successorem. ad quem veniens Beremud animi pondere qua valebat eximi
Abbreviated transcription (Latin):
consulem ordinariũ atq patriciũ magnũ.
incirco spectaculũ fuit. seraq sue penitudi¬
nis gerens cũ se uider& de fastigio regali de¬
iectum. priuate uitȩ cui noluit famulari re¬
dactus occubuit. Sic africa quȩ indiuisione
orbis terrarũ tertia pars mundi describitur.
centesimo fere anno auuabdalico iugo e repta.
inlibertatẽ reuocata. ẽ. regni romani. & quȩ
dudũ ignauis ducib dominisq infidelibus rei
puplicȩ romanȩ corpore gentilis manus abs
tulerat a sollerte dño & fideli ductore nũne
reuocata. hodieq congaud& quã uis & post hȩc
aliquantulũ intestino prȩlio maurorũ infideli-¬
tate attrita sesẽ lamentauerit. tam̃ triũphu ᷤ
iustiniani imperatoris adõ sibi donatꝰ. qđ incho¬
auerat ad pacẽ usq perduxit. Sed nob quid
opꝰ. ẽ. unde rẽs non exigit dicere Ad propo¬
sitũ redeamus. Ualia siquidẽ rex gothorũ ad.¬
eo cũ suis in uuandalos sȩuiebat. ut uoluisso

Expanded text:
xconsolem ordinarium atque patricium, magnum xconsolem ordinarium atque patricium, magnum in circo populo spectaculum fuit seraque suae paenitudinis gerens cum se videret de fastigio regali deiectum, privatae vitae, cui noluit famulari, redactus occubuit. sic Africa, quae in divisione urbis terrarum tertia pars mundi describitur, centesimo fere anno a Vandalico iugo erepta in libertate revocata est regni Romani, et quae dudum ignavis dominis ducibusque infidelibus a rei publicae Rotulerat, solerti domino et fideli ductore tunc revocata, hodieque congaudet. Quamvis et post haec aliquantum intestino praelio Maurorumque infidelitate attritam se lamentaverit, tamen triumphus Justiniani imperatoris a Deo sibi donatus, quod inchoaverat ad finem usque perduxit. Sed nobis quid opus est unde res non exigit dicere? Ad propositum redeamus. Valia siquidem rex Gothorum adeo cum suis in Vandalos saeviebat, ut voluisset
Abbreviated transcription (Latin):
ritate du regnãs. ante obitũ suũ filiorum
agmine accito. ordinauit ne int̾ ipsos dereg.¬
niꝰ ambitione intentio ess&. sedordine quisq
& gradu suo alii sipuer uiuer&. id÷ semori
suo filio fiero sequens successor. & rursus
ei posterior eiꝰ. Quod obseruantes ꝑ anno¬
rũ multurũ spacia. regnũ felicit᷑ possederunt.
nec ut in reliquis gentib assol& intestino
bello foedati sunt: suoq ordine unus post
unũ regnũ excipiens. inpac̾e populis impera¬
uit. Quorũ ordo iste ac successio fuit. Primus
gizericus qui pat̾ & dominus sequens huneri.¬
preceptorum de regno ciectũ. & interemptũ
tẏrannide prȩsump̾sit. sed non excessit impu.¬
ne quod fecerat. Nam mox iustinani impe¬
ratoris ultio ineũ apparuit. & cũ om̃i gente
sua opibusq qͥb more predonis incubabat.
constantinopolim delatus. ꝑ uirũ gloriossimũ
belesariũ magistrũ militũ orientalem. &¬

Expanded text:
ritate diu regnans, ante obitum suum filiorum ritate diu regnans, ante obitum suum filiorum agmine accito ordinavit, ne inter ipsos de regni ambitione intentio esset, sed ordine quisque et gradu suo, alii si superviveret, id est, seniori suo fieret sequens successor et rursus ei posterior eius, quod observantes per annoin suis se coeperunt finibus continere, qui dudum nec, ut in reliquis gentibus adsolet, intestino bello foedati sunt, suoque ordine unus post unum regnum excipiens in pace populis imperavit. quorum ordo iste ac successio fuit: primum Gyzericus, qui pater et dominus, sequens Huneripraeceptorum de regno eiectum et interemptum tyrannide praesumpsit. sed non ei cessit inpune quod fecerat. nam mox Iustiniani imperatoris ultio in eum apparuit et cum omne genus suum opibusque, quibus more praedonis incubabat, Constantinopolim delatus per virum gloriosissimum Belesarium mag. mil. Orientalem, e
Abbreviated transcription (Latin):
ie quohierius & ardabures consules processissent.
nec morã mox contra eos mouit exercitũ. Sed
girericus rex uuandalorũ iam abomfacio inafricã
inuitatus. qui ualentiniano principi ueniens in¬
offensa non alit̃ se quã malo rei puplicȩ potu¬
it uindicare. His ergo suis precibus eos inuitanᷤ.
protraiectũ congustiarũ qui dicitur fretum
gaditanũ. & uix septẽ milibus africã abhispa¬
ñis diuidit. ostiaq maris tẏrreni in oceani aes¬
tũ erigit̃ transposuit. Erat nãq gizericus
iã romanorũ in orbe notissimus. statura medi¬
ocris: & equi casu claudicans. animo profundꝰ¬
sermone rarus. luxuriȩ contemptor. ira tur¬
bidus. habendi cupidus ad sollicitandas gentes
prouidentissimꝰ: semina contentionũ iacere. odi¬
a miscere paratus. Tali africȩ rem puplicã
precibus bonifacii ut diximus inuitatus intra¬
uit. ubi adiuinitate ut fertur accepta aucto¬

Expanded text:
re, quo Hierius et Ardabures consules processissent, re, quo Hierius et Ardabures consules processissent, nec mora mox contra eos movit exercitum. sed Gyzericus rex Vandalorum iam a Bonifatio in Africam invitatus, qui Valentiniano principi offensam, non aliter quam se malo reipublicae potuit vindicare. Is ergo suis precibus eos invitans, per tractum angustum quod dicitur fretum Gaditanum, et vix septem millibus Africam ab Hispaniis dividit, ostioque maris Tyrrheni Oceani aestum egerit, transposuit. 412 Erat namque Gizericus jam Romanorum clade in Urbe notissimus, statura mediocris, et equi casu claudicans, animo profundsermone rarus, luxoriae contemptor, ira turbidus, habendi cupidus, ad sollicitandas gentes providentissimus, semina contentionum iacere, odia miscere paratus. tali Africa rem publicam praecibus Bonifatii, ut diximus, invitatus intravit, ubi a divinitate, ut fertur, accepta aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ad claustra pẏrinei occurrit. Ubi ab utraq
parte legatione directa. ita conuenit pacisci
ut placidiã sororẽ principis redderae suaq
solacia romane rei puplicȩ ubi usus exiger&
non denegar&. Eo nãq tempore constanti¬
nus quidã apud gallias inuadens imperiũ. fili¬
ũ suũ constantẽ ex monacho fecerat cȩsarem¬
S ed non diu tenens regnũ. prȩsumptũ max foc¬
deratis gothis romanisq ipse occiditur arela¬
to. filius uero suus uienna. Post quos item io¬
uinus ac sebastianus pari temeritate rem pupli¬
cam occupandã existimantes. pari exitio petie¬
runt. Nam .xii. annis regna ualiȩ. quomodo &
humi post pene quinquaginta annos inuasa
pannonia aromanis & gothis expulsi sunt
idens ualia uuandalos insuis finibus id÷ hispanȩ
solo. audaci temeritate ab interioribus partibus
gallicie ubi eos fugauerat dudũ a tauulfusus egres¬
sos cucuncta inpredas uastare. co fere tempo¬

Expanded text:
ad claustra Pyrenaei occurrit: ubi ab utraque ad claustra Pyrenaei occurrit: ubi ab utraque parte legatione directa, ita convenit pacisci: ut Placidiam sororem principis redderet, suaque solatia Romanae reipublicae, ubi usus exigeret, non denegaret. Eo namque tempore Constantinus quidam apud Gallias invadens imperium, filicum opibus totius Italiae, quas in praeda diripuerat, etsed non diu tenens regnum praesumptum, mox foederatis Gothis Romanisque, ipse occiditur Arelati, filius vero ejus Viennae. Post quos item Jovinus ac Sebastianus pari temeritate rempucam occupandam existimantes pari exitio perierunt. Nam duodecimo anno regni Valiae, quando et Hunni post pene quinquaginta annorum invasam Pannoniam a Romanis et Gothis expulsi sunt, videns Valia Vandalos in suis finibus, id est Spaniae solum, audaci temeritate ab interioribus partibus Galliciae, ubi eos fugaverat dudum Atauulfus, egressos et cuncta in praedas vastare, eo fere tempo
Abbreviated transcription (Latin):
e ueruuulfo de cuiꝰ solitꝰ ridere statura. Post
cuius mortẽ. regericus rex constituitur. Sed
& ipse suorũ fraude ꝑemptus. ocius regnũ cũ
uita reliquit: De hiuc iam quartus ab alarico
rex constituitur ualia. nimis districtus & pru¬
dens. Contra honorius imperator constantiũ
uirũ industria militari sollertẽ. multisq prȩ¬
lus gloriosũ cũ exercitu dirigens. ueritꝰ nefoe¬
dus dudũ cũ atͣuulfo initũ ipse turbar&e. & ali¬
quas rursus in re puplica insidias moliretur. ui-¬
cinas sibi gentes expulsas. simulq desiderans¬
germanã suã placidiã subiectionis obprobrio
liberare paciscens cũ constantio ut aut bello
aut pace uelquo quomodo sicã potuissee ad su-¬
ũ regnũ reducere. ei eã inmatrimoniũ sociar&.
Quo placito constantius ouans. cũ copra armato¬
rũ. & pene iã regio apparatu hispaniã pecit.
Cui ualia rex gochorũ non minori procictu.

Expanded text:
Euervulfi, de cuius solitus erat ridere statura. post Euervulfi, de cuius solitus erat ridere statura. post cuius mortem Segericus rex constituitur, sed et ipse suorum fraude peremptus ocius regnum cum vita reliquid. Dehinc iam quartus ab Alarico rex constituitur Valia nimis destrictus et prudens. contra quem Honorius imperator Constantium virum industria militari pollentem multisque proeliis gloriosum cum exercitu dirigens, veritus, ne foedus dudum cum Atauulfo inito ipse turbaret et aliquas rursus in re publica insidias moliretur vicinas sibi gentes expulsas, simulque piunt. ad postremum Romae ingressi Halarico iugermanam suam Placidiam subjectionis opprobrio liberare: paciscens cum Constantino, ut aut bello, aut pace, vel quoquo modo si eam potuisset, ad suum regnum revocaret, eique eam in matrimonium sociaret. Quo placito Constantinus ovans cum copia armatoaccesserunt; ubi diu resedentes ad Siciliam et exinde Cui Valia rex Gothorum non minori procinctu
Abbreviated transcription (Latin):
gundiones. Nam uuandali uel alani quos supe¬
rius diximꝰ. ꝑmissu principũ romanorũ ut rãq
pannoniã residere. nec ibi sibi mecu gothorũ
arbitrantes tutũ fore si reuerterentur. ad galli¬
as transierunt. Sed mox agallus quas ante
non multũ tempus occupassent fugientes. his¬
pamiasse recluscrunt. adhuc memores ex rela-¬
tione maiorũ suorũ quid dudũ geberic rex
gothorũ genti suȩ prestitiss& in cõmodi. uel
quomodo eos uirtate sua patrio solo expuilissoe.
Tali ergo casu. galliȩ attuulfo patuere uenienet.
C onfirmato ergo gothus regno ingallias. hispani¬
orũ casu cepit dolere. cosq deliberans uuanda¬
lorũ incursibus eripere. suas opes barchilonã
cũ certis fidelibus derelictis. plebe imbelli in¬
teriores hispanias introiuit. Ubi sȩpe cũ uuan¬
dalis decertans. tertio anno post qua gallias his¬
paniasq domuiss&e. occubuit gladio ilia ꝑforatꝰ

Expanded text:
gondiones. nam Vandali vel Alani, quos supegondiones. nam Vandali vel Alani, quos superius diximus permissu principum Romanorum utramque Pannoniam resedere, nec ibi sibi metu Gothorum arbitrantes tutum fore, si reverterentur, ad Gallias transierunt. sed mox a Galliis, quas ante non multum tempus occupassent, fugientes, Spanias se recluserunt, adhuc memores ex relatione maiorum suorum, quid dudum Geberich Gothorum rex genti suae prestitisset incommodi vel quomodo eos virtute sua patrio solo expulisset. tali ergo casu Galliae Atauulfo patuere venienti. confirmato ergo Gothus regno in Gallis Spanorum casu coepit dolere, eosque deliberans a Vandalorum incursibus eripere, suas opes Barcilona cum certis fidelibus derelictas plebeque inbelle, interiores Spanias introibit, ubi saepe cum Vandalis decertans tertio anno, postquam Gallias Spaniasque domuisset, occubuit gladio ilia perforata
Abbreviated transcription (Latin):
staturȩ formatus. quantũ pulchritudine cor¬
poris uultuq decorus. Qui suscepto regno
reuertens itẽ adromã. si qͥd primũ remanserat
more locustarũ erasit. nec tantũ priuatis ita.
lia spolians immo & puplicis. imperatore hono¬
rio nihil resistere prȩualente. Quiꝰ & germa¬
na placidiã. theodosii imperatoris ex alt̾era uxo¬
re filiam aburbe captiuã abduxit. quã tamen
obgeneris nobilitatem formȩq pulchritudinẽ
& integritatẽ castitatis. ad tendens. inforo uili
emiliȩ ciuitatis suo matrimomo legittime copula¬
uit. ut gentes hac societate comꝑta. quasi aduna¬
tã gochis rem puplicã efficatius terrerentur. hono¬
tiũq augustũ quauis opibus ex haustẽ. tamen iam
quasi cognatũ grato anmo delinquens gallias
tendit. Ubi cũ adueniss&. uicinȩ gentes ꝑẽriae
in suis se coeperunt finibus continere. quȩ dudũ
crudelit̃ gallias infestassent. tã franci quã bur¬

Expanded text:
staturae formatus, quantum pulchritudine corstaturae formatus, quantum pulchritudine corporis vultuque decorus. Qui suscepto regno revertens item ad Romam, si quid primum remanserat, more locustarum erasit, nec tantum privatis divitiis Italiam spolians, immo et publicis, imperatore Honorio nihil resistere praevalente, cuius et germanam Placidiam Theodosii imperatoris ex altera uxore filiam ab urbe captivam abduxit. quam tamen ob generis nobilitatem formeque pulchritudine et integritate castitatis adtendens in Foro Iuli Aemiliae civitate suo matrimonio legitime copulavit, ut gentes hac societate conperta quasi adunatam Gothis rem publicam efficacius terrerentur, Honorioque Augusto quamvis opibus exausto tamen iam quasi cognatum grato animo derelinquens, Gallias tendit. ubi cum advenisset, vicinae gentes perterritae in suis se coeperunt finibus continere, qui dudum crudeliter Gallias infestassent, tam Franci, quam Bur
Abbreviated transcription (Latin):
ã transire disponens. Cuiꝰ quã noni est liberã qđ¬
cũq homo sine nutu dĩ disposuerit frecũ illud hor¬
ribile aliquantas naues sub mersit. plurimas contus¬
bauit. Qua aduersitate depulsus halaricus. dũ secũ
qͥd ager& deliberara. subito immatura mortȩ
prȩuentꝰ. rebus humanis excessit. Quẽ nimia sui
dilectione lugentes basento amne iuixta consen¬
tinã ciuitatẽ de alueo suo diriuato. Nam hic
fluuius apede montis iuxta urbem dilapsus
fluit unda salutifera. Huius ergo in medio alueo
collecto captiuorũ agmine sepulturȩ locum
effodiunt. In cuus foueę gremio halaricum
cũ multis opibus subruunt. rursusq aquas in
suũ alucũ reducentes. & ne aquoquã quan¬
doq locus cognosceretur. fossores om̃s intere¬
merunt. regnũq uuisi gothorũ atauulfo eus
consanguineo & forma menteq conspieuo tra¬
dunt. Nam erat quãius non adeo procerieato

Expanded text:
am transire disponens. cuius, quia non est liberum quam transire disponens. cuius, quia non est liberum quodcumque homo sine notu dei disposuerit, fretus ille horribilis aliquantas naves submersit, plurimas conturbavit. qua adversitate depulsus Halaricus, dum secum, quid ageret, deliberaret, subito inmatura morte praeventus rebus humanis excessit. quem nimia sui dilectione lugentes Busento amne iuxta Consentina civitate de alveo suo derivato – nam hic fluvius a pede montis iuxta urbem dilapsus fluit unda salutifera – huius ergo in medio alvei collecta captivorum agmina saepulturae locum effodiunt, in cuius foveae gremium Halaricum cum multas opes obruunt, rursusque aquas in suo alveo reducentes, et ne a quoquam quandoque locus cognosceretur, fossores omnes interemerunt, regnumque Vesegotharum Atauulfo eius consanguineo et forma menteque conspicuo tradent; nam erat quamvis non adeo proceritate
Abbreviated transcription (Latin):
dis spolusq potiti. emiliã pari tenore deuastant
flaminieq aggerẽ int̾ piccnũ & tusciã usq dini¬
piunt. Ad postremũ romã in gressi. halarico iu¬
bente spoliant tantũ. non enĩ ut solent gentes
ignẽ sub ponunt. nec locis scõrũ in aliquo penitꝰ
in iuriã in rogare patiuntur. Exindeq egressi
ꝑ cãpaniã & lucaniã. simili clade ꝑ acta britios
accesserunt. Ubi diu residentes. ad siciliã & inde
in africȩ t̾ras ire deliberant. Britiorũ siquidẽ rego
in extremis italiȩ finib australi int̾̃ iacens parti.
angulus eius appennini montis in itiũ facit. adriȩ¬
q pelagus uelut lingua porrecta atyrreno ȩsti
se iungens. nomen quondam abrittia sortitꝰ regi¬
na. Ibi ergo ueniens halaricus rex uusigothorĩ.
cũ opibus totius italiȩ quas inprȩda diripuerat.
& exinde ut dictũ ͤ ꝑsiciliã ad africã quietã patri¬

Expanded text:
dis spoliisque potiti Emiliam pari tenore devastant dis spoliisque potiti Emiliam pari tenore devastant Flamminiaeque aggerem inter Picenum et Tusciam usqpiunt. ad postremum Romae ingressi Halarico iubente spoliant tantum, non autem, ut solent gentes, igne supponunt nec locis sanctorum in aliquo paenitus iniuria inrogare patiuntur. exindeque egressi per Campaniam et Lucania simili clade peracta Brittios accesserunt; ubi diu resedentes ad Siciliam et exinde ad Africae terras ire deliberant. Bryttiorum si quidem regio in extremis Italiae finibus australi interiacens parti – angulus eius Appinini montis initium fecit – Adriaeque pelagus velut lingua porrecta a Tyrreno aestu seiungens nomen quondam a Bryttia sortitus regina. ibi ergo veniens Alaricus rex Vesegotharum cum opibus totius Italiae, quas in praeda diripuerat, et exinde, ut dictum est, per Siciliam ad Africam quietam patri
Abbreviated transcription (Latin):
r&e. donationẽ sacro oraculo confirmatã consene¬
unt gochi hac ordinatione. & ad patriã sibi tradi¬
tã proficiscuntur: Post quorũ discessũ. nec quiea
mali initalia ꝑpetrato. stilico patricius & soee
honorii imperatoris. Nã utrãq eiꝰ filiã id÷m
riã & hermantiã sibi princeps unã post unã co¬
socians. utramq uirginẽ & intactã ds̃ abhac
luce uocauit. Hic ergo stilico ad pollentiã c¬
tatẽ in alpibus cotiarũ locutã dolore accedens
nihilq mali suspicantibus gothis. ad necẽ totius
italiȩ suãq deformitatẽ ruit inbellũ. Quẽ ex
inprouiso gothi cernentes. primũ ꝑ t̾riti sunt.
sed mox recollectis animis. & ut solebant hosta¬
tionib excitati. omnẽ pene exercitũ stiliconis
infugã uersũ usq ad int̾nitionẽ deiciunt. furibundoo
animo arreptũ iter deserunt. & in liguriã post
se unde iam transierunt. reuertuntur. eãq pre¬

Expanded text:
caret. Donationem sacro oraculo confirmatam consentcaret. Donationem sacro oraculo confirmatam consentiunt Gothi hac ordinatione et ad patriam sibi traditam proficiscuntur. Post quorum discessu nec quicquam mali in Italia perpetrato Stilico patricius et socer Honorii imperatoris — nam utramque eius filiam, id est Mariam et Thermantiam, sibi princeps unam post unam consocians utramque virginem et intactam deus ab hac luce vocavit — hic ergo Stilico ad Polentiam civitatem in Alpes Cottiarum locatam dolose accedens, nihilque male suspicantibus Gothis ad necem totius Italiae suamque deformitatem ruit in bello. Quem ex inproviso Gothi cernentes primum perterriti sunt, sed mox recollectis animis et, ut solebant, hortatibus excitati omnem pene exercitum Stiliconis in fuga conversum usque ad internicionem deiciunt furibundoque animo arreptum iter deserunt et in Liguria post se, unde iam transierant, revertuntur; eamque prae
Abbreviated transcription (Latin):
q positione exultat. id ÷ prima rauenna. ulti¬
ma classis. media cessuria. int̾ urbem & mare
plena mollitiȩ. arenaq minuta. uectationibus
apta. Enĩ uero cũ ineiꝰ uicinitate uuisigotharũ
applicuiss&e exercitꝰ. & ad honoriũ imperatorem
qui intꝰ residebat legationẽ mitter&. qua dñs
si ꝑmitter& ut gothi pacati initalia residerent
sic eos cũ romanorũ populo uiuere. ut una gens
utraq credi poss&e. Sin enĩ alit̃ bellando quisquẽ
ualebat expellere. & iam securus qui uictor exis¬
ter& imperar&. Sedhonorius imperator utrãq
pollicitationẽ formidans. suoq cũ senatu inito
consilio. quomodo cos italis expellerte delibera¬
bat. Cui adpostremũ sententia sedit. quatenꝰ
puncias longe positas. id ÷ gallias. hispaniasq
quas pene iam ꝑdidissce. gesericiq eas uuanda.¬
lorũ regis uastar& in ruptio. siualerte halaries
sua cũ gente sibi tamquã lares proprios uiads¬

Expanded text:
que positione exultat, id est prima Ravenna, ultique positione exultat, id est prima Ravenna, ultima Classis, media Caesarea inter urbem et mare, plena mollitiae harenaque minuta vectationibus apta. Verum enim vero cum in eius vicinitate Vesegotharum applicuisset exercitus et ad Honorium imperatorem, qui intus residebat, legationem misisset, quatenus si permitteret, ut Gothi pacati in Italia residerent, sic eos cum Romanorum populo vivere, ut una gens utraque credere possit: sin autem aliter, bellando quis quem valebat expellere, et iam securus qui victor existeret imperaret. Sed Honorius imperator utraque pollicitatione formidans suoque cum senatu inito consilio, quomodo eos fines Italos expelleret, deliberabat. Cui ad postremum sententia sedit, quatenus provincias longe positas, id est Gallias Spaniasque, quas pene iam perdidisset Gizericique eas Vandalorum regis vastaret inruptio, si valeret, Halaricus sua cum gente sibi tamquam lares proprias vindi
Abbreviated transcription (Latin):
modũ insulȩ influentiũ aquarũ redundatione
concluditur. Hab& ab oriente mare. ad quã
quẽ recto cursu de corcira atq hellade par¬
tibus nauigatur. dextrũ latꝰ primũ epiros.
dehinc dalmaciã liburniã hystriãq & sic ue¬
netias radens palmula nauigat. Aboccidente
uero hab& paludes. ꝑ quas uno angustissimo
introitu ut porta relicta .ẽ. Asep̾tentrionali
plaga ramus illi expado est. qui fossa uocitatur
asconis. Ameridie itẽ ipse padus. quẽ italiȩ
soli regẽ dicunt cognomento eridanus ab au¬
gusto imperatore latissima fossa dimissus. qui
septima sui aluci parte ꝑmediã influit ciuita¬
tẽ. ad hostia sua amoenissimũ portũ prebenᷤ
tissimã dudũ credebatur recipere stationẽ.
qͥ nc̃ ut fabius ait. qđ aliquando portꝰ fuerit
spatiosissimꝰ orcꝰ ostendit arboribus plenꝰ. uerũ
de quibus non pendeant uela sed poma. Trino
siquidẽ ista urbs uocabulo gloriatur. trigemina¬

Expanded text:
modum insulae influentium aquarum redundatione modum insulae influentium aquarum redundatione concluditur. Habet ab oriente mare, ad quam qui recto cursu de Corcyra atque Hellade partibus navigatur, dextrum latus primum Epiros, dehinc Dalmatiam Liburniam Histriamque et sic Venetias radens palmula navigat. Ab occidente vero habet paludes, per quas uno angustissimo introitu ut porta relicta est. A septentrionale quoque plaga ramus illi ex Pado est, qui Fossa vocitatur Asconis. A meridie item ipse Padus, quem Italiae soli fluviorum regem dicunt, cognomento Eridanus, ab Augusto imperatore latissima fossa demissus, qui septima sui alvei parte per mediam influit civitatem, ad ostia sua amoenissimum portum praebenstissima dudum credebatur recipere statione. Qui nunc, ut Favius ait, quod aliquando portus fuerit, spatiosissimus ortus ostendit arboribus plenus, verum de quibus non pendeant vela, sed poma. Trino si quidem urbs ipsa vocabulo gloriatur trigemina
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ puplicã luxuriose uiuentes adnibilare. auxilia
rusq id ÷ gothis consucta dona subtrahere
Mex gochis fastidiũ eorũ increuit. uerentesq ne
longa pace corũ resolueretur fortitudo. ordinato
sup sẽ rege halarieo cuierat post a malos secunda
nobilitas. balthorũq ex genere origo mirifi¬
ca. qui dudũ obaudaciã uirtutis baltha id ÷ au¬
dax int̾ suos nomen acceperat. Mox ergo
sub iacere. & sumpto exercitu ꝑ pannonias sti¬
licone & aureliano consulib & ꝑsyrmiũ dextro¬
q latere quasi auiris uacuã intrauit italiã. nul¬
loq penitꝰ resistente. ad pontẽ applicauit can¬
didiani. qui tertio miliario ab urbe aberat re-¬
gia rauennatȩ. Quȩ urbs inter paludes & pe¬
lagus. int̾ padi fluenta uno tantũ pat& acces¬
sui. Cuiꝰ dudũ possessores ut tradunt maiores.
enecy id ÷ laudabiles dicebantur. Hȩc insinu
regni romani suꝑ mari ionico constituta. ad

Expanded text:
rem publicam luxuriose viventes adnihilare auxiliarirem publicam luxuriose viventes adnihilare auxiliariisque suis, id est Gothis, consueta dona subtrahere. mox Gothis fastidium eorum increvit, verentesque, ne longa pace eorum resolveretur fortitudo, ordinato super se rege Halarico, cui erat post Amalos secunda nobilitas Balthorumque ex genere origo mirifica, qui dudum ob audacia virtutis Baltha, id est audax, nomen inter suos acceperat. mox ergo subiacere, et sumpto exercitu per Pannonias Stilicone et Aureliano consulibus et per Sirmium dextroque latere quasi viris vacuam intravit Italiam nulloque penitus obsistente ad pontem applicavit Candidiani, qui tertio miliario ab urbe aberat regia Ravennate. quae urbs inter paludes et pelago interque Padi fluenta unius tantum patet accessu, cuius dudum possessores, ut tradunt maiores, αἰνετοί, id est laudabiles, dicebantur. Haec in sino regni Romani super mare Ionio constituta ut in
Abbreviated transcription (Latin):
natos aspiciens. ds̃ inquit sine dubio terrenꝰ
est imperator & quisquis aduersus eã manũ
mouerit. ipse sui sanguinis reus existit
ntali ergo ad miratione maioreq a principe
honore suffultus. paucis mensibus int̾iectis.
abhac luce migrauit. Quẽ princeps afflic¬
tionis grã pene plus mortuũ quã uinũ hono:¬
rans. digne tradidit. sepulturȩ. ipse quoq in
exequus feretro eiꝰ pģiens. Defuncto ergo ait.¬
hanarico cunctus eius exercitꝰ inseruitio the¬
odosi imperatoris ꝑdurans. romano se imperio
subdens. cũ milite uelut unũ corpus effecie.
militiaq illa dudũ sub constantino principe
tyrannũ. qui occiso gratiano gallias occupass&e
plus quã .xx. milia armatorã fideles sibi & ami¬
eos intellegens secũ duxit. inctoriaq de predicꝰ¬
to tyranno potitus. ultionẽ exegit. Post quã
uero theodosius amator pacis gentisq gothorũ
rebus excessit. humanis. coeperuntq eiꝰ filui utrãq

Expanded text:
nato aspiciens: 'deus', inquit, 'sine dubio terrenus nato aspiciens: 'deus', inquit, 'sine dubio terrenus est imperator et quisquis adversus eum 'manu moverit, ipse sui sanguinis reus existit'. in tali ergo admiratione maioreque a principe honore suffultus paucis mensibus interiectis ab hac luce migravit. quem princeps aflectionis gratia pene plus mortuum quam vivum honorans dignae tradidit sepulturae, ipse quoque in exequiis feretro eius praeiens. defuncto ergo Aithanarico cunctus eius exercitus in servitio Theodosii imperatoris perdurans Romano se imperio subdens cum milite velut unum corpus effecit militiaque illa dudum sub Constantino principe tyrannum, qui occiso Gratiano Gallias occupasset, plus quam viginti milia armatorum fideles sibi et amicos intellegens secum duxit victoriaque de praedicto tyranno potitus ultionem exegit. Postquam vero Theodosius amator pacis generisque Gothorum rebus excessit humanis coeperuntque eius filii utramque
Abbreviated transcription (Latin):
tu ne tamen fretꝰ in armis. sed grã cos inunei¬
busqr uicturꝰ pacemq uictualia illis coneodedis
cu ipsis mito fecit. U bi uero post hec thicodosi¬
us conualuit imperator. comperitq cũ gochis
& romanis gratianũ imperatorẽ pepigisse.
qđ ipse optauerat. admodũ. ad modũ graco
animo ferens & ipse inhac pace consensit.
Aithanarieũq regẽ qui tunc fncigerno sus cus¬
rat datis sibi muneribus sociauit. moribus suis
benignissimis adse eũ inconstantino polim acce¬
dere inuitauit. Qui omnino libent adquies¬
cens. regiã urbem ingressus. ẽ. miransq eni inqͥe
cerno quod sepe in credulus audiebã. famã uidẽ¬
lico tante urbis. Et huc illueq oculos uoluen.
nunc sitũ urbis cõmeatũq nauiũ. nunc menia
clara prospectans mirat᷑ populosq diuersarũ
gentium quasi fonte in uno ediuersis parci¬
hus scaturiente unda. Sic quoq milites ordi¬

Expanded text:
citu, nec tamen fretus in armis, sed gratia eos munericitu, nec tamen fretus in armis, sed gratia eos muneribusque victurus, pacemque, victualia illis concedens, cum ipsis inito foedere fecit. Vbi vero post haec Theodosius convaluit imperator repperitque cum Gothis et Romanis Gratiano imperatore pepigisse quod ipse optaverat, admodum grato animo ferens et ipse in hac pace consensit, Aithanaricoque rege, qui tunc Fritigerno successerat, datis sibi muneribus sociavit moribusque suis benignissimis ad se eum in Constantinopolim accedere invitavit. qui omnino libenter adquiescens regia urbe ingressus est miransque: 'en', inquid, 'cerno, quod saepe incredulus audiebam', famam videlicet tantae urbis; et huc illuc oculos volvens nunc situm urbis commeatuque navium, nunc moenia clara prospectans miratur, populosque diversarum gentium quasi fonte in uno e diversis partibus scaturriente unda, sic quoque milite ordi
Abbreviated transcription (Latin):
remq dispͣlinã mox inmeliori statu repositã. ig¬
nauiam priorũ principũ & desidiã exclusam.
gothus ut sensit ꝑtimuit. Nam imperator
acri omnitio ingemi uirtute & consilio clarus.
dũ preceptorũ scueritate & liberalitate blandr¬
ciaq sua remissũ exercitũ adfortia prouocarte.
at uero ubi milites principe meliore renouato
fiduciã acceperunt. gothos impetere temptant.
ecosq thiacie finibus pellunt. Sed theodosio prin¬
cipe pene tunc usq add desperatione e grotante
datur iterũ gothis audacia. Diuisoq exereitu
fridigernꝰ adchesaliã predandã. epiros de achasã
digrissus ẽ. A latheus uero &e safta. cũ residis
copus pannoniã pecierunt. Quod eã encurdũ
imperator qui tunc aroma ingallias. obincur sio¬
nepuuandalorũ recesserat. comperissor. quia the¬
odosio fatali desperatione suc eũ bente. Sotbi
mas se uirent. mox ad eos collecto uenit maner¬

Expanded text:
rique disciplina mox in meliori statu reposita, igrique disciplina mox in meliori statu reposita, ignaviam priorum principum et desidiam exclusam Gothus ut sensit, pertimuit. Nam imperator acri omnino ingenio, virtuteque, et consilio clarus, cum praeceptorum severitate, et liberalitate, blanditieque sua, remissum exercitum ad fortia provocaret. At vero ubi milites principe meliore mutato fiduciam acceperunt, Gothos impetere tentant, eosque Thraciae finibus pellunt; sed Theodosio principe pene tunc usque ad desperationem aegrotante, datur iterum Gothis audacia, divisoque exercitu, Fridigernus ad Thessaliam praedandam, Epiros et Achaiam digressus est, Alatheus vero et Safrac cum residuis copiis Pannoniam petierunt. quod cum Gratianus imperator, qui tunc a Roma in Gallis ob incursione Vandalorum recesserat, conperisset, quia Theodosio fatali desperatione succumbente Gothi maius saevirent, mox ad eos collecto venit exer
Abbreviated transcription (Latin):
mini possessorib imperare. totasq partes seꝑcen¬
trionales usq add anubiũ suo iure tenere. Quod
cõperiens in antiochia ualens imperator. mox ar¬
mato exercitu inthraciarũ partes egreditur.
bi lacrimabili bello cõmisso. uincentib gochis. in quo¬
dũ predio iuxta adrianopolim sancius ipse refu¬
giens ignorantibusq qđ imperator intam uilicasu¬
da delctescer& gochis igneq ut assol& sȩuiente
inimico sub posito cũ regali pompa crematꝰ.ẽ.
aud secus quã dĩ prorsus iudicio. ut ab ipsis igni cõ¬
bureretur. quos ipse uerã fidem petentibus rmꝑfidi¬
am declinass& ignẽq caritatis ad gehennȩ ignẽ de¬
torsiss&e. Quo tempore uusi gothȩ thracias: daciamq
ripensem post tanti głam trophei. tãquã solo ge¬
nitali potiti ceperunt in colere. Sed theodosio ab
hispania gratiano imperatore electo. & inorientali
principatu loco ualentis patrui sub rogato. milita¬

Expanded text:
mini possessoribus imperare totasque partes septenmini possessoribus imperare totasque partes septentrionales usque ad Danubium suo iuri tenere, quod conperiens in Antiochia Valens imperator mox armato exercitu in Thraciarum partes egreditur; ubi lacrimabile bello commisso vincentibus Gothis in quodam praedio iuxta Adrianopolim saucius ipse refugiens ignorantibusque, quod imperator in tam vili casula delitisceret, Gothis, ignemque, ut adsolet saeviente inimico, supposito, cum regali pompa crematus est, haut secus quam dei prorsus iudicio, ut ab ipsis igni conbureretur, quos ipse vera fide petentibus in perfidia declinasset ignemque caritatis ad gehennae ignem detorsisset. quo tempore Vesegothae Thracias Daciaque ripense post tanti gloria tropaei tam quam solum genitalem potiti coeperunt incolere. Sed Theodosio aHispania Gratianus imperator electum in orientali principatu loco Valentis patrui subrogat, milita
Abbreviated transcription (Latin):
comanorũ fritigernũ gothorũ regulũ uocomunut¬
ũ muitarte. dolũq eiꝰ ut post exitus docux auo¬
sitetur. Sed fricigernus dolũ nesciens. cũ pauco¬
tũ comitatu ad coninuiũ ueniens. dũ intus mpre¬
torio epulatur. clamorẽ miserorũ morientiũ du¬
arr&. na in alia parte socios eiꝰ reclusos dũ mili¬
tes ducis sui iusu trucidare eonarentur. & uox mo¬
rientiũ durit᷑ emissa iã suspectis aurib intoniares.
ilico apto dolo cognoscens fritigernus. euaginato
gladio ẽ comunuo non sine magna de meriner
uelocitateq egreditur. suosq socios ab imminenti
moree creptos. ad necẽ romanorũ instigat.
m nancti occasionẽ uotiuuã elegerunt uir
fortissimi inbello magisquã infame deficere.
& ilico indducũ lupicini & maximi armantur
occasionẽ. Illa nãq dies gothorũ famem. roma¬
norũq sccuritatẽ ademit. Coeperuntq gothi
iã non ut aduenę & peregrini. sed ut ciues de do¬

Expanded text:
Romanorum Fritigernum Gothorum regulum in convivio invitaret dolumque ei, ut post exitus docuit, moliretur. sed Fritigernus dolum nescius cum paucorum comitatu ad convivium veniens, dum intus in preturio aepularetur, clamorem miserorum morientium audiret: nam in alia parte socios eius reclausos dum milites ducis sui iussu trucidare conarentur et vox morientium duriter emissa iam suspectis auribus intonaret, ilico aperto dolo cognoscens Fritigernus evaginato gladio e convivio non sine magna temeritate velocitateque egreditur suosque socios ab imminenti morte ereptos ad necem Romanorum instigat. qui nancti occasione votiva elegerunt viri fortissimi in bello magis quam in fame deficere, et ilico in ducum Lupicini et Maximi armantur occisione. illa namque dies Gothorum famem Romanorumque securitatem ademit, coeperuntque Gothi iam non ut advenae et peregrini, sed ut cives et do
Abbreviated transcription (Latin):
tis. anathema sit. His ergo nullũ cõmunicare denun-¬
tiate. nulla enĩ cõmumo luci ad tenebras. hos pellite
ta suscipiatis. Studete simul & uos km̃i fr̃s. & cõmi
nistri. tãꝗ spũ p̃sentes nr̃o concilio consentut : atq
subscriptione ur̃a decernere quȩ ab om̃ib ubiq cõ¬
ministris nr̃is consonantia una seruentur: ab dica

Expanded text:
tis, anathema sit . His ergo nullum communicare denuntis, anathema sit . His ergo nullum communicare denuntiate; nulla enim communio luci ad tenebras . Hos pellite turas suscipiatis. Studete simul, vos charissimiiritu praesentes nostro concilio consentire, atque subscriptione vestra decernere, quae ab omnibus ubique comministris nostris consonantia una serventur. Abdicamu