comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continentia nisus euellere. ac septa mona
reiecta uiscerũ putrim̃ta denuo sumere
uelle. Cumq ꝑ opacas umbras silentiaq
fusce noctis. ad inmane ꝑfitiendũ consili¬
um aspirarent. & septa monastĩi ꝑ repagl̃a
seale transilire conarentur: subito e medi¬
o dormitorii massa ignis. in mocł̾u modii
egressa. totam domũ ꝑlustrauit. atq illu¬
minauit: ac post in tres cdiuisa globos
ꝑostiorũ meatus. cũ magno tonitrui fra¬
gore ꝓgressa ẽ. Gotidem etenĩ ostia domꝰ
habebat: ꝑ quos suos ignis globos ꝑferret.
Qui tonitrui fragor & dormientes excita¬
ut: & egredientes monasterii septa correxit.
Et cũ iam uallum pedes alique earũ traie¬
cissent. & tanto fragore ꝑterrite. intra septa
uellent referre. uelut plumbo aggrauatos
nequaqm ualebant reducere: quia diabolꝰ
qua ualebat. arte studebat aggrauare. qͦs
diuina correptio nequaqm̃ sinebat ꝑire. Con¬
fuse gͦ culpas agnoscunt: matriq reuersȩ

Expanded text:
continentia nisus evellere, ac septa Monascontinentia nisus evellere, ac septa Monasrelicta viscerum putrimenta denuo sumere velle. Cumque jam per opacas umbras silentiaque fuscae noctis ad immane perficiendum consilium aspirarent, et septa monasterii per repagula scalae transilire conarentur, subito a medio dormitorii massa ignis in modum modii egressa totam domum perlustravit atque illuminavit, ac post in tres divisa globos per ostiorum meatus cum magno tonitrui fragore progressa est. Totidem etenim ostia domus habebat, per quos suos ignis globos proferret. Qui tonitrui fragor et dormientes excitavit, et egredientes monasterii septa correxit, et cum jam vallum pedes aliquae earum trajecissent, et tanto fragore perterritae intra septa vellent referre, velut plumbo aggravatos nequaquam valebant reducere, quia diabolus qua valebat arte studebat aggravare, quas divina correptio nequaquam sinebat perire. Confusae ergo culpas agnoscunt, Matrique reversae
Abbreviated transcription (Latin):
ris largitor benignus donĩ accumulare:
corripuitq egritudine. ac in ꝓpatulo ad
suppremũ exitum ꝑduxit. Quo cũ ĩa ad
extremos tam mater qm̃ sodales rependere
astarent honores: subito post longũ silen¬
tium uocem ꝑmit ac dicit. Qua hora gło¬
se apłorum princeps petre uis ut eamꝰ.
Quod cũ alie quid ageret nosse uellent:
illa inquit. Non uidetis patronum ur̃m
apłorum pͥncipem inter uos astare: & me
de hac uita ducere uelle: Nix hec dicere
auras. ad et̾̃na gaudia est ꝓuecta. Nã icd̃o
rerum sator post longa silentia in hanc uocẽ
flebilem ꝑmouere lingu̾ã ꝑmisit: ut alias
ad eius uite exempla ꝓuocaret. & tantas
munerũ copias suꝑis demonstraret: quib
ab hac luce in suo timore uel amore mignͣ¬
des ditare non desinit.
nequicia diabolice fraudis: & dum
pollere uirtutib cerneret. aggressus ẽ tẽp¬
tationib maculare. Quasclã ex his quas
noua conu̾satio rudes reddebat. acȩt̾aꝵ

Expanded text:
ris Largitor benignus donum accumulare, ris Largitor benignus donum accumulare, corripuitque aegritudine, ac in propatulo ad supremum exitum perduxit. Quo cum jam ad extremos tam Mater quam sodales rependere astarent honores, subito post longum silentium vocem promit ac dicit: Qua hora, gloriose apostolorum princeps Petre, vis ut eamus? Quod cum aliae quid ageret nosse vellent, illa inquit: Non videtis patronum vestrum apostolorum principem inter vos astare, et me de hac vita ducere velle? Vix haec dicere auras, ad aeterna gaudia est provecta. Nam ideo rerum Sator post longa silentia in hanc vocem flebilem promovere linguam permisit, ut alias ad ejus vitae exempla provocaret, et tantas munerum copias superis demonstraret, quibus ab hac luce in suo timore vel amore migrantes ditare non desinit. nequitia diabolicae fraudis; et dum pollere virtutibus cerneret, aggressus est tentationibus maculare quasdam ex his quas nova conversatio rudes reddebat, a caeterarum
Abbreviated transcription (Latin):
cantus angłicus mox ẽ in aere auditus. Nam
quecda earum longus e cellula. quã corpus
iacebat exanime fuerant ꝓgresse: audier̃ĩq
angłoꝵ cetus ꝑ aera resultantes ato canen¬
tes. Ex quo cantu: cõpererunt. ulsindam car¬
nis nexibe solutam. Currentesq repperunt.
membra functa: atq soroꝵ cetum exeqͥarũ
officia implentem. Agnoscuntq pallentiũ
cetum. quem ꝑ auras audierant concrepare:
eius supplementum fuisse exequiarum.
bonitas munerũ suorũ congerit sup¬
plementa:aliamq uirginem leutbertam
nomine. monitis salubrib ac celestis ꝓsapie
documentis munire ñ distulit. Dam eũ scãm
in eodem cenobio ꝑ aliqua tempoꝵ spacia
uitam ageret: ꝑ soporem eã d̾s ammonere
ñ distulit. ut ad uite exitum paratiorẽ se
efficeret. Aiebatq ei uox cũ sopor membra
laxasset. ut se asupradicte matris monitis
nullatenus deuiaret: quia cito a suꝑis seg¬
ganda eẽt. Nec distulit diu ꝓmissi mune.¬

Expanded text:
cantus angelicus mox est in aere auditus. Nam cantus angelicus mox est in aere auditus. Nam quaedam earum longius e cellula qua corpus jacebat exanime fuerant progressae, audiunt angelorum coetus per aera resultantes atque canentes; ex quo cantu compererunt Wilsindam carnis nexibus solutam; currentesque repererunt membra functa, atque sororum coetum exsequiarum officia implentem; agnoscuntque psallentium coetum quae per auras audierant concrepare, ejus supplementum fuisse exsequiarum.Bonitas munerum suorum congerit supplementa, aliamque virginem Leudebertam nomine, monitis salubribus ac coelestis prosapiae documentis munire non distulit. Nam cum sanctam in eodem coenobio per aliqua temporum spatia vitam ageret, per soporem eam Deus admonere non distulit, ut ad vitae exitum paratiorem se efficeret: aiebatque ei vox cum sopor membra laxasset, ut se a supradictae Matris monitis nullatenus deviaret, quia cito a superis segregatura esset. Nec distulit diu promissi mune
Abbreviated transcription (Latin):
sui aream purgare studuit: quã in scło ad¬
huc posita priusqm huc clauderet᷑. om̃i spur¬
cicia maculauit: Pculsa metu. uerecundi¬
a correpta. & a lumine sp̃c scĩ dep̃hensa. cui
talia dicebantur. solo ꝓsternitur: celataq ui¬
tia matri ꝑconfessionem ꝑdit. Cepitq ptꝰ¬
hec que uite exitum expectabat. rogare:
ut spacio facto locũ uenientib darent. Qd̃
cum obtemꝑarẽt: hylari uultu capiteq in¬
clinato dicit. Benedicite domins meȩ: bene.¬
dicite dñe mes. Inquirentesq que astabant.
quib salutem p̾mitteret: respondit. Nõ cer¬
nitis sorores urãs: quȩ de ur̃o collegio migͣ¬
uerunt ad celos: Querentẽqillȩ si agnosce¬
ret. increpanti uoce ad uña earum ansitru.¬
dam nomine loquitur: uel tu inquit ñ agnõ.¬
cis sororem tuã ansildem. que dudu ad celos
migrauit candidatarũ choris insertam. B
gͦ dicens: anima a carne elapsa ẽ. Qua egͦssa:

Expanded text:
sui aream purgare studuit, quam in saeculo adsui aream purgare studuit, quam in saeculo adhuc posita priusquam huc clauderetur, omni spurcitia maculavit? Perculsa metu, verecundia correpta, et a lumine Spiritus sancti deprehensa cui talia dicebantur, solo prosternitur, celataque vitia Matri per confessionem prodit, coepitque posthaec quae vitae exitum exspectabat rogare, ut spatio facto locum venientibus darent. Quod cum obtemperarent, hilari vultu, capiteque inclinato dicit: Benedicite, dominae meae, benedicite, dominae meae. Inquirentesque quae astabant quibus salutem praemitteret, respondit: Non cernitis sorores vestras quae de vestro collegio migraverunt ad coelos? Quaerentesque illae si agnosceret, increpanti voce ad unam earum Ansitrudem nomine loquitur: Vel tu, inquit, non agnoscis sororem tuam Ansildem, quae dudum ad coelos migravit, candidatarum choris insertam? Haec ergo dicens anima a carne elapsa est; qua egressa,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine memorare: simulq dicere. ne se que
suꝑstites remaneant tristicie subdant: cito ex
eoꝵ adu̾sariis dñm ultionem daturũ: sibiq
ꝓmissam ẽẽ hanc ꝯsolationẽ citiꝰ affuturã. Erãt.
enim adu̾sarius monasterii ega nomine. uir
in scło sublimis: cui dagob̾tus moriens filiũ
clodoueum cũ regno comm̃dauerat. Is gͦ ad¬
u̾sabatur supradicto cenobio. terminosq ui¬
olabat: omnẽq familiam er circũmanent̃ẽ.
quacũq potuerat occasione ꝑsequebat᷑. S
ñ du cepte ꝑtinacie. potitus est uotis. Nam
Cepitq deinde orationes ac dep̃cationes. qͦs
sacerdotũ officia deꝑmunt: dulci modulami¬
ne canere. Que cũ uehement̃ mirarent᷑ que.
astabant: unam ex astantib allocuta ẽ. Cice.
inquit foras eice: iacta quisquilias. Cumq
alie conquirerent quid dicere uellet. ait. N
aspicitis. qñtis sordib m̃tem habeat occupatã
& cenosam: nec om̃ino ꝑ confessionẽ pectoris

Expanded text:
ex ordine memorare, simulque dicere ne se quae ex ordine memorare, simulque dicere ne se quae superstites remaneant tristitieorum adversariis dominum ultionem daturum, sibique promissam esse hanc consolationem daturum. Erat enim adversarius monasterii Ega nomine, vir in saeculo sublimis, cui Dagobertus moriens filium Chlodoveum cum regno commendaverat. His ergo adversabatur supradicto coenubio terminosque violabat omnemque familiam eius circummanentem quacumque potuerat occasione persequebatur. Sed non diu coeptae pertinaciae potitus est vota, nam Coepitque deinde orationes, ac deprecationes quaeque sacerdotum officia depromunt, dulci modulamine canere. Quae cum vehementer mirarentur quae astabant, unam ex astantibus allocuta est: Ejice, inquit, foras, ejice, jacta quisquilias. Cumque aliae conquirerent quid dicere vellet, ait: Non aspicis quantis sordibus mentem habeat occupatam coenosam, nec omnino per confessionem pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
głe supradicto cenobio adorta sunt: ut
ꝑ apparitionem pietatis diuine. uberius ama¬
rentur lucra uitȩ ȩt̃nȩ. Qued̃a etenĩ ex ge¬
nere saxonoꝵ willesinda nomine: in eorum
monasterio ẽ conu̾sa. Quo cũ ꝑ multos annoᷤᷤ
uitam religiosam egisset: quadã die dum in
ortum intra monasterii septa laboraret cũ so¬
dalib. locuta ẽ. Cito a nobis quȩ in hac area
excolimus. una itura ẽ. Et ido paratas ẽẽ de¬
bere: ne neggligentie tepiditatis pariant
damna uite eterne. Cumqi ille quererent
que eẽt: nequaqmͣ ꝓmere uoluit. Nec mora¬
ta diu. corporis infirmitate correpta ẽ. Quȩ
cum diuersis anxietatib ageretur: cepit leta
ad celũ uultus referre: & ignotas sibi ducłu
scͥpturarum paginas enarrare. Exorsaq a
pͥncipio. libros moysi ꝑ ordinem recitare. Euã¬
gł̃iiq uitalia sacramenta ac apłica. pꝰ ueterũ
docum̃ta narrare: om̃sq deinceps scͥpturas

Expanded text:
riae supradicto coenobio adorta sunt, ut riae supradicto coenobio adorta sunt, ut per apparitionem pietatis divinae uberius amarentur lucra vitae aeternae. Quaedam etenim ex genere Saxonum Willesinda nomine, in eorum monasterio est conversa. Quo cum per multos annos vitam religiosam egisset, quadam die dum in hortum intra monasterii septa laboraret, cum sodalibus locuta est: Cito a nobis quae in hac area excolimus una itura est; et ideo paratas esse debere, ne negligentiae tepiditatis pariant damna vitae aeternae. Cumque illae quererent quae esset, nequaquam promere voluit, nec morata diu corporis infirmitate correpta est. Quae cum diversis anxietatibus ageretur, coepit laeta ad coelum vultus referre, et ignotas sibi dudum Scripturarum paginas enarrare, exorsaque a principio libros Moysi per ordinem recitare, Evangeliique vitalia sacramenta ac apostolica post veterum documenta narrare, omnesque deinceps Scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Cumq iam adeent sodaliũ cohortes.
& ad psallendi officium in earũ exitu se
p̃pararent: cepit una earũ inaudita auri-¬
b humanis. ac dulcia modulamina pio
ore canere: orare conditor̃e miris sermonibꝰ.
inauditis p̃cib. in effabilib sacram̃tis. odor¬
qr simul cellulã replebat mire suauitatis.
Eratq hora diei nona: qua odor cellulam
repleuerat. Balsami odor fraglabat e pec-¬
tore: sicq ꝑ totã suꝑuenientẽ noctem. sic ꝑ
subsequentẽ diem usqi ad aliam hora nonã:
ut odoris suauitas. & cantus modulamina
ꝑseuerarent. Deinde matr̃e canere poscuĩ:
seq abituras p̃dicant. Amissoq deinde spũ:
cũ eius amissione recessit &e odor fraglantis.
Hoc nempe indubitant̾ credendu ẽ: quod
glam bane boni exitus quȩ istȩ babere me-¬
ruerunt. supra domna habuisset: siꝑ elatio¬
nis ac arrogantie uitiũ se erigendo ñ ꝑdidiss.¬
liaq deinceps hortamina hur .uii.¬

Expanded text:
tum. Cumque jam adessent sodalium cohortes, tum. Cumque jam adessent sodalium cohortes, et ad psallendi officium in eorum exitu se praepararent, coepit una earum inaudita auribus humanis ac dulcia modulamina pio ore canere, orare Conditorem miris sermonibus, inauditis precibus, ineffabilibus sacramentis, odorque simul cellulam replens mirae suavitatis. Eratque hera diei nona, qua odor cellulam repleverat. Balsami odor fragrabat e pectore, sicque per totam supervenientem noctem, sic per subsequentem diem usque ad aliam horam nonam, ut odoris suavitas et cantus modulamina perseverarent. Deinde Matrem canere poscunt, seque abituras praedicant, amissoque deinde spiritu cum ejus amissione recessit et odor fragrantiae. Hoc nempe indubitanter credendum est, quod gloriam hanc boni exitus quae istae habere meruerunt, supradicta Domna habuisset, si per elationem arrogantiae vitium serendo non perdidissAliaque deinceps hortamina hujus glo
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝑspiceretur: due infantule cõminus
astantes. quas innocentia immaculatas
reddebat. conspicantur radios ab ore su-¬
pradicte. inter cantus modulamina exi-¬
mio fulgore. micare. Nec ꝓrsus silere sci¬
entes: dicere mirantes ceꝑunt. Aspicite as-¬
picite rutilantem globum ab ore domne.
micare. Quod cũ mater audiret. incre¬
pando imꝑat silere: ne uanitatis noxa sic̃
post. actum est eius cor fuscaret: ꝑ cuiꝰ os
affluens gr̃ã lumen reddebat. amenũ. Se fra¬
gilitate. corrupta. cepit post sp̃c sc̃ĩ lucra.
elationis uel suꝑbie. stimulos amare: con¬
tumatie crim̃ incurrere. arrogantie suꝑ¬
cilium p̾ferre: ita ut matr̃e conteinneret:
sodales despiceret: & om̃ium monita sꝑne̾t.
Nec mora febre correpta ac in extremũ dedu-¬
cta: nec. sic studuit emendare. Hȩ uͦ que
uiderant. una earũ nomine. ansitrudis
dolore capitis. alia febre correpta:atq ad
extremũ deductȩ. supp̃mũ expectant exi¬

Expanded text:
tio perspiceretur, duae infantulae cominus tio perspiceretur, duae infantulae cominus astantes quas innocentia immaculatas reddebat, conspicantur radios ab ore supradictae inter cantus modulamina eximio fulgore micare: nec prorsus silere scientes, dicere mirantes coeperunt: Aspicite, aspicite rutilantem globum ab ore Domnae micare. Quod cum Mater audiret, increpando imperat silere ne vanitatis noxa sicut post actum est ejus cor fuscaret, per cujus os affluens gratia lumen reddebat amoenum. Sed fragilitate corrupta coepit post Spiritus sancti lucra elationis vel superbiae stimulos amare, contumaciae crimen incurrere, arrogantiae supercilium praeferre, ita ut Matrem contemneret, sodales despiceret et omnium monita sperneret. Nec mora, febre correpta ac in extremum deducta, nec sic studuit emendare. Hae vero quae viderant, una earum nomine Ansitrudis, dolore capitis, alia febre correpta, atque ad extremum deductae supremum exspectant exi
Abbreviated transcription (Latin):
tur intelligi: ut que suis mitis ñ ualuit scł
euadere rumas: int̾uentu filiȩ meruit pe¬
nitendo in paruo spacio ꝑpenas illatas
saluari.
i ea que ad ꝑfectum uel augm̃tũ facta
sunt ꝑfectoꝵ. uel etiam ad em̃dationẽ
delinquentiũ inserimus: nequaqͣm nos ñ
necessarias res quispiam iudicet cõpilare.
Dulli qͥppe dubium ẽ: quod alioꝵ damna.
plerosq monendo ad capienda lucra iugi.¬
lantiores reddant. Quadã etenĩ die dĩieo.
cũ missarũ sollemnia sepefata burgundo¬
fora cũ samularũ collegio expectaret. & ĩa
sacri corporis cõmunione. participarent᷑
queda ex his nomine domina. cũ iam cor¬
pus dñi accepisset. ac sanguinem libasset.
&e sacro choro inserta cũ cõparib caneret.
boc sacrũ corpꝰ dñi c&e saluatoris sanguinem
sumite uobis in uitã ꝑbennem: in ore er
glob ignis candido fulgore. rutilans mi-¬
cabat. S cũ a nulla astante ignis illustra¬

Expanded text:
tur intelligi ut quae suis meritis non valuit saeculi tur intelligi ut quae suis meritis non valuit saeculi evadere ruinas, interventu filiae meruit poenitendo in parvo spatio per poenas illatas salvari.i ea quae ad perfectum vel augmentum facta sunt perfectorum, vel etiam ad emendationem delinquentium inserimus, nequaquam nos non necessarias res quispiam judicet compilare. Nulli quippe dubium est quod aliorum damna plerosque monendo ad capienda lucra vigilantiores reddant. Quadam etenim die Dominico cum missarum solemnia saepefata Burgundofara cum famularum collegio exspectaret, et jam sacri corporis communione participarentur; quaedam ex iis nomine Domna, cum jam corpus Domini accepisset, ac sanguinem libasset, et sacro choro inserta cum comparibus caneret: Hoc sacrum corpus Domini et Salvatoris sanguinem sumite vobis in vitam aeternam; in ore ejus globus ignis candido fulgore rutilans micabat. Sed cum a nulla astante ignis illustra
Abbreviated transcription (Latin):
dependere aduenisset: ut conspicit eã pu¬
ella ouans gratulatur: ac ei om̃ibq ualedi¬
cens genitricem comm̃dat: int̾ que postulat.
ut silentium habeant. Cũqi om̃s facto silen¬
tio expectabant anime egressũ: illa ait.
Date locũ. creator meus ad me uenit: salua¬
tor meus ad me ꝓpat. Imꝑatq matri ut do¬
minicã orationem symbolũq dicere iuuarae:
qͥa ipsa trementib labiis. immobili affamine.
expͥmere uerba nequiret. Quib ꝑactis. ni¬
mia amenitate ac illustratione. cellula re¬
nitente: animã ouans reddidit creatori.
Nec mora genitrix corripitur: quadraginta.¬
q dierũ spacio corpore flagellat᷑: ac ĩpleto
quadraginta dierũ circulo. primũ t̾ribi¬
lib demonũ aspectib territa ẽ. deinde lar¬
gitoris ope consolata. ueniam se int̾cessu fi¬
lie meruisse fatetur: anim̃aq deinceps car¬
nis nexib solutã celo reddidit. Quippe da¬

Expanded text:
dependere advenisset, ut conspicit eam pudependere advenisset, ut conspicit eam puella, ovans gratulatur, ac ei omnibusque valedicens genitricem commendat, inter quae postulat ut silentium habeant. Cumque omnes facto silentio exspectabant animae egressum, illa ait: Date locum, Creator meus ad me venit, Salvator meus ad me properat, imperatque Matri ut Dominicam orationem Symbolumque dicere juvaret, quia ipsa trementibus labiis immobili affamine exprimere verba nequiret. Quibus peractis nimia amoenitate ac illustratione cellula renitente animam ovans reddidit Creatori. Nec mora genitrix corripitur, quadragintaque dierum spatio corpore flagellatur, ac impleto quadraginta dierum circulo primum terribilibus daemonum aspectibus territa est, deinde Largitoris ope consolata veniam se intercessu filiae meruisse fatetur, animamque deinceps carnis nexibus solutam coelo reddidit. Quippe da
Abbreviated transcription (Latin):
haberet. uel quid intendentes ad cełu ocłi
aspicerent. nec omĩno palpebris mouentib
quid ocłi contemplarent᷑ inspicerent: ait se
sursũ uocarĩ. & a p̃sentis uite nexib absolui.
Erat enĩ dies sabbati. Illucescente gͦ incrasti¬
num die dominico: febre correpta. adolescen¬
tula suppremũ expectabat exitum. Uidens
anxia genitrix incumbentẽ unice ꝓlis exi¬
tum. int̃ singultus ac gemitus filiam poscit:
ut si ualeat impetrare suꝑis reddat᷑: aut
si sue uite metã suppleat. se cito de hac ui¬
ta posse ducturam: nec posse se post eius
uiuere exitum. Ad hec illa. carnalib inqͥt
hec crebro deposcens desideriis stimularis:
ego tam̃ si ualuero tuis obsecrationib fa¬
uens post digna penitentis medicam̃ta. ptꝰ
me te xp̃o fauente attrahan. Nec mora in
extremis horis posita: monasterii matrem
postulat. Cumq festina mater ad egressu¬
ram de mundo animã. extremos honores

Expanded text:
haberet, vel quod intendentes ad coelum oculi haberet, vel quod intendentes ad coelum oculi aspicerent, nec omquid oculi contemplarentur, cognoscerent, ait se sursum vocari et a presentis vitae nexibus absolvi; erat enim dies sabbati. Inlucescente ergo in crastinum die dominico, febre correpta, adulescentula suppremum expectabat exitum. Videns anxia genetrix incumbentem unicae prolis exitum, inter singultus ac gemitus filiam poscit, ut si valeat impetrare, superis reddatur; aut si suae vitae metam suppleat, se cito de hac vita post se ducturam, nec posse se post eius vivere exitum. Ad haec illa: 'Carnalibus', inquit, 'haec crebro deposcens desideriis stimularis; ego tamen, si valuero, tuis obsecrationibus favens, post digna paenitentiae medicamenta post me te, Christo favente, adtraham'. Nec mora, in extremis horis posita, monasterii matrem postulat. Cumqram de mundo animam extremos honores
Abbreviated transcription (Latin):
umq rerũ reꝑtor maiestatis suȩ orna-¬
mentum. iustas ꝑ animas ac. innocen¬
tie munere plenas. ꝑ sc̃oꝵ uoces accumula¬
re. non desinit: uidelicet ut renouandi hor¬
daminis religionis accrescat supplem̃tum:
euenit ut supradicto in cenobio. qued̃a
trice conu̾̃teretur. Multisq dieb supͣdicto
in cenobio ꝑactis. genitricem temptator ag¬
gressus ẽ: ut ceptum carpendi iter ad celesti¬
a regna p̃pediret. S quod genitrix imbecil¬
litate abacta fragilitati obtemꝑabat: uersa
uice ob maloꝵ coadceruationem adolescen-¬
tis filiȩ correptio dissiparet. Cumq ĩa ꝑ mul¬
ta tempoꝵ curricula. mens ad olescentie an¬
nis dedita. uberes fructus redderet condito¬
ri: quoda die uidit celos aꝑtos: et ȩt̃num
rerũ satorem aspectib contemplata. eque.
celestis claritatis lumine intuita. audire me¬
ruit. Ueni ad nos: &e corporis nexib absolu¬
ta. ȩt̾nam suscipe claritatem. Quod cũ hȩ q̃
aderant mirarentur. qͥd rei geste ueritas

Expanded text:
umque rerum reppertor maiestatis suae ornamentum iustas per animas ac innocentiae munere plenas per saeculorum vices accumulare non desinit, videlicet ut renovandis hortaminis relievenit ut supradicto in coenobio quaedam trice converteretur; multisque diebus supradicto in coenobio peractis, genitricem tentator aggressus est, ut coeptum carpendi iter ad coelestia regna praepediret. Sed quod genitrix imbecillitate abacta fragilitatis obtemperabat, versa vice ob malorum coacervationem adolescentis filiae correptio dissiparet. Cumque jam per multa temporum curricula mens adolescentiae annis dedita uberes fructus redderet Conditori, quodam die vidit coelos apertos et aeternum rerum Satorem aspectibus contemplata aeque coelestis charitatis lumine intuita audire meruit: Veni ad nos, et corporis nexibus absoluta aeternam suscipe claritatem. Quod cum hae quae aderant mirarentur quid rei gestae veritas
Abbreviated transcription (Latin):
pus pepcit: redditus sanitati statĩ homo
sospes rediit: s uite lucra ñ di potitus ẽ.
Cũꝙ in metatu suo resideret. & ab aliis in-¬
creparetur cur hoc fecisset: insultantis uo¬
ce dicit se hoc sponte fecisse qd̾ exinde uel¬
let. Mox correptus igne febrium: inter penaᷤᷤ
incenclii clamans. uita pͥuatus ẽ. Quem
nequaqm uixta alioꝵ sepulchra sepelire.
ausi sunt: s ꝓcul ab omib in quodam
conspicuo loco quo p̾tereuntes dicerent.
hic ille miser tumulatus iacet: qui ebo¬
biensib monachis sua lasciuia crudelita¬
tem amministrauit.

Expanded text:
pus pepercit, redditus sanitati statim homo pus pepercit, redditus sanitati statim homo sospes rediit, sed vitae lucro non diu potitus est. Cumque metatui suo resideret, et ab aliis increparetur cur hoc fecisset, insultantis voce dicit se hoc sponte fecisse quod exinde vellet. Mox correptus igne febrium et inter poenas incendii clamans vita privatus est. Quem nequaquam juxta aliorum sepulcra sepelire ausi sunt, sed procul ab omnibus in quodam conspicuo loco, quo praetereuntes dicerent: Hic ille miser tumulatus jacet, qui Ebobiensibus monachis sua lascivia crudelitatem administravit.
Abbreviated transcription (Latin):
mox post discessum abticino a monacho
demone corripitur: &e diu̾sis penarũ in¬
cendiis flagellatur: amissũq facinꝰ exici¬
abiliter confitetur. Omnis ppłs clamat:
quicũq talia ebobiensib monachis q̃ ipse.
patrauerat commnittit simili ultioni subia¬
ceat. Et qui arrianoꝵ acquiescit. ꝑsuasioni¬
br: talem iram iusti utlicis sentiat. Quod
facinus uidens ariouualdus diuinitus
manifestatũ: confusus &e metuens ne sibi
aliquid simile eueniat. ipsũ quẽ uis hor¬
rida torquebat. cũ sociis ad beatũ atalam
dirigit: p̃caturq ꝓse. ut cõmissum malũ
ignoscant: se multo famulatu paratũ ẽẽ. si
euis dona uellent reciꝑe. Hidens beatus
atala membri sui iniurias diuinitꝰ uindi¬
catas: rogat ut cuncti ꝑ pestifero orent:
ut illa us aduerse potestatis. misero abho¬
mine pellatur. Nam munera impii ac here¬
tici hominis: nunqm in ꝑpetuũ se susciꝑe
respondit. Cunctoꝵ gͦ orationũ dñs ad cẽ.¬

Expanded text:
mox post discessum monachi a Ticino a mox post discessum monachi a Ticino a daemone corripitur, et diversis poenarum incendiis flagellatur, admissumque facinus exitiabiliter confitetur. Omnis populus clamat: Quicunque talia Ebobiensibus monachis, quae ipse patraverat, commutat, simili ultioni subjaceat, et qui Arianorum acquiescat persuasionibus talem iram justi Judicis sentiat. 15. Quod facinus videns Ariowaldus divinitus manifestatum, confusus et metuens ne sibi aliquid simile eveniat, ipsum quem vis horrida torquebat cum sociis ad beatum Attalam dirigit, precaturque pro se ut commissum malum ignoscant; se multo famulatu paratum esse, si ejus dona vellent recipere. Videns beatus Attala membri sui injurias divinitus vindicatas, rogat ut cuncti pro pestifero orent, utque vis adversae potestatis misero ab homine pellatur, nam munera impii ac haeretici hominis nunquam in perpetuum se suscipere respondit. Cunctorum ergo orationibus Dominus ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
ictib ac sudib pulsatus interiit. nullo ẽ ppło
sentiente. Erat enĩ abditus locus: s nec cdare.
abeunt: auctori sceleris patratũ facinꝰ nunci¬
ant. Cumq is ad cur domũ metabat᷑ mora¬
ri prb̃rm & monachu cerneret. euentũ rei
nesciens. erat enĩ ce ipse prb̃r iustus nomine.
ueritus ne in arrianos incidisset. arrepto
baculo e parte direxit iter. reppitqꝑ iacen¬
tem: c& quasi somno dep̾ssum suscitare: cȩpre:
Ille uͦ uelut ab strato incolumis surgit. uix
plagarũ uestigiis parentib᷑s parit ad meta¬
tum ꝑgunt. Conquirenti qͥd hoc fuisset. re
spondit nicħ ei unqm suauius accessisse:
nec somnũ dulciorẽ habuisse testat᷑. Int̾regat
si dolor aliquod membrũ attingat. neqͣꝙͣ.
pluꝰ se sospitem fuisse. & nescire sibi aliquid
aduersi euenisse respondit. Pactis gͦ ne¬
cessariis: ad monast̾ium repedat. Is gͦ qͥ se
spontaneũ ad hoc patrandum opꝰ indiderat.

Expanded text:
ictibus ac sudibus pulsatus interiit, nullo e populo ictibus ac sudibus pulsatus interiit, nullo e populo sentiente, – erat enim abditum locum, – sed nec dare abeunt; auctori sceleris patratum facinus nuntiant. Cumque his ad cuius domum metabatur morare presbiterum et monachum cerneret, eventum nesciens erat enim et ipse presbyter Justus nomine, veritus ne in Arianos incidisset, arrepto baculo e parte dirigit iter, reperitque jacentem, acsi somno depressum suscitare conatur. Ille vero velut a strato incolumis surgit, vix plagarum vestigiis parentibus: pariter ad metatum pergunt. Conquirenti quid hoc fuisset, nihil ei respondit unquam suavius accessisse, nec somnum dulciorem habuisse testatur. Interrogat si dolor aliquot membrorum attingat, nequaquam plus sospitem fuisse, et nescire sibi aliquid adversi evenisse respondit. Peractis ergo necessariis ad monasterium repedat. Is ergo qui se spontaneum ad hoc patrandum opus indiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
lutem p̃misit. Ad hec blidulfus. salutem
inquit optabam tuã: si tu ñ tuis seducto¬
rib & ueritate alienis faueres doctrinis:
quos & sacerdotes adhuc uocatis. m̃daciter¬
bilem tͥnitatẽ in una deitate confiteri. ñ tres
potestates s tres ꝑsonas: nec uña tͥum nomi
nistros. qui obruente noctis caligine redeun.¬
tem sollicitarent: & fustib uł sudib collisũ.
morti hunc monachũ traderent. Gunc unꝰ
uesanior cȩteris: ait ad hoc se patrandum
paratum ẽẽ si ubeat. Ille uͦ si hec inqͥt fece¬
ris: munerib te subsequenti sub die ditabo.
ꝑgressus gͦ socium sibi sceleris alium simiłe
sui iungit: uiamq atris obruentib tenebriᷤᷤ
custodit. Cõmieans gͦ ꝑ eandẽ uiam mona¬
chus &e prb̃r. & a cȩna ad quã a quodã xp̃ia¬
no inuitatus fuerat regressus. inopinato
in satellites incidit: ꝑcussusq cerebro ac oĩ
compage corporis collisus. ĩ maniũ fustium

Expanded text:
lutem premisit. Ad haec Blidulfus: 'Salutem', lutem premisit. Ad haec Blidulfus: 'Salutem', inquid, 'optabam tuam, si tu non tuis seductoribus et veritate alienis faveris doctrinis, quos et sacerdotes adhuc vocatis, mendacio sbilem Trinitatem una deitate confiteri, non tres potestates, sed tres personas, nec unam trium nomiistros, qui, obruente noctis caligine, redeuntem sollicitarent et fustibus vel sudibus conlisum morti hunc monachum traderent? Tunc unus vesanior ceteris ait, ad hoc se patrandum paratum esse, si iubeat. Ille vero: 'Si haec', inquid, 'feceris, muneribus te subsequenti die ditem'. Progressus ergo socium sibi sceleris alium similem sui iungit viamque, atris obruentibus tenebris, custodit. Commeans ergo per eandem viam monachus et presbiter et a cęna qua a quodam christiano invitatus fuerat regressus, inoppinato in satellitis incedit, percussusque cerebro ac omni compage corporis conlisus, inmanes fustium
Abbreviated transcription (Latin):
post iuscerum putredinem sanitatẽ reciꝑe.
& ad pͥstinum decorem denuo reuerti: &e ita
sanus eger effectus ẽ. ut nec uestigium lepre
in eiꝰ corpore appareret. Sicq creator omĩum
suis fauendo subuenit: ut uberius uigore. uir¬
tutum roborati. calcando ꝑfunctoria. cele-¬
stia semꝑ studeant adimplere p̃conia .xiiii.
ut ex his aliqua int̾seramus. Cum quodam
tempore blidulfus prb̃r cuius suꝑius memo¬
riam fecimus. a beato atala ad ticinum urbẽ
directus fuisset. ibiq ꝑuenisset: uia mediȩ
ciuitatis ambulans. obuium habuit ario¬
uualdum ducem longobardoꝵ. genere ho¬
minem nobilissimũ. generũ agilulfi cogna¬
tum adaluualdi secte arriane credulum:
qui post adaluualdi obitum regnũ longo¬
bardoꝵ regendum suscepit. Is gͦ cũ blidulfũ
uidisset: ait. E columbani monachis iste est:
qui nobis salutantib denegant apta respond̾e.¬
Cumq iam haud ꝓcul abeẽt: dexidens sa¬

Expanded text:
post viscerum putredinem sanitatem recipere, post viscerum putredinem sanitatem recipere, et ad pristinum decorem denuo reverti; et ita sanus aeger effectus est, ut nec vestigium leprae in ejus corpore appareret. Sicque Creator omnium suis favendo subvenit, ut uberius vigore virtutum roborati, calcando perfunctoria, coelestia semper studeant adimplere praeconia. DE ULut ex his aliqua interseramus. Cum quodam tempore Blidulfus presbyter, cujus superius memoriam fecimus, a beadirectus fuisset ibique pervenisset, viaque mediae civitatis ambulans, obvium habuit Ariowaldum ducem Langobardorum, genere hominem nobilissimum, generum Agilulfi, cognatum Adalwaldi, sectae Arrianae credulum, qui post Adalwaldi obitum regnum Langobardorum regendum suscepit. His ergo cum Blidulfum vidisset, ait: 'E Columbani monachis iste est, qui nobis salutantibus denegat apta responderCumque iam haut procul abesset, deridens sa
Abbreviated transcription (Latin):
sic famulo suo cito fauendo. eiꝰq orationibe ob¬
temꝑando. suo cruciatui subuenit. Deinde int̃¬
posito tempoꝵ circulo. alius seua clemonis pe¬
ste infantulus opp̃ssus nomine domnicꝰ. filius
cuiusda nomine orbani: ad eũ curandi gr̃a ꝓꝑ¬
rauit. Quem dii increpans curauit: &e seuã pe¬
stem ab homine exire fecit. Deinde alia uirtꝰ
subsecuta ẽ. Quid̃a leꝓsus ualida lep̃ ꝑfus.
nec ꝓrsus sospitatis recipiende a medicis
fiduciam gerens. ad uenerabilem uirũ ber¬
tulfum uenit: suisq orationib uit op̃e mi¬
sed̃iȩ mereretur postulauit. Quem cũ uir fi¬
dutia plenus aspexisset: grauissime ultioni
hominem subiacere. suspirauit: imꝑatq
ut secum quoadusq sospes redderet᷑ manẽt.
Dedit oꝑam. ut mens uirtutũ conscia cȩlos pe¬
netrans. ad suas p̃ces rerũ conditorẽ excitaret.
Pactoq biduano ieiunio: oleũ supra membra
ulcerib plena effudit. Moxq didicere m̃bra

Expanded text:
sic famulo suo cito favendo ejusque orationibus obsic famulo suo cito favendo ejusque orationibus obtemperando suo cruciatui subvenit. Deinde interposito temporum circulo, alius saeva daemonis peste infantulus oppressus nomine Dominicus, filius cujusdam nomine Orbani, ad eum curandi gratia properavit. Quem diu increpans curavit, et saevam pestem ab homine exire fecit. Deinde alia virtus subsecuta est. 11. Quidam leprosus valida lepra perfusus, nec prorsus sospitatem recipiendam a medicis fiduciam gerens, ad venerabilem virum Bertulfum venit, suisque orationibus ut opem misericordiae mereretur postulavit. Quem cum vir fiducia plenus aspexisset, gravissimae ultioni hominem subjacere suspiravit, imperatque ut secum quoadusque sospes redderetur maneret. Dedit operam ut mens virtutum conscia coelos penetrans ad suas preces rerum Conditorem excitaret. Peractoque biduano jejunio, oleum supra membra ulceribus plena effudit: moxque didicere membra
Abbreviated transcription (Latin):
uel audisse: ñ cernis inquit fuluam lucem
quo petrus apłs ꝑgit: Cumq aierem me
nequaqmͣ uidere: silere cepit. Cumq ego
cognouissem quid rei cause gestiret: uix tan¬
dem p̃cib optinere merui. ut mͥ rei pande¬
ret ueritatem: quod ille om̃ino siluisset:
si me & audisse & uidisse ñ putasset. Cũ
quodã in tempore expleto p̾allendi officio.
una cũ frib sccła diei hora de eccłia beati
petri egrederetur: obuium habuit homi
bie plenum. Quem intuens cȩlos inspexit.
conditorẽq postulauit ut sur uoci fauens
adeẽt: sauciumq demonis peste suis mise-¬
ricoedit̾ p̃cib curaret. Deinde imꝑauit
ut uis rabida demonis abhomine exira&:
nec ꝓrsus p̃sumeret cdĩ imaginẽ maculare.
Mirabiliter discerpendo iniqua pestis fu-¬
git ab homine. ꝓtinusq salus secuta ẽ:sos¬
pesq ab eccłia una cũ fribx egressus atqꝑ in-¬
columis ꝑmanens. grãs creatori rependit: qͥ

Expanded text:
vel audisse: Non cernis, inquit, fulvam lucem vel audisse: Non cernis, inquit, fulvam lucem quo Petrus apostolus pergit? Cumque aeirem me nequaquam videre, silere coepit. Cumque ego cognovissem quid rei causae gestiret, vix tandem precibus obtinere merui, ut mihi rei panderet veritatem: quod ille omnino siluisset, si me et audisse et vidisse non putasset. 10. Cum quodam in tempore expleto psallendi officio una cum fratribus secunda diei hora de ecclesia beati Petri egrederetur, obvium habuit hominbie plenum. Quem intuens coelos inspexit, Conditoremque postulavit, ut suae voci favens adesset, sauciumque daemonis peste suis consulendo precibus curaret. Deinde imperavit ut vis rabida daemonis ab homine exiret, nec prorsus praesumeret Dei imaginem maculare. Mirabiliter discerpendo iniqua pestis fugit ab homine, protinusque salus secuta est, sospesque ab ecclesia una cum fratribus egressus atque incolumis permanens, gratias Creatori rependit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq iam ata nox irrueretꝰ. ille int̾ ignes
febriũ me accersiuit: ac curis mente dedita.
de nocturna uigłia suscitauit. Cumq e¬
go dicerem omĩa iam ẽẽ disposita: ille ait.
Tu meũ ante stratũ totam ꝑ noctis metam.
quousq diei ꝓrumpat crepuscułu excuba.
Cum gͦ excubassem quousq intempesta nox
rueret: tantus me sopor opp̃ssit. ut sur sum¬
caput. attollere ñ ualerem. Om̃sq qui erga
tentorium sarcinas uł equos excubabant.:
simili sunt sopore dep̃ssi. Cumq gͦ cuncta
silentia oꝑissent. beatus apłoꝵ princeps pe.¬
trus aduenit: ac suꝑ stratũ egri paiͥs astitit.
Surge inquit. & sospes tuos ad sodales ꝑge.
Cumq ille inquireret quis eẽt: ille ait.
Petrus. Mea hocdie clara in toto orbe cele¬
brantur sollemnia. Cumq hȩc dixisset. ab¬
iit. Ille timore ꝑculsus. anxio ce trepido cor¬
de me sciscitari curat: quid rei cause mneẽt.
Putabat enĩ me & audisse uocem: &e aspectũ
uidisse. Cumq ego aierem me nicħ uidisse

Expanded text:
Cumque iam atra nox inruerit, ille inter ignes febrium me arcessivit ac curis mens dedita de nocturna vigilia sciscitavit. Cumque ego dicerem omnia iam esse disposita, ille ait: 'Tu meum ante stratum tota per noctis meta, quousque diei prorumpat crepusculum, excuba'. Cum ergo excubassem, quousque intempesta nox ruerit, tantus me sopor oppcaput attollere non valerem, omnesque qui erga tentorium sarcinas vel equos excubabant, simili sunt sopore depressi. 9. Cumque ergo cuncta silentia operissent, beatus apostolorum princeps Petrus advenit ac super stratum aegri Patris astitit: Surge, inquit, et sospes tuos ad sodales perge. Cumque ille inquireret quis esset, ille ait: Petrus. Mea hodie clara in toto orbe celebrantur solemnia. Cumque haec dixisset, abiit. Ille timore perculsus anxio et trepido corde me sciscitari curat quid rei causa inesset. Putabat enim et audisse vocem et aspectum vidisse. Cumque ego aierem me nihil vidisse
Abbreviated transcription (Latin):
qñtus splendor adueniat: ce choros canentiũ
non auditis: Querentes ille quȩ concinere
audiret: illa ait. Confitemini dño qm̃ bonꝰ.¬
cuntur: hec om̃ium ora concinunt. Admi¬
rantib gͦ om̃ib tam matri qm consodalib:
ultimũ uale dicens emisit sp̃m. Ac prꝰ feli¬
cem exitum celo reddita. eterna ꝓmeruit
gaudia possidere: &e ex p̃sentib penis lu-¬
cra caꝑe uite eterne.
lia eo in tempore. xp̃i uirgo nomine
aunofledis. cũ extremos alitꝰ dimutẽt.
& ꝓ damno uite p̃sentis lucra ꝑciꝑet. uite
eterne. letaq a carnis nexib separetur: simi¬
les meruit exien̾ de scło habere cantus sui
exitus. Nam aꝑte aurib hausit: que ꝓcul
ab erꝰ excubiis uoces ꝑrumꝑent. Asꝑges me
ysopo & mundabor: lauabis me & suꝑ niuem

Expanded text:
quantus splendor adveniat et choros canentium quantus splendor adveniat et choros canentium non auditis? Quaerentes illae quae concinere audiret, illa ait: Confitemini Domincuntur, haec omnium ora concinunt'. Admirantibus ergo omnibus, tam matre quam sodalibus ultimo vale dicens, emisit spiritum, ac post felicem exitum caelo reddita, aeterna promeruit gaudia possidere et ex praesentibus poenis lucra capere vitae aeternae. eo tempore Christi virgo nomine Aunofledis, cum extremos halitus dimitteret, et pro damno vitae praesentis lucra perciperet vitae aeternae, laetaque a carnis nexibus separaretur, similes meruit exiens de aevo habere cantus sui exitus. Nam aperte auribus hausit quae procul ab ejus excubiis voces prorumperent: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis m
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosam postmodu uitã ꝑegit. Ae ptꝰ multoꝵ
curricła tempoꝵ. cũ iam eã creator om̃ium
celo condere uoluit: ignis febris corripuit.
Cumq iam in extremis eẽt: ait. Cito curren¬
tes unam e uobis mortuã segregate: atq a ce¬
terarũ consortio deicite. Non enĩ dignũ ẽ: ut
quȩ crucifixȩ mundo ñ sibi uiuunt. mortuã
& a uita segregatam int̾ se retineant. Cumq
om̃s inter se conquirerent. & quidña dice̾ uellae
seiscitarentur: una earum confusa ac t̾rore
ꝑculsa solo ꝑsternitur. suamq noxam consite¬
tur: ac in omib se emencdaturam pollicetur.
Erat enim scło uacans. & foris scłarem uitam
desiderans: nec mortificationi om̃ino p̃bebat.
studium: s tota uiuebat. scło. Post hec hercan¬
trudis. cũ iam nox atra irruisset. & pulsa lu¬
ce orbem teneret: in cellula qua iacebat. lum̃
ignis rogat extinguere. Cumq cȩtere scisci¬
tarentur. quid dicere uellet. ñ uidetis inquit

Expanded text:
ligiosam postmodum vitam peregit, ac post multorum ligiosam postmodum vitam peregit, ac post multorum circula temporum cum jam eam Creator omnium coelo condere voluit, ignis febris corripuit; cumque in extremis esset ait: Cito currentes unam e vobis mortuam segregate, atque a caeterarum consortio dejicite, non enim dignum est ut quae crucifixae mundo non sibi vivunt, mortuam et a vita segregatam inter se retineant. Cumque omnes inter se conquirerent, et quidnam dicere vellet sciscitarentur, una earum confusa ac terrore perculsa solo prosternitur, suamque noxam confitetur, ac in omnibus se emendaturam pollicetur. Erat enim saeculo vacans et foris saecularem vitam desiderans, nec mortificationi omnino praebebat studium, sed tota vivebat saeculo. Posthaec Herchantrudis cum jam nox atra irruisset et pulsa luce orbem teneret, in cellula qua jacebat lumen ignis rogat exstinguere. Cumque caeterae sciscitarentur quid dicere vellet: Non videtis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
patientie uirtus: pietatis cultus. lenitatis
affectus. Cumq om̃ib grata eẽt: euenit
ut contra tenorem regule aliqͥd ageret.
Cumq obuirgata a p̾fata matre fuisset.
ut admisse noxe culpam lueret: ce quoad¬
usq penitentie int̃dicte normã implesset.
se a corpore dñi pͥuaret. Cumq illa sacri
grauib ictuata uulnerib flere cepit. E¬
rat enim in crastinum sacrata sollemnitas:
beati antistitis martini transitus. ꝑuigi¬
lans gͦ ea nocte ce ablutionẽ culpe exorans.
ne tanti damni incurreret causam. ut a
corpore xp̃i sua culpa segregaret᷑: meruit
dandem post lacrimas & uberes rugitus
ac erebra suspiria ueniabiłe consolationẽ
a dũo habere. Uade inquit & in hac die
reconciliare. xp̃o: quia delictum ꝓ quo postu¬
lasti dimissum ẽ tibi. Matriq indicans. patefa¬
cito q̃d dixi. Quod mane ꝑ confessionẽ humiłe
matri patefecit: sacroq corpori reconciliata re¬

Expanded text:
patientiae virtus, pietatis cultus, lenitatis patientiae virtus, pietatis cultus, lenitatis affectus. Cumque omnibus grata esset, evenit ut contra tenorem regulae aliquid ageret. Cumque objurgata a praefata Matre fuisset ut admissae noxae culpam lueret, et quoadusque poenitentiae interdictae normam implesset se a corpore Domini privaret. Cumque illa sacri gravibus ictuata vulneribus flere coepit. Erat enim in crastinum sacrata solemnitas beati antistitis Martini transitus. 7. Pervigilans ergo ea nocte, et ablutionem culpae exorans, ne tanti damni incurreret causam ut a corpore Christi sua culpa segregaretur, meruit tandem post lacrymas et uberes rugitus, ac crebra suspiria, veniabilem consolationem a Domino habere. Vade, inquit, et in hac die reconciliare Christo, quia delictum pro quo postulasti dimissum est tibi, Matrique indicans patefacito quod dixi. Quod mane per confessionem humilem Matri patefecit, sacroque corpori reconciliata re
Abbreviated transcription (Latin):
uedam etenim puella intra infantie
annos detenta. hercantrudis nomine.
parentibe nobilib: in supradictũ monast̾iũ
conu̾sa introiuit. Quo cũ ꝑ multos annoᷤ
uitam religiosam ageret: euenit ut eã iu-¬
stus arbiter ꝑ p̾sentis corporis penas ꝓba¬
re uellet. Gantaq tenera etas flagella su¬
stinuit: ut exempłu in ea iob. expenar ũ
immanium multitudine crederes redun-¬
dare. S mira in iuuenili etate patientia
reppiebatur. Mira uirtus humilitatis. mi¬
ra mansuetudo. mira pietas. mira lenitas:
mira caritas pollebat. Inter pene incendia
uirtus anime manebat: inconcussa fides.
immobilis bonitas: incomparabilis lacͥma¬
rum ubertas. In qntum corpus angebant.
pene. illate: tantũ animã letificabat. spes
gaudioꝵ. & exultatio uitȩ et̃nȩ. Ganta cu-¬
stodia matris enutrita intra cenobii fuit
septa: ut nullatenus inter sexuum noue¬
rit duudicare naturã. Eque enĩ marem
ut feminã putabat: eque feminã ut marẽ.

Expanded text:
edam etenim puella intra infantiae annos detenta, Herchantrudis nomine, parentibus nobilibus, in supradictum monasterium conversa introivit. Quo cum per multos annos vitam religiosam ageret, evenit ut justus Arbiter per praesentis corporis poenas probare vellet; tantaque tenera aetas flagella sustinuit, ut exemplum in ea Job ex poenarum immanium multitudine crederes redundare. Sed mira in juvenili aetate patientia reperiebatur, mira virtus humilitatis, mira mansuetudo, mira pietas, mira lenitas, mira charitas pollebat. Inter poenae incendia virtus animae manebat, inconcussa fides, immobilis bonitas, incomparabilis lacrymarum ubertas; in quantum corpus angebant poenae illatae, tantum animam laetificabat spes gaudiorum et exsultatio vitae aeternae. Tanta custodia Matris enutrita intra coenobii fuit septa, ut nullatenus inter sexuum noverit dijudicare naturam, aeque enim marem ut feminam putabat, aeque feminam ut marem.
Abbreviated transcription (Latin):
S rogo ut eũ accipientes: reddatis matͥtulȩ. Quo
recdito: statim emisit spm. O infelix qui sic ab
iniqua cupiditate p̃uentus ꝑiit. ut ce lucrũ
uite ꝑderet: nec damna apte pecunie possideret.
Se qͥd ñ mortalia pectora cogis execranda cupi¬
ditas: Que inuida quonda uidue duob minu¬
dis cȩleste regnũ mercanti fueras: hunc ꝑ unũ
tͥentem ad ima p̾cipitas. Et̃ que iuda appen-¬
disti laqueo in magistri p̾cio. hunc ꝑ paruũ
nummisma demergis in tartarum. Satis gͦ
hec ad comprimendam maloꝵ temeritatẽ:
dicta sufficiant.

Expanded text:
sed rogo ut eum accipientes reddatis matriculae. Quo sed rogo ut eum accipientes reddatis matriculae. Quo reddito, statim emisit spiritum. O infelix , qui sic ab iniqua cupiditate praeventus periit, ut et lucrum vitae perderet, nec damna adeptae pecuniae possideret. Sed ad quid non mortalia pectora cogit exsecranda cupiditas? Quae invida quondam viduae duobus minutis coeleste regnum mercanti fueras, modo hunc per unum triantem ad ima praecipitas. Et quae Judam appendisti laqueo in Magistri pretio, hunc per parvum numisma demergis in tartara. Satis ergo haec ad comprimendam malorum temeritatem dicta sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria tribuantur. consuetudinẽ benedi¬
cti pauꝑes habent. ut cũ multi exhis ꝑloca
discesserint. custodem inibi derelinquant: qͥ
qd̃ fuerit oblatum accipiat. Quid̾ã gͦ deuotꝰ
qd̃ custos loci collectũ fr̾ib occultare ñ me¬
tuit. Conuenientes autẽ pauꝑes ad sextam:
sciscitati sunt antedictũ custodem. qͥd sibi bea
tus pastor solita pietate respiciens tnsmisisset.
Audierant enĩ ibidem aliqͥd fuisse largitum.
Qui ait cum sacramento ꝑhunc locũ sc̃m &e
uirtutes domni martini: qͥa amplius hic ñ uenit
qmͣ unus argenteus. Necclum enĩ uerba cõple¬
uerat: s adhuc sermo in ore pendebat: statim
tremens corruit in t̾ram᷑. suoq lectulo alioꝵ
manib redlitus cepit grauit̃ singultare. Int̃¬
rogatus autẽ a circũstantibe qͥd sibi eẽt: respon-¬
dit. trientem illũ quẽ pauꝑes requirebant
ꝑuiraui: & ido me p̃sens uindicta flagellat.

Expanded text:
necessaria tribuantur, consuetudinem benedinecessaria tribuantur, consuetudinem benedicti pauperes habent, ut cum multi ex his per loca discesserint, custodem inibi derelinquant, qui quod fuerit oblatum accipiat. Quidam ergo 1028 dquem custos loci collectum fratribus occultare non metuit. Convenientes autem pauperes ad sextam, sciscitattus pastor solita pietate respiciens transmisisset. Audierant enim, ibidem aliquid fuisse largitum. Qui ait cum sacramento: 'Per hunc locum sanctum et virtutes domni Martini, quia hic amplius non venit quam unus argenteus'. Necdum enim verba conpleverat, sed adhuc sermo in ore pendebat, statim tremens corruit in terram, suoque lectulo aliorum manibus redditus, coepit graviter singultare. Interrogatus autem a circumstantibus, quid sibi esset, respondit: 'Triantem illum quem pauperes requirebanperjuravi, et ideo me praesens vindicta flagellat:
Abbreviated transcription (Latin):
nemus. ut qui hec de potestatib legerit. ñ
irascatur. Dam si irascitur: de se confitebit᷑
beatus confessor in rebr sibi iniuste
ablatis apparuit. Eustochius quid̃a. cũ
plerumq contra iusticiam scm eufroniũ
ep̃m. de hereditate baudulfi cognati sui
pulsaret. qui heredem basilicam sc̃i mar¬
dini instituerat: cõmotus ab eo ꝑ assiduas
in iurias beatus pontifex aliquid ei de reb
illis reddidit. Portante autẽ illo hoc ad do¬
mũ suam ꝓtinus filius ex unicus in febr̃ẽ
corruit: unaq nocte & die grauit̾ exestu¬
ans expirauit. Cui fuit tam p̾sens mortis
occursus: quã uelociter pater er de rebr gͥ
ñ debitis effectus ẽ dñs. Qui in exemplum
gieri possedit. aurũ & argentũ. s adquisi
alium adipisci.
ꝓcesserit. qui sc̃am porticũ ꝑurauerit:
ad comprimendã ꝑfidoꝵ audaciam ñ silebo.
Cum ad matriculam ilła quã sc̃s suo benesicio
de deuotoꝵ elemosinis pascit: cotidie a fidelibꝰ

Expanded text:
nemus, ut, qui haec de potestatibus legerit, non nemus, ut, qui haec de potestatibus legerit, non irascatur. Nam si irascitur, de se confitebitur beatus confessor in rebus sibi iniuste ablatis apparuit. Eustochius quidam cum plerumque contra iustitiam sanctum Eufronium episcopum de hereditate Baudulfi cognati sui pulsaret, qui heredem basilicam sancti Martini instituerat, commotus ab eo per assiduas iniurias beatus pontifex aliquid ei de rebus illis reddidit. Portante autem illo hoc ad domum suam, protinus filius eius unicus in febre corruit, unaque nocte et die graviter exaestuans, expiravit. Cui tam praesens fuit mortis occursus, quam velociter pater eius de rebus sibi non debitis effectus est dominus. Qui in exemplum Giezi possedit aurum et argentum, sed quod alium adipisci. processerit, qui in sancta porticu perjuraverat, ad comprimendam perfidorum audaciam non silebo. Cum ad matraculam illam quam Sanctus suo beneficio de devotorum eleemosynis pascit quotidie a fidelibus