comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bͤ q est m̃si aufera cor durũ. urde nõ fatie batis
et dado uos tor obedĩes unde fatiatis. ille facit ut
fcctiamꝰ d. cui dicit᷑ ħon pone dñe custodiã ori meoͥ
hot est eni dicere fac᷑ ut custodiã porlam ori hoo¬
Quod beuefitiũ dei ia fuerat conserutus qmi diyit
pesui ori meo custodiã ł Qui ergo uult fucere dei
mandatũ et non pot. ia quid̃emi ħt uołutatem
bonã: s ad huc pariia et inualidamͥ poterit
outem ẜ cũ magnã habuerit etrobustã hen
em martires magna illa mãdata fecerũt: mag
utiq uolutate. hec est magna caritate fererũt᷑
de qua caritate ip̃e dñs catii maiore hac caritati
nemo habet: qͣ lit aiam silẽ ponat ꝓ anñtis sius
unde et apłus dicit᷑. qui eni diligit ꝓͥxmiu. lefe

Expanded text:
 est nisi ut "auferam cor durum, unde non faciebatis, et dabo cor oboediens, unde faciatis"? ille facit, ut faciamus, cui dicit homo: pone, domine, custodiam ori meo; hoc est enim dicere:, "fac, ut ponam custodiam ori meo". quod beneficium dei iam. fuerat consecutus qui dixit: posui ori meo custodiam. Qui ergo uult facere dei mandata et non potest, iam quidem habet uoluntatem bonam, sed adhuc paruam et inualidam; potuerit autem, cum magnam habuerit et robustam. quando ergo martyres magna illa mandata fecerunt, magna utique uoluntate, hoc est magna caritate, fecerunt. de qua caritate ipse dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. unde e
Abbreviated transcription (Latin):
est: et deus oꝑatur in nob̾is et uesle ¶ Certũ
est̾ nos fatere cũ fatiamꝰ : s ille facit ut fatiamꝰ p̃¬
bẽdo uires efficacissimas uołutati qui dixit fatiam
ut i iustificatiombꝰ in eis ambuletis: et udita
meꝵ opseruetis. et fatiatis l Cũ dicit fictiã ut faliati
qͣ aliu̾s dicit ñ it alifera uõb̃ cor lapideũ unde nõfa

Expanded text:
eratur in uobis et uelle. certum est nos facere, cum facimus; sed ille facit, ut faciamus, praebendo uires efficacissimas uoluntati, qui dixit: faciam, ut in iustificationibus meis ambuletis et iudicia mea obseruetis et faciatis. cum dicit: faciam, ut faciatis, quid aliud dicit nisi: auferam a uobis cor lapideum, unde non fa
Abbreviated transcription (Latin):
magla uoluita fe fatiente. quid moliturꝰꝰ es cõ¬
tra uerba dicentis rogaui pro te petre ue defi-¬
tiat fides tua ¶uhisi audebis dicere et rogate
xp̃o ne deficeret fides petri defecturã fuisse si
rat tũc fuisse ꝑituram fide petri si ea quafidelis
erat uołutas ip̃a deficeret᷑: et ꝑmãsurã si eadẽ
uõlutas maneret .: s qr pparatur. uolutas .a. dño
ideo pro ilło xp̃i manis nõ posset ẽẽ oro⁊¬
Mirandũ est qͥdem multũq mirandũ et filiis su-¬
is q̃busdã deus quos regenerauit nixpo quibꝰ fi-¬
dem spem dilectionẽ dedit. nõ dat ꝑselerantiamͥ
cũ filiis alienis scelera tanta diniftat: atq inꝑtita
gra fatiat filios suos. Qͥs h ͦ nõ miretur.Qus
hͦ nõ uehemẽtissime stupeat ⁊ S etiã ilłud nõ mi-¬
nus mirũ est. et tnĩ uerñ. atq ita maĩfestũ ut n ͨ
ip̃i ĩnimiti gr̃e dei quomõ id̾ negẽt ualeant mnue¬

Expanded text:
mana voluntate faciente; quid moliturus es contra verba dicentis, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ? An audebis dicere etiam rogante Christo ne deficeret fides Petri, defecturam fuisse si rat, tunc fuisse perituram fidem Petri, si ea qua fidelis erat, voluntas ipsa deficeret; et permansuram, si eadem voluntas maneret? Sed quia praeparatur voluntas a Domino ; ideo pro illo Christi non posset esse Mirandum est quidem, multumque mirandum, quod filiis suis quibusdam Deus quos regeneravit in Christo, quibus fidem, spem, dilectionem dedit, non dat perseverantiam; cum filiis alienis scelera tanta dimittat, atque impertita gratia faciat lilios suos. Quis hoc non miretur? quis hoc non vehementissime stupeat? Sed etiam illud non minus mirum est, et tamen verum, atque ita manifestum, ut nec ipsi inimici gr
Abbreviated transcription (Latin):
gram p̾rocuraret in cuiꝰ pͥtãte st̾ ꝯia ulienat .a.
regno suo. quo parẽtes mittit illoꝵ. et quosdã fi¬
eoꝵ parentes alienist̾. cũ et illis małũ. et iste
bonum meritũ. nussũ sit ꝑuusis. ex eoꝵ ꝓp̃a
uolutate¶ Certe hec iuditiu dei qm̃ nista et alta
st. noc uitupari p̃nt nec penetrar¶ In hiis
e iẜsud de per seueratia: de qua nũt displitaꝰ.
iuestigabiles uias eiꝰ ¶ Et enĩm alia taceam¬
uinumerabisia. que aliis dantur. aliis nõ dã¬
tur hõibꝰ .a. dño deo apud quẽ nõ est acceptio
ꝑsonoꝵ nec t̾biũtur ist merctis uõlutatũ
situt ceseritates. uires: bone nalitudĩes. et
pultritudines corꝑũ. ⁊ ingenia mirabilia᷑. et
mustarũ artiũ tapates nature mentut uł
q acridunt extͣnsetus ut est opũletia. nobilitas¬
beat nõ isi in dei est potestate. uł non mino
puulo detur. illi nõ detur. cũ sit utrũq in ptate
dei et sine ułło sacramẽto nẽo urtret ip r̃gnũ dei

Expanded text:
gratiam procuraret in cuius potestate sunt omnia, alienat a regno suo in quod parentes mittit illorum, et quosdam fieorum parentes alieni sunt, cum et illis malum et istis bonum meritum nullum sit parvulis, ex eorum propria voluntate. Certe hic judicia Dei, quoniam justa et alta sunt, nec vituperari possunt, nec penetrari. In his est et illud de perseverantia, de qua nunc disputamus.investigabiles vias ejus. Ut enim alia innumerabilia taceam, quae aliis dantur, aliis non dantur hominibus a Domino Deo, apud quem non est acceptio personarum , nec tribuuntur ista meritis voluntatum, sicut sunt celeritates, vires, bonae valetudines, et pulchritudines corporum, ingenia mirabilia, et multarum artium capaces naturae mentium; vel quae accedunt extrinsecus, ut est opulentia, nobilitasbeat, non nisi in Dei est potestate: ut non immorparvulo detur, illi non detur; cum sit utrumque in potestate Dei, et sine illo Sacramento nemo intret in regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatis eent et s ͫ ꝓpõitũ uocatis q̃ utre sũt
filn ꝓmissioĩsi Nam isti cũ pie uiuũt dicũtur
fili dei. s qm uicturi st̾ ĩpie et in eadẽ inꝑie¬
tate morilntur. nõ eos dicit filios dei p̃stia dei
S̾ut enĩfiliĩ dei q̃ nondũ st̾ nõb. et st̾. iam deo
de qͣbus ait eisãgelista iohanes qr ihũs moritu¬
rus erat pro gente. nec tnĩ pro gente. s etiã
ut filios dei disꝑsos cõgregaret i bnui oy uti¬
q credendo futur/erat ꝑ euã geliĩ p̃diccitiõne
et tnĩ añꝙͣ esset factũ iam filii del erat in meo¬
riali pris su inconcussa tabilitate cõstripti
Et sunt rursus qͣdã qui filii dei p̃p susceptã uel
tp̃asiter gram dicuntur .a. nobis nec sunt cũ
deo. de qmbꝰ ait ide. ĩ hões. Ex nõb exierĩt. s¬

Expanded text:
ocatis, qui vere sunt filii promissionis. Nam isti, quum pie vivunt, dicuntur filii Dei; sed, quoniam victuri sunt impie, et in eadem impietate morituri, non eos dicit filios Dei praescientia Dei. Sunt enim filii Dei, qui nondum sunt nobis, et sunt jam Deo, de quibus ait evangelista Joannes, Quia Jesus moriturus erat pro gente, nec tantum pro gente, sed etiam ut filios Dei dispersos congregaret in unum : quod utique credendo futuri erant per Evangelii praedicationem; et tamen antequam esset factum, jam filii Dei erant in memoriali Patris sEt sunt rursus quidam, qui filii Dei propter susceptam vel temporaliter gratiam dicuntur a nobis, nec sunt tamen Deo, de quibus ait idem Joannes: Ex nobis exierunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
be masuros. et ꝑ ꝓphetã. Si uoluerctis et au¬
dierctisme. cũ sciret ip̃e in qͥbꝰ oꝑaretur: et
Belle et fiłia multa dicuntur ¶ Nã p̃p huiꝰ
utilitritem secreti. ne forte quis exto łlatie
ẜoes ctiã qui bñturrunt. timeant dũ occł¬
cepto dono ꝑseuerandi lisq ĩ finẽ ii side q̃
ꝑ dilectionem oꝑactur. incipere biuere᷑ et a¬
liqua diu fi deliter ac iuste uiuere. ac postea
cadere: neq de hac uita priusꝙͣ hoc eis con¬
tigat auferrii Quod si nemen contigisset᷑
tam̃ dui haberẽt hoĩes istũ saluberrimũ tio¬
rem quo uitiũ esatiois oppͥmitir: donet ad
deps̃ iam securi nũꝙͣ se as ilło ẽẽ casuros: que
p̃sũptio in isto teptationũ loco nõ exꝑed̾it ubi
tanta est infirmitas. ut suꝑbi̾ã possit genera¬
refecuritas ¶ deniq etiã ħoc erit᷑. sed tunt ꝙͦ
lam est iii angelis etiã in hõibꝰ erit : qñ uł¬
la superbia ẽẽ non poterit

Expanded text:
esse mansuros; et per prophetam: si uolueritis et obauesse mansuros; et per prophetam: si uolueritis et obaudieritis me, cum sciret. ipse in quibus operaretvelle . Et similia multa dicuntur. Nam propter hujus utilitatem secreti, ne forte quis extollatur, sed omnes etiam qui bene currunt timeant, dum occucepto dono perseuerandi. usque in finem in fide, quae per dilectionem operatur, incipere uiuere et aliquandiu fideliter ac iuste uiuere et postea cadere neque de hac uita, priusquam hoc eis contingat, auferri.I quorum si nemini contigisset, tamdiu haberent homines istum saluberrimum timorem, quo uitium elationis opprimitur, donec ad ceps iam securi numquam se ab illo esse casuros. quae praesumtio in isto temtationum loco non expedit, ubi tanta est infirmitas, ut superbiam possit generare securitas. denique etiam hoc erit; sed tunc, quod iam est in angelis, etiam in hominibus erit, quando superbia ulla esse non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
aite ergo fructũ dignum penitentie et nolitedi-¬
cere ãpud uosmetipos patrem habemꝰ habra¬
ham. potens est deus de lapidibꝰ istis suscitare
filios habrahe. ut oñdat istos sic̾ ẽẽ ampittum¬
dos si non fecerit fructũ : ut nõ desit numerᷤ
qui ꝓmissus est habraheti ¶ ñ aꝑtius iñ apo¬
calipsi dicctur tene quod habes. ne alius am-¬
prat toronã tuã¶ Si eñĩ ałius nõ est accepturꝰ
nisi iste ꝑdiderit᷑: certus est numerus ¶ꝵ
autem etlam ꝑseueraturis sanctis sit ista di¬
cũtur quasieos ꝑ seuerituros habeatur inter-¬
tũ ͥ non aliter hoc audire deẜent. q̃bus expe¬
diti nõ altũ saꝑere s timere¶  Quis emu eꝑ
mustitudme fi deliuim ꝙ diu in hac morta¬
libate uiuitur: in nũo predestinatoꝵ sẽ esse
psuat ¶ Quia id occultar⁊ opus est in hͦ
loco ub̃i sic cauẽda ẽ elatio. Ut etiã ꝑ sathaẽ
atesũ. ne extosseretur tantus iołaphiza
seritis in me dicente illo qui eos utiq sciebat

Expanded text:
cite ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos, Patrem habemus Abraham; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ; ut ostendat sic istos esse amputandos si non fecerint fructum, ut non desit numerus qui promissus est Abrahae: tamen apertius in Apocalypsi dicitur, Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam . Si enim alius non est accepturus nisi iste perdiderit, certus est numerus. 40. Quod autem etiam perseveraturis sanctis sic ista dicuntur, quasi eos persevertum, non aliter haec audire debent quibus expedit non altum sapere, sed timere. quis enim ex multitudine fidelium, quamdiu in hac mortalitate,\' uiuitur, in numero praedestinatorum se esse praesumat, quia id occultari opus est in hoc loco, ubi sic cauenda est elatio, ut etiam per satanae angelum, ne extolleretur, tantus colaphizarmanseritis in me, dicente illo qui eos utique sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
continentia repugnamꝰ. nõ fuisse in ꝑadise
an prtm. et ex iłlo accidisse pcco: quod pͥm̃
primo hõi dyãbolꝰ ꝑsuasit/ Sit ignoras ũl
ignorare te singis. per quemlibet corꝑis sen¬
sum. aliud ee sensiendi uiuacitate uel̃ utili ᷤ
lies nccitate: aliud sensiendi libidinẽ. ĩ uiu̾a¬
quod uerum est ꝑcipit: atq iᵈ a. fulso magis
minꝰ ue discermt ¶ utilitas sensiendi eft ꝑ
quã corꝑdri uiteq quã gerimꝰ. ad aliꝙ̃ appre¬
bundũ uel in proban dũ Iumẽdũ uel rentiendĩ

Expanded text:
continentiam repugnamus, non fuisse in paradiso continentiam repugnamus, non fuisse in paradiso ante peccatum, et ex illo accidisse peccato, quod primum primo homini diabolus persuasit. » Sic ignoras vel ignorare te fingis, per quemlibet corporis sensum aliud esse sentiendi vivacitatem, vel utilitatem, vel necessitatem, aliud sentiendi libidinem. Vivaquod verum est percipit, atque id a falso magis minusve discernit. Utilitas sentiendi est, per quam corpori vitaeque quam gerimus, ad aliquid approbandum ve
Abbreviated transcription (Latin):
trattatores pro i ͭ  quod ate deus auertat er¬
rore q̃siturꝰ es ꝙͣ dicas quo ue mõ illoꝵ sctitati re¬
sistas  ꝙͣ tibi erit tulłiꝰ. ut nꝙ̃ eũ in hac sina
desipnisse. at delirasse contendas.¶Lace ergo
docere tonar: ne quoꝵ te maniter subleuari cre
soiserat aboteperut quod ast̾utru sidendor
actorittrũ cõmoti ãbo senserut: et uel imꝰ q̃sq
sibi: uel alter alteri erubuerũti S loquẽs sima
petis ut ignoscat beretũde aures: et cor emi¬
confunderis de dei oꝑibꝰ disputare. nare
petis ut ignostant tibi. nõne abete bemi
postulatio: xtiã ip̃a est libid̾is accusatio. S
si poterat inq̃s uirile meb̾rũ et antea mopor¬
inchil ergo nouitatis muexit delictũ ¶ pote¬
rat plane etiã antea moueri᷑ s nõ erat inde¬
sno caro cõcupisces aduersus spm.¬
Onsequẽs ẽẽ existimas ut sensũ uidendi aud¬
deo .s .a. diabolo nõb̃ fateamur esse collatũ-
si cõcesserimꝰ eã cõcupiscentĩa carnis ci per

Expanded text:
mos tractatores, pro isto quem a te Deus avertat errore quaesiturus es quid dicas, quove modo illorum sanctitati resistas; quid tibi erit Tullius, ut non eum in hac sententia desipuisse ac delirasse contendas? Tace ergo docere conari, ne quorum te inaniter sublevari credserat; ambo texerunt, quod alterutrum videndo in alterutrum commoti ambo senserunt, et vel unusquisque sibi vel alter alteri erubuerunt. Sed loquens vana, « petis ut ignoscant verecundae aures, et congemi. » Quare confunderis de Dei operibus disputare? Quare petis ut ignoscatur tibi? Nonne abs te veniae postulatio etiam ipsa est libidinis accusatio? « Sed si poterat, » inquis, « virile membrum et antea moveri, nihil ergo novitatis invexit delictum. » Poterat plane etiam antea moveri, sed non erat indenon caro concupiscens adversus spnim esse » existimas, « ut sensum videndi, audDeo, sed a diabolo nobis fateamur esse collatum; si concesserimus eam concupiscentiam carnis, cui per
Abbreviated transcription (Latin):
lue terra et Tia que meis st hoĩes ini. et ex
hiis oib deu consideratiõe puscritu dime no
Mort libidis ⁊ sicut auri detꝰ alitr saudat
resiriossis: abiter auarꝰ ¶ Ite cũꝓetate sauda¬
di treatore: ille cu libidine possidendi treaturã¬
¶ Mouetur certe onĩꝰ ad pietatis affectũ dupipa

Expanded text:
terram et omnia quae in eis sunt homines pii, et ex his omnibus Deum consideratione pulchritudinis, non ardore libidinis. Sicut auri decus aliter laudat religiosus, aliter avarus: iste, cum pietate venerandi Creatorem, ille, cum libidine possidendi creaturam. Movetur certe animus ad pietatis affectum, divino
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo p̃destinait / Sr p̃destmasse est hot
pstisse: quod fuerat ipse factur ͦ Quid ego
nos ꝓhibet qñ apud aliquos uerbi dei tractato¬
res s egimꝰ dei prescientĩa et agitur de uota¬
tione ẽsectoꝵ: eandem predestmations ites¬
es futssius intȩs figitur et nõ repuguae b
sdt congrint ueritati:qua de predestmas¬
mone gre predicatur. ¶ Hoc scio nemine cont
istam predestinationem. quã ẜͣͫ scͥpturas sctae
dfendnq insi errando dispucare potuisse
bldmcoꝵ opustuloꝵ sr equentiꝰ et delectabi¬
bius inuotescere põtint ꝙͣ libri cõfessionũ
meapssũ et sp̃os ediderim antequã pela¬
mana heresis eptitisset. in eis cerbe dixgi
guomeo et sepe dixi da quodiubes dł

Expanded text:
si praedestinavit. Sed praedestinasse est hoc praescisse, quod fuerat ipse facturus. Quid ergo nos prohibet, quando apud aliquos verbi Dei tractatores legimus Dei praescientiam, et agitur de vocatione electorum, eandem praedestinationem intelet facilius intelligitur, et non repugnat, imo et congruit veritati, quae de praedestinatione gratiae praedicatur. Hoc scio, neminem contra istam praedestinationem, quam secundum Scripturas sanctas defendimus, nisi errando disputare potuisse opusculorum frequentius et delectabilius innotescere potuit, quam libri Confessionum mearum? Cum et ipsos ediderim antequam Pelagiana haeresis exstitisset; in eis certe dixi Deo nostro, et saepe dixi: « Da quod jubes, et
Abbreviated transcription (Latin):
et hãbudarefatiat in caritate inuite: et in
es s hant undictionẽ dedit ut nos mincem
diligeremꝰ: qui legem dederat ut inuicem
diligamꝰ ¶ Demq alio loco ad eosdem qͥ sune
pro nob fres sicut dignũ est. qm̃i suꝑtresat¬
ur̃m inuite¶ ħoc dixit neforte de tno da¬
uo nodexdes habebant. tanꝙ̃ ex seipis il¬

Expanded text:
t abundare faciat in charitate in invicem et in omnes . Hanc benedictionem dedit ut nos invicem diligeremus, qui legem dederat ut invicem diligamus. Denique alio loco ad eosdem, quia pro vobis, fratres, sicut dignum est, quoniaere. Hoc dixit ne forte de tanto bono, quod ex Deo habebant, tanquam ex seipsis i
Abbreviated transcription (Latin):
ħͦ essẽt exillis eent: et cũ illis sine dubita ͤ
mansissent ¶ ut enĩ nõ dicã ꝙͣ sit po ᷝ ͤ deo auer¬
sas et aduersas in fidẽ suã conuertere hõm¬
uolutates. et in eoꝵ cordibꝰ opari ut nullis
aduersitatibꝰ cedãt᷑: nec ab iło asiqͣ tẽptatios¬
superiti discedunt᷑. cũ possit et quod art apłus
fatere. ut nõ eos ꝑraittar tẽptutri suꝑ id quod
possunt: ut ergs id̾ nõ dicam certe poterat
llłos deꝰ pscieñs ẽe lapsuros anteqͣ idfieret:
auferre de hac uita¶ An eo redcturi sumꝰ ut
adhuc disputemꝰ ꝙͣta ab̾surditate dicatur iu-¬
dicati hoies mortuos etiã de hiis ꝑctis q̃ pre-¬
scuit eos deꝰ ppetraturos ẽẽ si uiueret. ¶ox
ita ubhorret.a. sensibꝰ xanis: aut prorsies
hũanis: ut id etia refellere pudeat ¶ Cur em̃
nõ dica᷑. et ip̃m euageliũ. cũ tanto labore ꝑassio¬
nbꝰ q stõꝵ frustra eẽ p̃dicatũ ͥ uel ad hũc elã
pdicari si iudicari poterat hoĩes etiꝙ non au-

Expanded text:
is essent, et cum illis sine dubitatione mansissent. 22. Ut enim non dicam quam sit possibile Deo, aversas et adversas in fidem suam hominum convertere voluntates, et in eorum cordibus operari, ut nullis adversitatibus cedant, nec ab illo aliqua superati tentatione discedant; cum possit et quod ait Apostolus facere, ut non eos permittat tentari super id quod possunt : ut ergo id non dicam, certe poterat illos Deus praesciens esse lapsuros, antequam id fieret, auferre de hac vita. An eo redituri sumus, ut adhuc disputemus, quanta absurditate dicatur, judicari homines mortuos etiam de his peccatis, quae praescivit eos Deus perpetraturos fuisse, si viverent? Quod ita abhorret a sensibus christianis, aut prorsus humanis, ut id etiam refellere pudeat. Cur enim non dicatur, et ipsum Evangelium cum tanto labore passionibusque sanctorum frustra esse praedicatum, vel adhuc etiam praedicari: si judicari poterant homines, etiam non audi
Abbreviated transcription (Latin):
tilitio p̾mam egissent ¶ Sed nũꝙͣ possimꝰ
dicere etĩa trros et sydonios talibꝰ apud se
uirtutibꝰ factis credere noluisse aut creditu¬
ros nõ fuisse si fierent ͤ sũ ip̃e dñs attestat᷑
ꝙ acturi essent magne humilitatis pͥmam
si in eis scta fuissent᷑ diuinaꝵ illa signa uir¬
tutũ  et fnĩ in die iuditiĩ punientur. ꝙͣuis

Expanded text:
itentiam egissent. Sed numquid possumus itentiam egissent. Sed numquid possumus dicere, etiam Tyrios et Sidonios talibus apud se virtutibus factis credere noluisse, aut credituros non fuisse, si fierent? cum eis ipse Dominus attestetur, quod acturi essent magnae humilitatis poenitentiam, si in eis facta essent divinarum illa signa virtutum. Et tamen in die judicii
Abbreviated transcription (Latin):
reretur. dixi ꝙ hiis tp̃ibꝰ eł hiis locis quisꝰ
eliageliũ eius non ẽ preducitum. ͭ tales oes
in eius p̃dica ͥ ͤ futuros eẽ p̃stiebat: quales
mułti ineiꝰ corꝑali pñtia fuerut  qui in eum
nec suscitatis qb̾ eo mortus: credere uoluert
Ite paulo pꝰ in eodẽ libro atq in eade qõne/ ꝙ¬
mirũ msi tam infidelibꝰ plenũ orbe terra¬
rũ. xp̃s p̾rioribꝰ scłis nouerat ut eis p̃dicar
merito nollet : quos uerb. nec miracuł siis
credituros eẽ p̃stiebat. ahẽt certe de tiro et sido¬
ne nõ possumꝰ dicere et in eis cognoscunꝰ ad
eas cãs predestmatiois ħ ec diuina uiditia ꝑ-¬
tieree sme quaꝵ cãꝵ satentiũ preuiditio tuc
ista rñdere me dixi¶. Facile est quippe ut infide¬
litate accusemꝰ uideoꝵ de libera uolũtate ue-¬
mentem ÷ qui factis apud se tam magnis uirtu-¬
tibꝰ: credere nolueriit ¶Quod et deus m̃cre¬
pas arguit et dicit: ue tib coro aym. Ue t
bethsayda: qr si n tiro et sydone facte firissent

Expanded text:
is locis quibus Evangelium ejus non est praedicatum, tales omnes in ejus praedicatione futuros esse praesciebat, quales multi in ejus corporali praesentia fuerunt, qui in eum nec suscitatis ab eo mortuis credere voluerunt. Item paulo post in eodem libro, atque in eadem quaem, si tam infidelibus plenum orbem terrarum Christus prioribus saeculis noverat, ut eis praedicari merito nollet, quos nec verbis nec miraculis suis credituros esse praesciebat ? Haec certe de Tyro et Sidone non possumus dicere, et in eis cognoscimus ad eas causas praedestinationis haec divina judicia pertinere, sine quarum causarum latentium praejudicio tunc ista respondere me dixi. Facile est quippe ut infidelitatem accusemus Judaeorum de libera voluntate venientem, qui factis apud se tam magnis virtutibus credere noluerunt. Quod et Dominus increpans arguit, et dicit: Vae tibi, Chorozain et B
Abbreviated transcription (Latin):
uotantem sequti: utriq ex ip̃iꝰ iustificati botatiõe
et per lauacrũ regñatieis. utriq renouati. 
discretionẽ. nõ erãt ex nobis: nã si fuissent
ex nob̾ mãsissent utiq nobi scũ ¶ Que est tñ
ista discretio: patet libri dei: nõ auertamꝰ
aspectũ ¶Clamat scͥptura diuina: ad hibeaꝰ
ciuditũ¶ Nõ erãt exeis q nõ erãt sͫ ꝓpoitum

Expanded text:
uti, utrique ex impiis justificati, et per lavacrum regenerationis utrique renovati? Sed etionem non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. Quae est tandem ista discretio? Patent Libri Dei; non avertamus aspectum: clamat Scriptura divina, adhibeamus auditum. Non erant ex eis, quia non erant secundum
Abbreviated transcription (Latin):
act uerũtiĩ dicouõb. tyro et sydoni remissiꝰ
erit in die iuditii qͣͣ u̾obis¶. Seueriꝰ gͦ pume¬
tur isti ͤ illi remissius : s tñ punienturi ꝑor¬
rosi etiã ẜͫ facta que facturi eent si uiueret
mortiri iudicantut : profecto qr fideles ficturi
erãt isti si eis cũ tatis pracuł fuisset euãge

Expanded text:
ait: Verumtamen dico vobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die judicii quam vobis . Severius ergo punientur isti, illi remissius; sed tamen punientur. Porro si etiam secundum facta quae facturi essent si viverent, mortui judicantur; profecto, quia fideles futuri erant isti
Abbreviated transcription (Latin):
ut diceret in eo libro loquebatur quẽ de fuga
scłi scͣpsit: docẽs hͦ scłm . nõ corꝑe s cordẽ
fugiendũ  quod nsi auxilio dei. fieri non
posse disseruit ait enim ¶ Frequens nobis
de fugiendoscło isto sermo atq utinã ꝙͣ fa¬
cilis sermo. tam tãtus et sollicitꝰ effectus,
Sed quod peiꝰ est frequẽter ir repit t̾renaꝵ
issecebra cupiditatũ et ulatatũ offensio uł ofu¬
sio mẽtem occupat. ut quod studeas uitare. hes
cogites mõq uoluas ¶ Quod cauere difficils est
homini. exuere autẽ inpossibile ¶ dernq uo
magis eẽ rem ꝙͣ effertus bestatur ꝓpha dicẽdo.
declma cor meũ in testioma tua: et nõ i auaritiã

Expanded text:
ut diceret, in eo libro loquebatur quem de Fuga ut diceret, in eo libro loquebatur quem de Fuga saeculi scripsit, docens, hoc saeculum non corpore, sed corde fugiendum: quod nisi auxilio Dei fieri non posse disseruit. Ait enim: Frequens nobis de fugiendo saeculo isto sermo; atque utinam quam facilis sermo, tam cautus et sollicitus affectus: sed, quod pejus est, frequenter irrepit terrenarum illecebra cupiditatum, et vanitatum offusio mentem occupat; ut quod studeas vitare, hoc cogites animoque volvas. Quod cavere difficile est homini, exuere autem impossibile. Denique voti magis eam esse rem quam effectus, testatur propheta dicendo, « Declina cor meum in testi
Abbreviated transcription (Latin):
ulła nõ esset nulli enĩ daretur gratuita li¬
Beratio : si nature de ẜita redderergtur: hoĩbꝰ
autem uidetur oesqͥ bõi apparẽt fideles ꝑseue-¬
rantiã usq in finẽ: accipere debuisse ¶dẽus autẽ
meliuis uidicauit miscete quosdam nõ ꝑseue¬
rates certo nũo scõꝵ suoꝵr ut quibꝰ non expe¬
dit in hꝰ uite teptatioe securitas: nõ possũnt
ẽẽ seciirii mlultos eñi .a. ꝑnitiosa esatione re¬
uideat ne cadat᷑. uolutate autẽ suaca dit qui
cadit: et uołu ͭ ͤ dei stat q̃ stat  potes ẽ emim
deus: statuere illuꝰ Nõ ergo seipẽ: s deꝰnue¬
rũtñ bonũ est nõ altũ sapere : s tunerel In
cogitatione autẽ sua uel cadit quisq uelstat
nõb̾met ip̃is: s sussitientia nostra ex deo est
Quẽ secictus et btus ambrosius audẽt et di¬
tit ͤ nõ in pfate nr̃a cor nr̃m: et ure cogita¬
tioẽs  ꝙ õĩs qui humiliter et ueraciter piꝰ
est: esse uexissimũ sentit ¶ hoc aũ ambis

Expanded text:
ulla non esset: nulli enim daretur gratuita liberatio, si naturae debita redderetur. Hominibus autem videtur, omnes qui boni apparent fideles, perrantiam usque in finem accipere debuisse. Deus autem melius esse judicavit, miscere quosdam non perseveraturos certo numero sanctorum suorum; ut quibus non expedit in hujus vitae tentatione securitas, non possint esse securi. Multos enim a perniciosa elatione revideat ne cadat . Voluntate autem sua cadit, qui cadit; et voluntate Dei stat, qui stat. Potens est enim Deus statuere illum : non ergo se ipse, sed Deus. Verumtamen bonum est non altum sapere, sed timere . In cogitationobismetipsis, sed sufficientia nostra ex Deo est . » Quem secutus et beatus Ambrosius audet et ditate nostra cor nostrum, et nostrae cogitationes. Quod omnis qui humiliter et veraciter pius est, esse verissimum sentit. 20. Hoc autem Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e que inprouise offuse mẽte om̃q cõfũ dũt
atq alio trahũt ꝙͣ tu ꝓposueris Aut scłaria re¬
uotant: niũdana inserut: uoluptaria igert.
illecebrosa contexũt/ Ip̃oq in tp̃e qͦ eleuare
mẽtẽ paramꝰ  in serti inambꝰ cogitutiõib
ad t̾rena plerũq deicimur ¶ Nõ itaq in hõm sed
in dei ẽ ptãte: ut habeãt hoĩes ptatem fil ii dei
fieri ¶ Qb ip̃o q̃ppe accipiunt eam qͣ dat cordi hu¬
mano cogctatioes pias ꝑ qͣs hab̾ebat fide: que
opatur per dilectione ¶ Adoͦ bonũ Iumẽdũ et te¬
nendũ. Et meo ꝑseuerãter usq in finẽ ꝓsitiedũ
nõ sumꝰ ydonẽi cogitare aliquid qͣsi ex nobis
itaq paruuł origĩali pcto pariter obstͥctis cur
iste assumatur iłle rełinquatur ÷ et ex duobꝰ
etate iã granbꝰ impiis cur iste uocetur iła ut
uotĩtẽ sequa᷑ ÷ iłłe autẽ aut nõ uotet᷑ aut nõ
ita uotetur: instrutabilia st̃ iuditĩa dei ¶ Ex du¬

Expanded text:
proviso offusae mentem animumque confundunt, atque alio trahunt quam tu proposueris: ad saecularia revocant, mundana inserunt, voluptuaria ingerunt, illecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo elevare mentem paramus, inserti inanibus cogitationibus ad terrena plerumque dejicimur . Non itaque in hominum, sed in Dei est potestate, ut habeant homines potestatem filii Dei fieri . Ab ipso quippe accipiunt eam, qui dat cordi humano cogitationes pias, per quas habeat fidem, quae operetur per dilectionem : ad quod bonum sumendum et tenendum, et in eo perseveranter usque in finem proficiendum, non sumus idoneitaque parvulis originali peccato pariter obstrictis, cur iste assumatur, ille relinquatur; et ex duobus aetate jam grandibus impiis, cur iste ita vocetur, ut vocantem sequatur, ille autem aut non vocetur, aut non ita vocetur; inscrutabilia s
Abbreviated transcription (Latin):
bor bona uel mala nõ boitas hõis uel malitia
sipi hoies accipiedi sut in qͣhꝰ subiectis istas
bo intessigius qualitates bõitate scilicet
sint arbores. id est ip̃i hoĩes: certe fructꝰ earũ
ꝙͣ nnichił aliud ꝙͣ oꝑa mtelligũtur. nẽo nisi m¬

Expanded text:
bor bona vel mala, non bonitas hominis vel malitia, sed ipsi homines accipiendi sunt, in quibus subjectis istas esse intelligimus qualitates, bonitatem scilicet sint arbores, id est, ipsi homines; certe fructus eorum quae nihil aliud quam opera intelliguntur, nemo nisi im
Abbreviated transcription (Latin):
it malũsit rebellare diꝗᷝ ͤ qm̃ per resultationẽ
institictus .a. deo ordo tur batur: tur hoc dicis:
Quis eñĩ rebellat diaᷝ ᷤ insi ab eius ptate ꝑ medi¬
atoris sanguniẽ kberatus. ñ Melius ergo fuerat
hoste nõ habere ꝙͣ uincere᷑ s qr pctimerito huana
nã subdita e hosti: p̃us hõ ut aduersus eũ pũgna-¬
re possit ab euis eruitur ptate: deindesi uita ẽ
in ħac carne prolipior certans aduiuatur ut
supet: postremo uictor bt̃ificatur ut rgnet dictu¬
rũs in siie ubi est mors contetio tua  uelsicut ͦ ͭ
apłus ubi ẽ mors uictoria tua : ubi ẽ mors acuseꝰ

Expanded text:
ut malum sit rebellare diabolo, quoniam per resultationem institutus a Deo ordo turbatur; » cur hoc dicis? Quis enim rebellat diabolo, nisi ab ejus potestate per Mediatoris sanguinem liberatus? Melius ergo fuerat hostem non habere, quam vincere. Sed quia peccati merito humana natura subdita est hosti; prius homo, ut adversus eum pugnare possit, ab ejus eruitur potestate. Deinde si vita est in hac carne prolixior, certans adjuvatur, ut superet. Postremo victor beatificatur, ut regnet, dicturus in fine, Ubi est, mors, contentio tua ? Vel, sicut dicit Apostolus, Ubi est, mors, victoria tua? u
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾oło. qꝙ per illud nascatur corpit ẽẽ sub edia ͦ.
tacͣ de suo fritice fructũ iure decerpat ¶ hei uerbi
detibro meo: tibi refellenda posinsti: qltibꝰ itam
ea siłitudine que .a. me ad hibita est frutite dixi
adhibendas de ibiis silitudm̃es nõ existimes
nisi forte et pp̃i duõ dialetite calũpniaris quia
dipit arbor bona fructꝰ bonos fatit. et ar¬
bor mala fructꝰ malos facit. ¶ Quis ẽn mali¬
tiã sine bortãte. uel oꝑa bona seu mala quos ue¬
but fructus ilłaꝵ arħoꝵ uoluit intessigi dicat

Expanded text:
iabolo, quidquid per illud nascitur, cogit esse sub diabolo, tanquam de suo frutice fructum jure decerpat » . Haec verba de libro meo tibi refellenda posuisti: quibus ita ea similitudine quae a me adhibita est, fruticem dixi;  non sunt, adhibendas de substantiis similitudines non existimes? Nisi forte et ipsi Domino dialectice calumniaberis, quia dixit, Arbor bona bonos fructus facit, et arbor mala malos fructus facit . Quis enim malitiam sive bonitatem, vel opera bona seu mala, quos velut fructus illarum arborum voluit intelligi, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Auctũ est igi̾᷑ ꝙ bonꝰ eẽ cepit: minutũ est ꝙ ma¬
lus fint᷑ et hͦ egit post baptismũ: nõ pereglł i
teruas desiderioꝵ maloꝵ // In nõbipis nãq tumł¬
tuatiũ uigilater excercenda. et instanter exterte¬
da luctrtio: p̃p quã dicitur etiã baptizatis: morti¬
e languor quo caro cõcupiscit aduersus spm etiã
manẽte uirtute castitatis muicta: s nusbꝯ lagor
est ¶ Nõ gͦ adu̾sus eã spũs cõcupiscat ⁊ ad hõt em̃
tõcupiscit ut si nõ põt nõ certandi salte nõ conse¬
siendi obtineat santtatem ¶ hͦ qͥppe unde nũc agi¬

Expanded text:
Auctum est igitur quo bonus esse coepit, minutum est quo malus fuit; et hoc egit post Baptismum, non peregit inatervas desideriorum malorum in nobis ipsis utique tumultuantium vigilanter exserenda et instanter exercenda luctatio, propter quam dicitur etiam baptizatis, Mortirsus spiritum, etiam manente virtute castitatis invicta. Si nullus languor est, non ergo adversus eum spiritus concupiscat. Ad hoc enim concupiscit, ut si non potest non certandi, saltem non consentiendi obtineat sanitatem. Hoc quippe unde nunc agi
Abbreviated transcription (Latin):
tictus .a. deo: per h ͦ ordo seruatur. Sequitur q inqͥs
ut malũsit rebellare diabolo: qm̃ pet resultutione
institutus .a. deo ordo turbatur ¶ posses dicere deo
resistere agricolas eiꝰq ordinẽ ptur bare. purgã¬
do agros .a spinis. et tribulis: que ille. pectatoribꝰ
nasci iussit in pena ¶ Quid ꝙͣ ista tua rõe dici pot
si res q̃ decẽter ordinata ẽ ad deũ ꝑtinet bona est:

Expanded text:
rvatur. Sequiturque, » inquis, « ut malum sit rebellare diabolo, quoniam per resultationem institutus a Deo ordo turbatur. » Posses dicere, Deo resistere agricolas, ejusque ordinem perturbare, purgando agros a spinis et tribulis, quae ille peccatoribus nasci jussit in poenam . Quid, quod ista tua ratione dici potest: si res quae dece
Abbreviated transcription (Latin):
cũ occufta dei ꝓuidentia in manꝰ pioꝵ quomõ
qũtur⁊ ałiqñ mpedimieto existete: ne possit peri-¬
clitatibus subueniri Fu̾it uero ista per occũłtã dei
tibus cũ scriberet ad rõnosͥ id est ad getes:
et aiti Sicut enĩ aliqñ uos nõ credidistis deo
nunt autem miam consecuti estis in illoꝵ incre

Expanded text:
cum ocum oquantur aliquo impedimento exsistente, ne possit periclitantibus subueniri. fiunt uero ista per occultam: dei tibus, cum scriberet ad Romanos, id est ad gentes, et ait: sicut enim aliquando uos non credidistis deo, nunc autem misericordiam consecuti estis in illo
Abbreviated transcription (Latin):
ne incurratis illud ꝓu̾biũ salomois in¬
sipiẽtia uiri biosat bias eiꝰ: deũ autẽ
mercta hom datur ͥ alio quin gr̃a ia nõ est gr:
qr id eo gratia uocatur qr grntis d̾atur¶ Si alt.
potens est ꝑ agelos sulẽ bonos suie malos siue
quotũq alio mõ oꝑari etiã in cordibꝰ maloꝵ
pro meritis eoꝵ. quoꝵ masitia ipe nõ fect᷑ sed
aut origialiter tractu ẽ ab ada aut creuit per
hoĩes q̃libet᷑ merita bona que putant pcedere
u̾t iustificentur ꝑ dei gram᷑ non intelligẽtes
cũ hoc dicut. nichil aliud ꝙͣ negare se gratia ÷
Sut dixi quod uolut de maioribꝰ suspitentur
et insuꝑ eos etiã cũ fletu reluctari u̾idemus
qn baptizantur: et diuia sacramẽta ꝑcipi¬
unti Quos eis ad magnnũ inpietatis pitm m̾¬
putaretur: si iã libero uteretur arb̾ito Et tñ
her et etiã reluctatibꝰ gr̃a aꝑtissime: nulłobo¬
nͥ̾o merito p̃cedente/ ałioqͣn gra: ia nõ eet g̃ra
¶Et aliqn filiis infideliũ. dei pr̃atur hec graͬͣ

Expanded text:
ne incurratis illud proverbium Salomonis: « Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem merita hominum datur; alioquin gratia iam non est gratia, quia ideo gratia uocatur, quia gratis datur. si autem potens est siue per angelos bonos siue per malos siue quocumque alio modo operari etiam in cordibus malorum pro meritis eorum quorum malitiam non ipse fecit, sed aut originaliter tracta est ab Adam aut creuit per homines quaelibet opera bona, quae putant praecedere, ut iustificentur per dei gratiam, non intellegentes, cum hoc dicunt, nihil aliud quam negare se gratiam; sed, ut dixi, quod uolunt de maioribus suspicentur. et insuper eos etiam cum fletu reluctari uidemus, quando baptizantur et diuina sacramenta percipiunt, quod eis ad magnum impietatis peccatum imputaretur, si iam libero uterentur arbitrio. et tamen haeret etiam in reluctantibus gratia apertissime nullo bono merito praecedente. alioquin gratia iam non esset gratia. et aliquando filiis infidelium praestatur haec gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod ñaliter libet/. Si ergo assunt uolupta¬
tibꝰ perfruatur : si aũ. nõ assunt ip̃is eaꝵ com¬
tatioisꝰ sicut epicur o uisum est oblectetur ẽt e¬
rit sine pcto: nec se ullo fraudabit bonoͬ nercͦ¬
cũq doctrine opĩonibꝰ: resistat naturalibꝰ mo¬
tibus ¶ Sed sicut ait hortẽsius tũc obsequatur na-¬
ture: tũ sine ingr̃o senserit ꝙ nã desiderxti lon¬
enĩ pot que bona ẽ desiderare quod malũ est:aut
negandum est bone quod bonum/ Fiat itaq totũ
ꝙͦ desiderat libido bona: ne ip̃e sit malꝰ: qui
testiterit bono a nõ hͦ dico inquis᷑: et iustumẽ
bt aluid me suspiceris sentire: qͣ loquoru noli
ergo facere quod pati nõ uis: et dicere ꝙ mnte
tentem: scio qr nõ habitat in me. hͦ est in car¬
ea ꝓpagatione fecerunt. h ͦ est comibii bonũ ͤ ꝙͦ
uero p̾us confusione texerunt: hͦ est tocupisce¬
tie malu/. sic refellendũ pictasti. ut diceres fieri
nõ posse ut quod bonũ est . nõ habeat cõem cũ eo

Expanded text:
est quod naturaliter libet. Si ergo adsunt, voluptatibus perfruatur: si autem non adsunt, ipsis earum cogitationibus, sicut Epicuro visum est, oblectetur, et erit sine peccato, nec se ullo fraudabit bono: nec cujuscumque doctrinae opinionibus resistat naturalibus motibus, sed, sicut ait Hortensius, « tunc obsequatur naturae, cum sine magistro senserit quid natura desideret enim potest quae bona est desiderare quod malum est, aut negandum est bonae aliquod bonum. Fiat itaque totum quod desiderat libido bona, ne ipse sit malus qui resistit bono. 30. Non hoc dico, inquies, et injustum est ut aliud me suspiceris sentire quam loquor. Noli ergo facere quod pati non vis, et dicere « quod centem, Scio quia non habitat in me, hoc est in caragatione fecerunt, hoc est connubii bonum; quod vero prius confusione texerunt, hoc est concupiscentiae malum » : sic refellendam putasti, ut diceres, « fieri non posse ut quod bonum est non habeat communem cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
nuam mẽbra senserũt 2ͣ ¶ sed deficta quoꝵ cã¬
ꝑibꝰ hͦ est in dei oꝑibꝰ totum placeret accideret tñ
mastulo et feie quod puderet ut nõ eẽt cõmixtio qͣl
ẽẽ potuiss in corꝑe uite illiꝰ: s qͣlẽ uidem ꝰ erubes¬
teles i torpore mortis hꝯr nõ et uelle eẽ saluũ

Expanded text:
 sed delicta, quorum cauest in dei operibus totum placeret, accideret tamen masculo et feminae quod puderet, ut non esset commixtio qualis esse potuit in corpore uitae illius, sed qualem uidemus erubescentes in corpore mor
Abbreviated transcription (Latin):
in u̾tero ĩmũdissime feie᷑ et aliqn nõ wl̾t esse
morte: nõ ꝑuenit ^ dłtq ita deus in culiꝰ p̃tate
st̾ oiafacit᷑ eẽ in xpi cõsortio quẽ foruit in diał
doitilio: et nõ włt eẽ m r̾gno suo: quẽ forut

Expanded text:
in utero immundissimae feminae; et aliquando non vult esse in utero immundissimae feminae; et aliquando non vult esse morte non pervenit. Atque ita Deus, in cujus potestate sunt omnia, facit esse in Christi consortio, quem formavit in diaboli domicilio; et non vult esse in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ in nõb̾ mortificemꝰ ut nõ regnet pctm in nr̃o
morli corpore ad obediẽdũ cocupiscentiis eiꝰ: a
qͣbꝰ nos soluit ne hiis eẽmꝰ obnoxii plena atq
ꝑfc̾ta remissio pctoꝵ ͥ. et remãserut iñ nob: tũ qui¬
bus geratur bella castoꝵ ¶ Ex hiis estet illa ͣͣ
pudicus bñ utitur coiugatus ⁊ s cũ biifit de ma¬
lo nascitur bonũ nõ sine malo. et ideo renasc
ut liberetur a malo ¶Quodem deus crent e ħõ
gnãt. ꝓfecto bonũ est. inꝙͣtũ hõ est: et ideo nõ sme
malo qr sola regn̾a. soluit .a malo. quodtrahit
dei fortur hõ futurꝰ sub diaibolo ñ denuorenas¬
catur ex deo: quasi nõ maigris ãmiratiõis sit ꝙ
deꝰ et ub̃i nõ habitat oꝑa᷑. N Nõ em̃ ħab̾itat ĩ
corꝑe subdito pct̃is: et tñ oꝑa᷑ hoĩem in u̾tero¬
mere tͥris Attigit enĩ ubiq pp̃ sũã mũditiã: et
nichil inqͣnatũ mn eã inturrit ¶ Et ꝙͦmłto est
mirabilius aliqn adoptat in filiũ. quẽ format

Expanded text:
regnet peccatum in nostro mortali corpore, ad obediendum concupiscentiis ejus ; a quibus nos solvit, ne his essemus obnoxii, plena atque perfecta remissio peccatorum, et remanserunt in nobis cum quibus gerantur bella castorum. Ex his est et illa qua pudicus bene utitur conjugatus: sed cum bene fit, de malo nascitur bonum non sine malo; et ideo renascitur, ut liberetur a malo. Quod enim Deus creat et homo generat, profecto bonum est in quantum homo est: sed ideo non sine malo, quia sola regeneratio solvit a malo, quod trahitDei, formatur homo futurus sub diabolo, nisi Deo renascatur ex Deo: » quasi non majoris admirationis sit, quod Deus et ubi non habitat operatur. Non enim habitat in corpore subdito p et nihil inquinatum in eum incurrit . Et quod multo est mirabilius, aliquando adoptat in filium, quem format
Abbreviated transcription (Latin):
S expur gilt merita singuloꝵ  Reddit emm u¬
s si nulla ruicttũtur in uiditio ilło nouissimo pu-
filiis sius: nisi qr no inuemĩt quod remittat
Non enĩ poterlint ib̾i ee pcta ub̾i spũs nõ diconõ
cõsentit cocupiscentie carnis: s nec cõcupiscit

Expanded text:
sed expurget merita singulorum. Reddit enim used si nulla remitterentur in judicio illo novissimo, puto filiis suis, nisi quia non invenit quod remittat? Non enim poterunt ibi esse peccata, ubi spiritus, non dico non consentit concupiscentiae carnis, sed nec concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
carliũ cocupiscẽtiaꝵ mała᷑: tũ quibꝰ post bap ͫ si
tñ prositiũt excercemt siue cõiugiti głosa: suie
contmnentes gloriosiora certamina quod et ip̃e
cõfiteris. s nestio qua miseria qn pro ueritate
loqueris. funt te ip̃e non audis.

Expanded text:
upiscentiarum mala, cum quibus post Baptismum, si tamen proficiunt, exerceant sive conjugati gloriosa, sive continentes gloriosiora certamina: quod et ipse confiteris ; sed nescio qua miseria, quando pro veritate loqueris, tunc te ipse non audis.
Abbreviated transcription (Latin):
delectetur ¶ Cȩteri tres sensus corpulẽtiores at ĩ¬
dã mo grossiores st̾.nec se foras profitut: En
terius quod ad se ꝑtinet agnt ¶ Odor ab̾oł utiẽ¬
te disceritur. sapor .a. gustante: tattugafi¬
gẽte płmiai Nõ eñĩ hͦ est tałidũ et frigidũ
quod lene et asꝑũ: aut ista hoc st̾ quodmolle
res amaritudines estus et frigus. et qued¬
asꝑadura et gnia. cõmoditatis ꝓuisio. nõ
libido est uoluptatis ¶ Ea uero que hiis cõtra¬
ria cõmode sumnmꝰ. si nichil utter est eoꝵ ad
salute. uel ad decliada doloris laboris ue mo¬
lestĩa : etiã si cũaliqua sumĩctur delectatione
cu prestosunt: tñ cũ abst̾ nullast̾ desiderũdi

Expanded text:
delectetur? Caeteri tres sensus corpulentiores, et quodam modo grossiores sunt, nec se foras projiciunt, sed interius quod ad eos pertinet agunt. Odor ab olfaciente discernitur, sapor a gustante, tactus a tangente plurima. Non enim hoc est calidum et frigidum, quod lene et asperum, aut ista hoc sunt quod molleres, amaritudines, aestus, frigora, et qudura, et gravia, commoditatis provisio, non libido est voluptatis. Ea vero quae his contraria commode sumimus, si nihil eorum interest ad salutem, vel ad declinandam doloris laborisve molestiam, etiamsi cum aliqua sumuntur delectatione cum praesto sunt, tamen cum absunt nulla
Abbreviated transcription (Latin):
edendiamnu solsicitat. iam sibido ẽ ia ma¬
du¶hec duo. idest faie. et edendiamorẽ poeta
discerut᷑ qui post maris iactotione sotiis enee
naufratis et ꝑeg̾nis satis ẽe indicus tantũ su¬
mere alimertoꝵ ꝙͣtũ refectiõis indigetia ꝑos¬
tułaret: ait ¶ postꝙ exẽpta fames epuł. me¬
seq remote/ Cu uero eneas ab euãdro rege sus¬
ceptus ẽ hospes : decetius arbitratus apłiores
satis fuit ut diceret postꝙͣ exẽpta farnes: sed
addidit. et ꝯmor cõpressus edendi¶Quãtoma¬
his et nos discere at nosse debemꝰ ꝙ nc̃citas
refectionis: ꝙͣ lib̾ido edacitatis expostat᷑: quo¬
rũ negotiũ est contra cocupiscentem carnem
spũ coñcupiscere: et codelectari legi deisetũ/¬

Expanded text:
edendi animum sollicitat, jam libido est, jam madum. Haec duo, id est, famem et edendi amorem etiam poeta discrevit, qui post maris jactationem, sociis Aeneae naufragis et peregrinis satis esse judicans tantum sumere alimentorum, quantum refectionis indigentia postularet, ait, Postquam exempta fames epulis, mensaeque remotae. Cum vero Aeneas ipse ab Evandro rege susceptus est hospes, decentius arbitratus amplioressatis fuit ut diceret, Postquam exempta fames; sed addidit, et amor compressus edendi. Quanto magis nos discernere ac nosse debemus, quid necessitas refectionis, quid libido edacitatis exposcat, quorum negotium est contra concupiscentem carnem spiritu concupiscere, et condelectari legi Dei secu
Abbreviated transcription (Latin):
dus est. et san gndus appetitꝰ ¶ Quis ẽm ꝙͣtꝰ¬
cũq sit carnał concupiscentie castigator ⁊ s
locum thiamamate intrauerit odoratũ ps¬
sil efficere ut ei nõ suauiter oleat nͥ nares cłiu¬
dat. ⁊ aut intẽtione uehemẽti. alienetur a cor¬
ꝑis sensibꝰ ⁊ S nũꝙ cũ inde fuerit egressus
Id domi sue. uel quatũq ꝑgit᷑ desider abit.  als
si desiderauerit satiart debet istã lib̾idinem
nõ frenare᷑ et contra concupiscentẽ carnẽ. sp̃l
cocupistere. donec ad illa redeat sanitatem
s si suauia nõ st̾ q̃ or sumũtur nec sumi pos¬
sint et nauseando sepe respiutir sepe. et ꝑ¬
intiosa stͥ cauenda: cauenda fastidia/ noñ so
Tergo cibo s ehã cibisapore indiget corpis

Expanded text:
s et sanandus est appetitus. Quis enim, quantuscumque sit carnalis concupiscentiae castigator, si locum thymiamate intraverit odoratum, possit efficere ut ei non suaviter oleat, nisi nares claudat, aut intentione vehementi alienetur a corporis sensibus? Sed numquid cum inde fuerit egressus, id domi suae, vel quacumque pergit, desiderabit? aut si desideraverit, satiare debet istam libidinem, non frenare et contra concupiscentem carnem spiritu concupiscere, donec ad illam redeat sanitatem,  si suavia non sint quae ore sumuntur, nec sumi possunt, et nauseando saepe respuuntur; et perniciosa sunt cavenda fastidia: non solum ergo cibo, sed etiam cibi sapore indiget infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
et inꝑfiła nõ deerat qñ dicebat dño: dĩam mẽa
pro de ponar pittabat enĩ se posse. quod se uelle
sensiebat ¶ Et quis istam et si paruam dare
tepat caritate᷑: insi ilłs qui ꝑreꝑat uołutatẽ
et ⁊coper ado ꝑficit. quod oꝑando incipit. I Qm
nobistũ oꝑatur / Qñ sine ilło uel oꝑãte ut uelimꝰ
ues cooperante tũ uosumꝰ: ad bona pietatis o¬
pera nchił ualemꝰ  de oꝑante illo ut uelimꝰ
dictũ est: deus ẽ em̃ qui operatur in nob̃ et uelle
de cooperate illo ia uolumꝰ: et uolendo facimꝰ¬
Scimꝰ em qm̃ diligẽtibꝰ deu: oĩa cooperatur
in bonũ ¶ Quid est dia nnisi et ipas terribiles se-¬
uasq passiones. Sarcia q̃ppe illa q̃ infir mi
fuit qn passus est pro xp̃o nõ quał fuit: qñ
negauit x ͫ ¶Istam caritate id est diuio amo¬
rear dentissimam uolutãte: cõmendãs apłs art¬

Expanded text:
 non deerat, quando dicebat domino: animam meam pro te ponam. putabat enim se posse quod uelle sentiebat. et quis istam etsi paruam dare coeperat caritatem nisi ille, qui praeparat uoluntatem et cooperando perficit quod operando incipit, quoniam nobiscum cooperatur. tamen sine illo uel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera nihil ualemus. de operante illo, ut uelimus, dictum est: deus est enim, qui operatur in nobis et uelle; de cooperante illo, cum iam uolumus et uolendo facimm diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. quid est omnia, nisi et ipsas terribiles saeuasque passiones? sarcina quippe illa, quae infirmitati fuit, quando passus est pro Christo, non qualis fuit, quando negauit Christum. istam caritatem, id est dinino amore ardentis
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ dons adiuuãda remãsit infirmitas ¶ pla¬
tint enĩ. deo. s quouio maxĩe hũane supb̃iã
psũptionis ex tingueret. ut non glorsetur
ois caro cora spo. idest ois hõsundẽ aute nõ gło¬
rietur coram ipo : msi de meritis suis. ¶eaue
qde potint habere s ꝑdidit. et per quod habere
potuit. per hoc ꝑdid̾it: hoc est per siberumar¬
bitum.: p̃p̃ quod nõ restat liberandis: msi grã
liberantisl Ita ergo. nõ glatur õs caro cora

Expanded text:
bus donis adjuvanda remansit infirmitas. Plabus donis adjuvanda remansit infirmitas. Placuit enim Deo, quo maxime humanae superbiam praesumptionis exstingueret, ut non glorietur omnis caro coram ipso, id est, omnis homo. Unde autem non glorietur caro coram ipso, nisi de meritis suis? quae quidem potuit habere, sed perdidit; et per quod habere potuit, per hoc perdidit, hoc est, per liberum arbitrium: propter quod non restat liberandis nisi gratia liberantis. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
et pie biientibꝰ Poqueretur apłs diceus tu qͥs
es qui iudicas ałienũ seruũ sus dño stat aut
cetoit cõtinuo nĩ respexit ad ꝑdestiatos
et ait staħit autẽ¶ Et ne hoc sibi arrogarẽt
potest enim deus in qͣt statuere eũ¶ Ipse ita¬
hs dat perseuerantiam q̃ statuere potens ẽ
es qu stant ut per seueratissime stent.ile
reftituere qͥ tenderuti dns enim erigit elisos
Ut ergo. nõ acciꝑet h ͦ donũ dei id est in bo¬
no ꝑseuerãtiã prmiꝰ hõ. s perseuerare uł
nõ per seuerare in eiꝰ rełmqueretur arbi¬
trio tales uires habebat eiꝰ uolũtas q̃ sie
ulło fuerat instituta pcto. et nĩchil illi ex
ex seipa concupistẽtialiter resistebat ut digne
tante bonitati et bene uiuendifacisitati. per¬
seuerandi cõmitteretur arbitriũ. deo quidẽ
pstiente ꝙ eet facturꝰ miuste. psciẽte tñi non
ad hoc cogente. s simul sciente quid de illo
faceret iuste.¶Nunc uero postea ꝙͣ est ilła ma¬
gna p̃cti merito amissa libertas. etiã maiori¬

Expanded text:
dicens, Tu quis es qui judices alienum servum? suo domine stat aut cadit; continuo tamen respexit ad praedestinatos, et ait, Stabit autem: et ne hoc sibi arrogarent, Potens est enim Deus, inquit, statuere eum . Ipse itaque dat perseverantiam, qui statuere potens est eos qui stant, ut perseverantissime stent; vel restituere qui ceciderunt: Dominus enim erigit elisos . 37. Ut ergo non acciperet hoc donum Dei, id est in bono perseverantiam, primus homo, sed perseverare vel non perseverare in ejus relinqueretur arbitrio, tales vires habebat ejus voluntas, quae sine ullo fuerat instituta peccato, et nihil illi ex se ipso concupiscentialiter resistebat, ut digne tantae bonitati et tantae bene vivendi facilitati perseverandi committeretur arbitrium: Deo quidem praesciente quid esset facturus injuste; praesciente tamen, non ad hoc cogente: sed simul sciente quid de illo ipse faceret juste. Nunc vero posteaquam est illa magna peccati merito amissa libertas, etiam majori