comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat dicens. Acute sane quictã respõ
det hetico u̾sutissime int̾roganti. Utrũ
ds filiũ uolens an nolens genu̾t. Ut si
dic̾et nolens: ab surdissima d̾i miseria se¬
queret᷑. Si uͦ uolens: continuo qd̃ inten
tis. At ille uigilantissime q̃siuit ab eo. Utr̃
a̾s. uolens an nolens sit ds. Ut si respondẽt
seria. qmͣ ded̾o crede magna ẽ insamia. Si
autẽ dic̾et uolens. respondet᷑ ei. gͦ ⁊ tp̃e uo¬
liuitate sia ds ẽ. ñ nat᷑a. Quid gͦrestabat
nͥ obiutesc̾et. sua int̾rogatione obligatũ
indissolubili uincło seuidens: Exp̃dic¬
tis docet᷑ ñ ẽẽ ꝯcedendũ qd ds uosuntate.
uł necessitate. uel uolens. uel nolens sit d̾s
It̾m qd̾ uoluntate uł necessitate. uł uolens.

Expanded text:
commendat dicens: dit haeretico uersutissime interroganti, utrum deus filium nolens an nolens genuerit, ut, diceretur nolens, absurdissima dei miseria sequeretur, si autem nolens, continuo quod contetis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet seria, quam de deo credere magna insania est, si autem diceret uolens, responderetur ei: "ergo et ipse uoluntate sua deus est, non natura". quid ergo restabatnisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus voluntate vel necessitate, vel volens vel nolens, sit Deus. Item, quod volun
Abbreviated transcription (Latin):
reterea queri solet utrũ pr̃ genuit
filium uoluntate. an necessitate. De
ħorosiꝰ ad aug̾m ita ait. Uoluntate genu¬
it pat̾ filium. an necessitate: Nec uolun
tate nec necessitate: quia necessitas in deo¬
ñ est. p̃ire uoluntas sapĩam ñ pot̃. Quo

Expanded text:
eterea quaeri solet utrum Pater genuerit Filium voluntate, an necessitate. De hoc Orosius ad Aug. ita ait: Voluntate genuit Patate nec necessitate; quia in Deo necessitas non est, praeire voluntas sapientiam non po
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Ex ħ itaq apparet ex lege ꝯceptio
in carne: aĩa ex carnis ꝯũctione. ꝯcupis¬
Obiectio quoydam m¬
tencium ꝓbare pecẽ ñ traduci ex lege co

Expanded text:
mea. Ex hoc itaque apparet ex lege conceptiin carne, anima ex carnis conjunctione concupisObjectio quorumdam nitentium probare pec
Abbreviated transcription (Latin):
a dũ sibi inuicẽ uir mulierq miscentur.
sine libidine ñ ẽparentum ꝯcubitus: ob
hoc filioꝵ ex eor carnenascencium: ñ pot̃
sine pecc̾o ẽẽ ꝯceptus. ubi pecem̃ in parun¬
los ñ transmmutit ꝓpagatio. s libido. nec fe¬
cunditas nate hum ane facit homnnies
conpecc̃o nasci. s feditas libidinis. quã ho¬
mines hũt ex illius iustissima ꝯdempna

Expanded text:
ia dum sibi invicem vir mulierque miscentur, sine libidine non est parentum concubitus, ob hoc filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus; ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas humanae naturae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis quam homines habent ex i
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit originale peccm̃. ⁊ qualit̾a paren¬
tib filios. ⁊ ꝑ carnẽ in aiãm transeat. Ex qui¬
bus ⁊̃ innotescit quare dicatur oug̃. peccm̃.
citur ut supͣ dictum ẽ. Non enim qi ex car¬
ne tracta ab adam ꝯceptisumus ido peccm̃
traximus: qr ⁊ xp̃i corpiis ex ead̾ carne forma¬
tum ẽ: que ab adam descendit. s eus ꝯceptꝰ

Expanded text:
quid sit originale peccatum, et qualiter a parentibus in filios, et per carnem in animam transeat. Ex quibus etiam innotescit quare dicatur originale pecccitur, ut supra dictum est. Non enim quia ex carne tracta ab Adam concepti sumus, ideo peccatum traximus; quia et Christi corpus ex eadem carne formatum est, quae ab Adam descendit; sed ejus conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
s in hoc nomine. ut exponit amb̃ꝵ: to
enim cũ xpm̃ discis. ⁊ patera quoune¬
quem unctusẽ. Uñ nicholaus pp. ad con¬
sulta burgaroꝵ. aquodam iudeo mul¬
tos baptiratos asseritis.⁊ quid inagen¬
dura sit consulitis. hii ꝑfecto sunoĩe
sc̃ẽ trinitatis uelin nomine xp̃i sicut in
actib apłoꝵ legimus. baptizentur bap¬
trrati sunt. Unum em̃id̾ q ut scł expo¬

Expanded text:
 in hoc nomine, ut exponit Amb., lib.enim cum Christum dicis, et Pater a quo uncquem unctus est. Unde Nicolaus Papa ad Consulta Bulgarorum: A quodam Judaeo multos baptizatos asseritis, et quid inde agendum sit consulitis; hi profecto si in nomine sanctae Trinitatis, vel in nomine Christi, sicut in Actibus apostolorum legimus, baptizantur, baptizati sunt: unum enim idemque est, ut expo
Abbreviated transcription (Latin):
sio ẜ ueniam concedr᷑ quo citta ⁊ hinc lauclabiles
unt p̃p se. Non enĩ iste concubitꝰ quo seruit᷑ ꝯcupis¬
cencie: agͥ ut impleat fetus qm̃ postulant npcie.
Oĩõ gͥ ingñe suo nupciebone sunt. ꝙ fidem thori ser¬
uant. ⁊ pł suscipiende cã utr̃q sexum cõmiscent.
fideli. ut apłc docet. Ex his ostendit᷑ ꝙ conuiges

Expanded text:
 veniam conceditur. Quocirca et hinc laudabiles unt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent fideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conju
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e. s redde coniugi neformicet᷑. ad coniugẽ ꝑtiri.
Siuo ambo tali concupiscencie subigunt: rem fa¬
ciunt que ñ est nupciarum. Ciuus delicti ñ sunt nup.¬
cie hortatͥres. s dep̃catces. Deouis quidem conuga¬
le est castitas ꝑcreandrreddendi carnał debiti fid̃s
hest opus nuptiamĩ. ꝙ ab om̃i pectõ defendit apłc
dicens. Non pectat urigo simipserit. Cum gͥ cul¬

Expanded text:
igere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas; procreandi eHoc est opus nuptiarum quod ab omni peccato defendit Apostolus, dicens: Non peccat virgo si nupserit. Forte
Abbreviated transcription (Latin):
i uõ querit᷑ utrum eodem mͦ. senciend̃
sit: de passiombus ⁊ martiriis sancto¬
rum dicumis. aliquam esse differenciam
passio: causa est nr̃e salutis qd̾ non est pas¬
sio alicunis scĩ. Nullius enim passione re¬
dempti sumus. insi xp̃i ꝓ fuerunt quid̾
ñ mͦ eis. qui passi sunt uerum etiam alii
fidelibus ip̃orum passiones. Ueriumtũ: nr̃a
redemptio non sunt. hoc enĩ: illius sola¬
passio: potuit qui deus est ⁊ homo. Illiꝰ
ergo passionem credentium pie menteᷤ
uoluerunt ⁊ oꝑtauerunt. sĩ sicut futam
credebant. Passiones uero scõrum poᷤ¬
sumus uelle ⁊ nolle. ⁊ utrtimq bona uolũ.¬
tate. si rectos nob ꝓponamꝰ. fines. Cui enĩ
placuit passio pauli. eo fine quia p̃miũ
eius. per hoc auctum ⁊ ꝑatũ cernebat bo¬
nam uidr habuisse uolñtatẽ. q̃ uolũta¬
ti eiꝰ congruebat. qua cupiebat dissolui:
⁊ ẽẽ cũ xͦ. Qui autẽ uoluit eum declinare.
passionem ⁊ effugete mauꝰ iunicoꝵ. cũ¬

Expanded text:
o quaeritur utrum eodem modo sentiendum sit de passionibus et martyriis sanctorum, dicimus aliquam esse differentiam ti namque passio causa est nostrae salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, verum etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen nostra redemptio non sunt; hoc enim passio illius sola potuit qui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo fine, quia praemium ejus per hoc auctum et paratum cernebat, bonam videtur habuisse voluntatem, quae voluntati ejus congruebat, quia cupiebat dissolvi et esse cum Christo. Qui autem voluit eum declinare passionem et effugere manus iniquorum com
Abbreviated transcription (Latin):
quest᷑. aꝑte instruit: aminori dicen̾s. ita. Nullo¬
sapiente hoĩe auctore: fit hõdetĩor. Tanta enĩ est
ista culpa q̃ insapientẽ hõiẽ cad̾e neqͥt. Est ã d̾s. oĩ
hoĩe sapiente p̾stantior. Multo gͥ muniꝰ oõ auctore
fit hõ det̾ior. Multo enĩ ẽ p̃stãcior: di uolũtas. qͣm
hoĩs sapientis. Illo aut̃ auctore cũ dr. illo uolente dt.¬

Expanded text:
aperte astruit a minori, dicens ita: Nullosapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo enim est praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis. Illo autem auctore cum dicitur, illo volente d
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam rͤata ẽẽ sacerdocia. nec ua sacrificia. Id̾
ẽtiam dicit. ⁊ c̾. ꝑ crudelissimã uesaniam ma¬
lȩxandrina sede omm̃ũ sacramentoꝵ lum̃ extũ¬
tum intercepta ẽ sacrificii oblatio. defetit scͥ¬
matis sc̃ificõ. ⁊ paricialib manib impioꝵ om̃a
se subtͣx ere mist̾ia. his aliisq cestimoniis astru¬
i uiłr. sacramẽta eccłiastica. p̃cipue corꝑis ⁊ san¬
guinis. ordinationis ⁊ confirmationis. ꝑ ħeci¬
ces non posse ministrari.
Auctoritates ponit

Expanded text:
 rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mysteria. His aliisque testimoniis astrui videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et Sanguinis, Ordinationis et Confirmationis, per haereticos non posse ministrari. 2. Auctoritates ponit
Abbreviated transcription (Latin):
Mors autem quam nͥ cunent: seꝑato est aĩe adõ.
Utraq uo diaboli suasu: homini ꝓpinata est.Si
gͦ in xpõ homine uã mors fuit: diuisa ẽ ibi aĩa a¬
carne. Ao ꝑ hoc ditas a carne.

Expanded text:
Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne.
Abbreviated transcription (Latin):
lucio corporis exteriofacta sub forna
uerbor prescripta. Si enim ablucio fiat
sine uerbo: non ẽ ibi sacramentũ. s ace¬
denteuerbo adelementũfit Cacramen¬
tum. non utiq ipm̃n elementum fit sac̃¬
mentum s ablucio fc̃a: melemento. uñ
uerbum adelementum: ⁊ fit sacramen¬
tum. Uñ est hec tanta uirtus aque. ut
corpus tangat ⁊ corabluat. insi faciente
uerbo. Nonq dicitur: s quia credit᷑.
sam ꝙ dicit᷑: ⁊ in ip̃o uerbo: aludẽ so¬
nus transiens: aliud est uirtus manẽs.
Induob ergo consistit sacramentũ
qua desint: que ad decorem sacramẽ.¬
ti instituta sunt: non iõ minus uerũ
ẽ sacramentum. ⁊ scm̃. si uerbum sici.
zelementum. Nam in hoc sacramen¬
to. ⁊ in aliis: quedam sĩ solent ad deco¬
rem⁊ honestatem sacramenti. quedã
ad sub̾am ⁊ cãm sacramenti ꝑtinen

Expanded text:
lutio corporis exterior, facta sub forma verborum praescripta. Si enim ablutio fiat sine verbo, non est ibi sacramentum; sed accedente verbo ad elementum, fit sacramentum, non utique ipsum elementum fit sacramentum, sed ablutio facta in elemento. Undeverbum ad elementum, et fit sacramentum. Unde est haec tanta virtus aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud est virtus intus manens. In duobus ergo consistit sacramentum a desint quae ad decorem sacramenti instituta sunt, non ideo minus est verum sacramentum et sanctum, si verbum sit ibi et elementum. Nam et in hoc sacramento et in aliis quaedam solent fieri ad decorem et honestatem sacramenti, quaedam ad s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cłi sũt: x ẽ. Ip̃ sapĩa eiꝰ. ĩp̃ fortitudo. iusticia.
ꝓuarietate sensuũ diuersis ñ cupat᷑ uocabulis.
mĩtoꝵ insimiat᷑. Ita ⁊ prudñcia c̃ đr. doctor ⁊
sericordie. alia bonitati tribu

Expanded text:
ia, pro varietate sensuum diversis nuncupatur vocabulis. m insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et sericordiae, alia bonitati attribu
Abbreviated transcription (Latin):
dicare p̾sumat. S alid̾ ẽ fanore uelodio ꝓpͥũ
sacerdotem contempn̾e ꝙ canones ꝓhibent.
alid̾ cec̾ uitare. Ꝙ urbanꝰ face monet. nesicecꝰde¬
cumducat amboinfoueam cadant. Ait .it. ur
at quemlibet dinissum alti sac̾doti ad peniten¬
ciã iusciꝑe: sñ eiꝰ ꝯsensu pꝰ cui se pͥus ꝯmisit. nisi

Expanded text:
dicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. Ait enim Urbat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
qui cognoscentes dm̃ ñ sicut dm̃ glorificãt.
Adtemplum diꝑtinent parunli scificatisa
ualent cognoscere dm. ũ quem potuerunt
illi nosse nechr̃e. isti potuerũt ħre añqmͣ nos
ita ẽ in aliquo. ut ab eo cognoscat᷑ idiligat᷑.¬

Expanded text:
qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sa, qui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequamidelicet ita est in aliquo, ut ab eo cognoscatur et diligat
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Sic pat̾arthe conuigib excipientib sem̃ su¬
um miscebant᷑: ñ concupiscẽcia ꝑficiende uolup¬
catis. s ꝓuidencia ꝓpagande successiomis. Sic̾ apłi
suis auditarilus ammitantib doctrinam suam
ꝯcdelectabant᷑. ñ ainditateꝯ sequende laudis. s ca¬
iusti officio ꝓpagandi: mipcias cͣchebant. ñ uic¬
ti libicłie s ductipietate: qui multo faciliꝰ otm̃e
pͣsitntruellent. utebant᷑ tñ cõiugib ⁊ płes uni
uiro he licebat. qͣs castiꝰ habebat: qmͣñc unã qͥli¬
bet istorum in quib uidemus qͥ scłm ueniã
conceclit apło habebant enim eas iop̃e gn̾an¬
di ñ in morbo desicłi. Item ambr. Dixit sara ad¬
abraham. Cece conclusit me dñs ut ñ pariam.
Int᷑ gͦ ad ancillam meam ut filĩ facias et ea.⁊
ita fcm̃ est. Consicła pͥmũ ꝙ abraham añ legẽ
moysi: ⁊ añ euugłiũ fũt. Nongͦ cominisit nile¬
quo uage succensus libicłis. ñ peculanͥs forme

Expanded text:
rat. Sic patriarche coniugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia perficiende voluptatis, sed providentia propagande successionis. Qualius suis admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed chajusti officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continet vellent. Utebantur tamen conjugibus et plures uni viro habere licebat, quas castius habebat quam nunc unam quilibet istorum in quibus videmus, quod secundum veniam concedit Apostolus. Habebant enim eas in opere generandiAbraham, Gen. 16: Ecce conclusit me Dominus ut non pariam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Nonquo vage succensus libidinis, non petulantis forme
Abbreviated transcription (Latin):
uxores. ⁊ ħ in eo argitit᷑. ꝙ ꝓ explecione carnał uo¬
luptatis id fetisse phibet᷑. pꝰea uo̾ c̃ rã pene om̃s ho¬
mines falsis diis seruirent. pautis incłtu dĩꝑ¬
manentib consultũ ẽ a dõ płes iinatͥmoniũ co¬
płare sibi. ne ił paucis deficientib. cultꝰ ⁊ noticia
dĩ deficeret. uñ abrahã uiuẽte uxore ad ancillã
intͣuit. ⁊ ex ea genuit. Iacob ⁊̃ lib̃ris ⁊ ancilł se co¬
płauit. ⁊ filie loth patre ebrpo usue sũt. Cũ .n. ce¬
tĩs midolatͥa relictis. abrahã⁊ filios eiꝰ inpeculi
nesangͥtus. erat successio religionis. Uñ ⁊̃ in lege
maledita erat sterił que ñ relinquebat sem̃ sr̃
t̾rã hĩc r̃ sac̾dotib comugia detreta sunt. ꝙ insuc¬
cessione familie. successio ẽ officii. Nongͥ abrahã
nacob deliquit ꝙ p̃ter uxorem filios ex ancilla

Expanded text:
uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
sumĩt alimentũ ñ cupiditate uiuendi. s officio
consulendi ut maneat ꝙ necessariũ ẽ pp̃ alios. Sic
miscerifeminis uire nupciar̃ officiosum fuit ui¬
tione carnali. ⁊ que tñ modificata ⁊ refrenante
gib uemiał ille concubitꝰ.
tas iohannis castitati abrahe.

Expanded text:
sumit alimentum, non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat quod necessarium est propter alios. Sic misceri feminis jure nuptiarum officiosum fuit satatione carnali; quae tamen modificata, et refrenante gibus venialis ille concubitus. 2. tas Joannis castitati Abrahae.
Abbreviated transcription (Latin):
hitur licet duo cdiuersa illis ꝓhibeant᷑. Sĩc
econuerso. duo sunt mandata caritatis qͥ¬
b duo p̃cipiuntur diligi. una tñ ineis. nob̾
conmendat᷑ carita
Si pec̃c̃ ab aliquo ad

Expanded text:
tum, licet duo diversa illis prohibeantur. Sicut e converso duo sunt mandata charitatis, quibus duo praecipiuntur diligi; una tamen in eis nobis commendatur charitas. 4. Si peccatum ab aliquo ad
Abbreviated transcription (Latin):
chis autem pena non nubendiexrigore infligͥ. ut
alii terreantur. Idem exod̾. Qũidam desponsaiit¬
cło fr̃ euis corrupit. ⁊ gͣuidã reddidit. Decretũ ẽ
nicatõis qͥd̾ uĩclictã sustmeant. licita eiꝰ uõ ꝯugi¬
a ñ negent᷑. deilla desponsatione hoc intłłigi de¬
bet. ut ñ fuit consensus ꝯiugał dep̃sñti. alioquin
sponsam alĩus rapuerit publica penitencia młcte¬
t᷑ ⁊ sine spe comugi maneat. ⁊ si ipã eid tͥmini con¬
senciens ñ fũit. licencia nubendi alii non neget᷑.
Gunt.t. quedã nuptialia pacta defutõ. ex quib
sponsi nsponseuocant᷑. nec exrñ cõiuges sunt. ⁊ ẽ

Expanded text:
chis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex frater ejus clam corrupit et gravidam reddidit. Decretum est nicationis quidem vindictam sustineant, licita vero eis conjugia non negentur. De illa desponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus sponsi et sponsae vocantur, nec exinde conjuges sunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mum dm̃. eẽ unã subiam. ẜ nolunt ꝯced̾e.
catholica tenet. ac predicat. ⁊ tres ꝑsanas eẽ unũ
dm̃. unam sub̾iani. sine eẽntiam siue naturam
duunam. ⁊ unum dm̃. siue eẽntiam diuinam.¬
expiesse dirit. ip̃ẽ deus tͥnitas. ut ostend̾et ⁊ ip̃m

Expanded text:
amen nolunt concedere catholica tenet ac praedicat, et tres personas esse unum Deum, et unam substantiam sive essentiam sive naturam divinam; et unum Dexpresse dixit ipse Deus Trinitas, ut ostenderet, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
lium. non nisi bonitatẽ. credere creatoris. qui
est deus unus ⁊ uerus. Nullamq esse ira¬
turam. que nonaut ipse sit. aut ab ipso. eũd̾¬
q esse trinitatem. patrem. scilicet. ⁊ filium
de augustinus. Credimus unum deum: u-¬
nam esse diuini nominis trinitatem. Idẽ
in . ui. libro de trinitate. dicimus deum so¬
lum esse ipsam trinitatem. Ecce hisrialiis
pluribus auctoritatib euidenter ostendit᷑ ẽẽ
dicendum. ⁊ concedendum: quod inus deus¬

Expanded text:
lium, non nisi bonitatem credere Creatoris, qui est Deus unus et verus; nullamque esse naturam quae non aut ipse sit, aut ab ipso: eumque esse Trinitatem, Patrem scilicet, et Filium de, cap. 7: Credimus unum Deum unam esse divini nominis Trinitatem. Idem in lib. 6 de Trin.: Dicimus Deum solum esse ipsam Trinitatem. Ecce et his et aliis pluribus auctoritatibus evidenter ostenditur dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
singłs quisq ddicat᷑ ẽentia. fic illd̾ cõe ẽ ꝑsone
uocabulũ. Quid gͥ restat: Nt fateam᷑ loqñd
necessitate ag̾cis ilatinis partaħ uocabula.
ad nsus insidias uł herrores ħeticoꝵ. Cũq
coronaret᷑ hũa inopia loqñdo ꝓferre ad hõiũ
sensꝰ qd̾ insẽctario m̃tis de dotenet: siue ꝑprã
fidem. snie ꝑ qualẽcq intlłigñtiã. timuit &re¬
tres eẽntias ne uitlłigͥet᷑ in illa sũma eqͣlitate

Expanded text:
entia, sic illis commune est personae vocabulum. Quid igitur restat, nisi ut fateamur loquendi necessitate a Graecis et Latinis parta haec vocabula adversus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemctres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
intelligñdũ sit qd̾ ait filii originẽ eẽ abini¬
tio. ⁊ ñ ip̃m ẽẽ abinitio. s abinitiabili. hoc
utiq subdens det̾minauit. qũo accep̃ mnitiũ
inquiens originẽ filii eẽ abinitio ac sidic̾et.
Non ita intesligas originẽ filii et̃ abintio qͣi
ip̃e file ħ̾at initiũ s qi ip̃m ẽ abinitiabili .i.
um cunꝙ filiꝰ sit pͥncipiũ aepͥncipio. ⁊ pr̃pͥn¬

Expanded text:
intelligendum sit quod ait, Filii originem esse ab initio, et non ipsum esse ab initio, sed ab initiabili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab initio, quasi ipse Filius habeat initium; sed quia ipse est ab initiabili, id um quod Filius habeat principiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗtura mundi. ꝑ ea que facta sunt. intel¬
ta conspitiuntur: Sempiterna quoq uirtꝰ
euise⁊ tnuinitas ꝑcreaturam mundi incelligit᷑
homo propt̾ excellentiam. qua excellit int̾ ali¬
as ereaturas. uel propt̾ conuemientiam. quã
habet cumom̃i creaturi. homo ergo rnuisibi¬
lia dei intellectu mentis conspicere potuit. itł
etiam consperit. ꝑ eaque facta sunt .i. ꝑ creatu¬
ras unsibiles. uel inuisibiles. Aduob enim iu¬
uabatur .s. anatura que rationalis erat: ⁊ ab
oꝑib a deo factis. ut manifestaret᷑ homini ue
.s. tnim fecit opera. in quib artificis aliquatenꝰ
qui natura imusibilis est. etiam auisibilibus
poss seui: opiis fecit. quod opificem uisibili¬
tate sin manifestauit. ut ꝑ cercum incertum
poss seiri: ⁊ ille deus omnium ẽẽ crederet᷑. qui
hoc fecit. quod ab homine impossibile ẽ fieri.
Notuerunt ergo cognoscere. siue cognoner̃t.
ultra omnẽ ereaturam eẽ illum. qui ea fecit. q̃
nulla creaturarum. facere. ł destruere ualet.

Expanded text:
tura mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspicuuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas. Per creaturam mundi intelligitur homo, propter excellentiam qua excellit inter alias creaturas; vel propter convenientiam quam habet cum omni creatura. Homo ergo invisibilia Dei intellectu mentis conspicere potuit, vel etiam conspexit, per ea quae facta sunt, id est, per creaturas visibiles vel invisibiles. A duobus enim juvabatur: scilicet a natura, quae rationalis erat; et ab operibus a Deo factis, ut manifestaretur homini vescilicet, dum fecit opera, in quibus artificis aliquatenusqui natura invisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit; ut per certum, incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit quod ab homine impossibile est fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt, ultra omnem creaturam esse illum qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet.
Abbreviated transcription (Latin):
da .c.m. ẽ ꝓ mũdi uita. Ex his nanq duab
sentenciis. aperte dat᷑ iñ telligi. qr panisille
⁊ iste ñ duo. sunuspanis ⁊ una caro:
ꝓculclubio unum Defficitur corpus.
Illio u̾e. Illito sane. ħt ꝗ sumptum ẽ de
uirgine. qd̾ surrex̃. ⁊ in celum ascencdit. It. ob.¬

Expanded text:
a est, pro mundi vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in coelum ascendit. It
Abbreviated transcription (Latin):
dum corꝑi xp̃i ⁊ añ occłos sacerdotis malta¬
ri uicd̾. sicut diuinitas uerbi. totum implet
mundum: ita multis locis. illio corpus con¬
secratur. nec tñ sunt multa corpora xp̃i s
unum corpus. ⁊ unus sanguis. Iõq siue plꝰ
siue minus. quis iñ percipiat: om̃s equalit̾.
corpus xp̃i incegerrime sumunt. Post con¬
secracionẽ igitur ñ ẽ ibi sub̾a panis uel ui¬
m. licet spẽs remaneant. Est enĩ ibispecies
panis ⁊ uini. licut ⁊ sapor. Uñ aliuid uidet᷑ a.
liud intelligitur.
Quare subalia spẽ.

Expanded text:
os sacerdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpus consecratur. Nec sunt tamen multa corpora Christi, sed unum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia panis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, aliud intelligitur. 5. Quare sub alia s
Abbreviated transcription (Latin):
hor desit. ñ ĩuenio qͦmͦ has niptias possimꝰ ap¬
pellare. Et .it. si aliqmͣ sibi adtempꝰ ad hibuerit.
donec aliqͣ dignã honorib aut suis facultatib
inuemat qm in comugio adducat: aĩo ip̃o ad¬
ultẽ ne c̃ illam qmͣ cup̃ inuenire s cũ ista cõ
qua sic cubati ut conea ũ hãt maritale cõsoiciũ.

Expanded text:
horum desit, non invenio quomodo has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium.
Abbreviated transcription (Latin):
sserit. uidr᷑ enĩ aꝓꝓbare pecc̃ã paren¬
tum p̃cedencium imputari pariuilis. nõ
om̃ium tñ qui fuerunt ab adam: nemi¬
portabili ⁊ nuinia sarcina in pena eterna
grauarentur paruuli. s tm̃ eor paren¬
tum. qui eos a.iiii. gen̾atione p̃cesserũt.
Qd̾ cũ firmat illis uerbis quib in exodo¬

Expanded text:
sserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; sed tantum eorum parentum qui eos a quarta generatione praecesserunt. Quod confirmat illis verbis quibus in Exod
Abbreviated transcription (Latin):
ade. seductum t̃ negat. ubi aitadam
non est seductus s mulierꝰ uñ ⁊ interro¬
gatus nonate mulier seduxit me: s de¬
dit michi ⁊ comedi Mulier uero inquit:
serpens seduxit me. Hanc autẽ seduc
sua debaturcum falsum eẽt. uerum pu
ꝓhib̾uit. qr scie bat eos si tetigissere sicut
deos futuros. tamꝗͣ eis diuinitatem m¬
uid̾et. qui eos homines fecerat. Sed ⁊¬
dm̃ lat̾e non potãt. sollicitauit aliqua
exꝑiendi cupiditas cũ mulierem uide¬
ret accepta illa esca: non e̾e mortuam.
nec tñ eum arbitror suam spũalimẽte
p̃dictuserat. ullomodo credidisse qd̾ di¬
abolus suggerebat¬

Expanded text:
ae , seductum tamen negat, ubi ait: Adam non est seductus, sed mulier . Unde et interrogatus non ait: Mulier seduxit me, sed dedit mihi, et comedi. Mulier vero dixit: Serpens seduxit me. Hanc autem seductsuadebatur, cum falsum esset, verum putprohibuerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros; tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecerat. Sed em latere non poterat, sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem videret accepta illa esca non esse mortuam: non tamen eum arbitror si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod diabolus suggerebat
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ grã appoĩta. Grã enĩ que apponr effectꝰ ẽ
p̃lestinationis. Cum g grẽ que apponr᷑ hõi
ad iustisicõnẽ nulla sint mĩta. multo minus
⁊ ip̃ius p̃destinationis quia ab et̾no eligit dł
quos uoluit: aliqua possunt existere mĩta.
Ita nec reꝓbationis qua ab et̾uo quosdam p̃sci¬
uit futuros malos. ⁊ dampnandos ficut elegit
nec ip̃i enstebant. nec pp̃ futura mita que p̃ui¬
d̾et. uel illum elegit. uel illum reꝓbauit. O

Expanded text:
. Gratia enim quae apponitur effectum est praedestinationis. Cum ergo gratiae quae apponitur homini ad justificationem, nulla sint merita, multo minus et ipsius praedestinationis, qua ab aeterno elegit Deus quos voluit, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos et damnandos, sicut elegit nec ipsi existebant; nec propter futura merita quae praevideret, vel illum elegit, vel illum reprobavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uit id hr̾et. ut scd̃m ipst̃ ex uiri lat̾e
fẽminam fĩ necesse foret. anhoc tm̃ ut fieri
posset. ad hoc sciend̾ est: om̃ium terum c̾as ĩ
dõ ab eterno e̾e Ut enim homo sic fieret. ueleqꝰ ⁊
huiusmodi. itidipotencia ueldispositione
ab eterno fuit. Et hee dnͣr primordiales cãe
qr istasalie non p̃cedunt. s istealias: que sunt
cãe causarum. Cumq unũ sunt diuina po¬
tencia disposicio. siue uoluntas. ⁊ iõ una om
indo ẽe. inducens similitudinẽ artificis. in cuiꝰ
dispositione est qualis futura sit archa. Itari
indo unuis cuiusq rei fut᷑e ca̾p̃cessit. In crea¬
turis uero quarumdam rerũ. s non om̃ĩum
cãe sunt: utait aug̾̃. Quia inseruit d̾s semina¬
les rõnales tebus scd̃m quas alia exaliis pro¬
uenunt. Ut de hoc semine tale granũ. de
hac arbore: talis fructus ⁊ huuis modi. Et hee

Expanded text:
it, id haberet ut secundum ipsam ex viri latere feminam fieri necesse foret, an hoc tantum, ut fieri posset. Ad quod sciendum est omnium rerum causas in Deo ab aeterno esse. Ut enim homo sic fieret vel equus et hujusmodi, in Dei potentia et dispositione ab aeterno fuit. Hae dicuntur primordiales causae, quia istas aliae non praecedunt, sed istae alias, quae sunt causae causarum. Cumque unum sit divina potentia, dispositio sive voluntas, et ideo una omnin Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In creaturis vero quarumdam rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus seminales rationes rebus, secundum quas aliae ex aliis proveniunt, ut de hoc semine tale granum, de hac arbore talis fructus et hujusmodi. Et hae
Abbreviated transcription (Latin):
semel habita ñ amittitur. Er ordia uõ caritatis
aliqñ creseũt. aliqñ deficiñt. Sunt enĩ urtũ¬
tis exordia. ⁊ ꝑfectuis ⁊ ꝑfectio. quos gradus
ille disceruit: qui ꝑabolam illam intelligit
semen interra ⁊ dormiat ⁊ exurgat. sem̃:⁊
gerininet. ⁊ crescat.⁊ c̃. Et si egͦ ꝑfecta caritas.
sic radicata ẽ. ut amitti nequeant. incipiẽs
Simł ambe eẽ ñ possẽt. Nisi una radicitꝰ e.¬
nulsa fu̾t.: alia plantari ñ pot̃. sme cã cona¬
tur aliquis ramos incicłe. si tadicẽ ñ conten¬

Expanded text:
ordia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando deficiunt; sunt enim virtutis exordia, et profectus, et provectio; quos gradus ille discernit, qui parabolam illam intelligit, semen in terra et dormiat, et exurgat semen et germinet, et crescat, etc. Si ergo perfecta charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens tsimul ambae esse non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, alia plantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non conten
Abbreviated transcription (Latin):
uod uero apłe ait. Caritas nuĩqͣm ercidit.
Nullatemis pro ilł facit dignitatẽ enim
caritatis ostñs. dicit eam non exciłe. qr hic ⁊
infutõ erit. s fides. ⁊spes enacuabũt ⁊ scĩa. It̾.
qđ dicit᷑ caritas nũqͣm fuisse uera que deseri¬

Expanded text:
uod vero Apostolus ait: Charitas nunquam excidit, nullatenus pro illis facit. Dignitatem enim charitatis ostendens, dicit eam non excidere, quia hic et in futuro erit; sed fides et spes evacuabuntur, et scientia. Item quod dicitur charitas nunquam fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e nepos. nisi auo suo ꝓnepotem gigne
pellarit᷑ omĩpotens. nec impłetur gen̾a¬
tionis series. si semꝑ alt̾ exalt̾o nascetur
nec eam ꝑfic̾et ullꝰ si ñ suffic̾et unꝰ oĩp̃s.
Itaq oĩpotentẽ genuit filiũ prĩs nat᷑a

Expanded text:
ipse nepos, nisi avo suo pronepotem gignerpellaretur omnipotens: nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur; nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus. Omnipotens itaque omnipotentem genuit Filium; quonia
Abbreviated transcription (Latin):
tentiorẽ ñ eẽ filio his ubis. Absit ut idło
potentior sit prͣ filio. sic̃ putas quia cre¬
atorem genuit pr̃filiꝰ autẽ ñgenit
creatorẽ. neq enĩ ñ potuit. s ñ oportuit .
oportuit: ⁊ ita potuit. qd ñ oportuit.
Quare autẽ non oportuit. subdit di¬
cens. Immod̾ata enĩ eẽt diuina gen̾atio:
sigenitꝰ filiꝰ nepotẽ gign̾et patri.quia ⁊¬

Expanded text:
tiorem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius autem non genuit Creatorem; neque enim non potuit, sed non oportuit. oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iustis parce nouit. ⁊ si n̾ tamcito. sic̾ solu̾ent᷑ a sac̾¬
dote. Quigͦ omĩo confitet᷑ sac̾doti meliori qͣm pot̾¬
ꝯfiteat᷑ ⁊ sipecc̃ occultũ ẽ: sufficiat referre ĩnoten¬
auci interfuerũt qui uident. Numdũ enĩ erat sepul¬
ta ñdum ext̃ portam delata. nͥdũ ext̾ domũ inno¬
tenciam portata.Intus resucitauit qm untꝰ inueñ.
Relictis solis petro uacobo. ⁊ ioh̾e. ⁊ patre ⁊ m̃r̃e pu¬
elle. Inquib sigalit̾ continentur sacͥdotes eccłie. Es
aũ ext̾ inuenit adu̾tẽdũ ẽ quomͦ suscitauit. flebat
cͤat. nisi ꝙ de est peccatori. sua orõe compleat: de ma¬
nib iminici noneripietur aĩa mortui credñdũ ẽ
conuersionem. Iõ q nemo digne pot̾ penit̾ẽ qtiẽ
non sustineat unitas eccłie. Iõq ñ pectat sac̾dotes
ꝑ aliqm culpam abunitate eccłie diuisos. Ex his fa¬
tis aꝑit᷑ ⁊ absoluit᷑ p̃misse questionis articłs. Querẽ.¬
dus est enim sac̃dos sapiens ⁊ disc̾tus. qui conpote¬

Expanded text:
it parcere, etsi non tam cito, sicut si solverentur a sacerdote. Qui igitur omnino confitetur sacerdoti, meliori quam potfiteatur; et si peccatum occultum est, sufficiat referre in notigi puellae, pauci interfuerunt qui viderunt; nondum enim erat sepulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat currat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est conversionem. Ideoque nemo digne poenitere potest, quem non sustineat unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Ex his satis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est
Abbreviated transcription (Latin):
tp̾e: purgare curemꝰ qi siñ confessione emendatio¬
nispecc̃a nequeunt dimitti S ⁊ gͣiora coeqͣlib pã¬
denda sunt. c̃ de ẽ sac̃dos ⁊ urget ꝑicłm. Hemaliagͦ¬
⁊ sac̃dotis oblata copia lic̾ confiti coequalr⁊ sufficit
ut quibdam placet. si tñ ex contemptu ñ p̃terinit¬

Expanded text:
tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis peccata nequeunt dimitti; sed et gravia coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget peri sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
ti nec tps nec locus offert. ⁊ sulle cui contitebit po¬
testatem soluendi ñ hãt. sit tñ dignꝰ uenia ex desi
sunt lepsi dum ibant ostñd̾e ora uelse sac̾docibus
añqm ad eosꝑuenirent. Uñ pacet dm̃ ad cor respite̾:
dum ex necessitate ꝓhibentur ad sac̾dotes ꝑuemi¬
re Sepe quid̾ eos querũt sani ⁊ letis dñ querũt añ¬

Expanded text:
ti nec tempus, nec locus offert. Etsi ille cui confitebitur poti nec tempus, nec locus offert. Etsi ille cui confitebitur potestatem non sunt leprosi, dum ibant ostendere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire. Saepe quidem eos quaerunt sani et laeti: sed dum quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
confit̃i suffice̾t. Erpeditum ⁊ c̃tissimum est p̃missĩ
testimonis ꝙ ñ sufficit confit̾ dõ sm̃ sac̾dote. necẽ
uie hũił ⁊ penitens si ñ desicd̾at ⁊ requirit sac̃dotis
nidicium. ẜ ñ quid eque ualet alicui confit̾i socio.
q sac̾dotib ꝯcessit dens potestatẽ ligandraso.⁊ iõ¬
quib ip̃i dimait ⁊ t̾is dimutit. si tn̾ defu̾t lac̾dosꝓ
rimo uel socio est facienda ꝯfessio. S curet quisq
sac̾dotẽ quer̾e: quisciat ligare ⁊ solue̾. Galẽ t opor¬
tet eẽ qui alioꝵ crimina uidicat. Un aus̃. qui uult
confit̾i pecc̾a ut inueniat gra̾m: querat sac̾dotẽ
qui sciat ligare ⁊ solu̾e ne cũ negligens circa se exti¬
ãt: negligat᷑ ab eo qui eum mifrdit soluet monet¬
⁊ petit. ne ambo infoueam cadant. quam stultus
enitare nolicit. Gantaq uis ꝯtessionis est. ut si de¬
est sac̾dos: ofiteatur ꝓximo. Sepe enĩ contingit ꝙ
penitens ñ pot̾ ue cundari corã sac̾dote. quẽ desit̾an¬

Expanded text:
is testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio quia sacerdotibus concessit Deus potestatem ligandi atque soquibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacerdos, proximo vel socio est facienda confessio. Sed curet quisque sacerdotem quaerere, qui sciat ligare et solvere. Talem  Qui vult confiteri peccata ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideran
Abbreviated transcription (Latin):
sue qͣ et̾nałr b̃s ẽ: alios uelit ẽẽ participes.
ꝙͣ. uidit ⁊ cõicari posse iminui om̃ino ñ
posse. Illd̾ gͥ bonũ qd ip̃e erat. ⁊ qͦb̾s erat sola
bonitate ñ necessitate alii cõmunicare uo-¬
luit: qr sũme boni erat ꝓdeẽ uelle. ⁊ oĩpotẽ¬
tissimi noc̾i ñ posse

Expanded text:
 participes, quam videt et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocere non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
nos subdiacones dicimus. qui iõ sic appellant᷑.
q subiacent p̃ceptis ⁊ officuis leuitarum. ob
calicem patenam ad altare xp̃i deferre.⁊
leuitis trad̾e eisq ministrare. utteolũ quoq
⁊ aqua manile. ⁊ manutgium ten̾e. ep̃o. et
p̃bis. ⁊ leuitis. ꝓlauandis añ altate manib
aquam p̃b̃̾e. his lex continencie imponitur.
ꝙ altari ꝓpinquantes. uasa corꝑis ⁊ sangͥ¬
M undamini qui fertis uasa dm̃ ad hos

Expanded text:
nos subdiacones dicimus: qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblcalicem et patenam ad altarium Christi deferre, et Levitis tradere, eisque administrare; urceolum quoque, et aquamanilem, et manutergium tenere, etis et levitis, pro lavandis ante altare manibus aquam praebere. His lex continentiae imponitur, quia altari propinquantes, vasa corporis et sanguMundamini qui fertis vasa Domini. Ad hos
Abbreviated transcription (Latin):
cante. in illo .s. qui post illud peccauit boñ.¬
ñ simulpeccans. ⁊ bñ oꝑans extitt: q talis
hominis opus: ñ diligere os adremunera¬
senciendum. sicut defid̾. ⁊ cet̾is que sine ca¬

Expanded text:
cante, in illo scilicet qui post illud bonum peccavit; nocante, in illo scilicet qui post illud bonum peccavit; non simul peccans et bonum operans extitit; quia talis hominis opus non diligeret Deus ad remunerasentiendum; sicut de fide et caeteris quae sine cha
Abbreviated transcription (Latin):
qũ uideris inter multa peccã quẽdam fac̾e
aliqͣ iusta oꝑa: ñ ẽ tam inustus d̾s ut p̃pmł
ta mala obłiuiscat᷑ paucoꝵ bonoꝵ. s faciet
eum met̾e ⁊ in horrea congͥgare: que in boã
illo qui incaritate quodam tempore bona
facit.⁊bonꝰ ẽ. Alio uero tempore malus est:
⁊ multa peccã facit. Non gͦ incelligendũ ẽ
cum int multa pecca iusta oꝑa fecisse. qrͣ
simł eodemq tempore peccã fecit ⁊ iusta oꝑa:
s diuersis temporib utraq fecisse. Nisi enĩ
bonus foret qñ bona fecit. ñ seminasse in¬
terra drẽt᷑ bona. Destructis gͦ mał post oꝑa
ciam deilł mał habitam uiuificant᷑. ⁊ re¬
penitencie. ab oꝑib mortuis. Opera mor¬
tua nõias: pͥora bõna signisicat. q ꝑsequẽs
pecc̃. erant mortua qi peccando hii pͥorabo.¬
nairrita fecir̾. ħ sicuti peccando fuirit irri¬
ta. ita ꝑ penitenciam reunuscunt.⁊ ad mũ¬
tum eternitatis ꝓdee̾ incipiũt. Simiłr ⁊
illud bonum amat d̾s. ꝙ plantauit inpec¬

Expanded text:
quam facere aliqua iusta opera, non est tam iniustus deus, ut propter multa mala obliviscatur paucorum bonorum, sed faciet eum metere et in horrea congregare, que in bona illo qui in charitate quodam tempore bona facit et bonus est, alio vero tempore malus est et multa peccata facit. Non ergo intelligendum est eum inter multa peccata, justa opera fecisse, quasi simul eodemque tempore peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera tia de illis malis habita vivificantur et repoenitentiae ab operibus mortuis; opera mortua nominans, priora bona significat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitentiam reviviscunt, et ad meritum aeternitatis prodesse incipiunt. Similiter et illud bonum amat Deus quod plantavit in pec
Abbreviated transcription (Latin):
est in quo instituta fu̾it cir siõis ⁊ c̃ã.¬
cũcisio. ⁊ quare ⁊ cur mutata: ꝑbaptm̃ a
braam primus mandatum hũit cirtũ
ei soli p̃cepta fuit circuicisio.s ⁊ semim
pucũ. Data autem fuit circumcisio. płi
abraam placeret do. cui ꝑ p̃uaricationem
adam displicuerat. Data eciam fuit insig¬
num magne fidei habrae qui credidit
se habicurum filium: in quofieret bene¬
dictio om̃ium. De mñ ut hoc signo: a cetis
nationib discerneretur popłs ille. In
carne uero p̃pucii. iõ iussa est sĩ circumci¬
sio: q in remedium instituta est onge¬
nalis pecc̃i qd aparentib trahimus
ꝑ concupiscenciam. que in parte illa plꝰ
diencie Prius sẽsit ẜodecuit ut ibi sig¬
num obediencie acciperet.iu

Expanded text:
est in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisioniei soli praecepta fuit circumcisio, sed et semputii. Data autem fuit circumcisio pluriAbraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In carne vero praeputii ideo jussa est fieri circumcisio, quia in remedium instituta est originalis peccati, quod a parentibus trahimus per concupiscentiam carnis, quae in parte illa magidientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum obedientiae acciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
tria cum fint uistincta. a se inuicem di¬
cuntur tamen ẽẽ unum. quia in animo sub̾a¬
Quia menis uice patͥs noticia¬

Expanded text:
tria cum sint distincta a se invicem, dicuntur tamen esse unum, quia in anima substaQuia mens vice Patris, not
Abbreviated transcription (Latin):
lespũale receꝑit Angłis eqͣta: ꝑfectũ habebit
nate sue modum obeliens ⁊ imꝑans inuifica¬
ta ⁊ inuificans tã ineffabili facilitate: u̾ sit ei

Expanded text:
ale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ine
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝙ fac̃. Itẽ aũ debet dimtitẽ ꝙ dimitit nefaciat:
aũ ñ debet. Siñ debet: ñ recte dimutit. Si uõ deb
dimutẽ: gͦ nondebet facẽ. Si aũ ñ debet: nec  decet
illud dimittẽ ꝙ facit quin faciat ꝙ debet illõ facẽ ⁊ ꝙ
ueneñ ht̃ multiplicẽ enum ⁊ inuolutãtent intłłigẽ¬
ciam. nec d̾o pͥe ouenit qui non est debitor nob. nͥ forte
forte exꝓmisso. nosuõ ei debitoreᷤ simꝰ exomisso. ut añ ue¬
neñ euacuet᷑ diftĩgue ũbi sñsus. Nonpot̃ ds facẽ nͥ ꝙ de¬

Expanded text:
faciat, aut non debet: si non debet, non recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet facere. Si autem non debet nec decet, illud dimittere quod facit quin faciat, quia debet illud facere: et quod venenum habet. Multiplicem enim et involutam continet intelligentiam; nec Deo proprie competit, qui non est debitor nobis, nisi forte ex promisso; nos vero ei debitores sumus ex commisso. Ut autem venenum evacuetur, distingue verbi sensum: Non potest Deus facere nisi
Abbreviated transcription (Latin):
a forma apparet. ita⁊de sanguine accipide¬
bet. Qm̃ sensum confirmat aub̃. aꝑiens qͣłr
predc̃a intelligenda sint. quia obseu re chi¬
xerat. conseqñt̾ dicens. ita panem uocari cor¬
que fit manib sacerdotis: uocat᷑ xp̃i passio.
non rei imuñtate. s significanã inistĩo. ⁊ si¬
cut sacrãmentũ fidi. c̾ fides. Satis respon¬
sum ẽ. heticis obiectonib eoꝵqui negant
uerum corpus xp̃i maltari ẽẽ. ⁊ panem in
corpus. uel iunmim in sanguniẽ inistica con¬
secracione conuerti dicentes. Quis audeat
manducare dñm suum: Quis ⁊̃ audeat dr̃e co¬
Auctortatib ꝓbat uer̃

Expanded text:
a forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corquae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, sed significandi mysterio; et sicut sacramentum fidei dicitur fides. Satis responsum est haereticis et objectionibus eorum qui negant verum corpus Christi in altari esse, et panem in corpus vel vinum in sanguinem mystica consecratione converti, dicentes: Quis audeat manducare Dominum suum? Quis etiam audeat dicere quoAuctoritatibus probat ver
Abbreviated transcription (Latin):
ed̃ cum deus diligat nos. ut frequent̾ script᷑a
dicit. que euis uilectionem erganos multũ
utitur. Si enim non fruit᷑ nec utitur: non inuenio
quomͦ diligat nos. Noq tñ sicutit᷑ nob̾. ut nos aliis
ieb. Nos enim resquib utinuir. ad id reserimus:
ut dũ bonitate ꝑfiuamur. deusuͦ ad suam bonita¬
tem usum nr̃m refert. Iue enim miseret᷑ nr̃i. propt̾
suam bonitatẽ. Nos autem nob̃ inuicẽ. propt̃ suam
bonitatem. Iile nr̃i miseret᷑ ut se ꝑfiuamur. Nos uͦ
inuic̾ẽ nũ. mmiserenur: ut eo ꝑfruamur: Cumeñ
cimus. non relinquit d̃s sine meicede. Hoc autem
merces summa ⁊ ut ip̃o ꝑfiuam᷑. Item qr. bonꝰ est.¬

Expanded text:
ed cum Deus diligat nos, ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos multumruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitatem; nos autem nobis invicem propter illius bonitatem. Ille nostri miseretur, ut se perfruamur; nos vero invicem nostri miseremur, ut illo fruamur. Cum enim ndimus non relinquit Deus sine mercede. Haec autem merces summa est, ut ipso fruamur. Item quia bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
tudins tanqͣ molep̃mit᷑ aimꝰ nel norie defenlionis
dipeo armat᷑ qi insepulero iam putens. ħ sunt tͥa ge¬
nera mortuoꝵ que diis legit᷑ suscitasse. huic gͥ triplici
morti t̾plici remedio occitur. ꝯtricione. ꝯfessione. satiffac¬
i.sonfessio ibi. Iustus inpͥncipio sermonis accusatorẽ

Expanded text:
is tanquam mole premitur animus, vel noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfaci