comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ad fine litis. ¶ de pestẽ
matri que exestim̃as pisse
filiumalium brdem initi¬
tirit de inofficioso queri
adriamis dec̾unit herectitatẽ
ad filium ꝑre̾ie ica ut lib̾t¬
aces ⁊ legata p̾stentur. huic

Expanded text:
que ad finem litis.De testamento matris, quae existimans perisse filium alium heredem instituit, de inofficioso queri Hadrianus decreuit hereditatem ad filium pertinere ita, ut libertates et legata praestent
Abbreviated transcription (Latin):
iniustum testm̃ pronuntie¬
tur. equmest huic quoq ie
succurti. ut ẜui p̾tiũ. ama¬
numisso accipiat. nefrustra
i insticuta de mofficiosote¬
stõ accusatiõe deliete pactotr̃¬
ans lactum c̃. nec fides.ab.h¬
erede transactioni prãturã
officio si cãm integram eẽ pla¬
cuit. ¶ei quise filium ec̃ cĩ
asfirmat. qui testõ io dene¬
gauic tñ eum exhrdauit deꝰ

Expanded text:
iniustum testamentum pronuntietur: aequum est huic quoque succurri, ut serui pretium a manumisso accipiat, ne frustra i instituta de inofficioso testamento accusatione de lite pacto transactum est nec fides ab herede transactioni praestatur, inofficiosi causam integram esse placuit.Ei, qui se filium eius esse adfirmat, qui testamento id denegauit, tamen eum exheredauit, de
Abbreviated transcription (Latin):
non minuit. Potͣ dicti
deductus lib̾tatib quar¬
caminuendam cumigit᷑.
placet quartam minuri
ꝑlib̾tatis. eueniet.ut qui
ẜuuos tm̃ h̃t inpatrimon¬
io suodando eis lb̾tatem
inoffitiosi querelam excł¬
udiatin forte hic filius si
non fit inpotestate apatre¬
es haheres intitutus. mĩto
omictit hereditatem.⁊ ad
substitutum trans mites
querelam inoffitiosi insti¬
tuat. uel ab incestato qtra
edicti penam habeant here¬
parere testator heredem iu¬
ssit in pona filii.uł alt̾ius
quead querelam mouere
ne ab inofficiosi querelam
exclandatur agnouit nid.
itium.¶ Idem est ⁊ silega¬
tãius eruł statulib̾ dedit¬

Expanded text:
non minuit: potest dici deductis libertatibus quartam ineundam. cum igitur placet quartam minui per libertates, eueniet ut, qui seruos tantum habet in patrimonio suo, dando eis libertatem inofficiosi querellam excludat: nisi forte hic filius, si non fuit in potestate, a patre heres institutus merito omittit hereditatem et ad substitutum tuerellam inofficiosi instituet, uel ab intestato citra edicti poenam habeat hereparere testator heredem iussit in persona filii uel alterius qui eandem querellam mouere ne ab inofficiosi querella excludatur: adgnouit enim iudicium. idem est et si legatarius ei uel statuliber dedit
Abbreviated transcription (Latin):
simuco mortis eorum tẽ¬
acorum quia ⁊ horum.
ib inte stato potuit .b. po¬
imputatur iricur inte¬
staci nõ decessant: s hoc n¬
cmo ⁊ p̃iudicem potesti
impetrare. non cnim mx̃¬
dicitur testim̃ti facitio ẜ
reum hr̃dem nõ scripẽit

Expanded text:
it mortis eorum tematorum, quia et horum ab intestato potuit bimputatur, cur intestati non decesserant? sed hoc nemo apud iudicem potest impetrare: non enim interdicitur testamenti factione. hoc r eum heredem non scr
Abbreviated transcription (Latin):
his qui non ex mascuł.
descendunt. facultas est
agendicum ⁊̃ dematris
testo agant ⁊ oꝑtin̾e assi¬
due soleant. huius ãt
uerbi deinficioso uis ill¬
la ut dixi ẽ docẽ in mẽtẽs¬
e a ideco indigne p̾t̾trimi.
uel etiam exbrdatice sub¬
motum. resq illo colore
de fẽcditur ap̃ indicem. ut
uidertur ille quasiñ
sane mentis fuisse cum
testiñ inique ordinart.

Expanded text:
his, qui non ex masculis descendunt, facultas est agendi, cum et de matris testamento agant et optinere adsidue soleant. huius autem uerbi 'de inofficioso' uis illa ut dixi est docere immerentem se et ideo indigne praeteritum uel etiam exheredatione summotum: resque illo colore defenditur apud iudicem, ut uideatur ille quasi non sanae mentis fuisse, cum testamentum inique ordinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
est feque t¬
tes ẽẽ in officio¬
si querelas om¬
nib enim ta
pirencib quam libisd̾
iofficioso licet diputart.
cognati propriiquinnt
lius facerenc. si se manib¬
cuom optinere spem nonu
laborent. Martianus.¬
uere fuliosus. uel dems. ce¬
status sit s recte quidemꝰ
etatis. Nam siũc filiosus.¬

Expanded text:
est frequentes esse inofficiosi querellas: omnibus enim tam parentibus quam liberis de inofficioso licet disputare. cognati enim proprii qui sunt lius facerent, si se sumptibucum optinere spem non haberent. 2 Marcianusuere furiosus uel demens testatus sit, sed recte quidem etatis: nam si uere furiosus
Abbreviated transcription (Latin):
uałe repudiare legitimã
hrẽclita tem uidetur quã
quidem nesit sibi defferi
cum ⁊ his qui sciant iussyũ
rligentes idꝙ putant.sͥ.¬

Expanded text:
ualere, repudiare legitimam hereditatem uidetur, quam quidem nescit sibi deferri: cum et hi qui sciant ius suum, eligentes id quod putant s
Abbreviated transcription (Latin):
iaturagendo de in offici¬
oso.sprecerea dicendum
ẽ non ẽẽ similem omit¬
tenti eam quc extestam̃¬
toadut ⁊ io ab extneo se¬
missem ẽẽ uendicandr̃.
⁊ defendendum tocum¬
si semissem eẽ aurendũ¬

Expanded text:
iatur agendo de inofficioso: praeterea dicendum est non esse similem omittenti eam, quae ex testamento adiit: et ideo ab extraneo semissem uindicandum et defendendum totum semissem e
Abbreviated transcription (Latin):
suince non posse inuito
eo. Ipius eninimuria ẽ.
Sequenti loco scribit. Si
filius post agricam litis
cesẜit. finitam esse in offi¬
tision querclam. que nõ
patris s nõ dabatur filii¬
Giq̾uis. prem ino fficio¬
si ordinatam utem detinꝰ¬
quit: pͣea non. nudretur¬
Giimpacor sic hr̃s insti¬
tutus posse in offitiosũ
dicicestm̃. s epissime res¬
aunum pomilitiam
decessit.dubico. anquia
ad boc usor temporis
ualet querelam ino ffi¬
pater ei hoc fecit.⁊ ita pip
filuĩ testm̃ c̃ ergo nec frat̾¬
suꝑ impubis sipatris no¬
dixs si inpitns obtem¬

Expanded text:
uere non posse inuito eo: ipsius enim iniuria est. sequenti loco scribit, si filius post adgnitam litis cesserit, finitam esse inofficiosi querellam, quae non patri, sed nomine dabatur filii.Si quis post rem inofficiosi ordinatam litem dereliquerit, postea non audietur.Si imperator sit heres institutus, posse inofficiosum dici testamentum saepissime resannum post militiam decesserit, dubito an, quia ad hoc usque temporis valet, querella inoffipater ei hoc fecit et ita Pafilii testamentum est: ergo nec frater impuberis, si patris nd si in patris obte
Abbreviated transcription (Latin):
cuentum puto sequent̃i
in hac reut si forte anteqͣ
indictum moueacur obi¬
atio ei fiat eius ꝙ relictũ
est qusi ex uoluntate testa¬
tõis oblato eo sacis factum¬
ce uideatur Xnde siquis
institutus fuit forte exse¬
misse cumei sextans exsu¬
bstantia testattoris debere

Expanded text:
uentum puto sequendum in hac re, ut, si forte antequam iudicium moueatur oblatio ei fiat eius quod relictum est, quasi ex uoluntate testatoris oblato eo satis ei factum uideatur.Unde si quis fuit institutus forte ex semisse, cum ei sextans ex substantia te
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus. In hredeni aur
emꝯpetit in io ꝙ adeumꝑ
uenit. Nam est ꝯstititum.Ii¬
cipia lucra hrectibo quo e
dxtorquerblicet crimina exti¬
gãtur ut puca ob frm ⁊ p
iudici ob gratiosam finam
datum hr̃i extorq̃b̾ cur ⁊ si
quid aliut scelere quesitu
estiS eciam p̾t̾ hanc accõnẽ
codicio ꝯ petit. si sola curpitr¬
do accipientis u̾satur nam
exemplo fueris.⁊ inquadr¬
uptum accõnem damus.
sfice alt̾utam accõnem ub

Expanded text:
ictum. in heredem autem competit in id quod ad eum peruenit. nam est constitutum turpia lucra heredibus quoque extorqueri, licet crimina extinguantur: ut puta ob falsum uel iudici ob gratiosam sententiam datum et heredi extorquebitur et si quid aliud scelere quaesitum. Sed etiam praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpitudo accipientis versetur: nam exemplo furis et in quadruplum actionem damus et fficere alterutram
Abbreviated transcription (Latin):
am centum solidorum in magi¬
stratus stacuti filit̾is acceptis
Inquirentes ad inmuant set ĩ
cum quiquen apud se ꝓbib¬
uit. edem pena statuta est. q̃

Expanded text:
am centum solidorum in magistratus statuta, si litteris acceptis inquirentes non adiuvent. sed et in eum, qui quaeri apud se prohibuit, eadem poena statuta. est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re debe minquircliis fugitius
ut. inuentos reciderent ⁊ ut
hiap̾ quos delistescant puni¬
ancuresicitmine contingãt᷑
¶unus quisq eorum qui fu¬
gicium a pp̃hencit inꝑublicũ
dechucere debett mento mo¬
uencur magistracus cos clili¬
gencer custodire. ne cuaNdõt.

Expanded text:
re debere inquirendis fugitivis, et ut inventos redderent, et ut hi, apud quos delitescant, puniantur, si crimine contingantur. Vnusquisque eorum, qui fugitivum adpraehendit, in publicum deducere debet. Et merito monentur magistratus eos diligenter custodi
Abbreviated transcription (Latin):
suio er ccatad mnagratus de-¬
feranci ut facilius agnosci
aucem ulo etiam cicatrices¬
Ipiamis. E ni qui fugitrũ
cum constituere. qui ĩquiri n̾
facultatem dechit in giechendi
tam asarquam senatorum
⁊ paganorirn pclia uolentih
fugituos inquireresscrutariq
cubiliaatq nestigia occult̃atỹ.
rii fugitnuos ⁊prehensos roc¬
te incustokam recinẽte/ nam¬
⁊ magrastus municipales ad
Os recte transinicunt.

Expanded text:
quis esse dicat ad magistratus deferantur, ut facilius adgnosci autem verbo etiam cicatricesipsit eum, qui fugitivum eum constituere, qui inquiri nonfacultatem dedit ingrediendi tam Caesaris quam senatorum et paganorum praedia volentibus fugitivos inquirere scrutarique cubilia atque vestigia occultantium.rii fugitivos deprehensos recte in custodiam retinent. magistratus municipales ad os recte transmittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dẽ eius quidedit peccuni¬
am ne secum agẽtur exeo
ꝙ̃ tempore exquo dectit. si mo¬
do potestas ei fieret exꝑirm¬
di. In illius u̾oꝑsonã cum
quo ut agatinz alius peccu¬
man dedit. dubitm pot̾. u
crum excdie date peccunie mi¬
mardebeat.an por exquo.
cognouit dacam coquia qͥͤ
nescitis uiocatur expiundi
potestatem ñ hr̃e ⁊u̾ius est
niam ne michi negocium
facet. Siquidem mandaco
meo idclatum est.uł aprocu¬
racore meo omitium rerum
ul abeo qui qui negoctum:

Expanded text:
quidem eius, qui dedit pecuniam ne secum ageretur, ex eo tempore cedit, ex quo dedit, si modo potestas ei fieret experiundi. in illius uero personam, cum quo ut agatur alius pecuniam dedit, dubitari potest, utrum ex die datae pecuniae numerari debeat, an potius ex quo cognouit datam esse: quia qui nescit, is uidetur experiundi potestatem non habere. et uerius est niam ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo ‹o›mnium rerum, uel ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus. In hredeni aur
emꝯpetit in io ꝙ adeumꝑ
uenit. Nam est ꝯstititum.Ii¬
cipia lucra hrectibo quo e
dxtorquerblicet crimina exti¬
gãtur ut puca ob frm ⁊ p
iudici ob gratiosam finam
do accipientis u̾satur nam
exemplo fueris.⁊ inquadr¬
uptum accõnem damus.
sfice alt̾utam accõnem ub

Expanded text:
ictum. in heredem autem competit in id quod ad eum peruenit. nam est constitutum turpia lucra heredibus quoque extorqueri, licet crimina extinguantur: ut puta ob falsum uel iudici ob gratiosam sententiam do accipientis versetur: nam exemplo furis et in quadruplum actionem damus et fficere alterutram
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾eet me inquadruplum
ag̾e posse¶ Cum publicanꝰ
sp̃e criminis alicuius ꝙ incoꝰ
probatum ñ est peccuniam
acceptanr is cuius de ea re
notio est edoctus fi̾rit ro qd
illicite extortum est scđm e¬
dicti formam qddeͥ is est qͥ
peccuniam ut negocium fa¬
ceret. aut ñ face̾nt accepisse
decẽntur. restitui iubeat ⁊ ci

Expanded text:
petere et me in quadruplum agere posse. Cum publicanusspecie criminis alicuius, quod in eo probatum non est, pecuniam acceptam is cuius de ea re notio est edoctus fuerit: id quod illicite extortum est secundum edicti formam, quod de his est, qui pecuniam ut negotium facerent aut non facerent accepisse dicerentur, restitui iubeat
Abbreviated transcription (Latin):
E fuo quiaccusatur si postu¬
letur q̃it io hetur:. quo ab so¬¬
luco induplum de precio a¬
ccator do minodampnatur
S ⁊ cit᷑ precii extimationem
quentur de calumpniacr

Expanded text:
eruo qui accusatur, si postuletur, quaestio habetur: quo absoluto in duplum pretium accusator domino damnatur: sed et citra pretii aestimationem quaeritur de calum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hẽbit ip̃e repetitionẽ. tur¬
piteremim fecit. S eidabitur
repetitio pp̃ ꝙͣ datum e. ut ca¬
lumpnia ei fiat. qͣre niquis
ate peccumam accepit. ut ⁊¬
michi negm̃ facẽt et ame ne
michi facẽt duobo iudiciis
michi tenebitur. Oanis.¬

Expanded text:
non habebit ipse repetitionem: turpiter enim fecit: sed ei dabitur petitio, propter quem datum est ut calumnia ei fiat. quare si quis et a te pecuniam accepit, ut mihi negotium faceret, et a me, ne mihi faceret, duobus iudiciis mihi tenebitur. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
face̾t. uł non facẽt pec¬
infra aminum inq̃dr¬
uplumeius peccuneꝙy
accepisse dicctur. po an¬
num simpli infcm acc̃o
Ope tit Goc intem iudiciꝰ¬
um non solim mpcuni:¬

Expanded text:
faceret vel non faceret, pecintra annum in quadruplum eius pecuniae, quam accepisse dicetur, post annum simpli in factum actio competit. Hoc autem iudicium non solum in pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nationem trad̾e et
uiam aꝑire qͣm nos in¬
uenimus q̃tins fiat
optimirusticie et reip¬
ubliee ministri⁊ uos
maximum decus in oe
nostris temporib talis
legum inuenta est per¬
mutatio qualem ⁊ ap̾
homerum patrem om¬
nis unrtutis clane edi¬
medes faciunt inter se
dis similia permutãtes
optinere sanximus oe.
euum ab omnib tam
profefsorib quam legũ
Maudicoribus et libͣ¬
nostro iustimiano ppe¬
tuo augusto ter consu¬

Expanded text:
tione tradere et viam aperire quam nos invenimus, quatenus fiant optimi iustitiae et rei publicae ministri et vos maximum decus in omne vestris temporibus talis legum inventa est permutatio, qualem et apud Homerum patrem omnis virtutis Glaucus et Diomedes inter se faciunt dissimilia permutantesoptinere sancimus in omne aevum, ab omnibus tam professoribus quam legum auditoribus et libnostro Iustiniano perpetuo Augusto ter consu
Abbreviated transcription (Latin):
sentium pulcherimo opiꝰ¬
do.⁊ in huiqui legittimai
peragũt studia ut indig¬
nos ⁊ pes fimos inmo ⁊ i¬
mag̾. Fuiles ⁊ quorum e¬
ffectus ininria est ludos
excere. et alia cͥñ a uel in ip̃os
professores. uel in socios ⁊
os cos qui rudes ad recitari¬

Expanded text:
imo oppido ex his, qui legitima peragunt studia, indignos et pessimos, immo magis serviles et quorum effectus iniuria est ludos exercere et alia crimina vel in ipsos professores vel in socios suos et maxime in eos, qui rudes ad recitati
Abbreviated transcription (Latin):
mo ordimim nostris ⁊¬
tp̃rib et hãc ꝑtemtradi¬
mus ⁊ toti post̾o transi¬
nisimus sclo cum opo ⁊̃
iteat panimas ⁊ poste¬
ut delictitam iuueñ
qm scriptorum q̃litas
exeg̾it cure habebit.In

Expanded text:
ostris temporibus et hanc partem tradimus et toto postero transmittimus saeculo, cum oportet prius animas et posteut delicti tam iuvenum quam scriptorum qualitas exegerit, curae habebit: in
Abbreviated transcription (Latin):
comittũt. ¶Illud autem
qud iancum abimcio
hoc opus mandantes in
Nra or̃one et post conplet¬
um inalia nostrinumin¬
is constitutione scripsimꝰ
ꝙ minc utilit pofumus
ut nemo audeat eorum
qui libro ꝯscribẽt. signa
ip̃i legum int̾p̾tatiomuł¬

Expanded text:
committunt. Illud autem, quod iam cum ab initio hoc opus mandantes in nostra oratione et post completum in alia nostri numinis constitutione scripsimus, et nunc utiliter ponimus, ut nemo audeat eorum qui libros conscribunt sigla ipsi legum interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
discrimen.O cituris õi¬
b libraris qui hoc inpost¬
erum comiseñt ꝙ post cri¬
minalem penametiam.
exstimationem libri ind¬
uplum domino eius sin¬
escientidedint inferre ope¬
Ilanturcum⁊ ip̃e qui tal¬
em librum ꝯparauit pro
Nichilo eũ hebit. Duiemi¬
ne rudice ex tali libro fi̾re
citatione ꝯcȩdente.
s non uero pro scpto eum
heridis̃ponente. Ind satis

Expanded text:
men: scituris omnibus librariis, qui hoc in posterum commiserint, quod post criminalem poenam etiam aestimationem libri in duplum domino eius, si nescienti dederint, inferre compellentur: cum et ipse, qui talem librum comparaverit, pro nihilo cum habebit, nemine iudice ex tali libro fieri recitationem concedente, sed pro non scripto eum haberi disponente. IIlud vero satis
Abbreviated transcription (Latin):
tuunc. lenana accipimus
⁊ eamque altius nomine
hoc uice genus ex̃cet. si qua
cauponam erces. meacorpora
que stacuaria.hãt. ut mulce
asolent. sub p̾cestu instrum̃¬
eres uabere dicẽdumẽ hanç
quoq leneappellatione ꝯtim̾
Señtus sensuit. ñ ꝯucrriens
c̃e ulli señtori uxorem duce
aut recinere dampnatam:
io cuilib ex ꝑlo ꝓpło
exꝑirilicet. nin si cuilege au¬
qua accusandi publico i¬
dicio ñ ẽ pocestas. Sicalũpͣ¬
nie iucditio dãnaca ee uidet.¬

Expanded text:
tuunt. Lenam accipiemus et eam, quae alterius nomine hoc uitae genus exercet. Si qua cauponam exercens in ea corpora quaestuaria habeat ut multae adsolent sub praetextu instrumeres habere, dicendum hanc quoque lenae appellatione contineri. Senatus censuit non conveniens esse ulli senatori uxorem ducere aut retinere damnatam io cuilibet ex populo experiri licet, nisi si cui lege aliqua accusandi publico iudicio non est potestas. Si qua calumniae iudicio damnata sit
Abbreviated transcription (Latin):
upillc. eo qd̾ immñtrimoniũ
dollocata ip̃i tutori suo. uel
filio eius señtus relegandũ
censuit. ¶Senatus ꝯfulci
quophibẽtumr: cucores ⁊¬
⁊ filii eorum pupilla suas
ducere. puco heredem quoq
tutoris extranei senteciaa
birius modi miptias. nep¬
upille uire familian cͥcum¬
scribantur habis qui rõnes
etus geste tutele redeere cõ¬
pellũtuꝵ trtorautem ꝑ¬
upilli ñꝓhbibentur filiam
suam cõlocare pupillo suo
im macrimonio.
sua milicant non uderi q̃
mandata ex eadẽ ꝓuintia i¬
ticorem ducẽ. Idq etiam qͥ¬
busdam mãdatis ꝯcim̃ ad.¬

Expanded text:
upillae eo, quod in matrimonium collocata ipsi tutori suo uel filio eius est, senatus relegandum censuit. Senatus consulti, quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puto heredem quoqtutoris extraneum sententia huiusmodi nuptias, ne pupillae in re familiari circumscribantur ab his, qui rationes eis gestae tutelae reddere compelluntur. Tutor autem pupilli non prohibetur filiam suam collocare pupillo suo in matrimonium.sua militant, non videri contra mandata ex eadem provincia uxorem ducere idque etiam quibusdam mandatis c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulti incducit. nama hoc de¬
bet rõnem redclere. nec spaci¬
um ad ministratõnis mou̾e
nos debet. qr nec incucore
nec curatore cliscrim maio¬
ris auc minoris temporis.
quo inhuius moi mune ꝗs
fu̾ic habicum esse. ¶ Sipu¬
elle tucelam cicitius amini¬
strauit. uł curacornegocia ge¬
ssic eaq ñdum recepta rõne
decessit. filia here de renecta i.
quencur an cam filio suo
iñcrimoniũ. dixi posse. qr.
debitum. alioqum ominis
debitor eam cui obligatus
ẽẽt. exaliqua rõne prohi¬
b̾xcur. sibi. filioq suo ꝯñgẽ¬

Expanded text:
ducit: nam et hic debet rationem reddere. nec spatium administrationis movere nos debet, quia nec in tutore nec curatore discrimen maioris aut minoris temporis, quo in huiusmodi munere quis fuerit, habitum esse. Si puellae tutelam Titius administravit vel curator negotia gessit eaque nondum recepta ratione decessit filia herede relicta, quaerenti, an eam filio suorimonium, dixi posse, quia debitum: alioquin omnis debitor eam, cui obligatus esset ex aliqua ratione, prohibetur sibi filioque suo
Abbreviated transcription (Latin):
celligantur. ut sciamus quas
priingnam uxoris exalio ma¬
rito filiam inteltigint. s ꝗdẽ
adhanc causam uemius est.
nec aui uxorem. nec ꝑam clu¬
ci posse duas ergo.uł empłes
nou̾cas cdice ñ pot̾it. nͥ mir̃
nam⁊ is quis adoptimus ẽ.
nec natinał. patris nec adop¬
cimi uxorem cduce pot̾ s et
si plures uxores pat̾ habint:
nurus appellent. primgna
queq non solum m̾ca inte¬
lli. que uxoris mec filia ẽ s¬

Expanded text:
tellegantur, ut sciamus, quas priuignam uxoris ex alio marito filiam intellegunt: sed quod ad hanc causam uerius est nec aui uxorem nec proaui duci posse. duas ergo uel plures nouercas ducere non poterit: non mirum, nam et is qui adoptiuus est nec naturativi uxorem ducere potest: sed et si plures uxores pater habuerironurus appellant. privigna quoque non solum ea mihi intellegitur quae uxoris meae filia es
Abbreviated transcription (Latin):
soru. officio tinco excusat¬
ione recipi ñ o port̾em.⁊ ideo
eracti temporis picłm̃n adeũ
ꝑtine. S michi hoc nequaꝙͣ
placet: In quin ẽ enum ꝓpter
dilationẽ que forte ñ dolo. s
que ex necessicate ꝯtĩgit ñ exc¬
usaria. nel mipcias impecliri
ercusationem ꝑcepta ¶ quã

Expanded text:
 officio finito excusationem recipi non oportere et ideo exacti temporis periculum ad eum pertinere. sed mihi hoc nequaquam placet: iniquum enim est propter dilationem, quae forte non dolo, sed quae ex necessitate contingit, non excusari vel nuptias impediri excusatio
Abbreviated transcription (Latin):
cam filio suo ur̃gat. quo:i
dignitace pupille extra or¬
dinem cobercetur. nec int̾¬
ẽfiliius sin iuris. aninpautor
eam pupillam curus patro
otutore. ẜ etiam po mortẽ
eius. flius cutoris ducere:
uxorem ꝓbibecur. eam coty
tele rõm obstrctus pat̾ fuit.
nec puco int̾ẽẽ extit̾it ei hr̃
filiuus: an abstinuit pat̾n¬

Expanded text:
am filio suo iungat: quo dignitate pupillae extra ordinem coercetur. nec interest, filius sui iuris an in patris eam pupillam, cuius patrono tutore, sed et post mortem eius filius tutoris ducere uxorem prohibetur eam, cuius tutelae rationi obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius
Abbreviated transcription (Latin):
le passus sit anminstrare tu¬
tutelam. quin autem ille qđ
cum datus sit tutor. cessat
inad ministratione. ꝑtineat
adoronenrñ ẽ dubicandum.
quia prñ cenetur ex sacris
ꝯsticutio mbꝰacq si gessisser.
¶Quid ergo. si cum ueller se ex¬
cusare alicͦp titulo. nec inpincr
pationes haberezexcusationis
negociũ fu̾it delatum: int̾ mo¬
ras pupilla adoleu̾it. an ad
señcus cofulcum ꝑtineat: q̃¬
stio ineo s̃ anxip pub̾tatem
ostõ finito excusationẽ eius

Expanded text:
le passus sit administrari tutelam. Quin autem ille, qui, cum datus est tutor, cessat in administratione, pertineat ad orationem, non est dubitandum, quia perinde tenetur ex sacris constitutionibus atque si gessisset. Quid ergo si, cum se vellet excusare aliquo titulo nec in promptu probationes haberet, excusationis negotium fuerit dilatum et inter moras pupilla adoleverit, an ad senatus consultum pertineat? quaestio in eo est, an et post pubertatem officio finito excusatio
Abbreviated transcription (Latin):
adopt̃o. ideoq eam quã pat̾
ñs adop̃tauit:eam macipͣ¬
uit. pot̾o uxorem duc̃s eque
⁊ si me emacipato illam inp
siłr suadetur ei qui nurũ:i
uelit. adoptare. ut gmãcͥpet
filium amitã qͦꝵ ⁊ mat̾¬

Expanded text:
adoptio: ideoque eam, quam pater meus adoptavit et emancipavit, potero uxorem ducere. aeque et si me emancipato illam in psimiliter suadetur ei, qui nurum velit adoptare, ut emancipet filium. Amitam quoque et mate
Abbreviated transcription (Latin):
i. siñ ultioris gradus sint.us¬
que ad infinitum:
iustis nlptus ꝯgñtõ descen¬
dat. an non. Dam uulgo ques¬
itam sororem quis uetacur
eam quoq uxorem clucere. q̃
ꝑadoptionem filia iptis ue
cipationẽz adoptio adissolu¬
tasit. idem iuris ermtẜ Item
patris adoptiurit meuntrẽz
aut maceteram. aut neptẽ
ex filio: uxorem clucere. nõ
possum. sectaa si intfamlia
eius simalioquim si enan¬
cipatus fuo abeo. siñ ctubio
nich̃ impedirat nuptias. se¬
cequia poematipatonem
extraneuus intelligor:.

Expanded text:
i siue ulterioris gradus sint usque ad infinitum. iustis nuptiis cognatio descendat an uero non: nam et uolgo quaesitam sororem quis uetatur eam quoque uxorem ducere, quae per adoptionem filia neptisue doptio dissoluta sit, idem iuris maneat. Patris adoptivi mei matrem aut materteram aut neptem ex filio uxorem ducere non possum, scilicet si in familia eius sim: alioquin si emancipatus fuero ab eo, sine dubio nihil impedit nuptias, scilicet quia post emancipationem e
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem ducẽ npot̾. quamu
crñmodo recticis:quas accep¬
at. ¶ uetem sponsam in pin poa¬
tiam quam quis ad minis¬
in matrimonio collocars et
docam ꝯstituere non prohib¬
ororis ꝓneptem ñ possum:
duce uxorem. quiparetis lo¬
co ei ã sum. ¶ Siquis exiͥs
q̃s moribus pibemur uxo¬
ducere possum: quam ipã
priuignam.

Expanded text:
uxorem ducere non potest, quamuis tantummodo redditis quas acceperat. Veterem sponsam in prouincia, qua quis adminisin matrimonium collocare et dotem constituere non prohibororis proneptem non possum ducere uxorem, quoniam parentis loco ei sum. Si quis ex his, quas moribus prohibemur uxoduci posse quam ipsam privignam.
Abbreviated transcription (Latin):
centiam señtus ꝯsulpti sic. Ue¬
luci simazistͣtus prteintutele
pcutum incident. uł fides ius¬
sennt quis ꝓcucorul curato¬
re: quia nec in mum̾um tri¬
um ꝑcutesum hoc inputat᷑¬
¶quid ergo si honoris causa
cutor datus sic. q̃tenus neh
uius mõĩ tucela innum cõ¬
putacur. nũquid idem fic:¬

Expanded text:
tus consulti sit: veluti si magistratus in tutelae periculum incidit vel fideiusserit quis pro tutore vel curatore, quia nec in numerum trium tutelarum haec imputantuQuid ergo si honoris causa tutor datus sit? quatenus nec huiusmodi tutela in numerum computatur, numquid idem si
Abbreviated transcription (Latin):
ium habet. ¶ dem̃ ait lex in¬
irico pacrono. inuicum ac¬
cipere debemus eum: qui
do selum se ħinus legis ne¬
ceĩtate. nec si abignoreãte
chiu̾cit. Rectitius eum hic
innicus.dr quam qui clis¬
sensit. ¶Siabostibus patr¬
bium habere nubendo. qu¬
emad modum habenũm
ortituus esset. ⁊ qui ulia
sententiam ꝓbant: dicẽt.
ñ babituram conubium.
pucat eminuĩ iuliams du¬
rare eius lib̾ce macrimon¬
ium. etiam incaptitate:
ꝓpt̾ patroni eius reuencia.
certem ñ aliam suritutem.
patronus sit. deductus pro¬
culdubio cdissolucũ ẽet:
matrimonũ.

Expanded text:
ium habet. Deinde ait lex "invito patrono": invitum accipere debemus eum, qui do solvit se huius legis necessitate nec si ab ignorante divorterit: rectius enim hic invitus dicitur quam qui dissensit. Si ab hostibus patrbium habere nubendo, quemadmodum haberet, si mortuus esset. et qui Iuliani sententiam probant, dicerent non habituram conubium: putat enim Iulianus durare eius libertae matrimonium etiam in captivitate propter patroni reverentiam. certe si in aliam servitutem patronus sit deductus, procul dubio dissolutum esset matrimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
oporcet deillo dubitan pot̾.
siauus tucelam gessir ex fiꝰ¬
lio emantipato nate an ne¬
poti ex filio alt̾o eam collo¬
uet. S ⁊ si señtus ꝯsulcum
stricto rure. ꝯtͣ eos cucores
rtitur actam̃ sume affec¬

Expanded text:
oporteat. De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collouet. sed etsi senatus consultum stricto iure contra omnes tutores nititur, attamen summae affec
Abbreviated transcription (Latin):
filius tutor puelle uł cura¬
tor fuit: puco. uł m̃gis pac̾
eius ñ oportere eam nubere:
nunquid nec fñ qui ẽ in cius¬
dem pocestate ¶Suideamus si
cici filiaus duxit uxorem:
cam. que tua pupilla fuic.
deiticium. ul tilium eius ad¬
optau̾is: an ꝑuentur iniptie.
ut in gnõ adoptiuo clietum
ẽ. an adoptio impedicur. qd̾
mͣgis clicẽdum est/⁊ sicura
cori dum gent curam adop¬
tau̾ic mͣritũ eius puelle cuuiꝰ
curator est. nam finita iam
cucela ⁊ nupta puella alii:
u̾eor nelongum sit.adopcõ¬
nem m̃riti eius inpechire. ⁊ qiͣ
ꝓpt̾ boc inc̾ponͣtur. ut r̾o cute¬
le redelende coibeatur quãz¬

Expanded text:
ilias tutor puellae vel curator fuit, puto vel magis patri eius non oportere eam nubere: numquid nec fratri, qui est in eiusdem potestate? Sed uideamus, si Titii filius duxerit uxorem eam, quae tua pupilla fuit, deinde Titium uel filium eius adoptaueris, an peremuntur nuptiae ut in genero adoptato dictum est an adoptio impeditur? quod magis dicendumtor, dum gerit curam, adoptaverit maritum eius puellae, cuius curator est. nam finita iam tutela et nupta puella alii vereor, ne longum sit adoptionem mariti eius impedire, quasi propter hoc interponatur, ut ratio tutelae reddendae cohibeatur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Ilpianus. Palam questum
facere dicemus. ñ cĩ eam q̃
ĩ lu panario sẽ prostitint: ue¬
rum etiã siquia ut solent
incab̾na. canpona. uł qua

Expanded text:
piam Palam quaestum facere dicemus non tantum eam, quae in lupanario se prostituit, verum etiam si qua ut adsolet in taberna cauponia vel qua
Abbreviated transcription (Latin):
psonam eius patri de mostran
que macrimomo ꝯ senserit. ut
ipcie. ohantur necesse ẽ ¶rẽ¬
am adulc̾n quam uir iure m¬
arici postularrit. ñ ꝓbibetur. pꝰ¬
abołtõnem. uxorem denuoɨ¬
dicere s ⁊ ñ si iure maritireã
postulauit. iure ꝯtractum in¬
crimoniũ indebitur ¶Inter

Expanded text:
taque personam eius patri demonstrari, qui matrimonio consenserit, ut nuptiae contrahantur, necesse eam adulterii, quam uir iure mariti postulauit, non prohibetur poonem uxorem denuod et si non iure mariti ream postulauit, iure contractum matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
scicit. quam ullum benefiti
anciliara manumisit anul¬
to alio uxor cduci pot̾ quam
aquo amanunumissa. s nisi
patronus mtrimonio eius

Expanded text:
stitit quam ullum beneficiuancilla manumissa a nullo alio uxor duci potest quam a quo manumissa est, nisi patronus matrimonio eius
Abbreviated transcription (Latin):
nec. ansentẽtia orois ꝯtineat᷑.
ułuci sipupilla abhostibus
capta fu̾it. aut falsis allegati¬
onibus acutelase excusauent.
ut ex sactis ꝯstitutiõibus pi¬
cłm adeum ꝑcineat. dicendũ
ẽ hos queq ad señcus ꝯsultũ

Expanded text:
neat, an sententia orationis contineatur? veluti si pupilla ab hostibus capta fuerit aut falsis allegationibus a tutela se excusaverit, ut ex sacris constitutionibus periculum ad eum pertineat? et dicendum est hos
Abbreviated transcription (Latin):
iniosa hb̃cam suam pacr¬
omis uxorem uxitꝰ placet.
quia. ꝯ̾ legem m̃ricus fit. ñ
habere hoc eũ legi benefitiũz
Si uni ex filiis affignatam
alteruxorem duxit idem¬
Ñ ius qd in ꝑa trono tribuẽ¬
dum ẽ. nicħ eñ iuris habeb̾.
quia señtus. oẽ iꝰ lib̃torum
assignatorumad eum crãs¬
tulit: cui id pat̾ tribuit:

Expanded text:
suam patronus uxorem duxerit, placet, quia contra legem maritus sit, non habere eum hoc legis beneficium. Si uni ex filiis adsignatam alter uxorem duxerit, non idem ius quod in patrono tribuendum: nihil enim iuris habebit, quia senatus omne ius libertorum adsignatorum ad eum transtulit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at. non adicitur hic uci in
iege rubia de adult̾iis. aqu¬
alius deprehenclisse ꝓponͣt.
uidecur. notaca. s ⁊ si non
indomo manci. ui pacris
siri deprehensa sic: erit no¬
tata secudum u̾ba legis.

Expanded text:
icitur hic ut in lege Iulia de adulteriis a qualius deprehendisse proponatur, videtur notata: sed et si non in domo mariti vel patris sui deprehensa sit, erit notata secundum verba legis.
Abbreviated transcription (Latin):
tnes cducant uxores eas. qͥhnaͥ
altioris clignicatis sunt: cde¬
cere legibus ꝓpt̾ ñ dignitat¬
dentis gradus homines nõ
possunt eas ducẽ. quasͥis
qui infenoris clignita cest
ducẽ ñ licer:¬
Deni. Proxime ꝯsticutũ
dr̃. ut cum̃quis lib̾tam suã
duxit. uxoriem. quan exfi¬
dei ꝯmissi cã manumisitlic¬
eat lib̾te in irito eo nuptias
is qui ex necessitate manu

Expanded text:
nes ducant uxores eas, quas hi qui altioris dignitatis sunt ducere legibus propter dignitatdentis gradus homines non possunt eas ducere, quas his qui inferioris dignitatis sunt ducere non lice Proxime constitutum dicitur, ut, cum quis libertam suam duxerit uxorem, quam ex fideicommissi causa manumiserit, liceat libertae invito eo nuptias is qui ex necessitate manu
Abbreviated transcription (Latin):
ue sciens dolo ṁlo habeo.
lib̾tinam. ue eam que ip̃e
cuius. pat̾. mat̾. ne. artẽz
ludicram fac̾ fecit uone:¬
uesenatoris filia neptisue
ex filio. ꝓnepti sue ex nep¬
ote sue filio nato. nata. lib̾¬
sciens .d.ii. esto. neue qui¬
eorum.d.iii. sciens spõsã.
uxorem ne eã abeo. hoc
capite ꝓhibe̾mus senacor
libertinaz ducõ eã ne ciꝰ
pat̾. mat̾ne artem luclicrã
fec̾ic. EIte in libertinus señ
toris filiam ducere ñ autẽ
obẽ anm̃aaniam artem.
ludicram fecisse. nec clistin¬
guritur pater in potestace
hãe filiam. nec. ne. tam̾ nist¬

Expanded text:
ens dolo malo habeto libertinam aut eam, quae ipsa cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit. neue senatoris filia neptisue ex filio proneptisue ex nepote filio nato nata libersciens dolo malo esto neue quis eorum dolo malo sciens sponsam uxoremue eam habeto'. Hoc capite prohibetur senator libertinam ducere eamue, cuius pater materue artem ludicram fecerit: item litoris filiam ducere. Non obest avum et aviam artem ludicram fecisse. Nec distinguitur, pater in potestate habeat filiam nec ne: tamen iust
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. ꝑ ꝯtranũ sponsa mea patri
rus ñ ꝓprie clicatur ¶ Siuxor
m̃a podinortium atii mipsit¬
⁊ filiam susceꝑit. putat ninia¬
nuis hanc quidem priingna
ñ eẽ. nenim nuptiis eius abst¬
mendumad optiue sororis
filian possum uxorem duc¬
ere. ¶ Cognata enim mea ñ ẽ
filia eius. qr auunctis nẽo
fit ꝑadopcionem ⁊ hae demũ
cognatoes ꝯtrahuntur. mado¬

Expanded text:
 contrarium sponsa mea patri rus non proprie dicatur. Si uxor mea post diuortium alii nupserit et filiam susceperit, putat Iulianus hanc quidem priuignam non esse, uerum nuptiis eius abstinendum. Adoptiuae sororis filiam possum uxorem ducere: cognata enim mea non est filia eius, quia auunculus nemo fit per adoptionem et eae demum cognationes contrahuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uliamis. filius cius qui
apud hostes est. uł ab sit. añ
trẽntium capciuitatis uł a¬
bsentie patris uxorem dux̃
it.uł filia inpserit: pucorec¬
te matrimoniũ.uł muipcias
ꝯtrabi. dum m̾o camfilius
ducat uxoric̃. uł filia talin¬
ubat. cuius alicõ ẽm c̃tum
sic pacrem ñ repucdiacurum:

Expanded text:
um. Si filius eius qui apud hostes est uel absit ante triennium captiuitatis uel absentiae patris uxorem duxit uel si filia nupserit, puto recte matrimonium uel nuptias contrahi, dummodo eam filius ducat uxorem uel filia tali nuba‹t›, cuius condicionem certum sit patrem non repudiaturum. 12
Abbreviated transcription (Latin):
oricia ꝯsulci copitam haberet
uctus. sit n cui facile sit scie de
cumẽtum. sic niris ignorant¬
ia. ꝙ raro accipiendũ est. ¶a
ignorauit dum esse rei uencdi¬
torem plus iure ertorẽ qua
et si existimet s ñ adomino e

Expanded text:
ris consulti copiam haberet uctus sit, ut, cui facile sit scire, ei detrimento sit iuris ignorantia: quod raro accipiendum est. Qui ignoravit dominum esse rei venditorem, plus in re est, quam etsi existimet se non a domino e
Abbreviated transcription (Latin):
xlicere. ip̃a enimfilia imibendo
esficiet docem es xlictonẽq
extinguer que cã ñ secuca nł¬
ci pocit / nisi forte ꝓponat ita
docempãciem pemanfipaca

Expanded text:
filia nubendo efficiet dotem esse condictionemque extinguet, quae causa non secuta nasci poterit. nisi forte quis proponat ita dotem patrem pro emancipata
Abbreviated transcription (Latin):
aulus ratone cliui marci
cauetur. nͥ si senatoris filia:
lib̾cina nupsisset. nec npti
debet. neptis. ũ si nubat uolu¬
ntas et auetoritas aui susfit¬

Expanded text:
um. Oratione diui Marci cauetur, ut, si senatoris filia libertino nupsisset, nec nuptidebet: neptis uero si nubat, uoluntas et auctoritas aui suf
Abbreviated transcription (Latin):
duce.aro furente. omini modo
patris auetoritas ent nece ssan.
ħsi ꝑat̾ furit. anus sapiat: suf¬
ficit ani uoluntas.. Is cutus
pat̾ ab hostibus captus.c. si ñ¬

Expanded text:
ducere avo furente, omnimodo patris auctoritas erit necessaria: sed si pater furit, avus sapiat, sufficit avi voluntas. Is cuius pater ab hostibus captus est, si n
Abbreviated transcription (Latin):
entem̾ accepit uxorem. deinde
rectiens acena nixta citerim
pisset. abuxore lugendum res-¬
posum ẽ paulus:¬
Ueoq pot fieruit in hoc casu¬
cansa aliqua uirgo. ⁊ docem ⁊

Expanded text:
entem accepit uxorem, deinde rediens a cena iuxta Tiberim perisset, ab uxore lugendum responsum est. Paulusue potest fieri, ut in hoc casu aliqua uirgo et dotem et
Abbreviated transcription (Latin):
ed ea que patris noluntaci ñ
repugnat: ꝯsencire incelligr̾
tunc aucem solum dissenciẽ¬
di apatre ncencia filie ocetit᷑:
s̃ inclignum moribusaiłtur¬
pem sponsum ei pater eligat.¬

Expanded text:
sed quae patris voluntati non repugnat, consentire intellegitur. tunc autem solum dissentiendi a patre licentia filiae conceditur, si indignum moribus vel turpem sponsum ei pater eligat.
Abbreviated transcription (Latin):
cone hr̃s insticutus nesciat:
ignorare pot̃.⁊ ĩo eicdies adin¬
ons ceclit. ¶ S frĩ ignoranti
ei summa negligẽtia obicia¬
cur. ¶Idem enim sios inaiui¬
tate sciat ꝙ ille solus ignort
recte labeo chiffiñ sciẽtiam n¬
eq curiosissu neq negligẽ¬
cissimi lomnus accipiẽdam.
uerũ eius quicũ cã rem u̾ctili

Expanded text:
itone heres institutus nesciat signorare potest et ideo ei dies aditionis cedit. Sed facti ignorantiei summa neglegentia obiciatur: quid enim si omnes in civitate sciant, quod ille solus ignorat? et recte Labeo definit scientiam neque curiosissimi neque neglegentissimi hominis accipiendam, verum e
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Insponsalibus nic¬
hil int̾ e utrum testacõint̾po¬
natur analiquis sine scripcu¬
ra sponcłat. In ponsacionib
etiam ꝯsensue̾orum exigendꝰ
ẽ: quorum in nupcus destd̾at᷑.
Incelligi trĩi semp filie ꝑacrẽ
ꝯsencrre uͥt eudent̾ dissentiat.

Expanded text:
um In sponsalibus nihil interest, utrum testatio interponatur an aliquis sine scriptura spondeat. In sponsalibus etiam consensus eorum exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. intellegi tamen semper filiae patrem consentire, nisi evidenter dissentiat,
Abbreviated transcription (Latin):
palam corpore: questum fa¬
cere cõ¶ECtaueriuus tamen
recte ait. etiam eam que sine
questu palam seꝓt̾iticĩt: de¬
buisse his omiari.¶Ponso¬
olum autem cã que facit: u¬
uerum eã quodq que facit.¬
⁊ fecit: ⁊ facere de siit. lege uo¬
catur. Peq eniͥm aboleti¬

Expanded text:
palam corpore quaestum facere. Octavenus tamen rectissime ait etiam eam, quae sine quaestu palam se prostituerit, debuisse his connumerari. Non solum autem ea quae facit, verum ea quoque quae fecit, etsi facere desiit, lege notatur: neque enim abolet
Abbreviated transcription (Latin):
loco quo fcĩm ignorantiaꝵ
baben debeb̾. cumnis finicu.
⁊ possic eẽ debeat. fcĩ aute mꝰ¬
int̾pretatio plerũq etiam
et fc̃o. ñ sciret. andenure fuo
ignoret: s casius ignoranciã
sab̾ ita accipiẽdam excimas

Expanded text:
loco quo facti ignorantia haberi debebit, cum ius finitum et possit esse et debeat, facti interpretatio plerumque etiamet facto non sciret an de iure suo ignorat. Sed Cassius ignorantiam Sabinum ita accipiendam exis
Abbreviated transcription (Latin):
scmptulora in quisicio exigẽ¬
Da scientia enaim hoc modo
extimanda ẽ. ut neq ie negł¬
igentia canũ crassa. aut min¬
ia securitas satis expectita fit.
neꝙ ie delacoria cunositas ex¬
igancur Papiniams:¬

Expanded text:
o exigenda: scientia enim hoc modo aestimanda est, ut neque neglegentia crassa aut nimia securitas satis expedita sit neque delatoria curiositas exigatur. Papinia
Abbreviated transcription (Latin):
extestainto eius peccuniom
pissent municipes quam
ꝑ legem falcidiamlicuisser
redd̾enc. uerũ etiam stipłati¬
iam inopus aquectuctus
impẽcłi. frusta postulant red

Expanded text:
ex testamento eius pecuniam pissent municipes quam per legem Falcidiam licuisset redderent, uerum etiam stipiam in opus aquae ductus impendi, frustra postulant red
Abbreviated transcription (Latin):
in idopus qd̾ cocum aliene
libalicatis grẽ representer qd
enim repeticionem ens pec¬
itia lapsi legis falcroie bene¬
ficio usiñsũt: sciant ĩgnorã
ancibus. ¶ Licet muncip nͤ

Expanded text:
totum alienae liberalitatis gloriam repraesentet. quod si ideo repetitionem eius pecitia lapsi legis Falcidiae beneficio usi non sunt, sciant ignorantiantibus". Et licet municipum
Abbreviated transcription (Latin):
aius ꝑ epe iusto ac nece cau¬
sc. ñ solum anirum. ul biẽni¬
mum ⁊ ulf̾crius trabuncurs¬
ponsaliaueluti ualicudo spͦnsi.¬
aki. sponse. uoul mortes parẽz¬

Expanded text:
e causae non solum annum uel bienniium et ulterius trahunt sponsalia, ueluti ualetudo sponsi sponsaeue uel mortes pare
Abbreviated transcription (Latin):
ti. credat macre portiorem
ẽẽ. ¶Siquis nesciat seogna
is forte expositꝰ quoruz paren¬
tum ẽẽ ignoret. ⁊ fortasse sin¬
in fc̃o magis quam in nire
etrat ¶ tem siquis sciat qui¬
dem ali delatam ẽẽ bonoru
possessõnem nesciat autem
eitempus pret̾isse bonorum
possessionẽ in fcõ errat. Idẽ ẽ.¬
sse ignoret autem sibi exsu¬
ccessorio capite ꝯpet̾e bonoꝵ
possessionem ced et ci tempꝰ
qruniure erra/ Idem cnieemꝰ
siexasse heres insticutus ñ

Expanded text:
ti credat matrem potiorem esse. Si quis nesciat se cognatis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse et serin facto magis quam in iure errat. Item si quis sciat quidem alii delatam esse bonorum possessionem, nesciat autem ei tempus praeterisse bonorum possessionis, in facto errat. idsse, ignoret autem sibi ex successorio capite competere bonorum possessionem, cedet ei tempus, quia in iure errat. Idem dicemus, si ex asse heres institutus non
Abbreviated transcription (Latin):
ficia int̾uenant neq enim
multum int̾est arhołs quis
inꝯ finio. aNedificinm. pona¬
t ¶ Mcuicifinium regundo¬
rum ꝑmicaitim. uc ubi nõ
mat ⁊ si force amouende:
ex uelir pot̾ hoc fac̾e̾ padiucti¬

Expanded text:
ficia interueniant: neque enim multum interest, arbores quis in confinio an aedificium ponat. Iudici finium regundorum permittitur, ut, ubi non t: et si forte amouendae ex uelit, potest hoc facere per ‹ad›iudic
Abbreviated transcription (Latin):
quiminorẽ locum possidet
integium locum ad signare
fluminis fines agͥ con¬
funcdic imin̾atio. ioq us¬
inpancli quibodam locis in
quib ius ñ habẽt occafionẽ
prestapreses ꝓuincie eos abͦ¬

Expanded text:
qui minorem locum possident, integrum locum adsignare cfluminis fines agri confudit inundatio ideoque usurpandi quibusdam loca, in quibus ius non habent, occasionem praesta
Abbreviated transcription (Latin):
xale inclituum suscrptum
est: sitlum derec id iudiciũ
quo descatu enis inclicet᷑.
⁊ sic quidem suus firit ꝓ¬
noxale incliciu accepita

Expanded text:
um susceptum est, sustineri debet id iudicium, quoad de statu eius iudicetur: et sic, si quidem seruus fuerit pnoxale iudicium acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
fintum michi fecent qui pꝰ¬
ca in meum diñum puen¬
it extinguitur funtiaccõ. que
mͥ ꝯpetieat non imi in iu¬
ditium deductaᷤ nec sipoea. al¬
ienau̾o eum quem ancelitẽ
ꝯtestatam emeramt. furti accõ
restanrabicimrs q si pr litem
ꝯtestatam cum redem̃o: ꝯdẽp¬
namdus eͣit uendicor ꝯ
si alii uendidissec parinenã
refeit crauendidert. adũ¬
sanioan aliisuaq culpancis
estimationẽ subit᷑um qui
uendendo noxe dedicions
ademit. Inliamis.¬
qui cibi fiir tum. fec̾iclib̾m
me: quia stacim ins ẽẽ desinit.
nec eius noie quisine
nus m̃s rem tuam su¬
btrax̾it ⁊ uendidis cuos¬
mini mos quos exp̾cio habe¬
bat ei excitseris. locus cit fur¬
tiaccõni ulcro citioq napi
⁊ tuadu̾sus me finrtiNora

Expanded text:
i fecerit, qui postea in meum dominium peruenerit, extinguitur furti actio, quae mihi conpetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit uenditor. si alii uendidisset: parui enim refert, cui uendiderit, aduersario an alii: suaque culpa litis aestimationem sublaturum, qui uendendo noxae deditionem sibi ademit. Iulianusqui tibi furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine uus meus rem tuam subtraxerit et uendiderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti a
Abbreviated transcription (Latin):
omponius. Hoxali iudici¬
o inuitus nemo cogitur ali¬
uni defende s carrere dehe
eo quem non deffencdit fiis
est quod silib̾ est qui in po¬
testate ẽ: indistincte iͥp̃i sin:
defensio danda e. ꝯl
dit: incum iulitium datur

Expanded text:
num. Noxali iudicio inuitus nemo cogitur alium defendere, sed carere debet eo quem non defendit, si seruus est: quod si liber est qui in potestate sit, indistincte ipsi sui defensio danda est: 3dit, in eum iudicium datur
Abbreviated transcription (Latin):
sua potestare cẽ ofiretur. aut
exibere n debe tautabsen¬
ceu defendere ꝙ risi facia t
plnitur atq srpresentem
non noxe declit Mnegauit do¬
minus insua potestate esse fu¬
unꝑ mittit pretor actori
arbicrimntum nure iurã¬
do itlecide anindicium die¬
care iiue nore declicione ne¬
lit ꝑ quod uincet. si pro hai̾nt
reum inpocestate ẽe uel.d.
eius factum quomimis
ect. qui ⁊ nõ pbau̾it in pocest

Expanded text:
sua potestate esse confitetur, aut exhibere eum debet aut absentem defendere: quod nisi faciat, punitur atque si praesentem non noxae dederit. Si negavit dominus in sua potestate esse servum, permittit praetor actori arbitrium, utrum iureiurando id decidere an iudicium dictare sine noxae deditione velit, per quod vincet, si probaverit eum in potestate esse vel dolo eius factum, quo minus esset: qui autem non probaverit in potest
Abbreviated transcription (Latin):
partes suas desiẽ it pos
possidere ¶Si suum alieñ
alius mnuire suo eẽ respon
¶sus quemdesies dolo poss¬
idere decessic. priusquam.
ris. quia hec acco. in locum
directe accõms succecdit:
diu̾sum dicemus sim orã
fec̾is iniudium accipiẽdũ
dem. quod defunctus men
sentem suũ huius ccltĩ
penam euntare. id est u̾si¬
ne noxe declitioneꝯueniatͣ¬
te ꝯcestaca ẽ. nam cuncau¬
diri ñ debebĩt. ut labeo ait.
octauens excã etiam iam
ntic siecãtua ea  sic ut ĩ¬
igno sci cibi debeat. ¶Siab¬

Expanded text:
partes suas desierint posspossidere. Si seruum alienum alius in iure suum esse respondtur. Si is, quem desieris dolo possidere, decesserit, priusquam ris, qui‹a› haec actio in locum directae actionis succedit: diuersum dicemus, si moram feceris in iudicio accipiendo. dem, quod defunctus mentsentem seruum huius edicti poenam euitare, id est ut sine noxae deditione conueniatur. ette contestata est: nam tunc audiri non debebis, ut Labeo ait: Octauenus ex causa etiam lite utique si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debeat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cusare pot̾ noxale nicluriũ
uerum ⁊ habenci inpotesta¬
te lib̾m ẽ. eni tare iclitur
siin defensã cam ꝑ soriam
derelinquat s hulc necesse
ẽ. ius suũ ad actorem cran¬
accõnib eorum quibona
f. ab sunt ius ñ corrimpit
s reu̾sis defent cli exboͦ ⁊ eqͦ
pocestas dacur: grũ domim
sĩt siue aliquod meare ius

Expanded text:
cusare ‹potest noxale iudicium, uerum et habenti in› potestate liberum est euitare iudicium, si indefensam eam personam relinquat: sed huic necesse est ius suum ad actorem tranactionibus eorum qui bona fide absunt ius non corru‹m›pitur, sed reuersis defendendi ex bono et aequo potestas datur, si‹ue› domini sint siue aliquid in ea re
Abbreviated transcription (Latin):
dandam. qͣiͣ de aliare sit iura¬
cum. loc ẽ. tuc ñ fuisse in
testade deprehendatur de fco
tus sit c̃ domino agi pot̾ nd
celligitur. ꝙ ad hoc eclictum
atinar in p̃ocestate eius ẽ ma¬
xie si copiam hat iecupandi
bois. ¶as qui pignori suu¬
accepit. uł qui pcaio rogiiit.
non tenetur noxali accõne
Rcet. enim iuste postidat no¬

Expanded text:
dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in testate deprehendatur, de facto tus sit, cum domino agi potest tellegitur et, quod ad hoc edictum attinet, in potestate eius est, maxime si copiam habeat reciperandi hominis. Is qui pignori accepit uel qui precario rogauit non tenetur noxali actione: licet enim iuste possideant, no