comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cusa. Admitte p̾ces nr̃as intra sacrariũ exau-¬
ditionis: & reporta nob̾ grãm reconciliationis.
Sit ꝑ te excusabile qͦd ꝑ te ingerimꝰ: sit impetͣ¬
bile. qͦd fida mente poscimꝰ. Accipe qͦd offeri-¬

Expanded text:
cusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exaucusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offeri
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas a dũo ñ respicit᷑. qͥa falso & ñ uere
de humilitate głantur. Si enin ueraciter
humiles eẽnt: d̃m ab hominib & ñ se uellent
laudari. Non in hoc mundo eoꝵ sp̃c exulta¬
ret:s in dõ salutari humilitatẽ suã ñ ab ho¬
miuib conspici. s a dõ exoptarent. Sequit᷑
enim immo ueracit̾ scio & credo: ut creatura
ederes creatorẽ: famula dnm̃ generares. ut
beata de te ipsa qͦ nos adamorem dĩ accende-¬
rent fidelit̾ ꝑtulisti: ea uͦ quȩ sequunt᷑. hu¬
mano generi ꝓpħasti. M eum aũ uotũ extitit.
ea tantũ inde transcurrere: quȩ ad tui noĩs
laude ꝑtinerent. Sed hec quȩ de te ipsa
narrasti: neq tu ut dignitas tua meretur
dicere potusti. Quaᷤ gͦ laude ᷤ tͥ fragilitaᷤᷤ humana¬
ꝑsoluet: quȩ solo tuo com̃tio recuꝑandi adi-¬
tũ nuenit. Accipe itaq quascũq exiles. qͣs¬
cũq meritis tiuis impares gr̃arũ actiones:
& cũ susceꝑis uota culpas nr̃as orando ex¬

Expanded text:
humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo salutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut beata, de te ipsa quae nos ad amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuisti. Quas ergo tibi laudes fragilitas humane solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando ex
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo beatam se diciab om̃ib generationib
manifestat: eo qͦd eiꝰ humilitatẽ d̾s respexit.
Nam subdit. Quia respexit hunilitatẽ ancil¬
lȩ suȩ: ecce enim ex hõc beatam me dicent õs
generationes. Ouere beata humilitas. quȩ dm
hominib peꝑit: uitam mortalib edidit: cȩ-¬
los innouauit: mundi purificauit: para¬
dysum aꝑuit: & hominũ animas ab inferis
lib̾auit. Quere inquã głosa maniȩ humili-¬
tas: quȩ porta paradysi efficit᷑: scala cȩlestis
constituit᷑. Eacta ẽ certe humilitas manie
scala cȩlestis: ꝑ quã descendit ds ad terras.
Quia respexit humilitatẽ ancillȩ suȩ: ecce
enim ex hoc beatã me dicent om̃s generatio-¬
nes. Et qͥd ẽ dicere respexit. nͥ approbauit :¬

Expanded text:
gloriosa beatam se dici ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem Deus respexit. Nam subdit, Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . O vere beata humilitas, quae Deum hominibus peperit, vitam mortalibus edidit, coelos innovavit, mundum purificavit, paradisum aperuit, et hominum animas ab inferis liberavit! O vere, inquam, gloriosa Mariae humilitas, quae porta paradisi efficitur, scala coeli constituitur! Facta est certe humilitas Mariae scala coelestis, per quam descendit Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid e
Abbreviated transcription (Latin):
posset ȩstimare. ut portaret᷑ manib femine
is. portator orb̾: panis angłoꝵ aleret᷑: uirtꝰ
celoꝵ infirmaret᷑: & uita omniũ moreret᷑:
Magnificet gͦ in his anima mariȩ dñm: ma¬
gnificet & nr̃a. Ammirem᷑. gratulemur.
ad lucẽ. de morte ad uitam. de corruptione
ad incorruptionẽ. de exilio ad patriã. de lu¬
ctu ad gaudiũ. de terris ad cȩleste regnum
uocati sumꝰ. Quecu̾̃q gͥ anma sc̃a talib fu¬
erit incitam̃tis occupata: nichil concups¬
cit terrenũ:. nichil transitoriũ: nichil qͦd
ad tempꝰ arridet: nichil qͥd ad p̃sens delectat
ꝙ uę risum luctũ deputat: & gaudiũ in me¬
rorem cõmiitat. Cui mundꝰ carcer: cȩlum
uͦ habitatio est. Cui exultatio in p̾sentibus
nulla ẽ: qͥa in illo tantũ gaudere appetit qͥ
supra om̃s est. Unde in sc̃o cantico du dice-¬
ret głosa uirgo. magnificat anima mea do-¬
minũ. & exultauit sp̃c m̃s: signant̾ addi-

Expanded text:
posset aestimare, ut portaretur manibus feminae is portator orbis? panis angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, vita omnium moreretur? Magnificet ergo in his anima Mariae Dominum; magnificet et nostra. Admiremur, gratulemur, ad lucem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de exsilio ad patriam, de luctu ad gaudium, de terris ad coeleste regnultatio. Quaecumque igitur anima sancta talibus fuerit incitamentis occupata, nihil concupiscit terrenum, nihil transitorium, nihil quod ad tempus arridet, nihil quod ad praesens delectat: quae risum luctum computat, et gaudium in moerorem commutat; cui mundus carcer, coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus nulla est, quia in illo tantum gaudere appetit, qui super omnes est. Unde in sancto Cantico, cum diceret Virgo gloriosa, Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus; sign
Abbreviated transcription (Latin):
te gratuita. xp̃i sanguine sit redempta: &
dicat. Magnificat anima mea dñm̃. Sic
enim dilexit ds̃ mundu. ait ȩuangłium:
ut filium suũ unigenitũ daret. Hinc et
fectꝰ: o inestinabilis ardoe caritatis. Q uis
ante tantȩ pietatis diuitias ñ obstupescat.
Quis ante tam inesfabilem pietatẽ ñ contremiᷤᷤ¬
cat. Quis umqua posset sperare: ut ex dõ
ante tempora natꝰ. nasceret᷑ ꝓ hominibꝰ in
tempore ex femina homo factꝰ Ande scͥptũ
est. Cum uenit plenitudo temporis. misit
d̾̃s filiũ suũ factũ ex muliere. factũ sub le¬

Expanded text:
sanguine redempta, et dicat, Magnificat anima mea Dominum. Sic enim dilexit Deus mundum, ait Evangelium, ut Filium suum unigenitum daret . Hinc etfectus! o inaestimabilis ardor charitatis! Quis ante tantae pietatis divitias non obstupescat? quis ante tam ineffabilem charitatem non contremiscat? Quis unquam posset sperare, ut ex Deo ante tempora natus nasceretur pro hominibus in tempore ex femina homo factus? unde scriptum est, Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factu
Abbreviated transcription (Latin):
dicere conam᷑. Neum enũ que om̃is creatura
ñ capit: ipsa iminacłato utero clausũ gestauit.
Hȩc enĩ est. quȩ sola mat̾ meruit & sponsa uoca¬
ri. Hȩc pͥmȩ matris dampna resoluit: hec ho-¬
mini ꝑdito redemptionẽ adduxit. Mat̾ enĩ
generis nr̃i penam intulit mundo: genitrix
d̾i nr̃i salutẽ edidit mundo. Nuctrix peccati
exa: auctrix meriti maria. Eua occidendo of¬
fuit: maria uiuificando ꝓfuit. Illa ꝑcussit:

Expanded text:
dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit mater et sponsa vocari, haec primae matris damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostri poenam intDomini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit;
Abbreviated transcription (Latin):
hẏstoriȩ nec litterȩ docent: mariam gladio
uitam finisse. Hinc & ysidorus incertũ ẽ
inqͥt ꝑ hoc dictum: utrũ gladiũ sp̃c. an gła¬
in sua. id est ioh̾es euangłista: de hoc poste¬
ris aliqͥd retinendũ scͥptis mandauit: Nul-¬
lus enĩ hoc fideliꝰ narrare potuit. si ds̃ illud
manifestari uoluisset: quã ille utiq qͥ hanc
nutriendã suscepit: nec contra morẽ filius
inatr̃e reliqͥt. Restat enĩ ut homo mendaci-¬
t̾ ñ fingat aꝑtum: qͦd ds uoluit manere oc-
cultũ. Uera aũ de er assumptione senten-¬
credamꝰ. His gͥ p̃termissis. loquamur aliquid
in laude sacratissimȩ ac ꝑpetuȩ uirginis ora-¬
riȩ. Sed qͥd nos tantilli: Quid actione pusillis
¶ uid in eiꝰ laudib referamꝰ: cũ digne etiã om¬
niũ nr̃m. si membra uerterent᷑ in linguas. eã
laudare sufficeret nullꝰ. Altior enĩ cęlo est de
qua loquimur: abysso ꝓfundior cui laudes

Expanded text:
historia, nec littera docet Mariam gladio historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an glain suam, id est Joannes evangelista, de hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandarit. Nullus enim hoc fidelius mandare potuit, si illud Deus manifestare voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum quod Deus manere voluit occultum. Vera autem de ejus Assumptione sentenr. His igitur praetermissis, loquamur aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referemus, cum etsi omnium nostrum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ hȩc eadem ȩccłia. Et qͥdem sunt ñnulla
sine auctoris nomine de eiꝰ assumptione
conscͥpta: quȩ ut diximꝰ ita cauent᷑. ut ad
confirmandã rei ueritatẽ legi minime per-¬
mittant᷑. Hinc sane pulsant᷑ ñnulli. quia
nͨ corpꝰ euis in terra inuenit᷑:. nec assumptio eiꝰ
cũ carne ut in apocrifa legit᷑. in catholica
hẏstoria reppitur. Quib dicendu ẽ. quia si
moysi corpꝰ ab homine ñ inuenit᷑ in terra.
cũ qͦ locutꝰ est ds̃ facie ad faciem: illiꝰ quȩ¬
ẽ. de corporis eiꝰ noticia sollicitũ quẽpiam
eẽ: quã ñ dubitet suꝑ angłos eleuatã cum
xp̃o regnare. Sufficere debet tantũ noticiȩ
humanȩ hanc uere fateri reginã celoꝵ: ꝓ eo
apud latinos aliqͥs tractatoꝵ: de eiꝰ morte qͥp-¬
piam aꝑte dixisse. Nam cũ ilłu ȩuangłicũ
tuam ipsiꝰ animã ꝑtransibit gladiꝰ. beatȩ
recordationis tractaret ambrosiꝰ: ait. Nec

Expanded text:
citur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla citur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaeest de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super Angelos eleChristo regnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, papud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis fr̃s km̃i. dies omniũ scõꝵ sol¬
lempnitates p̾cellens. Adest inꝗͣ
tatione laudes intonet uniu̾sa t̾ra. tantȩ uͥginiᷤᷤ
illustrata excessu. qͥa & indignũ ualde ẽ ut illiꝰ re¬
cordationiᷤ sollepnitaᷤ sit apd̾ nos sine maximo ho¬
posterũ iudicandũ ẽ. ut cũ scoꝵ celebremꝰ uictorraᷤᷤ
mr̃im: &e illiꝰ solłepnitatẽ illiᷤ ñ p̃feramꝰ. ꝗͦ huic mun¬
do edidit pͥncipẽ mr̃m. In hac siqͥdem die. cõpe¬
isti manũ dexterã meã: ce in uoluntate tua dedu¬
xisti me ae cũ gła suscepisti me. Hodie inꝗͣ & ipsa
a sponso filio & dño congrue audit. lam hiemᷤ
transiit. ymber abiit & recessit. Surge proxi¬
ma mea: sponsa mea: columba mea: et
pit ȩccłia. hodierna die ad cȩlos assumpta
eẽ tradit᷑ uirgo maria. Sed qͦ ordine hinc
assumpta ad suꝑna transierit regna: nulla
catholica narrat hẏstoria. Non solum aũ
respuere apocrifa: ueru̾etiam ignorare di-¬

Expanded text:
rabilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. Adest, inquone laudes intonet universa terra tantae Virginis illustrata excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo hodum est, ut cum sanctorum celebremus victorias martyrum, illius solemnitatem illis non praeferamus quae huic mundo edidit Principem martyrum. In hac siquidem die compeisti manum dexteram meam; et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa a sponso filio et Domino congrue audivit: Jam hiems transiit, imber abiit et recessit; surge, proxima mea, sponsa mea, columba mea, et pit Ecclesia, hodierna die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare di
Abbreviated transcription (Latin):
nis concrepet uirgo maria. Audiamꝰ inquam:
scõ repleta. plenitudine diuinitatis asflata.
ad domũ eluabeth uenisset cognatȩ: post ex-¬
ultationẽ ioħis in utero mat̾ͥs. post ammiratio-¬
nẽ elrabet de aduentu eiusde dñi matͥs: hoc
dño decantauit canticũ laudis. Magnificat
anima mea dñm: & exultauit sp̃c meus indo
salutari meo. Primo gͥ hoc in loco. querendĩt
ẽ: quid sit magnificare dñm. Neq enĩ magnꝰ
fit a creatura creator. S sciendu nob̾ est duob
modis dici magnificare: id est aut magnũ fa-¬
cere. aut magnũ adorare. magnũ ammirari.
Magnificat᷑ enim ds̃ a nob̾: cũ magnificari dig-¬
nat᷑ in nob̃̾. Sed numqͥd sic in nob̾ sicut in bea-¬
ta maria: unde carnẽ assumpsit ꝓ nob̾: Que
inqͥt ad eam angłs. grã plena dñs tecũ: bene-¬
dicta tu int̾ mulieres. Sp̃c sc̃s suꝑueniet in te: &

Expanded text:
nis concrepet Virgo Maria. Audiamus, inquamnis concrepet Virgo Maria. Audiamus, inquamsancto repleta, plenitudine divinitatis afflata, ad domum Elisabeth venisset cognatae, post exsultationem Joannis in utero matris, post admirationem Elisabeth de adventu ejusdem Domini Matris, hoc Domino decantavit canticum laudis: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . Primo igitur hoc in loco quaerendum est, quid sit magnificare Dominum: neque enim magnus fit a creatura Creator. Sed sciendum nobis est, duobus modis dici magnificare; id est, aut magnum facere, aut magnum adorare magnumque admirari. Magnificatur enim Deus a nobis, cum magnificari dignatur a nobis. Sed numquid sic in nobis, sicut in Maria unde carnem assumpsit pro nobis? Ave, inquit ad eam angelus, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu inter mulieres.
Abbreviated transcription (Latin):
post multas assumptȩ carnis iniurias. &¬
ad ultimũ uerb̾atus flagris. potatꝰ felle. affixꝰ
patibulo: ut te ueram matr̃e ostenderet. ue-¬
rũ se hominẽ patiendo monst᷑uit. Sed qͥd di-¬
cam pauꝑ ingenio: cũ de te qͥcqͥd dixero. minoe
ẽ laus. qua dignitas tua meret᷑: Si cȩłu uocẽ:
altior es. Si matr̃e gentium dicam: p̃cedis. Si
formã dĩ appellem: digna existis. Si dominã¬
de te digne. qͥdue referam: cũ ñ sufficiat. lin-¬
gua carnis. tuas enarrare uirtutes: Has inte¬
rim laudes sileat lingua carnis. qͣs semꝑ ar-¬
dent̾ intꝰ ꝓfert animꝰ. Nunc nr̃as peto ut au-¬
res: doctrinarũ tuarũ demulceas organis.
Plaudant nunc tẏmpanis sc̃ȩ manꝰ: & int̾ ue-¬
loces articulos armonia puerꝑe concrepet.
Concinant letantes chori: & alt̾nantib modu-
lis dulcisona carmina misceant᷑. Audiamꝰ¬
diamus quẽadmodu tympanistria nr̃a doctri-¬

Expanded text:
post multas assumptae carnis injurias, post multas assumptae carnis injurias, ad ultimum verberatus flagris, potatus felle, affixus patibulo, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo monstravit. Sed quid dicam pauper ingenio; cum de te quidquid dixero, minor laus est, quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, altior es. Si matrem Gentium dicam, praecedis. Si formam Dei appellem, digna existis. Si dominadigne dicam, quid referam; cum non sufficiat lingua carnis tuas enarrare virtutes? Has interim laudes sileat lingua carnis, quas semper ardenter intus profert animus. Nunc nostras peto ut aures doctrinarum tuarum demulceas organis. Plaudant nunc tympanis sanctae manus, et inter veloces articulos harmonia puerperae concrepet. Concinant llis dulcisona carmina misceantur. Audidiamus quemadmodum tympanistria nostra doctri
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ sp̃c sc̃s: ¶uȩ tam speciosa: ut eã sibi
d̾s eligeret sponsam: Quȩ tam casta: ut ẽẽ pos¬
set uirgo post partũ: Hȩc ẽ dĩ tempłu: fons
ille signatus: & porta in domo dm̃i clausa. Ad
coitu: fecunda partu uirgo: lactans panẽ an¬
głoꝵ. & hominũ cibũ nutriens. Merito itaq
beata singłari a nob̃ p̃conio extollit᷑: quȩ sin¬
tantũ sead cȩli fastigia subleuauit: ut uerbũ
in pͥncipio apud dm de suꝑna cęli arce susci-
Ogenitrix głosa: o sublimis puerꝑa: cuiꝰ uisceri¬
b auctor celi terreq cõmittit᷑. O felicia oscła
lactentis labris imp̾ssa: cũ int̾ crebra indicia
reptantis infantiȩ. utpote uerꝰ ex te filiꝰ tibi
matri alliideret: cũ uenꝰ ex parte dñs ds̃ uni-¬
genitus imꝑaret. Nam auctorẽ tuũ ipsa
concipiens edidist in tempore pauꝑem: ꝗͦ
habebas ante tempora conditorẽ. O felix
puerpium: letabile angłis: optabile scĩs : ne¬
cessariũ ꝑditis: congruum ꝓfligatis. Qui

Expanded text:
tus sanctus? quae tam speciosa, ut eam sibi Deus eligeret sponsam? quae tam casta, ut esse posset virgo post partum? Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa. Ad coitu, fecunda partu, virgo lactans, Angelorum et hominum cibum nutriens. Merito itaque beata singulari a nobis praeconio extollitur, quae sintantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna coeli arce suscipeO genitrix gloriosa! O sublimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! O felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebra indicia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi matri alluderet; cum verus ex Patre Deus Dei unigenitus imperaret! Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti in tempore puberem, quem habebas ante tempora conditorem. O felix puerperium, laetabile Angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m qͦd sp̃c inspirauit. xp̃i. ostensa sunt ex
parte. quȩ talit̾ ornata suil licere. Siquis
aũ refragari his elegerit: cũ dicere ñ uult
uelle: ac ꝑ hoc ñ posse. Et si ueracit̾ consili¬
um dĩ de his se nosse manifestauerit. in-¬
cipiam ei credere. de quib alit̾ ñ p̾sũpsi
sentire: miraborq illũ altitudinẽ diuini¬
consilii inuestigasse: quã me cũ apło dig¬
na reuerentia uideor ammirari debere di¬

Expanded text:
s Christi inspiravit. Ostensa sunt ex parte, quae taliter me hortata sunt dicere. Si quis autem refragari his elegerit, cum dicere non velivelle, ac per hoc non esse. Et si se veraciter consilium Dei de his nosse manifestaverit, incipiam ei credere, de quibus aliter non praesumpsi sentire: miraborque illum altitudinem consilii divini investigasse, quam me cum Apostolo digna reverentia videor deber
Abbreviated transcription (Latin):
debere corruptionis erumpn̾a. qu̾a nulla se-¬
cuta est tantũ filium pariendo. integritatis
corruptio: ut sit semꝑ incorrupta. qu̾ã tan-¬
ta ꝑfudit gr̃a: sit integritas uiuens. quȩ
omnnũ integrã. ꝑfectamq genuit uitã: sit
cũ illo quẽ in suo gessit uirginali utero: sit
apud illum illa quȩ genuit. fouit. & aluit il¬
lum. Martia dĩ genitrix. di nutrix. dĩ mini¬
ł audeo

Expanded text:
debere corruptionis aerumnam, quam nulla secuta est tantum filium pariendo integritatis corruptio: ut sit semper incorrupta, quam tanta perfudit gratia; sit integriter vivens quae omnium integram perfectamque genuit vitam; sit cum illo quem in suo gessit utero, sit apud illum illa quae genuit, fovit et aluit illum Maria Dei genitrix, Dei nutrix, Dei minin audeo
Abbreviated transcription (Latin):
uermis & pulueris: quȩ suũ & omniũ genuit
saluatorẽ. In cuiꝰ si potestate ẽ. scõꝵ de capite
capillũ ñ ꝑtre: ẽ & illam anima & corpore
integram posse seruare. De cuiꝰ potestate simil¬
lus dubitat eccłiasticoꝵ. qͥn possit matr̃e sine
corruptione in ꝑpetuũ seruare: cur dubitan¬
dum ẽ uoluisse. qͦd attinet ad tant̃a benigni-¬
tatis gr̾am. Si elegit diuina uoluntas sola
corpora pueroꝵ seruare illesa. uerũetiam ipsa
uestim̃ta manere nusta: cur abnuet in ma-
tre cȩti pret̾ naturalẽ usum uoluit seruare¬
incorruptũ sola miscdia: mariam incorrup-¬
tam p̾ter naturã ñ seruabit gr̃a: Seruatꝰ ẽ
danihel oblatꝰ intemꝑatissimȩ fami leonũ: ñ
seruanda ẽ maria tantis donata meritis dig-¬
nitatũ: Hȩc cũcta quȩ diximꝰ. qͥa natura serua-¬
ta ñ cognoscimꝰ: in mariȩ integritate. plus po-¬
tuisse grãm. quã naturã non dubitamꝰ. Niui-¬
nitatis enĩ sunt oꝑa quȩ dicimꝰ. & ido possibi¬

Expanded text:
vermis et pulveris, quae suum et omnium genuit Salvatorem: in cujus si potestate est, sanctorum de capite capillum non perire, est et illam anima et corpore integram posse servare. De cujus potestate si nullus dubitet ecclesiasticorum, quin possit matrem sine corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benignitatis gratiam? Si elegit divina voluntas sola corpora puerorum servare illaesa, verum etiam ipsa vestimenta servare inusta; cur abnuat in matrtre ceti praeter naturalem usum voluit incorruptum sola misericordia . Mariam incorruptam praeter naturam non servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum , non servanda est Maria tantis donata meritis dignitatum? Haec cuncta quae diximus, quia naturam servantia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuisse gratiam quam naturam non dubitamus. Divinitatis enim opera sunt quae dicimus; et ideo possibi
Abbreviated transcription (Latin):
potestate. tanqũa de di uera uirtute. defitiente
in nuptiis uino. dixerit. qͥa uinũ ñ habent:
sciens plane hoc ilłu potuisse. qͦd eũ mox conti¬
git diuino miracło complesse. Ecce gͥ maria fide
& oꝑe.xp̃i ministratrix. & deuotausq ad eiꝰ mor¬
tẽ secutrix ñ plus gressu. quã imitationis
ut credendu est effectu: si ibi ñ fuerit uͥ xp̃c
numqͥd ȩquali gr̃a: & si ȩquali gr̃a: uͥ equa
dei censura. qͥ unicuiq reddit scd̾m merita¬

Expanded text:
potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fide et opere Christi ministratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Chnumquid aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, qui unicuique reddit secundum sua merita
Abbreviated transcription (Latin):
Maiia gͥ ministra xp̃i. specialiũ oꝑum quali-¬
tatib sicut deuotissima extitit: ita absq du-¬
bio fide religionis. & uerȩ credulitatis carita-¬
te secutrix fuit. Non eñ potuit eiꝰ diuinitatiᷤᷤ nͥ
eẽ credula: quȩ se nouerat hunc ñ uirili se¬
mine scdm ordinẽ naturȩ. s diumo spirami-¬
ne nuntiante archangło concepisse: uideis
semꝑ famulantiũ angłoꝵ  ad ẽẽ frequentiã:
ut concepto & nato. quando uidelicet cũ an-¬
tiũ & dicentiũ. głã in excelsis dõ. & in terra
pax hominib bonȩ uoluntatis: & in egypto
fugituro. atq inde iterũ redituro. Quib liqͥ¬
do cognoscere potuit: qͥa talia obseqͥa. ñ nͥ d̾m
decuerant. Unde & stellȩ annuntiatio. & ma-¬
goꝵ de longissimis partib insꝑata adductio.
litus ceti̾s. & huic specialis occursꝰ. Que om̃ia
ꝓcul dubio conseruans. hisq cunctis auctius
ad fidẽ roborata pio corde conferebat: in tan-¬
tum ut om̃ino ñ nutabunda. s certa de filii

Expanded text:
Maria ergo ministratrix Christi specialium operum qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando tium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque inde iterum redituro: quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, litus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia profecto Maria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mͥ ministrat me sequat᷑: & uͥ sum ego. il-¬
lic & minist̾ m̃s erit. Si hȩc enĩ est generalis
mariȩ. Mariam namq oꝑis exhibitione.
& fidĩ rigidissima ueritate. ministrã xp̃i
fuisse: omis qͥ sanũ sapit intelligit. Absq
dubio enĩ oꝑe ministratrix ertitit. xp̃i. quȩ
hunc utero gessit. partuq ꝓfusum aluit &
fouit: atq ut euangłm ait. in p̃sepe reclina-
uit. & a facie herodis fugiens in egyptũ ab-¬
scondit. & omnẽ infantiã esꝰ. pio matͥs affec-¬
tu ẽ ꝓsecuta: ita ut usq ad cruc̃e qua filiũ
dubitant̾ ñ recessit consectatu: ñ sołu gressi-¬

Expanded text:
Qui mihi ministrat, me sequatur: et ubi sum ego, illic et minister meus erit . Si enim haec est generalis Mariae? Mariam namque operis exhibitione et fidei rigidissima veritate ministram Christi fuisse, omnis qui sanum sapit intelligit. Absque dubio enim opere ministratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum aluit et fovit, atque, ut Evangelium ait, in praesepio reclinavit , et a facie Herodis fugiens in Aegyptum abscondit , et omnem infantiam ejus matris affectu prosecuta est; ita ut usque adubitanter non recesserit consectatu, non solum gressib
Abbreviated transcription (Latin):
& in głosis conspectib eiꝰ semꝑ uidere sicieis.
& semꝑ conspitiens. du inestimabilit̾ pascit᷑.
excellentiori quacũq specialiq p̾rogatiuia a
filio honorat᷑: possidens in xp̃o corpꝰ suũ qͦd ge-¬
ꝑ qͦd genuit: Si ñ obuiauerit necdu ꝑspecta
auctoritas: uere credo & ꝑ qͦd genuit: qͥa tan-¬
ta sc̃ificatio dignior ẽ cȩlo qͣm terra.T hronũ
ibi eẽ. uͥ ẽ ipse. Tam p̃tiosum thesaurũ: digniꝰ
ẽ cȩlos seruare quã terrã. Tantã integritatẽ:
merito incorruptibilitas. ñ putredinis ulla
resolutio sequit᷑ Illud gͦ sacratissimũ corpꝰ¬

Expanded text:
et gloriosis conspectibus ejus; semper videre sitiens, et semper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod geper quod genuit? Si non obviaverit necdum perspecta auctoritas, vere credo, et per quod genuit; quia tanta sanctificatio dignior coelo est quam terra. Thronum ibi esse ubi ipse est. Tam pretiosum enim thesaurum dignius est coelum servare quam terra; tantam integritatem merito incorruptibilitas, non putredinis ulla resolutio sequitur. Illud ergo sacratissimum corp
Abbreviated transcription (Latin):
futuri de uermib pulueris. De qͦ si nichil al-¬
tiꝰ sentirẽ quã de ꝓpͥo: nichil dicerẽ nͥ quẽad-¬
modi de ꝓpͥo. Quod absq ulla ambiguitatẽ
soluendũ in morte. post mortẽ ẽ futurũ pu¬
tredo: post putredinẽ uermis: post uermẽ
ut dignũ ẽ abiectissimꝰ puluis. Qd de mraria
credendũ ñ uidet᷑ consentibile: qͥa talem esti-¬
mationẽ ꝓculpellit incomparabilis grẽ mu-¬

Expanded text:
rmibus pulveris. De quo si nihil altius sentirem quam de proprio, nihil dicerem nisi quemadmodum de proprio. Quod absque ulla ambiguitate solvendum in mortem, post mortem est futurum putredo, post putredinem vermis, post vermem, ut dignum est, abjectissimus pulvis. Quod de Maria credendum non videtur consentibile: quia aestimationem procul propellit incomparabilis gr
Abbreviated transcription (Latin):
sum totam ciuitatẽ istam ab incendio lib̾a¬
uit. Mirantib om̃ib nob̾ uirtutẽ qu̾a uidi¬
mꝰ de igne ꝓstrato: fr̃ ille hanc uisionẽ nar-¬
rauit. P ost hȩc autem uir sanctus relictis
gatis. iamq fidꝰ & securꝰ de thesauro in celo re-
Et int̾ bestias & feras siluȩ. paruulis mansiũ-¬
cłis paratis: cotidiana meditatione laudes
calciam̃ta a pedibꝰ detͣhens. atq det̾gens capita
sis uestib. cilicio ex ornabat. In his gͣ & cx̧t̾i̾s¬

Expanded text:
sum totam civitatem istam ab incendio liberasum totam civitatem istam ab incendio liberavit'. Mirantibus nobis omnibus virtutem quam vidimus de igne prostrato, frater ille hanc visionem narravit. 21. Post haec autem beatus, relictis gatis, iamque fidus et securus de thesauro in caelo recoet inter bestias et feras silvae, parvulis mansiunculis patratis, cotidiana meditacione laudes calciamenta a pedibus detraens adque detergens, capitasis vestibus, cilicio exornabat. In his i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓforib equi nr̃i: ne qͦd absit te in hac ur-¬
deamꝰ hoc impiũ qͦd grassatur incendiũ:
& ponite me uicinũ illi. Et su ta uult ds
ut ardeam: ecce in manu eiꝰ sum. Func
nos tenentes scãs manꝰ illiꝰ: ad larem ꝑue-¬
mimꝰ. Et mox iubente illo in orationẽ ꝓ¬
strati: capitulo dicto surgimꝰ om̃s. T̃um
ille eleuans manũ: contra ingentes fłamas
uexilłu crucis obiecit. Mox mirũ in mo-¬
dũ tanquã cęlitꝰ ꝑcussus: nil alibi nocens.
infra parietes in semetipsum retorsꝰ ignis
interiit. Nosq iam deinceps secure de ꝑi-¬
culo subacto grãs agentes dõ: dictis matu-¬
tinis. ad lectulos nrõs remeauimꝰ. Ilico cu-¬
idam e fr̃ib talis apparuit uisio. Intuenᷤ¬
in cȩlũ uidit tanquã flaminã ignis. signa-¬
cułu crucis depictũ: & statim de cȩlo ex ob-¬
liquo crucis uox facta ẽ dicens. Cermꝰ hoc
inqͥt signũ Hac nocte arnulsus ep̃c. ꝑip-¬

Expanded text:
pro foribus ęqui nostri, ne, quod absit, te in hac urpro foribus ęqui nostri, ne, quod absit, te in hac urdeamus hoc impium quod crassatur incendium, et ponete me vicinum illius, et, si ita vult Deus, ut ardeam, hecce! in manu eius sum.' Tunc nos tenentes sanctas manus illius, ad larem pervenimus, et mox, iubente illo, in oracione prostratus, capitulo dicto, surgimus omnis. Tum ille elevans manum contra ingentes flammas, vexillum crucis iniecit. Mox miro in modo tamquam caelitus percussus, nil alibi nocens, infra parietes totus retortus ignis interiet. Nosqui iam deinceps secure de periculo subacto, gratias agentes Deo, dictis matutinis, ad lectulos nostros remeavimus. Ilico cuidam e fratribus talis apparuit visio. Intuens caelum, vidit tamquam flamma ignis signaculum crucis depictum, et statim de caelo ex oblico crucis vox facta est, dicens: 'Cernis hoc', inquid, 'signum? Hac nocte Arnulfus episcopus per ip
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃. & uiuet anmna uĩa. Et his dictis.
statim adorationũ ꝑgit certamina. Post
hȩc aũ paucis temporib actis. uiro iusto
ugi intentione ad d̾m pulsante: sc̃s Goe-¬
ricus cognom̃to albo huic successor eligit᷑.
audito iuir egregiꝰ romaricꝰ a partib uosa-¬
gi. egressus ad beatũ ꝑgit arnulfum: atq
ex conuenientia utriꝰq infra uasta heremi
aptũ eidem p̾parat locũ. S mox in eadem
die supͣuentura qua uenit nocte qͥd mira-¬
cłi ꝑhunc almificũ pontific̾e infra urb̃e
gestum sit: filere ñ debeo. Casii gͦ contigit
ut promptuariũ regis ignis uorans uexa-¬
ret: atq eructans excelsissima flamina do-¬
mos circũquaq & affines minacit̾ lambe-¬
ret. Repente exurgens omĩs ciuitas uideis
sui exitium: in eiulatũ atq clamore conu̾-¬
sa ẽ. Quo audito. nos ueloc gressu ad do¬
sic̾ illiꝰ iugit̾ mos erat psalmodie melos ꝑ-¬
sonantẽ. Statim app̃hensa manu illiꝰ: ait
romaricꝰ. E gredere dñe. ecce inqͥt assunt

Expanded text:
m vivet anima vestra'. Et his dictis, statim ad oracionum pergit certamina. 19. Post haec autem paucis temporibus actis, viro iusto iugi intencione pulsante, sanctus Goericus cognomento Abbo huius successor eligitur.audito, vir egregius Romaricus a partibus Vosago egressus, ad beatum pergit Arnulfum adque ex convenencia utriusque infra vasta heremi aptum eidem praeparat locum. 20. Sed mox in eadem die supraventura quo venerat nocte quit miraculi per hunc almificum pontificem infra urbem gestum fuerit, silere non debeo. Casus contigit, ut prumtuarium regis ignis vorans vexaret, adque eructuans excelsissima flamma domus circumquaque adfinis menaciter lambiret. Repente exurgens omnis civitas, videntes sui exicium, in eiulato adque clamore conversa est. Quo audito, nos veloci gressu ad dosicut illius iugiter mos erat, psalmodiae mellus personantem. Statim adprehensa manu illius, ait Romaricus: 'Egredere, domne, hecce', inquid, 'adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
uis gła resurrectionis fuerit magnificata. &
potenti suꝑ om̃s cȩlos ascensione głificata:
eadem tam̃ carnis mansit & manet natura.
quȩ suscepta ẽ de maria. Ipse enĩ ẽ qͥ concep¬
tꝰ & genitꝰ. atq a moritus resuscitatu ẽ ꝑ glo¬
riam patͥs. Sic ꝓfecto ipse testat᷑ post resur¬
rectionem: quando apłis apparuit dicens.
Uidete manꝰ meas & pedes meos: qͥa ego ipse
sum. Qͥd enim est ego ipse sum. nͥ qͥa alter
ñ sum. quã tunc eram. quando passus sume
Hoc siqͥdem cognoscere potestis: qͥ in manib
& pedib clauoꝵ uulnera recognoscitis. Ipse
carne suscepit. suꝑ astra transuexit: honorais
omnẽ humanã naturã. & maxime mat̾nam.
Sigͥ natura ẽ matris filius. conueniens ẽ ut
sit & filii mat̾: ñ quantũ ꝑtinet ad ȩquam
amministrationẽ. s quantũ ꝑtinet ad ean¬
dem recipcam substantiã: ut homo de homi¬
ne. caro de carne: mat̾ a filio. filiꝰ a matre:
ñ ad unitatẽ ꝑsonȩ. s ad unitatẽ corpora¬

Expanded text:
vis gloria resurrectionis fuerit magnificata, et potenti super omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis mansit et manet natura, quae suscepta est de Maria. Ipse enim est qui conceptus, et genitus, atque a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post resurrectionem, quando Apostolis dicit, Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum . Quid enim est, ipse ego sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnet sit et filii mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad unitatem personae, sed ad unitatem corpora
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa posse: qͥ de seipso ait. Data ẽ mͥ om̃is pote¬
stas: in cȩlo & in terra. Si gͥ uoluit integram¬
matre uirginitatis seruare pudore: cur ñ uelit
incorruptam a putredinis seruare fetore. i¬
cat qui cognouit sensum dñi: & qͥ consiliariuᷤ
eiꝰ fuit. Numqͥd ñ ꝑtinet ad benignitatẽ dñi.
matͥs seruare honorẽ: qͥ legem soluere ñ uenerat
s adimplere. Lex enim sicut honorẽ matris
p̃cipit: ita in honorationẽ dampnat. Qui enĩ
in hac uita p̃ cȩteris illam gr̃a sui conceptꝰ ho-¬
norau it: pium ẽ credere. singulari saluati-¬
one etiam & in morte speciali gr̃a honorasse.
Potuit enĩ eã a putredine & puluere alienã facere:
qͥ ex ea nascens uirgiẽ poterat relinquere. Pu-¬
tredo namq & uermis: humanȩ ẽ obꝓbriũ
conditionis. ¶quo obpbrio cũ iħ̾c sit alienꝰ.
natura mariȩ excipit᷑: quã iħc ab ea suscepisse

Expanded text:
omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis poteomnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . CAPUmatrem virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m suscepit: & uirginitatis integritate ma¬
nente. uirgo ꝑmansit. Quẽ sine peccati col-¬
luuione & sine uirilis ammixtionis detrim̃-¬
to suscepit: sine dolore genuit. & sine integrita¬
tis uiolatione: qͥa pudore uirginitatis in te¬
gra ꝑmansit. Hoc enim potuit efficere de-
matre: qͥa sic elegit ds̃ nasci de homine. Ma-¬
ria gͦ & si cõmunicat erumpnis euȩ: non cõ¬
municat pariendo cũ dolore. Promeruit enĩ
hocsingłari eiꝰ sanctitas & singłaris gr̃a: qͥa sus-¬
ceptione di. singularit̾ estimanda est digna.
Non immerito excipitur a quib dam generali¬
b uera ȩstimatione: quã tanta seruat gr̃a: &
attollit dignitatis p̾rogatiua. Quantũ em̃
dit: quantũ gr̃a: mariȩ monstrat integritas Quȩ
sicut diu̾sa ẽ a natura: ita diu̾sa ẽ & ab usuQe
mortẽ subisse. nec tam̃ uincłis eiꝰ retineri. ꝑ quã
d̾s uoluit nasci. carnisq substantiã cõmuni-¬
care: numqͥd impium erit: Scimꝰ enim iħm

Expanded text:
m suscepit, et virginitatis integritate manente virgo permansit. Quem quia sine peccati colluvione, et sine virilis admixtionis detrimento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim sitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Qmortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
helia̾ postquã rapti sunt uitȩ felicitate cõ¬
mendat: cunctis liquido scientib beatȩ¬
eos uiuere: qͦs dñs hinc in futurũ seruan-¬
dos uoluit rapere. Quid gͦ dicimꝰ de ora-¬
riȩ morte. qͥd de eiꝰ assumptione dicendu
est. unde nichil scͥptura diuina cõmendat:
nͥ querendi ratione. qͥd consentiat uerita¬
tie Fnatq ipsa ueritas auctoritas: sine qua
nec ẽ. nec ualet auctoritas. Memores enim
conditionis humanȩ. mortẽ illam subisse
temporalẽ dicere ñ metuimꝰ: quã certe eiꝰ
filiꝰ qui ds̃ & homo ẽ. lege sortis humanȩ su-¬

Expanded text:
Eliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate comEliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate commendat, cunctis liquido scientibus eos beate vivere, quos Dominus hinc et in futurum servandos voluit rapere. Quid ergo de Mariae morte, quid de ejus assumptione dicendum est, unde divina Scriptura nihil commendat; nisi quaerendum ratione quid consentiat veritati; fiatque ipsa veritas auctoritas, sine qua necesse est nec valeat auctoritas? Memores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dicere non metuimus, quam idem certe ejus Filius, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
est enim ueritas auctoritas: & dum dili-¬
gent̾ discutit᷑: de se gignere qͦd ipsa ẽ cog-¬
noscit᷑. Sepe enĩ discussa ueram conueni-¬
entiam parit. quã manifestis sermonib
abscondit: & sepe aꝑtis sermonib insinuat.
in quib nichil pret̾ qͦd sonuit querendu
nenda ẽ lutera. Quȩdam aũ sic cõmendat.
ut parit̾ litteram & misticũ intellectũ in-¬
struat: ut in transitu maris rubri. & man-¬
na cȩlesti. tab̾naculo dĩ. atq arrha testam̃ti:
tantũ mysticȩ cũ dñs dicit᷑ insufflasse in fa-¬
ciem adam spiraculum uitȩ: qui os ad spi-¬
randum ñ habeat. nec manus ad oꝑan-¬
dum. cũ dicat ꝓpħa. Manꝰ tuȩ dñe fecert̃
me: & plasmauerunt me. Sunt etia quȩ-¬
dam quȩ quamuis cõmemorari ex toto ñ¬
possint: uera tam̃ ratione credunt᷑. Ad qͦd
ipsa conuenientia rei: quẽ admodu dux
& p̾uia credit᷑. Nichil enam de melchise
rito cognoscat᷑. Nichil enim de enoch &

Expanded text:
est enim veritatis auctoritas: et dum diliest enim veritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur. Saepe enim discussa veram convenientiam parit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter id quod sonuit quaerendum nenda est littera. Quaedam autem sic commendat, ut pariter litteram et mysticum intellectum insinuet: ut in transitu maris Rubri, et manna coelesti, et tabernaculo Dei, atque arca testamenti, tantum mystice, ut cum Deum dicit insufflasse in faciem Adae spiraculum vitae, qui tamen os ad spirandum non habet, nec manus ad operandum, cum dicat propheta, Manus tuae, Domine, fecerunt me et plasmaverunt me . CAPUT II. Vedam, quae quamvis commemorari ex toto omissa sint, vera tamen ratione creduntur, ad quod ipsa convenientia rei quemadmodum dux et praevia creditur. Nihil enim de Melchisedrita cognoscatur. Nihil de Enoch et
Abbreviated transcription (Latin):
qia ꝓfundissimȩ & sua dignitate
altissimȩ sum responsurus questi¬
oni: lectore meũ obsecro ut ꝓ me
int̾pretet᷑: & si qua a me plenit̾ dicta cogno¬
uerit. bonis dĩ gratus existat. Si aũ mintiᷤ.
nr̃e compatiatur humilitati: qͥa licet minꝰ
ualeamꝰ dicere. uera tam̃ ꝓculdubio uolu¬
mꝰ. De scĩssimo gͥ corpore ꝑpetuȩ uirginis
maniȩ. eiusq sacrȩ animȩ assũptione. qͣntũ
dñs donauerit loqui suscipientes: hoc pri¬
mũ dicimꝰ. qͥa in diuinis scͥpturis. postquã
dñs in cruce matrẽ discipło cõmendauit. ut
castitas castis tueret᷑ obsequiis: nichil reppe
dicens. Hi om̃s erant ꝑseuerantes unaninu¬
t̾ in oratione cũ mulierib & maria matre
na sunt cautiꝰ tractanda existunt: q̃nto spe-¬
tialiꝰ auctoritatis testimoniis ñ possunt
ad liqͥdum roborari. Sed qͥa quȩd̃a. scͥpt᷑a
sacͣueris indagationũ studiis querenda re-¬
liquit: ñ sunt suꝑflua estimanda. du uera
indagatione fuerint patefacta. Lȩcunda

Expanded text:
ia profundissimae et sua dignitate altissimae sum reponsurus quaestioni, lectorem meum obsecro, ut pro me interprecetur, et si qua a me pleniter dicta cognoverit, donis Dei gratus existat: sin autem minus, nostrae compatiatur humilitati; quia licet minus valeamus, vera tamen procul dubio volumus. De sanctissimo igitur corpore perpetuae virginis Mariae, ejusque sacrae animae assumptione quantum Dominus donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut castis castitas tueretur obsequiis, nihil de ea rdicens: Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus, et Maria matre na sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aestimanda, dum vera indagatione fuerint patefacta. Fecunda
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utero. Sed si dicimus. mortis eam uinculis¬
teneri. & resolutam in cõmunẽ putredinẽ uer-¬
miũ ac cinerũ: librandum est si conueniat
tantȩ scĩtati. tantȩq aulȩ dĩ prerogatiuȩ.
Scimꝰ enĩ dictũ pͥmo parenti. Puluis es: & in
puluere ibis. Quod si de morte dicit᷑: genera.¬
lis est sententia. Si de resolutione in puluerẽ:
banc conditionẽ xp̃i caro euasit. de carne oa¬
niȩ sumpta: quȩ corruptionẽ ñ sustinuit.
De hoc enim scriptũ est. ꝑ dauid ꝓpħam dicen¬
tem. ¶m̃ ñ derelinques animã meã ininfer-¬
nũ: nec dabis scm̃ tuũ uidere corruptionẽ.¬

Expanded text:
edicto. Sed si dicimus eam mortis teneri vinculis, et resolutam in communem putredinem, vermem ac cinerem: librandum est, si hoc conveniat tantae sanctitati, tantae aulae Dei praerogativae. Scimus enim dictum primo parenti, Quia pulvis es, et in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum est per David prophetam dicentem, Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
sumpta ẽ: & si mortua ẽ ex infirmitate: reuix-
it ex uirtute dĩ. Sed hoc ille qͥ qͣndo uoluit
mori. qͣndo uoluit. resurgere potuit. Excipi-¬
t᷑ gͦ ab ipsa generali sententia: caro xp̃i de uir-¬
gie sumpta mraria. Quod si mauiȩ ñ congru-¬
it: congruit tam̃ filio qu̾ẽ genuit. Post hec

Expanded text:
sumpta est, etsi mortua est ex infirmitate, revixit ex Dei virtute. Sed hoc ille, qui quando voluit mori, quando voluit resurgere, potuit. Excipitur ergo ab illa generali sententia de virgine sumpta natura. Quod si non Mariae congruit, congruit tamen filio quem genuit. C
Abbreviated transcription (Latin):
cetur ex te scm: uocabit᷑ filiꝰ dĩ. Quȩcũq ta¬
m̃ anma scã. dĩ uerbũ conciꝑe potest credẽ¬
do: parere potest p̾dicando: magnificare aman-¬
do. Unde & dauid ꝓph̃a dicit. Magnificate do-¬
minũ mecũ: & exaltemꝰ nom̃ eiꝰ in inuicẽ.
lite. Hinc iterũ dicit. D nẽ d̾s mĩs magnisi.¬
catꝰ es uehem̃ter. Unde enim magnificetur
inficata ẽ usq ad celos miscd̃ia tua. Sie na-¬

Expanded text:
cabitur Filius Dei . Quaecumque tamen anima sancta Verbum concipere potes credendo, pare praedicando, magnifica amando. Unde et David propheta dicit, Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem : lite. Hinc iterum dicit, Domine Deus meus, magnificatus es vehementer . Unde autem magnificetur nificata est usque ad coelos misericordia tua . 7. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. & quanta securitas exire hinc letum.
exire int̾ pressuras & angustias głosum: clau¬
dere in momĩto ocłos quib homines uide¬
bantur & mundꝰ. aꝑire eos statim ut ds ui-¬
deatur etiam felicit̾ migrandis Quanta ue¬
locitas: terris repente retraheris. ut regnis
celestib reponaris: Hec oportet mente & eo¬
gitatione cõplecti: hȩc die ac nocte meditars.
Si talem ꝑsecutio inuenerit dĩ militẽ. uin¬
martyriũ p̃parata: sine dampno temporiꝰ
merces uidice do redditur. In ꝑsecutione
militia. in pace constantia coronat᷑. ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
nitas et quanta securitas exire hinc laetum, nitas et quanta securitas exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum; claudere in momento oculos, quibus homines videbantur et mundus; aperire eos statim, ut Deus videatur, etiam feliciter migrando! Quanta velocitas! Terris repente retraheris, ut regnis coelestibus reponaris. Haec oportet mente et cogitatione complecti, haec die ac nosi talem persecutio inuenerit Dei militem, uinmartyrium praeparata: sine damno temporis merces Deo iudice redditur: in persecutione militia, in pace conscientia coronat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ueritate pollicente & dicente. Nemo
ẽ qui relinquat domũ. aut agrũ. aut pa¬
rentes. aut fr̃s. aut uxorẽ. aut filios. & ñ¬
recipiat cencies tantũ in isto tempore: in scło
aũ futuro uitã eternam habebit. Quid est
głosius homini. quã sua uendere & xp̃m eme¬
re᷑ offerre dño acceptissimũ munꝰ in corrup¬
tam uirtutẽ mentis. incolumẽ laudẽ deuo¬
tionis: xp̃m comitari cũ uenire cȩꝑit. uindi¬
ctam de inimncis recepturꝰ. lateri eiꝰ assistere.
cũ sederit iudicaturus: coheredẽ. xp̃i fieri.
gitationes quȩ ꝑsecutio potest uincere: quȩ
possunt torm̃ta supare: Dura fortis & sta¬
bilis. religiosis meditationib fundata meis.
& aduersus om̃s rabuli terrores. & minas
mundi animꝰ immobilis ꝑstat: quẽ futu¬
roꝵ fides certa & solida corroborat. Claudũ
talitas sequit᷑. Occiso mundꝰ eripitur: s re¬
stituto paradysus exhibet᷑. Uita temporaliᷤᷤ
extinguit᷑: s eterna reparat᷑. Quanta ẽ dig¬

Expanded text:
ur, pollicente ipso et dicente: Nemo est qui relinquat domum aut agrum, aut parentes aut fratres, aut uxorem aut filios recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem futuro vitam aeternam habebit . Quid est gloriosius homini, quam sua vendere, et Christum emere, offerre Deo acceptissimum munus, incorruptam virtutem mentis, incolumem laudem devotionis; Christum comitari, cum venire coeperit vindictam de inimicis recepturus; lateri ejus assistere, cum sederit judicaturus; cohaeredem Christi fiergitationes quae persecutio potest vincere, quae possunt tormenta superare? Dura, fortis, et stabilis religiosis meditationibus fundata mens, et adversus omnes zabuli terrores et minas mundi animus immobilis perstat, quem futurorum fides certa et solida corroborat. Claudunttalitas sequitur. Occiso mundus eripitur; sed restituto paradisus exhibetur. Vita temporalis exstinguitur; sed aeterna reparatur. Quanta est dig