comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si stant et pulchritudinem custodiant uir¬
ginalem : Cũ autẽ adaetatem uenerit
pubtatis: dicetur deea Numquid obliuis¬
cetur sponsa ornatus sui. aut uirgo fasciae
pectoralis suae: Sequitur. et in aqua
non es lota in salutẽ: Eruenta in fantum
corpora statim ut emittuntur ex utero
lauarisolent. Ita et generatio sp̃italis
lauacro indig& salutari : Nullus enĩ
mundus a sorde nesi unius quidem diei¬
fuerit uita eius : Et in psalmis legimus in
iniquitatib conceptus sum : et in delictis con¬
cepit memater mea: Secunda natiuitas:
soluit primã natiuitatem: Scriptũ ẽ enĩꝰ
Nisiquis renatus fuerit ex aqua et spũ scõ:¬
non potest intrare in regnumdĩ Multaq
sunt lauacra quae ethnici in mrsterus suis
et heretici pollicentur: Quiom̃s lauaNd
sed non lauant in salutẽ : Propterea ad¬
ditum est et in aqua nones lota insalutẽ
Quod quidem non solũ dehereticis. sed de
et desiasticis intellegi potest. qui non ple¬

Expanded text:
sistant, et pulchritudinem custodiant virsistant, et pulchritudinem custodiant virginalem. Cum autem ad aetatem venerit pubertatis, dicetur de ea: Numquid obliviscetur sponsa ornatus sui: aut virgo fasciae pectoralis suae ? Sequitur: Et in aqua non es lota in salutem. Cruenta infantium corpora, statim ut emittuntur ex utero, lavari solent: ita et generatio spiritualis lavacro indiget salutari. Nullus enim mundus a sorde, nec si unius quidem diefuerit vita ejus . Et in Psalmis legimus: In iniquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea . Secunda nativitas solvit primam nativitatem. Scriptum est enim: Nisi quis renatus fuerit ex aqua, et Spnon potest intrare in regnum Dei . » Multaque sunt lavacra, quae ethnici in mysteriis suis, et haeretici pollicentur, qui omnes lavant, sed non lavant in salutem. Propterea additum est: « Et in aqua non es lota in salutem. » Quod quidem non solum de Haereticis, sed de ecclesiasticis intelligi potest: qui non ple
Abbreviated transcription (Latin):
et fortitudo illius in umbilicouentris
Isteenim draco coldberantiquus quiuocatur
diabolus et satanas et decepit orbemterrarũ:
aduersus uiros uirtutẽ habet in lumbis. ad¬
uersus feminas inumbilico. Hoc autẽ signi¬
ficat dehierus alem quod non statim legẽ
acceperit. nec ei pudendae natiuitatis exor¬
taes non alligauer̃ mãmillas tuas: Hanc
habente scriptura scã consuetudinẽ : ut pro
corde. pectusculũ siue pectus et mã millas
nominet ut unicuiq loco congruũ uiderit
Sacerdotes in quib debet eẽ doctrina et
legem requirunt ex oreeorũ: accipiunt pec¬
tusculũ : Iohannes suꝑ pectus recumbit dñi
ut defonte uberrimo hauriat fluenta sapi¬
entiae : Virginis incantico canticorũ duae
mã millae sunt qua si duo hinuli geminica¬
preae qui pascuntur inliliis. donec respi¬
ret dies et moueantur umbre: Mater
diligens statimutnata fuerit infantula
ligat mã millas eius : ut a tenero tumerede¬

Expanded text:
et fortitudo illius in umbilico ventris et fortitudo illius in umbilico ventris . Iste enim draco coluber antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, et decepit orbem terrarum, adversus viros virtutem habet in lumbis, adversus feminas in umbilico. Hoc autem significat de Jerusalem: quod non statim legem acceperit, nec ei pudendae nativitatis exorta es, non alligaverunt mamillas tuas , hanc habente Scriptura sancta, consuetudinem, ut pro corde, pectusculum sive pectus , et mamillas nominet: ut unicuique loco congruum viderit. Sacerdotes in quibus debet esse doctrina, et legem requirunt ex ore eorum, accipiunt pectusculum. Joannes super pectus recumbit Domini, ut de fonte uberrimo hauriret fluenta sapientiae . Virginis in Cantico Canticorum duae mamillae sunt, quasi duo hinnuli gemini capreae, qui pascuntur in liliis, donec respiret dies, et amoveantur umbrae . Mater diligens, 146 statim ut nata fuerit infantula, ligat mamillas ejus, ut a tenero tumore de
Abbreviated transcription (Latin):
oculus ut faceret tibi unũ de his misertus cui:
Sed proiectaes suꝑ faciem terrae in abiec¬
tione animae tuae in diequa nata esSep
tuaginta. Et generatiotua in diequanata
es non ligauerunt mã millas tuas. et in a
pannis non es in uoluta nec pepercit suꝑte
oculustuus ut facerem tibiunũ ex omnib:
istis et pateretur quippiã suꝑte. et pro¬
iecta es suꝑ faciem campi prauitati ani¬
maetuae in diequanata es.: Iuxta ordi¬
nem lectionis de singulis disseramus.:
Quandonata ẽ hierusalem depatreamor¬
raeo et matre cethea et effusa ex utero.
non .ẽ. p̃cisus umbili cũs eius quo fetus alun¬
tur inuentre instar arborũ et uirgultorũ
quae perradices umore t̃rae nutriuntur
occulto: et quomodo uirorũ seminarium
significatur in lũbis. ita genitalia femina¬
rum honesto sermone iuxta consuetudi¬
nem scripturarũ umbilicus uocantur
Testimonio iob qui sub figuradraconis lo¬
quitur dediabolo, uirtus eius in lũbis eius.

Expanded text:
oculus, ut faceret tibi unum de his, misertus tui: oculus, ut faceret tibi unum de his, misertus tui: sed projecta es super faciem terrae, in abjectionem animae tuae, in die qua nata es. LXX: Et generatio tua, in die qua nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et umbilpannis non es involuta: nec pepercit super te oculus tuus, ut facerem tibi unum ex omnibus istis, et pateretur quidpiam super te, et projecta es super faciem campi pravitate animae tuae in die qua nata es. Juxta ordinem lectionis de singulis disseramus. Quando nata est Jerusalem de patre Amorrhaeo et matre Chethaea, et effusa ex utero, non est praecisus umbilicus ejus, quo fetus aluntur in ventre instar arborum et virgultorum, quae per radices humore terrae nutriuntur occulto. Et quomodo virorum seminarium significatur in lumbis: ita genitalia feminarum honesto sermone juxta consuetudinem Scripturarum umbilicus vocantur, testimonio Job, qui sub figura draconis loquitur de diabolo: Virtus ejus in lumbis ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
et domum patristui. et concupiscet rexdeco¬
remtuũ Et ꝓmittitur ei. si post peccatũ
aduer ũ uoluerit patrẽ reuerti: restituã
te sicut fuisti quando nata es : Cuius tanta
nobilitas ut urbis hierusalem. quaede
habrahã isa ac etia cob stirpedescendens
dm̃ habuit patrẽ : et tam̃ quia peccauit
et uerũ reliquit parentẽ meretur audire:
Radixtua et generatiotua de terracha¬
naan: patertuus a morraeus et matertua
cetthea: Sulla hoc audiuit quid nobis fiet
quiuocati exgentiũ sordib: omnẽmaculã
in lauacro saluatoris amisimus si pollueri¬
mus indumentũ xp̃i et non habuerimus
in conuiuio uestemnuptialem : utiq: illud
ut uinctis manib: pedib:q: a &ernis trada¬
mur ardorib: inquib ẽ. fletus oculorum
et stridordentiũ: Et quandonataes:
indieortus tui non ẽ p̃cisus umbilicustuus.
et in aqua non es lota in salutẽ nec sale salita
net in uoluta pannis. non pepercit superte

Expanded text:
et domum patris tui: et concupiscet rex decoet domum patris tui: et concupiscet rex decorem tuum . Et promittitur ei si post peccatum ad verum voluerit patrem reverti: Restituam te sicut fuisti quando nata es. Cujus tanta nobilitas, ut urbis Jerusalem quae de Abraham, Isaac et Jacob stirpe descendens Deum habuit patrem? et tamen quia peccavit, et verum reliquit parentem, meretur audire: Radix tua, et generatio tua de terra Chanaan: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chethaea. Si illa hoc audivit: quid de nobis fiet qui vocati ex gentium sordibus, omnem maculam in lavacro Salvatoris amisimus, si polluerimus indumentum Christi, et non habuerimus in convivio vestem nuptialem? Utique illud, ut vinctis manibus pedibusque, aeternis tradamur ardoribus, in quibus est fletus oculorum et stridor dentium . 145 Et quando nata es, in die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus, et in aqua non es lota in salutem, nec sale salita, nec involuta pannis. Non pepercit super te
Abbreviated transcription (Latin):
Quã quã et stephanus primus martrr
euangelii ad insanientem populũ sit
locutus : dura ceruice et incirtũ cisicor¬
possimus radicem hicru salem et generatio¬
nem eius terrã chanaan. secundũ illud acci¬
pere quod in aegrpto uocatus sit populus
et ibi multo tempore habita uerit: cham
quippe pat̃ chanaan princeps fuit gentis
aegrptiae : tamen iuxta scelerũ similitudi¬
nem radicẽ hierusalem terrã aegrpti dice¬
mus unde et pater illius appellatur amor¬
raeus qui inter p̃tatur AΑ ΛΟΥΜΕNOC
id est multo sermone celebratus. et mater
uelalios mittit in amentiã: Omnis enim
qui facit peccatũ dediabolonatus . ẽ. Vnde
et in toto orbe huius antiqui patris. famosũ
uocabulũ ẽ. et multos uertens in amentiã
Praecipiturq hierus alẽ uł iuxta litteram
ueliuxta sp̃m ut relinquat antiquũ patrẽ
Etdicitur ad eã . Audi filia et uide et incli¬
na aurẽ tuã et obliuiscerepopulũ tuum

Expanded text:
Quamquam et Stephanus primus martyr Quamquam et Stephanus primus martyr Evangelii, ad insanientem populum sit locutus : Dura cervice, et incircumcisi corpossimus radicem Jerusalem, et generationem ejus terram Chanaan, secundum illud accipere quod in Aegypto vocatus sit populus, et ibi multo tempore habitaverit Cham quippe pater Chanaam princeps fuit gentis Aegyptiae, tamen juxta scelerum similitudinem, radicem Jerusalem terram Aegypti esse dicemus: Unde et pater illius appellatur Amorrhaeus, qui interpretatur λαλούμενος, id est, multo sermone celebratus. Et mater vel alios mittit in amentiam. Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo natus est . Unde et in toto orbe hujus antiqui patris famosum vocabulum est, et multos vertens in amentiam. Praecipiturque Jerusalem vel juxta litteram, vel juxta spiritum, ut relinquat antiquum patrem, et dicitur ad eam: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam; et obliviscere populum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
fidecernunt dm̃: Illudq quod pleriq:
decaelesti hierusalem int̃ p̃tandũ putant:
ecdesia non recipit: neomnia quae in p̃senti
ꝓphecia contexunt᷑ ad caelestiũ forcitu¬
dinũ ruinas atq cruciatus. et restitutio¬
nem in pristinum statũ suscipere com¬
pellamur Rad ixtua et generatio
tua de cerrachanaan: pat̃tuus amor¬
raeus et matertua cethea Magna
fides grandis audacia prophetarum.
unũ hominẽ totã urbem ignobilitatis
arguere: Mirabilis danihel quiad
presbiterũ delinquentem et adulterio
iugentem homicidiũ: puerausus ẽ. dice¬
re semenchana an et noniuda : species
decepitte: Magnus et isaias quicla mat
ad principes et ad populũ iudaorum
audite uerbũ dñi principes sod omorũ
aurib: percipite uerba dñi populus go¬
marrae : sed non minor hietechiel qui
ad totã urbem loquitꝰ confidenter . radix
tua et generatio tua de terrachanaan.
patertuus a morraeus et mat̃tua cethea

Expanded text:
fide cernunt Dominum. Illudque quod plerique fide cernunt Dominum. Illudque quod plerique de coelesti Jerusalem interpretatum putant, Ecclesia non recipit ne omnia, quae in praesenti prophetia contexuntur, ad coelestium fortitudinum ruinas atque cruciatus, et restitutionem in pristinum statum suscipere compellamur. « Radix tua et generatio tua de terra Chanaan, et pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea. » Magna fides, grandis audacia prophetarum, unum hominem totam urbem ignobilitatis arguere. Mirabilis Daniel, qui ad presbyterum delinquentem, et adulterio jungentem homicidium, puer ausus est dicere: « Semen Chanaan et non Juda, species decepit te . » Magnus et Isaias qui clamat ad principes et ad populum Judaeorum: « Audite verbum Domini, principes Sodomorum, auribus percipite verba Domini, populus Gomorrhae. » Sed non minor Ezechiel, qui ad totam urbem loquitur confidenter: « Radix tua et generatio tua de terra Chanaan, Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chethaea,
Abbreviated transcription (Latin):
necesse habemus omnẽ ꝓphetiã perpar¬
tes ponere : et his quae proposuerimus
explanationes debitas coaptare: Sub
persona mulieris meretricis quae pri¬
mũ uiri fuerit consortio copulata hieru¬
salem etortus et educatio et pubertas
et nuptiae . et adulteriũ etrepudium. &
rursum reuocatio contexitur . ut eccle¬
mentia uiri atq: iudiciũ et adulterae
atq meretricis scelera cognoscantur
dũ post uniuersa supplicia suscitat ei pac¬
tũ sempiternũ : ut recordetur iniquita¬
tis suae et confundatur. et non sit ei ultra
aperire os preconfusi one sua cũ placa¬
tus fuerit illi in omnib: quaefecerat.
Multũq prodest peccatorib: scire
quid fecerint: Vnde et paenitens lo¬
quitꝰ᷑ quõ iniquitatẽ meã ego cognosco:
et peccatũ meũ contrame ẽ semper¬
quattuor autẽ modis intellegi potest
hierusalem: Vel haet quae babrlonio
et romano igne succensa est: uel caelestis
primitiuorũ uł ecclesia quae int̃ p̃tatꝰ
uisio pacis uel animae singulorũ quae

Expanded text:
necesse habemus omnem prophetiam per partes ponere; et his quae proposuerimus, explanationes debitas coaptare. Sub persona mulieris meretricis quae primum viri fuerit consortio copulata, Jerusalem et ortus, et educatio, et pubertas, et nuptiae, et adulterium, et repudium, et rursum revocatio contexitur; ut et clementia viri atque judicium, et adulterae atque meretricis scelera cognoscantur, dum post universa supplicia suscitat ei pactum sempiternum: ut recordetur iniquitatis suae, et confundatur, et non sit ei ultra aperire os prae confusione sua, cum placatus fuerit illi in omnibus quae fecerat. Multum namque prodest peccatoribus scire quid fecerint. Unde et poenitens loquitur: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum coram Quatuor autem modis intelligi potest Jerusalem, vel haec, quae Babylonio et Romano igne succensa est: vel coelestis primitivorum: vel Ecclesia, quae interpretatur visio pacis: vel animae singulorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ uarietatẽ credentiũ: habent in
magna domo aliquã utilitatẽ : Inqua
non solũ uasa aurea et argentea sunt sed
lignea et fictilia. Alia in honorẽ alia aut̃¬
in contumeliã Et factus ẽ sermo
dñi ad medicens. fili hominis. notas fachie¬
rusalem ab ominationes suas et dices
Et factus ẽ sermodm̃ ad medicens fili
hominis. testificare hierusalem iniquita¬
tes suas et dices ad eam: haec dicit adonai
dñs Inquib breuis erat singularum
prophetiarũ circũ scriptio: tota capi¬
tula posuimus quid nobis uideretur ilico
subicientes: Hic alitẽ quia longus ad
hierus alem sermo dirigitur. testifican¬
tis et docentis eã peccata quae fecerit
et paeneusq: ad ducentorũ uersuũ nume¬
rũ extenditur uaticiniũ usq ad eũ uide¬
licet locũ in quoscriptũ ẽ. cũ placatus

Expanded text:
secundum varietatem credentium, habent in secundum varietatem credentium, habent in magna domo aliquam utilitatem; in qua non solum vasa aurea, et argentea sunt, sed lignea et fictilia; alia in honorem, alia in contumeliam . Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, notas fac JerEt factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, testificare Jerusalem iniquitates suas, et dices ad eam: Haec dicit Adonai Dominus. In quibus brevis erat singularum prophetiarum circumscriptio, tota capitula posuimus, quid nobis videretur illico subjungentes. Hic autem quia longus ad Jerusalem sermo dirigitur testificantis et docentis eam peccata quae fecerit; et pene usque ad ducentorum versuum numerum extenditur vaticinium, usque ad eum videlicet locum in quo scriptum est: Cum placat
Abbreviated transcription (Latin):
neq currentis sed miserentis dĩ Quod
si ad ferentes fructũ purgamur a patre
ut fructus ampliores ad feramur : osten¬
ditur omnẽ nr̃m conatũ adiutoriodĩ ꝑ¬
uenire ad finem et fructũ facere pleni¬
tudinis Qui autẽ palmes fruges non
fecerit: tolletur a patre. Et cũ subla¬
tus fuerit: quid deeo pater faciat scrip¬
tura nondicit : nisi forte separatio axp̃i
corpore : paena perpetua ẽ & interitus.
Q uod in uinea et uit e intelleximus. sũb
alia figura saluator docet in euangelio
Bonũ ẽ sal: Si autẽ salinfatuatũ fue¬
rit : innihil ẽ. utile nisiut foras proiciat᷑
et ab hominib: conculc&ur : Et oculus
quitotũ corpus inluminat si fuerit exce¬
catus : audit adño. Silumen quod inte ẽ.¬
tenebrae sunt. ipse tenebrae quantae : com¬
paratione quippe p̃uaricatoris et eius qui
confessum prius negauerit dm̃: leuior
pena est eorũ quinũ quã dĩ habuere noti¬
tiam Ligna autẽ saltuũ siue siluarum

Expanded text:
neque currentis, sed miserentis Dei . » Quod neque currentis, sed miserentis Dei . » Quod si adferentes fructum, purgamur a patre, ut fructus ampliores adferamus, ostenditur omnem nostrum conatum adjutorio Dei pervenire ad finem, et fructum facere plenitudinis. Qui autem palmes fruges non fecerit, tolletur a patre, et cum sublatus fuerit, quid de eo pater faciat, Scriptura non dicit: Nisi forte separatio de Christi corpore, poena perpetua est et interitus. Quod in vinea et vite intelleximus, sub alia figura Salvator docet in Evangelio: « Bonum est sal. Si autem sal infatuatum fuerit, ad nihil est utile, nisi ut foris projiciatur, et ab hominibus conculcetur . Et oculus qui totum corpus illuminat, si fuerit excaecatus, audit atenebrae fuerint, ipsae tenebrae quantae? paratione quippe praevaricatoris, et ejus qui contessum prius negaverit Deum, levior poena est eorum, qui numquam Dei habuere notitiam. Ligna autem saltuum, sive silvarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim peccatores sicut caeterȩ gen¬
tes sed p̃uaricatores extiterunt
Aliud ẽ enim neglegere quod ignores.
aliud contenere quod colueris : Possu¬
mus uineã et hierusalem iuxta intelle¬
gentiã spĩtalẽ intellegerecredentium
multitudinem: Quae sineglegens fue¬
rit ecculturã pristinae religionis ami¬
serit. nec ad tulerit fruges uirtutum
nec uinũ fecerit quod la&ificat cor
hominis : aeternis tradetur ardorib
et innihilũ reputabitur. Seruus enĩ
quiscit uoluntatẽ domini sui et non fa¬
cit eã : uapulabit multis. Talequid¬
et dñs loquitur in euangelio secundum
iohannem. Ego sũ uitis uera et pater
meus agricola omnis palmes qui man&
in me et non facit fructũ : collit illum
pater. Ec omnis quiad fert fructũ
purgabit eũ ut fruccũ plus adferat
Sinaut̃ saluator uitis ẽ & nos palmites
et dĩpat̃ agricola: quã diudĩ p̃cepta
seruamus semꝑ excolimur etcultura.
nr̃a purgatio est Non ẽ enim uolenis

Expanded text:
Non enim peccatores sicut caeterae genNon enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae si negligens fuerit, et culturam pristinae religionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. Servus enim, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eaet Dominus loquitur in Evangelio secundum Joannem: « Ego sum vitis vera, et pater meus agricola. Omnis palmes, qui manet in me, et non facit fructum, tollet illum Pater: Et omnis, qui adfert fructum, purgabit eum, ut fructum plus adferat . » Si autem Salvator vitis est, et nos palmites, et dicitur pater agricola. Quamdiu Dei praecepta servamus, semper excolimur, et cultura nostra purgatio est. « Non est enim volentis
Abbreviated transcription (Latin):
tumq: nihil prodest. cũ redacta fuerit
in fauillã : ut etiã cũ integra sit absq
frugib:: nullã p̃beat utilitatẽ. Ambi¬
guitas autẽ uerbi hebraici seriẽ qđ
trib litteris scribitur. siñ et nun et
ioth: silegatur sene . duo significat:
Sisane annos.: Vnde factũ ẽ ut pro
duab: sũmitatib: eius quod nos int̃p̃ta¬
tisumus utrãq partem eius. Lxx¬
int̃ p̃tarentur. annuã purgationẽ eius.
Cum aquila dixerit. duonouissima
eius: symmachus et theodotioduas sũ¬
mitates eius Et ẽ ordo Sicut uitis
infructuosa incendio traditur innullã
utilitatẽ : sic et hierusalem immo habita¬
tores eius tradentur ardorib: ut egre¬
diantur deigne. et ignis consumat eos.
Id est sictiã de urbe eua serint: foris hos¬
tiligladio consumentur. Et quireman¬
serint ipso miseriarũ pressipondere :
me eẽ dñm recognoscent cum posuero
si ue obfirma uero faciem meã suꝑ eos
et dedero illos in aeternã solitudinem

Expanded text:
tumque nihil prodest cum redacta fuerit tumque nihil prodest cum redacta fuerit in favillam, ut etiam cum integra sit, absque frugibus nullam praebeat utilitatem. Ambiguitas autem verbi Hebraici SENE   quod tribus litteris scribitur, SIN et NUN et JOD ; si legatur SENE, duo significat; si SANE, annos. Unde factum est, ut pro duabus summitatibus ejus, quod nos interpretati sumus utramque partem ejus; interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
fuisti inconspectu eius. Et mani festius
discimus scriptura dicente : uinea autẽ
dñi sabaoth domus ẽ. isrł.. Haec uinea
quã diuad fert fructus. in omnib lignis
saltuum nihil ea p̃tiosius ẽ Sin autẽ
uuas habere desierit: innullo utilis
erit . nisi ut cũ radice et propaginibus
suis tradatur incendio : Caetera ligna
siluarũ : ut de pomiferis arboribsis
taceam quorũ et scriptura modonul¬
lã facit mentionem cũ pona non habe¬
ant succisa plurimã p̃bent utilitatẽ
et in omnem agriculturã et in usum ar¬
morũ proficiant dũ ad tenuantur ins¬
cuta raduntur in hastilia. cludunt fori¬
hus continent armariis. risco. loculis.
omnẽq domus tribuunt suppellectilẽ:
uitis autẽ si se meluuas ad ferrecessa¬
uerit. intantũ in utilis . ẽ ut ne pax ill us
quidem exea possit fieri de quoali¬
quid pendeat Cumq malleo losex¬
cideris utrãq partẽ eorũ primũ ignis
arripit de in flãma consumit. Tani¬

Expanded text:
fuisti in conspectu ejus . Et manifestius fuisti in conspectu ejus . Et manifestius discimus, Scriptura dicente: Vinea autem Domini sabaoth domus est Israel . Haec vinea quamdiu affert fructus, in omnibus lignis saltuum nihil ea pretiosius est; sin autem uvas habere desierit, in nullo utilis erit: nisi ut cum radice, et propaginibus suis tradatur incendio. Caetera ligna silvarum ut de pomiferis arboribus taceam, quarum et Scriptura modo nullam facit mentionem cum poma non habeant, succisa plurimam praebent utilitatem, et in omnem agriculturam, et in usum armorum proficiunt: dum attenuantur in scuta, raduntur in hastilia, cludunt foribus, continent armariis, risco, loculis; omnemque domus tribuunt supellectilem. Vitis autem si semel uvas afferre cessaverit, intantum inutilis est, ut ne paxillus quidem ex ea possit fieri, de quo aliquid pendeat. Cumque malleolos excideris, utramque partem eorum primum ignis arripit, deinde flamma consumit: tan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ obfirma uero: P̃uaricationẽ quoq
delictũ int̃p̃tati sunt. Uariis autẽ simi¬
litudinib: quas greciparabolas uocant
p̃nuntiatur sub uersio urbis hierus alẽ:
Et quomodo supra in sartagine inqua car¬
nes populi frigebantur et in latere in
quomonimenta et aggeres arietum ac
uinearũ machinȩ pingebantur eiusdẽ
urbis obsessio famesq: descripta est : ut
postea in hoc eodem lecturisumus inhie¬
remia quoq: scriptũ . ẽ : ollã quae a facie
a quilonis accenditur significare urbẽ
hierusalẽ saltusq nageb. et theman. et
darom succisus. hoc ipsũ p̃nuntiat: sic in
p̃senti loco eadem hierusalẽ uineae et uiti
frugi ferȩ conparatur. Dequa in alio
loco scriptũ ẽ. Egote plantaui uineã
frugiferã omnẽ uera: quomodo conuer¬
sa es in amaritudinẽ uitis alienae : et in
isaia plantaui inquit uineã soreth quod
electã et pulchrã sonat: Et in psalmis
legimus : uineã ex aegrpto transtulisti.
eiec istigentes et plantastieã duxitineris

Expanded text:
um obfirmavero. Praevaricationem quoque delictum interpretati sunt. Variis autem similitudinibus, quas Graeci parabolas vocant, praenuntiatur subversio urbis Jerusalem. Et quomodo supra in sartagine, in qua carnes populi frigebantur, et in latere in quo munimenta, et aggeres arietum ac vinearum machinae pingebantur, ejusdem urbis obsessio famesque descripta est, et postea in hoc eodem lecturi sumus: in Jeremia quoque scriptum est , Ollam quae a facie Aquilonis accenditur, significare urbem Jerusalem; saltusque Nageb, et Theman, et Darom, succisus, hoc ipsum praenuntiat: sic in praesenti loco eadem Jerusalem vineae et viti fructiferae comparatur. De qua in alio loco scriptum est: Ego te plantavi vineam frugiferam, omnem veram: quomodo conversa es in amaritudineIsaia: « Plantavi, inquit, vineam Sorrech , » quod electam et pulchram sonat. Et in psalmo legimus: « Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam: Dux itineris
Abbreviated transcription (Latin):
uariis : Variis legis cerimoniis. quarum
occupata studio. idola derelinquenes
Ista sunt uaria uestimenta quib indutus
est ioseph Nec potuer̃ eũ fr̃suendere
nisi prius tunicae uarietate nudassent
Et desponsa dicitur inquadrage simoquar¬
topsalmo: Adstitit regina ad extris
tuis inuestitudeaurato circumdataua
rictate: Hoc ẽ uestimentũ dequo et apłs
loquitur : Induti nouum hominem qui
renouatur in cogitatione iuxta imaginẽ
creatoris : Volumus scire quae sint uaria
uestimenta : idemnos a postolus doceat cre¬
dentib scribens Induiminiergo uisce¬
rib: miseri cordiae bonitatis. humilitatis
mansuetudinis. patientiae. Quid hac
uarietate pulchrius: Dequa et iob loque¬
batur : Quis dedit mulierib texturae
sapientiã aut uarietatis disciplinã : et pon¬
tifex semel in anno propopulo adolebat
incensum. et ingrediens in scã scõrũ uarus
uestib utebatur: Certe sidiuitiae uari¬
etatẽ uestũ et non scitas faceret diuersi¬

Expanded text:
variis, » id est legis eaeremoniis, quarum variis, » id est legis eaeremoniis, quarum occupata studio idola derelinqueres. Ista sunt varia vestimenta quibus indutus est Joseph: nec potuerunt eum fratres vendere, nisi prius eum tunicae varietate nudassent. Et de sponsa dicitur in quadragesimo quarto psalmo: « Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdarietate . Hoc est vestimentum de quo et Apostolus loquitur: Induite novum hominem, qui renovatur in cognitionem juxta imaginem Creatoris . Volumus scire quae sint varia vestimenta? Idem nos Apostolos doceat, Credentibus scribens: Induimini ergo visceribus misericordiae, bonitatis, humilitatis, mansuetudinis, patientiae . Quid hac varietate pulchrius? De qua et Job loquebatur: Quis dedit mulieribus texturae sapientiam, aut varietatis disciplinam ? Et pontifex semel in anno, quando pro populo adolebat ivestibus utebatur. Certe si divitiae varietatem vestium, et non sanctitas faceret, diversi
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit eilauare aqua et mundare sangui¬
ne nisi oleo quoq unxerit. Iuxta quod
sa maritanus quiint̃ p̃tatur custos semi¬
necis uulnera primũ olei in fusione leniuit
deindeuini austeritate compescuit. Dñs
autẽ nr̃t alio unctus ẽ oleo quod non do¬
lorem uulnerũ mitigaret sed laetitiam
tribueret dicente ad eũ spũsco. Prop¬
terea unxit teds̃ ds̃ tuus oleo exultatio¬
nis p̃consortib tuis. Habent et contra¬
riae fortitudines simulati oleblenitatẽ:
dulcia perhereticos pollicentes. quae
uertuntur in amaritudinem . et quaede¬
testatur propheta cõmemorans: oleum
autẽ peccatoris non in pinguet caput
meum: Sin autẽ ab unctione unctus
id ẽ xp̃s appellatur: uidequantum
profecerit hierusalem ut et ipsa uncta
oleo spĩtali xp̃i nomen acceperit: iuxta
quod in psalmis de abrahã legimus.
nolite tangere xp̃os meos et inꝓphetis
meis nolitemalignari. E tuestuute
dis colorib Septuaginta. Et induite

Expanded text:
sufficit ei lavare aqua, et mundare sanguisufficit ei lavare aqua, et mundare sanguine, nisi oleo quoque unxerit: juxta quod Samaritanus, qui interpretatur custos, seminecis vulnera primum olei infusione linivit, deinde vini austeritate compescuit . Dominus autem noster alio unctus est oleo, quod non dolorem vulnerum mitigaret, sed laetitiam tribueret, dicente ad eum Spiritu sancto: Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibriae fortitudines, simulati olei lenitatem, dulcia per haereticos pollicentes, quae vertuntur in amaritudinem, et quae detestatur Propheta commemorans: « Oleum autem peccatoris, non impinguet caput meum . » Sin autem ab unctione unctus, id est, Christus appellatur, vide quantum profecerit Jerusalem: ut et ipsa uncta oleo spiritali, Christi nomen acceperit. Juxta quod et in Psalmis de Abraham legimus: « Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . » « Et vestivi te discoloribus. » Septuaginta: « Et indui te
Abbreviated transcription (Latin):
nidotali munere : Et quia dauid desedi¬
xerat memento dnẽ dauid ecomnis man¬
suecudinis eius . qui iurauit dño uotũ uo¬
lauite aqua et emundaui sanguinẽ tuũ
exte et unxiteo leo Quia ex pandialas
meas et operui ignominiã tuã et iuraui
tibi et ingressus sum pactũ tecũ: ꝓpterea
mea es facta possessio: Vt quae aliena
eras quando uidebaris inmunda : mea
es secoeperis. quando pactũ meũ tecum
iuramento firmaui: Siue iuxta consue¬
tudinem ꝓphetarũ facta es mihi ait.
proeo quod ẽ. meo coniugio copulataes:
Et lauite inquit aquabaptisma saluta¬
ris: Nisienim quis renatus fuerit ex
aqua et spũscõ non potest intrare iN¬
in regnumdĩ. Et alibi legimus: ipseuos bap¬
titabit in spũ scõ et igne: Dequobaptis ma¬
te et isaias loquitur dicens. Lauabit
guinem mundabit demedio eorũ spũudi¬
cii et spũ combustionis: Cum autẽ laue¬
manabat fimbriae sanauit attactu: non

Expanded text:
nidotali munere. Et quia David de se dinidotali munere. Et quia David de se dixerat: « Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus: qui juravit Domino, votum volavi te aqua, et mundavi sanguinem tuum ex te, et unxi te oleo. » Quia expandi alas meas, et operui ignominiam tuam, et juravi tibi, et ingressus sum pactum tecum, propterea mea es facta possessio, ut quae aliena eras, quando videbaris immunda, mea esse coeperis: quando pactum meum tecum juramento firmavi. Sive juxta consuetudinem Prophetarum, facta es mihi ait: Pro eo, quod est meo conjugio copulata es, et lavi te, inquit, aqua baptismi salutaris: « Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest intrare in regnum Dei . » Et alibi legimus: « Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . » De quo baptismate et Isaias loquitur, dicens: « Lavabit guinem mundabit de medio ejus in spiritu judicii, et spiritu combustionis . Cum autem lavemanabat, fimbriae sanavit attactu : non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietatẽ : omã quae supra uersa sunt
significat. Potest tempus dilectionis
etuberũ siue amatorũ dĩ intellegi. abra¬
hã et isaac etia cob quando eis pollicitus
est dñs posta egrptiã seruitutẽ suũ popu¬
lũ liberandũ Etiurauitibi et ingres¬
sus sum pactũ tecũ ait dñs dt̃. Septua¬
ginta: Etiurauitibi et ingressus sum
intestamentũ tecum dic̃ adonaidñs:
Quia ex pandi amictũ meũ siuealas meas
superte etoperui confusionem tuã : prop¬
terea iuraui tibi et in gressus sum pactũ siue
testamentũ tecũ. ut mihi potius quã cete¬
ris qui ad te uolebant deuertere iungere¬
ris: Iuxta illud : Iurauit d̃s et non pȩni¬
tebit eũ tues sacerdosin aeternũ secundũ
ordinẽ melchisedech Omnis enĩ contro¬
uersiae finis: estiuramentũ : Et uiuo
ego dicit dñs nisimalo paenitentiã pecca¬
toris quã mortẽ: Tempore igitur nup¬
tiarũ : isr ł iuramentũ accipit dĩ. proom¬

Expanded text:
proprietatem, omnia quae supra versa sunt proprietatem, omnia quae supra versa sunt significat. Potest tempus dilectionis, et uberum sive amatorum Dei, intelligi Abraham, et Isaac, et Jacob: quando eis pollicitus est Dominus post Aegyptiam servitutem, suum populum liberandum. Et juravi tibi; et ingressus sum pactum tecum, ait Dominus Deus. LXX: Et juravi tibi, et ingressus sum in testamentum tecum, dicit Adonai Dominus. Quia expandi amictum meum, sive alas meas super te: et operui confusionem tuam: propterea juravi tibi, et ingressus sum pactum, sive testamentum tecum: ut mihi potius quam caeteris, qui ad te volebant divertere, jungereris, juxta illud, Juravit Dominus et non poenitebit eum: tu es sacerdos inordinem Melchisedech . » Omnis enim controversiae finis est juramentum. Et vivo ego, dicit Dominus, nisi malo poenitentiam peccatoris, quam mortem . Tempore igitur nuptiarum, Israel juramentum accipit Dei pro om
Abbreviated transcription (Latin):
Si ueamictũ expandit proalis: Hoc enĩ
interp̃tatur. NTΕΡΙT IΟΝ̃. quoo perta
estruth. ad pedes dormiens boor Et
iubemur iãnine inac fimbrias alliga¬
re. Huec autem fecit : ut operiret igno¬
miniã hierus alẽ genitale feminarum
sub hoc nomin e corpus ostendens: ł tenim
iuxta apłm in honesta corporis nrĩ maio¬
rehonore circumdamus: Vnde et psal¬
mista canit: beatiquorũ remis sae s̃ iniqui¬
tates et quorũ tecta s̃ peccata: Quaecħam
quia non protexit in patre : aeternamale¬
dictione signatur: Quod dehierusalem
diximus: referamus ad animã nr̃am: Quae
quã diu in infantia constituta . ẽ. peccato
caret: Cũ autẽ a&atis eius tempus adue¬
nerit. multi s̃ amatores daemonũ et haere¬
ticorũ per uersorũ dogmatũ qui ad eã cupi¬
ant declinare:: Qui protectionehũ repel¬
luntur : ut non satellites diaboli sed ininis¬
tros saluatoris recipiat. Prod euertiũ
dilectione et uberũ in hebraico habet
dõdim̃ Quod secundũ linguȩeorum

Expanded text:
Sive amictum expandit pro alis: hoc enim interpretatur πτερύγιον, quo operta est et Ruth ad pedes dormiens Booz . Et jubemur hyacinthinas fimbrias alligare. Haec autem fecit ut operiret ignominiam Jerusalem: genitale feminarum sub hoc nomine corpus ostendens. Etenim juxta Apostolum: Inhonesta corporis nostri majore honore circumdamus . Unde et Psalmista canit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae Cham quia non protexit in patre, aeterna maledictione signatur . Quod de Jerusalem diximus, referamus ad animam nostram, quae quamdiu in infantia constituta est, peccato caret. Cum autem aetatis ejus tempus advenerit, multi sunt amatores daemonum et haereticorum, perversorumque dogmatum, qui ad eam cupiunt declinare. Qui protectione Dei repelluntur; ut non satellites diaboli, sed ministros Salvatoris recipiat. Pro divertentium, dilectione, et uberum, in Hebraico habetur DODIM  , quod secundum linguae eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eius redacta ẽ. in fauillã: nũquid utile
erit adopus: Etiã cũ esset integrũ non
merat aptũ adopus. quantomagis cũ ignis
illud deuora uerit et combus serit nihil
ex eo fiet operis : ꝓpterea haec dicit dñs
dĩ. Quomodo lignũ uitis inter ligna
siluarũ quod dedugni ad deuorandũ:
sic tradã habitatores hierus alẽ et po¬
mnã faciem meã in eos. Deignie gredien¬
tur etignis consumet eos. et scietis quia
ego dñs cũ posuero faciem meã in eos et de¬
dero terrã inuiã et desolatã eo quod p̃¬
q uaricatores extiter int dicit dñs ds̃.
Proeo quod nos int̃ p̃tatisumus utrãq¬
partem eius consumet ignis. et medietas eiꝰ

Expanded text:
ejus redacta est in favillam. Numquid utile ejus redacta est in favillam. Numquid utile erit ad opus? Etiam cum esset integrum, non erat aptum ad opus. Quanto magis cum ignis illud devoraverit, et combusserit, nihil ex eo fiet operis? Propterea haec dicit Dominus Deus: Quomodo lignum vitis inter ligna silvarum, quod dedi igni ad devorandu tradidi habitatores Jerusalem; et ponam faciem meam in eos. De igne egredientur: et ignis consumet eos. Et scietis quia ego Dominus, cum posuero faciem meam in eos, et dedero terram inviam, et desolatam, eo quod praevaricatores exstiterint, dicit Dominus Deus. Pro eo quod nos interpretati sumus: utramqpartem ejus comsumpsit ignis, et medieta
Abbreviated transcription (Latin):
fidere indño quã confidere in principib:
Non in principib tantũ scłi: sed in pren¬
cipib ecclesiarũ quisuas tastũ animas
si iusti fuerint liberabunt: filios autẽ
ac filias quos in ecclesia genuerint si fue¬
rint neglegentes saluarenon poterunt:
Et tamen apłs loquitur. sicuius opus arse¬
rit. ipse saluus erit sic tamen quasi perig¬
nem: Manus autẽ suꝑ terram p̃uari¬
catricem extenditur : ut uirga siue for¬
titudo panis conteratur: Quae exten¬
taminatur plagas nolente qui eã exten¬
dit et subleuat peccantes ꝑ cutere: sed
excensione terrere et territos conserua¬
Et faccus ẽ. sermodñi ad medi¬
cens: filihominis quid fiet lignouitis ex
omnib lignis nemorũ quae sunt inter
ligna siluarũ Num quid tolletur de
illa lignũ ut faciat opus aut fabricabitꝰ᷑
Ideca pax illus ut pendeat ex ea qđ cũq
quas: Ecceignidatũ . ẽ in escã Vtrãq
partẽ eius consumit ignis. et medietas

Expanded text:
fidere in Domino, quam confidere in principibus . fidere in Domino, quam confidere in principibus . Non in principibus tantum saeculi, sed et in principibus Ecclesiarum, qui suas tantum animas si justi fuerint, liberabunt. Filios autem ac filias, quos in Ecclesia genuerint, si fuerint negligentes, salvare non poterunt, et tamen Apostolus loquitur: Si cujus opus arserit, ipse salvus erit: sic tamen quasi per ignem . Manus autem super terram praevaricatricem 140 extenditur, ut virga sive fortitudo panis conteratur. Quae extenta, minatur plagas, nolente qui eam extendit, et sublevat peccantes percutere, sed extensione terrere, et territos conservaEt factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, quid fiet ligno vitis ex omnibus liligna silvarum? Numquid tolletur de illa lignum, ut fiat opus, aut fabricabitur de ea paxillus, ut pendeat ex ea quodcumque vas? Ecce igni datum est in escam. Utramque partem ejus consumpsit ignis, et medietas
Abbreviated transcription (Latin):
Tuã quoq: animã pertransibit gladius.
Inducentꝰ etbestiae : quib: netradatur
iustus postulat. netradas bestus animã
confitentẽ tibi: Inducetur et pestilentia.
proqua łxx mortẽ int̃p̃tati sunt dequa
scriptũ ẽ : mors peccatorũ pessima
Et anima quae pecca uerit : ipsa morietꝰ¬
spĩtaliũ parentũ quos magistros intelle¬
gimus doctrina nec principes nos poter̃
liberare : nisi foliorũ fuerit ad sensus.
et illorũ obsecrationes suis conatib iuue¬
rint: Iustitia enĩ iustierit suꝑ eum. et
iniquitas iniqui in ipso cõmorabitur.
Vnus quisq: peccato proprio mori&ur
et iustitia sua saluabitur.: Frustraq
dicunt iudaei abrahã paternoster cum
opera abrahã non habeant. Quod si in
aliquo fiducia est : in solo dño confida¬
mus : Maledictus enim omnis homo
quispem habet in homine quã uis scĩ sits
quãuis ꝓphetae. Legimus: nolite con¬
fidere in hominib: et iterũ : banũ ẽ con¬

Expanded text:
Tuam quoque animam pertransibit gladius . Tuam quoque animam pertransibit gladius . Inducentur et bestiae, quibus ne tradatur justus, postulat: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Inducetur et pestilentia pro qua LXX mortem interpretati sunt de qua scriptum est: Mors peccatorum pessima est . Et: Anima quae peccaveritspiritualium parentum, quos magistros intelligimus , doctrina, nec principes non poterunt liberare, nisi filiorum fuerit assensus, et illorum obsecrationes suis conatibus juverint. Justitia enim justi erit super eum, et iniquitas iniqui in ipso commorabitur: Unusquisque peccato proprio morietur, et justitia sua salvabitur . Frustraque dicunt Judaei: Abraham pater noster , cum opera Abraham non habeant. Quod si in aliquo fiducia est, in solo Domino confidamus. Maledictus enim omnis homo qui spem habet in homine , quamvis sancti sint, quamvis prophetae. Legimus: Nolite confidere in hominibus . Et iterum: Bonum est con
Abbreviated transcription (Latin):
plagis et cuncta uastantib: relinquã in ea
aliquos quieducant filios suos et filias
et captiui hucueniant. hoc ẽ in babrlonẽ
et inchaldeã: Ut cũ uideritis eos et ope¬
ra ipsorũ perspexeritis : tunc intellega¬
tis iuste eos captos et meã iustã fuis sesen¬
tentiã et habeat consolationẽ urã capti¬
uitas dum intelleg&is id circome eos
degladio fame bestiis et pestilentia libe¬
rasse ut eorũ peruersitate discatis. me
eos quos gladius fames. bestiae pestilen¬
tiaeq: consũ serint. Nec dicta sint deilla
hierusalem Cui prophetante hieze¬
chihele apud chaldeos ad propinqua¬
bat captiuitas. Ceterũ et suꝑ nrãm t̃rã
cuidicitur terraes et interrã ibis et suꝑ
nr̃am hierusalem singulosq: creden¬
tiũ sidĩmandata contẽpserint et p̃ua¬
ricatores meruerint appellari. induc&
fames non fames panis neq sitis aquae: sed
fames audiendi uerbũ dĩ. Inducetur et
gladius dequo legimus: tradentur in manꝰ

Expanded text:
plagis et cuncta vastantibus, relinquam in ea plagis et cuncta vastantibus, relinquam in ea aliquos, qui educant filios suos et filias, et captivi huc veniant: hoc est in Babylonem et in Chaldaeam. Ut cum videritis eos et opera eorum perspexeritis, tunc intelligatis juste eos captos, et meam justam fuisse sententiam, et habeat consolationem vestra captivitas, dum intelligitis idcirco me eos de gladio, fame, bestiis et pestilentia liberasse, ut eorum perversipraeter eos quos gladius, fames, bestiae, pestilentiaque consumpserint. Haec dicta sint de illa Jerusalem, cui prophetante Ezechiele apud Chaldaeos, appropinquabat captivitas. Caeterum et super nostram terram cui dicitur: Terra es, et in terram ibis ; et super nostram Jerusalem singulosque credentium, si Dei mandata contempserint, et praevaricatores meruerint appellari, inducetur fames; non fames panis, neque sitis aquae, sed fames audiendi verbum Dei. Inducetur et gladius, de quo legimus: Tradentur in manus
Abbreviated transcription (Latin):
quae forsitan non peccauerant. Etiosias
uirsc̃s non solũ peccatorẽ populũ suis uir¬
tutibi non saluauit: sed et ipse in peccatis
illius mortuus ẽ.: Quod si aliquando
ꝓpt̃ a brahã et dauid in posteros eorum
miseri cordiã suã dñs pollicetur : notan¬
dũ quod non his parcat qui inscelerib
ꝑ seuerent. sed quiagunt paenitudinẽ.
ut merita patrũ filiorũ ad iuu& conuer¬
satio. Cum inquit haec seita habeass
et terrã peccatricẽ a singulis plagis
tantorũ uirorũ non saluet dep̃catio : sic
uit quattuor simulplagas inducã super
eã gladiũ quo ab hostib trucidatur et fa¬
mem quã in obsidione sustinet. et bestias
quib fugientes in desertis et saltib deuo¬
rantur et pestilentiã quae semper famẽ
ac penuriã sequitur. proquo uulgata
editio mortẽ transtulit: Haec autem
inquit inducã suꝑeã ut nec homines in ea
remaneant nec iumenta : et tamen promea
dementia quattuor simul inminentib

Expanded text:
quae forsitan non peccaverant . Et Josias quae forsitan non peccaverant . Et Josias vir sanctus, non solum peccatorem populum suis virtutibus non salvavit, sed et ipse in peccatis illius mortuus est . Quod si aliquando propter Abraham et David in posteros eorum misericordiam suam Dominus pollicetur: notandum quod non his parcat, qui  Al. si in sceleribus perseverant; sed qui agunt poenitudinem, ut merita patrum, filiorum adjuvet conversatio. Cum, inquit, haec se ita habeant, et terram peccatricem a singulis plagis tantorum virorum non salvet deprecatio: sic dvit, quatuor simul plagas inducam super eam: gladium, quo ab hostibus trucidatur; et famem, quam in obsidione sustinet; et bestias, quibus fugientes in desertis, et saltibus devorantur; et pestilentiam, quae semper famem ac penuriam sequitur. Pro qua Vulgata editio mortem transtulit. Haec autem, iremaneant nec jumenta. Et tamen pro mea clementia, quatuor simul imminentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia hitantũ tresuiri et pnopera et ad¬
uersa etrursum prospera conspexerunt:¬
id circo pariter nominatos. Et hoc la¬
tenter significari. ut quomodo illi etbona
et mala etrursum laetauiderunt : sic et
populũ isrł qui prius bonus fructus fue¬
rat et postea captiuitatis sustinuit iugũ
siegerit paenitentiã redire ad pristinã
felicitatem: Quod si noe et daniel. et iob
pariter congregati. et in uno loco positi pec¬
catricẽ terrã. hoc ẽ eos quiint̃ra habitans
non possunt ira edĩ subtrahere. quid dicen¬
dũ ẽ. dehis quiputant merito parentum
atq uirtutib: possefilios peccatores dege
henne ignib: liberari : unde nec p̃uaricato¬
rem filiũ martrr poterit liberare : nec
scãe conuersationis mater inpudicae fi¬
liae dabit p̃mia pudicitiae.: Et econ¬
trario parentũ uitia filiis non nocebunt
sed anima quae peccauerit ipsa morietur.
ne peregrinus: uxorẽ quia postergum
resperat non liberauit. sed tantũ filias

Expanded text:
quia hi tantum tres viri, et prospera et adquia hi tantum tres viri, et prospera et adversa, et rursum prospera conspexerunt:dcirco pariter nominatos; et hoc latenter significari, ut quomodo illi et bona et mala, et rursum laeta viderunt: sic et populum Israel, 138 qui prius bonis fruitus fuerat, et postea captivitatis sustinuit jugum, si egerit poenitentiam, redire ad pristinam felicitatem. Quod si Noe et Daniel et Job pariter congregati; et in uno loco positi, peccatricem terram, hoc est, eos qui in terra habitant, non possunt irae Dei subtrahere: quid dicendum est de his, qui putant merito parentum atque virtutibus posse filios peccahennae ignibus liberari? Unde nec praevaricatorem filium martyr pater poterit liberare; nec sanctae conversationis mater impudicae filiae dabit praemia pudicitiae. Et e contrario « parentum vitia filiis non nocebunt, sed anima quae peccaverit, ipsa morietur ne peregrinus, uxorem quia post tergum respexerat, non liberavit: sed tantum filias,
Abbreviated transcription (Latin):
gladius pestilentia quarũ si singulae ꝑ
partes inductae fuerint singulis regio¬
nib: et tresuirusti noe & danihel. et
iob quorũ iustitia scripturarũ uocib p̃di¬
catur proterra pecca tricefuerint de p̃cati
non solũ illã saluarenon poterunt. sed ne
filios quidem et filias suas. siterraepecca¬
tricis opera ꝑ petrarint: sed scipsos tantũ¬
modo poterunt liberare:. Quaeritur
cum et abrahã etisaac et ia cob morses
quoq: et ceteri patriarchae et prophecae
iusti fuerint : curhorũ tantũ modo fiat
mentio. Quod facile soluitur.: Noe enĩ
nis terra polluerat uias dñi differrenon
potuit: sed filios qui forsitan eiusdem uir¬
tutis erant et obseminariũ humani gene¬
ris habuit reseruatos: Danihel quoq
inminentẽ captiuitatẽ populi iudaeorũ
nullis fletib: mitigauit: Sed etiob non
obpeccata sed obprobationẽ nec domũ
nec filios liberauit: Alii autẽ dicunt

Expanded text:
fames, bestia, gladius, pestilentia, quarum si singulae per fames, bestia, gladius, pestilentia, quarum si singulae per partes inductae fuerint singulis regionibus, et tres viri isti Noe et Daniel et Job, quorum justitia Scripturarum vocibus praedicatur, pro terra peccatrice fuerint deprecati, non solum illam salvare non poterunt, sed ne filios quidem, et filias suas, si terrae peccatricis opera perpetrarint; sed seipsos tantummodo poterunt liberare. Quaeritur cum et Abraham et Isaac et Jacob, Moyses quoque et caeteri patriarchae et prophetae justi fuerint; cur horum tantummodo fiat mentio. Quod facile solvitur: Noe enim nis terra polluerat vias Domini, prohibere  Al. differre non potuit ; sed filios qui forsitan ejusdem virtutis erant, ob seminarium humani generis habuit reservatos. Daniel quoque imminentem captivitatem populi Judaeorum, nullis fletibus mitigavit . Sed et Job non ob peccata, sed ob probationem, nec domum nec filios liberavit . Alii autem dicunt,