comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raretur apud eum. De omnib auttem q̃
possidebat raguhel dimidiam partem de¬
dit tobiȩ. Et fecit hanc scripturam: ut
pars dimidia quȩ suꝑerat post obitum
quem quidem hominem estimabat: et¬
dixit ei. Azaria frater peto ut auscultes
uerba mea. Si memet ipsum tradam tͥ
seruum. non ero condignus ꝓuidentiȩ
tuȩ. Tamen obsecro te: ut assumas tibi ani¬
malia siue seruitia. & uadas ad gabelum
in rages ciuitatem medorum: redlasq
ei cyrographum suum. et recipias ab eo
pecuniam: &e roges eum uenire ad nuptiaᷤ
meas. Scis enim ipse: qm̃ numerat dies
pater meus. Et si tardauero una die plus:
contristatur amma eius. Et certe uides. qͦ¬
modo. quomodo raguhel coniurauerit
me: cuius ad iuramentum sꝑnere non pos
sum. Tunc raphael assumens quatuor. ex
seruis raguhelis & duos camelos. in rages ci¬
uitatem medorum perrexit: & inueniens
gabelum dedit ei cyrographum suum. et
recepit ab eo omnem pecuniam. indicauitq

Expanded text:
raretur apud eum de omnibus autem quae raretur apud eum de omnibus autem quae possidebat Raguhel dimidiam partem dedit Tobiae et fecit hanc scrpars dimidia, quae supererat post obitum ngelum ad se, quem quidem hominem existimabat, dixitque ei: Azaria frater, peto ut auscultes verba mea. Si me ipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirographum suum, et recipias ab eo pecuniam, et roges eum venire ad nuptias meas. Scis enim ipse qpater meus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non psum. Tunc Raphael assumens quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages civitatem Medorum porrexit: et inveniens Gabelum, reddidit ei chirographum suum, et recepit ab eo omnem pecuniam. indicavitque
Abbreviated transcription (Latin):
cescat. Et misit unam ex ancillis suis. quȩ
igressa cubicłm  repperit eos saluos
e incolumes. secum pariter dormientes.
Et reuersa: nuntiauit bonum nuntium.
et benedixerunt deum raguhel uidelicet ⁊
anna uxor eius: & dixerunt. Senedicimꝰ
te domine deus isrł quia non contigit no¬
bis quemaomodum putabamꝰ. fecisti enim
I duob unicis. fac eos domine mi plenius
benedicere te: et sacrificium tibi laudis tuȩ.
e sue sanitatis offerre: ut cognoseat uniu̾¬
sitas gentium. pre quia tu es deus soluͤ:
in uniuersa terra. Statim q precepit
seruis suis raguhel: ut replerent fossam
quam fecerant. prius quam illucesceret.
uxori autem suȩ dixit. ut instrueret con¬
uiuium. et prepararet omnia: quȩ in ciboᷤ
erart iter agentib necessaria. Duas quoq
uaccas pingues. et quatuor arietes occidi
fecit: &e preparari epulas omnib uieinis
suis. et cunctis amicis suis. Et adiurauit
raguhel tobiam: ut duas ebdomadas mo¬

Expanded text:
cat dies. At illa misit unam ex ancillis suis. Quae cat dies. At illa misit unam ex ancillis suis. Quae ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixAnna uxor eius et dixerunt benedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim m duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solus in universa terra statimque praecepit servis suis Raguhel ut replerent fossam quam fecerant priusquam lucesceret uxori autem suae dixit ut instrueret convivium et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria duas quoque vaccas pingues et quattuor arietes occidi fecit et parari epulas omnibus vicinis suis et cunctis amicis et adiuravit Raguhel Tobiam ut duas ebdomadas mo
Abbreviated transcription (Latin):
sumus & non possumus ita comungi:
suit gentes quȩ ignorant deum. Sur¬
centes autem pariter. instanter orabant
anbo simul: ut sanitas daretur ers. Di¬
arq tobias: Nomine deus patrum nõ¬
torum. benedicant te cęli et terrȩ et ma¬
ꝑ fontes et flumina. et omnis creatura:
qu in eis sunt. Tui fecisti adam de limo
mrs: dedistiq ei adiutorium euam. Et
minc domine tu scis. quia non luxuriȩ cau
haccipio sororem meam: sed sola posteri¬
qus dilectione. in qua benedicatur no¬
i tuum in scła scłorum. Dixit itaq sar
iserere nobis domine miserere Gra.¬
nobis: &r consenescamꝰ ambo pariter sani.
hifactum est circa pullorum cantum.
acersiri iussit raguhel seruos suos ce
abierunt cum eo: ut foderent sepulchrũ.
luebat enim. Ne simili modo euenerit
ii quod et ceteris illis septem: qui sunt
ingressi ad eaa umq parassent fossã.¬
reuersus raguhel ad uxorem suam: dixit ei.
Mute unam de ancillis tuis. & uideat si mor¬

Expanded text:
sumus, non possumus ita conjungi, sumus, non possumus ita conjungi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias Domine Deus patrum nostrorum benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua quae in eis sunt tu fecisti Adam de limo terrae dedistique ei adiutorium Evam et nunc Domine tu scis quia non luxuriae causa accipio sororem meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum dixit itaque Sarra miserere nobis Domine miserere nobis et consenescamus ambo pariter sani et factum est circa pullorum cantum accersiri iussit Raguhel servos suos et abierunt pariter ut foderent sepulchrum dicebat enim ne simili modo evenerit ei quod et ceteris illis septem qui sunt ingressi ad eam cumqreversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si mort
Abbreviated transcription (Latin):
tere tobiȩ tradidit dicens. Teus abral̃
deus ysaac et deus iacob. sit uobis eum
et ipse coniungat uos impleat q beneds¬
tionem in uobis. Et accepta charta: fin¬
runt conscriptionem coniugii. Et pist
hec epulati sunt: benedicentes deum.
uocauit q ad se raguhel annam uxorem
suam. et precepit ei: ut prepararet altenĩ
cubiculum. Et introduxit in eũ sarram
filiam suam: et lacrimata est. forti am
mo esto filia mi: dominus cȩli det tibigal¬
dium. pro tedio quod ꝑpessa es. Postquin
uero cenauerunt: introduxerunt iuuen
ad eam. Recordatus itaq tobias sermons
angeli. ꝓtulit de cassidile suo partem il¬
coris. posuitq eam suꝑ carbones uiuo.
Tunc raphael angelus apprehendit deno¬
nium: ce religauit eum in deserto suꝑiel¬
egypti. Tunc hortatus
enls deum. hodie et eras ce scłm cras:
qua istis trib noc̃tib deo coniungimuis
aia autem transacta nocte: in nostro
aamus coniugio. filii quippe sanctoꝵ

Expanded text:
terae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et terae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos impleatque benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum vocavitque ad se Raguhel Annam uxorem suam et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium Aegypti. Tunc hortatus ecemur Deum hodie, et cras, et secundum cras: quia his tribus noctibus Deo jungimur: tertia autem transacta nocte, in nostro erimus conjugio. Filii quippe sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
mi uiri filius es. Et anna uxor eius. et
sarra filia ipsorum lacrimatȩ sunt.
Postquam autem locuti sunt: predes
raguhel occidi arietem: et parari com¬
uium. Cumq hortaretur eos discun
ad prandium: tobias dixit. Hic at
die non manducabo neq bibam. nis
peticionem meam confirmes: & pnit
michi dare sarram filiam tuam. Cua
airoito uerbo raguhel: expauit. sciens
quio euenerit illis septem uiris. & tn¬
re cepit: ne forte huic similiter a cese¬
ret. Et cum̃ nutaret. & non daret uls
petenti responsum: dixit ei angelus ha
timere dare eam isti. qm̃ huic timenti des
debetur coniunx filia tua: ꝓpterea ais
non potuit habere illam. Eunc dyet
raguhel. Non dubito quod deus pr
et lacrimas meas in conspectu tuo an¬
miserit: et credo qm̃ ideo uos fecit ue
nire ad me. ut ista coniungeretur cagu¬
tioni suȩ: scd̾m legem moysi. Et nuno
dubium noli gerere: quod tibi eam traĩ
Et apprehendens dexteram filiȩ suȩ. dia¬

Expanded text:
mi viri filius es. Et Anna umi viri filius es. Et Anna uSarra filia ipsorum lacrimatae sunt postquam autem locuti sunt praecepit Raguhel occidi arietem et parari convivium cumque hortaretur eos discumbere ad prandendum Tobias dixit hic ego hodie non manducabo neque bibam nisi prius petitionem meam confirmes et promittas mihi dare Sarram filiam tuam quo audito verbo Raguhel expavit sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dex
Abbreviated transcription (Latin):
gabitur demonium: sccła uero nocte.
in copulatione sanctorum patriarcha¬
rum ammitteris: Tercia autem nocte
benedictionem consequeris ut filii ex
uobis percreentur incolumes. ẽransac¬
ta autem tercia nocte accipies uirginẽ
cum timore domini. amore filiorum ma¬
gis quam libidinis ductus: ut in semi¬
ne abrahe benedictionem in filiis con
guelem. & suscepit eos raguhel cum
gaudio: intuensq tobiam raguhel. di¬
xit annȩ uxori suȩ. Quam similis est uiue¬
nis iste consobrno meo: Et cum hec di¬
xisset: ait. Unde estis iuuenes fratres nr̃i:
At illi dixerunt. Ex tribu nepthalim
sumus: ex captiuitate ninuȩ. Dixit q il¬
lis raguhel. N ostis tobiam fratrem meumꝰ
Qui dixerunt. Nouimꝰ. Cumq multa bona
loqueretur de eo: dixit angłs ad raguelem.
Tobias de quo interrogas: pater huius est.
Et misit se raguhel. et cum lacrimis osculatꝰ
est eum: &e plorans supra collum eiꝰ. dixit.
Benedictio sit tibi fili mi. quia boni et opti¬

Expanded text:
gabitur daemonium. Secunda vero nocte gabitur daemonium. Secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. Tertia autem nocte, benedictionem consequeris, ut filii ex vobis procreentur incolumes. Transacta autem tertia nocte, accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consguelem, et suscepit eos Raguel cum gaudio. Intuensque Tobiam Raguel, dixit Annae uxori suae: Quam similis est juvenis iste consobrino meo! Et cum haec dixisset, ait. Unde estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et opti
Abbreviated transcription (Latin):
hel nomine ꝓpinquus uir de tribu tua.
et hic habet filiam nomine satram: sed
ter eam. Tibi debetur omnis substantia
ei. et oportet eam te accipere coniugem.
Dete ergo eam a patre eiꝰ: et dabit tibi eã
uxorem. Tunc respondit tobias: ⁊ dixit.
autio quia tradita est uiris septem: &¬
mortui sunt. Sed et hoc audiui: quia
demonium illos occidit. Timeo ergo
ne forte et michi hec eueniant: Et cum
sim unicus parentib meis. deponam se¬
nectutem illorum cum tristicia: ad in
ostendam tibi: qui sunt quibus preua¬
preualere potest demonium. hii nãq
qui coniugium ita suscipiunt: ut dm̃
a se sua mente excludant. & suȩ libi¬
dini ita uacent. sicut equus et mulũ.
in quib non est intellectꝰ. habet potesta
tem demonium suꝑ eos. Tu autem cũ
acceperis eam. ingressus cubiculum: per
tres dies continens esto ab ea. & nichil ali¬
ut nisi orationibus uacabis cum ea. Ipsa
autem nocte incenso iecore piscis: fu¬

Expanded text:
hel nomine propinquus vir de tribu tua hel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed ter eam tibi debetur omnis substantia eius et oportet te eam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit tibi eam uxorem tunc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est viris septem emortui sunt sed et haec audivi quia daemonium illos occidit timeo ergo ne forte mihi haec eveniant et cum sim unicus parentibus meis deponam senectutem illorum cum tristitia ad infeostendam tibi qui sunt quibus praevalere potest daemonium hii namque qui coniugium ita suscipiunt ut Deum a se sua mente excludant et suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet ptem daemonium super eos. Tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum, per tres dies continens esto ab ea, et nihil aliud, nisi orationibus vacabis cum ea. Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fu
Abbreviated transcription (Latin):
Quem expauescens tobias: clamauit uoce
magna dicens. Tomine: inuadit me.
Et dixit angelus. Apprehende branciã eiꝰ:
et trahe eum ad te. Quod cum fecisset. ad¬
traxit eum in sicco: &e palpitare cepit ante
pedes eius. Tunc dixit ei angelus. Exente¬
ra hunc piscem: et cor eiꝰ et fel et iecue
tibi. Sunt enim hec necessaria: at cica¬
menta utiliter. Quod cum feci et. assa¬
uit carnes enus: & secum sustuletant in
uia. cetera sallierunt. quȩ sufficerent eis:
quousq ꝑuenirent in rages ciuitate me¬
dorum. ẽunc intertogauit tobias ange¬
lum: et dixit ei. Obseero te azaria frater.
ut dicas michi quod remedium habe
bunt ista. quȩ de pisce seruari ussisti.
Respondens q dixit ei. Cordis eius particu¬
lam si siꝑ carbones ponas. fumus eus ex¬
tricat omne genus demonioꝵ. siue a uiro
siue a muliere. ita ut ultra non accedat
ad eos. Et dixit ei ubiius ut maneamꝰ:
Respondens ꝙ angelus ait. Est hic ragu¬

Expanded text:
Quem expavescens Tobias clamavit voce Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod rembunt ista quae de pisce servare iussisti respondensque dixit ei cordis eius particulam si super carbones ponas fumus eius extricat omne daemonium sive a viro sive a muliere ita ut ultra non accedat ad eos  et dixit ei ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Ragu
Abbreviated transcription (Latin):
nis quod uoluerim cognoscere genus tuum.
dixit autem illi angelus. Ego sanum du
buletis. & sit deus ĩitinere ur̃o: & angelu̾s
eus comitetur uobiscum.
unc paratis omnib quȩ erant in uia
portanda. tobias uale dixit patri suo et ma¬
ta suȩ: et ambulauerunt ambo simul. Cũ q
ꝓfecti essent: cepit flere mater eiꝰ et dicere.
Saculum senectutis nostrȩ tulisti. & trans¬
misisti a nobis: numquam esset ipsa pecir¬
ma pro qua misisti eum. Sufficiebat nobis
pauptas nostra it oiitias computarenus.¬
dehamꝰ filium nostrũ.
Dixit q tobias. Noli flere. Saluus perue¬
niet filius noster. & saluus reuertetur ad
nos: et oculi tui uidebunt etim. Credo
enim quod angelus dei bonus comitetur
ei. et bene disponat oĩa quȩ circa ipsum
geruntur: ita ut cum gaudio reuertat᷑
tobias. et canis secutus est eum: &e mansit
prima mansione iuxta fluuium tygris.
et exiuit ut lauaret pedes suos. Et ecce
piscis immanis exiuit: ad deuorandum eum.

Expanded text:
ris quod voluerim cognoscere genus tuum ris quod voluerim cognoscere genus tuum dixit autem illi angelus ego sanum ducbuletis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius comitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias vale patri et matri suae et ambulaverunt ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis nostrae tulisti et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebat enim nobis paupertas nostra ut divitias conputaremuslium nostrum ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enim quoniam angelus Dei bonus comitetur ei et bene disponat omnia quae circa ipsum geruntur ita ut cum gaudio revertaturTobias, et canis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum.
Abbreviated transcription (Latin):
q in monte exbathanis. Cui tobias ait.
Sustine me obseero: donec hec ipsa nunti¬
en patri meo. T̃unc egressus tobias: in¬
neauie uniuersa hec patri suo. Super
que ammiratuis pater: rogat ut introiret
ꝓ eum. In gressus itaq salutauit eum:
e dixit. Gaudium tibi sit semꝑ. Et to
has ait. Quale gaudium mͥ erit. qui in
tnebris sedeo. et lumen cȩli non uideo:
luiat iuuenis. forti animo esto: in ꝓximo
ist ut a deo cureris. Dixit itaq illi tobias.
qum quid poteris ꝑducere filium meum
igabelum in rages ciuitatem medorum:
sicum redieris. restituã tibi mercedẽ tuã.
troixit ei angelus. Ego ducam &e reducã¬
um ad te. Cui tobias respondit. Rogo te
ndica mͥ. de qua domo aut de qua tribu
istu. Cui raphael angelus dixit. Genꝰ
queris mercennarii. an ipsum mercennari¬
um qei cum filio tuo eat: Sed ne forte
sollicitum te redclam⁊ ego sum azarias
ananiȩ magni filius. Et tobias respondit.
femagno genere es tu. Sed peto ne irasca¬

Expanded text:
est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobias: Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages Medorum et cum redieris restituam tibi mercedem tuam et dixit ei angelus ego eum ducam et reducam ad te cui Tobias respondit rogo te indica mihi de qua domo aut de qua tribu es tu cui Rafahel angelus dixit genus quaeris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irasca
Abbreviated transcription (Latin):
mus bene. Tunc tobias respondit patu
suo: &e ait. Omnia quecumq preepist
michi pater: faciam. Quomͦ autem
hanc pecuniam inquiram: ignoro.Ille
enim me nescit: &e ego illum ignoro.
Quod signum dabo ei: Sed neq uiũ
qua ꝑgatur illuc: aliquando cogna¬
ui. Tunc pater suus respondit illi doxi
Cyrographum quidem illiuis penes me
habeo. quod dum illi ostenderis: stati
restituet. Sed ꝑge nunc: & inquire aili
aliquem fidelem uirum. qui eat tecus
salua mercecde sua dum adhuc uius is
recipias eam. ¶ unc egressus tobiar
inuenit iuuenem splendidum stanten
precinctum: & quasi paratum ad ans¬
bulandum. & ignorans quod angelus
dei esset: salutauit eum. ⁊ dixit. Unol
te habemus bone iuuenis: At ille resps¬
dit. Ex filiis isrł. Et tobias: dixit el
Nosti uiam. quȩ ducit in regione medꝰ
sui respondit. Noui. et it̾ineta omiua
Erequenter ambulaui: et mansi ap̃
gibelum fratrem nostrum. qui moratur
rages ciuitate medorum: quȩ posita

Expanded text:
mus bene tunc Tobias respondit patri mus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam ine me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita
Abbreviated transcription (Latin):
statim ei mercedem restitue: ce merces
mercennarii tui apid te omnino non ma-¬
neat. Quod ab alio odis fieri tibi: uide ne¬
alteri tu aliquando facias: Panem
tuum cum esurientib & egenis
comede. & de uestimentis tuis nudo
tege. Danem tuum &e uinum tuum.
suꝑ sẽpulturam iusti constitue: &e noli
ex eo manducare &e bibere cum pecea¬
torib. Consilium semꝑ: a sapiente ꝑ¬
te. Omni temꝑe benedic deum: ce peti
ab eo ut uias tuas dirigat: &e omnia con¬
silia tua in ipso ꝑmaneant. Indico etũ
tͥ fili mi: dedisse me decem talenta ar¬
genti dum infantulus esses gabelo.
in rages ciuitatem medorum. et ey¬
rographum eiꝰ apud me habeo: & idu
perquire. quomodo ad eum peruemi
et recipias ab eo supra memoratum por¬
dus argenti: &e restituas ei cyro graphi
suum. Noli timere fili mi. Pauperti
quidem uitam gerimꝰ. sed multa bo¬
na habebimus si timuerimꝰ deum. et
recesserimus ab omni peccato: et fecen

Expanded text:
statim ei mercedem restitue, et merces statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et reces
Abbreviated transcription (Latin):
habebis matri tuȩ. omnib diebus uitȩ
eius: Memor enim esse debes: quȩ ce qua
dieb uitȩ tuȩ. in mente habeto dnm̃:
& ecã nequando peccato consentias.
ce pretermittas precepta dei nostri.
Ex substantia tua fac elemosinam:. ce
noli auertere faciem tuam ab ullo pau¬
pe. Ita enim fiet: ut nec ate auertatur
facies domini. Quomodo potueris ita
esto misericors. Si multum tibi fuerit.
habundanter tribue: si exiguum fue¬
rit. etiam exiguũ libenter imꝑtire stude.
Dremium enim bonum tibi thesaurizas
in die necessitatis. qm̃ elemosina ab om̃i
peccato et a morte liberat: ce non paciet᷑
aninam ire in tenebras. fi ducia magna
erit coram summo deo elꝑmosina. omni
omni fornicatione: ce preter uxorem tu¬
am numquam paciaris crimen scire.
Suꝑbiam numquam in tuo sensu. aut
in tuo uerbo dominari ꝑmittas. in
ipsa enim initium sumpsit omnis ꝑditio
Quicumq aliquid tibi oꝑatus fuerit.

Expanded text:
habebis matri tuae omnibus diebus vitae habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quantdiebus vitae tuae in mente habeto Deum: et cave, ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praecepta Domini Dei nostri. Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciam tuam ab ullo paupere: ita enim fiet, ut nec a te avertatur facies Domini. Quomodo potueris, ita esto misericors. Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum tibi fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stude. Praemium enim bonum tibi thesaurizas in die necessitatis. Quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patietur animam ire in tenebras. Fiducia magna erit coram summo Deo eleemosyna omnibuomni fornicatione, et praeter uxorem tuam, numquam patiaris crimen scire. Superbiam numquam in tuo sensu, aut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. Quicumque tibi aliquid operatus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
alio conseruasti me. Non est enĩ in hominiᷤ
potestate consilium tuum. Hoc autem ꝓ
certo habet omnis qui colit te: quia uita
eius siin ꝓbatione fuerit coronabitur: si
autem in tribulatione fuerit liberabitur:
oe si in correptione fuerit. ad misccłiam
in ꝑditionib nris: quia post tempestatẽ
tranquillum facis. ce post lacrimationẽ
ce fletum exultationem infundis: sit nom̃
tuum deus isrł benedictum in scła.
N illo temꝑe. exauoite sunt preces am¬
borum in conspectu głȩ summi dei: ⁊
missus est angelus domini sanctus ra¬
phael ut curaret eos ambos quorum uno
tempore sunt orationes in conspectu domini
recitate. Igitur cum tobias putaret ora¬
tionem suam exaudiri. ut mori potuiᷤ¬
set: uocauit ad se tobiam filium suum:
dixit q ei. Audi fili mĩ uerba oris mei:.
et ea in corde tuo quasi fundamentum
construe. Cum acceperit deus animam
meam. corpus meum sepeli: oe honorẽ

Expanded text:
alii conservasti me. Non est enim in hominis alii conservasti me. Non est enim in hominis potestate consilium tuum. Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit; quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur: si autem in tribulatione fuerit, liberabitur: et si in correptione fuerit, ad misericordin perditionibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis: et post lacrymationem et fletum, exsultationem infundis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes in conspectu Domini recitatae.  Cap. IV. Igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem
Abbreviated transcription (Latin):
uis: sicut etiam occidisti septẽ uiros tuos:
bus non manducauit neq bibit: sec in
oratione ꝑsistens: lacrimis deprecabat᷑
dominum. ut ab isto in ꝓꝑio liberaret eã.
factum est autem in tercia die dum com¬
pleret orationem: benedicens dñm dixit.
Benedictum est nomen tuum deus patrũ
nostrorum. qui cum iratus fueris misccłiam
facies: & in temꝑe tribulationis peccata
dimittis. his qui inuocant te. Adte dñe
faciem meam leuo: ad te oculos meos
conuerto. Peto domine ut de
uincło imꝑꝑii huius absoluas me. aut
certe desuꝑ terram eripias me. Tu scis do¬
mine. quia numquam concupiui ui¬
rum. & mundam seruaui animã meã.
ab omni concupiscentia. Numquam
cum ludentib miscui me. neq cũ his
qui in leu̾itate ambulant participem
me prebui. Uirum autem cum timore tuo
non cum libidine mea consensi susciꝑe.
ce aut ego indigna fui illis. aut illi forsitan
mͥ digni non fuerunt: quia forsitan uiro

Expanded text:
vis sicut jam occidisti septem viros? Ad havis sicut jam occidisti septem viros? Ad habus non manducavit, neque bibit: sed in oratione persistens, cum lacrymis deprecabatur Deum, ut ab isto improperio liberaret eam. Factum est autem die tertia, dum compleret orationem benedicens Dominum, dixit: Benedictum est nomen tuum, Deus patrum nostrorum: qui cum iratus fueris, misericordiam facies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. Numquam cum ludentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego indigna fui illis, aut illi forsitan me non fuerunt digni: quia forsitan viro
Abbreviated transcription (Latin):
memor esto mei. ⁊ ne uindictam sumas
de peccatis meis. neq reminiscaris delic¬
tamea uel parentum meoꝵ: qm̃ non obe¬
diuimus preceptis tius. & traditi sumus in
diteptionem &e captiuitatem et mortem et
isabulam et in ꝑꝑium omnib nationib:
in quib disꝑsistinos. Et nunc domine
magna uiditia tua. quia non egimꝰ scłm
rrecepta tua: c& non ambulauimus sinceri¬
ticoram te. Et nunc domine scłm uolun¬
litem tuam fac mecum: ce precipe in pace
iapi spiritum meum: Expedit enim michi
ion: magis quam uiuere. Eadem itaq
die contigit ut sarra filia raguhel in cii¬
ite medoꝵ. ut et ipsa audiret in ꝑꝑium
abua ex ancillis patris sui. qm̃ tradita fu¬
da septem uiris.ce oe monium nomine
asmodeus occiderat eos: mox ut in gressi
fuissent ad eam. Ergo cumpro culpa
sua increparet puellam: respondit ei di¬
cens. Amplius ex te non urdeamꝰ filium
aut filiam suꝑ terram: interfectrix uiroꝵ
tuorum. Num quid et me interficere

Expanded text:
memor esto mei: ne vindictam sumas memor esto mei: ne vindictam sumas de peccatis meis: neque reminiscaris delicta mea: aut parentum meorum. Quoniam non obedivimus praeceptis tuis et traditi sumus in direptionem et captivitatem et mortem et in fabulam et in inproperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos et nunc Domine magna iudicia tua quia non egimus secundum praecepta tua et non ambulavimus sinceriter coram te et nunc Domine secundum voluntatem tuam fac mecum et praecipe in pace recipi spiritum meum expedit enim mihi mori magis quam vivere eadem itaque die contigit ut Sarra filia Raguhel in civitate Medorum ut et ipsa audiret inproperium ab una ex ancillis patris sui quoniam tradita fuerat septem viris et daemonium nomine Asmodeus ofuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. Numquid et occidere me
Abbreviated transcription (Latin):
in dei timore ꝑmansit. agens grãs des oii¬
nib dieb uitȩ suȩ. Nam sicut beato la
insultabant reges. ita isti parentes et
cognati eius: et irridebant uitam ens di¬
centes Ubi est spes tua. ꝓ qua elemosi¬
nas. et sepulturas faciebas: Tobias uero
increpabat eos dicens. Nolite ita loqui.
qm̃ filii sanctorum sumus. et uitam illã
expectamus. quam deus daturus est. his
qui fidem suam numquam mutant ab
eo. anna uero uxor eius ibat ad textrinũ
opus cotidie. ce de labore manuum suarũ:
iuctum quem consequi potuisset defe¬
rebat:. Unde factum est: ut hedum ca¬
parum accipiens deculisset domi. Cuiꝰ
cum uocem balantis uir eiꝰ audisset: dixit.
Uioete. ne forte furtiuus sit: reddite eum
cominis suis. quia non licet nobis ex fur
feste uana facta est spes tua: &e elemosinȩ
ingemuit: & cepit orare cum lacrimis dicenͨ.
istus es domine ce omnia iudicia
ta iusta sunt: &e omnes uiȩ tuȩ misccłia
et ueritas et iudicium. Et nunc dñe

Expanded text:
s gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fieo. Anna vero uxor ejus ibat ad opus textrinum quotidie, et de labore manuum suarum victum, quem consequi poterat, deferebat. Unde factum est, ut haedum caprarum accipiens detulisset domi: cujus cum vocem balantis vir ejus audisset, dixit: Videte, ne forte furtivus sit, reddite eum dominis suis, quia non licet nobis aut edefeste vana facta est spes tua, et eleemosynae ingemuit, et coepit orare cum lacrymis, dicens: Justus es, Domine, et omnia judicia tua justa sunt, et omnes viae tuae, misericordia, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
itq quintam generationẽ filios filiorum
siꝵ: &e completis annis nonaginta ce no¬
uem. in timore domini cum gaudio sepẽ¬
luerunt eum omnis cognatio eius. Et
onnis generatio eiꝰ in bona uita ce sc̃a con¬
uirsatione ꝑmansit: ita ut accepti essent
un deo quam hominib & cunctis habi¬
Explicit liber tobiȩ¬

Expanded text:
ditque quintam generationem filios filiorum ditque quintam generationem filios filiorum suorum et conpletis annis nonaginta et novem in timore Domini cum gaudio sepelierunt eum omnis cognatio eius et omnis generatio eius in bona vita et sancta conversatione permansit ita utam Deo, quam hominibus, et cunctis habiExplicit liber Tobi
Abbreviated transcription (Latin):
dificabitur. ibiq reriertentur omnelisss¬
tes deum. Et relinquent gentes ydola
sua. & uenient in iherłm: de inhabitabuis
inea ce gartoebunt in ea onis
gentes terre: adhorantes regem isrł.
Udite ergo filii mei patrem uestrum.secil¬
te domino inueritate: &e inquirite ut fael¬
quȩ sunt placita illi. & filiis uestris man¬
Qlit faciant iusticias &e elemosinas.
lnt memores dei. & benedicant eum
n onni temꝑe in ueritate: & in tota
inidaite sua. ⁊ sunc ergo filii audite me.
& nolite manere hic: sed quacumq die
sepelieritis matrem uestram circa me in
uno sepulchro. ex eo dirigite gressus ues¬
tros ut exeatis hinc. Uideo enim: qm̃ ini¬
quias eius finem dabit:
actum est autem post obitum matris
sl tobias abscessit ex niniue cum uxore
co soceros suos inuenit q eos incolumes
nsenectute bona et curam eoꝵ gessit.
ipse clausit oculos eoꝵ: & omnem he¬
nitatem domus raguhel ipse recepit. ui¬

Expanded text:
edificabitur: ibique revertentur omnes timenedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, filii mei, patrem vestrum: Servite Domino in veritate, et inquirite ut faciatis quae placita sunt illi: et filiis date ut faciant iustitias et elemosynas ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate et in tota virtute sua nunc ergo filii audite me et nolite manere hic sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc video enim quoniam iniquitas eius finem dabit ei factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore ad soceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem hereditatem domus Raguhel ipse percepit vi
Abbreviated transcription (Latin):
congregabuntur ad dñm. Deati omma
qui diligunt te: & qui gaudent sup p
tuam. Nnima mea benedic dominum
ex saphyro et smaragdo edificabuntun
ex lapioe precioso: omnis circuitus miugs
enis. ex lapide candido et mundo. Om̃s p
teȩ eius sternentur: ae ꝑuicos eius allemi
cantabitur. Denedictus dominus quipsn¬
uit eam: ut sit regnum eius in scła ssu
luminatus est: uixit annis qua dragit
duob. & uidit filios nepotum suorum
Completis itaq annis centum duodecim.¬
pultus est honorifice in ninuẽ. Quinqui¬
ginta namq ce sex annorum ocłorum lu¬
men amisit: sexagenarius uero recepti.
Retiquum uero uitȩ suȩ in gaudio fut
&e cum bono ꝓfectu timoris domini ꝑte
ad se tobiam filium suum. &e septem uut¬
nes. filos euis. nepotes suos: dixit q ei.
Prope erit interitus in niniue: non eni
excroit uerbum dei. & fratres nostri qui
disꝑsi sunt a terra isrł: reuertentur anll
Omnis autem deserta terra eiꝰ replebius
oe domꝰ dei quȩ in ea incensa est: iterumia¬

Expanded text:
congregabuntur ad Dominum beati omnes qui diligunt te et qui gaudent super pace tua anima mea benedic Dominum ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur; et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum ejus; ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum eius in saecula sinluminatus est vixit annis quadraginta duobus et vidit filios nepotum suorum conpletis itaque annis centum duobus sepultus est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex annorum oculorum lumen amisit sexagenarius vero recepit reliquum vero vitae suae in gaudio fuit et cum bono profectu timoris Dei ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis: Prope erit interitus Ninive: non enim excidit verbum Domini: et fratres nostri, qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur ad eam. Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum rea
Abbreviated transcription (Latin):
natus est in escis eorum. Et qm̃ memor
fuit domini in toto corde suo. dedit
illi deus grãm in conspectu salmanassar
regis: ce dedit ei potestatem quocumq
uellet ire. habens libertatem quecũq
facere uoluisset. Pergebat enim ꝑ omneᷤ
qui erant in captiuitate: ce monita sa¬
lutis dabat eis. Cum autem uenisset ĩ
rages ciuitatem medorum: et ex his

Expanded text:
natus est in escis eorum. Et quoniam memor natus est in escis eorum. Et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo, dedit illi Deus gratiam in conspectu Salmanasar regis, et dedit illi potestatem quocumque vellet ire, habens libertatem quaecumque facere voluisset. Pergebat ergo ad omnes, qui erant in captivitate, et monita salutis dabat eis. Cum autem venisset in Ra
Abbreviated transcription (Latin):
sẏrioꝵ. in captiuitate tamen positus.
uiam ueritatis non deseruit: ita ut omĩa
quȩ habere poterat cotidie con captiuiᷤ
fratrib qui erant ex genere eiꝰ imꝑtiret.
Cumq esset iunior omnib in tribu neꝑtha¬
lim. nichil tamen puerile gessit in oꝑe.
Deniq cum irent omnes ad uitulos aureoᷤ
quos iheroboam fecerat rex isrł: hic soluᷤ
fugiebat consortia hominum. & ꝑgebat¬
ad iherłm ad templum domini. & ibi ad¬
orabat dnm deum isrł: omnia primiti
ua ce decimas suas fideliter offe rens.
ita ut in tercio anno ꝓselitis ce aduenis
ministraret omnem decimationem.
Hec ⁊his similia sccłm legem dei: puerulꝰ¬
obseruabat. Cum uero factus fuisset
uir: accepit uxorem annam de tribu
sua. genuit q ex ea filium: nomen su¬
um imponens ei. Ab infantia timere
deum docuit eum: ce abstinere ab om̃i
peccato. Igitur cum ꝑ ca
niniuem
cum omni tribu sua. & om̃s ederent
ex cibis gentilium: iste custodiuit am¬
mam suam. &e nequaquam contami¬

Expanded text:
rum, in captivitate tamen positus, viam veritatis non deseruit, ita ut omnia, quae habere poterat, quotidie concaptivis fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. Denique cum irent omnes ad vitulos aureos, quos Jeroboam fecerat rex Israel, hic solus fugiebat consortia omnium, sealem ad templum Domini, et ibi adorabat Dominum Deum Israel, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, ita ut in tertio anno proselytis, et advenis ministraret omnem decimationem. Haec et his similia secundum legem Dei puerulobservabat. Cum vero factus esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per nivem cum omni tribu sua, cum omnes ederent ex cibis gentilium, iste custodivit animam suam et numquam contami
Abbreviated transcription (Latin):
ce tremore: memorans illum sermonen
quem dixit dominus. ꝑ amos propħamn
Dies festi ur̃i. conuertentur in lam̃tatiuu
⁊ luctum. Cum uero sol occubuisser abit
& sepeliuit eum. Arguebant autem ilũ
omnes ꝓximi sui: dicentes. Iam huiꝰ tu
causa interfici iussus es. ⁊ uix effugistim¬
tis imꝑium. Et iterum sepeli mortuos
Sed tobias plus timens deum quã regen
rapiebat corpora occisorum. & occubtabit
in domo sua. & mecdiis noctib sepelielite
Contigit autem ut quadam die fatigatꝰ
a sepultura ueniens domum. iactasserli
iuxta parietem. & obdormisset. ex nido
hyrundinum dormienti illi calida stes¬
cora insiderent suꝑ oculos eiꝰ. fieret q cecur
Hanc autem tẽptationem ideo ꝑmisti
dominus euenire illi. ut posteris daretus

Expanded text:
et tremore memorans illum sermonem et tremore memorans illum sermonem quem dixit Dominus per Amos prophetam dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum cum vero sol occubuisset abiit et sepelevit eum arguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut post
Abbreviated transcription (Latin):
turam exhibebat. Deniq cum reuer¬
sus esset rex sennacherib. fugiens a
iudea plagam quam circa eum ds̃ fe¬
cerat ꝓpter blasphemiam suam: &e iratꝰ
multos occideret ex filiis isrł: tobias
sepeliebat corpora eorum. at ubi nunti¬
atum est regi. uissit eum occidi: & tulit
omnem substantiã eiꝰ. Tobias uero cum
filio suo ce eum uxore fugiens. nis
latuit: quia multi diligebant eum
gem filii ipsius. Et reuersus est toba
ad domum suam: omnis q facultas i
tituta est ei. Post hec uero cum esser de
festus domini. &e factum esset pranos
bonum in domo tobiȩ: dixit filio suo
Uade ce addue aliquos de tribu nostra
timentes deum: & epulentur nobeun
Cumq abisset: reuersus nuntiauit uñ
ex filiis isrł iugulatum iacere in platea.
Statimq exiliens de accubitu suo. reim¬
quens prandium: ieiunus ꝑuenit ad eo¬
pus. tollens q illud portauit ad domun
suam occulte: ut dum sol occubuisse.
caute sepeliret eum. Cumq occultass
corpus. manducauit panem cum ludi

Expanded text:
tus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum e occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumque occultasset corpus manducavit panem cum luctu
Abbreviated transcription (Latin):
dulces fecit psalmos. & dedit in celebra¬
tionib decus. & ornauit temꝑa usq ad
consummnationem uitȩ. ut laudarent
nomen sc̃m̃ domini. &e amplficarent mane
dei sanctitatem: R pistus purgauit pecca¬
t ipsius. &e exaltauit in eternum cornu
ipsius. &e dedit illi testamentũ regum: &
sedem głe in isrł. Post ipsum surrexit fi¬
luis sensatus: ce propter illum reqͥeuit

Expanded text:
dulces fecit psalmos. Et dedit in celebradulces fecit psalmos. Et dedit in celebrationibus decus, et ornavit tempora usque ad consum mationem vitae, ut laudarent nomen sanctum Domini, et amplificaDei sanctitatem Christus purgavit peccata ipsius et exaltavit in aeternum cornum ipsius et dedit illi testamentum regum et sedem gloriae in Israhel post ipsum surrexit filius sensatus et propter illum deiecit
Abbreviated transcription (Latin):
tem geNtis.. x¬
ost hoc surrexit nathan ꝓpħa in die¬
hus dauid: oe quasi adeps. separatus est
ic dauid a filiis isrł xii Ca carne.
cum leonib lusit quasi cum agnis. &e in
usis similiter fecit sicut agnis ouium:
in uuentute sua. ⁊sumquid non occi¬
dit gigantem. & abstulit obꝓbrium de
gnte: Intollendo manum in saxo fun¬
de deiecit exultationem goliȩ.ubi
inuocauit dominum omnipotentem.
et dedit in dextera eius tollere homi¬
nem fortẽm bello. &e exaltare cornu gen¬
is suȩ. sic in decem milib glorificauit
ilum: &e laudauit illum in benedictio¬
ne domini. in offerendo illi coronam głȩ.
Contriuit enim inimicos undiq ce extir¬
pauit phylistiim contrarios usq in hodi¬
inum diem. contriuit cornu ipsorum:
usq in eternum in omni oꝑe. dedit con¬
fessionem sancto ce excelso in uoce gre.
le omni corde suo laudauit dñm: ce di¬
lexit deum qui fecit illum. & dedit illi
contra inimicos potentiam. & stare fecit
cantores contra altare: & in sono eorum

Expanded text:
tem gentis ost hoc surrexit Nathan propheta in diebus David et quasi adeps separatus est a carne sic David a filiis Israhel cum leonibus lursis similiter fecit, sicut cum agnis ovium. In juventute sua nunquid non occidit gigantem, et abstulit opprobrium de gente? In tollendo manum, in saxo fundae dejecit exsultationem Goliae. Nam invocavit Dominum omnipotentem, et dedit in dextera ejus tollere hominem fortem in bello, et exaltare cornu gentis suae. Sic in decem millibus glorificavit illum, et laudavit illum in benedictionibus Domini, in offerendo illi coronam gloriae; contrivit inimicos undique, et exstirpavit Philisthiim contrarios usque in hodiernum diem; contrivit cornu ipsorum usque in aeternum. In omni opere dedit confessionem Sancto, et Excelso in verbo gloriae. De omni corde suo laudavit Dominum, et dilexit Deum qui fecit illum, et dedit illi contra inimicos potentiam. Et stare fecit cantores contra altare, et in sono eorum
Abbreviated transcription (Latin):
et uas pretiosum labia scientiȩ. uolle
uestimentum eiꝰ qui fideiussor extitit
alieni: et ꝓ extraneis. aufer pignꝰ ab eo.
suauis est homini panis mendatii: ⁊
post ea implebitur os eus calculo.
Cogitationes consiliis roborantur: et
gubernaculis tractanda sunt bella. Et
qui reuelat mẏsteria. &e ambulat frau¬
dulenter.⁊ dilatat labia sua: ne commis¬
cearis. Qui maledicit patri suo et matri.
extinguetur lucerna eius: in mediis tene¬
bris. Hereditas ad quam festinatur in
pͥncipio: in nouissimo benedictione ca

Expanded text:
vas autem pretiosum labia scientiae tolle vas autem pretiosum labia scientiae tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubequi revelat mysterium: et ambulat fraudulenter: et qui dilatat labia sua; ne commiscearis. Qui maledicit patri suo et matri: extinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Hereditas ad quam festinatur in principio: in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ni qui separat se a contemptionib: om̃s
autem stulti. conmiscentur contumeliis.
Propter frigus piger arare noluit: mendi
cabit ergo estate. ce non dabitur ei. Siẽ
aqua ꝓfunda sit consilium in corde uiri:
sed homo sapiens exhauriet illud. Multi
homines misericordes uocantur: uirum
autem fidelem. quis inueniet ⁊ Iustus aũ¬
qui ambulat in simplicitate sua: beatos
post se filios derelinquet. Rex qui sedet
in solio iuditii: dissipat omne malum in
mundum est cor meum. purus sum apec¬
cato: Pondus. ce pondus. mensura & men¬
sura: utrumq ab hominabile est aput d̾m.
Ex studiis suis intelligitur puer: si mun.¬
da et si recta sunt oꝑa eiꝰ. Aurem audien¬
tem &e oculum uidentẽ: dñs fecit utrũꝙ.
Noli diligere sompnum. ne te egestas
opprimat: aꝑi oculos tuos. et saturare
panib. Malum est malum est dicit om¬
nis emptor: et cum recesserit. tunc głabi¬
tur. Est aurum & multitudo geminarũ:

Expanded text:
ni, qui separat se a contentionibus: omnes ni, qui separat se a contentionibus: omnes autem stulti miscentur contumeliis. Propter frigus piger arare nocabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque noli diligere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos tuos et saturare panibus malum est malum est dicit omnis emptor et cum recesserit tunc gloriabitur est aurum et multitudo gemmarum