comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tyraunorũ non modo s p̾nçipũt
flementissimi atq aintissin et si po¬
tenciorem nillum multos certe for¬
tiores ał ferociores sua ille iuderat
etate ỹmo uero nullum uiderat. mi¬
tiorem ure ergo alter quidam scrip¬
tor egregius et fide clarus et elo quio
michi inquit Catho idetur tam
quesiisse moriendi non tam ut cesa¬
Lem fugeret quam ut stoycoꝵ decre¬
tis obtemꝑaret quos sectabatur sũu¬
q nomen grandi aliquo facinore cla¬
rific aret cui quid mali potuerit
accidere si uiueret nou in uenis Gay ꝯ
em̃ cesar ut erat clemens nil aliud
efficere uolebat eciam in ip̃o belli ci¬
uilis ardore quam ut bñ mereri de
re publica uideretur duobus oꝑtinus
cuubus Cyceroue et ꝑtate platone
ẜnatis En tibi alia p̃ter inuidiã
causa mouienda uanitas stulta utz
nec cathone digna nec ulla prorsꝯ
anticipande mortis sufficiens tã
D Mori mallem quant sit uiuẽ ꝑ
Quid scis an hec tibi tam tristis
uita multis optabilis niudiosa sit

Expanded text:
do, sed principum clementissimi atque mitissimi? et si potentiorem nullum, multos certe ferociores sua ille viderat etate; immo vero nullum viderat mitiorem. Iure igitur alter quidam scriptor egregius, et fide clarus et eloquio, “Michi, inquit, Cato videtur causam quesisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret quos sectabatur, suumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret. cui quid mali potuerit accidere, si viveret, non invenio; Gaius enim Cesar, ut erat clemens, nichil aliud efficere volebat, etiam in ipso belli civilis ardore, quam ut bene mereri de Republica videretur, duobus optimis civibus Cicerone et Catone servatis”. En tibi alia preter invidiam causa moriendi, vanitas stulta; utraque nec Catone digna, neque ulla prorsus anticipande mortis sufficiens causa est. Mori malim quam sic vivere. Quid scis an hec tibi tam tristis vita, multis optabilis, multis invid
Abbreviated transcription (Latin):
nat inuiste aliis congregat et in
bonis illius alius luxuriabit᷑ O
tribile dictum s cõe cotidieq se
oculis ingerens nec ĩdt̾to ꝓfici¬
ens indictis ał aĩs auaroꝵ idẽ
rursus auaro inquit nchil est
celestius et nichil est iniquius
quam amare peciuãs et ut scias
qm̃ uero omĩa consonant ut ait
aristotiles Ecce ut eccle ͨ ͦ sapienti
consonet secularis peciũe inquit
¶ycero fugienda est cupiditas nich¬
il est em̃ tam augusti aĩ tamiq
parui quam amare diuicias

Expanded text:
rvat iniuste, aliis congregat, et in rvat iniuste, aliis congregat, et in bonis illius alius luxuriabitur”, o terribile dictum, sed commune quotidieque se oculis ingerens, nec idcirco proficiens in animis avarorum! Idem rursus. “Avaro, inquit, nichil est scelestius, et nichil est iniquius quam amare pecunias”, et ut scias quoniam vero omnia consonant, ut ait Aristoteles, ecce ut Ecclesiastico sapienti consonat secularis: “Pecunie, inquit Cicero, fugienda cupiditas; nichil est enim tam angusti animi tamque parvi quam amare divitias
Abbreviated transcription (Latin):
Uaritie stimulis perurgeor E
Bũ ais stinuilis nam et
querendarũ opũ cupiditas stimuli
quidem et quesite opes spine sunt
Ita eñĩ uocat qui mentra nescit p̃¬
clare nero diuicie que et querende¬
non torqueant et quesite at si cor¬
pustulum si naturam si iute respi¬
cias breuitatem uidebis te frustra
suꝑnacius curis angi et ꝑ aucorũ
egentem multa desiderare Insuꝑ
dini querendis in hyas parta nõ
ternere atqz ita queq mode que¬
rendo perdere quo nichil est stul¬
tus  Multa querendi uregeor
appetitu R̾ Nec aduertis quod nt̾
querendũ tempus et uita ci illa
querebantur elabitire ẜic mira ꝑ¬
plexitas incidit dum uita habnũ¬
date uidemũ diuiciis indigetis dũ¬
q indigencia illa preteriit suꝑue¬
int alt̾a et diuicus habuneantes
nidigetis uita Non hoc ignor abat
ille sapiens ubi loquitur de eo ꝑ¬
michi et nĩt manducabo de boĩs
meis solus et nescit quod tempus
preteat et relinquet omĩa aliis
et moriet᷑ Et idem alibi Qui ac̾¬

Expanded text:
aritie stimulis perurgeor. Bene ais stimulis, nam et querendarun opum cupiditates stimuli quidam, et quesite opes spine sunt. Ita enim illas vocat qui mentiri nescit. Preclare vero divitie, que et querende torqueant et quesite. At si corpusculum, si naturam, si vite respicias brevitatem, videbis te frustra supervacuis curis angi, et paucorum egentem multa desiderare. Insuperque dum querendis inhias, parta non cernere, atque ita, quodammodo, querenda perdere, quo nichil est stultius. Multa querendi urgeor appetitu. Nec advertis quod, inter querendum, tempus et vita, cui illa querebantur, elabitur. Sic mira perplexitas incidit: dum vita abundare videmini, divitiis indigetis, dumque indigentia illa preteriit, supervenit altera, et divitiis abundantes indigetis vita. Non hoc ignorabat ille sapiens, ubi loquitur de eo pmichi, et nunc manducabo de bonis meis solus, et nescit quod tempus pretereat, et relinquet omnia aliis et morietur”, et idem alibi: “Qui ace
Abbreviated transcription (Latin):
quod cupiant multi nullus partiri ue¬
lit hec est tausa cur non italia ut ait
plimus metallorum om̃u fertilitate mul
ced at terris interdictum id uetere ꝯsul¬
to prẽm atq occultatum est ut ytalie
parceretur ¶ Auriferam terram fodes¬
ꝑ labor certus euentus ambignus ꝙ
si multum fodias nchil muemas ꝙ̃
si multum muemas s non tibi quid
si tibi iuiuenisse peuis sit et nichꝰ mue¬
nisse erati melius. humano sepe gan¬
dio meror est ꝓxmiꝰ ¶ In aurifadi¬
nam descendi Rlpud homines queri
solet quid muentum mirgat intartara
tu apud terr ꝯxun queris quid te tollat
ad superos ¶ Aurifodmam reppen E
Pro iter ad inferos inuenist

Expanded text:
quod cupiant multi, nullus partiri vequod cupiant multi, nullus partiri velit. Hec est causa cur cum Italia, ut ait Plinius, metallorum omnium fertilitate nullis cedat terris, interdictum id vetere consulto patrum atque occultatum est, ut Italie parceretur. Auriferam terram fodio. Labor certus, eventus ambiguus: quid si multum fodias, nichil invenias? Quid si multum invenias, sed non tibi? Quid si tibi invenisse peius sit et nichil invenisse erat melius? Humano sepe gaudio meror est proximus. In aurifodinam descendi. Inter homines queri solet quod inventum mergat in tartara: tu apud tartarum queris quod te tollat ad superos! Aurifodinam reperi. Pronum iter ad inferos invenist
Abbreviated transcription (Latin):
breuius ¶ Aurifodinam ingredior R
Nero cesar sup̾ma illa nocte sua terribi¬
li et misera s sibi debita ut mauod¬
dam specus ingrediens ⁊ gno nnĩo sam
mortem ut ludrbria populi persequent̾
en aderet a siuo ad mointꝰ negaint
uniũ sub terra se iturum Tu nullo me¬
tu impellente s auaricia rapiente uniꝰ
is sub terram neq te hnit aliũũ celi lu¬
meu retiuet illuic atre telluris horeor
excludit quid mirũ si per omnes terras
que rende duucie homines fatigant
qñ sub terran quesite et effudisse tar¬
tareos exagitant manes utq ait na¬
so iruu est niuiscera terre quasc recon¬
diderat stigis q admoneat umbris effo¬
diunt᷑ opes ixritamenta malo maleꝵ¬
¶o aurifodinam nuemi R Uetus uri
est sepe unus leporeni monet alter rapit
Inuenisti predam quĩ pliu̾nu concupis¬
tant unus rapiat et tu ille uuus for¬
sitau non sis Cirta optabilia fit con¬
cursus et ꝑiculũ est niuenisse unum

Expanded text:
brevius. Aurifodinam ingredior. brevius. Aurifodinam ingredior. Nero Cesar suprema illa sua nocte terribili et misera sed sibi debita, ut in quoddam specus ingrediens ignominiosam mortem et ludibria populi persequentis evaderet a suis admonitus, negavit vivum sub terram se iturum: tu, nullo metu impellente sed avaritia rapiente, vivus is sub terram, neque te hinc almum celi lumen retinet, illinc atre telluris horror excludit! Quid mirum si per omnes terras querende divitie homines fatigant, quando et sub terra quesite et effosse tartareos exagitant manes utque ait Naso: Itum est in viscera terre, quasque recondiderat Stygiisque admoveat umbris, effodiuntur opes, irritamenta malorum? Aurifodinam inveni. Vetus est verbum: sepe unus leporem movet, alter capit. Invenisti predam quam plurimi concupiscant, unus rapiat; et tu ille unus forsitan non sis. Circum optabilia fit concursus et periculum est invenisse unum,
Abbreviated transcription (Latin):
integer qmͣ dui pauper fuit/ Inegestate
uictor gencium/ et quod est gloriosius uic¬
tor sin domitor uiciorum aduicuis uictꝰ
est atq pessundatus nota loquor Quid
nunc tibi de diuiciis sit sperandum uides
tutibus habundares ¶ su diuicuz
acquiesco ꝑ Consopiti estis in ueprib ꝯ
misen/ grans sopor qui non sentit acu¬
leos/ uenit erre qui uos excitet et exponat
luce clarius io quod scuptum est Dormi¬
erunt sompnũ suum et nich̾ inuenerũt
om̃o uiri dunciarun in manibus suis¬
tis in opie nen muillis ex̾citu causa fuit
duni neglectis omibus curis alus huit
uin deditis et laboris plurmiũ et lucri
modicum res habuit dum ad hec auri
cupidine celo et sole derelicto et tenebris
euũ agere didicerunt ceco et noxio ante
tempus uapore consumpti ¶ duri¬
fodmam casus obtulit R. Ut auer¬
sus a contemplacione celestram terrestri¬
bus inhiens / neq tm̃ medo humi accliius
s sub terra mersus/ infelicius uiuas et

Expanded text:
integer quamdiu pauper fuit, in egestate integer quamdiu pauper fuit, in egestate victor gentium et, quod est gloriosius, victor sui domitorque vitiorum, a divitiis victus est atque pessundatus. Nota loquor; quid nunc tibi de divitiis sit sperandum vides. tutibus abundares! In divitiis requiesco. Consopiti estis in vepribus miseri: gravis sopor qui non sentit aculeos! Venit, ecce, que vos excitet et exponat luce clarius id quod scriptum est: “Dormierunt somnum suum et nichil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suistis inopie, nonnullis exitii causa fuit, dum neglectis omnibus aliis curis, huic uni deditis et laboris plurimum et lucri modicum res habuit, dum ad hanc auri cupidinem celo et sole derelicto in tenebris evum agere didicerunt, ceco et noxio ante tempus vapore consumpti. Aurifodinam casus obtulit. Ut aversus a contemplatione celestium terrestribus inhies neque tantummodo humi acclivis sed sub terra mersus infelicius vivas et
Abbreviated transcription (Latin):
sirit s tu illarum neq ille tibi ẜui ant
s tu illis nam si nescis plures sunt
qui hũtur qmͣ qui habent multo q
crebriores quos ꝓphetitus ẜmo notati
uiri diuiciarum qmͣ dinicie uirorum/ sic
uos ura cupiditas uilitas q amimi de
diũs ẜnos facit usus quidem pecuiue no¬
tus est ut nature nctͣia comꝑertur
pauca simil et exigua longe q facilia
quid quid excesserit grane est nec ium
diuicie s uincula s compẽdes nec iam
corporis ornamenta s impediment a
ammi et sollicitudinũ atq formidinũ
acenu¶ S Diuiciis plenus sum R Ca¬
ue ne fe rumpant om̃is eñi plenitũdo
quent exitum multis mortem attulere
diuicie / requiem fere omibus aibstulere¬
E Opes habeo in mensas R Bonis
moribus dem aduersam/ ninue opes
non mõ singulorum hõmi s populi ro¬
mani corrumperunt Mores miram q
illam et exniuam fregere uirtutem qui
tam diu clarus et t am din iustus atz

Expanded text:
sint, sed tu illarum neque ille tibi serviant, sint, sed tu illarum neque ille tibi serviant, sed tu illis. Nam, si nescis, plures multo sunt qui habentur quam qui habent multoque crebriores, quos propheticus sermo notat, viri divitiarum quam divitie virorum: sic vos vestra cupiditas vilitasque animi de dominis servos facit. Usus quidem pecunie notus est, ut nature necessaria comparentur, pauca simul et exigua longeque facilia: quicquid excesserit grave est, nec iam divitie sed vincula, sed compedes, nec iam corporis ornamenta sed impedimenta animi et sollicitudinum atque formidinum acervi. Divitiis plenus sum. Cave ne te rumpant: omnis enim plenitudo querit exitum; multis mortem attulere divitie, requiem fere omnibus abstulere. Opes habeo immensas. Bonis moribus res adversam: nimie opes non modo singulorum hominum sed populi Romani corruperunt mores miramque illam et eximiam fregere virtutem. Qui tamdiu clarus et tamdiu iustus atque
Abbreviated transcription (Latin):
cus uerus s magna ẜuandus cura
magno si ꝑeat lugendus fluctude diui¬
opibus E. Iam non miror si et
amaiciis habundare uisus eras non est
nouũ neq in solitu locupletum luiua uul¬
garibus amiciciis et simulatis obseqnus
frequentari O Opum magua uis est m̾¬
R Anceps et onerosa felicitas, que plus in¬
habundantes sunt E Non statii i deo ee¬
undans quies exundans q ioruuditas uyx
Duntem inuemas qui non sibi melius fuis¬
se in mediocritate iel honesta etiam panꝑ¬
tate fateatur ¶ Multe michi diuicie¬
litas decrenere que si tum illis cresçent
non azmari tm̃ dinicias pater̾ s horta¬
rer ¶ Opes multas habco R Habes
Rem quesitu difficilem custoditu auxi¬
aui/ amissu flebilem ¶Magne michi
dinicie sunt R̾ E parse si fueruit de¬
crescent ẜuate non te diuitem s occupa¬
tum/ non dññi facuint s custodem ¶S
Diuicias habeo ingentes R Dide ne po¬
cius habearis hoc est ne non duncie tue

Expanded text:
cus verus, sed magna servandus cura, cus verus, sed magna servandus cura, magno, si pereat, lugendus fletu. 53 Dopibus. Iam non miror si et amicitiis abundare visus eras: non est novum neque insolitum locupletum limina vulgaribus amicitiis et simulatis obsequiis frequentari. Opum magna vis est michi. Anceps et onerosa felicitas! et que plus inexundantes sunt. Non statim ideo exundans quies exundansque iucunditas: vix divitem invenias, qui non sibi melius fuisse in mediocritate vel honesta etiam paupertate fateatur. Multe michi accrelitas decrevere; que si cum illis crescerent, non amari tantum divitias paterer, sed hortarer. Opes multas habeo. Habes rem quesitu difficilem, custoditu anxiam, amissu flebilem. Magne michi divitie sunt. Sparse si fuerint decrescent; servate non te divitem sed occupatum, non dominum facient sed custodem. Divitias habeo ingentes. Vide ne potius habeare, hoc est ne non divitie tue
Abbreviated transcription (Latin):
s nec lesit quidem uelens. Quam obrẽ
si auncum ueruua qualera predicas
inuenisti magnas te diuicias muenisse
credito Illud uide ueut̃ magna ꝑs ho¬
minũ ⁊ ebus dcdita uilibus nobiliũ q
contempfx et agris aut mercibus mag̾
qmͣ uirtutibus colendis intencior quod
optimũ nactus est negligasssi tantã
curam impenditis tustodie auri et
argenti atq orientaliũ lapillorum que
sunt terre feces et pelagi purgauita
quanta diligencia annai cultui imp̃e¬
denda est ⁊ei p̃nrosissime at diuine/ ne
alienatus effugiat serumq andias
illud eccãstitnu situt qui dinuttit a¬
uem in manu sua sic reliquisti ꝓxi¬
niũ tuũ et non eum capies non illũ
sequaris qm̃ longe abest effugit eĩ
sicut ⁊ capra de laqueo qũa uuluc̾a¬
ta est amma enis/ ultra eim uon
poteris colligere Preuide nigens
benũ habes ac suaue oposum tũ ac
difficile quesitu niquam oposum et
custodia magnus thesaurus et aĩ¬

Expanded text:
sed ne lesit quidem volens; quamobrem, sed ne lesit quidem volens; quamobrem, si amicum verum qualem predicas invenisti, magnas te divitias invenisse credito. Illud vide ne, ut magna pars hominum rebus dedita vilibus nobiliumque contemptrix et agris aut mercibus quam amicitiis ac virtutibus colendis intentior, quod optimum nactus es negligas. Si tantam curam impenditis custodie auri et argenti atque orientalium lapillorum, que sunt terre feces et pelagi purgamenta, quanta diligentia amici cultui impendenda est, rei pretiosissime ac divine, ne m verbo alienatus effugiat serumque audias illud Ecclesiasticum: “Sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum et non eum capies, non illum sequeris, quoniam longe abest: effugit enim, sicut caprea de laqueo, quoniam vulnerata est anima eius; ultra eum non poteris colligare”. Proinde ingens bonum habes ac suave, operosum tamen ac difficile quesitu, inquam, operosum et custodia. Magnus thesaurus est ami
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a sunt exempla ut pene laboriosius
sit ex quirc̾re qui amici frẽs fuerint
qm qui hostes utrumq postpommus
⁊emedia em̃ nunc non exempla colli¬
ginus Quid p̃terea an non cari qui¬
ges care uxores s int̾rogabis aga¬
menoniem at deylphebum et de urĩs
clandium cesarem at minorem per¬
cunctaberis affricanum hu tibi qui
cari fueruit uxouibus suis dicenti Conͣ
uero octaiuam sciscitare et arfmoen
quid illa de nerone suo hec de suo seu¬
ciat ptholomeo illa ade adoptino he
de naturali frẽ btraq de marito
illa quidem in se ip̃a hec in filus expta
testabitur emuentia et inde et clara
decorpinus uulgus et urbes et coem̃
uitam honĩ hus plenam quernnomis
pretrus ¶QQuibus ita se hñtibus cũ
in om̃i gu̾e illorum qui carissimi uudica᷑
odiis sepe la tentibus sepe eciam maui¬
festis multa isit amaritudo sola
anncitia odiis uacat / Neno uin qm
non dicam occidit aut ꝓdidat amicun

Expanded text:
tera sint exempla, ut pene laboriosius tera sint exempla, ut pene laboriosius sit exquirere qui amici fratres fuerint quam qui hostes; utrunque postponimus: remedia enim nunc, non exempla colligimus. Quid preterea? An non cari coniuges, care uxores? Sed interrogabis Agamemnonem ac Deiphobum et de vestris Claudium Cesarem ac minorem percontaberis Africanum: hi tibi quam cari fuerint uxoribus suis dicent. Contra vero Octaviam sciscitare et Arsinoen quid illa de Nerone suo, hec de suo sentiat Ptolemeo: illa de adoptivo, hec de naturali fratre, utraque de marito, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia ut vides et clara decerpimus, vulgus et urbes et communem vitam hominum his plenam querimoniis preterimus; quibus ita se habentibus, cum in omni genere illorum qui carissimi videantur odiis sepe latentibus, sepe etiam manifestis, multa insit amaritudo, sola amicitia odiis vacat: nemo unquam non dicam occidit aut perdidit amicum,
Abbreviated transcription (Latin):
et herodes ⁊ ex ude uñũ et constantimis
Tomanꝰ imꝑator unũ quoq caspriu filũ¬
crucifixit Enin et matres quarũ amor
huic intensior hint anicior sexue in filios
semerunt Nota om̃ibus modea quidlau¬
dicie capodocie regina / que reguandi cu¬
pidiue filios qũiq mactauit tari inqmi
ꝑentes ⁊epeto eñi cari filii cari fratres
At ut uno exemplo omnis claudatur
impietas Iohiates rex parthorum oñ re¬
gum celestisrimꝰ onn q mortalũ reg¬
nandi non cupiditate s rabie furus q
actus herodem senem et afflictum prẽm
ad huc et trignita fres suos dicti ⁊egis
filios suũq insuper occidit filium ne
quis superesset inprĩa qui ⁊ egnaret s
uetusta hec nũquid et non recenciori me¬
moria inter prẽm et filiũ de regno in
batania certatum audiuimꝰ et midiꝰ¬
certius inter frẽs in hyspana decertari
uidimꝰ quamꝙͣ taliũ odiorum et max¬
une suꝑioruni crebra adeo et noua et ue¬

Expanded text:
et Herodes rex Iudee unum et Constantinus et Herodes rex Iudee unum et Constantinus Romanorum imperator unum quoque Crispum filcrucifixit? Quin et matres, quarum amor hinc intensior, hinc mitior sexus, in filios sevierunt. Nota omnibus Medea; quid Laodice Cappadocie regina, que regnandi cupidine filios quinque mactavit? Cari, inquam, parentes. Repeto enim, cari filii, cari fratres: at, ut uno exemplo omnis claudatur impietas, Phraates rex Parthorum omnium regum scelestissimus omniumque mortalium regnandi non cupiditate sed rabie furiisque actus, Orodem senem et afflictum patrem, ad hec et triginta fratres suos, dicti regis filios, suumque insuper filium occidit, ne quis superesset in Parthia qui regnaret. Sed vetusta hec: nunquid non et recentiore memoria inter patrem et filium de regno in Britannia certatum audivimus et nudiustertius inter fratres in Hispania decertari vidimus? Quanquam talium odiorum et maxime fraternorum crebra adeo et nova et ve
Abbreviated transcription (Latin):
dultes fratres pñti tñ a maiestate nec
ꝑentes idco uec frẽs quidem desinut
esse nec filii cum dulces esse desierint
At amicus solus dum uerus sit dulcis
at carus esse uon desunit Cari inꝙͣ st̃
ꝑentes. Nonuo autem inpiter saturnũ
prem regno expulit Fychomedes pru¬
siam bithmie regem suũ prẽiũ con¬
silia licet necandi filii agitantem ui¬
ta p̃nanit/ et ptholoneus hic polipater
dictus pr̃e ac mr̃e insuper et fre ecciẜ
ad ultimũ et uxore euridice inter fecta
Legnũ egipti staortorũ sit rexit arbitrio
uti nichil in reguo ꝓp̾un haberet p̃ter
midum et mane rectis nomen Noune et
horestes cli temestraui mnr̃om agrippnam
Nero antipater thesolomcem iterfecit cau
filii Nonne thesens ypolitum castissmiũ
philippus rex macedonie denietriu filiu
adolescentem optinũ iussit ocadi ¶Nonne
et ꝓtholomeus alter aduersum pietati nͣ
et ip̃e quoq fidissimus rex egipti duos

Expanded text:
dulces fratres; possunt tamen amarescere nec dulces fratres; possunt tamen amarescere nec parentes ideo nec fratres quidem desierunt esse nec filii cum dulces esse desierint; at amicus solus, dum sit verus, dulcis et carus esse non desinit. Cari, inquam, sunt parentes: nonne autem Iuppiter Saturnum regno patrem expulit, Nicomedes Prusiam Bithynie regem, suum patrem, consilia licet necandi filii agitantem, vita privavit? Et Ptolemeus hinc Philopater dictus, patre ac matre insuper et fratre occisis, ad ultimum et uxore Eurydice interfecta, regnum Egypti scortorum sic rexit arbitrio, ut nichil in regno proprium haberet preter nudum et inane regis nomen. Nonne et Orestes Clytemnestram matrem, Agrippinam Nero, Antipater Thessalonicen interfecit? Cari filii: nonne Theseus Hippolytum castissimum, Philippus rex Macedonie Demetrium filium adolescentem optimum iussit occidi? Nonne et Ptolemeus alter, adversum pietati nomen, et ipse quoque fedissimus rex Egypti, duos,
Abbreviated transcription (Latin):
Micum uiucum fidumq et exꝑtũ
habeo R Sepe iexꝑiendo uri
errat acumen/ et dum uos ip̃os ꝗntissiõs
iuditatis in hot ip̃o at per iide geteraꝵ
rerum mextimacione fallimm ¶ Scio
ego non extimo amcum michi esse fidi¬
lissimum R Et quot putas idem cre¬
dentes p̃mo ut sibi indebatur et scientes
cum ad artissimũ uentum esset ex anĩt
sese lusos mueneruit / Unde uero tot coti¬
die de amciciis ꝑdeant querele nsi quia
quos fidissimos habebatis infidos mue¬
nistis nuillius rei tameꝵ difficilis qͣ
humani amini giectura extuuatio a
est ¶ Ruchil coguiçio/ nichil extuuo
ut dixi s scio ainicnu me ui̾ssimũ hr̃e¬
ꝑ Habes autem rem optunama ant
pessimũ errorem habee ẜ uttas¬
rei huꝰ errorem habeo s amicũ mł¬
tis ac eͣns exꝑtum casibus R Uẽs
ergo reui dulcissn an sanctissiniamq
qua una post uirtuten solam mich⁊
homini melius in hac uita seu natur a
seu casus aliquis sen labor ac da studĩ
dedit. Dulces fatror ꝙ enres/ dulces filii

Expanded text:
micum unum fidum et expertum habeo. Sepe in experiendo vestrum errat acumen et dum vosipsos peritissimos iudicatis, in hoc ipso ac perinde ceterarum rerum in extimatione fallimini. Scio ego, non extimo, amicum michi esse fidelissimum. Et quot putas idem credentes, immo ut sibi videbantur et scientes, cum ad arctissimum ventum esset examen, sese lusos invenerunt? Unde vero tot quotidie de amicis prodeunt querele, nisi quia quos fidissimos habebatis invenistis infidos? Nullius rei tam difficilis quam humani animi coniectura extimatioque est. Nichil conicio, nichil extimo, ut dixi, sed scio amicum verissimum me habere. Habes aut rem optimam aut pessimum erroremrei huius errorem habeo, sed amicum multis ac magnis expertum casibus. Habes ergo rem dulcissimam sanctissimamque, qua una post virtutem solam nichil homini melius in hac vita, seu natura seu casus aliquis seu labor ac studium dedit. Dulces, fateor, parentes, dulces filii,
Abbreviated transcription (Latin):
rmi Iumenta multum quideni si
pro captu suo uent̾ ingerunt soli
uos animanciũ dñi niserã uestrã
et nescitis et frangitis neq de inchilo
est quod multi mirant᷑ quia pr̃m
et auorum memoria uinee multo
p auciores essent homines aut to¬
tidem aut plures uina tñ uiliora
erant sic tm̃ in dies creuit ebrio rũ
sitis O De lauto nictu ad tenueni
sum redactus R Bene habs qd̾
modestia neglexit iplet mopia
optimũ est sponte agere quod debe¬
as ꝓximũ uel co acte/
De origiali inopia.S.

Expanded text:
rim, iumenta multum quidem, sed rim, iumenta multum quidem, sed pro captu suo ventri ingerunt, soli vos, animantium domini, mensuram vestram et nescitis et frangitis. Neque de nichilo est quod multi mirantur, quia patrum et avorum memoria, vinee multo pauciores essent, homines autem totidem aut plures, vina tamen viliora erant. Sic in dies crevit ebriorum sitis. De lauto victu ad tenuem sum redactus. Bene habet: quod modestia neglexit, implet inopia. Optimum est sponte agere quod debeas, proximum vel coacte. 11 DE ORIGINALI INOPIA
Abbreviated transcription (Latin):
et est ad huc gens aliqua ubi ẽẽt
uictus ampilissimꝰ uerum mũdo
indetius lapso nos deterior amini¬
et om̃i esse intimim publice semper
pͥncipes ruine ut qui optimi omi fiuis¬
tis uersis usqueqͣ uestigiis sitis om̃i
pessimi et in tꝑm uiciis ac locorum
precipũũ tenẽatis gradrim̃ D̾ Uictꝰ
temus michi non placet Ruictũ
tenuem iurtutis ac uoluptatis ama¬
tores ac patrom laudant tu quam
heresm sis amplexus nescio Plato
soracusias mensas dampnat nec
ullo modo sibi placere ait bis in die
saturum fieri Epicurus in oleribus
suis uoluptates ac delicias ponit
et hunc quem tu fugis uictum rebus
ac uerbis probat Deniq ut ait cy¬
cero nemo detenui uictum plura dix¬
it. tu duarũ notissmias s⁊ uiarun
duces spernis quid est ⁊ eliquũ nisi
ut impetum tui erroris et uirtutio
hostem nec amicam uoluptatis oue¬
rosam sequaris ingliuiem fedum
finem nec tam honũs quĩ iumenti
quid indignant atq dolenter dixe¬

Expanded text:
et est adhuc gens aliqua, ubi esset et est adhuc gens aliqua, ubi esset victus amplissimus. Verum mundo in deterius lapso, vos deterrimi omnium esse nitimini, publice semper prinicipes ruine, ut, qui optimi omnium fuistis, versis usquequaque vestigiis, sitis omnium pessimi et in temporum vitiis ac locorum precipuum teneatis gradum. Victus tenuis michi non placet. Victum tenuem et virtutis et voluptatis amatores ac patroni laudant: tu quam heresim sis amplexus nescio. Plato Syracusias mensas damnat, nec ullo modo sibi placere ait bis in die saturum fieri. Epicurus in oleribus suis voluptatem ac delitias ponit, et hunc quem tu fugis victum, rebus ac verbis probat. Denique ut ait Cicero: “nemo de tenui victu plura dixit”. Tu duarum notissimos si viarum duces spernis, quid est reliquum nisi ut impetu tui erroris et virtutis hostem, nec amicam voluptatis onerosam sequaris ingluviem, fedum finem nec tam hominis qui iumenti; quodque indignanter ac dolenter dixe
Abbreviated transcription (Latin):
is me uictus extenuat Auges ne
igitur tume fieri hec temuitas poda¬
gram tius pellet e fimibus dolorẽ
capitis aufert cerebri q uertiginẽ
uonitum q et ructum nauseam
et sudorem tediũ q et fastidiũ tui
ip̃uis pallorem alt̾nũ ac ruborem
odorem q et oris et corporis tibi
atq aliis importiũ Sistet p̾terea
pestes instabiles manũs trenulas
nut ans caput/ quodq est opti ͫ
mni ip̃m̃ modabit frenabit Et
quid igitur tam multa corporis
ati amini bona paruo tibi deside¬
rio ac in momentaneo gustus in¬
comodo tibi parta conquereris dig¬
nus hns perditis gustui deseriure¬
D Eau Cemus uictus me fatgat¬
R Contrarius fatigaret insi forte
onus requiem uocas Nimi legisti
laucioris iite tedia mag̾na est ẽe
ita ut quicumq diebus continius
non possit sie fastidio tollerari
ab onubus temꝑatus et alciera
spect antibus quam palatum et
uentirẽ O Supra modũ uictus est
temius E ffuit etas qñ hec fuiss

Expanded text:
is me victus extenuat. Malles ne is me victus extenuat. Malles ne igitur tumefieri? Hec tenuitas podagram tuis pellet e finibus, dolorem capitis auferet, cerebrique vertiginem, vomitumque et ructum et nauseam, et sudorem tediumque et fastidium tui ipsius, pallorem alternum ac ruborem, odorem quoque et oris et corporis, tibi atque aliis importunum; sistet, preterea pedes instabiles, manus tremulas, nutans caput, quodque est optimum, animum ipsum moderabitur frenabitque. Et quid igitur: tam multa corporis atque animi bona, parvo cibi desiderio ac momentaneo gustus incommodo tibi parta conquereris? Dignus, his perditis, gustui deservire. Tenuis victus me fatigat. Contrarius fatigaret, nisi forte onus requiem vocas. Num legisti lautioris vite tedia magna esse, ita ut quinque diebus continuis, non possit sine fastidio tolerari ab hominibus temperatis et altiora spectantibus quam palatum et ventrem. Supra modum victus est tenuis. Fuit etas, quando hic fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ne queat ꝙ̃ decormm sit quod torqueat
fedum q quod multrat D Mnius
augustus est uictus R ymino in¬
nus ampla nimis capax gula est
unũ uisu augustum re autem unũ
iter. Hac flamina libidinũ hac
torpor̾ ingemi hac irarum ac uir¬
giorum feruor ingreditur hac imꝑ¬
iosa cupiditas omia ficri iubens
atq facere dum nccͣia creditis que
dampnosa et munimen uite dicitis
quod ⁊uina est has nuudie faces
et tumultuatio implicata indignã¬
tibus animis tam gule aliũt obse¬
quentem quam uos esse glãmini
inde laudem sperantes unde pudor
meruentib ꝯ est er at hac postremo
suꝑbia dum inflatus nec se capiens
uenter ammo suũ affricat tumoromi
et persuadet illi esse se home aliquid
maiue ꝙ ambrosia et nectare pastus
uditus neq hunc si aliter nequit. in¬
opie uectibus clausum cupis Opau¬
ꝑtas amabilis que ꝯtinencie tibi su¬
nne officiũ utile est cogi ad id qd̾
facere tua sponte debueras D Te nu¬

Expanded text:
nequeat, quam decorum sit quod torqueat, nequeat, quam decorum sit quod torqueat, fedumque quod mulceat. Nimis angustus est victus. Immo nimis ampla, nimiumque capax gula est, unum visu angustum, re autem, unumiter. Hac flamma libidinum, hac torpor ingenii, hac irarum et iurgiorum fervor ingreditur, hac imperiosa cupiditas, omnia pati iubens atque facere, dum necessaria creditis que damnosa sunt, et munimen vite dicitis quod ruina est; hac invidie faces et emulatio implacata indignantibus animis: tam gule alium obsequentem, quam vos esse gloriamini, inde laudem sperantes, unde pudor metuendus erat; hac postremo superbia, dum inflatus, nec se capiens venter animo suum affricat tumorem et persuadet illi esse se homine aliquid maius, quod ambrosia et nectare pastus aditus, neque hunc, si aliter nequit, inopie vectibus clausum cupis. O paupertas amabilis, que continentie tibi sumis officium! Utile est cogi ad id quod facere tua sponte debueris. Tenu
Abbreviated transcription (Latin):
uictus est michi R Et tenuis
uoluptas et mundana sobrietas/ an
tu gule studio cont̾riũ males ẽ
Asper est uictus R E quamnus fer
gule illecebris taruisse cum ad inanũ
sint alie dulciores et queri facilio¬
res et seruari habet et suas uirtus
illecebras Eycoms utor uerbo has
gustare et rumiciare cum ceperis illas
magnoꝑe non requires D Durus
est uictus R Duricies amica uirtu¬
tibus mollicres uoluptati/ quo aũt
magni uiri ultro se uoluptatibus ab¬
dicantes hunc quem refugis metũ
elegere Quiorum aliqui cum possent
laute uesci panem et aquam ndeli¬
cris habuere an uero uoluptati quid¬
quam sit ob noxiũ oꝑmemur ut uõ
illam ualde oderit si adĩctum illi
dedetus intueri oculis possit s fuues¬
ta suauitas uirtutum hostis acera¬
ma et ticillatio bestialis quani qui
sequit᷑ homo quid̃ inderi p̃t uere aũt
amnal brutum est Ad hec et fa¬
miliaritas contracta cum uicus et
consuetudo rerum pessima morta¬
lem perstringit obtutum et decerni

Expanded text:
victus est michi. Et tenuis voluptas et munda sobrietas: an tu gule studio contrarium malles? Asper est victus. Equanimis fer gule illecebris caruisse, cum ad manum sint alie dulciores, et queri faciliores et servari. Habet et suas virtus illecebras Ciceronis utor verbo: has gustare et ruminare cum ceperis, illas magnopere non requires. Durus est victus. Durities amica virtutibus, mollities voluptati. Quot autem magni viri, ultro se voluptatibus abdicantes, hunc quem tu refugis victum elegere? quorum aliqui, cum possent laute vesci, panem et aquam in delitiis habuere! An vero voluptati quenquam sic obnoxium opinemur, ut non illam valde oderit, si adiunctum illi dedecus intueri oculis possit? Sed funesta suavitas, virtutum hostis acerrima et titillatio bestialis, quam qui sequitur, homo quidem videri potest, vere autem animal brutum est. Ad hec et familiaritas contracta cum vitiis, et consuetudo rerum pessima, mortalem prestringit obtuitum, ut discerni
Abbreviated transcription (Latin):
adorco unde totus pendeas ẜubmitte
tollum iugo et contentus forma con¬
lugis curas q clias et ꝓp̾am libertatẽ
abite dicebam modo Caue ne qũ aliã
p̃ter illam landes ne q̃ñ ocules ab illis
fronte diuerteris ne solito blandiaris par¬
cius selito minus nisamas quid quid
respueris captabile erit om̃is saintas
defectio uine demq ad uxoris ẽdictinu
et uutum dñe suspensus obserua/ mau¬
cipium non maritus Pec facito si tau¬
ti extimas aliꝙͣ diu formosam thori so¬
tiara amplecti leuiq ad tenipus tute grẽ¬
dere et candido natos ex utero tam qͣ
poma nobiliora pulero de uase suscipe
Goxorem habeo formosam R eneuũ
dulce cempedes anreas spleudidam ẜui¬
tutem ¶ Forma delector uxoris ꝑ
Uaua breuis q delectatio il forma
fugacius et p̾sertim feminca qui uxor̃e
ꝓpter formani diligit cito illã oderit De
Uxorefeconda et facunda c

Expanded text:
adores, unde totus pendeas. Submitte adores, unde totus pendeas. Submitte collum iugo et contentus forma coniugis curasque alias et propriam libertatem procul abice. Dicebam modo: cave nequando aliam preter illam laudes, nequando oculos ab illius fronte diverteris, ne solito parcius blandiaris, solito minus insanias; quicquid respueris capitale erit, omnis sanitas defectio. Vive denique ad uxoris edictum et nutum domine suspensus observa, mancipium non maritus. Hec facito, si tanti existimas aliquandiu formosam thori sociam amplecti levique ad tempus cute gaudere et candido natos ex utero tanquam poma nobiliora pulchro de vase suscipere. Uxorem habeo formosam. Venenum dulce, compedes aureas, splendidam servitutem. Forma delector uxoris. Vana brevisque delectatio: nil forma fugacius et presertim feminea. Qui uxorem propter formam diligit, cito illam oderit. 67 DE UXORE FECUNDA ET FACUNDA
Abbreviated transcription (Latin):
Oriosa nchi uxor obuemit R¬
pfficilem ꝓnũciaui nattus uigi¬
lia dixi iam diu duruui custodire quod
amultis appetitire ¶ Forma ex ux¬
oris excellens R solet forma cor¬
poris ut multa alia ꝑitate gandere
imparitatem at dissimilitudme asꝑ
quin comtempneus utrũq laboriosũ
Grorma ꝯuigis magna est R
Et magna suꝑbia uye est aliqud
eq̃ũ anu tinuefatiat et extollat ¶ẜ Forͣ
uxoris est maxmia E uide ne castitas ꝑ¬
ua sit scitum est illud satiricum rara est a
deo concordia forme ataz ꝓudicicie ut hec
constent morum insolencia quis ferat et
cotidiaa fastidia ¶ Formosissima est
uxor R. habebis doni idolui sumꝑtuo¬
sum oꝑosum uidebie indies ꝑegrinos no¬
uos q habitus lauda huic corporis ha¬
bitudiuem quam omĩa deceani hunc
ingenũ inuentricis ad cuncta uersatile
tñ ĩ actirram priõnii lucrum uota ¶E
Habeo uxorem famosissimam R Hẽs
ydolum litigiosinu insolens quod affusus
colas quod extra te raptus stupeas quod

Expanded text:
ormosa michi uxor obvenit. Difficilem provinciam nactus es, vigila: dixi iam durum custodire quod a multis appetitur. Forma est uxoris excellens. Solet forma corporis, ut multa alia, paritate gaudere, imparitatem ac dissimilitudinem asquin contemneris, utrunque laboriosum. Forma coniugis magna est. Et magna superbia; vix est aliquid quod eque animum tumefaciat et extollat. Forma uxoris est maxima. Vide ne castitas parva sit; scitum est illud satyricum: Rara adeo est concordia forme atque pudicitie. Ut hec constet, morum insolentiam quis ferat et quotidiana fastidia? Formosissima est uxor. Habes domi idolum sumptuosissimum, operosum; videbis in dies peregrinos novosque habitus; lauda hinc corporis habitudinem quam omnia deceant, hinc ingenium inventricis ad cuncta versatile: tum iacturam patrimonii lucrum voca. Habeo uxorem formosissimam. Habes idolum litigiosum, insolens, quod affusus colas, quod extra te raptus stupeas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et mysippe nuumdari regi Iugur¬
ta non ultimũ exemplum libidite
perfidie nepos fuit regni euersor
frm interfecto rura E Natus est
nichi nepos exsorore R Et pla¬
ex sorore nepos at phi̾e uelud heres
fuit et ꝑiculi talis nepos altibi a¬
des turbator pñe et bellorum gre¬
cie concitator tnͣquimo superbo bru¬
tus qui regia illum sede deiceret
U̾ magnus et pr̃ie utilis s adu̾sus
aliũculo ¶ꝑ Natus est michi nepos
ex filia R. Enmo prmmiꝰ uerecundꝰ
ac grauis uir nepos ex filia et poe¬
chi ex filia natus nepos R Romu¬
lus ⁊emus ꝙ munitoris exfilia ne¬
potes auũ mat̾nũ malbanũ reg¬
num restituerunt Aucus martius
ex filia nuine nepos auitum reguĩ
Lome tenuit magna cum gloria
Cyrus autem astiriagis nepos ex
filia mat̾num aũũ reguo expulit
medorum que historie eo tendunt
ut de hoc nepotum ertu quantum
sꝑari potest tñ possit et metui
De filiis adoptiuis et
preuignis. G.

Expanded text:
et Micipse Numidarum regi Iuguret Micipse Numidarum regi Iugurtha, non ultimum exemplum Lybice perfidie, nepos fuit, regni eversor, fratrum interfector. Natus est michi nepos ex sorore. Et Plaex sorore nepos ac philosophie velut heres fuit et Pericli talis nepos Alcibiades, turbator patrie et bellorum Grecie concitator, et Tarquinio Superbo Brutus, qui regia illum sede deiecit, et vir magnus et patrie utilis, sed adversus avunculo. Natus est nepos ex filia. Ennio Pacuvius verecundus ac gravis vir nepos ex filia et poechi ex filia natus nepos. Romulus Remusque Numitoris ex filia nepotes avum maternum in Albanum regnum restituerunt, Ancus Martius ex filia Nume nepos avitum regnum Rome tenuit magna cum gloria, Cyrus autem Astyagis nepos ex filia maternum regno avum expulit Medorum. Que historie eo tendunt, ut de hoc nepotum ortu, quantum sperari potest, tantum possit et metui. 79 DE FILIIS ADOPTIVIS ET PRIVIGNIS
Abbreviated transcription (Latin):
per sepe accidit ¶ Natus est ne¬
pos nich̃i R Quid quod hunç quẽ
fanstum pntas uel neptis turpitu¬
dine/ uel infortune infaustum qñq
dicturus es diem quad quod tibi na¬
tus tibi mox forsitan moriturus et
plus tristicie allaturus est qne ꝙͣ at¬
tulerit leticie Multi sunt uarii sub¬
iti mnopum hõnũ casus s infanciũ
inumeri Si om̃s uiuerent qui nas¬
cuntur humañũ genus terra non
caperet uiuerent dico non semper
nam sud facerent homines non
essent s usa insenuni usq saltẽ
ad ligittimam etatem S tultum
est magtnũ gaudiũ de ⁊e breui
utiq et incerta quo nam enasura sit
quod et infiliis et in nepotibus ueri
est s eo magis in nepotibus/ magis
sunt longius ¶ło Rat sunt michi
nepotes ex fratre ex filia ex sorore E
Bn iani minꝰ ad te ꝑtinent hͦ
gaudiu et hanc pr̃ibus curam
crede E Natus ex fr̃e est michi
nepos R Et anneo senece lucans
non exigua pars hispame facundie

Expanded text:
persepe accidit. Natus est nepersepe accidit. Natus est nepos michi. Quid quod hunc quem faustum putas, vel nepotis turpitudine vel vi forsitan fortune, infaustum quandoque dicturus es diem? Quid quod tibi natus, mox forsitan moriturus, et plus tristitie allaturus est quam attulerit letitie? Multi sunt varii, subiti et inopini hominum casus, sed infantium innumeri. Si omnes viverent qui nascuntur, humanum genus terra non caperet; “viverent” dico, non semper — nam si id facerent homines non essent —, sed usque in senium, usque saltem ad legitimam etatem. Stultum est magnum gaudium de re brevi utique et incerta quonam evasura sit. Quod et in filiis et in nepotibus verum est, sed eo magis in nepotibus magisqusunt longius. Nati sunt michi nepotes ex fratre, ex filia, ex sorore. Hi iam minus ad te pertinent: hoc gaudium et hanc patribus curam cede. Natus est michi nepos ex fratre. Et Anneo Senece Lucanus, non exigua pars Hispane facundie,
Abbreviated transcription (Latin):
E pos ex filio natus est mͦ R
Ingens amor filiorũ iutris
cura habet tñ et finem et metã
ali.iuam Sm ultͣ progreditur nul¬
lus sollicitud mum modus est et ex
filio natus et ex illo nasciturus om̃s
demq tuam nascuntur inpenam quo¬
rum nimerum quorsum sperchat sen¬
quorum pergere possit intelligis Mlle
quidem isrłitici pareris populi si sit af¬
fectus ut tu es p̾morum prm uite tẽ¬
pus implesset quantam queso cura¬
rum sarcinam humeris fessi sems
incumberet preter em̃ feminas ꝓue¬
os q et sacerdotes atq in habiles suo
de sanguine paucis seculus sexcenta
et eo amplius uirorum bellancum
nilici prodiere.I. nunt et nepotimi
ex̾atibus gloriare in quibus et si for¬
te aliqui sint felices in numerabi¬
amandi mauiam in illo in quo omis
estis frẽs nec curis tamen nec ni¬
modico gandio indulgendum ne ni
pñs contrariis cicieris affectibus
ne aliqñ te gauisum ẽe peniteat
pudeat q queni et infantulum ual¬
de dilexers uirum ualde oderis quod

Expanded text:
epos ex filio natus est michi. Ingens amor filiorum, iugis cura, habet tamen et finem et metam aliquam. Sin ultra progreditur, nullus sollicitudinum modus est; et ex filio natus et qui ex illo nascitur, omnes denique tuam nascuntur in penam, quorum numerus quorsum pergat seu pergere possit intelligis. Ille quidem Israelitici parens populi si sic affectus, ut tu es, primorum patrum vite tempus implesset, quanta, queso, curarum sarcina humeris fessi senis incumberet? Preter enim feminas puerosque et sacerdotes atque inhabiles, suo de sanguine paucis seculis sexcenta et eo amplius virorum bellantium milia prodiere. I nunc et nepotum exercitibus gloriare! in quibus, etsi forte aliqui sunt felices, innumerabiamandi, inquam, in illo in quo fratres estis omnes nec curis tamen nec immodico gaudio indulgendum, ne et in presens contrariis crucieris affectibus et aliquando te gavisum esse peniteat pudeatque, quemve infantulum valde dilexeris, virum valde oderis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dentem unũ inferidibus cũttis pa¬
rem hoc est unã os ab una maltra
maxillam ne ĩuenuste nec in q¬
mõde portentũ hñisse ut zenobia¬
al mabilia regna orientis int̾ cet᷑as
forme laudis tanto dentiũ intore
describitur ut nit̾ loquendum riden¬
dumq non dentibus s tandidis m̾¬
garitis plenũ os hr̃e iuderet᷑ hoꝵ qͦq
nũc busta perquirẽ singulare anchil
niuemes cuncta quidem eque om̃ib
sꝑsit et act̾uit mors Ninus corpits
qmatis ac membra mortalia nnus
anii in mortalem ac uirtutes sꝑ¬
nitis o ceri semxer et iniqui ⁊ erum
estimatores D Iani siue dentibꝰ
sum R Iam ergo dentiũ dolor ulłs
Bentibus cuii labore ꝑmolendus
tibus et insi dissimulas cogitan

Expanded text:
dentium, unum inferioribus cunctis padentium, unum inferioribus cunctis parem, hoc est unum os ab una in alteram maxillam, nec invenuste, nec incommode protentum habuisse. At Zenobia regina Orientis, inter ceteras forme laudes, tanto dentium nitore describitur, ut inter loquendum ridendumque, non dentibus sed candidis margaritis plenum os habere videretur. Horum quoque nunc busta perquire: singulare nichil invenies, cuncta pridem equa omnibus sparsit et attrivit mors. Nimis corpus amatis ac membra mortalia, nimis animum immortalem ac virtutem spernitis. O ceci semper et iniqui rerum extimatores! Iam sine dentibus sum. Iam ergo dentium dolor nulludentibus, cum labore, premolendus cibus, et, nisi dissimulas, cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
tñ abillicitis osculis seuilem petu¬
lantiam cohibebit & Iam mithi
seuectus deutes fregit E Iure
illa suo usa est tu nature gras
age que tibi suo hoc dono nti ꝑ¬
misit usq insemũ quod a multis
inniuentute repetur qualis fuit
apud nos ille mõ reguui oꝑtimꝰ
maximꝰ qui adhuc uirenti eno pe¬
ne dentibus caruit et si inuemilẽ
hant iacturam senili postmodu
genii atq aĩ uigore solaretut exͫͫ
utile om̃ibus aliquo nel nature uel
etatis in ꝯmõdo affectis ne singu¬
la defleant nene onueni in solitũ
torporem munificentie celestis n¬
turiami uocet s ẜuatis ꝑdita mł¬
teant asꝑa lenibus dulribus acria
DDentes michi al ui rapint
senectus R. Hos si illa non raꝑet
raptura mors fuerat plena ossibꝰ
sepulchra inspice testaꝵ dentes a¬
renciũ p̾mũ quĩdem t̾ri fice albi¬
ponti regris utroq gemimio ordine dẽ¬
tiũ fuisse legitur prusie uero bi¬
chime regis filius ꝓ suꝑiori ordiẽ

Expanded text:
, ab illicitis osculis senilem petu, ab illicitis osculis senilem petulantiam cohibebit. Iam michi senectus dentes fregit. Iure suo illa usa est, tu nature gratias age, que tibi hoc suo dono uti permisit in senium, quod a multis in iuventute repetiit. Qualis fuit apud vos ille modo regum maximus, qui adhuc virenti evo pene dentibus caruit, etsi iuvenilem hanc iacturam, senili postmodum genii atque animi vigore solaretur; exemplum utile omnibus aliquo vel nature vel etatis incommodo affectis, ne singula defleant, neve omnem insolitum teporem munificentie celestis iniuriam vocent, sed servatis perdita mulceant, aspera lenibus, dulcibus acria. Dentes michi rapuit senectus. Hos si illa non raperet, raptura mors fuerat. Plena ossium sepulcra inspice: testarum dentes arentium, primum quidem terrifice albiPonti regis, utroque gemino ordine dentium fuisse legitur; Prusie vero Bithynie regis filius, pro superiori ordine
Abbreviated transcription (Latin):
E ntiũ uexor egritudine R Eeͣ¬
tum fidas intestinis iide ip̃ã
ne ossa destitiuit O Tre mere dẽ¬
tes nirpiũt R Quid in mollibus
spei est duri et solidi artus mntant᷑¬
D. Dentibus eger sum R Inua¬
lidum et caducum cĩal homo ẽ cui
etiani que p̾ualida iuudebant᷑ infir¬
ma sunt E Magnus me dolor
pnũq orib robur ob tigerunt doloris
in materiam uerti iudes ut intelligas
quam mensura sit hec cui tam secu¬
⁊us incides mortalis compago domi¬
tilũ O Laui michi unus alter qz
Deus cecidit R Iam ergo nel huic
estima quantum deo debeas tot tã¬
tis q muneribus quorum pantissĩs
ac mĩmis caruisse supplitiũ ac fle¬
ingratituduns pena est/ ẜnus nt
dm̃ largitatem quam p̃ntem sp̃ne¬
rat absentem lugeat et ꝙͣ lucris
intelligere noluit Dampnis intelligat¬
D Iam deutibus ex armatꝰ sum
Iam mermis tum uolupt ate
huct aberis minus comẽdes lentiꝯ
citatem fracta spes dentiũ frena¬
bit Si non castitas saltem pudor¬

Expanded text:
entium vexor egritudine. Quantum fidas intestinis vide, quando ipsa te ossa destituunt. Tremere dentes incipiunt. Quid in mollibus spei est? duri et solidi nutant artus. Dentibus eger sum. Invalidum et caducum animal est homo, cui etiam que prevalida videbantur, infirma sunt. Magnus me dentium puumque oris robur obtigerant, doloris in materiam verti vides, ut intelligas quam mansura sit hec, cui tam securus insides, mortalis compago domicilii. Iam michi unus alterque dens cecidit. Iam ergo vel hinc existima, quantum Deo debeas, tot tantisque muneribus, quorum paucissimis ac minimis caruisse, supplicium et fleingratitudinis pena est: servus ut domini largitatem, quam presentem sprevit, absentem lugeat, et quam lucris intelligere noluit, damnis intelligat. Iam dentibus exarmatus sum. Iam inermis cum voluptate luctaberis, minus comedes, parciusparantem fracta sepes dentium frenabit. Si non castitas, saltem pudor
Abbreviated transcription (Latin):
parte greci suo tribunt epamuiũde per¬
se autenr Eyro turan hoc uersabile quo¬
nam pergat. neu uersutinu sit nene ali¬
quid non agile sed lene pocius et incõstãe
habeat raucto. Aliud est eni non consistẽ
aliud facile ire quo uelis ¶G Ingemũ est
excellens I Multura refert quo igne̾
ex cellas huiꝰ enĩ quoq uerbi significatio
uaga est ueriura est illud ubi intendens
ingeniũ ualere/ mallo igitur ingemũ bo¬
mini quam excellens quod illud in malũ
flecti nequit hoc indiuersa uolubile est nã
et casprs luciũ cacilmam magna ui
amini fuisse ait s ingemo malo prauo¬
q G Ingemũ magũũ est d Bomnr
cupio et modestum magnitudo sola sus¬
pecta est Sepe magnũ ingenũ magnoꝵ
miciũ malorum fuit ⁊airo eñi magni
errores insi ex maguis ngenus prodiere¬

Expanded text:
parte Greci suo tribuunt Epaminonde, Perparte Greci suo tribuunt Epaminonde, Perse autem Cyro. Tuum hoc versabile quonam vergat, neu versutum sit neve aliquid non agile, sed leve potius et inconstans habeat caveto. Aliud est enim non posse consistere, aliud facile ire posse quo velis. Ingenium est excellens. Multum refert quo in genere excellas: huius enim quoque verbi significatio vaga est verumque est ubi intenderis ingenium valere. Malo igitur ingenium bonum quam excellens, quod illud in malum flecti nequit, hoc in diversa volubile est. Nam et Crispus Lucium Catilinam magni vi animi fuisse ait, sed ingenio malo pravoque. Ingenium magnum est. Bonum cupio et modestum: magnitudo sola suspecta est; sepe magnum ingenium magnorum initium malorum fuit. Raro autem magni errores nisi ex magnis ingeniis prodiere