comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UEFICIE¬
BATS CRE¬
dentibꝰ dĩ sermo
qͥ m aures nt᷑as
euangłiste te¬
stimonio cum
ipsa ueritatis suȩ uirtute transsu¬
sus est: cũ dicit dñs. Euntes nc̃
docete om̃s gentes. baptirantes eos
in noĩe patͥs & filii & spc̃ scĩ. docen

Expanded text:
ufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus San
Abbreviated transcription (Latin):
mutuã. s ꝑ uiuentis nat᷑e ꝑfectã na
tiuitatẽ. Ita ĩ dõ pr̃e. ⁊ dõ filio. neq duos¬
neq singłarẽ p̃dicabis qͥa ut̃q ñ unꝰ
ẽ.Non habet igͥ fides apłica duos
dos: qͥa nec duos patres habẽt. nec
duos filios confitendo patrẽ con¬
fessa filiũ ẽ. credens in filiũ. credi¬
dit & in patrẽ. qͥa & nom̃ patͥs ha-¬
bet in se filii nom̃. Non enĩ nͥ ꝑfi

Expanded text:
mutuam, sed per viventis naturae perfectam mutuam, sed per viventis naturae perfectam o neque duosneque singularem praedicabis, quia uterque non unus est. Non habet igitur fides apostolica duos deos, quia nec duos patres habeat, nec duos filios. Confitendo patrefessa filium est: credens in filium, credidit et in patrem: quia et nomen patris habet in se filii nomen. Non enim ni
Abbreviated transcription (Latin):
te deo patre uniens di filiꝰ & ex do
d̾s. & nat᷑e inseparabilis atq indis¬
similis unitatẽ & sacͣm̃tũ natunta¬
tis ostendens: ait. Ego & pat̾ unu
sumꝰ. Et qͥa calũpnia dicti tãꝗͣ in¬
solentis exist̾et. ut conscientiã po¬
tiꝰ nat᷑e de monstͣret in dicto sub¬
natiuitatis fide ꝓfessio absoluta
firtaret. nec nat᷑e tñ afferret na-¬
tiuitas ꝓfessa discidiũ: hanc potiꝰ
responsionis suȩ tenuit absolutio¬
ego in patre. Qd hic ñ naturale
ac ꝓpͥũ sub sacͣm̃to natiuitatis os¬
tensũ ẽ  Inst̃ sibi inuicẽ.dũ ñ ẽ
nͥ ex patre natiuitas. dũ in dm al¬
terũ nat᷑a uel ext̾ior uł dissimił
ñ subsistit. dũ ds ex d̾o maneis
ñ ẽ aliunde qđ dsẽ: infer dtios si
occasio patet fidi ȩccłȩ deos. aut
solitariũ dm uł falsa saltĩ m̃tire
ratione: Filiũ si potes apatre absq
natiuitatis tantũ confessa uerita¬
te discerne. filiꝰ inpatre ẽ. & infi¬
lio pat᷑. ñ ꝑ tnͣsfusionẽ refusionẽq

Expanded text:
ente vivens Dei filius, et ex Deo Deus, et naturae inseparabilis atque indissimilis unitatem et sacramentum nativitatis ostendens, ait, Ego et Pater unum sumus. Et quia calumnia dicti tamquam insolentis exsisteret; ut conscientiam potius naturae demonstraret in dicto, subnativitatis fidem professio absoluta firmaret, nec naturae tamen afferret nativitas professa dissidium; hanc totius responsionis suae tenuit absolutioego in Patre. Quid hic non naturale ac proprium sub sacramento nativitatis ostensum est? Insunt sibi invicem, dum non est nisi ex patre nativitas, dum in Deum alterum naturae vel exterior vel dissimilis non subsistit, dum Deus ex Deo manens non est aliunde quod Deus est. Infer duos, si occasio patet, fidei Ecclesiae deos: aut solitarium Deum vel falsa saltem mentire ratione: Filium, si potes, a Patre absque nativitatis tantum confessa veritate discerne, Filius in Patre est, et in Filio Pater, non per transfusionem refusionemque
Abbreviated transcription (Latin):
tͥs mei. nolite c̾dẽ mͥ. Si aũ facio. &si
mͥ ñ uultis e̾dere. oꝑibꝰ credite. ut
sciatis ꝙ cognoscatis qm̃ pat̾ in me
ẽ & ego in eo. Infrenis audaciȩ ẽ
desꝑata iã ꝑ conscientiã salus. & extͣ
pudorẽ ẽ ꝓfessa om̃is impietas. Nã
iã qͥs nec erubescit stultitia uͥ ꝑ di¬
dit religionẽ : his enĩ contͣdicere amͣ¬
tia potiꝰ quã ignorãtia ẽ. Dñs dixe¬
rat. ego & pat̾ unũ sumꝰ: natiuita-¬

Expanded text:
si autem facio, et mihi non vultis credere, operibus credite; ut sciatis et cognoscatis, quoniam Pater in me, et ego in eo . Infrenis audaciae est desperata jam per conscientiam salus, et extra pudorem est professa omnis impietas. Nam jam quis nec erubescit stultitiae, ubi perdidit religionem: his enim contradicere, amentia potius quam ignoratio est. Dominus dixerat, Ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
scificasset. & quẽ in hc̃ mundũ mi¬
siss blasphemꝰ eẽt dĩ se filiũ confi¬
tendoꝰ cũ cognominatos ꝑ legẽ dos
in dissolubilis di sermo statuisset :
sit faciat. cũ eos qͥ hõies sint lex
dos dixerit: & si a cet̾is hoi̾bꝰ ñ ir¬
qͥa dĩ filiꝰ etiã hoĩs filiꝰ est. Non
impudent᷑ usurpari uidet᷑ qđ dĩ
se filiũ dixerit. cũ pcellat cet̾os qͥ
cognominare se ñ irreligiose đõs
posst᷑. ꝑ id qđ scĩficatꝰ in filiũ ẽ: bea¬
to paulo scientiã nob̾ scĩficationis
huiꝰ intimante. cũ ait qđ ante ꝓ¬

Expanded text:
 quem in hunc mundum misisset, blasphemus esset Dei se filium confitendo; cum cognominatos per legem deos indissolubilis Dei sermo statuisset? sit faciat; cum eos, qui homines sint, lex deos dixerit. Et si a caeteris hominibus non irquia Dei filius etiam hominis filius est, non impudenter usurpari videtur, quod Dei se filium dixerit; cum praecellat caeteros, qui cognominare se non irreligiose deos possunt, per id quod sanctificatus in filium est: beato Paulo scientiam nobis sanctificationis istius intimante, cum ait: Quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
me. Qdẽ istud rogo. credite mͥ
Certe ad id refert᷑ qđ dictũ ẽ: osten¬
de nobis patrẽ. fides confirmat᷑
ex credendi p̾cepto. & ea fides quȩ
patrẽ sibi ostendi poposcerat. Non
enĩ suffec̾at dixisse. qui me uidet
uidet & patrẽ Iñ intelligentiã no¬
strã eo usq ꝓtenderet. ut cũ patrẽ
noscẽmꝰ in filio. filiũ tñ eẽ memi¬
nissemꝰ in patre: ne tͣnsfusio potiꝰ
alt̾iꝰ in alt̾ũ existimaret᷑. quã ꝑ ge¬
nerationẽ natiuitatẽꝙ unitas
eiꝰ de inutꝰq nat᷑e. Credi itaq si¬
bi dñs uult. ne forte ꝑ assũpti hois
dispensationẽ. fidi conscientia ꝑicli¬
taret᷑. Certe si qͥd afferat ambigu¬
itatis caro & corpꝰ. & passio. uel oꝑi¬
ẽẽ. unũ eos eẽ. dũ nat᷑e uͥtute ut̃q¬

Expanded text:
 istud, rogo: Credite mihi? Certe ad id refertur quod dictum est: Ostende nobis Patrem. Fides confirmatur ex credendi praecepto, et ea fides quae Patrem sibi ostendi poposcerat. Non enim suffecerat dixisse: Qui me vidit, vidit et Patrem, nisi intelligentiam nostram eo usque protenderet, ut cum Patrem nosceremus in Filio, Filium tamen esse meminissemus in Patre: ne transfusio potius alterius in alterum existimaretur, quam per generationem nativitatemque unitas ejusdem in utroque naturae. Credi itaque sibi Dominus vult, ne forte per 209 assumpti hominis dispensationem fidei conscientia periclitetur. Certe si quid afferat ambiguitatis caro, et corpus, et passio: vel operiesse, unum eos esse: du
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. uͥ ꝑ coniunctionẽ ipsã pat̾i
nõĩs significat᷑ adiectio cũ enĩ dr
& patrẽ: Exclusa ẽ singłaris ait
unici intelligentia. Et qͥd relictũ
tũ nob ad fidẽ relinqueret᷑ dñs sub¬
iecit. Quomͦ tu dicis ostende no¬
bis patrẽ. Que enĩ ignorandi pa-¬
trẽ. aut ostendendi ignorantibꝰ ne¬
cessitas relinquebat᷑. cũ pat̾ in filio
te naturȩ. cũ ex indifferentia aiq
in gen̾ẽ u̾itatis unũ st᷑. natꝰ & ge¬
nerans: ut hic dñi sermo seq̃ret᷑. NIõ
creditis qͥa ego inpatre. & pat̾ in
me: In separabiles eẽ ꝑ naturalẽ si¬
inilitudinẽ patrẽ & filiũ. ñ possumꝰ
ũbis aliis docere:nͥ filii. Noneni
hic ꝑdemutationẽ nominũ atq
specierũ filiꝰ qͥa ui a ẽ. & ueritas &
uita ẽ miinis theatralibꝰ ludit: ut
in assũpto hoĩe se filiũ dĩ ñcupet.
in nat᷑a uͦ dm̃ patrẽ. & unꝰ acsolus
ꝑsonali demutatione se nc̃ in abio
m̃tiat᷑. Non itaq ipse solitariꝰ nc̃

Expanded text:
unctionem ipsam paterni nominis significatur adjectio. Cum enim dicitur, et Patrem, exclusa est singularis atque unici intelligentia. Et quid reliquumtum nobis ad fidem relinqueretur; Dominus subjecit: Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Quae enim ignorandi Patrem aut ostendendi ignorantibus necessitas relinquebatur, cum Pater in Filio te naturae, dum ex indifferentia atque in genere veritatis unum sunt natus et generans, ut hic Domini sermo sequeretur: Non creditis, quoniam ego in Patre, et Pater in me ? Inseparabiles esse per naturalem similitudinem Patrem et Filium, non possumus verbis aliis docere, nisi Filii. Non enim hic per demutationem nominum atque specierum Filius, qui via est et veritas et vita, mimis theatralibus ludit: ut in assumpto homine 207 se filium Dei nuncupet, in natura vero Deum patrem, et unus ac solus personali demutatione se nunc in alio mentiatur. Non itaque ipse solitarius, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a eẽ credat᷑. & cũ patre unu̾ sit
& utiũ se ꝓfitendo cũ patre. ñ tñ
ut unꝰ solꝰ tm. atq ipse pat̾ intelle¬
ctus amittat eẽ qđ filiꝰ e̾ testat᷑
enĩ pͥmũ nat᷑e uͥtutẽ. cũ de ouibꝰ
suis ait. Nec qͥsꝗͣ rapiet eas de ma¬
nu mea. Consciȩ potestatis hec uox
qđ nemo oues de manu sua abri¬
piat confiteri. At uero ut in na-¬
t᷑a licet dĩ nate. tñ ex do sit intel¬
ligenda nat̾iuitas. subiecit. Pat̃
qđ dedit mͥ. maiꝰ ẽ om̃ibꝰ. Non occul¬
tat ex patre eẽ se natũ. qd eñ apa¬
tre accepit. maiꝰ ẽ om̃ibꝰ. & qͥ acce¬
pit. ẽ in eo qđ accepit nascendo. nͦ
postea tñ ex alio ẽ dũ accepit. s qͥ
manu pat̾s mei. De manu sua rapit
accepit. Qͥd sibi uult tã diuersa
ꝓfessio. ut rursũ de manu patris
sui nemo rapiat: filii manꝰ e̾ que
accepit apatre. pat̾s manꝰ ẽ quȩ de¬
dit filio Et qͦmͦ qd ñ rapit᷑ de ma¬
nu filii. ñ rapit᷑ de manu patͥs.

Expanded text:
datur, et cum Patre unum sit, et unum se profitendo cum Patre, non tamen ut solus tantum atque ipse pater intellectus amittat esse quod filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea . Consciae potestatis haec vox quod nemo oves de manu sua abripiat, confiteri. At vero ut in natura licet Dei, naturae tamen ex Deo sit intelligenda nativitas; subjecit: Pater quod dedit mihi majus est omnibus . Non occultat ex Patre esse se natum: quod enim a Patre accepit, 193 majus est omnibus. Et qui accepit, est in eo quod accepit nascendo, non postea; et tamen ex alio est, dum accepit. Sed qui manu patris mei. De manu sua nemo accepit. Quid sibi vult tam diversa professio, ut rursum de manu patris sui nemo rapiat? Filii manus est, quae accepit a Patre; Patris manus est, quae dedit Filio: et quomodo quod non rapitur de manu Filii, non rapitur de manu Patris?
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliũ significat. s eoꝵ de qͥbꝰ
dixerat. nonne uos dicitis qm̃ ad
huc qͣituor menseᷤᷤ ser messis uenit:
cce dico uobis. leuate ocłos ur̃os.
& aspicite regiones. qͥa albe sad mes¬
sẽ. Nec tẽpꝰ patit᷑. nec albentiũ ad
messẽ regionũ significatio ꝑmit¬
tit aliqͥd hic t̾renũ & corporeũ in¬
telligi: s ad ꝑfectorũ fructuũ
beatitudinẽ contuendã. intelli¬
genti& eiꝰ sit ocłos leuare: ut nc̃
dicens. qui me uidit. uida & pa-¬
trẽ. Non enĩ in hoc qđ ex partu
uiginis carnale ẽ. ad contẽplandã
in eo dĩ formã & imaginẽ ꝓficit.
neq ad incorporalis di naturã ui¬
dendã assupti hoĩs spẽs sine exẽ

Expanded text:
carnalium significat, sed eorum de quibus carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et adspicite regiones, quia albae sunt ad messem . Nec tempus patitur, nec albentium ad messem regionum significatio permittit, aliquid hic terrenum et corporeum intelligi: sed ad perfectorum fructuum beatitudinem contuendam, intelligentiae jussit oculos elevari, ut nunc dicens: Qui me vidit, vidit et Patrem. Non enim hoc, quod ex partu virginis carnale est, ad contemplandam in eo Dei formam et imaginem proficit: neque ad incorporalis Dei naturam videndam
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. & ñ cognouistis me philippe.
Arguit apłi in cognoscendose igno¬
rationẽ: qͥa suꝑiꝰ se cognito. patrẽ
qͦq cognitũ ẽẽ dixisset. Sed qͥd il¬
lud ẽ. qđ querit᷑ se tanto tẽpore
cognitũ ñ fuisse. Scł qͥa se cogni¬
to pat̾ne in se natͣe eẽt intelligen¬
da diuinitas. Cũ enĩ ea quȩ gere¬
ret. ꝓpͥa do eẽnt. calcare undas. ui¬
bere uentis. intellecta cõmutatio¬
ne uini. increm̃toᷤ s panũ congestoꝵs
fidẽ gerere. fugare demones. mor¬
bos pellere. dãpna corporũ repen¬
dere. enĩdare uitia natiuitatis.
peccata dimntere. uitã mortuis
reddere. & hȩc agere carnalẽ & dĩ
se filiũ int̾ ista ꝓfitentẽ. Hinc que¬
rele omĩs orta conquestio ẽ. qđ m
cur cũ hȩc tanto tpr̃e ag̾et. agnitꝰ
ñ fuisset postulantibꝰ ut sibi pa¬
trẽ ostenderet: ait. Qui me uidet.
uidet & patrẽ. Non hic ille nc̃ ꝯtẽ¬
plationem corporeã. & uisũ ocłore

Expanded text:
sum; et non nostis me, Philippe ? sum; et non nostis me, Philippe ? Arguit Apostoli in cognoscendo se ignorationem: quia superius se cognito Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quodcur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclitat᷑. s ignorationis hic error
ẽ. Uisũ enĩ iã ꝙ amͦ cognoscendũ
dñs patrẽ dixerat: s uisũ eẽ apłs ñ
intellexerat. Deniq ñ uisũ negauit.
s ostendi sibi rogauit: neq osten¬
sionẽ ueluti corporalis contẽplati¬
ons desiderauit. s de monstͣtionẽ
intelligendi eiꝰ qͥuisus ẽ postulauit.
Filiũ enĩ in habitu hoĩs uiderat. s qͦmͦ
ꝑ id patrẽ uiderit nescit. Nã ad id¬
qđ dixerat. dñẽ ostende nob̾ pa-¬
trẽ. ut ostensio illa in telligendi
potiꝰ eẽt demonstͣtio. quã uiden¬
di. subiecit. Et sufficit nob̾. Non
adẽpta ẽ fides dicto. s cognoscendi
demonstͣtio ẽ postulata. que suffi¬
ceret ad fidẽ dicti. qͥa ꝑ dñi ꝓfessi¬
onẽ auctoritas eẽt ñ incerta cre¬
dendi. Hinc au̾ ostñdñdipa tͥs peti¬
tio orata ẽ qͥa dictũ eẽt uisus eẽ. &
ꝑ hoc noscendus eẽ qͥa uisus sit: nec
impudens erat ostensionẽ eiꝰ qͥuis.
pi hȩc reddidit. Tanto tprẽ uob̾cũ

Expanded text:
ionis hic error est. Visum enim jam, et a modo cognoscendum Dominus Patrem dixerat: sed visum esse Apostolus non intellexerat. Denique non visum negavit; sed ostendi sibi rogavit: neque ostensionem veluti corporalis contemplationis desideravit, sed demonstrationem intelligendi ejus qui visus est postulavit. Filium enim in habitu hominis viderat: sed quomodo per id Patrem viderit, nescit. Nam ad quod dixerat, Domine, ostende nobis Patrem , ut ostensio illa intelligendi potius esset demonstratio, quam videndi, subjecit, et sufficit nobis. Non adempta est fides dicto; sed cognoscendi demonstratio est postulata, quae sufficeret ad fidem dicti: quia per Domini professionem auctoritas esset non incerta credendi. Hinc autem ostendendi Patris petitio orta est, quia dictus esset visus esse, et per hoc noscendus esse, quia visus sit. Nec impudens erat, ostensionem ejus qui visus pi haec reddidit: Tanto tempore vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
nerat natiuitas. dũ ñ aliud aliqͥd
qͣmͣ in dm̃ ex dõ ds nascit᷑. dũ ni¬
chil in his nouũ ẽ. nichil alienũ.
nicħ separabile. dũ in patre &
filio credere dõs duos impiuꝰ ẽ.
dũ patrẽ & filiũ singularẽ dm̃ p̃di¬
care sacͥlegum: dũ dm ex do. qđ iri
similitudine gen̾is unũ sint. ne

Expanded text:
n aliud aliquid quam in Deum ex Deo Deus nascitur, dum nihil his novum est, nihil alienum, nihil separabile, dum in Patre et Filio credere deos duos impium est, dum Patrem et Filium singularem Deum praedicare sacrilegum est, dum Deum ex Deo quod in similitudine ge
Abbreviated transcription (Latin):
lictus ẽ hominũ eloqͥis de dĩ rebꝰ
aliꝰ p̃t̃ quã dĩ sermo: omia reliqua
& arta & conclusa. & impedita st̃.
aut ipse ñ intelligit. aut legenti¬
bꝰ ñ intelligendũ relinquit. Dñs
dixit cũ togaret᷑ ut ostendẽt parrẽ:
qͥ me uidet. uidet & patrẽ. Hoc
demutare antixp̃i ẽ: hoc negare
uidei ẽ. hoc nescire genuilis ẽ. Sed
forte intelligentiȩ sensus in cͥmi¬
ne sit. sit in fide nr̃a uiciũ. sim di¬
ctis dĩ resederit obscuritas: nã nec
solitariũ sermo significat. & in¬
differentẽ tam̃ naturã ꝓfessio do¬
cet. Uisũ enĩ in filio patrẽ. nec sin¬
gularis potest potest eẽ. nec dispa¬
ris.: ꝗa ꝑhc̃ ille uisus. neq ñ unũ

Expanded text:
num eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ corporaliũ naturarũ ista condi¬
tio. ut sint sibi muicẽ. ut subsisten¬
tis nat᷑e habeant ꝑfectã unitatẽ.
ut manens unigeniti natiuita sa pa¬
t̃nȩ diuinitatis sit inseparabilisue¬
ritate. Unigento tm̃ istud đo ꝓ¬
fides sta ẽ. & spiritalis uͥtutis hoc
aũ ñ aliud in alio. ut corpꝰ in cor¬
pore. s ita eẽ. ac subsistẽ. ut in sub¬
sistente insit: ita uͦ in ẽẽ: ut & ipse
subsistat. Nã ut̃q subsistens. ꝑid
qđ ñ sine alio ẽ.dũ scđin genera¬
tionẽ & natiuitatẽ subsistentis.
nat᷑a ñ alia ẽ. Hinc enĩ illudẽ.
Ego & pat̾ unũ sumꝰ: & qͥme uidit.¬

Expanded text:
ium naturarum ista conditio, ut insint sibi invicem, ut subsistentis naturae habeant perfectam unitatem, ut manens unigeniti nativitas a paternae divinitatis sit inseparabilis veritate. Unigenito tantum istud Deo fides ista est, et spiritalis virtutis hoc esse autem non aliud in alio, ut corpus in corpore; sed ita esse ac subsistere, ut in subsistente insit; ita vero inesse, ut et ipse subsistat. Nam uterque subsistens, per id non sine alio est, dum secundum generationem et nativitatem subsistentis natura non alia est. Hinc enim illud est: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ego loquor uob̃ ñ a me loquor. nͣ
ex emit ꝑsonã. neq se filiũ dene¬
gauit: nec naturã in se pat᷑ne uͥtutis
loqͥt᷑. natititatẽ in se di ex d̃o pat᷑
testat᷑. Ipse inseꝑabił ab eo. atq u-¬

Expanded text:
oquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis loquitur, nativitatem in se Dei ex Deo patre testatur. Ipse in separabilis ab eo atq
Abbreviated transcription (Latin):
memoratã a nob̃sit. ñ etiã ad ꝑfe¬
ctũ in unigento do natiuitatis ex¬
ẽpłti: qͥa nat᷑e humanȩ infirmitas
continet᷑ ad uitã: nec statĩ in eo qd̵
gignit᷑ uiuit. neq totũ uiuit ex
uita: cũ in ea multa sint. quȩ sine
nat᷑e suȩ sensu cũ ex secreuerint.

Expanded text:
emoratum a nobis sit, non etiam ad perfectum in Unigenito Deo nativitatis exemplum, quia naturae humanae infirmitas continetur ad vitam, nec statim in ea qui gignitur vivit, neque totum vivit ex vita, cum in ea multa sint quae sine naturae suae sensu cum excreverint
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑e ueritas ꝓpͥetatẽ. ut qđ ex d̾o
ẽ. ds sit: & nec diminutio sit na¬
tiuitas nec diu̾sitas: dũ & filiꝰ ñ
in naturã ext̾nã ad dissimilẽ patͥ
do subsistit: nec pat̾ alienũ qͥd ase
natiuitati unigeniti acqͥrens. sed
umu̾sa potꝰ quȩ sua st̃. sine dãpno
imꝑtientis indulsit. Atq ita nec
nat᷑a di caret. dũ ñ aliunde ꝗͣ er do
sistit in filio. nec ꝑ natiuitatẽ dĩ
amisit ex sedĩ nat᷑a qđ ds ẽ. Pat̃ igͥ
infilio ẽ. & filiꝰ in patre. d̾s ind̾o.
ñ ꝑ dupplicẽ conuenientiũ generũ

Expanded text:
naturae veritas proprietatem; ut quod ex Deo est, Deus sit, et nec deminutio sit nativitas, nec diversitas: dum et Filius non in naturam externam ac dissimilem patri Deo subsistit, nec Pater alienum quid sit a se nativitati Unigeniti acquirens, sed universa potius quae sua sunt sine damno impertientis indulsit. Atque ita nec natura Dei caret, dum non aliunde quam ex Deo s Dei consistit in Filio, nec per nativitatem Dei amisit ex se Dei natura quod Deus est. Pater igitur in Filio est, et Filius in Patre, Deus in Deo: non per duplicem convenientium
Abbreviated transcription (Latin):
ipse agnitꝰ ẽ ex uͥtute nat̾ẽ. & intel¬
lectꝰ  filiꝰ id p̾stat. ut intellectꝰ
&e pat̾ sit: dũ ita imago ẽ. ut ñ dif¬
ferat genere. s significet auctorẽ.
magines enĩ cęt̾e ex diu̾sis aut me¬
tallis. aut fucis. aut gen̾ibꝰ aut
artibꝰ reddt̃ eorũ spẽs quoꝵs st̃ ima¬
gines institute. S nũqͥd ut ita¬
gines uere sint exȩq̃ri posst̃ in¬
anima inuentibꝰ. & uel picta.
uel sculpta. uel fusa natiuis
Filiꝰ aũ patͥsñ scđ̾m hȩc imago ẽ. qͥa
uiuentis uiuens imago ẽ: & ex eo
natꝰ. ñ habet nat᷑e diu̾sitatẽ: & in
nullo diu̾sus tenet nat᷑e eiꝰ ex qͣñ
diu̾sus ẽ potestatẽ. Qđ gͦ imago
ẽ. eo ꝓficit. ut patrẽ dm unigeni¬
ti di significet nauuitas. Signifi¬
cet autẽ ut forma ipse & imago
inuisibilis dĩ. & ꝑ hoc ñ amittat
nat᷑e unitãtẽ similitudinẽ: qͥa nec

Expanded text:
 ex virtute naturae: et intellectus Deus Filius id praestat, ut intellectus et Pater sit: dum ita imago est, ut non differat genere, sed significet auctorem. Imagines enim caeterae ex diversis aut metallis aut fucis aut generibus aut artibus reddunt eorum species, quorum sunt imagines institutae: sed numquid ut imagines verae sint, exaequari possunt inanima viventibus, et vel picta vel sculpta imago est: quia viventis vivens imago est, et ex eo natus non habet naturae diversitatem, et in nullo diversus tenet naturae ejus ex qua non diversus est potestatem. Quod ergo imago est, eo proficit, ut Patrem Deum unigeniti Dei significet nativitas; significet autem, ut forma ipse et imago invisibilis Dei: et per hoc non amittit naturae 206 unitam similitudinem, quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
non honoris eẽ docuit s ficd̃i. dicens.
Quia uidisti credidisti. beati qui non
uiderunt et crediderunt. Uidens
autem thomas credidit. Sed quid
credidit queris. Et quid aliud cre¬
didit. qͣm ꝓfessus ẽ. dñs m̃s & ds m̃s:
Resurrexisse enim ꝑse ex mortuis in
uitam nisi dĩ natura non potuit.
et creditȩ religionis fides hoc ẽ ꝓfes¬
sa qđ ds ẽ. Anne ergo nomen dei.
non nature res existimabitur. cũ
ꝓfessio nominis fidem nature cre¬
dite sit secuta: Nam utiq religio¬
sus filius. et qui non uoluntatem
suam. sed eius qui se miserat face¬
ret. et qui non honorem suum. sed
eius a quo uenerat quereret. hono¬
rem huius inse nominis recusasset.
ne quod ipse unum deum predica¬
uerat solueretur. Sed uerȩ et apo¬
stolicȩ fidi mysterium confirmans.
et naturȩ in se paternȩ nomen ag¬
noscens. beatos ẽẽ docuit. qui cum
dissent. deum tamen ꝑ resurrectio¬
nis intelligentiam credidissent.

Expanded text:
non honoris esse docuit, sed fidei, dicens, non honoris esse docuit, sed fidei, dicens, Quia vidisti, credidisti: beati qui non viderunt, et crediderunt . Videns enim Thomas credidit. Sed quid credidit quaeris? Et quid aliud credidit quam professus est: Dominus meus et Deus meus? Resurrexisse enim per se ex mortuis in vitam, nisi Dei natura non potuit: et creditae religionis fides hoc est professa, quod Deus est. Anne ergo nomen Dei non naturae res existimabitur, cum professio nominis fidem naturae creditae sit secuta? Nam utique religiosus filius, et qui non voluntatem suam sed ejus qui se miserat faceret, et qui non honorem suum sed ejus a quo venerat quaereret, honorem hujus in se nominis recusasset; ne quod ipse unum Deum praedicaverat, solveretur. Sed vere et apostolicae fidei mysterium confirmans, et naturae in se paternae nomen agnoscens, beatos esse docuit, qui cum dissent, Deum tamen per resurrectionis intelligentiam credidissent.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi thomȩ confessioͣ sequatur. cum
Deus igitur suus ẽ. quem dm̃ confite¬
tur. Et certe dictum non ignora
cipalis immemor ẽ facta mandati.
unius dei eẽt confessione uiuendũ:
Sed apłs totius sacramenti fidem ꝑ
uirtutem resurrectionis intelligeis.
cum frequenter audisset ego et pa¬
ter unum sumus. et omnia quȩ
patͥs sunt mea sunt. et ego in patre
& pat̾ in me. iam sine fidi ꝑiculo
nat᷑ȩ nomen confessus ẽ. qͥa ab uniꝰ
dĩ patͥs ꝓfessione religio ñ excidẽt
dm̃ confessa dĩ filium. cũ in filio dĩ
sub alt̾ius d̃i impia confessione fideᷤᷤ
nature ꝑiclitaretur unius. quia
non alt̾ius dĩ nat᷑am ꝑfect᷑a di na¬
tiuitas attulisset. Ueritatem igit᷑
euangłici sacramenti thomas in¬
telligens: dñm suum & dm̃ suum
ẽẽ confessus ẽ. Non hic honoris ẽ
nomen. s nat᷑e confessio ẽ. Reb e¬
nuim ipsis atq uirtutib dm̃ credidit.
et dñs ꝓfessionis huius religionem

Expanded text:
apostoli Thomae confessio consequatur, cum apostoli Thomae confessio consequatur, cum oan, XX, 28. Deus igitur suus est, quem Deum confitetur. Et certe dictum non ignorabca fides principalis immemor est facta mandati, unius Dei esset confessione vivendum? Sed Apostolus totius sacramenti fidem per virtutem resurrectionis intelligens, cum frequenter audisset: Ego et Pater unum sumus; et: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; et: Ego in Patre, et Pater in me : jam sine fidei periculo naturae nomen confessus est: quia ab unius Dei patris professione religio non excideret Deum confessa Dei filium, cum in filio Dei sub alterius Dei impia confessione fides naturae periclitaretur unius, quia non alterius Dei naturam perfecta Dei nativitas attulisset. Veritatem igitur evangelici sacramenti Thomas intelligens, Dominum suum et Deum suum esse confessus est. Non hic honoris est nomen, sed naturae confessio est: rebus enim ipsis atque virtutibus Deum credidit. Et Dominus professionis hujus religionem
Abbreviated transcription (Latin):
nens ꝑ natiuitatem substantiȩ ue¬
ritatem his int̾narum rerum signi¬
ficata nominib ẽ. Non enim id qͦd¬
nascendo substitit. potest idipsum
uideri eẽ quod unicuiq semꝑ inter¬
num ẽ. Sed ex ȩterno deo patre uni¬
genitus filius in subsistentem dm̃¬
natus. ut non alienus eẽ anature
paterne diuinitatis posset intelli¬
gi. ꝑ hec ꝓprietatum nomina sub¬
sistens ostensus ẽ. quib ex quo sub¬
stiterat. non carebat. Deus igitur
qui est. non est aliud qͣm deus.
Nam cum audio. et deus erat uer¬
bum: non dictum solum audio
uerbum. sed demonstratum intel¬
ligo eẽ quod deus est. quiaͥ sicut
suꝑius in moyse deo. & in cogno¬
minatis diis ꝑ appellationem no¬
men adiectum sit. hic autem res
significata substantiȩ est. cum di¬
citur deus erat. Esse enim. non ẽ
accidens nomen. sed subsistens ue¬
ritas. et manens causa. et natura¬
lis generis ꝓpͥetas. Et uideamus¬
an hanc euangłistȩ predicationem

Expanded text:
nens per nativitatem substantiae venens per nativitatem substantiae veritatem his internarum rerum significata nominibus est. Non enim id qnascendo subsistit, potest id ipsum videri esse, quod unicuique semper internum est. Sed ex aeterno Deo patre unigenitus filius in subsistentem Denatus, ut non alienus esse a natura paternae divinitatis posset intelligi, per haec proprietatum nomina subsistens ostensus est, quibus ex quo substiterat non carebat. Deus igitur qui est, non est aliud quam Deus. Nam cum audio, Et Deus erat Verbum; non dictum solum audio Verbum Deum, sed demonstratum intelligo esse quod Deus est: quia sicut superius in Moyse deo et in cognominatis diis per appellationem nomen adjectum sit; hic autem res significata substantiae est, cum dicitur, Deus erat. Esse enim non est accidens nomen, sed subsistens veritas, et manens causa, et naturalis generis proprietas. an hanc Evangelistae praedicationem,
Abbreviated transcription (Latin):
tis extiterint: deo tam̃ ut sua ꝓpria
qͣmuis exeo in dm̃ sint nata. ñ desurł̃.
N on enim sicut frequenter a nobis di¬
cꝰtum ẽ diuisionis in filio. sed natiui¬
tatis sacramentum predicamus.
nec separatio fuit imꝑfecta. sed ꝓge¬
nies ꝑfect᷑a. quia natiuitas non ht̃
detrimentum generandi. cum ꝓfe¬
ctum teneat nascendi. Et iccͥco earũ
rerũ unigenito deo aptata cognomi¬
na sunt. quȩ cum eum subsistentem
ex natiuitate consumment. tam̃ patͥ
insint ex inde mutabilis uirtute na¬
turȩ. U nigenitus enim d̾s̃ et uer¬
bumẽ: sed innascibilis pater nunꝗͣ
om̃ino sine uerbo ẽ. Non quod ꝓla¬
tio uocis natura sit filius. sed ex deo
ds. cum natiuitatis ueritate subsi¬
stens. ut apatre ꝓpͥus. et ꝑ naturȩ
indifferentiam inseparabilis doceret᷑.
significatus in uerbo ẽ. sicut xp̃s sa¬
pientia & uirtus di ẽ. non ille ut in¬
telligi solet internȩ potestatis aut
sensus efficax motus. sed natura te¬

Expanded text:
tis exstiterint, Deo tamen, ut sua propria, tis exstiterint, Deo tamen, ut sua propria, quamvis ex eo in Deum sint 183 nata, non desunt. Non enim, sicut frequenter dictum a nobis est, divisionis in Filio, sed nativitatis sacramentum praedicamus. Nec separatio fuit imperfecta, sed progenies perfecta: quia nativitas non habet detrimentum generandi, cum profectum teneat nascendi. Et idcirco earum rerum unigenito Deo aptata cognomina sunt, quae cum eum subsistentem ex nativitanon desint; exinde mutabilis virtute naturae. Unigenitus enim Deus, et Verbum est. Sed innascibilis Pater nunquam omnino sine Verbo est, non quod prolatio vocis natura sit Filii, sed ex Deo Deus cum nativitatis virtute subsistens, ut a Patre proprius, et per naturae indifferentiam inseparabilis doceretur, significatus in Verbo est, sicut Christus sapientia et virtus Dei est, non ille, ut intelligi solet, internae potestatis aut sensus efficax motus, sed natura te
Abbreviated transcription (Latin):
reppulit. cum in oꝑationib eius ma¬
gi confitentur digitum dĩ eẽ: Sic
moyses pharaoni ds̃ datus ẽ. dum ti¬
metur. dum oratur. dum punit.
dum medetur. Et aliud ẽ dm̃ dari:
aliud ẽ dm̃ eẽ. In pharaone enim ds̃
datus ẽ. Cet̾m non ei est & natura
& nomen. ut d̾s sit. Memini quoq et
alt̾us nuncupationis. ubi dicitur.
E go dixi. dixi estis. Sed in eo indulti no¬
minis significatio ẽ. & ubi refertur
ego dixi: loquentis potius ẽ sermo.
qͣm rei nomen: quia rei nomen intel¬
ligentiam rei affert. cet̾m uoluntas
appellationis ex alio ẽ. et ubi se nun¬
cupationis auctor ostendit. ibi ꝑser¬
monem auctoris ẽ nuncupatio. non
naturale nomen ingenere. At uͦ hic.¬
uerbum ds ẽ. Res existit in uerbo. uer¬
bi res enuntiatur in nomine. Uerbi
enim appellatio in di filio de sacram̃¬
to natiuitatis ẽ: sicuti sapientie et
uirtutis ẽ nomeni. Que cum in dm̃ fi¬
lium cum substantia uerȩ natiuita¬

Expanded text:
repulit, cum in operationibus ejus marepulit, cum in operationibus ejus magi confitentur digitum Dei esse ? Sic Moyses Pharaoni deus datus est, dum timetur, dum oratur, dum punit, dum medetur. Et aliud est deum dari, aliud est Deum esse. In Pharaonem enim deus datus est: caeterum non ei est et natura et nomen, ut Deus sit. Memini quoque et alterius nuncupationis, ubi dicitur, Ego dixi, dii estis , sed in eo indulti nominis significatio est. Et ubi refertur, ego dixi, loquentis potius est sermo, quam rei nomen: quia rei nomen intelligentiam rei affert, caeterum voluntas appellationis ex alio est. Et ubi se nuncupationis auctor ostendit, ibi per sermonem auctoris est nuncupatio, non naturale nomen in genere. 11. FiVerbum Deus est: res existit in Verbo, Verbi res enuntiatur in nomine. Verbi enim appellatio in Dei filio de sacramento nativitatis est, sicuti sapientiae et virtutis est nomen: quae cum in Deum filium cum substantia verae nativita
Abbreviated transcription (Latin):
modis nouimꝰ. nomine. natiuitate.
natura. postestate. ꝓfessione. Et de
nomine nicħ puto ambiguitatis. Le¬
gimꝰ enĩ in pͥncipio erat uerbũ. & uer¬
bũ erat ap̃ dm̃. & d̾s erat uerbũ. Quid
calũ pniȩ ẽ. cur ñ sit qͦd nuncupatur:
Aut nunqͥd nomen non nature signi¬
ficatio ẽ: Et quia contradictio om̃is
ex causa ẽ. nunc hic negandi quero
causam. Simplex namq nuncupati¬
o ẽ: et caret offendiculo adiectionis
alienȩ. Uerbum enim quod caro fa¬
ctum ẽ: nicħ aliud qͣm d̾s ẽ. Nonẽ
hic deputatiuȩ aut assumptiuȩ nũ¬
cupationis relicta suspicio. ut ei qͦd
ds ẽ. non ex natura sit nomen. Re
aut assumptiuas appellatione.
minis causa ẽ. cum dicitur pharao¬
ni: Aut nunquid ei naturam dĩ in¬
tulit. & non potius in eum qui me¬
tueret. terrorem: cum dracones ma-¬
gicos draco moysi mox uirga maneis.
deuorat. cum cynomiam quam im¬
miserat abigit. cum grandinem po¬
testate qua euocauerat auertit. cum
locustas ea uirtute qua inuererat

Expanded text:
modis novimus, nomine, nativitate, natura, potestate, professione. Et de nomine nihil puto ambiguitatis. Legimus enim, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quid calumniae est, cur non sit quod nuncupatur? Aut numquid nomen non naturae significatio est? Et quia contradictio omnis ex causa est, nunc hic negandi Dei quaero causam. 182 Simplex namque nuncupatio est, et caret offendiculo adjectionis alienae. Verbum enim, quod caro factum est, non aliud quam Deus est. Non est hic deputatae aut assumptae nuncupationis relicta suspicio: ut ei, quod Deus est, non ex natura sit nomen. 10.aut assumptivas appellationes. minis causa est, cum dicitur Pharaoni? Aut numquid ei naturam Dei intulit, et non potius in eum qui metueret terrorem, cum dracones magicos draco Moysi mox virga manens devorat, cum cynomyiam quam immiserat abigit, cum grandinem potestate qua evocaverat avertit, cum locustas ea virtute qua invexerat
Abbreviated transcription (Latin):
& filiꝰ ds ẽ. unũ sit nat᷑e nom̃ utͥusq
unũ utrũq significat. Nã ex dõ ds.
uel in do d̾s. nec dos duos ꝑficit. cũ
unꝰ ex uno in nat᷑e noĩe maneat u¬
mꝰ. nec in solitariũ dm̃ deficit. cũ
unꝰ & unꝰ in significatione ñ solꝰ sit

Expanded text:
e nomen utriusque, unus utrumque significat. Nam ex Deo Deus, vel in Deo Deus, nec deos duos perficit, cum unus ex uno in natura et nomine maneat unius; nec in solitarium Deum deficit, cum unus et unus in significatione non solus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacͣm̃tũ generationis & natiuita¬
rẽ diu̾sãq deputet ad utrũq qui
nesciat patrt̾ & filiũ qđ unũ sint
p̃dicatos. Deleant hẽtici euangłi-¬
cã filii de se ꝓfessionẽ. ego in patͣ
& pat̾ in me: ut possint uel duos
đos p̃dicare. uel dm solũ. Nonst̃
naturarũ significationes. in nat᷑e
uniꝰ ꝓpͥetate: nec duos dos di exdo
ueritas ꝑficit. nec singłarẽ dm̃ di
patit᷑ natiuitas. Nec ñ unũ st̃ qͥ ĩus¬
cẽ st̃. Inuicẽ aũ st̃. c̃ unꝰ ex uno÷. qͥa nec

Expanded text:
 sacramentum generationis et nativitaue diversam deputet ad utrumque, qui nesciat Patrem et Filium quod unum sint praedicatos. Deleant haeretici evangelicam Filii de se professionem, Ego in Patre, et Pater in me: ut possint vel duos deos praedicare, vel solum. Non sunt naturarum significationes in naturae unius proprietate: nec duos deos Dei ex Deo veritas perficit, nec singularem Deum Dei patitur nativitas, nec non unum sunt qui invicem sunt. Invicem autem sunt, cum unus ex uno
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ ñ ẽ singłaris atq unici̾oꝑa.¬
Oꝑari uͦ ꝑ filiũ patrẽ. ñ ẽ differen¬
tis aut exteri. sic̃ ñ uniꝰ ẽ ñ absse
loqͥ quȩ loqͥt᷑: neq rursũ alieni
ac separabilis sit loqͥ ꝑ loquentẽ.
loquens ñꝰ absse loquat᷑. neq qͥ
ñ ab se loqͥt᷑ ñ loqͣt᷑. Et qͥa in se
patrẽ & loqͥ & oꝑari docuerat: ꝑ¬
fecte huiꝰ unitatis fidẽ statuit. di¬
cens. S pat̾ qͥ in me manet ipse
facit oꝑa sua. Credite mͥ qͥa ego in

Expanded text:
trem, non est singularis atque unici: operari vero per Filium Patrem, non est differentis aut exteri. Sicuti non unius est, non ab se loqui quae loquatur; neque rursum alieni ac separabilis sit, loqui per loquentem: loquens non ab se loquatur; neque qui non ab se loquitur, non loquatur. Et quia in se Patrem et loqui et operari docuerat; perfectae hujus unitatis fidem statuit, dicens: Sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ ex sese sine desectione sub¬
fistit: Aut hoc nͨ inẽ in eo unde n᷑
recisũ ẽ. s cũ unitate substantiȩ
naturalis exiuit. Et quero an¬
ne nͣunũ sint. cũ lum̃ ex lumine
ne diuisione seꝑabile sit. nec ge
ligentiã fidi tm̃ cõpatata sint. ñ
etiã ad dĩ dignitatẽ. ut nos potiꝰ
intelligentiã inuisibiliũ ex cõpa¬
rabilibꝰ sumeremꝰ. ñ utiq ut ali¬
quod nat᷑e dĩ satisfac̾et cõꝑatioĩs
exẽplũ : cũ dignũ & iustũ eẽt te¬
stanti de se do credere. Sed qͥa si¬
pliciũ fid̾e furor he̾ticꝰ t᷑baret.
ut id de dõ credi ñ oport̾et. quod
difficile nͥ ꝑ corporeã cõparationẽ
posset intelligi: icc̾co scđm illud iã¬

Expanded text:
eo, quod ex sese sine desectione subeo, quod ex sese sine desectione subsistit? Aut hoc non inest in eo, unde non recisum est, sed cum unitate substantiae naturalis exivit? Et quaero anne non unum sint, cum lumen ex lumine nec divisione separabile sit, nec genligentiam fidei tantum comparata sint, non etiam ad Dei dignitatem, ut nos potius intelligentiam invisibilium ex corporalibus sumeremus, non utique ut aliquod naturae Dei satisfaceret comparationis exemplum: cum dignum et justum esset testanti de se Deo credere. Sed quia simpliciorum fidem furor haereticus turbaret, ut id de Deo credi non oporteret, quod difficile, nisi per corpoream comparationem, posset intelligi: idcirco s
Abbreviated transcription (Latin):
indiscretȩ natͣe similitidinẽ seqͥtur.
& natiuitas eã quȩ uiuens quȩ uiuers¬
ex uiuente ẽ naturã nascendo ñde¬
serit. Affert au ꝓ parte fidĩ huius
significationẽ ignis in se ignẽ ha¬
bens. & in igneignis manens. Nã
cũ sit in eo splendor luminis. nat᷑e
calor. utꝰ urendi. mobilitas ȩstuan.¬
di. totũ tñ ignis ẽ. & hȩc uniu̾s a
una nat᷑a ẽ. Habet qͥdẽ ex infirmi¬
tate qđ ꝑ materiã subsistit ac uiuit.
& cũ ea ꝑ quã uixerat deficit. Sed
hoc qđ incõparabile di ẽ. ex cõpa-¬
rationũ parte cognoscimꝰ. ut nꝰ in¬
credibile in dinsit. qđ ꝓparte ali¬
qua in t̾renis repꝑiat᷑ elem̃tis. Que¬
ro itaq nc̃. utrũ diuisio ac separa¬
tio sit. cũ ignis ex ignesest. Aut
cũ qͥd abscidit᷑. nat᷑a ne maneat.
aut ñ seqͥt᷑ nat᷑a ne insit: cũ accen¬
so lumine exlumine. ꝑ quẽda qͣsi
natiuitatis ꝓfectũ. nate nulla de¬
sectio sit: & tam̃ sit lum̃ ex lumi¬
ne. Aut nũqͥd hoc ñ manet in

Expanded text:
ae similitudinem sequitur, et nativitas eam, quae vivens ex vivente est, naturam nascendo non deserit. Affert autem pro parte fidei hujus significationem ignis in se ignem habens, et in igne ignis manens. Nam cum sit in eo splendor luminis, naturae calor, virtus urendi, mobilitas aestuandi, totum tamen ignis est, et haec universa una natura est. Habet quidem ex infirmitate quod per materiam subsistit ac vivit, et cum ea per quam vixerat, deficit. Sed hoc quod incorporale Dei est ex comparationum parte cognoscimus, ut non incredibile in Deo sit, quod pro parte aliqua in terrenis reperiatur elementis. Quaero itaque nunc utrum divisio ac separatio sit, cum ignis ex igne est. Aut numquid absciditur natura ne maneat, aut non sequitur natura ne insit, cum accenso lumine ex lumine per quemdam quasi nativitatis profectum naturae nulla desectio sit, et tamen sit lumen ex lumine? Aut numquid hoc non manet in
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃i meminimꝰ. humanas cõꝑati.¬
ones diuinis ñ satiffacẽ exẽplis. Tam̃
ꝓ parte intelligentiȩ nr̃e sensũ for¬
mis corporalibꝰ erudiri humanena¬
tiuitatis conscientiã consulo. utrũ
ñ intͣ partes maneat origo nascenti¬
ũ. Nã tã ꝙ si elem̃ta illa in amma. ac
turpia qͥbꝰ nascendi causȩ inchoant᷑.
in hominẽ alt̾ũ effluant: ꝑ nat᷑e tñ
u̾tutẽ intͣse inuicẽ maneant. dũ

Expanded text:
imus, humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae nostrae sensum formis corporalibus erudiri. Humanae nativitatis conscientiam consulo, utrum non intra patres maneat origo nascentium. Nam tametsi elementa illa inanima ac turpia, quibus nascendi causae inchoantur, in hominem alterum effluant, naturae tamen virtute intra se invicem ma
Abbreviated transcription (Latin):
apłm philippũ. nouitas dictoꝵ.
Homo cernit᷑. di se filiũ confitet . cog¬
nito secognoscendũ patrẽ fatetur
patrẽ uisũ ẽẽ dicit. & ꝑ id cognos¬
cendũ eẽ. q̾a uisus sit. Humani is¬
tud animi infirmitas ñ capit. nec
fidẽ sumit tã diu̾sarũ rerũ ꝓfessio:
ut qͥ tc̃ uisꝯsit. nc̃ cognoscendꝰ sit.
cũ uidisse cognitio sit. ut si filiꝰ cog¬
nitꝰ sit. & pat̾ cogtritꝰ sit. cũ cogni¬
tionẽ filii ipse scđ̾m hominẽ corpo¬
ralis & uisus & tactꝰ ingesserit Cog¬
nitionẽ autẽ ex eo pat̾s ipsa illa dif¬
ferens ab eo conspecti hoĩs nat᷑a ñ
p̾stet. & freq̃nt̃ filiꝰ pattẽ anemine
uisũ ẽẽ testat᷑ sit. P torupit igit᷑
apłica familiaritate & constantia :¬

Expanded text:
m Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum professio; ut qui tunc visus sit, nunc cognoscendus sit, cum vidisse cognitio sit; ut si Filius cognitus sit, et Pater cognitus sit: cum cognitionem Filii ipse secundum hominem corporalis et visus et tactus ingesserit, cognitionem autem ex eo Patris, ipsa illa differens ab eo conspecti hominis natura non praestet, et frequenter Filius Patrem a nemine visum esse testatus sit. Prorupit igitur apostolica familia ritate et constantia
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sit. Nã qͥ ait. ego sũ. & ñ demu¬
tor: ñ demutat᷑ ex partibꝰ. nec fit
diu̾sus ex genere. Hȩc enĩ quȩ suꝑiꝰ
significata st̃ ñ ex partibꝰ m eo st̃.
s totũ hoc in eo unũ & ꝑfectũ: omĩa

Expanded text:
s sit. Nam qui ait, Ego sum, et non demutor ; non demutatur ex partibus, nec fit diversus ex genere. Haec enim, quae superius significata sunt, non ex partibus in eo sunt; sed totum hoc in eo unum et perfectum, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nos in erratica atq in inuia dedu¬
cit ille qui uia ẽ. ñeq illudit ꝑfal¬
sa qͥueritas ẽ. neq in mortis relin.¬
quit etrore: qͥ uita ẽ. Etqr hȩc be¬
nigna ad salutẽ nrãm dispensati¬
onis suȩ noĩa ipse constituit. ut
nos tãꝗͣ in uia in ueritatẽ deduc̾et.
& ueritas constitueret in uitã:
cognoscendũ ẽ qđ illud optinende.

Expanded text:
nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obti
Abbreviated transcription (Latin):
isse potestatẽ. nec alienasse natu¬
rã: oꝑa pat̾ͥs efficit filiꝰ. & ꝑ id cre¬
di sedi filiũ postulat. Non ẽ p̾sũp¬
tio arrogans. quȩ ꝓbari se ñ nͥ ex
his qua gerat poscit. Q erere aũ
se ñ sua. s quȩ pat̾s st̃ testat᷑: ne ꝑ
magnificentiã gestoꝵ nat᷑e natiui¬
tas auferat᷑. Et qͥa sub sacͣm̃to as¬
sup̾ti corporis & nati ex maria ho¬
minis dĩ filiꝰ ñ intelligebat᷑: fides
nob intimabat᷑ exgestis: cũ ait.

Expanded text:
isse potestatem, nec alienasse natuisse potestatem, nec alienasse naturam. Opera Patris efficit Filius; et per id credi se Dei filium postulat. Non est praesumptio arrogans, quae probari se non nisi ex his quae gerat poscit. Gerere autem se non sua, sed quae Patris sunt, testatur; ne per magnificentiam gestorum naturae nativitas auferatur. Et quia sub sacramento assumpti corporis, et nati ex Maria hominis, Dei filius non intelligebatur, fides nominis intimatur ex gestis, cum ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eẽ se filiũ. Non habet gͦ natiuitas
nouã ext̃nãq naturã: qͥa ꝑ id filiꝰ ẽẽ
credendꝰ ẽ. qđ oꝑa pat̾s efficiat. Qa
hic adoptio. qͥd indulgentia noĩs
loci inuenit ne ex natura di filiꝰ sit.
cum dĩ filius ex nature paterne oꝑi¬
bus credendus sit. Non exeqͣtur.
ac similis ẽ dõ creat᷑a. neq ei naturȩ
alienȩ potestas cõꝑatur: sola ei na¬
tiuitas filii. ñ impie ꝑ similitudinẽ c̾di¬
t᷑ equał. Nã qͥcqͥd extͣ eũ ÷. cũ ꝯtumelia ei
honorate uͥtutis equabit᷑. Si enĩ aliqͥd qͥ ñ
ex ipso ẽ repperiri potest. simile ei
acuͥtutis eiꝰde amisit pͣuilegiũ dĩ
sub consortio coequalis. iãq nerit
d̾s unꝰ. a qͦ indifferens sit ds̃ aliꝰ. At
uͦ ñ habet contumeliã ꝓpͥetatis ȩqͣli¬
tas: qͥa suũ ẽ qđ sui simile ẽ Etex
se ͤ ẽ qđ sibi ad similitudinẽ cõpara¬
tur. nec extra se ẽ. Quod quȩ sua st̃
potest. & ꝓfectꝰ dignitatis ẽ genu¬

Expanded text:
ergo nativitas novam externamque naturam; quia per id filius esse credendus est, quod opera patris efficiat. Quid hic adoptio, quid indulgentia nominis loci invenit, ne ex natura Dei filius sit; cum Dei filius ex naturae paternae operibus credendus sit? Non exaequatur aut similis 197 est Deo creatura, neque ei naturae alienae potestas comparatur: sola ei nativitas filii non impie per similitudinem creditur aequalis. Nam quidquid extra eum est, cum contumelia ei honoratae virtutis aequabitur. Si enim aliquid, quod non ex ipso est, reperiri potest simile ei ac virtutis ejusdem; amisit privilegium Dei sub consortio coaequalis; jamque non erit Deus unus, a quo indifferens sit deus alius. At vero non habet contumeliam, proprietatis aequalitas: quia suum est, quod sui simile est; et ex se est, quod sibi ad similitudinem comparatur; nec extra se est, quod quae sua sunt potest: et profectus dignitatis est, genu
Abbreviated transcription (Latin):
eos efficit ẽẽ natiuitas. Hoc enĩ to¬
tũ ex eo ẽ. qđ dĩ se filiũ scĩficatꝰ apa¬
tre ꝓfitet᷑. & ꝓfessio dĩ filii. hoc qd̾
ego & pat᷑ unỹsumꝰ confirmat. qͥa
natiuitas ñ aliã possit nͥ eã ex qͣ sub¬
sistit afferre naturã. Consũmauit

Expanded text:
t esse nativitas. Hoc enim totum ex eo est, quod Dei se filium sanctificatus a Patre profitetur, et professio Dei filii hoc quod Ego et Pater unum sumus confirmat: quia nativitas non aliam possit, nisi eam ex qua subsistit, afferre naturam. 26. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
Causã responsionis. causa obiecte
ei blasphemiȩ intulit. Id enĩ ad
cͥm̃ deputabat᷑. qđ se cũ homo
eẽt. d̾m fac̾et: dm au se facere ꝑ
id arguebat᷑. qđ dixisset ego & pa-¬
t᷑ unuꝰ sumꝰ. De monstͣtutꝰ itaq
hoc qđ ipse & pat̾ unũ ee̾nt. ex
natiuitatis usurpatũ ẽẽ nat᷑a. in

Expanded text:
Causam responsionis causa objectae ei blasphemiae intulit. Id enim ad crimen deputabatur, quod se cum homo esset Deum faceret. Deum autem se facere per id arguebatur, quod dixisset: Ego et Pater unum sumus. Demonstraturus itaque hoc, quod ipse et Pater unum essent, ex nativi
Abbreviated transcription (Latin):
non es in dm̃ natꝰ qͥa excorpora¬
li dõ natiuitatẽ ñ admuto nat᷑e.
nͨ mͦ tu & pat̾ nꝰ unũ estis. s nec
filiꝰ es. nec dissimilis es. nec ds es:
udeis qͥde dñs respondit: s ma¬
gis ad impietatẽ tuã om̃is hȩc
apta responsio ẽ. Nonne scͥptũ
ẽ in lege. qm̃ ego dixi dii estis
igͦ illos dixit dos. ad qͦs u̾bũ fa¬
ctũ ẽ dĩ. & ñ potest solui scͥpt᷑a:

Expanded text:
corporali Deo nativitatem non admitto naturae; non modo tu et Pater non unum estis, sed nec filius es, nec similis es, nec Deus es. Judaeis quidem Dominus respondit, sed magis ad impietatem tuam omnis haec apta responsio 195 est: Nonne scriptum est in lege, Quoniam ego dixi, dii estis? Si ergo illos dixit deos, ad quos verbum factum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tutibꝰ. Nã hoc seqͥt᷑. Si scitis me. &
cognit᷑ pat. cũ nat᷑e suȩ id ẽ hoĩs in
eo habitũ apłi recognoscant: Et
lib̾a corporali d̾s carne. ñ in hac cor¬
poralis carnis infirmitate noscendꝰ
sit: s in sacͣm̃to assũpti corporis. di¬
uinitatis pat̾nȩ naturã in sedñs con¬
firmans. hc̃ ordinẽ tenuit. Si sci¬
tis me & patrẽ meũ scitis. & amodo
scietis eũ & uidistis eũ. Tẽpꝰ uisio¬
nis separauit atpr̃e cognitionis.
Nãquẽ cognoscendũ ait. eundẽ iã
dixit & uisũ. ut nateͣ iã pͥdẽ in se
conspecte scientiã ex tpre. nc̃ huiꝰ

Expanded text:
trem. --Nam hoc sequitur: Si scitis me, et cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filii ex patͤ natiuitas ẽ. Non demuta¬
turatitẽ ꝑ natiuitatẽ nat᷑a. ne scđ̾m
similitudinẽ generis sui eadẽ sit.
Fade aũ ita ẽ. ut ꝑ natiuitatẽ & ge¬
nerationẽ ut̾q potiꝰ unũ confiten¬

Expanded text:
et Filii ex Patre nativitas est. Non demutatur autem per nativitatem natura, ne secundum similitudinem generis sui eadem sit. Eadem autem ita est, ut per nativitatem et generationem uterque potius unum confiten