comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uos aũt genus electũ regale sacerdotiũ: quia
aũt ad dĩt. ut comedam bucellã panis: & iam
ipsũ sacrificii genus elegant̃ exp̃ssit : de quo dic̃
sacerdos ipse: panis quẽ ego dabo caro mea ẽ. pro
mundi uita : quia enĩ dixerat suꝑius: dedisse se
cibos domui aanons de uict̾imis ueteris cestam̃ti.
que fuerant sacrificia uidęoꝵ: ideo hic dixit postu¬
lancã adcomedendũ bucellã panis : qđ est in nouo tes¬
tamento sacrificium xp̃ianoꝵ: &e pabulum fideliũ
animarum : Se quituꝵ.

Expanded text:
Vos autem genus electum, regale sacerdotium . » Quia Vos autem genus electum, regale sacerdotium . » Quia autem addit: « Ut comedam buccellam panis, » etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit. De quo dicit Sacerdos ipse: « Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . » Quia enim dixerat superius dedisse se cibos domui Aaron de victimis Veteris Testamenti, quae fuerant sacrificia Judaeorum, ideo hic dixit postulandam ad comedendum buccellam panis, quod est in Novo Testamento sacrificium Christianorum ut pabulum fidelium animarum. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pore: reliquiȩ scdm electionem gratiȩ saluȩ factȩ sunt:
De talibus eñi reliquiis bene in tellegit᷑ qđ dic̾tum
est: qui remanserit in domo tua ueniet ut oredͤ pro
eo. Profecto qui credio in xp̃o sic̃ temporib apłoꝵ
exipsa gentȩ plurimi uenerunt & qedider̃: Neq
nunc de sunt qui licet rarissimi tam̃ credant ut
impleatur in his qđ hic homo dei locutus est ⁊
qđ uero continuo secutus ad uingit. offeret num¬
mum argenteum & tortã panis : quid ꝑnumum
aigenteum nisi oris confessio de signatur que fit
credentib ad salutẽ : argentum eñi peloquio poni
solet: psalmista testante ubi canitur: Eloquia
dñi eloqͥa casta argentũ: ignȩ examinatum: Of¬
ferat & pans̃ sacrificii salutaris: ab iec̾tis carnib
legalium uictimarũ: Dicatq : Dimitos me ob¬
secro ad unam parcẽ sacerdotalem id est ad ipsã
plebẽ. xp̃o sacerdote p̃ claram: Cui pecrus aito:

Expanded text:
pore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt . » pore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt . » De talibus enim reliquiis bene intelligitur quod dictum est: « Qui remanserit in domo tua, veniet ut oretur pro eo. » Profecto qui credit in Christo, sicut temporibus apostolorum ex ipsa gente plurimi venerunt et crediderunt. Neque nunc desunt qui, licet rarissimi, tamen credant, ut impleatur in his quod hic homo Dei locutus est. Quod vero continuo secutus adjungit: « Offeret nummum argenteum, et tortam panis , » quid per nummum argenteum, nisi oris confessio designatur, quae fit credentibus ad salutem? Argentum enim pro eloquio poni solet, Psalmista testante, ubi canitur: « Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . » Offerat et panem sacrificii salutaris, abjectis carnibus legalium victimarum, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem saceplebem Christo sacerdote praeclaram. Cui Petrus ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
ficat pat̃: quȩ domus sumus nos: si fiduciam
ã gloriã spei usq in finẽ firmã retineamꝰ. Alio¬
qͥn quomodo de samuele potest accipi qđ ȩclificata
sit ei domus fidelis qui coram. xp̃o dñi id est ipso
samuele cunctis diebus in cederet : cum legamus
in sequentibus qd filii illius auersi auiis eiꝰ post
auaritiã declinauerint & ꝑuerterint uiditium:
nisi fortȩ domũ eius hoc loco plebẽ israheliticã
in cellegamus: quia cunctis diebus sac̃dotii eius
dño seruierit: de quo scriptũ ẽ. & requieuit om̃is
domus issł post dñm: & paulo post abstuler̃
ergo filii isrł baalim & astaroth & seruier̃ año
manserit in domo tua ueniat ut oretur ꝓ ȩo:
& offerit nummũ argenteũ & tortam panis.: Non pro¬
pris de domu dicit᷑ huiꝰ heli sed illius aãros: de quo
genere etiam huc usq non de sunt qui ueniunt & con¬
uertant᷑ : de quibus alius ꝓpħa dixit reliquiȩ saluȩ
siunt : unde & apłs: sic eigo in quit & in hoc tem¬

Expanded text:
icat Pater. « Quae domus sumus nos, si fiduciam et gloriam spei usque in finem firmam retineamus . » Alioquin, quomodo de Samuele potest accipi quod aedificata sit ei domus fidelis, quae coram Christo Domini, id est, ipso Samuele, cunctis diebus incederet, cum legamus in sequentibus quod filii illius aversi de viis ejus post avaritiam declinaverint, et perverterint judicium? nisi forte domum ejus hoc loco plebem Israeliticam intelligamus, quia cunctis diebus sacerdotii ejus Domino servierit, de quo scriptum est: « Et requievit omnis domus Israel post Dominum ; » et paulo post: « Abstulerunt ergo filii Israel Baalimanserit in domo tua, veniat, ut oretur pro eo, et offerat nummum argenteum et tortam panis. » Non proprie de domo dicitur hujus Heli, sed illius Aaron, de quo genere etiam hucusque non desunt qui veniant et convertantur. De quibus alius propheta dixit: « Reliquiae salvae fient . » Unde Apostolus: « Sic ergo, inquit, et in hoc tem
Abbreviated transcription (Latin):
sarios suꝑans: in om̃ib cribubus cenuit principa¬
tum : & id curto: etiam aliarum tribuũ sortes : in
eius in cerdum funicło nuncupant᷑ Alioquin:
in medio tͥbus uids habitasse simeonem scriptu¬
ra manifestissime docet.⁊¬

Expanded text:
sarios superans, in omnibus tribubus tenuit principasarios superans, in omnibus tribubus tenuit principatum. Et idcirco etiam aliarum tribuum sortes in ejus interdum funiculo nuncupantur. Alioquin in medio tribus Judae habitasse Simeonem Scriptura manifestissime docet.
Abbreviated transcription (Latin):
uiculus est in quarto apaneade miliario: eunti¬
bus tirum : qui usq hodis sic uocat᷑ : terminus
iudgae ꝓuintię contra septem crionẽ: de quo
& iordanis flum̃ erunpens: a loco soetitus ẽ nom̃:
ebrei uocant: Dan in terpretat᷑ uiditium siue uidi¬
cans: bersabee in tribu uida siue simeonis est. usq
hodiȩ uicus grandis: in uicesimo ab ebros milia¬
rio uergens ad austrum: in quo & romanoꝵ mili¬
tum p̃sidiũ positum est: a quo loco termini uidȩ
terre in cipientes: tendebatur usq addan. quę
uixta paneadẽ cernit᷑ In terp̃tat̾ uero bersabes
puttus sacietatis uł putheus.Uii. siue uiramen:¬
ti: eo qđ ibi abraham & isaãc fȩ̨dus cum abims¬
lech sotiauere uirantes: Nec mouerȩ debet quẽ¬
piam si interdum ciuitates uide : easdẽ in tribu
simeonis suiȩ beniamin repꝑiat: cribus enĩ ui¬
da uiris bellicossissimis pollens & crebro ad uer¬

Expanded text:
viculus est in quarto a Paneade milliario euntiviculus est in quarto a Paneade milliario euntibus Tyrum, qui usque hodie sic vocatur, Terminus Judaeae provinciae contra septentrionem. De quo et Jordanis flumen erumpens, a loco sortitus est nomen: Hebraei vocant. Dan interpretatur judicium, sive judicans. Bersabee in tribu Juda sive Simeonis est usque hodie vicus grandis in vicesimo a Cebron milliario vergens ad austrum, in quo et Romanorum militum praesidium positum est. A quo loco termini Judaeae terrae incipientes, tendebantur usque ad Dan, quae juxta Paneadem cernitur. Interpretatur vero Bersabee puteus satietatis, vel puteus viri, sive juramenti, eo quod ibi Abraham et Isaac foedus cum Abimelech sociavere jurantes . Nec movere debet quempiam, si interdum civitates Judae easdem in tribu Simeonis sive Benjamin reperiat. Tribus enim Juda viris bellicosissimis pollens, et crebro adver
Abbreviated transcription (Latin):
Creuit aũt samuel & dñs erat cum eo: & non ce¬
cidit ex om̃ib uerbis eius in terrã. & Reliqua:¬
Quod dic̾tũ ẽ de samuele post quã uerba duuni
oraculi que noctu acceꝑat mane heli retulio:
& non cecidit ex omĩb uerbis eius in cerrã: Sig¬
nificat quia nichil ex his quȩ locutus est urri¬
ritum fuit. seo om̃ia sunt rebus completa que
dixit.: Cadunt namq in terrã uerba suꝑ uacua:
que pnichilli habenda & uniuersoꝵ sunt calcan¬
da dispectu : sic̃ & beatus iob dixit. Q lux uul¬
tus mei ñ cadebat in terram : quia ninirum in
tanta gͣuitatȩ uultũ tenere consuerat: ut nun¬
quã contẽptibili lȩticia resolueret᷑ sed quotiẽs¬
cumq hilariorẽ se p̃sentib exiberet: ceita semꝑ
hoc causa utilitatis eoꝵ faceret & cognouit uni¬
uersus isrł adan usq bersabee qđ fidelis samu¬
tos: uniuersitatẽ plebis parit̾ conp̃hendit: Dan.

Expanded text:
Crevit autem Samuel et Dominus erat cum eo, et non ceCrevit autem Samuel et Dominus erat cum eo, et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram. » Quod dictum est de Samuele, postquam verba divini oraculi, quae noctu acceperat, mane Heli retulit, « et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram, » significat quia nihil ex his quae locutus est irritum fuit, sed omnia sunt rebus completa quae dixit. Cadunt namque in terram verba supervacua, quae pro nihilo habenda et universorum sunt calcanda despectu, sicut et beatus Job dixit: « Et lux vultus mei non cadebat in terram . » Quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut nunquam contemptibili laetitia resolveretur, sed quotiescunque hilariorem se praesentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret. « Et cognovit universus Israel a Dan usque Bersabee, quod fidelis Samutos universitatem plebis pariter comprehendit. Dan
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾sentẽ saluatorẽ agnoscere non poterait nec mi¬
raculoꝵ fulgorẽ que abeo fiebant in cellegess nec
doctrinã eius corde in tento caꝑe: donec ipsum sa¬
cerdotium simul cum templo & popło funditus
eu̾teret᷑. Interea samuel dormiebat in templo dñi
ubi erat archa dñi: & a dño ter uocatus : Nouissims
qualit̃ heli propt̃ filioꝵ peccata simul cũ ipsis interi¬
turus essec : uoce dñi in stiuc̾tus est ÷ potest hac cer¬
na uocatione p̃figurari: qđ ipse puer: futurus
erat : ꝓph̾a dux & saceidos qđ aũt scriptum ẽ. por¬
ro samuel nec dum sciebat dñm: Nescire dñm di¬
citur : quia ꝑ prophetie mysterium : nec dum ei
cõminatio dei est. suꝑheli & suꝑ domũ eius: eo
qđ impeccato filioꝵ. heli archa dĩ caperetur &
isrł rueret & eius filii in terirent: & domus heli
sacerdotio domus dñi priuaret᷑: & ob id factum
audientiũ aures tinnirent stupore uehementi:

Expanded text:
qui praesentem Salvatorem agnoscere non poterant, nec miqui praesentem Salvatorem agnoscere non poterant, nec miraculorum fulgorem, quae ab eo fiebant, intelligere, nec doctrinam ejus corde intento capere, donec ipsum sacerdotium simul cum templo et populo funditus everteretur. Interea Samuel dormiebat in templo Domini, ubi erat arca Domini, et a Domino ter vocatus, novissime, qualiter Heli propter filiorum peccata simul cum ipsis interiturus esset, voce Domini instructus est. Potest hac tertia vocatione praefigurari quod ipse puer futurus erat propheta, dux et sacerdos. Quod autem scriptum est: « Porro Samuel nec dum sciebat Dominum, » nescire Dominum dicitur, quia per prophetiae mysterium necdum ei rcomminatio Dei est super Heli, et super domum ejus, eo quod in peccato filiorum Heli arca Dei caperetur, et Israel rueret, et ejus filii interirent, et domus Heli sacerdotio domus Domini privaretur, et ob id factum audientium aures tinnirent stupore vehementi. «
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fuer̃ popło: dñs iam non manifeste ꝑusiones
aut ꝑ angelicas responsiones plebi isrł apparuit
sic̃ patrib eoꝵ fec̃: & ideo dic̃ scriptor historis: Ser¬
monẽ dñ in illocẽpors eẽ p̃ciosũ.: Factum ẽ gͦ: in
die. quadã heli iacebat in loco suo: & oculi eius ea¬
ligaueriit : nec pot̾at uidere luc̾nam dei antequã
gauerant: nec poterat uidere luc̾nam dñi cum
arderet in tab̾naculo antequã lux diurna fieret:
quando eadẽ ex cingenda Erat luc̾na : sic enim
a dño ꝑ moysen iussum est: ut eadẽ lucerna lu¬
ceret usq mane: sic̃ est illud in libro exod̾i. p̃ci
ut ardeat lucerna semꝑ in tabernaculo dñi : & con¬
locabunt eam aaron & filii eius : ut usq mane
luceat coram dño: siue hoc significat qđ in cecitatę
sua ipse heli ꝑ maneret: donec funditus cum ꝓle sua
extingueret᷑. hoc est uita careret corporali. Mistice
aũt cecitas heli significat cecitatem cordis uidȩoꝵ.

Expanded text:
fuerunt populo, Dominus jam non manifeste per visiones aut per angelicas responsiones plebi Israel apparuit, sicut patribus eorum fecit. Et ideo dicit scriptor historiae sermonem Domini in illo tempore die quadam, Heli jacebat in loco suo, et oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam Dei, antequamgaverant, nec poterat videre lucernam Domini, cum arderet in tabernaculo, antequam lux diurna fieret, quando eadem exstinguenda erat lucerna. Sic enim a Domino per Moysen jussum est ut eadem lucerna luceret usque mane, sicut est illud in libro Exodi: « Praeut ardeat lucerna semper in tabernaculo Domini, et collocabunt eam Aaron et filii ejus, ut usque mane luceat coram Domino . Sive hoc significat quod in caecitate sua ipse Heli permaneret donec funditus cum prole sua exstingueretur, hoc est, vita careret corporali. Mystice autem caecitas Heli significat caecitatem cordis Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: & edificabo ei domũ fidelẽ: ipsa ȩcerna &
suꝑna ẽ. hierłm & transibit in quit coram xp̃o
meo om̃ib diebus Transibit dexit conuersabit᷑:
sic̃ suꝑius dixerat de domo aanon dixi domꝰ cua &
domus patris tui cransibunt coram me: in eternum:
in telligendũ est : non de illo sac̃dote qui ẽ xp̃c
ipse saluator atq mediator: Domus ergo eius:
coram illo cransibit : Potest & transibit in tellegi
de mortȩ ad uitam: om̃ib diebus quib ꝑagit ᷑ usq
in finẽ scłi huius ista mortalitas qđ ait as. qui
ditor animȩ : seo ita hoc de dõ tropice ñ ꝓpris di¬
citur : si c̃ manus & pes & alia corporis menbra.
De samuele quidẽ rec̾te potest accipi: qđ in om̃ib
eius uoluntati sic̃ homo dõ paruerit : Dȩ dño aũt
saluatore qđ sic̃ filius unigenitus patanoꝵ sit in
om̃ib conscius archanoꝵ: iuxta qđ de se ipse¬

Expanded text:
faciat, et aedificabo ei domum fidelem. » Ipsa aeterna et faciat, et aedificabo ei domum fidelem. » Ipsa aeterna et salem. Et transibit, inquit, coram Christo meo omnibus diebus. Transibit dixit \'conuersabitur\'; sicut superius dixerat de domo Aaron: Dixi: Domus tua et domus patris tui transibunt coram me in aeternum. intellegendum est, non de illo sacerdote, qui est Christus ipse mediator adque saluator. Domus ergo eius coram illo transibit. Potest et transibit intellegi de morte ad uitam, omnibus diebus, quibus peragitur usque in finem saeculi huius ista mortalitas. Quod autem ait ditor animae, sed ita hoc de Deo tropice, non proprie, dicitur, sicut manus et pes et alia corporis membra. De Samuele quidem recte potest accipi, quod in omnibus ejus voluntati, sicut homo, Deo paruerit. De Domino autem Salvatore, quod, sicut Filius unigenitus, paternorum sit in omnibus conscius arcanorum, juxta q
Abbreviated transcription (Latin):
cumq ex euis genere est. homo cũ uideo sacri¬
ficium xpianoꝵ. coto orbe pollere: sibi autẽ ho¬
norem illum magnũ esse sub cractum: defici¬
unt oculi eius & defluit anima eius p̃nimietate
meroris. ꝓpͥe autẽ ad huius domũ heli cui hȩc
dicebantur: qđ seqͥtur ꝑcinet: & om̃is qui suꝑa¬
uerit domus cuę: decidet in gladio uiroꝵ & hoc
& finees : diȩ uno morient᷑ ambo hoc gͦ signum
factum ẽ : mutandi sacerdotii de domo huiꝰ. Quo
signo: significatum ẽ mutandũ sacerdotium domꝰ
aaͣrons : mors qͥppe filioꝵ: significauit mortẽ ñ
hominũ sed ipsius sacerdotii de filiis aãron qđ
aũt seqͥt᷑: ad illum iam ꝑtinet sacerdotẽ cuius fi¬
guram gessit huic succedendo samuel ꝓinde
que secunt᷑ : de xp̃o tħu noui cestamenti uero sa¬
cerdote dicunt᷑: & suscitabo mͥ sacerdotẽ fidelem
qui om̃ia que in cordȩ meo & que in anima m̃a

Expanded text:
cumque ex eius genere est homo. cum uidet sacricumque ex eius genere est homo. cum uidet sacrificium Christianorum toto orbe pollere, sibi autem honorem illum magnum esse subtractum, deficiunt oculi eius et defluit anima eius tabe maeroris. Proprie autem ad huius domum Heli, cui haec dicebantur, quod sequitur pertinet: Et omnia qui superauerit domus tus, Ophni et Phinees die uno morientur ambo. » Hoc ergo signum factum est mutandi sacerdotii de domo hujus: quo signo significatum est mutandum sacerdotium domus Aaron. Mors quippe filiorum significavit mortem, non hominum, sed ipsius sacerdotii de filiis Aaron. Quod autem sequitur ad illum jam pertinet sacerdotem cujus figuram gessit huic succedendo Samuel. Proinde quae sequuntur, de Christo Jesu, Novi Testamenti vero sacerdote, dicuntur: « Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem qui omnia quae in corde meo et quae in anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
hoc amȩ sed quiẽq glorificauerit me glorificabo
eum. qui aũt contempnunt mȩ erunt Ignobiles:
Ecce dies ueniunt dic̃ dñs: Foce isti sunt dies qui
p̃nuntiati sunt : iam eñi nullus sacerdos ẽ scđ̾m
ordinẽ a aron: Quod eñi nominat domũ patris
eius: non eum de ꝑximo patrȩ dicere sed de illo
aa̾ron qui pͥmus sacerdos est. institutus : de cuiꝰ
ꝓgenie cȩteri sequerent᷑: suꝑiora de monstrant.
ubi ait: reuelatus sum ad domum patris cui cũ
essent in terra ȩgipti serui in domo pharaionis: &
elegi domũ patris tui ex om̃ibus sceptris isrł mi¬
chi sacerdotio fungi quis patrum fuit huius
in illa aegypti seruitute. unde cum liberati essent
elec̾tus est ad sacerdotiũ nisi a aron÷ de hiuus gͦ str¬
pe isto loco dixit futurum fuissȩ ut non essent
ulterius sacerdotes: qđ iam uidemus impletum
Nullus sacerdos est scđ̃m ordinem aaron & qui¬

Expanded text:
glorificabo glorificabo eum; qui autem contemnunt me, erunt ignobiles. Ecce dies veniunt, dicit Dominus. » Ecce isti sunt dies qui pronuntiati sunt. Jam enim nullus sacerdos est secundum ordinem Aaron. Quod enim nominat domum patris ejus, non eum de proximo patre dicere, sed de illo Aaron qui primus sacerdos est institutus, de cujus progenie caeteri sequerentur, superiora demonstrant, ubi ait: « Revelatus sum ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti servi in domo Pharaonis: et elegi domum patris tui ex omnibus sceptris Israel mihi sacerdotio fungi. » Quis patrum fuit hujus in illa Aegypti servitute, unde cum liberati essent electus est ad sacerdotium, nisi Aaron? De hujus ergo stirpe isto loco dixit futurum fuisse ut non essent ulterius sacerdotes, quod jam videmus impletum. Nullus sacerdos est secundum ordinem Aaron; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Proiecitq salomos abiathar ne esset sacerdos dñi:
ut impleret᷑ uerbũ dñi qđ locutus est suꝑ domum
heli : Uerũ tam̃ non auseram penitus uirum exte
ab altari meo: ut deficiant oculi cui & tabescat
anima tua: Ideo dñs se non penitus ablaturum
ex domo heli uirum ab altari suo dic̃: ut semper
de domo heli eẽt. indomo dñi uir: qui in dignita¬
tem sacerdotii alium sub stitutum uideret: & se ea¬
dem dignitatȩ pͥuatũ uidens. oculi eius deficerent᷑¬
& anima tabesceret ⁊ Aisticȩ aũt hec ꝓphetia de
mutatione sacerdotii non est in samuele conple-
post samuelẽ ꝓpħam postea sacerdotes fuer̃ de ge¬
nere aãRons: sic̃ sadoc & abiatbar regnante da¬
uid: & alii deinceps ante quã tempꝰ ueniret. quo
tebat: Nam c̃ dic̾et loquens locutus sum ut domꝰ
tua & domꝰ patris tui ministraret in conspec̾tu
meo usq in sempit̾̃num : Nunc aũt dic̃ dñs absit

Expanded text:
Projecitque Salomon Abiathar, ne esset sacerdos Domini, Projecitque Salomon Abiathar, ne esset sacerdos Domini, ut impleretur verbum Domini quod locutus est super domum Heli. » « Verumtamen non auferam penitus virum ex te ab altari meo, ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua. » Ideo Dominus se non penitus ablaturum ex domo Heli virum ab altari suo dicit, ut semper de domo Heli esset in domo Domini vir qui in dignitatem sacerdotii alium substitutum videret, et se eadem dignitate privatum videns, oculi ejus deficerent et anima tabesceret. Mystice autem haec prophetia de mutatione sacerdotii non est in Samuele completapost Samuelem prophetam postea sacerdotes fuerunt de genere Aaron, sicut Sadoc et Abiathar, regnante David; et alii deinceps, antequam tempus veniret quo itebat. Nam cum diceret: « Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui ministraret in conspectu meo usque in sempiternum. Nunc a
Abbreviated transcription (Latin):
isił: Loquens locutus sum ut domus cua & domus
patris tui ministraret in conspectu meo: usq in
sempiternum Nunc aũt dic̃ dñs: ab sit hoc ame:
sed quicumq glorificauerit me glorificabo eum:
qui aũt contempnunt mȩ: erunt ignobiles: Ecce
dies ueniunt & p̃cidam brachium tił̾m & bra
chium domus patris tui : ut non sit senex indo¬
mo cua : & uidebis emulum cuũ in templo in
uniuersis ꝓsꝑis isrł: & non erit senex in domo
tua om̃ib dieb: Ueruntamen ñ auferam peni
tus iuirum ex te ab altari meo: sed ut deficiant
oculi cui & tabescat anima tua: & pars magna
domus tuȩ moriet᷑: cum ad uirilem etatem uenȩ¬
ris hoc autẽ erit signum qđ uenturum est. duo¬
bus filiis tuis ofni & finees: in die una mori¬
& p̃cidam brachium cuum : & brachium domus patris
cui : ꝑ brachium: dignitatẽ & robur sũmi exprimit sa¬
cerdotii: Ut non sit in quit senȩx in domo tua : ꝑse
monȩ sacerdotum suscepit sic̃ in malachim legit᷑

Expanded text:
 loquens locutus sum ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu meo usque in sempiternum nunc autem dicit Dominus absit hoc a me sed quicumque glorificaverit me glorificabo eum qui autem contemnunt me erunt ignobiles ecce dies veniunchium domus patris tui, ut non sit senex in domo tua. Et videbis aemulum tuum in templo, in universis prosperis Israel: et non erit senex in domo tua omnibus diebus. Verumtamen non auferam ex te penitus virum ab altari meo: sed ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua: et pars magna domus tuae morietur, cum ad virilem aetatem venerit. Hoc autem erit tibi signum, quod venturum est duobus filiis tuis, Ophni et Phinees: in die una moriet praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui. » Per brachium dignitatem et robur summi exprimit sacerdotii. « Ut non sit, » inquit, « senex in domo tua. » Per senmone sacerdotium suscepit, sicut in Malachim legitur : «
Abbreviated transcription (Latin):
c̃oͣmpsisse głatus : ab interna mox solidita¬
tate quassatus ẽ : & in de ei in oꝑe. culpa sub
ꝓpħȩ falsi uerbis deceptus disceret: quia
nequaqͣ. ꝓpͥe fortitudinis fuerit qđ ad re-¬
gis uerba restitisset: Bene autẽ & eiꝰ ore.
mortis senteNtiã accipit. cuius seductio¬
ne auite p̃ceptis de iuauit: ut in de penã

Expanded text:
contempsisse gloriatus, ab interna mox soliditacontempsisse gloriatus, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subr prophetae falsis verbis deceptus diceret, quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit, ut inde poen
Abbreviated transcription (Latin):
tuti dũ cade in cipimꝰ. & cam̃ ad uti re¬
tinemꝰ : & doctrina fit qđ in lapsum tre¬
pidauimꝰ: & custodia qđ instatu ꝑma¬
nemus Nemo gͦ se alicuiꝰ uirtutis esti¬
met : etiã cũ qͥd fortit̾ poterit: quia si
diuina ꝓtectio deserat. ibi repente ener¬
uiter obruitur: ubi se ualent̃ stare gła¬
tur. Quid ẽ eñi qđ uir dĩ contͣ altare
samariȩ ad ꝓpħandũ directus : p̃sente
rege auctoritatẽ liberȩ uocis exercuit:
eius dẽq regis excensum brachium in
rigore mirabisiter ad strinxit: Qđ tam̃ mor
misericordit̃ saluti restit̾uit: cuius in do¬
mo inuitatus comed̾e noluit: quia ne
in uia comedit ꝓhibitionis dñicȩ p̃cepta ser ua¬
utt: Qui tam̃ in eadẽ uia & seductus come¬
dit : & pastus interiit : Qua in re qͥd subtili
consideratione colligimꝰ : qͥd ut ita dicerim
formandũ suspicamur: nisi qđ forsitã apud
semet ipsũ tacitus & ꝓp̃ceptis dñicis regẽ se

Expanded text:
tuti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retuti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit, qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus, et pro praeceptis Dominicis regem se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa qͥ adeo missus fuerat in behel ut in¬
creparet hierobam suꝑ idolatria quã ges¬
sit: & a falso ꝓpħa seductus. comedit ibi
abibit contra p̃ceptũ dñi : & ꝓpt̾ea aled¬
ne inuia occissus ẽ: qͥd significat nisi dũ
qͥs in ꝓsꝑis eleuat᷑ corde lca ut p̃cepta dñi
contempnat : aleone qͥ circu it regiens
querens quẽ deuoret: Aente ꝑsuasionis
maligne laniatus ꝑ consensum peccati in¬
terficit᷑. : Ac ꝑ hoc necessariũ ẽ semꝑ que¬
rere auxiliũ omnipotentis dĩ: atq defen¬
sionẽ ĩpsuis & toto corde sꝑare in miscđłia¬
õs̃ eius: Quid eñi homo cuiꝰ libet sit me¬
ria : si conditoris sui ꝓtectione deseratur:
quȩ nimirũ ꝓtectio minus necessaria cre¬
dit᷑. si sempꝰ habeat᷑. S utilit̾ plerũq sub¬
trahit᷑: ut sibimet ipsi homo quã sine illa
nichil sit ostendat᷑. manus igit᷑ dĩ aliꝗͣ¬
do nos nobis ꝑ ad uersa in sinuat: quȩ nes¬
cientes nos in ꝓsꝑis portat: Quia disti¬

Expanded text:
a qui a Deo missus fuerat in Bethel ut increparet Jeroboam super idololatria quam gessit, et a falso propheta seductus comedit ibi et bibit contra praeceptum Domini, et propterea a leone in via occisus est, quid significat, nisi dum quis in prosperis elevatur corde ita ut praecepta Domini contemnat, a leone, « qui circuit rugiens, quaerens quem devoret , » dente persuasionis malignae laniatus, per consensum peccati interficitur? Ac per hoc necessarium est semper quaerere auxilium omnipotentis Dei atque defensionem ipsius, et toto corde sperare in misericordia ejus. Quid enim est homo, cujuslibet sit meriti, si conditoris sui protectione deseratur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimet ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae nescientes nos in prosperis portat. Quia desti
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ: ciuitas ẽ galaditidis regionis
tu sto:sciendũ ẽ qd̾ duob modis in cors¬
pectu dñi uenimus Uno qͥdẽ quando
hic peccata nr̃a subtilit̾ ꝑpendentes ineiꝰ
nos conspectu ponimꝰ & flendo duudica¬
mus : alio uero in conspectu dñi uenimꝰ.
cũ in extremo uiditio ante tͥbunal eiꝰ ad sis¬
timus : Nã quotiens conditoris ñri potentiã
ad sensum reducimꝰ : tociens in conspectu
illiꝰ stamus Unde recte nunc ꝑurum dĩ
tu sto Hic ustus in conspectu stat ut fide¬
liter uuiat: illic ut ueracit̃ coronã uits
accipiat: Et factum ẽ uerbũ dñi ad heliã
dicens Recede hinc & uade contra orien¬
tem & abscondere intorrente carith qui ẽ
contͣ iordanẽ: & ibi de torrente bibes: Cor¬
uisq p̃cepi ut pascan ⁊ te ibi Abiit gͦ & fe

Expanded text:
tus est, civitas est Galaditidis regionis. tus est, civitas est Galaditidis regionis. tu sto, » sciendum est quod duobus modis in conspectum Domini venimus: uno quando hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus et flendo dijudicamus; alio vero in conspectum Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte nunc per virum tu sto. » Hic justus in conspectu Dei stat, ut fideliter vivat; illic, ut veraciter coronam vitae accipiat. « Et factum est verbum Domini ad eum, dicens: Recede hinc et vade contra Orientem, et abscondere in torrente Carith, qui est contra Jordanem, et ibi de torrente bibes; corvisque praecepi ut pascant te ibi. A
Abbreviated transcription (Latin):
ponat postas eius quia uero achiel uiueis
deo. bethel in terp̃tat᷑ domus dei: achiel
debethel destructa a losue atq anathema¬
titata hiericho moenia restaurat : cũ quis
eoꝵ qui in eccłia habitũ religionis ad sũp¬
serat ad agenda scelera quȩ ei dñs iħs in die
baptismatĩs donau̾at redit: Quasq ipse
anathematitau̾at diaboli pompas luxu¬
riose uiuendo repetit: Cum erroꝵ dog¬
mata ł gentiliũ fabulas: ueritati eccłastice
qua in butus ẽ: quasi de bethel egrediens
runas hiericho sesuscitat. Meritoq talis
coram dño maledic̃tus. & pͥmũ filioꝵ in
fundatione nefariȩ ciuitatis & norussimũ
inportaꝵ positione amittit: quia & fun¬
damenta fidei a quib bona aedificia in¬
choare & claustra bonȩ actionis quibus
ꝑfici debuerat ꝑ dit
It dixit helias thesbites: de habitatorib
galaath ad achab Uiuit dñs ds̃ isrł
in cuiꝰ conspectu st̃o: si fuerit annis his

Expanded text:
ponat portas ejus. Quia vero Achiel uniponat portas ejus. Quia vero Achiel uniDeo, Bethel interpretatur domus Domini, Ahiel de Bethel destructa a Josue atque anathematizata Jericho moenia restaurat, cum quis eorum qui in Ecclesia habitum religionis assumpserant, ad agenda scelera, quae ei Dominus Jesus in die baptismatis donaverat, redit: quasque ipse anathematizaverat diaboli pompas, luxuriose vivendo repetit, cum errorum dogmata, vel gentilium fabulas veritati ecclesiasticae, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Jericho resuscitat. Meritoque talis coram Domino maledictus, et primum filiorum in fundatione nefariae civitatis, et novissimum in portarum positione amittit; quia et fundamenta fidei a quibus bona aedificia inchoare, et claustra bonae actionis quibus perfici debuerat, perditEt dixit Elias Thesbites de habitatoribus Galaad ad Achab: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto, si fuerit annis his
Abbreviated transcription (Latin):
bus regib: nisi quod peior erat: Et addidit
achab in oꝑe suo irritans dominũ dr̃¬
deũ ifrł: suꝑ om̃s reges isrł qui fuerans
ante eum In dieb eius ȩdificauit achiel
de bethel hiericho & reła . Quod scͥptũ est
de temporib regni achab: in dieb eius ac¬
dificauit achiel de bethel hiericho: In a¬
biram pͥmogenito suo fundauit eam : &
in segub nouissimo suo posuit portas eius :
pateᷤ sensus quia cũ p̃fatȩ conditor urbis
fundamenta illius ponere in ciꝑet : pͥmoge¬
nitus eius qui uocatur abisam mortuus ẽ
& cum urbe edificata portas munire temp¬
taret: nouissimũ filioꝵ suoꝵ cognomento
segub amtsit.: Qđ ita futurũ iosue cũ eam
destructam anathemate traderet: imp̃can¬
do predixit: Maledictus inquiens uir coram
dño: qui suscitauerit & ȩdificauerit cuuta¬
tem hiericho: In pͥmogenito suo fundames¬
ta illius iaciat: & in nouissimo liberoꝵ

Expanded text:
bus regibus, nisi quod pejor erat. » « Et addidit bus regibus, nisi quod pejor erat. » « Et addidit Achab in opere suo irritans Dominum Deum Israel, super omnes reges Israel qui fuerant ante eum. In diebus ejus aedificavit Achiel de Bethel Jericho, etc. » Quod scriptum est de temporibus regni Achab: « In diebus ejus aedificavit Achiel de Bethel Jericho. In Abiram, primogenito suo, fundavit eam; et in Segub novissimo suo posuit portas ejus. « Patet sensus, quia cum praefatae conditor urbis, fundamenta illius ponere inciperet, primogenitus ejus, qui vocabatur Abiram, mortuus est: et cum Urbe aedificata portas munire tentaret, novissimum filiorum suorum, cognomento Segub, amisit: quod ita futurum Josue cum eam destructam anathemati traderet, imprecando praedixit: Maledictus, inquiens, vir coram Domino, qui suscitaverit, et aedificaverit civitatem Hierico. In primogenito suo fundamenta illius jactet, et in novissimo liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
Illi enĩ ex baasa hoc ẽ ex corpore diaboli
confrsione plenissimo in regione morius¬
tur : qͥ extͣ eccłiam separati ydolatriȩ aut
heresibus ore atq oꝑe nefario deseriuis:¬
cres : de quib in euangelio dñs dic̃. In pa¬
rabolis sementis. secus uiam sem̃ spar sum
uolucres comedisse Tunc er̃i isti uolucres
eos comedent: quando onustos peccatis se¬
cũ ad eternũ rapiunt interitum: Anno
annis: Emitq montẽ samarię asomer
duob talentis argenti: & edificauit eam
I& uocauit nom̃ ciuitatis quã extruxerat
nomine somer dña montis samarie
hoc quomͦꝰ factũ sit: iosephi uerba mani¬
festant in quib ita scriptũ ẽ Tricesimo
aut anno regis annis fec̃ intersa: reliqͦs
aũt in ciuitate quȩ mareoss appellat᷑: a
grecis uero samariã: hic aũt nominaũ
eam somareon: a somaro quodã qui ei
montẽ uenundauerat: in quo constitue¬
rat ciuitatẽ: In nullo aũt differebat pͥori¬

Expanded text:
Illi enim ex Baasa, hoc est ex corpore diaboli Illi enim ex Baasa, hoc est ex corpore diaboli confusione plenissima in regione moriuntur, qui, extra Ecclesiam separati, idololatriae aut haeresibus ore atque opere nefario deservicres, de quibus in Evangelio Dominus dicit in parabolas sementis, secus viam semen sparsum, volucres coeli comedisse . Tunc enim istae volucres eos comedunt, quoniam onustos peccatis secum ad aeternum rapiunt interitum. « Anno annis: Emitque montem Samariae a Somer duobus talentis argenti, et aedificavit eum, et vocavit nomen civitatis quam exstruxerat nomine Somer Domini montis Samariae. » Hoc quomodo factum sit, Josephi verba manifestant, in quibus ita scriptum est: Tricesimo quidem annis fecit in Thersa, reliquos autem in civitate, quae Maraon appellatur, a Graecis vero Samaria. Hic autem nominavit eam Somareon a Somaro quodam, qui ei montem venundaverat, in quo constituerat civitatem. In nullo autem differebat priori
Abbreviated transcription (Latin):
tens in eccłia ꝑseu̾antẽ criminib capita¬
lib obnoxiũ ẽȩ : In ciuitate gͦ morit᷑. qui
intra eccłiã dei oꝑa pͣuitatis exercet Ille
eñĩ ore canũ lacera tͤ cũ sententiis sc̃oꝵ
doc̾toꝵ in crepat᷑. arguitur atq dampna¬
tur: De qͥbus uidelicet canib in psalmo scͥp¬
tum ẽ: ut canes circuibunt ciuitatẽ: Ca¬
nes enĩ acanendo dicti st̃. Canũ eñi con¬
suetudo ẽ. illa loca defende: in qͥbus se no¬
runt alimoniã repꝑire. Ciuitas aut̃ illa
quã canes isti circumeunt : Hierłm ẽ uni¬
uersalit̾ ꝑmundũ diffussa: Hanc gͦ cir¬
cumisse paulũ salutares generis huma¬
nai testant epistolȩ: quȩ ꝓunuersas gentes
uelut sacͣ diuina tonuer̃ Ocanẽ istum
beatum qͥ popłos ꝑseqͥt᷑: in fideles fures abi¬
glt̃ & ouilia sc̃a custodit : Cuiꝰ latratus
ꝑ totũ mundũ : quasi grandisona tuba
concrepuit: Qui em̃ morit ait ex baasa
in regione: comeoent eum uolueres cęli:

Expanded text:
 criminibus capitalibus obnoxium esse? In civitate ergo moritur, qui intra Ecclesiam Dei opera pravitatis exercet. Ille enim ore canum laceratur, cum sententiis sanctorum doctorum increpatur, arguitur, atque damnatur. De quibus videlicet canibus in psalmo scriptum est: « Ut canes circuibunt civitatem . » Canes enim a canendo dicti sunt. Canum enim consuetudo est, illa loca defendere, in quibus se norunt alimoniam reperire. Civitas autem illa, quam canes isti circumeunt, Jerusalem est, universaliter per mundum diffusa: hanc ergo circuisse Paulum, salutares generis humani testantur Epistolae, quae per universas gentes velut sacra divina tonuerunt. O canem istum beatum, qui populos persequitur infideles, fures abigit, et ovilia sancta custodit, cujus latratas per totum mundum quasi gravisona tuba concrepuit. « Qui enim moritur, ait, ex Baasa in regione, comedent eum volucres coeli. »
Abbreviated transcription (Latin):
panis uitȩ p̃paratus aeternȩ : Benedicitur
tas caritatis : quȩ cũ impendit᷑ non defẽcis¬
se dicit᷑. Hilarem em̃i datorẽ: diligit ds̃¬
Uidua aũt ista quã dñs non frumenti
sed uerbi pane pascebat : eadẽ ipsa ẽ. dequa
dr̃ impsalmo. Uiduã eius benedicens be¬
nedic̃a: & reliaͣ  Illam scilicet & de qua
apłs ait: mortuo uiro quib uolet nuptiis
libera ẽ: quia desinente lege cuiꝰ finis est

Expanded text:
panis vitae praeparatus aeternae. Benedpanis vitae praeparatus aeternae. Benedtas caritatis, quae cum impenditur, non deficit; hilarem enim datorem diligit dVidua autem ista, quam Dominus non frumenti, sed verbi pane pascebat, eadem ipsa est de qua dicitur in psalmo: « Viduam ejus benedicens benedicam , » et reliqua: illam scilicet, de qua s ait, mortuo viro, quibus vellet nuptiis liberam esse . Quia desinente lege, cui finis est
Abbreviated transcription (Latin):
nigenam uiduã: Hȩc qͥ uidua gentiũ de¬
signat eccłiam: quȩ asuo dutu̾s conditore
deseita popłm fidei uerȩ & recti nesciũ: qͣsi
pauꝑẽ filiũ egena stipe nutribat: idẽ uerbi
fructu ex ꝑtẽm docebat: donec adueniens
sermo ꝓpheticꝰ qui exsiccato uellere isra¬
helis ut pote clausa cęli ianua fame ꝑiclita¬
bat᷑ in iudea: pasceret᷑ ibi simul & pasceret
& resectus iudelicet acredentib & reficiens
ipse credentes: Unde bene hȩc eadẽ uidua:
in sarepta sydonie dicit᷑ eẽ morata: Sido¬
nia quippẽ in utilis uenatio: sareptha uͦ
in cendium ł angustia panis interp̃tat᷑
Quia ubi habundauit peccatũ: suꝑ habus¬
dauit gr̃a: Ubi reb suꝑuacuis ad quiren¬
dis quasi aucupandi cura impendebatur.
ubi dire sitis in cendium panisq spiritał
antea fiebat angustia: ibi farina oleũq
lign̾a colligere: priusquã morsretur. Non
hic solo ligni nomine sed etiam numo lig¬
noꝵ signũ crucis exprimit᷑: quo nobis est

Expanded text:
nigenam viduam. Haec igitur vidua gentium designat Ecclesiam, quae, a suo diutius conditore deserta, populum fidei verae et recti nescium, quasi pauperem filium, egena stipe nutriebat, id est, verbi fructu expertem docebat, donec adveniens sermo propheticus, qui exsiccato vellere Israelis, ut pote clausa coeli janua , fame periclitabatur in Judaea, pasceretur ibi simul et pasceret, et receptus videlicet a credentibus, et reficiens ipse credentes. Unde bene haec eadem vidua in Sareptha Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe inutilis venatio, Sareptha vero incendium, vel angustia panis, interpretatur. Quia « ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » Ubi rebus supervacuis acquirendis quasi aucupandi cura impendebatur, ubi dirae sitis incendium panisque spiritualis antea fiebat angustia, ibi oleum farinaqueligna colligere, priusquam moreretur. » Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur, quod nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
Corui quoq deferebant ei panẽ & carnes
mane : similit̃ carnẽ & panes uesꝑi: & bi¬
bebat detorrente: Post dies aũt siccatus est
pocens in p̃lio : Absconditus ẽ helias nr̃
intorrente carith qui interp̃tat᷑ caluus
& ibi detorrente bibit : cũ in caluaris
loco ubi abscondita ẽ uircus glorie eius
detorrente mortalitatis nr̃e gustauit:
Corui aũt pascebant heliã deferentes
ei panẽ & carnes mane: panẽ & carnes
uesꝑi: cum gentilitas de ngredine peccatoꝵ
ueniens xp̃o dño salutẽ nr̃am esurienti: pa¬
nẽ fidei & spem resurrectionis ꝑ gram eius¬

Expanded text:
 carnes mane, similiter panem et carnes vespere, et bibebat de torrente. Post dies autem siccatus est potens in praelio ? Absconditus est Elias noster in torrente Carith, qui interpretatur calvus, et ibi de torrente bibit, cum in calvariae loco, ubi abscondita est virtus gloriae ejus, de torrente mortalitatis nostrae gustavit. Corvi autem pascebant Eliam, deferentes ei panem et carnes mane, panem et carnes pere, cum gentilitas de nigredine peccatorum veniens Christo Domino, salutem nostram sitienti, panem fidei et spem resurrectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe similit̃ de feret: cũ eandẽ fidẽ usq ad fĩ¬
nẽ mundi seruans in contaminata cum
carnis resurrectione uerienti iudici p̃sen¬
consũmato cursu p̃sentis scłi ab sorta erit
mors in iuctoria & iam ultͣ mors nonerit:
neq luctus neq clamor quȩ pͥma abier̃:¬

Expanded text:
peri similiter defert, cum eamdem fidem usque ad finem mundi servans incontaminatam, cum carnis resurrectione venienti judici praesenconsummato cursu praesentis vitae, « absorpta erit mors in victoria : » etiam « ultra mors non erit, neque luctus, neque clamor, quae prima abier
Abbreviated transcription (Latin):
draco antiquus ꝑ seqͥt᷑ mulierẽ in sidians
calcaneo eiꝰ: & ipsa conteret caput illius:
Asa eñi collens siue sustollens: & baasa con¬
fusio ł siccitas int̾pretat᷑: & bene eccłiȩ popłs
tollens siue sustollens dr̃: qͥmentẽ suã ad
suꝑna desideria suspendens: confusionẽ ter¬
renaꝵ cuprditatũ cum earũ suȩgessore dia¬
bolo sꝑnit: ac uelut sicca a inutilia cõtẽpri

Expanded text:
draco antiquus persequitur mulierem insidians draco antiquus persequitur mulierem insidians calcaneo ejus, et ipsa conterit caput ejus . » Asa enim tollens sive sustollens, et Baasa confusio vel siccitas interpretatur. Et bene Ecclesiae populus tollens sive sustollens dicitur, qui mentem suam ad superna desideria suspendens, confusionem terrenarum cupiditatum, cum earum suggestore diabolo, spernit: ac velut sicca et inutilia conte
Abbreviated transcription (Latin):
tia uerȩ sapientis fructu: Unde ꝑ quen¬
dã sapient̃e de eloquentia dr̃ Abi plurima
uerba: ibi frequent̃ egestas : & psalmis ita
legitꝰ. Uir lingosus non dirigit᷑ suꝑ t̾ram:
Nam de sapientia ita scriptũ ẽ: sapientia p̃cio¬
sior ẽ cunctis opib. & onũa quȩ desiderantur¬
hiuc non ualent cõnparari: Longitudo die
inimicos: sapientiȩ itiq ad miniculo hoc
debet ꝑficere: Nec eloquentia aliqͥd ad hoc
sine sapientia ꝓficit: Imo plurimũ nocet:
Porro qđ legitur in subsequentib qđ bellũ
fuerit in ter roboam & hieroboam: & asa re¬
gem uida atq baasa regẽ isrł cunc̃tis die¬
bus eoꝵ: ñ aliud significare puto quã qđ
scã eccłia quȩ in unitate fidei ꝑsistit: bellũ
habeat semꝑ cum hereticis & scimaticis &
om̃ib qui iuolare contendunt fidẽ catho¬
licam: Om̃s er̃a ut ait apłs qͥ pie uolunt
uiuere in xp̃o: ꝑsecutionẽ patiunt᷑: Quia

Expanded text:
tia verae eloquentiae fructu. Unde per quemtia verae eloquentiae fructu. Unde per quemdam sapientem de eloquentia dicitur: « Ubi plurima verba, ibi frequenter egestas : » Et in psalmis ita legitur: « Vir linguosus non dirigetur super terram Nam de sapientia ita scriptum est. « Sapientia pretiosior est cunctis opibus; et omnia quae desiderantur, non valent ei compararinimicos, sapientiae utique adminiculo hoc debet perficere, nec eloquentia aliquid ad hoc sine sapientia proficit, imo plurimum Porro quod legitur in sequentibus, quod bellum fuerit inter Roboam et Jeroboam, et Asa regem Juda, atque Baasa regem Israel cunctis diebus eorum, non aliud significare puto, quam quod sancta Ecclesia quae in unitate fidei persistit, bellum habeat semper cum haereticis et schismaticis, et omnibus qui violare contendunt fidem catholicam. « Omnes enim ut ait Apostolus qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patientur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ demergit: Nec non & illud qd idẽ
rex scuta aurẽa quȩ fecerat rex salomos
abstulit ꝓ qͥb fec̃ rex roboam scuta aerea
& tradidit ea in manu ducũ scutarioꝵ: ad
ad eumdẽ sensũ respiẽ : Salomos eñi scu¬
ta aurea condens custodib domus suȩ de¬
dit: cũ redemptor nrͣ spiritalẽ scientiã ꝑ
duo testamenta doctorib eccłiȩ ad tuendã
plebẽ suã cõmendauit: hanc antiquus hos¬
tis ꝑ ineuriã rectoꝵ absttait: qui cũ inten¬
ti sunt reb terrenis minusq curant de cȩ¬
lestib : officio pͥstino Iscientia de nudatos: qͣsi
in domo ꝓpͥa opib spoliatos de relinqͥt: deniq
tales c̃se̾ sensu spiritali pͥuatos conspiciunt :¬
ꝑ eloquentiã uerboꝵ copiam querunt: qua¬
cenus eoꝵ sonoritate uelud scutoꝵ aereoꝵ
firmitate : tu tam̃ contͣ hostes ꝓ subiectos
sibi opponant :S quanto aesꝰ ẽ. uilius au¬
ri metallo: tanta inferior ẽ. uana eloquen¬

Expanded text:
nis suae demergit. Nec non et illud, quod idem nis suae demergit. Nec non et illud, quod idem rex scuta aurea, quae fecerat Salomon, abstulit, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea, et tradidit ea in manu ducum scutariorum, ad eumdem sensum respicit; Salomon enim scuta aurea condens, custodibus domus suae dedit, cum Redemptor noster spiritualem scientiam per duo Testamenta doctoribus Ecclesiae ad tuendam plebem suam commendavit. Hanc antiquus hostis per incuriam rectorum abstrahit, quia cum intenti sunt rebus terrenis, minusque curant de coelestibus, officio pristino et scientia denudatos, quasi in domo propria opibus spoliatos relinquit. Denique tales cum se sensu spirituali privatos conspiciunt, per eloquentiam verborum copiam quaerunt, quatenus eorum sonoritate, velut scutorum aereorum fisibi opponant. Sed quanto aes est vilius metallo auri, tanto inferior est vana eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
os quos fecerat salomon ꝓqͥbus fecit rex ene¬
os: & tradidit illos pͥncipib scutarioꝵ qͥ
custodiebant uestibulũ palatii: Quid gͦ
boam sesac rex ȩgypti de domo dñi thesau
res ꝓpt̃ neglegentiã suã regẽ aegypti hocẽ
pͥncipẽ tenebrarũ in hierłm typicã ꝓuocañ:
in eccłiam uidelicet sibi cõmissam u̾bi ipsĩ
ad tẽpus dñari uident᷑:. Qui thesauros do¬
mus dñi & chesauros regios aufero: cũ scien
gͦ byssus cilicii: siue gaudtũ cilicii int̾pre¬
tatur: & quia byssus subtilitatẽ significat:
ciliciũ uero qđ de caprarũ setis conficit᷑ pec¬
cata : qͥd melius in bysso cilicii quã u̾sutia
fraudis diabolice in ꝑsuasione peccatoꝵ ac¬
cipi potest : Sesac eñi hierusolimitanas
opes aufẽrt : cũ diabolus qui callide decip̃
& gaudet in multitudine peccatoꝵ: ecle¬
siasticos qͦsq scientia spiritali & oꝑe iurtu¬
tum de predat᷑. eosq qui uidebant᷑ in eccłia
decori esse. spoliatos secũ in baratrũ ꝑditio¬

Expanded text:
t Salomon. Pro quibus fecit rex aeneos, et tradidit illos principibus scutariorum qui custodiebant vestibulum palatii. Quid erg peccatum Roboam, Sesac rex Aegypti de domo Domini thesaurres propter negligentiam suam, regem principem tenebrarum in Jerusalem typicam provocant, in Ecclesiam videlicet sibi commissam, ubi ipsi ad tempus dominari videntur? Qui thesauros domus Domini, et thesauros regios aufert, cum scientergo byssus cilicii, sive gaudium cilicii, interpretatur. Et quia byssus subtilitatem significat, cilicium vero, quod de caprarum setis conficitur, peccata, quid melius in bysso cilicii quam versutia fraudis diabolicae in persuasione peccatorum accipi potest? Sesac enim Jerosolymitanas opes aufert, cum diabolus, qui callide decipit, et gaudet in multitudine peccatorum, ecclesiasticos quosque scientia spirituali et opere virtutum depraedat, eosque qui videbantur in Ecclesia decori esse spoliatos secum in barathrum perditio
Abbreviated transcription (Latin):
cans popłm: & nabath spontaneũ resonat:
Qui gͦ confusiones erroꝵ & peccatoꝵ seqͥtꝰ.
&̃ uirorẽ gãe spiritalis hab̾e neglegens:
In ariditate peccatoꝵ usq ad funẽ uitę ꝑ¬
seuerat: posteriora eius uelut diaboli me¬
tabunt᷑ qui ꝓpͥa uoluntate suꝑbiendosi¬
bi mortẽ generauit. & cam̃ popłm ꝑditoꝵ
uelut diu̾idicare uidet᷑: cũ non uidicium
aeqͥtatis sed dãprationis in eis exerere dinos¬
citur : Tunc enĩ peccatoꝵ atq iniquoꝵ om¬
niũ posteriora demenent᷑ cũ capite suo dia¬
bolo: quando iudex uiuoꝵ & mortuoꝵ
infine scłi dicturus ẽ. his qui ad sinistram
eius stabunt: Discedite a me maledicti
in ignẽ ȩternũ: qui p̃paratus ẽ diabolo &
angelis ciꝰ. & lbunt hii insupliciũ ȩt̾nũ:

Expanded text:
dens populum, et Nabath spontaneum resonat. dens populum, et Nabath spontaneum resonat. Qui ergo confusiones errorum et peccatorum sequitur, et, uxorem gratiae spiritualis habere negligens, in ariditate peccatorum usque ad finem vitae perseverat, posteriora ejus velut diaboli metentur: qui propria voluntate subi mortem generat. Et tunc populum perditorum velut dijudicare videtur, cum non judicium aequitatis, sed damnationis in eis exercere dignoscitur. Tunc enim peccatorum atque omnium iniquorum posteriora demetentur cum capite suo diabolo, quando judex vivorum et mortuorum in fine saeculi dicturus est his qui ad sinistram ejus stabunt: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et sociis ejus. Et ibunt hi in supplic