comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciboꝵ refectionẽ non quęramus U idete ne
forte hec licentia ur̃a sub qua creditis omnia
munda mundis. ⁊ ꝑ inuocationẽ nominis
xp̃i omnia sanctificari. offendiculu m
fiat infirmis in fide: ut credant aliquid
deitatis eẽ in idolo: et comedant ꝓpter hoc
carnes illi consecratas: Si enim quis uide¬
rit eum qui habet scientiam .i. qui ꝑfectꝰ
est in fide. ⁊ credit om̃ia munda. in idolio
recuinbentẽ.i. recumbendo manducare:¬

Expanded text:
ciborum refectionem non quaeramus. Videte autem ne ciborum refectionem non quaeramus. Videte autem ne forte haec licentia vestra qua creditis omnia munda mundis, et per invocationem nominis Christi omnia sanctificari, offendiculum fiat infirmis in fide, ut credant aliquid deitatis esse in idolo et comedant propter hoc carnes illi consecratas. Si quis enim viderit eum quod habet scientiam, id est qui perfectus est in fide, et credit omnia munda, in idolio recumbentem, id est, recumbendo manducare
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia sub̃ facta sunt: et nos ꝑ ipsum creati
sumus et redempti: Sed non in om̃ibus est
scientia sub̃ ista : ut credant unũ uerum
dm̃ solũmodo esse. qui trinitatẽ ht̃ in ꝑsonis:
& unitatẽ in substantia: Quidam audem
conscientia infirma ͭ idobo. quasi idolotitum
.i. idolis datũ. ⁊ consecratum manducant:
dum firmiores in fide uident recumbere in¬
idolio. ⁊ comedere in idolatria. aliquid numi¬
nis ⁊ religiosũ putant eẽ in idolis .:⁊ & in hoc ÷
illoꝵ conscientia eoꝵ infir ma: uł qr putantes om̃ia
ẽẽ munda comedunt idolatria: uł qr aliquid
numinis credunt eẽ in idolis: E sca aucem
ñ commendat nos deo. sub̃ qua credimus eam¬
mundã: id ñ facit nos acceptabiles deo ⁊ lau¬
dabiles apuid illum: Heq enim si non man-¬
ducauerimꝰ sub de sacrificiis idolorũ defici¬
emus. ut alios cibos ñ habeamus quosꝰ maudu-
care possimus: neq si manducauerimꝰ carnes
idolis consecratas habundabimꝰ: sub̃ ut aliorũ

Expanded text:
 subaudis, et nos per ipsum, creati sumus et redempti. Sed non in omnibus est scientia, subaudis ista, ut credant unum verum Deum solum modo esse, qui trinitatem habet in personis, et unitatem in substantia. Quidam autem conscientia usque nunc in idolis quasi idolothytum, id est idolis datum et consecratum, manducant, dum firmiores in fide viderint recumbere idolo, et comedere idolothyta, aliquid numinis et religiosum putant esse in idolis. Et in hoc est illorum conscientia infirma, vel quia putantes omnia esse munda, comedunt idolothyta, vel quia aliquid numinis credunt esse in idolis. Esca autem nos non commendat Deo, subaudis quam credimus mundam, id est, non facit nos acceptabiles Deo, et laudabiles apud illum, neque enim si non manducaverimus, subaudis de sacrificiis idolorum, deficiemus, ut alios cibos non habeamus, quos possumus manducare, neque si manducaverimus carnes idolis consecratas, abundabimus, subaudis ut aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ .i. quãlibet fidelem circũducendi .i.
de loco ad locũ ducendi. ut ministret᷑ nobis.
et cephas qui ⁊ petrus: Cephas ebreum et
sirum ẽ: petrus grecũ et latinum: simon grecũ:
Q uoslam non intelligentes ꝓprietatem grecȩ
linguȩ fefellit ambiguitas uerbi greci. in hoc
qd̃ dicit sororem mulierẽ quasi uxores habue¬
rint apłi. quas secum ducerent: Nam gene utrũq
significat: ⁊ uxorem ⁊ mulierẽ Unde genium
appellatur locus. ubi plurime resident mulie¬
res: F ideles enim mulieres habentes t̃renam
substantiã. ibant cũ petro aliisq discipłis uide¬
orũ ministrantes eis quȩ necessaria erant de
substantia sua: ificut maria inagdalene. et
martha: aliȩq mulieres quȩ secutȩ fuerant
dũm de galilea: sequebantur eũ ministrantes

Expanded text:
m, id est quamlibet fidelem. circumducendi, id est de loco ad locum ducendi, ut ministret nobis sic non etiam et Cephas? qui et Petrus. Cephas Hebraeum est et Syrum, Petrus Graecum et Latinum: Simon Graecum est. Quidam non intelligentes proprietatem Graecae linguae, fefellit eos ambiguitas verbi Graeci, in hoc quod dicit sororem mulierem, quasi uxores habuerint apostoli quas secum ducerent, nam gyne utrumque significat et uxorem et mulierem. Unde gyneceum appellatur locus ubi plurimae resident mulieres. Fideles enim mulieres habentes terrenam substantiam, ibant cum Petro aliisque apostolis Judaeorum, ministrantes eis de substantia sua quae necessaria erant sicut Maria Magdalene, et Martha, aliaeque mulieres quae secutae erant Dominum de Galilaea, sequebantur illum ministrantes
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾ om̃s salutat. uigere optat ñ solũ p̃latos
sed eciã subiectos. Quosscõs uocat qͥ scĩ fuerañ
in baptismate. simulq blandit᷑ eis dũ hono¬
rabilit̾ eos salutat: quatinꝰ ad atim adu̾cerent
se diligi ab illo. non ad ocłm: sed ex toto mentis
affectu. Salutant uos de italia. Apertissime
his uerb nob̾ innuit qd romȩ hanc epłam
scripserit: quȩ in regione itali  sita est. & sicut
doctorib uidetur: in carcere erat tunc tẽporis.
Gratia cum omnibus uobis: amen. Gr̃a
dr̃ gratis data. Grẽ aut̃ nomine. debemus
hic acciꝑe fidem ꝑfectã. cum exsecutione bonoꝵ
scĩ qd̾̃ datur in baptismate ꝑ impositionem
manꝰ ep̃orũ. quȩ om̃ia gratis dant᷑. Orat gͦ
possiderent. Oremus et nos quidem ad¬
dñm pia supplicatione. quatinꝰ ꝑ suffragiũ
egregii sui apłi. horum munerum nos
docuit integerrime custodientes. bonisq

Expanded text:
raliter omnes salutat et vigere optat, non solum praelatos, raliter omnes salutat et vigere optat, non solum praelatos, sed etiam omnes subjectos, quos sanctos vocat, qui sancti fuerant in baptismate, simulque blanditur eis, dum honorabiliter eos jam salutat, quatenus animadverterent se diligi ab illo non ad oculum, sed ex toto affectu mentis. Salutant vos de Italia fratres. Apertissime his verbis nobis innuit, quod Romae hanc epistolam scripserit, quae in regione Italiae sita est, et, sicut doctoribus videtur, in carcere erat tunc temporis. Gratia cum omnibus vobis. Amen. Gratia dicitur gratis data; gratiae autem nomine debemus hic accipere fidem perfectam, cum exsecutione bonorutus sancti, quod datur in baptismate per impositionem manus episcoporum, quae omnia gratis a Deo dantur. Orat ergo possiderent. Oremus et nos Dominum pia supplicatione, quatenus per suffragium egregii sui Apostoli horum numerum nos docuit integerrime custodientes, bonisque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere: qm ꝑ illũ facti atq redẽpti sumꝰ.
psi uob̃. Nota qd totã epłam unũ u̾bũ ap¬
pellauit. Nec dix̃ rogo uos ut sufferatis pati¬
ent̃ u̾bũ ad monitionis. qr pusillammes
erant. sed uerbũ solatii. ħ ÷ u̾bũ consolatioĩs.
u̾bũ adbortationis. Non enĩ scripsi uobis
multa sed pauca. ad cõp arationẽ illoꝵ quȩ
uob̾ dic̾e̾m si p̃sens essem. timens uob̃ oneri
eẽ. Cognoscite frẽm nr̃m timothe ũm
demissum. Tunotheus coepiscopus erat beati
apłi et ad uitor in p̃dicatione. quẽ dic̃ dimissũ
a se. et ad p̃dicationẽ directũ. siue ab ahenis uͥ
illũ dimiserat fortassis apłs. Pocest etiã incelligi
qd̾ in carcere fuerit detentus. ⁊ tunc fucrit dimissꝰ.
Cum quo .i. cũ timotheo si celeruis uenerit ad
nos uidebo uos. Mansuetiores uult eos reddere.
dicens se ueparatũ ad eos uenire. S aluta te
om̃s p̃positos ur̃os ⁊ om̃s scõs. S icut generalit̃
om̃ib hebreis hanc epłam scripserat: ita gene¬

Expanded text:
ficere, quoniam per illum facti et redempti sumus, psi vobis. Nota quod totam epistolam unum verbum appellavit, nec dixit: Rogo vos ut sufferatis patienter verbum admonitionis, quia pusillanimes erant, sed verbum solatii, hoc est verbum consolationis, verbum adhortationis. Non enim scripsi vobis multa, sed pauca, ad comparationem illorum quae vobis dicerem, si praesens essem, timens vobis oneri esse. Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum. Timotheus coepiscopus erat beati Apostoli et adjutor in praedicatione, quem dicit dimissum a se et ad praedicationem directum, sive ab Athenis, ubi illum dimiserat fortassis Apostolus. Potest etiam intelligi, quod in carcere fuerit retentus, sicque tunc fuerit dimissus. Cum quo. Id est, cum Timotheo. Si celerius venerit ad nos, videbo vos. Mansuetiores eos vult reddere, dicens se pariter ad eos venire. Salutate omnes praepositos vestros et omnes sanctos. Sicut generaliter omnibus Hebraeis hanc epistolam scripserat, ita gene
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsum ꝑ potentiam uerbi.
Nam sicut tota trinitas creauit illum homi¬
nem in utero uirguali: ita tota trinitas edu¬
xit illum ia mortius. qm̃ indi iusibilit̃ oꝑant᷑
illȩ tres ꝑsone. Magnus autẽ pastor dñs iħs
est: qr ad pascua uicȩ et amena prata uirentis
paradisi. suas oues ꝑducit. Ipse est pastor: qui
dicit in eugłio. Ego sum pastor bonus. Oues
eius sunt electi. de quib ipse dicit. O ues meȩ
uocem meã audie̾nt. et sequuntur ine: &e

Expanded text:
semetipsum per potentiam verbi. Nam sicut tota Trinitas creavit illum hominem in utero virginali, ita tota Trinitas eduxit illum a mortuis, quoniam indivisibiliter operantur illae tres personae. Magnus autem pastor est Dominus Jesus qui ad pascua vitae, et amoena prata virentis paradisi suas oves perducit. Ipse est pastor qui dicit in Evangelio: Ego sum pastor bonus . Oves ejus sunt electi, de quibus ipse dicit: Oves meae vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ faciamꝰ qualia agunt sed qualia dicunt. nisi
forte in fide contrarii extiterint. Nam si in fide
contrarii extiterint. ñ solũ uitandi sunt. sed
etiã fugiendi. At si betie docuerint. discrepau̾int
autem moribus: audi xp̃m dicentem de tali¬
bus in ꝑsona scribarũ &e phariseoꝵ. S uꝑ
cathedram moisi seder̃ scribȩ & pharisei.
Om̃ia gͦ quȩcunq dixerint uob.¬

Expanded text:
n faciamus qualia agunt, sed qualia dicunt, nisi forte in fide contrarii exstiterint. Nam si in fide contrarii exstiterint, non solum vitandi sunt, sed etiam fugiendi. At si bene docuerint, discrepaverint autem moribus, audi Christum dicentem de talibus in persona scribarum et Pharisaeorum: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei: Omnia ergo quaecunque dixerint vobi
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ib quidẽ p̾latis &
p̃positis obediendũ est.¬
nisi forte a ueritate fidei aberrauerint.¬
p̃cipue cam̃ illis qui ꝑiuigilant. ħ÷ sine¬
int̾missione uigilant in p̃dicatione. ir¬
bono exemplo. ⁊ cura exterioꝵ. solliciti exi¬
stentes. qualit̾̃ ꝓ eis rationẽ reddant. Ideo
sub dici debemus eẽ p̃latis nr̃is qui sollieiti
sunt ꝓ nob̾ uit pote rationẽ ꝓ nob̾ reddituri.
t eum gaudio hoc faciant &e non gem̃tes.
agant. non cum murmurio & ꝑtubatione añi
sinit: qm̃ plerunq mala conu̾satio &e in obedien¬
tia subiectoꝵ. ad amaritudinẽ ꝓuocant animos
p̃latoꝵ. adeo ut segniores atq tristiores circa
ꝓfectũ illoꝵ existant. Siue obȩdire debemus
illis. ut in die uidicii cum gaudio rationẽ red
non expedit uobis. sub ut illi gem̃do curam
ur̃i agant. uł ꝓ uob̃̾ rationẽ cum tristicia
reddant. Orate pro nobis. hic suꝑbiam
elacionẽq mentis quorundã ponaficũ destru¬

Expanded text:
Omnibus quidem praelatis et praepositis obediendum est,nisi forte a veritate fidei aberraverintcipue tamen illis qui pervigilant, hoc eintermissione vigilant in praebono exemplo, et cura exteriorum solliciti existentes, qualiter pro eis rationem reddant. Ideo subditi debemus esse praelatis nostris, qui solliciti sunt de nobis, utpote pro nobis rationem reddituri, ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes, turbatione animi, quoniam plerumque mala conversatio et inobedientia subjectorum ad amaritudinem provocant animos praelatorum, adeo ut segniores atque tristiores circa profectum illorum existant: sive obedire debemus illis, ut in die judicii cum gaudio pro nobis ratnon expedit vobis, subaudis ut illi gemendo curam vestri agant, vel pro vobis rationem cum tristitia reddant. Orate pro nobis. Hic superbiam elationemque mentis quorumdam pontificum destru
Abbreviated transcription (Latin):
amen. Deus inqͥt pacis aptet uos inom̃i bouo
ħ ÷ faciat uos apcos in fide recta. in doctrina.
in oꝑacione ꝑfecta: ut possitis euis uoluntatẽ
ꝑficere. faciens ipse in uob̃ qd̃ placeat sibi.
Auob̾ enĩ nichil boni habere pocestis. nͥ illo
p̃ueniente et subsequente. uixta qd̾ psalmista
exorat dicens. Miscđia eius p̾ueniat me. et.
miscđia euis subsequat᷑ me. Apłs quoq

Expanded text:
Amen. Deus, inquit, pacis aptet vos in omni bono, hoc est faciat vos aptos in fide recta, in doctrina, in operatione perfecta, ut possitis ejus voluntatem perficere, faciens ipse in vobis quod placeat illi. A vobis enim nihil boni habere potestis, nisi illo praeveniente et subsequente, juxta quod psalmus exorat, dicens: Misericordia ejus praeveniet me, et misericordia ejus subsequet
Abbreviated transcription (Latin):
sine uoce ͤ : i. sic erit auclitori Si lingtia ei in¬
cognita locuti fueritis. quasi om̃s linguas ꝓfera¬
tis: qr sic̃ qui om̃ib ei loquerent᷑ ñ ꝓdessent: sic
& uos nichil ꝓdestis una aut duab linguis in co

Expanded text:
sine voce est, id est, sic erit auditori, si lingua ei insine voce est, id est, sic erit auditori, si lingua ei incognita locuti fueritis, quasi omnes linguas proferatis, quia sicut quod omnibus ei loqueretur, non prodesset, sic et vos nihil prodestis una
Abbreviated transcription (Latin):
incertam uocem det tuba: quis parabit se ad
bellum: Fuit mos apud iudeos. ut iͥniciis
mensiũ clangerent tubis. ⁊ in sollẽpnitate tab¬
naculoꝵ: unde ⁊ festiuitas tubar appellat᷑. sic̃
ait psalmus: B ucinate inneomenia tuba: in
insigni die. s.u: E rat etiã mos ut inminente
bello tuibis bucinaret: ⁊ erat in sontu differentia.
q̃ndo ad bellũ ⁊ q̃ndo inuitabant ad diẽ festi¬
uum: Si gͦ confuse qͥs tubas audisset insonare.
ad quid se debuisset p̃parare. quomͦ poterat
scire: Sic doctore lingua incognita loquente
aut in obscuritate: quomͦ auditor poterit
intelligere: Ac si diceret: Si uox tubę incerta
fuerit: utrũ sollempnitatis uox sit an belli.
nemo discernit: Ita et uos si ceꝑitis loqui
uariis linguis: ignorabunt auditores ur̃am
p̃dicationem U ester autẽ sermo intelligi
debet: ut possit ad spũale bellũ xp̃i milites
genera sunt linguarũ in hoc mundo: Et nichil.

Expanded text:
incertam vocem det tuba, quis parabit se ad incertam vocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Fuit mos apud Judaeos, ut in initiis mensium clangerent tubis, et in solemnitate tabernaculorum. Unde et festivitas tubarum appellatur, sicut ait Psalmista: Buccinate investrae . Erat etiam mos ut imminente bello tubis buccinarent, et erat in sonitu differentia, quando ad bellum, et quando invitabant ad diem festum. Si ergo confuse quis tubas audisset insonare, ad quid debuisset se praeparare quomodo poterat scire? sic doctore lingua incognita loquente, aut in obscuritate, quomodo auditor poterit intelligere? ac si diceret: Sicut cum vox tubae incerta fuerit, utrum solemnitatis vox sit an belli nemo discernit, ita et vos, si coeperitis loqui variis linguis, ignorabunt auditores vestram praedicationem. Vester autem sermo intelligi debet, ut possit ad spiritale bellum Christi milites genera sunt linguarum, in hoc mundo; et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uariis: sed magis uolo ut ꝓphetetis .i. ut dicta sacra¬
rum scripturarũ obscura in lucẽ ꝓducatis aꝑte
docet exponendo ꝓpħas: quã qui loquitur lin¬
guis: nisi forte int̾pcet᷑ plano sermone hoc quod
loquit᷑ in alia lingua: ut ȩccłia ecdificationem
accipiat ex eiꝰ int̾pretatione: Si int̾p̃tari potest
ille qui loquit᷑ linguis. ñ erit minor illo qͥ explanat
ꝓpħas: qr ⁊ ipse similit̾ ȩccłiam edificat: Hoc enĩ
quar aut in reuelatione.i. int̃p̃tatione. manife¬
stoq sermone. aut scientientia. aut ꝓpħia. aut
doctrina: hȩ quatuor unũ significant: Tam̃
quȩ sine anima sunc uocẽ dantia. siue tibia. siue
crchara.: rota: nisi distinctionẽ sonituũ deđint.
ut scđm acumen aut grauitatem so iitꝰ
dicit: qr sonit᷑ ercharȩ uł tibiȩ insuauis ẽ. nisi
distincte ꝑsonuerit: ita uox p̃dicatoris siue do¬
ctoris nulla utilitatẽ p̾stat. neq delectat audien¬
tes. si ñ intellexeruit quȩ loquit᷑ Et enim si

Expanded text:
ariis, magis autem volo ut prophetetis, id est ut dicta sacrarum Scripturarum obscura in lucem producatis aperte docet exponendo prophetas, quam qui loquitur linguis, nisi forte interpretetur plano sermone hoc quod loquitur in alia lingua, ut Ecclesia aedificationem accipiat ex ejus interpretatione. Si interpretari potest ille qui loquitur linguis, non erit minor illo qui explanat prophetas, quia et ipse similiter Ecclesiam aedificat. Hoc enim loquar aut in revelatione, id est interpretatione manifestoque sermone, aut indoctrina. Haec quatuor unum significant. Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, id est rota, nisi distinctionem sonituum dederint, ut secundum acumen aut gravitatem vocis sicut sonitus citharae et tibiae insuavis est, nisi distincte personaverit, ita vox praedicatoris sive doctoris nullam utilitatem praestat, neque delectat audientes, si non intellexerint quae loquitur. Etenim si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligit᷑. Si ergo nesciero uirtutẽ siue¬
incellectum: ero ei cui loquor barbarus. et qui
grecus tu es hebreus: Si tͥ loqui cepero grece:
uidebor barbarus Similit̾ et te loquente mͥ
hebraice: uideberis barbarus: Aliter: Profero
sxmbolũ grece. qr sic reperi scriptum: et sum
latinus non grecus. barbarus tibi sum. Iter
si tu greci sermonis aliquid didicisti: et cepis
similit loqui: qui pͥmũ uidebar tͥ quasi bar.¬
barus: cerno te quasi barbarũ mͥ Sic et uo
quonã emulatores estis spiritiuim .i. qi studiũ
habetis sp̃ualiũ donoꝵ ad edificationẽ eccłiȩ.:
querite ipsa dona sp̃s scĩ habere. ut habundetis
fructificantes aliss Qui loquitur lingua
in una lingua: possit exponere aliis in alia:
Nam si orem lingua. sub incognita ⁊ in obseu¬
ritate sermonis sp̃s meus orat: mens autem
mea sine fructu ẽ.i. uis animȩ: id: ipsa anima

Expanded text:
ne voce est. Si ergo nesciero virtutem vocis, ero ei, cui loquor, barbarus: et qui Graecus, tu Hebraeus, si tibi loqui coepero Graece, videbor barbarus: similiter et te loquente mihi Hebraice, videberis barbarus. Aliter: Profero symbolum Graece, quia sic reperi illud scriptum, et sum Latinus, non Graecus, barbarus tibi sum. Iterum si tu Graeci sermonis aliquid didicisti, et coeperis similiter loqui, qui primum videbar tibi barbarus, cerno te quasi barbarum mihi. Sic et vos, quoniam aemulatores estis spirituum, id est, quia studium habetis spiritualium donorum ad aedificationem Ecclesiae, quaerite, ipsa dona Spiritus sancti habere, ut abundetis, fructificantes aliis, quoniam qui loquitur lingua,  quod loquitur in una lingua, possit exponere aliis in alia. Nam si orem lingua, subaudis incognita, et in obscuritate sermonis, spiritus meus orat, mens autem mea sine fructu est, id est vis anima
Abbreviated transcription (Latin):
mundi: In omnibus enim uera pax appare¬
bit: sicut sequentia manifestabunt:
IDELIS DEUS: PERQUEM YOCATI
estis in societatem filii eius iħu xp̃i: F ide¬
lis dr̃ ds̃ pater: quia uerax est : et completor
sui sermonis: Promisit enĩ abrahȩ daturũ se
illi t̾ram ꝑegrinationis suę. ⁊ qd̃ in semine eiꝰ
benedicendȩ essent om̃s gentes: id ÷ in xp̃o:
Cõpleuit illud: sicut modo cernit᷑ ẜ misit
nobis ꝑ filiũ suum regnũ cęlorũ: Uerax ap¬
parebit utiq: qr dabit illud nob̾ si ꝑmanse¬
rimus in fide: Societatẽ hic scđm ambrosiũ
fr̃nicatẽ debemus acciꝑe: ẜ idelis inquit ds

Expanded text:
mundi . In omnibus enim verax apparemundi . In omnibus enim verax apparebit, sicut sequentia manifestabunt. Fidelis Deus, per quem vocati estis in societatem Filii ejus Jesu Christi. Fidelis Pater dicitur, quia verax est et completor sui sermonis. Promisit enim Abrahae daturum se illi terram peregrinationis suae, et quod in semine ejus benedicendae essent omnes gentes, id est in Christo, complevitque illud sicut modo cernimus. Promisit nobis per Filium suum regnum coelorum; verax apparebit utique quia dabit illud nobis, si permanserimus in fide ejus. Societatem hic, secundum Ambrosium, fraternitatem debemus accipere. Fidelis, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti est: Qui ⁊ confirmabit uos Id est
roborabit in sua fide:⁊ in bonis operibus:
dicit sine peccato: sed̃ sine crimine: idest sine
capitali peccato qd̃ a regno cȩlorũ separat:
Nam nullus homo suꝑ t̾ram qui faciat
bonum et non peccetiaut in uerbo aut
in cogitatione: Unde ioħs ait: Si dixerunus
quia peccatũ non habemꝰ nos ipsos decipimꝰ:
et ueritas in nobis ñ est: Quod aut̃ dicit confir¬
mabit uos usq infinẽ: hoc ex posuit subne¬
ctens In die aduentus domini nr̃i ihu xp̃i:
singulis hominib quando ab hac uita ꝑ mortẽ
corporis transeunt uocati a dño: altera erit gene¬
ralis in die iudicii: quando omñs tam boni ꝗͣ.
mali ad iudictũ uocabunt᷑: Et quos in ista pri¬
ma uocatione inuenerit ds̃ om̃ps bene laborati¬
tes: illos utiq in sccda uocatione ñ uocabit ad hoc
ut dampnet cũ reprobis: qui audituri sunt
cum electis quib dicturus est. uenite benedicti
patris mei ꝑcipite regnũ uob̃ paratũ ab origine

Expanded text:
sicuti est . Qui et confirmabit vos, id est roborabit in sua fide et in bonis operibus, dicit sine peccato, sed sine crimine, id est sine capitali peccato, quod a regno coelorum separat. Nam nullus homo est super terram qui faciat bonum et non peccet, aut in verbo, aut in cogitatione. Unde et Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quod autem dicit: confirmabit vos usque in finem, hoc exposuit, subnectens: In die adventus Domini nostri Jesu Chrsingulis hominibus, quando ab hac vita per mortem corporis transeunt vocati a Domino: altera erit generalis in die judicii, quando omnes, tam boni quam mali, ad judicium vocabuntur; et quos in ista prima vocatione invenerit Deus omnipotens bene laborantes, illos utique in secunda non vocabit ad hoc ut damnet cum reprobis, qui audituri sunt:cum electis, quibus dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum vobis paratum ab origine
Abbreviated transcription (Latin):
ut id ipsum dicatis om̃s: ⁊ non sint in uobis
scismata: hactenus laudauit illos qui ꝑmanse¬
rant ueracit̾ in fide: amodo uͦ .i. ex hoc loco in¬
cipit redarguere illos qͥ diuisiones quȩ scismata

Expanded text:
ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata. Hactenus laudavit illos qui permanserunt veraciter in fide, amodo vero ex hoc loco incipit redarguere illos, qui divisiones quae schismata
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑: Dei enĩ minister ÷ tibi in bonũ:
Dei enim minister ẽ: id÷ a deo est constitutꝰ
ad bonũ tuum: ut suo timore & adiutorio.
custodiat & tueatur te: ne interficiaris ab
inimico tuo: et ut tuam substantiam non
diripiant alii Aliter: sunt multi qui
uolunt agere malũ: sed timent potestatem
mundanam : et causa huiꝰ timoris ñ ꝑfici¬
unt qd̃ cupiunt: Ergo ab bonũ illorum
ne faciant malũ potestates illȩ p̃posicȩ st̃:
qr quo amplius homo malũ facit: eo am¬
plius penas sustinebit maiores Si autẽ
male feceris time: id÷ non leue feras pote¬
statem timere: Poterit enĩ te damnare:
inuenta occasione: Hon enĩ sine causa
gladium portat: ꝑ gladiũ intelligit᷑ uin¬
dicta: Non enĩ sine causa gladiũ portat:

Expanded text:
nantur. Dei enim minister est tibi in bonum. nantur. Dei enim minister est tibi in bonum. Dei enim minister est, id est, a Deo constitutus est ad bonum tuum, ut suo timore et adjutorio custodiat et tueatur te, ne interficiaris ab inimico tuo, et tuam substantiam non diripiant alii. Aliter: Sunt multi qui nolunt agere malum, sed timent potestatem mundanam, et causa hujus timoris non percipiunt quod cupiunt. Ergo ad bonum illorum ne faciant malum, potestates illae praepositae sunt, quia quo amplius homo malum facit, eo amplius poenas sustinebit majores. Si autem male feceris, time; id est, non leve feras potestatem timere: poterit enim te damnare inventa occasione. Non enim sine causa gladium portat. Per gladium intelligitur vind
Abbreviated transcription (Latin):
laudem ex illa: Nondicit laudabit ͭ illa potesta:
qr multȩ potestates sunt quȩ in subditis ma-¬
gis malum quam bonũ diligunit: sed habebis
laudẽ ex illa potestate: id÷ ipsa erit occasio ut¬
tu laude dignus sis: qr si tuo exemplo ad fidẽ
uł iusticiȩ oꝑa fuerit ꝑducta: laudaberis
tam ab illa quã etiã abaliis: apud dm̃ qͦq
laude dignus eris: Aliter: Si potestas illa usq
ad mortẽ te penis afflixerit. aut in aliquo contra¬
ria extiterit: tuq legicime decertando mortẽ.
aut aliquã iniuriam patient̃ ꝑtuleris:
habebis ex illa laudẽ: id÷ ipsa p̃bebit occa¬
& laudaberis apud dm̃ & homines: Consi¬
deremꝰ laurentiũ : qui ꝓ xp̃i nomine acer¬
rime est ustulatus: N on fuisset laude
dignꝰ ꝑfecte inuentꝰ. nͥ a suo ꝑsecutore fuiss¬
ustulatus: ileoq ipsa potestas fuit occasio
laudis eius Sic de ceteris scĩsq martirib
incelligendũ: & de om̃ib qui iniuste dam¬

Expanded text:
laudem ex illa. Non dicit laudabit te illa potestas, laudem ex illa. Non dicit laudabit te illa potestas, quia multae potestates sunt, quae in subditis magis malum quam bonum diligunt, sed habebis laudem ex illa potestate, id est, ipsa erit occasio ut laude dignus sis, quia si tuo exemplo ad fidem vel justitiae opera fuerit perducta, laudaberis tam ab illa, quam etiam ab aliis, et apud Deum quoque laude dignus eris. Aliter: si potestas illa usque ad mortem poenis te afflixerit. aut in aliquo contraria exstiterit, ut quoque legitime decertando mortem aut aliquam injuriam patienter pertuleris, habebis ex illa laudem, id est, ipsa praebebit occaet laudaberis apud Deum et homines. Consideremus Laurentium qui pro Christi nomine acerrime est ustulatus. Non fuisset laude dignus perfecte inventus, nisi a suo persecutore fuissustulatus; ideoque ipsa potestas fuit occasio laudis ejus. Sic de caeteris sanctis martyribus est intelligendum, et de omnibus qui injuste dam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qualitate enĩ culpȩ adquir᷑ sibi uindictam:
qr iratȩ illȩ potestates. dum subditi eis parere
contempnunt: aut occidunt eos aut in carce¬
rem mittunt: aut etiam in auxilio diriguał.¬
Et si quȩsierit qͥs cur dñs damnauit seruũ.
aut princeps subiectum: respondet: Resiste¬
bat michi. & idcirco undictam accepi ex illo
Considerandũ aut̃ qr non de damnatione
ȩt̃na loquit᷑ apłs: sed de corporali: eo modo quo
dictum habemiꝰ. Nam pͥncipes ñ sunt tunori
boni oꝑis: sed mali: Id÷ non sunt ad hoc consti¬
tuti ut cimorem incutiant benelabor antibus
et bono oꝑi insistentibꝰ: sed male facientib et
seruire nolentibus: Nam ad hoc sunt consti¬
cuti ut benelaborantes laudent & adiuuent.:
male uͦ facientes damnent: Sed et siqͥs bonũ
facit non cimet potestatem: qui ũ malum:
timet ab ea damnari Unde subdit apłs U is
aut̃ non timere pocestatẽ: bonũ fac & habebis

Expanded text:
Pro qualitate enim culpae acquirunt sibi vindictam, Pro qualitate enim culpae acquirunt sibi vindictam, quia iratae illae potestates dum subditi eis parere contemnunt, aut occidunt eos, aut in carcerem mittunt, aut etiam in exsilium dirigunt. Si quaesierit aliquis, cur Dominus damnaverit servum, aut princeps subjectum? responde, Resistebat mihi, et idcirco vindictam accepi ex illo. Considerandum autem, quia non de damnatione aeterna loquitur Apostolus, sed de corporali, eo modo quo dictum habemus. Nam principes non sunt timori boni operis, sed mali, id est, non sunt ad hoc constituti ut timorem incutiant bene laborantibus et bono operi insistentibus, sed malefacientibus et servire nolentibus. Nam ad hoc sunt constituti, ut bene laborantes laudent et adjuvent, male vero facientes damnent. Sed si quis bonum facit, non timet potestatem: qui vero malum timet, ab ea damnatur; unde subdit Apostolus: Vis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eccłiȩ: dũ non ꝑmitterent᷑ credere: cũ
magis meliores debeant dñi seruos suos ac̃ciꝑe:
fideles xp̃i effectos hoc &e ipsa ueritas ꝑ semet¬
ipsũ p̃cipit. dicens: Reddite quȩ st̃ cȩsaris cesa¬
ri . &e quȩ sunt dei dõ Itaq qui resistit pote-¬
stati: dei ordinationi resistit Siue bona sit illa
potestas seu mala: quic̃q ei resistit subtrahendo¬
ab ea seruitiũ. denegando tributũ. ⁊ honorem
ñ p̃bendo quẽ debet ei p̃bere: dei ordinationi
refistit & dispositioni: cuiꝰ ordinatione ille
pͥncipat᷑: Quidã male sentientes has potestates
interp̾tati st̃ demones: de quib in epła ad ephe-¬
sios dicit᷑: Non ÷ nob̃ colluctatio adu̾sus car¬
nem ⁊ sanguinẽ: s adu̾sus pͥncipes & potesta-¬
tes Sed iste sensus ualde ÷ suꝑfluus: quia
in nullo debemꝰ subdi demonibꝰ Qui aut̃
resistunt potestatib: regibus uidelicet. pͥnci¬
pibus ac dñis suis: ipsi sibi dampnationẽ ad qͥrt̃:

Expanded text:
quoque Ecclesiae, dum non permitterentur alii credere, cum magis meliores debeant domini servos suos recipere, fideles Christi effectos. Hoc et ipsa Veritas per semetipsam praecipit, dicens: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Sive bona sit illa potestas, seu mala, quicunque ei resistit subtrahendo servitium ab ea, denegando tributum, et honorem non praebendo quem ei debet praebere, Dei ordinationi resistit et dispositioni, cujus ordinatione illi principantur. Quidam, male sentientes, has potestates interpretati sunt daemones, de quibus in Epistola ad Ephesios dicitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates . Sed iste sensus valde est superfluus, quia in nullo debemus subdi daemonibus. Qui autem resistunt potestatibus, regibus videlicet et principibus, et dominis suis, ipsi sibi damnationem acquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
puluerem redigit᷑. sed̾ in die iudicii ꝑ resurrectio¬
nem innouabit᷑: ita istud celum acrium p̃nitia
longeuitate modo iam ueterascit. sed in die iudi¬
en ꝑ inflammationẽ ignis innouabitur. Et
uelut amictum mutabis eos. & mutabunt᷑.
Amictus dicit᷑ ab amiciendo .i. circtmdando.
Beneg̾ celum amictui cõparat᷑ quo circundam̃.
qm̃ sic̃ amictus humanũ corpꝰ hinc inde cingit.
ita cȩlum ex omni parte cingit terrã ȩqua lance
libratũ. Unde &e pelli animantis alio in loco
comparatur. dicente psalmista. excendens celũ
sicut pellem. Outabis inquit cȩlum sic̃ amictũ.
Ac si diceret. Sic̃ amictus facile plicat᷑ si fuerit
excensus: rursusq plicatꝰ lenit̃ extendit. &
si fuerit sordib coinqͥnatꝰ. facile potest mun¬
dari. ita cęlum ate facile est extensum atq
compositũ. sicͤfa ciltate in comp̃hensibili indic

Expanded text:
 in die judicii per resurrectionem innovabitur: ita istud coelum aereum prae nimia longaevitate quodammodo jam veterascit, sed in die judicii per inflammationem ignis innovabitur et velut amictum mutabis eos, et mutabuntur. Amictus dicitur ab amiciendo, id est a circumdando. Bene ergo coelum amictui coaeparatur quo circumdamur, quoniam sicut amictus humanum corpus hinc inde cingit, ita coelum ex omni parte cingit terram, aequa lance libratum. Unde et pelli animantis alio in loco comparatur, dicente Psalmista: Extendens coelum sicut pellem . Mutabis, inquit, coelum sicut amictum, ac si diret: Sicut amictus facile plicatur si fuerit extensus, rursusque plicatus leviter extenditur: et si fuerit sordibus coinquinatus, facile potest mundari, ita coelum a te facile est extensum atque compositum, sicque facilitate incomprehensibili in di
Abbreviated transcription (Latin):
iħu: quẽ paulus uiuere prȩdicaret. Exqͦ aduerti¬
mus et cetĩs iudicibꝰ similit̾ eos potuisse dimitti.
id agente dño: ut intoto orbe noua p̃dicatio diᷤ¬
seminaret᷑. Salutat te epafras. cũ captiuus m̃s

Expanded text:
Jesu, quem Paulus vivere praedicaret. Ex quo animadvertiJesu, quem Paulus vivere praedicaret. Ex quo animadvertimus et caeteris judicibus similiter eos potuisse dimitti, id agente Domino, ut in toto orbe nova praedicatio disseminaretur. « Salutat te Epaphras concaptivus meus
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Spero enim ꝑ orationes ur̃as: donari me
uob̾. filium patri deus indulget: et fr̃ sepe fratris
cedit᷑ ob eorum qui eũ audituri sunt utilitatẽ: et
tolus mittitur. Quod autẽ crebro paulus in carcere fue¬
rit. et de uncłis liberatus sit ipse in alio loco dicit.
in carceribꝰ frequenter. De quibꝰ non nunquã dm̃ au¬
xilio crebro ipsis ꝑsecutoribꝰ nichil dignũ in eo mor¬
de inuenientibꝰ dimuittebat᷑: nec dum xp̃ianũ sangͥ¬
nem neronis gladius dimicarat: s ꝓnouitate p̃¬
dicationis siuie audiens inuidentibꝰ. siue ab his qͥ
sua udebant ydola destrui ad furorẽ populis cor-
citatis: missi in carcerem rursum impetu et furo¬
re deposito laxabant᷑. Et hoc ita ẽẽ. ut dicimus
apostolorũ actatestant᷑ ⁊ in quibꝰ et agrippa loqͥt᷑
ad festum. potusse dimiti paulũ: si non appel¬
lasset cesarẽ. Et qr nullã inuenerit causam pret̃
questiones quasdam de regione ꝓpria. de quodã

Expanded text:
bant. Spero enim per orationes vestras donari me bant. Spero enim per orationes vestras donari me vobis. Filium Patri, Deus rogatus indulget, et frater saepe fratris cibus conceditur, ob eorum qui eum audituri sunt utilitatem. Et tolus mittitur. Quod autem crebro Paulus in carcere fuerit, et de vinculis liberatus sit, ipse in alio loin carceribus frequenter; de quibus nonnunquam Domini auxilio crebro ipsis persecutoribus nihil dignum in eo morte invenientibus dimittebatur. Necdum Christianum sanguinem Neronis gladius dedicaverat, sed pro novitate praedicationis sive a Judaeis invidentibus, sive ab his qui sua videbant idcitatis, missi in carcerem, rursum impetu et furore deposito, laxabantur. Et hoc ita esse, ut dicimus, apostolorum Acta testantur, in quibus et Agrippa loquitur ad Festum, potuisse dimitti Paulum, si non appellasset Caesarem . Et quia nullam invenerit causam, praeter quaestiones quasdam de religione propria, de quodam
Abbreviated transcription (Latin):
nora petit: ut habeat rogatus uoluntariã ex ma-¬
iorum p̃statione mercedẽ. Si autẽ philemon hoc
ad hominis p̃ceptũ facit: quanto magis faciet
oblectionẽ dĩ: Inde et merito apłi uoce laudat᷑:
quod mandata eiꝰ oꝑe ꝑpetrarit. Simul autem:
et para mͥ hospitiũ. Hoc iccirco dicit: ut dum
eum expectat philemon ad se ẽẽ uenturũ ma¬
gis facit quod rogatꝰ est: et ut uenturus ad
nouã ciuitatẽ. p̃dicaturꝰ crucifixũ: et in audita
cursuros: et necesse erat plurimũ ut domus
in cęlebri ẽẽt. urbis loco : ad quã loco comie¬
niretur: deinde ut ab omni importunitate
uacua: ut ampla. quȩ plurimos caperet au¬
dientes: et ne ꝓxima spectaculoꝵ locis: ne
turpi uicinia detestabił: postremo ut in plano potus
eẽt sita: quã incenacło. Ob quã causam estimo etiã
rome in conducto mansisse biennio: nec parua ut re-¬
or erat mansio: ad quã udeoꝵ turbe cotidie conflue¬

Expanded text:
nora petit, ut habeat rogatus voluntariam et manora petit, ut habeat rogatus voluntariam et majorum praestatione mercedem. Si autem Philemon hoc ad hominis praeceptum facit, quanto magis faciet ob dilectionem Dei? Unde et merito Apostoli voce laudatur, quod mandata ejus opere perpetrarit. Simul autem et para mihi hospitium. Hoc idcirco dicit ut dum eum exspectat Philemon ad se esse venturum, magis faciat quod rogatus est, et ut venturus ad novam veritatem praedicaturus crucifixum, et inaudita cursuros; et necesse erat primum, ut domus in celebri esset urbis loco, ad quam facile conveniretur. Deinde, ut ab omni importunitate vacua: ut ampla, quae plurimos caperet audientium: ne proxima spectaculorum locis: ne turpi vicinia detestabilis: postremo ut in plano potius esset sita quam in coenaculo. Quam ob causam eum existimo etiam Romae in conducto mansisse biennium  Al. biennio. Nec parva, ut reor, erat mansio, ad quam Judaeorum turbae quotidie conflue
Abbreviated transcription (Latin):
quã etiã uicinissune dr̃ frui: id ẽ. cũ dilectione
uti. Cum enĩ ad: qui diligit᷑ etiam delectationem
secum necesse ẽ gerat. ꝑ quã si tͣnsieris eãq ad ilud
libi ꝑmanendũ est retuleris: uteris ea: et ab usi¬
ue non ꝓprie diceris frui. Siuͦ in heseris atq ꝑmai¬
seris finẽ in ea ponẽs leticie tue: tunc uere et ꝓpͥe
frui dicendũ ẽ: quod ñ faciendũ est. nisi in illa
trinitate: id ÷ sũmo et incomutabilibono. Refice
uiscera mea in xp̃o. Sicut ipse frui uult philemo¬
nẽ in dño: ita uiscera sua honesimũ. quẽ et supiꝰ
eodem nõe appellauit. refici uult ꝑ philemonen.
Confidens inobedientia tua scripsi tͥ: sciens qm̃
et suꝑid quod dico facies. Qui p̃sumit de eo quem
rogaturꝰ ẽ. ipsam quodãmͦ p̃suinptionẽ p̃iudicat.
ne ei negare liceat quod rgͦat᷑. Porrosi scit ille qui
postulat plusquã rogauit. rgͥatũ ẽẽ facturũ: ideo mi-¬

Expanded text:
quam etiam vicinissime dicitur, frui, cum dilectione quam etiam vicinissime dicitur, frui, cum dilectione uti. Cum enim adest qui diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat: per quam si transieris, eamque ad illud, ubi permanendum est, retuleris, uteris ea, et abusive, non proprie diceris frui; si vero inhaeseris, atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc vere, et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est, nisi in illa Trinitate, id est, summo et incommutabili bono. « Refice viscera mea in Christo. » Sicut ipse frui vult Philemone in Domino; ita viscera sua, Onesimum, quem et superius eodem nomine appellavit, refici vult per Philemonem. Confidens in obedientia tua scripsi tibi, sciens quoniam et super id quod dico facies. Qui praesumpsit de eo quem rogaturus est, ipsam quodammodo praesumptionem praejudicat, ne ei negare liceat quod rogatur. Porro si scit ille qui postulat plus quam rogatur rogatum esse facturum, ideo mi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as doluit: uste apłs ꝓ honesimo se oppo¬
nit : et spondit quo ille debebat. Ut aut̃ supͣ
diximꝰ totũ illud ÷ quod ablatũ furto et lux¬
uria ꝑditũ. non poterat absolui. quod phi-¬
lemoni grandi precio compensabat: dũ ꝓser-¬
uo fugitiuo. et pecunia ꝑdita. frẽm carissimũ.
et fr̃em recipet ȩternũ: et ꝑ eum sibi apłm fa-¬
ceret debitorem. Ego paulus scripsi manu mea:
ego reddam. Quod honesimꝰ furto rapuit. ego
me spondeo redditurũ. Huiꝰ sponsionis epła
hec. et manꝰ testis ẽ ꝓpria: quã si solito more
dictaui: s mea manu ipse conscripsi. Et non
dicam tibi: quod et te ipsim mͥ debes. ꝓpter sermo¬
effectus ẽ: te mͥ ipsum debes. Quod situ meus es et
tua om̃ia mea sunt: honesimꝰ quoq qui tuus ẽ mĩs ẽ.
ꝓptẽa gͦ eo utiuit meo: s uoluntati tue relinqͦ ut mer
isset: in eo constitnusset spem beatitudinis suȩ: quã¬

Expanded text:
nostras doluit, juste Apostolus pro Onesimo se opponostras doluit, juste Apostolus pro Onesimo se opponit, et spondet quae ille debebat. Ut autem supra diximus, totum illud est quod ablatum furto, et luxuria perditum, non poterat absolvi, quod Philemon grandi pretio compensabat, dum pro servo fugitivo, et pecunia perdita, fratrem charissimum et fratrem reciperet aeternum, et per eum sibi Apostolum faceret debitorem. Ego Paulus scripsi mea manu, ego reddam. Quod Onesimus furto rapuit, ego me spondeo redditurum. Hujus sponsionis epistola haec et manus testis est propria, quam non solito more dictavi, sed mea manu ipsam conscripsi. Et non dicam tibi, quod et te ipsum mihi debes. Propter sermoeffectus est, te mihi ipsum debes. Quod si meus es, et tua omnia mea sunt, Onesimus quoque qui tuus est, meus est. Poteram igitur eo uti ut meo, sed voluntati tuae reliisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae, quan
Abbreviated transcription (Latin):
simũ frẽm. Nullus et̃nus dñs seri sui. Potestas
quispe eius et utrius conditio: morte sinit᷑. Ho¬
philemoni quia in xp̃m et ipse crediderat: spi¬
ritu lib̾tatis accepto iam ñ seruus: s fr̃ cepit
multo ampliꝰ sp̃u postea copulabat᷑: et tunc qͥ¬
dem quando erat ei subiectꝰ in carne: non
erat uinctꝰ ei in dño. Nunc autẽ et incarne el
iunctus ẽ et in dño. Ex quo intelligimꝰ seriuu.
qui credicłit in xp̃o duplici dño suo lege con
stringi: ut ei et carnis necessitate ungat᷑ ad
tempus: et in ȩt̃num sp̃u copuletur. Sigͦ habes
ego consortẽ. et filium. et in uiscera mea habeo:
quẽ si non susciꝑe nec hab̾e uolueris: et ipse
inteltiges quod me hab̾e non possis. Si autẽ ali-¬
quid nocuit aut debet: hoc mͥ imputa. Imita¬
tor dñi sui. et xp̃m in se loquentẽ habens: ea ux.¬
ta ures suas debet facere. quȩ xp̃c. Si enim
ille infirmitates nr̃as portauit. et plagas

Expanded text:
iperes. Nullus aeternus dominus servi sui: potestas iperes. Nullus aeternus dominus servi sui: potestas quippe ejus, et utriusque conditio, morte finitur. OPhilemoni, quia in Christum et ipse crediderat, spiritu libertatis accepto, jam non servus, sed frater coepit multo amplius postea spiritus copulabat. Et tunc quidem, quando erat ei subjectus in carne, non erat ei junctus in Domino; nunc autem et in carne ei junctus est, et in Domino. Ex quo intelligimus servum, qui crediderit in Christo, duplici domino suo lege constringi, ut ei et carnis necessitate jungatur ad tempus, et in aeternum spiritu copuletur. Si ergo habego consortem et filium et viscera mea habeo. Quem si non suscipere nec habere volueris, et ipse intelliges quod me habere non possis. Si autem aliquid nocuit aut debet, hoc mihi imputa. Imitator domini sui, et Christum in se loquentem habens, ea juxta vires suas debet facere quae Christus. Si enim ille infirmitates nostras portavit, et plagas
Abbreviated transcription (Latin):
non erat uoluntariũ: alio genere arguebat᷑ non
ẽẽ bonũ. Niclil quippe bonũ dici potest: insi qd̃
ultroneũ ẽ. Ex quo apło consideranda ẽ pru¬
dentia: qui iccirco fugitiuũ serlum remittit
ad dñm. ut possit dño suo ꝓdesse: qui ꝓdesse ñ
poterat si dño teneret᷑ absente. forsitan icdo dis-¬
cessit. Pulchre addens forsitan: sententiã temꝑa-¬
uit. Occulta sunt quippe iudicia di: et temera¬
rium est: quasi decerto ꝓnunciare qdđ dubiũ est.
forsitan inqͥt ido discessit. Caute. timide. trepi-¬
dando.⁊ ñ tantũ fixo gradu: ne si ñ posuisset
forsitan. om̃ibꝰ seruis fugiendũ eẽt: ut apli fierĩt
discipuli. Adoram a te. Quod autẽ adoram un-¬
xit. horam ꝓ tempore debemꝰ accipe. Ad compara-¬
tionẽ et̾nitatis: omne tempꝰ breue ẽ. Ut eternũ
illum recipes. iam non sicut seruũ: s ꝓ seruo karis¬

Expanded text:
non erat voluntarium, alio genere arguebatur non non erat voluntarium, alio genere arguebatur non esse bonum. Nihil quippe bonum dici potest, nisi quod ultroneum est. Ex quo Apostoli consideranda prudentia, qui idcirco fugitivum servum remittit ad dominum, ut possit domino suo prodesse, qui prodesse non poterat, si domino teneretur absente. « Forsitan ideo discessit. » Pulchre autem addens, « forsitan, » sententiam temperavit. Occulta sunt quippe judicia Dei, et temerarium est quasi de certo pronuntiare, quod dubium est. « Forsitan, » inquit, « ideo discessit, » caute, timide, trepidando, et non totum fixo gradu, ne, si non posuisset, « forsitan, » omnibus servis fugiendum esset, ut Apostoli fierent discipuli. « Ad horam a te. » Quod autem, « ad horam, » junxit, horam pro tempore debemus accipere. Ad comparationem enim aeternitatis, omne tempus breve est. « Ut aeternum illum reciperes: jam non sicut servum, sed pro servo charis
Abbreviated transcription (Latin):
ilum. idest ut mea uiscera suscipe. Uiscera signi¬
ficant. int̾num cordis affectũ. ⁊ plenã exanimo
uoluntatẽ: cum totũ quicqͥd in nobis est: sus.¬
cipit᷑ a rogato. Aliter autẽ: omnes liberi uis¬
cera sunt intelligendi parentũ. Quẽ ego uolue¬
ro mecũ retinere: ut ꝓte mͥ ministraret in uin¬
cłis engłii. Iccirco filium suum. et filium uincłoꝵ
et ministrũ engłii in uincłis constituti. inculcat
atq replicat. ut philemon ille prudenter et
dispensatorie tantũ in p̃facione laudatꝰ ñ aude¬
ret negare: ne suis laudibus uidet᷑ indignꝰ. Sine
consilio autẽ tuo nicħ uolui facere ͥ uti ne uelut
ex necessitate bonũ tuñ eẽt: s uoluntariũ. Po
suit itaq apls paulus absq uoluntate philemoni
honesimũ sibi. in inmisteriũ retemptare:⁊ s si
hoc sine philemonis uoluntate fecisset: bonũ
quidem erat eiꝰ. s non uoluntariũ. Quod autẽ

Expanded text:
illum, id est, ut mea viscera suscipe. » Viscera signiillum, id est, ut mea viscera suscipe. » Viscera significant internum cordis affectum, et plenam ex animo voluntatem, cum totum quidquid in nobis est, suscipitur a rogato. Aliter autem, omnes liberi, viscera sunt intelligenda parentum. « Quem ego volueram mecum retinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii Idcirco filium suum et filium vinculorum et ministrum Evangelii in vinculis constituti inculcat atque replicat, ut Philemon ille prudenter et dispensatorie tantum in praefatione laudatus, non auderet negare, ne suis laudibus videretur indignus. Sine consilio autem tuo nihil volui facere; uti ne velut ex necessitate botuit itaque apostolus Paulus absque voluntate Philemonis Onesimum sibi in ministerium retentare; sed si hoc sine Philemonis voluntate fecisset, bonum quidem erat ejus, sed non voluntarium. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mit᷑. qui rogatur. ut qui eseruo fugitiuo. atq
raptore. minister apłi factus erat. Quod autẽ
aliud habebat apłs ministeriũ: nisi eugłii xp̃i¬
iħti : Iam non quasi a dño s quasi ã conseruo.
et coeugłista ignosceretur ei: qui seruns cẽt
xp̃i similit̾ et minister. Obsecro te ꝓmeo filio:
quẽ genui: inuincłis honesimo. Uolens inpetͣ¬
re quod postulat. iam ñ ꝓseruo philemonis. s¬
ꝓfilio suo se asferit deprȩcari: et illo filio quẽ genue
nebat. Qui tͥ aliquando in utił fuit: tibi inquit soli:
non cet̾is. Nunc econt̾rio utilitatis compensatione
qua et ipsi dño et paulo utilis ẽ: cet̾isq ꝑ paulum
plus caritatis meret᷑ quã odii ante meruerat:
unde ait. Nunc autẽ. et tͥ et mͥ. utilis. Dño meo
utilis: quia posset paulo seruire ꝓ dño suo. Pau¬
lo uero in eo utilis. quia illo in carcere umcłisq
detento: posset ei in ȩuangłio ministrare. Tuaũ

Expanded text:
premitur qui rogatur; quia e servo fugitivo atque premitur qui rogatur; quia e servo fugitivo atque raptore minister apostoli factus erat. Quod autem aliud habebat Apostolus ministerium, nisi Evangelii Christi Jesu? Jam non quasi a domino, sed quasi a conservo et coevangelista ignosceretur ei qui servus esset Christi similiter et minister. Obsecro te pro meo filio quem genui in vinculis Onesimo. Volens impetrare quod postulat, jam non pro pro filio suo se asserit deprecari, et illo filio, quem genuernebat. « Qui tibi aliquando inutilis fuit. » Tibi, inquit, soli; non caeteris: nunc e contrario utilitatis comparatione, qua et ipsi domino, et Paulo utilis est, caeterisque per Paulum, plus charitatis meretur, quam odii ante meruerat. Unde ait: « Nunc autem et tibi et mihi utilis. » Domino in eo utilis, quia posset Paulo servire pro domino suo; Paulo vero in eo utilis, quia illo in carcere, vinculisque detento, posset et in Evangelio ministrare. « Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
gam furto cumulans: quedã rei domestice cõ¬
pilarat. Hic ꝑgens ad italiã ne de ꝓximo faciliꝰ
possit app̃hendi: pecuniã dñi ꝑ luxuriã ꝓde¬
gerat. Hoc nequis putat temere et ut libet a
nob fictum: insequentibꝰ discat. Hunqͣm enim
paulus diceret siquid nocuit tͥ. aut debet.
hoc mͥ imputa: ego paulus scripsi mea in anu
ego reddam: nec sponsor rei fieret ablate: uisi ẽt.
hoc quod ablatum fuerat dissipatum. Hic gͥ cum
od confessionẽ paulus xp̃i rome ẽẽt in carcere
credidit in dñm iħm et ab eo baptizatus digna
penitentia maculas uite prioris abstersit: in tan¬
tum ut apls conuersionis eiꝰ. testis fieret: qui
quondam petrũ increpauerat non recto pede
in eugłii ueritate gradientẽ. Quantũ gͥ ad pec¬
catũ et ad facinꝰ ꝑtinet: quod homines leserat.
ueniã non meret᷑. Quantũ uͦ ad apłi testimoniũ.
qͥ scit eum plene ẽẽ conuersum: grandi pondẽ

Expanded text:
gam furto cumulans quaedam rei domesticae comgam furto cumulans quaedam rei domesticae compilarat. Hic pergens ad Italiam, ne de proximo facilius posset apprehendi, pecuniam domini per luxuriam prodegerat. Hoc ne quis putet temere, et ut libet a nobis fictum, in sequentibus discat. Nunquam enim Paulus diceret, Si quid nocuit tibi, aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu, ego reddam; nec sponsor rei fieret ablatae, nisi esset id quod ablatum fuerat dissipatum. Hic igitur cum ob confessionem Christi Paulus Romae esset in carcere, credidit in Dominum Jesum, et ab eo baptizatus digna poenitentia maculas vitae prioris abstersit, in tantum ut Apostolus conversationis ejus testis fieret, qui quondam Petrum increpuerat non recto pede in Evangelii veritate gradientem. Quantum igitur ad peccatum et ad facinus pertinet quod homines laeserat, veniam non meretur Quantum vero ad Apostoli testimonium qui scit eum plene esse conversum, grandi pondere