comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
racturã Nũgͥs sapientis est crede̾ se cõstantie puellari. aut
sixui muliebrii ean nuillis añorꝭ curnituł nouit captare
cõstancĩa. ciuꝰ animꝰ semꝑ cõsistit in motu s preciplie int̾
pubulestentes nacilantes anteꝙͣ uiro muher fata nimpotẽs
misseaturS cimꝰ er̃o mulieris amimũ sẽꝑ uhrĩi appetere.
os formã de forrna ꝑcede materia notũ est. sit inliliens
cõtu piscentia eissolictus ꝓted̾e de biro ad bnũ uti ẽõ treditim
smo fine cũ sit quedũ ꝓfundatis sipe fudo q forte putons
labes aliqua aibstmẽtia loildunda cõelusent sub tminis ho¬
nestatis Qua gͦ pex octes durtꝰ ciudacia terieͦ puelle
lat extranei umi lateri censinsti. si sexus fragihtate oño
discusso librisses heredẽ bircłi regi tm ignomimoso nai¬
glo in exgrateo regno desatã sub tãto dispendio nõ fleuiss¬
sebo bt filia simł s semel s⁊ chesauri ti in audito cuminlo
puareris ainid tibi ꝓfint martis custodia. adiisus fraudi

Expanded text:
actura? Numquid est sapientis se credere constancie puellari aut sexui muliebri, qui nullis annorum circulis nouit captare constantiam? Cuius animus semper consistit in motu et precipue inter pubescentes uacillationes antequam mulier viro facta uiripotens misceatur. Scimus enim mulieris animum semper virum appetere, de forma ad formam procedere materie notum est, sic mulieris concupiscentiaum sit quedam profunditas sine fundo, nisi forte pudoris labe aliqua abstinencia laudanda concluserit sub terminis honestatis. Qua ergo, O rex Oetes, ductus audacia tenere puelle latus extranei viri lateri consuisti? Si sexus fragilitatem ex animo discusso librasses, heredem unicam regni tui ignominioso nauigio in extranea regna delatam sub tanto dispendio non fleuisses vt filia simul et semel et thesauri tui inaudito cumulo priuareris. Quid tibi profuit Martis custodia aduersus fraudes
Abbreviated transcription (Latin):
astutia sit uiriłr irrunt cõtͣ eos ꝙ ip̃os undiq crrtũtixit
sic ꝙ manꝰ eiꝰ effnge nõ balerẽt quare õs furca suspendi
mandtut ⁊ eos more furiu patibulis diu̾sis afflixit
Reliqmi aũt bitini de ccdiutentib uillis ⁊ castris audito
do insultantib ni troyanos sit amara morte cõsriptis
ꝑterriti mmiũ cessauerũt oĩo lexare troyanos uñ quies
est maxĩa parata troyanis si qͥes n corũ tribulationib
dici p̃t Esneas uͦ interĩ sins refertisnauib cũ młtis de
reliquis troyanorũ ⁊ pr̃es anchise naues ip̃as astendit

Expanded text:
a sic uiriliter irruit contra eos quod ipsos undique circuncinxit, sic quod manus eius effugere non ualerent. Quare omnes furca suspendi mandauit et eos more furum patibulis diuersis affixit. Reliqui autem uicini de adiacentibus uillis et castris, audito de insultantibus in Troyanos sic amara morte consumptis, perterriti nimium cessauerunt omnino uexare Troyanos. Vnde quies est maxima parata Troyanis, si quies in eorum tribulacionibus dici potest. Heneas uero interim, suis refectis nauibus, cum multis de reliquis Tr
Abbreviated transcription (Latin):
nad̾ictãte salannam accessit ubi tũt rex tleuter fr̃ cõdam
thialamonii illnis ꝓm̃tie dñs residebat si auecto iq̃ dndũ ꝙ in mort̃e
thalamomii fr̃is suni yomedes cos pirauerat cũ ulixe ip̃m capi mã¬
dauit ẜ tyomedes tũt furtina fuga lapsus euasit a manib regis
theutri R ex aũt demofon Rex Ethamas ꝑuenientes in corum
regna sił̃i m a regnis corĩ. st exulare coatti qͣm toarthatũ seni¬
ũt ub̃i dux restor hilarit̾ recepit eosdi hii duo reges ꝓposnerĩt
ibi ini corũ regna se prarmata manu cõferre ⁊ corũ regntolas
i potẽti brachio debellare ⁊ õs int̾fite fortuna fauẽte illos
spalit̾ crude lissime morti dare qͥ factioĩs ip̃ns fnerũt actores
Cerĩ Nestor ebrũ cõsilia nõ cõmendat ymo ꝑsncieet illis ut¬

Expanded text:
na dictante Salaminam accessit, ubi tunc rex Theucer frater, quondam Thelamonii, illius prouincie dominus residebat. Sed audito iam dudum quod in morte Thelamonii fratris sui Dyomedes conspirauerat cum Vlixe, ipsum capi mandauit. Sed Dyomedes tunc furtiua fuga lapsus euasit a manibus regis Theucri. Rex autem Demofon et rex Athamas peruenientes in eorum regna simili modo a regnis eorum sunt exulare coacti. Qui Carthacium ueniunt, ubi dux Nestor ylariter recepit eosdem. Hii duo reges proposuerunt ibi in eorum regna se in armata manu conferre, et eorum regnicolas in potenti brachio debellare et omnes interficere fortuna fauente, illos specialiter crudelissime morti tradere qui faccionis ipsius fuerunt actores. Verum Nestor eoru
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥ cuxilio undecũq quo potint cõꝯsito tũ młta teseritute
se cõtulit ap̃ troyã ani cũbuenisset ꝙͣ troyanos obsessos sa
athut Enc̃ã ibiden qͥ int̾ se guuisi st ualde ambo se ces bellũ
parãt ⁊ orematis troyanis aptis ce bellũ i armatamanu
ad preliũ egreditur cũ eisdẽ Dieb gͥ septẽ cõtinuis est pug¬
natũ int̾ quos Ryomedes młta cõmisit de sne strenntate

Expanded text:
uxilio vndecunque quo potuit conquisito, cum multa celeritate se contulit apud Troyam. Qui cum inuenisset quasi Troyanos obsessos et adhuc Heneam ibidem, qui inter se gauisi sunt ualde, ambo ad bellum se parant, et ordinatis Troyanis aptis ad bellum, in armatu manu ad prelium egrediuntur cum eisdem. Diebus igitur septem continuis est pugnatum. Inter quos Dyomedes multa commisit de
Abbreviated transcription (Latin):
pñs hystoria uõ destribit s qui eorĩt bolnent habere notitĩa
legat bngiliũ eneytos Esgea bero uxor Ryomedis pestꝙͣ as
eiꝰ ꝑuemit notitiã gyomedem receptũ a troyanis ⁊ hostes
snos sit biriłr uebellasse tr̃uit ne dyomedes forte uirile
cõquisitis ii eã irrueret ⁊ snos ⁊ eam offende̾t tunꝙͣ lesus
ab eis uñ habito cõsilio cũ arginis statint pro tyornece
mitt̾e ut ae regnũ snũ serure debeat remeare qui h̃ito ñcio
sne uxoris guiusus est ualde ⁊ festinꝰ at ꝓpͥa remeauit ubi
ab egra uxore sna ce oĩb argnus sinceris aĩs ⁊ cũ maxĩo
gautio fint receptꝰ Oseteri li greci qͥ reges eorũ redeũtes
a troya reciꝑe recusauerãt perntentia tucti humiłr querit̃t
querũt eos ⁊⁊ ip̃os regnorũ snorũ xestitꝑñt digitati qui
postꝙͣ as regna ꝑuenerũt ȩorũ urles ⁊ locai cosapsã in ebñ
absencia solitita mẽte reformãt ⁊ ini meliorẽ statũ insttiu¬
rare ꝓturãt

Expanded text:
t habere noticiam legat Uirgilium in Eneydos. Egea uero uxor Dyomedis, postquam ad eius peruenit noticiam Dyomedem receptum a Troyanis et hostes suos sic uiriliter debellasse, timuit ne Dyomedes forte uiribus conquisitis in eam irrueret et suos et eam offenderet tamquam lesus ab eis. Vnde habito consilio cum Argiuis, statuit pro Dyomede mittere ut ad regnum suum secure debeat remeare. Qui, habito nuncio sue uxoris, gauisus est ualde et festinus ad propria remeauit, ubi ab Egea uxore sua et omnibus Argiuis sinceris animis et cum maximo gaudio fuit receptus. Ceteri uero Grecorum qui reges eorum redeuntes a Troya recipere recusauerant, penitencia ducti, humiliter querunt eos et ipsos regnorum suorum restituunt dignitati. Qui postquam ad regna peruenerunt eorum, urbes et loca collapsa in eorum absencia sollicita mente reformant et in meliorem statum instaurare procurant
Abbreviated transcription (Latin):
Nani si agricole diligenti deliberaitione pensarent quãta
a raptu uolucrũ auferenta st semina nũꝙͥ forte sernã
sultis tarent
gone qst tiniere ꝓpũ sacertotũ. uitare lella uitare¬
cõgressio quos sola pusa lanimiitas fucit amare delitias

Expanded text:
 agricole diligenti deliberatione pensarent quanta a raptu uolucrum auferenda sunt semina, nunquam forte semina sulcis darentne est timere proprium sacerdotum bella, uitareaggressus, quos sola pusillanimitas facit amare delicias
Abbreviated transcription (Latin):
dñi indaitias postulat a treyanis ẜ troyam tõtete negaue¬
rũt nͥ tot dierũ tantũ infra quos greci possent cor̃t mportuo
fcñ est int̾ troyanos se gretes nã oremnatis atieb coñi duri
tellũ cõmittit᷑ int̾ npos Q uare menelaus s⁊ paris in lello se
ambo se sternũt ab equis i eorũ potencia lanceani polida¬
mas in ulixem rrruit ense mido ee ulixes inense suo miat¬
simiłt ab eo uinłe se deffeneit menesteus achen̾arũ dite¬

Expanded text:
nis inducias postulauit. Sed Troyani sibi eas concedere negauerunt, nisi tot dierum tantum infra quos Greci possent eorum mortuos  est inter Troyanos et Grecos. Nam ordinatis aciebus eorum, durum bellum committitur inter ipsos. Quare Menelaus et Paris in prelio se ambo se sternunt ab equis in eorum potencia lancearum. Pollidamas in Vlixem irruit ense nudo et Vlixes in ense nudo similiter ab eo uiriliter se defendit
Abbreviated transcription (Latin):
dones nõ tessat oppͥi̾ ⁊ gretos alios bniu̾sos in tãtu duricia
eos affligit ꝙ in dirtute sne potentie fortiores grotorũ cõtra
eũ preualere nõ possunt ꝓpt̾ quos greci nterũ cõu̾tũtur
in fugã quos treyam usq as eorũ tentoria ꝑsecũt᷑ bbi
Tron lus mirabiłr est aggressus in birtute munia prebandi
gretorũ nobilibtentũ tepit quos captiuos ad cimitati
duxit bellũ dirimitur ⁊ ambo excertitꝰ sepcrãt᷑ mirmibo¬
nes autẽ ite Achillem ad castra redeũt billnerati ꝓłes ex
eis ⁊ sibi referũt ꝙ młti ex eis eo die tetiderũt in bello sit ꝙ
ꝑ quisitis eorũ eccetiuerib mortuorũ inuenti ex eis plns qͦ¬
tentũ numero defecisse De morte ig̃r snorũ dolet achibles
in modite t ii młtis dolorib inꝑuemente notte anxiꝰ lectum
intriunt ubi ft̃s penitꝰ in qmetꝰ sna nõ appetit clauderẽ
liia i doruitionis cõsnreta quiete  am młtis infur¬

Expanded text:
dones opprimere et Grecos alios uniuersos, in tanta duricia eos affligit quod in uirtute sue potencie fortiores Grecorum contra eum preualere non possunt. Propter quod Greci iterum uertuntur in fugam, quos Troyani usqTroilus mirabiliter est eos aggressus, in uirtute nimia preliandi de Grecorum nobilibus centum cepit, quos captiuos ad ciuitatem adduxit. Bellumque dirimitur et ambo exercitus separantur. Mirmidones autem ad Achillem ad castra redeunt uulnerati. Plures ex eis et sibi referunt quod multi ex eis eo die ceciderunt in bello, sic quod, perquisitis eorum cadaueribus mortuorum, inuenti sunt de eis plus quam c numero defecisse. De morte suorum igitur dolet Achilles inmodice, et in multis doloribus superueniente nocte anxius lectum iin dormicionis consueta quiete. Nam multis insur
Abbreviated transcription (Latin):
as eorũ tentorici redierũt
lapsis predt̃is indutis Agamenoii cũ sino ae prelũ se atingit
Achilles autẽ uinu̾sos mirmidones suos armari mandquit
quos ip̃e as armãdũ cdiuit asingnãs uitiꝙ p̃rũ q̃dã rubea
int̾ signa nirore latrimarũ egredienti at bellũ litenciani eis dtdit
Tñt mirimidones lerto passu ad bellũ accedũt quot iã extitenet
ingoatũ Quare ini lello ip̃o troyani gretos mntibuł̃t ogriũit ẜ digo
die usq ae noctis tenebras extitit preliatũ ẜ suꝑuemente noctis
umoratulo a prelio finit cessatũ Sequenti li de ambe ꝑtes ce pre¬
liũ ttigũt belũ cõmittit᷑ młtũ asꝑimũ sex aut̃o phi lom̾ens

Expanded text:
ad eorum tentoria redierunt. Elapsis uero predictis induciis, Agamenon cum suis ad prelium se accingit. Achilles autem vniuersos Myrmidones suos armari mandauit. Quos ipse ad armandum adiuit, assignans vnicuique ipsorum quedam rubea intersigna, et in rore lacrimarum egrediendi ad bellum licenciam eis dedit. Tunc Mirmidones lento passu ad bellum accedunt, quod iam extiterat inchoatum. Quare in bello ipso Troyani Grecos mirabiliter odie usque ad noctis tenebras extitit preliatum, sed superueniente noctis vmbraculo a prelio fuit cessatum. Sequenti uero die ambo partes ad prelium accinguntur. Bellum committitur multum asperrimum. Rex aut
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ꝙ filns regis pͥami naturalib occiderũt Tcoplus uͦ suam
nuriani ce sui frĩs mortẽ cupiẽs uneitare ini arinstones aeit̾
nruit ⁊ mltos ex eis uuluent ⁊ in subsĩem̃ partdis ⁊ naturalmũ
fr̃m̃ snorũ mimũ eos infestat S nͣ leue erat miripitones
pesse cõfi̾d tũ int̾ se mta streniutate uiger̃t ⁊ essert ii
prelno ualde gotti quere ip̃i troyangrũ młtitudinem intuẽtes

Expanded text:
ciderunt. Troilus uero suam iniuriam et fratris sui mortem cupiens uindicare in Mirmidones acriter irruit, multos ex eis uulnerat, et in subsidio Paridis et naturalium fratrum suorum nimium eos infestat. Sed nec leue erat Mirmidones posse confundi, cum inter se multa strennuitate uigerent et essent in preliis ualde docti. Quare i
Abbreviated transcription (Latin):
remerũt gentores Soroiũ mẽa exionã ex t̃u nobili stripe
ꝓgentã sub tãte ignomime nube trãstuctã ⁊ more met̾tio¬
deturpatã sub uili iugo detineãt seruitutis. forores br̃as fibias
⁊ hxores larb pat̾ms abstractas bilib mimsterris ⁊ seriure
ꝓgemtorib dudũ meis ab eis neqͥt᷑ int̾ceptũ uegerũt ext̾m¬
mibs⁊ riunis. domos nr̃as se maiorũ nr̃orũ hyspitia fũditꝰ
eu̾tentes. maiorũ nr̃orũ thesaurizatas diuitias exposuerutt
prede. si facultates nr̃as ⁊ bona in spolia diuiserũt Esset
ig̃r̃ iuris ratio ut fauẽtib dnis qͥ suꝑbis cõsuenerũt resistere¬

Expanded text:
remerit genitores, sororem meam Exionam, ex tam nobili stirpe remerit genitores, sororem meam Exionam, ex tam nobili stirpe progenitam, sub tante ignominie nube traductaetinent seruitutis, sorores vestras, filias, et vxores laribus paternis abstractas, uilibus ministeriis sibi seruire progenitoribus dudum meis, ab eis nequiter interceptam, dederunt exterminiis et ruinis, domos uestras et maiorum uestrorum hospitia funditus euertentes maiorum meorum thesaurizatas diuitias exposuerunt prede, et facultates uestras et bona in spolia diuiserunt. Esset igitur iuris ratio ut, fauentibus diis qui superbis consueuerunt resistere
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. tãto se potẽti ppło entũfultũ.tãta p̃poleᷤᷤ młtitudine strenu¬
orũ. tãtis habĩdare diuiciis. fluctuãtem cm ad graues inui¬
nas sͥ dudũ illatas a gretis dura cogitaiõe retorsit. st ft̃s est
qͥctis impatĩẽs. in eãd ciuitatẽ solempñe curĩa curiosus cele¬
brari mãdauit Couemẽtib igr in turia ip̃a suns ciuib um
u̾sis. tiꝰ filiis oĩb p̃t̾ lectorẽ qͥ tũt in panonie ꝑtib septro troy¬
ano subiectis de mãdato prĩs agebat nͨ. nõ ⁊ aliis cõiũctis
Itemi Rex regio decoris sedẽs in solio binu̾sa plebem ab eius
gre pendentẽ facto silentio talit̾ alotutus est dicẽs O uiri fi̾de¬
les s⁊ dilecti mͥ inuiriarũ mearũ estis ex ip̃ius mali ꝑticipatiõe
cõsortes stẽ ip̃a nostis ⁊ st̾tuiquabt̾ tc̃i friuola tũ mepta pre¬
cedẽte ratioĩs cũ instigati greti suꝑbia teruitosa in pr̃iam int̃om
irruerũt. ⁊ mͥ meos ⁊ bobis br̃os in tãte crifoelitatis seuicia inte¬

Expanded text:
tatis, tanto se potenti populo circumfultum, tanta pollere multitudine strenuorum, tantis habundare diuitiis, fluctuantem animum ad graues iniurias sibi dudum illatas a Grecis dura cogitatione retorsit, et factus quietis impatiens in eadem ciuitate suam solempnem curiam curiosus celebrars et eius filiis omnibus preter Hectorem, qui tunc in Panonie partibus, Troyano sceptro subiecte, de mandato patris agebat, necnon et aliis sibi coniunctis, idem rex, regio decorus sedens in solio, vniuersam plebem ab eius ore pendentem, facto silentio, taliter alloquutus est dicens: "O viri fideles et dilecti michi, iniuriarum mearum ex ipsius mali participatione consortes, reuera nostis et facto qualiter tam friuola tam inepta precedente rationis causa instigati Greci superbia ceruicosa in patriam nostram irruerint et michi meos et vobis uestros in tanta crudelitatis seuicia inte
Abbreviated transcription (Latin):
ccuẽtꝰ est semꝑ cimbigũ ⁊ dubia st facta pugnãtiũ a prehiorũ
tẽꝑare cõflictib esse potiꝰ bideret᷑ nͥ tã graius miuria. tã igno¬
mimosa iattura de decoris meũ cĩũ ꝑbrge̾t an abstiere
racionabilit̾ ualeo a dolore cordis eximio.stiẽs sororẽ meani
exionã deiectũ in exilio ab extraneo detineri nõ in federis
umione iugalis ẜ ni turpis cteulterii tõtinua polutione bexuri
laceat gͦ saltim in istis aggressionũ nr̃urũ iniuriis mo¬
intis ⁊ suasiomibe reqͥre gretos xp̃os. ut si mͥ restituere mẽa¬

Expanded text:
antium, a preliorum temperare conflictibus esse tutius uideretur, nisi tam grauis iniuria, tam ignominiosa iactura dedecoris meum animum perurgeret. An abstinere ualeo rationabiliter a dolore cordis eximio, sciens sororem meam Exionam, deiectam exilio, ab extraneo detineri non in federis unione iugalis sed in turpis adulterii continua pollutione uexari? Placeat igitur saltem, in istis aggressionum nostrarum initiis, monitis et suasionibus requirere Grecos ipsos ut, si mihi restituere u
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginũ celaturis q̃ intuentĩ̃ aspectib alludebãt. sit ⁊eiꝰ fenqtras
nõ insigmerat opus forte marmoreũ. tũ maior ꝑs carũ extinat¬
ta finsset ex quadris fulgẽtiũ cristalorũ sit fenestiarũ ip̃arũ
colũpnule sit capitella s⁊ bases ip̃arũ Sxinteriori a ꝑte p̃dt̃i¬

Expanded text:
ymaginum celaturis, que intuentium aspectibus alludebant. Sic et eius fenestras ymaginum celaturis, que intuentium aspectibus alludebant. Sic et eius fenestras non insignierat opus forte marmoreum, cum maior pars earum extructa fuisset ex quadris fulgentium cristallorum. Sic fenestrarum ipsarum columpne, sic capitella et bases earum. Ex interiori
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humanis aspectil solacia delectatiõis inger̾e ad exilarãtas
intuentiũ uolũtates Ses ⁊ rex p̾amꝰ ꝙ sne habitacions
hyspitio s⁊ ꝓpͥo receptaculo mãsioms in emmnẽtiori loto urbis
ip̃ms cuida natiue rupis excelse magnũ ⁊ famosca phior
famari cõstituit hac ig̃r in rupe natiua iuolent᷑ obsissa frmatu
extitit inclitũ nlion ab yͥmo bsq deorsũ siento forma tõclusũ
em altiticto sũmitatẽ qm̃gentorũ passuũ attingebat pret
cacumina turriũ in tircuitu suo cũ nõ młiti distãtia biei
riũ sumitates pre altitioĩe nimia nubiũ ueste cõtimare iẜi¬
sionib tegebant᷑ ex quarũ sumitate tã corduai umu̾sa totiꝰ ꝓũitie adiai¬
suꝑfities q̃ se intuentiũ presentabat aspetib nõ lactee caltis inti¬
da forte dealbatura uiuebat. sũ totti esset lapidib intrustata
marmoreis in ml̃torũ barietate distincta colorũ sam diu̾sarum

Expanded text:
s ingerrere ad exillarandas intuentium uoluntates. Sed et rex Priamus pro sue habitationis hospitio et proprie receptaculo mansionis in eminentiori loco urbis ipsius cuiusdam natiue rupis excelse magnum et famosum Ylion formari constituit, quod extitit inclitum Ylion, ab ymo usque ad summum sperica forma conclusum, cuius altitudo summitatem quingentorum passuum attingebat preter cacumina turrium in circuitu suo non multa distantia , rium summitates pre altitudine nimia nubium veste continuis infusionibus tegebantur, et ex quarum summitate tam ardua vniuersa totius prouincie adiasuperficies que se intuentium presentabat aspectibus non ex lactee calcis nitida forte dealbatura uiuebat, cum tota esset lapidibus incrustata marmoreis, in multorum uarietate distincta colorum et in diuersarum
Abbreviated transcription (Latin):
fliuiꝰ ꝑ meat artifitiose cõpositꝰ ⁊ subt̾runeas eaterrattas ꝑ latẽ¬
tes ductꝰ aquarũ necessaria fecũditate decurrẽs cantatẽ ipãm
ordinatis incursib mũdaibãt ꝑ aquarũ lauatrũ cõgeste inmũ¬
dicie purgabant᷑ At huiꝰ itaq fluminis instar ordinatꝰ
extitit tyber rome qͥ ꝑ medĩa rom̃ã erũpens ꝑ troy̾anuĩ eneam
et similiticoiñe troye fcc̃on brleni rome geminas diuisit in ꝑtes
⁊ bota sisꝑsas coligi p̃amꝰ ⁊ ihabitare mãatiuit Quorũ mł̃titu¬
dmne ft̃a est ninniũ pplosa ml̃tis decorata nobilib ⁊ bndiq tota
irastibiles alearũ hit repẽtina dãpna ⁊ luciti momẽtanea tax¬
illorũ Ibi troyte s ⁊̃ comedie dicũt᷑ pͥmitꝰ insticute quãuis qͥdã as¬

Expanded text:
fluuius per meatus artificiose compositos et subterraneas catharactas per latentes ductus aquarum neccessaria fecunditate decurrens ciuitatem ipsam ordinatis incursionibus mundabat, per quarum lauacrum congeste immunditie purgabantur. Ad huius itaque fluminis instar ordinatus extitit Tyber Rome, qui, per medium Rome erumpens, per Troyarum Heneam ad similitudinem Troye factam vrbem Rome geminas det loca dispersas colligi Priamus et inhabitare decreuit. Quarum multitudine facta est nimium populosa, multis decorata nobilibus et undique tota irascibiles alearum, hic repentina dampna et lucra momentanea taxillorum. Ibi tragedie et comedie dicuntur primitus institute, quamuis quidam as
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficies erat tabulis lestita marmoreis ⁊ eꝑ lingras tedrims
⁊ebenis enꝰ tabulata teffudo cuiꝰ pauimẽtũ musei oꝑis diũsi¬
fitatu mat̾ia diu̾sos distĩxerat in tolores. in tud sale taprte
regiũ ercit soliũ institutũ bbi mẽsa regia longa ꝓtertate
distensa lotata extiterat. tota cõ pof da eboris ⁊ebeni subtilibe
ꝯauĩcturis. sit ⁊ btroq lat̾e mẽsarũ ordo distensus tomodais
distobentib sessiones. En alio bero caprte sale ip̃ius murabit
oꝑis gẽmis auroꝙ cõtexti erait dddui edificatũ altare in noĩe
sũmi iouis ad quos ꝑ iugnti gntus musey oꝑis institutiõe
corustos infatigabił daibat᷑ assensus In huiꝰ ig̃r altanis sumtate
ntdiabat apposita yͥmago quida iurea dei ioius in longia diẽ¬
qm̃detimi cubitorũ tota ex auro electo cõposita in mapĩa epti¬
mꝗtiõe saseris quõ bariarũ gẽmarũ benustabat inpressio ⁊
o nobibtaibãt ciuri substantiã hinc inde cippositi in diu̾sis

Expanded text:
superficies erat tabulis uestita marmoreis, et ex lignis cedrinis et ebani eius tabulata testudo, cuius pauimentumusaici operis diuersificata materia diuersos distincxerat in colores. In huius sale capite regium erat solium institutum, vbi mensa regia longa proceritate distensa locata extiterat, tota composita eboris et ebani subtilibus ex iuncturis. Sic et ab utroque latere mensarum ordo distensus comodas dabat discumbentibus sessiones. In alio uero capite sale ipsius mirabilis operis gemmis auroque contexti erat quoddam hedificatum altare in nomine summi Iouis, ad quod per xx gradus musaici operis institutione coruscos infatigabilis dabatur ascensus. In huius altaris igitur sumitate radiabat apposita ymago quedam aurea dei Iouis in longitudine xv cubitorum, tota ex auro electo composita, in maximi extimatione ualoris, quam uariarum gemmarum uenustabat impressio, et eius nobilitabant aurei substantiam hinc inde appositi in diuersis
Abbreviated transcription (Latin):
idest distractores argẽti. Hit s⁊ alii p̃les qͥ benales artes meca¬
neas exe̾tebãt Per mediũ aũt cuntatis ip̃ms qͥdã fluruꝰ
xantus noĩe decinrebat qͥ diudendo ciuitatẽ ip̃am in gennõs
partes equales ꝑhenni cursu habitãtib in ciuitate ip̃a młta
cõmotu cõferebat Nan cõstructis inxta rip̃a ip̃ms innume¬
rabilib molerdinis molendina ip̃a ate bitt̃i hĩtãciũ frumẽta
cõcussa in farme puluerẽ cotidianis usib tõu̾tebãt. Hic ecĩa

Expanded text:
id est distractores argenti, hic et alii plures qui venales artes mechaid est distractores argenti, hic et alii plures qui venales artes mechanicas exercebant. Per medium autem ciuitatis ipsius quidam fluuius, Xantus nomine, decurrebat, qui, diuidendo ciuitatem ipsam in geminas partes equales, perhenni cursu habitantibus in ciuitate ipsa multa commoda conferrebat. Nam constructis iuxta ripam ipsius innumerabilibus molendinis, molendina ipsa ad vitam habitantium frumenta concussa in farine puluerem cotidianis usibus conuertebat. Hic etia
Abbreviated transcription (Latin):
hit lgarii. lc mularii. hic deauractores albimi qͥ statuas ⁊ yͥma¬
gies ri auro prngebũt. Hit argẽterii. Hit bittricarii qͣ cailites
cõfitiebãt ex uitro. Hit erurii hit fossores q̃ cãpanas ex me¬
tullo fatebant hic dignarii qͥ sigilla formalãt hic fabntaris
qͥ camuisicis suebant ⁊ bractas hic fussarii qͥ ferreos in ferro
fusor extenuabãt muliebres suc ꝑticarii. Hic liberatores hic
figuli hit aurifices hit plũs n. hic specularii hit pelli¬
parii. luc fullones. Hnit cat pentarꝰ. hnt tingarii qui
uehicula.d. rotis uolubilib faciebãt. Hic dealbatores armorũ
hic baltearii seu pẽthalarge qͥ opus draurati eris in fremo
apponũt hic clasicularii hat fabricẽses. hit gmeciarii qui
tertores appellant᷑ hit giomet᷑ qͥ iusterai rusticarũ t̾rarũ
numero diuidebãt. Hit bachi qͥ pãnos lineos ⁊ laneos iñ
mlto colore tingebãt. hit pistores. sit tubernarii. hit cereri

Expanded text:
hic lig<n>arii, hic mularii, hic deauratores albini, qui statuas et ymahic lig<n>arii, hic mularii, hic deauratores albini, qui statuas et ymagines in auro pingebant, hic argentarii, hic dyatretarii, qui calices conficiebant ex uitro, hic errarii, hic fusores, qui campanas ex metallo fundebant, hic signarii, qui sigilla formabant, hic fabricarii, qui camiscias suebant et bracas, hic fusarii, qui ferreo inferro fusos extenuant muliebres, hic perticarii, hic libratores, hic figuli, hic aurifices, hic plumbarii, hic specularii, hic pelliparii, hic fulones, hic carpentarii, hic tignarii, qui uehicula scilicet rotis uolubilibus sociabant, hic dealbatores armorum, hic balthearii, seu pantalarge qui opus deaurati eris in frenis apponunt, hic classicularii, hic fabricenses, hic gineciarii, qui textores appellantur, hic geometre, qui iugera rusticarum terrarum numero diuidebant, hic baphi, qui pannos lineos et laneos in multo colore tingebant, hic pistores, hic tabernarii, hic cerarii,
Abbreviated transcription (Latin):
crectũ in sexugnita cubitorũ altiticdine nõ fuisse totũ eciã mar¬
moreis firmatũ lapsdil ⁊ minificis ymaginũ ferarũ e⁊ hominũ
telaturis Et̃ãt ⁊ eñi platee longo ⁊ retta distense di ametro in
quarũ medio distooꝑtꝰ uer uegetabilis aurore dulcis ⁊ barios
refur̃tebat afflitꝰ In ip̃arũ lero lat̾ibus platearũ m̃umerabilib
suꝑ colũpiis marmoreis artub tnrtũductꝰ ⁊ rectis sub ip̃orũ
edificns eleuatis siber s⁊ cotidninꝰ gradientib patebat ingressus ut
gradientes Per plateas eñi ꝯp̃as mathamtarũ artiũ locate
fuerũt ꝓp̾e staciones in qͥl earũ oꝑarii ꝑ certa loca distincti
cotrdianis oꝑib ⁊ benalib artificiis in sudaibãt. Hic eñ
architecti manebant. Hic pictores. Hic statuarii. Hic marmo¬
rarii. hic lectitarii manbãt. Hic clauitularii. hit quadrigarii

Expanded text:
erectum in lx cubitorum altitudine non fuisset, totum etiam marerectum in lx cubitorum altitudine non fuisset, totum etiam marmoreis firmatum lapidibus in mirificis ymaginum ferarum et hominum celaturis. Erant et eius platee longo et recto distense dyametro, in quarum medio disco<o>pertus aer uegetabilis aurore dulces et uarios refundebat afflatus. In ipsarum uero lateribus platearum innumerabilibus super columpnis marmoreis arcubus circumuolutis erectis, sub ipsorum ciis eleuatis, liber et cotidianus gradientibus patebat incessusgradientes. Per plateas enim ipsas mechanicarum artium locate fuerunt proprie stationes, in quibus earum operarii, per certa loca distincti, cotidianis operibus et uenalibus artificiis insudabant. Hic enim architecti manebant, hic pictores, hic statuarii, hic marmorarii, hic le<c>ticarii manebant; hic canicularii, hic quadrigarii,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ms funt in sex ianuis institutꝰ. Quarũ bna dardamdea Sed̃ti¬
timbrea. Tertia elias. Quarta chetas. Qm̃ta troyana. Sexta anto¬
nardes bocubãt᷑. Quelil eñ portarũ ip̃arũ bellicosis fuerat tur
quaq decora quarũ q̃libet amicis intrure bolentil placieos
ꝑmittebat ingressus ⁊ suꝑbe resistentie q̃blibet ĩnmicis duros
⁊ fortes minabat accessus Erãt ecĩã ip̃i muri ex ext̾iori ꝑte ꝑ
ambitꝰ cncũquaq obsturis hyatil ꝓfĩtdo uallo firmati emus
ualli distantia int̾ se ⁊ muros eosd̃ longa luge plunities extẽ debat
n fra uͦ cuittatẽ eard instructu fuerũt inf palaa
infinitu palacia sr infiite domꝰ cuuũ formosis edificiis fabritate
que ciuitutẽ ecotd ornabãt in młturũ latitudine plate arũ ꝓ certo
em̃ ussent᷑ nullũ domũ nullũ hospiciũ in cuutate troye fuisse
cõstructũ cuiꝰ illies ꝙ minoris dep̃ssionis extitenat supͣ t̾ra saltẽ

Expanded text:
ius fuit in sex ianuis institutus, quarum una Dardanides, seTymbrea, tercia Helias, quarta seca, quinta Troyana, et sexta Anthenorides vocabantur. Quelibet portarum ipsarum bellicosis fuerat firmquaque decora. Quarum quelibet amicis intrare uolentibus placidos permittebat ingressus et superbe resistentie quibuslibet inimicis duros et fortes minabatur accessus. Erant etiam ipsi muri ex exteriori parte per ambitus circumquaque obscuris hyatibus profundo uallo firmati, cuius ualli distantia inter se et muros eosdem longa planicies extendebat. Infra uero ciuitatem eandem instructa fuerunt infinita palatia et in ea infinite domus ciuium formosis hedificiis fabricate, que ciuitatem eandem ornabant in multarum latitudine platearum. Pro certo enim asserunt nullam domum, nullum hospicium in ciuitate Troye fuisse constructum cuius illud quod minoris depressionis extiterat supra terram saltem
Abbreviated transcription (Latin):
gotii antbenorẽ lyminẽ mlte discreciõis ineustrũ. ex legalib
infaitutiomb eruditũ suu elegt in nũtiũ ⁊ legatũ aũe rex
precib solititat ⁊ mãdatis ut at sumẽtũ huiꝰ legutioĩs onus
c⁊ ext̾citũ tãte rei se uolũtanũ offerat ⁊ in eniꝰ exetutiõe deuotĩl
Anthenor ig̃r ueuotũ si mãdatis regis exibint s⁊ ae exequẽtũ
predc̃u deuociꝰ millas moras obiecit Daratti ig̃r classe ⁊ singu¬
lis at ciuisas fatientil nauigãti Anthenor statim solicitꝰ
ꝙ aput menusiũ quãdũ uidelic ciitatẽ de ꝑtib thessalie

Expanded text:
 multe discretionis, industrium, et legalibus institutionibus eruditum suum elegit in nuntium et legatum. Quem ipse rex precibus solicitat et mandatis ut ad sumendum huius legationis onus et exercicium tante rei se uoluntarium offerat et in eius executione deuotum. Anthenor igitur deuotum se mandatis regis exhibuit et ad exequendum predicta deuotis nullas moras obiecit. Parata igitur classe et singulis ad causas facientibus nauigandi, Anthenor classem solicitus quod apud Menusium, quandam videlicet ciuitatem de partibus Thesalie
Abbreviated transcription (Latin):
uit. dicit eñi necessario euenturũ ut ꝑ manꝰ snas troylus turpit᷑
moriat᷑ Tempꝰ belli hñs gestis snꝑuenit ni quo detimũ nonũ
letale bellũ cõmissũ est iam aibabs exc̾citib simł iũctis se
mutuo dimitantib int̾ so ex btraq ꝑte tõmittit᷑ magna strages
Achilles bero añꝙͣ lellũ intraret gorã se sins miru donib
cõuoratis de troylo eis grauẽ querelã expoinit ⁊ ideo mandatis
at pretibs monet eos quałr contra troylũ debeant in lello ꝓced̾e

Expanded text:
uit. Dicit enim necessario euenturum ut per manus suas Troilus turpiter uit. Dicit enim necessario euenturum ut per manus suas Troilus turpiter moriatur. Temous belli, hiis gestis, superuenit in quo xviiii<um> letattitur magna cedes. Achilles uero antequam bellum intraret, coram se suis Mirmidonibus conuocatis, de Troilo eis grauem querelam exposuit, et ideo mandatis et precibus monet eos qualiter contra Troilum in bello de
Abbreviated transcription (Latin):
in sno lecto iat̾e Troylꝰ lero ⁊ si nõ fiit ab achille sit grauit̾ uulneratꝰ
nõ tĩi sine uuln̾e ictũ p̃setit achillis demũ ex amborũ impulsibus
ambo ab equis eorũ insimł corruerũt preliatũ autẽ fuit eo die
continue a mane usq at lespegas⁊ suꝑuemente noctis umbrticulo
prelm̃ fuit diuisum Sex dieb continius ittq funt pugnatũ infra
quos ex btraq ꝑte mł̃ti cecrderũt in bellõ Es ex uero p̾amꝰ ml̃to
dolore depͥmtͣ de eo ꝙ achilles contra ꝓmissa sua intrauit ni belũ
putut eñĩ eũ magis decipiendi cã dixisse ⁊ regine tõsorti sue młtũ
imppercit ꝙ si berbis eiꝰ fitem cle hbunsset maxĩo fuisset uituꝑio
muolutꝰ. dolet etiã possixena tni iam placuerat athiller ip̃m
in maritũ hr̃e achilles uͥ infra predc̃os sex dies de uulnerib sibi
st̃ĩo a treylo opere salubris medieine restitutꝰ est pristine santati
feruentẽ tñ cõtra troylũ concepit areorẽ qͥ eũ sit grauit̾ uulnera¬

Expanded text:
ab Achille uulneratus, non tamen sine uulnere ictum persensit Achillis. Demum ex amborum inpulsibus ambo ab equis eorum insimul corruerunt. Preliatum fuit ergo eo die continue a mane usque ad noctem, et superueniente noctis umbraculo prelium fuit diuisum. Sex diebus continuis itaque fuit pugnatum, infra quos utriusque partis multi ceciderunt in bello. Rex uero Priamus multo dolore deprimitur de eo quod Achilles contra promissa sua bellum intrauit. Putat eum magis decipiendi causa dixisse. Regine, consorti sue, multum improperat, quia si uerbis eius fidem adhibuisset, maximo fuisset uituperio inuolutus. Dolet etiam Polixena, cui iam placuerat Achillem ipsum in maritum habere. Achilles uero infra predictos sex menses de uulneribus sibi factis a Troilo ope salubris medicine restitutus est sanitati. Feruentem tamen contra Trolium concepit ardorem, qui eum sic grauiter uulnera
Abbreviated transcription (Latin):
nistit apior ut queeat. ẜ ꝑ ingnomimã pittor betat s sit̃
displiti bexata cõflictir sin saboris dispentia ꝑ tota ebdomgdã
ris sinẽ accelerat. ex se ip̃a ꝑtissit ꝓ medee uotis illie citteptum
ꝙ quadã die trca eꝰ diei iebiũ sñ rex oetes nsicetcrpto
corntiua suonẜ cũ Iasonȩ ⁊ hertule ge ppłts mlta sua cõferret¬

Expanded text:
nstat amor ut audeat sed per ignominiam pudor uetat. Et sic duplici uexata conflictu sui laboris dispendia per totam <h>ebdomadam iis que finem accelerat, ex seipsa processit pro Medee uotis illud acceptum quod quadam die, circa eius diei medium, dum rex Oetes in secretariorum comitiua suorum cum Iasone
Abbreviated transcription (Latin):
eleg t Iuson uero bt sidit᷑ uxdcam iuxta se conseisse st̃e
ft lplant ⁊ modito relitto spacio sessioĩs se tedes pbrut ab
htule magis idre lateri fit ꝓpͥmqus. Rex aut̃ getes ⁊⁊
states ceteri młte tũfabulatiõis amenitate dnẽ elictĩt cũ
hapules cũ astantib corã eo młtti serpocinitate de p̃lib cõfe¬

Expanded text:
elegit. Iason ut uidit Medeam iuxta se consedisseillaris et, modico relicto spatio sessionis, secedens parum ab Hercule, magis Medee lateri fit propinquus. Rex autem Oetes et astantes ceteri multe confabulationis amenitate diem eludunt, et Hercules cum astantibus coram eo multa sermocinat
Abbreviated transcription (Latin):
uigebat soror castoris ⁊ polutꝭ regũ qͥ tũt ni samestar ciuitate
naingare ⁊ rdeo ñ illi illos. ñ illi eos agnost̾e̾ potuerũt
Quare tronani naues stdis uentis afflatib salubri cursu
du̾tũt᷑ ⁊ bemũt n quãdã in sulã noĩe sitareã de distnctu grecorũ
q̃ insula er puo hdie a nauigãtib appellat᷑. In hat ig̃r insusa eitai¬
rea nauib troyams applicatis T royes eiꝰ desiderabilem portĩmtrãt
⁊ anchris i ꝓficeũ maris miectis diris fumb religut naues

Expanded text:
uigebat, soror Castoris et Pollucis regum, qui tunc in Cunestar ciuitate uigebat, soror Castoris et Pollucis regum, qui tunc in Cunestar ciuitate declinare et ideo nec illi illos nec illi eos agnoscere potuerunt. Quare Troyani naues, secundis uentis affla<n>tibus, salubri cursu diuertunt et ueniunt in quandam insulam nomine Cythaream de districtu Grecorum, que insula Citrius hodie a nauigantibus appellatur. In hanc igitur insulam Cythaream nauibus Troyanis applicatis, Troes eius desiderabiliter portum intrant, et anchoris in profundum maris iniectis, duris funibus religant naues
Abbreviated transcription (Latin):
cuciõe negotii paridem febitis in pͥntipẽ s⁊ ductorẽ uitãt¬
⁊ terplebñ scam a paride in cõsilio sapientũ Antlenoris ⁊
uniu̾sus exc̾citꝰ naues astendit Paris ⁊ terpleb in latri¬
mis a rege obtenta litẽtia naues intrãt. solutio itaq fumib¬
a mari subductis anchoris ⁊ uelis eleuatis in altũ n aues
nẽ in nõĩe deorũ Iouis s⁊ beneris in altũ pelagus se cõmittũt
Leis feliti nanigatiõe potitis ad spartas ciclades applitant
cõtengũt nauigãtes in ip̃is cirta g̾tie finitima littora strit¬
ciꝰ inlerẽda ccsus eis obinã obtulit quc̃dt̃i naũ In hac
igr̃ naui cRex qͥtã de maiorib gretie henela̾ noĩe nauigabat. q̃¬
a duce ħ estore tut tp̃is euotatꝰ ap̃ prr̃a ciuitatẽ se cũ ip̃o nami¬
gio eigebat erat aũt iste menelã agamenõĩs regꝭ fr̃ hñs
lelenã in uxorẽ ħ eñ helena dieb illis mirabili speciositate

Expanded text:
cucione negocii Paridem habebitis in principem et ductorem etcucione negocii Paridem habebitis in principem et ductorem et Deyfebum secundum a Paride in consilio sapientum Anthenoris etvniuersus exercitus naues asscendit et Paris et Deyfebus in lacrimis a rege obtenta licencia naues intrant. Solutis itaque funibus, subductis anchoris, et uelis eleuatis, in altum naues ipse in nomine deorum Iouis et Veneris in altum pelagus se impingunt, et eis felici nauigatione potitis, ad sparsas Ciclades applicunt,contendunt, nauigantes in ipsis circa Grecie finitima littora striccius inherendo, casus eis obuiam obtulit quandam nauim. In hac igitur naui rex quidam de maioribus Grea duce Nestore tunc temporis euocatus apud Piram ciuitatem se cum ipso nauigio dirigebat. Erat autem iste Menelaus Agamenonis regis frater, habens Helenam in uxorem. Hec enim Helena diebus illis mirabili speciositate
Abbreviated transcription (Latin):
negotio mltes explitare sermones cũ lob̵ psene sit cogita q̃
uirgẽs cc̃ meũ anpiat cñum. quare ni gͥcia detreueñ uos cõftr¬
mẽa possim recuperare sororẽ q̃ sub młto dceetore ⁊ anpiosa
infelititate uilestit ad qũã obtinẽtam õĩ debeatis aĩositaite
cofurge eũ ꝓ ea recuꝑanda iuste brdramur arma moue
cõtra detentorẽ ip̃mo ẜcitis em̃ ⁊ nos miuste etmpmos
offendisse ⁊ ꝑ miustas offensas uos arma inste caposteoe
Cũ em̃ sit st̃d̃m iuficiã ignostentũ qͥ ꝓpuotituo arpetit
ur̃ ꝓͥbitas ⁊iuusget᷑ s⁊ stremitas ur̃a ꝑotẽtꝰ appareat q̃ u̾tuose
uiget i nob̃ Me aũt stitote paratũ ut si casus se ingenit ad
obtiẽda ens fauẽtib uota ur̃a at requisicionẽ ur̃am me
in ml̃to lobis mimistrado subsidio ꝓdigałr ꝓcessum̃. ut biũ¬
sos dampneos potẽtia br̃a ꝑt̾reat s⁊ grauia eorũ dispendia
in forti unrtutis uñ brachiõ deflere cogãt. Suꝑ hunm̃oi exe¬

Expanded text:
mones, cum uobis plene sit cognita que urgens causa meum anxiat animum, quare in Greciam decreuerim uos confermeam possim exinde recuperare sororem, que sub multo dedecore et anxiosa infelicitate uilescit. Ad quam obtinendam omni debetis animositate consurgere, cum pro ea recuperanda iuste uideamur arma mouere contra detentores ipsius. Scitis enim et uos iniuste Danaos nos offendisse et per iniustas offensas nos arma iuste capescere, cum ei sit secundum iusticiam ignoscendum qui prouocatus appetit probitas diuulgetur et strennuitas vestra patenter appareat, que uirtuose uiget in vobis. Me igitur scitote paratum, si casus se ingerat ad obtinenda diis fauentibus uota nostra, ad requisitionem vestram me in multo uobis ministrando subsidio prodigaliter processurum, vt vniuersos Danaos potentia nostra perterreat et grauia eorum dispendia in forti uirtutis nostre brachio deflere cogantur. Super hui
Abbreviated transcription (Latin):
to in tepse t̃e suppliti uustu ⁊ i pñcia ppħ tũt astantis ibtte deuo¬
tio eri ptot oblaciones suas ni mlta aiures argẽa copia ine su
ꝓdigaitate ꝓficeit: fuerat eñ paris pusernticomnẽ mlta detonus
om̃s suos ⁊etĩa abios in forma p̃telleno. quẽ ut aspexeñt astas¬
tis ii tẽpbo de es puleritudine iimiti st̃ baldr se te regñs a ppani

Expanded text:
astantis ibidem deuotis orationibus oblaciones suas in multa auri et argenti copia immensa prodigalitate profudit. Fuerat enim Paris pulchritudine multa decorus, omnes suos et etiam alios in forma precellens. Quem ut aspexerunt astantes in templo, de eius pulchritudine mirati sunt valde et de regiis
Abbreviated transcription (Latin):
frotis lactra⁊ muosa plancies cget es fulgẽcia trmpora usꝙ dis¬
tensa bbi trimũ aureorũ cumulus ꝑ lucida insione turgebut¬
⁊ ciuꝰ frontis delertabilis nulla rugositas plamtiẽ sulcauert
atequatã Qorat᷑ itiq imn tñ intide fr̃otis extremis tõuallid
gemina suꝑtihia qͥ manu facta sit detẽt᷑ eleuata flauestere
Et geminos exẽplata belus i cirtus nũc ut in mltt mube
i sorũ te nebrositatis lyrrõde ingresserẽt ẜ ducta moderato
si bramĩs grmiãs distinguebãt in maiori fulgore entũfic̃e¬
cias otu lorũ Arratͥ gͥ oculos duorũ siderũ rcctios destribeptes

Expanded text:
t niuosa planicies ad eius fulgencia tempora usque distensa ubi crinium aureorum cumulus prolucida uisione turgebat. Cuius frontis detestabilis nulla rugositas planiciem sulcauerat adequatam. Miratur etenim in tam nitide frontis extremis conuallibus gemina supercilia, que manufacta sic decenter eleuata flauescere ut geminos exemplata uelud in arcus non in multa nube pilorum tenebrositatis horrende nigrescerent, sed ducta moderato libramine geminas distinguebant in maiori fulgore circumferencias oculorum. Miratur eciam oculos duorum syderum radios describentes
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ hlena cũ fais comitib ni rogio aparatu equos astertes ꝑuest
tt ltce s littore ni insult̃i eit harẽa breui remge nauigã itẽ
ubit̃ ab iicolis ꝙͣ ab ailns belite reginia ip̃ĩis insule munnito¬

Expanded text:
et Helena cum suis comitibus in regio apparatu equos ascendens peruenit et Helena cum suis comitibus in regio apparatu equos ascendens peruenit ad litus et a litore in insulam Cythaream breui remige nauigauit, vbi tam ab incolis
Abbreviated transcription (Latin):
lio at iulgana loca distrsus Oeꝓ gratũ feminis ẽ delẽt carũ do¬
monũ t̾minos ⁊ lynestatis earũ frnes ⁊ himites coseruare Rũꝙ
em̃ nauis sentinet si solita naufragiũ si cõtimno suo stant m
portu ni partes nõ nauigũs alienas optasti g lelena tua exrre
regiminas⁊ hemre citarẽa ut sub pretextu boti soluẽsi biru possĩs
uid̾i barluntũ ut pretextu hiciti ote illicita declimaris R̃ã es uii d
sũmationẽ ssn desideri ia cõtepti Helena qͥbõa siis famianbe
couotatis inlet parare necessaria equos e⁊ comites ełi ap̃ etharã
ae tĩpli senenis appetat se cõferre bbi uꝰ festu tolit t̃ũ solepm
⁊ebi soluie sua desiderat quedã bota Ro enĩ a chenelas ne pro¬
młtã epritenait cit harea remota cũ belitt es i opposito cõstituta
ailien simib modito freto distaret. ꝑet mora eq parit ⁊ eomteo

Expanded text:
lis ad uulgaria loca discursus! O quam grati feminis esse debent earum dolis ad uulgaria loca discursus! O quam grati feminis esse debent earum domorum termini et honestatis earum fines et limites conseruare! Numquam enim nauis sentiret dissuta naufragium si continuo suo staret in portu, in partes non nauigans alienas. Optasti ergo tu, Helena, tuam exire regiam et uisere Cythaream ut sub pretextu uoti soluendi virum posses uidere barbaricum et ut pretextu liciti ad illicita declinares. Nam eius uiri summacionem sui desiderii iam concepti Helena, quibusdam suis familiaribus conuocatis, iubet eis parare necessaria, equos, et comites, cum apud Cithaream ad templum Veneris appetat se conferre, ubi eius festum colitur tam sollempne et ubi soluere quedam desiderat vota sua. Non enim a Menelay regno extiterat Cytharea remota, cum uelut in eius opposito constituta ab ipsius finibus modico freto distaret. Nec mora, equi parantur et comites
Abbreviated transcription (Latin):
ureat isso q̃ pͥmꝰ iuenit intͤ musieres iuuienes t adoles¬
cẽtes ignotos instituisse coreas q̃ mamnfesta st tã ml̃ti ꝑetra¬
ti pueoris ꝓpt̾ quas mlt̃e ecĩa iã piedite at ꝓditorias infestacio¬
neb hp̃im enormt᷑ corruerũt. uii multotiẽs orta st scandala. ⁊⁊
mltorũ netis cã subsetitta. Cat̾uatimi gͦ adire tẽpla deorũ
⁊ corũ tolebrare festiua quãꝙͣ sit fas nefas tñ euecenter
apparet. tũ sit in dissolucionib cũorũ qͥ moti ad instrumẽ torũ
sorntꝰ ⁊ ad duisas modulaminis tãtinellas facisius corriũt
in se ip̃is s o lelena spetiosissima mulierũ quis te rapint
sp̃s ut in absencia biri tui tua desereres. tc̃ĩ leui relatione
palatia exrres ei claustra ignotũ uisura hĩem. q̃ te cõpest̾e
habena freno fatihi potinsti bt tua seruares pudica ienima itra
regia septra tua o ꝙ mlłtas duxit aet laleni itꝰ s⁊ reditꝰ ⁊ fari¬

Expanded text:
Pereat ille qui primus inuenit inter mulieres iuuenes et adolesPereat ille qui primus inuenit inter mulieres iuuenes et adolescentes ignotos instituisse coreas, que manifesta sunt causa multi perpetrati pudoris. Propter quas multe eciam iam pudice ad proditorias infestaciones hominum enormiter corruerunt, vnde multociens orta sunt scandala et multorum necis causa sequta. Cateruatim ergo adire templa deorum et eorum celebrare festiua quamquam sit fas, nefas tamen euidenter apparet cum sit in dissolucionibus animorum, qui moti ad instrumentorum sonitus et ad diuersas modulaminis cantilenas facilius corruunt in seipsis. Sed tu Helena, speciosissima mulierum, quis te rapuit spiritus ut in absencia uiri tui tua desereres tam leui relacione palacia, exires eius claustra ignotum uisura hominem, que te compescere habena freni facili potuisti ut seruares pudica ieiunia intra regia sceptri tui? O quam multas adduxit ad labem iter et reditus et faci
Abbreviated transcription (Latin):
risatiõe puenit Quet postĩ esd̃ẽ imnotinit᷑ lylene barie bolũtaes
desccirã blis cꝑpetitꝰ qͥ muherũ am̃m cõsueuit subita solu̾̃tate¬
⁊ buitate torrũꝑe helene añim intõsultu fraglantia cõcituat
St optanet at i p̃mis festiuntatis solepma se cõferre. geurdia festi¬
ua bisura gt in spectura gucẽ frigie naciomis Ses o quã mt¬
tas inpriticissimas mulieres ad inpuditos subito trapere
colapsus lisdorũ spertacł̃a ⁊ iotorũ huĩmreti uisiones. sbi iuiuenes
cofluentes suas epc̾tent illecebitas ⁊ raptos anõs mubierũ e
dissolutiõib gand̃iorũ a sui pudoris crimẽ subita iapaitate
sẽdutũt cũ hñtes iuuenes habilitatẽ cõmodũ uidenti ꝑuellas
⁊ młto fortꝰ alias est mũtana delixamẽta ꝓmotas nũt otułis.
nũt tacitis blandiciarũ sermonib. nũt tactu manuũ. nũt
signoriĩ instinctu. mulierũ aĩos de facib se mouẽtes cecis so¬
phismatil ⁊ dultiũ fallatiarũ argumẽtatiõe tõclidũt

Expanded text:
nit. Quod postquam eidem innotuit Helene, uarie uoluntatis desiderabilis appetitus, qui mulierum animum consueuit subita leuitate corripere, Helene animum inconsulta flagrancia concitauit vt optaret ad ipsius festiuitatis sollempnia se conferre gaudia uisura festiua et inspectura ducem Frigie nacionis. Sed O quam multas impudicissimas mulieres ad impudicos subito traxere collapsus ludorum spectacula et iocorum huiusmodi uisiones, vbi iuuenes confluentes suas exercent illecebras et raptos animos muliereum ex dissolucionibus gaudiorum ad sui pudoris crimen subita rapacitate seducunt, cum habentes iuuenes habilitatem commodam uidendi puellas et multo forcius alias ad mundana deliramenta promotas, nunc oculis, nunc tacitis blandiciarum sermonibus, nunc tactu manuum, nunc signorum instinctu milierum animos se de facile mouentes cecis sophismatibus et dulcium fallaciarum argumentacione concludunt.
Abbreviated transcription (Latin):
n frrutitate florũ fruttꝰ ꝓximos ꝓmnttibãt Cĩ paris ⁊ dops¬
h a panomie ꝑtib redeũtes.tria milia mibtũ secũ ad duxerĩt
qui in armorũ epertitio młta strenuitate bigebãt ⁊ panatis
nauil bignitiduabe numero magnis ⁊ õ plemtiteme
netessauorũ onustis Rex pͥumꝰ. anthenori ⁊ enco te qmib
supͦ relatũ st nͣ nõ ⁊ posidamee ipms antle nons filio marect

Expanded text:
n fecunditate florum fructus proximos promittebant, cum Paris et Deyfebus a Pannonie partibus redeuntes tria milia militum secum adduxerunt, qui in armorum exercitio multa strennuitate uigebant. Et paratis nauibus xxiiibus numero magnis et omni plenitudine necessariorum honustis, rex Priamus Anthenori et Henee, de quibus supra relatum est, necnon et Polidamas, ipsius Anthenoris filio, mandat
Abbreviated transcription (Latin):
Sit gͦ successiue destribetur ini ip̃a q̃ reges  q̃ duces
grecor agmata manu ⁊ quoti nauals se in dc̃m ext̾¬
cctũ cõtuler̃t. qͥb armorũ insigniis usi sł dni reges ⁊
duces in troyane urbis deffensione benerũt quãto tꝑe
fuit ꝓtractu bictorici quotiẽs bellũ extitit ⁊ qͦ año quis
in bello occisus fuerit ⁊ tuiꝰ ictu de q̃b oĩb ꝓ maiori
ꝑte corneli mehil dixit Suꝑ est ⁊ ut acd ip̃ius narratiõis serrẽ

Expanded text:
 reges et qui duces Grecorum armata manu et quot nauibus se in predictum exercitum contulerunt, quibus armorum insigniis usi sunt, qui reges et qui duces in Troyane urbis defensionem aduenerunt, quanto tempore fuit protracta uictoria, quotiens bellatum extitit et quo anno, quis in bello ceciderit et cuius ictu de quibus omnibus pro maiori parte Cornelius nihil dixit. Superest ergo ut ad eiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰ hystorie pur̃ã ⁊ simplitẽ ueritatẽ in bersuta estigia na¬
nauit singẽs mlta q̃ nõ fuerũt s⁊ q̃ fuerũt alit̾ tr̃sfor¬
mando Introduxit eñ deos quos coluit antiqua gentilitas
impugnasse troyctnios ⁊ cũ eis finsse uelut bnẽtes hiẽs
de bellatos Euiꝰ errore/ postinodũ poete curiosins inseqiti ut
dapẽt intelligi nõ solũ lyrperũ fusse frculosũ auttorem
mlta delgdia scribere presiepserũt xi hbris eorꝭ : Inde¬

Expanded text:
simplicem ueritatem in uersuta uestigia uariauit, fingens multa que non fuerunt aliter transformando. Introduxit enim deos quos coluit antiqua gentilitas impugnasse Troyanos et cum eis fuisse uelut uiuentes homines debellatos. Cuius errorem postmodum poete curiosius insecuti, ut darent intelligi non solum Homerum fuisse uitiorum auctorem, multa deludia in