comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monibꝰ dix̃. quia si ita eẽt. neqͣqͣm s̃ aud̾ent diuinoᷤᷤ
honores expet̾e. qui penitendo desid̾arent ad grãm
ueniȩ ꝑuenire. Ibi enĩ ẽ detestanda suꝑbia. hic
artissima cog̾ demones medios int̾ dõs ⁊ homineᷤᷤ
agẽ. ut ab hoĩbꝰ afferant desid̾ata. ⁊ adiis referant
cetur demoni anoganti. Non miscetur hoĩ penttẽ¬
ti. ⁊ iiscet᷑ demoni decipienti. Non miscet᷑ homi¬
ni ofugienti ad diuinitatẽ. ⁊ miscet᷑ demoni fin¬
genti diuinitatem. No̾ miscet᷑ hoi penitenti indul¬
gentuaᷤ ⁊ i miscet᷑ demoni suadenti nequitia. Non
miscet᷑ boĩ ꝑ philosophie libtas poetas de bene
institita eiuutate pellenti ⁊ miscet᷑ demioni a pͥnci¬
pibus ⁊ pontificibꝰ enutatis ꝑscenicos lieoos portar
ludibria nqutieati. Non miscet hoi dar en una¬
finge ꝓhibenti. ⁊ miscet᷑ demoni se falsis dõꝵ cͥmi¬

Expanded text:
monibus dixit: quia si ita esset, nequaquam sibi auderent divinos monibus dixit: quia si ita esset, nequaquam sibi auderent divinos honores expetere, qui poenitendo desiderarent ad gratiam veniae pervenire. Ibi enim est detestanda superbia, hic arctissima cogit daemones medios inter deos et homines agere, ut ab hominibus offerant desiderata, et a diis referant cetur daemoni arroganti; non miscetur homini poenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad divinitatem, et miscetur daemoni fingenti divinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscetur homini per philosophicos libros poetas de bene instituta civitate pellenti, et miscetur daemoni a principibus et pontificibus civitatis per scenicos ludos poetarum ludibria requirentifingere prohibenti, et miscetur daemoni se falsis deorum crimi
Abbreviated transcription (Latin):
fendit. seq alit̾ non uult innocentem uidĩ. nͥ ea ne¬
gando quȩ ñ possunt ab innocente cõmitti. At omĩa
miracła magorum. quos recte sentit cẽ dampnan¬
dos. doctrinis fiunt ⁊ oꝑibꝰ demoniĩ. quos uid̾it
cur censeat honorandos. eos necessarios asserens ꝑ¬
ferendis ad dõs p̃cibus nr̃is. quorum debemus oꝑa
deuitare. si ad dm̃ uerum p̃ces nr̃as uolumꝰ ꝑuenire.
Deiĩ quero quales p̾ces hominum diis bonis ꝑ demo¬
nes allegari putat. magicas an licitas. Si magicaᷤᷤ.
nolunt tales. Si licitas. nolunt ꝑtales. Si auẽ pec¬
cator penitens p̾ces fundit. maximȩ si aliquid ma¬
gicum ad misit. itanȩ tandẽ illis int̾cedentibꝰ accip̃
ueniã. quibꝰ impellentibꝰ aut fauentibꝰ se cecidisse
plang̾ in culpam: An ⁊ ipsi demones ut possint
penitentibꝰ mereri indulgentiam. pͥores agunt
q̃ eos deceꝑint penitentia : ħ nemo unqͣm de de¬

Expanded text:
fendit, seque aliter non vult innocentem videri, nisi ea nefendit, seque aliter non vult innocentem videri, nisi ea negando quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum; quos viderit cur censeat honorandos, necessarios eos asserens perferendis ad deos nostris precibus, quorum debemus opera devitare, si ad Deum verum preces nostras volumus pervenire. Deinde quaero, quales preces hominum diis bonis per daemones allegari putat, magicas, an licitas? Si magicas, nolunt tales: si licitas, nolunt per tales. Si autem peccator poenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit; itane tandem illis intercedentibus accipit veniam, quibus impellentibus aut faventibus se cecidisse plangit in culpam? An et ipsi daemones ut possint poenitentibus mereri indulgentiam, priores agunt, quod eos deceperint, poenitentiam? Hoc nemo unquam de dae
Abbreviated transcription (Latin):
testatum oꝑibꝰ congruas. non solum eas conficͥ
buit. sed etiam ꝓfitĩ. leges culpans potius quib ħ
ranta ⁊ uen̾anda opotẽt. Ita enim uł sentenꝰͤ
suam ꝑsuad̾et iudicibꝰ. uł si illi scđm iniquase
saꝑent. eumq talia p̃dicantem atq laudant i¬
te multarẽt. digna am̃e illus demones dond
repenłent. ꝓ quoꝵ diuinis oꝑibꝰ p̃dicandiel
manam uitam sibi adimi non timeret.Sids
martites nr̃i cum eis ꝓ c̾mine obiceretur xp̃iana re¬
ligio. qua nouerant fieri se saluos ⁊ głiofissimos
in etnum. non eam negando temporales penas
euad̾e deleger. s potius confitẽtto. ꝓfitendo. p̃di¬
cando. ⁊ ꝓhac omnia fidelit̾ fortit̾q tołando. ⁊ cũ
pia securitate meriendo. leges quibꝰ ꝓhibebat᷑ exu¬
besc̾e ampulerunt. mutariꝰ fecerunt. Huiꝰ aut̃ phi¬
losophi platoniei copiosissima ⁊ disertissima extat
orto. qua cͥmen artiũ magicaꝵ a se alienum ȩẽ de¬

Expanded text:
potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri debuit, sed etiam profiteri, leges culpans potius, quibusmiranda et ueneranda oporteret. Ita enim uel sententiam suam persuaderet iudicibus, uel, si illi secundum iniquas leges saperent eumque talia praedicantem adqmorte multarent, digna animae illius daemones dona rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis humanam uitam sibi adimi non timeret; sicut martyres nostri, cum eis pro crimine obiceretur Christiana religio, qua nouerant se fieri saluos et gloriosissimos inaetevadere delegerunt; sed potius confitendo, profitendo, praedicando, et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando, et cum pia securitate moriendo, leges quibus prohibebatur, erubescere compulerunt, mutarique fecerunt. Hujus autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima exstat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tantȩ apud eos auctoritatis platonẽ. si pudorba¬
manus ita dese male meretur. ut ñ solum diliga
turpia. uerum ȩtiã diuinitati existimet grata.
Poro adu̾sus magicas artes de quibꝰ quosdã nims
infelices. ⁊ nuis impios &ẽ głari libet. nonne ips̃
publicam lucem testẽ citabo: Cur enĩ tam gram
ista plectunt᷑ seueritate legũ. si oꝑa funt numui
tiuĩq dulce caput magicas inuitã accingier arte
Illud ȩtiam qd̾ alio loco de his aritibꝰ dic̃. atq satꝰ
alio uidi traducere messes. eo quod hac pestiferi
scełataq doctrina fructus alieni in alias t̾ras t̃n¬
ferri ꝑhibentur. nonne in .xii. tabuł idest roma¬
norum atiquissimis. legibꝰ eicero cõmemorat qͥ
consc̾ptum ei qui ħ fecerit suppliciĩ constitutim
Postremo apuleiꝰ ipse. nũquid apud xͥanos uidia
de magicis artibꝰ accusatus ẽ: Quas utiq sibid
iectas si diuini̾s ⁊ pias cẽ nouerat: ⁊ diunaꝵ p

Expanded text:
et tantae aput eos auctoritatis Platonem, si pudor huet tantae aput eos auctoritatis Platonem, si pudor humanus ita de se male meretur, ut non solum diligat turpia, uerum etiam diuinitati existimet grata.Porro aduersus magicas artes, de quibus quosdam nimis infelices et nimis inpios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Quur enim tam grauiter ista plectuntur seueritate legum, si opera sunt numinum tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhibentur, nonne in duodecim tabulis, id est Romanorum antiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudices de magicis artibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum
Abbreviated transcription (Latin):
hibent. isti addos ꝑferant p̾ces hominum ⁊ iñ ad
homines impetta quȩ poscunt. indignum enun
putauer̃ qui ista crediderunt misceri homines diis
⁊ do̾s hominibꝰ. dignum aut̃ misceri demones et
diis ⁊ hominibꝰ. hinc petita qui allegent. iñ con¬
cessa qui apportent. ut uidelic homo castꝰ ⁊ ab
artium magicaꝵ sceleribꝰ aliemis. eos patronos ad¬
hibeat ꝑ quos illum dii ex audiant. qui ħ amant
quȩ ille nõ amando fit dignior. que faciliꝰ ⁊ liby
ex audire debeant. Amant quippe illiscenicas
tuglines. quas non amat pudicicta. Amant ini
leficiis magoꝵ mille nocendi artes. quas ñ ama
innocentia. Ergo ⁊ pudicitia ⁊ innocentia si qua
ab diis impetrate uoluerit. ñ pot̾at suis merti
nisi sus int̾uementibꝰ inimicis. Non ẽ quod ist
poȩtica figmenta. ⁊ theatrica ludibria. iustifia¬
re conetur. Habemus contra ista magistrũ eorum

Expanded text:
hibent, isti ad deos perferant preces hominum et inde ad hibent, isti ad deos perferant preces hominum et inde ad homines inpetrata quae poscunt. Indignum enim putauerunt qui ista crediderunt misceri homines dis et deos hominibus; dignum autem misceri daemones et dis et hominibus, hinc petita qui adlegent, inde concessa qui adportent; ut uidelicet homo castus et ab artium magicarum sceleribus alienus eos patronos adhibeat, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non poterit suis meritis, nisi suis interuenientibus inimicis. Non est quod iste poetica figmenta et theatrica ludibria iustificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
religio p̃cipit. ne cuiqͣm donoꝵ acceptione fauea¬
mus. Cum demones honoribꝰ mulceant᷑. nob̃ uera
religio p̃cipit. ut talibꝰ millomͦ moueamur. Cũ demo¬
nes quoꝵdã hominũ osores. quoꝵdã amatores sint.
non prudenti tranqͥlloq iudicio. s am̃o ut appel¬
lat ipse passiuo. nob̾ u̾a religio p̃cipit. ut nrõs etiã
diligamus inimicos. Postremo omne motũ cordis. ⁊
salũ m̃tis. omnesq turbelas ⁊ tempestates animi
quibꝰ demones estuare atq fluctuare asserit. nos
uera religio dep onere iubet. Quȩ gͥ causa ẽ nisi
stulticia erronq mirabił. ut ei te facias uenerando
humilẽ. eui te cupias uuendo dissimilẽ. ⁊ religione
colas quẽ imitari nolis. cum religionis sũma sit
sentiunt hunc detulit honorem.⁊ sic eos in aere me¬
dios int̾ ethereũ cȩlum t̾ramq constituens. ut qm̃
nullꝰ ds̃ miscetur homini quod platonẽ dixisse ꝑ¬

Expanded text:
religio praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueareligio praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueamus. Cum daemones honoribus mulceantur, nobis uera religio praecipit, ut talibus nullo modo moueamur. Cum daemones quorundam hominum osores, quorundam amatores sint, non prudenti tranquilloque iudicio, sed animo ut appellat ipse passiuo, nobis uera religio praecipit, ut nostros etiam diligamus inimicos. Postremo omnem motum cordis et salum mentis omnesque turbelas et tempestates animi, quibus daemones aestuare adque fluctuare adserit, nos uera religio deponere iubet. Quae igitur causa est nisi stultitia errorque mirabilis, ut ei te facias uenerando humilem, cui te cupias uiuendo dissimilem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios inter aetherium caelum terramque constituens, ut, quoniam nullus deus miscetur homini, quod Platonem dixisse per
Abbreviated transcription (Latin):
in peccore simile apparet ñ ẽ ꝑturbatio. qr ñ ẽ contra
rationem qua peccora carent. In homꝰnibꝰ aut̃ ut sit
iste ꝑtͣbationes. fac̃ hoc stulticia uł miseria. ñdũ
enim sumꝰ in illa ꝑfectione sapientiȩ bĩ. quȩ nob̾ ab
hac mortalitate lib̾atis infinȩ ꝓmittit᷑. Dõs ũ idẽ di¬
eunt istas ꝑt̾bationes ñ ꝑpeti. qi ñ solũ et̾m. uerũ
exiã bĩ sunt. Easde qͥppe am̃as rationales ętiã ipsas
hr̃e phibent. s ab omĩ labe ac peste purissimas. Quã
ob rem si ꝓpt̾ea dii non ꝑturbant᷑. q̃ ammalia sunt
lia sunt que nec bã possunt eẽ nec misera. restat ut
similes liberemur: sum enim demones qd̾ ⁊ iste
apuleiꝰ qͣmuis eis płimum parcat. ⁊ diuinis hono¬
ribꝰ dignos censeat. tam̃ cogitur ꝯfit̾i. ira instigẽt᷑.
nob̾ uera religio p̃cipit. ne ira instigem᷑. s ei potiꝰ
resistamꝰ. Cum demones donis inuitent᷑. nob̾ uera

Expanded text:
 si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra  si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia uel miseria; nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac mortalitate liberatis in fine promittitur. Deos uero ideo dicunt istas pel\'turbationes non perpeti, quia non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Easdem quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quam ob rem si propterea di non perturbantur, quod animalia sunt lia sunt, quae nec beata possunt esse nec misera: restat ut similes, liberemur? Cum enim daemones, quod et iste Apuleius, quamuis eis plurimum parcat et diuinis honoribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, nobis uera religio praecipit, ne ira instigemur, sed ei potius resistamus. Cum daemones donis inuitentur, nobis uera
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ corp̃ri p̾feratur animȩ quałcumq nat᷑a : & idõ re¬
ligionis cultus qui debet᷑ ex am̃o. neqͣqͣm debetur ei
rei quȩ inferior ẽ amõ. Poiro si int̾ illa que demonii
eẽ dic̃. annumeraret uirtutẽ. sapientiã. felicitatẽ.
⁊ hec eos dic̾e̾t hr̃e cum diis ȩt̾na atq cõmunia. ꝓfec¬
to aliquid dic̾e̾t exoptandũ. magniq pendendum.
potius ipsum a quo hec illos accepissȩ nossemꝰ. Quã¬
tominus nc̃ honore diuino aeria digna sunt.
animalia. ad hoc rationalia ut misera eẽ possint.
ad ħ passiua ut misera sint. ad hoc ęt̾na ut miserã
cõmune. id ẽ amĩ passiones. si omĩa .iiii. elem̃ta suis
animalibꝰ plena sunt. ĩmortalibꝰ ignis ⁊ aer mor¬
talibus aqua ⁊ t̾ra. quero cur amĩ demonum. passio¬
re amõ passiua. quia uerbũ de uerbo pachos passio
dicetur. motus am̃i contͣ rationẽ. Cur gͦ sunt ista in

Expanded text:
omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo reomni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem, sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique pendendum; potius ipsum, a quo haec illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam commune, id est animi passiones, si omnia quattuor elementa suis animalibus plena sunt, inmortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra, quaero quur animi daemonum passiore animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος passio diceretur motus animi contra rationem. Quur ergo sunt ista in
Abbreviated transcription (Latin):
ne. S uidõ trium suꝑiorum quȩ nob̾cum hñt. duo ȩtiã
cum diis hrȩ. animalia qͥppe eȩ dic̃ ⁊ dõs. quȩ sua cui¬
q elemento distribuens. int̾restribꝰ animalibꝰ nos po¬
suit. cum cet̾is quȩ in tr̾a uiuuit ⁊ sentiunt. in qͣtilibꝰ
pisces ⁊ alia natatilia in aerĩs demones. ĩ ethereiᷤ dõs.
Ac ꝑhoc qd̾ demones gen̾e sunt anmalia. ñ solũ eis
cum hominibꝰ uerum ȩtiam cum diis peccoribꝰq cõ¬
mune ẽ. Sd̾ m̃te rationalia. cum dus ⁊ hominibꝰ.
qd̃ tempore ęc̃na. cum diis solis. Qd̃ amõ passiua.
cum hominibꝰ soł. Qd̃ corpore aeria. ipsi sunt soli.
d iñ q̃ gen̾e sunt am̃alia. nõ ẽ magnum. qr ħ sunt ⁊
peccora. Qd̃ m̃te rationalia. non ẽ supra nos quia
sumus ⁊ nos. Qd̃ tp̃re ęt̾na. quid boni ẽ si n bã: Me¬
lior ẽ temp̃rał felicitas. qͣm misera ęt̾nitas. Qd̃ amõ
miseri eẽmus: Id̾ corpore aeria qͣnti estimandum ẽ eũ

Expanded text:
obiscum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra uiuunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in aeriis daemones, in aetheriis deos. Ac per hoc quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, uerum etiam cum dis pecoribusque commune est; quod mente rationalia, cum dis et hominibus; quod tempore aeterna, cum dis solis; quod animo passiua, cum hominibus solis; quod corpore aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum, quia hoc sunt et pecora; quod mente rationalia, non est supra nos, quia sumus et nos; quod tempore aeterna, quid boni est, si non beata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ umutauer̃ głam incerruptibił dĩ insimilitu¬
dinem y̾maginis corruptibił hominis. ⁊ cȩt̾a quȩ
cõne morare longum e. Multa quippe talia dic̃de
uno uero dõ fabricatore mundi. qualia ueritas
habet: ⁊ nescio quomꝰ illa obseuratione cordis ad
ista delabitur. ut diis quos confitit᷑ as hoib fieri
semp uelit homines subdi: ih& fututo tor plan¬
at auferri. quasi quicꝗͣ sit infeliciꝰ hoi. eui sua
figñta dñant᷑. cũ sit faciliꝰ ut tanqͣm dlõs cosento
auos fec. nec ipse sit homo. Eiti em fi ut homs¬

Expanded text:
rupti Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et cetera, quae commemorare longum est. Multa quippe talia dicit de uno uero Deo fabricatore mundi, qualia ueritas habet; et nescio quo modo illa obscuratione cordis ad ista delabitur, ut dis, quos confitetur ab hominibus fieri, semper uelit homines subdi et haec futuro tempore plangat auferri quasi quicquam sit infelicius homine, cui sua figmenta dominantur; cum sit facilius, ut tamquam deos colendo, quos fec
Abbreviated transcription (Latin):
non eaudem ordmem teuendam cum agitur de me¬
ritis anĩarum. qui iudetur ẽ ordo ingradibꝰ corpoꝵ.
sifieri posse ut iferius coepus aimna melior inha¬
quibꝰ honnes amimi ꝑturbationibꝰ agitari. arita¬
tiunuriis obseqiuis donisq placari. gauẽe honoraibꝰ.
diu̾sis sac rorum ritibꝰ oblectari. ⁊ in eis si quid neg¬
lectum fuerit cominou̾i. Int̾ cetã etiam dic̃ ad eos
ꝑtin̾e diuinationes augurũ aruspicũ. uatũ. atq
sompnioꝵ. abhis qͦ eẽ miracula magoꝵ. Breuit̾
aut̃ eos diffiniens: ait. demones ȩẽ gen̾e animalia.
amõ passiua. m̃te rationalia corpore aeria. tp̃r
ȩt̾na. horum u̾o quinq tria pͥora illis eẽ quȩ nb̾

Expanded text:
non eundem ordinem tenendum, cum agitur de menon eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhaquibus homines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; ab his quoque esse miracula magorum. Breuiter autem eos definiens ait daemones esse genere animalia, animo passiua, mente rationalia, corpore aeria, tempore aeterna; horum uero
Abbreviated transcription (Latin):
uolueres t̾restribꝰ nob̾ non solum ñ p̃ferantur. uerũ
ȩtiam subiciant᷑ ꝓpt̾ rationał animȩ quȩ in nob̾ dig¬
nitatẽ ita fieri potuit ut demones qͣmins magis aerii
sint t̾restribꝰ nob̃ non idõ melioris sint quia ẽ aer qͣm
t̾ra suꝑior. s idõ eis homines p̾ferendi sint. qm̃ spei
pioꝵ hominum. neqͥqͣm illoꝵ desꝑatio comparanda
c̃. Nam ulla ratio platonis quȩ elem̃ta .iiiͬi. ꝓpor¬
tione contex̃ atq ordinat. ita duobꝰ extremis igni
nobilissimo ⁊ tre ĩ mobili media duo aerẽ ⁊ aqͣm
int̾serens. ut qͣnto ẽ aer aquis. et aere ignis. tanto
⁊ aquȩ suꝑiores siit t̾ris. satis nos admonet ani¬
malium merita non ꝓ elementoruĩ gradibꝰ estimare.
E ipsa quippe apulesꝰ cum cet̾is trestrȩ animal hominẽ
die. qui tamen longe p̃ponitur ammalibꝰ a quatalibꝰ.
cum ipsas aquas t̾ris p̃ponat plato. ut intelligant

Expanded text:
uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut daemones, quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto et aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant,
Abbreviated transcription (Latin):
poralẽ qͣm demones hr̃e nossemus. ꝓbonitate uite
qua illis añ ponimur ꝯtempñe discẽmus. habit᷑i
⁊i nos ĩmortalitatẽ corpoꝵ. ñ quã supplitiorum et̾ni¬
tas torqueat. s quã puritas p̃cedat amoꝵ. Iam u̾o
de loci alititudine quod demones in aere. nos aut̃
habitamus int̾ra. ita ꝑmou̾i ut hinc eos nobis &e
pponendos existimemus. omĩno ridiculum ẽ. hoc
eium pacto. nob̾ ⁊ omnia uolatilia p̃ponemus. at ⁊
uolatilia cum uolando fatigant᷑. uł reficiendum
alim̃tis corpꝰ hñt. t̾ram repetunt uł ad requiẽ uł ad
pastum. qd demones inqͥunt. ñ faciunt. Nuniquid
gꝰ plac eis ut uolatilia nob̾. demones aut ȩtiã uo¬
latilibꝰ ante cellant: Qd̃ si dem̃tissimum. ẽ opinari.
nicħ ẽ quod d̾e habitatione suꝑioris elementi dignoᷤᷤ
ex̃ demones existimemus. quibꝰ nos religionis affec¬
tuisubd̾e debeamus. Sic̃ enim fieri potuit ut aeriȩ

Expanded text:
poralem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, poralem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalitatem corporum, non quam suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uero dõ subditus. idõ arbitret᷑ demones se ip
ẽẽ meliores. q̃ hañt corpr̃a meliora. Alioquin mł
sͥ ⁊ bestias p̃lat᷑us ẽ. quȩ nos ⁊ acͥmonia sensui
moti facillimo atq celerrimo.⁊ ualentia uiriu
nosissima firmitate corpoꝵ uincunt. Quis homaꝰ
uidendo ȩquabitur aqͥlis ⁊ uulturibꝰ: Qͥs odoriꝰ
canibꝰ: quis uelocitate leporibꝰ. ceruis. om̃ibꝰ au
Quis młtũ ualendo leonibꝰ ⁊ elephantis: Qs durid̃¬
do serpentibꝰ qui etiam deposita tunica senechia
de pone atq in uiuentã redire ꝑhibent᷑: S sc̃ he
om̃ibꝰ ratiocinando ⁊ intelligendo meliores sumi
ita ȩtiam demonibꝰ᷑ bñ atq honeste uiuendo nie
&ẽ debemus. Ob hoc enim ⁊ ꝓuidentia diuina eis
quibꝰ nos constat eẽ potiores data sunt quedã po¬
tiora corpoꝵ munera. ut illud quo eis p̃ponimur.
colendum eẽ qͣm corpus. ipsamq excellentiã cor¬

Expanded text:
et uero Deo subditus ideo arbitretur daemones se ipso et uero Deo subditus ideo arbitretur daemones se ipso esse meliores, quod habeant corpora meliora. Alioquin multas sibi et bestias praelaturus est, quae nos et acrimonia sensuum et motu facillimo adque celerrimo et ualentia uirium et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis hominum uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quo eis praeponimur, colendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
eni ꝑsanã doctrinã quę humanis rebꝰ illux̃. om̃
uł pene om̃s demonũ nom̃ ex horrent. ut quisqͥ
añ disputacionẽ apulei. qͣ demonũ dignitas con¬
datur titulũ lib̾ de demonȩ socͣtis legẽt. neqͣqͣ ili
hoĩem sanũ fuisse sentiret. Quid aut̃ ętiam ipse
leiꝰ q̃ in demonibꝰ laudaret inuenit. ꝓpt̾ subtilit
⁊ firmitatẽ corpoꝵ.⁊ habitacionis alitiorem locs
Nam de moribꝰ eoꝵ cũ d om̃ibꝰ gen̾alit̾ loqueretꝰ i
solũ nicħ boni dicit. s etiam płimũ mali. Demꝙ
lecto illo libro ꝓrsꝰ nemo mirat᷑ eos & scenicã t̾piti¬
dinẽ in rebꝰ diuinis hr̃e uoluisse. ⁊ cũ dõs se putari
uelint. dõꝵ cͥminibꝰ oblectari potiusse. ⁊ quicqͥd in
eorum sacris obscena sollempnitate seu tͦpi crudelta¬
te uł ridet᷑ uł honet᷑. eoꝵ affec̾tibꝰ conuenire. Qui¬
ob rem absit ut ista ꝯsid̾ans am̃s ueracit̾ religios

Expanded text:
enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus inluxit, omnes enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus inluxit, omnes uel paene omnes daemonum nomen exhorrent, ut, quisquis ante disputationem Apulei, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri de daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius quod in daemonibus laudaret inuenit praeter subtilitatem et firmitatem corporum et habitationis altiorem locum? Nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scaenicam turpitudinem in rebus diuinis habere uoluisse, et cum deos se putari uelint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sacris obscena sollemnitate seu turpi crudelitate uel ridetur uel horretur, eorum adfectibus conuenire. ob rem absit ut ista considerans animus ueraciter religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
medietate sententiã. Hec gͦ si ita sunt. quoniãmͦ ausꝰ
ẽ plato ȩtiam si ñ diis quos ab omĩ humana conta¬
gione semouit. certȩ ipsis demonibꝰ poȩtas urbe
pellendo aufeire theatricas uoluptates. nͥ quia ħ pach
admonuit animũ humanum ꝗͣuis adhuc inhis mo¬
ribundis mẽbris positũ ꝓsplendore honestatis ĩ pur
demonũ uissa ꝯtempn̾e. eorumq ĩmunditiã detestor
socͣtes. aut ꝯtͣria int̾ se sentit plato. mͦ demones ho¬
norando. mͦ eoꝵ delicias a cuutate bñ morata remi¬
uendo. aut ñ ẽ soc̃ti amicitia demonis gͣtulanda
Deqͣ usq adõ ⁊ ipse apuleiꝰ erubuit. ut dedõ soc̾tis
p̃notaret librum. quẽ scd̃m suã disputationẽ qͣ da
a demonibꝰ tam diligent̾ copioseq discernit. ñ ap¬
pellare d dõ s de demone soc̃tis debuit. Maluit i
ħ in ipsa disputatione. qͣm intitulo libͥ pon̾e. Ita

Expanded text:
medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis inpura daemonum iussa contemnere eorumque inmunditiam detestari? Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare de deo, sed de daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione quam in titulo libri ponere. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ñ mirum inqͥunt. si ꝯe̾ ludoꝵ obscenitatibꝰ ⁊ poȩ¬
tarum figñtis delectant᷑. qñqͥdẽ humanis capuit᷑
affectibꝰ. a qͥbꝰ dii longe abst̃. ⁊ modis omĩbꝰ alieni s̃.
Ex quo colligit᷑ platonẽ poetica detestando ⁊ ꝓhibẽ¬
do figm̃ta. ñ dõs qui om̃s boni ⁊ excelsi s̃ pͥuassȩ lu¬
dorum scenicoꝵ uoluptate. s demones. Hec si ita s̃
quȩ licet ap̃ alios qͦ reꝑiantur apuleiꝰ tñ platonicus
madaurensis de hac re sola unũ scͥpsit librũ cuiꝰ ẽẽ
titulum uoluit de dõ socͣtis. ubi disserit ⁊ exponit
ex quo gen̾e numinum socͣtes habebat adiunctũ
⁊ amicicia quadã cociliatum a quo ꝓbibet᷑ solitus
admoneri. ut desisteret ab agendo qñ id q̃ age̾ uo¬
lebat ñ ꝓsꝑe fuerat euenturuĩ. Dic̃ enĩ aꝑtissimȩ ⁊
copiosissimȩ asserit ñ illum dm̃ fuisse s demonẽ.
diligenti disputatione ꝑ tractans istam platonis
de dõꝵ sub limitatȩ ⁊ hominũ humilitate ⁊ demonũ

Expanded text:
t mirum, inquiunt, si eciam ludorum obscenitatibus et poetarum ficmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur affectibus, a quibus dii longe absunt et modis omnibus alieni.Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non deos, qui omnes boni et excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uisibilibꝰ simule̾s. ab eis hominibꝰ qui hac arte fe¬
cerunt dõs cum ab errarent au̾siq eẽnt a cultu ⁊
religione diuina. ñ sunt int̾nuncii nec int̾ptes int̾
homines ⁊ d̃os. ꝓpt̾ suos pessimos act᷑pissimos moreᷤᷤ.
⁊ quod homines qͣmuis eirrantes ⁊ increduli ⁊ au̾si
a cultu ac diuina religionȩ tam̃ eis sinȩ dubio
meliores sunt quos dõs ipsi arte fecer̃. restat ut qd̃
possunt tanqͣm demones possint. uł quasi bñficia
p̃stando magis nocentes qr magis decipientes uł aꝑ¬
tuntur alta ⁊ secreta dĩ ꝓuidentia. ñ aut̃ tanqͣm
medis int̾ homines ⁊ dõs ꝑ amiciciã dõꝵ młtũ ap̃
homines ualeant. hi enim diis bonis quos scõs
angłos nos uocamus. rõnalesq reat᷑as seẽ eelestis
habitationis. suiȩ sedes. siuȩ dnationes. siue pͥncipa¬
tus. suic potestates. amici eẽ non possunt oĩo. a quibꝰ

Expanded text:
est uisibilibus simulacris, ab eis hominibus, qui hac arte feest uisibilibus simulacris, ab eis hominibus, qui hac arte fecerunt deos, cum aberrarent auersique essent a cultu et religione diuina, non sunt internuntii nec interpretes inter homines et deos et propter suos pessimos ac turpissimos moros, et quod homines, quamuis errantes et increduli et auersi a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio meliores sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, ut, quod possunt, tamquam daemones possint, uel quasi beneficia praestando magis nocentes, quia magis decipientes, uel aptuntur alta et secreta Dei prouidentia, non autem tamquam medii inter homines et deos per amicitiam deorum multum aput homines ualeant. Hi enim dis bonis, quos sanctos angelos nos uocamus rationalesque creaturas sanctae caelestis habitationis siue sedes siue dominationes siue principatus si
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibꝰ religiosis. simul ȩciam demonstrans ipsos
homines qui eos fecerunt sibunet importassȩ. ut eo ᷤ
hrent dõs. qui ñ erant dii. Uerum ẽ quippe iltõ ꝓ¬
pħicum. si faciet homo dõs. ecce ipsi ñ sunt dni. Dõs
qͥ tales talium. dõs arte factos a talibꝰ. cũ appellass
ditatum suarum uincuł illigatos. cum appellaret
factos ab hominibꝰ dẽs. ñ tañ eis dedit quod platom¬
eus apuleiꝰ. uñ iam satis diximꝰ ⁊ qͣmuis inconue¬
mens absurdũq monstranimꝰ. ut ipsi eẽnt int̾ptes
⁊ int̾cessores uit̾ dõs quos fec̃ ds̃:⁊ hoĩes quos idẽ
fec̃ ds. hinc afferentes uota. inde mun̾a referentes.
Nimis enim stultum ẽ credẽ dõs qͦs fecer̃ homines plꝰ
uałe ap̃ eos quos fecit d̃s. qͣm ualent ip̃i hoĩnes. qͥͦs
idẽ ipse fec̃ ds̃. Demon quippȩ simulacꝰ artȩ impia
credulus ⁊ au̾sus a uͦ dõ: Porro si demones qui colũt᷑
in templis. ꝑ artem nescio qͣm imaginibꝰ inditi ħ

Expanded text:
fidelibus, religiosis; simul etiam demonstrans ipsos homines, qui eos fecerunt, sibimet inportasse, ut eos haberent deos, qui non erant di. Verum est quippe illud propheticum: Si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt di. Deos ergo tales, talium deos, arte factos a talibus, cum appellasseuam cupiditatum suarum uinculis inligatos cum appellaret factos ab hominibus deos, non tamen eis dedit, quod Platonicus Apuleius unde iam satis diximus et quam sit inconueniens absurdumque monstrauimus, ut ipsi essent interpretes et intercessores inter deos, qfecit Deus; hinc afferentes vota, inde munera referentes. Nimis enim stultum est credere, deos quos fecerunt homines, plus ualere aput deos, quos fecit Deus, quam ualent ipsi homines, quos idem ipse fecit Deus. Daemon quippe simulacro arte inpia credulus et auersus a uero Deo? Porro si daemones, qui coluntur in templis, per artem nescio quam imaginibus inditi, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾a philosophoꝵ extit̾int in greca lingua ionicoꝵ
⁊ italicorum seiat. non tñ ita surdus ẽ in rebꝰ huma¬
nis. ut nesciat philosophos uł studium sapientiȩ.
uł ipsam sapientiam ꝓfit̾i. Cauet eos tam̃ qui scđm
quo ipse factus ẽ mundus. Admonet᷑ enĩ p̾̃cepto apłi¬
co. fidelit̾q audit qd̾ dictum ẽ. Cauete ne quis uos
decipiat ꝑphilosophiã. ⁊ inanẽ seductionẽ. scd̾m
elementa mundi. Dem̃ ne om̃s tales eẽ arbitret᷑. au

Expanded text:
genera philosophorum extiterint in Graeca lingua, Ionicorum genera philosophorum extiterint in Graeca lingua, Ionicorum et Italicorum, sciat: non tamen ita surdus est in rebus humanis, ut nesciat philosophos uel studium sapientiae uel ipsam sapientiam profiteri. Cauet eos tamen, qui secquo ipse factus est mundus. Admonetur enim praecepto apostolico fideliterque audit quod dictum est: Cauete ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum elementa mundi. Deinde ne omnes tales esse ar
Abbreviated transcription (Latin):
summo ⁊ u̾o ista senserunt. qd̾ ⁊ rerum creatarum sit ef¬
fector .ilim̃ cognoscendaꝵ.⁊ bonum agendarum. qd̾
ab illo nob̾ ⁊ pͥncipium natiurę. ⁊ u̾itas doctrine. ⁊ feli¬
citas uitȩ. siuę platonici accommodatiꝰ nuncupent᷑.
siuȩ quodlibet aliud secte suȩ nom̃ imponat. siue tantii¬
mͦ ionici gn̾ris quim eis pc̃ipiai fuer ista senserint. sic̃
idẽ plato ⁊ qui eum bene intellexer̃. siue oe ithalici
ꝓpt̾ pitagorã ⁊ pitigoreos. ⁊ si qui forte alii eiusde
sentenciȩ indidẽ fuerunt. siue aliarum quoq genti¬
um qui sapientes uł philosophi habiti sunt athlantiei.
libies. egiptii. indi. ꝑse. chaldei. seite. galli. hispam.
ali q repperiuuint᷑ quiħ uidĩnt ac docuerint. eas omĩs
cȩt̾is añ ponimnus. eosq nob̾ ꝓpinquiores fatemur. Quã¬
uis enim homo xͥanus lit̾is tantum ȩccłiasticis eruditꝰ
platonicorum forte nomen ignoret. nec utrum duo

Expanded text:
summo et uero ista senserunt, quod et rerum creatarum sit efsummo et uero ista senserunt, quod et rerum creatarum sit effector et lumen cognoscendarum et bonum agendarum, quod ab illo nobis sit et principium naturae et ueritas doctrinae et felicitas uitae, siue Platonici adcommodatius nuncupentur, siue quodlibet aliud sectae suae nomen inponant; siue tantummodo Ionici generis, qui in eis praecipui fuerunt, ista senserint, sicut idem Plato et qui eum bene intellexerunt; siue etiam Italici, propter Pythagoram et Pythagoreos et si qui forte alii eiusdem sententiae indidem fuerunt; siue aliarum quoque gentium qui sapientes uel philosophi habiti sunt, Atlantici Libyes, Aegyptii, Indi, Persae, Chaldaei, Scythae, Galli, Hispani aliqui reperiuntur, qui hoc uiderint ac docuerint: eos omnes ceteris anteponimus eosque nobis propinquiores fatemur. CAuis enim homo Christianus litteris tantum ecclesiasticis eruditus Platonicorum forte nomen ignoret, nec utrum duo
Abbreviated transcription (Latin):
nem det̾minasse finem boni eẽ scđ̾m uirtutẽ iuuere.⁊¬
eisoli euenire posse qui noticiam dĩ ht̃ ⁊ imitacionẽ nec
ꝙẽ aliam ob causam bĩn. Ioõq ñ dubitat ħ eẽ philoso¬
phari. amari dm̃. cuius natura sit incorpi̾ał. Uñ utiq
colligit᷑ tunc fore bm̃ studiosum sapientiȩ. id ẽ e̾nĩ phi¬
losophꝰ. cũ frm dõ ceꝑit. Quamus enĩ ñ continus beatꝰ
sit. qui eo fruitur qd̃ amat. multi enim amardo ea
quȩ amanda ñ sunt miseri sunt. ⁊ miseriores cũ fru¬
untur. nemo tam̃ beatus ẽ qui eo quod amat ñ fruit᷑.
Nam ⁊ ipsi qui res nõ amandas amant. n fe beatos
putant amando. s fruendo. Quisquis gͦ fruit᷑ eo qd̃
amat. uerumq ⁊ summum bonti amat. quis eum
bm̃ nͥ miserrimꝰ negat: Ipsũ aut̃ uerii ac summũ bo¬
num plato dicit dm̃. uñ uult eẽ philosophũ amatorẽ
di. ut qm philosophia adbã uita tendit. fruens ãosit

Expanded text:
nem detnem detei soli evenire posse qui notitiam Dei habet et imitationem, nec esse aliam ob causam beatum. Ideoque non dubitat hoc esse philosophari, amare Deum, cuius natura sit incorporalis; unde utique colligitur tunc fore beatum studiosum sapientie, id enim est philosophum, cum frui Deo ceperit. 13 Quamvis enim non continuo beatus sit qui eo fruitur quod amat — multi enim amando ea que amanda non sunt, miseri sunt et miseriores cum fruuntur — nemo tamen beatus est qui eo quod amat non fruitur. 14 Nam et ipsi qui res non amandas amant, non se beatos putant amando sed fruendo; quisquis ergo fruitur eo quod amat verumque et summum bonum amat, quis eum beatum nisi miserrimus negat? Ipsum autem verum et summum bonum Plato dicit Deum, unde vult esse philosophum amatorem Dei, ut quoniam philosophia ad beatam vitam tendit, fruens Deo sit
Abbreviated transcription (Latin):
bonum hominis qͥ uł ab am̃o uł a corpore. uł ab utroq
exepetierunt. nicħ aliud qͣn ab homine expetendũ eȩ
putauerunt. S quidam petierunt a corpore. a parte
hominis det̾iore. qui u̾o ab amõ. a parte meliora&. qui
autem ab utroq a toto hominȩ. Siuę gͦ a parte qͣlib
siue a toto. ñ nisi ab homine. Nec istę differentie
q̃m tres sunt idõ tres s multas dissensiones philosophoꝵ
sectasq fecerunt. quia ⁊ de bono corpris. ⁊ de bono ami.
⁊ de bono utriusq diu̾si diu̾sa opinati sunt. Cedant gͥ
homines illis philosophis qui ñ dixerunt bm̃ eẽ hoĩẽ
fruentẽ corpore. uł fruentem amõ. s fruentẽ dõ. ñ sic̃
corpre. uł se ipso anĩs. aut sic̃ amico amicus. s sic̃ lucȩ
ocłs. si aliquid ab his ad illa similitudinis afferendũ ẽ.
q̃ quale sit si ds̃ ipse adiuuerit alio loco qͣntum ꝑ noᷤᷤ
fieri pot̾it apparebit. Hc̃ satis sit cõmemorare plato¬

Expanded text:
bonum hominis qui uel ab animo uel a corpore uel ab utroque expetiuerunt, nihil aliud quam ab homine expetendum esse putauerunt; sed qui id adpetiuerunt a corpore, a parte hominis deteriore; qui uero ab animo, a parte meliore; qui autem ab utroque, a toto homine. Siue ergo a parte qualibet siue a toto, non nisi ab homine. Nec istae differentiae, quoniam tres sunt, ideo tres, sed multas dissensiones philosophorum sectasque fecerunt, quia et de bono corporis et de bono animi et de bono utriusque diuersi diuersa opinati sunt. Cedant igitur omnes illis philosophis, qui non dixerunt beatum esse hominem fruentem corpore uel fruentem animo, sed fruentem Deo: non sicut corpore uel se ipso animus aut sicut amico amicus, sed sicut luce oculus, si aliquid ab his ad illa similitudinis adferendum est, quod quale sit, si Deus ipse adiuuerit, alio loco, quantum per nos fieri poterit, apparebit. Nunc satis sit commemorare Plato
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia enĩ eiꝰ a constitucione mundi ꝑ ea quȩ facta
sunt intellecta conspiciant᷑. sempit̾na qͦ uirtus eiꝰ
⁊ diuinitas.⁊ uͥ atheniensibꝰ loquens. cum rem ma¬
gnam de dõ dicisset ⁊ que a paucis possit intelligi.
qd̾ in illo uiuimus mouemur ⁊ sumus. adiecit: ⁊ ait.
sic ⁊ ur̃i quidam dixerunt. Nouit sane ętiam ipsoᷤᷤ
in quibꝰ eirant cauere. Ubi enĩ dictum ẽ qd̾ ꝑ ea quȩ
facta sunt ds̃ illis manifestauit intellectu conspi¬
cienda iniisibilia sua. ibi etiam dictum ẽ in illos
ipsum dm̃ ritȩ coluisse. qr ⁊ aliis rebꝰ quibꝰ ñ oporte¬
bat diuinos honores illi uni tantum debitores de¬
tulerunt. qm̃ cognosentes d̾m ñ sic̃ d̾m głificauer̃.
aut grãs eger̃. s euanuerunt incogitacionibꝰ suis.

Expanded text:
ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas, et ubi Atheniensibus loquens, cum rem magnam de Deo dixisset et quae a paucis possit intellegi, quod in illo u i u i m u s et mouemur et sumus, adiecit et ait: Sicut et uestri quidam dixerunt. Nouit sane etiam ipsos, in quibus errant, cauere; ubi enim dictum est, quod per ea, quae facta sunt, Deus illis manifestauit intellectu conspicienda inuisibilia sua: ibi etiam dictum est non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, diuinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscentes Deum non sicut Deum glorificauerunt aut gratias egerunt, sed euanuerunt in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uł tenuit audiuit ignorat. De ħ gͥ platone quȩ
necessaria p̾senti queltioni ercistimo. breuit̾ attingã
pͥus illos cominemorans qui eum in eodem gen̾e lit¬
terarum tp̃re p̃cesserunt. Quantũ enĩ attinet ad lit
teras g̾c̾as. quȩ lingua int̾ cet̾as gentium clarior ha¬
betur. duo philopophoꝵ gen̾a tradunt᷑. unũ italicũ.
exe ea parte italie quȩ quondã magna grecia nẽu¬
pata ẽ. alt̾um ionicum. in eis t̾ris ubi ⁊ nc̃ grecia
nominat᷑. Italicum genus auctorẽ habuit pitagorã
sanniũ. a quo etiam fer̃ ipsum philosophie nomen
exortum. Nam cum antea sapientes appellarent᷑
quomͦ quodã laudabilis uite aliis p̾stare uidebant᷑.
iste int̾rogatꝰ quid ꝓfit̾er t᷑ philosophum se eẽ res

Expanded text:
haec uel tenuiter audiuit, ignorat. De hoc igitur Platone, quae haec uel tenuiter audiuit, ignorat. De hoc igitur Platone, quae necessaria praesenti quaestioni existimo, breuiter adtingam, prius illos commemorans, qui eum in eodem genere litterarum tempore praecesserunt. CAPUT II. teras graecas, quae lingua inter caeteras gentium clarior habetur, duo philosophorum genera traduntur; unum Italicum, ex ea parte Italiae, quae quondam magna Graecia nuncupata est; alterum Ionicum, in eis terris, ubi et nunc Graecia nominatur. Italicum genus auctorem habuit Pythagoram Samium, a quo etiam ferunt ipsum philosophiae nomen exortum. Nam cum antea Sapientes appellarentur, qui modo quodam laudabilis vitae aliis praestare videbantur; iste interrogatus, quid profite
Abbreviated transcription (Latin):
de anuntste rationem siue samnoname. sigireus
ominum. sed corum tantum quiouoq ⁊ &e diui¬
iutatem ⁊ humana curare consentiant. nontam
susficere unus incommuiabilui sat celti mon d iaoute
adipiscendam etiam pꝰ mortem bãm. sed multos ab
illo sane uno conditos atq institutos ob eam cau¬
sam colendos putant. hii iam etiam uarronis opi¬
monem u̾itatis ꝓpinqͥt ante transcendunt. siquidẽ
ille totam theologiam naturalem usq ad mundũ
istum uel am̃am eiꝰ exctende potuit. isti u̾o supra
om̃e amĩe naturam confitent᷑ dm̃. qui ñ solum mun¬
dum istum uisibilẽ qui sepe cęliꝰ t̾rȩ nominȩ nuncu¬
patur. s etiam omnẽ omĩno animam fecerit.⁊ qui
rationalẽ ⁊ intellectualẽ cuius gen̾is anima humana
ẽ participatione sui luminis in cominutabił ⁊ incor¬
porei bãm faẽ. hos philosophos platonicos appellatoᷤᷤ
a platone doctore uocabulo diriuato. nullus qui

Expanded text:
de diuinitate rationem siue sermonem; nec eas de diuinitate rationem siue sermonem; nec eas omnium, sed eorum tantum, qui cum et esse diuinitatem et humana curare consentiant, non tamen sufficere unius incommutabilis Dei cultum ad uitam adipiscendam etiam post mortem beatam, sed multos ab illo sane uno conditos adque institutos ob eam causam colendos putant. Hi iam etiam Varronis opinionem ueritatis propinquitate transcendunt; si quidem ille totam theologian naturalem usque ad mundum istum uel animam eius extendere potuit, isti uero supra omnem animae naturam confitentur Deum, qui non solum mundum istum uisibilem. qui saepe caeli et terrae nomine nuncupatur, sed etiam omnem omnino animam fecerit, et qui rationalem et intellectualem. cuius generis anima humana est, participatione sui luminis incommutabilis et incorporei beatam facit. Hos philosophos Platonicos appellatos a Platone doctore uocabulo deriuato nullus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
animo. multo qͣm
erat insuꝑiorum solu¬
tione questionum.⁊
explicatione librorum.
De theologia quippe qͣm naturalẽ uocant non eum
uel theatrica uł urbana. quaꝵ alt̾a iactat dõꝵ cͥ¬
mina alt̾a indicat dõꝵ desid̾ia cͥminosiora. ac ꝑħ
malignoꝵ potiꝰ demonum q̃m dõꝵ. s eum philoso¬
phis ẽ habenda collatio. Quoꝵ ipsum noñ si latine
intp̃cetur amorem sapientie ꝓfitetur. Poiro si sap̃ĩa¬
d̾s ẽ ꝑ quem facta sunt omĩa. sic̃ dnuna auctoritaᷤ
uitasq monstrauit. uerꝰ philosophꝰ ẽ amator dĩ.
S quia res ipsa euius hoc nomen ẽ non ẽ hominibꝰ
qui hoc nomine głiant᷑. neq enim continuo uere sa¬
pientie sunt amatores. quicumq appellant᷑ philo¬
sopbi. ꝓfecto ex omĩbꝰ quoꝵ sententias liteeris
nose pͥotuinus. eligendi sunt eum quibꝰ non in¬
ononie questio ista trastetur. sleq enim hoc ope
omts omnium philos ophorum uanas opiniones
refiuae suscepi. sed eas tantum que a. threslogeã

Expanded text:
animo multo quam erat in superiorum solutione quaestionum et explicatione librorum. De theologia quippe, quam naturalem vocant, non cum hoc est vel theatrica vel urbana; quarum altera jactitat deorum crimina, altera indicat deorum desideria criminosiora, ac per hoc malignorum potius daemonum quam deorum; sed cum philosophis est habenda collatio: quorum ipsum nomen si latine interpretemur, amorem sapientiae profitetur. Porro si sapiquem facta sunt omnia, sicut diuina auctoritas ueritasque monstrauit, uerus philosophus est amator Dei. Sed quia res ipsa, cuius hoc nomen est, non est in omnibus, qui hoc nomine gloriantur neque enim continuo uerae sapientiae sunt amatores quicumque appellantur philosophi: profecto ex omnibus, quorum sententias ex litteris nosse potuimus, eligendi sunt cum quibus non indigne quaestio ista tractetur. Neque enim hoc opere omnes omnium philosophorum uanas opiniones refutare suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian
Abbreviated transcription (Latin):
di docendiq rationem. Uͥ ego multum nurari soleo.
cum pulcros dicant ñ eẽ nͥ sapientes. quibꝰ sensibꝰ cor¬
poris istam pulcͥtudinem uid̾int. qualibꝰ occłis carniᷤ
formam sapientiȩ decusq ꝯspex̾int. hi u̾c ques meri¬
to cet̾is antȩ ponimus. discreuer̃ ea quȩ m̃tȩ ospicuit᷑
abhis quȩ sensibꝰ attingunt᷑. nec sensibꝰ adim̃tes qd̾
possunt. nec eis dantes ultͣ qͣm possunt. Lum̃ aut̃
m̃tiũ eẽ dixer ad discenda omnia. eũdẽ ipsũ dm̃ a qͦ
bulo dicunt ethicã. uͥ querit᷑ de surmo bono. quo
referentes omnia quȩ agimus: ⁊ quod ñ ꝓpt̾ aliud s
ꝓpt̾ se ipsum appetentes idq adipiscentes. nicħ qͦbĩ
hoc aut̃ bificum bonũ ali a corpore. alii ab animno alis
abit̃ homini ẽ dixerunt: uidebant qtaipe ipsum
heminẽ constare er animo ⁊ copore. ⁊ido b altutro¬

Expanded text:
di docendique rationem. Ubi ego multum mirari soleo, di docendique rationem. Ubi ego multum mirari soleo, cum pulchros dicant non esse nisi sapientes, quibus sensibus corporis istam pulchritudinem uiderint, qualibus oculis carnis formam sapientiae decusque conspexerint. Hi uero, quos merito ceteris anteponimus, discreuerunt ea, quae mente conspiciuntur, ab his, quae sensibus adtinguntur, nec sensibus adimentes quod possunt, nec eis dantes ultra quam possunt. Lumen autem mentium esse dixerunt ad discenda omnia eundem ipsum Deum, a quo bulo dicunt ethicam, ubi quaeritur de summo bono, quo referentes omnia quae agimus, et quod non propter aliud, sed propter se ipsum adpetentes idque adipiscentes nihil, quo bHoc ergo beatificum bonum alii a corpore, alii ab animo, alii ab utroque homini esse dixerunt. Videbant quippe ipsum hominem constare ex animo et corpore et