comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilctõem int̾ uos habueritis. Se
ripturas hrtici sano sensuñ sapi¬
unt:s eas ad exrorempraue in¬
elłigentie clucunt. neq semet ip¬
sos earum sensib subelunt: sec
eas ꝑuerse ad erroremꝓpriũ per¬
trabunt. Doctores errorum pra¬
us ꝑsuasionib ita per arguinẽ¬
ta fraudulentaie ulligant audi¬
tores. ut eos quasi in labento in¬
plicent. aquo exire uixualent.i
Canta ẽ hrticorum calliditas. ut
falsa ueris malaq bouis ꝑuusce¬
ant: salutaribq reb płmq er¬
roris suium int̾serant. quo fa¬
cilius pꝯsint prauit atem ꝑu̾si
dccͦmatio sub specie ꝑsuat̾e u̾ita¬
tis. plenimq sub uomine catholi¬
corum docrorum hr̃tici sua trã con¬
scribunt: ut indubitant̃ lecra cre¬
as suaᷤlatenti colo inlibris uorũ
pia sunt. Caute meditanda cauto¬
q sensu ꝓbauda sunt que loquũt̾. legui¬
ut iuxta aplica iuͦnita et teneamꝰ
que tecta sunt: ⁊ repͤutemo que cõ¬
trana u̾itati existunt. sicq ibõis

Expanded text:
dilectionem inter vos habueritis. 4. Scripturas haeretici sano sensu non sapiunt, sed eas ad errorem pravae intelligentiae ducunt; neque semetipsos earum sensibus subdunt, sed eas perverse ad errorem proprium pertrahunt. 5. Doctores errorum pravis persuasionibus ita per argumenta fraudulentiae illigant auditores, ut eos quasi in labyrinthum implicent, a quo exire vix valeant. 6. Tanta est haereticorum calliditas, ut falsa veris, malaque bonis permisceant, salutaribusque rebus plerumque erroris sui virus interserant, quo facilius possint pravitatem perversi dogmatis sub specie persuadere veritatis. 7. Plerumque sub nomine catholicorum doctorum haeretici sua dicta conscribunt, ut indubitanter lecta creas suas latenti dolo in libris nostrorum pia sunt. 8. Caute meditanda cautoque sensu probanda sunt quae leguut, juxta apostolica monita , et teneamus quae recta sunt, et refutemus quae contraria veritati existunt; sicque in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Simpliciorib litt̾is: non ẽ ꝓponẽ¬
dꝯ fucꝯ gramatice artis. meliores
sunt eiumcõmunes litt̾e. qr simp¬
liciores et ad solamutilitate legẽ¬
cium pertinentia: ille uero neqores
qr ingerunt hominib ꝑniciosa:
mentis elationez. Aeliores esse
gramaticos quamhitieos. Lurtici
enum uͦstnn letiferi sucũs homini¬
b psuadendo ꝓpinant. Gramina¬
ticorum aũt doccuna pot etiam ꝓfi¬

Expanded text:
Simplicioribus litteris non est praeponenSimplicioribus litteris non est praeponendus fucus grammaticae artis. Meliores sunt enim communes litterae quia simpliciores et ad solam humilitatem legentium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haeretici enim haustum lethiferi succi hominibus persuadendo propinant, 299 grammaticorum autem doc
Abbreviated transcription (Latin):
ctrominis secularis doctrina spum¬
antib u̾b resonans. ac se per eloq̃¬
tie tumorem ad̾tollens: ꝑ dectri¬
nam suplicem et humilem xp̃i¬
anam euacuata ẽ. Sieut scriptũ ẽ.
nõne stultam fecit deus sapienti¬
am huius nuudi. Eastidiosis atq
loquacib: scripture sc̃e minus pp̃
ẜmonem simplicem placent. gen¬
cili enmeloquentie comꝑata: ui¬
dentur illis indigna. qd̾ si animo
humili unstĩa eiꝯ intendant. cõfes¬
tim adu̾tunt quantum excelsa st̃
que in illis despiciunt. In lectõe
non u̾ba s u̾itas ẽ amanda. Sepe
autem repperitur simplicitas ueri¬
dica: et composita flitas. que homi¬
ouem sius errorib iillicit: et ꝑ lun¬
gne ornamenta la queos dulces as¬
rgit. Nichil aliud agit amor iii¬
dmnescientie: uͥ extolle laudibus
hominem. Namqͣntum maiora
fueriut litteratime studia tanto i¬
animꝯ arrogantie fastuinflatꝯ
maiore intumesẽ ia ctantia. unĩ ⁊
pralinꝯ ait. quia non eognoui litte¬
raturam: introibo in potentias dñi.

Expanded text:
omnis secularis doctrina spumantibus verbis resonans ac / se per eloquencie tumorem attollens per doctrinam simplicem et humilem christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit deus sapienciam huius mundi faloquacibus Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspergit. 298 9. Nil aliud agit amor mundanae scientiae, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi litteraturam, introibo in potentias Domini . 10.
Abbreviated transcription (Latin):
uircꝯ data ẽ signorum ꝓpter
dalulte gẽtiũ nutriendã: Eccłie
plꝯ euit mirat nuraculis urtus
oꝑum qͣm iurtꝰ signorum Itai
credentem oportet bonio oꝑib cͥo¬
ruscare. Tamideo tune signa fieb¬
aut extĩꝯ ut inrĩꝰ fides roboraret᷑.
Iaminfide miracula quic̃q reꝙ¬
rit: uanam głiam q̃rit. ut laude
tur scriptum ẽ enim. Lingne ĩ sig¬
num sunt.: ñ fidelib s insidelib.
Ecre signum non est fidelib ne¬
cessarium.qr iam c̾elid̾unt: o ĩ¬
fidelib ut conuertantur. Naz
paulꝯ ꝓ ñ c̃̾clentiu in fidelitate:
patrem publii deinfiriitate febr¬
iumuututib curat. Infirmita
tenuͦ tͥimotheum fidele. nõ orõe
set meclicinalit̾ temꝑat: ut nou̾i e
miracula pro inc̾ctulis non ꝓfice¬
lib fieri. Ante qͣm antixp̃e appa¬
reat. intutes ab eccłia et signai
cessabunt: quatenus eam quasi
qͥbiectiorem ꝑsequatur autaciꝯ.
Ob hanc utilitate cessabũt so
antitristo ab eccła miracła ⁊ uir¬

Expanded text:
us data est signorum propter fidem gentium nutriendam, Ecclesiae plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudet. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Ecce signum non est fidelibus necessarium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut noveris, miracula pro incredulis, non pro fidelibus fieri. 4. Antequam Antichristus appareat, virtutes ab Ecclesia, et signa cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem persequatur audacius. Ob hanc utilitatem cessabunt sub Antichristo ab Ecclesia miracula et vir
Abbreviated transcription (Latin):
S si elcti. quomͦ sunt merrorẽ mittẽ¬
di ͤ Ergo in errore ibñt titubationis
ad medicũ ꝓ multitudine ꝓdigiorum.
Nontñ teiciendi sunt abstabilitr̃e
rorẽ religione cohercebunt. Sciẽtes
pdictũ a dño eẽait dumhxe fecerint
adu̾saniñ conturbent᷑ scĩ. Tãmira
cixͦ. ut ⁊̃ electis quosdam gignat᷑ cordis
scrupulũ. qd̾ tamẽ cito exsuꝑabit in
illis racio. ꝑq̃ scient in deceptõe reꝓ¬
borũ et ełctorũ ꝓbatione. eadem fien
signa. In quo tempore per paciẽtiã
et precutores sustinebunt: ⁊ faciẽtes
prodigia. proinde et duriꝯ bella sꝯti
caturi sunt. Gramꝯ sub antix tẽporib̾
contra eeccłiam deseuiet sinagoga:
qͣm in ip̃o aduentu saluatoris xang¬
est ꝑcecuta. dum in mantires iam dia
bolus exercint magnam aiudelitatẽ ⁊̃
si tanta lignto face potuit. qͥnta solu¬
tus faciete Quanto ꝓpinquiꝯ sinem
niũdi diabolꝯ uidetetanto crudelio¬
ꝑrecutiones excercet. ut qr se ꝯtunio
dampnandum conspicit: sccios sibi

Expanded text:
Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum pro multitudine prodigiorum: non tamen dejiciendi sunt ab stabilitate rorem religione coercebunt: scientes praedictum a Domino esse, ut dum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. Jam mira  etiam electis quoddam cordis gignatur scrupulum, quod tam cito exsuperet in illis ratio, pro qua scient in deceptione reproborum, et electorum probatione eadem fieri signa, in quo tempore per patientiam et persecutores sustinuerunt, et facientes prodigia. Proinde et durius bellum suscaturi sunt. Gravius sub Antichristi temporibus contra Ecclesiam deserviet Synagoga, quam in ipso adventu Salvatoris Christbolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelipersecutiones exercet, ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tero: qui erat in patris imꝑio. Cuiꝯ
spe seductus inani cecidit confestiz
exul ⁊ perditus in omingen̾e suo ra¬
dicem malicie ⁊ pecxati tradux̃. Cr¬
escebatq in inalimi uehementiꝯ õe
genus mortalium. diffusis uͥq sce¬
lerib. ⁊ qued est uequiꝰ om̃iu cul¬
tib y dolorumnoleus ergo deus ter¬
minare peccatuur. consuluit. u̾bo. le¬
ge ꝓpħio. siguisplagis pligiis. s cũ
nec sic quidem erroreo ouos ad mõi¬
tuo agnot̾et minitꝰ: misit deuo fi¬
lium suuz ut aunem in dueret. et
xminib appareret. ⁊ pocores sañret.
Qmiideo in homine uenit: qr ꝑse
ip̃m ab hominib cognoci ñ potuit.
Ut autem uiteretur u̾bu carofc̃o
c̾: assumendo carne. nouinutatũ
in camez. Assumpsit enim huma¬
nitate: nõ amnsit diuinita tẽ. Ita
item deuo. ⁊item homo. in natura
Mnẽs ꝙ erat. suscipiens ꝙ ñ erat.
ut liberaret ꝙ fecerat. hec est ergo
domnice natiuitatis magna sollẽp¬

Expanded text:
tero, qui erat in Patris imperio: cujtero, qui erat in Patris imperio: cujspe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carnem indueret, et omnibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem; ita idem Deus et idem homo, in natura manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. Haec est ergo Dominicae Nativitatis magna solem
Abbreviated transcription (Latin):
to. Pino ei solum celebrandum sa¬
bbatum traditum est:qr erat antea
requies mortuorum. Nesurrectõ
minuz. qui resurges amortuis iam
non moritim: mors illi ultra ñ diia¬
br̃. Iam postq̃m fr̃a est talio resinrec
dies dominics .i. octauus qui ⁊ pͥmꝯ
infestiuitate successit. Apparet ãt
hunc diem ⁊ in scĩs scupturis esse
sollempnem. ip̃e ẽ eni clies primꝰ
scłi. Im p̃o formata sunt elemẽta
nunroi. in ip̃õ creati sunt angeli. ĩ
ip̃o decelio suꝑ apłos scs descẽdit¬
x sp̃c. mana eodem die in beremo: pͥ¬
mo de celo datumẽ. Sic eĩ dic̃ diis.
Sex dieo colligetis manna: i die ãt
sexto duplo colligetio. sexta ei cdies
Ribbatum autem septima dies est
primum mana de celo uenit. unde
intelligant uidei iam tunc prela¬
tam eẽ uidaico sabbato dominicã
in qua primum eam dũs pluit de
eadecausa a patrib uotine sol¬
lempnitaͬs institutus ẽ: qr in eo xp̃e
pro redempcione inuirdi nascicor¬
poralit̾ uoluit. ꝓdiens ex uirginis u¬

Expanded text:
tum et solum celebrandum Sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio qui resurgens a mortuis, non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Jam postquam facta est talis resurrectdies Dominicus octavus, qui et primus, in festivitate successit. Apparet autem hunc diem etiam in sanctis Scripturis esse solemnem. Ipse est enim dies primus saeculi, in ipso formata sunt elementa mundi, in ipso creati sunt angeli, in ipso de coeli. Manna eodem die in eremo primum de coelo datum est. Sic enim dicit Dominus: Sex diebus colligetis manna, in die autem sexta duplum colligetis . Sexta enim dies sabbatum autem septima dies est,primum manna de coelo venit. Unde colligant Judaei jam tunc praelatam esse Judaico sabbato ipsorum Dominicam  in qua primum eamdem Dominus pluit. ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex Virginis u
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ in ccio celebratum legimus:
ut figum eẽt in requiem. Unde et
sabbin requies interpretatur. Dies
tamen dominicus non uideis set
xanis per iesurrexionez cdm̃ declar¬
atuo est : Et ex illo cep̃ hr̃e festun¬
tatem suam. Ip̾e ẽ eĩ dies primꝯ. qͥ
po septimũ reperit᷑. ⁊ ectauus. Uñ¬

Expanded text:
liter celebratum legimus, ut figura esset in requiem, unde et sabbatum requies interpretatur. Dies autem Dominicus, non Judaeis sed Christianis per resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo coepit habere festivitatem suam. Ipse est enim dies primus, qui post septimum reperitur octavus, und
Abbreviated transcription (Latin):
diem apłi ideo religiosa sollẽp¬
minico appłłatur: ut in eo atr̾enis
opib. uł amundi illecebris abstui¬
entes tantum dinins cultib ẜuia¬
mus.dantes .s. diei huius honorez
rectionis nr̃e quam habemus in
illa. nam sicut ip̃e domims ihoxꝰ
in nouissĩo die sꝑanius. Uñ ⁊̃ in
dñico die stantes oranius: ꝙ est
Signum futiure resirectionis.

Expanded text:
diem apostoli ideo religiosa solemminicus appellatur, ut in eo a terrenis operibus vel mundi illecebris abstinentes, tantum divinis cultibus serviamus, dantes scilicet huic diei honorem rectionis nostrae, quam habemus in illa. Nam sicut ipse Dominus Jesusin novissimo die speramus. Unde etiam in Dominico die stantes oramus, quod est signum futurae resurrectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
gentia. nͥ dederis.⁊ si ille ñ suppli¬
cat: sis dimittiñ pꝰtulat: si de p̾cã¬
t̾iom hummilitatemũ sbdit. si pͤ¬
catumsuum mala conscientia ñ
agnescit: turelae̾ ex corde.tu dun¬
ute ex animo : tu gratis ĩdulge:
tu nemamppria uoluntate coce
a corte fraterna offensionem:

Expanded text:
deris; et si ille non supplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non subeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscit, tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge, tu veniam propria tua voluntate conceda corde fraternam offensionem,
Abbreviated transcription (Latin):
I contristaueris in aliquo fr¬
atremsacisfac illi. Sipeccaue¬
ris ineumage penitentiam co¬
ramillo. si offenderis quẽꝙͣ.
reppicia eum pce. perge uelociter
ad recc̾ciliatẽe: offensioni tueci¬
to ueniam postula. ñi dormias: nͥ¬
cito reu̾tans ad pacem. nõ requi¬
escas: nisi reconsiliatus fu̾is frĩ
reuoca eum celerrimo dilectiõis
affectu: reucca eum humilitate ad
gram: humilite illi affectu ꝓst̾ne:
supplici animo ueniam depẽare:
pecenti quoq tibi ueniam libẽt̃
indulge: pescentiindulgentiã
placanter dimitte: reuertentẽ
statim amplect̾e: redeuntẽ cõ¬
festim benigna suscipe caritate.
dimitte: ut dimittaturtͥ.⁊ ign¬
tiinte: non retribuas secudu
culpam. ocĩes qr et in te uentur ẽ

Expanded text:
i contristaveris in aliquo fratrem tuum, satisfac illi. Si peccaveris in eum, age poenitentiam coram illo, si offenderis quemquam, repropitiare eum prece. Perge velociter ad reconciliationem offensionis tuae, cito veniam postula; non dormias, nisi revertaris ad pacem; non requiescas, nisi reconciliatus fueris fratri. Revoca eum celerrimo dilectionis affectu. Revoca eum humilitate ad gratiam; humili te illi affectu prosterne, supplici animo veniam deprecare. Petenti quoque tibi veniam libenter indulge; poscenti indulgentiam placanter dimitte, revertentem statim amplectere. Redeuntem confestim benigna suscipe charitate. 36. Dimitte, ut dimittatur tibi. Ign506 in te non retribuas secundum culpam, sciens quia et
Abbreviated transcription (Latin):
Namsura quisqꝑ renunciet quibꝰ
posi det ommibo ut suis nom renuĩ¬
ciet moribaenõ est xp̃i discipula.
qui enimrenũciat rebo sino: sua
eget semenpõ¬
quanto suꝑni amoris ꝓpositã dus¬
olute appetinit: tanto ꝓliuiꝯ ad
muncli amorem deuuo irũtũtur.
Nam professio non perfca: p̃pentis
uͥte repͤit desideria. in quib et si nõ¬
dum se mõachus alliget ope: iam
cainẽ alligat cogitationis amore.
uita dulcis est. Iste enimquid dei
supetis appetat. quid de insimis fu¬
giat nercit. Nani sicut scriptũ ẽ.
qui adpouit sclentiam: appoint
dolorem. Quantum eium quisq
potũit. suꝑnascire que appetat: tã¬
to de insimis acriq quibꝰ inberet
dolere debet. pp̃hoc enim et iacobꝰ
apls ait. Misen estote. lugete et
plorate. risiis nest̾ in luctũ conĩitrt᷑.
et gairoium in merorem. Hine ⁊̃
si consolabuutur. Et iuisꝯ. ueub̾
qui ridetis. qii flebitis qui adhoc cõ¬
nersionem sanctitatis pretendit.

Expanded text:
a quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua eget semetquanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. aec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam si consolabuntur . Et rursus: Vae vobis qui ridetis, quoniam flebitis . 3. Qui ad hoc conversionem sanctitatis praetendit,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunem inscło uitã dege̾ mõach
tib. Illis enum dicitur ut sua oĩa
bene gerant. Istio ut sua omnia¬
dereliuquant. Illi peptis genemli¬
b adstringuntut: Isti pcepta geu¬
etilia ꝑfectius uiuendo transcen¬
dunt. ad petfectu ñ sufficit. nͥ abne¬
ab neget. W quid ẽ seĩm ab nega

Expanded text:
communem in saeculo vitam degentibus, tibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omniaderelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuuntur; isti praecepta generalia, perfectius vivendo, transcendunt. Ad perfectum non sufficit, nisi abneabneget. Sed quid est seipsum abneg
Abbreviated transcription (Latin):
ad implendum que legit quam
ad sciendum erit promptissiniuo.
Minor euini pena est nescire
quil appetas: quamea que noue¬
his qui eam bene uiuendo cotedi
tis dei discedit oꝑe quoxiens eatẽ
dei pcepta lege uł audire potuit.
corde suo reprehensus ꝯfunlitͥ
quia io quoel non agit memor¬
atur. ⁊ teste conscientia int̾ius
accusatur. Uñ et daiid ꝓpħa dep̃¬
catur cdiceus. Tunc ñ confũtaa:
tiinirespicio in om̃ia manotai
tua. Grauit̾ namq unsquisq
confunditur. qñ mandata dei uł
legendo ul audiendo respieit. que
uuenco contempnit. Corte eiiz
reprebenditur.dunimantutorũ
medicatione docetur. quia ñ imp

Expanded text:
ad implendum quae legit, quam ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae novehis qui eam bene vivendo custoditis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contemnit. Corde enim reprehenditur, dum mandatorum meditatione docetur, quia non imp
Abbreviated transcription (Latin):
Rationibꝰ mũdamur. lc̃¬
bonum si liceat. si non liceat.
melus ẽ orare quam legere. Qui
uult cumdo̾ semꝑ ẽẽ. frequenter
debet orare. fiequent̾ et legere. Na
cumoramꝯ ap̃i cum deo loquimur
cumu̾o legninis deus nobeum lo¬
quitur. Siino ꝓfectus ex lecti¬
one et meclitatione ꝓcedit. q̃ eiuz
uescimus. lectione dicimus. que
autem didiscimus. meditatiõibꝰ
lecrio scarum scupturarum. siue
qr inclłetum mentis erudit: seu
quoel amunliuanitatib abstr¬
actum homiinem ad amorẽ deiꝑ
ducit. excitati enum sepe illiꝯam
ꝯus ẜmone: subtrabinrr a deside¬
rio uite niuntane.atq accensĩ in
amorem sapientie tanto uarͣiai
opes mortalitatis huiuo nobis
uilercit: quanto ampliꝯ legendo
spes eterna claruerit. Geminũ est
lectionis studium. primũ quomꝰ
scripture inttłigantur: scłm qua
utilitate uł clignitate dicantur.
Erit enum antea quisq ꝓmptꝰ
ad intlłigendum que legit: Se¬
quent̾ idonens ad proferendum
que diclicit. Lector streuuiͥs. pocius

Expanded text:
rationibus mundamur, lecbonum, si liceat; si non liceat, melius est orare quam legere. 2. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, cum Deo ipsi loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. 3. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus; quae autem didicimus, meditationibus lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius
Abbreviated transcription (Latin):
seqre uoluntati. defer olxcquia iꝯ¬
ta maiorib: obedi cũ ctis ĩ bonis
pceptis. Ita aũt obtemꝑa hõmi. Ut
uoluntatẽ tei ũ offentas. Malu¬
malum potestati emꝙͣ consẽture. si
si pena complłas:. si supplicia ĩmiue¬
ant. si tormenta incurrant. Ae¬
liꝯ ẽ moxtẽ pati quam ꝑniciquius¬
sa implere. Meliꝯ s ab homine ih¬
gulai. quam dampnait e tuo ui¬
Similis eĩ qui obtemꝑat ĩm̃lũ.
ci qui agit malum. Facientẽ et
obrequentez: una pena ꝯstrĩgit.
Esublitis aũt uenerari magis:
quam tumeri stuce. Subiecti plꝰ¬
te reuereant᷑: quã metuant. plꝯ
onis necessitate adhereãt. Talẽ
te recdle subditis: ut mag̾ ameus
quai timeans. Ex reuerentia
enim amor procedit: oduinitim¬
or afft̃. Eĩtem metus tollit: affectꝰ
restituit. tuor ꝯẜuat diut̾nã fidẽ.
⁊ibitimor ẽ:audacia seq̃. u̾metꝰ ẽ¬

Expanded text:
sequere voluntati. Defer obsequia justa majoribus, obedi cunctis in bonis praeceptis. Ita autem obtempera homini, ut voluntatem Dei non offendas. 75. Mmalum potestati cuidam consentire, etiam si poena compellat, si supplicia immineant, si tormenta occurrant; melius est mortem pati quam perniciosa jussa complere, melius est ab homine gulari quam damnari aeterno juSimilis est qui obtemperat in malo ei qui agit malum, facientem et obsequentem par poena constringit. 76. A subditis venerari magis quam timeri stude, subquam metuant, plus onis necessitate adhaereant; talem te redde subditis, ut magis ameris quam timearis. Ex reverentia enim amor procedit, 517 odium timor affert; fidem metus tollit, affectus restituit; timor non servat diuturnam fidem. Ubi timor est, audacia sequit
Abbreviated transcription (Latin):
fluente. s illud sacrificium und oe̾t
remissio poc̃orum. Illum sitire fontẽ
et̾i̾um. non ꝗpenicul q̃reret᷑ aliẽis: s
peticula a liena deleret.
ueritur aũt cursolus septimꝰ
aluuis iste iregnorum libris solus
inuenitur: qr regnum illd̾ significia¬

Expanded text:
fluentum, sed illud sacrificium in quo esset fluentum, sed illud sacrificium in quo esset remissio peccatorum: illum sitire fontem aeternum, non qui periculis quaereretur alienis, sed pericula aliena deleret.Quaeritur cur solus septimusalmus iste in Regnorum libris solus invenitur, quia regnum illud significa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuiuiũ ĩ quo corporis ⁊ sãguinis
sin figura discipulis cõme̾clauit
⁊ tradidit᷑. Qd̃ demq ĩ ip̃a traditõe¬
tam scelerate cogitatõis int̾no bel¬
lo uastaretur.⁊ id̾o aboalõ prĩs pax
Tem ip̃e łi in prelio philisti¬
ta castrorum. Precesẜunt tres uiri
multitudine adu̾sariorum ⁊ ĩple¬
i̾ĩt aqͣm de la cuqui erat in bethle¬
em: ⁊ obtulerunt regibibendã. S
rex noluit bib̾e̾. s pfudit illam dño.
giunẽ iurorum qui abierunt ex aĩs
illorumbibam. Uicit ergo natutã:
ut si tiens ñ bib̾et. Exemplum de
se p̾buit: quo omnis excitus toler¬
are si tim disceret. Quoel si alcio ⁊
uelio spectare et introspic̾e̾ mist̾ul:
siciebat dauidñ a ꝗͣ que ẽ in beth¬
leem: s orumdum in eadem bethle¬
Ergo uolebat bibe non aqui flũis.
s lauacruz ex lat̾e xͥ fluente: hocẽ
non aquaru si tiebat elemẽtũ.s
oblatam aꝙͣ. s dño fundit: signi¬
ficans sitire se xͥ sactificiũ si ñ ture

Expanded text:
quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit et tradidit , quod denique in ipsa traditionetam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Abessalon Patris pax tem ipse David in praelio Philisthita castrorum. Praecesserunt tres viri multitudinem adversariorum, et hauserunt aquam de lacu qui erat in Bethleem, et obtulerunt regi bibendam. Rex autem noluit bibere, sed profudit illam Dominoguinem virorum qui abierunt, ex animis eorum bibam. Vicit ergo naturam ut sitiens non biberet, et exemplum de se praebuit, quo omnis exercitus tolerare sitim disceret. Quod si altius velis exspectare et introspicere mysterium, sciebat David non aquam quae est in Bethleem, sed oriundum in eadem BethleErgo volebat bibere non aquam fluminis, sed lavacrum ex latere Christi fluentem: hoc est, non aquarum sitiebat elementum, seoblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae
Abbreviated transcription (Latin):
dũs de manu õ̾ium mimicoru eiꝰ.⁊
de main saul. Quis ei figuratur ĩ ddł.
nͥ ille quiuẽĩt secundii carnẽ ex sẽĩ¬
ille precitori queni uoce mactauit
et in suum corpo traiciens q̃dãmo
manoucauit: insonuit de celo. sau¬

Expanded text:
imicorum eius et de manu Saul. quis enim figuratur in Dauid nisi ille qui uenit secundum carnem ex semiilli persecutori, quem uooe mactauit et in suum corpus traiciens quodam modo manducauit, sonuit de caelo: Sau
Abbreviated transcription (Latin):
x g̾ebat. quomͦ mltas uxores ⁊ cõ¬
cubinas habuisse scribr. c̃ has res xͤ
et orrescat ⁊ dãpnet: ħ eĩ ꝓfigura
fiebat. Multe eĩ uxores dauid: i¬
ultarũ gẽtiu ⁊ natonũ imagine
indicabant. q̃ per fitẽ xͥ cq̾orcio iũ

Expanded text:
 gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has res Christus et horrescat et damnet? Hoc enim pro figura fiebat. Multae enim uxores David multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Ost mortẽ itaq
saul ungitur dł.
edificare: ad monetur ꝑ pro¬
phetam alũo ita. Nontu
uir sanguiũ es. Quid est
igitur qd erga ext̾iora bell¬
a laboranti od int̾dicitur. ne
domus dei ab eo eclifficareturs Tẽ¬
plum quippe dei nos sumꝰ: qui ad
ueram uitam in eus habitatõe cq̃¬
truimuir. paulo atrestante ꝗ ait.
Templum enum dinsc̃m ẽ: quod est¬
isuos. Sz uir sangunnum templuz
di edifficare ꝓhibetur.qr qui adhuc
actis carnalib incubat: necesse est
ositenit: oculus quem puluis gra¬
uat. et suꝑiectas sordes t̾g̾e ñnalet.
manns que lutumtenet .ii.¬

Expanded text:
ost mortem itaque Saul ungitur Daviaedificare, admonetur per prophetam a Domino ita: Non tu vir sanguineus es. Quid est igitur quod erga exteriora bella laboranti David interdicitur, ne domus Dei ab eo aedificaretur? Templum quippe Dei nos sumus, quia ad veram vitam in ejus habitationem construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incubat, necesse est considerat oculus, quem pulvis gravat: et superjectas sordes tergere non valet manus, quae lutum tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
yaui cor tuum. bona et m̃la:
utcumq eccurrerit tolera. qd̾cũq
eueuit. mente lib̾a sustine. i pre¬
uenerit iracundia: restringe illam.
si poccupauerit ira: mitiga eam tẽ¬
ꝑa furorem. temꝑa indignatõe:
cohibe animimotũ: refrena uacun¬
die ipetum. si ñ potes iramuitare:
uł tempa. si non potes furorẽ cauie:
uł cohibe. ¶ꝓmitior esto ad sus¬
cipiendam: quam ad inferenta
molestiam. pisce mag̾ mala tolera¬
re. quam facere. disce ina la ferre: po¬
cus quam refferre. Caue nesis:
ultor inuiriarum tuarii. Esto pa¬
ciens. esto mansuetus: esto mitis.
ꝑa: dissimul anto eitor es detrahẽti¬
um calca: contuelias detrahẽti¬
um: pacientia suꝑa. sagittas con¬
tumelie: clipeo pacientie frange.
ppara contra asperumu̾bũ. tolerã¬
tie clipeum. contralingue gladiu.

Expanded text:
aepara cor tuum, et bona et mala aepara cor tuum, et bona et mala utcunque occurrerint tolera; quodcunque evenerit, mente libera sustine 30. Si praevenerit iracundia, restringe illam; si praeoccupaverit, mitiga eam. Tempera furorem, tempera indignationem, cohibe animi motum, refrena iracundiae impetum. Si non potes iram vitare, vel tempera; si non potes furorem cavere, vel cohibe: promptior esto ad suscipiendam quam ad inferendam molestiam. Disce mala magis tolerare quam facere, disce mala ferre potius quam referre. Cave ne sis ultor injuriarum tuarum. 31. Esto patiens, esto mansuetus, esto mitis, pera, dissimulando errores detrahentium calca, contumelias detrahentium patientia supera. Sagittas contumeliae clypeo patientiae frange. Praepara contra asperum verbum tolerantiae clypeum, contra linguae gladium
Abbreviated transcription (Latin):
ratum iueiat: cauent¬
milliis sit cãus quem non medita
omnia fortuita. futuras semp com¬
entare miserias. in secundis: medi¬
tare quopacto adu̾sa feras. ne ali¬
quid adu̾sum accidat: semꝑ aĩo
cogita: sapientio ẽ: piculi p̾uidere
iactura. omina meclitatal eniora
accidunt. expectata mala: colerabi¬
liuis feruntim. cedet adũso casus cõ¬
silio. p̾spectares ñ admirat᷑ ẽ accide¬
rit. aduementes impetus: inedit᷑¬
futuras attenuat. p̃uisio: maloꝵ
lenit aduentum inopina tum
aũt malũ: fortit̾ fent. acerba st̃
que cogitata non fiu̾nt: grauia
existunt: in quib in prouisi inc̾¬
rimus. in prouisa mala grauiter
feriunt. repentinũ malũ cito fran¬
git. qd̾ ꝓuisum nõ ẽ: uehement̾
affligit. subita maris temipestus:
trorem exsuscitat. ĩ ꝓuisꝯ hostis:
male perturbat. in speratus hostis
facule oppͥmit. omma repentina:
grauiora existunt. que repente ac¬
Ladunt: gruniora eccurrũt. capꝰx¬
D bona igitur et ad mala. p̃¬

Expanded text:
ratum inveniat, nullus sit casus quem non meditatomnia fortuita, futuras semper commentare miserias. In secundis meditare quo pacto adversa feras; ne aliquid adversum accidat, semper animo cogita. Sapientis est periculi praevidere jacturam. Omnia meditata leviora accidunt, expectata mala tolerabiliter feruntur. Cedit adversus casus consilio; praeexspectata res non admiratur, cum acciderit. Adas attenuat, praevisio malorum lenit adventum, inopinatum autem malum fortiter ferit. 29. Acerba sunt quae cogitata non fuerunt; gravia existunt, in quibus improvisi incurrimus. Improvisa mala graviter feriunt, repentinum malum cito frangit quod provisum non est vehementer 504 affligit. Subita maris tempestas terrorem exsuscitat. Improvisus hostis male perturbat, inopinatus hostis facile opprimit. Omnia repentina graviora existunt. Quae repente accidunt, graviora occurrunt. Et ad bona igitur, et ad mala pr
Abbreviated transcription (Latin):
riam faciat. quamus afficiat ꝯ tu¬
meliis: tu sile. tu tate. tu dissinu¬
la: tu contempne. tuñ laqͣris. tu
excerre silentiu iniuriã ñ rrudeas.
conuiciũ ñ retorq̃as. ⁊tumeliã nõ¬

Expanded text:
riam faciat, quamvis afficiat contumeliis, tu sile, tu tace, tu dissimula, tu contemne, tu non loquaris, tu exerce silentium. Injuriatus non respondeas, convicium non retorqueas, contumeliam no
Abbreviated transcription (Latin):
poc̃orib dicit. Lauaminimũdi es¬
tote. Lauaturitaq et mundus ẽ
qui et pret̾ita plangit.⁊ flendaite¬
rumnon coͣmittit. Lauatut ⁊ ñẽ
mũdꝰ. qui plangit que gessit si
deserit: et post la crimas ea que fle¬
uerat repecit. Sic deniq et alibi
aminam penitentente atq it̾sĩ
delinquentem sermo diuinꝯ mẽ¬
pat dioens. Quamulis es fc̃a ni
mis:it̾ans inas tuas. Quisꝗs
ergo culpas pret̾itas plorat: hũc¬
necesse ẽ teneat. ut sic admissa de¬
fleat: ne it̾um flenda cõmittat.
Ne mͥ misero ysidoro. qui et pẽa¬
tere retroacra negligo. ⁊ adhuc
penitenda cõmitto

Expanded text:
oribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur, et non est mundus, qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem, atque iterum delinquentem, sermo divinus increpat, dicens: quam vilis facta es nimis iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praetnecesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo
Abbreviated transcription (Latin):
Ansorest non penitens: qui
adhuc non agit quod pemti
nec uitetur deum postere subdli¬
tus: s subrannare suꝑb. Canis re¬
u̾sꝯ ad uomitum et penitens ad
peccatum. Multi enim lacrim̾s
intesinent᷑ esfimdunt.: et peccar¬
e ñ desiuit. & ugclam accipere
lacrias ad penitentian:. ⁊afsectũ
penitentie. non hab̾e.qr in cõstan¬
tia mentio renunc recordatione p᷑¬
cati lacrimas funclunt: nũc uero
retriuiscentiꝯ ea que fleuerant
it̾ando cõmittunt. Qui et p̃t̾ita
uult plang̾e et actionib secula¬
rib incubare: iste mundatõem
non habet. qm̃ adhuc agit.: que pe¬
intendo deslere posit. Qui plãgit

Expanded text:
sor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et affectum poenitentiae non habere constanunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo nob̾ ẽ solidiꝯ inheremꝰ. Tti¬
amalo. secundũ faciendi bonum:
t̾cium consequendi bom opis p̃¬
ciculg de primentes:. malieste mẽ¬
geesumenti panem cuum: oꝑis
boni ẽ actio. In eo uero qd̾ subiũ¬
git tunc erumpet matutinũlumẽ
cuũ oꝑio boni est retributio. Ergo
contentplationẽ dei profice̾. insi
se prio in bonio stirouerit actib.
excerc̾e. Multis medis terret deꝰ sõ.
homines. ut uł sero comu̾tantur.i
atq ex inde magis erubescant qd
tamdui expectati sunt ut redirẽt.
Nam minc minis añc plagis. nẽ
reuelationib quexlam ꝯcucit. ut
qui uoluntate com̃ti despicumt.
cõmoti tetrorib corigantur. Ple¬
riq ex solamentis deuocione ꝯuer¬
tuntur ad deum. nõ nulli uero coac¬
ti plagis conuertuntur: quiex de¬
uocione nẽ conu̾tebant᷑. iuxta ca¬
pitulũ palim dicentis. In cͥamo ⁊¬
et freno maxillas eorum costriges
qui non adpxinant ad te. Pleri

Expanded text:
ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tria malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis prciculos deprimentes , mali est emenge esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Pleri
Abbreviated transcription (Latin):
mendare ne quiuit. De talib einz
ait ꝓpha. ꝑcussisti eos et ñ doluerũt.
ad̾ truisti ees et renuerunt. Iꝯcipere
disciplinam. Nonnulliuri seeula¬
ri seculares elatione mentis tumiẽ¬
tes postinclum comisi ad deũ: reli¬
giea sequuntur obedientia xp̃o
et qui antea celsitudine diuina m¬
mundiali tumebant: postea ip̃am el¬
ationẽ in studio humilitatis cõm¬
utant. Qui dam sunt qui iam secre¬
tim conuersi sunt. quorum conu̾¬
satio. qr ñ precedit ad publicũa pł
estimationem humanã qͣles fue¬
tunt tales adhuc ẽẽputantur.
iamtũ in dĩ eccłis surrererunt. Itẽ
dͥam adhuc humĩno uidicio stare
ceriuintur. Lam tñ in dei ocełis ce¬
ciderunt. Multi apel homines re¬
pbisunt: ⁊ apł deum electi. atq itẽ
multi apd homines electi putãt᷑.
et apd̃ deum reꝓbi existunt. sa lom¬
one docente. Nidi inquit impi¬
os sepultos. qui cũ aduiu̾ent ĩ lo¬
cosco erant: ⁊ lautabant᷑ in ciuit᷑

Expanded text:
mendari nequivit. De talibus enim ait propheta: Percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur i
Abbreviated transcription (Latin):
datur. ubi quippe. iͥ iutra eccłiam ca¬
tholican: qñ. insi ante uentur exitꝰ
diẽ: qr ecce nunctempꝯacceptabłe.
ecce nunc dies salutis. qualib mͥ
comisis qui per humilitatẽ ad par¬
nulorum transeunt imitatõe. de
ininsticia. ułquanti fulgoris radi¬
oiusticia clareat. ñ qui prio totom̃¬
tio nisi comiitatur ad deum. q̃ tenꝰ
ip̃o lumine quo ullustrat᷑. ⁊ suam
feditatẽ agnosat: ⁊ lumẽ qd̾ cecoi

Expanded text:
esiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditat
Abbreviated transcription (Latin):
sequi faciat. delectent᷑ deserendo
ꝑmictat. Sic̃ ignorat homo t̾im
ulucis et tenebrarũ ułutuͣsq rei
quis finis si tͬ ita pleniꝰ uescit ꝗs
aute finem suum lu ce nisticie pre¬
ueniat᷑. uł quis peccatoru tenebris
usq in suum t̾minũ obscuretur: aut
quis post lapsum tenebrarum conu̾¬
sꝯ resurgat a dlucem. cunctah deo pa¬
tens: homini uero latent. Quãnis
iustorum conu̾satio inhac uita ꝓ¬
babilis sit Incertum tñ hominib
eẽ ad quem sint fiuem p̃distinati:
S omnia reseruari futuro exanui
ni. SWira dispositio ẽ suꝑne dist̾¬
butionis ꝑ quam ħ uistus ampliꝰ
ustificatur: impio ampli ꝯ sordita¬

Expanded text:
erioribus delectentur deserendo erioribus delectentur deserendo permittat. 2. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. 3. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati, sed omnia reservari futuro examini 4. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius ampli
Abbreviated transcription (Latin):
ueclum altiꝯ membri officuĩ arri¬
ꝑe temptat. id qd̾ meruit pelat. Cõ¬
turbant eni corporis oroinezi
totumr quinõ suo contemptꝰ offĩ¬
cio subripit alienum. Mali dcã
id̾o̾ ad dampnationẽ accipiunt.
qr illa nõ ad d̾i laudem s ad suam
uanitatem utunt᷑. Nona m̃le utũ¬
t᷑ qͥ ea que a deo illis dõata sunt. in
ergo optime diuina beneficia qͣte¬
mis et deum ũ peniteat declisss et
nob̾ accepisse sit utile. Aufere d̾¬
durare dr̃ d̾s hominẽ. ñ eiꝯ faciẽdo
S qd̾ pro eorumin utilib ñtio
cecitatem eorumabeis ipe ũ aufe¬
tat. Plensq dei donantur ꝑseue¬
tantia uero dominõ dat̾. Et inde ẽ
qd̾ quitam principia hñt conu̾¬
sionis bona: fine uero malo clau¬
duntur. electi uero accipiunt
seu̾antiã doni. Ea ergo cã ẽꝙ ꝗ
proborum ad morte utraq diui¬
no agitur iudicio. ut semꝑ electos
suꝑna et intiora sequifaciat. sẽꝑ¬
q reprobos ut uifima et ext̾iora¬

Expanded text:
ne, dum alterius membri officium arrine, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in mergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Ddurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt verantiam doni. Ea ergo causa est,proborum ad mortem. Utraque divino agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos ut infimis et ext
Abbreviated transcription (Latin):
uũm dicimus: quenitũ a deo acci¬
ꝑe potulamꝯ. Spiritalis gr̾a ñ
omnib distrbuit᷑. s tantũm̾o
electis dõatur. nõ eĩ omniũ ẽ fi¬
des. Quam licet et si plurimi sꝯci¬
piunt: opꝰ tũ fidei non consecũt᷑.
In diuisione don oꝵ diu̾si pcipiñt
diu̾sa dei munera: si tũ ꝯcedunt̾
uni omnia ut sit utilitatis stu¬
dio: ꝙ alt̾ adnuret᷑ in altero. Nã
qd̃ in ezechiele aumalium ale al¬
tera ad alt̾am pcu̾ssiunt. uututes
designantur scõꝵ mutuo sese af¬
fectu ꝓuocãtium. atq alt̾no exẽ¬
plo uiuicẽ sese erudientiũ. Mui̾a
grauun. alio ista: alio uero donãt᷑
illa. uec dat᷑ ita habere uni: ut nõ
um.ut hii quos ꝗdam u̾tutũ ex¬
cellentia antecedunt. dei repenti¬
na preueĩẽtigra qͦsdam compẽ¬
dio scĩtatis preuẽiant. ⁊ dũ sint
conu̾sione postremi subito effi¬
ciuntur uirtutis culmine pͥmi.
Dum quisq aliqd donum accip̃.
ñ appetat ampliꝯ qͣm qd̾ meruit.

Expanded text:
um dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fdes, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non um ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit,
Abbreviated transcription (Latin):
oua preualere itute: nͥ diuine gre
dominꝯ dicit. Pditio tua ihrlui: Ex te
cantum inme auxilumi tuũ. qͣi di¬
c̾et. ut pereas tuo merito. ut silu¬
eris in eo auxilio. Huminis meni¬
ueniat inuenit: S postꝙuen̾it
facit. atq ad indignam mẽtẽ ueĩ¬
eus. facit in eameritu qd̃ remu¬
neret: qui solum inuen̾at qd pun¬
iret. Quid enun ex se ille latro.
meruit qui de faucib crucẽ ascẽ¬
dit. de cruce paradisuz addit. Neꝰ
quidem ille. et frui et̾uo sangu̾ie
uenit cruentꝰ: s diuina gr̾a ue¬

Expanded text:
e virtute, nisi divinae gratiae Dominus dicit: Perditio tua ex te, Israel; tantum in me auxilium tuum ; quasi diceret: Ut pereas, tuo merito? ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meriveniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gra
Abbreviated transcription (Latin):
Nich obẽe cuiusqͣm super simplicita¬
cem aliqua de elementis indigne sẽ¬
siat: duminodo de d̾o uera ꝓnũciet.
Nam q̃muis de ĩcorporeis corporeisq
naturis neq̃at ꝗsq disputare: Bea¬
tum pñ illum facit uita retraeta c̃ fide.

Expanded text:
plicitaplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fide.
Abbreviated transcription (Latin):
dici. Om̃is sapiẽtiaͥsciẽtia ⁊ opina¬
tione ꝯsistit. Melior ẽ autẽ ex scien¬
tia ueiens: q̃m eẜ opinatẽe sẽtẽtia.
Nam illa u̾a ẽ: ista dubia. Ad ma¬
ioris culpe cumulum ꝑtinz. scire ꝙ̃ ꝙp̃
q. sequi debeat: ⁊ sequi nolle qd̾ sciat.
Unde et dñs. ẜiuis inquit sciens uol¬
untatem dñi siu et ñ faciens: digne
plagis uapulabit multis. Et iacobꝰ.
Sienti inquit bomuim et ñ faciẽti:
peccatũ ẽ illi. Simplicitatẽ cũ ign̾uia
uccari stulticiam: Simplicitatẽ uero
cum prudẽcia uocari sapiẽtiam. Utile
ẽ multa scire. et recte uin̾e. qd̾ si utr̃q
ñ ualemo: Auelius ẽ ut beñ iunẽdi
studium q̃minulta sciẽndi seq̃m̾.⁊
Non pectin̾e ad beatitudinẽ cõseq̃n¬
dam sciẽtiam rerũ. necesse beatum ⁊¬
multa scire: s ẽẽ mͣgnũ beate uin̾e.
am cum ignorantia dei. iñ obee sciẽ¬
cib deum ignorantia mũdi. pfr̃e at̃

Expanded text:
dici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinadici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. am cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem
Abbreviated transcription (Latin):
tio diuinitatis ẽ.
Cogͥrio diuinita¬
tis iurto bom oꝑis e̾. Nirtꝰ bone
secundum seculum sapiẽs ẽ: ẜ
ultus in quit fc̃us ẽ oĩs homo: ab
scientia. Primũ ẽ scientie studi¬
ui q̃rere deũ. deinde honestatẽ
inte: cum iuncrentie oꝑe. Nullꝰ soͣ.
sapientiam deiplene recip̃: nͥ quii
se ab omni abstrahere actionuz
cura contendit. Unde et sqͥtũ ẽ.¬
sapientiamscribe intp̃r ocui. et quim
mnoratur actu: ip̃e recipier eam. Nõ
parue inilligentie arcem ꝑuerte.qui
scit secreca dei se penetrare nõ pose.
dum quedam nescire ꝯuẽit. nullꝰ
aũt indulpa m̃iorẽ: qͣm ille qui deũ
nescit. Inuestigationemi̾ti młtoꝵ
est q̃rere. s paucorum ẽ inuenire. Ea
autem que supra honunis intfłigẽ¬
tiam sunt: scrutanta ñ sunt. Quic¬
ꝙ supra hominis utłłecumẽ: q̃rẽ¬
diuiũ ẽ. Consilio aũt. diuino seru¬
uine placu̾it uoluntati. Non eĩ po¬
rit ẽẽ ĩiustũ: qd̾ iusto complacet iu¬

Expanded text:
. Cognitio divinitatis virtus boni operis est. Virtus boni secundum saeculum sapiens est, seultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum eSapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse.dum quaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quae est. Consilio autem divino reservvinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet ju