comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uis diffunt exceptio rei udi¬
cate obstat quotiẽs inter eas¬
dem ꝑsonas eadem questio re¬
uocatur. uł auo gnẽ iuditir
iõ sihrelitate petitasigłas res pe¬
tat ł singuł rebopẽt᷑itis yrditat¬
em petat. exceptoe sb̾ mouebr̃.
Idem erit ꝓbandum ⁊ siquis
debitum petierit adebitore
ãt᷑.namꝙ obstabit hic exce
to. ⁊corpora ⁊ actões ões qͤ
ih̾rditate sunt uidentur
iate hrditatem petã
cum nic possideres. demd si
cepis auquid possidẽ hrdita¬
tem ate petam. annoceat exce¬
ptio istaciputem siue fuĩt iu
siui adu̾sarius quia mẽ possi¬

Expanded text:
us definit, exceptio rei iudicatae obstat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas res petat vel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summovebitur. Idem erit probandum et si quis debitum petierit a debitoreat: nam et hic obstabit excet corpora et actiones omnes, quae in hereditate sunt, uidentur te hereditatem petam, cum nihil possideres, deinde, ubi coeperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, siue fuit iusive adversarius, quia nihil possi
Abbreviated transcription (Latin):
itadiffinitur cum demũ d̾ ea
dem ren̾agere quiꝓrsus rẽ ip̃¬
sam ñ ꝑsequitur. cet̾um quis
cum actoe̾ mutata expitur dũ¬
mõ de eadem re expiatur. ⁊ sicli¬
ulso gnẽ actõnis qm institunt
indetur de eare age̾.¬

Expanded text:
de ea re" non agere, qui prorsus rem ipsam non persequitur: ceterum cum quis actionem mutat et experitur, dummodo de eadem re experiatur, etsi diverso genere actionis quam instituit, videtur "de ea re" age
Abbreviated transcription (Latin):
anduta ⁊ ꝯstitutoẽs coliegiũ
cel ebr̃at ẜuos quoꝙ ucet in
collegio temuorum recipino¬
lũtib dominisait cantores ho¬
rum corporum sciantne inui¬
to aut ignorante domino ĩco¬
llegio temuorum repierint.⁊
infuturarũ pena tec̃antur. ⁊ in
singulos homines .c. auẽorũ.¬

Expanded text:
andata et constitutiones collegium celebrat.Seruos quoque licet in collegio tenuiorum recipi uolentibus dominis, ut curatores horum corporum sciant, ne inuito aut ignorante domino in collegium tenuiorum reciperent, et in futurum poena teneantur in singulos homines aureoru
Abbreviated transcription (Latin):
mouĩnt .l. auitos inpublico
dari uibentur. ⁊ eius actoe pͥetit¬
caueturut siẜuus ẜuaue nisci¬
ente dominodolom. fecerit ei
caꝑitale cẽt insi dominꝰ dñaue
qui finalium qõnuim obscur¬
andanim causa fatiẽ locorum
cõntunt ut crarbore arbustur
aut ersuua nouaie aliqd cui¬
m̃or i fatiũt pena ploctendi st̃¬

Expanded text:
inta aureos in publico dari iubet: et eius actionem petitcauetur, ut, si seruus seruaue insciente domino dolo malo fecerit, ei capital esse, nisi dominus dominaue qui finalium quaestionum obscurandarum causa faciem locorum conuertunt, ut ex arbore arbustum aut ex silua nouale aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Imor annis xx cum ẜuum
manumitt̾e ulł nec iusta cãm
ad cõcilium manumittẽcli ha¬
rẽt. tibi eumut manumittees
missi causa lex eliasñtia locũ
hab ¶mues iure militari te¬
stõ fcõ urertates dechiͣt in frau¬
demc̃clitorum ⁊ ñ souiñdo mo

Expanded text:
Minor annis uiginti cum seruum manumittere uellet nec iustam causam ad consilium manumittendi haberet, tibi eum ut manumitteres commissi causa, lex Aelia Sentia locum habet.Si miles iure militari testamento facto libertates dederit in fraudem creditorum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tatem puenĩt erconstitutoẽ
diuimarci. an possit ut ingͣtu
accusare nide annis. c⁊ dici põt
cumnõ sit manumissor hoc nr
eum ũ harere ¶ Si fiuius meus
cxuouintate meamanumiss.¬
it anut ingͣtum eum accusa¬
di ius habeam dubitan põt id¬
cnto quia non manunini set
ꝓeobñdus sum hac sixo ma¬
minusissemsz castrensem ẜu¬
ñ si filius mens manunnttat
it qͣm dm ꝑseuerat patronis.
Quotiens autem patroniluẽ¬
tum uelint accusare utrum oĩ¬
um consñsus necc̃ius sit anuoͬ
iunus possit iud̾amus. ⁊ ẽ ue¬
rius si saltem inimum hoc com¬
misẜit eumut ingͣtum accusa¬
ris om̃ium consñsum necͣciũ
si sint eiusdem geluis ¶ Si pater
ubertumum ex fiiis assigrt¬

Expanded text:
tatem peruenerit ex constitutione diui Marci, an possit ut ingratum accusare, uideamus. et dici potest, cum non sit manumissor, hoc ius eum non habere.Si filius meus ex uoluntate mea manumiserit, an ut ingratum eum accusandi ius habeam, dubitari poterit idcirco, quia non manumisi: sed pro eo habendus sum, ac si manumississem.Sed si castrensem seruum filius meus manumittat, it, quamdiu perseuerat patronus. Quotiens autem patronium uolunt accusare, utrum omnium consensus necessarius sit an uero et unus possit, uideamus. et est uerius, si saltem in unum hoc commiserit, eum ut ingratum accusari, sed omnium consensum necessarium, si sint eiusdem gradus. Si pater libertum uni ex filiis adsig
Abbreviated transcription (Latin):
ignoridatus ẜuus añt qm de¬
bitinomime fiet satis si ne con
tuarius pupilus maniuissa¬
onisimiuter ꝯsñtiat.
quem tesfator legauerat man¬
umnittendo nicħ ag̃. quiasceẽ
re łignorante eius nuuam pl¬
acuit admitti rõnem.
uire debitoris ẽ. ⁊ uistamt ubẽ¬
tatem abeo consequipõt siler
elia sũtia ñ impecliat ub̾t̃ater
idest fifoluñdo sit nec obid
celitores ird̾antur frandari.¬
SSub coclitoe ẜurus legatus pẽ¬

Expanded text:
ignori datus seruus, antequam debiti nomine fiat satis, sine constuarius pupillus manumissioni similiter consentiat.quem testator legauerat, manumittendo nihil agit, quia scientiae uel ignorantiae eius nullam placuit admitti rationemiure debitoris est et iustam libertatem ab eo consequi potest, si lex Aelia Sentia non impediat libertatem, id est si soluendo sit nec ob id creditores uideantur fraudari.Sub condicione seruus legatus pe
Abbreviated transcription (Latin):
imortis tp̃r solm̾dosit
brditas sitñcum aditur desi¬
erit ẽẽ soumñdo.ubertas atestõre
infraudem creditorum relic¬
ta ñ competit. nam sicut auc¬
ta hr̃ditas ꝓclest libertatib i
tanocet duminuta ¶Siis
tin ubertas relicta ẽ iussus sit
hrdi dare tantum q̃inti ẽ ⁊ li¬
ber eẽ. indeamus an adhuc fr¬
aus sit creclitorum. quiaħrs
mortis causa accep̾turus. an
uõ si auus ꝓeo uł ip̃e ñ depece¬
uuo det milla sit fraus. s ai ex¬
ħ̾rs locupler non ꝓficit aduo¬
tatem. nec qui dat pecumam

Expanded text:
mortis tempore soluendo sit hereditas, si tamen ‹cum› aditur desierit esse soluendo, libertas a testatore in fraudem creditorum relicta non competet: nam sicut aucta hereditas prodest libertatibus, ita nocet deminuta.Si is, cui libertas relicta est, iussus sit heredi dare tantum, quanti est, et liber esse, uideamus, an adhuc fraus sit creditorum, quia heres mortis causa accepturus est, an uero, si alius pro eo uel ipse non de peculio det, nulla sit fraus. sed si heres locuples non proficit ad libertatem, nec qui dat pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
icumfidi cõmissa ub̾t¬
as debatur minor xx annis
ẜuum uñdat ut manumut¬
atur ł quia hac lege emerat:
ñ impeclietur auen atõ
ꝑtem qͣm in comuni ẜuoh̾t
minor xx annis manumit¬
tendi causa tradat nicħ agt̾.
si sicum ip̃e causã ꝓbare po¬
ss tradidetit nuilla fraus intił¬
ũnido ñ erat manumissã ita
reuocari inẜ uitute debe sinõ
diu inupertate fiuiss. Idest ñ
minus decẽmo plane ea q̃ u
fraudem fiscimfimus euis co¬
uata suꝑt reuocadt. ¶nt
colitoe aucui pecunia debat᷑
qĩ statu uber erit adebitorem¬
ulo manumisẜit q̃mius uol¬
untatem acõmodanit tñ u¬

Expanded text:
cum fideicommissa libertas debeatur, minor uiginti annis seruum uendat, ut manumittatur, uel quia hac lege emerat, non impedietur alienatio.Si partem, quam in communi seruo habet minor uiginti annis, manumittendi causa tradat, nihil aget: sed si, cum ipse causam probare posset, tradiderit, nulla fraus intuendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in libertate fuisset, id est non minus decennio: plane ea, quae in fraudem fisci in sinus eius collata sunt, reuocanda.Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore mulo manumiserit, quamuis uoluntatem accommodauerit, ta
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃. Infraudem ciuitatũ
manumissi adubertate non
uenuint. ut senatus censuit.
ss nec infraudẽ fiscidatas ubẽ¬
tates ꝓcedẽ principalib ꝯsti¬
tutonib cauetur ss diuifrẽs
rescͥps unt ñutiq sidebitor
fisci manumisẜit ubertates
ne mancipia pͦ manumissi¬
oẽm questiomi subducantur
manumitti certum q cliem
statuit intra quenmanm̃t¬
t̾e ñ uccat ip̃a igitur que di
os manumitt̾e uł alienare ꝓ¬
fuit uł in agro ułinꝓiuntia
possit mammitt̾e ulauen¬
are. ꝙ quidem ꝑ q̃m dum
ẽ s ita lex scͥpta ẽss ⁊ sipost¬

Expanded text:
. In fraudem ciuitatium manumissi ad libertatem non ueniunt, ut senatus censuit. Sed nec in fraudem fisci datas libertates procedere principalibus constitutionibus cauetur. sed diui fratres rescripserunt, non utique, si debfisci manumiserit, libertates ne mancipia per manumissionem quaestioni subducantur, manumitti certumque diem praestituit, intra quem manumittere non liceat.Ipsa igitur quae dios manumittere uel alienare pfuit uel in agro uel in prouincia, possit manumittere uel alienare: quod quidem perquam durum est, sed ita lex scripta es
Abbreviated transcription (Latin):
põt qui adomino ñ ẽ defensus
incapitali crimine. posteaq
absolutus ẽ ¶quieera. hac lege
uenerint ne manumittant᷑
Equitest. am̾eto prombiti sũt
manĩtti& iussu presidis pro

Expanded text:
est, qui a domino non est defensus in capitali crimine posteaque absolutus est.Qui hac lege uenierint, ne manumittantur, uel qui testamento prohibiti sint manumitti
Abbreviated transcription (Latin):
noluiis extus cecilius ait recte
angustissimum tp̃s legem p̃¬
stitisse auenandis manumit¬
tuĩt adulteni ut intra sexag¬
manumitte Sane in bune
casum subueniẽdũ ẽ ut des¬
tinati ẜi quasi conscu uel
ex his ẜ uis quos inmistium
filie declĩt n manumitt̾e n
aueñare pot̾unt.

Expanded text:
oluerit.Sextus Caecilius recte ait angustissimum tempus legem praestitisse alienandis manumittuit adulterii, ut intra sexagmanumittere. sane in hunc casum subueniendum est, ut destinati serui quasi conscii uel ex his seruis, quos in ministerium filiae dederint, neque manumittere neque alienare poterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tor deiecent. ciimutrolib eoru
idest siuecũdnõ siue cũ ꝓcurat¬
ore agiposse sabmus ait. ⁊ alti
nomine ait̾um ex̃iimi. Sic tam̃
si abaltero eorum litis extimatõ
iussualicuiꝰ deiecit. p̾magisꝙsi¬

Expanded text:
tor dei‹e›cerit, cum utrolibet eorum, id est siue domino siue procuratore, agi posse Sabinus ait et alterius nomine alteri eximi, sic tamen, si ab altero eorum litis aestimatio iussu alicuius deiecit, non magis q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ melius clicetur ñadangul¬
um refendum ł iocum̃ inquo
ruit cum deicẽtur ¶Annꝰ hoc
nama earum frctus ꝯputã¬
di sunt exquo quisui deiext
ẽ ¶ Non solumante fructtu
umrõ in hoc int̾clicto hẽtur
um ceterarum ciutilitatũ hẽn¬
da ẽ Nam ⁊ uiuanus refert
in hoc int̃clicto omĩa q̾ccph
abitus uł ad secuturns erat
is qui deiectus ẽ sundiectus
tem aiuidice exstimari d̾beẽ.

Expanded text:
 melius dicetur non ad angulum referendum uel locum, in quoruit, cum deicitur.Annus in hoc nam et e‹a›rum fructus computandi sunt, ex quo quis ui deiectus est.Non solum autem fructuum ratio in hoc interdicto habetur, uerum ceterarum etiam utilitatium habenda est: nam et Uiuianus refert in hoc interdicto omnia, quaecumque habiturus uel adsecuturus erat is qui deiectus est, si ui deiectus tem a iudice aestimari debere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ simhrines ue nerant sim
stes aut lapides sument uis
erit armata ¶Qui armatiu¬
ariis deiecerut arimsuis fcã
ẽẽ indetur. sufficit enum fror
armorum ut ind̾ãtur armisꝰ
deiecisse ¶Siquis aũt uisis
armatis qui alibi tendebant
metu hoc detitus ꝓfugerit ñ
indetur indeĩectiu. qr ñ hoc a¬
mino fuunt qui armatierãt
s auo tendebant sp̃inde ⁊ si
cum amatos audiss ueniẽ
rum siue faisum audiss di¬
cẽchum ẽ ñ eẽ eum armis deie¬
ctuminisi po abhis fuĩt occu¬
pata Si auteni cum dominꝰ
ne deitiatur. s ⁊ nideiectus e¬

Expanded text:
 inermes uenerant eo stes aut lapides sumerent, uis erit armata.Qui armatid deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror armorum, ut uideantur armis deiecisse.Si quis autem uisis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerit, non uidetur deiectus, quia non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant.Proinde et si, cum armatos audisset uenirerum siue falsum audisset, dicendum est non esse eum armis deiectum, nisi possessio ab his fuerit occupata.Si autem, cum dominus ne deiciatur, sed et si deiectus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatis controu̾na aut cõu̾e¬
nit inter utigatores uter por
sit uter petitor sit  nõ conue¬
datsr uter possideat quia al¬
teruter semagis poisidẽ affir¬
causa redclitur nenis fiat ei
hoc ut retinẽ nop̾ uceat ꝙ pos¬
sidemus Mestituite ponis ord¬
o aut int̾clic̾to expeditur. aut
tio. aut intclic̾tũ. exceptõ datꝰ
ex muitis causis ei qui possid.¬
Ppetuõ aũt hoc int̃clicto inst̃
hec. ꝙ nec ui nec clamnec p̃eaĩo
abalio possideas¶nterdictum

Expanded text:
proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuedatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfircausa redditur, ne uis fiat ei hoc, ut retinere nobis liceat quod possidemus. restitutae possessionis ordo aut interdicto expeditur aut ptio aut interdictum. exceptio datur ex multis causis ei qui possidet.Perpetuo autem hoc interdicto insunt haec: 'quod nec ui nec clam nec precario ab illo possides'.Interdic
Abbreviated transcription (Latin):
arbores tͣnscluxit quid piris
sit. ⁊ ait põꝑ posse ei denũtia¬
re ut uites pcidẽt. idq labo sc̃¬
bit aũtuti eum debere int̾cli
inus easuites uł p̃cidas uł tnͣsd¬
int̾clictum utipossidetis sit u¬
apud cassium relatum ut̾ꝙ
ẽẽ mutile. quia alter solum poᷤᷤ¬
sidet. alter cum eclibꝰ suꝑfiti¬
em ¶Laboquo scrbit ex
eclib meis medes tuas piec¬
tum hape. int̾clie ismecum
sieuin iocũ possidamus qui ꝓ¬
moraretursseꝑ enim suꝑfitiẽ
solo çedere ¶plane sicenaculy
expublico aditum hat ait la¬
bo inderiñ arẜ edes possideriꝰͣ
gͥcim possideret. s abeo

Expanded text:
arbores transduxit, quid iuris sit. et ait Pomponius posse te ei denuntiare et uites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicinus eas uites uel praecidas uel tinterdictum uti possidetis sit uapud Cassium relatum utrique esse inutile, quia alter solum possidet, alter cum aedibus superficiem.Labeo quoque scribit: ex aedibus meis in aedes tuas proiectum habeo: interdicis mecum, si eum locum possideamus, qui promo‹re›tur: semper enim superficiem solo cedere. plane si cenaculum ex public‹o› aditum habeat, ait Labeo uideri non ab eo aedes possideri, qui κρύπτας possideret, sed ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
deme i siquis armis
deiectus ẽ. quia ex facinorib d̾
uenit actio datur. sufficit er̃
ñ inlucro u̾sarieum ẜrdẽ. nõ
ci dampnũ subire ¶ Pactio
que adusus ħrdem ⁊ ceteos su

Expanded text:
et si quis armis deiectus est, quia ex facinoribus deredem peruenit, actio datur: sufficit enim non in lucro uersari eum heredem, non etiam damnum subire.Haec actio, quae aduersus heredem ceterosqu
Abbreviated transcription (Latin):
tis unui qĩtum ẽ ꝑ̃lacebat co¬
ionum int̾clicto uuditori tirĩ.
quiamc int̾eet᷑ ĩp̃m an alium
exnoluntate eius missũ intre
tori. quia nemoco animo eẽt

Expanded text:
tis unde ui quaesitum est. placebat colonum interdicto uenditori teneri, quia nihil interesset, ipsum an alium ex uoluntate eius missum intrartori, quia nemo eo animo esset,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃clicto u̾nui q̃ isqui ĩ posidet
restitueẽ cogitur ¶Intclictu
hoc quia actrocitatem facinoriᷤ
in se hab qĩtum ẽ an lib̾toin
patronum uł liueris adu̾sus
parentes competat. ⁊uius est
nec ub̾toin patronũ nec inpa¬
rentes liberis dandum ẽẽ. me¬
lius erit infactum actoẽmhis

Expanded text:
sidet, restituere cogetur.Interdictum hoc quia atrocitatem facinoris in se habet, quaesitum est, an liberto in patronum uel liberis aduersus parentes competit. et uerius est nec liberto in patronum nec in parentes liberis dandum esse meliusque erit in factum actionem his
Abbreviated transcription (Latin):
ontur quidoloa. fecit quo
quis armis deicẽtur q̃ postan
utifrui fructi fundi ũti frui
au̾ꝓhibuisse is uidetĩ quid
iecit utentẽ ⁊ fruentẽ aut ñ
adm̃isit eiuncu ex fuido ex¬

Expanded text:
onitur, qui dolo malo fecit, quo quis armis deiceretur: et post anuti frui usu fructu fundi'.Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo ex
Abbreviated transcription (Latin):
Us relatum¶siquis me uid̃ie¬
cent meos autemñ descerit ñ
posse me hor int̾licto expiri.
quia ꝑ eos retineo poem qui
deiecti ñ sunt ¶demiulianus
refert siẜuos quos d̾ã in depu¬
ut auos retinuit ⁊uĩrit aut
qͥ eis imp̃auit. ui te deiectum ĩ¬
tesligi desisse enim possidere
cumrui aualio possid̾antur.
ẽ Ideminom nib diciait.
¶Si forte nemo depulsus sit ul
cet s possideri ab eo cepiss ꝗĩ
gressus in poẽm ẽẽt. Quid clic¬
turi cẽinus tc̃tat Sialiquo

Expanded text:
um est, si quis me ui dei‹e›cerit, meos non deiecerit, non posse me hoc interdicto experiri, quia per eos retineo possessionem, qui deiecti non sunt.Idem Uiuianus refert: seruos quosdam ui depulit, alios retinuit et uinxit aut etiam eis imperauit: ui te deiectum intellegi: desisse enim possidere, cum serui ab alio possideantur.est, idem in omnibus dici ait, si forte nemo depulsus esset, sed possideri ab eo coepissent, qui ingressus in possessionem esset.Quid dicturi essemus, tractat, si aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
usumt łcustodiam hũit. ułsi
sunt. cumenim clicat p̾tor h¬
abu̾it omĩa ħ hñdi u̾bo cõti¬
nentur Rectissime aũt p̃¬
tor adclidit tunc ibi huit gt̃
sic accipimus cum deicẽturscĩ
ideo siquid postea desiit illic
uł peccora demortua sint post
extimatoẽm eorum ꝑ int̃clic¬
tum restituẽ deb̾at ssicuti fur
hominis q mortuo eo teñetur.
huic conseq̾s ẽẽ ait ut uilleqͦ
⁊ eclium ince̾dio ꝯsumptarũ
p̾tium restituẽ cogatur u̾bi
enim quisinquid deiecit ꝑ eỹ
stetisse uidẽtur quominꝰ resti¬
tuẽt iociico constare ait eum
qui in deiecit qui uedolom

Expanded text:
uel custodiam habuit, uel si sunt: cum enim dicat praetor 'habuit', omnia haec habendi uerbo continentur.Rectissime autem praetor addidit 'tunc ibi habuit'. 'tunc' sic accipimus 'cum deiceretur': et ideo et si quid postea desiit illic uel pecora demortua sint post aestimationem eorum per interdictum restituere debeat, sicuti fur hominis etiam mortuo eo tenetur. huic consequens esse ait, ut uillae quoque et aedium incendio consumptarum pretium restituere cogatur: ubi enim quis, inquit, deiecit, per eum stetisse uidetur, quo minus restitueret.Idcirco constare ait eum, qui ui deiecit quique
Abbreviated transcription (Latin):
nuit iabo ait nuipossidẽ ¶d̾
lab̾o ait eũ ꝗmetutur be p̾tritus
fugit. iuderiin deiectum.ui
inpass pomp̾ ait uim sine cõ¬
locum ñ habe ego etiam eu
ame iupossidebat siabalio d̾¬
itiatur habet int̾cuctum ¶¬
au̾t uideiectus ẽ quicꝗd dãp
in suẜit obhoc ꝙ deiectus ẽ
recuꝑare debo. pristina enim
causa restiti ei deb. qm hit̾re
erat sinon fuiss deiectus ¶E
fundus aquo mexpulsus sũ
inrestitutus eẽt cete udres q̃¬

Expanded text:
nuerit, Labeo ait non ui possidere.Idem Labeo ait eum, qui metu turbae perterritus fugerit, ‹ui› uideri deiectum. sed Pomponius ait uim sine corlocum non habere, e‹r›go etiam eum, a me ui possidebat, si ab alio deiciatur, habet interdictum.Qui ui deiectus est, quidquid damni senserit ob hoc quod deiectus est, reciperare debet: pristina enim causa restitui debet, quam habiturus erat, si non fuisset deiectus.Si fundus, a quo ui expulsus sim, mihi restitutus esset, ceterae
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos qui de pone deitiuntur.
¶Adsolamau̾t attrocẽiuimꝑ
tin hoc int̾clictum ołd eos ⁊¬
tm̃ qui de solo deitiñt utputa d
fundo siue eclifitõadalium aut
tẽ ĩptinet isiquis d̾ area deiec¬
tus sit sine dubio int̾clicto locꝰ¬
na insulafuerit qua quis deiec
res mobiles ñꝑtine̾ Pilam¬

Expanded text:
ad eos, qui de possessione deiciuntur. ad solam autem atrocem uim pertinet hoc interdictum, et ad eos tantum, qui de solo deiciuntur, ut puta de fundo siue aedificio: ad alium autem non pertinet.Et si quis de area d‹e›iectus sit, sine dubio interdicto loca insula fuerit, qua quis deiectres mobiles non p
Abbreviated transcription (Latin):
quis duaui indeiectus ẽ huic
int̾dicto locusñ ẽ argum̃to eiꝰ
qui denehiculo det̾ctus ẽ. q̾ ne¬
mo clixit int̾clicto hoc utipose.¬
Plane siquis deligneis eclib
deiectus fui̾t nemoꝰ ambigit ĩ¬
tͣclicto locum fore. quia. qle ꝗd
siue nãliter possid̾at. nam ma
turał po uł ꝓsuo ad hoc int̾lic¬
uxori dõauit ⁊ea deiecta sit po¬
tiͣt int̾clicto ũti ntũ sicolonus.¬
refertur ad ꝑsoãmeius q ui de
famiua deiecit. nec eñiego ni¬
dor deietisse si familia mea de

Expanded text:
quis de naue ui deiectus est, hoc interdicto locus non est, argumento eius, qui de uehiculo detractus est, quem nemo dixit interdicto hoc uti posse.Plane si quis de ligneis aedibus deiectus fuerit, nemo ambigit interdicto locum fore, quia qualequasiue naturaliter possideat: nam et naturalis possessio ad hoc interdicuxori donauit eaque deiecta sit, poterit interdicto uti: non tamen si colonus.refertur ad personam eius qui defamilia deiecit nec enim ego uideor deiecisse, si familia mea de
Abbreviated transcription (Latin):
tauis ccͣtus fuĩt in quo uẜe deberi
pot̾unt etiam ñdeclucte ¶Si cõ¬
dictõnalis fuĩt obligõ. cum sua
cõclictoe. sundiem. cum insua die
restauranda sitñ eaerat cui̾dieᷤᷤ
finitur. põt clici restitutoẽm int̃
id tempꝰ posse postulari ꝙ tempꝰ
superat obligõni. ñutiq intra
annum ¶ Hec actõ post annũ
deco ꝙ adeum ꝑuenit adu̾sus¬
uscompetit actõ inid ꝙad eỹ

Expanded text:
beri potuerunt etiam non deductae. Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse postulari, quod tempus supererat obligationi, non utique intra annum. Haec actio post annum de eo, quod ad eum peruenit, aduis, competit actio in id quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
q uinusa uoa sua alienauit inte¬
ignorauunt hanc mtem ꝑatris
sui fuisse hac actoe̾ tene̾tur ¶E
uir uyori cum cclitores suos fra¬
udare ulłet soluto mat̾monio
p̃sũtem dotem recelidiss ꝙͣ stat¬
uto temꝰp̃ore reddẽ debuit. hac a¬

Expanded text:
uit, inteignorauerunt hanc mentem patris sui fuisse, hac actione tenentur. Si uir uxori, cum creditores suos fraudare uellet, soluto matrimonio praesentem dotem reddidisset, quam statuto tempore reddere debuit, hac a
Abbreviated transcription (Latin):
ui autem cum possit
nõ adeos ꝗ id agunt nelocu¬
plectenturunde siquis ideo ꝯ¬
dictom ñ paret ne comittatur¬
stipulatio mea cõclictõe ẽ ne
fatiat hiic eclicto locum ꝓiñ
⁊ qui repudiauit hrditatem

Expanded text:
 autem, cum possit non ad eos, qui id agunt, ne locupletentur. Unde si quis ideo condicioni non paret, ne committaturstipulatio, in ea condicione est, ne faciat huic edicto locum. Proinde et qui re
Abbreviated transcription (Latin):
asure ñ prentur. su nstipula¬
tum declucte no fuint aut si
talis cc̃tus fui̾t in quo uẜe de¬
beri potiuint q̃ ñ declucte.
Si coclictionalis fui̾t obligõ¬

Expanded text:
usurae non praestentur, si in stipulatum deductae non fuerunt, aut si talis contractus fuit, in quo usurae deberi potuerunt etiam non deductae. Si condicionalis fuit oblig
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ admsieum infraud̾emaniñsiss.
Apud labonem scͥptum ẽ eum q
suum recepit nullam uideri
fraudẽ facẽ ħ ẽ eu qui quodsibi
debetur sibi ceꝑat eum emi
quemp̃ses iniutum soluẽ co¬
gat impune ñ soluẽ iniquũ
cẽt totumem̃ hoc eclictum ad
cctus ꝑtinere. in quib sep̃tor
ñ ĩtpõit ũputapigͦraunditoes¬

Expanded text:
 si eum in fraudem manumississet. Apud Labeonem scriptum est eum, qui suum recipiat, nullam uideri fraudem facere, hoc est eum, qui quod sibi debetur receperat: eum enim, quem praeses inuitum soluere cogat, impune non soluere iniquum esse: totum enim hoc edictum ad contractus pertinere, in quibus se praetor non interponit, ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
cͥ reuocari ex his que testõr alieã¬
uit ¶Si inpubes patri hrs ex¬
titit ⁊ etũs mortui boã ueneant.
seꝑatoe iñpetta utrius q frauꝰ
tutoris ¶Item curatoris pupili.
¶sicum incliem mͥ debetur frauda¬

Expanded text:
 reuocari ex his, quae testator alienauit. Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata utriusque fraus tutoris, item curatoris. Si, cum in diem deberetur, frauda
Abbreviated transcription (Latin):
ansciente eo cui dõatum ẽ ge¬
stum sit s uoc tantum anfrau
uiria affici qui nignorauit. cũ
lucrum ei ex torquetur nõ dãp¬
nũ ĩfugatureñeos tñ qui igno¬
rantes ab eo qui soluñdo ñ fu¬
it lib̾alitatẽ accepunt nactenꝰ
actio enit danda quatemis locu¬
plectiores fc̃isunt. ultra ñ

Expanded text:
an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an frauuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hactenus actio erit danda, quatenus locupletiores facti sunt, ultra non.
Abbreviated transcription (Latin):
nemo enimuidetur fraudare
eos quiscint ⁊ consutiunt.
Siquid cum pupͥillo gestũsit
infraudem celitorumꝰ lareo a¬
it omĩno renocandum Sifra¬
udati sunt cclitores. qui apu¬
pilli ignorãtia que petatem¬

Expanded text:
nemo enim uidetur fraudare eos, qui sciunt et consentiunt. Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo reuocandum, si fraudati sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per ae
Abbreviated transcription (Latin):
est acclitorib neemẽt aninfa¬
ctum actõe teneatur si comꝑau¬
erit. ⁊ magis est ut teniͣ debat. ñ
enuncaret fraude. qui testato
conuñt ꝑseuerat. alias autem
qui scit aliquem c̾clitores hrẽ
sicumeo cchat simplicit sine
si forte tutor pupilli scit ip̾e pͦu¬
pillus ignorauit. iuud̾amꝰ an ac¬
ceat idem ẽ ncuratoẽ furiosi
ciadolescẽtis ciputẽ actemis is

Expanded text:
est a creditoribus, ne emeret, an in factum actione teneatur, si compaet magis est, ut teneri debeat: non enim caret fraude, qui conuentus testato perseuerat. Alias autem qui scit aliquem creditores habere, si cum eo contrahat simpliciter sine si forte tutor pupilli scit, ipse pupillus ignoravit? videamus, an acnoceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hacte
Abbreviated transcription (Latin):
ulatoris ũcẽte inꝑtẽ cius ꝯ¬
mittatur stipło. hoc enim fa
missoris totam rem possid̾at
insoudum eum dĩpnã clũ
uił scribit inq̃nitum autẽ

Expanded text:
ulatoris uincente in partem eius committatur stipulatio: hoc enim fac heredibus promissoris totam rem possideat, in solidum eum damnandum Iulianus scribit: in quantum autem
Abbreviated transcription (Latin):
receclitum fui̾t tcẽtur Nam
isi fidei̾sore ñ añ libatu esse
tum reo. ñ tñ reus antiquiore
eptuma hu omnes debent n¬
ouare. possunt enim ⁊ sic ac¬
cepto facere negis quidẽ acc¬
epto fieripot. s nonatoẽ fcã
pot̾unt uberar pacceptilatõ¬
na Noc remeclio uti solemus. ꝯ̃¬
honoraru successores ¶Er¬

Expanded text:
m fuerit, tenetur: nam et si fideiussorem non ante liberatum esse tum reo, non tamen reus antiquiore eptum: sed hi omnes debent nouare possunt enim et sic accepto facere. ne his quidem accepto fieri potest, sed nouatione facta poterunt liberari per acceptilationa hoc remedio uti solemus: honorarii successores.E
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatonum istarum p̃ tor¬
iarum quedam sunt qͥsatisd¬
ñ eẽ repmissioẽs s satis datoẽs.¬
tiatoẽ alias satisdatoẽm alias
repinissioẽ: ht ex qua operis m¬
pis noui nũtiatoe satis dare
oporteat. ⁊ quemadm̃ satis¬

Expanded text:
Stipulationum istarum praetoriarum quaedam sunt, quae satisdnon esse repromissiones, sed satisdationes.tiatione alias satisdationem, alias repromissionem habet. ex qua operis noui nuntiatione satisdari oporteat. quemadmodum satis
Abbreviated transcription (Latin):
uider calumpniose satispe¬
tẽ que auus añcecdit. ¶ Qum
subccͣiis cõditõnib titio et
meuio legatiusit utriꝙ
cauetur. quia utq eruolũ¬
tate defunctisperat legatu
acciderit p̃toris erit int̾p̾ta¬
tio. cuis enim ñs exstim̾adaẽ.
sens qui ante intriennũ cau¬
eriꝰ uisẜat postea inrogum tẽ¬
pus caueri p̾cepit qr aprim¬
astipłoẽ ꝓrsus discecli uolue¬
rãt erceptoem prime stipło¬
ins obligatis pepisse uidetur

Expanded text:
niose satis petere, quem alius antecedit.Cum sub contrariis condicionibus Titio et Maeuio legatum sit, utrique cauetur, quia uterque ex uoluntate defuncti sperat legatum.acciderit, praetoris erit interpretatio: eius enim mens aestimanda est. ses, qui ante in triennium caueri iusserat, postea in longum tempus caueri praecepit: quia a prima stipulatione prorsus discedi uoluerat, exceptionem primae stipulationi obligatis peperisse uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
mine eauent repmittũt. q
aueno satis dmͣt ¶Item ex cã
itur int̾cdum satis datũr. n¬
am siquid inflimme .ꝑ. fi¬
at. satis datur. deeclib aũt ie¬
ꝓmittit᷑ur ¶ Stipło duple
ut satis det̾uir ꝙ sisit anq̃ cõ¬
trouersia ut puta sidicatur
ꝑcalumpniã desideiari stip¬
uło ut int̃̾ponatur ip̃e p̃tor
deb suꝑ eare summatĩ cog¬
noscere ⁊ cantum iubere a
ari instipulatõe oporteat p̃
stipulatõ cropisnouimũtiati¬
&ẽ qua cauetur ut opus restitu¬
atur ⁊decp siue actor siie reuᷤ
uno uĩcete ł uicto totum opꝰ¬

Expanded text:
mine cauent, repromittunt, qui alieno, satisdant.Item ex causa itur, interdum satisdatur: nam si quid in flumine publico fiat, satisdatur, de aedibus autem repromittitur.Stipulatio duplae ut satisdetur.Quod si sit aliqua controuersia, ut puta si dicatur per calumniam desiderari, ut stipulatio interponatur, ipse praetor debet super ea re summatim cognoscere et cautum iubere auari in stipulatione oporteat, stipulatio ex operis noui nuntiatione, qua cauetur, ut opus restituatur: ideoque siue actor siue reus uno uincente uel uicto totum op
Abbreviated transcription (Latin):
hrditatem acceptum rogass
puto contingere ubatõem
ut phoe hrditas ip̃a libetur¶set
⁊ sidominus apud iostes sit.
dicendimi ẽ iure p̾umimii
confirinan acceptilatoẽm.
Mam stipulari ei qui apud

Expanded text:
ditatem acceptum roget, puto contingere liberationem, ut per hoc hereditas ipsa liberetur.Sed et si dominus apud hostes sit, dicendum est iure postliminii confirmari acceptilationem: nam et stipulari ei, qui apud
Abbreviated transcription (Latin):
P mĩb stipulatõnib
fcĩs si ꝓmissor ita accepto ro¬
ne acceptum. siquidem appa¬
reat quid acceptum ẽ id solũ
ꝑacceptilatoẽm sublatumẽ
sinon apparet om̃s stipulões
põt accepta facis x. ille R fa¬
ninutił acceptila tõ.¬
tõ ntur haret pactum queri¬
tur. cinisi inhoc quoq consen¬
pto fer erat scientẽ pͥdentẽꝙ
nc accepto tulisse. ꝗs dubitat nĩee
pactum cum ꝯ sñsum paciscẽ¬
sicut uni exdominis stipula
npõt. ita etiam acceptum ro¬
gare uni ex domuns põt eñq
enus putataccepto uib̾are i¬

Expanded text:
ibus stipulationibus factis si promissor ita accepto rone acceptum?', si quidem apparet, quid actum est, id solum per acceptilationem sublatum est: si non apparet, omnes stipulationes potest: 'accepta facis decem?' ille rinutilis acceptilatio utile habeat pactum, quaeritur: et nisi in hoc quoque contra senpto ferebat, scientem prudentemque sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscensicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni ex dominis potest eumque enus putat. Accepto liberare s
Abbreviated transcription (Latin):
rius. spopondit. numerus ne¬
giduis. Qui minĩs negidui
aulo augeri ꝓmisit spopon
dius negidius aulum agerur
roganit. aulus augeriui minti¬

Expanded text:
rius, spopondit Numerius Negidius'. 'quod Numerius Negidius Aulo Agerio promisit spopondrius Negidius Aulum Agerium rogauit, Aulus Agerius N
Abbreviated transcription (Latin):
muito stipiilatori ꝓmissor
soluere põt. id ⁊ accepto laty
id co nt̾it. ⁊ auud est ꝙ debet̾¬
⁊ auud ꝙ accepto fertur ¶Si
stichum aut .x. supebelictoe sti¬
piaatus stichum acceptum
fecerit ⁊ pendete cõditoe stighiiᷤ
n̾ub̾ fuiss obligatus an reus
quoꝙ libetinͣ  hoc uire utim̃
ut licet reus ñ sit ub̾ obligatꝰ
tr̃ acceptilatr̃e ꝑfideuissorẽ
libetur ¶Suegatorum sub
cõclitõe resictorum fidenissori
dato acceptalatum sit logata
debebuntur postea corum xli
c̃toe existente ¶Qui itastip¬
ulatur afiacuissore ꝙ tirio ccͥl¬
idero side tua c̃e iubes. dem̃ añ¬

Expanded text:
nuito stipulatori promissor soluere potest, id et acceptum latum id constitit, et aliud est quod debetur, aliud quod accepto fertur.Si Stichum aut decem sub condicione stipulatus Stichum acceptum fecerit et pendente condicione Stichus uerbis fuisset obligatus, an reus quoque liberetur? et hoc iure utimur, ut, licet reus non sit uerbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur.Si legatorum sub condicione relictorum fideiussori dato accepto latum sit, legata debebuntur postea condicione eorum existente.Qui ita stipulatur a fideiussore: 'quod Titio credidero, fide tua esse iubes?', dein
Abbreviated transcription (Latin):
usmf uł uiam accepto fa¬
tiat. mea c̾e causa ut acceptil¬
atio ñualet. quienim accepto
facit. uł totum uł ꝑtem eius
ꝙ stipulatus est debet acceꝑto
facere. hee autem ptes ñsuñt.
ñmagis q̃msiquis domum
stipisiatus accepto ferat cem̾e
ta. fenestras uł parietem. uel
dictam ¶ Siquis usũ f stipł¬
atus usum accepõ tuleit. si q¬

Expanded text:
um uel uiam accepto facit, in ea esse causa, ut acceptilatio non ualeat: qui enim accepto facit, uel totum uel partem eius, quod stipulatus est, debet accepto facere, hae autem partes non sunt, non magis quam si quis domum stipulatus accepto ferat cementa uel fenestras uel parietem uel diaetam.Si quis usum fructum stipulatus usum accepto tulerit, si q
Abbreviated transcription (Latin):
cunt̾poitam oꝑarum obligo¬
nem ꝑ acceꝑtilatoẽm touine¬
riusest̾ ¶ Sud ꝙ instipulati¬
dẽm decluctum est diuisioẽm
non recipiat acceptilatio in
ci urur banisplane sususf sit¬

Expanded text:
nterpositam operarum obligationem per acceptilationem tolli uerius est.Si id, quod in stipulationem deductum est, diuisionem non recipiat, acceptilatio in ci uel urbani. plane si usus
Abbreviated transcription (Latin):
. lul Pai̾s stipulatõis acce
misi y habes ne acceptos s
pecumas certum corpus uł¬
ut hõ iniripulatoe̾m decluct̾
ẽ. pot eꝓparte acceptilatio fie
bure dominũ obligoe. ⁊ideo
are acceptinntum rogando
fructuarum põt quiaerre
eius uidetur ciadquirẽ S a

Expanded text:
.Pars stipulationis accepmisi, quinque habesne acceptos?', pecunia, sed certum corpus, ueluti homo in stipulationem deductus est, potest ex parte acceptilatio fieriberare dominum obligatione: et ideo rare acceptum rogando fructuarium potest, quia ex re eius uidetur ei adquirere. sed et
Abbreviated transcription (Latin):
icis quẽo si postea cognita re
uitate ⁊reꝑtis falsis instrĩs a
pẜat exp̾cepto siue intl ocu¬
ticẽ iudicis an p̃scͥptio ei op¬
poni possit.cum̃ ex principal¬
ib constitutõnib manifest¬
e cauetura sires iudicata eẽt
ex faisis instrĩs sip̾ea faisa ĩue

Expanded text:
icis, quaero, si postea cognita rei ueritate et repertis falsis instrumentiipserat ex praecepto siue interlocutione iudicis, an praescriptio ei opponi possit? cum et principalibus constitutionibus manifeste cauetur, etsi res iudicata esset ex falsis i
Abbreviated transcription (Latin):
auos uiuti eaqm sotiuis h̃t
exceptõ mid ꝙ facẽ possit
uł parens ꝑatronusue ñcõ¬
petit fideiuissori¶ simariti fi¬
deussor post solutũ min d¬
atus in solidum dotis noĩe ꝯ¬
dempnatur ¶Rei aute coh
etus causa usa fc̃m ẽ ĩgitur
⁊ sireus pactus sit mnremom¬
nm̃o competit exceptio fid̾¬
uissorĩ ¶ Intcessionis quo¬
ꝙ exceptio. ĩt̾ ꝙ lib̾tatis hon¬
erande causa petitur. q̃ fideuiᷤ¬
soricompetit Idem clicitur⁊

Expanded text:
uti ea quam socius habet exceptionem 'quod facere possit', uel parens patronusue, non competit fideiussori: sic mariti fideiussor post solutum matrimonium datus in solidum dotis nomine condemnatur. Rei autem cohmetus causa factum est. igitur et si reus pactus sit in rem, omnimodo competit exceptio fideiussori. intercessionis quoque exceptio, item quod libertatis onerandae causa petitur, etiam fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ debita pecuma sine tutoi̾
aucͬte si queratur an doli exce¬
ptor̃ summouĩ debat illud
tempus quo petit inspicitur
⁊ allis exceptõnib uticum ex

Expanded text:
ta pecunia sine tutoris auctoritate, si quaeratur, an doli exceptione summoueri debeat, illud tempus inspicitur,et aliis exceptionibus uti cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
exceptõ ꝙ p̃iuditium fũdo pã¬
tiue cius n̾ifiat obstetandeẽgã¬
da sit. Subiq putat int̾ueniẽ
p̃torem debe nec ꝑmitẽ petit¬
ori prius qin deꝓprietate ꝯst¬

Expanded text:
exceptio 'quod praeiudicium fundo partiue eius non fiat' obstet an deneganda sit. et utrubique putat interuenire praetorem debere nec permittere petitori, priusquam de proprietate const
Abbreviated transcription (Latin):
gatanius de dolo testõris exci¬
pitur nam sicutħes quim
unuu̾sumius succedit sũmo¬
uetur exceptõe ita ⁊legatar¬
ius d summoui᷑ qĩ unius
rel successor.

Expanded text:
gatarius, de dolo testatoris excipitur: nam sicut heres, qui in uniuersum ius succedit, summouetur exceptione, ita et legatarius debet summoueri quasi unius rei successor.
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⁊ aduisus exneos ⁊nt̾ ip̃os
daridebebit ꝑqm climdias
partes p̾onis singuli app̃hẽ¬
dent ¶dem ẜ uari conuenit ⁊
sicolonus rem qi cumalio
duxit. scilicet utparꝑtedimid

Expanded text:
et inter ipsos dari debebit, per quam dimidias partes possessionis singuli adprehendent. Idem servari conveniet et si colonus rem, quam cum alio duxerit, scilicet ut pro parte dimidi
Abbreviated transcription (Latin):
obicitur ut exceptõem oppug¬
nes ¶ Iludtõendum ẽ omẽ
exceptoẽm uł replicator exc lu¬
soriam ẽẽ. exceptõ actorem ex¬
cludit. replicatio reuin s icẽ
replicatoem solz dan triplica
pemptorias uitputa dilatoi̾

Expanded text:
obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et contra replicationem solet dari triplicatperemptorias: ut puta dilatoria
Abbreviated transcription (Latin):
nauigoẽm in comodã ⁊ diffi¬
ciuorem fatiat uł ꝓrsus imi¬
pecliat. infelicto locus erit.
Lab̾o scribit ñee dndam ercep¬
tõem ei qui int̾elicto conueni¬
tur.aut insirpe tuende causa
fc̃m sit. s ita ercipiẽclum ait.
extra qmsiquid ita fcm̃̾nsit. uti
lege fieriucuit ¶ Simmari a¬
liquid fiat. Lab̾o ait competeẽ
tale int̾clictum nequid inma¬
ni anulitore quo portus statõ
⁊iter nangn det̾ius fiat S¬

Expanded text:
difficilioremve faciat vel prorsus impediat, interdicto locus erit. Labeo scribit non esse dandam exceptionem ei, qui interdicto convenitur: "aut nisi ripae tuendae causa factum sit", sed ita excipiendum ait: "extra quam si quid ita factum sit, uti de lege fieri licuit". Si in mari aliquid fiat, Labeo competere tale interdictum: "ne quid in mari inve litore" "quo portus, statio iterve navigio deterius fiat
Abbreviated transcription (Latin):
detior statio inauigõ fat ¶ egõ
ut exarescat uł. aque cursus in¬
pecliatur. utile intlictum cõp¬
et̾e. ne niscifiat quominus id
opus ꝙ ii alico fuminis ⁊ ri¬
pacĩ ita fc̃msit ut it̾curs flum¬
uis d̾tiorsit fiartollẽ demolĩ
purgare restitue̾ ui boĩ arbi

Expanded text:
erior statio et nauigatio fiat. ergo ut exarescat uel aquae cursus impediatur, utile interdictum competere 'ne uis ei fiat, quo minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgar
Abbreviated transcription (Latin):
ripa eius fiat siue quid uida
quostatio ⁊ iter nauigu detiõ
sit fiat. restituar ¶ Et sup̾us
int̾dictum ꝓhibitorium ẽ. hoc
restitutorium adeandẽ cãm ꝑ
tines. ¶ Iubeturaũt is qui fa¬
ctumulimissũ h̃t. restituere
ꝙ habet. simõ id ꝙ nab statõ¬

Expanded text:
 ripaue eius fiat siue quid in id quo statio iterue nauigio deterior sit fiat, restituas'. Superius interdictum prohibitorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens. Iubetur autem is, qui factum uel immissum habet, restituere quod habet, si modo id quod habet stat
Abbreviated transcription (Latin):
solemus clice̾ ⁊ ip̃mi nanem.
ẽ ¶ Sipedetre taet impediatñ
ic̃o ninius itern auigudetius
fiat ¶detior statõ itẽq iternan¬
igu detiusficriuidetur sisus
cus corrũpatur ut diffitiuor fĩ
diffus a preue aquã fatiat ł cc̃¬

Expanded text:
solemus dicere etiam ipsam nauem, est. si pedestre iter impediatur, non ideo minus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque iter nauigio fieri uidetur, si usus eius corrumpatur uel difficilior fiatdiffusa breuem aquam faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
ripas quo eum mutasse. q adõ
Ill a enimisula aut occupãti
ẽ silimitati agrifuũnt. auteĩ
crinis ripam contĩgit. aut si
inmeclo alueo nata ẽ eorũ ẽ
quiꝓpe utras ꝙ ripas possidẽt
Similimõ isi flum̃ auitum
quicqd inueteri. alueo factũ ẽ¬

Expanded text:
ripas quoque eum mutasse, quemadmodum illa enim insula aut occupantis est, si limitati agri fuerunt, aut eius cuius ripam contingit, aut, si in medio alueo nata est, eorum est qui prope utrasque ripas possident. Simili modo et si flumen alueum quidquid in ueteri alueo factum e
Abbreviated transcription (Latin):
bħrde undita ¶bet¬
hrditate seꝑatõ frustra dside¬
raditim. utiq si nulla frau¬
dis incurrat suspitõ. nam q̃
boafide meclio tp̃r pħrdem ge¬
titit. eius ꝙ uona uenierunt. ꝙͣ¬
is obligõ fideuissoris extirifa
sit incͥominis sepatio impet᷑¬
bitur petente eo cui fideiussor
fuerat obugatus. siue solus sit
hrditarius creditor siue pluẽs
no debo afficere eclitorem. qui
sibi diugenter ꝓspererat Ed
ergosibonis fideuisioris seꝑatis
soudum ex ħrditate stipinatõ
consequi ñpossit utrum portio
ẽẽ deuebit romi que separim¬
aluit. s cumstipulator iste ñ
adita fideiussoris areo hrdita¬
te bonis uñditis fideiussoris
inresiduum ꝑmisceridebito¬
ris celitorib potuit. rõ ñ patit̃
eum inꝓpõito submoui sin
quolibꝰ auocclitore qui seꝑa¬
toem impetrauit ꝓuari cõmo¬
dius ẽ ut si soudum exhr̃dita¬
te fuari ũpossit Ita demum
aliquid exuonis hrdis ferat si
ꝓprii cclitores hrdis fuu̾it dim

Expanded text:
de uendita hereditate separatio frustra desiderabitur, utique si nulla fraudis incurrat suspicio: nam quae bona fide medio tempore per heredem getitit eiusque bona uenierunt: quamuis obligatio fideiussionis extincta sit, nihilo minus separatio impetrabitur petente eo, cui fideiussor fuerat obligatus, siue solus sit hereditarius creditor siue plures.no debet adficere creditorem, qui sibi diligenter prospexerat.Quid ergo, si bonis fideiussoris separatis solidum ex hereditate stipulator consequi non possit? utrum portio esse debebit bonis, quae separari maluit? sed cum stipulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris residuum pro misceri debitoris creditoribus potuerit, ratio non patitur eum in proposito summoveri. Sed in quolibet alio creditore, qui separationem impetravit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditri non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dim
Abbreviated transcription (Latin):
siderati succurrisibi adn̾sus cclito¬
res hrditarios. subueniamꝰ. hoc
diuus rescͥpsit. ut ꝑinde testo̾ris
ronauenirent atꝙ si adita yrd¬
itas ñ fuiss geͣlitorib quap hui¬
mõi hrdis desiderantib. hxcide
prandum puto. uicet ip̃e ñdesi¬
drauit. ut quasi seꝑatio anqua
sit ⁊ substituti bona ueneantq
que imnpubis hrditatem adut.
anpatris cclitoe̾s possĩt seꝑatoẽm
impetie. ⁊iputo posse Gamplur
puto etiam impuberis clitores
posse sepatoẽm adusus celitoes ḣr
res possũt seꝑatõem impetre. et

Expanded text:
sideranti succurri sibi aduersus creditores hereditarios subueniemus: hoc et diuus Pius rescripsit, ut perinde testatoris bona uenirent, atque si adita hereditas non fuisset. creditoribus quoque huiusmodi heredis desiderantibus hoc idem praestandum puto, licet ipse non desiderauit, ut quasi separatio quaesserit et substituti bona ueneant, qui impuberis hereditatem adiit, an patris creditores possint separationem impetrare. et puto posse: hoc amplius puto etiam impuberis creditores posse separes possint separationem impetrare. et
Abbreviated transcription (Latin):
utem omĩban ãmittẽda sit se¬
patio nec ne p̃toris erit uł p̃sidi
notio. nullus ait̾ins. ixc ẽ eius
qui seꝑatoẽm indulturus ẽ.¬
Si quis pignus abhrde acceꝑit¬

Expanded text:
utem omnibus, an admittenda separatio sit nec ne, praetoris erit uel praesidis notio, nullius alterius, hoc est eius, qui separationem indulturus est.Si quis pignus ab here‹de› acce
Abbreviated transcription (Latin):
ratur curatorieiꝑ. domino rest¬
itu iubat ¶Sieotp̃r quonoĩa¬
tusest ĩdõeus postea lapsus factꝰ¬
tatib dampnũ debitis rei pi.
decłit: quia fortintos caus mil¬
lum hominum os ilũ puidẽ
põtcurator hoc nommnench

Expanded text:
rtur, curator rei publicae domino restitui iubeat.Si eo tempore, quo nominatus est, idoneus, postea lapsus facultatibus damnum debitis rei publicae dederit: quia fortuitos casus nullum humanum consilium prouidere potest, creator hoc nomine nih
Abbreviated transcription (Latin):
potuint successor qui locauit te¬
nebitinid muectigalibo noita
temporis singulipiculum pr̃ar¬
ent¶eum qͦui admĩsttionis
tp̃r creclitorib reip. nouatoe

Expanded text:
potuerint, successor qui locauit tenebitur. idem in uectigalibus non ita temporis singuli periculum praestarent.In eum, qui administrationis tempore creditoribus rei publicae nouatione
Abbreviated transcription (Latin):
iture turbent. s meum qui
conunctus ẽ iuncxisse indup
ecliffitus sunt utili atignaem̃
ategendo clicta. elictasunt. hoc
amplius ⁊ calcem ⁊ arenam¬
uendumdanda ẽ actõ. necem

Expanded text:
ltura turbetur: sed in eum, qui conuictus est iunxisse, in duplaedificiis sunt utilia tigna enim a tegendo dicta sunt, hoc amplius et calcem et harenamendum danda est actio: nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
rescpyunt uonis ꝑcuratoe̾m ex
senatũs ꝯ clistractis nullam ac¬
datori competẽ
clitores priuato consilio coirẽt
di elegerint uinum ꝑ que uona
distrahantur nt portio ipłis q̃
ex recrlito fieret soluiẽtur mox
extitit alius qui secditore dicatꝰ
nulła quidem actoe̾m ad isu
curatoẽm hab.s uona debitory
una cum curatoe uñder̾e poteit.

Expanded text:
runt bonis per curatorem ex senatus consulto distractis nullam acdatori competerereditores priuato consilio coierint et elegerint unum, per quem bona distrahantur et portio ipsis, quae ex redacto fieret, solueretur, mox exstiterit alius, qui se creditorem dicat: nullam quidem actionem aduersus curatorem habebit, sed bona debitoris una cum curatore uendere
Abbreviated transcription (Latin):
petierunt recesẜunt apsona
h̾rdis ⁊bona secuti st̃. et qĩ bõa
defuncti uñdide nint qͣ aug¬
m̃tum ñ possunt reciꝑe Ndem
exstimo dicedum sicuta seꝑati

Expanded text:
petierunt, recesserunt a persona heredis et bona secuti sunt et quasi defuncti bona uendiderunt, quae augmenta non possunt recipere. idemque existimo dicendum,
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑ regiones fuint constituti cu¬
ratores. unus forte rei italice
alius inꝓuntia puto eos regi
oues suas conyuare debere.¬
Et quĩtur aninuitus curator
fieri possit. ⁊icassuis scribit ne¬
minem imutum cogendum fi
bõrum curatorem. ꝙ uius ẽ. uo¬
uintarius itaꝙ quendus ẽ ñ¬

Expanded text:
i per regiones fuerint constituti curatores, unus forte rei Italicae, alius in prouincia, puto regiones eos suas conseruare debere.Quaeritur, an inuitus curator fieri potest: et Cassius scribit neminem inuitum cogendum fieri bonorum curatorem, quod uerius est. uoluntarius itaque quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcaumipmiã petitus inẜ uitu¬
te ẽ. inmilitia retinebr ¶ Qret
ingenuuis ꝓmintiatus ẽ sisem
ciant. sud nõ contingat sabmn¬
um refertur exitimasse cluciẜ
uũ debe ab eo quiuiciss. cuiꝰlis
siñe cassus quoq ẽ. ⁊egosum.
⁊ sane ricdicuiumẽ arbit̃ re

Expanded text:
calumniam petitus in seruitutem est, in militia retinebitur.Qui ingenuus pronuntiatus est, si se tiant: si id non continget, Sabinum refertur existimasse duci seruum debere ab eo qui uicisset: cuius sententiae Cassius quoque est et ego sum. et sane ridiculum