comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Uita uͦ qd̾ ad se ꝑtinuit. ꝑ sapienciam ad imple¬
uit que nob̾ uite ac discipłiire documentũ ac speculum
exatit. Porro gr̾a ex illa ut dc̃m est potestate remisit
pecerta. qua ommia quecũq uoluit fecit. Mors itaq ẽp̃i
mors est mee mortis. quia ille mortuus ẽ. ut ego ui¬
uerem. Quo pacto enĩ iamꝰ uiuat. ꝓ quo morit᷑ uita.÷
Aut quis iam inuia moꝵ seu rerũ noticia. errareti¬
mabit duce sapienciaꝰ Tut iunde iam reus tenebit᷑
qũe ⁊ ab soluit. instica Nitam quidem se ip̃e ꝑhi-¬
bet a euangłio. ego sum inquiens uita. Porio duo se-
morini et nõ statim immortalitate uestiniu
Dane ut dn ueritas impleat. quia eni pososam.
st beritatem diligit deus. nadesse et quide mari.
Hominem. quipe qd pꝰdiperat dens. sed amorte no
resurgere. ne obliuiseat᷑ misereri deus. Ita gͦ mors et¬
Siño ꝑpetuo dominat᷑ : manet tam̃ ꝓpt̾ ueritatem dei.

Expanded text:
cepit. Vita vero quod ad se pertinuit, per sapientiam adimplecepit. Vita vero quod ad se pertinuit, per sapientiam adimplevit, quae nobis vitae et disciplinae documentum ac speculum exstitit. Porro gratia ex illa, ut dictum est, potestate peccata dimisit, qua omnia quaecunque voluit, fecit. Mors itaque Christi, mors est meae mortis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moritur Vita? Aut quis jam in via morum, seu rerum notitia errare timebit duce Sapientia? Aut unde jam reus tenebitur, quem absolvit Justitia? Vitam quidem se ipse perhibet in Evangelio: Ego sum, inquiens, vita . Porro duo sequmorimur, et non statim immortalitate vestimur? Sane ut Dei veritas impleatur. Quia enim misericordiam et veritatem diligit Deus , necesse est mori quidem hominem, quippe quod praedixerat Deus: sed a morte tamen resurgere, ne obliviscatur misereri Deus. Ita ergo mors etsi non perpetuo dominatur, manet tamen propter veritatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tis iura monendo concussit. Unde pulere ait apłs
Quod infirmũ est dei : forcius ẽ hominibꝰ. Sed et
eiꝰ stulticia. pꝰqͣm ei placuit saluũ face̾ mundũ. ut
mũdi confutaret saprenciã. confund̾et sapientes.
qd̃ uidelic cũ forma dĩ ẽẽt dõ equalis. semet ip̃m
exinaniuit. formã serui accipiens. qd̾ diues cum
ẽẽt ꝓpt̾ nos egenꝰ factꝰ est. de magno ꝑuus. de celło
humilis. infirmꝰ de potente qd̾ esuriit. qd̾ Sitiiit.
qd̵̾ Elbigastus est mitimere: et ceta que paluis est o¬
lintate. nõ necessitate. Hec gͦ quedam ip̃ius stultiaa.
nõne fuit nob̾ uia prudencie. iusticie forma. scĩtatis
exemplũ . Ob hoc. Item apłs. Quod stultũ est ĩqͥd
dei : sapiencius est hominibꝰ. Mors gͥ a morte. ui¬
ta ab errore: a peccato gr̾a liberauit. Elt quidẽ mois
ꝑ iusticiam suam ꝑegit uictoriam. qͥa iustus exsoluẽ¬
do que non rapuit. iure omnino quod amiserat re-¬

Expanded text:
rtis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: rtis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Sed et illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de celso humilis, infirmus de potente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est voluntate, non necesnonne fuit nobis via prudentiae, justitiae forma, sanctitatis exemplum? Ob hoc item Apostolus: Quod stultum est, inquit, Dei, sapientius est hominibus . Mors ergo a morte, vita ab errore, a peccato gratia liberavit. Et quidem mors per justitiam suam peregit victoriam: quia justus exsolvendo quae non rapuit, jure omnino quod amiserat re
Abbreviated transcription (Latin):
quastenus erebris ⁊ ueris so quõ nibuis Ad m̃utibilid g.¬
citaret. miris oꝑibꝰ astrueret fidem. rectis mores instr¬
ueret. Itaq in ocłis hominũ deus homo sobrie ⁊ iult
et pie conu̾satꝰ. uera locutꝰ. mira oꝑatꝰ. indigna pa¬
sus. in quo iam defuit nob̾ ad salutem: Accedat
et grã remissionis peccatoꝵ. hoc ẽ ut gratis peccata
dimittat. ⁊ opus ꝓfecto nr̃e salutis confirinatum ẽ.
Non autẽ metuendũ. qd̃ donandis peccatis aut potet¬
as deo aut uoluntas passo. ⁊ tanta passo ꝓpeccator
desit. si tam̃ solliciti inueniam᷑ͦ digne ut oꝑtet. et
imitari exempla. ⁊ uen̾ari miracła. doctͥne quoq
nõ existamꝰ increduli. et passionibꝰ nõ ingrati. Itaq
totum nobꝰ de xp̃o ualuit. totũ salutiferũ. totũq
necessariũ fuit. nͨ minꝰ ꝓfuit infirmitas qͣm et
maiestas. qr et si ex deitatis potencia peocati iugũ
iubendo submouit. ex caris tam̃ infirmitate ma¬

Expanded text:
quatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia exquatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia excitaret, miris operibus astrueret fidem, rectis moribus instrueret. Itaque in oculis hominum Deus homo sobrie, et juste, et pie conversatus, vera locutus, mira operatus, indigna passus, in quo jam defuit nobis ad salutem? Accedat et gratia remissionis peccatorum, hoc est, ut gratis peccata dimittat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari miracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mo
Abbreviated transcription (Latin):
Spũum ab intencõne filioꝵ dũ taxat ꝑfectoꝵ cari¬
tas nũqͣm excidit. Sigͦ ex deo nati. ⁊ inxp̃o electi
Sumꝰ: que nã iusticia est. ut plus noceat humana
atq t̾rena qͣm ualeat diuina celestisq gen̾acõ. dei
eleccõnem uincat carnalis successio. et et̾no eiꝰ ꝓposito
carnis p̾scribat temꝑalit̾ traducta concupiscencia : Qi¬
nimo. siꝑ unũ hominẽ mors. cur nõ multomagis ꝓ unũ.
et illũ hominẽ uita. Est siin adam om̃s morim᷑. eur
nõ longe potencuiꝰ in xp̃o om̃s uiuificabim᷑ . Deniq ñ
Sicut delictũ. ita ⁊ donũ. Nam iudiciũ ex uno incon
et mori cũ homo sit. et mortis moriendo solu̾e̾ debitũ
qr iustus. et om̃ibꝰ unus ad iusticiã uitãq suffic̾e̾. qͣnqͥdẽ
et peccatũ ⁊ mors ex uno in om̃s ꝓcesserit. Sed hoc
qͦq necessarie omnino ꝓuisum est̾. qd̾ dilata morte
homo int̾ homines dignatꝰ est aliqͣmdiu conuersan.

Expanded text:
spirituum, ab intentione filiorum duntaxat perfectorspirituum, ab intentione filiorum duntaxat perfectorum nunquam excidit. 25. Si ergo ex Deo nati, et in Christo electi sumus: quaenam justitia est, ut plus noceat humana atque terrena, quam valeat divina coelestisque generatio; Dei electionem vincat carnalis successio, et aeterno ejus proposito carnis praescribat temporaliter traducta concupiscentia? Quinimo si per unum hominem mors, cur non multo magis per unum, et illum hominem vita? Et si in Adam omnes morimur, cur non longe potentius in Christo omnes vivificabimur? Denique non sicut delictum, ita et donet mori, cum sit homo; et mortis moriendo solvere debitum, quia justus; et omnibus unus ad justitiam vitamque sufficere, quandoquidem et peccatum, et mors ex uno in omnes processerit. 26. Sed hoc quoque necessarie omnino provisum est, quod dilata morte homo inter homines dignatus est aliquandiu conversari:
Abbreviated transcription (Latin):
in filio añ mundi constitucõem. Quod autẽ eciam
ex deo nati sunt. testat᷑ cũagłista Ioħ̃es uͥ ait. Qui ñ
ex sanguinibꝰ neq ex uolũtate carnis. neq ex uolun¬
At carnis traduõe ais carnał testat᷑ concupiscencia.
et peccatũ quod in carne sentimꝰ manifeste ꝓbat.
qd̃ scd̾m carnẽ de carne peccatoris descendimꝰ. Sed eñ
god in corde ab hiis dũ tayat. qui cũ paulo dice̾ possũt
Nos autẽ sensũ xp̃i habemꝰ. in quo et eatenꝰ ꝓfecise
se senciunt ut et ip̃i cũ om̃i fiducia dicant. ip̃s
Rlii dei. Et illud. Nol aubem nõ sp̃m Hui mũdi
Accepimꝰ: s sp̃m qui ex deo est. ut sciamꝰ que adeo
donata sũt nob̾. ꝑ sp̃m̃ gͦ qͥ ex dõ est. caritas dei diff
usa est in cordibꝰ nr̃is. sicut ⁊ ꝑ carnẽ que est ex adam.
manet concupiscencia nr̃is insita mẽbris. Et qͦ modo
ista q̃ est a p̾genitore corꝑum descendit. nũqͣm in hac
uita mortali a carne recedit: Sic illa ꝓcedens a patͤ

Expanded text:
in Filio ante mundi constitutionem . Quod autem etiam ex Deo nati sunt, testatur evangelista Joannes, ubi ait, Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex volunAt carnis traducem, ais, carnalis testatur concupiscentia: et peccatum quod in carne sentimus, manifeste probat, quod secundum carnem de carne peccatoris descendimus. Sed enim itur ab his duntaxat qui cum Paulo dicere possunt, Nos autem sensum Christi habemus ; in quo et eatenus profecisse se sentiunt, ut et ipsi cum omni fiducia dicant, Ipse umus filii Dei : et illud, Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nousa est in cordibus nostris: sicut et per carnem quae est ex Adam, manat concupiscentia nostris insita membris. Et quomodo ista quae a progenitore corporum descendit, nunquam in hac vita mortali a carne recidit; sic illa procedens ex Patre
Abbreviated transcription (Latin):
quodammꝰ tenet pͥncipatũ: ⁊ deuocõnis nescio qͥd plus
Sentit᷑ uͥ mortius requieuit : qͣm uͥ uinens cõuersatꝰ
est. Ntq ampliuꝰ moriet ad pietatem mortis: qͣm uite
recordacio. Puto qd̵̾ illa austerioꝵ. hec dulcior uideat ᷑:
onis qͣm labor conu̾acõnis. mortis sccuritas. qͣm uite¬

Expanded text:
s nescio quid sentitur, ubi mortuus requievit, quam ubi vivens conversatus est; atque amplius movet ad pietatem mortis, quam vitae recordatio. Puto quod illa austerior, haec dulcior videatur: ionis, quam labor con
Abbreviated transcription (Latin):
to redit iusticia. Porro mors. in xp̃i morte fugatur
et xp̃i nob̾ iusticia imputat᷑. Uerũ quom᷑ mori poerꝰ¬
it. quĩ deus erat Em̃ nimirũ ⁊ homo erat. Qs
quo pacto mors ħominis illuiꝰ. ꝓ alt̾o ualint : quia
et iustꝰ enat. Profecto uamq cũ homo ẽẽt : pocuit
mori. cũ iustꝰ. debuit nõ gratis. Non quidẽ pecotor¬
Mortis fufficit solu̾e debitũ ꝑ alt̾o peceatore. cũ qsqi
nouistur ꝓ se Qui dubem moripse nõ Habet min¬
qͥd ꝓ alio frustra debet: Quanto sane indignius
morit᷑ qui mortẽ nõ meruit: tanto is iustius ꝓ quo mo
at᷑ ꝓ impio: Non ẽ iusticia: s miscd̾ia. Si iusticia eẽt :
iam nõ gratis. s ex debito moreret᷑. Si ex debito: ip̃e
quidẽ moreret᷑. Sed is ꝓ quo moreret᷑. nõ uiueret
At uͦ si iusticia nõ ẽ : nõ tam̃ cont᷑ iusticiã est. Alioqũi¬
ꝓ pluribꝰ. Et enĩ satis eẽ uide̾t᷑ ad iusticiã: si unus uni

Expanded text:
to redit justitia. Porro mors in Christi morte fugatur, to redit justitia. Porro mors in Christi morte fugatur, et Christi nobis justitia imputatur. Verum quomodo mori potuit qui Deus erat? Quoniam nimirum et homo erat. Sed quo pacto mors hominis illius pro altero valuit? Quia et justus erat. Profecto namque cum homo esset, potuit moriicit solvere debitum pro altero peccatore, cum quisque moriatur pro se. Qui autem mori pro se non habet, nunquid pro alio frustra debet? Quanto sane indignius moritur qui mortem non meruit, tanto is justius pro quo matur pro impio? Non est justitia, sed misericordia. Si justitia esset, jam non gratis, sed ex debito moreretur. Si ex debito, ipse quidem moreretur: sed is pro quo moreretur, non viveret. At vero si justitia non est, non tamen contpro pluribus? Etenim satis esse videretur ad justitiam, si unus uni
Abbreviated transcription (Latin):
est. Aut quortͦ ip̃e nõ pͥotest. qui om̃ia potest¬
Deniq ego qd̾ in me desimquitur. Waleb liudo donare
beatꝰ ꝓfecto cui nõ inputabit ip̃e pecatũ. Itaq cog¬
uimꝰ. qd̾ peccata xp̃c diuinitatis sue potencia ualiũt
relarare. Porro iam de uolũtate quis dubitet. Q
om̃ nr̃am ⁊ indiuit caruẽ e subiit mortem. putas sũa
nob̾ negabit iusticĩa: Uoluntarie incarnatꝰ. uolunta¬
ne passus. u oluntarie erucifixiꝰ. Solam̃ ã nob̾ retine¬
bit iusticiam: Qd̾ gͦ ex dertate constat illũ potui¬
sse: ex humanitate innotuit. ⁊ uoluisse. Sed unde
runsura confidimꝰ. qd̾ morteni abstult.Ehinc plane
q̃dꝰ eam ip̃e qui nõ merint. ꝑtulit. Qua eñi raciorae
it̾ uri exigeret᷑ a nob̾. qd ꝓ nob̾ ille iam nõ soluit e Di
peccati mitũ tulit. suam nob donando iustieiã ip̃e
Mortis debitũ soluit. et reddidit᷑ uteͦm. Sie naniq
morte mortua reu̾titͦ uita: quẽ admodũ ablato peca¬

Expanded text:
est? Aut quomodo ipse non potest, qui omnia potquod in me delinquitur valeo, si volo, donare: beatus profecto, cui non imputabit ipse peccatum. Itaque cognovimus, quod peccata Christus divinitatis suae potentia valuit relaxare. 22. Porro jam de voluntate quis dubitet? Qui enim nostram et induit carnem, et subiit mortem; putas, suam nobis negabit justitiam? Voluntarie incarnatus, voluntarie passus, voluntarie crucifixus, solam a nobis retinebit justitiam? Quod ergo ex deitate constat illum potuisse, ex humanitate innotuit et voluisse. Sed unde rursum confidimus quod mortem abstulit? Hinc plane, quod eam ipse qui non meruit, pertulit. Qua enim ratione iterum exigeretur a nobis, quod pro nobis ille jam solvit? Qui peccati meritum tulit, suam nobis donando justitiam; ipse mortis debitum solvit et reddidit vitam. Sic namque mortua morte revertitur vita, quemadmodum ablato pecca
Abbreviated transcription (Latin):
minis inobedienciã peccatores constituti sũt multi:
ita ⁊ ꝑ unius hominis obediencĩa. iusti constituentur
multi. Sed forte unus pluribꝰ iusticiã qui dt̃ restitue¬
re potuit : uitam nõ potuit. Per unũ ait hominem
mors: ꝑ uñu hominẽ uita. Sicut em̃ in adam om̃s
moriunt᷑: ita et in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Quid
em UInus ꝓeanuit. ⁊ om̃is tenẽt᷑ rei ⁊ unius
metencia soli reputabit᷑ innocenti: Unius pecca¬
cũ om̃ibꝰ ꝯꝑatũ est. morcem. et bnius iusticia u̾ni.
uitam restituet: Ia ne dei iusticia mnagis Ad condem¬
nandũ qͣm ad restaurandũ ualuit. fut plus potuit
in obediencia ꝑdidit. et huiꝰ obediencia nõ ꝓderit mͥ. ᷤ
Sed ade inquis delictũ m̾ito om̃s contraximꝰ. in quo
quiipe om̃s peccauimꝰ. qm̃ cũ peccauit in ip̃o eramꝰ. et
ex eiꝰ carne ꝑ carnis concupiscencĩa geniti sumꝰ. At qui

Expanded text:
ominis peccatores constituti sunt multi, ita et per unius hominis obedientiam justi constituentur multi . Sed forte unus pluribus justitiam quidem restituere potuit, vitam non potuit. Per unum, ait, hominem mors, et per unum hominem vita. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Quid enim? Unus peccavit, et omnes tenentur rei; et unius innocentia soli reputabitur uni  al. innocenti? Unius peccatum omnibus operatum est mortem, et unius justitia uni vitam restituet? Itane Dei justitia magis ad condemnandum, quam ad restaurandum valuit? aut plus potuit inobedientia perdidit, et hujus obedientia non proderit mihi? 24. Sed Adae, inquis, delictum merito omnes contrahimus, in quo quippe omnes peccavimus: quoniam cum peccavit, in ipso eramus, et ex ejus c
Abbreviated transcription (Latin):
Res riui salutis fluxerunt a corꝑe iħ̾u.
Uerbum doloris in quo ẽ cõfessio. Sanguis
asꝑsionis : in quo ẽ afflicc̃o. Aqua emundacõis

Expanded text:
res rivi salutis fluxerunt a corpore Jesu: verbum doloris, in quo confessio; sanguis aspersionis, in quo afflictio; aqua emundationis
Abbreviated transcription (Latin):
Aues quibꝰ alimͦ inhac uita: tres sunt.
Purgatorius cũ amaritudine: quẽ mu¬
tter sarepthena ministrat infame. Consola¬
torius cũ dulcedine : qũe angłs apponit quiescẽ¬
⁊ in uubra. Solidus cũ fortitudine : qui ꝑducit

Expanded text:
anes quibus alimur in hac vita tres sunt: Purgatorius cum amaritudine, quem mulier Sareptana ministrat in fame ; consolatorius cum dulcedine quem angelus apponit quiescenti in umbra ; solidus cum fortitudine, qui perducit
Abbreviated transcription (Latin):
esauri quibꝰ thesaurizare debemꝰ: tres
sunt. Desid̾iũ piẽtatis in corde. qui
abscondit᷑ in agro. ut emat᷑. Doctͥna u̾itatis
in ore : que ẽ thesaurus niuis. ⁊ grandinis
Assiduitas ꝑseuerans in homine : que habet
frumẽtũ. ⁊ ordeũ. ⁊ oleum. ⁊ mel. hii sũt
thesaur magoꝵ. qui aurũ. thus. ⁊ mirrã.¬

Expanded text:
esauri quos thesaurizare debemus tres sunt, desiderium pietatis in corde, qui absconditur in agro ut ematur; doctrina veritatis in ore, quae est thesaurus nivis et grandinis; assiduitas perseverans in homine, quae habet frumentum et hordeum et oleum et mel. Hi sunt thesauri Magorum, qui aurum, thus et myrr
Abbreviated transcription (Latin):
ectĩs anie quo pausat : tͥpertitus est.
Gratuitas debilitatis corꝑee : qũã sibi lã¬
guidus Sanatꝰ Subst̾nt. Tranquillitas qui¬
ete conseieneie in qua fugiente dluid statud
ponit᷑ hec est cui due culettare supponũt᷑. De

Expanded text:
ectus animae quo pausat tripartitus est: gravitas debilitatis corporeae, quam sibi languidus sanatus substernit, tranquillitas quietae conscientiae, in qua fugiente David statua ponitur. Hic est cui duae c
Abbreviated transcription (Latin):
Itree ꝑ quas solis radius nob̾ infundit᷑: tres
sunt. Caritas in tegritas. ꝑ quã peocatorͥ
remissio se infundit. Humilitatis puritas: ꝑ quã
Marie gr̾a celestis illapsa est. In tellectuꝰ subtilitas.
ꝑ quã radiuꝰ sapiencie cor illustrat.

Expanded text:
per quas solis radius infunditur, tres sunt. Charitatis integritas, per quam peccati remissio se infundit: humilitatis puritas, per quam Mariae gratia coelestis illapsa est; intellectus subtilitas, per quam radius sapientiae cor illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Egalls osfurhał. que perullł Abet et
siłia. Propħał subtilitas : que hc̃ duas oliuas
in cacumine suo. Quangłica ueritas: que
habet in medio similem filio hominis.
UNscioNes quibꝰ aĩa uallat᷑ : tres sũt.
Sedula circũ spͤtõ : que est sepes. Scoꝵ
int̾cessio: que est uallum firmissimũ. Diuina
ꝓtecoio que est murus ꝓtegens ab inoursii hosti¬
um.
pem nr̃am tͥpley racõ disotitit ⁊ roborat.¬
Humilitas collate saprencie : qd̾ est ouũ
in aqua coquere. Firmitas constantis paciencie:
qd̃ est ouum igni assare. Ueritas inspiracõnis
occulte : qd̾ est ouum in sagimine frigere.

Expanded text:
egalis obscuritas, quae sphaerulas habet et lilia; prophetalis subtilitas, quae habet duas olivas in cacumine suo, et Evangelica veritas, quae habet in medio sui similem Filio hominis.unitiones quibus anima vallatur tres sunt: sedula circumspectio, quae est sepes; sanctorum intercessio, quae est vallum firmissimum; divina protectio, quae est murus protegens ab incursu hostium.Spem nostram triplex ratio discutit et roborathumilitas collatae sapientiae, quae est ovum in aqua coquere; firmitas constantis sapientiae, quod est ovum igne assare; virilitas inspirationis occultae, quod est ovum in sa
Abbreviated transcription (Latin):
Nod nob̾ apponit᷑ ad edendũ : trifarium
est. Carnis eduliũ. Hedus de cipris in
fructu penitencie. quẽ iacob obtulit ysaac. ut
benediceret᷑. Uitulus de armento inacti iusti
ciant᷑ molestia corruptibilis uite. inqua

Expanded text:
 apponitur ad edendum trifarium est carnis edulium: haedus de capris in fructu poenitentiae, quem Jacob obtulit patri suo Isaac, ut benediceretur; vitulus de armento in actu justitiantur: molestia corruptibilis vitae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcipiendi. Quis gͦ omilitas hio tam stipendiis erus
quis furor hic tani nõ ferendus. tantis sumptibꝰ ac labo¬
ribus militare. stipendiis uͦ nullis. ił aut mortis aiti
criminis. Oꝑitis equos sericis. et pendulosꝰ nescio ques
pannulos loricis suꝑmduitis. depingitis hastas. chpe¬
re. ⁊ mpudenti stupore ad mortem ꝓperatis. Militana
Suit heo insig̃mia : añ muliebna pociuiꝰ ornamenta: Nlũ¬
dutrusq miles. et curumspectus sit ad se seruandũ.
ac tenꝰ as q anus amplis et eireũfluentibꝰ manicis sepelitis
ꝯeatis leuis. ac friuola qua uidelicet talis p̾sumit᷑. et
tam ꝑrculosa milicia. Non sane int̾ uos aliud bella mo¬
uet. litesq suscitat: nꝰ aut iracionabłis iracundie motꝰ
aut manis għie appetitꝰ. aut t̾rene qualiscũq possessionis
cupiditas. Dilibꝰ certe ex causis: neq occumbere tutum

Expanded text:
ructus percipiendi . Quis ergo, o milites, hic tam stupendus error, ructus percipiendi . Quis ergo, o milites, hic tam stupendus error, quis furor hic tam non ferendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis hastas, clype et impudenti stupore ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numdustriusque miles et circumspectus sit ad se servandum, ac teneras manus amplis et circumfluentibus manicis sepelitis.satis levis ac frivola, qua videlicet talis praesumitur et tam periculosa militia. Non sane inter vos aliud bella movet, litesque suscitat, nisi aut irrationabilis iracundiae motus, aut inanis gloriae appetitus, aut terrenae qualiscunque possessionis cupiditas. Talibus certe ex causis neque occidere, neque occumbere tutum
Abbreviated transcription (Latin):
aut forte tu occidaris ab illo ⁊ in corꝑe simul ⁊ in aĩa.
Et cordis quippe affectu. nõ belli euentu pensat᷑. uł
ꝑiculum uł uictoria xp̃iani. Si bona fu̾i̾t causa pu-
nõ recta p̾cesserit. Si in uoluntate alt̾um occidendi te
pocius. occidi contigerit : morieris homicida. qd si p̾uales
et uoluntate suꝑandi. uł uindicandi forte occidis homi¬
nem: uinis homicida. Non autem epedit siue mortu¬
o. siue uiuo. siue uictori. siue nicto etͣ homicidã. Infe¬
lix uictoria. qua uincens hominẽ: succimibis uicio. et
na ⁊ͥ aut suꝑbia dominante : frustra głiaris de homine
suꝑato. Qst tam̃ qui nec ulciscendi zelo. nec uincẽdi
typo. s tamen euadendi remedio int̾ficit hominem:
S ne hane quidem bonã dixerim uictoriam. cũ de duobꝰ
malis in corꝑe qͣm i anima mori melius sit̃. Non autem
licie. s malicie. si et occisor letalit̾ pecnt. et aai¬

Expanded text:
aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore simul, et in anima. aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore simul, et in anima. Ex cordis nempe affectu, non belli eventu, pensatur vel periculum, vel victoria christiani. Si bona fuerit causa pugntio non recta praecesserit. Si in voluntate alterum occidendi te potius occidi contigerit, moreris homicida. Quod si praevales, et voluntate superandi vel vindicandi forte occidis hominem, vivis homicida. Non autem expedit sive mortuo, sive vivo; sive victori, sive victo, esse homicidam. Infelix victoria, qua superans hominem, succumbis vitio. Et ira tibi aut superbia dominante, frustra gloriaris de homine superato. Est tamen qui nec ulciscendi zelo, nec vincendi typho, sed tantum evadendi remedio interficit hominem. Sed ne hanc quidem bonam dixerim victoriam: cum de duobus malis, in corpore quam in anima mori levius sit. Non autem litiae, sed malitiae; si et occisor letaliter peccat, et occi
Abbreviated transcription (Latin):
uobeũ in om̃i ꝑieuło replieantes. Siue uiuimꝰ. siue
morim᷑ dñi sumus. Quã głosi reu̾tunt᷑ iucbores de
p̾lio. Qũa bĩ moriunt᷑ marqres in p̾lio. Gaude Fortd
athleta. si uiius ⁊ uincis in dño. S magis exulta et
gloriare si morerss. et iungeris dño. Uita quidem
quis morit᷑: p̾ciosa erit sine dubro inconsp̾tu dñi mo¬
ns sc̃oꝵ eiꝰ. Cec̾um in bello tanto ꝓfecto p̾ciosior: qͣnto
et gloriosior. Quita secimi: uͥ pura consciencia. Din¬
qͣm uita secura. uͥ absq formidine mors eyp̾tat᷑. ĩmo
et exoptat᷑ cũ duloedine. ⁊ excipit᷑ cũ dulci deuocione.
Ouere seq̃. ⁊ tuta milicia. ꝗtq a duplici illo ꝑ iculo ꝓr¬
sus libera. quo id horninũ genus solet ꝓrelitari. ubi
dũ taxat xp̃s nõ est causa militandi. Quociens nãq
congrederis tu qui milicia militas scłarena. timendũ
om̃ino ne aut ocidas hostem quidẽ in corꝑe. te uͦ inaĩa.

Expanded text:
vobiscum in omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive vobiscum in omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus . Quam gloriosi revertuntur victores de praelio! quam beati moriuntur martyres in praelio! Gaude, fortis athleta, si vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et gloriare, si moreris et jungeris Domino. Vita quidem quis moritur, pretiosa erit sine dubio in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Caeterum in bello tanto profecto pretiosior, quanto et gloriosior. O vita secura, ubi pura conscientia! O, inquam, vita secura, ubi absque formidine 545 mors exspectatur, imo et exoptatur cum dulcedine, et excipitur cum devotione! O vere sancta et tuta militia, atque a duplici illo periculo prorsus libera, quo id hominum genus solet, frequenter periclitari, ubi duntaxat Christus non est causa militandi. Quoties namque congrederis tu, qui militiam militas saecularem, timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem in corpore, te vero in anima:
Abbreviated transcription (Latin):
in celestibꝰ. Et quidẽ ubi solis uiribꝰ corꝑis corꝑeo fortit̾
hosti resistit᷑. id quidẽ ego tam nõ iudioo mirũ. qͣm nec
rarũ eristimo. Sed et qͣndo animi uͥtute uiciis siue
demoniis bellũ indicit᷑ : nec hoc quidẽ mirabłe ⁊ silau¬
dabłe duxrim. cũ plenꝰ monacbis cernat᷑ mundus. Cet̾¬
um cũ ut̾q homo. suo quisq gladio potent̾ aocingitur.
Suo cingulo nobilit̾ insignit᷑. Quis hoc nõ estiet om̃i
admiracõne dignissimũ quod adeo liquet eẽ insolitumꝰ
Inpauidꝰ ꝓfecto miles. ⁊ oñi ey ꝑte securus. qui ut corpꝰ
ferri. Sic animũ fidei lotica mouit. utsq nimirũ
indutus arrais: nͦ demonẽ timet. nͨ hominẽ. Neo uero
mortem formidat: qui mori desiderat. Quid enĩ uł
cupit dissolui. ⁊ ẽẽ cũ xp̃o. hoc eñi meliuꝰ. Securi gͦ
ꝓoedite milites ⁊ intrepido animo inmicos crucis xp̃i
Apessite certi qr̃ neqr mois. nes uita pcternul  se¬
porare a Rintate xp̃i. que est in xp̃o iħu. Illudi sone

Expanded text:
s viribus corporis corporeo fortiter hosti resistitur, id quidem ego tam non judico mirum, quam nec rarum existimo. Sed et quando animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. Caeterum cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione dignissimum, quod adeo liquet esse insolitum? Impavidus profecto miles, et omni ex parte securus, qui ut corpus ferri, sic animum fidei lorica induitur. Utrisque nimirum munitus armis, nec daemonem timet, nec hominem. Nec vero mortem formidat, qui mori desiderat. Quid enim velcupit dissolvi, et esse cum Christo: hoc enim melius. Securi igitur procedite, milites, et intrepido animo inimicos crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita poterunt vos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu; illud sane
Abbreviated transcription (Latin):
ouum milicie genus ortũ nuꝑ adudit᷑ in
t̾ris. et in illa regione quã olim in carne
ne manus sue tenebrarũ pͥncipes exturbauit: inde et
Sue. ⁊ rursũ erigens cornu salutis nob̾ in domo anud
pueri sui Nouum inqͣm milicie genꝰ. ⁊ soełis ĩ exꝑtũ
qua genino ꝑit̾ conflictu atq ĩfatigabilit̾ decertat᷑.¬

Expanded text:
ovum militiae genus ortum nuper auditur in terris, et in illa regione, quam olim in carne ne manus suae tenebrarum principes exturbavit, inde et suae, et rursum erigens cornu salutis nobis in domo David pueri sui. Novum, inquam, militiae genus, et saeculis inexpertum: qua gemino pariter conflictu infatigabiliter decertat
Abbreviated transcription (Latin):
stacim capitis dolore ꝑeutit᷑ ut illic indeat᷑ nĩa fatigaconis sig¬
na xliquisse. ubi magna insa est uͥtute contende: ibi cc̃a fiori
ab solute sentimꝰ aĩẽ nr̃e quosdam fluotꝰ. quosdã conssꝰ Sen¬
Dieres iut añ ocłos m̃os ueniant que absencia milliꝰ ignort.

Expanded text:
statim capitis dolore percutitur; ut illic videatur anima fatigationis sigstatim capitis dolore percutitur; ut illic videatur anima fatigationis signa reliquisse, ubi magna visa est virtute contendere. Ibi etiam fieri absolute sentimus animae nostrae quosdam fluctus, quosdam impetus grandiores, ut ante oculos nostros veniant, quae absentia nullus ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatis indicia. Nam cũ medici ꝑitissimi. testam capitis
humani grauisima ꝑcussione confractam: ĩ soliditatem pͥstinam
reuocare contendut : membranã qua ten̾itudo eerebri cõmunit᷑¬
cũ a sanguine ac fece decgere cupiunt: freqũet᷑ attingunt.
Que statim ut tacta fuit. in tantũ stupore homo ꝑuenit ut
uł ꝑcussus alibi grauit̾ sentire nõ possit : s mox it᷑ũ ut se ma¬
nus a cerebi ip̾ssione suspendo̾t ad ĩtelloctũ consuetudinarũ
redit uoce. sensũq recipions. qd̾ de ip̃o iã agat᷑ agnosit. qd in
alis quaq membris ñõ ꝓbat᷑ accide: qͣmuss in magnoꝵ iuuilne¬
rum forieis epeauent᷑ Aadit᷑ ecĩa qd̵ et sgno corꝑi ad hano rem
ꝑtineneia nõ minima signa ꝓueniunt. Ibam eũ fũit aliqͥs ui¬
mia indignacõne flammatꝰ. animũq suu estu cogaacõnis
accenderit: nõ fluctu iscerũ. ñ pectoris cõmocõne uerat᷑. ded

Expanded text:
credulitatis indicia. Nam cum medendi peritissimi testam capitis credulitatis indicia. Nam cum medendi peritissimi testam capitis humani, gravissima percussione confractam, in soliditatem pristinam revocare contendunt, membranam qua teneritudo cerebri communitur, a sanguinea faece detergere cupientes, frequenter attingunt; quae statim ut tacta fuerit, in tantum stuporem homo pervenit, ut vel percussus alibi graviter, sentire non possit; sed mox iterum, ut se manus a cerebri impressione suspenderit, ad intellectum consuetudinarium redit, vocem sensumque recipiens, quid de seipso in magnam vulnerum foveam excaventur. Additur etiam quod et sano corpori ad hanc rem pertinentia non minima signa proveniunt. Nam cum fuerit aliquis nimia indignatione flammatus, animumque suum aestu cogitationis accenderit, non fluctu viscerum, non pectoris commotione vexatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hidam sedem anime qͣmuis sit corꝑe toto diffusa: in cordi eẽ
olucrũt dicentes. qd̾ ibi purissimꝰ sanguis. et uitalis spẽ cõ¬
tinet. ut iude eciam cogitacõnes. siue bonas siue malis. erire
confirmẽt. qd̾ aĩe uͥtutẽ oꝑari posse nõ dubiũ est. Plurimi aũ
in capite insidere manifestant. si fas est tam̃ cũ reu̾enaa dicere
ad similitudinẽ aliqͣm diuinitatis que licet oĩa ineffabłi substã
cia repleat. scriptã tam̃ colos in fid̾e confirmat. Dignũ eñ
Fuit ut drcem peteret. que le mouerat edesti oꝑacoñe silli¬
men ⁊ tali loco pͥcet̾is uersari: unde reliqua membra debuset̃
competenti regimine gubernari. Nbam et ip̃a figura capitis.
spheroydes pulcherrima est in qua sͥ immortalis atq rac̃õnalis
anima dignã face̾ mansionẽ. Certe corꝑalia uideamꝰ. Ignis
iste mortalis semꝑ tendit ad summũ. ⁊ qp ht̃ subtilissimam
nat᷑am ad suꝑiora sine dubitacõne festinat. Sunt ⁊ aliqua huiꝰ

Expanded text:
idam sedem animae, quamvis sit in corpore toto diffusa, in corde esse voluerunt, dicentes quod ibi purissimus sanguis et vitalis spiam cogitationes sive bonas sive malas exire confirment; quod animae virtutem operari posse non dubium est. Plurimi autem in capite insidere manifestant si fas est cum reverentia tamen dicere ad similitudinem aliquam Divinitatis; quae licet omnia ineffabili substantia sua repleat, Scriptura tamen coelo insidere confirmat. Dignum enim fuit ut arcem peteret, quae se noverat coelesti operatione sublimem; et tali loco prae caeteris versari, unde reliqua membra debuissent competenti regimine gubernari. Nam et ipsa figura capitis sphaera  ed., sphaeroides pulcherrima est, in qua sibi immortalis atque rationalis anima dignam faceret mansionem. Certe corporalia videamus. Ignis iste mortalis semper tendit ad summum, et quod habet subtilissimam naturam, ad superiora sine dubitatione festinat. Sunt et alia hujus
Abbreviated transcription (Latin):
le potuisset aia. si eiꝰ fuiss dignitas eustodita: Nep̾ssa ẽ iuste ad is¬
noranciã. que scire uolit contumacit̾ uetita. Modo eñi sigus
aut coniect sapit aliqͥ que sine labore nosse potuit uniũsa ill̃
tam̃ scã comi̾sacõne purgata. diuinitatis aurilio recepit : ques
in sidĩs accipientis ꝑdidit. illuminata uidet a creatore: que fas¬
csta ñ p̃ aseniet ip̃a cognosc̾e. Narrata sũt de aĩa quãtu ꝑlde¬

Expanded text:
a, si ejus fuisset dignitas custodita? Depressa est juste ad iga, si ejus fuisset dignitas custodita? Depressa est juste ad ignorantiam, quae scire voluit contumaciter vetita. Modo enim signis aut conjecturis sapit aliqua, quae sine labore scire potuit universa. Illud tamen sancta conversatione purgata, Divinitatis auxilio recipit, quod insidiis decipientis amisit. Illuminita videt a Creatore, quae fuscata non potest a semetipsa cognoscere. Narrata sunt de anima, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
qb ꝑ diĩsis ñidi ꝑtes ꝯgnoscit᷑ eyqusitũ. Demq ccłos nr̃os defigiꝰ
ormino cogitantes: aunũ sonsus obstruit᷑. gustꝰ cessat. nares uaciãt.¬
linga ũ ht uacem. et niultis modis ꝑ tala signa cognoscit᷑ amina
ris infulserit. Fuit qͥdeni ĩ pͥro homine beatitudo naturalis. arbihͥ.
liberi potens et ĩ molata sentencia: s infeliti transgressione deceptꝰ
Diabolica fraudȩ ꝑdens qd̵̃ post̾is tradituris acceꝑat : ad nostusint
tere nõ pottut q̃d ammisit. Inde ꝓpagatꝰ int̾itus. inde humam
gen̾is nutͥta defeccio. inde ignorancia racõni contͣria. inde noxie eu¬
rȩ. nde penitenda consilia. inde obscurata cognicio. turpe desibiũ.
nisticie negeletꝰ. inde mille cͥminũ lapsus. et plura nob̾ cũ peconb
cõmunia que diuinitas fec̾at ẽẽ disereta. Prenũciat em̃ ꝓ dobr¬
nob̾ solis dicessio serenitatis aduentũ. Futuras tempestates uentor
cõmocone dinoscimꝰ: uenturã sołis ubertatem temꝑũ racõne aligi

Expanded text:
 diversas mundi partes cognoscitur exquisitum. Denique oculos nostros defigimus omnino cogitantes, aurium sensus obstruitur, gustus cessat, nares alingua non habet vocem, et multis modis per talia signa cognoscitur anima vinitatis infulserit. Fuit quidem in primo homine beatitudo naturalis, liberi arbitrii potens, et inviolata sententia; sed infelici transgressione deceptus, diabolica tere non potuit quod amisit. Inde propagatus interitus, inde humani generis nutrita defectio, inde ignorantia rationi contraria, inde noxiae curae, inde poenitenda consilia, inde obscurata cognitio, turpe desiderium, justitiae neglectus, inde mille criminum lapsus, et plura nobis cum pecoribus communia quae Divinitas fecerat esse discreta. Praenuntiat enim nob solis discessio serenitatis adventum, futuras tempestates ventorum commotione dignoscimus, venturam saeculis ubertatem temporum ratione colligimus,
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥd. et assum̃psit hominẽ purissimũ quẽ creauit : ñ peccatũ sus¬
cipiens. s carñẽ peocati sine aliqͥ iniuria pollucõnis assumens. Sa¬
auis ͥdem nimiũ mͥ sc̃a digressio est : dũ suspic̃õnes ammonere
imꝓbrobas contendo. Sed dũ ad aliud tendimus. hic multa dice¬

Expanded text:
liquit, et assumpsit hominem purissimum, quem creavit: non peccatum susliquit, et assumpsit hominem purissimum, quem creavit: non peccatum suscipiens, sed carnem peccati sine aliqua injuria pollutionis assumens. Suavis quidem nimium mihi facta digressio est, dum suspiciones improbas amovere contendo. Sed dum ad aliud tendimus, hic
Abbreviated transcription (Latin):
nascer̾ er te scm̃ : uocibit᷑ filiuꝰ dei. Quis e in hanc̃ maiestitom
Aliqͥm carnis suspicł̃ osstulain. Ablas pereato line dilno uenit.
qui erat om̃ium peccata solut᷑us. Conceptus mistico spiranuine na¬
tus ex uͥgine nichil de adam trapit: qui ut malũ ade uincerotur
ad uenit. funis ille longissimꝰ. quo nos ligabam᷑ abruptꝰ est. Torrẽs
qui nos rapiebat: ibi siccatꝰ est. Inra sua mors ꝑdidit : dũ condico
nr̃a utara redemptoris accepit. Nam pͥmuꝰ homo post̾is tͦsꝰ misit
exitũ. Ueniens xp̃c dñs. credentibꝰ contulit regna celoꝵ. Per istũ
enĩ reparat ammissũ statũ : qui ꝑ illũ ꝑdiderat meritũ. Natus in
głia conu̾satꝰ sine macula: qͥd potuit de illo trahere. quẽ cõ¬
traria uenit acc̃õe detͣhere Sẽe origini uita scã respondet.
Qui sine põco est genitꝰ : nulla est mundi labe suꝑatꝰ. Sus¬
cepit uerum hominẽ natura nõ uiciis: respuit qͦd ꝓthoplasto de¬

Expanded text:
ius Dei . Quis, rogo, in hac majestate aliquam carnis suspicetur offensam? Absque peccato sine dubio venit, qui erat omnium peccata soluturus, conceptus mystico inspiramine, natus ex virgine. Nihil de Adam traxit qui ut Adae malum vinceretur  ed., solveretur advenit. Funis ille longissimus quo nos ligabamur, abruptus est; torrens qui nos rapiebat, ibi siccatus est. Jura sua mors perdidit, dum conditio nostra vitam Redemptoris accepit. Nam primus homo posteris transmisit exitium: veniens Christus Dominus credentibus contulit regna coelorum. Per istum enim reparat amissum statum, qui per illum perdiderat meritum. Natus in gloria, conversatus sine macula. Quid potuit de illo trahere, quem contraria venit actione destruere? Sanctae origini vita sancta respondit. Qui sine peccato est genitus, nulla est mundi labe superatus. Suscepit verum hominem natura, non vitiis. Respuit quod protoplastus de
Abbreviated transcription (Latin):
Ut animas reas ꝑ traduc̃e p̃cc̃i gen̾alit̾ cẽ dic̾emꝰ: Conuenit anim̃a
xp̾i dñi in medrũ deduo̾e̾. ne quis calĩpiuosa intencione ꝑuersis

Expanded text:
ut animas reas per traducem peccati generaliter esse diceremus, convenit animam ut animas reas per traducem peccati generaliter esse diceremus, convenit animam Christi Domini in medium deducere, ne quis calumniosa intentione perversus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibꝰ discretas dari atq ꝑfectas. Medendi aũ artifices quadragesimo
die humanũ ac mortale pecus animã dicũt acciꝑe: cũ sem utero
matͥs ceꝑit common̾e̾. Opinione qͦq fert᷑ aliqͦꝵ. qd̾ ereator ille po¬
tentissimꝰ. sicut de corꝑe nr̃o semẽ caruis educit. iᵈ de aĩe qualitate
animã nouam posse gen̾ari: qͣtenꝰ originalis illius pc̃õi. quod catho¬
hea confitet ᷑ eccł̾ia: ꝑ traduoẽ delicti rea possit osdendi : nͥ fui̾t bap
reus debeat ullatenꝰ inueniri : siñ aliq̃ racõe in ip̃a origine animarũ
culpa uideat᷑ ẽẽ tͣnsfusa. Uñ pat̾. augustimis. religiosissima du
iustissime illis imputare. qd̾ pͥmi hominis pcc̃o teuent᷑ obnorie
Eelus est ñi initam occłtis eiusis confit̾i iganciam: q̃ͣm preulosã
asinmere fortassis audaciã. cũ dicat apłs. Quis em̃ cognouit ciensũ
dñi aut quis consiliarius eiꝰ fuit: Et it̾um. E ꝑte orgnoscimus¬

Expanded text:
i discretas atque perfectas. Medendi autem artifices quadragesimo die humanum atque mortale pecus animam dicunt accipere, cum se in utero matris coeperit commovere. Opinione quoque fertur aliquorum, quod Creator ille potentissimus, sicut de corpore nostro semen carnis educit, ita et de animae qualitate animam novam posse generari; quatenus originalis illius peccati, quod catholica confitetur Ecclesia, per traducem delicti rea possit ostendi, nisi dono baptreus debeat ullatenus inveniri, nisi aliqua ratione in ipsa origine animae culpa videatur esse transfusa? Unde Pater Augustinus, religiosissima dubjustissime illis imputare, quod primi hominis peccato teneantur obnoxiae. Melius est enim in tam occultis causis confiteri ignorantiam, quam periculosam assumere fortassis audaciam, cum dicat Apostolus: Quis enim cognovit sensum Domini? Aut quis consiliarius ejus fuit ? Et it
Abbreviated transcription (Latin):
nardus clareuallis. Solo łnine abbas: bonum
certamen certare. Semel. ⁊ Oscd̾o. ⁊ t̾cio.
nisi fallor pecisti ame. Hugo kyissime. ut tͥ tiusq com¬
misitonisꝰ seriberem exortacõnis Sermonẽ. et ad u̾sus hosti¬
lem ⁊yranindem. quia lancoa nõ liceret: stilũ uibrarẽ.
asserens uob̾ nõ parũũ fore ad iutoriũ. Si quos armis nõ
posũ. lnt̾is animarem. Distuli sane aliqͣm diu nõ qd̾ cõ¬
tempnenda uideret᷑ peticio: s ne leuis precepsq culpare¬
tur assensio: Si quod melius melior implere sufficeret
p̾sumerent ĩperitus. ⁊ res ad modũ necessari̾as ꝑ me forte
Minus necessaria. redderent᷑. Terũ uidens me longa sa¬
tis huiꝰdemodi expectacõne frustintũ. ne iam magis nolle
qͣm nõ posse uiderer: tandem ego quidẽ qd̾ potui feci.
lector indicet an satis feci. Quãqͣm et si eui forte aut
minime placeat. aut nõ sufficiat. nõ tam̃ int̾ est mea:
qui tue ꝓ meo sapere int̾fui uolũtati. Incip̃t

Expanded text:
NARDUS Clarae-Vallis solo nomine abbas, bonum certamen certare. Semel, et secundo, et tertio, ni fallor, petiisti a me, Hugo charissime, ut tibi tuisque commilitonibus scriberem exhortationis sermonem; et adversus hostilem tyrannidem, quia lanceam non liceret, stylum vibrarem: asserens vobis non parum fore adjutorii, si quos armis non possum, litteris animarem. Distuli sane aliquandiu: non quod contemnenda videretur petitio, sed ne levis praecepsque culparetur assensio, si quod melius melior implere sufficeret, praesumerem imperitus, et res admodum necessaria per me minus forte commoda redderetur. Verum videns me longa satis hujuscemodi exspectatione frustratum, ne jam magis nolle, quam non posse viderer, tandem ego quidem quod potui feci: lector judicet, an satisfeci. Quanquam etsi cui forte aut minime placeat, aut non sufficiat; non tamen interest mea, qui tuae pro meo sapere non defui voluntati. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
diligit carc̾em suũ. amat ꝓpt̾ qd̾ lib̾a ẽẽ ñ pͭ. dolorib eiꝰ uehem̃t᷑ afficit᷑
formidat int̾itũ q̃ ñ pͣ mori: et sic est ad corꝑis sui casus trepida:
berrima qͦq carnis temptacõe ꝑfruit᷑. ocłoꝵ speołacõe &epascitur.
Sonoris delectat᷑ auditib. suauissimis iocũ at᷑ odoribꝰ. necessaria
gustꝰ qpulicõe delinit᷑. Et licet his rebꝰ nullatenꝰ ip̃a uescaitur :
S ubductis tam̃ talibꝰ grauissimo merore conficit᷑. desidetans nõ
itendo locũ noscit᷑ p̾be̾ peccato. Uita gͥ corꝑis suscepte aĩe p̾sencia
est ÷ mors aũ eiꝰ ꝓbat᷑ abscessuꝰ. Sic diem dicimꝰ lustrante sole:

Expanded text:
diligit carcerem suum, amat propter quod libera esse non potest, doloribus ejus vehementer afficitur, formidat interitum quae non potest mori; et sic est ad corporis sui casus trepida, berrima quoque carnis temperatione perfruitur, oculorum speculatione depascitur, sonoris delectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, necessaria gustus epulatione delinitur; et licet his rebus nullatenus ipsa vescatur, subductis tamen talibus, gravissimo moerore conficitur; desiderans non ittendo, locum noscitur praebere peccato. Vita igitur corporis susceptae animae praesentia est; mors autem, ejus probatur abscessus. Sic diem dicimus, lustrante sole,
Abbreviated transcription (Latin):
integerrime puritatis.
suos uuln̾at. ⁊ in brachio uͥtutis expug¬
nat. Sunt autẽ tres Sigitte. quibꝰ hostez
Pauerantur. Tounulus anisse pecunie que ulde
eciã corꝑis actctõne flagellat. Scͣqt ᷑ malleus infer¬
Angustiam. oculos porrigens. horribilem iehenne for¬
nacem timida cousid̾acõne retractat.

Expanded text:
integerrimae puritatis.integerrimae puritatis.suos vulnerat, et in brachio virtutis impugnat. Sunt autem tres sagittae quibus hostes sauciantur. Stimulus amissae pecuniae, quia valde , per corporis contritionem flagellat. Sequitur malleus inferam quae fine caret angustiam oculos convertens, horribilem gehennae fornacem timida secum consideratione pertractat.
Abbreviated transcription (Latin):
e ualle ploracõnis ascensuri : semꝑ ad alcio¬
ra tendere ⁊ hanelare. debemꝰ. Est eñi
quasi quoddã desertũ uita ista mortalis. &equa
dicit᷑. Terra desertn. inuia. ⁊ in aquosa. Sed
t formis est speoies desertorũ. Est quippe
desertum mom̃ebanel seculi. uantas qulm dei¬
picere uite melioracõne debemꝰ. de quo deserto
iscende̾ nos oꝑtet. Sicut dicit᷑. Que est ista
que ascendit de deserto deliciis affluens. ĩniya
Suꝑ dilectũ suũ  Deliciis affluimꝰ : cũ uͥtutibus
habũdamꝰ. Suꝑ dilectũ innitim᷑ : cũ ascribimus
quicqͥd boni oꝑam᷑ͦ. Est aliud desertũ. xp̃iãne
Simplicitatis humilitas. uocata desertũ: qr nullꝰ
oꝑari. Per hoc desertũ necesse est ut ascendamꝰ.
et disciplina exercitari ꝑrimas nr̃os ad bñ agen¬
di similitudinẽ incitamꝰ. Est aliud quoq de¬
sertũ. in nocencie purioris simplicitas : uł inte¬
Ascendamꝰ gͦ de deserto momẽtanee uanitats
ꝑ desertũ humilime simplicitatis. ad desercũ

Expanded text:
alle plorationis ascensuri semper ad altiora tendere et anhelare debemus. Est enim quasi quoddam desertum via ista mortalis, de qua dicitur: Terra deserta, invia, etc. . Sed triformis est species desertorum. Est quippe desertum momentanea vanitas, quam despicere vitae moderatione debemus; de quo deserto ascendere nos oportet sicut dicitur: Quae est ista quae ascendit per desertum deliciis affluens, innixa super dilectum suum? Deliciis affluimus cum virtutibus abundamus, super dilectum innitimur, cum Deo ascribimus quidquid boni operamur. Est aliud desertum Christianae simplicitatis, humilitas, vocata desertum, quia fereplene operari. Per hoc desertum necesse est ut ascendamus.et disciplina exercitati proximos ad bene agendi similitudinem incitamus. Est aliud quoque desertum, innocentiae purioris simplicitas vel inteAscendamus ergo de deserto momentaneae vanitatis, per desertum humillimae simplicitatis, ad desertum
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti ecia momentanea lesione mutati sunt. Nam et ip̃e qui cele¬
berrime sapiens habet᷑: copiosiore prandio refert᷑. qͣm facile in crapii¬
lam dilapsus obtundit᷑. Ut utrũ illũ prudentissime disserentem dificdẽ
uł uniũ credas. qũe se nͨ mou̾e posse conspieias. Unũ tamẽ cercissime
alie uaria diserecõne tͥbuunt᷑: s sicud immortattm iugit̾ sumunt
ita ⁊ racõnabłes cẽ gen̾alit̾ seneuint. Paruulis ccĩa rac̃o crescit.
longa meditacõe nõ aĩa. Nũo ad peliqua currente ordine transeamus.

Expanded text:
Quanti etiam momentanea laesione mutati sunt! Nam et ipse qui celeQuanti etiam momentanea laesione mutati sunt! Nam et ipse qui celeberrime sapiens habetur, copioso prandio refertus, quam facile in crapulam dilapsus obtunditur, ut virum illum prudentissime disserentem, difficile vel vivum credas, quem se nec movere posse conspicias! Unum tamen certissime ntur; sed sicut immortalitatem jugiter sumunt, ita et rationales esse generaliter sentiuntur. Parvulis enim ratio crescit longa meditatione, non anima. Nunc ad reliqua currente ordine transeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
capiũt. hoc tasaurariũ ñ grauat᷑ honeratũ. s cũ młta condidit seendi de¬
sidio plus reqͥrit. Tetigimꝰ sup̃dc̃as ꝑtes: qͣi armoniam tricordem. Tili
lissimas qestiones dicentes. Si diuinitas ꝑfectas ⁊ racõnables creat
animas. cur aposito sensu uiuunt. in fantes aut iuuenes iiueniunt᷑
exanrdes .ͦ. da quis ñ intendat aĩs ammas ꝑuuloꝵ in becillitate coipis.
noc officia. sensuũ. uiͨ must̾i̾a posse explicare mẽbroꝵ: Ut si igñe angu¬
. las conclidas altũ ut moris illiuis cit neqͥt apetẽ: q eñ artisi¬
Qubpet̾e: ceũ illi nichil contrariũ p̾ualet impedire. Sic stultis muenibꝰ
obinat. qd̾ aut imparilitate parciũ. aut crasitudine humoꝵ mat̾ni
its accidt̃ hadieq conspicimꝰ quos grea nimones uocannt. Nam ut de
usu aliq̃q dicamꝰ euentu. qͣm młti morbis accedentibꝰ. aut hon̾ato core¬
bro. aut p̾cordioꝵ stupore confusi acumen solite sapiencie ꝑdid̾unt ..

Expanded text:
capiunt: hoc thesaurarium non gravatur oneratum, sed cum multa condiderit, sciendi desiderio plus requirit. Tetigimus supradictas partes quasi harmoniam trichordem. Tali enim lissimas quaestiones dicentes: Si Divinitas perfectas et rationabiles animas creat, cur aut posito sensu vivunt infantes, aut juvenes inveniuntur excordes? Sed quis non intendat animas parvulorum imbecillitate corporis, nec officia sensuum, nec ministeria posse explicare membrorum? Ut si ignem angusto vase concludas, altum ut illius moris est nequit appetere, quia eum arctissisuppetere, cum illi nihil contrarium praevalet impedire. Sic et stultis juvenibus obviat, quod aut imparilitate partium, aut crassitudine humorum materni ltis accidere hodieque conspicimus, quos Graeci μωρίονας vocant. Nam ut de usuali quoque dicamus eventu, quam multi morbis accedentibus, aut onerato cerebro, aut praecordiorum stupore confusi, acumen solitae sapientiae perdiderunt!
Abbreviated transcription (Latin):
cõnes nr̃as. qͣi res uisilłes intuet᷑. Qui in nocentis sangtiud audit
clamãtem : ad postrenũ qͥ nouit omĩa añqͣm fiant. Tempꝰ est ueni

Expanded text:
tiones nostras quasi res visibiles intuetur; qui innocentis sanguinem audit tiones nostras quasi res visibiles intuetur; qui innocentis sanguinem audit clam