comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib uite consummationẽ. iã non filu
sed sponsi uocant᷑: quia illi coniuncti sunt
in celis ꝑ copulationẽ membrorũ qui sponsus
eccłe in t̾ra uocat᷑. & est. Et quia ñ possumus
omnia que ꝑ moysen in egypto gesta sunt
commemorare: pauca de his quȩ post egressio¬
nem isrłitici popłi ex egypto abeis gesta sunt
ponamus. Filii igͥ isrł tit pharaonẽ & egypti¬
os euaderent. ꝑ mediũ sicci maris transierunt.
& aquȩ eis erant quasi ꝓ muro a dextris &
a sinistris. Similit̃ & popłs gentiũ ut dia¬
bolum om̃sq eius satellites euaderent ꝑ aquã
baptismatis transierunt. & qui antea erant
Aqua gͦ maris filios isrł saluauit pharaonẽ
uͦ cũ om̃ib satellitib suis necauit: qͥa aqua
baptisiatis imaginẽ dĩ saluat. peccata quib
seruierat extinguit. Diabolus autẽ unicuiq
extinguitur. qui eũ fidelit᷑ cũ om̃ib pompis
eius abrenunciat. Aqua uͦ quȩ ꝓ muro eis erat

Expanded text:
bonis operibus vitae consummationem jam non filii, sed sponsi vocantur; quia illi conjuncti sunt in coelis per copulationem membrorum, qui sponsus Ecclesiae in terra vocatur, et est. Et quoniam non possumus omnia quae per Moysen in Aegypto gesta sunt, commemorare, pauca de iis quae post egressionem Israelitici populi ex Aegypto ab eis gesta sunt, ponamus. Filii igitur Israel ut Pharaonem et Aegyptios evaderent, per medium sicci maris transierunt, et aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris . Similiter et populus gentium, ut diabolum omnesque ejus satellites evaderent, per aquam baptismatis transierunt. Et qui antea erant Aqua ergo maris filios Israel salvavit, Pharaonem vero cum omnibus satellitibus suis necavit; quia aqua baptismatis imaginem Dei salvat, peccata quibus servierat, exstinguit: diabolus autem unicuique exstinguitur, qui eum fideliter cum omnibus pompis ejus abrenuntiat. Aquae vero quae pro muro eis erant
Abbreviated transcription (Latin):
designantur. Sanguis uͦ qui uitã passeri
pristabat. spũalis est intelligentia. quȩ in
obseruationib udeor latebat. Et sicut pas¬
ser sine sanguine mortuus efficit᷑: ita &
multe obseruationes iudeorũ si sp̃ualis in¬
telligentia defusset. uane esse uiderentur.
Postquã gͦ sanguis passeris apparuit. atq
in aquas uiuas decuetirrit. passer mortu¬
uis et quia postquã sp̃ualis intelligentia
quȩ in obseruationib uideor latebat. ꝑg̃am¬

Expanded text:
r. Sanguis vero, qui vitam passeri praestabat, spiritalis est intelligentia, quae in observationibus Judaeorum latebat. Et sicut passer sine sanguine mortuus efficitur, ita et multae observationes Judaeorum, si spiritalis intelligentia defuisset, vanae esse viderentur. Postquam ergo sanguis passeris apparuit, atque in aquas vivas decurrit, passer mortuus est; quia postquam spiritalis intelligentia, quae in observationibus Judaeorum latebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ma uͦ  rubi eius diuinitatẽ figurauit. Rubus
gͥ ardebat & ñ comburebat᷑: quia filius diͦ
hominẽ assumens. sicut eius diuinitas ñ est
mansit & ꝑmanet sicut scriptũ est. Perfectus as̃.
ꝑfectus homo ex anima rationali & humana
carne subsistens. Locutus est dñs ad moysezi
de medio flammȩ rubi. Ne apꝓpies huc.
solue calciamentũ de pedib tuis. locus enim
in quo stas. terra sc̃a est. Uidens uidi afflictionẽ

Expanded text:
ma vero rubi ejus divinitatem figuravit. Rubus ergo ardebat, et non comburebatur; quia Filius Dei hominem assumens, sicut ejus divinitas non est permansit et permanet, sicut scriptum est: perfectus Deus, perfectus homo, ex anima rationali et humana carne subsistens . Locutusque est Dominus ad Moysen de medio flammae rubi: Ne appropies huc, solve calceamentum de pedibus tuis; locus enim in quo stas, terra sancta es
Abbreviated transcription (Latin):
Lata & spaciosa uia est quȩ ducit ad morteᷤ.
& multi sunt qui uadunt ꝑ eã. & iteru̾
Qui ñ baiulat crucẽ suã & sequit᷑ me: nox
est me dignus. Et multa alia que de reseca¬
tione uitioruᷤ in euangłio & in dictis apłicis
inueniunt᷑. Per petrã uͦ xẽc intelligit᷑. Acumen
autẽ petre. dura sunt precepta euangłii. Tulit
gͥ seffora acutissimã petra & circuncidit car¬
nem preputii filii sui: quia ȩccła cernens
filios suos nullo modo posse ꝑfectã consequi
salutẽ. nisi omnia destderia carnalia abeorũ
corporib extirparet: tulit austeriora pͣcepta
etiangłii. & amputauit a corporib filiorꝰ suorꝰ
omnia nutrimenta uitiorũ. In pedib uͦ fi¬

Expanded text:
d mortem; et multi sunt, qui vadunt per eam ; et iterum: Qui non bajulat crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; et multa alia quae de resecatione vitiorum in Evangelio, et in dictis apostolicis inveniuntur. Per petram vero Christus intelligitur, acumen autem petrae dura praecepta Evangelii. Tulit igitur Sephora acutissimam petram, et circumcidit carnem praeputii filii sui; quia Ecclesia cernens filios suos nullo modo posse perfectam consequi salutem, nisi omnia desideria carnalia ab eorum corporibus exstirparet, tulit austeriora praecepta Evangelii, et amputavit a corporibus filiorum suorum omnium nutrimenta vitiorum. In pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
cus & doxit. Sponsus sanguinũ tu mͥ es.
lt dimisit eũ postquã dixerat. sponsus san¬
quinum tu mͥ es obcircuncisionẽ. Si dñs
occidere uoluit moysen. quare ñ fecit qđ
uoluit cũ ꝑsalmista dicat. omnia quecunq
uoliit dñs fecit: Sed uoluntas dñi sepe ꝓ
comminatione ponit᷑. Cõminatus est gͥ dñs
moysi mortẽ eoqd incuruncisũ filiũ fer¬
ret: sic̃ ad abrahã loquit᷑ dicens. Omnis
anima ex uobis que circuncisa ñ fuerit:
pibit de popłis suis. Sed ista pretermitten¬
tes. ad spͣualẽ intelligentiã recurramus.
Moyses in hoc loco eos qui ex gentib cre¬
diderunt. designat. In initio nanq fidet
apłi & coeteri preicatores considerantes un¬
becillitatem gentiũ fidẽ ap̃i susciptentiũ:
noluerunt eis austeriora xp̃i prȩcepta pͥmu̾
tradere. ne forte territi non auderent ad fidem
xp̃i suscrpiendã accedere. Hȩc ita esse apl̃s pau¬
lus demonstrat: qui eis qui ex gentib crediderasł

Expanded text:
. Et dimisit eum, postquam dixerat: Sponsus sanguinum tu mihi es, ob circumcisionem. Si Dominus occidere voluit Moysen, quare non fecit quod voluit, cum Psalmista dicat: Omnia quaecumque voluit Dominus, fecit . Sed voluntas saepe pro comminatione ponitur: comminatus est igitur Dominus Moysi mortem, eo quod incircumcisum filium ferret, sicut ad Abraham loquitur, dicens: Omnis anima ex vobis quae circumcisa non fuerit, peribit de populis suis . Sed ista praetermittentes, ad spiritalem intelligentiam recurramus. Moyses in hoc loco eos qui ex gentibus crediderunt, designat; in initio namque fidei apostoli et caeteri praedicatores considerantes imbecillitatem gentium fidem Christi suscipientium, noluerunt eis austeriora Christi praecepta primum tradere; ne forte territi non auderent ad fidem Christi suscipiendam accedere. Haec ita esse apostolus Paulus demonstrat, qui eis qui ex gentibus crediderant,
Abbreviated transcription (Latin):
pti. & post patica. Dixitq moyses ad dñm
Quis ego sũ ut uadam ad pharaonẽ. ut eduicã
filios ifrł de ȩgẏpto : Et in sequentib de fili
sed dicent. ñ apparuit tibi dñs. Et iderũ. Obse¬
cto dñe. mitte quẽ missurus es. Hȩc uerba de¬
monstrant moysen inuitũ dñi oboedisse man¬
datis. ud educeret filios isrł de terra ȩgypti.
Sed querendũ nobis est. cur tantus uit dña
preceptũ inentus exetutus sit. Uerũ hanc eiꝰ
ꝑtinacũ sp̃ualit̾ intelligere debemꝰ. Dicit eniꝰ

Expanded text:
post pauca: Dixitque Moyses ad Dominum: Quis ego sum, ut vadam ad Pharaonem, et educam filios Israel de Aegypto ? Et in sequentibus de fili vocem meam, sed dicent: Non apparuit tibi Dominus ; et iterum: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es . Haec verba demonstrant Moysen invitum obedisse mandatis Domini; ut educeret filios Israel de terra Aegypti: sed quaerendum nobis est, cur tantus vir Domini praeceptum invitus exsecutus sit. Verum hanc ejus pertinaciam spiritaliter intelligere debemus; d
Abbreviated transcription (Latin):
uitã acciꝑe. quȩ abamore scłi mentes quorundã
elector insensibiles reddit. Cibo gͥ potuq sũpto
isaac iacob benedixit: quia illi benedictionẽ
celestis patriȩ a deo ꝑcipunt qui eũ uisq ad
finẽ uite sue bonis oꝑib placare student. Idem
uͥ iacob cuͦ fugeret esau fr̃em suũ. uenit acd
quendã locũ. Cũq supposuisset capiti suo la¬
pidem. dormiuit illic: uiditq in somnis sca¬
lam ad caput suũ a terra usq ad clũ erectã.
& dñm innixũ scalȩ. angłos quoq di ascenden¬
tes & descendentes ꝑ eã. Per lapidem xĩc intelli

Expanded text:
vitam accipere, quae ab amore saeculi mentes quorumdam vitam accipere, quae ab amore saeculi mentes quorumdam electorum insensibiles reddit. Cibo igitur potuque sumpto, Isaac Jacob benedixit; quia illi benedictionem coelestis patriae a Deo percipiunt, qui eum usque ad finem vitae suae bonis operibus placare student. Idem vero Jacob cum fugeret Esau fratrem suum, venit ad quemdam locum: cumque supposuisset capiti suo lapidem, dormivit illic; viditque in somnis scalam ad caput suum a terra usque ad coelum erectam, et Dominum innixum scalae, angelos quoque Dei ascendentes et descendent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtexerit. Pellis nanq cũ abhedo subtrahit᷑:
caro apparet unde delectabiles cibi confici
possunt. Similit᷑ & abrino quoq peccatore
cũ uitia detrahunt᷑: bonũ nature cũ ratio¬
ne apparet. Quȩ si fide decoquant᷑ delecta¬
biles cibi ex bono naturȩ dõ prȩparantur.
Pet collũ g̃ eoqd in collo sepe suꝑbia appa-¬
itat: possumtis elationẽ mentis intelligere
Per manus uͦ oꝑa designant᷑. Collũ gͦ unus¬
quisq fidelis pellib hedints cirtundat: cum
ad mentis elationẽ deponendã & humilitatis
suȩ custodiã peccata preterita ante oculos
mentis reuocare nͨ desinit. Manus cutundat.
cũ ne in bonis oꝑib extollat᷑. peccata precerita
ante oculos mentis sepe reducit. Post quã isaac
cibũ sũpsit. obtulit ei iacob etiã uunũ. Si ꝑci
bum actiuȩ uite oꝑa designant᷑: possumꝰ ꝑ ui¬
num quo  mentes hominũ alienat contẽplatiuã

Expanded text:
protexerit. Pellis namque cum ab haedo subtrabitur, protexerit. Pellis namque cum ab haedo subtrabitur, caro apparet; unde delectabiles cibi confici possunt: similiter et ab unoquoque peccatore cum vitia detrahuntur, bona naturae cum ratione apparent, quae si fide decoquantur, delectabiles cibi ex bono naturae Deo praeparantur. Per collum igitur, eo quod in collo saepe superbia appareat, possumus elationem mentis intelligere: per manus vero opera designantur. Collum ergo unusquisque fidelis pellibus haedinis circumdat, cum ad mentis elationem deponendam, et humilitatis suae custodiam peccata praeterita ante oculos mentis revocare non desinit. Manus circumdat, cum ne in bonis operibus extollatur, peccata praeterita ante oculos mentis saepe reducit. Postquam Isaac cibum sumpsit, obtulit ei Jacob etiam vinum. Si per cibum activae vitae opera designantur, possumus per vinum, quod mentes hominum alienat, contemplativam
Abbreviated transcription (Latin):
biles quȩ isaac ad sumendũ ex duob hedis
preparate sunt: poenitentiȩ oꝑa debemus
intelligere. De his escis loquit᷑ iohes baptista
uͦ ualde bonas quas esau idest iudei domi
reliquerat: optima precepta legis possumꝰ
acciꝑe. ut est illud. Diliges dñm dm̃ tuu̾
ex toto corde tuo. & ex tota anima tua. &
ꝓximũ tuũ tanquã tẽipsũ. Et multa alia
sine quib nullus iustus esse potest. Hȩ
sunt optime uestes: quas iudei domi. id̃
in ueteri testamento reliquerant. eo qđ ea
obseruare nollent. His popłs gentilis indutꝰ
& ornatus: ad dm̃ patrẽ cum cibis oꝑtim bo¬
norum ꝑrexit. Cũ cibis autẽ & panes de¬
tulit. Per panẽ sepe uerbũ dĩ designat᷑. qr
ille congruenter ad dm̃ patrẽ cum cibis oꝑum
bonorum ꝑgit: qui & alios quoscunq po¬
test ad bona oꝑa agenda admonere ñ desinit.
Sed & illud nobis quęrendũ est cur mater
pellib hedinis mancis iacob & colli nuda

Expanded text:
biles, quae Isaac ad sumendum ex duobus 524 haedis biles, quae Isaac ad sumendum ex duobus 524 haedis praeparatae sunt, poenitentiae opera debemus intelligere. De iis escis loquitur Joannes Baptis . Per vestes vero valde bonas, quas Esau, id est, Judaei domi reliquerant, optima praecepta Legis possumus accipere, ut est illud, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et proximum tuum sicut te ipsum ; et multa alia, sine quibus nullus justus esse potest. Hae sunt optimae vestes, quas Judaei domi, id est, in veteri Testamento reliquerant, eo quod ea observare nollent: iis populus gentilis indutus et ornatus, ad Deum Patrem cum cibis operum bonorum perrexit. Cum cibis autem et panes detulit. Per panem saepe verbum Dei designatur, quia ille congruenter ad Deum Patrem cum cibis operum bonorum pergit, qui et alios quoscumque potest, ad bona opera agenda admonere non desinit. Sed et illud nobis quaerendum est, cur mater pellibus haedinis manus Jacob et colli nuda
Abbreviated transcription (Latin):
lasq hedorũ arcundedit manib & colli nu¬
da ꝓtexit. Dedit pulmentũ. & panes quos
coxerat tradidit. Per duios hedos. confessionẽ
peccatorũ. popłi gentilis & poenitentiã pos¬
sumus acciꝑe. Duos gͦ hedos optimos ia cob
matri obtulit: quia ꝑ confessionẽ peccatorꝰ
& poenitentiã quȩ uia est ad fidem euntib
popłs gentilis ad eandem fidem ꝑcipiendã
quia ualde acceptabilis est dõ poenitentia
peccatoris cũ abrenunciatione uitiorũ. sic̃
suꝑ imo peccatore poenitentiã agente. quã
sitpra nonaginta nouẽ iustis qui ñ inde¬
gent poenitentiã. Per unũ peccatorẽ popłm
gentium. ꝑ nonaginta uͦ iustos iudeos intel¬
ligi uolens. Qui iusti ideo dicuntur: quia
ꝓpter obseruationẽ legis iustos se falso puta¬
bant. Nã ad eosdem iustos dñs loquit᷑ iN
euangłio. Ue qui iustificatis uos corã homi¬
nibus. d̃ autẽ nouit corda ur̃a. Qui iN
imꝑfecto numero ponuntur quia nullũ
ad ꝑfectũ adduxit lex. Per escas autẽ delecta.¬

Expanded text:
rcumdedit manibus, et colli nuda protexit, deditque pulmentum, et panes quos coxerat, tradidit. Per duos haedos confessionem peccatorum populi gentilis, et poenitentiam, possumus intelligere. Duos ergo haedos optimos Jacob matri obtulit; quia per confessionem peccatorum et poenitentiam, quae via est ad fidem euntibus, populus gentilis ad eamdem fidem percipiendam quia valde acceptabilis Deo est poenitentia peccatoris cum abrenuntiatione vitiorum, sicut super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia ; per unum peccatorem populum gentium, per nonaginta vero novem justos Judaeos intelligi volens. Qui justi ideo dicuntur, quia propter observationem Legis justos se falso putabant; nam ad eosdem justos Dominus loquitur, dicens: Vae qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra . Qui in imperfecto numero ponuntur, quia nullum ad perfectum adduxit Lex . Per escas autem delecta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quib in die iudici damnabit᷑: diem
dñi id est damnationẽ suã desiderat: Et
date sunt illis singulȩ stolȩ albȩ. Stolȩ
albe gła est sc̃arũ animaru᷑. Singulas
stolas albas sci dĩ nunc possident: quia
corporib in terra quiescentib solius ani¬
me beatitudine ȩterna ꝑfruunt᷑. Binas

Expanded text:
pro quibus in die judicii damnabitur, diem pro quibus in die judicii damnabitur, diem Domini, id est, damnationem suam desiderat. Et datae sunt illis singulae stolae albae. Stolae albae gloria est sanctarum animarum, singulas stolas albas sancti Dei nunc possident; quia corporibus 533 in terra quiescentibus, solius animae beatitudine aeterna perfruuntur: binas
Abbreviated transcription (Latin):
damnabunt᷑. Sed hic quęstio oritur. cur sc̃ĩ
diem dñi desiderent. cũm ꝓpħa dicat. uę
desiderantib diem dñi. Scimus nanq diẽ
dñi damnationẽ esse impiorũ sicut iã dixi¬
mus. & quid necesse fuit ꝓphe dicere. ue
desiderantib diem dñi: cũ nullus impius
reꝑiatur. qui aut mortẽ suã aut diẽ dñi
desideret. eo qd in eo damnari metuit. Et
quia uerũ est qd ꝓpħa doxit: inuestigandũ
nobis est quid significet. Damnatio quippe
impiorum sunt peccata. Quicunq gͦ cũ
scorto coire desiderat: damnationẽ sũam
desiderat. Quicunq mebriari desiderat:
damnationẽ suã desiderat. Qui equum
aut bouẽ aut aliquid huius rei simile
furari desiderat: damnationẽ suã desiderat.
Qui damnũ aliquod ꝓximo inferre desi¬
derat. damnationẽ suã desiderat lgitur
quia damnatio impiorũ erit dies iudicii:
quicunq ea scelera cõmittere desiderat.

Expanded text:
damnabuntur. Sed hic quaestio oritur, cur sancti damnabuntur. Sed hic quaestio oritur, cur sancti diem Domini desiderent, cum propheta dicat: Vae desiderantibus diem Domini ? Scimus namque diem Domini damnationem esse impiorum, sicut jam diximus. Et quid necesse fuit prophetae dicere: Vae desiderantibus diem Domini! cum nullus impius reperiatur, qui aut mortem suam, aut diem Domini desideret; eo quod in eo damnari metuit? Et quia verum est quod propheta dixit, investigandum nobis est quid significet. Damnatio quippe impiorum sunt peccata: quicumque ergo cum scorto coire desiderat; damnationem suam desiderat: quicumque inebriari desiderat, damnationem suam desiderat: qui equum aut bovem aut aliquid huic rei simile furari desiderat, damantionem suam desiderat: qui damnum aliquod proximo inferre desiderat, damnationem suam desiderat. Igitur quia damnatio impiorum erit dies judicii, quicumque ea scelera committere desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
dñe sc̃s & uerus ñ iudicas & uindicas sangui¬
nem nr̃m de iis qui habitant in t̾ra: Cũm
scriptura pręcipiat malũ ꝓ malo nͦ reddere.
& dñs dicat in euangłio. diligite inimicos
ur̃os. bene facite iis qui oderunt uos: qͥd est
qđ scĩ in celestib constituti ultionẽ de inimi¬
cis suis expetunt: Sed scimus scõs dĩ diem ul¬
timum desiderare in quo & corpora & mer¬
cedem plenã laborũ suorũ a dño ꝑcipient.
Nam hunc diem dñs desiderandũ esse di¬
scipulis suis manifestauit. cũ signa diei iu¬
dicii prediceret dicens. Cũ autem uideritis
hec fieri: respicite & leuate capita ur̃a qͣm
appropinquat retdẽptio ur̃a. It in oratione
dñica assidue petimus. ut adueniat regnu̾
dĩ. Uerũ quia scõrũ resurrectio atq głifi¬
catio in die iudicu fiet: & dies uidicii dam¬
natio erit impiorũ: sci ultionẽ de inimi¬
cis suis postulant. quando petunt ut dies
dñi ueniat. quia eo die damnatione ꝑpetua

Expanded text:
ne sanctus et verus, non judicas et non vindicas sanguinem nostrum de iis, qui habitant in terra? Cum scriptura praecipiat malum pro malo non reddere , et Dominus dicat in Evangelio: Diligite inimicos vestros, et benefacite iis, qui oderunt vos ; quid est quod sancti in coelestibus constituti ultionem de inimicis suis expetunt? Sed scimus sanctos Dei diem ultimum desiderare, in quo et corpora et mercedem plenam laborum suorum a Domino percipient. Nam hunc diem Dominus desiderandum esse discipulis suis manifestavit, cum signa diei judicii praediceret, dicens: Cum autem videritis haec fieri, respicite et levate capita vestra; quoniam appropinquavit redemptio vestra . Et in oratione Dominica assidue petimus, ut adveniat regnum tuum . Verum quia sanctorum resurrectio atque glorificatio in die judicii fiet, et dies judicii damnatio erit impiorum, sancti ultionem de inimicis suis postulant, quando petunt ut dies Domini veniat; quia eo die damnatione perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
tione moraret᷑. ut de agrestib animalib
cibos patri exhiberet. quatinus ab illo bene¬
piendam patri applicuit. quia dũ popłs
udeor in obseruationib legalib deditus
esset. atq ad fidẽ xp̃i ꝑcipiendã tardus oc¬
curreret: mater gra popłm gentiũ. eoqđ fi¬
dem xp̃i cũ auiditate suscepisset. ad ꝑcipi¬
endam benedictionẽ quȩ iudeis debebatur
dõ obtulit. Qualit̃ autẽ ipse popłs gentiũ
hoc benedictionis donũ ꝓmeruerit: testant᷑
oꝑa iacob ꝑ significationem. quȩ ꝓ benedi¬
ctione ꝑcipienda egisse scribitur. Dixit gͥ
rebecca filio suo iacob. Affer michi duos
hedos optimos. & faciã ex eis escas patri tuo
quib libent̾ uescet᷑: & benedicat tibi corã

Expanded text:
tione moraretur, ut de agrestibus animalibus tione moraretur, ut de agrestibus animalibus cibos patri exhiberet, quatenus ab illo beneictionem patri applicuit; quia cum populus Judaeorum observationibus legalibus deditus esset, atque ad fidem Christi percipiendam tardius occurreret; mater gratia populum gentium, eo quod fidem Christi cum aviditate suscepisset, ad percipiendam benedictionem, quae Judaeis debebatur, Deo obtulit. Qualiter autem ipse populus gentium hoc benedictionis donum promeruit, testantur opera Jacob per significationem, quae pro benedictione percipienda egisse describitur. Dixit igitur Rebecca filio suo Jacob: Affer mihi duos haedos optimos, et faciam ex eis escas patri tuo, quib
Abbreviated transcription (Latin):
hyrtorũ. atq uitulorũ dm placare consueue¬
rat. lacob autẽ simplex habitabat in taberna.¬
culis: quia electi ex gentib sola fide bonaq
uoluntate dõ placertꝰ studucrunt. Per tabernacuila
uero: siie diuersas ȩccł̃as in quib ꝑ uniuer¬
sum orbẽ una ȩccła catholica diuisa est. siue
diuersos ordines possumus intelligere. lsaac
diligebat esau eo qd de uenationib illius ues¬
ceretur. sed rebecca diligebat iacob. Isaac sic̃
diximus in hoc loco tẏpũ dñi tenet. Per re¬
beccam autẽ prescientiam dĩ possumꝰ inteł¬
ligere. Isaac gͥ diligebat esau eoqd̃ de uenatio¬
nib illius uesceretur: quia ds diligebat po¬
pulum uideorũ. eoqđ assiduis eoꝵ oblationib
placaretur. Mater uͦ diligebat. iacob: quia ds¬
sciens popłm gentiũ multo meliorẽ fore.
quã popłm uideorũ : eũ ꝑ prescientiȩ suȩ gr̃am
multo amplius diligebat. Esau cũ in uona¬

Expanded text:
hircorum atque vitulorum Deum placare consuevehircorum atque vitulorum Deum placare consueverat: Jacob autem simplex habitabat in tabernaculis; quia electi ex gentibus sola fide, bonaque voluntate Deo placere studuerunt. Per tabernacula vero sive diversas Ecclesias, in quibus per universum orbem una Ecclesia catholica divisa est, sive diversos ordines possumus intelligere. Isaac diligebat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: sed Rebecca diligebat Jacob. Isaac, sicut diximus, in hoc loco typum Domini tenet: per Rebeccam autem praescientiam Dei possumus intelligere. Isaac igitur diligebat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur; quia Deus diligebat populum Judaeorum, eo quod assiduis eorum oblationibus placaretur: mater vero diligebat Jacob, quia sciens Deus populum gentium multo meliorem fore, quam populum Judaeorum, per praescientiae suae gratiam multo amplius eum diligebat. Esau cum in vena
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ isaac scriptũ est. quia habuit duos filios esau
& iacob. ꝑ sau uenator fuit & homo agricola.
tacob uͦ simplex habitabat tn tabernaculis.
Per esau popłs hebraicus ꝑ iacob uͦ popłs gen¬
tium designat᷑. Isaac aut̾ẽ utriusq genitor fi¬
liorum typũ dñi tenuit. qui utrunq popłm
& illũ ꝑ legẽ & istũ ꝑ fidem sibi filios fecit.
ꝑsau agricola erat. quia udeorꝰ popłs ꝓ trenis
commnoctis dõ seruiebat. Non enim dictũ est
ad illos si pauꝑes fueritis sp̃u. si mites. si paci¬
fici. si miscdes. si ꝑsecutiones ꝓ nomine meo su¬
stinueritis beati eritis. & merces ur̃a copiosa erit
in celis: sed ddictũ est ad illos. si custodieritis
mandata mea & uidicia mea seruaueritis. da¬
bo uobis pluuias teͣporib suis. & t̾ra ꝓferet
germen suũ. & pomis arbores replebunt᷑. &
coetria quȩ ad delicias scł̃i ꝑtinent. Fuit etiã
uenator: quia ꝑ effusionem sanguinuꝰ arietũ.

Expanded text:
vero Isaac scriptum est, quia habuit duos filios, Esau vero Isaac scriptum est, quia habuit duos filios, Esau et Jacob. Esau venator fuit, et homo agricola: Jacob vero simplex habitabat in tabernaculis. Per Esau populus Hebraicus, per Jacob vero populus gentium designatur. Isaac autem utriusque genitor typum Domini tenuit, qui utrumque populum, et illum per Legem, et istum per fidem filios sibi fecit. Esau agricola erat; quia Judaeorum populus pro terrenis commodis Deo serviebat. Non enim dictum est ad illos: Si pauperes fueritis spiritu, si mites, si pacifici, si misericordes, si persecutiones pro nomine meo sustinueritis; beati eritis, et merces vestra copiosa erit in coelis: sed dictum est ad illos: Si custodieritis mandata mea, et judicia mea servaveritis, dabo vobis pluvias temporibus suis, et terra proferet germen suum, et pomis arbores replebuntur, et caetera quae ad delicias saeculi pertinent . Fuit etiam Esau venator, quia per effusionem sanguinum arietum,
Abbreviated transcription (Latin):
Leuauit abrahã oculos. uiditq arietem inter
uepres herentẽ cornib. quẽ assumens obtulit
holocaustũ ꝓ filio. Aries xp̃m designauit. Per
nibus: quia udeos ut fr̃s diligens. & sciens qr
gentiũ uocatio iudeorũ esset ꝑditio: noluit
primo fidem euangłii gentib tradere. sed mit.¬
tens ad predicandũ discipłos suos precepit eis
dicens. In uiã gentiũ ne abieritis. & in ciuita¬
tẽ samaritanorũ nẽ intraueritis. sed ite potiꝰ
ad oues ꝑditas domus isrł. Et mulieri chanance
dixit. Non sũ missus nisi ad oues quȩ ꝑierunt
domus isrł. Et iterũ. Non est bonu sumere
panem filiorũ & mutere canib. Abrahã autẽ
a ueprib ariete abstraxit. atq in holocaustũ
ꝓ filio obtulit: quia pater filium & ipse filitis
semet ipsũ abamore impiorũ iudeoꝵ separauit.
atq hominẽ quẽ assũpsit ꝓ salute generis
humani in holocaustum obtulit. De eodem

Expanded text:
Levavit Abraham oculos, viditque arietem inter Levavit Abraham oculos, viditque arietem inter vepres haerentem cornibus, quem assumens obtulit holocaustum pro filio. Aries Christum signavit: per nibus; quia Judaeos ut fratres diligens, et sciens quia gentium vocatio Judaeorum esset perditio; noluit primo fidem Evangelii gentibus tradere, sed mittens ad praedicandum discipulos suos, praecepit eis dicens: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis: sed ite potius ad oves perditas domus Israel . Et mulieri Chananaeae dixit: Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel ; et iterum: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus . Abraham autem a vepribus arietem abstraxit, atque in holocaustum pro filio obtulit; quia Pater Filium, et ipse Filius semet ipsum ab amore impiorum Judaeorum separavit, atque hominem quem assumpsit, pro salute humani generis in holocaustum obtulit. De eodem
Abbreviated transcription (Latin):
In eius nanq potestate fuit ut mortretur.
& ut ñ moreretur si uellet. sicut ipse dixit.
Potestatẽ habeo ponendi animã meã. & pote¬
statem habeo iterũ sumendi eã. Per igne̾ autẽ
passio. ꝑ gladiũ eius mors intelligit᷑. Cũq ue¬
nisset ad locũ ȩdificauit altare. & desuꝑ ligna
composuit. Cũq colligasset isaac filiu suum.
posuit eũ in altari suꝑ struem lignorũ. Per
altare crux intelligitur. Crucẽ gͦ filius dĩ in
ficauit. quia ipso ꝑmittente factũ est. Suꝑ
filium suum colligatũ. Illud nanq qdͣ suffoca¬
re uolumus. nobismet ipsis supponimus. ut
pondere nr̃o suffocet᷑ & pereat. Similit̾ & redẽ¬
ptor nrͣ ligna idest peccata nr̃a in cruce pen¬
dens sibi supposuit: ut eius pondere atq uir¬
tute peccata nr̃a suffocarentur atq delerent᷑
Uincula autẽ isaac. affixionẽ dñi in cruce
designauerunt. Ea ũ que angłs ad abraum
locutus est. ad hanc expositionẽ non ꝑtineNT.

Expanded text:
in ejus namque potestate fuit ut moreretur, et ut non moreretur, si vellet, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Per ignem autem passio, per gladium ejus mors intelligitur. Cum venisset ad locum, aedificavit altare, et desuper ligna composuit. Cumque colligasset Isaac filium suum, posuit eum in altari super struem lignorum. Per altare crux intelligitur: crucem ergo Filius Dei aur; quia ipso permittente factum est. Supeposuit Isaac filium suum colligatum; illud namque quod suffocare volumus, nobismet ipsis supponimus, ut pondere nostro suffocetur, et pereat: similiter et Redemptor noster ligna, id est, peccata nostra in cruce pendens sibi supposuit; ut pondere suo atque virtute suffocarentur ac delerentur. Vincula autem Isaac afflictionem Domini in cruce designaverunt. Ea vero quae angelus ad Abraham locutus est, ad hanc expositionem non pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i quanto amplius auditores suos uident in
bonis oꝑib ꝓfecisse. tanto magis sẽ humilianł
in conspestu di. sicut dicit scriptura. Quanto
magnus es humilia te in om̃ib. & coram dõ
inuentes gr̃am. Sequit᷑ sigillorũ aꝑtio. quȩ
non nist ad aꝑtionẽ duuinarũ scripturarum

Expanded text:
sancti, quanto amplius auditores suos vident in sancti, quanto amplius auditores suos vident in bonis operibus profecisse, tanto magis se humiliant in conspectu Dei, sicut dicit Scriptura: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Sequitur sigillorum apertio, quae nonnis
Abbreviated transcription (Latin):
antur dm̃ laudare credendi sunt: Sed ꝑ om¬
nem creaturaᷤ que in terra & que subtus ter¬
ram est: solos electos debemus intelligere. qͥ
& in terra oꝑib & tierbis dm̃ laudare nori
desistunt. & in celis cũ dño positi a laudib
eius nunquã cessant. Per mare uͦ eccłam.
ꝑ aquas maris multitudinẽ fideliu. ꝑ pisces
qui in aquis commorant᷑: qoctores eccłȩ pos¬
sumus intelligere. Sequitur benedictio. qua
fideles dm̃ assidue benedicere dicuntur.
due dm̃. cũ uerbis oꝑa coniungunt. Et quat¬
tuor animalia dicebant ameri. Amen confir¬
matio sermonis est. Quattuor animalia di¬
cunt amen. cuͦ sc̃i predicatores optant assidue
ut auditores eoruͤ in bonis oꝑib magis ac
magis ꝓficint. Et uiginti quattuor senio¬
res cetiderunt & adorauerunt. Uiginti¬
quatuor seniores in hoc loco eandem significa¬
tionem habent quã & quattuor animalia
Seniores gͦ cadunt & adorant: cũ predicatores

Expanded text:
antur, Deum laudare credendi sunt? Sed per omantur, Deum laudare credendi sunt? Sed per omnem creaturam, quae in terra, et quae subtus terram est, solos electos debemus intelligere: qui et in terra operibus et verbis Deum laudare non desistunt, et in coelis cum Domino positi, a laudibus ejus numquam cessant. Per mare vero Ecclesiam, per aquas maris multitudinem fidelium, per pisces qui in aquis commorantur, doctores Ecclesiae possumus intelligere. Sequitur benedictio, qua fideles Deum assidue benedicere dicuntur: due Deum, cum verbis opera conjungunt. Et quatuor animalia dicebant: amen. Amen confirmatio sermonis est: quatuor igitur animalia dicunt, amen, cum sancti praedicatores optant assidue, ut auditores eorum in bonis operibus magis ac magis proficiant. Et viginti quatuor seniores ceciderunt et adoraverunt. Vigintquatuor seniores in hoc loco eamdem habent significationem quam et quatuor animalia: seniores ergo cadunt et adorant, cum praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
ri. & quȩ in eo sunt. om̃s audiui dicentes
sedenti in throno & agno. Per creaturã quȩ
in celo erat angłi. ꝑ eam uͦ quȩ erat in terra
homines. ꝑ eam autẽ quȩ erat subtus terrã:
hi qui iam debitũ mortis soluerant. designant᷑.
Quod uͦ dicit. & que sunt in mari: aquas ma¬
ris intelligere debemus. ꝑ mare autẽ. locum
in quo aque continent᷑. Qđ uͦ subiungit.
& quȩ in eo sunt. pisces qui in aquis morant᷑
intelligere possumus. Sed si ꝑ omnẽ creaturã
que in terra est om̃s homines intelligere pos¬
sumus: quomͦ om̃s homines dm̃ laudant cũ
pagani & uidei blasphematores potius dĩ di¬
cendi sint quã laudatores: Inuenimus etiã
& quosdã flagitiosos qui xp̃iani uocantur.
qui quãtus dm̃ laudare uideant᷑ dm̃ noN
laudant. quia sicut dicit scriptura non est
spetiosa laus in ore peccatoris. Et si ꝑ omnẽ
creaturã que in terrã est om̃s animas debemꝰ

Expanded text:
ri, et quae in eo sunt, omnes audivi dicentes ri, et quae in eo sunt, omnes audivi dicentes sedenti in throno et agno. Per creaturam quae in coelo erat, angeli: per eam vero quae erat in terra, homines: per eam autem quae erat subtus terram, ii qui jam debitum mortis solverant, designantur. Quod vero dicit: Et quae sunt in mari, aquas maris intelligere debemus: per mare autem locum in quo aquae continentur. Quod vero subjungit: Et quae in eo sunt; pisces qui in aquis morantur, intelligere possumus. Sed si per omnem creaturam, quae in terra est, omnes homines intelligere possumus; quomodo omnes homines Deum laudant, cum pagani et Judaei blasphematores Dei potius dicendi sint, quam laudatores? Invenimus etiam et quosdam flagitiosos, qui christiani vocantur, qui quamvis Deum laudare videantur, Deum non laudant; quia sicut dicit Scriptura: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Et si per omnem creaturam, quae in terra est, omnes animas debemus
Abbreviated transcription (Latin):
magna. Dignus est agnus qui occisus est
accipe uirtutẽ & diuinitatẽ & sapientiã
& fortitudinẽ & honorẽ & głam & bene¬
dictionem. Per thronũ & quattuor anima¬
lia & seniores: uniuetsa ęccła cũ suis do¬
ctoribuis designat᷑. Angłi uͦ qui thronum
idest eccłam cuyxisse uisi sunt: angłi sunt
qui ad custodiã eccłe a dõ destinati sunt:
sicut apłs paulus loquitur dicens. Honne
om̃s admintstratoru sunt sp̃s. in ministeri¬
um missi ꝓpter eos qui hereditatẽ capiunt
salutis: Per maximũ autẽ numerum. eor
multitudo innumerabilis designat᷑. Qui
agnũ magna uoce benedicere dicuntur.
quia ad quęcunq officia angłi explenda
destinent᷑: a laudib dĩ nunquã cessant.¬
& sicut hic liber in septenario numero
totus confistit. ut que septẽ dona sp̃s sc̃i ꝓ
benedictiones septem in hoc loco ponuntur.
quib assidue angłi dm̃ laudare dicuntur.
& omne̾ creaturam quȩ in celo est & quȩ in
terra & quȩ subtus terrã. & quȩ sunt in ma¬

Expanded text:
i occisus est accipere virtutem et divinitatem, et sapientiam, et fortitudinem, et honorem, et gloriam, et benedictionem. Per thronum, et quatuor animalia, et seniores universa Ecclesia cum suis doctoribus designatur: angeli vero, qui thronum, id est, Ecclesiam cinxisse visi sunt, angeli sunt qui ad custodiam Ecclesiae a Deo destinati sunt, sicut Paulus apostolus loquitur, dicens: Nonne omnes administratorii sunt spiritus, in ministerium missi propter eos, qui haereditatem capiunt salutis ? Per maximum autem numerum eorum multitudo innumerabilis designatur qui Agnum magna voce benedicere dicuntur; quia ad quaecumque officia angeli explenda destinantur, a laudibus Dei numquam cessant: et sicut hic liber in septenario numero totus consistit, utique septem dona Spiritus sanbenedictiones in hoc loco ponuntur, quibus assidue Angeli Deum laudare dicuntur. Et omnem creaturam quae in coelo est, et quae in terra, et quae subtus terram, et quae sunt in ma
Abbreviated transcription (Latin):
nes & isaac filiũ suũ. Abraham xp̃m scd̾m
diuinitatẽ. ⁊ saac autẽ hominẽ quẽ xẽc
asstipfit designat. Per asinũ uͦ apl̃i desi¬
gnantur. Abraham gͥ de nocte surrexit:
quia filius dĩ mundo in tenebris ignorantie
posito. ex maria uirgine nasci dignatus est.
Strauit asinũ suũ: quando apłis suis man¬
data cuangłii tradidit. Per duos uͦ iutenes
duo precepta caritatis designant᷑. Duos uiue¬
nes secum duxit: quia duo precepta carita¬
tis discipłis suis artius & frequentius tradi-¬
dit Duxit & filiũ suũ: quia hominem
quẽ assũpsit ad moriendũ ꝓ genere huma¬
no tradidit. sicut ipse dixit in euangelio

Expanded text:
nes, et Isaac filium suum. Abraham Christum secundum divinitatem: Isaac autem hominem, quem Christus assumpsit, designat: per asinum vero apostoli designantur. Abraham igitur de nocte surrexit; quia Filius Dei, mundo in tenebris ignorantiae posito, ex Maria Virgine nasci dignatus est: stravit asinum suum, quando apostolis suis mandata Evangelii tradidit: per duos vero juvenes duo praecepta charitatis designantur. Duos juvenes secum duxit; quia duo praecepta charitatis discipulis suis arctius et frequentius tradidit: duxit et Filium suum, quia hominem quem assumpsit, ad moriendum pro genere humano tradidit, sicut ipse dixit in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
cam eoqđ interfecisset abel frem suũ. dixitq
a qđ uagus & ꝓfugus esset suꝑ terram.
Similiterꝰ & iudei non solum a deo sed¬
& a semet ipsis maledicti funt quando di¬
filios nr̃os. Suntt uagi & ꝓfugi suꝑ terrã.
quia ꝓpriam sedem nullam habentes per
uniuersas gentes uagantur. De aꝑtione gͥ
primt sigilli tantũ dixisse sufficiat. Andu
unũ ex quattuor animalib dicentẽ. Sent
& uide. Pandem significationẽ habet pͥmũ

Expanded text:
Cain, eo quod interfecisset Abel fratrem suum: dixitque Cain, eo quod interfecisset Abel fratrem suum: dixitque ei quod vagus et profugus esset super terram. Similiter et Judaei non solum a Deo, sed a semetipsis maledicti sunt, quando difilios nostros . Suntque vagi et profugi super terram; quia propriam sedem nullam habentes, per universas gentes vagantur. De apertione igitur primi sigilli tantum dixisse sufficiat. Audivi unum ex quatuor animalibus, dicens: Veni, et vide. Eamdem significationem
Abbreviated transcription (Latin):
oms terminos terre Nã & adam xp̃m figu¬
rauit. eua uͦ eccłam. Et sirut eua ex latere
uari dormuntis facta est: ita & ȩccła ex latere
xp̃i in cruce pendentis fabricata est. quia
eius sanguine redempta & mundata est
a sordib. Dtio filii nati sunt adȩ cain &
nera dño. quia populus uideoruᷤ qui ter¬
renus erat terrena munera offerebat. idest
primitias. decimas. sacrificia. & coetera quȩ
in lege iubebant᷑. Abel uͦ obtulit de primo¬
genitis gregis sui & de adipib eorũ. Prumno¬
geniti gregis sunt apł̃i. quos primos genu¬
it eccła. & exquib eccła nata est. Adipes uͦ
fides est apłorũ. Obtulit qͥ abel de primo
iIlorũ dõ patri obtulit. Cai inuidia du¬
stus. eo quod respexisset dñs ad abel & ad
munera eius. interfecit euͦ. Similit̾ & iudei
uidentes signa quȩ sua & patris uirtute
xũc oꝑabatur interfecerunt euͦ. qui frater
illorum erat scđm carnẽ. Maledixit deus

Expanded text:
omnes terminos terrae. Nam et Adam Christum figuomnes terminos terrae. Nam et Adam Christum figuravit, Eva vero Ecclesiam: et sicut Eva ex latere viri dormientis facta est, ita et Ecclesia ex latere Christi in cruce pendentis fabricata est; quia ejus sanguine redempta et mundata est 521 a sordibus. Duo filii nati sunt Adae, Cain et nera Domino; quia populus Judaeorum qui terrenus erat, terrena munera offerebat, id est, primitias, decimas, sacrificia, et caetera quae in Lege jubebantur: Abel vero obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum. Primogeniti gregis sunt apostoli, quos primos genuit Ecclesia, et ex quibus Ecclesia nata est: adeps vero fides est apostolorum. Obtulit igitur Abel de primogillorum Deo Patri obtulit. Cain invidia ductus, eo quod respexisset Dominus ad Abel, et ad munera ejus, interfecit eum: similiter et Judaei videntes signa, quae sua et Patris virtute Christus operabatur, interfecerunt eum, qui frater illorum erat secundum carnem. Maledixit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ ualde rationabilia esse comprobantur.
sigillum aꝑuit. quando ea quȩ ante dilu¬
uium gesta sunt: doctorib ȩccłȩ qualiter
sp̃ualiter intelligerent᷑. sp̃s sc̃i gr̃a patefecit.
& ut quid sic aꝑtio sigillorũ plenius mani¬
festemus: de aꝑtione singulorum sigillorũ
pauca dicamus. In genesi scriptũ est. quia
plantauerat ds paradysũ uoluptatis in quo
posuit hominem quem formauerat: qui
dtuersis arborib consitus esse describitur
paradysi. uictũ pomorũ prȩbebant primis
hominib: ita & doctores ȩccłȩ uictũ uerbor
diutnorũ animab fideliũ in ȩccła constitu¬
torum prębere nͨ desistunt. De ligno autem
uite & de ligno scientiȩ bori ce mali: suꝑius
diximus. Fons uͦ qui egrediebat᷑ de medio
paradysi euangłium significabat. qui iN
mecho scẽ ȩccłe exorit᷑. Qui inde in quat¬
tuor capita diuidebat᷑ : quia doctrina eu¬
angłii in quattuor libros diuidit᷑. & circũit

Expanded text:
riae, valde rationabilia esse comprobantur. riae, valde rationabilia esse comprobantur. sigillum aperuit, quando ea quae ante diluvium gesta sunt, doctoribus Ecclesiae qualiter spiritualiter intelligerentur Spiritus sancti gratia patefecit. Et ut quid sit apertio sigillorum plenius manifestemus, de apertione singulorum sigillorum pauca dicamus. In Genesi scriptum est quod plantaverat Deus paradisum voluptatis, in quo posuit hominem, quem formaverat: qui diversis arboribus consitus esse describitur paradisi victum pomorum praebebant primis hominibus, ita et doctores Ecclesiae victum verborum divinorum animabus fidelium in Ecclesia constitutorum praebere non desistunt. De ligno autem vitae, et de ligno scientiae boni et mali superius diximus. Fons vero qui egrediebatur de medio paradisi, Evangelium significabat, qui in medio sanctae Ecclesiae exoritur. Qui inde in quatuor capita dividebatur; quia doctrina Evangelii in quatuor libros dividitur, et circuit
Abbreviated transcription (Latin):
lorum aꝑtionib facta esse dicunt᷑. ad aꝑtĩo¬
nem ueteris ac noui testamenti ꝑtinent.
& sicut om̃e corpus electotũ ex septẽ partib
consistit: ita sunt & septẽ sigilla quȩ unicũ¬
iq parti conueniunt. ad demonstranda ea
que in ditunis scripturis obscure posita sunt.
ueł quid scõrum patrũ facta significent. Aꝑtio
gͥ primi sigilli. ad ea quȩ ante diluuuũ facta
sunt ꝑtinet. Scd̾m uͦ sigillũ ad patriarthas.
Tertium. ad eos qui sublege fuerunt. Quar
ad martẏres. sȩxtus ad uideorũ deiectionem¬
& ad gentiũ uocationẽ septimus ad aduentũ
xp̃i ꝑtinet. Et cur in septimo loco aduentus
xp̃i ponat᷑. in sequentib dicemus. Sed quȩ¬
rendum nobis est cur ꝑ uisionẽ quattuor
equitũ. aꝑtio ueteris testamenti figuretuꝵ.
Eques nanq ex parte equi irrationabilis. ex
parte uͦ presidentis rationabilis esse dinoscit᷑.
Similiter & quedã precepta legalia ex parte
littere irrationabilia. ex parte autẽ allego¬

Expanded text:
d apertionem veteris ac novi Testamenti pertinent: et sicut omne corpus electorum ex septem partibus consistit, ita sunt et septem sigilla, quae unicuique parti conveniunt, ad demonstranda ea quae in divinis Scripturis obscure posita sunt, vel quid sanctorum patrum facta significent. Apertio igitur primi sigilli ad ea quae ante diluvium facta sunt, pertinet: secundum vero sigillum ad patriarchas: tertium ad eos qui sub Lege fuerunt: quart pertinet ad martyres: sexta ad Judaeorum dejectionem, et gentium vocationem: septima ad adventum Christi pertinet: et cur in septimo loco adventus Domini ponatur, in sequentibus dicemus. Sed quaerendum nobis est, cur per visionem quatuor equitum, apertio veteris Testamenti figuretur; eques namque ex parte equi, irrationabilis: ex parte vero praesidentis, rationabilis esse dignoscitur. Similiter et quaedam praecepta legalia ex parte litterae, irrationabilia: ex parte autem allego
Abbreviated transcription (Latin):
de filio hominis. Tradet᷑ enĩ gentib & illu¬
detur & flagellabit᷑ & conspuetur. & post¬
quã flagellauerint occident cũ. & die tercia
resurget Die autẽ tercia eleuatis oculis iudit
locum ꝓcul. Tres dies. tres decales annorũ. terq
binos menses designant. quo spacto tẽporũ xp̃c
in mundo conuersatus dicit᷑. Locus uͦ ierłm
designabat. in qua passus est xẽc. Sed cut locũ
ꝓcul uidisse dixit. cũ cotidie in tẽplũ predicaret:
Quia quãuis uidei ꝓpe essent corpore ꝓpter
incredulitatẽ tamen longe abillo recesserant.
Dixitq abraham pueris suis. Expectate hic¬
O cũ asino. ego & puer illuc usq ꝓꝑantes post¬
quã adorauierimus reuertemur ad uos. Similit᷑

Expanded text:
ntibus, et illudetur, et flagellabitur, et conspuetur: et postquam flagellaverint, occident eum, et die tertia resurget . Die autem tertia elevatis oculis, vidit locum procul. Tres dies tres decades annorum, terque binos menses designant, quo spatio temporum Christus in mundo conversatus dicitur. Locus vero Hierusalem designabat, in qua passus est Christus. Sed cur locum se procul vidisse dixit, cum quotidie in templo praedicaret; quia quamvis Judaei prope essent corpore, propter incredulitatem tamen longe ab illo recesserant. Dixitque Abraham pueris suis: Exspectate hic cum asino: ego et puer illuc usque properantes, postquam adoraverimus, revertemur
Abbreviated transcription (Latin):
animalia & uiginti quattuor seniores cecide
runt corã agno. habentes singuli cytharas
& phyalas aureas plenas odoramentorum que
sunt orationes sc̃orum. Querendũ nobis est
quomͦ ante reserationẽ sigillorũ. liber aꝑiri
potuerit. Sed sp̃ualiter intelligendũ est. Ero:.¬
phete nanq aduentũ xp̃i. passionẽ & resur-¬
rectionem cius. aliquando ꝑ quasdã figuras.

Expanded text:
animalia et viginti quatuanimalia et viginti quatutharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Quaerendum nobis est, quomodo ante reserationem sigillorum liber aperiri potuerit. Sed spiritualiter intelligendum est. Prophetae namque adventum Christi, passionem, et resurrectionem ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
qui regnũ dĩ uocant᷑. quorꝰ omnẽ multitudi¬
nem suꝑius in septẽ partes diuisimus. Ad pri¬
mum g̃ cornu. elesti qui ante diluuiu fucrt᷑
runt. Aq terciũ autẽ. hi qui sublege fuerunt.
Ad quartũ. ꝓpħȩ. Ad quintũ. quĩ ex iudeis
crediderunt in xp̃m. Ad sȩxtũ. popłs gentilis.
Ad septimũ uͦ hi qui in fine mundi nasci¬
turi sunt. & cũ antixp̃o pugnaturi. Et uenit
& accepit librũ de dextera sedentis suꝑ thronũ.
Suꝑius diximꝰ ꝑ sedentẽ in throno xp̃m de¬
signatum fuisse. Sed quia ipse dixit ego iN
patre & pater in me. & qui uidet me uidet¬
& patrem: in hoc loco sedens in throno patrẽ
designat. Dextera uͦ patris filius est. Agnus au-¬
tem. hominẽ quẽ xp̃c assumpsit designat.
Agnus gͦ librũ de dextera sedentis suꝑ thronũ
accepit: quta homo xp̃c a sua diuinitate ac¬
cepit. ut sacramenta diuinarũ scripturarũ
reseraret. Ꝙ cum aꝑuisset librũ: quattuor

Expanded text:
qui regnum Dei vocantur, quorum omnem multitudiqui regnum Dei vocantur, quorum omnem multitudinem superius in septem partes divisimus. Ad primum igitur cornu electi qui ante diluvium fuerunt, runt: ad tertium autem ii qui sub Lege fuerunt: ad quartum prophetae: ad quintum ii qui ex Judaeis crediderunt in Christum: ad sextum populus gentilis: ad septimum vero ii qui in fine mundi nascituri sunt, et cum Antichristo pugnaturi. Et venit, et accepit librum dSuperius diximus per sedentem in throno Christum designatum fuisse: sed quia ipse dixit: Ego in Patre, et Pater in me est et qui videt me, videt et Patrem ; in hoc loco sedens in throno Patrem designat: dextera vero Patris Filius est: Agnus autem hominem, quem Christus assumpsit, designat. Agnus ergo librum de dextera sedentis super thronum accepit; quia homo Christus a sua divinitate accepit, ut sacramenta divinarum Scripturarum reseraret. Et cum aperuisset librum, quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus. Quȩ uictoria. aꝑtio fuit ueteris te¬
stamenti. Quomͦꝰ septẽ signacula aꝑuerit. in
sequentib dicemus. Et uidi in medro thront
& quattuor animaliũ & seniorũ agnũ stantẽ
quasi occisũ. habentẽ cornua septẽ. & oculos
septem qui sunt septẽ sp̃s dĩ missi in omnẽ
terram. Per thronum & quattuor animalia
& seniores. una eccła cuͦ cunctis suis ordinib
designatur. Agnus uͦ non occisus. sed tan¬
quam occisus uisus est: quia mortẽ in tran¬
situ gustauit. paulo attestante. qđ resurgens¬
a mortuis iam non moritur. mors illi ultra
non dominabitur. Qui cornua septẽ & ocu-¬
los septẽ habrisse uisus est. Quid sint autẽ
septem oculi. ipse exponit cũ subiungit. qui
stunt septẽ sp̃s dĩ missi in omnẽ terrã. Per cor¬
nua uͦ. sepe regna designantur. Uident᷑ gͦ mͥ
aliam significationẽ habere cornua. aliã oculi
Per septem nanq cornua om̃s electi designant᷑.

Expanded text:
diabolus, quae victoria apertio fuit veteris Tediabolus, quae victoria apertio fuit veteris Testamenti. Quomodo septem signacula aperuerit, in sequentibus dicemus. Et vidi in medio throni et quatuor animalium, et seniorum, agnum stantem quasi occisum, habentem cornua septem, et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei, missi in omnem terram. Per thronum et quatuor animalia et seniores una Ecclesia cum cunctis suis ordinibus designatur: Agnus vero non occisus, sed tamquam occisus visus est; quia mortem in transitu gustavit, et paulo post resurgens, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur : qui cornua septem et oculos septem habuisse visus est. Quid sint autem septem oculi, ipse exponit cum subjungit: Qui sunt septem spiritus Dei, missi in omnem terram. Per cornua vero saepe regna designantur. Videntur ergo mihi aliam significationem habere cornua, aliam oculi; per septem namque cornua omnes electi designantur,