comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De eo qd̾ iusti laproes uiui uocentur .Ix.¬
etaus in epła sua ait. Et ipsi tanꝙͣ. lapides uiui.
suꝑedificamini domus sp̃ũales. Suꝑedificari illos dicit.
quia sine dnõ iħu xp̃o lapide scilicet uiuo. nulla edi¬
ficatio spu̾at stare pocest. fundam̃tũ enĩ aliud nemo
potest ponere pret̾ ipsũ cuiꝰ participatione fideles. la
pides uiui efficiunt᷑: qui ꝑ infidelitatẽ lapides mortui
fuerant. duri scilicet ⁊ insensibiles. qͥb merito dice̾tir
Auferã a uob̾ cor lapideũ.& dabo uob̾ cor carneiĩ. dociꝰ¬
bile scilicet ad euuangłicam recipiendã doctrinan᷑
ut tanꝙͣ. lapides uiui ad spũ ale edificiũ aptent᷑. qui
ꝑ discrecionẽ eruditi doctoris amputatis actib  cogi¬
tationib suꝑ fliuis. uelut ictu quadeint᷑ securis. Lapis
etenũ quadris. in quocunq latere uersus fuerit: ȩque
non fr̃antgit᷑ uicuꝑationib ñ deicitur: suasionibus
ad malũ non trahit᷑ lapis qͣdrus est. Sic̃ enĩ ordines

Expanded text:
De eo quod justi lapides vivi vocantur. Petrus in Epistola sua ait: Et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Superaedificari illos dicit, quia sine Domino Jesu Christo, lapide scilicet vivo, nulla aedificatio spiritualis stare potest. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter illupides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui fuerant, duri scilicet et insensibiles quibus merito diceretur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum. cam recipiendam doctrinam, ut tanquam lapides vivi ad spirituale aedificium aptentur, qui per discretionem eruditi doctoris, amputatis actibus et cogitationibus superfluis, velut ictu quadrantur securis. Lapis etenim quadrus in quodcunque latus versus fuerit, aequenon frangitur, vituperationibus non dejicitur, suasionibus ad malum non trahitur, lapis quadrus est. Sicut enim ordine
Abbreviated transcription (Latin):
mista dicentes. Non nob̾ dnẽ ã nob̾: s nomini tuo
da głam. Uenerunt aliqͣndo duo fr̃s ad quendã senẽ.
Consuetudo aũ erat senis : non manducare cotidie. Qui
cũ uidisset fr̃s. gaudens suscep̃ eos. & dix̃. Ieiuniũ suã
mercedẽ habet. Iterũ. Qui manducat ꝓpt̾ caritatem.
duo mandata implet: qm̾ uoluntatẽ ꝓpͥam derelinqͥt.
& mandatũ implet reficiens frẽs. Dixit qͥdã patrum:
peccatũ : non facies iusticiã. Scriptũ est: Seclina a
malo: ⁊ fac bonũ. Neruntam̃ in omĩb his: ꝓpositum
animi ubiq reqͥrit᷑. Adam enĩ in paradiso consistẽs
p̾uaricatꝰ est mandatũ dĩ : iobaũ in stercore sedẽs
custodiuit. Unde constat qͥa ppositũ bonũ qͦrit d̾s
ab homine : ut semꝑ timeat em. Luiiii.¬
ut adinno centiã reuertamur infantie
fueritis & efficiamini sic̾ paruuli : ñ int̾bitis in regnũ
celoꝵ. Hoc ñ solũ apłis oñs precep̾: s & omĩb inse cre

Expanded text:
 non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Venerunt aliquando duo fratres ad quemdam senem. Consuetudo autem erat senis non manducare quotidie. Qui cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter charitatem, duo mandata implet, quoniam voluntatem propriam derelinquit, et mandatum implet, reficiens fratres. Dixit quidam Patrum: peccatum, non facies justitiam. Scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore sedens, custodivit. Unde constat quia propositum bonum quaerit Deus ab homine, ut semper teneat eum. LIUt ad innocentiam revertamur infantiaefueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Hoc non s
Abbreviated transcription (Latin):
ene ieuinat: quicumq esuriem suã referli pauꝑis
sacietate sustentat. Bene ieunat: qͥ diuni recor¬
datione iudicii. semetipsũ refrenans. ab omĩ se illecebra¬
rum uoluptate suspendit. Bene ieiunat: qui carnẽ suã
uicioꝵ germina pullulantẽ scãrũ meditatione uͥtutũ.
n sobrietatis amore castigat. Bene ieuinat: qͥ frat̾nas
inuirias. pacifici pectoris lenitate pimittit. Gratissimũ
do̾ defert ieuiniũ : qui mentẽ suã a prauis cogitatioĩb
oculos a concupiscentia. linguã manusq alite custodit
Et sic ieuiniũ nr̃m scĩficet castitas: ornet pacientia. be¬
nignitas foueat: miscd̾ia letificet. cõmendet humilitas:
ut gemino quodã corporis animiq ieiunio. diuinȩ nos¬

Expanded text:
ene jejunat quicunque esuriem suam, refecti pauperis satietate sustentat. Bene jejunat qui divini recordatione judicii semetipsum refrenans, ab omni se illecebrarum voluptate suspendit. Bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat. Bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimittit. Gratissimum Deo defert jejunium, qui mentem suam a pravis cogitationibus, oculos a concupiscentia, linguam manusque a lite custodit. Et sic jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas, ut gemino quodam corporis animique jejunio divinae no
Abbreviated transcription (Latin):
de magnis ad maiora ꝓueeris. Int̾rogauit qͥ dã frat̾
senem dicens. Dic mͥ unã rem quã custodiam: ⁊ ui¬
uamꝑ eam. Et dix̃ ei senex. Si potueris contumeliã
contemptũ n iniuriã & dãpnũ patienter feit: po¬

Expanded text:
eris. Interrogavit quidam frater senem, dicens: Dic mihi unam rem quam custodiam, et vivam per eam. Et dixit ei senex. Si potueris contumeliam contemptum et injuriam et damnum patienter fert, po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noxios. Et mͥ si daret᷑ optio: malim sine culpa quã
cũ culpa subiacere uerberib uł excõmunicationibꝰ:
Qui enĩ iustꝰ & sine culpa patitur. xp̃m imitat᷑. Qui uͦ
inflagellis corrigitur. latronem illũ imitat᷑. qui in
cruce xp̃m eognouit. ⁊ post crucẽ paradisũ cum xp̃o
intrauit. Qui uͦ nec int̾ flagella desistit a culpis. si¬
nistrũ imitatur latronem: qui ppt̾ peccata in eruc̃e¬

Expanded text:
pati sine culpa, quam cum culpa subjacere verberibus vel excommunicationibus. Qui enim justus et sine culpa patitur, Christum imitatur; qui vero in flagellis corripitur, latronem illum imitatur qui in cruce Christum cognovit, et a cruce paradisum cum Christo intravit; qui nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata
Abbreviated transcription (Latin):
aduenero qͦscũq ꝓbaueritis ꝑ epłas: hos mittã ꝑferre grãm
urãm in ihrsm. Qd̃ si dignuᷤ fuerit ut ⁊ ego eam: mecum
ibunt. Hec & alia multa copiosissime & uerissimȩ ꝓfert̃:
Quib respondemꝰ. Uidetis gͦ ꝙͣ uis dñs dixerit. nolite cogita¬
re in crastinũ: ñ uos tñ his uerbis cogi ut nicħ in crastinũ
reseruetis. Cur gͦ isdẽ uerbis uos cogi dicits ut uacetis: Cur
exemplo uolagha celi ñ uob̾ st̃ ad nich seruandũ. &. uul¬
tis ut sint exemplo ad nicħ oꝑandũ: Dicet aliqͥs. Qd gͦ
ꝓdest seruo dĩ qd̃ pͥorib actib qͦs in scło habebat relictis
ao hanc spiritalẽ uita miliciãq conuertitur: si adhuc
eũ oportet tanqͣ. opifices exercere negocia: Quasi uero
facile posset uerbis explicari qͣntũ ꝓsit qd̃ dñs diuiti
consiliũ capiende uitȩ eterne requirenti ait ut faceret
si uellet eẽ ꝑfectus ut uenditis qͣ habebat. ⁊ indigentiȩ
pauꝑũ distributis: eũ sequeretur. Auc qͥs tã expedity

Expanded text:
oscumque probaueritis, per epistulas hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quodsi -dignum fuerit, ut et ego eam, mecum ibunt. haec et alia multa copiosissime et uerissime proferunt. quibus respondemus: uidetis ergo, quamuis dominus dixerit: nolite cogitare in crastinum, non uos tamen his uerbis cogi, ut nihil in crastinum reseruetis. cur ergo isdem uerbis uos cogi dicitis, ut uacetis? cur exemplo uolatilia caeli non uobis sunt ad nihil reseruandum et uultis, ut sint exemplo ad nihil operandum? Dicet aliquis: quid ergo prodest seruo dei, quod prioribus actibus quos in saeculo habebat relictis ad hanc spiritalem uitam militiamque conuertitur, si adhuc eum oportet tamquam opifices exercere negotia? quasi uero facile possit uerbis explicari, quantum prosit, quod dominus diuiti consilium capiendae uitae aeternae requirenti ait, ut faceret, si uellet esse perfectus, ut uenditis, quae habebat, et indigentiae pauperum distributis eum sequeretur. aut quisquam tam expedito
Abbreviated transcription (Latin):
te eoꝵ res ipsa cõmimis ⁊ frat̾na caritas debeat: tam̃ si ripsi
manib oꝑent᷑. ut pigris ex uita humiliore ⁊ obhoc exer¬
citatiore uenientib auferant excusationẽ: multo miscdiꝰ
agunt. quã cũ oĩa sua. indigentib diuiserunt. Qd̃ qdem
si nolut̃ qͥs audeat cogere: Quib tñ inuenienda st̃ oꝑaĩ
monasterio. etiã si a corporali functone lib̾iora s uigilãt
ãministratione curanda : ut nec ipsi panẽ suũ qm cõ¬
munis iã factꝰ est. gratis manducent. Nec attendendũ
ẽ in quib monasteriis ł inqͦ loco indigentib frĩb qͥs quã
gauerie. ubicũq etiã ipse qd̃ sibi necessariũ: accipid de

Expanded text:
tae eorum res ipsa communis et fraterna caritas debeat —, tamen, si et ipsi tae eorum res ipsa communis et fraterna caritas debeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore uenientibus auferant excusationem, multo misericordius agunt, quam cum omnia sua indigentibus diuiserunt. quod quidem si nolint, quis audeat cogere? quibus tamen inuenienda sunt opera in monasterio etiamsi a corporali functione liberiora, sed uigilanti administratione curanda, ut nec ipsi panem suum, quoniam communis iam factus est. gratis manducent. nec adtendendum est, in quibus monasteriis uel in quo loco indigentibus fratribus quisqgauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ ciuitatis pͥuatis suis reb sic ante ponebant. ut qͥdam
eoꝵ affrica edomita cͥumphator qͥd nubenti filiȩ daret ñ
habuerit nͥ ex senatus consultu de publico dotaret᷑: qͦ ani¬
modebet esse in republica sua ciuis ȩc̃ne illiꝰ ciuitatis ihrłm
celestis nͥ ut iltd̾ ipsũ qͦd ppris manib elaborat ferit in cõ¬
mune cũ fiẽ.⁊ si qͥd ei defuerit. de cõmune suppleat dicens
eũ ilo cuꝰ p̃ceptũ exemplũ q secutꝰ: qͣsi nich habentes ⁊ oĩa
possidentes: Quã obrẽ illi qͥ relicta ł distributa siue ampla siue
qualicũq opulentia int̾ pauꝑes xp̃i pia ⁊ salubri humilitate
uoluerint numerari. si corpore ita ualent. ⁊ ab eccłasticis occu¬
pationib uacant. ꝙͣ qͣm eis tam magnũ animi suroocum̃tũ
afferentib. ⁊ eiꝰdem societatis indigentie de his reb quas ha¬
bebant uł plurimũ ł parũ conferentib uicẽ sustentande ui¬

Expanded text:
suae ciuitatis priuatis suis rebus sic anteponebant, ut quidam suae ciuitatis priuatis suis rebus sic anteponebant, ut quidam eorum Africa edomita triumphator quid nubenti filiae daret non habuerit, nisi ex senatus consulto de publico dotaretur: quo animo esse debet in republica sua ciuis aeternae illius ciuitatis Hierusalem caelestis, nisi ut illud ipsum, quod propriis manibus elaborat, in commuceptum exemplumque secutus est: quasi nihil habentes et omnia possidentes? Quamobrem etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab ecclesiasticis occupationibus uacant — quamquam eis tam magnum animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel non parum conferentibus uicem sustentandae ui
Abbreviated transcription (Latin):
derelin qndi pͥstinas facultates. & manib opandi: Sed &
nos ab ipso dño adiuti possumꝰ fortasse utcũq cognoscere : &̃.
sic oꝑantib seruis dĩ pͥora tñ negocia reliqͥsse qͥd ꝓsit. Si enĩ
adhãc uitã ex diuite qͥs conuertit᷑. ⁊ nulla infirmitate cor¬
poris impedit᷑. ita ne desipimus a sapore xp̃i ut ñ intelligamꝰ
qͣntus prioris suꝑbiȩ tumor sanet᷑. cũ circucisis suꝑfluis qͥb
ante animus exiciabilit᷑ inflabat᷑ ad modicũ qͣ restant huic
uitȩ naturalit̾ necessaria. etiã opificis humilitas minime re¬
cusetur: Si aut̃ ad hanc uitã ex pauꝑtate conu̾tit᷑. nͨ pu¬
tet id se agere qd agebat si ab amore uł augendȩ qͣntulum
cturus qͥb ẽ anima una & corunũ in dm̃. ita ut nemo
dicat aliqͥd ꝓpriũ : s sint ilł omĩa cõmunia. Si enĩhuiꝰ
t̾rene rei publieȩ antiqͥ principes p̾clarissimo litteratoꝵ
suoꝵ eloqͥo p̾dicari solent. qͥrem cõmiẽ uniu̾si popłi

Expanded text:
relinquendi pristinas facultates et manibus operandi. sed et nos ab ipso domino adiuti possumus fortasse utcumque cognoscere etiam sic operantibus seruis dei priora tamen negotia reliquisse quid prosit. si enim ad hanc uitam ex diuite quisque conuertitur et nulla infirmitate corporis inpeditur, itane desipimus a sapore Christi, ut non intellegamus quantus prioris superbiae tumor sanetur, cum circumcisis superfluis, quibus ante animus exitiabiliter inflabatur, ad modica quae restant huic uitae naturaliter necessaria etiam opificis humilitas minime recusetur? si autem ad hanc uitam ex paupertate conuertitur, non putet id se agere quod agebat, si ab amore uel augendae quantulacturus, quibus est anima una et cor unum in deo. ita ut nemo dicat aliquid proprium, sed sint illis omnia communia. si enim huius terrenae rei publicae antiqui principes praeclarissimo litteratorum suorum eloquio praedicari solent, quod rem communem uniuersi populi
Abbreviated transcription (Latin):
est: ⁊ dolorẽ cruciatũq cordis nrĩ exaggerent. Cũ cogitamꝰ
qnͣco pcliuiꝰ ħ malũ ad decipiendos hoiẽs imitari possint inai:
cũ in eis hoc uident. qͦs ꝓpt̾ tanta aliabona debitiofficus epĩ¬
ane dilectionis honoramꝰ. Qd si pꝰpãc amonitionẽ ł potꝰ obse¬
eracionẽ nram in eos̃ ꝑseuerandũ eẽ putauerint: nicħ aliud
faciemꝰ ꝙͣ dolemꝰ ⁊ plangimꝰ. Hoc nouerint susfiẽ si serit u
sc̃ miserent᷑. Si ñ miscient᷑ : nolo qͥcꝙͣ grauiꝰ dicẽ. Hec itaq
oia in qͥb soqͣtior fortasse fui ꝙͣ uellent: occupatione i tuȩ¬

Expanded text:
est, et dolorem cruciatumque nostri cordis exaggerent, cum cogitamus quanto procliuius hoc malum ad decipiendos homines imitari possint mali, cum in eis hoc uident, quos propter alia tanta bona debitis officiis christianae dilectionis honoramus. quodsi post hanc admonitionem uel potius obsecrationem nostram in eo sibi perseuerandum esse putauerint, nihil aliud faciemus quam dolemus et gemimus. hoc nouerint, sufficit: si serui dei sunt, miserentur; si non miserentur, nolo quicquam grauius dicere. haec itaque omnia, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝑuersã detorqͦre sententiã. Alii sanũ intellectũ scͥpturarũ
defende malt᷑: q̃ qͦslibet hominũ adulare. Existũt int̾sĩs
infirmiores ⁊ firmiores amarissime ⁊ ꝑicłosissimȩ contentio¬
nes : qͦd illi forte si scuent. hoc qͦ sine dubitatione corrigeret᷑
quoꝵ cet̾a miram̃ ⁊ amamꝰ. Illos gͦ ñ corngimꝰ. s rogamꝰ .&.

Expanded text:
ersam detorquere sententiam, alii sanum intellectum Scripturarum defendere malunt, quam quoslibet homines adulare; existunt inter fratres infirmiores et firmiores amarissimae et periculosissimae contentiones: quod illi forte si scirent, hoc quoque sine dubitatione corrigerent, quorum caetera miramur et amamus: illos ergo non corripimus, sed ro
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ. spoliantes uos ueterẽ hominẽ cũ actib sius: &. in¬
duite nouu̾ qͥ renouat᷑ in agnitione di : scd̾m imaginem
eius qͥ creauit eũ Quis dubitet hanc renouationẽ in mente
fieri : Sed qui dubicat. audiat aꝑtioren sententia. Fadem
qͥppe amonens: ita dic̃ alio loco. Sic̃ ÷ ueritas in iħu. depo¬
nite uos scd̃m priorem conuersationem. ueterẽ hominẽ eũ
qͥ corrũpit᷑ scd̃m concupiscentias deceptionis: renouami¬
niaũ spũ mentis urẽ : ⁊ induite nouũ hominẽ. eũ qͥscd̃m
dm̃ creatꝰ est. Quid ergo: Mulieres nͣ habent hanc inno¬
uationẽ mentis ubi ẽ imago dĩ : Quis hoc dixerit: Sed
corꝑis sui sexii ñ eã significant: ꝓpt̾ea uelari iubent᷑. Illã
qͥppe significant partẽ eo ipso qͦ mulieres st̃ qͦ concupiscen¬
tia uł dici potest cuimens dominat᷑ : etiã ipsa subdica
dõ suo. qnͣdo rectissime ⁊ ordinatissime uiuit᷑. Qdgͦ ẽ in

Expanded text:
inuicem spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, ininuicem spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. quis dubitet hanc renouationem in mente fieri? sed et qui dubitat. audiat apertiorem sententiam. eadem quippe admonens ita dicit alio loco: sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum priorem conuersationem ueterem hominem, eum qui corrumpitur secundum concupiscentias deceptionis. renouamini autem spiritu mentis uestrae et induite nouum hominem, eum qui secundum deum creatus est. quid ergo? mulieres non habent hanc innouationem mentis, ubi est imago dei? quis hoc dixerit? sed corporis sui sexu non eam significant; propterea uelari iubentur. illam quippe significant partem eo ipso, quo mulieres sunt, quae concupiscentialis dici potest, cui mens dominatur, etiam ipsa subdita deo suo, quando rectissime et ordinatissime uiuitur. quod ergo est in
Abbreviated transcription (Latin):
ut parit̾ nesciant ubi sint. Audiert̃ enĩ ł legelt̃. qͦd scͥp¬
tũ est. Quicũq in xp̃o baptirati estis: xp̃m induis lis
Ubi ñ est iudeus neq grecꝰ : ñ seruus neq liber. ñ masculꝰ
neq femi tͣ: ⁊ ñ intelligt᷑ scd̾m carnal sexus concu¬
piscentiã cẽ dictũ: qr in interiore homine ubi renouam᷑
sc̃ qd̾ habent cõmune cũ cet̾is ñ xp̃ianis. ⁊ cũ ipsi pecroribꝰ
Aliud ẽ enĩ qd̃ ł infirmitati concedit᷑ uł mortali ꝓpagatiõi
ꝑsoluit᷑ : alud aũ qd̃ ad capessendã incorrupta ⁊⁊ et̾nam
uitã fideli ꝓmissione signat᷑. Illud gͦ qd̾ de ñ uelando
capite uiris p̾cipit᷑ in corꝑe quide figurat᷑: s in mente
agi ubi ẽ imago ⁊ gła dĩ uerba ipsa indicant. Uir qͥd̃
inqͥt ñ debet uelare capud: cũ sit imago ⁊ gła dĩ. Ubi
aut̃ sit unago: ipse declarat cũ dicit. Nolide mentiri

Expanded text:
ut pariter nesciant ubi sint. Audierunt enim vel legerunt quod scriput pariter nesciant ubi sint. Audierunt enim vel legerunt quod scriptum est: quicumque in Christo baptizati estis, Christum induistis, ubi non est iudaeus neque graecus, non seruus neque liber, non masculus neque femina, et non intellegunt secundum carnalis sexus concupiscentiam hoc esse dictum, quia in interiore homine, ubi renouamur psis pecoribus. aliud est enim, quod uel infirmitati conceditur uel mortali propagationi persoluitur; aliud autem, quod ad capessendam incorruptam et aeternam uitam fideli professione signatur. illud ergo, quod de non uelando capite uiris praecipitur, in corpore quidem figuratur, sed in mente agitur, ubi est imago et gloria dei. uerba ipsa indicant. uir quidem, inquit, non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. ubi autem sit haec imago ipse declarat, cum dicit: nolite mentiri
Abbreviated transcription (Latin):
tuoso. ⁊ pestiferã doctrinã conat᷑ inducere : qr ñ ẽbeatꝰ
siin lege onĩ meditaret᷑ die ac nocte: illic inueniret ipsũ
apłm paulũ qͥ certe sũmã castitatẽ ꝓfessus dicit. Nellẽ au̾
om̃s hoĩes ẽẽ sic̃ me ipsũ : ⁊ tñ se uirũ ostñdit ñ solũ ita
uiuendo.s ñ italoqndo. Ait enĩ. Cũ essem paruulꝰ. qͣsi par¬
ant qͥd sentiant qͥħ dicunt: Nã de qͦalio dr̃ donec occur¬
ramꝰ om̃s in unitatẽ sidei. ⁊ ĩ agnitionẽ filii di. in uirum
ꝑfectũ. in mensurãm ȩtatis plenitudinis xp̃i. ut ultra non
simꝰ paruuli iactat ⁊ circũ lati oĩ uento doctrinȩ in illusi¬
one hominũ: in astutia. ad machinationẽ erroris. Qua
illusione isti decipiunt imꝑitos: qͥ astutia ⁊ machinam᷑¬
tis inimici ⁊ ipsi cire u̾ferunt᷑ : & in sua circũlatione cho¬
herentes sibi animos infirmoꝵ qͦdãmͦ rotare conantur.

Expanded text:
tuoso et pestiferam doctrinam conatur inducere. quia non est beatus tuoso et pestiferam doctrinam conatur inducere. quia non est beatus si in lege dei meditaretur die ac nocte, illic inueniret ipsum apostolum Paulum, qui certe summam castitatem professus dicit: uellem autem omnes homines esse sicut me ipsum, et tamen se uirum ostendit non solum ita uiuendo, sed etiam ita loquendo. ait enim: cum essem paruulus, quasi parant quid sentiant, qui haec dicunt. nam de quo alio dicitur: donec occurramus omnes in unitatem fidei et in agnitionem filii dei, in uirum perfectum, in mensuram aetatis psimus parvuli jactati et circumlati omni vento doctrinae, in illusione hominum, in astutia ad machinationem erroris ? Qua illusione isti decipiunt imperitos, qua astutia et machinamentis inimici et ipsi circumferuntur, et in sua circumlatione cohaerentes sibi animos infirmorum quodam modo rotare conantur,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora ꝓmouet᷑. qͣnti. diligentꝰ ab inferioꝵ concupiseen¬
tia cohibet᷑: tonec totꝰ homo cũ ipso ñ mortali nẽ ⁊ fragili
eorꝑe in resuriecbiõe nouissima incorruptione atq ĩmnorta¬
litate induat᷑. ⁊ absorbeat᷑ mors inuictoriã. Quappt qui
qui recta facere nolt̾ saltẽ desinant docere ꝑuersa. S alii st̃ qͦs
istosermone corripimꝰ: illos aũ qͥ hoc uno uicio capilloꝵ contra
p̾ceptũ apłicũ dimissoꝵ offendt̃ ⁊ ꝑturbant eccłam: qi cũ alii¬

Expanded text:
upiscentia cohibetur, donec totus homo cum ipso etiam mortali nunc et fragili corpore in resurrectione nouissima incorruptione atque inmortalitate induatur et absorbeatur mors in uictoriam. Quapropter qui recta facere nolunt, desinant saltem docere peruersa. sed alii sunt, quos isto sermone corripimus: illos autem qui hoc uno uitio capillorum contra praeceptum apostolicum dimissorum offendunt et perturbant ecc
Abbreviated transcription (Latin):
seruis dĩ ꝓmpte atq alacrit̾ necessaria subministrant. qͥ¬
ñ solũ non rep̾hendimꝰ s etiã suauissime amplectim᷑: sed
ne ꝑuersa miscdia mag̃ eoꝵ futurȩ uitȩ noceant ꝙͣ pre¬
senti subueniant: nunꝰ enĩ peccat᷑ sin̾ laudet᷑ peccator in
desid̾iis animȩ suȩ: & qͥ inique agit benedicat᷑. Quidaũ
ant: unde ille nec disputare oĩno uoluit dicens. Si quis
uult contentiosus esse : nos talẽ consuetudinẽ ñ habemꝰ
neq ȩccłia dĩ. Hoc aũ precipio ut scilicet ñ disserentis
sollertia reqͥratur : s p̾cipientis aucboritasᷤ atcendatur:
Nã ⁊ hoc qͦ ꝑtinet queso tã aꝑte contͣ apłi p̃cepta uacare.
An ita cauendũ :÷ ut nec tonsores oꝑent᷑ : An qr eugłi cas
uolueres se diet̾ inutari: qͣsi depilari timent ne uolare ñ
possint: Nereor in hoc uicio plura dicere ꝓpt̾ qͦsdã ermicos

Expanded text:
semis dei prompte atque alacriter necessaria subministrant, nosemis dei prompte atque alacriter necessaria subministrant, non solum non reprehendimus, sed etiam suauissime amplectimur, sed ne peruersa misericordia magis eorum futurae uitae noceant quam praesenti subueniant. Minus enim peccatur, si non laudetur peccator in desideriis animae suae et qui iniqua egerit benedicatur. Quid autem ant: unde ille nec disputari omnino uoluit dicens: si quis autem uult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesiae dei. hoc autem praecipio: ut scilicet non disserentis sollertia requiratur, sed praecipientis auctoritas attendatur. nam et hoc quo pertinet, quaeso, tam aperte contra apostoli praecepta comari? an ita uacandum est, ut nec tonsores operentur? an quia euangelicas uolucres imitari se dicunt, quasi depilari timent, ne uolare non possint? uereor in hoc uitium plura dicere propter quosdam crinitos
Abbreviated transcription (Latin):
nimũ est ut auob̃ iudicem᷑: aut ab humano diȩ. Quam
germana caritate sit nob̾ cura de uob̾: ille inspiciat. qui
dedit qͦd inspiciendũ eiꝰ occłis offeramꝰ. Postremo qd̾ uults
sentite de nob̾. Paulus apł̃s uob̃ p̃cipit ⁊ obsecrat ĩ dnõ.
uc cũ silentio. id: qͥeti ⁊ obedient᷑ ordinati oꝑantes urm pa¬
nẽ manducetis. Nec de ullo ut arbitror aliqͥd mali eredi¬
distuli scrib̾e: maxime curans ne boni fr̃s apłicis p̾cepti⁊
obedientes a pigris ⁊ in obedientib &̃ p̾uaricatores eugł̃i
dicerent᷑: ut qͥ ñ oꝑant᷑ salte̾ illos qͥ oꝑant᷑ sibi ante ponen
dos ñ dubitent. Ceterũ qͥs ferat homines contumaces sa¬
lub̃rimis apłi monitis resistentes. ñ sicut infirmiores tolera
fundata gemina illecebra corrũ pant᷑. ⁊ dissoluta licentia
tiam defende consuer̾ se potissimũ corrigendos ut illi cor¬
rigi possint : ñ ut infirment᷑ bene facere. An in eo qd̾

Expanded text:
ni mum est, ut a nobis diiudicemur aut ab humano die. quam ni mum est, ut a nobis diiudicemur aut ab humano die. quam germana caritate sit nobis cura de uobis, ille inspiciat, qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo quod uultis sentite de nobis: Paulus apostolus uobis praecipit et obsecrat in domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali credidistuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis apostoli monitis resistentes, non sicut infirmiores tolerarfundata gemina inlecebra corrumpantur, et dissoluta licentia tiam defendere consuerunt, se potissimum corrigendos, ut illi corrigi possint, non ut infirmentur benefacere. sane in eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tores eẽ uoluit: unde nusꝗͣ de illo scriptũ : qd̃ aliqnͣdo
talib uacauit : a qͥb nos ex cysare ñ possumꝰ. &̾. si cõtemp¬
tibiles simus:łq ⁊ hos collocari uoluit si sapientes de fu¬
issent: potꝰ ꝗͣ ut negocia. xp̃ianoꝵ deferrent᷑ in forum:
Quẽ tñ laborẽ non sine consolatione dni suscipimꝰ ⁊ uitȩ¬
ȩccłe & maxime infirmiorib menbris qualibet in eodem
menbra corꝑe sumꝰ. Omitto alias innumerabiles ecclłast¬
nos digito ñ tangimꝰ: qͣndoqͥdẽ si officii nr̃i salua ratione poꝰ¬
semꝰ. uidet ille qͥ pbat corda nrã mallemꝰ hȩc agere qͦut agatis
onis: ubi nec ipse sine p̾ssuris fuit. Si fr̃s. sifilii nr̃i estis.
si conserui ł potiꝰ in xp̃o serui urĩ sumꝰ : audite quȩ monemꝰ.
agnoscite qͤ p̃cipimꝰ : sumite quȩ dispensamꝰ. Si aũ phaci¬
sei sumꝰ alligantes onera gͣuia ⁊ imponentes humeriᷤ ur̾is:
quȩ dicimꝰ facite: etiã si quȩ facimꝰ imꝓbatis. Nob̃ aũ mi¬

Expanded text:
 de illo scriptum est, quod aliquando talibus uacuit, a quibus nos excusare non possumus, etiamsi contemptibiles simus, quia et hos conlocari uoluit, si sapientes defuissent, potius quam ut negotia christianorum deferrentur in forum. quem tamen laborem non sine consolatione domini suscipimuaxime infirmioribus membris, qualialibet in eodem corpore membra simus. omitto alias innumerabiles ecclesiastis, quae nos digito non tangimus, quandoquidem si officii nostri salua ratione possemus — uidet ille, qui probat corda nostra —, mallemus haec agere, quae ut agatis onis, ubi nec ipse sine pressuris fuit. si fratres, si filii nostri estis, si conserui uel potius in Christo serui uestri sumus, audite quae monemus, agnoscite quae praecipimus, sumite quae dispensamus. si autem pharisaei sumus alligantes onera grauia et inponentes humeris uestris, quae dicimus facite, etiamsi quae facimus inprobatis. nobis autem mi
Abbreviated transcription (Latin):
riis consticutũ est aliqͥd manib oꝑari. ⁊ ceceras horas
habere ad orandũ ⁊ legendũ. aut̃ aliqͥd de diumilicc̾is
agendũ. ꝗͣ lib̃as tumultuosissimas ꝑplexitates causarum
alienarũ pati de negocii secłarib ł uidicando dirimendis.
ł int̾ueniendo p̾cidendis: qͥb nos molestiis idem afflixit
apłs ñ utiq suo s eiꝰ qͥ ꝑ eũ loqͦbat᷑ arbitrio: quas tñ ipsũ
ꝑpessũ fusse ñ legimꝰ. Alit̾̃ enĩ se habebant apłatꝰ eius
discursus: nec dix̃ secłaria gͥ uidicia si habueritis ad nos
deferte. auc nos constituite ad iudicandũ: s eos qͥ contẽ¬
ptibiles st̃ in ȩccła hos inqͥt collocate. ad reuerentiã uobis
dico: sic nͣ est int̾ uos qͥs ꝗͣ sapiens qͥ possit int̾ fratiẽ. ⁊ frẽm
udicare: s fr̾ cũ frẽ udicat᷑: &. hoc apd̃ infideles. Sapi¬

Expanded text:
riis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas riis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litteris agendum liberas, quam. tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati de negotiis saecularibus uel iudicando dirimendis uel interueniendo praecidendis: quibus nos molestiis idem adfixit apostolus non utique suo, sed eius qui per eum loquebatur arbitrio, quas tamen ipsum perpessum fuisse non legimus. aliter enim se habebant apostolatus eius discursus. nec dixit: saecularia igitur iudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecclesia, hos, inquit, collocate? ad reuerentiam uobis dico. sic non est inter uos quisquam sapiens, qui possit inter fratrem suum iudicare? sed frater cum fratre iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ turpiũ nundinarũ qͥb extimatio ur̃a ledit᷑. ⁊ in¬
firmis offendiculũ ponit᷑: Miseremini gͦ ⁊ cõpatimini &
ostendite hominib ñ uos in ociofacile uictũ: s ꝑ angustã
uiã ⁊ artã huiꝰ ꝓpositi regnũ dĩ queiere. Eadẽ nob̾ causa
est qͦ apło fuit. ut amputetis occasionẽ his qͥ querũt occa¬
sionẽ: ut qͥ illoꝵ putorib p̾focant᷑. in odore ur̃o bono re¬
ficiant᷑. Non alligamꝰ onera grauia. ⁊ uris humeris impo¬
nimꝰ : que nos digito atcingere nolimus. Querite ⁊ cog¬
sinant. Quãꝙͣ. enĩ dicere possimꝰ. qͥs militat suis sespen¬
diis unq. qͥs plantat uineã ⁊ de fructu eiꝰ ñ edet. qͥs pa¬
seit gregẽ ⁊ de lacte eiꝰ ñ ꝑcipit: tam̃ dñm iĩm in cusꝰ
nomine securus hȩc dico. testem in uoco suꝑ animam
ꝑ singłos dies certis horis ꝗͣtũ in bene modatis monaste¬

Expanded text:
occasionem turpium nundinarum, quibus existimatio uestra laeditur et inoccasionem turpium nundinarum, quibus existimatio uestra laeditur et infirmis offendiculum ponitur? miseremini ergo et conpatimini et ostendite hominibus non uos in otio facilem uictum, sed per angustam et artam uitam huius propositi regnum dei quaerere. eadem uobis causa est, quae apostolo fuit, ut amputetis occasionem his. qui quaerunt occasionem, ut qui illorum putoribus praefocantur. in odore uestro bono reficiantur. Non alligamus onera grauia et uestris umeris inponimus, quae nos digito adtingere nolumus. quaerite et cogsinant. quamquam enim dicere possumus: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? tamen dominum Iesum, in cuius nomine securus haec dico, testem inuoco super animamo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monaste
Abbreviated transcription (Latin):
ces ꝓuurtias. nusꝗ missos. nꝰ qͣm fixos nusꝗͣ stantes. nusqͣm
sedentes: Alii menbra martyrũ si tam̃ orartyrũ uendi¬
tant: alii fimbrias ⁊ filacteria sua magnificant: alii pa¬
rentes ł consanguineos suos in illa łm illa regione se au¬
disse uiuere. ⁊ ad eos ꝑgere mentiuntur: & om̃s petunt
os exigt̾. aut sũptꝰ lucrosȩ egestatis aut simulate p̾ciũ
scĩtatis. cũ int̾ea in mał factis suis ubicũq dep̾hensi fu¬
erint. ł quo qͦmͦ innotueritt. sub generali nomine
nionachoꝵ urm̃ ꝓpositũ blasphemant. tãbonũ. tã scm̃
qͦd in xp̃i nomine cupimꝰ. sicut ꝑalias t̾ras sic ꝑ totã afi¬
cã pullulare. Nonne gͦ inflãmamini relo di᷑. Nõne cale¬
scit corurñ intͣuos. ⁊ in medicatione urã exardescit ignis.
ut istoꝵ mala oꝑa bonis oꝑib ꝑseqͣmini: ut eis ampucetis

Expanded text:
tes prouincias, nusquam missos, nusquam fixos, nusquam stantes, nusquam tes prouincias, nusquam missos, nusquam fixos, nusquam stantes, nusquam sedentes. alii membra martyrum, si tamen martyrum, uenditant; alii fimbrias et phylacteria sua magnificant; alii parentes uel consanguineos suos in illa uel in illa regione se audisse uiuere et ad eos pergere mentiuntur. et omnes petunt, omnes exigunt aut sumptus lucrosae egestatis aut simulatae pretium sanctitatis, cum interea in malis factis suis ubicumque deprehensi fuerint uel quoquo modo innotuerint, sub generali nomine monachorum uestrum propositum blasphematur, tam bonum, tam sanctum, quod in Christi nomine cupimus, sicut per alias terras, sic per totam Africam pullulare. nonne ergo inflammamini zelo dei? nonne calescit cor uestrum intra uos, et in meditatione uestra exardescit ignis, ut istorum mala opera bonis operibus persequamini, ut eis anputetis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ⁊ ħ ꝙͥ possumꝰ. eiꝰ munere possumꝰ. & cũ hinc uiuimꝰ
illo largiente iuuimus: qͥ largitꝰ ẽ ut possimꝰ. Ee iđo de
istis necessaris solliciti ñ sumus: qr eũ hec possumꝰ agere:
aues pascunt᷑ n⁊ lilia uestiunt̃: qm̃ nos pluris sum̃ illis
Quappt̾ in ista militia nr̃a nec in crastinũ cogitemꝰ: qͥa nõ
ꝓpt̾ ista tẽꝑalia qͦ ꝑtinet crastinꝰ s ꝓpt̾ illa sẽpiterna ubi seꝑ
hodiernꝰ ÷ nos illi ꝓbauimꝰ: ut ei nulł negotiis secłarib im¬
filios ⁊ fr̃s nr̃os. qͦs noui qͣnta nob̾cũ dilectione parturias:
donec in eis apłica disciplina formet᷑. O serui dĩ. milites
xpi. ita ne dissimulatis callidissimi hostis insidias. qͥbonã
famã urãm tã bonũ xꝑi odorẽ ne dicant animȩ bone. pꝰ
odorẽ unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. ⁊ sic laqueos eiꝰ euadat.
omĩmͦ cupiens obscurare putorib suis tã multos hipo-¬
critas sub habitu monachoꝵ usq qͣq disꝑsit: cireueun¬

Expanded text:
quod possumus, ejus munere possumus, et cum hinc vivimus, illo largiente vivimus, qui largitus est ut possimus. Et ideo de istis necessariis solliciti non sumus; quia cum haec possumus agere, aves pascuntur et lilia vestiuntur; quoniam nos pluris sumus illis. Quapropter in ista militia nostra, nec in crastinum cogitamus; quia non propter ista temporalia, quo pertinet crastinus, sed propter illa sempiterna, ubi semper hodiernus est, nos illi probavimus, ut ei nullis negotiis saecularibus imfilios et fratres nostros, quos novi quanta nobiscum dilectione parturias, donec in eis apostolica disciplina formetur. O servi Dei, milites Christi, itane dissimulatis callidissimi hostis insidias, qui bonam famam vestram, tam bonum Christi odorem, ne dicant animae bonae, Post odorem unguentorum tuorum curremus , et sic laqueos ejus evadant, omni modo cupiens obscurare putoribus suis, tam multos hypocritas sub habitu manachorum usquequaque dispersit, circumeun
Abbreviated transcription (Latin):
tres pueros demnediis ignib liberaret: Aut ꝓpt̾ hoc nec
dñs dicere debuit siuos ꝑsecuti fuerint in ciuitate una
fugite in aliam: qͥa ipse dix̃. si qͥd petieritis ĩ n omĩmemeo
dabit᷑ uob̃: Sicut gͥ quisqͥs ꝑsecutionẽ fugientib discipłis
xp̃i obiceret ħmodi qͥͦstionẽ eur ñ stestissent potꝰ.: ⁊ inuo¬
cato dõ ꝑ eiꝰ mirabilia sic eruerent᷑ ut daniel aleonibus.
ut petrus ex uincłis: responddent ñ se oportuisse tẽptare
am̃: s tunc talia si uellet eũ facturũ: cũ ipsi qͥd faceret᷑
ñ haberent: cũ uͦ eis fugã in potestatẽ dediset. & siꝑ illã¬

Expanded text:
tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec inus dicere debuit: si uos persecuti fuerint in una ciuitate, fugite in aliam, quia ipse dixit: si quid petieritis in nomine meo, dti obiceret huius modi quaestionem, cur non stetissent potius et inuocato deo per eius mirabilia sic eruerentur ut Danihel a leonibus, ut Petrus ex uinculis, responderent non se oportuisse temptare deum, sed tunc eum talia si uellet esse facturum, cum ipsi quid facerent non haberent; cum ue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑibit merces eius: ne forte corrupto ocło eoꝵ qͥ necessaria
ĩpendt̃ indigentib ⁊ ꝓpħis ⁊ iustis ⁊ discipłis dnĩ ipsoꝵ ocłs
depͣuaret᷑ in qͦs ista fierent. ut ꝓpt̾ ista accipienda uellent
xp̃omilitare: nemo inqͥt potest duob dñis seruire. Et
paulo post. Non potestis inqͥt dõ seriure ⁊ mãmonẽ:
Stat̃q subi unxit. Idõ dico uob̾. nolite solliciti eẽ animȩ
qͥd manhucetis: neq corꝑi qͥd induamini. &. qͦd seqͥtur
ma ꝓuidentia usq ad ista creanda ⁊ gub̃nanda ꝓueniat:
seruos suos dñs p̾monet. ut in eo ministerio qd sacram̃¬
co eiꝰ debet᷑. ñ ista s regnũ eiꝰ ⁊ iusticiã cogitemꝰ. ⁊ hec oĩã
appanent᷑ nob̃̾: siue ꝑ manꝰ oꝑantib siue infirmitate corꝑis
agere ualeamus. Neq qͥa dix̃ ds̃ inuoca me in die tͥbu¬
lationis ⁊ eximã te & głifi cab me. ꝓpt̾ea ñ debuit fugẽ
deret: s expectaret potꝰ ut cõprehendẽtur: ⁊ eũ sicut

Expanded text:
 qui necessaria inpendunt indigentibus et prophetis et iustis et discipulis domini ipsorum oculus deprauaretur in quos ista fierent, ut propter ista accipienda uellent Christo militare, nemo, inquit, potest duobus dominis seruire. et paulo post, non potestis, inquit, deo seruire et mamonae, statimque contexuit: ideo dico uobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini.° Et quod sequitur sapientissima prouidentia usque ad ista creanda et gubernanda perueniat. seruos suos dominus praemonet, ut in eo ministerio, quod sacramento eius debetur, non ista, sed regnum eius et iustitiam cogitemus: et haec omnia adponentur nobis siue per manus operantibus siue infirmitate corporis agere ualeamus. Neque enim quia dixit deus: inuoca me in die tribulationis, et eximam te, et glorificabis me, propterea non debuit fugerederet, sed expectare potius, ut conprehenderetur et eum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
debent & in carnalib ministrare eis. Hoc simile est illi
qͦd ait ad chorinchios. Sinos uob̃ spũalia seminauimꝰ
magnũ ÷ si urã carnaliametamꝰ : Item ad chorintios in secunda.
donie quia in multa tribulatione pbationis habundantia
gaudii ipsoꝵ ⁊ psunda pauꝑtas eoꝵ habundauit in di¬
uitiis simplicitatis eoꝵ: qͥa scd̃m uires testimoniũ ꝑhibeo
& supͣ uires uoluntarii fuerunt. cũ multis p̾cib obsecran¬
tes nos grãm ⁊ cõmunionẽ ministrationis qͤ fit in scõs ⁊ ñ¬
tatẽ dĩ ad dep̾candũ tytu᷑ : ut qͦmͦ cepit sic ⁊⁊ ipse consũ¬
met in uos etiã grãm istam. S qͦmͦ semꝑ habundatis in
oĩb fide ⁊ u̾bo & scientia ⁊ oĩ studio. & ea qͦ ex nob̃ e iN
uoi caritate : ut in hac graᷤ habundetis. Non scd̾m imꝑi

Expanded text:
debent et in carnalibus ministrare eis. hoc simile est illi, debent et in carnalibus ministrare eis. hoc simile est illi, quod ait ad Corinthios: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est, si uestra carnalia metamus? item ad Corinthios in secunda, in ecclesiis Macedoniae, quia in multa tribulatione probationis abundantia gaudii eorum et profunda paupertas eorum abundauit in diuitiis simplicitatis eorum; quia secundum uires, testimonium perhibeo, et supra uires uoluntarii fuerunt, cum multis precibus obsecrantes nos gratiam et communionem ministrationis quae fit in statem dei ad deprecandum Titum, ut quomodo coepit, sic et consummet in uos etiam gratiam istam. sed quomodo semper abundatis in omnibus fide et uerbo et scientia et omni studio et ea quae ex nobis est in uos caritate, ut et in hac gratia abun
Abbreviated transcription (Latin):
itaq securũ castũ eugłistã non ad hoc eugłirantẽ
tura exercebat. uel tãꝙͣ grege̾ pascebat: non esse mendicita¬
tẽ s potestatem. ꝓpt̾ has gͥ uł occupationes seruoꝵ dei
uł infirmitates corporales quȩ omnino deesse ñ posst̾ non
lbus: sed etiã salub̾rime hortatur. Excepta eni illa potes¬
tate qua se dic̃ ipse ñ usũ. cui tam̃ seruiendũ eẽ u fid¬
lib p̾cipit dicens. cõmiinicet qͥ cathecitat᷑ uerbo ei qͥ
se cathecizat in omĩb bonis : excepta gͦ hac potestate qͦ
u̾bi predicatores habere in eos qͥb p̾dicant sepe testatur.
etiã scĩs qui oĩa sua uendita distribuerant. ⁊ iherosolimis
habitabant in sc̃a cõmunione uitȩ. ñ dicentes aliqͥd ꝓprium
qͥb erant oiã cõmunia ⁊ anima & cor unu in dm̃: ab ee¬
Placuit enĩ machedoniȩ ⁊ achaiȩ cõmunionẽ aliꝙͣ. facẽ
toꝵ sunt. Si enĩ spiritalib eoꝵ cõmunicauert̃ gentes:

Expanded text:
ita securum castum euangelistam non ad hoc euangelizantem, ita securum castum euangelistam non ad hoc euangelizantem, tura exercebat uel tamquam gregem pascebat, non esse mendicitatem, sed potestatem. Propter has igitur uel occupationes seruorum dei uel infirmitates corporales, quae omnino deesse non possunt, nlibus, sed etiam saluberrime hortatur. excepta enim illa potestate, qua se dicit ipse non usum, cui tamen seruiendum esse a fidelibus praecipit dicens: communicet qui catechizatur uerbum ei qui se catechizat in omnibus bonis, excepta ergo hac potestate, quam uerbi praedicatores habere in eos, quibus praedicant, saepe testatur, etiam sanctis qui omnia sua uendita distribuerant et Hierosolymis habitabant in sancta communione uitae, non dicentes aliquid proprium, quibus erant omnia communia, et anima et cor unum in deum, ab ecplacuit enim Macedoniae et Achaiae communionem aliquam facere eorum sunt. si enim spiritalibus eorum communicauerunt gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
borare animo lib̾o sicut opifex siñ sic fraudulentꝰ ⁊ a¬
uarus ⁊ pͥuate rei auidus: aliuo aut̃ ipsũ aninũ occu¬
pare curis colligende sine corꝑis labore peeunie: siẽ
st̃ uł nego ciatores. ł ꝓcuratores. ł conductores.: eura
enĩ p̃st̃ non manib oꝑantur: idõq ipsũ animũ suũ
occupant habendi sollicitudine: tymotheũ gͦ ne in
talia incidet qr ꝑ infirmitatẽ corꝑis manib oꝑari ñ
poterat. sic exhortat᷑ & monet ⁊ consolat᷑. Labora in¬
quit sicut bonꝰ miles xp̃i ihũ. Nemo militans do un¬
plieat se negociis scłarib: ut eiplaceat cui se ꝓbauit
Nam qͥ m agone contendit: non coronat᷑ nͥ legitime
certauerit. Hic ne ille angustias pateret᷑ dicens. fodere
ñ posũ. mendicare confundor: adiunxit. Laborantẽ
unq Quis plantat uineam: & de fructu gus ñ xet.
quis pascit gregem: & de lacte gregis ñ ꝑcipit. Secit

Expanded text:
borare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et aborare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et auarus et priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procuratores uel conductores; cura enim praesunt, non manibus operantur ideoque ipsum animum suum occupant habendi sollicitudine —: Timotheum ergo, ne in talia incideret, quia per infirmitatem corporis manibus operari non poterat, sic exhortatur et monet et consolatur. labora, inquit, sicut bonus miles Christi Iesu. nemo militans deo inplicat se negotiis saecularibus, ut placeat cui se probauit. nam qui in agone contendit, non coronatur nisi legitime certauerit. hic ne ille angustias pateretur dicens: fodere non possum, mendicare confundor, adiunxit: laborantem umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edit? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tñ multis ei causis indigere supplem̃to aliqͦ talium
sustentationũ cũ dixisset talia docens & p̾monens. His
aũ qͥ eiꝰrꝰdi sunt p̃cipimꝰ & obsecramꝰ in dño ihũ xꝑo ut¬
cũ silentio oꝑantes panẽ suũ manducent: ne illi qͥ ha¬
hebant unde necessaria seruis dĩ p̾berent hac occasio¬
nolite infirmari benefacientes : & at tytũ cum scriberet
dicens zenam legis peritũ. ⁊ apollo sollicite p̾mitae ut
nichil illis desit. ut ostendet unde ilł nichil deesse
deberet : continuo subiunxit. Discant aut̃ ⁊ nr̃is
bonis oꝑib p̾esse ad necessarios usus: ne sint infrucꝰ¬
tuosi. Tymotheũ etiã quẽ dix̾ germanissimũ filiũ
qui sciebat corpore infirmũ sic̃ ostendit monens eum
ne aqͣm bib̾et. s modico uino uteret᷑ ꝓpt᷑ stomachũ
&. frequentes infirmitates suas qͥa in oꝑe corporali labora¬
re non poterat. ne forte cũ indigere nollet uictu cotidia

Expanded text:
tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in domino cum silentio operantes suum panem manducent, ne illi qui habebant unde necessaria seruis dei praeberent, hac occasioem, fratres, nolite infirmari benefacientes. et ad Titum cum scriberet dicens: Zenam legis peritum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit, ut ostenderet, unde illis nihil deesse deberet, continuo subiunxit: discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad necessarios us us, ne sint infructuosi. Timotheum etiam, quem dicit germanissimum filium, quoniam sciebat corpore infirmum, sicut ostendit monens eum, ne aquam biberet, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates, quia in opere corporali laborare non poterat, ne forte, cum indigere nollet uictu cotidian
Abbreviated transcription (Latin):
isti qͥ tanꝙͣ multũ negociosi ⁊ occupati de tẽpr̃
oꝑationis inqͥrunt. qͥd agunt: Nunqͥd ipsi ab.e¬
rusalẽ ꝑ circuitũ usq ad illiricũ terras eugło re¬
pleuerunt: aut qͥeqͥd gentiũ barbararũ reman¬
sit adhuc obeundũ ⁊ implendũ de pace eccłĩ ȩ
susc per int : Nouimꝰ eos in quandã scãm socie¬
tatem ociosissime congreg. tos. Mirandam rem
fecit apłs: qui reuera in tanta sollicitudine omuĩ eccłiai¬
eccłiarũ ⁊ ꝓpagatarũ & ꝓpagandarũ ad eiꝰ curã labo¬
rẽq ꝑtinentiũ etiã manib oꝑabat᷑ Ppt̾ea tñ cum
apd̾ chorintios eẽt negeret. nemini qͥdem eoꝵ apd̃
quos erat grauis efuit: s plane qͦd illi deerat supple-¬
uert̃ fr̃s qͥ uenerant a machedonia. Nam ⁊ ipse eiꝰ¬
modi necessitates scõꝵ qui ꝗͣuis p̾ceptis eiꝰ obtẽꝑent
ut cũ silentio oꝑantes suũ panẽ manducent: posst̾

Expanded text:
isti, qui tanquam multum negotiosi et occupati de tempore isti, qui tanquam multum negotiosi et occupati de tempore ationis inquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. Nam et ipse modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ amant. Non gͥ dedignaretur apłs siue rustica¬
nũ aliquod opus aggredi: siue in opificũ labore uer¬
sari. Qui enĩ ait. sine offensione estote iudeis ⁊ gͦcis
& eccłȩ dĩ : quos in hac causa reuereri posset igno¬
Si grecos quos etiã paganos dicimus: etiã philosopho
multũ honorabiles ibi sutores habebant. Si eccłiam
dĩ. homo ille iustus & ad testimonuiꝰ coniugał semꝑ
mansurȩ uirginitatis electus. cui desponsata erat
cũ innocentia & sine fraude homines oꝑantur: bo¬
Qui furabat᷑ inqͥt iam nͨ furetur : magis aut̃ laboret
manib suis bonũ. ut habeat unde tribuere cui
opꝰ est. Hoc gͦ scire sufficit. qr ⁊ in ipso oꝑe corpo¬
rali ro qd̾ bonũ est oꝑabat᷑ apłs: qnͣdo aũ soleret¬
oꝑari id e̾ qͥb tẽpoꝵ spaciis ne ab eugłizando im¬
pediret᷑ : qͥs possit cõpreheroere : Sane qͥa diurniᷤᷤ
⁊ norturnis horis oꝑabat᷑. ipse nͨ tacuit. uerũmnͣ

Expanded text:
non amant. non igitur dedignaretur apostolus siue rusticanon amant. non igitur dedignaretur apostolus siue rusticanum aliquod opus adgredi siue in opificum labore uersari. qui enim ait: sine offensione estote Iudaeis et Graecis et ecclesiae dei, quos in hac causa reuereri posset ignosi Graecos, quos etiam paganos dicimus, etiam philosophos multum sibi honorabiles sutores habuerunt; si ecclesiam dei, homo ille iustus et ad testimonium coniugalis semper mansurae uirginitatis electus, cui desponsata erat cum innocentia et sine fraude homines operantur, boqui furabatur, inquit, iam non furetur; magis autem laboret manibus suis bonum, ut habeat unde tribuere cui opus est. hoc ergo scire sufficit, quia et in ipso opere corporali id quod bonum est operabatur apostoluoperari, id est, quibus temporum spatiis, ne ab evangelizando impediretur, quis possit comprehendere? Sane quia et diurnis et nocturnis horis operabatur, ipse non tacuit . Verumtamen