comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Istipos sederunt montem dni. Conscientia habitantis insex pm̃
loquentes Accessimus adsion montem et ciuitatem dĩ uiuentis
hieru s alemcae lestem : siue montes eius dequibus in psalmis cani¬
tur. Montes incircuitueius et dñs in circuitu populi sui: et
Ethabitabunt in ea serui eius. dequibus in eodem uolumine
scribitur. Semen a brabam seruieius filii ia cobelectieius:
Quicumq ergo ad huc semen est neformatus infilium. isteser¬
uus ẽ dñĩ. Cui dicit in euuanlio: Scioquia semen abrabe estis.
sed nec dumfilii: sienim semenessent abra ham: Operauti aue
a brabam facerent: Qui autẽ filius. iste etelectus ẽ dni. Vn¬
de electus possidet hierus alem et serui babitant in ea i Et defilioꝵ
acseruorum differentia dicitur. Non accepistis somseruitutis
iterum intimorẽ sed spm̃ adoptionis. Eterunt in quic cãpestria
siue saltus in caulas gregum. procam pestribus. in bebreo.

Expanded text:
Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquentes: Accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . Sive montes ejus, de quibus in psalmis canitur: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . Etcti Domini, et inhabitabunt in ea servi ejus. De quibus in eodem volumine scribitur: Semen Abraham servi ejus, filii Jacob electi ejus . Quicumque ergo adhuc semen est, nec formatus in filium, iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: Scio quia semen Abrahae estis, sed necdum filii . Si enim semen essent Abraham, opera utique Abraham facerent. Qui autem filius, iste et electus est Domini. Unde electus possidet Jerusalem, et servi habitant in ea, et de filiorum ac servorum differentia diiterum in timore, sed spiritum adoptisive saltus, in caulas gregum. Pro campestribus in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt campestria in caulas gregium: et uallis achor incubile
armentorum populo meo qui requi sierunt me. Lxx Etedu¬
cã deia cobsemen & iuda & hereditabit montem sc̃m̃ meum
et hereditabunt electimei et serui mei in babuntibi: Eterunt.
in saltuo uilia gregum. et uallis achor in requie armentorum
populo meo qui requisierunt me:tx Quem suprauoca uit
granum botrisiue acinum uel ut multi uolunt racemum.
hunc nunca pellat semen ia cob Et iuda quipos sid eatmontes
siue montem eius. semenia cob et uida pleriq : xp̃m intelli gunt
dequo inge nesiloquitur. Iuda telaudabunt fratrestui ⁊ Rce¬
tera: nulli enim dubium : quins aluator deuidae stirpe genera¬
tus sit: Alii autem a postolos intellegiuolunt dequibus sepe
diximus reliquiae saluae erunt & nisi dñs sab aoht reliquisset
nobis semen quasi sod oma essemus et similes gomorr&e fuis semus:

Expanded text:
erunt campestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile erunt campestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo qui quaesierunt me. LXX: 780 Et educam de Jacob semen, et de Juda, et haereditabit montem sanctum meum, et haereditabunt electi mei, et servi mei habitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia gregum, et vallis Achor in requie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive acinum, aut ut multi volunt racemum, hunc nunc appellat semen Jacob et Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus .
Abbreviated transcription (Latin):
a dñ seruitute diluuium delere non potuit sed et abrabam de
inueniisrł cumoccisis gladio cumeniminquit om̃s mundus idola¬
ne gladus uul neratus iaceret exanimis inuenii srł in abrahã
babere calorem fidei quasi medicus quipost proelium int̃ cada¬
uera mortuorũ ubiq: senserit pulsantibus uenis aliquid habere
uitalem adhibet curam uulnerib: uul neribus sunitatẽ utree
tuar ꝓ cotuo d scriptum est CΕΕRΜOΝ hocest quasi calidũ
latinus interpres uerbi ambigiutate deceptus lupi numust erpetẽ¬
totusi in quo & grocorum pleriq: erant & tamen sciendũ in hebra¬
iso ꝓ calore seriptum ẽẽ T ho doc quod int̃ pretatur gratici quoo
scilicst gatiadi et non merito operumsuorũ seduatustit nneo
Eteducã deia cobsemen etdeiudiac possi dentem mnontos meds
et hereditabunt eam. Eletimei: et seruimei in habitabunt ibi : Et

Expanded text:
a Domini servitute, Diluvium delere non potuit . Sed et Abraham de a Domini servitute, Diluvium delere non potuit . Sed et Abraham de inveni Israel cum occisis gladio . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid habere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanitatem. Pro eo quod scriptum est, ὡς θερμὸν, hoc est, quasi calidum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptus, lupinum interpretatus est, in quo et Graecorum plerique errant. Et tamen sciendum in Hebraico pro calore scriptum esse THODA  , quod interpretatur gratia: quod scilicet gratia Dei, et non merito operum suorum salvatus sit Israel. Et educam de Jacob semen, et de Juda possidentem montes meos: et haereditabunt eam electi mei, et servi mei inhabitabunt ibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire dicatalteri netangas illud sed dimitte ut crescat qui¬
ab eneditio dñi est ut intantam acinorum multitudinem solum
euadent siccitatem: sic in quidiudacorum innumerabilimal¬
titudine quae offendit dm̃ si paucosiustos in uenero liberabo
eos de interitu plurimorum: Ethoc faciam propter seruos me¬
os abraham isaac et ia cob. Ad quos facta ẽrȩꝓmissio.
siue proptereos. quiinter plurimos pecatores seruiunt mibi
tale in quid et in gene si legimus quando de quinquaginta
us que ad decimpcculatim queruntur iustiqui de pecato
liberent ciuitatem i. Edod desodomis cumfiliabus suis solusi ust
eripitur : dequo in ca nonica epistola scribitur quodcrucia re¬
tur anima ipsius uiuentis nefanda comitti ctanime iudici¬
cmcorporis habitu dinem monstra r& : ȩ noc quoque inter pe¬
ccnciumpluri mammultitudinem solus raptus addm̃est
Et noȩ cum liberis suis propter declinantem omnem carnem

Expanded text:
pervenire, dicat alteri, ne tangas illud, sed dimitte ut crescat, quipervenire, dicat alteri, ne tangas illud, sed dimitte ut crescat, quia benedictio Domini est, ut in tanta acinorum multitudine solum evaderet siccitatem: sic, inquit, de Judaeorum innumerabili multitudine, quae offendit Deum, si paucos justos invenero, liberabo eos de interitu plurimorum. Et hoc faciam propter servos meos Abraham, Isaac et Jacob, ad quos facta est repromissio, sive propter eos, qui inter plurimos peccatores serviunt mihi. Tale qiud et in Genesi legimus, quando de quinquaginta usque ad decem paulatim quaeruntur justi, qui de peccato liberent civitatem , et Lot de Sodomis cum filiabus suis solus justus eripitur . De quo in Catholica Epistola scribitur , quod cruciaretur anima ipsius videntis nefanda committi, et animae um, corporis habitudine demonstraret. Enoch quoque inter peccantium plurimam multitudinem solus raptus ad Deum est . Et Noe cum liberis suis, propter declinantem omnem carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ta contemnit Lxx. Haecdicitdñs, quomodosunuematur
granum inbutruo &dicatur nedissi pesillud qm̃ benedicuo esc
sicfaciam propt̃ seruos meos ut non dis perdam totum Laa
Sic dicit dis quomodo si inueniatur acinumin botruo & dicat᷑
ne continꝵ asillud quia benedictio: in eosicfaciã ꝓpt̃ seruũ
meum ut non disperda mom̃s Ixx. Dixerat dñs isrł essepe¬
ricurum & õm̃a peccata illius suis patere conspectibus &
redditurum seo pera singulorũ insinueorum posthec infest
similitu dinem & comparationis exemplum quod oceat
unum quẽq suo perire peccato : et etiam sipecantiuo sor
olurima multitudo. Vnum iustum cunctorum aitionon
perine si quisait inbotruo etuua quae ad maturitatem per¬
uem renon potuit eta cescentes adtulit fructus uelaliquo
aeris acterrae corrupta est uitio. unumgranũ reppentinlesum
quod spem babeat ad huc maius fieri et admaturita temsolitã

Expanded text:
ta contemnit. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur ta contemnit. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur granum in botro, et dicatur: ne dissipes illud, quoniam benedictio est; sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum. LXX: Sic dicit Dominus: Quomodo si inveniatur acinum in botro, et dicatur: ne contingas illud, quia benedictio est in eo: sic faciam propter servum meum, ut non disperdam omnes. Dixerat Dominus, Israel esse periturum, et omnia peccata illius suis patere conspectibus, et redditurum se opera singulorum in sinu eorum. Post haec infert similitudinem, et comparationis exemplum, quo doceat unumquemque suo perire peccato, et etiamsi peccantium sit plurima multitudo, unum justum cunctorum vitio non perire. Si quis, ait, in botro et uva, quae ad maturitatem pervenire non potuit, et acescentes attulit fructus, vel aliquo aeris ac terrae corrupta est vitio, unum granum reperit illaesum, quod spem habeat adhuc majus fieri, et ad maturitatem solitam
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ interpraȩta tursententiã suam dicens non morentur filu
ꝓpt̃ peccata patrũ sedunus quisq: in suo peccato corpore mo¬
rietur. Eandem hie rehilem ad ꝓbante sententiam quod
nequaquam illa parabola patres uua aceruuã come derunt
et dentes filiorum obstupuerunt: sed eius tantum dentes obstupescere
qui comederit et perire animam peccatricem nec externaluere
peccata: Ex quo intellegimus uel inbonã partem uel in contra¬
riam eos accipiendos patres quibus unus quisque ad ponitur
cum de bacuita excesserit: sacrificauiã utẽ suꝑmontes & colles
isrł quando in bethel etdan . aureos uitulos posuit et ex probra¬
uit dõ superpraeceptis suis dumeius nec glegit. Caeremonias
et cultumdĩ demonibus tribuit : quorum opera reddenda sunt
in sinueorum Onis que hereticus contempnens et clesiasticam sim¬
plicitatem sacrificat. In montibus ex probratdõ dumeius praȩcep¬

Expanded text:
Deum , interpretatur sententiam suam, dicens: Non morientur filii Deum , interpretatur sententiam suam, dicens: Non morientur filii propter peccata patrum: sed unusquisque in suo peccato morietur . Eamdem Ezechiele approbante sententiam, quod nequaquam dicatur illa parabola: Patres uvam acerbam comederunt, et dentes filiorum obstupuerunt , sed ejus tantum dentes obstupescere, qui comederit: et perire animam peccatricem, nec externa luere peccata. Ex quo intelligimus, vel in bonam partem, vel in contrariam, eos accipiendos patres, quibus unusquisque apponitur, cum de hac vita excesserit. Sacrificavit autem super montes et colles Israel, quando in Bethel et Dan aureos vitulos posuit. Et exprobravit Deo super praeceptis suis, dum ejus neglexit caeremonias, et cultum Dei daemonibus tribuit: quorum opera reddenda sunt in sinu eorum . Omnisque haereticus contemnens Ecclesiasticam simplicitatem, sacrificat in montibus, et exprobrat Deo, dum ejus praecep
Abbreviated transcription (Latin):
quaed eunius cuiusq: cordeꝓcedit, Simile quidetinpro¬
uerbus scribitur. insinu redduntur suo iniquis omnia: Qui
sinus ꝓpt̃animae principale alio nomine a pellatur caput.:
uias corum dedi incapite eorum, Etalibi. Conuerteturdolor
eius in ca put ius. et superuertiaem illius in iquitas eius des¬
cendet: Est autem et bonus sh̃ius : qui sc̃itate fruitur consaen¬
tiȩ de quo psalmis ta dicebat. et oratomea insinu meo coñ¬
uertebatur. Intelligitur sinus inquemlibet et affectus atq
dilectio quando ad meritum sermodi rigitur : quae estin
sinutuo et adparentem adducent filios tuos insinu: unde
et omnes qui patrem habent abraã et uirtutũ eius similes
ẽt meruerunt requiescunt in sinueius neque enim nunc¬
patres quorum nunc iniquitates nob̵ et peccata redduntur.
eos debemus accipere dequorum semine nr̃a nata sunt corpo¬
ra : alio auin& ipsemorses qui dixeratpeccata patrũfilus
essered denda intertiã et quartã generationẽ his quioder

Expanded text:
quae de uniuscujusque corde procedit. Simile quid et in Proverbiis scribitur; In sinu redduntur suo iniquis omnia . Qui sinus propter animae principale alio nomine appellatur caput. Vias eorum dedi in capita eorum . Et alibi: Convertetur dolor ejus in caput ejus, et super verticem illius iniquitas ejus descendet . Est autem et bonus sinus, qui sanctitate fruetur conscientiae, de quo Psalmista dicebat: Et oratio mea in sinu meo convertetur . Intelligitur sinus in quemlibet affectus atque dilectio, ut quando ad maritum sermo dirigitur, Uxor quae est in sinu tuo; et ad parentem, Adducent filios tuos in sinu . Unde et omnes qui patrem habent Abraham, et virtutum ejus similes esse meruerunt, requiescunt in sinu ejus. Neque enim patres, quorum nunc iniquitates nobis et peccata redduntur, eos debemus accipere, de quorum semine nostra nata sunt corpora. Alioquin et ipse Moyses qui dixerat, peccata patrum filiis esse reddenda in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñi incorpore meos̃ quorum furore ebibit spm̃ meum. Cumenim coepe¬
rint loqui stimulant me. iusta tropologiam autem hocdicendum est:
quod omnes qui ec lesiam deserant et obliuis cantur montẽ scm̃dĩ. Et se
tradant spiritibus erroris doctrinis dae moniorum. Isti parant fortune
mensam nihilad dm̃ pertinere credentes sed uel stellarum cursu uel
uarietate fortune om̃a gubnari. Quos paulus increpatdicens non
potestis mens ednĩ participari et mensedae moniorũm: non potestis
calicem dñi bibere ut calicem daemoniorum quia ȩternis tradentur
supplicus it aut nullus eorum cedem etruinam possit euaderẽ
Pro eo quoduocaui et non respondistis: locutus sum et non audistis
sed fecistis malum in oculis meis et queno lui elegistis. Lex. Quia
uocauiuos et non audistis locutus sum & contẽpsistis & fecistisma¬
lum in conspectumeo etquaenolebam elegistis gladio a it estis

Expanded text:
Domini in corpore meo sunt: quarum furor ebibit spiritum meum; cum enim coepeDomini in corpore meo sunt: quarum furor ebibit spiritum meum; cum enim coepero loqui, stimulant me . Juxta tropologiam autem hoc dicendum est, quod omnes qui Ecclesiam deserunt et obliviscuntur montem sanctum Dei, et se tradunt spiritibmensam, nihil ad Deum pertinere credentes, sed vel stellarum cursu, vel varietate fortunae omnia gubernari: quos Paulus increpat, dicens: Non potestis mensae Domini participare, et mensae daemobibere calicem Domini, et calicem daemoniorum . 7. Gratsuppliciis, ita ut nullus eorum caedem et ruinam possit evadere. Pro eo quod vocavi, et non respondistis, locutuet faciebatis malum in oculis meis et que nolui vocavi vos, et non audistis: locutus sum, et contempsistis, et fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis. Gladio, ait, estis
Abbreviated transcription (Latin):
hiuius cemodi mensceliba fundebant. Quod auelax transtuler̃
daemoni in hebraico habet m̃enni quod srmmachus interpretatus est:
absqueme : ut sit sensus. qui paratis fortunae mensam et in pletis absq
me potionem: ut doceat non sibi fieri sed dȩ monis Aladius autm
quo int̃ficiuntur. pro supplicio accipitur : Neque cnim omnis popu¬
lus srł gladio traditus ẽ quorum uidemus quanta milia in toto orbe
disper sasint : sed poenis atque cruciatibus captiuati etulamae serui¬
tuti: luxta illud quo a libi dicitur. ingladio morientur omnes pec¬
catores populi mei. et in deutero nomũ cantico. Inebriabo sagittas
meas sanguinem : & gladius meus comedet carnes: uulneratorũ:
aut̃ incredibi le essepotes sagittas dnĩ in ebriaris anguine: et gla¬
diumillius uulneratorum saturari carnibus. Dehis sagittis quae
iob ꝑ singula horarum momenta pungebant: loquitur. Sugittae

Expanded text:
hujuscemodi mensae liba fundebant. Quodque Septuaginta tranhujuscemodi mensae liba fundebant. Quodque Septuaginta trant daemoni, in Hebraico habet MENNI , quod Symmachus interpretatus est, absque me: ut sit sensus: Qui paratis fortunae mensam, et impletis absque me potionem; ut doceat non sibi fieri, sed daemoni. Gladius autem quo interficiuntur, pro supplicio accipitur. Neque enim omnis populus Israel gladio traditus est, quorum videmus quanta millia in toto orbe dispersa sint; sed poenis atque cruciatibus, captivitati et ultimae servituti, juxta illud quod alibi dicitur: In gladio morientur omnes peccatores populi mei: et in Deuteronomii Cantico: Inebriabo sagittas meas in sanguine, et gladius meus comedet carnes vulneratorum . Haud credibile esse potest, sagittas Domini inebriari sanguine, et gladium illius vulneratorum saturari carnibus. De his sagittis quae Job per singula horarum momenta pungebant, loquitur. Sagittae
Abbreviated transcription (Latin):
ponieis forlemn limenisam. colibat is suꝑeros ncme abde ro sut lis
duo tomnes oblide stismiontis scĩmet et paratis fortuniemensae
et inplitis daemonn potionem egotradã dos ingladium oruis ram¬
fecti corructis đ tu ilocis quondã si lues tribuis aitqiue turba run uii
locis gentilium crunt caulȩ ouium idẽ edesue detoto orbecitdentiã¬
diom ꝓuocastis semisrł qui oblitiestis montem scm̃ eius dequo
salem s olestrm quihaco & hec facitis tradam gladio u tomnes int̃¬
sectip arit cor ruatis. qui sit gladius dicemus posta. Ponitis
quodomnes similit̃ transtuler̃ idẽ mixtã potionem: Est autem
incunctis urbibus et maxime in aegrpto et in alex andria idolatri¬
aeuetus consuetudo : utultimo die anni& mensis corum auiex¬
tremus est. ponant mensa mrefertam uarii generis epuliso pocu¬
lum mulso mixtum uel practeriti antũ uel futuri fertilitatem
auspicantes. Hoc autem faciebant & ista helite omnium simula¬
crorum portenta uenerantes et nequaduam alta riuicamas sedu

Expanded text:
s tis me, et obliti estis montis sancti mei, et paratis fortunae mensam, et impletis daemoni potionem: ego tradam vos in gladium: omnes interfecti corruetis. In locis quondam silvestribus atque turbarum. 782 in locis gentilium erunt caulae ovium, id est, Ecclesiae de toto orbediam provocastis Sanctum Israel, qui obliti estis montem sanctum ejus, de quo salem coelestem, qui haec et haec facitis, tradam gladio, ut omnes interfecti pariter corrnatis. Qui sit gladius, dicemus postea: Ponitis, quod omnes similiter transtulerunt, id est, mixtam potionem. Est autem in cunctis urbibus, et maxime in Aegypto, et in Alexandria idololatriae vetus consuetudo, ut ultimo die anni et mensis eorum qui extremus est, ponant mensam refertam varii generis epulis, et poculum mulso mixtum, vel praeteriti anni, vel futuri fertilitatem auspicantes. Hoc autem faciebant Israelitae, omnium simulacrorum portenta venerantes, et nequaquam altari victimas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tasrmma chũ florebunt Videbunt autẽ haud dubiũ quin
dm̃ qua cuera laetitiaẽ. De quibus dñs loque batꝰ beati
mundocorde qm̃ ipsidm̃ uidebunt. Cuius uisio ꝑfectirẽ
raudiũ : quodimplenefidei cordeuersat etossuuigoeri¬
natio sub sequitur de quibus ante lam diximus quorũ
si lector oblitus ẽ recurrat ad ex planationẽ pristinã me

Expanded text:
ta Symmachum, florebunt . Videbunt autem, haud dubium quin ta Symmachum, florebunt . Videbunt autem, haud dubium quin Deum, quae vera laetitia est. De quibus Dominus loquebatur: Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt . Cujus visio perfectum est gaudium, quod in plenae fidei corde versatur: et ossium germinatio subsequitur, de quibus ante jam diximus. Quorum si lector oblitus est, recurrat ad explanationem pristinam. Me
Abbreviated transcription (Latin):
lis comparatus sit qui omni custo dia ꝓtegit liberos suos nedra¬
co & coluber antiqus diabolus & satanas obrepat nouellis fe¬
tibus ut ad nomen lapidis qui ponitur in fundamentission
om̃s aduersariorũ frangant᷑ insidiae . haec autẽ herusalẽ
inqua consolabuntur a matrefilii & ingentibus palpabuNt᷑
illa ẽ dequa scribit a postolus quae autẽ sursũẽ hierusalẽ
libera ẽ quae ẽ mat̃ omniũ nm̃. cuius consolationis. lacte
saturatus consolabat᷑ ceteros qui eiꝰ sermonibus in digebat
dicens benedictus ds̃ pat̃ miscricor diarũ et ds̃omnis con¬
solationis qui consolatur nos in omni tribulatione ut &
nospossmus consolarieos qui i n omni sunt tribulatione
ꝑconso lationẽ qua ipsi consolamuradõ qui post quã fue¬
rint consolati dicetꝰ ad eos et uidebitis et gaude bit corurm
tt ossa ura quasi herba germina bunt siue orientur cutiux¬

Expanded text:
lis comparatus est, qui omni custodia protegit liberos suos, ne dralis comparatus est, qui omni custodia protegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diabolus et Satanas obrepat novellis fetibus, ut ad nomen lapidis, qui ponitur in fundamentis Sion, omnes adversariorum frangantur insidiae. Haec autem Jerusalem, in qua consolabuntur a matre filii, et in genibus palpabuntur, illa est, de qua scribit Apostolus: Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater omnium nostrum . Cujus consolationis lacte saturatus, conrum, et Deus omnis consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione, ut et nos possimus consolari eos, qui in omni sunt tribulatione, per consolationem, qua ipsi consolamur a Deo . Qui postquam fuerint consolati, dicetur ad eos: Et videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinabunt, sive orientur, aut jux
Abbreviated transcription (Latin):
amore in sinunu trientes omnẽ superant caritatem. denique uo¬
lens ds̃ ostendere quomodo diligat quoscreauit. num quidob
obliuis cetur ait mulier ut misereatur sobolifuteri sui sed et
si illa fuerit oblita ego tamen non obliuis cartui. quẽ sensũ &illud
hab& euangelicũ in quo dñs loquitur adhierusalẽ quotiens
ala set noluisti & deutero nomiũ in quota le quidresonat si¬
cut aquila ꝓteget nidũ suũ & pullos suos desiderauit . ex pan¬
densa las sus cepiteos et portauit inhumeris sius. Aiunt
qui de animantiũ scripserenaturis omniũ quidẽ bestiarum
et iumentorũ et pecudũ auiuq: ingente esse infilios pullos¬
q: suos affectũ sed maximũ esse amorẽ aquilarũ quae inex¬
celsis. et in accessis locisnidos conlocantꝰ co luberfetus uiol&
Ametistem quoque interpullos lapidem repperiri quo omnia uenena
superantur si hoc uerũẽ. recte affectus dĩ in suas creaturasaqui¬

Expanded text:
amore in sinu nutrientes, omnem superant charitatem. Denique voamore in sinu nutrientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus ostendere, quomodo diligat quos creavit: Numquid obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? sed et si illa fuerit oblita, ego tamen non obliviscar tui . Quem sensum et illud habet Evangelicum, in quo Dominus loquitur ad Jerusalem: Quotiesas, et noluisti ? Et Deuteronomium, in quo tale quid resonat: Sicut aquila protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis locis nidos collocant, ne coluber fetus violet. Amethisten quoque inter pullos ejus lapidem reperiri, quo omnia 811 venena superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas creaturas aqui
Abbreviated transcription (Latin):
et uocatus e uir agricola. sud oreenim et laborenimio adubor¬
ta tõ fructuũ peruenimus Vnde &adsiomper hic remia dicitꝰ
tortuũ in humerostuos ut a mandatis intellegatdm̃ imitans
eũ de quoscriptuẽ ihs̃ coepit facere &docere ut nonocia sit
fides sed ꝑ opera currat ad praemiũ genua autem ec simus quid sig¬
nificent et supra breuiter ex posui & nunc abra ham eemplũ
docerenos poterit in cuius sinulazarus requies cet Et omnes
de oriente et occidente uenientes quiaccũbent cũ abra hamisa ac
et lacob. quomodo sicui mater blandiatur. ita ego consolabor uos
et in hierusalem consolabimini uidebitis & gaude bit corurm̃ et os¬
saurã qua si berba germinabunt. Et cognoscetur manus dñi ser¬
uis eius et in dignabitur in imicis suis. proseruis posuerunt timen¬
te spro inimicis incredulos et cetera similiter. Miseri cordiã cre¬
atoris increaturas suas exemplo matrũ discimus quae liberos

Expanded text:
et vocatus est vir agricola. Sudore enim et labore nimio ad uberet vocatus est vir agricola. Sudore enim et labore nimio ad ubertatem fructuum pervenimus. Unde et ad Sion per Jeremiam dicitur: Da cor tuum in humeros tuos , ut a mandatis intelligat Dominum, imitans eum, de quo scriptum est: Jesus coepit facere et docere , ut non 810 otiosa sit fides, sed per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent, et supra breviter exposui, et nunc Abraham exemplum docere nos poterit, in cujus sinu Lazarus requiescit, et omnes de Oriente et Occidente venientes, qui accumbent cum Abraham, Isaac et Jacob. Quomodo set in Jerusalem consolabimini. Videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra sicut herba germinabunt. Et cognoscetur manus Domini servis ejus, et indignabitur inimicis suis. LXX pro servis, posuerunt timentes; pro inimicis, incredulos: caetera similiter. Misericordiam Creatoris in creaturas suas, exemplo matrum discimus, quae liberos
Abbreviated transcription (Latin):
undans gloriã gentiũ paruulieorũ in humeris portabuntur
et suꝑ genua consolabuntur. extructa ꝑ apostolos merus alem
et instaurata in priorẽ statũ post quã filii et habitatore seius
uberibus fuerint consalati et lactis habundantiã ad delicias ꝑ¬
uenerin tueritatis perquas introitur ad gloriã dĩ. tunc dñs
declinabit suꝑ eã fluuiũ pacis de quo crebro diximus. flu¬
mendĩ repletũẽ aquis et fluminisimpecuis lactificat ciu¬
tatẽ dĩ ut pacc omnia possidentẽ et nationũ ces santibus
bellis De quibus scriptura dicit dissi pagentes quae bellauo¬
lunt torrens doctrinarũ dĩ riget arua credentiũ tuno fi¬
lieiussiue paruuliut lacx transtulerunt in humeris por¬
tabuntur. et suꝑ genua consolationẽ accipient in humeris
de quibus & in priori prophetia dictũ ẽ: et quos iacob inp̃catur
filio suo i sachar quia sub posuĩ humerũ suũ ad laborandũ

Expanded text:
undans gloriam gentium. Parvuli eorum in humeris portabuntur, undans gloriam gentium. Parvuli eorum in humeris portabuntur, et super genua consolabuntur. Exstructa per Apostolos Jerusalem, et instaurata in priorem statum, postquam filii et habitatores ejus uberibus fuerint consolati, et lactis abundantia ad delicias pervenerint veritatis, per quas pervenitur ad gloriam Dei: tunc Dominus declinabit super eam fluvium pacis, de quo crebro diximus: Flumen Dei repletum est aquis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace omnia possidente, et nationum cessantibus bellis, de quibus Scriptura dicit: Dissipa gentes quae bella volunt , torrens doctrinarum Dei irriget arva credentium. Tunc filii ejus, sive parvuli ut LXX transtulerunt in humeris portabuntur, et super genua consolationem accipient. In humeris, de quibus et in priori prophetia dictum est, et quos Jacob imprecatur filio suo Issachar: Quia supposuit humerum suum ad laborandum ,
Abbreviated transcription (Latin):
laris ferus depastusẽ eã pro eo enĩ ubi in nr̃is et greciscodicib:
legitur monibcaspioc Id ẽ singularis ferus. in hebraicoscriptũ . ẽ tit
nimodũ regionis ut significaret non solũ a romanis sed acunctis genti¬
bus is rabele esseuas tatũ. Intro itus autẽ gloriosus eclesiae . Ille intel¬
legendusẽ De quo scribitbohannes apostolus et in duo decimportae
duo decĩ margaritae et plateaeciuitatis auro mundo sicut uitrum
ꝑspicuũ Istasmarguritas ꝓhibet dñs mittian te por cosquas negotia¬
torbonus cũ in ꝓphetis inuenerit et a postolis ꝑgit adunũ p̃ciosis simũ
margaritarũ ñ priores abiciens sed pillas quaerens p̃ciosius. quia
haec dicit dñs hec cego declinabosuꝑ eã quasi fluuiũ pacis et quasi
torrentẽ inundantẽ gloriã gentiũ quã sugits abubere portabi¬
mini et suꝑ genua blandientur uobis Iaxx. Quia haec dicit dñs
ec ceego declinabo ad eos quasi fluuius pacis et quasitorrensin¬

Expanded text:
is ferus depastus est eam . Pro eo enim, ubi in nostris et Graecis codicibus legitur μόνιος ἄγριος id est: singularis ferus, in Hebraico scriptum est ZIZ nimodum regionis, ut significaret non solum a Romanis, sed a cunctis gentibus Israelem esse vastatum. Introitus autem gloriosus Ecclesiae ille intelligendus est, de quo scribit Joannes apostolus: Et in duodecim portis erant duodecim margaritae, et plateae civitatis auro mundo sicut vitrum perspicuum . Istas margaritas prohibet Dominus mitti ante porcos , quas negotiator bonus cum in 809 Prophetis invenerit et Apostolis, pergit ad unum pretiosissimum margaritum, non priores abjiciens, sed per illas quaerens pretiosius . Q ego declino super eam quasi fluvium pacis, et quasi torrentem inundantem gloriam gentium, quam sugetis: ab ubere portabimini, et super genua blandientur vobis. LXX: Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declinabo ad eos quasi fluvius pacis, et quasi torrens in
Abbreviated transcription (Latin):
enim ait gentes quae fecistiuenient & ad orabunt corãte &
glorificabo nomentuũ De quo dicit lacob. Ipse ẽ ex pectatio
gentiũ et psalmista spesomniũ finiũ terrae. Et idemesaias quẽ
nunc diserimus eritra dix lesse & qui surget ut princeps sit
gentiũ in ipsogentes sperabunt implentibus a płis qđ p̃ceptũ ẽ
docete oms gentes baptitantes eas in nomine patris & fili & sp̃s¬
mus canit. ad nuntiabunt iustitiã eius. populo quina scet᷑ quem
fecit dñs et iterũ populus qui creabitur laudabit dñm. hic
autem populus uno creatus ẽ die quẽ in lustrat. soliustitiae
dicente scriptura erit tibi dñs lux sẽ piterna popumus hoc
qđ dicitur orie turgens simulquia parturiuit et peperitsio
filios suos &ad illud tempus referre quando unadie triamilia
& quinq milia deiudaico populo crediderunt dicitur quoque
in eo dematuũ a postolorũ libro . quod deuniuersis gentibus
quae sub caelosunt fuerint in hierus alem qui audiebat uariis linga

Expanded text:
t adorabunt coram te, et glorificabunt nomen tuum . De quo dicit Jacob: Ipse est exspectatio gentium . Et Psalmista: Spes omnium finium terrae . Et idem Isaias quem nunc edisserimus: Erit radix Jesse, et qui surget, ut princeps sit gentium, in ipso gentes sperabunt ; implentibus Apostolis quod praeceptum est: Docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris et Filii et S justitiam ejus, populo qui nascetur, quem fecit Dominus . Et iterum: Populus qui creabitur, laudabit Dominum . Hic autem populus uno creatus est die, quem illustrat sol justitiae, dicente Scriptura: Erit tibi Dominus lux sempiterna . Possumus hoc quod dicitur: Orietur gens simul, quia parturivit et peperit Sion filios suos, et ad illud tempus referre, quando una die tria millia et quinque millia de Judaico populo crediderunt . Dicitur quoque in eodem Actuum Apostolorum libro quod de universis gentibus quae su
Abbreviated transcription (Latin):
ui tempore crederent nationes et deuni uersis gentibus una gens
fieret xp̃ianorũ. Dequa et paulus loquitur. si qua in x p̃o noua
creatura uetera transier̃. Eccefacta sunt noua: Iuxta illud
quod a libi scriptũ ẽ ad orabunt in conspectuei om̃s familiae¬

Expanded text:
vi tempore crederent nationes. Et de universis gentibus, una gens vi tempore crederent nationes. Et de universis gentibus, una gens fieret Christianorum, de qua et Paulus loquitur: Si qua in Christo nova creatura vetera transierunt; ecce facta sunt nova : juxta illud quod alibi scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
pater earũ inpeccato suo mortuus sit quia nullũ filiũ ge¬
nuit et mor ses nihil suꝑ eis ausus fuerit iudicare sedrẽtulit
ad dñm qui eas ne inopes permanerent iussit fratribus
copulari genes eos quoq narrat liber quod post quã coe¬
perunt bomines multi fieri quinumerus semꝑ indicio est
& filia enatie eiss̃ acceperunt eas non angelis edfiliidi
de quibus orti sunt gigantes siue ut in ebreos scriptũ ẽ ẽnuinnton sec
idẽ in ruentes e contrario ad sc̃mdicitur. Vxor tua sicut uitis ab un¬
dans inlateribus domustuae filutui sicut nouelleoliuarũ in cir cui¬
tum̃ setuae: Et lterũ ui deas filios filiorũ tuorũ. peperit igit᷑ sion
hocẽ reliquiȩ e israhel. Eta postolorũ credentiũ fides masculum
dñm saluatorẽ qui in totosimul orbegeneratus qđ nullus audi¬
uit quodnulla narrat historia aut alicuius doctrina om̃s in bre¬

Expanded text:
pater earum in peccato suo mortuus sit, qui nullum filium gepater earum in peccato suo mortuus sit, qui nullum filium genuit, et Moyses nihil super eis ausus fuerit judicare, sed retulit ad Dominum, qui eas ne inopes permanerent, jussit fratribus copulari. Geneseos quoque narrat liber , quod postquam coeperunt homines multi fieri, qui numerus semper in vitio est, et filiae eis natae sunt, acceperunt eas, non Angeli, sed filii Dei, de quibus orti sunt gigantes: sive ut in Hebraeo scriptum est ἐπιπίπτοντες, id est, irruentes. Econtrario ad sanctum dicitur: Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae . Et iterum: Videas filios filiorum tuorum hoc est, reliquiae ex Israel et Apostolorum credentium fides, masculum Dominum Salvatorem, qui in toto simul orbe generatus est, quod nullus audivit, quod nulla narrat historia, aut alicujus doctrina, ut omnes in bre
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem & templo eius quando obsessa atq sub uersa ẽ & in imicis
xp̃i quidm̃ regem suscipere noluer̃ recipientibus ꝓimpietate sua
atq blas phemiis ae terna supplicia eclesia in nomine dñi congrega¬
ta dequa in psalmodicitur homonatus ẽ in ea et ipse fundauiteã al¬
tissimus. ante quã parturir& peperit. Ante quã uenir& partus
eius genuit masculũ. Non en ĩ multo tẽpore ut populus iudaeorũ
ꝑ abra hã et isa ac et ia cob duo decimpatri archas. et rursũlibe¬
ros eorũ ac nepotes creuit inmaiuis sed ad euangelicã p̃dicatio¬
nẽ statimomnismundus concepit & parturiuit & peperit mas¬
culũ quepharao. et hero desconabant dccidere qui et in morse
& in xp̃osaluatus in aegrpto ẽ. Denique abra hã et isa ac mas¬
culos haburere liberos et ia cobmultorũ filiorũ paterunã
genuit filiã ꝓ qua dura ꝑpessusẽ. quod sifilia esal faad dĩsen¬
tentiã recipiunt hereditatẽ patris. hoc considerandũ ẽ qđ

Expanded text:
rusalem et Templo ejus, quando obsessa atque subversa est, et inimicis Christi, qui Deum regem suscipere noluerunt, recipientibus pro impietate sua atque blasphemiis aeterna supplicia, Ecclesia in nomine Domini congregata, de qua in psalmo dicitur: Homo natus in ea: et ipse fundavit eam altissimus , antequam parturiret, peperit, antequam veniret partus ejus, genuit masculum. Non enim multo tempore, ut populus Judaeorum per Abraham, et Isaac, et Jacob, et duodecim Patriarchas, et rursum per liberos eorum ac nepotes crevit in majus, sed ad Evangelicam praedicationem statim omnis mundus concepit, et parturivit, et peperit masculum, quem Pharao et Herodes conabantur occidere, qui et in Moyse, et in Christo salvatus in Aegypto est. Denique Abraham et Isaac masculos habuere liberos, et Jacob multorum filiorum pater, unam genuit filiam, pro qua dura perpessus est . Quod si filiae Salphaad Dei sententia recipiunt haereditatem patris , hoc considerandum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi consolabunt᷑. Et hoc notandũ qđ qui paruulis̃ consalationis in¬
digent lacte et ad huc in mortali uersantur loco quiuero post lac
consolationis ad solidu ꝓfecerint cibum deliciis adfluent uerita¬
tis et scientia omnimodaegloriae quae he braicedicitur. t̃iz ꝓ
qua lxx in troitũ simma chus pinguedinẽ theo dotio multitudinẽ
interp̃tatis̃ hoc diximus ut psalmi itxxviiii. uerbũ pande remꝰ¬

Expanded text:
ipsi consolabuntur . Et hoc notandum, quod qui parvuli sunt, consolationis inipsi consolabuntur . Et hoc notandum, quod qui parvuli sunt, consolationis indigent lacte, et adhuc in mortali versantur loco. Qui vero post lac consolationis ad solidum profecerint cibum, deliciis affluent veritatis, et scientia omnimodae gloriae, quae Hebraice dicitur ZIZ  . Pro qua LXX introitum; Symmachus pinguedinem; Theodotio, multitudinem interpretati sunt. Hoc diximus, ut psalmi septuagesim
Abbreviated transcription (Latin):
inrotarũ cherubim similitudinẽ secuntur spmp̃cedentẽ Nonne
his qui in aeternoscineres dissolutis. De quibus dñs loquebat᷑ a men
amendico uobis. Non perma nebit lapis suꝑ lapidem donec comple¬
antur omnia hacc Eaudete inquit cũ ea gaudiouniuersi quilu¬
getiscã qua lessu ꝑpetrũ et paulus a posto los docuimus et omnes
qui ex pecta bant redẽtionẽ isrł ut sugant etrepleantur uberis con¬
solationis eius Neque enimpoterat fieri ut quae genuit masculum
Eterat puer pera carerot lactis abundantiã in educationẽ eius gentis
et paruulorũ quisimulanti fuerant ut p̃ber& eis duo ubera rie¬
quaquã ut prius in aegrpto fracta et iacentia sed integraetuirgi¬
nali de corestantia ueteris acnoui instrumentiadp̃bendũ rationa¬
le lac de quibus sponsus ad eã loquitur bona uberatua supuinum
istierant de quibus specialiter dicebatur beatilugentes quonia

Expanded text:
in rotarum Cherubim similitudinem, sequuntur spiritum praecedentem: non in in rotarum Cherubim similitudinem, sequuntur spiritum praecedentem: non in his qui in aeternos cineres dissoluti sunt. De quibus Dominus loquebatur: Amen, amen dico vobis, non permanebit lapis super lapidem, donec compleantur omnia haec . Gaudete, inquit, cum ea gaudio, universi qui lugetis eam. Quales supra Petrum et Paulum apostolos docuimus, et omnes qui exspectabant redemptionem Israel, ut sugant et repleantur uberibus consolationis ejus. Neque enim poterat fieri, ut quae genuit masculum, et erat puerpera, careret lactis abundantia in educationem ejus gentis et parvulorum, qui simul nati fuerant, ut praeberet eis duo ubera, nequaquam ut prius in Aegypto, fracta et jacentia, sed integra et virginali decore stantia, veteris ac novi Instrumenti, ad praebendum rationale lac. De quibus sponsus ad eam loquitur: Bona ubera tua super vinum . Isti erant, de quibus specialiter dicebant: Beati lugentes, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑: qui habita refacit sterilem indomo. matrẽ filiorũ laetan¬
tẽ. Velcertererũ ordo conuersus ẽ pariens factaẽ steri¬
lis et quondã sterilis peperit plurimos qui adñĩ ista senten¬
tia ẽ Lactaminicũ hierusalẽ & exultate in ea om̃s quidili¬
gitis eã gaudete cũ eagaudio uni uersi quilugetis suꝑ eã
ut sugatis et epleamini abubere consolationis eius. ut mul¬
geatis & deliciis affluatis ab omni moda gloria eius. Lae tamini
omnes quilugetis superea ut sugatis et impleaminideubere tonsolationis eius
ut postquã suxeritis delectemini in introitugloriaecius. A postolis
praccipitur et a postolicis uiris quidiligunt utrãq hierusalem
et eã quae corruit plangentibus atq lugentibus & illã quae surrec¬
turaẽ omnidesiderio praesto lantibus ut gaudeant cũ ea et in ea
quia aedificata sit deuiuis lapidibus qui uoluuntur suꝑ terrã &

Expanded text:
bitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum laetanbitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Vel certe rerum ordo conversus est: Pariens facta est sterilis, et quondam sterilis peperit plurimos, quia Domini ista sententia est. Laetamini cum Jerusalem, et exultate in ea omnes qui diligitis eam. Gaudete cuut sugatis, et repleamini ab ubere consolationis ejus, ut mulgeatis, et deliciis affluatis, ab omnimoda gloria ejus. LXX: Laetaromnes qui lugetis super eam, ut sugatis et impleamini ab ubere consolationis ejus, ut postquam suxeritis, delectemini ab introitu gloriae ejus. Apostolis praecipitur et apostolicis viris, qui diligunt utramque Jerusalem, et eam quae corruit plangentibus atque lugentibus, et illam quae surrectura est omni desiderio praestolantibus, ut gaudeant cum ea et in ea, quae aedificata sit vivis lapidibus, 808 qui volvuntur super terram, et
Abbreviated transcription (Latin):
ego quialios parere facio ipsenpariã dicit dñs: siego qui genera¬
tionẽ ceteris tribuo stetilis ero ait dñis dr̃tuus secundũ illud quod ali¬
bi dicitur. qui planta uit aurem non audiet qui finxitoculũ ñ ne con¬
siderat: quod scilicet qui omnes homines creauit. Nihil possit deuni¬
uersis gentibus unã pariter insecrendentiũ eclesiã facere deniq:
inuicesimo octa uopsalmo. ubinos legimus Vox dñi concucientis de¬
ta prius eclesia generet & ꝑficiuntur cerui a ꝑtis saltibus atq contri¬
tis porro iuxta . Lxx. hic sensus ẽ quod uno tempore ad p̃dicationem euan¬
geliorũ una genstotius oͥbisoriatur. permultosꝓphetas sepe
promisi et ñ meministiꝓmossionis meae. Obłs quaec lamoris
ẽ plena otemplũ qđ a d ño de relictũ ẽ o popule cui redidiuicis si¬
tudinem suã Non neego in quit feci parientẽ & sterilẽ : quae pri¬
us sterilis fuerat postea parturiuit & peperit. De quo psalmoscri¬

Expanded text:
rere facio ipse non pariam, dicit Dominus? Si ego qui generationem caeteris tribuo, sterilis ero, ait Dominus Deus tuus, secundum illud quod alibi dicitur: Qui plantavit aurem, non audiet, et qui finxit oculum, non considerat ; quod scilicet qui omnes homines creavit ex nihilo, possit de universis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis deta prius Ecclesia generet, et perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos prophetas saepe promisi, et non meministi promissionis meae, o urbs quae clamoribus es plena: o Templum quod a Domino derelictum est: o popule, cui reddidi vicissitudinem suam. Nonne ego, inquit, feci parturientem et sterilem; quae prius fuerat sterilis, postea parturivit et peperit? De qua in psalmo scri
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sumꝰ uerbũ enĩ fura abiguũ ẽ ettãtorcular quũ laguncu¬
ta scripturȩ scẽ c̃ suetudinẽ Iñdũ pultione atq: supplicis ponu
peccatoꝵ. Indũ inc̃gregatione nouoꝵ fructuũ ꝓpoenis ponitur
atq: torm̃tis quando hieremias in lam̃tationib: plungens e uer¬
sionẽ hieru salẽ loquitꝰ torcularcalcauit dns uirginifilia e iude¬
id eo egoploro Iubonam partem scriburi psalnpͥ torcularib: octauus etoe¬
dicetꝰ hoctor cular in quo et malis supplicia etbonis p̃mia a saluatore
calcantꝰ solus ipsecalcauit : nullũq habuit adiutorẽ. Neq: eni angelis
aut arhangelus throni dominationes aut ulla caelestiũ potestatũ
humanũ cor pͥad sũpsit et ꝓ nob: passus ẽ et c̃culcauit aduersarias
fortitudin es atq c̃triuit nisi ille quiloquit᷑ inpsalmo saluũ me

Expanded text:
secuti sumus. Verbum enim PHURA ambiguum est, et tam torcular, quam laguncusecuti sumus. Verbum enim PHURA ambiguum est, et tam torcular, quam laguncuconsuetudinem interdum pro ultione atque suppliciis ponitur peccatorum, interdum in congregatione novorum fructuum: pro poenis ponitur atque tormentis, quando Jeremias in lamentationibus plangens eversionem Jerusalem loquitur: Torcular calcavit Dominus virgini filiae Judideo ego ploro . In bonam partem scribuntur psalmi pro torcularibus, octavus et ocdicetur. Hoc torcular, in quo et malis supplicia, et bonis praemia a Salvatore calcantur, solus ipse calcavit, nullumque habuit adjutorem. Neque enim Angelus, aut Archangelus, Throni, Dominationes, aut ulla coelestium potestatum, humanum corpus assumpsit, et pro nobis passus est, et conculcavit adversarias fortitudines, atque contrivit: 749 nisi ille qui loquitur in psalmo: Salvum me
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionis meae uenit. Circũ spexi etñerat auxiliator. que¬
siui et non fuit qui adiuuaret. Et saluabit mihi brachium meũ
et in dignatio mea ipsa cuxilia taẽ mihi. Et conculua uipopu¬
los infurore meo inebraui eos in indignatione mea et detraxi
solus int̃p̃tatis plenũ conculcatũ quod magis cum superioris ca¬
pitulo iungendũẽ quã ut sit sequentis principium. cetera sic
transtuler et degentib: uirnẽ mecũ et c̃culcaui eos infurore
meo et confregieos qua sit̃rã et deduxi sanguinemeorũ int̾rã
etõnia uestimenta mea in qͥnaui dies enĩ retributionis uenit eis
et annus redemptionis adẽ. Aspexiet nerat auxiliator c̃sideraui
et nullus qui preberet auxiliũ. Et erui eos brachiũ meũ et furor
ms aduenit et c̃culcaui eos in iramea et deduxunt̃rã sanguine eoꝵ
Protor culari quod hebraicedicitꝰ oẽth theo dotio ipsũ uerbum
hebraicũ posuit fura. sed melius in hocloco srmmachus quẽ et nos

Expanded text:
mptionis meae venit. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi, et non erat qui adjuvaret. Et salvavit mihi brachium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. Et conculcavi populos in furore meo, et inebriavi eos in indignatione mea, et detraxisolus, interpretati sunt, plenum conculcatum, quod magis cum superiori capitulo legendum est, quam ut sit sequentis principium. Caetera sic transtulerunt. Et de gentibus vir non est mecum, et conculcavi eos in furore meo, et confregi eos quasi terram, et deduxi sanguinem eorum in terram, et omnia vestimenta mea inquinavi. Dies enim retributionis venit eis, et annus redemptionis adest. Aspexi, et non erat auxiliator: consideravi, et nullus qui praeberet auxilium; et eruit eos brachium meum, et furor meus advenit, et conculcavi eos in ira mea, et deduxi in terram sanguinem eorum. Pro torculari quod Hebraice dicitur GETH  , Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit PHURA  . Sed melius in hoc loco Symmachus, quem et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Nequa quã igitꝰ ut legatus necut angelus sed ipse saluabit eos qui receper̃
salutẽ n operũ merito sed cacritateđi sicenĩ ds̃ dilex mundũ ut filiũ suum
unigenitũ daret utõnis qͥ crediderit in euñ pereat. sed habeatuitam
et nã qđ si prudens leccortacita cogitationeresponderit quaremulti
ñ sint scduati siipses a luacuit eos et dilex et peꝑcit filiis suis etredemit
eos sanguine suo suscepitq et excltauit ad suptos. Infertꝰ cacusa ꝑs¬
picua Ipsi aut̃ ñ credider̃ et ex a cerbauer̃ spm̃ scm eiꝰ siue scĩ illius¬
qđ hebraice dr̃ cacdeso uoluit itaq ds̃salua recupientes et ꝓuocaũ
ads alutẽ ut uoluntas haberet p̃miũ sed illi credere noluer Alio quin
siplures crederenoluer̃ sed uoluntas uenientis hec fuit ut omnes
crederen et saluareNt Sin autẽ qͥ exas perauerit et ad flixerit

Expanded text:
Nequaquam igitur ut legatus, nec ut Angelus, sed ipse salvabit eos qui receperunt Nequaquam igitur ut legatus, nec ut Angelus, sed ipse salvabit eos qui receperunt salutem: non operum merito, sed charitate Dei. Sic enim dilexit Deus mundumnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quod si prudens lector tacita cogitatione responderit; quare multi 753 non sunt salvati, si ipse salvavit eos, et dilexit, et pepercit filiis suis, et redemit eos sanguine suo, suscepitque et exaltavit assumptos? infertur causa perspicua. Ipsi autem non crediderunt, et exacerbaverunt Spiritum sanctu dicitur CADESO  . Voluit itaque Deus salvare cupientes: et provocavit ad salutem, ut voluntas haberet praemium; sed illi credere noluerunt. Alioquin um . Nec statim in culpa est, si plures credere noluerunt, sed voluntas venientis haec fuit, ut omnes crederent et salvarentur. Sin autem qui exasperaverit et afflixerit
Abbreviated transcription (Latin):
nss̃ et sem̃ filii nominatin peribun inꝑpetuũ. sime spnere et nega¬
red esierid sentient saluatorẽ qͥ in õni tribulatione eoꝵ ipsecribula¬
tus ẽ siueñ ẽtribulatis ut parũ ꝑeos desereret et nutatos auxilio suo
cogeret adrogandũ ł certenequaquã tribulauiteos sed ec̃trario
ceteris ꝑsequentib: adiutor fuit imisitq: angelũ suũ qͥeos depericulo
reuoluit populũ suũ uerũ ipsed escendit ad oues ꝑdicas domꝰ is rħł
ut ouẽ morbi dac̃ suis humeris reportaret etdracmãq̃: perierat in¬
ueniret et luxoriosofilio reuertenti laetus occurreret propt̃¬
quod sponsa dicit incantico canticorum osculeturme osculis orissuiue¬
quaquã ꝑpatriarchas morsen et ꝓphetas sed meũ corpͥad sumat In mea carne
uerset uerbu carofiat et sicosculetꝰ me habitans inme ut siteminanu hel

Expanded text:
meus sunt, et semel filii nominati, non peribunt in perpetuum; si me spernere et negameus sunt, et semel filii nominati, non peribunt in perpetuum; si me spernere et negare desierint, sentient Salvatorem: quia in omni tribulatione eorum ipse tribulatus est. Sive non est tribulatus, ut parumper eos desereret, et nudatos auxilio suo cogeret ad rogandum. Vel certe nequaquam tribulavit eos, sed e contrario, caeteris persequentibus, adjutor fuit, misitque Angelum suum, qui eos de periculo re voluit populum suum; verum ipse descendit ad oves perditas domus Israel, ut ovem morbidam suis humeris reportaret, et drachmam quae perierat inveniret, et luxurioso filio revertenti laetus occurreret. Proptquod sponsa dicit in Cantico Canticorum: Osculetur me osculis oris sui. Nequaquam per Patriarchas, Moysen, et Prophetas, sed meum corpus assumat, in mea carne versetur, Verbum caro fiat, et sic osculetur me habitans in me, ut sit Emmanuel.