comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerit :
dñs non regnabit ingentib:: E cnĩcorrei t orbẽ tenire : qui
non cõmouebitur: Num quam corrigitur : nisi quoda merestũ
fun : & porteade pnrunumest: Sicigitur &nos : &omnehama¬
numgenus : naturaelit̃ intellegidm̃: Nullue enim gentes sunt:
quie natunlit̃ nonintellegant creatorẽ suum : Lic& em̃ lipides
& ligna ueneremur : ta menintellegunt aliquid maiusesse:
quaimpsisunt: & merrore suo indiconit sehabere sapientiam:
Hocest nullagens est : quaenatunelit̃ non intellegaidm̃ : Donq
gentiles idolacolunt : hocest lapides & lignauenerant᷑: &si forte
rnamsecerint : & siuro mentum aliquodinter illos uenerit :
non dicunt : lapide sisti uident: lignauident: sed ds̃ uid& & dr̃
audit. Vid& cergo quid dicat: & enimcorr&it orbemtenre:
qui non commouebitur : Id eouenitxp̃s : & correitgenus
humanum : quod ante fuenat depncuatum : ut in a&ernũ non
moueatꝰ : Cruxe nũpsius : colũ naẽ generis humani In ipsa

Expanded text:
serit, Dominus non regnabit in gentibus. Etenim correxit orbem terrae qui non commovebitur. Numquam corrigitur, nisi quod ante rectum fuit, et postea depravatum est. Sic igitur et nos, et omne humanum genus naturaliter intelligit Deum. Nullae enim gentes sunt, quae naturaliter non intelligant Creatorem suum. Licet enim lapides, et ligna venerentur: tamen intelligunt aliquid majus esse quam ipsi sunt, et in errore suo indicant se habere sapientiam, hoc est, nulla gens est quae naturaliter non intelligat Deum. Denique gentiles idola colunt: hoc est, lapides et ligna venerantur: et si forte rixam fecerint, et si juramentum aliquod inter illos venerit, non dicunt lapides isti vident, ligna vident: sed Deus videt, et Deus audit. Videte ergo quid dicat: Etenim correxit orbem terrae qui non commovebitur. Ideo venit Christus, et correxit genus humanum, quod ante fuerat depravatum, ut in aeternum non moveatur. Crux enim ipsius columna est generis humani. In ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Q uando temreius constituta est : Tenixista ante quã dauid nost̃
omnes gentes uincer& non abebat pacem : sedubiq: erat discordia
Aliagens colebat iouem: alia mercurium : aliauinonem : &
omnes gentes diuersa idolahabebant: Vix illumcrucis

Expanded text:
Quando terra ejus constituta est. Terra ista antequam David noster Quando terra ejus constituta est. Terra ista antequam David noster omnes vinceret, non habebat pacem; sed ubique erat discordia. Alia gens colebat Jovem, alia Mercurium, alia Junonem, et omnes gentes diversa idola habebant. Vexillum crucis
Abbreviated transcription (Latin):
arto: quando tenireius constitutaest : Legimus in regnorũ
& paralypeme non libris: qnm̃ dauidbellicosus uir fuit :¬
& uniuersas gentes incircuitu subiecerit : & insuam
redigerit potestitem: Hoc interim sccundũ littenem : ut in¬
tellegamus hocmodo : Psalmus dauidquẽ cecinit dño : quando
uictis aduersariis reddidit terraesuae : hocest iudae pacem
Hoc secundum hrstoriam: C&erumsi dauid in t̃p̃tatur fortis
manu: Fortis autemman une moest : nisiille qui uicitomnes
gentes: Noster dauid ad quemdamabant dae mones : quid
uenistitorq renos ante tempus : filidauid: Is tepsalmus ab eo
compositus est : quando constiunta est eius teni : &egregiȩ
Uereenim eo tempore debemus canta redõ : quando teme nñ
conposita est : Dicamus autem nos &alit̃ : non enimnoc&
sic andem rem : duob: & trib: modis intellegamus : Scriptumẽ
eniminsalomone : Ad sumis inquidea : in tabulacordistui tri¬
plicit̃, Non noc& diuersum aliquid dicere : cumunospũdicitur:

Expanded text:
avid quando terra ejus restituta est ei. Legimus in Regum et Paralipomenon libris, quoniam David bellicosus vir fuit, et universas gentes in circuitu subjecerit, et in suam redegerit potestatem. Hoc interim secundum litteram intelligamus hoc modo: Psalmus David quem cecinit Domino: quando victis adversariis reddidit terrae suae, hoc est, Judaeae pacem. Hoc secundum historiam. Caeterum si David interpretatur fortis manu: fortis autem manu nemo est, nisi ille qui vicit omnes gentes, noster David, ad quem clamabant daemones: Quid venisti torquere nos ante tempus, fili David ? Iste psalmus ab eo compositus est, quando restituta est terra. Et egregie Vere enim eo tempore debemus cantare Domino, quando terra nostra composita est. Dicamus autem nos et aliter: Non enim nocet, si eamdem rem duobus, et tribus modis intelligamus. Scriptum est enim in Salomone: Assumes, inquit, ea in tabula cordis tui tripliciter . Non nocet diversum aliquid dicere, cum uno spiritu dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cumque lat& in littera in spu pfert. Hoc totum quare dixit
quia scriptũ ad nuntiatediem dedie saluta reeius. ꝓpt̃ea
& a postolimittuntur propt̃ ea non habemus unumoculũ
sed duos oculos. Propt̃ea duos habemus aures: ꝓpt̃eadu as
nares : ꝓpt̃ ea duo labia diasmanus duospedes ni hil in nobis
habemus unum nisi quod tur peest & corporis uri memibra
duorum testam̃torũ sac ramenta testatur: Adfertedño
patriaegentium adferted ño gloriam & honorem. De tẽ

Expanded text:
cumque latet in littera, in spiritu profert. Hoc totum quare dixi? cumque latet in littera, in spiritu profert. Hoc totum quare dixi? Quia scriptum est: Annuntiate de die in diem salutare ejus. Propterea et apostoli bini mittuntur: propterea non habemus unum oculum, sed duos. Propterea duas habemus aures, propterea duas nares, propterea duo labia, propterea duas manus, duos pedes. Nihil in nobis unum habemus, nisi quod turpe est. Et corporis nostri membra duorum Testamentorum sacramenta testantur. Afferte Domino, patriae gentium: afferte Domino gloriam et honorem. Si de
Abbreviated transcription (Latin):
Quueduodies unã lucẽ faciunt. Proptereas cribit᷑ & inleuitieo.
Omne autẽ anim al quod finditungulã &ruminat mundumest :
Hocest sidua sungulas hab& & ruminat : mundũe: Siergo aba
hab&
ungulam non est mundum. iudaeus hab& unam ungulam.
& ꝓpt̃ea in mundus ÷ Manicheus unam hab& ungulam
Etꝓpt̃ ea in mundus est : & quia unam hab& ungulam non
ruminat crbossuos sed id quod semel inuentrem iniserit.
rursumreducit ad guitur. & ruminat illud & tenue facir.
Vt quod grossum fuerat rursum tenuemittatur in uentrẽ
Hoc quidem ꝑtin& ad sacramenta diuina dicere Omneani¬
mal quod findit ungulam & ruminat mundum est: Iud ae¬
us una mungulam hab& in unũ enim tantum credit testa m̃¬
tum & non ruminat: Legitenim tantum modo litteram.
& nihil considerat nihil querit intrinsecus. Ec clesiasticus
ueroungulas findit & ruminat. Hoc ÷ in utroque credittes¬
tamento: & in ut roquae testamento seperequerit. & quod¬

Expanded text:
unam lucem faciunt. Propterea scribitur et in Levitico: Omne autem animal quod findit ungulam et ruminat, mundum est . Hoc est, si duas ungulas habet, et ruminat, mundum est. Si ergo unam habet ungulam, non est mundum. Judaeus habet unam ungulam, et propterea immundus est. Manichaeus unam habet ungulam, et propterea immundus est. Et quia unam habet ungulam, non ruminat cibos suos: nec id quod semel in ventrem miserit, rursum educit ad guttur, et ruminat illud, et tenue facit: ut quod grossum fuerat, rursum tenue mittatur in ventrem: hoc quidem pertinet ad sacramenta divina dicere. Omne animal quod findit ungulam, ruminat, mundum est. Judaeus unam ungulam habet: in unum enim tantum credit Testamentum, et non ruminat. Legit enim tantummodo litteram, et nihil considerat: nihil quaerit intrinsecus. Ecclesiasticus vero ungulas findit et ruminat, hoc est, in utrumque credit Testamentum, et in utroque Testamento saepe requirit. Et quod
Abbreviated transcription (Latin):
placentẽ dõ: tollite hostus: Vosipsi adsertehostur quair
bostus uos psi estotehostue: Uirginitas holo ciustũ ⁊ piẽ:
uniueracistitas siue muirginitite siue inuiduaite i siue
in comtinentia hostu xpĩ cst : Nemnouã loquor: hostum
castitatis ipseportit : Tollite hortus &introncinatr ue¬

Expanded text:
placentem Deo . Tollite hostias. Vos ipsi afferte hostias. Quas hostias? Vos ipsi estote hostiae. Virginitas, holocaustum Christi est. Universa castitas, sive in virginitate, sive in viduitate, sive in continentia, hostia Christi est. Rem novam loquor, hostia castitatis ipsa se portat. Tollite hostias, et intr
Abbreviated transcription (Latin):
intitulo est : Toteuite nr̃e sacrxm̃ta : & solus intitulo ẽ: Quando
domus edificibatur postciptiuitatẽ: canticũ lauid Iudei locũ istũ
sic intellegunt : quando post babilloniã captiuitatẽ: sub hesdrox¬
& zorobabel : & inesu filie iosedech: rursũ edificatũ ẽ tẽplũ : canticũ
liuid: Dauid inspũ anteqũa quingentos annos. scieba trursũ
aedificandumesse templum. Hocillidicunt: Si hocita est
o iudeae ut inter prae&aris : quid sibiuult quod sequitur:
U tated ño canticũ nouũ : & deinde : ad nuntiate in t̾gentes
gloriã eius: Quod estis tot canticũ nouũ: quue sunt istegentes:

Expanded text:
in titulo est. Totius vitae nostrae sacramentum, et salus in titulo est. Quando domus aedificabatur post captivitatem Canticum David. Judaei locum istum sic intelligunt Jesu filio Josedec rursum aedificatum est templum, David in spiritu ante quingentos annos sciebat rursum aedificandum esse templum. Hoc illi dicunt. Si hoc ita est, o Judaee, ut interpretaris, quid sibi vult quod sequitur: Cantate Domino canticum novum: et deinde: Annuntiate inter gentes gloriam ejus? Quod est ist
Abbreviated transcription (Latin):
mare : Quod antesne nrt in motum moueatur in aduentux p̃i:
Moueatur mareiam diximus : hocest lexmorsi : Flumina pliu¬
dant manusimul: hocest proph&e : Montes gultabunt
aconspectudñi hocesta postoli : Qnm̃uenit iudicar&emxm:
Nequaquamuenit humilis tantum in carne: sed gloriosus ueni&
in maiestate sua : Qnm̃uenitiudicare tentem : nondix̃ ꝑdere:
sed iudicare: Veninudicare : ut zizania separar& afru¬
mento uenitut pisciculos malos sepanar& abonis : Iudicabit
orbe intenixruminiustita : & populos inuequitate : Iustitia
ponitur & uequitas: Sinistitiaponitar & postea uequitas :

Expanded text:
mare, quod ante fuerat immotum, moveatur in adventu Christi. mare, quod ante fuerat immotum, moveatur in adventu Christi. Moveatur mare, jam diximus, hoc est, lex Moysi. Flumina plaudent manu simul, hoc est, prophetae. Montes exsultabunt a conspectu Domini, hoc est, apostoli, Quoniam venit judicare terram. Nequaquam venit humilis tantum in carne, sed gloriosus venit in majestate sua. Quoniam venit judicare terram. Non dixit, perdere: sed, judicare. Venit judicare, ut zizaniam separet a frumento . Venit, ut pisciculos malos separet a bonis. Judicabit orbem terrarum in justitia, et populos in aequitate. Justitia ponitur et aequ
Abbreviated transcription (Latin):
xps fonsest: & scĩ flumina sunt: quiuteminteriore sunt :
riuoli sunt : aliiuero torrentes sunt : Quisunt torrentes :
quiadontem habentaquas: & temptatione ueniente siccintur:
F lumina plaudant manusimul: non estunum flumem: plu¬
ne sunt flumina: Quoisci sunt : tot& flumina sunt: Sed
istaflumina non habent interse dissensionẽ : qnm̃ sunt
flumin axp̃i propterea habent. interseconcordiam:
sed opera flumina plaudant manus imul: Propterea dicit:
& ipse incuangelio: Quisitriueniat & bibat: & fluent in quid
flumina de uentreeius: Montes gultabunt inconspectudm̃:
Quisimile flumina & montes : sed qnm̃ deperfectiscĩs dicit :
non dix itriuoli plaudant manusimul: sed flumina pliudant
manusimul: Vid&e ordinem : moueatur mare & totus orbis
Fiumina plaudant manusimul: Montesmhil hominus: qui ad
summam iustitiam peruenerunt : Dicaimus & aliter: moue atꝰ

Expanded text:
hristus, fons est: sancti, flumina sunt. Qui autem inferiores sunt, hristus, fons est: sancti, flumina sunt. Qui autem inferiores sunt, rivuli sunt. Alii vero torrentes sunt. Qui sunt torrentes? Qui ad horam habent aquas, et, tentatione veniente, siccantur. Flumina plaudent manu simul. Non est unum flumen, plura sunt flumina. Quot sancti sunt, tot et flumina sunt. Sed ista flumina non habent inter se dissensionem. Quoniam sunt flumina Christi, propterea habent inter se concordiam. sed opera. Flumina plaudent manu simul. Propterea dicit et ipse in Evangelio: Qui sitit, veniat et bibat, et fluent, inquit, flumina de ventre ejus . Montes exsultabunt in conspectu Domini. Quid simile flumina et montes? Sed quoniam de perfectis sanctis dicit, non dixit, rivuli plaudent manu simul: sed, flumina plaudent manu simul. Videte ordinem: Moveatur mare, et totus orbis. Flumina plaudent manu simul. Montes nihilominus, qui ad summam justitiam pervenerunt. Dicam et aliter: Moveatur
Abbreviated transcription (Latin):
mutatae st & factae st indulcem saporem a quamillam amarũ :¬
non fecitaliud dulcem nisilignumerucis quodmissumerat
mea: mihiuid&ur amarum mare lexesse morsi: hoc est
quod dicitur miriir: hocestamara: Huecamara aqua
legis u&cris : accipit lignumcrucis & effecta est dulcis:
Flumina plaudent manussimul: Interroge mus iudueos:
qui secundumlitie nrm in tellegunt : flumi nauentrẽ habeN:
flumina uoces habent: Flumina pedes habent flumina
manumhabent: Dicataliquis non est scriptum de uentre ÷
depedibus: seddico tibi &uno membro : intellegimus & c& era:
Non enim possumus intelle grremanus : sine pedibus : si ne uoitre :
sine membris: c&eris flumina pliudant manusimul:
Flumina quibiberunt defonteihũ : mein quid dereliq runt
fontem aq: uiue. flumina ipsa defonte xpĩ curruNT
Ille fonsest: nos flumina sumus: si tamen meremur esseflumina :¬

Expanded text:
mutata est et facta est in dulcem saporem . Aquam illam amaram mutata est et facta est in dulcem saporem . Aquam illam amaram non fecit aliud dulcem, nisi lignum crucis, quod missum erat in eam. Mihi videtur amarum mare, lex esse Moysi. Hoc est quod dicitur mara, hoc est, amara. Haec amara aqua legis veteris, accepit lignum crucis, et effecta est dulcis. Flumina plaudent manu simul. Interrogemus Judaeos, qui secundum litteram intelligunt: flumina ventrem habent: flumina voces habent: flumina pedes habent: flumina manus habent. Dicat aliquis: Non est scriptum de ventre, de pedibus. Sed dico tibi: ex uno membro intelligimus et caetera. Non enim possumus intelligere manus sine pedibus, sine ventre, sine membris caeteris. Flumina plaudent manu simul. Flumina quae biberunt de fonte Jesu. Me, inquit, dereliquerunt fontem aquae vivae . Flumina ipsa de fonte Christi currunt. Ille fons est; nos flumina sumus: si tamen meremur esse flumina. C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓregadicitur: & propotentia sicutibis criptumest :
&ergitcornus alutis nobis: & in aliolo co scriptumest:
inte in imicos nostros uenti lauimus cornu: Ergo uid&e
hio quiddicat: Duas ab&e te tubas &argentea & cornea:
Argentea ut habeatis sermonen : cornea uthabeatis uir tutẽ¬
u ultisscire qum̃ cornusemper in bonum pariẽ ponitur:
Legimus inleuitico nullum animal ofseraturnis i qđ cũq
cornutumest: Triagenenr animalia osferuntur : Bos
qui cornuu hab&. & aries quicornua hab&: & hircus quicor¬
nua hab& sine causa putas dicitur. ut nullum offeratur ani¬
mal nis quod cornutumest : & nos ergo quam diu habemus
cornumeremur uictimaes sedĩ : Sia utem cornunr̃m
fuerit ex cussum : qua sid ebilessumus : & insacerdo tes dĩ uenire
non possumus: moueatur mare & plenitudo eius: moueatur
mare : &amare aq: mutentur indulces: Deniq: & munix

Expanded text:
pro regno dicitur, et pro potentia: sicut ibi scriptum est: pro regno dicitur, et pro potentia: sicut ibi scriptum est: Erexit cornu salutis nobis . Et in alio loco scriptum est: In te inimicos nostros ventilabimus cornu . Ergo videte hic quid dicat: Duas habetote tubas, et argenteam, et corneam. Argenteam, ut habeatis sermonem: corneam, ut habeatis virtuteVultis scire quoniam cornu semper in bonam partem ponitur. Legimus in Levitico: Nullum: animal offeratur, nisi quodcumque cornutum est. Tria genera animalium offeruntur: bos, qui cornu habet, et aries, qui cornu habet, et hircus, qui cornu habet. Sine causa putas dicitur, ut nullum offeratur animal, nisi quod cornutum est? Et nos ergo quamdiu habemus cornu, meremur victima esse Dei. Si autem cornu nostrum fuerit excussum, quasi debiles sumus, et inter sacerdotes Dei venire non possumus. Moveatur mare et plenitudo ejus. Moveatur mare, et amarae aquae mutentur in dulces. Denique et Mara
Abbreviated transcription (Latin):
uero ho ÷ omnibus menbris uestris : psallat manus indimo¬
sinam psallat pes uadens in operebono. psallitedño incitara
Omnis corde uestreuocalis sint: non potest esse ertara siuna
corda defuerit: quid tibi prodest sisis castus sisis & largus ine¬
limosinam: & inuidussis quid tibi ꝓdest sis ex cordas integras
habueris & unaniruptam siunam corda non fuerit: ꝑfectus
crtare sonus esse nom poterit: In tubis ductilibus & uoce tube
cornaeae : Legimus innumerorum libro dud genera essetu¬
barun: Vlinũ genus essetubarum. Ductile ex argento &
aliudesse genus tubarum cornearum: Ergo his utrumq
dicitur in tubis ductilibus & uocem tubae corneae: Qđ
dicitur: hocest tuba ductilis gargento: sermodĩ est :¬
& eloquiadnĩ eloquia casta argentum : igne gaminatum
purgatum septuplum: Rursumin uoce tubue corneae :
Hic regnas inducitur uirdĩ insoriptur is : Propriuccornu

Expanded text:
verbo, hoc est, omnibus membris vestris. Psallat manus in eleemoverbo, hoc est, omnibus membris vestris. Psallat manus in eleemosyna: psallat pes vadens in opere bono. Psallite Domino in cithara. Omnes cordae vestrae vocales sint. Non potest esse cithara, si una corda defuerit. Quid tibi prodest si sis castus, si sis largus in eleemosyna, et invidiosus sis? Quid tibi prodest, si sex cordas integras habueris, et unam ruptam? Si una corda defuerit, perfectus citharae sonus esse non poterit. In tubis ductilibus, et voce tubae corneae. Legimus in Numerorum libro, duo genera esse tubarum: unum genus esse tubarum ductile ex argento; aliud esse genus tubarum cornearum . Ergo hic utrumque dicitur: In tubis ductilibus, et voce tubae corneae. Quod dicitur, hoc est? Tuba ductilis ex argento, sermo Dei est, et eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum, purgatum septuplum . Rursum, in voce tubae corneae, hic regnans inducitur vir Dei. In Scripturis proprie cornu
Abbreviated transcription (Latin):
quidicitur reuelatio reuelatio: geł enim reuelatio geł geł
reuelatio: Notueergoille audiunt reuelatio: qnm̃ rota quasi
paruo quodamspatiotenirin tangit : & totã festinat ad cuelũ:
deodicitur & in alioloco : sc̃i lapides uoluuntur suꝑtenirm: &
quid dicitur inezechihel quacumque inquidhibats p̃s: illuc
Et quid dicitur ibi & non inquidibant r&rorsum : sed semꝑibant
ante se : Simulq considerate quid dicit : non in quid reuerte¬
bantur sed semper ante seibant: Prx&oritorumem̃ obliuis ce¬
bantur :
ad priora uero se extendebant & plenaerant in quid oculis
Omnia enini rotarum istarum plenaerant luminedĩ. Nonẽ ũ
istius temporis ut derotis & decerubin. & de animalibus ie¬
Tec hiel disputemus. Iubilatedõ omnis terra. N sola iud ea
sed omnis terra. Iubila tedño signamittite uictores exerci¬
tus: Cantateꝰ & ultate & sallite : Cantate cogitacione. sallite

Expanded text:
quod dicitur revolutio . Gel enim volutio: Gelgel, quod dicitur revolutio . Gel enim volutio: Gelgel, revolutio. Rotae ergo illae audiunt, revolutio. Quoniam rota quasi parvo quodam spatio terram tangit, et tota festinat ad coelum. Ideo dicitur et in alio loco: Sancti lapides volvuntur super terram . Et quid dicitur inEt quid dicitur ibi? Et non, inquit, ibant retrorsum, sed semper ibant ante se. Simulque considerate quid dicat: Non, inquit, revertebantur, sed semper ante se ibant. Praeteritorum enim obliviscebantur, et ad priora se extendebant . Et plena erant, inquit, oculis. Omnia enim rotarum istarum plena erant lumine Dei. Non est istius temporis, ut de rotis, et de Cherubim, et de animalibus Ezechiel disputemus. Jubilate Deo, omnis terra. Non solum Judaea, sed, omnis terra, jubilate Domino. Signa mittite victoris exercitus. Cantate, et exsultate, et psallite. Cantate, cogitatione: psallite,
Abbreviated transcription (Latin):
iuduea. sed inconspectugentium: Iustũenimenrt: ut salua¬
tor saluar& crenunrinsuam: Reue lauit iustitiam suam : qua e
inoredulitate hominum fuerat obscurata: Recordatus est :¬
misericr diaesuue, Conclus tomnia subpeccato : ut omnibus
miscreatur : & ueritatem suam domui is nrhel: Miseri cordia
recordatur: uerita temimpl&: Recor datus est miscricor¬
diuesiuue : hocin gentium populum: &ueritatem suam dom ui
is rahel: Hocopere complens: quod patriarchis ꝓmiserat:
Videruntomnes finestertre salutaredĩ nostri: Non solus is rł
uidit &iuda: sedomnes fines simulq: secundum misticos intel¬
lectus fines terixe : Quam diuin medio tenie sumus : dm̃
uidere non possumus quandoergo quasi relinquimus terrã:
& in sumita tesumus : tunc mere mur uideredm̃: Vultis scire
quomodo finestentte uideantdm̃: Legimus in ezechihel:
& rotue inquidille: quae uoluuntur dicebatur eis Geł geł

Expanded text:
Judaea, sed, in conspectu gentium. Justum enim erat, ut SalvaJudaea, sed, in conspectu gentium. Justum enim erat, ut Salvator salvaret creaturam suam. Revelavit justitiam suam, quae incredulitate hominum fuerat obscurata. Recordatus est misericordiae suae. Conclusit omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Et veritatis suae domui Israel. Misericordiae recordatur: veritatem implet. Recordatus est misericordiae suae, hoc est, in gentium populo. Et veritatem suam domui Israel. Hoc opere complens, quod patriarchis promiserat. Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. Non solus Israel vidit et Juda, sed, omnes fines: simulque secundum mysticum intellectum, fines terrae. Quamdiu in medio terrae sumus, Deum videre non possumus. Quando ergo quasi relinquimus terram, et in summitate sumus, tunc meremur videre Deum. Vultis scire quomodo fines terrae videant Deum? Legimus in Ezechiel: Et rotae, inquit, illae quae volvuntur, dicebatur eis, Gelgel,
Abbreviated transcription (Latin):
quod fecerit sibi: sibiipse saluauit: fece rathomine minsalut ẽ:
quiuitiosuo perie nrt: Istemortuus est: ut saluar& sibi homir᷑
dexensua. Dextera: hic prouirtute ponitur: & brachiũ
um dñi cuire uelatumest : tamen qum̃ hicde xp̃odicitur :
Notũ fecit dñs salutaresuum: non dixitostendit: sed notũ fecit:
Q uoddicit: hoc est quod ante a noue nrtdm̃: & suo uitio obliti sunt,
Ergo ds̃ ueniens: sua goua hocquod perdiderat manifesta¬
uiteis: Ergo quod dicitillum quemnoue nrt adam: quẽ noue¬
net seth: quem nouera tenoch: qui&inuocauitdñm &spe¬
rauit in eum : & noueratnoe: & postea oblitum fue rxt
humanum genus: Venititerum in mundum: ut homin es
quipostea obliti fuenent: iterum cognoscerent : Notum
fecitdñs salutaresuum: in aebnxicolegitur : notumsterhñs¬
Lihr̃ suum:
Vbicum quec nim salitiredicntur. in hebmtico hẽ poritur Incmn¬
spec tugentium: reueliuitiustituam suam Nequaquaminsola

Expanded text:
quod fecerit sibi, sibi ipse salvavit. Fecerat hominem in salutem, quod fecerit sibi, sibi ipse salvavit. Fecerat hominem in salutem, qui vitio suo perierat. Iste mortuus est, ut salvaret sibi hominem dextera sua. Dextera hic pro virtute ponitur, et brachiumum Domini cui revelatum est , tamen hic de Christo dicitur. Notum fecit Dominus salutare suum. Non dixit, ostendit, sed, notum fecit. Quod dicit, hoc est; quod ante noverant Deum, et suo vitio obliti sunt. Ergo Deus veniens, sua gratia hoc quod perdiderant, manifestavit eis. Ergo hoc dicit: Ille quem noverat Adam, quem noverat Seth : quem noverat Enoch: qui invocavit Dominum, et speravit in eum: et noverat Noe: et postea oblitus fuerat humanum genus, venit iterum in mundum, ut homines qui postea obliti fuerant, iterum cognoscerent. Notum fecit Dominus salutare suum. In Hebraico legitur: Notum feum. Ubicumque enim Salvator dicitur, in Hebraico Jesus ponitur. In conspectu gentium revelavit justitiam suam. Nequaquam in sola
Abbreviated transcription (Latin):
Cantatr dño canticũ nouum: Homo quidẽ ẽ. qui pas sus ẽ¬
Qs seduoscintate dño Passus est quidem quasihomo: sedsa i¬
uauit quasi dr̃. Cantite dño canticã nocium: Canticãnouum:
mereatur nom̃ nouum: Propterea dicitꝰ & alibi & uocabitꝰ
& heliseus . quid eg̃o fecitnouũ ut mereatur nouum cinta¬
cum uultisscire quid nouum fecerit dr̃ quasi homo mor¬
tuus est : ut homines uiuerent: Filius dĩ cruci fixus est :
ut noseleuar & ad caelum : Qnmminebilia fecit. Vultisscire
qmñ fecit minabilia : filius uiduue iacebat incenaculo: uo it
helis eus & contraexitse: & õs adosposuit : & manus admanus:
& pedesadpedes: Sienim xpandiss& se: non reuersus ena
filius uiduae: Ideo se contraxit : ut uiuisicar& : Cũ ess& in
forma dĩ ideo accepit formam hominis : id eo secont raexit:
ut nos facer & altiores: Saluauit sibid& tenxeius: Quod dicit
hocest saluauit homines: non alienums edsuumopus: Hoc ẽ

Expanded text:
Cantate Domino canticum novum. Homo quidem est, qui passus est: sed vos cantate Domino. Passus est quidem quasi homo, sed salvavit quasi Deus. Cantate Domino canticum novum. Canticum novum, mereatur nomen novum. Propterea dicitur et alibi: Et vocabitur, . Hoc fecit et Eliseus. Quid ergo fecit novi, ut mereatur novum canticum? Vultis scire quid novum fecerit Deus? Quasi homo mortuus est, ut homines viverent. Filius Dei crucifixus est, ut nos levaret ad coelum. Quoniam mirabilia fecit. Vultis scire quoniam mirabilia fecit? Filius viduae jacebat in coenaculo: venit Eliseus et contraxit se, et os ad os posuit, et manus ad manus, et pedes ad pedes . Si enim expandisset se, non reversus esset filius viduae. Ideo se contraxit, ut vivificaret. Cum esset in forma Dei: ideo accepit formam hominis : ideo se contraxit, ut nos faceret altiores. Salvavit sibi dextera ejus. Quod dicit, hoc est: Salvavit homines, non alienum, sed suum opus, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
omnia in cõmune patimur : Iustus & peccitor aequalit̃ nau¬
fragant: Aequalem habent ȩirnẽ : & uequales conditiones
carnis: Iustus &e peccitor : Aequalit̃ periunt. similiseitisẽ
sed diuers a p̃mia iustus & peccitor habent : Alius ducitur
adiehenñã : alius ducitꝰ ad regnacielorũ : & sangumnẽ in nocen¬
tẽ condempnabunt : Sufficit tibi oiuste conscientiatua : & si con¬
demnatus suerisfit sanguistuus in nocens : &clamabut ad dñm:
qn m̃enim contradicunt dnmsaluatorẽ: quod factus dicitur
Ecce nos dicimus : factus estimhi dñs in refugiũ: Pullidubium :
qu indepatre hoc int̃ p̃temur: Sia utẽ depatredicit᷑. dñr fac¬
tus est mihunre fugiũ. hoc sensuintelle gendũ est : Dñs quisẽꝑ¬

Expanded text:
omnia in commune patimur. Justus et peccator aequaliter nauomnia in commune patimur. Justus et peccator aequaliter naufragantur: Aequalem habent carnem, et aequales conditiones carnis. Justus et peccator aequaliter pereunt. Similis exitus, sed diversa praemia justus et peccator habent. Alius ducitur ad gehennam: alius ducitur ad regna coelorum. Et sanguinem innocentem condemnabunt. Sufficit tibi, o juste, conscientia tua. Et si condemnatus fueris, sit sanguis tuus innocens, et clamabit ad Dominuoniam enim contradicunt Domino Salvatori, quod factus dicitur: ecce nos dicimus: Factus est mihi Dominus in refugium. Nulli dubium, quin de Patre hoc interpretemur. Si autem de Patre dicitur: Dominus factus est mihi in refugium, hoc sensu intelligendum est: Dominus qui semp
Abbreviated transcription (Latin):
quenta qui fingit dolor ẽ inp̃cepto : captabuntanimã iusti :
sed quo dauris carnea ñ intellegit : auris sp̃italis intellegit
Quidergodicit : qui fingit laborẽ in p̃cepto : ꝓpter eam quid
laboniemus in p̃ceptis dñi ÷ dieb: ac noctib uigilamus: oramis
ieiunamus : qn m̃multos habemus aduersarios : quicaiptant
animã iusti: Vid& equid dicat : iusticaptant animã : ñ in iusti:
ñ enĩuolunteos decipere quidecepti sunt: sed iustos: Vnde dicit :
inambacuc: escceius electi: &s angui nẽ in nocentẽ condẽ pnabt̃:¬
olent aliquidicere : Ille qui occisusest ñoccider&ur: nisi sormcit᷑
ess& aũaliqđ peccatũ habuiss&. Ruinaillũ ñ occupasr&
nisi fuiss & peccator: Naufroogiũ illũ ñ ob pressiss& isipec¬
cator fuiss&: Uid& eergo quid dicat scã scriptura : & singui¬
nẽ in nocentẽ condempnabunt : Quã diuinisto scđo sumus :

Expanded text:
quentia: Qui fingit laborem in praecepto: captabunt in animam justi? quentia: Qui fingit laborem in praecepto: captabunt in animam justi? Sed quod auris carnea non intelligit, auris spiritualis intelliget. Quid ergo dicit? Qui fingit laborem in praecepto. Propterea, inquit, laboramus in praeceptis Domini diebus ac noctibus, vigilamus, oramus jejunamus, quoniam multos habemus adversarios, qui captant animam justi. Videte quid dicat: justi captant animam; non injusti. Non enim volunt eos decipere qui decepti sunt, sed justos. Unde dicitur in Abacuc: Escae ejus electae . Et sanguinem innocentem condemnaboccideretur, nisi fornicator esset, aut aliquod peccatum habuisset. Ruina illum non occupasset, nisi fuisset peccator. Naufragium illum non oppressisset, nisi peccator fuisset. Videte ergo quid dicat sancta Scriptura: Et sanguinem innocentem condemnabunt. Quamdiu in isto saeculo sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
consolationes: Quantũ cũq fuit pondus puenitentiue : tantis
fuit & consolationũ numerus : Qui fingi laborẽ in p̃cepto:
Nemodor miens coronatur : nemosecurus possid& regnacuelorũ
nemore fectouentre : potest digne deie iuniis disputare: Vider
ergoquid dicat qui fingit laborẽ in p̃cepto : Om̃ni a p̃cepiadñi
labor ẽ habent: Sine labor eñ possumus possidere regnacuelorũ
Vultis scirequaitaẽ : siuis inquid ꝑfectus esse : uad euende omnia
quue possides : & da pauperib: & ueniseq reme. Quiuult in quid
consequiregnacaclorũ : dieb: & noc tibor & : uigil& i eiun&: accit
impsiathio Noninpluma ñ insirico puenitentia : ñamitdilicar
Quiacinerẽ in quid hicut panẽ manducaui : & potũmeũ cũ flacu
misc ebã: Qui fingit dolorẽ inp̃cepto : captabunt manimã iusti
Vide e quomodo uid&uresse : ñ consonans: Quue eniẽ conse¬

Expanded text:
consolationes. Quantumcumque fuit pondus poenitentiae, tantus consolationes. Quantumcumque fuit pondus poenitentiae, tantus fuit et consolationum numerus. Qui fingit laborem in praecepto. Nemo dormiens coronatur, nemo securus possidet regna coelorum; nemo, referto ventre, potest digne de jejuniis disputare. Vides ergo quid dicat: Qui fingit laborem in praecepto. Omnia praecepta Domini laborem habent. Sine labore non possumus possidere regna coelorum. Vultis scire quiaquae possides, et da pauperibus, et veni sequere me . Qui vult, inquit, consequi regna coelorum, diebus et noctibus oret, vigilet, jejunet, jaceat in sacco, non in pluma, non in serico. Poenitentia non amat delicias. Quia cinerem, inquit, tamquam panem manducavi: et potum meum cum miscebam . Qui fingit laborem in praecepto: captabunt in animam justi. Videte quomodo non videtur esse consonans. Quae enim est conse
Abbreviated transcription (Latin):
habitabit in inferno animamea : Propterea dñe resurgo :
quiatu fuistiadinferos : & resurreisti. D&enta fiuis s&anima
mea apud inferos : si nontua anima deinferis resurrg iss&:
Sidicebã motus est pesmeus. Considenxns fracgilitatẽ meam
& inbecillitatẽ humanã : ñ putabã pedẽ meũ firmestaregraedu:
Vbicũq ponebã pedem : lapsũ timebã: Rursũ cogitabã nom̃tuũ :¬
& firmo stabã pede Secundũ multitudinẽ dolorẽ meorũ: in
corde meo consolationestuue : la&i ficauer t̃ animã meã : Hoc
ipsũ & apostolus loquitur : qnm̃ secundũ labores & miserus
qua sinsto scło patimur : habemus mercedẽ apud dm̃ incaelis :
Magnitudor &ributionũ : magnitudo p̃mior ũest : Quod patimur
uulnen: tot meremur & coronas: Hoc est qđ dicit Quanto¬
mags ex paenitentiã : totiens meconsolatus est. Vnã fudi lacri¬
mã ÷ unã merui consolanonẽ : Decimfudi lacrimas. decĩmerui

Expanded text:
habitavit in inferno anima mea. Propterea, Domine, resurgo, habitavit in inferno anima mea. Propterea, Domine, resurgo, quia tu fuisti ad inferos, et resurrexisti. Detenta fuisset anima mea apud inferos, si non tua anima de inferis resurrexisset. Si dicebam: motus est pes meus. Considerans fragilitatem meam, et imbecillitatem humanam, non putabam pedem meum firmo stare gradu: ubicumque ponebam pedem, lapsum timebam. Rursum cogitabam nomen tuum, et firmo stabam pede. Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo; consolationes tuae laetificaverunt animam meam. Hoc ipsum et Apostolus loquitur: quoniam secundum labores, et miserias quas in isto saeculo patimur, habemus mercedem apud Deum in coelis . Magnitudo tribulationum, magnitudo praemiorum est. Quot patimur vulnera, tot meremur et coronas. Hoc est quod dicit: Quotiens egi poenitentiam, totiens me consolatus es. Unam fudi lacrymam: unam merui consolationem. Decem fudi lacrymas: decem merui
Abbreviated transcription (Latin):
lis qui loquantur: Quis resurgitmihi aduersur maligiiuq
aut quis stabitm aduersuscos quio penentꝰimquitiẽ : hosumr¬
siculos saluator loquit᷑: Ogos cr̃sũ incrucẽ subleuatussũ mor¬
tuussũ resurrei: & ad caclosuctor ascendi: Quisest putas
descis. quimetũ re surgit : Ego quod dicit hocest: Propterca
re surrai : ut & aliimecũ resurgerent : Qui sre surgri mihi ÷
quando dicitquis: caeros ꝓuocitadresurgendũ. Quomo dodum
leginus inesaian: quemittã ad populũistũ : & qruisibri nobiscũ
un imhi ai duer sus malignantes Quicũq resurrgerit mihiresor¬
grt. de ineo &ercituc̃. Aduersus malignantes : ⁊duer sis dabolũ
n& oerciũeius Aut quis stabit mecũ : Vide cordinẽ ñdã primũ¬
quis stabit & quis resurg& sed quis re surgt : & quis stabit: Pra¬
mũ enĩ surgimus : de indestamus: Autquis stabri mecũ : aduer¬
susopenentes iniquitatẽ : Quasiimpenrtor st&: &dicat : Quis
uenit ingercitinneo. Nisiquiadñs adiuuitine paulominus

Expanded text:
tur. Quis consurget mihi adversus malignantes: aut quis stabit mecum adversus operantes iniquitatem? Hos versiculos Salvator loquitur: Ego sanctus sum, in cruce sublevatus sum: mortuus sum, resurrexi, et ad coelos victor ascendi. Quis est putas de sanctis, qui mecum resurget? Ergo quod dicit, hoc est: Propterea resurrexi, ut et alii mecum resurgerent. Quis resurget mihi? Quando dicit Quis, caeteros provocat ad surgendum. Quomodo enim legimus in Isaia: Quem mittam ad populum istum, et quis ibit nobet mihi adversus malignantes? Quicumque resurrexerit, mihi resurget: de meo exercitu est. Adversus malignantes, adversus diabolum, et exercitum ejus. Aut quis stabit mecum? Videte ordinem: Non dixit primuquis stabit, et quis resurget: sed, quis resurget et quis stabit. Primum enim surgimus, deinde stamus. Aut quis stabit mecum adversus operantes iniquitatem? Quasi imperator stet et dicat: Quis venit in exercitu meo? Nisi quia Dominus adjuvit me, paulominus
Abbreviated transcription (Latin):
ercititio &openide scripturis : mitgat nobis diesmalos:
Donee sodeatur peccitoris souea: Quando tuerudieris delege
dñi unũ tibiinduplax diuiditur Tibienim die smitigat malos:
& peccatoriso ditsoueã : Quisre surgit mmihi: aduersus malignan

Expanded text:
xercitatio, et opera de Scripturis mitigat nobis dies malos? xercitatio, et opera de Scripturis mitigat nobis dies malos? Donec fodiatur peccatori fovea. Quando tu erudieris de lege Domini, unum tibi in duplex dividitur. Tibi enim dies mitigat malos; et peccatori fodit foveam. Quis consurget mihi adversus malignan
Abbreviated transcription (Latin):
tulonimeo sum & cogitatiomea ab senti respondit inimie oo
Non⁊ ib unimicus & uerbarespondent in imico. Diebur & noc¬
tibus in cogititione sum: cumautẽ dies iudituuenerit. õnia
illa quae cogitaueram pereunt. & quod cũq dĩ dixerit hoclo¬
quor Propt ea &e dñs ineuangelio ait. Quandosteter iisurte
iudices
non cogi&is quidrespondeatis : quia dñs dabituobis imillaonx
quidrespondeits Dñs scitco gitationes hominũ : qñ mi me sun¬
V nacogitatio felixẽcogtare dedño: Beats homo: que tuherũ¬
dieris dñe: Felixest : quidõ magistroutit᷑ & deleg& uado¬
cueris eũ ui mitige sera dieb: malis : Vid &e quid dicat : beatus
homo est quẽ tuerudieris dñe : & deleg&ia do cueris cum:
Hoce sescripturistuis. Hocauttẽ quipdest : ut doceatꝰ ille delege
tiui : il mitgescia dieb malis : Uid &i sigitur qñmscientia : & &¬

Expanded text:
tulo meo sum, et cogitatio mea absenti respondet inimico. tulo meo sum, et cogitatio mea absenti respondet inimico. Non est tibi inimicus, et verba respondent inimico. Diebus et noctibus in cogitatione sum. Cum autem dies judicii venerit, omnia illa quae cogitaveram, pereunt: et quodcumque Deus dixerit, hoc loquor. Propterea et Dominus in Evangelio ait: Quando stabitis ante judices, non cogitetis quid respondeatis: quia Dominus dabit vobis in illa hora quid respondeatis . Dominus scit cogitationes hominum quoniam vanae sunt. Una cogitatio felix est, cogitare de Domino. Beatus homo quem tu erudieris, Domine. Felix est qui Deo magistro utitur. Et de lege tua docueris eum: ut mitiges ei a diebus malis. Videte quid dicat: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum: hoc est, Scripturis tuis. Hoc autem quid prodest, ut doceatur ille de lege tua? Ut mitiges ei a diebus malis. Videtis igitur quoniam scientia, et e
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ipse oculos non hab&, sed quidixit : qui plantauit auremi non
audi& qui fingit oculos non considerat menitulit effitientias
dedit qui corripit gentes non arguet quialios doc&. ergo ipse
non nouit quidoc& hominem scientiam. sub auditdr ergo ipse
non hab& scientiam : Dñs scit cogitationes hominum qm̃
uane sunt Legimus in poeta saeculari ocura e hominum
quantum ÷ in rebus inane: & gentiles & filiosofi istum uersicu¬
lum ad caelum leuant. & quid dicunt nihil potuit prudentus
dici Eccerusticanus noster hebreus antetinta saecula
qm̃uanesunt Vultis scire : qñm cogitationes hominum qm̃¬
uine sunt pat̃ & mat̃ nutriunt filium ꝓmittunt sibideillo
felititatem : mittunt ad studiam erudiunt uenit usquae ada¬
dolesentiam. disponunt ut &i ammilitet: cumomina cogito¬
uerint ꝑ annos .xxx. una febriculauenit & tollstomuesco¬
& noctibus nihil aliud cogito nisi quidilli respondear. In leo¬

Expanded text:
ergo ipse oculos non habet. Sed quid dixit? Qui plantavit aurem, non audiet? et qui finxit oculos, non considerat? Membra tulit: efficientias dedit? Qui corripit gentes, non arguet. Qui alios docet, ergo ipse non novit? Qui docet hominem scientiam. Subauditur, ergo ipse non habet scientiam? Dominus scit cogitationes hominum: quoniam vanae sunt. Legimus in poeta saeculari: O curas hominum! o quantum est in rebus inane! Et gentiles, et philosophi istum versiculum ad coelum levant. Et quid dicunt? Nihil potuit prudentius dici: Ecce rusticanus noster Hebraeus ante tanta saecula ominum: quoniam vanae sunt. Vultis scire quoniam cogitationes hominum vanae sunt? Pater et mater nutriunt filium: promittunt sibi de illo felicitatem: mittunt ad studia, erudiunt: venit usque ad adolescentiam, disponunt ut etiam militet. Cum omnia cogitaverint per annos triginta, una febricula venit, et tollit omnes coet noctibus nihil aliud cogito, nisi quod illi respondeam. In lec
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tẽpus utaeipsius : dies fuerunt : & ñ nox. Hoc ipsũ qđ dic tũ ẽ
deabrchã : dictũ ẽ & deis aac : & deia cob: quienĩ simul seruierund ño :
rectesimul senes dñi noncupantur. Vt cedrus libini multi¬
plicabitur lignũ ĩnputribile: plantati indo modñi inatrus dĩ
nr̃i florebunt aliiplantamur incaelorum regna florebimus
Ego uero plantaui apollor gauit. sed ds̃ in crem̃tũdit. plantatur
indomodñi hoc ÷ ineclesia non in muris. sed indogmatibus regnũ

Expanded text:
enim tempus vitae ipsius, dies fuerunt, et non nox. Hoc ipsum quod dictum est de Abraham, dictum est de Isaac et de Jacob. Qui enim simul servierunt Domino, recte simul senes Domini nuncupantur. Ut cedrus Libani multiplicabitur: lignum benstri florebunt. Alibi plantamur, in regno coelorum florebimus. Ego vero plantavi: Appollo rigavit, sed Dominus incrementum dedit . Plantatus in domo Domini, hoc est, in Ecclesia: non muris, sed in dogmatibus. Regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ihĩ inquid habebit uestimenta sordida nostra peccata porta¬
bat: nostris eratuicus in uolutus propterea diab alusstabit
adextris eius : Confring& in dieiresuereger : Hae comnna
tradita sunt mihi in momento inquidore : Monstrauitei¬

Expanded text:
Jesus, inquit, habebat vestimenta sordida. Nostra peccata portaJesus, inquit, habebat vestimenta sordida. Nostra peccata portabat, nostris vitiis involutus: propterea diabolus stabat a dextris ejus. Confregit in die irae suae reges. Haec omnia tradita sunt mihi. In momento
Abbreviated transcription (Latin):
tum suum : Dñs ad exteristuis:Nem nouam uideo: Dicitur in prin¬
cipio: dixi dominus dominomeo sed ead ex tristris meis: & nunc dicitur
ad eum dñs ad extristiur : Ipsead exteram patris supsedet : quo modo
rur sumpater sed & ad exteram filii : quando enimdicitur . dixit dño
dominomeo sede adextrismeis: manifestissime : quod ad ad exterampa¬
tris sedeat: filius : quando autemdicitur dñs ad ex tristuis: hoc dicitꝰ
quod ad dex teram filii sedeat pater: Hoc totum propter ea dicitur:
ut equalirsit filius patri: Multa sunt quedicantur ad peccato¬
resautem diabolus ad extris : C& erum illa disputatio alia estsqui¬
cumquepeccator est diabolus eisstat ad ad ex teram: Geddicitali¬
quis: quo modo &ihũ filio io sedech in uacharia diciturstare¬
qn ĩn diabolusstet adextrissaluatoris uidetis quia questio est
set eotempore quandostabat diabolus ad exteram saluatoris

Expanded text:
em novam video. Dicitur in prinem novam video. Dicitur in principio: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis: et nunc dicitur ad eum, Dominus a dextris tuis. Si ipse ad dexteram Patris sedet, quomodo rursum Pater sedet ad dexteram Filii? Quando enim dicitur: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis: manifestissime dicitur, quod ad dextram Patris sedet Filius. Quando autem dicitur: Dominus a dextris tuis, hoc dicitur, quod ad dexteram Filii sedeat Pater. Hoc totum propterea dicitur, ut aequalis sit Filius Patri. Multa sunt quae dicantur. Peccatori autem diabolus stat a dextris. Caeterum illa disputatio alia est. Quicumque peccator est, diabolus ei stat ad dexteram. Sed dicet aliquis: Quomodo et Jesu filio Josedec in Zacharia dicitur starediabolus stetit a dextris Salvatoris ? Videtis quia quaestio est. Sed eo tempore quando stabat diabolus ad dexteram Salvatoris:
Abbreviated transcription (Latin):
deistauersiculo uelle int̃p̃tari : cũ sc̃sa postolus adhebrgos: plenis¬
simȩ disputauit : Ipseenimiste est melchi sedhaeo : sine patresine
matre si ne genenotione: Etimerp̃titur ibidiligentis sume u
qua resine patre sincmatre sine generatione Qabommbus
erclesi asticis dictu mest: qum̃ sine patredicitur secundũcarenur
sinemat rediertur secundũdm̃: Hoc solumergointer pnrae mur
tues sacer dos ina&or nũ : secundum ordinẽ melchis edhac: Hocsolũ
dicaimus : quaredixcriisecundũ or diñe: Secundũor dine nequa¬
quã sacerdoseris : secundũ uetimas iudncas: sederissacerdos se¬
cundũor diñe melhisedhace. Qa omodo cm̃ nelehis edhȩo rexsalem
obtulit panem & uinum sic & tu offeres corpustium & sanguinem uerum
panem : & uerum uinum: Iste melchisedech: istamisteria que habemus de¬
ditnobis: ipse est quidixit : Qui manduca uerit carnes meas & inberit san¬
gui nẽ meum: secundum ordinem melchi sedech: tradidit nobis sacrames

Expanded text:
de isto versiculo velle interpretari, cum sanctus Apostolus ad Hebraeos plenissime disputavit. Ipse enim ait: Iste est Melchisedec, sine patre, sine matre, sine generatione . Et interpretatur ibi diligentissime, quare sine patre, sine matre, sine generatione. Et ab omnibus ecclesiasticis dictum est, quoniam sine patre dicitur secundum carnem: sine matre dicitur secundum Deum. Hoc solum ergo interpretemur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Hoc solum dicamus, quare dixerit secundum ordinem. Secundum ordinem: nequaquam sacerdos eris secundum victimas Judaicas; sed eris sacerdos secundum ordinem Melchisedec . Quomodo enim Melchisedec, rex Salem, obtulit panem et vinum: sic et tu offeres corpus tuum et sanguinem, verum panem, et verum vinum. Iste Melchisedec ista mysteria quae habemus, dedit nobis. Ipse est qui dixit: Qui manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum . Secundum ordinem Melchisedec, tradidit nobi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ locutus est prior psalmus ita finiuit placebo coram
dño in regione uiuorum. dic̃ergo proph&a credidi ꝓp¬
t̃ qđ locutussum quid credidi qnm̃ placebo corãdnõ in
regione uiuorum. Hoccredidi hoc locutussum. quid
autem locutussum ego autem humiliatussum nimis:
O magna intellegentia diuini sermonis credidi inquid
fui superbus non sum elatus sed humilatussum pimis
Qnm̃ ero in regione uiuorum miseri cordiadm̃ est: Quid¬
dixi in& cessume omnis homo mendax in haebrauco alit̃
hab& ego dixiin &cessumeo omnis homo mendatium.
qđ dicitur zecham placebo dño in regone uiuorum.
sedego scio mem & ipsum secundum conditionẽ corporis
nihil esse. Nonest enim ueritas in substantia nostra.
sedumbra ẽ. & quas im̃datiũ insubstantia corporalidico
non inanima & qđ dic̃. hocest placebo dño in regoneuuoꝵ

Expanded text:
 ita finivit: Placebo coram Domino in regione vivorum. Dicit ergo propheta: Credidi, propter quod locutus sum. Quid credidi? Quoniam placebo coram Domino in regione vivorum. Hoc credidi, et hoc locutus sum. Quid autem locutus sum? Ego autem humiliatus sum nimis. O magna intelligentia divini sermonis! Credidi, inquitfui superbus: non sum elatus, sed humiliatus sum nimis. Quoniam ero in regione vivorum, misericordiae Domidixi in excessu meo: Omnis homo mendax. In Hebraeo aliter habet. Ego dixi in excessu meo: Omnis homo mendacium: quod dicitur ZECAM. Placebo Domino in regione vivorum: sed ego scio memetipsum, secundum conditionem corporis, nihil esse. Non est enim veritas in substantia nostra, sed umbra est, et quasi mendacium. In substantia corporali dico, non in anima. Et quod dicit, hoc est: Placebo Domino in regione
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo homo est secundũ corpus: uides corpus & ñscandaligaris :¬
& miraris si hominis uerbis loquitur: Qsiautẽ scandalizat
uilitas corporis: & crux & iniuria : & a lape &flagella : &omnis¬

Expanded text:
Si ergo homo est secundum corpus, vides corpus, et non scandalizaris, eSi ergo homo est secundum corpus, vides corpus, et non scandalizaris, et miraris, si hominis verbis loquitur? Si autem te scandalizat vilitas corporis, et crux, et injuriae, et alapae, et flagella,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ : Tecũ pr incipiũ : indie uirtiraistaue: In principioent tuerbũ:
Pat̃ principiũ : sed & filius principiũ : Principiũ emĩ ñ hab& principiũ
Si enĩ habuerit aliud principiũ : iã ipsũ desinit eẽ principiũ: Quid quid
engo
deberimus patri: hocdamus &filio: Si enim pat̃infilio & filius
& patre : & omnia patris i filii sunt : &omnia filii patris sunt :¬
& principium patris principiũ filiiẽ: Ergo quod dicit: hocest:
otempore quo patiebaris & dicebas pat̃ : & in manustuas com¬
mendo : spm̃ meum : & quasidehominis &loq baris affectu ñ
quasi in becillis rogabas: Tecũ enimena t principiũ : tecũ enxt
daresscĩstuis : & illis plenderent : Hoc qđ dicitur accipiens dires
nullis candalũ facit : secundum hominẽ omne loquitꝰ: Sienim
homins corpus ad sumpsit: necesseestut hominis uerba susciput
Homoe stxp̃s : & uerehomo est : secundũ ad sũptionẽ carnis dixim

Expanded text:
sancti. Tecum principium in die virtutis tuae. In principio erat Verbum, sancti. Tecum principium in die virtutis tuae. In principio erat Verbum, Pater principium, sed et Filius principium. Principium enim non habet principium; si enim habuerit aliud principium, jam ipsum desinet esse principium. Quidquid ergo dederimus Patri, hoc demus et Filio; si enim Pater in Filio et Filius in Patre, et omnia Patris Filii sunt et omnia Filii Patris sunt, et principium Patris principium Filii est. Ergo quod dicit, hoc est eo tempore quo patiebaris, dicebas : Pater, in manus tuas commendo spiritum meum; et quasi de hominis loquebaris affectu, non quasi imbecillis rogabas. Tecum erat principium, tecum erat dares sanctis tuis, et illi splenderent. Hoc quod dicitur: Accipiens dares, nulli scandalum faciat: secundum hominem loquitur. Si enim hominis corpus assumpsit, necesse est ut et hominis verba suscipiat. Homo est Christus, et vere homo est: secundum assumptionem carnis dicimus.