comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gligere. uel dissimulare pieulum.
Resquippe uĩȩ curȩ ẽ. Unde miror
qua ratione quaue securitate a cleri¬
co illo qui areligiosis ꝑsonis uir ue
auint religiosus eidem ȩccłȩ electus ẽ
requirendo desistitis. etiam si hoc quo¬
riundam qui in ipsa ȩccła sunt incu¬
riauel desicda non mereatur. Qui
nt audiuimus ilum qui electus ẽ.
uolentes. nec aliud nisi quod religi
quoq ansi sunt compellare grauitatẽ
quasi qui uideatur ẽẽ. commuiuor
uel affabilior qui non sit extrancus.
sea ciuib tam gratus. quam cognitꝰ.
moꝵ pattiȩ gnarus. reb ȩccłe tractan¬
dis idoneus. R euera ut ad istos cul¬
tissimos consultores me uertam. qui
uicia ur̃a non redarguit. qui miserȩ
conũsationis uĩȩ. aut consentiat aut
contradicere non audeat. Non sunt
audiendi sed pote uelint nolint
om̃ino satagendum ẽ. uob̃. ut is
bit. placentẽ om̃ib efficacẽ in om̃ib
Quod si hunc istis fortasse non me¬
rentib nullo mͦ haberi posse conti¬

Expanded text:
negligere vel dissimulare periculum. Res quippe vestrae curae est. Unde miror, qua ratione, quave securitate a clerico illo, qui a religiosis personis vir, ut aiunt, religiosus eidem ecclesiae electus est, requirendo desistitis, etiamsi hoc quorumdam, qui in ipsa ecclesia sunt, incuria vel desidia non mereatur: qui, ut audivimus, illum qui electus est nolentes, nec aliud nisi quod religioquoque ausi sunt compellare gravitatem: quasi qui videatur esse communior et affabilior, qui non sit extraneus: sed civibus tam gratus quam cognitus, morum patriae gnarus, rebus ecclesiae tractandis idoneus: revera ut ad istos cantissimos consultores me vertam qui vitia vestra non redarguat, qui miserae conversationi vestrae, aut consentiat, aut contradicere non audeat. Non sunt audiendi; sed potius, velint nolint, omnimodo satagendum est vobis, ut is bit, placentem omnibus, efficacem in omnibus. 2. Quod si hunc, istis fortasse non merentibus, nullo modo haberi posse conti
Abbreviated transcription (Latin):
possemus forsitan excusare: nimirũ
exregła qͣm optime nostis. Nunc
autẽ ñ dicimꝰ exaltet᷑ s ne conculce¬
tur: & confundem᷑ ab expectatio¬
ne nr̃a : Immo uͦ si mała suscepimꝰ
de manu dñi: bona quare ñ susci¬
pramus: Nũ qͥd enĩ potestatẽ ha¬
betis de ponere potentes de sede et
exaltare humiles non habetis:
Porro potestate accepta malle in
malo qua in bono uti: abutiẽ. Pre¬
terea angitur debitis multis cũsit
pauꝑ & inops: iubeat auctoritas
ur̃a de reb ep̃alib ea solui. Du¬
rum est eni simul ce honore pri¬
uari: et oñe p̃mi debitoꝵ. ad eundẽ.

Expanded text:
Possemus forsitan excusare, nimirum Possemus forsitan excusare, nimirum ex regula quam optime nostis . Nunc autem non dicimus, Exaltetur; sed, Ne conculcetur, et confundamur ab exspectatione nostra. Imo vero si mala suscepimus de manu domini, bona quare non suscipiamus? Numquid enim potestatem habetis deponere potentes de sede, et exaltare humiles non habetis? Porro potestate accepta malle in malo, quam in bono uti, abuti est. Praeterea angitur debitis multis, cum sit pauper et inops: jubeat auctoritas vestra de rebus episcopalibus ea solvi. Durum est enim simul et honore privari, et onere premi debitorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Profecto non ambulat in magnis
neq in mirabilib suꝑ fe. Sustic̃
si uĩa in dugentia possit retinere sac̃¬
docem qui ep̃c fuit: tantũ anota in¬
famie & ꝑpetue in ustionis cauterio
scuto bone uoluntatis ur̃e obumbretur
sibi. O dignam om̃i exauditu p̃cem.
Non rogat ut głosus. s ne inglorius
sic. qui extitit głosus. Quicd qͥd illud
sic qd̃ medium ẽ: eo contentꝰ ẽ. Liceat
cadenti agła. honesto qͦ poterit
mediocritatis sese exciꝑe gradu. solãꝙ
ñ deuenire inextremitatẽ opprobrii.
Iuuenis ẽ. nobilis gentie ẽ. in subli¬
mitate positꝰ fuit. nec camen humi¬
lem refugit locum: s ꝓbrum. Ni¬
chil ne merebit᷑ uel ista humilitas:
Humiliatꝰ ẽ impiꝰ ahab. & ꝓfuit ei.
et in uiro fideli ac nobili humilitas
premĩum ñ habebit: Absit a sũma
sede. absit a sc̃a mente ur̃a corcon¬
tritum & humiliatum despicete. Si
dicẽmus humiliauit se exaltet᷑: i¬
chil in hoc temere a nob̾ p̾sumtum

Expanded text:
Profecto non ambulat in magnis, Profecto non ambulat in magnis, nec in mirabilibus super se. Sufficit, si vestra indulgentia possit retinere sacerdotem, qui episcopus fuit: tantum a nota infamiae et perpetuae inustionis cauterio, scuto bonae voluntatis vestrae obumbretur sibi. O dignam omni exauditu precem! Non rogat ut gloriosus, sed ne inglorius sit, qui exstitit gloriosus. Quidquid illud sit quod medium est, eo contentus est. Liceat cadenti a gloria, honesto quo poterit mediocritatis sese excipere gradu, solamque non devenire in extremitatem opprobrii. Juvenis est, nobilis genere est, in sublimitate positus fuit: nec tamen humilem refugit locum, sed probrum. Nihilne merebitur vel ista humilitas? Humiliatus est impius Achab, profuit ei : et in viro fideli ac nobili humilitas pretium non habebit? Absit a summa 245 Sede, absit a sancta mente vestra, cor contritum et humiliatum despicere. 3. Si diceremus, Humiliavit se, exaltetur; nihil in hoc temere a nobis praesumptum.
Abbreviated transcription (Latin):
giet. ultro negligentꝰ ꝑscrutantem.
Nempe miscłiam uult: & ñ sacri¬
ficium. Que enĩ utilitas in sangui¬
ne meo ut querat iniquitate meam
& peccatum meũ scrutet᷑: Magis
autem qr benignꝰ & misericors est
aliqͥd obliuiscet᷑. aliqͥd dissimula¬
bit aliqͥd &e de suo adaet. Dñs ẽ. An
ñ licet ei quod uult facere: Etiam¬
si ñ quantũ fat ẽ. rationem mͥ suppe¬
ditare aduertit. quid ni tota tamen
libertate utet᷑. promteq miscłiam
suꝑ exaltabit iudicio. uir apłicȩ man¬
suetudinis & auctoritatis: Eigo cũ
sic liceret sꝑare timenti. nec frustͤ.
ut sibi suisq uidebat᷑: cessit tam̃
ce nr̃o se totum cõmisit arbitrio.
Ac ne occasione ipsius diutius eccła
fatigaret᷑. consulente me anticipanᷤ
terminum & securis ictum. ultro
ep̃m exuit. Unum ẽ clementissi¬
me pater: im̃num homini genero¬
so ac uerecundo in tam miseran¬
da fortuna posset non parũ con-¬
solationis afferri. Queritis quid:

Expanded text:
giet ultro negligentius perscrutantem: giet ultro negligentius perscrutantem: nempe misericordiam vult, non sacrificium. Quae enim utilitas in sanguine meo, ut quaerat iniquitatem meam, et peccatum meum scrutetur? Magis autem, quia benignus et misericors est, aliquid obliviscetur, aliquid dissimulabit, aliquid et de suo addet. Dominus est. An non licet ei quod vult facere? Etiamsi non, quantum sat est, rationem mihi suppeditare adverterit; quidni tota tamen libertate utetur, prompteque misericordiam superexaltabit judicio, vir apostolicae mansuetudinis et auctoritatis? 2. Ergo cum sic liceret sperare timenti, nec frustra, ut sibi suisque videbatur, cessit tamen, et nostro se totum commisit, arbitrio. Ac ne occasione ipsius diutius ecclesia fatigaretur, consulente me anticipans terminum, et securis ictum, ultro episcopum exuit. Unum est, clementissime Pater, unde homini generoso ac verecundo in tam miseranda fortuna posset non parum consolationis afferri. Quaeritis quid?
Abbreviated transcription (Latin):
miserabiliꝰ ẽ. facto dediuite &e subli¬
mi. Hinc iam ñ habet adulatio locũ.
habet miseratio. Multi ꝓ eo scripsert᷑
ut remaneret ep̃c. s multũ hoc erat:
ñ potui adduci ego ut id auderem.
Nunc uͦ si res humaniꝰ estimetur. ip
sa exigit nunc qđ̃ ante uitabam.
Spes erat homini adhuc: nam sꝑan¬
di ratio sub erat talis. Dicebat. Ualde
immutatꝰ ẽ rerum status: ex quo mͥ sen¬
tentia purgationis imposita fuit. &
quidẽ grauem illã satis accepi: et que
uel ab innocentissimo difficile imple¬
ri posset. Quid nunc. cũ cuncta pene
in impossibile uersa sunt: Nu̾mnis
dorensis tramalpmauit. Conꝓuinci¬
alium sane ep̃oꝵ ꝑ quos me purgan
oportuit: pars multa hec ẽ. Non cer¬
te purgatores deficiunt mͥ: s ep̃i uel
de sunt uel absunt. Quid ergo. Rec¬
te ne ame exigi potest quod inueni¬
ri ñ potest: Sires ita iudici cõꝑta fu¬
erit. mirũ si de impossibili sencentiã
ferat. Aut si ñ ex toto impossibile. mi

Expanded text:
miserabilius est, facto de divite et sublimi. Hic jam non habet adulatio locum, habet miseratio. Multi pro eo scripserunt, ut remaneret episcopus: sed multum hoc erat; non potui adduci ego, ut id auderem. Nunc vero, si res humanius aestimetur, ipsa nunc exigit quod ante vitabam. Spes erat homini adhuc; nam sperandi ratio suberat talis. Dicebat: Valde immutatus est rerum status, ex quo mihi sententia purgationis imposita fuit. Et quidem gravem illam satis accepi, et quae vel ab innocentissimo difficile impleri posset. Quid nunc, cum cuncta pene in impossibile versa sunt? Nivernisdorensis transalpinavit. Comprovincialium sane episcoporum, per quos me purgare oportuit, pars multa haec est. Non certe purgatores deficiunt mihi, sed episcopi vel desunt, vel absunt. Quid ergo? rectene a me exigi potest quod inveniri non potest? Si res ita judici comperta fuerit, mirum si de impossibili sententiam ferat: aut si non ex toto impossibile, nim
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ iudiciũ ꝓ diisset. De inde quidin
arto illo fieri oportebat: Dies celebñ
sollempnis curͥa. itiuenis rex. et qõ
his maiꝰ ẽ dei negotiũ de ierosolimi¬
tana scilicet expeditione ꝓpt̾ qͦdons
conuenerant. ꝓrsus hec om̃ia mnis¬
sarum &e corone regie sollemnis
debitiq honoris frustrationẽ nulla¬
tenus aamitebant. S nec ipsi bi¬
turicensi archi ep̃o om̃ino expedi¬
ebat: ut honor regis. ꝑ eum imps¬
diret᷑. Que cũ ita se habuerint.
estimamus locũ miscsie ñ de esse. ubi
tanta necessicas. typum excusat con¬
tuinatiȩ. Nũqͥd potestatẽ habetis tͣnm

Expanded text:
ejus judicium prodiisset. Deinde quid in ejus judicium prodiisset. Deinde quid in arcto illo fieri oportebat? Dies celebris, solemnis curia, juvenis rex; et, quod his majus est, Dei negotium, de Jerosolymitana scilicet expeditione, propter quod omnes convenerant; prorsus haec omnia Missarum, et coronae regiae solemnis debitique honoris frustrationem nullatenus admittebant. Sed nec ipsi Bituricensi archiepiscopo omnino expediebat, ut honor Regis per eum impediretur. 2. Quae cum ita se habuerint, aestimamus locum misericordiae non deesse, ubi tanta necessitas typhum excusat contumaciae. Numquid potestatem habetis tan
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ est. Parcat uob ds. Quid fecistis:
faciem hominis uerecundissimi con¬
fudistis. & cuius laus ẽ in eccła: ipsũ
in facie eccłȩ humiliastis. Letificastis
om̃s inunicos eiꝰ: s quantos uos contri¬
stasse putatis: Non ẽ modus condo¬
lendi: quia amicoꝵ non ẽ. numeius.
Dilectus a d̾o & hominib granddis cri¬
minis luit penas. nulliꝰ conuictꝰ. nu¬
uus ꝯ fessus. Tenemꝰ phinees. sentimꝰ
zelum. ifrsites ꝑ fodit᷑ s ñ cũ madia¬
intide. Imponio᷑ ei qd̾ regem corona¬
uit: s in hoc ñ existimat exceslisse se
tenorem priuilegioꝵ suoꝵ. Obicitur
quod scienter diuina presũpserit ce¬
lebrare in eccła int̾dicta. Negat.
Suo cẽpore ꝓbabit᷑ illico: purgabit᷑
istud. Esto tamen. Putemꝰ om̃ia con
tem libuit aut licuit loqui. Debu¬
it ne hoc solo excessu cuiꝰ cetera lau¬
dabilia extiterunt tam dure fermn:
tam seuere animaduerti. : Se mel
excessisse etiam uirtꝰ poterat reputa¬
ri: si de ur̃o ñ de uultu in imicorũ

Expanded text:
stis? Faciem hominis verecundissimi confudistis; et cujus laus est in Ecclesia, ipsum in facie Ecclesiae humiliastis. Laetificastis omnes inimicos ejus: sed quantos vos contristasse putatis? Non est modus condolendi, quia amicorum non est numerus. Dilectus a Deo et hominibus, grandis criminis luit poenas, nullius convictus, nullius confessus. Tenemus Phinees, sentimus zelum; Israelites perfoditur, sed non cum Madianitide. Imponitur ei quod Regem coronavit ; sed in hoc non existimat excessisse se tenorem privilegiorum suorum. Objicitur quod scienter divina praesumpserit celebrare in ecclesia interdicta: negat. Suo tempore probabitur illud, purgabitur istud. Esto tamen: putemus omnia consus licuit, aut libuit loqui. Debuitne hoc solo excessu, cujus caetera laudabilia exstiterunt, tam dure feriri, tam severe animadverti? Semel excessisse, etiam virtus poterat reputari, si de vestro, non de vultu inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
E YIT frustrata ambitio:
ummo uesꝑata furit. Currit
ad laqueum homo ꝑdicionis: et debi¬
tam iam olim inse sententiam dam¬
nationis accelerat: Uel nunc manifes¬
ta sunt peccata eiꝰ precedentia ad iudi¬
cium. Anticipat manum succisoris
arbor maledicta &e spinosa. et cunc¬
tantem securim insemet ꝓuocat. heu
quam scĩ illi quos contra uis ce fasma¬
le stando deiecit. Et enĩ si ñ staret:
stantes minime de iecisset. E illi qui¬
dem in innocentia sua & ꝓ in nocen¬
tia corruerunt multo meliꝰ stantes.
s sanguis in nexiꝰ de manu illoꝵ ꝓcul
sanguis scõꝵ de derra. quoꝵ anime
in manu di sunt: & iam ñ tanget eos
tormentũ malitie. Uerum tamen us¬
cera mea erant. effusa sunt: ñ recipio
de uerbis consolationem. Et si possent
essȩ qualicũq solatio siue remedio. defi¬
ciunt tamen p̃dolore. merore pcduduit᷑.
in c̾rumpunt᷑ singultib Unum camen
ipsũq extremum. quod utiq magis seu¬
bere quã ꝓ loqui possum adhuc audite

Expanded text:
evit frustrata ambitio, mo desperata furit. Currit ad laqueum homo perditionis, et debitam jam olim in se sententiam damnationis accelerat. Vel nunc manifesta sunt peccata ejus, praecedentia ad judicium. Anticipat manum succisoris arbor maledicta et spinosa, et cunctantem securim in semet provocat. Heu!quam sancti illi, quos contra jus et fas male stando dejecit? Etenim si non staret, stantes minime dejecisset. Et illi quidem in innocentia sua, et pro innocentia corruerunt, multo melius stantes: sed sanguis innoxius de manu illorum procul sanguis sanctorum de terra, quorum animae in manu Dei sunt, et non tanget eos tormentum malitiae. Verumtamen viscera mea erant: effusa sunt; non recipio de verbis consolationem. Etsi possent esse qualicumque solatio sive 250 remedio, deficiunt tamen prae dolore, moerore praecluduntur, interrumpuntur singultibus. Unum tamen ipsumque extremum, quod utique magis scribere, quam proloqui possum, adhuc audite,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ .s. de claraualle salutẽ &
orationẽ. Quia se mel ceyi loquar. &
loquar ad uos eroq importumis. sed
importunus caritatis scd u̾itatis sed
iusticiȩ. Nam & si tauti non sum ut
romȩ habeam ꝓpͥa negotia. nulla tam̃
quȩ dĩ ẽẽ. constiterit ame dico aliena.
net quod multorum ht̃ opinio. liceat
illud obsecro legatis dĩi archiep̃i re¬
mensis in p̃senti negotio exꝑiri. Hil
quippe eos nisi quod iustum ẽ. ꝑferre
querere suspicamur. Ad m.¬

Expanded text:
RDUS de Clara-Valle, salutem et orationem. Quia semel coepi, loquar, et loquar ad vos: eroque importunus, sed importunus charitatis, sed veritatis, sed justitiae. Nam etsi tanti non sum, ut Romae habeam propria negotia, nulla tamen quae Dei esse constiterit, a me duco aliena. net quod multorum habet opinio, liceat illud obsecro legatis domini archiepiscopi Remensis in praesenti negotio experiri. Nil quippe eos, nisi quod justum est, perferre vel quaerere suspicamur.
Abbreviated transcription (Latin):
uos minꝰ quod uultis efficitis: nec ego
peccaui. Sane willelmulo nr̃o cupio
bene. ꝑ om̃a: s ante omĩa dm. Hinc
est quod contra dm̃ uolo aliqͥd habeat:
ne ñ hãt dm̃. Et si alius secus uolue¬
rit. nolo ꝑme habeat: ne ꝑdam & ego
dm̃. Ubi uͦ emerserit qd̾ scd̃m dm̃
habere possit: ꝓbabo me amicũ. &
oꝑam meam si opus fuerit ñ nega¬
bo. Apud amarorem iusticie in ex¬
cusando eo quod ꝓ iusticia ẽ: ñ mul¬
tum mͥ laborandum. Uos autẽ apd̾
uobis rescripsi. habete me excusatum.

Expanded text:
vos minus quod vultis, efficitis; nec ego vos minus quod vultis, efficitis; nec ego peccavi. Sane Willelmulo nostro cupio bene per omnia: sed ante omnia Deum. Hinc est quod contra Deum nolo aliquid habeat, ne non habeat Deum. Quod si alius secus voluerit, nolo per me habeat, ne perdam et ego Deum. Ubi vero emerserit quod secundum Deum habere possit, probabo me amicum; et operam meam, si opus fuerit, non negabo. Apud amatorem justitiae in excusando eo quod pro justitia est, non multum mihi laborandum. Vos autem apud vobis rescripsi, habete me excusatum.
Abbreviated transcription (Latin):
citis quia diligo
uos. & quantum nouit deus
melius quam uos. Me quoq diligi
auobis ñ dubito: s ꝓpter dm. Quem
si offendero. ñ erit propter quod me
diligere debeatis: cũ iam ñ fũit in cau¬
sa deus. Quis enu ego sum ut de tan¬
tillo tantꝰ princeps curetis. nͥ quam¬
diu dm̃ in me ͤ creditis: Ergo ut osfen¬
dam eum. fortassis uobis ñ expedit.
Offendo autem ꝓcul dubio: si facio
quod requiritis. Nam houores et dig¬
nicates eccfasticas ñ ignoro deber his
qui eas digne scđm d̾m administrare
& ueluit & possint. Porro eas ac quiri
paruulo filio ur̃o p̃cib meis uel urĩs
nec uob̾ iustum. nec mͥ tutum ẽẽ
noueritis. Nam nec cuiquam uelad¬
ulto plures in plurib eccłiis habere
licet. nisi dispensatorie quidem. ob
magnam ueleccłẽ necessitatem: uel ꝑ¬
sone utilitarem. Quam obrem si uob̾
uidet᷑ hic sermo du rus & placet quod
satis ni fallor ꝑ uos & ꝑ alios amicos
ur̃os istud obtinere potestis. Ita nec

Expanded text:
citis quia diligo sed quantum, novit Deus melius quam vos. Me quoque diligi a vobis non dubito, sed propter Deum: quem si offendero, non erit quod me diligere debeatis, cum jam non fuerit in causa Deus. Quis enim ego sum, ut de me tantillo tantus princeps curetis, nisi quandiu Deum in me esse creditis? Ergo ut offendam eum, fortassis nec vobis expedit. Offendo autem procul dubio, si facio quod requiritis. Nam honores et dignitates ecclesiasticas non ignoro deberi his, qui eas digne secundum Deum administrare et velint, et possint. Porro eas acquiri parvulo filio vestro precibus meis, vel vestris, nec vobis justum, nec mihi tutum esse noveritis. Nam nec cuiquam, vel adulto, plures in pluribus ecclesiis habere licet, nisi dispensatorie quidem, ob magnam vel Ecclesiae necessitatem, vel personarum utilitatem. Quamobrem si vobis videtur hic durus sermo, et placet quod satis, ni fallor, per vos et per alios amicos vestros istud obtinere potestis. Ita nec
Abbreviated transcription (Latin):
accident: quis sustin̾etꝰ Si semꝑ
ꝓsꝑa: quis non contempn̾et:Si
rerum cauta gub̾natͥc sapientia. hoꝵ
ꝑ necessaria uicissitudine eo modera¬
mine electis siuis cursum uitȩ temꝑa¬
lis alternat. ut nec adu̾sa frangant.¬
ut nec leta dissoluant: cum potius
& ista ex illis gͣtiora. & illa ex his tole¬
perunt oleũ post uinũ uuln̾a nr̃a.
Raptores & predones compuncti hu-¬
miliant᷑. Sacerdotẽ dñi in quem aufi
sunt mitt̾e manus: cum honore. re¬
mutunt. Spolia quȩ diripuerant¬
& sine desidia recolligunt. & sine frau-¬
de restituunt. Siquid hoꝵ est quod in¬
ueniri possit. dalphinꝰ ꝓeo satisfaciat.
ad bñplacitũ ur̃m. hoc quippe manu
sua. in nr̃a firmauit. Pro qua. sua ꝓ¬
missione adimplenda. si uen̾it ad pe¬
des ur̃e maiestatis quod & ꝓposuit. mi¬
tius qm meruit supplicamꝰ agi cum
iuuene. Non quod uelimus impuni¬
tum ẽẽ tam grande. facinus. s ut ȩcclã¬
ita si fieri potest debita satisfactione

Expanded text:
acciderent, quis sustineret? si semper prospera, quis non contemneret? Sed rerum cauta gubernatrix Sapientia, horum pernecessaria vicissitudine eo moderamine electis suis cursum vitae temporalis alternat, ut nec adversa frangant, nec laeta dissolvant: cum potius et ista ex illis gratiora, et illa ex his toleperunt oleum post vinum vulnera nostra. Raptores et praedones compuncti humiliantur: sacerdotem Domini, in quem ausi sunt mittere manus, cum honore remittunt; spolia quae diripuerant, et sine desidia recolligunt, et sine fraude restituunt. Si quid horum est quod inveniri non possit, Dalfinus pro eo satisfaciet ad beneplacitum vestrum: hoc quippe manu sua in nostra affirmavit. Pro qua sua promissione adimplenda si venerit ad pedes vestrae majestatis, quod et proposuit, mitius quam meruit supplicamus agi cum juvene: non quod velimus impunitum esse tam grande facinus, sed ut Ecclesia, si fieri potest, debita satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
ponderunt. Unde magnas agentes
gr̃as diuinȩ bonitati quȩ absq bel¬
loꝵ ꝑiculis. absq humani sangui¬
nis effusione inimicos ur̃os sic hu-¬
miliauit. rogamꝰ ur̃ãm satis nob ex¬
ꝑtam clementiã. ut in tẽꝑre suo cũ
requisierint p̃dicti mediolanenses
ꝑ dñm papam utiq mediatorẽ. suȩ.
reconciliationis grãm ur̃am benig¬
nos uos atq placabiles inueniamꝰ:
qͣtinꝰ nec eos peniteat sanis paruisse
consiliis. & uos de eis debitũ habea¬
tis seruitiũ & honorẽ. Non enu de¬
cet ut fideles ur̃i qui ꝓ honore ur̃o
laborant. apud uos confundant᷑.
Confundent᷑ aut̃e si quib de benig¬
nitate ur̃a spem indulgentiȩ ꝓm̃i-¬
serunt. cum ꝓ ipsis int̾uenerint. in¬
uen̾int uos quod absit in exorabiles.

Expanded text:
ponderunt. Unde magnas agentes gratias divinae bonitati, quae absque bellorum periculis, absque humani sanguinis effusione, inimicos vestros sic humiliavit; rogamus vestram satis nobis expertam clementiam, ut tempore suo, cum requisierint praedicti Mediolanenses, per dominum papam, utique mediatorem suae reconciliationis, gratiam vestram, benignos vos atque placabiles inveniamus: quatenus nec eos poeniteat sanis paruisse consiliis, et vos de eis debitum habeatis servitium et honorem. Non enim decet ut fideles vestri, qui pro honore vestro laborant, apud vos confundantur. Confundentur autem, si qui de benignitate vestra spem indulgentiae promiserunt, cum pro ipsis intervenerint, invenerint vos, quod absit! inexorabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
atione mediolanensiũ
non obliti sumus unde. aur̃a excellen¬
tia p̃moniti fueramꝰ. Qd̾ & si non mo¬
nuissetis. nichilominꝰ honori ur̃o &
regni utilitatib intenderemus: sicut
in grãm dñi pp̃e & eccłiȩ unitatẽ recep¬
ti sunt. quousq palam conrado refu¬
tato & abnegato. dñm nr̃m lothariũ
romanoꝵ imꝑatorẽ augustum una

Expanded text:
atione Mediolanensium non obliti sumus unde a vestra excellentia praemoniti fueramus. Quod etsi non monuissetis, nihilominus honori vestro et regni utilitatibus intenderemus, sicut in gratiam domini papae et Ecclesiae unitatem recepti sunt, quousque palam Conrado refutato et abnegato, dominum nostrum Lotharium Romanorum imperatorem Augus
Abbreviated transcription (Latin):
lectissuni. nisi ut satagatur quomͣ lai¬
dabile ꝓpositum dignum consequant
effectum: S tudete ꝓuide ꝑseueran¬
tiȩ. quȩ sola uircutum coronatur.
Non inueniatur apꝰ uos ẽ. & nͦ: itt sitis
filii patris ur̃i qui in cęlis ẽ. ap̃ quem

Expanded text:
lectissimi, nisi ut satagatur quomodo laulectissimi, nisi ut satagatur quomodo laudabile propositum dignum consequatur effectum? Studete proinde perseverantiae, quae sola virtutum coronatur. Non inveniatur apud vos, Est et Non, ut sitis filii Patris vestri qui est in coelis, apud quem
Abbreviated transcription (Latin):
qui quanto illustriores uidebantur
in seculo. scicntia. genere. uiuentute.
tanto plurib erant ꝑditionis exem¬
plum. Legerant ii multos nobiles ĩ
multos sapientes non multos poten¬
tes elegit ds. at nunc pret̾ regulam
mira dĩ potentia tulium conũtitur
multitudo. Uilescit glã p̾sens. uiuen¬
tutis flos conculcaitur. non reputat᷑
generositas. sapientia dĩ stulticia repit¬
tatur. non acquiescitur carul & san¬
guini parentum & caroꝵ renuntiat᷑
affectib fauores & honores & dignita¬
tes reputantur ut stercora. ut xpelu¬
crifiat. Laudarem uos. si uob̾ hȩc ae¬
cidisse ex nob̃̾ cognoscerẽ. Cȩterum
digitus dĩ ẽ. iste. mutatio plane derte
excelsi. Datumn optimũ ẽ. & donum
ꝑfectum. uec dubium quin descen¬
dens a patre luminum. Lecirco in ipsũ
omne p̾coniũ uire referimus. qui fa¬
cit mirabilia solus. qui fecit ne inuob
ociosa eẽt iam ea. quȩ apud se ẽ. copi¬
sa redempno. Quid gͥ opus ẽ. facto ai¬

Expanded text:
qui, quanto illustriores videbantur qui, quanto illustriores videbantur in saeculo, scientia, genere, juventute, tanto pluribus erant perditionis exemplum? Legeram, Non multos nobiles, non multos sapientes, non multos potentes elegit Deus ; at nunc praeter regulam mira Dei potentia talium convertitur multitudo. Vilescit gloria praesens, juventutis flos conculcatur, non reputatur generositas; sapientia mundi stultitia judicatur; non acquiescitur carni et sanguini; parentum et charorum renuntiatur affectibus; favores, et honores, et dignitates reputantur ut stercora, ut Christus lucrifiat. Laudarem vos, si vobis haec accidisse ex vobis cognoscerem: caeterum digitus Dei est iste, mutatio plane dexterae Excelsi. Datum optimum est, et donum perfectum 118, nec dubium quin descendens a Patre luminum. Idcirco in ipsum omne praeconium jure referimus, qui facit mirabilia solus, qui fecit ne in vobis otiosa jam esset ea, quae apud se est, copiosa redemptio. 2. Quid igitur opus est facto, di
Abbreviated transcription (Latin):
imino uniũsam letificat cuuitatẽ dĩ.
ita ut letent᷑ cęli & exultet terra &
oinnuis lingua głificet dm̃n de ur̃a
conũsione. Terra mota ẽ. quia distil¬
lauerunt cęli a facie dĩ synai pluen¬
tes istis dieb solito habundantiꝰ plu¬
uiam uoluutariam quam segrega¬
uit ds hereditati suȩ. Non appare¬
bit ultra uacua uinob̾ crux xꝑi
que madinodũ in mnultis filiis diffi¬
dentiȩ. qui tardantes com̃iti ad do¬
muiũ de die uidiem inꝓuisa morte
subtracti in puncto descendunt ad
inferos. Om̃ino refloruit & nunc
quasi de nouo lignum in quo pepen¬
dit dĩis glȩ. qui mortuus ẽ. non tau¬
tum ꝓggente. sed ut filios dĩ qui erant
anꝑi congegaret in unum. Ipse ipse
colligit nos qui diligit uos. tanquã
iuscera sua tanqriam fructum p̾cio¬
sissimum crucis suȩ. tanꝗͣ dignissi¬
mam recompensationẽ effusi sangui¬
nis sui. Sigͦ gaudent angłi suꝑ
nno peccatore penitentiam agente
quid in tam multis & illis peccatorib

Expanded text:
t civitatem Dei, ita ut laetentur coeli, et exsultet terra, et omnis lingua glorificet Deum de vestra conversione. Terra mota est, quia coeli distillaverunt a facie Dei Sinai, pluentes istis diebus solito abundantius pluviam voluntariam, quam segregavit Deus haereditati suae. Non apparebit ultra vacua in vobis crux Christi, quemadmodum in multis filiis diffidentiae, qui tardantes converti ad Dominum de die in diem, improvisa morte subtracti, in puncto descendunt ad inferos. Omnino refloruit et nunc quasi de novo lignum in quo pependit Dominus gloriae, qui mortuus est, non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. Ipse, ipse colligit vos, qui diligit vos tanquam viscera sua, tanquam fructum pretiosissimum crucis suae, tanquam dignissimam recompensationem effusi sanguinis sui. Si ergo gaudent angeli super uno peccatore poenitentiam agente , quid in tam multis, et illis peccatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ib uiis. Et ego karissiumi quantiun
congratulor nob̾. tantiun gratulor &
inichi. qui ut accepi digius habitus
sum minist̃ eligi consilui huiꝰ. Et con¬
siium do: & auxilium ipondeo. Si ui¬
dcor necessariꝰ aut certe si dignus uidi¬
cor. non recuso labore non decio ꝓuiribꝰ.
Deuotꝰ suppono humeros & si iam fes¬
sos sareuiȩ huic. si michi cęlitꝰ impo¬
nitur. Letus & obuiis ut dr̃ manibꝰ
excipio eiues scoꝵ. & domesticos fidei.
Quam libens uixta mandatum ꝓphi¬
cum occurro cum panib fugientibꝰ
a faeie gladii. aquam fero sitientibꝰ.
Reliqua posui uiore nr̃i. imino &
ur̃i guifridi. Quicquid nob̾ uice nr̃a
dixerit ille. nrm non dubitetis esse
consilium. A¬

Expanded text:
s viis! Et ego, charissimi, quantum congratulor vobis, tantum gratulor et mihi, qui, ut accepi, dignus habitus sum minister eligi consilii hujus. Et consilium do, et auxilium spondeo. Si videor necessarius, aut certe si dignus judicor, non recuso laborem, non deero pro viribus. Devotus suppono humeros, etsi jam fessos, sarcinae huic, si mihi coelitus imponatur. Laetus et obviis, ut dicitur, manibus excipio cives sanctorum, et domesticos Dei. Quam libens, juxta mandatum propheticum, occurro cum panibus fugientibus a facie gladii, aquam fero sitientibus! Reliqua posui in ore nostri, imo et vestri Gaufridi. Quidquid vobis vice nostra dixerit ille, nostrum non dubitetis esse consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
petio quo fcierit ferienda. Quo a
impeai non dioo ferienda ĩ. fuln¬
nanda fucrit. p̃dicti eboracensis cul¬
pa. uiȩ conscientiş derelinquo. C ete¬
ru quod factum non ẽ. uob̾ eredimꝰ
rescruatum. ut in eo expiatur ȩccła
dĩ cui ipso auctore p̃estis. feruorem
reli ur̃i. potentiam brachii ut̃i. &
animi sapientiam & timeat omnis
ppłs siẽdotẽ dm̃ audicns sapientiã
dĩ eẽ. in illo ad faciendum iudiciũ.

Expanded text:
impetu, quo fuerit ferienda. Quo autem impetu, quo fuerit ferienda. Quo autem impetu, non dico ferienda, sed fulminanda fuerit praedicti Eboracensis culpa, vestrae conscientiae derelinquo. Caeterum quod factum non est, vobis credimus reservatum, ut in eo experiatur Ecclesia Dei, cui ipso auctore praeestis, fervorem zeli vestri, potentiam brachii vestri et animi sapientiam: et timeat omnis populus sacerdotem Domini, audiens sapientiam Dei esse in illo ad faciendum judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
inportumis sum. ẜ habeo exeusatio¬
nem. Eugenii apłatꝰ excusat me.
auuit non nos ẽẽ. uapam .ẜ me. &
undiq ad me confliunt qui ha¬
bent negotia. nec desunt in tanta
multitudine amicoꝵ qͥu officium
negare ñ possum. ñ solum absq sem¬
dalo s etiam absq peccato. Et mine
c̃. etiam alia excusatio non inuus ido
idolum illud eboracense. iterato stil
dirigitur. ea scilicet necessitate quod
sepe nunero hoc telo umpetitum a
nob̾ necdum confossum ẽ. Cur hoc
Quia ul forte a nob̃ tale directum ẽ.
quał fuit gladiꝰ ionathȩ. qui iuinq̃
rediit retrorsum. N ec sane fure eulpi
iaculi. sed dirigentis iaculum. Patel
Quis enun in manu forti sagittas
mitt̾ẽ pot̾ nisi filiꝰ &cussoꝵ: Qui
locum pet tenet potest uno ictu es¬
tinguere ananiam. uno. sy monem
magum. Et ut planiꝰ quod loquim᷑
fiat. ꝑemptoriam dare sententiam
ad depositionẽ cp̃orum soleꝰ roma¬
ni pontificis noscitur eẽ. ꝓ co iimi
non feritur: que ferienda ẽ. & co

Expanded text:
Importunus sum, sed habeo excusationem: Eugenii apostolatus excusat me. Aiunt non vos esse Papam, sed me: et undique ad me confluunt, qui habent negotia. Nec desunt in tanta multitudine amicorum, quibus officium negare non possum, non solum absque scandalo, sed etiam absque peccato. Et nunc est etiam alia excusatio non minus idonidolum illud Eboracense iterato stilus dirigitur: ea scilicet necessitate, quod saepenumero hoc telo impetitum a nobis, necdum confossum est. Cur hoc? Quia nil forte a nobis tale directum est, qualis fuit gladius Jonathae, qui nunquam rediit retrorsum. Nec sane fuit culpa jaculi, sed dirigentis jaculum. Patet Quis enim in manu forti sagittas mittere potest, nisi filius excussorum? Qui locum Petri tenet, potest uno ictu extinguere Ananiam, uno Simonem Magum: et, ut planius quod loquimur fiat, peremptoriam dare sententiam ad depositionem episcoporum, solius Romani Pontificis noscitur 236 esse: pro enon feritur, quae ferienda est: et eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ita gͦ quem sͥ parau̾at defensorem.
accisatorem sustinet. Ad hȩc quȩ
uͥq de eo publica fama concelebrat.
etiam uirum militarẽ possent om̃i
uire spoliare cinguto militari. Qmͦ
iam poterit stare. ubi multiplex
uob̾ subẽ. ratio deiciendi. & uolim¬
tas ñ deest: Legi siquidem ⁊elum
iam exigo de manib ur̃is. Qua nã
iua ꝓcedendum eͤ. ad eiꝰ deiectio¬
nẽ. neq enim una michi eẽ. uidet᷑.
non ẽ. meum dictare sapienti. Nec¬
multum nr̃a int̾ c̃. qua parte arbor in¬
fructuosa cadat. dini iͦn caddat. Dico
tam̃. Qui sibi possionem uendicat futr¬
tiuarum cominertio litterarũ. nonne
fut ẽ. & latro: Deniq ubi asserit ha¬
uiuisso se clamdestinas litteras execra¬
tationis suȩ. aut uerum ẽ. aut falsũ
quod loquitur Si uerũ ẽ. reꝰ ẽ. furti.
& summi pontisicis criminator. Si
falsum. debet audire occidisti &.
posseduisti. Os enim quod mñtitur oc¬
cidit animam S absit it tanta de

Expanded text:
Ita ergo quem sibi paraverat defensorem, Ita ergo quem sibi paraverat defensorem, accusatorem sustinet. Ad haec quae ubique de eo publica fama concelebrat, etiam virum militarem possent omni jure spoliare cingulo militari. 3. Quomodo jam poterit stare, ubi multiplex vobis subest ratio dejiciendi? et voluntas non deest? Legi siquidem zelum jam exigo de manibus vestris. Quanam via procedendum sit ad ejus dejectionem neque enim una 237 mihi esse videtur non est meum dictare sapienti. Necmultum nostra interest, qua parte arbor infructuosa cadat, dummodo cadat. Dico tamen, qui sibi possessionem vindicat furtivarum commercio litterarum, nonne fur est et latro? Denique ubi asserit habuisse se clandestinas litteras exsecrationis suae, aut verum est, aut falsum quod loquitur. Si verum, reus est furti, et summi Pontificis criminator: si falsum, debet audire: Occidisti, et possedisti. Os enim quod mentitur, occidit animam . Sed absit ut tanta de
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi de sede & exaltentur humiles.
e surientes impleantur bonis. & di¬
uites dimittantur manes. Nuꝑ
nempe exultatione umũse terrȩ ita
fictum ẽ. in causa cuiꝰdam pauꝑis¬
cp̃i. Age gͦ transeat iam sẽs hic pie¬
tatis zelus. & ad miseram illam ȩc¬
cłam transmarinam. quia tempꝰ
mu screndi eiꝰ. Uinea dñi sabaoth ẽ.
uinea electa. uinea speciosissima.
sed heu indesertum pͥene redacta.
quia singularis ferꝰ depascit eam.
Cur dicunt int̾ gentes ubi ẽ. d̾s ciꝰ.
uͥ quem posuerunt custodem in
uineis: Ubi manus putantis. ubi
sarculꝰ. excolentis: Quo usq sarm̃to
mutili ocupatur tellus. suffocat᷑
fructus: Et certe tempꝰ putationis
aduenit. Si quidem homo pacis
ciꝰ in quo sꝑauit quod se purgare
deb̾et non purgatione sed amputa¬
tione opꝰ eẽ. testatur. Extant deniq
lut̾ȩ ipsrꝰ de eo ad apłicȩ sedis lega¬
tum. in quib manifeste manifestã
asserit intrusionẽ. electionẽ negat.

Expanded text:
superbi de sede, et exaltentur humiles: superbi de sede, et exaltentur humiles: esurientes impleantur bonis, et divites dimittantur inanes. Nuper nempe exsultatione universae terrae ita factum est in causa cujusdam pau. Age ergo, transeat jam sanctus hic pietatis zelus et ad miseram illam Ecclesiam transmarinam, quia tempus miserendi ejus. Vinea Domini Sabaoth est, vinea electa, vinea speciosissima: sed, heu! in desertum pene redacta, quia singularis ferus depascitur eam. Cur dicunt inter gentes, Ubi est Deus ejus? ubi quem posuerunt custodem in vineis? ubi manus putans? ubi sarculus excolentis? Quousque sarmento inutili occupatur tellus, suffocatur fructus? Et certe tempus putationis advenit. Siquidem homo pacis ejus, in quo speravit, quod se purgare deberet, non purgatione, sed amputatione opus esse testatur. Exstant denique litterae ipsius de eo ad apostolicae Sedis legatum, in quibus manifeste manifestam asserit intrusionem, electionem negat.
Abbreviated transcription (Latin):
audire in quib głificetur
d̾s. honoriticet᷑ ministerium ur̃m.
& anma mea letificet᷑. Inde ẽ. quod
audita responsione ur̃a de quibꝰ dã
qui ad officium legationis niniũ
udebantur & ambitiose aspirare &
impudent sꝑare supͣ quam dici pos¬
sumus facti sumus letantes. Non
autẽ nos tantum. sed & omnes qui
diligunt nomen ur̃m gauisi sunt
stis. tunc ꝓrsus tunc repletum est
guidio os nr̃m. & lingua nr̃a exul¬
tatione. Hȩc atq hui modi digna st̃
tant. decent plane orb̃ ep̃m. Unde
& flecto genua mea ad ipsum unici
huiꝰ ur̃i pͥmatus auctorem. ut det
nob sic saꝑe & sic agere scmꝑ in euel¬
lendo & plantando in destruendo .&
edificando. siquidem in riunam &
resurrectionẽ multoꝵ ascendistis hanc
cthedram. Ruant ruant qui noxie
stant. erigantur digni. Ponatur sccu¬
ris ad radicẽ sterilium plantationũ.
pur gentur fructifere. ut fruc¬
lum  plus afferant. P residente¬
inquam humili eugenio. deponant᷑

Expanded text:
audire, in quibus glorificetur Deus, honoretur ministerium vestrum, et anima mea laetificetur! Inde est quod audita responsione vestra de quibusdam, qui ad officium legationis nimium videbantur et ambitiose aspirare, et impudenter sperare, supra quam dicere possumus, facti sumus laetantes. Non autem nos tantum, sed et omnes qui diligunt nomen vestrum, gavisi sunt stis, tunc prorsus, tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione. Haec atque hujusmodi digna sunttant, decent plane orbis Episcopum. Unde et flecto genua mea ad ipsum unici hujus vestri primatus auctorem, ut det vobis sic sapere, et sic agere semper in evellendo, et plantando; in destruendo, et aedificando: siquidem in ruinam et resurrectionem multorum ascendistis hanc cathedram. Ruant, ruant qui noxie stant; erigantur digni. Ponatur securis ad radicem sterilium plantationum, purgentur fructiferae, ut fructum plus afferant. Praesidenteinquam, humili Eugenio, deponantur
Abbreviated transcription (Latin):
suo dolo subriputtindulta repete¬
re &e que processere de labus ur̃is
facere irrita: Et hoc ego dixerim.
non ut apłicum reprehendam
rigorem. & zelum igne dei suc¬
censum contra scimaticos. qui in
sp̃u uehementi conterat naues
tharsis: & instar finees confodiat
fornicantes. iuxta illud nonne qͥ
oderunt te dñe oderam & suꝑ inimi¬
cos tuos tabescebam. s ubi non est par
culpa. par plane non debet procedere
pena. nec conuenit eadem in uolui
sententia. eum qui peccatum. cum
his quos magis peccatum deleruit.
Propt̃ eum qui ut peccatorbꝰ parce¬
ret. sibi ipsi non peꝑcit: auferte ob¬
pribrium meum & restituendo qͦm
statiustis ur̃ȩ etiam tam sane & in¬
tegie oponioni consulite. Suꝑ hoc
iam alia uice scripseram uob̾: s qͥa
non est responsum mͥ puto non ꝑue¬
nit ad uos hoc ipsum quod scripse¬
ram.

Expanded text:
suo dolo subripuit indulta repetesuo dolo subripuit indulta repetere, et quae processere de labiis vestris, facere irrita? Et hoc ego dixerim, non ut apostolicum reprehendam rigorem, et zelum igne Dei succensum contra schismaticos, qui in spiritu vehementi conterat naves Tharsis, et instar Phinees confodiat fornicantes, juxta illud: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Sed ubi non est par culpa, par plane non debet procedere 199 poena: nec convenit eadem involvi sententia eum qui peccatum, cum his quos magis peccatum deseruit. Propter eum qui, ut peccatoribus parceret, sibi ipsi non pepercit, auferte opprobrium meum, et restituendo quem statuistis, vestrae etiam tam sanae et integrae opinioni consulite. Super hoc jam alia vice scripseram vobis: sed quia non est responsum mihi, puto non pervenit ad vos hoc ipsum quod scripseram.
Abbreviated transcription (Latin):
faciet iusticiam de uobis:
Si haberem̃ ĩudicem adquem uos
trabere possem iam nunc osten¬
derem uobis ut parturiens loquor
quid meremini. Extat quidem
tribunal xp̃i. s absit ut ad illud
appellem uos. qui illic si uobis
necessarium & mͥ possibile eẽt.
uellem magis totis uirib stare
&e respondere ꝓ uobis. Itaq re¬
curro adeum cui in presenti da¬
tum ẽ iudicare de uniuersis. hoc
aduos. Uos appello aduos. uos
iudicate int̾ me & uos. In quo
queso puer ur tam male me¬
ruit de ur̃a paternitate ut
eum inurere & insignire place¬
ret nota &e nomine proditoris:
Nũqͥd non me ur̃m uicarium dig¬
natio ur̃a constituit in reconcili¬
atione petru pisani si forte illũ
deus ꝑme reuocari a fece scima¬
tis dignaret᷑. Si negatis. ꝓba¬
bo tot testibus quot in curia tunc
temporis fuerunt. Numqͥd ũ de¬
niq post hec iuxta uerbum dñi
mei homo in suo ordine & hono¬
re receptus ẽ Quis nam gͦ con¬
stantiȩ uĩȩ suo consilio uel magis

Expanded text:
faciet justitiam de vobis? Si haberem judicem ad quem vos trahere possem, jam nunc ostenderem vobis ut parturiens loquor quid meremini. Exstat quidem tribuual Christi: sed absit ut ad illud appellem vos, qui illic si vobis necessarium, et mihi possibile esset vellem magis totis viribus stare, et respondere pro vobis! Itaque recurro ad eum cui in praesenti datum est judicare de universis, hoc est, ad vos. Vos appello ad vos: vos judicate inter me et vos. In quo, quaeso, puer vester tam male meruit de vestra Paternitate, ut eum inurere et insignire placeret nota et nomine proditoris? Numquid non me vestrum vicarium dignatio vestra constituit in reconciliatione Petri Pisani, si forte illum Deus per me revocare a faece schismatis dignaretur? Si negatis, probabo tot testibus, quot in curia tunc temporis fuerunt. Numquid non denique post haec, juxta verbum domini mei, homo in suo ordine et honore receptus est? Quisnam ergo constantiae vestrae suo consilio, vel magis
Abbreviated transcription (Latin):
ueratis. hoc quesisse memineratis:
At ille iam adepto apud alienos non
tenuit quod iam fiuebatur. sꝑuens qͦd
sero sibi offerebatur. Desinite itaꝙ
ualde ẽ. necesse uos sollicitos cẽ. nisi.
forte quod absit. quȩ nr̃a non quȩ itiu
sunt queratis. & magis ur̃m de illo
solatium quam erꝰ salutem diligatis.
Nam cum semꝑ apud uos girouagꝰ
fuisset. & ut scribitis contra suum ꝓpo¬
situm & ab̃b̃is imꝑium in ꝓprios
usus quod de arte sua conquirebat
expenderet. gaudeat qui cum diligit.
quod apud nos dõ miserante sanatus
sit. Testimonium enim ei bonum ꝑhi¬
bemus. quod nusquam mͦ aliqua oc¬
casione uagatur. sed quiete ꝑseuerans
inmonasterio pauꝑ int̾ paupes sine
quere la conuersatur. pͥmam fidem
quam quidem apud uos ꝓmisit. sed
non tenuit. non irritain ut dicitis
faciens. sed ratam integramq ensto¬
de loci stabilitate confidit. Rogamꝰ
& desinat inquietatio nr̃a. Sin autẽ

Expanded text:
veratis, hoc quaesisse memineratis? veratis, hoc quaesisse memineratis? At ille, jam adepto apud alienos quod non tenuit quo jam fruebatur, spernens quod sero sibi offerebatur. 4. Desinite itaquevalde necesse est vos sollicitos esse, nisi forte, quod absit! quae vestra, non quae Jesusunt, quaeratis, et magis vestrum de illo solatium, quam ejus salutem diligatis. Nam cum semper apud vos gyrovagus fuisset, et, ut scribitis, contra suum propositum et abbatis imperium, in proprios usus quod de arte sua conquirebat expenderet, gaudeat qui eum diligit, quod apud nos Deo miserante sanatus sit. Testimonium enim ei perhibemus quod nusquam modo aliqua occasione vagatur, sed quiete perseverans in monasterio, pauper inter pauperes sine querela conversatur, primam fidem, quam quidem apud vos promisit sed non tenuit, non irritam, ut dicitis, faciens, sed ratam integramque custode loci stabilitate confidit. Rogamusio vestra, et desinat inquietatio nostra. Sin autem,
Abbreviated transcription (Latin):
adiutos eẽ fatebimur. Hegatis dcin¬
de quod de uob̾ audicramus. ut̃o scił
uissu uel assensus frc̃m .b. quaidui
fuit apud uos in medicinali arte scła¬
rib deseruse. ipsumnq qui hoc dixit
faisitatis arguitis. Si mentitus sit ues¬
cimus. ipse uiderit. Sed hoc scimus
quia siue ꝑscipsum ut uos fate mun
sue ꝑ uos ut ipse testatur hoc fecerit.
in magno interim ꝑiculo fuit. Quis
ũ tam inbumanus qui sic pielitanti.
non succurreret si posset. non consu¬
leret si nosset: Attam si ut asseritis
non conpulsus obedientia. sed ꝓprii
questus cupiditate ac uagandi curio¬
sitate bac illacq artem suam uendi¬
tans discurrebat. quid cause extitit.
quod a nob̾ discessit: Anquia iam
tandem censurȩ pastoralis districtiõe
non ei licebat quod ante licuerat:
C urgͥ cum iam apud nos eẽt. uolen¬
tes eum reuocare ad ꝑsuadendum
de reditu ꝓmisistis ei quietem in clau¬
stro. nisi quia hoc uelle hominem no¬

Expanded text:
adjutos esse fatebimur. Negatis deinadjutos esse fatebimur. Negatis deinde quod de vobis audieramus, vestro scilicet jussu vel assensu fratrem B., quamdiu fuit apud vos, in medicinali arte saecularibus deserviisse; ipsumque, qui hoc dixit, falsitatis arguitis. Si mentitus sit, nescimus; ipse viderit; sed hoc scimus, quia sive per se ipsum, ut vos fatemini, sive per vos, ut ipse testatur, haec fecerit, in magno interim periculo fuit. Quis vero tam inhumanus, qui sic periclitanti non succurreret si posset, non consuleret si nosset? Attamen si, ut asseritis, non compulsus obedientia, sed proprii quaestus cupiditate ac vagandi curiositate, hac illacque artem suam venditans discurrebat, quid causae exstitit quod a vobis discessit? An quia jam tandem censurae pastoralis districtione non ei licebat quod ante licuerat? Cur igitur cum jam apud nos esset, volentes eum revocare, ad persuadendum de reditu promisistis ei quietem in claustro, nisi quia hoc velle hominem no
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uum cognitione iam beatus sum.
Non mediocrit inquam ꝓfeci. quia
didici ab apło parady sum & tercium
cȩlum nominare. si etiam non raptus
cum apło. solis ex nominib iam secreta
cȩlestia iam noni & audiui ineffabilia
uerba quȩ non licet homini loqui
S tultus ego qui iam sciens nomen dĩ
mei. nescio quid adhuc suꝑfluo gemo¬
cotidie frustra suspirans & dicens cum
Et illud. Quando ueniam & apparebo
ante faciem diͦ: Et ostende faciem tuã
& salui erimus. Sed quid ẽ. quod uob̾
facimus. quod nob̃ fieri nolumus: Hoc
nos utiq nolle putatis. ut quis a nr̃o
monasterio discedens monachus in alio
suscipiatur. Utinam omnes cominis
sos nob̾sine nob̃ saluare possetis. Si
quis de nr̃is ad uos maioris ꝑfectionis
gr̃a & artioris uitȩ desiderio conuola¬
uerit. non solum non causamur. si ei
intali studio consulitis. sed & multũ
pcamur ut hoc faciatis. Nec offen¬
sos nos conqueremur. sed ualde in hoc

Expanded text:
spirituum cognitione jam beatus sum. spirituum cognitione jam beatus sum. Non mediocriter, inquam, profeci quia didici ab Apostolo paradisum et tertium coelum nominare, si, etiam non raptus cum Apostolo, solis ex nominibus secreta coelestia jam novi, et audivi ineffabilia verba quae non licet homini loqui. Stultus ego, qui jam sciens nomen Dei mei, nescio quid adhuc superflue quotidie gemo, frustra suspirans et dicens cum et illud: Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? et: Ostende nobis faciem tuam, et salvi erimus . 3. Sed quid est quod vobis facimus, quod nobis fieri nolumus? Hoc nos utique nolle putatis, ut quis a nostro monasterio discedens monachus, in alio suscipiatur. Utinam omnes nobis commissos, sine nobis salvare possetis! Si quis de nostris ad vos majoris perfectionis gratia et arctioris vitae desiderio convolaverit, 70 non solum non causamur si ei in tali studio consulitis, sed et multum precamur ut hoc faciatis; nec offensos nos conqueremur, sed valde in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto non iam in ur̃m sed in nr̃m
ur̃ȩ maledictionis sententiam intos¬
sistis. quod si recte factum sit uos u¬
deritis. Restat gͥ sciendum. & hoc ti¬
qm de ignoto monasterio monacbi
regularit posse suscipi negare non
potestis. ur̃m nob̾ notum ẽẽ. conceu¬
ditis. Negamus & non creditis. I¬
rum si non creditis simplicit negll¬
tib credite uel uirantib In uerici
quȩ ds ẽ. uob̃ dicimus. nec nouin
uos nec noscimus ignotorum scripta
suscepimus. ad ignotos rescripsimus.
Sensimus quidem stimulationes &
inquictationes ur̃as. sed necdum stimu¬
latores & inquietatores ipsos agnonimꝰ.
Uos tam̃ ad conuincendum nos de si¬
mulata ignorantia inuictissimum ar¬
gumentum inducitis. non posse uidel
luteris. quasi mox ut rerum uocabula
scimus. etiam res ipsas nouerimus.
Multum gͦ ualet mn michaeł gabricł
raphacł nomina nosse. quando ex solo
auditu uocabuloꝵ etiam de ipsoꝵ beatoꝵ

Expanded text:
profecto non jam in vestrum, sed in nostrum profecto non jam in vestrum, sed in nostrum vestrae maledictionis sententiam intorsistis; quod si recte factum sit, vos videritis. 2. Restat igitur sciendum, et hoc tam, quoniam de ignoto monasterio monachum regulariter posse suscipi negare non potestis, vestrum nobis notum esse contenditis. Negamus, et non creditis. Verum si non creditis simpliciter negantibus, credite vel jurantibus. In veritate, quae Deus est, vobis dicimus: nec novimus vos, nec noscimus, ignotorum scripta suscepimus, ad ignotos rescripsimus. Sensimus quidem stimulationes et inquietationes vestras, sed necdum stimulatores et inquietatores ipsos agnovimus. Vos tamen ad convincendum nos de simulata ignorantia invictissimum argumentum inducitis, non posse videlilitteris; quasi mox ut rerum vocabula scimus, etiam res ipsas noverimus. Multum ergo valet mihi Michaelis, Gabrielis, Raphaelis nomina nosse, quando ex solo auditu vocabulorum, etiam de ipsorum beatorum