comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpropinqͣuerunt a dies dauidut te: dł¬
moreret᷑. ⁊ itͥauit salomoni: mandata decul¬
tu dei ⁊ lege seruanda. ⁊ pietate ⁊ iusticia cirra su¬
os. memorans: ꝓmissionem dei sib fcãm de le¬
mine suo iug̾r regnat᷑o: si custodirent filii testa¬
ñtum eiꝰ. ⁊ testimonia q̃ docet eos. Triau̾o suꝑ¬
addidit. de ioab. ⁊ filiis berdellai. ⁊ de semey. di

Expanded text:
propinquaverunt autem dies David, ut moreretur . » Et iteravit Salomoni mandata de cultu Dei, et lege servanda, et pietate, et justitia circa suos, memorans promissionem Dei sibi factam de semine suo jugiter regnaturo, si custodierint filii testamentum ejus, et testimonia, quae doceret eos . Tria vero superaddidit de Joab, et filiis Berzellai, et Se
Abbreviated transcription (Latin):
Moysetas u̾o: aliqͣntulũ honorauit. fecit enĩ
eoscustodes thesauroꝵ dei.⁊ uasoꝵ. q̃ reges deo
dicare oting̾et. ⁊ collecte eccłe omnẽ disponẽ
suã indicauit. deposcens filios suos : ut ñ gͣui¬
fuerat. Descriptionẽ u̾o omnẽ ⁊ ꝯstitutionẽ
edificii templi: õib suadentib salomoni tͣdi¬
toꝵ auri obtulit. ad aditũ ⁊ currum dei faci¬
endum qͦ ⁊ cherubin ẽẽnt. sub quos ꝯstituerẽt
archam. Principes u̾o ⁊ sacerdotes: leuite ⁊ se

Expanded text:
Moyseitas vero aliquantum honoravit. Fecit enim eos custodes thesaurorum Dei, et vasorum quae reges Deo dicare contingeret, et collectae Ecclesiae omnem dispositionem suam indicavit, deposcens filios suos, ut non gravifuerat. Descriptionem vero omnem et constitutionem aedificii templi omnibus suadentibus Salomon tradia talentorum auri obtulit ad aditum, et currum Dei faciendum, in quo cherubim esset, sub quo constituerunt arcam. Principes vero, et sacerdotes, et le
Abbreviated transcription (Latin):
conuocauit inierłm pͥncipes uniu̾sos. sac̾do¬
tes ⁊ leuiras.⁊ inunctott̾m salomone.⁊ ofirma¬
to ab omĩb regnosalomonis: corã õib p̾cepit
salomoni de legũ custodia. ⁊ iusticia. ⁊ pietade.
⁊ p̾cepit: ut edificaret tẽplũ deo. dicens: se iã p

Expanded text:
congregavit in Israel principes universos, sacerdotes et levitas, et inuncto iterum Salomone, et confirmato ab omnibus regno Salomonis, coram omnibus praecepit Salomoni de legum custodia, et justitia, et pietate. Et praecepit ut aedificaret templum Domino dicens se jam p
Abbreviated transcription (Latin):
uterq nudus: nec erubescebant. nichil
pictabant uelandum qr nichil senserant re¬
frenandũ. sicut nec erubescimus siquis uide
pueri si uid eantur pudenda eoꝵ : ñ erubesc̃t.
quia beneficio etatis motum erubescibilẽ
nondum senserunt: qui pudendus est qr
in ordinatus qr ñ sine peccato fit nisi raro
spe ꝓlis excusatus ñ tñ cum excusari pot̾
a peccato: rubore carere potest. uñ sanctꝰ
zacharias cum scãm elisabet cognosceret
ad generandum scm̃ precursorem dñi tñ
precepisse utriq de abstinentia pomi. licet
preoccupatum sit.
⁊ incidenter qr plenus erat demone. Lu¬
cifer i. deiectus a ꝑadiso sp̃uum. inuidit ho¬
ꝑ serpentem. qr tunc serpens erat erectus ut
homo qͣi maledictione ꝓstratus ẽ:⁊ adhuc
ut tradunt phareas erectus incedit. Elegit
plaudunt. & mouit ad loquendum linguã¬

Expanded text:
uterque nudus, nec erubescebant . Nihil putabant velandum, quia nihil senserant refrenandum, sicut non erubescimus, si quis vidpueri si videantur pudenda eorum non erubescunt, quia beneficio aetatis motum erubescibilem nondum senserunt: qui pudendus est et inordinatus, quia non sine peccato fit, nisi raro spe prolis excusatus; cum tamen excusari potest a peccato, rubore carere non potest. Unde sanctus Zacharias cum sanctam Elisabeth cognosceret ad gignendum sanctum praecursorem Domini, tamen praecepisse utrique de abstinentia pomi, licet praeoccupatum sit.. Incidenter, quia plenus erat daemone. Lucifer enim dejectus a paradiso spirituum, invidit hoper serpentem, quia tunc serpens erectus est ut homo, quia in maledictione prostratus est, et adhuc, ut tradunt, phareas erectus incedit. Elegit ultum et mouit ad loquendum lingua
Abbreviated transcription (Latin):
no. s ñ de omni: querit. ut ex responsione
⁊ sic fcm̃ est. cum .n. qͣi dubitando dix̃ mu¬
lier ne forte moriamur: qr dubitans ad ꝗͣ¬
libet partem de facili flectitur. securus de ĩ¬
petratione ait. nequaqͣm .in. ĩmo: ds nolenᷤᷤ
uos ei similari inscientia. ⁊ sciens qd̾ cũ co¬
er uolens similari deo: adquieuit. De esu

Expanded text:
no, sed non de omni. Quaerit ut ex responsione Et sic factum est. Cum enim quasi dubitando dixit mulier: Ne forte moriamur, quia dubitans ad quamlibet partem de facili flectitur, unde securus de imperatione ait: Nequaquam moriemini: imo Deus nolens vos similari ei in scientia, et sciens quod cum coer volens similari Deo, acquievit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
a parchis uideos ĩ fuga: exꝑtꝰ ẽ. c̃ quibꝰ sexagesimo
a ciuutate stadio: dunicauit. ibiq ob ĩ credibilem
uictoriã: castrũ munitissimũ pꝰea firmauit. qd
⁊ herodion: dixit. Dimissis ã uxorib ⁊ lib̾is in
oppido masada: sub custodra frĩs siu iosippi: in
petm ciuitatẽ arabũ ꝑrexit. Parchi u̾o ñ solum
antigonũ restituert̃ in regnũ: uerũ ⁊̃ huranũ
⁊ phaselũ: uinctos ei tradidert̃ u̾berandos. At¬
ille auricłas hirram dentib truncauit. ne qñ
mitatis reb solutꝰ pontificatũ reciꝑet. Ab inte¬
gris . celebrari sacra oportet: faseli uo̾ uͥtute
p̃̾uentꝰ ẽ qui c̃ nec fieri copiã nec manꝰ liberas
haberet ad saxũ fracto capite exspirauit. cog¬
nto qͥd̾ ꝙ herodes euaserat: ait se eqͥnanimĩt᷑
uellemori. qr ultorẽ uiuũ relinq̃ret. De hirca¬
no sunt qͥdicant ꝙ medicꝰ ab antigono sibi miᷤ¬

Expanded text:
autem Parthis Judaeos in fuga expertus est, cum quibus sexagesimo autem Parthis Judaeos in fuga expertus est, cum quibus sexagesimo a civitate stadio dimicavit, ibique ob incredibilem victoriam castrum munitissimum postea firmavit, quod, et Herodion dixit. Dimissis autem uxoribus, et liberis in oppido Massada, sub custodia fratris sui Josippi in Petram civitatem Arabum perrexit. Parthi vero non solum Antigonum restituerunt in regnum, verum etiam Hircanum et Phasaelum, vinctos ei tradiderunt verberandos. Atille auriculas Hircani dentibus truncavit, nequando mutatis rebus solutus pontificatum reciperet. Ab integris enim celebrari sacra oportet. Phasaeli vero virtute praeventus est. Qui cum nec ferri copiam, nec manus liberas haberet, ad saxum fracto capite mortuus est. Cognito quidem quod Herodes evaserat, ait se aequanimiter velle mori, quia ultorem vivum relinqueret. De Hircano sunt qui dicant, quod medicus ab Antigono sibi mis
Abbreviated transcription (Latin):
tissumm. Cũq herodẽ ⁊ frẽs eiꝰ aliis pretuliss hilara¬
tꝰ anto. eos de ꝓcatorib cet᷑rchas iudee declarauit.
Abeunte a antonio romã: pacorꝰ rex parthoꝵ in
manu ualida: eufratẽ tu̾sgressus :. ad q̃ tnͣscẽdẽs
lisanias antigoni nepos filiꝰ tholomei ex alexan
qͥngentas. ut antigonũ ĩ regnũ induc̾et᷑. Accep¬
tis itaq apacaro multis milib parthoꝵ santi¬
gonꝰ ierłm expugnabat.⁊ phaselus qͥdẽ muros:
herodes domũ regiã: custodiebat. s c̃ intͣsset urbẽ
antigonꝰ in dieb pentecostes: ⁊̃ in foro dimicatũ ẽ.
luit c̃eis descende. suadente mariãne: ut ñ quã
fidei partoꝵ fidẽ hr̃et. huranꝰ uo ⁊ phaselꝰ initi¬
ne̾ a partis cõphensi st̃. Quo accepto: herodes
noctu ad idumeos ͥbules suos: ꝯfugit. p̾misit
qͥdẽ uxores ⁊ filios: ⁊ uniu̾sam suꝑlectilẽ. ⁊ ipse
subseqñs: impetꝰ subseq̃ntiũ sustinebat. gͣuioreᷤᷤ

Expanded text:
Cumque Herodem et fratres ejus aliis praetulisset, hilaratus Antonius, eos de procuratoribus tetrarchas Judaeae declaravit. Abeunte autem Antonio Romam, Pachorus rex Parthorum in manu valida Euphratem transgressus est. Ad quem descendens Lysanias Antigoni nepos, filius Ptolemaei ex Alexandt virgines quingentas, ut Antigonum in regnum induceret. Acceptis itaque a Pachoro multis millibus Parthorum, Antigonus Jerusalem expugnabat, et Phasaelus quidam muros, Herodes domum regiam custodiebat. Sed cum intrasset urbem Antigonus in diebus Pentecostes etiam in foro dimicatum est.luit cum eis descendere, suadente Marianne, ut nunquam fidei Parthorum fidem adhiberet. Hircanus vero, et Phasaelus in itinere a Parthis comprehensi sunt. Quo accepto Herodes noctu ad Idumaeos contribules suos confugit. Praemisit quidem uxores, et filios et universam supellectilem, et ipse subsequens impetus subsequentium sustinebat. Graviores
Abbreviated transcription (Latin):
de om̃ippło: iuri apti ad arma ferenda pͥmoge¬
niti. leuite. qui ⁊̃ bis numerant᷑. mansiones ꝑ
quas ꝓfecti sunt. s nec mulieres: nec minores
.ix. annoꝵ: nec uulgꝰ ꝓmiscuũ: nec debiles ad
bella: numerant᷑. Ad hanc parcẽ historie sic tn¬
sit iosephꝰ. moyses pͥdictam constitutionẽ le¬
gum dum sub sina morarent᷑. a deo cogno¬
uit. ⁊ hebreis scͥptam contͣdidit. Cumq cͥca
legis lationẽ hȩc suffic̾e putaret: ad ex̾citiimiꝰ¬
litaris iura conu̾sus ẽ. ⁊ numerauit ppłm capi
ta pugnare ualentiũ. Moyses dicit. dñm suꝑ¬
ħ sibi locutũ fuisse dicens. Locutꝰ est dñs ad
moysen. in deserto sinai. in tabernacło fed̾is.
pͥma die mensis sccłi. anno scd̾o eg̾ssionis exe¬
gẏpto. E nota: qr p̃termittit hic quedam

Expanded text:
De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulieres, nec minores viginti annorum, nec vulgus promiscuum, nec debiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putaret, ad exercitii militaris jura conversus est, et numeravit populorum capit pugnare valentium. Moyses dicit Dominum super hoc locutum fuisse dicens: « Locutus est Dominus ad Moysen in deserto Sinai, in tabernaculo foederis, prima die mensis secundi, anno secundo egressionis de Aegypto » Et nota quod praetermittit hic
Abbreviated transcription (Latin):
absalon fugiens abiit ad tholomai auũ suũ re
misit ad regẽ mulierẽ sapientẽ. de tecua. q̃ pu¬
tatur fuisse ꝓauia amos ꝓpħe. ⁊ posuit ioab
u̾b as mn ore eius. Cumq ingͥssa fuisset mu¬
lier ad regem oͦrauit dicens. Serua me rex.
Mortuus ẽ uir meꝰ ⁊ erant mͥ duo filii. ⁊ int̾fe¬
cit alt̾ alt̾m in agro. ⁊ consurgit uniu̾sa cogna¬
tio adu̾sus occisorẽ. q̃ rentes animã illiꝰ ꝓ aĩa oc¬
cisi ⁊ q̃ runt extinguere: scintillã meã suꝑ ter¬
rã. Hec mulier posuit sem ꝑsona dd̾ ⁊ filios
mulieri: ait ad regẽ. In me sit dñe hec iniqͥtas
putas iniquũ part̾e occisori mͥ ĩputet᷑ ⁊ domui
mee. Cũq tt̾ass rex ꝓmissionẽ nec suffic̾et muli¬
eri. instantiꝰ rogabat regẽ. Qͥ ait. Uiuit dñs qr¬

Expanded text:
Absalon fugiens, abiit ad Tholomai avum suum regAbsalon fugiens, abiit ad Tholomai avum suum regmisit ad regem mulierem sapientem de Thecua, quae putatur fuisse proavia Amos prophetae, et posuit Joab verba sua in ore ejus . Cumque ingressa fuisset mulier ad regem, adoravit, dicens: « Serva me, rex, mortuus est vir meus, et erant mihi duo filii, et interfecit alter alterum in agro, et consurgit universa cognatio adversus occisorem, quaerentes animam illius pro anima occisi, et quaerunt exstinguere scintillam meam super terram. » Haec mulmulieri, ait ad regem: « In me sit, domine, haec iniquitas, putas iniquum parcere occisori, mihi imputetur, et domui meae. Cumque iterasset rex promissionem, nec sufficeret mulieri, instantius rogabat regem. Qui ait: « Vivit D
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ ꝙͣ ante dilexerat. ⁊ eiecit eam a se rogã¬
tem ut ap̃ eum̃ man̾et. ⁊ eẽt eiuxor. Cumq
eiecissent eam pueri amon: asꝑsit cuĩem ca¬
piti suo ⁊ rupit tunicã talarẽ qua utebantur.
filie regis uͥgines. qm iosephꝰ uocat colobiũ:
manicatũ. ⁊ ĩpositis manib suꝑ cap̃t ing̾ssa ẽ
ad absalon. frẽm suũ. euilans cui fr̾ait. Tace
lon longuo tp̃r sustinens uiduitatem. De mor
ad tondendas oues ⁊ ait ad regẽ. Ueniat oro
rex c̃ seruis suis ad diuuiũ pueri sui. Cumq
abnuisset negͣuaret eũ ait absalon. Ueniat
cũ absalon. Cumq recumb̾ent pueri absa¬
lon ex p̾cepto eiꝰ int̾fecert̃ amon temulentũ
⁊ ascendentes filii regis mulas suas fugert̃.⁊ ꝑ
uenit fama ad dauid dicens. ꝑcussit absa¬
lon om̃s filios regis. ⁊ scidit rex uestim̃ta sua
⁊ cecidit suꝑ terram. Ionadaba̾ quẽ u̾itas ñ
latebat: ait adregen. Ne timeat dñs meus
⁊ fleuer̃ ẽrege planctu magnonimis. Pouo.

Expanded text:
magis quam ante dilexerat. Et ejecit eam a se rogantem ut apud se maneret, et esset ei uxor. Cumque ejecissent eam pueri Amnon, aspersit cinerem capiti suo, et rupit tunicam talarem, qua utebantur filiae regis virgines, quam Josephus vocat colobium manicatum. Et impositis manibus super caput, ingressa est ad Absalon fratrem suum ejulans. Cui frater ait: « Tace; lon longo tempore sustinens viduitatem. CAP. ad tondendas oves, et ait ad regem: « Veniat, oro, rex cum servis suis ad convivium pueri sui . Cumque abnuisset rex, ne gravaret eum, ait Absalon: « Veniat cum Absalon. Cumque recumberent pueri Absalon, ex praecepto ejus interfecerunt Amnon temulentum. Et ascendentes filii regis mulas suas fugerunt, et pervenit fama ad David dicens: « Percussit Absalon omnes filios regis, et scidit rex vestimenta sua, et cecidit super terram. » Jonadab autem quem veritas non latebat, ait ad regem: « Ne timeat dominus meus, et fleverunt cum rege planctu magno nimis. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽinistis: q̃ .&. Ip̃e posuit u̾ba ħuore meo fuu̾t̾em
similitudinẽ sermonis hꝰ.⁊ ait rex adioab. Reuo¬
capuerũ absalon. Cumq reduxiss absalon in
ierłm ait rex. Non uideat faciem meã donec
uocẽ eum. ne eo iuso reuiuis cat in me dolor filii
⁊ mansit absalon in ierłm duob anns. ⁊ fa¬
ciem eius non uidit. Porro: absalon erat de¬
corus nimis. cuius cesaries secundum iose¬
phum tanta erat: ut uix.⁊ uiii. diebus:
tond̃i potuisset. Quam semel in anno tonsam
ponderabat. cc. fielis. Forte huiꝰ pond̾is erat tõ¬
sura euis uł ħ p̾cio emebant eam mulieres ut
subornarent cines suos. Natiq sunt absalon
filiitres ⁊ filia una noĩe thamar. Misitq sepꝰ
ad ioabut int̾ced̾et ꝓ eo ad regem. Qui nolu¬
it uenire ad eũ. Misitq absalon seruos suosũ¬

Expanded text:
m similitudinem sermonis hujus. Et ait rex ad Joab: Revoca puerum Absalon. Cumque reduxisset Absalon in Jerusalem, ait rex: « Non videat faciem meam, donec vocem eum, » ne eo viso reviviscat in me dolor filii. Et mansit Absalon in Jerusalem duobus annis, et faciem regis non vidit. Porro Absalon erat decorus nimis, cujus caesaries, secundum Josephum tanta erat, ut vix novem diebus tonderi potuisset. Quam semel in anno tonsam, ponderabat ducentis siclis. Forte hujus ponderis erat tonsura ejus. Vel hoc pretio emebant eam mulieres, ut subornarent crines suos. Natique sunt Absalon filii tres, et filia una nomine Thamar, misitque saepius ad Joab, ut intercederet pro eo ad regem Qui noluit venire ad eum. Misitque Absalon servos suos
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ est pꝰ hec suscitauit dñs malũ sit:¬
in domo dauidin hc̃modũ. Amon pͥmoge¬
nitꝰ eius diligebat thamar sororem absalon
ex utroq parente. ita ut deꝑiret in ea. ⁊ egro¬
taret. Huic erat cognatus ⁊ familiaris iona¬
dab filius semiaa frĩs dł. prudens ualde. quẽ
iosephꝰ ionathãuocat. hc̃ quidã arbit᷑nt᷑ fuiꝰᷤ¬
se nathan. s absit ut ꝓpħa flagiciosum ded̾it
uenit pater tuus ad te uisitandum diceĩ Ue¬
niat oro thamar soror mea ⁊ faciat mͥ pulm̃¬
tum ut comedã suauiꝰ de manib eiꝰ. Cumq
uenisset thamar missa a rege: coxit in oculis
eiꝰ sorbiciuncłas uł scd̾m iosephum colliridas
frixas. ⁊ eiecit amon a se uniu̾sos. Cumq in
tulisset thamar cibos ad eum in conclaui: ap¬
prehendit eam ⁊ ait. cuba met̃ soror mea. Q

Expanded text:
m est post haec suscitavit Dominus malum in domo David in hunc modum. Amnon primogenitus ejus diligebat Thamar sororem Absalon ex utroque parente, ita ut deperiret in ea, et aegrotaret . Huic erat cognatus, et familiaris Jonadab filius Semmaa, fratris David, prudens valde, quem Josephus Jonathan vocat. Hunc quidam arbitrantur fuisse Nathan: sed absit ut propheta flagitiosum dederit venerit pater tuus ad te visitandum, dic ei: Veniat, oro, Thamar, soror mea, et faciat mihi pulmentum, ut comedam suavius de manu ejus. Cumque venisset Thamar missa a rege, coxit in oculis ejus sorbiciunculas, vel, secundum Josephum, collyridas frixas. Et ejecit a se Amnon universos. Cumque tulisset Thamar cibos ad eum, in conclavi, apprehendit eam, et ait: « Cuba mecum, soror mea. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ad dd̾ dicens. Ueni ⁊ cape ciuitatẽ. ne nomi¬
ni nieo ascribat᷑. uctoria. ⁊ ꝯg̾gauit dł omnẽ
ppłm. ⁊ ꝓfectus cepit urbem ⁊̃ uastauit eã ⁊ tu¬
lit diadema de capite melcon ꝙꝗ sonat rex eoꝵ
⁊ erat ydolũ amonitax ⁊ erant in diademate:
gemine p̾ciose. ⁊ auri talentũ. ꝗ ꝯflauit dauid.
⁊ formauit ex eosibi diadema. inmedio gẽmaꝵ
statuens sardonicẽ incõꝑabilem. Porro: reliqͣs
ciuitates amonitaꝵ uastauit. ⁊ multos de ppło
serrauit uehicłis ferratis. ⁊ płes diuisit. cultris ⁊ tͣdux̾
in tẏpo laterum

Expanded text:
 dicens: Veni et cape civitatem, ne nomini meo ascribatur victoria. Et congregavit David omnem populum. Et profectus cepit urbem, et vastavit eam, et tulit diadema de capite Melchon, quod sonat rex eorum, et erat idolum Ammonitarum, et erant in diademate gemmae pretiosae, et auri talentum. Quod conflavit David, et formavit ex eo sibi diadema, in medio gemmarum statuens sardonicem incomparabilem. Porro reliquas civitates Ammonitarum vastavit, et multos de populo serravit vehiculis ferratis, et plures divisit cultris, et traduxit in typo laterum
Abbreviated transcription (Latin):
Ał ꝙ ñ intraret scͥpsit ad ioab qͣi deliquiss in
euĩ uriasit poriet ip̃m inea parte belli inqua
ꝑcussus int̾iret. Cumq tulisset urias epł am
mortis sue scdm mandatũ regis int̾iit porro ber¬
sabee accepta morte uiri ꝑlanxit eũ. transac¬
toq luctu uocauit eã dł. ⁊ fcã est ei uxor ⁊ pe¬
ꝑit ei filiũ. Tunc misit dñs nathan ad dd̾. qͥ
ꝓposuit ei paradigia de diuite hñte oues płi¬
mas. qͥ rapuit uicino ouicłam unã ꝙͣ habebat.
ut ex ea ppararet cibos hospiti qͥsuꝑuen̾at. ⁊̃¬

Expanded text:
go David quod non intraret, scripsit ad Joab quasi deliquisset in go David quod non intraret, scripsit ad Joab quasi deliquisset in eum Urias, ut poneret ipsum in ea parte belli, in rcussus interiret. Cumque tulisset Urias epistolam mortis suae, secundum mandatum regis interiit. Porro Bethsabee accepta morte viri sui planxit eum. » Transactoque luctu vocavit eam David, et facta est ei uxor, et peperit ei filium. Tunc misit Dominus Nathan ad David . Qui proposuit ei paradigma de divite habente oves plurimas, qui rapuit pauperi vicino oviculam unam, quam habebat, ut ex ea praepararet cibos hospiti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
itum lauit se. uł concepit ⁊ cessauit menstruꝰ
sanguis. quẽ natura dicitur reseruare pꝰ ꝯcep¬
tum in alimoniã fetꝰ. Quidam tradunit eam
tunc menstruatam ẽẽ. ⁊ ad tactum regis cessasse.
menstruũ dicit epifaniꝰ. ꝙ. c̃ uocasset ł ber¬
sabee: cognouit ħ natan in spũ. ⁊ festinabat ad
dauid: ut ꝓhiberet añquã ueniret mulier. ⁊
impediuit eũ belial. nam in uia inuenit ho¬
minem occisum ndum iacentẽ. ⁊ moram fe¬
cit ibi. eadem nocte rex impleuit pecẽm ⁊ lux̃
nathan. Cumq accepiss dauid eam concẽpiᷤ¬
se reuocauit uriam armigerũ ioab s. iose abex
ascriberetur. Quesuiit᷑ dauid aburia desta¬
tu belli monesut intraret ad uxorẽ ⁊ paulu¬
lum recrearet se. Non acquieuit ⁊ dormiuit
c̃ seruis regis. Quam obrẽ uocauit eũ dł it̾m
ad ebrietatẽ. S nec sic concitatus est. utr de
ciem terre. ⁊ ego ingrediar in domũ meã: ꝑsa
lutem tuam rex ñ faciã rem hanc. Certus gͦ

Expanded text:
itum lavit se, vel concepit, et cessavit menstruus sanguis, quem natura dicitur reservare post conceptum in alimoniam fetus. Quidam tradunt eam tunc menstruatam esse, et ad tactum regis cessasse menstruum. Dicit Epiphanius, quod cum vocasset David Bethsabee, cognovit hoc Nathan in spiritu, et festinavit ad David, ut prohiberet, antequam veniret mulier, et impedivit eum Belial. Nam in via hominem occisum nudum vidit jacentem, et moram fecit ibi. Eadem nocte rex implevit peccatum, et luxit Nathan. Cumque accepisset eam David concepisse, revocavit Uriam armigerum Joab, secundum Josascriberetur. Quaesivitque David ab Uria de statu belli, monens ut intraret ad uxorem, et paululum recrearet se. Non acquievit Urias, et dormivit cum servis. Quamobrem vocavit eum David iterum; concitatus est vir desiciem terrae, et ego ingrediar in domum meam? Per salutem tuam, rex non faciam rem hanc. » Certus e
Abbreviated transcription (Latin):
e scĩmonia qͦ sacerdotũ agens
dñs pͥmo de minorib sacerdotib tradidit
ne contaminarent᷑ in mortib ciuiũ suoꝵ. nͨ
⁊ principis ppłi. nisitm̃: suꝑmate et patre.
filio. ⁊ filia. fratre. ⁊ sorore uirgine. ne .s. laua¬
rent uł sepelirent: uł plangendo tangerent
mortuos alios. nec tm̃ alis ꝓhibitas eis int̾¬
dixit uxores. snec hr̃e concubinas. nec in uxo¬
rem ducere: scortum. nec ancillam. nͨ captiuã.
nec uiduã. aut repudiatã. nec eas quȩ de caupo¬
nib ⁊ paridocib .i. apothecis uenalib uitam
agunt. Pontificem uo̾: ad nullũ omnino mor¬
tuum ingredi uoluit. Uñ: ⁊ dñs pp. nullis exe¬
quiis dr̃ int̾esse. nec uxorẽ duc̾e: nͥ uirginem.
⁊ tm̃ deppło suo. s nͦ parrochia dñ pape muroᷤᷤ
urbis excedit. In cõe u̾o precepit: ne sac̾dos
in dieb uicis suȩ c̃ministrare deberet: uinũ
biberet. aut omne qd̾ in ebriare potest. ut sci
cederet ⁊̃ ad tangenda ea q̃ offerebant filii isrł.

Expanded text:
e sanctimonia quoque sacerdotum agens us , primo de minoribus sacerdotibus agit, ne contaminarentur in mortibus civium suorum, nec etiam principis populi, nisi tantum super matre, et patre, filio, et filia, fratre, et sorore virgine, ne scilicet lavarent, vel sepelirent, vel plangendo tangerent mortuos alios; nec aliis tantum prohibitas, eis interdixit uxores, sed nec habere concubinas, nec in uxorem ducere scortum, nec ancillam, nec captivam, nec viduam, nec repudiatam, nec eas quae de cauponibus, et pandocibus, id est apothecis venalibus vitam agunt. Pontificem vero ad nullum omnino mortuum ingredi voluit. Unde et dominus papa nullis exsequiis interesse dicitur. Nec uxorem ducere, nisi virginem, et tantum de populo suo. Sed nec parochia domini papae muros urbis excedit. In commune vero praecepit, ne sacerdos in diebus vicis suae cum ministrare deberet, vinum biberet, aut omne quod inebriare potest, ut scircederet etiam ad tangenda ea, quae offerebant filii Israel
Abbreviated transcription (Latin):
bilonis. uñ sepe legit᷑ int̾missum fuisse regnũ:
usq ad hircanũ. ⁊ aristobolũ. intͥnsitiue .i. usq
herode dicta ẽ antonia: redibat antigoms de
galilea. in qͣmulta preclare fec̾at. indutꝰ no¬
ius armis ⁊ decentibꝰ. Cumq ingrederet᷑ ierłm¬

Expanded text:
gitur intermissum fuisse regnum usque ad Hircanum: et Aristobulum intransitive, id est usque Herode dicta est Antonia, redibat Antigonus de Galilaea, in qua multa praeclare fecerat, indutus novis armis, et decentibus. Cumque ingrederetur Jer
Abbreviated transcription (Latin):
taret decorẽ armoꝵ ppło: armatꝰ intrauit. Qd̃
uidentes enuli ip̃ius: ⁊ max̃e uxor frĩs q̃ oclos
in eũ imecerat: s ipse ei assensum ñ prebebat:
accusabant eũ. dicentes aristobolo. frat̾ tuus
audiens te egrotantẽ in manu forti ⁊ armata ĩ¬
trauit. ut te ꝑunat ⁊ regnet. ꝙ. ita ꝑbare potes.
iube eũ uenire adte. si uen̾it armatꝰ suꝑ his quȩ
dm̃s: certus esto. Posuit gͦ ad suggestionẽ uxo¬
ns anstobolus arm̃atos in subt̾raneo: ꝙ pirgstra¬
tonis dicebat᷑. ꝑ quem antigonꝰ transitum fac¬
turꝰ erat. qͥsi ueniret armatꝰ: eum int̾ficerent.
⁊ aduocans frẽm aristobolus: precepit nuncio
ut dic̾et ei: ne ueiret armatꝰ. s regina corrupit
nunciũ munib ut dic̾et: qd cũ armis descen¬
deret: affectabat enĩ rex eum uidere: in armo¬
rum decore.
De nece: antigoni. amumo.

Expanded text:
pulo, armatus intravit. Quod videntes aemuli ipsius, et maxime uxor fratris, quae oculos in eum injecerat, sed ipse ei assensum non praebebat, accusabant eum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audiens te aegrotantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum venire ad te, si venerit armatus, super his quae dicimus certus esto. » Posuit ergo ad suggestionem uxoris Aristobulus armatos in subterraneo, qui Pirgus Stratonis dicebatur per quem Antigonus transitum facturus erat, qui, si veniret armatus, eum interficerent. Et advocans fratrem Aristobulus praecepit nuntio, ut diceret ei, ne veniret armatus. Sed regina corrupit nuntium muneribus, ut diceret ei quod cum armis descenderet; affectaret enim eum rex videre in armorum decore. CAP. V. De nece Antigoni.
Abbreviated transcription (Latin):
gamini:ut annuntiem uobis quȩ ui.¬
uentura sunt in dieb nouissimis. Ad lit¬
teram: de diuisione terrȩ.⁊ de statu tribu¬
xp̃i aduentu.: Ruben primogenitꝰ meꝰ.
fortitudo mea .i. quem genui in etate robu¬
sta. principiũ doloris mei .i. sollicitudinis
mee circa filios. Unde alii hñt: capitulũ
lib̾is meis. prior: in donis: maiorin imꝑio.
supplete: esse debueras. effusus es sic̃ aqua
.i. in uilem libidinem. ñ crescas: qr ascen¬
disti cubile pats tui. uł ita distingue. effu
aliis tͥ debebatur. ⁊ duplicitas in possessio¬
ne. s sufficiat tͥ ꝓ crimine tuo: parem ẽẽ
cet̾is. ñ ergo suꝑcresces: sic̃ aqua bulliens:
suꝑ egͥditur. uel sic̃ fluuius inundans. Si¬

Expanded text:
gamini, ut annuntiem vobis quae futura sunt in diebus novissimis . Ad litteram de divisione terrae, et statu tribu Ruben. Ruben primogenitus meus, fortitudo mea, id est quem genuit in aetate robusta, principium doloris mei, id est sollicitudinis meae circa meos filios, unde alii habent capitulum liberis meis. Prior in donis, major in imperio supple esse debuerat, effusus es sicut aqua, id est in vilem libidinem. Non crescas, quia ascendisti cubile patris tui . Vel ita distingue: Effusaliis debebatur, et duplicitas in possessione, sed sufficiat tibi pro crimine tuo, parem esse caeteris. Non ergo super excresces, sicut aqua bulliens super egreditur, vel sicut fluvius inundans.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ad ierłm que fuit in sorte beniamin.
predam .i. legem qͣi extortam a dẽo accepit.
⁊ adhuc eã cõmedit. s in uesꝑa mundi: di¬
uidet sp̃m uuificanten. a lit̾a occidente.
EX
hebrei: ad altare quod fuit in ierłm refert̃.
ꝙ dicitur lupꝰ rapax: ꝓpter ignis uoracita¬
tem. in quo: mane sacerdotes ponebant
uictimas. ad adolendũ. uespere ip̃i inter se¬
diuidebant partes suas q̃ de sacrificiis eos
qui fuit de beniamin. qͥ primo fideles ꝑsecu¬
tus: pꝰ fidelis eloquia dei. ⁊ gradus eccłiȩ dis¬
pensauit. uł qi hec trib multũ bellicosa.

Expanded text:
hoc ad Jerusalem, quae fuit in sorte Benjamin, hoc ad Jerusalem, quae fuit in sorte Benjamin, praedam, id est legem, quasi exortam a Deo accepit, et adhuc eam comedit, sed in vespera mundi dividet spiritum vivificantem a littera occidente. e. Hebraei ad altare, quod fuit in Jerusalem referunt, quod dicitur lupus rapax, propter ignis voracitatem in quo mane sacerdotes proponebant victimas ad adolendum, vespere ipsi inter se partes suas, quae de sacrificiis eos qui fuit de Benjamin, qui primo fideles persecutus, post fidelis eloquia Dei, et gradus Ecclesiae dispensavit, vel quia haec tribus multum fuit bellicosa.
Abbreviated transcription (Latin):
spectant. alibi dnͣr colles tetͣgoni et̾ni. Di¬
cimus gͦ: uxta arnon fuisse colles asꝑrimoᷤ
⁊ saxeos. ⁊ ideo: dicti sunt et̾ni. ⁊ .iiiͬ. habebãt
ceraunia. uñ: ⁊ tegͣoni dicti sunt. quoꝵ ali¬
qͣ parsinclinata ẽ coram isrł. ut facile tnͣ¬
siret. ⁊ qͣi applausit eoꝵ aduentui. ⁊ forte
dimidia tͥb manasse cirea montes illos sor¬
tem hũit. ⁊ est sensus. sic benedicet᷑ ioseph
donec ꝑ colles exultantes intret terram ꝓ
forte: ꝓpħauit de monte effraim. ⁊ monte
samarie. in quib regnauit isrł. uł de mõ¬
tib medoꝵ. ⁊ ꝑsarũ: ultra quos exulat ad¬
huc effraim ⁊ manasses. ⁊ letata ẽ terra de
exilio hostium. ⁊ t̾c: donec exclusiuũ est.
Tunc enĩ t̾minata ẽ gła isrł. ex hebreo ha-¬
betur hic sensus. donec iungantur colles
et̾ni oelo. ⁊ ẽ sensus. benedictus sit ioseph
ubiq. more loquendi. sic enim solet dici:
donec uͥ celum ⁊ t̾ra coeunt. ⁊ he om̃s bene¬

Expanded text:
spectant. Alibi dicuntur colles tetragoni aeterni. Dicimus ergo, juxta Arnon, fuisse colles asperrimos et saxeos, et ideo dicti sunt aeterni. Quatuor habebant ceraunia, unde et tetragoni dicti sunt, quorum aliqua pars inclinata est coram Israel, ut facile transiret, et quasi applausit eorum adventu, et forte dimidia tribus Manasse circa montes illos sortem habuit. Et est sensus: Sic benedicetur Joseph, donec per colles exsultantes intret terram prForte prophetavit de monte Ephraim, et monte Samariae, in quibus regnavit Israel, vel de montibus Medorum et Persarum, ultra quos exsulat adhuc Ephraim et Manasses, et laetata est terra de exsilio hostium, et tunc, donec, exclusivum est. Tunc enim terminata est gloria Israel. Et Hebraeo habetur hic sensus: Donec jungantur colles aeterni coelo. Et est sensus: Benedictus sit Joseph ubique, more loquendi. Sic enim solet dici, donec coelum et terra coeunt. Et haec omnes bene
Abbreviated transcription (Latin):
dã eos in iacob. ⁊ disꝑdam in isrł. Ad littͥam:
leui sortem ñ hũit in t̾ra. s amixtꝰ aliis:
uiculos hũit ad alenda peccora. simeon: si¬
milit̾: qr modicꝰ erat. sortem ñ hc̃t. s recep¬
pħat de regno fut᷑o in uida. ⁊ plane dexp̃o.
Iuda: te laudabunt frẽs tui. ħ fcm̃ est: qñ
aliis hesitantib primꝰ pꝰ moẏsen intrauit
mare rubrũ. ubi ⁊ regnũ ꝓmeruit. manuᷤᷤ
tua ĩ e̾uicibꝰ inimicõꝵ tuoꝵ. ⁊ adorabt̃ te fi¬
lii patͥs tui. Hic notat regẽ fitt᷑um. Catu¬
lus leonis: iudas. hic: de capite regni. daiuid
enĩ minimꝰ fr̃m: electus ẽ in regem. Ad pre-¬
dam filimi ascendisti. qr pͥmo dł. płimos
timebatur. quis suscitabit eũ ÷ ad ꝓpħandũ:
de successione salomonis: p dici. Non au¬
feret᷑ sceptrum .i. rex. de uida. ⁊ dux de femo

Expanded text:
os in Jacob, et disperdam in Israel. Ad litteram Levi sortem non habuit in terra, sed admistus aliis viculos habuit ad alenda pecora. Simeon similiter, quia modicus erat, sortem non habuit, sed recepo in Juda, et plane de Christo. Juda, te laudabunt fratres tui . Hoc factum est, quando aliis haesitantibus primus post Moysen intravit mare Rubrum, ubi et regnum promeruit. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum, et adorabunt te filii patris tui. Hic notat regem futurum. Catulus leonis Judas, hoc de capite regni, David enim minimus fratrum electus est in regem. Ad praedam, fili mi, ascendisti, quia primo David plurimos timebatur. Quis suscitabit eum ad prophetandumde successione Salomonis dici potest: Non auferetur sceptrum, id est rex de Juda, et dux de femo
Abbreviated transcription (Latin):
pastorium lapidem inisrł. Post cõmenda¬
tionẽ eus: benedixit ei. sic. deus patris tui
erit adiutor tiuis. omp̃s benedicet tͥ. bene¬
dictionib celi desuꝑ. benedictionib abissi:
iacentis deorsum. benedictionib ub̾um ⁊
fertilitatẽ terrȩ. ubertatẽ lactis. fecundi¬
tatem pecoꝵ. benedictiones patris tui ꝯfor¬
tate sunt benedictionib patrũ eiꝰ. donec

Expanded text:
 pastorum lapidem in Israel. Post commendationem ejus benedixit ei sic: Deus patris tui erit adjutor tuus. Omnipotens benedicet tibi benedictionibus coeli desuper, benedictionibus abyssi jacentis deorsum, benedictionibus uberum fertilitatem terrae, ubertatem lactis, fecunditatem pecorum. Benedictiones patris tui confortatae sunt benedictionibus patrum ejus, donec
Abbreviated transcription (Latin):
dominiũ: ꝗ .s. primꝰ intrauit mare .R. primꝰ
obtulit fcõ tabernacło. ⁊ hiuusmi: donec ue¬
niat qͥ mitꝰ ẽ. hebreus dicit. donec ueniat
silo .i. usq ad saulem unctũ insilo. pꝰ tñ re¬
diit ad uidam. qr eripuit iosephamanibꝰ
fratrũ suoꝵ: erit expectatio gentiũ .i. tribu¬
um. uñ: dñs. uidas ascendet ꝓ uob̾ in p̾liũ.

Expanded text:
 primus intravit mare Rubrum primus obtulit facto tabernaculo, et hujusmodi, donec veniat qui mittendus est. Hebraeus dicit, donec veniat Silo, id est usque ad Saulem unctum in Silo. Post tamen rediit ad Judam, qui eripuit Joseph a manibus fratrum suorum. Erit exspectatio gentium, id est tribuum, unde Dominus Judas ascendet pro vobis in praelium.
Abbreviated transcription (Latin):
spectatio gentiũ. salus .s. expectata. ñ solũ
iud̾is: s ⁊̃ gentib. Tandem ꝯu̾tit sermonẽ
ad filium uidã. de illo xp̃o mittendo. sic. o
fili mi: ille erit ligans ad uineã pullũ suũ.
⁊ aduitẽ: asinam suam .i. gentilem.⁊ udeũ:
sibi qͥuitis ẽ: associabit. Lauabit in iuino
stolam suã. ⁊ in sanguine uue palliũ suũ.

Expanded text:
 exoptata, non solum Judaeis, sed etiam gentibus. Tandem convertit sermonem ad filium Judam de illo Christo mittendo sic: O fili mi, ille erit ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem asinam suam, id est gentilem, et Judaeam, sibi, qui vitis est, associabit. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae
Abbreviated transcription (Latin):
agricola. accubans in t̾minis. qr medit̾ra¬
neam possedit. int̾ maritimã ⁊ montes. &
uidit requiem ꝙ esset bona .i. t̾ram fecun
dis mercib ad mare q̃ in finib suis habunda¬
bant laborauit. factusq ẽ tributis seruiens.
.i. nauib ferentib tͥbuta. hoc hebrei meta¬
forice exponunt. dicentes: qd̾ nocte ⁊ die stu¬
dendo: laborauit.⁊ ĩo omnes tribꝰ ei seruier̃t.
qͣi magistro dona ferentes. Dan iudicabit po¬
pulum suũ. sic̃ ⁊ alia trib isrł. fiat dan: colu¬
ber. in uia. cerastes insemita. mordens ungu¬
las equi: ut cadat ascensor eius retro. hoc insã¬
sone impletum ẽ. &.d. licet dan sit minima
trib: tñ de easurget uidex inisrł:sicut ⁊ de
aliis. qui ad modum colubri uias obseruabit¬

Expanded text:
in terminis, quia Mediterranea possedit inter maritimam et montes. Et vidit requiem, quod esset bona, id est terram fecunddis mercibus ad mare, quae in finibus suis abundabant, laboravit, factusque est tributis serviens, id est navibus ferentibus tributa. Hoc Hebraei metaphorice exponunt dicentes quia nocte et die studendo laboravit, et ideo omnes tribus ei servierunt, quasi magistro dona ferentes. CAP. CVIII. ibus Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Hoc in Samsone impletum est, quasi dicat: Licet Dan sit minima tribus, tamen de ea surget judex in Israel, sicut, et de aliis, qui ad modum colubri vias observavit
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. cñ post istum: salutare tuum expec¬
turum de dan asser̃t. qui ccͣ sanctos morsu
pestifere p̾dicationis. ⁊ cornu potestatis ar¬
mabit᷑. multos ⁊ qui ascend̾ant ad culmẽ
getur retrorsum. gad cum ruben ⁊ dimidi¬
a tͥbu manasse: relictis uxorib ⁊ liberis ult᷑
iordanem in finib suis: armatꝰ precedebat
tens: p̾lium uicinarũ gentiũ aduerꝰ suos
quos reliq̃rat inuenit. ⁊ fortit̾ dimicans:

Expanded text:
subdit: Tamen post illum salutare tuum exspecturum de Dan asserunt, qui contra sanctos morsu pestiferae persecutionis, et cornu potestatis armabitur. Multos etiam, qui ascenderant ad culmem getur retrorsum . Gad, cum Ruben, et dimidia tribu Manasse, relictis uxoribus et liberis ultra Jordanem in finibus suis, armatus praecessit rtens, praelium vicinarum gentium adversus suos, quod reliquerat invenit, et fortiter dimicans h
Abbreviated transcription (Latin):
uus enussus. ⁊ dans eloquia pulcritudinis.
ꝑuelocitatem cerui: signatur uelocitas t̾¬
re ub̾ioris. quȩ pre aliis precocos fructꝰ parit.
Alii hñt: ager irriguus. qi suꝑ lacum gene¬
eũ ꝓpħe incoluer̃t. uł qi de primis eiꝰ frugi¬
bus offerebatur in pascha. uñ fiebat laus
deo: q̃ est eloquium pułctudinis. tñ adxͦ.¬

Expanded text:
us emissus, et dans eloquia pulchritudinis . Per velocitatem cervi significatur velocitas terrae uberioris, quae prae aliis pretiosos fructus parit. Alii habent ager irriguus, quia super lacum Geneeum prophetae incoluerunt, vel quia de primis ejus frugibus offerebatur in Pascha, unde fiebat laus Deo, quae est eloquium pulchritudinis. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
a quauit greges eaꝵ. q̃ maturius solito re¬
deuntes: rogauerunt patrẽ: ne bñfitiũ
peregni retribitione priuaret᷑. Uocatꝰq
moyses: uirauit qd̾ habitaret c̃ illo.⁊ acce¬
pit uxorẽ filiam eiꝰ: sephorã. que peꝑit ei
gerson. ꝙ sonat: aduena. eo ꝙ. in exilio ge¬
nuerat eum. peꝑitq alt̾m. quem dixit eli¬
ezer .i. dei mei adiutoriũ. deditq ei socer õ¬
nem curam gregum suoꝵ. in quib omnis
antiquis barbaris erat possessio. De uisio

Expanded text:
aquavit greges earum. Quae maturius solito reaquavit greges earum. Quae maturius solito redeuntes rogaverunt patrem, ne beneficium peregrini retributione privaretur. « Vocatusque Moyses, juravit ut habitaret cum eo. Et accepit uxorem filiam ejus Sephoram, quae peperit ei Gerson, » quod sonat advena, eo quod in exsilio genuerat eum, peperitque alterum, quem dixit Eliezer, id est Dei mei adjutorium, deditque ei socer omnem curam gregum suorum, in quibus omnis antiquis barbaris erat possessio. CAP. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
egyptiũ: ꝑcitientẽ quendã de hebreis. ⁊ se¬
creto ꝑcussum egẏptiũ abscondit in scabu¬
lo. ⁊ egressus die alt̾o:. uidit duos hebreos:
rixantes.⁊ dum argueret eũ qui fec̾at in¬
iuriam: respondit. quis te ꝯstituit suꝑ
tum erat u̾bum hoc. ⁊ tumuit. presertim:
c̃ audisset pharao u̾bum h. ⁊ quer̾et occid̾e
eum. qui fugiens ꝑ desertum: uenit in
t̾ram madian. ⁊ ciboꝵ in opiam ut ait io¬
sephꝰ uirtute tolerãbatie suꝑabat. ⁊ uenit
ad ciuitatẽ madian. cirea mare .R. sic nomi-¬
natam: a quodam filio abrahe de cethura.
seditq uxta puteũ. Erant autẽ sacerdoti
madian .i. pͥmati qui antiquitꝰ sacerdoteᷤ
dicebant᷑ . Uii.filie. qui dicebatur raguel.
annominatꝰ ietro. cognominatꝰ cineus.
q̃ uen̾ant ut haurirent aqͣm gregib suis.
officiũ enim gͥgum alendoꝵ: tc̾ erat ⁊̃ mu¬
lierũ. maximẽ in regione trogoditaꝵ. Suꝑ¬
uenientes ũ pastores repulerunt eas. qͦs
ꝓhibuit moyses ab inuiria uirginũ. ⁊ ad¬

Expanded text:
tem quemdam de Hebraeis, et secrete percussum Aegyptium abscondit in sabulo. Et egressus altera die vidit duos Hebraeos rixantes. Qui dum argueret eum, qui fecerat injuriam, resptum erat verbum hoc, et timuit, praesertim cum audisset Pharao verbum hoc, et quaeere. Qui fugiens per desertum venit in terram Madian, et ciborum inopiam, ut ait Josephus, virtute tolerantiae superabat, et venit ad civitatem Madian circa mare Rubrum, sic nominatam a quodam filio Abrahae de Cethura, seditque juxta puteum. Erant autem sacerdoti Madian, id est primati, qui antiquitus sacerdotes dicebantur, septem filiae, et dicebatur Raguel, agnominatus Jethro, cognominatus Cinaeus, quae venerant ut haurirent aquam gregibus suis. Officium enim gregum alendorum tunc etiam erat mulierum, maxime in regione Trogloditarum. Supervenientes autem pastores repulerant eas, quos prohibuit Moyses ab injuria virginum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Coque pulmentũ filiis ꝓpħaꝵ. qui egressus ut
colliget ħbas agrestes: inuenit qͣi utem silue¬
strem. ⁊ collegit ex ea colloquintidas. nesciens
qͥd eẽt. ⁊ concidit in ollam pulmenti. He sunt
agrestes cucurbite. a marissime. minores his: q̃
in ortis nascuntur. uł ut quidam dñt. herba
ẽ qͣ uitis. se diffundens in sepib fructu modico.
purpureo ⁊ rotundo: eum maturꝰ est. Cumq gu¬
stassent recũbentes de coͤ cione hac: clamauert.
mors in olla uir dei .i. amaritudo: qͣi in morte. uł
mortifera. ⁊ allatam farmã misit in ollã. ⁊ dul¬
dum de pauib primiciaꝵ: qͥ offerebant᷑ in pen¬
thecoste. neq depolenta: q̃ offertur in pascha.
s qr fames erat in terra: festinant̃ de tͥtico adhue
recente fec̾at iste panes. Quos fecit helyseus
populo: uł forte duos tm̃ panes pͥmitiaꝵ appo¬

Expanded text:
Coque pulmentum filiis prophetarum. Qui egressus, ut colligeret herbas agrestes, invenit quasi vitem silvestrem, et collegit ex ea colocynthidas nesciens quid esset, et concidit in ollam pulmenti . Hae sunt agrestes cucurbitae amarissimae, minores his quae in hortis nascuntur; vel, ut quidam dicunt, herba est, quasi vitis se diffundens in sepibus, fructu modico, purpureo et rotundo, cum maturus est. Cumque gustassent recumbentes de coctione hac clamaverunt: « Mors in olla, vir Dei! » id est amaritudo quasi in morte, vel mortifera. Et allatam farinam misit in ollam, et duldum de panibus primitiarum, quae offerebantur in Pentecoste, neque de polenta, quae offertur in Pascha. Sed quia fames erat in terra festinanter de tritico adhuc recente fecerat iste panes, quos fecit Elisaeus populo. Vel forte duos tantum panes primitiarum appo
Abbreviated transcription (Latin):
ut pugnarent gͣ isrł. Dixitq dñs ad iosue.
ne timeas eos. Cras tradam eos tibi uulne¬
randos. Equos eoꝵ subneruabis. ⁊ currꝰ
igne cõbures. fem̃q ẽ ita. Pcusser̃tq om̃s
filii isrł: pret̾ eos qui se in cuutates muni¬
tissimas receꝑunt. Fecerant enĩ sibi cana¬
nei plures munitiones ꝑualidas: a die qͣ
audierant egͥssum isrł de egypto adu̾sum se.
nec eas nͥ longo temꝑe ⁊ graui labore obti¬
nuit isrł. Wastauit tñ uniu̾sam cca re¬
gionẽ nulli etati hominũ parcens. aut se¬
xiii. ditatusq ẽ supra modũ ex hostium

Expanded text:
ut pugnarent contra Israel. Dixitque Dominus ad Josue: « Ne timeas eos, cras tradam tibi omnes vulnerandos, equos eorum subnervabis, et currus igne combures. » Factumque est ita. Percusseruntque omnes filii Israel, praeter eos, qui in civitates munitissimas se receperunt. Fecerant enim sibi Chananaei plures munitiones praevalidas a die qua audierant egressum Israel ab Aegypto adversum se, nec eas nisi longo tempore et gravi labore obtinuit Israel. Vastavit tamen universam circa regionem, nulli aetati hominum parcens aut sexui, ditatusque est supra modum ex hostium
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant in uidea aduenientib romanis.
fugisse ad pellam ciuitatẽ. admonitione
angeli. Orate auttẽ. ne fiat fuga ur̃a in hi¬
eme uł sabbato. Hoc ad litteram ñ uidet᷑
dictũ de hieme. Terra enĩ illa. accõmoda¬
cior udetur fuge in hieme qͣm ra feruore
estatis. De sabbato stare pot̾. qi scd̾m legẽ
ultͣ mille passus. non licebat eis ꝓgredi.
in labbato. S qr ih̾c iam t̾mmauerat ob¬
seruantiã sabbati. forte utrũq iniist̾io
dixit. Nisi hiemem. ꝓ qualib aeris asꝑitate¬
sione dicamꝰ. qrua ⁊ hiemis nom̃ asꝑitatẽ

Expanded text:
qui erant in Judaea, advenientibus Romanis, fugisse in Pellam civitatem admonitione angeli. « Orate autem, ne fiat fuga vestra in hieme, vel Sabbato, » hoc ad litteram non videtur dictum de hieme. Terra enim illa accommodatior videtur fugae in hieme, quam in fervore aestatis. De Sabbato stare potest, quia secundum legem ultra mille passus, non licebat eis pro gredi in Sabbato. Sed quia Jesus jam terminaverat observantiam Sabbati, forte utrumque in mysterio dixit. Nisi hiemem pro qualibet aeris asperitate dicamus, quia hiemis nomen asperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ rubenite int̾ se diuisi erant. quibdã hor¬
tantib ut irent ad p̾lium. aliis dehortanti¬
b. Quod a dicit pugnasse eos in thamne
iuxta aqͣs magedon: intelligendum ẽ regio¬
nem ẽẽ secus ꝙẏson. qui p̾terfluit magedon.
p̾liatum ẽ hostib suꝑiores fc̃isunt. Qd aũt
sequit: stelle pugnauert̃ adu̾sus cysaram:
ñ mathematice intelligendum ẽ. qͣi fatali cõ¬
stellatione ħ fcm̃ fui̾t. S qi choruscatione
⁊ fulgura ita de sublimi ferebant᷑ in eos: ac si
stelle ruerent. ⁊ ẽ yꝑbolicos. Seqͦr. Torrens
cyson traxit cadauera eoꝵ sic̃ torrens cadu¬

Expanded text:
quod Rubenitae inter se divisi erant, quibusdam hortantibus ut irent ad praelium, aliis dehortantibus. Quod autem dicit pugnasse eos in Than juxta aquas in Agedon, intelligendum est regionem esse secus Cison, qui praeterfluit Mageddon. praeliatum est, hostibus superiores facti sunt. Quod autem sequitur: « Stellae pugnaverunt adversus Sisaram, » non mathematice intelligendum est, quasi fatali constellatione hoc factum fuerit. Sed quia coruscationes et fulgura ita de sublimi ferebantur in eos, ac si stellae ruerunt; et est hyperboleos. Sequitur: « Torrens, Cison traxit cadavera eorum sicut torrens Cadu
Abbreviated transcription (Latin):
cinerunt q delbora ⁊ barac canticũ dño. inqͦ
hortant᷑ dño uictores ad bñdicendũ dm̃. re¬
memorando bñficiũ qd̾ fecerat dñs isrłi. dũ
daret legem in t̾re motu ⁊ pluuia. addendo
⁊̃ quomͣ ꝑ sanguar ut diximꝰ quieuerunt
hostes a semitis isrł. ⁊ quomͦ defec̾at forti¬
tudo isrł. donee surgeret delbora. qñ noua
bella elegit dñs. ut mulier de uiris tumpha¬
ret. Qd sequitur in cantico: Surge delbo¬
ra: ⁊ loquere canticũ: ñ est in hebreo. Ad¬
didit qͦ de amalec uicto in raphidĩ: ab ef¬

Expanded text:
cineruntque Debbora, et Barac canticum Domino, in quo cineruntque Debbora, et Barac canticum Domino, in quo hortantur victores, ad benedicendum Deum, rememorando beneficium, quod fecerat Dominus Israeli, dum daret legem in terraemotu, et pluvia, addendo, et quod per Sangar, ut diximus, quieverunt hostes a semitis Israel, et quomodo defecerunt fortitudo Israel, donec surgeret Debbora, quando nova bella elegit Dominus, ut mulier de viris triumpharet. Quod sequitur in cantico: « Surge, Debbora, et loquere canticum, » non est in Hebraeo. Addidit quoque de Amalec victo in Raphidim ab Ep
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ruit dñs cysaram. ⁊ uniu̾sam multieu¬
dinem eiꝰ. uentꝰ. grando. ⁊ pluuia. irruebãt
in facies eoꝵ. arcꝰ ⁊ fundibule mutiles fie¬
bant. płimi de equis ⁊ currib suis excussi.
ꝯt̾ebantur. Sicq ꝯu̾so in fugam exercitu:
cysara de curru exiliens ⁊ fugiens: ꝑuenit
ad tentoriũ iabel. uxoris aber cynei. Aber
enĩ c̃ om̃i domosua recesgerat a fratͥb suis
qͥ habitabant ut diximus in sorte uide. et
tetend̾at tab̾nacula sua in ualle sennĩ: uix
cedes. ⁊ erat fedus int̾ regem asor ⁊ domũ
aber cynei. Porro: iahel suscepit fugientẽ
⁊ rogantem ut celaret eũ ⁊ petenti pol̃m: de¬
dit lac. ut grauiꝰ obdormiret. Illa u̾o dormi¬
enti clauum ferreũ ꝑcussum malleo ꝑ utrũ¬
q timpꝰ inmisit usq ad t̾ram. ⁊ barac pꝰ paulu¬
suꝑ asor: obuã uenientẽ iabin int̾fecit. ei¬
uitatem funditꝰ deiciens. ut ait iosephꝰ. Ce¬

Expanded text:
terruit Dominus Sisaram et universam multituterruit Dominus Sisaram et universam multitudinem ejus. Ventus, grando, et pluvia irruerunt in facies eorum, arcus et fundibulae inutiles fiebant, plurimi de equis suis, et curribus excussi conterebantur. Sicque converso in fugam exercitu, Sisara de curru exsiliens, et fugiens, pervenit ad tentorium Jahel uxoris Haber Cinaei. Haber enim cum omni domo sua recesserat a fratribus suis, qui habitabat, ut diximus in sorte Judae, et tetenderat tabernacula sua in valle SCedes, et erat foedus inter regem Asor, et domum Haber Cinaei. Porro Jahel suscepit fugientem, et rogantem, ut celaret eum, et petenti poculum dedit ei lac, ut gravius obdormiret. Illa vero dormienti clavum ferreum, percussum malleo per utrumque tempus immisit usque in terram. Et Barac post paulusuper Asor obviam venientem Jabin interfecit, civitatem funditus ejiciens, ut ait Josephus. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan. qͥ regnauit in asor. ⁊ hũit ducẽ ex¬
citꝰ sui cysaram. Ip̃e a habitabat in ase-¬
rot gentiũ q̃ sic dicebatur. qr ñ ab unopo¬
pulo: s a multis collectis gentib habita
clamauerunt ad dñm. Erat aũt delbora
ꝓphetes uxor lapidot. q̃ posuerat temptori ũ
suum in monte effraim: sub arbore palme.
q̃ dicebatur palma delbore. ⁊ ascendebant
ad eã filii isrł in om̃e iuditiũ. q̃ uocauit ba¬
rac filiũ abinoem. de cedes neptalĩ. Muli¬
er enĩ itura ad p̾lium: uocauit uirũ suũ. qͥ
supͣdictus ẽ lapidoth. Credit᷑ enim id̾ fuis
se. barac ⁊ lapidoth. qr ead̾ est itͥusq no¬
lon. ego tradã cysaram in manũ tuã: uixta
torrentẽ cyson. Cui barac. Nisi uen̾is me¬
cum: ñ ꝑgã. Quȩ ait. Ibo. S uctoria tra¬
det᷑ in manꝰ mulieris. Hunciatum ẽ cy-¬
sare: ꝙ. ascendissent delbora ⁊ barachin
montem tabor ad pugnandũ. ⁊ ꝯgͥgauit
exercitũ ad torrentẽ cyson. cẽc. armatoꝵ¬

Expanded text:
Asor, et habuit ducem exercitus sui Sisaram. Ipse autem habitabat in Harosteh gentium , » quae sic dicebatur, quia non ab uno populo, sed a multis collectis gentibus habitaclamaverunt ad Dominum. Erat autem Debbora prophetes uxor Lapidoth, quae posuerat tentorium suum in monte Ephraim sub arbore palmae, quae dicebatur palma Debborae, et ascendebant ad eam filii Israel in omne judicium. Quae vocavit Barac filium Abinoem de Cedes, alias er enim itura ad praelium vocavit virum suum, qui supradictus est Lapidoth. Creditur enim fuisse idem Barac, et Lapidoth, quia eadem est utriusque nolon, ego tradam Sisaram in manum tuam juxta torrentem Cison. Cui Barac: Nisi veneris mecum non pergam. Quae ait: Ibo, sed victoria tradetur in manus mulieris. » Nuntiatum est Sisarae, quod ascendissent Debbora et Barac in montem Thabor ad pugnandum. Et congregavit exercitum ad torrentem Cison, trecent
Abbreviated transcription (Latin):
defecit apd̾ argos.⁊ trans latum ẽ in m̃ice¬
nas. Obiit lib̾ pat̃. cuiꝰ sepulchrũ ẽ ap̃ del¬
phos. uxta apollinẽ aureũ. pingit᷑ u̾o mu¬
liebri corꝑe: qr mulieres militãtes c̃ uiris
hũit in exercitu. Ilium abylo ꝯditũ. mile¬
tus condita.

Expanded text:
defecit apud Argos, et translatum est in Micaenas. Obiit Liber pater, cujus sepulcrum est apud Delphos juxta Apollinem aureum. Pingitur vero muliebri corpore, quia mulieres militantes cum viris habuit in exercitu. Ilium ab Ilio conditum: Miletus condita.