comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
letari: s uerꝰ sapiens ñsolum res qͣs
loquat᷑. uerũ etiam oportunitatẽ
lociuł temporis. uł ꝑsone cui loqͣt᷑.
diligent̾ inquirit. Semita uitȩ suꝑ
eruditũ: ut declinet de inferno no¬
uissimo. Eruditũ dicit: ñ solum sci¬
entia. s & oꝑatione ꝑfectum. Huic
etenĩ ure semita uite desuꝑ aꝑta ẽ:
huic cȩli ianua patet. Infernꝰ aut
nouissimꝰ de quo liberatur. ultima
ẽ pena damnationis. Nam primꝰ est
infernꝰ. cecitas animȩ peccantis.
& uerȩ lucis scientia carentis: de qͦ
dr᷑ in psalmi.Et descendant in infer¬
nũ uiuentes: id est scientes laban¬
tur in peccatũ. Domꝰ suꝑboꝵ de¬
molitur dominꝰ. & firmos facit
terminos uiduȩ. Conuenticła he
in orbem uniu̾sum t̾minos eius¬
dem eccłiȩ: sponse uidelicet suȩ:
ꝓ cuiꝰ uita mori dignatus ẽ. Abo¬
minatio dño cogitationes malȩ:
& purꝰ sermo pulcherrimꝰ firma¬
bitur ab eo. Abominat᷑ dominus
cogitationes hereticoꝵ. ĩmo om̃s

Expanded text:
n solum res quas loquatur, verum etiam opportunitatem loci, vel temporis vel personae cui loquatur, diligenter inquirit. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Eruditum dicit non solum scientia, sed et operatione perfectum, huic etenim jure semita vitae desuper aperta est, huic coeli janua patet: infernus autem novissimus de quo liberatur ultima est poena damnationis, nam primus est infernus, caecitas animae peccantis et verae lucis scientia carentis, de quo dicitur in psalmis: Et descendant in infernum viventes , id est, scientes labantur in peccatum. Domum superborum demolitur Dominus, et firmos facit terminos viduae. Conventicula hain orbem universum ejusdem Ecclesiae, sponsae videlicet suae, pro cujus vita mori dignatus est. Abominatio Domini cogitationes malae, et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Abominatur Dominus cogitationes haereticorum, imo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
occultũ: quod ñ reuelabit᷑. Qͥ annuit
ocło: dabit dolorẽ. Qui nutib ocłoꝵ
irridet alique: ñ euadit sine dolore
torm̃ti aut penitudinis. De qualib
dic̃ psalmista. Qui odert̃ me gratis:
& annuebant ocłis. Uel certe qui
annuit ocło. dabit dolorẽ: q filiꝰ¬
corrigiñ pocuit. sententiã dãnatio¬
nis accepit: qͦmͦ psalmista cũ ait.
Domine lib̾a anima meã alabiis
iniqͥs: & a lingua dolosa. Utrũq
a domino querit: ut & ip̃e labia
iniqͣ aclinguã dolosam ñ habe¬
at: & alioꝵ iniqͥtate ac dolis mi¬
nime possit decipi. Uena uitȩ:
os iusti. Et d̾ns de doctorib Qͥ
credit inqͥt in me sic̃ dic̃ scͥptura:
flumina de uentre eiꝰ fluent aqͣuiuȩ.
Et os impioꝵ oꝑit iniquitatẽ. Impii st̾.
qui uł sua uł ꝓximoꝵ errata nead
sanitatẽ ꝑueniant. defendendo con¬
tegunt. Qd̾ execrans ꝓpħa. dñm orat.
ut ñ declinet cor suũ in u̾bũ malũ:
ad excusandas excusationes in pec

Expanded text:
occultum quod non revelabitur. Qui annuit occultum quod non revelabitur. Qui annuit oculo dabit dolorem. Qui nutibus oculorum irridet aliquem non evadit sine dolore tormenti aut poenitudinis. De qualibus dicit Psalmista: Qui oderunt me gratis et annuebant oculis . Vel certe annuit oculo, dabit dolorem: corrigi non potuit, sententiam damnationis accepit. Quomodo Psalmista cum ait: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa , utrumque a Domino quaerit, ut et ipse labia iniqua ac linguam dolosam non habeat, et aliorum iniquitate ac dolis minime possit decipi. Vena vitae os justi. Et Dominus de doctoribus: Qui credit, inquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et os impiorum operit iniquitas. Impii sunt qui vel sua vel proximorum errata, ne ad sanitatem perveniant, defendendo contegunt, quod exsecrans Propheta, Dominum orat, ut non declinet cor suum in verbum malum, ad excusandas excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
cit: confundet᷑ in die recributiõis.
comessationi. ebrietati. & colloqͥis
malis seruiebat: miqͥtate quam
gessit condẽnabit᷑. Deniq os illiꝰ
oꝑuit iniqͥtas: qui in torm̃tis positꝰ
linguã sͥ in qua obplura scelera
plus punitꝰ est refrigerari q̃siuit.
Memoria iusti cum laudib: & no¬
ta boni bonos. suie uiuentes siue
defunctos laudib efferunt: impi¬
oꝵ aũ & actus detestant᷑ & nom̃.
Et inuita futura uisti indei laudib
laudesq putrib gehennȩ suppli¬
ciis mutant᷑: uͥ uermis eoꝵ ñ mo¬
rietur. & ignis eoꝵ ñ extinguetur.
Qͥ ambulat simplicit̾. ambulat
confident̾: qͥ aũ deprauat uias suaᷤ.¬
manifestꝰ erit. Qui simplicit̾ se ui¬
uere nouit. facile cuncta sꝑnit
adu̾sa: quia se ꝑ hec ad gaudia uẽ¬
turũ ẽẽ confidit. dicens cũ ꝓpħa.
Dominꝰ defensor uite mee: a quo
trepidabo. & cȩt̾a. At qui prauis
incedit uiis. uolens licet pacescit:
ac digna factis recipit. Nicħ enĩ

Expanded text:
cit, confundetur in die tribulationis.-- comessationi, ebrietati et colloquiis malis serviebat, iniquitate, quam gessit, condemnabitur. Denique os illius operuit iniquitas, qui in tormentis positus linguam sibi, in qua ob plura scelera plus punitus est, refrigerari quaesivit .-- Memoria justi cum laudibuta boni bonos, sive viventes, sive defunctos laudibus efferunt; impiorum autem et actus detestantur et nomen. Et in vita futura justi in Dei laudibus laudesque putribus gehennae suppliciis mutantur, ubi vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur .-- Qui ambulat simpliciter, ambulat confidentmanifestus erit. Qui simpliciter se vivere novit fallaciae cuncta spernit adversa, quia se per hoc ad gaudia venturum esse confidit. Dicens cum Propheta: Dominus defensor vitae meae a quo trepidabo, etc. . At qui pravis incedit viis nolens licet, patescit ac digna factis recipit: nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾ conuiuas uocat. Meluis est autẽ
uocare ad holera cum caritate: qͣm
ad uitulũ sagmatũ cum odio: qr ni¬
mirũ multo ẽ utilius simplicis uitȩ
innocentiã cũ caritate seruare: qͣm
maiorib uirtutũ miracłis foras efful¬
gere: & int̾iora m̃tis ab odioꝵ sorde
non expurgare. Unde quibdã in
fine dicentib dne d̾ne. ñne in noĩe
tuo ꝓpħauimꝰ. & in tuo noĩe demonia
eiecimꝰ. & in tuo noĩe uirtutes mul¬
tas fecimus : dicet ipse dñs qr nunꝗͣ
quasi sepis spinaꝵ. P igros dicit eos
quos piget oꝑari iusticiam: qui cũ
uiã dei appetunt: eos uelut spinȩ
obsistentiũ sepium. sic formidinũ
suaꝵ oppositȩ suspitiones pungunt.
Qd̾ qr electos p̃pedire ũ solet: adiunx̃.
Uiȩ iustoꝵ: absq offendicło. Iusti quip¬
pe inconu̾satione sua quodlibet eos
adu̾sitatis obuiaui̾t: ñ impingunt:
qr tẽporalis adu̾sitatis obstacła et̾ne
sper&̾ int̾nȩ ꝯtemplationis saltu
tͣnscendunt. Letatur homo in sentẽ¬

Expanded text:
us est autem vocare ad olera cum charitate, quam ad vitulum saginatum cum odio. Quia nimirum multo est utilius simplicis vitae innocentiam, cum charitate servare, quam majoribus virtutum miraculis foras effulgere, et interiora mentis ab odiorum sorde non expurgare. Unde quibus in fine dicentibus: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus et in tuo nomine daemonia ejecimus, et in tuo nomine virtutes multas fecimus? Dicet ipse Dominus: Quia Iter pigrorum quasi sepis spinarum. Pigros dicit eos quos piget operari justitiam, qui cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obsistentium sepium, sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt, quod quia electos praepedire non solet, adjunxit. Via justorum absque offendiculo. Justi quippe in conversatione sua quidlibet eis adversitatis obviaverit, non impingunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Laetatur homo in senten
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlis: qͣm qui clarus eruditione.
scͥpturaꝵ. uł eciam doctoris fructꝰ
officio. indiget pane dilectionis. De
cuiꝰ dilectionis parte quȩ ad ꝓximũ
ꝑtinet: subsequent̾ adiungit. Nouit
iustꝰ animas ium̃toꝵ suoꝵ. id est mise¬
retur & compatit᷑ hebetudini ac fragi¬
litati ꝓximoꝵ sͥ cõmissoꝵ. Uiscera aũ
impioꝵ crudelia. Qui ñ solum ñ cõpa¬
tiunt᷑ subditis: s etiam iuixta hoc qd̾
d̾ns ait. ꝑcutiunt pueros & ancillas.¬
dicentes morã facit dns nĩs uenire. Qͥ
oꝑatur terrã suam. saturabit̾ panib:
qui aũ sectatur ocium. stultissimꝰ est.

Expanded text:
in coelis, quam qui clarus eruditione, in coelis, quam qui clarus eruditione, Scripturarum vel etiam doctoris functus officio indiget pane dilectionis, de cujus dilectionis ea parte, quae ad proximum pertinet subsequenter adjungit. Novit justus animas jumentorum suorum. Id est, miseret et compatitur hebetudini ac fragilitati proximorum sibi commissorum. Viscera autem impiorum crudelia. Qui non solum non compatiuntur subditis, sed etiam juxta hoc quod Dominus ait: Percutiunt pueros et ancillasdicentes, Moram facit dominus meus venire . Qui operatur terram suam, saturabitur panibus; qui autem sectatur otium, stultiss
Abbreviated transcription (Latin):
di uel potuit auferri: nil ex eiꝰ corrũ¬
ꝑe scͥpturis. in nullo eiꝰ fidem uiolare
tͥanta tẽpoꝵ longitudo preualuit.
P otest & ita intelligi. Ulerte impios & ñ er̃t:
conu̾te eos ab impietate. & ñ erunt iã
impii. s iusti. Pro quo alia tͣnslatio
dicit. Quocunq se conu̾terit scelestus:
exterminabit᷑. Cui contͣ de scĩs dicit᷑:
qm̃ diligentib d̾m omĩa cooꝑant᷑
in bonũ. Doctrina sua noscetur uir.
uiros uocare scͥptura solet: eos qui uir¬
tutib sunt prediti diuinis. Unde
apłs.lligilate. state in fide: uiriliter
sua quisq uir ẽẽ noscitur: qui &e si
recta docet. & hȩc oꝑib implet. sc̃s
Uẽẽ colligitur. Qui autẽ uanꝰ & excors
ẽ. patebit contẽptui: quia scilicet
ipse uirilis animi fortitudinẽ habe¬
re contẽpsit. Melior est pauꝑ &e suffi¬
ciens sͥ: qͣm głosus & indigens pane.
Melior est idiota & simplex frater. qui
bona que nouit oꝑans uitam meret᷑

Expanded text:
di potuit vel auferri, nil ex ejus corrumdi potuit vel auferri, nil ex ejus corrumpere Scripturis, in nullo ejus fidem violare tanta temporum longitudo praevaluit. Potest et ita intelligi, Verte impios, et non erunt: converte eos ab impietate, et non erunt jam impii, sed justi. Pro quo alia translatio dicit: Quocunque se vertit scelestus, exterminabitur. Cui contra de sanctis dicitur: Quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. --DoctriViros vocare Scriptura solet eos qui virtutibus sunt praediti divinis. Unde Apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter sua quisque vir esse noscetur. Quia si et recta docet et haec operibus implet, sanctus esse colligitur. Qui autem vanus et excors est patebit contemptui. Quia scilicet ipse virilis animi fortitudinem habere contempsit. Melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane. Melior est idiota et simplex frater, qui bona quae novit operans vitam meretur
Abbreviated transcription (Latin):
dicaremur. At reꝓbi diuini timo¬
ris obliti: de fraude quã faciant. sua
consilia cogunt. Uerte impios & ñ¬
Uersi de hac uita impii ñ erunt qd̾
fuerant: quia post mortẽ non qͣlia
credebant inueniunt: s spe sua fru¬
strati ꝓ premiis torm̃ta recipiunt.
Domꝰ autẽ iustoꝵ id est eccłia quȩ par¬
tim ꝑegrinatur in t̾ris. partĩ regnat
in cęlo. nunꝙͣ deficit: s quecunq
m̃bra eius hinc illo ꝑuenuint:
ibidem gaudia quȩ sꝑabant inue¬
niunt. Aliter. Uerte impios. & ñ
erunt. Patet quod multa impietaᷤᷤ
in diis gentiliũ: multa in sectis
hereticoꝵ: multa in prestigiis ma¬
goꝵ: multa in ꝑsecutionib extitit
paganoꝵ: s his domino donante
subu̾sis. ablata ẽ parit̾ & memoria
impietatis eoꝵ: etiã ipsi apices stul¬
ti. ipsa dognata igne sunt rapta:
ut in epheso actum tẽpore apłoꝵ
legimꝰ. Domꝰ autẽ iustoꝵ ꝑmane¬
bit: quia scã eccłia nunꝙͣ uł abscon¬

Expanded text:
dicaremur . At reprobi, divini timodicaremur . At reprobi, divini timoris obliti, de fraude, quam faciunt, sua consilia cogunt.-- Verte impios, Versi de hac vita impii non erunt, quod fuerant, quia post mortem non qualia credebant inveniunt, sed spe sua frustrati, pro praemiis tormenta recipiunt. Domus autem justorum, id est, Ecclesia, quae partim peregrinatur in terris, partim regnat in coelo, nunquam deficit; sed quaecunque membra ejus hinc illo perveniunt, ibidem gaudia, quae sperabant, inveniunt. Aliter, Verte impios, et non erunt, quod multa impietas in diis gentilium, multa in sectis haereticorum, multa in praestigiis magorum, multa in persecutionibus exstitit paganorum. Sed his Domino donante subversis, ablata est pariter et memoria impietatis eorum, etiam ipsi apices stulti, ipsa dogmata igne rapta, ut in Epheso actum tempore apostolorum legimus. Domus autem justorum permanebit, quia sancta Ecclesia nunquam abscon
Abbreviated transcription (Latin):
na uiro suo: & putredo in ossib eius.
que confusione res dignas gerit. Pa¬
tet littere sensꝰ. quia mulier bona
& casta honorẽ uiro suo prebet in
om̃ib: eiusq uirtutib ipsa domum
bene regens. quasi grãm addit coronȩ
At uͦ ad ultera & si foris speciosa paret:
untus fetore luxurie sua m̃bra co¬
inqͥnat. Uerum spĩtaliter ȩccłia co¬
ronam xp̃o. ñ aliam qm seipsam
offert: om̃s enĩ qui in circuitu eyꝰ
sunt afferent munera. Et filius
syrach de magno sacerdote. Ipse
stans iuxta aram: & circa illum
corona fr̃m. At ossa. id est uirtutes
quas hereticoꝵ factio cernitur
habere: putredo praui dogmatis
corrumpit. Cogitationes iustorũ
iudicia: & consilia impioꝵ fraudu¬
lenta. Iusti sua facta si dnõ place¬
ant. sedula meditatione diuidicant:
ne forte ipsis minꝰ sollicitis. suꝑnꝰ
arbiter contͣ eosinuisibilit̾ adu̾sa
disponat: uixta illud apłi. Si nos¬
met ipsos diiuidicaremꝰ : ñ utiq iu¬

Expanded text:
est viro suo: et putredo in ossibus ejus, est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit. Pater litterae sensus, quia mulier bona et casta honorem viro suo praebet. In omnibus, ejusque virtutibus ipsa domum bene regens, quasi gratiam addit coronae: at vero adultera, et si foris speciosa paret, intus fetore luxuriae sua membra coinquinat, verum spiritaliter Ecclesia coronam Christi non aliam quam seipsam offert. Omnes enim qui in circuitu ejus sunt offerent munera, et filius Sirach de magno sacerdote ipse stans juxta aram et circa illum corona fratrum, aut ossa, id est, virtutes quas haereticorum factio cernitur habere putredo pravi dogmatis corrumpit. Cogitationes justorum, judicia; et consilia impiorum fraudulenta. Justi sua facta si Domino placeant sedula meditatione dijudicant, ne forte ipsis minus sollicitis supernus arbiter contra eos invisibiliter adversa disponat; juxta illud Apostoli, Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique ju
Abbreviated transcription (Latin):
tans ad modicum afflictio tanget:
Et quidẽ te si impium dicere aut
credere ñ debes : peccatorẽ tam̃ te eẽ.
idest aliqua habere peccata. parua
siue magna. aꝑta siue occulta. qͥb¬
inficiaris. negare non debes.
ĩmo confiteri debes: ne te ipse sedu¬
cas: & ueritas in te eẽ ñpossit. Sigͦ
iusti in t̾ra receꝑunt: abel martyri¬
um. & iob exempla patientie: qͣnto
magis impii. antiochus atq hero-¬
des. & peccatores in eugłio paraliti¬
ci. qui ñ nisi dimissis pͥmo peccatis
curari a domino potuerunt: Notã¬
du quod hanc sententiã petrus in
epystola uixta antiquã tͣnslacio¬
siculoꝵ conexio talis est. Qui bonꝰ
ẽ. ñ confidit cogitationib suis: sed
domini gr̃am querit: ac ꝑ illam acci¬
pit. ut pie uiuere possit. Qui aũ cogi¬
tationib sius confidit: bonꝰ ẽẽ neqͥt.
Nam qui gr̃am suꝑni aduitoris pe-¬
tere ñ curat: merito in impia actio¬
ne ꝑdurat. Mulier diligens. coro

Expanded text:
tans ad modicum afflictio tangit? tans ad modicum afflictio tangit? Et quidem te etsi impium dicere aut credere non debes, peccatorem tamen te esse, id est, aliqua habere peccata, parva sive magna, aperta sive occulta, inficiari non debes, imo confiteri debes, ne te ipse seducas et veritas in te esse non possit. Si ergo justi in terra receperunt Abel martyrii, et Job exemplar patientiae, quanto magis impii Antiochus atque Herodes et peccatores in Evangelio, paralytici, qui non nisi dimissis primo peccatis curari a Domino potuerunt. Notandum quod hanc sententiam Petrus in Epistola, juxta antiquam translatiosiculorum connexio talis est, qui bonus est non confidit cogitationibus suis, sed Domini gratiam quaerit, ac per illam accipit, ut pie vivere possit, qui autem cogitationibus suis confidit bonus esse nequit. Nam qui gratiam superni adjutoris petere non curat, merito impia actione perdurat. Mulier diligens, corona
Abbreviated transcription (Latin):
Merces iusti: uisio ẽ xp̃i. Ip̃e namq ẽ
sap̃ia: de qua dictum ẽ. Lignũ uitȩ
ẽ: amplectentib eam. Et in apoca¬
lipsi. Qui uicerit inquit dabo ei
edere de ligno uitȩ: quod ẽ in para¬
dyso di mei. Et hunc fructũ mͦ iusti
expectant: q̃indu sicut pdictũ ẽ.
quasi uirens folium germinant.
Et qui suscipit animas: sapiens ẽ.
ut eas scilicet uel errantes doceat.
uł mestas soletur. itł egentes te¬
poralib bonis sustentet. uł peniten¬
tes ad remedia salutis ꝓtrahat. uł
pastore destitutas gubernet. quo
una secum plures ad dnm ꝑducat.
qui inqͣm ita animas suscipit sapi¬
ens ẽ: quia nimirũ sue anime ꝑhȩc
unde sublimiꝰ cum dño regnet. pro¬
curat. Si iustus in terra recipit: qͣnto
magis impus &e peccator: Si sancti
martyres tanta passi sunt iusti: qͣnta
putas eos manere torm̃ta qui illos af¬
fligebant iniusti: Si ios & tobias
longe infra illoꝵ uestigia iaces. tẽp¬

Expanded text:
Merces justi, visio est Christi. Ipse namque est Merces justi, visio est Christi. Ipse namque est sapientia, de qua dictum est amplectentibus eam, et in Apocalypsi, qui vicerit, inquit, dabo ei edere de ligno vitae, quod est in paradiso Dei mei . Et hunc fructum modo justi exspectant, quandiu, sicut praedictum est, quasi virens folium germinant. Et qui suscipit animas sapiens est. pit. Ut eas scilicet vel errantes doceat, vel moestas soletur, vel agentes temporalibus bonis sustentet, vel renitentes ad remedia salutis protrahat, vel pastore destitutas gubernet, quo una secum plures ad Dominum perducat, qui, inquam, ita animas suscipit, sapiens est, quia nimirum suae animae per haec unde sublimius cum Domino regnet procurat. Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator? Si sancti martyres tanta passi sunt, justi, quanta putas eos manere tormenta, qui illos affligebant injusti, si Job et Tobias longe infra illorum vestigia jaces, ten
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis: qui nunc bona q̃rit in
tẽpore oꝑationis. Qui aũ mala quȩ
dicat suie agat. mͦ sollers inqͥrit:
tc̃ eoꝵ pondere ne ad altiora regni
ꝑueniat. retardat᷑. Qui confidit in
tib bonis inhians futura ñ cogitat:
ueris diuitiis nouissimo carebit.
Qui aũ spe fut᷑oꝵ p̃mioꝵ bona fa¬
ciunt ĩ presenti: uste qd̾ sꝑant
accipiunt. Uirens quippe in ar¬
bore foluĩ: fructꝰ quos nondum¬
ostendere habet. signat affuturos. E
iusti quasi uirens folium germinãt:
qͥa spe salui facti. in fidei ac uircutũ
gr̃a ꝓficere ñ cessant. Qͥ conturbat
suã tumultib cogitatuũ noxioꝵ
conturbare ñ metuit: hanc utiq
malignoꝵ sp̃uũ flatib quib obru¬
atur aꝑit. Et qui stultus est: sapiẽ¬
tem ꝑsequitur. ꝑhoc ei etiã dñando
seruit: quia patientiã eius prem̃do.
ꝓbatiorẽ reddit: ut se uidelicet dam¬
nato. ille brauiũ ꝓ quo certabat
acciprat. Fructus iusti: lignũ uitȩ.

Expanded text:
rectionis, qui nunc bona quaerit in rectionis, qui nunc bona quaerit in tempore operationis. Qui autem mala quae dicat sive agat, modo solers inquirit, tunc eorum pondere, ne ad altiora regni perveniat, retardabitur.-- Qui confidit in tibus bonis inhians futura non cogitat, utrisque in novissimo carebit. Qui autem spe futurorum praemiorum bona faciunt, in praesenti, juste quod sperant, accipiunt. Virens quippe in arbore folium, fructostendere habet, signat ad futuros, et justi quasi virens folium germinant quia spe salvi facti, in fidei ac virtutum gratia proficere non cessant, donec ad suam tumultus cogitationum maximarum conturbari non metuit, hanc utique malignorum spirituum flatibus, quibus obruatur, aperit. Et qui stultus sapientem persequitur, per hoc ei etiam dominando servit, quia patientiam ejus premendo, probatiorem reddit, ut se videlicet damnato, ille bravium, pro quo certabat, accipiat.-- Fructus justi, lignum vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sc̃ȩ p̃dicationis apud se u̾ba retinet.
talis maledicitur in ppłis: quia in
solius culpa silentii. ꝓ multoꝵ qͦs
corrigere potuit. pena.damnatur.
Ipse ẽ seriuis piger & malꝰ. qui ꝓ
retentione talenti qͦd accepit. in
ext̾iores tenebras missus ẽ. Uendunt
aũ frum̃tũ. qui u̾bum uitȩ audien¬
tib ꝯferunt. aquib preciũ fidei ce coi¬
fessionis recipiant: dicente d̾no. sie¬
gociamini dũ uenio. Quoꝵ capiti
bñdictio suꝑuenit: du singłis de
tali negocio redeuntib dns dicit.
Cuge serue bone & fidel: qr suꝑ pan¬
ca fuisti fideł. supͣ multa te ꝯstitu¬
am: intra in gaudiũ dͦni tui. Bene
consurgit diluculo qͥ querit bona:
qͥ aũ inuestigator maloꝵ ẽ. oppͥ¬
met᷑ ab eis. Bona querere quȩ fa¬
cere debeas. quib ad cȩlestia bona
id est crescente luce scientiȩ ad bonũ
opus accingi. Uel certe bene idem
ad uitã ꝯfurget in tempore resur¬

Expanded text:
Qui sanctae praedicationis apud se verba retinet, Qui sanctae praedicationis apud se verba retinet, talis maledicitur in populis, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur, ipse est servus piger et malus, qui pro retentione talenti, quod accepit, in exteriores tenebras missus est. Vendunt autem frumentum qui verbum vitae audientibus conferunt, a quibus pretium fidei et confessionis accipiant, dicente Domino: Negotiamini dum venio , quorum capiti benedictio supervenit, dum singulis de tali negotio redeuEuge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium domini tui . Bene consurgit diluculo, qui quaerit bona, qui autem investigator malorum est opprimetur ab eis. Bona quaerere quae facere debeas; quibus ad coelestia bona id est crescente luce scientiae ad bonum opus accingi, vel certe bene, id est, ad vitam consurgit, in tempore resur
Abbreviated transcription (Latin):
quiescere ab impietatis executione
iudentur. ꝓposito tam̃ dire mentis
ad inferenda cuilibet uĩ furoris int̾e.¬
dunt. Et hoc est quod supͣ dicitur:
manꝰ in manu. ñ erit in nocens ma¬
lus. Item p̃stolatio impioꝵ furor:
qͥa plerunq ira ꝑsilentiũ clausa.
intra mentẽ uehementiꝰ estuat.
qͥa centuplũ accipunt in hoc tẽ¬
pore: & in scło futuro uitã ȩternã.
A lii rapiunt ñ sua & semꝑ in egesta¬
te sunt. Semꝑ inquit in egestate:
ñ solum in torm̃tis ubi nec stillam
aquȩ. unde ad modicũ refrigeren¬
tur. accipiunt: s & in presenti ubi
qͣmuis innumera rapiat auarus
semꝑ eget. Anima quȩ bene dicit
impinguabitur: & qui mebriat
ipse quoq inebriabitur. Qui exte¬
rius predicando bene dicit: interiꝰ
augm̃ti pinguedinẽ recipit. Et dũ
are ñ desinit: potu multiplici mu¬
neris debriatꝰ excrescit. Qͥ abscon
dit frum̃ta maledicit᷑ in ppłis: be¬
nedictio aũ suꝑ caput uendentiũ.

Expanded text:
quiescere ab impietatis exsecutione quiescere ab impietatis exsecutione videntur, proposito tamen dirae mentis ad inferendam cuilibet vim furoris intendunt. Et hoc est quod supra dicitur, Manus in manu, non erit innocens malus; item, Praestolatio impiorum furor, quia plerumque ira per silentium clausa, intra mentem vehementius aestuat.-- Quia centuplum accipiunt in hoc tempore, Alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt. Semper inquit in egestate non solum in tormentis, ubi nec stillam aquae, unde ad modicum refrigerentur, accipiunt, sed et in praesenti ubi, quamvis innumera rapiat, semper avarus eget. Anima quae benedicit impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum iare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiandit frumenta maledicitur in populis, benedictio autem super caput vendentium.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis inqͥnare diligit. Altt̃. Qui or¬
naintũ diuinoꝵ eloquioꝵ meditando
consequit᷑: s hoc male uiuendo inse¬
quitur: circłm aureũ habet in narib:
s more sius terrã subigere ñ desistit:
qr qd̵ odore noticiȩ ꝑcepit: immunda
actione sordidauit. Ideoq talis aĩa.
mulier pulchra & fatua ẽẽ censetur:
qͥa carnalib dedita illecebris. pulcra
est ꝑscientiam: s ꝑ actionẽ fatua.
Aliter. Quia doctrinã hereticã nitõ¬
re uidit eloquii resplendere: nec tñ
sapĩȩ apto intellectui congruere: cir¬
culus inquit aureus in narib suis:
id est pulchra circũflexa locutiomn
sensib m̃tis stulte. Cui ex eloquio
aurũ pendet: s tam̃ ex terrenȩ in¬
tentionis pondere. more suis ad suꝑi¬
ora ñ respicit. Qd̃ secutꝰ exposuit di¬
cens. Mulier pulchra & fatua: id est
doctrina heretica. Pulchra ꝑ uerbũ.
fatua ꝑ intellectum. Desideriũ iu¬
regnare desid̾ant: at impii etiã cum

Expanded text:
tatis inquinare diligit. Aliter, Qui ortatis inquinare diligit. Aliter, Qui ornamentum divinorum eloquiorum meditando consequitur, sed hoc male vivendo insequitur, circulum aureum habet in naribus; sed more suis terram subigere non desistit, quia quod odore notitiae percepit, immunda actione sordidavit. Ideoque talis anima, mulier pulchra et fatua esse censetur, quia carnalibus dedita illecebris, pulchra est per scientiam, sed per actionem fatua. Aliter, Qui doctrinam haereticam omni nitore videt eloquentiae splendere, nec sic tamen sapientiae apto intellectui congruere, circulus, hic inquit, aureus in naribus suis, id est, pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae; cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens, Mulier pulchra et fatua, id est, doctrina haeretica: pulchra, per verbum; fatua, per intellectum.-- Desiderium juregnare desiderant, at contra impii, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ. Manus in manu: ñ erit in
nui: nil oꝑatur. S manꝰ in manu
ñ erit innocens malꝰ. qr et si ab ini¬
qua actione manꝰ ad horam subtra¬
hit: cordis tam̃ innocentiã malus
habere ñ ualet. Unde & premiitit᷑.
Abhominabile domino corprauum:
sem̃ aũ iustoꝵ saluabit᷑. Hoc est qd̾
supͣ dicitur: seminanti aũ iusticiã.
merces fidelis. Uel certe sem̃ iustoꝵ
saluabit᷑: quia qui precedentiũ iu¬
stoꝵ exempla sectantur: hoꝵ quoq
uestigia ad uidenda salutis eterna
gaudia secunt᷑.m ar. De quib
ysaias. Om̃s qui uiderint eos cogno¬
scent eos: qr isti sunt sanen cui bene.
dixit dns. Circls aureus in narib¬
cl̃maureũ si innarib suis infixeris:
& uolutabro luti ꝓperat immergi.¬
ta mulier fatua. si pulchritudinem
uultꝰ utt habitus acceꝑit: suam tam̃
faciem ad infima declinare. suã spe-¬
ciositatẽ ad eu̾tendos ubiq castitatis
flosculos circumferre. se ceno uolup¬

Expanded text:
munem. Manus in manu non erit imunem. Manus in manu non erit ique operatur, sed manus in manu non erit innocens malus, quia etsi ab iniqua actione manus ad horam subtrahit, cordis tamen innocentiam malus habere non valet: unde et praemittitur. Abominabile Domino cor pravum. Semen autem justorum salvabitur. Hoc est, quod supra dicitur: Seminanti autem justitiam merces fidelis, vel certe semen justorum salvabitur, quia qui praecedentium justorum exempla sectantur, horum quoque vestigia ad videnda salutis aeternae gaudia sequuntur, de quibus Isaias: Omnes qui viderint eos, cognoscent eos, quia isti suntdixit Dominus.--Circulus aureus in naribculum aureum si in naribus suis infixeris, et volutabro luti properat immergi; ita mulier fatua, si pulchritudinem vultus vel habitus acceperit, suam tamen faciem ad infima declinare, suam speciositatem ad evertendos ubique castitatis flosculos circumferre, seque coeno volup
Abbreviated transcription (Latin):
te subinfert᷑. Ubi ñ est gub̾nator. po¬
pulus corruit: salus aũ ubi multa
consilia. Ne eni te putares amici
cõmissa. si corrigere ñ potes. ultra
cȩlare debere. recte dicit ppłm sine
gub̾natore corruere: saluari aut̃
ubi multa sint consilia: ut osten¬
dat quod solus em̃dare
non uales. pluribus esse reue¬
landũ: ut unamnia omniũ corri¬
gatur industria. Affugetur ma¬
lo: qui fidem facit ꝓ extraneo. In
ꝓmptu ẽ litterȩ sensus. S ẽ a sor¬
te scõꝵ extraneus: qui peccata sua
penitendo corrigere dissimulat.
Et quicũꝙ talib itł cõmunionis
grãm concedit. uł uitã ꝓmittit ȩt̾nã:
qr ꝓ extraneo fidem fecit. se ipsum ꝓfe¬
cto ante districti iudicis ocłos ultione
dignũ reddidit. Qui aũ cauet laq̃os:
securꝰ erit. Securꝰ erit in futuro. qui
nc̃ bene formidolosꝰ. & sua sedulus er¬
rata ꝑ penitentiã curat: & maloꝵ
impenitentiũ se societate seruat im¬

Expanded text:
te subinfertur: Ubi non est gubernator, pote subinfertur: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Ne enim te putares amici commissa si corrigere non potes ultra celare debere, recte dicit populum sine gubernatore corruere, salvari autem ubi multa sunt consilia, ut ostendat, quod solus emendare non vales, pluribus esse revelandum, ut unanimi omnium corrigatur industria. Affligetur malo qui fidem facit pro extraneo. In promptu est litterae sensus, sed est a sorte sanctorum extraneus qui peccata sua poenitendo corrigere dissimulat: Et quicunque talibus vel communionis gratiam concedit, vel vitam promittit aeternam, quia pro extraneo fidem fecit, seipsum profecto ante districti judicis oculos ultione dignum reddidit. Qui autem cavet laqueos securus erit. Securus erit in futuro qui nunc bene formidolosus et sua sedulus errata per poenitentiam curat, et ab impoenitentium se societate servat im
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ moriet᷑. & ignis eiꝰ non extinguet᷑.
Simulator ore decipit amicũ suũ: iusti aũ
lib̾abunt᷑ scientia. Hereticꝰ simulans
doctrinã catholicã decipit auditorẽ
suũ: qui aũ iuste ueritatẽ secunt᷑ eim¬
głii. liberabunt᷑ scientia catholica᷑: ne
decipula rapiant᷑ heretica. Qͥ decipit
amicũ suuim. indigens corde est:
uir aũ prudens tacebit. Non ẽ despi¬
ciendꝰ uel deridendꝰ a nob̾. qui nos sim¬
plicit̾ amare ꝓbatur: etiam si inep¬
te quid ꝑ imꝑitiam facit. Qui enĩ
hoc facit: indignus est sapĩa. At uͦ
prudens quisq de taliũ cõmissis
publice tacet. s hec occulte castigat:
qd̵ idem seq̃ntib uersicłis artiꝰ incul¬
catur. dum dicitur. Qͥ ambulat
fraudulent̾ reuelat archana: qui
aũ fidelis ẽ animi. cęlat cõmissum.
Et in eugłio dominꝰ. Si peccau̾it inte
frat tuus: uade & corripe eum int̾ ce
& ip̃m solum. Si te audierit. lucratꝰ
eris frẽm tuũ: & cet̾a. Unde & hic rec¬

Expanded text:
gnis ejus non exstinguetur . Simulator ore decipit amicum suum, justi autem liberabuntur scientia. Haereticus simulans doctrinam catholicam decipit auditorem suum, qui autem juste veritatem sequuntur Evangelii, liberabuntur scientia catholica ne decipula rapiantur haeretica. Qui despicit amicum suum, indigens corde est, vir autem prudens tacebit. Non est despiciendus vel deridendus a nobis, qui nos simpliciter amare probatur, etiamsi inepte quid per imperitiam facit. Qui enim hoc facit, indignus est sapientiae, at vero prudens quisque de talium commissis publice tacet, sed haec occulte castigat, quod idem sequentibus versiculis arctius inculcatur dum dicitur. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana; qui autem fidelis est, amici celat commissum. Et in Evangelio Dominus: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te ei ipsum solum; si te audierit, lucratus eris fratrem tuum, etc. . Unde et hic rec
Abbreviated transcription (Latin):
apte quod sequitur. Qui parcit uir¬
ge sue. odit filium suum: qui aut̃
diligit illũ. instant̾ erudit. Nam
catholicus discipłm: ne ad iniqͥta¬
tem deflectat. sollicitus erudit. Pre¬
cedentẽ autẽ uersicłm: antiqͥ int̾pre¬
tes ita transtulert̃. Uiri iusti. diui¬
tiis annis multis fruent̾: iniqui
& replet animã suam. uent̾ aũ¬

Expanded text:
apte quod sequitur. Qui parcit virapte quod sequitur. Qui parcit virgae, odit filium suum, qui autem diligit illum instanter erudit. Nam catholicus ne ad iniqtem deflectat, sollicitus erudit. Praecedentem autem versiculum antiqui interpretes ita transtulerunt: Viri justi divitiis, annis multis fruentur; iniqui et replet animam suam, etc. Ju
Abbreviated transcription (Latin):
sandas reseruat: uixta quod in suꝑi¬
ori uersu iuxta litteram dicitur
& custoditur iusto substantia pecca¬
toris: maxime cum sͥ uictꝰ abundet
ex iure pat̾ne hereditatis: neq ulla
pecunias colligendi necessitas incũ¬
bat. Hocest enĩ qd̾ ait: multi cibi in
noualib patrũ. Iuxta sensum uͦ
sp̃italem. multi sunt cybi alimonie
cȩlestis in dictis & exemplis uenera¬
biliũ patrũ: & absq ratione facit.
qui his legendis. meditandis. ex po¬
uendᷤ insistẽs ñ suȩ saluti ꝑ hoc. s alioꝵ
potius seruit: dum ipse ab his q̃ ele¬
git uel actib reꝓbis. uł etiam impi¬
etate sensꝰ heretici discrepat. Talis
nanq in noualib. id est oꝑib siue ser¬
monib patrũ optima institutione
excultus. ñ sͥ s aliis subsidiũ acqui¬
rit: illis uidelicet qui tractatus eius
legentes. archana ꝑ eos spĩtalis sen¬
sus quib interus reficiant᷑ inueni¬
unt. Utriq aũ sensui: conuenit¬

Expanded text:
sanda reservat, juxta quod in superisanda reservat, juxta quod in superiore versu juxta litteram dicitur: Et custoditur justo substantia peccatoris. Maxime cum sibi victus abundet, ex jure paternae haereditatis, neque ulla pecunias colligendi necessitas incumbat, hoc est quod ait, Multi cibi in novalibus Patrum. Juxta sensum vero spiritalem multi sunt cibi alimoniae coelestis in dictis et exemplis venerabilium patrum, et absque ratione facit, qui his legendis, meditandis, exponendis instans, non suae saluti per hoc, sed aliorum potius servit, dum ipse ab his quae legit vel actibus reprobis, vel etiam impietate sensus haeretici discrepat. Talis namque in novalibus, id est, operibus, sive sermonibus Patrum optima instiexcultis, non sibi, sed aliis subsidium acquirit, illis videlicet qui tractatus ejus legentes, arcana per eos spiritualis sensus, quibus interius reficiantur, inveniunt. Utrique autem sensui con
Abbreviated transcription (Latin):
polliceri his. qui filioꝵ ꝓcreationi. uir¬
ginitatis castimoniã preposuerint:
s & substantiã iustoꝵ a peccatorib
tolli. Nam ae apł̃s glorificat eos qui
rapinã bonoꝵ suoꝵ cum gaudio sus¬
ceꝑunt. Unde sp̃ĩtaliter intelligen¬
dũ est. quia bonus & iustus dns est:
qui pꝰ passionem suam ascendens in
celum. reliquit heredes suȩ doctrine
apostolos & successores eoꝵ: ad cuius
fidem conu̾sa est multitudo gentiũ:
quȩ erat substantia diaboli. Intrauit
nanq in domũ eiusdem malefortis
adu̾sarii. & eum maiori uircute conte¬
rens. diripuit arma eius in quib ꝯfi¬
debat. & spolia distribuit: ut ipse in
est genti facienti fructus eiꝰ. Multi
cybi in noualib patrũ: & aliis congre¬
gant᷑ absq iudicio. Absq uidicio re¬
cto facit. qui diuitiis congregandis
sedulus insistit: & has aggregatas
ñ ipse ꝓ redemptione animȩ suȩ pau¬
ꝑib dispensat: s aliis post se dispen¬

Expanded text:
polliceri, his qui filiorum procreationi virpolliceri, his qui filiorum procreationi virginitatis castimoniam praeposuerunt, sed et substantiam justorum a peccatoribus tolli. Nam et Apostolus glorificat eos qui rapinam bonorum suorum cum gaudio susceperunt, unde spiritaliter intelligendum, quia bonus et justus Dominus est, qui per passionem suam ascendens in coelum reliquit haeredes suae doctrinae apostolos et successores eorum, ad cujus fidem conversa est multitudo gentium, quae erat substantia diaboli, intravit namque in domum ejusdem male fortis adversarii, et eum majori virtute conterens, diripuit arma ejus in quibus confidebat, et spolia distribuit, ut ipse in datum est genti facienti fructus ejus. Multi cibi in novalibus Patrum et aliis congregantur absque judicio. Absque judicio recto facit, qui divitiis congregandis sedulus insistit, et has aggregatas non ipse pro redemptione animae suae pauperibus dispensat, sed aliis post se dispen
Abbreviated transcription (Latin):
animã. S stulti qui carnalib solum
desideriis gaudent: detestantur eoᷤᷤ
qui ꝓ amore cȩlestium infima oble¬
ctam̃ta contẽpnunt. Qui cũ sapien¬
tib graditur sapiens erit: amicus
stultoꝵ efficietur similis. Cum sa¬
pientib ire est: sapientiũ actus ii¬
tari. Qmlibet gͦ simplex quisq sit &
rusticus. qui archana sapientie com¬
prehendere neq̃at. sitam̃ sapientiũ
exempla uiuendo sectatur: iure int̾
sapientes annumerabit᷑. Qui uͦ stul¬
tos ñ propt̾ naturã quia homines st̃.
s ꝓpter stulticiã quia mimi st̃. uel
histriones. uł aliqui tales. ñ ut in¬
struendo corrigat. amat. s ut fauen¬
do deteriores efficiat: aliis nimirũ &¬
si ꝑingeniũ uel doctrinã sapiens eẽ
uidetur: stultoꝵ nota simul & dam¬
natione dignus tenebitur. Bonus
relinquet heredes filios & nepotes:
& custoditur iusto substantia pecca¬
toris. Sepe uidenius bonos sine filiis
obire: immo maiora a domino p̃mia

Expanded text:
animam, sed stulti qui carnalibus animam, sed stulti qui carnalibus desideriis gaudent, detestantur eos qui pro amore coelestium, infima oblectamenta contemnunt. Qui cum sapientibus graditur sapiens erit, amicus stultorum efficitur similis. Cum sapientibus ire est sapientium actus imitari, quamlibet ergo simplex quisque sit et rusticus, qui arcana sapientiae comprehendere nequeat, si tamen sapientum exempla vivendo sectatur, jure inter sapientes annumerabitur, qui vero stultos non propter naturam quia homines sunt, sed propter stultitiam, quia mimi sunt vel histriones, vel aliqui tales, non ut instruendo corrigat amat, sed ut favendo deteriores efficiat, talis nimirum etsi per ingenium vel doctrinam sapiens esse videtur, stultorum nota dignus simul et damnatione tenebitur. Bonus relinquit haeredes filios et nepotes, et custoditur justo substantia peccatoris. Saepe videmus bonos sine filiis obire imo majora a Domino praemia
Abbreviated transcription (Latin):
to: uosqui sp̃itales estis. instruite
huiꝰmodi in sp̃u mansuetudinis:
ꝯsiderans te ipsum ne & til tẽpteris.
Astutus omĩa agit cũ consilio: qui
autẽ fatiuis est. aꝑit stulticiam.
Ubi omĩa cum consilio docet agenda:
diuinũ potius quod sacris eloquiis
inditũ est. qͣm humanũ intellige
consiliũ. Fatuus est erum qͥ extra
hoc consiliũ uiuit: qͣmus natura¬
liter astutus ẽẽ uideatur & prudẽs.
De quo recte subditur. Nuncius
impius: cadit in malum. Arrium
aũ dicit & sabelliũ. ceterosq ange¬
los: io est nuncios sathane. Qui qm̃
consiliũ neglexere diuinarũ scͥptu¬
raꝵ: deciderunt in malũ gehenna¬
liũ torm̃toꝵ. Legatus aũ fidelis sa¬
uitas: id est catholicus quisq predi¬
cator. sanitatẽ sͥ suisq auditorib
acquirit eternã. Desideriũ si comple¬
atur delectat animã: detestantur
stulti eos qui fuguint mala. Ome
desideriũ siue bonũ siue malũ sit:
ubi ad effectum ꝑuenerit. delectat

Expanded text:
 vos qui spiritales estis instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum ne et tu tenteris . Astutus omnia agit cum consilio, qui autem fatuus est, aperiet stultitiam. Ubi omnia cum consilio docet agenda, divinum potius quod sacris eloquiis inditum est, quam humanum intelligere consilium. Fatuus est enim qui extra hoc consilium vivit, quamvis naturaliter astutus esse videatur et prudens, de quo recte subditur. Nuntius impii cadit in malum. Arium autem ait et Sabellium caeterosque angelos, id est, nuntios Satanae, qui quoniam consilium neglexere divinarum Scripturarum deciderunt in malum gehennalium tormentorum. Legatus autem fidelis sanitas. Id est, catholicus quisque praedicator sanitatem sibi, suisque auditoribus acquirit aeternam. Desiderium si compleatur, delectat animum: detestantur stulti eos qui fugiunt mala. Omne desiderium, sive bonum sive malum sit, ubi ad effectum pervenerit delectat
Abbreviated transcription (Latin):
uiis. Qui aũ uissa oꝑantur dnica. id̾o
faciunt. qͥa anima illoꝵ ꝑfecta suꝑ¬
noꝵ dulcedine reficietur: iuxta eũ
qui dnm obsecrat dicens. Sicut adi¬
pe pinguedinis repleatur aĩa mea.
Uel certe anima oꝑantiũ impingua¬
bit᷑: qr qui piis ꝓ domino laborib in¬
sudant: cęlesti & immarcessibili pꝰt
labores mercede donabunt᷑. Est qͣsi
diues cum nicħ habeat: & est quasi
pauꝑ cum inmultis diuitiis sit. Diueᷤ
sͥ uidebat᷑ ille qui induebat᷑ purpͥa
& bisso. & epulabatur cotidie spen¬
dide: s quia d̾m ñ habuit: cõperit
in fine nil fuisse quod habure. Unde
dictum est de talib. Dormiert sõnũ
tiaꝵ in manib sius. Pauꝑ econtra
uidebat᷑ lazarus qui iacebat ad ia

Expanded text:
viis . Qui autem jussa operatur Dominica, ideo viis . Qui autem jussa operatur Dominica, ideo faciunt quia anima illorum perfecta supernorum dulcedine reficitur juxta eum qui Dominum obsecrat dicens, sicut adipe pinguedinis repleatur anima mea , vel certe anima operantium impinguabitur, quia qui piis pro Domino laboribus insudant, coelesti et immarcescibili post labores mercede donabuntur. Est quasi dives cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis divitiis sit. Dives sibi videbatur ille qui induebatur purpura et bysso, epulabatur quotidie splendide, sed quia Deum non habuit, comperit in fine nil fuisse quod habuit, unde dictum est de talibus: Dormierunt somnum tiarum in manibus suis . Pauper e contra videb
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ seq̃ntis. Qui aũ substantiã uirtu¬
tũ spĩtaliũ ueracit̾ acquirit: m̾ca¬
bitur ex ea claritatẽ regni ꝑennis:
qd̾ uerb̃ seq̃ntib aꝑtuis dicit. In se¬
mita iusticie uita. iter aũ deuium
ducit ad mortẽ. Semita aũ iusticiȩ
substantiã acquirit uirtutũ: quib
et̾nȩ uite claritas auro p̃ciosior emit᷑.
Iter aũt prauũ quo fraudulentꝰ ince¬
dit: ꝑdito luchro temporali quod ap¬
petiit. ad mortẽ quã preuidere nolu¬
audit cum arguitur. Tantũ int̾ sa-¬
pientẽ distat & stultũ: ut hic aliqñ
ꝓfectu eruditionis ad eum qui se do¬
cuerit docendu ꝑueniat: ille nec cũ
arguit᷑. nouerit audire. Uult & non
uult piger: anima aũ oꝑantiũ im¬
pinguabitur. Recte pigri uocabulo
denotatur: qui uult regnare cũ dño.
na cum iubent᷑: de quo iacobus ait.
Uir duplex animo: inconstans ẽ in
om̃ib iuis sius. Et filius syrach. ue
peccatori:terrã ingredienti duab

Expanded text:
tae sequentis: Qui autem substantiam virtutae sequentis: Qui autem substantiam virtutum spiritalium veraciter acquirit, mercabitur ex ea claritatem regni perennis, quod verbis sequentibus apertius dicit. In semita justitiae vita, iter autem devium ducit ad mortem. Semita enim justitiae substantiam acquirit virtutum, quibus aeterna vitae claritas auro pretiosior emitur, iter autem pravum quo fraudulentus incedit perdito lucro temporali, quod appetiit ad mortem quam providere noluaudit cum arquitur. Tantum inter sapientem distat et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum, qui se docuerat docendum proveniat, ille nec cum arguitur noverit audire. Vult et non vult piger, anima autem operantium impinguabitur. Recte pigri vocabulo denotatur, qui vult regnare cum Deo, ena cum jubentur. De quo Jacob ait: Vir duplici animo inconstans est in omnibus viis suis ; et filius Sirach: Vae peccatori terram ingredienti duabus
Abbreviated transcription (Latin):
dotis sermodate reconciliationis le-¬
tificet. Qui negligit damnũ propt̾
amicũ: iustus ẽ. Si hoc de generali pe¬
cuniȩ largitione. & piiro hoĩe amico
recte dicitur: qntomag̃ iusticiȩ coro¬
na dignus ẽ. qui ꝓpter eum qui dixit.
dico uob̃ amicis meis ne t̾reamini
ab his qui occidunt corpus. uł uen¬
dens que possidet pauꝑib tribuit.
uł rapinã bonoꝵ suoꝵ cum gaudio
suscipit. uł certe ipsam in passione
carnẽ mortificandã siue occidendam
tradit: Iter autẽ impioꝵ decipiet
eos: cum uł sua retinere. uł aliena
raꝑe gaudent. Unde recte subiungit᷑.
Non inueniet fraudulentꝰ luchrũ:¬
ciũ. Fraude nanq acquisita pecunia.
plus in anima damni. qͣm luchri
addit in archa. Et qui ꝓpriã ꝓ dno
substantiã nouit dispensare: remune.¬
rante ipso. ꝓ terrenis cȩlestia dona
recipiet. Aliter. Non inueniet frau¬
m̃te sunulat se ẽẽ bonũ. nequit̾ ui
uens in occulto: ñ inueniet bona ui¬

Expanded text:
dotis sermo datae reconciliationis laedotis sermo datae reconciliationis laetificet. Qui negligit damnum propter amicum justus est. Si hoc de generali pecuniae largitione et puro homine amico recte dicitur, quanto magis justitiae corona dignatus est, qui propter eum qui dixit: Dico vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus , vel vendens quae possidet pauperibus tribuit, vel rapinam bonorum suorum cum gaudio suscipit, vel certe ipsam in passione carnem mortificandam sive occidendam tradit. Iter autem impiorum decipiet eos. Cum vel sua retinere vel aliena rapere gaudent. Unde recte subjungitur. Non inveniet fraudulentus lucrumc. Fraude namque acquisita pecunia, plus in anima damni, quam lucri addit in arca. Et qui propriam pro Domino substantiam novit dispensare, remunerante ipso, pro terrenis coelestia dona recipiet. Aliter, Non inveniet fraumente to non invenit bona vi
Abbreviated transcription (Latin):
certe alios quȩ necdu caꝑe possunt
docere nitentes. ad maiorẽ eos stulti¬
ciã ꝓuocant: & quasi sauciis oculis
lum̃ ingerentes solis. modicũ lucis
quod cernere uidebant᷑. auferunt.
Manus fortiũ dͥnabitur: quȩ autẽ
remissa est. tributis seruiet. Pfecti
quiq ñ solum uitioꝵ bella suꝑant:
s & electis fr̃ib maiori uirtutũ grã
pͥncipant᷑. Qui aũ dissoluti animo
peccati implicari ñ metuunt: pes¬
simo exactori diabolo tributa uitioꝵ
cotidie soluunt. Et si ñ dnium eius
uiuentes penitendo euaserint: post
mortẽ traditi eide in carcere ab eo
penarũ mutunt᷑ eternaꝵ: iuxta qd
domuiꝰ in eugłica parabola testat᷑.
Neq eium de taliũ correctione despe¬
randu est: cum ꝓtinus adiungat᷑.
Meror in corde uiri humiliabit illũ:
& sermone bono letificabit᷑: quia
nimirũ necesse est. ut pͥus peccatorẽ
meror penitentiȩ salubrit̾ humili
et: & ita postmodu ꝑ udiciũ sacer¬

Expanded text:
certe alios quae necdum capere queunt certe alios quae necdum capere queunt docere nitentes, ad majorem eos stultitiam provocant, et quasi sauciis oculis lumen ingerentes solis, modicum lucis quod cernere videbantur auferunt. Manus fortium dominabitur, quae autem remissa est tributis serviet. Perfecti quique non solum vitiorum bella superant, sed et electis fratribus majori virtutum gratia principantur; qui autem dissoluti animo peccatis implicari non metuunt, pessimo exactori diabolo tributa vitiorum quotidie solvunt. Et si non dominium ejus viventes poenitendo evaserunt, post mortem traditi eidem in carcerem ab eo poenarum mittuntur aeternarum, juxta quod Dominus in Evangelica parabola testatur. Neque enim de talium correctione desperandum est, cum protinus adjungatur. Moeror in corde viri humilbono laetificabitur. Quia nimirum necesse est ut prius peccatorem moeror poenitentiae salubriter humiliet, et ita postmodum per judicium sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ueser̃t quide cepta÷ s tam̃ conscientia
ꝓmissi quasi gladio pungunt᷑. Lin¬
gua aũ sapientiũ: sanitas ẽ. Quia &
bona que ꝓmittunt. ipsi ꝑficiendo
ad uit̾ã ꝑueniunt: & aliis quȩ sequant᷑
p̃dicando demonstrant. Labiũ ueri.¬
tatis firmũ erit inꝑpetuũ: qui autẽ
testis est repentinus. conciat lingͣm
m̃dacii. fides eccłiastica. semꝑ mane¬
bit. Qui aũ repente noua dogmata in¬
fert mendacii: est minister heretici.
Homo uersutus celat scientiã. Uer¬
sutus hoc loco in bono intelligitur.
id est sapiens & prudens: qͥ m̃nunqͣm
de industria suã celat scientiã. du¬
plici nimirũ ratione: uł ñ ualens
infirmis auditorib loqui quasi sp̃i¬
talib s quasi carnalib: itł nolens
dare sc̃m̃ canib. neq añ porcos mar¬
garitas ꝓicere. Et cor insipientiũ pro¬
uocat stulticiã: quando itł ipsi plus
appetentes saꝑe qm oportet saꝑe.
eo usq meditando ꝓsiluint. ut ꝓ

Expanded text:
deserunt quidem coepta, sed tamen conscientia deserunt quidem coepta, sed tamen conscientia promissi quasi gladio pungitur. Lingua autem sapientium sanitas est. Quia et bona quae promittunt ipsi, proficiendo ad vitam perveniunt, et aliis quae sequantur praedicando demonstrant. Labium veritatis firmum erit in perpetuum, qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii. Fides ecclesiastica semper manebit, qui autem repente nova dogmata infert mendacii est minister haeretici. Homo versutus celat scientiam. Versutus hoc loco in bono intelligitur, id est, sapiens et prudens, qui nonnumquam de industria suam celat scientiam, duplici nimirum ratione, vel non valens infirmis auditoribus loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, vel nolens dare sanctum canibus, neque ante porcos margaritas vocat stultitiam. Quando vel ipsi plus appetentes sapere quam oportet sapere, eo usque ad meditandum prosiliunt, ut pro