comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ odio habueris eã dimitte ñ imꝑantis discidiũ s docen¬
tis q sine dilectionis fede cassasit & uirtute carens oẽ
siꝑmaneat societas carnis. Ñ gͦ uirtꝰ sacram̃ti c̃uigał ĩ
carne ẽ s ĩ m̃te. nec ille c̃sens ad scĩtatẽ ꝑficiendã req¬
rit᷑ qͥ & an peccatũ c̃iugalis ĩ dicebat᷑. ad officiũ pꝰ per̾em¬

Expanded text:
odio habueris eam, dimitte; non imperantis dissidium, sed docentis, quod sine dilectionis foedere cassa sit, et virtute carens, etiamsi permaneat societas carnis. Non ergo virtus sacramenti conjugalis in carne est, sed in mente, nec ille consensus ad sanctitatem perficiendam requiritur, qui et ante peccatum conjugatis indicebatur ad officium. P
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã instituit hoc eͥ ali remediũ ut corde peniteat &ore
etutrat ablictũ q đ cũ focerit iã ampliꝰ debute dã pnationis
nerit etiã sisatisfactio restat ꝗͥ ꝓpeccato ꝑsoluit. Qđsi
fortt petcaror ũt pemitat s initurrente artcło necessi¬
tatis ad c̃fessionẽ uenite ñ possit. confidentꝰ ꝓnuntio q ĩeu
sũmꝰ sacerilos cõplet qđ mcerał ñ poruit. & aput dm̃ iã fac¬
tũ constat qđ hõ ꝙ ue uoluit s ñ ualut adimplere. q ꝑ¬

Expanded text:
de poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvat . Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem venire non possit, confidenter pronuntio, quod in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerat. ĩ nob̃ tñ scam̃ reatũ ira manebat qͣ ẽ debita satis fas¬
lione soluit᷑. ut ita dicã ñ ds̃ homini s do̾ homo reconciliat᷑. Pe
peccatis aũ utrũ redeant ł ñ exquo semel dimissa fuerint
ego ĩterĩ ñ asserendũ iudico s uerendũ. Q. d̃ tñ si sit ł ñ sit qͣ
iusticia fiat ł ñ fiat alteriꝰ tractatꝰ oꝑam expectat. eo p̃cipua
q q̃dã diunarũ scripturar ũ testimonia. de hacre ab igue td¬
ta legunt᷑. ita &̾ ut ñ nicħ ex eis ab surditatis nasci uideat᷑. qͥ¬
certe ñ leuiaut tͣnsitaea consideratione discutienda stͣ¬

Expanded text:
non fuerat, in nobis tamen secundum reatum ira manebat, quae dum debita satisfactione solvitur, ut ita dicam, non Deus homini, sed homo reconciliatur. De peccatis autem utrum redeant an non, ex quo semel dimissa fuerint, ego interim non afferendum judico, sed verendum. Quod tamen si sit vel non sit; qua justitia fiat vel non fiat alterius tractatus operam exspectat, eo praecipue quod quaedam divinarum Scripturarum testimonia de hac re ambigue edita leguntur ita etiam ut ex eis non nihil absurditatis nasci videatur qnon levi aut transitoria consideratione discutienda s
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cepit q peperit. Merito nãq ĩ partu corrupta ẽ ĩ tegritas
qr in c̃cepra uirginias polluta ẽ. uistũq erat ut ñ pareret᷑
sine dolaee t cceptũ ñ erat sine libidine. Nequaꝗͣ .it. partꝰ
dolaet afferret sic̾ceptꝰ ñ sensisset libidint᷑. qr si culpa delec¬
tationis illicite c̾cipientẽ ñ pollueret. nũꝗͣ pena doloris
pariente cruciaret. Pruna naque illa nr̃i generis & dolo¬
ris mat᷑ pꝰꝗͣ malã delectationẽ cceꝑat. tẽ demũ qͥ filios in
dolaee parit᷑a e̾et audiebãt ut ape de monstraret᷑ q non
ideto parrat c̃ doloce qͦ auiro concipit s qd̃ cũ libidine.
Qͥ s N possit dic̾e si ho ñ peccasset utrũ partꝰ humanus &ẽ
de uiro cͥceptꝰ aut in tegritatt̃ coerũper aut castitatem
uiolarrt : Et qͥdẽ si ñ uiolarer᷑ castitas qͣre integͥtas cor

Expanded text:
integritas, quia in conceptu virginitas polluta est, justumque erat, ut non pareretur sine dolore, quod conceptum non erat sine libidine. Nequaquam partus dolorem afferret, si conceptus non sensisset libidinem. Quia si culpa delectationis illicitae concipientem non pollueret, nunquam poena doloris parientem cruciaret. Prima namque illa nostri generis et doloris mater, postquam malam delectationem conceperat, tunc demum quod filios in dolore paritura esset, audiebat, ut aperte demonstraret, quod non idcirco pariat cum dolore, quod a viro concipit, sed quod cum libidine. Quis enim possit dicere, si homo non peccasset, utrum partus humanus etiam de viro conceptus aut integritatem corrumperet, aut castitatem violaret? Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
un fecundat᷑. E recte de solo uiro cͥcipit qr idqͥ c̃cipit
in alt̾o qͥdẽ decarne uiri sumit᷑. in alto au ꝑ amore ui¬
ri ministrat᷑. N itaq hoc solũ de uiro c̃cipit qͥ de uiro
accipit. s ħ ꝙ̃ cle uiro ccipit qͥ exse de amore uiri accep̃.¬
carne u̾ginis diino partui nat᷑a sub̃am ministrauit
Nã qr in corde eiꝰ amio spͥs scĩ singłarit᷑ ardebat. ideo in car¬
ne eiꝰ uirtus sp̃s sci mirabilia faciebat. Cuiꝰ dilectio in
corde ipsius ñ suscepit sociũ. etꝰ opatio ĩ carne illiꝰ ñ
habebat exemplũ. ħ gͦ solũ uirgo c̃cepit ꝙͥ de sua car¬
lis semineͥs admixtione filiũ genuit. hon gͦ libido carniꝰ
t̃ceptionẽ ĩ uirgine oꝑam ẽ qͦ nec de carne iuri semen
accepꝰ nec de sua carne ꝑamorẽ uiri concepit. s ꝑamo¬
rẽ & oꝑationẽ sp̃s scĩ. Nec ipse sp̃s sc̃i idc̾eo pat̾ x di¬

Expanded text:
unde fecundatur. Et recte de solo viro concipit, quae id quod concipit, in altero quidem de carne viri sumitur, in altero vero per amorem viri ministratur. Non itaque hoc solum de viro concipit, quod de viro accipit, sed hoc etiam de viro concipit qcarne virginis divino partui natura substantiam ministravit. Nam quia in corde ejus amor Spiritus sancti singulariter ardebat, ideo in carne ejus virtus Spiritus sancti mirabilia faciebat. Cujus dilectio in corde illius non suscepit socium, ejus operatio in carne illius non habebat exemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carlis seminis admistione filium genuit. Non ergo libido carnis conceptionem in virgine operata est, quae nec de carne viri semen accepit, nec de sua carne per amorem viri concepit, sed per amorem et operationem Spiritus sancti. Nec ipse Spiritus sanctus idcirco pater
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a qͣsi debitũ qddã ex instituto creatoris ad fabricã
humani corporis ab soluendã impendit. ita prsus sine ul¬
la netessitate aur coactione ab ea reqͥrit᷑ ut nͥ sola di¬
lectione. & ut suc dixeri spontanra caritate adtͥbu¬
endũ id ñ inclinet᷑. Nichil &̃ ẽ ꝓpt̾ solã ddilectionẽ q hoc
debitũ anat᷑a extoegͣre possit.s c̃ spontanea fuerit ca¬
ritate ꝑsuasa te nimirũ sibi ad inuice̾ ad opꝰ c̃sũmandũ
exut᷑q parte libent̃ atq gͣtant᷑ occurrit. Sane qͥcqͥd uio
atq: ĩ efficax demonstaat᷑. Sola gͦ dilectio ẽ q nat᷑am ꝑsua¬
dẽ & uolentẽ qͦdãmͦ cog̾e pot̾ ad seminandũ partũ. Et qͥ

Expanded text:
natura quasi debitum quoddam ex instituto Creatoris ad fabricam natura quasi debitum quoddam ex instituto Creatoris ad fabricam humani corporis exsolvendam impendit, ita prorsus sine ulla necessitate, aut coactione ab ea requiritur, ut nisi sola dilectione, et ut sic dixerim spontanea voluntate ad tribuendum id non inclinetur. Nidebitum a natura extorquere possit, sed cum spontanea fuerit charitate persuasa, tunc nimirum sibi ad invicem ad opus consummandum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid viatque inefficax demonstratur. Sola ergo dilectio est quae naturam persuadere, et volentem quodammodo cogere potest ad seminandum partum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tione indigent ne forte ĩre difficili & ualde obscu¬
ra seusus humanes aliqͥd ampliꝰ sua possibilirate p̃stamnat.
Nec idõ de his dubitandũ ẽ qr obscura st̃. nec oĩo aliqͥs temere
diffiniendũ qr credenda st̃. Queramꝰ gͥ qͥ dc̃cepit maria. aut
carne̾ ñ c̃cepit & carnẽ ñgenuit. aut si carnẽ genuit car¬
nẽ concepit. Qd it c̃cepit hgenuit. S qͦmͦ carnẽ ministra.¬
re potuit ñ caro. aut ñ tarne̾ gignere caro. Ista ꝑplexa
ĩqͥsitio siue qrendi ro quẽ ad modũ sane & c̃petent᷑ ĩtelligi
ualeat conside̾mꝰ. Et p̾mũ qͥdẽ in ea q̃ scdm̃ solitã ac usitatt̃
nat᷑e opationẽ ꝑ agit᷑. c̃ceptione eiꝰde̾ nat̾e opꝰ qͦmͦ cõpleat᷑
intueamͣ. in parentib carnalit̾ gn̾antib & ꝑ carnis couũ
nascit᷑am carne̾ excarne fabricantib utibiq nat᷑a sub am
ministrat partui creando ut exułusq carne ꝓcedar qͣ
solũ ĩ untꝰ carne formanda ẽ caro. Tam̃ hoc uectigał qd

Expanded text:
atione indigent, ne forte in re difficili et valde obscura, humanus sensus aliquid amplius sua possibilitate praesumat. Nec ideo de his dubitandum est quia obscura sunt, nec ideo aliquid temere definiendum, quia credenda sunt. Quaeramus ergo quid concepit Maria. Aut carnem non concepit, et carnem non genuit, aut si carnem genuit carnem concepit. Quod enim concepit, hoc genuit. Sed quomodo carnem ministrare potuit non caro? aut non carnem gignere caro? Ista perplexa inquisitio sive quaerendi ratio, quemadmodum sane et competenter intelligi valeat consideremus. Et primum in ea quae secundum solitam et usitatam naturae operationem peragitur conceptione, ejusdem intueamur. In parentibus carnaliter generantibus, et per carnis coitum nascituram carnem ex carne fabricantibus, utrobique natura substantiam ministrat partui creando, ut ex utriusque carne procedat et quod solum in unius carne formanda est caro. Tamen hoc vectigal quod
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmis ẽ quomꝰ intelligi opoereat gͥ dictũ ẽ beatã
mariã de spũ scõ cõcepisce. Scimꝰ naͣq & om̃s iã fre¬
coitũ suscepiste memorat᷑. Et ħ qͥ secarnis sub̃a de car¬
ne uiri ꝑ ipsũ carnis corrũ tranffusa cͣcarne inulieriꝰ
tia ueratit̾ origine̾ sums ab illo ꝑ istã &̾ ab esta gene¬
ret᷑. Omulier auiro c̾cepit c̃acarne iuri ꝑcoitũ
carnis sem̃ suscipit. ad generandã carne̾. Nec ali¬
ud̾ c̃cipit ꝗͣ ille ẽ atͦ ccipit aut ipsa qͥ ccipit & q cit

Expanded text:
in elligi oporteat quod dictum est, beatam Mariam de Spiritu sancto concepisse. Scimus namque et omnes jam frecoitum suscepisse memoratur. Et haec quidem carnis substantia de carne viri per ipsum catia veraciter originem sumens ab illo, per istam etiam ab ista generetur. Ergo mulier a viro concipit, cum a carne viri per coitum carnis semen suscipit, ad generandam carnem. Nec aliud concipit quam ille est a quo concipit; aut ipsa quae concipit et
Abbreviated transcription (Latin):
anima ꝓͥ plenitudinẽ ꝯphendit. Cõp̃hendit dico ñ eqͣlita¬
te nat᷑e. s plenitudine gr̾e & unitatis ꝓpͥeratis. Ecce dixi
postulanti qd & iubenti debuera qd̃ magis in hac asser¬
tione approbandũ putaui.s ĩ rebꝰ dubiis si manifesta ac¬
toritate ñ ualeo ab aliis qͥdẽ sic accipi uolo. ut q̃rẽtem
me adiuuent ĩueniẽrẽ. ñ refutent. Qucũq aũ ĩeo ꝑ¬
sistunt ut ħ asserert ꝯtendant qs alia fuerit illa sap̃ĩa
mini p̃iudicuĩ facere uolo. Uideant ipsi qͦ sensu ħ asserã
ne fccete carnalis sit magis sua ꝗͣ uera ꝓnuntiars . łtoc u¬
nũ ego ĩdubitat᷑ affirno qe autꝰ illa sapĩa pt̾ diuinã ĩ aiãm
ñ bene credit. Ad certa ego ñ cogo s suadoo ĩ his qͥ mͥ ñ c̾dit
Ecredat donec ueniat ubi mecũ credat. sic ram̃ ut ĩt̃im
unꝰqiusq in suo sensu humilit᷑ habundare studeat ñon
arroganter presumere: Uał¬

Expanded text:
anima Christi plenitudinem comprehendit. Comprehendit dico non in aequalitaanima Christi plenitudinem comprehendit. Comprehendit dico non in aequalitate naturae, sed plenitudine gratiae et unitatis proprietate. Ecce dixi postulanti quod et jubenti debueram, quod magis in hac assertione approbandum putavi. Sed in rebus dubiis si manifesta auctoritate non valeo, ab aliis quidem sic accipi volo, ut quaerentem me adjuvent, invenientem non refutent. Quicunque autem in eo persistunt, ut hoc asserere contendant, quod alia fuerit illa sapientimini praejudicium facere volo; videant ipsi quo sensu hoc asserant, ne forte carnalis sit, magis sua quam vera pronuntians. Hoc unum ego indubitanter affirmo, quod aut alia sapientia praeter divinam in anim non credit, non bene credit. Ad caetera ego non cogo, sed suadeo; in his qui mihi creditcredat, donec veniat ubi mecum credat. Sic tamen ut interim unusquisque in suo sensu humiliter abundare studeat, non arroganter praesumere. Va
Abbreviated transcription (Latin):
gre acceꝑet ꝯditionẽ nat᷑e ñ amisit. Accepit qđ ñ habuit s
ñ desut ẽẽ qd̃ fuit. Accepit plenitudinẽ sapienne ĩ qͥ & ꝑꝗͣ
netesse ÷ singula ꝑseqͥ Breuit̃ uob̃ qd mͥ ĩ hac re sentien.
ꝙͣ singularit᷑ cõcepit & ĩ effabilit᷑ cõp̃hendit. Quare ĩ effabi¬
lit̃ pͣhendit. ÷ Quia scđm plenitudinẽ accepit lohannes lucer¬
na erat ardens & lucens hic lucẽ ꝓphenderar. qr tenebre ñ
erant. S q exparte ꝯp̃henderat ꝓpt̾ ea ieffabilit᷑ illã in
dignꝰ ut solũa coerigiã calciam̃ti eiꝰ. Ergo iohannes corrigi
ã xͥ soluert ñ potuit. In illołł erat de plenitudine accipr
supͣ illũ plenitudinẽ ꝯp̃hendere. Hoc ita ꝙ̾ nouerat
dicere potuit quod ñ ꝯceꝑat credere elegit discut᷑e ñ p̃sumir
Noluit qͥ ille unionẽ soluere nec nos ñ p̃sumamꝰ unitatẽ ma¬
rare. Qd uob uidet̃: None illi cotrigiã ĩcarnati uerbi dĩ
ꝯpationis diuidunt. Aninia gͥ ioħ̃s de plenitidine acc epit

Expanded text:
e acciperet, conditionem naturae non amisit. Accepit quod non habuit, sed non desiit esse quod fuit. Accepit plenitudinem sapientiae, in qua etnecesse est singula persequi? Breviter vobis quid mihi in hac re sentienduquam singulariter concepit, et ineffabiliter comprehendit? Quare ineffabiliter comprehendit? quia secundum plenitudinem accepit. Joannes lucerna erat ardens, et lucens ; hic lucem comprehenderat, quia tenebrae non erat. Sed quia ex parte comprehenderat, propterea ineffabilem illam indignus ut solvam corrigiam calceamenti ejus . Ergo Joannes corrigiam Christi solvere non potuit. In illo enim erat de plenitudine accipere; supra illum plenitudinem comprehendere. Hoc itaque quod noverat dicere potuit, quod non conceperat credere elegit, discutere non praesumpsit. Noluit igitur ille unionem solvere, ne nos praesumatur unitati comparare. Quid vobis videtur? Nrationis dividunt? Anima igitur Joannis de plenitudine accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
a maledicto legis lib̾auit. Vnde merito ei soli danĩ
e ut filiũ pereret & turgo ꝑmanet ut qr pͥma se¬
cunditati carnis uginitatẽ sponte p̃tulit. nunc &¬
fetunda sit carne & uitegra uirginitate. Uides nẽ
qlis sit accusatio tua& suꝑ ÷ gͦ illud ut rõnẽ iã rrdda¬
mꝰ qͣre pꝰ uotũ uͥginitatis maria uirũ hab̾e. consensir.
aut ꝓpr̾ea uirũ hab̾e consensit hec sca̾ ut celaret᷑ ꝓpo¬
sitũ eiꝰ apꝓbante & ħ ipsũ ioseph. & idẽ ꝓponente. auts
forte huius ꝓposui consciꝰ ñ erat ipse iosepl qͥ fieri po¬
tuit parentib nuptias imꝑantib ĩ obdiens e̾t̾ rimu¬
a pͥnc ipio castitatis amore actenđat fiducia confir¬
mata & spe quã ineo habebat ñ dubia qͥ eã diuina
miscdĩa ita custodiret. ut posset & uoluntati parentũ
ĩ matͥmonio c̃trahendo obbedientiã ex hib̃e. & tam̃
nicħ ĩ eadẽ matͥmonio inpedĩn inuent᷑a e̾e̾t. ꝓ qͦ

Expanded text:
a maledicto legis liberavit. Unde merito ei soli datum est, ut filium pareret et virgo permaneret, ut quia prima fecunditati carnis virginitatem sponte praetulit, nunc fecunda sit carne et integra virginitate. Vides nunc qualis sit accusatio tua? Superest ergo illud, ut rationem jam reddamus, quare post votum virginitatis Maria virum habere consensit. Aut propterea virum habere consensit haec sancta, ut celaretur propositum ejus; approbante et hoc ipsum Joseph, et idem proponente, aut si forte hujus propositi conscius non erat ipse Joseph quod fieri potuit parentibus nuptias imperantibus inobediens esse timuum, qui eam a principio castitatis amore accenderat fiducia confirmata et spe, quam in Deum habebat, non dubia, quod eam divina misericordia ita custodiret ut posset et voluntati parentum in matrimonio contrahendo obedientiam exhibere, et tamen nihil in eodem matrimonio impedimenti inventura esset, pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
uim̃tis ĩ sipientib nec similis facta ÷ illis. Uoluit gͣ aliqͥ
supͣ cõdirione̾ uim̃toꝵ app̾te & iderco parũ iudicabat
uł potiꝰ ĩ dignũ reputabat honori suo bñdictionẽ um̃¬
torũ anͣ ferre. Quare ĩqͥd si melioe erat uͥginitas fetan¬
clitare as pͥ fecunditare benedicat & pꝰ̾modũ lex st̾ibi¬
litatẽ maledicebat: Audi qͣre. Primũ qñ fẽs ẽ mundas ꝑ
creatorẽ benedicta cͣ fecunditas ut mulriplicarent᷑. fide¬
les postremo qnͣ in stabat tẽpꝰ in qͦ nc̃ ab om̃ib: gentib
ds̃ colit̃ benedicta ẽ u̾ginitas ut adiutã celibẽ a carnis
oꝑa cuncti ꝓuocent᷑. Audi ad huc aliud. Si pͥma illa
benedictio ferunditatis ad saluit̾ erat. & scd̾a illa sti¬
litaris maledictio addapnationẽ. gͦ fecundiras carnis
meritũ ẽ & culpa sterilitas. Gmelioes fuer̾ ille mu¬
lieres qͥ mulros filios peperer̃. ꝗͣ ille q̃ nullos ł paucos
habuisse legunt᷑. Melior erat cerura ꝙͣ sarra. melice

Expanded text:
llis . Voluit ergo aliquid supra conditionem jumentorum appetere; et idcirco parum judicabat, vel potius indignum reputabat, honori suo benedictionem jumentorum anteferre. Quare, inquis, si melior erat virginitas fecunditate, Deus prius fecunditatem benedicebat; et postmodum lex sterilitatem maledicebat? Audi quare. Primum quando factus est mundus per Creatorem benedicta est fecunditas, ut multiplicarentur les; postremo quando instabat tempus, in quo nunc ab omnibus gentibus Deus colitur, benedicta est virginitas, ut ad vitam caelibem a carnis opera cuncti provocentur; audi adhuc aliud. Si prima illa benedictio fecunditatis ad salutem erat, et secunda illa sterilitatis maledictio ad damnationem: ergo fecunditas carnis meritum est, et culpa sterilitas. Ergo meliores fuerunt illae mulieres, quae multos filios pepererunt, quam illae quae nullos vel paucos habuisse leguntur. Melior erat Cethura quam Sara. Melior
Abbreviated transcription (Latin):
geret q nimirt̃ tm̃mꝰ cogiata ũqͥtas ĩqͥnasset. Qđ̃ siqͥs
N de quolibot delicto uelit acciꝑe. sciat tñ aliud pettatue̾t.
aliud impietatẽ percati. Impieras nãq peccati ipsa rectis¬
sime obduratio corđ accipit᷑ q̃ primũ ĩ c̃punchione soluit᷑.
ut pꝰ modũ ĩcfessiõi peccatũ ipsũ .i. debitũ dãpnanonis ab¬

Expanded text:
gitata iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
meu̾ dabo eis ĩ domo mea & ĩmuris meis locũ. &
nom̃ meliꝰ afiliis &e afiliab Nom̃ sempit᷑nũ qͣd ñ
peribit. Qͥs ÷ gͦ iste ĩ continentia sterilatate ma¬
ledicens continentie puritate̾ ñ uidens & frucdũ
ñ ĩ telligens: At tem̃ audiamꝰ qͥd paret. Olaria
ait maledictionẽ ñ effudit qͥ ꝑ uirginitaris ppo¬
sitũ sterilitatẽ inc̾rit. Ampliꝰ aũ. Quare nitħe
uoluit pꝰꝗͣ continentiã uou̾at: Duo st̃ aut ꝓptͣ

Expanded text:
s meis locum et nomen melius a filiis et a filiabus nomen sempiternum quod non peribit . Quis est ergo iste in continentia sterilitatem maledicens, continentiae puritatem non videns, et fructum non intelligens? At tamen audiamus, quod paret. Maria, ait, maledictionem non effugit, quae per virginitatis propositum sterilitatem incurrit. Amplius autem. Quare nubere volu
Abbreviated transcription (Latin):
& matre suã & adherebit uxcei sue. nͥ scdm̃ illã singłare
socieratẽ ĩ qͣ ut᷑q semet ipsũ debet alt̾i inqͣ hõ affectũ
patris & matris ñ qͥdẽ deponit ut affectũ uroris solũ
eligat s post ponit affectũ patris & matris ut affectũ
uxoris illi p̃ferat. ut eũ ñ solũ s singłart᷑ habeat. Nõ gͥ
de cõmixtione carnis s de affectui caedis e uncłõ socialis¬

Expanded text:
singularem societatem in qua semetipsum debet alteri? in qua homo affectum patris et matris non quidem deponit, ut affectum uxoris solum eligat; sed postponit affectum patris et matris, ut affectum uxoris illi praeferat; ut eum non solum sed singularem haberet? Non igitur de commistione carnis, sed de affectu cordis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ꝗͣ ds̃ instituit. ut hõ reclicto patre suo & matre sua e¬
lige̾t uxori sue unice & singlarit̾ indiuidua semꝑ dilecti¬
one sociari. Huic aũ societai ad cõmodũ fi̾ii gn̾is multipli¬
candi certi & rationabił satram̃ti causa officiũ p̾ea gn̾andi
& matre suã & adhebit ux&i sue & ert̃ oluo in carne una.
ut ĩ eo q adheret uxdei sue sacram̃tũ sit inuisibił societatiᷤᷤ

Expanded text:
 Deus instituit, ut relicto patre suo et matre sua, eligeret uxori suae unice et singulariter individua semper dilectione sociari. Huic autem societati ad commodum futuri generis multiplicandi, certi et rationabilis sacramenti causa officium postea generat matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, ut in eo quod adhaeret uxori suae sacramentum sit invisibilis societatis,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ de ipsocͥipso & mpsĩ. Unũ ẽ mundi de ipsocurrere nc̃ipso aut
ĩ ipsũ. de nnido aẽ desideriũ currit qñ ĩ specto foris dĩ oꝑe ꝑ admi.¬
rationẽ & laudẽ ardentiꝰ ĩtꝰ ad ipsũ secͥuertit. Cũ mundo curre̾t
si se ꝓmutabilitare tẽporaliũ sue deiciendo ĩ aduers q̃ siue ele¬
uando ĩ psꝑis hunc sdo se cõfuemaret. In mundũ curre̾t sũeiꝰ

Expanded text:
 ipso, non in ipsum. Unum est mundi, de ipso currere: non cum ipso, aut in ipsum. De mundo desiderium currit, quando inspecto foris Dei opere per admirationem et laudem, ardentius intus ad ipsum se convertit. Cum mundo curreret, si se pro mutabilitate temporalium, sive dejiciendo in adversis, sive elevando in prosperis, huic saec
Abbreviated transcription (Latin):
i seꝑabilẽ unionẽ ac fidẽ cur &̃ ĩ eodẽ sexu c̃iugiũ rectissime
ac scissime celebrari ñ possit. & etiã diuidua societas lauda¬
bili caritate sanciri. Qdit ĩpedit ut uir iurũ. aut femi¬
na femina tali s̃ pactionis fedẽ & socieratis amore ñ adstringat:
dis si ridicłm oĩno ÷ & ab humana ꝓrsus rone seclusũ ut scłĩ

Expanded text:
ionem ac fidem: cur etiam in eodem sexu conjugium rectissime ac sanctissime celebrari non possit, et individua societas laudabili charitate sanciri? Quid enim impedit ut vir virum, et femina feminam tali sibi pactionis foedere et societatis amore non astringat? Quod si ridiculum omnino est, et ab humana
Abbreviated transcription (Latin):
os exossib meis. & caro de carne mea. Ergo ꝓpt᷑ ħ in
carne una qr de carne una ñ ꝓpt̃ ħ de carne una q in
carite una. ꝓpt᷑h ert duo ĩ carne una ħ nc os exossib
meis & caro de carne mea. ꝓpt̾ ħ relinqͣt ho patr̃t suũ
& matrt suã & adherebit uxori sue & ert̃ duo ĩ carne
una. Considẽmꝰ singłã q̃ dicta st̃ ne forte cont̃ te dixeris
qd ꝓte dicent̾ũ purasti. Relinqt hõ patre suũ & matr̾e
suã & adherebit uptri sue & ert̃ duo incarne una.
Foctassis id̾ẽ dicere uoluit adherebit uxori sue & er̃t

Expanded text:
os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Ergo propter hoc in carne una, quia de carne una; non propter hoc de carne una, quia in carne una. Propter hoc erunt duo in carne una. Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Consideremus singula quae dicta sunt ne forte contra te dixeris quod pro te dicendum putasti. Relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Fortassis idem dicer
Abbreviated transcription (Latin):
tas nat᷑e ħ sufficꝰ auro humana cop̃hendit ur
pariat uirgo ĩ tacta filiũ gn̾et & sine oꝑacar:¬
nis caro ꝓcedat excarne. Iacirco miraris qͦmͦ
fiet istud qr uirũ ñ cognoscis. Nã ĩterĩ quantũ
ĩ te ÷ nichil ĩ uene̾re potes cur de tua ꝑseu̾an¬
possis ꝓmissionẽ ꝓ tͥfide. Qmͦ fiet istud qr

Expanded text:
ae hic sufficit, aut ratio humana id comprehendit, ut pariat virgo, intacta filium generet, et sine opera carnis caro procedat ex carne. Idcirco miraris quomodo fiet istud, quia virum non cognoscis. Nam interim, quantum in te est, nihil invenire potes, cur de tua perseveranpossis promissione confidere. Quomodo fiet istud, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ħ: c̃iugu officiũ er̃t duo ĩcarne una. Ore gͦ relinq
hõ patrẽ suũ & matrẽ suã g adħebit uxoei sui Mag¬
na res. Prefert pͥncipio fuiẽ. Pater & mat̾ principiũ
est unde uenit uxor finis ẽ ubi dilectio requiescit.
Ibi dilectionẽ oꝑata ẽ sola conditio. hic electionẽ sine con¬
dicione fer̾ sola dilectio: Diligit itaq homo patrẽ
suũ & matrẽ suã quia de ipsis sẽmei uitã accepit. sed
plus uxorẽ suã diligit qui a cũ ipsa semꝑ uiuere eleg̃
Ouinũ ꝓrsus sacͣmentũ ⁊ profundũ misterium.
pulchrũq & ad mirandũ humanȩ conditioĩs exẽplũ.
Nabemꝰ pͥncipiũ nrm unde accepiius ut simꝰ. habomꝰ

Expanded text:
i officium, erunt duo in carne una. Quare ergo relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae? Magna res. Praefert principio finem. Pater et mater principium est, unde venit; uxor finis est, ubi dilectio requiescit. Ibi dilectionem operata est sola conditio; hic electionem sine conditione facit sola dilectio. Diligit itaque homo patrem suum et matrem suam, et de ipsis semel vitam accepit; sed plus uxorem suam diligit; quia cum ipsa semper vivere elegit divinum prorsus sacramentum et profundum mysterium, pulchrumque et admirandum humanae conditionis exemplum. Habemus principium nostrum unde accepimus ut simus; habem
Abbreviated transcription (Latin):
rebit cixori sue. Illos relinqt & huic adherebit. Gign᷑
ad illis discedit ad istã accedit. Qd illis subtrahit huic
impendit. Qͥd ÷ h. S Relinqt hõ patrẽ& matrͣr suãdin¬
qͦ relinqͦt. Nũ qͥd relintt in cohabitatione an indilecti¬
one c& si sic epoetet dici nũqͥd relinqt in cõmixtione.
Si relinqt ħo in cohabitatione patrr̃ & matr̾e & adhe¬
Febit uxcei sue. Nũqͥs gͥ in domo patrissui uxorẽ ha¬
re ñ potͣ.  aut nũqͥd uxor̃e dilige ñ po̾t nͥ patrẽ &
matrẽ odio habuerit c Nã illud tͥciũ qđ positũ :
nec oportet repeti nec debet nominari. lam̃ his

Expanded text:
rebit uxori suae. Illos relinquet et huic adhaerebit. Igitur ab illis discedit, ad istam accedit. Quod illis subtrahit, huic impendit. Quid est hoc? Relinquet homo patrem suquo relinquet? Nunquid relinquet in cohabitatione an in dilectione? et si sic oportet dici, nunquid relinquet in commistione? si relinquet homo in cohabitatione patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; nunquid igitur in domo patris sui uxorem habere non potest? Aut nunquid uxorem diligere non potest, nisi patrem et matrem odio habuerit? Nam illud tertium quod propositum est nec oportet repeti, nec decet nominari. Tamen his
Abbreviated transcription (Latin):
rebit uxori sue. & eri duo ĩ carne una. Ecce cõmixtio car¬
nis ĩmatͥmonio pͥmoe parentũ tã manifeste & ipsis ex seqͣn¬
da indicit᷑ &e ad ipsis fut᷑a ꝓpħat᷑ ut qͥ sine illa c̾iugui̾ u̾u̾.
e̾ẽ dix̾it & p̃cipienti dẽ &e homini consentienti dõ cͥt᷑ius t̾t̾ ñ
dubitet᷑. Q talit̾ fattassis supͣdicte assertioni nr̃e iͥ opponendũ
uidear᷑. ħ: gͥ totũ qd̃ ad portas. qr ds pͥmo hõi muliert᷑. inad¬
uit&ꝵ fecisse legr̾ & qr sociata muliere cũ uiro uisq ut cres¬
c̾ent & multiplicarrut᷑ t̾rãq replerent p̾cepisse memorat᷑.
Pꝰtremo qr auiro ĩter urũ & mulierie carnis cõmuxͤio fut᷑a

Expanded text:
rebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Ecce commistio carrebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Ecce commistio carnis in matrimonio primorum parentum, tam manifeste et ipsis exsequenda indicitur et ab ipsis futura prophetatur, ut qui sine illa conjugium verum esse dixerit et praecipienti Deo et homini consentienti Deo, contrarius esse non dubitetur. Et taliter fortassis supradictae assertioni nostrae tibi opponendum videbatur. Hoc igitur totum quod apportas quod Deus primo homini mulierem in adjutorium fecisse legitur; et quia sociata muliere cum viro utrisque ut crescerent et multiplicarentur, terramque replerent praecepisse memoratur; postremo quia a viro inter virum et mulierem carnis commistio futura
Abbreviated transcription (Latin):
mine de limo t̾re plasmasset pꝰea ei muliere ĩ aduteiũ fecis¬
se pembet᷑. Nõ ĩ aliud ꝓfecto adiutoriũ ꝗͣ ut ipsa nuilier
ad fui̾e sobolis ꝓpagationẽ uiro fieret seminandi cooꝑa¬
trix. seminis cõceptͥx. formandilocꝰ & edendi genite
dens sub̾am carnis ministraret nascit᷑is ex carne. Nã io
tionis gr̾a qͦdãmͦ pͥrs ipse ad gnandi potentiã fetundans
crescite ait. & multplicamini & replete t̾rã simuldanꝰ
& mandatũ ut scirent ꝓpt̾ qͥd uincti fuerant & grͣam¬
qđ c̃iunctis ac sociatis ab ob exp̃cepro auctoris sui ĩ iungit᷑
plane & ĩ dubitant̾ socie tan psius causa de monstrat᷑ qr om̃t¬
no absurdũ erat ut cũ stemã uiuendi & minist̾iũ agendi
sociatis p̃scbet ñ id p̃cipue ꝓptͥ qͣ eos sociari uoluerat dere.¬
liquo exetͣndũ mandaret. hinc ÷ q ipse adã adque̾ usũ mu¬
lier stã fuissetagnoscens. ħ ĩ qͥd os ex ossib meis & caro decar

Expanded text:
 fecisse perhibetur. Non in aliud profecto adjutorium quam ut ipsa mulier ad futurae sobolis propagationem viro fieret seminandi cooperatrix, seminis conceptrix, formandi locus, et edendi genitrix. dens, substantiam carnis ministraret nascituris ex carne. Nam id tionis gratia quodammodo prius ipse ad generandi potentiam fecundans, Crescite, ait, et multiplicamini et replete terram ; simul dans et mandatum, ut scirent id propter quod juncti fuerant; d conjunctis et sociatis ambobus ex praecepto auctoris sui injungitur, plane et indubitanter societatis ipsius causa demonstratur; quia omnino absurdum erat, ut cum formam vivendi et ministerium agendi societatis praescriberet, non id praecipue propter quod eos sociari voluerat, de reliquo exsequendum mandaret. Hinc est quod ipse Adam ad quem usum mulier facta erat agnoscens: Hoc, inquit, os ex ossibus meis, et caro de car
Abbreviated transcription (Latin):
setũ sanctãĩ artendat tã ĩ bonis ꝗͣ ĩ mał om̃ib sic̃ cõsolationiꝰ
sociũ ac parncipẽ ita & tͥbulatuonis & fufferentie ĩdiuisũ
exhibeat. Pt̾remo quantũ foris ad necessuatẽ corporis attut¬
ri qͣsi ꝓpͥã carnẽ fouendũ excipiar. quantũ uͦ spectat adamo.¬
rẽ ccedis̃ in tͥnsecꝰ qͣsi animũ suũ ĩ pace & tranqͥllitate qͣntu
ĩ se ẽ. sine ꝑtͣbatione custodiat. Sic it fit ĩ sc̃e societatis pace

Expanded text:
 sicut consolationis socium ac participem, ita et tribulationis et sufferentiae indivisum exhibeat. Postremo quantum foris ad necessitatem corporis attinet, quasi propriam carnem fovendam excipiat, quantum vero spectat ad amorem cordis intrinsecus, quasi animum suum in pace et tranquillitate quantum in se est sine perturbatione custodiat. Sic enim sit in sanctae societatis pace
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds̃ filiꝰ p̃ caritas nuncupari. Cerũ itaq ei supͣpositis ar bit̾r e̾e̾ testi¬
moniiis diunã ut dirimꝰ potentiã uocabiso pałs eipͥmi. dnimã sapi¬
entiã filtũ intelligi. ac diuine gr̾e bontatẽ spm̃ scm̃ appellari. Taleẽ
itaq dicẽ am̃ pairẽ. ac si dioamꝰ diuinã potentiã ex qͥ diuina genita
e saprentu. Tale̾ ⁊ dr̾e dm̃ siluĩ qͥsi dice̾miꝰ diuinã sapientiã ex atuina¬

Expanded text:
r esse testimoniis diuinam, ut diximus, potentiam uocabulo patris exprimi, diuinam sapientiam filium intelligi ac diuinae gratiae bonitatem spiritum sanctum appellari. Tale est itaque dicere deum patrem ac si dicamus diuinam potentiam, ex qua diuina genita est sapientia. Tale
Abbreviated transcription (Latin):
scm & uerũ dr̃ uͥ nil habet castitas unde erubescant s
bitores sui efficunt᷑.  Ad qͥd deinceps de sibi c̃seruare
debent. aut iqͦ ñ negare si ħ de medio causa tollat᷑ itꝰ
mulier uiro sociari debeat: Aut quare sociati parit᷑
tali adinucẽ debito tale cõiugiũ habere noscit᷑ dican¬
tur alligari. ħ tͥ foetasse uidelit᷑ carni & carne̾ solã co
sidanti. Nichil gͦ aliud ĩ cõiugio inuenire potiusti. ut
c̃iugalẽ socieratẽ ob id solũmͦ sanctificata̾ & ĩeo scam eẽ.
c̃firmes : Nõne multo magis siduo fiant unũ m̃te.
ꝗͣ si carne unũ fierent.  Si participẽ fac̾ alt̃ altũ car¬
nis sue & scm e̾e̾ postet. parricipe̾ fac̾ alt̾ alt̾ũ aĩe sue¬

Expanded text:
citur, ubi nihil habet castitas unde erubescat, sed bitores sui efficiuntur? Ad quid deinceps se sibi conservare debent; aut in quo non negare, si haec de medio causa tollatur? Nomulier viro sociari debeat. Aut quare societati pariter tali ad invicem debito quale conjugium habere noscitur, dicantur alligati. Hoc tibi fortasse  ut conjugalem societatem ob id solummodo sancitam et in eo sanctam esse confirmes? Nonne multo magis est si duo fiant unum mente, quam si carne unum fierent? Si participem facit alter alterum carnis suae, et sanctum esse potest; participem facit alter alterum animae su
Abbreviated transcription (Latin):
appellasse aliqͥtiens ĩuenit᷑ ipsãq mariã uxortẽ siue ciu¬
go et de iosepb ĩ dubitant noi asse. Quo coesso qr & ħ negare
ab surdũ ÷ cũ id & sacre seripte manifesta actoritate
ꝓbet᷑ & catholica ħ religiosua at testatione confirmet
i fers & dicis. Si u̾ũ fuit c̾iugiũ gͦ carnał cõmextionis cͦ¬
sensus t fuit & ĩuenit᷑ maria ad coitũ carnis uro assen¬

Expanded text:
s invenietur, ipsamque Mariam uxorem sive conjugem ejusdem Joseph indubitanter nominasse. Quo concesso, quia et hoc negare absurdum est, cum id et sacrae Scripturae manifesta auctoritate probetur, et catholica hoc religio sua attestatione confirmet, infers et dicis: Si verum fuit conjugium, ergo carnalis commistionis consensus ibi fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ & p̾ea tñ uss adõ eundẽ quẽ unigenitũ habeliat ex
sara uxore sua filiũ ysaac ĩ molare sine mora aut cuntꝰ.¬
bilia s̃ oĩa e cũ obedenia iussionis impleri posset ꝓmis.¬
sio Sic qr scm ẽ ut & deuono obedientie qͣ do̾ iuben¬
ti parere ñ distulit. inueniret meritu & fides
qͣ dõ ꝓmittenti credidit ꝓmissionũ fidelis. c̾setͣre¬
tur effectũ. Ita gͥ sͥ fieri potuit ut beata ista uir¬
go dõ cõmendans om̃e desderiũ suũ ta̾rã ĩ ipso fidu¬
ciã habuerit ut ĩ dubitant᷑ credit & parentib se
posse debita̾ obedientiã ex ib̾e & uotũ castitatis cuiꝰ
ipse solus consciꝰ erat que ad modũ uellet en patͦcinan¬
te ĩiuolatũ conseruare. S siue ita siue ita scm sit.
nos g nullatenꝰ ambig̾e debemꝰ beatã mariã certa

Expanded text:
en postea jussus a Deo eumdem quem unigenitum habebat ex Sara uxore sua filium Isaac immolare, sine mora aut cuncbilia sunt omnia, et cum obedientia jussionis impleri posset promissio. Sicque factum est ut devotio obedientiae qua Deo jubenti parere non distulit inveniret meritum; et fides, qua Deo promittenti credidit, promissionis fidelis consequeretur effectum. Ita etiam hic fieri potuit, ut beata ista virgo Deo commendans, omne desiderium suum tantam in ipso fiduciam habuerit, ut indubitanter crederet, et parentibus se posse debitam obedientiam exhibere, et votum castitatis, cujus ipse solus conscius erat, quemadmodum vellet eo patrocinante, inviolatum conservare. Sed sive ita, sive aliter factum sit, nos
Abbreviated transcription (Latin):
q aliq̃m ua c̃iunx fuisse ñ negat᷑. Aut tt ñ consensit & u̾i
conuinꝙ ñ fuit. aut c̃sensit &e u̾a uirgo ñ ꝑmansit. In
eo ipso nãq ꝓpositũ uirginitatis deseruit qd se ꝑ
c̃sensũ debut carnał cõmertu ĩ c̃iugali sacram̃to spon.¬
te subiecit. Ac ꝑ ħ qr uirginitatis ꝓpositũ ĩ c̃sensu cople
ĩ regritate unica castitate excellens dignittte Q
st̃ ista pͣconia & assidue laudationes imino potiꝰ q̃ st̃ coti¬
diane iste adulationes qͥb singłarit᷑ laudabilẽ & excel.

Expanded text:
conjux fuisse non negatur? Aut enim non consensit, et vera conjux non fuit, aut consensit, et vera virgo non permansit. In eo ipso namque propositum virginitatis deseruit, quod se per consensum debito carnalis commercii in conjugali sacramento sponte subjecit. Ac per hoc quod virginitatis propositum in consensu copulae inum, singularis integritate, unica castitate, excellens dignitate? Quae sunt ista praeconia et assiduae laudationes, imo potius quae sunt quotidianae istae adulationes quibus si
Abbreviated transcription (Latin):
captans acum̃ ingenu tu ꝓbare putasti si pͥ ꝰ rẽ qͣsi q̃stonis am¬
bage ap̃ alios i uolueres ut ĩ eiꝰ solutione pꝰmodũ tu doctior
rtꝰ pbatus es ħi solutione ñ es doctꝰ iiuentꝰ. Uideamꝰ tn qͥsit
magna illa & gͣius qͣstio soli uputas łͥ ñ ĩ solubilis. Et qͥd ẽ & si
soli tͥ. Videamꝰ tñ qͣsit. Primũ qri uerũ sine csensu couꝰ con¬
uig̾iũ fieri possit ħ ẽ si illi mat̾moniu̾ u̾ucẽ ctrahere pos.¬

Expanded text:
captans, acumen ingenii tui probare putasti, si prius rem quasi quaestionis amcaptans, acumen ingenii tui probare putasti, si prius rem quasi quaestionis ambage apud alios involveres, ut in ejus solutione postmodum tu doctor ius probatus es, sed in solutione non es doctus inventus. Videamus tamen quae sit magna illa et gravis quaestio soli ut putas tibi non insolubilis. Et quidem etiam, si tibi soli. Videamus tamen quae sit. Primum quaeris utrum sine consensu coitus conjugium fieri possit;
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uicis nẽ inqͥsiro conrenstose. e ñ pie audute: Mirartꝰ
andiffidis : Si miraris miranda miranđ ñ es. Si aũ ñ crediscre¬
denda adiuuandus es. Ptremo si falsa conaris asserere. audien¬
dus ñ es. Si uera niteris obpugnare ciuntendus es. & si mani.¬
festa negas c̃futandus. Fateor eqͦ aĩo ferre ñ possũ temerariã
p̾sũptionẽ tuã qͥ iñ inpudica & nugaci loqͣcitate temerare since¬
rã & in tactã nuacłare conaris. Stulte c̃tenebristius in matrẽ
luminis in pegisti. Qͥd it suoluert᷑ ex sufflanda illa argum̃ta
tua qͥ tu cũ longa acdiutina ruminatione texuisses qͣsi noriũ
& magnũ alisd inuentũ ꝓlaturus sic̃ tͥ c̃suetudinis : circiure ce.¬
pisti auris prurientes qͣrens amplłꝰ. qͥdẽ te doctis insipientẽ ꝗͣ
insipientib doctũ de monstrans. Qͥ d it :̃ dotioꝵ ẽe uoliusti: No¬
uitaris relator an assertoe ueritatis : sesto. inueneras ꝗs
liebaris si solua & tͥ inolita leuitare auras popłaris fame

Expanded text:
Quid dicis nunc inquisitor contentiose et non pie auditor? Miraris an diffidis? Si miraris miranda, mirandus non es; si non credis credenda, tolerandus non es; si falsa conaris asserere audiendus non es; si vera niteris oppugnare, convincendus es: denique si manifesta negas, confutandus es. Fateor, aequo animo ferre non possum temerariam praesumptionem tuam, quod tam impudica et nugaci loquacitate temerare sinceram et intactam maculare conaris. Stulte istis tenebris tuis in matrem luminis impegisti. Quid enim sibi voluerunt exsufflanda illa argumenta tua, quae tu cum longa ac diutina ruminatione texuisses quasi novum et magnum aliquod inventum prolaturus sicut tibi consuetudinis est, circuire coepisti aures prurientes quaerens; amplius quidem te doctis insipientem quam insipientibus doctum demonstrans. Quid enim? Doctor esse voluisti? Novitatis relator, an assertor veritatis? Sed esto. Inveneras quod liebaris, sed solita et tibi inolita levitate auras popularis famae
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnꝗͣ uoce tͥ respondant ds̃ nus fec̃. ħ philosopbi nobiles q̃sient᷑ uȩrar¬
te artificẽ cognouert̃ Isidorꝰ s sũtno bono lib̵ .i. cop̾.iii. Sec̾ lausopis
in artificẽ retorquae laudt̃.ita irtrũ creator ꝑcreat᷑am suã laudat᷑ s
quanto sit ercellentior ex ipsa oꝑis ꝯdinioẽ mostrat᷑. lt̾e. Collaudãt eũ ⁊¬
t̃ stnsibilia ꝑ nos de̾ea ꝯsidantes dm̃ laudamꝰ. dirertͣ antiqͥ qi nich̾ sit

Expanded text:
nobiles quaesierunt, et ex arte artificem cognoverunt. Isidorus, De summo bono lib. I, cap. 4: Sicut laus operis in artificem retorquet laudem, ita et rerum Creator per creaturam suam laudatur, et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Item: Collaudant Deum et insensibilia per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Di
Abbreviated transcription (Latin):
ułqr ĩ ꝓposito uirginitatis maledictionẽ steri¬
liratt᷑ incurrit. & uanta gͦ ÷ maledictio stllita¬
ris : tania utiq quanta &e bñdictio fecunditaris:
& ipsa iaq benȩdictio fetunditaris quanta :
Primos ulos nrꝗ generis parentes c̃benedicet
dsait. Crescut & multiplicamini & replete nrã. Ergobe¬
nelictionẽ fecunditatis dedit illis. Multũ gͦ illis dedet qͣn¬
do benedictionẽ fecunditaris illis dedit. qͣndo dixit crescite &
miultiplicamini & replete t̾raͣ. Nonne & auib celi ħ dis. &
bestus atq uim̃tis t̾re ħ dixit. Crescite & multiplicamini &.
ab aqͥs ds̃ pisciũ & uolatiliũ genꝰ subiunxit scripiꝰa & dixit.
archa cͥ om̃ib animantib tͥre ĩ genere suo uiuniu̾sos sue
bñdictionis munꝰ diffundens itm ait. Crescut & multiplic̃¬

Expanded text:
uia in proposito virginitatis, maledictione sterilitatis incurrit. Quanta ergo est maledictio sterilitatis? Tanta utique, quanta et benedictio fecunditatis. Et ipsa itaque benedictio fecunditatis quanentes, cum benediceret Deus, ait: Crescite et multiplicamini, et replete terram. Ergo benedictionem fecunditatis dedit illis: Multum ergo dedit illis, quando benedictionem fecunditatis dedit illis, quando dixit: Crescite et multiplicamini, et replete terram. Nonne et avibus coeli hoc dixit, et bestiis atque jumentis terrae hoc dixit: Crescite et multiplicamini, et ab aquis Deus piscium et volatilium genus, subjunxit Scriptura et dixitarca cum omnibus animantibus terrae in genere suo in universos suae benedictionis munus diffundens iterum ait: Crescite et multiplic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poss̃ coꝑe. Primũ itaq nob diserendił occurrit. qͥd sib uelit inuna dun¬
nitatis nat᷑a ꝑsinarũ ista distinctio ut ead̾ pat̾ ead filiꝰ. ead sps sc̃s sit
appellata. Dem̃ qualit̾ una penitꝰ .⁊ ĩdiuidira pmanene suba tͥnitas psonarũ
qͣat assgnari. Et qͥ d̾ imuate ac tͥuuate diuina añ ꝓposimiiꝰ contͣ uehem̃tes
penlosophicas ĩpignatio ẽs defendi. Uidet᷑ ã nob̃ supͣposiis t̾iĩ psmarũ nõrbꝰ

Expanded text:
p. 1.28. Primum itaque nobis disserendum occurrit quid sibi uelit in una diuinitatis natura personarum ista distinctio, ut eadem scilicet patnitas personarum queat assignari, et quod de unitate ac Trinitate divina ante proposuimus contra vehementes philosophicas impugnationes defendi. Videtur autem nobis suprapositis trium personarum nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
mata hõibꝰ fidelibꝰ ꝓ ut uoluit distribuit & plenitudi.¬
nẽ ipse retinuit. Aliis eũ infudit s eũ ãse ñ effudit.
Alios replens se ñ euacuans se ñ minuens & alios ditanꝰ
u̾ba beati ãbrosii in mediu adducitis & ne assertioni
ur̃e ꝯtͣ ire uidenant᷑ qͣlit̃ intelligenda siue detͣmi¬
nanda sint de monstratis. Dic̃ e animã xͥ oĩa habere¬

Expanded text:
mata hominibus fidelibus prout voluit distribuit, et plenitudinem ipse retinuit. Aliis eum infundit, sed eum a se non effudit; alios replens, se non evacuans; se non minuens, et alios ditans. verba beati Ambrosii in medium adducitis, et ne assertioni vestrae contraire videantur qualiter intelligenda sive determinanda sint demonstratis. Dicit enim « animam Chr
Abbreviated transcription (Latin):
& dimidia foris. Et ubi querit᷑ sidomi ñ ĩuenit᷑.c̾ in qͦ ha¬
bitat oĩs plenitudo diuinitatis corpocalit᷑. Ubi plenitudo
÷ nichil deest. Ubi nichil de ÷ totũ :. Si forte plenitudo
diuinitatis ibi ÷ & plenitudo nsapi̾e ñ ÷ dic̃ itũ. in quo
bene. Om̃s thesauri sapie &e scieatit absconditi ibi st̃
s absconditi ñ st̃ Paetat & ñ uidet. Absit autt̃ ab ĩ tellettu mro
ut sic sentiamꝰ. S absconditi st̃ ñ ut ab eo abscondant᷑. s ne
ĩ eo ab ipsis uideant᷑. Absconditi st̃ ut ip̃r opaetioio ꝓferan¬
rur. Absconditi st̃ & recõditi st̃.absconditi nec peũ indeg.

Expanded text:
i domi non invenitur? In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Ubi plenitudo est nihil deest, ubi nihil deest totum est. Sed forte plenitudo divinitatis ibi est, et plenitudo sapientiae nosed Omnes thesauri sapientiae et scientiae ibi sunt; sed absconditi sunt. Portat et non videt. Absit autem ab intellectu nostro, ut sic sentiamus. Sed absconditi sunt, non ut ab eo abscondantur; sed ne in eo ab impiis videantur. Absconditi sunt, ut tempore opportuno proferantur. Absconditi sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
nil artinet dic̾e qr equalitarẽ ꝯparationis tollit᷑ ubi
singularitatẽ unitatis de monstramꝰ. Et longe aliud
arũ ꝯpationẽ admittat. unqͥd eirialẽ beatitudine fa¬
noe & demones tanto hõibꝰ bearioeesst̃ quanto eos sci¬
enna ante cedunt. Et gͥd de caritait dicã : Scientia
ĩ flat. caritas elificat. Nõ g qͥcũq aͣplius sapiunt sta¬
tĩ de marori dilectione p̃sumere ꝑpossũt qr longe
aliud ẽ uidere & aliuo diligere. Nẽ ĩ qͥd & uidert᷑

Expanded text:
attinet dicere, quia aequalitatem comparationis tollimus, ubi singularitatem unitatis demonstramus. Et longe aliud arum comparationem admittat; nunquid aequalem beatitudinem fanor; et daemones tanto hominibus beatiores sunt, quanto eos scientia antecedunt. Et quid de charitate dicam? Scientia inflat, charitas aedificat . Non ergo quicunque amplius sapiunt, statim de majori dilectione praesumere possunt; quia longe aliud est videre, et aliud est diligere. Nunc, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
tudo accidens : & inaccidentibꝰ beatitudo nrͣa. Quiare nͣ
qua om̃s sapiunt nec tam̃ unomodo sapiunt qr participando
sapiunt. Quid̃ si oñis hac sapta sapiunt qͥciu sapiunt. multo.
magis hȩc sapi̾a sapiunt illa anima que ipsi sapĩe unita fu¬
it. Qe ñ scete participationis ex illa uigiunt . s pͥuilegio u.¬
nitaris plenitudinẽ possedit. Q.dit de sapĩa muꝰ hare po.¬
terat cui ipsa plenitudo sap̾ie in corpceara exat. In qͦ ait
habitat oĩs plenitudo diumnitatis coeporalit᷑. De qͦ ħ dixitic

Expanded text:
tudo accidens est, et in accidentibus est beatitudo nostra. Quare non qua omnes sapiunt, nec tamen uno modo sapiunt, quia participando sapiunt. Quod si omnes hac sapientia sapiunt quicunque sapiunt, multo magis hac sapientia sapit illa anima, quae ipsi sapientiae unita fuit. Quae non sorte participationis ex illa viguit, sed privilegio unitatis plenitudinem possedit. Quid enim de sapientia minus habere poterat, cui ipsa plenitudo sapientiae incorporata erat? In quo, ait, inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . De quo hoc dixi
Abbreviated transcription (Latin):
riteẽ uͦ illã qͥ cũ carnis in regritare ꝓpositũ uirginitatis
usq ĩ finẽ ĩ uiolatãi custoduut: hoc gͥ: qd̾ magna & labo
riosa scrutatione ĩ uenisse te głaris & cũ tu m̃te sunł & car¬
nt̃ cceruptã habeas m̃t̾ ĩtem̾ate cuiꝰ carne̾ ñ potes falso cri¬
minari ñ ꝑtimescis. Satiꝰ multo aut pͥmũ dixisses ueritate᷑
sieã ñ ignorasti aut siħ ñ poteras salte̾ tacuisses pͣuitatẽ qͣ
dicta sipliciũ auditũ ueolasti. S qͥd ages si eos qͦs falsa o¬
pinione deprauasti ueritas manifesta ita aꝑieło exroeis
libet ut tñ te aculpa temernatis ñ emundet. uideamꝰ¬

Expanded text:
riorem vero illam quae cum carnis integritate propositum virginitatis riorem vero illam quae cum carnis integritate propositum virginitatis usque in finem inviolatum custodtione invenisse te gloriaris; et cum tu mentem simul et carnem corruptam habeas, mentem intemeratae cujus carnem non potes falso criminari non pertimescis. Satius multo aut primum dixisses veritatem si eam non ignorasti, aut si hoc non poteras, saltem tacuisses pravitatem, qua dicta simplicium auditum violasti. Sed quid ages si eos quos falsa opinione depravasti veritas manifesta ita a periculo erroris liberet, ut tamen te a culpa temeritatis non emundes? Videam
Abbreviated transcription (Latin):
solũ om̃ib: uginib: p̃ferenda ñ ÷s multis &̃ post ponen¬
eda qͥ & carnt uirgints ꝓbate st̃ & uirginitatis ꝓpo¬
sirũ usq ĩfine m̃te casta atq de uora uiuiolatũ tenu¬
ert. Cõparet᷑ nc̃ uirginitas agnetis & marie & qͣ fu¬
erit ĩmito ꝓbata sublinuor digne &̃ ĩlaudib excel¬
sior teneat᷑. Illa se ĩ custodia uirginitaris tã ĩuitã
exhibuit. ut eã apposito suo nec ipsa moes illata de¬
ic̾et. Nec se tã mobilẽ de monstrauit ut uniꝰ ea uiri
& paupis affectꝰ ad c̃sensũ sui inclinaret. Iua ĩ tan¬
rũ uirginitatẽ dilexit ut qͥcqͥꝰ ĩ eiꝰ cõparatione
defensione durũ uiferebat᷑ ñ tim̃dũ iudicaret. ħ uirginitatẽ
tã facile despexit ut eã & sint p̃mio ꝓmisso desereret. & sine
pena illara abdicaret. Qd gͥ restat nͦ ut dicamtꝰ infertore᷑ hre
gradũ ĩ nuto ac laude uirginitatis illã qͥ aꝓposito c̃seruande
uirginitatis sponte cecidit ꝙ̃ si carne uirgo ꝑ mansit . Supe¬

Expanded text:
 sed multis etiam postponenda; quae et carne virgines probatae sunt, et virginitatis propositum usque in finem mente casta atque devota inviolatum tenuerunt? Comparetur nunc virginitas Agnetis et Mariae et quae fuerit in merito probata sublimior, digne etiam in laudibus excelsior teneatur. Illa se in custodia virginitatis tam invictam exhibuit, ut eam a proposito suo nec ipsa mors illata dejiceret. Haec se tam mobilem demonstravit, ut unius eam viri et pauperis affectus ad consensum sui inclinaret. Illa intantum virginitatem dilexit, ut quidquid in ejus comparatione defensione durum inferebatur, non timendum judicaret; haec virginitatem tam facile despexit, ut eam et sine praemio promisso desereret, et sine poena illata abdicaret. Quid igitur restat nisi ut dicamus inferiorem habere gradum in merito ac laude virginitatis illam quae a proposito conservandae virginitatis sponte cecidit, etiam si carne virgo permansit; supe