comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ dĩu sunt prȩdicare simul & scripto
diuulgare potuit archana: Quẽ autem
fructum edicta uel scripta eius habuerint:
sequens ex ordine scripturȩ sacre textus
ostendit. Et surrexerunt principes patrũ

Expanded text:
ea quae Domini sunt praedicare simul et scripto ea quae Domini sunt praedicare simul et scripto divulgare potuit arcana? Quem autem fructum edicta vel scripta ejus habuerint, sequens ex ordine Scripturae sacrae textus ostendit. Et surrexerunt principes patrum
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ eniꝰ fieret. ut archana cęlestia scri¬
bere ñ posset rex diuino admonitus in¬
stinctu. qui dm̃ cognouisse & confessus. eẽ.
uerũ. qui decorẽ domus eius dilexisse atq
instaurare ꝓbat᷑. cũ preses ꝑfidus. hostis
suꝑposuerit. hic est uSUs nazatenus rex
uideorũ: In cuius intentione tituli tam
fixus ꝑstitit. ut nullatenꝰ eũ udeis licet
multum poscentib posset corrũpere.
Quẽ etiã certi nobis mysteru gra hebraie.
grete & latine conscripsit: qͥa nuntrũ
om̃is diuina lex quã habebant hebrei.
om̃is sapientia mundana in qua głabant᷑
greci. om̃e regnũ terrestre in quo tuine
maxime preeminebant romani. xp̃m regẽ
contestatur omniũ scõrũ & confitentiũ dm̃.
Si gͦ dõ infesti pͥncipis scriptura tot & tan¬
tis est grauida sacramentis. quanto magis
amator ac fauctor diuini cultus rex a
dño inspiratꝰ siue suscitatus ut ꝓpħa dicit.

Expanded text:
Quomodo enim fieret, ut arcana coelestia scriQuomodo enim fieret, ut arcana coelestia scribere non posset rex divino admonitus instinctu, qui Deum cognovisse, et confessus esse, verumque decorem domus ejus dilexisse atque instaurare probatur? cum praeses perfidus, hostis ejus superposuerit: Hic est Jesus Nazarenus, rex Judaeorum. In cujus intentione tituli, tam fixus perstiterit, ut nullatenus eum Judaeis, licet multum poscentibus, posset corrumpere. Quem etiam certi nobis mysterii gratia, Hebraice, Graece et Latine conscripsit; quia nimirum omnis divina lex, quam habebant Hebraei, omnis sapientia mundana in qua gloriabantur Graeci, omne regnum terrestre, in quo tunc maxime praeeminebant Romani, Christum regem contestatur omnium sanctorum et confitentium Deum. Si ergo Deo infesti principis Scriptura tot et tantis est gravida sacramentis, quanto magis amator ac factor divini cultus rex, et Domino inspiratus sive suscitatus, ut propheta dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos gͦ debemꝰ susciꝑe huiusmodi. ut
cooꝑatores simus ueritatis. Quã obrem
nunc dicit᷑. quia hi qͥ ascendebant ad
ȩdificandã domũ dñi adiuuari deberenT
latgitione petuniarũ abamicis suis
ubicunq habitarent siue in chaldea.
seu aliis in locis: in quȩ obmetũ ꝓfugis¬
sent chaldeorũ. Excepto inquit qđ uo¬
luntarie offerunt templo đĩ qđ est iN
ierłm. Quia oportet eos qui temporalib
abundant diuitiis. ñ solum ex his pauꝑib
xp̃i necessaria ministrare: uerũ etiam
ipsos bona que possunt ꝓ se libenter
oꝑari. quatinus horũ merito uelut obla
ptura regis cyri. paucis dixisse sufficiat.
Neq aliquis ambigat euis uerba sp̃ua¬
libus redundare sacramentis. cũ pͣdictũ
sit qđ ds̃ suscitarit sp̃m eius. ut hec scri¬
benda siue imꝑanda esse intelligeret. cũ
adimplenda ꝓpħarũ uerba hec eũ popłis
mandasse ipse ꝓpħa etras admonuerit.

Expanded text:
Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Quamobrem nunc dicitur, quod hi, qui ascendebant ad aedificandam domum Domini, adjuvari deberent largitione pecuniarum ab amicis suis ubicunque habitarent, id est, sive in Chaldaea, sive aliis in locis in quae ob metum profugissent Chaldaeorum: excepto, inquit, quod voluntarie offerunt templo Dei, quod est in Jerusalem; quia oportet eos qui temporalibus abundant divitiis, non solum ex his pauperibus Christi necessaria ministrare, verum etiam ipsos bona quae possunt pro se libenter operari; quatenus horum merito velut oblatptura regis Cyri paucis dixisse sufficiat. Neque aliquis ambiget, ejus verba spiritualibus redundare sacramentis: cum praedictum sit, quod Deus suscitaverit Spiritum ejus, ut haec scribenda sive imperanda esse intelligeret; cum ad implenda prophetarum verba, haec eum populis mandasse, ipse propheta Esdras admonuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen omniũ sed ꝑfectiorũ solũmodo
est in edificationẽ eiusdẽ ȩccłe etiã aliis
predicando laborare. Uude tales pre coete¬
ris fidelib duplici honore abapło digni
esse censentur. sicut & angłs daniheli. qui
docti fuerint inqͥt fulgebunt quasi splen¬
dor firmamenti. & qui ad iusticiã erudiinł
intiltos. quasi stelle in ꝑpetuas ȩternitates.
Qui nimirũ eruditores multorũ qͦ magis
suos auditores ad celestia querenda ac dili¬
genda instituunt: eo minus ipsi ꝓ terre¬
nis adquirendis siue possidendis curã
gerunt. immo etiã sepissime quęq tem¬
poralia adquisiere. cuncta ꝓ spe eternor
relinquunt. Unde necesse est eor inopie
ut ad predicandũ subsistant. diciorum
qui prȩdicare nequeunt largitate sub¬
ueniri. ut etiã ipsi diuites prȩdicationis
eiusdem possint esse consortes. Ex quorũ
ꝑsona dicit gaio ioħ̃s. Ero nomine enĩ eiꝰ
ꝓfecti sunt. nichil accipientes a gentib.

Expanded text:
non tamen omnium, sed perfectorum solummodo non tamen omnium, sed perfectorum solummodo est, in aedificationem ejusdem Ecclesiae etiam aliis praedicando laborare. Unde tales prae caeteris fidelibus, duplici honore ab Apostolo digni esse censentur ; sicut et angelus Danieli, Qui docti fuerint, inquit, fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Qui nimirum eruditores multorum, quo magis suos adjutores ad coelestia quaerenda ac diligenda instituunt, eo minus ipsi pro terrenis acquirendis sive possidendis curam gerunt, imo etiam saepissime, quaecunque temporalia acquisiere, cuncta pro spe aeternorum relinquunt. Unde necesse est eorum inopiae, ut ad praedicandum subsistant, ditiorum, qui praedicare nequeunt, largitate subveniri, ut etiam ipsi divites praedicationis ejusdem possint esse consortes. Ex quorum persona dicit Gaio Joannes: Pro nomine enim ejus profecti sunt, nihil accipientes a gentibus .
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Notanda distinctio uerborũ. Quia
om̃ib solutis abiniuria captiuitatis dedit
facultatẽ rex. ut quicunq uellet ad edifi¬
candum tẽplus dño duce ascenderet: noN
tamen om̃s illuc ascendere ussit. sed siqͥ
essent de eodem popło dĩ. quos plus altis
quibusq in locis libertate donata uti dele¬
ctaret. hos ascendentib auxilio esse debere¬
de suo queq loco precepit. data scilicet illis
in necessitatẽ tam songi itineris pecunia
siue pecorib. Sed & alia illis dona eos dare
& commendare desiderauit. quȩ illo ꝑueni¬
entes in templũ dñi ꝓ memoria mittentiũ
offerre deberent. Om̃s gͦ de captiuitate ba¬
bylonia lib̾ati sunt. om̃s pietatis actibus
sunt dediti. sed ꝑfectiores ad edificandũ
dño templũ ascendert᷑. coeteri eos qͥ ascen¬
derant adiuuarunt. Quia & si om̃s electi
de potestate tenebrarũ eruti. ad libertatem
ꝑtinent głe filiorũ dĩ. om̃s ad societatem
sce ciuitatis idest ȩccłe se annumerari lȩtast.

Expanded text:
em . Notanda distinctio verborum, quia omnibus solutis ab injuria captivitatis dedit facultatem rex, ut quicunque vellet ad aedificandum templum Domino duce ascenderet, non tamen omnes illuc ascendere jussit. Qui enim essent de eodem populo Dei, quos plus aliis quibusque in locis libertate donata uti delectaret, hoc ascendentibus auxilio esse de suo quoque loco praecepit, data scilicet illis in necessitatem tam longi itineris pecunia sive pecoribus. Sed et alia illis dona eos dare et commendare desideravit, quae illo pervenientes in templum Domini pro memoria mittentium afferre deberent. Omnes ergo de captivitate Babylonia liberati sunt, omnes pietatis actibus sunt dediti, sed perfectiores ad aedificandum Domino templum ascenderunt, caeteri eos qui ascenderant adjuvarunt, quia etsi omnes ejecti de potestate tenebrarum eruti ad libertatem pertinerent gloriae filiorum Dei, omnes ad societatem sanctae civitatis, id est, Ecclesiae se annumerari laetantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ me. Et de illo ioħs. Ipse est enĩ ꝓpi¬
ciatio ꝓ peccatis nr̃is. Et om̃e argentũ
& aurum quodcunq inueneris in uni
uersa ꝓuintia babylonis. & popłs offer¬
re uoluerit. & de sacerdotib qui sponre
Sobtulerint domui dĩ sui que est iN¬
S ierłm libere accipe. & studiose eme de
hac pecunia uitulos. arietes. agnos. &¬

Expanded text:
per me . Et de illo Joannes: Ipse est enim propiper me . Et de illo Joannes: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et omne argentum et aurum quodcunque inveversa provincia Babilonis et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus qui sponte optulerint domui Dei sui, quae est in Ierusalem, libere accipe, et studiose eme de hac pecunia vitulos, arietes, agnos
Abbreviated transcription (Latin):
naculũ est. Notanda fides ac sapientia
regis & confiliatdrũ eius. qͥ dona quȩ
dño offerre uoluert̃ magis ꝑ illũ qui
legem dĩ in manu habebat. idest oꝑe
complebat. offerenda esse intellexerunt:
Mirumq dictu. quã fideliter ac docte
rex ipsũ in ierłm habere tabernaculũ
dicat. quẽ supra dm̃ celi dixerat. Taber¬
naculo nanq in ttinere uti solemus
& ds̃ celi tabernaculũ habet in ierłm.
Quia qui ęternã in celis sedẽ habet.
ipse cum peregrinantib in hac ȩccła
sc̃is ad tẽpus demorari dignat᷑. Vnde ÷
illud in apocalypsi. Eece tab̾naculũ dĩ
cũ hominib. Uerũ quia beatꝰ ezras ñ
solũ predicatoꝵ scę ȩccłe equib unus¬
ipse erat. sed etiã dñi saluatoris ad cuiꝰ
membra ꝑtinebat tẏpũ gessit: quasi ꝑ
illũ dona nr̃a offerimꝰ. cuiꝰ in omib
opitulatione indigemꝰ. ut bona quȩ
agimus dõ patri possint. eeͤ. accepta.
Nemo enim uenit ad patrẽ inqt nisi

Expanded text:
c sapientia regis et consiliatorum ejus, qui dona quae Domino offerre voluerunt, magis per illum qui legem Dei in manu habebat, id est, opere complebat, offerenda esse intellexerunt. Mirumque dictu, quam fideliter ac docte rex ipsum in Hierusalem habere tabernaculum dicat, quem supra Deum coeli dixerat; tabernaculo namque in itinere uti solemus, et Deus coeli tabernaculum habet in Hierusalem; quia qui aeternam in coelis sedem habet, ipse cum peregrinantibus in hac Ecclesia sanctis ad tempus demorari dignatur. Unde est illud Apocalypseos, Ecce tabernaculum Dei cum hominibus . Verum quia beatus Ezras non soluipse erat, sed etiam Domini Salvatoris, ad cujus membra pertinebat, typum gessit, quasi per illum dona nostra offerimus, cujus in omnibus opitulatione indigemus, ut bona quae agimus, Deo Patri esse possint accepta. Nemo enim, inquit, venit ad Patrem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lermisso seplimo recapitulat: ac
luas narrationes quasi orelinem
seculus seplimo concludit. Secłꝙ
ipsa recapitu lalio prolocis intelligẽ¬
da est. Aliquando cm̃ ab origia¬
ne pallionis aliquãclo a medi¬
o tempore aliqñ de ipsa sola no¬
uissima pressura auł non mul¬
lo ante dicturus recapitulat.

Expanded text:
etermisso septimo, recapitulat, ac etermisso septimo, recapitulat, ac duas narrationes, quasi ordinem secutus, septimo concludit. Sed et ipsa recapitulatio, pro locis intelligenda est: aliquando enim ab origine passionis, aliquando a medio tempore, aliquando de sola ipsa novissima pressura, aut non multo ante dicturus recapitulat.
Abbreviated transcription (Latin):
poctiyp¬
SIS sancui io¬
annis in qua
bella & incen¬
dia intestina
ecclesie sue de¬
us Uerbis figu¬
risq reuelãre
dignatus est se ꝓtem mili
frater eisebi uidetur esse diuila
periochis. In quarũ prima post
prefalionem copiosam aclrobo¬
rindũ fidem fragiliũ ac dni pas¬
siones & posteriores glorias enu¬
meratas si milem filio hois eccle¬
sia cernit indulũ qui cominemo¬
ralis hiis q̃ specialiser in septem.
Asie gesta uel geren ola sunt ec¬
clesiis generales lelius ⁊telesie lu¬
ctas describit & palmat. Uhi ser¬
to loco consulto subiici enedos ecele¬
sic iudeos & Tenlalionem orbis ua¬
niuersi futuram seq pinilit cilo ẽe
uenlurũ. Seplimoaũt tepicdam
ponit laodiciam. Filiũs em̃ liomis
ueniens pũlas ĩueniet sielem in ter¬
ra: In secũcda aũł periocha elescrip¬
tis leplem libri signali sigillis cõ¬
Nliclus & truphos ecclesie resera¬
rẽ fuluos. Ubi iuxliconsuctu¬
dinem libri istius uł ad sextum
numerũ ordinem custodit. & pro¬

Expanded text:
pocalypsis sancti Joannis, in qua bella et incendia intestina Ecclesiae suae Deus verbis figurisque revelare dignatus est, septem mihi frater Eusebi videtur esse divisa periochis. In quarum praefationem copiosam, ad roborandam fidem fragilium, ac Domini passiones, et posteriores glorias enumeratas, similem Filio hominis Ecclesia cernit indutum; qui, commemoratis his quae specialiter in septem Asiae gesta vel gerenda sint Ecclesiis, generales totius Ecclesiae luctas describit et palmas. Ubi sexto loco consulte subjiciendos Ecclesiae Judaeos, et tentationem orbis universi futuram, seque promisit cito esse venturum; septimo autem, tepidam ponit Laodiceam. Filius enim hominis veniens, putas inveniet fidem in terra ? In secunda autem periocha, descriptis septem libri signati sigillis, conflictus et triumphos Ecclesiae reserare futuros. Ubi juxta consuetudinem libri istius, usque ad sextum numerum ordinem custodit, et pra
Abbreviated transcription (Latin):
urit in corpore. sed quantũ ꝑmittit᷑ dari¬
ficat. Quã claritatẽ & leticiã sp̃s sc̃s plagas
definiuit & dolores. Et blasphemauerunt
nomen dĩ habentis potestatẽ in his plagis
nec egerunt poenitentiã. quia ñ in corpott
sed in anima ꝑcutiunt᷑. Plagis istis adeo ido
dñi non recordant᷑. sed in peius ꝓficiunt.
Quintus angłs effudit phyalã suã super
sedem bestiȩ. & factũ est regnũ eiꝰ tenebro¬
sum. Tnonus enĩ bestiȩ ecłi psius est
idest congregatio suꝑborũ. quȩ hutusmo¬
di plagis occȩcatur Comedebant linguas
suas a ddolorib sius. Idest sibi nocebant bla¬
sphemantes ex tra dĩ. quia transpuncti gau¬
dia existimabant. & poenitentiã ñ egerunt.
utiq obdurati lȩcicia. & sextus angłs effudit
id est suꝑ popłm. & ficcata est aqua eius sic̃
supra dixit Aruit messis t̾rȩ Idest ad com¬
bustionẽ parata est. Ut prȩparet᷑ uia eorũ

Expanded text:
urit in corpore, sed quantum permittitur clariurit in corpore, sed quantum permittitur clarificat: quam claritatem et laetitiam Spiritus sanctus plagas definivit et dolores. Et blasphemaverunt nomen Dei habentis potestatem in his plagis, nec egerunt poenitentiam. Quia non in corpore, sed in animo percutiuntur plagis istis a Deo: ideo nec Domini recordantur, sed in pejus proficiunt; Quintus effudit phialam suam super sedem bestiae, et factum est regnum ejus tenebrosum: thronus bestiae, Ecclesia ipsius est, id est congregatio superborum, quae hujusmodi plagis obcaecatur. Comedebant linguas suas a doloribus suis: id est, sibi nocebant blasphemantes ex ira Dei, quia transpuncti gaudia existimabant. Et poenitentiam non egerunt: utique obdurati laetitia. Et sextus angelus effudit id est super populum. Et siccata est aqua ejus: sicut supra dixit, aruit messis terrae, id est, ad combustionem parata est. Ut praeparetur via eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. sol. thronus. bestiȩ. fluuius eufraten. aer
suꝑ quẽ angłi fuderunt phẏalas. teria est
& homines. quia om̃ib angłis in terrã fun¬
dere mandatũ est. Om̃s autẽ plage istȩ a
contrario intelligendȩ sunt. Paga est enim
insanabilis ira magna acciꝑe potestatẽ pet¬
candi maxime in sc̃os. nec corpori adhuo
maiore ira i terrorũ fomenta sumministrari
iniusticia. Hȩc plaga ire dt̃. hȩc uulnera
transpungi & gaudere. placere sibi unu̾quenq
in peccatis. Sic ꝓsꝑitas malorũ ulceta sunt
animarũ. & aduersitates iustorũ ȩternorũ
proemia gaudiorũ. In tercio uͦ angelo aqua¬
rum conuersio in sanguinẽ: om̃s angelos
popłorũ intellige. idest interiores homines
in animo cruentatos. Quartus angli effuait
phyalã suã suꝑ solẽ. & usti sunt homines
ustione magna. Hoc adhuc futurũ est igne
gehenne. Nã diabolus in presenti cũ iN
animo occidat amatores suos: ñ solũ noꝵ

Expanded text:
rum, sol, thronus bestiae, fluvius Euphrates, aer, rum, sol, thronus bestiae, fluvius Euphrates, aer, super quae angeli fuderunt phialas, terra est et homines: quia omnibus angelis in terram fundere mandatum est. Omnes autem plagae istae a contrario intelligendae sunt: plaga est enim insanabilis, et ira magna, accipere potestatem peccandi, maxime in sanctos, nec corripi; adhuc major ira Dei, et errorum fomenta subministrari injustitiae. Haec plaga irae Dei, haec vulnera, transpungi et gaudere et placere sibi unumquemque in peccatis. Sic prosperitas malorum, ulcera sunt animarum: et adversitas justorum, aeternorum sunt pretia gaudiorum. In tertio vero angelo et aquarum conversione in sanguinem, omnes angelos populorum intellige, id est, infirmiores homines in animo cruentos. Quartus angelus effudit phialam suam super solem, et usti sunt homines ustione magna: hoc futurum est adhuc in igne gehennae. Nam diabolus in praesenti cum in anima occidat amatores suos, non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
dͥo. & cincti suꝑ pectore suo zonas aureas. Ma¬
nifeste osteudit in septẽ angłis eccłam. sic enim
in initio descripsit de xp̃o. Habentẽ inquit
ronã aureã suꝑ ubera. Et unũ ex quattuor ani¬
malib dedit septẽ angłis septẽ phẏalas aureas
uerbũ di. Ses hec om̃ia bonis dant uitã. malis
inferunt mortẽ ut est illud aliis odor uitȩ
in uita aliis odor mortis in mortẽ. Orationes
eni scorũ qui est ignis exiens do ore testum.
ire sunt mundo & impiis. Hoc ideo. quia
suꝑbis & impiis ñ sufficit qđ eos qui sci sił
nec diligunt nec imitant᷑: uerũ etiã ubi¬
cunq potuerint ꝑ sequunt᷑. Om̃s iste plagȩ
sp̃uales sunt & in anima fiunt. Nã ipso tẽpore
illesus erit om̃is popłs impius abom̃t plaga
corporis. quia ñ meret᷑ in prȩsenti scło flagb¬
om̃s impii & suꝑbi. Scd̾̃s effudit phyalam
suã in mare. & rełq̃. Oare. flumina. fontes aqua¬

Expanded text:
do, et cincti super pectora sua zonas aureas: mado, et cincti super pectora sua zonas aureas: manifeste ostendit in septem angelis Ecclesiam. Sic enim initium descripsit de Christo: Habentem, inquit, zonam auream super ubera. Et unum ex quatuor animalibus dedit septem angelis septem phialas aureas, et verbum Dei. Sed et haec omnia dant bonis vitam, malis inferunt mortem: ut est illud, Aliis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Orationes enim sanctorum, qui est ignis exiens de ore testium, ira sunt mundo et impiis. Hoc ideo, quia superbis et impiis non sufficit, quod eos qui sancti sunt, nec diligunt, nec imitantur, verum etiam ubicumque potuerint persequuntur. Omnes istae plagae spirituales sunt, et in anima fiunt. Nam ipso tempore illaesus erit omnis populus impius ab omni plaga corporis; quia non meretur in praesenti saeculo flagelomnes impii et superbi. Secundus fudit phialam suam in mare, et reliqua. Mare, flumina, fontes aqua
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabile. Angłos septẽ. idest ȩcclłam habentẽ
plagas septẽ nouissimas. qͣm in ris finita ẽ ita diꝰ.
Nouissimas dixit. quia semꝑ ira di ꝑcutit popłm
contumacẽ. Septẽ plagis idest ꝑfecte sicut ipse
as in leuitico frequenter repetit. & ꝑcutiã uos
septies ꝓpt̃ peccata ur̃a. Et uidi sicut mare uitre
um. Fontẽ baptismatis dixit. Perlucidũ mixtũ
igni. Idest sp̃ui uł tẽptationi. Et uictores bestiȩ
suꝑ mare uuitreũ. ⁊dest in baptismo. Habentes
cytharas di. idest cortla laudantiũ d̃õ dicata. Et
cantantes canticũ moysi serui dĩ. & canticũ agni.
idest utrunq testamentũ. Magna & mirabilia
oꝑa tua & resq̃. Hȩc cnĩ sunt in utroq testam̃to
testimonii in celo. Templũ ȩccłam iã diximus sen¬
tiendam. angłm qui exit de tẽplo & iussit seden:¬
t suꝑ nubẽ: imꝑiũ dñ esse dictũ est. Iussionis
em̃ exitus est. siut euangłista dicit Erut edictũ
a cesare augusto. Induti lino mundo & splendi.¬

Expanded text:
 angelos septem: id est, Ecclesiam. Habentes plagas septem novissimas, quoniam in his finita est ira Dei: novissimas dixit, quia semper ira Dei percutit populum contumacem septem plagis, id est, perfecte; sicut ipse Deus in Levitico frequenter repetit, Et percutiam vos septies, propter peccata vestra . Et vidi sicut mare vitreum: id est, fontem Baptismi pellucidum. Mixtum, igne: id est, spiritu vel tentatione. Et victores bestiae super mare vitreum: id est, in Baptismo. Habentes citharas Dei: id est, corda laudantium Deo dedicata. Et cantantes canticum Moysi servi Dei, et canticum Agni: id est, utrumque Testamentum. Magna et mirabilia opera tutestimonii in coelo. Templum Ecclesiam jam diximus sentiendam; angelum qui exiit de templo et jussit sedenti super nubem, imperium Domini esse, dictum est. Jussionis enim exitus est, sicut evangelista dicit, Exiit edictum a Caesare Augusto . Induti lino mundo et splendi
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. quẽ sapientia ꝑ salomonẽ in ulti¬
mo examine impus se illatutã esse testa¬
tur dicens. Ego quoq in interitu ur̃o ri¬
debo. & subsannabo cũ uobis qđ tunebatis
aduenerit. cũ irruerit repentina calami

Expanded text:
ligere, quem Sapientia per Salomonem in ultiligere, quem Sapientia per Salomonem in ultimo examine impiis se illaturam esse testatur dicens: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis, advenerit; cum irruerit repentina
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit. Hunquid ñ poterit ds̃ min¬
dos cineres in meliorẽ statũ cũ altera t̾ra
reparare. ut necessaria non sit ei ablutio¬
nis pluuia: Dicamus aliter. Omniũ sordti¬
um ablutiones aut terra ebibit. aut gi
fluminib decurrunt. & cũ fluminib in
mare. & quomͦ terra postquã abigne fue¬
rit examinata sordes suas ebibet. ut iterũ
sordescat: Aut quomͦ in fluminib decur¬
rent. & cũ fluminib in mare. cũ mare uã
non sit sicut sequentia libri huiꝰ uident᷑
fateri Quod si mare in meliorẽ statũ
reparabitur. sicut celũ terraq: a t̾re sordib
quomͦ inquinabitur : Qđ̃ siquis dixerit
ante inuocationẽ hanc passurũ esse inqui¬
nationem. atq in ꝑmutatione cius ad ni¬
chilum esse redigendas: non poterit ds̃
sicut in aqua ita & in t̾ra easdẽ sordes
ad nichilũ redigere. ut ñ sit necesse ut
in mare fluant: Per tẽpestatẽ gͥ ualidam.
ultimũ interitũ impiorũ possumꝰ intel¬

Expanded text:
convertit. Numquid non poterit Deus munconvertit. Numquid non poterit Deus mundos cineres in meliorem statum cum altera terra reparare, ut necessaria non sit ei ablutionis pluvia? Dicamus aliter: Omnium sordium ablutiones aut terra ebibit, aut in flumina decurrunt, et cum fluminibus in mare. Et quomodo terra, postquam ab igne examinata fuerit, sordes suas ebibet, ut iterum sordescat? aut quomodo in flumina decurret, et cum fluminibus in mare; cum mare jam non sit, sicut sequentia hujus libri videntur fateri? Quod si mare in meliorem statum reparabitur, sicut coelum terraque, a terrae sordibus quomodo inquinabitur? Quod si quis dixerit ante innovationem hanc passurum esse inquinationem, atque in permutatione ejus ad nihilum esse redigendas; non poterit Deus sicut in aqua, ita et in terra easdem sordes ad nihilum redigere, ut non sit necesse ut in mare defluant? Per tempestatem igitur validam ultimum interitum impiorum possumus intel
Abbreviated transcription (Latin):
leuia quȩq a fundo ad suꝑtora eleuat: ita
& aer aquã aut in nebulam conuersam.
aut ardore solis in tenuissimũ fumũ &
pene inuisibilẽ redactã. usq ad ea loca ubi
consũmatio eius est eleuat. Ibiq conglo¬
bata. primo in densam nebulã quã nubes
uocamus conuertitur. dein uento agitante
minutissime guitȩ simul mixte atq sua
ꝑmytione grauies effecte ad tertas decidur T̃
pluuiamq faciunt. Ecce t̾ra. ecce aer. ecce
mare. coeteraq elementa igne consume. F.
Unde gͦ pluuta exurget. maxime cũ seł̃m
apłm tunc creatura liberetur a seruitute
corruptionis in libertatẽ głȩ filiorũ dĩ:
Nunquid ds̃ qui om̃ia ex nichilo creauit.
ñ poterit mundare creaturã suã sine adu¬
torio pluuiȩ. prȩsertim cũ ipse mundus
in meliorem statũ atq multo pulchriorẽ
reparetur post ignẽ: Aut quid sunt aliud
cineres. nisi terra munda: Nã quascunq
sordes ignis absũpserit. in cineres mundos

Expanded text:
levia quaeque a fundo ad superiora elevat; ita levia quaeque a fundo ad superiora elevat; ita et aer aquam aut in nebulam conversam, aut per ardorem solis in tenuissimum fumum, et pene invisibilem redactam, usque ad ea loca ubi consummatio ejus est, elevat: ibique conglobata, primo in densam nebulam, quam nubes vocamus, convertitur: deinde, vento agitante, minutissimae guttae simul mixtae, atque sua permixtione graves effectae, ad terras decidunt, pluviamque faciunt. 573 Ecce terra, ecce aer, ecce mare, caeteraque elementa igne consumentur: unde ergo pluvia exsurget, maxime cum secundum Apostolum , tunc creatura liberetur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei? Numquid Deus qui omnia ex nihilo creavit, non poterit mundare creaturam suam sine adjutorio pluviae; praesertim cum ipse mundus in meliorem statum, atque multo pulchriorem reparetur post ignem? Aut quid sunt aliud cineres, nisi terra munda? Nam quascumque sordes ignis absumpserit, in cineres mundos
Abbreviated transcription (Latin):
de celo ã dõ. & deuorauit eos. Ignis de celo
exiet. qͥa ueniente dño ad uidiciũ.
ignis ante ipsuͦ precedet. qui non solum
omnẽ cateruã impiorũ sed̃ ipsũ mundũ
confumet. sicut in nonagesimo sexto psal-¬
mo dauid loquitur dicens. Ignis ante
ipsũ prȩcedet. & inflãmabit in circũitu
inimicos eius. Reꝑbi nanq quãuis cum
electis conuersentur in cirtũitu sunt:
quia sicut hostes ciuitatẽ aliquã impu¬
gnant ut capiant eam. ita & eccła a re¬
probis impugnatur. Sed & in p̾salmo qua¬
dragesimo nono idem dauid loquit᷑ dicens.
Ignis in conspectu eius exardescet: & in cir¬
cuitu eius tempestas ualida. Quidã hunc
uersũ ita exponunt. qđ post succensionẽ
elementorũ pluuia descendat. que combu¬
stionis cineres abluat. Sed talis expositio
absurdissima mͥ uidet᷑. Scimus enĩ pluuuiã
a mari atq a terra. siue ꝑ nebulam siue
ꝑ exiccationẽ solis exurgere. Et sicut aqua

Expanded text:
de coelo a Deo, et devoravit eos. Ignis de coelo de coelo a Deo, et devoravit eos. Ignis de coelo exiet; quia veniente Domino ad judicium, ignis ante ipsum praecedet, qui non solum omnem catervam impiorum, sed et ipsum mundum consumet, sicut in nonagesimo sexto psalmo David loquitur dicens: Ignis ante ipsum praecedet, et inflammabit in circuitu inimicos ejus . Reprobi namque quamvis cum electis conversentur, in circuitu sunt; quia sicut hostes civitatem aliquam impugnant, ut capiant eam: ita et Ecclesia a reprobis impugnatur. Sed et in psalmo quadragesimo nono idem David loquitur dicens: Ignis in conspectu ejus exardescet, et in circuitu ejus tempestas valida . Quidam hunc versum ita exponunt, quod post succensionem elementorum pluvia descendet, quae combustionis cineres abluat: sed talis expositio absurdissima mihi videtur; scimus enim pluviam a mari atque a terra sive per nebulam, sive per exsiccationem solis exsurgere. Et sicut aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ri sint mente reprobi. Magog uͦ qđ inter¬
pretatur dececto eos designat. qui detecto
cordis sui in aꝑtas miserias ꝓrumpentes.
om̃ib se impios esse demonstrabunt. Tales
itaq diabolus ꝑ antixpͥm facile decipiet.
&̾ congregabit eos tn proeliũ. quorum
numerus est sicut arena maris. In proeliũ
cos congregabit: quia ad eccłam di ꝑsequendã
eos armabit. Et ascenderunt suꝑ latitudi¬
nem terrȩ. & cutundederunt castra scõꝵ
& ciuitatẽ dilectã. Diximꝰ suꝑtus discipłos
antixp̃i laudatores fore uitiorũ & om̃ia
quȩ ad delectationes carnales ꝑtinent do¬
cere. Suꝑ latitudinẽ gͦ terre ascenderunt.
quia uastas huius scłi uias ingredientur
quȩ ducunt ad mortẽ. Castra uͦ scõrum
& curitas dilecta. unã significationẽ ha¬
bent. Significant quippe eccłam. Castra
ta uirtute ꝑsequent᷑. ut nom̃ xp̃i de mun¬
do funditus extinguant. Et exint ignis

Expanded text:
ri sint mente reprobi: Magog vero, qui interri sint mente reprobi: Magog vero, qui interpretatur de tecto, eos designat, qui de tecto cordis sui in apertas miserias prorumpentes, omnibus se impios esse demonstrabunt. Tales itaque diabolus per Antichristum facile decipiet. Et congregabit eos in praelium, quorum numerus est sicut arena maris. In praelium eos congregabit; quia ad Ecclesiam Dei persequendam eos armabit. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circumdederunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Diximus superius discipulos Antichristi laudatores fore vitiorum, et omnia quae ad delectationes carnales pertinent, docere. Super latitudinem ergo terrae ascenderunt; quia vastas hujus saeculi vias ingredientur, quae ducunt ad mortem. Castra vero sanctorum et civitas dilecta, unam significationem habent; significant quippe Ecclesiam. Castra ta virtute persequentur, ut nomen Christi de mundo funditus exstinguant. Et exivit ignis
Abbreviated transcription (Latin):
corda impiorũ posse designari. in quib
diabolus a cordib fideliũ expulsus religatꝰ
tenetur. Si gͦ ꝑ abyssũ cordã reproborũ de¬
signantur: quomꝰ de abysso id÷ de cordib
reproborũ exire dicit᷑. quos nunquã dere¬
linquet: Nunquid reꝓbos derelicturus est.
& inuasurus electos: Nullo modo. Alliga¬
tionem gͦ diaboli scłm litterã intelligen¬
dam puto. ut in aliquo abyssi loco uir¬
tute diuina religatus teneatur. uł certe
in inferno usq ad diem absolutionis suȩ
Seducet autẽ gentes que sunt suꝑ quattu¬
or angulos terre: quia unuersas gentesquȩ
infra quattuor plagas mundi continent᷑
antixpi impussima doctrina ꝑlustrabit.
nullasq alias gentes seducet: nisi quȩ sp̃ua¬
liter gog & magog uocant᷑. Gog nanq
interpretatur tectũ. magog detecto. Per
gog igitut qͥ interpretatur tectũ hi desi¬
gnantur. qui maliciã suam in corde te¬
gentes iusti abhominib udebunt᷑ cũ futu¬

Expanded text:
corda impiorum posse designari, in quibus corda impiorum posse designari, in quibus diabolus a cordibus fidelium expulsus, religatus teneatur: si ergo per abyssum corda reproborum designantur, quomodo de abysso, id est, de cordibus reproborum exire dicitur, quos numquam derelinquet? numquid reprobos derelicturus est, et invasurus electos? Nullo modo. Alligationem ergo diaboli secundum litteram intelligendam puto, ut in aliquo abyssi loco virtute divina religatus teneatur, vel certe in inferno usque ad diem absolutionis suae. Seducet autem gentes, quae sunt super quatuor angulos terrae; quia universas gentes quae infra quatuor plagas mundi continentur, Antichristi impiissima doctrina perlustrabit: nullasque alias gentes seducet, nisi quae spiritaliter Gog et Magog vocantur; Gog namque interpretatur tectum, Magog de tecto. Per Gog igitur, qui interpretatur tectum, ii designantur, qui malitiam suam in corde tegentes, justi ab hominibus videbuntur, cum futu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in sequentib exponit. Beati gͦ erunł̃
qui habent partem in resurrectione pͥma
& in his scđa mors ñ habebit potestatem
quia illi tantũmodo beati sunt & erunt.
qui ante finem mundi. in consortio sc̃oꝵ
ascribi merebunt᷑. Multos enĩ fine mun¬
di instante ignis purgatorius purgando
cremabit. sed ante uidiciũ absoluti in scoꝵ
collegio recipientur. Atq in his sccd̃a mors¬
idd÷ damnatio ultima ñ habebit potestatẽ.
quia iã non cũ hedis in sinistris. sed cũ
ouib in dextris ponent᷑. Sed erunt sacer
mille annis. Nomine sacerdotũ om̃s electos
ꝑ bona oꝑa ñ desistant. Et cũ consummati
fuerint mille anni: soluet᷑ sathanas de car¬
cere suo. & exibit & seducet gentes quȩ surl̃
suꝑ quattuor angulos t̾re gog & magog.
Quod hic carcer. suꝑius abyssus uocatur.
Secd interim quęstio oritur. Suꝑius quippe
quorundã opinionẽ sequens. dixi ꝑ abyssũ

Expanded text:
sicut in sequentibus exponit. Beati ergo erunt, sicut in sequentibus exponit. Beati ergo erunt, qui habent partem in resurrectione prima, et in iis secunda mors non habet potestatem; quia illi tantummodo beati sunt et erunt, qui ante finem mundi in consortio sanctorum ascribi merebuntur. Multos enim, fine mundi instante, ignis purgatorius purgando cremabit, sed ante judicium absoluti in sanctorum collegio recipientur: atque in iis secunda mor damnatio ultima non habebit potestatem; quia jam non cum haedis in sinistris, sed cum ovibus in dextris ponentur. Sederunt sacerd Christo mille annis . Nomine sacerdotum omnes electos per bona opera non desistant. Et cum consummati fuerint mille anni, solvetur satanas de carcere suo, et exibit, et seducet gentes, quae sunt super quatuor angulos terrae Gog et Magog. Quod hic carcer, superius abyssus vocatur. Sed interim quaestio oritur; superius quippe quorumdam opinionem sequens, dixi per abyssum
Abbreviated transcription (Latin):
quia peccatũ non habemus. nos ipsos sedu¬
cimus. & ueritas in nobis non est. Tercia
est quȩ tota bona est. & ad quã series huiꝰ
lestionis ꝑtinet: quȩ ã passione xp̃t usq ad
fineꝰ mundi extenditut. in qua sc̃i sine
corporib cũ dño uita eterna ꝑfruuntur
quã etiã primam resurrectionẽ uocat cũ
dicit. hec est refurrectio prima. Tempus
itaq a passione xp̃i usq ad finẽ mundi
resurrestio prima uocatur. Quarta. uita
sc̃orũ erit post receptionẽ corporũ. quȩ
nullo fine terminabit᷑. Igitur quia uita
presens in comparatione uite cȩlestis mors
reste dici potest. sc̃i pͥma resurrectione
tunc resurgunt: cũ abhac uita misera sub:¬
tracti in celesti beatitudine cũ dño collo¬
cantur. Et sicut est hȩc pͥma resurrectio
scõtũ. ita est & pͥma mors impiorũ. qͣndo
presentẽ uttã deserunt. & in poenis demer¬
guntur. Scda uͦ mors ultima dãnatio erit.

Expanded text:
quia peccatum non habemus, nosmetipsos seduquia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Tertia est, quae tota bona est, et ad quam series hujus lectionis pertinet, quae a passione Christi usque ad finem mundi extenditur, iibus cum Domino vita aeterna perfruuntur: quam etiam primam resurrectionem vocat; cum dicit: Haec est resurrectio prima. Tempus itaque a passione Christi usque ad finem mundi resurrectio prima vocatur. Quarta vita sanctorum erit post receptionem corporum, quae nullo fine terminabitur. Igitur quia vita praesens in comparatione vitae coelestis mors recte dici potest, sancti prima resurrectione tunc resurgunt, cum ab hac misera vita subtracti, in coelesti beatitudine cum Domino collocantur. Et sicut est haec prima resurrectio sanctorum, ita est et prima mors impiorum; quando praesentem vitam deserunt, et in poenis demerguntur: secunda vero mors ultima damnatio erit,
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃s beati sint qͥ ꝑ baptismũ a morte
anime resurgere uidentur. eo qđ nonnulli
post baptismũ ipsi sibi peccando mortem
attrahant mentiendo quȩ in eo ꝓmiseruNT.
atq in suis malis ꝑseuerando. Sunt etiam
nonnuilli qui postꝑ petrationẽ scelerũ quib
sibi mortẽ intulerunt. ad uitã ꝑ poeniten¬
tiam & lacrumas coeteraq bona oꝑa redeunt.
Qutib apł̃s loqitit̃ diccas. Surge qͥ dormis
& exurge a mortuis. & illuminabit tẽ. xp̃c.
Sed nec istam primã resurrectionẽ dicere
gemus. quã uocet resurrectionem primã.
Quattuor sunt uitȩ fideliũ. pͥma mala.
scđa bona & mala terciȩ uͦ & quartȩ nub-¬
lum malũ adhȩxere potest. Prima t̾ ante
baptismũ. quȩ tota mala est. Scdã post
baptismũ quȩ & bona & mala dici potest.
Nullus enĩ fideliũ tẽpus uitȩ prȩsentis si¬
ne aliquib peccatis transire potest. sicut
iste iohes loquitur dicens. Si dixerimus

Expanded text:
non omnes beati sint, qui per baptismum a morte non omnes beati sint, qui per baptismum a morte animae resurgere videntur; eo quod nonnulli 572 post baptismum ipsi sibi peccando mortem attrahunt, mentiendo quae in eo promiserunt, atque in suis malis perseverando. Sunt etiam nonnulli qui post perpetrationem scelerum, quibus sibi mortem intulerunt, ad vitam per poenitentiamquibus Apostolus loquitur dicens: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Sed nec istam primam resurrectionem dicere gemus, quam vocet resurrectionem primam. Quatuor sunt vitae fidelium: prima mala, secunda bona et mala, tertiae vero et quartae nullum malum adhaerere potest. Prima est ante baptismum, quae tota mala est: secunda post baptismum, quae et bona et mala dici potest; nullus enim fidelium tempus vitae praesentis sine aliquibus peccatis transire potest, sicut iste Joannes loquitur dicens: Si dixerimus
Abbreviated transcription (Latin):
nia mẽbra. Gaudiũ gͥ precedentiũ scõr. illor
nichilominus erit qͥ in fine mundi nasci¬
turi sunt. quia unũ corpus efficientur cũ
eis. & in aliis possidebunt qđ ipsis deerit.
Coeteri uͦ non uixerunt donec consũment᷑
mille anni. Coeteri uͦ idest rȩꝓbi ñ uixert᷑:
quia post moitẽ ñ ad uitã ducunt᷑ quȩ in
cȩlestib sc̃orũ animab datur. sed in infer¬
num demerguntur quȩ u hoc libo mors
prima uocatur. Hec est resurrectio prima.
Beatus qͥ habet partẽ in resurrectione pͥma.
In his scła mors non habet potestatẽ. Quȩren¬
dum nobis est. quȩ sit resurrectio prima.
Nam primã resurrectionẽ non diceret nisi
esset & scła. nec scdam mortẽ nisi esset &
pruna. Resurgimus itaq pͥmo ꝑ baptisiũ
a morte anime. Sed quodd dicit beatos esse
eos qui habent partẽ in resurrectione pͥma:
ñ michi de baptismo hoc dictũ uidet᷑ . eo qd

Expanded text:
nia membra. Gaudium igitur praecedentium sanctorum, illorum nia membra. Gaudium igitur praecedentium sanctorum, illorum nihilominus erit, qui in fine mundi nascituri sunt, quia unum corpus efficientur cum eis, et in aliis possidebunt, quod ipsis deerit. Caeteri vero non vixerunt, donec consummentur mille anni. Caeteri autem, id est, reprobi, non vixerunt; quia post mortem non ad vitam ducuntur, quae in coelestibus sanctorum animabus datur: sed in infernum demerguntur, quae in hoc libro mors prima vocatur. Haec est resurrectio prima. Beatus qui habet partem in resurrectione prima, in iis secunda mors non habet potestatem. Quaerendum nobis est, quae sit resurrectio prima; nam primam resurrectionem non diceret, nisi esset et secunda: nec secundam mortem, nisi esset et prima. Resurgimus itaque primo per baptismum a morte animae: sed quia dicit beatos esse eos, qui habent partem in resurrectione prima, non mihi de baptismo hoc dictum videtur; eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
bestiã & imaginẽ eius. eos qͥ ab antixp̃o int¬
ficiendi sunt puto esse intelligendos. Isti gͦ
uixerunt & regnauerunt cũ xp̃o mille
annis: quia quãttis corpore sint interfecti
sccłm animam tam uitiunt cũ xp̃o in celesti
beatitudine. Sed querendũ nobis est. quomͦ
elesti qͥ instante fine mundi nascituri sunt
cũ xp̃o mille annos regnare dicunt᷑. cum
tẽpus mille annorũ ñ ad futurũ tẽpus qdͣ
sine fine est. sed ad presens potius ꝑtineat
qđ in fine mundi consũmabit᷑. & in quo
fides euangłn ꝑ uniuersũ orbem florens
electos cotidie ad uitã ȩternã ꝑcipiendã dirigit.
Qđ ita soluendũ puto. Tepus ab ascensione
xp̃i usq ad fine̾ mundi. qđ ꝑ nulle annos
designat᷑ om̃ib electis deputatũ est. ut in eo
sine corporib gła celesti cũ dño ꝑfruant᷑.
Et scuus quia om̃s electi membra xp̃i sunt.
& ex multis mẽbris unũ corpus efficitur.
It si głatur unũ membrũ. congaudent om¬

Expanded text:
bestiam et imaginem ejus, eos qui ab Antichristo interficiendi sunt, puto esse intelligendos. Isti ergo vixerunt et regnaverunt cum Christo mille annis; quia quamvis corpore sint interfecti, secundum animam tamen vivunt cum Christo in coelesti beatitudine. Sed quaerendum nobis est quomodo electi qui instante fine mundi nascituri sunt, cum Christo mille annis regnare dicantur; cum tempus mille annorum non ad futurum tempus, quod sine fine est, sed ad praesens potius pertineat, quod in fine mundi consummabitur, et in quo fides Evangelii per universum orbem florens, electos quotidie ad vitam aeternam percipiendam dirigit. Quod ita solvendum puto. Tempus ab ascensione Christi usque ad finem mundi, quod per mille annos designatur, omnibus electis deputatum est, ut in eo sine corporibus gloria coelesti cum Domino perfruantur: et scimus quia omnes electi membra Christi sunt, et ex multis membris unum corpus efficitur; et si gloriatur unum membrum, congaudent om
Abbreviated transcription (Latin):
ducere nͨ ꝑmititur: solos electos debemus
intelligere. Tempus modicũ quo post mille
annos soluendus esse dicit᷑. tẽpus est antixp̃i.
Tunc enĩ peccatis hominũ facientib dabit᷑
potestas diabobo. tota uirtute contra genus
humanũ dimicandi. Et uidi sedes & sede¬
runt suꝑ eas. & iudiciũ datu est illis. Quia
suꝑtus narrauit quo ordine miscđia di¬
uina cotidie electos suos abimmanissimo
hoste diabolo liberet: consequens est ut gła
ad quã eorũ anime cotidie ꝑducunt᷑ descri¬
batur. Per sedes nanq cȩlestis patria. ꝑ se¬
dentes uͦ suꝑ eas scõrũ animȩ designantur.
Quod autẽ iudiciũ datũ sit sc̃is. quorũ¬
anune in cȩlesti beatitudine requiescunt:
m hoc aduertere possumꝰ. cũ ad eor sepul¬
chra demonia ab obsessis corporib expelli
ꝑturia sepe detegi. atq multa miracula
fieri uidemus. & animas interfectorum
ꝓpt̾ uerbũ dĩ & testimoniũ iesy. & qui

Expanded text:
ducere non permittitur, solos electos debemus ducere non permittitur, solos electos debemus intelligere: tempus modicum, quo post mille annos solvendus esse dicitur, tempus Antichristi est; tunc enim peccatis hominum facientibus, dabitur potestas diablo tota virtute contra genus humanum dimicandi. Et vidi sedes: et sederunt super eas, et judicium datum est illis. Quia superius narravit, quo ordine misericordia divina quotidie electos suos ab immanissimo hoste diabolo liberet, consequens est ut gloria ad quam eorum animae quotidie perducuntur, describatur; per sedes namque coelestis patria, per sedentes vero super eas sanctorum animae designantur: quod autem judicium datuanimae in coelesti beatitudine requiescunt; in hoc advertere possumus, cum ad eorum sepulcra daemonia ab obsessis corporibus expelli, perjuria saepe detegi, atque multa miracula fieri videmus. Et animas interfectorum propter verbum Dei, et testimonium Jesu: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
electorũ suorũ expellens abeoꝵ deceptione
diuina sua uirtute exclusũ tenet. Et misit
eũ in abyssũ. & clausit & signauit suꝑeũ.
ut ñ seducat amplius gentes donec consũ¬
mentur mille anni. Post hec oportet eum
solui modico tẽpore. Alligationẽ diaboli
trib modis possumus intelligere. Possumꝰ
nanq hoc simpliciter intelligere ut uir¬
tute dĩ omnipotentis in abyssum religatus¬
teneatur usq ad tẽpus prefinitũ. Possumꝰ etiã
ꝑ abyssũ corda impiorũ intelligere. ut a cor¬
dibus electorũ exclusus intra angustias cor¬
dtum rȩpborũ constrictus & alligatus teneat᷑.
lossumus & hoc tercio modo intelligere
Diabolus nichil aliud desiderat quã decep¬
tionem hominũ. Et dũ ꝑ custodiam dĩ om¬
ntpotentis qui electos suos custodire & defen-¬
dere ñ desistit. abeorũ deceptione arcetur:
quasi quibusdã uinculis eius impiissima uo¬
luntas religata tenetur. Per gentes uͦ quas se-¬

Expanded text:
electorum suorum expellens, ab eorum deceptione electorum suorum expellens, ab eorum deceptione divina sua virtute exclusum tenet. Et misit eum in abyssum, et clausit, et signavit super eum; ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille anni: post haec oportet illum solvi modico tempore. Alligationem diaboli tribus modis possumus intelligere; possumus namque hoc simpliciter intelligere, ut virtute Dei omnipotentis in abysso religatusteneatur usque ad tempus praefinitum: possumus etiam per abyssum corda impiorum intelligere, ut a cordibus electorum exclusus, intra angustias cordium reproborum constrictus et alligatus teneatur: possumus et hoc tertio modo intelligere. Diabolus nihil aliud desiderat, quam deceptionem hominum: et dum per custodiam Dei omnipotentis, qui electos suos custodire et defendere non desistit, ab eorum deceptione arcetur, quasi quibusdam vinculis ejus impiissima voluntas religata tenetur. Per gentes vero quas se
Abbreviated transcription (Latin):
testate eius est ereptũ. & ipse sicut prȩsens
scriptura demonstrat in abyssũ est relegatꝰ.
Tertia damnatio eiꝰ erit. quando in infernũ
cũ om̃ib impus in ȩternũ cruciandus de¬
mergetur. Angłs itaq iste xp̃m significat.
Descensio eius de cęlo. est incarnatio eius.
Cauem abyssi id÷ inferni ipse possidet:
quia ab ingressu eius quos uult retrahit.
& quos uult in eius damnationẽ cadere
iuste ꝑmittit. Per catenã uͦ magnã. cius
potestas designatur. Et apprehendit draco¬
nem. serpentẽ antiquũ. qui uocat᷑ diabo¬
lus & sathanas. & religauit eũ ꝑ annos
mille. Apprehendit xp̃c serpentem antiquũ
idest diabolum. quando ꝑ mortẽ suã eius
destruxit imꝑu̾i. Per annos autẽ mille.
om̃e tẽpus abaduentu xpͣi usq ad finem
mundi debemus acciꝑe. Religauit gͦ xp̃c
diabolũ. ñ uinculis corporeis sed uinculis
potestatis suȩ immense. quia eũ a cordib

Expanded text:
testate ejus ereptum est, et ipse, sicut praesens testate ejus ereptum est, et ipse, sicut praesens scriptura demonstrat, in abyssum est religatus: tertia damnatio ejus erit, quando in infernum cum omnibus impiis in aeternum cruciandus demergetur. Angelus itaque iste Christum significat: descensio ejus de coelo est incarnatio ejus. Clavem abyssi, id est, inferni, ipse possidet; quia ab ingressu ejus quos vult, retrahit; et quos vult, in ejus damnationem cadere juste permittit. Per catenam vero magnam ejus potestas designatur. Et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui vocatur diabolus et satanas, et religavit eum per annos mille. Apprehendit Christus serpentem antiquum, id est, diabolum, quando per mortem suam ejus destruxit imperium: per annos autem mille omne tempus ab adventu Christi usque ad finem mundi debemus accipere. Religavit ergo Christus diabolum non vinculis corporeis, sed vinculis potestatis suae immensae; quia eum a cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ uite ꝑseuerantes. Quod autẽ dicit
quia coeteri occisi sunt in gladio sedentis
suꝑ equum: interfectionẽ istam ꝓ confu¬
sione posuit. Nam sc̃i quorũ doctrina
ꝑ gladiũ oris dñi designatur interfecto
antxpͣo exultabunt in fidelib. eoquod
hominem imprissimum atq om̃ib homi¬
nibus deteriorem antix̃p̃m immortalem
dm̃q existimauerint. quẽ constabit pessi¬
ma morte ꝑemptũ. At illi confundentur
& tabescent Iniquitatib suis. Om̃s uͦ aues
saturate sunt de carnib eorũ: qͥa subuerso
antixp̃o om̃s electi inenarrabiliter gaude¬
bunt & exultabunt. eoqd̃ itam pessimo
hoste miscłia diuina eos liberauerit. om̃sq
lens. ad aduentũ xp̃i reuertitur. Tres nanq
suint damnationes diaboli. Dãnatus est pͥmo.
quando de çȩlesti beatitudine ꝓpt᷑ iniquitatẽ
suã est deiectus. ecda eius damnatio fuit.
de qua auctor libri huius loqui mͦ incipit.
quando ꝑ mortẽ xp̃i genus humanũ de po¬

Expanded text:
ae suae perseverantes. Quod autem dicit quia caeteri occisi sunt in gladio sedentis super equum, interfectionem istam pro confusione posuit; nam 571 sancti, quorum doctrina per gladium oris Domini designatur, interfecto Antichristo, insultabunt infidelibus, eo quod hominem impiissimum, atque omnibus hominibus deteriorem Antichristum, immortalem, deumque existimaverint, quem constabit pessima morte peremptum: at illi confundentur et tabescent in iniquitatibus suis. Omnes ergo aves saturatae sunt de carnibus eorum; quia subverso Antichristo, omnes electi inenarrabiliter gaudebunt et exsultabunt, eo quod a tam pessimo hoste misericordia divina eos liberaverit, omnesqulens, ad adventum Christi revertitur. Tres namque sunt damnationes diaboli: damnatus est primo, quando de coelesti beatitudine propter iniquitatem suam est dejectus: secunda damnatio ejus fuit, de qua auctor libri hujus loqui modo incipit; quando per mortem Christi genus humanum de po